recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Handalak** (Me1o spapda1ak) — QOVOQDOShlar oilasiga mansub eng ertapi-shar qovun turi. Oʻzbekistonda H.ning Koʻkcha H.-14 (P.N.Dudko), sariq H. Zamcha, Koʻk Kallapoʻsh, Bosvoldi, Obi Novvot va boshqa na&tari koʻp ekiladi. Koʻkcha H.-14 navining shakli yalpoq, kichik, ogʻirligi 0,7 — 2,5 kg.2 uyli oʻsimlik .Yuzasi silliq yoki bilinar-bilinmas tilimli. Toʻri toʻliq. Toʻni enli (1,5 sm) qoramtir-yashil tasma koʻrinishi-da. Mevasi pishish arafasida yashil, pishganda sariq rangda boʻladi. Uzoq joylarga tashishga chidamsiz. 1946-yildan Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan. Sariq H.ning shakli biroz yalpoq, oʻrtacha kattalikda, ogʻirligi 1,2—2,3 kg. Yuzasi qisman tilim-li, toʻri toʻliq, mayda katakli. Rangi sariq. Poʻsti yarim qattiq, eti sar-gʻish-oq, qalinligi 3,5—4 sm, tigʻiz, yumshoq, biroz shirinroq, hidli. tarkibida qand miqdori 4—5% (1,5 —2,4% saxaroza), quruq modda 6,1—7,8%. Niholi unib chiqqanidan soʻng mevasi 60—65 kunda pishadi. Hosildorligi 200—230 s/ga. Oʻzbekistonning janubiy rayonlarida, ayniqsa Samarqand viloyatida koʻp ekiladi.

Adabiyot
--------

* Yermoxin V.N. Karimov K.K. Oʻzbekiston qovunlari, T. 1969.

Abdulaziz Abbosov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shato Ponte-Kane** (fr. Château Pontet-Canet, asli nomi Canet (fr. Canet)) — Bordo viloyatidagi Medok apellyatsiyasidagi vino zavodi.Shato Ponte-Kane, shuningdek, ushbu fermada ishlab chiqarilgan qizil sharobning nomi. u yerda ishlab chiqarilgan sharob 1855-yilgi rasmiy Bordo sharob tasnifidagi oʻn sakkizinchi cru (fransuzcha: Cinquième Cru Classé) dan biridir.

Tarix
-----

1865-yilda, 1855-yil tasnifini yaratganidan oʻn yil oʻtgach, mulk Herman Kryuz tomonidan sotib olingan va bundan keyin uzoq vaqt davomida uning oilasiga tegishli edi. 1973-yilda Bordo vino firibgarligi janjali 1975-yilda koʻchmas mulkni konyak sotuvchisi Gay Tesseronga sotishga olib keldi, u ham Shato-Lafon-Roshega tegishli edi. Mulk bugungi kunda uning nazorati ostida qolmoqda.

Ishlab chiqarish
----------------

Ponte Kanetning 120 gektar (300 akr) mulkidan, Poyak kommunasining shimoliy chekkasida, birinchi Shato-Muton-Rotshild koʻchasining qarshisida, faqat 80 gektar (200 akr) tokzor ostida joylashgan. Tuproqning tarkibi asosan shagʻal, gil va ohaktoshdan iborat.Uzum taqsimoti-60 % Cabernet Sauvignon, 33 % Merlot, 5 % Petit Verdot va 2 % Cabernet Franc. Uzumlarning yoshi oʻrtacha 35-yil.

Pontet-Canet Medocda yetishtiriladigan eng yirik ishlab chiqaruvchilardan biri boʻlib, deyarli 20 000 shisha sharob ishlab chiqaradi. Fermentatsiya beton va zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan idishlarda  sodir boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Peppercorn 2003. sfn error: no target: CITEREFPeppercorn2003 (help)
2. ↑  „Chateau Pontet-Canet".  www.thewinedoctor.com. Qaraldi: 2019-yil 13-mart.

Adabiyotlar
-----------

* Peppercorn, David.*. Bordeaux*, [New ed.], London: Mitchell Beazley, 2003. ISBN 1840009276, 9781840009279.
* Купцов А. В.*.*. ISBN 5-93679-028-2.

Havolalar
---------

* „Официальный сайт Grands Crus Classes en 1855 — Bordeaux, Medoc & Sauternes". Qaraldi: 2019-yil 14-mart.
**Yarim frank** (fransuzcha: *Demi-franc, Cinquante centimes* — "yarim frank; nemischa: — „ellik rappen") — 50⁄100 Shveytsariya frankiga teng boʻlgan Shveytsariya banknotlarining nominal qiymati, 1850-yildan beri faqat tangalar shaklida chiqarilgan.

Shveytsariyaning davlat tillarida „frank" pul birligining nomi boshqacha yoziladi: nemis tilida — *Franken*, fransuz tilida — *frank va*italyancha — *Franko*. Barcha Shveytsariya yarim franki tangalarda nominal pul birligining qisqartirilgan nomi bilan koʻrsatilgan — *Fr.* Yarim frankdagi tangalarda davlat nomi lotin tilida koʻrsatilgan — *HELVETIA*.

Tarix
-----

1848-yilda qabul qilingan Shveytsariya konstitutsiyasi federal hukumatning tanga zarb qilish boʻyicha mutlaq huquqini belgilab berdi. 1850-yil 7-mayda federal tangalar toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi, oʻsha yili Shveytsariya tangalarini, shu jumladan yarim frank tangalarni zarb qilish boshlandi. Tanganing modeli oʻymachi Antuan Bovi (Jeneva) tomonidan Albert Uolch (Bern) eskizi asosida yaratilgan. Bu turdagi kumush tangalar atigi ikki yil zarb qilingan.

1868-yil 26-iyunda yarim franklik tangalarni muomaladan chiqarish to‘g‘risida qonun qabul qilindi. 1869-yil 1-yanvarda ular qonuniy toʻlov vositasiga aylandi.

1968-yildan beri mis-nikel qotishmasidan tangalar zarb qilingan.

1971-yil 1-aprelda 1875-yil namunasidagi kumush tangalarni muomaladan chiqarish toʻgʻrisida qonun qabul qilindi. Xuddi shu kuni ular qonuniy toʻlov vositasiga aylandi va faqat 1968-yildagi mis-nikeldan yasalgan yarim frank tangalar muomalada boʻldi.

1982-yilgacha tangalarning old tomonida Shveytsariya kantonlarini ifodalovchi 22 ta yulduz tasvirlangan. 1979-yilda Yura kantoni Bern kantonidan ajralish natijasida tashkil topgan, ammo tangalarning old tomonidagi 23-yulduz 1983-yilgacha paydo boʻlgan.

Tangalar
--------

| Rasm | Diametri, mm | Qalinligi, mm | Massa, g | Metall | chekka | Zarb yillari | Muomaladan chiqarilgan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 18 | 1.25 | 2.5 | Kumush — mis900/100 | nayli | 1850, 1851 | 1869-yil 1-yanvar |
|  | 18 | 1.25 | 2.5 | Kumush — mis835/165 | qovurgʻali | 1875 1877-1879 1881 1882 1894 1896 1898-1901 1903-1910 1913 1914 1916 1920 1921 1928 1929 1921 1928 1929 193119193, 193195 | 1971-yil 1- aprel |
|  | 18 | 1.25 | 2.2 | Mis — nikel 750/250 | qovurgʻali | 1968 |  |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Cuhaj 2009. sfn error: no target: CITEREFCuhaj2009 (help)
5. ↑
6. ↑  Michael 2017. sfn error: no target: CITEREFMichael2017 (help)
7. ↑
8. ↑
**Jaklin Vev**(1930 yil 29 yanvar - 2013 yil 18 aprel) - "etnografik kino" bilan tanilgan shveytsariyalik kinorejissyor. U "Shveytsariya hujjatli filmining buyuk xonimi" deb atalgan. U 2013 yil Shveytsariya kino mukofoti tomonidan bir umrlik muvaffaqiyat mukofotiga sazovor bo'lgan.

Hayoti
------

Jaklin Reber 1930 yilda Shveytsariyaning Payern shahrida Moris Reber va Ivon Reymond oilasida tug‘ilgan.

Lozannada oʻqiganidan soʻng Jenevadagi kutubxona va axborot fanlari maktabida oʻqidi (1952–1953) Veuve diplom ishi ustida ishlash uchun Parijga boradi va 1955 yilda muzeyda fransuz kinorejissori va etnologi Jan Rush bilan uchrashdi.

U o'zining birinchi qisqa metrajli *"Le Panier à viande"* filmini 1966 yilda shveytsariyalik rejissyor Iv Yersin bilan birga suratga oldi. 1970-yillarning boshlarida u Massachusets texnologiya institutida britaniyalik hujjatli film rejissyori Richard Likok bilan ishlash uchun keladi va u yerda bo'lgan vaqtlarida Qo'shma Shtatlardagi ayollar harakati haqida ikkita qisqa metrajli film suratga oldi .

1974 yilda Vev Lozannada o'zining *Aquarius Films* kino ishlab chiqarish kompaniyasiga asos soldi. Uning ba'zi filmlari buyurtma qilingan, boshqalari esa frilanserlik asosida suratga olingan. Uning birinchi toʻliq metrajli *"La Mort du grand-père ou Le Sommeil du juste"* (*"Boboning oʻlimi yoki: Adolatning uyqusi"*) hujjatli filmi 1978 yilda Lokarno kinofestivalida namoyish etilgan.

Uning *Vibrato* deb nomlangan soʻnggi hujjatli filmi 2012-yilda namoyish etilgan. Bu Sent-Mishel kollejining Fribourg qo'shiq kuylovchi xo'ri haqida edi.

Jaklin Vev jami 14 ta toʻliq metrajli filmlar, jumladan, baʼzi badiiy filmlarni(*Parti sans laisser d'address* 1982; *L'Evanouie* 1992) suratga oldi.U butun umri davomida "60 dan ortiq qisqa metrajli va badiiy hujjatli filmlarni butun dunyo boʻylab festivallarda namoyish etgan va xalqaro mukofotlarga sazovor boʻlgan"

Shaxsiy hayoti
--------------

Jaklin Vev 1956 yilda Leopold Vevga turmushga chiqdi va ikki farzandli bo'ldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Visions du Réel tribute (Wayback Machine saytida 2014-11-12 sanasida arxivlangan)
2. ↑  Swiss Film Award site (Wayback Machine saytida 2014-11-06 sanasida arxivlangan)
3. 1 2 3  „Veuve, Jacqueline" (de). *hls-dhs-dss.ch*. Qaraldi: 2021-yil 19-iyul.
4. 1 2 3  *Maire, Frédéric* „Jacqueline Veuve: «Ein kleines Rädchen im Erinnerungswerk»" (de). *www.woz.ch* (2013-yil 23-aprel). Qaraldi: 2021-yil 20-iyul.
5. 1 2  *Egger, Christoph* „Jacqueline Veuve gestorben | NZZ" (de). *Neue Zürcher Zeitung*. Qaraldi: 2021-yil 19-iyul.
6. ↑  „Jacqueline Veuve est décédée | La Liberté". *archive.wikiwix.com*. Qaraldi: 2021-yil 20-iyul.
**Jessica Elizabeth Adair** (1986-yil 19-dekabrda tugʻilgan) – amerikalik professional basketbolchi, u WNBAda Minnesota Lynx jamoasida oʻynagan. Adair hozirda Avstraliyaning WNBLdagi Townsville Fire jamoasi sharafini himoya qiladi.

Yoshlik yillari
---------------

1986-yil 19-dekabrda Washingtonda tugʻilgan. Uning toʻliq ismi Jessica Elizabeth Adair („AY-dare" deb talaffuz qilinadi). U Anjela Monika Adairning qizi. Uning egizak singlisi Jazmine ham George Washington jamoasida oʻynagan. U jinoiy sudlov ishlari boʻyicha oliy mutaxassislikka ega.

Kollejdagi faoliyati
--------------------

Washingtondagi toʻrt yillik faoliyati davomida oʻrtacha 12,7 ochko, 6,6 ribaund va 1,4 blok toʻplagan. Uch karra All-Atlantika Birinchi jamoasi uni oʻz tarkibiga qoʻshib olgan. Oʻz faoliyatini yakunlaganda George Washingtonda faoliyatidagi gollar roʻyxatida 11-oʻrin (1,475 ball), ribaundlar boʻyicha 7-oʻrin (770 ribaund) va karyera bloklari boʻyicha 5-oʻrinni (161 blok) egallagan. AQSh Basketbolining 2007-yilgi Pan Am Games turniri finalida ishtirok etgan jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biri boʻlgan. George Washington 2006 va 2007-yillarda NCAA turniriga chiqishga yordam berdi va ikkinchi bosqich mavsumida (2007-yil 17-mart) Boise shtati ustidan birinchi davradagi gʻalabada 15 ochko, 21 ribaundlik natija qayd etib jamoasini gʻalabasiga hissa qoʻshgan.

George Washington statistikasi
------------------------------

| Yil | Jamoa | GP | Ballar | FG% | 3P% | FT% | RPG | APG | SPG | BPG | PPG |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005—2006 | George Washington | 22 | 160 | 54.5 | - | 58.8 | 5.0 | 0.3 | 0,6 | 0,8 | 7.3 |
| 2006—2007 | George Washington | 30 | 387 | 52.8 | - | 64.4 | **7.6** | 0,5 | 1.1 | **1.7** | 12.9 |
| 2007—2008 | George Washington | **33** | **502** | 52,0 | - | **71.4** | 6.1 | 0,7 | **1.2** | 1.2 | **15.2** |
| 2008—2009 | George Washington | 31 | 426 | **58.4** | - | 65.2 | 7.4 | **1.0** | 1.1 | 1.6 | 13.7 |
| Karyera | George Washington | 116 | 1475 | 54.2 | - | 66.4 | 6.6 | 0,6 | 1.0 | 1.4 | 12.7 |

### Xalqaro

**2010—2011-yilda**: Turkiya ligasida Samsun jamoasida oʻynagan va 25 oʻyinda maydonga tushib, har bir oʻyinda oʻrtacha 14,4 ochko va 10,3 ribaund toʻplagan. U faoliyat yillari davomida 2009-2010-yilgi mavsumda Feniks sharafini himoya qilgan. 2010-yilgi mavsumdan boshlab Jessica Minnesotaliklar safiga qoʻshildi. Jessica 2012- yilgi mavsumda koʻplab jarohatlar oldi va mavsumning koʻp vaqtini maydondan chetda oʻtkazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „WNBA.com: Jessica Adair Playerfile". *www.losangelessparks.com*. 2017-yil 30-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 30-avgust.
2. ↑  „Jessica Adair Playefile:Bio". *WNBA*. Qaraldi: 16-iyun 2011-yil.
3. ↑  „USA Women's Pan-American Roster". *USA Basketball*. 2011-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-iyun 2011-yil.
4. 1 2  „Jessica Adair Playefile". *WNBA*. Qaraldi: 16-iyun 2011-yil.
**Alp shoxi** (**alp shoxi**, nemischa:) — yogʻochdan yasalgan bas-tenor registrli puflama cholgʻu asbobi.

Uzunligi 5 metrga yetadigan asbob, faqat tabiiy miqyosdagi tovushlarni chiqarishga qodir. Oqqaragʻaydan yasaladi. Daraxt mukammal tekis, novdalarsiz, diametri bir uchida etti santimetr va boshqa uchida-uch boʻlishi kerak. Poyasi quriganida, ular teshikning diametrini asta-sekin qisqartirib, pastki yoʻgʻon qismidan boshlab oʻyishni boshlaydilar. Voronkasimon kengaygan joyi alohida kesiladi va tepasiga yopishtiriladi. Qadimda mundshtuk truba bilan bir butun edi. Zamonaviy asboblarda olib qoʻyiladigan mundshtuklardan foydalaniladi.

Shoxning tovush diapazoni tabiiy truba ovozi bilan taxminan bir xil. Tovushlar aniq va toza, fa bundan mustasno, bu deyarli ga-diez tovushiga oʻxshaydi (11-garmonik). Ushbu nota markaziy Shveysariya yodlerlarining qoʻshiqlarida doimiy ravishda eshitiladi. Mutaxassislarning fikriga koʻra, Alp choʻponlarining mashhur falsetto yodl-kuylash va boshqa qoʻshiqlari aynan shox asbobidan kelib chiqqan.

Koʻpincha alp gornlari folklor guruhlari tomonidan, shuningdek, turli shoularda qoʻllaniladi. Shu bilan birga, alp shoxi uchun akademik musiqaning kichik repertuari ham mavjud — xususan, Leopold Motsartning alp shoxi va torlari uchun Pastoral simfoniyasi (1755) va Ferens Farkasning alp shoxi va torlari uchun Concertino rustico (1977), shuningdek, Shveysariya bastakorlarining bir qator asarlari (xususan, Jan Detviler va Karl Ryutti), zamonaviy ijrochilar Jozsef Molnar va Mattias Kofmel uchun yozilgan.

Alp shoxi tarixi
----------------

Asbobning tarixi uzoq oʻtmishga borib taqaladi. Qadimda uning kuchli ovozi bilan vodiylar aholisini xavf haqida, dushmanning yaqinlashib kelayotgani haqida ogohlantirganlar; Buning tasdigʻi Sharqiy Shveysariyadagi Graubyunden kantonidagi Flimzershteyn alp oʻtloqidagi choʻpon haqidagi goʻzal va qaygʻuli afsonadir. Bu hududdagi togʻlar asosan tikligi bilan ajralib turadi. Tik qoyalarning hamma yerida qizgʻish temir oksidi ajralib chiqishini koʻrish mumkin. Choʻpon mahalliy Belmont qal’asi yaqinidagi baland qoya ustida turardi va toʻsatdan qurollangan jangchilarning katta otryadini payqaydi: vodiy aholisining azaliy dushmani — qoʻshni hukmdor graf de Montfont koʻrindi. Qoʻrgʻonning darvozasi yopilgunicha, choʻpon alp shoxini chaldi. Ammo u shunday kuch bilan pufladiki, oʻpkasi yorilib ketdi va choʻpon qoyadan yiqilib oʻldi…

Alp shoxining uzoq davom etadigan ohanglari Shveysariya togʻlari aholisi uchun yoqimli va azizdir. Ular shu ohanglar ostida toʻy bazmlarini oʻtkazishardi va bayramlarda zavqlanishardi, dushmanlar bilan jang qilishardi, yaqinlarini dafn etishardi.

Taniqli gornchilar
------------------

* Arkadiy Shilkloper

Manbalar
--------

1. ↑  Charlotte Vignau. Modernity, Complex Societies, and the Alphorn. — Rowman & Littlefield, 2013. — P. 76.

Havolalar
---------

* Радио свобода
* статья «Эхо Альп»
**Lyutsern festivali** (fransuzcha: *Festival de Lucerne*) — dunyodagi eng mashhurlardan biri boʻlgan Lyutsern (Shveysariya) shahridagi xalqaro akademik musiqa festivali. U bir qancha jamgʻarmalarning shaxsiy mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi (davlat moliyalash ulushi 5%).

Festivalning boshlanishi 18.07.1938-yilda mahalliy kurzalda boʻlib oʻtgan konsert hisoblanadi, unda Y.Gaydnning G-durdagi 88-simfoniyasi E. Anserm boshqaruvidagi Romansk Shveysariya Orkestri musiqachilari tomonidan kuchaytirilgan kurzal orkestri tomonidan ijro etilgan. Oʻshandan beri festival har yili oʻtkazib kelinmoqda. 1943-2000-yillarda u Lyutsernda Xalqaro musiqa haftaliklari (nemischa:, qisqartirilgan tarzda IMF) nomi ostida faoliyat yuritgan.

Festivalga hamrohlik qilish uchun 1938-yilda Lyutsern festivali simfonik orkestri tashkil etilgan (birinchi dirijyor Arturo Toskanini boʻlgan), u 1993-yilgacha mavjud boʻlgan va 2003-yilda Lyutsern festival orkestri nomi bilan qayta yaratilgan (2016-yildan beri orkestrning badiiy rahbari Rikardo Shayi).

1956-yilda tashkil etilgan Lyutsern festivalining torli orkestri (Festival Strings Lucern) uning dirijyori, bir vaqtning oʻzida 1968-80-yillarda Lyutsern festivalining badiiy rahbari boʻlganRudolf Baumgartnerning taʼsiri tufayli, 1990-yillarning oxirigacha Lyutsern festivalining bir qismi boʻlgan. 2000-yilda orkestr festivaldan ajralib chiqdi, shundan beri u uning dasturlarida taklif etilgan jamoa sifatida qatnashib kelmoqda.

1998-yildan beri Lyutsern festivali yiliga uch marta — Pasxa, yoz va kuzda oʻtkaziladi. Pasxa festivalining tematik dasturlari markazida (1988-yildan) barokko davrining muqaddas musiqasi. Kuz festivali (1998-yildan) faqat fortepiano musiqasiga (shu jumladan, fortepiano ishtirokidagi kamera musiqasiga) bagʻishlangan. Yozgi (asosiy) festival dasturlarida zamonaviy musiqa katta oʻrin tutadi.

2003-yildan buyon zamonaviy musiqa (asosan xorijiy bastakor va dirijyorlar uchun) boʻyicha pullik (yozgi) kurslarni oʻtkazuvchi Festival akademiyasi faoliyat koʻrsatmoqda. Uning asoschisi va birinchi badiiy rahbari Pyer Bulez boʻlib, Akademiyaning badiiy rahbari 2016-yildan beri Volfgang Rim hisoblanadi.

1998-yildan beri Lyutserndagi festivalning asosiy maydoni Kongress markazi (nemischa:).

Adabiyotlar
-----------

* *Singer, Erich*. Lucerne Festival: von Toscanini zu Abbado. Luzern: Pro Libro, 2014. 400 S. ISBN 9783905927030.

Havolalar
---------

* Официальный веб-сайт Люцернского фестивального оркестра (англ.)
* Официальный веб-сайт Струнного фестивального оркестра (англ.)
* *Singer E.* 75 Jahre Lucerne Festival: Seitenblicke, Nebenschauplätze (*Neue Zürcher Zeitung*, 17.8.2013)
Bogʻlar qishda; fonda Atlas togʻlari joylashgan**Menara bogʻlari** — Marokashning Marrakesh shahridagi eng mashhur parki. Bogʻlar Atlas togʻlari etagida, Jemaa al-Fna markaziy maydonidan piyodalab 45 daqiqalik uzoqlikda joylashgan. Ular taxminan 1130-yilda Abdulmoʻmin hukmronligi davrida tashkil etilgan.

Menara bogʻi 100 gektarga yaqin maydon boʻlib, u yerda zaytun, palma va mevalar ekilgan. Parkga kiraverishda suzish havzasi, uning orqasida esa piramidasimon tomli 16-asrga oid pavilyon joylashgan. Bogʻlarni shahardan 30 km uzoqlikda suv bilan oziqlanadigan oʻrta asr karizlari sugʻoradi.

12-asrda Olmohodlar sultonlari sultonlarining buyrugʻi bilan bogʻning oʻrtasida katta hovuz qazilgan boʻlib, u suv ombori boʻlib xizmat qilgan, u yerda Marrakeshdan 30 km uzoqlikda joylashgan Atlas togʻlaridan erigan suv toʻplangan. Va Mulay Abdurrahmon 19-asrda bogʻlarda baʼzi oʻzgarishlar qildi va katta pavilyon qurdi. „Menara" nomi piramida koʻrinishidagi Misr uslubidagi yashil tomga ega ushbu maftunkor ikki qavatli pavilondan kelib chiqqan deb hisoblanadi.

Manbalar
--------
**Kim Sung-uk**-( koreys :  gang- eong ) — janubiy koreyalik jurnalist, siyosiy sharhlovchi va Shimoliy Koreyalik inson huquqlari faoli. Koreya Ozodlik Ittifoqi va Iso To‘lqin vazirligi prezidenti sifatida Kim Janubiy Koreya jamoatchiligini, ayniqsa, uning yoshlarini Shimoliy Koreyadagi inson huquqlari haqida ma’ruzalar, kitoblar va turli ommaviy tadbirlar orqali ma’lumot berishda ish olib bordi. U shuningdek, Koreyaning Channel A va TV Chosun telekanallarida panelist sifatida ishtirok etdi va u yerda Janubiy Koreyaning siyosiy muammolari va Shimoliy Koreyaning inson huquqlarini muhokama qildi.

Hayoti:
-------

Kim 1971-yil 11-fevralda Janubiy Koreyaning Seul shahrida tug‘ilgan. U Yonsei universitetida qatnashib, u yerda qonunlar bakalavri, huquq magistri va xalqaro huquq fanlari doktori darajasini olish uchun kurs ishlarini yakunladi. U shuningdek , Vashingtonning Tacoma shahridagi Faith xalqaro universitetida diplomga ega

Faoliyati:
----------

Kim Koreyaning 2013-yildan 2015-yilgacha efirga uzatilgan TV Chosun telekanalidagi "Qaytgan snayper" teleko'rsatuvida panelist bo'lgan.  Bu har kuni jonli siyosiy sharhlovchi teleko'rsatuv bo'lib, unda sharhlovchilar so'nggi siyosiy masalalarni muhokama qilishardi. Janubiy va Shimoliy Koreyada. Sharhlovchilarning aksariyati (jumladan, Kim ham) Shimoliy va Janubiy Koreya siyosatidagi dolzarb masalalar bo'yicha konservativ siyosiy qarashlarga ega bo'lar edi.  Shuningdek, Kim A kanalida yangiliklar dasturlarida panelist sifatida ishtirok etdi va u yerda Koreya siyosatiga oid konservativ masalalarni oʻtkazdi, masalan, Keson sanoat majmuasining yopilishi haqida bahslashdi.. U Shimoliy Koreya va Janubiy Koreyaning ichki muammolari bilan bog'liq masalalarda chap qanot sharhlovchilari bilan bahslashdi.

1. ↑  „Kim Sung-uk".
**Erik Joel Horvits** (/ˈhɔːrvɪts/) — amerikalik kompyuter olimi va Microsoft kompaniyasining texnik xodimi bo'lib u erda kompaniyaning birinchi bosh ilmiy direktori bo'lib ishlaydi. U avvalroq Microsoft Research Labs, jumladan Redmond, VA, Kembrij, MA, Nyu-York, Nyu-York, Monreal, Kanada, Kembrij, Buyuk Britaniya va Hindistonning Bangalordagi tadqiqot markazlari direktori edi.

U 2013-yilda noaniqlik sharoitida va cheklangan resurslar bilan qaror qabul qilishning hisoblash mexanizmlari bo'yicha Milliy muhandislik akademiyasining a'zosi etib saylangan.

Tarjimai hol
------------

Horvitz Stenford universitetida falsafa fanlari doktori va doktorlik darajasini oldi. Uning doktorlik dissertatsiyasi, Hisoblash va cheklangan manbalar ostida harakat va keyingi tadqiqotlar ehtimollik va qarorlar nazariyasiga asoslangan cheklangan ratsionallik modellarini taqdim etdi. Doktorlik ishini maslahatchilar Ronald A. Xovard, Jorj B. Dantsig, Edvard X. Shortliffe va Patrik Suppes qo'l ostida olib borgan.

### Microsoft Aether qo'mitasi

U Mikrosoftda Aether, Mikrosoftning AI texnologiyalarini mas'uliyatli rivojlantirish va joriy etish bo'yicha ichki qo'mita, qo'mitasiga asos solgan va unga raislik qiladi. Uning xabar berishicha, Aether qo'mitasi Mikrosoftning tijorat AI harakatlariga ta'sir ko'rsatgan qarorlar bo'yicha tavsiyalar bergan va qarorlar qabul qilgan. 2020-yil aprel oyida Microsoft Aether qoʻmitasi va uning ishchi guruhlari tomonidan ishlab chiqilgan tamoyillar, yoʻriqnomalar va vositalarga oid kontentni e’lon qildi, jumladan, AI ishonchliligi va xavfsizligi, tarafkashlik va adolatlilik, tushunarlilik va tushuntirish hamda inson-AI hamkorligiga qaratilgan guruhlar.

Nashrlar
--------

### Kitoblar

* Horvitz, E. (December 1990), *Computation and Action Under Bounded Resources* (PDF) (Dissertation), Stanford, CA: Stanford University

Havolalar
---------

* Microsoft Research-dagi profil sahifasi
* Sun'iy intellekt bo'yicha yuz yillik tadqiqot (AI100)
* Audio: AI uchun muammoli muammolar
* TEDx Ostin: Sun'iy intellekt bilan do'stlashish
* NPR: Fan Juma: Sog'liqni saqlashni yaxshilash bir vaqtning o'zida bitta qidiruv (Wayback Machine saytida 2015-09-24 sanasida arxivlangan)
* BBC: "Sun'iy intellekt: Sirini qanday qilib Samantaga aylantirish mumkin"
* Asosiy ma'ruza, Bilimlarni kashf qilish va ma'lumotlarni qazib olish bo'yicha konferentsiya (SIGKDD), 2014-yil avgust: Videolectures.net

Manbalar
--------

1. ↑  „Microsoft appoints its first-ever chief scientific officer". Engadget (11-mart 2020-yil).
2. ↑  „manba3300".
3. ↑  „manba3444".
4. ↑  „manba7666".
5. ↑  „Microsoft is turning down some sales over AI ethics, top researcher Eric Horvitz says". *GeekWire*.
6. ↑  „manba7646".
7. ↑  „manba4688".
**Groningen** – Niderlandiyaning eng shimoli-sharqiy viloyati. Gʻarbda Frizland, janubda Drente, sharqda Germaniyaning Quyi Saksoniya shtati, shimolda Vadden dengizi bilan chegaradosh. 2023-yil yanvar holatiga koʻra, Groningen aholisi 596 000 ga yaqin edi va umumiy maydoni 2 955 km2 (1 141 m²).Tarixiy jihatdan bu hudud turli vaqtlarda Frisiya, Franki imperiyasi, Muqaddas Rim imperiyasi va Gollandiya Respublikasi tarkibiga kirgan. 14-asrda Groningen shahri Hansiya Ittifoqining aʼzosi boʻldi. Provinsyaning poytaxti va viloyatning eng yirik shahri Groningen (231,299 aholi). 2016 yildan buyon René Paas viloyatdagi shohning komisariyasi hisoblanadi. Ijro etuvchi kuchni GroenLinks, Ishchilar partiyasi, ChristianUnion, Xalq erkinligi va demokratiyasi partiyasi, Demokratlar 66 va Xristian demokratik murojaatlar koalitsiya tashkil etadi. Provinsiya 10 ta kommunaga boʻlinadi. Yer asosan qishloq xoʻjaligi uchun ishlatiladi. Delfzijl va Eemshaven shaharlarida dengiz portlari mavjud. Dunyodagi eng yirik gaz maydonlaridan biri boʻlgan Groningen gaz maydonini 1959 yilda kashf etishgan. Provinsyada Groningen universiteti va Hanze amaliy fanlar universiteti joylashgan.

1. ↑  „CBS Statline". *opendata.cbs.nl*.
2. ↑  „CBS StatLine". *opendata.cbs.nl*.
3. ↑  „CBS Statline". *opendata.cbs.nl*.
'Lazzaro Spallanzani **(italyancha: *Lazzaro Spallanzani*; 1729-yil 10-yanvar, Skandiano, Emilia-Romagna, Italiya - 1799-yil 12-fevral, Pavia, Italiya) - mashhur italyan tabiatshunosi (ботаник) va zoolog) va fizik, iezuit.**

Biografiya
----------

Boloniyada tahsil olgan, Reggio, Pavia va Modenada tabiiy fanlarni o'rgangan. U Shveysariya, Turkiya, Korfu va Kipr bo'ylab sayohat qilgandan so'ng, u tabiiy tarix va geologik nuqtai nazardan bu hududlarning eng ajoyib xususiyatlarini tasvirlab berdi.

 Spallanzani lupa orqali qurbaqani tekshirmoqda. Skandianodagi yodgorlik (Emilia-Romagna)
Uning Neapol, Sitsiliya va Apennin orollariga qilgan sayohatlari natijasi 1795-yilda nemischa tarjimasida ham paydo bo'lgan "Viaggi alle due Sicilie e in alcune parti degli Apennini" (Pavia, 1792) asari bo'ldi. Uning sayohatlari natijalarining barchasi tabiiy tarix nuqtai nazaridan juda qimmatlidir.

Spallanzani shuningdek, qon aylanishi, ovqat hazm qilish, qurbaqalarning ko'payishi, eng oddiy hayvonlarni kuzatish va ko'rshapalaklarga xos bo'lgan to'liq zulmatda navigatsiya qilishning o'ziga xos tuyg'usi (echolocation) sohasidagi sof fiziologik kashfiyotlari bilan ham mashhur. Uning sovuq qonli hayvonlarda gaz almashinuviga sovuqning tormozlovchi ta'siri, boshning keyingi o'sishi bilan salyangozlarning boshini kesish, qurbaqalarda kopulyatsiya mexanizmi, me'da shirasi bilan sun'iy hazm qilish bo'yicha tajribalari katta qiziqish uyg'otadi; U urug'da urug'lantiruvchi kuchga faqat spermatozoidlargina ega ekanligini birinchi marta isbotladi. Mikroorganizmlarning o'z-o'zidan paydo bo'lishining mumkin emasligi empirik tarzda isbotlangan.

O'limidan oldin uning yuragi kasal ekanligini bilib, Spallanzani vasiyat qiladi: "O'limdan keyin uni olib tashlang va saqlang, ehtimol bu sizga kasal yuraklar haqida yangi faktlarni kashf qilishingizga yordam beradi".

Xotira
------

1935-yilda Xalqaro Astronomiya Ittifoqi Oyning koʻrinadigan tomonidagi kraterga Spallanzani nomini berdi.

Shuningdek
----------

* Lazzaro Spallanzanining tajribalarida o'z-o'zidan paydo bo'lish nazariyasini rad etish

Eslatmalar
----------

Adabiyotlar
-----------

*
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Toʻlaganov.

**Habibulla Tulyaginovich Toʻlaganov** (1917—2000-yillar) — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Habibulla Tulyaginovich Toʻlaganov 1917-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1939-yildan KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

1940-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1940-1996-yillarda Turkmaniston geologiya boshqarmasi gidrogeologiya otryadi boshligʻi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Angren shahridagi „Apartak" konida gidrogeolog, muhandis, bosh muhandis, boshqaruvchi oʻrinbosari vazifasida ishlagan. Soʻngra Oʻzbekiston Vazirlar Kengashi Ogʻir sanoat boshqarmasida, dala tadqiqoti, Geologiya va yer qaʼrini muhofaza qilish bosh boshqarmasi boshligʻi, Geologiya davlat ishlab chiqarish qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston SSR geologiya vaziri  lavozimida ham faoliyat koʻrsatgan.

Toʻlaganov 1979-yilda Oʻzbekistonning rif majmualarida gaz, gaz kondensati va gaz oltingugurtning yirik zahiralarini kashf etgani va oʻrgangani uchun mamlakat yoqilgʻi-xom ashyo bazasini kengaytirishni taʼminlaganligi uchun texnologiya yoʻnalishida jamoa tarkibida SSSR Davlat mukofoti sovrindori boʻlgan.

Toʻlaganov Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 5-, 6-, 7-, 8-, 9- va 10-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Habibulla Tulyaginovich Toʻlaganov 2000-yil Toshkentda vafot etgan.

Havolalar
---------

* Toʻlaganov
* Toʻlaganov
* LenPremiya
**Maria Alekseyevna Vadeeva** (1998-yil, 16-iyulda tugʻilgan) — Rossiya Premer-ligasining UMMC Ekaterinburg jamoasi safidagi rossiyalik professional basketbolchi. Vadeeva 2018-yilgi WNBA draftida 11-raqam boʻlgan. U WNBA tashkil etilganidan keyin tugʻilgan birinchi futbolchi.

Karyera
-------

### Yevropa

2014-yilda Vadeeva oʻzining professional faoliyatini Sparta&amp;K Moscowda Rossiya Premer-ligasi va Yevrokuboklarda oʻynagan. 2016-yilda Vadeeva janubga koʻchib oʻtdi va Dynamo Kursk bilan shartnoma imzoladi, u hali ham Premer-ligada va Yevroligada oʻynamoqda. 2016—2017-yilgi mavsumda Kurskning Dynamo jamoasi chempionlikni qoʻlga kiritdi.

Milliy terma jamoa
------------------

### Yoshlar safida

Vadeeva oʻzining xalqaro debyutini 2013-yilda Bolgariyada boʻlib oʻtgan FIBA 16 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oʻtkazdi va u yerda Rossiya oltinchi oʻrinni egalladi. Vadeeva yana bir bor ishtirok etib, Vengriyada boʻlib oʻtgan 2014-yilgi FIBA 16 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatiga qaytdi, u yerda Rossiya 16 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi beshinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. Keyin Vadeeva oʻz vatanida boʻlib oʻtadigan 2015-yilgi FIBA 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati uchun terma jamoaga chaqirildi. Rossiya finalgacha magʻlub boʻlmay, AQShga tushib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. Vadeeva Umumturnirlar jamoasidan joy oldi.

### Kattalar safida

Vadeeva EuroBasket Women 2015 musobaqasida atigi 16 yoshida xalqaro debyut qildi. Oʻzining debyut turnirida Vadeeva har bir oʻyinda oʻrtacha 12,3 ochko va har bir oʻyinda 5,9 funt toʻpladi. Vadeeva Chexiyada boʻlib oʻtadigan EuroBasket Women 2017 musobaqasi uchun yana Rossiya terma jamoasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lee.* „Maria Vadeeva is younger than the WNBA itself". *Swish Appeal* (2018-yil 14-aprel). Qaraldi: 2020-yil 20-dekabr.
2. ↑  „Maria Vadeeva's profile – 2015 EuroCup Women". *archive.fiba.com*.
3. ↑  „Maria Vadeeva (RUS)'s profile – FIBA EuroLeague Women 2017". *FIBA*. 2017-yil 6-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-avgust.
4. ↑  „Wilson named MVP of 2015 FIBA U19 Women's World Championship, headlines All-Star Five". *FIBA* (2015-yil 26-iyul). 2015-yil 31-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-avgust.
5. ↑  „Maria Vadeeva's profile – 2015 EuroBasket Women". *FIBA*.
6. ↑  „Maria Vadeeva (RUS)'s profile – FIBA EuroBasket Women 2017". *FIBA*. 2017-yil 13-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-avgust.
**Sasha Ognenovskiy** (inglizcha:  *maked.:* Саша Огненовски*) 1979-yil 3-aprelda tavallud topgan. Sasha avstraliyalik futbolchi boʻlib, maydonda himoyachi vazifasini bajargan. 2010-yil Osiyoning eng yaxshi futbolchisi sovrini sohibiga aylangan. 2011-yilgi Osiyo kubogi kumush medali sovrindori boʻlgan.*

Faoliyati
---------

U 1997-yilda „Preston Lions"da oʻynay boshlagan. 2000-yilda u „Melburn Nayts"ga oʻtgan va u yerda ikki yil toʻp surgan. Koʻp oʻtmay u Gretsiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda „Panachaiki" jamoasi bilan shartnoma imzoladi, lekin asosiy jamoada oʻz oʻrniga ega boʻlmadi. 2003-yilda u „Preston Lions"ga qaytgan futbolchi u yerda faqat bir mavsum oʻynadi.

Keyingi besh yil ichida Ognenovskiy uchta klubni sinab koʻrdi: „Fokner Uitlsi", „Brisben Roar" va „Adelaida United". „Brisben" jamoasi tarkibida Osiyo chempionlar ligasida ishtirok etgan. Uchrashuvlarning birida u bir nechta golli vaziyatlarni golga aylantira olmagan.

2008-yilda u „Adelaida United" jamoasiga oʻtdi. 2008-yil 22-noyabrda u jamoadagi ilk o‘yinini va A-ligadagi 50-uchrashuvini o‘tkazdi. Shuningdek, u oʻsha oʻyinda „Adelaida" jamoasi uchun „Sidney" FC darvozasiga birinchi golini urdi va jamoaga 2:0 hisobida gʻalaba keltirdi. Bir hafta oʻtgach, uning boshi bilan zarbasi „Newcastle United Jets" bilan durang oʻynashga yordam berdi. Oʻsha yili u Makedoniyaning eng yaxshi futbolchilari roʻyxatida Goran Pandevdan ortda qolib, ikkinchi oʻrinni egallagan.

2012-yil 7-iyulda Qatarning „Umm Salal" klubiga oʻtgan. U 2012-yilning 20-oktabr kuni Qatar chempionatining „Al-Haritiyat" klubiga qarshi o‘yinda yangi jamoasi safida debyut qilgan.

2015-yil 3-iyunda u bilan shartnoma uzaytirilmagani uchun klubni tark etgan.

### Terma jamoa safida

Ognenovskiy Makedoniya yoki Avstraliya terma jamoasida oʻynashi mumkin edi. U Osiyo Kubogi saralash bosqichida Avstraliya terma jamoasining asosiy tarkibiga kirishga urindi, biroq muvaffaqiyat qozona olmadi. 2009-yilda Srecko Katanes Ognenovskiyni Makedoniya terma jamoasiga 11-fevral kuni boʻlib oʻtishi kerak boʻlgan Moldovaga qarshi oʻyinga chaqirdi, ammo futbolchi bormagan. Xolger Osijek 2010-yilning noyabrida Misrga qarshi oʻyinda Sashaga ishtirok etishni taklif qilgan.

Xalqaro oʻyinlardagi gollari
----------------------------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Avstraliya terma jamoasi |
| --- |
| Yil | Oʻyinlar | Gollar |
| 2010 | 1 | 0 |
| 2011 | 9 | 1 |
| Total | 10 | 1 |

Manbalar

1. ↑  Inogda vstrechaetsya napisanie **Ognenovski**.
2. ↑  Sasa Ognenovski hopes Sydney FC move will help his chances of Socceroos recall for World Cup (ingl.)
3. ↑  Sydney vs. Perth Glory 2 — 1 (ingl.)
4. ↑  Newcastle Jets vs. Sydney 0 — 2 (ingl.)
5. ↑  Umm Salal seal Ognenovski deal (Wayback Machine saytida 2014-10-06 sanasida arxivlangan)(ingl.)
6. ↑  Al Kharitiyath vs. Umm Salal 1 — 1
7. ↑  All change at Sydney FC as Graham Arnold dumps key players and lose Bernie Ibini (ingl.)

 |
Категория:Карточка на Геокаре: Исправить: Множественные параметры
Категория:Горные вершины по алфавиту

Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**Skiang-Kangri** ( urdu. sẩy̰ạnḯ ḵngạry̰) (7544 m) — Qorakorum togʻ tizimidagi Baltoro-Muztogʻ tizmasidagi choʻqqi. U Pokistonning Xitoy bilan chegarasidagi Gilgit-Baltistonning bahsli hududida, K2 dan 7 km shimoli-sharqda joylashgan. Dunyodagi 44-eng baland cho'qqi. "Zina cho'qqisi" nomi besh pog'onali ulkan zinapoyaga o'xshab ketadigan Sharqiy tizmaga ishora qiladi.

Geologiya
---------

Cheklangan tepaliklardan ko'rinib turibdiki, Skyang Kangri cho'qqilari, shimoliy va shimoli-sharqiy yon bag'irlari asosan Shaksgam shakllanishi ohaktoshlaridan iborat bo'lib, u asosan muz bilan qoplangan. Keyinchalik janub va g'arbda K2 Gneysning chiqishi u bilan Skyang Luungpa muzligi o'rtasida paydo bo'ladi, bu erda K2 Gneys juda burmalangan va yoriqli Shaksgam va Baltoro tuzilmalari bilan noto'g'ri aloqa qiladi. Skyang Kangrining pastki janubi-sharqiy qanoti Shaksgam qatlami asosida joylashgan va K2 gneyssining asosiy tanasi bilan noto'g'ri aloqada bo'lgan Baltoro qatlam qora slanets guruhidan iborat.

Shaksgam shakllanishi sayoz dengizdan kelib chiqqan jigarrang-kulrang rangli massiv shelf ohaktoshlaridan iborat. Bu ohaktoshlarda baʼzan qoʻngʻir va sargʻish rangli qumtosh va och mergel qatlamlari mavjud. Ular zaif metamorflangan va tarkibida Perm braxiopodlari ( *Productus sp.* ) Lamellibranxiyalar, bryozoanlar, marjonlar, krinoidlar va foraminiferlar ( *Parafusulina sp.* ). Shaksgam qatlamining qalinligi kamida 1000 metr (3300 fut) ni tashkil qiladi.

Toqqa chiqish
-------------

1909 yilda taniqli alpinist va tadqiqotchi Luidji Amadeo di Savoya K2 ekspeditsiyasi paytida Skiang-Kangrini zabt etishga urinib ko'rdi. Toqqa chiqishga ikkinchi urinish 1975 yilda F. boshchiligidagi avstriyaliklar tomonidan qilingan. Deutschmann . Muvaffaqiyatsiz bo'lib chiqdi - bir alpinist halok bo'ldi, ikkinchisi esa vertolyotda evakuatsiya qilinishi kerak edi.

Adabiyot
--------

* *Jill Neyt*. Yuqori Osiyo: 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi, Alpinistlar. - 1989 yil.
* *Jerji Vala*. Qorakoramning orografik eskiz xaritasi, Shveytsariya Alp tog'larini tadqiq qilish jamg'armasi. - 1990 yil.

Havolalar
---------

* toqqa chiqish klubi
* Peakware.com
* Google Earthda Shimoliy Pokiston (Wayback Machine saytida 2012-02-04 sanasida arxivlangan)

1. ↑  EXPEDITIONS 1975-1977.Этот шаблон использует устаревший параметр «название». Пожалуйста, отредактируйте эту статью, заменив «название» на «заглавие».
**Konstantin Sergeyevich Borisov** (rus. Константин Сергеевич Борисов; 1984-yil 14-avgustda Smolensk viloyatida tugʻilgan) — rossiyalik kosmonavt, hozirda 2023-yil 26-avgustda fazoga uchirilgan *SpaceX Crew-7* missiyasi ishtirokchisi.

Biography
---------

2007-yilning 27-iyunida Plexanov nomidagi Rossiya Iqtisodiyot universitetining iqtisod fakultetida bakalavr darajasini tamomlagan. 2006-yil 27-sentabrdan, 2007-yil 3-dekabrgacha Buyuk Britaniyaning Coventry shahridagi Warwick universitetida tahsil olib, "Operatsion tadqiqotlar va tizimlar tahlili" yo'nalishi bo'yicha magistrlik darajasini oldi. 2018-yilning iyun oyida u Moskva Aviatsiya institutida "Life Support Systems for Aircraft" yo'nalishida magistratura dasturini bo'yicha o'qishni tugatgan (2016-2018) va shu bilan samolyot qurilishi yo'nalishi bo'yicha ham "magistrlik" malakasiga ega bo'lgan.

2018-yilda Borisov va yana 7 nafar shaxsga fazogir maqomi berildi, va u 2020-yilning dekabr oyida koinotga uchish va topshriqlarni bajarish huquqini beruvchi davlat imtihonini topshirgan.

Parvozlari
----------

Borisov SpaceX Crew-7 missiyasining 69/70-ekspeditsiyada bort-muhandisi bo'lib xizmat qilmoqda va missiyasi davomiyligi 6 oy bo'lishi kutilyapti.

Manbalar
--------

1. ↑  „Cosmonaut Biography: Konstantin Borisov". *www.spacefacts.de*. Qaraldi: 2023-yil 6-iyun.
2. ↑  „Roscosmos recruits 2018 cosmonaut class - collectSPACE: Messages". *www.collectspace.com*. Qaraldi: 2023-yil 6-iyun.
3. ↑  „Cosmonaut Selection 2018". *www.spacefacts.de*. Qaraldi: 2023-yil 6-iyun.
4. ↑  „Crew Dragon-7 launch to ISS with Russian cosmonaut Borisov due Aug 2023 - NASA". *interfax.com*. Qaraldi: 2023-yil 6-iyun.
**Wolfurt qasri** (nemischa:) — Avstriyaning Wolfurt kommunasi (Vorarlberg federal shtati) yaqinidagi oʻrta asr qal’asi; birinchi marta 1217 va 1226-yillardagi hujjatlarda qayd etilgan. 1402-yilda Mererau monastiri qasrning yarmini egallab oldi va qasr monastir abbotlari uchun yozgi qarorgohga aylandi. 1451-yilda qasr Avstriyaga oʻtdi. Taxminan 1707-yilda qasrning ichki qismi barokko uslubida qayta qurilgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin qasr Fransiyaning Forarlberg harbiy hukumati rahbarining vaqtinchalik qarorgohi edi. 2017-yilda Wolfurt munitsipal kengashi qasrni xususiy mulkdorlardan sotib olishga qaror qildi.

Tarixi
------

Wolfurt qasri birinchi marta 1217 va 1226-yillardagi hujjatlarda qayd etilgan, ammo u ancha oldin qurilgan edi: qasr mintaqani va mahalliy hokimiyatni himoya qilish uchun qad koʻtargan. Wolfurt lordlarining qarorgohi boʻlgan. 1402-yilda Mererau Abbey qasrning yarmini Wolfurtlar oilasidan sotib oldi va qasr monastir abbatlarining yozgi qarorgohiga aylandi. 1451-yilda qasr Avstriya hukmdorlari — Bregenzlik aristokratik oilalarning mulkiga aylandi.

Islohot davrida, 1530-yilda, Sankt-Gallen monastirining abboti Kilian Hermann (1485-1530) qasrni sotib olib, shahardan bu yerga qochib keldi. Undan keyin qasrda 1530-yildan 1564-yilgacha oʻz lavozimini egallagan abbot Diethelm Blahrer fon Vartensi yashagan. Taxminan 1707-yilda qasrning ichki qismi barokko uslubida qayta qurilgan. 1856-yildan keyin qasrning egasi boʻlgan Bregenzlik savdogar neoromanesk uslubida taʼmirlash ishlarini olib bordi. Keyingi taʼmirlash ishlari 1937-yildan boshlab amalga oshirildi — ular Shveysariya-Avstriya arxitektori Iogan Anton Tsharner (1880-1955) loyihasiga muvofiq amalga oshirildi. 1945-1953-yillarda qasr Fransiyaning Forarlberg harbiy hukumati rahbarining vaqtinchalik qarorgohi boʻlgan. 2017-yil mart oyida Wolfurt munitsipal kengashi qasrni xususiy mulkdorlardan 4,1 million yevroga sotib olishga qaror qildi.

Yana qarang
-----------

* Rugburg qasri
* Neuburg qasri (Koblach)
* Neu-Montfort qasri
* Alt Ems qasri

Manbalar
--------

1. ↑  de:Herren von Wolfurt
2. ↑  de:Johann Anton von Tscharner

Adabiyotlar
-----------

* Alois Niderstätter: Die Vorarlberger Burgen. Universitätsverlag Wagner, Innsbruck 2017, ISBN 978-3-7030-0953-2, S. 171-174.
* Bundesdenkmalamt (Hrsg.): Dehio-Handbuch. Die Kunstdenkmäler Osterreichs: Vorarlberg. Koblach. Burgruin Noyburg. Verlag Anton Schroll & Co, Wien 1983, ISBN 3-7031-0585-2.
* Osterreyxdagi Buckelquader — Patrik Shixt — 2011-yil
* Kleines Vorarlberger Burgenbuch — Frans Josef Huber — 1985-yil
* Osterreichisches Burgenlexikon — Georg Clam Martinic — 1992-yil
* Shtayner Zeugen — Volkmar Diet — 1995-yil
* Von Schloß zu Schloß in Österreich — Gerxard Stenzel — 1976-yil

Havolalar
---------

* *Martin Hammerl.* „Wolfurt" (de). *burgen-austria.com*.  Burgen-Austria (2012-yil 25-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 20-fevral.
**Mahmut Gazi Yashargil** ( turkcha: Mahmut Gazi Yaşargil ; jins. 1925 yil 6 iyul ) turk olimi va neyroxirurg. Zamonaviy mikroneyroxirurgiya asoschilaridan biri. Yashargil epilepsiya va bosh miya shishlarini o‘zi ixtiro qilgan asboblar bilan davolagan. 1953 yildan 1993 yilgacha u Tsyurix universiteti professori va neyroxirurgiya kafedrasi mudiri bo'lgan. 1999 yilda Neyroxirurglarning yillik Kongressida u "1950-1999 yillardagi asrning eng yaxshi neyroxirurgi" deb topildi.»

Shahsiy hayot
-------------

U Diane Bader-Gibson Yashargil bilan turmush qurgan, u 1973 yildan beri uning hamshira yordamchisi bo'lib ishlaydi va hanuzgacha unga jarrohlikda yordam beradi.

Ma'lumoti va karyera
--------------------

1931-1943 yillarda Turkiyaning Otaturk litseyi va Anqara universitetini tamomlagandan soʻng Germaniyaga , Yena shahridagi Fridrix Shiller universitetiga tibbiyot fakultetiga oʻqishga bordi. Uning serebrovaskulyar neyroxirurgiyada foydalanish uchun mikrojarrohlik usullarini yaratishdagi dahosi ilgari operatsiyaga yaroqsiz bo'lgan bemorlarni davolashda natijalarga erishishga yordam berdi.

1969 yilda Yashargil ustozi, professor Kraienbyul rahbarligida Tsyurix (Цюрих) universitetida assistent, 1973 yilda professor va neyroxirurgiya kafedrasi mudiri bo‘ldi. Keyingi 20 yil davomida u 1993 yilda nafaqaga chiqqunga qadar 7500 ta neyroxirurgiya operatsiyalarini bajarib, laboratoriya tajribalari va mikrometodlarning klinik tadqiqotlarini o'tkazdi. 1994 yilda Yashargil Little-Rokdagi Arkanzas universiteti Tibbiyot kollejida neyroxirurgiya professori lavozimiga tayinlandi va u hozirgacha mikroneyroxirurgiya bo'yicha tadqiqot va o'qitish bilan shug'ullanadi.

Xarvi Kushing bilan bir qatorda Yashargil 20-asrning eng buyuk neyroxirurglaridan biri sifatida tan olingan. Tsyurixdagi tadqiqot laboratoriyasida u butun dunyo bo'ylab va barcha jarrohlik mutaxassisliklarini ifodalovchi 3000 ga yaqin hamkasblarini tayyorladi. U neyroxirurglarning uch avlodiga neyroxirurgiyada yangi imkoniyatlarni aniqlashga yordam berdi va keyin ularga qanday erishish mumkinligini ko'rsatdi. Yashargil turk jamiyatida katta hurmatga sazovor bo‘lib, turk yoshlariga o‘rnak bo‘la oladi.

1973-1975 yillarda Shveysariya Neyroxirurgiya jamiyati prezidenti.

Mukofotlar
----------

* 2000-yil Turkiya davlatining xizmatlari uchun medali

Nashrlar
--------

* Yashargil 330 dan ortiq maqola va 13 monografiya chop etgan. Mikroneyroxirurgiya bo'yicha olti jildlik nashrlar (1984-1996, Georg Thieme Verlag Shtutgart-Nyu-York) katta tajriba va neyroxirurgiya adabiyotiga qo'shgan katta hissasining keng qamrovli sharhini tashkil etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  В 1999 году он был назван «Лучшим нейрохирургом 1950—1999 гг.»
2. ↑  „Mahmut Gazi Yaşargil | Eurasia Academy".  eurasia-academy.org. Qaraldi: 2019-yil 19-aprel.
**Stavropol** (193543-yillarda Voroshilovsk) — Rossiya Federatsiyasi Stavropol oʻlkasidagi shahar (1785-yildan), oʻlka markazi. Stavropol qirlarida joylashgan. Temir yoʻl stansiyasi. Avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 344,2 ming kishi (1998). S. 1777-yilda Rossiya hududlarini jan. tomon kengaytirish uchun istehkom sifatida bunyod etilgan. 1822-yildan Kavkaz viloyati, 1847-yildan Stavropol gubernyasining markazi. Shimoliy Kavkazning yirik sanoat va madaniyat markazlaridan biri. Mashinasozlik va metallsozlik (stanok, asbob, avtomobil kranlari, avtopritseplar, elektr apparatura va boshqa ishlab chiqariladi), kimyo (texnika uglerodi, kimyo reaktivlari va lyuminoforlar zavodlari), yengil (koʻnpoyabzal va tikuvchilik), mebel sanoatlari korxonalari bor. Kurilish materiallari, polifafiya ktlari ishlab turibdi. 5 oliy oʻquv yurti (politexnika, qishloq xoʻjaligi. tibbiyot, ped intlari, Moskva kooperativ institutining filiali), bir qancha oʻrta maxsus bilim yurti, 2 teatr (drama va qoʻgʻirchoq teatrlari), 3 muzey faoliyat koʻrsatadi. Bir qancha ilmiy tadqiqot intlari mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oila kodeksi** – oilaviy-huquqiy munosabatlarni tartibga solib, oila aʼzolari (yaʼni, er-xotinlar, ota-onalar, bolalar, shuningdek, farzandlikka oluvchilar va farzandlikka olinuvchilar va oilaning boshqa aʼzolari) oʻrtasidagi shaxsiy va mulkiy munosabatlarni tartibga soluvchi va mustahkamlovchi qonun hujjati. Huquqning alohida tarmogʻi hisoblangan oila huquqining maxsus manbaidir. Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi Oila kodeksi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1998-yil 30-apreldagi qarori bilan tasdiqlanib, ushbu yilning 1-sentabrdan amalga kiritildi. Eʼtiborlisi, Oila kodeksi mamlakatimizda „Oila yili" deb eʼlon qilingan yilda qabul qilindi. Kodeks 8 boʻlim, 30 bob, 238 moddadan iborat. Amaldagi Oila kodeksi bir qator oilaviy huquqiy munosabatlarni yangicha hal etgan. Chunonchi, milliy negizlarga asoslanganligi (quda-andachilik, qarindoshurugchilik, bobo-buvilar va nabiralar oʻrtasidagi munosabatlarning yangicha talqini), umuminsoniy qadriyatlar aks etganligi (nikoh shartnomasi institutining kiritilishi, nikohlanuvchi shaxslarning tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishi) kabi hollar.

Manbalar
--------

1. ↑  „1998 - Oila yili". *O'zbekiston Respublikasi davlat dasturlari portali*. Qaraldi: 11-mart 2024-yil.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kseniya Mixaylovna Pokrovskaya (Belyakova)** — rus pravoslav ikona rassomi, anʼanaviy ikona rasmini qayta tiklashda muhim rol oʻynagan. Pokrovskaya oʻz faoliyatini 1969-yilda boshlagan va Sovet Ittifoqi parchalangunga qadar Moskva viloyatida ishlagan. 1991-yilda u Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi va u yerda 2013-yilda vafotigacha ishladi. Pokrovskaya hayoti davomida cherkovlar va shaxslar uchun noyob va keng piktogramma jamlanmasini yaratdi. Uning taʼsiri butun dunyo boʻylab yuzlab shogirdlarining ishi orqali his qilishda davom etmoqda.

Biografiyasi
------------

Kseniya Mixaylovna Pokrovskaya 1942-yil 9-martda Qirg‘izistonning O‘sh shahrida (Farg‘ona, O‘rta Osiyo) tug‘ilgan. Ikkinchi jahon urushi davrida koʻplab moskvaliklar Oʻrta Osiyoning turli joylariga evakuatsiya qilingan. Oʻshga evakuatsiya qilinganlar orasida Kseniya Pokrovskayaning boʻlajak onasi Tatyana (Shpitalskaya) Belyakova ham bor edi. Kseniya Pokrovskaya 2013-yil 7-iyulda AQShning Massachusets shtati Boston shahrida vafot etdi. Kseniya Pokrovskayaning ajdodlari rus, bolgar, yahudiy va polshalik bobo va buvilarni, shuningdek, XVII-asrda yashagan tatar ajdodlarini oʻz ichiga oladi. Uning bobosi Yevgeniy Shpitalskiy (1879 — 1931), 1920-yillarda Moskva davlat universiteti professori. Kataliz va fizik elektrokimyo sohasidagi muhim tadqiqotlar muallifi, SSSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi; 1929-yilda soxta ayblovlar bilan hibsga olingan (1956-yilda vafotidan keyin reabilitatsiya qilingan). 1988-yilda Rossiya suvga choʻmganining ming yillik bayrami diniy eʼtiqod erkinligini eʼlon qildi. Shu bilan birga, qayta qurish davrining keyingi beqarorligi yaxshi kelajakka kafolat bermadi. Yaqin doʻst va eʼtirofchi Aleksandr Menning oʻldirilishi Pokrovskiylar oilasining 1991-yil iyun oyida Qoʻshma Shtatlarga koʻchib ketish qarorini kuchaytirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Vospominaniya ob otse Aleksandre Mene". 2023-yil 29-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 29-iyun.
2. ↑  *Yazykova, I.* Hidden and Triumphant / transl. by Paul Grenier. — Brewster, Massachusetts: Paraclete Press, 2010.
3. ↑  „Ksenia Belyakova POKROVSKY Obituary (2013) New York Times". 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 19-fevral.