recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
|  |
| **Nelson Mandela koʻprigi** |
| Mamlakat: | Yoxannesburg, Janubiy Afrika |
| Maqomi: | Osma koʻprik |
| Qurilish boshlandi: |  |
| Qurilish tugadi: | 2003-yil |
| Umumiy uzunligi: | 284 metr |
| asosiy oraliq uzunligi: |  |
| Arxitektor: |  |
| Dizayner | Stiv Torn va Gordon Gibson |
| Quruvchi tashkilot |  |
|

**Nelson Mandela koʻprigi** — Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahrida joylashgan eng yirik koʻprik. Bu Yoxannesburg Park Stantsiyasining gʻarbiy qismida joylashgan temir yoʻl liniyalari va birinchi stansiyaga ulashgan Yoxan Rissik koʻprigi. U 2003-yilda qurib bitkazilgan va qurilishi 38 million RUB ga tushgan. Koʻprik qurilishining asosiy maqsadi Braamfontein va Nyutaunning ikkita asosiy biznes markazini bogʻlash, shuningdek, ichki shahar strukturasini maʼlum darajada modernizatsiya qilish edi. Koʻprik Yoxannesburgning M27 yoʻnalishining bir qismini tashkil qiladi.

Tarixi
------

Braamfonteynni Yoxannesburg shahar markazi bilan bogʻlaydigan koʻprik birinchi dizaynerlari Stiv Torn va Gordon Gibson tomonidan 1993-yilda Yoxannesburgning ichki shahrining shahar dizayni boʻyicha tadqiqotida ilgari surilgan. Ular oʻz tadqiqotlarida Nelson Mandelaning Janubiy Afrika jamiyatini birlashtirishdagi oʻrni va koʻprik bilan bogʻliqlik va birlik ramzini eʼtirof etish uchun koʻprikni Nelson Mandela koʻprigi deb nomladilar.

Strukturaviy dizayni
--------------------

Koʻprik 42 ta temir yoʻl liniyasi boʻylab temir yoʻl harakatiga xalaqit bermasdan qurilgan boʻlib, uzunligi 284 metrni tashkil etadi. Shimol va janubda balandligi mos ravishda 42 va 27 metr boʻlgan ikkita ustun bor. Muhandislar koʻprikni iloji boricha engilroq saqlashga harakat qilishdi va ogʻirlikni kamaytirish uchun beton kompozit qoplamali konstruktiv poʻlatdan foydalanishdi. Koʻprik boʻylab ogʻirroq qirgʻoqlar ogʻirroq orqa oraliqlar bilan mustahkamlangan. Koʻprik ikki qatordan iborat boʻlib, uning har ikki tomonida piyodalar uchun yoʻlak mavjud. Koʻprikni Yoxannesburgning eng mashhur yoʻllaridan biri — M1 avtomagistrali oʻtadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Nelson Mandela Bridge | Attractions | Culture | History | Affordable | Transport | Day Trips | Nelson Mandela | Vibrant culture (ZM)". *www.southafrica.net*. Qaraldi: 18-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „city of Johannesburg - Newtown: your guide". 3-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Nelson Mandela Bridge, Johannesburg, South Africa - Verdict Traffic".
**Nomlar** (yun. nomos — mamlakat, vi-loyat, okrug) — Qad. Misrdagi maʼmuriy okrug (misrcha — "sepat"). Misr davlati yagona irrigatsiya tizimini barno etish va ishlashi uchun zarur boʻlgan siyosiy birlashmalar — N.dan tashkil topgan edi. Har bir N.ning aniq belgilangan chegarasi, siyosiy va diniy markazi, qoʻshini, gerbi va homiy xudolari boʻlgan. N.ning maʼmuriy appa-rati nomarxga boʻysungan. Podshohlardan Snofru va Neuserra (IV va V sulolalar) ibodatxonalarida 97 ta Qad. podsholik (miloddan avvalgi 28—23 a.lar) N.ining roʻyxati keltirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**AMY Potomak** (1999-yil 25-iyunda tugʻilgan) Kanadada tugʻilgan xokkeychi boʻlib, Kanada ayollar milliy xokkey jamoasi roʻyxatiga kiritilgan, u 13-dekabrda bir juft musobaqada Qoʻshma Shtatlarga qarshi kurash olib boradi (Plimutda, Michigan) va 20-dekabrda (Sarniya, Ontario). AQShga qarshi seriya Potomakning terma jamoadagi debyutini nishonlaydi.

Oʻyin faoliyati
---------------

2014-yilgi Britaniya Kolumbiya qishki oʻyinlarida Potomak oltin medal bilan chiqdi. 2014-yilgi Stoney Creek Jr. Showcase koʻrgazmasida u tadbirning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. U 2015-yilgi Kanada qishki oʻyinlarida BC ayollar xokkey jamoasi aʼzosi edi. BC jamoasi musobaqani oltinchi oʻrinda yakunlaydi.

2016-yil 24-noyabrda Potomak BC Major Midget League vodiysining oʻgʻil bolalar jamoasi West Hawks bilan hamkorlik qilishi eʼlon qilindi. U Vankuver shimoli-gʻarbiy gigantlari bilan Kaleigh Fratkin va Kootenay Ice bilan Kimberli Nyuelldan keyin oʻgʻil bolalar jamoasi bilan hamkorlik qilgan uchinchi ayol boʻldi.

### Kanada xokkeyi

Potomak Kanadaning 18 yoshgacha boʻlgan ayollar milliy xokkey jamoasi aʼzosi edi, u 2016-yilgi IIHF U18 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Uning singlisi Sara Potomak bilan birga ular Kanadaning xokkey boʻyicha ayollar milliy terma jamoasi roʻyxatiga kiritilgan birinchi opa-singil duetidir. Ikkalasi 2016-yil dekabr oyida AQSh milliy ayollar xokkey jamoasiga qarshi ikkita oʻyin seriyasida birga oʻynashdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Uning singlisi Sara Potomak va ikkalasi 2013-yilgi Kanada U-18 milliy terma jamoasida British Columbia jamoasi bilan birga oʻynagan. Hozirda Sara Potomak Minnesota Golden Gophers ayollar xokkey dasturining raqobatchisi. Uning akasi Brandon Potomak 2011-yilgi Kanada qishki oʻyinlarida xokkey boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Mukofot va unvonlar
-------------------

* Eng qimmat oʻyinchi, 2015-yil 18 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi milliy chempionat.
* Eng qimmat oʻyinchi, 2016-yil 18 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi milliy chempionati.

Manbalar
--------

1. ↑  „Canada's National Women's Team Rosters For December Series and Nations Cup".  Hockey Canada (23-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2016-yil.
2. ↑  „Rosters – Canada 2016 NWT Series".  Hockey Canada (23-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2016-yil.
3. ↑  „Participant – Prince George 2015 Canada Winter Games".  Canada Winter Games (18-iyul 2023-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2016-yil.
4. ↑  „Potomak to Affiliate with Valley West Hawks".  BCHockey.net (24-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2016-yil.
5. ↑  „B.C. sisters bringing the 'Potomagic' to Team Canada".  cbc.ca British Columbia (3-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 21-dekabr 2016-yil.
6. ↑  „Amy Potomak has strong role model in big sis Sarah".  Hockey Canada (8-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2016-yil.
7. ↑  „Sarah Potomak – Gophers Athletics".  Minnesota Golden Gophers athletics (18-iyul 2023-yil). 26-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2016-yil.
**Langar koni** - Janubiy Nurota togʻlarining Oqtov granitsimon massivining gʻarbiy va jan.-gʻarbiy kontakt zonasida joylashgan volfram va vollastonit koni. Langar koni skarnli-rudali konlar turiga mansub. Skarnli zonalarning uz. 30–500 m, qalinligi 0,1 – 35 m, chuq. 80–200 m. Skarnlarda volfram va vollastonitdan tashqari, piroksen, granit, epidot, vezuvian va boshqa minerallar ham uchraydi. Langar skarnlarining sheyelitta boiligini ilk bor 1934-yil professor N.A.Smolyaninov aniqlagan. 1959-yildan boshlab sheyelit-molibden koni sifatida foydalanilgan, keyinroq rudali maydonning pegmatitli jinslaridan dala shpati konsentrati olingan. Kontakt metamorfizmi taʼsirida choʻkindi jinslar rogovik va ohaktosh-silikatli rogoviklarga aylangan. Ushbu jinslarning kontaktiga Langarning skarnli-rudali jinslari ham toʻgʻri keladi. Sheyelit va molibdenit sanoat ahamiyatiga ega komponentlar hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Shimoliy Koreyaning Hamxung shahrida Nolttvigi oʻynayotgan ayollar (1958)

 19-asr janridagi rasm
**Nolttvigi** yoki **-ttvigi** koreyscha: *널뛰기*) koreys ayollari va qizlarining anʼanaviy ochiq oʻyini boʻlib, u odatda Koreya Yangi yili, Chosok va Dano kabi anʼanaviy bayramlarda zavqlanadi.

Nolttvigi tahterevalli arraga oʻxshaydi, faqat ishtirokchilar *Nolning* (taxta) har bir uchida turishadi va sakrab, qarama-qarshi odamni havoga suradilar. Tomosha sifatida bajarilganda, havoda sakrash yoki arqon bilan sakrash kabi akrobatik nayranglar koʻpincha kiritiladi.

Yangban ayollari *Nolttvigini* uylarini oʻrab turgan devorlarni koʻrish uchun ishlab chiqdilar, chunki anʼanaviy Koreyadagi ayollar tungi vaqtdan tashqari kamdan-kam hollarda yashash joylaridan tashqariga chiqishlari mumkin edi.  Afsonaga koʻra, baland devor ustidagi qamoqxonada qamalgan erini koʻrishni istagan xotin Nolttvigi orqali boshqa gunohkorning xotini bilan erining yuzini koʻrishi mumkin edi. 

Nolttvigi ham jismoniy mashqlar yetishmasligini yengillashtirishga yordam berdi.

Havolalar
---------

* Teeterboard
* Galereya[*sayt ishlamaydi*] [ *<span title="Dead link tagged April 2020">doimiy o'lik havola</span>* ]
* Koreys anʼanaviy xalq oʻyinlari ayollar uchun alohida maʼnoga ega (The KNUTimes)

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  Rodney P. Carlisle, *Encyclopedia of Play in Today’s Society, Volume 1* Sage Publications (14 April 2009) p. 349
2. ↑  „Neolttwigi". *Doopedia* (2008).
**Septik shok** — ogʻir yuqumli kasalliklarning hayot uchun xavfli asorati boʻlib, bu kislorod va boshqa moddalarni toʻqimalarga etkazib berishni buzadigan va poliorgan yetishmovchiligi sindromining rivojlanishiga olib keladigan toʻqimalarning perfuziyasining pasayishi bilan tavsiflanadi, Septik shok koʻpincha bolalarda, immuniteti sust odamlarda, keksalarda va abortlardan keyin uchraydi. Oʻlim ehtimoli 25 % ni tashkil qiladi.

Septik shok diagnostikasi mezonlari
-----------------------------------

Septik shok distribyutor (distributiv) shokning kichik sinfi boʻlib, bu holatda mikrosirkulaytor qon tomirlarda qon oqimining patologik taqsimlanishi tana toʻqimalarining qon bilan noadekvat taʼminlanishi, ishemiya va poliorgan yetishmovchiligiga olib keladi.

Septik shokni infuzion terapiya oʻtkazilishiga qaramay bartaraf etilmaydigan doimiy septik kelib chiqishga ega gipotenziya sifatida aniqlash mumkin.

Septik shok — bu tizimli yalligʻlanishli reaksiya sindromi (SYRS) ning organizm mahalliy infeksiyani toʻxtata olmaganida rivojlanadigan bosqichidir. Yalligʻlanish jarayonida yalligʻlanish mediatorlarining koʻplab ajralishi yaqqol vazodilatatsiyaga, qon bosimining va natijada toʻqimalarning perfuzion bosimining pasayishiga olib keladi, bu toʻqimalarning gipoksiyasiga va poliorgan yetishmovchilikka olib keladi.

Amaldagi koʻrsatmalarga koʻra, sepsis tizimli namoyon boʻluvchi belgilar bilan bogʻliq yuqumli kasallik (shubhali yoki tasdiqlangan) sifatida aniqlanadi. Ushbu belgilarga quyidagilar kiradi:

* Taxipnoe nafas olishlar soni > 20 marta/daq yoki PaCO2 32 mmHg ust. dan past.
* Leykotsitlar soni 12×109/l dan oshgan yoki 4×109/l dan pastroq;
* Taxikardiya yurak urishi 1 daqiqada 90 dan ortiq;
* Tana harorati > 38,0°C yoki <36,0°C;

Tizimli shok yuqorida koʻrsatilgan simptomlar va sepsis keltirib chiqargan doimiy oʻtib ketmaydigan gipotenziya - sistolik bosim 90 mm Hg ust dan past boʻlganda, oʻrtacha arterial bosim 70 mm Hg ust dan past yoki sepsis tufayli qon bosimining 40 mm Hg ust gacha pasayishida va boshqalarda tashxis qilinadi.

**Abortdan keyin kelib chiquvchi septik shok**
Septik shok abort tugagandan soʻng darhol organizmning bakterial infeksiyaga javobi sifatida paydo boʻladi. Odatda infeksiya lokalizatsiyalangan boʻladi, ammo agar u qon oqimiga kirsa, u holda sepsis paydo boʻladi. Sepsisda qon bosimi keskin pasayadi, bu septik shokga olib keladi.

Agar shok uy sharoitida mustaqil abort qilish natijasida yuzaga kelgan boʻlsa, manbani olib tashlash uchun toʻliq gisterektomiya talab qilinishi mumkin.

Shuningdek qarang:
------------------

* Sepsis

1. ↑  Kumar, Vinay; Abbas, Abul K.; Fausto, Nelson; & Mitchell, Richard N. (2007). *Robbins Basic Pathology* (8th ed.). Saunders Elsevier. pp. 102—103 ISBN 978-1-4160-2973-1
2. 1 2 3   *Surviving Sepsis Campaign: International guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012* (Andoza:Нп3 nashri). doi:10.1097/CCM.0b013e31827e83af. PMID 23353941.
**Kuchaytirgich** (texnikada) - kuchlanish, quvvat va boshqalarni uzatadigan yordamchi manba energiyasidan foydalanib kuchaytiradigan qurilma. Foydalaniladigan energiya turiga qarab elektr, magnit, gidravlik, pnevmatik va mexaniq K.lar boʻladi. Bu turdagi qurilmalarning oʻzgartgichlardan farqi, K.da chiqayotgan va kirayotgan signallar orasidagi aloqa uzluksiz va bir xil ishorali boʻladi. Elektromagnit toʻlqin energiyasini oshiradigan, elektr impulyelarini kuchaytiradigan, asosiy mexanizmning taʼsir ku-chini oshiradigan K.lar bor. K. avtomatika, telemexaniqa, hisoblash va oʻlchash texnikasi, radioelektronika va aloqadagi qurilmalarning, shuningdek, ish mashinalari (elektroenergetika, mashinasozlik, transportdagi) yuritmalarining asosiy elementlaridan biri (yana qarang Dielektrik kuchaytirgich, Ibikon, Impulslar texnikasi, Kvant generator, Kvant kuchaytirgich).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sxolastik falsafadagi bir — biriga zid oqimlar. Nominalistlar fikricha universaliylar haqiqatda emas, balki faqat tafakkurda mavjud. Oʻrta asrlarda nominalizm sxolastikaning realizm bilan munozarasi natijasida kelib chiqqan edi. Lekin Nominalizmning asosiy tezisi qadimgi yunon faylasuflari Antisfen va Stoiklar tomonidan ilgari surilgan boʻlib, ular Platon gʻoyalarini tanqid qilgan edilar. Nominalizm Rosselin tomonidan asoslanganidan keyin mustaqil oqimga aylandi. U faqat yakka narsalargina real mavjud, univertsaliylar esa narsalarning nomi, deb taʼkidlagan. 14-asrda Nominalizm yuksak choʻqqiga koʻtarildi. Bu davrning buyuk nominalisti sifatida U. Okkam maydonga chiqdi. U Duns Skottning bilish predmeti sifatida faqat yakka individuallik maydonga chiqishi mumkinligi haqidagi gʻoyalaridan foydalandi. Intuitiv bilish ularning real borligʻini qayd etadi, mavxum bilish esa predmetlar haqidagi tushunchalar sifatida maydonga chiqadigan atamalar oʻrtasidagi munosabatni ochib beradi.. Nominalizm Oʻrta asr tabiatshunosligi taraqqiyotiga taʼsir koʻrsatdi va ikki haqiqat nazariyasining yaratilishiga sezilarli hissa qoʻshdi. 17 — asr falsafasida Gobbs va Lokk Nominalizmning umumiy tushunchalaridan bilish nazariyasini yaratishda fopydalandilar. Berkli va Yun ham nominalizmdan umumiy ob’ektivlikni inkor etish uchun foydalandilar. Hozirgi zamon matematik nominalizm matematikani paradoksalarsiz rivojlantirishga harakat qiladilar. Realistlar (Anselm Kenterberiyskiy va Foma Aaakvinskiy) umumiy ob’ektlar, tushunchalar yo alohida insonda, aqldan tashqarida, bu narsalarga qadar yoki individual narsalarning oʻzlarida, ularning ruhiy asoslarini tashkil etgan holda mavjud deb hisoblaydilar. Cherkov realizm nuqtai nazaridan, turli aqidalarnimas Odam Atoning gunohkor boʻlganligi haqida afsonani falsafiy asoslash uchun foydalandi .

Adabiyotlar
-----------

Falsafa qomusiy lugʻat. Oʻzbekiston faylasuflari Milliy jamiyati nashriyoti Toshkent — 2004. B −306.
**Jef Raskin** (inglizcha: *Jef Raskin*; 1943-yil 9-mart — 2005-yil 26-fevral) — kompyuter interfeysi boʻyicha mutaxassis, qulaylik boʻyicha maqolalar va „The Humane Interface", Apple Computer Employee № 31 kitobi muallifi boʻlib, 70-yillarning oxirida Makintosh loyihasi tashabbuskori sifatida tanilgan.

Martaba
-------

Raskin 1982-yilda Apple kompaniyasini tark etdi va *Information Appliance, Inc kompaniyasiga* asos soldi. Makintosh loyihasidan chiqarilgan oʻz kontseptsiyalarini amalga oshirish uchun. Uning birinchi mahsuloti SwyftWare dasturiy paketini oʻz ichiga olgan Apple II kompyuteri uchun qoʻshimcha karta boʻlgan SwyftCard edi. Keyinchalik Information Appliance Swyft-ni mustaqil kompyuter sifatida yubordi. Raskin Canon bilan Canon Cat nomi ostida shunga oʻxshash mahsulotni ishlab chiqarish boʻyicha shartnoma tuzdi. Kompyuter 1987-yilda chiqarilgan va bir qator innovatsion foydalanish yechimlarini oʻz ichiga olgan, ammo tijorat muvaffaqiyati boʻlmagan.

2000-yilda Jef Raskinning kognitiv psixologiya tamoyillarini hisobga olgan holda inson va mashina oʻzaro taʼsiri va interfeysni rivojlantirish muammolariga bagʻishlangan „Inson interfeysi" kitobi nashr etilgan.

21-asrning boshida Ruskin oʻzining 30 yillik faoliyati va ushbu sohadagi izlanishlari asosida kompyuter interfeysini ishlab chiqish boʻyicha „The Human Environment" (THE) loyihasini boshladi. 2005-yilda loyiha Archy deb oʻzgartirildi. Ishni uning oʻgʻli Azoy Ruskin davom ettirdi, uning merosini saqlab qolish uchun Jef Ruskin vafotidan koʻp oʻtmay tashkil etilgan Humanized. Humanized Jef xotirasiga bagʻishlangan va uning interfeysi ishiga asoslangan Enso dasturini chiqardi. Archy loyihasi ustida ishlash 2008-yilda toʻxtatildi, ishlab chiquvchilar Jef Raskin gʻoyalaridan baʼzi interfeys tushunchalarini oʻzida mujassam etgan Mozilla Firefox uchun Ubiquity plaginini yaratishga oʻtdilar.

Manbalar
--------



1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
**Maymonid** (Maimonides; haqiqiy ismi Moshe ben Maymon) (I I35.30.3, Kordova — 1204.13.12, Fustat, Qohira yaqinila) — yaqudiy faylasufi, vrach, ilohiyotchi. Iudaizm ruhila taʼlimtarbiya olgan. Marokash, Falastinda boʻlgan. 1165-yillan Misrda yashagan. U tibbiyot bilan birga ilohiyot va falsafa bilan shugʻullangap. Oʻrta asr ravninlari oʻrtasida katta obroʻ orttirgan. Talmud rivoyatlaridagi murakkab tugunchalarga yozgan sharhlari bilan shuhrat qozongan. M. fikricha, yahudiy dinining qonunlari bor haqiqatning oliy aqidalarini oʻz ichiga oladi, shuning uchun ular qatʼiy va puxta asoslapishi ksrak. Bu taʼlimoti bilan u yahudiylik (va islom) anʼanachilarining gazab va nafratiga uchrali. M. 1190-yil Misrla arab tilida "Munqiz min aldalol" ("Adashishdan qutqaruvchi") asarini yozdi. M. oʻz asarida Forobiy gʻoyalarini qimoya qilgan, gnoseologiya va ilmda uning taʼsirida boʻlgan. Oʻzining qarashlarila din va falsafani birlashtirishga qarshilik qilgan. M. fikricha, bilishning ayeosiy maqsadi aql yorlamida haqiqatga erishishdir. M.ning asari Foma Akashkkiy va Spi-ioyuga muayyan taʼsir koʻrsatdi. 1935-yilla M.ning tanlangan asarlarini Glatser yahudiy tilida nashr etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Joʻja (maʼnolari).

**Joʻja** — qushlarning bolalik davri, tuxumdan chiqqandan to jinsiy voyaga yetgungacha boʻlgan davr. Tuxumdan chiqqan J.ning rivojlanish darajalariga binoan qushlar J. ochuvchi va jish joʻja (palapon) ochuvchi guruhlarga boʻlinadi. Joʻja ochuvchi kuiiar tuxumidan chiqqan joʻjalarining koʻzi ochiq, tanasi pat bilan qoplangan, mustaqil yurish qobiliyatiga ega. Bu guruhga tuyaqushlar, tovuqsimonlar, suv-moshaklar kiradi. Jish joʻja ochuvchi qushlar palaponi ojiz, koʻzi yumuq, tanasi yalangʻoch boʻlib, ularni uzoq vaqt ota-onasi boqadi. Bu guruhga chumchuqsimonlar, qizilishtonlar, qaldirgʻochlar va b. kiradi. Boyqushlar va kunduzgi yirtqichlar jish joʻja ochuvchi boʻlsa ham palaponlari pat bilan qoplangan va koʻzi ochiq boʻladi. Turli qushlarda joʻjalik davri ham turlicha, mas, mayda chum-chuqsimonlarda 8—12 oy, kunduzgi yirt-qichlarda 1 yildan ortiq, yirik qushlar — baliqchilar, gagaralar, burgutlar, gʻoalarda 3 yilgacha.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gottfried Wilhelm Leibniz** (1646.1.7, Leypsig- 1716.14.11, Gannover) — nemis faylasufi, fizik, matematik, [[tarixchi]. Berlin Fanlar akademiyasining asoschisi va prezidenti (1700). 1676-yildan Gannover gersoglari xizmatida. Petr I iltimosiga koʻra, Rossiyada maorif va davlatni boshqarishni rivojlantirish loyihalarini ishlab chiqqan. Leibniz fikricha, real dunyo oʻzaro boʻlinmas ruhiy substansiya — monadalardan iborat. Monadalar barcha narsalarning, hayotning asosini tashkil qiladi. Tabiat quyi darajadagi, inson esa oliy darajadagi monadalardan tashkil topgan. Bilish nazariyasida ratsionalizm mavqeida turgan. Lokk sensualizmiga qarshi chiqqan. Umumiy, zaruriy bilimning asosi faqat aql boʻlishi mumkin deb hisoblagan. Fizikada fazo va vaqt harakatining nisbiyligi toʻgʻrisidagi, mantiqda analiz va sintez toʻgʻrisidagi taʼlimotni rivojlantirdi, yetarli asos qonunini birinchi boʻlib izohlab berdi. U matematik mantiq asoschilaridan biridir. Leibniz differensial hisob va integral hisobni kashf qildi, katta sonlarni hisoblash mashinasini yaratdi. Tilshunoslikda tillarning paydo boʻlish tarixini, genealogik tasnifini yaratdi, nomlarning kelib chiqishi haqidagi taʼlimotni rivojlantirdi. Siyosat va huquq sohasida tabiiy huquq konsepsiyasi va ijtimoiy kelishuv haqidagi taʼlimotni himoya qilgan. U optik asboblar va gidravlik mashinalar loyihasini yaratgan. 1926-yildan Berlinda Leibniz jamiyati mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Ahmedov.

**Soli Ahmedov** (1907.15.7, Fargʻona viloyati Beshariq qishlogʻi) — aktyor va rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti (1964). Fargʻona teatri tashkilotchilaridan. Fargʻona xotin-qizlar klubida tuzilgan yarim professional truppada rejissyor (1929). Fargʻona teatrida aktyor va rejissyor (1931-46, bosh rejissyor 1955-67), Qoʻqon teatrining bosh rejissyori (1946-55). Qahramonlarning ichki dunyosi, xatti-harakati va kechinmalarini ishonarli ifodalash A. ijodiga xos. Asosiy rollari: Gʻulom („Nomus va muhabbat"), Rustam („Rustam"), Gʻofir („Boy ila xizmatchi"), Mavlon („Shohi soʻzana"), Majididdin („Alisher Navoiy"), general Rahimov („General Rahimov") va boshqa Sahnalashtirgan asosiy spektakllari: „Farhod va Shirin" (Xurshid), „Maysa-raning ishi", „Xolisxon", „Boy ila xiz-matchi" (Hamza), „Hamza", „Muqimiy" (S. Abdulla) va boshqa.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pentagram** (Turkiyadan tashqarida *Mezarkabul*) Turk heavy metal/power metal guruhi boʻlib, aʼzolari Murat İlkan (vokal), Hakan Utangaç, Metin Türkcan, Tarkan Gözübüyük va Cenk Ünnüdir.

Tarixi
------

Pentagram 1986 yili Istanbulda gitarist Hakan Utangaç va barabanchi Cenk Ünnü tomonidan tashkil etilgan. 1987 yilda bassist Tarkan Gözübüyük guruhga qoʻshiladi va ular jonli koncertlar berishni boshlashadi. Ularning birinchi relizi 1990da boʻlib oʻtadi(*Pentagram* albomi). 1992da esa ikkinchi gitarist Demir Demirkan va vokalist Ogün Sanlısoy jamoaga qoʻshiladi. Shu yili ular oʻzlarining Trail Blazer albomini chiqarishadi, muxlislari soni esa ham Turkiya, ham dunyoda keskin oshib boradi.

Keyingi uch yilni vatanlarida va dunyo boʻylab turlarda oʻtkazishdi. 1995da vokalist Murat İlkan Ogün oʻrniga keladi va ular yangi, *Anatolia* albomi ustida ish boshlashdi. *Anatolia* Turkiyada 1997da chiqarildi va bir necha hafta oʻtgach Century Media Pentagramning jahon boʻylab relizini tashkil etdi .

Ular 1998da Popçular Dışarı *(tarjimasi **Popchilar tashqari**)* nomli jonli albomini chiqarishdi. Gitarist Demir Demirkan guruhni tark etgach, vaqtinchalik Onur «Mr. Cat» Pamukçu bilan almashtirildi.

Ular keyingi albomlarini yozishni 2000da Istanbuldagi oʻz studiyalarida boshlashdi. Gitarist Metin Türkcan guruhga rasman shu tayyorgarliklar paytida kelib qoʻshildi. Ular 17 qoʻshiq chiqarib, Ularni ikkita CDga boʻlishga qaror qilishdi. 2001da Unspoken albomining dunyo boʻylab relizi boʻlib oʻtdi. Bir Turkiyada faqatgina 2002da chiqarildi.

Turkiyada ular **Pentagram** nomini ishlatishadi. Biroq AQSHda Pentagram, degan doom metal guruhi boʻlganligi uchun ular xorijda **Mezarkabul** *(tarjimasi **MozorQabul**)* nomi bilan taniqli.

Tarkibi
-------

Fayl:PentagramIzmir.jpgIzmirdagi koncertda
### Hozirgi tarkibi

* Murat İlkan — Vokal (1995 — bugun)
* Hakan Utangaç — Gitara (1986 — bugun) \*\*
* Metin Türkcan — Gitara (2000 — bugun)
* Tarkan Gözübüyük — Bass (1987 — bugun)
* Cenk Ünnü — Baraban (1986 — bugun) \*\*

*\*\* asos solgan aʼzolar.*

### Sobiq aʼzolar

* Ogün Sanlısoy — Vokal (1992—1995)
* Demir Demirkan — Gitara (1992—1998)
* Onur «Mr. Cat» Pamukçu — Gitara (1998—2000)

Diskografiya
------------

Fayl:Popculardisari.jpg*Popçular Dışarı* albomi muqovasi

|  |  |
| --- | --- |
| **Yil** | **Nom** |
| 1990 | *Pentagram* |
| 1992 | *Trail Blazer* |
| 1997 | *Anatolia* |
| 1998 | *Popçular Dışarı* *(Live)* |
| 2001 | *Unspoken* |
| 2002 | *Bir* |

Tashqi saytlar
--------------

* (Turkcha) (Inglizcha) Rasmiy sayt
* (Inglizcha) MetalStorm Entry Wayback Machine saytida arxivlandi (2005-11-29).
* (Turkcha) Fan site
**Natalya Viktorovna Lipkovskaya** (ruscha: *Наталья Викторовна Липковская*, 1979-yil 26-aprelda tugʻilgan) — rossiyalik sportchi, jamoaviy chempionatda besh karra jahon chempioni va individual turdagi mashqlar (1995, 1997)), badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatlari, Yevropa, Rossiya chempionatlarining koʻp karra gʻolibi.

Sport karyerasi
---------------

Bolaligidan Natalya Irina Krivtsova, keyin Olga Bulert bilan shugʻullangan.80-yillarning oxirida Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Olga Kukushkina qizni payqab qoldi.90-yillarning boshidan Natalya SSSR va Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Olga Buyanova, 1996-yildan esa Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Irina Viner bilan shugʻullanadi.

Natalya 1993-yildan beri Rossiya Federatsiyasining badiiy gimnastika jamoasi aʼzosi. Faoliyati davomida Natalya badiiy gimnastika boʻyicha turli chempionatlarda koʻplab unvonlar, mukofotlar va sovrinlarni qoʻlga kiritdi. Natalyaning eng ajoyib yutuqlari orasida 1997-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan jahon chempionatini ajratib koʻrsatish mumkin, oʻshanda Natalya birdaniga 5 ta medalni qoʻlga kiritgan, ulardan ikkitasi kumush, shu jumladan bittasi koʻpkurashda, ikkinchisi esa lenta mashqlari uchun, arqon va tayoq bilan mashq bajarish uchun ikkita bronza medali va halqa bilan mashq bajarish uchun bitta oltin medal, u eng yaqin raqibi Yelena Vitrichenkoni magʻlub etib, bajarish va texnik elementlar uchun 10 ball oldi.Natalya birinchi marta xalqaro startda oʻzini 1995-yilda Vena shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida koʻrsatdi, keyin yosh gimnastikachi arqon va tayoq bilan mashqlarda 6 ta pozitsiyani egalladi.

Natalya Yevropa va Rossiya chempionatlarining koʻp karra sovrindori va gʻolibi, shuningdek, badiiy gimnastika boʻyicha individual kuboklar finali.

Natalya sport karyerasini 1999-yilda yakunlagan.

U Butunrossiya estetik gimnastika federatsiyasining birinchi prezidenti (2004-2008-yillar).

Hozir u „Novogorsk" sport markazida ishlaydi.

Shaxsiy hayoti
--------------

2003-yilda Natalya Moskva ochiq ijtimoiy universitetining tuzatish pedagogikasi va maxsus psixologiya fakultetini tamomlagan.Natalya oʻgʻli Ivan va qizi Sofiyani tarbiyalamoqda

Manbalar
--------

1. ↑  „Наталья Липковская: Царский фургон" (ru). *Советский спорт*. Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
2. ↑  „Наталья Липковская". 25-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
**Natalya Trofimovna Rayevskaya** (1903.16.8, Tavrida gubernyasi) — ginekolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1961), tibbiyot fanlari doktori (1961), professor (1961). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1947), Oʻrta Osiyo tibbiyot institutini tugatgach (1930), shu institut akusherlikginekologiya klinikasida assistent (1933—42), dotsent (1942—61). 1951-yildan Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti akusherlik va ginekologiya kafedrasi mudiri. R.ning ilmiy ishlari akusherlik va ginekologiyaning turli masalalariga oid. R. brutsellyozning homilador ayollarda kechishi, uning davosi va oldini olish ustida tadqiqot olib borgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Natalya Romanovna Chigirinova** (1993 — yil 20-iyulda tugʻilgan, Samara viloyati, Tolyatti) — rossiyalik gandbolchi , Rossiya terma jamoasi va SSKA GC jamoasida oʻynaydi. Universiada 2015, Xorvatiya 2019 va Rossiya 2021 chempioni.

Biografiya
----------

Natalya 1993-yil 20-iyul kuni Samara viloyati, Tolyatti shahrida dunyoga kelgan.
2012-yilda Tolyatti gandbol maktabining oʻquvchisi Natalya oʻzining ilk professional faoliyatini mahalliy Lada boshladi. Bungacha u 2010-yilda oliy liganing yoshlar terma jamoalari oʻrtasidagi Rossiya chempionatidagi gʻalabani nishonlagan, 2011-yilda esa Superliganing takroriy jamoalari oʻrtasida mamlakat chempioni boʻlgandi. Asosiy jamoada Chigirinova 2013/14-yilgi mavsumda jamoa bilan EHF (Europe Handball Federation) kubogini qoʻlga kiritdi va mamlakat chempionatida kumush medallarni qoʻlga kiritdi.

Keyingi ikki mavsumda Natalya Rossiya chempionati gʻolibiga aylandi va ikkinchi marta Superliganing takroriy jamoalari oʻrtasidagi chempionat gʻolibiga aylandi.

U 2016/17-yilgi mavsumni Astraxanda Astraxanochka tarkibida boshladi. U jamoa bilan Chempionlar ligasida debyut qilgan. Bu erda sportchi milliy chempionatning „bronza"sini qoʻlga kiritdi va ikki marta Rossiya kubogining bronza medali sohibiga aylandi.

2018/19-yilgi mavsum oldidan u Xorvatiyaning „Podravka" klubi taklifiga javob qaytardi va Rossiya chempionatini tark etdi. Sportchining yangi klubi EHF kubogining chorak finaliga chiqdi va sportchilar milliy chempionatdagi gʻalabani nishonladi.

2019-yilning yozidan beri u PGC SSKA oʻyinchisi. 2020/2021-yilgi mavsumda u SSKA Moskva tarkibida Rossiya chempioni boʻldi.

Jamoaviy faoliyati
------------------

2015-yilning yozida Natalya rossiyalik talabalar gandbol jamoasi tarkibida Koreyada boʻlib oʻtgan XXVIII Jahon yozgi Universiadasining oltin medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Федерация гандбола России.* „Чигиринова Наталья Романовна" (ru).  rushandball.ru. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.
2. ↑  „Наталья Чигиринова: «В Хорватии я очень счастлива»".  Sports.ru. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.
3. ↑  „Наталья Чигиринова" (ru).  Профессиональный гандбольный клуб ЦСКА (19-iyul 1993-yil). 20-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.
4. ↑  „Гандбол России: новости, статьи, интервью, фото, видео - Быстрый центр" (ru).  handballfast.com. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.
5. ↑  *Мария Кинчарова.* „Игроки гандбольной "Лады" помогли сборной России завоевать "золото" Универсиады в Кванджу".  ГородТольятти. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.

Havolalar
---------

* JGK SSKA Moskva veb-saytidagi profil
* Natalya Chigirinova Yevropa gandbol federatsiyasi veb-saytida Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-07-08).
**Tole Bi koʻchasi** (qozoqcha: *Төле би көшесi*) — Olmaota shahridagi koʻcha hisoblanadi. Medeu,Olmali va Auezov tumanlarida joylashgan. Bu koʻcha qozoq shoiri Tole Biy nomi bilan atalgan.

Tarixi
------

Hozirgi Valixonov ko‘chasi bilan Do‘stlik shoh ko‘chasi oralig‘ida gimnaziya joylashgan bo‘lib, 1927-yilgacha ko‘cha **Gimnazicheskaya** (ruscha: *Гимназическая* deb atalgan, tom maʼnoda Gimnaziya) **Komsomolskaya deb atalgan**.

XIX asr oxirlarida shakllangan shaharning eski qismida Komsomolskaya koʻchasi Sovet hokimiyati yillarida toʻliq rekonstruksiya qilinib, Esentay daryosidan boshlab gʻarbiy yoʻnalishda barpo etilgan. Shundan soʻng 1937-yilda koʻcha boʻylab tramvay liniyasi yotqizildi, u rekonstruksiya paytida qisman koʻchirilgan edi.

1991-yilda koʻcha hozirgi nomini olgan-**Töle Bi**.

2016-yil kuzida Qayirbekov ko‘chasidan Sharqiy aylanma yo‘l (VOAD)gacha bo‘lgan ko‘chani sharq tomonga kengaytirish ishlari yakunlangan. VOAD chorrahasida katta koʻp funksiyali transport chorrahasi foydalanishga topshirilganligini koʻrishimiz mumkin.

Transport
---------

Yassauiydan Jeltoqsan ko‘chasigacha bo‘lgan ko‘cha yoʻnalishida maxsus avtobus liniyasi ham qatnashini bilamiz.

Tramvay liniyasi Baytursinovdan Momishuligacha boʻlgan koʻcha boʻylab, Marechek koʻchasining burchagi va Brusilovskiydan Momishuli-Marechekgacha boʻlgan yoʻnalishda qatnaydi. Chekka hududga ham yetib borganini koʻrib turibmiz.

Manbalar
--------

1. 1 2  Козыбаев, Манаш*. Алма-Ата. Энциклопедия* (ru), Alma-Ata, 1983 — 311-608 bet.
2. ↑  „Новость: В центре Алматы отметили День улиц Толе би | Aqparat.info". *Novosti Kazaxstana* (9-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 9-sentabr 2020-yil.
3. ↑  *Старков.* „Прямо по Толе би. До Восточки" (ru). *kolesa.kz* (8-iyul 2016-yil). Qaraldi: 9-sentabr 2020-yil.
**Yukagir tili**, odul tili — yukagir-chuvan tillari oilasidan saqlanib qolgan yagona amorf til; RFda Kolima va Alazeya daryolari havzasida (Saxa Respublikasining shim.sharqi va qisman Magadan viloyatida) tarqalgan. Oʻtgan asr oxirlaridagi maʼlumotlarga koʻra, yukagirlar soni 1100 dan ortiq boʻlsada, Yukagir tilida soʻzlashuvchilarning umumiy soni 300 kishidan ortmaydi. Uning tundra va kolima lahjalari saqlanib qolgan boʻlib, ular bir qator fonetik, morfologik va leksik belgilari boʻyicha oʻzaro farqlanadi. Yukagir tilini paleoosiyo tillari guruhiga qoʻshish mumkinligi haqidagi fikr nisbiydir. Shuningdek, uning ural tillari, qolaversa, oltoy tillari bilan ham genetik aloqalari bor deb taxmin qilinadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ruhiy hayajon** — shaxsning oʻz harakatlari ahamiyatini tushunish yoki ularni boshqarish qobiliyatini pasaytiradigan holati; jinoyat huquqida jabrlanuvchining noqonuniy harakatlariga sabab boʻlgan qattiq ruhiy hayajonlanish yengillashtiruvchi holat hisoblanadi. Hayajonlanish holati qator oʻziga xos belgilarga ega. Mazkur alomatlar faqat mutaxassislar tomonidangina aniqlanishi lozim. Shu bois, aybdor shaxsga berilgan psixologik ekspertiza xulosasi ishga oid isbotlar bilan birga sud tomonidan inobatga olinadi (yana qarang Affekt).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Federica Macrì** (1990-yil 22-avgustda tugʻilgan) — 2008-yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan italiyalik sobiq badiiy gimnastikachi. U 2006-yilgi Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Italiya terma jamoasi aʼzosi edi.

Faoliyati
---------

Macrì gimnastika bilan uch yoshida tugʻilib oʻsgan Trieste shahridagi Artistica 81 klubida shugʻullana boshlagan. Uning birinchi yirik xalqaro musobaqasi 2004-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati edi. Macrì, Vanessa Ferrari, Francheska Benolli va Roberta Galantedan iborat Italiya terma jamoasi Rossiya va Ruminiyadan keyin bronza medalini qoʻlga kiritdi. Macrì, shuningdek, ruminiyalik gimnastikachilar Steliana Nistor va Sandra Izbasha ortidan pol mashqida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Macrì 2006-yilgi Yevropa chempionatida Italiya terma jamoasi aʼzolari bilan Vanessa Ferrari, Karlotta Jovannini, Monika Bergamelli va Lia Parolari jamoaviy musobaqada oltin medalni qoʻlga kiritishdi. U 2006-yilgi Jahon chempionatida ham qatnashdi, u yerda Italiya jamoasi saralash bosqichida toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. 2007-yilgi Jahon chempionatida ham qatnashdi, u yerda Italiya jamoasi toʻrtinchi oʻrinni egalladi va Macrì dunyoning koʻpkurash finalida oʻn toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

Macrì Vanessa Ferrari, Karlotta Jovannini, Lia Parolari, Francheska Benolli va Monika Bergamelli bilan birga 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun tanlangan va ular saralash bosqichida oʻninchi oʻrinni egallagan. U Olimpiya oʻyinlaridan keyin musobaqani davom ettirdi. U 2010-yilda Jesolo kubogida ishtirok etdi va Italiya jamoasiga bronza medalini qoʻlga kiritishda yordam berdi. 2010-yilgi Yevropa chempionatida Italiyaning Macrì, Vanessa Ferrari, Elisabetta Preziosa va Paola Galante jamoasi beshinchi oʻrinni egalladi. 2013-yilgi Jesolo Trophy shahrida Italiya jamoasi kumush medalni qoʻlga kiritdi va Macrì koʻpkurashda oʻn uchinchi oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Federica Macrì". *Olympedia*. Qaraldi: 20-iyun 2021-yil.
2. ↑  „Federica Macrì" (Italian). *Artistica 81*. Qaraldi: 20-iyun 2021-yil.
3. ↑  „2004 Jr. European Championships Women's EF". *Gymn Forum* (8-may 2004-yil). Qaraldi: 20-iyun 2021-yil.
4. ↑  „30th World Championships Artistic Gymnastics Women Qualification". *Gymnastics Results*. Qaraldi: 20-iyun 2021-yil.
5. ↑  „Gymnastics Artistic Women Qualification Results". *Gymnastics Results*.  Beijing 2008 (10-avgust 2008-yil). Qaraldi: 20-iyun 2021-yil.
6. ↑  „3° Trofeo Città di Jesolo Classifica per nazioni" (Italian). *USA Gymnastics* (27-mart 2010-yil). 2-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
7. ↑  „6 Trofeo Città di Jesolo Classifica individuale" (Italian). *USA Gymnastics*.  Federazione Ginnastica d'Italia. 30-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
**Turang‘i pillakashi**  ( lotincha: *Streblote fainae*) — pillakashlar oilasiga mansub kapalak turi sanaladi.

Ta’rif
------

Old qanotning uzunligi 16-17 mm. Qanotlarning asosiy foni kulrang-binafshadir. Old qanotdagi tasma (o‘rta maydon) kulrang-jigarrangga moyil tusga ega. Old qanotdagi tashqi maydon oq ko‘ndalang chiziq bilan cheklangan (ichkarida) oq rangli tukli parchalarning aniq qoplamasiga ega. Qanot bo‘ylab ikkita oq rangli yo‘l-yo‘l chiziq o‘tgan, ikkinchisi qanotning tashqi chetiga qaraganda bilinar-bilinmas lekin aniq jigarrangroq. Old qanotlarning chetlari kulrang-jigarrang tusni olgan. Bosh va qorni jigarrang-binafsha tusda bo‘ladi .

Tarqalishi
----------

Turkmaniston, O'zbekiston, Tojikiston .

O‘zbekiston hududida Surxondaryoning Denov yaqinidagi yaylovida, Amudaryoning Urganch yaqinidagi yaylovida, Sirdaryoning Pungan qishlog‘i yaqinidagi yaylovida yashaydi. Tojikistonda bu tur Amudaryo vodiysi bo‘ylab tarqalgan .

Toʻranga toʻqay oʻrmonlari va pasttekislik daryo oʻzanlari boʻyidagi toʻqaylarda uchraydi.

Yashash tarzi
-------------

Yiliga 2 marta to‘la, 3 marta qisman nasl beradi. Ilk uchishi va tuxum qo‘yishi – aprel–mayda (tunlari), 2-martasi – iyun–iyulda, 3-martasi – avgustda. Qurti may, iyun–avgustda turang‘ida (Populus pruinosa) rivojlanadi; turang‘ining tana va novdalarida pilla ichida g‘umbakka aylanadi; kuzgi g‘umbaklari qishlaydi.

Muhofaza etish
--------------

Tur Oʻzbekiston va Tojikiston Qizil kitobiga kiritilgan . Ko‘payishi odatda past va so‘nggi o‘n yilliklarda keskin kamayib ketgan. O‘zbekistonda kam topilmalar orqali ma’lum. To‘qay o‘rmonlarining vayron bo‘lishi tufayli soni kamayib bormoqda .

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Аннабайрамов Б. и др.*. Красная книга Туркменистана Том 2: Беспозвоночные и позвоночные животные*, 3-е, переработанное и дополненное, Ашхабад: Ылым, 2011.
**Kissidougou** — Gvineya janubidagi shahar. Kissidougou Prefekturasining poytaxti. 2000-yilning kuz va qish oylarida Syerra-Leone va Liberiyada mojarolar kuchaygandan so'ng, Guékedu shahridan ko'plab odamlar Kissiduguga qochib ketishdi va qolishdi. 2014-yil holatiga ko'ra, uning aholisi 102,675 kishi edi.

Shaharga Kissidougou aeroporti xizmat ko'rsatadi va Niandan daryosi shahar yonidan oqib o'tadi.

Kissidougou shahri
------------------

O'n sakkizinchi asrda tashkil etilgan shahar qahva plantatsiyalari va yaqin atrofdagi o'rmonlarning katta maydonlari bilan mashhur. Shahardagi boshqa diqqatga sazovor joylar orasida muzey, futbol jamoasi va yirik ko'prik mavjud.

Bozor haftada 7 kun ochiq bo'lsa-da, seshanba kunlari u ayniqsa gavjum. *Kissidougou* so'zi Malinkadagi *boshpana joyi* degan ma'noni anglatadi, Kouranko [Malinke kichik guruhi] eng yirik mahalliy etnik guruhdir.

Gvineyalik musiqachi va qo'shiqchi Mori Kante Kissidougou shahridan edi.

Etnik kelib chiqishi
--------------------

 Pol Keyta, Kissidugu meri
Ko'p qismini tashkil etuvchi Kouranko va Kissidan tashqari, Kissidougouda boshqa ko'plab etnik guruhlar, jumladan Malinké va Fula yashaydi. Ko'pgina Loma aholisi bu mintaqada, ayniqsa Kissidougou va Masenta o'rtasida yashaydi.

Iqlim
-----

Kissidougou tropik savanna iqlimiga ega (Köppen iqlim tasnifi *Aw*).

Qochqinlar inqirozi
-------------------

1990-yillar davomida Gvineya hukumati Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar bo'yicha Oliy komissiyasi (UNHCR) bilan hamkorlikda Gvineya janubiy chegarasida istiqomat qiluvchi Serra-Leonelik va Liberiyalik qochqinlarga xalqaro himoya va yordam ko'rsatdi. 2000-yil dekabr va 2001-yil yanvar oylarida bir qator transchegaraviy hujumlar, qochqinlar (va Gvineya) aholisining katta o'zgarishiga olib keldi. Ko'pchilik Gvineyaning o'rmon mintaqasidagi Kissidougou va N'Zérekore prefekturalariga qochib ketishdi. 2001-yil fevral oyida Guekkedu va Farana lagerlarini ko'chirish vaqtinchalik qochqinlar turar joylarini Kissiduguning Albadariya subprefekturasidagi yangi lagerlarga ko'chirish bilan boshlandi.

2001-yil davomida Gvineyada 400 000 dan ortiq qochqinlar bo'lgan, ularning aksariyati Kissidougouda. Syerra-Leonelik qochqinlarning ommaviy oqimi Gvineya hukumatiga, shuningdek, xalqaro yordam tashkilotlarining barqaror va xavfsiz boshpana bilan ta'minlash qobiliyatiga katta ta'sir ko'rsatdi.

Xalqaro yordam tashkilotlarining sa'y-harakatlariga qaramay, lagerlarda jinsiy zo'ravonlik haqida keng tarqalgan ma'lumotlar mavjud edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Guinea".  Institut National de la Statistique, Guinea, accessed via Geohive. 24-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-sentabr 2014-yil.
2. ↑  refugeesinternational.org Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-09-28).
3. ↑  www.arcrelief.org, KAP Survey Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-06-29).
**Perikardit** — perdikardning yalligʻlanishi. Odamda (hamma yoshdagi kishilarda) oʻtkir va surunkali boʻladi. Oʻtkir P. koʻpincha revmatizm, shuningdek, oʻpkaning krupoz yalligʻlanishi, gripp, angina, sepsis kabi yuqumli kasalliklar tufayli roʻy beradi (infeksion P.). Miokard infarqti, uremiya, koʻkrak jarohatlanganda ham P. paydo boʻlishi mumkin (noinfeksion P.). Surunkali P. sil kasalligi oqibatida kelib chiqadi, koʻpincha plevra va qorin pardasining bir vaqtda yalliglanishi bilan oʻtadi. Yurak xaltasida suyuklik bor-yoʻqligiga qarab P.ning quruq, ekssudatli va yopishqoq (obliterativ) shakllari farqqilinadi. Quruq P.da perikardda ishqalanishga oʻxshash tovush eshitiladi. Gavda temperaturasi bir oz koʻtarilib, yurakdagi ogʻriq uning atrofiga va orqaga tarqaladi. Bemor yoʻtalganda, nafas olganda ogʻriqzoʻrayadi. Ekssudativ P. serozli, yiringli, gemorragik boʻlishi mumkin. Bunda bemor oʻng qovurgʻasi ostida kuchli og-riq sezadi, nafasi qisilib, entikadi, jigari shishadi. Koʻpincha bemorning yuzi kerkib, boʻyin tomirlari kengayadi. Yopishqoq P.da, aksariyat, peri-karddagi suyuklik soʻrilgach, perikardning ichki va tashqi varaqlari bir-biriga yopishib qoladi. Bunda yurak orqali qon aylanishi buziladi.

Davosi: P.ga sabab boʻlgan asosiy kasallikka qarshi dorilar beriladi. Yiringli, ekssudatli P.da antibiotiklar buyuriladi. Perikardsa suyuklik koʻp boʻlsa, igna sanchib tortib olinadi. Yopishqoq P. operatsiya qilib davolanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
thumb| Turarbek Majiluli Asanov
**Turarbek Majiluli Asanov**1951-yil 4-martda Olmaota viloyati Norinko‘l tumanidagi Sarijoz qishlog‘ida tug‘ilgan.

Uning otasi,marhum Majhil Asanov o‘rmon xo‘jaligini muhofaza qilish tizimida ishlagan.Onasi - Asanova Oxan,marhum.

V.I.Lenin nomidagi Qozogʻiston politexnika institutini tamomlagan(1975),rangli metallar boʻyicha muhandis-metallurgiya.Siyosiy fanlar nomzodi (2006).Nomzodlik dissertatsiyasi mavzusi: "Davlatning o‘zini o‘zi boshqarish tizimini modernizatsiya qilish va uning siyosiy jihatlari".

1968-yil avgustidan 1969-yilgacha Apmati viloyati Kegen tumanidagi"Kolbastau"kolxozida mexanizator bo‘lib ishlagan.

1975-yildan -Qozog'iston SSR Rangli metallurgiya vazirligi Maxsus yig'ilish byurosining muhandis-konstruktori,Aptin va nodir metallar boshqarmasi muhandisi,katta muhandisi.

1979-yildan -Apmatiy og'ir mashinasozlik zavodi quyma temir sexining texnologi, smena boshlig'i.

Mukofotlar
----------

* "Qozog'iston Respublikasi mustaqilligiga 10 yil "medali
* "Qozog'iston Respublikasi Konstitutsiyasiga 10 yil "medali
* "Qozog'iston Respublikasi parlamentiga 10 yil" medali
* "Qozog'iston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil "medali
* "Qozog'iston Respublikasi Prezidentining minnatdorchiligi" faxriy yorlig'i.

Oilasi
------

Uylangan.4 farzandi va 12 nevarasi bor.Turmush o‘rtog‘i Shayzoda Manatovna,bog‘cha mudiri bo‘lib ishlagan.

O'g'illari -Nurlan,Yerlan -huquqni muhofaza qilish organlarida ishlaydi;Yerbol,tadbirkor;qizi - Aynur.

Adabiyotlar
-----------

Majilisning tarkibi va tuzilishi, ASANOV Turarbek Majiluli

Manbalar
--------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2