**shveysariya soatilari** ( nemischa:, fransuzcha: *Montre suisse*, italyancha: *Orologio svizzero*, inglizcha: *Swiss watch* ) - shveysariya 232.119 qonuni Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-04-19). bilan belgilangan savdo belgisi, bu nafaqat "shveysariya soati" atamasining taʻrifini, balki "Swiss Made "(shveysariyada ishlab chiqarilgan), "Swiss" (shveysariyaniki), "Swiss movement" (shveysariya soat mexanizmi) va boshqa, belgilaridan foydalanish qoidalarini ham beradi. Quyidagi talablar bajarilgan taqdirdagina soatlar shveysariyalik hisoblanadi: agar ularning maxanizmlari shveysariyada ishlab chiqarilgan boʻlsa; mexanizm shveysariyada soat korpusiga oʻrnatilgan; Soat mexanizmi shveysariyada yakuniy sinovdan oʻtgan. Soat mexanizmi shveysariya deb nomlanish huquqiga ega boʻlishi uchun u shveysariyada yigʻilishi kerak, shveysariya ishlab chiqaruvchisi tomonidan tekshirilishi kerak, soat mexanizmidagi shveysariya qismlarining narxi kamida 50% tashkil etadi.

Vujudga kelishi tarixi
----------------------

Fransiyadagi protestantlar va katoliklar oʻrtasidagi diniy qarama qarshilik tufayli shveysariyada master soatsozlar paydo boʻldi. 16-asrda Fransiya jahon soat sanoatida yetakchi oʻrinni egallardi, bu yerda eng yuqori sifatli soatlar ixtiro qilingan va ishlab chiqarilgan. Biroq, shunday boʻldiki, soatsozlar, mexaniklar va zargarlarning aksariyati protestantlar edi. Shuning uchun, diniy urushlar boshlanganda, ularning koʻpchiligi boshqa mamlakatlarga, jumladan, qoʻshni shveysariyaga koʻchib ketishni boshladilar va u yerda ularga boshpana berildi. Shunday qilib, 16-asrning oxiriga kelib, shveysariya soat ishlab chiqarish markazlaridan biriga aylandi .

1601 yilda Jenevada soatsozlar soat tsexini yaratdilar va birinchi marta oʻz mahsulotlarini markalashning majburiy qoidalarini joriy qildilar, shuningdek, kimni soatsoz deb hisoblash mumkinligini aniq belgilash uchun soat ishlab chiqarishni oʻrgatish tartibini tasdiqladilar. 18-asrda Jenevada soatsozlar raqobati juda kuchli boʻldi va koʻplab ustalar qoʻshni Nevshatel kantoniga koʻchib oʻtishni boshladilar. Unda Jenevada boʻlgani kabi emas, soatlarni markalashning boshqa qoidalari ham bor edi, lekin shunga qaramay, har bir usta, qoida tariqasida, soatda uning nomidan tashqari, ishlab chiqarilgan joyini ham koʻrsatar edi .

Manbalar
--------

1. 1 2  Пипуныров 1982. sfn error: no target: CITEREFПипуныров1982 (help)
2. ↑  La Chaux-de-Fonds, s. 3. sfn error: no target: CITEREFLa\_Chaux-de-Fonds (help)
3. ↑  La Chaux-de-Fonds, s. 4. sfn error: no target: CITEREFLa\_Chaux-de-Fonds (help)

Adabiyot
--------

* Leo Schelbert*. Historical Dictionary of Switzerland*. Plymouth, UK: The Scarecrow Press, Inc. 2007. ISBN 978-0-8108-4931-0.
* В.Н. Пипуныров*. История часов с древнейших времен до наших дней*. М: Наука, 1982.
* R. James Braiding*. Swiss Made. The untold story behind Switzerland's success*, London, 2012. ISBN 978-1-84668-586-6.
* „Швейцарская и мировая часовая промышленность в 2015 году" (en) (PDF).  Federation of the Swiss Watch Industry (2016). 15-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2016-yil.



* „Обзорная статья Международного Музея Хронологии Ла Шо-де-Фон к выставке «Swiss Made» 2007 года" (fr) (PDF).  La Chaux-de-Fonds (2007). 15-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentabr 2016-yil.