**Elizabeth Victoria Montgomery** (talaffuzi: „Elizabet Viktoriya Montgomeri", 1933-yil 15-aprel — 1995-yil 18-may) amerikalik aktrisa boʻlib, uning faoliyati kino, sahna va televideniyeda ellik yil davom etgan. U „*Bewitched*" teleserialidagi jodugar Samanta Stevens rolidagi bosh roli bilan yaxshi esda qoladi.

Yoshligi
--------

Montgomery 1933-yil 15-aprelda Los-Anjelesda (Kaliforniya) Brodvey aktrisasi Elizabeth Daniel Bryan Allen va kino yulduzi Robert Montgomery oilasida tugʻilgan. Montgomeryning onasi Kentukkidan, otasi esa Nyu-Yorklik edi. Uning katta singlisi Martha Bryan Montgomery (xolasi Marta-Bryan Allen nomi bilan atalgan) va kichik ukasi Robert B. Montgomery Jr. irland va shotlandiyalik edi. Uning katta bobosi Archibald Montgomery Belfastda tugʻilgan va u 1849-yilda Qoʻshma Shtatlarga hijrat qilgan. Oʻlimidan soʻng esa genealogik tadqiqotlar oʻtkazildi va 1893-yilda otasi va oʻgay onasining oʻldirilishida oqlangan Lizzi Borden bir vaqtlar olib tashlangan oltinchi amakivachchalar boʻlib, ikkalasi ham 17-asrda Massachusets shtatida yashovchi John Luterdan kelib chiqqan. Montgomery *"The Legend of Lizzy Borden"* (1975) telefilmida Bordenni tasvirlagan, Borden uning uzoq qarindoshi ekanligini bilmagandi.

Faoliyati
---------

Montgomery oʻzining televizion debyutini otasining „*Robert Montgomery Presents*" serialida qildi va keyinchalik uning "yozgi aktsiyadorlik "ijrochilar kompaniyasi aʼzosi sifatida paydo boʻldi. 1953-yil oktabr oyida Montgomery oʻzining Brodveydagi debyutini oʻtkazdi, u „Late Love" filmida bosh rolni ijro etdi, buning uchun u oʻz spektakli uchun Teatr Jahon mukofotiga sazovor boʻldi. Keyin u Otto Premingerning „*At Billy Mitchell’s court-martial*" (1955) filmida debyut qildi. Montgomery 1956-yilda Brodveyga qaytib, *"The Red Patrick"* filmida paydo boʻldi.

### 1964-1972: *Sehrlangan*

 Dik York, Agnes Murxed va Montgomery
ABC-ning „*Enchanted*" komediyasida Montgomery sevimli jodugar Samantja Stevensning rolini oʻynadi. Dick York (keyinchalik Dick Sargent bilan) eri sifatida rol oʻynadi. Serialning ikkinchi mavsumidan boshlab u Pandora Spoks taxallusi ostida Samantaning (Pandoraning qutisidagi oʻyin) yaramas amakivachchasi Serena rolini ham oʻynadi.

Shaxsiy hayoti
--------------

1954-yilda Montgomery Nyu-Yorklik sotsialist Frederik Gallatin Cammannga turmushga chiqdi, er-xotin bir yildan kamroq vaqt oʻtgach ajrashishdi. U 1956-yildan 1963-yilgacha Akademiya mukofoti sovrindori Gig Young bilan turmush qurgan, keyin esa 1963-yildan 1973-yilda ajrashgunga qadar rejissyor va prodyuser William Usherga turmushga chiqqan. Ularning uchta farzandi bor edi: William, Robert va Rebecka. Oxirgi ikki homiladorlik Samantaning homiladorligi sifatida *Bewitched*ga kiritilgan.

Kasallik va oʻlim
-----------------

Oʻlimidan bir necha oy oldin Montgomery saraton kasalligi bilan kurashdi. U 1995-yil mart oyining oxirida suratga olishni tugatgan *"Deadline for Murder: From the Edna Buchanan Files*" filmini suratga olish paytida grippga oʻxshash alomatlarga eʼtibor bermadi. Saraton tashxisi qoʻyilgach, u yoʻgʻon ichakdan jigariga tarqaldi, shuning uchun tibbiy aralashuv uchun juda kech edi.

1995-yil 18-iyunda, uning oʻlimidan roppa-rosa bir oy oʻtgach, Beverli-Xillzdagi Canon teatrida xotira marosimi boʻlib oʻtdi. Herby Hancock musiqa ijro etdi va Dominick Dann ikkalasi Nyu-Yorkda yashagan doʻstlikning dastlabki yillari haqida gapirdi. Boshqa maʼruzachilar orasida uning bevasi Robert Foksvort ham bor edi, u muxlislar, uning hamshirasi, akasi, qizi va oʻgay oʻgʻli tomonidan yuborilgan hamdardlik kartalarini oʻqidi. Uning jasadi Westwood Village Memorial Park qabristonida kuydirildi. 

Montgomery ota-onasining uyini Nyu-Yorkning Putnam okrugidagi Patterson shahrida saqlagan. Uning oʻlimidan keyin koʻchmas mulk John va Jill Carellga sotilgan va u bir vaqtlar mulkning bir qismi boʻlib, keyinchalik Wonder Lake State Parkga aylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bewitched Photo: Elizabeth Montgomery 's (Samantha) Death Certificate".
2. ↑  *Saxon, Wolfgang*. „Elizabeth Montgomery, 62, Star of the TV Comedy 'Bewitched'" (19-may 1995-yil). Qaraldi: 21-may 2022-yil.
3. 1 2  *Pylant.* „The Bewitching Family Tree of Elizabeth Montgomery". *Genealogy Magazine* (2004). — „Rhonda R. McClure. *Finding Your Famous (& Infamous) Ancestors*. (Cincinnati: Betterway Books: 2003), pp. 14–16.". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. 1 2  „Elizabeth Montgomery Broadway Theatre Credits". *Playbill Vault*. Qaraldi: 6-fevral 2016-yil.
5. ↑  „Elizabeth Montgomery Biography".  The Biography Channel. Qaraldi: 22-dekabr 2015-yil.
6. 1 2  *Hayward, Anthony.* „OBITUARY:Elizabeth Montgomery". *The Independent* (19-may 1995-yil). Qaraldi: 6-fevral 2016-yil.
7. ↑  *Folkart.* „Elizabeth Montgomery Dies of Cancer". *Los Angeles Times* (19-may 1995-yil). 8-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
8. ↑  „The Death of Elizabeth Montgomery". 3-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2022-yil.
9. ↑  „Wonder Lake State Park".  NY-NJ Trail Conference. Qaraldi: 1-dekabr 2015-yil.