recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu maqola **arab davlatlari va Isroil oʻrtaidagi mojaro** haqidadir. Isroil va Falastin oʻrtasidagi mojaro — Isroil-Falastin mojarosi bilan adashtirmang.
Arab mamlakatlari va Isroil.
**Arab-Isroil ziddiyati** (arabcha:  *Aṣ-Ṣirāʿ al-ʿArabī al-'Isrā'īlī*, ivritcha: *הסכסוך הישראלי ערבי*) tushunchasi oʻz ichiga qariyb bir asrlik siyosiy va harbiy qarama-qarshiliklarni oladi. Ziddiyat zamirida sionist harakatlar paydo boʻlishi hamda panarabchi va panislomchilar nuqtai-nazaridan arab-musulmon yerlari, yahudiylar tomonidan esa vatan hisoblanmish hududda Isroil davlati tuzilishi bilan bogʻliq muammolar yotadi.

Usmonlilar imperiyasi yemirilishidan soʻng hudud talashish maqsadidagi siyosiy qarama-qarshilik sifatida boshlangan bu ziddiyat yillar oʻtishi bilan keng miqyosli Arab-Isroil ziddiyatidan kichikroq, mintaqaviy miqyosdagi Isroil–Falastin mojarosiga aylandi; biroq hamon arab va qisman musulmon mamlakatlari Isroil davlatiga nisbatan dushman kayfiyatdadirlar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Roy D.** **Merser** (inglizcha: *Roy D. Mercer*) — disk-jokey Brent Duglas va Fil Stoun tomonidan Oklaxoma shtatining Tulsa shahridagi KMOD-FM radiostansiyasida yaratilgan xayoliy qahramon. Merserning ovozi boʻlgan Brent Duglas personajdan sketch komediyasi uchun vosita sifatida foydalanadi, unda u hazillar qiladi. Capitol Records Nashville va Virgin Records Nashville oʻn ikkita Roy D. Merserni chiqardi.

Tarix
-----

Brent Duglas va Fil Stoun, Tulsa rok radiostansiyasi KMOD-FM disk jokeylari 1993-yilda Roy D. Merser ismli personajni yaratdi. Ular dastlab radiostansiya uchun komediya eskizlarida qahramondan foydalanganlar. Prank qoʻngʻiroq eskizlari dastlab KMODning ertalabki shousining bir qismi edi. 1997-yilga kelib, Capitol Records bu eskizlarni CD ga chiqarishni boshladi. Capitol va Virgin Records 12ta Roy D. Merser albomini chiqardi. Virgin Records rahbari Nashvilning taʼkidlashicha, ular Merserning dastlabki albomlarini 250 000 dan 300 000 nusxagacha sotishga muvaffaq boʻlishdi, birinchi navbatda, ogʻizdan-ogʻizga, efirda hech qanday reklamasiz.

Koʻpgina eskizlarda Merser qoʻngʻiroqqa javob bergan shaxsdan qandaydir hodisa uchun tovon toʻlashni talab qiladi va agar u rad etsa, uni oʻldirish bilan tahdid qiladi (odatda „eshak tepish" shaklida). Koʻplab pranklar qurbonlari doʻstlari tomonidan taklif qilinadi va ular Merserga ular haqida kerakli maʼlumotlarni taqdim etadilar.

2012-yil 12-oktabrda Phil and Brent Show oʻzining 27 yillik faoliyatini yakunladi. Fil Stoun 2012-yil 21-noyabrda radioshou yopilganidan 40 kun oʻtib, 57 yoshida yurak xastaligi bilan bogʻliq sabablardan vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Roy D. Mercer — he's the Jerky Boys' country cousin". *The Oak Ridger* (10-dekabr 1999-yil). 6-yanvar 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2007-yil.
2. ↑  *Erlewine, Stephen Thomas* „allmusic (((Roy D. Mercer > Biography)))". *Allmusic*. Qaraldi: 2-dekabr 2007-yil.
3. ↑  *Flippo, Chet*. „Roy D. Hangs On; Owen Bradley to Be Honored; Kentucky Hall of Fame Set". *Billboard* (23-oktyabr 1999-yil), s. 40. Qaraldi: 2-oktyabr 2017-yil.
4. ↑  *McCall, Michael*. „Frankly Speaking: Country comedy, like country music, tries to keep up with the times". *Nashville Scene* (26-noyabr 1998-yil). Qaraldi: 31-oktyabr 2014-yil.
5. ↑  „Former 'Phil and Brent' morning show host Phil Stone dies". *Tulsa World* (21-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2012-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt (Wayback Machine saytida 2022-07-06 sanasida arxivlangan)(Inglizcha) )
**Orlangur** — rus ilmiy-fantastika yozuvchisi, Nik Perumovning koinotdagi ilohiy rejasining birligi. Uning eng mashhur mujassamlash shakli - Oltin Ajdarho.

Qahramon yaralishi
------------------

Orlangur qahramoni, Nikolay Gumilyovning "Boshlanish she’ri" she’ridan ilhomlangan. Kuchlar muvozanatining timsoli boʻlgan Perumov, Oʻrta Yer dunyosiga Tolkienning "oq va qora" dunyosini diversifikatsiya qilish va uni koʻp qutbli qilish uchun kiritilgan. Tartiblilarlar olamida u kuchda faqat Yaratgandan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Tartiblining tsikllaridagi koʻrinishlari
----------------------------------------

Orlangur, bilim ruhi sifatida tasvirlangan va ukasi Demogorgon bilan birgalikda Uchinchi kuchning ustunini ifodalaydi. U qorongʻu yoki yorugʻlik soniga tegishli emas, neytral xudodir. Odatda har bir koʻzida toʻrtta qorachigʻi boʻlgan ulkan oltin ajdaho sifatida tasvirlangan.

Birinchi boʻlib Ardada oʻrnatilgan "Zulmatning halqasi "siklida paydo boʻladi. Dastlab, u muvozanatni saqlash pozitsiyasini egallaydi, shuning uchun keyingi toʻqnashuv paytida u yorugʻlik Valar va qorongʻularga — Melkor va Sauronga qarshi turadi. Elf shahzodasi Forvening hikoyasiga koʻra, Orlangur Arda dunyosiga tashqaridan kelib, Qora mittilar yoniga joylashdi, ular tez orada Avari bilan birga uni hurmat qila boshladilar. Romanda Henna Adamant kuchli artefaktni saqlab qolishni istagan Valar irodasiga qarshilik koʻrsatdi va jang natijasida uning Oʻrta Yerdagi mujassamlanishi ogʻir yaralar tufayli yoʻq qilindi.
 
"Xyorvard yilnomalari" siklida, u vositachi va buyurtmachining xabarchisi sifatida ishlaydi va betarafligiga qaramay, odatda, ijobiy qahramonlarga yordam berdi. "Xudolarning oʻlimi" romanida u Xedin va Rakotani Tartiblilarning oʻzi tomonidan tanlangan yangi xudolar deb eʻlon qildi.

" Qilichlar qoʻriqchisi "siklida uning avatarini Klara Xummelning otryadi bilan birgalikda nekromanser Fessni qidirish uchun, dunyolar orasi boʻylab sayohat qilgan kulrang liganing josusi boʻlgan eski masxaraboz Kitsum tasvirlangan. Kitsumaning haqiqiy shaxsi "Maga urushi: oʻyin tugadi" romanigacha sir boʻlib qolmoqda. Bungacha Perumovning ishqibozlari oʻz veb-sayti forumida Kitsuma kelib chiqishining 500 dan ortiq tahlillarini e'lon qilishgan.

Orlangur Vadim Proskurinning "Koʻp narsani bilgan xobbit" romanida ham oddiy oʻquvchilari boʻlgan odam qiyofasida namoyon boʻladi.

Yana qarang
-----------

* fess
* Falco Brandyback

Manbalar
--------

1. ↑  БЕСЕДА С НИКОМ ПЕРУМОВЫМ, Журнал «Мир Фантастики»
2. ↑  Журнал «Мир Фантастики». «Смешались люди, боги… Великие силы упорядоченного»
3. ↑  МИРЫ НИКА ПЕРУМОВА, Журнал «Мир Фантастики»
4. ↑  ПОСЛЕДОВАТЕЛИ ПРОФЕССОРА, ДРУГОЙ ВЗГЛЯД НА СРЕДИЗЕМЬЕ, Журнал «Мир Фантастики»
5. ↑  НЕЙТРАЛЫ И ХРАНИТЕЛИ РАВНОВЕСИЯ, Журнал «Мир Фантастики»

Havolalar
---------

* WikiPalantirdagi Orlangur
* Fanbio veb-saytida Orlangurning tarjimai holi
* Nik Perumov Nomsizning Orlangurga munosabati haqida
* Muxlislarning Orlangur va Demogorgon haqidagi she’rlari
**Yigʻma ijro ishi yuritish** — bitta qarzdorga nisbatan qoʻzgʻatilgan mulkiy tusga ega boʻlgan bir nechta ijro hujjati hisoblanadi, shuningdek javobgar boʻlgan bir nechta qarzdorga nisbatan bir undiruvchi foydasiga undiruv boʻyicha qoʻzgʻatilgan ijro ishi yuritishi yigʻma ijro ishi yuritishga birlashtirilishi belgilangan. Sud departamenti direktori yohud uning oʻrinbosari belgilaydigan boʻlinma tomonidan qoʻzgʻatiladi va yuritiladi. Sud departamenti bitta hududiy boshqarmasining bir nechta boʻlinmasiga kelib tushgan bir qarzdorga yoki solidar javobgar boʻlgan bir nechta qarzdorga nisbatan undiruv boʻyicha ijro hujjatlari yuzasidan yigʻma ijro ishi yuritish sud departamenti hududiy boshqarmasi boshligʻi yoki uning oʻrinbosari belgilaydigan hududiy boʻlinma tomonidan qoʻzgʻatiladi hamda yuritiladi. Sud departamentining bir nechta hududiy boshqarmasi boʻlinmalariga kelib tushgan bir qarzdorga yoki solidar javobgar boʻlgan bir nechta qarzdorga nisbatan undiruv boʻyicha ijro hujjatlari yuzasidan yigʻma ijro ishi yuritishga nisbatan qoʻllaniladi. Yigʻma ijro ishi yuritish qoʻzgʻatilganidan keyin kelib tushgan shu bilan bir qatorda yigʻma ijro ishi yuritilayotgan qarzdorga nisbatan mulkiy tusdagi talablar koʻrsatilgan ijro hujjatlari yigʻma ijro ishini yuritayotgan sud ijrochisiga topshirilishi nazarda tutish xato boʻlmaydi. Bu haqda undiruvchi, qarzdor, sud yoki ijro hujjatini bergan boshqa organ xabardor qilinishi muhim sanaladi  („Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish togʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 25-moddasi).

Manbalar
--------

1. ↑  Toychiyev, N. ed (2009). "Yigʻma ijro ishi yuritish". *Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi*. Toshkent: „Adolat" nashriyoti. p. 234.
2. ↑  "Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish togʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Brakel** — Belgiyaning Sharqiy Flandriya provinsiyasidagi Denderstreek va Flaman Ardennesidagi munitsipalitetdir. Bu nom birinchi marta 866-yilda tilga olingan.1970-yildan beri munitsipalitet Nederbrakel, Opbrakel, Mishelbeke, Elst, Zegelsem qishloqlarini oʻz ichiga oladi. 1977-yilda Everbek, Parike va Sint-Mariya-Oudenhovning bir qismi qoʻshildi. 2018-yil 1-yanvarda Brakel 14 781 nafar aholiga ega edi. Maydoni — 56,46 km², bunda aholi zichligi har kvadrat kilometrga 262 kishidan toʻgʻri keladi. Shahar meri — Stefaan De Vleeschouwer .

Viloyat velosipedchilar va sayyohlarni oʻziga tortadigan va Flandriyaning velosiped poygasida rol oʻynaydigan yashil tepaliklar va vodiylar bilan mashhur.

Braekel tovuqi shahar sharafiga nomlangan.

 Uitkijktoren
*Uitkijktoren balandligi* 32 metr (105 ft). Bu tomosha minorasi 2001-yil aprel oyida ochilgan.*Nederbrakel* shimoli-gʻarbida joylashgan Yuqoridagi orientatsiya taxtalari tashrif buyuruvchilarga barcha yoʻnalishdagi diqqatga sazovor joylarni aniqlash imkonini beradi.

Taniqli shaxslari
-----------------

* Aleksandr De Kroo, siyosatchi, 2020-yildan beri Belgiya bosh vaziri
* Herman De Croo, siyosatchi, Belgiya Vakillar palatasining sobiq prezidenti
* Velosipedchi Robbi Makyuen Tur de Fransda 12 bosqichda gʻolib chiqdi
* Velosipedchi Piter van Petegem Parij-Rubaix va Flandriya sayohatida gʻolib chiqdi

Manbalar
--------

1. ↑  „Uitkijktoren Brakel" (nl).  Toerisme Oost-Vlaanderen. 22-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-may 2009-yil.
2. ↑  „Sign at the foot of the Uitkijktoren" (nl) (22-mart 2009-yil).
**Darvishali Changiy** (toʻla ismi: Darvish Aliyi Changiy al-Xoqoniy ibn Mirzo Ali Changiy ibn Abdulali Qonuniy ibn Xoʻja Abdullo Muhammad Marvarid; 16-asr, Hirot — 17-asrning 20-y.lari, Buxoro) — musiqashunos, bastakor, sozanda, hofiz va shoir. Yoshligidan musiqaga qiziqib, Xojagiy Jaʼfar Qonuniy, Ali Doʻst Noyi, Amir Masti Qobuziy, Xasan Kavkabiylardan taʼlim olgan. Movarounnaxr va Xuroson madaniy markazlari (Buxoro, Balx, Andijon, Kesh, Samarqand kabi shaharlar)da yashab ijod qilgan. Sheʼrlarini Changiy taxallusi bilan yozgan. Bir qancha qasida, gʻazal, ruboiylari va "Risolai musikiy" asarlari bizgacha yetib kelgan. "Risolai musiqiy"ning 1-nusxasi, 1572; 2-nusxasi "Tuhfatus-surur" ("Shodlik armugʻoni") nomi bilan ham mashhur, taxminan 1611, Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida saqlanadi, inv. №№ 449, 468. Mazkur risola 16—17-asrlar musiqa madaniyatining asosiy manbai sifatida katta ilmiy ahamiyatga ega. Fors tilidagi 12 bobdan iborat bu qoʻlyozma Jomiy va Kavkabiy risolalari hamda Husayn Oxun, Imom Kuliy Udiy, Zaytun Gʻijjakiy kabi musiqa ustodlarining asarlaridan toʻplangan maʼlumotlar asosida yozilgan. Muallif Amir Xusrav Dehlaviynchig musiqiy qarashlarini ham oʻz asariga kiritgan. Unda 16— 17-asrlardagi musiqa hayoti, bastakorlik sanʼati, musiqa sozlari, musiqiy-nazariy (Oʻn ikki maqom, iyqoʼ va b.) va ijrochilik masalalari oʻzining ifodasini topgan. Risolaning tarixiy boblari adabiy tazkiralar uslubida yozilib, Movarounnahr va Xuroson musiqa arboblarining tarjimai holi, afsonaviy va tarixiy shaxslar (podshoh Bahrom va Dilorom Changiydan boshlab, Firdavsiy, Rudakiy, Amir Temur, Mirzo Ulugʻbek, Alisher Navoiy, sulton Husayn Boyqaro va oʻzining hamasrlari)ga bagʻishlangan. D.Ch. ulugʻ bastakor sifatida naqsh, amal, savt, peshrav shaklidagi kuylar yaratgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Semyonov A.A. Sredneaziatskiy traktat po muzike Dervisha Ali (XVII v.), T. 1946.

Dilbar Rashidova.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fayz**, Ahmad Fayz (1911.13.2, Siyolkat — 1984.27.11) — Pokiston shoiri, tanqidchi va jamoat arbobi. Siyolkat (1917—29) va Loxur (192934) kollejlarida tahsil olgan. 1972-yildan Pokiston sanʼati milliy kengashining raisi. „Pakistan tayme" („Pakistan", 1947—51; 1955—58), „Imroz" („Imros", 1948—51; 1955—58) gaz.larida bosh muharrir. 1950-yilda Jahon tinchlik kengashining aʼzoligiga saylangan va shu yili „Ravalpindi fitnasi" ishtirokchisi sifatida ayblanib, qamoqqa olingan. 1955-yilda ozod qilingan. Urdu va panjob tillarida ijod qilgan. F. lirikasida insoniy histuygʻular, chuqur falsafiy mushohadalar hamda siyosiy masalalar muhim oʻrin tutadi. U sheʼriyatning gʻazal, qasida, marsiya va boshqa janrlarida ijod qilgan. F. „Gʻamginlar" (1941), „Shamol qoʻli" (1952), „Zindonnoma" (1957), „Tosh ostida qolgan qoʻl" (1963), „Sinay vodiysi" (1971) sheʼriy toʻplamlari, qamoqdan yozilgan xatlardan iborat „Panjarali tuynuk" (1971) kitobi va boshqa asarlar muallifi. Dexlida oʻtgan Osiyo yozuvchilari 1konferensiyasi (1956), Osiyo va Afrika yozuvchilarining Toshkent (1958) hamda Olmaota (1973) konferensiyalari qatnashchisi. Ayrim asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan. „Nilufar" mukofoti laureati (1975).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vladimir Vladimirovich Nabokov** [asl nomi; taxallusi Sirin; 1899.10(22).4, Peterburg - 1977.2.7, Shveysariya] — rus yozuvchisi. Ingliz tili va madaniyatiga ixlosmand boy dvoryan oilasida dunyoga kelgan. Bir necha Yevropa tillarini mukammal bilgan N. 1914—17 yillarda otasining mablagʻi hisobiga ilk sheʼriy toʻplamlarini chop etgan. 1919-yilda Angliyaga borib, Kembrij universitetida tahsil koʻradi, 1922-yil esa Berlinga koʻchib oʻtadi. N. shu yerda rus muhojirlarining "Rul" gaz.da, shuningdek, "Zamonaviy bitiklar" jur. (Parij)da Sirin (jannat qushi) taxallusi ostida sheʼr va hikoyalarini eʼlon qiladi. "Mashenka" (1926) romani va undan keyingi "Chorbaning qaytishi" (1928) lirik novellalari, mashhur shaxmatchining hayot fojiasiga bagʻishlangan "Lujin himoyasi" (1930) qissasi va boshqa asarlari N.ga shuhrat keltiradi. N. rus tilida 9 roman ("Qirol, dama, valet", "Isteʼdod" va boshqalar), bir qancha pyesa ("Oʻlim", "Voqea", "Valsning kashf etilishi" va boshqalar), hikoya va sheʼrlar yozgan. Uning ijodiy uslubida mistifikatsiya, turli-tuman oʻyinlar, xayolot va alahsirashlar, parodiyalar, kutilmagan syujet qurilmalari ustuvorlik qiladi. N. 1940-yilda AQShga koʻchib borib, asosan, ingliz tilida ijod etgan. "Sebastian Naytning chinakam xayoti", "Ada", "Nursiz olov", "Lolita", "Yorqin narsalar","Arlekinlarga bir qara!" singari romanlari, "Yevgeniy Onegin"ning tarjimasi va Pushkin asariga yozgan 3 jildli izohlari N. adabiy merosining asosiy qismini tashkil etadi.

Nabokov Vladimir Vladimirovich

Manbalar
--------

* Mashenka, Zashita Lujina. Priglasheniye na kazn. Drugiye berega, M. 1988; Lolita, M. 1989.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. 1 2 3  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
**Oʻzbekiston xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalar jamiyatlari kengashi** — ommaviy koʻngilli jamoat tashkiloti. 1997-yil 15-mayda taʼsis etilgan. Chet mamlakatlar bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalarni zamon talablari asosida rivojlantirish, Oʻzbekiston hayotining turli jabhalarida erishilayotgan yutuqlarni chet ellarda keng targib qilish, xorijiy mamlakatlar jamoatchiligini xalqimizning boy tarixi, madaniyati, adabiyoti va sanʼati bilan muntazam tanishtirib borish, xalq diplomatiyasi imkoniyatlaridan kengroq foydalanish Kengashning asosiy vazifasidir.

Oʻzbekistonning xorijiy davlatlar bilan oʻrnatgan doʻstlik va madaniymaʼrifiy aloqalari tarixi 20-asrning 20-yillari oxirida boshlangan. Oʻshanda Toshkent shahrida Chet mamlakatlar bilan madaniy aloqalar jamiyatining Oʻrta Osiyo boʻlimi tashkil topgan. U 1947-yildan "Oʻzbekiston boʻlimi", 1953-yildan esa "Oʻzbekiston jamiyati" deb atala boshladi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan keyin bu jamiyat mohiyatan va shaklan oʻzgardi. Chet mamlakatlar bilan uzilib qolgan aloqalar tiklandi. Oʻzbekiston uchun siyosiy, iqtisodiy, madaniy va tarixiy nuqtai nazardan ustuvor ahamiyatga ega boʻlgan davlatlar bilan doʻstlik aloqalari oʻrnagildi. Kengash qoshida 36 xorijiy mamlakat bilan doʻstlik jamiyatlari faoliyat yuritadi (2005). Xorijdagi vatandoshlar bilan hamkorlik qilish ham Kengash ishida alohida oʻrin tutadi. Bu borada AQSH, Germaniya, Xitoy, Turkiya, Avstriya, Saudiya Arabistoni kabi 30 dan ortiq mamlakatlarda istiqomat qilayotgan vatandoshlarning jamiyatlari bilan aloqa yoʻlga qoʻyilgan.

Kengash xorijiy mamlakatlar bilan tuzilgan doʻstlik jamiyatlari raislari, shuningdek, Kengash kotibiyati rahbaridan iborat tarkibda tuziladi. Kengash aʼzolarining umumiy yigʻilishi tashkilotning oliy organi hisoblanadi. Doʻstlik jamiyatlari rahbarlaridan biri, jamoatchilik asosida, Kengashning raisi etib 2 yil muddatga saylanadi. Kundalik faoliyatni Kotibiyat amalga oshiradi. Kotibiyat tarkibida xorijdagi vatandoshlar bilan aloqalar; Yevropa va Amerika davlatlari; Osiyo, Afrika va Tinch okeani mintaqasi davlatlari; MDH davlatlari; tashkiliy masalalar va xalqaro tashkilotlar; axborot va matbuot boʻlimlari bor. Kengashning viloyat boʻlimlari mavjud. Oʻzbek, rus, ingliz tillarida chiqadigan "Oʻzbekiston" jur. Kengash nashridir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saifur Rahmon Halimi** (pushtucha: *سيف الرحمن حليمي*) Afg'onistonda tug'ilgan va AQShning qonuniy rezidenti bo'lgan. Portlashda gumon qilinayotgan Najibulloh Zoziy va uning otasi Muhammad Vali Zoziy hibsga olinganidan keyin *Associated Press agentligi* Sayfur Rahmon Halimiyni Gulbiddin Hikmatyorning "bosh vakili" deb ta’riflagan.

1996-yilda Halimi jinsiy zo'ravonlik ishida ekspert guvohi bo'lgan. Meyn shtatida yashovchi afg'onistonlik Muhammad Kargar 18 oylik o'g'lining jinsiy a'zosini o'pgani uchun sud qilingan. Halimi Kargar sudi ustidan appelyatsiya berilganda uning bu ishining urf-odat yuzasidan kelib chiqishi haqida guvohlik berdi. Kargarning sud ishii bekor qilingan.

*Newsday* 2001-yil 14-oktabrda, Al-Qoidaning 2001-yil 11-sentyabrdagi hujumlaridan besh hafta o‘tib xabar berganidek, Halimi Nyu-Yorkdagi eng katta masjid ustidan nazoratni amalga oshirayotgan bir fraksiya rahbari bo‘lgan. 

Najibulla Zozi 24 yoshli afg'onistonlik bo'lib, u 2001-yil 11-sentyabrda Al-Qoida hujumlarining sakkiz yilligi munosabati bilan Nyu-York shahrida bomba portlatishni rejalashtirganligi haqida shubha uyg'otgan edi. 2009-yil 4-oktabrda *Associated Press agentligi* shubhalanishning yana sababini ko'rsatdi — Najibulloh Zozi Nyu-Yorkning Kvins shahrida o‘smirlik chog'ida, uning oilasi Sayfur Rahmon Halimiy bilan bir oilada yashagan va bir masjidda namoz o'qigan.

Manbalar
--------

1. 1 2  
*Samantha Gross*. „Radical influences all around NYC terror suspect". Associated Press (4-oktyabr 2009-yil). „In Queens, Halimi became a trusted voice for Hekmatyar's cause and a vocal supporter of the global jihad. A video from one of Halimi's speeches in 1992 captures his zeal for a "pure Islamic system" in Afghanistan and denunciations of Western intervention. "In the very near future, we will liberate all human beings from these devils," he said then. "They know the power of Islam.".
2. ↑  
*Steven G. Vegh*. „Court reverses Afghan's sex conviction Mohammad Kargar acknowledged kissing his son's penis, but said it was a cultural gesture of affection.". Portland Press Herald (21-iyun 1996-yil).
3. ↑  
„DEFENSE CITES CUSTOM, SEX CASE VOIDED". Philadelphia Inquirer (22-iyun 1996-yil), s. D07.
4. ↑  
*Ron Howell*. „In Queens, a Mosque Divided / Afghan worshipers struggling for control over house of prayer". Newsday (14-oktyabr 2001-yil).
"YOSH KUCH" — oʻsmirlarning ijtimoiy, adabiybadiiy jurnali. Muassisi: Oʻzbekiston Respublikasi "Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakati. Toshkent sh.da oyda 1 marta chikadi. Dastlab Samarkand sh.da bolalarga moʻljallangan birinchi ijtimoiysiyosiy va adabiybadiiy jurnal sifatida tashkil etilgan (1929), soʻng jurnal tahririyati Toshkent sh.ga koʻchirilgan (1934). Turkistonda yosh avlodni zamon talabiga moye etib tarbiyalash maqsadida maxsus bolalar nashrlari tashkil etishga boʻlgan saʼyharakatlar 20-asrning 10y.larida boshlangan. "YO. k."ning tashkil etilishi ana shu saʼyharakatlarning hosilasi edi. "YO. k." ayniqsa bolalar va yoshlar nashrlarining tilini shakllantirishga muhim hissa qoʻshgan. Jur.ning 1940—41y.lardagi sonlarida koʻpgina adabiy asarlar, adabiytanqidiy maqolalar yoritilgan. Xususan, Navoiyning 500 yillik yubileyi munosabati bilan bir qator maqolalar, shoir adabiy merosidan namunalar berilgan. Nizomiy, Fuzuliy kabi ulkan adiblarning asarlari, sharqshunos olim Ye. E. Bertelsning bir necha ilmiy maqolalari, Toʻxtasin Jalolovning "Hamsa talqinlari" turkum maqolalari ilk bor "YO. k." sahifalarida yoritilgan. 1941 yilda urush boshlanganligi munosabati bilan koʻpgina nashrlar qatori "YO. k." faoliyati ham toʻxtatilgan. 1986 y. iyul oyida "YO. k." yana qayta tiklandi. Muharriri — Erkin Abdurahmonov (1996 yildan). Jur.da turli davrlarda Qosim Boboyev (193435), Akmal Poʻlat (193536), Jalil Qodiriy (1939—41), Xudoyberdi Toʻxtaboyev (1986—93), Xurshid Doʻstmuhammad (1993—96) va b. muharrirlik qilishgan. Adadi 25000 (2002). Abduvohid Hayitov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
"SAODAT" — Oʻzbekiston xotin-qizlarining ommabop, ijtimoiy-siyosiy, badiiy-bezakli jurnal.

Toshkent shahrida 1 yilda 8 marta nashr qilinadi. Dastlab "Yangi yoʻl" (1925—34), "Yorqin turmush" (1936— 50), "Oʻzbekiston xotin-qizlari" (1950—65) nomlari bilan chop etilgan. Muayyan sabablar va urush tufayli jur. 1934-yil apreldan 1936-yil iyulgacha, 1941-yil iyuldan 1950-yil oktabrgacha nashr etilmagan. 1966-yildan xoz. nomda. Jur.ga turli yillarda Oʻzbekistonning tanikli adibalari — jamoat arboblari muharrirlik qilgan: Tojixon Shodiyeva (1927—29), Sobira Xoldorova (1930–31), Xosiyat Tillaxonova (1931—34), Saodat Shamsiyeva (1936—37), Fotima Niyozova (1937—38), Iqbol Akbarxujayeva (1939—41), Oydin (M. Sobirova, 1951–53), Zulfiya (1953–85) va Halima Xudoyberdiyeva (1985—94).

Utgan barcha davrlarda jur. oʻzbek ayolining oilada nazokatli, sevimli, farzandlariga mexribon boʻlishi, turmush mashaqqatlarini yengib oʻtib, jamiyatda ham oʻz urnini topishiga kumakdosh bulib kelgan; juda kup yosh shoira, adibalarning ijodkor sifatida shakllanishi uchun maktab vazifasini oʻtagan. X. Ahrorova, S. Mahmudova, R. Shomansurova, H. Xudoyberdiyeva, O. Hojiyeva, Sh. Salimova, R. Rahmonova, M. Ulugʻova, Q. Rahimboyeva, D. Saidova, X. Bobomurodova va boshqa ijodkorlar "S." maktabining turli davrlardagi talabalari boʻlib, bugun Oʻzbekistonda tanikli ijodkorlar sifatida faoliyat kursatib, "S." tajribalarini targʻib qilmoqdalar.

Respublika mustaqilligi yillarida "S." ayol qalbining minbari, milliy qadriyatlarning targʻibotchisi, xotinqizlarni keng ijtimoiy faoliyatga chorlovchi ommabop jur. sifatida tiklanayotgan millat ayollarining oʻzini ozod inson sifatida qayta kashf etishi, imkoniyatlarini namoyon qilishiga ruhiy madadkor vazifasini bajarmoqda. Unda oʻzbek ayollarining turmush tarzi, uy tutishi, salomatligi, bola tarbiyasi, madaniymaishiy ehtiyojlari va boshqa masalalar yoritilishi bilan birga oʻzbek madaniy merosi va milliy qadriyatlaridan, jahon adabiyotidan, yosh ijodkor qizlarning asarlaridan namunalar, dunyoning mashhur xotinqizlari hayotidan qiziqarli lavhalar berib boriladi. 1999-yildan "S." jur.ga ilova sifatida "Gulchehralar" gaz. nashr etilmoqda. Oyiga 1 marta — yiliga 12 marta chop qilinadigan bu gaz. koʻproq yoshlar mavzuini yoritadi.

Adadi 40000 (2003). Muharriri — Oydin Hojiyeva (1994-yildan).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Jurji Zaydon

Jurji Zaydon
------------

**Jurji Zaydon** (1861.14.12, Bayrut — 1914.21.8, Qohira) — arab yozuvchisi, publitsist va olimi. U Livan tog'li hududlaridagi qishloq hududida, kambag'al oilada tavallud topgan. Bayrutdagi tibbiyot kollejida oʻqigan (1881—82). 19-asr 80-y.larida Misrga koʻchib kelib, "Al-Hilol" jur. (1892)ni tashkil qilgan. 3. yangi arab adabiyotida tarixiy roman janriga asos solgan. U "Islom tarixidan qissalar turkumi"ni tashkil etgan 17 ta tarixiy roman muallifi ("Gʻassonlik qiz", 1895 — 96; "Horun ar-Rashidning singlisi", 1906; "Fargʻona kelini", 1907—08 va b.). Mazkur romanlarda 7—13-asrlarda roʻy bergan tarixiy voqealar bayon qilingan. "Fargʻona kelini" romanidagi voqealar Markaziy Osiyoda arablar istilosi davri (7-asr oxiri va 8-asr boshlari)da roʻy bergan. "Mamluklar zulmi", (1893) romani tarixiy mavzuda, "Usmonli turklar davlat toʻntarishi" (1911) romanida esa muallif oʻzi yashagan davrdagi voqealarni qalamga olgan. 3. koʻpgina ilmiy asarlar muallifi: "Islom madaniyati tarixi" (1902—06); "Arab tili tarixi" (1904); "Arab adabiyoti tarixi" (1911 — 14) va b. Asarlari dunyoning koʻpgina tillariga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan ("Fargʻona kelini", 1971).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chigʻatoy Tohir** (Tohir Shokurzoda) (1902, Toshkent — 1984.27.6, Turkiyaning Bursa shahri) — faylasuf. Toshkentdagi eski maktabda, keyin yangi usul va rus tuzem maktablarida bilim oldi. Soʻng Ufadagi "madrasai oliya"da, Boku (1915—17)da tahsil koʻrdi. 1922-yil Germaniyaga borib, Xaydelberg universitetida falsafa, sotsiologiya va iqtisodiyot fanlari bilan shugʻullandi. Shu universitetning falsafa ftida "Turkiston iktisodiyoti" mavzusida drlik dissertatsiyasini himoya qildi (1931). Ch. 192939-yillarda Berlinda chiqadigan "Yosh Turkiston" jur. masʼul kotibi va xodimi. 1939-yildan umrining oxirigacha Turkiyada yashadi. Anqara universiteti dotsenti va professor (1953—62), ijtimoiy fanlar boʻlimi mudiri (1971-yilgacha). Ch.ning "Qizil imperializm" (Istanbul, 1958—62), "Turkistonda turkiylik va xalqchilik" (Istanbul, 1951, 1954, 1967, 1969), "Turkistonda milliy ozodlik harakatidan lavhalar" (1959) kabi kitoblari nashr etilgan.

Sherali Turdiyev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nurbopa Umurzoqov** (1907-yil, Olmaota viloyati, Rayimbek tumani, Jambil qishlogʻi — 1947-yil 20-may, Toshkent) — sovet davlat arbobi.

Hayoti
------

Nurbopa Umurzoqov 1907-yilda Olmaota viloyati, Rayimbek tumani, Jambil qishlogʻida tug'ilgan. Kelib chiqishi Katta juzning alban urug'iga borib taqaladi.

### Ta'limi

U 1918—1920 va 1923—1926-yillarda Jarkent maktab-internatida oʻqigan. Keyinchalik 1926—1927-yillarda viloyat partiya-sovet maktabida o‘qigan, shuningdek, 1930—1933-yillarda Toshkentdagi Lenin Kommunistik universitetni tamomlagan.

### Partiyadagi faoliyati

1937-yil 28-oktabrda Qozog‘iston SSR Markaziy Ijroiya Qo‘mitasining qarori bilan Nurbopa Umurzoqov Markaziy Ijroiya Qo‘mitasi raisi etib 30 yilga saylandi. O‘sha yilning dekabr oyida Umurzoqov SSSR Oliy Soveti deputati bo'lgan, 1938-yil yanvar oyida esa SSSR Oliy Soveti Prezidiumi Raisining o‘rinbosari etib saylandi.

1938-yilda Umurzoqov va Qozog'iston SSRning boshqa kommunistik rahbarlariga qarshi ko'plab anonim bayonotlar olina boshladi. Shu munosabat bilan 1939-yilda Nurbopa deputatlik mandatidan mahrum qilinib, Boshqird Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasining olis sovxozlardan biriga rahbar qilib yuboriladi.

Ulug' Vatan urushidan keyin RSFSR Qishloq va chorvachilik vazirligida ishlagan. Nurbopa Umurzoqov 1945-yildan umrining oxirigacha O‘zbekiston SSR Markaziy partiya qo‘mitasida bo‘lim mudiri o‘rinbosari lavozimida ishladi.

1947-yil 20-mayda haydovchisi qo‘lida fojiali tarzda halok bo‘ldi.

Manbalar
--------

Havolalar
---------
**Dehqon bozori** qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotish boʻyicha ixtisoslashgan bozor. Dehqon bozorida, asosan, shaxsiy tomorqalar, dehkrn va fermer xoʻjaliklari, shirkat va jamoa xoʻjaliklari, shahar aholisining hovli va dala hovlilarida yetishtirilgan dehqonchilik, chorvachilik, parrandachilik mahsulotlari sotiladi. Oʻzbekistonda Dehqon bozori shaharlar, shaharchalar, tuman markazlari, yirik guzarlarda joylashgan. Baʼzi yirik shaqarlarda oʻnlab Dehqon bozori faoliyat koʻrsatadi (mas, Toshkent shaharda 20 Dehqon bozori va ularning 50 ta shoxobchasi bor). 20-aarning 30-yillarida dehqonlarni omma-viy ravishda k-zlarga birlashtirish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari savdosida k-zlarning keng ish-tiroki natijasida kolxoz bozorlari nomini olgan edi. 80-yillar oxiridan shunday bozorlar "Dehqon bozori" deb ataladigan boʻldi. Oʻzbekistonda tomorka maydonlarining kengayishi, dehqon va fermer xoʻjaliklarining rivojlanishi Dehqon bozorining koʻpayishi va kengayishiga olib keldi, uning aholi taʼminotidagi ahamiyati ortdi. Respublikadagi Dehqon bozorilari 1996-yildan Toshkent shahar va viloyatlar "Bozorsavdo" ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyatlari uyushmasiga kiradi. Respublikada 149 Dehqon bozori bor (2001).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Tenzor** (lot. tensus — kuchlanish, taranglash) — vektor tushunchasini umumlashtirib, bir necha maʼnoda qoʻllanib kelinayotgan matematik atama. Bu atama tenzorlar hisobiaya koordinatalarning bir tizimidan ikkinchi tizimiga oʻtganda maxsus qonun boʻyicha oʻzgaradigan miqdor (kattalik)larni bildiradi. Mas. tutash muhitlar mexanikasida qayishqoq (egiluvchan) jismning holatini ifodalovchi miqdor (deformatsiya tenzori) yoki qattiq jism massasining olingan nuqtaga nisbatan taqsimlanishini ifodalovchi miqdor (inersiya tenzori), shuningdek, tutash jismning biror nuktasida kuchlanishlarni ifodalovchi miqdorlar (kuchlanishlar tenzori). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Georgiy Mixaylovich Polejayev** (1900-yil 9-dekabr, Kirsanov, Tambov viloyati, Rossiya imperiyasi – 1986-yil, Perm, RSFSR) – Ukraina va sovet teatr arbobi, teatr va kino aktyori, rejissyor, oʻqituvchi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1937). Ukraina SSR xalq artisti (1943).

Hayoti
------

Georgiy Mixaylovich Polejayev 1900-yil 9-dekabrda Rossiya imperiyasining Tambov viloyatida tugʻilgan.

1921–1925-yillarda teatr texnikumida va Moskvadagi oliy rejissyorlik kurslarida taʼlim olgan.

U Moskva Maly teatri sahnasida rollar oʻynagan. 1927—1931-yillarda Ukrainaning Dnepropetrovsk, Xarkov, Makeyevka, Voroshilovgrad teatrlarida ishlagan. 1931–1936-yillarda Qizil mash’al (Novosibirsk) teatrining aktyori va rejissyori boʻlgan.

1936–1937-yillarda Dnepropetrovsk musiqa va drama teatrida konsert bergan. 1937-yildan Kiyev Qizil Armiyasi KOVO teatri (hozirgi Lvovdagi Gʻarbiy Operativ Qoʻmondonligining drama teatri) aktyori, 1944–1948-yillarda Markaziy teatr teatrining aktyori va direktori (Moskva), 1950–1954-yillarda Grozniy rus teatrining bosh rejissyori boʻlgan. 1956–1958-yillarda Turkiston harbiy okrugi teatrida, 1958–1960-yillarda Shimoliy kuchlar guruhi teatrida ishlagan.

Teatr va oʻqituvchilik faoliyatidan tashqari, filmlarda ham rol oʻynagan.

1937–1941-yillarda Kiyev teatr institutining aktyorlik kursiga rahbarlik qilgan. 1955–1958-yillarda esa Toshkent teatr institutida dars bergan.

1962-yildan Sverdlovsk teatr maktabining badiiy rahbari va oʻqituvchisi boʻlgan.

Georgiy Mixaylovich Polejayev 1986-yilda Permda vafot etgan.

Teatrdagi rollari
-----------------

* Saten („Quyi chuqurlikda" M.Gorkiy),
* Polejayev („Betoqat qarilik", L.Raxmanov),
* Korchagin („Poʻlat qanday qattiqlashgan", N.Ostrovskiy),
* Suvorov („Komandir Suvorov", Baxterev).

Filmlardagi rollari
-------------------

* 1939-yil – Shchors (*filmi*) – Petlyura.
* 1968-yil – Ural togʻlari haqidagi ertaklar (*hujjatli film*) – epizod.

Adabiyotlar
-----------

* Митці України. Енциклопедичний довідник (за редакцією А. В. Кудрицького). — К.: УЕ ім. М. П. Бажана, 1992. — с. 467(ukr.)

Manbalar
--------

1. ↑  „Москва и москвичи Александра Тимофеичева (Александрова). Часть II. Список людей, вошедших в проект (К-П)". *www.fabulae.ru*. Qaraldi: 18-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Георгий Полежаев". *www.kinorium.com*. Qaraldi: 17-noyabr 2023-yil.
3. ↑  „ГЕОРГИЙ ПОЛЕЖАЕВ". *www.kino-teatr.ru*. Qaraldi: 17-noyabr 2023-yil.
**Nalbandyan Mikael Lazarevich** (1829.2(14). 11, Rostov-Don tumani — 1866.31.3.(12.4), Kamishin shahri) — arman yozuvchisi, faylasuf. Yangi arman adabiy tilining asoschilaridan biri. 1855—58 yillar Moskva universitetining tibbiyot fakultetida tahsil olgan, soʻng shu yerda arman tilida nashr etiladigan "Yusisapayl" ("Shimol yogʻdusi") jur.da ishlagan (1858—60). "Kolokol" va "Sovremennik" jur.larining taʼsirida inqilobiy demokratizm tomoniga oʻtgan. Nalbandyan 1860—62 yillarda Turkiya, Hindiston va Gʻarbiy Yevropa mamlakatlariga sayohati davomida A. I. Gersen va N. P. Ogaryovlar bilan tanishgan. Keyinroq "Megu" ("Asalari") jurnali qoshida yashirin inqilobiy tashkilot tuzgan, jamiyatni keskin tanqid etuvchi asarlari uchun qamoqqa olingan va keyinchalik surgunda vafot etgan. Nalbandyan falsafa, iqtisod, ped. tilshunoslik bilan shugʻullangan, Feyerbax va Chernishevskiy fikrlarini rivojlantirgan. Nalbandyan falsafasi arman xalqi ijtimoiy tafakkuri rivojida muhim bosqich hisoblanadi. Asosiy publitsistik asari "Deh-qonchilik haq yoʻl" (1862). "Birovga soʻz, boshqaga kelin" (1858), "Kundalik" (1858—60) romanlari bilan arman tanqidiy realizmiga asos solgan. Adabiy-estetik qarashlari "Arman yozuvi haqida soʻz" (1854—55), "Tanqid" (1858) asarlarida oʻz ifodasini topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Ramzlari
----------------------------------------

Oʻzbekiston 1991-yil 31-avgustda mustaqillikka erishgandan keyin oʻz **Davlat Ramzlariga** ega boʻlishni boshlagan, shu jumladan **Bayroq** ,**Gerb** va **Madhiya** Oʻzbek milliy qadriyatlari va *davlatchilik tarixidan* kelib chiqib qabul qilingan.

Oʻzbekiston Davlat Bayrogʻi
---------------------------

Davlat Ramzlaridan biri hisoblangan bayroq 1991-yil 18-noyabrda qabul qilingan va 407-XXI sonli qonun bilan tasdiqlangan hisoblanadi. 

Davlat bayrogʻi toʻrt rangdan iborat ular: moviy, yashil, oq va qizil ranglardan iborat toʻgʻri toʻrtburchak shaklidadir. Bayroqning eng yuqori qismida havorang bilan qoplangan bu esa yurt osmoni doimo tinch, osoyishta va mussaffo boʻlishini bildiradi. Oq rang esa bayroqning oʻrta qismida joylashgan bo'lib, uning ma'nosi ko'ngil pokligi yurt obodligi nishonasidir. Bayroqning quyi qismida yashil rang hilpirab turadi. Bu degani yangilanish , shodumonlik , navqironlik ramzi hisoblanadi. Ikki qizil chiziq havorang va yashil ranglar oʻrtasida joylashgan boʻlib bu tomirlarimizda oqayotgan ajdodlar qonini bildiradi. Bayroqning yuqori qismidagi yarim oy va oʻn ikki yulduz Oʻzbek xalqining birdamliligi va qadimdan barpo boʻlgan davlatchiligi ramzlaridan hisoblanadi.

Bayroqning uzunligi 250 sm, kengligi 125 sm ga teng.

Davlat Gerbi
------------

**Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Gerbi** 1992-yil 2-iyulda Oliy kengashning oʻninchi sessiyasida qabul qilingan. Gerbda oltin vodiy uzra charaqlab turgan quyosh va oʻng tomonda ochilib turgan paxta chanoqlari chap tarafda esa bugʻdoy boshoqlari tasvirlangan. Gerbning eng yuqori qismida davlat birdamliligini anglatuvchi sakkiz qirrali yuduz uni ichida esa yarim oy va yulduz tasviri bor.**Ezgulik *,****poklik **,**tinchlik* va barcha ezgu fazilatlarni oʻzida jo qilgan Humo qushi esa Gerbning markazida qanot yozib turadi shuni aytish joizki bularning hammasi Oʻzbekiston xalqi madaniyati va ananalariga mos va hos tanlangan. Gerbning eng pastki qismida Oʻzbekiston bayrogʻi ichga Oʻzbekiston deb yozib qoyilgan.

Davlat Madhiyasi
----------------

Oʻzbekiston Davlat Madhiyasi 1992-yil 10-dekabrda qabul qilingan va Oliy Kengashning XI sessiyasida tasdiqlangan. Madhiya xalq shoiri Abdulla Oripov she'ri va Mutal Burhonov musiqasi asosida yaratilgan. Madhiya oʻn olti qator va ikki naqorotdan iborat hisoblanadi.

  

**Madhiya matni**

Serquyosh, hur oʻlkam, elga baxt, najot,

Sen oʻzing doʻstlarga yoʻldosh, mehribon!

Yashnagay to abad ilm-u fan, ijod,

Shuhrating porlasin toki bor jahon! 

  

*Naqorat:*

Oltin bu vodiylar - jon Oʻzbekiston,

Ajdodlar mardona ruhi senga yor!

Ulugʻ xalq qudrati joʻsh urgan zamon,

Olamni mahliyo aylagan diyor! 

  

Bagʻri keng oʻzbekning oʻchmas iymoni,

Erkin, yosh avlodlar senga zoʻr qanot!

Istiqlol mash’ali, tinchlik posboni,

Haqsevar, ona yurt, mangu boʻl obod! 

  

*Naqorat:*

Oltin bu vodiylar - jon Oʻzbekiston,

Ajdodlar mardona ruhi senga yor!

Ulugʻ xalq qudrati joʻsh urgan zamon,

Olamni mahliyo aylagan diyor!

* (Wayback Machine saytida 2016-03-31 sanasida arxivlangan)
* (Wayback Machine saytida 2016-02-22 sanasida arxivlangan)
**Husniddin Sharipov** – 1933-yil 10-fevralda Namanganning Pop shahrida tugʻilgan. Namangan qishloq xoʻjalik texnikumini (1949) va Toshkent qishloq xoʻjalik institutini (1954) tugatgan. Oʻrmon-melioratsiya injeneri.

Namangan oʻrmon xoʻjalik idorasida injenerlik qildi (1954–1956), viloyat gazetasida adabiy xodim va mas’ul kotib boʻlib ishladi. 1960-yildan „Oʻzbekiston madaniyati" gazetasida adabiy kotib, keyin „Sharq yulduzi" jurnali sheʼriyat boʻlimiga mudir boʻldi (1962–1969, 1976–1977, 1982–1983). 1984–1993-yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilari uyushmasida adabiy maslahatchi.

Ijodi
-----

„Navoiy" deb atalgan dastlabki sheʼri 1948-yilda, birinchi sheʼriy kitobi – „Nihol" 1956-yilda bosilib chiqqan. XX asrning oltmishinchi yillarida „Koʻngil buyurgani" (1961), „Quyoshga oshiqman" (1963), „Tuproqqa qasida", „Yerning qalbi" (1965), „Men sizga aytsam" (1968) sheʼriy toʻplamlari, yetmishinchi yillarda „Lirika" (1970), „Dostonlar" (1978) kitobi va „Bir savol" sheʼriy romani (1973), saksoninchi yillarda esa „Hayajonli daqiqalar" (1980), „Oh, goʻzal" (1981), „Xirmon" (1985), „Yana visol" (1987) hamda ikki jildli „Saylanma" asarlari (1983) nashr etildi. U bolalar uchun „Ukajonlarimga" (1963), „Bu yogʻi nima boʻladi" (1973), „Chavandoz" (1974) kitoblarini yaratgan. Shoirning „Seni sevaman" (1958), „Ota oʻgʻil" (1964), „Afsona" (1975), „Chollar va kampirlar" (1979), „Yor istab" (1993) kabi peʼsalari markaziy va viloyat teatrlarida sahnalashtirildi. Toshkent nashriyotlarida „Vsyo tot je ya" (1970), „Privet ot Satvaldi" (1977), „Sovetskiy pisatel" nashriyotida „Samoye dorogoye" (1980) kitobi rus tilida bosilib chiqqan. Uning oʻzi J. Lafonten, I. Turgenev, U. Uitmen, V. Mayakovskiy, B. Brext, P. Neruda, R. Hamzatov asarlarini oʻzbekchaga tarjima qilgan.

Soʻnggi yillarda Husniddin Sharipovning „Yor istab" (1992) sheʼriy toʻplami, „Ming ikkinchi kecha" (1992) va „Qaltis yurish" (1999) dostonlari, „Doʻstim Tojiddin" (2001) nomli hujjatli qissasi, „Asiringman" (2003) nomli saylanma asarlari nashr etildi. Eng sara asarlari, ruschadan tashqari, ukrain, ozarbayjon, tojik, oʻrdu, polyak, turk, belorus tillariga tarjima etilgan.

Shoir ijodining qamrovi keng: u fazokor parvozidan ham, dehqon kuymanishlaridan ham, ayol qalbi goʻzalligidan ham birday zavq oladi. Holat va ruhiy harakat ifodasida aniqlikni, tilda lutfni sevadi.

Mukofotlari
-----------

Husniddin Sharipov – Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1983), „Mustaqillik" medali (1992) va „Mehnat shuhrati" ordeni (2000) bilan taqdirlangan.

Asarlari
--------

* Husniddin Sharipov. Saylanma. 2 jildlik. Toshkent, Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1983.
* Husniddin Sharipov. Yor istab. Toshkent, „Yozuvchi", 1992.

Adabiyotlar
-----------

* Ozod Sharafiddinov. Nihol chinor boʻlibdi. Kitobda: Husniddin Sharipov, Saylanma, I jild. Toshkent, Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1983.
* Ummatov R*. Gʻaznai Namangon/ Ensiklopediya (3-jildli) 1-kitob/ Oltin odamlar*. Toshkent: „Sharq", 2022 — 448 bet. ISBN 978-9943-8832-1-4.

Manbalar
--------

1. ↑  Ummatov R 2022, s. 392. sfn error: no target: CITEREFUmmatov\_R2022 (help)
**Joʻraqul Sattorovich Sattorov** (1938.1.10, Kattaqoʻrgʻon tumani Kallaqoʻrgʻon qishlogʻi) — agrokimyogar, tuproqshunos olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1994), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1980), professor (1982), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan qishloq xoʻjaligi xodimi (1990). ToshDU biol.tuproqshunoslik ftini tugatgan (1962). Shu In-tda aspirant (1962—65), assistent (1966), katta oʻqituvchi (1967), dotsent (1968), kafedra mudiri (1968—95), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tuproqshunoslik va agrokimyo instituti direktori (1987—95), Samarqand universiteti rektori (1955—99). 1999-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari Davlat qoʻmitasi Tuproqshunoslik va agrokimyo institutida boʻlim mudiri.

Ilmiy ishlari tuproq melioratsiyasi, tuproqshunoslik, agrokimyo va ekologiya, global muammo boʻlgan choʻllashish jarayonining tuproq qatlamiga taʼsiri, suv omborlarining choʻkindi loyqalaridan qishloq xoʻjaligida oʻgʻit sifatida foydalanish masalalariga bagʻishlangan. S. sulfat tuzlari bilan shoʻrlangan yerlarni kuzqish oylarida yuvishning ilmiy asosini yaratdi, gʻoʻza va uning naviga qarab oʻgʻit berish sistemasini ishlab chiqsi, "nav" agrokimyosi" asos soldi.

Manbalar
--------

* Melioratsiya — tuproq unumdorligining garovidir, T. 1970; Sort, pochva, udobreniye i urojay, T. 1988; Nitratreduktiaznaya aktivnost i otzivchivost xlopchatnika na azotnie udobreniya, T. 1991; Agroximiya fosfora, T. 1992; Pochva — udobreniye v xlopkovodstve Oʻzbekistana, T. 1994.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Vasilyevich Kuprin** (1880-yil 10-mart, Voronej guberniyasi, Rossiya imperiyasi – 1960-yil 18-mart, Moskva, SSSR) – sovet rassomi, RSFSRda xizmat koʻrsatgan rassom (1956-yil), SSSR Badiiy akademiyasining aʼzosi (1954-yil).

Hayoti
------

Aleksandr Kuprin Voronej guberniyasidagi kichik shaharchalardan birida oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. Uning oilasi 1893-yildan Voronej guberniyasida yashay boshlashgan. 1896-yilda otasi vafotidan oldin u Voronej gimnaziyasida tahsil olgan. Moliyaviy tomondan yetishmovchiliklar tufayli temir yoʻl boshqaruvida xizmatchi boʻlishga majbur boʻlgan. Bu vaqtda uning sanʼatga boʻlgan qiziqishi tufayli Voronejdagi *Obshestve lyubiteley xudojestv* rassomchilik va chizmachilikka ixtisoslashgan maktabining kechki sinflarida oʻqiy boshlagan. Rassom boʻlishga qaror qilib, 1902-yilda u Sankt-Peterburgga oʻqishga borgan.

1904-yilgacha L. E. Dmitriev-Kavkazskiy maktabida oʻqigan. Keyinchalik u Moskvaga koʻchib oʻtgan va ikki yil davomida K. F. Yuon va I. O. Dudinlarning qoʻlida ishlagan. 1906-yilda u Moskva rassomchilik, haykaltaroshlik va arxitektura institutiga oʻqishga kirgan. 1907-yil 1-yanvardan u Konstantin Alekseyevich Korovin dars beradigan sinfga oʻtkazilgan. Biroq, bir oy oʻtgach, sil kasalligiga chalinganligi maʼlum boʻladi va u shifokorlarning talabiga binoan Qrimga ketishga majbur boʻlgan. 1908-yilda shifokorlar unga Moskvaga qaytishga ruxsat berishgan va Kuprin institutda oʻqishni davom ettirgan.

1910-yilda institutni tugatgan va undan soʻng deyarli 14 yil davomida u kubistik uslubda natyurmortlar chizish bilan shugʻullangan.

1913—1914-yillarda Italiya va Fransiyada boʻlgan.

1925-yildan – Moskva rassomlari ijodiy uyushmasi aʼzosi boʻlgan. 1928-yildan Kuprin Moskva toʻqimachilik institutida chizmachilik va rassomchilikdan dars bera boshlagan. 1929-yil iyun oyida rassomlik kafedrasi professori ilmiy unvoni bilan taqdirlangan va u yerda oʻsha davrning mashhur rassomlari Aleksandr Vasilyevich Shevchenko va Robert Rafailovich Falk bilan uchrashgan. 1930 yilda u Dnepropetrovsk va Moskvadagi zavodlarni tasvirlab, sanoat landshafti ustida oʻzining sanʼat asarlarini yarata boshlagan. U asosan urushdan oldin rus tabiatini, urushdan keyin esa Qrim manzaralari oʻzining sanʼat asarlarida aks ettirgan.

1954-yilda Kuprin SSSR Badiiy akademiyasining aʼzosi etib tayinlangan, 1956-yil 13-sentyabrda esa RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan.

Aleksandr Kuprinning aksariyat asarlari Qoraqalpogʻiston davlat sanʼat muzeyida va Toshkentdagi Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyi, shuningdek, Rossiya davlat muzeyi, Qrimdagi muzeylarda va shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Gureva T. G.* Aleksandr Vasilevich Kuprin. – M.—L.: „Sovetskiy xudojnik", 1950.
2. 1 2  „Куприн Александр Васильевич. Биография и работы".
3. ↑  „Бахчисарай. Чурук-Су. Полдень - Виртуальный Русский музей.".
4. ↑  „Государственный музей искусств имени И. В. Савицкого".