recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alex Schwazer** (italyancha: *Alex Schwazer*; tugʻ.1984 yil 26-dekabr, Vipiteno, Italiya) — italiyalik yengil atletikachi, 2008-yil 50 kilometr masofaga yugurish boʻyicha Olimpiya chempioni, jahon chempionatining ikki karra bronza medali sovrindori, 20 kilometr masofaga 2010-yilgi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori.

Martaba
-------

2005-yilda Helsinkida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Alex bronza medalini qoʻlga kiritdi va mamlakat rekordini oʻrnatdi — 3:41:54. 2009-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u 50 kilometr masofaga yugurdi, ammo oxiriga yeta olmadi.

2008-yil 22-avgustda u 50 kilometr masofaga yugurishda Olimpiya rekordini oʻrnatdi — 3:37:09, 1988-yilda Vyacheslav Ivanenkosetning avvalgi rekordini bir daqiqadan koʻproq yaxshiladi.

2010-yil 27-iyul kuni Barselonada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Alex 20 kilometr masofada gʻolib Stanislav Yemelyanovga 28 soniya yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi, 50 kilometr masofada u marraga yeta olmadi.

2012-yilgi London Olimpiadasi arafasida Schwazerning doping-testi ijobiy natija berdi, shundan soʻng u doping faktini tan oldi va faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.

2013-yilning 23-aprelida Italiya antidoping komissiyasi Schwazerni doping uchun 3,5 yilga diskvalifikatsiya qildi. Musobaqa taqiqi 2016-yil 29-yanvarda tugadi. Pekin Olimpiadasining oltin medali hamon Schwazerda, lekin u mukofotdan mahrum boʻlsa, u avstraliyalik Jared Talentga nasib etadi.

Alex mustaqil ravishda sobiq sevgilisi, taniqli figurali uchuvchi Karolina Koster unga doping qabul qilishda yordam bergani, natijada u 2015-yil 16-yanvarda 1 yil 4 oyga diskvalifikatsiya qilingani haqida mustaqil ravishda bayonot berdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  „Walk champion Schwazer excluded for doping". 9-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-dekabr 2017-yil.
7. ↑  „Чемпиона ОИ-2008 Швацера за допинг дисквалифицировали на 3,5 года".  Р-Спорт (23-aprel 2013-yil). 26-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2013-yil.
8. ↑

Havolalar
---------

* Shvazer IAAF veb-saytida(ingl.) )
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bugʻlanish (maʼnolari).

BUGʻLANISH, yalpi **bugʻlanish**, evapotranspiratsiya (agrometeorologiyada) — tuproq yuzasi hamda oʻsimliklardan bugʻlanadigan nam (transpiratsiya) miqdori yigʻindisi. B. tuproq namligi, uning xususiyati, tuproq nam sigʻimi, toʻshama sirt rangi, havo temperaturasi va nisbiy namligi, shamol va 6. omillarga bogʻliq. B. toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan agrotexnik tadbirlarni ishlab chiqish, sugʻorish vaqti va normalarni aniqlash, qurgʻoqchilikka turlicha chidamli ekinlarni rayonlashtirishda, hosilni prognozlash va boshqalarda foydalaniladi. Oʻrta Osiyoning dehqonchilik mintaqalarida B. hisobiga tuprokdan yoʻqotiladigan namlik (bugʻlanuvchanlik) bir yilda 1200–2000 mm va undan koʻproqni tashkil etadi. Bu esa yillik yogʻin miqdoriga nisbatan 10—15-marta, vegetatsiya davridagi yogʻinlarga nisbatan esa deyarli 40—50-marta koʻpdir. Natijada ekinlarni sunʼiy sugʻorishga toʻgʻri keladi. Sugʻorish normasi gidromorf tuproqlarda 3—4 ming m³/ga, avtomorf tuproqlarda esa 6—7 ming m³/ga. Namlik sarfini kamaytirish uchun tuproqni yumshatish, almashlab ekishni toʻgʻri tashkil etish, organik oʻgʻitlarni ishlatish, tuproq strukturasini yaxshilaydigan sunʼiy moddalar solish va boshqa tadbirlar qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи без изображений (страна: Бангладеш)
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: населённый пункт)
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:Статьи о населённых пунктах без категории на Викискладе
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: в позапрошлом году
**Jaipurhat** yoki **Joipurhat** ( bengalcha: *জয়পুরহাট* ) — Bangladesh shimoli-gʻarbidagi shahar va munitsipalitet, Jaypurhat Sadar tumani va shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi. Shaharning maydoni - 18,53km². 2001- yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 56 323 kishi, shundan erkaklar 51,60%, ayollar - mos ravishda 48,40%. Voyaga etganlarning savodxonlik darajasi 51,4% ni tashkil etadi (Bangladeshdagi o'rtacha 43,1%).

Manbalar
--------

* Banglapediyadagi Jaypurhat Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-08-29). )
**Endokard** (endo... va yun. — yurak) — yurak devorining ichki qavati; yurak muskul qavatining ichki yuzasini qoplab turadigan yupqa parda. E. talaygina elastik tolalar, silliq muskul tolalari kollagenli biriktiruvchi toʻqimadan tuzilgan. E. pardasining ichkari (qorincha va boʻlmacha boʻshliqlari)ga qaragan yuzasi endoteliy bilan qoilangan, shu sababdan yurakning ichki yuzasi silliqboʻlib koʻrinadi. E. yurakning hamma boʻlimlarini bir xilda qoplamagan, yurak qulogʻida — qorinchalarida endokard birmuncha yupqa, boʻlmachalarning ichki yuzasida esa bir oz qalin boʻladi, shu sababli u tiniqroq koʻrinadi. E.da nerv oxirlari koʻp. E. atrioventrikulyar teshiklar hamda aorta va oʻpkaning boshlanish joyidagi teshiklarda burma (dublikatura) hosil qilib, atrioventrikulyar (tavaqali) yarimoysimon klapanlarni vujudga keltiradi. E.ning yalligʻlanishi endokardit deyiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sirtordush**, shiyeyanto, siyeyanto, seyanto — qadimgi turkiy qabila. Xitoy manbalarida tele deb nomlangan qabilalar birlashmasiga kirgan. 7-asrning oʻrtalariga qadar Markaziy Osiyodagi turkiy kabilalar orasida katta nufuzga ega boʻlgan. Qadimda sir va tordush qabilalari yonmayon yashagan. Ular oʻrtasida hukmron boʻlish uchun kurashlar natijasida sir qabilasi gʻolib chiqib tordushlarni oʻziga qoʻshib olgan. Shu tariqa S. etnonimi paydo boʻlgan. S.larningtili, urfodati, qurolyarogʻlari, qatto harbiy va maʼmuriy tuzumlari Turk xoqonliginp tashkil etishda yetakchi boʻlgan turk (tujyue) qabilasidan farq qilmagan. S.lar 7-asr boshigacha Gʻarbiy turk xoqonligi, 621 yildan Sharqiy turk xoqonligi tasarrufida boʻlgan. Mustaqillikka intilgan S.larning katta qismi ilgari yashagan joylari — Tangritogetaklarini tantab Shimoliy Oltoydagi Ibor togʻlari (xitoycha Tanxanshan) shim.idagi yerlarga koʻchib kelib Sirtordush xonligink barpo etganlar. 7-asr oʻrtalarida S. uygʻurlarga qoʻshilib ketgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**endometrioz** ayollarda hayzdan avval kuzatiladigan zoʻrikish, huzursizlik tanadagi suyuklik birikmasi, qorin , bel, oyoq va koʻkrakdagi ogʻriqlar umumiy sogʻlomlikning normal holatda emasligini koʻrsatadi. Ogʻriqli hayzning soʻngi yillarda koʻp kuzatilishining sababi endometriozdir. Bachadon ichini qoplagan toʻqima endrometrium deyiladi. Endometrium har oy homila ehtimoli bilan kattalashadi. Tuxum doʻllanganda endometrium ichida joylashadi va homila boshlanadi. Homilalik roʻy bermasa, qalinlashgan endometrium hayz sifatida chiqib ketadi. Normal olarak qorin ichidagi aʼzolar endometrium hujaylarariga oʻxshagan, faqat tamoman boshqa hujayra tabaqasi bilan qoplangan boʻladi. Bu tabaqaga peritonium yoki qorin ich pardasi deyiladi. Qoʻshimcha moddali mahsulotlar idish va kir yuvish kukuni tarkibida mavjud va ostrogen gormoniga oʻxshagan kimyoviy moddalar shu toʻqimada toʻplanadi. Bu ostrogenga oʻxshagan moddalar toʻqimalardagi hujayralar takibini oʻzgartiradi yaʼni mutatsiyaga uchraydi va bu toʻqimalarning bachadonning ich tabaqasi kabi ishlay boshlaydi. Bachadondan boshqa a'zolarda endometrium to'qimalariga o'xshagan to'qimalarning rivojlanishi endometrium deyiladi.endometrioz eng ko'p tuxumdonlarda, bachadon orqasi bo'shliqlarida,ichaklar yuzida,bachadonni tutib turgan bog'larda va siydik qovug'i ustida, qorin oardasida , burun pardasi(mukoza)da va miya pardasida kuzatiladi. Bu endometriumga o'xshagan to'qimalarda "odat" (oy ko'rish) dan avval qalinlashish boshlanadi va qonash bilan bu to'qimalar ham tashqariga chiqishga harakat qiladi. Ammo to'qimalar tashkariga yopiq bo'lgani uchun, qonash qorin bo'shligida yoki tuxumdon to'qimasi ichida yoki fitrati buzulgan to'qimalarda kuzatiladi. har oy yuzaga kelgan bu ich qonashlari, "shokolad g'urra" (kist) lar va qattiq og'riqlarga sabab bo'ladi. 

1. ↑  Solih, Oydin*. Haqiqiy tibbiyot*, Istanbul, 2009.
**Jaydari zot** — biror mamlakat yoki oʻlkada qadimdan boqib kelinayotgan, shu joyning sharoitiga yaxshi moslashgan mahalliy mol zotlari. Maye, mahalliy zebusimon qoramol zoti Oʻzbekistonning issiq va quruq iklim sharoitiga yaxshi moslashgan, qon parazita kasalliklariga chidamli; mahalliy ozuqalarni yaxshi hazm qiladi. Oʻzbekistonda boqiladigan hisori,qorakoʻl, dagʻal junli dumbali qoʻy zotlari, krrabayir va laqay ot zotlari ham J. z. boʻlib, xalq seleksionerlari tomonidan yaratilgan yoki tabiiy populyasiyalardir. J.z.lar, odatda, birorbir xoʻjalik belgilariga koʻra uncha mahsuldor boʻlmaydi (maye, Oʻzbekiston dumbali jaydari va hisori qoʻylari yaxshi goʻsht-yogʻ beradi, jun miqsori kam va sifati zamonaviy talablarga javob bermaydi; ularning junidan namatlar tayyorlanadi), lekin ularning toza nasllari qimmatli genofond hisoblanadi va seleksiya ishlarida foydalaniladi. Soʻnggi yillarda Oʻzbekistonda jaydari qoramol sigirlarini qoʻngʻir va qora-ola zot buqalaridan chatishtirib mahalliy qoramolning yangi Oʻzbekiston qoʻngʻir va qora-ola xili yaratilmokda.

Suyendik Hojibekov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Endoderma** (endo... va derma) — oʻsimliklarda birlamchi poʻstloqning oʻq organlari markaziy silindriga yondosh boʻlgan bir qator joylashgan hujayralardan iborat ichki qavati. Poyada E. kam ixtisoslashgan, ikkilamchi kraxmalga ega. Ildizda E. hujayralari poʻstida yoʻgʻonlashuv — Kaspari belbogʻi boʻladi. Kaspari belbogʻi tarkibidagi suberin va lignin moddasi hujayra poʻstining suv va ion oʻtkazmasligini taʼminlaydi. Faqat E.ning ayrim hujayralari yupqa poʻstli boʻlib, suv oʻtkazadi (oʻtkazuvchi hujayralar). E. — birlamchi poyadan oʻtkazuvchi naylar va teskari yoʻnalishda moddalar oqishini boshqarish vazifasini bajaradi.

Hayvonlarda — boʻshliqichlilar tipiga mansub hayvonlarda tana devorining ichki tomonida bir qator boʻlib joylashgan hujayralar qavati; ichki gastral boʻshliqni oʻrab turadi. Hazm qiluvchi — muskul va bezli hujayralardan iborat. Hazm suyuqligi ishlab chiqarish va oziqni hazm qilish vazifasini bajaradi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Siroj Sahobiddinovich Sahobiddinov** (1906 — Toshkent — 1994) — botanik olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1970), professor (1958). Leningrad universitetini tugatgan (1932). Oʻrta Osiyo universiteti biologiya fakulteti assistenta (1932—36), dotsenti (1936-yildan). Oʻzbekistonning oʻsimlik boyliklarini qidiruv ekspeditsiyasi boshligʻi (1932—49), Andijon oʻqituvchilar instituti tabiiyot kafedrasi mudiri (1940—46), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika institutida katta ilmiy xodim (1946—50), Fargʻona pedagogika instituti botanika kafedrasi mudiri (1950— 1984). Ilmiy ishlari Oʻrta Osiyo yovvoyi dorivor oʻsimlari hamda oʻsimliklar sistematikasiga oid. Botanika germinlarini ilmiy asosda ishlab chiqishga muayyan hissa qoʻshgan.

Manbalar
--------

* Dikorastushiye lekarstvennie rasteniya Sredney Azii, T. 1948; Oʻrta Osiyo foydali va zararli oʻsimliklarining ilmiy va mahalliy nomlari lugʻati T. 1953; Oʻsimliklar sistematikasi [2nashri|, 1—2 j.lar, T. 1957-66.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
4 (teskari) va 5 (old) varaqlarni teskari aylantirish. Karoling minuskulida yozilgan matn aniq koʻrinadi, keyinchalik tuzatishlar va marginal
 Terens portreti bilan 2-varaq (old).
**3868 Vatikan lotincha kodeksi (**lotincha: *Codex Vaticanus Latinus 3868*) yoki **Vatikan Terens** lotincha: *Terentius Vaticanus* —— Publius Terentius Afra komediyalarining suratli qoʻlyozmasi, Vatikan kutubxonasida saqlanadi. IX asr ilk oʻttiz yilligida yasalgan Carolingian kitob sanʼati namunasi. Ammo rasmlar (jami 141 ta) ancha eski prototipdan toʻgʻridan toʻgʻri nusxa olingan deb ishoniladi. Barcha miniatyuralarning birinchi reproduktsiyasi 1894-yilda amalga oshirildi.

Muqovasidan kelib chiqib baholansa, qoʻlyozma 820-830-yillarda Korvey abbatligida Hrodgard ismli kotib tomonidan yasalgan. Miniatyuralar ustida uchta rassom ishlagan, ulardan biri Adelrik deb nomlangan. Garchi qoʻl yozuvi va dizayn xususiyatlariga koʻra, kodeks Karoling davriga tegishli boʻlsa-da, K. Veyzmanning fikriga koʻra, suratlar oʻz turlari boʻyicha noyob, birmuncha qadimgi tasviriy anʼanalarning aniq nusxalaridir. Dastlab, Vatikan kodeksining asosiy printsipi V asrga doir va rasmlar muallifi yunon-sharq uslubidagi maktabga tegishli deb hisoblangan. 1960-yillardan boshlab, boshqa nuqtai nazar hukmronlik qilmoqda: niqoblardagi ayol tasvirlari, shuningdek, medalyon tasvirdagi Terentiusning kiyim uslubi va soch turmagidan kelib chiqqan holda, ular 238-267-yillarga tegishli, yaʼni kodeksning arxetipi milodiy 3-asrga oiddir.

Manbalar
--------

1. ↑  Morey 1931, s. 374 harvnb error: no target: CITEREFMorey1931 (help)
2. 1 2  C. R. Dodwell, *Anglo-Saxon Gestures and the Roman Stage*, Cambridge University Press, 2000, p. 4.
3. ↑  C. R. Dodwell, *Anglo-Saxon Gestures and the Roman Stage*, Cambridge University Press, 2000, p. 6.
4. ↑  C. R. Dodwell, *Anglo-Saxon Gestures and the Roman Stage*, Cambridge University Press, 2000, pp. 12-20.

Adabiyotlar
-----------

* *The Comedies of Terence*, London, 1768.
* Dodwell, Charles R.*. Anglo-Saxon Gestures and the Roman Stage*. Cambridge University Press, 2000 — 1—21 bet. ISBN 978-0-521-66188-1.
* (und) *The Vatican Terence*. 1931. .

Havolalar
---------

* Phormio. Miniatyuralarning ishonchli reproduktsiyasi bilan 1894-yil nashri
* „Soʻnggi antik davrdan maʼlum boʻlgan hikoya sanʼatining eng mohir va ifodali asari" (820)
**Endogen jarayonlar** - Yer qaʼrida yer ichki kuchlarining taʼsir etishidan yuzaga keladigan geologik jarayonlar. Yer poʻstida sodir boʻladigan tektonik harakatlar, seysmik faollik, magmatizm, metamorfizm, gidrotermal jarayonlar va boshqalar Endogen jarayonlarni tashkil etadi. Yerning ichki energiyasi uning chuqur qismida radioaktiv moddalarni parchalanishidan ajralib chiqqan issiqlik, yer qatlamlaridan hosil boʻladigan gravitatsion kuchlar taʼsiri va Yerning aylanishidan yuzaga keladigan kuchlar hisobiga paydo boʻladi. Gravitatsion kuchlarning Yer poʻstida notekis taqsimlanishi unda turli zichlik hamda tektonik faolliqdagi qismlar boʻlinishi, qatlamlarning deformatsiyalanishiga va metamorfizmga uchrashiga sabab boʻladi. Shuningdek, Yer poʻstining chuqur qismlarida va yuqori mantiyada toʻplangan energiya qatlamlarning burmalanishiga, yoriqlar va uzilmalar hosil boʻlishiga, qatlamlarni yoriqlar boʻylab turli yoʻnalishlarda siljishiga, zilzilalar vujudga kelishiga va boshqalarga olib keladi. Magmaning choʻkindi yotqiziqlar ichiga joylashishi va ular bilan reaksiyaga kirishishi, flyuidlarning yoriqlar boʻylab yuqoriga koʻtarilishi va boshqalar omillar taʼsiridan turli foydali qazilma konlari hosil boʻladi. Endogen jarayonlar ning rivojlanishi ayrim hollarda ekzogen jarayonlar taʼsirida vujudga keladi. Koʻpgina geologik hodisalar, foydali qazilmalarni tarkib topishi (mas, neft, toshkoʻmir va boshqalar) va strukturalarning shakllanishi ekzogen va endogen geologik jarayonlarning bir-biriga boʻlgan aloqasiga bogʻlikdir (qarang Ekzogen jarayonlar).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Endokardit** — endokardshtt yalligʻlanishi. Odatda, miokardning yalligʻlanishi (endomiokardit) bilan birga kechadi. Kelib chiqishiga koʻra, revmatizm (revmatik E.) va sepsis (septik E.), shuningdek, zaxm, sil va shikastlanish oqibatida rivojlanadigan E. farqlanadi. E.da koʻpincha yurak klapanlari (miokard infarktida) zararlanib, funksiyasi oʻzgaradi, bu yurak poroklarita olib keladi. E.ning turli shakllarida yurak klapanlari turlicha (mas, revmatik E.da mitral klapan; septik va zaxm E.ida aortal klapan) zararlanadi.

E. oʻtkir, baʼzan xavfli, oʻrtacha oʻtkir, surunkali kechadi. Kasallikning klinik belgilari uning etiologiyasiga bogʻliq. Revmatik E. asta-sekin boshlanadi, lohaslik, toliqish, bir oz harorat koʻtarilishi, yurak urishining tezlashuvi va shu sohada noxush ogʻriq kuzatiladi; auskultatsiya chogʻida yurakda oʻziga xos shovqin eshitiladi, puls tezlashadi.

Septik E.da dastlab salgina harorat koʻtariladi, keyinchalik shamollash aralash qattiq isitma tutadi; teri rangsizlanadi, koʻp terlash, qamqonlik alomatlari kuzatiladi; eritrotsitlarning choʻkish tezligi ortadi, puls tezlashadi, yurak oʻlchamlari kengayadi, yurakda shovqin, aortal yetishmovchilik vujudga keladi. Septik E.da emboliya, buyrak, miya tomirlarining zararlanishi va boshqalar asoratlar rivojlanishi mumkin.

Davo kasallikning shakli, kechishi va belgilariga qarab tayinlanadi.

Oldini olish. E.ga sabab boʻladigan kasalliklar (revmatizm, angina va boshqalar)ni oʻz vaqtida davolashdan iborat.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mushoira** (arab. — shoirlar musobakasi) — 1) sheʼriyatning oʻziga xos janri. Odatda, ijodiy hamkorlikning bir koʻrinishi. Bu janrda 2 yoki undan ortiq shoir sheʼr aytishadi, ijodiy musobaqalashadi. Sheʼr bir mavzu, bir vazn, bir xil qofiya tizimida boʻlib, ular gʻoyaviy-estetik va poetik jihatdan uzviy birikadi va yaxlit asarni vujudga keltiradi. Firdavsiyning mashhur qalamkashlar — Unsuriy, Asjadiy va Farruxiy bilan M. qilib, gʻolib chiqqani qaqida rivoyatlar bor. Goʻyo shu M.dan keyin Firdavsiy "Shoh-noma"ni yozishga kirishgan ekan. Oʻzbek mumtoz adabiyotida M.ning mashhur na-munasi Fazliy va Maxzuna (19-asr) oʻrtasida boʻlib oʻtgan aytishuv (gʻazal)dir. M. ogʻzaki yoki yozma tarzda yaratilib, xalqijodiyotida ham kengtarqalgan. M.ga monand janr boshqa xalqlarda ham bor (mas, qozoq va qirgʻizlarda "aytisuv"); 2) sheʼrxonlik, adabiyotchilar yigʻini.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Botir Davronovich Boboyev** (1914.15.5 — Toshkent — 1984.4.11) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, polkovnik. Rostov iqtisod institutini, Xarkov artilleriyachilar bilim yurtini bitirgan. 1942-yildan frontda. 118gvardiyachi artilleriya polki batareya komandiri. Boboyev 1945-yil yanvarda Oborniki qishlogʻida dushmanning qarshi hujumini qaytarib, oʻz batareyasini dushman roʻparasiga olib chiqib jang qilgan. Koʻrsatgan jasorati uchun Qahramon unvoniga sazovor boʻlgan (1945). Boboyev urushdan keyin Germaniyadagi sovet harbiy maʼmuriyatida xizmatni davom ettirdi (1945—1947). Toshkent shahri, Shayxontohur tumani harbiy komissari (1952—1972). Respublika urush va mehnat faxriylari kengashi Toshkent seksiyasining raisi (1972-yildan) lavozimlarida ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Nekrolog
* 
* 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Mansur Qontariy** (arabcha: أبو منصور القنطاري — Abu Mansur Jaʼfar ibn Sodiq ibn Junayd Qontariy) — Muhaddis va roviy.

(vaf. 927 y.)

Abu Mansur Qontariy IX asr oxirida Samarqanddagi Ishtixon shahriga qarashli Roʻs al-qontara qishlogʻida Sodiq ibn Junayd xonadonida tavallud topgan. Bu qishloq XII asrgacha Xushufagʻon, XIII asrgacha arabcha "Roʻs al-qontara" ("Koʻprik boshi"), XIII asrdan XVI asrgacha esa forscha "Saripul" deb atalgan. Abu Mansur Jaʼfar ibn Sodiq ibn Junaydga "Roʻs al-qontariy" deb emas, balki "Qontariy" deb nisba berilgan. Shu bois xalq orasida Abu Mansur Qontariy nomi bilan tanilgan.

Ustozlari
---------

Abu Abdulloh Yoqut Hamaviyning "Muʼjam al-buldon" kitobida keltirilishicha Abu Mansur Qontariy hadis ilmi sir-asrorlarin Xalaf ibn Oʻmir Buxoriy va Muhammad ibn Ishoq ibn Xuzayma kabi allomalardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Abu Mansur Qontariy 315/927 yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Смирнова О.И. Cтраны и народы востока. – Москва, 1971. 92, 93.
2. ↑  Abu Abdulloh Yoqut Hamaviy. Muʼjam al-buldon. J. 9. — Bayrut, 1979. 302.

Adabiyotlar
-----------

* Isaev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 62.
**José Francisco Sanfilippo** (talaffuzi: *Xose Fransisko Sanfilippo*; 1935-yil 4-mayda Buenos Airesda tugʻilgan) — argentinalik futbolchi, hujumchi.

Biografiyasi
------------

José Sanfilippo 1950—1960-yillarning eng kuchli argentinalik futbolchilaridan biri hisoblanadi. „San Lorenzo" futbol klubi tarixidagi eng buyuk futbolchi. Argentina terma jamoasi safida 29 ta o‘yinda 21 ta gol urgan. José Sanfilippo 1958—1962-yillardagi jahon chempionatlari ishtirokchisi. Bir necha bor Argentina, Urugvay, Braziliya chempionatlarining eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

Klublardagi faoliyati
---------------------

José Sanfilippo oʻz faoliyatini 1953-yilda „San Lorenzo" futbol klubida boshlagan va 1958-yildan 1961-yilgacha boʻlgan davrda Argentina chempionatlarida doimiy ravishda eng yaxshi toʻpurarga aylangan. José Sanfilipponing 1960-yilda urgan 34 ta golli zarbalari uni Janubiy Amerikadagi barcha chempionatlarning eng yaxshi toʻpurari boʻlishiga yordam bergan.

1963-yilda José Sanfilippo „Boca Juniors" futbol klubiga oʻtdi va bir mavsumda 27 oʻyinda 14 ta gol urdi. 7 ta gol bilan José Sanfilippo Libertadores kubogining eng yaxshi toʻpurari boʻldi va buning natijasida „Boca Juniors" futbol klubi turnir finaliga chiqdi. Ammo u final uchrashuvida braziliyaning „Santos" futbol klubiga magʻlub boʻlgan.

Keyin José Sanfilippo „Nacional", „Banfield", „Bangu" va „Bahia" jamoalarida oʻynagan va 1972-yilda „San Lorenzo" futbol klubi bilan faoliyatini yakunlagan. Faqat Argentina chempionatlarida José Sanfilippo 330 oʻyinda 226 gol urgan futbolchi sifatida ajralib turadi. Bu bilan u tarixda eng koʻp gol urgan futbolchilar ichida beshinchi oʻrinda turadi.

Statistikasi
------------

| Jamoa   | Mamlakat | Mavsum | Oʻyin | Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| San Lorenzo | Argentina bayrogʻi Argentina  | 1953—1962 | 258 | 207 |
| Boca Juniors | Argentina bayrogʻi Argentina  | 1963 | 28 | 14 |
| Nacional | Urugvay bayrogʻi Urugvay | 1964—1965 | 21 | 25 |
| Banfield | Argentina bayrogʻi Argentina  | 1966-1967 | 50 | 19 |
| Bangu | Braziliya bayrogʻi Braziliya  | 1968 | 14 | 7 |
| Bahia | Braziliya bayrogʻi Braziliya  | 1968—1971 | 71 | 48 |
| San Lorenzo | Argentina bayrogʻi Argentina  | 1972 | 8 | 8 |
| Selección Argentina | Argentina bayrogʻi Argentina  | 1957—1962 | 29 | 18 |
| Jami | 479 | 349 |

Manbalar
--------

1. ↑  „ATLETAS PROFISSIONAIS (1968)". 19-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-fevral 2015-yil.
2. ↑  „http://www.canaltrans.com/deportes/futbol1/historias/035.html".
**Jose Maria Basanta** (1984-yil 3-aprelda tugʻilgan) — argentinalik sobiq professional futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan. Basanta Meksika fuqaroligiga ega.

U o'z faoliyatini Argentinaning Estudiantes jamoasida boshladi, 2008-yilgi Libertadores kubogidagi ajoyib o'yindan so'ng u Monterreyga ko'chirildi, u yerda murabbiy Victor Manuel Vucetich boshchiligida jamoaning Liga MX va CONCACAF Chempionlar Ligasidagi muvaffaqiyatlarida muhim rol o'ynadi va 2012-yilda Luis Peres ketganidan keyin u klub sardori bo'ldi, u 2014-yilgi FIFA Jahon Chempionatidan so'ng Italiyaning ACF Fiorentina klubiga o'tdi, u yerda u Argentina vakili sifatida Germaniyadan keyin ikkinchi o'rinni egalladi.

Italiyadagi dahshatli o'tgan davrdan so'ng u 2015-yilning yozida Monterreyga qaytib keldi va yana murabbiy Antonio Mohamed, keyinroq esa Diego Alonso qo'l ostida klub sardori etib tayinlandi.

Karyera
-------

Basanta oʻz faoliyatini 2003-yilda Estudiantesda boshladi, 2006-yilda Argentina 2-divizioni Olimpo de Bahia Blancaga oʻtdi. Basanta Olimpoga Apertura va Clausurani yutib, avtomatik tarzda Primeraga chiqishga yordam berdi.

U 2007-yilda yana Estudiantesga qo'shildi va ular bilan bir yil qoldi.

2008-yil iyun oyida u jamoa menejeri Ricardo La Volpening so'roviga binoan Monterreyga sotildi. O'shandan beri Basanta asosiy jamoada muntazam ishtirok etib, 2009-yilgi Apertura chempionligi va 2010-yilgi Apertura chempionligini qo'lga kiritdi.

2015-yil 31-avgustda Basanta Rayados de Monterreyga mavsumiy ijara shartnomasida qaytishi e'lon qilindi.

2020-yil 5-sentyabr kuni Basanta oʻzining rasmiy Instagram sahifasida professional futboldagi faoliyatini yakunlashini e’lon qildi.

Yutuqlar
--------

### Klub

Olimpo
* Primera B Nacional (2): Apertura 2006, Clausura 2007

Monterrey
* Liga MX (3): Apertura 2009, Apertura 2010, Apertura 2019
* Copa MX (1): Apertura 2017
* InterLiga (1): 2010
* CONCACAF Chempionlar Ligasi (4): 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2019

### Xalqaro

Argentina
* FIFA Jahon Chempionati : 2014-yilgi ikkinchi o'rin

### Individual

* **Turnirning eng yaxshi markaziy himoyachisi:** Apertura 2010
* **Turnirning eng yaxshi markaziy himoyachisi:** Clausura 2012

Manbalar
--------

1. ↑  „2014 FIFA World Cup Brazil: List of players: Argentina".  FIFA (14-iyul 2014-yil). 1-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2019-yil.
2. ↑  „2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players". *FIFA.com* (11-iyun 2014-yil), s. 2. Qaraldi: 15-oktabr 2014-yil.
3. ↑  „José María Basanta recibió su carta de naturalización".
4. ↑  „Comunicado a nuestra Afición y Medios de Comunicación - Sitio Oficial del Club de Futbol Monterrey".

Havolalar
---------

* José María Basanta – MedioTiempo.com saytida Liga MX statistikasi (in Spanish)
* Guardian statistics
* Football lineups player profile
**Botiniylar** (arab, botin ichkari, yashirin, sirli) — islomdagi mafkuraviy oqimlardan birining tarafdorlari. 8-asrda vujudga kelgan. Bu oqim tarafdorlari Qurʼon oyatlari va hadislarni zohiriy va lugʻaviy talqin etishga qarshi chiqqan. Ularning iddaolaricha, oyat va hadislarning zohiriy maʼnolarini emas, balki zimnidagi yashirin mazmunlarini olish zarur emish. Bu aqida bilan ular islom shariatiga qarshi chiqqan boʻldilar. Zero shariat hukmi boʻyicha oyat, hadis va boshqa barcha manbalarning iboralari, u qaysi tilda boʻlmasin, zohiriy, lugʻaviy va istilohiy maʼnolariga asoslangan holda talqin etiladi. Baʼzi fasohat, kinoya, tanbeh, istiora, ishora kabi soʻz oʻyinlari, "mutashobih" oyatlar va tasavvufiy talqinlar bundan mustasnodir. Islomning "Ahli sunna va jamoa" aqidasiga binoan, B. shariatga xilof eʼtiqodda boʻlganliklari uchun dinsizlar qatorida sanalgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lushan** (xitoycha: 庐山) — togʻ tizimasi va YUNESKOning madaniy meroslar roʻyxatiga kirgan Xitoy milliy bogʻi. Dunyo darajasidagi mashhur qoʻriqxona. U Xitoyning Jiangsi provinsiyasining shimolida joylashgan. 90 dan ortiq choʻqqisi bor, jami 382 kvadrat metr maydonni egallaydi. Lushan togʻi ulugʻvorligi bilan, hayratlanarliligi bilan, xavfliligi bilan ham dunyoga mashhur boʻlib keladi. Lushan togʻlarin doimo bulut qoplab tuadi. Har yilning oʻrtacha 190 kun tuman boʻladi.

Madaniy meros
-------------

Lushan milliy bogʻi 1996-yilda Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan. Tszyansi provinsiyasidagi Lushan tog‘i Xitoy sivilizatsiyasi taraqqiyotining yorqin namunasidir. Bir nechta buddist va daoist ibodatxonalari, shuningdek, Chju Si neo-konfutsiy maktabi (xitoycha: soʻzma-soʻz: „Oq bugʻu grotto") mavjud. Bularning barchasi o‘ziga xos tarzda tabiiy go‘zallik bilan uyg‘unlashib, yuksak estetik qadriyatni shakllantiradi. Shunday qilib, Xitoy milliy ruhi va madaniy hayoti madaniy landshaft bilan yaqin aloqada.

Geografiyasi
------------

Lushan togʻi tekislikda koʻtarilgan yagona togʻ. Bosh choʻqqisi — Dahayang choʻqqisi, uning dengiz sathidan balandligi 1474 m. Choʻqqilarning orasi tizmalar, jarliklar, tekis toshlar, gʻorlar mavjud. Tizmada kuchli oqim tufayli sharsharalar, daralar va kichik koʻllar paydo boʻlgan. Mashhur Uch qavatli sharshara 155 m balandlikdan oqib tushadi. Iyuldagi oʻrtacha harorati 22,6 °C boʻladi.

Tabiati
-------

Lushan togʻida hayotga boy, oʻrmon qoplamasining solishtirmasi 76,6%, yuqori darajali oʻsimliklarning 3000 ga yaqin turi, hayvonlarning 2000 turi uchraydi. Togʻ etagida Boyanghu koʻli yil qushlar qoʻriqxonasi — „Turnalar qirolligi" hisoblanadi, oq turnaning dunyo boʻyicha eng koʻp toʻplangan joy hisoblanadi. Lushan togʻida subtropik bambuk oʻrmonlari, issiq zonada doim yashil keng bargli oʻrmon, moʻtadil zonada bargli tashlaydigan keng bargli oʻrmon, sovuq zonada ignabargli oʻrmonlar uchraydi.

Galereyasi
----------

|  |  |  |  |  |
| Lushandagi sharsharalardan biri |  |  |  | Lushan togʻida tuman |

|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „庐山风景名胜区 - 中国旅游网/Lushan Scenic Spot - China Tourism Net". *www.ct.cn*. Qaraldi: 5-oktabr 2022-yil.
2. ↑   „Kөrshі" әmbebap mәdeni jurnali. Әuelqan Qaliұli. Almati. № 33 2009 ISSN 1673-3843
**Luson**:

* Luson - {{Bilgiquti aholi punkti

| oʻzbekcha nomi = Luson
| mavqe = kommuna
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi|Viloyat
| mintaqa = Trentino — Alto Adige/Südtirol
| jadvalda mintaqa = Trentino-Alto Adige/Südtirol
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Janubiy Tirol (provinsiya)|Janubiy Tirol
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 46 | lat_min = 45 | lat_sec = 0
| lon_dir = E | lon_deg = 11 | lon_min = 46 | lon_sec = 0
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 280
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 74
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 962
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1457
| sanalgan yil = 2008
| zichlik = 20
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 0472
| pochta indeksi = 39040
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 021044
| Commons turkumi = Lüsen
| sayt = .

* Luson (orol) — Filippin arxipelagidagi eng katta orol, Tinch okeanda.




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Luson (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
**Muso Bolosog‘uniy** — (1112—1113 — yilda vafot etgan) muhaddis va faqih bo‘lgan.

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Muso Bolosogʻuniy Turkiy** qadimgi turklar bilan chegaradosh Koshgʻar yoʻlidagi Bolosogʻun (hozirgi Toʻqmoq)da, Sirdaryo (Sayxun) ortida tu‘ilgan.
Fiqh ilmini Bagʻdodda qozi Abu Abdulloh Damgʻoniydan oʻrgangan, hanafiylardan boʻlgan, soʻngra Shom (Suriya)ga koʻchib borgan, u yerda *Baytu-l-Muqaddas* (Ierusalim) qozisi, soʻngra esa Damashq qozisi bo‘lib xizmat qilgan.
Muso Bolosog‘uniyning odob-axloqi, oʻzini tutishi koʻplarga maʼqul kelmagan. Hadis ilmini Qozi Damgʻoniydan oʻrgangan, shariatda Abu Hanifa maktabi (mazhabi)ning ashaddiy muxlisi bo‘lib, shofiʼiylar maktabiga nisbatan yomon soʻzlar aytar edi.
Qurʼoni karim bilimdonlaridan biri Abulqosim shohidligiga koʻra: "*Men Abulhasan ibn Kubays, uni (yaʼni, Bolosogʻuniyni) qanday qoralaganini eshitganman. Zero, u odatda aytar ekan: „Agar davlat va jamiyatning irodasi va boshqaruvi mening qoʻlimda boʻlganida shofiʼiy tarafdorlaridan hatto, jizya ham olgan boʻlar edim*".

Vafoti
------

Alloma 1112—13 yilda Damashqda vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi"; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar
--------

1. ↑  Ёқут Ҳамавий. Муъжаму-л-булдон. Ж.1.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sara Joy Brown**, ba'zan **Sara Brown** (1975-yil 18-fevralda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa. U, ehtimol, 1996-yildan 2001-yilgacha Amerikaning *"General Hospital"* kunduzgi dramasida Karli Korintos rolini ijro etgani bilan mashhur. Rol uchun u uchta kunduzgi Emmy mukofotini qo'lga kiritdi. 2008-yilda u boshqa rolda Klaudiya Zakkara *umumiy kasalxonaga* qaytdi. U 2009-yilda yana bir bor *General Hospitalni* tark etdi va Aggie Jonesning yangi yaratilgan rolida *"Qalin va go'zal"* filmida paydo bo'lishni boshladi.

Brown 2011-yil oktabrdan 2012-yil avgustida qahramon vafotigacha *"Hayotimiz kunlari"* da Medison Jeyms rolida paydo bo‘lgan.

Erta hayot va martaba
---------------------

Brown Kaliforniyaning Evrika shahrida ota-onalari Devid va Pamela Brown oilasida tug'ilgan. U Los-Anjeles okrugi sanʼat maktabida teatr mutaxassisi sifatida oʻqigan. Uning aktyorlik karerasi 19 yoshida, u Sabanning *VR Troopers* sindikatlashtirilgan sarguzashtli fantaziya seriyasida Kaitlin Star rolini ijro etganida boshlangan. 1996-yilda u *Power Rangers Zeo-* ning 3-qismli epizodida Xezer Tompson rolida mehmon sifatida ishtirok etdi, Qizil Reynjerning maxfiy shaxsi Tommi Oliverni yaxshi ko'rgan qiz, lekin bu hech qachon hech qayoqqa olib kelmagan. FOX Kids Magazine jurnalidagi maqolada VR Troopers a'zolaridan biri Power Rangers aktyorlarining bir qismi bo'lish uchun serialni tark etishi haqida da'vo qilingan; ammo, yuqorida aytib o'tilgan Zeo uch-parter va Bred Hawkins Ostin Sent-Jonning qaytishidan oldin Gold Ranger ovozini Jeyson Li Skott, bu kabi hech narsa sodir bo'lgan eng yaqin kelgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Brown iudaizmga amal qilgan. Uning bir qizi bor, Jordan Aleksandra Judit Levi (tag. 1998-yil 20-iyul), uning otasi Brownning sobiq kuyovi, isroillik bastakor Shuki Levi (*VR Troopers* va *Power Rangers* franshizasining sobiq ijrochi prodyuseri). Brownga Çölyak kasalligi tashxisi qo'yilgan.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *Heart of the Beholder* | Diane Howard |  |
| 2006 | *Big Momma's House 2* | Constance Stone |  |
| 2011 | *Lamp, TheThe Lamp* | Deb |  |
| 2015 | *Monster Hunters USA and Day Care Center* | Zara Daily | Qisqa |

Manbalar
--------


1. ↑  Sarah Brown - Filmbug
2. ↑  „General Hospital' star checking into another soap". *Associated Press* (30-sentabr 2009-yil).
3. ↑  „Q & A with Sarah Brown (Carly Roberts, General Hospital)".  Soap Opera Article 17. Qaraldi: 13-dekabr 2006-yil.
4. ↑  „Soap Star Sarah Brown on Family".  justmommies.com. Qaraldi: 11-dekabr 2009-yil.
**Muso sayramiy**, Mulla Muso ibn Mulla Isoxoʻja Sayramiy (1836-yil 23-avgust, Sayram tumani, Sharqiy Turkiston — 1917) — tarixchi, davlat arbobi, mudarris, adib va shoir. Muso Sayramiy uygʻur olimi Mulla Usmon oxun xalfadan Qurʼon, hadis, tarix, adabiyot, ilmi nujum, geografiya, arab va fors tillarini oʻrgangan. "Mulla Muso", "Bola mulla", "Mulla abjad" nomlari hamda "Sayramiy" taxallusi bilan shuhrat qozongan. 19-asrning oʻrtalarida Sharqiy Turkistonda tashkil toptan uygʻur davlati maʼmuriyatida har xil lavozimlarda ishlagan. Muso Sayramiy "Tazkiratul-avliyo, fi muftaxul imon" ("Avliyolar tazkirasi — imon kaliti", 1885), "Dar bayoni As-hobul qahf" ("Gʻor kishilari haqida", 1903), "Tarixi Aminiya" (1903), "Tarixi Hamidiya" (1908) kabi tarixiy asarlar va "Devoni masnaviy" (1907) sheʼrlar toʻplami, "Salomnoma" (1916) nomli asarlar muallifi. "Tarixi Aminiya" asarida Turkiston — Moʻgʻulistonda hukm surgan xonliklar va xonlar, Yorkend xonligi (1465 — 1759), uni Manjur-Xitoylar tomonidan bosib olinishi, yerli aholining mustaqillik uchun kurashlari hikoya qilingan. Muso Sayramiy asarlari Turkistonning 14—19-asrlar tarixini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  МОЛЛА МУСА САЙРАМИ
2. ↑  Location of Sairam is shown on Map 1 in Kim (2004), before p. 1; it's 赛里木 (*Sailimu*) on modern Chinese maps.
3. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Marat Zokirov** (1939-2020-yil) — ilgʻor oʻqituvchi, Oʻzbekiston Qahramoni (2002).

Tarjimai holi
-------------

Marat Zokirov 1939 yil 21 martda Jizzax viloyati Jizzax tumanida tugʼilgan. Samarqand davlat universitetining fizika-matematika fakulteti (1961), Samarqand qishloq xoʻjalik institutining agronomiya fakultetini (1981, sirtdan) tugatgan. 1961-yildan Jizzax tumanidagi 16-maktabda fizika oʻqituvchisi, 1976—1984 yillarda Paxtakor tumanidagi "Navbahor" xo'jaligida partiya tashkilotining kotibi sifatida ishlagan. 1984-yildan Jizzax tumanidagi 36-maktab, 1995-yil sentabrdan Jizzax pedagogika instituti qoshidagi iqtidorli bolalar litseyi direktori lavozimlarida faoliyat yuritgan. 

Мarat Zokirov Respublika taʼlim markazi bilan hamkorlikda "Sogʻlom avlod — millat koʻrki", "Hech kimga bermaymiz seni, Oʻzbekiston!", "Oʻzligini anglagan xalq" kabi qoʻllanmalar, "Maʼrifiy saboqlar", "Umumtaʼlim maktablarida oʻqituvchilarning boʻsh vaqtini taʼminlash" kitoblari muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  Yangi O'zbekiston - maktab ostonasidan boshlanadi [Izomaterial]:kitob-albom/ Xalq ta`limi vazirligi-Toshkent:2021.-256 b.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marazm** (yun. marasmos — darmonsizlik, soʻnish) — odam ruhiy faoliyatining zaiflashib ketishi; shaxsning tubanlashuvi bilan oʻtadi. Akli zaiflikning eng ogʻir koʻrinishlaridan biri. Bosh miya poʻstlogʻi atrofiyasi sabab boʻladi. Umumiy darmonsizlik, bora-bora barcha hayotiy jarayonlarning soʻnishi bilan kechadi. Bunda bemor atrof muhitdan butunlay ajralib, oʻzini eplay olmay, notavon boʻlib qoladi. Isteʼmol qilib boʻladigan narsani yeb boʻlmaydigan narsadan farqlay olmaydi; ovqatlanish va jinsiy xirs saqlanib qoladi. Jismoniy zaiflashib, oʻrnida yotaveradi, yotoq yaralar, ichki aʼzolarda distrofik oʻzgarishlar roʻy beradi. Sababsiz yiglaydi yoki kuladi. Keksalikdagi esi pastlikning soʻnggi bosqichida, rivojlanuvchi falajla va markaziy nerv sistemasinnng baʼzi kasalliklarida uchraydi. Bemor yillab oʻrnidan turolmay yotib qoladi, shuning uchun uni sabrtoqat bilan parvarish qilish lozim (qarang Bemorni parvarish qilish).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Zamin dargʻasi"** — rus shoiri Sergey Yesenin qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1971-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Sheʼrlarni rus tilidan oʻzbek tiliga Erkin Vohidov tarjima qilgan. Toʻplamga „Zamin dargʻasi", „Singlimga xat", „Hayot yoʻlim", „Xotira", „Oʻttiz oltilar dostoni" kabi oʻzbek tiliga ilk bor oʻgirilgan sheʼrlar ham kiritilgan.. 

Toʻplamga oʻzbek kitobxonlari orasida mashhur boʻlgan „Fors taronalari" sheʼrlar turkumi kiritilgan. Bundan tashqari, asarga „Yigirma oltilar balladasi", „Ulugʻ jang qissasi", „Oʻttiz oltilar dostoni" hamda „Anna Snegina" doston va balladalari jamlangan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Ahmedov – muharrir, G. Frolov – rassom, I. Siganov – rasmlar muharriri, T. Smirnova – texnik muharrir, N. Roʻzimuhamedova – musahhih. Kitob adadi – 35 000 nusxa.

Havolalar
---------

* Toʻplamga kiritilgan „Fors taronalari" turkumi Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Chigit** — gʻoʻza urugʻi; terib olingan paxtani qayta ishlab (toladan ajratib) olinadi. Terilgan paxta vaznining 55—60% chigit hissasiga toʻgʻri keladi. Shakli tuxumsimon yoki noksimon, choʻzinchoq yoki kalta, boʻyi 1,5-15 mm, eni (diametri) 1-8 mm, ogʻirligi 70—160 mg, 1000 donasining oʻrtacha vazni 120—140 g; qoʻngʻirjigarrang, qattiq qobiq va magʻiz (yadro)dan iborat. Ustki qavati (poʻsti)dan tola va momiq (lint) ajratib olinadi (qarang Paxta tolasi). Tola va tuklari koʻp keng qismi (toʻmtoq tomoni) xalaza, uch qismi mikropile (chang yoʻli) deyiladi. Chigit murtagi 2 ta urugʻpalla, urugʻpalla ostki boʻgʻin, iddiz qinidan iborat. Foydalanish maqsadlariga koʻra urugʻlik va sanoatda qayta ishlanadigan texnik chigitlarga boʻlinadi. Bir necha oydan bir ikki yilgacha yaxshi saqlangan chigit fiziologik pishib yetilgan, sogʻlom va unuvchan boʻladi. Bexato va sogʻlom unib chiqishi uchun ivitiladi. Chigitning muhim xususiyati uning epidermis hujayralarida bir hujayrali 20 mm dan 42-44 mm va undan ortiq boʻlgan tolalarning hosil boʻlishidir. Chigit magʻzi tarkibida 24 dan 29 % ga qadar moy bor (qarang Paxta moyi). Oʻzbekiston yogʻmoy sanoati korxonalarida har yili 1,5— 2 million t texnik chigit qayta ishlanib paxta yogʻi, shulxa (chigit poʻchogʻi), kunjara olinadi. Chigit chiqindilarini qayta ishlab, ulardan sellyuloza, spirt, lok va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarishda foydalaniladi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandrov asosiy mexanika zavodidagi Britaniya-Amerika cherkovi** ― Sankt-Peterburgdagi sobiq Anglikan cherkovidir. Obuxovskaya oborona prospekti, 129-uyda joylashgan.

 Yondan koʻrinishi, apsis oʻng tomonda
Aleksandrov zavodlarining koʻp xodimlari Britaniya imperiyasidan edi. Eng yaqin ibodatxona Sankt-Peterburg markazida joylashgandi (Angliyskaya qirgʻogʻi, 56), shuning uchun 1848-yildan beri pastor Tomas Ellerbi Nevskiy Zastavasidan tashqari maxsus ijaraga olingan uyda ibodat qilishni boshladi.

Keyin zavod ofisida (zamonaviy Yakubovich koʻchasida) Britaniya-Amerika cherkovining filiali ochildi va u bir necha yil faoliyat koʻrsatdi. Qrim urushi paytida xizmatlar toʻxtatildi, ammo tinchlik tugagandan soʻng ular yana tiklandi.

Bu yerga otasi — muhandis, Moskva-Peterburg temir yoʻli quruvchisi bilan birga boʻlajak amerikalik va angliyalik yirik rassom Jeyms Uistler bilan birga keldi.

Keyin zavod hududida ibodat uyi qurildi. Keyinchalik zavodni kengaytirish uchun joy kerak boʻldi. Cherkov qoʻshni joyga qayta qurildi, 1901-yilda ochildi.

Cherkov 1920-yillardan beri yopilgan. Bino buzilgan shaklda saqlanib qolgan. Unda Rostelekom kompaniyasining telefon markazi joylashgan edi. Endi telefon markazi binodagi xonalarni turli idoralarga ijaraga bermoqda.
**Zamonaviy beshkurash** - sport koʻpkurashi. Ot ustida toʻsiqlardan oʻtish, qilichbozlik (birinchi sanchguncha olishuv), pistoletdan oʻq uzish (4 karra 20 tadan otish), suvda suzish (300 m ga erkin uslubda) va yengil atletika krossi (4 km masofaga)ni oʻz ichiga oladi. Yuqoridagicha tartibdagi musobaqalar 5 kun mobaynida — bir kunda bittadan tur boʻyicha oʻtkaziladi. Sportamaliy mashqlari boʻyicha kompleks musobaqalar qad. zamonlardan maʼlum (maye. Yunoniston olimpiya oʻyinlaridagi pentatlon — "pent" — besh, "atlon" — kurash). 3. b. 19-asr 2yarmida Shvetsiyada paydo boʻlgan. 1948-yildan shu nomda. Xalqaro 3. b. va biatlon uyushmasi (UIPMB, 1948-yil tuzilgan)ga 70 dan ziyod mamlakat aʼzo. Oʻzbekiston 1991-yilda qabul qilingan. 1912-yildan olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan. 1949-yildan jahon birinchiligi oʻtkazib turiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikipediyada «**Sport**» loyihasi bor |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |