**Steven Archibald** (1956-yil 27-sentyabrda tugʻilgan) — shotlandiyalik sobiq professional futbolchi va murabbiy. U 1980-yilda Shotlandiya chempionatida, ikki marta Angliya kubogi va UEFA kubogida gʻalaba qozongan „Tottenxem"da va 1985-yilda "Barselona" da Ispaniya chempionatida gʻalaba qozongan „Aberdin"da hujumchi sifatida oʻynagan. Shuningdek, u Shotlandiya, Angliya, Ispaniya va Irlandiyaning yana bir qancha klublarida oʻynagan.

Archibald Shotlandiya terma jamoasi safida 27 marta oʻynab, 1982 va 1986-yillardagi Jahon kubogi tarkibida harakat qilgan va 2009-yilda Shotlandiya futboli shon-shuhrat zaliga kiritilgan. Keyinchalik East Fife va Airdrieonians’ni boshqargan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Archibald Glazgoda tugʻilgan va Ruterglenda oʻsgan. U Kroftfut United va Fernxill Athletic kabi mahalliy jamoalarda oʻynagan. 1974-yilda Shotlandiya birinchi divizioni "Clyde "klubi bilan proffesional faoliyatini boshlagan. U birinchi marta Clyde uchun yarim himoyada oʻynab mashhur tanilgan, lekin murabbiy Billy MacNeill uni 1978-yilning yanvarida top-divizion jamoasi Aberdinga olib kelish uchun 20 000 funt sterling toʻlaganidan soʻng, u hujumchiga aylantirilgan va Joe Harper bilan ajoyib juftlikni paydo qilgan.

1980-yilda Shotlandiya Premer-divizioni chempionligini qoʻlga kiritgach, u Londonning „ Tottenxem" klubiga 800 000 funt sterling evaziga koʻchib oʻtgan, u yerda birinchi divizionda eng yaxshi toʻpurar boʻlgan va u oʻzining birinchi mavsumida Angliya kubogini qoʻlga kiritgan. U 1982-yilda ikkinchi marta Angliya kubogini, keyin esa 1984-yilda UEFA kubogini qoʻlga kiritgan va finalda „shporlar" „Anderlext"ni penaltilar seriyasida magʻlub etgan. U 1982-yilgi Futbol Ligasi kubogi finalida „Liverpool"dan magʻlub boʻlganida „shporlar" tarkibida gol muallifiga aylangan. Archibald 1980 va 1984-yillar oraligʻida „shporlar" safida 189 ta oʻyinda 77 ta gol urgan. Garth Crooks va Mark Falco bilan muvaffaqiyatli tandem hosil qilgan.

1984-yilda u 1,150,000 funt sterling evaziga „ Barselona"ga oʻtgan va oʻzining birinchi mavsumida u 11 yil ichida birinchi marta La Liga chempionligini qoʻlga kiritishiga yordam bergan. Keyin esa 1986-yilda "*Barsa* "ga yevrokubok finaliga chiqishga yordam bergan, faqat "Steaua Bucharest "dan penaltilar seriyasida magʻlubiyatga uchrashgan. Chet ellik oʻyinchilarni maydonga tushirishga qoʻyilgan cheklovlar uni Gari Lineker va Mark Hughez foydasiga jamoadan chetlashtirilmagunicha, u Kamp Nouda yulduziga aylangan. U 1988-yilda Shotlandiyaga qaytib, Hibernian bilan shartnoma imzolashdan oldin Blackburn Roversga ijaraga berilgan.

Archibald Hiberniandagi birinchi mavsumida 16 ta gol urgan, shu jumladan 1988-yilning noyabrida Heartsga qarshi safarda 2:1 hisobida gʻalaba qozonganda gol muallifiga aylanib jamoasiga gʻalaba keltirgan, bu jamoaning 10 yildan ortiq vaqt ichida shahardagi raqiblariga qarshi birinchi safardagi gʻalabasi boʻlgan. U 1990-yilda murabbiy Alex Miller bilan janjallashib qolganidan soʻng Hibernianni tark etgan va qisqa vaqt ichida Ispaniyaga "Espanyol "jamoasiga oʻtgan. Keyin u Sent-Mirrenga qoʻshilgan va „Barselona"dagi sobiq jamoadoshi Viktor Muñozni klubga olib kelishda muhim rol oʻynagan.

Archibaldning keyingi faoliyati davomida u Shotlandiya, Angliya va Irlandiyadagi bir qator klublarda bir nechta oʻyinlar oʻtkazgan, shu jumladan Clyde safida ham yana bir bor p’ynagan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Archibald 1982 va 1986-yilgi jahon chempionatlarida Shotlandiya terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

2009-yil 15-noyabrda u Shotlandiya futboli shon-sharaf zaliga kiritilgan.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

Archibaldning Sharqiy Fifedagi faoliyati klubning Birinchi divizionga koʻtarilishiga yordam boʻlgan, shuningdek, Trinidad va Tobago terma jamoasi aʼzolari Arnold Dvarika va Kreyg Demminni sotib olishda bevosita rol oʻyngan. U 1996-yilda ishdan boʻshatilgan va keyingi bir necha yil davomida Ispaniyadagi uyida yashgan. Futbol agenti sifatida ishlagan.

Musiqachilik faoliyati
----------------------

Archibald 1982-yilda „ Top of the Pops" serialining bir epizodida ikki marta paydo boʻlgan, dastlab Shotlandiyadagi Jahon chempionatida BA Robertson ishtirokida "We Have a Dream "qoʻshigʻini kuylagan, keyin esa „Tottenxem"dagi jamoadoshlari va Chas &amp; Deyv bilan birga "Tottenxem, Tottenxem "qoʻshigʻini ijro etgan.

Yutuqlar
--------

### Oʻyinchi

Aberdin
* Shotlandiya Premer-divizioni : 1979-80

Tottenxem Hotspur
* Angliya kubogi : 1980-81 1981-82
* FA Charity Shield : 1981 (birgalikda)
* UEFA kubogi : 1983-84

Barselona
* La Liga : 1984-85
* Copa de la Liga : 1986-yil

### Murabbiy

Airdrieonians
* Shotlandiya Challenge Kubogi : 2000-01

### Shaxsiy yutuqlar

* Shotlandiya futboli shon-sharaf zaliga kiritilgan : 2009
* Futbol ligasi birinchi divizioni eng yaxshi toʻpurari : 1980-81

Karyera statistikasi
--------------------

### Xalqaro

Terma jamoada yil boʻyicha oʻyin va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyinlar | Gollar |
| --- | --- | --- | --- |
| Shotlandiya | 1980 | 5 | 2 |
| 1981 | 7 | 1 |
| 1982 | 8 | 1 |
| 1983 | 1 | 0 |
| 1984 | 2 | 0 |
| 1985 | 3 | 0 |
| 1986 | 1 | 0 |
| Jami | 27 | 4 |

Steve Archibald tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| Yoʻq. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 26.03.1980 | Hampden Park, Glazgo |  Portugaliya | 3-0 | 4-1 | UEFA Yevro-1980 saralashi |
| 2 | 31.05.1980 | Nepstadion, Budapesht |  Vengriya | 1-2 | 1-3 | Oʻrtoqlik |
| 3 | 19.05.1981 | Hampden Park, Glazgo |  Shimoliy Irlandiya | 2-0 | 2-0 | 1980-81 Britaniya chempionati |
| 4 | 15.06.1982 | Estadio La Rosaleda, Malaga |  Yangi Zelandiya | 5-2 | 5-2 | 1982 FIFA Jahon chempionati |

Manbalar
--------

1. ↑  „Steve Archibald". *www.fitbastats.com*. Qaraldi: 11-oktabr 2012-yil.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Steve Archibald".  Hibernian Historical Trust. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „Dark Blue Dons - Steve Archibald".  AFC.co.uk. 27-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
4. 1 2 3  „Steve Archibald".  tottenhamhotspur.com. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
5. 1 2  „1984 UEFA Cup Final 2nd Leg Tottenham 1-1 Anderlecht 2-2 on aggregate (Tottenham win 4-3 on penalties)".  UEFA.com. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
6. 1 2  Eight more Scots greats enter Hall of Fame The Scotsman, 16 November 2009
7. ↑  „1981/82 Charity Shield".  footballsite.co.uk. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
8. ↑  „Airdrie lift Challenge Cup".  BBC Sport (19-noyabr 2000-yil). Qaraldi: 14-aprel 2020-yil.