**Protesilay** (baʼzan Protesilaus va qadimgi yunoncha: *Πρωτεσίλαος*). — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Ifikl va Diomedea (yoki Astyox) oʻgʻli, Podarkning ukasi, Aeolid Filakusning nabirasi, Troya urushida qatnashgan. Qirol Filaki. Manbaga koʻra, uning ismi Iolaus boʻlgan, ammo vafot etganida unga Protesilaus (Nrōtesi-lios — „xalqning birinchisi") laqabini berishgan. Iliadada (II 708) eslatib oʻtilgan.

Elenaning kuyovi. Uning rafiqasi Laodamiya edi (yoki Kiprilarga koʻra, Polydora, Meleagerning qizi).

U Fessaliy Filaki dan Troya ostiga keladi va Troya ostiga 40 ta kema olib keladi.

Yunonlar Osiyo qirgʻoqlariga qoʻnganlarida, u birinchi boʻlib kemadan qoʻnganligi, koʻp sonli vahshiylarni oʻldirgani (Giginning soʻzlariga koʻra, u 4 ta mashhur jangchini oʻldirgan), shuningdek, birinchi boʻlganligi bilan mashhur. yunonlar birinchi jangda Gektor qoʻlidan halok boʻladi (yoki Eney, yoki Efromob, yoki Axat tomonidan oʻldirilgan).

Laodamiya erining oʻlimi haqida bilgach, erini kamida 3 soatga qaytarish uchun ibodat bilan xudolarga murojaat qiladi. Xudolar rozi boʻlishadi va Germes Protesilayni yerga tushuradilar; keyin, yer osti dunyosiga borish vaqti kelganida, Laodamia u bilan birga oʻlimga borishga qaror qiladi. Eleontesda, Frakiya Xersonese, uning oʻz qahramoni va taniqli orakul bor edi; Filakada uning sharafiga ziyoratgoh va dafn marosimi oʻtkaziladi.

Troya ostidan qaytayotganda Protesilaus xalqi dengiz orqali Kanastra vodiysi yaqinidagi Pellenega olib ketilgan. Boshqa bir hikoyaga koʻra, Protesilausning oʻzi urushdan omon qoladi va asirga olingan Etilla bilan Pallenga qoʻnib, u yerda Skion shahriga asos soladi.

Oʻlimdan keyingi kult
---------------------

Mazusiya yaqinida dafn etilgan. Frakiya Xersonesdagi Eleont shahri unga bagʻishlangan boʻlib, qabri yonida baland qaragʻaylar oʻsgan. U fors Artaiktdan qasos oladi.

Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlangan. Evripidning „Protesilay" tragediyasi, Anaxandridning „Protesilay" komediyasi, Pakuviyning „Protesilay" tragediyasi, Afinalik Geliodor (miloddan avvalgi I-asr) „Protesilay" tragediyasi, Garmodiyning satir dramasi qahramoni. Tarsusdan (miloddan avvalgi I-asr). G. L. Oldining "Qahramon yolgʻiz boʻlishi kerak" romani.

Manbalar
--------

1. ↑   Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.342
2. ↑   Gomer. Odisseya XI 290
3. ↑   Gigin. Mifi 103
4. ↑   Н. О. Протезилай // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — Т. XXVа. — С. 507—508.
5. ↑   Gesiod. Perechen jenщin, fr.199 M.-U.; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 10, 8; E IV 6; Gigin. Mifi 81
6. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi IV 2, 7
7. ↑   Gomer. Iliada II 710; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E III 14
8. ↑   Gigin. Mifi 114
9. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E III 30-31
10. ↑   Yevstafiy. Kommentariy k „Iliade" Gomera II 701, Odissee XI 521; Tsets. Do Gomera 230 // Kommentariy D. O. Torshilova v kn. Gigin. Mifi. SPb, 2000. S.128
11. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 15b
12. ↑   Konon. Mifi 13 // Primechaniya V. G. Boruxovicha v kn. Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka. L. 1972. S.181
13. ↑   Likofron. Aleksandra 534 i komm.
14. ↑   Gerodot. Istoriya IX 116; Fukidid. Istoriya VIII 102, 3; Pavsaniy. Opisanie Elladi I 34, 2; Strabon. Geografiya VII, fr.51; XIII 1, 31 (str.595)
15. ↑   Kvint Smirnskiy. Posle Gomera VII 408
16. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi III 4, 6
17. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 30, 3