recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Oysha Mavlonova** (1922.7.2, Turkiston — 1991.1.12, Samarqand) — opera xonandasi (metssosoprano) va aktrisa. Oʻzbekiston xalq artisti (1974). H. Nosirovansng izdoshi. Jizzax kolxoz—s-z teatri (1939—46), Samarqanddagi H. Olimjon nomidagi teatr (1946—64), Samarqand opera va balet teatri (1964—77) da aktrisa va xonanda. Sahnaviy isteʼdod va keng diapazonli ovozga ega boʻlgan. M. "Gulsara" (R. Glier, T. Sodiqov), "Nurxon" (T. Jalilov), "Nodira" (K. Jabborov, S. Hayitboyev), "Suymaganga suykanma" (S. Xoʻjaniyozov), "Oltin koʻl" (M. Leviyev), "Oshik gʻarib" (K. Otaniyozov va M.Yusupov) kabi musiqali dramalarda, "Farhod va Shirin" (V. Uspenskiy va G. Mushel), "Maysaraning ishi" (S. Yudakov), "Hamza" (S. Boboyev) va boshqa operalarda bosh partiyalarni ijro etgan. M. oʻz qahramonlarining ruhiy holati, ichki dunyosini psixologik teranlik va izchillikda mohirona talqin etgan. Konsert repertuaridan, "Munojot", "Chorgoh" va boshqa mumtoz ashulalar oʻrin olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Serb respublikasi armiyasi Bosh shtabining 1-gvardiya motorlashtirilgan brigadasi** (serbcha: *Прва гардијска моторизована бригада Генералштаба Војске Републике Српске*) — Bosh shtabga boʻysunadigan Serb Respublikasi armiyasining boʻlinmasi. Serb Respublikasi armiyasining elita qismi sanaladi. Bosniya va Gersegovinadagi janglarda qatnashgan.

Tarixi
------

### Taʼlim va tuzilma

Brigada 1992-yil dekabr oyining oxirida shakllana boshladi, 1993-yil 19-yanvarda operativ roʻyxatga kiritilgan. Brigada JNA 1-gvardiya motorlashtirilgan brigadasining huquqiy vorisi hisoblanadi. Brigadaning shaxsiy tarkibi faqat Serb Respublikasining barcha hududlaridan kelgan harbiy xizmatga chaqirilgan yoshlar va koʻngillilardan iborat. Dastlab, brigada shtab-kvartirasi Xan-Pesakda joylashgan, keyin esa Kalinovikga koʻchirilgan.

Brigada tarkibiga 2 ta motorli batalyon, aralash artilleriya bataloni, yengil havo mudofaasi artilleriya bataloni, zirhli batalyon, taʼminot bataloni va shtab boʻlinmalari (harbiy politsiya kompaniyasi, aloqa kompaniyasi, razvedka kompaniyasi, muhandislik kompaniyasi, shtab-kvartira jamoasi) kirgan.

### Jang yoʻli

Brigada urushning muhim qismini Treskavitsa togʻi yaqinidagi va Trnovo (Sharqiy Sarayevo) hududidagi keng maydonni himoya qilishda oʻtkazdi. Oʻsha paytda brigada VRSning Gersegovina korpusiga boʻysungan. 1993-yilda brigada Lukavac va Cerska operatsiyalarida qatnashgan. 1995-yil kuzida brigada boʻlinmalari qisqa muddatga sentyabr oyida Bosanska-Posavin shahrida bir qator boʻlinmalar (16 va 43-motorli, 6 va 5-chi engil piyodalar) olib chiqib ketilgandan keyin paydo boʻlgan boʻsh joyni himoya qilish uchun joylashtirildi. Brigada Glamochsko-Graxovskiy sektorida ham jang qilgan. Ayni vaqtda brigadaning soni 4491 kishini tashkil etadi.

Harbiy boshliqlar:

Komandir: Polkovnik Milenko Lazich

Komandir 2: Podpolkovnik Dragan Lalovich

Komandir 3: podpolkovnik Zdravko Samardjich

Komandir 4: Polkovnik Mirko Trivich

Manbalar
--------

1. ↑  Balkan Battlegrounds pp. 395
2. ↑  Srbi u Bosni i Xersegovini, str.223
**Koʻrichak** — odam va sut emizuvchi xayvonlarda (ayrim hasharotxoʻrlar, ayiqlar, gippopotamlar, oztishlilar va kitsimonlardan tashqari) yoʻgʻon ichakning boshlanish qismi; oʻz. oʻrtacha 6—8 sm, kengligi 4—7 sm. Oʻng yonbosh chuqurchasida joylashgan boʻlib, uning yonbosh ichakka qoʻshilish joyida qanatning yarimoysimon burmalari — qopqogʻi bor. K. qisqarganda qopqoq yopilib, yoʻgʻon ichakdagi massa ingichka ichakka qaytib chiqmaydi. K.dan yoʻgʻon ichak (koʻtariluvchi chambar ichak) boshlanadi.Koʻrichak (caecum) yoʻgʻon ichakning boshlang’ich kengaygan qismi boʻlib, oʻng yonbosh chuqurchasida joylashgan. U yonbosh ichakning yoʻg’on ichakka tushish joyidan pastda bo’lib uzunligi 6—8 sm. kengligi 7—7,5 sm. Uning orqa yuzasi yonbosh va katta bel mushaklariga, oldingi yuzasi qorinning oldingi devoriga tegib turadi. Qorinparda bilan har tomondan oʻralgan boʻlsada ichak tutqichi yoʻq. Katta yoshdagi odamda koʻrichakning joylashish turlicha boʻladi. U yonbosh suyagi oldingi yuqorigi oʻsimtasidan tepada yoki kichik chanoq boʻshligʻida joylashishi mumkin. Ko'richakning orqa medial yuzasida mushak tasmalari oʻzaro birikkan joydanchuvalchangsimon oʻsimta (appendix vermi formis) boshlanadi. Uning uzunligi 2—20 sm, kengligi 0,5—1 sm. U qorin parda bilan hamma tomondan o'ralib tutqich (mesoappendex) hosil qiladi. Bu o'simtaning joylashishi koʻrichakning holati va uzunligiga bog’liq. Asosan u oʻng yonbosh chuqurchasida, ba’zan yuqori, pastroqda yoki koʻrichakning orqasida bo’lishi mumkin. Uning shilliq pardasida juda koʻp limfoid fo’llikullalar to'plami (folliculi lymphatici aggregati appendices vermiformis) joylashgan. Yonbosh ichakni koʻrichakka oʻtish joyida yaxshi taraqqiy etgan burma shaklidagi qopqoq (valva ileocaecalis) bor. U quyg'ich shaklida boʻlib, tor qismi koʻrichak boʻshligʻiga qaragani uchun ovqat massasini bir tomonga qarab oʻtkazadi. Chuvalchangsimon o’simta tirqishi atrofida shilliq parda burmasi shaklidagi qopqoq bor.

Yana q.
-------

* Appendiks

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Koordinatalari: 44°29′38.000000000412″N 11°20′34.0000000008″E﻿ / ﻿44.49388888888900340°N 11.342777777778000°E﻿ / 44.49388888888900340; 11.342777777778000GO

**Bolonya universiteti** (italyancha: *Università di Bologna*) — Yevropadagi qadimgi universitetlardan biri. Italiyaning Bolonya shahrida joylashgan. 1088-yili Bolonya shahrida asos solingan. 12—15-asrlarda mashhur boʻlgan; 13-asrda untdagi oʻquvchilar soni 10 mingga yetgan. Bolonya universiteti yuridik, siyosiy fanlar, iqtisodiyot va tijorat, falsafa va sanʼat, ped. tibbiyot, dorishunoslik, kimyo, muhandislik, qishloq xoʻjaligi, veterinariya va boshqa sohalar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Bolonya universitetida 60 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi. Universitet kutubxonasida 1 mln.ga yakin asar saqlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikilugʻatda ***скон*** nomli maqola mavjud. |

 Turli-tuman skonlar.
**Skon** (inglizcha: *scone*) — ingliz shirin pishiriqlarining umumiy nomi. Skonlar odatda choy bilan birga beriladi. Ular Angliyada (ayniqsa, mamlakatning janubi-gʻarbiy qismida), Shotlandiya va Kornuollda, shuningdek, Britaniyaning koʻplab sobiq koloniyalarida ommalashgan. Skon uchun, odatda, bugʻdoy uni ishlatiladi, lekin, baʼzida, boshqa un, masalan, joʻxori uni ishlatish mumkin. Odatda, pishiriqlarga koʻptiruvchi kukun qoʻshiladi. Ushbu pishiriqlar Kornuol yoki Devonshir choyxoʻrligining ajralmas qismidir.

Tarixi va tavsifi
-----------------

Dastlab skonlar oʻrtacha idishning oʻgʻzidek oʻlchamda yumaloq va yassi qilib pishirilgan. Ular xamirturushsiz suli unidan tayyorlanib, tovada pishirilgan, keyin uchburchak boʻlaklarga boʻlinib, dasturxonga tortilgan. Bugungi kunda koʻpchilik bunaqa katta dumaloq nonni „obinon" (inglizcha: *bannock*) va uning qismlarini — „skon" deb ataydi. Shotlandiyada ikkala soʻz ham ishlatilishi mumkin.

Koʻptirish kukuni keng tarqalgach, skonlar pechda pishirila boshlandi. Zamonaviy skonlar Britaniya va Irlandiyaning koʻplab novvoyxonalarida, oziq-ovqat doʻkonlarida, restoranlarda va supermarketlarda mavjud, ammo aksar uy bekalari hali ham ularni uyda pishirishni afzal koʻrishadi.

Doʻkonlarda sotiladigan skonlar odatda yumaloq shaklga ega, ammo olti burchaklilari ham topiladi. Uy sharoitida tayyorlangan pishiriqlar turli shakllarda boʻladi va koʻpincha, noyob oilaviy retseptlardan tayyorlanadi. Koʻpincha, skonlarga mayiz qoʻshiladi. Mayizdan tashqari, boshqa talay qoʻshimchalardan foydalanish mumkin, ammo ichiga narsa toʻldirilmagan skon klassik hisoblanadi. Koʻpchilik skonlar oʻrtacha shirinlikda yoki chuchuk boʻlsa-da, piyoz yoki bekon solinadigan oʻtkirroq taʼmli turlari ham bor.

Sobiq koloniyalarda
-------------------

 Mayizli skon.
### Avstraliya

Xamirga qaynatilgan qovoq pyuresini qoʻshib tayyorlangan qovoqli skonlar Avstraliyada yuqori martabali siyosatchining rafiqasi Florens Belke-Petersen tufayli juda ommalashib ketgan va u oʻzining mashhur pazandalik kitobiga qovoqli pishiriqlar retseptini kiritgan. Bundan tashqari, Avstraliyada maydalangan xurmo qoqisi va tovada qovurilgan skonlar mavjud. Qovurilgan skonlar, odatda, sovuq oylarda tayyorlanadi. Ular „puftalun" deb ataladi.

### Yangi Zelandiya

Yangi Zelandiyada pishloqli skonlar mashhur boʻlib, koʻpincha, kafelarda beriladi. Biroq Edmondsning mashhur pazandalik kitobiga koʻra, bu mamlakatda skon tayyorlash uchun faqat un, koʻptirish kukuni, tuz, sariyogʻ va sut ishlatiladi. Skonlar Yangi Zelandiyada mashhur boʻlib, koʻpincha, „kiviana" (Yangi Zelandiya madaniy merosining hazilomuz nomi) qismi sifatida qabul qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Skoni s kolbasoy i sirom
2. ↑  *Food History.* „"The History of Scones"" (en) (2001-03-01. retrieved 2008-09-09.).
3. ↑  Ovsyanie skoni
4. ↑  „Best Scone Recipe, How To Make Scones" (en). *web.archive.org* (7-may 2016-yil). 7-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2020-yil.
5. ↑  „On the hunt for the best scones in town" (en). *Stuff* (30-aprel 2013-yil). Qaraldi: 30-sentabr 2020-yil.
Toʻydagi karnaychilar.

**Karnay** - puflama cholgʻu asbobi. Karnay jezdan yasaladi. Oʻzbekiston va Tojikistonda karnay surnay, nogʻora va doira bilan anʼanaviy maxsus ansambllarda keng qoʻllaniladi. Toʻgʻri va tirsakli turlari mavjud.

Tuzilishi
---------

Karnayning ogʻzi konus shaklida boʻlib, asbobning uzunligi 2-3 metr atrofidadir. Olib yurishga qulay boʻlishi uchun karnay ulanadigan uch boʻlakdan iborat boʻladi. Karnayning parda va klapanlari yoʻq. Asbobning ovozi juda baland va yoʻgʻon. Diapazoni bir oktavani tashkil etadi.

Karnay surnay, nogʻora, doiralarga hamohang boʻladi. K.ning toʻgʻri va tirsakli (toʻgʻri burchak ostida ikki marta bukilgan) turlari qadimdan Oʻrta va Yaqin Sharq mamlakatlarida, shu jumladan, Urta Osiyoda tarqalgan. Oʻtmishda harbiy musiqa cholgʻusi sifatida harbiy yurish xabarchisi, jang maydonida gʻalaba jarchisi boʻlgan. Hozirda bayram, toʻy va boshqa tantanalarda chalinadi. Oxirgi paytda K. zamonaviy milliy estrada ansambl (mas, "Abbos" guruhi)lar tarkibiga ham kiritilmoqda.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Karnay*** haqida turkum mavjud |

* Abbos guruhi Michael Jacksonning „Smooth Criminal" qoʻshigʻini karnay va surnaylar bilan ijro etgani

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bahodirjon Bahromovich Siddiqov** — oʻzbek iqtisodchisi va davlat arbobi. 2019—2020-yillarda va 2023-yildan Oʻzbekneftgaz milliy xolding kompaniyasi boshqaruv raisi. 2020—2023-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi huzuridagi Neft va gaz sanoatini isloh qilishni muvofiqlashtirish loyiha boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

Biografiyasi
------------

Farg‘ona viloyatining Beshariq tumanida tugʻilgan.

2000-yilda Toshkent moliya institutini, 2005-yilda Toshkent davlat texnika universitetini bitirgan. Mutaxassisligi - moliya, kredit va menejment.

1999−2000 — „OʻzLITIneftgaz" AJ texnik xodimi.

2001−2004 — „OʻzLITIneftgaz" MChJ muhandis-konstruktor, kichik ilmiy xodim.

2004−2006 — „OʻzLITIneftgaz" 1-toifali muhandisi va boʻlimi boshligʻi.

2006−2007 — „Oʻztyajneftgazkimyoloyiha" davlat loyiha instituti loyihalarning texnik-iqtisodiy asoslarini baholash boʻlimi boshligʻi.

2007−2009 — Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi yoqilgʻi-energetika kompleksini rivojlantirish boshqarmasi boshligʻi.

2009−2010 — „Oʻzbekneftgaz" qoshidagi „Neftegazinvest" korxonasi direktori.

2010−2011 — Uzbekistan GTL qoʻshma korxonasi korporativ ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari.

2011−2012 — Uzbekistan GTL qoʻshma korxonasi korporativ masalalar boʻyicha direktori.

2012—2016 — Uzbekistan GTL qoʻshma korxonasida moliya direktori.

2016—2017 - „Oʻzbekneftgaz" aksiyadorlik jamiyati prognozlash, resurslar va investisiya dasturlari bosh boshqarmasi boshligʻi — „Neftegazinvest" MChJ direktori.

2017−2017 — "Oʻzbekneftgaz" investitsiyalar va istiqbolli rivojlanish boshqarmasi boshligʻi, „Neftegazinvest" direktori.

2017−2018 — "Oʻzbekneftgaz" investitsiyalar va istiqbolli rivojlanish boʻyicha boshqaruv raisining oʻrinbosari.

2018−2019 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Geologiya, yoqilgʻi-energetika kompleksi, kimyo, neft-kimyo va metallurgiya sanoati masalalari axborot-tahlil boshqarmasi boshligʻi.

2019—2020 — „Oʻzbekneftgaz" boshqaruvi raisi.

2020—2023 — O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi huzuridagi Neft va gaz sanoatini isloh qilishni muvofiqlashtirish loyiha boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

6-chaqiriq Qoraqalpogʻiston Joʻqorgʻi Kengesi deputati. Byudjet, iqtisodiy islohotlar, investitsiyalar, innovatsiyalar va turizm masalalari qoʻmitasi aʼzosi.

O‘zbekiston Liberal-Demokratik Partiyasi fraksiyasi aʼzosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „«O‘zbekneftgaz»ga yangi rahbar tayinlandi".
2. ↑  „"Oʻzbekneftgaz" "Lukoyl"ga 600 mln dollarlik qarzini qanday toʻlaydi?".
3. ↑  „СИДИКОВ Баходиржон Бахромович".
Skiron (qadimgi yunoncha: *Σκίρων*, Σκείρων)- qadimgi yunon mifologiyasida Teseyning raqibi. Afinaliklarga koʻra, u qaroqchi, megartlarga koʻra esa-qoʻmondon edi.

Skironning kelib chiqishining bir nechta varianti mavjud. Biriga koʻra, u Poseydonning oʻgʻli (yoki Pelopning oʻgʻli) boʻlgan. Turmush oʻrtogʻining ismi Harkilo edi, qizining ismi esa Endeidoy edi. Baʼzilarga koʻra, Pitfeyning qizlari Kanef va Genioxining oʻgʻli.

Megara versiyasi
----------------

Megar qiroli  Pilasning oʻgʻli, Megara shahridagi surgunda boʻlgan Afina qiroli Pandionning qizi bilan turmush qurgan. Pavsaniyaga koʻra, Skiron Pandionning oʻgʻli Nis bilan kuch hukumronlik uchun kurashgan, ammo ularning nizolarini hal qilgan Eak, Nicga hukumronlikni bergan va Skironga qoʻshin ustidan hukumronlikni taqdim etgan. Skiron, Skiron yoʻli deb nomlangan yoʻlni qurdi.

Afina versiyasi
---------------

Afinaliklarga koʻra, Skiron Afina va Megara orasidagi yoʻlda talon-tarojlik qilib, sayohatchilarni oyoqlarini yuvishga majburlagan,  soʻngra ularni jardan dengizga tashlagan, u yerda ularni ulkan toshbaqalar yeb qoʻygan.

Skiron otasini qidirib topish uchun Afinaga ketayotgan Tesey tomonidan, u qaroqchini qurbonlarning taqdirini baham koʻrishga majbur qildi va uni skiron qaʼlasidan uloqtirdi. Ikkinchi Vatikan mifogrofiga koʻra, u Dedal tomonidan oʻldirilgan.

Afinadagi qirollik stendida pishirilgan loydan yasalgan tasvir bor edi: Skironni dengizga tashlayotgan Tesey. Egina tangalarida toshbaqa tasvirlangan.

Yevripida „Skiron" satir dramasi, Epixarm va Aleksisning „Skiron" komediyalarining bosh qahramoni.

Manbalar
--------

1. ↑  *Мифы народов мира. Энциклопедия. В 2 томах*. М.: Советская энциклопедия, 1991—92 — 445 bet.
2. ↑  *Psevdo-Apollodor*. Mifologicheskaya biblioteka. E I 1—2
3. ↑  *Plutarx*. Tesey 10
4. ↑  *Plutarx*. Tesey 25
5. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi I 39, 6; II 29, 9
6. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi I 44, 6
7. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi I 44, 8; *Диодор Сицилийский*. Istoricheskaya biblioteka IV 59, 4;*Страбон*. Geografiya IX 1, 4 (str.391);
8. ↑  *Psevdo-Apollodor*. Mifologicheskaya biblioteka III 12, 6; E I 2; *Диодор Сицилийский*. Istoricheskaya biblioteka IV 59, 4
9. ↑  Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин „Основные героические мифы; «эпический кикл»",*. Мифы*, 2-е изд. испр, «Античная библиотека». Раздел «Античная история», Алетейя, 2000 — 62 bet. ISBN 5-89329-198-0.
10. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi I 3, 1
11. ↑  Kommentariy O. P. Tsibenko v kn. Диодор Сицилийский*. Историческая библиотека. Кн. 4—7*, Античная библиотека. Источники. Спб.: Алетейя, 2005 — 323 bet. ISBN 5-89329-716-4.
12. ↑  Клейн, Л. С.*. Анатомия «Илиады»*. Издательство СПбГУ, 1998 — 194 bet. ISBN 5-288-01823-5.
**Sklerotiniozlar**, sklerotsiyali chirish — oʻsimliklarning zamburugʻli kasalligi. Sclerotinia graminearum zamburugʻi qoʻzgʻatadigan kungaboqar, sabzi, bodring, sarimsoq, karam (ayniqsa, saqlash davrida) oq chirishi, kuzgi gʻalla ekinlari Sklerotiniozlar katta zarar keltiradi. Zamburugʻ sporalari kuzgi yosh nihollar barglariga tushib, barg ogʻizchalari orqali toʻqimalariga kiradi va sporalar hosil qiladi. Bahorda 1–6 mm kattaliqda qora qattiq yumaloq yostiqchalar — sklerotsiylar paydo boʻladi. S. roefsii zamburugʻi qoʻzgʻatadigan janub S.i yeryongʻoq, tamaki, kartoshka va boshqalarni zararlaydi. Gʻoʻzada kasallikni S. gossypii Jacr. zamburugʻi qoʻzgʻatadi. Kasallangan koʻsakdagi tolaning texnologik sifati buziladi.

Kurash choralari: oʻsimliklarning yotib qolishiga yoʻl qoʻymaslik, kech kuzda sugʻormaslik. Kuzgi ekinlar ekiladigan maydonlar chuqur shudgor qilinadi, begona oʻtlar yoʻqotiladi, urugʻlik ekishdan oldin dorilanadi, pomidor va bodring ekilgan maydonlarda rovral, ronilan yoki sumileksni boʻr yoki ohak bilan aralashtirib qoʻllash (changitish, purkash) tavsiya etiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Skopye zilzilasi** - 1963-yil 26 iyul erta tongda, mahalliy vaqt bilan soat 5 dan 17 min.oʻtganda hozirgi Makedoniyaning poytaxti — Skopye sh. yaqinida sodir boʻlgan. Zilzila natijasida shaharning qariyb 10% imoratlari butunlay buzilib, 65% iga qayta tiklab boʻlmas darajada shikayet yetgan. Vayronalar ostida 1200 kishi qurbon boʻlgan. Zilzila magnitudasi 6,0 kuchi 8 ballga yetgan. Shahar atroflarida yoriklar paydo boʻlib, ulardan qumtoshlar otilib turgan. Zilzila oʻchogʻi shahardan bir necha km uzoqda boʻlishiga qaramay, epitsentrga nisbatan Skopye sh. katta zarar koʻrgan. Bunga, birinchidan, hamma imoratlar qurilayotgan paytda, ilgari boʻlib oʻtgan 20 dan ortiq kuchli zilzilalar oqibatidan saboq olinmaganligi boʻlsa, ikkinchidan, grunt suvlarining yer yuzasiga yaqinligi, umuman seysmobardosh qurilish uchun qonunqoidalarning ishlab chiqilmaganligi sabab boʻlgan. Tarixdan maʼlumki, 518 y. boʻlgan kuchli zilzilalardan Skopye yaqinidagi Skupi sh. butunlay yer bilan yakson boʻlib, tiklanmagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{|url= 

**Omfalit** ( qadimgi yunoncha: *ὀμφαλός* qadimgi yunoncha: *ὀμφαλός* - "kindik ") - kindik jarohatining pastki qismining, kindikli halqaning pastki qismi, kindik halqasi va kindik tomirlari atrofida.

Kasallik odatda neonatal davrning oxirida yoki hayotning 2-haftasida, ko'pincha kataral ipalit alomatlaridan boshlanadi.Bir necha kundan keyin, yiringli kindik yarasi, pyo -inel, shag'al, shish, shag'al va giperemiya, ya'ni qorin old devorining yuzasi ostidagi kindik yoritilishi paydo bo'ladi.Kindik atrofidagi teri giperemik bo'lib, ustirda issiqda issiq, qorin old devorining tomirlarini kengaytirish (venoz tarozini yaxshilash), limfangoz anneksiyasi tufayli qizil chiziqlar xarakterlidir.Kalitik kemalarga yuqumli shikastlanishga xos bo'lgan alomatlar paydo bo'ladi.Bemorning ahvoli buzilgan, bola bo'g'ilib, ko'krak qafasi, portlashlar, tana vaznining ko'payishi kamayadi (yo'qotish mumkin).Tana harorati ba'zan febrilga ko'payadi.Qon testida, leykotsitoz chap tomonga siljish bilan, tezlashtirilgan ESR.

Murakkab terapiya bilan prognoz qulay, ammo infektsiya va jarayonni umumlashtirish mumkin.

Adabiyot
--------

* + Шабалов Н. П. Неонатология, СпБ 1997 г, стр. 491.
	+ Andoza:БМЭ3
**Skin-effekt** (ing. skin teri, qobiq va effekt) (sirtiy effekt) — oʻzgaruvchan tok va u bilan bogʻliq boʻlgan elektromagnit toʻlkinlarning muhit ichiga kirgan sari soʻna borishi. Buning natijasida, mas, oʻzgaruvchan tok oʻtkazgichning koʻndalang kesimi boʻyicha yoki magnit oqimi magnit oʻtkazgichning koʻndalang kesimi boʻyicha bir tekis taqsimlanmaydi. Yetarlicha yuqori chastotalarda tok, asosan, oʻtkazgichning yupka sirtki qatlami (skinqatlami)da oqadi va amalda uning chuqur qatlamlari (ichi)da boʻlmaydi. Oʻtkazgich kancha yoʻgon va oʻzgaruvchan tok chastotasi kancha yuqori boʻlsa, taqsimlash shuncha keskin farq qiladi. Elektromagnit toʻlqinning amplitudasi ye marta kamayadigan masofa kirish chukurligi yoki skinqatlam deyiladi.

Skin-effekt elektromagnit toʻlqinlar oʻtkazuvchi muhitda tarqalayotganda uyurma toklar vujudga kelib, elektromagnit energiyasi bir qismining issiqlikka aylanishiga asoslangan. Bu elektr va magnit maydonlari kuchlanganligi va tok zichligining kamayishiga, yaʼni toʻlqinning soʻnishiga olib keladi.

Elektromagnit maydon chastotasi v va oʻtkazgichning magnit singdiruvchanligi |x qancha yuqori boʻlsa, oʻzgaruvchi magnit maydoni vujudga keltirayotgan uyurma tokning elektr maydoni ham shuncha kuchli boʻladi. Oʻtkazgich oʻtkazuvchanligi o qancha katta boʻlsa, tok zichligi va hajm birligidan ajralayotgan quvvat ham shuncha yuqori boʻladi. v, p. va a qancha katta boʻlsa, soʻnish shuncha kuchli boʻladi, Skin-effekt aniq kuzatiladi.

Tok chastotasi va materialning xususiyatlari bilan bogʻliq boʻlgan skinqatlami qalinligi 8 va tok eltuvchi (elektron)larning erkin yugurish yoʻli / orasidagi munosabatga qarab, normal Skin-effekt ("1) va anomal Skin-effekt (5"0 xillarga boʻlinadi. Anomal Skin-effektda elektromagnit toʻlqinlarning soʻnishi miqdor jihatdan boshqacha boʻladi. Skin-effekt metallar, plazma va boshqalarda sodir boʻladi. Amalda undan keng foydalaniladi. Xususan, elektromagnit ekranlarining ishi, poʻlat buyumlarning yuzalarini toblash Skin-effektga asoslangan.

Manbalar
--------



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boloyi hovuz xonaqohi madrasasi** hujralari soni o‘ndan oshiq bo‘lib, manbalarda aniq ko‘rsatilmagan. Ulardan ayrimlari saqlanib qolgan.

Tarixi
------

XX asr boshlarida mashhur usta Shirin Murodov, usta Abdusalom va usta G‘afur tomonidan qayta taʼmirlangan. Taʼmir jarayonida uning hovuzga tomon sharqiy qismiga bir necha go‘zal ustunlar bilan ayvon qo‘shilgan. Xoja Nihol madrasasi vaqf hujjatlari orasida Mir Sano Abdulloh ibn Mir Abul Atoxoja ismli kimsa ham Xoja Nihol va Sitorai Moh xonim madrasasi hamda Boloyi hovuz xonaqohi uchun to‘shamchi, chirog‘i uchun mablag‘ ajratgan. Bemor talabalar ro‘yxatida Boloyi hovuz xonaqohi nomi Boloyi hovuz madrasasi bilan yonma-yon turibdi. Unda taʼlim olayotgan mulla Abdujabbor xastalikka chalingan talabalar qatorida ko‘rsatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro taʼlim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. — B. 221.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Omega SA** — Shveysariyaning Biel/Bienne shahrida joylashgan hashamatli soat ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. 1848-yilda La Chaux-de-Fonds shahrida Louis Brandt tomonidan asos solingan kompaniya *La Generale Watch Co.* rasmiy nomi bilan ish boshlaydi. 1903-yilda *Omega* nomini oʻz ichiga olib, *Louis Brandt et Frère-Omega Watch & Co* ga oʻzgartiriladi*.* 1984-yilda esa kompaniya oʻz nomini rasman *Omega SA* ga oʻzgartirdi. Hozirda Shveysariyaning The Swatch Group kompaniyasining shoʻba korxonasi hisoblanadi. Omega oʻz muzeyini 1984-yil yanvarida Biel/Bienneda ommaga ochdi.

Britaniyaning Qirollik Uchuvchi Korpusi 1917-yilda oʻzining jangovar boʻlinmalari uchun Omega soatlaridan foydalangan, xuddi shunday 1918-yilda AQSh armiyasi ham. Omega soatlari 1969-yilda Apollo 11 missiyasi uchun NASAning tanlovi edi. Bundan tashqari, Omega 1932-yildan buyon Olimpiada oʻyinlarining rasmiy vaqt hisobchisi hisoblanadi. Omega hozirda Amerika kubogi yaxtalar poygasining vaqt hisobchisi va 2022-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarining asosiy hamkori hisoblanadi.

Tarixi
------

### Ilk tarix

### Qayta tashkil etilishi

### Soʻnggi rivojlanishlar

Shior
-----

Soat ishlab chiqarish
---------------------

### Mashhur ixtirolar va patentlar

### Observatoriya sinovlari

### Maʼlumot sonlari

### Atrof-muhit reytingi

Mashhur modellar
----------------

Mashhur homiylar va egalar
--------------------------

### Brend elchilari

Tarixiy voqealar
----------------

### Kosmosni tadqiq qilish

### Oydagi birinchi soat

Homiylik
--------

***NCIS***

***Need for Speed***

***Kojak***

**James Bond**

**Sport homiyligi**

Munozara
--------

### 2022-yilgi Olimpiada

Yana qarang
-----------

Manbalar
--------

Havolalar
---------
**Uyushgan guruh** - jinoyatda ishtirokchilik shakli; Oʻzbekiston jinoyat huquqi boʻyicha (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 29modda), 2 yoki undan ortiq shaxsning birgalikda jinoiy faoliyat olib borish uchun oldindan bir guruhga birlashishi. U.g. birga bajaruvchilik koʻrinishida boʻlishi mumkin. Bunda jinoiy faoliyat bilan birgalikda shugʻullanish uchun uyushgan shaxslarning barchasi oldindan til biriktirib guruhning jinoyatni sodir qilishida bevosita ishtirok etadi. Ayni paytda bunday guruhlar uchun shunday uyushganlik mansubki, unda guruhsa qatnashadigan shaxslar muayyan vazifalarga ega, shuningdek, ular oʻrtasida martabalavozimlar taqsimlanishi amalga oshgan boʻladi. Ikkala koʻrinishda ham pogʻonali tuzilma boʻlishi va u subordinatsiya hamda muvofiqlashtirishga asoslangan boʻysunish kuzatiladi. Biroq, odatda, bunday guruhlarda uyushganlik darajasi, ularning keng tarqalgan boʻlishiga qaramay, jinoipuyushma bilan qiyeslaganda uncha yuqori boʻlmaydi va shu nuktai nazardan ular uyushgan jinoyatchilikning quyi "pogʻonasi"da turadi.

Qurollangan U.g.lar tuzish, unga rahbarlik qilish yoki ishtirok etish alohida baholanadi. Guruhning qurollanganligi mazkur guruh aʼzolarining hech boʻlmaganda birida qurolning mavjudligi, bu haqda guruhning boshqa aʼzolarining bundan aniq xabardorligida ifodalanadi. Qurollangan U.g.ni tashkil etishning oʻziyoq jinoiy javobgarlikka loyiq qilmish sanaladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uygʻonish, birlik va Maxtumquli Fragi sheʼriyati kuni** (turkmancha: *Galkynyş, Agzybirlik we Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni*) ― Turkmanistonda rasmiy ravishda tashkil etilgan bayramlardan biridir. 18-may kuni nishonlanadi, dam olish kunidir.

Nishonlanishi
-------------

Turkmanistonda Maxtumquli Fragining uygʻonish, birlik va sheʼriyat kuni keng nishonlanadi. Turkmaniston poytaxti va viloyat markazlarida tantanali tadbirlar, koʻrgazmalar, konsertlar, ommaviy bayramlar oʻtkazilmoqda. Maxtumquli Fragi uygʻonish, birlik va sheʼriyat kunida amnistiya oʻtkaziladi.

### 2012-yil

Konstitutsiyamiz qabul qilinganining 20-yilligi hamda Maxtumquli Fragining Uygʻonish, birlik va sheʼriyat kuni munosabati bilan mamlakatimiz boʻylab yorqin tantanalar boʻlib oʻtdi. Ashxobodda, Maxtumquli haykali yonidagi maydonda, Maxtumquli shoh koʻchasida Fragi haykali poyiga gullar qoʻyildi. „Bu turkmanning asosi!" deb nomlangan konsertlar poytaxtimizdagi „Vatan" va „Turkmaniston" kino-konsert markazlarida boʻlib oʻtdi, mamlakatimiz teatrlarida bayramga bagʻishlangan vatanparvarlik ruhidagi sahna koʻrinishlari namoyish etildi. Gurbanguli Berdimuhamedov umumiy balandligi 95 metr boʻlgan, tashqi doira diametri 57 metr boʻlgan aylanish gʻildiragi koʻtarilgan ulkan inshoot — Alem markazining ochilishida ishtirok etdi Bayramning yakuniy qismi Ashxobodning yangi meʼmoriy diqqatga sazovor joyi — „Alem" markazining aylanish gʻildiragi ustidagi rang-barang feyerverk namoyishi boʻldi.

### 2011-yil

Butun mamlakat boʻylab bayram tantanalari boʻlib oʻtdi. Gurbanguli Berdimuhamedov Turkmaniston prezidentining yangi qarorgohi „Oʻgʻuzxon", Konstitutsiya yodgorligi, Turkmaniston poytaxtida tubdan rekonstruksiyadan soʻng „Nusay" mehmonxonasi ochilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   В Туркменистане праздник — День возрождения, единства и поэзии Махтумкули
2. ↑   Президент Туркменистана подписал Указ «О помиловании осужденных лиц в честь празднования Дня возрождения, единства и поэзии Махтумкули Фраги»
3. ↑   Президент Туркменистана подписал Указ «О помиловании осужденных лиц в честь празднования Дня возрождения, единства и поэзии Махтумкули Фраги»
4. ↑  Новой резиденцией президента Туркменистана стал Дворцовый комплекс «Огузхан»
5. ↑  Novoy rezidensiey prezidenta Turkmenistana stal Dvorsoviy kompleks „Oguzxan"
6. ↑  V Ashxabade torjestvenno otkrit Monument Konstitutsii
7. ↑  Rekonstruirovanniy otel „Nusay" prinyal pervix gostey

Havolalar
---------

* Milliy bayramlar
**Skilandis** (litovcha: *skilandis*) — Litva milliy oshxonasining taomidir. Kolbasaning bir turi. Litva va Polshaning baʼzi hududlarida u *kindzukas* deb ataladi (litovcha: *kindzukas*, polyakcha: *kindziuk*).

U kesib maydalangan yuqori sifatli choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadi (baʼzi retseptlarda goʻsht kolbasa tayyorlagan kabi kataklari kattaroq qiymalagichdan oʻtkaziladi). Goʻsht choʻchqa oshqozoniga solingan yogʻ bilan aralashtiriladi, tuz, maydalangan qalampir, kashnich va sarimsoq qoʻshiladi. Pishirishga tayyorlangan mahsulot ip bilan bogʻlanadi. Litvaning turli mintaqalarida pishirish usuli bir-biridan biroz farq qilishi mumkin, ammo pishirishning umumiy prinsipi 5-10 kun davomida (dzuki retsepti) qoq quritishdir. Quritgandan soʻng skilandis oziq-ovqat sifatida foydalanilishi yoki 3-4 hafta davomida qoʻshimcha ravishda sovuq dudlanishi mumkin. Yaroqlilik muddatini oshirish uchun tarkibiga selitra qoʻshilishi mumkin. Qoʻshimcha shartlarsiz xona haroratida uzoq saqlanishi bilan ajralib turadi.

U har qanday quruq yoki xom dudlangan kolbasa kabi isteʼmol qilinadi, lekin shoʻrvalar — borsh, karam shoʻrva va boshqalarni tayyorlash uchun taʼm bergich boʻlib xizmat qilishi ham mumkin. Skilandisning boʻlaklari dokaga oʻrab shoʻrvaga tashlanadi va shoʻrva pishgach, qaynagan goʻshtni alohida yeyish mumkin.

Boshqa kolbasalar bilan solishtirganda, skilandis ancha qimmat mahsulotdir, chunki tayyorlanishiga koʻp vaqt ketishi bilan birga choʻchqa goʻshtining faqat eng sara joylari ishlatiladi.

Rus tilidagi oshpazlik kitoblarida garchi asl nomiga muvofiq kelmasa ham bu taom *sichug* deb atalishi uchraydi.

„Skilandis" nomi Yevropa Ittifoqida TSG (Anʼanaviy ishlab chiqarish kafolati) maqomida roʻyxatga olingan savdo belgisidir.

Yana qarang
-----------

* Xaggis
* Zaumagen(olm.) (Choʻchqa oshqozoni)

Manbalar
--------

1. ↑  Скиландис на сайте «Четыре Вкуса»
2. ↑  „Скиландис на сайте турфирмы TUI, справочный раздел о литовской кухне" (deadlink). 27-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2014-yil.
3. ↑  Скиландис на сайте «Смакус»[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  Skilandis (sichug) na sayte „russianfood"
5. ↑  Sertifikat registratsii nazvaniya „skilandis" (ingl.)
**Skotos** (grekcha: *Σκότος*, „zulmat, Qorongʻulik") ― kamdan-kam tilga olinadigan qadimgi yunon xudosi. Sofoklning „Edip Kolonda" tragediyasidagi qoʻriqchi Yevmenidni (Eriniy) Skotos va Geya („Yer va Zulmat") qizlari deb ataydi; shundan keyin Edip ularni „Zulmat qizlari" deb ataydi.

Esxinga koʻra, Eriniy Skotos va Geya yoki Skotos va Yevonimiyadan tugʻilgan. Yevmenidning onasini tarixchi Istr Geyaga ishora qilib Yevonimiya deb atagan.

Ehtimol, Skotos Gigin teogoniyasidagi Mglega mos keladi (ammo, D. O. Torshilov yozishicha, Giginning yunoncha asl nusxasida grekcha: *ομίχλη*). Sitseronning Ereb va tundan tugʻilgan xudolar roʻyxatidagi Tenebraga („zulmat") ham mos kelishi mumkin.

Etimologiyasi
-------------

Grekcha σκότος soʻzi „Iliada"da („koʻzlarni qorongʻulik qoplagan" shakldagi iborasida) va boshqa matnlarda qayta-qayta qoʻllaniladi, lekin umumiy ot sifatida keladi. Bundan tashqari, Gomer bu soʻzni „oʻlim" maʼnosida (tὸn dὲ skestos ὅssie kiliyne) tilga oladi. Yevripid „σκότος πύλαι" iborasini „yer osti dunyosining eshiklari" maʼnosida ishlatadi. Esxil ona qornini bildirish uchun „σκότοισι" soʻzini ishlatadi. Ksenofontda — majoziy maʼnoda „sir" va „nomaʼlum" (ὑπὸ σκότου), xuddi shu maʼnoda — Platonda ham.

Zamonaviy madaniyatda Skotos
----------------------------

Yovuzlik xudosi Skotos G. Tertldavaning „ Videsse sikli" da paydo boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Софокл. Edip v Kolone. 40, per. F. F. Zelinskogo
2. ↑   Софокл. Edip v Kolone. 106, per. F. F. Zelinskogo
3. ↑   Sxolii k Esxinu. Rechi. I. 188
4. ↑   Istr, fr. 9 Myuller = Sxolii k Sofoklu. Edip v Kolone. 42
5. ↑   Leksikon Roshera. T. 1. Stb. 846
6. ↑   primechaniya D. O. Torshilova v kn.: Gigin. Mifi. — SPb. 2000. — S. 1
7. ↑  Garri Tertldav. Most nad bezdnoy. „Videsskiy sikl".

Adabiyotlar
-----------

* Rosher lugʻati. T. 4. Stb. 1022-1023
Oʻzbek paranjisi.
**Paranji** (arab, faraji — keng koʻylak) — koʻpchilik musulmon ayollarining yopinchigʻi; chachvon bilan birga ansambl hosil qilgan. Ayollar gavdasini boshidan oyoq yashirib turishga xizmat qiladi. Bichimi keng toʻn shaklida boʻlib, yelkadan pastga tomon torayib boruvchi uzun bandagi (yengi) etakka yaqin joyda bir-biriga chatib birlashtiriladi. Ayol yuzini chachvon toʻsib turadi. Avra-astarli kilib tikiladi. Avrasi baxmal kimxob, banoras, olacha va boshqa matolardan tikilib, chetlari kashta tikib, kashtali jiyaklar tutib bezatiladi, astari chit, satindan tayyorlanadi hamda chetlariga zangori, pushti yoki sidirgʻa shoyidan adip qilinadi. Paranjining ikki yoniga (choʻntak oʻrniga) tik tushgan (25 sm uzunlikda) 2 ta jiyak tutashtirib chatiladi, jiyaklar uchidan popukchalar chiqarilgan, baʼzan qoʻngʻiroqchalar osilgan.

Paranjining oʻtmishdoshi faraji ham erkaklar, ham ayollarning yengil keng ustki kiyimi boʻlgan. Qadimgi Misrda paydo bulgan va boshqa Sharq mamlakatlariga tarqalgan. Markaziy Osiyoda XVI asrda ilm ahlining ustki kiyimi hisoblangan. XVI asrdan ayolni begona koʻzlardan yashiruvchi yopinchigʻiga, uzun yenglari bezak qismiga aylangan. Paranji yopinish islom shariatiga mos kelgan. XX asrdagi ijtimoiy oʻzgarishlar jarayonida (ayniqsa, 1930-yillardan boshlangan „Hujum" harakati va boshqa tufayli) paranji deyarli urfdan qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Parashyut** (para... va frans. chuite — tushish) —1) yukrridan (mas, samolyotdan) tushayotgan odam yoki yuk tezligini atmosfera qarshiligi hisobiga kamaytiradigan apparat. Leonardo da Vinchi P. gʻoyasini ilmiy asoslab bergan. 18-asrda fransuz J. Mongolfye oddiy P. bilan minoradan sakragan. Hozirgi aviatsiya P.ini Rossiyada birinchi marta G.Ye.Kotelnikov yaratgan (1911).

P. gumbaz va osma tizimlardan ibo-rat (rasm). Samolyotdan sakrash, borish qiyin boʻlgan joylarga yuk tashlash, yongʻindan muqofaza xizmatchilarini oʻrmonning yonayotgan joylariga tushirish; maxsus havo-desant qoʻshinlari va harbiy texnikani tashlash va boshqa maqsadlarda ishlatiladi. Shunga koʻra, qutqaruv, qoʻndiruv, tormoz va sport P.lari kabi xillarga boʻlinadi. P. pishiq ma-todan tayyorlanadi.

Vertolyot yoki samolyotdan sakrashda ishlatiladigan P.lar parashyutchi tomonidan tortish halqasini bevosita tortish yoʻli bilan yoki sakrovchining ishtirokisiz ochiladi. Yuk tashlat P.lari odam ishtirokisiz ochiladi. Buning uchun maxsus tizimcha boʻlib, bir uchi samolyotga, ikkinchi uchi tortish halqasiga mahkamlab qoʻyiladi. Parashyutchi samolyotdan tizimcha uzunligicha uzoklashishi bilan halqa tortila-di va P. gumbazi ochiladi. P. gumbazining yuzasi 0,01 dan bir necha ming m2 gacha boʻlishi mumkin. P.ning tushish tezligi 1–5 m/s; 2) lift shaxtasida bosh arqon uzilib ketgan yoki tormoz ishlamay qolgan xrllarda, shuningdek, klet yoʻl qoʻyilgan tezlikdan tez tushganda uni ushlab qoluvchi kurilma.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Felix* Mendelssohn** (1809.3.3, Gamburg - 1847.4.11, Leypsig) — nemis va yaxudi kompozitori, dirijyor, organchi, musiqa jamoat arbobi. Musiqiy romantizmtnt yirik namoyandasi. Bolalik davridan virtuoz pianinochi sifatida shuhrat qozongan. Uning ijodiy tafakkuri shakllanishiga M.lar oilasi bilan yaqindan tanish boʻlgan I. Gyote, G. Gegel, G. Geyne, aka-uka Gumboldtlar taʼsir oʻtkazishgan. 1820—30 yillari Italiya, Shveysariya, Parij va Londonda yashab ijod qilgan. Dyusseldorfdagi musiqa festivali direktori (1833—36), Leypsigdagi Gevandxauz orkestrining bosh dirijyori (1836— 45), Leypsig konser-vatoriyasining asoschisi (1843). Deyarli barcha janrlarda ijod qilgan M. romantik simfoniya (5 ta simfoniya, 1824—42), programmali konsert uver-tyurasi ("Yozgi tundagi tush", 1826 va boshqalar) janrlariga asos solgan. Skripka va orkestr uchun (1844), 2 ta fortepiano va orkestr uchun (1831, 1837) konsertlari, "Soʻzsiz qoʻshikdar" (1832— 45) fortepiano asarlari, "Pavel" (1836) va "Iliya" (1847) oratoriyalari mashhur. Romantizm va klassitsizm anʼanalarini mujassam etgan M.ning ijobiy uslubi oʻzining xalqchilligi, nozik did va samimiyligi, folklor qoʻshiklariga xos ohangdorligi, shakllarning mukammalligi, garmoniyaning ravshanligi, orkestr boʻyoklarining nafisligi bilan ajralib turadi. Hozirda M.ning "Yozgi tundagi tush" asaridagi "Toʻy marshi" nikoh marosimlarida albat asar sifatida ijro etilmoqda. 1874—77 yillari (36 jilddan iborat) barcha asarlari Leypsigda toʻla nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. 1 2  *(unspecified title)*
5. 1 2  *(unspecified title)*
6. ↑  *(unspecified title)*
7. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sklerenxima** (yun. scleros — qattiq, mustahkam va echyma — toʻldirilgan, quyilgan; bu yerda — toʻqima) — oʻsimliklarning mexanik toʻqimasi. Qalin qobikli yogʻochlangan 2 tipdagi hujayralar: tolalar va sklereidlardan tuzilgan. Tolalar juda choʻziq, uz. bir necha oʻn mm dan 1 sm (qichitqioʻt), hatto 4 sm (rami)gacha boʻladi. S.ning yogʻochlanmay sellyulozaligicha qolgan tolasi toʻqimachilik sanoati uchun qimmatbaho xom ashyo hisoblanadi. S. tolasi mustahkam va juda tarang. S. mustahkamlik jixatdan poʻlatdan, qayishqoqlik jihatdan kauchukdan qolishmaydi. Deyarli hamma quruqlik oʻsimliklarining, asosan, yogʻochi va lubida boʻladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sabina ayollarini oʻgʻirlash** (italyancha: *Ratto delle sabine*) ― florensiyalik haykaltarosh Jamboloni tomonidan yaratilgan marmar haykaltaroshlik guruhi boʻlib, mannerist haykaltaroshlikning klassik namunasi, ushbu ustaning taniqli durdona asaridir.

Shartli ravishda kompozitsiyada rimliklar tomonidan Sabina ayollarini oʻgʻirlash haqidagi Rim afsonasidan (" Sabin urushi „ deb ataladigan) sahna tasvirlangan deb taxmin qilinadi.

Haykal oq marmardan yasalgan boʻlib, Florensiyaga olib kelingan eng katta toʻplam hisoblanadi. Bu haykal orqali Gʻarbiy Yevropa haykaltaroshligida birinchi marta bir necha nuqtai nazardan koʻrish mumkin boʻlgan uch figurali kompozitsiya yaratildi.Shuningdek  Jamaboloni, bronza relyefli marmar poydevor ham yaragan. 1583-yilda  bu haykal Florensiyadagi Loggia dei Lanzi mayddoniga oʻrnatilgan. 

> *"Ushbu haykaltaroshlik guruhini yaratishda usta aniq bir maqsadni koʻzlamagan edi — u faqat marmardan monumental haykal yasash qobiliyatiga shubha qilgan tanqidchilarni jim qilmoqchi edi. Bolonya unga eng qiyin boʻlgan kompozitsiyani tanladi — qarama-qarshi belgilar va umumiy harakat bilan birlashtirilgan uchta raqam. Haykaltaroshning zamondoshlari olimlari bu guruh nimani anglatishini muhokama qilib, nihoyat, unga eng mos nom „Sabin ayollarini oʻgʻirlash" degan xulosaga kelishdi"*.
> 
> 

Haykalda uchta inson qiyofasi tasvirlangan: Rim, Sabin ayoli va Sabin erkak. Muallif tomonidan oʻylangan fikr, ushbu haykalda sevgi va sevgi kurashining metaforasini  tushuntirish edi.

Tarkibiy jihatdan, S-shaklidagi plastik chiziqlarni bogʻlash yordamida raqamlar orqali, xuddi „spiralga oʻralgan": Figura serpentinata koʻrinishini tasvirlash koʻzda tutilgan. Jamboloni bu asari bilan oʻzining mohirligini  koʻrsatishga harakat qildi. U nafaqat bir tomondan, balki har tomondan badiiy taassurot qoldiradigan shunday keng koʻlamli kompozitsiya yaratishga qaror qildi. Ilgari bunday kompozitsiyalar faqat bronzadan yasalgan va juda kichik hajmda yaratilgan. Jamboloni  oʻz maqsadiga erishdi, ammo bu unga oʻzi tasvirlagan guruhning holati tabiiyligining yoʻqoltilishi orqali erishildi. Shakllar „osonlik bilan oʻzlarining yaxshi mashq qilingan xoreografik mashqlarini bajaradilar, ammo bu yerda, deyarli barcha ellinistik haykallarda boʻlgani kabi, hissiy maʼno umuman yoʻq. Va, albatta, haykaltaroshlik guruhi mutanosiblik va oʻychanlik bilan zavqlanadi, lekin u haqiqiy pafosni his qilmaydi".

Jamboloni  1582-yilda Pietro Frankavilla yordamida haykalni tugatdi va Franchesko deʼ Medichi bu haykalni yoqtirib qoladi.1583-yil yanvar oyida uni Piazza della Signori maydonidagi Loggia dei Lanzi-ga oʻrnattirdi

Manbalar
--------

1. ↑  Liam E. Semler, The English Mannerist Poets and the Visual Arts 1998, ISBN 978-0-8386-3759-3, page 34.
2. ↑  Самин Д. К.*. 100 великих памятников*, 100 великих. Вече, 2009. ISBN 978-5-9533-4193-6.
3. ↑  „The Rape of the Sabine Women" (deadlink). 4-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2013-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Похищение сабинянок** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor
* Poxiщenie sabinyanok
**Koʻksuv tizmasi** - Piskom togʻ tizmasi (shim.-gʻarbda) bilan Chatqol togʻ tizmasi (jan.-sharqda) oraligʻida (Toshkent viloyati)da joylashgan. Uning suvayirgʻich qismidan Oʻzbekiston Respublikasi bilan Qirgʻiziston Respublikasi davlat chegarasi oʻtgan.

Jan.da Chatqol daryosi vodiysidan to Piskom tizmasi bilan tutashgan joygacha (Qoratepa togʻi — 3685 m) choʻzilgan. Oʻz. 50 km dan ziyod. Uning tarkibiga Chatirtepa, Kengyaylov tizmalari kiradi. Eng baland joylari janubi-gʻarbida 2498 m, markazida 3366 m (Qozonbuloq togʻi), shimoli-sharqida 3673 m (Chatirtepa togʻi). Koʻksuv va Chatqol daryolarining suvayirgʻichidir. Tizma devon va karbonning ohaqtosh va slanetslaridan va ularga introʻziya sifatida kirib borgan granit, granodiorit, gabbro, siyenit va boshqa jinslardan tashkil topgan katta antiklinal struktura.

Koʻksuv tizmasi relyefi Qozonbuloq togʻigacha oʻrtacha balandlikda, undan shim-sharqqa tomon esa baland togʻlarga xos. Kuchli parchalangan, yon bagʻirlari tik, baʼzan keskin koʻtarilgan. Koʻksuv daryosi chuqur darada oqadi. Suvayirgʻich qismida doimiy qorlik va kichikroq muzliklar mavjud, daryo va soylar, odatda, buloqlardan boshlanadi. Suvayirgʻich qismida oʻtkir vayzasimon choʻqqilar bor. 1200–2800 m balandliklar orasida jigarrang, qisman togʻ-oʻrmon tuproklari tarqalgan, yuqorisi archazor, quyida yongʻoq, togʻolcha, bodom, doʻlana oʻsadi. Tepalarida subalp va alp oʻtloqlari,togʻ-oʻtloq-dasht yarim torfli tuproqlarni toʻngʻizsirt (kobreziya) va betaga, shashir, zanjovul va boshqa yer bagʻirlab oʻsuvchi oʻsimliklar egallagan. Togʻ yaylovlari mahsuldorligi gektariga 6—8 s.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bolalar ijodiyoti uyi** - bolalarning maktabdan tashqi ommaviy taʼlim-tarbiyaviy ishlarini tashkil qilish, yosh avlodni bilim darajasi, qiziqishlari, ijodiy qobiliyatini oʻstirish, kasb tanlashga yordam berish, ular tayyorlagan mahsulotni chet elda targʻib qilishga qaratilgan markaziy ijodiyot uyi. Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vazirligi tizimiga qaraydi. Bolalar ijodiyoti uyi u.da radioelektron, yogʻoch oʻymakorligi, bichish va tikish, videostudiya, tasviriy sanʼat, adabiyot, lak miniatyurasi toʻgaraklari, shax-mat klubi, estrada-vokal studiyasi, kompyuter sinfi va boshqa bor. Ijodiyot uyi Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi bilan yaqindan hamkorlik qiladi. Bolalar ijodiyoti uyi u.ning binosi Toshkentning Eski juva maydonida 2005-yilda qurildi. Bino 2 qavatli boʻlib, spiral boʻylab yuqoriga chiqiladigan zinavor shakldagi oʻziga xos meʼmoriy yechimga ega. Bino balandligi 18,0 m, eni 42,9 m. 1-qavatda ijodiyot uyining toʻgaraklari, shuningdek, kon-ferensiya zali, maʼmuriyat. 2-qavatdan koʻrgazma galereya (maydoni 480,0 kv.m), tomosha maydonchasi (16,8 kv.m) oʻrin odgan. Markaziy qismidagi muhtasham koʻrgazma zali 12 metrli gumbaz bilan yopilgan. Mazkur gumbaz Samarqanddagi Tillakori madrasasi gumbazidan andoza olingan bezaklar bilan pardozlangan. Milliy uslubdagi bezaklarni "Us to" uyushmasining Toshkent va Samarqand korxonalarining mohir ganchkor, naqqosh ustalaridan A.Ilho-mov, A.Karimov, X.Jalolovlar shogirdlari bilan bajarganlar.

Toʻlqinoy Qodirovi, Rahmatilla Solihov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |