**U Tan** (talaffuzi: *Yu Tan*, birm. ဦးသန; 22.1.1909 – 25.11.1974) – Birmalik diplomat, BMTning 3-bosh kotibi (1962-yildan 1971-yilgacha).

Biografiya
----------

Birmaning Pantanau shahrida oʻrtacha boy er egalari va guruch savdogarlari oilasida tugʻilgan. Toʻrt oʻgʻilning toʻngʻichi. Uning Kalkuttada tahsil olgan otasi Po Xnit bu shaharda ingliz tilida yaxshi gaplasha oladigan yagona odam edi. Birma tadqiqot jamiyatining asoschisi boʻlgan va Rangunda „Thuriya" („Quyosh") gazetasini yaratishga yordam bergan. Uning oila aʼzolari etnik bamarlar va dindor buddistlar boʻlishgan.

Po Xnit turli Amerika va Britaniya kitoblaridan iborat shaxsiy kutubxonani toʻplagan va farzandlarida kitob oʻqish odatini oʻstirgan. Natijada, Tant oʻquvchiga aylandi va uning maktabdagi doʻstlari unga „Faylasuf" laqabini berishdi. Oʻqishdan tashqari, u turli xil sport turlarini, jumladan, piyoda yurish, suzish va chinlon oʻynashni yoqtirardi. Pantanawdagi Milliy oʻrta maktabga bordi. Oʻn bir yoshida Tan 1920-yilgi Universitet qonuniga qarshi ish tashlashlarda qatnashdi. U jurnalist boʻlishni orzu qilgan va Birma Boy Skautlar Ittifoqi jurnaliga maqola yozib, oilani hayratda qoldirgan. Tan oʻn toʻrt yoshga toʻlganda, otasi vafot etdi va bir qator meros nizolari moliyaviy qiyinchiliklarga duchor boʻldi.

Otasining oʻlimidan soʻng, Tan toʻrt yillik oʻqishni tamomlay olmasligiga ishondi va 1926-yilda Rangun universitetida ikki yillik oʻqituvchilik sertifikati uchun ishladi. Toʻngʻich oʻgʻil sifatida oila oldidagi farzandlik burchi va mas’uliyatini bajarishi kerak edi. Universitetda Tan, boʻlajak Bosh vazir Nu bilan birgalikda DGE Hall qoʻmitasida tarixni oʻrgangan. Nuga uzoqdagi qarindoshi Tanga gʻamxoʻrlik qilishni aytdi va ular tez orada yaqin doʻst boʻlishdi. Tan universitet falsafiy uyushmasining kotibi va adabiy munozaralar jamiyatining kotibi etib saylandi. Rangunda Tan muntazam ravishda hissa qoʻshgan The Birma Book Club va The World of Books jurnalining asoschisi JS Furnivall bilan uchrashdi. Yaxshi lavozimni vaʼda qilgan Furnivall Tanni toʻrt yillik universitet kursini tugatib, davlat xizmatiga kirishga undadi, ammo Tan rad etdi. Sertifikatni qoʻlga kiritgandan soʻng, 1928-yilda Milliy oʻrta maktabda katta oʻqituvchi sifatida dars berish uchun Pantanavga qaytib keldi. U Furnivall va Nu bilan muntazam bogʻlanib, maqolalar yozgan va tarjima tanlovlarida qatnashgan.

1931-yilda Tant Birma oʻqituvchilari uchun imtihonda birinchi oʻrinni egalladi va yigirma besh yoshida maktab direktori boʻldi. Tanning taklifiga koʻra, uning doʻsti Nu maktablarning mahalliy boshligʻi lavozimini egalladi. Tan muntazam ravishda „Thilava" taxallusi ostida bir nechta gazeta va jurnallarga oʻz hissasini qoʻshgan va bir qator kitoblarni, shu jumladan Millatlar Ligasi haqidagi kitoblarni tarjima qilgan. Uning asosiy taʼsiri ser Stafford Cripps, Sun Yat-sen va Mahatma Gandi edi.

Ikkinchi jahon urushi paytida yaponlar Birmani bosib oldi. Taʼlimni qayta tashkil etish qoʻmitasiga rahbarlik qilish uchun Tanni Rangunga olib kelishdi. Biroq, Tan Pantanavga qaytib keldi. Pantanava oʻrta maktablarida yapon tilini oʻqitish majburiy holga keltirilgach, Tan buyruqlarga qarshi chiqdi va kuchayib borayotgan antiyapon qarshiliklari bilan hamkorlik qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  "1962 In Review. United Press International.
2. ↑  „List of the recipients of the Jawaharlal Nehru Award".  ICCR website. 2013-yil 23-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-mart.

 (Wayback Machine saytida 2010-07-05 sanasida arxivlangan)
3. ↑  Rikhye, Indar Jit (1980). *The Sinai blunder: withdrawal of the United Nations Emergency Force leading to the Six-Day War of June 1967.* Routledge. ISBN 978-0-7146-3136-3.
4. ↑  Dennen, Leon (12-avgust 1968-yil). U Thant Speaks No Evil on Czech Crisis. *Daily News*.
5. ↑  Letter to U Thant / James E. McDonald. – Tucson, Ariz. : J. E. McDonald, 1967. – 2 s;Druffel, Ann; *Firestorm: Dr. James E. McDonald’s Fight for UFO Science*; 2003, Wild Flower Press; ISBN 0-926524-58-5
6. ↑  Dunlap, David W. „Bronx Residents Fighting Plans Of a Developer", *The New York Times*, 16-noyabr 1987-yil. Accessed 2008-05-04. „A battle has broken out in the Bronx over the future of the peaceful acreage where U Thant lived when he headed the United Nations. A group of neighbors from Riverdale and Spuyten Duyvil has demanded that the city acquire as a public park the 4.75 acre parcel known as the Douglas-U Thant estate, north of 232d Street, between Palisade and Douglas Avenues."
7. ↑  Smith, Martin. „General Ne Win". *The Guardian* (6-dekabr 2002-yil).
8. ↑  Soe-win, Henry (17-iyun 2008-yil). Peace Eludes U Thant (Wayback Machine saytida 2018-03-18 sanasida arxivlangan). *Asian Tribune*.
9. 1 2  *Dr. Maung Maung: Gentleman, Scholar, Patriot* Robert H. Taylor:. Institute of Southeast Asian Studies, 2008 — 211–212 bet. ISBN 978-981-230-409-4.
10. ↑  Ofitsialnaya biografiya na sayte OON
11. 1 2  Dorn 2007. sfn error: no target: CITEREFDorn2007 (help)
12. 1 2 3 4 5 6  Bingham 1966. sfn error: no target: CITEREFBingham1966 (help)
13. ↑  *Permanent Observer Mission of the Holy See to the United Nations, Interventions*, 2003-10-09da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-03-18
14. ↑  Franda, Marcus F. (2006).
15. ↑  Thant Myint-U*. The River of Lost Footsteps*. Farrar, Straus and Giroux, 2006.
16. ↑  Naing, Saw Yan (22-yanvar 2009-yil). Remembering U Thant and His Achievements (Wayback Machine saytida 2012-03-28 sanasida arxivlangan). The Irrawaddy.
17. ↑  H. W. Wilson Company (1962). *Current biography, Volume 23.* H. W. Wilson Co.
18. ↑  *Dr. Maung Maung: Gentleman, Scholar, Patriot* Robert H. Taylor:. Institute of Southeast Asian Studies, 2008 — 211–212 bet.
19. ↑  Naing, Saw Yan (22 January 2009).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Oʻtmishdoshi:**Dag Hammarskjöld** | **BMT bosh kotibi**30-noyabr 1962-yil — 31-dekabr 1971-yil | Vorisi:**Kurt Waldheim** |

| * k
* m
* t
BMT va ML Bosh kotiblari |
| --- |
| Millatlar ligasi(1919–1945) | 
* Eric Drummond
* Joseph Louis Anne Avenol
* Seán Lester

 |  |
| Birlashgan millatlar tashkiloti(1945-yildan) | 
* Gladwyn Jebb
* Trygve Lie
* Dag Hammarskjöld
* U Thant
* Kurt Waldheim
* Javier Pérez de Cuéllar
* Butros Butros-Gʻoliy
* Kofi Annan
* Ban Ki-moon
* António Guterres

 |
| Yana q. | 
* BMT: Davlatlarning amaldagi doimiy vakillari
* BMT Bosh Assambleyasi
* BMT Xavfsizlik Kengashi

 |
| {{Birlashgan millatlar tashkiloti}} |