**Richard Yozef Neytra** ( nemischa:; 1892-yil 8-aprel, Vena, Avstriya - 1970-yil 16-aprel, Vuppertal, Germaniya )-avstriyalik va amerikalik arxitektor, 20-asr o'rtalarida modernizm asoschilaridan biri.

Biografiyasi
------------

Richard Jozef Neytra 1892-yilda Vena shahrida yahudiy oilasida tugʻilgan va Vena Texnika Universitetida oʻqiyotganda Adolf Loosning talabasi boʻlgan. Bu vaqtda u Otto Vagnerning ishiga qiziqib, oliy ma'lumotga ega bo'lib, Germaniyaga amaliyot o'tashga jo'nadi va u erda Erich Mendelssohn studiyasida ishladi. 1923-yilda u AQShga hijrat qild. U 1929-yilga kelib bu mamlakat fuqaroligini olgan. Bu erda arxitektor Frank Lloyd Rayt bilan uchrashdi va u bilan bir qator qo'shma loyihalarda ishtirok etdi; keyinchalik uni eski do'sti va universitet talabasi Rudolf Shindler ishlashga taklif qildi, u bilan Kaliforniyada yashash va ishlash uchun ko'chib o'tdi.

Bu yillarda u g'arbiy qirg'oq aholisining talablariga to'liq javob beradigan engillik va kovaklik bilan aniq geometrik nisbatlarning kombinatsiyasiga asoslangan maxsus Neytra uslubini paydo bo'lishiga hissa qoshgan edi. Uning yondashuvining o'ziga xos xususiyati shundan iborat edi: u mijozlarining ehtiyojlariga qat'iy rioya qilishi edi. Uning boshqa me'morlari esa ko'pincha o'z mijozlariga turar joy haqidagi badiiy qarashlarini yuklashga harakat qilishardi. Dizayn loyihasini boshlashda Neytra har doim birinchi navbatda mijozining ehtiyojlarini aniqlashga harakat qildi va shundan keyingina binoga san'atning ba'zi elementlarini qo'shib, uni atrofdagi landshaft bilan taqqosladi. Bir nechta muvaffaqiyatli loyihalarni tugatgandan so'ng, me'mor Los-Anjelesda o'zining birinchi shogirdlariga ega bo'ldi, ularning eng mashhurlari Gregori Ayn, Harvel Hamilton Xarris va Rafael Soriano bo'lgan.

U 1970-yilda Germaniyada vafot etdi va "Hayot va shakl" nomli avtobiografiyasini qoldirdi.

1. ↑  „Chronicles of Brunonia" (PDF).  Dl.lib.brown.edu. 2012-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 31-iyul.
2. ↑  „1837/L".  .sympatico.ca. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 31-iyul.

Eslatmalar
----------

Adabiyotlar
-----------

* Esther McCoy. Five California Architects. — Reinhold Publishing, 1960. Включена библиография(ingl.)
* Thomas Hines. Richard Neutra and the Search for Modern Architecture. — Oxford University Press, 1982. — ISBN 0195030281.
* Sylvia Lavin. Open the Box: Richard Neutra and the Psychology of the Domestic Environment // 40. — Assemblage, 1999. — Декабрь. — С. 6–25.
* Barbara Lamprecht. Richard Neutra: Complete Works. — Taschen, 2000. — ISBN 3822866229.
* Barbara Lamprecht. Richard Neutra, 1892–1970: Survival Through Design. — Taschen, 2004. — ISBN 3822827738.
* Sylvia Lavin. Form Follows Libido: Architecture and Richard Neutra in a Psychoanalytic Culture. — MIT Press, 2005. — ISBN 0262122685.
* W. Boesiger (ed.), Richard Neutra, Buildings and Projects (Рихард Нойтра, Постройки и проекты, Zurich : Girsberger, 1951, 1959, 1966)(ingl.)(olm.)(Fransuzcha)
* Aylesa Forsee, Men of Modern Architecture (Люди современной архитектуры, Philadelphia, McCrae Smith, 1966)(ingl.)

Havolalar
---------

* GreatBuildings.com saytida Neytra(ingl.) )
* Nnoitra modernsandiego.com saytida(ingl.) )
* R20thcentury.com veb-saytida me'morning tarjimai holi(ingl.) )
* Winkens.ie saytidagi ma'lumotlar va fotosuratlar (Wayback Machine saytida 2018-05-29 sanasida arxivlangan) Архивная копия(ingl.) )