recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shavkat Shukurov**(1933-yil 15-iyul, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2009-yil 11-yanvar, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston Respublikasi) – jurnalist, oʻqituvchi, filolog, adabiyotshunos. U filologiya fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Shavkat Shukurov 1933-yil 15-iyul kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. Samarqand shahridagi umumtaʼlim oʻrta maktabni tugatgach, 1954-yili Samarqand davlat universitetining tarix fakultetiga oʻqishga qabul qilinadi. 1959-yilda shu oliygohni muvaffaqiyatli tamomlaydi. U 1959-yildan 1961-yilgacha Tojikiston Vazirlar Kengashi muharriri lavozimida ishladi. Shavkat Shukurov 1961-yil oʻzi tugʻilgan Samarqand shahriga qaytib keldi. 1961-yildan 1992-yilgacha „Maorif va madaniyat" gazetasida ishladi. 1992-yildan 2004-yilgacha Lenin nomidagi Tojikiston davlat universitetining sharq tillari kafedrasida mudir boʻlib ishladi. Shavkat Shukurov 2004-yildan 2009-yilgacha Samarqand madaniyat markazida bosh mutaxassisi sifatida faoliyat yuritdi. U Buxoro, Dushanbe hamda Toshkent shaharlariga borib, ilmiy faoliyat bilan shugʻullangan. 
Shavkat Shukurov 2009-yil Oʻzbekiston Respublikasi tarkibidagi Samarqand viloyatida vafot etgan.

Ilmiy faoliyati
---------------

Shavkat Shukurov allomalarning va adabiyot sohasidagi insonlarning hayoti va ijodiga oid maʼlumotlarni oʻrganib chiqqan. Soʻng, uhsbu shaxslarning aksariyat asarlarini tojik tiliga tarjima qilgan:

* Alisher Navoiy
* Rudakiy
* Bedil
* Nizomiy Ganjaviy
* Abdurahmon Jomiy
* Xoʻja Ahror Valiy
* Shavkat Buxoriy
* Umar Xayyom
* Fuzuliy
* Ahmad Donish
* Mahmud Qoshgʻariy
* Sadriddin Ayniy
* Jaloliddin Rumiy

Bundan tashqari „Hind xalqlarining urf–odatlari, qadriyatlarining hayot tarzida oʻrni", „Bedil sheʼriyatining oʻziga xosligi", „Bedil va Umar Xayyomning sheʼriyatidagi oʻxshashliklar" hamda „Ahmad Donishning donishmandligi" mavzularida dissertatsiyalarni himoya qilgan. Shavkat Shukurovning ilmiy ishlari, asosan Bedil bilan bogʻliq edi. Barcha shaxslardan ham koʻra, Bedilning ijodiyoti va hayoti haqida koʻp izlanishlar olib bordi. Bedilning sheʼriy uslubidan ilhomlangan holda, „Dunyo posbonlari" nomli kitobi nashr etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шавкат Шукуров рӯзноманигор". Qaraldi: ovozitojik.tg.
2. ↑  „ЗАБОН АСТ ТОРУ ПУДИ МАЪНАВИЯТ". Qaraldi: 15-sentabr 2023-yil.
**Trofim Mixaylovich Borisov** (1882-yil, Atirau, Ural viloyati, Rossiya imperiyasi — 1941-yil 15-sentyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — rus sovet yozuvchisi , Uzoq Sharq tabiati haqida yozgan.

Biografiya
----------

Baliqchi oilasida tug‘ilgan, rus-yapon urushida askar bo‘lgan va asirga olingan. 1906-yil yanvar oyida asirlikdan qaytgach, otasi bilan Aleevka qishlog'ida (Keyp-Pronge) ikra zavodiga ishchi bo'lib ishladi. Inqilobdan keyin Dalriba trestining raisi bo'ldi (1922), baliqchilik sanoati muassasalarida bir qator kichik lavozimlarda ishladi, 1930-yildan Uzoq Sharq universitetida ishladi. 1935-yildan Uzoq Sharq ilmiy-tadqiqot institutida ilmiy xodim bo'ldi. V.K. Arsenyev bilan do'st edi, u Arsenyev katta baliqchilik inspektori bo'lib ishlagan paytida uning bevosita boshlig'i edi. 1939-yilda universitetning Tomskga koʻchirilishi munosabati bilan u yerga, soʻngra Toshkentga koʻchib oʻtadi. Saraton kasalligidan vafot etgan.

Baliqchilik bo'yicha qo'llanmalardan tashqari, Borisov badiiy va hujjatli asrlar ham yozgan. Borisov Arsenyev bilan baham ko'rgan narsa uning Uzoq Sharq tabiatiga bo'lgan muhabbati va ko'rgan va boshidan kechirganlarini ajoyib rus tilida tasvirlash qobiliyatidir. 1928-yilda Borisovning "Kichik daryoning siri" hikoyasi Maksim Gorkiyning e'tiborini tortdi. Borisov hayotining so'nggi yillarida Amur va Kamchatkaga bag'ishlangan ko'plab kitoblarini yozgan.

 Trofim Borisov (o'rtada) yosh Primorye yozuvchi va shoirlari orasida, 1930-yillar

Manbalar
--------

1. ↑  „29 июля родились…. Комментарии : LiveInternet — Российский Сервис Онлайн-Дневников". 2013-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 20-iyul.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Trofim Borisov*** haqida turkum mavjud |
Koordinatalari: 35°42′3.3983999999992″N 52°3′1.7892000000001″E﻿ / ﻿35.700943999999999789°N 52.050497000000000014°E﻿ / 35.700943999999999789; 52.050497000000000014GO

**Islom Azad universiteti, Damavand filiali** (forscha: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند, *Dāneshgāh-e Azad-e Eslāmi, Vāhed-e Damavand*, Azad Damav universiteti va Azad islom universiteti nomi bilan ham tanilgan) Erondagi Islom Azad universiteti tizimining bir qismi. U 2002-yilda ikkita asosiy sohaga ega bo'lgan holda tashkil etilgan. Hozirgi kunda ushbu filialda 54 ta yo'nalish - mutaxassisliklar va bakalavr, magistr va Ph.D. yo'nalishlarida 12 000 dan ortiq talabalar Tahsil olmoqda. Muassasa Tehronning sharqida joylashgan bo'lib, u mamlakatdagi texnik va muhandislik bo'limlarining bir qismidir.

Akademiyalar
------------

 

* Electronic engineering
* Power engineering
* Industrial engineering (System Analysis & Techniques)
* Mechanical engineering
* Civil engineering
* Computer engineering
* Agricultural engineering
* Geotechnical engineering
* Architecture
* Information Technology
* Geology
* Environmental Engineering
* Accountancy
* Law
* Management
* Journalism
* Public relations
* Pedagogy
* English Language

Yana qarang
-----------

Azad universiteti

Havolalar
---------

* rasmiy veb-sayt (www.damavandiau.ac.ir)

* 4icu sahifasi

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 4912 6296
* LCCN: n2012220520
* VIAF: 232669339
* en:WorldCat Identities: lccn-n2012220520

 |
**Uzatma** (mashinalarda) — aylanma harakatni uzluksiz uzatish uchun moʻljallangan mexanizm. Turli mashinalarning yuritmalarida U. yordamida tezlik oshiriladi yoki pasaytiriladi; tezlik pogʻonali yoki pogʻonasiz tarzda rostlab turiladi; bitta dvigateldan bir necha mexanizm harakatga keltiriladi va h.k. Asosiy koʻrsatkichlari: uzatish momenti, burchak tezligi, uzatish soni, uzatish nisbati, foydali ish koeffitsiyenta (f.i.k.). U.ning mexanik, gidravlik va elektr turlari bor. Mexanik U. detallarning ilashish (yoki tishlashish) xossasiga (mas, tishli U. zanjirli U. chervyakli U.) hamda ishqalanish xossasiga (mas, tasmali U. friksion U.) asoslangan. Bunday U.lar stanoklar, avtomobillar, traktorlarning tezliklar qutilari va variatorlarida qoʻllanadi. Gidravlik va elektr U.lar katta quvvatlarni uzatishga imkon beradi. Ular mashinasozlikning turli sohalarida, ayniqsa, ogʻir transport mashinalarining yuritmalarida qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valentin Olegovich Bogdanov** (1979-yil 14-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik jurnalist, Rossiya-1 telekanali muxbiri. 2000-yillarda u *Yamal* davlat teleradiokompaniyasida muxbir sifatida ish boshlagan, 2010- yillarning boshidan Rossiya davlat teleradiokompaniyasining AQShdagi muxbiri va 2021-yil mart oyidan boshlab Valentin Bogdanov bilan *Goodbye, Amerika* dasturini olib boradi.

Hayoti
------

Valentin Bogdanov 1979-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan.

Otasi – Oleg Bogdanov, juda mashhur sovet zoologi va gerpetologi, Oʻrta Osiyodagi birinchi ilon pitomnigining yaratuvchisi. Bolaligidan u sayohat qilishni yaxshi koʻrgan va Bogdanov butun bolaligini otasi bilan birga ekspeditsiyalarda oʻtkazgan.

Oʻrta maʼlumotni Toshkent maktablaridan birida, shuningdek, Fransiyadagi Laragne-Monteyl kommunasida joylashgan Les Hauts de Plaine kollejida olgan. Fransuz va ingliz tilini oʻrgangan.

Maktabni tugatgach, Toshkent Davlat universitetining filologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. Birinchi kursdan keyin u Moskvaga koʻchib oʻtgan va u yerda xuddi shu yoʻnalish boʻyicha Moskva davlat universitetida oʻqishni davom ettirgan.

Universitet diplomini olgandan soʻng, u koʻplab sohalarda faoliyat olib borgan. Maktab oʻqituvchisi sifatida fransuz tilidan dars bergan, bir muncha vaqt kino sanoatida ishlagan, radioning tijorat boʻlimida ishlagan va marketing bilan shugʻullangan.

U televideniyeda ishlash boʻyicha birinchi tajribasini 2005-yil mart oyida Yamal teleradiokompaniyasining Salekharddagi filialida amaliyot oʻtash paytida olgan.

2006-yilda u DIP Vesti kompaniyasiga ishga kirgan. Dastlab u Moskvada ishlagan, 2008-yil sentyabrdan esa Ukrainaning Kiyev shahridagi teleradiokompaniyalarining birida muxbiri lavozimida ishlagan. 2013-yildan beri Rossiya telekanallarining AQShdagi muxbiri sifatida ish boshlagan. Federal telekanallar va radiostantsiyalarda uning muallifligi muntazam ravishda Qoʻshma Shtatlarning tashqi va ichki siyosati haqidagi reportajlarni olib boradi va u Amerikaga shu yoʻnalish boʻyicha mutaxassis sifatida efirga taklif qilingan.

2021-yil mart oyidan boshlab u Rossiya 24 telekanalida Valentin Bogdanov bilan Amerika dasturi, shuningdek, Vesti FM radiosidagi *Trumposkop* va *Shtatniy korrespondent* dasturlari boshlovchisi sifatida ishlab kelmoqda. U 2022-yil yanvar oyidan boshlab u yakshanba kunlari *Soloviev LIVE* YouTube kanalida, shuningdek, Vesti FM radiostansiyasida efirga uzatiladigan *Goodbye, America* haftalik dasturining boshlovchisi sifatida ham ishlab kelmoqda.

Uylangan, xotini ham jurnalist. Bir qizi va bir oʻgʻli bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Валентин Богданов". *RT*. 2023-yil 1-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 1-aprel.
2. ↑  „Валентин Богданов, журналист-международник" (ru-RU). 2021-yil 13-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 13-avgust.
3. ↑  „Валентин Богданов".
4. ↑  „Валентин Богданов — Вести Фм". Qaraldi: 20-oktyabr 2023-yil.
**Oritiyasimon lola** (lotincha: *Tulipa orithyioides*) — loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub, bir urugʻpallali, koʻp yillik, piyozchali oʻsimlik. Birinchi marta 1935—yilda rus botanigi Aleksey Ivanovich Vvedenskiy tomonidan tasvirlangan. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga yoʻqolish arafasida turgan, endemik oʻsimlik sifatida kiritilgan. Surxondaryo viloyati To‘polondaryo havzasida tarqalgan.

Tavsifi
-------

Balandligi 7—12 sm ga yetadigan koʻp yillik, piyozchali oʻsimlik. Yetarlicha yorugʻlik boʻlganda yaxshi oʻsadi. Piyozchasi maxsus vegetativ koʻpayish organi, tuxumsimon shaklda diametri 1,5 sm, tashqi qobigʻi qogʻozsimon, rangi kulrang-qoʻngʻir, ichki tomoni toʻrsimon, momiq tuk bilan qoplangan. Barglari 2 dona, butun, bir-biriga yaqin joylashgan, shakli egri-bugri. Gullari ikki jinsli, yakka joylashgan, gultojibarglari oq rangda, tubida sariq dogʻi bor. Changchi iplari sariq, ostki qismi uzun kipriksimon tuk bilan qoplangan. Changdonlari och binafsha rangda. May iyun oylarida gullab mevasi iyul-avgustda yetiladi. Gullaganda xushboʻy hid chiqaradi. Mevasi — jigarrang yoki yashil rangdagi, uch boʻlakli koʻsak meva. Urug‘idan va piyozchasidan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
-----------------------------

Tabiatda yakka—yakka holatda tarqalgan. Surxondaryo viloyati, Hisor tizmasi, To‘polondaryo havzalardi uchraydi. Dengiz sathidan 2500-3000 m balandlikdagi tosh—shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Gullarining uzib olinishi va chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida soni kamayib ketgan. 1980—yilda lola tuplarini topish uchun uyushtirilgan tadqiqot ishlari ijobiy natija bermagan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bogʻida 1975—yildan buyon ekib oʻstirilmoqda. Tabiatda yovvoyi holatda saqlanib qolgan turlari nazorat ostiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Тюльпан оритиевидный — Tulipa orithyioides — Описание таксона — Плантариум". 2015-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 1-may.
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
**Vasiliy Aleksandrovich Krasnokutskiy** (baʼzi manbalarda otasining ismi **Andreyevich**, 1873-1948) – rus va sovet huquqshunosi, fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessi boʻyicha mutaxassis, professor.

Hayoti
------

Vasiliy Krasnokutskiy 1873-yilda Xerson viloyati, Znamianka stansiyasida tugʻilgan. 1896-yilda Moskva universitetining yuridik fakultetini tamomlagan. 1907-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessual kafedrasi privat-dotsenti (1905—1911), savdo huquqi va savdo sudlari kafedrasi privat-dotsenti (1911—1916), Moskva fuqarolik huquqi kafedrasi professori (1917-1919). Universitetda u Rim huquqi, fuqarolik huquqi, fuqarolik protsessual huquqi, qonun loyihasi huquqi, tijorat huquqi, xalqaro xususiy huquq, bankrotlik toʻgʻrisidagi ish yuritish va lotin tilidan dars bergan. U oʻqituvchisi va doʻsti G.F.Shershenevichning „Rossiya fuqarolik huquqi darsligi" va „Tijorat huquqi darsligi"ni A. S. Yashchenko va B. I. Syromyatnikov Leon Dugining „Konstitutsiyaviy huquq" asarini rus tiliga tarjima qilgan. Nemis savdo kodeksining rus tiliga tarjimasi muharriri.

Moskva davlat universitetining yuridik fakulteti tugatilgandan soʻng, Krasnokutskiy Adliya xalq komissarligining xodimi boʻldi. U 1922-yilda RSFSR Fuqarolik kodeksining birinchi loyihasi ustida ishlagan komissiyani boshqargan. RSFSR Fuqarolik protsessual kodeksi, veksellar toʻgʻrisidagi nizom, patentlar toʻgʻrisidagi nizom loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyalar ishida ishtirok etdi.

1925-yildan Oʻrta Osiyo universiteti professori, 1928—1929-yillarda Iqtisodiyot fakulteti dekani boʻlgan.

Rim huquqi boʻyicha klassik darslikni (hammuallifi I.B.Novitskiy va I.S.Pereterskiy) 1948-yilda nashr etilgan .

Manbalar
--------

1. 1 2  *Профессора Московского университета, 1755—2004. Биографический словарь*.
2. ↑  „Кафедра гражданского процесса юридического факультета Московского государственного университета имени М.В. Ломоносова".  Фонд знаний «Ломоносов». 2015-yil 22-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
3. ↑  „История кафедры коммерческого права".  Юридический факультет МГУ. 2015-yil 23-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
4. ↑  **Шершеневич Г. Ф.* Учебник русского гражданского права*.
5. ↑  *Преемственность в праве*.
**Vasiliy Petrovich Manshin** (1924-yil 8-avgust, Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi – 1945-yil 18-aprel, Germaniya) – 15-gvardiyaning 43-gvardiya artilleriya polkining akkumulyator otishma ekipaji komandiri, qoʻriqchi serjanti mayor. Shuhrat ordeni (SSSR).

Biografiyasi
------------

1924-yil 8-avgustda Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Belebeevskiy kantonining Shkapovo qishlogʻida tugʻilgan. U kolxozda ishlagan.

1942-yil avgust oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. 1943-yil martdan Ulugʻ Vatan urushi janglarida. 1944-yildan VKP(b) aʼzosi. U 15-gvardiya miltiq diviziyasining 43-gvardiya artilleriya polkida avval telefonchi, keyin ekipaj komandiri lavozimlarida jang qilgan.

1944-yil 2-fevralda Dnepropetrovsk viloyatining Krivoy Rog shahri shimoli-sharqidagi janglarda Qizil Armiya akkumulyatori telefon operatori Manshin telefon liniyasining 7 ta uzilishini, 3-fevralda esa 15 ta uzilishni bartaraf etdi. U yaralangan, ammo oʻz vazifalarini bajarishda davom etgan.

1944-yil 15-fevraldagi buyrugʻi bilan Qizil Armiya askari Vasiliy Petrovich Manshin 3-darajali Shuhrat ordeni bilan taqdirlandi.

1945-yil 12-yanvarda Busko-Zdroj shahrining sharqida mudofaani buzib oʻtayotgan. 13–17-yanvardagi janglarda u 2 ta pulemyot va dushmanning bir otryadidan ortiq piyoda askarlarini yoʻq qildi. 1945-yil 3-fevraldagi buyrugʻi bilan gvardiya serjanti Vasiliy Petrovich Manshin 2-darajali Shuhrat ordeni bilan taqdirlandi.

1945-yil 17-martda Grotkov shahrining gʻarbiy qismidagi jangda Manshin ekipaji 3 ta pulemyotni, 15 tagacha dushmanni oʻldirdi va minomyot batareyasining oʻrini bosdi. 19-mart kuni dushmanning qarshi hujumini qaytarishda u 2 ta oʻziyurar qurolni, 2 ta zenit qurolini va koʻplab dushman askarlarini yoʻq qildi. Ushbu janglar uchun u Shuhrat ordeni bilan taqdirlangan.

17-aprel kuni jangda ogʻir yaralanib, ertasi kuni kasalxonada vafot etgan. U Trebendorf qishlogʻida dafn etilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1946-yil 15-maydagi farmoni bilan gvardiyaning jasorati, jasorati va qahramonligi uchun serjant mayor Vasiliy Petrovich Manshin 1-darajali Shuhrat ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Nine, Respublika Bashkortostan.
2. ↑  Andoza:Подвиг Народа
3. ↑  Andoza:Подвиг Народа

Adabiyotlar
-----------

* Kavaleri ordena Slavi tryox stepeney: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii D. S. Suxorukov. – M.: Voenizdat, 2000. – 703 s. – 10 000 ekz. – ISBN 5-203-01883-9.

Havolalar
---------

* Vasiliy Petrovich Manshin.
* Polnie kavaleri ordena Slavi: kratkiy biograficheskiy slovar. Na sayte MO RF.
**Vasiliy Nikolayevich Ternovskiy** (7-avgust 1888-yil, Toshkent, Turkiston oʻlkasi – 15-sentyabr 1976-yil, Moskva) – sovet anatomi, tibbiyot tarixchisi, SSSR tibbiyot fanlari akademiyasi akademigi (1944).

Biografiyasi
------------

Vasiliy Nikolayevich 1888-yil 7-avgustda (ayrim manbalarda 19-avgust) Toshkent shahrida tanobchi oilasida tavallud topgan. U 1907-yilda Toshkent gimnaziyasini tamomlagan.

1912-yilda Moskva universitetining fizika-matematika fakultetini tugatgan. 1915-yilda Moskva universiteti tibbiyot fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan.

Ternovskiy birinchi jahon urushi qatnashchisi. U Gʻarbiy frontda Qizil Xoch jarrohlik otryadida shifokor boʻlib xizmat qilgan.

Vasiliy 1920–1924-yillar oraligʻida Moskva davlat universitetining anatomiya kafedrasida ishlagan va 1922-yilda „Vegetativ asab tizimining anatomiyasi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1924-yildan 1944-yilgacha Qozon davlat tibbiyot institutining anatomiya kafedrasida mudir lavazimida faoliyat olib borgan.

Vrach Ternovskiy 1944–1959-yillarda 2-MMI inson anatomiyasi kafedrasida mudir boʻlib, 1945–1950-yillar oraligʻida SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Normal va patologik morfologiya instituti anatomiya kafedrasida mudir boʻlib ishlagan.

Vasiliy Nikolayevich SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligi Ilmiy kengashi, Butunittifoq anatomistlar, gistologlar va embriologlar jamiyati, Butunittifoq tibbiyot tarixchilari jamiyati va Xalqaro tibbiyot tarixi akademiyasining aʼzosi boʻlgan. Bundan tashqari Shvetsiya tarixiy jamiyati, Rim akademiyasi, Butun bolgar tibbiyot tarixchilari jamiyati hamda Moskva tarix va tibbiyot jamiyati aʼzosi boʻlgan.

Vasiliy Andreas Vezaliyning yetti kitobdan iborat „O Stroyenii chelovecheskogo telo" asarining tarjimoni (S. P. Shestakov bilan birga) sifatida tanilgan. U Ibn Sinoning olti jildlik „Tib qonunlari" kitobi va Selsning „Traktata o meditsine" kitobining mas’ul muharriri boʻlgan. Y. F. Shults bilan birgalikda Arnoldus de Villanova tomonidan yozilgan „Salernskiy kodeks zdorovya" asarini nashr etgan.

Ternovskiy Vvedenskoye qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------




1. ↑  „Терновский Василий Николаевич". Qaraldi: 2023-yil 8-noyabr.
2. ↑  „Профессор Василий Николаевич Терновский". Qaraldi: 2023-yil 8-noyabr.
Karina Cyfka
**Karina Cyfka** (qizlik familyasi: **Szczepkowska**; 1987-yil 28-oktyabrda tugʻilgan) — polshalik shaxmatchi. FIDE yosh shaxmatchiga 2010-yil yanvar oyida ayol grossmeyster va 2016-yil sentyabr oyida xalqaro usta shaxmatchi unvonlarini berdi.

Faoliyati
---------

Karina Cyfka shuningdek, Karina Szczepkowska-Horowska nomi bilan ham tanilgan. U 2003-yilda u 16 yoshgacha bo‘lgan qizlar toifasida shaxmat bo‘yicha o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionatida rossiyalik Polina Malysheva bilan tenglashib, tay-breykda kumush medalni qo‘lga kiritdi. Cyfka Polsha oʻsmirlar chempionatida koʻp karra sovrindor boʻlgan va 2020-yilda Polsha ayollar chempionatida gʻolib chiqqan.

U Polsha terma jamoasi safida ayollar shaxmat olimpiadasida, shaxmat bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi jamoaviy jahon chempionatida va ayollar o‘rtasidagi shaxmat bo‘yicha Yevropa jamoaviy chempionatida faol ishtirok etgan. Keyinchalik esa, 2016-yilda Cyfka Ozarbayjonning Boku shaxrida boʻlib oʻtgan 42-shaxmat Olimpiadasida ayollar bahsida ikkita kumush medalni qoʻlga kiritdi, bu esa uning yuqori natijalaridan biri edi. Ushbu musobaqada Polsha ikkinchi oʻrinni egalladi va u uchinchi stolda kumush medalni qoʻlga kiritdi. Koʻplab shu kabi oʻyinlarda Karina katta jasorat koʻrsatib, oʻz terma jamosiga yuqori oʻrinlarni olib keldi. U shaxsiy hayoti haqida juda kam gapiradi, lekin u doim yaqinlari bilan vaqt oʻtkazishni yaxshi koʻradi. Shaxmat shaxsiy hayotining ajralmas bir boʻlagiga aylangani uchun kundalik faoliyatida shaxmat bilan hobbisi kabi mashgʻulot qiladi. Bu esa unga katta zavq beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „FIDE Titles Awarded at the Bursa Presidential Board 1/2010". *FIDE* (8-yanvar 2010-yil). Qaraldi: 14-aprel 2019-yil.
2. ↑  „List of titles approved by General Assembly in Baku, Azerbaijan". *FIDE* (20-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 14-aprel 2019-yil.
3. ↑  „Final Standings – Girls Under 16". *World Youth Championships 2003*.  chess.gr. 14-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-aprel 2019-yil.
4. ↑  *Besenthal.* „Karina Cyfka is Polish Women's Champion!".  ChessBase (13-avgust 2020-yil). Qaraldi: 3-noyabr 2020-yil.
5. ↑  „World Women's Team Championship in Ningbo".  ChessBase (18-sentabr 2009-yil). Qaraldi: 2-noyabr 2011-yil.
6. ↑  „USA and China take gold in Baku Chess Olympiad".  Chessdom (13-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 16-aprel 2019-yil.
Irina Bulmaga**Irina Bulmaga** (1993-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — ruminiyalik shaxmatchi. U 2012-yilda FIDE ayol grossmeyster (WGM) va 2013-yilda xalqaro usta (IM) unvonlarini olgan.

Faoliyati
---------

2001—2009-yillarda, u turli yosh toifalarida shaxmat boʻyicha qizlar oʻrtasida Moldova chempionatida gʻolib boʻlgan. U 2005, 2006, 2007-yillarda maktablar o‘rtasida o‘tkazilgan shaxmat bo‘yicha jahon chempionatida sovrinli o‘rinlarni qo‘lga kiritgan. 2007\2008-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar Moldova chempionatida gʻolib chiqdi. 2009-yildan beri, u Ruminiya sharafini himoya qiladi. 2010-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha Ruminiya chempionatida gʻolib chiqdi. 2014-yilda u Brailada boʻlib oʻtgan „Mariya Albulet Memorial" ayollar oʻrtasidagi yillik xalqaro turnirning 7-nashrida gʻolib chiqdi. 2019-yilda u Riga texnik universiteti ochiq tanlovida eng yaxshi ayollar shaxmatchisi bo‘ldi.

U Ruminiyani beshta shaxmat olimpiadalarida (2008, 2010, 2012, 2014, 2016-yillar) himoya qilgan, 2014-yilda bronza medalini qo‘lga kiritgan, shuningdek, uchta jamoalar o‘rtasidagi shaxmat bo‘yicha Yevropa chempionatida (2011—2015) g‘olib chiqqan va Ruminiya ayollar terma jamosini olgʻa boshlagan. Shuningdek, u Ruminiyani 2013-yilgi ayollar jamoalari oʻrtasidagi jahon chempionatida himoya qilgan. Irina shaxmatni shaxsiy hayoti bilan muvozanatlashga harakat qildi. U uchun shaxmat sevimli mashgʻulotga aylangan, shaxmatni hobbisidek oʻynaydi va u uchun shaxmat hayotining ajralmas boʻlagidir. Uning singlisi Elena Bulmaga ham shaxmat oʻyinchilardan biridir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Romanian Chess Federation (2009 archive)". 11-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2022-yil.
2. ↑  Radio România
3. ↑  Title Applications (WGM): Bulmaga, Irina
4. ↑  „List of titles approved by the 83rd FIDE Congress (1-9 September 2012)". *FIDE.com* (17-sentabr 2012-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2022-yil.
5. ↑  Title Applications (IM): Bulmaga, Irina
6. ↑  IM Irina Bulmaga convincing in Braila
7. ↑  „Chess-Results Server Chess-results.com - Riga Technical University Open 2019 - Tournament A". *chess-results.com*.
8. ↑  Elena Bulmaga @ratings.fide.com

Havolalar
---------

* *Nicula.* „Interviu cu Maestra Internaţională Irina Bulmaga" (ro).  Romanian Chess Federation (aprel 2010). 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyul 2021-yil.
**Viktor Nikolayevich Jukov** (14-sentyabr 1928-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – iyul 1988-yil) – yozuvchi va shoir, shuningdek, isteʼdodli oʻymakor rassom, siluet miniatyura sanʼati anʼanalarining davomchilaridan biri.

Hayoti
------

Viktor Nikolayevich Jukov 14-sentyabr 1928-yil Toshkent shahri OʻzSSRda tavallud topgan. 1950-yilda Moskva davlat universitetini va M. V. Lomonosov nomidagi MDUning iqtisod fakulteti aspiranturasini tamomlagan. Uzoq yillar Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutida ishlagan. Viktorning eng katta sevimli mashgʻulotlari alpinizm va siluetlarni kesish edi. U ushbu noyob janrdagi 2000 dan ortiq asar yaratdi. Uning togʻlarga atalgan „Obyasneniye v lyubvi", „Istina poznayotsya v gorax", „Proshanie" kabi asarlari bor. Jukov qora va oq oʻyinning haqiqiy faylasufi edi. Bu uning satirik asarlarida yaqqol namoyon boʻldi, masalan, „Kosmicheskiye shtampi", „Zemlya so storoni", „Iz jizni kiberov" va boshqalar. U Bidstrup Xerluf va Jan Effel singari, oʻz asarlarini sarlavha va izohlar bilan birga olib bordi. Matn shunchaki rasmni tushuntiribgina qolmay, balki syujetni kutilmagan, baʼzan yashirin tomondan ajratib koʻrsatishi kerak.

Koʻrgazmalari
-------------

Rassomning hayoti davomida 1968-yilda Moskvada, Chet el adabiyoti davlat kutubxonasida faqat bitta shaxsiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. U Butunittifoq koʻrgazmalarida (Chelyabinsk, Xarkov, Vilnyus) qatnashdi. Rassomning oʻlimidan soʻng, „Dikost" siluet tsiklining albomi nashr etildi (2001).

Adabiyot
--------

Viktor Jukov 1958-yilda Sergey Jitomirskiy bilan uchrashgan va u bilan „Bud proklyata, Atlantida!" Ilmiy-fantastik romanini yaratgan. 1964–1969-yillarda yozilgan roman faqat Jukov vafotidan keyin 1992-yilda nashr etilgan (Molodaya gvardiya nashriyoti).

Manbalar
--------

1. ↑  „Виктор Николаевич Жуков". Qaraldi: 2023-yil 26-noyabr.
2. ↑  „Житомирский Онуфрий Константинович Сост. задачников по геометрии ( 22/36 )". *nlr.ru*. Qaraldi: 2023-yil 26-noyabr.
**Viktor Petrovich Kalmikov** (1908-yil 18-noyabr, Toshkent – 1981-yil 7-mart) sovet meʼmori. Havodagi shahar „Saturniy" loyihasi muallifi. RSFSR Xalq Komissarlari Kengashi huzuridagi Kinematografiya boshqarmasi meʼmori hamda SSSRda kinoteatrlarni loyihalash va qurish boʻyicha bosh mutaxassis.

Biografiyasi
------------

Kalmikov 1908-yil 18-noyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Viktor Kalmikov 1930-yil Moskva Oliy Sanʼat va Texnika Institutini tugatgan.

 Moskva, Kolomenskoye qishlogʻining kinoklubi, M. Iofana qoʻl ostida B. P. Kalmikovning loyihasi.Viktor Petrovich 20–30-yillardagi sovet romantizmining koʻzga koʻringan vakili edi. U shahar arxitektorlari uyushmasi ARU aʼzosi boʻlgan.

Kalmikov havodagi kelajak shahri loyihasining muallifi („Saturniy" loyihasi, 1930-yil). U butun dunyo boʻylab havoga koʻtarilgan va ekvator boʻylab Yer tezligida aylanadigan halqa shahar yaratishni taklif qilgan.

Keyinchalik RSFSR Xalq Komissarlari Kengashi qoshidagi Kinematografiya boshqarmasida meʼmor boʻlib ishlagan. Bundan tashqari SSSRda kinoteatrlarni loyihalash va qurish boʻyicha bosh mutaxassis boʻlgan. SSSRning turli shaharlarida 1935-yildan 1940-yilgacha qurilgan 60 ta kinoteatrdan 50 tasi Viktor Petrovich Kalmikov loyihasi boʻyicha qurilgan.

1941-yilda Kalmikovning „Arxitektura i proyektirovaniye kinoteatrov" nazariy asari nashr etildi.

Meʼmor 1981-yil 7-martda vafot etgan.

Mashhur loyihalari
------------------

Viktor 1931-yil Kashirada Rodina kinoteatrini loyihalashtirgan.

1935-yil Derbentda ham „Rodina" kinoteatriga boshchilik qilgan, ammo keyinchalik teatr buzib tashlangan.

Viktor 1935–1955-yillarda Saratovda, 1936-yil Nalchikda „Pobeda" kinoteatrini hamda 1937-yil Taganrogda „Oktyabr" kinoteatri loyihasini chizgan.

Meʼmor Kalmikov 1937-yilda Oryolda „Rodina" kinoteatri va 1937-yilda Tverda „Zvezda" kinoteatri layihasini yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Архитекторы Приенисейской Сибири. Конец XIX — начало XXI века. Иллюстрированный биографический словарь. 540 имен*, 2004.
2. ↑  „Калмыков Виктор Петрович (1908–1981)". Qaraldi: 2023-yil 30-noyabr.
3. 1 2 3 4  *Xan-Magomedov S. O.* Viktor Kalmikov. – M.ː RIP-xolding, 2011. – 160 s. – ISBN 978-5-91566-029-7.
4. ↑  *Kalmikov V. P.* Arxitektura i proektirovanie kinoteatrov. – M.ː Izd. Akademii arxitekturi SSSR, 1941. – 116 s.
5. ↑  „КАЛМЫКОВ Виктор Петрович". Qaraldi: 2023-yil 30-noyabr.
**Shihobuddin Muhammad an-Nisoviy**, Anushteginiylar Xorazmshoxlar sulolasining XIII asrda yashagan tarixchisi.

Muarrixning to‘liq ismi Shihobuddin ibn Ahmad ibn Ali Muhammad an-Nisoviydir. Tarixchining otasi Xorazmshohlaming e’tiborli amirlaridan biri boʻlgan. Niso viloyatiga qarashli Xurandiz qal’asining hokimi edi. Shihobuddin ibn Ahmad ibn Ali Muhammad an-Nisoviy 1224-yilga qadar Niso viloyatining hokimi Nusratuddir Hamzaning noibi boʻlib xizmat qilgan. 

Nashjuvon (Nisoning katta qishloqlaridan) hamda al-Halqa (Juijon qishloqlaridan) da moʻgʻullar bilan boʻlgan janglarda shaxsan ishtirok etgan. 1224-yili Sulton Jaloluddin Menkburnining (1220—1231) xizmatiga kiradi va uning kotibi lavozimiga tayinlanadi. Shihobuddin Muhammad Nisoviy bu lavozimda 1231-yilgacha, ya’ni sultonning oʻlimiga qadar xizmat qiladi. Keyin u Mayofarikin (Diyorbakr viloyatida) hokimi Ayyubiy al-Malik al-Muzaffar Gʻoziyning (1220—1224) xizmatiga kiradi. Biroq, oradan ko'p vaqt oʻtmay qamalib qoladi. Qamoqdan ozod etilgach, Ildegiziylar (1227—1235) huzurida, soʻngra 1238-yili Xarron (Eron Ozarbayjoni) qal’asiga hokim etib tayinlanadi. Oxiri Xalab (Suriya) sultoni al-Malik an-Nosir Salohiddin Yusuf ibn al-Azizning xizmatiga kiradi va umrining oxirigacha Xalabda istiqomat qiladi.

Shihobuddin Muhammad an-Nisoviy Oʻrta Osiyo, Kavkaz, Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarining moʻgʻul istilosi davridagi (1220—1231) ijtimoiy-siyosiy ahvolidan bahs yurituvchi "Sirot us-sulton Jaloluddin Menkburni" nomli qimmatli kitob fors tilida yozib qoldirgan. Asar 1241-yilda Xalabda yozib tugallangan boʻlib, u memuar — xotira-yodnoma tarzida yozilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
**Vitaliy Alekseyevich Chernikov** 1959-yil 9-sentyabrda Oʻzbekiston SSR, Toshkent shahrida tavallud topgan. Oilasi 1966-yilda Toshkentdagi zilziladan keyin Kaluga shahriga koʻchib kelgan. Chernikov Rossiya davlat, munitsipal va jamoat arbobi. 1990-yildan 1991-yilgacha Kaluga shahar xalq deputatlari kengashining birinchi demokratik yoʻl bilan saylangan raisi. 1991-yil avgustdagi toʻntarishdan soʻng, 1991-yil dekabrda Rossiya Prezidentining farmoni bilan Kaluga shahri maʼmuriyati rahbari etib tayinlangan.

Vitaliy 1980–1986-yillar oraligʻida Moskva arxitektura institutida tahsil olgan. 2004-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Shimoli-Gʻarbiy Davlat boshqaruvi akademiyasida (Sankt-Peterburg) „Mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish sohasidagi tizimli siyosiy va ijtimoiy ziddiyatlar" mavzusida siyosatshunoslik fanlari nomzodi ilmiy darajasini himoya qilgan.

Karyera bosqichlari
-------------------

Chernikov 1988–1989-yillarda „Raduga" ijodiy yoshlar uyushmasi direktori, 1989–1990-yillarda Leninskiy tumani bosh meʼmori hamda 1990–1992-yillarda Kaluga shahar kengashi raisi boʻlib ishlagan. 1991—1994-yillarda Kalugada mer, 1994–1996-yillarda Kaluga viloyati Qonunchilik Assambleyasi deputati, Qonunchilik qoʻmitasi raisining oʻrinbosari hamda 1996-yil Kaluga viloyati gubernatori maʼmuriyati boshligʻi lavozimida xizmat qilgan. Mayor Vitaliy 1999–2001-yillar oraligʻida Rossiya Federatsiyasi munitsipalitetlari kongressining qonunchilik va meʼyoriy-huquqiy hujjatlar boʻlimi boshligʻi bo'lib ishlagan. Bundan tashqari Kongress kotibining oʻrinbosari, Rossiya shaharlari ittifoqi direktori lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Vitaliy Fyodorovich 2013-yilda Kaluga shahar dumasiga saylovlarda muvaffaqiyatsizlikka uchragan.

Siyosatshunos, Yevropa Xartiyasini monitoring qilish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.

Chernikov 10-sinflar uchun „Byujetnaya gramotnost" darsligi muallifi.

Oilali, ikki nafar farzandi bor. Vitaliy sheʼriy parodiyalar yozadi va xokkeyni yaxshi koʻradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Победить кудесника. Зачем оппозиция борется с «самым эффективным губернатором». Репортаж Ильи Азара из Калужской области
2. ↑  Черников Виталий Алексеевич[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  Несистемная оппозиция: краткие наблюдения от «похода в регионы»
4. ↑  «Лихие 90-е» — это страшилки
5. ↑  Калужанин обучит школьников бюджетной грамотности
**Jinan katta janubiy masjidi** (simplified Chinese: 济南清真南大寺; traditional Chinese: 濟南清真南大寺; pinyin: *Jìnán Qīngzhēn Nándàsì*) – Xitoyning Shandun viloyati Jinan shahridagi eng qadimiy masjid. Yuan sulolasi davrida (1295-yilda) tashkil topgan. Hozirgi binolarning aksariyati Min sulolasi davrida (1436- va 1492-yillarda) qurilgan.

Tarixi
------

Afsonaga koʻra, katta janubiy masjid Tan sulolasi davrida tashkil etilgan, ammo buni tasdiqlovchi maʼlumotlar yoʻq. Yozma maʼlumotlarga koʻra, masjidning hozirgi joyida barpo etilgani 1295-yilga, Temur xoqon (Yuan imperatori Chengzong) hukmronligining birinchi yiliga toʻgʻri keladi.

Zamonaviy inshootlarning qurilishi 1420–1430-yillarda boshlangan. Xunji imperatori hukmronligining beshinchi yili, 1492-yilda sezilarli kengayishlar amalga oshirildi. Min sulolasi imperatorlari Imperator Jiajing (1521–1567) va Vanli (1572–1620), Tszyaning (1796–1820), Daoguang (1820–1850) va Tongji (1875–1818) va Qing sulolasining imperatorlari, shuningdek, respublikaning ilk davrida davrida qayd etilgan boshqa taʼmirlash ishlari olib borildi.

Madaniy inqilob davrida masjid jiddiy zarar koʻrgan, unda joylashgan koʻplab tarixiy ashyolar vayron qilingan va bino zavodga aylantirilgan. 1992-yildan beri u viloyat darajasidagi asosiy madaniy meros obyekti sifatida himoyalanmoqda.

Arxitekturasi
-------------

Jami masjid 6630 kvadrat metr maydonni egallaydi, shundan 2830 kvadrat metri binolardan iborat.

Manzili
-------

Masjid Jinanning Lixia tumanida, tarixiy shahar markazi va Baotu bahor bogʻining gʻarbiy qismida joylashgan. Uning joylashuvi Jinanning musulmonlar mahallasiga (Huimin Xiaoxu) janubiy kirish qismida joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati
* Islom tarixining xronologiyasi
* Islom arxitekturasi

Manbalar
--------

1. ↑  Steinhardt, Nancy Shatzman*. China's Early Mosques*. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2015 — 159 bet. ISBN 978-1-4744-3721-9.
2. ↑  Steinhardt, Nancy Shatzman*. China's Early Mosques*. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2015 — 159 bet. ISBN 978-1-4744-3721-9.
3. ↑  Great Southern Mosque, online article at www.jinan.gov.cn Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.
4. ↑  Great Southern Mosque, online article at www.jinan.gov.cn Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.
Koordinatalari: 2°11′37″N 102°14′57″E﻿ / ﻿2.19361°N 102.24917°E﻿ / 2.19361; 102.24917GO

Muzey koʻrgazma zali
**Malacca Islom muzeyi** (malaycha: *Muzium Islam Melaka* – Malayziyaning Malacca shahridagi islom madaniyati muzeyi. Unda ilk Qur’on qoʻlyozmalarining nusxasi, shtatdagi masjidlar tarixi, shtat va Malayziyalik turli din arboblari va boshqalar haqidagi turli artefaktlar namoyish etiladi. Muzey binosi davlat masjidi yonidagi hozirgi joyiga koʻchirilgunga qadar Malacca Islom kengashi idorasi joylashgan edi. Islom muzeyi tashkil etilgunga qadar muzey uchun joy yaratish uchun keng qamrovli taʼmirlash ishlari olib borildi.

Yana qarang
-----------

* Malayziyadagi muzeylar roʻyxati
* Malaccaning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Muzium Islam Melaka" (ms). *Perbadanan Muzium Melaka*. 16-sentyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Melaka Islamic Museum (Muzium Islam Melaka)". *Malaysia Central*. Qaraldi: 21-oktyabr 2021-yil.
3. ↑  „Islamic Museum". *Attractions in Malaysia*. Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
4. ↑  „Malacca Islamic Museum". *Virtual Museum Melaka*. Qaraldi: 21-oktyabr 2021-yil.
***The Cure for Insomnia*** (tarjimasi „Uyqusizlikning davosi") 1987-yilda suratga olingan film. „Eng uzun film" oʻlaroq Guinness rekordlar kitobiga kiritilgan, ammo ushbu rekord 2006-yilning 23-aprelida *Matrjoschka* filmi eʼlon qilinishi ortidan yangilangan.

Mazmuni
-------

Filmda syujet yoʻq: butun uch yarim kun davomida lenta davom etar ekan, aktyor Lee Groban tomoshabinga oʻzining 4080 betlik „Uyqusizlik davosi" poemasini oʻqib beradi. Bir necha joylarda hikoya birdan heavy metal janridagi videokliplar bilan toʻxtatilgan.

Film namoyishi
--------------

Premyera 1987-yilning 31-yanvaridan 3-fevraliga qadar Chikago sanʼat institutida toʻxtovsiz namoyish etilgan. U DVD yoki boshqa uy video formatlarida chiqarilmagan va barcha maʼlum nusxalar yoʻqolgan deb hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-may 2022-yil.
2. ↑  „The Cure for Insomnia (1987) — Trivia" (2010-yil 13-fevral). 2009-yil 14-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
3. ↑  „The Cure for Insomnia (1987) — Release dates" (2010-yil 13-fevral). 2007-yil 16-martda asl nusxadan arxivlangan.

Havolalar
---------

* Film haqida wisegeek.com saytida

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vladimir Nikolayevich fon Dreyer** (1876-yil 4-oktyabr, Toshkent, Rossiya imperiyasi – 1967-yil 22-fevral, Monte-Karlo, Monako) – Rossiya armiyasi general-mayori. Birinchi jahon urushi qatnashchisi. Oqlar harakatining aʼzosi.

Hayoti
------

Vladimir Nikolayevich 1876-yil 4-oktyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi artilleriya kapitani boʻlgan va Buxoro amiri huzuridagi diplomatik missiyada xizmat qilgan. Vladimir birinchi sinfni Toshkent erkaklar gimnaziyasida tugatgan, soʻngra 2-Orenburg kadet korpusiga oʻqishga kirgan va uni 1894-yilda tamomlagan. 1894-yil 1-sentyabrda harbiy xizmatni boshlagan.

1896-yil 12-avgustda Pavlovsk harbiy bilim yurtini tugatgandan soʻng, Nikolayevich ofitser lavozimiga koʻtarildi. 8- va 1-Turkiston artilleriya brigadalarida ikkinchi leytenant unvonida xizmat qilishni davom ettirdi. 1899-yil 12-avgustdan leytenant lavozimiga koʻtarildi.

1903-yilda Nikolayev nomidagi Bosh shtab akademiyasini tamomlagan va 1903-yil 23-mayda shtab kapitan unvonini qoʻlga kiritdi.

Nikolayevich harbiy xizmatni 16-oktyabr 1903-yildan 29-noyabr 1904-yilgacha 4-Turkiston jangovar batalyonida rota komandiri sifatida davom ettirdi. Keyinchalik Turkiston harbiy okrugi shtab-kvartirasining ad’yutant yordamchisi lavozimida faoliyat olib bordi.

Dreyer 1911-yilda Italiya-turkiya urushida, 1912–1913-yillarda Bolqon urushida muxbir boʻlib ishlagan.

Vladimir 1914-yilda 14-otliq diviziyasining shtab boshligʻi, keyin esa 1-otliqlar korpusi shtab boshligʻi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi. U 1914-yil noyabrdan 27-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi lavozimiga oʻtdi. Vladimir Dreyer 1915-yil 23-noyabrdan 275-Lebedyanskiy piyoda polkiga qoʻmondonlik qildi.

Vladimir Nikolayevich Dreyer 1967-yil 22-fevralda Monte-Karloda vafot etdi va Parijdagi Saint-Geneviève des Bois rus qabristoniga dafn qilindi.

Oilasi
------

Rafiqasi Klaudiya Vladimirovna. Yevgeniya (1896–1988), Iren (1915-yil 15-dekabr, Moskva – 2019-yil 2-aprel, Parij) 100 yilligi munosabati bilan Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2015-yil 28-noyabrdagi 586-son Farmoniga muvofiq Rossiya Federatsiyasi fuqaroligini oldi. Georgiy (1918–1943)

Manbalar
--------

1. ↑  „Контакты с германофильской организацией". 2011-yil 15-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 11-yanvar.
2. ↑  *Каминский В. В.* Почему белые проиграли гражданскую войну? // Военно-исторический архив. — 2011. — № 10. — С.120—121.
3. ↑  „Умерла баронесса Ирина фон Дрейер, получившая в 100 лет гражданство России". 2019-yil 7-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 5-fevral.
**Vladimir Naumovich Vapnik** (6-dekabr 1936-yil) – sovet va amerikalik matematik, mashina oʻrganish nazariyasiga muhim hissa qoʻshgan. Aleksey Chervonenkis bilan birgalikda empirik maʼlumotlardan bogʻliqlikni tiklash boʻyicha statistik nazariyani ishlab chiqqan va (Vapnik- Chervonenkis nazariyasi) bu empirik xavfni minimallashtirish tamoyilini asoslagan.

Tarjimai holi
-------------

Vladimir Vapnik 1943–1953-yillarda Toshkentdagi 18-maktabda tahsil olgan. 1958-yilda Samarqand shahridagi Samarqand davlat universitetini tamomlagan.

Vapnik 1964-yilda menejment muammolari institutida (Moskva) texnika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun A. Y. Lerner rahbarligi ostida izlanishlar olib bordi. 1984-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Naumovich 1990-yildan beri AQShda istiqomat qiladi. Vladimir Bell laboratoriyasida (1990–2002), NECda (2002-yildan) ishlagan. U qoʻllab-quvvatlovchi vektor mashinasi algoritmining hammualliflaridan biridir. Shuningdek, 1995-yildan beri Xollovey qirollik kollejida (London universiteti) va 2003-yildan Nyu-Yorkdagi Columbia universitetida professor lavozimida faoliyat olib borgan.

Karyerasi
---------

Naumovich 2000-yilda Hava Sigelmann qoʻllab-quvvatlovchi vektorli klasterlashni ishlab chiqdi.

2002-yilda AT&Tni tark etdi va Nyu-Jersidagi NEC Laboratoriesga aʼzo boʻldi va Machine Learning guruhida ishladi.

Vapnik 2014-yil 25-noyabrda Facebook AI Research kompaniyasiga qoʻshildi va u yerda oʻzining uzoq yillik hamkorlari Jeyson Veston, Léon Bottou, Ronan Kollobert va Yann LeKun bilan birga ishladi. 2016-yilda Peraton Labs kompaniyasiga ham aʼzo boʻldi.

Mukofotlari
-----------

Vladimir Vapnik Gabor mukofoti, Kanellakis mukofoti (2008), Frenk Rozenblatt mukofoti (2012), Benjamin Franklin medali (2012), C&C mukofoti (NEC, 2013), Campe de Ferrier mukofoti (2014) va Jon fon Neyman medali (2017) bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Астрофизик Рашид Сюняев о присуждении ему медали Франклина".  Газета.Ru. 2013-yil 19-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
2. ↑  „Vladimir Vapnik". 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 26-sentyabr.
3. ↑  „Диссертация на тему «Принцип структурной минимизации в задачах восстановления зависимостей по эмпирическим данным» автореферат по специальности ВАК 05.13.01 - Системный анализ …". 2013-yil 27-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
4. ↑  „INNS.org - Award Recipients". 2013-yil 27-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
5. ↑  „Award Recipients | IEEE Computational Intelligence Society". 2013-yil 27-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
**Sobir Xodiyev** (1972-yil 20-oktabr, Toshkent) — sovet va oʻzbek futbolchisi, hujumchi. Oʻzbekiston terma jamoasida oʻynagan.

Hayoti
------

Kattalar faoliyatining boshida u SSSR quyi ligasida „Sohibkor" (Xalqobod) va „Shaxtyor" (Angren) jamoalarida toʻp surgan. 1991-yili Toshkentning „Paxtakor" jamoasi dublikatida oʻynagan, SSSR Oliy ligasi tarbiyalanuvchilari chempionatida 6 ta gol urgan.

1992-yil bahorida Oʻzbekiston oliy ligasida „Traktor" (Toshkent) tarkibida oʻynadi. U Oʻzbekiston chempionatining ilk xet-triklaridan birining muallifi boʻldi — 1992-yil 26-aprelda "Shahrixonchi "ga qarshi oʻyinda (4:1). 1992-yilning yozida „Paxtakor"ga qaytib, uning asosiy jamoasida debyut qildi va 1992-yilda Oʻzbekiston chempioni boʻldi. Umuman olganda, 1992-yilgi mavsumda u 11 ta gol urdi va eng yaxshi toʻpurarlar oʻnligiga kirdi.

1994-yildan yana „Paxtakor"da oʻynagan. 1994-yilda u 14 ta gol urib, klubning eng yaxshi snayperi (Shuhrat Maqsudov bilan birga) va chempionatda oltinchi toʻpurarga aylandi. 1994-yil oktyabr oyida u Qozogʻistonning „SKIF-Ordabasi" (Chimkent) klubida ham oʻynadi, Qozogʻiston chempionatida bitta oʻyin oʻtkazdi va bitta gol urdi, shuningdek, Qozogʻiston kubogi chorak finalida bitta oʻyin oʻtkazdi. 1995-yilda „Paxtakor" safida 10 ta gol urgan boʻlsa, keyingi mavsumlarda oʻz natijasini pasaytirdi. Oʻzbekiston kubogi gʻolibi (1997) va finalchisi (1996). 1998-yilda „Paxtakor" bilan birga yana mamlakat chempioni boʻldi, ammo gʻalabali mavsumda atigi bitta gol urdi va mavsum yakunida klubni tark etdi.

1999-yilda yana Toshkentning „Traktor" jamoasida oʻynadi. Soʻng „Paxtakor"ga qaytib, u yerda bir yarim mavsum toʻp surdi va 2001-yilning yozidan to faoliyatining oxirigacha yana „Traktor"da oʻynadi.

Oʻzbekiston oliy divizionida jami 77 ta gol urgan. Gennadiy Krasnitskiy klub uchun 106 ta gol urgan.

U 1992-yil 16-iyulda Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida Qozogʻistonga qarshi Markaziy Osiyo kubogi bahsida Ilhom Sharipovning 64-daqiqasida oʻrniga maydonga tushgan. Umuman olganda, u milliy terma jamoada 2 ta oʻyin oʻtkazgan, ikkalasi ham 1992-yilda bitta turnir doirasida, ikkalasida ham zaxiradan maydonga tushgan.

2010-yillarning oʻrtalaridan „Paxtakor"da texnik direktor boʻlib ishlagan. U faxriylar oʻyinlarida qatnashgan.

Yutuqlar
--------

* Oʻzbekiston chempioni : 1992, 1998
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 1997-yil
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 1996-yil

Manbalar
--------

1. ↑  Kazaxstan — Uzbekistan — 1:0
2. ↑  „Sobir XODIYeV: „Voprosami transfera zanimaetsya Shota Arveladze"". 2022-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-oktyabr.
3. ↑  Zvyozdi futbola Rossii i Ukraini sigrali v odnoy komande
4. ↑  „Veterani „Kayrata" i „Paxtakora" sigrali vnichyu". 2022-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-oktyabr.

Havolalar
---------

* Footballfacts.ru saytidagi profil
* Sobir Xodiyev at National-Football-Teams.com
Koordinatalari: 15°38′3.4799999999987″N 32°29′29.039999999995″E﻿ / ﻿15.634299999999999642°N 32.49139999999999873°E﻿ / 15.634299999999999642; 32.49139999999999873GO

**Qurʼoni Karim va islom fanlari universiteti** — Sudanning Xartum shtatidagi universitet. U Omdurman shahrida joylashgan.

Tarixi
------

Qur'oni Karim va islom fanlari universiteti 1990-yilda tashkil etilgan. Yangi universitet 1981-yilda tashkil etilgan mavjud Qur'oni Karim kolleji va 1983-yilda tashkil etilgan Omdurman oliy institutini o'zida birlashtirgan. Omdurman oliy instituti shariat kolleji, arab tili kolleji va qizlar kollejidan iborat edi. Universitet davlat mulki boʻlib, Oliy taʼlim va ilmiy tadqiqotlar vazirligi tomonidan moliyalashtiriladi.

Dasturlar
---------

Universitetda Qur'on, Payg'ambar sunnatlari, arab tili, din va jamiyat hayoti tamoyillari o'rgatiladi. Talabalar arab va islom sivilizatsiyasi merosini o‘rganadilar. Kollejlar: Qur’oni Karim kolleji, Shariat fakulteti, Arab tili fakulteti, Davo va media fakulteti, Iqtisodiyot va ma’muriy fanlar, Ijtimoiy fanlar, Ta’lim, Tillar maktabi, Magistratura va Jamoat kollejilardan tarkib topgan. Omdurmanda joylashgan bo'lsa-da, universitet Sudanning barcha shtatlarida o'z fakultetlariga ega.

Aloqalar
--------

Universitet Arab universitetlari ittifoqiga, Afrika universitetlari ittifoqiga va Islom universitetlari ittifoqiga aloqador boʻlib, Islom madaniyati, taʼlim va fanlar tashkiloti bilan hamkorlik qiladi. Islom dunyosi universitetlari federasiyasiga ham aʼzo.

Yana qarang
-----------

* Islom ta'lim muassasalari ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „About Us: Mission and Objective".  University of the Holy Quran and Islamic Sciences. Qaraldi: 17-sentyabr 2011-yil.
2. ↑  „Member Universities".  Federation of the Universities of the Islamic World. 30-sentyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentyabr 2011-yil.
3. „About Us: Establishment and Development".  University of the Holy Quran and Islamic Sciences. Qaraldi: 17-sentyabr 2011-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 0447 7252
* LCCN: no00042226
* VIAF: 140991609
* en:WorldCat Identities: lccn-no00042226

 |