recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Thomas Kremer** (1930-yil 26-may — 2017-yil 24-iyun) Kubik Rubikni sotish huquqini qoʻlga kiritgan oʻyin ixtirochisi va sotuvchisi boʻlgan.

Tom Kremer oʻyinlar dizayneri, tadbirkor va nashriyotchi boʻlib, Kubik Rubikni kashf qilish va ommalashtirish bilan mashhur hisoblangan. Oktojenist sifatida u yoʻqolgan insho sanʼatini qayta tiklash maqsadida Notting Hill Editions nashriyotiga asos solgan.

Biografiyasi
------------

Kremer 1930-yilda Transilvaniyada (Szekelyföld) tugʻilgan, armiya zobiti Bundy Kremer va Lilly (Heller) Kremerning oʻgʻli. Oʻsmirlik davrida u Bergen-Belsen kontslagerida qamoqqa olingan, 1945-yil aprel oyida ozod qilingan. Ozod qilinganidan keyin u Isroilga sayohat qilib, 1948-yilda qoʻlga kiritilgan yangi mamlakat mustaqilligi uchun kurashga qoʻshilgan.

Kremer Angliyada yashab, 1960-yillarda Germaniyadagi koʻrgazmaga tashrif buyurgan va 1979-yilda birinchi marta Kubik Rubikni koʻrganida oʻyinlar dizayni bilan shugʻullangan. Uning oʻgʻli Devid shunday deb eslaydi: „Kubik Nyurnberg oʻyinchoqlar yarmarkasida katta sensatsiya emas edi: bu ulkan tadbirda suvning orqa qismidagi kichik bir narsa edi." Kremer dizaynni Ideal Toy kompaniyasiga litsenziyaladi. 1983-yilga kelib 300 millionga yaqin murakkab 3D jumboqni sotgan. Kubning butun dunyo boʻylab muvaffaqiyati keldi, dedi u, chunki u „sizni soddaligi bilan chaqiradi. Siz buni yengishingiz mumkin, ammo u juda katta yashirin murakkablikka ega." Ammo sotuvlar keskin kamayib ketti, uning oʻgʻli bu haqida: „Hammada shunday boʻlgan. Kub dunyodagi eng katta modadan nolga oʻtdi: omborlarda minglab kublar toʻplangan edi." Keyinchalik Kremer litsenziyani qayta qoʻlga kiritib, uni boshqotirmalarning yangi avlodlari bilan tanishtirishga imkon berdi.

Kremer Winning Moves Games asoschisi va keyinchalik boshqaruv kengashi raisi, asoschisi Fil Orbanes esa prezident lavozimida ishlagan. Aynan Winning Moves-da xizmat qilayotganda Kremer 2000-yilda Kubik Rubikni qayta sotib olishga muvaffaq boʻldi. Kremer Alison Emily Kremer Robert Balfurning qiziga uylangan.

Manbalar
--------


1. ↑  *Williamson, Marcus*. „Tom Kremer: Entrepreneur who popularised the Rubik's Cube". *The Independent*. Qaraldi: 27-iyul 2017-yil.
2. ↑  *Douglas.* „Notting Hill Editions founder Kremer dies". *The Bookseller* (26-iyun 2017-yil). Qaraldi: 27-iyul 2017-yil.
3. ↑  „Tom Kremer".  Notting Hill Editions (24-iyun 2017-yil). 20-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2017-yil.
4. ↑  *Doherty.* „Tom Kremer, champion of the essay and the Rubik's Cube, dies". *The Jewish Chronicle*. Qaraldi: 27-iyul 2017-yil.
5. ↑  „Tom Kremer | Register". Qaraldi: 27-iyul 2017-yil.
**Tekarihogen** yoki **Dekarixokenh** (Tekarihó:ken) - Moxavk xalqining Iroquois Ligasi sachem nomi va idorasi. Sarlavha ingliz tilida ko'plab imlo o'zgarishlarida berilgan.

*Dekarixokenh* unvoni onalik nasli orqali meros bo'lib o'tadi; har bir ofis egasi Mohawk toshbaqa urug'iga mansub erkakdir. U urug'ning katta ayollari tomonidan tayinlanadi, chunki Iroquois nasl va mulkning matrilineal tizimiga ega. Olti Millatlar Buyuk Kengashining boshqa sachemlari singari, *Dekarixokenh* Iroquoisning tantanali rahbariyatining bir qismidir, lekin siyosiy rahbariyatning bir qismi emas.

Olti millat Konfederatsiyasi kengashida uni ko'targan boshliq Mohavksning titul boshlig'i bo'lib xizmat qildi, bu qabilaning to'qqiz sakemining birinchi darajasi. Mohavks kengashning 49 yoki 50 boshliqlarini ro'yxatga olgan rulonni boshqarganligi sababli, uning ismi boshqalardan ustun edi.

Ushbu nom egalari orasida:

* Hendrick Theyanoguin
* Jon Brant

Manbalar
--------

* Qor, Din R. *Iroquois*. Kembrij, Massachusets: Blekvell, 1994 yil.
* Sivertsen, Barbara J. *Toshbaqalar, bo'rilar va ayiqlar: Mohawk oilasi tarixi*. Bowie, Merilend: meros kitoblari, 1996 yil.

Havolalar
---------

* Trigger, Bruce G. (1979). "Tekarihoken". in Hayne, David. *Dictionary of Canadian Biography*. **II (1701–1740)** (online nashri). University of Toronto Press. .
* Smith, Donald B. (1987). "Tekarihogen (d. 1830)". in Halpenny, Francess G. *Dictionary of Canadian Biography*. **VI (1821–1835)** (online nashri). University of Toronto Press. .
**Thomas William Hiddleston** (talaffuzi: *Tom Uilyam Hiddlston*; 1981-yil 9-fevralda tugʻilgan) britaniyalik aktyordir. Ilk bor *Unrelated* (2007) filmida rol ijro etgan. *Thor* (2011) filmida jonlantirgan Loki obrazi ortidan shuhrat qozongan.
U oʻzining film karyerasini Joanna Hoggning Unrelated (2007) va Archipelago (2010) filmlari bilan boshlagan. 2011-yilda , Hiddleston Woody Allenning *Midnight in Paris* filmida F. Scott Fitzgerald rolini ijro etgan va Stiven Spilbergning *War Horse* filmida oʻynagan. Oʻsha yili u *Empire Award for Best Male Newcomer* sovrinini yutdi va *BAFTA Rising Star Award* ga nomzodi qoʻyildi. U kino rejissorlari bilan ish faoliyatini Terence Daviesning *The Deep Blue Sea* mustaqil filmi , Jim Jarmuschning romatik-vampir *Only Lovers Left Alive* (2013) va Guillermo del Toroning *Crimson Peak* (2015) filmlari bilan davom ettirdi. U , shuningdek , Ben Wheatleyning *High Rise* jangari filmida bosh rolni oʻynadi va avtobiografik *I Saw The Light* filmida tashvishli milliy musiqa qoʻshiqchisi Hank Williamsni oʻynadi. *Kong: Skull Island* (2017) filmi uning Marvel kinematografiya koinotidan tashqari boʻlgan ilk katta-byudjet bosh roli edi.

Hiddleston oʻzining sahnadagi debyutini 1999-yilda *Journey’s End*da qildi. U teatrda oʻynashni *West End* mahsulotlari *Cymbeline* (2007) va *Ivanov* (2008) bilan davom ettirdi. U *Cymbeline*dagi roli uchun *Oliver Award for Best Newcomer in a Play*ni yutdi va xuddi shu sovringa "Othello *(2008)dagi Cassino roli uchun nomzodi qoʻyildi. Hiddleston* Coriolanus *(2013-2014) mahsulotida bosh rolni oʻynadi va* Evening Standard Theatre Award for Best Actor*ni yutdi va* Oliver Award for Best Actor*ga nomzodi qoʻyildi. U oʻzining* Broadway*dagi debyutini 2019-yilda Harold Pinterning hali sahnada qoʻyilmagan klassik* Betrayal *dramasida qildi, shu dramadagi roli uchun* Tony Award for Best Actor in a Play*ga nomzodi qoʻyildi.*

Hiddleston 2012-yil BBC ning *The Hollow Crownʼs Henry IV* va *Henry V* televizion seriallaridagi ijrosi bilan ham mashhurdir. Hiddleston *AMC*\*BBC*ning *The Night Manager* (2016) qisqa serialida bosh rolni oʻynadi va prodyuserlik qildi, ushbu ishlari uchun ikkita *Primetime Emmy Award* nominatsiyasini oldi va oʻzining ilk Oltin globus sovrinini *Best Actor — Miniseries or Television Film* oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tom Hiddleston - Flair Magazine" (en-US). Qaraldi: 19-mart 2022-yil.

Havolalar
---------

* Tom Hiddleston IMDbda

  


|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Devxona platosi** — Qashqadaryo viloyatining janubi-gʻarbidagi plato. Sharq va shimoli-sharqda Qarshi choʻliga tutashgan. Mutlaq balandligi janubida 340-354 m dan shimolida 226-230 m gacha. Doʻng qum (bal. 1—2,5 m), marzali kum shakllari (2-5 m) mavjud. Qumli yerlarda uz. 400 m dan 500 m gacha, eni 170 m dan 1000 m gacha boʻlgan berk botiqlar bor. Ular asosan shamol taʼsirida vujudga kelgan, baʼzilarining tubi shoʻrxokdan iborat.

Devxona platosi zamini neogen (oqchagʻil yarusi) davrining qumtosh, gil, qumlardan tashkil toptan, ular ustida toʻrtlamchi davrning qalinligi 10-15 m li qum va qumoklari bor. Doʻng qumlarda juzgʻun, cherkez, singren, shuvoq, qizboltir, yantoq, efemerlar tarqalgan. Qorakoʻl qoʻylari uchun yil boʻyi yaylov sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Devxona platosi" *OʻzME*. D-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

|  |  |
| --- | --- |
| Oʻzbekiston geografiyasi | *Oʻzbekiston geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Haykaltaroshlar Tirdan Menodot va Rodoslik Ksenofont. „Apollon Piombino"
**Pombinolik Apollon** (italyancha: *Apollo di Piombino*) yoki Piombinodan **Kouros** (italyancha: *Kouros di Piombino*) — qadimgi yunon bronza haykali, kechki arxey uslubida yasalgan va balandligi 115 sm boʻlgan, Apollonni *kuros* yoki yosh yigit shaklida tasvirlagan, u shuningdek, Xudoga qurbonlik keltiruvchi, ibodat qiluvchi boʻlishi mumkin. Bronza bolaning lablari, qoshlari va koʻkrak uchlari sohasida mis bilan qoplangan. Yoʻqolgan koʻzlar boshqa materialdan, ehtimol suyak yoki fil suyagidan yasalgan.

Haykal 1832-yilda Piombinoda (Etruriyadagi Qadimgi Rim Populoniyasi), janubi-gʻarbiy burun yaqinidagi portda topilgan va 1834-yilda Luvr muzeyiga sotib olingan. Uning arxaik uslubi Reynxard Lullis va Maks Xirmer kabi olimlarni eramizdan avvalgi V-asr, degan xulosaga keltirdi, yaratilish vaqti sifatida va uning yaratilgan joyini Italiya janubidagi ellin madaniyati hududi boʻlgan Magna Graecia bilan bogʻlash. Kennet Klark haykalni 1956-yilda „Sanʼatdagi yalangʻochlik" asarida tasvirlagan, Karl Shefold uni Meisterwerke Griechischer Kunst (1960-yil) asariga kiritgan. „Piombinodan kelgan Apollon" qoʻshiqlari universitet va muzey kolleksiyalarida; ulardan biri Piombinoda.

Italiyalik arxeolog Brunilda Ridgvey 1967-yilda bu haykal aslida miloddan avvalgi I-asrning soxtaligi ekanligini isbotlagan, Arxiy haykaltaroshlikni qadrlay oladigan nozik didga ega boʻlgan isteʼmolchi uchun moʻljallangan. Buni Apollon haykali Afina maʼbudaga bagʻishlagani haqidagi chap oyogʻiga kumush bilan qoplangan qadimgi yunon yozuvi dalolat beradi (bu bemaʼnilikdir).

Ushbu soxtalikni yaratgan, ikki haykaltarosh haykalning ichiga oʻzlarining nomlari yozilgan qoʻrgʻoshin tasmasini yashirishgan, u haykal qayta tiklanayotganda topilgan. Ulardan biri, Rodosdagi Tire shahridan muhojir edi. Shunga oʻxshash haykal 1977-yilda Pompeyda, Gay Yuliy Polibiyning uyida topilgan va miloddan avvalgi I-asrda Rim mijozi uchun qilingan soxta gipotezani tasdiqlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Jaś Elsner, „Reflections of the 'Greek Revolutionʼ in art", in Simon Goldhill and Robin Osborne, eds. *Rethinking Revolutions Through Ancient Greece* 2006
2. ↑  Lullies and Hirmer, *Greek Sculpture*, 1960.
3. ↑  Clark, *The Nude: A Study in Ideal Form*, 1960, fig 23, p. 60
4. ↑  Plate 235.
5. ↑  Thomas Hoving, *False Impressions: the hunt for big-time art fakes* 1996

Adabiyotlar
-----------

* Brunilda Sismond Ridjuey. Piombinodan olingan bronza Apollon. // *Antike Plastik*, No 7 (1967), 43-75-betlar.
* R. Lullies va M. Xirmer. Yunon haykali. Nyu-York shahri, 1960-yil.
**Radioaktivatsion analiz**, aktivatsion analiz — moddalarning sifat va miqdoriy tarkibini ularni nurlantirish natijasida yadrolarida hosil boʻlgan radioaktiv nurlanishga koʻra aniqlash usuli. Radioaktivatsion analiz dastlab Vengriya kimyogarlari D. Xeveshi va G. Levi tomonidan 1936-yilda ittriy preparatida disproziy miqdorini aniqlash uchun qoʻllangan. Radioaktivatsion analizda tekshirilayotgan modda maʼlum muddat yadro zarrachalari (neytronlar, protonlar, deytronlar, azarrachalar va boshqalar) yoki unurlar bilan nurlantirilgach maxsus qurilmalar yordamida hosil boʻlgan radioaktiv izotopning turi va faolligi aniqlanadi. Eng keng tarqalgani neytronaktivatsion usul boʻlib, bunda tekshirilayotgan modda yadro reaktorida neytronlar yordamida (l, u) — reaksiya boʻyicha faollantiriladi.

Har bir radioaktiv izotop oʻziga xos yarim yemirilish davri (T|/2) va nurlanish energiyasi (Yeyemir)ga ega boʻlib, uning bu tavsifi boshqa radioaktiv izotopnikiga aslo oʻxshamaydi. Izotoplarning bu tavsiflari maxsus jadvalga toʻplangan. Jadvaldan esa shu radioaktiv izotop mavjud boʻlgan elementning tartib rakami va massa sonini aniqlash mumkin. Hosil boʻlgan faollik miqdori esa nurlantirilgan izotop miqdoriga proporsional. Elementning izotop tarkibiga koʻra shu elementning miqdori aniqlanadi.

Moddaning sifat va miqdorini Radioaktivatsion analiz yordamida aniqlashda instrumental yoki radiokimyoviy usuldan foydalaniladi. Instrumental Radioaktivatsion analiz hosil boʻlgan radioaktiv izotoplarni radiotexnik qurilma yordamida toʻgʻridantoʻgʻri tekshirishga asoslangan. Radiokimyoviy Radioaktivatsion analizda moddaga kimyoviy ishlov berib, faollantirilgan elementlarni kimyoviy jixatdan ajratiladi, soʻngra ularning faolligi aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Devoni hikmat**" — Ahmad Yassaviyning sheʼrlarini oʻz ichiga olgan majmua. Asl nusxasi saqlanmagan. 19-asrdan boshlab Toshkent, Buxoro, Kogon, Qozon, Istanbul sh.larida bir necha bor nashr etilgan. Mavjud qoʻlyozma va bosma nusxalar bir-biridan farq qiladi. Ahmad Yassaviy „Devoni hikmat" ni shu nom bilan kitob tarzida tartib bermagan. Uni Yassaviyning murid va izdoshlari tuzishgan. Yaʼni ustozlarining hikmatlarini bir joyga jamlab, unga „Devoni hikmat" nomini berishgan. Yassaviylik tariqatiga kirganlar uchun „Devoni hikmat"dagi sheʼrlarni oʻqib yod olish, hatto qobiliyati yetadiganlar uchun shunday shaklda sheʼrlar yozish tariqatning daxlsiz talablaridan hisoblangan. Yassaviylik tariqati koʻplab shoirlarni yetishtirib chiqarishda oʻziga xos maktab vazifasini bajargan. „Devoni hikmat"dagi hamma sheʼrlar ham Yassaviyga mansub emas. Unda Yassaviy izdoshlarining ijod namunalari ham kiritilgan. Asar poetik jihatdan xalq qushiklariga yaqin. Shu bois u xalq ommasi orasida keng tarqalgan. Natijada Yassaviy hikmatlari ogʻizdan-ogʻizga kuchib, kitobdan-kitobga oʻtib, oʻz asl tilini va uslubini oʻzgartirgan, ammo ularning asosiy gʻoyaviy mazmuni saqlanib qolgan.

„Devoni hikmat" islom dini asoslaridan bahs etuvchi, shariatning ahkomi va ahli sunnatning aqidalaridan saboq beruvchi, tasavvuf sirlari va tariqatning odobu arkoni yoritilgan qomusiy harakterdagi asardir. Unda ilohiy ishq gʻoyasi va didaktik mazmun yoʻnalishi yetakchilik qiladi. „Devoni hikmat"da munojot, qasida, munozara janri talablariga muvofiq keladigan sheʼrlar bilan bir qatorda, „Meʼrojnoma" (Hazrat Muhammad alayhissalom madh etilgan manzuma) ham oʻrin olgan.

Yassaviy tariqati turli davrlarda va turli joylarda Ahmad Yassaviyning koʻplab shogirdlari va muxlislari tomonidan davom ettirilgan. Sulaymon Boqirgʻoniy, Bobo Mochin, Shamsiddin Oʻzgandiy Xudoydod, Qul Nasimiy, Ubaydiy va b. tasavvuf shoirlar „Devoni hikmat" taʼsirida bir qator asarlar yozgan. Shu bois „Devoni hikmat" faqat Yassaviyniki boʻlmay, Yassaviy tariqatining bir necha asrlik umumiy bir adabiy yodgorligi hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Ibrohim Haqqul, Ahmad Yassaviy, T. 2001.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kingston** — Yamaykaning poytaxti. Yamayka o.ning janubi-sharqida, Karib dengizi sohilida. K. Sent-Andru bilan alohida maʼmuriy birlikni tashkil qiladi. Iqlimi tropik, sernam; yanvarning oʻrtacha temperaturasi 24,3°, iyulniki 27,6°. Yillik yogʻin 700 mm. Kuchli zilzilalar boʻlib turadi. Aholisi 600 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari).

K. 1693-yilda inglizlar tomonidan bunyod etilgan, keyinroq shahar qul savdosining Vest-Indiyadagi eng katta markazi boʻlgan. 1872-yildan Yamaykaning maʼmuriy markazi. Shahar 1907-yilgi zilziladan deyarli butunlay vayron boʻlgan. 1962-yilda K.da Yamayka mustaqilligi eʼlon qilingan.

K. — mamlakatning savdo-sanoat va madaniyat markazi. Transport yoʻllarining yirik tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Karib dengizi soqilidagi yirik port. Mamlakat import mollarining deyarli hammasi, eksporti (shakarqand, rom, paxta, kofe, banan)ning koʻp qismi K. porti orqali oʻtadi. Sanoati oziq-ovqat, toʻqimachilik, koʻn poyabzal, yogʻochsozlik, metallsozlik korxonalari, neftni qayta ishlash, sement zavodlaridan iborat. K.da Vest-Indiya universitetining fakultetlari, institutlar, Yamaykani oʻrganish instituti (kutubxona, muzey va sanʼat koʻrgazmasidan iborat), sanʼat, tabiiy fanlar va texnologiya kolleji, teatr va boshqa bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan Rokfort qalʼasi (17—19-asrlar), San-Tomas sobori (17-asr, 1907-yilda qayta qurilgan) saqlangan. K.da hukumat, chet el kompaniya va banklari idoralari joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shimoliy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Baster **·**  Belmopan **·**  Brijtaun **·**  Gavana **·**  Gvatemala shahri **·**  Kingstaun **·**  Kingston **·**  Kastri **·**  Managua **·**  Mexiko shahri **·**  Nassau **·**  Ottava **·**  Panama shahri **·**  Port-of-Speyn **·**  Port-u-Prins **·**  Rozo **·**  San Salvador **·**  San Xose **·**  Santo Domingo **·**  Sent Jons **·**  Sent Jorjs **·**  Tegusigalpa **·**  Vashington |

 |
**Ordos** — Xitoyning shimoliy qismidagi choʻlli plato. Xuanxe daryosining aylanib oqqan joyida. Maydoni 95 ming km². O.ning janubiy qismi Lyossli platoga tutashgan. Koʻp qismining bal. 1100– 1500 m, eng baland joyi 2535 m. Asosan, yura va boʻr davrining qumtoshlaridan tuzilgan. Yer yuzasi qir va botiqlardan iborat. Pastqam joylari shoʻr koʻl, shoʻrxok va botqokliklar bilan band. O. hududining yarmiga yaqinini shamolda qisman koʻchib yuruvchi qum tepaliklari egallagan. Iklimi keskin kontinental, moʻʼtadil iklim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi — 10°, iyulniki, 23°. Yillik yogʻin 100–400 mm. Landshaftining ak-sari qismi choʻl, chala choʻl va quruq dasht. Boshokli oʻt oʻsimliklari oʻsadi. Butazorlar bor. Aholisi koʻchmanchi chorvachilik bilan hayot kechiradi. Toshkoʻmir, neft, soda konlari topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sepkil** — teridagi uncha katta bo'lmagan sargʻish, qoʻngʻir, qoramtir, shakli har xil pigmentativ dog'lar. Ular sogʻ terida paydo boʻlib, kishini mutlaqo bezovta qilmaydi. Melanin pigmentining terida yig'ilishidan hosil bo'ladi. Koʻproq 4—6 yashar bolalarga tushib, kishi qariganda yoʻqolib ketadi yoki unchalik bilinmaydigan boʻlib qoladi. Koʻpincha oqsariq, malla rang kishilarda paydo boʻladi. S. nayeddannaslga oʻtadi. S. dogʻlari, asosan, terining ochiq, yaʼni quyosh nuri tushadigan yerlariga: yuz, boʻyin, koʻkrakning yuqori qismi va qoʻlning tashqi tomoniga tushadi. S dogʻlari baxrr va yozda koʻpayib, kuz va qishda bilinmaydigan boʻlib qoladi yoki yoʻqolib ketadi.

S. toshishiga moyil kishilar oʻzlarini mumkin qadar quyosh nuri taʼsiridan saqlashlari kerak. S.ni yoʻqotish istagi tugʻilsa, albatta, vrachga murojaat etish zurur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Eptalofos** (grekcha: *Επτάλοφος*) Delfa munitsipalitetiga qarashli qishloq va jamoadir. 2011-yilgi mahalliy hukumat islohotidan oldin u Parnassos munitsipaliteti tarkibiga kirdi va munitsipalitet okrugi edi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloqda 461 nafar va jamoada 470 nafar aholi istiqomat qilayotganligi aniqlangan. Eptalofos jamoasi 32.796 km2 maydonni egallagan.

Maʼmuriy boʻlinishi
-------------------

Eptalofos jamoasi uchta alohida aholi punktlarida istiqomat qiladi:

* Alataries (4 nafar aholi)
* **Eptalofos** (461 nafar aholi)
* Zampeios (5 nafar aholi)

Yuqorida tilga olingan aholi soni 2011-yilga toʻgʻri keladi.

Aholisi
-------

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Eptalofos aholi punkti aholisi 461 nafar kishini tashkil etdi, bu oldingi, 2001-yildagi aholini roʻyxatga olish bilan solishtirganda deyarli 14% ga oʻsgan koʻrsatkichdir.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Yil | Aholi |
| --- | --- |
| 2001 | 405 nafar |
| 2011 | 461 nafar |

 |

Manbalar
--------

1. 1 2  Detailed census results 2011 Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-10-16). (Greek)
2. ↑  „ΦΕΚ B 1292/2010, Kallikratis reform municipalities" (el).  Government Gazette.
3. 1 2 3  „Population & housing census 2001 (incl. area and average elevation)" (el).  National Statistical Service of Greece. 21-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sentromera** (lot. centrum, kentro va meros — boʻlak, qism), kinetoxor — mitoz yoki meyoz boʻlinishda xromosomalarning qutblarga siljishini taʼminlovchi qismi. S.ga boʻlinish duki ipchalari (mikronaychalar) birikadi. [[Xromosomalar S.ning joylashgan oʻrni bilan bir-biridan farq qiladi; bundan xromosomalarni tasnif qilishda foydalaniladi (qarang [[Xromosomalar). S.ning joylashishiga qarab yelkalar (telomerlar) uzunligi oʻzgaradi. S.ning joylashgan oʻrniga koʻra xromosomalar akrotsentrik, metatsentrik, submetatsentrik boʻladi. S. joyining oʻzgarishidan xromosoma mutatsiyalarini aniqlashda foydalaniladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sharh** (arabcha — izohlash, tushuntirish) — 1) Kitob sharhi — kitobning matniga izoh berish, unga ilmiy izoh, maʼlumot beruvchi qismi. Asarlarda, tarjima va hujjatli nashrlarda matnning mazmun-mohiyatini tushuntirib berishda qoʻllanadi. Sharh muallif, noshir, mutaxassis, tarjimon tomonidan tayyorlanib, maʼlum bir asar yoki matnning tarixi, uning boshqa voqea-hodisalarga, fanlarga, shaxslarga, zamon va makonga bogʻliqligi xususidagi maʼlumotlardan iborat boʻladi. Sharhda muallif ishora etgan baʼzi voqea va faktlar, u yoki bu sabab bilan oshkora yozilmagan yoki yozilishi lozim topilmagan narsalar talqin qilinadi, baʼzi soʻz, soʻz birikmasi va iboralarning mohiyati ochib beriladi. Sharh qisqa va foydalanishga qulay boʻlib, odatda, matndan keyin alohida maqola yoki maʼlumot tariqasida joylashtiriladi. Mumtoz asarlarga Sharh alohida kitob shaklida berilishi ham mumkin; 2) jurnalistika janrlaridan biri. Ommaviy axborot vositalarida ijtimoiysiyosiy, madaniy-maʼrifiy voqea-hodisalarning, hujjat va boshqa sharhning mohiyati hamda ahamiyatini ommaga tezkorlik bilan tushuntirib, bayon qilib berishga moʻljallangan material turi. Sharhda faktlarni tahlil qilish, taqqoslash, fikrni dalillashning turli vositalaridan foydalanish, umumlashtirish, xulosa yasash kabi usullardan keng foydalanish mumkin. Berilish tartibi va bayon qilish uslubiga koʻra, sharh: radio, televideniye, matbuot va internet saytlari uchun alohida moʻljallangan boʻlishi mumkin. Bunday hollarda janr imkoniyatlaridan va ommaviy axborot vositalari turidan foydalanib, sharhning taʼsirchanligi, ahamiyatini oshirish mumkin boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sharaqsoy korund koni** - Jizzax viloyatidagi kon. Jizzax shahridan 50 km jan.da, Molguzar togʻlarining shim. yon bagʻrida joylashgan. 1942-yilda ochilgan. Korund hosilalari quyi— oʻrta karbon ohaktoshlari yotqiziqlarining karstlangan notekis yuzasida tarqoq joylashgan. Umumiy uz. 20 km. Konda korundning kaltsitli, temirli, margaritli, oxaktoshli turlari mavjud boʻlib, ular massivli, yoʻlyoʻl va xolxol koʻrinishdagi rudalar holida qatlamsimon va uyachasimon shakllardagi tanalarda uchraydi. Tanalarning qalinligi 0,38 m dan 1,8 m gacha, uz. 200–400 m gacha oʻzgaradi. Rudaning tarkibi: korund 3—70%, gematit 0,5—35%, Margarit 10—15% dan 20—50% gacha. Korund donalarining oʻlchami 0,2 dan 2–3 mm gacha. Sharaqsoy korund konik.ning zaxiralari (toifalar boʻyicha) V — 34 ming t, S, — 35,4 ming t, S2 — 28,1 ming t. Texnologii sinovlar natijasida Sharaqsoy korund konik. rudasi abraziv xususiyatga ega va abraziv sanoatida ishlatishga yarokli deb topilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Deyvis**, Devis (Davis) Uilyam Morris (1850.12.2, Filadelfiya — 1934.5.2, Posadena) — amerikalik geolog va geograf. Amerika geomorfologiya maktabining asoschisi. Relyef ri-vojlanishining geografik sikli haqidagi taʼlimotni yaratgan. Kembrijdagi (AQSH) Garvard universitetining prof. Amerika geograflari Assotsiatsiyasiga asos solgan (1904) va Amerika geol. jamiyati prezidenti (1911), bir qancha geol. va geogr. jamiyatlarining faxriy aʼzosi. 1890—1915-yillarda AQSH Geol. xizmatida ishlagan; AQSH, Jan. Amerika mamlakatlari va Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarida ilmiy tadqiqot ishlari olib borgan. 1903-yilda Turkistonning choʻl rayonlarini, jumladan Qozogʻiston past togʻlari (Sariorqa) relyefini oʻrgandi. Geomorfologiya faniga peneplen tushunchasini kiritdi. Tyanshandagi umumiy sirt relyef shakllarini yoshargan peneplenlar deb atadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chang donachalari**, chang zarralari (palinologiyard) — gullardagi changdonlarda hosil boʻladigan donachalar. Mikrosporangiyda mikrosporadan rivojlanadi. Chang donachalari urugʻkurtak kamerasiga (ochiq urugʻlilarda) yoki urugʻchi tumshuqchasiga ( yopiq urugʻlilarda) tushib, uni changlantiradi. Chang donachalarining tashqi (ekzina) va ichki (intina) pardalari bor. Ochiq urugʻlilarda Chang donachalari changlanguncha bir necha tirik hujayralardan, shu jumladan, vegetativ va generativ hujayralardan iborat boʻladi. Bulardan birinchisi chang kamerasida chang naychasi (gaustor)ni, ikkinchisi esa urugʻlanishda qatnashadigan ikkita erkak jinsiy xujayra — gametalarni hosil qiladi. Usimlikning turiga qarab Chang donachalarining shakli va kattaligi turlicha.

Koʻpchilik urugʻli oʻsimliklar (monadalar)da chang donachalari, odatda, koʻp boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tangalar muzeyi** Tehron viloyati muzeylaridan biri boʻlib, Sepeh bankining markaziy binosida joylashgan. Ushbu muzeyning asoschisi Malekzoda Bayani xonim bo'lib, u ushbu sohadagi mashhur numizmat ya'ni qayta xizmatni vaqtinchalik bajaruvchi va tadqiqotchilardan biri bo'lgan. Bu xazinada qadim zamonlardan to hozirgi kungacha bo‘lgan turli sulolalarning tangalari namoyish etilgan.

Tarix
-----

Ushbu muzey 1342 yilda Sepeh bankining o'sha paytdagi bosh direktori Timsar Farajolloh Ag'oli sa'y-harakatlari bilan tashkil etilgan.

To'plam
-------

Bu muzeyda Eron tarixining turli davrlariga oid tangalar, Ahamoniylar davridagi markaziy Eron mushketlaridan tortib to hozirgi davrgacha boʻlgan tangalar namoyish etilgan. Bu kolleksiya sosoniylar davridagi Eronning turli tangalari namoyish etilishi jihatidan noyobdir.

Shuningdek, ushbu muzeyda ba'zi xorijiy tangalarni, jumladan, Monrealdagi Kanada Olimpiya o'yinlari va Tehrondagi 1974 yilgi Osiyo o'yinlarining esdalik tangalarini ham ko'rish mumkin. 

Ushbu bo'limdagi hujjatlar va tasvirlar birinchi Eron bankining tarixi va shakllanish jarayonini hamda Sepeh Bankning 93 yillik yorqin tarixi davomida uning tarkibiy o'zgarishlarini aks ettiradi. 1304-yilda bank tashkil etish to‘g‘risidagi Qoshoniy farmonining hujjati, bank ustavi, tashkiliy tuzilmasi va Sepeh bankining ustunlari, imzo daftarchasi namunasi, bandlik qoidalari, bank rahbarlarining Rizoxon va boshqa mansabdor shaxslarga yozgan hisobot va xatlari, Shohnoma va Kazem Xonning Ozarbayjon urushlarida otgan qurolidir.

bog'liq so'rovlar
-----------------

* Eron tangalari
* Eron riali banknotalari
Daraxtlarning aksariyat nomlari o'zlarining nemis kelib chiqishini saqlab qolishgan. Linden yoki teil daraxtining vatani Yevropa va Osiyoning shimoliy qismidir. Protestant Injillarining turli versiyalarida til ba'zan janubiy Evropa, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqda tug'ilgan daraxt bo'lgan terebinth bilan aralashtiriladi. Terebinthning bir navi pista yong'og'ini bezatadi va daraxtning qalin po'stlog'i juda qimmatli lak va maxsus turpentin (zamonaviy fransuzcha, terebentin) manbai hisoblanadi. Vulgatedan olingan Rim-katolik Douay Injilidagi ingliz va fransuz tarjimalari ikki daraxtni chalkashtirmaydi.

Eastonning Injil lug'ati (1897) **Teil daraxti** jo'ka daraxtining eski nomlanishi, tilia (Buyuk Britaniyada "ohak daraxti" deb ham ataladi) deb ham qayd etilgan.

Bu ism Bibliyaning Qirol Jeyms versiyasida ibroniycha "elah" so'zi uchun ishlatilgan, bu so'z zamonaviyroq tarjimalarda "terebinth "yoki "eman "deb tarjima qilinadi - bu ismga Internetda havolalarning asosiy manbai bo'lib tuyuladi, lekin jo'ka daraxti Injil oyatlarida keltirilgan hozirgi kunda o'rta sharqda o'smaydi.

Manbalar
--------

* Eastonning Injil lug'atiga kirish

"Tiel daraxti" Ishayo kitobida ham eslatib o'tilgan.

Havolalar
---------

* Pistacia uchun USDA sahifasi
* 1962 yil Injil daraxtlari haqidagi maqola Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-02-26).
**Pomidorli omlet** ( marathida ona nomi = टॉमॅटो धिडे) - asosan Maxarashtrada tayyorlanadigan nonushta taomidir. Pomidorli omlet, har bur uyga hech bo'lmasa bir marotaba bo'lsa ham ushbu nonushta kirib kelgan. Bolaligimizni yoki malum bir davrni yodga soladi. Vizual ko'rinishi tufayli u omlet deb ataladi, lekin aslida tuxum mahsuloti yoki yon mahsuloti yo'q va aslida vegan hisoblanadi. Asosiy tarkibiy qism nohut uni yoki besan hisoblanadi.  Ba'zan, u dosa xamiri (guruch uni va urad dal pastasi) bilan ham tayyorlanadi, faqat bog'lashni ta'minlash uchun oz miqdorda besan qo'shiladi, bu holda u Uttapam deb tasniflanadi.

Har bir taomni tatib ko'rigandan so'n barcha insoniyatga uning tarkibi qiziq, endi sizga pomidorli omlet tarkibini aytib o'tamiz: Suv va un bilan to'kilgan mustahkamlik xamiri tayyorlanadi; mayda tug'ralgan yashil qalampir, piyoz va pomidor qo'shiladi. Aralash issiq skovorodkaga quyiladi, yog 'bilan surtiladi va har ikki tomondan pishiriladi. Pomidorli omletlar pomidor sousi, hindiston yong'og'i chutney, sambar yoki boshqa har qanday tuzlangan bodring bilan issiq xizmat qiladi.

Lekin bazi mamlakatlard pomidor o'rniga tomat pastasi yoki tomatli ikradan ham foydalanishadi.U Maxarashtra bo'ylab, xususan, Pune, Mumbay kabi shaharlarda ko'plab restoranlar, oshxonalar orasida mashhurlik va qulaylikka ega. Bu VJTI va Pune universiteti kabi universitet kantinlari orasida mashhur taomdir. Ushbu to'ldiruvchi nonushta aperatifi butun mamlakat bo'ylab mavjud bo'lsa-da, u odatda Maxarashtrian uylarida talipeet yoki dird kabi boshqa shunga o'xshash nonushta atirlari bilan tayyorlanadi.

Yana qarang
-----------

* Omlet
* Hind omleti
* Cheela, hind pankeki

Manbalar
--------

1. ↑  MyNation Easy Recipes and Dishes

Havolalar
---------

* http://aahaaramonline.com/2015/02/20/tomato-omletette-vegetarian-omelet-maharashtra-recipe/ Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-08-30).
* Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-08-30).
* 
* http://chakali.blogspot.in/2008/03/tomato-omletette\_07.html
Ilohiy Onaning Vlaxer tasviri.  
Tretyakov galereyasi
**Vlaxernetissa** — bu Xudo Onasining turli xil tasvirlariga berilgan maxsus epitet boʻlib, ular kelib chiqishida Vlaxer cherkovi bilan bogʻliq yoki Vlaxer ikonasiga oʻxshash edi. Bundan tashqari bu epitet baʼzan Xudoning onasi Orans tasvirlariga tayinlangan, chunki bunday tasvir, ehtimol, Vlaxer cherkovining apsisida boʻlgan. Ushbu epitet ikona yozuvining turini aniqladi va Odigetriya, Eleusa, Oranta va Agiosoritissa kabi epitetlar bilan birga ishlatilgan, ammo u alohida tur sifatida ajralib turmaydi, faqat Odigetriyaning kichik turidir.

Baʼzida Vlaxernetissa tasviri Kiyev Rusi hududida ishlab chiqarilgan, yunon modellari boʻyicha ishlab chiqarilgan enkolpionlarga joylashtirilgan.

Birinchi marta Vlaxer shahridagi poytaxt cherkovida joylashgan Ilohiy Ona belgisi 1150-yilda Vizantiya imperatori Manuel I Komnenos (shuning uchun *Blachernitissa* nomi) davrida tilga olingan.

Qisqasi: Vlaxernetissa — bu Vlaxer Odigetriya roʻyxati. Afsonaga koʻra Vlaxer belgisi birinchi Odigetriyadir. Vlaxernetissa XII-XIV asrlarda Konstantinopol sanʼatida rivojlangan Odigetriyaning klassik turiga kiradi. Ikonografiyaning xususiyatlari quyidagilardan iborat: Bokira qiz figurasining massivligi va uning deyarli kesilgan koʻkrak qafasi, dalalarga kiradigan katta halolar, ikona maydonlariga tegib turgan ilohiy chaqaloqning baland oyoqlari.

Yana qarang
-----------

* Darvoza belgisi ustida

Manbalar
--------

1. ↑  Vlaxernetissa. Xristianstvo v iskusstve. Ikoni, freski, mozaiki
2. ↑  *Gnutova S. V. Zotova Ye. Ya.* Kresti. Ikoni. Skladni.
3. ↑  „Idei xristianstva v iskusstve Vostoka i Zapada.". 18-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2022-yil.
4. ↑  Odigitriya Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-01-03).. Pushkinogore.
**Vodevil** (frans. Vaudeville) - 1) naqarotli qoʻshiq (kuplet) va musiqa joʻrligida ijro etiladigan yengil hajviy pesa (komediya). Odatda, latifasimon mazmunga asoslanadi, baʼzan raqs bilan ijro etiladi. V. 18-asrning oxiridan boshlab Fransiya professional teatrining ommabop janri boʻlib qolgan, 19-asrda butun Yevropaga tarqalgan. Keyinchalik V. oʻrnini operetta, varete, myuzikxoll va b. janrlar egallagan; 2) hajviy opera, pesalar oxirida spektakl ishtirokchilarining tomoshabinlarga murojaat qilib aytadigan qoʻshigʻi. Unda shu asarning pand-nasihatomuz xulosasi hajv yoki hazil-mutoyiba shaklida ifodalanadi. Mas. S. Yudakovning "Maysaraning ishi" hajviy operasidagy V.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qozon sobori** – Sankt-Peterburgdagi meʼmoriy yodgorlik (1801 — 11); klassitsizm uslubida qurilgan (meʼmori A.N.Voronixin). Yarim aylana shaklidagi bino Neva prospek-tiga qaragan. Markazida 6 ustunli pesh-toq, ulkan gumbazli, 2 yon tomonlari hajmdor ustunlar qatori bilan oʻralgan bino salobatli maydon hosil qilgan. Sobor Neva prospektidagi ansambllar tarkibiga kiradi. Bosh tarzi oldidagi kichik maydon choʻyan panjara bilan oʻralgan. Interyeri ulugʻvor ustunli zal — saroy yechimiga ega; bosh nefning uz. 69 m, umumiy balandligi 62 m. Haykaltaroshlik bezaklari I.P.Martos, I.P.Prokofyev, F.F.Shchedrin va boshqa tomonidan bajarilgan; devoriy rasmlar va ikonalarni yaratishda V.L.Borovikovskiy, A.Ye.Yegorov va boshqa qatnashgan. Binoga 1812-yil Vatan urushida qoʻlga kiritilgan harbiy oʻljalar (Yevropaning 17 shahar va 8 qalʼ-asi kalitlari, 105 ta bayroq va boshqalar) joylashtirilgan. 1813-yilda soborga M.I. Kutuzov dafn etilgan. 1837-yil sobor oldiga M.I. Kutuzov va M.B. Barklay de Tolli haykallari oʻrna-tilgan (bronza, granit; haykaltarosh B.I.Orlovskiy, meʼmor V.P.Stasov).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kasb-hunar kolleji** - oʻrta maxsus, kasb-hunar oʻquv yurti. Oʻzbekiston Respublikasida 1997-yil 29-avgustda kabul qilingan „Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" va „Taʼlim toʻgʻrisida"gi qonunga muvofiq, umumiy taʼlim maktablari (9-sinf)ni tugatgan oʻquvchilar qabul qilinadi. Taʼlim muddati 3-yil K.-h. k. oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi beradi; oʻquvchilarning kasb-hunarga moyilligi, bilim va koʻnikmalarini chuqur rivojlantirish, tanlab olingan kasbhunar boʻyicha bir mutaxassislik va 2—3 ishchi-kasb malaka koʻnikmalarini egallash imkonini yaratadi. K.-h. k.larida taʼlim olish oʻquvchilarga oʻz bilimlarini chuqurlashtirish va tanlagan ixtisosliklariga ega boʻlishni taʼminlaydi. K.-h. k.larida oʻquv dasturlari oldingi oʻquv bosqichi — umumtaʼlim maktablari va keyingi pogʻonada turgan oliy oʻquv yurtlarining oʻquv dasturlari bilan oʻzaro mutanosiblikda boʻlib, taʼlimning uzluksizlik va izchillik prinsipiga amal qiladi. K.-h. k.lari zamonaviy asbob-uskunalar, oʻquv-uslubiy qurollar, koʻrgazmali vositalar, axborot texnologiyalari va kompyuterlar bilan jihozlanadi. K.-h. k.larida ishchi kadrlar emas, balki keng ixtisoslikdagi kichik mutaxassislar tayyorlanadi va ularni tayyorlashda har bir hududning oʻziga xos geografik va demografik shart-sharoitlari va mutaxassislarga boʻlgan mahalliy ehtiyojlari hisobga olinadi. Oʻquvchilarga beriladigan i.ch. taʼlimi oʻquv muassasasining zamonaviy jihozlangan ustaxonalarida va korxonalarida i.ch. amaliyoti bilan uzviy bogʻliq holda olib boriladi. Shu bilan bir qatorda umumiy bilimlar asoslarini berish, yoshlarning dunyoqarashini kengaytirish, ularni har tomonlama rivojlantirish va zamon talablariga javob beruvchi mutaxassis boʻlib yetishishi uchun berilayotgan taʼlim milliy qadriyatlarga hurmat, mustaqil davlatimizga sodiqlik va iftixor tuygʻulari ruhidagi tarbiya bilan mushtaraklikda amalga oshiriladi. K.-h. k.larining bitiruvchilariga davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi diplomlar beriladi. Budiplomlartaʼlimning keyingi bosqichlarida oʻqishni davom ettirish yoki egallangan kasb-hunar boʻyicha mehnat faoliyati bilan shugʻullanish huquqini beradi. 2001/2002 oʻquv yili boshida Oʻzbekistondagi 303 K.-h. k.da 217 mingga yaqin oʻquvchi oʻqidi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qozonliq daxmasi** - Bolgariyadagi qad. meʼmoriy yodgorlik (miloddan avvalgi 4-asr oxiri — 3-asr boshi); Qozonliq shahri yaqinidagi qoʻrgʻon osti dafn inshooti. 1944-yilda yer ostidan topilgan. Inshoot gʻisht va toshdan qurilgan; daxma aylana tarhli, konus shaklidagi gumbazli va qisqa yoʻlakdan iborat. Yunon-frakiylar sanʼatining nodir namunasidir. Gumbaz osti aylana tarzida ishlangan devoriy rasmlar bilan qoplangan; unda maishiy (motam marosimlari) va harbiy (aravalar poygasi va boshqalar) lavhalar tasvirlangan. Ular naqshli hoshiya belbogʻ bilan 2 yarusga ajratilgan. Rasmlar vazmin va mutanosib kompozitsiyasi, harakatlarning tabiiyligi bilan ajralib turadi. sokin, ulugʻvor motam muhiti mayin hamda qatʼiy kolorit bilan uygʻun. Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kasba Udaya** — Marokashning Rabat shahridagi qadimiy qal’a. Almohad davriga oid mavr arxitekturasining yodgorligi. Bu nom Marokashda Almoravidlar sulolasi davrida mahalliy koʻchmanchilarga qarshi turish uchun „oziqlantirish uchun ekilgan" Udaya bandit qabilasi nomidan kelib chiqqan.

 Kasba ichidagi koʻcha
Al-Mansur qoʻli ostida qurilgan Hasan masjidi hech qachon qurib bitkazilmagan; uning toshlari boshqa binolar uchun ishlatilgan, ammo masjid poydevori yonida, balandligi 44 metr boʻlgan Hasan minorasi saqlanib qolgan. Almohadlar qulashi bilan qal’a vayronaga aylangan, soʻngra 1666-1672 va 1757-1792-yillarda Alauitlar davrida qayta qurilgan. Qal’a devorida XVII asrga oid toʻplar saqlanib qolgan.

  

Bu Regreg daryosi vodiysida hukmronlik qiluvchi Almoravidlar davrida qurilgan qal’a Almohadlar davrida alohida ahamiyatga ega boʻldi. Aynan Yoqub al-Mansur 1184-1199-yillarda hukmronlik qilgan, asosiy qal’a portalini qurgan (u yerda arab sanʼati uchun gʻayrioddiy hayvonlar tasvirlari saqlanib qolgan).

Ichkarida qal’a boʻsh, koʻk va oq devorlarga ega anʼanaviy turar-joy binolari bilan qurilgan. Qal’aning shimoliy qismida okeanga qaragan mashhur kuzatuv maydoni mavjud.

Havolalar
---------

* Découverte de la kasbah des Oudayas
* Kasbah des Oudayas
* Qadimgi fotosuratlar de la kasbah des Oudayas
* Fotosuratlar de la kasbah des Oudayas
**Winthrop** (talaffuzi: *Vintrop*) — AQShning Massachusetts shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 19 316 kishini tashkil qilgan. 

 Winthropning 1903-yilgi xaritasi 1630-yilda tashkil topgan Winthrop Qoʻshma Shtatlardagi eng qadimgi shaharlardan biridir. Shuningdek, u Massachusets shtatidagi eng kichik va eng zich joylashgan munitsipalitetlardan biri.

2005-yilda Winthrop shahri oʻz boshqaruvini 1920-yilda qabul qilingan vakillik shahar yigʻilishidan boshqaruvning kengash-menejer shakliga oʻzgartirish uchun ovoz bergan.

Geografiyasi va transporti
--------------------------

Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 8,3 kvadrat milya (21,5km²) ni tashkil qiladi, shundan 2,0 kvadrat milya (5,2 km²) quruqlik va 6,3 kvadrat milya (16,3 km²) suvdan iborat. Biroq, shahar hukumati maʼlumotlariga koʻra, Winthrop atigi 1.6 kvadrat mil (4.1 km2) yer maydoniga ega.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1980** | 19 294 |  | — |
| **1990** | 18 127 |  | −60% |
| **2000** | 18 303 |  | 10% |
| **2010** | 17 497 |  | −44% |
| **2020** | 19 316 |  | 104% |

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 18 303 kishi, 7 843 xonadon va 4 580 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat milga 9 208 (3551,2/km²) nafar kishini tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 94,44 % oq tanli, 1,68 % qora tanli, 1,15 % osiyolik, 0,16 % tubjoy amerikaliklar, 0,04 % Tinch okeani orollari, 1,36 % boshqa irqlardan va 1,16 % ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotin xalqi aholining 2,69 % ni tashkil etadi.

Shaharda 7 843 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 23,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 43,1 foizi turmush qurganlar, 11,5 foizida eri boʻlmagan ayollar, 41,6 foizi esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 32,5 % jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 11,9 % 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 18,6 % 18 yoshgacha, 7,3 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 33,2 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 24,4 % 45 yoshdan 64 yoshgacha va 16,5 % 65 yoshdan kattalar edi. Aholining oʻrtacha yoshi 40 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 88,8 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 86,3 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi bir xonadonning oʻrtacha daromadi 53 122 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 65 696 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 42 135 dollarni, ayollarniki esa 36 298 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 27 374 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 3,3 foizi va aholining 5,5 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 4,1 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 8 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bureau.* „U.S. Census website" (en). *United States Census Bureau*. Qaraldi: 15-sentabr 2021-yil.
2. ↑  .
3. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
**Kasanachi**, uyda ishlovchi — ish beruvchilar bilan tuzilgan mehnat shartnomasi asosida oʻz mehnat vazifalarini uylarida bajaruvchi xodimlar toifasi. Kasanachilikka oid asosiy qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksida belgilab qoʻyilgan. Mehnatni tashkil etishning bu shakli Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1998 i. 29-avgustda 486son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan „Oʻzbekiston Respublikasida uyda ishlovchilar mehnatini tashkil qilish tartibi toʻgʻrisida nizom" vositasida huquqiy jihatdan tartibga solinadi. K. ish beruvchining materiallari va asboblaridan foydalanib, oʻz uyida mehnat qiladi, oʻz mehnat qurollari va asbobuskunalaridan foydalangan taqdirda ularning eskirish harajatlari ish beruvchi tomonidan kompensatsiya qilinishi (qoplab berilishi) lozim. Ish beruvchi oʻz xohishi bilan kasanachilikni tashkil qilishi, har bir xodim bilan uyda ishlash boʻyicha mehnat shartnomasini tuzishi, amal qilib turgan shu mehnat shartnomasiga oʻzgartirish va qoʻshimcha kiritishi mumkin. Yuqoridagi nizomga koʻra, kasanachilik buyicha mehnat shartnomalari, asosan, voyaga yetmagan bolalari boʻlgan ayollar, nogironlar, pensionerlar, nogiron yoki boshqa bemor oila aʼzolarini parvarish qilayotgan shaxslar, mavsumiy ishlarda band boʻlgan, (mavsumlar oraligida) tegishli mehnat majburiyatlarini uyda ado etish uchun zarur uy-joy va maishiy sharoitga ega boʻlgan shaxslar b-ngina tuzilishi mumkin. K. lar mehnati, ish vaqti va dam olish vaqti ish beruvchi bilan kelishib olingan holda, ularning bevosita oʻzi tomonidan amaldagi mehnat qonunchiligi talablari doirasida belgilanadi. K. mehnatiga xodim va ish beruvchining oʻzaro kelishuvi asosida, bajarilgan ish miqdori hamda sifatiga mutanosib tarzda, eng kam oylik ish haqidan kam boʻlmagan va eng koʻp miqdori cheklanmagan hajmda ish haqi toʻlanadi. K.ga tovar va b. moddiy boyliklar ish jarayonida foydalanish uchun topshirilgan takdirda, ish beruvchi ular bilan qonunda belgilangan tartibda va shaklda toʻla moddiy javobgarlik toʻgʻrisida yozma shartnoma tuzish lozim.

K. ish vaqti, dam olish vaqti, mehnat sharoiti, mehnat muhofazasi va h.k. jihatidan boshqa sohalarda ishlovchi xodimlar bilan teng huquqlardan foydalanadi va oʻz majburiyatlariga ega boʻladi; har yili haq toʻlanadigan va ish joyi (lavozimi) saqlanadigan mehnat taʼtiliga chiqishi va b. imtiyozlardan foydalanishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |