Tarixi
------

XVI asrdan beri Marsaning turli qismlarida bir qancha musulmon qabristonlari mavjud. Il-Menqadagi qabristonda 1565 yilda Malta qamalida halok boʻlgan Usmonli askarlari va Maltada vafot etgan musulmon qullarning qabrlari bor edi. Ushbu qabriston 1675 yilda Floriana liniyalari qurilishidan keyin Spenser tepaligi yaqinidagi qabristonni almashtirdi. Ushbu qabristonlardan birida paydo boʻlgan deb taxmin qilingan odam qoldiqlari 2012 yilda yoʻl ishlari paytida topilgan.

Arxitektura
-----------

 20-asr boshlarida Turk shahidligi
Turk shahidligi sharqshunoslik va romantik oqimlar bilan bogʻliq boʻlgan ajoyib, eklektik va ekzotik uslubda yaratilgan. Jon Neshning Brightondagi qirollik saroyi ilhom manbai boʻlib xizmat qilgan boʻlishi mumkin. Yozuvchi va rassom Terrance Mikail Patrik Duggan qabristonni "Usmonli Toj Mahali "deb atagan va uni „bugungi kunda Usmonli imperiyasi chegaralaridan tashqarida qurilgan XIX asrning eng kam ta"nilgan va, albatta, eng muhim Usmonli binosi" deb atagan.

Qabriston Malta ohaktoshidan yasalgan boʻlib, tosh ishlarining bir qismi murakkab oʻyilgan geometrik naqshlarni oʻz ichiga oladi. Kirish joyi piyoz gumbazli va toʻrtta minorali markaziy inshoot orqali amalga oshiriladi. Barcha minoralar mutanosib ohaktosh kapulalar bilan toʻldirilgan. Qabriston ichkarisida taqa kamarli kamarsimon inshoot va ochiq hovlida tahorat favvorasi joylashgan.

Istisnosiz, shahidlikda dafn etilganlar oʻlimdan oldin islom dinini qabul qilgan deb taxmin qilinadi. Qabristondagi qabr belgilari Makkaga qaragan. 19-asr va 20-asr boshlarida qabrlarda arab xattotligidan foydalangan holda eski turk yozuvi mavjud. Qabristonga dafn etilganlar Turkiya, Jazoir, Misr, Fransuz Polineziyasi, Liviya, Hindiston, Indoneziya, Marokash, Myanma va Somali kabi turli mamlakatlardan kelganlar. Usmonli sultoni musulmon boʻlsa, loyihani amalga oshirgan konsul yahudiy (Naum Duhani Afandi), meʼmori esa Rim-katolik edi. Qabristonda fransuz yozuvi boʻlgan marmar buni xotirlaydi.

Manba
-----

1. ↑  „Three main cemeteries in Malta built by the same man". *The Malta Independent* (11 kasım 2012). 30 ekim 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11 haziran 2020.
2. ↑  *Medical History of Malta*. Wellcome Historical Medical Library, 1965 — 115 bet. 11 haziran 2020da qaraldi.
3. ↑  *Medical Perspectives of Battle Conflicts in Malta*. Lulu, 2016 — 19, 20 bet. ISBN 9781326886936. 11 haziran 2020da qaraldi.
4. ↑  *Slavery in the Islands of Malta and Gozo ca. 1000-1812*. Publishers Enterprises Group, 2002 — 144-172 bet. ISBN 9789990903164. 11 haziran 2020da qaraldi.
5. ↑  „Workmen discover a Muslim cemetery". *Times of Malta* (11 şubat 2012). 15 eylül 2012da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11 haziran 2020.
6. ↑  *Humillima civitas Vallettae : from Mount Xebb-er-Ras to European capital of culture*. Malta Libraries and Heritage Malta, 2018 — 173-183 bet. ISBN 9789993257554.
7. ↑  „Politics, aesthetics and the Ottoman Cemetery". *The Malta Independent* (25 temmuz 2016). 26 nisan 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11 haziran 2020.
8. 1 2 3  *Malta, War & Peace: An Architectural Chronicle 1800–2000*. Midsea Books Ltd, 2005 — 80-81 bet. ISBN 9789993270553. 11 haziran 2020da qaraldi.
9. ↑  „The Ottoman Turkish cemetery a plea for its conservation". *Malta Today* (1 şubat 2014). 12 temmuz 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11 haziran 2020.
10. ↑  *Guide to Malta and Gozo, with map and illustrations*. J. Griffin, 1909 — 73 bet.
11. ↑  *Commemorative Spaces of the First World War: Historical Geographies at the Centenary*. Routledge, 2017 — 68-82 bet. DOI:10.4324/9781315651170-5. ISBN 9781317309253.
12. ↑  *Muqarnas: An Annual on the Visual Cultures of the Islamic World*. BRILL, Ocak 2016 — 221-151 bet. ISBN 9789004322820.
13. ↑  „A monument to diversity and peaceful co-existence" (8 aralık 2016). 10 aralık 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11 haziran 2020.
14. ↑