**Olman botqoqlari** - Belorussiyaning Brest viloyatidagi qoʻriqlanadigan hudud. Bu Yevropadagi eng yirik botqoqlik tabiiy majmualaridan biridir.

Belorussiya hududida Olmaniy botqoqlarining ko'p qismi himoya ostida. Chegaraning Ukraina tomonida ular *Rowieński qo'riqxonasining* bir qismi sifatida qisman himoyalangan.

Tarixi
------

Bir vaqtlar Polesieda mavjud bo'lgan ko'plab botqoqliklar va torf botqoqlari XX asrda, asosan Sovet davrida quritilgan.

1920—1930-yillarda Wladyslav Szafer o'sha paytda Polshada joylashgan Olman botqoqlari hududida qo'riqxona yaratishni taklif qildi. 1930-yillarning oxirida Stanislav Kulchinski ushbu qo'riqxonani yaratish uchun ilmiy asoslarni yaratdi, ammo Ikkinchi Jahon urushining boshlanishi bu rejalarni barbod qildi.

1950-yillarning oxirida sovet botanigi Nikolay Smolskiy Polesie botqoq landshaftlarini himoya qilish g'oyasiga qaytdi.1998-yilda ular milliy ahamiyatga ega landshaft qo'riqxonasi sifatida muhofazaga olingan. 2001-yilda u Ramsar konventsiyasi ro'yxatiga kiritilgan.

Yuzasi
------

Olman botqoqlari Yevropadagi tabiiy holatida hozirgi kungacha saqlanib qolgan past, baland va oʻtkinchi torf botqoqlaridan iborat eng yirik botqoq majmualaridan biridir. Olmany botqoqlari landshaft qoʻriqxonasi 936,99 km2 maydonni egallaydi. Maydonining 50% oʻrmonlar, 40% ochiq botqoq va torf botqoqlar, 5% daryolar va ularning qirgʻoqlari, 5% boshqa hududlar. Qo'riqxona maydonining 1% gacha bo'lgan qismini qishloq xo'jaligi hududlari egallaydi. Botqoqlar va torf botqoqlari orasida o'rmon bilan qoplangan ko'plab qumtepalar mavjud.

Gidrologiyasi
-------------

Botqoqliklar Lvi (Mostwy) va Stwiha daryolari orasida joylashgan. Qoʻriqxonada 25 ta koʻl bor. Ulardan eng yiriklari umumiy maydoni 100 ga bo'lgan *Zasuminskie Balshoe ko'li* va *Zasumińskie Malae* ko'llaridir. Qolgan ko'llar 5 ga dan oshmaydi. Gidrologik sharoitlari barqaror.

Qo'riqxonaning bir qismida XX asr boshidan eski drenaj tarmog'i mavjud. Biroq, kanallar to'liq yoki qisman vayron qilingan, shuning uchun ular suvni boshqarishga sezilarli ta'sir ko'rsatmaydI.

Faunasi
-------

Botqoqlarda 151 turdagi qushlar yashaydi, ulardan 25 tasi Belarus Qizil kitobiga kiritilgan. Ular orasida: katta dog'li burgut, qora dumli xudo, jingalak, oddiy turna, katta boyqush va g'arbiy kapercaillielar mavjud.

Sutemizuvchilarning 26 turi yashaydi, shu jumladan 3 tasi Belarus Qizil kitobiga kiritilgan. Ular orasida, jumladan, yevropalik norka, yevropalik otter, yevroosiyo silovsini, yevropa bo'rsig'i va Hazel dormouse kiradi.

Sudralib yuruvchilarga, jumladan, Yevropa hovuzli toshbaqasi va silliq ilon kiradi.

U yerda bir nechta hasharot turlari mavjud, ular orasida Carabus cancellatus, Carabus violaceus, Carabus coriaceus, Calosoma inquisitor, Colias palaeno, Oeneis jutta va Bombus muscorumlar mavjud.

Florasi
-------

Qo'riqxonada 687 o'simlik turi mavjud bo'lib, ulardan 12 tasi Belarus Qizil kitobiga kiritilgan.

Inson faoliyati
---------------

Landshaft qo'riqxonasi hududida harbiy aeroport va harbiy poligon mavjud. Ov, baliq ovlash va qo'ziqorin va rezavor mevalarni yig'ishga ruxsat beriladi. Oʻrmon xoʻjaligi ham tartibga solingan (har yili oʻrtacha 35000 m3 yogʻoch olinadi).

2016-yilda qoʻriqxona orqali yoʻl qurilishi loyihasi tasdiqlangan. Bunga ekologlar norozilik bildirilgan.Norozi tomon damba botqoqlarning gidrologik sharoitlarini o'zgartirishiga ishongan. Olimlar va rasmiylarning fikriga ko'ra, yo'l qo'riqxonada sodir bo'lgan torf yong'inlariga tezroq javob berishga imkon beradi. 2018-yilda yana bir yoʻl tashkil etilgan.

2018-yilda qoʻriqxona hududida noqonuniy torf konlari aniqlangan.

Tahdidlar
---------

Torf yong'inlari botqoqlar uchun asosiy xavf hisoblanadi. 

Boshqa tahdidlar qatoriga klyukvalarni cheksiz yig'ish kiradi, bu ba'zi hayvonlar uchun oziq-ovqat bazasini kamaytiradi. 

chorva mollarini o'tlatish va brakonerlik qilish.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „Альманскія балоты". *iba.ptushki.org*. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentyabr 2022-yil.
2. 1 2 3  „OLMANSKIE BAGNA – Echa Polesia". *polesie.org*. Qaraldi: 8-iyun 2022-yil.
3. 1 2  „Историческая справка" (ru). *www.npp.by*. Qaraldi: 8-iyun 2022-yil.
4. ↑  Map WIG *Stolin*
5. ↑  „Dlaczego Białoruś niszczy największe nietknięte bagna w Europie?" (pl). *naviny.belsat.eu*. Qaraldi: 8-iyun 2022-yil.
6. ↑  „Największe nietknięte bagno Europy… a w nim kopalnia" (pl). *naviny.belsat.eu*. Qaraldi: 8-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Media related to Аĺmanskija swamps at Wikimedia Commons