**"Qrimni qaytarish uchun" medali** — Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining idoraviy mukofotidir. 2014-yil 21-martda "Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining „Qrimni qaytarish uchun" medalini taʼsis etish toʻgʻrisida" 160-sonli buyrugʻi bilan tashkil etilgan.

Tarix
-----

### muassasa

"Qrimni qaytarish uchun" medali 2014-yil 21-martda  "Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining „Qrimni qaytarish uchun" medalini taʼsis etish toʻgʻrisida" gi 160-son buyrugʻi bilan taʼsis etilgan. Medalning paydo boʻlishining prototipi 1944-yilda yaratilgan „Qrimni ozod qilish uchun" Sovet medalining prototipi edi, ammo loyiha amalga oshirilmadi. „Rossiya lentasi" MChJ korxonasida „Qrimni qaytarish uchun" medali lentasini ishlab chiqarish boʻyicha Mudofaa vazirligining shoshilinch buyurtmasi bajarildi.
Birinchi medallar 2014-yil 24-mart kuni topshirildi. Rossiya mudofaa vaziri Sergey Shoygu qoʻlidan mukofotlarni Ukrainaning „Berkut" maxsus kuchlarining bir qator sobiq xodimlari , Rossiya dengiz piyodalari xususan Boltiq flotining 336-dengiz piyoda brigadasi, 61-dengiz piyoda brigadasi, Shimoliy flot va Qora dengiz flotining 810-chi brigadasi, Rossiya dengiz flotining Qora dengiz floti ofitserlari va Qrim Respublikasi hukumati rahbari Sergey Aksyonov medal bilan taqdirlandilar. Shuningdek Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilari, shu jumladan Markaziy va Janubiy harbiy okruglarning askarlari va ofitserlari oʻrtasida medallar topshirildi. Mukofotning mavjudligi faktini Markaziy harbiy okrug matbuot xizmati xodimi Yaroslav Roshchupkin tasdiqladi va u „haqiqatan ham bir qator harbiy xizmatchilar ushbu medallar bilan taqdirlanganini" taʼkidladi. Uning soʻzlariga koʻra, „harbiy xizmatchilar Qrimda boʻlmagan", lekin „Rossiya hududida aloqa, transport yordami va hokazolarni taʼminlash orqali yordam bergan". Sergey Shoyguning oʻzi 2014-yil 9-may kuni Qizil maydondagi paradda „Qrimni qaytarish uchun" medali bilan chiqib keldi. 2014- yil 21-noyabr kuni Kerchning 15 nafar aholisi , Qrim o‘zini-o‘zi mudofaa kuchlari jangchilariga shahar rahbari vazifasini bajaruvchi Sergey Pisarev qo‘lidan medal topshirildi. 2014-yil 12-dekabrda Rostov viloyati gubernatori Vasiliy Golubev Rostov-Don maʼmuriyati rahbari Sergey Gorban va Donning yana 12 aholisiga „Qrimni qaytarish uchun" medalini topshirdi. 2015-yil 7-mayda medal Stavropol oʻlkasi gubernatori Vladimir Vladimirovga va Stavropol oʻlkasining 147 kazaklariga ( Terek harbiy kazak jamiyati tarkibida), shu jumladan 36 nafariga tantanali ravishda „koʻrsatilgan xizmatlari uchun" topshirildi.
Medal bilan Rossiyaning ayrim jamoat va siyosiy arboblari, jumladan, Rossiya Federatsiyasining Ryazan viloyatidan Federatsiya Kengashi aʼzosi Igor Morozov, Novosibirsk meri Anatoliy Lokot, „Toʻgʻri" siyosiy tok-shousi boshlovchisi taqdirlandi. „Ovoz berish uchun" telekanalida " Adolatli Rossiya "partiyasidan VI chaqiriq Davlat dumasi deputati Roman Babayan, „Notepad" axborot portallari tarmog‘i bosh muharriri Oleg Paxolkov va yana olti nafar deputat ishtirok etdi. Rossiya Federatsiyasi Davlat Dumasi.

Medalning tavsifi
-----------------

Medal kumush rangli metalldan ( nikel kumush ) diametri 32 mm boʻlgan doira shaklida yasaladi va uning ikki tomonida qavariq cheti bor. Medalning old tomonining markazida Qrim yarim oroli konturining boʻrtma tasviri joylashgan boʻlib, pastki qismida dafna novdalari bilan oʻralgan boʻlib, ularning kesishmasida besh qirrali yulduz joylashgan. Mukofotning teskari tomonida: medalning teskari tomonining yuqori qismida Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligi gerbining boʻrtma tasviri joylashgan boʻlib, uning ostida uchta qatorda boʻrtma yozuv mavjud: „QAYTISH UCHUN /" QRIM / 20.02.14 — 03.18.14"; aylanada — boʻrtma yozuv: yuqori qismida - „MUDOFA VAZIRLIGI", pastki qismida - „ROSSIYA FEDERATSIYASI" [2] .
Medal 24 mm kenglikdagi ipak muar lentasi bilan qoplangan beshburchak blokga koʻz va halqa bilan bogʻlangan.Lentaning oʻng chetida eni 10 mm boʻlgan toʻq sariq rangli chiziq boʻlib, oʻng tomondan 2 mm qora chiziq bilan chegaralangan. keng, chapda — oq chiziq, oʻngda koʻk va chapda har biri kengligi 2 mm boʻlgan qizil chiziqlar bilan chegaralangan.