Andoza:Infobox isotope

**Ftor-18** ( 18F) pozitronlarning manbai bo'lgan ftor radioizotopidir. Massasi 18,0009380(6) , yarim yemirilish davri 109,771(20) minut. U 96% pozitron emissiyasi asosida parchalanadi va u o'zida 4% elektroni ushlaydi. Parchalanishning ikkala holida ham barqaror kislorod-18 hosil qiladi.

Tabiiy hodisa
-------------

18F → 18O + e+ + νe.

Sintez
------

Radiofarmatsevtika sanoatida ftor-18 siklotron yoki chiziqli zarracha tezlatgich yordamida nishonni bombardimon qilish uchun tayyorlanadi, odatda tabiiy yoki yuqori energiyali protonlar (odatda ~18 MeV ) bilan boyitilgan [ 18O] suvdan . Ishlab chiqarilgan ftor [ 18F] ftoridning suvli eritmasi shaklida bo'lib, keyinchalik u turli radiofarmatsevtikalarning tez kimyoviy sintezida ishlatiladi.

Tarix
-----

Ftor-18 ning birinchi sintezi va xossalari haqidagi hisobot 1937 yilda Ernest O. Lourensning siklotron laboratoriyalarida 20 Ne(d,a) 18F yadro reaksiyasi natijasida ishlab chiqarilgan Artur X.

Kimyo
-----

Ftor-18 ko'pincha o'xshash sterik va elektrostatik xususiyatlar tufayli radiotraserning asosiy molekulasidagi gidroksil guruhi (–OH) bilan almashtiriladi.

Ilovalar
--------

Ftor-18 pozitron emissiya tomografiyasida (PET) qo'llaniladigan radiyonuklid periparatlardan biri bo'lib , 1960-yildan tibbiyotda qo'llanilmoqda. Ftor-18ning ahamiyatliligi shundaki yarimparchalanish davrining qisqaligi va parchalanish vaqtida pozitronlarning chiqishi bilan bog'liq. Ftor-18 dan tibbiyotda foydalanish: miya va yurakni tasvirlash uchun pozitron emissiya tomografiyasida (PET); qalqonsimon bezni tasvirlash; tasvir suyaklari uchun radiotraser sifatida, tananing boshqa joylaridan metastazlangan saratonlarni qidirishda va ichki o'smalarni davolashda radiatsiya terapiyasida.

Tracerlar orasida skeletni tasvirlash uchun foydali bo'lishi mumkin bo'lgan natriy ftorid kiradi, chunki u suyakning yuqori va tez so'rilishini va juda tez qon klirensini ko'rsatadi, bu esa qisqa vaqt ichida suyakning fonga nisbati yuqori bo'lishiga olib keladi  va florodeoksiglyukoza (FDG), bu erda 18F gidroksilni almashtiradi. Yangi dioksaborolan kimyosi antikorlarni radioaktiv ftorid ( 18F) bilan belgilash imkonini beradi, bu esa saraton kasalligini pozitron emissiya tomografiyasini (PET) ko'rish imkonini beradi. Insoniy, Genetik, Pozitron chiqaradigan va F- lyuminestsent (HD-GPF) reportyor tizimi inson oqsili, PSMA va immunogen bo'lmagan va pozitron chiqaradigan ( 18F) va floresan kichik molekuladan foydalanadi. butun sichqonchada genom o'zgartirilgan hujayralarni, masalan, saraton, CRISPR/Cas9 yoki CAR T -hujayralarini ikki tomonlama PET va floresan tasvirlash uchun.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Fowler J. S. and Wolf A. P. (1982). The synthesis of carbon-11, fluorine-18 and nitrogen-13 labeled radiotracers for biomedical applications. Nucl. Sci. Ser. Natl Acad. Sci. Natl Res. Council Monogr. 1982.
2. ↑  Blau, Monte; Ganatra, Ramanik; Bender, Merrill A. (January 1972). „18F-fluoride for bone imaging". *Seminars in Nuclear Medicine*. 2-jild, № 1. 31–37-bet. doi:10.1016/S0001-2998(72)80005-9. PMID 5059349.
3. ↑  Ordonez, A. A.; DeMarco, V. P.; Klunk, M. H.; Pokkali, S.; Jain, S.K. (October 2015). „Imaging Chronic Tuberculous Lesions Using Sodium [18F]Fluoride Positron Emission Tomography in Mice". *Molecular Imaging and Biology*. 17-jild, № 5. 609–614-bet. doi:10.1007/s11307-015-0836-6. PMC 4561601. PMID 25750032.
4. ↑  Rodriguez, Erik A.; Wang, Ye; Crisp, Jessica L.; Vera, David R.; Tsien, Roger Y.; Ting, Richard (2016-04-27). „New Dioxaborolane Chemistry Enables [18F]-Positron-Emitting, Fluorescent [18F]-Multimodality Biomolecule Generation from the Solid Phase". *Bioconjugate Chemistry* (inglizcha). 27-jild, № 5. 1390–1399-bet. doi:10.1021/acs.bioconjchem.6b00164. PMC 4916912. PMID 27064381.
5. ↑  Guo, Hua; Harikrishna, Kommidi; Vedvyas, Yogindra; McCloskey, Jaclyn E; Zhang, Weiqi; Chen, Nandi; Nurili, Fuad; Wu, Amy P; Sayman, Haluk B. (2019-05-23). „A fluorescent, [ 18 F]-positron-emitting agent for imaging PMSA allows genetic reporting in adoptively-transferred, genetically-modified cells". *ACS Chemical Biology* (inglizcha). 14-jild, № 7. 1449–1459-bet. doi:10.1021/acschembio.9b00160. ISSN 1554-8929. PMC 6775626. PMID 31120734.
6. ↑  Aras, Omer; Demirdag, Cetin; Kommidi, Harikrishna; Guo, Hua; Pavlova, Ina; Aygun, Aslan; Karayel, Emre; Pehlivanoglu, Hüseyin; Yeyin, Nami (March 2021). „Small Molecule, Multimodal [18F]-PET and Fluorescence Imaging Agent Targeting Prostate Specific Membrane Antigen: First-in-Human Study". *Clinical Genitourinary Cancer* (inglizcha). 19-jild, № 5. 405–416-bet. doi:10.1016/j.clgc.2021.03.011. PMC 8449790. PMID 33879400.