**Ivan Mixaylovich Teterin**
**Ivan Mixaylovich Teterin** (1952-yil 12-yanvarda tugʻilgan, Mari ASSR, Sovetskiy tumani, Verxniy Qadam qishlogʻi) — rus harbiy va siyosiy arbobi, VII chaqiriq Davlat Dumasi deputati. „Yagona Rossiya" fraksiyasi aʼzosi, Davlat Dumasi Mudofaa qoʻmitasi aʼzosi. Ichki xizmat general-polkovnigi (2008).

Biografiya
----------

Dehqon oilasidan. 1969-yilda Petkubaevo qishlogʻidagi oʻrta maktabni tamomlagan.

1969-yildan SSSR Qurolli Kuchlarida. 1973-yilda G. K. Orjonikidze nomidagi Ulyanovsk Oliy harbiy qoʻmondonlik aloqa bilim yurtini, 1984-yilda S. M. Budyonniy nomidagi Harbiy aloqa akademiyasini tamomlagan. 1973-yildan Moskva harbiy okrugining (Naro-Fominsk) 4-gvardiya tanki Kantemirovskaya diviziyasida xizmat qilgan: aloqa vzvodining komandiri, 1977-yildan — 12-gvardiya tank polkining aloqa kompaniyasi komandiri, 1979-yildan — aloqa boʻlimi boshligʻi. 43-gvardiya tank polki. 1984-yildan — Germaniyadagi (Qozogʻiston) Sovet qoʻshinlari guruhining 20-gvardiya motorli miltiq diviziyasi shtab- kvartirasining aloqa boʻlimi boshligʻi(Grimm, Sharqiy Germaniya).

1986-1988-yillarda Turkiston harbiy okrugi 40-qoʻshma qurolli armiyasining 201-motooʻqchilar diviziyasi aloqa boʻlimi boshligʻi boʻlgan. Afgʻonistondagi Sovet qoʻshinlarining cheklangan kontingenti tarkibida Qunduz shahrida boʻlgan afgʻon urushidagi jangovar harakatlarda qatnashgan. 1988-yildan Moskva harbiy okrugi Fuqarolik mudofaasi boshqarmasi tezkor boʻlimida katta ofitser boʻlib ishlagan.

1992-yilda Qurolli Kuchlar qisqarishi munosabati bilan fuqarolik mudofaasi qismlari Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligiga oʻtkazildi va I. Teterin ham u yerga oʻtkazildi. 1992-yildan Vazirlikning Markaziy mintaqaviy markazida — Operatsion boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari, Himoya va qoʻllab-quvvatlash boshqarmasi boshligʻi, 1993-yildan — Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining Markaziy mintaqaviy markazi boshligʻining oʻrinbosari. 1995-yil yanvar oyida u Checheniston Respublikasida gumanitar operatsiya oʻtkazish uchun birinchi qutqaruv guruhini tuzdi va unga rahbarlik qildi.

1996-yil may oyidan Rossiya FVVKning Shimoliy Kavkaz mintaqaviy markazi (Rostov-na-Donu) boshligʻi, 2002-yil yanvar oyidan boshlab u qayta tashkil etilgandan soʻng Rossiya FVVV Janubiy mintaqaviy markazi boshligʻi. 1998-yilda Shimoliy Kavkaz davlat boshqaruvi akademiyasini tamomlagan. 1995-1996 va 1999-2004-yillarda u Chechenistondagi jangovar zonada Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining topshiriqlarini bajargan. Ikkinchi Chechen urushi paytida u Shimoliy Kavkazdagi aksilterror operatsiyasi paytida Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligi guruhining boshligʻi boʻlgan (u tinch aholini jangovar zonadan olib chiqish, qochqinlarni vaqtinchalik yashash joylarida qabul qilish uchun javobgar edi). punktlari, Grozniy infratuzilmasini tiklash va uni minalardan tozalash uchun). Bundan tashqari, u Favqulodda vaziyatlar vazirligining Kaspiysk, Buynaksk, Vladikavkaz, Volgodonsk, Kavkaz Mineralniye Vodidagi teraktlar, Cherkessk va Sochidagi aviahalokatlardan keyin Rossiyaning janubidagi favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish boʻyicha harakatlarida shaxsan ishtirok etgan va rahbarlik qilgan, shuningdek, 2002-yilgi suv toshqini, Tirnyauz shahridagi sel va boshqa koʻplab tabiiy ofatlar paytida.

2005-yildan 2013-yil apreligacha boshliq, 2013-yildan 2015-yilgacha Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining Davlat yongʻinga qarshi xizmati akademiyasining prezidenti boʻlgan.

2015-yildan beri stokda. Xizmat paytida ham u siyosiy faoliyat bilan shugʻullangan, 2000-yilgi saylovlarda Mari El Respublikasi prezidentligiga nomzod boʻlgan. Keyin u 7 nafar nomzod orasidan ovozlar soni boʻyicha (18,82 %) uchinchi oʻrinni egalladi, ikkinchi bosqichga chiqmadi.

Texnika fanlari doktori. Sotsiologiya fanlari nomzodi. Butunjahon xavfsizlik fanlari akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) va milliy yongʻin xavfsizligi fanlari akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi), Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining Davlat yongʻinga qarshi xizmati akademiyasining faxriy doktori. Favqulodda vaziyatlarda xavfsizlik va yongʻin xavfsizligiga oid 6 ta ilmiy monografiya, 2 ta darslik, 7 ta oʻquv qoʻllanma va 85 ta ilmiy maqolalar muallifi.

2016-yil 18-sentabrdagi saylovlarda 196-sonli saylov okrugidan (Moskva, Babushkinskiy tumani) VII chaqiriq Davlat Dumasiga deputat etib saylangan. „Yagona Rossiya" fraksiyasi aʼzosi. Davlat Dumasi Mudofaa qoʻmitasi aʼzosi. Davlat Dumasi sanoq komissiyasining aʼzosi.

Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining Davlat yongʻinga qarshi xizmati akademiyasining faxriy doktori.

Qonunchilik faoliyati
---------------------

2016-yildan 2019-yilgacha VII chaqiriq Davlat Dumasi deputati vakolatlarini amalga oshirish davomida u 85 ta qonunchilik tashabbusi va federal qonunlar loyihalariga qoʻshimchalar muallifi boʻlgan.

Mukofotlar
----------

* Harbiy xizmatlari uchun ordeni (11.05.1995)
* "Shon-sharaf" ordeni (2000)
* Qizil yulduz ordeni (1988)
* III darajali "SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (1987)
* "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (2012)
* SSSR va Rossiya medallari
* Afgʻoniston va boshqa xorijiy davlatlarning medallari
* Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining idoraviy medallari
* nominal oʻqotar qurollar va qirrali qurollar
* 2011-yil uchun Rossiya Federatsiyasi Hukumatining taʼlim sohasidagi mukofoti
* Yongʻin xavfsizligi fanlari milliy akademiyasining 3 ta mukofoti (2009, 2010, 2012)

Manbalar
--------

1. ↑  „Тетерин Иван Михайлович" (ru).  Государственная Дума. Qaraldi: 14-fevral 2019-yil.
2. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 22.04.2013 № 383 „Ob osvobojdenii ot doljnosti sotrudnikov federalnoy protivopojarnoy slujbi Gosudarstvennoy protivopojarnoy slujbi"
3. ↑  Gubernatorskie vibori — 2000
4. ↑  Kandidat-mariets pobedil v odnomandatnom okruge Moskvi // Portal „MariUver"
5. ↑  POSTANOVLYeNIYe GOSUDARSTVYeNNOY DUMI FYeDYeRALNOGO SOBRANIYa ROSSIYSKOY FYeDYeRATsII ot 5.10.2016 № 9-7GD „O sostavax komitetov Gosudarstvennoy Dumi"
6. ↑  POSTANOVLYeNIYe GOSUDARSTVYeNNOY DUMI FYeDYeRALNOGO SOBRANIYa ROSSIYSKOY FYeDYeRATsII ot 5.10.2016 № 1-7GD „O Schetnoy komissii Gosudarstvennoy Dumi"
7. ↑  „Pochyotnie doktora Akademii GPS MChS Rossii". 11-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyul 2022-yil.
8. ↑  „Объекты законотворчества :: Система обеспечения законодательной деятельности".  sozd.duma.gov.ru. 26-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-avgust 2019-yil.
9. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 11.05.1995 № 483 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii"
10. ↑  „Сегодня состоялось заседание коллегии МЧС России под руководством министра Владимира Пучкова // Информация на сайте МЧС России.". 5-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2019-yil.
11. ↑  Rasporyajenie Pravitelstva Rossiyskoy Federatsii ot 3-noyabrya 2011 g. N 1946-r „O prisujdenii premiy Pravitelstva Rossiyskoy Federatsii 2011 goda v oblasti obrazovaniya"

Adabiyotlar
-----------

* Kto est kto v Mariy El. — 2002. — S. 524.

Havolalar
---------

* Biografiya Davlat Dumasining rasmiy veb-saytida Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-11-28).
* Rossiya EMERCOM Davlat yongʻin xizmati akademiyasi veb-saytida maʼlumot Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-08-14).
* Aleksandr Xoxlov. Gʻayrioddiy odam. EMERCOM generali Ivan Teterin toʻliq mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishga odatlangan: Intervyu // Kechki Moskva. — 2016-yil — 13-iyul.