**Prestel nashriyoti** - san'at, arxitektura, fotografiya, dizayn, moda, hunarmandchilik, madaniyat, tarix va etnografiyaga oid kitoblarga ega badiiy kitob nashriyoti. Roʻyxatlar muzey qoʻllanmalaridan tortib ensiklopediyalar, sanʼat va arxitektura monografiyalarigacha boʻlgan faksimil jildlar va bolalar uchun kitoblargacha bo`lgan nashrlarni o`z ichiga oladi.

1924-yilda Germaniyaning Frankfurt shahrida Hermann Loeb tomonidan asos solingan bo'lib, dastlab eski usta nashrlarni nashr etish uchun kompaniya XVIII asrning mashhur nemis o'ymakori Johann Gottlieb Prestel sharafiga nomlangan.

Prestel 2008-yildan beri Myunxendagi bosh ofisi, va Londondagi filiali bilan Random House Publishing Group tarkibiga kiradi.

Tarixi
------

### Yaratilish va asos solish

1774-yilda nemis oʻymachi va rassomi Iogan Gottlib Prestel Nyurnbergda sanʼat galereyasiga aylangan va 1783-yilda Frankfurtga koʻchirilgan sanʼat dileriga asos solgan. 19-asr oxirida uning merosxoʻrlaridan biri biznesni kim oshdi savdosiga aylantirdi, uni antikvar Albert Voigtländer-Tetzner 1910-yilda sotib oldi.

1920-yillarda Prestel Verlag nihoyat kompaniyaning qolgan qismidan ajralib chiqdi. Sanʼatshunos Hermann Loeb nashriyot xoldinglarini sotib oldi va Prestel-Verlags GmbH kompaniyasini 1924-yil 18-iyulda tijorat reestrida roʻyxatdan oʻtkazdi.

### Fashistlar Germaniyasi va urush yillari

1933-yilda natsistlar yahudiy Loebni nashriyotni oʻz xodimlaridan biriga sotishga majbur qilishdi. Shveytsariyadagi surgunda Loeb Prestel bilan yaqindan hamkorlik qilgan Holbein Verlagga asos solgan va uning nomidan asarlar nashr etgan. Yangi egasi ham kompaniyaning ofitseriga aylangan Frankfurt bosh kompaniyasi 1930-yillarning oxirida jiddiy iqtisodiy qiyinchiliklarga duch keldi. Biznes faqat Augsburgdaki qogʻoz toptancısının moliyaviy koʻmagi bilan saqlanishi mumkin edi. Natijada, Prestel Verlag Aachenlik huquqshunos Pol Kapellmanga sotildi, u kompaniyani 1940-yilda Myunxenda joylashgan kommandit shirkatga aylantirdi. Leyptsigda saqlanadigan kitoblar va Myunxendagi ofis Ikkinchi Jahon urushi qurboni boʻldi va 1945-yil 15fevralda Reich madaniyat palatasi Prestel Verlagni yopdi.

### Urushdan keyingi tiklanish va kengayish

Urushdan keyin Capellmann va uning rafiqasi *Gmund am Tegernsee*da nashr etishni davom ettirdilar. 1946-yilda tipograf va matbaachi Gustav Stresow Prestel Verlag rahbari etib tayinlandi.  Hermann Loeb va boshqalar unga qayta qurish boʻyicha maslahat berdilar. 1947-yilda Kapellmanning oʻlimidan soʻng, uning bevasi Georgett va Stresow nashriyotni egallab olishdi va uning ishlab chiqarishini chizmalar va bosma nashrlar boʻyicha kitoblardan rasm, arxitektura va fotografiyani oʻz ichiga olgan holda kengaytirdilar. 1950-yilda Prestel Verlag Gmundni tark etdi va Myunxendagi matbaa kompaniyasi binosiga koʻchib oʻtdi. Dastlabki muvaffaqiyatsizliklardan soʻng, Prestel Stresow davrida sayohat adabiyoti, sanʼat tarixi va tasviriy sanʼat uchun muhim nashriyotga aylandi. Stresow 2010-yil iyul oyida vafotigacha kompaniya direktori boʻlib qoldi.

1977-yilda Jürgen Tesch kompaniyaga aktsiyador va boshqaruvchi direktor sifatida qoʻshildi. U London va Nyu-Yorkda shoʻba korxonalarini tashkil etdi, shuningdek, kompaniya nashriyoti arxitektura qoʻllanmalari, koʻrgazma kataloglari, muzey qoʻllanmalari va tegishli materiallarni oʻz ichiga olgan holda kengaytirdi. Tesch shuningdek, ingliz tilidagi nashriyot dasturini boshladi va butun dunyo boʻylab tarqatishni yoʻlga qoʻydi. Hozirda kompaniyada 1000 dan ortiq kitoblar chop etilgan boʻlib, ularning toʻrtdan uch qismidan koʻprogʻi ingliz tilida.

1999-yilda nashriyotning aktsiyadorlar tuzilmasida oʻzgarishlar yuz berdi: *Frankfurter Allgemeine Zeitung* (FAZ) Nadine Capellmann Biffar va Gina Capellmann Lütkemeier aktsiyalarini va Yurgen Tesch aktsiyalarining bir qismini oldi. Tesch dastlab Prestel-Verlag GmbH & Co.ning 40 % ulushini boshqaruvchi hamkor va mas’ul nashriyot sifatida saqlab qoldi. 2005-yil boshida FAZ Teschning Prestel Verlagdagi qolgan aktsiyalarini ham sotib oldi.

### XXI asr: Random House tomonidan sotib olingan

2005-yil oxirida *Frankfurter Allgemeine Zeitung* oʻzining koʻpgina kitob nashriyotlari bilan xayrlashishga qaror qildi. *Deutsche Verlags-Anstalt* va *Kösel-Verlag* va *Manesse Verlag* nashriyotlari Bertelsmannga tegishli Random House nashriyot guruhiga sotildi. Prestel va Verlagsgesellschaft dtvda ishtirok etish dastlab FAZda qoldi.

2006-yil avgust oyida FAZ nihoyat Prestel Verlagni ham sotdi. Egalik ulushlari Martin Dort va Yoxannes Heyn oʻrtasida uchta teng qismga boʻlingan — ular oʻrtasida Christian Verlag va Frederking & Thaler nashriyot kompaniyalariga egalik qilgan — Prestelning boshqaruvchi direktori Jürgen Krieger.

Random House 2008-yil iyun oyida Prestelni sotib oldi. Martin Dort va Johannes Heyne kompaniyani tark etishdi va Kristian Verlag va Frederking & Thaler GeraNova Bruckmann nashriyot uyiga sotildi.

Jürgen Krieger Prestelda nashriyotchi sifatida qoldi. U nashriyotni xalqarolashtirishga turtki ber. London va Nyu-Yorkdagi savdo ofislarini nashriyotdan ajratdi va ularni kichik mustaqil nashriyot boʻlinmalariga ajratdi.

Prestel kompaniyasining Random House nashriyot guruhiga integratsiyalashuvi doirasida Prestel-Verlag GmbH & Co. KG 2009-yilda tijorat reestridan oʻchirildi. Random House, Prestel nashriyot guruhi soyaboni ostida asosan mustaqil ishlashi kerakligini aytdi.

2010-yilda Christian Rieker Prestel boshqaruvini qabul qildi. U bolalar kitoblari va sovgʻa kitoblari segmentlarini kuchaytirdi, shuningdek nashriyotni hayot tarzi mavzulariga koʻproq yoʻnaltirdi. 1955-yilda birinchi hujjat uchun asl katalogni nashr etgandan soʻng, Prestel 2017-yilda 14 hujjat uchun kataloglarni nashr qilish orqali Kassel sanʼat koʻrgazmasi bilan yana ishladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Prestel Publishing, books on art, architecture, design and photography, art books for children".  Prestel.com. Qaraldi: 3-noyabr 2013-yil.
2. ↑  „Prestel Verlag - Bücher über Kunst, Architektur, Design und Fotografie, Kunst für Kinder".  Randomhouse.de. Qaraldi: 3-noyabr 2013-yil.
3. ↑  „Books, eBooks and Audiobooks from The Random House Group".  Randomhouse.co.uk (10-oktyabr 2013-yil). 3-noyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2013-yil.
4. ↑  Die älteste Galerie des Kontinents. *Frankfurter Rundschau* (10-iyun 1999-yil), s. 22.
5. 1 2 3  Tesch, Jürgen*. Prestel, 1924-1999: Verlagsgeschichte und Bibliographie*. Prestel Verlag, 1999. ISBN 978-3-7913-2213-1. Tesch, Jürgen (1999).
6. 1 2 3  *Sinn.* „Happy Birthday, Prestel!". *Prestel Blog*.  Verlagsgruppe Random House (18-iyul 2014-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.

Sinn, Andrea (18 July 2014).
7. ↑  Luidl, Philipp (1995). "Gustav Stresow zum 85. Geburtstag: der Kaufmann, Verleger und Typograf hatte am 22. August seinen Jubiläumstag" (German). *Der Druckspiegel* **50** (9): 16.
8. ↑  *Knapp, Gottfried*. Der Anreger (German). *Süddeutsche Zeitung* (7-iyul 2011-yil), s. 20.
9. 1 2  *Wiedemann, Christoph*. Die Sinnlichkeit des Buches (German). *Süddeutsche Zeitung* (8-aprel 2013-yil).
10. ↑  F.A.Z. GmbH erwirbt Mehrheitsanteile am Prestel-Verlag. *Deutscher Drucker* (7-yanvar 1999-yil), s. 3.
11. ↑  *Puff-Trojan, Andreas*. FAZ bereinigt Portefeuille. *Tages-Anzeiger* (4-oktyabr 2002-yil), s. 63.
12. ↑  „FAZ übernimmt jetzt auch restliche Prestel-Anteile von Jürgen Tesch" (German). *Buchmarkt* (11-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
13. ↑  *Hülsen, Isabell*. FAZ verkauft Buchverlage an Bertelsmann. *Financial Times* (14-sentyabr 2005-yil), s. 4.
14. ↑  *Güntner, Joachim*. Wachstumszwänge einer Branche. *Neue Zürcher Zeitung* (23-sentyabr 2005-yil), s. 44.
15. ↑  „FAZ trennt sich von Buchverlagen". *Horizont* (14-sentyabr 2005-yil). Qaraldi: 10-oktyabr 2016-yil.
16. ↑  „FAZ-Gruppe verkauft Buchverlag Prestel". *Der Standard* (20-avgust 2006-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
17. ↑  „F.A.Z-Gruppe verkauft den Prestel Verlag an Jürgen Krieger, Martin Dort und Johannes Heyne". *Buchmarkt* (14-avgust 2006-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
18. ↑  „Random House kauft Prestel". *Börsenblatt* (11-iyun 2008-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
19. ↑  „Verlagsgruppe Random House kauft Prestel". *Buchreport* (11-iyun 2008-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
20. ↑  „Print-Verleger setzt auf digital only". *Buchreport* (24-sentyabr 2013-yil). Qaraldi: 14-iyun 2022-yil.
21. ↑  „Random House übernimmt Kunstbuch-Verlag Prestel". *Die Presse* (13-iyun 2008-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
22. 1 2  „Prestel: Jürgen Krieger geht, Christian Rieker übernimmt". *Buchmarkt* (20-iyul 2010-yil). Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
23. ↑  *Bundesanzeiger Verlag.* „Unternehmensregister". *Handelsregister*. — „Amtsgericht München, HRA 15437". Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
24. ↑  *Verlagsgruppe Random House.* „Unsere Verlage". *RandomHouse.de*. Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
25. ↑  *Verlagsgruppe Random House.* „Bücher A–Z". *RandomHouse.de*. Qaraldi: 20-oktyabr 2016-yil.
26. ↑  „Prestel-Verlag kündigt zwei Bücher zur documenta an". *Hessische/Niedersächsische Allgemeine* (17-yanvar 2017-yil). Qaraldi: 3-may 2017-yil.
27. ↑  „Prestel arbeitet nach 62 Jahren wieder mit der documenta zusammen". *Börsenblatt* (16-mart 2017-yil). Qaraldi: 3-may 2017-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt
* Yurgen Tesch, Prestel 1924–1999: Verlagsgeschichte va Bibliografiya. Prestel Verlag, Myunxen, 1999 yil,ISBN 3-7913-2213-3, faqat nemis tilidagi nashri