**Toʻlqin Yoʻldoshevich Qosimov** (1941-yil 12-noyabrda Jizzax, Jizzax viloyati, OʻzSSR, SSSRda tugʻilgan) — sovet va oʻzbek harbiy rahbari, mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari, 2000—2003-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Birlashgan shtabi boshligʻi, general-polkovnik.

SSSR Qurolli Kuchlari safidagi xizmat faoliyati
-----------------------------------------------

1962-yilda Toshkent oliy umumqoʻshma qurollar qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻqishga kirdi.

1966-yilda bilim yurtini bitirib, leytenant harbiy unvonini olgan.

Bilim yurtining sport hayotidagi faol ishtiroki va namunali bilimi uchun xizmat joyini tanlash imkoniyatiga ega boʻlgan.

Toʻlqin Yoʻldoshevich Qosimov Germaniyadagi Sovet qoʻshinlari guruhiga MMV (motorli miltiq vzvod) qoʻmondoni sifatida yuborilgan.

2 yildan soʻng Yoʻldoshevich rota komandiri lavozimiga koʻtarilgan.

Katta leytenant Qosimov Toʻlqin Yoʻldoshevich qoʻmondonlik qilgan rota 3 yil davomida xizmatni aʼlo darajada oʻtagan.

1972-yilda Qosimov Shimoliy Kavkaz harbiy okrugiga batalyon komandiri etib yuborilgan.

1973-yilda Moskvadagi M.V.Frunze nomidagi harbiy akademiyaga oʻqishga kirgan.

1976-yilda oʻqishni muvaffaqiyatli tamomlab, muddatidan avval mayor harbiy unvonini olgan.

Harbiy akademiyani tamomlagach, Turkiston harbiy okrugi (Turkmaniston) Qizil-Arvat shahriga polk komandirining birinchi oʻrinbosari lavozimiga yuborilgan.

1978-yil noyabr oyida Mudofaa vazirligi buyrugʻi bilan Termiz (Oʻzbekiston) shahridagi MMP (motorli miltiq polki) komandiri etib tayinlangan.

1979-yil aprel oyida polkning jangovar va siyosiy tayyorgarlikdagi yutuqlari va harbiy intizomiy holati uchun Qosimov Toʻlqin Yoʻldoshevichga muddatidan avval podpolkovnik harbiy unvoni berilgan.

Afgʻoniston Respublikasiga xizmat safari
----------------------------------------

1979-yil 25-dekabr kuni soat 15:00 da 108-motooʻqchi diviziyasi Termiz — Qunduz — Salang — Chorikar dovoni boʻylab 500 km masofani bosib oʻtib, 27-dekabr oxiriga kelib, Kobul shahrining shimoliy chekkasiga toʻplanishi kerak boʻlgan.

Podpolkovnik T. Qosimov qoʻmondonligidagi 180-motooʻqchilar polki oldinga oʻtkazilgan otryadda harakat qilib, diviziya boʻlinmalarining toʻsiqsiz oldinga siljishini hamda diviziya oldiga qoʻyilgan vazifani bajarilishini taʼminlashi kerak boʻlgan. Polk topshiriqni muvaffaqiyatli bajargan.

1980-yil fevraldan aprelgacha 180- motooʻqchilar polki bandit tuzilmalarini yoʻq qilish boʻyicha 20 ta operatsiyada ishtirok etgan.

Polk ofitserlari, serjantlar va askarlarning katta guruhi Sovet Ittifoqining orden va medallari bilan taqdirlangan.

Ushbu polkda xizmat qilgan Ruslan Sultonovich Aushevga polk komandiri podpolkovnik Qosimov tomonidan 1982-yil may oyida Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni taqdim etilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan T.Y.Qosimov jasorat va qahramonlik koʻrsatgani hamda bandit tuzilmalarini magʻlub etish boʻyicha jangovar topshiriqlarni muvaffaqiyatli bajargani uchun Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

Keyingi harbiy xizmati
----------------------

1980-yil noyabr oyida Mudofaa vazirligining buyrugʻi bilan Kobul shahrida joylashgan 108-motorli otishma diviziyasining shtab boshligʻi etib tayinlangan.

1982-yil fevral oyida Qosimov T.Y.ga muddatidan avval polkovnik harbiy unvoni berilgan.

1982-yil avgust oyida Termiz (Oʻzbekiston) shahridagi 4-gvardiya diviziyasi qoʻmondoni lavozimiga tayinlangan.

1984-yil oktabr oyida SSSR Vazirlar Mahkamasining qarori bilan unga general-mayor harbiy unvoni berilgan.

1988-yil sentabr oyida T.Y.Qosimov Kutaisi (Gruziya)  shahridagi Kavkaz orti harbiy okrugi 31-armiya korpusi qoʻmondonining birinchi oʻrinbosari etib tayinlangan.

1989-yil fevral oyida Afgʻonistondan olib chiqib ketilgan sobiq 40-qoʻshma qurolli armiya Samarqand shahrida joylashgan boʻlib, 1-armiya korpusi deb nomlangan.

1992-yil mart oyida 1-armiya korpusi qoʻmondoni etib tayinlangan.

1996-yil mart oyida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh inspektsiyasi boshligʻi etib tayinlangan.

1996-yil avgust oyida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan navbatdagi general-leytenant harbiy unvoni berilgan.

1997-yil bahorida general-leytenant Qosimov T.Y. Prezident qarori bilan taʼsis etilgan Mudofaa vazirining jangovar tayyorgarlik boʻyicha oʻrinbosari lavozimiga tayinlangan.

1998-yil bahorida Mudofaa vazirligi Bosh shtabini Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabiga aylantirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan.

Prezident Farmoni bilan general-leytenant Qosimov T.Y. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻi etib tayinlangan.

2000-yil sentabr oyida general-leytenant Qosimov T.Y. yangi lavozimga, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Birlashgan shtabi boshligʻi — Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari etib tayinlangan. Bundan tashqari, unga harbiy akademiya boshligʻi vazifalari yuklangan.

2001-yil bahorida navbatdagi general-polkovnik harbiy unvoni berildi.

2003-yil iyul oyida sogʻligʻi sababli nafaqaga chiqarilgan.

Hozirda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida.

Mukofotlar
----------

* Qizil yulduz ordeni (1980-yil aprel)
* III darajali "SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (1979-yil 15-fevral)
* II darajali "SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (1991-yil 20-fevral)
* 3-darajali Yulduz ordeni (Afgʻoniston)
* II darajali "Shon-Sharaf" ordeni (1998-yil yanvar)
* I darajali "Shon-Sharaf" ordeni (2001-yil avgust)
* „Jangchi-internatsionalistga" koʻkrak nishoni
* Sovet Ittifoqi va Oʻzbekiston Respublikasining 12 medali

Oilasi
------

Turmush oʻrtogʻi Gulchehra Sobitovna Qosimova — oʻqituvchi. Lola, Zarina va Jamila ismli qiz farzandlari bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Сайт 108-й Невельской мотострелковой дивизии". *Сайт 108-й Невельской мотострелковой дивизии*. 1-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2022-yil.