**Michigan universiteti** (**UM**, **UMich** yoki **Michigan**) Michigan shtatining Enn Arbor shahrida joylashgan davlat tadqiqot universitetidir. 1817-yilda eski Michigan hududining tashabbusi bilan Katolepistemiad yoxud *Michiganiya Universiteti* sifatida tashkil etilgan boʻlib, hudud shtatga aylantirishidan 20 yil avval ham universitet Michigandagi eng qadimgi universitet hisoblangan. 1837-yilda muassasa AQShning tarixiy tumani (hozirda Markaziy Kampus deb nomlanuvchi) Enn Arborga 40 acre (16 ha) 16.000 m) maydonga koʻchirildi. Universitet shtatning ikkinchi konstitutsiyasi rasman qabul qilgan 1850-yildan beri shtatdan mustaqil ravishda saylangan regentlar kengashi tomonidan boshqariladi.

Universitet oʻn toʻqqizta kollejdan tashkil topgan boʻlib, bakalavriat, magistratura va doktoranturadan keyingi darajalar uchun 250 ga yaqin fanlar boʻyicha taʼlim dasturlarini taklif etadi. Michigan shtatida quyidagi toʻqqizta professional maktablar mavjud: Taubman arxitektura va shaharsozlik kolleji, Farmatsevtika kolleji, Ijtimoiy ish maktabi, Ross biznes maktabi, Tibbiyot maktabi, Huquq maktabi, Ford davlat siyosati maktabi,Sogʻliqni saqlash maktabi va Stomatologiya maktabi. U Flint va Dirbornda joylashgan ikkita mintaqaviy universitetlar bilan hamkorlik qiladi. Michigan shtatida doimiy ravishda mavjud boʻlgan mamlakatning eng qadimgi yuridik tashkiloti, eng qadimgi xalqaro professional stomatologiya birodarligi, eng qadimgi doimiy ishlaydigan universitet shifoxonasi va ijtimoiy fanlar boʻyicha fanlararo tadqiqotlar uchun eng uzoq muddatli laboratoriya joylashgan.

Michigan 1871-yildan beri qoʻshma taʼlim muassasasi hisoblanadi. Universitetda tahsil olayotganlar soni 32 000 ta bakalavriat va 16 000 aspirantura talabalarini tashkil etadi. Universitetga bakalavriatga qabul qilish „koʻp tanlanadigan" deb tasniflanadi. Talabalarning deyarli yarmi shtatdan kelganlar hisoblanadi. 130 ga yaqin mamlakatdan kelgan xalqaro talabalar esa butun talabalar jamoasining 15 foizini tashkil qiladi.

Michigan Universiteti Amerikaning eng qadimgi tadqiqot universitetlaridan biri va Amerika Universitetlari Assotsiatsiyasining aʼzosidir. Yirik tadqiqot markazi sifatida u tadqiqot xarajatlari boʻyicha Amerika universitetlari orasida 2-oʻrinni egallaydi va mamlakat nashrlari va iqtiboslarining katta qismini ishlab chiqaradi. Bu universitet kollej va universitetlar reytingi boʻyicha doimiy ravishda Qoʻshma Shtatlardagi eng yaxshi universitetlar qatoriga kiradi. Xalqaro universitetlar bilan qiyoslaganda, universitet reytingda yuqori oʻrinlarni egallaydi. 2019-yil oktabr oyi holatiga koʻra, 26 Nobel mukofoti laureati, oltita Turing mukofoti laureati, ikkita Abel mukofoti laureati va ikkita Fields medali sovrindori universitet bilan bogʻliq. U, shuningdek, Fulbrayt stipendiyalari va MakArtur stipendiyalarining yetakchi ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.

Universitetning taniqli bitiruvchilari orasida sakkizta mahalliy va xorijiy davlat rahbarlari yoki hukumat rahbarlari bor; 47 ta AQSh senatori; AQSh Vakillar Palatasining 218 ta aʼzosi; 42 ta AQSh Vazirlar Mahkamasi kotibi; 41 ta AQSh gubernatori; va 26 ta amaldagi milliarderlar. 2022-yil holatiga koʻra, Wolverine sportchilari Olimpiya oʻyinlarida 188 medalni qoʻlga kiritdilar. Michigan 2006-yildan 2021-yilgacha bitiruvchilar yoki hozirgi talabalar sifatida 921 ta venchur kapital tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan kompaniya taʼsischilari yetishtirdi va taʼsischilar jami 26,7 milliard dollar yigʻishdi. Michigan Universiteti butun dunyo boʻyicha universitetlar orasida 7-oʻrinni egalladi.

Tarixi
------

Michigan universiteti 1817-yil 26-avgustda Katolepistemiad yoki ***Michiganiya Katolikpistemiad sifatida Michigan*** hududi tashabbusi bilan tashkil etilgan. Universitetning 1817-yilgi Qonunda korporativ mavjudligi qayd etildi va uning organ qonunchiligidagi keyingi barcha oʻzgarishlar davomida uzluksiz davom etdi.Yetti boʻgʻinli *Katolepistemiad* lotin va qadimgi yunon tillaridan iborat boʻlib, taxminan „Umumjahon bilimlar maktabi" deb tarjima qilinadi.

1817-yilda tashkil etilgan *Katolepistemiad* zamonaviy maʼnoda universitet emas, balki maktablar, kutubxonalar va boshqa madaniyat muassasalarining markazlashtirilgan tizimdir. U oʻz modelini bundan oʻn yil avval Fransiya Imperator Napoleon I tomonidan asos solingan Universitetidan olgan. Katolepistemiad prezidenti va *Didaktori* markaziy institutni boshqarishdan tashqari, Michigan hududi boʻylab xususiy kollejlar, akademiyalar, kutubxonalar va boshqalarni tashkil etish huquqiga ega edi.. 1837-yilda Michigan shtati Ittifoqqa kirganidan keyingina korporatsiyani oliy taʼlimga yoʻnaltirish boʻyicha yangi reja qabul qildi.

Painting of a rolling green landscape with trees with a row of white buildings in the background *Michigan universiteti* (1855) Jasper Frensis Kropsi
1837-yilda Michigan shtati Ittifoqqa kirganidan soʻng, yangi shtatning dastlabki konstitutsiyasi universitetga „shtat hukumatining muvofiqlashtiruvchi tarmogʻi" sifatida gʻayrioddiy avtonomiya darajasini berdi. U oʻzining boshqaruv kengashiga berilgan barcha universitet masalalari boʻyicha toʻliq vakolatlarni topshirdi. 3-5-iyun kunlari Regentlar kengashi Ann Arborda oʻzining birinchi yigʻilishini oʻtkazdi va shaharning universitetni u yerda joylashtirish taklifini rasman qabul qildi. Ann Arbor shahri bor-yoʻgʻi 13 yildan buyon mavjud boʻlib, 2000 ga yaqin aholi istiqomat qilardi.

Tashkil etilgan davrdan beri xususiy sektor talabalardan yigʻiladigan oʻquv toʻlovlarini toʻldirish uchun universitetni moliyalashtirishning asosiy taʼminlovchisi boʻlib qoldi. Universitetning dastlabki xayrixohlari orasida tadbirkor Dekster M. Ferri (Ferri maydoni donori), Artur Xill (regent, Hill auditoriyasining donori), Nikollar oilasi (regentlar, Nikols Arboretumning donorlari), Uilyam E. Upjon (donor) bor edi. Peony Garden), Uilyam P. Trowbridge, Helen H. Newberry Residence qurilishini moliyalashtirgan Jon S. Newberry va Detroyt observatoriyasini moliyalashtirish uchun taniqli Detroit ishbilarmonlari guruhini boshqargan siyosatchi Genri N. Uoker. Shotlandiya-amerikalik sanoatchi Endryu Karnegining yaqin doʻsti Klara Xarrison Stranaxan 1895-yilda otasi Set Xarrisonning yodgorligi sifatida universitetga 25 000 dollar xayriya qilgan. Ochilish marosimidan soʻng, binoning umumiy qiymati 61 876,49 dollarni tashkil etdi, bunga xususiy donorlar 49 524,34 dollar hissa qoʻshgan.

 Aleksandr J. Devisning Michigan universitetining asl dizaynlari Gothic Revival uslubiga ega edi. Devisning oʻzi odatda "kollegial gothic "atamasini yaratgan.
1838-yilda regentlar Aleksandr Jekson Devis bilan shartnoma tuzdilar, u boshliq Jon Devis Pirsning soʻzlariga koʻra, Gothic Revival uslubida chinakam „ajoyib dizaynlarni" taqdim etgan; biroq, afsuski, oʻsha kuni ularni yakunlash, Pirs aytganidek, yarim million dollarlik xarajatlarni oʻz ichiga olardi. Dizaynlarni maʼqullagan boʻlsa-da, yangi tashkil etilgan universitetning mustahkam byudjeti regentlarni oxir-oqibat ulardan voz kechishga majbur qildi va buning oʻrniga ancha arzonroq rejani qabul qildi. Universitet uchun quriladigan birinchi inshootning qurilish boshligʻi Devisning hamkori Isaak Tompson edi. Asa Grey 1837-yil 17-iyulda Michiganga tayinlangan birinchi professor boʻldi.. Ann Arbor ikikita professordan dars olgan olti nafar birinchi va ikkinchi kurs talabalari bilan birinchi darslarini 1841-yilda oʻtkazdi. 1845-yilda birinchi bosqichida uning 11 talabasi universitetni tamomlagan.

 Endryu Dikson Uayt, Kornel universitetining asoschisi va birinchi prezidenti, Michiganning eng qadimgi xayrixohlaridan biri, 1858-yilda Michigan fakultetiga qoʻshiladi.
Michigan 1850-yilda tibbiyot maktabini, 1854-yilda muhandislik kurslarini va 1859-yilda huquqshunoslik fakultetini tashkil etgan holda Gʻarbdagi birinchi universitet boʻldi. Universitet zoologiya va botanika, zamonaviy tillar, zamonaviy tarix, amerika adabiyoti, farmatsiya, stomatologiya, nutq, jurnalistika, oʻqituvchilar taʼlimi, oʻrmonchilik, bakteriologiya, dengiz arxitekturasi, aviatsiya muhandisligi, kompyuter injiniringi, yadroviy muhandislik. kabi turli sohalarda taʼlimni birinchilardan boʻlib joriy etdi. 1856-yilda Michigan mamlakatdagi birinchi kimyoviy laboratoriyani qurdi. Bu Shimoliy Amerika qitʼasidagi birinchi laboratoriya boʻlib, u faqat kimyo fanidan dars berish uchun moʻljallangan va jihozlangan. 1869-yilda Michigan mamlakatda birinchi universitet kasalxonasini ochdi. 1871-yildan 1909-yilgacha universitet prezidenti boʻlib ishlagan Jeyms Burrill Angell oʻquv rejasini stomatologiya, arxitektura, muhandislik, hukumat va tibbiyot boʻyicha professional tadqiqotlarni oʻz ichiga olgan holda kengaytirdi.

Michigan universiteti 1855-yilda, Kembrijdagi Lorens ilmiy maktabi 1851-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarida birinchi marta ilmiy darajani berganidan toʻrt yildan soʻng, fan bakalavriat darajasini berdi, bu esa Michiganni mamlakatdagi ikkinchi darajani beruvchi institutga aylantirdi. Falsafa bakalavr darajasi universitet tarixida birinchi marta 1870-yilda olti nafar talabaga berildi. Falsafa magistri va falsafa doktori darajalari birinchi marta 1875-yilda taklif qilingan.

Michigan baʼzan „Gʻarbiy Garvard" deb ataladi (garchi Michigan Garvarddan toʻliq gʻarbda va 42,278 daraja shimolda, yaʼni 600 milyadan ortiq masofada joylashgan boʻlsa ham). Analogiyaning kelib chiqishi haqida bir nechta versiyalar mavjud. Shunga qaramay, oʻxshashlik dastlab Oʻrta Gʻarbda Sharq xalqi deb atalgan bostonliklar oʻrtasida tarqalgan deb ishoniladi. Garvard bitiruvchisi Jon Kennedi 1960-yilgi prezidentlik kampaniyasida oʻzini „Sharqning Michigan, Garvard universiteti bitiruvchisi" deb ataganidan keyin bu gʻoya odatda teskari tarzda parodiya qilindi. 1900-yildan 1920-yilgacha oliy taʼlimning rivojlanishi universitet tomonidan koʻplab yangi inshootlarning qurilishiga olib keldi. Marta Kuk binosi 1915-yilda Uilyam Uilson Kukning onasi Marta Uolford Kuk sharafiga sovgʻa sifatida barcha ayollar uchun turar joy sifatida qurilgan. Huquq toʻrtburchagini oʻz ichiga olgan beshta bino 1923—1933-yillar oʻn yilligida universitet tomonidan sotib olingan ikkita shahar blokida qurilgan: Advokatlar klubi, Yotoqxona qanoti, Jon P. Kuk yotoqxonasi, Uilyam V Kuk yuridik tadqiqot kutubxonasi va Hutchins Xoll. Tudor gotika uslubidagi binolar ikki ingliz qadimiy universitetlari Oksford va Kembrijning toʻrtburchaklarini eslatadi. 

 Fiziklar Jorj Ulenbek, Xendrik Kramers va Samuel Gudsmit Michigan shtatida, 1928-yil.
Michigan universiteti koʻplab muhim akademik ahamiyatga ega boʻlgan harakatlarning tugʻilgan joyidir. Michigan tafakkur maktablarini yaratdi va turli sohalarda Michigan modellarini ishlab chiqdi deyilsa mubolagʻa boʻlmaydi. Bir qancha taniqli faylasuflar ham Jon Dyui, Charlz Xorton Kuli, Jorj Gerbert Mead va Robert Ezra Park ilk bor uchrashishgan. U yerda ular bir-biriga katta taʼsir koʻrsatadilar. Sotsiologiya sohasida Angus Kempbell 1960-yilda Filipp Konvers, Uorren Miller va Donald Stokes bilan birgalikda Amerika siyosiy xatti-harakatlaridagi Michigan tafakkur maktabi uchun asos boʻlgan *"Amerika saylovchisi* "nomli muhim kitob uchun hammualliflik qildi. Kitobning asosiy maqsadlarian biri partiyaviy shaxsning ijtimoiy-psixologik kontseptsiyasini kiritish va uning siyosiy xatti-harakatlarga taʼsirini oʻrganish edi. Bu nazariya ovoz berishning Michigan modeli sifatida tanildi. Michigan biznes maktabi biznes boshqaruvi sohasi uchun 1984-yilda HRMning Michigan modelini ishlab chiqdi; bu inson resurslarini boshqarishga qarama-qarshi boʻlgan ikkita yondashuvdan biridir.

 Jon Dyui, Chikago universiteti laboratoriya maktabi asoschisi
Michigan universiteti Yevropa mohiyati boʻyicha zamonaviy universitet qurish uchun Yangi Dunyodagi birinchi urinish edi. Institut bu mamlakatda bir vaqtning oʻzida "Prussiya gʻoyalari "deb atalgan narsaning eng aniq va kuchli taqdimoti boʻldi. Bu oliy taʼlimga nisbatan tubdan boshqacha yondashuv edi; mustamlaka kollejlaridan tashkil topgan cherkov tizimidan farqli oʻlaroq, toʻliq fuqarolik taʼlim tizimiga aylandi. Kornell bitiruvchilari Devid Starr Jordan va Jon Kasper Branner kontseptsiyani 19-asr oxirida Stenford universitetiga topshirdilar.

Shuningdek, Michigan Universiteti bitiruvchilari Amerika universitetlari bilan koʻplab tarixiy aloqalarga ega.

* Kaliforniya universiteti: Michigan universiteti asosida oʻzining ilk loyihasini tuzgan.
* Chikago universiteti: Michiganlik bitiruvchi Robert Ezra Park Chikagodagi sotsiologiya maktabining rivojlanishida yetakchi rol oʻynadi. 1896-yilda Chikago universiteti laboratoriya maktabi Michigan fakulteti aʼzolari boʻlgan Jon Dyui va Kalvin Braynerd Kedi tomonidan tashkil etilgan.
* Kornell universiteti: Michigan bitiruvchilari Charlz Kendall Adams va Garri Berns Xatchins tomonidan tashkil etilgan yuridik fakulteti.
* Garvard universiteti: 1908-yildan 1919-yilgacha Michigan bitiruvchisi Edvin Frensis Gey Garvard biznes maktabining asoschisi boʻlgan maktabni tashkillashtirishda muhim rol oʻynagan.
* Jon Xopkins universiteti: Farmakologiya boʻlimi Michigan shtati bitiruvchisi Jon Jeykob Abel tomonidan tashkil etilgan.
* Massachusets texnologiya instituti: Michigan bitiruvchisi Jerom Wiesner tomonidan asos solingan dunyodagi yetakchi tadqiqot laboratoriyasi boʻlgan Media Lab edi.
* Shimoli-gʻarbiy universitet: Michigan bitiruvchisi Genri Ueyd Rojers Shimoliy Gʻarbiyni kichik kollejlar klasteridan yirik, milliy tan olingan universitetga aylantirishda muhim rol oʻynadi. Uning rafiqasi Emma Uinner Rojers Shimoli-gʻarbiy universitet hisob-kitob uyushmasiga asos solgan.
* Tufts universiteti: Fuqarolik hayoti kolleji Michigan bitiruvchisi Jon Anjelo DiBiaggio tomonidan asos solingan.
* Uellsli kolleji: Michiganlik bitiruvchi Elis Friman Palmer, 1881-yildan 1887-yilgacha Uellsli kollejining prezidenti boʻlib, "yangi shakllangan maktabni xristian uy-joyiga bagʻishlangan maktabdan mamlakatning ayollar uchun eng yaxshi kollejlaridan biriga aylantirdi.
* Yel universiteti: turar joy kolleji tizimi Michigan bitiruvchisi Jeyms Rouland Anjell tomonidan tashkil etilgan. Michigan bitiruvchisi Genri Ueyd Rojers Yel huquq maktabiga „ish tizimi" va kollej darajasi talabini kiritdi.

Kampus
------

Ann Arbor kampusi Shimoliy, Markaziy, Tibbiyot va Janubiy kampuslari kabi toʻrtta asosiy hududga boʻlingan. Jismoniy infratuzilma 500 dan ortiq yirik inshootlarni oʻz ichiga oladi, umumiy maydoni 37.48 million kvadrat fut (860 acre; 3.482 km2) dan ortiq. Markaziy va Janubiy kampus hududlari bir-biriga tutashgan, Shimoliy kampus hududi esa ulardan, birinchi navbatda, Guron daryosi bilan ajratilgan. Plimut yoʻlida Sharqiy tibbiyot shaharchasi ishlab chiqilgan boʻlib, unda ambulator yordam, diagnostika va ambulator jarrohlik uchun bir nechta universitet binolari mavjud.

  

Toʻrtta kampus hududlarida avtobuslar xizmat koʻrsatadi, ularning aksariyati Shimoliy va Markaziy kampuslarni bogʻlaydi. Shimoliy va Markaziy kampuslar oʻrtasida joylashgan Universitet kasalxonasini shimoli-sharqidagi Ann Arbordagi boshqa tibbiy muassasalar bilan bogʻlaydigan transport xizmati ham mavjud.

Davlat byudjeti 2021-yilda Michigan universitetining barcha 3 kampusida moliyalashtirishni 5 foizga oshirdi.

Shuningdek, universitetda iqlim, energiya, oziq-ovqat tizimlari, suv va qurilish orqali barqarorlikni taʼminlash boʻyicha saʼy-harakatlarini koʻpaytirildi.

### Markaziy kampus

Markaziy kampus 1837-yilda Enn Arborga koʻchib oʻtishidan oldin, u UMning asl joyi edi. U dastlab maktab va yotoqxona binosi (hozirgi Meyson Xoll joylashgan) va 40 acre (16 ha) professorlar uchun turar joylarga ega edi. Janubiy Universitet xiyobonida joylashgan Prezident uyi kampusdagi eng qadimgi bino, shuningdek, 40-acre (16 ha) .) dan saqlanib qolgan yagona binodir. Markaziy kampusda joylashgan turar joy zallari ikki guruhga boʻlingan: Hill Neighbourhood va Central Campus.

Markaziy kampus Adabiyot, fan va sanʼat kollejining joylashgan joyi boʻlib, tibbiyot shaharchasi yaqinida joylashgan. Magistratura va kasb-hunar maktablarining aksariyati, jumladan Ross biznes maktabi, Jerald R. Ford davlat siyosati maktabi, huquq maktabi va stomatologiya maktabi markaziy kampusda joylashgan. Ikkita mashhur kutubxona, Harlan Xetcher bitiruvchilar kutubxonasi va Shapiro bakalavriat kutubxonasi (ular osmon yoʻli bilan bogʻlangan) ham markaziy kampusda joylashgan. Shuningdek, arxeologiya, antropologiya, paleontologiya, zoologiya, stomatologiya va sanʼatga oid kolleksiyalarni saqlaydigan muzeylar ham joylashgan. Markaziy kampusdagi oʻnta bino Detroytlik meʼmor Albert Kan tomonidan 1904—1936-yillarda loyihalashtirilgan.

### Shimoliy kampus

 Shimoliy kampusdagi Earl V. Mur binosi
Shimoliy kampus eng qoʻshni kampus boʻlib, shahardan mustaqil ravishda katta qishloq xoʻjaligi yerlarida qurilgan — taxminan 800 acre (3.2 km2) universitet 1952-yilda sotib olgan. U Markaziy kampusga qaraganda yangiroq va shuning uchun koʻproq zamonaviy arxitekturaga ega, ammo Markaziy Kampus binolarining aksariyati klassik yoki Gotika uslubida qurilgan. Michigan shtatining Birmingem shahrida joylashgan arxitektor Eero Saarinen Shimoliy Kampusning dastlabki bosh rejalaridan birini yaratdi va 1950-yillarda uning bir qancha binolarini, jumladan, Earl V. Mur musiqa binosi maktabini loyihalashtirdi. Shimoliy kampus minorasi Luri minorasi deb ham ataladi. Michigan universitetining eng katta qarorgohi Bursli Xoll Shimoliy Kampusda joylashgan.

### Janubiy kampus

 Michigan universiteti golf maydoni Shotlandiya golf maydoni meʼmori Alister MakKenzi tomonidan ishlab chiqilgan va 1931-yilda ochilgan.
Janubiy kampus — bu sport dasturlari, jumladan, Michigan stadioni, Krisler markazi va Yost Ice Arena kabi yirik sport inshootlari uchun joydir. Janubiy kampusda, shuningdek, Buhr kutubxonasi omborxonasi, Revelli Hall, Michigan marsh orkestrasi va talabalar teatri guruhlari uchun doʻkon va mashq joylarini taʼminlaydigan talabalar teatri sanʼati majmuasi joylashgan.

Tashkilot va boshqaruv
----------------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Kollej/maktab** | **Tashkil etilgan yili** |
| Adabiyot, fan va sanʼat | 1841-yil |
| Dori | 1850-yil |
| Muhandislik | 1854-yil |
| Qonun | 1859-yil |
| Stomatologiya | 1875-yil |
| Dorixona | 1876-yil |
| Musiqa, teatr va Raqs | 1880-yil |
| Hamshiralik | 1893-yil |
| Arxitektura vashaharsozlik | 1906-yil |
| Magistratura | 1912-yil |
| Hukumat | 1914-yil |
| Taʼlim | 1921-yil |
| Biznes | 1924-yil |
| Atrof-muhit va Barqarorlik | 1927-yil |
| Jamoat salomatligi | 1941-yil |
| Ijtimoiy ish | 1951-yil |
| Ma `lumot | 1969-yil |
| Sanʼat va dizayn | 1974-yil |
| Kinesiologiya | 1984-yil |

Michigan universiteti prezidenti universitetning bosh ijrochi direktori hisoblanadi. Ofis 1850-yilgi Michigan Konstitutsiyasi tomonidan yaratilgan boʻlib, unda prezident Michigan universiteti regentlari tomonidan tayinlanishi va ularning yigʻilishlarida raislik qilishi, ammo ovoz berishsiz amalga oshirilishi belgilab qoʻyilgan. Bugungi kunda prezident idorasi Ann Arbor kampusida joylashgan boʻlib, prezident Ann Arbordagi Markaziy kampusda joylashgan universitetning eng qadimgi binosi boʻlgan Prezident uyida yashash huquqi ega. Mark Shlissel universitetning 14-prezidenti boʻlgan va 2014-yil iyulidan 2022-yil yanvarigacha bu lavozimda ishlagan. Shlissel tergov kengashi tomonidan aniqlangan „universitet xodimi bilan nomaqbul munosabatda boʻlganligi" aybi bilan ishdan boʻshatildi.

 Samuel Trask Dana binosida (Gʻarbiy tibbiyot binosi) Atrof-muhit va barqarorlik maktabi joylashgan
Universitetda oʻn uchta bakalavriat maktabi va kollejlari mavjud. Roʻyxatdan oʻtish boʻyicha uchta eng yirik bakalavriat boʻlinmalari adabiyot, fan va sanʼat kolleji, muhandislik kolleji va Ross biznes maktabidir. Magistratura darajasida Rackham Graduate School universitetda magistratura taʼlimining markaziy maʼmuriy birligi boʻlib xizmat qiladi. 18 ta aspirantura va kollejlar mavjud boʻlib, ulardan eng yiriklari Adabiyot, fan va sanʼat kolleji, muhandislik kolleji, huquq maktabi va Ross biznes maktabidir. Professional darajalar arxitektura, sogʻliqni saqlash, stomatologiya, huquq, tibbiyot, shaharsozlik va farmatsiya maktablari tomonidan beriladi.

### Talabalar hukumati

Har bir kollej va maktabda Talabalar markazidan mustaqil ravishda talabalarni boshqarish organlari mavjud. LS&Adagi bakalavriat talabalari LS&A talabalar hukumati (LSA SG) tomonidan taqdim etiladi. Muhandislik talabalar hukumati (ESG) muhandislik kolleji uchun bakalavr talabalar hukumati ishlarini boshqaradi.

*Jami vaqf va yillik xayriya, yil boʻyicha*|  | Vaqf</Aktivlarx $1000 | Milliy Daraja | YillikXayriya x $1000 | Milliy Daraja |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | 11 901 760 | 9 | 490 035 | 15 |
| 2017 | 10 936 014 | 8 | 456,132 | 15 |
| 2016 | 9 743 461 | 9 | 433 776 | 14 |
| 2015 | 9 952 113 | 9 | 394 310 | 18 |

Akademiklar
-----------

 Michigan universiteti oliy taʼlim komissiyasi tomonidan akkreditatsiya qilingan yirik, toʻrt yillik turar joy tadqiqot universitetidir. Universitet „juda yuqori" tadqiqot faoliyatiga ega va keng qamrovli magistratura dasturi gumanitar fanlar, ijtimoiy fanlar va STEM sohalari boʻyicha doktorlik, shuningdek tibbiyot, huquq va stomatologiya boʻyicha professional darajalarni taklif etadi. UM Richard Mollning Public Ivies roʻyxatiga kiritilgan. 200 dan ortiq bakalavriat yoʻnalishlari va 100 doktorlik va 90 magistrlik dasturlari bilan UM 2011—2012-yillarda 6,490 ta bakalavriat, 4,951 ta magistratura va 709 ta birinchi professional darajalarni berdi.

### Tadqiqot

*Ilmiy tadqiqot natijalari, yillar boʻyicha*|  | Ulashish | Milliy daraja | Global reyting |
| --- | --- | --- | --- |
| 2020 | 398,64</img> | 4 | 11 |
| 2019 | 343,84Decrease</img> | 5 | 14 |
| 2018 | 344.48</img> | 6 | 14 |
| 2017-yil | 336.06</img> | 5 | 11 |

Michigan (1900-yilda) Amerika Universitetlari Assotsiatsiyasining asoschilaridan biri. 6,200 dan ortiq professor-oʻqituvchilari boʻlib, ulardan 73 nafari Milliy Akademiyaning aʼzolari va 471 nafari oʻz fanlari boʻyicha maxsus kafedraga ega universitet Qoʻshma Shtatlardagi har qanday universitetning eng katta yillik kollegial tadqiqot byudjetlaridan birini boshqaradi. Milliy fan jamgʻarmasi maʼlumotlariga koʻra, Michigan 2018-yilda tadqiqot va ishlanmalarga 1,6 milliard dollar sarflab, mamlakatda 2-oʻrinni egalladi.Tibbiyot maktabi eng koʻp 445 million dollar sarflagan boʻlsa, muhandislik kolleji 160 million dollardan koʻproq mablagʻ bilan ikkinchi oʻrinni egalladi.

 Tomas Genri Simpson nomidagi Tibbiy tadqiqotlar memorial instituti 1924-yilda temir magnati Tomas Simpsonning beva ayolining halokatli kamqonlikdan vafot etgan marhum eri xotirasiga xayr-ehsoni natijasida qurilgan.

Talabalar jamoasi
-----------------

### Bakalavriatga qabul

Birinchi kursga qabul qilish uchun talablar birinchi marta 1841-yil avgust oyida eʼlon qilingan. 1851-yilda universitet qadimgi tillarni oʻz ichiga olgan odatiy kollej kurslarida oʻqishni istamagan talabalar uchun talabni bekor qildi va ularni bunday tillarda imtihonsiz qabul qilishga ruxsat berdi. Ushbu qoida ilmiy taʼlimning debochasi deb hisoblanishi mumkin.

Michigan 2021-22-yilgi birinchi kursga kirish uchun 83 000 dan ortiq arizalarni qabul qildi va bu uni Qoʻshma Shtatlardagi eng koʻp hujjat topshiradigan universitetlardan biriga aylantirdi. Soʻnggi yillarda birinchi kursga kirish uchun yillik arizalar soni 83 000 dan oshdi. Har yili 16 000 ga yaqin talaba qabul qilinadi, birinchi kursning maqsadi 7 000 dan ortiq talaba. Talabalar AQShning barcha 50 shtatlari va 100 ga yaqin davlatlaridan keladi. 2019-20- oʻquv yilida kunduzgi bakalavriat talabalari bakalavriat talabalari tarkibining qariyb 97 foizini tashkil etdi.

### Roʻyxatdan oʻtish

2016-yilning kuzida universitetda 44 718 talaba, jumladan, 28 983 bakalavriat talabasi, 12 565 aspirant va 2 665 birinchi darajali professional talaba jami 600 ta akademik dasturlarda tahsil oldi. Talabalarning umumiy sonidan 37,954 nafari (84,9 %) AQSh fuqarolari yoki doimiy rezidentlari va 6,764 nafari (15,1 %) xalqaro talabalardir.

 Diagning janubi-sharqiy burchagidagi Gʻarbiy zal

Talabalik hayoti
----------------

### Turar-joy hayoti

Law Quadrangle 1923-33-yillar oʻn yilligida qurilgan qonun toʻrtburchagi York va Soyer tomonidan Tudor uslubida ishlab chiqilgan boʻlib, Oksford va Kembrijdagi ikkita qadimgi ingliz universitetlarining toʻrtburchaklarini eslatdi.
Michigan universitetining kampus turar-joy tizimi taxminan 10 000 talaba yoki universitetdagi jami talabalar sonining qariyb 25 foizini sigʻdira oladi. Turar joy zallari kampusning uchta alohida Markaziy kampus, Hill hududi (Markaziy kampus va Michigan universiteti tibbiyot markazi oʻrtasida) va Shimoliy kampuslarida joylashgan. Oilaviy uy Shimoliy kampusda joylashgan boʻlib, asosan aspirantlarga xizmat qiladi. Eng katta turar joy zali 1270 talaba sigʻimiga ega, eng kichigi esa 25 kishiga moʻljallangan.

 Portiya haykali, Marta Kuk qarorgohining old eshigi tepasida
 Advokatlar klubi ovqat zali
### Guruhlar va tadbirlar

Universitetda 1438 ta talaba tashkiloti mavjud. Talabalar faolligi tarixiga ega boʻlgan baʼzi eng koʻzga koʻringan guruhlarga fuqarolik huquqlari va mehnat huquqlari kabi sabablarga bagʻishlangan guruhlar kiradi, masalan, Demokratik jamiyat uchun talabalar va Sweatshopsga qarshi Birlashgan talabalar (AQSh) mahalliy boʻlimlari kabilardir. Talabalar jamoasi odatda chap qanot siyosatga moyil boʻlsa-da, Ozodlik uchun yosh amerikaliklar kabi konservativ guruhlar va Ruzvelt instituti kabi partiyasiz guruhlar ham mavjud.

Bundan tashqari, bir nechta muhandislik loyihalari guruhlari mavjud, jumladan Michigan universiteti quyoshli avtomobillar jamoasi, Shimoliy Amerika Quyosh Challengeda olti marta birinchi va toʻrt marta Jahon Quyosh Challengeda uchinchi oʻrinni egallagan.

Universitet, shuningdek, koʻplab jamoat xizmati tashkilotlari va xayriya loyihalarini namoyish etadi, jumladan, Bolalar Xalqaro tibbiy yordam fondi, Michigan universitetidagi raqs marafoni, Detroyt hamkorlik, Relay For Life, UM Stars for the Make-A-Wish Foundation, Michigan universitetida InnoWorks, Intramural sport turlari mashhur boʻlib, uchta kampusning har biri uchun dam olish maskanlari mavjud.

 Delta Sigma Delta, dunyodagi birinchi stomatologiya tashkiloti
### Ommaviy axborot vositalari va nashrlar

Universitetda bir nechta ilmiy jurnallar nashr etiladi:

* Huquq fakulteti taniqli *Michigan Law Review jurnalini* va boshqa oltita huquq jurnalini nashr etadi: *Michigan Ekologik va maʼmuriy huquq* *jurnali, Michigan universiteti Huquq islohoti* *jurnali, Michigan irq va huquq jurnali*, *Michigan telekommunikatsiya va texnologiya qonuni sharhi*, *Michigan jurnali Xalqaro huquq* va *Michigan jurnali gender va huquq* .
* Ross Biznes maktabi *Michigan biznes jurnalini* nashr etadi.
* Universitetda bir nechta bakalavriat jurnallari nashr etiladi, jumladan *Michigan Journal of Political Science*, *Michigan Journal of History*, *Michigan universiteti bakalavriat tadqiqot jurnali*, *Michigan xalqaro aloqalar* *jurnali va Michigan Osiyo tadqiqotlari jurnali* .

*The Michigan Daily* 1890-yilda tashkil etilgan va tahririyat va moliyaviy jihatdan universitetdan mustaqil boʻlgan Talabalar gazetasidir. *Kundalik* oʻquv yilida haftasiga besh kun, maydan avgustgacha esa haftada bir marta nashr etiladi. *Michiganensian* 1896-yilda tashkil etilgan yilnomadir. *Gargoyle Humor Magazine* hazil nashri ham Michigan talabalari tomonidan nashr etiladi.

Muzeylar
--------

 Newberry Hall (Kelsi arxeologiya muzeyi)
Universitetda bir nechta jamoat va tadqiqot muzeylari joylashgan, jumladan, Universitet sanʼat muzeyi, Michigan universiteti tabiiy tarix muzeyi, Detroyt rasadxonasi, Sindecuse stomatologiya muzeyi va LSA antropologik arxeologiya muzeylari.

Kelsi arxeologiya muzeyida Rim, Yunon, Misr va Yaqin Sharq artefaktlari toʻplami mavjud.1972—1974-yillarda muzey Suriya shimolidagi Dibsi Faraj arxeologik yodgorligini qazishda ishtirok etgan. Kelsi muzeyi taʼmirlash va kengaytirishdan soʻng 2009-yil 1-noyabrda qayta ochildi.

Michigan universiteti sanʼat muzeyi kolleksiyasi madaniyatlar, davrlar va ommaviy axborot vositalarini qamrab olgan va Yevropa, Amerika, Yaqin Sharq, Osiyo va Afrika sanʼatini oʻz ichiga olgan 19 000 ga yaqin obyektlarni, shuningdek, oʻzgaruvchan eksponatlarni oʻz ichiga oladi. Sanʼat muzeyi 2009-yilda uch yillik taʼmirlash va kengaytirishdan soʻng qayta ochildi.

Taniqli bitiruvchilar
---------------------

AQShning marhum prezidenti Jerald Forddan tashqari, universitet 2020-holatiga koʻra, oʻttiz toʻrtta Pulitser mukofoti sovrindorlarini, yigirma yetti Rodos stipendiyasini, bitta Mitchell stipendiyasini va toʻqqizta Nobel mukofotini qoʻlga kiritdi. 

* Amerika Qoʻshma Shtatlari Oliy sudining yordamchisi Jorj Aleksandr SazerlendAmerika Qoʻshma Shtatlari Oliy sudining yordamchisi Jorj Aleksandr Sazerlend
* Qoʻshma Shtatlar Oliy sudining yordamchisi Uilyam Frensis Merfi (JD 1914)Qoʻshma Shtatlar Oliy sudining yordamchisi Uilyam Frensis Merfi (JD 1914)
* AQSH Qishloq xoʻjaligi vaziri Julius Sterling Morton (BA)AQSH Qishloq xoʻjaligi vaziri Julius Sterling Morton (BA)
* Filippin Oliy sudi raisi Mariya Lourdes Sereno (LLM)Filippin Oliy sudi raisi Mariya Lourdes Sereno (LLM)
* Amerika Qoʻshma Shtatlarining 38-prezidenti Jerald Rudolf Ford Jr. (BA 1935, HLLD 1974)Amerika Qoʻshma Shtatlarining 38-prezidenti Jerald Rudolf Ford Jr. (BA 1935, HLLD 1974)
* Britaniyalik siyosatchi Jorj Mark Mallok Braun, Baron Malloch-Braun (MA)Britaniyalik siyosatchi Jorj Mark Mallok Braun, Baron Malloch-Braun (MA)
* Britaniyalik siyosatchi Xovard Emerson Flight, Baron Flight (Avtobus: MBA)Britaniyalik siyosatchi Xovard Emerson Flight, Baron Flight (Avtobus: MBA)
* Michigan shtatining 33-gubernatori Uilyam Alfred KomstokMichigan shtatining 33-gubernatori Uilyam Alfred Komstok

### Manbalar

* „Asa Gray".  University of Michigan. 2021-yil 18-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 3-yanvar 2015-yil.



* Bergin, Thomas G.*. Yale's Residential Colleges: The First Fifty Years*. New Haven: Yale University, 1983.
* Dupree, A. Hunter*. Asa Gray, American Botanist, Friend of Darwin*. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1988. ISBN 978-0-8018-3741-8.
* Hebel, Sara (October 15, 2004). „State Regents: Should They Be Elected or Appointed?". *The Chronicle of Higher Education*. 51-jild, № 8. A1-bet.
* Hinsdale, Burke A.*. History of the University of Michigan* Demmon:. University of Michigan, 1906. 2007-yil 16-avgustda qaraldi.
* *Massachusetts Moments.* „Alice Freeman and George Herbert Palmer Marry December 23, 1887".  Massachusetts Foundation for the Humanities. Qaraldi: 10-fevral 2017-yil.



* Pitcher, Zina*. Laws and Regulations of the American Medical Association, With a Sketch of Detroit, and a Brief History of the University of Michigan, and of the Development of the Resources of the State*. Detroit: R. F. Johnstone & Company, 1856.

Havolalar
---------

* 
* University of Michigan Athletics website
* University of Michigan Curlie katalogida
* Texts on Wikisource:

	+ Andoza:Cite EB1922
	+ Andoza:Cite Collier's
	+ "Michigan, University of" *Encyclopædia Britannica* (11chi nashri) 1911
	+ Andoza:Cite NIE
	+ Andoza:Cite AmCyc

1. ↑  „University of Michigan – Ann Arbor: Faculty Headcount by Rank, Gender, and Race/Ethnicity".  University of Michigan (11-noyabr 2014-yil). 2015-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-yanvar 2015-yil.
2. ↑  „Meet The Regents".  regents.umich.edu (8-may 2022-yil). 2022-yil 3-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-may 2022-yil.
3. ↑  „University of Michigan—Ann Arbor". *U.S. News & World Report*. 2021-yil 13-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
4. 1 2  Lombardi, John V.; Abbey, Craig W.; Craig, Diane D. (2019). „The Top American Research Universities" (PDF). *The Lombardi Program on Measuring University Performance*. Amherst and Gainesville: The Center for Measuring University Performance, UMass Amherst and University of Florida. 3–sentabr 2021–yilda asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 23–oktabr 2021–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
5. 1 2  „2021 tables: Institutions - academic". *natureindex.com*.  Nature Index. 1-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
6. ↑  „Top Public Colleges & Universities". *U.S. News & World Report* (9-sentabr 2020-yil). 2017-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-yanvar 2021-yil.
7. ↑  „Best public universities in the United States 2021" (zh-hans). *Times Higher Education (THE)* (7-oktabr 2020-yil). 11-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-yanvar 2021-yil.
8. ↑  „2021 Top Public Universities in America" (inglizcha). *Niche*. 18-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-yanvar 2021-yil.
9. ↑  *Cepelewicz.* „He Dropped Out to Become a Poet. Now He's Won a Fields Medal.". *Quanta Magazine* (5-iyul 2022-yil). Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
10. ↑  „Top Producers". *us.fulbrightonline.org*. 28-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-noyabr 2020-yil.
11. ↑  Kathleen Elkins. „More billionaires went to Harvard than to Stanford, MIT and Yale combined". *CNBC* (18-may 2018-yil). 22-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-avgust 2020-yil.
12. ↑  „University of Michigan in the Olympics". *University of Michigan Bentley Historical Library*. Qaraldi: 29-may 2022-yil.
13. ↑  *Jordan Rubio.* „2021 PitchBook university rankings: Top 50 colleges for founders". *pitchbook.com*.  Pitchbook. 29-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-aprel 2022-yil.
14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Hinsdale 1906 harvnb error: no target: CITEREFHinsdale1906 (help)
15. ↑  „SNAPSHOTS OF U-M HISTORY: Rising from the Ashes". *www.bentley.umich.edu*. 2021-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-may 2022-yil.
16. 1 2 3 4 5  „The University of Michigan's Heritage – Two Centuries of Leadership".  um2017.org. 10-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
17. ↑  „002 1817-1871 PH.indd". *www.umhistory.dc.umich.edu*. 2021-yil 31-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
18. ↑  Truettner, Julia M.*. Aspirations for Excellence*. University of Michigan Press, 2003. ISBN 9780472112777. 24-dekabr 2021-yilda qaraldi.
19. ↑  *Donnelly.* „President's House". *bentley.umich.edu/*.  University of Michigan Press (1958). 24-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-dekabr 2021-yil.
20. ↑  „New General Library".  UMHistory. 23-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
21. ↑  „University of Michigan Timelines: General University Timeline".  Bentley Historical Library (5-iyul 2007-yil). 21-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-dekabr 2008-yil.
22. 1 2  „Chemical Laboratory".  UMHistory. 2021-yil 21-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-oktabr 2021-yil.
23. ↑  „Remarks of Senator John F. Kennedy".  Peace Corps (14-oktabr 1960-yil). 2010-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 28-avgust 2010-yil.
24. ↑  „Martha Cook Residence Hall". 19-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-oktabr 2021-yil.
25. 1 2  „The Law Quadrangle". 18-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-oktabr 2021-yil.
26. ↑  Miller, David*. George Herbert Mead: Self, Language, and the World*. University of Texas Press, 2009 — xii-xix bet. ISBN 978-0-292-72700-7.
27. ↑  Pace, Eric. „Warren E. Miller, 74, Expert On American Voting Patterns". *The New York Times* (3-fevral 1999-yil). 12-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11-sentabr 2018-yil.
28. ↑  Stadtman, Verne A.*. The University of California, 1868–1968*. New York: McGraw-Hill, 1970 — 7–34 bet.
29. ↑  Marsden, George M.*. The Soul of the American University: From Protestant Establishment to Established Nonbelief*. New York: Oxford University Press, 1994 — 134–140 bet. ISBN 9780195106503. 2021-yil 9-noyabrda qaraldi.
30. ↑  „Our History".  hbs.edu. 18-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-yanvar 2009-yil.
31. ↑  „Henry and Emma Rogers Society".  Northwestern University. 15-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-yanvar 2022-yil.
32. ↑  *Marquard.* „Dr. John A. DiBiaggio, Tufts University president who advocated for students' public engagement, dies at 87" (inglizcha). *BostonGlobe.com* (8-fevral 2020-yil). 9-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-sentabr 2020-yil.
33. ↑  Massachusetts Moments. sfn error: no target: CITEREFMassachusetts\_Moments (help)
34. ↑  Bergin 1983. sfn error: no target: CITEREFBergin1983 (help)
35. ↑  „Environmental Protection Management Practices: Flood Control".  University of Michigan Occupational Safety and Environmental Health. 2013-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-mart 2013-yil.
36. ↑  *Office of Campus Sustainability.* „University of Michigan-FY2018 Annual Environmental Metrics Report". 23-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
37. ↑  „Ann Arbor Map".  University of Michigan, MM&D. 2013-yil 13-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-mart 2013-yil.
38. ↑  „Street Map to Rachel Upjohn Building".  University of Michigan Health System. 2012-yil 18-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-oktabr 2008-yil.
39. ↑  „Buses".  University of Michigan. 5-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-oktabr 2021-yil.
40. ↑  „New state budget boosts University of Michigan funding by 5% across all 3 campuses" (inglizcha). *mlive* (27-sentabr 2021-yil). 4-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-oktabr 2021-yil.
41. ↑  „Homepage | University of Michigan School for Environment and Sustainability". *seas.umich.edu*. 4-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
42. 1 2  „Undergraduate Housing Overviews".  University of Michigan Division of Student Affairs. 2013-yil 18-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-mart 2013-yil.
43. ↑  „The University of Michigan Campus".  University of Michigan School of Information. 15-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-aprel 2013-yil.
44. ↑  Migliore, Greg. „Contest seeks U-M North Campus hub designs". *Ann Arbor Business Review* (31-yanvar 2008-yil). 21-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 28-avgust 2010-yil.
45. ↑  Carter, Brian (2000). „Eero Saarinen-Operational Thoroughness A Way of Working". *Dimensions Volume Fourteen*. 32–39-bet.
46. ↑  Duderstadt, Anne*. The University of Michigan College of Engineering*. Millennium Project, University of Michigan, 2003 — 83 bet. 8-mart 2013-yilda qaraldi.  (Wayback Machine saytida 2013-05-15 sanasida arxivlangan)
47. ↑  „Student Theatre Arts Complex".  University of Michigan Division of Student Affairs (16-avgust 2012-yil). 2013-yil 15-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-aprel 2013-yil.
48. ↑  „University of Michigan Timelines: Departmental History".  Bentley Historical Library (4-noyabr 2008-yil). 24-iyul 2008-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-dekabr 2008-yil.
49. ↑  State of Michigan, 1850, Article 13, section 8
50. ↑  „President's House".  Bentley Historical Library (3-oktabr 2007-yil). 2008-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-dekabr 2008-yil.
51. ↑  „University of Michigan President Mark Schlissel fired by board after investigation". *USA Today*. 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
52. ↑  „Undergraduate Studies".  University of Michigan. 2008-yil 17-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-dekabr 2008-yil.
53. 1 2 3  „Enrollment by Degree Type & School/College".  UM News Service (2014-yil oktabr). 2015-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-mart 2015-yil.
54. ↑  „What is Rackham?".  University of Michigan Rackham Graduate School. 2008-yil 7-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-dekabr 2008-yil.
55. ↑  „Who We Are". 2013-yil 15-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11-fevral 2013-yil.
56. ↑  Lombardi, John V.; Abbey, Craig W.; Craig, Diane D. (2018). „The Top American Research Universities" (PDF). *The Lombardi Program on Measuring University Performance*. Amherst and Gainesville: The Center for Measuring University Performance, UMass Amherst and University of Florida. 5–avgust 2021–yilda asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 23–oktabr 2021–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
57. ↑  Lombardi, John V.; Abbey, Craig W.; Craig, Diane D. (2017). „The Top American Research Universities" (PDF). *The Lombardi Program on Measuring University Performance*. Amherst and Gainesville: The Center for Measuring University Performance, UMass Amherst and University of Florida. 23–oktabr 2021–yilda asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 23–oktabr 2021–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
58. ↑  Lombardi, John V.; Abbey, Craig W.; Craig, Diane D. (2016). „The Top American Research Universities" (PDF). *The Lombardi Program on Measuring University Performance*. Amherst and Gainesville: The Center for Measuring University Performance, UMass Amherst and University of Florida. 23–oktabr 2021–yilda asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 23–oktabr 2021–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
59. 1 2  „Carnegie Classifications – University of Michigan".  Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching. 2018-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-iyul 2010-yil.
60. ↑  „U-M Accreditation 2010".  University of Michigan. 2010-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-iyul 2010-yil.
61. ↑  „Directory of HLC Institutions – University of Michigan".  The Higher Learning Commission, North Central Association of Colleges and Schools. 2011-yil 1-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-may 2013-yil.
62. ↑  Moll, Richard*. The Public Ivys: America's Flagship Undergraduate Colleges*. New York: Viking Adult, 1985 — 61 bet. ISBN 0-670-58205-0.
63. ↑  „The University of Michigan – Degrees and Areas of Study".  U-M Provost's Office (2009). 8-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust 2010-yil.
64. ↑  „Degrees Conferred by Degree Level & School/College" 1–2.  University of Michigan Office of Budget & Planning (16-oktabr 2012-yil). 2013-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust 2010-yil.
65. ↑  „2018 tables: Institutions - academic". *natureindex.com*.  Nature Index. 1-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
66. ↑  „2019 tables: Institutions - academic". *natureindex.com*.  Nature Index. 1-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
67. ↑  „2020 tables: Institutions - academic". *natureindex.com*.  Nature Index. 1-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
68. ↑  Lombardi, John V.; Capaldi, Elizabeth D.; Reeves, Kristy R.; Gater, Denise S. (2004-yil dekabr). „The Top American Research Universities" (PDF). *The Lombardi Program on Measuring University Performance*. Amherst and Gainesville: The Center for Measuring University Performance, UMass Amherst and University of Florida. April 11, 2019da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: March 12, 2020. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
69. ↑  „Table 20. Higher education R&D expenditures, ranked by FY 2018 R&D expenditures: FYs 2009–18". *ncsesdata.nsf.gov*.  National Science Foundation. 30-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-iyul 2020-yil.
70. ↑  Forrest, Stephen R.*. Annual Report on Research and Scholarship FY2009 Financial Summary*. Ann Arbor: Office of the Vice President for Research, 21-yanvar 2010-yil. 2020-yil 12-martda qaraldi. „University of Michigan expenditures in support of research, scholarship and creative activity reached a special milestone in Fiscal Year 2009—total expenditures for the year surpassed 87 billion, reaching 87,016,565,913…. The total is an increase of 9.4% over FY2008. Overall, the University's research portfolio remains one of the largest in the country…."  (Wayback Machine saytida 6-iyun 2010-yil sanasida arxivlangan)
71. 1 2 3  „Student Profile". *Office of Undergraduate Admissions*.  University of Michigan. 25-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-noyabr 2020-yil.
72. ↑  „Colleges With the Most Applications" (inglizcha). *theclassroom.com*. 29-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 12-oktabr 2021-yil.
73. ↑  „About University Housing".  University of Michigan Housing. 2010-yil 17-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-avgust 2010-yil.
74. ↑  „Residence Hall Overviews Bursley Hall".  University of Michigan Housing. 2010-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-avgust 2010-yil.
75. ↑  „Residence Hall Overviews Henderson House".  University of Michigan Housing. 2010-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-avgust 2010-yil.
76. ↑  „University of Michigan Directory of Student Organizations – Maize Pages".  University of Michigan Student Assembly. 2010-yil 24-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-may 2012-yil.
77. ↑  Bakopoulos, Dean. „Places I'll remember: A farewell to Ann Arbor". *The Michigan Daily* (17-aprel 1997-yil). 25-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-avgust 2010-yil.
78. ↑  „About Us – Past Teams".  UM Solar Car Teams. 2010-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust 2010-yil.
79. ↑  „Meet DMUM".  Dance Marathon, Inc.. 2010-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust 2010-yil.
80. ↑  „About Our Facilities".  UM Department of Recreational Sports (22-yanvar 2007-yil). 9-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 28-aprel 2007-yil.
81. ↑  „Journals and Student Organizations".  The University of Michigan Law School. 2013-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-aprel 2013-yil.
82. ↑  „About Us".  The Kelsey Museum of Archeology at the University of Michigan (2008). 2009-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-dekabr 2008-yil.
83. ↑  Harper, Richard P.; Wilkinson, Tony J. (1975), „Excavations at Dibsi Faraj, Northern Syria, 1972–1974: A Preliminary Note on the Site and Its Monuments with an Appendix", *Dumbarton Oaks Papers*, **29**: 319–338, doi:10.2307/1291379, ISSN 0070-7546, JSTOR 1291379
84. ↑  Imran Syed. „Hoarding history". The Michigan Daily (1-noyabr 2009-yil). 17-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-noyabr 2021-yil.
85. ↑  Mallory, Jones. „Economy yields higher museum attendance". *Michigan Daily* (18-mart 2009-yil). 12-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-iyul 2013-yil.
86. ↑  *Office of the American Secretary.* „Number of Winners by Institution: U.S. Rhodes Scholars 1904 –2020". *U.S. Rhodes Scholarships*.  The Rhodes Trust. 2020-yil 26-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
87. ↑  „MSI student will study in Ireland as U-M's first George J. Mitchell Scholarship recipient". *The University of Michigan* (25-noyabr 2020-yil). 26-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-noyabr 2020-yil.