**James William Cartwright** (1957-yil 30-iyulda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional basketbolchi va Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (NBA) Chicago Bulls jamoasining sobiq bosh murabbiyi. 7’1 dyuymli (2,16 m) boʻyga ega markaz pozitsiyasida, u New York Knicks, Chicago Bulls va Seattle SuperSonics jamoalarida 16 mavsum oʻynadi va Bullsga 1991, 1992 va 1993-yillarda ketma-ket chempionatlarda yordam berdi. Kaliforniyaning Elk Grove shahridagi oʻrta maktab va San-Fransisko universitetida kollej basketboli jamoasida oʻynagan.

Oliy maktab va kollejdagi martaba
---------------------------------

Oʻrta maktabda Cartwright murabbiy Den Risley qoʻl ostida Elk Grove Thundering Herd jamoasi uchun basketbol oʻynagan.

U 1974 va 1975-yillarda Kaliforniya oʻrta maktabida yilning eng yaxshi basketbolchisi deb topilgan. 1975-yilda u Kaliforniya oʻrta maktabida yilning eng yaxshi sportchisi deb topilgan.

1975-yil 6-8 mart kunlari Cartwrightning Elk Grove oʻrta maktabi jamoasi Oaklanddagi 29-chi yillik Chempionlar turnirida gʻolib chiqdi (Kaliforniya maktablararo federatsiyasining basketbol boʻyicha shtat chempionatidan oldingi)

Tayyorgarlik yulduzi sifatida, Cartwright hamkasblari Darryl Dawkins va Bill Willoughby kabi yuqori baholangan.

Cartwright San-Fransisko universitetida kollej toʻpini oʻynagan va 1977 va 1979-yillarda umumamerikalik ikkinchi jamoaning konsensusi boʻlgan. USFda boʻlgan vaqtida Cartwright kollej tarixidagi eng yaxshi boshlangʻich tarkiblardan birida oʻynagan. U har bir oʻyinda oʻrtacha 19,1 ochko va 10,2 ribaund toʻpladi va Dons uchun barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurarga aylandi. Cartwright San-Fransiskoni NCAA turniriga uchta musobaqafa olib keldi, birinchi bosqich 1977-yilda va Sweet Sixteen 1978 va 1979-yillarda boʻlub oʻtgan.

| Yil | WL jamoasi | G | FG | FGA | FG% | FT | FTA | FT% | RBs | Oʻrtacha | Pts | Oʻrtacha |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1976 | 22-8 | 30 | 151 | 282 | 53,0 | 72 | 98 | 73.5 | 207 | 6.9 | 374 | 12.5 |
| 1977 | 29-2 | 31 | 241 | 426 | 56.6 | 118 | 161 | 73.3 | 262 | 8.5 | 600 | 19.4 |
| 1978 | 23-6 | 21 | 168 | 252 | 66.7 | 96 | 131 | 73.3 | 213 | 10.2 | 432 | 20.6 |
| 1979 | 22-7 | 29 | 268 | 443 | 60.6 | 174 | 237 | 73.4 | 455 | 15.7 | 710 | 24.5 |
| Jami | 96-23 | 111 | 828 | 1406 | 58.9 | 460 | 627 | 73.4 | 1137 | 10.2 | 2116 | 19.1 |

Professional martaba
--------------------

### New York Knicks (1979-1988)

Cartwright 1979-yilgi NBA loyihasida Nyu-York Knicks tomonidan uchinchi umumiy tanlov boʻlgan va oʻzining birinchi mavsumida oʻzining yagona yulduzli oʻyinini oʻtkazgan. U „Nicks" bilan dastlabki ikki mavsumida har bir oʻyinda oʻrtacha 20 ochkodan koʻproq toʻpladi, lekin dastlabki besh mavsumining har birida kamida 77 oʻyin oʻtkazganidan soʻng, 1984-yilda bir qator oyogʻidagi jarohatlar uni chetlab oʻtdi. Oʻsha mavsumdan soʻng, Nicks 1985-yilgi NBA loyihasining birinchi raqamli tanlovi boʻlgan markaziy Patrick Ewingni jalb qildi. Biroq, davom etayotgan oyoq muammolari Cartwrightni 1985—1986-yilgi mavsumda faqat ikkita oʻyin bilan cheklab qoʻydi. Cartwright 1986—1987-yilgi mavsumda qaytib kelganida, u va Ewing tez-tez birga oʻynagan, ammo Cartwright 1987—1988-yilgi mavsumida zaxira oʻrindigʻiga tushib qolgan.

### Chicago Bulls (1988-1994)

 Bill Cartwright (№ 24) 1991-yil 28 martda Chicago Bulls uchun oʻynagan; Maykl Jordan va Nyu-Jersi Nets Chris Dudley (#22) kvadrat
1988-yil 15-iyunda Cartwright hujumchi uchun Chikago Bullzga almashtirildi. „Bulls" 1986—1987 va 1987—1988-yillarda liganing ikkinchi yetakchisi Oakley bilan xayrlashishga tayyor edi, chunki ularning markaziy pozitsiyaga muhtojligi va kuchli hujumchi Horace Grantning tez rivojlanishi olib keldi. Cartwright 1991, 1992 va 1993-yillarda ketma-ket uchta NBA chempionatlarida „Bulls"ning boshlangʻich markaziy pozitsiyasida boʻlgan. 1992—1993-yilgi mavsumda „Indiana Peysers"ga qarshi oʻyinda Cartwright tomogʻiga tirsagini qoʻyib, halqumini sindirib, jamoani tark etgan.

Michael Jordan nafaqaga chiqqanidan soʻng, Bulls jamoasi 1994-yilda NBA pley-off bosqichiga chiqdi, ammo Sharqiy konferensiya yarim finalining bahsli 7-oʻyinida Nicks tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Cartwright jamoani cheklanmagan erkin agent sifatida tark etdi.

### Seattle SuperSonics (1994-1995)

Cartwright erkin agent sifatida Bullsni tark etdi va Sietl SuperSonics bilan shartnoma imzoladi. U Sonics jamoasi uchun atigi 29 oʻyinda oʻynadi va 1994—1995 NBA mavsumidan keyin nafaqaga chiqib ketdi.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

Nafaqaga chiqqanidan bir yil oʻtgach, Cartwright 1996—1997 NBA mavsumi oldidan Phil Jackson qoʻl ostida „Bulls"ga yordamchi murabbiy sifatida qoʻshildi. U 1997 va 1998-yillarda chempionlikni qoʻlga kiritgan jamoalarning bir qismi edi.1997—1998-yilgi mavsumdan keyin „Bulls" katta oʻzgarishlarni boshdan kechirdi, nafaqat Jordan va Pippen ketishdi, balki Tim Floyd Jeksondan bosh murabbiylik lavozimini egalladi. Bulls uzoq vaqt qayta qurishga kirishdi va Cartwright 2001—2002-yilda 27 oʻyin uchun Bullsni egallab oldi, Floyd va vaqtinchalik bosh murabbiy Bill Berry qoʻl ostida faoliyat olib bordi. Bulls 21-61 hisobida yilni yakunladi va Cartwright keyingi mavsumda vaqtinchalik bosh murabbiylikdan doimiy bosh murabbiylikka koʻtarildi. Bulls 2002—2003-yilda 30-52 hisobida yakunlandi, ammo Cartwright 2003—2004-yilda ishdan boʻshatilgunga qadar atigi 14 oʻyin davom etdi. Pete Myers va nihoyat, Scott Skiles Cartwright davridan keyin darhol Bullsga murabbiylik qildi.

2004 yilda New Jersey Nets Cartwrightni Lourens Frank qoʻl ostida yordamchi murabbiy sifatida yolladi. 2008-yilda Cartwright Terry Porter qoʻl ostida „Feniks Suns"ga yordamchi murabbiy etib tayinlandi. Suns bosh direktori Steve Kerr sobiq katta odamni murabbiylik faxriysi Shaquille OʻNil, All Star Amar’e Stoudemire va boʻlajak tanlovlarda yordam berish uchun yolladi. Suns Porterni ishdan boʻshatib, unga yordamchi Alvin Gentryni tayinlaganidan soʻng, Cartwright jamoada yordamchi murabbiy sifatida qoldi.

2013-yilning yanvar oyida Cartwright Yaponiyada Osaka Evessa murabbiyligiga yollangan.

2014-yil sentyabrida Cartwright Meksika milliy basketbol jamoasi bosh murabbiyi sifatida ishga qabul qilingan edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Cartwright oʻzining oʻrta maktabdagi sevgilisi Sheri bilan turmush qurgan va ularning Justin, Jason, James va Kristin ismli toʻrt farzandi bor. U USFda sotsiologiya boʻyicha bakalavr darajasini olgan, keyinroq 1998-yilda shu institutda tashkiliy rivojlanish boʻyicha magistr darajasini oldi. 2016-yilda Cartwright USFning universitet tashabbuslari boʻyicha direktori boʻldi.

Cartwright 1950 va 1960-yillardagi doo-wop musiqasining ashaddiy muxlisidir, gitara chaladi va sevimli mashgʻulot sifatida tranzistorli radiolarni yigʻadi.

NBA martaba statistikasi
------------------------

Jadval tavsifi|   GP | Oʻynalgan oʻyinlar |   GS  | Oʻyinlar boshlanishi |  MPG  | Oʻyin uchun daqiqalar |
|  FG%  | Maydondagi gollar foizi |  3P%  | Uch ochkoli gollar foizi |  FT%  | Erkin to'p otish foizi |
|  RPG  | Har bir oʻyindagi rebound (basketbol) |  APG  | Har bir oʻyin uchun Assist (basketbol) |  SPG  | Har bir oʻyin uchun to'p saqlash (basketbol) |
|  BPG  | Har bir oʻyin uchun bloklar (basketbol) |  PPG  | Oʻyin uchun ochko |  **Bold**  | Karyera |

### Muntazam mavsum

| Yil | Jamoa | GP | GS | MPG | FG% | 3P% | FT% | RPG | APG | SPG | BPG | PPG |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1979–80 | New York | **82** |  | **38.4** |. 547 |  — |. 797 | **8.9** | 2.0 | 0.6 | 1.2 | **21.7** |
| 1980–81 | New York | **82** |  | 35.7 |. 554 |. 000 |. 788 | 7.5 | 1.4 | 0.6 | 1.0 | 20.1 |
| 1981–82 | New York | 72 | 50 | 28.6 |. 562 |  — |. 763 | 5.8 | 1.2 | **0.7** | 0.9 | 14.4 |
| 1982–83 | New York | **82** | **82** | 30.1 | **.566** |  — |. 744 | 7.2 | 1.7 | 0.5 | **1.5** | 15.7 |
| 1983–84 | New York | 77 | 77 | 32.3 |. 561 |. 000 |. 805 | 8.4 | 1.4 | 0.6 | 1.3 | 17.0 |
| 1985–86 | New York | 2 | 0 | 18.0 |. 429 |  — |. 600 | 5.0 | **2.5** | 0.5 | 0.5 | 6.0 |
| 1986–87 | New York | 58 | 50 | 34.3 |. 531 |  — |. 790 | 7.7 | 1.7 | **0.7** | 0.4 | 17.5 |
| 1987–88 | New York | **82** | 4 | 20.4 |. 544 |  — |. 798 | 4.7 | 1.0 | 0.5 | 0.5 | 11.1 |
| 1988–89 | Chicago | 78 | 76 | 29.9 |. 475 |  — |. 766 | 6.7 | 1.2 | 0.3 | 0.5 | 12.4 |
| 1989–90 | Chicago | 71 | 71 | 30.4 |. 488 |  — | **.811** | 6.5 | 2.0 | 0.5 | 0.5 | 11.4 |
| 1990–91† | Chicago | 79 | 79 | 28.8 |. 490 |  — |. 697 | 6.2 | 1.6 | 0.4 | 0.2 | 9.6 |
| 1991–92† | Chicago | 64 | 64 | 23.0 |. 467 |  — |. 604 | 5.1 | 1.4 | 0.3 | 0.2 | 8.0 |
| 1992–93† | Chicago | 63 | 63 | 19.9 |. 411 |  — |. 735 | 3.7 | 1.3 | 0.3 | 0.2 | 5.6 |
| 1993–94 | Chicago | 42 | 41 | 18.6 |. 513 |  — |. 684 | 3.6 | 1.4 | 0.2 | 0.2 | 5.6 |
| 1994–95 | Seattle | 29 | 19 | 14.8 |. 391 |  — |. 625 | 3.0 | 0.3 | 0.2 | 0.1 | 2.4 |
| Karyera | 963 | 676 | 28.5 |. 525 |. 000 |. 771 | 6.3 | 1.4 | 0.5 | 0.7 | 13.2 |
| Hamma yulduz | 1 | 0 | 14.0 |. 500 |  — |  — | 3.0 | 1.0 | 0.0 | 0.0 | 8.0 |

### Pley-off

| Yil | Jamoa | GP | GS | MPG | FG% | 3P% | FT% | RPG | APG | SPG | BPG | PPG |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1981 | New York | 2 |  | 24.5 | .353 | - | .667 | 6.5 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | 10.0 |
| 1983 | New York | 6 |  | 28.7 | **.581** | - | .773 | 5.7 | 0.7 | 0.5 | **1.2** | 11.2 |
| 1984 | New York | 12 |  | 33.2 | .556 | - | **.863** | **8.3** | 0.4 | 0.2 | **1.2** | **17.4** |
| 1988 | New York | 4 | 0 | 19.0 | .500 | - | .733 | 4.8 | 1.5 | 0.0 | 0.8 | 7.3 |
| 1989 | Chicago | 17 | 17 | **34.3** | .486 | - | .700 | 7.1 | 1.2 | 0.5 | 0.7 | 11.8 |
| 1990 | Chicago | 16 | 16 | 28.9 | .413 | - | .674 | 4.7 | 1.0 | 0.3 | 0.3 | 8.1 |
| 1991† | Chicago | 17 | 17 | 30.1 | .519 | - | .688 | 4.7 | **1.9** | 0.5 | 0.4 | 9.5 |
| 1992† | Chicago | **22** | **22** | 37.8 | .474 | - | .419 | 4.5 | 1.7 | 0.5 | 0.2 | 5.6 |
| 1993† | Chicago | 19 | 19 | 23.4 | .465 | - | .778 | 4.5 | 1.5 | **0.6** | 0.2 | 6.3 |
| 1994 | Chicago | 9 | 8 | 21.0 | .326 | - | .813 | 4.9 | 1.2 | 0.3 | 0.2 | 4.6 |
| Karyera | 124 | 99 | 28.2 |. 482 |  — |. 725 | 5.4 | 1.3 | 0.4 | 0.5 | 8.9 |

Bosh murabbiylik rekordi
------------------------

Shuningdek
----------

* 2000 ochko va 1000 ribaundga ega NCAA I divizioni erkaklar basketbolchilari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „1975 Parade All-American". *St. Louis Post-Dispatch* (1975-yil 23-mart), s. 226. Qaraldi: 2020-yil 27-oktyabr.
2. ↑  „Bill Cartwright Stats" (en). *Basketball-Reference.com*. Qaraldi: 2020-yil 12-may.
3. ↑  *Sullivan.* „CARTWRIGHT THE ONE LEFT STANDING" (en-US). *chicagotribune.com*. Qaraldi: 2020-yil 12-may.
4. ↑  Johnson, Roy S.. „Cartwright Likely to Be Lost for Season" (en-US). *The New York Times* (1986-yil 28-yanvar). Qaraldi: 2020-yil 12-may.
5. ↑  „Knicks Top Even Themselves for Injuries" (en-US). *Los Angeles Times* (1986-yil 6-aprel). Qaraldi: 2020-yil 12-may.
6. ↑  „The Life and Times of Mr. Bill – Chicago Bulls History" (en-US). Qaraldi: 2020-yil 12-may.
7. ↑  „Charles Oakley Stats". 2011-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 6-avgust.
8. ↑  „YEAR-BY-YEAR HISTORY OF THE CHICAGO BULLS". NBA.com. Retrieved June 16, 2015.
9. ↑  *Sherwin.* „Bill Cartwright – Elbowing Way To Top – When Sonic Center's Around, Foes Have A Lot To Think About". *The Seattle Times* (1994-yil 3-noyabr). Qaraldi: 2013-yil 19-dekabr.
10. ↑  „Cartwright Relieved as Bulls Head Coach".  NBA (2013-yil 19-dekabr).
11. ↑  *Coro.* „Suns fill out coaching staff".  The Arizona Republic (2008-yil 19-iyun). Qaraldi: 2012-yil 3-may.
12. ↑  Bill Cartwright to coach in Japan
13. ↑  „Cartwright gives parting thoughts on experience in Japan". *www.japantimes.co.jp* (2013-yil 8-may). Qaraldi: 2015-yil 16-iyun.
14. ↑  „Osaka coach Cartwright puts focus on fundamentals". *www.japantimes.co.jp* (2013-yil 3-fevral). 2022-yil 6-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 6-avgust.
15. ↑  „NBA Star Bill Cartwright Named USF Ambassador" (2016-yil 8-mart). Qaraldi: 2020-yil 3-may.
16. ↑  „Five Questions... Bill Cartwright, USF Dons" (en). *wccsports.com*. Qaraldi: 2020-yil 27-oktyabr.
17. ↑  *Coro.* „Cartwright a big-man coach, more".  The Arizona Republic (2008-yil 1-iyul). Qaraldi: 2012-yil 3-may.
18. ↑  *Coro.* „Suns Extra: Q & A with assistant coach Bill Cartwright".  The Arizona Republic (2010-yil 30-dekabr). Qaraldi: 2012-yil 3-may.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Official NBA bio
* Career statistics