**Lotaringiyalik Marguerit**-Orlean gersoginyasi, Gastonning rafiqasi, qirol Lui XIII ning singlisi.

Gaston podshohning irodasiga qarshi chiqib, unga yashirincha turmushga chiqdi. Bu ma'lum bo'lgach, Lui XIII ularning nikohini bekor qildi. O'lim to'shagida Lui ularga qayta turmush qurishga ruxsat berdi. Marguerite va Gaston qayta turmush qurishganidan keyin besh nafar farzand ko'rishdi. U "Grand Mademoiselle" Anne de Montpensierning o'gay onasi edi.

Biografiyasi
------------

Lotaringiyalik Marguerite Fransua II, Lotaringiya gertsogi va uning rafiqasi Kristina Salmning qizi edi. U otasining gersogligi poytaxti Nensida o'sgan. 1627-yilda onasi vafotidan so'ng, xolasi Ketrin Lotaringiya, Remirmon Abbey Abbessi tomonidan tarbiyalangan. Uning ikkita akasi Charlez va Nikola Lotaringiya gersoglari.

 Van Deykning portreti
### Gersoginya

Fransiya bosh vazirining g'azabidan yashiringan, Fransiya qiroli Lyudovik XIIIning ukasi va merosxo'ri Orlean gertsogi kardinal Richeleu Gaston Lotaringiyalik Margueritani sevib qolgan. Biroq, Fransiya va Lotaringiya bir-biriga dushman bo'lganligi sababli, Gastonga Lotaringiya gertsogi Charlz IV ning singlisi bilan turmush qurishga ruxsat berilmadi. Shunga qaramay, Gaston Lotaringiyaga qaytib keldi va 1632-yil 2-yanvardan 3-yanvarga o'tar kechasi Nansida oilasi ishtirokida yashirin marosimda Margueritaga turmushga chiqdi. U ilgari katta akasidan turmush qurishga ruxsat olmaganligi sababli, turmush o'rtoqlar fransuz sudiga ochiq kela olmadilar va nikoh sirligicha qoldi.

O'sha-yilning noyabr oyida gertsog de Montmorency Genrix II Gastonga xiyonat qilib, qirol va Richeleu bilan yashirin nikohlarini oshkor qildi. 1634-yil sentabrda Parij parlamentida qirol aka-uka nikohini haqiqiy emas deb eʼlon qildi va papaning noroziligiga qaramay,1635-yil sentabrda fransuz ruhoniylari assambleyasi shahzoda bu nikohni bekor qilishni maʼqulladi. Xususan, taxt vorisi, faqat podshohning ruxsati bilan turmush qurishi mumkin edi. Marguerite va Gaston Malin arxiyepiskopi oldida qasamyodlarini yangilashsa-da, fransuz emissari papani qirolning qaroriga oshkora e'tiroz bildirmaslikka ko'ndirdi va Gaston nikohning bekor qilinishini qabul qilishga majbur bo'ldi. 1643-yil may oyida Lui XIII o'lim to'shagida yotganida, u akasini kechirdi va Marguerite bilan turmush qurishga ruxsat berdi. Er-xotin uchinchi marta Parij arxiyepiskopi tomonidan 1643-yil iyul oyida Meudonda turmush qurishdi. Orlean gersogi va gertsogi nihoyat sudda qabul qilindi va qonuniy farzand ko'rishga muvaffaq bo'ldi.

Turmushga chiqqanidan keyin Margarita sudda "xonim" deb atala boshlandi. 1642-yilda onasi vafotidan so'ng Gaston saroy du Lyuksemburgni oldi, er-xotinning Parijdagi qarorgohiga aylandi, ular saroy d'Orleanlari qirollik hurmatiga sazovor bo'lishdi. Shuningdek, 1645-yilda birinchi farzandlari tug'ilgan Luara vodiysidagi Chateau de Bloisda istiqomat qilishgan. Biroq, Marguerite fransuz saroyida muhim rol o'ynamadi, garchi Lui XIII vafotidan keyin uni yaxshi kutib olishgan bo'lsada. U agorafobiya bilan og'rigan va sudga kamdan-kam tashrif buyurgan, u yerda uning vazifalarini o'gay qizi "Buyuk Mademoiselle" bajargan, u bilan birga bo'lmagan.

### Bevalik

Margueritening eri, jiyani, yosh qirol Lui XIVga qarshi Fronda katta rol o'ynagan (uning o'gay qizi Anne Mari d'Orlean, "Buyuk Mademoazelle" kabi) Bloisdagi qal'asiga surgun qilingan va u yerda 1660-yilda vafot etgan. Erining o'limidan bir muncha vaqt o'tgach, Lui XIV Orlean gersogligini akasi (va Gastonning jiyani) Filippga berdi. "Orlean gersogligi" sifatida Marguerite Orlean saroyida yashashni davom ettirdi va u yerda 1672-yil 13-aprelda vafot etdi. U Sent-Deni bazilikasida dafn etilgan.

Farzandlari
-----------

* Orleanlik Marguerite Luiza (1645-yil 28-iyul - 1721-yil 17-sentyabr), 1661-yildan beri Kosimo III Medicining rafiqasi (1642-1723), Toskana Buyuk Gertsogi (1670-1723).
* Orleanlik Elizabet Marguerit (1646-yil 26-dekabr - 1696-yil 17-mart), 1667-yildan beri Lotaringiyalik Lui Jozefning rafiqasi (1650-1671), Guiz gertsogi (1664-1671)
* Orleanlik Fransua Madlen (1648-yil 13-oktyabr - 1664-yil 14-yanvar), 1663-yil rafiqasi Charlz Emmanuel (1634-1675), Savoy gertsogi (1638-1675)
* Jan Gaston d'Orlean, duc de Valua (1650-yil 17-avgust - 1652-yil 10-avgust), bolaligida vafot etdi.
* Orleanlik Mari Anne (1652-yil 9-noyabr - 1656-yil 17-avgust), bolaligida vafot etdi

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  Velde, François. Heraldica.org. Morganatic and Secret Marriages in the French Royal Family. *Royal Consent: the case of Gaston d'Orléans Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-12-30).*. Retrieved 27 February 2010
2. ↑  Kleinman, Ruth: Anne of Austria. Queen of France. ISBN 0-8142-0429-5. Ohio State University Press (1985) page 177