recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ruotsinpyhtää** ( Fincha talafuzi : [ˈruo̯tsimˌpyhtæː] ; shvedcha: *Strömfors* ) — Finlandiyaning sobiq munitsipaliteti. Ruotsinpyhtää, Pernå va Liljendal 2010-yilning yanvar oyining 1chi sanasida Loviisa tarkibiga birlashtirildi.

Ushbu shaharcha Janubiy Finlandiya provinsiyasida joylashgan bo'lib Sharqiy Uusimaa (hozirgi Uusimaa ) mintaqasining bir qismi edi. Munitsipalitet qariyb 2893 (2009-yil 31-dekabr) aholiga ega boʻlib, 470.03 square kilometre (181.48 mi²) maydonni egallagan. Shundan jami 193.36 km2 (74.66 mi²) faqat suvdan iboratdir. Aholi zichligi 10.46 inhabitants per square kilometre (27.1/sq mi) .

Munitsipalitet so'zlashuvchilar faqat ikkita tilda so'zlashar edi, ko'pchilik fin va ozchilik shved tilida so'zlashuvchilar edi.

Tarix
-----

Ruotsinpyhtää hududi dast avval Pyhtää tarkibiga kirgan. 1743-yildagi Abo shartnomasidan keyin Shvetsiya va Rossiya imperiyasi o'rtasidagi chegara Pyhtääni ikki davlat o'rtasida bo'linib turgan Ahvenkoski tezligida chizilgan. Shu sabab tufayli g'arbiy tomon Ruotsinpyhtää (shvedcha Pyhtää) deb nomlandi. 1744-yilda Yakob Forsel (keyinchalik Forselles) va Anders Nohrstryom mahalliy temir zavodini sotib oldilar, ular familiyalari bilan kompaniya nomini Strömfors deb o'zgartirildi. 1817 yilda Strömfors munitsipalitetning rasmiy shved nomiga aylangan edi.

Ruotsinpyhtää cherkovi 1771-yilda yog'ochdan qurib bitazilgan. Cherkov 1898-yilda hozirgi gotika uyg'onish ko'rinishida ta'mirlangan.

Ruotsinpyhtää shahrida tug'ilgan odamlar
----------------------------------------

* Karl Aksel Gottlund (1796-1875)
* Gustaf Mikels (1879-1949)
* Henrik Kullberg (1891-1953)
* Silvi Siltanen (1909-1986)
* Pamela Tola (1981–)
* Toni Lindberg (1985–)

Yana qarang
-----------

* Virjiniya va Forselles

Ma'lumotnomalar
---------------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Sharqiy Uusimaa munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Askola
* Lapinjärvi
* Loviisa
* Myrskylä
* Porvoo
* Pukkila
* Sipoo
 | 
Coat of arms of Eastern Uusimaa |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Liljendal
* Porvoon maalaiskunta
* Pernå
* Ruotsinpyhtää
 |
|  |
| 
* **Sharqiy Uusimaa**
* **Finlandiya**
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Finlandiya haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. ↑  Ruotsinpyhtää – Strömfors[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  Ruotsinpyhtää – Strömfors[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Kulttuuriympäristö.nba.fi (in Finnish)". 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
Lipizzan (*lipizzan*, *lipizzaner*) — chavandoz tomonidan miniladigan otlar zoti. Balandligi taxminan 147-157 santimetr, ular ochiq kul rangga ega. Ular harakatchan tanasi bilan murakkab harakatlarni oʻrganishi va bajarish qobiliyatiga ega.

Bu zot 1580-yildan boshlab Lipiza qishlogʻida koʻpaytirila boshlandi, shuning uchun u oʻz nomini ushbu qishloq nomidan olgan. Bu zot eski Vena ispan chavandozlari maktabi bilan chambarchas bogʻliq.

Xususiyatlari
-------------

Ularning yerdan baladligi 147-157 santimetr ni tashkil qiladi, ba'zi otlar arava uchun moʻljallanganligi sababli ularning boʻyi 165 santimetrga yetadi.

Lipizzan otlari tekis yoki biroz qavis shaklidagi profilli uzun boshga ega. Jagʻi chuqur, quloqlari kichik, koʻzlari katta va ifodali, burun teshiklari harakatlanadi. Ularning qiyshiq qattiq boʻyni bor, past, mushakli va keng. Ularda orqa keng va chuqur, keng krup va mushak yelkalari bor. Oyoqlari mushakli va kuchli, keng boʻgʻinli.

Ularning voyaga yetishi va tayyorlanishi odatda sekin boʻladi, lekin boshqa zotlarga qaraganda uzoqroq faol hayot kechiradilar. Ispaniya chavandozlari maktabida yigirma yoshli otlar murakkab mashqlarni bajaradilar.

Rang
----

 Ona ot va qora toychogʻi
Lipizzanlarning aksariyati oq rangda, ba'zan dafna va qora ranglarda boʻladi. Boshqa kulrang otlar singari, ularning terisi qora, koʻzlari qora va moʻynasi oq. Ular toʻq rangda tugʻiladi va hayotning dastlabki 6-10 yilida asta-sekin kul rangga aylanadi. Ular koʻpincha *notoʻgʻri* ravishda oq otlar deb tasniflanadi, ammo oq otlar och rangda tugʻiladi va terisi och rangdadir.

Ularda XVIII asrga qadar ranglar sezilarli darajada xilma-xil edi, lekin oq rang dominant gen deb belgilanadi. Imperator oilasi oq rangni afzal koʻrgan va shuning uchun ot zotlari uni afzal korgan. Biroq, ispan chavandozlari maktabida hech boʻlmaganda bitta qora aygʻirga ega boʻlish uchun qadimgi an'ana hali ham saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Lipizzan Origins".  Lipizzan Association of North America. 28-sentyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentyabr 2008-yil.
2. 1 2  Edwards, *The Encyclopedia of the Horse*, p.111.
3. ↑  Bongianni, *Simon & Schuster’s Guide to Horses and Ponies*, Entry 37.
4. 1 2  „Introduction to Coat Color Genetics". *Veterinary Genetics Laboratory*.  University of California, Davis. 10-oktyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2008-yil.
5. ↑  „Lipizzaner". *Breeds of Livestock*.  Oklahoma State University. 24-sentyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2008-yil.
6. ↑  Swinney, *Horse Breeds of the World*, p.52.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Lipizzan oti*** haqida turkum mavjud |
**Berlindagi** turklar Berlinda yashovchi turk millatiga mansub odamlar boʻlib, ular eng katta etnik guruhini va Turkiyadan tashqaridagi eng katta turk jamoasini tashkil qiladi. Eng katta jamoalarni Kreuzberg, Neukölln va Wedding(Berlin) shaharlarida topish mumkin, ularning katta aholisi boshqa hududlarda, deyarli faqat sobiq G'arbiy Berlindagilar iboratdir .

Demografiya
-----------

### Rasmiy statistika

Nemis statistikasi Berlindagi etnik turk hamjamiyatini to'g'ri aks ettirmaydi, chunki aholini ro'yxatga olishda millat emas, balki faqat ota-onasining tug'ilgan mamlakati haqidagi ma'lumotlar yig'iladi. 2016-yilda Berlinda rezident sifatida ro‘yxatdan o‘tgan Turkiya fuqaroligiga ega 97 682 nafar chet el fuqarosi borligi aniqlangan. Bundan tashqari, turkiyaliklarning "migratsiya tarixi"ga ega 79 048 nemis fuqarosi bor edi (ya'ni ular yoki ularning ota-onalari 1955-yildan keyin Germaniyaga ko'chib kelgan).  Biroq, bu raqamlarda "nemislar" sifatida qayd etilgan uchinchi, to'rtinchi yoki beshinchi avlod turk-nemislari hisobga olinmaydi.

Bundan tashqari, Germaniya statistik ma'lumotlariga Usmonli turklar davridan keyingi boshqa zamonaviy milliy davlatlardan, ayniqsa Bolqondan masalan, Berlinga kelgan etnik turk jamoalarining muhim migratsiya to'lqinlari kiritilmagan. Bolgar turklari va G'arbiy Frakiya turklari ), Kipr orolidan (ya'ni Kipr turklari ham Kipr Respublikasidan, ham Shimoliy Kiprdan ), Levantdan (ayniqsa, Iroq turklari, Livan turklari va Suriya turklari ) va boshqalar migratsiya to'lqinlari kiritilmagan. Bu etnik turk jamoalari fuqaroligiga ko'ra qayd etilgan, masalan, "bolgar", "kipr", "yunon", "iroqlik", "livanlik", "makedoniyalik", "suriyalik" va boshqalar yoki nemis (agar ular nemis tilini olgan bo'lsalar ularning fuqaroligi), turk millatiga ko'ra emas.

### "Turk shaharlari"

Ko'p turk aholisi tufayli Kreuzberg Jon Ardag kabi kuzatuvchilar tomonidan "turk shaharchasi" deb nomlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Renate Müller*. Urban Planning and Cultural Inclusion - Lessons from Belfast and Berlin* W. Neill:. Springer, 2001 — 122 bet. ISBN 978-0-230-52406-4.
2. ↑  „Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2016" (German). *Amt für Statistik Berlin-Brandenburg* 15–17. Qaraldi: 4-avgust 2017-yil.
3. ↑  Ardagh, John (1988), *Germany and the Germans: An Anatomy of Society Today*, Harper & Row, 245-bet, ISBN 9780060915322
**Qishloq**
 **— maʼmuriy-hududiy birlik, shahar aholi manzilgohlari tiplaridan biri. Shaharchalar dunyoning barcha mamlakatlarida ham mavjud emas. Oʻzbekistonda yaqin vaqglargacha mazkur aholi manzilgohlari shahar tipidagi posyolkalar deyilgan. Manzilgohlarga Shaharcha maqomi berilishi uchun sanoat korxonalari, temir yoʻl stansiyalari va boshqalar muhim iqtisodiy obʼyektlar yonida joylashgan hamda aholisi kamida 2000 kishi boʻlishi va ularning 2/3 qismini ishchi, xizmatchilar va ularning oila aʼzolari tashkil etishi lozim. Shuningdek, aholisi 500 kishidan iborat boʻlgan, biroq istiqbolli yoki uzoq rayonlarda joylashgan muhim aholi manzilgohlari hamda aholi 2000 kishidan kam boʻlmagan dam olish va davolanish maskanlari boʻlgan (rekreatsiya ahamiyatli) turar joylar ham Shaharchalarga kiritiladi. Ularning viloyatlar boʻyicha taqsimlanishi ham bir xil emas: Toshkent viloyatida — 18, Qoraqalpogʻiston Respublikasida — 16, Samarqand viloyatida — 12, Namangan viloyatida —11, Fargʻona viloyatida — 10, Jizzax viloyatida — 8, Navoiy, Surxondaryo va Xorazm viloyatlarida — 7 tadan, Sirdaryo va Andijon viloyatlarida — 5 tadan, Qashqadaryo viloyatida — 4, Buxoro viloyatida —8 shuningdek, Toshkent shahri kengashiga qarashli 1 ta Shaharcha (Ulugʻbek) bor. Shaharcha aholisi shahar aholisining 11,6% (1087 ming) ni tashkil etadi (2003). Shaharchalar aholisi soni boʻyicha ham oʻzaro farq qiladi. Eng kichik Shaharcha — QublaUstyurt (Qoʻngʻirot tumanida) aholisi 0,7 ming kishi boʻlsa, eng katta Xonqa Shaharchasi aholisi 35,9 ming kishi. Shaharchalar, asosan, qishloq tumanlari markazi vazifasini bajaradi. Shuningdek, konchilar (Gʻozgʻon, Qoratov, Polvontosh, Olamushuk, Ingichka va boshqalar), sanoat korxonalari (Kimyogarlar, Iskandar, Oltiariq va boshqalar), temir yoʻl stansiyalari (Xovos, Oltinkoʻl, Yangi Margʻilon va boshqalar), ilmiy tadqiqot intlari (Ulugʻbek) Shaharchalari mavjud.** 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**CommScope Holding Company, Inc.** tarmoq infratuzilmasi taʼminotiga ixtisoslashgan Amerika kompaniyasi boʻlib, bosh ofisi Shimoliy Karolina shtatining Hikori shahrida joylashgan. 30 000 dan ortiq ishchi kuchiga ega kompaniya 2013-yil 25-oktabrda Nasdaq fond birjasi roʻyxatiga kirgan.

CommScope toʻrtta alohida biznes segmentlarida tarmoq infratuzilmasi mahsulotlarini loyihalash va ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi: turar-joy tarmoqlari, yuqori chastotali tarmoqlar, oʻquv maskanlari va tashkilotlarga moʻljallangan tarmoqlari hamda tashqi simsiz tarmoqlar.

Tarixi
------

CommScope 1953-yilda Shimoliy Karolina shtatining Hikori shahrida tashkil etilgan.
1961-yilda Superior Comm/Scope nomli boʻlinma yaratilgan. U CATV (Community Antenna Television) tizimlarini ishlab chiqish va „CommScope" nomli koaksiyal kabel mahsulotini sotishga qaratilgan.
Mahsulot litsenziyasi 1967-yilda Superior Continental Telefon kompaniyasi tomonidan sotib olingan.
1975-yilda Frank Drendel jamoasi bilan birga „CommScope" mahsulotini sotish vazifasini oldi. 1976-yil avgust oyida Drendel va Jearld Leonhardt CommScope mahsulot liniyasini sotib olish uchun 5,1 million dollar yigʻib, mustaqil kompaniya sifatida „CommScope" kompaniyasiga asos soldi .
1978-yilda CommScope Valtech bilan birlashdi va u Valtech nomi ostida ishladi. Ushbu birlashish tarmoq infratuzilmasi sohasida ikkala kompaniyaning tajribasi va resurslarini birlashtirdi.
Koʻp yillar davomida CommScope tarmoq infratuzilmasi bozorida oʻz faoliyatini kengaytirishda davom etdi. Kompaniya mahsulot portfelini va global miqyosdagi oʻrnini oshirish uchun turli xil strategiyalar va hamkorliklarni amalga oshirdi.
CommScope 2013-yilda Nasdaq fond birjasiga qoʻshildi va jismoniy shaxslar va institutsional investorlarga kompaniya aksiyalarini sotib olish imkoni paydo boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „CommScope Holding". *Fortune*. 15-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2019-yil.
2. ↑  „CommScope Management Team".  CommScope Holding Company, Inc.. Qaraldi: 2-mart 2018-yil.
3. ↑  „CommScope 2022 Annual Report (Form 10-K)". *SEC.gov*.  U.S. Securities and Exchange Commission (23-fevral 2023-yil).
4. 1 2  „CommScope, Inc.". *Encyclopedia.com*. Qaraldi: 20-noyabr 2020-yil.
5. ↑  CommScope (August 3, 2016), *CommScope History Video*, qaraldi: June 19, 2017
**Tugʻma minerallar** - tabiatda sof holda uchraydigan kimyoviy elementlar. 30 dan ortiq kimyoviy element (xususan, metallar) Yer pustila Tugʻma minerallar holida uchraydi. Baʼzi gazlar va suyuq holatdagi elementlar (mas. simob) ham shu minerallar katoriga kiradi. Ular Yer pusti umumiy massasining taxminan 0,1%ini tashkil qiladi, shundan 0,04% azot va 0,01—0,02% kislorod; qolgan qismi 0,05%. Baʼzi elementlar tabiatda koʻpincha tugʻma holda uchraydi. Bunday elementlardan geliy, neon, ksenon, radon, uglerod, azot, kislorod, oltingugurt, xlor, qalay, temir, kobalt, margimush, selen, radiy, palladiy, osmiy, iridiy, platina, oltin, simob, kumush, vismut asl elementlar deyiladi. Tugʻma minerallar kimyoviy xossalariga qarab 3 guruhga ajratiladi: metallar — oltin, kumush, mis, platina, temir, nikel va boshqa; yarim metallar — margimush, surma, vismut; metalloidlar — uglerod, oltingugurt. Tugʻma minerallarning hosil boʻlishi Yer poʻstidagi endogen va ekzogen jarayonlarda sodir boʻladigan turli fizik va kimyoviy sharoitlarga bogʻliq. Oʻzbekistonda oltin, kumush, uglerod (grafit), simob, qalay, qoʻrgʻoshin, temir, vismut kabi Tugʻma minerallar mavjud.
**Jalil Rahimov** (1915-yil 1-may, Andyukon tumani Hartum qishlogʻi – 1985-yil 5-aprel, Andijon) – Oʻzbekiston xalq artisti (1960). Andijon viloyati musiqali drama teatrida spekttakllarda 200 ga yaqin turli xil obrazlarni yaratgan.

Biografiyasi
------------

Jalil Rahimov 1915-yil 1-may kuni Andijon viloyatida Andyukon tumani Hartum qishlogʻida tavallud topgan. Otasining vafotidan soʻng yetim qolgan. 1928-yili Jalil Rahimovni Andijon shahridagi birinchi sonli bolalar uyiga berishgan. 1931-yilgacha ushbu maskanda tarbiya qilingan. Bolalik davrlarida teatr sanʼatiga qiziqqan.

Jalil Rahimov 1931-yili Toshkentdagi teatr sanʼati bilim yurtiga oʻqishga kirgan va u yerda toʻrt yil taʼlim olgan. Oʻqishni tamomlagach, 1934-yildan Andijon teatrida aktyor boʻlib ishlagan.

Jalil Rahimov Abbos Bakirov Soyib Xoʻjayev, Umar Abdullayevdan hamda boshqa tajribali sanʼatkorlardan, respublika artistlaridan, qolaversa, rus klassiklaridan sanʼat sirlarini oʻrgangan.

Jalil Rahimov Komil Yashinning „Tor-mor" spektaklida Turgʻun obrazini ijro etgan. Ozarbayjon yozuvchisi Hojibekovning „Arshin mol-olan" komediyasidagi Vali rolini muvaffaqiyatli ijro etgan.

Jalil Rahimov repertuari Komil Yashinning „Yondiramiz" pyesasida Tesha, Hamzaning „Xolisxon" asarids Norboyvachcha, Sobir Abdullaning „Bogʻbon qizi" da Turon, „Tohir va Zuhra" spektaklida Tohir, „Maysaraning ishi" da Mulladoʻst, „Romeo va Julyetta" da Merkununno, Izzat Sultonning „Burgutning parvozi"da Joʻra, „Toshbolta Oshiq" spektaklida Toshbolta, "Dil koʻzgusi spektaklida esa Samarzoda singari turli-xil obrazlarni sahnada ijro etgan.

Jalil Rahimov hazil qoʻshiqlar ijrochisi ham boʻlgan.

Jalil Rahimov ijodiga hajviy obrazlar yaqin boʻlib, tashqi boʻrttirish, taʼriftavsiflarning keskinligi, oʻtkir qochirimlar uning qahramonlariga xosdir. „Farhod va Shirin" spektaklidagi Yosuman, „Gulsara" spektaklidagi Otinbuvi kabi kampirlar va „Revizor"da Osip, „Nomus va muxabbat" komediyasida Oqilmirza kabi hajviy obrazlarni, keyinchalik „Besh soʻmlik kelin" splektaklida Kablayi, „Burgutning parvozi"da Joʻra, „Muhabbat" splektaklida Yetov, „Shohi soʻzana", „Ogʻriq tishlar"da Qoʻziyev, Marasul, „Toshbolta oshiq" spektaklida Toshbolta, „Qaroqchilar" asarida esa Roller singari obrazlar yaratgan.

Jalil Rahimov filmlarda ham suratga tushgan. U „Hamza", „Natashaxonim" kabi boshqa filmlarda ham rol ijro etgan.

### Vafoti

Jalil Rahimov 1985-yil 5-aprel sanasida Andijon viloyatida vafot etgan.

Mukofot va unvonlari
--------------------

Jalil Rahimov 1960-yili „Oʻzbekiston xalq artisti" unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. 1 2 3 4 5 6  Mahmudov, Avazbek*. Andijon san'ati fidoiylari*, To'ldirilgan 2-nashr, Akademnashr, 2018 — 226 bet. ISBN 978-9943-5226-4-0. 14-iyun 2023-yilda qaraldi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
"Eidofor" tizimining rangli televizion proyektori
**Eidophor** (inglizcha: *Eidophor*) — kino o'lchamli ekranlarda televizor tasvirlarini ishlab chiqarish uchun mos keladigan yorug'lik klapanli video projektor. Ism yunoncha *ειδω* va *φορέας*, so'zlaridan kelib chiqqan bo'lib, "tasvir" va "tashuvchi" degan ma'noni anglatadi.

Texnologiya yopishqoq dielektrik suyuqlikning sirtini katod nurlari bilan skanerlash orqali deformatsiyalanishiga asoslangan. Olingan mikroskopik nosimmetrikliklar maxsus yoriq optikasi yordamida ekranda proyeksiyalangan tasvirga aylantiriladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  *Peter F. Yanczer.* „The Eidophor Television System" (en).  Early Television Museum. Qaraldi: 1-yanvar 2016-yil.
2. ↑  „Eidophor (1946)" (en).  Early Television Museum. Qaraldi: 1-yanvar 2016-yil.
3. ↑  *Fischer Friedrich Ernst.* „Process and appliance for projecting television pictures" (en).  Патент US 2391451 (25-dekabr 1945-yil). Qaraldi: 1-yanvar 2016-yil.

Havolalar
---------

* *Hornbeck Larry J.* „From cathode rays to digital micromirrors" (en).  Technical Journal (1-sentyabr 1998-yil). Qaraldi: 2-yanvar 2017-yil.
**Tishli gʻildirak** - bir valdan ikkinchi valga harakat uzatish uchun moʻljallangan detal; tishli uzatmaning asosiy detali. Silindr yoki konussimon sirtlarga tishlar kesilgan diyekdan iborat. Bir Tishli gʻildirak tishlari ikkinchi Tishli gʻildirak tishlari bilan ilashib harakat uzatadi. Tishli gʻildirak termik yoki kimyoviytermik ishlov berilgan legirlangan poʻlat, plastmassa, yogʻoch, tekstolitdan tayyorlanadi. Silindrik, evolventa, sikloidal va boshqa shakllarda yasaladi. Silindrik Tishli gʻildirak tishlari tashqi va ichki boʻladi. Tishlar toʻgʻri vintsimon, shevron va qiyshiq qilib yasaladi. Tishli gʻildirak shesternya deb ham ataladi. Mas. reduktorsozlikda tishlar sonidan qatʼiy nazar kichik Tishli gʻildiraklar shesternya, kattalari gʻildirak deyiladi. Mashina, asbob, apparat, hisoblagich va boshqa mexanizmlarda turli shakllardagi Tishli gʻildiraklar ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tishli gʻildirak" *OʻzME*. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Foat Abubakerov** (Foat Hamit Abubakerov oʻgʻli *1944-yil 2-noyabr, SSR, Oʻzbekiston SSR, Namangan*) — sozanda *skripkachi*, Galiasgar Kamol nomidagi Tatar davlat akademiyasi teatri musiqa boʻlimi boshligʻi, 1973-yildan 2021-yilgacha teatr orkestri boʻlgan. TASSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (*1986*), Tatariston xalq artisti (*1996*). „Tantana" mukofoti sohibi (*2018*).

Biogarafiyasi
-------------

1944-yil 2-noyabrda Oʻzbekiston SSRning Namangan shahrida Hamit Abubakerov oilasida dunyoga keldi. Qozon davlat konservatoriyasini tamomlagan (*Natan Braude sinfi, qizil diplom*). Otasi bilan Moskvada tahsil olgan Najip Jiganovning taklifi bilan u konservatoriyada o‘qishga qoldiriladi va Musa Jalil nomidagi Tatar opera va balet teatriga ishga kiradi. 1969-yildan Galiasgar Kamol teatri direktori Rashida Jiganshinaning taklifiga binoan Kamol nomidagi Tatar davlat akademik teatri orkestrida faoliyat yuritadi. 1973-yildan 2021-yilgacha teatr musiqa boʻlimi boshligʻi va teatr orkestri dirijyori boʻlgan. 2021-yil mart oyidan  „Kamol" teatri musiqa boʻlimi boshligʻi va maslahatchi etib tayinlangan.

„Kamol" teatrida *ishlab yurgan chogʻida „Tanidingmi" (T.Minnullin soʻzi), „Koʻk qoʻngʻiroqlar" (Axsan Bayan soʻzi), „Oq romashka — sevgim" qoʻshiqlarini yozgan. 155 ta spektaklga musiqa bastalagan.* Marsel Salimjonov sahnalashtirgan spektakllarda aktyor-musiqachi sifatida ishtirok etadi. Bir nechta spektakllarda, jumladan *"Guljamol", „Bor, Balamishkin" va boshqalarda* orkestr dirijyori sifatida sahnaga chiqadi.

Oilasi
------

Foat Abubakerovning otasi Namanganda tavallud topgan.

Uning onasi Halima mulla qizi Qozonda dafn etilgan.

Uning akasi va to‘rt singlisi bor.

Uning rafiqasi Tatyana Kononirova. Uning oʻgʻli Ruslan Qozon konservatoriyasini bitirgan pianinochi, Kamol teatr orkestri sozandasi hisoblanadi.

Mukofot va unvonlari
--------------------

1986-yil TASSRda xizmat koʻrsatgan artist

1996-yil Tatariston xalq artisti

2018-yil „Tantana" mukofoti (Shomil Zokirov nomidagi maxsus mukofot)

Manbalar
--------

1. ↑  Kamal teatriniң muzika bүlege җitәkchese itep Daniyar Mnir uli Sokolov bilgelәnde. Азатлык радиосы, 01.03.2021
2. ↑  *Milәүshә Galiullina*.Spektaklgә җan өrүche (Wayback Machine saytida 2019-10-10 sanasida arxivlangan). "Sәxnә", 11.11.2014

Havolalar
---------

* *Iltani Ilyalova*. Abubakerovning oʻgʻli Foat Hamit. Qozon teatr muzeyi (rus.)
* *Aisilu Qodirova*. La Skala-Kamaladan skripkachi Abubakirov. „Kechki Qozon", 25.06.2010 (rus.)
* Abubakerovning oʻgʻli Foat Hamit. Kamol teatri sayti
* Peyzaj. Foat Abubakerov. 25.09.2018. YouTube
**Viktor Andriyovich Yushchenko** ( ukraincha: *Віктор Андрійович Ющенко* Viktor Yushenko ) ( 1954 yil 23 fevralda tugʻilgan) Ukrainaning avvalgi prezidenti.

Yushchenko 1954 yil 23 fevralda Ukraina SSR, Sovet Ittifoqi, Sumi viloyati, Xorujivka shahrida o'qituvchi oilasida tug'ilgan. Uning otasi Andrey Andriyovich Yushchenko (1919–1992) Ikkinchi jahon urushida qatnashgan, nemis qoʻshinlari tomonidan asirga olingan va asir sifatida Germaniya Reyxidagi bir qator kontslagerlarda, jumladan Osventsim-Birkenauda qamoqqa olingan. Uning otasi og'ir sinovlardan omon qoldi va uyga qaytgach, mahalliy maktabda ingliz tilidan dars berdi.

2004 - yil 26-noyabrda u Ukrainadagi prezidentlik saylovlarida yutqazdi. Biroq u va uning tarafdorlari saylov buzuqlik bilan o‘tkazilganini ta’kidladi. Ular saylov natijalari Ukraina hukumati tomonidan muxolif nomzod Viktor Yanukovichni qoʻllab-quvvatlab, soxtalashtirilganini taʻkidladilar. Ular 2004-yilning kuz va qish oylarida butun mamlakat boʻylab millionlab odamlarni toʻplagan siyosiy namoyishlar uyushtirdilar. Ular namoyishlarni *toʻq sariq inqilob* deb atashgan. Konstitutsiyaviy sud saylovlarning ikkinchi bosqichini oʻtkazishni buyurdi, unda Yuschenko gʻalaba qozondi.

Yushchenko siyosiy dushmanlar tomonidan zaharlanganini daʻvo qilgan. Albatta, u kasalxonaga yotqizilgan va uning koʻrinishida ogʻir kasallik belgilari bor.

Yuliya Timoshenko va Yushchenko bir paytlar kuchli ittifoqchi bo‘lgan (to‘q sariq inqilob davrida). Bugun Timoshenko va Yushchenko oʻrtasida juda koʻp siyosiy tushunmovchilik mavjud.

2010-yil fevral oyida Yushchenko prezidentlik saylovlarida Viktor Yanukovichga yutqazdi.

1999-yil dekabridan 2001-yil mayigacha Yushchenko Ukraina bosh vaziri va 1993-yil yanvaridan 1999-yil dekabrigacha Ukraina milliy banki rahbari boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Profile: Viktor Yushchenko, BBC News
2. ↑  Profile: Yulia Tymoshenko, BBC News
3. ↑  Profile: Viktor Yanukovych, BBC News
4. ↑  Yushchenko political obituary being written, Kyiv Post (January 14, 2010)
**Tepeköy**, shuningdek, o'zining sobiq yunoncha nomi **Agrídia** (grekcha: *Αγρίδια*) bilan ham tanilgan). Turkiya shimoli-gʻarbidagi Imbros orolida joylashgan qishloq.

Geografiyasi
------------

U orolning yagona shahri Chinarlidan (yunoncha Panagia Balomeni) 8 km g'arbda va orolning markaziy portidan 14 km g'arbda joylashgan. U Kastri tepaligi yaqinida taxminan 280 m balandlikda joylashgan.

Tarixi va demografiyasi
-----------------------

Qishloqda 2018-yilda jami 165 nafar aholi istiqomat qilgan, bu 2007-yildan buyon sezilarli o‘sishdir, o‘shanda u atigi 125 nafar aholiga ega edi. Bu Turkiyadagi kam sonli asosan yunon pravoslav aholi punktlaridan biri bo'lib, yunon aholisi taxminan 75 foizni tashkil qiladi va Gretsiya meri Dimitrios Psarosga ega. Qishloqda Annunciationga bag'ishlangan yunon pravoslav cherkovi joylashgan. Qishloqda 2015-yildan beri yunon ozchiliklar oʻrta maktabi va oʻrta maktab faoliyat yuritmoqda.

| Yil | Aholi |
| --- | --- |
| 2007 yil | 125 |
| 2010 yil | 136 |
| 2013 yil | 126 |
| 2016 yil | 148 |
| 2018 | 165 |
|

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Tepeköy, Gökçeada*** haqida turkum mavjud |

1. ↑  Driving distances, fuel costs and detailed driving directions, www.apostaseis.gr
2. 1 2  Fotiadi, Ioanna, Τα παιδικά χαμόγελα «ανθούν» στα Αγρίδια της Ιμβρου, 28 February 2016, Official Website of Kathimerini
3. ↑  Merkezi, Haber, ÇANAKKALE (Wayback Machine saytida 3-iyun 2019-yil sanasida arxivlangan), 2015, www.muhtarlarkonfederasyonu.org
4. ↑  Gökçeada Tepeköy, www.gokceadarehberim.com

**Manbalar**

* ↑  ↑

* ↑  Gökçeada Tepeköy, www.gokceadarehberim.com
**"Frontga kuzatish" — Yakutskdagi** „Gʻalaba" yodgorlik majmuasida oʻrnatilgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi.

T-34 tankiga oʻrnatilgan yodgorlik va „Frontga kuzatish" yodgorligi 1975-yilda Gaʼlaba bogʻida „Pobeda" yodgorlik majmuasini barpo etish loyihasining tarkibiy elementlari boʻldi. Saxa Respublikasi (Yakutiya) poytaxtidagi maydonda tiklangan. Monumental majmua, shuningdek, ushbu yodgorliklarning ikkalasi ham respublika merosi sifatida davlat muhofazasiga olingan tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan. Bu respublika hukumatining maxsus qarori bilan belgilangan.

Tarixi
------

 Tank T-34-85
T-34-85 tanki yodgorligi — Ukraina fronti tarkibida jang qilgan „Sovet Yakutiyasi" tank kolonnasi xotirasiga 1980-yili oʻrnatilgan. Keyinchalik, Yakutiya aholisining xayr-ehsonlari bilan Aldan Miner deb nomlangan yana bir tank ustuni qurilgan. Ushbu jangovar tank yodgorligi ana shu voqealarni eslatadi. Harbiy texnika Trans-Baykal harbiy okrugidan keltirilgan.

2005-yilda Gʻalabaning 60-yilligi munosabati bilan T-34 tanki umumiy poydevorga beshta figuradan iborat „Frontga kuzatish" haykaltaroshlik kompozitsiyasi oʻrnatildi: bronzadan yasalgan uch askar va bolali bir ayol..Jigarrang granit plitalari bilan qoplangan uzun tayanch timsoli Lena daryosidagi yakut xalqi oʻz vatanini himoya qilish uchun joʻnab ketgan fuqarolar ramzidir. Ushbu yodgorlik loyihasi ustida meʼmor I. S. Androsova boshchiligidagi bir guruh mualliflar ishlagan, rassom E. Paxomov va haykaltarosh M. Pavlov yordam bergan. Bronza haykallarni quyish ishlari Sankt-Peterburgda olib borilgan. Odamlarning figuralari toʻliq boʻyda yasalgan, poydevorning uzunligi 18 metrni tashkil etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Skulpturnaya kompozitsiya „Provodi na front"". 2-sentyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2022-yil.
2. 1 2  T-34 na postamente i skulpturnaya kompozitsiya „Provodi na front" (Yakutsk)
3. ↑  Tankovaya kolonna „Sovetskaya Yakutiya"
4. ↑  Boevie tanki ot trudyaщixsya Yakutii
5. ↑  Tank T-34-85 — pamyatnik voinam-zemlyakam, pogibshim v godi Velikoy Otechestvennoy voyni
6. ↑  Pamyatnik-skulpturnaya kompozitsiya „Provodi na front"
7. ↑  Istoriya pamyatnika Yakutii − Memorialniy kompleks „Pobeda"

Havolalar
---------

* Yakutskdagi Ulug 'Vatan urushi yodgorliklari
* Yakutskning yosh aholisi Gʻalaba maydonida T-34 tankini tartibga keltirdi (Wayback Machine saytida 2021-09-02 sanasida arxivlangan)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Afrosiyob (maʼnolari).

**Afrosiyob mehmonxonasida joylashgan qadimiy inshoot qoldiqlari**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIV asr. Samarqand viloyatining Samarqand shaharda joylashgan. Obyekt manzili: Registon koʻchasi. Davlat mulki.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
U yerda chiroyli gullari bor joy gulzor deb ataladi

Gulzor
**Gulzor** — gul va manzarali daraxtlar ekilgan joy. Gulzor oʻsimlik chiroyini koʻrsatish uchun maxsus bezatiladi. Hajmiga, joylashgan oʻrniga qarab, har xil shakl va kórinishda barpo etiladi. Gulzor, ayniqsa, koʻk maysa fonida joylashib, daraxt hamda butalar bilan oʻralgan boʻlsa, koʻrinishi yanada chiroyli boʻladi. Oʻsimlik tur-xillari toʻgʻri tanlanib, yaxshi parvarish qilib borilsa gulzor manzarasi koʻp yillargacha oʻzgarmay turadi. Gulzordagi gullarning tur va xillari vaqtvaqti bilan yangilanib, shaqli oʻzgartirib turiladi.Bahor juda chiroyli fasl hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Abu Rayxon Beruniy buyuk Alloma xoki ramzi qabri**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: 1998-yil. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Beruniy tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Qiyot" MFY. Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Mussa (Musa) Danilovich (Danilbekovich) Tsalikov** (22.02.1937, Tulatovo — 16.09.2020) — sovet futbolchisi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

Faoliyati
---------

U Grozniyda futbol oʻynashni boshlagan. Maktab oʻquvchisi sifatida u Grozniy viloyati terma jamoasida RSFSR janubiy zonasi chempionati va RSFSR chempionatida oʻynagan. Viloyat darajasida u Grozniyning „Dinamo" (1953), „Neftyanik" (1954), „Spartak" (1955) va „Metallurg" (1956) klublarida oʻynagan. "B" toifasidagi ligada „Mehnat zahiralari" Stavropol (1957), Maxachqal’aning „Temp" (1958—1959), Novosibirskning „Sibselmash" (1960), Orjonikidzening „Spartak" (1961) jamoalarida oʻynagan. Himoya, yarim himoya va hujumda yaxshi oʻynadi. U yaxshi tezlikka ega, oʻtkir, qatʼiyatli futbolchi edi.

Oʻrtoqlik oʻyinida oyogʻidan jiddiy jarohat olib, u murabbiylikka oʻtdi. 1963-yilda Orjonikidzening „Dinamo" KFK jamoasida ishlagan. „Spartak"ga taklif qilingandan soʻng, Orjonikidze „Dinamo"dan 120 kishini olib, futbol maktabini tashkil qiladi. 1967-yil oxirida Tsalikovdan „Spartak" ni boshqarishni soʻrashdi. U Andrey Zazroevning nomzodini qoʻyishda turib oldi, lekin oʻz taʼbiri bilan aytganda, u asosan mashgʻulotlar jarayonini oʻzi boshqargan. 1969-yilda "Spartak "ikkinchi toifadagi „A" guruhida gʻolib chiqdi va yuqori guruhga chiqdi. Tsalikov chempionat boshlanishiga bir hafta qolganda jamoadan chetlatildi va yakunda „Spartak" soʻnggi oʻrinni egalladi.

Jamoada murabbiy (1971—1972), jamoa rahbari (1973), bosh murabbiy (1978-yil iyul — 1980-yil iyul) lavozimlarida ishlagan. Jamoa menejeri (1975) va bosh murabbiy (1976) „Terek" Grozniy, „Dinamo" Orjonikidze (1977), Yangiyer (1981—1982) jamoalarida bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan.

Ikki marta yurak xurujidan soʻng u asosan yoshlar futboliga e‘tibor qaratdi. Uning shogirdlari orasida mashhur Valeriy Gazzaev, Vladimir Olegnikov, Nikolay Xudiyev, Ruslan Suanov, Aleksandr Babenko, Georgiy Khuadonov, Vladimir Podlujniy, Givi Kerashvili va boshqalar bor.

U „Osetiya shon-sharafi uchun" medali bilan taqdirlangan.

U 2020-yil sentyabr oyida 83 yoshida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Osetini — Tsalikov Mussa
2. ↑  On takoy odin: Mussa Tsalikov
3. ↑  : FootBook :. Sayt futbolnoy statistiki
4. ↑  Tsalikov M. S. | Ministerstvo fizicheskoy kulturi i sporta Respubliki Severnaya Osetiya-Alaniya[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* *Александр Кучиев.* „Мусса Цаликов: «Мы – вернемся". *gradus.pro*.  «Градус Осетии» (7 апреля 2014). Qaraldi: 27-noyabr 2020-yil.
**Gavril A. Yushvaev** (ruscha: Gavril Yushvaev) — rossiyalik hamda isroillik tadbirkor va investorlardan biri hisoblanadi. Gavril Yushvaev Wimm Bill Dann kompaniyasiga asos solgan hamda Polyus Gold kompaniyasiga sarmoya kiritgan millionerlardan biridir.

Forbes ma'lumotlariga ko'ra, Gavril Yushvaevning 2023-yildagi sof boyligi 1,9 milliard dollarni tashkil qilgan.

Biografiyasi
------------

Gavril Yushvaev Dog'istonning Maxachqal'a shahrida tug'ilgan Gavril Yushvaev Portodagi Isroil hamjamiyati tomonidan Sefard yahudiylarining avlodi sifatida tasdiqlangan.

1980-yilda Gavril Yushvaev o'g'irlikda ayblanib, 2002-yilgi IPO prospektiga ko'ra, sovet qamoqxonalarida 9 yilga ozodlikdan mahrum etilgan. 1989-yilda ozodlikka chiqqandan keyin Yushavev David Yakobashvili bilan birgalikda hamkorlik qilishgan. 1993-yilda ular Lianozovo sut zavodiga sarmoya kiritadilar, keyinchalik Gavril Yushvaev Wimm Bill Dannga aylangan. 2020-yilda Gavril Yushvaev Portugaliya fuqaroligini olish uchun ariza bergan ammo 2023-yilga kelib, jarayon hali ham davom ettirilmoqda.

Biznes tashabbuslari
--------------------

Gavril Yushvaev 1990-yillarda Moskvada turli korxonalarga egalik qiluvchi Trinity asoschilaridan biri sifatida boyib ketgan. Keyin Yushvaev sut va sharbat ishlab chiqaruvchi Wimm-Bill-Dann kompaniyasiga sarmoya kiritgan. Ushbu Kompaniya 1995-yilda tashkil etilgan. Gavril Yushvaev 2010-yilgacha kompaniyaning eng yirik aksiyadori bo‘lib, kompaniyadagi 19,6 foiz ulushini PepsiCo’ga 1,1 milliard dollarga sotgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Gavril Yushvaev oilali, sakkiz farzandi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *McEvoy.* „Why Israel Became A Safe Haven For Russian Billionaires" (en). *Forbes*. Qaraldi: 3-mart 2023-yil.
2. 1 2  „Against interests of powerful owners: why attempted takeover of Inskoy Pit failed?" (22-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 10-fevral 2019-yil.
3. ↑  „Gavril Yushvaev? "É sefardita de origem portuguesa"" (pt). *Notícias ao Minuto* (14-mart 2023-yil). Qaraldi: 22-iyul 2023-yil.
4. ↑  Marshall I. Goldman, *The Piratization of Russia: Russian Reform Goes Awry* (Routledge, 2003), p. 217.
Gretsiyaning ommaviy axborot vositalari tarkibiga televideniye, radio va bosma nashrlar (gazeta, jurnal va hkz) kiradi va Gretsiya Konstitutsiyasi mamlakatdagi OAVning soʻz erkinligini taʼminlaydi.

2010 — 2015-yillar davomida iqtisodiy va moliyaviy inqiroz davrida Gretsiyada matbuot erkinligi keskin pasayib ketdi. 2009-yilda „Chegara bilmas muxbirlar" tashkilotining matbuot erkinligi indeksida mamlakat OAVsi reytingi 35-oʻrinda boʻlgan boʻlsa, 2014-yilda eʼlon qilingan indeksdagi mamlakatning reytingi 99-oʻringa tushib ketdi. Iosifidis va Bukas tomonidan 2015-yilda oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, Gretsiyaning „Eng keskin inqirozga duch kelgan ommaviy axborot vositalari" sifatida Yevropa Ittifoqidagi mamlakatlardan biri hisoblangan.

Qonunchilik bazasi
------------------

Soʻz erkinligi Gretsiya Konstitutsiyasida 1975-yildan mamlakatda fuqarolik boshqaruvi amalga oshgandan keyin kafolatlangan. 14-moddaga koʻra, har kim qonunlarga muvofiq oʻz fikrini ogʻzaki, yozma va OAV orqali bayon qilishi mumkin. Xuddi shu moddada matbuot erkinligi, senzura va bosma nashrlarga taqiq qoʻyish belgilab qoʻyilgan. Shuningdek, mamlakatdagi ommaviy axborot vositalariga egalik qilish, moliyalashtirish mumkinligi nazarda tutiladi .

15-moddada aytilishicha, „Matbuotni himoya qilish qoidalari filmlar, ovoz yozuvlari, radio, televideniye, nutq yoki tasvirni uzatish uchun boshqa shunga oʻxshash vositaga nisbatan qoʻllanilmaydi. Radio va televideniye davlatning bevosita nazorati ostidadir. Nazorat qilish va maʼmuriy jazo qoʻllash mustaqil organ boʻlgan NCRTVning mutlaq vakolatiga kiradi".

Ushbu qonun qoʻrquv, zoʻravonlik va jamoat tartibsizliklarini qoʻzgʻatuvchi eshittirishlarni, shuningdek, odobsiz, diniy eʼtiqodni kamsituvchi yoki siyosiy tizimga qarshi zoʻravonlikka chaqiruvchi nashrlarni cheklaydi. Tuhmat va haqorat – qamoq jazosi bilan jazolanadigan jinoyatlardir .

Mamlakat matbuoti birinchi navbatda 1092/1938-sonli qonun bilan tartibga solinadi va u shaxsiy daxlsizlikni hurmat qilish, yangiliklarni yetkazish, shuningdek, tuzatishlarni nashr etish majburiyatlarini oʻz ichiga oladi. Matbuot turli fikrlarni hurmat qilishga va ommaviy vahima qoʻzgʻatmaslikka harakat qiladi .

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Thomas Van Der Heijden, Media landscape in Greece must reform quickly (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan), *Euroscope*, 28 November 2014
3. ↑  Maria Kontochristou and Nagia Mentzi, Greece #Media Legislation, Media Landscapes, European Journalism Centre, 2010
4. ↑  Greece, Freedom House report 2015
5. ↑  Maria Kontochristou and Nagia Mentzi, Greece #Print Media, Media Landscapes, European Journalism Centre, 2010
**Mirijanda maqbarasi** — Oʻzbekistonda joylashgan madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy hisoblanadi. Obyekt V-VI asrlarda bunyod etilgan. Maqbara Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida „Gulshan" MFY Mardtepa qishlogʻi hududida joylashgan. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlariga koʻra, Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida) davlat mulki hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Nomlanishi
----------

Miri Janda ota maqbarasi nomi toʻliq ismi Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Shahobuddin Suhravardiy nomli shaxs bilan aloqador. U taxminan shimoli-sharqiy Eronning Jabal oʻlkasida joylashgan Suhravard shahrida tugʻilgan. Shahobuddin Suhravardiy uzoq yillar davomida Bagʻdodda yashagan. Abulqodir Gʻiyloniy uning piri hisoblanadi. Keyinchalik Gʻuzorga kelib shu yerda vafot etadi.

Sharafuddin Ali Yazdiy „Zafarnoma" asarida quyidagilarni yozib oʻtadi: „Amir Taragʻay hirkasi jihatdan karomat nasabli, xudojoʻy shayx-ul-islom Shahobuddin Suhravardiyga, unga borib yetuvchi shayx Shamsiddin Kulolga sidqidildan ixlos qilgan va uning maqbarasini tez-tez ziyorat qilib turgan".

Abdulloh ibn Shahobuddin Suhravardiy Toshkent shahridagi Koʻkcha dahasida qabri joylashgan Shayx Zayniddinning otasi hisoblanadi.

Janda soʻzi soʻfiy allomaning diplomatik safarlari vaqtida kiygan kiyimi nomidan kelib chiqqan.

Joylashuvi
----------

Taniqli tarixchi olim Poyon Ravshanovning yozishicha, Gʻuzordaryoning soʻl qirgʻogʻida, qoʻrgʻondan 300-400 metr janubi-gʻarb tomonda Gʻuzor namozgohi joy olgan. Qoʻrgʻonning Eski bogʻ nomli darvozasi esa masjid qarama-qarshisida boʻlgan. Shu darvozadan chiqarilgan yoʻl toʻgʻri Eski bogʻ hududiga eltgan. Namozgohning shimoli-sharqida Amir Jond (yoki Amir Janda) qabristoni boʻlgan.

Miri Janda ota maqbarasi yonida Mir Janda jome masjidi ham joy olgan. Maqbaraga Shahobuddin Suhravardiy va uning eng yaqin insonlari dafn etilgan.

Jom’e masjidi mustaqillik yillarida barpo etilgan boʻlib, koʻk-yashil tusli gumbaz bilan jihozlangan. 2022-yilda masjid qayta taʼmirdan chiqqan. 2019-yilda masjidning gumbazi qayta tiklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Qashqadaryo viloyati". *uzbekistan.travel*. Qaraldi: 08-2023.
4. ↑  Sharafuddin Ali Yazdiy*. Zafarnoma* (o'zbek). Toshkent: Sharq nashriyoti, 1997-yil — 155-156 bet.
5. ↑  „Республикадаги ислом дини билан боғлиқ зиёратгоҳ ва қадамжолар". *religious.uz*. Qaraldi: 08-2023.
**Pistali bobo**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Yuqorichirchiq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Jambul" MFY, Kangli koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Qutayba Ibn Muslim ziyoratgohi** — Andijon viloyati Jalaquduq tumani Qilichmozor qishlogʻida joylashgan ziyoratgohdir.

Tarixi
------

Qutayba Ibn Muslim 661-yilda hozirgi Iroq davlati qadimgi Shomda Boksilida tug‘ilgan. U eng qadimiy arab qabilasining Bahiliy qavmidan bo‘lgan. 704-yilda Xurosonga hokim etib tayinlanadi. Xalifalik hududi bilan yangi boʻysunmagan yerlar orasidagi yerlarni uzoq vaqt ajratib turgan Amudaryodan oʻtib, Qutayba qoʻshinlari 708-yilda Keshni, 709-yilda Buxoroni, 712-yilda Xorazm va Samarqandni, 713-yilda Choshni (hozirgi Toshkent) egalladi. Keyinchalik 714-yilda Qutayba Ibn Muslim Fargʻona vodiysini egallaydi.

Xuroson va Movarounnahr o‘lkalarida Islom dinini mustahkamlash yo‘lida jonini qurbon qilgan. U Xurosonda vafot etgan va dafn etilgan. Uning dahmasi Farg‘ona vodiysida joylashgan. Qutayba Ibn Muslim 715-melodiy yili muqaddam Jalaquduq tumani Qilichmozor qishlogʻiga dafn qilingan. 1935 — 1936-yillarda maqbara dahriylar tomonidan buzib tashlangan. Qutayba Ibn Muslim ziyoratgohi atrofida topilayotgan meʼmoriy bezak qoplamalarining boʻlaklari tayyorlanish texnikasi va oʻlchamlariga koʻra ikki, yaʼni X — XIII va XIV — XV asrlarga tegishli ekanligini anglatadi. Ziyoratgohdan topilgan kvadrat shaklidagi pishgan gʻishtlar oʻlchamlariga koʻra Qoraxoniylar va Temuriylar davriga oid qurilish materiallari foydalanilgani bildiradi.

Qadimgi tarixchi Narshaxiyning qo‘lyozmasida arab sarkardasining qabrlaridan biri „Mozor-buva" nomi bilan qayd etilgani keltirib o‘tilgan.

Farg‘ona vodiysidagi Qutayba Ibn Muslim dafn etilgan joyga samarqandlik ustalar Amir Temurning buyrug‘i bilan katta maqbara barpo etishgan. O‘sha paytda maqbaraning maydoni 5 gektar hududni egallagan bo‘lib, maqbaraning o‘zi 20 metr balandlikka yetgan. Qabr ustida eng dastlabki paxsadan koʻtarilgan toʻrtburchak supasimon inshoot qayd etgan. Sifatli loydan yaxshi pishirilgan paxsa yordamida tiklangan. Paxsa juda qattiq va yaxshi saqlangan. Supasimon inshoot pishirilgan somonli loydan bir necha marta suvalib taʼmirlangan. 1935 — 1940-yillarda qayta taʼmirlangan. 1975-yilda Andijon viloyati rahbari Bektosh Raximov boshchiligida qabr ustiga maqbara qurdirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Andijon viloyatidagi ziyoratgohlar". Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
Metallurg stadioni (oʻzb: „**Metallurg**" Olmaliq stadioni / „Metallurg" Almalik stadium) — Oʻzbekistonning Toshkent viloyati, Olmaliq shahridagi koʻp maqsadli stadion.

Stadion tavsifi
---------------

1960-yilda ochilgan, bir necha bor taʼmirlangan. Olmaliq shahri markazida, Olmaliqning eng yirik va bosh stadionidan 850 metr gʻarbda joylashgan — AGMK sport majmuasi stadioni 12 000 tomoshabinni sigʻdira oladi.

1965-1988 yillarda mahalliy „Metallurg" futbol klubi oʻz uy uchrashuvlarini stadionda oʻtkazgan boʻlsa, 1990-1994 yillarda „Metallurg" oʻrnini bosgan „Kimyogar" ushbu stadionda oʻynagan.

2004-yilda „AGMK" klubi tashkil etilgandan so‘ng (2009-2017-yillarda „Olmaliq" deb atalgan) ushbu stadion 2008-yildan buyon O‘zbekiston Oliy ligasida (2018-yildan „**Superliga**" deb nomlanib kelinayotgan) ushbu klubning uyiga aylangan. 2014-yilgacha Olmaliqda ikkinchi, zamonaviyroq AGMK stadioni qurilgunga qadar „**Metallurg**" stadioni ushbu klubning asosiy uy arenasi hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑   [*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* Jahon stadionlaridagi stadion maʼlumotlari Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-05-14).
* Futbolfacts.ru saytida stadion haqida maʼlumot
* Stadion haqida maʼlumot wildstat.ru saytida
**Saiid Jakbar Gʻozi ziyoratgohi (Shahid buva) (maqbara, xonaqoh, ayvonlar, bino-inshootlar, oromgoh)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XX asr. Fargʻona viloyatining Uchkoʻprik tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Sariqoʻrgʻon" MFY. Davlat mulki (Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida)
„Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Sherbobo maqbarasi
**Sher bobo maqbarasi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XI asr. Sirdaryo viloyatining Xovos tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Xovosobod qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Sirdaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Shayx Abu bakr ziyoratgohi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Ulugʻbek" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.