recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Brussels futbol klubi** — Belgiyaning sobiq futbol klubi boʻlib, Bryusselning Molenbek-Saint-Jan tumani jamoasi hisoblangan. Belgiya birinchi ligasida, mamlakatning ikkinchi divizionida oʻynaydi. 2003-yilda „Molenbeek" va „Strombeek" klublarining birlashishi natijasida tashkil etilgan. Jamoa uy uchrashuvlarini 11 000 tomoshabinga moʻljallangan „Edmond Mastens" stadionida oʻtkazgan. „Brussels" 2004-yildan 2008-yilgacha oliy divizionda toʻrt mavsum oʻtkazgan, eng yaxshi natija 2005-06-yilgi mavsumda 10-oʻrin hisoblanadi.

Klubning to`liq nomi „Racing White Daring Molenbeek Brussels F.C." bo`lgan va bu nom odatda oddiygina „RWDM Brussels F.C." deb atalgan. „Brussels" — Bryussel poytaxti mintaqasidagi Molenbek munitsipalitetida joylashgan Belgiya futbol klubi hisoblanadi. Ular oxirgi marta 2013-14-yilgi mavsumda ikkinchi divizionda oʻynagan hamda u yerda 8-oʻrinni egallagan. Ammo moliyaviy muammolar tufayli mavsum oxirida klub faoliyati tugatilgan. Klub 1932-yilda tashkil etilgan „FC Strombeek" klubining davomchisi edi. Biroq, „Strombeek" 2000-yillarda „Racing White Daring Molenbeek" (RWDM) klubi bilan birlashgan va „RWDM" anʼanalarini qoʻllab-quvvatlagan. „Brussels FC" „Molenbeek"ning sobiq stadioni „Stade Edmond Machtens"da oʻynagan. 

„F.C. Strombeek" birinchi marta 1932-yilda Belgiya Qirollik Futbol Assotsiatsiyasida roʻyxatdan oʻtgan. Belgiya futbolining quyi darajalarida oʻynagan koʻp mavsumlardan soʻng „Strombeek" birinchi boʻlib 1995-96-yillarda Belgiyaning 4-oʻrinli futbol darajasi boʻlgan Promotion D gʻolibi boʻlib uchinchi divizionga chiqdi. Ushbu darajadagi uch mavsumdan soʻng ular 1999-2000-yillarda uchinchi A divizionida gʻalaba qozonishdi va oʻz tarixlarida birinchi marta ikkinchi divizionga koʻtarilishdi. Ular 2000-01-mavsumida ikkinchi divizionda 10-oʻrinni egallagan. Keyingi mavsumda „Strombeek" 9-oʻrinni egalladi.

Yoxan Vermeersch „FC Strombeek"ni Grimbergendagi „Singel stadion" stadionidan „Molenbeek"ning „Stade Edmond Machtens" stadioniga koʻchirish orqali boshqa klub yaratishga qaror qildi. „FC Strombeek" 2002-03-yilgi mavsumda ikkinchi divizionda yana 9-oʻrinni egalladi. Klubda „Strombeek"dan atigi 2 nafar futbolchi qoldi va yangi klub kelasi mavsumda birinchi divizionga chiqish maqsadida „FC Molenbeek" jamoa „Brussels Strombeek" deb qayta nomlandi.

2003-yil aprel oyida klub yana nomini oʻzgartirishni eʼlon qildi. 2003-04-yilgi mavsum boshida klub „R.W.D.M. Brussels FC" nomini olgan.

Ular 2003-04-yilgi Belgiya Ikkinchi Divizionida gʻalaba qozonishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „http://users.skynet.be/pluto/Textbelgium/Teams.html". 6-avgust 2003-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-sentabr 2022-yil.
2. ↑  .
3. ↑  „http://www.rsssf.com/tablesb/belghist.html".
4. ↑  „http://www.dhnet.be/dhjournal/archives\_det.phtml?id=158129".
5. ↑  „http://www.dhnet.be/dhjournal/archives\_det.phtml?id=246590".
```
 **Fatonat**- yozuvchi, shoira. Shayxul Islom va "Lahjatul lugʻot" nomli mashhur lugʻat kitobining muallifi, Muhammad Asad ibn Ismoil Abu Is’hoq hazratning qizi va shayxul Islom Muhammad sharif hazratning singlisi Zubaydadir.
```

### Hayoti va ijodi

```
Rum eli qozi askari va ulugʻlaridan boʻlgan Darvesh Hazratining nikohidagi ayol. U usmonli shoiralarining eng mashhurlaridan boʻlib, nozikfahm va maʼnoli sheʼr aytar ekan. Sadri Aʼzam Rogʻib posho bilan mushoirasi bor.
Fatonat va akasi Muhammadsharif Hazrati hijriy 1194 yili zulqaʼda oyida vafot etib, Abu Ayub Xolid Ansoriyning muborak qabriga yaqin joyga dafn etilganlar.
Fatonat Qurʼonni oʻrganib, ilm olish bilan shugʻullanib, Fiqh lugʻat va boshka ilmlarda xam yetuk boʻladi. U turkiy forsiy tillarda sheʼrlar yozib, adiblar diqqatini tortadi. Sultonlarni maktab yozgan sheʼrlari ham bor.
Fatonatning devoni otasi va akasining devonlari bilan birga bir muqova ostiga olingan holda chop etilgan. Tarixchi Abdulfazl Sayyid Muhammad Xalil Hazrati Murodiy "Silkul durar" nomli kitobida bu ayolning tarjimai holini yozar ekan, bunday deydi: "Istanbulga borganimda oʻz asarimda uning sheʼrlaridan parcha bermoqchi boʻldim. Shu maqsadda uning sheʼrlarini soʻraganimda sheʼrlar devonini berishdi, kerakli oʻrinlaridan nusxa koʻchirtirdim. Sheʼrlari yuksak saviyada yozilgan. Zamondoshlari orasida bunday shoira kam uchraydi. U yozganlarida yoqimli soʻzlarni qoʻllagan.
```

Quyidagi misralar Fatonat qalamiga mansub:

```
Bilmadik zavqi visoling chekmayincha furkating,
```

```
Oʻlmayincha xasta qadrin bilmaz odam sihatning.
```

```
Taʼbi noahla muvofiqdir sehrning gardishi,
```

```
Aqraba vobastadur sayr ila charxi soatning.
```

```
Gullar qizarar sharm ili ul gʻuncha gulunja,
```

```
Sunbul ham oʻlur rashk ili kokil bukulunja.
```

```
Anqo daxi oʻlursa dushar panjai ishki, 
```

```
Saydi dila shohboz nigohing suzulunja.
```

```
Ul guncha oʻlur gul kibi xandon,
```

```
Shabnam kibi ashki dil shayd doʻkulunja.
```

```
Har tori biror mor oʻlur ganji kusida
```

```
Ruxsorki zulfi siyohing shona boʻlinja 
```

```
Jon bermak esa qasding agar ishk ila Fatonat,
```

```
Xokdir dildordin ayrilma oʻlunja.
```

Fatonatning eri Darvesh Xazrati ilmu-hunar bobida xotinidan ancha quyida ekani rivoyat qilinadi.

### Manbalar

1. ↑  Faxriddin o'g'li, Rizouddin*. Fatonat*. Toshkent: Navro'z, 2019 — 249-250 bet.
**Centerville** (talaffuzi: *Sentervil*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 918 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Centerville shahri 43°7′3″N 96°57′38″W﻿ / ﻿43.11750°N 96.96056°W﻿ / 43.11750; -96.96056GO (43,117631, −96,960644) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.72 kvadrat mil (1.86 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1890** | 723 |  | — |
| **1900** | 871 |  | 205% |
| **1910** | 971 |  | 115% |
| **1920** | 1 104 |  | 137% |
| **1930** | 1 169 |  | 59% |
| **1940** | 1 046 |  | −105% |
| **1950** | 1 053 |  | 07% |
| **1960** | 887 |  | −158% |
| **1970** | 910 |  | 26% |
| **1980** | 892 |  | −20% |
| **1990** | 887 |  | −06% |
| **2000** | 910 |  | 26% |
| **2010** | 882 |  | −31% |
| **2020** | 918 |  | 41% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 882 kishi, 374 ta xonadon va 231 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 98,2% oq tanlilar, 0,3% afro-amerikaliklar, 0,6% tubjoy amerikaliklar, 0,2% osiyoliklar, 0,1% boshqa irqlar va 0,6% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 374 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 27,5 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 50,5 foizi er-xotinlar birga yashagan, 6,4 foizida eri boʻlmagan ayollar, 4,8 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 38,2% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 34,2% jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 17,9% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

  

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 615 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 643 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 27 171 dollarni, ayollarniki esa 20 000 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 089 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,2 foizi va aholining 8,2 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 2,3 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 19,1 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Centerville city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 11-mart 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 8-noyabr 2014-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
| Brussel metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Belgiya |
| Shahar | Brussel |
| Ochilgan vaqti | 1976-yil 20-sentabr |
| Boshqaruvchi shirkat | Rapid Transit |
| Davlat | Belgiya |
| Uzunligi | 83.1 km |
| Stantsiyalari soni | 59 ta |
| Yoʻllari soni | 4 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 138.3 million |
| Yillik yoʻlovchilar soni |  ???? |
| Sxemasi |
| Vena metropoliteni |

**Brussel metropoliteni** — Belgiyaning Brussel-Poytaxt mintaqasining katta qismiga xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. U toʻrtta anʼanaviy metro va uchta premetro liniyalaridan iborat. Metro darajasidagi liniyalar M1, M2, M5 va M6 bo'lib, ular umumiy metroda 59 ta metro stantsiyalari bilan 39,9 km masofani qamrab oladi.

Tarixi
------

STIB / MIVB 1954-yilda yaratilgan. Birinchi yer osti tramvay liniyasi (yoki premetro) 1965-yil va 1969-yillar orasida, Shumandan De Brokerga qadar qurilgan. 1970-yilda Madou va Porte de Namur / Naamsepoort oʻrtasida ikkinchi yoʻl ochildi. 1972-yilda Diamant-dagi metro bekati ochildi va "tashqi halqa" liniyasi 1975-yilda Diamantdan Boiloga uzatildi. Ushbu tramvay yoʻli bundan buyon ishlab chiqilmagan va undan 7 va 25-sonli tramvay yoʻllarida foydalaniladi. 1974-yilda Rogier stantsiyasi ochildi.

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Brussels Metro Map on Google Maps with Geolocation Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-05-24).
* STIB/MIVB official website
* Official Metro map
* To-scale map
* Brussels page on Urbanrail.net
* Photos: Métro de Bruxelles
* Proposed network : /
* Web site with information on future „line 3"
**Fattoh Alimov** (1908-yil Turkiston oʻlkasi Fargʻona viloyati, Qoʻqon uyezdi Rishton qishlogʻida tavallud topgan — 1987-yil Tojikiston SSR Regar tumanida vafot etgan) — tojik tadbirkori, Tojikiston Respublikasi Regar viloyati Regar MTS Lenin ordeni direktori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil).

Hayoti va faoliyati
-------------------

1908-yilda Qoʻqon uyezdi Rishton qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. O‘rta maktabni tugatgach, ikki yillik o‘qituvchilar kursida o‘qidi. 1927—1931-yillarda oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1931-yildan Rishtondagi paxtachilik fermasida agronom bo‘lgan. 1933-yilda Tojikistonga koʻchib oʻtgan va u yerda paxta yetishtirishda davom etgan. 1940-yillar boshida Shahrinau MTS direktori etib tayinlandi. Ulugʻ Vatan urushi yillarida paxtachilikdagi ajoyib mehnat koʻrsatkichlari uchun 1944-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

1944-yildan — Regar MTS direktori. 1945-yilda KPSS safiga kirdi. Uning faoliyati davomida Regarskaya MTS har yili paxta yigʻim-terim rejasini ortigʻi bilan bajardi, natijada u Lenin ordeni bilan taqdirlandi.

Yusufjon Ashurov rahbarligidagi zveno 1948-yilda 7 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 62,2 sentnerdan Misr paxtasi yig‘ib oldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 17-yanvardagi „Tojikiston SSR kolxozchilari, kolxozchilari, mashina-traktor stansiyalari ishchilari, partiya va sovet xodimlariga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi Farmoni bilan 1957-yilda „Sovet paxtachiligini rivojlantirish, fan va ilg‘or tajriba yutuqlarini paxta yetishtirishda keng qo‘llash, paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun" Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni hamda Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan taqdirlangan. U 1960-yildan nafaqaga chiqqunga qadar Regar zonal tajriba stansiyasi direktori sifatida ishladi.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin buyrugʻi
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1944)
* "Shon-sharaf belgisi" ordeni (1954)
* Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy diplomi
* Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan agronom (1957)

Manbalar
--------



1. ↑  „Fattoh Alimov biografiyasi".
2. 1 2  Таджикская советская энциклопедия. - Т.1. - Душанбе, 1978. (на тадж. яз.)
3. ↑  „Ukaz Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR „O prisvoenii zvaniya Geroya Sotsialisticheskogo Truda kolxoznikam, kolxoznitsam, rabotnikam mashinno-traktornix stansiy, partiynim i sovetskim rabotnikam Tadjikskoy SSR"". 25-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2023-yil.
**Gvardiya** (ital. — guardia) — harbiy qushinning saralangan imtiyozli qismi. G. dastlab, Italiyada 12-asrda paydo boʻlib, davlat bayrogʻini qoʻriqlovchi sara askariy qism (karochchio)ni anglatgan. Muntazam qoʻshinlar (asosan yollanma askarlardan tuzilgan) vujudga kelishi bilan ichki (hukmdorni qoʻriqlovchi) va tashqi (jangovar maqsadlarda) harbiy qismga boʻlinib, boshqa qismlarga nisbatan qurol-yarogʻi, kiy-imi va taʼlimi yaxshi boʻlgan. Keyinchalik Fransiya (15-asr boshi), Angliya, Shvesiya, Rossiya, Prussiya (17-asr) va b. mamlakatlarda paydo boʻlgan. Rossiyada G. (leyb-G.) 17-asr 90-yillarida Pyotr I tomonidan tuzilgan (1918-yil bekor qilingan). Ikkinchi jahon urushi yillari (1939—45) sovet qurolli kuchlarining janglarda oʻrnak koʻrsatgan qismlari, kemalari, qoʻshilma va birlashmalariga G. unvoni berilgan. G. mazmunidagi askariy qism Oʻrta Osiyo xalqlarida ham qadimdan mavjud boʻlgan. Mas, Somoniylar davralg turk gʻulomlaridan ibo-rat qism, Chingizxon va Amir Temur qoʻshinida bahodirlar qismi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23 yanvar dagi qaroriga binoan respublika Qurolli Kuchlariningtarkibiy qismi — milliy gvardiya tuzilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kalya** (turk tilidan *kalja* yoki estoncha *kala — „baliq*") — rus oshxonasining qadimgi taomi boʻlib, shoʻr bodring namakobida pishirilgan baliqli yoki goʻshtli shoʻrvadir. Bu zamonaviy tuzlangan bodring shoʻrvalarning eski turi.

Kalya retseptlari professional pazandachilik adabiyotida XVIII-asrning oxirida paydo boʻlgan, ammo taomning oʻzi ancha oldin paydo boʻlgan, bu haqda XVI—XVII-asrlar manbalarida eslab oʻtiladi. Kalyaning saqlanib qolgan eng qadimgi retsepti 1610-1613-yillarga toʻgʻri keladi, bu shoʻrvaning batafsil retseptini V. A. Levshin (1795) va E. A. Avdeyevalar (1841) qoldirgan.

Kalyaning eng keng tarqalgan turida yogʻli baliqqa payus ikra qoʻshilgan yoki faqat ikradan tayyorlangan. Shuningdek, parranda goʻshtidan (oʻrdak, tovuq, qirgʻovul kalya) retseptlar boʻlgan, baʼzida bodring oʻrniga tuzlangan karam suvi yoki kvasli namakob ishlatilgan. Baʼzi retseptlarda kalyaga namakob oʻrniga limon qoʻshilgan.

V. I. Dalning izohli lugʻatida kalya borshning bir turi boʻlib, bodring, lavlagi va goʻshtli namakobda pishirilishi, roʻzada baliq va ikra bilan tayyorlanishi keltirilgan.

Kalya — achchiq va xushxoʻr, quyuq shoʻrva. Hozirgi vaqtda kalya shoʻrtak-nordon taʼm bilan yaxshi ketadigan dengiz baliqlari, masalan paltus, zubatkalardan tayyorlanishi mumkin.

Kalya tarqalgan davrda u bayram taomi hisoblangan, shoʻrvapazlar „kaleyshik" yoki „kaleyshitsa" deb nomlangan (ularni kalyamuxlislari deb ham atashgan: kalya qayerda boʻlsa, men shu yerdaman). Vaqt oʻtishi bilan rus oshxonasida kalya deyarli uchramaydigan boʻlib qoldi, uning oʻrnini shoʻrvalar egalladi. Agar biror joyda haqiqiy kalya tayyorlansa, koʻpincha, „baliq shoʻrva" deb notoʻgʻri atashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ковалёв Н. И. Куткина М. Н. Карцева Н. Я.*. Русская кухня. Учебное пособие*, 5000 экз, М.: Издательский дом «Деловая литература», 2000 — 213—214 bet. ISBN 5-93211-006-6.
2. ↑  *Книга гастронома. Русская домашняя кухня*. М.: Эксмо, 2009 — 152 bet. ISBN 978-5-699-37404-5.
3. ↑  *Уха. Русская уха. Калья. ТРАДИЦИОННАЯ РУССКАЯ КУХНЯ*, 2012-01-20da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-11

Adabiyotlar
-----------

* Ковалёв В. М. Могильный Н. П. „Рассольник",*. Русская кухня: традиции и обычаи*, 150000 экз, М.: Советская Россия, 1990 — 122—123 bet. ISBN 5-268-00916-8.
* Ковалёв Н. И. „Рассольники",*. Блюда русского стола. История и названия*, 10000 экз, Лениздат, 1995 — 45—47 bet. ISBN 5-289-01718-6.
* Похлёбкин В. В. „Рассольники (русская кухня)",*. Национальные кухни наших народов*. М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983 — 25—26 bet.
* Усов В. В. „Рассольник",*. Основы кулинарного мастерства: искусство приготовления закусок и основных блюд*, Кулинарное искусство. От профессионалов. М.: Эксмо, 2017 — 240—242 bet. ISBN 978-5-699-80934-9.
**Rabinjon oltin-mis koni** — Zirabuloq togʻlarining shim.-sharqida joylashgan kon. 1958-yilda ochilgan. Oltin-sulfid-kvarsli konlar guruhiga mansub. Konning geologik tuzilishini akademik H. N. Boymuhamedov boshchiligidagi mutaxassislar guruhi oʻrgangan. Kon quyi va yuqori silur, devon davrlarining choʻkindi-metamorfik jinslari va mezokaynozoy yotqiziqlaridan tarkib topgan. Rabinjon oltin-mis konim.k.da sof oltin, elektrum (kumushli sochma oltin), oltin telluridi, bornit, xalkopirit, xalqozin va kovellin kabi foydali qazilmalar mavjud. Shuningdek, kvars, kalsit, ankerit, flyuorit, molibdenit, pirit, arsenopirit, lyollingit, pirrotin, kumush telluridi ham uchraydi. Rabinjon oltin-mis konim.k.ning minerallari, asosan, termalmetamorfik, skarnligidrotermal va gidrotermal bosqichlarda hosil boʻlgan. Rabinjon oltin-mis konim. k. Zirabuloq — Ziyovuddin rudali rnidagi istiqbolli kon.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chatqol zilzilasi** - Oʻrta Osiyodagi eng kuchli zilzilalardan biri. 1946-yil 2-noyabrda sodir boʻlgan. Epitsentrda kuchi 9—10 ballga yetgan. Magnitudasi Rixter shkalasi boʻyicha 7,5 boʻlgan. Zilzila 150 dan ortiq qishloq va shaharlarda 9 baldsan tortib, 4—5 ballgacha sezilgan. Hatto 240 km uzoklikdagi Toshkent shahri ham jiddiy talafot koʻrgan. Tebranish kuchi Toshkentda 7—8 ballni tashkil etgan. Tadqiqot ishlari natijasida zilzila oʻchogʻining uz. 80 km, eni 15 km va chuq. 20–25 km ekanligi aniqlangan. Bu yerda joylashgan seysmogen uzilmaning harakatga kelishi natijasida atrofdagi qoyatoshlar qulagan va togʻ yon bagʻirlarida chuq. 10–15 m li yer yoriqdari hosil boʻlgan. Qulagan togʻ jinslaridan vujudga kelgan uyum hajmi 4 mln. m3 dan oshib ketgan va u Norin daryosini toʻsib qoʻygan. Buning natijasida atrofda koʻllar hosil boʻlgan. Fargʻona, Chatqol va Talas Olatovi yon bagʻirlaridagi 50 dan ortiq qishloqni xarobaga aylantirgan. Shuningdek, Podshootasoy, Aravon, Aflotun, Arqit, Ketmontepa oraliqlaridagi yoʻllar buzilib, turli xil koʻrinish (shakl)ni olgan. Zilzila epitsentri Chatqol—Otoynak seysmogen zonasida boʻlib, asosiy yer qimirlashdan keyin ham 2 yil mobaynida kuchli tebranishlar qayd qilingan. Ularning kuchi 6—8 ballga yetgan. Keyingi zilzilalardan Fargʻona vodiysidagi aholi punktlari yana talafot koʻrgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chathamattom** - Hindistonning Kerala shtatida joylashgan Ernakulam tumanidagi qishloq.

Qishloq xoʻjaligi xalqning asosiy kasbi hisoblanadi. U yerda Zanjabil, zerdeçal, hindiston yong'og'i, kakao, paddy, qora murch, chinor va tapioka keng tarqalgan. Asosiy ishlab chiqarish va asosiy oziq-ovqat esa guruch hisoblanadi. Eng yaqin shaharlar: Kothamangalam, Muvattupuja va Thodupuzha .

Jozibali ekologik diqqatga sazovor joy, ya'ni "Pothencheeni kunnu". Uning balandligi 300 metrdan yuqori. Yaxshi ob-havo sharoitida va trekking uchun qulay joyda Kochi metro shahrining ko'rinishini taqdim etadi.

Chathamattom tarixiy ahamiyatga ega joy hisoblanadi. Qadimgi qirollikning qurol-yarog' zavodi ( Trikkariyoor - Chera sulolasining eng qadimgi poytaxti) shu erda joylashgan edi. O'sha paytda Chathamattom **Shasthavumattom** nomi bilan mashhur bo'lgan. Qora eritilgan toshlar yoki yong'inga tashlanganda bo'laklarga bo'linib ketgan qoraqo'tirlar ko'pincha ba'zi quruq yerlarda o'q-dorilar zavodiga dalil bo'ladi.

Manbalar
--------

Andoza:Ernakulam district

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Russiaʼs Protectorates in Central Asia: Bukhara and Khiva, 1865-1924**" (tarjimasi „Rossiyaning Markaziy Osiydagi protektoratlari: Buxoro va Xiva, 1865–1924") — amerikalik tarixchi Seymour Becker qalamiga mansub kitob. Kitobda Rossiya imperiyasining Markaziy Osiyodagi ikki protektorati — Buxoro amirligi va Xiva xonligining 1865–1924-yillar orasidagi tarixi haqida hikoya qilinadi. „Russiaʼs Protectorates in Central Asia" Rossiyaning ushbu xonliklar bilan munosabatlariga bagʻishlangan ingliz tilidagi ilk asardir.

Kitob ilk marotaba 1968-yil Harvard universiteti nashriyotida chop etilgan. „Russiaʼs Protectorates in Central Asia" universitetning „Rossiya tadqiqot markazi izlanishlari" (inglizcha: *Russian Research Center Studies*) turkumi doirasida chop etilgan 54-kitobdir. Kitob 2004-yil „RoutledgeCurzon" britan nashriyotida qayta nashr qilingan. 2009-yil ayni nashriyotda qaytadan chop etilgan. Yangi nashr uchun yangi muqaddima yozilgan. Shuningdek, kitobdagi ayrim xatoliklar tuzatilgan hamda ilk nashr eʼlon qilinganidan keyin chop etilgan tadqiqotlar haqida qisqacha maʼlumot qoʻshilgan.

Yale universiteti xodimi Firuz Kazemzadeh 1968-yil yozgan taqrizida kitobni „Buxoro va Xiva protektoratlari zabt etilganidan 1924-yilgacha boʻlgan [davr] haqidagi mukammal, yaxshi hujjatlashtirilgan ish" oʻlaroq baholagan.

Manbalar
--------

1. ↑  MacKenzie, David (mart 1969–yil). „Russia's Protectorates in Central Asia: Bukhara and Khiva, 1865-1924. By Seymour Becker. Russian Research Center Studies, 54. Cambridge: Harvard University Press, 1968. xiv, 416 pp. 42.50". *Slavic Review*. 28-jild, № 1. 142–143-bet. doi:10.2307/2493058. Qaraldi: 20–noyabr 2022–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  Kazemzadeh, Firuz (1–fevral 1969–yil). „Russia's Protectorates in Central Asia: Bukhara and Khiva, 1865–1924. By Seymour Becker. [Russian Research Center Studies, Number 54.] (Cambridge, Mass.: Harvard University Press. 1968. Pp. xiv, 416. 42.50.)". *The American Historical Review*. 74-jild, № 3. 1047-bet. doi:10.1086/ahr/74.3.1047. Qaraldi: 20–noyabr 2022–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()

Havolalar
---------

* „Russiaʼs Protectorates in Central Asia" Routledge saytida (ingl.)
**Harvard Graphics** IBM PC moslari uchun grafik va taqdimot dasturi edi. **Harvard Presentation Graphics** deb nomlangan birinchi versiya MS-DOS uchun 1986-yilda Software Publishing Corporation (SPC) tomonidan chiqarilgan va bozorda yuqori ulushga erishgan. 2017-yilda bozordan chiqarilgan.

Tarix
-----

Harvard Graphics foydalanuvchilarga matn, maʼlumot grafiklari va diagrammalarni maxsus slayd -shou taqdimotlariga kiritish imkonini beruvchi birinchi ish stoli biznes dasturlaridan biri edi. Asl versiya Lotus 1-2-3 yoki Lotus Symphony dan maʼlumotlarni, Symphony yoki PFS Graph da yaratilgan diagrammalarni va ASCII matnidan maʼlumotlarni import qilishi mumkin. Matn va grafiklarni Computer Graphics Met-fayliga va SPC tomonidan ishlab chiqarilgan pfs:Write ga eksport qilishi mumkin.Vektorli grafikadan foydalanish oʻsha paytda keng tarqalgan CGA va EGA displeylarida aralash natijalarni keltirib chiqardi, lekin natija odatda slayd printer yoki rangli chizgichga yuborildi.

"Presentation" 1987-yilda Mario Chaves, Karl Xu, Lenore Kirvay va Dana Tom tomonidan ishlab chiqilgan ikkinchi nashr nomidan olib tashlandi. Harvard Graphics 2.0 grafiklarni yaratishdan oldin eng soʻnggi Lotus 1-2-3 elektron jadval ma'lumotlarini, shuningdek, grafiklar uchun chizmalar va izohlarni import qilish imkoniyatini qoʻshdi.. 3.0 versiyasi 1991-yilgacha ishlab chiqilgan boʻlib, yaxshilangan tahrirlash funktsiyalarini taklif qildi, lekin uning grafik va eksport imkoniyatlari Aldus Persuasion va Lotus Freelance kabi raqobatchilar tomonidan yaxshilandi.

Harvard Grafikasi avstraliyalik chakana sotuvchi Harvey Norman tomonidan Windows 95 bilan bonus mahsulot sifatida ishlatilgan.

1980-yillarning oxirigacha bozor yetakchisi boʻlgan Harvard Graphics bozor Microsoft Windows -ga oʻtishi bilan kurash olib bordi. SPC 1991-yilda Microsoft Windows 3.0 versiyasini chiqardi, ammo uning bozordagi ulushi hech qachon ilgari buyurgan 70% ga yaqinlashmadi.Windows bozorida Microsoft PowerPoint, soʻngra Microsoft Office -ga PowerPoint toʻplami hukmronlik qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rufener, Sharon L. (May 26, 1986), „Harvard Graphics Is Easy to Learn and Use", *InfoWorld*: 47–48
2. ↑  *Harvard Graphics: Our Company*, 2007-09-28da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2010-01-18
3. ↑  Miller, Michael J. (August 3, 1987), „Harvard Graphics 2.0: Simplicity Veils Powerful Program", *InfoWorld*: 47
4. ↑  Fridlund, Alan (July 8, 1991), „Version 3.0 of Harvard Graphics improves drawing, color features", *InfoWorld*: 72
5. ↑  Gibbons, Fred (August 9, 1993), „SPC's Gibbons: High-end Harvard Should Stand Alone", *InfoWorld*: 86
**Sametbey Mehmandarov** — Ozarbayjon artilleriya generali.

1855-yilda Lankaronda tug‘ilgan. Bokudagi oʻrta maktabda oʻqigan. 16 yoshida Konstantinovka artilleriya maktabiga oʻqishga kirdi. 1875-yil dekabr oyida u leytenant unvoniga koʻtarildi va uchinchi darajali „Muqaddas Stanislav" bilan taqdirlandi. U 1890-yilda kapitan, 1898-yilda podpolkovnik, 1901-yilda polkovnik, 1904 yilda brigada generali unvonlariga koʻtarildi. U Rus-yapon urushida (1904—05) katta qahramonlik koʻrsatdi, 1908-yilda artilleriya generali (general-leytenant unvoni bilan teng) unvoniga koʻtarildi.

Ozarbayjon Demokratik Respublikasi tashkil topganidan keyin 1918-yil 25-dekabrda mudofaa vaziri etib tayinlandi va qisqa vaqt ichida 30 ming kishilik armiya tuzishga muvaffaq boʻldi.

Ozarbayjon milliy hukumati ag‘darilib, sovet hokimiyati o‘rnatilganidan keyin hibsga olingan, biroq ikki oydan so‘ng ozod etilgan. Harbiy maktablarda dars bergan, 1928-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Ozarbayjon SSR Harbiy va dengiz kuchlari komissarligida maslahatchi bo‘lib ishlagan.

1931-yilda vafot etgan.

Manba
-----

1. ↑  „Azerbaycan’ın askeri tarihi. Samet bey Mehmandarov". 7 şubat 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1 kasım 2012.
***Hylotelephium spectabile*** (sin. ***Sedum spectabile***) — Xitoy va Koreyada oʻsuvchi Crassulaceae oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Uning umumiy nomlari orasida **qorboʻron**, **iceplant** va **kapalak** boʻroni kiradi

Tavsif
------

 O‘sish joyi
Boʻyi 45 sm gacha oʻsadi baland va keng, oʻsimtasimon koʻp yillik oʻsimlik boʻlib, barglari navbatma-navbat joylashgan, oddiy, tishli, poyalari shoxlanmagan shirali, ildizpoyaga ega. Barglar, odatda, qarama-qarshi yoki uchdan iborat boʻlib, oddiy va koʻp yoki kamroq xanjar shaklida boʻladi. Barglarning cheti silliq yoki uchi tishli.

Yulduzsimon pushti gullari 15 cm (6 in). Gullash yozdan birinchi sovuqgacha davom etadi. Koʻp gulli, toʻpgulning kengligi taxminan 7 dan 11 sm gacha. Germafrodit, radial nosimmetrik gullarning diametri taxminan 1 sm. Gulbarglarning uzunligi odatda 6 dan 8,5 millimetrgacha. Bu oʻsimlik oʻz-oʻzidan va hasharotlar tomonidan changlantiriladi.

Oʻziga xos *spectabil* epiteti „namoyishli" degan maʼnoni anglatadi.

Kultivatsiya
------------

Bu oʻsimlik bogʻ oʻsimligi sifatida qadrlanadi va koʻplab navlar ishlab chiqarilgan. 'Brilliantʼ navi Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan. Fransiyaga 1860-yillarning oʻrtalarida olib kirilgan.

Tuvaklarda osongina oʻstiriladi, u dekorativ oʻsimlik sifatida tosh bogʻlarda juda keng tarqalgan. Xitoyda koʻplab bogʻlarda oʻstiriladi. Uning gulidan ajoyib guldastalar tayyorlanadi. Bu toʻliq quyoshli muhitga, qurgʻoqchilikka sovuqqa chidamli oʻsimlik (toʻliq oʻrnatilganda −15 ° C gacha). Oʻsimlik bahorda ildizpoyalarni boʻlish orqali koʻpaytiriladi.

### Kimyo

Bundan tashqari, oʻsimlikning tuproqlarni fitoparlash va fitostabilizatsiya qilish: ogʻir metallarning oʻsimlikka taʼsiri va ularning oʻsimlik qismlarida kinetikasi oʻrganilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *RHS A-Z encyclopedia of garden plants*. United Kingdom: Dorling Kindersley, 2008 — 1136 bet. ISBN 978-1405332965.
2. ↑  Harrison, Lorraine*. RHS Latin for gardeners*. United Kingdom: Mitchell Beazley, 2012 — 224 bet. ISBN 9781845337315.
3. ↑  „RHS Plant Selector - *Sedum spectabile* 'Brilliant'". Qaraldi: 7-sentabr 2020-yil.
**Ibrohim Nurmonov** (1936.29.12, Samarqand viloyati) — aktyor, rejissor Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1991). Toshkent davlat teatr va rassomlik sanʼati institutining aktyorlik boʻlimini (1965) va rejissorlik boʻlimini (1982) tugatgan. 1965-yildan Kattaqoʻrgon teatrida ishlaydi (1982—85 yillar teatr direktori va badiiy rahbari, 2000-yildan bosh rejissor). Komilov (I. Sulton, "Imon"), Sorrini (M. Lermontov, "Ispanlar"), Niyoz (I. Sulton, "Nomaʼlum kishi"), Navoiy (I. Maxsumov, "Navoiy Astrobodda"), Husnidsin (Ya. Xudoyqulov, "Sud") kabi obrazlar yaratdi. U oʻz qahramonlarini romantik his-tuygʻular va falsafiy mazmun bilan chuqur ochishga intiladi. N. sahnalashtirgan "Oltin devor" (E. Vo-hidov), "Mehribonlar" (J. Asomiddi-nov), "Tobutdan tovush" (A. Qahhor), "Zebunniso" (Uygʻun), "Makr va muhab-bat" (F. Shiller), "Oʻzing uchun oʻl yetim" (Oʻ. Umarbekov), "Armon" (Ya. Xudoy-qulov) kabi spektakllarda ijrochilar ansamblining yaxlitligi taʼminlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bakteriostatik moddalar** (bakteriyalar va yun. stasis — bir joyda turish, toʻxtab qolish), bakteriostatiklar — bakteriyalar va boshqa mikroorganizmlarning oʻsishi va rivojlanishini toʻxtatib qoʻyadigan moddalar. Antibiotiklar, ogʻir metallarning ionlari (Ag/ Au3, Hg2, Cu2), ximioterapevtik vositalar (sulfanilamid preparatlar, margimush preparatlari) va boshqa Bakteriostatik moddalar dir. Ular kuchi taʼsir etayotgan moddaning konsentratsiyasiga bogʻliq. Kam konsentratsiyali bakteritsid moddalar ham bakteriyalarning koʻpayishini toʻxtatadi. Bakteriostatik moddalar tibbiyot, veterinariya va oziq-ovqat sanoatida ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Buqrot** — Gippokratning ajam xalqlar oʻrtasidagi nomi. BUGʻ — suyuqlik (yoki qattiq jism)ning gazsimon holati. Molekulyar kinetik nazariyaga koʻra, molekulalarning issiqlik harakati tufayli suyuqlik (yoki qattiq jism) sirtidan har qanday temperaturada ham uzluksiz ravishda molekulalar ajralib turadi. Ajralish tezligi berilgan bosimda temperaturaga boglik, temperatura past boʻlganda vaqg birligi ichida sirtdan molekulalar kamroq, yuqori boʻlganda esa koʻproq ajralib chiqadi. Ana shu molekulalar toʻplami suyuqlik (yoki qattiq jism) bugʻi deyiladi. B. xossalari koʻp jihatdan gaz xossalariga oʻxshaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Auditorlik xizmati** – Kompaniya, korxona, tashkilot va boshqalarning moliya-xoʻjalik faoliyati holatini xolis tekshiruvchi firmalar. Bu firmalarning xizmatchilari belgilangan tartibda auditorlik faoliyati bilan shugʻullanish uchun huquqi boʻlgan va auditorlik kasbkor roʻyxati (reyestri)ga kiritilgan mutaxassislar boʻlib, auditorlar deb ataladi. Auditorlik xizmati xoʻjalik yurituvchi subyektlar bilan auditorlik firmalari urtasida tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi. Bunday firmalar Auditorlik xizmatini bajarish uchun tegishli kompaniya, korxona va tashkilotlar faoliyatini nazorat qiladigan davlat organlari (Oʻzbekistonda Adliya, Moliya vazirliklari)dan maxsus ruxsatnoma (litsenziya) oladilar. Auditorlik xizmatining asosiy vazifasi tekshirilayotgan korxonaning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisida xolis xulosa berishdan iborat. Bu xulosa ushbu korxonaning faoliyati toʻgʻrisidagi yillik hisobotda shu korxonaning rasmiy balansi hamda foyda va zarari hisoblari bilan birgalikda qonun bilan belgilangan tartibda eʼlon qilinadi. Auditorlik xizmati xulosasi ijobiy yoki salbiy boʻlishidan qatʼi nazar korxonaning moliyaviy holatini tasdiklovchi mustaqil hujjat hisoblanadi. Auditorlik xizmati nazorat ishlari bilan birga maslahat xizmatlarini ham bajaradi.

Auditorlik xizmati birinchi marta 19-asrning 40-yillarida Angliyada aksiyadorlik jamiyatlari moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish bilan bogʻliq holda paydo boʻldi. 20-asrning 70-yillariga kelib jahon mamlakatlarida Auditorlik xizmati standartlari yaratila boshladi. MDH mamlakatlari, shu jumladan Oʻzbekistonda dastlabki auditorlar 90-yillarning boshlarida paydo boʻldi. Oʻzbekistonda 300 dan ortiq auditorlik firmalari faoliyat koʻrsatadi (2000). Oʻzbekiston Respublikasi hududida ish olib boruvchi auditorlik firmalari va mustaqil auditorlar ixtiyoriy asoslarda mustaqil jamoat tashkiloti boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlar palatasiga uyushgan. Oʻzbekistonda Auditorlik xizmati 2021-yil 25-fevralda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasining „Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida" Qonuniga muvofiq olib boriladi.

Adabiyotlar va manbalar roʻyxati
--------------------------------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Audiyensiya** (lot. audentia – tin-glash, quloq solish) – davlat va ja-moat arboblari tomonidan chet el di-plomatik vakillarining rasmiy qabul qilinishi. Xalqaro huquqda A.– dav-lat boshligʻining diplomatik vakilni qabul qilishi. Bir davlat vakilining oʻz ishonch yorligʻini yoki chaqirib olish yorligʻini topshirishi ham A. dir. 1815-yil 19-martda Venada diplomatik vakillar toʻgʻrisida qabul qilingan reglamentga muvofiq bevosita davlat boshligʻidan A. surashga faqat muxtor elchi darajasida-777gi vakilninggina huquqi bor. Muvaqqat ishlar vakili va boshqa darajali diploma-tik vakillar A. haqida shu davlat tashki ishlar vaziri orqali iltimos qilishi mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
ital
**Ital qal’asi** (inglizcha: *Etal*) — Angliya shimolida, Shotlandiya janubiy chegaralari yaqinidagi Northumberland grafligida joylashgan qal’a xarobalari.

Qal’a tarixi
------------

Ital qal’asiga XII asrda Manners oilasi tomonidan asos solingan. 1341-yilda Robert de Manners oʻz qoʻrgʻoniga qal’a maqomini berishga ruxsat olgan. Robert butun Northumberland boʻylab taniqli shifokor edi. Shu bois qal’a tibbiy yordam olishni istagan bemorlar uchun ziyorat markaziga aylangan. Qolaversa, u birinchi boʻlib XI asr arab shifokori Ibn Baldunning davolash haqidagi „Taqvimi as-sihha" risolasini ingliz tiliga tarjima qilgan.

Keyinchalik Mannerlar yaqin atrofdagi Ford qal’asida yashovchi Herons sulolasi vakillari bilan jang qilgan. 1428-yilda Ser Uilyam Heron Italga bostirib kirgan va oʻldirilgan.

1513-yilda Shotlandiya armiyasi qirol Jeyms IV boshchiligida Angliya hududiga bostirib kiradi va boshqa qal’alar qatorida Ital qal’asini ham egallab oladi. Oʻsha yilning avgust oyida shotlandlar Flodden jangida magʻlubiyatga uchraydi va jang davomida Jeyms IV oʻldiriladi.

Qal’a hozirda „Iingliz merosi" tashkiloti homiyligida muhofaza qilinadi.

Tashrif buyuruvchilar uchun maʼlumot
------------------------------------

Qal’a har yili aprel oiydan sentabr oyigacha har kuni soat 10.00 dan 18.00 gacha tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.</br> Kattalar uchun chipta: £3.00. Bolalar uchun chipta: £1,50.

Yana qarang
-----------

* Angliya qal’alari roʻyxati

Havolalar
---------

* Flickr.com saytida qasrning fotosuratlari
**Burakovo** — Rossiyaning Kostroma viloyati Kologrivskiy tumanidagi qishloq.

Geografiyasi
------------

Qishloq Kostroma viloyatining shimoliy qismida, janubiy tayga zonasida, Unji daryosining oʻng qirgʻogʻida, Kologriv shahridan taxminan 30 kilometr (toʻgʻri chiziqda) shimoli-gʻarbda, maʼmuriy markazda joylashgan tuman.

### Iqlimi

Iqlimi moʻtadil kontinental boʻlib, qishi uzoq, sovuq, qorli, yozi qisqa, nisbatan issiq. Oʻrtacha yillik havo harorati 2,7 °C. Eng sovuq oyning (yanvar) oʻrtacha havo harorati −12,7 °C (mutlaq minimal −53 °C); eng issiq oy (iyul) — 17,9 ° C (mutlaq maksimal — 37 ° C). Ayozsiz davr taxminan 131 kun davom etadi. Oʻsimliklarning faol vegetatsiya davrining davomiyligi (10 ° C dan yuqori) taxminan 127 kun. Yillik yogʻingarchilik miqdori 593 mm boʻlib, shundan 470 mm gacha vegetatsiya davriga toʻgʻri keladi.

### Vaqt zonasi

Burakovo qishlogʻi, butun Kostroma viloyati kabi, MSC vaqt zonasida (Moskva vaqti) joylashgan. Amaldagi vaqtning UTC dan siljishi +3:00.

Manbalar
--------

1. ↑  Prikaz Ministerstva prirodnix resursov Rossiyskoy Federatsii ot 28 marta 2007 g. № 68 „Ob utverjdenii Perechnya lesorastitelnix zon i lesnix rayonov Rossiyskoy Federatsii"
2. ↑  „Схема территориального планирования Кологривского муниципального района".  Официальный сайт администрации Кологривского муниципального округа Костромской области.
**Berat Albayrak** (1978-yil 21 fevralda tugʻilgan, Istanbul ) - turkiyalik tadbirkor va siyosatchi. Albayrak,Turkiyaning energetika va tabiiy resurslar vaziri va Turkiya xazina va moliya vaziri lavozimlarida ishlagan.
2015-yil iyun va 2015-yil noyabr oylarida boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Adolat va taraqqiyot partiyasining deputati sifatida parlamentga kirgan Albayrak, 2015-2018-yillarda Energetika va tabiiy resurslar vaziri boʻlib ishlagan. U 2018-yil 10 iyuldan 2020-yil 10 noyabrgacha Gʻaznachilik va moliya vaziri lavozimida ishlagan.  U Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻanning qizi Esra Erdoʻgʻan bilan turmush qurgan.

Yoshlik davrlari va taʻlim olishi
---------------------------------

Berat Albayrak 1978-yil 21 fevralda Istanbulda tugʻilgan. Otasining ismi Sodiq, onasining ismi Kiymet. Serhat ismli akasi boʻlgan Albayrak asli Trabzonning Dernekpazari tumani Yenice qishlogʻidan. Fatih kollejida oʻrta maktabni tugatgan Albayrak , Istanbul Universitetining Biznes maʻmuriyati boʻlimini tamomlagan. 2002 yilda Nyu-Yorkdagi Pace Universitetining Lyubin nomidagi biznes maktabida moliya boʻyicha magistr darajasini oldi. Bank va moliya boʻyicha doktorlik unvonini Kadir Xas universitetida oldi. Ilmiy mavzu "Qayta tiklanadigan energiya manbalari va elektr energiyasini ishlab chiqarishni moliyalashtirish" dissertatsiyasi edi. 

U biznesni boshqarish boʻyicha magistr darajasini oldi. Ayni paytda u Chalik xoldingi boshqaruvini oʻz zimmasiga oldi. 2002-2006-yillarda u Chalik Xoldingning AQShdagi ofisining moliya direktori boʻlib ishlagan. Marmara Universitetida bank va moliya sohasida maʻruzalar oʻqidi va koʻplab nodavlat tashkilotlarda turli vazifalarni oʻz zimmasiga oldi.

Berat Albayrak 2015-yilda Adolat va taraqqiyot partiyasidan Buyuk Milliy Majlis aʻzosi etib saylangan. Shu yilning 24-noyabrida u Ahmet Dovudoʻgʻli boshchiligida tuzilgan 64-hukumatda Energetika vaziri etib tayinlandi. U bu lavozimni Binali Yildirim tomonidan tashkil etilgan 65-hukumatda davom ettirdi. U ushbu lavozimda 2018-yil iyulgacha ishlagan. 

2020-yil 8-noyabrda uning isteʻfoga chiqish holati Instagram-dagi akkauntida eʻlon qilindi. Mavjud vaziyatda u sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar va oilasi bilan vaqt oʻtkazish istagi tufayli 2018-yildan boshlab moliya vaziri lavozimidan ketishini eʻlon qildi. Dastlab bu yangilik jamoatchilik tomonidan shubha bilan qabul qilingan, ammo ertasi kuni rasmiy ravishda tasdiqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Son dakika haberi: Berat Albayrakʻtan istifa paylaşımı! İletişim Başkanlığı: Görevden af talebi kabul edildi" (Türkçe).
2. ↑  „Turkey Economy Czar Albayrak Quits Job, Adding to Turmoil". *Bloomberg LP* (8-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 8-noyabr 2020-yil.
3. ↑  „Turkish Finance Minister Berat Albayrak Steps Down". *WSJ*. Qaraldi: 8-noyabr 2020-yil.
**Oqsil foldingi** — bu polipeptid zanjirini Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-06-09). o'z-o'zidan noyob 3-D strukturalariga (oqsilning uchlamchu strukturasi deb nomlanadi) o'ralish jarayoni.

Polipeptidning birlamchi strukturasini(chapda) uchlamchi strukturasiga (onda) aylanishi.
Xar bir oqsil molekulasi boshida i-RNKdan sintezlangan polipeptid zanjiri bo'lib hosil bo'ladi. Lekin oqsil intezlangandan keyin o'zining funksiyalarini bajarish uchun uchlamchi strukturasiga ega bo'lish kerak. Polipeptid zanjiridagi aminokislotalarining xususiyatlari farqlanadi va shu bois ular 3-D modelda faqat o'ziga tegishli joyni egallaydi.

Katta oqsillar foldingida maxsus shaperon deb nomlanadigan oqsillar ishtirok etadi. 

Oqsillar folding mexanizmlari hali oxirgacha o'rganilmagan.

Oqsillarning xar hil strukturalari: oqsilning birlamchi strukturasi (pastda); oqsilning ikkilamchi strukturasi (ongda); oqsilning uchlamchi strukturasi (ortada); oqsilning to'rtlamchi strukturasi (chapda).

Manbalar
--------

Aльбертс Б. и др. Молекулярная биология клетки в 3 томах. Т1. 2015

Havolalar
---------

* Folding@home Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-03-06).

Rosetta@home Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-08-28).
**Italiya filateliya matbuoti uyushmasi** (italyancha: *Unione Stampa Filatelica Italiana* yoki *qisqacha USFI*) — oʻz faoliyatini filateliyaga bagʻishlagan italiyalik jurnalistlar, yozuvchilar va boshqa nashriyot kasblaridagi mutaxassislarning uyushmasi. Italiya filateliya matbuoti uyushmasining birinchi umumiy yigʻilishi 1966-yil 8-mayda Rimda boʻlib oʻtgan.

Rahbariyat
----------

1966-yildan 2001-yilgacha tashkilotning birinchi prezidenti Fulvio Apollonio (*Fulvio Apollonio*) edi. Keyin Assotsiatsiyaga prezident Danilo Bogoni (*Danilo Bogoni*) va vitse-prezident Klaudio Bakkarin (*Claudio Baccarin*) rahbarlik qildi. 2017-yildan boshlab uni prezident Fabio Bonacina (*Fabio Bonacina*) va vitse-prezident Domitilla DʻAnjelo (*Domitilla D’Angelo*) boshqaradi.

Filateliyada aks etishi
-----------------------

Italiya filateliya matbuoti uyushmasi italyan tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarning filatelik materiallariga bagʻishlangan. Masalan, 1971-yil 29-mayda uyushmaning navbatdagi qurultoyi munosabati bilan uchta San-Marino markalari seriyasi chiqarildi.

2006-yilda uyushmaning 40-yilligi munosabati bilan Italiya, San-Marino va Malta ordeni esdalik markalari, Vatikan esa aerogramma chiqardi.

Bundan tashqari, uyushma qurultoylari sharafiga italyan pochtasi orqali joʻnatma uchun maxsus toʻlovni bekor qilishlar amalga oshirildi.

Yana qarang
-----------

* Italiyaning pochta va pochta markalari tarixi

Manbalar
--------

1. ↑  *Apollonio F.* Un secolo di stampa filatelica in Italia Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-06-06). // 10° Anniversario 1966—1976 — Volume celebrativo. — 1976. — P. 2—17.
2. ↑  См. иллюстрации: 10° Anniversario 1966—1976 — Volume celebrativo. Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-06-06).  — 1976. — P. 24.

Havolalar
---------
**Madaniy gʻoʻzalar** - ekib kelinayotgan, qimmatli xoʻjalik belgilariga ega gʻoʻza turlari. Tabiatda maʼlum boʻlgan 50 tur gʻoʻzadan 4 tasi madaniylashtirilgan: hindixitoy gʻoʻzasi (G.arboreum L.), afrika-osiyo gʻoʻzasi (G. herbaceum L.), Meksika gʻoʻzasi (G. hirsutum L.), peru gʻoʻzasi (G. barbadense L.). Gʻoʻzaning madaniy shakllari yovvoyi turlardan tabiiy tanlanish va sunʼiy tanlash, qulay yashash sharoiti hamda evolyusiya jarayonida odam mehnati va ongli faoliyati tufayli paydo boʻlgan. Bitta turning oʻzi (mas, peru gʻoʻzasi yoki Meksika gʻoʻzasi) yovvoyi va madaniy shakllarda uchraydi. Gʻoʻzaning qadimiy yovvoyi shakllarini madaniylashtirish, paxtachilikning paydo boʻlishi va rivojlanishi dunyoning turli mintaqalarida yashovchi xalqlarning har qaysisida mustaqil ravishda boshlangan. Eng avval Hindistonning shim.-gʻarbida tarqalgan daraxtsimon gʻoʻzalar — gossipium arboreum madaniylashtirildi. Afrikaning jan,-sharqiy qismida oʻtsimon gʻoʻza — gossipium xerbatseum madaniylashtirildi. Keyinchalik u Afrika va Osiyoning koʻp mamlakatlariga tarqaldi (afrika-osiyo gʻoʻzasi deb atalishi shundan). Meksikaning jan.da qadimiy indeys qabilalarining dehqonlari oddiy gʻoʻza — gossipium xirzitumni madaniylashtirdi (shuning uchun Meksika gʻoʻzasi deb yuritiladi, uni markaziy amerika gʻoʻzasi deb ham atashadi). Gʻoʻzaning bu turi gʻoʻza ekiladigan barcha mamlakatlarda juda keng tarqalgan. Peruda gossipium barbadenze madaniylashtirildi. Shuning uchun peru gʻoʻzasi deb yuritiladi (uni Jan. Amerika gʻoʻzasi deb ham atashadi). Hozirgi tarqalish darajasi boʻyicha peru gʻoʻzasi Meksika gʻoʻzasidan keyin 2-oʻrinda turadi.

M.gʻ. polimorfizmining kengligi, kattaligi bilan ajralib turadi. Ular katta hududlarda tarqalib, turli xil yangi shakllar paydo qildi va natijada juda murakkab ekotip, nav tipi hamda navlar majmuini tashkil etdi. Madaniy va madaniy-tropik shakllarning yovvoyi holda oʻsadigan avlod-ajdodlaridan asosiy farqi shundaki, ular oʻsish sharoitida, ayniqsa, suv taʼminotiga nihoyatda talabchan, shoxlari simpodial tipda, koʻsaklari va ularning qismlari yirik, tolasi oq.

Adabiyot
--------

* Jukovskiy P.M. Kulturnie rasteniya i ix sorodichi, 3-ye izd. 1971 ; Gʻoʻza, T. 1957; Ter. Avanesyan D. V. Xlopchatnik, L. 1973; Abdullayev A. A. Omelchenko M. V. Gʻoʻza turlari. T. 1977.

Abdumavlon Abdullayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Auditorlik tashkiloti** — auditorlik faoliyatini amalga oshirish litsenziyasiga ega boʻlgan yuridik shaxs. Auditorlik tashkiloti oʻz faoliyatini amalga oshirishda mustaqildir.
Auditorlik tashkilotlari vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralari hamda boshqa davlat va xoʻjalik boshqaruv organlari tomonidan tuzilishi mumkin emas.
*Auditorlik tashkilotining rahbari faqat auditor boʻlishi kerak. Uning qonun xujjatlarda nazarda tutilgan ustav kapitali mavjud boʻlishi kerak.*
Auditorlik tashkilotlari OʻzR Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak. Adliya vazirligi Auditorlik tashkilotlarining davlat reestrini yuritadi. Auditorlik tashkilotlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va ularning davlar reestrini yuritish tartibi qonun xujjatlari bilan belgilanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi