**Thanos** (inglizcha:  *– Marvel Cinematic Universe (MCU) media franshizasining qahramoni boʻlib, odatda "**Telba Titan**" taxallusi bilan mashhur boʻlgan xuddi shu nomdagi Marvel Comics superyovuziga asoslangan.*

Titan sayyorasida tugʻilgan Thanos, sayyoramizda odamlarning haddan tashqari koʻpligi sababli butun aholi halok boʻlish tahdidi bilan Titan aholisiga sayyoramiz aholisining yarmini genosid qilishdan iborat boʻlgan chiqish yoʻlini taklif qiladi. Thanos Titandan haydab yuborilgan, ammo sivilizatsiya yoʻq boʻlib ketgani sababli, Thanos "qutqarish uchun genotsid" gʻoyasiga berilib ketgan. Galaktikalararo sarkardaga aylanib, Thanos barmoqlarining bir zarbi bilan koinotdagi hayotning yarmini yoʻq qilishga qodir boʻlgan Infinity Stones haqida bilib olmaguncha, har bir sayyoradagi aholining yarmini yoʻq qiladi. Muayyan vaqt ichida Aql toshini topib, Thanos uni tayoqqa soladi va Asgardiya xudosi Loki bilan shartnoma tuzadi: Thanos Lokiga Yerni qul qilish uchun armiya beradi, buning evaziga, Loki unga Tesseraktni beradi. Loki magʻlubiyatga uchradi va Thanosga Quvvat toshi boʻlgan sharni berish va Thanos evaziga Xandarni yoʻq qilish uchun Ronan bilan shartnoma tuzadi. Biroq Ronan ham muvaffaqiyatsizlikka uchradi va sheriklarining magʻlubiyati va asrab olingan bolalarining xiyonatidan norozi boʻlgan Thanos hamma narsani oʻzi yigʻishga qaror qiladi. 2018-yilda Thanos Xandarni yoʻq qiladi va Quvvat Toshiga egalik qiladi. Keyin u Thorning "Suveren" kemasiga hujum qiladi va Kosmik toshni egallab oladi va bu jarayonda Lokini oʻldiradi. Keyin Thanos Oblivionni yoʻq qiladi va haqiqat toshiga egalik qiladi va bu jarayonda asrab olingan qizi Gamorani qoʻlga oladi. Thanos Gamoradan jon toshining joylashgan joyini aniqlaydi va Vormir sayyorasida uni tosh uchun qurbon qiladi. Vayron qilingan Titanga qaytgan Thanos qasoskorlar va Galaktika qoʻriqchilari jamoalari bilan toʻqnash keladi. Jang natijasida Doktor Strenj Thanosga Toni Starkning hayoti evaziga Vaqt toshini beradi. Shundan soʻng, Thanos Vakandaga sayohat qiladi, Aql toshini egallaydi, Visionni oʻldiradi va koinotdagi hayotning yarmini yoʻq qiladigan snap qiladi. Thanos 0259-S (Bogʻ) sayyorasiga sayohat qiladi va toshlarni yoʻq qiladi. Qasoskorlar uning iziga tushadilar va vaziyat tuzatib boʻlmaydiganligini koʻrgan Thor Thanosning boshini oladi.

MCUda Thanos rolini amerikalik aktyor Josh Brolin ijro etgan. Thanos birinchi marta "Qasoskorlar" filmida kamo sifatida paydo boʻladi va "Infinity Saga" ning markaziy figurasiga aylanadi va 2022-yildan boshlab beshta filmda paydo boʻladi. Thanosning Multiverseʼdan muqobil versiyalari Avengers: Intiho (2019) va animatsion seriallarda paydo boʻladi.

Qahramon tanqidchilar va muxlislarning olqishiga sazovor boʻldi va hozirgi kunga qadar MCUning eng yaxshi yovuz qahramoni va barcha davrlarning eng buyuk kino yovuz qahramonlaridan biri sifatida taʼriflangan.

Yaratilish va rivojlanish
-------------------------

Jim Starlin kollej psixologiyasi kursida Thanos haqida oʻylab topadi. Thanos birinchi marta 1973-yilda "Yengilmas Temir odam" nashrida yovuz odam sifatida tanishtirilgan. Starlin dastlab personajni oriq va ozgʻin boʻlishini maqsad qilgan, biroq muharrir Roy Tomas "uni kuchaytirishni" taklif qilgan. Thanos – Titan Eternals deb nomlanuvchi gʻayritabiiy odamlar irqining mutant aʼzosi. Xarakter umumiy qobiliyatlarga ega va boshqa fazilatlar qatorida ulkan gʻayritabiiy kuch, tezlik, chidamlilik va daxlsizlikni namoyish etishga qodir.

 Josh Brolin 2014-yil San-Diego Komik-konida Infinity Gauntlet kiygan
MCU birinchi Qasoskorlar filmida Thanos tomon harakat qila boshladi, unda Damion Poitier titrda koʻrsatilmagan boʻlsa-da, kichik rolda qahramonni tasvirlagan. 2014-yil may oyida Josh Brolin antagonistni tasvirlash uchun koʻp filmli shartnoma imzoladi va oʻzining "Galaktika qoʻriqchilari" (2014) filmida debyut qildi. Thanos dastlab "Guardians" filmida kattaroq rol oʻynashi kerak edi, ammo Joss Whedon personajga ehtiyotkorroq yondashish kerakligini his qildi. Yozuvchilar Kristofer Markus va Stiven Makfili Thanosning franchayzada davom etishi uni Infinity Wardan oldingi tahdid sifatida qonuniylashtirishga yordam berganini taʼkidladilar. Shunga qaramay, Thanosning tarixi va motivlariga ozgina tarix bagʻishlangan. Markusning taʼkidlashicha, "Biz [uning "Infinity War" filmidagi kirishi bilan] ajablanish elementini olmaymiz ... Siz u haqida juda erta gapiradigan koʻplab sahnalarni kutishingiz mumkin", Makfili qoʻshib qoʻydi. "Biz unga haqiqiy voqeani, haqiqiy holatni, haqiqiy shaxsiyatni va haqiqiy nuqtai nazarni aytib berishimiz kerak".

Qasoskorlar: Abadiyat jangi (2018) koʻplab hikoyalarni takrorlashdan oʻtdi va Thanosning filmdagi ishtiroki rivojlanish jarayonida oʻsib bordi. Vizual effektlar boʻyicha supervayzer Den Deleugh taʼkidlaganidek, "Thanos yordamchi yovuz qahramondan hikoyani boshqarayotgan asosiy qahramonlardan biriga aylandi". Bitta ssenariy loyihasida film toʻgʻridan-toʻgʻri Thanos nuqtai nazaridan aytilgan, u hikoya qiluvchi rolini oʻynagan. "Abadiyat jangi" filmining ekrandagi vaqtida aktyorlar tarkibini boshqarganiga va ko‘pchilik tomonidan filmning bosh qahramoni deb hisoblanganiga qaramay, Thanos "Qasoskorlar: Intiho" (2019) filmida yordamchi rol o‘ynagan. Makfili shunday deb tushuntirdi: "Biz oʻzimizga yovuz qahramonni koʻrsatishimiz kerak edi. Jo Russoning taʼkidlashicha, Thanos "Qasoskorlar: Abadiyat jangi" filmida muvaffaqiyat qozonganidan soʻng, u orzusiga yetdi va nafaqaga chiqdi. Ijrochi prodyuser Trin Tran filmning birinchi aktida Thanosni oʻldirishni taklif qilgunga qadar, Markus va Makfili "Abadiyat jangi"dan keyingi eski eski Thanosni filmga kiritishda qiynaldilar. Markusning taʼkidlashicha, qahramonning erta oʻlimi "Thanosning rejalarini qattiqlashtirdi. U tugatdi... "O‘lishim kerak bo‘lsa, hozir o‘lishim mumkin" degani kabi edi.

Rejissyorlar qahramonni Gamora bilan birlashtirishga va ota-qiz munosabatlariga eʼtibor berishga qaror qilishdi. Makfili tanlovni "[Thanos va Gamora] biz o‘rganmoqchi bo‘lgan juda ko‘p tarixga ega ekanligini" ta’kidlab tushuntirdi, bu esa Thanosga ko‘plab qatlamlar qo‘shib, uni "aylanayotgan mo‘ylovli katta yomon odam" bo‘lib qolishdan saqlaydi.. "Oʻlim" hikoyasidan qochish "Qasoskorlar" filmidagi qahramon bilan ishlatgan Uidonni masxara qilishdan uzoqlashdi, u yerda Thanos Qasoskorlarga tahdid qilib, oʻlimni masxara qilayotganini his qilgan. Garchi masxara ataylab noaniq boʻlsa-da, Uidon Thanosni koʻrsatganida, u bilan nima qilishni bilmay qolganini his qildi va "[Thanosni] quritish uchun osib qoʻydi". Uidon qoʻshimcha qildi: "Men Thanosni yaxshi koʻraman. Men uning apokaliptik qarashlarini, oʻlimga boʻlgan muhabbatini yaxshi koʻraman. Men uning kuchini yaxshi koʻraman. Lekin men buni umuman tushunmayapman. Uedonga yozuvchilar va aka-uka Russolarning "Abadiyat jangi" filmidagi yondashuvi yoqdi, bu Thanosga "haqiqiy nuqtai nazarni taqdim etdi va o‘zini o‘zi bilan to‘g‘ri his qildi", chunki "O‘lim" hikoyasi "albatta tarjima qilinadigan tushuncha emas".

"Qasoskorlar: Intiho" filmida Thanos jangda ikki qirrali qilich tutgan mohir jismoniy quvvatga ega jangchi sifatida ko‘rsatilgan.

### Dizayn va maxsus effektlar

Digital Domain Infinity War va Endgame uchun Thanos ustida ishlagan va 400 dan ortiq vizual effektlarni yaratgan. Kompaniya maxsus film uchun kompyuter algoritmlari bilan mashinani o‘rganish konsepsiyasiga asoslanib, suratga olishdan 3-4 oy oldin uni ishlab chiqish va sinovdan o‘tkazish uchun tizim ustida ish boshlagan Masquerade nomli yangi yuz suratga olish ilovasini yaratdi. Ular suratga olishdan oldin Brolin, Russo va Marvel rahbarlariga Brolin personajga keltira oladigan nozikliklarni namoyish qilish uchun o‘z natijalarini taqdim etdilar, bu esa Brolinga personajni qanday tasvirlash haqida ma’lumot berishga yordam berdi. Suratga olish boshlanishidan oldin Brolinning yuz ifodalari ILM Medusa tizimi yordamida suratga olindi, u suratga olish maydonidagi harakatni suratga olish maʼlumotlari bilan bir qatorda "Brolinning suratga olish jarayonida qilayotgan ishlarining yuqori aniqlikdagi versiyasini yaratish" uchun Maskaradga oʻtkazildi, shunda animatorlar buni CGI belgisiga qoʻllashi mumkin. Kelli Port, Digital Domainning vizual effektlar boʻyicha supervayzeri, Thanosning dizayni oldingi filmlarda paydo boʻlgan versiyalarni hisobga olganini, biroq Brolinning oʻziga xos xususiyatlariga koʻproq moslashtirilganligini taʼkidladi, bu ham uning ishlashini raqamli xarakterga moslashtirishga yordam berdi.

Tanqidchilar Thanos franshizadagi oldingi antagonistlarga nisbatan sezilarli yaxshilanish ekanligini taʼkidladilar. Screen Rantʼga koʻra, MCU dastlabki ikki bosqichda jozibali antagonistlarni yaratish uchun kurashdi. Biroq bu uchinchi bosqichda Killmonger va Vulture kabi yaxshi qabul qilingan yovuz odamlar bilan oʻzgardi. Ommaviy axborot vositalaridagi eng yaxshi yovuz odamlar singari, Thanos ham oʻzini qahramon deb biladi. Brolin ijrosining kuchi tomoshabinlarni bu manik maqsadga qayta-qayta jalb qila boshlaydi va Thanosni deyarli jozibali yoki, ehtimol, aqli raso koʻrinishga olib keladi, aslida maqsadiga erishishning toʻliq dahshatini anglamaydi. Xuddi shunday, The Washington Post ham Thanosni Marvelning eng jozibali va jozibali yovuz odami deb eʼlon qildi, chunki uning "chuqur, aks ettiruvchi intellekti" hamda "oʻz eʼtiqod tizimiga chuqur sodiqligi" tahsinga sazovor edi.

Qahramon biografiyasi
---------------------

### Yoshlik

Thanos taxminan 1000-yil oldin Titan oy sayyorasida AʼLars oilasida tugʻilgan. Bir nuqtada Thanos Titan aholisining oʻsishi muqarrar ravishda resurslar yetishmasligi tufayli uning yoʻq qilinishiga olib kelishini tushunadi va shuning uchun u Titan aholisi boshqasi omon qolishi uchun sayyora aholisining yarmini xolis ravishda yoʻq qilishni taklif qiladi. Biroq uning xalqi qarorini sof aqlsizlik deb rad etadi va uni sayyoradan haydab chiqaradi. Vaqt oʻtishi bilan Thanos oʻz xalqining oʻlimiga guvoh boʻladi va Titan xalqining omon qolgan yagona vakiliga aylanadi.

### Koinotni muvozanatlash

Titanning taqdiriga guvoh boʻlgan Thanos, oxir-oqibat boshqa sayyoralar ham xuddi shunday taqdirga duchor boʻladi degan xulosaga keladi, omon qolganlar gullab-yashnashi uchun koinot aholisining yarmini qirib tashlashi kerakligiga ishona boshlaydi. U Sanctuary II harbiy kemasiga qoʻmondonlikni oʻz zimmasiga oladi va bosqinchilik yurishini boshlaydi. Thanos turli xil begona qoʻshinlarni, jumladan, Chitauri, Kree va Outridersni nazorat qiladi. U, shuningdek, "Oʻzga" va Ronan bilan ittifoq tuzadi. Thanos, shuningdek, Ebon Maw, Corvus Glaive, Cull Obsidian, Proxima Midnight, Gamora va Nebula kabi oʻzi bosib olgan sayyoralardan yetim bolalarni qabul qiladi. Thanos oʻzini sevimli deb bilgan Gamoraga alohida eʻtibor beradi. Oxir-oqibat, Thanos barmoqlarining bir zarbasi bilan koinotdagi hayotning yarmini yoʻq qilishga qodir boʻlgan oltita Infinity toshlari haqida bilib oladi. 2012-yildan oldin u Aql toshini topadi va uni tayoqqa joylashtiradi.

2012-yilda Thanos "Boshqa" filmini Asgardlik aldash xudosi Loki bilan uchrashishga yoʻnaltiradi, unga aql toshi boʻlgan tayoq bilan taʼminlaydi va uni Tesseraktda saqlanadigan Koinot toshini qoʻlga olish uchun Yerga yuboradi. Biroq Loki Qasoskorlar jamoasi bilan toʻqnashuvda muvaffaqiyatsizlikka uchraydi va Aql toshini va Tesseraktni yoʻqotadi. "Boshqa" Thanosga Yerga muvaffaqiyatsiz hujum haqida xabar beradi.

2014-yilda Thanos Quvvat toshini topadi va uning ortidan Ronan, Gamora va Nebulani yuboradi. Biroq uchalasi ham unga xiyonat qiladi: Gamora Galaktika qoʻriqchilariga qoʻshiladi, Ronan Quvvat toshini oʻzi uchun saqlashga qaror qiladi va Thanos bilan ittifoqidan voz kechadi, Nebula esa Xandar vayron boʻlganidan keyin Thanosni oʻldirishga vaʼda berganidan keyin Ronan bilan yonma-yon boʻladi. Galaktika qoʻriqchilari Ronanni magʻlub etib, Quvvat toshini Nova Korpusi qoʻlida qoldiradilar. Ittifoqchilarining muvaffaqiyatsizliklaridan gʻazablangan Thanos Toshlarni oʻzi qidirishga qaror qiladi.

2015-yilda Thanos Nidavellirga boradi va oʻlim tahdidi ostida mahalliy mitti Eytrini barcha oltita marvaridning kuchini ushlab turish uchun Infinity Gauntletni yasashga majbur qiladi. Gauntletni olgandan soʻng, Thanos Eitridan tashqari barcha mittilarni oʻldiradi va bu jarayonda uni qoʻllaridan mahrum qiladi.

Keyin Thanos Oblivionga boradi va Kollektordan haqiqat toshini tortib oladi va bu jarayonda Oblivionni yoʻq qiladi. Tosh yordamida Thanos voqelikni oʻzgartiradi, chunki kelgan Galaktika qoʻriqchilari uni oʻldirishga harakat qilishadi. Piter Quill, Draks vayron qiluvchi, Mantis va Gamora Oblivionga etib kelishadi va uni toʻxtatishga harakat qilishadi. Gamora Thanosga hujum qiladi va oʻldiradi. Biroq Thanos illyuziyani yoʻq qiladi, Gamorani qoʻlga oladi va u bilan birga oʻz kemasiga teleportatsiya qiladi. Nebula qiynoqlari orqali Ruh toshining joylashgan joyini bilib olganini bilgan Thanos, uni Nebulaning rahm-shafqati evaziga unga ochishga majbur qiladi. Thanos va Gamora Vormirga sayohat qilishadi, u yerda Toshning qoʻriqchisi Qizil Boshsuyagi ularga jon toshi sevgan kishining qurbonligini talab qilishini aytadi va Thanos koʻz yoshlari bilan Gamorani qoyadan uloqtiradi va shu bilan toshni olish uchun zarur boʻlgan qurbonlikni qiladi.

Thanos The Maw bilan uchrashishni kutayotgan Titanga keladi va Stiven Strenj, Toni Stark, Piter Parker, Kvil, Draks va Mantis tomonidan pistirmaga tushadi (Galaktika qoʻriqchilari Titan haqida ozod qilingan Nebuladan bilib olishgan). Thanos ular bilan toʻqnashuvga kirishadi va Nebula kelishi bilan ham unga kiradi. Parker va Stark Infinity Gauntletni olib tashlashga urinayotganda Thanos qisqa vaqt harakatsiz qoladi. Nebula u Gamorani jon toshi uchun oʻldirganini taxmin qiladi va bu haqda Kvilga aytadi. Kvil gʻazablangan holda Thanosga hujum qiladi va Mantisni yiqitadi, bu esa Thanosning hushidan ketishini barqarorlashtiradi. Thanos ularning tutqichlaridan xalos boʻladi va ularni yengadi. Starkni jiddiy jarohatlab, uni yoʻq qilishga tayyorlanayotganda, uni Strange toʻxtatib, Starkning hayotini saqlab qolish evaziga Vaqt toshini beradi.

Vakandaga teleportatsiya qilingandan soʻng, Aql toshining orqasida, Thanos Banner, Baki Barns, Sem Uilson, Jeyms Rods, TʼChalla, Natasha Romanoff, Groot va Stiv Rojersning qarshiliklariga duch keladi, ammo ularni magʻlub qiladi. Vanda Maximoff uni bir necha daqiqaga kechiktirishga va Visionni yoʻq qilishga muvaffaq boʻladi, bu jarayonda Aql toshini yoʻq qiladi. Ammo Thanos ilgari olingan Vaqt toshidan foydalanadi, Visionni tiriltiradi va Aql toshini boshidan yulib, ikkinchi marta oʻldiradi. Thanos "Snap" ga tayyorgarlik koʻrayotgan soʻnggi Toshni oʻzining Gauntletiga qoʻyadi, lekin Thor kutilmaganda Thanos uchun uni Thunderaxe bilan mixlab qoʻyadi. Ogʻir yaralangan Thanos qasoskor Thor tomonidan masxara qilinadi, lekin u baribir barmoqlarini qisib, koinotdagi barcha hayotning yarmini muvaffaqiyatli yoʻq qiladi va bogʻga teleportatsiya qiladi, u yerda "minnatdorlarning koʻtarilishi"ga qoyil qolgan holda Torning yarasini davolaydi.

### Qasoskorlar qoʻlida oʻlim

"The Snap" voqeasidan yigirma uch kun o‘tgach, Thanos o‘z bog‘ida (0259-S sayyorasida) dam olayotganda, qolgan Qasoskorlar hamda Kerol Danvers, Raketa va Nebulaning kelishi bilan hujumga uchrab, olib tashlash uchun toshlarni olishga intiladi. Ular uni harakatsizlantirishga muvaffaq boʻlishadi, Thor esa Infinity Gauntlet bilan chap qoʻlini kesib tashlaydi. Biroq ular Gauntlet boʻsh ekanligini aniqladilar. Thanos vasvasaga tushmaslik va ishi hech qachon bekor qilinmasligini taʼminlash uchun toshlarni yoʻq qilganini aytadi. Vaziyat tuzatib boʻlmasligini tushungan Thor Thanosning boshini oladi.

Koʻrinishlari
-------------

* Thanos (aktyor - Damion Poitier; roli "Odam № 1" roʻyxatida) birinchi marta "Qasoskorlar" kreditidan keyin sahnada paydo boʻladi, u yerda u boshqa egasi va Lokining xayrixohi sifatida namoyon boʻladi.
* Toʻliq rolda birinchi marta Thanos Galaktika qoʻriqchilarida paydo boʻladi, hozirda (akkreditatsiya qilinmagan) Josh Brolin. Film Thanosni "aqldan ozgan titan", Gamora va Nebulaning asrab oluvchi otasi va Ronan ayblovchining xayrixohi sifatida tanishtiradi, u Xandarni yoʻq qilish uchun yetarlicha katta armiya evaziga Quvvat toshini olish uchun yuboradi. Biroq toshni qoʻlga kiritgandan soʻng, Ronan uning kuchiga vasvasaga tushadi va Thanosga uni oʻzi uchun saqlashga xiyonat qiladi va Xandarni yoʻq qilgandan keyin uni oʻldirish bilan tahdid qiladi. Gamora ham Thanosga xiyonat qiladi va oxir-oqibat Ronanni magʻlub etgan Galaktika qoʻriqchilariga qoʻshiladi.
* Thanos Qasoskorlar: Altron davri filmining kreditdan keyingi sahnasida paydo boʻladi. Birinchi marta u tugallangan Infinity Gauntletni kiyib oladi: "Yaxshi, men buni oʻzim qilaman" .
* "Qasoskorlar: Abadiyat jangi" filmida Thanos, avvalgidek, koinotning haddan tashqari koʻpayishini barqarorlashtirish uchun qasoskorlar va Galaktika qoʻriqchilariga qarshi turib, barcha oltita cheksizlik toshini olishga intiladi, chunki aholining haddan tashqari koʻpayishi tufayli kelajakda hayot boʻladi. U koʻpchilik askarlarini yoʻqotganiga va Ruh Toshi uchun Gamorani qurbon qilishga majbur boʻlishiga qaramay, oxir-oqibat muvaffaqiyatga erishdi. Infinity Gauntletʼni toʻliq ishlatishdan oldin Thanos Thor tomonidan yaralangan, ammo barmoqlarini qisib, koinotdagi hayotning yarmini changga aylantirgan. "The Snap" filmidan keyin Thanos "minnatdor koinotning yuksalishi" ga qoyil qolgan holda dam olish uchun uzoq sayyoraga chekinadi.
* Qasoskorlar: Intiho filmida Thanos oʻzining gʻalabasi teskari boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik uchun toshlarni yoʻq qiladi, ammo uning harakatlari tufayli uni qolgan Qasoskorlar ovlashadi. Vaziyat tuzatib boʻlmasligini tushungan Thor Thanosning boshini oladi. Keyinchalik, Thanosning 2014-yilgi muqobil versiyasi Qasoskorlarning Snapni bekor qilish uchun Stonesning muqobil versiyalaridan foydalanish rejasini bilib oladi va oʻz armiyasi bilan olamni butunlay yoʻq qilish uchun foydalanishga umid qilayotgan Gauntletni olish uchun asosiy vaqt jadvaliga boradi. Qasoskorlar va ularning tiklangan ittifoqchilari bilan jangda Thanos Gauntletga egalik qiladi, ammo Toni Stark toshlarni oladi va ulardan foydalanadi, Thanos va uning qoʻshinini yoʻq qiladi.
* Loki Thanos tomonidan oʻldirilgani haqidagi arxiv tasvirlari Disney+ Loki (2021) teleserialining birinchi qismidagi sahnada koʻrsatilgan.
* Djosh Brolin tomonidan ijro etilgan Thanos Disney+ animatsion serialining birinchi faslida paydo boʻld.

Reaksiya
--------

 Josh Brolinning Thanos rolidagi ijrosi ko‘plab tanqidchilar tomonidan yuqori baholandi.
MCUning Thanos haqidagi talqini tanqidiy olqishlarga sazovor boʻldi, u hozirgi kunga qadar MCUning eng yaxshi yovuz qahramoni hamda barcha davrlarning eng buyuk kino yovuz qahramonlaridan biri sifatida eʼtirof etildi. Varietydan Ouen Gleyberman Brolinning ijrosini "juda samarali" deb atadi va shunday dedi: "Brolin Thanosni oʻzining ayyor va manipulyatsiyali nigohi bilan singdiradi, shuning uchun bu filmdagi yovuzlik hech qachon oʻzini yakka his qilmaydi". IGNʼdan Skott Kolloisning taʼkidlashicha, tomoshabinlar "uning nuqtai nazarini tushunishadi va uning ogʻrigʻiga ishonishadi" va bu antagonistni hayratlanarli darajada hamdard insonga aylantiradi "Rolling Stone"dan Piter Travers qahramonni ham, Brolinni ham maqtadi: "[Thanos] vahshiylik va kutilmagan tuygʻuni aks ettiruvchi harakatli tasvirda Josh Brolinning dinamiti tomonidan baland ovozda aytiladi". Atlantika Thanosni qaygʻu va hatto burilish tuygʻusi bilan toʻlgan kutilmagan rezonansli yirtqich hayvon" deb atadi. 2022-yilda Jaklin Appelgate of Comic Book Resources Thanosni №1 da MCUning eng yaxshi 10 ta eng yaxshi yovuz qahramonlari qatoriga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Interview with Jim Starlin". *Adelaide Comics and Books*. 2008-yil 22-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
2. ↑  „Why Marvel Recast Thanos After The Avengers". *ScreenRant* (2020-yil 20-yanvar). 2020-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-aprel.
3. 1 2  „Avengers: Infinity War Writers Tease Thanos' Big Introduction" (en). *ScreenCrush* (2016-yil 12-aprel). 2016-yil 13-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
4. 1 2  „How 'Avengers: Infinity War' VFX Teams Brought Josh Brolin's Thanos to Life" (en). *The Hollywood Reporter* (2019-yil 25-yanvar). 2019-yil 11-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
5. ↑  „Thanos Originally Narrated Avengers: Infinity War". *CinemaBlend* (2018-yil 30-noyabr). 2020-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
6. ↑  „Thanos is retired in Avengers: Endgame". *Bam Smack Pow* (2018-yil 22-dekabr). 2020-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
7. 1 2  „'Avengers: Endgame': The Screenwriters Answer Every Question You Might Have". *The New York Times* (2019-yil 29-aprel). 2019-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
8. ↑  „Avengers: Infinity War: How They Decided to Split Up the Characters" (en-us). *Vulture* (2018-yil 30-aprel). 2018-yil 1-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
9. ↑  „Joss Whedon Admits He Didn't Know What to Do With Thanos". *Slash Film* (2018-yil 24-iyul). 2020-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
10. ↑  „Joss Whedon Admits He Didn't Know What to Do With Thanos". *Slash Film* (2018-yil 24-iyul). 2020-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
11. ↑  *Tyler, Adrienne* „Every Power Thanos Has In The MCU (Without The Infinity Stones)".  Screen Rant (2020-yil 6-dekabr). 2020-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-dekabr.
12. ↑  *Chichizola, Corey* „Yes, Thanos' Endgame Sword Is Stronger Than Vibranium".  Cinema Blend (2019-yil 13-avgust). 2020-yil 8-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-dekabr.
13. 1 2  „Making Thanos Face the Avengers". *fxguide* (2018-yil 7-may). 2020-yil 1-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
14. ↑  „Thanks to Thanos, 'Avengers: Infinity War' is Marvel's 'The Empire Strikes Back'". *Business Insider* (2018-yil 30-aprel). 2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 18-dekabr.
15. ↑  „Ranking All The Marvel Studios Villains From Worst-To-Best" (en). *Newsarama* (2020-yil 13-yanvar). 2018-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
16. ↑  „Here's why 'Infinity War's' Thanos is the most compelling Marvel film villain yet" (en). *Washington Post* (2018-yil 4-may). 2020-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
17. ↑  *Hoffmeyer, Corey* „How Thanos Survived The Destruction of Titan". *Screen Rant* (2018-yil 11-noyabr). 2020-yil 22-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 12-dekabr.
18. ↑  *Hood, Cooper* „Everything Revealed About Thanos' Backstory In The MCU". *Screen Rant* (2020-yil 6-oktyabr). 2021-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 12-dekabr.
19. ↑  „Avengers: Infinity War Reviews: It's Both Amazing and Exhausting".  Rotten Tomatoes (2018-yil 27-aprel). 2018-yil 3-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 3-may.
20. ↑  *Gallagher, Simon* „15 Best Movie Villains Of The Decade". *WhatCulture.com* (2019-yil 28-oktyabr). 2020-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-aprel.
21. ↑  „10 Best Movie Villains From The Past Decade". *ScreenRant* (2019-yil 11-dekabr). 2019-yil 12-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-aprel.
22. ↑  *Ehrlich, David* „The Best Movie Villains of the 21st Century — IndieWire Critics Survey" (2019-yil 4-mart). 2020-yil 10-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-aprel.
23. ↑  „The 50 greatest movie villains of all time, ranked". *insider.com*.  Insider Inc. (2020-yil 25-oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 21-sentyabr.
24. ↑  „Film Review: 'Avengers: Infinity War'" (en). *Variety* (2018-yil 24-aprel). 2018-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
25. ↑  „'Avengers: Infinity War': Film Review" (en). *The Hollywood Reporter* (2018-yil 24-aprel). 2018-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
26. ↑  „Avengers: Infinity War Review - IGN". *IGN* (2018-yil 18-may). 2019-yil 23-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
27. ↑  „Travers on 'Avengers: Infinity War': Marvel Team-Up Is Superhero Pile-Up". *Rolling Stone* (2018-yil 24-aprel). 2018-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
28. ↑  „'Avengers: Infinity War' Is an Extraordinary Juggling Act". *The Atlantic* (2018-yil 26-aprel). 2020-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-yanvar.
29. ↑  *Jaclyn Appelgate.* „10 Best MCU Villains, Ranked By Their Success" (en-US). *CBR* (2022-yil 22-aprel). 2022-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
30. 
31. 
32. 
33. 
34. 
35. 
36.