**Buxoro Xalq Sovet Respublikasining pochta va pochta markalari tarixi** — 1920-yildan 1924-yilgacha bo‘lgan davr, yaʼni Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BXSR) o‘z pochta aloqasiga ega bo‘lib, oʻz ehtiyoji uchun maxsus pochta markalari chiqargan davrni o‘z ichiga oladi.

Pochtaning rivojlanishi
-----------------------

BXSR 1920-yil 2-sentyabrda Qizil Armiya yordami bilan amir hokimiyatini agʻdargan xalq qoʻzgʻolonidan soʻng Buxoro amirligi hududida 1920-yil 8-oktyabrda tashkil topgan.

Bir qator viloyatlarda (tumanlarda) doimiy pochta aloqasi muassasalari mavjud emasligi sababli respublika hukumati ot-pochta xizmatini tashkil qilgan.

Sovetlarning 1924-yil 19-sentyabrda boʻlib oʻtgan Beshinchi Butunbuxoro qurultoyi BXSRni Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasiga aylantirish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan. 1924-yil 27-oktyabrda Oʻrta Osiyo Sovet respublikalarining milliy-maʼmuriy chegaralanishi natijasida BXSR tugatilib, hududiy jihatdan yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston SSR, (1929-yildan — Tojikiston SSR) va Turkmaniston SSR tarkibiga kiritilgan.

Pochta markalarining chiqarilishi
---------------------------------

1923-yildan 1925-yil fevraligacha Buxoro shahar pochtasining pochta markasi sifatida toʻrt nashr chiqarilgan mahalliy davlat (fiskal) markalari ishlatilgan.

* BXSR gerbli markasi 1923-yil. Buxoroda shahar pochta markasi sifatida ishlatilgan.BXSR gerbli markasi 1923-yil. Buxoroda shahar pochta markasi sifatida ishlatilgan.
* 5 rubllik BXSR pochta markasi (1924-yil)5 rubllik BXSR pochta markasi (1924-yil)

1924-yil avgust-sentyabr oylarida BXSR viloyatlari oʻrtasida ot pochtasi orqali aloqa qilish uchun uch nominaldagi pochta markalari chiqarilgan — 1 rubl (oq qogʻoz, Kalon minorasi tasviri bilan), 3 rubl (kulrang qogʻoz, Miri Arab madrasasining tasviri tushirilgan) va 5 rubl (kulrang qogʻoz, bezakli). Markalar Buxoroda litografik bosma usulida bosilib, teshikli (chiziqli teshilish hajmi 11½), yelimli yoki yelimsiz chop etilgan. Belgilangan qoidalarga koʻra, BXSR pochta markalaridan faqat respublika hududida foydalanish mumkin boʻlgan.

10, 15, 25, 50 va 75 rubllik nominaldagi BXSR pochta markalari, ular haqida maʼlumot F. G. Chuchina tomonidan tahrirlangan katalogda keltirilgan. Bu katalogda faqat nashr qilish rejalashtirilgan markalar joy olgan, lekin ular tirajga kirmagan.

Yana qarang
-----------

* Buxoro Xalq Sovet Respublikasi
* Oʻzbekiston pochta aloqasi va pochta markalari tarixi
* Xorazm Xalq Sovet Respublikasining pochta va pochta markalari tarixi

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Владинец, Н. И; Ильичёв, Л. И; Левитас, И. Я.*. Бухарская Народная Советская Республика // Большой филателистический словарь*, М.:, 1988 — 38—39 bet. ISBN 5-256-00175-2..
2. 1 2  Владинец, Н. И.*. Филателистическая география*. М.:: Радио и связь, 1982 — 75 bet.
3. ↑  *Флоренский В. Флоренский П.* Гербовые марки Бухарской Народной Советской Республики (БНСР) 1922—1925 гг. // Филателия СССР. — 1990. — № 12. — С. 49 — 50. [Сканы с. 49 и с. 50.]
4. ↑  *Почтовые марки Средней Азии и Казахстана. Почтовые марки Бухарской Народной Советской Республики (Бухара)*, 1992. М.: — 10—12. bet.

Havolalar
---------

* Známkové uzemia — Buchara (slovakcha)
* Známkové uzemia — Buchara a Chorazm vo svetle nových poznaní (chexcha)