**John Alfred Paulson** (1955-yil 14-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik milliarder, fond menejeri. U 1994-yilda asos solgan Nyu-Yorkda joylashgan Paulson & Co. investitsiyalarni boshqarish kompaniyasini boshqaradi. U yuqori moliya sohasidagi eng taniqli ismlardan biri va Wall Street tarixidagi eng katta boyliklardan birini qoʻlga kiritgan odam deb atalgan.

Uning mashhurligi va boyligi 2007-yilda qariyb 4 milliard dollar ishlab topgan va noaniq pul boshqaruvchisidan moliyaviy afsonaga aylantirilganida, AQSHning ipoteka kreditlash bozoriga qarshi samarali tikish uchun kredit defolt svoplaridan foydalanganda erishildi. 2010-yilda Paulson 4,9 milliard dollar ishlab topgan. *Forbes* real vaqtda kuzatuvchisi uning boyligini 2020-yil may oyi holatiga koʻra 4,2 milliard dollarga baholagan.

Hayoti va taʼlim
----------------

Paulson 1955-yil 14-dekabrda Nyu-Yorkning Queens shahrida Alfred G. Paulson (1924—2002) va Jacquelinening (Boklan, 1926-2018) toʻrt farzandining uchinchisi boʻlib tugʻilgan.

Uning otasi Alfredo Guillermo Paulsen Ekvadorda tugʻilgan, otasi yarim fransuz va yarmi norvegiyalik va onasi ekvadorlik. Alfredo oʻn besh yoshida yetim qoldi va oʻn olti yoshida ukasi Alberto bilan Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi. Alfredo AQSh armiyasida xizmat qilgan va Ikkinchi jahon urushi paytida Italiyada yaralangan. Keyinchalik u familiyasini Paulsendan Paulsonga oʻzgartirdi.

Johnning onasi Litva va Ruminiyadan Nyu-York shahriga koʻchib kelgan yahudiy muhojirlarning qizi edi. Jacqueline Alfredo bilan ikkalasi ham UCLAda oʻqiyotganda uchrashdi. Ular turmush qurishdi va Nyu-York shahriga koʻchib oʻtishdi, u yerda Alfredo Arthur Andersenda ishlagan, keyinroq Ruder Finn jamoatchilik bilan aloqalar firmasida moliyaviy direktor boʻlib ishlagan.

Savdo sohasida ilgari tanlagan martaba yoʻli barqaror va xavfsiz pul oqimini taʼminlamasligini tushunib, Paulson 1976-yilda Nyu-York universitetiga qaytib keldi va u yerda biznes sohasida muvaffaqiyat qozona boshladi. 1978-yilda u Nyu-York universiteti biznes va davlat boshqaruvi kollejini moliya boʻyicha oʻz sinfining valediktori unvonini tamomlagan. U Garvard biznes maktabida Sidney J. Weinberg / Goldman Sachs stipendiyasi bilan oʻqishni davom ettirdi va 1980-yilda George F. Baker olimi (oʻz sinfining eng yaxshi 5 foizi) sifatida MBA darajasini oldi.

Faoliyati
---------

Paulson oʻz faoliyatini 1980-yilda Boston Consulting Groupda boshlagan va u yerda tadqiqot olib borgan va kompaniyalarga maslahatlar bergan. Wall-Streetda sarmoya sohasida ishlashga intilib, u Leon Levy bilan ishlagan Odyssey Partners kompaniyasiga qoʻshildi. U Bear Stearns kompaniyasining qoʻshilish va qoʻshib olish boʻlimida ishlagan, soʻngra Gruss Partners LP kompaniyasiga oʻtgan va u yerda hamkor boʻlgan. 

1994-yilda u 2 million dollar va bir xodimi bilan Park Avenyu 277-ning 26-qavatida Bear Stearnsdan ijaraga olingan ofis maydonida joylashgan Paulson & Co. Firma 2001-yilda 57-oʻringa va Madisonga koʻchib oʻtdi. 2003-yilga kelib uning fondi 300 million dollarga yetdi.

Paulson 2007-yilda AQSh uy-joy bozorini qisqartirish orqali dunyoga mashhur boʻldi, chunki u subprime ipoteka inqirozini oldindan koʻra oldi va kredit defolt svoplariga sarmoya kiritib, ipoteka bilan taʼminlangan qimmatli qogʻozlarga qarshi tikdi. Baʼzan tarixdagi eng katta savdo deb ataladigan Paulson firmasi boylik orttirgan hamda u faqat shu savdodan shaxsan 4 milliard dollardan ortiq daromad olgan.

Paulson va uning kompaniyasi voqealarga asoslangan investitsiyalar boʻyicha ixtisoslashgan, yaʼni qoʻshilish, sotib olish, proksi tanlovlar va boshqalar hamda u oʻz faoliyati davomida yuzlab shunday investitsiyalarni amalga oshirgan. Koʻpgina voqealar qoʻshilish arbitraji bilan bogʻliq boʻlib, u bir kompaniya boshqasini sotib olayotganini eʼlon qilmaguncha, maqsadli kompaniyaning aksiyalarini sotib olishga shoshilmaguncha, sotib oluvchining aksiyalarini qisqartiradi va keyin farqni qoʻlga kiritadi. 2008-yil may oyida Yahoo proksi-serverlari tanlovi paytida, Paulson tomonidan amalga oshirilgan proksi-voqea sarmoyasining misoli, Carl Icahn Yahoo boshqaruv kengashini almashtirish uchun proksi-server bilan kurashni boshlaganida.

2010-yilda u navbatda oltin sektoriga sarmoya kiritib, bir yil ichida 5 milliard dollarga yaqin daromad qilib, yana bir xedj-fond rekordini oʻrnatdi. Biroq, 2011-yilda u Bank of America, Citigroup va firibgarlikda gumon qilinayotgan Xitoyda joylashgan Kanada roʻyxatga olingan Sino-Forest korporatsiyasiga sarmoyalarni yoʻqotdi. Uning asosiy fondi Paulson Advantage Fund 2011-yilda keskin kamaydi. Paulson, shuningdek, oltinning asosiy investoriga aylandi.

Siyosiy va iqtisodiy qarashlar
------------------------------

Paulson 2000-yildan 2010-yilgacha siyosiy nomzodlar va partiyalarga 140 000 dollar hissa qoʻshgan, bu mablagʻning 45 foizi respublikachilarga, 16 foizi demokratlarga va 36 foizi maxsus manfaatlarga, jumladan, Vakillar palatasi sobiq spikeri John Boehnerga yoʻnaltirilgan.

2011-yilda Paulson Mitt Romnining Super PAC kelajagimizni tiklashga 1 million dollar xayriya qildi. 2012-yil 26-aprelda Paulson Nyu-Yorkdagi shaharchada Romnining prezidentlikka nomzodligi uchun pul yigʻish tadbirini oʻtkazdi.

Paulson GOP nomzodini qoʻlga kiritgandan soʻng, Trumpni darhol qoʻllab-quvvatlaganidan soʻng ommaviy axborot vositalari eʼtiborini tortdi. Paulson Donald Trampning 2016-yilgi prezidentlik kampaniyasida bosh iqtisodiy maslahatchilardan biri boʻlib ishlagan.

2008-yilda Paulson *Wall Street Journal* gazetasida Gʻaznachilik kotibining bozorlarni barqarorlashtirish rejasiga muqobil variantni taklif qilgan maqola yozdi. Muqobil reja muammoga duch kelgan moliyaviy institutlarni qayta kapitallashtirishni oʻz ichiga olgan. Muammoli aktivlarga yordam berish dasturining 700 milliard dollar mablagʻlarini ularning eng yomon aktivlari emas, balki yuqori darajadagi imtiyozli aksiyalarini sotib olish uchun sarflash.

2008-yilda AQSh Vakillar palatasining Nazorat va hukumat islohoti qoʻmitasida guvohlik berar ekan, Paulsondan uzoq muddatli kapital oʻsishi hamda foizli daromadlarga nisbatan past soliq stavkasi haqida soʻrashgan, shuningdek, Paulson bizning soliq holatimiz adolatli ekanligiga ishonaman deb javob bergan. 2012-yilda Bloomberg Businessweek jurnaliga bergan intervyusida u Occupy Wall Street harakatidan noroziligini bildirib, quyidagilarni qayd etdi: 

> Biz juda koʻp soliq toʻlaymiz, ayniqsa Nyu-Yorkda yashaymiz, qoʻshimchasiga, shahar va shtat soliq stavkasi deyarli 13 foiz. Aksariyat yurisdiksiyalar biznikiga oʻxshash muvaffaqiyatli kompaniyalarning u yerda joylashgan boʻlishini xohlashadi. Ishonchim komilki, agar biz Singapurga bormoqchi boʻlsak, ular bizni oʻziga jalb qilish uchun qizil gilam yoyishardi.
> 
> 

2014-yilda San-Juan shahrida boʻlib oʻtgan Puerto-Riko sarmoyaviy sammitida Paulson shunday dedi: Puerto-Riko Karib dengizining Singapuriga aylanadi. Xabar qilinishicha, Paulson hududning kommunal qarzlari va koʻchmas mulk obyektlariga sarmoya kiritgan va kurortda uy qurayotgan edi.

Boylik va xayriya
-----------------

2009 va 2011-yillar orasida Paulson bir nechta xayriya xayriyalarini amalga oshirdi, jumladan, Mas’uliyatli kreditlash markaziga 15 million dollar, Nyu-York universiteti Stern biznes maktabiga (hozirda Paulson nomidagi auditoriyaga) 20 million dollar, Long Islanddagi Sautgempton kasalxonasiga 5 million dollar, 15 million dollar Ekvadorning Guayaquil shahrida bolalar kasalxonasini qurish va John A. Paulson nomidagi Yevropa siyosiy iqtisod boʻyicha kafedrasi uchun London Iqtisodiyot maktabiga 2,5 million funt sterling. 2012-yil oktyabr oyida Paulson Nyu-Yorkdagi markaziy parkni qoʻllab-quvvatlovchi notijorat tashkilot Central Park Conservancyga 100 million dollar xayriya qildi. Xayr-ehson vaqtida ushbu sovgʻa Nyu-York shahri parki tizimi tarixidagi eng katta pul xayriyasini ifodaladi. 2015-yil iyun oyida Paulson Garvard universitetining muhandislik va amaliy fanlar maktabiga (SEAS) 400 million dollar xayriya qildi, bu universitet tarixidagi eng katta sovgʻa boʻldi. Xayriya qilinganidan soʻng, muhandislik maktabi Garvard Jon A. Paulson muhandislik va amaliy fanlar maktabi deb oʻzgartirildi. Keyingi oy u Nyu-Yorkdagi eng yirik charter maktab tashkiloti — Muvaffaqiyat Akademiyasiga xalq taʼlimini oʻzgartirish hamda Brooklynning Bedford-Stuyvesant hududida va Manxettenning Hell’s Kitchen oshxonasi hududida oʻrta maktablarni ochish uchun 8,5 million dollar sovgʻa qildi.

2017-yilda Polson va uning rafiqasi Manxetten elita maktabi Spensga xat yozib, agar maktab oʻzining „oqqa qarshi targʻibot"ning „tashvishli namunasini" davom ettirsa, yordamni olib qoʻyish bilan tahdid qilgan. Maktubda ular shunday deb taʼkidladilar: „Aslida, barcha irqlardagi bolalar uchun biz maktablar muvaffaqiyatni mehnatsevarlik, erishilgan yutuqlar, savob, akademik qatʼiylik va shaxsiy halollik nuqtai nazaridan baholashi va belgilashi kerakligiga qatʼiy ishonamiz".

Shaxsiy hayoti
--------------

2000-yilda u Nyu-Yorkning Sautgempton shahrida episkoplik marosimida Jenny Zahariaga uylanadi. Jenny Ruminiyalik immigrant boʻlib, u Ruminiyada trek yulduzi boʻlgan akasi George qochib, Queensga koʻchib oʻtganidan keyin Qoʻshma Shtatlarga kelgan. Ularning Giselle and Danielle ismli ikki qizi bor va yilning koʻp qismini Sharqiy 86-koʻchada joylashgan Upper East Side shaharchasida 2004-yilda 14,7 million dollarga olgan 28 500 kvadrat metrlik shaharchada yashashadi. U, shuningdek, 2010-yilda 24,5 million dollarga sotib olingan Aspendagi uyiga va 2008-yilda 41 million dollarga sotib olgan Sautgemptondagi mulkiga ega. Paulsonning isroillik biolog Theodora Bar-El ismli singlisi bor.

Paulson 2021-yil sentyabrida ajrashish uchun ariza bergan, biroq har ikki tomon ham suddan tashqari hamda ommaviy axborot vositalaridan tashqari muzokaralar olib borishi uchun ajrashish haqidagi arizasini qaytarib oldi.

Paulson kamdan-kam hollarda televizion intervyu beradi va intervyu beruvchilardan biriga: Men ommaviy axborot vositalaridan qochaman, dedi.

Yana qarang
-----------

* *"Big Short "va „The Big Short" (film)* Gregori Tsukermanning 2009-yilda chop *etilgan „Eng buyuk savdo: Jon Polsonning Uoll-stritga qanday qarshi chiqqani va moliyaviy tarixni yaratgani haqidagi sahna ortidagi hikoya"* kitobida tasvirlangan koʻplab voqealar haqida hikoya qiladi.
* Nyu-York universiteti bitiruvchilari roʻyxati
* Garvard universiteti xodimlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Forbes profile: John Paulson". *Forbes*. 3-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2020-yil.
2. ↑  *DE LA MERCED, MICHAEL J.*. „Central Park Draws a Huge Gift From a Fan in High Finance". *New York Times* (23-oktabr 2012-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2014-yil.
3. ↑  „John Paulsonʼs Very Bad Year" By Sheelah Kolhatkar| businessweek.com| 28 June 2012
4. ↑  *Wachtel.* „The Top 25 Hedge Fund Earners In 2010". *Business Insider* (4-aprel 2011-yil). 3-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-avgust 2014-yil.
5. ↑  „John Paulson Fast Facts". *CNN* (12-aprel 2020-yil). Qaraldi: 1-iyul 2020-yil.
6. ↑  Ahuja, Maneet. *The Alpha Masters: Unlocking the Genius of the World’s Top Hedge Funds*. John Wiley & Sons, 2012.
7. ↑  Zuckerman, Gregory*. The Greatest Trade Ever: The Behind-the-Scenes Story of How John Paulson Defied Wall Street and Made Financial History*. New York: Crown Publishing Group, 2009 — 32–3 bet. ISBN 978-0-385-52994-5.
8. ↑  „How John Paulson Became a Billionaire in the Stock Market - GuruFocus.com". *www.gurufocus.com*. 21-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2020-yil.
9. ↑  Campaign Contribution Search: John Paulson. Federal Election Commission data via *NEWSMEAT*. Retrieved 12 December 2014.
10. ↑  „Paulson's Bet on Trump Yields Power and Profit". *Bloomberg.com* (21-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 15-fevral 2017-yil.
11. ↑  *Levin.* „Hedge-Fund Manager John Paulson Got Trump Elected, and Now He's Got a Favor to Ask". *The Hive* (21-noyabr 2016-yil). 23-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2017-yil.
12. ↑  *Tankersley, Jim*. „Donald Trump's new team of billionaire advisers could threaten his populist message". *Washington Post* (5-avgust 2016-yil). Qaraldi: 6-avgust 2016-yil.
13. ↑  *Byrne.* „Trump Names Economic Team, Includes John Paulson, No Carl Icahn". *ValueWalk* (7-avgust 2016-yil). Qaraldi: 9-avgust 2016-yil.
14. ↑  *Burton.* „Paulson as Cheerleader for Puerto Rico Sees Rich Influx".  Bloomberg (25-aprel 2014-yil). 24-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2014-yil.
15. ↑  Kroll, Luisa.„John Paulson Pledges $15 Million In Ecuador". *Forbes*. November 23, 2010.
16. ↑  „Harvard receives its largest gift" (3-iyun 2015-yil). 22-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentabr 2019-yil.
17. ↑  *Lewin, Tamar*. „John Paulson Gives $400 Million to Harvard for Engineering School". *The New York Times* (3-iyun 2015-yil). Qaraldi: 17-fevral 2017-yil.
18. ↑  *Gara.* „Hedge Fund Billionaire John Paulson Gives $8.5 Million To Open New Success Academy Schools". *Forbes* (30-iyul 2015-yil). Qaraldi: 9-sentabr 2015-yil.
19. ↑  „Billionaire John Paulson rips elite Spence school for 'anti-white indoctrination'" (inglizcha). *New York Post* (8-iyul 2020-yil). Qaraldi: 8-iyul 2020-yil.
20. ↑  McShane, Larry. „John Paulson, hedge fund heavyweight, raked in $5 billion last year, roughly $13.7 million a day". *Daily News* (New York). January 29, 2011. Retrieved February 24, 2011.
21. ↑  „Jenny Paulson, wealthiest Romanian woman in the world. Her wealth stands at 7 billion dollars". *The Bucharest Herald*. November 22, 2011. Retrieved 12 December 2014.
22. ↑  „Billionaire John Paulson's wife found out about divorce from media". *Fox Business* (5-oktabr 2021-yil).

Havolalar
---------

* Intervyu: „Ajoyib vaqt: Jon Polson bilan yuzma-yuz", (Pensiyalar va investitsiyalar) Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-07-21).
* „Koʻp ishlab topgan odam" (*Portfolio* jurnali)
* *The New York Times gazetasida* Jon Polson bilan bogʻliq maqolalar
* Intervyu va profil (Hedj fondi yangiliklari)
* John Paulson & Co 2011-yil yakuni boʻyicha firma xati
* Delano & Aldrich tomonidan Paulson Townhouse Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-10-16).
* Goldman Sachs, Paulson Abacus ustidan firibgarlik daʼvosini hal qildi