**Arsenal zavodi ishchilari** **yodgorligi** — 1923-yilda qizil granit poydevorga oʻrnatilgan, 1918-yilda buzib tashlangan Iskra va Kochubey yodgorligidan qolgan togʻ toʻpi boʻlgan yodgorlik inshootidir. Toʻp barrel ularni Kiev zavodi „Arsenal" V. I. Lenin. yoʻnalishi boʻyicha joylashtirilgan. 2019-yil iyun oyidan buyon ukraincha yozuv mavjud boʻlib, u quyidagicha tarjima qilingan: „ *1918-yil 22-yanvarda (4-fevral) Simon Petlyura va Yevgeniy Konovalets qoʻmondonligi ostida ukrainalik harbiylar makkor Moskva-bolsheviklarni bostirishdi. Arsenal zavodida Ukraina davlatchiligiga qarshi qoʻzgʻolon.* *QAHRAMONLARGA SHON-SHARAF!* *"Ukraina davlatchiligini qoʻlga kiritish masalasi ukraina xalqining ishi, u qaysidir sinf yoki partiyaning emas."* *Saymon Petliura.* *Rahmatli Ukraina harbiylaridan* ".

Oʻzgartirishdan oldin poydevordagi yozuv quyidagicha edi: „*Barcha mamlakatlar proletarlari, birlashing! Oktabr inqilobining 5-yilligi munosabati bilan Kiev shahar Kengashining Plenumi 1917-yil oktabr oyida Kiyevda qurollangan birinchi zavod Kiyev Arsenalining Proletar inqilobiga* *Sovet hokimiyati uchun qoʻshgan alohida xizmatlarini nishonlaydi.* *.* *Ishchilar va Qizil Armiya deputatlari shahar kengashi"*.

Tarkibga kiritilgan qurol, ular aytganidek, arsenalchilar Markaziy Rada qoʻshinlariga birinchi oʻq uzgan toʻpdir. Kiyevni fashistlar Germaniyasi va uning ittifoqchilari qoʻshinlari bosib olgan yillarida, (Ulugʻ Vatan urushi davrida) fashistlar yodgorlikni vayron qilib, poydevordan toʻpni olib tashladilar. Kiyev ozod qilinganidan keyin yodgorlik qayta tiklandi.

2017-yil 30-yanvarda yodgorlikni demontaj qilish kerakligi haqida bayonot berildi. YUNESKO Ukraina qoʻmitasi aʼzosi, arxitektor Georgiy Duxovichniy artilleriyachilar undan bolsheviklarni qoʻllab-quvvatlaganlarga qarata oʻq uzganligi sababli „Kanon"ni kommunizm yodgorligi deb hisoblash mumkin emasligini taʼkidladi. 2017-yil 13-fevralda Kiev shahar davlat maʼmuriyatining shaharsozlik va arxitektura boʻlimi yodgorlik demontaj qilinmasligi toʻgʻrisida qaror qabul qildi (chunki yodgorlik demontaj qilinadigan obʻektlar roʻyxatiga kiritilmagan).

2019-yil 18-iyun kuni, „Millat qadr-qimmati" UmumUkraina yoshlar harakati vakillari yodgorlikni kommunalizatsiyadan chiqarishdi. Yodgorlik poydevoriga, yangi matnli plita oʻrnatildi. Kommunistik yozuvlar ilgari olib tashlandi, faollar toʻp va poydevorni tikladilar.

Manbalar
--------

1. ↑  „В Киеве возле метро Арсенальная демонтируют легендарный памятник пушке". 26-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2017-yil.
2. ↑  „«Это лучшая скульптура в Украине». Станет ли Петлюра на место Щорса". 26-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2017-yil.
3. ↑  „http://vesti-ukr.com/kiev/225016-pushku-na-arsenalnoj-reshili-ne-dekommunizirovat". 26-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2017-yil.
4. ↑  „В Киевском военом лицее имени Богуна демонтируют памятник Суворову". 26-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2017-yil.
5. ↑  „Націоналісти перейменували пам’ятник з гарматою на Арсенальній площі (фото)". 28-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2020-yil.

Havolalar
---------

* Arsenal zavodi ishchilariga yodgorlik Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-12-04). Andoza:Wayback 2.