recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bonayre Sint Estatius va Saba** (niderlandcha: *Bonaire, Sint Eustatius en Saba*), shuningdek, **Karib dengizi Gollandiyasi** (niderlandcha: *Caribisch Nederland*) nomi qoʻllaniladi - Gollandiyaning Karib dengizi, Vest-Indiyada Kichik Antil orollari arxipelagidagi uchta xos jamoasi.

Geografiyasi
------------

Mulk orollarni oʻz ichiga oladi: Bonayre (12°11′N 68°17′W﻿ / ﻿12.183°N 68.283°W﻿ / 12.183; -68.283GO 12°11′N 68°17′W﻿ / ﻿12.183°N 68.283°W﻿ / 12.183; -68.283GO 12°11′N 68°17′W﻿ / ﻿12.183°N 68.283°W﻿ / 12.183; -68.283GO), Sint-Estatius (17°29′25″N 62°58′30″W﻿ / ﻿17.49028°N 62.97500°W﻿ / 17.49028; -62.97500GO 17°29′25″N 62°58′30″W﻿ / ﻿17.49028°N 62.97500°W﻿ / 17.49028; -62.97500GO 17°29′25″N 62°58′30″W﻿ / ﻿17.49028°N 62.97500°W﻿ / 17.49028; -62.97500GO), Saba (17°38′00″N 63°14′10″W﻿ / ﻿17.63333°N 63.23611°W﻿ / 17.63333; -63.23611GO 17°38′00″N 63°14′10″W﻿ / ﻿17.63333°N 63.23611°W﻿ / 17.63333; -63.23611GO 17°38′00″N 63°14′10″W﻿ / ﻿17.63333°N 63.23611°W﻿ / 17.63333; -63.23611GO) va kichik qirgʻoqboʻyi orollari. Bonayre oroli Shamolsiz orollar guruhida joylashgan, Saba va Sint-Estatius orollari Shamolli orollarning shimoliy qismida joylashgan.

Bonayre, Sankt-Estatius va Saba 2010 yilda Niderlandiya Antil orollari federatsiyasi qulaganidan keyin referendum natijalariga koʻra, qolgan ***Niderlandiya Antil orollarining*** sobiq mulkining bir qismidir.

* Sint-Estatius oroliSint-Estatius oroli
* Bonayre oroli sohilidagi mehmonxonaBonayre oroli sohilidagi mehmonxona
* Bottomdagi maʼmuriyat binosi, Saba oroliBottomdagi maʼmuriyat binosi, Saba oroli

Maʼmuriy-hududiy tuzilishi
--------------------------

Maʼmuriy jihatdan mulk Gollandiyaning bir qismi boʻlgan, ammo Gollandiya provinsiyalarining hech biriga kirmaydigan uchta maxsus jamoadan iborat (niderlandcha: *bijzondere gemeenten*):

Orollar aholisi 25 mingga yaqin boʻlib, ular - golland, ingliz va afrikaliklarning avlodlaridan iborat.

Yana qarang
-----------

* Niderlandiya Antil orollari

Manbalar
--------

1. ↑   „Центральная Америка и Антильские острова",*Атлас мира*, Стер. изд. отпеч. в 2013 г, Омск: Омская картогр. ф-ка, 2014 — 60—61 bet. ISBN 978-5-9523-0214-3.
2. ↑  „Большая российская энциклопедия". 16-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2022-yil.
3. ↑  „BQ – Bonaire, Sint Eustatius and Saba".  ISO. 17-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-avgust 2014-yil.
4. ↑  „Delegation Record for.BQ".  IANA (20-dekabr 2010-yil). 30-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-dekabr 2010-yil.
5. ↑  Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba niderlandcha: *{{{1}}}*
6. ↑  „Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (WolBES)".  www.st-ab.nl. 31-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2019-yil.

```
Izohlar
```

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
* Bonaire rasmiy sayti
* Saba rasmiy veb-sayti
* Sint-Estatiusning rasmiy sayti
* Niderlandiya Antil orollarining kelajagi aniqlandi
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Deport (maʼnolari).

**Deport** (frans. deport) — birjada qimmatli qogʻozlar narxini pasaytirish yoʻli bilan foyda olishni koʻzlab ish yuritadigan olibsotarlar tomonidan maʼlum muddatga tuziladigan bi-tim. Uning aksi — report. Bunday shaxslar, mas, aksiya savdosida aksiyalarni maʼlum bir muddatdan keyin kelishilgan narxlarda sotish haqida bitim tuzib, shu muddatga qadar aksiyalarni arzonroq narxlarda sotib olishni moʻljallaydi. Muddat oʻtgach, aksiyalar narxi oshgan takdirda bitim tuzgan tomon aksiyalarni yuqori narxda sotib, kurs farqidan foyda kuradi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qora dengiz boʻyi pasttekisligi** — Sharqiy Yevropa tekisligining eng janubidagi bir oz qiya tekislik. Qora va Azov dengizlariga yondosh. Gʻarbda Dunay deltasi va sharqda Kalmius daryosi oraligʻida. Eng baland joyi 150 m. Paleogen va neogen davrlarining dengiz yotqiziqlari (ohaqtosh, qum, gil)dan tarkib topgan, ustini lyoss va lyossimon qumoqlar qoplagan. Qora dengiz boʻyi pasttekisligip.ni Dnepr, Janubiy Bug, Dnestr va boshqa daryolarning keng vodiylari kesib oʻtgan. Suvayirgʻichlari yassi. Chuqur liman va qum tillari koʻp. Qora va toʻq kashtan tuproqlarda dasht oʻsimliklari oʻsadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sheila Begbie MBE (1957-yil 1-avgustda tugʻilgan) — shotlandiyalik futbolchi, Shotlandiyada futbol va regbi rivojlanishi bilan shugʻullangan sport mutaxassisi. 2017-yildan beri u Shotlandiya regbi ittifoqida Milliy regbi boshligʻi.

Hayoti
------

### Futbol karyerasi

Sheila Edinburg shahrida tugʻilib oʻsgan, Drylow shahrida Craygroyston Community High School maktabida oʻqigan.U shuningdek, futbolda qizlar kam boʻlgan bir paytda koʻchada futbol oʻynay boshlagan. Maʼlumki, Sheila oʻynagan doʻstlari orasida Shotlandiya terma jamoasining boʻlajak oʻyinchisi va murabbiyi Gordon Strachan va yozuvchi Irvin Uelch ham boʻlgan - u Sheiladan *Trainspotting* romani qaxramoni Frensis Begbi nomini olgan 13 yoshida Sheila mamlakatdagi sakkizta ayollar klubidan biri boʻlgan Edinburgh Dynamos havaskorlar klubi oʻyinchisiga aylandi.

Sheila futboldan tashqari, singlisi kabi golf va kriket oʻynagan. Uning katta bobosi Isaak Begbie *Hearts* bilan ikki karra Shotlandiya chempioni va Shotlandiya kubogi gʻolibi boʻlgan. 15 yoshida, 1972-yilda Sheyla Shotlandiya milliy futbol jamoasidagi birinchi oʻyinini 18-noyabr kuni Angliyaga qarshi oʻtkazdi, oʻshanda ayollar futboli hali ham soʻzsiz taʼqiq ostida edi. U terma jamoa safida jami 25 oʻyin oʻtkazdi. Begbie Italiya va Qoʻshma Shtatlardagi yarim professional klublarda oʻynashdan bosh tortdi, jismoniy tarbiya oʻqituvchisi sifatida karyera qilishga qaror qildi va oʻqishni tugatgandan keyin ham fikrini oʻzgartirmadi.

### Sport mutaxassisi

Sheila Begbie 1998-yildan 2014-yilgacha ayollar futbolini rivojlantirish boʻlimi boshligʻi sifatida ishlagan holda Shotlandiya futbol assotsiatsiyasida keyingi faoliyatini boshladi. Bungacha u 1991-yildan beri *Team Sport Scotland* ayollar va qizlar futbolini rivojlantirish boʻyicha koordinator boʻlgan. U UEFA Xotin-qizlar qoʻmitasi rahbari va UEFA futbol oʻyini delegati sifatida ishlagan, shuningdek, Stirling universitetida Shotlandiya futbol assotsiatsiyasining Milliy ayollar oʻyinlari markazining ochilishida ishtirok etgan. Sheilaning ishi tufayli mamlakatda ayollar futboli keng miqyosda rivojlana boshladi, bungacha 1978-yilda Shotlandiya UEFA rasmiy dasturida ayollar futbolining rivojlanishiga qarshi chiqqan yagona UEFA davlatiga aylangan edi. 2001-yil Yangi yil arafasida ayollar futbolidagi xizmatlari uchun Begbie Britaniya imperiyasi ordeni bilan taqdirlandi.

Begbie 2014-yilda futboldan regbiga oʻtgan va avgust oyida Shotlandiya regbi ittifoqiga qoʻshilgan. Ayollar regbi boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 2017-yildan beri u regbini Shotlandiyada milliy sport turlaridan biri sifatida tan olinishiga erishish maqsadida mamlakatda milliy regbini rivojlantirmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Согласно имеющимся данным, дебютировала в сборной в возрасте 15 лет; первую официальную игру Шотландия провела 18 ноября 1972 года против Англии
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „arxiv nusxasi". 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
**Qora yusuf** (? - 1420.13.11, Ujon) — Qora qoʻyunli turkman qabilasi amiri Qoramuhammad turkmanning oʻgʻli. Sharafuddin Ali Yazdiy "Zafar-noma" asarida qayd etilishicha, Amir Temur Gʻarbiy yurishlari chogʻida Q.Yu.ning hajga boruvchilar va savdo karvonlarini talab, qaroqchilikni kasb etganini bilgach, uni qattiq taʼqib ostiga oladi. Q.Yu. Amir Temurga qarshi Iroq hokimi Ahmad Jaloyir bilan ittifoq tuzadi, biroq ular Sohibqiron hujumiga dosh berolmay Misr va Rum sultonlaridan panoh izlaydilar. Amir Temur vafotidan soʻng, Q.Yu. Tabrizga qaytadi va tez orada oʻzini tiklab Temuriylar saltanatiga xavf tugʻdira boshlaydi.

1408 yil 13 aprelda Tabriz yaqinidagi Shanbi Gʻozonda mirzo Abubakr ibn Mironshoh bilan Q.Yu. oʻrtasida qattiq jang boʻladi va Q.Yu. lashkari gʻolib keladi, Mironshoh mirzo shu jangda halok boʻladi.

Shundan soʻng Iroqi Ajam, Ozarbayjon, Arron, Mugʻon, Diyorbakr, Iroqi Arabdan iborat hududlar uning hukmi doirasiga oʻtadi va Q.Yu. Temuriylarga qarashli Sultoniyaga daʼvogarlik qiladi. Shohrux mazkur xavfni bartaraf etish va akasi Mironshoh oʻlimi uchun ham qasos olish maqsadida katta lashkar bilan Q.Yu. ustiga yurish boshlaydi. U Rayga yetib borganida Q.Yu.ning Ujonda oʻlgani haqida xabar keladi.

Q.Yu. vafotidan soʻng, uning oʻgʻillaridan amir Iskandar Temuriylar saltanatiga tajovuz qilgan. Shohrux uning ustiga katta lashkar tortib 1429 yil 17—18 sentyabrda Salmos yaqinidagi shiddatli jangda amir Iskandar lashkarini tor-mor etgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qora bo'yinli oqqush** (lotincha: *Cygnus melancoryphus*) - o‘rdaksimonlar (Anatidae) turkumi oqqushlar (*Cygnus*) oilasiga mansub qush.

Tashqi ko'rinish
----------------

Qora bo'yinli oqqushning uzunligi 110-140 sm, vazni 3,5 dan 6,5 kg gacha yetadi. Erkaklari urg‘ochilarga qaraganda sezilarli darajada kattaroq. Turning o'ziga xos xususiyati - bo'yin va boshning qora rangga bo'yalgani. Ko'z ingichka gorizontal oq chiziq bilan o'ralgan. Toji kulrang rangda, katta qizil o'simtasi bo'lib, pastga egilib turadi. Oyoqlari pushti.

Tarqalish
---------

Qora bo'yinli oqqushlar Janubiy Amerikaning janubida markaziy Chili va Patagoniyadan Tierra del Fuego va Folklend orollarigacha boplgan hududda ko'payadi. Qishda qushlar shimolga Paragvay va janubi-sharqiy Braziliyaga uchib ketishadi.

Hayot tarzi
-----------

Qora bo'yinli oqqushlar asosan sayoz ko'llar, chuchuk suv botqoqlari, lagunalar va yopiq dengiz qo'ltiqlari yaqinida yashaydi. Qora bo'yinli oqqushlar ratsionining asosiy qismini suv o'tlari va boshqa suv o'simliklari tashkil etadi.

### Ko'payish

Juftlanish janubiy yarimsharda qish bo'lgan iyul oyida boshlanadi va noyabrgacha davom etadi. Uyalarini qirg'oq yaqinidagi qamishlarda yoki kichik orollarda quradilar. Urg‘ochi qush uchtadan sakkiztagacha tuxum qo'yadi va ularni besh hafta davomida bosib yotadi, erkak esa tuxumlarni ehtiyotkorlik bilan himoya qiladi. Kulrang jo'jalarni ko'pincha ota-onalari orqa tarafdagi patlari orasida olib yurishadi. Uch oydan keyin jo'jalar uchishni o'rganadilar.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
* яйцо Cygnus melancoryphus —  Тулузский музейяйцо *Cygnus melancoryphus* — Тулузский музей

Manbalar
--------

1. ↑  „Screamers, ducks, geese, swans". *IOC World Bird List* (avgust 2022). Qaraldi: 9-avgust 2022-yil.
2. ↑  BirdLife International (2016). "Black-necked Swan *Cygnus melancoryphus*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2016**: e.T22679846A92832118. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22679846A92832118.en.. Qaraldi: 27 September 2022. Qora bo‘yinli oqqush]]
**Sheguy** — Gʻarbiy turk xoqonligi hukmdori (610—618). 

Mashhur turk xoqoni Qorachurin (Tardu; 576—603) xoqonning oʻgʻli, Tun yabgʻuning (619— 630) akasi. Sh. davrida xoqonlik qoʻshinlari jan.gʻarbiy hududlarda faol harakat yurita boshlagan. U Bahrom Chubin tomonidan Eronga buysundirilgan (589). Amudaryoning yuqori havzalaridagi viloyatlarni qaytadan xoqonlik tarkibiga kiritgan va Eronning shim.sharqiy viloyatlariga hujum uyushtirib, Sosoniylar ustidan yirik gʻalabaga erishgan va Isfahon, Ray kabi shaharlarni qoʻlga kiritgan. Sh. oʻz hokimiyatini mustahkamlash uchun boshqaruvda bir qator oʻzgarishlarni amalga oshiradi. Xususan, Gʻarbiy Turk xoqonligiga tobe sulolalar oʻrniga bevosita xoqonlik tomonidan tayinlangan noiblar qoʻyilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Klyashtornyy S. G. Savinov D. G. Stepnyye imperii drevney Yevrazii. Sankt-Peterburg: Filologicheskiy fakul'tet SPbGU, 2005.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Qora dengiz boʻgʻozlari** - Bosfor va Dardanell boʻgʻozlari. Qora dengizni Oʻrta dengiz bilan birlashtirib turadi. 1936-yilgi Montryo konferensiyasida qabul qilingan konvensiya asosida huquqiy tomonlari tartibga solingan. Konferensiyada Lozanna konferensiyasining (1922 — 23) boʻgʻozlar haqidagi konvensiyasi oʻrniga boʻgʻozlar rejimi toʻgʻrisida yangi konvensiya qabul qilingan. Qora dengiz atrofidagʻi davlatlarning tinch davrlarda boʻgʻozlardan oʻz harbiy kemalarini cheklanmagan sonda, konvensiyada belgilangan shartlarga rioya qilgan holda olib oʻtishdan iborat tartibi tan olingan, Qora dengizdan narida joylashgan mamlakatlar harbiy kemalarining oʻtishi ularning sinfi, tonnaji va Qora dengizda boʻlish muddati bilan cheklangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sheila A. Jackson** (1957-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — ingliz shaxmatchisi, ayol grossmeyster (WGM, 1988) unvoniga ega. U shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Britaniya chempionatining toʻrt karra gʻolibi (1975, 1978, 1980, 1981).

Biografiyasi
------------

1970-yilda Jackson U14 yosh guruhida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Britaniya chempionatida gʻolib chiqdi, ammo 1971-yilda u bu muvaffaqiyatni U18 yosh guruhida takrorladi. Sheila Jackson koʻplab Britaniya ayollar shaxmat chempionatida qatnashgan va toʻrt marta ushbu turnirda gʻolib chiqqan (1975, 1978, 1980, 1981), ammo 1977-yilda qoʻshimcha oʻyindan keyin u ikkinchi boʻldi.

Jackon ayollar shaxmat olimpiadalarida Angliya terma jamoasida oʻynagan:

1974-yilda Medellin shahridagi 6-shaxmat olimpiadasida (ayollar) birinchi zaxira taxtasida (+2, =2, −5),

1976-yilda Hayfa shahrida oʻtkazilgan VII Shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinda (+5, =2, −2) va jamoaviy kumush medalni qoʻlga kiritdi.

1978-yilda Buenos-Ayresdagi 8-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+5, =3, −4),

1980-yilda Valetta shahridagi 9-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi taxtada (+5, =4, −3),

1982-yilda Lutsern shahrida oʻtkazilgan 10-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+7, =3, −2) va shaxsiy kumush medalni qoʻlga kiritdi.

1984-yilda Salonikidagi 26-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi taxtada (+5, =7, −2),

1986-yilda Dubaydagi 27-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+6, =2, −4),

1988-yilda Salonikidagi 28-shaxmat olimpiadasida (ayollar) uchinchi oʻrinni egalladi (+6, =2, −3),

1990-yilda Novi Sad shahridagi 29-shaxmat olimpiadasida (ayollar) uchinchi oʻrinni egalladi (+5, =4, −3),

1992-yilda Maniladagi 30-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) uchinchi doskada (+3, =6, −2).

Jackson Yevropa jamoaviy shaxmat chempionatida Angliya terma jamoasida oʻynagan:

* 1992-yilda Debrecen shahrida boʻlib oʻtgan 1-jamoaviy shaxmat (ayollar) Yevropa chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi (+0, =3, −1).

1981-yilda u FIDE ayol xalqaro ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi va yetti yildan soʻng FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvonini oldi.

1991-yilda Subotica shahrida Jekson shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida zonalararo turnirda qatnashib, 31-oʻrinni egalladi.

2000-yildan beri u shaxmat turnirlarida kamdan-kam qatnashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „John Saunders's Chess Pages: British Chess Champions, 1904 to present". *www.saund.co.uk*.
2. ↑  *Bartelski.* „OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Sheila Jackson". *www.olimpbase.org*.
3. ↑  *Bartelski.* „OlimpBase :: European Women's Team Chess Championship :: Sheila Jackson". *www.olimpbase.org*.
4. ↑  „1991 Subotica Interzonal Tournament : World Chess Championship (women)". *www.mark-weeks.com*.
5. ↑  *steffen.* „Ergebnis von Eloabfrage 13401:". *www.benoni.de*. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* Sheila Jackson rating card at FIDE
* Sheila Jackson player profile and games at Chessgames.com
* Sheila Jackson chess games at 365Chess.com
**Qora kishmish**, Shivilgʻoni, Blek manuka — mahalliy ertapishar xoʻraki va mayizbop urugʻsiz uzum navi. Oʻzbekiston va Tojikistonda keng tarqalgan. Sharqiy ekologik-geofafik navlar guruhiga kiradi. Tupi oʻrtacha oʻsadi. Bargi oʻrtacha, toʻgarak, oʻrtacha kertikli. Guli ikki jinsli. Uzum boshi oʻrtacha (boʻyi 18—25 sm, eni 11 — 13 sm), konussimon; shingillari havol. Gʻujumi oʻrtacha tigʻiz, tuxumsimon, uchi toʻmtoq, poʻsti qora; yupqa, eti shirali, karsillaydi. Tarkibida 2 4 - 2 5 % qand bor, nordonligi 4,5 — 5,5%. Hosili 130-145 kunda, iyul oxiri — avgustning 2-yarmida toʻliq pishadi. Kul, antraknoz, oidium va serkosporozdan zararlanadi. Uzumidan sifatli mayiz tayyorlanadi (25—27% mayiz chiqadi). Oʻzbekistonning hamma viloyatlarida oʻstiriladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qora barbus** (lotincha: *Pethia nigrofasciata*) — sazanlar oilasiga mansub baliqlar turi.

Kelib chiqishi
--------------

Qora barbus Shri-Lanka orolidan keladi. Bokira oʻrmonlar hududidan oqib oʻtadigan tez daryolarda yashaydi. Qora barbus 1954-yilda Rossiyaga olib kelingan.

Tavsif
------

Bu juda chiroyli baliq turi boʻlib uzunligi taxminan 6 sm gacha oʻsadi. Qora barbusning orqa tomoni yashil rangda, yon tomoni kulrang-sariq. Tarozilarning qirralari kumush, oltin yoki yashil rang bilan porlaydi. Burnu qizgʻish rangda. Urugʻlantirish paytida erkak baliqar ayniqsa yorqin rangga ega. Ular quyosh nurini yaxshi koʻradilar.

Tarkib
------

Ularni 50 litr yoki undan ortiq akvariumda 5-10 baliq suruvida saqlash yaxshidir. Qora barbus topilgan joylarda eng past suv harorati 21°, eng yuqori 28° boʻlishi mumkin; deyarli butun yil davomida yuqori harorat hukmronlik qiladi. Shuning uchun akvariumdagi bu baliqlar uchun eng qulay suv harorati 24-27° dir.

Akvarium qisman soyali boʻlishi kerak, chunki baliqlar qorongʻi joylarda yashaydi, bundan tashqari, pastki qismini qorongʻi toshlar bilan qoplash tavsiya etiladi.

Oziqlantirish
-------------

Bu omnivor baliqlar, shuning uchun ular uchun jonli, oʻsimlik va aralash ozuqalar mos keladi. Qora barbuslar uchun oʻsimlik qoʻshimchalari muntazam ravishda ularning ratsioniga kiritilishi kerak.

Moslik
------

Qora barbuslar Sumatranga qaraganda kamroq tajovuzkor va bir xil oʻlchamdagi baliqlar bilan saqlanishi mumkin.

Qoʻshimcha maʼlumotlar
----------------------

Naslchilik shakli mavjud boʻlib, unda faqat boshi qizil, qanotlari va tanasi qora. Hozirgi vaqtda tabiatda qora barbuslar soni sezilarli darajada kamaydi va bu tur Qizil kitobga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
**Qora dengiz iqtisodiy hamkorligi** — Yevropadagi davlatlararo mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik tashkiloti. 1992-yil 25 iyunda 11 ta mamlakat davlat va hukumatlar boshliqlarining Istanbul uchrashuvida imzolangan Hamkorlik toʻgʻrisida Deklaratsiya asosida tashkil topgan. Albaniya, Armaniston. Bolgariya, Gretsiya, Gruziya. Moldova, Ozarbayjon, Rossiya, Ruminiya, Turkiya, Ukraina aʼzo.

Tashkilotning asosiy maqsadlari doʻstona va yaxshi qoʻshnichilik munosabatlarini rivojlantirish yoʻli bilan Qora dengizni tinchlik va taraqqiyot dengiziga aylantirish; ikki tomonlama va koʻp tomonlama Qora dengiz iqtisodiy hamkorligini chuqurlashtirish; iqtisodiy, texnologik va ijtimoiy taraqqiyotga, shuningdek, erkin tadbirkorlikka yordam koʻrsatish; ishtirokchi mamlakatlar, ainiqsa, bozor iqtisodiyotiga oʻtish bosqichida turgan mamlakatlarning oʻziga xos iqtisodiy manfaatlariga eʼtibor berish; iqtisodiyot, sanoat, fan, texnologiyalar, atrof muhitni muhofaza qilishda hamkorlikni rivojlantirish va diversifikatsiyalash uchun barcha imkoniyatlardan foydalanish va boshqa Shtab kvartirasi Istanbul shahri (Turkiya)da.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bosh suv olish inshooti** — daryodan kanallarga toʻgʻonsiz suv olish joyida quriladigan inshoot. Bosh suv olish inshooti o. i. oʻrnini belgilashda asosan daryoning qirgʻoq sharoiti hisobga olinadi (daryo qirgʻogʻining tuproq tarkibi, yemirilish xususiyatlari toshqin vaqtida daryo suvining koʻtarilish sathi va boshqalar). Agar daryo qirgʻogʻi suv olish joyida yemirilmaydigan mustahkam boʻlsa, u holda Bosh suv olish inshooti o. i. bevosita daryo qirgʻogʻiga yaqin joyda quriladi (1tip). Lekin koʻpgina hollarda Oʻrta Osiyo sharoitida daryolar qirgʻogʻi yuviladigan boʻlganligi uchun Bosh suv olish inshooti o. i. qirgʻokdan maʼlum masofa narida quriladi (2tip). Amudaryodan suv oladigan Toshsoqa, Qizketgan kanallari Bosh suv olish inshooti o. i.lari 1tipdagi, AmuBuxoro, Qilichniyozboy kanallari Bosh suv olish inshooti o. i.lari 2tipga misol boʻla oladi. Bosh suv olish inshooti o. i. tarkibida daryodan kanalga olinadigan suv sarfini boshqarish imkonini beradigan suv oʻtkazuvchi oraliqlar, shlyuzli boshqariladigan oraliqlar barpo etiladi. Bosh suv olish inshooti o. i. kanallarga iloji boricha loyqa kirishining oldini olish uchun ham xizmat qiladi, shuningdek baʼzi Bosh suv olish inshooti o. i. shlyuzlar orqali daryodan kanallarga suzuvchi kema va zemlesoslarni oʻtkaza oladi (yana qarang Suv olish inshootlari).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gaiti polyaklari** (gaiti. Poloné, La Pologne — „polyaklar") — qisman polyaklardan kelib chiqqan (va kelib chiqishini daʼvo qiluvchi) etnik guruh, 1802-1803-yillarda Gaiti inqilobchilariga qarshi kurash uchun Napoleon I legioni tarkibida Gaiti Respublikasiga yuborilgan. Ularning aksariyati Казале[en] va Фон-де-Бланк[en] da yashaydi.

 Santo Domingo jangi (Polsha legionerlari va Gaiti isyonchilari oʻrtasidagi toʻqnashuv) Yanuariy Suxodolskiy
Birinchi prezident, keyinroq Gaiti imperatori Jan-Jak Dessalines polyaklarni „Yevropaning oq negrlari" deb atagan, bu yuksak sharaf va polyaklarga birodarlik munosabatining ifodasi hisoblangan. Koʻp yillar oʻtgach Fransua Dyuvalier ham bu tushunchani polyaklar uchun qoʻlladi, ammo ularga boshqacha munosabatda boʻldi. Duvalier davrida Kasale kommunistik gʻoyaning tayanchiga aylandi, uni diktatura rejimiga qarshi kurashgan koʻplab yosh Gaiti ziyolilari qoʻllab-quvvatladilar. 1969-yil 29-martda Kazale shahrida yoshlar toʻqnashuvi tonton macoutes yordamida qirgʻin natijasida bir necha kishining oʻlimi bilan yakunlandi. Rim papasi Ioann Pavel II 1983-yilda Gaitiga tashrifi chogʻida oʻz nutqida mamlakat mustaqilligiga olib kelgan qullar qoʻzgʻolonida polyaklarning ishtiroki haqida gapirgan edi.

1802-yilda Napoleon Gaiti inqilobiga qarshi kurashish uchun Sent-Dominga yuborilgan kuchga taxminan 5200 kishidan iborat Polsha legionini qoʻshdi. Yetib kelib qoʻzgʻolonchilar bilan birinchi boʻlib urushib, qullar oʻzlarining fransuz xoʻjayinlaridan ozod boʻlganliklari haqida maʼlumot olgach, koʻplab polyaklar qullarga fransuz armiyasiga qarshi kurashda qoʻshilishga qaror qilishdi. Jamiyat qisman qullar tomoniga oʻtib qolgan yoki ular tomonidan asirga olingan 400 nafar omon qolgan polshalik legionerlardan iborat. Bu polyaklar Gaiti yangi konstitutsiyasi ostida fuqarolikka qabul qilindi.

Yana qarang
-----------

* Polsha legionlari
* Tuna legioni

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Rypson 2008.
2. ↑  Dapía, Silvia G.*. The Polish Presence in Latin America: An Introduction*, Polish American Studies, University of Illinois Press — 5 bet.
3. ↑  Susan Buck-Morss*. Hegel, Haiti, and Universal History*. University of Pittsburgh Pre, 2009 — 75— bet. ISBN 978-0-8229-7334-8.
4. ↑  Riccardo Orizio*. Lost White Tribes: The End of Privilege and the Last Colonials in Sri Lanka, Jamaica, Brazil, Haiti, Namibia, and Guadeloupe*. Simon and Schuster, 2000 — 159— bet. ISBN 978-0-7432-1197-0.
5. ↑  Elizabeth Abbott*. Haiti: A Shattered Nation*. Overlook, 2011 — 142— bet. ISBN 978-1-4683-0160-1.

Adabiyotlar
-----------

* Rypson, Sebastian (2008), *Being Poloné in Haiti: Origins, Survivals, Development, and Narrative Production of the Polish Presence in Haiti*
**Gravyura** (frans. gravure, graver — oʻyish) — biror qattiq: metall, yogʻoch va b. yuzasiga oʻyib tasvir ishlash sanʼati, grafika turi. Shu usulda ishlangan asar va undan bosma usulida koʻchirilgan nusxa ham G. deb ataladi. Zamin tasvirdan maxsus asboblar yoki kimyoviy vositalar yordamida oʻyib (2—5 mm) chuqurlashtiriladi’, shu tarzda boʻrtma tasvir hosil qilinadi, bu usul koʻproq yogʻoch (ksilografiya) va linoleum (linogravyura)tn foydalanilganda qoʻllaniladi; tasvir zamindan chuqurlashtirilib oʻyma tasvir hosil qilinadi, bu usul asosan metall (mis, jez, rux va b.) plastinalardan foydalanilganda (G.ning birbiridan farq qiluvchi akvatinta, messotinto, ofort, quruq igna va b. turlarida) qoʻllaniladi. G. bir xil boʻyokda, shuningdek, turli rangdagi boʻyoqlarda boʻyalishi, undan koʻplab nusxa koʻchirilishi, ifoda imkoniyatlarining kengligi bilan ahamiyatlidir. Mustaqil ahamiyatga ega boʻlgan dastgoh G.si (estamp) va kitob, gazeta, jurnallarda bezak (illyustratsiya) vazifasini oʻtaydigan kitob G.si keng rivojlangan. G.ning vujudga kelishi va rivoji hunarmandlikning taraqqiyoti bilan bogʻliq: yogʻoch G. matolarni boʻyash, gul bosishda, metall G. esa zargarlikda qadimdan keng qoʻllanilgan. Dastlab Xitoyda qogʻozga G. koʻchirish (6—7-asrlar) paydo boʻlgan, Yevropada 14—15-asrlarda rivojlangan (qoʻlda boʻyalgan diniy mazmundagi G.lar monastirlarda sotilgan). Rossiyada 16-asrdan maʼlum boʻlgan. Rembrandt, F. Goyya, I. Ye. Repin va b. mashhur sanʼatkorlar G.ning ajoyib namunalarini yaratgan.

Oʻzbekistonda V. Kaydalov, K. Basharov, A. Siglinsev, N. Xolikrv va boshqalar G.da asarlar yaratgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Bosha** — ustun boshi, yuqorigi bezalgan qismi. B. ustun tepasiga toʻsin, zavarrov ostidan qoʻyiladi. Asosan qattiq yogʻochdan oʻyib, kesib shakl berib tayyorlanadi va naqshlar bilan boʻyab bezatiladi. Konussimon, sodda girih naqshli, yulduzsimon koʻp qirrali (asosan sakkiz qirrali) shakllarda ishlanadi (qarang Kama muqarnas). Turar joy va jamoat binolari qurilishida, ayvon ustunlarini bezashda foydalaniladi (mas. Bolohovuz masjidi, Qoʻqon jome masjidi, Tosh hovlidagi B.lar oʻziga xos uslubda toʻsinlarga uygʻunlashtirib serhasham bezak hosil qilib ishlangan).

Yana q. Kapitel.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Qora dumli quyon**, yoki **Kaliforniya quyoni**(lotincha: *Lepus californicus*) - AQShning gʻarbiy qismida va Meksikada yashaydigan quyonlarning eng keng tarqalgan turi.

Tavsifi
-------

Qora dumli quyonning uzun quloqlari va kuchli orqa oyoqlari boʻlib, tana uzunligi 47 dan 63 sm gacha, vazni 1,5 dan 3 kg gacha yetishi mumkin. Ayol quyonlar erkaklaridan biroz yirikroq boʻladi. Dumining uzunligi 5 dan 11 sm gacha, quloqlari 10 dan 13 sm gacha boʻladi. Bunday ajoyib rivojlangan quloqchalar quruq, issiq iqlimda tana haroratini tartibga solish uchun moslashgan: quloqlarining kengligi ortiqcha issiqlikni tezroq suvutishga imkon beradi, terlash sodir boʻlmaydi, bu esa oʻz holatida qimmatbaho namlikning yoʻqolishiga olib kelmaydi.

Tananing yuqori qismidagi moʻynasining rangi kulrang-jigarrang boʻlib, qorni oq rangga ega boʻladi. Quyonning orqa tomonida qora chiziq ungan va qora dumi bor.

Tarqalishi
----------

Qora dumli quyon AQShning gʻarbiy qismida va Meksikada eng keng tarqalgan quyon turidir. Dengiz sathidan 3700 m gacha balandlikdagi quruq landshaftlarda, yarim choʻllarda, kengliklarda uchraydi.

Hayot tarzi
-----------

Erta tongda va kechasi faol. Kunduzi u butalar soyasida yashirinadi. Ular yolgʻiz hayot kechiradilar, oʻzlarini yirtqichlardan himoya qiladilar, birinchi navbatda, ularning tabiy kamuflaji va soatiga 50 dan 60 km gacha boʻlgan yugurish tezligi qutqaradi. Bundan tashqari, quyonlar tik turgan joydan 6 metr balandgacha sakrashga qodir.

Oziqlanishi
-----------

Oziqlanish oʻtlar va oʻsimliklarning yashil qismlaridan iborat, shuningdek, daraxtlar va kaktuslarning shoxlari va qobigʻidan iborat. Oʻsimlik ozuqasiga ehtiyoji juda katta boʻlgani sababli toʻxtovsiz ovqatlanishadi. Suvga boʻlgan ehtiyojini ovqatidan olgani sababli, suvga boʻlgan ehtiyoji kichik.

Ko'payishi
----------

Urgʻochisi 41-47 kunlik homiladorlikdan keyin yiliga uch-toʻrt marta birdan oltitagacha, koʻpincha 3-4ta dan tugʻadi. Kichkintoylar toʻliq shakllangan holda tugʻiladi va tugʻilishning birinchi kunlaridanoq oʻtni yula oladi. Ayol yosh avlodga taxminan 3 dan 4 kungacha gʻamxoʻrlik qiladi, keyin esa bolalarni tark etadi.

Asirlikda quyonlarning umr koʻrish davomiyligi 5 yildan 6 yilgacha yetib borishi mumkin, ammo tabiatda ular kasalliklar, yirtqichlar va boshqa sabablarga koʻra ancha oldin oʻlishadi.

Adabiyotlar
-----------

* Troy L. Eng yaxshi: Lepus californicus. Sutemizuvchilar turlari. 530, 1996, S. 1-10

Manbalar
--------

1. 1 2  *Большой атлас животных*. М.: Астрель, АСТ, 2001 — 182 bet. ISBN 5-17-005253-7.
**Gravitatsion siljish** - gravi tatsion maydonda tarqalayotgan elektromagnit nurlanish chastotasining oʻzgarishi. Hyp zarralari — fotonlar gravitatsion potensial qiymatlari teng boʻlmagan (i2Fi) ikki nuqta orasida harakat qilganda maʼlum ish A = (i1-sh)Sh- bajaradi, natijada fotonlar energiyasi nv va chastotasi v oʻzgaradi. Kuchli gravitatsion maydondan kuchsiz maydonga oʻtganda fotonlar energiyasi kamayadi, aks xrlda ortadi. Birinchi holda nurning spektral chiziqlari spektrning qizil chetiga, ikkinchi holda binafsha chetiga siljiydi. G.s.ni tajribada kuzatish mumkin. G.s.ni tekshirishning gravimetriyaaa katta ahamiyati bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Revershon** — serhosil, oʻrtapishar gilos navi. Italiyadan keltirilgan. Daraxti siyrak shoxshabbali, kuchli usadi. Barglari yirik (uz. 14—19 sm, kengligi 8—10 sm). Aprelning 2-yarmida gullaydi, guli oq. Mevasi may oyi oxiri — iyun boshlarida pishadi, yirik (oʻrtacha vazni 7,3 g), keng yuraksimon, rangi toʻq qizil, chiroyli. Eti zich, ochkizil, shirin, mazali. Tarkibida 21% quruq modda, 13,17% kand, 0,75% kislota, 13 mg% vitamin S bor. Danagi kattaroq, oʻrtacha vazni 0,34 g. R. qurgʻoqchilikka yuqori sovuqqa oʻrtacha chidamli, mahalliy ikdimga yaxshi moslashgan. Ekilganidan keyin 5yili hosilga kiradi. 10 yoshidan hosildorligi har tupdan 60– 65 kg ga yetadi. Zararkunandalardan deyarli zararlanmaydi, mevasi yangiligida yeyiladi, konserva qilinadi. 1967-yildan Oʻzbekistonning hamma viloyatlari uchun rnlashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Moisés Adrián Velasco Herrera** (ispancha: *Moisés Adrián Velasco Herrera*; 1989-yil 19- oktabrda Tixuana shahrida tugʻilgan, Quyi Kaliforniya, Meksika) — meksikalik futbolchi, Korrekaminos klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida faoliyat olib boradi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Velasko „Toluka" futbol akademiyasining bitiruvchisidir. 2006-yilning kuzida u jamoaning mavsum uchun tarkibiga kiritilgan. 14-oktabr kuni „Atlanta"ga qarshi oʻyinda Moises Meksika misolida debyut qilgan. Oʻsha mavsumda u faqat bir marta maydonga tushgan boʻlsa-da, jamoa bilan chempionat kumush medallarini qoʻlga kiritgan. 2007-yilda Velasko oʻzining birinchi xalqaro turniri — „Libertadores" kubogida ishtirok etgan. U Peruning „Syensiano" jamoasiga qarshi duelda debyut qilgan. Oʻsha uchrashuvda u oʻzining birinchi golini kiritgan. Moises „Toluka" bilan ikkita chempionlikni qoʻlga kiritgan. 2010-yilda yarim himoyachiga „Deportivo La Korunya" faol qiziqish bildirgan, lekin transfer amalga oshmagan.

2011-yilning yozida Velasko ijara asosida „San-Luis"ga oʻtgan. 24-iyul kuni „UNAM Pumas"ga qarshi oʻyinda yarim himoyachi yangi jamoada debyut qilgan. 2013-yilning 20-yanvarida „Monarkas Moreliya"ga qarshi kechgan duelda Moises klub uchun birinchi golini urgan. San-Luisda u ikki mavsum oʻtkazgan, shundan keyin u Tolukaga qaytdi, ammo darhol Yaguares Chiapasga ijaraga berilgan. 4-avgust kuni „Puebla"ga qarshi oʻyinda Velasko yaguarlar safida debyut qilgan. U yana uch marta maydonga tushgan, shundan soʻng u bazadagi oʻrin uchun raqobatda gʻalaba qozona olmagan.

2014-yil boshida Moises „Keretaro"ga ijaraga berilgan. 4-yanvar kuni „Monarkas Moreliya"ga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qilgan. Mart oyida Velasko tarkibga tushishni toʻxtatdi va zaxira oʻrindigʻiga joylashgan. 2014-yilning yozida u toʻrtinchi bor „Amerika" poytaxtiga ijaraga oʻtgan. 3-avgust kuni „Puebla"ga qarshi oʻyinda Velasko yangi klub safida debyut qilgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Velasko 2007-yilgi Panamerika oʻyinlarida Meksika yoshlar jamoasi uchun debyut qilgan. Turnirning barcha uchrashuvlarida qatnashib, Venesuela yoshlar terma jamoasiga qarshi bahsda gol urgan.

Yutuqlari
---------

„**Toluka**"

* 1Chempion Futbol boʻyicha Meksika chempionati— Apertura 2008
* 1Chempion Futbol bo'yicha Meksika chempionati — Bisentenario 2010

**"Amerika" (Mexiko)**

* 1Chempion Futbol bo'yicha Meksika chempionati — Apertura 2014
* KONKAKAF chempionlar kubogi gʻolibi — 2014-2015

Manbalar
--------

1. ↑  „УНАМ Пумас VS. Сан-Луис 2:0". 23-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2013-yil.
2. ↑  „Сан-Луис VS. Монаркас Морелия 1:2" (en). soccerway.com (2013-01—20). Qaraldi: 11-avgust 2014-yil.
3. ↑  „Чьяпас VS. Пуэбла 4:2" (en). soccerway.com (2013-08—04). Qaraldi: 11-avgust 2014-yil.
4. ↑  „Монаркас Морелия VS. Керетаро 0:1" (en). soccerway.com (2014-01—04). Qaraldi: 11-avgust 2014-yil.
5. ↑  „Пуэбла VS. Америка 0:4" (en). soccerway.com (2014-08—03). Qaraldi: 11-avgust 2014-yil.
Andoza:Infobox dam
**Reventazon to'g'oni** 8 km (5.0 mi) daryosidagi beton yuzadan tosh to'ldiruvchi to'g'ondir. Kosta-Rika, Limon viloyatidagi Siquirresdan janubi-g'arbda. U 2016-yil 16-sentyabrda ochilgan va uning asosiy maqsadi gidroenergetika ishlab chiqarishdir. 1,4 milliard dollarlik loyiha va mamlakatdagi eng yirik elektr stansiyasi 305,5 MVt o‘rnatilgan quvvatga ega va 525 ming uyni elektr energiyasi bilan ta’minlashi kutilmoqda. To'g'on qurilishi 2009 yilda boshlangan ekan. 130 metr (430 ft) va strukturaviy hajmi 9,000,000 m3 (12,000,000 cu yd) , bu Markaziy Amerikadagi eng katta to'g'ondir. Elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun suv omboridan suv taxminan 3 km (1.9 mi) ga yo'naltiriladi shimoli-sharqda, u Reventazon daryosi bo'ylab elektr stantsiyasiga etib boradi. Yaguarlar va boshqa ko'plab turlar uchun ofset yashash joylari va migratsiya yo'laklari kabi ekologik xususiyatlari tufayli loyiha boshqa kelajakdagi GESlar uchun namuna bo'lishi mumkin ekan.

1. ↑  „View of the hydroelectric dam on the Reventazon River".  Ezequiel Becerra. Qaraldi: 17-sentabr 2016-yil.
2. ↑  „Costa Rica's president inaugurates Central America's largest hydropower plant".  China.org.cn. Qaraldi: 17-sentabr 2016-yil.
3. ↑  „Reventazón Hydropower Project".  Inter-America Development Bank (22-may 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.
4. ↑  „Reventazón - A new butterfly valve for the penstock of the largest hydropower project in Costa Rica".  Andritz. Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.
5. ↑  „Project of the Month" (es).  Pedregal. Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  Joerg Hartmann, David Harrison, Je Opperman, and Roger Gill (18 November 2013). ﻿The Next Frontier of Hydropower Sustainability: Planning at the System Scale﻿ (Report). 16pp... Qaraldi: 17 September 2016.
**Gairvah** — Hindistonning Uttar-Pradesh shtatining Jaunpur tumanida joylashgan bir nechta qishloq (Purva) [Shahapur, Badakapura, Xatiya, Dadva, Xannaval, Paschim ka purva, Rakba, Manpur, Xanpur, Sonva va boshqalar]. **Gairvah —** Hindistonning Uttar Pradesh shtatining qishloq qismida joylashgan bo'lib. Gairwah Hindistonning Uttar Pradesh shimoli-sharqidan Sultonpur chegarasida joylashgan. 2011 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Gairvah qishlog'ining joylashuv kodi yoki qishloq kodi 200097. Gairvah qishlog'i — Hindistonning Uttar-Pradesh shtatining Jaunpur tumanidagi Shahganj tehsilda joylashgan.

Gairvah qishlog'iga umumiy nuqtai
---------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Gram Panchayat:** *Gairwah* | **Tehsil:** *Shohganj* | **Blok:** *Suitha Kala* | **Tuman:** *Jaunpur* | **Shtat:** *Uttar Pradesh* | **Pin kodi:** *223103* | **Maydoni:** *1154,11 ga* | **Aholisi:** *9000* | **Uy xo'jaliklari:** *1321* |
|

Andoza:Jaunpur district

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lunar Orbiter** — amerikada ishlab chiqarilgan, 1966-yil 10 avgustdan 1967-yil 1 avgustgacha uchirilgan Oy sunʼiy yoʻldoshlari (OSI) seriyalar nomi. Uchirishdan maqsad Oy sirtini OSI orbitasidan turib suratga olib, televizion kanal orqali yerga uzatish. "L.O.-1", "L.O.-2" va "L.O.-Z" lar yordamida olingan fotosuratlar, asosan, "Serveyer" avtomatik apparatlarni va "Apollon" kos-mik kemalarning oy kabinalarini Oyga qoʻndiriladigan joylarni iz-lashda foydalaniladi. "L.O.4" va "L.O.-5" yordamida qoʻndirilishi mumkin boʻladigan joylarning va Oyning koʻrinadigan tomonidagi ilmiy nuqtai nazardan ancha qiziqarli boʻlgan uchastkalarining, shuningdek, sobiq Ittifoqning "Luna-3" va "Zond-3" sayyoralararo avtomatik st-yalari suratga olgan Oyning teskari tomonidagi qutb rayonlarining qoʻshimcha suratlari olindi. Bulardan tashqari, "L.O." yordamida Oy yaqinidagi boʻshliq radia-siyasi va mikrometeorlar, Oyning gra-vitatsion maydoni oʻrganildi va h.k.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lunik** — Albaniyaning sharqiy qismidagi Elbasan okrugida joylashgan qishloq va sobiq munitsipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Librazhd munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloqdagi aholi soni 2621 nafar kishi edi. Munitsipal birlik Dranovice, Koshorisht, Kostenjë, Letëm, Lunik, Prevall va Zgosht qishloqlaridan iborat boʻlgan.

Demografik tarixi
-----------------

Lunik (*Lubnik*) 1467-yilgi Usmonli imperiyasi davrida Cermenica viloyatidagi qishloq sifatida tasdiqlangan. Unda jami 30 ta uy xoʻjaligi boʻlgan: *ovanec Porteviri*, *Bogdo Milloshi*, *Nikolla Marini*, *Gjurevici -* *Meçining* oʻgʻli, *Petër Karshuli*, *Dimitri Hutina*, *Rado* — *Dimitrining* oʻgʻli, *Miho* — *Rajkoning* oʻgʻli, *Petër Lonja*, *Miho Gërdi*, *Dragoi* — *Lipaning* oʻgʻli, *Stan Ivgjeçi* (ehtimol *Vgjeçi*), *Pop* *Shyti*, *Miho Koleci*, *Gjergji Varsaqi*, *Nikolla Lopësi*, *Lekë Shoku*, *Gjergj Teraku*, *Marko* — *Papa Nikollaning* oʻgʻli, *Niko Stani*, *Kojo Bogdishi*, *Gjergj Pazajiti*, *Petko Vllahu*, *Petko Martini*, *Petko Krakoviqi*, *Gjure Radeci*, *Petko Disini*, *Tutko Gërdi*, *Petër Duldini* va *Mihal Paniçeri*.

Taniqli shaxslari
-----------------

* Taulant Balla (1977-yilda tugʻilgan) — siyosatchi

Manbalar
--------

1. ↑  „Law nr. 115/2014" (sq) 6368–6369. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
2. ↑  „2011 census results". 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
3. ↑  „Population data on Elbasan County website". 2-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2011-yil.
4. ↑  Caka, Eduart*. Defteri i hollësishëm për zonat e dibrës i vitit 1467*. Tiranë: Akademia e studimeve albanologjike instituti historisë, 2019 — 138 bet.


|  |  |
| --- | --- |
| Albaniya geografiyasi | *Albaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Avhadiddin Kirmoniy, Homid ibn Abufaxr Avhadiddin Kirmoniy** (1168, Kirmon – 1236, Bagʻdod) – "Naso­yim ul-muhabbat"da tilga olingan tasavvuf namoyandasi, shoir. Tahsil olib, kamolga yetkach, musulmon Sharqining Damashq, Bagʻdod kabi koʻplab shaharlariga sayohat qiladi, ulugʻ orif-u donishmandlar suhbatidan bahramand boʻladi. Shayx Rukniddin Sinjoniyning xalifasi. Muhyiddin ibn Arabiy va Shamsiddin Tabriziy bilan uchrashgan. Faxriddin Iroqiy va Avhadiy Marogʻiy uning shogirdlaridan. U fors-tojik irfoniy sheʼriyatining ustozlaridan sanaladi. Undan bizgacha 1180 baytli "Misboh ul-arvoh" ("Ruhlar mashʼali") masnaviysi hamda 1807 ruboiydan iborat toʻplam yetib kelgan.

"Nasoyim ul-muhabbat"da nihoyatda ulugʻ kishi emish, goʻzal sheʼrlari bor, deb taʼriflangan. Tasavvufdagi maqomi haqida esa "derlarki, ul haqiqat shuhudida mazohir suratigʻa tavassul qilgʻon ekondur va mutlaq jamolin muqayyadot suvarida mushohada qilur ermish", deyiladi. "Mahbub ul-qulub"da u "haqiqat asroriga majoz tariqin" omuxta qilgan shoirlar guruhiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat"*.
2. ↑  *"Nasoyim ul-muhabbat"*.
**Luo** — Afrikadagi xalqlar guruhi. 2 guruhga boʻlinadi. Shim. L. (shilluk, anuak va boshqalar) Jan. Sudanda, Jan. L. (haqiqiy L.lar, alur, acholi va boshqalar) Uganda, Kongo Demokratik Respubli-kasi, Tanzaniya, Keniyada yashaydi. Nil-Sahroi Kabir tillarining sharinil lahjasida soʻzlashadi. Haqiqiy L.lar (oʻzlarini joluo deb ataydilar) Keniya (3,25 mln. kishi) va Tanzaniyada yashaydilar. Umumiy soni 3,47 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Anʼanaviy dinga eʼtiqod qiladilar, xristianlar (asosan, katoliklar), sunniy musulmonlar ham bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hazrat Mahmud G‘ijduvoniy** — (XVI asr) — alloma va muhaddis.
Hazrat Mahmud G‘ijduvoniy sayyoh, tarixchi, diniy va dunyoviy ilmlarni egallagan zot hisoblanadi.
Uning to‘liq ismi Joni Mahmud ibn Shayx Ali ibn Imomiddin al-G‘ijduvoniydir. Mahmud Gʻijduvoniy XVI asrda yashab, ijod qilib o‘tgan. Mahmud G‘ijduvoniyning ustozi jug‘rofiya fani bilimdoni Shayx Kamoliddin Husayn Xorazmiy, Shayx Hoji Muhammad al-Habushoniylar edi. Mahmud G‘ijduvoniy ushbu ustozi bilan ko‘plab mamlakatlarni kezib, tadqiq etgan.
Hazrat Mahmud o‘zi mustaqil ravishda O‘rta Osiyo, Eron bo‘ylab sayohat qilgan va safar xotiralarini 1543-yilda „Miftohul tolibin" (Tolibi ilmlarga kalit) nomli kitobiga kiritgan. Ushbu asarda Buxoro, Xorazm, Samarqand, Mashhad, Marv, Hirot, Niso va boshqa shaharlar haqida qiziqarli maʼlumotlar bor. Shuningdek, ushbu joylarda istiqomat etayotganlarning urf-odati, liboslari bayon qilingan. O‘sha asru ayomda bo‘lib o‘tgan voqealar ham kitobda o‘z aksini topgandir. Shaharlarning jug‘rofiy xaritasi, tabiati va xalq xo‘jaligiga doir qimmatli maʼlumotlari ham Maxmud G‘ijduvoniy kitoblarida bor. Mahmud G‘ijduvoniyning „Miftohul tolibin" kitoblari fors-tojik tilida yozilgandir. Bu nodir kitobni XIX asrda Ogahiy o‘zbek tiliga tarjima qilgan. Hozir bu tarjimaning qo‘lyozmasi O‘z FA Sharshunoslik institutiti qo‘lyozmalar fondida saqlanmoqda. Ko‘rinib turibtiki, Buxoroyi sharifda nafaqat diniy, balki dunyoviy ilmlar ham rivoj topgan. Uning jug‘rofiyaga doir kitoblar ham mavjud. Mahmud G‘ijduvoniyning qabrlari haqida hozircha maʼlumotimiz yo‘q. U toʻgʻrisida maʼlumotlar ham kam saqlanib qolingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.