recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Namlik** — xavodagi suv bugʻlarinng mavjudligi; ob-havo va iqlimni, jismlarning xossalarini belgilaydigan omillardan biri. N. havoning suv bugʻlari-ga, jismlarning suvga qanchalik toʻyinganligiga, ularning tabiatiga, zichligiga yoki gʻovakligiga, ichki va tashqi sirtlari oʻlchamlariga bogʻliq. Odatda, N. jismning dastlabki ogʻirligiga (ogʻirlik boʻyicha N.) yoki hajmiga (hajmiy N.) nisbatan foizlarda belgilangan suv miqdori bilan ifodalanadi. Uni materialning quruq qismi massasi birligiga nisbatan olingan suv miqdori bilan ham ifodalash mumkin. Materiallar (Mas, paxta, taxta), maqsulotlar (don va boshqalar) ning N. darajasini belgilab qoʻyishning xalq xoʻjaligida ahamiyati katta. Koʻp jismlar (Mas, don, sement) maʼlum N.dagina moʻljallangan maqsad uchun yaraydi. Odam, jonivor va oʻsimliklarning hayoti ham maʼlum darajadagi N. va muhitning nisbiy namligiga bogʻliq (yana qarang Havo namligi). N. miqdori maxsus asbob — namlik oʻlchagich bilan oʻlchanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mikrosporidiyalar** (Microsporidia) — bir hujayralilar tipi (boshqa sistemaga koʻra sinf). Barcha hayvonlar (koʻpincha, bugʻimoyoqlilar) hujayrasida jinssiz (ikkiga boʻlinish va shizogoniya) yoʻli bilan koʻpayadi. Sporo-goniyadan oldin kariogamiya sodir boʻladi. M.ning har xil turlarida bitta sporontdan har xil sondagi mayda (uz. 1,2—10 mkm) 1—2 yadroli sporalar vujudga keladi. Sporalarning spiral oʻralgan naychasi orqali parazit xoʻjayin hujayrasiga kirib oladi. 2 sinfi, 70 dan ortiq urugʻi, 900 ga yaqin turi maʼlum. 300 dan ortiq turi tabiatda gelmintlar va boʻgʻimoyoqlilarda parazitlik qilib, ularning qirilib ketishiga sabab boʻladi. Shu bois M.dan gelmintlar va zararkunandalarga qarshi kurashda foydalanish amaliy ahamiyatga ega. Ayrim M. akvakulturada koʻpaytiriladigan mollyuskalar, qisqichbaqasimonlar va baliqlar, shuningdek, moʻynali hayvonlarning kuplab qirilib ketishiga sabab boʻladi. M. odamda ham parazitlik qilib, oʻlimga olib kelishi mumkin. Ipak qurti va asalarilarda nozemalar urugʻiga mansub turlar katta ziyon keltiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Elbek Rahimov** (1990-yil 16-yanvar, Qarshi shahri — 2021-yil 17-avgust, Chiroqchi tumani) — oʻzbekistonlik sport ustasi, murabbiy.

Faoliyati
---------

2001-yildan sportning ushu-sanda turi bilan shugʻullanib kelgan. 2004-yil ushu-sanda boʻyicha Oʻzbekiston chempioni boʻlgan. 2006-yil Osiyo oʻyinlari gʻolibi boʻlgan. 2006–2010-yillarda turli xalqaro turnirlarda qatnashgan. 2014–2021-yillarda „Geolog" sport majmuasida murabbiy boʻlib ishlagan. Keyinchalik Eriell kompaniyasida operator boʻlib ishlagan.

Vafoti
------

2020-yil dekabrda Elbek Rahimovning ukasi Akmal Rahimov va Zuhriddin Boymirzayev orasida oʻzaro janjal kelib chiqadi, 2021-yil 17-yiulda Elbek oʻz ukasining yonini olib, u yigit bilan kelishmovchilikka borgan.

Boymirzayev oʻch olish maqsadida bir guruh yosh yigitlar bilan kelishib (7 kishi), 17-avgust kuni ertalab 07:00 atrofida Qarshidagi koʻp qavatli uyning eshigi oldida Elbek Rahimovni kutib turishgan. Soat 09:35 lar atrofida Elbek Rahimov uydan chiqqan vaqt koʻplab guvohlar oldida unga turli temir buyumlar va pichoq bilan tan jarohatlari yetkazishgan. Soʻng, jarohatlangan sportchini mashinaga ortib, Chiroqchi tumani tibbiyot birlashmasiga olib borishgan. Yetkazilgan tan jarohatlari natijasida Elbek Rahimov shifoxonada vafot etgan.

Elbek Rahimovni oʻldirganlikda gumonlangan shaxslar qoʻlga olingan, ulardan ikki nafari 16 va 17 yoshlardagi maktab oʻquvchilaridir.
19-avgust kuni Qashqadaryo viloyat prokuraturasida huquq-tartibot organlari rahbarlari ishtirokida mazkur voqeaga bagishlangan matbuot anjumani oʻtkazildi. Matbuot anjumanida Ichki ishlar vaziri Poʻlat Bobojonov, Bosh prokuror Nigʻmatilla Yoʻldoshev, Oliy sud raisi Kozimjon Komilov qatnashdi.

2022- yil 13-yanvar kuni Qashqadaryo viloyat Jinoyat sudida 26 nafar shaxsga nisbatan jinoyat ishi qo'zg'atilib sudga yuborilganligi bois ushbu shaxslarning ishi sudda ko'rilmoqda.

Yutuqlari
---------

* 2004 yil — Oʻzbekiston chempioni
* 2005 yil — Osiyo oʻyinlari gʻolibi
* 2006–2010 yillar — Xalqaro musobaqalar gʻolibi

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Генпрокурор и глава МВД — об убийстве спортсмена Элбека Рахимова". *Газета.uz*. Qaraldi: 25 августа 2021.
2. 1 2  „«Улар ўртасида келишмовчилик олдинроқ бошланган» — ички ишлар вазири". *Bugun.uz*. 2021-yil 25-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
3. 1 2  „Қашқадарёда ўлдириб кетилган спортчи иши бўйича тафсилотлар очиқланди — фото". *Bugun.uz*. 2021-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
4. ↑  „Elbek Rahimov qotilligi tashkilotchisi yashiringan joyidan ushlandi — Bobojonov (video)". *Qalampir.uz*. Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
Elektr salohiyati

Bir juft AA hujayralari. + Belgisi batareya terminallari orasidagi potentsial farqning polaritesini ko'rsatadi.
Elektr potentsiali tushunchasi elektr maydoni bilan chambarchas bog'liq. Elektr maydoniga joylashtirilgan kichik zaryad kuchni boshdan kechiradi va bu zaryadni kuchga qarshi shu nuqtaga etkazish uchun mehnat talab etiladi. Har qanday nuqtadagi elektr potentsiali birlik sinov zaryadini cheksiz masofadan asta-sekin shu nuqtaga etkazish uchun zarur bo'lgan energiya sifatida aniqlanadi. Odatda u volt bilan o'lchanadi va bitta volt-bu bitta Kulon zaryadini cheksizlikdan olib kelish uchun bitta joule ish sarflanishi kerak bo'lgan potentsial. potentsialning ushbu ta'rifi, rasmiy bo'lsa-da, amaliy jihatdan juda kam qo'llaniladi va foydaliroq tushuncha elektr potentsiali farqi va birlik zaryadini belgilangan ikkita nuqta o'rtasida harakatlantirish uchun zarur bo'lgan energiya. Elektr maydoni *konservativ* bo'lgan maxsus xususiyatga ega, ya'ni sinov zaryadi bosib o'tgan yo'l ahamiyatsiz: belgilangan ikkita nuqta orasidagi barcha yo'llar bir xil energiya sarflaydi va shu bilan potentsial farq uchun noyob qiymat ko'rsatilishi mumkin. volt elektr potentsiali farqini o'lchash va tavsiflash uchun tanlov birligi sifatida shunchalik aniqlanganki, bu atamakuchlanish katta kundalik foydalanishni ko'radi.

Amaliy maqsadlar uchun potentsiallarni ifodalash va taqqoslash mumkin bo'lgan umumiy mos yozuvlar nuqtasini aniqlash foydalidir. Bu cheksizlikda bo'lishi mumkin bo'lsa-da, hamma joyda bir xil potentsialda deb taxmin qilinadigan Yerning o'zi juda foydali ma'lumotdir. Ushbu mos yozuvlar nuqtasi tabiiy ravishda yer yoki yer nomini oladi. Yer teng miqdordagi musbat va manfiy zaryadlarning cheksiz manbai deb taxmin qilinadi va shuning uchun elektr zaryadsiz va zaryadsiz bo'ladi.

Elektr potentsiali-bu skalar miqdori, ya'ni u faqat kattalikka ega va yo'nalishga ega emas. Uni balandlikka o'xshash deb hisoblash mumkin: xuddi bo'shatilgan ob'ekt tortishish maydonidan kelib chiqadigan balandliklar farqidan tushib ketgani kabi, zaryad ham elektr maydonidan kelib chiqadigan kuchlanish bo'ylab tushadi. relyef xaritalarida teng balandlikdagi nuqtalarni belgilaydigan kontur chiziqlari ko'rsatilgandek, elektrostatik zaryadlangan ob'ekt atrofida teng potentsial nuqtalarini (ekvipotensiallar deb nomlanuvchi) belgilaydigan chiziqlar to'plami chizilishi mumkin. Ekvipotentsiallar barcha kuch chiziqlarini to'g'ri burchak ostida kesib o'tadi. Ular, shuningdek, o'tkazgich yuzasiga parallel ravishda yotishi kerak, chunki aks holda o'tkazgich yuzasi bo'ylab zaryad tashuvchilarni sirt bo'ylab potentsialga tenglashtiradigan kuch bo'ladi.

Elektr maydoni rasmiy ravishda birlik zaryadiga ta'sir qiladigan kuch sifatida aniqlandi, ammo potentsial tushunchasi yanada foydali va ekvivalent ta'rifga imkon beradi: elektr maydoni elektr potentsialining mahalliy gradyanidir. Odatda metr uchun volt bilan ifodalanadi, maydonning vektor yo'nalishi potentsialning eng katta Nishab chizig'i va ekvipotentsiallar bir-biriga eng yaqin joylashgan joy.



1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Abduvali qori Mirzayev** — 1989-1995 yillarda Andijon viloyati bosh imom-xatibi. Oʻzbekistondagi taniqli imomlardan biri boʻlgan.

Biografiya
----------

1950-yil Oltinkoʻl tumanida tavallud topgan. Islom bilimlarini oʻrganishdan mahrum etilgan oilalardan birida voyaga etadi. Balogʻatga yetgandan boshlab doʻsti Rahmatulloh domla bilan birga sirli ravishda Islom bilimlarini oʻrgandi. Ular tafsir, hadis, aqida, fiqh fanlaridan hanafiylik mazhabi boʻyicha bitilgan kitoblardan dars olishadi. Keyinchalik arab tili qoidalari va balogʻat ilmi boʻyicha tojikistonlik Muhammad domladan taʼlim olishadi. Abduvali Qori 8 oy ichida Qurʼonni yod oladi. Keyinchalik, Qurʼonni oʻzbek tiliga izoh berib tarjima qilgan va bir qancha kitoblarga sharh berib ovozli darsliklar chiqargan. 1981-yilda Rahmatulloh domla avtohalokatda vafot etadi, Abduvali qori esa bu halokatdan qutulib qoladi. 1982-yili qamoqqa olingan, aybi isbotlanmagani sababli bir necha kundan keyin chiqarib yuborilgan. Bundan tashqari oʻsha vaqtda davlat xavfsizligi idorasiga doimiy ravishda chaqirtirib turilgan. Abduvali qori oshkoralik davri boshlangandan buyon 1989 yilda Andijonda qaytadan ish boshlagan Andijon jomeʼ masjidida imom-xatib boʻlib, vaʼz oʻqiy boshlaydi. 1992-yilda Toshkentda Oʻzbekiston islom uygʻonish partiyasining raisi Abdulla Atayev oʻgʻirlangandan boshlab, Abduvali qoriga ham bevosita tazyiqlar davom etgan. 1995-yil 29-avgust kuni Abduvali qori Andijon xalqaro aeroportidan Toshkentga uchib boradi. Toshkent xalqaro aeroportida qoʻshimcha tekshiruv uchun olib ketilgan va shu bilan gʻoyib boʻlgan. Yaqinlari uni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati tomonidan oʻgʻirlangani va avaxtaga tashlanganini taʼkidlaydilar. Oʻzbek rasmiylari esa, Abduvali Mirzayevning yoʻqolishiga aloqalari borligini rad etadilar. Ayni paytda uning qayerda ekani nomaʼlumligicha qolmoqda. Oʻzbekiston hukumati Abduvali qorining oʻgʻli Abdulquddusdan otasining yoʻqolishini siyosiylashtirmaslikni soʻraydi. Abdulquddus, avval Birlashgan millatlar tashkilotining bedarak yoʻqolganlar bilan shugʻullanish boʻlimi, Buyuk Britaniya, Germaniya, AQSh elchixonalari bilan aloqa oʻrnatadi va Human Rights Watch kabi tashkilotlarni xabardor etib, bu ishga siyosiy tus ham beradi.

Oilasi
------

Abdulquddus Mirzayev
* Rafiqasi — Sharifaxon Mirzayeva. Oʻgʻli — Abdulquddus Mirzayev, Saudiya Arabistonida diniy maktabni bitirgach, Moskva davlat xalqaro aloqalar institutida oʻqigan.. Uning Abdulvadud ismli oʻgʻli ham bo'lgan Ularning barchasi 2007-yilning 26-sentyabr kuni Saudiya Arabistonida yuz bergan avtohalokat tufayli halok boʻlishgan.

Jnb

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „arxiv nusxasi". 2020-yil 22-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 3-aprel.
3. ↑
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Litva Respublikasi va Germaniya Reyxi oʻrtasidagi shartnoma** (lit.*Lietuvos Respublikos ir Vokietijos Valstybės sutartis dėl Klaipėdos krašto perleidimo* ; Urbshis-Ribbentrop pakti nomi bilan ham tanilgan) — 1939 -yil 22-martda Berlinda Litva tashqi ishlar vaziri J.Urbshis va Germaniya tashqi ishlar vaziri J.fon Ribbentrop tomonidan imzolangan shartnoma.

Shartnomaga koʻra, Klaypeda viloyati (Versal shartnomasiga koʻra Germaniyadan ajratilgan) yana Germaniya reyxi bilan birlashtirildi. Litva harbiylari va politsiya kuchlari Klaypeda viloyatidan zudlik bilan evakuatsiya qilinishi kerak edi. Litva va Germaniya oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni mustahkamlash va rivojlantirish toʻgʻrisidagi qarorni bajarish uchun ikkala tomon ham bir-biriga qarshi kuch ishlatmaslikka va uchinchi tomonning hech qanday tomonlarga qarshi kuch ishlatishga urinishlarini qoʻllab-quvvatlamaslikka vaʼda berishdi .

1939 yil 1-aprelda shartnoma Litva Prezidenti Antanas Smetona tomonidan ratifikatsiya qilindi: 

> Men, Litva Respublikasi Prezidenti Antanas Smetona, nazarda tutilgan Shartnoma bilan tanishib chiqdim va Litva Konstitutsiyasining 112-moddasiga tayangan holda, uni maʼqullashimni, qabul qilishimni, ratifikatsiya qilishimni va Litva Respublikasi nomidan kelishuvga qatʼiy rioya qilish majburiyatini olishimni eʼlon qilaman. Aytilganlarni tasdiqlash uchun ushbu hujjatni imzolayman va Respublika muhrini ilova qilaman.
> 
> 

Germaniya, shuningdek, Litvaga Polshaga qarshi Germaniya-Litva harbiy ittifoqini taklif qildi va Vilnyus hududini qaytarishga vaʼda berdi, ammo Litva oʻzining qatʼiy betaraflik siyosatiga rioya qildi.

Germaniya uchun Klaypeda hududini qaytarishdan tashqari, shartnomaning maqsadi ham Gʻarb kuchlari (Buyuk Britaniya va Fransiya) va SSSRning Boltiqboʻyi davlatlariga taʼsirini oldini olish edi. Boltiqboʻyi davlatlari Germaniyaning Polshaga bostirib kirgan taqdirda SSSRning aralashuviga toʻsiq boʻlib xizmat qilishi kerak edi .

Litva bilan shartnoma tuzilgandan soʻng, Germaniya 1939-yil 28-aprelda Estoniya, Latviya, Finlandiya, Daniya, Norvegiya va Shvetsiya bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnomalar tuzishni taklif qildi. Shvetsiya, Norvegiya va Finlandiya bu taklifni rad etdi. Latviya va Estoniya bilan shartnomalar 1939-yil 7-iyunda imzolangan. Daniya bilan — 1939-yil may oyida.

Yana qarang
-----------

* Germaniyaning Litvaga ultimatumi

Manbalar
--------

* Litva Respublikasi va Germaniya Reyxi oʻrtasidagi shartnoma. 22.03.1939

Manbalar
--------

1. ↑  Text of the Agreement of Memel(ingl.) // New York Times : newspaper. — 1939. — 23 March. — Andoza:Бсокр.
2. ↑  Clemens, Walter C.*. The Baltic Transformed: Complexity Theory and European Security*. Rowman & Littlefield, 2001 — 6 bet. ISBN 0-8476-9859-9.
3. ↑  Crampton, R. J.*. Eastern Europe in the Twentieth Century and After*. Routledge, 1997 — 105 bet. ISBN 0415164222.
4. 1 2  *The Baltic and the Outbreak of the Second World War*. Cambridge University Press, 2003 — 60 bet. ISBN 0521531209.
Oqim atrofida magnit maydon doiralari
1821 yilda rstedning elektr tokini o'tkazadigan simning har tomonida magnit maydon mavjudligini kashf etishi elektr va magnetizm o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri bog'liqlik borligini ko'rsatdi. Bundan tashqari, o'zaro ta'sir tortishish va elektrostatik kuchlardan farq qilar edi, keyin tabiatning ikki kuchi ma'lum edi. Kompas ignasidagi kuch uni oqim o'tkazuvchi simga yoki undan uzoqlashtirmadi, balki unga to'g'ri burchak ostida harakat qildi. Rstedning so'zlari "elektr mojarosi aylanma tarzda harakat qiladi."Kuch oqim yo'nalishiga ham bog'liq edi, chunki agar oqim teskari bo'lsa, kuch ham shunday qildi.

Rsted o'z kashfiyotini to'liq tushunmadi, lekin u ta'sirning o'zaro ta'sirini kuzatdi: oqim magnitga, magnit maydon esa oqimga kuch ta'sir qiladi. Ushbu hodisa tomonidan qo'shimcha ravishda o'rganildi Ampkompyuter, ikkita parallel oqim o'tkazuvchi simlar bir-biriga kuch sarflashini aniqladi: bir xil yo'nalishda oqim o'tkazadigan ikkita sim bir-biriga tortiladi, qarama-qarshi yo'nalishdagi oqimlarni o'z ichiga olgan simlar esa bir-biridan ajralib turadi. o'zaro ta'sir har bir oqim ishlab chiqaradigan magnit maydon vositachiligida va Amperning xalqaro ta'rifi uchun asos bo'lib xizmat qiladi.

Elektr dvigateli elektromagnetizmning muhim ta'siridan foydalanadi: magnit maydon orqali oqim maydonga ham, oqimga ham to'g'ri burchak ostida kuchni boshdan kechiradi.
Magnit maydonlar va oqimlar o'rtasidagi bu bog'liqlik juda muhimdir, chunki bu 1821 yilda Maykl Faradeyning elektr motorini ixtiro qilishiga olib keldi. Faradayning homopolyar motori simob hovuzida o'tirgan doimiy magnitdan iborat edi. Magnit ustidagi burilishdan osilgan va simobga botirilgan sim orqali oqimga ruxsat berildi. Magnit simga tangensial kuch ta'sir qilib, uni magnit atrofida oqim saqlanib turguncha aylantiradi.

1831 yilda Faradey tomonidan o'tkazilgan tajriba shuni ko'rsatdiki, magnit maydonga perpendikulyar harakatlanadigan sim uning uchlari orasidagi potentsial farqni keltirib chiqardi. Sifatida tanilgan ushbu jarayonni keyingi tahlil qilish elektromagnit induksiya, unga hozirda ma'lum bo'lgan printsipni aytishga imkon berdi Faradeyning induksiya qonuni, yopiq zanjirda paydo bo'lgan potentsial farq magnit oqimning pastadir orqali o'zgarishi tezligiga mutanosibdir. Ushbu kashfiyotdan foydalanish unga 1831 yilda birinchi elektr generatorini ixtiro qilishga imkon berdi, unda u aylanadigan mis diskning mexanik energiyasini elektr energiyasiga aylantirdi. Faradayning diski samarasiz edi va amaliy generator sifatida foydasiz edi, ammo u magnitlanish yordamida elektr energiyasini ishlab chiqarish imkoniyatini ko'rsatdi, bu uning ishidan keyin kelganlar tomonidan qabul qilinishi mumkin edi.



1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Lodigin** krateri (lat. Lodygin) - oyning narigi tomonidagi Janubiy yarim sharda katta qadimiy zarba krateri. Bu nom rus elektrotexnika mutaxassisi Aleksandr Nikolaevich Lodigin (1847-1923) sharafiga berilgan va 1970 yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi nektar davriga to'g'ri keladi.

Kraterning tavsifi
------------------

 Lunar Orbiter - V zond tasviri (shimoliy o'ngda).
Kraterning eng yaqin qo'shnilari g'arbiy-shimoli-g'arbiy qismida ulkan Galois krateri; Shimoliy-shimoli-g'arbiy qismida Mechnikov krateri; Sharqda-shimoli-Sharqda Pashen krateri; Sharqda-janubi-Sharqda Sternfeld krateri va Janubi-g'arbda Vilzing krateri. Krater markazining selenografik koordinatalari 17°25' s 146°47 ' s 17,42° s 146,78° s g, diametri 56,1 km, chuqurligi 2,7 km.

Lodygin krateri ko'pburchak shaklga ega va uzoq vaqt davomida sezilarli darajada yo'q qilingan. Milning g'arbiy va Shimoliy qismi bir nechta kichik kraterlar bilan qoplangan, juda vayron qilingan va atrofdagi erlardan ajralib turish qiyin, milning Sharqiy qismi eng yaxshi saqlanib qolgan. Idishning pastki qismi nisbatan tekis, idishning Shimoliy qismida kichik krater joylashgan bo'lib, piyola markazidan biroz janubga siljigan past, yumaloq Markaziy cho'qqisi bor. Markaziy cho'qqining tarkibi anortozitdir.

sun'iy yo'ldosh kraterlari
--------------------------

 LAC-106 xaritasining fragmenti.

| Lodygin | Koordinatalar | Diametri, km |
| --- | --- | --- |
| C | 15°58′S 145°08′W﻿ / ﻿15.97°S 145.13°W﻿ / -15.97; -145.13﻿ (Лодыгин C)GO | 27.9 |
| F | 17°45′S 143°28′W﻿ / ﻿17.75°S 143.47°W﻿ / -17.75; -143.47﻿ (Лодыгин F)GO | 47,0 |
| J | 18°36′S 145°30′W﻿ / ﻿18.6°S 145.5°W﻿ / -18.6; -145.5﻿ (Лодыгин J)GO | 24.5 |
| L | 22°40′S 145°43′W﻿ / ﻿22.66°S 145.72°W﻿ / -22.66; -145.72﻿ (Лодыгин L)GO | 22.4 |
| M | 19°20′S 146°39′W﻿ / ﻿19.33°S 146.65°W﻿ / -19.33; -146.65﻿ (Лодыгин M)GO | 14.0 |
| R | 18°25′S 149°35′W﻿ / ﻿18.41°S 149.59°W﻿ / -18.41; -149.59﻿ (Лодыгин R)GO | 30.9 |

* Lodygin G sun'iy yo'ldosh krateri 1991 yilda Xalqaro Astronomiya Ittifoqi tomonidan Sternfeld krateri nomini o'zgartirdi.

shuningdek qarang
-----------------

* Oydagi kraterlar ro'yxati
* oy krateri
* Oy kraterlarining morfologik katalogi
* Sayyora nomenklaturasi
* Selenografiya
* Oyning mineralogiyasi
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* Oyning raqamli foto atlasi.
* „Описание кратера на сайте The Moon-Wiki." (en). 2018-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan.



* Andersson, LE va EA Whitaker, NASA Oy nomenklaturasi katalogi, NASA ma'lumotnoma nashri 1097, 1982 yil oktyabr.
**Yuan Mei** ( xitoycha 袁枚 , pinyin Yuán Méi ; 1716 — 1797) — xitoylik shoir, olim va yozuvchi. U mo‘jizalar va g‘ayritabiiylik haqidagi mingga yaqin biji hikoyalarini o‘z ichiga olgan "Qi Xiening yangi yozuvlari" yoki "Konfutsiy aytmagan narsa" to‘plami hamda "Rohat bog‘idan she’rlar ertagi" risolasining muallifi.

Yuan Mei dastlab o'zining "Konfutsiy aytmagan narsa" to'plamini "Munozaralar va hukmlar" ga ishora qilib, (xitoycha: yāngči) deb nomlagan. "Shu er" (xitoycha:述而).
Biroq, Yuan sulolasi yozuvchisi shu nom ostida hikoyalar to‘plamini nashr etganini bilgach, u o‘z to‘plamining nomini "Qi Xie ning yangi [yozuvlari]" (xitoycha:新齊諧 ) deb o‘zgartirdi.

Kompozitsiyalar
===============

Yuan Mei. Yangi [yozuvlar] Qi Xie (Xin Qi Xie) yoki Konfutsiy aytmagan narsa (Zi Bu Yu) / Tarjima. xitoy tilidan, so'zboshi, sharh. va adj. O. L. Fishman. M.: "Nauka", GRVL, 1977. 504 b. ("Sharq adabiyoti yodgorliklari", LV)

Manbalar
--------

1. ↑  „Xitoy biografik ma'lumotlar bazasi (inglizcha)".
2. ↑  „Yuan Mei - Buyuk Sovet Entsiklopediyasidan maqola.".
3. ↑  „Ozon.ru saytida "Qi Xie ning yangi yozuvlari yoki Konfutsiy aytmagan narsa" kitobi".
**Davos** — Shveysariyaning sharqiy qismidagi shahar, togʻ iqlimli kurort. Sharqiy Alp togʻlarida 1550 m dan ziyod balandlikda joylashgan. Turizm, qishki sport oʻyinlari markazi. Aholisi 11 ming kishidan ortiq. D.da quyoshli kunlar koʻp boʻladi, shamol boʻlmaydi, quyosh radiatsiyasi kuchli. Qishi moʻtadil yumshoq (yanvarning oʻrtacha temperaturasi —7°), yozi salqin (iyulning oʻrtacha temperaturasi 12°); yillik yogʻin qariyb 900 mm. D.da tibbiyot va baland togʻ iqlimi kurorti instituti, qor va koʻchkilarni tadqiq qilish milliy instituti, sanatoriy, pansionat, mexmonxona, teatr, sport inshootlari va b. bor. Shaharda har yili Butunjahon iktisodiy anjumani oʻtkaziladi. 1992-yildan boshlab bu anjumanlarda Oʻzbekiston Respublikasi vakillari ham ishtirok etmoqda.

**Davos** Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan shahardir. Prättigau/Davos (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 254.41 km2. 10 744 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).

Geografiyasi
------------

### Hududi

Davosning hududi 284 km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha 1559 va 1563 m balandlikda joylashgan.

Demografiyasi
-------------



| Yil | Soni |
| --- | --- |
| 2015 | 11 109 |  |
| 2017 | 10 937 |  |
| 2018 | 10 898 |  |
| 2019 | 10 862 |  |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)* — Federal Statistical Office.
4. ↑  *(unspecified title)*

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Davos*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayti (olm.)

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4011220-2
* HDS: 001571
* LCCN: n80083777
* MusicBrainz: 7016d578-65d4-4c86-afd7-d84515395a03
* NKC: ge463337
* VIAF: 144322150
* en:WorldCat Identities: lccn-n80083777

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Shveysariya | *Shveysariya geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Podshoxlik davrining Yugra gerbi.
 1549-yilda Moskoviy xaritasida Ob sharqida Sigismund fon Xerbershteyn tomonidan koʻrsatilgan „ vengerlar kelib chiqqan joy" (inde ungaroru origo) Yugra (Iuhra). 
**Yugra** (Yugorskiy oʻlkasi; Mansi: Югра ма̄, *Yugra mā*; Xanti: Югра мўв, *Jugra mŭv*) Shimoliy Ural va Shimoliy Muz okeanining qirgʻoqlarida Yugorskiy Shar boʻgʻozidan Taz daryosining quyilishigacha boʻlgan hududlarning nomi, u uerda Xanti va qisman Mansi qabilalari yashagan. XII-XVII asrlarning rus manbalarida ishlatilgan.

16-asrning Polsha manbalarida Ugra Volga ortidagi Moskva knyazligining shimoli-sharqida joylashgan va Shimoliy Okean qirgʻogʻida joylashgan „Skifiya" ning eng shimoliy qismlarini oʻz ichiga oladi. Ushbu gʻoyalarga koʻra, koʻpchilik ilgari „ugriyaliklar" deb atagan vengerlarning qadimiy vatani  toʻgʻridan-toʻgʻri Yugrada joylashgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑   „Югра",*Большая советская энциклопедия*. М.: Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  Трактат о двух Сарматиях
Elektrorentgenografiya - rentgen diagnostikasi usuli boʻlib, uning yordamida oddiy yozuv qogʻozida oʻrganilayotgan hududning tasvirini olishingiz mumkin. Usulning asosi shundaki, zaryadlangan yarimoʻtkazgichli selen plitasining elektr potentsiali rentgen nurlanishining dozasiga mutanosib ravishda kamayadi. Yashirin elektrostatik tasvir maxsus rivojlanayotgan kukunni purkaydi.Yarimoʻtkazgichli gofretdagi kukun tasviri yozuv qogʻoziga oʻtkaziladi. Rasm qogʻozga qizdirilganda yoki aseton va toluol bugʻlarida oʻrnatiladi.

Elektroroentgenografiya insonning tayanch-harakat tizimini, kerak boʻlganda ichki organlarni tekshirish paytida rentgen tasvirini tezda olish uchun moʻljallangan.Elektroroentgenografiyani amalga oshirish uchun rentgen diagnostika apparatiga qoʻshimchalar - elektroroentgenograflar qoʻllaniladi.

Qurilmalari
-----------

Elektroroentgenograf - bu elektroentgenografiya usuli yordamida diagnostika tadqiqotini oʻtkazish uchun moʻljallangan qurilma.Elektroroentgenograf rentgen diagnostika apparatiga qoʻshimcha sifatida amalga oshiriladi, u bilan mexanik yoki elektr bilan bogʻlanmagan. Elektroroentgenograf fotolaboratoriya oʻrnini bosadi, rentgen plyonkalarini ishlatmaslik imkonini beradi va oddiy yozuv qogʻozida rentgen tasvirlarini 2-3 daqiqada tez olishni taʼminlaydi. Bundan tashqari, rentgen plyonkasidagi salbiy tasvirlardan farqli oʻlaroq, ijobiy tasvirlarni (elektroroentgenogrammalar) olish imkonini beradi.

Adabiyotlar
-----------

* Griffiths, David J.*. Introduction to Quantum Mechanics*. Prentice Hall, 1995. ISBN 0-13-111892-7.  Section 4.2 deals with the hydrogen atom specifically, but all of Chapter 4 is relevant.
* Kleinert, H. (2009). *Path Integrals in Quantum Mechanics, Statistics, Polymer Physics, and Financial Markets*, 4th edition, Worldscibooks.com, World Scientific, Singapore (also available online physik.fu-berlin.de)
* Э. Г. Чикирдин, А. Б. Мишкинис «Техническая энциклопедия рентгенолога», М. 1996 (МНПИ, 1996. — 473 с.:ил.)
**Elektrostatika** — fizikaning harakatsiz elektr zaryadlar maydoni va ularning oʻzaro taʼsirini oʻrganadigan boʻlimi. Harakatsiz elektr zaryadlar hosil qilgan elektr maydon elektrostatik maydon deb ataladi.

Elektrostatikaning asosiy tenglamalari Maksvell tenglamalarining xususiy holidir. Elektr zaryadlar harakatsiz boʻlsa, yaʼni elektr toki boʻlmasa, magnit maydon boʻlmaydi, elektr maydon esa oʻzgarmasdan saqlanadi. Tashqi elektrostatik maydon taʼsirida elektrlanmagan jismlarning sirtida elektr zaryadlar paydo boʻlish hodisasi elektr induksiya yoki elektrostatik induksiya deyiladi.

Elektr induksiya natijasida paydo boʻlgan zaryadlar induksion zaryadlar deyiladi. Induksion zaryadlar erkin zaryadlar yoki bogʻlangan zaryadlar boʻlishi mumkin. Oʻtkazgichlarda erkin zaryadlar mavjud boʻlganligi uchun tashqi elektrostatik maydon taʼsirida oʻtkazgach sirtining bir qismida musbat ishorali erkin zaryad, boshqa ikkinchi qismida esa manfiy ishorali erkin zaryad paydo boʻladi. Oʻtkazgich ichida hech qanday erkin zaryad boʻlmagani uchun elektrostatik maydon ham boʻlmaydi. Tegashli oʻlchov asboblarini tashqi elektr maydon taʼsiridan saqlashda shu xususiyatdan foydalaniladi. Dielektrik zaryadlari bogʻlangan zaryadlardan iborat. Tashqi elektr maydon taʼsirida musbat va manfiy ishorali bogʻlangan zaryadlar qarama-qarshi yoʻnalishlarda siljish natijasida dielektrik qutblanadi, uning sirtidagi bir tomonda musbat ishorali bogʻlangan zaryadlar, ikkinchi tomonda esa manfiy ishorali bogʻlangan zaryadlar paydo boʻladi.
Vakuumda elektrostatik maydonning xossalarini o‘iganishda kuchlanganlik 
chiziqlari tushunchasini kiritib, yuzadan o‘tayotgan elektr kuch chiziqlari 
vektorining oqim ini O strogradskiy-G auss teorem asidan foydalanib 
chiqarilgan edi. Ularning xususiyatlari shundan iborat ediki, kuchlanganlik 
chiziqlari bo‘shliqda bir xil zaryadlardan ikkinchi xil zaryadlarga uzluksiz 
ravishda davom etadi yoki cheksizlikka ketadilar. Ammo bu xususiyat faqat 
erkin zaryadlaigagina taalluqlidir, bog‘langan zaryadlarda bunday bo‘lmaydi.
Bo‘shliqdaesa va 
vektorlar ustma-ust tushadi. Induksiya vektorining chizig‘i deb shunday 
chiziqqa aytiladiki, bu chiziqning har bir nuqtasiga o ‘tkazilgan urinmaning 
yo‘nalishi induksiya vektorining yo‘nalishi bilan ustm a-ust tushadi. 
Chiziqning yo‘nalishi har bir nuqtada induksiya vektorining yo‘nalishi 
shu nuqtadagi chiziq yo‘nalishiga mos keladi deb hisoblanadi.
**Dispozitsiya** — huquq normasini tarkibiy qismi hisoblanib, unda gipotezada koʻrsatilgan holatlar mavjud boʻlganida huquq subʼektlari rioya etishlari lozim hisoblangan xatti-harakat qoidasi. '' Dispozitsiya'' so'zi lotin tilidan olingan bo'lib, ''joylashish'' degan ma'noni anglatadi.

O'z navbatida dispozitsiya tuzilishiga ko'ra quyidagi turlarga bo'linadi:

1) **Tavsiflovchi dispozitsiya** – huquq subʼektlarining subʼektiv huquq va yuridik majburiyatlari hamda xatti-harakatlarining toʼliq bayonini ifoda etiladi. Masalan, Jinoyat kodeksining 169-moddasi "Oʼgʼrilik", yaʼni oʼzganing mol-mulkini yashirin ravishda talon-toroj qilish (qonunda, garchand bu mantiqan oʼrinli boʼlmasada, talon-toroj qilish deb yozilgan). Bunda norma dispozitsiyasi hammaga tushunarli boʼlishi uchun maʼlum bir maʼnoda, qisqa shaklda izoh beriladi.

2) **Blanket dispozitsiya** - huquq normasida koʼrsatilgan huquq subʼektlarining subʼektiv huquq va yuridik majburiyatlarining mazmunini aniqlash uchun boshqa hujjatlarning normalarida belgilangan tegishli qoidalarga havola qiladi.

3) **Havola etuvchi dispozitsiya -** deganda qoʼllanayotgan huquq normasi mansub boʼlgan normativ-huquqiy hujjatning boshqa normasiga (masalan, Jinoyat kodeksining 110-moddasi – "Qiynash") yoki boshqa normativ-huquqiy hujjatga murojaat etishni nazarda tutuvchi dispozitsiya havola etuvchi dispozitsiya sifatida tushuniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
Shamol energetikasi
**Shamol energetikasi** — fan va texnikaning shamol oqimining kinetik energiyasidan mexanik, elektr va issiklik energiyasi olishda foydalanish usullarini, nazariy asoslarini ishlab chiquvchi va xalq xujaligida shamol energiyasidan foydalanish tarmoqlari hamda yullarini belgilovchi sohasi. Inson shamol kuchidan kadimdan foydalanib kelgan. Oldiniga uning kuchidan faqat yelkanli qayiqlarda foydalanilgan, keyinchalik (mil. av. 2—1-asr) Misr va Xitoyda shamol tegirmonlari paydo bulgan (qarang Shamol tegirmoni), keyinchalik shamol dvigatellari va qurilmalari yaratilgan. Shamol energiyasidan Quyosh va suv energiyasi bilan birga foydalanish katta ahamiyatga ega. Shamol energetikasi, asosan, 2 qismga bulinadi: shamol texnikasi va shamoldan foydalanish. Shamol texnikasi qismi shamol kuchidan foydalanib ishlovchi texnika vositalari (agregatlari, dvigatellari, qurilmalari) ni loyihalashning nazariy asoslari va amaliy usullarini ishlab chiqish bilan shugʻullanadi. Shamoldan foydalanish qismida shamol energiyasidan samarali foydalanish, shamol qurilmalaridan unumli foydalanish, ularning texnikiqtisodiy kursatkichlarini yaxshilash masalalari va boshqalarning nazariy va amaliy masalalari urganiladi va amalda tatbiq qilinadi. Shamol energetikasi uzining nazariy va amaliy masalalarini urganish va ishlab chiqishda boshqa fan sohalariga, ayniqsa, aerologik tadqiqotlar natijalariga asoslanadi. Boshka energiya manbalaridan foydalanish noqulay va umuman bunday manbalar yoʻq joylarda Shamol energetikasi ishlanmalari juda asqotadi. Oʻrta Osiyeʼda (xususan, Uzbekistonda) dasht, choʻl va chala chullarda Shamol energetikasi texnika vositalari koʻl kelishi mumkin. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Energetika va avtomatika institutida Shamol energetikasi muammolari bilan ham shugʻullaniladi.Shamol va to‘lqinlar Quyosh ta'sirida yuzaga keladi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Elektron raqamli imzo** — Elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus oʻzgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yoʻqligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo. (qonun)Qonunda talab etilgan shartlarga rioya etilgan taqdirda elektron raqamli imzo qogʻoz hujjatga shaxsan qoʻyilgan imzo bilan bir xil ahamiyatga egadir. Elektron maʼlumotlarni kriptografik oʻzgartirish natijasida hosil qilingan belgilar ketma-ketligi. Elektron raqamli imzo maʼlumotlar blokiga qoʻshib qoʻyiladi va blokni qabul qiluvchiga, manbani va maʼlumotlarning butunligini tekshirish hamda soxtalashtirishdan muhofazalanish imkonini beradi. Hozirgi kunga kelib, ayrim mamlakatlar qonunchilik yoʻli bilan raqamli imzodan foydalanishni layoqatliligini qonunlashtirib qoʻyganlar. Elektron raqamli imzo kalitlari sertifikatlari roʻyxatga olish markazlari tomonidan beriladi.
**Lypivka** (ukraincha: *Липівка*) — gʻarbiy Ukrainadagi qishloq (*selo*). U Ivano-Frankivsk viloyati (viloyat)ning Ivano-Frankivsk tumanida joylashgan, taxminan 20 km janubda, viloyat poytaxti Ivano-Frankivsk. Lypivka Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Tysmenitsia shahar hromadasiga tegishli.

Lypivka ilgari Tłumacz Powiat ( okrug ) tarkibiga kiruvchi Lackie Szlacheckie deb atalgan. Bu, shuningdek, Galisiyadagi Pokuttya tarixiy mintaqasining bir qismidir. Buni nomi ushbu hududda yashagan polshalik zodagonlar bilan bog'liq.

2020-yil 18-iyulgacha Lipivka Tismenitsa tumaniga tegishli edi. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida Ivano-Frankivsk viloyatining tumanlari sonini oltitaga qisqartirgan holda, tuman tugatildi. Tysmenitsia tumani hududi Ivano-Frankivsk tumaniga birlashtirildi.

1. ↑  „Тисменицкая городская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (2020-yil 18-iyul). Qaraldi: 2020-yil 3-oktyabr.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
**Yodgorbek Akbarov** (ruscha: *Акбаров, Ёдгорбек*1979-yil 20-noyabr) – oʻzbek sobiq futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

Tarjimai holi
-------------

Oʻzbekiston oliy divizionida 2003-yili „Sementchi" tarkibida 23 yoshida debyut qilgan. Mavsum yakunida jamoa tushib ketish zonasidan joy oldi va futbolchi 11 ta gol bilan uning toʻpurariga aylandi. Keyingi mavsumda yana bir autsayder – „Surxon" safida oʻynadi va faqat bitta gol urdi. 2005-yilda „Andijon" tarkibida birinchi liga gʻolibi boʻldi va 24 ta gol (boshqa maʼlumotlarga koʻra 26) toʻp kiritib, turnir toʻpurarlari uchligiga kirdi. Ammo keyingi yili oliy ligada „Andijon" safida bor yoʻgʻi 7ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urdi.

2007-2009-yillarda Qirgʻizistonning „Alay" (Oʻsh) jamoasida oʻynagan va klubning eng yaxshi toʻpurarlaridan biri boʻlgan. 2007-yilda 10 ta gol bilan Qirgʻiziston chempionatining eng yaxshi toʻpurarlari 10 taligiga kirgan boʻlsa, 2008-yilda (9 gol) va 2009-yilda (11 gol) uchinchi oʻrinni egallagan. Shuningdek, 2008 va 2009-yillarda chempionatning bronza medali sovrindori, 2009-yilda esa Qirgʻiziston kubogi finalchisi boʻlgan. 2010-yilgi mavsumni, „Alay" chempionatdan chetlatilganidan soʻng, Bishkekning „Alga" klubiga oʻtkazildi va shundan keyin u yuqori saviyada oʻynamadi.

Havolalar
---------

* Yodgorbek Akbarov FootballFacts.ru saytida
**Lyudvig Feyerbax (1804-1872 yy.)** — nemis mumtoz falsafasining yana bir vakili.

Asarlari
--------

«Gegel falsafasining tanqidiga doir», «Xristianlikning mohiyati», «Falsafani izoh qilish bo‘yicha dastlabki tezislar»,«Kelajak falsafasining asosiy qoidalari».

Hayoti
------

Feyerbax taniqli adliya xodimi oilasida tug‘ilgan. Dastlab u diniy yo‘lni tanlagan va shu yo‘nalish bo'yicha o‘qishga kirgan. Biroq bir yildan keyin o‘qishni tashlagan va Berlinga borib, u yerdagi universitetga o‘qishga kirgan. Bu yerda Feyerbax anchagina obro'-e'tiborga ega bo'lgan Gegel ma'ruzalarini eshitgan va uning izidan borib gegelchilarga qo'shilgan.

Falsafiy taʼlimot va qarashlari
-------------------------------

Feyerbax ilk falsafiy asarlaridayoq Gegel taʼlimotiga shubha bilan qaraydi va asta-sekin undan uzoqlasha boradi. Feyerbax XIX asrning 30-yillari oxirida yozgan „Gegel falsafasining tanqidiga doir" asarida tabiatni, materiyani gʻoyaviylik asosida yotuvchi reallik sifatida talqin qiladi. 40-yillarda nashr etgan kitoblarida „Xristianlikning mohiyati" (1841-yil), „Falsafani izoh qilish bo‘yicha dastlabki tezislar" (1842-yil). „Kelajak falsafasining asosiy qoidalari" (1843-yil). Feyerbax idealistik va diniy qarashlarni qattiq tanqid qiladi. Feyerbax fikricha, tafakkurning borliqqa munosabati falsafaning bosh masalasi ekan, demak, falsafa inson mohiyati to‘g‘risidagi taʼlimot boʻlishi kerak, chunki insondan boshqa fikrlovchi bironta jonzot yoʻq. Tafakkurning borliqqa munosabati masalasi esa faqat inson faoliyati jarayonida hal qilinadi. Feyerbax falsafasi insonga qaratilgan, shu bois u antropologik falsafa deyiladi. „Inson borliq va tafakkur birligining subyekti, asosi qilib olingandagina, bu birlikni haqiqiy deyish mumkin",-deb yozgan Feyerbax. Maʼlumki, Gegel insondan tashqaridagi mutlaq g‘oya — dunyoviy aql to‘g‘risida taʼlimot yaratgan edi. Feyerbax insondan tashqarida mavjud aql to‘g‘risidagi qarashlarni, demak, Gegel va uning izdoshlarini tahqid qilgan. Tabiatning mahsuli boʻlgan inson aqliy faoliyatning real subyekti, degan g‘oyaga tayangan Feyerbax olamni yaratuvchi, hamma insonni sezguvchi va bilguvchi ilohiy kuch — Xudoning mavjudligini inkor qilgan. Din, uning fikricha, insonni o‘limidan keyin qutqarishga qaratilgan, yaʼni insonning narigi dunyosi to‘g‘risidagi taʼlimot, falsafa esa, undan farqli o‘laroq, insonning yashab turgan dunyosini, insonning yerdagi mohiyatini o‘rganadigan ilmiy yo‘nalishdir, chunki narigi dunyoning o‘zi yo‘q. Shu fikrdan kelib chiqqan Feyerbax falsafa din bilan emas, balki tabiat to‘g‘risidagi fanlar bilan yaqin aloqada bo‘lishi kerak, deb hisoblagan.

Adabiyotlar
-----------

Gʻarb falsafasi tarixi Toshkent 2018
**Ijro etuvchi hokimiyat** - davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi hokimiyat va sud hokimiyati kabi mustaqil tarmoqlaridan biri. Joriy qonunlar va b. meʼyoriy hujjatlarga asoslanib, boshqaruv vazifalarini bajaradi (davlat boshligʻi, hukumat). Qonun chiqaruvchi hokimiyat hujjatlarini ijro etish maqsadida oʻz qaror va farmoyishlarini qabul qiladi, odatda, davlat boshligʻi (prezidenta) ning bevosita rahbarligi va nazorati ostida ish koʻradi. I. e. h. mintaqaviy va mahalliy darajada mahalliy oʻzini-oʻzi boshqarish organlari (hokim, oqsoqol, gubernator, mer, prefekt) tomonidan amalga oshiriladi.

OʻzRda hukumat — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi davlat xokimiyatining oliy ijrochi va boshqa-ruvchi organi hisoblanadi. U iqtiso-diyotning, ijtimoiy va maʼnaviy sohaning samarali faoliyat koʻrsatishiga, qonunlar ijro etilishiga, Oliy Majlisning qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlarining bajarilishiga rahbarlikni taʼminlaydi. Mahalliy I. e. h. organlari Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarini, Prezident farmonlarini, davlat hokimiyati yuqori organlarining qarorlarini amalga oshiradi. Viloyat, tuman va shaharlarda I. e. H. ni hokim boshchiligidagi viloyat, tuman va shahar hokimliklari boshqaradi (yana qarang Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mah-kamasi, Fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari).
<script>alert (1)</script>

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Yusuf Bashir at-Tijoniy** - sudanlik shoir. Arab tilidagi yangi she’riyatda romantizm asoschilaridan biri.

Biografiya
----------

U mumtoz va zamonaviy arab adabiyotini yaxshi bilgan, G‘arb adabiyotining arabcha tarjimalarini o‘qigan. "Ahmed Shovkiy she’riyati Qur’onda yozilgan she’r bilan qiyoslanadi", degan gaplari kufrga teng deb qabul qilingan va shu sababdan uni kollejdan haydab yuborishgan. Keyinchalik, u bir muncha vaqt yoqilg'i quyish shoxobchasi operatori bo'lib ishladi, matbuot bilan hamkorlik qildi.

1930-yillarning boshlarida u Qohirada oʻqishni davom ettirishga urinib koʻrgan. At-Tijoniy bir necha yil sil kasalligidan aziyat chekib, yoshligida qashshoqlikda vafot etgan.

Ijodi
-----

U kollejda o‘qib yurganidayoq she’r yozishni boshlagan. Yevropa she’riyati ta’sirida u yangi shakllar, hajm va qofiyalar izlashga kirishdi. 1930-yillarning boshlarida zamonaviy arab she’riyati haqida bir qancha maqolalar e’lon qildi, ularda ilk feodal davr shoirlaridan meros bo‘lib qolgan she’riy uslublarga qarshi chiqdi.

At-Tijoniy she’rlarida vatanparvarlik, ingliz mustamlakachiligiga qarshi norozilik motivlari yangraydi. Shoir tabiatga, o‘tmish xotiralariga, o‘z his-tuyg‘ulari, kechinmalari olamiga tez-tez murojaat qilardi. Uning ishida tabiat olamiga, ayniqsa, suv va yorug'likka doimiy murojaatlar mavjud bo'lib, ularni tez-tez metafora yoki ramz sifatida ishlatgan.

At-Tijoniyning asarlari 1942-yilda nashr etilgan "Ishroqa" ("Nurlanish") toʻplamida jamlangan. 2008-yildan boshlab uning sheʼriy toʻplamining oʻnta nashri chop etilgan.

Adabiyot
--------

* Buyuk Sovet Entsiklopediyasi. - M.: Sovet Entsiklopediyasi. 1969-1978 yillar.
* "Afrika" entsiklopedik ma'lumotnoma. - M.: Sovet Entsiklopediyasi. Bosh muharrir An. A. Gromyko. 1986-1987 yillar.
* Adabiy ensiklopedik lug'at. - M.: Sovet Entsiklopediyasi. V. M. Kozhevnikov, P. A. Nikolaev tomonidan tahrirlangan. 1987 yil.

Havola
------
**Traxeit** (traxeya va itis — yalligʻlanish) — traxeya shilliq pardasining yalligʻlanishi. Sovqotish, yuqumli kasalliklar (gripp, qizamiq, koʻkyoʻtal), shuningdek, yurak, oʻpka kasalliklari, bolalarda esa aksari raxit, ekssudativ diatez va h.k. oqibatida paydo boʻladi. Asosan, bahor va kuzda koʻp uchraydi. Oʻtkir va surunkali kechadi. Oʻtkir T. odatda, tumov va burunxalqumning yalligʻlanishi bilan boshlanib, tezda traxeyaga oʻtadi. Bemor yoʻtaladi (yoʻtal, ayniqsa, kechasi va ertalab zoʻrayadi), balgʻam ajraladi (kasallikning boshlanish davrida balgʻam qiyin ajraladi), tomoq va toʻsh sohasida ogʻriq paydo boʻlib, bemor yoʻtalganda kuchayadi, tomoq tirnalib, achishadi, hiqildoq yalligʻlanishi ham qoʻshilganda odam boʻgʻilib, butunlay ovozi chiqmay qoladi (qarang Laringit). Bemorda darmonsizlik, bosh ogʻrigʻi, isitma kabi alomatlar kuzatiladi. Oʻz vaqtida davo qilinsa, oʻtkir T. odatda, 1—2 qaftadan keyin oʻtib ketadi, aks holda surunkali tuye oladi, bunda kasallik vaqtvaqtida qoʻzib, uzoq davom etadi.

Manbalar
--------



  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Lánycsók** ( nemis : *Lantschuk* ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq .

Ikkinchi jahon urushi tugagunga qadar aholining koʻpchiligi Dunay boʻyi shvabiyaliklari boʻlgan, ularni mahalliy tillarda *Stifolder* deb ham atashadi , chunki ularning ajdodlari bir vaqtlar 17-asr va 18-asrlarda Fulda (tuman) dan kelgan. Sobiq nemis ko'chmanchilarining aksariyati 1945-1948 yillarda Potsdam kelishuvi bo'yicha Ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Germaniya va Ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Avstriyaga haydalgan.  Bugungi kunda Vengriyaning bir nechta nemislari yashaydi, aksariyati Chexoslovakiya-Vengriya aholi almashinuvidan bo'lgan vengerlarning avlodlari bo'lib , ular sobiq Dunay Svabiya aholisining uylariga ega bo'lganlar.

| Lánycsók

Lantschuk |
| --- |
| Lánycsók

Vengriyadagi joylashuvi |
| Koordinatalar: 46°00'N 18°38'EKoordinatalar : 46°00'N 18°38'E |
| Mamlakat | Vengriya |
| Tuman | Baranya |
| Vaqt zonasi | UTC+1 ( CET ) |
| • Yoz ( DST ) | UTC+2 ( CEST ) |

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  „https://www.feked.hu/etc/Stifolder\_tortenet.pdf".
2. ↑  „https://ldu-online.de/die-vertreibung".
**Işıl Alaş** (2006-yil 19-fevralda tugʻilgan) — turkiyalik badiiy gimnastikachi, terma jamoa aʼzosi.

Faoliyati
---------

2020-yilda Işil Kiyevda bo'lib o'tgan 2020 yilgi Evropa chempionatida o'smirlar gimnastikachisi sifatida debyut qilgan, to'p va tayoqchalar bilan, 17 va 24-o'rinlarni egallagan.

2022-yilda ulg'aygach terma jamoaga qabul qilingan va Konyadagi 2021- Islom birdamlik o'yinlarida ishtirok etgan hamda guruhda 3 ta halqa va 2 to'p bilan bronza medalini qo'lga kiritgan. Sentyabr oyida Sofiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Yeliz Gunes, Nehir Serap Ozdemir, Melisa Sert, Duru Duygu Usta va individual Kamelya Tuncel bilan birgalikda koʻpkurashda 21-oʻrin, 5 ta halqa bilan 17-oʻrin va 3 ta lenta + 2 to'p bilan 27-oʻrinni egallagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ALAS Isil - FIG Athlete Profile". *www.gymnastics.sport*. Qaraldi: 2023-yil 14-yanvar.
2. ↑  „2020 European Championships Ball Junior Result" (PDF). *europeangymnastics*.
3. ↑  „2020 European Championships Junior Clubs Result" (PDF). *europeangymnastics*.
4. ↑  „2021 Islamic Solidarity Games Result Book" (PDF). *konya2021*.
5. ↑  „2022 World Championships Result Book" (PDF). *gym.longinestiming*.
**Garðabær** ( islandcha talaffuzi: ​[ ˈkarðaˌpaiːr̥ ] ) — Islandiyaning poytaxt mintaqasida joylashgan shahar.

Tarix
-----

Garðabær - Poytaxt mintaqasida o'sib borayotgan shahar. Bu Islandiyadagi oltinchi yirik shahar bo'lib, aholisi 18,990 kishini tashkil qiladi (2023 yil 1 mart).

Taʼlim
------

Shahardagi maktablar orasida 7 ta boshlang'ich maktab, shu jumladan Sjalandsskoli ham bor.

Sjálandsskoli 2005-yilda tashkil etilgan.

Sport
-----

Shaharning asosiy sport klubi Stjarnan bo'lib, u Islandiya Premer-ligasida o'ynaydigan va 2014 yilda birinchi marta musobaqada g'olib chiqqan erkaklar futbol jamoasi hisoblanadi.

### Xalqaro doʻstlik shaharlari

2007 yil 1 yanvar holatiga ko'ra Bessastaðahreppurning do'stlik shaharlari:

* Gjøvik - Norvegiya
* Gävle - Shvetsiya
* Rauma - Finlandiya
* Næstved - Daniya

### Tabiat

Bessastaðahreppur (yoki Álftanes) hududi birinchi navbatda turar-joy maydoni hisoblanadi. Tog'larning go'zal manzaralari bor. Ko'plab noyob qirg'oq qushlari bu erda plyajlar bo'ylab ko'payadi.

Qo'shni shaharlar
-----------------

Shuningdek qarang: Islandiyadagi egizak shaharlar va qardosh shaharlar roʻyxati:

* Asker, Norvegiya
* Eslov, Shvetsiya
* Yakobstad, Finlandiya
* Rudersdal, Daniya
* 

| Gardabær |
| --- |
| GardabærGardabær |
| Gardabær joylashgan joy |
| Mamlakat | Islandiya |
| Mintaqa | Poytaxt viloyati |
| Saylov okrugi | Janubi-g'arbiy saylov okrugi |
| Tashkil etilgan | 1878 yil |
| Bozor huquqi | 1976 yil 1 yanvar |
| Hukumat |
| •  Mayor | Gunnar Einarsson ( IP ) |
| Hudud |
| • Jami | 76 km 2 (29 kv milya) |
| Aholi
(2020)  |
| • Jami | 16 924 |
| • Zichlik | 214,46/km 2 (555,4/kv mi) |
| Pochta indeks(lar)i | 210–225 |
| Munitsipal raqam | 1300 |
| Veb-sayt | gardabaer .is |

*

Manbalar
--------

1. ↑  „https://px.hagstofa.is/pxen/pxweb/en/Ibuar/Ibuar\_\_mannfjoldi\_\_2\_byggdir\_\_sveitarfelog/MAN02001.px/table/tableViewLayout1/?rxid=093f1523-e996-498b-8980-25ccd7353819".
2. ↑  „http://www.nasdaqomxnordic.com/hlutabref/?languageId=1".
3. ↑  „http://sjalandsskoli.is/skolinn/".