recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Svita** (geologiyada) — biror rayonning geologik kesimida asosiy regional stratigrafik ahamiyatga ega boʻlgan taksonometrik birlik, choʻkindi, vulkanogen yoki metamorfik togʻ jinslari katlamlari majmui. Tarkibiga koʻra, bir xil janslardan, baʼzida turli tipdagi jinslarning ketma-ketligidan iborat boʻladi. S.ning chegaralari baʼzan umumiy stratigrafiya shkalasi chegarasidan farq qilishi mumkin, lekin uning ichida stratifafik nomunosiblik boʻlmaydi. Gorizontal yoʻnalishda S. strukturafatsial zona yoki geologik region hamda choʻkindi yigʻilishi havzasi chegaralari bilan ajratiladi. S.ning yoshi eng toʻliq boʻlgan kesim (stratotip) yoki bir nechta kesimlardan (ular bir biridan farq qilishi mumkin) aniqlanadi. S.lar yuqori, oʻrta, quyi kabi kichik svitalarga boʻlinadi, ular nomiga geofafik joyning nomi qoʻshib aytiladi. Bir nechta Slar seriyaga birlashtiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nasr Ibn Ali**, Nasr (? - 1012) - Movarounnahr ilikxoni (999—1012). Qoraxoniylarti. Buxoroni egallash bilan Movarounnaxrning bosib olinishini nihoyasiga yetkazgan (999 yil oktabr). Somoniylar amiri Abdulmalik ibn Nuh va uning qarindosh-urugʻlarini asir qilib, Oʻzgandagi zindonga tashlangan. Shu tariqa qudratli boʻlgan somoniylar sulolasi qulagan. 1000—1005-yillarda ilik N. ibn A. somoniylar hokimiyatini tiklashga harakat qilgan Mun-tasirga qarshi kurashgan va gʻalaba qilgan. 1000-yil Mahmud Gʻaznaviy N. ibn A. bilan oʻz yerlari oʻrtasidagi chegaralarni belgilash toʻgʻrisida bitim tuzgan, unga koʻra, Amudaryo asosiy chegara qilib belgilangan. Natijada somoniylar davlati oʻrnida ikkita yangi davlat tash-kil topgan: birinchisi — Qashqardan Amudaryogacha choʻzilgan, Sharqiy Tur-kistonning bir qismini, Yettisuv, Shosh, Fargʻona va qad. Sugʻd hududini oʻz ichiga olgan qoraxoniylar; ikkinchisi — Shimoliy Hindiston chegarasidan tortib Kaspiy dengizining jan. qir-gʻoqlarigacha choʻzilgan, hozirgi Afgʻoniston va Shim.Sharqiy Eron viloyatlarini oʻz ichiga olgan Gʻaznaviylar davlati.

Biroq N. ibn A. Xurosonni bosib olish niyatidan butunlay voz kechmagandi. 1006 va 1008-yillarda qoraxoniylar Xurosonga ikki marta yurish qilganlar. 1006-yildagi yurish chogʻida Mahmud Gʻaznaviy Hindistonda edi. Qoraxoniy qoʻshinlari Balx, Tus va Nishopurni bosib olganlar. Biroq Mahmud Hindistondan qaytib kelib, ularni quvib yuborgan. 1008-yildagi Balx yaqinidagi jangda Mahmud qoʻshinida 500 ta fil bor edi. N. ibn A. kushini tor-mor etilib, qoraxoniylarning Amudaryoning janubidagi hududlarini egallash yoʻlidagi harakatlari shu tarzda toʻxtatilgan. N. ibn A. nixryatda jasur va dovyurak, imon, eʼtiqodli shaxs boʻlib, u haqda koʻplab rivoyatlar toʻqilgan. Ja-mol Qarshiynit yozishicha, N. ibn A. buyuk nomdor xoqon, juda koʻp fazilatlar sohibi boʻlgan va hijriy 402 yil (1011 — 12)da Oʻzganda vafot etib oʻsha yerda dafn etilgan.

Adabiyot
--------

* Bartold V.V. Sochineniya, t.2(1), M. 1963; Materiali po istorii Sredney i Sentralnoy Azii X — XIX vv. T. 1988; Samarqand tarixi, 1-j. T. 1971.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Svyatoslav Teofilovich Rixter** (20-mart 1915, Jitomir — 1-avgust 1997, Moskva) — rus pianinochisi. Xalq artisti (1961), Mehnat Qahramoni (1975). 20-asr musiqa ijrochilik sanʼatining atokli namoyandasi, ulkan ijodiy qudrat, yorqin oʻziga xosligiga ega sanʼatkor. Musiqadan ilk saboklarni otasidan olgan. Moskva konservatoriyasini tugatgan (1946). Ijodiga yuksak badiiy taʼsirchanlik, teran mazmundorlik va badiiy yaxlitlik xos. Nihoyatda keng repertuaridan mumtoz va 20-asr kompozitorlari asarlari oʻrin olgan. 1934-yilda ilk yakka konsert bergan. 60 yillik ijrochilik faoliyati davomida Yevropa, Osiyo (jumladan, bir necha marta Oʻzbekistonda ham), Amerika mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Davlat mukofoti (1950), Rossiya Davlat mukofoti (1995) laureati.

Manbalar
--------

1. ↑  Jean-Pierre Thiollet, *88 notes pour piano solo*, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015, p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bidiyorshum** (taxallusi; asl ismi Muhammad Solih) (?, Qoʻqon — 1842, Urumchi, Sharqiy Turkiston) — oʻzbek xalq anʼanaviy teatrining aktyori va ogʻzaki pyesalar ijodkori. 18-asr oxiridan 19-asrning birinchi yarmigacha Qoʻqon professional aktyorlar uyushmasi ("Kasabai sozanda")ning korfarmoni. Qad. oʻzbek xalq teatri va aktyorlik sanʼati rivojiga katta hissa qoʻshgan. Ogʻzaki pyesalari va tomoshalarida kuchli ijtimoiy mavzuni koʻtarib jamiyatning ayrim illatlarini tanqid qilgan. "Mudarris", "Yer taqsimlash", "Choʻpon bola" pyesalarida oʻtkir hajv vosita si bilan mehnatkash xalq manfaatini himoya qilgan. B. hajviy sheʼrlar ham yozgan. Qoʻshiqlarga musiqa bastalash, raqslarni sahnalashtirish bilan ham shugʻullangan. Yana q. Bidiyorshum toʻdasi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Yevgenyevich Fersman** (1883.27.10, Peterburg 1945.20.5, Sochi; Moskvada dafn etilgan) — rus kimyogari va mineralogi. Fersman geokimyo asoschilaridan biri. SSSR Fanlar akademiyasi akademik (1919-yildan Rossiya Fanlar akademiyasi akad.). V. I. Vernandskiyning shogirdi. Moskva universitetini tugatgan (1907), professor (1910). Kola yarim orol, Tyanshan, Qizilqum, Qoraqum, Ural, Baykalorti va boshqa rayonlarda olib borilgan qidiruv va tadqiqot ishlari da qatnashgan. Xibin tundralari (1920) va Monchetundra (1930)da Fersman ishtirokida apatit va misnikel ruda konlari ochilgan. "Geokimyo" (1 — 4t. 1933—39), "Pegmatitlar" (1931) asarlarining muallifi. Fersman elementlar klarki va migratsiyasiga katta eʼtibor berdi. Fersman birinchilar katorida foydali qazilma konlarini qidirishda geokimyoviy metodlarni qoʻllash zarurligini asosladi. 1926-yilda ilk bor MongoliyaOltoy geokimyoviy mintaqasini aniqladi. Fersman fanning yorqin targʻibotchisi, javohir va ziynat toshlar boʻyicha yirik mutaxassis. U. mineral resurslar tadqiqoti buyicha bir qancha ilmiy muassasalar va koʻp sonli ekspeditsiyalar (shu jumladan, Kola yarim orol, Oʻrta Osiyo va Uralda) tashkilotchisi. Davlat mukofotlari (1929, 1942) laureati. Minerallardan: titanniobiy oksidi — fersmit va titan niobiy silikati — fersmanit Fersman nomi bilan atalgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bluming**, blyuming (ing. blooming) — poʻlat quymalardan Chblul" olish uchun moʻljallangan prokatlash stani. Prokatlash (siqish) valiklatrich ning diametri (yoʻgʻonligi) bilan ifodalanadi, mas, B. 1500 (bu yerda 1500 mm — valik diametri). B. da 12 t gacha va undan ham ogʻir poʻlat quymalardan blum tayyorlanadi. Baʼzi hollarda B.da slyablar hamda shakldor zagotovkalar (yirik dvutavr toʻsinlar, shveller va boshqalarlar) olinadi. Metallurgiya zavodlarida B. poʻlat quyish sexi bilan prokat sexi orasidagi bogʻlovchi zveno hisoblanadi.

B. ish kleti (katagi), vallarni harakatga keltiruvchi asosiy elektr dvigatellar va mexanizmlardan iborat. B. sexida texnologik jarayonning oʻtish tartibi: qaynoq quyma poʻlat eritish sexidan temir yoʻl platformalarida qizdirish qudugʻiga keltiriladi; quymalar quduqqa tik tushirilib, 1100—1300°S gacha qizdiriladi, har bir quyma maxsus moslamada B.ning qabul rolgangiga keltiriladi; quyma B. vallari orasidan bir necha marta oʻtkaziladi (har bir oʻtishda quyma 40–20 mm qisiladi), natijada poʻlat polosalari hosil boʻladi; polosalar katta qaychilar bilan alohnda blumlarga kesiladi. Bular rolganglar yordamida sovitgichlarga, u yerdan esa omborga’yuboriladi. B. poʻlatni yirik quymalar tarzida quyishga, tayyor prokatning sifatini oshirishga imkon beradi. Ly.Mirboboyev V. A. Vasilyev G. P. Metallar texnologiyasi, T. 1971.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Blumeneg qal’asi** (nemischa:) — Avstriyaning Tyuringerberg kommunasida (Vorarlberg federal shtati) 1258-yilda Lutz daryosi yaqinida qurilgan oʻrta asr qal’asi xarobalari. Qal’a Blumeneg grafligining markazi boʻlib, Tyubingen fon Montfort graflari tasarrufida edi. 1288-yilda qal’a episkop Fridrix Chur qoʻshinlari tomonidan vayron qilingan. 1404—1405-yillarda, Appenzell urushlari paytida qal’a qayta vayron qilingan, ammo 1408-yildan keyin qayta qurilgan. XVII-asr rekonstruktsiyasidan soʻng qal’a 1650 va 1774-yillarda ikkita yongʻin natijasida vayron boʻladi va nihoyat xarobaga aylanadi. 1842-yilda xarobalarni Moosbruggerlar oilasi sotib oladi: XIX-asrdan buyon ular xususiy mulk hisobida.

Tarixi
------

Blumeneg qal’asi XIII-asrning oʻrtalarida, Lutz daryosi yaqinida, bir qal’a sifatida qurilgan. Bu 1258-yilda Montfort graflari tomonidan yaratilgan xuddi shu nomdagi okrugning markazi edi. Qal’a birinchi marta 1265-yildagi hujjatlarda qayd etilgan. 1288-yilda qal’a episkopi Fridrix Montfort Chur (1264-1290) qoʻshinlari tomonidan vayron qilingan. 1404—1405-yillarda, Appenzell urushlari paytida, qal’a yana ikki marta bosib olinadi va ikki marta vayron qilinadi, lekin 1408-yildan keyin esa tiklandi: 1416-yilda u shveysariyalik (bern) fon Brandis oilasidan baron mulkiga aylanadi.

1510-yilda Shvabiya graflari fon Sulz Blumeneg hududi va qal’asini egallab olishadi. 1613-yilda Vyurtembergdagi Weingarten Benediktin monastirining abbotlari qal’ani sotib olishadi. Ular oʻzlarining xazinalarini unga topshirdilar va 30 yillik urush paytida Shvetsiya armiyasi muvaffaqiyat qozongan davrda oʻzlari bu yerga koʻchib oʻtishadi. Katta darajada qayta qurilgan qal’a 1650-yilda yongʻin natijasida vayron boʻlgan. 1774-yilda sodir boʻlgan yana bir yongʻindan keyin u nihoyat xarobaga aylandi. Qal’a, ibodatxona, hovli atrofidagi dumaloq devor va bir qator qoʻshimcha binolar qoldiqlari 1842-yilda Moosbrugger oilasi tomonidan sotib olingan: XIX-asrda ular hali ham xususiy mulk hisobida.

Yana qarang
-----------

* Gaienhofen qal’asi
* Jagdberg qal’asi
* Freundsberg qal’asi
* Veyerburg qal’asi

Manbalar
--------

1. ↑  de:Lutz
2. ↑  de:Friedrich von Montfort
3. ↑  de:Brandis

Adabiyotlar
-----------

* Alois Niderstätter: Die Vorarlberger Burgen. Universitätsverlag Wagner, Innsbruck 2017, ISBN 978-3-7030-0953-2, S. 157-161.
* Dehio Handbuch. Die Kunstdenkmäler Osterreichs: Vorarlberg. Tyuringerberg. Bundesdenkmalamt (Hrsg.), Verlag Anton Schroll & Co, Wien 1983, ISBN 3-7031-0585-2, S. 395.
* Kleines Vorarlberger Burgenbuch — Frans Josef Huber — 1985-yil
* Osterreichisches Burgenlexikon — Georg Clam Martinic — 1992-yil
* Shtayner Zeugen — Volkmar Diet — 1995-yil

Havolalar
---------

* *Martin Hammerl.* „Blumenegg" (de). *burgen-austria.com*.  Burgen-Austria (3-iyun 2005-yil). Qaraldi: 20-fevral 2021-yil.
**Keyp-Atoll** ( Danish),**Kangaarasuk** nomi bilan ham tanilgan.Grenlandiyaning shimoli-g'arbiy qismida, Avannaata munitsipalitetida joylashgan.

Bu burun qo'mondon Jeyms Sonders tomonidan uning kemas HMS *North Star* Atholl sharafiga nomlangan.1849–50-yil qishda u shimoldagi ko'rfazda muzlab qolgan va mintaqadagi diqqatga sazovor joylarni nomlagan.

Tarix
-----

***Keyp Atholl*** Amerika Qo'shma Shtatlari Sohil Xavfsizlik xizmatining LORAN stantsiyasi bo'lib.Grenlandiyaning shimoli-g'arbiy qismida,Pituffik kosmik bazasidan janubda joylashgan.U 1954-yilda tashkil etilgan va 1975-yilda tugatilganStansiya Quaratitda,Cape Atholldan taxminan 11 kilometr (7 milya) janubi-sharqda joylashgan edi.

* Kenglik: 76°18'56,62" N
* Uzunlik: 69°21'21.03" W

Geografiya
----------

Cape Atholl materikda,Baylot Soundning sharqiy qirg'og'ida,Baffin ko'rfazida joylashgan. U Wolstenholme Fjord og'zining janubiy uchida va Wolstenholme orolining sharqiy uchi qarshisida ko'tariladi.

|  |  |
| --- | --- |
|  Shimoli-g'arbiy Grenlandiya xaritasi |  USCGC *Westwind* Cape Atholl yaqinidagi Grenlandiya, Arktika kruizidan qaytmoqda (1964). |

Manbalar
--------

1. ↑  *The Nautical Magazine and Naval Chronicle*, Simpkin, Marshall & Co. London 1850, p. 588
2. ↑  Fact Sheet at LORAN History Site
3. 1 2  *Prostar Sailing Directions 2005 Greenland and Iceland Enroute*, p. 85
4. ↑  „Kap Atholl". *Mapcarta*. Qaraldi: 29-may 2019-yil.

havolalar
---------

* Grenlandiya uchuvchisi - Daniya geoma'lumotlar agentligi
**Aleksandr Petrovich Dovjenko** (1894.11.9, Chernigov viloyati, Sosni-si qishlogʻi — 1956.25.11, Moskva) — kinorejissor, yozuvchi, ssenariychi. Kinematografiya asoschilaridan. Xalq artisti (1950), Ukrainada xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1950). Dastlabki filmlari — "Dipkuryer sumkasi", "Zvenigora" katta muvaffaqiyat qozondi. "Arsenal", "Yer" filmlari jahon ekranlarida ham shuhrat qozondi. D.ning ilk ovozli filmi "Ivan", shuningdek, "Aerograd", "Shchors" badiiy filmlari, "Xaloskorlik" kabi hujjatli — publitsistik va "Michurin" badiiy filmlari kino sanʼati taraqqiyotida muhim rol oʻynadi. "Guldagi hayot" pyesasi va "Dengiz haqida doston", "Sehrlangan Desna" kabi ssenariylar, anchagina hikoya, ocherklar, kino tarixi va nazariyasiga oid maqolalar ham yozgan. 1957-yil Kiyev kinostudiyasiga D. nomi berilgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Srinagar** (kashmircha — muqaddas shahar) — Hindistonning shim. qismidagi shahar. Jalam daryosi boʻyida, Kashmir vodiysida, 1600 m balandlikda joylashgan. Jammu va Kashmir shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 910 ming kishi (2001). Transport yoʻllarining yirik tuguni. Toʻqimachilik sanoati rivojlangan: pillakashlik, shoyi toʻqish, jun gazlama f-kalari bor. Yogʻochsozlik, oziqovqat, mashinasozlik, koʻnteri sanoati korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Hunarmandchilik rivojlangan: gilam, kashmiri shol roʻmol, ipak gazlama toʻqiladi, kumush va zargarlik buyumlari tayyorlanadi, yogʻoch oʻymakorligi bilan shugʻullaniladi. 2 universitet, yirik aeroport bor. Meʼmoriy yodgorliklardan Jome masjidi (15-asr), Boburiylar davridan qolgan bogʻparklar saqlangan. S Jalam daryosining har ikki sohili boʻylab choʻzilgan va 9 koʻprik orqali bogʻlangan. Shaharda ichki aloqalar, asosan, qayiqlar orqali amalga oshiriladi, shu sababli S.ni "Osiyo Venetsiyasi" deb ham ataydilar.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Govpechak**, arhar oʻti (Calystegia sepium (L.R.Br.) — pechakguldoshlarga mansub koʻp yillik ildizpoyali oʻt. Poyasi chirmashib, shoxlanib usadi, uz. 1,5–3 m ga yetadi. Barglari bandli, oʻqsimon, uchi oʻtkir, ikki boʻlmali. Gullari oq yoki och pushti, gulbandi uzun. Mevasi dumaloq, bir uyali koʻp urugʻli koʻsakcha. Iyun—avgustda gullaydi, iyul—sentabrda mevatugadi. Bir tupi 400 ta urugʻ beradi. Urugʻi va ildizpoyasidan koʻpayadi. Maysasi aprel—iyunda koʻkaradi. Ildizpoyasi sudralib usadi. Yoz boʻyi ildizpoyasidagi kurtaklardan bachki poyalar oʻsib chiqadi. Oʻrta Osiyodagi barcha hududlarda tarqalgan. Avj olib oʻsganda ekinlarni bosib ketadi. Ariq boʻylari, bogʻlarda va b. sernam joylarda uchraydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boliviyaliklar** (oʻzlarini bolivianos deb ataydilar) — xalq, Boliviyaning asosiy aholisi. Boliviyada (3 mln. kishi), Argentinada (150 ming kishi), Braziliya, AQSH, Peru va Chilida ham yashaydilar. Umumiy soni 3,2 mln. (1992). B.ni kanichana, kayuvava nomli indeys xalqlari; ispanindeyslardan tarqalgan metislar (cholo); qisman ispanlardan tarqalgan kreollar tashkil qiladi. Ispan va guarani tilitsy gaplashadilar. Dindorlari — katoliklar. Asosan dehqonchilik, chorvachilik bilan shugʻullanadilar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Aleksandr Mixaylovich Grinberg** (1924.19.6, Odessa — 1997.3.7, Toshkent) — aktyor va rejissyor Oʻzbekistan xalq artista (1974). Toshkent davlat sanʼat institutini tugatgan (1949). 1955-yildan Samarqand rus drama teatrida aktyor va rejissyor, 1964 — 87 yillar bosh rejissyor 1987-yildan Toshkent davlat madaniyat institutida dotsent. Eng yaxshi rollari: Ferdinand ("Makr va muhabbat"), Osvald ("Arvoh"), Rustam ("Paranji sirlari"), Hamlet ("Hamlet"), Arbenin ("Maskarad"), Mirzo Ulugʻbek ("Mirzo Ulugʻbek"), Devyatoye ("Imzo") va boshqalar. Sahnalashtirgan eng yaxshi spektakllari: "Jalalar oraligʻida", "Amerika fojiasi", "Momaqaldiroq", "Qizbuloq", "Quturgan pullar" "Vanya togʻa". "Medeya", "Krechinskiyning toʻyi", "Qiyomat qarz" va boshqalar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Sergeyevich Dargomijskiy** (1813.2.2, Tula gubernyasi — 1869.5.1, Peterburg) - rus kompozitori, Rossiya kompozitorlik maktabi asoschilaridan. Dargomijskiy asarlarida ijtimoiy, hajviy va lirik-falsafiy mavzular ilgari surilgan. "Suv pariyey" (Pushkinning shu nomli asari asosida, 1855) operasida yangi — xalqchil-psixologik musiqiy dramaturgiya yuzaga keldi. "Tosh mehmon" operasida mazkur janrning islohoti davom ettirilgan. Dargomijskiyning romanslarida yangicha shakllar rivoj topdi: lirik-dramatik monolog , ballada, hajviytanqidiy va maishiy mavzulardagi qoʻshiq va b. Vokal uslubini yangilash yoʻlida Dargomijskiy rechitativ ifodaviyligini har bir soʻz maʼnosidan kelib chiqqan holda boyitgan. Dargomijskiyning romans, qoʻshiq va operalari, simfonik orkestr uchun yaratilgan "Yalmogʻiz kampir" hajviy fantaziyasi Oʻzbekistonda keng ijro etilmoqda.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Nefrit (maʼnolari).

**Nefrit** (yun. nephros — buyrak) -buyrak tuzilmalarining yalligʻlaniish bilan kechadigan kasalliklar guruhi. H.ia glomerulonefrish, piyelonefrit, tubulointerstitsial, irsiy, nefrotik sindrom va boshqa kiradi. N. rivojlanishiga bir qancha patogen mikroorganizmlar (bak teriya, viruslar), organizmning son qotishi, immun yetishmovchiliklar va boshqa sabab boʻladi. N. asosan, immun sistema bilan bogʻliq kasallik. Kasalliknish rivojlanish mexanizmiga kura, immun-birikmali va autoimmun N. tafovut qilinadi. Birincha holda, antigen-antitelo birikmasi qonda hosil boʻlib, boshqa aʼzo va toʻqimalar bilan bir qatorda buyrakda ham yigʻiladi va uni shikastlaydi. Autoimmui N.da esa buyrakda tuzilma elementlariga qarshi auto-antitelolar hosil boʻladi, ular ushbu elementlarga birikib yalligʻlanishni yuzaga keltiradi. N. kechishiga koʻra, oʻtkir, oʻrtacha oʻtkir, xavfli, tez rivojlanuvchi va surunkali xillarga ajratiladi. Oʻtkir N. koʻpincha yilning sovuq fasllarida uchrab, shish, qon bosimining oshishi, peshob miqdorining kamayishi, unda oqsil, eritrotsitlar uchrashi kabi klinik alomatlar bilan kechadi. Oʻrtacha oʻtkir, xavfli va tez rivojlanuvchi N. nisbatan kam uchraydi, kasallikning bu turlarida letallik juda yuqori. Surunkali N. vaqt-vaqti bilan zoʻrayib turadi va kasallikning hamma belgilari namoyon boʻlishi bilan kechadi.

Davosi. Parhez, peshob haydovchi, immun tiklovchi va boshqa dori-darmonlar buyuriladi. Organizmdagi infeksiya oʻchoklari aniqlanib, davolanadi. Ayrim ogʻirroq hollarda "sunʼiy buyrak" apparatidan foydalaniladi. Buyrak faoliyatini tiklash iloji boʻlmaganda bemorga soglom buyrak koʻchirib oʻtkaziladi (qarang Transplantatsiya). Surunkali N. bilan ogʻrigan bemorlar doimiy vrach nazoratida boʻlishi uchun roʻyxatga olinadi. N.ning oddini olishda organizmni chiniqtirish, streptokokkli tonzillit, faringit kabi oʻtkir yuqumli kasalliklarni oʻz vaqtida aniqlab davolash, uzoq vaqt sovuqsa qolmaslik lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: в прошлом году
**Sredska** (serbcha: *Средска / Sredska* ;albancha: *Sredskë* janubiy Metoxiyadagi qishloq. Prizren okrugining Prizren hamjamiyatiga ham Kosovo va Metoxiya avtonom viloyatining (Serbiya tarkibidagi) maʼmuriy-hududiy boʻlinishi, ham qisman tan olingan Kosovo Respublikasining maʼmuriy-hududiy boʻlinishi nuqtai nazaridan ham tegishli.

Umumiy ma'lumot
---------------

2011-yil maʼlumotlariga koʻra aholi soni 69 ta kishi (shundan 40 nafari erkaklar, 29 nafari ayollar).

Sredska qishlogʻi tarixiy Sredska Župa hududida joylashgan boʻlib, ayni paytda mintaqadagi aholisining aksariyati xristianlar boʻlgan yagona qishloqdir. Shu bilan birga, Sredskaya Župa aholisining asosiy qismi hozirda islomlashgan janubiy slavyan etnik guruhi Sredchans (juplyanlar) vakillari bo'lib, ular asosan bosniyalik etnik guruhga tegishli. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 58 kishi o'zini serb, 9 kishi o'zini alban, 2 kishi turkman deb tanishtirgan. Ona tili sifatida Sredska qishlog'i aholisi serb (58 kishi), alban (8 kishi) va turk (2 kishi), boshqa til (serb, bosniya, alban, turk va lo'li tillaridan tashqari) 1 kishini ko'rsatdi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqning barcha aholisi Kosovo fuqarolari, Sredska qishlog'ining 58 nafar aholisi pravoslavlar, 8 nafari musulmonlar.

1948-yildan 2011-yilgacha Sredska qishlog'ida aholi dinamikasi.

| Aholi |
| --- |
| 1948 yil | 1953 yil | 1961 yil | 1971 yil | 1981 yil | 1991 yil | 2011 yil |
| 1067 | 1108 | 955 | 676 | 453 | 206 | 69 |

Geografik joylashuv
-------------------

Sredska qishlogʻi Shar-Planina togʻ tizmasining shimoliy yon bagʻrida joylashgan. Sredska qishlog'iga eng yaqin - Planyane, Draychichi va Yuqori Lubin Sredchan qishloqlari, shuningdek, Albaniyaning Mushnikovo qishlog'i. Mushnikovo sharqda taxminan uch kilometr, Draychichi janubi-sharqda ikki kilometr, Yuqori Lubin janubda uch kilometr, Planyan shimoli-g'arbda taxminan bir kilometr.

Arxitektura yodgorliklari
-------------------------

Qishloq hududida Bokira qizning pravoslav cherkovlari, Jorj Victorious va Nicholas the Wonderworker.

Eslatmalar
----------

Izohlar

1. ↑  Границы и внутреннее деление на общины Призренского округа согласно административно-территориальному делению автономного края Косово и Метохия (Призренский округ) и согласно административно-территориальному делению частично признанной Республики Косово (Призренский округ) имеют ряд различий.

Manbalar

1. ↑  Селищев А. М. „Призренская Гора и Средская и Сириничская жупы",*. Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии (с этнографическою картою Полога)*, II фототипно издание, София: Наука и изкуство, 1981 — 410 bet.

Havolalar
---------
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Nefrit (maʼnolari).

**Nefrit** (yun. nephros — buyrak; N.ning mayda toshlari buyrak shaklida boʻlganligidan qadimda oʻsha toshlar buyrakni davolash xususiyatiga ega deb ishonganlar, nomi shundan) (geologiya da) — mineral, tremolit-aktinolit qatoridagi amfibollarning mikrotolali turi, Sa2 (Mg, Fe), [Si4Ou]2(OH, F)2. Juda ingichka tolalari chigallashib ketgan agregat qolida uchraydi. N.ning qovushqrkligi va qattiqligi chigal tolali agregatlari mikrostrukturasi bilan bogʻliq. Rangi (sutrang-oq, och yashildan yashil va qoʻngʻir yashilgacha) Cr3,Fe2+ va Ni2+ apalashmalariga bogʻliq. N. kam qollarda kulrang, tutunrang, oq yoki qora rangda uchraydi. Qattikdigi 5,5—6,5. Zich-ligi 2900–3000 kg/m3. Yaxshi silliqlanadi. N.dan juda qad. davrdan qurol. bezak tosh, dekorativ badiiy buyumlar yasashda foydalanilgan. Amir Temur sagʻanasiga oʻrnatilgan tosh ham N.dai ishlangan. N. Xitoy, Hindiston, Myanma kabi mamlakatlar madaniy tarixida muhim oʻrinni egallaydi — imperator va yuqori martabali toʻralarning ajralib turish belgisi hisoblangan. Kimmatbaho zargarlik toshlaridan biri. Tabiatda serpentenit, piroksenli va amfibolli kristallik slanetslar va boshqalarning metamorfizmlanishidan hosil boʻladi. N. asosan, allyuvia.1 yotqiziqlardan mayda tosh va harsajtosh koʻrinishida ajratib olinadi. Yirik konlari Yorkend, Xotan daryolari havzasida, Baykal koʻli yaqinida, Yangi Zelandiya o.da va boshqa joylarda topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mariya Vladimirovna Nefedova** ( 1979-yil 1-sentyabrda Leningrad shahrida tug'ulgan ) - rus rok musiqachisi, Korol i Shut pank guruhida skripkachi sifatida tanilgan.

Biografiya
----------

1997-1999-yillarda u Sankt-Peterburgdagi "Tanklar" guruhi bilan hamkorlik qildi: qisqa muddatli "Musiqa T" loyihasi, kontsertlar, birinchi "Drijorsiz" albomini yozdi. "Rowan Tower "guruhining birinchi albomi - "March of Freaks" (1998-1999) ni yozishda ham qatnashgan edi.

1998-yil - 1999-yil boshida u Pilot guruhi bilan chiqish ham qildi. 2001-yilda u Yuriy Shevchuk bilan "muallifdan" matnini olib, "Jumper va planer haqidagi ertak "albomini yozishda ham ishtirok etdi .

1998-2004-yillarda "Qirol va Jester "tarkibida. U "Akustik albom ", "Erkaklar go'sht yeydi ", "Qahramonlar va yovuz odamlar ", "Eski ertakdagi kabi ", "Afsuski, qurol yo'q ", "O'lik anarxist", "Akustik albom", "Erkaklar go'sht yeydilar" albomlarini yozishda ham ishtirok etgan. "Olimpiadadagi kontsert". Ba'zi qo'shiqlarda u bek-vokalchi ham bo'lgan edi ("Kuzma va Barin", "Bosh atrofidagi ayollardan"). Guruh "Tarakanlar!" "qo'shig'ini "Masha - "Qirol va Shut" dan skripkachiga" bag'ishlagan edi .

2004-yilda u musiqachi sifatidagi faoliyatini tark etishga va qo'shimcha ta'lim olishga qaror qilib, Qo'shma Shtatlardagi uyiga ko'chib o'td. Maryamning "Korol i Shut" guruhidagi o'rnini ham Dmitriy "Kasper" Rishko egalladi. 2005-2008 yillarda u "Korol i Shut" guruhi va Aleksandr Balunov bilan Amerika Qo'shma Shtatlarida gastrol safarida chiqish qildi, lekin 2008-yilning qishida u Misha ismli o'g'il tug'di va endi guruh bilan birga kontsert bera olmaydi. Va uch yildan keyin u Nikita ismli o'g'il ham tug'di.

2013-yilda u Rossiyaga Qirol va Jester rahbari Mixail Gorshenev bilan vidolashuvga bag'ishlangan "Qirol va Jester" kontsertlarida qatnashish uchun keladigan bo'ldi. Keyingi yillarda u bir necha bor Gorshenev xotirasiga bag'ishlangan kontsertlarda ham qatnashish uchun keldi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Биография «Танки»". 17-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2009-yil.
2. ↑  „Альбом «Марш Уродов»". 6-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2009-yil.
3. 1 2  „Оф. сайт «Король и Шут». История". 22-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2009-yil.
4. ↑  „Текст песни". 20-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2009-yil.
5. ↑  «Король и Шут» понесли потерю[*sayt ishlamaydi*] Andoza:Недоступная ссылка // 19.02.2004
6. ↑  „Маша Нефёдова опять станет скрипачкой «Короля и шута»". 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2022-yil.
7. ↑  „Андрей Князев осудил бывших коллег из «Короля и Шута» за концерт в Воронеже". 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2022-yil.

Havolalar
---------

* mahi\_mahi\_ — Нефёдова, Мария Владимировна в «Живом Журнале»
**Nefrologiya** (yun. nephros — buyrak va logos —fan) — tibbiyotning bir boʻlimi; buyrakning tuzilishi va faoliyati, kasalliklari: buyrakning tugʻma kasalliklari (buyrak gipoplaziyasi, buyrak aplaziyasi va boshqalar), irsiy kasalliklari (tubulopatiyalar, oilaviy irsiy nefrit va h.k.), orttirilgan kasalliklari (glomerulonefrit, piyelonefrit, nefrolitiaz va boshqalar) ning yuzaga kelish sabab va mexanizmlarini, ularning oldini olish va davolash chora-tadbirlarini oʻrganadi.

N. fan sifatida 20-asrning 50—60-yillarida ajralib chiqdi. Uning fan sifatida rivojlanishida buyrak ultra tuzilishini urganishdagi, buyrak faoliyatini eksperimental tekshirishlardagi yutuqlar, eksperimental va klinik immunologiyadagi yangiliklarning ahamiyati katta. N.ga glomerulo-nefritni oʻrgangan ingliz R.Brayt asos solgan (1927).

Oxirgi 30 yil ichida koʻpgina buyrak kasalliklarining tabiati aniqlandi, yangi immuntiklovchi dorilar ishlab chiqarildi, irsiy va tugʻma kasalliklar anikdandi, sunʼiy buyrak va buyrak transplantatsiyasi qoʻllanila boshlandi. N. masalalarini klinitsistlar, morfolog, fiziolog, urolog va boshqa mutaxassislar hamkorlikda oʻrganadi. N. urologiya va transplantatsion xirurgiya bilan chambarchas bogʻlangan.

Hozirgi Oʻzbekistonda barcha tibbiyot intlarida N. fan sifatida oʻqitiladi va shu institutlar tarkibida N. boʻlimlari faoliyat koʻrsatadi. Toshkentda va boshqa yirik shaharlarda N. markazlari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nicola Adams** (tug'.1982-yil 26-oktabr) — britaniyalik professional bokschi, 51 va 54 kg gacha vazn toifasida, Birlashgan Qirollik terma jamoa aʼzosi. 2012 va 2016-yillarda, ikki karra Yozgi Olimpiada o'yinlari chempioni. 2016-yilda havaskorlar o'rtasida o'tgan musoboqalarda Jahon chempioni, Yevropa va Hamdoʻstlik oʻyinlari gʻolibi. Britaniya Imperiyasi ordeni ofitseri.

Biografiyasi
------------

1982-yilda Lidsda tug'ilgan. U birinchi boks uchrashuvini 13-yoshida o'tkazgan. 2003-yilda u birinchi marta havaskorlar o'rtasida Angliya chempioni bo'ldi va ketma-ket uch marta bu nomni himoya qildi. 2007-yilda u Yevropa chempionatining kumush medalini qo'lga kiritdi. 2008-yilda u Jahon chempionatining kumush medali sovrindori bo'ldi, ammo keyingi yili u zinapoyadan yiqilish natijasida beli jarohat olganligi sabab vaqtincha sport faoliyatini to'xtatishga majbur bo'ldi.

2010-yilda Nicola Adams ringga qaytib, yana jahon chempionatining kumush medali sohibiga aylandi. 2011-yilda u Yevropa chempioni g'olibi bo'ldi. 2012-yilda u yana Jahon chempionatining kumush medali sovrindori bo'ldi va Londonda bo'lib o'tgan Yozgi Olimpiada o'yinlarida oltin medalni qo'lga kiritdi va ayollar boks bo'yicha birinchi Olimpiada chempioni bo'ldi. U har xil yomon odat ya'ni, biseksual bo'lganligi sababli, The Independent gazetasi uni "Buyuk Britaniyadagi eng nufuzli LGBT odami" deb atagan.

2014-yilda Nicola Adams Hamdo'stlik o'yinlari chempioni bo'ldi. 2015-yilda u Yevropa o'yinlarining oltin medalini qo'lga kiritdi.

2017-yil 8-aprel kuni Manchesterda o'zining birinchi professional jangini o'tkazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Olympic heroes top Pink List of Britain’s power gays»". 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2015-yil.
**Boliviya demografiyasi** etnik jihatdan tarqoq, mamlakatdagi Kechua aholisining 30% va Aymara aholisining 25% gapiradi. Eng yirik etnik guruhlar: Kechua (2,5 million), Aymara (2 million), Chiquita (180 ming) va Guarani (125 ming). Shunday qilib, Hindistonning butun aholisi aholining 55% ni tashkil qiladi, qolganlari esa 30% va har yili taxminan 15% oq tanlilardir.

Oq tanlilar orasida Boliviya aholisining aksariyati mustamlakachilik davridan boshlangan ispanlardir. Boshqa millatlar orasida nemislar (milliy Lloyd Aereo Boliviano aviakompaniyasi asoschisi), italyanlar, amerikaliklar, xorvatlar, ruslar, polyaklar va basklar mavjud. Bu millatlarning aksariyati Boliviyada bir necha avlodlar davomida yashab kelgan.

Mamlakatda afro-boliviyalik hamjamiyat ham mavjud. U Afrikadan kelgan muhojirlardan, asosan qullardan iborat boʻlib, ular Braziliyaga oqib kelgan va keyinchalik Boliviyada joylashgan. Ushbu aholining aksariyati La Pasening Los Youngo hududida yashaydi. Afrikaliklardan tashqari, Santa Kruz de la Syerra shahrida tarqalib ketgan yapon aholisidan iborat yana bir kichik guruh bor. Boliviyada Yaqin Sharq xalqlari savdo-sotiq bilan muvaffaqiyatli shugʻullanadi.

Boliviya Janubiy Amerikadagi eng qashshoq mamlakatlardan biridir. Aholining deyarli 2/3 qismi, asosan dehqonlar qashshoqlikda yashaydi. Aholi zichligi juda xilma-xil-1 kishi / kv. km. Mamlakatning janubi-sharqiy qismida 10 kishi / kv. km gacha. Boliviya markazida. Aholisi har yili 1,45 foizga oshib bormoqda.

Mamlakat aholisining aksariyati rim-katolik eʼtiqodiga eʼtiqod qiladi (bu mamlakatning milliy eʼtiqodi ham hisoblanadi) va protestantizm mashhur. 2001-yilga kelib, soʻrovlarga koʻra, aholining 78% Rim-katolik, 16% protestant va qolganlari boshqa nasroniy eʼtiqodida.

Boliviya uchun asosiy demografik raqamlar
-----------------------------------------

Boliviya aholisining oʻsishi (minglab)
### Aholi

8.989.045 (2006-yil maʼlumotlari)

### tarqatish

0-14 yosh: 35%

15-64 yosh: 60,4%

65 va undan yuqori: 4,6% (2006)

### yoshi

Boliviyaning mahalliy tillarining geografik tarqalishi.
Umumiy aholi soni: 21,8 m.

Erkak: 21,2 m.

Ayol: 22,5 m. (2006)

### Aholining oʻsishi

1,45% (2006)

### Tugʻilish darajasi

23,3 tugʻilganlar / 1000 aholi (2006)

### Oʻlim darajasi

1000 aholiga 7,53 oʻlim (2006)

### OIV OITS bilan kasallanish

Kattalar orasida tarqalish: 0,1% (2003)

OIV/OITS bilan yashaydiganlar: 4900 (2003)

OIV/OITSdan vafot etganlar: 500 dan kam (2003)

### Savodxonlik

Umuman olganda: 15 yoshdan oshgan har bir kishi yozishi va oʻqishi mumkin.

Umumiy aholi: 87,2%

Erkak: 93,1%

Ayollar: 81,6% (2003)

Manbalar
--------

1. ↑   Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-12-25). CIA Worldfactbook
2. ↑   Statistiques officielles

Havolalar
---------

* Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-12-25).
* 
* Boliviya aholisi
**Amadeus** ― dunyodagi eng yirik global taqsimlash tizimlaridan biridir.

Kompaniya
---------

1987-yilda tashkil etilgan. Kompaniyaning bosh qarorgohi Madridda (Ispaniya) joylashgan. Asosiy protsessing markazi — Erding shahrida (Germaniya) joylashgan, turizmga ixtisoslashgan dunyodagi eng yirik fuqarolik maʼlumotlar bazasi markazlaridan biri. Markazda har kuni milliarddan ortiq tranzaktsiyalar va 3 milliondan ortiq buyurtmalar amalga oshiriladi. Kompaniyaning dunyo boʻylab 5 ta hududiy va 3 ta R&D markazlari mavjud. Kompaniya xodimlari 16 mingdan ortiq.

Rossiya Federatsiyasida kompaniya „Amadeus — Information Technologiyalari" MChJ sifatida faoliyat yuritadi va uning bosh direktori — Leonid Marmer.

Tizimi
------

Kompyuter tizimi, 104 000 dan ortiq sayyohlik agentliklari uchun aviachiptalarni buyurtma qilish, mehmonxonalar, kruiz turlari, avtoulovlarni ijaraga olish imkonini beradi. Tizimdan shuningdek, turli aviakompaniyalarning 36 mingdan ortiq vakolatxonalari chiptalarni buyurtma qilish va sotish uchun, shuningdek, resurslarni (jadvallar, parvozlar, tariflar) saqlash va boshqarish uchun 134 ta aviakompaniya tomonidan qoʻllaniladi. Tizimda butun dunyo boʻylab aviakompaniyalarning muntazam reyslaridagi oʻrinlarning 95% haqida maʼlumotlar mavjud.

Tizim dunyo boʻylab 784 ta aviakompaniyaning parvozlari va chiptalar mavjudligi haqida maʼlumot olish, 488 ta aviakompaniyaga chipta buyurtma qilish, 85 715 ta mehmonxonada xona band qilish, 26 ta kompaniyadan avtomobil ijarasi va 20 ta kompaniyadan kruizlarni buyurtma qilish imkonini beradi.

2015-yil mart oyida kompaniya, taksi va transfer xizmatlari provayderiga aylangan, Berlin startapi Blacklane bilan hamkorlikni eʼlon qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Amadeus IT Group" (en). *Forbes*. 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
2. ↑  *Cobbold L. Parker A.* „A pick-me-up for travellers thanks to Blacklane and Amadeus". *Amadeus.com*.  Amadeus. 5-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2015-yil.

Havolalar
---------

* 
* CheckMyTrip, Amadeus orqali qilingan bronlarni koʻrish uchun sayt.
**Rasin Jan** (1639.21.12, FerteMilon — 1699.21.4, Parij) — fransuz dramaturgi, klassitsizmning yirik vakili. R. asosan, maishiy mavzuda psixologik tragediyalar yaratgan, asosiy person ajl ari qirol, gersog, graf va goʻzal xonimlar boʻlishiga qaramay, bu asarlarda 17-asrdagi siyosiygʻoyaviy qarashlar ifodalangan.

R. "Buyuk Iskandar" (1665), "Axdromaxa" (1667), "Britannik" (1669), "Berenika" (1670), "Boyazid" (1672), "Ifigeniya Avlidada" (1674), "Fedra" (1677), "Gofoliya" (1691) va boshqa tragediyalar yozgan. "Andromaxa" bilan fransuz teatri tarixida yangi saxifa ochilgan. Tragediyaning mazmuni yunon miflaridan olingan boʻlib, R. antik mazmunga yangicha maʼno bergan. Ishqiy hayajonlar zaminida axloqiy muammoni ilgari surgan. Markaziy figura Andromaxa R.ning gumanistik ilgʻor gʻoyalarini tashuvchi, zolimlikni fosh etuvchi obraz sifatida gavdalangan. Unga zolim Pirr qaramaqarshi qoʻyilgan. "Gafoliya" asarida xalqning zolimlarga qarshi qoʻzgʻoloni voqeasi yoritilgan. R. ijodining soʻnggi davrida "Diniy qoʻshiqlar" sheʼriy toʻplami (1694) va "PorRoyalning qisqa tarixi" asarlarini yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rashit Sulaymonov** — (1950-yil 5-iyulda tavallud topgan) Oʻzbekistonlik haykaltarosh. Moskva tasviriy sanʼat bilim yurti, Olmaota tasviriy sanʼat kolleji va Toshkent tasviriy sanʼat institutida tamomlagan.

O‘zbekiston Badiiy akademiyasining aʼzosi. 2012-yil Oscar Kokoschka mukofoti sovrindori. Oʻzbekistondagi koʻplab obidalar, jumladan, Rashit Sulaymonov Andijonda oʻrnatilgan Boburning birinchi yodgorligi muallifi. Bu haykal Sovet davrida hokimiyat mintaqaviy oʻzlikni ifodalovchi asarlarni bostirishga uringanida oʻziga xos bahs-munozaralarga ega boʻlgan.

Rashit Sulaymonovning asarlari Rossiya, Turkiya, Germaniya, Britaniya va boshqa mamlakatlardagi ko‘plab muzeylarda shaxsiy kolleksiyalaridan joy olgan. Rashit bronza va misdan tortib tosh, yogʻoch va loygacha boʻlgan materiallaridan mohironalik bilan turli haykallar yaratadi.

Mukofotlar
----------

Xalqaro Bobur jamg‘armasi laureati, 2001-yil.
2012-yil sentyabr oyida Avstriyaning Pochlarn shahrida boʻlib oʻtgan „Atelier an Der Donau" simpoziumida qatnashgan Rashit Oscar Kokoschka mukofoti sovrindori
.

Sanʼat asarlari va koʻrgazmalar
-------------------------------

2009-yil iyul oyida Rashit AQShning Toshkentdagi elchixonasiga 2005-yilda Nyu-Orleanda Katrina toʻfonida halok boʻlganlar xotirasiga bagʻishlangan haykalchasini sovgʻa qilgan
.
2007-yilda Rashit Germaniyaning Trierda shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazadi. 2002—2005- yillarda Rashit Moskvada Fanlar akademiyasining bir guruh paleontologlari bilan mamont faunasini tiklash loyihasida ishlagan. Rashit Sulaymonovning muzlik davri faunasidan ilhomlangan baʼzi asarlari Moskvadagi Timirayzev muzeyida namoyish etilgan.
Andijon viloyati Asaka tumaniga kiraverishda ikkinchi jahon urushining 26 nafar uchuvchi-qahramoni yodgorligi shuningdek „O‘zbekiston gavhari" „Shoirlar xiyoboni" „Ot" kabi asarlari bugungi kunda xalqimizning madaniy meroslaridan biri hisoblanadi.

Rashit Sulaymonov yirik jamoat obidalari bilan cheklanib qolmay, tashkilotlar va xususiy mijozlar uchun koʻproq bezak ishlari olib boridi. Rashit Sulaymonovning asarlari Toshkentdagi Intercontinental mehmonxonasi foyesini va Xalqaro ishlar vazirligini bezab turibdi.

Rashit Sulaymonovning asarlari keng uslubiy va tematik diapazonni oʻz ichiga olgan. Bronza, guruch, marmar, granit, oniks, otashli loy va kulolchilik kabi turli xil materiallarda oʻz ijodiy asarlarini mahorat bilan ijro etilgan.

Havolalar
---------

*

Manbalar
--------

1. ↑  „Art Gallery in WordPress - Sarah GabbottSarah Gabbott". 22-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2015-yil.
2. ↑
3. ↑  „International Art Symposium Atelier an der Donau, Poechlarn, Austria". *www.atelieranderdonau.at*. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „Uzbek Artist Donates Sculpture Commemorating Victims of Hurricane Katrina (01/12/2010) - U.S. Embassy Tashkent, Uzbekistan". 27-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑   [*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  „Yolda".
**Sayyid Battol Gʻoziy (Shahid buva) ziyoratgohi** — Fargʻona viloyati Uchkoʻprik tumanida joylashgan qabriston. Xalq orasida Shahid buva deb nom olgan ziyoratgoh toʻgʻrisida bir qancha rivoyat va afsonalar mavjud. Rivoyatlardan birida keltirilishicha, Sayyid Battol Gʻoziy ismli paxlavon, yosh yigit musulmonchilik yoʻlida matonatli kurashlar olib boribdi. Yigit Qoʻrgʻonchaning sohilga tutash joyiga kelib, bir lahza orom olishga tutinibdi-yu, uyquga ketibdi. Dushmanlar uni izlab kelayotganidan xabar topgan hukmdorning kichik xotini olma kattaligidagi kesakni otib, mehri tushgan paxlavonni ogohlantiribdi. Shunda gʻalati voqea sodir boʻlibdi. Yigit bir seskanib uygʻonibdi-yu koʻzdan gʻoyib boʻlibdi. Keyin odamlar bu joyni aziz tutib, Tangri suygan pahlavonga ramziy qabr koʻtargan ekanlar. Tarixda Sayyid Battol Gʻoziy laqabi bilan shuhrat qozongan Sayid Jaʼfar ibn Sayid Husayn 739-yilda Vizantiya imperiyasiga qarshi kurashda shahid boʻlib, Rum yerlarida dafn qilingan. Biroq, uning ismi bilan bogʻliq bir nechta ziyoratgohlar Markaziy Osiyoda, shuningdek, Fargʻona vodiysida ham mavjud. Buning sababi, Sayyid Battol Gʻoziy ismi oʻrta asrlarda islom olamida juda mashhur boʻlgan. Rivoyatlarga koʻra, u hiyla bilan Vizantiya imperatoridan Konstantinopol (hozirgi Istanbul)ning yarmini tortib olgan. Sayyid Battol Gʻoziyning hozirgi
vaqtdagi qabri Turkiyaning Eski shahrida joylashgan. Turkiyadagi ziyoratgohga XX asrning boshlarida ham Markaziy Osiyodan ziyoratchilar borib turgan.

VIII asrning birinchi yarmida Fargʻona vodiysi arab qoʻshinlari tomonidan bosib olingach, yuz bergan voqealar silsilasida mashhur Islom dini targʻibotchilarining nomi, jumladan, Hazrat Ali avlodlarining obroʻ-eʼtiboridan foydalanish tufayli ular
bilan bogʻlik ziyoratgohlar paydo boʻlganligi ehtimoli ham bor. Keyinchalik bu holat xalq ogʻzaki ijodida xam, tarixiy
dostonlarda ham aks etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „TARIXIY, BADIIY YOKI O‘ZGA MADANIY QIMMATLILIGI TUFAYLI GAROV VA IPOTEKA QO‘LLANILISHI MUMKIN BO‘LMAGAN OBYEKTLAR RO‘YXATINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA". Qaraldi: 25-iyun 2023-yil.
2. ↑  Baxtiyor Eraliev, Ikromiddin Ostonaqulov, Nodirjon Abdulahatov*. O‘zbekiston ziyoratgohlari va qadamjolari. 1-kitob. Farg‘ona viloyati*. Turon zamin ziyo, 2013 — 320 bet bet. ISBN 978-9943-335-24-0. 2-iyun 2023-yilda qaraldi.