**Turklarning Islomni qabul qilishlari,** turklarning Islom dinidan avval o'zlari mansub bo'lgan Tangrichilik e'tiqodidan voz kechib, dinlarini o'zgartirganliklari bilan bog'liqdir. Taxminan X asrga qadar Tangrichilik dini turklar orasida eng keng tarqalgan din edi. Turklarning Islom dini bilan birinchi aloqasi, Shialar va Alaviylarning to'rtinchi imom sifatida qabul qilgan Imom Zayn al-Obiddinning turklar tomonidan Karbaloda himoya qilish maqsadida Xurosonga olib ketilishi edi. Islomgacha boʻlgan turklar va musulmon arablar oʻrtasidagi ilk toʻqnashuv VII asrda boʻlgan va bu xalifalik va imomlik oʻrtasidagi toʻqnashuvlar bilan yuzaga kelgan. 

Payg'ambarimizdan keyin yuzaga kelgan Siffin jangidan so'ng boshlangan Ummaviylar davrida, Islom asosan Arab millatchiligi asosida rivojlangan din edi. Islom davlati yangi zabt etishlar bilan ancha kengayib, Turklar ko'magida Alaviylar va Shialar o'rnashib qolgan Movarounnahrgacha yetib bordi.

VIII asr
--------

700-yillar boshida jihod eʼlon qilib  turklar yashagan shaharlarga kirgan Arab-Islom davlati Ummaviylarining qoʻmondonlaridan biri bo'lgan Qutayba ibn Muslim, o'zi hujum qilgan yerlaridagi gʻayrimusulmon turklarga qarshi juda qattiq kurash olib bordi. Ko‘p sonli insonlarni o‘ldirib, shaharlarni talon-taroj qilib,  qo‘lga kiritgan o‘ljalari bilan oldinga siljigan Qutayba ibn Muslim o‘limigacha o‘z faoliyatini davom ettirib, Islom dinini tanitgan bo‘lsa-da, uning harakatlari turklarning ommaviy ravishda Islomni qabul qilishiga olib kelmadi. 

Umar ibn Abdulazizning hamma joyda karvonsaroylar, kasalxonalar qurish va adolatli boshqaruv o‘rnatish haqidagi g‘oyasi amalga oshirilganda, turklar juda tez vaqt ichida Isom dinini qabul qilgan bo‘lar edi. Talonchilik tufayli jihod tushunchasining ikkinchi o‘ringa qo‘yilishi va birinchi navbatda zulmning ustunlik qilishi, arab zulmining Ummaviylar orqali davom etganiga dalil bo‘ldi. Biroq bunday voqealarga qaramay, turklar bilvosita Islomni qabul qila boshladilar.

Xazar turklari
--------------

Islom dinini qabul qilgan birinchi turk davlati sifatida Xazarlar ham ko'rsatiladi. 723-yilda Xazar turklari Musulmon Arablarni magʻlubiyatga uchratgandan so'ng, Ummaviylar katta qoʻshin bilan Xazarlarga qarshi yurish qilib, xalifa Hishom ibn Abdulmalik (724-743) davrida xazarlarning Kavkazdan tashqarigachaha chekinishiga sabab boʻladilar.

T

1. ↑  Alevi Devletleri - Muharrem Uçan, Horasan'dan Anadolu'ya Horasanlı 90.000 Alevi Türkmen Erenleri ve Tarihi, Can Yayınları, 2. Baskı
2. ↑  Kerbela Vakası ve Kerbela'nın İntıkamı - Ebu Müslim Horasani, Zaarif Kütüphanesi, 2. Cilt, "Emeviler devrinde Alevilerin Maveraünnehir ve Horasan'a sürgün edilmesi"
3. ↑  Türkler, Cilt I, Editörler: Hasan Celal Güzel, Prof. Dr. Kemal Çiçek, Prof. Dr. Salim Koca, Yeni Türkiye Yayınları, s. 67.
4. ↑  Zekeriya Kitapçı, Türkistan'ın Müslüman Araplar Tarafından Fethi, Yedikubbe Yayınları, s. 185-186.
5. ↑  „Namık Kemal Zeybek, "Neden İslam düşmanlığı", Radikal, 7 Mart 2009.". 17 haziran 2017da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24 nisan 2016.
6. ↑  Fuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, 13.
7. ↑  *Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi*. İstanbul: Çağ Yayınları — 27,28,29,30,31,32,33,34 Altıncı Cilt bet.