recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**RAJABOV Isʼhoq Rizqiyevich** – (1927 – 1982) Toshkentda tugʻilgan. SAGU sharq fakultetining 1950-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-filolog-eronshunos, sanʼatshunoslik fanlari doktori, professor.

1951 – 1954-yil  aspirant; 1955 – 1961-yillar Oʻz FA TAI ilmiy xodimi; 1961 – 1982-yillar Sanʼatshunoslik ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim, musiqa tarixi boʻlimi mudiri; shu orada 1972-yildan TDK Sharq musiqasi kafedrasi rahbari.

**Ilmiy yoʻnalishi –** musiqiy manbashunoslik, sharq musiqasi tarixi. 70 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Traktatы srednevekovыx uchenыx o muzыke v fondax Instituta vostokovedeniya AN Uzbekistana". – Leningrad, 1955.

Dokt. diss. mavzusi: "Maqomlar". – Yerevan, 1971.

  

1. Hamza Hakimzoda arxividagi materiallar haqida // Hamza haqida maqolalar. Toshkent, 1960. – B.216–226. – X. Rasul bilan hammualliflikda.

2. Sharqda nota yozuvi tarixiga doir // Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar. – Toshkent, 1962. – №10. – B.32 – 58.

3. Schaschmacom. "Beitrage zur musik wissentschaft". – Berlin, 1962. –№2. – F. Karomatov bilan hammualliflikda.

4. Maqomlar masalasiga doir. – Toshkent: Oʻzdavadabiynashr, 1963. – 301 b.

5. Shashmaqom, I kitob. Soʻz boshi – Toshkent, 1966. – B.15 – 24. – F. Karomatov bilan hammualliflikda.

6. Muzыkalnaya estetika stran Vostoka // Blijniy i Sredniy Vostok. – M. 1967. – S. 245 – 328. – v soavtorstve.

7. Blijn. i Sredn. Vostok // Muzыkaln. estetika stran Vostoka. – M. 1967. – S. 245 – 328. – Sovm. s A.Sagadeevыm.

8. Husn va dil. Doston / nashrga tayyorlovchi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1967. – 440 b. – X.Rasul bilan hammualliflikda.

9. O muzыke Samarkanda // Iz istorii iskusstva velikogo goroda (K 2500 - letiyu Samarkanda). – Toshkent, 1972. – S. 298 – 313

1. ↑  *uzbekiston sharqshunoslari*.
**Lyubertsidagi Yuriy Gagarin haykali ―** Yuriy Gagarin quymchalik kasbini oʻrgangan maktab yonida oʻrnatilgan.

Gagarin Lyubertsidagi kasb-hunar maktabini aʼlo baholar bilan tugatib, 1951-yilda qizil diplom oldi.

Yodgorlik 1986-yilda, Yuriy Gagarinning koinotga parvozining 25 yilligi munosabati bilan oʻrnatilgan.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Anatoliy Novikovdir.

Xotira sanalarida yodgorlik yaqinida „Zvezda" Lyubertsi ilmiy-ishlab chiqarish korxonasi xodimlari ishtirokida tantanali mitinglar boʻlib oʻtadi. Mazkur korxonada Yuriy Gagarin kosmosga uchgan skafandr ishlab chiqarilgan. Shuningdek, ushbu tadbirlarda shahar hokimligi vakillari, kosmonavtlar kelishadi.

Yodgorlikning tavsifi
---------------------

Yodgorlik balandligi 3 metr 65 santimetr boʻlgan haykal boʻlib, unda Yuriy Gagarin toʻliq gavdasi bilan tasvirlangan. Shu bilan birga, Gagarin oʻz parvozini amalga oshirgan skafandrda, lekin dubulgʻasiz tasvirlangan. Haykal Yer sayyorasi shaklida yasalgan poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, u orbitani ifodalovchi lenta bilan oʻralgan. Gagarin figurasi shunday oʻrnatilganki, sayyoraning birinchi kosmonavti ushbu lenta-orbita boʻylab yurganga oʻxshaydi.

Qiziq faktlar
-------------

Lyubertsi shahrida oʻrnatilgan yodgorlikning aniq nusxalari London va Ijevskda mavjud. Londonda oʻrnatish uchun nusxa koʻchiriladigan yodgorlikni tanlash jarayonida maxsus yaratilgan Britaniya jamgʻarmasi vakillari Rossiyaning bir necha oʻnlab shaharlari boʻylab sayohat qilishdi. Shundan soʻng Lyubertsi shahrida oʻrnatilgan haykalda tanlab olindi.

Manbalar
--------

1. 1 2   (ru). *Администрация городского округа Люберцы Московской области* (14-avgust 2017-yil). 29-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
2. 1 2   (ru). *novosti-kosmonavtiki.ru*. 29-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
3. ↑ . *riamo.ru*. 29-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
4. 1 2   (ru).

[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑ . *www.roscosmos.ru*. 29-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
**Savdogarbank** ATB — Oʻzbekistondagi aksiyadorlik tijorat banklaridan biri. 1994-yil 12-mayda savdo va tijoratga koʻmaklashuvchi "Savdogar" aksiyadorlik tijorat banki sifatida tashkil etilgan. Boshqaruvi Toshkent shahrida. Bank taʼsischilari: Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, "Oʻzbeksavdo", "Oʻzbekbirlashuv" aksiyadorlik kompaniyalari. Aksiyadorlari 8079 yuridik va jismoniy shaxslardan iborat. Savdogarbank keng tarmoqli universal banklardan biri boʻlib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va barcha viloyatlarda, tumanlarda 50 ta boʻlimi, 24 minibanki ishlaydi. Bank respublikadagi turli tarmoq korxonalariga bank xizmatlarini koʻrsatadi. Jumladan, savdo korxonalari bilan xalq xoʻjaligining barcha tarmoklari korxonalari oʻrtasidagi savdokredit operatsiyalari va hisobkitoblarni mablagʻ bilan taʼminlash, lizing, faktoring, hujjatli inkasso va hujjatli akkreditivlar, eksportimport bitimlarini rasmiylashtirish, "bankmijoz" masofadan turib hisobraqamlarga xizmat koʻrsatish, avtokreditlar berish kabi xizmatlarni amalga oshiradi. Savdogarbank tomonidan i.ch. mikrofirmalari, savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari, kichik va oʻrta biznes korxonalari, dehqon va fermer xoʻjaliklariga hamda yakka tadbirkorlik subʼyektlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida kreditlar ajratishga alohida eʼtibor karatiladi. Mijozlar (22815 ta; 2004-yil 1-yanvar) bilan ishlash uslublari universitetazam takomillashtirilib, bank xizmatlarining zamonaviy shakllari amaliyotga joriy etilmoqda. Bank respublika qimmatli qogʻozlar bozorida faol qatnashadi. ABN Amrobank, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat Milliy banki, Germaniyaning "Bank Gezelshaft Berlin" banklari bilan vakillik aloqalari oʻrnatilgan. Bank ustav kapitali 30 mlrd. soʻm, jami aktivlari 382,2 mlrd. soʻm, tizimda 2 mingdan oshiq xodim ishlaydi (2012-yil 1-yanvar).

Rasmiy ilovasi
--------------

Bankning rasmiy ilovasi - Savdogar Mobile, Android va IOS operatsion tizimlari uchun ishlab chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * v
* t
* e

Oʻzbekiston Oʻzbekiston banklari |
| --- |
|  |
| 
Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi • Bank-moliya akademiyasi |
|  |
| Markaziy bank | 
* Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki
 |
|  |
| Tijorat banklari | 
* Oʻzbekiston milliy banki
* Agrobank
* Asia Alliance bank
* Hi-Tech bank
* Orient Finans Bank
* Aloqabank
* Asakabank
* Davr bank
* Ipak yoʻli banki
* Ipoteka bank
* Kapitalbank
* Qishloq qurilish bank
* Mikrokreditbank
* Xalq banki
* Ravnaq bank
* Savdogarbank
* Saderat bank
* TBC Bank
* Trastbank
* Turkistonbank
* Turonbank
* Uz-Turk bank
* UzKDB bank
* Oʻzsanoatqurilishbank
* Universalbank
* Hamkorbank
* Ziraat bank
* Madad invest bank
* TBC bank
* Anorbank
 |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Bank | *Bankga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
 |
**Murabba** (arab. — toʻrtlik) — sharq sheʼriyatidagi lirik janrlardan; qofiyalanish tartibi asosida tuzilgan sheʼr. Musammat turiga mansub boshqa sheʼr shakllariga oʻxshash a—a—a—a, b—b—b—a, v—v—v—a tartibida qofiyalanadi. Misralar soniga koʻra har bir bandi ruboiy va tuyuklarga oʻxshasa ham, bir necha toʻrtlik bandlar tarzida tuzilib, bir asarni tashkil etishi, aruzning turli vaznlarida yozilishi va oxirgi toʻrtlikda shoir taxallusining koʻrsatilishi kabi xususiyatlari bilan ulardan farq qiladi. M. eng qadimiy shakllardan boʻlib, mustaqil toʻrtliklar shaklidagi namunalari "Devonu lugʻotit-turk", "Qutadgʻu bilig" asarlarida uchraydi. Musammat-M. hikmat M. shaklidagi ilk namunalari Axmad Yassaviyning "Devoni hikmat"ida keltirilgan. 16-asrdan boshlab Fuzuliy, Mashrab ijodi bilan M. rivojining yangi bosqichi koʻzga tashlanadi. Bu shoirlar orifona va oshiqona gʻazallarga xos gʻoyaviy va badiiy xususiyatlarni musammat-M.larga singdirdilar. Ularning anʼanalarini Ogahiy, Muqimiy, Bayoniy, Avaz kabi 19-asr shoirlari ijodiy davom ettirdilar. Ayniqsa, Muqimiy bu janr rivojiga alohida hissa qoʻshdi. M. xalqona sheʼr shakllaridan biri sifatida 20-asr sheʼriyatida ham rivojlantirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi Prezidenti** Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi aʼzolari tomonidan yashirin ovoz berish yoʻli bilan 8 yil muddatga saylanadi, bundan keyin 4 yillik muddatga qayta saylanish imkoniyati mavjud.

Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Prezidenti barcha sohalarda ushbu tashkilot faoliyatiga rahbarlik qiladi.

Prezidentlarga oid faktlar
--------------------------

*Baron Pyer de Kuberten* 1925-1937-yillarda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi faxriy prezidenti boʻlgan.

*Graf Anri de Baye-Latur* Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi qarorgohida vafot etgan.

*Everi Brendej* hozirga qadar yevropalik boʻlmagan yagona prezident. Avval olimpiadada sportchi sifatida ishtirok etgan dastlabki prezident.

*Markiz Xuan Antonio Samaranch* prezidentlik davrida ikki bora Oʻzbekistonga tashrif buyurgan. 2001-2010-yillarda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi faxriy prezidenti.

*Graf Jak Rogge* 1968-, 1972- va 1976-yilgi olimpiyadalarda sportchi sifatida ishtirok etgan. 2013-yildan Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi faxriy prezidenti.

*Tomas Bax* Olimpiyadada chempioni boʻlgan birinchi prezident (qilichbozlik boʻyicha 1976-yilgi Olimpiyada gʻolibi). Oʻzbekistonga 2015-yili tashrif buyurgan.

Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Prezidentlari| Prezident | Mamlakat | Prezidentlik davri |
| --- | --- | --- |
| Demetrius Vikelas |  Gretsiya | 1894-1896 |
| Baron Pyer de Kuberten |  Fransiya | 1896-1916 va 1919-1925 |
| Baron Godfrua de Blone |   Shveysariya | 1916-1919 (v.b.) |
| Graf Anri de Baye-Latur |  Belgiya | 1925-1942 |
| Zigfrid Edstryom |  Shvetsiya | 1946-1952 (v.b.1942-1946) |
| Everi Brendej |  AQSh | 1952-1972 |
| Lord Maykl Killanin |  Irlandiya | 1972-1980 |
| Markiz Xuan Antonio Samaranch |  Ispaniya | 1980-2001 |
| Tomas Bax |  Belgiya | 2001-2013 |
| Graf Jak Rogge |  Germaniya | 2013-… |

Manbalar
--------

1. ↑ . *kun.uz* (15-iyun 2015-yil). Qaraldi: 8-avgust 2022-yil.
2. ↑  ; Farhod Turdiyev; Munavvarxon Rasulova*"Olimp sari"* (oʻzbek). "Navro'z" nashriyoti — 45 bet. ISBN 978-9943-381-37-7.
**Yuriy Gagarin haykali** ― 2021-yilda, Yuriy Alekseevich Gagarin parvozining oltmish yilligi yilida ochilgan. Yodgorlik byust shaklida qilingan va aprel oyining oxirida ochilgan. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Aleksey Leonovdir.

Yodgorlik „Madaniyatlar muloqoti — Birlashgan dunyo" xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Rossiyaning Turkmanistondagi elchixonasiga sovgʻa qilingan. Arxitektura dizayni va granit poydevori „Vozrojdenie" tomonidan taqdim etilgan.

Yodgorlikning ochilish sanasi 2021-yil 30-aprel.

Byust Rossiyaning Ashxoboddagi elchixonasining Fan va madaniyat boshqarmasi hududida joylashgan.

Yodgorlikning maʼnosi
---------------------

Yodgorlikning ochilishida Rossiya Federatsiyasining Turkmanistondagi elchisi Aleksandr Bloxin, Turkmaniston Tashqi ishlar vazirligi, Ashxobod shahar maʼmuriyati vakillari, Turkmaniston agentligining Koinot boshqarmasi xodimlari, diplomatlar va jurnalistlar ishtirok etgan.

Yodgorlikning tavsifi
---------------------

Yodgorlik — bu Yuriy Gagarinning bronza byusti. Astronavt oʻzining birinchi kosmik parvozini amalga oshirgan dubulgʻa va kosmik kostyumda taqdim etilgan.

Byust ostida kosmonavt nomi rus va turkman tillarida yozilgan lavha oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   (ru). *Туркменпортал*. 30-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
2. ↑   (ru). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
3. ↑   (ru). *Золотой век* (2 aprel). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
4. ↑ . *Мир 24*. 1-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
5. ↑ . 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.

Havolalar
---------

* Фоторепортаж с церемонии открытия памятника Юрию Гагарину в Ашхабаде
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017-yil 18-iyuldagi PQ-3138-sonli qaroriga asosan, O‘zbekiston yoshlar ittifoqi tizimida ko‘p yillik mehnat stajiga ega bo‘lgan fidoyi, tabiiy yetakchilik qobiliyatini namoyon etgan, vatanparvar, yurt kelajagiga daxldorlikni his qiladigan, mehnatsevar va boshqa insoniy fazilatlar egasi bo‘lgan yoshlarni qo‘llab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 14-noyabrdagi "O‘zbekiston yoshlar ittifoqining faol aʼzolariga oliy taʼlim muassasalariga kirishda imtiyozlar berish to‘g‘risida"gi 914-sonli qarori imzolangan.
Mazkur qarorda O‘zbekiston yoshlar ittifoqining faol aʼzolarini oliy taʼlim muassasalariga imtiyozli qabul qilish maqsadida tavsiyanomalar berish bo‘yicha respublika komissiyasi taqdimnomasi asosida O‘zbekiston Respublikasi taʼlim muassasalariga o‘qishga qabul qilish bo‘yicha davlat komissiyasining qarori bilan doimiy yashash joyidagi oliy taʼlim muassasalarining pedagogika taʼlim yo‘nalishlariga tanlovdan tashqari test sinovlarisiz va kasbiy (ijodiy) imtihonlarsiz davlat grantlari asosida qabul qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Imtiyor*. „O‘ZBEKISTON YOSHLAR ITTIFOQINING FAOL A’ZOLARIGA OLIY TA’LIM MUASSASALARIGA KIRISHDA IMTIYOZLAR BERISH TO‘G‘RISIDA" (15-noyabr).
**Kiston qora sulton**, Kistin Qaro sulton (? — 1544.8.10, Balx) — shayboniylardan amalda mustaqil boʻlgan Balx xonligi asoschisi va birinchi xoni (1526—44). Shayboniy sultonlardan Jonibek sultonning oʻgʻli. Bobur huzurida uning elchisi (Xoja Kamoliddin qoʻnoq) boʻlgan. Ubaydullaxonning Xurosonga qilgan yurishlarida (1528,1531) qatnashgan. Balxga tajovoʻz qilgan boburiylardan Humoyun (Kobul hokimi) va temuriylardan Badaxshon hokimi Sulaymonshoh bilan (1536) koʻrash olib borgan. 1537—38 yillardan boshlab Balx bilan Eron oʻrtasida nisbatan tinch munosabatlar oʻrnatilgan. K.Q-S davrida Balxda koʻplab masjid, Madrasa, shifoxona va boshqa binolar qurilgan. Xususan, Hinduvon (qalʼa)da yangi qalʼa, shahardagi xon xiyobonida sulton hammomi va maydoni 100x100 gaz ga teng saroy qurilgan. Sulton hammomini qurish 4 yilga yaqin (1528—31) davom etib, oʻz davrining ulkan inshooti boʻlgan. Manbalar Mirzo Boyqaro chorbogʻida qurilgan chortoqni (1539) ham K.Kiston qora sulton nomi bilan bogʻlaydilar. Uning saroyida Podshohxoja, Baqoiy, Shaydo, Oshiq, Abdiy, Xovariy kabi forsigoʻy va turkigoʻy shoirlar yashab ijod qilganlar. Ubaydullaxon vafotidan soʻng, K.Q-S- Buxoroga borib, 1541-yil iyulida Moʻgʻulcha xonimga (asli Oysha sultonbegim — Boburning togʻasi Toshkent hokimi Mahmudxonning qizi, dastlab Shayboniyxon va u Marvda halok boʻlgach, Ubaydullaxon xotinlikka olgan) uylanib qaytadi. Tarixchi Said Roqimning xabaricha, K. Q S- umrining soʻnggi yillarida savdoyi kasaliga yoʻliqqan boʻlib, koʻpgina nojoʻya ishlarni qilgan. Bu aholi va qoʻshin oʻrtasida gʻalayon koʻtarilishiga olib kelgan.

Manba: H o f i z Tanish al-Buxoriy, Abdullanoma, 1,2-j.lar, T. 1999, 2000.

Adabiyot
--------

* Axmedov B.A. Istoriya Balxa, T. 1982.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Ratchet & Clank*** 3D platformer janridagi video oʻyin boʻlib, Insomniac Games tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Computer Entertainment tomonidan nashr etilgandir. 2002-yili chiqarilgan. PlayStation 2 uchun moʻljallangan. *Ratchet & Clank* video oʻyinlar seriyasining ilk qismidir.

Oʻyin voqealariga koʻra, antropomorfik qahramon — Ratchet ona sayyorasi boʻlgan Veldinda Clank ismli robot bilan uchrashadi. Clank Blarg irqidan boʻlgan yovuz — Chairman Drek oʻz turiga mansub jonzotlar uchun yangi bir sayyora barpo etish va bu jarayon davomida boshqa sayyoralarni tanazzulga yuz tuttirishni rejalashtirganligini aniqladi. Clank Ratchetni mashhur qahramon boʻlmish Captain Qwarkning koʻmagida Drekni toʻxtatishdan iborat missiyani bajarishda unga hamroh boʻlishiga koʻndiradi.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Ratchet & Clank MobyGames saytida (ingl.)


  


|  |  |
| --- | --- |
| Video oʻyinlar | *Video oʻyinga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
 |
**Marjoniy Shahobiddin** (toʻliq nomi: Shahobiddin bin Bahouddin bin Subhon bin Abdul Karim al-Marjoniy) (1818, Qozon shahri yaqinidagi Yapanchi qishlogʻi — Qozon, 1889) — maʼrifatparvar va faylasuf, tarixchi va ilohiyotchi olim, tatar xalqi ilmiy tarixining asoschisi. 

1838—43, 1845— 49 i.da M. Buxorodagi Koʻkaldosh va Mir Arab, 1843—45 yilda Samarqanddagi Sherdor madrasalarida oʻqidi va dare berdi. S. Ayniynnng yozishicha, amir Nasrulloning taʼqibidan soʻng qisqa muddat Samarqandda yashadi. U Buxoro va Samarqandda arab va fors tillarini puxta oʻrgandi, sharq falsafasi va tarixi bilan tanishdi, mat. va astronomiya bilan shugʻullandi. M. Buxoroda olim sifatida shakllandi va Kursaviy ilmiy merosi bilan tanishdi. Ahmad Donish bilan hamkorlikda maʼrifatparvarlik gʻoyalarini tarqatishda jonbozlik koʻrsatdi. M. Buxoroda "Movarounnahr mashhur ulamolarining ahvoli va ishlari" hamda Kursaviyning Buxorodagi faoliyati va mahalliy hokimiyat bilan murakkab munosabati toʻgʻrisidagi asarini yezdi. Turkiston tarixi va geo-gr.siga oid koʻplab asarlari mavjud, xususan, uning 10— 12-asrlarda Movaro-unnahr xonaqolari va tasavvufning ahvoli, Turkistondan yetishib chiqqan buyuk allomalar haqidagi tadqiqotlari diqqatga sazovor.

1850-yilda Qozondagi katta Jome masjidi imomi, 1867-yilda muhtasibi. Ayni paytda Kozon tatar oʻqituvchilari maktabida dare berdi (1876—84). 30 dan ortiq yirik asarlar muallifi. Kursaviy, M, Axmad Donishning islom dinini isloh qilish va maʼrifatparvarlik gʻoyalari keyinchalik jadidchilik harakatining vujudga kelishida muayyan darajada xizmat qildi.

Adabiyot
--------

* Islam v tatarskom mire: istoriya i sovremennost, Kazan, 1997;
* Mardjani: Naslediye i sovremennost, Kazan, 1998;
* Yusupov M. X. Shigabutdin Mardjani kak istorik, Kazan, 1981.
* Qahramon Rajabov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdurashid Ibrohimov** (Gabderashit) (1857, Tobolsk gubernyasi, Toro uyezdi — 1944, Yaponiya) — tatar maʼrifatparvari, ulamo. Qozondagi Qashqar mahalla madrasasida oʻqigan. Istanbulda dunyoviy ilm olgan (1877). Yurtiga qaytgach, maktab va madrasalarni isloh qilish gʻoyalarini targʻib qilgan. Goro shahri imom va mudarrisi (1885—92), Orenburg musulmonlari Diniy boshqarmasi qozisi (1892—95). Marjoniy, Rizouddin Faxriddin, Qayum Nosiriy kabi ilgʻor tatar maʼrifatparvarlari bilan hamkorlik qilgan. Istanboʻlga borib, "Choʻlpon" ("Tong yulduzi") kitobini yozgan (1895). Ibrohimov Yevropa va Osiyo mamlakatlariga bir necha bor sayohat qilgan. Bu sayohatlar natijasida turk va tatar tillarida "Olami inson" asari bosilgan (1910-13). 1921-yil muhojirlikka joʻnab ketgan. 1933-yildan Yaponiyada yashagan. Tokiodagi jome masjidi imomi. Turli mamlakatlardagi musulmon jamoalari hayotini oʻrgangan, islom gʻoyalarini targʻib qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abduvohitov Abdudjabbor Abdusattarovich**
1956-yilda Qozogʻiston Respublikasi Chimkent viloyatining Aris shahrida tugʻilgan. ToshDU Sharq fakultetining 1981-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-tarixchi arabshunos, tarix fanlari nomzodi.

1979 – 1980 yy. – Misrda arab tili tarjimoni; 1983 – 1986 yy. aspirant; 1987 – 1988 yy. – OʻzFA Tarix institutining kichik ilmiy xodimi; 1988 – 1992 yy. – OʻzFA SHI ilmiy kotibi; 1992—1997-yillarda "Meros" akademiyasining Bosh direktori; 1998 – 2001-y. – "Ustoz" Respublika fondining ijrochi direktori. 1991-yildan beri bir necha bor chet el xizmat safarlarida boʻlgan. 2002-yildan Toshkentdagi xalqaro Vestminster, 2011-yildan Jahon iqtisod va diplomatiya universitetlari rektori, 2012—2015-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi rektori, 2014-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining aʼzosi etib saylangan. 1956-yilda Qozogʻiston Respublikasi Chimkent viloyatining Aris shahrida tugʻilgan. ToshDU Sharq fakultetining 1981-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-tarixchi arabshunos, tarix fanlari nomzodi.

Ilmiy yoʻnalishi
----------------

siyosatshunoslik

Asosiy ilmiy ishlari
--------------------

Nomz]]. diss. mavzusi: "Ideologiya i praktika Bratyev-musulman v Yegipte i Sirii (1928 – 1961 gg.)". – [[Tashkent, 1990.

1.. Etnicheskiye konfliktы v sovremennom arabskom mire i musulmanskiye fundamentalistы // Issledovaniya po sovremennoy Afrike. – M. 1989.
2.. Islamskoye vozrojdeniye v Uzbekistane // Musulmanskiye granisы Rossii: Novыe napravleniya v mejkulturnom analize. – T. 1993.
3.. "Islamic Revivalism in Uzbekistan" in the book "Russiaʼs Muslim Frontiers New Directions in Cross-cultural Analysis". 1993. USA Indiana University Press Bloomington & Indian-apolis Coauthor. -P. 79 – 97.
4.. "Independent Uzbekistan: A Muslim Community in Development" in the book "The International Politics of Eurasia". The Politics of Religion in Russia & the New States of Eurasia, Volume 3, Armonk New-York, London 1993. – P. 293 – 305.
5.. "The Jadid Movement and Its Impact on Contemporary Central Asia" in the book of Hafeez Malik "Central Asia. Its Strategic Importance & Future Prospects". First published 1994 by "The Macmillan Press Itd" Houndmills. – P. 65 – 76.\*
6.. An International Comparative Study of School Curriculum. National Institute for Educational Research (NIER). – Tokyo, Japan, 1999. – P. 479 – 498.

manbalar

* Kitob manbasi

|author=|title=Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi|date=2021|publisher=|location=Toshkent|pages=54-60|ref=}}

1. 1 2  Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi 2021, s. 54-60. sfn error: no target: CITEREFOʻzbekiston\_sharqshunoslari\_bibliografiyasi2021 (help)
2. ↑  Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi 2021, s. 215—218. sfn error: no target: CITEREFOʻzbekiston\_sharqshunoslari\_bibliografiyasi2021 (help)
**Lahhom Abulhasan Ali alHarroniy** (?—970, Nishopur) — shoir. Buxoro, Xorazm, Termizda yashagan. Ijodida hajv asosiy oʻrin tutgan. Hajvlari, asosan, zamondosh maddoh shoirlar va davlat arboblariga qaratilgan. L. vazir Abu Ali al-Balʼamiy (960—74)ni hajv qilgani uchun taʼqibga uchragan va Buxorodan chikarib yuborilgan. "Yatimat ud-dahr"da L.ning 350 misra sheʼri saqlangan. Fransuz adabiyotshunosi Barbye de Menar (19-asr) L.ni "Somoniylar davrida Buxorodan chiqqan Yuvenal" deb atagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Avstriya-italiya urushi (maʼnolari).

**Avstriya-Italiya urushi** (1848–49) – 1814–15 yillardagi Vena kongressi qarorlariga koʻra, Lom-bardiya va Venesiyada oʻrnatilgan Av-striya hukmronligiga qarshi Italiya xalqining milliy ozodlik urushi. 1848-yil 18-martda Milanda Avstriya zulmiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarildi. Milanning qurolsiz xalqi Avstriya feldmarshali Radeskiyning 15 ming kishilik armiyasiga qarshi besh kun davomida olib borgan qahramonona janglaridan keyin avstriyaliklar shaharni tashlab ketishga majbur boʻldilar. Shu vaqtda Venesiyada ham quzgʻolon koʻtarildi. 1848-yil 22-martda avstriyaliklar Venesiyadan ham chiqib ketdilar. Shaharda respublika tashkil etildi. Xalq ommasiniig inqilobiy harakatidan qoʻrqqan va oʻz xokimiyatini mustahkamlashni koʻzlagan Pemont (Sardiniya) qiroli Karl Albert 23-martda Avstriyaga qarshi urush e’lon qildi. Urushda Pemont qoʻshinlari Veronada Avstriya armiyasiga qattiq zarba berdi: bu janglarda Italiya xalq qahramoni Garibaldining koʻngilli otryadlari qatnashdi. Lekin ular Karl Albertning sotqinlik siyosati tufayli bir qancha zarbalarga uchradi. 1848-yil avgustda Karl Albert Avstriya bilan sharmandali yarash bitimi tuzdi. Italiya inqilobi yangi bosqichga koʻtarilgan bir paytda (1849-yil 20-martda) Karl Albert urushni yangidan boshlashga majbur boʻldi. 21–23-mart kunlari Pemontning 88 ming kishilik armiyasi generalning layoqatsizligi va xiyonati sababli batamom tor-mor etil-di, 26-martda imzolangan yarash bitimiga koʻra, Avstriya qoʻshinlari Venesiya va Lombardiyani qayta egalladilar.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avstriya-Italiya urushi (1848–1849)" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lahor qal’asi**

Shohi-kila — Pokistonning Lahor shahri markazidagi meʼmoriy va tarixiy majmua boʻlib, 1981 yilda Jahon merosi ob’ekti sifatida tan olingan. Buyuk Akbarning Lahor qal’asi reja boʻyicha trapezoid shaklga ega va 20 gektar maydonni egallaydi.

Tarixi
------

Ko‘rinib turibdiki, Ravi bo‘yida birinchi shoh qarorgohi XII asr oxirida G‘uriylar oilasidan Muhammad G‘uriy uchun qurilgan. Bu qalʼa chet el bosqinchilarining eʼtiborini tortdi va Fors, Moverannahr, Tibet va Hindiston oʻrtasidagi yoʻllar ushbu strategik jihatdan joylashgan nuqtada kesishganligi sababli koʻp marta vayron qilingan.

Hozirgi Lahordagi kuygan gʻisht va qizil qumtosh qal’asiga Mugʻal imperatori Akbar asos solgan. Jahongir otasining qurilish ishlarini davom ettirib, 1617-1618 yillarda shimoliy hovlini qurib bitkazdi. 1614-1625 yillarda uning qoʻl ostida. qal’aning shimoliy va shimoli-gʻarbiy devorlari bezatilgan. Toj Mahalni qurish bilan mashhur boʻlgan Shoh Jahon Lahor qal’asida tugʻilgan va shuning uchun unga ayniqsa bogʻlangan. Uning ostida Shih-kila istehkomdan saroyga aylanadi. Shoh Jahon uchun qurilgan „ko‘zgu saroy" va „tomoshabinlar zali" dekor ulug‘vorligi bo‘yicha Agra va Dehlidagi saroy zallaridan hech qanday kam bo‘lmagan.

Mugʻullar qulagandan soʻng, Shoh-kila asta-sekin tanazzulga yuz tutdi. 19-asr boshlarida qalʼa sikx hukmdori Ranjit Singxning qarorgohi boʻlib xizmat qilgan. 1846 yilda u inglizlar qoʻliga oʻtdi, ular dastlab (1849 yilda) istehkomlarini yangiladilar, keyin esa (1927 yilda) ularning muhim qismini buzdilar. Yorqin saroy binolari tezda yaroqsiz holga kelib, qulab tusha boshladi. 20-asrning oʻrtalarida Lahor qal’asi qoʻriqlanadi va shu vaqtdan beri mahalliy sanʼatshunoslarning diqqat markaziga aylandi.

Yodgorliklar
Ichkarida Alamgiri (Lahorning meʼmoriy ramzi — Aurangzeb davri binosi) old darvozalari olib boradigan qal’a devorlari orqasida Mugʻal meʼmorchiligi durdonalari — Ko'zgu saroyi va Marvarid masjidi oʻrtasida qurilgan. 17-asr Shoh Jahon uchun Hindiston uchun ekzotik import qilingan materiallardan, masalan, Aleppo oynasidan foydalangan.

YuNESKO himoyasida qal’aning oʻzidan tashqari 1641-42 yillarda Shoh Jahon buyrugʻi bilan qurilgan Shalimar bogʻlari mavjud. Ular 16 gektar maydonga choʻzilgan. qirollik kanali. Qal’aga bevosita yaqin joyda Mugʻal meʼmorchiligining yana bir nechta ajoyib yodgorliklari — monumental „qirol masjidi" (Badshaxi) va Xazuri-Bagh bogʻ majmuasi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑ . 20-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2017-yil.

Havolalar
---------

* 

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Лахорский форт** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor

Adabiyotlar
-----------
**Xitoy taqvimi** ikki xil kalendar bilan ifodalanadi. Bular: **quyosh** (qishloq xo'jaligi xitoycha:  ) va **lunisolar** ( 阴阳历 ). Ulardan ikkinchisi tarixan ikki xil koʻrinishda maʼlum: yilni bahorda hisoblagan holda Sharqiy Osiyoda eng mashhur boʻlgan *Xia taqvimi* ( 夏历 Xia li , birinchi yarim afsonaviy sulola 夏 keyin); shu bilan bir qatorda , Qin sulolasining birinchi ajdodi Zhuan-syu nomi bilan atalgan bo'lib, yilni kuzda hisoblagan.

Zamonaviy Xitoyda Grigorian taqvimi ham qo'llanila boshlandi, biroq oy taqvimi, avvalgidek, an'anaviy bayramlar sanalarini aniqlash uchun keng qo'llaniladi: "Bahor bayrami" (Xitoy Yangi yili), O'rta kuz festivali va ayrim bayramlarning boshlanish sanalarini belgilanadi. Oy taqvimiga ko'ra "Bahor bayrami" (Yangi yil) o'zgaruvchan bo'lib, har yili "Birinchi yangi oy" kuniga to'g'ri keladi. Yangi yilning boshlanishi 1645- yildan 2644- yilgacha 21- yanvardan kechiktirmay va 21- fevraldan kechiktirmay sodir bo'ladigan qishki kunning (21-22 dekabr) yangi oydan boshlab ikkinchisi deb tan olinadi. Misol uchun, qora yo'lbarsning 4719- yili 2022- yil 1 -fevraldan 2023 -yil 21 -yanvargacha). *Sya* taqvimiga ko'ra, "Bahorning boshlanishi" har yili 4, 5 yoki 6 fevralga to'g'ri keladi. *Xia* taqvimi mantik maqsadlarda, misol uchun, to'ylar, muassasalarni ochish va boshqa *har qanday* tadbirlar uchun eng qulay kunlarni tanlashda ishlatiladi. Shaxsiy "taqdir xaritasi" **ming** shujjjjn *Xia* mantika taqvimi yordamida ham hisoblanadi.

Xitoyda Grigorian taqvimi "standart" (  ), "G'arbiy" (  ) yoki "quyosh" (  ) deb nomlanadi. Shuningdek Grigorian taqvimi kiritilgandan so'ng, u ham yangi, mos ravishda oy taqvimi - eski deb ataldi.
Botanika bogʻining koʻrinishi
**Botanika Bogʻi**, 11 ta parkning bir qismi (shuningdek, Mistletoe Bogʻi yoki Tainmuntilla deb ataladi) Janubiy Avstraliya poytaxti Adelaida shimoli- sharqiy Parklendlarida joylashgan 34 gektar (84 akr) park. Bogʻ Hackney Road va Frome Road bilan chegaradosh. Janubiy Avstraliya universiteti, Adelaida universiteti va eski Qirollik Adelaida kasalxonasi ushbu parkning yonida joylashgan. Park shuningdek, Adelaida hayvonot bogʻi va Torrens daryosi bilan ham bogʻlangan.

Tarix
-----

Bogʻ 1866-yilda qoʻshni Adelaida botanika bogʻi tomonidan sotib olingan va ilgari 1844-yildan 1859- yilgacha Adelaida Qirollik shousi oʻtkaziladigan joy sifatida ishlatilgan. Uning shimoliy tomonida 1874-yilda ekilgan chinorlar xiyoboni. Bundan tashqari, u Kvinslenddagi koʻp asrlik Moreton koʻrfazi anjirlari kabi ekzotik turlar bilan ajralib turadi. Bogʻ 1880-yil 5-sentyabrda Avstraliyada Najot armiyasining ochiq havoda birinchi uchrashuvi o‘tkazgan joyi boʻlgan

Bogʻ Londondagi Hyde Park bilan solishtirildi. 1890-yillardan beri oʻzining Spikerlar burchagiga ega boʻlgan Botanika bogʻi keng koʻlamli mavzular boʻyicha ommaviy munozaralar uchun joydir. Maʼruzachilar burchagi davom etmoqda, lekin avvalgi davrlarga qaraganda kamroq eʼtiborga ega. Bugungi kunda bogʻ pikniklar, toʻy fotosuratlari va WOMADelaide, Gardens Alive va Moonlight Cinema kabi yirik tadbirlar uchun sayt sifatida tanilgan.

Yana qarang
-----------

* Adelaida bogʻlari va bogʻlari roʻyxati

Manbalar
--------


1. 1 2 3 4   (en). *www.botanicgardens.sa.gov.au*. 26-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2019-yil.
2. ↑ .  Department for Environment and Heritage (4-may 2006-yil). 19-avgust 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-avgust 2006-yil.
3. ↑ .  Department for Environment and Heritage (4-may 2006-yil). 19-avgust 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-avgust 2006-yil.

„Adelaide Botanic Garden: Botanic Park". Department for Environment and Heritage. 4 May 2006. Archived from the original Arxivlandi 2006-08-19Wayback Machine saytida. on 19 August 2006. Retrieved 2 August 2006.
left|thumb| *Pokémon Puzzle Challenge* o‘yini
Aslini olganda, *Pokémon Puzzle Challenge* o‘yini *Panel de Pon* (G‘arbda *Tetris Attack* nomi bilan tanilgan), lekin dizaynda <i id="mwHg">Pokémon Gold</i> va <i id="mwHw">Silver</i> belgilaridan foydalanilgan. *Panel de Pon* o'ynaladigan belgilarga ega edi, *Pokémon Puzzle Challenge* Pikachu, Pichu, Totodile, Cyndaquil va Chikorita kabi turli xil Pokemonlarni o'z ichiga oladi, shu bilan birga turli murabbiylar, stadion rahbarlari va Elita to'rtligi a'zolari o'yinchining raqibi tomonida harakat qilishadi. Trenerlarni mag'lub etib, o'yinchi o'ynash uchun yangi Pokemonni ochadi.

Urush vaqtida, to'rtburchaklar oynada doimo ko'tariladigan turli xil rangdagi bloklar mavjud. O'yinchi qo'shni bloklarni almashtirishi mumkin. Agar siz blok va bo'sh joyni almashtirsangiz, u holda blok u erga siljiydi va agar yangi nuqta ostida teshik bo'lsa, blok u erga tushadi. Agar yaqin atrofda bir xil turdagi bir nechta bloklar bo'lsa, ular yo'qoladi, o'yinchiga ball beriladi va dushman Pokemon zarar ko'radi. Ba'zida yangi bloklar yuqoridan tushadi, bu esa o'yinni ancha murakkablashtiradi.

Havolalar
---------

* *Pokémon Puzzle Challenge* rasmiy veb-sayti(yap.) )
**Beskoʻl qishlogʻi** — Shimoliy Qozogʻiston viloyati, Qiziljar tumanining markazi. Petropavlovsk shahrining janubigacha 15 km masofada, Yesil daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 13 598 kishi (2012).

Tarixi
------

Beskoʻl qishlogʻi 1938-yili Petropavlovsk MTS-ning markazi boʻlib tashkil topdi. Nomi atrofidagi koʻllarga bogʻliq. 1967-yildan buyon tuman markazi.

Sanoati
-------

Beskoʻlda qush fabrikasi, *"Romantik"* aksioner jamoasi, *"Molservis"* konsorsiumi, tuman nashrlari, oziq-ovqat kombinati va boshqalar faoliyat yuritmoqda.

Ijtimoiy soha
-------------

Shimoliy Qozogʻiston mol chorvachiligi ilmiy-tadqiqot institutining filiali, oʻrta maktab, madaniyat uyi, kasalxona, shifoxona, sanitar-epidemiologiyalar faoliyat yuritmoqda. Beskoʻl orqali *Petropavlovsk — Koʻkshetov, Petropavlovsk — Novoishim* avtomobil yoʻllari oʻtadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Shimoliy Qozogʻiston viloyatining telefon kodlari
2. ↑  Почтовые индексы Казахстана
3. ↑  50 let Severo-Kazaxstanskomu NII jivotnovodstva i rastenievodstva
4. ↑  „Qozoq Ensiklopediyasi", II-tom
***Maqomi***

* Qizilg'oz-Rosy FlamingoQizilg'oz

Zaif,qisqarib borayotgan uchib o'tuvchi-uyaluvchi tur.

***Tarqalishi***

Orol dengizinging janubiy qirg'og'i va Amudaryo suv xavzalari(davriy uyalash,muntazam uchib o'tishi);Sirdaryo va zarafshon (uchib o'tishi).O'zbekistondan tashqarida:Yevrosiyoning Janubiy-g'arbiy,Shimoliy va Janubiy Afrika(uyalash).Kaspiy dengiz janubi,O'rta yer dengizi,Hindiston va Pokiston(qishlash).

***Yashash joylari***

Tekisliklardagi yirik,sayoz ko'llarning botqoqlashgan qirg'oqlari.

***Soni***

Doimo kam bo'lgan.Odatda bir necha o'nlab qushdan iborat galalarda ,bir necha o'ntadan bir necha yuz tagacha uchib o'tadi.Dunyodagi mashhurligi 545-680 mingta atrofida.Umumiy soni ko'payib borayotgan bo'lsada Janubiy -G'arbiy va Janubiy Osyo mashhurligi qisqarmoqda.

***Yashahs tarzi***

Bahorgi uchib o'tishi -mart-mayda, kuzgisi-avgust-oktabr.Suvda yashovchi umurtqasizlar va suv o'simliklari bilan oziqlanadi.

***Cheklovchi omillar***

Orolbo'yi suv xavzalari suv holatining o'zgarishi oqibatida yashash joylari yemirilishi,brakonerlik.

***Ko'paytirish***

Yevropa va Osiyo hayvonot bog'larida ko'paytiriladi
**Jayron ekologik markazi** — Buxoro viloyatida Kogon shahridan janubidagi Momojurgoti platosi etagida joylashgan. Oʻrta Osiyoda noyob choʻl hayvon turlarini koʻpaytirish va reintroduksiyalashga ixtisoslashgan ilmiyi. ch. markazi. Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi tarkibiga kiradi. 1976-yilda tashkil etilgan. Maydoni 5145 ga. 1977-yildan pitomnikka 42 bosh jayran (qoraquyruq) keltirilib, ularni koʻpaytirish ishlari boshlandi (1987-yilda ularning soni 1200 taga yetdi va reja asosida qoʻshni va boshqa hududlarga va kuzda birqozon, oqqushlar, qizilgʻozlar va koʻp yirtqich qushlar uchraydi. Oʻsimliklardan shuvoqzorlar, saksavulzorlar, qandimzorlar bilan qoplangan kumloq, gilli va gipsli choʻl maydonlari mavjud. Markaz janubida sunʼiy koʻllar bor. Ular tuyoqli hayvonlarning suv ichish joyi boʻlib, juda koʻp suv qushlarini ham jalb qiladi. Markaz atrofi yirtqichlarning ichkariga oʻtishiga toʻsik boʻladigan 2 m balandlikda simtoʻr bilan oʻralgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
'*Angurbogʻ* (tojikcha: )  — qishloq jamoasi [[Tojikiston Mustaqilligining 20 yilligi qishlogʻi (Vaxsh n.)]|Tojikiston Mustaqilligining 20 yilligi qishlogʻi]] Vaxsh tumani. Angurbog‘dan mahalla fuqarolar yig‘inigacha 6 km, tuman markazigacha 10 km; asfalt yoʻl. Aholisi 2081 kishi (2009) va 1777 kishi (2017), tojiklar.

Iqtisodiyot
-----------

Unda boshlang‘ich maktab, tibbiyot punkti, kutubxona, choyxona, xususiy savdo markazi mavjud. Iqtisodiyotining asosiy tarmoqlari: sabzavotchilik, chorvachilik va bogʻdorchilik. Yerlar Vahsh daryosi orqali sugʻoriladi.

Aholisi
-------

Aholisi — 1777 kishi<ref>Taqsimoti maʼmurii Ҷumhurii Toҷikiston — **D**: Tojik milliy ensiklopediyasi, 2017.

Manbalar
--------

1. 1 2  Andoza:EMT
2. ↑  Tojikiston Respublikasining maʼmuriy boʻlinishi — Andoza:D.: SIEMT , 2017. — 580 b. — ISBN 978-99947-33-68-2

|  |  |
| --- | --- |
| Tojikiston geografiyasi | *Tojikiston geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
 |
**Ruminiya — Shveytsariya munosabatlari** Ruminiya va Shveytsariya oʻrtasidagi tashqi siyosiy va iqtisodiy-ijtimoiy aloqalardir. Ikki davlat oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1911-yilda oʻrnatilgan boʻlib, dastlab meros darajasida, keyinchalik 1962-yil 24-dekabrda elchixona darajasiga koʻtarilgan. Ruminiyaning Bernda elchixonasi va Jeneva va Tsyurixda ikkita konsulligi, Shveytsariyaning Buxarestda elchixonasi bor. Bir vaqtlar Berndagi Ruminiya elchixonasi 1955-yilda besh nafar ruminiyalik muhojirlar tomonidan bosib olingan. Bu voqea Ruminiyada „Bern voqeasi" nomi bilan mashhur.

1990-yillardan beri Shveytsariya Ruminiyaga moliyaviy yordam berdi, 1996-2006 yillarda jami 140 million Shveytsariya franki, 2006−2007 yillarda esa qoʻshimcha 23 million frank. Shveytsariya Ruminiyadagi 12- yirik xorijiy investorga aylandi. 2005-yilda Ruminiya Shveytsariyaga jami 206 million Shveytsariya frankiga mahsulot eksport qildi, Shveytsariya Ruminiyaga 547 million Shveytsariya frankiga eksport qildi, bu Ruminiyani Shveytsariyaning Janubi-Gʻarbiy Yevropadagi eng katta hamkoriga aylantirdi. 2006-yilga kelib, bu Ruminiyadan 26% va Shveytsariyadan 38% ga oshdi.

Ruminiyaning Yevropa Ittifoqiga (EI) kirishi bilan Shveytsariya Ruminiyaga pul yordamini 181 million Shveytsariya frankigacha oshirdi. Import va eksport sezilarli darajada oshdi, Shveytsariya eksporti faqat 2008-yilning birinchi choragida 490 million frankni tashkil etdi, bu 2005-yilning toʻliq yilidagi deyarli jami. Xuddi shu chorakda Ruminiyadan Shveytsariyaga import 109 millionga yetdi. Shveytsariyaning Ruminiyadagi sarmoyasi mamlakatdagi 120 dan ortiq Shveytsariya kompaniyalarida koʻrinadi, ularning umumiy soni 10 000 dan ortiq xodimlarga ega.

Ruminiyada ikki mamlakatdan kelgan ruminiyalik jinoyatchilarni hibsga olish uchun Shveytsariya-Avstriya birlashgan qamoqxonasini qurish rejalari 2004-yilda toʻxtatilgan. 2003-yilda Shveytsariyada atigi 28 nafar Ruminiya fuqarosi boʻlgan mahbus bor edi, bu esa uni past darajadagi yechimga aylantirdi, dedi Federal Adliya va Politsiya departamentining oʻsha paytdagi rahbari Kristof Blocher hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑   (ro).  Ministry of Foreign Affairs. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.
2. ↑  *Eskenasy, Victor*. „"Revoluția care bântuie la noi în țară, o revoluție adâncă fiindcă schimbă toate lucrurile, nu este o revoluție națională, e o revoluție impusă din afară..."" (ro). *Radio Europa Liberă Moldova* (1-iyun 2016-yil).
3. ↑  „#100 | 100 de ani în 100 de momente. Anul 1955: Se încheie incidentul de la Berna, un atac plănuit de Oliviu Beldeanu" (ro). *Mediafax* (14-may 2018-yil).
4. ↑   (French).  Investir en Roumanie (6-iyun 2006-yil). Qaraldi: 7-may 2009-yil.
5. ↑   (French).  Swissinfo (4-dekabr 2007-yil). Qaraldi: 7-may 2009-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑   (French).  TSR (17-may 2004-yil). Qaraldi: 9-may 2009-yil.
**Jalolov Bahodir Fazliddinovich** (1948.27.5, Toshkent) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston xalq rassomi (1992), Oʻzbekiston (1997) va Qirgʻiziston (1998) BAakad. I. Repin nomidagi rassomlik, haykaltaroshlik va meʼmorlik institutini tugatgan (1974). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida oʻqituvchi (1974—80); 1997-yildan Milliy rassomlik va dizayn institutida mahobatli rangtasvir ustaxonasi rahbari, prof. (2000). Oʻzbekiston rassomlari uyushmasi boshqaruvi raisi (1987—92). Ijodini portretlar yaratish bilan boshlagan. Portretlarida kishilarning kasbi haqida tasavvur beruvchi holatlar aks ettirilgan, ijodiy mehnat jarayoni, chuqur psixologik holat mahorat bilan koʻrsatilgan ("Meʼmor", 1972; "Masharaboz Akrom Yusupov", 1974; "Avtoportret", 1975; "Kulol ayol. Xalq ustasi Hamro Rahimova", 1975; "Soniya va mangulik. Oʻrol Tansiqboyev xotirasiga", 1977; "Porloqerta. Rassom Sh. Abdurashidov xotirasi", 1980; "Tiklash. Xalq ustasi Muhiddin Rahimov", 1980). 70-yillarning oxiri — 80-yillarning boshlaridan mahobatli rassomlik sohasida samarali ijod qiladi: Qarshi musiqali drama teatri binosiga, "Chimyon" sanatoriysi oshxonasi foyesiga (1981), Toshkentdagi Kinochilar uyiga (1982) ishlagan devoriy rasmlari rassomni betinim izlanayotgan, oʻziga xos uslub yaratgan rassom sifatida tanitdi. "Bahor" konsert zali foyesiga ishlangan "Raqsning tugʻilishi" (1982), Qashqadaryo viloyati Tallimarjon nasos stansiyasi klubi devoriga (1983), Qoʻqon teatri foyelariga (1987), Tojikistonning Xoʻjand sh.dagi maktab binosiga (1988), Belgiyaning Kortreyk sh.dagi "Kortreyk 200" (1990), Toshkentdagi Turkiston saroyiga ("Umar Xayyom tushlari", 1993) va b.ga ishlangan devoriy rasmlar, manzaralar ("Isfarada bahor", "Togʻ qishlogʻi. Soʻqmoq", "Eski Gurzuf koʻchasi" va b.), kitoblarga yaratilgan illyustratsiyalar (Navoiy, T. Tula, U. Nosir va b. asarlari), dastgoh kartinalari ("Afgʻoniston — 83", "Afgʻoniston tongi" va b.) muallifidir.

Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1991).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Novooleksiivka** ( ukraincha:  ) — Ukrainaning Xerson viloyati Henichesk tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. U Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Henichesk shahar hromadasiga tegishli.  Aholisi 10,080 kishiga yitgan edi

Tarix
-----

1874 yilda Novooleksiivka qishlog'i (hozirgi Oleksyivka qishlog'i) yaqinida Novooleksiivka deb nomlangan kichik temir yo'l stantsiyasi tashkil etildi. Shu bilan birga, stansiya atrofida shu nomdagi stansiya aholi punkti paydo bo'lib, keyinchalik u yirik aholi punktiga aylandi. Stansiyaning yuk aylanmasi unchalik katta boʻlmaganligi uchun Novooleksiivka aholisi asosan dehqonchilik bilan shugʻullangan. U oʻsha paytda Tavriya gubernatorligining Dneprovskiy tumani tarkibiga kirgan ekan.

1908 yilda Novooleksievkada mahalliy dehqonlar mablag'lari hisobidan birinchi maktab qurilgan bo'lib, u erda 2 o'qituvchi ishlagan va 64 o'quvchi shug'ullangan. 1930-yilda sovxoz meva yetishtiruvchi xoʻjaligi qurildi, uning asosiy faoliyati urugʻ yetishtirish, yigʻishtirish, saqlash, qayta ishlash va sotishdan iborat ekan. 

1. ↑   (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑   (ru-RU). Qaraldi: 6-iyul 2019-yil.
Keizerstraat masjidi
**Surinamda islomga** bu mamlakat aholisining taxminan 13,9 foizi eʼtiqod qiladi.

 Surinamdagi birinchi masjid

Tarixi
------

Afsonaga koʻra, Surinamdagi birinchi musulmonlar XVI asrda yevropalik mustamlakachilar tomonidan olib kelingan afrikalik qullar boʻlib, ular keyinchalik nasroniylikni qabul qilganlar. Biroq, Surinamda musulmonlarning paydo boʻlishi haqida aniq faktga koʻra 1873-yilda islom kirib kelgan. Bular Hindiston, Pokiston va Afgʻonistondan Surinamga ishlash uchun taklif qilingan yollanma ishchilar edi. 1890-yilda Yava orolidan Indoneziya musulmonlarining koʻchishi boshlandi. Afro-musulmonlar jamoasi ham vujudga keldi va rivojlandi. XX asrda Yaqin Sharqdan Surinamga asosan Suriya, Livan va Falastindan koʻchib kelgan oz sonli muhojirlar paydo boʻldi.

Raqamlar
--------

Musulmonlar Surinamdagi uchinchi yirik diniy guruhdir. 2012-yilgi rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Surinam musulmonlari mamlakat umumiy aholisining qariyb 13,9 foizini tashkil qiladi, bu Janubiy Amerika qitʼasidagi musulmonlarning eng yuqori koʻrsatkichidir. Shunga oʻxshash raqam Pew Research Center hisobotida ham keltirilgan. Osiyo musulmonlarining koʻpchiligi hanafiy mazhabidagi sunniylar, shuningdek, oz sonli shia va ahmadiylar ham bor. Surinamdagi Ahmadiya jamoati Keizerstraat masjidiga egalik qiladi.

Surinam musulmonlari faol fuqarolik pozitsiyasini egallaydilar, ular Surinam islom uyushmasini tuzdilar, musulmonlar Surinamning progressiv islohotlar partiyasi kabi bir qator siyosiy partiyalarda ham vakillik qiladilar.

| Yil  | Surinam (aholisi) | Musulmon aholi | Ulush (%) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1964 | 324,893 | 63,809 | 19.6 % |
| 1971 | 379,607 | 74,170 | 19.5 % |
| 1980 | 355,240 | 69,713 | 19.6 % |
| 2004 | 492,829 | 66,307 | 13.5 % |
| 2012 | 541,638 | 75,053 | 13.9 % |

Qiziqarli faktlar
-----------------

Faqat Surinam (1996-yildan) va Gayana (1998-yildan) Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar boʻlgan Amerikadan ikkita davlatdir.

Surinamda tuzilgan birinchi partiya 1946-yilda tuzilgan Musulmonlar partiyasi edi. 1949-yilda boshqa ikki partiya bilan birlashib, ular Surinamning progressiv islohotlar partiyasini tuzdilar.

Mashhur musulmonlar
-------------------

* **Rashied Doekhi**, siyosatchi
* **Paul Somohardjo**, siyosatchi

Manbalar
--------

1. ↑ .  www.guyana.org.
2. ↑   (en).  Pew Research Center (yanvar 2011). 11-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2022-yil.
3. ↑ .  www.aaiil.org. 11-noyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2022-yil.
4. ↑  „Moskee [X 1984, Keizerstraat 88"] (nl). Qaraldi: 10-avgust 2017-yil.
5. ↑ .  www.vhp-sn.eu. 11-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2022-yil.
6. ↑  Muslim Population in the Americas: 1950 — 2020  page 7
7. ↑ .  www.oic-oci.org. 9-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2022-yil.
8. ↑  *E.G. Gonesh, Jagernath Lachmon Verbroederingspolitiek in Suriname, 2015 LM Publishers, Utrecht* .