recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bangabandhu National Stadium** (bengalcha: *বঙ্গবন্ধু জাতীয় স্টেডিয়াম*), Dakka stadioni nomi bilan ham tanilgan va ilgari **Dakka** **stadioni** sifatida nomlangan, Bangladeshning Dakka shahridagi milliy stadion. U shahar markazidagi Motijheel hududida joylashgan. 2005-yildan beri u asosan futbol oʻyinlari uchun foydalaniladi va Bangladesh milliy futbol jamoasi va Bangladesh ayollar milliy futbol jamoasining uy stadionidir. Bangabandhu milliy stadioni 25 000 sigʻimga moʻljallangan Bir Shreshtha Mustafo Kamol stadioni bilan birga Dakkadagi asosiy futbol maydonlaridan biridir. Bangabandhu stadioni 2011-yilda Argentina va Nigeriya oʻrtasidagi xalqaro oʻrtoqlik oʻyiniga mezbonlik qilgan.

Tarixi
------

Dakkadagi Bangabandhu Milliy stadionida Pokiston va Bangladesh uchrashuvlari oʻtkazilgan.[5] Hindiston ikki marta 1954-55 yillarda va 1976-77 yillarda tashrif buyurgan va Bangladesh oʻrtasida oʻrtoqlik oʻyini oʻtkazilgan.

Kriket bilan bir qatorda, stadion 80-90-yillarda mamlakatning birinchi futbol ligasi boʻlgan tarixiy Daka ligasiga mezbonlik qilgan. 80-yillarda futbolning mashhurligi keskin oshib borayotgan bir paytda, Dakka derbisi butun mamlakat boʻylab minglab muxlislarni stadionga jalb qilgan.

### Bangladesh futbolining vatani

2011-yilgi kriket boʻyicha Jahon kubogining ochilish marosimida foydalanilganidan tashqari, stadion oʻn yildan beri asosan futbol maydoni sifatida foydalanilgan.

 Bangabandhu milliy stadionining koʻrinishi
2011-yil 6-sentyabr kuni Bangabandhu Milliy stadionida Argentina va Nigeriya terma jamoalari oʻrtasida xalqaro oʻrtoqlik futbol uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Unda Lionel Messi, Serxio Aguero, Xaver Maskerano va Mikel Jon Obi ishtirok etdi. Argentina terma jamoasi oʻsha paytdagi "Real Madrid" futbolchilari Gonsalo Iguain va Anxel Di Mariyaning gollari hamda nigeriyalik Elderson Echiejilening avtogoli va Chinedu Obasi Nigeriyaning yagona goliga mualliflik qilgan holda 3:1 hisobida gʻalaba qozondi. Chiptalar narxi 100 AQSh dollaridan boshlanganiga qaramay, 25 000 tomoshabin yigʻilgan oʻyinni Bangladeshlik hakam Tayib Shamsuzzaman boshqargan.

Zamonaviy koʻrinishi
--------------------

 2018-yilgi SAFF chempionati vaqtida stadion xolati.
Hozirda stadiondan Bangladesh milliy futbol jamoasi va Bangladesh ayollar futbol terma jamoasi shuningdek yengil atletika jamoasi foydalaniladi. Stadion shuningdek, Bangladesh futbol Premer-ligasi va Bangladesh chempionati ligasi oʻyinlarini oʻtkazish uchun ishlatiladi. Umumiy oʻrindiqlar sigʻimi 36 000 ga yaqin.

Stadion Milliy xokkey stadioni yonida joylashgan. Stadion 2010-yilgi Janubiy Osiyo oʻyinlari jumladan, futbol va yengil atletika musobaqalari uchun foydalanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Argentina beat Nigeria 3-1 to avenge Juneʼs defeat BBC
2. ↑  *sun.* „Dhaka Football League: Days of Glory | Daily Sun |". *daily sun*.
3. ↑  ARGENTINA VS. NIGERIA 3 — 1 Soccerway.com
4. ↑  „FIFA Int'l Series: Bangladesh to play Nepal in series decider on Tuesday".  Unb.com.bd. Qaraldi: 20-mart 2022-yil.
5. ↑  „Football League starts on February 3". *New Age | The Most Popular Outspoken English Daily in Bangladesh*.

Havolalar
---------

* BanglaFootball.net saytida BNS
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Chinoz (maʼnolari).

**Chinoz** — Toshkent viloyati Chinoz tumanidagi shahar, tuman markazi. 1958-yil 8-mayda asos solingan. Transport yoʻlining stansiyasi, avtomobil yoʻllar chorrahasi. Chirchiq daryosining oʻng sohilida, Toshkent shahridan 50 km jan.da. Aholisi 35 ming kishi (2004). Shaharnint shim. sharqiy qismida qad. Chinoz xarobalari saqlanib qolgan. Bu yerda dastlabki manzilgoh mil. boshlarida vujudga kelgan. 1ming yillik oʻrtalariga kelib manzilgoh mudofaa devorlari bilan oʻralgan va markaziy qismida arki (balandligi 8 m) boʻlgan shaharga aylangan. Koʻchmanchi chorvador xalqlar bilan aloqalari va Sharq mamlakatlariga boriladigan mashhur savdo yoʻlida joylashganligi Chinozning tez surʼatlar bilan oʻsishiga sabab boʻlgan. Shahar 13-asr boshlarida moʻgʻullar istilosidan keyin xarobaga aylangan. Bu yerda oʻtkazilgan arxeologik qazish paytida koʻplab xoʻjalik buyumlari, bezaklar va tangalar topilgan.

Chinoz yonida shagʻalqum karyeri mavjud. Shaharda 2 ta qoʻshma korxona (shu jumladan, kalava ip, gazlama ishlab chiqariladigan Oʻzbekiston—Turkiya— Yaponiya "Toʻqimachi LTD" qoʻshma korxonasi), kichik korxonalar, paxta tozalash, non zavodlari, qurilish konstruksiyalari kti, noruda materiallar ishlab chiqarish, urugʻlik tayyorlash korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Shuningdek, madaniy, savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shaxobchalari, dehqon bozori mavjud. 10 dan ziyod umumiy taʼlim, musiqa maktablari, 2 ta oʻrta maxsus bilim yurti, madaniyat uyi, markaziy kutubxona va uning tarmoqlari, madaniyat va istirohat bogʻi, 2 ta kasalxona, poliklinika, dorixona va boshqa tibbiy muassasalar bor.

Chinozdan Toshkent—Nukus, Toshkent— Urganch avtomobil trassasi va temir yoʻl oʻtgan. Shahardan Toshkentga avtobuslar qatnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Chinoz" *OʻzME*. Ch-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Magnitogidrodinamik generator**, MGD-generator — issiqlik energiyasini bevosita elektr energiyasiga aylantirib beradigan generator. Asosiy qismlari: elektrodlar joylashgan kanal va kuchli magnit maydonni hosil qiladigan elektromagnit. Magnitogidrodinamik generatorning yopiqsiklli (berk kanalli) va ochiq siklli (ochiq kanalli); impulsli (oniy), qisqa muddat va uzok, muddat ishlaydigan xillari boʻladi. Generator ishlab turgan paytda temperatura va bosim taʼsirida kanalda harakatlanadigan va magnit maydonni kesib oʻtadigan elektr oʻtkazuvchi ish jismi (elektrolit, suyuq metall yoki plazma) da elektr toki hosil boʻladi. Bu tok elektrodlar orqali isteʼmolchiga boradi. Dastlabki Magnitogidrodinamik generator 20-asr 50-yillar oxiri va 60-yillar boshida oldin AQSH da, keyinroq sobiq Ittifoqda yaratilgan. Quvvati 500 MVt ga yetadigan MGD-elektr stansiyaning magnitogidrodinamik bloki ham ishlab chiqilgan. Magnitogidrodinamik generator issiqlik elektr st-yalarining ish samaradorigini ancha oshiradi. Magnitogidrodinamik generatordan elektr stansiyalarda, kosmik kemalar, samolyotlar va boshqalarda foydalanish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gambiya — Ukraina munosabatlari** Gambiya va Ukraina oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Gambiya mamlakati Afrikada joylashgan nisbatan qashshoq mamlakat hisoblanadi, Ukraina Sharqiy Yevropaning ulkan iqtisodiyotiga ega davlat sanaladi.

Tarixi
------

1999-yil 2-iyulda Gambiya Ukraina mustaqilligini tan oldi.

Gambiya delegatsiyasi 2014-yil 27-mart kuni BMT Bosh Assambleyasida „Ukrainaning hududiy yaxlitligi" rezolyutsiyasi loyihasi boʻyicha ovoz berishda betaraf qoldi.

Gambiya delegatsiyasi 2017-yil dekabrida, 2019-yil va 2020-yil dekabr oylarida „Qrim Avtonom Respublikasi va Sevastopol shahrida inson huquqlari bilan bog‘liq vaziyat" rezolyutsiyasini qabul qilishda ham betaraf qolgan, dekabrdagi ovoz berishda ishtirok etmagan.

Gambiya delegatsiyasi 2018-yil dekabr oyida „Qrim Avtonom Respublikasi va Sevastopol (Ukraina) shahrini, shuningdek Qora va Azov dengizi mintaqalarini harbiylashtirish muammosi" rezolyutsiyasini qabul qilishda ishtirok etmadi.

2017-yilda Gambiya Ukrainaning Islom hamkorlik tashkilotida kuzatuvchi maqomi olish haqidagi arizasini rasman qo‘llab-quvvatladi.

### Rasmiy tashriflar

2001-yil 12-iyuldan 14-iyulgacha Gambiya prezidenti Yahyo Jamme Ukrainada amaliy tashrif bilan boʻldi.

### Diplomatik munosabatlar

Ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1999-yil 2-iyulda Nyu-Yorkda tegishli qoʻshma kommyunike imzolanishi orqali oʻrnatildi.

Ukrainaning Gambiyadagi elchixonasi ham, Gambiyaning Ukrainadagi elchixonasi ham tashkil etilmagan.

### Iqtisodiy munosabatlar

2001-yil 12-iyulda Ukraina hukumati va Gambiya hukumati oʻrtasida investitsiyalarni ragʻbatlantirish va oʻzaro himoya qilish toʻgʻrisida bitim imzolandi.

Ukrainaning Gambiyaga eksporti 2019-yil holatiga koʻra 27,61 million AQSh dollarini tashkil etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  *Kitsoft.* „Сенегал - Політичні відносини між Україною та Республікою Гамбія" (uk). *senegal.mfa.gov.ua*. 9-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-may 2021-yil.
2. ↑  *Kitsoft.* „Сенегал - Договірно-правова база між Україною та Республікою Гамбія" (uk). *senegal.mfa.gov.ua*. 10-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-may 2021-yil.
Elina Danielian
**Elina Danielian** (armancha: *Էլինա Դանիելյան*; 1978-yil 16-avgustda Bokuda tugʻilgan) — armanistonlik shaxmat grossmeysteri va ayollar oʻrtasida olti karra Armaniston chempioni (1993, 1994. 1999, 2002, 2003, 2004). U ayollar shaxmat olimpiadalarida (1992-2014) Armanistonni o‘n ikki marta himoya qilgan. U 2003-yilda Plovdivda boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi 5-jamoa Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Armaniston jamoasi tarkibida oʻynagan. 2021-yilda u shaxmat boʻyicha yakka tartibdagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

Danielian 1992-yilda Duysburgda o‘tkazilgan 14 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida va 1993-yilda Bratislavada o‘tkazilgan 16 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida g‘olib chiqdi. 2001-yilda u Minsk shahrida boʻlib oʻtgan tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

2010-yil oktyabr oyida u dunyoning eng kuchli 10 nafar shaxmatchi ayoli qatoridan joy oldi. 2011-yil mart oyida u 2009-2011-yillardagi FIDE ayollar Gran-prisining Doha bosqichida birinchi oʻrinni egalladi. Danielian 2011-yilda Tbilisida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 8/11 ball toʻplagan holda bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilning may oyida Elina Chess.com sayti mezbonlik qilgan tezkor shaxmat bo‘yicha ayollar chempionatining 1-raundida grossmeyster Katerina Lagnoni (ayollar o‘rtasidagi blits bo‘yicha amaldagi jahon chempioni) qiyinchilik bilan mag‘lub etdi. Uchrashuv kombinatsiyalangan blits va bullet formatida boʻlib, birinchi set 1 soniyalik ortish bilan 5 daqiqa (5+1), ikkinchi set 3+1 va yakuniy set 1+1 edi. Oʻyinni yakuniy oʻq oʻyini hal qildi, chunki hisob finalga qadar teng edi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Danielian.* „About me".  ElinaChess.com. Qaraldi: 9-mart 2011-yil.
2. ↑  „All Women's Champions of Armenia".  Armchess. 30-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2011-yil.
3. ↑  „Women's Chess Olympiads: Elina Danielian".  OlimpBase. Qaraldi: 5-yanvar 2012-yil.
4. ↑  „5th European Team Chess Championship (women), Plovdiv 2003, Armenia".  OlimpBase. Qaraldi: 27-aprel 2011-yil.
5. ↑  Grandmaster Elina Danielian becomes Champion of Europe — unprecedented success for Armenia, Armenpress, 2021
6. ↑  *Crowther.* „TWIC 362: European Women's Rapid and Blitz".  The Week in Chess (15-oktabr 2001-yil). Qaraldi: 9-yanvar 2016-yil.
7. ↑  „Koneru Humpy wins FIDE Grand Prix". *The Times of India* (6-mart 2011-yil). Qaraldi: 7-mart 2011-yil.
8. ↑  „FIDE Women's Grand Prix 2011".  FIDE. Qaraldi: 6-mart 2011-yil.
9. ↑  „European Woman Chess Championship-2011".  Chess-Results.com (18-may 2011-yil). Qaraldi: 21-may 2011-yil.
10. ↑  „Danielian Upsets Lagno in Women's Speed Chess Opener".
11. ↑  „Carlsen, Lagno Win World Blitz Chess Championships".
12. ↑  „Nakamura Defeats So to Repeat as Speed Chess Champion".
13. ↑  „Women's Speed Chess Championship Takes off Today with Lagno-Danielian".
Emiliano Kotelo (2014)
Emiliano Kotelo (1958-yil 25-avgustda tug'ilgan) - urugvaylik jurnalist va radio shaxs, mahalliy va xalqaro siyosatchilar bilan intervyulari bilan tanilgan. Uning ertalabki "En Perspectiva" radioshousi 1985-yildan beri doimiy efirda. Emiliano Kotelo jurnalist va prodyuser Aleksandra Morgan bilan turmush qurgan. Ularning ikki oʻgʻil va bir qizi bor.

Ta'lim va martaba
-----------------

Emiliano Kotelo Urugvayning Montevideo shahridagi Universidad de la Republica universitetida muhandislik boʻyicha tahsil olgan. U radiodagi faoliyatini 1976-yilda davlatga qarashli SODRE stansiyalarida o'zining "Perfiles" musiqiy dasturini ishlab chiqish va olib borishdan boshlagan. U CX 30 La Radio (1983–1985) xabarlarida radio jurnalisti sifatida ish boshlagan. 1985-yil iyun oyida Emiliano Kotelo Del Palasio FM stansiyasida yaqinda "En Perspectiva" ertalabki shousini boshlagan jurnalistlar Enrike Alonso Fernandes, Karlos Nunes va Klaudio Paolillo jamoasiga qo'shildi. 1988-yildan keyin Emiliano Kotelo shouni o'zi olib bordi. 1992-yilda "En Perspectiva" kengroq auditoriyani qamrab olish uchun AM 810 El Espectador stansiyasiga ko'chib o'tdi. 2010-yillarda u CX 32 Radiomundo-ga ko'chib o'tdi.

U boshqa ommaviy axborot vositalariga hissa qo'shdi: *El Observador* gazetasi, haftalik revista *Tres* jurnali, Channel 10 telekanali. Urugvayning Katolika universitetida radioeshittirishdan dars bergan.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Con Emiliano Cotelo: El dueño de la voz Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-05-25).. Ocupa un lugar de primacía y desde un estilo distanto. El éxito de "El Espectador" y simbiosis va contracciones de un periodista. Migel Karbajal. El Pais de los Domingos. 2003-yil 8-iyun
* Nuestros Supero'tkazuvchilar. Radio El Espectador. Espectador radiosi boshlovchilarining tarjimai holi.
**Mixaylov** (qozoqcha: *Михайлов*) — Qozogʻiston Respublikasining Qoʻstanay viloyati Qarabaliq tumanidagi qishloq. Mixaylov qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qarabaliq qishlogʻidan 31 km janubi-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 395047100.

Geografiyasi
------------

Togʻizaq daryosining oʻng qirgʻogʻidagi Trans-Ural platosida joylashgan. Qishloq Rossiya bilan chegaradosh. 6 km shimolda Svetloye koʻli, 8 km janubi-sharqda Sirdak koʻli, 16 km janubi-gʻarbda quriydigan Kushikbay koʻli, 20 km janubi-sharqda quriydigan Jarsor koʻli, 27 km janubda Yestay koʻli mavjud.
Mixaylov qishlogʻi yaqinida qadimiy odamlarning eneolit davriga oid (miloddan avvalgi IV—III ming yilliklar) 5 ta qadamjolari mavjud.

Tarixi
------

Mixaylov aholi punkti 1833-yilda Yangi liniya shakllanishi davrida tashkil etilgan. Harbiy va maʼmuriy jihatdan,Orenburg kazaklar armiyasi 3-harbiy boʻlimining Mixaylov posyolkasiga Mixaylovskiy, Leyptsigskiy, Nadejinskiy, Tarutinskiy, Alekseevskiy, Verenskiy qishloqlari va yana 10 ta xutor kiradi.
Qishloqda 1852—1855-yillarda toshdan qurilgan pravoslav cherkovi mavjud.
1919-yilgacha qishloq Orenburg viloyatining Troitsk tumani, 1919-yildan keyin Chelyabinsk viloyati, 1923-yildan keyin esa Ural viloyati tarkibiga kirgan.
1939-yil 11-noyabrda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Farmoni bilan Chelyabinsk viloyatining quyidagi qishloq kengashlari Qozogʻiston SSR tarkibiga oʻtkazildi: Verinsk, Nadejdinsk, Mixaylov, Konstantinov va Georgiev.

Aholisi
-------

1999-yilda qishloq aholisi 1181 kishidan (567 erkak va 614 ayol) iborat edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 846 kishi (402 erkak va 444 ayol) istiqomat qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Михаило – Архангельский приход с. Михайловка Карабалыкского района | Prixodi".  Kostanayskaya i Rudnenskaya Yeparxiya. 24-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-yanvar 2016-yil.
3. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Qarabaliq tumanining aholi yashash punktlari |
| --- |
|  |
| 
* Aqqudiq
* Batmanovka
* Beloglon
* Boskoʻl
* Boʻrli
* Verenka
* Voroshilov
* Guryanov
* Dalniy
* Yelshanskoye
* Jambil
* Janaawil
* Qayraq
* **Qarabaliq**
* Qaraqoʻpa
* Qarashakoʻl
* Qosoba
* Kotlovan
* Lesnoy (Yesenkoʻl qishloq okrugi)
* Lesnoye (Mixaylov qishloq okrugi)
* Magnay (Novotroitsk qishloq okrugi)
* Magʻinay (Pobedinsk qishloq okrugi)
* Mixaylov
* Nauchniy
* Novotroitsk
 |

 |
Karfilli (ingliz *Caerphilly*, shuningdek *Caerphilly*) Buyuk Britaniyada pasterizatsiyalangan sigir sutidan tayyorlanadigan yarim qattiq ingliz pishlogʻidir.

Tarixi
------

Karfilli pishlogʻi 1830-yilda Uelsning Kayrfilli shahrida paydo boʻlgan. Pishloq retsepti mahalliy konchilar uchun maxsus ishlab chiqilgan boʻlib, boshqa mashhur pishloq turlari — Lankashir, Cheshir va Uensleydeylga oʻxshatib yaratilgan. Karfilli pishlogʻi toʻyimli boʻlib, konchilar uchun kundalik taom sifatida xizmat qilgan. XX asrda pishloqning asosiy qismi Angliyada ishlab chiqarila boshlandi. 1940-yillarda ishlab chiqarishda pasayish kuzatildi, keyinchalik u Uiltshir va Somerset grafliklarida qayta jonlandi. Urushdan keyin fabrikalarda ishlab chiqarilgan Karfilli pishlogʻining retsepti urushdan oldingi retseptlardan farq qildi. Bu pishloqning pishishi uchun kamroq vaqt kerak boʻldi va qishloq xoʻjaligida ishlab chiqarilgan pishloqlarga qaraganda zichroq tuzilishga ega edi. Hozirda Uelsdagi kichik bir shaharchada XIX asrdagi retseptlar boʻyicha pishloq tayyorlaydigan bitta ishlab chiqaruvchi bor. Bu pishloq qaymoqli taʼmi va yumshoq tuzilishi bilan ajralib turadi.

Tavsif
------

XXI asrda karfilli pishlogʻi 7 kun davomida yetilgandan keyin yeyish mumkin, deb ishoniladi. Yangi pishloq sinuvchanligi bilan ajralib turadi, qobigʻi sargʻish tussiz rangda boʻladi va eti zich boʻladi. Yangi pishloq nordon va shoʻr taʼmga ega. Karfilli pishlogʻi 3 oydan 12 oygacha yetiltirilgan boʻlsa, uning qobigʻi mogʻor bilan qoplanadi, zichroq, qattiqroq boʻladi va jigarrang tusga kiradi. Karfilli yaxshi eriydi. Pishloq boʻlagining vazni 700 grammdan ikki kilogrammgacha. Ushbu turdagi pishloq koʻpincha ale pivosi, yangi Burgundiya vinosi bilan beriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  The Oxford Companion to Cheese (Oxford Companions), by Catherine Donnelly (Editor), Mateo Kehler (Foreword)
2. 1 2  World Cheese Book, Juliet Harbutt
3. ↑  5 sirov, kotorie obyazatelno stoit poprobovat
4. ↑  Cheese: Chemistry, Physics and Microbiology: Volume 2 Major Cheese Groups P. F. Fox, S.33
**Sasuke Uchiha** (yaponcha うちはサスケ) — Naruto va Boruto nomli Manga va Anime seriyasidagi asosiy qahramonlardan biri. Konoha maxfiy qishlogʻidagi Ninza, Uchiha sulolasining soʻnggi aʼzolaridan biri. Butun sulolani qatl qilgan akasi Itachi Uchiha dan qasos olishni maqsad qilgan. Sakura Harunoning turmush oʻrtogʻi, Sarada Uchihaning otasi. Ushbu qahramon Naruto muhlislari orasida mashhurdir.

Kuch va qobiliyatlari
---------------------

Sasuke Uchiha sulolasi vakili boʻlgani tufayli toʻrtta asosiy koʻz qobiliyatlaridan biri boʻlgan Sharingandan foydalana oladi. Asosiy elementi olov, ikkinchisi esa elektr. U olov elementini juda yaxshi biladi. Lekin, olov oʻrniga elektr elementidan foydalanadi. Elektr elementi bilan qoʻllaydigan asosiy uslubi Chidori. Akasi Itachini oʻldirganidan keyin Sharinganning yuqori darajasi boʻlgan Mangekyou Sharinganga ega boʻladi. Sasuke Mangekyou Sharingan orqali Susanoʻo va Ametarasuni faollashtira oladi (ushbu uslublarni akasi tufayli qoʻlga kiritgan). IV Katta Ninza Urushida Rinnegan koʻz qobiliyatiga ega boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Naruto" (27-may 2022-yil). Qaraldi: 5-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Saske Uchixa". Qaraldi: 5-dekabr 2022-yil.

Havolalar
---------

[[Turkum:Manga qahramoni]]
[[Turkum:Anime qahramoni]]
[[Turkum:Naruto qahramonlari]]
„Simulyakrlar va Simulyatsiya" (frans. Simulacres et Simulation) — fransuz sotsiologi va faylasufi Jan Bodriyarning 1980-yilda yozilgan asari boʻlib, unda Bodriyar reallik, timsollar va jamiyat orasidagi oʻzaro munosabatlarni tahlil qiladi. Asar 18 bobdan iborat boʻlib, ularning har biri mustaqil ijodiy ish sifatida koʻrilishi mumkin. Asarning epigrafi sifatida quyidagi ibora keltirilgan:

> 
> „Simulyakr — bu oʻzida haqiqatni yashirib yotuvchi narsa emas, — bu haqiqat yoʻqligini yashiruvchi haqiqatdir. Simulyakr — haqiqatdir."
> 
> 
> Ekkleziast
> 
> 
> 

Asar boshida Bodriyar Xorxe Luis Borxesning „Fandagi aniqlik toʻgʻrisida" hikoyasi syujeti yordamida bir oʻxshatish keltiradi. Bu oʻxshatishga koʻra, bir buyuk imperiyada xaritashunoslar ulkan, favqulodda aniq hamda oʻz imperiyalari chegaralari bilan tutashib ketuvchi xarita yaratadi. Imperiyaning boshqa hududlarni egallashi yoki boy berishi bilan xarita ham kengayib, torayib turar edi. Imperiya parokandalikka uchragandan keyin esa, aynan shu xarita imperiyadan yagona meros boʻlib qoldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Baudrillard, Jean (1983) Simultions. Los Angeles, California: Semiotext(e). pp. 1-30. ISBN 978-0936756028
**Gidravlik uzatma** - mashina, stanok va mexanizmlarda boshqaruvchi (yetakchi) valdagi mexanik energiya yoki harakat boshqariluvchi (yetaklanuvchi) valga suyuqlik vositasida uzatib beriladigan mexanizmlar majmui. Asosan hajmiy va gidrodinamik turlari bor. Vazifasiga koʻra, mexanik energiya oʻzgartirish yoki uzatishga moʻljallangan yoki boshqarishni avtomatlashtirish maqsadida harakatni oʻzgartirishga moʻljallangan xillarga boʻlinadi. Yetakchi kuch va burovchi momentining qiymati oʻzgartirilib uzatiladigani G. u. gidrotransformator, oʻzgartirilmay uzatiladigani gidromufta deyiladi. Mas, gidromufta (rayem) suyuqpik toʻldirilgan korpus 1, markazdan qochirma nasosga oʻxshab ishlovchi impeller 2 va gidroturbina ish gʻiddiragiga oʻxshab ishlovchi repeller 3 dan iborat. G.u.ning ishi markazdan qochirma kuch va burovchi moment taʼsiriga asoslangan. Vallarni birbiridan ajratish uchun mufta korpusini suyuqlikdan boʻshatish yoki suyuqlik bilan toʻldirish kerak. G. u. uzatmalar sonini ohista, pogʻonasiz, shovqinsiz oʻzgartirishga imkon beradi. G. u. avtomobillar, samolyotlar, teploxodlar, teplovozlar, stanoklar, ventilyatorlar, nasoslar va b.da keng qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Onni Parun** (1947-yil 15-aprelda tugʻilgan) — Yangi Zelandiyalik sobiq tennischi. U besh yil davomida dunyoning kuchli 20 talik tennischilaridan biri boʻlgan va 1971 va 1972-yillarda Wimbledonda chorak finalga chiqqan. U 1973-yilda Avstraliya Ochiq chempionati finaliga chiqdi va toʻrt setda John Newcombega yutqazdi. 1973-yilda AQSh Ochiq chempionatining, shuningdek, 1975-yilda Fransiya Ochiq chempionatining chorak finalchisi boʻldi.

Tennisdagi faoliyati
--------------------

Parun va avstraliyalik Dick Crealy 1974-yilda Fransiya Ochiq chempionatining juftlik chempionligini qoʻlga kiritdilar. Shuningdek, u 1974-yilda „Masters" unvonini qoʻlga kiritib, gran-pri jadvalida kuchli sakkizlikka kirgan. Parun 1966-yildan 1982-yilgacha Devis Kubogida oʻynadi va toʻrt yil ichida uch marta Benson va Hedges Openni oʻz ichiga olgan qator milliy unvonlarni qoʻlga kiritdi.

Parun, Anthony Wilding 1913-yilgi Wimbledon finaliga chiqqanidan 62 yil o‘tib, Yangi Zelandiyadan Katta dubulg‘a finaliga chiqqan ikkinchi tennischiga aylandi. 1914-yilda Wimbledonning juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. Michael Venus 2017 Fransiya Ochiq chempionatida gʻalaba qozonishigacha, Yangi Zelandiyadan Katta dubulgʻa juftliklarida finalga chiqqan oxirgi tennischi boʻlgan.

Parun 1975-yilning 5-martida o‘zining faoliyatidagi eng yuqori ATP yakkalik reytingiga erishdi va u dunyoning 19-raqamli tennischisiga aylandi. Uning akasi Tony Parun ham professional tennis bilan shugʻullangan.

1974-yil sentyabr oyida u San-Fransiskoda Jimmy Connorsni magʻlub etib, ATP reytingida birinchi oʻrinni egallagan oʻyinchining 160 haftalik omadli ni yakunladi.

1982-yilda Qirolichaning tugʻilgan kunida Parun tennis boʻyicha xizmatlari uchun Britaniya Imperiyasi ordeni ofitseri etib tayinlandi. Musobaqani tark etganidan beri Parun murabbiy boʻlib ishlaydi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

| Turnir | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1980 | 1982 |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | A | A | A | A | A | A | A | F | 3R | A | A | A | 1R | A | 1R | A | 0 / 5 |
| Fransiya ochiq chempionati | A | A | 1R | 1R | 1R | 1R | 2R | 3R | 4R | QF | A | 1R | 1R | 1R | 1R | 0 / 13 |
| Wimbledon chempionati | 1 | 2R | 3R | 2R | 1R | QF | QF | A | 1R | 3R | 4R | 3R | 1R | 4R | A | 0 / 13 |
| Amerika ochiq chempionati | A | A | A | 1R | 2R | 3R | 3R | QF | 2R | 3R | 1R | 3R | A | 1R | A | 0 / 11 |
| Jami | 0 / 0 | 0 / 1 | 0/2 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 4 | 0 / 3 | 0/2 | 0 / 4 | 0/2 | 0 / 4 | 0 / 1 | 0 / 42 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Jonathan Millmow*. „Night owl Onny Parun still loves a challenge". *The Dominion Post* (28-sentabr 2013-yil).
2. ↑  *Joseph Romanos*. „The Wellingtonian interview: Onny Parun". *The Wellingtonian* (23-aprel 2009-yil).

Havolalar
---------

* Onny Parun at the Association of Tennis Professionals
* Onny Parun Xalqaro tennis federatsiyasi saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Onny Parun at the Davis Cup
**Simpleks** (lotincha: *simplex* — sodda) — nuqta, kesma, uchburchak, tetraedr fazodagi koʻp oʻlchovli analogi umumiy nomi. Uch oʻlchovli simpleks tetraedr, ikki oʻlchovli simpleks uchburchak, bir oʻlchovli simpleks kesma va nol oʻlchovli simpleks esa nuqta boʻladi, p oʻlchovli Simpleksning i+1 ta uchi, p(p+1) ta qirrasi va har biri (i—1) oʻlchovli Sdan iborat p+h ta yoklari bor. Simpleksning uchlari x0, xr...xp vektorlar uchlarida joylashgan boʻlsa, ixtiyoriy nuqtasi x=Xok0+X1x1+...+Xpxp vektorning uchidan iborat boʻladi. kff Ya/,...A1 sonlar manfiy emas va yigʻindisi birga teng boʻlib, x nuqtaning baritsentrik koordinatalari deyiladi. Xususan, x nuqta simpleksning baritsentri (ogʻirlik markazi) deyiladi. Kesmaning baritsentri uning oʻrta nuqtasidan iborat. Geometriya va topologiyada murakkab obʼyektlar Simplekslarga boʻlib oʻrganiladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Enzimologiyada **1,4-beta-D-ksilan sintaza** {EC 2.4.2.24} kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment

UDP-D-ksiloza + (1,4-beta-D-ksilan)n {\displaystyle \rightleftharpoons} UDP + (1,4-beta-D-ksilan)n+1
Shunday qilib, bu fermentning ikkita substrati UDP-D-ksiloza hamda (1,4-beta-D-ksilan)n, uning ikkita mahsuloti UDP hamda (1,4-beta-D-ksilan)n+1 dir.

Bu ferment glikoziltransferazalar oilasiga, xususan pentosiltransferazalarga tegishli, ushbu ferment sinfining sistematik nomi **UDP-D-ksiloza: 1,4-beta-D-ksilan 4-beta-D-ksilosiltransferazadir**. Umumiy qurilmada foydalinishda boshqa nomlari orasida **uridin difosfoksiloza-1,4-beta-ksilan ksilosiltransferaza**, **1,4-beta-ksilan sintaza**, **ksilan sintaza** hamda **ksilan sintetaza** mavjud. Bu ferment kraxmal hamda saxaroza almashinuvida hamda nukleotid shakar almashinuvida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

* "Xylan synthesis from uridine-diphosphate-d-xylose by particulate preparations from immature corncobs". *Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America* **56** (5): 1586–93. November 1966. doi:10.1073/pnas.56.5.1586. PMID 16591393. PMC 220039. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=220039.
**Aziz Jorj cherkovi** XII asrning ikkinchi yarmidagi oq toshli cherkov boʻlib, Staraya Ladoga qal’asi hududida joylashgan. Rossiyada saqlanib qolgan eng qadimgi cherkovlardan biri. Staraya Ladoga Taxminan monastiri sobori bilan bir qatorda, bu moʻgʻullarga qadar boʻlgan eng shimoliy rus tosh cherkovidir. Ibodatxonada XII asrga oid noyob freskalarning parchalari saqlanib qolgan. U federal ahamiyatga ega boʻlgan meʼmoriy yodgorlik maqomiga ega  .

Tarix
-----

Xronikalarning bir qismiga koʻra, Staraya Ladoga Rurikning Novgorodga koʻchib oʻtishidan oldin birinchi qarorgohi boʻlgan. U oʻsha paytda Volxov boʻylab oʻtib, Varangiyaliklardan yunonlarga boradigan eng muhim savdo yoʻlida turardi. Staraya Ladogada tosh qal’a qurilishi 1110-yillarda boshlangan. XIIIasrning ikkinchi yarmida etti yoki sakkizta tosh cherkov qurilgan boʻlib, ulardan faqat ikkitasi bugungi kungacha saqlanib qolgan (Avliyo Jorj cherkovidan tashqari, bu Staraya Ladoga Assumption monastirining Associya sobori).

Sankt-Jorj cherkovi qurilishining aniq sanasi nomaʼlum, ammo arxitektura va devoriy rasmlarning tavsilotlari uning 1180-1200-yillar oraligʻida boʻlganligini koʻrsatadi. Afsonaga koʻra, maʼbad Voronejka daryosidagi jangda shvedlarning magʻlubiyati xotirasi uchun Gʻolib Jorj sharafiga qurilgan. Ibodatxona yozma manbalarda birinchi marta faqat 1445-yilda tilga olingan. XVIasrda cherkov qayta qurildi, ammo ichki makon oʻzgarishsiz qoldi. XVIIasrning oxiriga kelib, maʼbadning ichki qismi 1683-1684 yillarda amalga oshirilgan restavratsiyaga juda muhtoj edi. Ish jarayonida yangi derazalar qurildi, devor freskalari vayron qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Церковь Георгия".  Министерство культуры Российской Федерации. 19-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2012-yil.
**Avliyo Leander sarigʻi** (ispancha: *Yemas de San Leandro*) — bu Sevilyadagi San-Leandroning Avgustin monastiridan olingan ispan shirinligi. Monastir, keyin shirinlik, Sevilyalik Avliyo Leander, ensiklopedist Isidorning akasi sharafiga nomlangan.

Avliyo Leanderning sarigʻi tuxum sarigʻi va shakardan tayyorlanadi. Ushbu shirinlik haqidagi eng qadimgi maʼlumot 16-asrga oid qoʻlda yozilgan xatdir. Avliyo Leanderning sarigʻi boshqa eski ispan shirinligiga oʻxshaydi — Sent-Tereza sarigʻi, lekin boshqa shaklga ega. Anʼanaga koʻra, ular qogʻozga oʻralgan va kichik yogʻoch qutiga qadoqlangan holda sotiladi. Avliyo Leanderning sarigʻi Sevilyaning oshpazlik yoʻnalishidir. Ular Luis Cernuda, Armando Palasio Valdes va Kamilo Xose Sela kabi ispan yozuvchilarining kitoblarida ijobiy kontekstda tilga olinadi.

Avliyo Leanderning sarigʻi faqat shakar va sarigʻidan iborat boʻlsa-da, suv va, ehtimol, limon sharbati qoʻshilgan boʻlsa-da, hech kim rohibalar saqlaydigan va avliyo sarigʻini pishiradigan aniq retseptni topa olmagan. Hozirgacha xuddi shu nomdagi monastirda rohibalar tomonidan qoʻlda tayyorlangan va anʼanaviy tarzda qadoqlangan sarigʻlar haqiqiy Avliyo Leander sarigʻi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Octavio Paz, Luis Cernuda: Obras completas. Primerísima Edición. Círculo de Lectores, Barcelona, España, 1991.
2. ↑  Armando Palacio Valdés. La hermana San Sulpicio. 1889.
3. ↑  Camilo José Cela. Primer viaje andaluz: Notas de un vagabudaje por Jaén, Córdoba, Sevilla y sus tierras. 1959.

Adabiyotlar
-----------

* Pastelería y cocina: Gvia amaliyoti. Traba Karrasko, Luis de la; Garsiya Visente, Viktor R. Ediciones Norma, SA (2002), ISBN 8484510077
* Guia del buen comer ispanol. Dionisio Peres Gutierrez, ISBN 978-84-9862-168-6, jpublicado en 1929.
**Avliyo Augustine qaroqchilari va xazinalari muzeyi** qaroqchilarning qadimiy yodgorliklariga bagʻishlangan muzeydir.

Ilgari **Pirate Soul muzeyi** sifatida tanilgan ushbu muzey AQShning Florida shtatidagi Key West orolida joylashgan edi. 2010-yil fevral oyida muzey Florida shtatidagi Sent-Avgustinga koʻchirilayotgani eʼlon qilingan. U 2010-yil 8-dekabrda Sankt-Agustin qaroqchilari va xazinalari muzeyi sifatida qayta ochildi.

Muzeyda 48 ta eksponat joylari va 800 dan ortiq eksponatlar mavjud. Bu muzey qaroqchilarning qadimiy yodgorliklari saqlanadigan muzeylar orasida eng katta va eng haqiqiy toʻplami deb eʼlon qilindi. Uning eksponatlari orasida Blackbeardning asl qoʻpol avtobusi, oʻzining harbiy kemasidan olingan oltin boʻlaklari *Qirolicha Anne qasosi*, dunyoda qolgan uchta haqiqiy Jolly Roger bayroqlaridan biri va Thomas Tew'ning xazina sandigʻi, dunyoda yagona hisoblangan qaroqchilarning sandigʻi mavjud.

Qoʻshimcha qilib aytganda, bu muzeyda mehmonlar elektron tarzda oʻchirishga qodir boʻlgan 1700-yillardagi haqiqiy zambarak toʻplar, shuningdek, Disney Imagineer tomonidan tayyorlangan 3D audio shousi, faqatgina Sent-Avgustin qaroqchilari va xazinalari muzeyida mavjud. Dam olish kunlarida kun davomida „Pirate Tour Guides" tomonidan taklif qilinadigan gastrol safarlari ham mavjud.

Muzeyni tadbirkor Pat Croce boshlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Pirate Soul Museum relocating to St. Augustine
2. ↑  Official Site
3. ↑  Official Site — Treasure Collection
4. ↑  „St. Augustine Pirate & Treasure Museum".

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Muzeyga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Avliyo bokira Maryam** **Rotondasi**, XIV-asrdan — **Avliyo Feliks va Adavkt Rotondasi** (polyakcha: *Rotunda Najświętszej Marii Panny, Rotunda św. Feliksa i Adaukta*) Krakovdagi Vavel tepaligidagi eng qadimgi bino. XX-asrning birinchi oʻn yilligiga qadar rotonda XIII-asrda vayron qilingan, deb hisoblangan. Polsha meʼmori Adolf Shishko-Bogush tomonidan 1914-yildan 1917-yilgacha amalga oshirilgan Vavelni qayta tiklash ishlari davomida kashf etilgan. Rotonda 1975-yilda yaratilgan „Saqlanib qolmagan Vavel" ekskursiya arxeologik koʻrgazmasining obyekti hisoblanadi.

 Interyer
Romanesk rotonda X-XI-asrlar oxirida Krakov Buyuk Moraviyaning bir qismi boʻlgan davrda qurilgan. Radiokarbon tadqiqotlari natijalariga koʻra, rotonda 970-yilda qurilgan. Rotonda saroy butxonasi edi.

Rotonda dumaloq uch bargli planda joylashgan boʻlib, uning ustida toʻrtta apsida bor. Rotonda devorining tashqi tomoniga ohak qorishmasi bilan mahkamlangan yassi qumtosh plitalari qoplangan. Rotonda „Opus incertum" texnikasida, yaʼni ixtiyoriy oʻlchamdagi toshlarni taxlab joʻn usulda qurilgan. Hozirgacha ikkita deraza va ibodatxonaga tutashgan saroyning yana ikkita binosining elementlari saqlanib qolgan.

Butxona XIII-asrda vayron qilingan knyazlik saroyining binolari bilan oʻralgan edi. 1241-yilda butxona Konrad Mazoveskiy buyrugʻi bilan mustahkamlangan. Bu voqeani Yan Dlugosh *Liber beneficiorum* xronikasida eslatib oʻtadi. 1340-yilda Kazimir III butxonani avliyolar Feliks va Adavkt sharafiga nomladi. XIV-asrning birinchi yarmida cherkov qayta taʼmirlandi. Keyingi asrlarda butxona asta-sekin yaroqsiz holga keldi. XVII-asrdan unda ibodat qilish toʻxtatdi. Oʻsha vaqtdan beri butxonaning pastki qismi kumush saqlash uchun xona, yuqori tekis qismi esa yashash uchun foydalanilgan. Butxonaning yuqori qismi XIX-asrning boshlarida buzib tashlangan va Avstriya kasalxonasi uchun ishlatilgan.

1914-yildan 1917-yilgacha Vavelda restavratsiya ishlari olib borilganda, polshalik meʼmor Adolf Shishko-Bogush qirol qalʼasining gʻarbiy qismidagi qoʻshimcha binolar orasidan butxonani topdi va uni qisman taʼmirladi.

Hozirda butxonaning ichki qismiga omma kirishi imkoniyati yoʻq.

Adabiyotlar
-----------

* Dobrowolski Tadeusz, Sztuka Krakova, Krakov: Wydawnictwo Literackie, 1971-yil.
* Podgórnik Iwona, Romanizm v Krakovi, Krakov: Markaziy Osrodek Informacji Turystycznej Oddział v Krakovi, 1985-yil.
* Skarbi madaniyati, Katowice: Videograf II, 2004, ISBN 83-7183-299-0.

Havolalar
---------

* Krakov romanskiy(pol.) )
**Qayum nosiriy** (taxallusi; asl ism-sharifi Gʻabdulqayum Gʻabdennosirovich Nosirov) [1825.2(14). 2, hozirgi Tataristonning Zelenodolsk tumani — 1902.20.8(2.9), Qozon] - tatar yozuvchisi, olim va maʼrifatparvar. 1841 — 55 yillarda Qozon madrasasida taʼlim olgan. 1855-yildan rus ruhoniylari bilim yurtida tatar tilidan dars bergan. Qozon untida erkin tinglovchi. 1871—76 yillarda Qozonda 1rustatar maktabini ochib, unda oʻqituvchilik qilgan. "Sintaksis" va bolalar uchun tabiat hodisalari haqidagi "Boʻsh vaqglarda" asarlari 1860-yil yozilgan. Tatar tilining ilmiy grammatikasini, toʻgʻri yozish qoidalari, matematika, geogr. tarix va boshqalar boʻyicha darsliklar tuzgan va nashr ettirgan. "Qozon tatarlarining eʼtiqodi va urfodatlari..." (1880), "Qozon tatarlarining xalq adabiyoti namunalari" (1896), "Qozon tatarlari ertaklarini boshqa xalqlar ertaklari bilan solishtirish" (1900) kitoblari nashr etilgan. "Tatarcha—ruscha lugʻati"ni tuzgan. Q.N. ning maʼrifatparvarlik gʻoyalari va nasriy asarlari tatar adabiyotining shakllanishi va rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etgan. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Elementorganik birikmalar** — uglerod atomi boshqa element atomi bilan toʻgʻridantoʻgri birikkan organik birikmalar. Uglerod vodorod, kislorod, azot, oltingugurt yoki galogenlar (ftordan tashqari) bilan birikkan birikmalar, odatda, Elementorganik birikmalarga kirmaydi. Elementorganik birikmalar odam va hayvonlar hayot faoliyatida muhim rol oʻynaydi. Mas, V]2 vitamini oʻzida kobalt, gemoglobin esa temir saqlaydi, fosfororganik birikmalar uglevodlar almashinuvi jarayonlarida ishtirok etadi. Margimush, surma, oltin, simob birikmalari kimyoterapiyada, kremniy sintetik kauchuk va surkov moylari sanoatida, qoʻrgʻoshin birikmalari antidetonatorlar tayyorlashda, fosfor birikmalari insektitsidlar ishlab chiqarishda, ftor birikmalari sovitkichlar va polimerlar sanoatida, alyuminiy birikmalari polimerlar sintezida, qalay birikmalari esa polimerlar eskirishining oldini olishda, magniy, litiy hamda rux birikmalari organik sintezda keng koʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Elena Runggaldier** (1990-yil 10-iyulda tugʻilgan) — italiyalik sobiq changʻi uchuvchisi va GS Fiamme Gialle vakili boʻlgan shimoliy changʻichi.

Biografiya
----------

Runggaldier 1990-yil 10-iyulda Italiya shimolidagi Bolzanoda, Janubiy Tyrolda tug‘ilgan. 2004-yilda u shimoliy changʻi sporti boʻyicha Italiya chempionatida birinchi oʻrinni egallagan. Shuningdek, 2004-yilda u changʻidan sakrash boʻyicha Italiya chempionatida K62 sakrash boʻyicha birinchi va oddiy tepalikka sakrashda ikkinchi oʻrinni egallagan. Italiyada changʻidan sakrash boʻyicha keyingi eʼtiborga molik natijalar: 2006 va 2008-yillarda birinchi, 2007, 2010 va 2011-yillarda ikkinchi va 2009-yilda uchinchi oʻrinni egallagan.

U 2005-yil 16-yanvarda Planica shahrida 23-oʻrinni egallab, ayollar oʻrtasida changʻidan sakrash boʻyicha eng yuqori daraja boʻlgan Continental Cup musobaqasida debyut qilgan. U uch marta kuchli uchlikka kirgan, bitta gʻalaba va ikki marta uchinchi oʻrini olgan .

2011-yilda Osloda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan. U, shuningdek, 2012–2013-yilgi FIS changʻidan sakrash boʻyicha Jahon kubogida 20-oʻrinni egallagan, 2013–2014-yilgi FIS changʻidan sakrash boʻyicha Jahon kubogida 27-oʻrinni egallagan, 2015–2016 FIS changʻidan sakrash boʻyicha Jahon kubogi va 2016–2017-yilgi FISda ishtirok etgan.

U 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Italiya sharafni himoya qilgan boʻlib, ayollarning oddiy tepalikdagi shaxsiy musobaqasida changʻidan sakrash boʻyicha 29-oʻrinni egallagan. U yana 2018-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarida Italiya uchun kurash olib borgan va xuddi shu musobaqada 33-oʻrinni egallagan.

### Shaxsiy hayoti

Runggaldier bir vaqtlar italiyalik shimoliy changʻichi David Hofer bilan unashtirilgan edi biroq, u hozirda Francois Braudga uylangan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Elena Runggaldier".  Eurosport. Qaraldi: 9-iyul 2021-yil.
2. ↑  „FIS Nordic World Ski Championships Ski jumping women's normal hill final results.".  FIS-Ski.com. 18-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-fevral 2009-yil.
3. ↑  „La ragazza volante" (it).  La Repubblica. Qaraldi: 29-sentabr 2014-yil.
4. ↑  „Elena Runggaldier: Retirement and dream wedding" (en).  International Ski Federation. Qaraldi: 10-iyul 2021-yil.
**Siyob makoni** — Samarqand shahridagi Siyob anhori chap qirgʻogʻida joylashgan soʻnggi paleolit davriga oid qarorgoh. Oʻzbekiston FA ning arxeologik ekspeditsiyasi tomonidan topilgan (1969). Siyob makonini qazish natijasida bir necha joydan soʻnggi paleolit davriga oid koʻpgina tosh qurollar chiqqan. Ular, asosan, 2 guruhga boʻlinadi: 1guruh qurollari sargʻish, oq, jigarrang va koʻk rangli chaqmoqtoshlardan tayyorlangan; 2guruhga mansub tosh qurollar, asosan, dioripshan yirikroq qilib yasalgan. Sm. tosh qurollarining koʻpi prizmatik va boshqa shakldagi nukleuslardan urib, uchirib olingan tosh parchalardan tayyorlangan. Siyob makonining asosiy qurollari: turli xildagi pichoqsimon tosh keskichlar, tosh qirgʻichlar, botiq tigʻli qurollar va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Siyenit** (Syene — Siyena, qad. Misrdagi Sun sh. hozirgi Asvon) — intruziv magmatik togʻ jinsi; asosan, ishqorli dala shpatlaridan (60—90%) hamda bir yoki bir necha rangli minerallardan (eng harakterlisi amfibol, 10—12% gacha) tashkil topgan kvarssiz, butunlay kristallangan togʻ jinsi. Odatda, kam miqdorda plagioklaz (oligoklaz, andezin) uchraydi. S.larda baʼzida 5% gacha aksessor minerallar (apatit, sfen, sirkon, magnetit) boʻladi. Ishqorlarning miqdoriga qarab S.lar 3 guruhga — normal va yuqori ishqorli hamda ishqorli S.larga boʻlinadi. Strukturasi toʻliq kristalli va tekis donali yoki porfirsimon. Agarda nefelin qatnashsa tog jinsi nefelinli S, kam miqdorda kvars boʻlsa kvarsli S boʻladi. Ishqoriy dala shpatlariga (ortoklaz va boshqalar) nisbatan plagioklaz miqdori yuqori boʻlgan holda togʻ jinsi Sdan siyenitdiorit va monsonit orqali gabbroga oʻtadi (asosli plagioklazga bogʻliq). Zichligi 2600—2800 kt/m³. Rangli minerallarni ortishi bilan normal S melanokratli S.ga va yana shonkinitga aylanadi. Bezak toshi sifatida va qurilishda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidravlik zarba** - qisuvli quvuroʻtkazgichda oqayotgan suyuqlik tezligining tez (bir onda) oʻzgarishi natijasida (mas, zulfin tez yopilganda) suyuqlikda bosimning keskin ortishi. G. z.da bosimning oʻsishi ushbu formula boʻyicha aniqpanadi:Ar =r(\*0-v,)s1 bunda Ar — bosimning Pa da oʻzgarishi, r — suyuqlikning kg/m3 dagi zichligi, v„ va ■&, — zulfinni yopguncha va yopishdan keyin quvuroʻtkazgichda m/s da oʻlchangan oʻrtacha tezliklar, s — zarbiy toʻlqinning quvuroʻtkazgich boʻylab tarqalish tezligi. Mutlaq qattiq devorlar holida tovushning suyuqlikdagi tezligi a ga teng (suvda a =1400 m/s). G. z. bosimi juda katta qiymatlarga erishganda u halokatga olib kelishi mumkin. Ularning oldini olish maqsadida quvuroʻtkazgichlarda saqlagich qurilmalar (tekislagich havzalar, havo qopqoqlari buralma joʻmraklar va b.) oʻrnatiladi.
tahrirladi: yusuf kasimov
aloqa uchun: insta yusuf\_ umidjanovich tg yusuf\_\_umidjanovich

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2001-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Onixiya** (yun. onyx, onychos — tirnoq), onixoz — qoʻl-oyoq tirnoklarining kasalligi; bunda tirnoq plastinkasining rangi uzgarib, rang-barang dogʻ va hoshiyalar paydo buladi, tirnoqning shakli uzgaradi, qalinla-shadi yoki yupqalashadi, yuzi gʻadir-bu-dir boʻlib qoladi, kundalangiga yoki uzunasiga ketgan egatlar vujudga kelib, tirnoq joyidan kuchadi. O. tugʻma boʻlishi yoki turli sabablar bilan (mas, tirnoq plastinkasi yoki tirnoq falangasining shikastlanishi natijasida) kelib chiqishi mumkin. Trixofitiya, kal yara zamburugʻlari, shuningdek, stafilokokk va streptokokklar. O.ga sa-bab boʻladi. Ichki aʼzolar, nerv sistemasining turli kasalliklari, moddalar almashinuvinchng buzilishi, ichki sekretsiya bezlari kasalliklarida, shuningdek, teri kasalliklaridan baʼzilari (ekzema, psoriaz va boshqalar)da ham O. kuzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Simplast** (yun. syn — birgalikda va plastos — yasalgan, tashkil etilgan) — 1) hay vonl arda — toʻqimada hujayralar orasidagi chegaraning yoʻqolib, yadroning butunlay sitoplazmada joylashishi. S. tuzshtishi koʻndalang chiziqli muskul tolalari, ayrim infuzoriyalar, bir qancha hasharotlar embrional rivojlanishining dastlabki davrlari uchun xos. Ayrim toʻqimalar (mas, mollyuskalar va hasharotlar ichagi epiteliysi) ovqat hazm qilishning har xil davrlarida hujayraviy yoki S. tuzil ishga ega boʻladi. S. hujayralarning birbiri bilan qoʻshilib ketishi yoki yadrosi boʻlinib, hujayraning boʻlinmasligi (sitotomiya) tufayli yuzaga keladi; 2) oʻsimliklarda — hujayraviy tuzilishga ega boʻlgan koʻp yadroli protoplast; oʻzaro qoʻshilib ketgan xujayralar protoplazmasi; protoplazmatik ipchalar yordamida oʻzaro tutashgan protoplastlar.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidrodinamik qarshilik** -suyuqlik (gaz)ning jism harakatiga yoki quvur devorining oqayotgan suyuqlikka (gazga) qarshiligi. G.q. bosim va ishqalanish kuchi taʼsirida hosil boʻladi. Jism harakatlanmay turganda suyuqlik (gaz) oqsa yoki jism harakatsiz muhit (suyuqlik yoki gaz)da harakatlansa, G.q. jismga taʼsir qilayotgan barcha kuchlar bosh vektori proyeksiyasiga teng boʻladi va x bilan belgilanadiyu Uchish apparatlarining G.q. i Sx ni aerodinamik qarshilik deb ataladi. G.q. gidrotexnika inshootlari, qurilmalari, apparatlari (turbina qurilmalari, havo va gaz tozalash apparatlari, gaz, neft va suv quvurlari magistrali, kompressorlar, nasoslar va b.)da hisobga olinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |