**Isabel Stuart-**(1676-yil 28-avgust - 1681-yil 2-mart), **Isobel** va **Izabella** nomi bilan ham ma'lum bo'lgan Angliya qiroli James II va uning ikkinchi xotini, Mary Modenaning qizi.

Isabel Londondagi Avliyo Jeyms saroyida tug'ilgan. U James va Maryning ikkinchi qizi edi. Ularning birinchi qizlari Catherine Laura Isabel tug'ilishidan o'n bir oy oldin vafot etgan. Jamesning Anne Hyde bilan birinchi nikohidan tug'ilgan ikkita katta qizi bor edi: Mary va Anne ikkalasi ham Angliyaning hukmron qirolichalariga aylanishgan. Izabelning bobosi va buvisi qirol Charlz I va uning rafiqasi fransiyalik Genrietta Mariya, onasi tomonidan bobosi va buvisi Alfonso IV d'Este va Laura Martinozzi edi.

Hayot
-----

Isabel qirollik juftligining yagona farzandi boʻlgan va shuning uchun taxt merosxoʻrlari orasida toʻrtinchi (otasi va opalari Mary va Annedan keyin) oʻrinda turgan. Uning ukasi Kembrij gertsogi Charlz Stuart tugʻilishi bilan merosxoʻrlar safida pastga tushgan; ammo ukasi faqat bir oy yashaganidan keyin chechakdan vafot etgan. 1678-yilda Izabelning singlisi Elizabet tugʻildi, u ham qisqa umr koʻrgan.

Uning oilasida ser Piter Leli tomonidan chizilgan Isabelning surati bor edi.

1678-yilda Isabel ikki yoshga toʻlganida, Popish fitnasi sababli ota-onasi Bryusselga surgun qilingan. Qirollik juftligiga qizlari Isabel va Anne hamrohlik qilgan.

Uning amakisi qirol Charlz qattiq kasal boʻlganligi haqidagi xabar sababli oila Angliyaga qaytishga qaror qilgan. Ular qirolning toʻngʻich noqonuniy oʻgʻli, Monmutning 1-gersogi va Angliya qurolli kuchlari qoʻmondoni Jeyms Skott, ular yoʻqligida Charles vafot etsa, tojni tortib olishidan qoʻrqishgan. Monmut Angliya jamoat palatasida koʻpchilikni tashkil etgan eksklyuzionistlar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Charles omon qolgan, lekin , Angliya sudi James va Maryni Edinburgga joʻnatib yuborgan. James va Mary keyingi uch yilni vayronaga aylangan Muqaddas Ruh saroyida oʻtkazishagan. Qizlari Anne va Isabel Charlzning buyrugʻi bilan Londonda qolishgan. Er-xotin 1680-yilning fevralida Londonga chaqirib olingan. Bu safar ular yanada sharafli pogʻonaga chiqdilar: Jeyms Shotlandiya Qirollik komissari etib tayinlangan.

Isabel Maryning goʻdaklik davridan omon qolgan yagona farzandi boʻlgan. U 1681-yil mart oyida oʻzining tugʻilgan joyi boʻlgan Sent-Jeyms saroyida besh yoshga toʻlishidan besh oy oldin tabiiy sabablarga koʻra vafot etgan. U 4-mart kuni Vestminster abbatligida dafn etilgan.

Izabelning oʻlimidan soʻng onasi Maryda dinga nisbatan maniya yuzaga kelgan. Izabelning oʻlimidan keyin uning buvisi Laura Martinozzi qirolning oʻldirilishi uchun 10 000 funt sterling taklif qilganlikda aybkangan. Ayblovchi, risolachi, qirolning buyrugʻi bilan qatl etilgan.

Isabelning oʻlimidan toʻrt yil oʻtgach, uning otasi Angliya taxtiga oʻtirgan.

Ajdod
-----

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 8. James I of England (VI of Scotland)(1566–1625) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 4. Charles I of England(1600–1649) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 9. Anne of Denmark(1574–1619) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 2. James II of England(1633–1701) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 10. Henry IV of France(1553–1610) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 5. Henrietta Maria of France(1609–1669) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 11. Marie de' Medici(1573–1642) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 1. **Isabel Stuart**(1676–1681) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 12. Francesco I d'Este, Duke of Modena(1610–1658) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 6. Alfonso IV d'Este, Duke of Modena(1634–1662) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 13. Maria Farnese(1615–1646) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 3. Mary of Modena(1658–1718) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 14. Girolamo Martinozzi(born 1610, married 1634) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 7. Laura Martinozzi(1639–1687) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 15. Laura Margherita Mazzarini(1608–1685) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

Manbalar
--------

1. 1 2  *Burials in Westminster Abbey*, p. 201
2. ↑  Sir Peter Lely — Portrait of Princess Isabel
3. 1 2 3  Oman, p 63.
4. ↑  Fea, p 85.
5. ↑  Haile, p 92.
6. ↑  Turner, p 171.
7. ↑  Oman, p 67.
8. ↑  Fea, p 96.
9. 1 2 3 4  Oman, p 71.