recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Nuklidning **ortiqcha massasi** uning haqiqiy massasi va daltondagi massa soni o'rtasidagi farqdir. Bu yadro massasini hisoblashning asosiy usullaridan biridir. Atom yadrosining massasi uning massa soni bo'yicha (ko'pgina nuklidlar uchun 0,1% dan kam farq) yaqinlashtirilgan, bu yadro massasining katta qismi uning tarkibidagi proton va neytronlarning massasidan kelib chiqishini ko'rsatadi.

Atom yadrosining massasi uning massa soni bilan yaxshi yaqinlashadi, bu yadro massasining katta qismi uning tarkibidagi proton va neytronlarning massasidan kelib chiqishini ko'rsatadi. Shunday qilib, ortiqcha massa uglerod-12 nukloniga (atom massa birligini belgilaydigan) bog'lanish energiyasiga nisbatan yadroviy bog'lanish energiyasining ifodasidir. Agar ortiqcha massa manfiy bo'lsa, yadro 12C dan ko'ra ko'proq bog'lanish energiyasiga ega va aksincha. Agar yadro yaqin atrofdagi yadro turiga nisbatan kattaroq massaga ega bo'lsa, u radioaktiv parchalanib, energiya chiqarishi mumkin.

Yadro reaktsiyalarining energiya shkalasi
-----------------------------------------

12 C standarti ortiqcha massani aniqlash uchun yadro massasini ifodalash uchun qulay birlikni (dalton) beradi. Biroq, uning foydaliligi yadro reaktsiyasi kinematikasi yoki parchalanishini hisoblashda paydo bo'ladi. Massa-energiya ekvivalenti bo'yicha atom yadrosi bilan bog'langan umumiy energiyaning faqat kichik bir qismi, umumiy massaning 0,01% dan 0,1% gacha, nurlanish sifatida so'rilishi yoki chiqarilishi mumkin. Massaning ortiqcha miqdori bo'yicha ishlash orqali nuklonlarning ko'chirilishi yoki chiqarilishi natijasida yuzaga keladigan massa o'zgarishlarining katta qismi samarali ravishda yo'q qilinadi, bu aniq energiya farqini ta'kidlaydi.

Nuklidning ortiqcha massasi uning massa soni va haqiqiy massasi o'rtasidagi farqdir. Garchi tushunchalar bir-biriga bog'liq bo'lsa-da, bu bog'lovchi energiya bilan bir xil emas. Bu radioaktiv parchalanish sodir bo'ladimi yoki yo'qmi va agar sodir bo'lsa, qancha energiya ajralib chiqishini hal qilishda foydali miqdordir.

Misol
-----

236 U yadrosining 92 Kr, 141 Ba va uchta neytronga bo'linishini ko'rib chiqaylik.

236 U → 92 Kr + 141 Ba + 3 n
Reaktivning massa soni 236 U 236 ga teng. Chunki haqiqiy massa 7002236045563000000♠236.045563 Da, uning ortiqcha massasi + 6998455630000000000♠0.045563 Da. Xuddi shu tarzda hisoblangan mahsulotlar uchun 92 Kr, 141 Ba va uchta neytronning tegishli massa ortiqchalari 3001261570000000000♠−0.073843 Da ga teng.3001261570000000000♠−0.073843 Da, 3001144120000000000♠−0.085588 Da va 3 × 6997866500000000000♠0.008665 Da = +6998259940000000000♠0.025994 Da, mos ravishda, 3000866563000000000♠−0.133437 Da umumiy massa ortiqcha uchun3000866563000000000♠−0.133437 Da. Reaksiyaga kirishuvchi moddalar va mahsulotlar massasi o'rtasidagi farq 6999179000000000000♠0.179000 Da ni tashkil qiladi.6999179000000000000♠0.179000 Da, bu mahsulotlarning massa ortig'i reaktivlarnikidan kamroq ekanligini ko'rsatadi va shuning uchun bo'linish sodir bo'lishi mumkin - bu hisoblash faqat reaktivlarning massalari bilan ham amalga oshirilishi mumkin edi.
Boshqa nomlar uchun qarang: the smaller nearby village named Poylu   Poylu, Poylu.

**Poylu** Ozarbayjonning Agstafa tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 4302 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Poylu va Shakerli qishloqlari hamda Poylu deb nomlangan ikkinchi qishloq kiradi
The place where the village is has been part of the georgian kingdom of Kartli. Between the years 1919-1920 the municipality of Poylu was part of the Democratic republic of Georgia.

Arxeologiya
-----------

Qadimgi Poylu II manzilgohi Boku-Tbilisi-Jayhon quvuri qurilishida topilgan.

Qazishmalar bir necha kasbiy bosqichlarni aniqladi. Eng quyi qatlamda eramizdan avvalgi IV ming yillikning boshlariga toʻgʻri keladigan uy xoʻjaligining kech eneolit ​​davri koʻrsatilgan. Leylatepa madaniyatining koʻp qatlamli manzilgohi tasdiqlangan. Leylatepe konlari tabiiy tuproq qatlamidan boshlanadi. 70 sm dan 110 sm gacha boʻlgan chuqurlikda Kura-Araxes madaniyatining oz miqdori ham qayd etilgan. Ammo bu konlar tomonidan aniq belgilangan madaniy qatlam shakllanmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  .„Belediyye Informasiya Sistemi" (Azerbaijani). 2008-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
2. ↑   Andoza:Bare URL image
3. ↑  Najaf Museyibli, Poylu II Report On Excavations of Poylu II Settlement At Kilometre Point 408.8 of Baku-Tbilisi-Ceyhan pipeline. (Wayback Machine saytida 2014-10-02 sanasida arxivlangan) Baku — Azerbaijan, 2008

* Poylu (Agstafa) GEOnet nomlar serverida


  


|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Optik tomografiya** - bu ob'ekt orqali o'tadigan va tarqalgan yorug'likdan olingan tasvirlarni qayta qurish orqali ob'ektning raqamli hajmli modelini yaratadigan kompyuter tomografiyasining bir shakli. Optik tomografiya asosan tibbiy tasviriy tadqiqotlarda qo'llaniladi. Sanoatda optik tomografiya yarimo'tkazgichlarning qalinligi va ichki tuzilishi sensori sifatida ishlatiladi. barcha tomograflar dozaga ega optik tomografda doza mavjud emas

Prinsip
-------

Optik tomografiya o'rganilayotgan ob'ektning hech bo'lmaganda qisman yorug'lik o'tkazuvchanligi yoki shaffofligiga tayanadi, shuning uchun u yumshoq to'qimalarda, masalan, ko'krak va miya to'qimalarida yaxshi ishlaydi.Asosan yumshoq to'qimqlar uchun

Kuchli, tez-tez impulsli yoki intensiv modulyatsiyalangan, yorug'lik manbalari va yuqori sezgir yorug'lik datchiklari va tana to'qimalari eng ko'p o'tkazuvchan bo'lgan chastotalarda infraqizil nurlardan foydalanish bilan bog'liq bo'lgan yuqori tarqalishga asoslangan zaiflashuv odatda hal qilinadi. Yumshoq to'qimalar juda tarqaladi, lekin spektrning yaqin infraqizil va qizil qismlarida zaif so'riladi, shuning uchun bu odatda ishlatiladigan to'lqin uzunligi diapazoni.

Turlari
-------

### Diffuz optik tomografiya

Asosiy maqola: Diffuse optical imaging
**Bar-mitsva** - (ibr. «buyurilgan amrlar o‘g‘li»), bat-misva (ibr. «buyurilgan amrlar qizi») - yahudiylikda bola balog‘at yoshi (o‘g‘il bolalar 13 yoshu 1 kun; qiz bolalar 12 yoshu 1 kun)ga yetgani munosabati bilan o‘tkaziladigan marosim. Yahudiylik qoidalariga ko‘ra, bola balog‘at yoshiga yetgach, o‘z xatti-harakatlariga javobgar bo‘ladi. Balog‘at yoshiga yetgan bola yahudiylikda buyurilgan diniy, etik majburiyatlarning barchasini o‘z zimmasiga oladi va yahudiy jamoasi hayotining barcha jabhalarida ishtirok etish huquqiga ega bo‘ladi. Bar misvani nishonlash amaliyoti tarixi TaNaX, Mishna va Talmud davrida bo‘lmagan. Chiqish va Sonlar kitobida armiyada xizmat qilish yoshi 20 yosh deb belgilangan. 13 yosh esa Mishnada kishi Tavrot qonunlariga amal qilishi kerak bo‘lgan yosh sifatida qayd etiladi: "Besh yoshdan Yozma Tavrotni, o‘n yoshdan Mishnani o‘rganadi hamda 13 yoshdan boshlab barcha amrlarga bo‘y so‘nadi". Bar-Misva atamasi ilk bor Talmudda (V asr) Tarot qonunlari joriy qilingan kishiga nisbatan qo‘llangan. Talmudda aytilishicha, bola 13 yoshu 1 kunlik bo‘lgach, bolaning qasamyodi yuridik kuchga ega bo‘ladi va bu narsa uni "er kishi" sifatida bo‘lganiga dalolat qiladi.
Bar-Misva yoshiga yetgan bola ba’zi huquq va majburiyatlarni o‘z zimmasiga oladi. Jumladan, o‘z harakatlariga javobgarlik, minyanda ishtirok etish va Tavrotni o‘qishga taklif etilish, mulkka ega bo‘lish, uylanish, Tavrotda kelgan 613 ta buyruq va ta’qiqlarga amal qilish.
Yahudiy diniy jamoalari orasida kishi 83 yoshga to‘lgach, ikkinchi bar-misvani nishonlash urfi mavjud. Buning mohiyati odatiy hayot davomiyligi 70 yoshni tashkil etadi. Shu sababli, kishi 83 yoshda 13 yosh sifatida e’tirof etiladi. So‘nggi yillarda bu amaliyot keng yoyilayotganini ko‘rish mumkin. Bar-Misvani nishonlayotgan bolaga hadyalar berish odati mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 74. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Shanxay Hamkorlik Tashkilotining 2004-yilgi sammiti** — tashkilotga aʼzo davlat rahbarlarining Toshkentda 2004-yil 16-17-iyun kunlari boʻlib oʻtgan ucharshuvi.

Uchrashuvning asosiy masalasi mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlashdan iborat edi. Olti davlat prezidentlari bir qator qo‘shma hujjatlarni imzolagan. Toshkentda ShHT mintaqaviy aksilterror tuzilmasi ijroiya qo‘mitasi binosining tantanali ochilishi bilan boshlangan. Tashkent Intercontinental mehmonxonasining Kongress-markazi binosida Tashkilot davlat rahbarlarining tor doiradagi uchrashuvi bo'ldi. Islom Karimov kun tartibini o‘qib eshittirdi. Ayni paytda shu binoda delegatsiyalarning kengaytirilgan yig‘ilishi bo‘lib o‘tmoqda.

Rasmiy suratga olishdan so‘ng Toshkent deklaratsiyasi, shuningdek, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar kontrabandasini nazorat qilish to‘g‘risidagi bitim kabi bir qator hujjatlar imzolanishi bilan yakunlandi. Mo'g'uliston ShHT doirasida kuzatuvchi sifatida tasdiqlangan. Kengaytirilgan yig‘ilishda Afg‘oniston rahbarining ham chiqishi tinglandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „SCO summit (2004)".


| * k
* m
* t
Shanxay Hamkorlik Tashkiloti (ShHT) |
| --- |
| Sammitlar | 
* Shanxay 1996
* Moskva 1997
* Olmota 1998
* Bishkek 1999
* Dushanbe 2000
* Shanxay 2001
* Sankt-Peterburg 2002
* Moskva 2003
* Toshkent 2004
* Ostona 2005
* Shanxay 2006
* Bishkek 2007
* Dushanbe 2008
* Yekaterinburg 2009
* Toshkent 2010
* Ostona 2011
* Pekin 2012
* Bishkek 2013
* Dushanbe 2014
* Ufa 2015
* Toshkent 2016
* Ostona 2017
* Sindao 2018
* Bishkek 2019
* Chelyabinsk 2020
* Dushanbe 2021
* Samarqand 2022

 |
| Aʼzolar | 
* Xitoy
* Hindiston
* Qozogʻiston
* Qirgʻiziston
* Pokiston
* Rossiya
* Tojikiston
* Oʻzbekiston

 |
| Kuzatuvchilar | 
* Afgʻoniston
* Eron
* Moʻgʻuliston

 |
| Dialogdagi hamkorlar | 
* Belarus
* Shri Lanka
* Turkiya

 |
| Mehmonlar | 
* ASEAN
* MDH
* Turkmaniston

 |
| Tillar | 
* xitoy
* rus

 |
Bertolt Brecht Imzo Brext Bertolt (1898–1956)Imzo Brext Bertolt (1898–1956)
BREXT (Brecht) Bertolt (1898.10.2, Augsburg — 1956.14.8, Berlin) — nemis yozuvchisi, rejissyor. 1933—47 yillarda muhojirlikda. "Berliner ansambl" teatriga asos solgan (1949). Falsafiysatirik pyesalari zamonaviy, tarixiy va mifologik mavzularda yozilgan. "Uch pullik opera" (1928-yilda sahnalashtirilgan, 1931-yilda chop etilgan), "Kuraj ona va uning bolalari" (1939-yilda yozilgan, 1941-yilda nashr etilgan), "Galiley hayoti" (1938—39 yillarda yozilgan, 1955-yilda nashr etilgan), "Sezuanlik saxiy odam" (1938— 40 yillarda yozilgan, 1943-yilda nashr etilgan) va boshqa asarlarida zamonaviy dolzarb muammolar insonparvarlik, antifashistik ruhsa oʻrtaga tashlangan. B.ning teatr nazariyasiga oid ishlari ("Hozirgi zamon teatri yoʻlida", "Teatrda dialektika" va boshqalar) 20-asr Yevropa teatrshunosligiga taʼsir etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirkomilboy**, Mirkomil Mirmo‘minboyev (1882 — Andijon — 1918) — o‘zbek sanoatchisi. "RusOsiyo" ("Russko-Aziatskiy") banki muassislaridan biri. Mikromilboyning Andijonda 5 ta paxta zavodi, bir necha shaharda savdo rastalari, bog‘lari, katta yerlari bo‘lib, oltin pul hisobida 14 mln.soʻm mablagʻga ega edi (1911). Mirkomilboy Turkiston va Yevropa mamlakatlari oʻrtasida savdo munosabatiga asos solganlardan biri hisoblanadi. U Germaniyaning Shlossberg, Kraft firmalari bilan savdo aloqasi o‘rnatgan, Berlin, London, Parij va Istanbulga borib, mahalliy sanoatchilar bilan savdo ishini yoʻlga qoʻyishga intilgan. Mirkomilboy Andijon shahrida 30 oʻquvchiga moʻljallangan internat maktab, 100 talabaga mo‘ljallangan madrasa, kasalxona qurmoqchi boʻlib, loyiha tayyorlatgan, biroq mahalliy maʼmurlar bu loyihalarni amalga oshirishga ruxsat bermagan. Mirkomilboy "Sho‘roi islom" tashkilotining Andijon bo‘limiga rahbarlik qilgan (1918) va jadidlarni moddiy jihatdan qoʻllab-quvvatlab turgan. Bolsheviklar tomonidan otib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Meral Menderes** (turkcha: *Meral Menderes* ;1933, Istanbul-27-dekabr 2011, Maltepe Istanbul) – soprano sifatida turk opera qoʻshiqchisi.

Biografiya
----------

Meral Menderes 1933-yilda Aydinning Kushadasida tugʻilgan. Birinchi qoʻshiqchilik saboqlarini Istanbul shahar konservatoriyasida Munir Jayhandan olgan. Keyin u yangi tashkil etilgan Opera studiyasida taʼlim oldi. Uning ustozlari turli xorijiy va turk vokal murabbiylari edi.

U 1960-yil 19-martda tashkil etilgan Istanbul shahar operasida sahnalashtirilgan Giacomo Puccinining „ Toska" asarini ijro etib, sahnada debyut qildi. Uning keyingi spektakli Madama Butterfly operasida boʻldi. Uning keyingi rollari quyidagilar edi: Santuzza („ Honor Rusticana"; Pietro Mascagni) va „La Boheme" filmida. Anqarada sahnalashtirilgan „Turandot" operasida u malika Turandot va qul Lyu rolini ijro etgan; „Hoffmann ertaklari" (Jacques Offenbach) filmida Antoniya rolini oʻynagan. Shuningdek, u Makbet (Giuseppe Verdi), Mascherada Un ballo (Juzeppe Verdi), „Almashtirilgan kelin" (Bedřich Smetana) va „Il Trovatore" (Juzeppe Verdi) kabi operalarda ham ijro etgan.

U yuqori vokal diapazonida tabiiy va jarangdor ovozga ega soprano sifatida tanilgan. Meral Menderes respublika davridagi birinchi opera xonandalaridan biri edi. U deyarli 30 yil davomida sahnada ijro etdigan.

2010-yilda u Istanbul operasi tashkil etilganining 50 yilligi munosabati bilan Turkiya Davlat opera va balet teatri bosh direktori Rengim Gökmen tomonidan berilgan „Sanʼat mukofoti" bilan taqdirlangan.

U 2011 yil 27 dekabrda Istanbul Maltepedagi uyida 78 yoshida vafot etdi. U Sureyya opera teatrida oʻtkazilgan xotira marosimi va Maltepe masjididagi diniy dafn marosimidan soʻng Kuchukyali qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Meral Menderes yaşamını yitirdi" (tr).  Cumhuriyet (2011-yil 27-dekabr). 2022-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-mart.
2. 1 2 3 4 5  „Meral Menders: Türk Operasının ilk yıldızından ebedî veda..." (tr).  Musîki Dergisi. 2021-yil 9-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-mart.
3. ↑  „Turkish opera singer Menderes dies at 78" (en).  Hürriyet Daily News (2011-yil 29-dekabr). 2021-yil 6-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-mart.
Palmanova xaritasi 1593-yil. Shahar YUNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan. Venetsiya mudofaa tizimlari bilan oʻralgan.
Citadel of JacaIspaniya.
 Burtanj istehkomi, 1742-yilda qayta tiklandi, Groningen, Niderlandiya
 1861-yildagi Tvrđa chizmasi, Xorvatiyaning Osijek shahrida.
Naarden, Niderlandiya
**Bastion qoʻrgʻon** yoki ***trace italienne*** (nostandart fransuz tilidan olingan ibora, soʻzma-soʻz *italyancha kontur* degan maʼnoni anglatadi) — toʻp jang maydonida hukmronlik qila boshlagan poroxning zamonaviy davrida rivojlangan uslubdagi istehkom. U birinchi marta XV asr oʻrtalarida Italiyada paydo boʻlgan. Baʼzi turlar, ayniqsa ravelinlar va boshqa tashqi ishlar bilan birlashganda, xuddi shu davrdagi **yulduz qal’asiga** oʻxshardi.

Qal’aning dizayni odatda devorlarning burchaklarida poydevorlari boʻlgan koʻpburchakdir. Ushbu chiqishlar „oʻlik zonalar" deb ataladigan himoyalangan koʻr nuqtalarni yoʻq qildi va toʻgʻridan toʻgʻri olovdan himoyalangan joylardan parda boʻylab yongʻinga ruxsat berdi. Koʻpgina qal’alarida, shuningdek, toʻliq birlamchi tuzilma ichiga asoslangan ikkilamchi tuzilmalar koʻtarilgan otliqlar mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Centre.* „The city of Bergamo - UNESCO World Heritage Centre" (en). *whc.unesco.org*. Qaraldi: 2017-yil 2-noyabr.
Madrasaning janubdan ko‘rinishi, maqbara gumbazi va minorasi ko‘rinib turadi
 Uljay al-Yusufiy madrasasidan Qur'onning nurli ochilishi. Ehtimol, sulton Hasan tomonidan buyurtma qilingan va keyinchalik Uljay al-Yusufiy tomonidan oilaviy munosabatlari tufayli sotib olingan bu qoʻlyozma Misr Milliy kutubxonasi Mamluk Qurʼon qoʻlyozmalari toʻplamining bir qismidir, YuNESKOning Jahon xotirasi roʻyxatiga kiritilgan.
**Uljay madrasasi** (arabcha: ) – Mamluk sultoni Al-Ashraf Sha'bon hukmronligi davrida Bob Zuvayla va Qohira qal'asi o'rtasidagi hududda qurilgan madrasa.

Asoschisi
---------

Amir Uljay al-Yusufiy XIV asr oxirida hokimiyat tepasiga kelgan An-Nasir Muhammadning kichik mamluklaridan biri edi. U Hasanning ikkinchi hukmronligi davrida eng yuqori martabaga tayinlangan edi. Uning shuhrat qozonishi Al-Ashraf Sha'bonning onasi Xovand Baraka bilan turmush qurishi bilan bog'liq bo'lib, u 1363-yilda eri vafotidan keyin unga uylangan. Nihoyat, u 1373-yilda qo'shin qo'mondoni (atabak al-'asakir) oliy harbiy lavozimiga tayinlandi. Aynan shu lavozimga ko'tarilganidan keyin u Qohirada o'z madrasasini tashkil qilgan.

Tarixiy fon
-----------

Madrasada Shofiʽiy va Hanafiy yoʻnalishida darslar berilgan. Al-Maqriziyning yozishicha, Uljay al-Yusufiy o‘z madrasasini 1366–1967- (hijriy 768) yillarda asos solgan. Biroq uning kollejidagi poydevor yozuvida shunday deyilgan:

> "Bu masjid va muborak madrasani qurishga amr qilgan, Janobi oliylari, amir Sayfiddin Uljay, al-Malik al-Ashraf (Sha’bon) g‘olib qo‘shinlari sardori), Alloh taolo g‘alabasini muborak qilsin. 774-yil rajab oyi sanasi / 1372-yil dekabr - 1373-yil yanvar".
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  al-Maqrīzī, Aḥmad ibn ʻAlī*. al-Sulūk li-Maʿrifat Duwal al-Mulūk* (Arabic) ʿAṭā:. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmīyah, 1997 — 4:238 bet.
2. ↑  al-Maqrīzī, Aḥmad ibn ʻAlī*. al-Sulūk li-Maʿrifat Duwal al-Mulūk* (Arabic) ʿAṭā:. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmīyah, 1997 — 4:352 bet.
3. ↑  al-Maqrīzī, Aḥmad ibn ʻAlī*. al-Mawāʿiẓ wa-'l-iʿtibār fī dhikr al-khiṭaṭ wa-'l-āthār* (Arabic) Sayyid:. London: Muʾassasat al-Furqān, 2002 — 4:615-16 bet.
4. ↑  *O'Kane, Bernard* „The Monumental Inscriptions of Historic Cairo". *Insc. Number 131.1*.
**Bisk** (fran. bisque) ― fransuz oshxonasi, krem shoʻrva, uning asosiy tarkibiy qismi qisqichbaqasimonlar qobigʻi.Taomning tarixi bir necha asrlarga borib taqaladi; Bir necha yuz yil oldin, XVII -asrning oʻrtalariga qadar, u yovvoyi qush goʻshti (bedanalar, kamroq kaptarlar) asosida tayyorlangan. Fransiyadan bisk butun dunyoga tarqaldi, hozirda u ayniqsa AQShda mashhur.

„Bisk" atamasi baʼzan sabzavot va qoʻziqorin shoʻrvalari deb ataladi.

Nomi
----

Taomning nomi Biskay koʻrfazidan kelib chiqqan mashhur, ammo notoʻgʻri fikr mavjud.Aslida, u fransuz bis cuites bilan bogʻliq („ikki marta pishirilgan"): Biz klassik retseptda qisqichbaqasimonlar qobigʻi birinchi boʻlib tayyorlanganligi va shundan keyingina olingan bulonda ularning goʻshti haqida gapiramiz.

Ingrediyentlar
--------------

Taomning asosiy tarkibiy qismi qisqichbaqasimonlar (shartsiz — qobiq, koʻp hollarda — va goʻsht); retsept shuningdek, qaymoq, shuningdek piyoz, sarimsoq, seldereyni oʻz ichiga oladi. Qisqichbaqasimonlardan qisqichbaqasimonlar, qisqichbaqalar, langustinlar, omarlar, qisqichbaqalar va boshqalar ishlatilishi mumkin.Bundan tashqari, bulyon (baliq, kamroq tovuq) va oq sharob ishlatiladi. Bir qator retseptlarda guruch qoʻshib beriladi.

Tayyorlash
----------

Sabzavotlar qalin devorli qozonda qovuriladi, keyin bulyon va ziravorlar qoʻshiladi. Qisqichbaqasimonlar alohida tayyorlanadi: tez qovuriladi, undan keyin qobiqdan chiqariladi va qaynatiladi, qovuriladi yoki hatto pishiriladi. Tayyorlashning turli bosqichlarida (Retsept qarab) brendingiishlatiladi. Pishirishning oxirgi bosqichida qaymoq qoʻshiladi.

Taqdim etish
------------

Anʼanaga koʻra, bisk bir piyola ustida ikkita tutqich bilan tortiladi. Bundan tashqari, krujkada  tortishga ruxsat beriladi. Amalda (Fransiyadan tashqarida) bu qoida har doim ham kuzatilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Биск". *Resto.ru*.
2. ↑  „Суп биск: 3 популярных рецепта изысканного блюда" (ru).  Marie Claire (2020-yil 14-fevral). Qaraldi: 2020-yil 29-fevral.
3. ↑  *Chef John.* „Tomato Bisque – Soup Might Not Count as a Meal, but Bisque Certainly Does". *Food Wishes Video Recipes* (2013-yil 2-oktyabr). Qaraldi: 2020-yil 28-oktyabr.
4. 1 2  „Биск из раков, пошаговый рецепт с фото".  www.gastronom.ru/. Qaraldi: 2020-yil 29-fevral.
5. ↑  „Биск".  www.kulina.ru. Qaraldi: 2020-yil 29-fevral.
6. ↑  „5 способов приготовить биск" (en).  steaklovers.menu. Qaraldi: 2020-yil 29-fevral.

Adabiyotlar
-----------

* Васюкова А. Т. „Супы-биски",*. Технология продукции общественного питания*, 500 экз, М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К°», 2015 — 206—207 bet. ISBN 978-5-394-02516-7.
* Poxlyobkin V. V. Biskyu // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E", 2015. — S. 33. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
* Poxlyobkin V. V. Biskyu // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 22. — 224 s. — 200 000 ekz. — ISBN 5-345-00218-5.
* Charles Sinclair. bisque // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 69. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
**Otorinolaringologiya** (shuningdek, tez-tez **Lor**) (yunoncha us, ot [os] quloq + rhis, rin [os] burun + halqum, halqum [os] halqum + logos taʼlimoti) — tibbiyotning bir boʻlimi boʻlib diagnostika va tibbiyotga ixtisoslashgan tibbiy mutaxassislik. quloq, tomoq, burun, bosh va boʻyin patologiyalarini davolash biln shugʻullanadi.

**Otorinolaringolog** yoki **Lor shifokori**, yoki kundalik hayotda „quloq-burun-tomoq" — bu mutaxassislik boʻyicha amaliyotchi shifokor hisoblanadi.

Tarix
-----

Quloq va yuqori nafas yoʻllarining tuzilishi, funksiyasi va kasalliklari haqida birinchi eslatma Gippokrat, A. Celsus. XIV asrda. qiyosiy batafsil maʼlumot Gi de Chauliac tomonidan taqdim etilgan. Bu olimlarning asarlari koʻp asrlar davomida shifokorlar tomonidan qoʻllanilgan.

Otorinolaringologiyani mustaqil fanga ajratish 19-asrning oʻrtalarida boshlangan. Assotsiatsiyaning asosi bu organlarning anatomik va topografik birligi, ularning fiziologik va funksional munosabatlari boʻlgan.

Eng yirik terapevtik maktablarning asoschilari S. P. Botkin va G. A. Zaxarin Rossiyada otorinolaringologiyaning rivojlanishida muhim rol oʻynagan. Moskvada mashhur otorinolaringolog S.F. Shtayn rahbarligida quloq, burun va tomoq kasalliklari uchun maxsus klinikaning (1896) tashkil etilishi muhim voqea boʻlgan.

Etimologiya
-----------

*Otorinolaringologiya* atamasi tibbiy lotin tilida qadimgi yunon tilining soʻz yasalish birliklaridan tuzilgan: οὖς (b. P. ὠτός) „quloq", ῥίς (b. P. ῥινός) „burun", λάρυγξ (b. P. λάρυγγος) „halqum/tomoq" va -λογία „fan". Bu atama „quloq, burun va tomoq haqidagi fan" degan maʼnoni anglatadi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „ОТОРИНОЛАРИНГОЛОГИЯ — Большая Медицинская Энциклопедия".  xn--90aw5c.xn--c1avg. 2021-yil 19-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 11-iyul.
**Borealatlantika oblasti** — Dunyo okeani zoogeografiya oblastlaridan biri. Arktikaning jan. va Atlantika okeanining shim. qismini egallagan. B.Borealatlantika oblasti ning Arktika oblasti bilan chegarasi shim. da Nyufaundlendning sharqiy sohillaridan Islandiyagacha, undan Barens dengizining Markaziy qismigacha boradi. Janubiy da B. Borealatlantika oblasti ning shartli chegarasi Delaver koʻrfazidan Ispaniyaning shim. qirgʻoqlarigacha boʻlgan chiziq boʻylab oʻtadi. Bu oblast fizikgeografik xususiyatlariga binoan BorealPatsifik oblastiga oʻxshab ketadi, lekin undan jan. va shim. qismlaridagi suv yuzasi harorati oʻrtasidagi farqning katta boʻlmasligi, suvining absolyut chuqurligi va hajmining kam boʻlishi, ayrim sayoz dengizlar suvining kam shoʻrlanganligi bilan farq qiladi. B.Borealatlantika oblasti da odam faoliyatining hayvonlar yashash sharoitiga taʼsiri juda katta.

B.Borealatlantika oblasti dengizlari faunasi BorealPatsifik oblast faunasiga nisbatan uncha boy emas, antropogen omillarning taʼsiri kuchli. Sut emizuvchilardan biskay kiti, oqbiqin delfin, uzuntumshuq tyulen endemik hisoblanadi. Atlantika delfini kenja turi — afalina va Qora dengiz delfini bu oblast uchun xos, B. Borealatlantika oblasti ning shim. sharqida, uning Arktikaga yondosh qismida Grenlandiya tyuleni uchraydi. Qushlardan baliqchi qushlar, oddiy gagarka (Arktika oblasti chegarasila), tentakqush va kichik boʻron qushi; treskasimon va ssldsimonlardan merluza, piksha (endemik), atlantika seldi, atlantika treskasi, boltiq seldi (salaka) va boshqa bir qancha turlari ana shu oblast uchun xosdir. Delfinlardan dengiz choʻchqasi, qushlardan tentakqush va shim. kochurga, qisqichbaqasimonlar, mollyuskalar va ninaterililarning ayrim turlari ham amfiboreal hisoblanadi. Hozirgi davrda B.Borealatlantika oblasti da tarqalgan bir qator turlarni muhofaza qilish maqsadida bir qancha hayvonlarni ovlashni cheklash yoki butunlay man qilish choralari ishlab chiqilmoqda. Biroq aholining B.Borealatlantika oblasti dengizlari sohillarida juda zich joylashganligi, odam xoʻjalik faoliyatining intensivligi hayvonlarni muhofaza qilish tadbirlarini amalga oshirishni qiyinlashtiradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Athis-Mons (fransuzcha: [atisˈmɔ̃s] kommunasi, Fransiya, Parijning janubiy chekkasida. U Parij markazidan 16,5 km (10,3 milya) uzoqlikda joylashgan.

Tarix
-----

Athis-Mons 1817 yilda Athis (Sena bo'ylab va ilgari Athis-sur-Orge sifatida tanilgan) ikkita qishloqqa qo'shilish orqali tashkil etilgan[4]) va Mons (qo'shni platoda). Hozirgi kunda kommunaning pastki maydoni odatda Athis-Val deb ataladi.

Aholi
-----

Aholining oʻsishi| 

| Yil | Aholi | ±% y.oʻ.s. |
| --- | --- | --- |
| 1793  | 338 | —     |
| 1800  | 423 | +3.26% |
| 1806  | 435 | +0.47% |
| 1821  | 690 | +3.12% |
| 1831  | 690 | +0.00% |
| 1836  | 724 | +0.97% |
| 1841  | 705 | −0.53% |
| 1846  | 803 | +2.64% |
| 1851  | 771 | −0.81% |
| 1856  | 788 | +0.44% |
| 1861  | 780 | −0.20% |
| 1866  | 854 | +1.83% |
| 1872  | 910 | +1.06% |
| 1876  | 976 | +1.77% |
| 1881  | 1 038 | +1.24% |
| 1886  | 1 333 | +5.13% |
| 1891  | 1 591 | +3.60% |
| 1896  | 2 027 | +4.96% |

 | 

| Yil | Aholi | ±% y.oʻ.s. |
| --- | --- | --- |
| 1901  | 2 612 | +5.20% |
| 1906  | 3 494 | +5.99% |
| 1911  | 4 627 | +5.78% |
| 1921  | 6 116 | +2.83% |
| 1926  | 7 969 | +5.44% |
| 1931  | 10 033 | +4.71% |
| 1936  | 10 962 | +1.79% |
| 1946  | 8 414 | −2.61% |
| 1954  | 14 120 | +6.69% |
| 1962  | 24 004 | +6.86% |
| 1968  | 27 640 | +2.38% |
| 1975  | 30 737 | +1.53% |
| 1982  | 28 496 | −1.08% |
| 1990  | 29 123 | +0.27% |
| 1999  | 29 427 | +0.12% |
| 2007  | 30 462 | +0.43% |
| 2012  | 29 482 | −0.65% |
| 2017  | 34 347 | +3.10% |

 |
|  |
| Manba: EHESS and INSEE (1968-2017) |

Boshqaruv
---------

Athis-Mons kantonida 2 kommunasi bor (ikkinchisi Paray-Vieille-Poste) va 36,615 aholisi. Athis-Mons-Irlandiyadagi ballina egizak shahri.

Taʼlim
------

Kommunada to'qqizta maktabgacha ta'lim muassasasi (maternelles) va sakkizta boshlang'ich maktab (maternelles) mavjud.[11]
"Saylangan mansabdor shaxslarning milliy ma'lumotnomasi: merlar". data.gouv.fr, Fransuz jamoat ma'lumotlari uchun ochiq platforma (frantsuz tilida). 2 dekabr, 2020 yil.
==References

```
"Yuridik aholi soni 2021". Milliy statistika va iqtisodiy tadqiqotlar instituti. 2023 yil 28 dekabr.
"Rejalar, xaritalar va havo ko'rinishi." Athis-Mons. 2009-yil 6-oktabrda olindi.
"Athis-Mons - tarix, geografiya va diqqatga sazovor joylar". britannica.com. 2018-yil 8-aprelda olindi.
Kassini qishloqlaridan bugungi kommunalarga: Athis-Mons, EHESS (frantsuz tilida) Kommuna ma'lumotlar varag'i.
1968 yildan beri tarixiy aholisi, INSEE
Parij, Nitsa, Strasburg, Brest
"Iqlim normalari 1981-2010: Orli". www.lameo.org. 2022-yil 30-avgustda olindi.
Meteo France ob-havo stantsiyasi
"1991-2020 yillardagi iqlimiy statistika varaqasi va yozuvlar" (PDF) (frantsuz tilida). Meteo Frantsiya. 2022-yil 31-avgustda olindi.
"Athegiya maktablari." Athis-Mons. 2016-yil 3-sentabrda olindi.
"Atis-Mons bilan egizak shaharlar". mairie-athis-mons.fr (frantsuz tilida). Athis-Mons. Olingan 11-18-2019.
```

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Athis-Mons*** haqida turkum mavjud |

* Official website (fransuzcha)
* Andoza:Search Mérimée

Manalar
-------

1. ↑  Andoza:Cassini-Ehess
2. ↑  Population en historique depuis 1968, INSEE
Harry Potter kitoblarida tasvirlangan Beauxbâtons sehgarlik maktabining gerbi: „Har biri uchida uchta yulduz tasvirlangan oltin tayoqchalar".
**Beauxbatons Sehr akademiyasi** (fransuzchadan tarjimasi – „chiroyli tayoqchalar") ingliz yozuvchisi J. K. Rowling tomonidan yaratilgan Harry Potter xayoliy olamidagi fransuz sehrgarlik maktabi.

Maʼlumotlar
-----------

*"Harry Potter va Alanga kubogi"da*, Beauxbatons talabalari Uch sehrgar turnirida ishtirok etish uchun Hogwartsga kelishadi. Ular qanotli Palomino otlari bogʻlangan aravada kelishgan. Beauxbatons janubiy Fransiyadagi Pireney togʻlarida joylashgan, muz haykallari va oʻrmon nimflari bilan toʻla maktab-internat sifatida tasvirlangan. Beauxbatonsda fransuz oʻquvchilari soni koʻp, ammo ispan, portugal, golland, lyuksemburg va belgiyalik talabalar ham bor. Kitobdagi ushbu maktab delegatsiyasiga ushbu maktab direktori, yarim dev ayol Olympe Maxime boshchilik qiladi: tana oʻlchamlariga qaramay, u chiroyli va nafis ayol edi.

Oʻquvchilari
------------

Beauxbatons oʻquvchilar Sharqiy Yevropadagi Durmstrang maktabining jiddiy va qoʻpol oʻquvchilarining aksi sifatida, asosan goʻzal uzun sochli qizlar va jozibali oʻgʻil bolalar sifatida tasvirlangan. Shuningdek yana bir oʻrinda ikki maktabni solishtirishimiz mumkin:Beauxbatonlar aravasi yorqin rangli va chiroyli, Durmstrang talabalari kelayotgan kema umuman aksi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Flotmann 2014. sfn error: no target: CITEREFFlotmann2014 (help)
2. ↑  Oziewicz 2010. sfn error: no target: CITEREFOziewicz2010 (help)
3. ↑  „Pottermore - Beauxbatons Academy of Magic". Qaraldi: 2016-yil 7-avgust.

.
International fast food restaurant chain specializing in pizzaAndoza:SHORTDESC:International fast food restaurant chain specializing in pizza

**Sarpinoʻs Pizzeria** Kanadadagi koʻp tarmoqli restoranlardan biri koʻp mamlakatlarda filiallari mavjud boʻlib uning xalqaro filiallari Singapur, AQSh, Chikago, Linkolnshir, Illinoysda joylashgan.

Tarixi
------

Sarpinoning birinchi pitsa yetkazib berish doʻkonini Gerri Koutougos 2001-yilda Viktoriya, Britaniya Kolumbiyasida ochgan. Bu nom asoschisi Gerri Koutougosning 1999-yilda Italiyaga borgan taʼtilidan kelib chiqqan va u yerda Sarpina ismli ayol tomonidan boshqariladigan restoranga tashrif buyurgan. Sarpino 2002-yilda Singapur va 2003-yil yanvarida Feniks, Arizona joylashuvi ochilishi bilan AQShda yangi filiallar soni koʻpaydi. AQShda birinchi filialni ochganidan keyin bir yil ichida filiallar soni 20 ga yetdi. Avval Sears va Kraft Foods kompaniyalarida biznes tahlilchisi boʻlib ishlagan dasturiy taʼminot boʻyicha maslahatchi Dmitriy Shapiro bilan hamkorlik qildi. Shapiro Chatkinning operatsiyalari marketing, standartlashtirilgan operatsiyalar, xarajatlarni nazorat qilish va oʻqitish yoʻqligi sababli foyda keltirmasligini aniqladi. Natijada, Shapiro 2005-yilda Koutougosdan AQSh operatsiyalarini sotib oldi va uni Sarpinoning AQShi deb oʻzgartirdi. Keyin u franchayzilarga kerakli yordamni taʼminlash uchun etishmayotgan sohalarni rivojlantirishga kirishdi. 2013 yilga kelib Sarpinoʻs AQSH oltita shtatda 47 doʻkonga yetdi. 2014 yil oxiriga kelib u AQShning 65 ta manziliga yetdi va besh yil ichida 350 ta doʻkon ochishni maqsad qilgan.

Sarpinoʻs xalqaro miqyosda (Kanadadan tashqari/AQSh) Greg Blakniga tegishli va shtab-kvartirasi Singapurda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Case Study: Sarpino's, Lincolnshire, Ill. - Foodservice Equipment & Supplies".  fesmag.com. Qaraldi: 2016-yil 10-oktyabr.
2. ↑  „Sarpino's expanding despite slowing pizza market - tribunedigital-chicagotribune".  articles.chicagotribune.com. Qaraldi: 2016-yil 10-oktyabr.
3. ↑  „Sarpino's Pizzeria Has Customer Experience and Training Down to a Science – Literally Andoza:Pipe RestaurantNews.com".  restaurantnews.com. Qaraldi: 2016-yil 10-oktyabr.
**Shaken Onglasinovich Niyazbekov** (qozoqcha: *Шәкен Оңласынұлы Ниязбеков*; 1938-yil 3-aprel, Jambul, Qozogʻiston SSR — 2014-yil 16-avgust, Olmaota, Qozogʻiston) — qozoq rassomi, Qozogʻistonning zamonaviy bayrogʻi muallifi. Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1981).

Biografiyasi
------------

1938-yil 12-oktabrda Qozog‘iston Sovet Sotsialistik Respublikasining Jambul (hozirgi Taraz) shahrida tug‘ilgan. Dulat qabilasidan chiqqan.

Maktabni tugatgach, o'sha paytdagi mashhur "Muxinskiy maktabi" ga o'qishga kirdi (V.I. Muxina nomidagi Leningrad oliy san'at va sanoat maktabi ba'zan ommaviy axborot vositalarida shunday nomlanadi). Oʻqish davrida Isaakiy sobori, Ermitaj va bir qancha saroylarni tiklash ishlarida qatnashgan. Keyingi o'ttiz yil davomida u ko'plab badiiy tanlovlarda faol ishtirok etdi.

Rassomning "Qurmang'azi", "Ko'bik shashqan", "Isatay Taymanov", "Abay", "Shoqan Ualixanov", "Muxtar Auezov", "Sirim Datuli", "Jambil", "Qozogʻistannan kelgen soldat" kabi koʻplab rasmlari. , "Ana" juda qimmatli hisoblanadi va ko'pincha ko'rgazmalarda eksponatga aylanadi.

Shuningdek, Olmaoti gerbi muallifi.

Qozog'iston Respublikasi bayrog'ining yaratilishi
-------------------------------------------------

Флаг Казахстана, созданный Шакеном Ниязбековым
1992-yilda Qozog‘iston Respublikasi davlat bayrog‘i uchun o‘tkazilgan musobaqada qatnashgan. Tanlovga Qozog‘iston, MDH, Mongoliya, Germaniya, Turkiya va boshqa ko‘plab mamlakatlardan jami 1200 nafar rassomning 600 dan ortiq asarlari taqdim etildi. Shaken Niyozbekov yaratgan bayroq bir necha saralash bosqichlaridan o‘tib, tanlovda g‘olib chiqdi. 1992-yil 4-iyunda Qozog'iston Respublikasining "Qozog'iston Respublikasining Davlat bayrog'i to'g'risida" gi qonuni qabul qilindi. Ushbu Qonun matniga muvofiq:

> 3-modda. Qozogʻiston Respublikasining Davlat bayrogʻi toʻrtburchaklar shaklidagi firuza rangdagi panno boʻlib, uning markazida quyosh nurlari tushirilgan, uning ostida burgut tasvirlangan. Milda milliy naqshli vertikal chiziq mavjud. Quyosh, nurlar, burgut va bezak tasvirlari oltin rangga ega. Bayroq kengligining uning uzunligiga nisbati 1:2 ni tashkil qiladi.
> 
>

Mukofatlari
-----------

* Parasat ordeni (2008-yil)
* Hurmat ordeni
* Astana medali
* Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 10 yillik medali (2001-yil)
* Qozogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasining 10 yillik medali (2005-yil)
* Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1981-yil)

Manbalar
--------

1. ↑  „Kazakhstan news - The latest news, news from Kazakhstan and world about business, economy, incidents, sport" (en).  Kazakh-tv.kz. 2019-yil 26-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 26-mart.
2. ↑  Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. "Алматыкітап баспасы", 2009. ISBN 978-601-01-0268-2
3. ↑  Закон Республики Казахстан от 04.06.1992 № 1372-XII «О Государственном флаге Республики Казахстан»
4. ↑  Глава государства вручил государственные награды и премии за 2008 год большой группе казахстанцев
**Patent vakili** – bu kasb-hunarga patent huquqi sohasida jismoniy shaxslarga (fuqarolarga, fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga) va yuridik shaxslarga, shu jumladan sudda ularning manfaatlari va huquqlarini himoya qilishga yordam beradigan shaxs. Ushbu shaxs patent olish va patent huquqi hamda amaliyotiga oid barcha masalalar va protseduralarda, shu jumladan patent nizolarida mijozlarning manfaatlarini ifodalanishi uchun zarur boʻlgan maxsus malakaga ega boʻlishi kerak.

Bu atama turli mamlakatlarda turli yoʻllar bilan talqin qilinishi mumkin, shuning uchun patent advokatlarining umumiy huquqiy malakasiga boʻlgan talablar odatiy advokatning huquqiy malakasiga qoʻyiladigan talablardan farq qilishi mumkin.

Baʼzi mamlakatlarda patent agenti va patent advokati ushbu turdagi shaxslarga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Baʼzi hollarda, bu atamalar sinonimdir, lekin baʼzan ular faqat bir kishi advokat sifatida malakasiga ega boʻlganda ishlatiladi.

Malakalar
---------

Har bir mamlakat yoki mintaqaviy patent tashkiloti ushbu mamlakat yoki tashkilotning patent vakillari uchun oʻz malaka talablariga ega. Masalan, *Rossiya Federatsiyasining* patent vakili yoki *Yevroosiyo patent vakili*, *Yevropa patent vakili* va boshqalar.

### Yevropa patent vakili

**Yevropa patent vakili** – bu Yevropa Patent idorasida vakillik qilish huquqiga ega boʻlgan maxsus vakolatli shaxs.

Yevropa patent vakilining nomiga daʼvogarlik qilayotgan shaxslar muayyan talablarga javob berishi va malaka imtihonlarini topshirishlari kerak. Yevropa sifatli sinov (EQE) yoki ushbu nomni Yevropa patent konventsiyasida roʻyxatdan oʻtgan muayyan tartibda olishlari kerak. Agar u Yevropa patent tashkilotiga aʼzo mamlakatning tajribali va malakali milliy patent vakili boʻlsa, malaka imtihonlarini topshirish uchun (EQE) nomzodlar muhandislik yoki ilmiy darajaga ega boʻlish (muayyan cheklangan sharoitlarda ilmiy sohada katta tajribaga ega boʻlish yetarli) va milliy yoki Yevropa patent huquqi bilan bogʻliq sohada kamida uch yil tasdiqlangan ish tajribasiga ega boʻlishi kerak.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Yevroosiyo patent idorasi tomonidan malakali patent vakili
2. ↑  Evropa patent idorasi tomonidan malakali patent vakili.
3. ↑  **Evropa patent idorasi (EPO)** (angl. European Patent Office **EPO**)

Adabiyot
--------

* E. A. Danilina „Patent vakili va patent mutaxassisi: kasbning xususiyatlari" – M. INITs Patent, 2006. – 132 p.

Havolalar
---------

* Rospatent veb-sayti. Patent vakillari.
* FIPS rasmiy veb-saytida Rossiya Federatsiyasining patent vakillari haqida maʼlumotni qidiring (Wayback Machine saytida 2018-08-20 sanasida arxivlangan)
* Muranov AI Rossiya patent vakillari va Rossiyaning JSTga kirishi. ConsultantPlus tizimi uchun tayyorlangan, 2008-yil.
* „Yevropa patent tashkilotining rasmiy sayti".



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻzbekistonning gilamlari.** Boysun, Sherobod, Denov tumanlarining togʻ va togʻoldi qishloqlarida uy sharoitida jundan mato tayyorlash keng tarqalgan, jumladan, turli gilamlar, toʻrvalar, dasturxonlar, kigizlar, ichki bezak anjomlari tivitdan salla va hokazo.

Qoʻy junidan, asosan, gilam toʻqilgan. Oʻrta Osiyoda XIX asrning oʻrtalariga qadargilamdoʻzlik uy hunarmandchiligiga kirgan. Sohaning asosiy homashyo manbaasi dehqonchilik va chorvachilikdan olingan paxta va jundir. Ayniqsa, oq rangli jun gilamdoʻzlar tomonidan nihoyatda qadrlangan. Gilam toʻqishda Sherobod togʻ qishloqlari aholisi shugʻullangan. Gilamlar toʻqilishi, gulning joylashishi bilan bir-biridan farqlangan va oʻziga xos ramziy maʼnoga ega boʻlgan. Masalan, olacha gilamning „qulf-kalit" ramzi tushirilgan turli honadon eshigi doʻstiga ochiq, dushmanga yopiqligini bildirsa, „quroqgul" turi esa, ikki yosh bir-biri bilan qoʻsha-qarisin degan maʼnoni bildiradi.

Surhon vohasi taqir gilamlari bilan mashhur. Bu gilamlar xalqning diniy tasavvurlari va eʼtiqodlarini oʻzida aks ettiruvchi xandasaviy, islimi, zoomorf va antropomorf naqshlar bilan bezatilgan. Taqir gilam paxta ipidan toʻqilgan. Dastlab uning turli ranglardan iborat boshlanish qismi toʻqilgan va u „suv yoʻli" deb atalgan. Suv yoʻli qismida 3-4 qanat oq va qora iplardan oʻrilgan „qosh uyurma", deb atalgan bezak ham solingan. Gilamning eng muhim detallaridan biri — „chetki qora", Yaʼni gilamning chekkalari qalinligi 4-5 sm li jiyak bilan hoshiyalashgan. Unga echki junidan yigirilgan ip ishlatilgan.

Toʻqish jarayonida gilamning asosini tashkil etuvchi iolardan qilinga tugunchalar oʻng yoki chapga toʻliq bir marta oʻtqizilganda oraliq asbobi oldinga yoki orqaga suriladi. Tugunchalar, agar astarli iplar boʻylama boʻlsa oʻtkazilmaydi. Gilam toʻqilishi qolip oxiriga 1-1,5 metr qolganda qirqiladi. Sababi astarlik iplari oxirlangan sayin tortishib taranglashadi, uzilib ketish holati kuzatiladi.kesilgandan soʻng gilamning ikki yoniga astarlardan qolgan qismidan bezak berilgan. Astarlik iplari uch toʻrt dona ipdan iborat tugunchalar qilingan, bu bilan iplarning boʻshab ketmasligi ham ta;minlangan.

Taqir gilam toʻqish ancha qiyin jarayon, unga oʻrtacha 12–14 kg atrofida ip sarflanadi. Taqir gilam toʻqishda Surxon vohasida yashovchi turkmanlarning ersari urugʻI ancha mashhur boʻlgan.

Qoʻy junidan yana oq, qora, koʻk va boshqa rangdagi junlardan taqiyamt tayyorlangan.jun tozalanib titiladi va sobov choʻp yordamida savalanadi, soʻng qozonga solinib, har xil rangda boʻyalib, kanor ustiga yotqiziladi. Keyin esa turli gullar chiqariladi, asosan, rombli, xochsimon naqsh bilan bezatiladi. Shundan soʻng, ustiga ozroqdn suv sepib, kanorning bir chetidan oʻrab buraladi. Oʻrab boʻlingach, bilak va tizza yordamida bosib, xariga tortib, urib pishitiladi, bunda asosan, yosh yigitlar ishtirok etadilar. Mazkur holat bir necha marta tkrorlangach, mahsulot tayyor holga keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Eshbolta Qobulov, Maʼruf Fayzullayev. Zafar Hakimov. „Moziydan Sado". 2.(58).2013
***Oʻzbekistonda pochta indekslari***
**Oʻzbekistondagi pochta indekslari** — Oʻzbekistonda qabul qilingan olti raqamli pochta indeksi tizimidir.

Pochta indeksining dastlabki ikki raqami pochta boʻlimi joylashgan mamlakat hududini, keyingi ikkitasi — mintaqani, oxirgi ikkitasi — pochta boʻlimining raqamini belgilaydi; Toshkent shahri uchun istisno qilingan: shahar uch xonali 100 raqami bilan, pochta boʻlimi raqami esa keyingi uchta raqam bilan kodlangan. Sovet indekslari tizimidan voz kechish va yangisiga oʻtish 2005-yil 28 oktyabrda boʻlib oʻtgan.

Hududiy kodlar
--------------

| Pochta indeksi | hudud | Sovet indekslari
(birinchi uchta raqam) |
| --- | --- | --- |
| 100xxx | Toshkent | 700 |
| 11xxxx | Toshkent viloyati | 702 |
| 12xxxx | Sirdaryo viloyati | 707, 708 |
| 13xxxx | Jizzax viloyati | 704, 708 |
| 14xxxx | Samarqand viloyati | 703, 704 |
| 15xxxx | Fargʻona viloyati | 712, 713 |
| 16xxxx | Namangan viloyati | 716, 717 |
| 17xxxx | Andijon viloyati | 710, 711 |
| 18xxxx | Qashqadaryo viloyati | 730, 731 |
| 19xxxx | Surxondaryo viloyati | 732, 733 |
| 20xxxx | Buxoro viloyati | 705, 706 |
| 21xxxx | Navoiy viloyati | 704, 706 |
| 22xxxx | Xorazm viloyati | 740, 741 |
| 23xxxx | Qoraqalpogʻiston Respublikasi | 742, 743 |

Tarixi
------

Sovet indekslari tizimida har bir sub’ekt boʻyicha ikkita indeks bitta farq bilan chiqarilgan, kichiki maʼmuriy markazga tegishli, kattasi esa qolgan sub’ektlarga tegishli edgan. Istisnolar, aslida ikki xil sub’ekt boʻlgan Toshkent va Toshkent viloyati, shuningdek, 1970-yildan soʻng, sovet indeksatsiyasi joriy etilgandan keyin Jizzax va Navoiy viloyatlari edi.

Havolalar
---------

Oʻzbekiston pochta boʻlimining rasmiy sayti

Golden Pages
**Al-Gʻomama masjidi** (arabcha: ) – Saudiya Arabistonining Madina shahridagi eng qadimiy masjidlardan biri. Muhammad 631-yilda hayit namozini oʻqigan joyda joylashgan. Bir muncha vaqt bu masjid Al-Masjid an-Nabaviyga yaqin boʻlgani uchun 5 vaqt namoz uchun yopiq edi.

Manzili
-------

U Masjid an-Nabaviyning As-Salom eshigidan 500 metr gʻarbda joylashgan.

Etimologiyasi
-------------

„Gʻomama" bulut maʼnosini bildiradi va Muhammad bu yerda namoz oʻqiganlarida shaharni yomgʻir bulutlari qoplagani rivoyat qilinadi.

Tarixi
------

Masjid xalifa Umar ibn Abdulaziz davrida hijriy 86–93-yillar oraligʻida qurilgan. Milodiy 1340-yilda Makka sharifati davrida Sulton Hasan bin Muhammad bin Qalavon Ash-Shalihiy tomonidan taʼmirlangan. 1622-yilda Sharif Sayfuddin Inal Al-Aloiy tomonidan taʼmirlangan.

1859-yilda Usmonlilar davrida Sulton Abdulmajid I davrida yangi asbob-uskunalar yordamida qayta taʼmirlangan va koʻrinishi bugungi kunga ozmi-koʻpmi oʻxshardi. Shundan soʻng Sulton Abdulhamid II davrida va Saudiya hukumati tomonidan qayta taʼmirlangan.

Tavsif
------

Masjid toʻrtburchak shaklda boʻlib, kirish eshigi va namozxona boʻlgan ikki qismdan iborat. Kirish eshigi ham toʻrtburchak shaklda boʻlib, uzunligi 26 metr, eni 4 metr boʻlib, fasadga beshta gumbazsimon doira chizilgan. Namozxonaning uzunligi 30 metr, kengligi 15 metr boʻlib, doira shaklida oltita gumbazli. Eng katta gumbaz mehrob tepasida joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Saudiya Arabistonidagi masjidlar ro'yxati
* Masjidlar roʻyxati
* Madinadagi masjidlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „مسجد الغمامة (المصلى)". 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 24-fevral.
Gundelachsches Haus

##### **Geothe muzeyi – G**ermaniyada joylashgan muzey. **Geothemuseum Stützerbachlmenau** va **Scheusingen** o'rtasida shisha zavodining egasi Johann Niclaus Gundelachning sobiq uyida joylashgan († 1748). Geothe 1776-yildan 1780- yilgacha o'n uch marta nabirasi Gottlob († 1778) va nevarasi Johann Daniel Gundelachning († 1811) mehmoni bo'lgan. 1776 yil 25 iyuldagi kundaligida shunday deb yozgan edi: "Gersog Frauwga erta bordi. U Schleusingen. Men tushdan keyin. Einsiedel bilan Schutzerbachga. Kechasi Gundelach" Geothening Gundelaxga yozgan maktublari bizgacha yetib kelmagan bo‘lsa kerak. Saks-Veymar-Eyzenaxlik Karl Avgust (1757–1828) ham u bilan qoldi. Goethening tashriflari, ehtimol, uning Saksoniya-Veymar-Eyzenax gersogligidagi kon boshlig'i lavozimi va 1777 yilda Ilmenauda boshlangan chinni ishlab chiqarish bilan bog'liq edi. Gundelach bir necha avlodlar davombo'lgan oiladan chiqqida shisha ishlab chiqarish bilan shug'ullangan va Allzunah shisha zavodida ham sherik bolgan.

Bino ikki qavatli bo'lib, shifer bilan qoplangan baland mansard tomi bilan qoplangan. Keyingi egalari "Goethezimmers" ning eski holatda saqlanishini ta'minlashdi. U 1962— yildan beri Geothening ommaviy yodgorligi hisoblanadi. Muzey Geothening ilmiy izlanishlari, Ilmenaudagi konchilik masalalari bo'yicha yozgan asarlari bilan tanishadi, Shtutzerbax moybo'yoqlari bilan qog'ozlarni ko'rsatadi va texnik shisha va qog'oz ishlab chiqarish tarixi haqida ma'lumot beradi.

Ushbu Stützerbacher uyiga qo'shimcha ravishda, Geothe Jogann Elias Glazerning uyiga tez-tez tashrif buyurdi. Bu o'z navbatida Gundelachlar bilan bog'liq edi. 

Ob'ekt Ilmenau shahridan boshlanadigan Ilmenau-Stutzerbach Gyote piyoda yo'lining oxiri hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* Villi Erlix : *Ilmenau, Gabelbax, Shtutzerbax.* *Gyote yodgorliklari va "Gyote izidan" yurish yo'li.* Veymardagi Klassik nemis adabiyoti milliy tadqiqot va memorial markazlari tomonidan nashr etilgan. 4. ed. Veymar 1978 yil.
* Villi Erlix: *Gyotexaus Shtutzerbax.* Klassik nemis adabiyoti uchun vd milliy tadqiqot va memorial markazlari tomonidan nashr etilgan. Veymar 1972 yil.

Havolalar
---------

* Gyote muzeyi Shtutzerbax
* 2015 yilda qayta ochilgandan keyin to'plamga e'tibor qaratildi

Manbalar
--------

1. ↑  *Johann Wolfgang Goethe Sämtliche Werke. Briefe und Tagebücher und Gespräche.* Band 2 (29): *Das erste Weimarer Jahrzehnt: Briefe, Tagebücher und Gespräche vom 7. November 1775 bis 2. September 1786.* Hrsg. von Hartmut Reinhardt. Frankfurt am Main 1997, S. 55.
2. ↑   Stammbaum Gundelachs