recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Panjob tili** yoki **panjobiy** — hind (hind-oriy) tillaridan biri. Hindistondagi Panjob shtatining rasmiy tili; shuningdek, Pokistonning ayni nomdagi viloyatida tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 90 mln. kishidan ortiq (Hindistonda 30 mln.ga yakin, Pokistonda 60 mln.dan koʻproq). Asl P. (sharqiy P.) bir qancha laxjalarga boʻlinadi; ularning asosiylari: majhi (adabiy tilga asos boʻlgan) va dogri (alohida xususiyatlarga ega boʻlib bormoqda). Unga lingvistik adabiyotlarda "lahnda (lendi)" degan umumiy nom olgan gʻarbiy panjob tillari va lah-jalari qoʻshilib ketadi.

Tuzilishiga koʻra, P. hindiy va urdu tillariga yaqin. Aslida agglyutinativ til boʻlgan P.da keyinchalik fleksiya ham rivojlangan. Leksik, grammatik jihatlari hindiy tiliga oʻxshasada, fonetik jihatdan undan keskin farq qiladi. P.da choʻziq va qisqa unlilar, oʻziga xos undosh tovushlar bor; soʻz urgʻusi kuchli. Otlar 2 jins va 6 kelishik shakllari bilan oʻzgaradi. Lugʻat tarkibining taxminan 60%ini qad. hind tiliga mansub soʻzlar tashkil etadi. Unda arab, fors, turkiy va ingliz tillaridan oʻzlashgan soʻzlar ham anchagina.

P.da yaratilgan dastlabki badiiy asarlar 12—13-asrlarga taalluqli boʻlsada, u asosan 16-asrdan rivojlangan. P. Hin-distonda hindiy tili, Pokistonda urdu tili taʼsirida rivojlanmoqda. P. Hin-distonda sikxlar tomonidan 16-asrda yaratilgan gurmukhi yozuvi hamda devanagaridan, Pokistonda arab alifbosi asosidagi urdu yozuvidan foydalanadi.

Nom
---

Panjob soʻzi "Panj-āb" soʻzidan olingan. Fors tilida bu "Besh suv" degan maʼnoni anglatadi, Hind daryosining beshta asosiy sharqiy irmogʻiga ishora qiladi. Mintaqaning nomi Janubiy Osiyoning turk-fors bosqinchilari tomonidan yaratilgan va mintaqaning Sanskrit tilidagi Panchanada nomining tarjimasi boʻlib, bu "Besh daryo mamlakati" degan maʼnoni anglatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ruda** (arabcha: ) ‎ — arab panteonidagi xudo. Unga islomgacha boʻlgan davrda Arabiston yarim orolidagi qabila va urugʻlar sigʻinga.

U Quyosh yoki Venera maʼbudasi edi.

Ruda haqida ilk qaydlar Esarxaddon yilnomalarida uchraydi. U yerda uning ismi Ru-ul-da-aa-ú sifatida qayd etilgan va arablarning boshqa xudolari orasida tilga olingan. Palmirada u Arsu nomi bilan tanilgan.

Ism
---

U semit tilidan (RḌW, RḌ', RḌY) „yerlik" degan maʼnoni bildiradi.

Baʼzi etimologiyalarga koʻra, bu ism „qoʻllab-quvvatlovchi" deb tarjima qilingan.

Gerodotda uning ismi Orotalt sifatida qayd etilgan. Chunki uning ismidagi jarangli „zod" tovushini (oʻsha paytda, aftidan, *Rudl* yoki *Rutl* deb talaffuz qilingan) yunon harflarida yozib boʻlmaydi. Orotalta ismining kelib chiqishi haqida boshqa fikrlar ham mavjud.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Lipinski, 2000, pp. 618—619.
2. 1 2  „Руда" (рус). *mifolog.ru*. 14-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyun 2018-yil.
3. ↑  Jane Taylor*. Petra and the Lost Kingdom of the Nabataeans*. I.B.Tauris, 2001. ISBN 1860645089.
**Matriarxat** (lot. mater — ona va yun. arche — ibtido, hokimiyat; aynan — ona hukmronligi), ginekokratiya — asosan, ibtidoiy jamiyatning ilk davridagi ijtimoiy tuzum shakllaridan biri. Baʼzi xalqlarda patriarxatdaya oldin mavjud boʻlgan, ayrimlarida urugʻchilik tuzumidan sinfiy jamiyatga oʻtish davrida ham saqlangan. M.da ayollar hukmron mavqega ega boʻlgan, mulk va naslnasab sotsial mavqe ona urugʻi boʻyicha oʻtgan, nikoxdan soʻng er xotin jamoasiga koʻchgan (matrilokal nikoh) yoki er va xotin oʻz jamoalarida alohida-alohida yashagan. M. Jan.-Sharqiy Osiyodagi ayrim xalqlar (mas, minangkabau va mikronezlarning ayrim guruhlari)da hozirgi ham saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Panjobilar** — Pokiston (Panjob viloyati, 81 mln. kishi, 1990-yillar oʻrtalari) va Hindiston (Panjob shtati, 8,9 mln. kishi)dagi xalq. Umumiy soni 90 mln.ga yaqin kishi. Panjobi tilida soʻzlashadi. Hindistondagi P. asosan, hinduizmga, Pokistondagilar esa, islom diniga (asosan, sunniylar) eʼtiqod qiladi. Panjob, madaniyatning eng qad. beshiklaridan biri hisobla-nadi. Miloddan avvalgi 3-ming yilliqsa bu hududda Xapanna madaniyati tarkalgan. P. et-nik va til jihatdan Oʻrta Osiyo va Eronning eng qad aholisi bilan qardosh. Panjobni bosib olgan forslar, yunonlar, saklar va parfiyaliklar, kushonlar, arablar, turkiylar, moʻgʻullar P.ning tarixiy etnogenezida maʼlum rol oʻynagan. Bobur Hindistonni zabt etgandan soʻng (1526) Panjobga afgʻonlar va oʻzbeklar ham koʻchib kelgan. P. xalqsifatida 17—18-asrlardashakllangan. Asosiy mashgʻuloti — dehqonchilik, hunarmandchilik.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rossiya Federatsiyasi HHK uzoq masofali aviatsiyasi kuni** — bu strategik maqsadlardagi Oliy Bosh qoʻmondonligining 37-havo armiyasiga bevosita aloqador boʻlgan barcha harbiy xizmatchilar uchun kasbiy bayram (qisqacha 37 VA VGK (SN). Ushbu bayram Rossiyada har yili, 23-dekabrda nishonlanadi. Uzoq masofali aviatsiya kuni ish kuni hisoblanadi.

Tarixi va nishonlash
--------------------

Rossiya HHK uzoq masofali aviatsiyasi kuni nisbatan yosh bayramdir. U 1999-yilda Rossiya Federatsiyasi Harbiy havo kuchlari bosh qoʻmondoni Anatoliy Kornukov buyrugʻi bilan tashkil etilgan.

Rossiya Federatsiyasi HHK uzoq masofali aviatsiyasi kunining sanasi tasodifiy emas. Aynan shu kuni, 1913-yil 23-dekabrda dunyodagi eng katta (oʻsha paytda) samolyot — samolyot konstruktori Igor Ivanovich Sikorskiyning „Ilya Muromets" toʻrt motorli ogʻir bombardimonchi samolyoti — strategik bombardimonchi samolyotlarning „katta bobosi" oʻzining birinchi sinov parvozini amalga oshirdi. Va oradan roppa-rosa bir yil oʻtgach, 1914-yil 23-dekabrda imperator Nikolay II ning farmoni bilan Harbiy kengashning „Ilya Muromets" samolyotlarining birinchi eskadrasini shakllantirish toʻgʻrisidagi qarori tasdiqlandi. Bu nafaqat Rossiyada, balki butun dunyoda ogʻir bombardimonchi aviatsiyaning boshlanishi boʻldi.

2004-yilda Rossiya Prezidenti Vladimir Putin RF HHK uzoq masofali aviatsiyasini 90-yilligi bilan tabriklab, quyidagilarni aytdi:

> "Bugun uzoq masofali aviatsiya xodimlari mamlakatimizni havo chegaralarida qoʻriqlab, kasb mahoratini oshirib, XXI asr jangovar mashinalarini muvaffaqiyatli oʻzlashtirmoqda. Ishonchim komilki, aviatorlarning hozirgi avlodi oʻzidan oldingi avlodlarning afsonaviy anʼanalarini saqlab qoladi va koʻpaytiradi va bundan keyin ham barcha belgilangan vazifalarni aniq va tezkor bajarishga tayyor boʻladi".
> 
> 

Ushbu iqtibos uzoq masofali aviatsiya Rossiyaning mudofaa qobiliyatini taʼminlashda muhim rol oʻynashini aniq koʻrsatadi.

2015-yilda Rossiya Qurolli Kuchlarining yangi turi — Havo-kosmik kuchlari yaratilganidan soʻng, bayram Rossiya Federatsiyasi Havo-kosmik kuchlarining uzoq masofali aviatsiyasi kuni sifatida nishonlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Den dalney aviatsii VVS Rossii — 23-dekabrya. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010
2. ↑  V Voenno-vozdushnix silax Rossii otmechayut Den Dalney aviatsii[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Путин поздравил Дальнюю авиацию ВВС с 90-летием".  РИА Новости (25-dekabr 2004-yil). 12-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2010-yil.

Yana qarang
-----------

* Butunjahon aviatsiya va kosmonavtika kuni
* Ozarbayjon fuqaro aviatsiyasi xodimlari kuni
* Xalqaro fuqaro aviatsiyasi kuni
* Rossiya havo kuchlari kuni
* Aviatsiya kuni

Havolalar
---------

* Дальняя авиация СССР Wayback Machine saytida arxivlandi (16-mart 2012-yil).
* История создания и перспективы развития Дальней авиации России
**Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni ― Rossiya Federatsiyasining** barcha bojxona xodimlari uchunkasb bayramidir. Bu kun Rossiyada har yili 25-oktabrda nishonlanadi.

Tarixi va nishonlanishi
-----------------------

"Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni" nisbatan yangi kasb bayrami boʻlib, u Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin 1995-yil 4-avgustda Rossiya Federatsiyasining birinchi Prezidenti Boris Nikolaevich Yeltsinning 811-sonli „Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimi kunini belgilash toʻgʻrisidagi" farmoni bilan tashkil etilgan. Ilgari SSSRda „Sovet bojxona xodimi kuni" bor boʻlib, u 29-may kuni nishonlangan (hozir bu kun „bojxona xizmati faxriylari kuni" sifatida nishonlanadi).

  

Rossiya Prezidenti Boris Yeltsinning „Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni" ni aynan shu kuni nishonlash toʻgʻrisidagi qarori bejiz emas, chunki 1653-yil 25-oktabrda Rossiya qirolligida shox Aleksey Mixaylovich Romanovning "Moskva va shaharlarda bojxona toʻlovlarini, qanday qilib va qanday tovarlardan olinganligi koʻrsatilgan holda, undirish toʻgʻrisida "Yagona savdo nizomi paydo boʻlgan.

2006-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin „Rossiya Federatsiyasi bojxona xodimlari kuni" munosabati bilan oʻz tabrigida quyidagilarni aytdi:

> Barcha xodimlar va faxriylarni kasb bayrami — Bojxona xodimlari kuni bilan tabriklayman. Oʻtgan 11-yil davomida Rossiya Federal bojxona xizmati iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash va mamlakat milliy manfaatlarini himoya qilishga munosib hissa qoʻshdi. Bugungi kunda bu haqli ravishda tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga solish, byudjet daromadlarini toʻldirishning eng samarali mexanizmlaridan biri hisoblanadi.
> 
> 

Ushbu qisqa iqtibos zamonaviy rus voqeligidagi bojxonaning muhim rolini aniq tavsiflaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Указ Президента РФ от 4 августа 1995 г. N 811 «Об установлении Дня таможенника Российской Федерации»" (deadlink). 24-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2019-yil.
2. ↑  Ofitsialniy server Respubliki Buryatiya :: Novosti[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  *Кулешова С.Ю.* „Торговый устав 1653 года".  museum.customs.ru. 27-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-oktabr 2017-yil.

Yana qarang
-----------

* Xalqaro bojxona xodimi kuni
* Federal bojxona xizmati
**Pedotsentrizm** (yun. pais — goʻdak va lot. centrum — markaz) — ped.dagi okim. Taʼlimning mazmuni, uni tashkil etish va metodlari jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy sharoiti va ehtiyojiga qarab emas, balki faqat bolaning bevosita talabi va tugʻma qiziqishi bilan belgilanadi, deb hisoblaydi. P.da oʻquvchilarga sistemali bilim berishga "bola shaxsiyati oʻzini mumkin qadar koʻrsatish im-koniyatiga ega boʻlgan", yaʼni bolalar qiziqishi zoʻr boʻlgan oʻyinlar, suhbatlar va boshqa mashgʻulotlardan iborat oʻquv jarayoni qarshi qoʻyiladi. P. gʻoyalari J. J. Russo, amerikalik faylasuf J. Dyui, belgiyalik mashhur pedagog va psixolog O. Dekroli pedagogik tizimining asosiy qismini tashkil etadi. P. tamoyillari pragmatik ped.da yana ham ochi q ifoda qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xromoplastlar** (xroma (o)... va yun. plastos — yasalgan) — pishgan mevalar, gultojibarglar, kuzgi yaproklar, baʼzi sabzavot ildizlari (mas, sabzi) hujayralari tarkibida uchraydigan sariq, toʻqsariq, qizil rangli plastidalar. Xromoplastlar rangi karotinoidlar deb ataluvchi pigmentlar tarkibiga bogʻliq. Baʼzi karotinoidlar lipidlarda erigan holda boʻladi; boshqalari esa oqsil fibrillalarida toʻplanadi. Xromoplastlar ham xloroplastlar singari ikki qavat membranalar bilan oʻralgan, lekin tilakoidlarining juda kam boʻlishi yoki butunlay boʻlmasligi bilan ulardan farq qiladi. Xromoplastlar plastidalar rivojlanishining oxirgi bosqichi boʻlib, xloroplastlar yoki leykoplastlardan vujudga keladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Dasturchi uchun bloknot

```
PNotepad o'yin oynasi ko'rinishi

Matn muxarri faoliyatini, ta'minotini ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan dastur xisoblanadi.
Dasturchi Simon Steel
C++ tilida yozilgan
Microsoft Windows operatsion tizimini
Interfeys tillarida,   qo'llab-quvvatlash uchun xizmat qiladi.
Birinchi yozilgan yili 1998 yilda
Microsoft Windows operatsion platformasi
Oxirgi versiyasi 2.4.2 (2016-yil, 3-dekabr kuni ishlatilib boshlandi.)
O'qilishi mumkin bo'lgan fayl formatlari Programmer's Notepad WorkSpace[d], Programmer's Notepad text Clips[d], Programmer's Notepad State[d], Programmer's Notepad Scheme[d], Programmer's Notepad text Clips (UTF-8)[d] , Programmer's Notepad Scheme (UTF) -8)[d], Dasturchilarning bloknot loyihasi[d] va Dasturchining bloknot loyihasi[d]
BSD litsenziyasi
pnotepad.org sayti
```

**Dasturchining bloknoti** Windows operatsion tizimi uchun bepul matn muharriri bo'lib, asosan manba kodilari bilan ishlaydigan dasturchilarga mo'ljallangan edi. U 1998-yilda Echo Software, (dastur muallifi Saymon Stilning savdo belgisi, ) tomonidan chiqarilgan. 2002-yilda matn muharriri butunlay qayta yozildi va Scintilla kompaniyasiga asoslangan edi, lekin ayni paytda ikkita nashr, PN1 va PN2 ishlab chiqilishini saqlab qoldi.

Tavsif
------

Matn muharririning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat: bitta oynada bir nechta hujjatlar bilan ishlash uchun dasturlarni qo'llab-quvvatlash, kodlarni yig'ish, imloni tekshirish va ko'plab mashhur dasturlash tillari uchun sintaksisni ta'kidlash. Ikkinchisi "sxema" deb nomlangan plaginlar yordamida amalga oshiriladi. PN1 uchun fayl sxemalari PN2 bilan doim ham mos kelavermaydi.

Sintaksisni ta'kidlash
----------------------

Assembler, C++, CSS, HTML, INI, Java, JavaScript, AutoLISP, Paskal, Perl, SQL, Visual Basic, Verilog, VHDL va XML tarkibida bo'ladi.

Xususiyatlari
-------------

* Bir oynada bir nechta hujjatlar bilan ishlash uchun MDI yorliqlarini qo'llab-quvvatlash.
* Ko'pgina dasturlash tillari uchun sintaksisni ajratib ko'rsatish va shuningdek ularni sxemalar bilan sozlash.
* Xalqaro interfeysni qo'llab-quvvatlash.
* Kodlarni to'g'ri yozish .
* Qidirish va almashtirish uchun odatiy iboralar (to'liq Perl sintaksisi).
* Hujjat ko'rinishini ajratish.
* Xat yozuvchilar .
* Matnni HTML va RTF ga eksport qilish.
* UTF8 / 16 ni qo'llab-quvvatlash.
* DOS / Windows, Unix va Mac linefeed formatlari bilan ishlash.
* Python Kodlarini yaratish va dasturlar tuzish.
* Dasturlarni sozlash va tog'irlash, sxemalarini qo'llab-quvvatlash.

Sm. Shuningdek
--------------

* Matn muharrirlari ro'yxati

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
**Pedipalpalar** (lot. pedis — oyoq va palpas — paypaslagich) — oyoqpaypaslagichlar, xelitseralilar boshkoʻkragidagi 2-juft ogʻiz organlari. Koʻpchilik xelitseralilarda P.ning asosiy boʻgʻi-mi (koksa)dagi chaynovchi jagʻ oʻsimtasi oziqni maydalashda ishtirok etadi; boshqa boʻgʻimlari esa yirik qisqichga (qilich dumlilar, chayonlar, soxta chayonlarda) aylangan. P. oyokdarga oʻxshash boʻlib, tuygʻu vazifasini bajaradi (solpuglar); uchki qismida tirnogʻi va boʻgʻimlarida piglari (pichanoʻrarlar, ayrim kanalar) boʻladi. Voyaga yetgan erkak oʻrgimchaklarda P. urugʻlarini olib yuradigan boʻshliqqa aylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Xromatida** (yun. chromatos — rang, boʻyoq) — xromosomaning tuzilma elementi (qarang Xromosoma). Hujayra yadrosi interfazasi davrida DNK molekulasining ikki hissa ortishi (replikatsiyasi) natijasida hosil boʻladi. X. mitozning metafazasida ayniqsa yaxshi koʻrinadi. Bu davrda xromosoma 2 ta X.dan iborat. Ular birlamchi belbog (sentromera) orqali oʻzaro birikkan boʻladi. Mitoz anafazasida sentromera uzilib, X. yangidan hosil boʻladigan qizlik yadrolarga tarqaladi va mustaqil (qizlik) xromosomalarga aylanadi. [[Meyozda gomolog xromosomalar oʻzaro yaqinlashib, toʻrtta xromatidadan iborat tetradani hosil qiladi (qarang [[Meyoz). X. oʻrtasidagi farq krossingover natijasida yoki har xil X.ning qismlari oʻrtasida oʻzaro almashinuv tufayli paydo boʻladi. Ayrim fizik va kimyoviy omillar taʼsirida bunday almashinuv tezlashadi. Almashinuvlar natijasida irsiy xilmaxillik (genetik geterogenlik) ortadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Biotexniya**, biotexnika — tabiiy sharoitda hayvonlarni koʻpaytirish va mahsuldorligini oshirish hamda ularni himoya qilish tadbirlarini ishlab chiqish bilan shugʻullanadigan ovchilik sohasi. B. ovlanadigan hayvonlar zaxirasini koʻpaytirish, oziq bazasini yaxshilash, yaʼni ovchilik maskanlari va suv havzalariga ozuqabop ekinlar ekish, hayvonlarni qoʻshimcha oziqlantirish va muhofaza qilish; ularning inuya qurishi uchun zarur boʻladigan daraxt, buta va baland boʻyli oʻsimliklarni ekish; tinch va xilvat joylar tashkil etish; hayvonlar uchun in qazib qoʻyish; zararkunanda yirtqichlarni yoʻqotish; kasal hayvonlarni davolash; boshqa joylardan noyob va qimmatbaho hayvonlarni koʻchirib keltirib iqlimlashtirish kabi tadbirlarni amalga oshirishdan iborat. Ovlanadigan hayvonlarning mahsuldorligini oshirish, moʻynali hayvonlar moʻynasining sifatini yaxshilash, ovlanadigan baliqlarni yiriklashtirish maqsadida olib boriladigan seleksiya ishlari ham B. vazifalariga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Biotexniya" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Tweak** — bu Squeak ishlab chiqish muhiti uchun Andreas Raab tomonidan yozilgan foydalanuvchi grafik interfeysi (GUI) qatlami boʻlib, u oʻz navbatida Smalltalk−80 kompyuter dasturlash tiliga asoslangan integratsiyalashgan ishlab chiqish muhitidir. Tweak — bu Morphic deb nomlangan oldingi grafik foydalanuvchi interfeysi qatlamiga mos keladi. Rivojlanish dastlabgi bosqichlari 2001-yillarga toʻgʻri keladi.

Tweak dasturidan foydalanadigan ilovalar orasida Sophie (1-versiya), multimedia va elektron kitoblar yaratish tizimi va virtual dunyo tizimlari oilasi tashkil qiladi: Open Cobalt, Teleplace, OpenQwaq, 3d ICC’s Immersive Terf va Croquet Project kabilar shular jumlasidan.

Taʼsirlar
---------

Etoysning bolalar uchun dasturlash muhiti boʻlgan eksperimental avlodida Morphic oʻrniga Tweak ishlatilgan. Etoys Scratch deb nomlanuvchi Squeak-ga asoslangan shunga oʻxshash dasturlash muhitiga oʻzini katta taʼsirini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „ABOUT". *Tweak website (Andreas Raab)*. 23-mart 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Bert Freudenberg.* „Sophie, Tweak on the OLPC laptop" (11-yanvar 2007-yil).

Havolalar
---------

* Tweak
**Xromshpinelidlar**, xromshpinellar — murakkab oksidlar kichik sinfining shpinelidlar guruhiga mansub minerallari; doimiy tarkibga ega boʻlmagan qattiq eritmalar sistemasi. Kimyoviy tarkibi (Mg, Fe)(Cr, Al, Fe, Ti)2O4. X. 20 ga yaqin mineral va ularning turlarini oʻz ichiga oladi. Asosiy minerallari: magnoxromit, xrompikotit, alyumoxromit. Sof xromit FeCr2O4 kam uchraydi, meteoritlardagina topilgan. X.da V, Ti, Mg, Zn izomorf aralashmalari bor. Ti ning kupligi xromli ulveshpinel va ilmenitning mikroqoʻshimchalari bilan bogʻliq. Tarkibida Fe koʻp boʻlgan X. ferrimagnetiklardir. X. koʻpincha platina guruhi minerallarining mexanik aralashmasini tashkil qiladi. Kub singoniyada kristallanadi. Odatda, kora donador massalar, baʼzan oktaedr shaklidagi mayda kristallar holida uchraydi. Rangi qora, qoʻngʻirqora. Metalldek yaltiroq. Qattikligi 5,5— 7,5, zichligi 4,2—5,1 g/sm3. X. konlari, asosan, ultraasosli magmatik jinslar bilan bogʻliq. Undan tashqari, talk va xloritli slanetslar, dolomitlar, temirli meteoritlar va oy bazaltlarida uchraydi. Sochmalarda turgʻun holatda boʻladi. Yirik konlari JAR, Braziliya, Albaniya, Turkiya, Rossiya Federatsiyasi (Ural) va Qozogʻiston jan. ida mavjud. X. xrom rudayaariiint asosiy minerallaridir. Sunʼiy X. (xromli ferritlar)dan radioelektronika, hisoblash texnikasi va boshqalarda foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dastin Poirier**  (1989-yil 19-yanvarda tugʻilgan) - amerikalik professional aralash yakkakurash ustasi. U yengil vaznda UFCning sobiq vaqtinchalik chempioni. 2022-yil 9-may holatiga ko‘ra, u yengil vazn toifasida UFC reytingida 2-o‘rinni egallab turibdi  va 2022-yil 11-iyul holatiga ko‘ra u UFC erkaklar o‘rtasidagi pound-for-pound reytingida 7-o‘rinni egallab turibdi.

Erta hayot va ta'lim
--------------------

Poirier 1989-yil 19-yanvarda Luiziana shtatining Lafayette shahrida tug‘ilgan va kelib chiqishi akadiyalik fransuz, xususan, Kajun merosidandir.  U qisqa vaqt Northside High Schoolda o'qidi, chunki u qayta-qayta muammoga duch kelgani va ko'cha janjallari tufayli to'qqizinchi sinfda o'qishni tashlab ketgan. 

Poirier 2009 yilda professionalga aylandi, tezda 7-0 rekordini tuzdi va asosan o'zining tug'ilgan Luiziana va Janubiy Amerika Qo'shma Shtatlari bo'ylab mintaqaviy reklama kampaniyalarida raqobatlashdi. Puaryening Luizianadagi ilk MMA faoliyati haqidagi tasavvurlar Fightville hujjatli filmida tasvirlangan. 


1. ↑  Mixed martial arts show results Date: June 27, 2020
2. ↑  „UFC Rankings, Division Rankings, P4P rankings, UFC Champions | UFC.com". *www.ufc.com*. Qaraldi: 10-may 2022-yil.
3. ↑  „UFC Rankings, Division Rankings, P4P rankings, UFC Champions | UFC.com". *www.ufc.com*. Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
4. ↑  {{{editor}}}: „Dustin Poirier: Take the Power Back".  FloCombat (3-iyul 2016-yil). Qaraldi: 13-iyul 2017-yil.
5. ↑  „Dustin Poirier's Education through Fire | UFC" (en). *www.ufc.com* (14-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 14-oktabr 2020-yil.
6. ↑  „'Fightville': UFC's Dustin Poirier in new film". *espn.com* (22-aprel 2012-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2021-yil.
**Pedagogik psixologiya** - taʼlim va tarbiya muammolarini tadqiq qiladigan psixologiya sohasi. U shaxsning maqsadga muvofiq rivojlanishini, bilish faoliyatining va insonda ijtimoiy ijobiy sifatlarni tarbiyalashning psixologik muammolarini oʻrganadi. Pedagogik psixologiyaning maqsadi — shartsharoit va boshqa psixologik omillardan kelib chiqqan holda oʻqitishning oqilona rivojlantiruvchi taʼsirini kuchaytirish. Pedagogik psixologiya 19-asrning 2yarmida vujudga kelgan. Eksperimental psixologiya tadqiqotchilari Pedagogik psixologiya rivojiga katta hissa qoʻshganlar. Pedagogik psixologiyaning fan sifatida taraqqiy etishida oʻsha davrda yuzaga kelgan psixologik yoʻnalishlar ham turtki berdi. Bixevioristik (qarang Bixeviorizm) psixologiya yoʻnalishi tarbiyachi va oʻquvchiga tashqi muhitning taʼsirini Pedagogik psixologiya uchun asos qilib oladi. Pedagogik psixologiya umumiy va bolalar psixologiyasi, shuningdek, pedagogika bilan uz-viy bogʻliq. Pedagogik psixologiya, asosan, taʼlim psi-xologiyasi va tarbiya psixologiyasiga boʻlinadi. Taʼlim psixologiyasi d a oʻquv jarayonida xotira, tafakkur, nutq, xayol, irodaning roli, shuningdek, oʻquvchilarning individual xususiyatlari (temperamenti, harakte-ri, qiziqishlari), oʻquv predmetlarining oʻziga xos’tomonlari, taʼlim jarayonini boshqarishning psixologik tamoyillari va boshqa oʻrganiladi. Hozirgi zamon taʼlim psixologiyasida oʻquvchilarga doimiy yangilanib turadigan axborotlarni mustaqil oʻzlashtirish imko-niyatini beradigan, ilmiy-texnika yangiliklaridan orqada qolmaslikni taʼminlaydigan tafakkur sifatlarini oʻrganish muhim masaladir. Tarbiya psixol o giyasining asosiy vazifasi — maktabdagi tarbiyaviy ishlar jarayonida shaxsning shakllanishi masalasini ishlab chiqish. Unda shaxsning axloqiy sifatlarining shakllanishiga alohida ahamiyat beriladi. Pedagogik psixologiya tadqiqotlari oʻquv materiali mazmunini tanlash, oʻquv dasturlari, darsliklar tuzish, taʼlimning har xil bosqichlarida oʻqitish metodlari tizimini tashkil qilishda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Obuna** (frans. abonner — yozilmoq) — davriy nashrlar (gaz. jur.) va tegishli bosma kitoblar (koʻp jildli badiiy, ilmiy, ilmiy-ommabop asarlar) uchun oldindan buyurtma toʻplash, ularga yozilish. O. maʼlum maʼnoda nashr mahsulotlari adadi (miqdori)ning qancha boʻlishini avvaldan belgilash imkonini beradi. Oʻzbekistonda davriy nashrlarga O. "Matbuottarqatish" uyushmasi, pochta-aloqa boʻlimlari, korxona, muassasa va oliy oʻquv yurtlaridagi jamotchi tarqatuvchilar tomonidan, boshqa bosma asarlarga O. kitob savdosi bilan shugʻullanuvchi tashki-lotlar, maxsus kitob doʻkonlari tomonidan amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish autsorsingi** — sinovdan oʻtgan loyihani (dasturiy taʼminot mahsulotini) ishlab chiqishda ishtirok etmaydigan qoʻshimcha ravishda jalb qilingan odamlar guruhi yoki kompaniya tomonidan amalga oshirilishini nazarda tutadi.

Dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish rivojlanishning ajralmas bosqichidir, ammo aksariyat firmalar uchun asosiy faoliyat sohasi emas. Autsorsing testi kompaniyaga oʻzining asosiy biznesiga eʼtibor qaratish imkonini beradi, sinov esa tashqi ekspertlar tomonidan amalga oshiriladi.

Bugungi kunda eng koʻp talab qilinadigan dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish turlari unumdorlik, xavfsizlik, ishonchlilik va boshqalar uchun testlardir. Qoidaga koʻra, dasturiy taʼminotni ishlab chiquvchilar yuqori masshtabdagi test jarayonini tashkil qilish uchun toʻliq malaka va resurslarga ega emaslar, bu holatda autsorsing testi nafaqat tejamkorroq, balki koʻpincha dasturiy taʼminot sifatini nazorat qilishning yagona mumkin boʻlgan usuli hisoblanadi.

Hozirgi vaqtda aniqlangan dasturiy taʼminotni ishlab chiqish muammolariga qarab 5 ta asosiy amalga oshirish ssenariylarini ajratish odatiy holdir:

* Sinovdan oʻtkazish va dasturiy taʼminot sifatini taʼminlash boʻyicha ishlarning butun hajmini toʻliq autsorsing qilish;
* Murakkab, resurs talab qiladigan test tadqiqotlarini oʻtkazish;
* Kompaniya resurslarini tashqi sinovchilar tomonidan tez kengaytirish;
* Yangi nashrlarni sinab koʻrish orqali mavjud dasturiy mahsulotlarni qoʻllab-quvvatlash;
* Mustaqil sifat auditini oʻtkazish.

Yuqori sifatli sinovni taʼminlashning asosiy nuqtalaridan biri va shu bilan birga mahsulotni autsorsingga oʻtkazishdagi asosiy toʻsiq ishonchli aloqa kanallari va maʼlumotlar almashinuvining mavjudligi hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Autsorsing
* Biznes jarayonlarini autsorsing qilish

Havolalar
---------

* Аутсорсинг тестирования программного обеспечения
* Аутсорсинг тестирования
**Qiziltomir** — roʻyandoshlarga mansub koʻp yillik begona oʻt. Oʻrta Osiyoda tarqalgan. Poyasi yer bagʻirlab oʻsadi, shoxlaydi, sertuk, uz. 20—100 sm. Barglari nashtarsimon choʻziq, uchi oʻtkir, chetlari gʻadirbudir. Gullari sargʻishoq, roʻvaksimon toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi quruq yongoqcha. Iyun—avgda gullab mevalaydi. Ildizpoyasi tuproqning ustki qatlamlarida’ oʻsadi. Urugʻi va ildizpoyasidan koʻpayadi. Paxta, beda maydonlari, gʻalla ekinlari orasida begona oʻt sifatida uchraydi. Sugʻorish shoxobchalari boʻylari, dala uvatlari, bogʻ, polizlarda ham oʻsadi.

Kurash choralari: sugʻoriladigan zonalarda yer yuzasi yumshatiladi va ekin qator oralari kultivatsiya qilinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peda Avutapalli** — Hindistonning Andxra-Pradesh shtati, Krishna tumani, Unguturu mandalidagi rivojlanayotgan shaharcha. U 7,5 da joylashgan km Vijayawada aeroportidan (Gannavaram aeroporti). Gannavaram saylov okrugi bo'yicha, hozirgi MLA doktor Vallabhaneni Vamsi Moxan (TDP).

Aholisi
-------

2011-yil holatiga koʻra 1 oylik parametr. Hindistonning aholini ro'yxatga olish, Peda Avutapalle shahrida 7537 kishi istiqomat qiladi, ulardan 3648 nafari erkaklar, 3889 nafari ayollardir. Peda Avutapalli shahrining o'rtacha jinsiy nisbati 1066 ni tashkil etadi, bu Andxra-Pradesh shtatidagi o'rtacha 993 kishidan yuqoridir. 0-6 yoshdagi bolalar soni 679 kishini tashkil etadi, bu shahar umumiy aholisining 9,01% ni tashkil qiladi. Avutapalli uchun bolalar jinsi nisbati 850 ni tashkil etadi. Bu Andxra-Pradeshdagi oʻrtacha 939 dan past. Peda Avutapalli shahridagi savodxonlik darajasi Andxra Pradeshdagi 67.02% bilan solishtirganda 74.26% edi.

Iqtisodiyot
-----------

Shaharning asosiy daromad manbaiga qishloq xo'jaligidan tashqari, boshqa tarmoqlarga keramika va plastmassa, qog'oz va moy tegirmonlari kiradi.

Transport
---------

Peda Avutapalli yo'llar orqali yaxshi bog'langan. Osiyo avtomagistrali 45 ta shahar orqali o'tadi. APS RTC Vijayawada, Eluru va Gannavaramdan ushbu shaharga avtobus xizmatlarini ko'rsatadi. Peda Avutapalli temir yo'l stantsiyasi shaharchaga xizmat ko'rsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Village population Census 2011".
Vimeo, Inc. (/ˈvɪmioʊ/) — shtab-kvartirasi Nyu-York shahrida joylashgan Amerika videoxosting, almashish va xizmatlar platformasi provayderi. Vimeo bir qator qurilmalarda yuqori aniqlikdagi videolarni yetkazib berishga qaratilgan. Vimeo biznes modeli dasturiy taʼminot sifatida xizmat orqali amalga oshiriladi. Ular biznes va video kontent ishlab chiqaruvchilari uchun obuna rejalarini taqdim etish orqali daromad olishadi. Vimeo oʻz obunachilariga video yaratish, tahrirlash va translyatsiya qilish uchun vositalar, korporativ dasturiy yechimlar, shuningdek, video mutaxassislari uchun mijozlar va boshqa mutaxassislar bilan bogʻlanish vositalarini taqdim etadi. 2021-yil dekabr holatiga koʻra, saytning 260 million foydalanuvchisi bor, uning xizmatlari taxminan 1,6 million obunachiga bor.

Sayt dastlab Jake Lodwick va Zach Klein tomonidan 2004-yilda CollegeHumorning qoʻshma korxonasi sifatida, hamkasblari oʻrtasida hazil videolarini baham koʻrish uchun qurilgan boʻlsa-da, CollegeHumorning tobora ommalashib borishiga koʻproq eʼtibor qaratish maqsadida tashlab qoʻyilgan. IAC 2006–yilda CollegeHumor va Vimeoni sotib oldi va Google YouTubeni 1,65 milliard AQSh dollardan koʻproqqa sotib olgandan soʻng, IAC boshqa video almashish saytlaridan ajralib turishi uchun tanlangan kontent va yuqori aniqlikdagi videolarni taqdim etishga eʼtibor qaratib, YouTube bilan raqobatlashish uchun Vimeoga koʻproq eʼtibor bera boshladi. Lodwick va Klein oxir-oqibat 2009-yilda kompaniyani tark etishdi va IAC Vimeo xizmatlarini yaratish uchun koʻproq korporativ yoʻnaltirilgan tuzilmani joriy qildi, hozirgi bosh direktor Anjali Sud 2017-yil iyul oyidan beri ishlamoqda. IAC 2021-yil may oyida Vimeoni mustaqil kompaniya sifatida chiqarib yubordi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Vimeo, Inc. 2022 Annual Report (Form 10-K)". *SEC.gov*.  U.S. Securities and Exchange Commission (27-fevral 2023-yil).
2. ↑  „Vimeo on the Internet Archive". 17-dekabr 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „How to pronounce Vimeo?".  Vimeo. Qaraldi: 17-yanvar 2019-yil.
**Xronograf** (xron... va ...graf) — qisqa vaqt oraliqlarini oʻlchash va biron bir voqeaning sodir boʻlish vaqtini aniq qayd qilish uchun moʻljallangan asbob. Qayd qilish anikligi 0,001 s. Qayd qilish usuliga koʻra, yozma (qogʻoz lentaga chiziqlar chizadi), bosma (chop qiluvchi) va foto (fotoplyonkaga suratga tushiruvchi) turlarga boʻlinadi. Yozma X.da voqeaning sodir boʻlish payti bir tekis harakatlanib turuvchi qogʻoz lentaga oʻziga xos tuzilishdagi perolar yordamida qayd qilinadi. Bosma X.da perolar oʻrniga igna ishlatiladi. Bunday X.da 4 ta aylanuvchi disk boʻlib, ularning gardishida soat, minut, sekund va sekund ulushlari kursatiladi, ulushlar doirasi 1 sekundda, sekundlar doirasi 1 minutda, minutlar doirasi 1 soatda va soatlar doirasi 24 soatda bir marta aylanadi. Qayd qilinadigan vaqt yozuv mashinkasi lentasi orqali qogʻoz lentaga bosiladi. Foto X.da vaqtni koʻrsatuvchi doiralarning maʼlum kdemi chaknovchi lampa yorugʻligi yordamida fotoplyonkaga tushiriladi. Astronomiya, geodeziya, aviatsiya va dengiz navigatsiyasida aniq soat — xronometrdan foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vincent Filipp Antuan Candela** (talaffuzi: *Vinsent Flipp Antuan Kandela*) (1973-yil 24-oktabrda tugʻilgan) — fransiyalik sobiq professional futbolchi. Fransiya terma jamoasi bilan Candela 1998-yilgi FIFA Jahon kubogi va UEFA Yevro 2000 musobaqalarida gʻolib chiqgan.

Yoshlik yillari
---------------

Candela Bédarieux, Herault shahrida tugʻilgan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Klub darajasida Candela Fransiyada Tuluza (1992—1995) va Guingamp (1995—1997) jamoalarida futbol oʻynagan, keyin Italiyaning „Roma" jamoasiga (1997—2005) oʻtgan. U 2001-yilda „Roma" bilan bitta *skudetto*, shuningdek, Italiya Superkubogini qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari klubga 2003-yilda Italiya kubogi finalida gʻolib chiqishga yordam bergan. Keyinchalik u Angliyaning „Bolton Wanderers" jamoasiga (2005) qoʻshilgan. Oradan biroz vaqt oʻtgach Candela Italiyaga qaytib, „Udineze" (2005—2006) va Siena (2006—2007) klublarida oʻynagan, shuningdek, Messina (2007) bilan ijara shartnomasi imzolagan. 2007-yil 28-yanvarda u Messina uchun A Seriyadagi soʻnggi oʻyinini Askoli jamosiga qarshi oʻtkazgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Fransiya terma jamoasida Candela 1996-2003 yillarda 40 marta maydonga tushib, 5 ta gol urgan. Uning maydonga tushish soni Bixente Lizarazu tomonidan cheklangan, ammo u Fransiyaning 1998-yilgi FIFA Jahon chempionatida oʻz maydonida gʻalaba qozonganida bitta oʻyinda maydonga tushgan. Fransiya gʻalaba qozongan Yevro-2000 musobaqasi davomida Candela ikkita oʻyin oʻtkazgan, ikkalasida ham asosiy tarkibda maydonga tushgan. 1996-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida va 2002-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatida Fransiya terma jamoasi safida maydonga tushgan. 

### Xalqaro maydondagi gollari

Vincent Candela tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| # | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1998-yil 14-oktyabr | Stad de Frans, Sen-Deni, Fransiya |  Andorra | 1-0 | 2-0 | UEFA Yevro-2000 saralashi |
| 2 | 2001-yil 6-oktyabr | Stad de Frans, Sen-Deni, Fransiya |  Jazoir | 1-0 | 4-1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |

Yutuqlari
---------

**Guingamp**

* UEFA Intertoto kubogi : 1996

**Roma**

* A seriya : 2000—2001
* Italiya Superkubogi : 2001-yil

**Fransiya**

* FIFA Jahon chempionati : 1998-yil
* UEFA Yevropa chempionati : 2000-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Vincent Candela" (fransuzcha). *L'Équipe*. Qaraldi: 27-dekabr 2020-yil.
2. ↑  „Tactical Formation". *Football-Lineups.com*. Qaraldi: 1-fevral 2007-yil.
3. ↑  „Saison 1996-1997 D1". *eaguingamp.com*. Qaraldi: 30-sentabr 2019-yil.
4. ↑  „V. Candela". *Soccerway*. Qaraldi: 30-dekabr 2015-yil.
**Qizilqumit** (Qizilqumda topilgan, nomi shundan) — murakkab oksidlar guruhiga mansub yangi mineral. 1981-yilda topilgan. Tarkibi shreyerit (U2T130,)ga oʻxshash. Albitlashgan uglerodli-kremniyli jinslarda uchraydi. Q. kremniyli slanetslarning oʻta ingichka oʻzaro kesishgan tomirchalarida xlorit, pirit, rutil bilan birgalikda uchraydi. Q. donachalari prizmatik gabitusga ega, uz. 0,01 mm dan 0,2 mm gacha. Shaffof emas. Rangi qora, yaltirashi shisha kabi, baʼzan mumsimon koʻrinishgacha yaltiraydi. 320—390° da qizdirilganda rutilga aylanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xromatin** — oʻsimlik va hayvon hujayralari yadrosidagi xromosoma moddasi. Asosiy boʻyagichlar taʼsirida kuchli rangga kiradi; hujayralar boʻlinganda xromosomalarda maʼlum shaklni oladi. "X." terminini 1880-yilda fanga nemis gistologi V.Flemming kiritgan. Hozirgi zamon sitologiyasida X. deb interfazadagi xromosoma moddasi tushuniladi. X. tarkibiga dezoksiribonuklein kislota (DNK) (30— 40%), ribonuklein kislota (RNK), gistonlar va giston boʻlmagan oqsillar kiradi. X.ning asosiy tarkibi dezoksiribonukleoproteid iplaridan iborat.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shoyi**, shohi — ipak mato; 19— 20-asr oʻrtalarida Oʻrta Osiyoda barcha ipakchilik rivojlangan yirik markaz (Fargʻona, Buxoro va boshqalar)larda ishlab chiqarilgan. shahrining arqoq va tanda iplari bir xil ingichka ipak iplardan iborat boʻlib, sodda toʻqilgan: har bir arqoq ip orasiga tanda iplar tushgan, yuzasi silliq, oʻngtersi bir xilda boʻlgan; eni 33—35 sm, 20-asr 30-yillaridan 50—54 sm ga kengaygan. shahrining gulsiz sidirgʻa va gulli (abr gulli), yoʻlyoʻl, katak gulli xillari maʼlum. Turli ipakchilik markazlarining Sh.lari qalinyupqaligi, gullari, rangi (koloriti) bilan farqlangan. Fargʻona Sh.si yupqa va pishiqligi, yumshoq va mayinligi bilan boshqa Sh.lardan ajralib turgan; abr gullari toʻlqinsimon yoki uslublashtirilgan novda, gul shaklida, rangi binafsha, sariq, feruza, kulrang. Buxoro Sh.si qalin toʻqilgan, tanda iplari zichligi tufayli qattiq, gʻijimlanmaydigan hamda suv oʻtkazmaydigan boʻlgan; gullari katta doira, tuxumsimon shakllarda, ikki chetlari qator yoʻllar, 8 yoki toʻlqinsimon chiziqlar bilan hoshiyalangan; rangi koʻproq qizil va sariq, oq, nafarmon, och nastarin, feruza ranglar.

20-asr boshida Samarqand, Toshkentda Fargʻonadan keltirilgan yoʻlyoʻl Sh. keng tarqalgan; binafsha, qora, oq va tilla rang — sariq yoʻlli shahridan kiyim kiyish urf boʻlgan. shahridan kishilik koʻylaklar, belbogʻ va boshqalar tayyorlangan, erkak hamda xotinlarning zar chopon va baxmal toʻnlari astarlariga, badiiy buyumlar (soʻzana, choyshab va boshqalar)ga ishlatilgan. Sh. Buxoroda 20-asr boshlarigacha, Fargʻona vodiysida 60-yillargacha ishlab chiqarilgan.

Sayyora Mahkamova.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amursk** (ruscha: *Аму́рск*) — Rossiyaning Xabarovsk oʻlkasidagi shahar, Amur daryosining chap qirgʻogʻidan 45 kilometer (28 mi) uzoqlikda joylashgan. Komsomolsk-na-Amurdan janubda. 2010-yil aholini roʻyxatga olishda jami aholisi 42970 kishini tashkil etgan.

Tarixi
------

Iyun oyida shahar tipidagi aholi punkti sifatida tashkil etilgan 19, 1958, Nanai aholi punkti *Padali* yaqinida pulpa zavodi qurilishi munosabati bilan. Unga shahar maqomi 1973-yilda berilgan.

Maʼmuriy va munitsipal maqomi
-----------------------------

Maʼmuriy boʻlinishlar doirasida Amursk Amurskiy tumanining maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qiladi, garchi u unga tegishli boʻlmasa ham. Maʼmuriy boʻlinma sifatida u alohida-alohida **Amursk oʻlkasi ahamiyatiga ega boʻlgan shaharcha** sifatida birlashtirilgan — maqomi tumanlar bilan teng boʻlgan maʼmuriy birlik. Munitsipal boʻlinma sifatida Amursk Amursk shahar okrugi sifatida **Amursk shahar okrugi** tarkibiga kiritilgan.

Demografiyasi
-------------

Aholisi 1959-yildagi 3500 kishidan 1989-yilda 58395 kishiga yetdi. Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin aholining koʻpayish tendentsiyasi oʻzgardi.

Iqtisodiyoti
------------

Sellyuloza va qogʻoz fabrikasidan tashqari, shahar va uning yaqinida kimyoviy ishlab chiqarish va yogʻoch ishlab chiqarish, shuningdek, mashinasozlik sanoat turlari mavjud.

### Transporti

*Mylki* stantsiyasida Xabarovsk — Komsomolsk — Dzemgi liniyasiga ulanadigan shaharga yuk yetkazib beruvchi temir yoʻli mavjud. Bundan tashqari, Komsomolsk-na-Amurga yoʻl aloqasi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Энциклопедия Города России*. Moscow: Большая Российская Энциклопедия, 2003 — 20 bet. ISBN 5-7107-7399-9.

Havolalar
---------

* Amursk rasmiy sayti
**Shoyigul** (*Саппа*) — shoyiguldoshlarga mansub koʻp yillik oʻsimliklar turkumi; manzarali oʻsimlik. Osiyo va Amerikaning subtropik mintaqalarida keng tarqalgan. 50 dan ortiq turi maʼlum. 1000 dan ortiq navi chiqarilgan. Oʻzbekistonda bogʻ Sh.ivahind Sh.i koʻproq oʻstiriladi. Boʻyi 0,5–2 m, poyasi tik, yon shoxlari yoʻq. Barglari yirik, yassi yumaloq, uz. 30—35 sm, kengligi 13—15 sm, asosi poyaga oʻralib qin hosil qiladi, rangi yashil, qizgʻishmalla rang. Poyaning har 10—15 sm da bittadan barg oʻsib chiqadi. Gullari qizil, pushti, sariq, oq, gultojbarglari yirik, poya uchida roʻvaksimon toʻpgul hosil qiladi. Iyun—sent.da gullab mevalaydi. Mevasi koʻsakcha. Sh. ildiz tuganagini boʻlish yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Kech kuzda iddiz tuganagi kavlab olinadi va quritilib, issiqroq joyda saqlanadi. Erta bahorda ekiladi. Tuganagi tarkibida kraxmal bor. Bogʻxiyobonlar, gulzorlarga, hovlilarga ekiladi. Oʻzbekistonda Krouz va Luiza fon Retitor navlari 1997-yildan barcha viloyatlar uchun rayonlashtirilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qizilqum qoʻriqxonasi** — Buxoro viloyatida Amudaryoning oʻrta oqimida, daryoning ikkala sohilida joylashgan. Turkmaniston bilan chegaradosh. Maydoni 10311 ga, shu jumladan, oʻrmon bilan qoplangan maydon 5338 ga, 800 ga maydoni qumli choʻl, 1883 ga toʻqayzor. Daryo sohillari boʻylab shim gʻarbdan janubi-sharqqa 30 km ga, sharqdan gʻarbga 3 km ga choʻzilgan. Vazifasi qoʻriqxona hududidagi oʻsimlik va hayvonot olamini oʻrganish, ilmiy tekshirish ishlarini olib borish va boshqalar Qoʻriqxona toʻqayzor va qumli choʻllardan tashkil topgan. Iklimi keskin kontinental, havoning quruqligi, haroratning oʻzgarib turishi, yogʻingarchilik miqdorining kamligi bilan ajralib turadi. Yogʻinlarning asosiy qismi (85—87%) qish va bahorda yogʻadi. Maksimal harorat yozda 41—44°, qishda 20—21°. Tuproqlari qumli, taqirsimon, allyuvial oʻtloqi, oʻtloqibotqoqi tiplardan iborat. Qoʻriqxona hududida oʻsimliklarning 15 turi: turangʻi, qamish, qizilmiya, jiyda, saksovul, qandim, cherkez, efemerlar, Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan Bobrov astragali, Korolkov shirachi, qizilqum kovragi oʻsadi. Qoʻriqxona hayvonot dunyosi boy va xilmaxil. Umurtqali hayvonlarning 359, suv havzalarida baliqlarning 27, suvda hamda quruqlikda yashovchilarning 2, sudralib yuruvchilarning 28, qushlarning 267 va sut emizuvchilarning 35 turi bor. Buxoro bugʻusi (xongul), jayran, barxan mushugi, burgut (Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan), chiyaboʻri, yovvoyi choʻchqa (toʻngʻiz), choʻl mushugi, tulki, amudaryo tustovugʻi, kabutar, qora qargʻa, janubiy va toʻqay bulbullari uchraydi. Buxoro bugʻusi alohida muhofaza qilinadi.

Qoʻriqxonada uning hayvonot va oʻsimliklar dunyosini saqlash, koʻpaytirish, oʻrganish boʻyicha ilmiy va amaliy ahamiyatga ega boʻlgan tadqiqot ishlari olib boriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Флаг Узбекистана Oʻzbekistonning alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlari |
| --- |
|  |
| Biosfera qoʻriqxonasi | 
Badaytoʻqay davlat qoʻriqxonasi |
|  |
| Davlat qoʻriqxonalari | 
* Zomin qoʻriqxonasi
* Zarafshon qoʻriqxonasi
* Hisor qoʻriqxonasi
* Kitob qoʻriqxonasi
* Qizilqum qoʻriqxonasi
* Nurota qoʻriqxonasi
* Surxondaryo qoʻriqxonasi (Orol-Paygʻambar qoʻriqxonasi)
* Chatqol qoʻriqxonasi
 |
|  |
| Milliy bogʻlar | 
* Ugom-chatqol milliy bogʻi
* Zomin qoʻriqxonasi
 |
|  |
| Maxsus bogʻlar | 
Buxoro „Jayron" ekomarkazi |

 |