Shri-Lanka, Kolombo, Pettah bozorida ko'rgazmada turli xil *takiyalar*
 
**Taqiyah (** arabcha:  ,yoki **araqcha)(** forscha: عرقچین ) kalta, yumaloq do‘ppi. Islomdini payg'ambari Muhammad (s.a.v) boshni yopish uchun kiygan. Shuning uchun musulmon kishilarga *mustahab* (ya'ni, unga taqlid qilib kiyiladi) deb hisoblanadi.  Musulmon erkak lar odatda 5 vaqt namozda kiyishadi.

O'z-o'zidan kiyinsa, taqiya har qanday rangda bo'lishi mumkin. Arab mamlakatlarida, keffiyeh ro'moli ostidan kiyinganda, an'anaviy oq rangda saqlanadi. Ba'zi musulmonlar shia va sunniy musulmonlar tomonidan arabcha *"imama"* deb ataladigan qalpoqqa salla o'rashadi. Qo'shma Shtatlar va Britaniyada taqiyalar odatda "kufiylar "deb ataladi. 

**Topi** - Pokiston, Bangladesh, Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa mintaqasida kiyiladigan taqiya qalpoqlarining 1 turi hisoblanadi.Turli xil topi qalpoqlar Sindhda kiyiladigan sindcha qalpoq va musulmon ibodatlarida tez-tez kiyiladigan to'qilgan topi kiradi (qarang: Salat ).

Topi qalpoqPokistonning milliy libosi bo'lgan shalvar kamiz bilan kiyiladi.

Etimologiya
-----------

*Taqiyah* - arabcha so'z bo'lib, musulmon do'ppisi. Hindiston yarim orolida uni *topi* hindcha: *टोपी* , urdu: ٹوپی , bengalcha: *টুপি* ) bu shlyapa yoki qalpoq degan ma'noni anglatadi. Pokiston, Hindiston va Bangladeshda erkaklar odatda kurta va pajama bilan topi kiyishadi. Qo'shma Shtat va Britaniyada musulmon savdogarlar tomonidan namoz qalpoqchasini *kufi* nomi bilan sotiladi.

Musulmon dunyosi
----------------

Dunyo bo'ylab turli xil musulmon qalpoqlari mavjud. Har bir mamlakat yoki mintaqa o'ziga xos bosh kiyimga ega.

### Mamlakatlar

#### Indoneziya

*Peci* / *songkok* milliy libosidir. Indoneziyaliklar, shuningdek, musulmonlar orasida mashhur,mashinada to'qilgan do'ppi ishlab chiqariladi. Yavaliklar sarongni qalpoq bilan kiyishadi. Sundanlarda do'ppi *kupluk* deb ataladi.

#### Maldiv orollari

Namoz qalpoqchasi *thakiha* deb ataladi. *thofi* deb ham tanilgan,baliqchilar qalpoqchasi *koari* deb ataladi.

#### Bangladesh

 Bangladeshda an'anaviy 4 turdagi "Tupi"
Bangladeshdagi ibodat qalpog'i dubulg'a degan ma'noni anglatadi.Prakritcha "ṭopiā" atamasidan "tupi" deb tanilgan. Chittagong bo'limi va Sylhet bo'limda u arabcha "ṷạqyẗ" atamasidan olingan "toki" deb tanilgan. Komilla va Nilfamarida tayyorlangan tuppilar Yaqin Sharqqa eksport qilinadi.

#### Pokiston

 Hindistonda taqiya va kurta kiygan erkak
Namoz qalpoq *topi* deyiladi, Topi qalpoq Pokistonlik erkaklar turli xil qalpoqlarni kiyishadi. Sindhi *to'pi*, old tomoni teshigi bo'lgan qalpoq.Bu kiygan kishiga namoz vaqtida peshonasini erga qo'yish imkonini beradi, Sindhi qalpoqchasiga qarang. Boshqa qalpoqlarga qorako'l (shlyapa), fes (shlyapa) va pakol kiradi.

 Takiya kiygan Somalilik ulamo.
Somalidagi erkaklar *macawiis* deb ataladigan sarong bilan birga *koofiyad* paxta namoz kepkasini kiyishadi. *Jalabiyada* ham kiyiladi. 

 Tatar ayollari bunday qalpoq kiyishadi  
  
  
  
</br> Kavkaz xalqlari kiyishning bir xil usuli
Doppa eng keng tarqalgan. Qo'shma Shtatlarda do'ppi *o'zbek kufisi*, *buxoro kippasi*, *buxoriy* yoki *buxoriy yarmulkesi* sifatida sotiladi. (Markaziy Osiyodagi buxoriyalik yahudiylar ham do'ppi/tubeteyka dizayniga o'xshash bosh kiyim kiyishgan, lekin uni yahudiylikka taalluqli diniy sababga ko'ra kiyilgan). Do'ppi gilam qalpog'i deb ham ataladi. Sababi tikuvchilik o'zbek sharq gilamlarida uchraydigan naqsh bilan bir xil, qarang o'zbek xalqi. O'rta Osiyoda erkaklar do'ppini kostyum bilan kiyishadi. O'zbeklar *duppi* deb ataydigan tubeteika kiyishadi. An'anaviy tubeteika - oq yoki kumush kashta bilan tikilgan qora baxmal qalpoq hisoblanadi.Bayramlar uchun chopon deb ataladigan xalq kiyimi bilan kiyiladi. Tojiklar gilam qalpoq va tubeteika kiyishadi. Kanadada Rushning barabanchisi Neil Peart tubeteikaga kiyiladi.Shuningdek, Naqshbandiya Hoqoniy so‘fiylik ordeni tarafdorlari ham xuddi o‘zbekistonlik Bahouddin Naqshband kabi o‘zbek kufiylarini kiyishadi .

Yana qarang
-----------

* Dakka topi
* Plis
* Fes (Yaqin Sharq va Bolqonda kiyiladigan bosh kiyim)
* Islom kiyimi
* Kalimavkion
* Keffiyeh (Yaqin Sharqda kiyiladigan bosh kiyim)
* Kipa (yahudiylar kiyadigan do'ppi)
* Klobuk
* Kufi (Afrikada erkaklar kiyadigan qalpoq)
* Shlyapalar ro'yxati
* Pakol
* Diniy kiyim
* Sindhi qalpoqchasi
* Skufiya
* Tubeteika (Markaziy Osiyoda kiyiladigan qalpoq)
* Zucchetto (katolik cherkovlari ulamolari kiyadigan do'ppi)

### Tushuntirish eslatmalari

### Iqtiboslar

1. ↑  Shayx Muhammad Hishom Qabboniy (1998) *Questions on Islamic Dress and Head-dress for Men* (Wayback Machine saytida 2020-11-12 sanasida arxivlangan) sunnah.org
2. ↑  Osbourne, Eileen (2005). RE - Buildings, Places, and Artefacts A Teacher Book + Student Book (SEN) (11-14). Folens Limited.
3. ↑  Michigan State University. Northeast African Studies Committee, *Northeast African Studies*, Volume 8, (African Studies Center, Michigan State University: 2001), p.66.

Havolalar
---------

* Arab qalpoqlari va qalpoqlari
* Turk liboslari
* Topi va taqiyah qalpoqli suratlar (Wayback Machine saytida 2013-07-16 sanasida arxivlangan)