**Kaipara okrugi** Yangi Zelandiya shimolidagi Northland mintaqasida joylashgan.

Tarix
-----

Kaipara okrugi 1989-yilda Yangi Zelandiyadagi mahalliy hokimiyat islohotlari orqali asos solingan va 1989-yil 1-noyabrda tashkil etilgan. U beshta sobiq tuman va okruglardan iborat boʻlgan: bular Xobson okrugi, Dargavil okrugi, Otamatea okrugi va Rodni okrugi va Vangarey okrugining bir qismi. Shuningdek, u Raupo Drenaj Kengashi, Kaivaka Qoʻriqxonasi Kengashi va Pahi Qoʻriqxonasi Kengashlarini ham oʻz tarkibiga oldi .

Geografiya
----------

 Maungaturoto bozorlari oyning 1-juma kuni oʻtkaziladi.
 Surat Maungaturotodagi View Roaddan olingan
Kaipara okrugi, Tasman dengiziga ochiq boʻlgan tabiat qoʻynidagi Kaipara bandargohining shimoliy qirgʻoqlari atrofidagi tepaliklarda joylashgan. Kaipara okrugi kengashi bandargohni boshqa turli tashkilotlar, xususan, Shimoliy Lend mintaqaviy kengashi (shimolda) va janubdagi Oklend kengashi bilan birgalikda boshqaradi.

Okrug koʻrinishi jihatdan uchburchakni eslatib yuboradi, u Kayvaka va Mangavaydan janubdagi Shimoliy yarim orolning ingichka qismidan janubi-sharqda Vaipoua oʻrmonigacha choʻzilgan. Okrugning gʻarbiy chegarasi Ripiro plyaji bilan yakunlanadi, u Shimoliy-gʻarbiy sohilida Maunganui Bluff va Shimoldagi Vaipoua oʻrmonidan Kaipara bandargohiga kiraverishdagi Putogacha choʻzilib boradi. Mintaqani Shimoliy Vayroa daryosi va uning irmoqlari ikkiga boʻlib, Kaipara bandargohining shimoliy uchiga oqib oʻtadi.

### Aholi punktlari

Okrug yirik shahar markaziga ega emas, lekin koʻplab shahar va qishloqlarni oʻz ichiga oladi, jumladan Dargavil (gʻarbdagi asosiy xizmat koʻrsatish markazi), Ruvayi, Matakohe, Paparoa, Maungaturoto, Kayvaka, Mangavay, Tinopai, Te Kopuru, Kayxu, Paxi va Vakapirau kabi hududlarni qamrab olgan. 27,200 nafar aholi istiqomat qiladi ulardan 5,240 ga yaqini tuman kengashi joylashgan Dargavilda istiqomat qiladi.

Aholisi asosan qishloqda istiqomat qiladi, qirlar orasiga yoki port qirgʻoqlarida keng tarqalgan, jumladan Tinopay, Paxi va Vakapirau port qishloqlarida joylashgan kichik aholi punktlarida yashaydi. Dargavil atrofidagi hudud Dalmatiyaliklar aholisining asosiy qismini tashkil etadi va Dalmatian klubiga ega.

Koʻplab mahalliy klublar, koʻngillilar tashkilotlari va boshqa tashabbuslardan kelib chiqib, qishloqlarning turli jamoalari orasida hamjamiyat ruhi kuchli rivojlangan. Dargavilda har yili mahalliy Rotary klubi tomonidan oʻtkaziladigan Sanʼat va hunarmandchilik festivali oʻtkaziladi va haftaning har payshanba kuni tushdan keyin Riverside Produce Markets tadbirlari oʻtkaziladi.

Maungaturotoda har oy juma kuni soat 16:00 dan 19:00 gacha Maungaturoto bozori faoliyat yuritadi, shuningdek, shaharni obodonlashtirishga bagʻishlangan koʻngillilar guruhi (Maungaturoto aholisi uyushmasi) mavjud. Xuddi shu kabi koʻngillilar guruhi Ruawai va Paparoa (Progressive Paparoa) shaharlarida ham mavjud.

Demografiya
-----------

Kaipara okrugi 3,109.09 km2 (1,200.43 mi²) hududni oʻz ichiga oladi va 2022-yil iyun holatiga ko‘ra 27,200 aholi istiqomat qilib kelmoqda, aholi zichligi esa km2 ga 9 kishiga teng.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 2006 | 18,135 | —     |
| 2013 | 18,963 | +4.6% |
| 2018 | 22,869 | +20.6% |

2018-yilgi Yangi Zelandiya aholisini roʻyxatga olishda Kaipara okrugi aholisi 22,869 kishini tashkil etdi, bu 2013-yildagi aholini roʻyxatga olishdan beri 3,906 kishiga (20,6%) va 2006-yilgi aholini roʻyxatga olishdan beri 4,734 kishiga (26,1%) oʻsdi. 8748 ta xonadon mavjud boʻlgan. 11 520 ta erkak va 11 349 ta ayollar istiqomat qilgan boʻlib, har ayolga 1,02 erkak toʻgʻri keladi. Oʻrtacha yosh 46,0 yosh boʻlib (milliy miqyosda 37,4 yoshga solishtirganda), 15 yoshgacha boʻlganlar 4425 kishi (19,3%), 15 yoshdan 29 yoshgacha boʻlganlar 3354 kishi (14,7%), 30 yoshdan 64 yoshgacha boʻlganlar 10 020 kishi (43,8%), 65 yosh va undan kattalar 5,073 (22.2%) ni tashkil etishgan.

Etnik kelib chiqish guruhlari 83,3% yevropalik/pakexa, 24,6% maori, 3,8% Tinch okeani xalqlari, 2,8% osiyoliklar va 1,7% boshqa millatlar edi. Odamlar bittadan ortiq etnik kelib chiqishlarga ega boʻlishlari ham mumkin.

Xorijda tugʻilganlar ulushi 14.2%, mamlakatda tugʻilganlar 27.1% bilan taqqoslanadi.

Baʼzi odamlar oʻz dinini berishga qarshi boʻlsa-da, 51,9% dinsiz, 34,5% nasroniy, 2,7% maori diniy eʼtiqodi, 0,5% hindu, 0,2% musulmon, 0,4% buddist va 1,4% boshqa dinlarga eʼtiqod qilgan.

Kamida 15 yoshlilarning 2085 nafari (11,3 foizi) bakalavr yoki oliy darajaga ega, 4572 nafari (24,8 foizi) rasmiy malakaga ega emas. Oʻrtacha daromad mamlakat boʻyicha 31,800 $ dan farqli oʻlaroq 24,500 dollarni tashkil etdi. 1998 kishi (10,8%) milliy miqyosdagi 17,2% kishiga nisbatan 70 000 AQSH dollaridan ortiq maosh oldi. Kamida 15 yoshlilarning ish bilan bandlik holatiga koʻra, 7803 (42,3%) kishi toʻliq ish kunida, 2964 kishi (16,1%) toʻliq boʻlmagan ish kunida va 639 kishi (3,5%) ishsiz edi.

Yakka okruglar (2018-yilgi koʻrsatkichlari)| Ism | Maydoni (km 2) | Aholi | Zichlik (km 2 ga) | Uy xoʻjaliklari | Oʻrtacha yosh | Oʻrtacha daromad |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dargavil okrugi | 12.56 | 4794 | 381,69 | 1812 | 44,1 yil | $22,200 |
| Gʻarbiy qirgʻoq — Markaziy okrug | 2368,76 | 7293 | 3.08 | 2760 | 44,8 yil | $25,600 |
| Otamatea okrugi | 727.39 | 10 785 | 14.83 | 4,176 | 47,8 yil | $25,600 |
| Yangi Zelandiya |  |  |  |  | 37,4 yil | 31 800 dollar |

Mahalliy hukumat
----------------

Kaipara okrugi toʻrtta okruglarga boʻlingan:

* Gʻarbiy qirgʻoq — Markaziy
* Dargavil
* Otamatea
* Kayvaka-Mangavay

2021-yilgacha uchta palata mavjud edi.

2012-yil 6-sentyabrda mahalliy boshqaruv vaziri tomonidan Kaipara okrugi kengashi boshqaruvni o‘z zimmasiga olish uchun komissarlarni tayinlandi. Bu tayinlash mahalliy boshqaruv vaziri tomonidan 2012-yil iyun oyida kengash oldida turgan moliyaviy menejment va boshqaruv muammolarini baholash uchun tuzilgan ko‘rib chiqish guruhining ishi yakunlaganidan so‘ng amalga oshirildi. Tekshiruv guruhi, qiyinchiliklar shahar hokimi va kengash aʼzolarining boshqarish qobiliyatidan tashqarida degan xulosaga keldi. Saylangan kengash rozi boʻldi va vazirdan komissarlarni tayinlashni soʻradi. Kaipara okrugi kengashi komissarlari John Robertson(rais), Richard Booth, Colin Dale va Peter Winder edi.

2016-yilda yangi Kaipara okrugi kengashi saylandi, Peter Winder kengashga *Crown* menejeri sifatida rahbarlik qildi. 2019-yilda kengash toʻliq oʻzini oʻzi boshqarishga qaytdi.

Yana qarang
-----------

* Yangi Zelandiyadagi hududlari
* Yangi Zelandiyaning hududiy organlari

Manbalar
--------

1. ↑  „Management Implementation of Memorandum Understanding Between Kaipara District Council and Te Uri O Hau, Ngati Whatua".  Kaipara District Council. 14-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Kaipara facing 'ecological crisis'". *The New Zealand Herald* (24-iyun 2011-yil). Qaraldi: 29-iyun 2011-yil.
3. ↑  *Northland Inc.* „Useful Links Maungaturoto Residents Association". *Northland Inc*.  Northland Inc.. 13-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-dekabr 2014-yil.
4. ↑  „ArcGIS Web Application". *statsnz.maps.arcgis.com*. Qaraldi: 28-fevral 2022-yil.
5. ↑  „Open Letter to all Kaipara District Council residents and ratepayers".  Kaipara District Council (sentabr 2012).
6. ↑  *Laird, Lindy*. „Kaipara District Council gets vote of confidence from Crown manager". *The Northern Advocate* (4-oktabr 2019-yil).

Havolalar
---------

* Kaipara tuman kengashi veb-sayti
* Maungaturoto veb-sayti