**Bryansk viloyati** – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1944-yil 5 iyudda tashkil etilgan. Bryansk viloyatida 27 tuman, 16 shahar va 31 shaharcha bor. Maydoni 34,9 ming km². Aholisi 1467 ming kishi (1999), asosan ruslar, shuningdek ukrainlar, beloruslar va boshqa yashaydi. Shaharliklar 60%. Markazi – Bryansk shahri.

Bryansk viloyati Oʻrta Rossiya qirlarining gʻarbiy chekkasida, relyefi toʻlqinsimon tekislik. Sharqiy qismi bir oz baland (200–250 m). Torf, fosforit, gil, qum, mergellar bor. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi –7°–9°, iyulniki 18°–19,G. Yiliga 550–600 mm yogʻin yogʻadi. Daryolari Dnepr daryosi havzasiga mansub, eng yirigi – Desna. Asosan podzol tuproq uchraydi. Bryansk viloyatining kattagina qismi oʻrmon zonasida, janubi-sharqiy qismigina oʻrmonli dasht zonasida. Qaragʻay, qoraqaragʻay, qayin oʻsadi. Oʻtloq koʻp.

Bryansk viloyati sanoatida mashinasozlik va metallsozlik yetakchi oʻrinda. Teplovozlar, temir yoʻl vagonlari, yuk avtomobillari, stanoklar, ekskavatorlar, avtogreyderlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari, priborlar, yengil sanoat uchun texnologik jihozlar ishlab chiqariladi. Bryanskda "Bryansk mashinasozlik zavodi", "Bryansk elektromexanika zavodi", "Bryansk avtomobil zavodi", yoʻl mashinalari ishlab chiqarish birlashmalari ishlab turibdi. Yengil sanoat jun gazlama ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Bryanskda kamvol kombinati, Klinsida movut kombinatlari, kanop yigiruv fabrikalari, "Krasniy gigant" koʻn birlashmasi bor. Qurilish materiallari sanoatida sement, shifer, asbestsement quvurlar, oynashisha, isitish radiatorlari ishlab chiqariladi. Oynashisha zavodlari, Dyatkovo billur zavodi, "Bryansksement" ishlab chiqarish birlashmasi bor. Oʻrmonkimyo kompleksida mineral oʻgʻitlar, qogʻoz va karton ishlab chiqariladi. Taxta tilish, fanera, mebel, yogmoy, konserva korxonalari ishlab turibdi. Mahalliy torf asosida energetika rivojlangan. Bryansk viloyati gʻallakartoshka yetishtirish va sutgoʻsht chorvachiligiga ixtisoslashgan. Asosiy ekinlari: javdar, suli, grechixa, bugʻdoy, texnika ekinlaridan konoplya, zigʻir, qand lavlagi, tamaki. Qoramol, shu jumladan sigir, choʻchqa, qoʻyechki, parranda boqiladi. Asosiy transporti – temir yoʻl Avtomobil yoʻllari zich. Desna daryosida kema qatnaydi. 3 oliy oʻquv yurti, 26 oʻrta maxsus oʻquv yurti, oʻlkashunoslik muzeyi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  "Bryansk viloyati" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Markaziy federal okrugi |
| --- |
|  |
| 
Belgorod viloyati | Bryansk viloyati | Vladimir viloyati | Voronej viloyati | Ivanovo viloyati | Kaluga viloyati | Kostroma viloyati | Kursk viloyati | Lipetsk viloyati | Moskva | Moskva viloyati | Oryol viloyati | Ryazan viloyati | Smolensk viloyati | Tambov viloyati | Tver viloyati | Tula viloyati | Yaroslavl viloyati |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Rossiya Federatsiyasining subyektlari |
| --- |
|  |
| Respublikalar | 

Adigeya •
Oltoy Respublikasi •
Boshqirdiston •
Buryatiya •
Dogʻiston •
Ingushiya •
Kabarda-Balkariya •
Qalmogʻiston •
Qorachoy-cherkasiya •
Kareliya •
Komi •
Qrim •
Mariy El •
Mordoviya •
Saxa •
Shimoliy osetiya alaniya •
Tatariston •
Tiva •
Udmurtiya •
Xakasiya •
Checheniston •
Chuvashiya
 |
|  |
| Oʻlkalar | 

Oltoy oʻlkasi •
Zabaykal o'lkasi •
Kamchatka oʻlkasi •
Krasnodar oʻlkasi •
Krasnoyarsk oʻlkasi •
Permskiy oʻlkasi •
Primorsk oʻlkasi •
Stavropol oʻlkasi •
Xabarovsk oʻlkasi
 |
|  |
| Viloyatlar | 

Amur viloyati •
Arxangelsk viloyati •
Astraxon viloyati •
Belgorod viloyati •
Bryansk viloyati •
Vladimir viloyati •
Volgograd viloyati •
Vologda viloyati •
Voronej viloyati •
Ivanovo viloyati •
Irkutsk viloyati •
Kaliningrad viloyati •
Kaluga viloyati •
Kemerovo viloyati •
Kirov viloyati •
Kostroma viloyati •
Koʻrgan viloyati •
Kursk viloyati •
Leningrad viloyati •
Lipetsk viloyati •
Magadan viloyati •
Moskva viloyati •
Murmansk viloyati •
Nijegorod viloyati •
Novgorod viloyati •
Novosibirsk viloyati •
Omsk viloyati •
Orenburg viloyati •
Oryol viloyati •
Penza viloyati •
Pskov viloyati •
Rostov viloyati •
Ryazan viloyati •
Samara viloyati •
Saratov viloyati •
Saxalin viloyati •
Sverdlovsk viloyati •
Smolensk viloyati •
Tambov viloyati •
Tver viloyati •
Tomsk viloyati •
Tula viloyati •
Tyumen viloyati •
Ulyanov viloyati •
Chelyabinsk viloyati •
Yaroslavl viloyati
 |
|  |
| Federal ahamiyatga ega shaharlari | 

Moskva •
Sankt-Peterburg •
 |
|  |
| Muxtor viloyati | 

Yahudiylar muxtor viloyati
 |
|  |
| Muxtor okruglar | 

Nenetslar muxtor okrugi1 •
Xanti-Mansilar muxtor okrugi2 •
Chukotka muxtor okrugi •
Yamal Nenetslari muxtor okrugi2
 |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |