Fayl:Manuscriptlib.jpg Falastin bosh muftiysi Shayx Ekrima Said Sabri Jamiya Nizomiyada
**Jamiya Nizomiyaga** toʻgʻrirogʻi, **Jamiya Nizomiyah**, Hindistonning Haydarobod shahrida joylashgan, musulmonlar uchun oliy taʼlim boʻyicha eng qadimgi islomiy seminariyalardan biri hisoblanadi.

Tarixi
------

Unga 1876-yilda Haydarobodda Fadilat Jung nomi bilan mashhur boʻlgan Shayxulislom Imom Muhammad Anvarulloh Farukiy tomonidan asos solingan. Muassasa Haydarobod Nizomi Mir Usmon Ali Xon homiyligi davrida gullab-yashnagan. U bugungi eski shahar Haydarobodning Husayni alam hududida joylashgan.

Oxirgi 146 yil davomida Jamiya islom va uning ilmlarini o'rganishni, islomiy ruxsatning uzilmagan zanjirlari, ya'ni, institut va uning olimlarini Muhammadga bog'lash uchun o'n to'rt asrga borib taqaladigan "Ijoza" va "Isnad" orqali saqlab qolgan. 19-asr oxiri va 20-asrlarda Jamiya Nizomiyaning fakulteti tomonidan amalga oshirilgan ilmiy ishlar tufayli Haydarobod sub-kontinent uchun asosiy akademik faoliyat markazi bo'lib xizmat qilgan. Jamiya sub-kontinentda, xususan, Dekan hududida islom tarixining asosiy qismini tashkil etadi.

Tashkilot
---------

Jamiya Nizomiyaning 1956-yildagi Hindiston universiteti grantlari komissiyasi qonuniga binoan universitet maqomiga ega emas yoki universitet deb hisoblansa ham, u ilmiy darajalarni bera olmaydi. Jamiya Nizomiya veb-saytiga ko'ra, ularning "Mavlavi", "Alim", "Fazil" va "Kamil" darajalari Usmoniya universiteti tomonidan beriladigan BAL va MAL kabi sharq tillaridagi darajalarga teng deb tan olingan. Bakalavr uchun belgilangan ingliz tilidan imtihonlarni topshirgandan so'ng, Fozildan o'tgan talabalar Usmoniya universitetida magistraturaga kirishlari mumkin. Ilgari talabalar faqat Usmoniya universitetining Sharq tillari fakultetiga qabul qilingan bo'lsa, 2022-yildan boshlab Fozil sertifikatiga ega bitiruvchilar to'g'ridan-to'g'ri Usmoniya universitetining Arab tili, san'at fakultetiga ham o'qishga kirishlari mumkin. Aligarh musulmon universiteti, Misrning Al-Azhar, Makkaning Jamiya Umm al-Qura, Madina Islom universiteti va Quvayt universiteti Jamiya 1995-yilda Qizlar kollejini tashkil etgan universitetlar yana bir bor tan olinadi.

So‘nggi yillarda arab tilini o‘rganuvchi talabalar arab call centerlariga ishga joylashganlar va Jamiya Nizomiyada talabalarni qabul qilish 2004-2007-yillar oralig‘ida 500 dan 1300 tagacha ko‘tarilgan.

Jamiya Nizomiyaning 2004–2005-yillardagi byudjeti 97,72,000.00 INR (220,000 AQSh dollari), 2004–2005-yillardagi xarajatlari 1,41,56,000 INR (2004-yilda 31,5000 AQSh dollari) ni tashkil etgan.

Tadqiqotlar
-----------

Jamiya Nizomiyaning olimlari 1000 ga yaqin kitoblarni, jumladan, islom bilimlari uchun zarur bo'lgan nodir arab qo'lyozmalarini tadqiq qilib, nashr etishgan. Loyiha asosan Dairatul Ma'arif an-Nizomiyya yoki Dairat al-Ma'arif al-Usmoniya deb nomlanuvchi boshqa tadqiqot instituti homiyligida amalga oshirilgan. Jomiy Nizomiyaning bitiruvchilari "Lajnah ihyo al-maorif an-nu’moniyya"ni tashkil etishgan, bu ularga hanafiy fiqhi, xususan, islom huquqiy nazariyalariga oid tadqiqotlarni ilgari surish va arabcha qo‘lyozmalarni nashr etish imkoniyatini beradi.

Fatvo
-----

Fatvo, asosan, malakali huquqshunos tomonidan xususiy shaxs, qozi yoki hukumat tomonidan unga berilgan savolga javoban islom shariatining biror sohasi boʻyicha berilgan hukmdir.

Shuningdek, huquqshunoslar har hafta bosma nashrlarda *"Siyasat"* va *"Etemaad Daily"* obunachilari tomonidan berilgan savollarga javob berishadi, fatvolar elektron pochta orqali ham yuboriladi. 2003–2004-yillarda fatvo toʻlovlari 40 000.00 INR miqdoridagi budjedga ega bo'lgan.

Taniqli bitiruvchilar
---------------------

* Abulvafo al-Afg'oniy, Jamiya Nizomiyaning sobiq shayxi ul fiqhi va Ihyo Al Ma'arif an-Nomaniya asoschisi
* Muhammad Hamidulla, islom olimi, Qur'onning fransuz tiliga tarjimoni va musulmon huquqshunosi
* Muftiy Sayid Ziyuddin Naqshbandiy, amaldagi Shayx ul fiqh va *Sadar muftiy*, Jomiyya Nizomiy va Abul Hasanat Islom tadqiqot markazi asoschisi direktori.

Yana qarang
-----------

* Islom ta'lim muassasalari ro'yxati
* Al-Azhar al-Sharif
* Malayziya xalqaro islom universiteti
* Mazohir Ulum
* Dorul Ulum vaqf
* Al Jamiyatul Ashrafiya
* Dorul Ulum Deoband
* Jamiatur Razo
* Dorul Ulum Nadvatul Ulama
* Al-Jome-atul-islomiya
* Markazu Saqafati Sunniyya
* Manzori Islom
* Ma'din
* Umm al-Qura universiteti

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti



1. ↑  „Hyderabad seminary issues fatwa against viral Malayalam song".

„Now, a fatwa to sing Vande Mataram". *The Times of India*.
2. ↑  „Ramzan activities in Hyderabad will be kept low-key in wake of Covid-19 | Hyderabad News - Times of India". *The Times of India*.
3. ↑  Central Universities. Ministry of Human Resource Development (MHRD) Retrieved on 2007-10-05 from internet archive
4. ↑  „Jamia Nizamia Website: Recognition". 2007-yil 16-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 17-dekabr.
5. ↑  Jamia Nizamia Website: Budget 2000-01: 78,97,480.00 INR, Budget 2004-05: 97,72,000.00 INR, Budget 2006-07: 3,27,21,892.85 INR
6. ↑  Jamia Nizamia Website: Expenditure 2000-01: 72,21,000 INR, Expenditure 2004-05: 1,41,56,000 INR, Expenditure 2006-07: 2,24,71,803 INR
7. ↑  „Welcome to Jamia Nizamia - Hyderabad India". 2007-yil 1-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 28-iyul.