**Andrea Pirlo**  *(italyancha: anˈdrɛːa ˈpirlo)* —1979-yil 19-mayda tugʻilgan italiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hozirda Superliga klubi Fatih Karagümrükni boshqarmoqda. Tarixdagi eng yaxshi pleymeykerlardan biri hisoblangan Pirlo oʻzining koʻrish qobiliyati, toʻp nazorati, texnikasi, kreativligi, toʻp uzatishi va erkin zarba berish qobiliyati bilan mashhur edi.

Pirlo oʻz klubidagi faoliyatini 1995-yilda oʻz shahrining „Brescia" klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida boshlagan va 1997-yilda B seriyada gʻolib chiqqan. Bir yil oʻtgach, u A Seriyaning „Inter" klubi bilan shartnoma imzoladi, ammo cheklangan oʻyin vaqti va klubdan uzoqda boʻlgan ijaralar uni 2001-yilda shaharlararo raqibi „Milan" ga oʻtkazdi. U yerda Pirlo jahon darajasidagi oʻyinchi boʻlib yetishdi. Ikki marta A Seriya, ikki marta UEFA Chempionlar Ligasi, ikki marta UEFA Superkubogi, FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati, Italiya kubogi va Italiya Superkubogini qoʻlga kiritdi. U 2011-yilda „Yuventus"ga joʻnab ketdi va u yerda ketma-ket toʻrtta A Seriya, ikki marta Italiya Superkubogi va yana bir marta Italiya kubogini qoʻlga kiritdi. 2015-yilda Pirlo Major League Soccer (MLS) klubi „New-York City" ga qoʻshildi va u yerda ikki yil oʻynadi. 2017-yilda faoliyatini yakunladi.

Xalqaro miqyosda Pirlo Italiya terma jamoasi safida 116 ta oʻyin oʻtkazdi. U 2002-yilda kattalar safida debyut qilgan va 2004-yilgi Olimpiadada bronza medali uchun terma jamoa sardori boʻlgan. Pirlo 2006-yilgi FIFA Jahon chempionatida Italiyaning gʻalaba qozonishida, „Bronza toʻp"ni qoʻlga kiritishida va turnir jamoasiga saylanishida muhim rol oʻynagan. Italiyani 2012-yilgi UEFA Yevropa chempionati finaliga olib chiqdi. Pirlo, shuningdek, 2004 va 2008-yillardagi UEFA Yevropa chempionatlari, 2010 va 2014-yillardagi FIFA Jahon chempionatlari hamda 2009 va 2013-yillardagi FIFA Konfederatsiyalar kubogida oʻz mamlakatini himoya qilgan.

Pirlo 2006 va 2015-yillar oraligʻida IFFHSning dunyoning eng yaxshi pleymeykeri mukofotida besh marta kuchli toʻrttalikka kirgan. U 2011-yilda UEFA tomonidan Yevropaning eng yaxshi futbolchisi nominatsiyasida toʻrtinchi, va 2015-yilda yettinchi oʻrinni egalladi. U uch marta A Seriyada yilning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. Pirlo 2012-yilda UEFA tomonidan yilning eng yaxshi jamoasi, 2015-yilda UEFA Chempionlar Ligasi mavsumining eng yaxshi tarkibiga saylangan va 2006-yilda FIFPro World XI tarkibiga kirgan. U, shuningdek, 2007-yilgi FIFA Jahon oʻyinchisi uchun ettinchi oʻrinni egalladi, „Oltin toʻp" uchun uch marta kuchli oʻntalikka kirgan va 2016-yilda MLS yulduzi deb topilgan.

Pirlo nafaqaga chiqqanidan soʻng, 2020-yil 30-iyul kuni C Seriyaning „Yuventus U23" klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi. U 9 kundan keyin asosiy jamoani boshqargan va debyut mavsumida Italiya Kubogi va Superkubogini qoʻlga kiritgan, 2021-yilda ishdan boʻshatilgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Brescia, Inter Milan va Reggina

#### 1994-2001: Dastlabki yillar

Pirlo Brescia provinsiyasidagi Flero shahrida tugʻilgan. U oʻz faoliyatini „Flero" yoshlar jamoasida boshladi. „Voluntas"ga oʻtdi va keyinchalik 1994-yilda mahalliy „Brescia" klubining yoshlar sektoriga qoʻshildi. U yerda asosan hujumchi sifatida oʻynadi. 1995-yilda, 16 yoshida Pirlo „Reggina"ga qarshi oʻyinda „Brescia" safida debyut qildi va „Brescia"ning A seriyada maydonga tushgan eng yosh futbolchisiga aylandi. Keyingi mavsumda u yoshlar jamoasi bilan Torneo di Viaregjioni qoʻlga kirita olgan boʻlsa-da, kattalar jamoasida koʻrinmadi. 1996/97-yilgi mavsumda B seriyada Brescianing asosiy jamoasiga oʻtganidan soʻng, u keyingi mavsumda B seriya chempionligini qoʻlga kiritish orqali klubga A Seriyaga koʻtarilishiga yordam berdi. U A Seriyadagi ilk golini 1997/98-yilgi mavsumda, 1997-yil 19-oktabrda Vichensa ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda kiritdi.

„Brescia"dagi oʻyinlari tufayli Pirloni „Inter" ustozi Luchesku koʻrib qoldi va u pleymeyker bilan shartnoma imzoladi. Pirlo doimiy ravishda birinchi tarkibga kira olmadi va 1998/99-yilgi mavsumda „Inter" A seriyada sakkizinchi oʻrinni egalladi. „Inter" Pirloni 1999/2000-yilgi mavsumda „Inter"ning yosh jamoadoshlari Roberto Baronio va Mohamed Kallon bilan birga Regginaga ijaraga berdi. Taʼsirli mavsumdan soʻng u „Inter"ga qaytdi, lekin yana bir bor asosiy jamoaga kira olmadi. Ligada atigi toʻrtta oʻyin oʻtkazdi. U 2000/01-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini oʻzining sobiq klubi „Brescia"da ijara asosida oʻtkazdi va u yerda bolalikdagi kumiri, hujumkor pleymeyker Roberto Baggio bilan birga oʻynadi. Baggio „Brescia"da hujumkor yarim himoya rolini egallaganligi sababli, menejer Karlo Mazzone jiddiy qaror qabul qildi va Pirloni hujumkor yarim himoyachi sifatida emas, balki chuqur pleymeyker sifatida ishga tushirgan birinchi murabbiy boʻldi. Oʻsha mavsumda dastlab quyi ligaga tushib ketishga qarshi kurashgan boʻlsa-da, Brescia oxir-oqibat A Seriyada qulay yettinchi oʻrinni egalladi. Italiya kubogi chorak finaliga chiqdi va 2001-yilgi Intertoto kubogiga yoʻllanma oldi. Pirloning „Brescia"dagi faoliyatidagi eʼtiborga molik lahza 2001-yilning 1-aprelida „Stadio delle Alpi"da Baggioning „Yuventus" ga qarshi kechgan oʻyinda tenglashtirgan goliga yordam bergan uzoq uzatmasi boʻldi.

### AC Milan

#### 2001-2004: Yevropa va Ichki muvaffaqiyati

"Inter"dagi uch mavsumdan soʻng Pirlo raqibi „Milan" ga 33 milliard italyan liriga (€17.043.078) sotib yuborildi. Transfer narxi qisman Drajen Brnchichning nomaʼlum toʻlov evaziga qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanishi hisobiga moliyalashtirildi. Keyinchalik italyan matbuoti bu kelishuvlar almashinuv shartnomasida oʻyinchilarning transfer narxini oshirib, „yolgʻon foyda" yaratish uchun qilingani haqida xabar berdi. Ginestra va Bogani ishtirokidagi almashinuv taxminan 3,5 million yevroni tashkil etdi.

Aynan „Milan"da, xususan, murabbiy Karlo Anchelotti boshqaruvida Pirlo jahon darajasidagi oʻyinchi boʻlib yetishish yoʻlida katta muvaffaqiyatlarga erishdi va dunyodagi eng yaxshi pleymeykerlar va mahoratli mutaxassislardan biriga aylandi. Klubdagi faoliyati davomida ichki va xalqaro muvaffaqiyatlarga erishdi. Keyinroq Pirlo Anchelotti bilan Milanda oʻtkazgan davrini shunday eslaydi: „U faoliyatimni oʻzgartirib, meni himoya oldiga qoʻydi. Biz unutilmas daqiqalarni baham koʻramiz. Biz birga ajoyib oʻtmishni oʻtkazdik". Mazzone oʻtgan mavsumda Pirloni Brescia bilan chuqur oʻyin oʻynash roliga oʻtkazish haqidagi qaroridan soʻng, Milan menejerlari Fotih Terim va xususan, Karlo Anchelotti Milanda bu rolni yanada rivojlantirdilar. Pirloga klubdagi faoliyati davomida jamoa ritmini belgilagani uchun *metronom* laqabini berishgan.

Pirlo Milanda debyutini 2001-yil 20-sentabrda Massimo Donati uchun maydonga tushganidan soʻng UEFA kubogida BATE Borisov ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan. Klubdagi birinchi mavsumida u jamoaga UEFA Chempionlar Ligasi saralash bosqichida toʻrtinchi oʻrinni egallashga yordam berdi. UEFA kubogining yarim finaliga chiqdi, bu klubning musobaqadagi eng yaxshi natijasidir. 2002-yil 30-martda u „Milan" bilan oʻzining birinchi golini „Parma"ga qarshi oʻyinda (3:1) jarima zarbasidan kiritdi.

 "Milan" „Yuventus" ni penaltilar seriyasida 3:2 hisobida magʻlub etib, 2002-03 yilgi UEFA Chempionlar ligasida gʻalaba qozonganini nishonlamoqda.
Pirlo 2002/03-yilgi mavsumda A Seriyani toʻrt toifada boshqargan: oʻynagan paslar (2589), toʻpga egalik qilish (123 soat va 39 daqiqa oʻynagan), muvaffaqiyatli toʻplar (661) va muvaffaqiyatli uzatmalar (2093). U mavsum davomida har bir oʻyinda oʻrtacha 90 ta pas berdi. Bu mavsumda uning klubdagi ikkinchi oʻyinida, u A Seriyada 9 ta gol urib, karerasidagi eng yaxshi natijani qayd etdi. Italiyaning raqiblari va 2003-yilgi A Seriya chempioni „Yuventus" finalda penaltilar seriyasida 3:2 hisobida magʻlub boʻldi, qoʻshimcha vaqtdan keyin 0:0 hisobida durang oʻynadi. Keyingi mavsumda Pirlo 2003-yilgi UEFA Superkubogida „Milan" bilan „Portu" ustidan gʻalaba qozondi. Oʻyin davomida Pirlo qoʻshimcha boʻlimda penaltidan gol urdi. Milan, shuningdek, 2003-yilgi Qitʼalararo kubokni oʻtkazib yuboradi. Qoʻshimcha vaqtdan keyin 1:1 hisobida durang oʻynagan „Boka Juniors"ga yana penaltilar seriyasida magʻlub boʻladi. Pirlo oldinroq Milanliklarning oʻyindagi golini kiritganidan soʻng, penaltidan gol oʻtkazib yubordi. Pirlo 2003/04-yilgi mavsumda Italiya Superkubogida „Lazio" ustidan qozonilgan gʻalabadan keyin A seriya chempionligini nishonlaydi.

#### 2004-2006: kurashlar

2004/05 UEFA Chempionlar Ligasida Pirlo toʻrtta golli uzatma bilan ikkinchi eng koʻp assistentlardan biri boʻldi va „Milan"ga finalga chiqishga yordam berdi. 2005-yil 25-mayda UEFA Chempionlar Ligasi finalida „Liverpool" ga qarshi oʻyinda Pirlo 50 soniyadan soʻng jarima zarbasidan Paolo Maldinining birinchi goliga assistentlik qildi va braziliyalik Ernan Kresponi uzatma bilan „Milan"ning uchinchi goliga assistentlik qildi. Ikkinchi boʻlimda esa „Liverpool" uch golli kambekni amalga oshirib, uchrashuvni qoʻshimcha boʻlimga olib chiqdi. 3:3 hisobidagi durangdan soʻng, oʻyin penaltilar seriyasiga qadar davom etdi. „Milan" inglizlar jamoasidan magʻlubiyatga uchradi. Pirloning musobaqa davomida va finaldagi oʻyiniga qaramay, finalda penaltini Yerji Dudek qaytarganida Pirlo penaltini oʻtkazib yubordi. Keyinchalik Pirlo oʻz tarjimai holida 2005-yilgi UEFA Chempionlar ligasi finalidagi penaltilar seriyasida magʻlubiyatga uchraganligi uning faoliyatidagi eng yomon lahza boʻlganini va oʻyindan keyin muddatidan oldin isteʼfoga chiqish haqida oʻylaganini aytdi.

Keyingi mavsumda „Milan" yana A Seriyada „Yuventus"dan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. UEFA Chempionlar Ligasining yarim finaliga chiqdi, lekin magʻlub boʻldi. 2006-yilda Pirlo „Oltin toʻp"da 9-oʻrinni egalladi. Uni italiyalik jamoadoshi Fabio Kannavaro qoʻlga kiritdi.

#### 2006-2009: UEFA Chempionlar Ligasining navbatdagi chempioni

 Pirlo 2008-yilda „Milan"da oʻynagan
UEFA Chempionlar ligasi yarim finalining „Manchester United" ga qarshi javob oʻyinida Pirlo Zeedorf darvozasini ishgʻol qildi. „Milan" finalga yoʻl oldi. 2007-yilda Afinada boʻlib oʻtgan UEFA Chempionlar Ligasi finalida Pirlo jarima zarbasidan Indzagining birinchi goliga assistentlik qildi. „Milan"ga „Liverpool"ni 2:1 hisobida magʻlub etishga yordam berdi va 2005-yilda Istanbuldagi final magʻlubiyati uchun qasos oldi. 2007/08-yilgi mavsumda Pirlo „Milan" bilan ikkinchi UEFA Superkubogini qoʻlga kiritdi, „Milan"ning finaldagi ikkinchi goliga assistentlik qildi. „Oʻyinning eng yaxshi *odami"* sovrinini qoʻlga kiritdi. U shuningdek, 2007-yilda klub tarixidagi birinchi FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon Chempionati gʻolibligiga hissa qoʻshdi va yana „Milan"ning finaldagi ikkinchi golini kiritdi. 2007-yilning oktyabr oyida u 2007-yilgi „Oltin toʻp", 2007-yil FIFA Jahonning eng yaxshi oʻyinchisi va 2007-yil Xalqaro Futbol tarixi va statistikasi federatsiyasining (IFFHS) „Dunyoning eng yaxshi pleymeykeri" mukofotlariga nomzod boʻldi, biroq, ularning barchasini jamoadoshi Kaka qoʻlga kiritdi. Pirlo „Oltin toʻp"da 5-oʻrinni, FIFA talqinida 7-oʻrinni va „Dunyoning eng yaxshi pleymeykeri" mukofotida 2-oʻrinni egalladi. Kuchli boshlanganiga qaramay, „Milan" mavsumning ikkinchi yarmida formasi pasayib ketdi va ligani beshinchi oʻrinda yakunladi. UEFA Chempionlar Ligasiga yoʻllanma oldi. Oʻsha mavsumda „Milan" UEFA Chempionlar Ligasi va Italiya Kubogining 1/8 finalida ham eʼtiborga olindi. Keyingi mavsumda „Milan" A Seriyada „Yuventus" bilan birga va mahalliy raqiblari „Inter"ni ortda qoldirib, ikkinchi oʻrinni egalladi.

#### 2009-2011: xayrlashuv

 Pirlo (chapda), "Milan" bilan, 2010/11-UEFA Chempionlar Ligasida "Real Madrid" ga qarshi jarima zarbasini amalga oshirishga tayyorlanmoqda
2009-yilning yozida Kaka va Anchelotti Milanni tark etgandan soʻng, „Chelsea" 12 million dollar taklif qilib, Milanning qarorini sinab koʻrdi. Klub bu taklifni rad etdi va Pirlo transfer soʻrovini koʻrib chiqayotgani aytildi. 5-avgust kuni klub xoʻjayini Silvio Berluskoni Pirloni sotmaslikka qaror qildi. Pirlo esa oʻzini juda xursand qilgani va faoliyatini „Milan"da yakunlamoqchi ekanligini aytdi. 2009-yil 21-oktabrda Pirlo UEFA Chempionlar Ligasi doirasida „Milan"ning „Real" ga qarshi oʻyinida (3:2) 30 metrlik ajoyib gol urdi. „Milan" yakunda 1/8 finaldayoq magʻlub boʻldi. „Milan" mavsumni A Seriyada 3-oʻrin bilan yakunladi va yangi bosh murabbiy Leonardo qoʻl ostida Italiya kubogida chorak finalni yakunladi.

Keyingi mavsumda „Milan" ligada ustunlik qildi. 2010-yil 25-sentyabrda „Milan" „Jenoa"ni qabul qildi. Pirlo himoyadan toʻpni hujumchi Zlatan Ibrahimovichga uzatib, oʻyinning yagona golini kiritish kiritish uchun vaziyat yaratib berdi. 2-oktyabr kuni Pirlo „Parma" darvozasiga 40 metrlik masofadan gol urib, „Milan"ga 2010/11-yilgi mavsumdagi birinchi gʻalabasini taqdim etdi. 2011-yilning 14-mayida Pirlo „Milan"dagi soʻnggi oʻyinida maydonga tushdi va Ambrosinining oʻrniga yarim vaqtda maydonga tushdi. „Kalyari" ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, A Seriya chempionligini nishonladi. Toʻrt kundan soʻng, Pirlo 2010/11-yilgi mavsum oxirida shartnomani uzaytirmaslik toʻgʻrisida oʻzaro qaror qabul qilib, „Milan"ni tark etishini tasdiqladi. „Milan"dagi soʻnggi mavsumida Pirlo bosh murabbiy Massimiliano Allegri qoʻl ostida atigi 17 marta chempionatda maydonga tushdi va bor yoʻgʻi bitta gol va 3 golga assistentlik qildi. Oʻsha mavsumda „Milan" bilan ikkinchi marta A seriya chempionligini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, UEFA Chempionlar ligasida 1/8 finalga chiqdi.

Pirlo „Milan" safida jami 401 ta oʻyin oʻtkazib, 41 ta gol urgan. Klub bilan u 2004 va 2011-yillarda ikki marta A Seriya, shuningdek, 2003 va 2007-yillarda ikki marta UEFA Chempionlar Ligasi chempionligini qoʻlga kiritdi. 2005-yilda ham finalga chiqdi. Shuningdek, u 2003-yilda Italiya kubogini, 2004-yilda Italiya Superkubogini va 2003 va 2007-yillarda ikki marta UEFA Superkubogini qoʻlga kiritdi. Milanning 2007-yilda FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionatidagi birinchi chempionligida muhim rol oʻynadi. Bu davrda „Milan" 2004/05 va 2005/06-yilgi mavsumlarda A Seriyada ikkinchi oʻrinni egallagan. 2003-yilgi Italiya Superkubogi va 2003-yilgi Qitʼalararo kubokda ikkinchi oʻrinni egallagan.

### Yuventus

#### 2011-2012: debyut mavsumi

 Pirlo „Yuventus" bilan 2011-yilda. *Byankoneri* bilan birinchi mavsumida u 41 oʻyinda maydonga tushdi.
2011-yilda Pirlo „Milan"dan ketganidan soʻng, „Yuventus" u bilan 2014-yilgacha shartnoma imzoladi. Uning „Yuventus" bilan debyuti „Sporting CP"ga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida boʻlib, ular 2:1 hisobida magʻlub boʻlishdi. Uning „Yuventus" bilan birinchi raqobatbardosh oʻyini A Seriyaning 2011/12-yilgi mavsumida „Parma"ga qarshi oʻz uyida boʻlib oʻtgan oʻyin edi. Antonio Konte uni yosh yarim himoyachilar Markizio va yangi imzolangan Arturo Vidal bilan birga uch kishilik yarim himoyada oʻynadi. Pirloga chuqur pleymeyker sifatida ijodiy faoliyat koʻrsatishga imkon berdi. Markizio va Vidal esa uni himoyada qoʻllab-quvvatladilar. Pirloning „Yuventus" safidagi birinchi goli 2012-yil 18-fevralda Kataniya darvozasiga jarima zarbasi kiritib, „Yuventus"ning 3:1 hisobidagi gʻalabasini taʼminladi va klubni A Seriya turnir jadvalida oʻzining sobiq jamoasi „Milan"dan yuqori oʻringa olib chiqdi. 18-mart kuni Pirlo „Fiorentina" ni 5:0 hisobida magʻlub etishda gol urdi va oʻyindan soʻng gʻalabani oʻsha kuni „Tottenxem"ga qarshi oʻyinda Bolton Uonderers uchun oʻynagan yuragi tutib qolgan Fabris Muambaga bagʻishladi.

Pirlo „Yuventus"ga „Kallari" ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berganidan soʻng, 2011-12 yilgi mavsumda A Seriya chempionligini qoʻlga kiritish bilan yakunladi. U oʻsha mavsumda A Seriyada eng koʻp golli uzatmani amalga oshirdi va uch marta raqib darvozasini ishgʻol qildi. Pirlo oʻsha mavsumda 100 dan ortiq imkoniyat yaratdi va 2643 ta uzatmani amalga oshirdi, 87 % toʻp uzatish koeffitsienti A Seriyadagi boshqa oʻyinchilarga qaraganda 500 ta koʻproq uzatmani amalga oshirdi. Oʻsha mavsumda undan koʻproq uzatmalarni amalga oshirgan dunyodagi yagona futbolchi Xavi edi. Mavsum davomidagi oʻyinlari va „Yuventus"ni toʻqqiz yil ichida birinchi marta A Seriya chempionligiga olib chiqishdagi asosiy roli tufayli u „Yuventus" yarim himoyachisi Vidal bilan birgalikda A Seriyaning Yil jamoasiga nomzod boʻldi. Pirloning 2011/12-yilgi mavsumdagi ajoyib sport formasi, u „Yuventus"ni liga chempionligi, Italiya Superkubogi va Italiya kubogi finaliga olib chiqqan. Italiyani Evro-2012 finaliga olib chiqqani uchun 2012-yilda UEFAning eng yaxshi oʻyinchisi boʻlishga nomzod boʻldi. Yevropa mukofoti, unda u 4-oʻrinni egalladi. U, shuningdek, 2012-yilning ESM jamoasi va 2012-yilning UEFA yilning eng yaxshi jamoasining bir qismi sifatida saylangan.

#### 2012-2014: Doimiy ichki muvaffaqiyat

Pirlo 2012-yilning 11-avgustida Pekinda boʻlib oʻtgan Italiya Superkubogida „Napoli"ga qarshi oʻynab, „Yuventus"ga qoʻshimcha vaqtda 4:2 hisobida gʻalaba qozondi. U A Seriyaning yangi mavsumining ochilish kunida „Parma"dan 2:0 hisobidagi magʻlubiyatni muhrlash uchun jarima zarbasini amalga oshirdi. Bu gol koʻplab bahs-munozaralarga sabab boʻldi, chunki „Parma" futbolchilari chiziqdan oshib ketmagani uchun norozilik bildirishdi va takroriy oʻyinlar natijasiz chiqdi. 2-sentabr kuni „Udineze" ga qarshi kechgan liga oʻyinida Pirlo penalti tepishga yordam berdi va Sebastyan Jovinkoning ikkinchi goliga assistentlik qildi. „Yuventus" mezbonlarni 4:1 hisobida magʻlub etdi. 29-sentabr kuni Pirlo „Yuventus"ni „Roma"dan 4:1 hisobida magʻlubiyatga uchratish uchun jarima zarbasini amalga oshirib, hisobni ochdi. Pirlo 2012-yilgi FIFA „Oltin toʻp"iga „Yuventus" va Italiyadagi jamoadoshi Janluiji Buffon bilan bir qatorda taqvim yili davomidagi oʻyinlaridan soʻng nomzod boʻldi. Pirlo guruh bosqichida „Yuventus"ga uchta golli uzatmani amalga oshirdi va bu ularga 2008/09-yilgi turnirdan beri birinchi marta guruhda magʻlubiyatsiz peshqadam boʻlishga va pley-off bosqichiga chiqishga yordam berdi. Pirlo, shuningdek, 2012-yil A Seriyaning eng yaxshi futbolchisi hamda mavsumning eng yaxshi yarim himoyachisi, 2012-yilgi Gerin d’Oro sovrinini qoʻlga kiritdi. U oʻz chiqishlari uchun 2012-yil A Seriyasida yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi. Pirlo, shuningdek, Italiya terma jamoasida yilning eng yaxshi oʻyinchisiga berilgan Pallone Adzurro sovrinini qoʻlga kiritdi. IFFHS tomonidan yilning eng yaxshi pleymeykeri nominatsiyasida toʻrtinchi, FIFA Ballon d sovrinida yettinchi oʻrinni egalladi. Pirlo va Yuventus oʻsha mavsumda A Seriya chempionligini saqlab qolishdi. „Yuventus" UEFA Chempionlar Ligasining chorak finalida "Bavariya"ga Italiya kubogi yarim finalida esa „Lazio"ga magʻlub boʻldi.

Pirlo 2013-yilning 18-avgustida Rimdagi Olimpiko stadionida boʻlib oʻtgan Italiya Superkubogida „Yuventus"ning „Lazio"ga qarshi 4:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvida maydonga tushgan. Pirlo oʻyinning yigirma uchinchi daqiqasida Pol Pogbaning hisobni ochishga yordam berdi. Pirlo 2013-yilgi FIFA „Oltin toʻp"iga nomzod boʻlgan yagona italiyalik futbolchi boʻldi. 2013-yilgi FIFPro World XI uchun ham nomzod boʻldi. 1-dekabr kuni Pirlo tizzasidan jarohat oldi, bu esa uni bir oydan koʻproq maydondan chetda qoldirishi mumkin edi. 2014-yilning 12-yanvarida Pirlo „Yuventus" bilan yangi shartnoma imzoladi va bu shartnoma uni 2016-yilgacha klubda qoldiradi. 27-yanvar kuni Pirlo ketma-ket ikkinchi marta A seriyaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi va yana A seriyaning eng yaxshi jamoasiga kiritildi. „Yuventus" oʻsha mavsumda rekord darajadagi 102 ochko va 33 gʻalaba bilan 30-liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Bu ham Pirlo kelganidan keyin ularning ketma-ket uchinchi chempionligi boʻldi. „Yuventus" ham Italiya kubogi chorak finalida „Roma"ga imkoniyatni boy berib, chorak finalga chiqdi. Turin klubi UEFA Chempionlar Ligasida guruh bosqichidan chiqib ketdi, biroq UEFA Yevropa Ligasida yarim finalda „Benfika" ga imkoniyatni boy berdi. Pirlo „Fiorentina"ga qarshi 1/8 finalda jarima zarbasidan gol urib, gʻalaba qozondi. Pirlo musobaqadagi oʻyinlari uchun 2013/14-yilgi mavsumda Yevropa ligasining eng yaxshi jamoasi tarkibiga saylandi.

#### 2014-2015: UEFA Chempionlar Ligasi finali va ketish

 Pirlo 2014-yilda „Yuventus"da oʻynagan
2014-yilning 11-iyunida Pirlo yangi shartnoma imzoladi va uni 2016-yilgacha „Yuventus"da qoldiradi. Pirlo 2014-yilning 5-oktabr kuni „Roma"ga qarshi oʻz uyida 3:2 hisobida gʻalaba qozongan „Yuventus" safida oʻzining chempionatdagi 100-uchrashuvini oʻtkazdi. 1-noyabr kuni Pirlo „Yuventus"ning 117 yilligi munosabati bilan „Empoli"ga qarshi oʻyinda (2:0) jarima zarbasidan gol urdi. Bu uning A Seriyadagi jarima zarbasidan kiritgan 26-goli boʻlib, uni barcha davrlar rekordchisi Sinisha Mixaylovichdan ikki gol ortda qoldirdi. 4-noyabr kuni Pirlo UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichida „Olimpiakos" ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda jarima zarbasini yana bir bor toʻgʻridan-toʻgʻri amalga oshirdi. Bu Pirloning UEFA Chempionlar Ligasidagi 100-uchrashuvi boʻldi va bu voqea uning „Yuventus" bilan UEFA Chempionlar Ligasidagi birinchi goli boʻldi.  2014-yilning 15-dekabrida Pirlo oʻz faoliyatida uchinchi marta va „Yuventus"ga kelganidan beri ketma-ket uchinchi marta A Seriyaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 2014-yilda A Seriyaning eng yaxshi jamoasi deb topildi. 2015-yilning 24-fevralida UEFA Chempionlar ligasining 1/8 finalida Dortmundning "Borussiya "siga qarshi oʻyinda „Yuventus" 2:1 hisobida gʻalaba qozondi va Pirlo oʻyinning birinchi boʻlimida oʻng oyogʻini jarohatlab, uch haftaga safdan chiqdi. U 2015-yilning 14-aprelida asosiy tarkibga qaytdi. 26-aprel kuni Pirlo „Derbi di Torino"da mahalliy raqib „Torino"ga safarda 2:1 hisobida magʻlub boʻlganida jarima zarbasidan gol urdi. Bu uning A seriyadagi jarima zarbasidan kiritgan 28-goli boʻldi. Bu esa uni Mixaylovich bilan tenglashtirib, A Seriya tarixida jarima zarbalaridan eng koʻp gol urgan futbolchi sifatida qayd etdi. 20-may kuni Pirlo „Yuventus"ning ikkala golida ham ishtirok etdi. Turin klubi Italiya kubogi-2015 finalida „Olimpiko" stadionida „Lazio"ni 2:1 hisobida magʻlub etdi. 2015-yil 6-iyun kuni Pirlo 2015-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finalida toʻliq oʻynadi. Berlindagi Olimpiya stadionida „Yuventus" „Barcelona"dan 3:1 hisobida magʻlub boʻldi. Bu „Yuventus"dagi faoliyatidagi soʻnggi oʻyini edi. Pirlo 2014-15 yilgi mavsumdagi oʻyinlari uchun UEFA Chempionlar ligasining eng yaxshi tarkibiga kiritildi.

Umuman olganda, u „Yuventus" safida barcha musobaqalarda 164 ta oʻyin oʻtkazib, 19 ta gol urgan (shundan 15 tasi jarima zarbasidan kiritilgan). 39 ta golli uzatmani amalga oshirgan. A Seriyada 119 ta oʻyinda maydonga tushgan. Turindagi toʻrt mavsumi davomida u toʻrtta A Seriya, bir marta Italiya kubogi va ikki marta Italiya Superkubogini qoʻlga kiritdi. shuningdek, klubdagi soʻnggi mavsumida faoliyatidagi toʻrtinchi UEFA Chempionlar Ligasi finaliga chiqdi. Italiyada 20 mavsum davomida u A Seriyada 493 ta oʻyinda maydonga tushdi.

### New York City FC

 Pirlo 2017-yilda „New York City" bilan
#### 2015: pley-off umidsizlik

2015-yilning 6-iyulida Pirlo Major League Soccer (MLS) kengayish franshizasi New York City FCga uchinchi tayinlangan oʻyinchi sifatida oʻtishni yakunlagani eʼlon qilindi. Bu bilan u 8 million dollar bilan barcha ligalarda eng koʻp maosh oluvchi italiyalik futbolchiga aylandi. Graziano Pelle keyingi yili Xitoyning „Shandong Luneng" klubiga oʻtib, undan oʻzib ketdi. Pirlo klubdagi debyutini 2015-yilning 26-iyulida New Yorkdagi „Yanki" stadionida „Orlando City"ga qarshi oʻtkazdi va 56-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. U jamoasining uchinchi va toʻrtinchi gollarida ishtirok etdi va 88-daqiqada sariq kartochka oldi. Oʻyinda New York 5:3 hisobida gʻalaba qozondi. U New Yorkdagi ilk oʻyinini 1-avgust kuni oʻz uyida Monreal Impactga 3:2 hisobida magʻlub boʻldi. 12-avgust kuni Pirlo 2015-yil UEFA talqini boʻyicha Yevropaning eng yaxshi futbolchisi reytingida yettinchi oʻrinni egallagani eʼlon qilindi. 13-avgust kuni u David Villaga oʻz maydonida DC United ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozondi. 2015-yilning oktyabrida Pirlo FIFAning 2015-yilgi „Oltin toʻp"i uchun 59 nafar futbolchidan iborat nomzodlar roʻyxatiga kiritildi. U 2015-yil MLS mavsumini 13 ta oʻyinda 5 ta golli uzatma bilan yakunladi. Gol ura olmagan boʻlsa-da, har bir pasda daqiqalar soni boʻyicha MLSda uchinchi oʻrinni egalladi. Pirlo oʻzining himoyadagi ish darajasi pastligi uchun OAV tomonidan tanqidga uchradi. Noyabr oyida Pirlo MLS tarixida FIFPro World XI ga nomzod boʻlgan birinchi futbolchiga aylandi.

#### 2016-yil: Yulduzlar nomi

Pirlo 30-aprel kuni MLS-2016 mavsumidagi ilk golli uzatmani amalga oshirdi. Vankuver Uaytkepsga qarshi oʻyinda burchak toʻpidan David Vilya darvozasini ishgʻol qildi (3:2). 18-iyun kuni u oʻzining MLSdagi birinchi golini „Philadelphia" ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinning 50-daqiqasida jarima zarbasidan kiritdi. 2016-yilning iyul oyida Pirlo 2016-yilgi MLS yulduzlar oʻyini roʻyxatiga kiritilgan edi. Pirlo klub bilan oʻzining ikkinchi MLS mavsumini bitta gol bilan yakunladi va 32 oʻyinda oʻn bir golli uzatma bilan jamoaviy mavsumdagi eng yaxshi natijani qayd etdi. New York City Sharqiy konferensiyada ikkinchi oʻrinni egalladi va birinchi marta MLS kubogi pley offiga yoʻllanma oldi. Sharqiy konferensiya yarim finaliga yoʻl oldi. U birinchi oʻyinda ishtirok eta olmadi. U 6-noyabr kuni ikkinchi oʻyinda maydonga tushdi. New York oʻz uyida Torontoga 5:0 hisobida magʻlubiyatga uchraganidan soʻng umumiy hisobda 7:0 hisobida pley-offdan chiqib ketdi.

#### 2017: nafaqa

2017-yilgi MLS mavsumining aksariyat qismida jismoniy muammolar bilan kurashgan Pirlo 2017-yil 8-oktabrda mavsum oxirida professional futboldan ketishini eʼlon qildi. Jami 2017-yilgi MLS muntazam mavsumida u bor-yoʻgʻi 15 oʻyin va ikkita golli uzatma bilan cheklangan. U 5-noyabr kuni oʻzining soʻnggi professional oʻyinini oʻtkazdi va 2017-yil MLS kubogi Sharqiy konferensiya yarim finalining javob oʻyinida 90-daqiqada zaxiradan maydonga tushib „Kolumbus Crew" ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. New York umumiy 4:3 hisobida magʻlubiyatga uchraganidan keyin pley-offdan chiqib ketdi. Umuman olganda, Pirlo New York uchun 62 ta oʻyinda maydonga tushdi. Ulardan 60 tasi MLSning oddiy mavsumida, qolgan ikkitasi MLS kubogi pley-off bosqichida. Klub bilan oʻtkazgan uch mavsumi davomida bitta gol urdi va 18 ta golli uzatmani amalga oshirdi. Bularning barchasi MLS muntazam mavsumida kelgan. Pirlo oʻzining professional futboldagi faoliyatini yakunlaganini ertasi kuni Tvitterda rasman eʼlon qildi. 2018-yilning 21-may kuni Milandagi „San-Siro" stadionida Pirloning professional futboldagi faoliyatini yakunlashi sharafiga „*La Notte del Maestro*" oʻyini boʻlib oʻtdi.

Xalqaro martaba
---------------

### Olimpiya karyerasi, kattalar jamoasidagi debyuti va Evro-2004

Pirlo 2000-yilda Italiya terma jamoasini 21 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida sardorlik qilgan. 10-raqamli libosda va uchta gol bilan turnirning eng yaxshi futbolchisi va eng yaxshi toʻpurari sovrinlarini qoʻlga kiritgan. Finalda Italiya Chexiya ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda u ikkala golni birini penaltidan va ikkinchisini jarima zarbasidan kiritdi. Shuningdek, u Italiyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasini 2002-yilgi turnirda yarim finalga olib chiqdi. Pirlo 2000-yil Sidneyda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Italiya terma jamoasida oʻynagan va 13-sentyabr kuni Italiya terma jamoasi mezbon Avstraliya ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Italiyaga bronza medalini qoʻlga kiritishda ham yordam berdi. Pirlo 46 oʻyin va 16 gol bilan Italiyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi uchun rekordchi va gol urish boʻyicha Alberto Gilardinodan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Italiya terma jamoasi bosh murabbiyi Chezare Prandelli „Yuventus"ni A Seriya chempioni boʻlishiga olib kelgan ajoyib oʻyinlari tufayli pleymeykerni Evro-2012 uchun 32 kishilik vaqtinchalik tarkibga, soʻngra Italiyaning turnir uchun yakuniy 23 kishilik tarkibiga kiritdi. 2012-yil 10-iyun kuni guruh oʻyinining birinchi turida Italiya terma jamoasining jahon va Yevropa chempioni Ispaniyaga qarshi oʻyinda (1:1) Antonio Di Natale hisobni ochgan toʻpni Pirlo taqdim etdi. 14-iyun kuni Italiyaning Xorvatiyaga qarshi guruhdagi ikkinchi oʻyinida Pirlo toʻgʻridan-toʻgʻri jarima zarbasidan hisobni ochdi va 1:1 hisobida durang bilan yakunlandi. Pirlo oʻyinning eng yaxshi odami deb topildi. Irlandiya Respublikasiga qarshi guruhdagi soʻnggi oʻyinda Pirlo burchak toʻpidan Antonio Kassanoning golini urib, Italiyaga 1:0 hisobida oldinda borishiga yordam berdi. Yakunda Italiya 2:0 hisobida gʻalaba qozondi va C guruhida ikkinchi oʻrinni egallagan holda turnirning pley-off bosqichiga yoʻl oldi.

### 2006-yilgi jahon chempionati

Trapattonining oʻrniga Marselo Lippi qoʻl ostida Pirlo 2006-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Italiya terma jamoasining asosiy aʼzosiga aylandi va oxir-oqibat u 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun Italiya terma jamoasining boshlangʻich aʼzosi sifatida chaqirildi. 2005-yil 26-martda u Jahon chempionati saralashida Shotlandiyaga qarshi oʻyinda 2:0 hisobida ikkita jarima zarbasidan gol urganidan soʻng Italiyani turnirda ishtirok etishiga ishontirdi.

Pirlo Italiya terma jamoasining 2006-yilgi jahon chempionatida qatnashadigan 23 nafar futbolchisiga kiritilgan va Italiya terma jamoasining turnirdagi barcha oʻyinlarida maydonga tushib, jami 668 daqiqa oʻynagan. Italiyaning 12-iyun kuni boʻlib oʻtgan turnirdagi birinchi oʻyinida Pirlo Gana darvozasiga birinchi golni urdi va keyinchalik Vinchentso Yakintaga 2:0 hisobida gʻalaba qozonish uchun gol urishga yordam berdi. Yarim himoyachi oʻyinning eng yaxshi odami deb topildi. 17-iyun kuni boʻlib oʻtgan ikkinchi oʻyinda u Gilardino uchun AQSHga qarshi 1:1 hisobidagi durangda juda muhim boʻlgan golni bosh bilan zarba berib amalga oshirdi.

### Jahon chempionatidan keyingi

Pirlo UEFA Evro-2008da Italiyaning uchta guruh oʻyinida ham maydonga tushdi. U 13-iyun kuni Ruminiyaga qarshi 1:1 hisobida durang oʻynagan Italiyaning guruhdagi ikkinchi oʻyinida „Eng yaxshi *odam"* deb topildi. 2008-yilning 17-iyunida Pirlo penaltini aniq amalga oshirib, Italiya guruh bosqichining soʻnggi oʻyinida Fransiyani 2:0 hisobida magʻlub etib, oʻz raqiblari va jahon chempionati ikkinchi oʻrinlarini birinchi bosqichda Yevropa chempionatidan chiqarib yubordi. Italiya chorak finalda yakunda gʻolib boʻlgan Ispaniyaga penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi. Pirlo va „Milan"dagi jamoadoshi Gattuzo oʻyinda diskvalifikatsiya qilindi.

Pirlo 2010-yilgi jahon chempionatida Italiya terma jamoasi safida soʻnggi jarohatlar tufayli dastlabki ikki oʻyinni oʻtkaza olmadi. U 24-iyun kuni Slovakiyaga qarshi oʻyinda Italiya terma jamoasi safida zaxiradan maydonga tushdi. Pirlo Italiyaning yangilangan hujumini tashkil qilishda yordam bergan boʻlsa ham, Italiyani birinchi raunddan nokautga uchratishning oldini ololmadi.

### Evro 2012

Bosh murabbiy Prandelli Pirloni Italiya terma jamoasi sardori Janluiji Buffondan keyin vitse-sardor etib tayinladi. Pirlo toʻqqizta oʻyinda maydonga tushdi. Italiya Polsha va Ukrainada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida magʻlubiyatsiz ishtirok etdi. 2010-yil 7-sentabrda Italiyaning Farer orollari ustidan qozonilgan gʻalabasida (5:0) bir nechta golli uzatmani amalga oshirdi.

 Andrea Pirlo Italiya terma jamoasi safida Evro-2012 chorak finalida Angliyaga qarshi oʻynaydi
24-iyun kuni Pirlo chorak finalda Angliyaga qarshi oʻyinda „Eng yaxshi *odam"* nomini oldi, chunki qoʻshimcha boʻlimlarda Italiya penaltilar seriyasida 4:2 hisobida gʻalaba qozondi. Pirlo oʻyinda Panenka deb ham ataladigan penaltini darvozaning oʻrtasiga yoʻlladi. Oʻyindan soʻng Pirlo oʻzining ajoyib penalti haqida gapirib, shunday dedi: *"Ayni damda men darvozabonning gʻalati harakatlar qilayotganini koʻrdim va uning harakatlanishini kutdim va shunday zarba berdim.* *.* *.* *Oʻsha bosqichda uni chippakka chiqarish men uchun osonroq edi.* *Balki mening harakatlarim Angliyaga biroz bosim oʻtkazgandir".* Pirlo butun Angliya yarim himoyasidan koʻproq uzatmalarni amalga oshirdi. 131 ta uzatmani amalga oshirib oʻyin davomida barcha oʻyinchilar orasida eng koʻp uzatmani amalga oshirgan futbolchi boʻldi. Yevropa chempionati tarixidagi bitta oʻyinda 87 % toʻp uzatish bilan Xavidan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. Italiya oʻyinni 63 % toʻpga egalik qilish bilan yakunladi. Shuningdek, u butun oʻyin davomida 11,58 kilometr masofani bosib oʻtdi va har qanday angliyalik futbolchidan koʻproq masofani bosib oʻtdi.

Yarim final bosqichida, 28-iyun kuni Pirlo yana bir bor Germaniyaga qarshi oʻyinda „Oʻyinning eng yaxshi *odami" oʻyinini* koʻrsatdi va bu oʻyinni Balotellining oʻyindagi birinchi goliga sabab boʻldi. Italiya 2:1 hisobida gʻalaba qozonib, finalga yoʻl oldi. Italiya yarim finaldagi muvaffaqiyatidan soʻng finalda Italiya Ispaniyaga qarshi 4:0 hisobida magʻlub boʻldi.

Pirlo Evro-2012da uchta oʻyinning eng yaxshi odami sovrinini qoʻlga kiritdi. Pirlo Turnirning eng yaxshi oʻyinchisi nominatsiyasiga nomzod boʻldi, natijada u Iniestaga nasib etdi va u ham turnir jamoasining bir qismi sifatida saylandi.

### 2013-yil Konfederatsiyalar kubogi

Pirlo 16-iyun kuni Italiyaning Meksikaga qarshi dastlabki oʻyinida oʻzining 100-oʻyinini oʻtkazdi va unda gʻalaba qozondi. Pirlo oʻyinning eng yaxshi *odami* deb topildi. U Dino Zoff, Paolo Maldini, Gianluigi Buffon va Fabio Cannavarodan keyin 100 ta oʻyin oʻtkazgan beshinchi italiyalik futbolchi edi. 19-iyun kuni Yaponiyaga qarshi guruh bosqichining ikkinchi oʻyinida Pirlo De Rossining goliga assistentlik qildi. Oʻyin 4:3 hisobida Italiya foydasiga hal boʻlgandi. Gʻalaba Italiyaga ilk bor musobaqaning yarim finaliga chiqish imkonini berdi. Pirlo uchinchi guruh bosqichida mezbon Braziliyaga qarshi oʻyinda maydonga tushmadi. U ikkinchi oʻyin oxirida kichik jarohat olgani uchun yarim finalda maydonga tushishi mumkin edi. 22-iyun kuni boʻlib oʻtgan guruh bosqichining soʻnggi oʻyinida Italiya 4:2 hisobida magʻlub boʻldi. A guruhida ikkinchi oʻrinni egalladi va Yevropa chempionati finalining revansh uchrashuvida B guruhi gʻolibi, turnir favoriti Ispaniya bilan oʻynaydi. 27-iyun kuni Italiya Ispaniya bilan 0:0 hisobida durang oʻynadi. Oʻyin penaltilar seriyasiga qadar davom etdi. Pirlo penaltini aniq amalga oshirdi, biroq Bonuchchining oʻtkazib yuborishi Ispaniyaga finalga yoʻl olishiga turtki boʻldi. Italiya 7:6 hisobida magʻlub boʻldi. Pirlo uchinchi oʻrin uchun finalda jarohat oldi. Garchi Italiya 30-iyun kuni 2:2 hisobidagi durangdan soʻng penaltilar seriyasida Urugvayni 3:2 hisobida magʻlub etishga muvaffaq boʻldi. Pirlo turnir jamoasiga kiritildi. va „Oltin toʻp" mukofotiga nomzod boʻldi. Lekin mukofotlar Neymar, Iniesta va Paulinyoga nasib etdi.

### 2014-yilgi jahon chempionati

Pirlo Italiya terma jamoasi JCh-2014 saralash bosqichida bitta gol urdi. Buning natijasida oʻz guruhida magʻlubiyatsiz peshqadam boʻldi. 2012-yil 12-oktabrda Italiya Armanistonni 3:1 hisobida joʻnatib yuborganida Pirlo penaltini golga aylantirdi. Bundan tashqaari Jahon chempionati saralash bosqichida bir nechta gollarga assistentlik qildi. 2014-yil 5-iyun kuni Pirlo Italiya terma jamoasi bosh murabbiyi Prandelli tomonidan Braziliyada boʻlib oʻtadigan JCh-2014 uchun 23 kishilik tarkibga kiritildi. 12-iyun kuni Pirlo musobaqadan soʻng terma jamoadagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.

### Evro 2016

 Pirlo 2015-yilda Italiya terma jamoasi sardori
2014-yilgi jahon chempionatidan soʻng avvalroq xalqaro faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilganiga qaramay, Pirlo oʻz qarorini oʻzgartirdi va Italiyaning yangi bosh murabbiyi va Pirloning „Yuventus" sobiq bosh murabbiyi Konte qoʻl ostida Pirlo Italiya terma jamoasiga qaytdi. 10-oktabr kuni Pirlo Italiyaning Evro-2016 saralash bosqichidagi ikkinchi oʻyinida maydonga tushdi va oʻz uyida Ozarbayjon ustidan 2:1 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlandi. Italiya terma jamoasidagi 113-uchrashuvi bilan Zoffni ortda qoldirdi. Kyellinining burchak toʻpidan oʻyindagi birinchi goliga Pirlo assistentlik qildi. 3-sentabr kuni Italiyaning Malta ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinida maydonga tushdi va Italiyani himoya qilgan ilk MLS futbolchisiga aylandi. Bu uning xalqaro miqyosdagi oxirgi chiqishi edi. Umuman olganda, Pirlo Konte qoʻl ostida toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi. Chunki Italiya 10-oktyabr kuni Ozarbayjon ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozonib, Yevro-2016 yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. 2016-yilning 23-mayida Pirlo MLSdagi hamyurti Jovinko bilan birga Italiya terma jamoasining Evro-2016-tarkibiga Konte kiritgan 30 nafar futbolchidan iborat boʻlgan nomzodlar roʻyxatidan tashqarida qoldi. Ularning qoldirilishi haqida Konte matbuot anjumanida shunday izoh berdi: „Siz maʼlum bir tanlov qilsangiz va maʼlum ligalarda oʻynashga borsangiz, ular futbol nuqtai nazaridan oqibatlarini toʻlashi mumkinligini hisobga olgan holda shunday qilasiz". Kontening soʻzlariga javoban Pirlo *Sky Italia* nashriga shunday dedi: „Men Konte bilan gaplashdim va menda hech qanday umidsizlik yoʻq, u nima qilishi kerakligini va nima qilmasligi kerakligini biladi. Mavsum davomida muhokamalar oʻtkazdik va ikkala tomon ham oʻz qarorlarini qabul qildi. U murabbiy va u oʻz qarorlarini qabul qilishi va oʻzi uchun eng yaxshisini tanlashi toʻgʻri. Umid qilamanki, Italiya gʻalaba qozonadi, garchi favoritlar Germaniya, Ispaniya va Fransiya kabi boshqa jamoalar boʻlsa ham".

Umuman olganda, Pirlo Italiya terma jamoasi safida 116 ta oʻyinda maydonga tushib, 13 ta gol urdi va u oʻz terma jamoasi tarixidagi eng koʻp oʻyin oʻtkazgan beshinchi futbolchiga aylandi.

Oʻyin uslubi
------------

### Pozitsiya va qabul qilish

Taktik jihatdan Pirlo bir nechta yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynashga qodir edi, lekin koʻrish qobiliyati va toʻp uzatishlari aniqligi tufayli odatda oʻz klubi va terma jamoalari tomonidan markaziy yarim himoyachi sifatida, pleymeyker rolida qoʻllanilgan. Yuqori texnik va kreativ oʻyinchi Pirlo oʻyinchilar, menejerlar va ekspertlar tomonidan oʻz pozitsiyasidagi eng zoʻr oʻyinchilardan biri sifatida qabul qilinadi. Butun faoliyati davomida u dunyodagi va oʻz avlodining eng buyuk yarim himoyachilaridan biri hisoblangan. Bir qancha ekspertlar, menejerlar va futbolchilar tomonidan barcha davrlarning eng buyuk yarim himoyachilaridan biri. Pirlo oʻz faoliyatini ancha ilgʻor rolda, yaʼni hujumkor yarim himoyachi sifatida boshlagan. Shuningdek, baʼzida yordamchi hujumchi sifatida ham oʻynagan. Garchi u isteʼdodli yosh istiqbolli deb hisoblansa-da, hatto italiyalik sobiq futbolchi Janni Rivera bilan taqqoslangan boʻlsa-da, Pirlo vaqti-vaqti bilan bu rolda qiynalardi.

Shu sababli, u keyinchalik murabbiylari Mazzone, Terim va Anchelotti tomonidan chuqur pleymeykerlik roliga koʻchirildi va u yerda oʻzining noyob imkoniyatlari tufayli ustunlikka erishdi. Bu pozitsiya Pirloning atributlaridan eng yaxshi foydalandi va unga chuqurroq pozitsiyadan, asosiy yarim himoya chizigʻida yoki hatto orqasida, goʻyoki himoyaviy yarim himoya rolida ijodiy harakat qilish imkonini berdi, bunda unga toʻpni oʻz belgisi bilan gol urish uchun koʻproq vaqtga ruxsat berildi. uzun toʻplar. „Milan"dagi soʻnggi mavsumida Pirlo aniq toʻp uzatish qobiliyati tufayli Allegri qoʻl ostida qanotda ham ishlatildi.

### Koʻnikmalar

 Pirlo 2012-yilda "Yuventus" da oʻynagan
Ish tezligi yoki kurash qobiliyatiga ega boʻlmasa-da, Pirlo toʻpni boshqarishda oʻzining xotirjamligi bilan tanilgan. Texnikasi, muvozanati, nafisligi va dribling qobiliyati uchun maqtovga sazovor boʻlgan. Shuningdek, yakkama-yakka vaziyatlarda oʻyinchilarni fintlar bilan aldab oʻtish mahorati va ijodkorligi, toʻpni oʻzida saqlab qolishi va paslarni qabul qilishi muxlislar tomonidan olqishlarga sazovor boʻlgan. Uning reaksiyalari va oʻyinlarni oldindan koʻra bilish qobiliyati ham unga oʻrta himoyada maydonni egallashga va tezligi, kurash qobiliyati yoki chidamliligi yoʻqligiga qaramay, paslarni toʻxtatishga imkon berdi. Pleymeyker sifatida u oʻzining ajoyib dunyoqarashi, xabardorligi va futbol zakovati, shuningdek, uning harakati, pozitsion tuygʻusi, ixtirochi oʻyini, oldindan koʻrishi, oʻyinni oʻqish qobiliyati ekspertlar tomonidan yuqori baholanadi. U jamoadoshlari bilan aniq va qisqa oʻyinlar oʻtkazishga qodir boʻlishidan tashqari, u tez-tez xavfli va qiyinroq uzatmalarni amalga oshirishi bilan ham tanilgan va ayniqsa yerdan ham, havoda ham uzoq masofadan oʻta aniq uzatmalari bilan tanilgan. U sport tarixidagi eng yaxshi pas beruvchilardan biri hisoblanadi va shuningdek, masofadan aniq zarba berish qobiliyati bilan ham tanilgan. Bu xususiyatlar unga oʻz jamoasining hujumkor oʻyiniga gollar va golli uzatmalar bilan hissa qoʻshish imkonini berdi.

Pirlo jarima zarbasi va penalti boʻyicha mutaxassis edi. Faoliyati davomida u dunyodagi eng yaxshi jarima zarbasi tepuvchilardan biri sifatida koʻrildi. Oʻzining koʻp qirraliligi, ham gol urish, ham oʻlik vaziyatlarda vaziyatlar yaratish qobiliyati uchun ekspertlarning olqishiga sazovor boʻldi. U yaqin masofadan nishonga aniq zarba berishda juda samarali boʻlgan. Bu usulni u Baggioni Bresciyadagi mashgʻulotlarda oʻrganish orqali mukammallashtirgan. Pirlo oʻziga xos texnikasi tufayli uzoq masofadan jarima zarbalari va kuch bilan gol urishga qodir edi. Bu uslub keyinchalik italyan ommaviy axborot vositalarida *maledetta* („laʼnatlangan") nomini oldi. Pirlo A seriyada Sinisha Mixaylovich bilan birga eng koʻp jarima zarbasini amalga oshirgan.

### Taxalluslar

Italiya terma jamoasidagi hamkasblari Pirlo *l’architetto* („Meʼmor") laqabini yaratishgan. Keyingi mavsumlarda „Yuventus" muxlislari uni avstriyalik bastakorning ajoyib qobiliyatiga ishora sifatida *il professor* („professor"), *Maestro* va *Motsart* deb atashgan. Pirlo, shuningdek, milandagi faoliyatining boshida oʻxshash oʻyin uslubi va oʻyin uslubi tufayli Milan va Italiyaning sobiq pleymeykeri Albertini bilan tez-tez taqqoslanardi. Pirlo koʻpincha „Milan" va terma jamoa uchun Albertinining merosxoʻri deb hisoblangan. „Milan"da oʻynab yurgan vaqtida u oʻzining *metronom* laqabini meros qilib oldi. Chunki u yarim himoyadagi toʻgʻridan-toʻgʻri, aniq va samarali uzatmalari orqali jamoasining oʻyin tempini nazorat qilib, oʻyinlarga taʼsir oʻtkazgan. Oʻzi jamoadoshlariga toʻpni qabul qilish va keyinchalik tarqatish uchun mavjud.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

2019-yilning avgust oyida Pirlo Covercianoda UEFA Pro License kurslariga yozildi. 2020-yil 30-iyulda Pirlo oʻzining sobiq jamoasi „Yuventus"ning oʻrinbosarlari boʻlgan C Seriyaning „Yuventus U23" klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi. Toʻqqiz kun oʻtib, Mauritsio Sarri isteʼfoga chiqarilganidan soʻng, Pirlo asosiy jamoaga bosh murabbiy etib tayinlandi va ikki yillik shartnoma imzoladi. Pirlo UEFA Pro litsenziyasini 2020-yil 16-sentabrda oldi. Pirlo „Men xohlagan futbol" (italyancha: *Il calcio che vorrei*) nomli 30 sahifalik dissertatsiyasini ogʻzaki tasdiqlaganidan keyin 110 tadan 107 ball oldii). Pirlo „futbol haqidagi gʻoyasini ilhomlantirgan" jamoalarni „Johan Cruyffning Barcelonasi", keyin esa Pep Gvardiola, Lui van Galning „Ayaks", Karlo Anchelottining „Milan"i va Antonio Kontening „Yuventus"i deb taʼkidladi.

2020-yil 20-sentyabrda bosh murabbiy sifatidagi birinchi raqobatbardosh oʻyinida „Yuventus" „Sampdoriya"ga qarshi liga oʻyinida oʻz maydonida 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. U Chempionlar Ligasidagi debyutini 20-oktyabr kuni murabbiy sifatida oʻtkazdi va „Yuventus"ni safarda „Dinamo Kiev" ustidan 2:0 hisobida magʻlub etdi. Natijada u Lippi va Kapellodan keyin musobaqadagi ilk safar oʻyinida gʻalaba qozongan „Yuventus"ning uchinchi murabbiyiga aylandi.

2021-yilning 20-yanvarida Pirlo Italiya Superkubogi-2020da „Napoli"ni 2:0 hisobida magʻlub etib, „Yuventus" bilan murabbiy sifatida oʻzining birinchi sovrinini qoʻlga kiritdi. 2021-yil 9-mart kuni „Yuventus" UEFA Chempionlar ligasining 2020-21-yilgi mavsumida „Portu"ga 1/8 finalda mehmondagi gollar qoidasiga koʻra, umumiy hisobda 4:4 hisobida durang oʻynab, musobaqadan chiqib ketdi. 2021-yil 2-may kuni „Yuventus"ning ketma-ket toʻqqizta chempionlik seriyasi „Internasionale" tomonidan matematik tarzda yakunlandi va chempionlik tasdiqlandi. 19-may kuni Pirlo finalda „Atalanta" ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonib, „Yuventus" bilan Italiya Kubogini qoʻlga kiritdi. 23-may, liganing soʻnggi kunida, Pirlo „Yuventus"ga „Bolonya" ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, „Verona" bilan 1:1 hisobida durang oʻynagan „Napoli"dan bir ochko yuqori boʻlib, „Yuventus"ga toʻrtinchi oʻrinni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Oradan 5 kun oʻtib, 28-may kuni „Yuventus" Pirloning klubdagi rahbarlik lavozimini tark etganini eʼlon qildi.

2022-yil 12-iyun kuni Pirlo Turkiyaning „Fotih Karagʻumruk" klubi bosh murabbiyi etib tayinlandi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Pirlo akasi Ivan bilan birga ikki farzandning biri. U 2001 va 2013-yillarda Debora Roversi bilan turmush qurgan. Ularning ikki farzandi bor: oʻgʻli Nikkolo (2003-yilda tugʻilgan) va qizi Angela (2006-yilda tugʻilgan). Er-xotin 2014-yilda ajralishdi.

Pirloning otasi 1982-yilda Bresciada metall savdosi bilan shugʻullanuvchi Elg Steel kompaniyasiga asos solgan. Pirloning oʻzi oilaviy biznesdagi ulushini saqlab qolgan. Oilaviy biznesi va futbolchilik faoliyatidagi boyligi haqida Pirlo Italiyaning *Vanity Fair* jurnaliga bergan intervyusida hech qachon pul haqida gapirmasligini aytdi. Pirlo vino biluvchisi sifatida tanilgan va u Italiyada yiliga 15-20 000 shisha ishlab chiqaradigan shaxsiy uzumzorini boshqaradi.

2013-yilda Pirlo Alessandro Alciato bilan birga *Penso Quindi Gioco* (*Men oʻylaymanki, shuning uchun oʻynayman*) nomli avtobiografiyasini yozdi. 2014-yil 1-sentabrda Pirlo koʻplab hozirgi va sobiq futbol yulduzlari bilan birgalikda Rimdagi „Olimpiko" stadionida oʻtkazilgan „Tinchlik uchun oʻyin"da ishtirok etdi va undan tushgan mablagʻ butunlay xayriya maqsadlariga yoʻnaltirildi. Oʻsha yili u yoshligida „Inter"ni qoʻllab-quvvatlaganini va oʻzining oʻyin uslubi va roli tufayli uning sevimli futbolchilari va futbolchi sifatidagi asosiy taʼsirlari germaniyalik sobiq yarim himoyachi Lotar Matteus va „Inter"da oʻynagan vatandoshi Roberto Baggio ekanligini aytdi.

2016-yil iyul oyida Pirloning futbolkasi 2016-yilda eng koʻp sotilgan MLS futbolkasi boʻlgani xabar qilingandi.

Karyera statistikasi
--------------------

### Klub

Appearances and goals by club, season and competition| Klub | Mavsum | League | Cup | Continental | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Division | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar |
| Brescia | 1994–95 | Serie A | 1 | 0 | 0 | 0 | — | — | 1 | 0 |
| 1995-96 | Serie B | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 0 | 0 |
| 1996-97 | Serie B | 17 | 2 | 1 | 0 | — | — | 18 | 2 |
| 1997-98 | Serie A | 29 | 4 | 1 | 0 | — | — | 30 | 4 |
| 2000-01 | Serie A | 10 | 0 | 0 | 0 | — | — | 10 | 0 |
| Jami | 57 | 6 | 2 | 0 | — | — | 59 | 6 |
| Inter Milan | 1998-99 | Serie A | 18 | 0 | 7 | 0 | 7 | 0 | — | 32 | 0 |
| 2000-01 | Serie A | 4 | 0 | 1 | 0 | 3 | 0 | — | 8 | 0 |
| Jami | 22 | 0 | 8 | 0 | 10 | 0 | — | 40 | 0 |
| Reggina (loan) | 1999-2000 | Serie A | 28 | 6 | 2 | 0 | — | — | 30 | 6 |
| Jami | 28 | 6 | 2 | 0 | — | — | 30 | 6 |
| AC Milan | 2001-02 | Serie A | 18 | 2 | 2 | 0 | 9 | 0 | — | 29 | 2 |
| 2002-03 | Serie A | 27 | 9 | 2 | 0 | 13 | 0 | — | 42 | 9 |
| 2003-04 | Serie A | 32 | 6 | 0 | 0 | 10 | 1 | 2 | 1 | 44 | 8 |
| 2004-05 | Serie A | 30 | 4 | 1 | 0 | 12 | 1 | 0 | 0 | 43 | 5 |
| 2005-06 | Serie A | 33 | 4 | 4 | 0 | 12 | 1 | — | 49 | 5 |
| 2006-07 | Serie A | 34 | 2 | 4 | 0 | 14 | 1 | — | 52 | 3 |
| 2007-08 | Serie A | 33 | 3 | 1 | 0 | 9 | 2 | 2 | 0 | 45 | 5 |
| 2008-09 | Serie A | 26 | 1 | 0 | 0 | 3 | 1 | — | 29 | 2 |
| 2009-10 | Serie A | 34 | 0 | 1 | 0 | 8 | 1 | — | 43 | 1 |
| 2010-11 | Serie A | 17 | 1 | 3 | 0 | 5 | 0 | — | 25 | 1 |
| Jami | 284 | 32 | 18 | 0 | 95 | 8 | 4 | 1 | 401 | 41 |
| Juventus | 2011-12 | Serie A | 37 | 3 | 4 | 0 | — | — | 41 | 3 |
| 2012-13 | Serie A | 32 | 5 | 2 | 0 | 10 | 0 | 1 | 0 | 45 | 5 |
| 2013-14 | Serie A | 30 | 4 | 1 | 0 | 13 | 2 | 1 | 0 | 45 | 6 |
| 2014-15 | Serie A | 20 | 4 | 2 | 0 | 10 | 1 | 1 | 0 | 33 | 5 |
| Jami | 119 | 16 | 9 | 0 | 33 | 3 | 3 | 0 | 164 | 19 |
| New York City FC | 2015 | Major League Soccer | 13 | 0 | 0 | 0 | — | — | 13 | 0 |
| 2016 | Major League Soccer | 32 | 1 | 0 | 0 | — | 1 | 0 | 33 | 1 |
| 2017 | Major League Soccer | 15 | 0 | 0 | 0 | — | 1 | 0 | 16 | 0 |
| Jami | 60 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 62 | 1 |
| Umumiy | 570 | 61 | 39 | 0 | 138 | 11 | 9 | 1 | 756 | 73 |

1. 1 2 3 4 5 6 7 8
2. ↑
3. 1 2
4. ↑

### Xalqaro

 Pirlo Italiya bilan 2012-yilda. U 2002—2015-yillar oraligʻida 116 ta oʻyinda maydonga tushib, *adzurrilar* tarixidagi eng koʻp oʻyin oʻtkazgan beshinchi oʻyinchi hisoblanadi.

Milliy terma jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyinlar | Gollar |
| --- | --- | --- | --- |
| Italiya | 2002-yil | 4 | 0 |
| 2003-yil | 1 | 0 |
| 2004-yil | 7 | 1 |
| 2005-yil | 9 | 3 |
| 2006-yil | 14 | 1 |
| 2007-yil | 8 | 1 |
| 2008-yil | 9 | 1 |
| 2009-yil | 12 | 1 |
| 2010-yil | 8 | 1 |
| 2011-yil | 9 | 0 |
| 2012-yil | 13 | 2 |
| 2013-yil | 13 | 2 |
| 2014-yil | 6 | 0 |
| 2015-yil | 3 | 0 |
| Jami | 116 | 13 |

*Ballar va natijalar birinchi navbatda Italiyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisoblar ustuni Pirloning har bir golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.*

Andrea Pirlo tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| Yoʻq. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2004-yil 30-may | Stade Olympique de Rades, Rades, Tunis |  Tunis | 3-0 | 4-0 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 2. | 2005-yil 26-mart | San-Siro, Milan, Italiya |  Shotlandiya | 1-0 | 2-0 | 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 3. | 2-0 |
| 4. | 2005-yil 17-avgust | Lansdowne Road, Dublin, Irlandiya |  Ireland | 1-0 | 2-1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 5. | 2006-yil 12-iyun | AWD-Arena, Gannover, Germaniya |  Gana | 1-0 | 2-0 | 2006 FIFA Jahon chempionati |
| 6. | 2007-yil 13-oktyabr | Stadio Luiji Ferraris, Genuya, Italiya |  Gruziya | 1-0 | 2-0 | UEFA Evro-2008 saralashi |
| 7. | 2008-yil 17-iyun | Letzigrund, Tsyurix, Shveysariya |  Fransiya | 1-0 | 2-0 | UEFA Evro 2008 |
| 8. | 2009-yil 28-mart | Podgoritsa shahar stadioni, Podgoritsa, Chernogoriya |  Chernogoriya | 1-0 | 2-0 | 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 9. | 2010-yil 7-sentyabr | Stadio Artemio Franchi, Florensiya, Italiya |  Farer orollari | 5-0 | 5-0 | UEFA Evro-2012 saralashi |
| 10. | 2012-yil 14-iyun | Stadion Miejski, Poznan, Polsha |  Xorvatiya | 1-0 | 1-1 | UEFA Evro 2012 |
| 11. | 2012-yil 12-oktyabr | Xrazdan stadioni, Yerevan, Armaniston |  Armaniston | 1-0 | 3-1 | 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 12. | 2013-yil 31-may | Stadio Renato Dall’Ara, Bolonya, Italiya |  San Marino | 3-0 | 4-0 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 13. | 2013-yil 16-iyun | Stadio do Marakana, Rio-de-Janeyro, Braziliya |  Meksika | 1-0 | 2-1 | 2013 FIFA Konfederatsiyalar kubogi |

### Murabbiylik

*2021-yil 23-may*

Yutuqlar
--------

### Oʻyinchi

**Brescia**

* B seriya: 1996-97

**AC Milan**

* A Seriya: 2003-04, 2010-11
* Italiya kubogi: 2002-03
* Italiya Superkubogi: 2004-yil
* UEFA Chempionlar Ligasi: 2002-03, 2006-07
* UEFA Superkubogi: 2003, 2007
* FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati: 2007-yil

**Yuventus**

* A seriya: 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15
* Italiya kubogi: 2014-15
* Italiya Superkubogi: 2012, 2013-yil
* UEFA Chempionlar Ligasi: Ikkinchi oʻrin: 2014-15

**Italiya U21**

* 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2000

**Italiya olimpiya terma jamoasi**

* Yozgi Olimpiya oʻyinlari: Bronza medali: 2004

**Italiya**

* FIFA Jahon chempionati: 2006
* UEFA Yevropa chempionati: 2-oʻrin: 2012
* FIFA Konfederatsiyalar kubogi: bronza medali: 2013

**Individual**

* 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining oltin oʻyinchisi: 2000
* 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2000
* 2006 FIFA Jahon chempionati: Yulduzlar jamoasi
* 2006 FIFA Jahon chempionati: Bronza toʻp
* 2006 FIFA Jahon chempionati: Eng yaxshi yordamchi
* 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati finali: *Oʻyinning eng yaxshi odami*
* FIFPro World XI: 2006
* UEFA Superkubogining eng yaxshi futbolchisi: 2007
* ESPN Jahon oʻn yillik jamoasi: 2009
* Premio Bulgarelli raqami 8: 2012
* Yilning ESM jamoasi: 2011-12
* Pallone d’Argento: 2011-12
* Pallone Azzurro: 2012
* Gerin d’Oro: 2012
* UEFA Yevropa chempionati turnirining jamoalari: 2012
* UEFA yilning eng yaxshi jamoasi: 2012
* 2011-12 A Seriyaning eng yaxshi yordamchisi
* A Seriyaning eng yaxshi jamoasi: 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15
* A Seriyaning eng yaxshi yarim himoyachisi: 2012
* A Seriyada yilning eng yaxshi futbolchisi: 2012, 2013, 2014
* Premio Nazionale Carriera Esemplare „Gaetano Scirea": 2013
* FIFA Konfederatsiyalar kubogi turnirining eng yaxshi jamoasi: 2013
* FIFA Konfederatsiyalar kubogi Castrol Index Top XI: 2013
* UEFA Yevropa ligasining mavsumdagi jamoasi: 2013-14
* UEFA Chempionlar ligasining mavsumdagi jamoasi: 2014-15
* AC Milan shon-sharaf zali
* 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati orzusidagi jamoa: 2015
* „New York City" futbol klubining shon-shuhrat yoʻli: 2015-yil sentyabr
* Globe Soccer Awards oʻyinchi martaba mukofoti: 2015
* UEFA Yevropa chempionati barcha vaqtlar XI: 2016
* Oliy liganing barcha yulduzlari: 2016
* „Yuventus" barcha davrlarning eng kuchli 11-ligi: 2017
* Premio internazionale Giacinto Facchetti: 2017
* AIC umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti: 2018
* Golden Foot mukofoti afsonalari: 2018
* Italiya futboli shon-sharaf zali: 2019
* "Oltin toʻp"ni orzu qilgan jamoa (kumush): 2020

### Murabbiylik

**Yuventus**

* Italiya kubogi: 2020-21
* Italiya Superkubogi: 2020

* 5-sinf / Ritsar: *Cavaliere Ordine al Merito della Italiana Repubblica*: 2004

* 4-sinf / Ofitser: *Ufficiale Ordine al Merito della Italiana Repubblica*: 2006

* CONI sport xizmatlari uchun oltin yoqa: 2006

Yana qarang
-----------

* UEFA Chempionlar Ligasida 100 yoki undan ortiq oʻyin oʻtkazgan futbolchilar roʻyxati
* 100 yoki undan ortiq xalqaro oʻyinda qatnashgan erkaklar futbolchilari roʻyxati
* Vinochilik va uzumzorlarga ega boʻlgan mashhurlar roʻyxati

Eslatmalar
----------

Manbalar
--------

1. ↑  „2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players: Italy".  FIFA (14-iyul 2014-yil). 4-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2 3 4 5 6  „A. Pirlo: Summary". *Soccerway*.  Perform Group. Qaraldi: 21-yanvar 2019-yil.
3. 1 2  „Andrea Pirlo".  Juventus F.C.. 24-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. 1 2  „Pirlo Sig. Andrea: Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana". Qaraldi: 6-avgust 2014-yil.
5. 1 2  „Pirlo Sig. Andrea: Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana". Qaraldi: 6-avgust 2014-yil.
6. 1 2  „Born Again: How the Deep-Lying Midfielder Position is Reviving Careers". *Soccerlens* (31-iyul 2009-yil). Qaraldi: 15-may 2012-yil.
7. 1 2 3  „Andrea Pirlo: Player Profile". *ESPN FC*. Qaraldi: 4-sentabr 2013-yil.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „A.C. Milan Hall of Fame: Andrea Pirlo".  A.C. Milan. Qaraldi: 31-mart 2015-yil.
9. ↑  *Ingo Faulhaber.* „IFFHS".  International Federation of Football History & Statistics. Qaraldi: 15-may 2012-yil.
10. 1 2  „Iniesta, Messi, Ronaldo up for Best Player Award". UEFA (14-avgust 2012-yil). Qaraldi: 19-avgust 2012-yil.
11. 1 2  „Best Player in Europe: Messi, Ronaldo or Suárez".  UEFA (12-avgust 2015-yil). Qaraldi: 12-avgust 2015-yil.
12. 1 2  „Serie A Team of the Year". 12-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2013-yil.
13. 1 2  „FIFPro World XI 2006".  FIFPro. 9-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2012-yil.
14. ↑  „Good Luck, Andrea Pirlo!".  Juventus.com. Qaraldi: 28-may 2021-yil.
15. ↑  „Buona Fortuna, Mister Pirlo!" (italyancha).  Juventus.com. Qaraldi: 28-may 2021-yil.
16. ↑  „Genio d'artista e cuore da mediano Pirlo: "Sono nato per avere la palla"" (italyancha). *La Stampa* (24-dekabr 2012-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
17. ↑  *Passerini, Carlos*. „Pirlo e il cucchiaino d'oro: "Lo faceva già da ragazzino"". *Corriere della Sera* (26-iyun 2012-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
18. ↑  *Vincenzo Corbetta*. „E ora vincerò con la Juve, ma ho il Brescia nel cuore" (italyancha). *Bresciaoggi*. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
19. ↑  *Corrado Zunino*. „Pirlo, ecco la star dell' estate" (italyancha). *la Repubblica* (6-avgust 1998-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
20. 1 2  *Sergio Zanca*. „Pirlo, il genio dei record Ora è 400 volte grande". *Bresciaoggi*. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
21. ↑  „ESCLUSIVA TJ – Marco Schenardi: "Lucescu? Un innovatore, tanto da farci una tesi a Coverciano. Ho visto crescere Pirlo, incredibile pensarlo leader"" (italyancha). *TUTTOmercatoWEB.com*. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
22. ↑  „Memories of 16-year-old star Pirlo". *Football Italia*. Tiro Media (26-iyun 2012-yil). Qaraldi: 20-sentabr 2012-yil.
23. ↑  „Pirlo al Brescia trova Baggio" (italyancha). *Corriere della Sera* (27-yanvar 2001-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
24. ↑  *Roberto Bianchin*. „BRESCIA, HUBNER E NERI CANCELLANO IL VICENZA" (italyancha). *la Repubblica* (20-oktabr 1997-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
25. 1 2 3 4 5 6  *Andrew Murray.* „The making of Pirlo: "From an early age, I knew I was better than others"". *FourFourTwo* (7-iyul 2015-yil). Qaraldi: 20-aprel 2016-yil.
26. 1 2  „Reggina: Possanzini e Marazzina sulla scia di Pirlo, Baronio e Kallon" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (13-oktabr 2000-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
27. 1 2  *Vanni Spinella.* „Mercato story: Pirlo al Brescia, magie in coppia con Baggio" (italyancha).  Sky Sport (13-yanvar 2015-yil). 9-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
28. ↑  „Roberto Baggio: "Pirlo è un fuoriclasse"" (italyancha). *TUTTOmercatoWEB.com*. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
29. ↑  „Pirlo: "Tra tutti i trofei vinti scelgo assolutamente il Mondiale!"" (italyancha).  Italian Football Federation. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
30. 1 2  *Christian Giordano*. „Da Tardelli a Desailly, cambiare serve" (italyancha). *la Repubblica* (13-avgust 2008-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
31. ↑  *Gianni Piva*. „Baggio, i gol per un sogno "Il Mondiale, poi smetto"" (italyancha). *la Repubblica* (2-mart 2001-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
32. ↑  „Mazzone fa il capolavoro Brescia settimo in classifica" (italyancha). *la Repubblica* (17-iyun 2001-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
33. ↑  „La vendetta di Baggio Juve, scudetto lontano" (italyancha). *la Repubblica* (1-aprel 2001-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
34. ↑  *Roberto Perrone*. „Baggio taglia la strada alla Juve" (italyancha). *Corriere della Sera* (2-aprel 2001-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
35. ↑  „L'Inter ha ceduto pirlo al Milan" (italyancha). Inter Milan (30-iyun 2001-yil). Qaraldi: 3-fevral 2010-yil.
36. ↑  *Malagutti Vittorio*. „Va di moda il calciatore salvabilanci" (italyancha). *Corriere della Sera* (6-noyabr 2002-yil). Qaraldi: 31-mart 2010-yil.
37. ↑  „Milan e Inter, plusvalenze incrociate con la vendita dei calciatori" (italyancha). *l'Unità* (8-mart 2003-yil). Qaraldi: 31-mart 2010-yil.
38. ↑  *Gen Gladwell.* „Real Madrid boss Carlo Ancelotti 'changed my career' – Andrea Pirlo". *ESPN FC* (4-may 2015-yil). Qaraldi: 8-oktabr 2017-yil.
39. ↑  „Pirlo al Brescia trova Baggio" (italyancha). *Corriere della Sera* (27-yanvar 2001-yil). Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
40. ↑  „Andrea Pirlo Topics Page". *USA Today* (6-fevral 2008-yil). Qaraldi: 15-may 2012-yil.
41. ↑  *Matthew Scianitti.* „Andrea Pirlo: The Metronome".  CBC Sports (18-may 2010-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
42. ↑  *Blair Newman*. „The relationship between a player's age and their position on a football pitch". *The Guardian* (24-aprel 2015-yil). Qaraldi: 15-yanvar 2018-yil.
43. ↑  „BATE-Milan (0–2)".  UEFA. 27-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
44. ↑  „Pirlo e doppietta di Inzaghi il Milan scavalca il Chievo". *la Repubblica*. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
45. ↑  „Milan vince 3–2 ai rigori" (italyancha).  UEFA. 16-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
46. ↑  „Grande Dida, coppa al Milan ma la Juve piange se stessa" (italyancha). *la Repubblica*. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
47. ↑  „Supercoppa, il Milan fa il bis in Europa" (italyancha). *la Repubblica*. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
48. ↑  „2003, Milan ko: alla Juve va la Supercoppa italiana" (italyancha). *Corriere dello Sport* (3-avgust 2003-yil). Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
49. ↑  „Intercontinental Club Cup 2003".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
50. ↑  „2003, Il Milan ko ai rigori addio Coppa Intercontinentale" (italyancha). *Corriere dello Sport* (14-dekabr 2003-yil). Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
51. ↑  „Milan, troppi errori dal dischetto l'Intercontinentale al Boca" (italyancha). *la Repubblica*. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
52. ↑  „Kakà e Shevchenko d'applausi" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport*. Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
53. ↑  „Il Milan stravince la Supercoppa italiana" (italyancha). *Corriere della Sera* (21-avgust 2001-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2016-yil.
54. ↑  „UEFA Champions League 2004/05 Statistics: Assists".  UEFA. 1-oktyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2015-yil.
55. ↑  „Uefa Champions League 2004–05 Statistics". 26-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2012-yil.
56. ↑  „2004/05: Il Liverpool beffa il Milan" (italyancha).  UEFA. 6-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
57. ↑  „Liverpool triumph in Turkey".  UEFA (25-may 2005-yil). 31-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
58. ↑  „Pirlo e il passato: "All'Inter Hodgson mi chiamava Pirla. Volevo smettere dopo Istanbul"" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (15-aprel 2014-yil). Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
59. ↑  „Cannavaro mister Pallone d'Oro" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (11-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
60. ↑  „Un Milan stellare batte il Manchester I rossoneri volano in finale" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport*. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
61. ↑  „Inzaghi su Pirlo: "Indimenticabile il suo assist involontario ad Atene"" (italyancha).  Milan News. 4-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
62. ↑  „2006–07 UEFA Champions League: AC Milan" (italyancha).  UEFA. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
63. ↑  „Champions, il Milan sul tetto dell'Europa Inzaghi cancella l'incubo di Istanbul" (italyancha). *la Repubblica*. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
64. ↑  „2007: Milan overcome sombre Sevilla".  UEFA. Qaraldi: 7-iyul 2015-yil.
65. 1 2  „2009 UEFA Super Cup Match Press Kit".  UEFA (28-avgust 2009-yil). 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2015-yil.
66. ↑  *Scott Murray*. „A brief guide to … Andrea Pirlo, the ultimate hipster footballer". *The Guardian* (7-iyul 2015-yil). Qaraldi: 7-iyul 2015-yil.
67. ↑  „World Player of the Year".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 12-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
68. ↑  „European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") 2007".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
69. ↑  „THE WORLD'S BEST PLAYMAKER".  International Federation of Football History & Statistics. 15-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2015-yil.
70. ↑  *Mark Ogden*. „Chelsea manager Carlo Ancelotti: Profile". *The Daily Telegraph* (1-iyun 2009-yil). Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
71. ↑  „AC Milan".  UEFA. Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
72. ↑  „Coppa Italia, il Catania elimina il Milan Totti 200 volte in gol e la Roma va" (italyancha). *la Repubblica* (16-yanvar 2008-yil). Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
73. 1 2  „Ancelotti lascia, Leonardo nuovo tecnico del Milan" (italyancha).  Il Sole 24 Ore (31-may 2009-yil). Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
74. ↑  „Unsettled Andrea Pirlo admits Milan squad have 'taken Kaka's exit badly'". *The Guardian* (10-iyun 2009-yil). Qaraldi: 8-may 2015-yil.
75. ↑  „Milan Star Pirlo Pleased Chelsea Transfer Saga Is Over". *Goal.com* (5-avgust 2009-yil). Qaraldi: 15-may 2012-yil.
76. ↑  *Paolo Bandini*. „Champions League: Real Madrid v Milan – as it happened". *The Guardian* (21-oktabr 2009-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
77. ↑  „Leonardo and AC Milan part company".  CNN (14-may 2010-yil). Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
78. ↑  „Report: AC Milan v Genoa – Italian Serie A". *ESPN Soccernet* (25-sentabr 2010-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
79. ↑  „Parma 0–1 AC Milan: Superb Andrea Pirlo strike sends Massimiliano Allegri's men top of Serie A". *Goal.com* (2-oktabr 2010-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
80. ↑  „Report: AC Milan v Cagliari – Italian Serie A". *ESPN Soccernet* (14-may 2011-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
81. ↑  „Pirlo leaving Milan". Sky Sports (18-may 2011-yil). Qaraldi: 18-may 2011-yil.
82. ↑  „Andrea Pirlo". *ESPN Soccernet*. 13-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
83. ↑  „400 VOLTE ANDREA" (italyancha).  A.C. Milan. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.
84. ↑  „Andrea Pirlo signs for Juventus". Juventus F.C. (24-may 2010-yil). Qaraldi: 24-may 2011-yil.
85. 1 2 3  *Adam Digby.* „Andrea Pirlo still as good as ever". *Sports Illustrated*. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
86. ↑  *Chelston D'souza.* „Juventus' Corner: Why Marchisio, Vidal And Pirlo Form Serie A's Best Midfield".  The Hard Tackle (4-aprel 2012-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2015-yil.
87. ↑  „Report: Juventus v Catania – Italian Serie A". *ESPN Soccernet* (18-fevral 2012-yil). 15-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
88. ↑  „Juventus' Pirlo dedicates 5–0 victory against Fiorentina to Muamba". *Goal.com* (18-mart 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
89. ↑  „Juventus are back, says Bonucci after clinching Serie A title". *Goal.com* (6-may 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
90. 1 2  „Serie A, giocatori, Assist". *Corriere dello Sport*. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
91. ↑  *Sandro Scarpa.* „Elogio di Pirlo su Sports Illustrated: tutto merito di... Baggio" (italyancha). *TUTTOJUVE.com* (4-may 2012-yil). Qaraldi: 7-may 2015-yil.
92. ↑  „Serie A Team of the Season: Pirlo, Ibrahimovic & Di Natale star in the 2011–12 campaign". *Goal.com* (14-may 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
93. 1 2  „Eén landgenoot in ESM Elftal van het Seizoen" (niderlandcha).  ElfVoetbal.nl. Qaraldi: 5-iyun 2012-yil.
94. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „Andrea Pirlo".  UEFA. Qaraldi: 8-may 2015-yil.
95. ↑  „Juventus 4–2 Napoli (aet): Bianconeri sees off nine-man Partenopei in extra time".  Yahoo Sports (11-avgust 2012-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2022-yil.
96. ↑  „Juventus 2–0 Parma: Pirlo free-kick seals opening-day win for champions". *Goal.com* (25-avgust 2012-yil).
97. ↑  „Udinese 1–4 Juventus: Giovinco double helps sink 10-man hosts".  Yahoo!. 23-oktyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2012-yil.
98. ↑  „Juventus 4–1 Roma". *ESPN FC* (29-sentabr 2012-yil).
99. ↑  „Ballon d'Or 2013: Nominees List".  Juventus F.C. (29-oktabr 2012-yil). Qaraldi: 6-dekabr 2012-yil.
100. ↑  „Shaktar Donetsk vs Juventus: 0–1".  Eurosport. Qaraldi: 6-dekabr 2012-yil.
101. ↑  „Pirlo – Pallone Azzurro" (italyancha).  Italian Football Federation. 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2013-yil.
102. ↑  „IFFHS World's Best Playmaker 2012".  International Federation of Football History & Statistics. Qaraldi: 30-yanvar 2013-yil.
103. ↑  „FIFA Ballon d'Or 2012 – voting results".  FIFA (7-yanvar 2013-yil). 20-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-yanvar 2013-yil.
104. ↑  „FC Bayern München – UEFA Champions League 2012/13".  UEFA. Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
105. ↑  „Coppa Italia, Juve-Lazio LIVE Pogba e Llorente dal 1'" (italyancha). *Tuttosport* (20-may 2015-yil). Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
106. ↑  „Juventus vs. Lazio: 4–0". *Goal.com*. Qaraldi: 29-avgust 2013-yil.
107. ↑  „Juventus delighted for Conte, Pirlo over Ballon d'Or nominations". Qaraldi: 10-dekabr 2013-yil.
108. ↑  „Andrea Pirlo out for over a month". *ESPN FC*. Qaraldi: 10-dekabr 2013-yil.
109. ↑  „Juve-Pirlo, il matrimonio continua, Andrea dice ancora sì fino al 2016" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (12-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2014-yil.
110. 1 2  „Oscar del calcio: Vidal e Pirlo sono il top. La Juve è la più forte d'Italia" (italyancha). *Tuttosport* (27-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 19-iyun 2015-yil.
111. ↑  „Fiorentina vs Juventus 2014 Europa League Second Leg 0–1 Highlights Pirlo Free kick Goal Video". *soccer-blogger.com* (21-mart 2013-yil). Qaraldi: 19-may 2014-yil.
112. ↑  „UEFA Europa League squad of the season".  UEFA. Qaraldi: 3-may 2014-yil.
113. ↑  „Andrea Pirlo signs new two-year deal at Juventus ahed 35". BBC Sport (11-iyun 2014-yil). Qaraldi: 11-iyun 2014-yil.
114. ↑  „Leonardo Bonucci's spectacular late volley gave Juventus victory in a fiery encounter with title rivals Roma.". BBC Sport. Qaraldi: 9-oktabr 2014-yil.
115. ↑  „Serie A: Juventus beat Empoli 2–0 to move three points clear". 10-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-noyabr 2014-yil.
116. ↑  „Pogba caps Juventus recovery against Olympiacos".  UEFA (4-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 5-noyabr 2014-yil.
117. ↑  „Buffon miglior portiere. Prima uscita con la D'Amico" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (15-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2014-yil.
118. ↑  „Juventus' Andrea Pirlo out three weeks with ankle injury". *ESPN FC* (26-fevral 2015-yil). Qaraldi: 13-mart 2015-yil.
119. 1 2  „Pirlo raggiunge Mihajlovic a quota 28" (italyancha). *TUTTOJUVE.com* (26-aprel 2015-yil). Qaraldi: 27-aprel 2015-yil.
120. ↑  *Jacopo Gerna*. „Juve infinita, vince la 10ª Coppa Italia: Matri piega la Lazio ai supplementari" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (20-may 2015-yil). Qaraldi: 21-may 2015-yil.
121. ↑  „Barcelona see off Juventus to claim fifth title". UEFA (6-iyun 2015-yil). Qaraldi: 6-iyun 2015-yil.
122. 1 2  „UEFA Champions League squad of the season".  UEFA (9-iyun 2015-yil). Qaraldi: 9-iyun 2015-yil.
123. 1 2 3  „Thanks for everything, Maestro".  Juventus F.C. (6-iyul 2015-yil). Qaraldi: 6-iyul 2015-yil.
124. ↑  „Andrea Pirlo: New York City sign Juventus midfielder".  BBC Sport (6-iyul 2015-yil). Qaraldi: 6-iyul 2015-yil.
125. ↑  „Andrea Pirlo to Join New York City FC as Third Designated Player".  New York City FC (6-iyul 2015-yil). Qaraldi: 7-iyul 2015-yil.
126. ↑  „Pellè completes move to Shandong Luneng".  Southampton F.C. (11-iyul 2016-yil). 11-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2016-yil.
127. ↑  *Bryan Graham*. „New York City FC v Orlando City SC". *The Guardian* (26-iyul 2015-yil). Qaraldi: 26-iyul 2015-yil.
128. ↑  *Tim Hill*. „New York City FC 2–3 Montreal Impact – as it happened". *The Guardian* (1-avgust 2015-yil). Qaraldi: 4-avgust 2015-yil.
129. ↑  „David Villa nets winner as NYCFC snap skid, surge past DC United". *ESPN FC* (13-avgust 2013-yil). Qaraldi: 14-avgust 2015-yil.
130. ↑  *Michael Butler*. „2015 Ballon d'Or longlist: Lionel Messi named alongside David Ospina – report". *The Guardian* (2-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2015-yil.
131. 1 2 3 4 5  „Andrea Pirlo".  Major League Soccer. Qaraldi: 26-oktabr 2015-yil.
132. ↑  *Graham Ruthven*. „Patrick Vieira is the new NYC FC coach but Andrea Pirlo still has problems". *The Guardian* (7-mart 2016-yil). Qaraldi: 1-iyun 2016-yil.
133. ↑  „New York City FC midfielder Andrea Pirlo becomes first MLS player named to FIFA FIFPro World XI shortlist".  Major League Soccer (27-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 1-iyun 2016-yil.
134. ↑  „Villa strikes twice as NYCFC downs 'Caps".  TSN (30-aprel 2016-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.
135. ↑  „Frank Lampard, David Villa and Andrea Pirlo score in NYCFC's win over Union". *ESPN FC* (18-iyun 2016-yil). Qaraldi: 18-iyun 2016-yil.
136. 1 2  „Villa, Pirlo and Kaka headline MLS All-Star squad to face Arsenal". *FourFourTwo* (17-iyul 2016-yil). Qaraldi: 18-iyul 2016-yil.
137. ↑  *Mark Booth.* „Playoffs: All You Need to Know".  New York City FC (24-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 1-noyabr 2016-yil.
138. ↑  *Graham Parker.* „Toronto exploits New York City FC's tactics in 5–0 rout at Yankee Stadium". *ESPN FC* (6-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 7-noyabr 2016-yil.
139. ↑  „New York City's Andrea Pirlo to retire at end of MLS season". *ESPN FC* (8-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 8-oktabr 2017-yil.
140. ↑  „Timbers fall as Toronto, Columbus edge through".  beIN Sports (5-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 6-noyabr 2017-yil.
141. ↑  „Pirlo to hang up his boots". *Football Italia*.  Tiro Media (6-noyabr 2017-yil).
142. ↑  „Official: Pirlo confirms retirement". *Football Italia*.  Tiro Media (6-noyabr 2017-yil).
143. ↑  „Inzaghi hat-trick in Pirlo testimonial". *Football Italia*.  Tiro Media (21-may 2018-yil). Qaraldi: 22-may 2018-yil.
144. ↑  „Olympic Football Tournaments, Sydney 2000 – Men: Australia – Italy (0–1)".  FIFA (13-sentabr 2000-yil). Qaraldi: 27-may 2015-yil.
145. 1 2 3 4 5  „FIFA Confederations Cup Brazil 2013 Player Profile: Andrea Pirlo".  FIFA. 12-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2015-yil.
146. ↑  „Euro 2012: Italy team profile". BBC Sport (9-may 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
147. ↑  „Di Natale recalled for provisional Italy squad –".  UEFA (13-may 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
148. ↑  *Smith, Ben*. „Euro 2012: Spain 1–1 Italy". BBC Sport (10-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
149. ↑  „Euro 2012: Day seven as it happened". BBC Sport (14-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
150. ↑  „Italy vs. Croatia (1–1)".  UEFA (14-iyun 2012-yil). Qaraldi: 27-may 2015-yil.
151. ↑  „Match Report: Italy 2–0 Republic of Ireland". *Goal.com* (19-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
152. ↑  *Republic of Ireland*. „Italy 2 Republic of Ireland 0: match report". *The Daily Telegraph* (18-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
153. ↑  „2006 FIFA World Cup Germany™".  FIFA. 3-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
154. ↑  „Silent but deadly: Italian midfield maestro's skills do talking for him". *The Irish Times*. Qaraldi: 31-avgust 2012-yil.
155. ↑  „Italy 2—0 Scotland". BBC Sport (26-mart 2005-yil). Qaraldi: 3-noyabr 2017-yil.
156. ↑  „Lippi ha fiducia, nonostante tutto Convocato Buffon: "E' sereno"" (italyancha). *la Repubblica* (15-may 2006-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2017-yil.
157. ↑  *Antonio Sansonetti.* „Home Sport Italia 2006: campioni del mondo. Grosso jolly, Cannavaro e Buffon muro: voto simpatia 7,5" (italyancha). *Blitz Quotidiano* (6-iyun 2014-yil). Qaraldi: 3-iyul 2016-yil.
158. ↑  „Italy 2–0 Ghana". BBC Sport (12-iyun 2006-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
159. ↑  „Italy 1–1 USA". BBC Sport (17-iyun 2006-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
160. ↑  „Full-time report Italy-Romania".  UEFA (13-iyun 2008-yil). Qaraldi: 22-noyabr 2016-yil.
161. ↑  *McNulty, Phil*. „France 0–2 Italy". BBC Sport (17-iyun 2008-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
162. ↑  „Spain 0–0 Italy". *ESPN Soccernet* (22-iyun 2008-yil). Qaraldi: 15-iyun 2010-yil.
163. ↑  „Casillas' saves put Spain in semis".  UEFA (22-iyun 2008-yil). 25-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
164. ↑  *Richard Aikman.* „Can Azzurri cope without suspended duo?".  UEFA (19-iyun 2008-yil). Qaraldi: 19-may 2016-yil.
165. ↑  *Paul Wilson at Soccer City*. „Slovakia 3–2 Italy". *The Guardian* (24-iyun 2010-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
166. ↑  „UEFA EURO – Italy –".  UEFA (20-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
167. ↑  *Italy*. „Italy 5 Faroe Islands 0: match report". *The Daily Telegraph* (7-sentabr 2010-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
168. ↑  „Euro 2012: Italy deserved winner over England". *ESPN FC* (24-iyun 2012-yil). 28-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
169. 1 2  „Euro 2012 analysis: Peerless Pirlo exposes England". BBC Sport (24-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
170. ↑  „calcio without citizenship: Azzurri: Eloquent, Decisive, and Devastating". *not even an oriundo*. 13-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
171. ↑  „Pirlo: 'Why I chipped Hart'". *Football Italia*.  Tiro Media (24-iyun 2012-yil). Qaraldi: 28-iyun 2012-yil.
172. ↑  *Phil McNulty*. „England 0–0 Italy (2–4 on penalties)". BBC Sport (24-iyun 2012-yil). Qaraldi: 7-may 2015-yil.
173. ↑  *Moretti, Alvaro*. „L'Italia crolla in finale. Spagna campione d'Europa" (italyancha). *Tuttosport* (1-iyul 2012-yil). Qaraldi: 15-mart 2015-yil.
174. ↑  „UEFA EURO 2012 Team of the Tournament".  UEFA (2-iyul 2012-yil).
175. ↑  „FIFA Confederations Cup 2013 – Italy vs Japan: 4–3". *La Gazzetta dello Sport* (20-iyun 2013-yil). Qaraldi: 24-iyun 2013-yil.
176. ↑  „Injured Pirlo Not to Play Against Brazil". *The Hindu* (21-iyun 2013-yil). Qaraldi: 24-iyun 2013-yil.
177. ↑  „Spain edge dramatic shootout to reach Final".  FIFA (27-iyun 2013-yil). 18-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2015-yil.
178. 1 2  „2013 FIFA Confederations Cup Dream Team".  FIFA. 22-oktyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2015-yil.
179. ↑  „Adidas Golden Ball Shortlist".  FIFA. 13-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2013-yil.
180. ↑  „Zico: Italy pay price for over-reliance on Andrea Pirlo and must rebuild". *The Guardian* (25-iyun 2014-yil). Qaraldi: 26-iyun 2014-yil.
181. ↑  „Resolute Italy head off Armenia challenge".  UEFA (12-oktabr 2012-yil). Qaraldi: 12-iyun 2014-yil.
182. ↑  „Italy squad for 2014 World Cup: the 23 chosen by Cesare Prandelli". *The Guardian* (5-iyun 2014-yil). Qaraldi: 12-iyun 2014-yil.
183. ↑  „Pirlo to quit Italy after World Cup". *ESPN FC* (12-iyun 2014-yil). Qaraldi: 12-iyun 2014-yil.
184. ↑  „Andrea Pirlo Returns to Italy Squad Following Giacomo Bonaventura's Injury". *Bleacher Report*. Turner (6-oktabr 2014-yil). Qaraldi: 30-noyabr 2014-yil.
185. ↑  „Qualificazioni Euro 2016 – Pirlo supera Zoff: 113 presenze in Nazionale" (italyancha).  Eurosport (10-oktabr 2014-yil). 19-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2016-yil.
186. ↑  „Pirlo shows he is too good to retire as Chiellini rescues Italy". *Goal.com* (10-oktabr 2014-yil). Qaraldi: 11-oktabr 2014-yil.
187. ↑  „Verratti and Pirlo against Malta?". *Football Italia*.  Tiro Media (2-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2015-yil.
188. ↑  „Italy keep pace in Euro Qualifying after lackluster win over Malta". *Fox Sports* (3-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2015-yil.
189. 1 2 3  „Nazionale in Cifre – FIGC: Pirlo, Andrea" (italyancha).  Italian Football Federation. Qaraldi: 17-aprel 2015-yil.
190. ↑  „Italy beats Azerbaijan to qualify for Euro 2016".  Sportsnet (10-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2016-yil.
191. ↑  *Ben Gladwell.* „MLS play cost Andrea Pirlo, Sebastian Giovinco their Italy chance – Conte". *ESPN FC* (24-may 2016-yil). Qaraldi: 27-may 2016-yil.
192. ↑  *Allan Valente*. „Andrea Pirlo accepts Antonio Conte's Italy snub for Euro 2016". Sky Sports (30-may 2016-yil). Qaraldi: 1-iyun 2016-yil.
193. ↑  *Roberto Di Maggio.* „Appearances for Italy National Team".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (14-sentabr 2017-yil). Qaraldi: 7-noyabr 2017-yil.
194. ↑  *Kris Voakes.* „Pirlo, Xavi make their claim of being the best midfielder in the modern era". *Fox Sports* (2-iyun 2015-yil). Qaraldi: 9-iyun 2016-yil.
195. ↑  *Mark Booth.* „Vieira: Pirlo Changed Football Forever".  New York City FC (6-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 22-may 2018-yil.
196. ↑  *Tighe.* „50 Greatest Midfielders in the History of World Football".  Bleacher Report (19-mart 2013-yil). Qaraldi: 16-mart 2019-yil.
197. ↑  „Mazzone manda in campo un Brescia spavaldo: due punte e Pirlo rifinitore E Baggio vuole farsi rimpiangere" (italyancha). *Il Tirreno* (24-fevral 2001-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
198. ↑  „Boninsegna: "Pirlo è il nuovo Rivera"" (italyancha). *Tutto Nazionali*. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
199. ↑  „Adelio Moro: "Pirlo, come lui solo Rivera. Mazzone lo ha plasmato..."" (italyancha). *TUTTOmercatoWEB.com*. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
200. ↑  „Mazzone: "Il ruolo di Pirlo? Una mia intuizione"" (italyancha). *TUTTOmercatoWEB.com*. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
201. ↑  „The Resurgence of the Deep Lying Playmaker-Part 1". *The False 9* (10-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
202. ↑  *Michael Cox*. „Paul Scholes, Xavi and Andrea Pirlo revive the deep-lying playmaker". *The Guardian* (19-mart 2012-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
203. ↑  „Allegri e Pirlo, storia di un rapporto impossibile" (italyancha). *Panorama* (16-iyul 2014-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
204. ↑  „Euro 2012: Why Andrea Pirlo Is the Most Valuable Player of the Tournament". *Bleacher Report*.  Turner. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
205. ↑  *Armen Bedakian.* „VIDEO: Andrea Pirlo makes New York City FC debut against Orlando City".  theScore Inc. (26-iyul 2015-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
206. ↑  „The Champions: Andrea Pirlo".  Juventus F.C. (13-iyun 2013-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
207. ↑  *Matthew Scianitti*. „Euro 2012 wrap: Spain comes together to make history". *National Post* (1-iyul 2012-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
208. ↑  *Angelo Carotenuto*. „Se ti viene la pelle d'oca hai scovato un campione" (italyancha). *la Repubblica* (2-mart 2017-yil). Qaraldi: 13-sentabr 2018-yil.
209. ↑  *Antonio Guerra.* „Tuttosport – La Juve e il tiro dalla distanza. Nei campionati europei i bianconeri segnano più di tutti da lontano" (italyancha). *TUTTOJUVE.com* (17-mart 2015-yil). 5-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2015-yil.
210. 1 2 3  „Pirlo e le punizioni da Diavolo: "Ho imparato studiando Baggio"" (italyancha). *il Giornale*. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
211. ↑  „Calcio, Milan: Pirlo entra per battere rigore e segna" (italyancha). *la Repubblica*. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
212. ↑  „De Rossi: "Pirlo come Totti" "Il rigore? L'ho visto carico"" (italyancha). *la Repubblica* (24-iyun 2012-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
213. ↑  „Kings of the free-kick".  FIFA (2-dekabr 2011-yil). 17-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2015-yil.
214. ↑  *Roger Bennett.* „Ageless Pirlo continues to produce". *ESPN FC* (27-iyun 2012-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
215. ↑  „Alessio: Pirlo is world's best free-kick taker". *FourFourTwo* (20-mart 2014-yil). Qaraldi: 5-iyul 2015-yil.
216. ↑  „Free-kick master Pirlo". *Football Italia*.  Tiro Media (19-mart 2014-yil). Qaraldi: 19-iyul 2015-yil.
217. ↑  „Juventus: Pirlo, ma che punizione hai tirato? La maledetta che sfida la fisica" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (11-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
218. ↑  „Belle e "maledette": vi spiego io le parabole di Pirlo" (italyancha).  Sky Sport (21-yanvar 2012-yil). 13-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
219. ↑  „Pirlo surpasses Del Piero in Serie A Free Kick Ranking". *Goal.com* (31-oktabr 2013-yil). Qaraldi: 1-noyabr 2014-yil.
220. 1 2  *Jeff Oloizia*. „On New York's Bustling Streets, a Soccer Megastar Roams Freely". *The New York Times* (29-fevral 2016-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
221. ↑  „Grazie Campioni – Andrea "Mozart" Pirlo". *SpazioJuve.it* (26-may 2012-yil). 28-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-mart 2013-yil.
222. ↑  „Due o tre cose su Demetrio Albertini, il vecchio Pirlo" (italyancha) (8-avgust 2014-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2014-yil.
223. 1 2  „Legend of Calcio: Demetrio Albertini" (25-iyun 2013-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
224. ↑  „Pirlo & Toni begin Pro courses".  Football Italia (23-avgust 2019-yil). Qaraldi: 30-oktabr 2019-yil.
225. ↑  „Andrea Pirlo is the new Under 23 Coach!". *Juventus.com* (30-iyul 2020-yil). Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
226. ↑  „Andrea Pirlo is the new coach of the First Team". *Juventus.com* (8-avgust 2020-yil). Qaraldi: 9-avgust 2020-yil.
227. ↑  „Settore Tecnico i nuovi allenatori con la qualifica UEFA Pro" (italyancha).  Football Italia (16-sentabr 2020-yil).
228. ↑  „Pirlo, ecco la sua tesi: "Il calcio che vorrei"" (it-IT). *Tuttosport* (16-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 17-sentabr 2020-yil.
229. ↑  *Badolato.* „Juventus boss Pirlo gets coaching license in time for new season". *theScore.com* (16-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 17-sentabr 2020-yil.
230. ↑  „Pirlo parte bene: Juventus-Sampdoria 3-0" (italyancha). *la Repubblica* (20-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 20-sentabr 2020-yil.
231. ↑  „Champions, Dinamo Kiev-Juve 0-2: decide tutto una doppietta di Morata" (italyancha).  Sportmediaset.it (20-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2020-yil.
232. ↑  „Champions, Dinamo Kiev-Juve 0-2: Morata apre e chiude, festa Pirlo" (italyancha). *corrieredellosport.it* (20-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2020-yil.
233. 1 2  „Supercoppa: Napoli capitulate to Juventus".  Football Italia (20-yanvar 2021-yil).
234. ↑  „Porto shock Juventus to advance after extra time" (inglizcha). *BBC Sport*. Qaraldi: 18-aprel 2021-yil.
235. ↑  „Inter Milan: Italian giants win first Serie A for 11 years". BBC Sport (2-may 2021-yil). Qaraldi: 2-may 2021-yil.
236. 1 2  „Coppa: Juventus end Atalanta dream".  football-italia.net (19-may 2021-yil). Qaraldi: 19-may 2021-yil.
237. ↑  „Juventus qualify for Champions League with 4-1 win at Bologna".  theathletic.com (24-may 2021-yil).
238. ↑  „Andrea Pirlo: Juventus sack head coach with Massimiliano Allegri set to replace him" (inglizcha). *Sky Sports*. Qaraldi: 28-may 2021-yil.
239. ↑  *Juventus.com.* „¡Buena suerte, Andrea Pirlo! - Juventus" (ispancha). *Juventus.com*. Qaraldi: 28-may 2021-yil.
240. ↑  „Andrea Pirlo returns to management with Turkish club Fatih Karagumruk". *BBC Sport* (12-iyun 2022-yil).
241. ↑  *Jake Lofdahl*. „Andrea Pirlo profile: 10 Things you need to know about the Chelsea target". *Daily Mirror* (24-iyun 2009-yil). Qaraldi: 4-oktabr 2010-yil.
242. ↑  *Futbolita.* „Offbeat: Andrea Pirlo In Infidelity Scandal After Divorce, Liverpool Lads Day Out & Carbonero Enjoying Motherhood" (inglizcha). *Futbolita* (22-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
243. ↑  *di Gianfrancesco Turano*. „La vera storia di Pirlo lo 'zingaro' – l'Espresso" (italyancha). *la Repubblica* (14-may 2012-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2016-yil.
244. ↑  „Dedicato a chi mi chiama "zingaro"". *AndreaPirlo.net* (28-may 2012-yil). 5-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2016-yil.
245. ↑  „As Goetze heads to Bayern, Pirlo describes Guardiola's allure". *ESPN FC* (30-aprel 2013-yil).
246. ↑  „Pirlo: 'Milan, Juve and Conte'". *Football Italia*.  Tiro Media (20-aprel 2013-yil).
247. ↑  „Pirlo: 'Liverpool drank our blood... they mentally destroyed us'". *Irish Independent* (15-aprel 2014-yil). Qaraldi: 15-aprel 2014-yil.
248. ↑  „Interreligious Match for Peace: 1/9/2014". *.matchforpeace.org*. 3-sentyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2014-yil.
249. ↑  „Il Papa a Maradona: "Ti aspettavo". Diego show con Baggio, poi si infuria: "Icardi non doveva giocare"" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (1-sentabr 2014-yil). Qaraldi: 1-sentabr 2014-yil.
250. ↑  *De Felice.* „Pirlo: "Matthaus e Baggio idoli. Tifavo Inter ma non ha funzionato perchè…"" (italyancha).  F.C. Inter (16-iyun 2014-yil). Qaraldi: 16-may 2020-yil.
251. ↑  „New York City FC's Andrea Pirlo tops MLS shirt sales for 2016".  Sky Sports (15-iyul 2016-yil). Qaraldi: 18-iyul 2016-yil.
252. ↑  „Andrea Pirlo" (italyancha). *TuttoCalciatori.Net*. Qaraldi: 8-oktabr 2017-yil.
253. ↑  „Andrea Pirlo".  New York City FC. 29-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2016-yil.
254. ↑  Andrea Pirlo at National-Football-Teams.com
255. 1 2  „Andrea Pirlo".  Eurosport. Qaraldi: 8-may 2015-yil.
256. ↑  2014-15 UEFA Champions League
257. ↑  „Top 10: Players of Germany 2006". *FourFourTwo* (10-iyun 2014-yil). 22-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2015-yil.
258. ↑  *Brewin, John*. „World Team of the Decade". *ESPN FC* (25-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2018-yil.
259. ↑  *Blesio.* „Al genio Pirlo il premio Bulgarelli" (italyancha). *Corriere di Bologna* (18-fevral 2013-yil). Qaraldi: 7-yanvar 2022-yil.
260. ↑  „Pallone d'argento 2011–12" (italyancha).  Associazione Italiana per la Ricerca sul Cancro (13-may 2012-yil). Qaraldi: 30-may 2015-yil.
261. ↑  „Pirlo è il Pallone Azzurro 2012" (italyancha).  Italian Football Federation. Qaraldi: 6-fevral 2015-yil.
262. ↑  „Italy – Footballer of the Year".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 21-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-fevral 2015-yil.
263. ↑  „Gran Galà del Calcio Aic. E' Pirlo il migliore del 2012" (italyancha) (27-yanvar 2013-yil). 24-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2015-yil.
264. 1 2 3  „Pirlo completes hat-trick of Italian player awards".  FIFA (16-dekabr 2014-yil). 16-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2015-yil.
265. ↑  „Serie A, Gran Galà del Calcio Aic. Tutte le frasi e i premi" (italyancha) (15-dekabr 2014-yil). 15-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2016-yil.
266. ↑  „Oscar del Calcio, dominio Juve. Buffon: "Donnarumma ha doti da grande"" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (14-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 14-dekabr 2015-yil.
267. ↑  „Ad Andrea Pirlo il premio Scirea" (italyancha). *ansa.it* (26-iyul 2013-yil). Qaraldi: 21-yanvar 2015-yil.
268. ↑  „Castrol Index Top 11".  FIFA. 21-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2014-yil.
269. ↑  „La squadra della stagione di UEFA Europa League" (italyancha).  UEFA (30-may 2014-yil). Qaraldi: 28-sentabr 2014-yil.
270. ↑  „Our all-time Under-21 EURO dream team".  UEFA (17-iyun 2015-yil). Qaraldi: 19-iyun 2015-yil.
271. ↑  „Frank Lampard finally finding form, scoring touch with NYCFC". *Daily News* (22-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 23-sentabr 2015-yil.
272. ↑  „Wall of Fame".  Globe Soccer.com. Qaraldi: 28-dekabr 2015-yil.
273. ↑  „Your All-time EURO 11 revealed".  UEFA (7-iyun 2016-yil). Qaraldi: 8-iyun 2016-yil.
274. ↑  „#JUVE120 team announced".  Juventus F.C. (24-noyabr 2017-yil). 27-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-may 2018-yil.
275. ↑  „Premio Facchetti ad Andrea Pirlo. Ecco come partecipare alla cerimonia" (italyancha). *La Gazzetta dello Sport* (4-may 2018-yil). Qaraldi: 8-sentabr 2018-yil.
276. ↑  „Totti receives Career Award at Gran Galà del Calcio".  AS Roma (4-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 5-fevral 2019-yil.
277. ↑  „Il Golden Foot 2018 è Edinson Cavani" (italyancha).  Radio Monte Carlo. Qaraldi: 6-dekabr 2018-yil.
278. ↑  „Pirlo, Mazzone, Boniek in Hall of Fame".  Football Italia (5-fevral 2020-yil). Qaraldi: 7-fevral 2020-yil.
279. ↑  „The other two Ballon d'Or Dream Team XIs: Zidane, Cruyff, Iniesta, Di Stefano... but no Casillas". *MARCA* (15-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2020-yil.
280. ↑  „Coni: Consegna dei Collari d'Oro e dei Diplomi d'Onore. Premia il Presidente del Consiglio Romano Prodi. Diretta Tv su Rai 2" (italyancha).  Italian National Olympic Committee (16-oktabr 2006-yil). Qaraldi: 23-dekabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* Adam Digbi, *Andrea Pirlo har doimgidek yaxshi*, SI.com, 2012-yil 3-may
* Legaserea.it saytidagi profil (Wayback Machine saytida 28-iyul 2022-yil sanasida arxivlangan) (in Italian)
* FIGC profili (in Italian)
* Italia1910.com saytidagi profil (in Italian)