**Moselle** (Fransuzcha talaffuzi: mɔzɛl) Fransiyaning sharqida joylashgan Lotaringiyadagi eng gavjum departament boʻlib, departamentning gʻarbiy qismidan oqib oʻtuvchi Reyn daryosining irmogʻi boʻlgan Mozel daryosi nomi bilan atalgan. 2019-yilda uning aholisi 1 046 543 kishi edi. Departament aholisi *Mosellanlar* nomi bilan tanilgan.

Tarixi
------

 1793-yilgacha Moselle departamenti (shu jumladan Buken va Vieux Sarverden)
1790-yil 4-martda Moselle Fransiya inqilobi davrida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biriga aylandi.

1793-yilda Fransiya Manderen, Momerstroff va Krixingen okrugi anklavlarini, Lyuksemburg gersogligi knyazlarining barcha mulklarini qoʻshib oldi va ularni Mozel departamentiga kiritdi. 1795-yilda *de Lixing* ham Mozel departamentiga birlashtirildi.

1814-yilgi Parij shartnomasiga koʻra, Napoleon birinchi marta magʻlubiyatga uchragan va taxtdan voz kechganidan soʻng, Fransiya 1792-yildan beri bosib olgan deyarli barcha hududlarini topshirishga majbur boʻldi. Natijada, Fransiya Avstriyaga Toley eksklavini (hozirgi Saarlandda, Germaniyada), shuningdek Sierk-le-Beyn yaqinidagi bir nechta kommunalarni (har ikkala hudud ham Mozel departamentining bir qismi edi) Avstriyaga berdi. Boshqa tomondan, Shartnoma 1793-yildagi fransuz anneksiyasini tasdiqladi va bundan tashqari, Sarren departamentining janubi, shu jumladan Lebax shahri, Saarbryuken shahri va yaqin atrofdagi boy koʻmir havzasi Fransiyaga berildi.

Geografiyasi
------------

Moselle hozirgi Grand Est hududining bir qismi boʻlib, Fransiyaning Merte-et-Moselle va Bas-Rhin departamentlari, shuningdek Germaniya (Saarland va Reynland-Pfalz shtatlari) va shimolda Lyuksemburg bilan oʻralgan. Moselle qismlari Parc naturall régional de Lorrainega tegishli.

Quyidagilar eng muhim daryolardir:

* Moselle
* Sarre
* Seille

### Asosiy shaharlari

Aholi eng koʻp istiqomat qiluvchi kommuna Metz shahridir. 2019-yil holatiga koʻra, 15 000 dan ortiq aholiga ega 8 ta kommuna mavjud.

| Kommuna | Aholi (2019) |
| --- | --- |
| Metz | 118 489 |
| Thionville | 40 778 |
| Montigny-les-Metz | 21 879 |
| Forbach | 21 597 |
| Sarreguemins | 20 635 |
| Yutz | 17,143 |
| Xayange | 16 005 |
| Sent-Avold | 15 415 |

Demografiyasi
-------------

Departament aholisi fransuzcha *Mosellanlar* deb ataladi.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1792 | 346,614 | —     |
| 1801 | 348,131 | +0.4% |
| 1806 | 385,949 | +10.9% |
| 1831 | 417,003 | +8.0% |
| 1841 | 440,312 | +5.6% |
| 1872 | 490,459 | +11.4% |
| 1880 | 492,713 | +0.5% |
| 1890 | 510,392 | +3.6% |
| 1900 | 564,829 | +10.7% |
| 1910 | 655,211 | +16.0% |
| 1921 | 589,12 | −10.1% |
| 1931 | 693,408 | +17.7% |
| 1936 | 696,246 | +0.4% |
| 1946 | 622,145 | −10.6% |
| 1954 | 769,388 | +23.7% |
| 1962 | 919,412 | +19.5% |
| 1968 | 971,314 | +5.6% |
| 1975 | 1,006,373 | —     |
| 1982 | 1,007,189 | —     |
| 1990 | 1,011,302 | —     |
| 1999 | 1,023,447 | —     |
| 2006 | 1,036,780 | —     |
| 2011 | 1,045,146 | —     |
| 2016 | 1,045,271 | —     |

Siyosati
--------

Departament kengashi prezidenti Patrick Weiten 2011-yilda saylangan.

| Saylov okrugi | Aʼzo  | Partiya |
| --- | --- | --- |
|  | Moselle 1-saylov okrugi | Belxir Belhaddod | La République En Marche! |
|  | Moselle 2-saylov okrugi | Ludovik Mendes | La République En Marche! |
|  | Moselle 3-saylov okrugi | Charlotta Leduk | La France Insouise (NUPES) |
|  | Mozelning 4-saylov okrugi | Fabien Di Filippo | LR |
|  | Mozelning 5-saylov okrugi | Vincent Seytlinger | LR |
|  | Moselle 6-saylov okrugi | Kevin Pfeffer | RN |
|  | Mozelning 7-saylov okrugi | Aleksandr Lubet | RN |
|  | Mozelning 8-saylov okrugi | Loran Yakobelli | RN |
|  | Mozelning 9-saylov okrugi | Izabel Rauch | Ufqlar |
|

Galereya
--------

* Metz soboriMetz sobori
* Metz shahridagi Avraam de Fabert haykaliMetz shahridagi Avraam de Fabert haykali
* Sent-KvirenSent-Kviren
* Rodemak, Fransiyaning eng go'zal qishloqlaridan biriRodemak, Fransiyaning eng go'zal qishloqlaridan biri
* Bitche qal'asiBitche qal'asi
* Gombourg-Hautning o'rta asr merosiGombourg-Hautning o'rta asr merosi

Manbalar
--------

1. 1 2  Populations légales 2019: 57 Moselle, INSEE
2. ↑  *Nationale.* „Assemblée nationale ~ Les députés, le vote de la loi, le Parlement français". *Assemblée nationale*.


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb119893595 (maʼlumot)
* GND: 4115247-5
* ISNI: 0000 0001 0668 6208
* LCCN: nr94004915
* MusicBrainz: 53c460a2-89a2-4879-b3ff-ad4c3ef82f16
* NKC: ge392191
* SUDOC: 027963438
* VIAF: 143875300
* en:WorldCat Identities: lccn-n50009537

 |