recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ashula va raqs ansambli** – turli tarkibda tashkil topgan sozanda, xonanda va raqqoslar guruhi. Ilgarilari Oʻzbekistonda ham shunday ansambl (da-sta)lar boʻlgan (qarang Mavrigi, Beshqarsak, Yalla). Lekin ularni hozirgi ansambllarga tenglashtirib boʻlmaydi. Avvalo xotin-qizlar erlar bilan bir guruhda qatnasha olmas edi. Bazmlarda, xalq sayillari va yigʻinlarda sozanda-xonanda, raqqos va qiziqchilar toʻdasi qatnashsada, lekin ular oʻz san’atini yakka-yakka namoyish qilar edilar. Ke-yinchalik yangi turda-gi A. va r.a.lar vujudga kela boshladi. Hamza Hakimzoda Niyoziy, Muhiddin Qoriyoqubov, Tojizoda, keyinchalik Toʻxtasin Jalilov va boshqa rahbarligida ansambllar tashkil topdi. Oʻzbekiston Respublikasida "Shodlik", "Zarafshon", "Lazgi" kabi pro-fessional A. va r. a.lari bor. Bulardan tashqari viloyatlarda xalq, folklor-et-nografik va koʻpgina havaskor A. va r.a. tashkil topgan: "Beshqarsak" (Urgut), "Mohi sitora" (Buxoro), "Namangan ol-masi" (Namangan), "Boysun", "Shalola", "Sariosiyo" (Surxondaryo), "Yoshlik", "Orazibon" (Xorazm) va boshqa Ular xalq ora-sida an’anaviy oʻyin-raqs va zamonaviy musiqa-xoreografiya san’atini targʻibot etishda katta xizmat qilmoqdalar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tikka masala tovuqi** (hindcha: *चिकन टिक्का मसाला*) ; urdu: مرغ تکہ مصالحہ) — hind oshxonasining taomidir. Tikka bir parcha. Biz bir parcha goʻsht haqida gapiramiz: bu tovuq (anʼanaviy), kurka yoki qoʻzichoq (qoʻy) boʻlishi mumkin; diniy sabablarga koʻra hind oshxonasida mol goʻshti anʼanaviy ravishda ishlatilmaydi. Masala — ziravorlar aralashmasi. Taom oldindan marinadlangan goʻsht yoki parranda goʻshti va achchiq sousdan iborat. Marinadning asosi tabiiy (qoʻshimchalarsiz) yogurt yoki kefir (odatda juda yogʻli emas). Sous uchun toʻldiruvchi sifatida turli xil aralashmalar qoʻllaniladi (karri, garam masala; sizning shaxsiy toʻplamingiz mumkin: Shimoliy Hindiston oshxonasida chinnigullar va koritsa qoʻshiladi) sabzavotlar (pomidor, achchiq va shirin qalampir, imbir, sarimsoq va boshqalar), sariyogʻ qoʻshiladi. Ziravorlar koʻp boʻlishi mumkin. Taomni tayyorlashning koʻplab usullari mavjud: u boʻlaklar sousda suzganda karri yoki yogʻoch tayoqchalarda kabob sifatida tayyorlanishi mumkin. Qanday boʻlmasin, oldindan marinadlangan boʻlaklar issiqlik bilan ishlov beriladi: ular qovuriladi, soʻngra ustiga sous quyiladi. Xizmat qilganda, tikka masala odatda silantro barglari bilan bezatilgan. Mayda togʻralgan kashnich (poyasi bilan) ham tayyor boʻlishidan biroz oldin sousga qoʻshiladi. Guruch garnir sifatida xizmat qiladi.

Ushbu taomning kelib chiqishi bahsli. Dastlab, u Hindiston orollarida ixtiro qilingan. Biroq, Dehli oshpazligi boʻyicha mutaxassis Rahul Verma boshqacha nuqtai nazarga ega: uning fikricha, bu taom Panjobda soʻnggi 50-yil ichida paydo boʻlgan.Yevropada, baʼzi manbalarda bu taom birinchi hind restoranlarida paydo boʻlgan deb hisoblaydi. Londonning Soho hududida 1970-yillarda.

Buyuk Britaniyada, baʼzi maʼlumotlarga koʻra, tikka masala anʼanaviy ingliz fish-and-chips ham mashhurroq boʻlgan. 2009-yilda Glasvegiya deputati Muhammad Sarvo bu taomni Shotlandiya oshxonasiga kiritishni taklif qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Чикен тикка масала". *Кулинарные заметки Алексея Онегина* (29-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
2. ↑  „Чикен-тикка-масала. Рецепт" (ruscha). *Еда.ру*. Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
3. ↑  „Рецепт курица тикка масала. Калорийность, химический состав и пищевая ценность." (ruscha).

[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „Телеменю от Петра Болычева" (ruscha). *www.mvestnik.ru*. Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
5. ↑  „Тикка Масала с лимонным рисом | Vkusniy i prostoy resept | Mir Krup". *mir-krup.ru*. Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
**Bellihak qalʻasi** (inglizcha: *Ballyhack Castle* ; irl.: *Caisleán Baile Hac, Caisleán Baile Each*) — Irlandiyadagi qalʻalardan biri boʻlib, Ueksford okrugida joylashgan. Qalʻaning nomi irland tilida „ot shahri", ikkinchi nomi esa „Toʻxtash joyi", „lager", „stop" degan maʼnoni anglatadi.

Tarix
-----

Bellihak qalʻasi XV asrda Gospitalyerlar ritserlari tomonidan 1480-yillarda qurilgan. Garchi bu joyda XI asrda qalʻa boʻlgan degan faraz mavjud. Britaniya orollaridagi fuqarolar urushi paytida, 1641-yildagi Irlandiya mustaqilligi qoʻzgʻoloni paytida qalʻa Oliver Kromvel qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. Qalʻa keyinchalik koʻchirilganlarni surgunga joʻnatishdan oldin qamoqqa tashlash uchun ishlatilgan. Ushbu quvvatda qalʻa 1652-yilgacha ishlatilgan.

Bellihak qalʻasi qayta tiklandi va jamoatchilikka ochiq. Qalʻada salib yurishlari, vikinglar, normannlar va oʻrta asr rohiblari haqida muzey va koʻrgazmalar mavjud. Qalʻada: zindon, qatl xonasi, tarixiy shaxslar figuralari mavjud. Endi qalʻa Irlandiya tarixi va madaniyatining milliy yodgorligi hisoblanadi.

Manbalar
--------

Yana qarang
-----------

* Irlandiyadagi qal'alar ro'yxati

Havolalar
---------

* Ballyhack, Co. Wexford, Irlandiyaning joy nomi maʼlumotlar bazasi, Irlandiya hukumati
* "1480 c. — Ballyhack qal’asi, Ko. Veksford. Archiseek. 2015-yil 10-iyunda olindi.
* Ballyhack qal’asi. Megalitik Irlandiya. 2015-yil 10-iyunda olindi.
* Ballyhack, Ueksford okrugi, Irlandiya. Sening izingda. 2015-yil 10-iyunda olindi.
* „Irlandiya milliy yodgorliklari davlat xizmatida" (PDF). Milliy yodgorlik xizmati. 2015-yil 10-iyunda olindi.
* http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/978 (unavailable+link)..
* Kin, Brandon. „Dengizda yoʻqolganlar uchun dahshatli marosim". Wexford Echo. 2015-yil 10-iyunda olindi.
* 
* „Ballyhack cherkovi (Avliyo Jeyms), Ballyhack, Ueksford okrugi". Arxitektura merosi milliy inventarizatsiyasi. 2015-yil 10-iyunda olindi.
**Neʼmatov Ilhomjon Toʻychiyevich** (1952-yil, Namangan) — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari.

Biografiya
----------

1952-yil 1-mayda Namangan viloyatida tugʻilgan.

1973-yili Fargʻona politexnika institutini tamomlagan. Ingliz, rus va nemis tillarini biladi. 

1992-yili SSSR TIV Diplomatik akademiyasini tamomladi. Iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasiga ega.

1973-1974 — Qurolli Kuchlar safida xizmat.

1975-1989 — Namangan viloyatining qurilish tashkilotlari, partiya va jamoatchilik organlarida rahbar lavozimlarida ishladi.

1989-1992 — SSSR (Rossiya) Tashqi ishlar vazirligi diplomatik akademiyasi tinglovchisi.

1992-1993 — Konsullik boshqarmasida boʻlim boshligʻi, Ishlar boshqarmasi boshligʻi.

1993-1995 — Oʻzbekiston Respublikasining Germaniyadagi elchixonasi 1-kotibi, maslahatchi-vakili.

1995-1996 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Konsullik boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari.

1996-1997 — Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti huzuridagi Milliy xavfsizlik kengashi bosh konsultanti.

1997-1999 — Oʻzbekiston Respublikasining Hindistondagi favqulodda va muxtor elchisi.

1999-2008 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining maslahatchisi, oʻrinbosari, birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasining ShHTdagi milliy koordinatori.

2008-2010 — Oʻzbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2010-2013 — Oʻzbekiston Respublikasining AQShdagi favqulodda va muxtor elchisi.

2010-2013 — Oʻzbekiston Respublikasining qarorgohi Vashingtonda joylashgan Braziliya va Kanadadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi.

2013-2014 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining alohida topshiriqlar boʻyicha elchisi.

2014-2016 — „GM Uzbekistan" AJ Bosh direktori maslahatchisi.

2016-2018 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining alohida topshiriqlar boʻyicha elchisi.

2018-2020 — Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari.

2020-2021 — Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

2021-yildan — MDH ijro qoʻmitasi raisining oʻrinbosari

Favqulodda va muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  *Rahbariyat*, 2017-02-10da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2017-02-10
2. ↑
**O‘roq va Bolg‘a oltin medali—** medal, SSSRning alohida farqili belgisi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1940-yil 22-maydagi farmoni bilan kiritilgan. SSSR oliy mukofoti bilan birga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Lenin ordeni va SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi. Medal maketi muallifi Pomanskiy.

Medalning tavsifi
-----------------

O‘roq va Bolg‘a oltin medali ikki tomonlama nurlari boʻlgan besh qirrali yulduz shakliga ega. Markazda oʻroq va bolgʻaning boʻrtma tasviri mavjud.

Orqa tomonda „Sotsialistik Mehnat Qahramoni" yozuvi va medal raqami.

Medal oltindan yasalgan, ogʻirligi 15,25 g.

O‘roq va Bolg‘a oltin medali eni 19,5 mm va balandligi 15 mm bo‘lgan tilla bilan qoplangan metall blokga ilmoq va halqa yordamida ulanadi. Blokning ichki qismi kengligi 20 mm boʻlgan qizil ipak lentasi bilan qoplangan.

Yana qarang
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Oltin yulduz medali

Havolalar
---------

* „Oʻroq va bolgva" medali
**Ili inqilobi** (1944-49) - uygʻur xalqining milliy ozodlik harakati. Gomindan hukumatining 10 ming ot yetkazib berish haqidagi farmonidan gʻazabga kelgan Nilqa tumanining chorvadorlari 1944 y. kuzida Gʻani va Akbar botirlar rahbarligida tuman markaziga qujum qilib, uni ishgʻol qildi. Qoʻzgʻolonni Ili viloyatining barcha aholisi qoʻllabquvvatladi. Tez orada Gʻulja gomindanchilardan tozalandi. Gʻuljada 12 noyabr da Alixontoʻra boshchiligida muvaqqat hukumat tuzildi. Yangi hukumat ChanKayshi hukuma-tini tanimasligini, xitoycha "Sin-szyan" nomini bekor etib, Sharqiy Turkiston respublikasi tuzilganligini eʼlon qildi. 1945 y. 5 yanvar da 9 mod-dadan iborat dastur qabul qilinib, unda Sharqiy Turkistonda Xitoy istibdodi asoratini yoʻqotish, millatlarning teng huquqliligiga asoslangan respublika tuzumini joriy etish, demokratik islohot oʻtkazish, sogʻliqni saqlash, maorifni rivojlantirish, milliy kadrlar yetishtirish va-zifalari qoʻyildi. Inqilobiy hukumat muntazam milliy armiya tuzdi (1945). Milliy armiya Ili, Tarbagʻatoy va Oltoy viloyatlarini gomindanchilardan ozod etdi (1945 y, oxiri). Shundan soʻng Chan Kayshi hukumati yon bosishga majbur boʻldi. 1946 i. 6 iyunda xalq vakillari bilan markaziy hukumat vakili oʻrtasida 11 moddadan iborat tinchlik bitimi imzolandi. Sharqiy Turkiston aholisining demokratik xuqukdarini eʼtirof etgan bitimning tuzilishi I. i. ning katta gʻalabasi edi. 1946 y. ning iyulida bitimga muvofiq koalitsion hukumat tuzildi. Xalq saylash va saylanish huquklarini oldi. Lekin, 1947 y. mayda Chan Kayshi bitimni buzib, Maxsud rahbarligida Sinszyan hukumatini tashkil etdi. Ammo, Sharqiy Turkiston respublikasi 1949 y. Xitoy Xalq Respublikasi tashkil etilgunga qadar mustaqil siyosat olib bordi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Nikolay Mixaylovich Yablonovskiy** (1908.20.12, Don viloyati Morozov stansiyasi — 1971.1.1, Toshkent) — pianinochi, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1950). Moskva konservatoriyasini (1934), uning Oliy mahorat maktabini (1936) tugatgan. 1938-yildan Toshkent konservatoriyasida oʻqituvchi (1952-yildan professor), kamer xonandalik sinfining tashkilotchisi, kamer musiqa kafedrasi mudiri (1954— 71); shuningdek, Oʻzbekiston radioqoʻmitasi va Oʻzbek davlat filarmoniyasida yakkaxon sozanda boʻlgan. Ya. ayniqsa, qadimiy klavesin musiqasi hamda Gaydn, Motsart, Shopen, List, Ravel, Debyussi, Musorgskiy, Stravinskiy va boshqalarning fortepiano asarlarini mohirona talqin etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sulton ahmadxon**, Olachaxon (? — 1504) — Moʻgʻuliston sharqiy qismining xoni (1487—1504). Chigʻatoiylardan. Yunusxonnpnt kenja oʻgʻli. Eson Toyshi boshchiligidagi qalmoqlar ustidan 2 marta qozongan gʻalabasi va ularni qattiq qirgʻin qilgani uchun qalmoqlar tomonidan "Qon toʻkuvchi", "Olacha" yoki "Olachi", yaʼni "qonxoʻr" deb atalgan. Umar Shayx Mirzo (Boburning otasi) Yunusxonga Toshkent va Sayramni berganida (1487) shahar va viloyatda yashashni istamagan moʻgʻullar S.A.ni Moʻgʻulistonga qochishga koʻndirganlar. Otasi uni taʼqib etmagan. S.A. Moʻgʻulistonda markaziy hokimiyatga qarshi bosh koʻtargan qabilalar bilan 10 yilga yaqin kurashib, nihoyat hokimiyatni mustahkamlab olgan. Qashqarga egalik qilish uchun Mirzo Abu Bakr dugʻlat bilan muvaffaqiyatsiz kurash olib borgan. Shayboniyxonta qarshi kurashda yordam berish uchun akasi Sulton Mahmudxon oldiga, Toshkentga kelgan (1503), Axsi yonidagi jangda ular Shayboniyxon qoʻshinidan magʻlubiyatga uchrashgan, har ikki xon asir olingan. Shayboniyxon ularga shafqat qilib Moʻgʻulistonga ketishlariga ruxsat bergan. S.A. Oqsuvda vafot etgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nikolay Mixaylovich Prjevalskiy** [1839.31.3, Smolensk gubernyasi Kimorovo qishlogʻi — 1888.20.10, K,irgʻiziston, Prjevalsk (hozirgi Qoraqoʻl)] — rus sayyohi va geografi, Markaziy Osiyo tadqiqotchisi, generalmayor (1886), 1867—69 yillarda Ussuri oʻlka-siga, 1870—73 yillarda Mongoliya, Xi-toy va Tibetga ekspeditsiya uyushtirgan. 1876—85 yillarda Markaziy Osiyoga 4-marta ekspeditsiyaga borgan. P. oʻzi tekshirgan hududlarning relyefi, ikli-mi, dare va koʻllari, oʻsimliklari va hayvonot dunyosini tavsiflab bergan. Markaziy Osiyodagi asosiy togʻ tizmalarining yoʻnalishini aniklagan. Ek-speditsiyalar davrida zoologiya, botanika va mineralogiyaga doyr kolleksiya va etnografiyaga tegishli maʼlumotlarni toʻpladi. Podsho hukumati Oʻrta Osiyo hududlarini bosib olishda P. toʻplagan maʼlumotlardan unumli foydalangan. P. asarlari koʻpgina xorijiy tillarga tarjima qilingan. Markaziy Osiyo va Alyaskadagi bir nechta tabiiy obʼyektlar, bir qancha hayvon va oʻsimlik turlari P. nomi bilan atalgan.

Yana q.
-------

* Prjevalskiy oti

Manbalar
--------

* Puteshestviye v Ussuriyskom kraye, 1867—69 gg. M. 1947 (qayta nashri); Mongoliya i strana tangutov. Trexletneye puteshestviye v Vostochnoy nagornoy Azii, t. 1—2, 1946; Ot Kuldji za TyanShan i na Lobnor, M. 1947; Iz Zaysana cherez Hami v Tibet i na verxovya Jeltoy reki, M. 1948; Ot Kyaxti na istoki Jeltoy reki. Issledovaniye severnoy okraini Tibeta i put cherez Lobnor po basseynu Tarima, M. 1948.

Adabiyot
--------

* Gavrilenko V. M. Russkiy puteshestvennik N. M. Prjevalskiy, M. 1974.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulton Saydalin** — davlat va jamoat arbobi. Sulton Saydalin 1889-yil Almatida tavallud topgan. Uning asl ismi Sayyid Sulton Sayyid oʻgʻli. Otasi Sayyid Ali Sayyid Mahmud oʻgʻli Almatidan Qoʻqon uyezdi Konibodom qishlogʻiga koʻchib keladi va oʻzining 4 tanob yerida bogʻdorchilik bilan shugʻullanadi. Sulton Saydalin 1904-yilgacha eski maktabda tahsil oladi. Keyinchalik u rus-tuzem maktabida oʻqiydi. 1905-yil u Almati shahrida A. T. Chernixning notarial idorasida yugurdak sifatida ishlaydi. Bu yerda u rus tilini oʻrganadi, idorada tarjimon sifatida ham faoliyat koʻrsata boshlaydi. Sulton Saydalin 1908—1909-yillarda Avliyootada Sayyid Vali Toʻrayev degan chorvador boyning savdo idorasida boshqaruvchi sifatida ishga kiradi. U Toshkentga koʻchib kelib, 1909—1914-yillarda mingboshi Sayyid Mahmud Muhiddinovga kotib boʻlib ishga kiradi. 1913-yilda hatto bir muddat Toshkent shahar politsiya boshligʻining tarjimoni oʻrnida ham ish olib boradi. 1917-yil Turkiston taraqqiyparvarlar topshirigʻi bilan Sulton Saydalin Xitoyning Xarbin shahriga yoʻl oladi. Xarbinda ikki oy boʻladi va ukasi istiqomat qilayotgan Konibodomga yoʻl oladi. 1923—1924-yillarda Fargʻona viloyatida kompartiya qoʻmitasi kotibi Sulton Segizboyev tomonidan Sulton Saydalin viloyat boʻlimi rahbari lavozimiga tayinlanadi. 1923-yil maydan „Fargʻona" gazetasining mas’ul muharriri sifatida ishlaydi. Sulton Saydalin 1927-yilgacha Fargʻona viloyati moliya boʻlimi rahbari vazifasida ishlaydi. Sulton Saydaliyev 1927—1930-yillar davomida Qoʻqonda selxoznik boshqaruvchisi lavozimida faoliyat koʻrsatadi. U faoliyati davomida 1930—1931-yillarda Tojikiston SSR Kommunal bank boshqaruvchisi, 1931—1932-yillar yer ishlari xalq komissari oʻrinbosari, 1932—1933-yillar Stalinobod sozzembankk boshqaruvi raisi boʻlib ishlagan. U 1943-yil Toshkent yaqinidagi Chirchiq lagerida vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Irzayev B*. Qoʻqon tarixidan lavhalar*. Toshkent: „Akademnashr", 2020 — 240 bet.
2. ↑  Hasanov B*. Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII qism*. Toshkent: „Akademnashr", 2019 — 400 bet.
**Sulton ahmad** (? 1410) - Jaloyiriylar davlati hukmdori (1382— 1410). Shayx Uvays I Jaloyiriyning oʻgʻli. S.A. Ozarbayjon va Iroqda hukmdorlik qilgan. Amir Temur Bagʻdodni zabt etgach (1393), S.A. Misrga mamluk sultoni Barquq (1382—99) xuzuriga qochgan. Shundan soʻng u oʻz yerlarini gohida zabt etib, gohida qoʻddan chiqargan. 1394-yil Amir Temur 2marotaba Bagʻdodni egallaganda u yana qochgan. Biroq Shom (Suriya)da hibsga olinib, 1405-yil Amir Temur vafotidan keyingina ozod etilgan. 1406-yil qaytadan Bagʻdodda hukmronlik qilayotgan paytda turkman Qora Yusuf bilan uning orasida nizo chiqib, keyinroq urushga aylangan. Natijada, 1410-yilda Tabriz ostonasidagi jangda halok boʻlgan.

Adabiyot
--------

* Nizomiddin Shomiy, Zafarnoma, T. 1996.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tinchlik devori** - Qozog'istonning poytaxti Ostonadagi yodgorlik. LED ekrani bor barg shakliga o'xshash devor.

Tarixi
------

"Tinchlik devori" monumenti - Aqto‘be viloyatidan Qozog‘iston poytaxtining 20 yilligiga bag‘ishlangan sovg‘a.

Yangi majmua 29 avgust – Xalqaro yadroviy sinovlarga qarshi harakat kunida ochildi. Chunki bu loyiha Qozog‘iston Prezidentining "Alem. "XXI asr" antiyadroviy manifestining g'oyasi kiritildi. 2018-yilning 29-avgustida Birinchi Prezidentning Farmoni bilan Semey poligoni rasmiy turda yopilganlikdan, yodgorlikning ochilish kuni 1991-yilning 29-avgusti tanlandi.

Yodgorlik Mustaqillik maydonida, Qozoq Milliy san'at universiteti va Mustaqillik saroyining o'rtasida joylashgan. 

"Shu munosabat bilan biz butun insoniyatda ishonch tuyg‘usini uyg‘otamiz. Biz bu kurashni Osiyoda ishonchni mustahkamlashga qaratilgan tadbirlar, jahon va an’anaviy dinlar qurultoyi va poytaxtimizda o‘tkaziladigan boshqa forumlar doirasida davom ettiramiz. Shu bois, Ostona kuni munosabati bilan ushbu ob'yektni taqdim etgan aktobelik do'stlarimizga o'z minnatdorchiligimni bildirmoqchiman. Bu yodgorlik yosh avlodni dunyoda tinchlikni saqlashga chorlaydi", dedi Prezident ochilish marosimida.

– Tinchlikparvarlik haqidagi xabarimiz, avvalo, kelajak avlodga murojaatdir. Barcha tillarda biz "Tinchlikni saqla!" deb aytamiz, - chunki dunyoning har bir burchagida tinchlik o'rnatilishi kerak! – dedi Prezidentimiz o‘z nutqida!

Tuzilishi
---------

Yodgorlikning asosiy poydevori yuqori po'latdan yasalgan. Devorda 51 tilda "Tinchlik" degan yozuv bor.

Yodgorlikning umumiy uzunligi - 111 metr, kengligi - 18,4 metr, balandligi - 17,5 metr.

Strukturaga maydoni 616 kvadrat metr LED ekran solingan, u 2.5 mln svetodiodtan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  „Новый подарок Астане: как выглядит Стена мира".  Tengrinews.kz (29 тамыз 2018). 11-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentabr 2022-yil.
2. ↑  „БЕЙБІТШІЛІК ҚАБЫРҒАСЫ" (qozoqcha).
3. ↑  *Амина Малакшинова.* „Нурсултан Назарбаев открыл монумент "Стена мира" в Астане".  informburo.kz (29 тамыз 2018). 20-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentabr 2022-yil.

Havola
------

* Tinchlik devori. *indepalace.kz*
Koordinatalari: 39°57′7.9199999999918″N 75°36′0.35999999999149″W﻿ / ﻿39.952199999999997715°N 75.6000999999999976353°W﻿ / 39.952199999999997715; -75.6000999999999976353GO

**West Chester universiteti** — AQShning Pennsylvania shtatidagi taniqli davlat universiteti.

Universitet 1871 yilda Pensilvaniya shtatidagi oliy o'quv yurti sifatida tashkil etilgan. Hozirgi kunda 6 ta kollej va 1 ta kasb-hunar maktabida 17719 o'quvchi tahsil olmoqda. Universitetda 118 ta bakalavriat, 103 ta magistratura va 4 ta doktorlik dasturlari mavjud. Uning asosiy kampuslari Filadelfiya va West Chesterda joylashgan.

Universitet Markaziy Shtatlarning Oliy Ta'lim Komissiyasi tomonidan akkreditatsiyadan o'tgan. Bundan tashqari, ushbu oliy ta'lim muassasasi Pensilvaniya oliy ta'lim tizimining bir qismidir. West Chester universiteti Forbes jurnalining 2019 yilgi reytingiga ko'ra AQShning eng yaxshi 150 ta davlat universitetlari qatoriga kiritilgan. O'sha yili US News jurnali tomonidan tashkil etilgan reytingda West Chester universiteti AQShning shimoliy shtatlaridagi 1400 ta davlat universitetlari orasida 17-o'rinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Middle State Commission on Higher Education
2. ↑  West Chester University of Pennsylvania
3. ↑  West Chester Is #17 on U.S. News Best Public Schools List
**Tsutsube**  — anʼanaviy raqs va unga hamrohlik qiluvchi musiqa  Botsvanada Basarva yoki San xalqi shugʻullanadi  .Tsutsube to'rtta ritualistik toifa yoki bosqichda amalga oshiriladi, ular birinchi o'ldirish, balog'atga etish, nikoh va trans. Tarixga ko'ra, aholining katta qismidagi erkaklar o'ldirilgan va trans raqsi ajdodlar ruhlarini jalb qilish uchun shifobaxsh maqsadlarda bo'lgan.

Kelib chiqishi
--------------

Tsutsube dastlab G'anzi va Kgalagadi hududlari bilan bog'liq bo'lgan raqs janri bo'lgan, ammo hozirda u mamlakatning aksariyat qismlarida tarqaldi. Endi u Botsvananing turli hududlarida va Janubiy Afrikaning shimoli-g'arbiy provinsiyasining ba'zi hududlarida amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Phibion, Otukile Sindiso; Khudu-Petersen, Kelone (2016-01-02). "Tsutsube Music as practised by the Basarwa (San) of Botswana". *Muziki* **13** (1): 58–67. doi:10.1080/18125980.2016.1182377. ISSN 1812-5980. .
2. ↑  „Wither the beloved Tsutsube". 22-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentabr 2017-yil.
3. ↑  Denbow, James R.*. Culture and customs of Botswana*, Phenyo C. Thebe, Westport, Conn.: Greenwood Press, 2006. ISBN 978-0-313-01852-7. OCLC 230730729.

Andoza:Kweneng District
**Jackie Evancho** (inglizcha: *Jackie Evancho*; toʻliq ismi **Jaklin Mari Ivenko** inglizcha: *Jacqueline Marie Evancho*; tugʻ. 2000-yil 9-aprel, Pitsburg, AQSh) — Amerikalik yosh qoʻshiqchi-soprano, *Americaʼs Got Talent* dasturida chiqish qilganidan keyin mashhur boʻlgan. Evancho Xeyli Westenra va Sara Braytman kabi klassik krossover janrida ijro etadi. Shuningdek, u skripka va pianino chaladi.

Biografiya
----------

Jackie 2000-yil 9-aprelda Pitsburgda Maykl va Liza Ivank olar oilasida tugʻilgan. Jekining katta opasi *Juliet*, ukasi *Zak* va singlisi *Reychel* bor.

Jackie 8 yoshida „Phantom of Opera" musiqiy filmini tomosha qilganidan keyin qoʻshiq aytishni boshlagan. Onasi Jackiening myuzikldan qoʻshiq kuylashini eshitib, unga mahalliy isteʼdodlar tanloviga kirishga ruxsat berdi. Jackie tanlovda 2-oʻrinni egalladi va „Tomoshabinlar tanlovi" mukofotiga sazovor boʻldi. Vaqt oʻtishi bilan u boshqa isteʼdodlar tanlovlarida qatnashdi va YouTube uchun tanlandi.

Martaba
-------

2010-yil avgust oyida Jackie Ivanko YouTube -da tanlandi va Americaʼs Got Talent telekoʻrsatuvida ishtirok etdi. U „Xayrlashish vaqti — Andrea Bocelli" qoʻshigʻini kuyladi, uning ijrosi shov-shuvga sabab boʻldi. Natijada, Jackie „Top 10" roʻyxatiga, keyin „Top 4" roʻyxatiga kirdi va nihoyat finalga chiqdi va u 2-oʻrinni egallab, Maykl Grimmga yutqazdi.

2012-yil 20-iyun kuni Sankt-Peterburgdagi Saroy maydonida u Dmitriy Xvorostovskiy va Sumi Yo bilan birgalikda Sara Xiks boshchiligidagi simfonik orkestr joʻrligida chiqish qilgan.

2017-yil 20-yanvarda esa u AQShning 45-prezidenti Donald Trampning inauguratsiya marosimida davlat madhiyasini kuylagan.

Diskografiya
------------

### *Tushga kirish* (2009)

2009-yil 1-noyabrda Evancho oʻzining „*Tushga kirish"* debyut albomini chiqardi, bu albomga Franchesko Sartorining klassik krossoveri „Con Te Partiro" va "*Mushuklar* "musiqiy asaridagi „Xotira" uslubidagi xitlar kiritilgan. Albom Billboard klassik albomlar jadvalida 2-oʻrinda debyut qildi.

### *Ey muqaddas kecha* (2010)

 Jeki Evancho 2011-yil
2010-yil 16-noyabrda Columbia Records tomonidan Jackie Ivankoning „*Ey muqaddas kecha*" ikkinchi yakkaxon albomi chiqdi.

### *Men bilan orzu* (2011)

2011-yil 24-iyunda Jackie Ivankoning uchinchi yakkaxon albomi chiqdi.

### *Samoviy Rojdestvo* (2011)

2011-yil 1-noyabrda xonandaning toʻrtinchi albomi chiqdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Jackie Evancho on Classical-Crossover". 19-avgust 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2010-yil.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Konsert 20-iyunya 2012 goda na Dvorsovoy ploщadi Sankt-Peterburga nazivalsya „Buket Operi" i bil posvyaщyon otkritiyu Sankt-Peterburgskogo mejdunarodnogo ekonomicheskogo foruma.
5. ↑
6. ↑
7. ↑  „O Holy Night (CD/DVD)".  Amazon.com. 7-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2011-yil.
8. ↑
9. ↑
**Lankashir issiq yeguligi** (inglizcha: *Lancashire hotpot*) — Angliyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Lancashire grafligidagi ingliz taomidir. Taom kichik olovda katta qozonda toʻgʻralgan piyoz, kartoshka va qoʻy goʻshtidan tayyorlanadi.

Tarixi
------

Bir soʻz bilan aytganda*, hotpot* (inglizcha: *hotpot*) goʻsht va sabzavotlarning har qanday issiq yeguligi yoki ragusini anglatadi. Kenelm Digbining 1667-yilda chop The Closet Opened[en] oshpazlik kitobida shunga oʻxshash nomli taom „Qoʻy goʻshtidan shohona hotchpot" (inglizcha: *Queen Mothers Hotchpot of Mutton*); xuddi shu nomdagi taom „Biton xonimning uy ishlariga bagʻishlangan kitobi[en]" da qayd etilgan.

Sanoat inqilobidan oldin, uyda ishlaydigan koʻplab oilalar issiq taomlar tayyorlash uchun koʻp vaqt sarflashlari mumkin edi; keyinchalik, jadval boʻyicha ish bilan band boʻlgach, ular endi buni qilolmas edilar.

Retsepti
--------

Retsept odatda qoʻy goʻshtidan (hozir qoʻzichoq koʻproq ishlatiladi) va kartoshka boʻlaklari bilan qoplangan piyozdan iborat. Koʻpgina mintaqaviy turlarida sabzavotlar (sabzi, sholgʻom yoki porey piyozi) ham qoʻshiladi. Koʻpgina dastlabki retseptlar qoʻzichoq buyragidan foydalangan, zamonaviy versiyalarda esa qoʻzichoq yoki xamirli nachinka oʻrniga toʻqmoqlangan mol goʻshti yoki bekon ishlatilishi mumkin.

Anʼanaviy retsepti bir paytlar ustritsiyalarni oʻz ichiga olgan, ammo narxi oshganligi sababli ular ishlatilmaydigan boʻlib qolgan. tuzlangan qizil karam yoki lavlagi va baʼzi hududlarda Lancashire pishloq koʻpincha taomga hamroh sifatida tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Mrs Beeton's Cookery Book*, New, Ward, Lock, 1930 — 84–85 bet.
2. ↑  *Cloake, Felicity*. „How to cook the perfect Lancashire hotpot". *The Guardian* (31-oktabr 2013-yil). Qaraldi: 9-sentabr 2016-yil.
3. ↑  Alan Davidson*. The Oxford Companion to Food*, OUP Oxford, (21-avgust 2014-yil) — pp. 400 bet. ISBN 978-0-19-104072-.

Havolalar
---------

* History of Lancashire Hotpot at Foods of England
Qrim yarim oroli*Ushbu maqola yarim orol haqidadir. Shu yarim orolda joylashgan maʼmuriy birlik uchun Qrim Muxtor Respublikasiga qarang.*
**Qrim yarim oroli** (ruscha: *Крым*; ukraincha: *Крим*; qrim tatarcha: ; qadimgi yunoncha: *Κιμμερία/Ταυρική*) Ukraina janubidagi yarim oroldir. Maydoni — 27 ming km2. Gʻarb va janubda Qora dengiz va sharqida Azov dengiziga tutash. Shimolda tor (8 km chamasida) Perekop boʻyni orqali Sharqiy Yevropa tekisligi bilan tutashgan. Qrim yarim orolining sharqida Qora dengiz va Azov dengizi oraligʻida Kerch yarim oroli, gʻarbida Qrim yarim orolining bir qismi — Tarxankut yarim oroli joylashgan.

Qrim yarim oroli
Qrim orolning Shimoli-sharqiy sohili boʻylab Azov dengizining kichik qoʻltiqchalari (Sivash va boshqalar) choʻzilgan. Shimoli (yarim orolning katta qis-mi) dashtli tekislik (Dashtli Qrim), janubi (maydoni jihatdan kichik) Qrim togʻlari bilan band. Eng baland joyi 1545 m (Roman-Kosh togʻi). Janubida Qrimning janubiy sohili boʻylab kam-bar tekislik choʻzilgan; sohilning u yer-bu yerida lakkolitga oʻxshash magmatik jinslar (Ayudogʻ togʻi), qadimgi vulqon massivlar (Qoradogʻ togʻi) uchraydi. Foydali qazilmalari: Kerch temir rudasi, koʻllarda tuz va shifobaxsh loylar, ohaktosh, gil, mergel. Qrim orolning shimoliy qismining iqlimi moʻʼtadil quruq. Qishi iliq (yanvarning oʻrtacha temperaturasi G, 2°); yozi issiq (iyulning oʻrtacha temperaturasi 24°). Qrim orolning janubiy sohilida iqlim oʻrta dengiz iqlimi; yozi issiq (iyulning oʻrtacha temperaturasi 24°) va qishi iliq (yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4°gacha). Yillik yogʻin gʻarbiy qismida 1000–1200 mm, sharqida 500–700 mm, shimolida 300–500 mm. Yarim orolning daryolari kamsuv; muhimlari — Chyornaya, Belbek, Kacha, Alma, Salgir. Shimoliy Qrim kanali, Salgir daryosida Simferopol suv ombori qurilgan. Bir necha yirik shoʻr koʻl bor. Shimoliy qismida kashtan, Sivash boʻylab kash-tan, shoʻrtob, shoʻrxok tuproqlar, markaziy qismida qoratuproq, togʻ oldi va togʻlarda ishqorsizlangan qoratuproq, qoʻngʻir togʻoʻrmon, yay-lovlarda qoratuproqsimon togʻ-oʻtloq tuproqlar tarqalgan. Shimoliy qismining yer yuzasi haydalib ekin ekiladi. Ozroq qismida dasht oʻsimliklari saqlanib qolgan. Togʻlarda (ayniqsa, shimoliy yon bagʻrida) dub, qoraqay-in-grab, qaragʻay oʻrmonzorlari bor. Qrimning janubiy sohilida oʻrta dengiz atrofiga xos oʻsimliklar oʻsadi. Man-zarali daraxt va butalardan iborat parklar, bogʻlar, tokzorlar, tamaki plantatsiyalari koʻp. Qrim togʻlarining janubiy etagidan sohil qismida dengiz boʻyi shahar-kurortlari joylashgan. Yarim orolda bir necha qoʻriqxona, Nikita botanika bogʻi bor. Qrim shaharlari orasida Yalta shahri juda mashxur.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Qo’ngʻiroqxona (kolokolnya)** - xristianlikda e’tiqod vakillarini ibodatga chaqirishga mo‘ljallangan qo‘ng‘iroqli xona. Qo‘ng‘iroqxona ibodatxona binosiga tutash yoki ibodatxona binosidan mustaqil tarzda qurilishi mumkin. Odatda qo‘nqiroq minorasi bir necha qavatli qilib quriladi. Qo‘nqiroq minorasi har bir qavati o‘ziga xos ahamiyatga ega. Agar qo‘nqiroqxona uch qavatli bo‘lsa, bu ipostas - muqaddas uchlik ramzi deb, agar besh qavatli bo‘lsa, ipostas - muqaddas uchlik ramzi hamda Isoning ilohiylik va insoniylik hislati deb e’tirof etiladi. Agarda u yetti qavatlik bo‘lsa, avvalgi uch qavati ipostas - muqaddas uchlik, keyingi to’rt qavati esa buyuk to‘rt yevangelchilarni anglatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 459. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Isfara-botkent zilzilasi** -1977-yil 31 yanvar mahalliy vaqt bilan soat 14 dan 26 min. oʻtganda boʻlgan kuchli zilzila. Zilzila epitsentri Qirgizistonning Botkent qishlogʻi yaqinidagi Burjum togʻida 20 km chuqurlikda joylashgan. Zilzilaning kuchi epitsentrda (MSK—64 oʻlchovi boʻyicha) 8 ball, magnitudasi (Rixter boʻyicha) M—6,4 ga yetdi. I.-B.z. Isfara, Daxana, Lakkon, Oftobroʻy, Qizil-Pilolda 7—8, Soʻx, Shoʻrsuvda 6 — 7, Qoʻqon, Xoʻjandda 5—b, Toshkent, Namangan, Andijon, Jizzaxda 4, Samarkand, Dushanbada 3 ball kuch bilan silkindi. Epitsentral zonadagi barcha imorat va inshootlar katta zarar koʻrdi. 180 km2 maydonda yer yoriqlari paydo boʻldi. Goʻzan, Burjum togʻ etaklarida qulagan togʻ jinslari uyumlari vujudga keldi. Oftobroʻy qishlogʻida surilma va oʻpirilishlar boʻlib ariq va zovurlar tartibsiz buzildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Munavvar Lakhnavi** (urdu: mnwđr lḵھny̰) — shoir va tarjimon sifatida ham shuhrat qozongan urdu shoiri hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

Munavvar Lakhnavi (1897-1970-yillarda) 1897-yilda Lucknowda urdu, sanskrit va fors adabiyotchilari oilasida tugʻilgan Bishshvar Prasad uning taxallusi edi. Uning otasi Dwarkaprasad Ufuq (1864-1913) nasriy va sheʼriyatning zo‘r yozuvchisi bo‘lgan. U Lucknowda taʼlim olgan va 1913-yilda Lucknowdagi temir yoʻl hisoblari boʻlimiga qoʻshilgan. 1927-yilda u Lahorega, soʻngra Dehliga koʻchirildi va u yerda 1957-yilda nafaqaga chiqdi. Nafaqaga chiqqandan soʻng u Dehlida qolishga qaror qildi, u yerda uy sotib oldi va nashriyot — „Adarsh Kitob Gʻar"ga asos soladi. U 1970-yilda Dehlida 73 yoshida vafot etdi.

Adabiy hayoti
-------------

Munavvar Lakhnavi urdu shoiri va eski maktabga mansub tarjimon edi. Gʻazal va nazmlar yozib ijod qilgan. U tarjimon sifatida 1936-yilda Bhagvad Gitaning *Nasim e Irfaan nomli* urdu oyatidagi tarjimasini nashr etishi bilan shuhrat qozondi. 1952-yilda Kalidasaning Kumarasambhava tarjimasi va 1956-yilda *Durga Saptshati* ie tarjimasi sanaladi. Devi Mahatmya, ikkalasi ham urdu oyatida nashr etilgan. Shuningdek, u Qur’onning muhim oyatlarini, Hafez Sherazining tanlangan fors sheʼrlarini va Rabindra Nath Tagorning Gitanjalini tarjima qilgan. Uning urdu oyatidagi Gautam Budda taʼlimotining „*Dhampad ya sachi raah*" deb nomlangan tarjimasi 1954-yilda Aligarhda Anjuman e Tarraqi (Hind) tomonidan nashr etilgan eng yaxshi asar hisoblanadi. Ilgari uning 1929-yilda nashr etilgan „Nazre adabiyot" va 1939-yilda nashr etilgan „Kainat e dil" nomli ikki ruboiy va nazm to‘plami uni shu qadar eʼtiborli shoir sifatida ko‘rsatgan ediki, uning sheʼrlari tanlab olingan „*O‘smir shoir*" kitobiga ko‘zga tashlanadi. Likhaani Book Depot, Amritsar tomonidan nashr etilgan va 1952-yil aprel oyida Dehlidagi Urdu oylik „Seemab" sonida nashr ettirilgan.

Uning hayoti va adabiy asarlari bahosi Shabob Lalitning „*Munavvar Lakhnavi — ek mutalaaah*" nomli kitobi 1996-yilda Yangi Dehli Modern nashriyot uyida nashr etilgan. Raj Narain *Raazning Munavvar Lakhnaviy — Shaxsiyat aur Shairi* nomli yana bir bahosi Nusrat Publishers, Laknau tomonidan nashr etilgan.

Bibliografiyasi
---------------

Urdu sheʼriyati:

* *Nazre adab*;
* *Kainat e dil*;
* *Navo e kufr*;
* *Ada e kufr*.

Manbalar
--------

1. ↑  Encyclopaedic Dictionary of Urdu Literature (2 Vols.set) — Page 485
2. ↑  Zia Fatehabadi’s 4 October 1956 article Munavvar Lakhnavi kii shairii published in Urdu Monthly „Shola o Shabnam", Delhi, then published by Bimal Jain and edited by renowned Urdu poets Gauhar Dehlvi and Vishwanath Dard.
3. ↑  „Munavvar Lakhnavī, ek mut̤ālaʻah = (1996 edition) | Open Library".
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 8072274
* LCCN: n89265795
* VIAF: 256626050
* en:WorldCat Identities: lccn-n89265795

 |
**Mumli palmalar** - mum beradigan palmalar turkumiga mansub oʻsimliklar. Eng mashhurlari — braziliya va and mumli palmalardir. Braziliya Mumli palmalar yoki karnaubaning boʻyi 10– 12 m, bargi yelpigʻichsimon (diametri 2 m gacha). Braziliya, Boliviya va Paragvay savannalarida uchraydi. Mum kotlami (0,5 sm cha) yosh barglarni nam yoʻqotishdan saqlaydi. Bargidan boʻyra va boshqa buyumlar toʻqiladi. Mumi turmushda va texnikada ishlatiladi. And Mumli palmalarning tanasi mum bilan krplanganidan oppoq, boʻyi 30 m, bargi patsimon, uz. 6–7 m. Kolumbiya And togʻlarining yon bagʻirlaridagi oʻrmonlarda (dengiz sathidan 2500 m balandlikda) usadi. Bitta palmadan yiliga 10 kg mum olish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xersones** — uch ustunli oʻquv fregati (toʻliq toʻgʻridan-toʻgʻri yelkanli qurolga ega kema), Davlat dengiz universiteti Sevastopol filialining oʻquv bazasi.

1989-yilda Polshada Lenin nomidagi Gdansk kemasozlik zavodida qurilgan. Dastlab „Aleksandr Grin" deb nomlangan, ammo qurilish tugagandan soʻng u Rossiya suvga choʻmganligining 1000 yilligi sharafiga „Xersones" deb oʻzgartirilgan.

Dizayn
------

Ushbu uch ustunli kema 3 ustunli kemaning toʻliq jihozlariga ega. 26 ta yelkan faqat qoʻlda boshqariladi va kemaning asosiy harakatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. Boʻronli sharoitlarda suzib yurish uchun, shuningdek, portga kirish va chiqishda ikkita pervanelli dvigatel.

Tarix
-----

 „Xersones" fregati „Sochi Yacht Show" yaxtalar va qayiqlar koʻrgazmasida
„Xersones" zamonaviy oʻquv yelkanli kemasi SSSR Baliqchilik vazirligining buyrugʻi bilan SSSR dengiz reestrining qoidalariga muvofiq va nazorati ostida Gdanskda qurilgan. 1989-yilda kema Sevastopol PUWPga topshirilgan. Birinchi kapitan Elfimov Oleg Yevgenievich edi, u davlat komissiyasi tarkibida Gdanskda kemani qabul qildi. U tasodifan kemani „Xersones" deb atagan. Xersonlarda kapitan boʻlishdan oldin Elfimov uzoq vaqt Sedov barjasida zaxira kapitan boʻlgan.

Polshada bir xil turdagi oltita kema qurilgan: Gdiniya uchun „Dar Mlodzeja", Odessa uchun "Doʻstlik", Leningrad uchun „Dunyo", Vladivostok uchun "Pallada".

1991-yildan 2006-yilgacha fregat Kerch davlat dengiz texnologik universitetining oʻquv bazasi boʻlgan. Shu bilan birga, ijara asosida uni Inmaris sayyohlik kompaniyasi boshqargan (nemischa:) kruiz kemasi sifatida. 2006-yilda ijarachi va kema egasi oʻrtasidagi moliyaviy kelishmovchilik tufayli (Ukraina nemis kompaniyasiga taʼmirlash uchun pul toʻlamagan va kema hibsga olinishi tahdidi ostida edi), operatsiya toʻxtatildi, kema Kerch portga qoʻyildi.

Kemaning asosiy texnik xususiyatlari
------------------------------------

* Maksimal uzunlik (kamon bilan) — 108,6 m
* Maksimal kengligi — 14,0 m
* Maksimal qoralama — 7,3 m
* Oʻzgaruvchan ogʻirliklar (dwt) — 840 t
* Asosiy ustun balandligi — 51 m
* Dengiz elektr stantsiyasi: umumiy quvvati 1140 ot kuchiga ega ikkita asosiy Zultzer-Zigelski dizel dvigatellari
* Qurilish joyi: Gdansk kemasozlik zavodi (loyiha kodi — B810/03)
* Bosh dizayner: Zigmund Xoren.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  „Судьба парусного фрегата «Херсонес»".  Корабельный портал (11 мая 2009). 3-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2010-yil.
11. ↑  Parusnik „Xersones" primet uchastie v pervoy posle kapitalnogo remonta regate
**Marcelo Grohe** (portugalcha: *Marcelo Grohe*; 1987-yil 13-yanvar, Riu Grandi du Sul Braziliyada tavallud topgan) — asli nemis boʻlgan braziliyalik futbolchi, Saudiya Arabistonining „Al-Ittihod" klubi darvozaboni.

Klub martaba
------------

Marcelo Grohe „Gremio" klubi oʻquvchisi. 2005-yilda Marcelo uchinchi darvozabon sifatida tarkibga kiritildi. 2006-yil 18-yanvarda San-Luisga qarshi oʻyinda u professional debyutini oʻtkazdi. 2007-yilda Marcelo jamoasi bilan Libertadores kubogi finaliga qadar yetib bordi. Gremio jamoasi bilan Grohe 2009-yilda Libertadores Kubogining yarim finalchisiga aylandi. 2012-yilda Marcelo „Gremio"ning asosiy darvozaboni boʻldi. Klub tarkibida u ikki marta Braziliya A Seriyasining kumush medali sohibiga aylandi, shuningdek, uch marta Gausha Ligasida gʻolib chiqdi. 2017-yilga kelib u Libertadores kubogining barcha oʻyinlarida ishtirok etib, tarixda uchinchi marta Gremio ustidan gʻalaba qozondi.

Shuni etib oʻtish kerakki, 2014-yilda Marcelo Grohe gol oʻtkazib yubormagan vaqt boʻyicha Gremio rekordini oʻrnatdi. Grohe seriyasi 804 daqiqa davom etdi — bu Braziliya chempionati A seriyasi tarixidagi beshinchi natija.

Xalqaro martaba
---------------

2015-yilda Grohe Braziliya terma jamoasining Chilida boʻlib oʻtadigan Amerika Kubogiga qoʻshilgan. Turnirda u uchinchi darvozabon boʻlgan va hech qachon maydonga tushmagan. 2015-yilda u oʻz mamlakatining asosiy jamoasi tarkibida ikkita oʻrtoqlik oʻyini oʻtkazgan.

Yutuqlar
--------

Braziliya bayrogʻi **"Gremio"**

* 2016-yilgi Braziliya kubogi sohibi
* Libertadores kubogi gʻolibi — 2017
* Amerika Superklasiko chempioni 2014
* Riu Grandi du Sul shtati chempioni — 2006, 2007, 2010

**Individual**

Braziliya chempionati ramziy terma jamoasi aʼzosiga kumush toʻp (2): 2014, 2015 (chempionatning eng yaxshi darvozaboni).

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  „Marcelo Grohe".  TXT Assessoria. 14-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „18/01/2006 Grêmio 2 x 1 São Luiz - Gauchão".  Jogos do Grêmio. 25-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-may 2015-yil.
5. ↑
6. ↑  „Marcelo Grohe termina série com 804 minutos sem ser vazado" (pt).  Estado de S. Paulo (4-oktabr 2014-yil). 18-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-oktabr 2017-yil.
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
**Muxolifat**(arabcha — teskarilashish, kelishmovchilik) — rasmiy hukumat, uning siyosati bilan kelishmay boshqacha siyosiy yoʻl tutib, faoliyat yuritish. Muxolifatning mavjudligi fuqarolik jamiyatining siyosiy madaniyatini belgilab beruvchi muhim xususiyat hisoblanadi. Muxolifat boʻlishning asosiy talablari quyidagilardir: hokimiyatni boshqarish, tashkil etish boʻyicha oʻz dasturiga, oʻz "komanda"siga, oʻz faoliyatining gʻoyaviy, mafkuraviy asosiga ega boʻlish; amaldagi huquqiy normalar asosida faoliyat olib borish; oʻz dasturini mafkuraviy yoʻllar bilan keng jamoatchilikka yetkazish; oʻz elektorati (saylovchilar doirasi)ga ega boʻlish, ular manfaatini koʻzlab qonun doirasida kurashish; hal qilinishi kerak boʻlgan vazifalarni yechish uchun alternativ (muqobil) yoʻllarni taklif etib, uning toʻgʻriligini amalda isbotlashga harakat qilish.

Hozirgi davrda Muxolifatning rivojlangan shaklini Buyuk Britaniya va AQShda koʻrish mumkin. Muxolifat bu mamlakatlarda har tomonlama qoʻllab-quvvatlanadi, uning rahbarlari rasmiy lavozimlarga ham tayinlanadi.

Oʻzbekistonda Muxolifatning vujudga kelishi, faoliyat yuritishi uchun huquqiy asoslar yaratildi, bu asoslar tobora rivojlantirib borilmoqda. Oʻzbekiston Respulkasi Konstitutsiyasida "Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari kasaba uyushmalariga, siyosiy partiyalarga va boshqa jamoat birlashmalariga uyushish, ommaviy harakatlarda ishtirok etish huquqiga egadirlar. Siyosiy partiyalarda, jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek, hokimiyatning vakillik organlarida ozchilikni tashkil etuvchi muxolafatchi shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qadr-qimmatini hech kim kamsitishi mumkin emas" (34-modda), deb yozib qoʻyilgan. Chunki Muxolifatning boʻlishi, uning amaldagi qonun va tartibotlar doirasida faoliyat yuritishi jamiyat rivojiga katta hissa qoʻshadi. Muxolifat oʻzining gʻoyalari, takliflari, dasturlari bilan rasmiy hukumat koʻrmagan tomonlarga ishora qilib turadi. Buning natijasida rasmiy hukumat yaxshiroq ishlashga, doimo izlanib, oldinga intilishga harakat qiladi.

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muvozanatlagich**, balansir — 1) mashinalarda harakatni uzatuvchi va oʻq oldida tebranma harakat qiluvchi ikki yelkali (baʼzan bir yelkali) richag. Lokomotiv (parovoz, teplovoz) lar va vagonlarda ressoralarga uzatiladigan kuchlarni muvozanatlash uchun xizmat qiladi. M. kemalardagi nasoslar, metall kesish stanoklarida, burgʻilash qurilmalari va boshqalarda qoʻllanadi (qarang Muvozanatlash)h 2) soat mexanizmida mayatnikning oʻrnini bosuvchi asosiy rostlagich (qarang Balansir, Soat).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Notoʻgʻriligi ham notoʻgʻri** — bu xatolardan biri boshqasidan koʻra aniqroq notoʻgʻri boʻlsa, ikkita xatoni tenglashtiradigan bayonot. Buni Maykl Shermer **Asimov aksiomasi** sifatida tasvirlagan. Xato Isaak Asimovning „ *Notoʻgʻrining nisbiyligi"* insholar kitobida keltirib oʻtilgan hamda 1989-yilgi "*Skeptical Inquirer* "jurnalining 1989-yil kuzida chop etilgan shu nomdagi maqolada muhokama qilingan:

> Odamlar Yerni tekis deb o'ylashganda, ular xato qilishgan. Odamlar Yerni sharsimon deb o'ylashganda, ular noto'g'ri edi. Ammo agar siz Yerni sharsimon deb o'ylash Yerni tekis deb o'ylash kabi noto'g'ri deb hisoblasangiz, sizning fikringiz ikkalasini birlashtirgandan ko'ra noto'g'ri.
> 
> 

Bu nazariyani Asimov ilm-fanning ham progressiv, ham yigʻindisi ekanligini tushuntirdi. Ilmiy nazariyalar keyinchalik notoʻgʻri ekanligi isbotlangan boʻlsa ham, ularning notoʻgʻrilik darajasi vaqt oʻtishi bilan susayadi, chunki ular oʻtmishdagi xatolarga javoban oʻzgartiriladi. Misol uchun, sunʼiy yoʻldosh oʻlchovlari natijasida toʻplangan maʼlumotlar, yuqori aniqlik darajasida, Yer shakli mukammal sfera yoki hatto tekis sferoid yoki geoiddan qanday farq qilishini koʻrsatadi.

Shermerning taʼkidlashicha, notoʻgʻri boʻlish notoʻgʻri boʻlishdan ham yomonroqdir (yaʼni *notoʻgʻri* boʻlish).

*"Notoʻgʻrining nisbiyligi"* ni koʻrib chiqqan Jon Jenkinsning soʻzlariga koʻra, Asimov kitobining sarlavhali inshosi "Menimcha, bu Asimovning fan haqidagi fikrlarini tushunish uchun ham, muqarrar anti-fan hujumiga qarshi qurollanish uchun ham muhim ahamiyatga ega. Koʻpincha eshitadi — [bu] nazariyalar har doim dastlabki va fan haqiqatan ham hech narsani „bilmaydi".

Yana qarang
-----------

* Soxta ekvivalentlik
* Noto'g'ri balans
* Bolalarga yolgʻon gapirish
* Hatto noto'g'ri emas
* Oʻyinchoq modeli
* Haqiqiy oʻxshashlik

Manbalar
--------

1. ↑  Asimov, Isaac. *The Relativity of Wrong*. ISBN 1-55817-169-X (paperback, 1989); ISBN 1-57566-008-3 (paperback reissue, 1996).
2. ↑  Asimov Isaac (Fall 1989). "Wronger Than Wrong". *The Skeptical Inquirer*. .
3. 1 2 3  Shermer M (November 2006). "Wronger Than Wrong". *Scientific American* **295** (5): 40. doi:10.1038/scientificamerican1106-40. . Shermer M (November 2006). „Wronger Than Wrong". *Scientific American*. **295** (5): 40. doi:10.1038/scientificamerican1106-40.
4. ↑  „Welcome to Jenkins' Spoiler-Laden Guide to Isaac Asimov's The Relativity of Wrong" (26-fevral 2006-yil).