**Belva Ann Bennett Lockwood** (1830-yil 24-oktabr — 1917-yil 19-may) amerikalik huquqshunos, siyosatchi, pedagog va yozuvchi edi. U ayollar huquqlari, shu jumladan ayollarning saylov huquqi uchun faol ishlagan. Lockwood gender cheklovlari bilan bogʻliq koʻplab ijtimoiy va shaxsiy toʻsiqlarni yengib oʻtdi. Kollejni tugatgandan soʻng u oʻqituvchi va direktor boʻlib, taʼlim sohasida ayollarning ish haqini tenglashtirish uchun ishladi. U dunyo tinchligi uchun harakatni qoʻllab-quvvatlagan va Temperance harakati tarafdori edi.

Lockwood Vashingtondagi huquqshunoslik fakultetini tamomladi va Qoʻshma Shtatlardagi birinchi ayol yuristlardan biri boʻldi. 1879-yilda u Kongressga Amerika Qoʻshma Shtatlari Oliy sudi oldida amaliyot oʻtashiga ruxsat berish uchun muvaffaqiyatli ariza berdi va bu imtiyozga ega boʻlgan birinchi ayol advokat boʻldi. Lockwood 1884 va 1888-yillarda Milliy Teng huquqlar partiyasidan prezidentlikka nomzod boʻlgan va rasmiy saylov byulletenlariga chiqqan birinchi ayol boʻlgan. Viktoria Voodhull odatda prezidentlikka daʼvogarlik qilgan birinchi ayol sifatida tilga olinsa-da, Lockwooddan farqli oʻlaroq, u saylovda qatnashish uchun yetarli yoshda emas edi.

 Belva Ann Bennett Lockwood, 1880-yil

Shaxsiy hayoti
--------------

U Nyu-Yorkning Royalton shahrida tugʻilgan, fermer Lewis Johnson Bennett va uning rafiqasi Xannah Greenning qizi. Uning bolaligining bir qismini oʻtkazgan xolasining uyi hali ham Grisvold koʻchasi, 5070-uyda joylashgan. Bu uyning oldida uning hayotining qisqacha tarjimai holini aks ettiruvchi lavha bilan yodgorlik oʻrnatilgan. 14 yoshida u mahalliy boshlangʻich maktabda dars bergan. 1848-yilda, 18 yoshida u mahalliy fermer Uriah McNallga turmushga chiqqan.

McNall 1853-yilda, qizi Lura tugʻilgandan uch yil oʻtgach, sil kasalligidan vafot etdi. 1868-yilda Belva bu safar oʻzidan ancha katta odamga turmushga chiqdi. Muhtaram <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Ezekiel\_Lockwood" rel="mw:ExtLink" title="Ezekiel Lockwood" class="new cx-link" data-linkid="98">Ezekiel Lockwood</a>, Amerika fuqarolik urushi faxriysi, baptistlar vaziri va amaliyotchi stomatolog edi. Ularning Jessie isimli qizi bor edi.. Lockwood ayollarning jamiyatdagi roli haqida ilgʻor gʻoyalarga ega, u Belvaning qizi Lurani birinchi turmushidan boshlab tarbiyalashda yordam berdi va xotinining yuridik oʻqishga boʻlgan istagini qoʻllab-quvvatladi, shuningdek, uni oʻzi qiziqqan mavzular bilan shugʻullanishga undadi. Ezekiel Lockwood 1877-yil aprel oyining oxirida vafot etdi. 1879-yil iyul oyida Lockwoodning qizi Lura McNall farmatsevt DeForest Ormega turmushga chiqdi.

 Lockwoodning gravyurasi, taxminan 1883-yil

Siyosiy martabasi
-----------------

1866-yil fevral oyida Belva va uning qizi Lura Vashingtonga koʻchib oʻtdilar, chunki Belva bu shahar Qoʻshma Shtatlardagi kuch markazi ekanligiga va advokatlik sohasida koʻtarilish uchun yaxshi imkoniyatlar yaratadi. U huquqni oʻrganish bilan shugʻullanar ekan, kryinchalik xususiy maktab ochdi. 1860-yillarning oʻrtalarida qoʻshma taʼlim gʻayrioddiy edi. Aksariyat maktablar jinsi boʻyicha ajratilardi.

Kolumbiya okrugi advokati shu tariqa uni tan oldi, garchi bir nechta sudyalar Lockwoodga unga ishonchlari yoʻqligini aytishgan boʻlsa-da, u bu reaksiyani qayta-qayta yengishga majbur boʻlgan. U Maryland advokatiga kirishga harakat qilganida, sudya unga maʼruza oʻqidi va unga Xudoning Oʻzi ayollar erkaklar bilan teng emasligini va hech qachon teng boʻlmasligini belgilab qoʻyganligini aytdi. U oʻz nomidan javob bermoqchi boʻlganida, u gapirishga haqqi yoʻqligini aytdi va uni sud zalidan chiqarib yubordi. U, shuningdek, faxriylar va ularning oilalarini himoya qilish uchun daʼvo sudiga murojaat qildi, ammo rad etildi. U kamida uch yil shugʻullanganidan soʻng Amerika Qoʻshma Shtatlari Oliy sudining advokatiga murojaat qildi va Albert G. Riddleni homiy sifatida tasdiqladi, ammo uning iltimosi ham gender asoslari boʻyicha rad etildi.

Prezidentlik saylovi
--------------------

Belva Lockwoo Qoʻshma Shtatlar prezidentligiga nomzodini qoʻygan birinchi ayol (yoki fikrga qarab, Viktoriya Woodhulldan keyin ikkinchi) boʻldi. Lockwood Milliy teng huquqlar partiyasi nomzodi sifatida ishtirok etdi. U 1884 va 1888-yillardagi prezidentlik saylovlarida qatnashgan. Uning sherigi 1884-yilda Marietta Stow edi. 1888-yilda u dastlab Alfred H. Love bilan kurashgan, ammo u nomzod boʻlganidan tashqari, u bu haqda xabardor qilinmagan. U Umumjahon Tinchlik Ittifoqining prezidenti va butun dunyo tinchlik faoli sifatida bosh qoʻmondonga vitse-prezident sifatida nomzodini qoʻyishdan dahshatga tushdi va poygadan chiqdi. Lockwood vitse-prezidentsiz kurashda edi, shuning uchun oxir-oqibat u ilgʻor Theodore Dwight Weld va Angelina Grimkening oʻgʻli Charles Stuart |Weldni tanladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bell, Margaret*. „Women of Spirit". *The Boston Globe* (8-avgust 1922-yil), s. 14. Qaraldi: 23-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Belva Lockwood, Lawyer, Dies at 86. Only Woman Who Ran for Presidency and First to Practice in Supreme Court. A Pioneer in Suffrage. She Fought Case of Cherokee Indians Against the Government and Won $5,000,000 Settlement". *The New York Times* (20-may 1917-yil). Qaraldi: 12-sentabr 2012-yil. „Mrs. Belva A.B. Lockwood, the first woman admitted to practice before the Supreme Court, a pioneer in the woman suffrage movement, and the only woman who was ever a candidate for President of the United States, died here today in her eighty-sixth year.".
3. ↑  „Once Ran for President". *The Boston Globe* (20-oktabr 1907-yil), s. 59. Qaraldi: 23-fevral 2022-yil.
4. 1 2  Kitty Parsons. „Who Was the First Woman to Run for the Presidency?", *Christian Science Monitor*, March 11, 1964, p. 19
5. 1 2  Belva A. Lockwood. „My Efforts to Become a Lawyer", *Lippincottʼs Monthly Magazine*, February 1888, pp. 215-30
6. ↑  "Notes", *Albany Law Journal*, Nov 9, 1878, p.380
7. ↑  David C. Frederick, Oral Argument in the Supreme Court p.p. 31-32 (2003)