**Shanghai Normal universiteti** (**SHNU**) (Chinese: 上海师范大学)— Xitoyning Shanxay shahridagi davlat tadqiqot universiteti. SHNU Shanxay shahar hokimiyati tomonidan kuchli qoʻllab-quvvatlanadigan Shanxaydagi uchta asosiy universitetlardan biri (上海市重点大学) (Shanxay universiteti va Shanxay fan va texnologiya universiteti bilan birga).

SHNU keng qamrovli universitet boʻlib, oʻqituvchilar tayyorlashning muhim xususiyatlariga va liberal sanʼatning oʻziga xos kuchiga ega. SHNU Shanxaydagi taʼlim islohotida ishtirok etadi (上海市教育综合改革) va u Xitoy Xalq Respublikasi Taʼlim vazirligi va Shanxay shahar hokimiyati (省部共建) tomonidan birgalikda qoʻllab-quvvatlanadi va quriladi. SHNU, shuningdek, 111- reja (111计划), Oliy darajadagi Universitet Davlat Bitiruvchilari loyihasining Milliy qurilishi ((国家建设高水平大学公派研究生项目)lar dasturi doirasida Xitoy institutlari (中国政府奖学金来华留学生接收院校).

SHNU, shuningdek, Shanxay-Gonkong Universitetlari Alyansining (沪港大学联盟) oʻn olti aʼzosidan biridir.

SHNU 2019-yilda US News & World Report eng yaxshi global universitetlar (materik Xitoy) boʻyicha 84-oʻrinni va QS World University Rankings : Asia 2019 (Xitoy materiki) reytingida 50-oʻrinni egallagan.

Tarixi
------

1954-yilda tashkil etilgan SHNU keyinchalik Shanxay oʻqituvchilarni tayyorlash kolleji deb nomlangan. 1956-yilda u ikkita kollejga kengaytirilgan, Shanxay 1-oʻqituvchilar kolleji va Shanxay 2-oʻqituvchilar kolleji. Ikki yil oʻtgach, ikki kollej Shanxay oʻqituvchilar kollejini tashkil qilish uchun
birlashtirilgan. 1981-yilda SHNU magistrlik darajasini berish uchun tasdiqlangan Xitoy universitetlarining birinchi partiyasi boʻlgan va 1986-yilda SHNU doktorlik darajasiga nomzodlarni qabul qilish uchun malakani qoʻlga kiritgan.

1972-yildan 1978-yilgacha u 4 ta boshqa universitetni birlashtirgandan soʻng Shanxay Oddiy Universiteti sifatida tanilgan. 1978-yilda u Shanxay oʻqituvchilar kollejiga qayta tiklangan va 1984-yilda Shanxay oʻqituvchilar universiteti deb oʻzgartirildi. 1994-yil oktabr oyida Shanxay oʻqituvchilar kolleji bilan birlashtirilib, yangi Shanxay oʻqituvchilar universitetini tashkil etdi, uning rasmiy ingliz tilidagi nomi Shanxay Normal universiteti (SHNU) 2003-yil may oyida. 1997-yil sentabrdan 2003-yil avgustigacha universitet ketma-ket quyidagi boʻlinmalarni oʻziga boʻysundirgan: Shanxay oʻqituvchilar malakasini oshirish kolleji, Huangling oʻqituvchilar maktabining inson sanitariyasi va salomatligi boʻlimi, Shanxay Xingji sanʼat maktabi va Shanxay turizm instituti. Shuningdek, SHNUda joylashgan: Shanxay oʻqituvchilarni tayyorlash markazi, Shanxay kolleji oʻqituvchilarini tayyorlash markazi.

Isteʼdodni rivojlantirish
-------------------------

Hozirda SHNUda 20 000 ga yaqin bakalavriat talabalari, 8 000 aspirantlar va 2700 xalqaro talabalar tahsil oladi. Universitet 40 ta mamlakat va mintaqadagi 311 ta universitet va madaniy va ilmiy muassasalar bilan hamkorlik va almashinuv aloqalarini oʻrnatgan. Maktabda SHNU va AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya, Niderlandiya, Rossiya va Fransiya universitetlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan 10 ta Xitoy-xorijiy hamkorlikdagi daraja dasturlari mavjud. Masalan, SHNU Deyton universiteti, Kolorado shtat universiteti, Jorjiya universiteti, Vayoming
universiteti, Chapman universiteti kabi AQSh va Kanzas universitetlari bilan hamkorlikda ikki tomonlama diplom dasturlarini taklif etadi.

Kollejlar va maktablar
----------------------

SHNU quyidagi kollejlarni oʻz ichiga oladi:

* Gumanitar fanlar va kommunikatsiyalar kolleji
* Taʼlim kolleji
* Falsafa va siyosiy fanlar kolleji
* Marksizm kolleji
* Chet tillar kolleji
* Biznes kolleji
* Musiqa kolleji
* Tasviriy sanʼat kolleji
* Kino-televidenie va kommunikatsiya kolleji
* Xalqaro xitoyshunoslik kolleji
* Turizm kolleji
* Matematika va fan kolleji
* Hayot va atrof-muhit fanlari kolleji
* Axborot, mexanika va elektron muhandislik kolleji
* Qurilish kolleji
* Jismoniy tarbiya kolleji
* Qoʻshimcha taʼlim kolleji

Fanlar va mutaxassisliklar
--------------------------

Universitet falsafa, iqtisod, huquq, taʼlim, adabiyot, tarix, fan, muhandislik, menejment fani, qishloq xoʻjaligi va sanʼatni qamrab oluvchi 11 ta fan boʻyicha 88 ta bakalavriat yoʻnalishlarini taklif etadi. Bundan tashqari, Xitoy tili va adabiyoti mutaxassisligi Taʼlim vazirligi tomonidan isteʼdodlarni rivojlantirish va akademik tadqiqotlar uchun ruxsat berilgan; Qadimgi Xitoy adabiyotining asosiy qismi esa mamlakatdagi toʻrtta asosiy tayanchlardan biri boʻlib xizmat qiladi. 2005-yilda Shanxay shahar taʼlim komissiyasi *Bakalavriat taʼlim togʻlari* loyihasini ishga tushirdi va SHNUning beshta yoʻnalishi — MICE iqtisodiyoti, oʻqituvchilar taʼlimi, xitoy tili va adabiyoti, kino va televidenie aloqasi va ingliz tili — ushbu loyihaning asosiy dasturlari sifatida tanlandi. 2015-yilda 9 ta asosiy fan QS fanlari reytingi boʻyicha saralangan. Jahon universitetlarining akademik reytingiga (ARWU) asoslanib, SHNU 2015-yilda matematika boʻyicha dunyodagi eng yaxshi 100 ta universitet qatoriga kirgan. Kimyo, matematika, materialshunoslik va muhandislik fanlari Essential Science Indicators (ESI) Top 1-ga kirgan. Xitoy Taʼlim vazirligi tomonidan Xitoy universitetlari orasida CSSCI nashri boʻyicha tahliliy hisobotiga koʻra, SHNU 2018-yilda chop etilgan Xitoy Ijtimoiy fanlar Citation Index (CSSCI) maqolalarining umumiy soni boʻyicha 28-oʻrinni egallaydi. Shanxayda SHNU xuddi shu element boʻyicha 4-oʻrinni egallaydi, faqat Sharqiy Xitoy Oddiy Universiteti, Fudan universiteti va Shanxay Jiaotong universitetidan keyin. 2018-yilda SHNU mualliflari tomonidan 476 ta maqola nashr etildi: Xitoy ijtimoiy fanlari, adabiyotlarni koʻrib chiqish va tarixni koʻrib chiqishdan 26 ta maqola va boshqalar. Bundan tashqari, SSCI va A&HCIda 42 ta maqola nashr etilgan.

Hozirda universitetda bitta asosiy milliy asosiy fan va 11 ta shahar asosiy fanlari mavjud.

SHNUda doktorantura dasturlari uchun 6 ta boshlangʻich va 46 ta oʻrta fanlar, 9 ta mobil doktorlikdan keyingi tadqiqot markazlari va 203 ta magistratura dasturlari mavjud. Koʻp yillik qattiq mehnatdan soʻng universitet oʻziga xos afzalliklari va xususiyatlari bilan koʻplab fanlarni yaratgan. Akademik davrada Xitoy tili va adabiyoti, Tarix, Falsafa, Psixologiya, Pedagogika, Hisoblash matematikasi va Astrofizika kabi nufuzli fanlar mavjud; va sanʼat, reklama, turizm menejmenti, MICE iqtisodiyoti, nodir yer materiallari va oʻsimlik funktsional geni kabi jamiyatda keng eʼtiborni jalb qilgan fanlar. Shahar madaniyati tadqiqot markazi shahar universitetlarida Gumanitar fanlar boʻyicha taʼlim vazirligi tomonidan tasdiqlangan yagona asosiy tadqiqot bazasi hisoblanadi.

Fakultet va xodimlar
--------------------

SHNUda 2917 nafar professor-oʻqituvchilar va xodimlar, shu jumladan 1920 nafar toʻla vaqtli professor-oʻqituvchilar mavjud. Fakultet professor-oʻqituvchilaridan 1105 nafariga fan doktori ilmiy darajasi berilgan. Bundan tashqari, universitetda 200 ga yaqin yarim kunlik ishchilar, jumladan, besh nafar maxsus akademik toifadagi professorlar va 20 nafar chet ellik oʻqituvchilar uzoq muddatli mehnat shartnomalari asosida ishlaydi.

Tadqiqot
--------

SHNU ilmiy tadqiqotlarni juda qadrlaydi. Oxirgi toʻrt yil ichida ilmiy-tadqiqot loyihalari umumiy soni 1756 taga yetdi, shulardan 137 tasi respublika miqyosida, 312 tasi viloyat yoki vazirlik darajasida. Bundan tashqari, tadqiqotni moliyalashtirish har yili ortib, soʻnggi toʻrt yil ichida 380 million yuanga yetgan.

2005-yildan 2008-yilgacha SHNU professor-oʻqituvchilari viloyat yoki undan yuqori darajadagi 233 ta liberal sanʼat tadqiqotlari loyihalarida ishladilar, ulardan 48 tasi Milliy falsafa va ijtimoiy fanlar jamgʻarmasi tomonidan va 216 ta fan va muhandislik tadqiqotlari loyihalari, shu jumladan 88 ta loyiha Milliy tabiiy fanlar yordami bilan. *863* va *973* milliy loyihalari tomonidan qoʻllabquvvatlangan fondlar va baʼzi kichik loyihalar.

Statistik maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, SHNU fakultetlari tomonidan 2005-yildan 2008-yilgacha boʻlgan 67 ta tadqiqot yutuqlari shahar yoki undan yuqori darajadagi mukofotlarga sazovor boʻlgan. Liberal sanʼat boʻyicha mukofotlar Taʼlim fanlari boʻyicha Milliy tadqiqot mukofotlari, Gumanitar va ijtimoiy fanlar boʻyicha Milliy tadqiqot mukofotlari, Falsafa va Shanxay tadqiqot mukofotlari. Ijtimoiy fanlar, Shanxay tadqiqot mukofotlari mos ravishda taʼlim
fanlari uchun.

Fanlar va muhandislik sohasida Amorf qotishma va uning katalitik funksiyasi boʻyicha tadqiqotlar Milliy Taʼlim vazirligining Tabiiy fanlar boʻyicha birinchi mukofotiga sazovor boʻlgan va Kosmik dinamika va tegishli masalalarni oʻrganish fan va texnologiya boʻyicha 2005-yil Shanxay mukofotining birinchi mukofotiga sazovor boʻlgan.

2005-yildan 2008-yilgacha SHNU 287 ta intellektual mulk patentiga ariza topshirgan, shulardan 108 ta patentga ruxsat berilgan va 20 ta kompyuter dasturiy taʼminoti roʻyxatga olingan.

Reyting
-------

SHNU 2019-yilda US News & World Report eng yaxshi global universitetlar (Xitoy materiki) boʻyicha 84-oʻrin va QS World University Rankings: Osiyo 2019 (Xitoy materik) boʻyicha 50-oʻrinni egallagan. SHNU 2020-yilgi Jahon universitetlari akademik reytingida (ARWU) Xitoyning eng yaxshi universitetlari reytingida 98-oʻrinni egallagan.

Konfutsiy institutlari
----------------------

Platforma sifatida Konfutsiy instituti bilan SHNU xalqaro hamkorlik va almashinuvdagi oʻziga xos xususiyati va kuchiga ega boʻlib, Xitoy-tashqi savdo aloqalarini va Xitoyni oʻqitish va oʻrganish orqali iqtisodiy rivojlanishni rivojlantirishga qaratilgan.

2008-yil aprel oyida Fukuyama universitetida birinchi xorijdagi Konfutsiy instituti tashkil etilgandan soʻng, SHNU bu borada Botsvana universiteti va Kent Davlat universiteti bilan muzokaralar olib borgan. Hozirda Fukuyama universiteti Konfutsiy instituti, Botsvana universiteti va Missuri universiteti tegishli darslarni boshladi va u yerga SHNUning taniqli oʻqituvchilari yuborilgan.

Xorijiy mamlakatlardagi oliy taʼlim muassasalari bilan xorijdagi Konfutsiy institutlarini tashkil etish orqali SHNU Xitoy madaniyatini yoyishga katta hissa qoʻshadi va Konfutsiy institutlarini Osiyo, Afrika va Amerikani bogʻlaydigan doʻstlik va madaniyatlararo aloqa koʻprigiga aylantiradi.

Resurslar
---------

Xuhui kampusining asosiy darvozasi SHNU 1,53 million kvadrat metrdan ortiq maydonni egallagan ikkita asosiy kampusga ega: Xuhui va Fengxian kampuslari. Maktabning umumiy maydoni 650 000 kvadrat metrni egallaydi: sinflar maydoni 67 000 kvadrat metr, talabalar yotoqxonasi maydoni 239 000 kvadrat metr, yopiq maktab laboratoriyalari va dala ishlari maydoni 60 000 kvadrat metr.

Ikkita markaziy kutubxonada 3,25 million kitob, 21 elektron kitoblar maʼlumotlar banki va toʻrtta nodir yoki muhim maʼlumotnomalar doʻkonlari mavjud. Butun universitetning asosiy fondlari 1,27 milliard yuanga teng, ular orasida oʻquv jihozlari va tadqiqot uskunalari 315 million yuanga baholanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „领导班子".  Shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
2. ↑  „Shanghai-Hong Kong University Alliance | CUHK OALC".  Oalc.cuhk.edu.hk. 17-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
3. ↑  „History".  English.shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
4. ↑  „学校介绍".  Shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
5. ↑  „海外交流".  Shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
6. 1 2  „History".  English.shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
7. ↑  „Academic Ranking of World Universities in Mathematics - 2015 | 2015 Top 200 Universities in Mathematics | ARWU-SUBJECT 2015".  Shanghairanking.com. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
8. ↑  „SHNU Engineering Discipline Enters ESI".  English.shnu.edu.cn (8-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
9. ↑  „SHNU Ranks 28th in China for Total Number of CSSCI Papers in 2018".  English.shnu.edu.cn (15-avgust 2019-yil). Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
10. ↑  „师资概况".  Hr.shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
11. ↑  „Researches".  English.shnu.edu.cn. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
12. ↑  „Ranking". *www.usnews.com*. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.
13. ↑  „QS University Rankings: Asia 2019".  Top Universities. Qaraldi: 8-sentabr 2019-yil.