recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Valerian Vladimirovich Kuybishev** (1885.25.5, Omsk – 1935.25.1, Moskva) — Turkistonda bolshevikcha rejimni oʻrvatgan sovet siyosatchilaridan biri. 1919-yil oktabrdan Butun Rossiya MIK va XKSning Turkiston Komis-siyasi (qarang Turkkomissiya) raisining oʻrinbosari va raisi sifatida Turkistonda bolsheviklar hukmronligini qaror toptirishda gʻoyaviy-siyosiy rah-barlik qildi. 1920–21 yillarda M. V. Frunzenit yaqin yordamchisi boʻlib, Turkiston fronti siyosiy boshkarma-sining boshligʻi, RSFSR va RKP(b) MKning BXSRdagi muxtor vakili. Keyingi yillarda ittifoq partiya, kasaba uyushmasi, sovet va xoʻjalik ishlarida ishladi. Butunittifoq KP(b) MK Siyosiy byurosi aʼzosi (1927-yildan). K. Buxoro Xalq, Respubli-kasini Buxoro Xalq Sovet Respubli-kasiga aylantirish tashabbuskori (1920-yil 6-oktabr). 1934-yil noyabrda Oʻzbekiston, Tojikiston va Turkmaniston SSRda boʻlib, faqat Oʻzbekistonning oʻzida koʻplab okrug va tumanlarning rahbarlari, shuningdek, 30 ta tumandagi yuzdan ortiq kolxoz raislari hamda oʻziga toʻq dehqon xoʻjaliklarini qatagʻon qildirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  "KUYBISHEV Valerian Vladimirovich" *OʻzME*. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Oʻzbekistonning yangi tarixi. 2-kitob. [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davri-da], T. 2000.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Umar ibn Abu Rabi'a al-Maxzumiy** arabcha: ) (644-yil noyabr, Makka – 712–719, Makka) - arab shoiri, toʻliq ismi: Abulxattob Umar Ibn Abdulloh Ibn Abi Rabi'a ibn al-Mog'ayra ibn Abdulloh ibn Umar ibn Maxzum ibn al-Murromiy. Makkadagi Quraysh qabilasi Banu Maxzum urug'ining badavlat oilalaridan birida tug'ilgan. Otasining ismi Abdulloh, onasining ismi Asmo binti Muharriba. Umar biograf Ibn Xallikon tomonidan "Quraysh qabilasidan yetishib chiqqan eng yaxshi shoir" sifatida tavsiflangan.

Umar ibn Abu Rabiʼa oʻzining ishqiy sheʼriyati va islom adabiyotida gʻazalning adabiy shaklini yaratuvchilardan biri sifatida tanilgan. Ibn Xallikonning so'zlariga ko'ra, Umarning al-Suraya binti Ali ibn Abdulloh ibn al-Horis ibn Umayya al-Ashg'ar ibn Abdushams ibn Abdumannofga mehri tushgan, u mashhur shoir Qutayla bint an-Nadrning nabirasi bo'lgan. U Suhayl ibn Abdurahmon ibn Avf al-Zuhriga turmushga chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ibn Khallikan's Biographical Dictionary*, trans. by Bn Mac Guckin de Slane, Oriental Translation Fund (Series), 57, 4 vols (Paris: Printed for the Oriental translation fund of Great Britain and Ireland, 1842-71), I 372.
2. ↑  *Ibn Khallikan's Biographical Dictionary*, trans. by Bn Mac Guckin de Slane, Oriental Translation Fund (Series), 57, 4 vols (Paris: Printed for the Oriental translation fund of Great Britain and Ireland, 1842-71), I 372.
3. ↑  Bergé, Marc, Les arabes: histoire et civilisation des Arabes et du monde musulman des origines à la chute du royaume de Grenade racontée par les témoins (IXe siècle av. J.-C.-XVe siècle) (*The Arabs, history and civilization of the Arabs and of the Muslim world from the beginning to the fall of the Kingdom of Granada, 9th to 15th centuries, as told by witnesses*), 1978, p.219
**Tajan uyezdi** (1890-yilgacha **Tajan okrugi**) – 1884—1925-yillarda mavjud boʻlgan Kaspiyorti viloyati, Turkman viloyati va Turkmaniston SSR tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birligi. Uyezd markazi – Tajan shahri.

Tarixi va maʼmuriy-hududiy boʻlinishi
-------------------------------------

Kaspiyorti (1921-yildan Turkman) viloyati tarkibidagi Tajan okrugi 1884-yilda Rossiyaning yangidan bosib olingan hududlarida tashkil qilingan. 1890-yilda okrug uyezd shaklida qayta tashkil etiladi. 1891-yilda Marv uyezdidan Saraxs pristavligi va Ashxobod uyezdidan Atek pristavligi Tajanga oʻtkaziladi. 1917-yilda pristavliklar uchastka komissarliklar deb atala boshlaydi.

1919-yilda uchastka komissarligi tugatiladi. 3 ta tuman tashkil etiladi:

* Ginsburg;
* Saraxs;
* Tajan.

1920-yil aprelda tumanlar boʻlislar shaklida qayta tashkil etiladi.

1924-yil oktyabrda Tajan uyezdi Turkmaniston SSR tarkibiga, oʻsha yilning dekabr oyida Marv okrugining qismiga aylanadi. 1925-yil yanvarida uyezd tugatiladi, uning hududida tumanlar tashkil etiladi.

Aholisi
-------

1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uyezdda 48,7 ming kishi yashagan. Shu jumladan turkmanlar – 82,0%; ruslar – 7,9%; forslar – 4,1%; ukrainlar – 1,6%, polyaklar – 1,1%. Uyezd shahri Saraxsda 1520 kishi, Tajanda 382 kishi, Kaahkada 701 kishi yashagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Andoza:ВТ-ЭСБЕ
2. ↑  Всемирный исторический проект (Wayback Machine saytida 2010-12-27 sanasida arxivlangan)
3. ↑  „Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей". 5-oktyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2011-yil.
**Golitsin qatlami** - Yer mantiyasi yuqori qismining quyi qatlami. taxminan 400–900 km chuqurlikda joylashadi. 1916-yilda rus olimi B.B. Golitsin aniqlagan. Chet el adabiyotlarida "20° chegara ajratuvchi" nomi qabul qilingan. Seysmik toʻlqinlarning oʻtish tezligi Golitsin qatlamida tez ortib boradi. Golitsin qatlamida chuqurlikka tomon jinslar zichligining tez oshib borishi ham taxmin qilinadi. Bu jinslarning qayishqoq siqilishi, minerallar kristall panjaralarning qayta tuzilishlari, molekulalarda atomlarning qayta taqsimlanishi va ehtimol chuqurlikka tomon togʻ jinslarining kimyoviy tarkibi oʻzgarib borishiga qarab izohlanadi. Golitsin qatlami atomlari nihoyatda zich joylashgan yangi minerallar (mas, stishovit — zichligi 4,35 g/sm3) paydo boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jom jangi** (1528.24/28.9)- shayboniy sultonlar bilan safaviylaraan boʻlgan Eron shoqi Taxmasp I qoʻshinlari oʻrtasida Jom viloyati (Xuroson) ning Hargerd (Xusravjird) nohiyasiga qarashli Zurobod mavzeida sodir boʻlgan jang. Shayboniylar Eronga qilgan yurishlariga diniy tus berib, shialarga qarshi gʻazot eʼlon qilganlar. Natijada qoʻshin tarkibida savobtalab darveshlaru ruxrniylar, olimlaru sanʼat axdpari, kosibhunarmandlaru dehqonlar ham qoʻshilib, jami 105 ming kishini tashkil qilgan. Shoh Taxmasp I qoʻshini 24 ming jangchidan iborat boʻlgan. Jang shu kunning peshinigacha davom etgan, safaviylar yengilib, Taxmasp 1 oz sonli askarlari bilan jang maydonidan qochgan. Biroq gʻalaba nashidasini barvaqt surishga kirishib ketgan shayboniylar qoʻshini oʻlja izlash uchun tarqab ketgan. Shunda, Iskandar Munshiynmnt yozishiga koʻra, safaviylarning 3 ming nafar otliq qoʻshini (shundan 1700 tasi qurchilar) Ubaydullaxon va Koʻchkunnixon rahbarlik qilayotgan shayboniylar qoʻshinining markaziga toʻsatdan zarba berib, raqiblarini parokanda qilib yuboradi. Shayboniy sultonlar jang maydonini tashlab qochadi. Minglab kishilar qilich zarbidan va yana qanchalari daryoga choʻkib, koʻplar esa togʻu dashtlarda adashib halok boʻladi.

A.Axmedov B. A. Istoriya Balxa, T. 1982.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Uxan** — Xitoyning sharqiy qismidagi shahar, Xanshuy daryosining Yanszi daryosiga quyilish yerida. Xubey provinsiyasining maʼmuriy markazi. Markaziy Xitoydagi eng aholi zich shahar. Aholisi 7,3 mln. kishi (1998, shahar atrofi bn). Transport yoʻllarining muhim chorrahasi. Daryo porti (dengiz kemalari ham kira oladi). Mamlakatning yirik sanoat markazi. Sanoatining yetakchi tarmogʻi — qora metallurgiya. Stanoksozlik, energetika, transport, radioelektronika va boshqa sanoat korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Xitoy Fanlar akademiyasi filiali, universitet, ilmiy tadqiqot institutlari bor. Shahar 1953-yilda Xankou, Xanyan va Uchan sh.larining birlashuvidan vujudga kelgan. Hozirgi U. oʻrnidagi qishloqlar mil. av. 1-ming yillikdan mavjud boʻlgan. Meʼmoriy yodgorliklardan 7 yarusli Baota pagodasi (13-asr) saqlangan. Daryolar chetiga U.ni suv toshqinidan himoya qilish maqsadida dambalar qurilgan. 

Tasvir namunasi
**Uxan** (xito. 武汉/武漢) — Xitoyning Xunbey viloyati markazi, eng aholisi zich shaharlardan biri. Yanza va Xanʼshuy daryolari kesishgan joyda barpo etilgan. Aholisi 9 100 000 kishi (2006).

Uxanda Xitoy Bosh vazir oʻrinbosari U I xonim tavallud topgan.

Geografiyasi
------------

Tarixi
------

Transport tizimi
----------------

Manbalar
--------

1. ↑  „Хитой 100 йил давомида қандай ўзгарди? — фотогалерея". *Bugun.uz*. Qaraldi: 31-mart 2021-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX6070443
* BnF: cb120034008 (maʼlumot)
* GND: 4122666-5
* LCCN: n2003032889
* MusicBrainz: 7c9ff9b6-f841-4d02-aef2-7f707bd6237f
* NARA: 10046134
* NDL: 00645620
* NKC: ge263066
* SUDOC: 028140303
* VIAF: 144446205
* en:WorldCat Identities: lccn-n2003032889

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
"KITOB DUNYOSI" — axborotmaʼlumot gazetasi. Toshkent shahrida oyda 2-marta oʻzbek va rus tillarida chiqadi. Muassislari: Oʻzbekiston Respublikasi matbuot va axborot agentligi, Oliy va Oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Oʻrta maxsus, kasbhunar taʼlimi markazi. 1-soni 2001-yil 8 dekabrda nashr etilgan. "Kitob dunyosi" oʻquvchilarni Oʻzbekiston kitob bozoridagi yangiliklardan xabardor etadi, mamlakat nashriyotlarida chop etilayotgan muhim kitob va risolalar toʻgʻrisidagi dolzarb maʼlumotlarni mutaxassis va kitobxonlarga tezkorlik bilan yetkazadi, kitoblarning qisqacha mazmuni bilan tanishtirib, tahlil etib boradi, ilgʻor noshirlik faoliyatini yoritadi, kitob hamda boshqa noshirlik mahsulotlarini reklama qiladi. Adadi 1500 (2002).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fagim Masnaviyevich Axmetgaliyev** (1966-yil 30-noyabr, Ufa, Boshqird Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR) – Oltoy oʻlkasi muftiysi, Barnaul shahri masjidi bosh imom-xatibi.

Biografiyasi
------------

1966-yil 30-noyabrda Boshqirdiston poytaxti Ufa shahrida tugʻilgan. 1991-yilda Rossiya islom universitetini tamomlagan. Keyin Madinadagi Islom universitetida tahsil oldi. 2001-yilda Oltoy oʻlkasining poytaxti Barnaul shahriga ishlashga yuborildi.

U Oltoy oʻlkasi hukumati, Oltoy oʻlkasi gubernatorining bir qator mukofotlari ega. 2022-yil 23-mayda Tatariston Prezidenti Rustam Minnixanov tomonidan „Tatar Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi tashkil topganining 100 yilligi" medali bilan taqdirlangan.

Diniy faoliyati
---------------

U oʻzining diniy faoliyatini 90-yillarda boshlagan. 2007-yilda Rossiyaning Osiyo qismi musulmonlari diniy boshqarmasi tarkibida Oltoy oʻlkasi musulmonlari diniy boshqarmasi tashkil etilganda, Fagim Axmetgaliyev ushbu tashkilotga rais etib saylandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ахметгалиев Фагим Маснавиевич" (ru). *Главное управление МВД России по Алтайскому краю*. 2022-yil 13-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-fevral.
2. ↑  „Ахметгалиев Фагим Маснавиевич награждён Президентом Татарстана за вклад в укрепление межнационального мира и согласия" (ru). *Новости Алтая*. Qaraldi: 2022-yil 21-iyun.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Главный имам Соборной мечети Барнаула Фагим Хазрат отмечает 50-летний юбилей" (ru). *Алтайская правда*. 2022-yil 13-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-fevral.
**Türkmen Owazy** (Turkman ovozi) — Turkmanistonning musiqiy telekanali. 2009-yil 1-yanvardan boshlab „TürkmenÄlem 52°E" sunʼiy yoʻldoshi orqali kunu-tun rejimida uzatila boshlagan. Turkmaniston televideniyesining beshinchi telekanalidir. Efir turkman tilida olib boriladi. 

Telekanal shtab kvartirasi Ashxobod shahrida joylashgan. 
Telekanal Turkmaniston televideniyesi Bosh direksiyasi tomonidan tashlik etilgan boʻlib, Turkmaniston Davlat televideniye, radiouzatish va kinematografiya qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadi. Telekanal turkmanistonlik baxshilar, musiqachilar va qoʻshiqchilarining eng yaxshi ijod namunalarini ommalashtirish va turkman sanʼatkorlari erishayotgan yutuqlarni dunyo hamjamiyatiga koʻrsatish maqsadida ochilgandir.

Tarixi
------

2008-yil 17-dekabrda Vazirlar Mahkamasi yigʻilishida Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov „Türkmen Owazy" nomli yangi telekanal tashkil etilishi toʻgʻrisidagi farmoyishga imzo chekdi. 
2009-yil 1-yanvardan boshlab efirga uzatishni boshlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Назначен новый директор музыкального телеканала «Türkmen owazy»" (ru-RU). *Хроника Туркменистана* (22-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 17-aprel 2021-yil.
2. ↑  C 1 января 2009 года в Туркменистане начнёт вещание музыкальный телеканал. // turkmenistan.ru (18 декабря 2008 года)
3. 1 2  В Туркмении с нового года появится новый телеканал «Туркмен овазы». // ЦентрАзия (18 декабря 2008 года)
**Roqiya Abubakr** (1917-yil 7-iyunda tugʻilgan, vafot sanasi nomaʼlum) afgʻon siyosatchisi va mamlakat parlamentiga saylangan birinchi ayol edi.

Tarjimai holi
-------------

1917-yilda tug‘ilgan Roqiya Abubakr 1933-yil avgust oyida birinchi turmush o‘rtog‘i M.Yusufga turmushga chiqqan. Ikki yildan keyin Yusuf vafot etgan. Roqiya Kobul universitetining sotsiologiya fakultetida o‘qigan va 1940-yilda o‘qituvchilik faoliyatini yuritgan. 1941-1949 yillarda Kobuldagi Zargʻuna qizlar maktabining direktori boʻlgan. 1945-yilda M. Abubakrga turmushga chiqqan; er-xotin ikki qiz va bir oʻgʻil dunyoga keltirgan va 1970-yilda ajrashishgan.

Zarg‘una qizlar maktabini tugatgandan so‘ng 1962-yilgacha Ayollar farovonligi jamiyatida bosh direktor bo‘lib ishlagan, 1963-yilda Maorif vazirligiga ishga kirgan. Qizil yarim oy jamiyati bosh direktori lavozimida ham faoliyat yuritgan.

1964-yilda Abubakr Konstitutsiyaviy Assambleyaga saylanadi, u ayollarning saylov huquqini joriy qilishni oʻz ichiga olgan 1964-yilgi konstitutsiyani ishlab chiqadi. Keyinchalik Roqiya 1965-yilgi saylovlarda parlamentga saylangan toʻrt ayoldan biri boʻlib, Kobul shahrining Birinchi tumani vakili edi.

U 1965-yilgi saylovlardan keyin parlamentga aʼzo boʻlgan birinchi olti ayoldan biri edi: Anahita Ratibzod, Xadicha Ahrari, **Roqiya Abubakr**, Hirotlik Maʼsuma Esmati, Homayra Saljuqiy va Aziza Gardiziy.

Biroq, Roqiya 1969-yilgi saylovlarda qatnashmagan.

Abubakr 1972-yildan 1973-yilgacha savodxonlik dasturining milliy direktori sifatida xizmat qilib, Taʼlim vazirligiga qaytib kelgan. U besh yil davomida Afg‘oniston radiosida boshlovchilik qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  World Whos Who of Women 1992-93 *p404*
2. ↑  Women and the Elections: Facilitating and Hindering Factors in the Upcoming Parliamentary Elections AFEU
3. ↑  *The Kabul Times Annual, Volume 1*, p121
4. ↑  Hafizullah Emadi, *Repression, Resistance, and Women in Afghanistan*
5. ↑  Louis Dupree (2014) *Afghanistan* Princeton University Press, p653
**Durovlar**— sirk artistlari, mas-harabozlar va hayvon oʻrgatuvchilar oilasi. Sulola asoschilari: Anatoliy Leonidovich (1864—1916) — mashhur masharabozsatirik, publitsist, kichik uy hayvonlari bilan ishlagan, uning akasi Vladimir Leonidovich (1863—1934), hayvonlarni oʻrgatish sohasida yangi rus maktabi (hayvonlarni jonini ogʻritmay, erkalab tarbiyalash)ning asoschisi. Akaukalar satirik monologlar ijro etishgan. Ular anʼanasining davomchilari Vladimir Leonidovichning qizi Anna Vladimirovna (1900—78), Anatoliy Leonidovichning nabirasi Vladimir Grigoryevich (1909 — 1972), Vladimir Leonidovichning nabirasi Yuriy Vladimirovich (1909/10—1971), uning qizi Natalya Yuryevna (1934), 1978-yildan V. L. Durov nomidagi hayvonlar teatrining badi-iy raxbari. Sirk mavzusida yaratilgan qissa va hikoyalar muallifi. Shuningdek, D. oilasining boshqa vakillari ham sirkda ishlashadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Masuma Esmati-Vardak** afgʻon yozuvchisi va siyosatchisi edi. U Afg'oniston parlamentida ishlagan birinchi ayollardan biri bo'lib, ta'lim vaziri bo'lib ishlagan.

1953 yilda Kobul ayollar kollejini tamomlagan va 1958 yilda Qo'shma Shtatlarda biznes bo'yicha diplom olgan

1959-yilda u Kubra Nurzay bilan Afg‘onistonda qirolicha Humayra Begum o‘zining kiyimini yechganidan so‘ng birinchilardan bo‘lib omma oldiga ro‘molsiz chiqqan ayollardan biri bo‘ldi va Bosh vazir Muhammad Dovud Xonning ayollarning ixtiyoriy ravishda ro‘molini yechishga chaqirishini qo‘llab-quvvatladi .

1964-yilda qirol Muhammad Zohir Shoh uni ayollarga saylash va saylanish huquqini beruvchi 1964 yilgi konstitutsiya loyihasini ko'rib chiqadigan maslahat qo'mitasiga tayinladi. 1965 yilda u parlament xalqi palatasida Qandahor vakili etib saylandi va ayollar huquqlarining yetakchi himoyachisiga aylandi. U 1965-yilda saylangan to‘rt nafar ayoldan yagonasi bo‘lib, 1969- yilda qayta saylanish uchun o‘z nomzodini qo‘ygan, ammo o‘z o‘rnini yo‘qotgan.

1987 yilda Afg'oniston ayollari kengashi raisi bo'ldi.

1990 yil may oyida u Muhammad Najibulloh hukumatida Ta'lim va ta'lim vaziri etib tayinlandi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Mattar, Philip (2004). Encyclopedia of the Modern Middle East & North Africa: D-K. Macmillan Reference USA. p. 786. ISBN 978-0-02865-771-4.
2. ↑  Tamim Ansary (2012) Games without Rules: The Often-Interrupted History of Afghanistan
3. ↑  Sarfraz Khan (2013) Politics of policy and legislation affectin g women in Afghanistan: One step forward two steps back[*sayt ishlamaydi*] *Central Asia Journal, Number 73*
4. ↑  Skaine, Rosemarie (2001). The Women of Afghanistan Under the Taliban. McFarland. ISBN 978-0-78648-174-3.
5. ↑  Louis Dupree (2014) *Afghanistan* Princeton University Press, p653
6. ↑  Emadi, Hafizullah, Repression, resistance, and women in Afghanistan, Praeger, Westport, Conn. 2002
**Tauantinsuyu** (kechua tilida — birlashgan toʻrt viloyat) — inklar davlati (1438—1536). Poytaxti — Kusko sh. T. 4 qismga boʻlingan: Kolyasuyu (Chilining shim. qismi, Boliviyaning deyarli barcha hududi va Argentinaning shim.gʻarbiy qismi); Kondesuyu (hozirgi Peruning jan.gʻarbiy qismi); Chinchasuyu (Peru va Ekvador hududidagi And togʻlarining gʻarbiy yon bagʻri) va Antisuyu (Peru va Ekvador hududidagi And togʻlarining sharqiy yon bagʻri). Bunday boʻlinish ink Pachakuti tomonidan qilingʻan degan fikr mavjud. T.da juda kup kabilalar yashagan, aholisi 8—15 mln. kishini tashkil etgan. Rasmiy tili — kechua. Davlat boshligʻi oliy inka hisoblangan. Rivoyatlarga koʻra, lhukmdor — Manko Kapak, soʻnggisi — Ataualpa boʻlgan. 1532—35 yillarda F.Pisarro va DAlmagro raxbarligida ispanlar T.ni bosib olib, uning boy madaniyatini vayron kilganlar.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Polymergas kompaniyasining tarixi
---------------------------------

**Polymergas** kompaniyasi 2017-yilning oktabr oyida biznes va savdo boʻyicha mutaxassis Sattorov Odiljon Ravshanovich tomonidan tashkil etilib, oʻz yoʻnalishida Oʻzbekiston Respublikasi polimer bozorida yetakchilardan biriga aylandi. Kompaniyadagi sotiladigan keng turdagi polimer xom-ashyolar ishlab chiqaruvchilar biznesini rivojlantirishiga keng imkoniyat yaratadi. Bu davrda jamoa tomonidan tashkil etilgan **Polymergas** kompaniyasi mamlakatimiz boʻylab 1800 dan ortiq polimer ishlab chiqaruvchilar biz bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻydilar. 2018-yilda bir nechta biznes egalari ular bilan hamkorlik qilgan holda, yetakchi  polimer ishlab chiqarish korxonasiga aylandi. Mubolagʻasiz aytish mumkinki, **Polymergas** polimer ishlab chiqaruvchilar uchun eng qulay va ishonchli polimer xom-ashyo sotuvchi kompaniyadir.

Polymergas kompaniyasining maqsadi
----------------------------------

Kompaniyaning oliy maqsadi — polimer ishlab chiqaruvchilar yordamida odamlarning turmush tarzini yaxshilash va ularning ishlab chiqarish sifatini yaxshilash va hajmini yangi bosqichga koʻtarishdan iborat.

Oʻzbekistondagi barcha polimer ishlab chiqaruvchilariga qulay servis taklif etgan holda sifatli va arzon polimer xom-asholarini yetkazib berish orqali ularni daromadi va ishlab chiqarish hajmini oshirish.

  

Bu bilan birga:

**·** Tadbirkorlarning jamiyat uchun sifatli va arzon polimer mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun hissa qoʻshish.

**·** Davlatda yangi ish oʻrinlari yaratish va aholini ish bilan taʼminlash.

**·** Kelajakda Yevropa va Osiyo polimer ishlab chiqaruvchilariga xom-ashyo exportni yoʻlga qoʻyish.

**·** Polymergas kompaniyasi kelajakda oʻzining truba, fiting, qop, kabel salafan-paketlar va polietilen rangli qadoqlash ishlab chiqarishlarini yoʻlga qoyadi.

  

**Kompaniyaning qadriyatlari**

Polymergasning qarashi, missiyasi va asosiy qadriyatlari ular qilayotgan har bir ishni asoslaydi va kompaniyadagi boshqaruv, operatsiyalar va munosabatlar tamoyillarini belgilaydi.

**"Polymergas"**ning barcha xodimlari (oddiy xodimlaridan tortib to rahbariyatgacha) halollik, odob-axloq, insonlarga xurmat, oʻzaro yordam va ishonch kabi qadriyatlarga ega. Ularning korporotiv madaniyati oʻzgarmas halollik va xavfsizlik, samaradorlik, sifat, mas’uliyat, riskni kamaytirgan holda barqaror rivojlanish va oʻzaro forovonlik, jamoada ishlash, rivojlanishga ochiqlik, biznesni mustahkamlash, yangi bozor imkoniyatlarini topish, professionallik va ishimizdan gʻurulanishdir.
***Rain Fall*** (yaponcha: *レイン・フォール 雨の牙* *Rein Fōru: Ame no Kiba*?) 2009-yilda Max Mannix tomonidan suratga olingan triller filmdir. Filmda yarim yapon va yarim amerikalik qotil oʻz qurbonlaridan birining qizini Markaziy Razvedka Boshqarmasidan qarshi himoya qiladi. Ushbu film Barry Eislerning „Rain Fall" romani asosida yaratilgan.

Mazmuni
-------

Tokioda jamoat ishlari vaziri muxbirga korrupsiyaga doir dalillarni olib ketayotgani haqida mish-mishlar tarqaldi: Markaziy razvedka boshqarmasi, yakuza va boshqalar hukumatni siqish maqsadida maʼlumotlarga ega chiqmoqchi boʻlishadilar. Muxbir bilan uchrashish uchun metroga ketayotganda, vazir oʻldiriladi. Ammo bu koʻproq yurak xurujiga oʻxshaydi. Biroq, hech kim, shu jumladan, qotil ham flesh-diskni dalillar bilan birga topa olmaydi. Hozir Markaziy razvedka boshqarmasi, gangsterlar va shahar politsiyasi maʼlumotlarni qidirmoqda. Oʻlgan amaldorning qizlari xavf ostida: soyali Jon Reyn, sobiq maxsus kuchlar va ehtimol hozir Shimoliy Koreya bilan ligada, flesh-diskni qidirib, qizlaridan birini himoya qilib, bir qadam oldinda qolishga harakat qilmoqda.

Rollarda
--------

* Kippei Shiina — John Rain
* Gary Oldman — William Holtzer
* Misa Shimizu — Yuko
* Kyōko Hasegawa — Midori
* Takumi Bando — Ken
* Akira Emoto — Tatsu
* Dirk Hunter — Thomas Perryman
* David McFall — MRB xodimi

Manbalar
--------

1. ↑  review of A Clean Kill in Tokyo/Rain Fall, by Barry Eisler, goodreads.com, July 2002

Havolalar
---------

* *Rain Fall* IMDbda
* *Rain Fall* Rotten Tomatoesda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qoratepa (maʼnolari).
**Qoratepa togʻlari** - Zarafshon togʻ tizmasining gʻarbiy qismi. Sharqdan gʻarbga 50 km dan ziyod, shimolidan janubga 35–40 km ga choʻzilgan. Sharqiy qismidagi Chaqilikalon tizmasidan Taxtaqoracha dovoni orqali ajralgan. Oʻrtacha balandligi 1000–1500 m, eng baland joyi Qumgʻaza choʻqqisi (2197 m). Qoratepa togʻlarining yon bagʻirlari koʻplab chuqur soy oʻzanlari, shimolida Ilonsoy, Ogʻalik, Oqsoy, Sazagʻonsoy va boshqa, janubida Qashqadaryoning bir qancha oʻng irmoqlari (Makrid, Oyoqchidaryo, taragʻay va boshqalar) bilan kesilgan. Suvayirgʻich qismining baʼzi joylarida maydoni kichik tekislangan yuzalar uchraydi. Qoratepa togʻlari yirik gumbazsimon gorstantiklinal koʻtarilma boʻlib, asosan, paleozoy davrining magmatik, metamorfik va choʻkindi togʻ jinslaridan (granit, granodiorit, diorit, slanets, qumtosh, ohaktoshlardan) iborat. Ohak-toshlarda karst relyef shakllari: karrlar, gʻorlar (Pudanali, Kaptarxona. Hazrati Dovud, Tomchiota. Amir Temur gʻorlari va boshqalar) hosil boʻlgan. Iqlimi baland qismida moʻʼtadil, quyi va gʻarbiy qismlarida kontinental quruq. Iillik yogʻin gʻarbiy qismida 400–450 mm, sharqida 700–750 mm. Togʻlarda tipik va toʻq boʻz hamda jigarrang tuproqlar tarqalgan. Ularda qoʻngʻirbosh, qorabosh, bugʻdoyiq, turli butalar (bodomcha, naʼmatak va boshqalar), archa oʻsadi.

Qoratepa suv ombori va Qoratepa tog'lari

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fathulla Qushbegi madrasasi** - Shayboniylar sulolasi hukmronligi davrida Buxoroning eski shahar qismida XVI asrning soʻnggi choragida, 1585-1586-yillarda bunyod etilgan.

Buxoroning eski shahar qismi

Tarixi
------

Madrasa qurilishida bosh-qosh boʻlgan shaxs Fathulla ibn Mahmud (?-1597) Miyonqolda tavallud topgan. Buxoro xonligida Parvonachi, Pirmuhammadxon davrida Shigʻovul lavozimida ishlagan. Iskandarxon va Abdullaxon II hukmronligi davrida esa Qushbegi lavozimida faoliyat yuritgan. Abdullaxonning II maxsus buyrugʻi bilan davlat xazinasi hisobidan Buxoroda madrasa bunyod ettirishda faol ishtirok etgani uchun u qurdirgan madrasa xalq orasida Fathulla Qushbegi nomi bilan mashhur boʻlgan.

Meʼmoriy uslubi
---------------

Fathulla Qushbegi madrasasi Sharq meʼmorchilik anʼanalarini oʻzida mujassamlashtirgan, „Chor" uslubida bunyod etilgan. Meʼmoriy obidani bunyod etilishida har xil oʻlchamdagi xom va pishgan gʻisht, tosh, loy, yogoch va shunga oʻxshash mahsulotlardan foydalanilgan. Inshoot madrasa qishgi va yozgi masjid, darsxona, kutubxona va xujralardan iborat. Binoning old tomoni 2 qavatli, qolgan tomonlari 1 qavatli. Bino burchaklarida burjlar ishlangan, sirti sirkor parchinlar bilan bezatilgan. Uning umumiy tuzulishi Buxoroning boshqa madrasalaridan biroz farq qiladi. Darsxona atrofidagi 9 ta xonaning usti gumbazlar bilan yopilgan. Binoning ichki tuzilishi ham oʻziga xos bezaklangan. Hovli 44 ta bir qavatli xonalar bilan oʻralgan. Tashqi ayvonning koʻcha tomoni past devor bilan toʻsilgan. Fathulla Qushbegi madrasasi oliy oʻquv yurtlar sirasiga kirgan va yillik vaqf daromadi 80 ming tangadan oshiq boʻlgan. Fathulla Qushbegi madrasasi XX asrning oʻrtalarida buzilib ketgan. Xozirgi kunda Fathulla Qushbegi madrasasining oʻrnida „Modarixon" mehmonxonasi faoliyat yuritmoqda.

Manbalar
--------

1. Fathulla Qushbegi madrasasi. Rusrav.uz
2. Akbar Zamonov[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* Fathulla Qushbegi madrasasi haqida qo'shimcha ma'lumot
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Ashyolarni koʻzdan kechirish** — *maʼmuriy huquqda maʼmuriy majburlovning alohida turi hisoblangan oldini olish chorasi.* OʻzR MJKning 289-moddasiga asosan ashyolarni koʻzdan kechirish ichki ishlar organlarining, harbiy soqchilik, havo transportining, bojxona organlarining, chegara qoʻshinlarining, soliq organlarining, OʻzR Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi organlarining, OʻzR qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa tegishli vakolati boʻlgan organlarning boshqa vakolatli shaxslari tomonidan amalga oshiriladi.
*Ashyolarni, ov qilish va baliq tutish qurollarini, qoʻlga kiritilgan mahsulotlar va boshqa buyumlarni koʻzdan kechirish, odatda, shu ashyo va buyumlar kimning mulki yoki kimning egaligida boʻlsa, oʻsha shaxs ishtirokida amalga oshiriladi. Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda, mazkur ashyolar, buyumlar egasi egasi yoʻqligida ikkita xolis guvoh ishtirokida ham koʻzdan kechirilishi mumkin.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik Ensiklopediyasi
**Elita sinfi** – Syogo Kinugasa tomonidan yozilgan va Shunsaku Tomose tomonidan animatsiyalashtirilgan yapon mangasi

Mazmuni
-------

Kodo Ikusei oʻrta maktabi ajoyib natijalarga ega boʻlgan nufuzli taʼlim muassasasi boʻlib, u yerda hamma talabalar universitetlarga boradi yoki ish topadi. Talabalar har qanday sochini xohlagancha turmaklashi va shaxsiy buyumlarini olib kelishlari mumkin. Kodo Ikusei – bu osmonga oʻxshash maktab, ammo haqiqat shundaki, bu yondashuv faqat eng zoʻr talabalarga tegishli. Bosh qahramon Kiyotaka Ayanokoji „D" sinfida oʻqiydi, maktab rahbariyati oʻz oʻrniga ega boʻlmagan oʻquvchilarni „birlashtiradi". Kiyotaka bir sababga koʻra kirish imtihonida eʼtiborsiz boʻlib, u yerga yetib keldi. Ikki sinfdoshi Suzune Horikita va Kikyo Kushida bilan uchrashgach, uning pozitsiyasi oʻzgara boshlaydi.

Manba
-----

1. ↑  „Elita sinfi". *amedia.tv*. Qaraldi: 27-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „"Animax Asia Premieres Classroom of the Elite Anime on November 20"". *www.animenewsnetwork.com*. Qaraldi: 27-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Elita sinfi". *amedia.tv*. Qaraldi: 27-sentabr 2023-yil.
**Oʻlim sahnasi** (yaponcha デス・パレード) – ushbu anime ssenariysini yozgan Yuzuru Tachikava unga rejjisorlik ham qilgan boʻlib, anime 2013-yil 2-martda ishlab chiqarilgan. 2015-yilda Yaponiya telekanallarida namoyish etilgan. Anime psixologiya, drama va detektiv janirlarida yaratilgan. Animeni 17 yoshdan kattalar koʻrishi tavsiya etiladi.

Mazmuni
-------

Film syujetiga koʻra, vafot etgan odamlarning keyingi taqdirlari beligilanishi uchun, minora ichida joylashtirilgan yuzlab barlarga joʻnatiladi. Bu yerda ularga biriktirilgan **barmen sudiya** tomonidan yakuniy hukum chiqariladi. Marhumlar bu yerga kelganda oʻzlarini tirik deb hisoblaydi va qanday oʻlganini esalay olishmaydi. Barmen ularga qurʼa tashlash orqali maʼlum oʻyinni tanlashlarini talab qiladi. Oʻyin natijalariga qarab barmen sudya ularga hukum chiqaradi.
Bu animedagi bosh qahramon **Dekimu**, barmen sudyalardan biri boʻlib voqeyalar asosan uning atrofida roʻy beradi. Bir kuni unga yordamchi sifatida **Chiyuki** ismli qiz barga tashrif buyuradi. U oʻzining kim ekanligi va bu yerga qanday tushib qolganligini eslay olmaydi. Chiyuki bu yerga kelgan er va xotinlarning oʻyin oʻynaganligini va oʻyin daxshatli boʻlganiga guvoh boʻladi. Keyin hamma narsa oydinlashib sirlar oshkor boʻladi. Anime ohrida Chiyukining ham marhum ekanligi maʼlum boʻladi. Boshida Dekimu unga hukum chiqarishga qiynalgani uchun, xotirasi oʻchirilib unga qayta sherik qilib yuborligan boʻladi. Ammo his tuygʻusiz sudaya Dekimu allaqachon Chiyukiga bogʻlanib qolgan edi.
Animeda sudya barmenlar his-tuygʻularga ega boʻlmaydilar va har bir sud ishidan keyin xotiralari tozalanadi. Dekimu oʻzi hukum chiqargan marhumlarning keyinchalik qoʻgʻirchoqqa aylanadigan tanalarini olib qolardi. Hukum turli oʻyinlar orqali chiqarilar, oʻyinlar esa boshida hafsiz va oddiydek tuyulsa ham keyinchalik uning qoʻrqinchli sirlari ochilardi. Gap shundagi marhumlarga qurʼada bilyard oʻyini tushsa undagi sharlarga oʻyinchilarning bir azosi bogʻlanar edi. Masalan birinchi raqamli sharga yuragi, keyingisida koʻzi va uchunchisiga buyragi. Shu taqriqa azolar bogʻlangan sharga zarba berilsa, tananing shu joyi ogʻrir edi. Bu oʻyinda marhumlar oʻzlarining ichki qiyofalarini toʻliq ochishar va shu tariqa sudyaga hukum chiqarishga yordam berar edi. Marhumlarning oʻyinda gʻolib yoki magʻlub boʻlishi hukumga taʼsir koʻrsatmasdi. Balki ularning oʻyinda oʻzini tutishi hukum natijasini belgilar edi. Oʻyin ohrida marhumlarni ikki hukumdan biri kutardi, qayta tugʻulish va butunlay yogʻ boʻlib ketish. Hukumlar ularning oʻziga aytilmas edi oʻyin ohrida ular minora liftiga kuzatilar va shu yerda keyingi taqdirlari hal boʻlar edi. Barchasi tugagach esa ulardan faqat manikent koʻrinishidagi qoʻgʻirchoqlari qolar edi.

Manbalar
--------

* 
* 
*
**1-armiya tank brigadasi** Ikkinchi jahon urushi davrida Britaniya armiyasining tuzilmasi edi. *Tank* brigadasi piyoda askarlarini qo'llab-quvvatlash uchun mo'ljallangan edi va zirhli brigadadan farqli o'laroq, asosan sekin harakatlanuvchi piyodalar tanklari bilan jihozlangan edi, u tezroq kreyser tanklari va keyinchalik o'zining motorli piyodalari bilan jihozlangan. Dastlab o'zining kichik bo'linmalari, *rotasi* va *uchastkasi* uchun piyoda askar nomenklaturasidan foydalangan va 175 ta engil va piyoda tankiga ega bo'lgan, keyinchalik *eskadron* va *qo'shinlarning* otliq nomenklaturasini qabul qilgan va keyinchalik urushda 240 tankga ko'paygan.

Tarix
-----

1-armiya tank brigadasi Fransiya jangida ishtirok etib, Britaniya ekspeditsiya kuchlari tarkibida xizmat qilgan. Belgiya va Shimoliy Fransiyada nemislarga qarshi jang qildi , Arras jangida qarshi hujum uchun qurol-aslaha bilan ta'minladi va Ittifoqchilarning Dunkerkga chekinishini qamrab oldi. Evakuatsiya qilinganidan keyin plyajlardagi barcha jihozlarini yo'qotdi.

Isloh qilingan 1-armiya tank brigadasi Valentin piyodalari tanklari bilan jihozlangan Shimoliy Afrikaga ko'chirildi. Brigada XIII korpusning bir qismi sifatida Salibchi operatsiyasida ishtirok etdi. 2-Janubiy Afrika diviziyasiga biriktirilgan, u Bardiyani zabt etishda qatnashgan (1941 yil dekabr - 1942 yil yanvar).

Jang tartibi
------------

dan

* 4-qirollik tank polki (1939 yil sentyabr - 1940 yil dekabr)
* 7-Qirollik tank polki (1939 yil sentyabr - 1940 yil dekabr)
* 8-qirollik tank polki (1939 yil sentyabr - 1942 yil sentyabr) Fransiyaga bormadi
* 44-qirollik tank polki (1940 yil dekabr - 1943 yil may)
* 49-qirollik tank polki (1940 yil dekabr - 1944 yil oktyabr)
* 42-qirollik tank polki (1941 yil aprel - 1944 yil noyabr)
* 11-qirollik tank polki (1942 yil oktyabr - 1944 yil oktyabr)

Jang sharaflari
---------------

* Tobruk 1941 yil
* Gazala
* Alamein chizig'ini himoya qilish
* Al Alameyn

Manbalar
--------

1. ↑  Joslen pp. 138–139, 192–194
2. ↑  Joslen p. 195
3. ↑  Joslen p. 196
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Thor (maʼnolari).

*Thorning Gigant bilan kurashi* (1872). Rassom Mårten Eskil Winge.
**Thor** — chaqmoq, boʻron, kuch-quvvat, shuningdek, insoniyatni himoya qilish bilan bir qatorda xayr-ehson va hosildorlik bilan ham bogʻliq boʻlgan bolgʻa ishlatuvchi xudo. Ushbu xudo Skandinaviya mifologiyasida uchraydi va uning nomi *Þunraz*dan („momaqaldiroq" maʼnosini bildiradi) kelib chiqqan.

Chaqmoq maʼbudasi Thorning otasi Odin, onasi Frigg va oʻgay ukasi Loki hisoblanadi. Thor kuchli momoqaldiroq hosil qilish uchun Mjölnir bolgʻasidan foydalanadi va ushbu bolgʻa uning ramzi hamdir. Thorning ekspluatatsiyasi, jumladan dushmanlarini shafqatsiz oʻldirishi va dahshatli janchi Jörmungandr bilan shiddatli janglari va Ragnarök voqealari davomida ularning oʻzaro oʻlimlari Skandivaniya mifologiyasining manbalarida qayd etilgan. U yana Marvel kinematografiya koinotida ham bor.

Yana qarang
-----------

* Thor (Marvel Comics)

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* MyNDIR (My Norse Digital Image Repository) (Wayback Machine saytida 2019-06-12 sanasida arxivlangan)

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 119192748
* LCCN: no2014096254
* VIAF: 309851891
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 309851891

 |
**Abadiy qorlar** — yil boʻyi eri-may yotadigan muz va qor qoplami. Issiq va moʻ’tadil oʻlkalarda baland togʻ va yassi togʻ choʻqqilarida, qutbiy oʻlkalarda — te-kisliklarda ham uchraydi. Yil davomida yogʻadigan qattiq atmosfera yogʻinining oʻsha joyning relef va ikdim sharoitida erib yoki bugʻlanib ketadigan miqdoridan ortishi hisobiga yuzaga keladi. Abadiy qorlar ning faqat eng yuqoridagi yuza qatlamigina qordan iborat, chuqurlashgan sari, ustki qatlamlar bosimi tufayli firn (qotgan qor) va muzga aylanadi. Abadiy qorlar ning eng quyi chegarasi qor chegarasi deb atala-di. Abadiy qorlar ning yuzasi koʻp hollarda shu joy relefini silliklangan tarzda aks et-tiradi; shu bilan birga Abadiy qorlar ning oʻziga ta-allukli mikrorelef shakllari ham (se-raklar, erish egatlari, uyali qor) mavjud. Tekis yuzalarda shamol qorlardan turli qor uyumlarini shakllantiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abadiy qorlar" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdulavval Nishopuriy** (?, Nishopur — 15-asr Samarqand) — tasavvuf olimi. A. „Masmuot" („Eshi-2tilganlar") ki-tobi bilan mashhur. Bu asar naqshbandiylik tariqatining na-moyandasi Xoʻzka Ahrorning sufiylik nuqtai nazari, falsafiy qarashlariga bagʻishlangan tarjimai holidir. A. Xoʻja Ahrorning yoshligidan boshlab 86 yoshgacha bosib oʻtgan sufiyona yoʻlini oʻsha davrdagi siyosiy, yuktimoiy ahvol bilan bogʻlab koʻrsatgan. Kitobda Mirzo Ulugʻbek davri voqealari ham oʻz ifoda-sini topgan. Bu asarning nodir 2 nus-xasi bor. Abdurahmon faqih tomonidan kitobat qilingan nusxasi juda eski; ik-kinchi nusxasi 1598-yilda koʻchirilgan. A. Samarqandda Xoʻja Ahror qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abdulavval Nishopuriy" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rochester** — AQShning shim.sharqiy qismidagi shahar, Nyu-York shtatida. Aholisi 219,7 ming kishi (2000). Ontario koʻli va Eri kanal i boʻyidagi port. R. — AQShda optikamexanika, foto va kinematika (foto va kinokameralar, proyeksiya apparaturalari, fotografiya jihozlari, fotoreaktivlar) sanoatining eng yirik markazi. Radioelektronika, priborsozlik, jumladan, nusxa koʻchiruvchi va poligrafiya jihozlari, tibbiyot asbobuskunalari, EHM, elektronoptika priborlari, koʻzoynaklar, nazoratoʻlchov apparaturalari i.ch. ham rivojlangan. Stanoksozlik, poligrafiya, oziq-ovqat, tikuvchilik sanoati korxonalari, unt, texnologiya instituti, muzeylar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vyacheslav Levontiyevich Anximyuk** (1915-yil 9-mart, Samarqand) – avtomatik boshqaruv sohasidagi olim, texnika fanlari doktori (1975), professor (1977)

Biografiyasi
------------

Vyacheslav Lecontiyevich Anximyuk Samarqandda tavallud topgan. 1939-yilda Oʻrta Osiyo universitetini tamomlagan, 1946-yildan boshlab oʻzi tahsil olgan Oʻrta Osiyo universitetida dars bera boshlagan. 1960-yildan Belarus politexnika institutida talabalarga dars berish bilan shugʻullangan.

Ilmiy faoliyati
---------------

Elektromexanikaning avtomatlashtirilgan tizimlarining ishlash mexanizmi, mikroprotsessorlar asosidagi robotlarning elektr dvigitellari boʻyicha ishlarning muallifi V. L. Anximyuk hisoblanadi. Diskret elektromexanik tizimlar – boshqaruv funksiyalari uchun matematik apparatni ishlab chiqgan.

### Ilmiy ishlari

– Qayta tiklanuvchi toʻgʻridan-toʻgʻri elektr yuritmasining tezligini avtomatik barqarorlashtirish tizimlari nazariyasi va ularning tuzulishi: Dissertatsiya avtoreferati. texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya. (05.09.03) / Belarus politexnika intituti – Minsk: [b. i.], 1973. – 48 b.

– Avtomatik tartibga solish nazariyasi: darslik./ V. L. Anximyuk. – Minsk: Oliy maktab, 1968. – 322 b.
– Elektr drayverlarini avtomatik boshqarish tizimlarini loyihalash: darslik / V. L. Anximyuk, O. P. Il’in. – Minsk: Oliy maktab, 1971. – 336 b.

– Elektr mashinalarni avtomatik boshqarish tizimlarini loyihalash: Darslik./ V. L. Anximyuk, O. F. Opeyko. – Minsk: Oliy maktab, 1986. – 142 b.

– Avtomatik boshqaruv nazariyasi: darslik. elektrotexnika talabalari uchun qoʻllanma/ V. L. Anximyuk, O. F. Opeyko, N. N. Mixeyev. – 2-nashr – Minsk: Dizayn PRO, 2002. – 351 b. – ISBN 985-452-054-4

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „arxiv nusxasi". 28-sentyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-sentyabr 2023-yil.
***Zweihander*** (nemischa talaffuzi: [t͡svaɪhɛndɐ] ( tinglang), soʻzma-soʻz „ikki qoʻlli"), shuningdek ***Doppelhänder*** („qoʻsh qoʻlli"), ***Beidhänder*** („ikkala qoʻlli"), ***Bihänder*** yoki ***Bidenhänder*** — asosan XVI asrda ishlatilgan katta qoʻshqoʻlli qilich.

*Zweihänder* qilichlari oʻrta asr oxirlaridagi uzun qilichlardan ishlab chiqilgan boʻlib, Maximilian I (1519-yilda vafot etgan)dan boshlab 1494–1559-yillardagi Italiya urushlari davri davomida nemis *Landsknechteʼsining* boshqalardan ajratib turuvchi quroliga aylangan.

Ushbu holat XIV asrda boshlangan va XVI asrda tugagan juda katta qilichlar yasashga boʻlgan intilishning yakuniy bosqichini oʻzida mujassam etgandi. *Zweihänder* ishlab chiqilganidan keyin kattaligi va ogʻirligi tufayli qilichdan koʻra, nayza kabi uzun dastali qurollarning ishlatilish xususiyatini oldi. Bu esa qilichning zarba kuchini oshirib, taʼsir doirasini kengaytirdi. Uzunligi sababali, u qinda emas, balki yelkada osib yurilardi.

Morfologiyasi
-------------

Zweihänderʼning odatiy uzunligi kamida 1.4 m, ogʻirligi esa 2 kg boʻlganligi uchun uni ikki qoʻlda ushlash talab etilgan (shuning uchun ham qilich shunday nomlangan). Shundan kelib chiqib, qilich sopining uzunligi kamida 25 sm boʻlishi shart boʻlgan. Ogʻirligi 4 kg va undan ortiqroq boʻlgan Zweihänderʼlarni tantanali marosimlar uchun ishlatish bilangina cheklanishgan[*<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2017)">iqtibos kerak</span>*].

Dastlabki Zweihänderʼlar uzun qilichlarning kattaroq versiyasigina edi. Keyingi namunalarida esa *Parierhaken* (tigʻning ikki qirrasidan chiqib turuvchi kichik oʻtkir uchlari) bilan birga qilichning tigʻi va sopini ajratib turuvchi toʻsiqqa gardishlar ham qoʻshildi. Qilichlar shu ikki yoki bitta xususiyatsiz ham ishlab chiqarilishda davom etdi. Baʼzi Zweihänderʼlarning toʻlqinsimon tigʻi bor boʻlib, ularga Flammenschwert deb nom berilgan.

 1548-yil Kappel jangida zweihänder qilichining nayzalarga qarshi ishlatilayotgandagi tasviri

1. ↑  Oakeshott, Ewart*. European Weapons and Armour: From the Renaissance to the Industrial Revolution*. Boydell Press, November 2000 — 148 bet. ISBN 9781843837206.
2. 1 2  Melville, Neil H. T. (January 2000). "The Origins of the Two-Handed Sword". *Journal of Western Martial Art*. .

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Zweihänder*** mavzusiga oid fayllar bor. |

Havolalar
---------

Andoza:Swords by region

* Anthony Shoreʼning inshosi (*Gʻarb jang sanʼati jurnali*)
* Katta qoʻshqoʻlli qilichlarning ogʻirlik muammosi, John Clements tomonidan

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4397900-2

 |
**Ravoq (Arka)** — toqning bir turi; bino devorlaridagi deraza va eshik oʻrinlarining yuqori qismiga qoʻyiladigan mehrobiy yoysimon qurilma. Ravoq yoʻnilgan, tabiiy yoki sunʼiy toshlar, beton, temirbeton, yogʻoch va poʻlat singari materiallardan ishlanadi. Ravoqning tayanch qismi tovon, markaziy ponasimon gʻishti yoki toshi esa qulf deb ataladi. Ravoqlar shakliga koʻra: yakka markazli, yarim aylana shaklli, baland markazli taqasimon, bir necha markazli nayzasimon, tuxumsimon boʻladi. Hozirgi zamon inshootlarida ichki kuchlanishlarni kamaytirish maqsadida ravoqlar 2—3 sharnirli qilib ishlanadi. Ustunlarga tiralgan bir xil hajm va shakldagi ravoqlar qatori qatorak (arkada) deb nomlangan.

Ravoqlar dastlab Qadimgi Sharq meʼmorligida vujudga kelgan. Qadimgi Rim meʼmorligida keng tarqalgan. Oʻrta Osiyo meʼmorligida ravoqning turli xil mumtoz namunalari yaratilgan. Gumbazli binolarning xonalari koʻrkam, keng chiqishi ichkaridagi ravoqlarga bogʻliq boʻlgan. Ravoqlar bino yoʻlaklari, deraza va eshik tepalari hamda devorning gumbaz osti qismida boʻlgan. Ichki sathi turli shakldagi xona devorlarini ravoqlar yordami bilan doira shakliga keltirilgan. Gumbaz tomni baland koʻtarib yopishda devorlar oʻrniga yengil ravoqlar oʻrnatilgan. Gumbaz ustunlar yoki ustiga oʻrnatilgan ustunlar ham bir-biriga ravoqlar yordamida bogʻlangan. Agar ravoqning qanoti keng boʻlsa, uning asosi yoʻgʻon, tepasi ingichka qilib zinali ravoq qurilgan. Gumbaz osti ravoqi eshik yoki yoʻlak tepasiga oʻrnatiladigan ravoq bilan bir joyga toʻgʻri kelsa, uni qoʻsh ravoq deyiladi. Katta gumbaz tomlar ustiga oʻrnatiladigan ravoqlarning kurkam chiqishi uchun koʻp qatlamli qilib qurilgan. Boʻyi va eni bir xil boʻlgan chorsi xonalarning devorlari ustiga 8—12 ravoq va katta gumbaz tomlarda 16 ravoq gacha oʻrnatilgan.

Kvadrat xona tomonlariga bittadan ravoq oʻrnatilsa, chortoq deb nomlangan. Devorlar ustiga 8 ravoq oʻrnatib, ular tepasidan oʻtgan halqa devorga yana 16 kichik ravoqlar joylashtirish mumkin.

11—17-asrlar meʼmorligidagi ravoqlarning murakkab tuzilishlari gʻishtlarning oʻziga xos terilishi bilan bogʻliq boʻlgan. Oʻzbekiston meʼmorligidagi nayzasimon ravoqlarning 100 dan ortiq turi borligi aniqlangan. Xalqustalari amalda 1, 2, 3 va 4 markazli ravoqlar qurilish uslubidan foydalangan. Zamonaviy qurilishlarda ravoqlarning oʻziga xos tuzilishlari yaratilmoqda (koʻprik, jamoat binolari va boshqalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyot
--------

* *Булатов М. С.* Геометрическая гармонизация в архитектуре Средней Азии IX-XV веков, М. 1978.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |