recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Üzeyir Mehdizadə** (1990-yil 19-may) Ozarbayjon bastakori va qoʻshiqchisi.

Hayot va ijod
-------------

Uzeyir Mehdizade 1990-yil 19-mayda tugʻilgan.

1995-yilda 14-sonli maktabga birinchi sinfga bordi.U maktabni aʼlo darajada tugatib va hech ikkilanmay kelajakdagi hayoti uchun musiqa sohasini tanladi.Keyinchaki u Ozarbayjon milliy konservatoriyasiga oʻqishga kirdi. Uning ustozi Agshin Fateh Üzeyir Mehdizadəga birinchi qoʻshiqlarini yozib olishga yordam berdi va uni musiqiy muvaffaqiyatlari sari yetakladi.2008-yilda u „Gəl yarına" nomli albomini chiqardi. 2009-yilda u oʻz studiyasini yaratdi va studiyaning birinchi „O mənim olmalıdır" albomini chiqardi. []

2010-yilda "„O olmasa neynəyərəm" albomi tomoshabinlarga taqdim etildi. 2015-yilda u oʻzining „Əlvida keçmişim", „Dostum", „Onsuzda bəxti qarayam", „Səndən ötrü", „Bunu da örgənəcən" albomlari bilan rekord koʻrsatkichga erishdi. 2016-yilda u Moskvadagi Club Arena Starda kontsert berdi. „Ay ölmüş" 2016-yilning eng mashhur qoʻshigʻi boʻldi. []

2014-yilda kuylagan va faqat bitta suratga ega boʻlgan „Yaxşı olar" qoʻshigʻi qisqa vaqt ichida tinglovchilar mehrini qozongan hamda 2018-yil 10-iyun kuni 50 milliondan ortiq tomosha qilingan musiqa [] uchun (musiqaning 4 yilligi) „Yaxşı olar" klipi ham suratga olindi.

Üzeyir Mehdizadə dunyoning koʻplab davlat va shaharlarida, jumladan Turkiya, [] Germaniya, [] Rossiya, [] Oʻzbekiston, [] Qozogʻiston, [] Ukraina [] va boshqa yerlarida ijodiy safarlarda boʻlgan

Üzeyir Mehdizadə 2018-yilda turmush qurdi

Oilasi
------

Otasi Bəxtiyar Mehdizadə 1963-yilda tugʻilgan. Onasi Mehparə Məmməd qızı Mehdizadə. U 2008-yilda yurak xurujidan vafot etgan. Uzeyirning 1 singlisi bor. U turmushga chiqqan.

Manba
-----

* Uzeyir Mehdizoda parda ortida gapirdi. (az. )
* Milli. Xonanda Uzeyir Mehdizoda Az lent.az saytiga tayanib intervyuni taqdim etadi. Yangilik eʼlon qilingan sana: 2014-yil 24-yanvar.

Maʼlumotlar
-----------

1. ↑  Üzeyir Mehdizadə evləndi — FOTO, VİDEO. az.baku.ws, 02.07.2018 (Ozarbayjoncha)

Havolalar
---------

* Üzeyir Mehdizadə ning „YouTube" kanalı
**Token** (Shuningdek apparat tokeni, USB-kalit, kriptografik token) — foydalanuvchining axborot xavfsizligini ta'minlash uchun mo'ljallangan ixcham qurilma uning egasini aniqlash, axborot resurslariga masofaviy kirishni ta'minlash va hokazolar uchun ham qo'llaniladi. Qoida tariqasida, bu autentifikatsiyani soddalashtirish uchun ishlatiladigan jismoniy qurilma. Shuningdek, ushbu atama muvaffaqiyatli avtorizatsiyadan so'ng foydalanuvchiga beriladigan va xizmatlarga kirish uchun kalit bo'lgan dasturiy ta'minot belgilariga tegishli bo'lishi mumkin. Ko'pincha buzg'unchilar tomonidan hisob qaydnomasiga ruxsatsiz kirish uchun foydalaniladi.

Tokenlar elektron identifikatsiya qilish uchun mo'ljallangan (masalan, bank hisob raqamiga kiruvchi mijoz), shu bilan birga ular parol o'rniga ham, u bilan birga ham ishlatilishi mumkin.

Qaysidir ma'noda, token biror narsaga kirish uchun elektron kalitdir.

Odatda, apparat tokenlari kichik o'lchamlarga ega, bu ularni cho'ntak yoki sumkada olib yurish imkonini beradi, ko'pincha ular kalit halqalar shaklida ishlab chiqariladi. Ba'zilari elektron imzo yoki biometrik ma'lumotlar (masalan, barmoq izi namunasi tafsilotlari) kabi kriptografik kalitlarni saqlash uchun mo'ljallangan. Ba'zilarida buzg'unchilikdan himoyalanish o'rnatilgan, ba'zilarida PIN-kodni kiritish uchun mini-klaviatura yoki ishlab chiqarish jarayonini chaqirish tugmasi va yaratilgan kalitni ko'rsatish uchun displey mavjud. Токены обладают разъёмом USB, функциями RFID или беспроводным интерфейсом Bluetooth для передачи сгенерированной последовательности ключей на клиентскую систему.

1. ↑  „Token".
Bab Borj al-nar
**Bab Borj al-nar** (arabcha: باب برج النار) – Madina devorining janubiy qismining sharqida joylashgan Sfaksdagi Madina darvozalaridan biridir. U Borj al-narga, shaharning janubi-sharqiy burchagida joylashgan mustahkam mudofaa qurilmasiga kirish imkonini beradi.

Ushbu eshik 20-asrning boshlarida boshqa darvozalar qatorida Bab Bhar orqali yoʻlovchilar oqimini kamaytirish hamda eski shahar va Bab Bharning mustamlaka kvartallari oʻrtasidagi aloqani yaxshilash uchun qurilgan.

Geografik joylashuvi tufayli Bab Borj al-nar medinani zamonaviy shahar bilan bogʻlaydi, bu yoʻlovchilarga Ali Belhuan prospekti yaqinidagi avtoturargohga kirish imkonini beruvchi zinapoya hisoblanadi.

Galereya
--------

* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  Mahfouth, Faouzi*. La ville de Sfax : recherches d'archéologie monumentale et évolution urbaine*. Paris: Paris Sorbonne University, 1988 — 93 bet.
2. ↑  *Ben Salah.* „Doors of the medina of Sfax". 2017-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 31-yanvar.
3. ↑  Abdelkafi, Boubaker*. Histoire de Sfax*, Sfax, 1966 — 57 bet.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tunis geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Toshkent piyoda praporshchiklarni tayyorlash maktabi** yoki **Toshkent praporshchiklar maktabi** – Toshkentda joylashgan Imperator Rossiyasi qurolli kuchlarining harbiy taʼlim muassasasi.

Tarixi
------

Toshkent piyoda praporshchiklar tayyorlash maktabi 1915-yil 2-noyabrda „okrug qoʻshinlari qismlarida ofitserlar yetishmasligi, shuningdek, harbiy harakatlar teatrida joylashgan harbiy qismlardagi qoʻshinlarga oʻrinbosar ofitserlarni yuborish maqsadida" tashkil etilgan. Maktabda urush davrida ofitserlar lavozimiga koʻtariladigan quyi darajadagi mansabdorlar, Turkiston harbiy okrugi qismlari va Birinchi jahon urushi frontlarida harbiy harakatlar olib borayotgan qismlarning ofitserlar korpusini toʻldirish uchun praporshchiklar tayyorlangan.

Maktabda oʻqish muddati 3 oyni tashkil qilgan. Kursga 200 ga yaqin yunkerlar qabul qilingan. Maktabning birinchi bitiruvi 1916-yil 2-fevralda boʻlib oʻtgan. 1916-yil 15-mayda Toshkent maktabi 4 oylik oʻquv kursiga aylantirilgan va oliy oʻquv yurtlaridan safarbarlikka chaqirilgan tarbiyalanuvchilar bilan taʼminlangan. Keyinchalik, maktab 3 oylik oʻqish kursiga qaytarilgan. Oʻz faoliyati davomida maktab kamida 8 marta bitiruvchilar tayyorlagan va kamida 1800 kishi ofitser unvoniga ega boʻlgan.

Maktab qal’a artilleriya rotasining 564-sonli kazarmasi hududida joylashgan boʻlib, u bir tomondan Toshkent qal’asiga tutashgan, ikkinchi tomondan esa Mahram shoh koʻchasiga va Chernayev bogʻiga qaragan, yaʼni deyarli shahar markazida joylashgan. Kazarmaning asosiy kirish eshigi qarshisida tramvay bekati joylashgan bo'lib, bu maktab o'qituvchilari va o'qituvchilariga qulaylik yaratgan. Yunkerlar kazarmalari binoning ikkinchi qavatida boʻlgan, birinchi qavati esa tayyorlov rotasi uchun ajratilgan.

Podpolkovnik Sergey Vladimirovich Savitskiy Toshkent praporshchiklar maktabiga rahbar etib tayinlangan, bunga qadar u Toshkent kadet korpusi ofitser-tarbiyachisi boʻlib faoliyat yuritgan. Ushbu tayinlov uchun 1915-yil 22-sentyabrda Petrograddan Bosh shtab infanteriya generali A.F. Zabelin nomidan telegramma keladi.

Toshkent harbiy bilim yurti yunkerlari va Toshkent kadet korpusi kadetlari bilan bir qatorda 1917-yil oktyabr oyida Toshkentdagi praporshchilar maktabining yunkerlari bolsheviklar va soʻl eserchilar koalitsiyasining ishchilar, dehqonlar va askarlar deputatlari sovetlari tomonidan hokimiyatni qurolli egallab olish davrida Toshkentda Muvaqqat hukumatni himoya qilish uchun janglarda qatnashganlar.

Toshkent praporshchilar maktabi 1917-yil noyabr oyining boshlarigacha mavjud boʻlib, sovet hokimiyati qarori bilan tarqatib yuborilgan.

Yana qarang
-----------

* Toshkent harbiy bilim yurti
* Toshkent kadet korpusi

Manbalar
--------

1. ↑  Turkiston harbiy okrugi qoʻmondoni infanteriya generali Martsonning Bosh shtab boshligʻiga yoʻllagan telegrammasidan.
2. 1 2 3  Волков С. В.*. Выпуск офицеров из военных училищ и школ прапорщиков в годы Первой мировой войны (анализ количественных данных) // Вестник ПСТГУ*, 5-nashr, 2014-yil — 34-35 bet.
3. 1 2 3  „Ташкентская школа прапорщиков". *oldtashkent.com*. Qaraldi: 15-noyabr 2023-yil.
**Kilab ibn Murra** (arabcha: ) (tax. 373-yilda tug'ilgan) Islom payg'ambari Muhammadning ajdodi, katta bobosi.

Biografiyasi
------------

Kilab ibn Murra Murra ibn Ka'b ibn Lu'ay ibn G'olib ibn Fihr ibn Molikning birinchi xotini Hind binti Surayr ibn Sa'laba ibn Horis ibn Fihr ibn Molikdan o'g'li bo'lgan. Ota-onasining ajdodlari Quraysh otasi Fihr va Ibrohimning (Islomda) o'g'li Ismoilga (Injilda) borib taqaladi.

Kilab ibn Murraning Taym ibn Murra va Yaqoza ibn Murra ismli ikki o‘gay ukalari bo'lib, otasining ikkinchi xotini Asmo binti Adiydan (Hind binti Horis al-Bariqiyya) tug'ilgan farzandlari edi.

Kilab ibn Murra Fotima binti Sa'd ibn Saylga uylangan va undan ikki o'g'il ko'rgan. Katta o'g'li Zuhra ibn Kilab Banu Zuhra qabilasi avlodi bo'lgan, kichik o'g'li Qusay ibn Kilab Ka'baning birinchi Quraysh qo'riqchisi bo'lgan. O‘limidan so‘ng xotini Banu Udra qabilasidan bo'lgan Rabi’a ibn Haramga turmushga chiqqan.

Oila daraxti
------------

* \* Nikoh tartibi bahsli ekanligini bildiradi.
* E'tibor bering, to'g'ridan-to'g'ri nasli **qalin** yozuvda berilgan.

Yana qarang
-----------

* Muhammadning shajarasi

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  Ibn Hisham*. The Life of the Prophet Muhammad* — 181 bet.
3. ↑  *Maqsood.* „The Prophet’s Family Line No 2 - from Qusayy to Adnan and beyond".  Ruqaiyyah Waris Maqsood Dawah. 2011-yil 25-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 14-avgust.
**Tsalka** ( gruzincha: *წალკა*  [tsʼɑlkʼɑ], grekcha: *Τσάλκα* , armancha: *Թռեղք* yoki Ծալկա , ozarbayjoncha: *Barmaqsiz* ) — Gruziya janubidagi Kvemo Kartli mintaqasidagi shahar va munitsipalitet markazi.

 Tsalka ko'rinishi.
Tumanda 2326 nafar aholi istiqomat qilgan. 2014 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisining 47% gruzinlar, 38% armanlar, 7% kavkaz yunonlar va 7% ozarbayjonlar. 1990-yillargacha rus tili millatlararo muloqot tili boʻlib xizmat qilgan va Tsalka tumanidagi aksariyat maktablarda taʼlim tili boʻlgan. Bu SSSRdagi maktablarda yunon tili o‘qitiladigan yagona hudud edi. Tsalka tumanida 1990 yilgacha aholi soni 55 ming kishi, 90% dan ortiq yunonlar (50 mingga yaqin). 1990 yilgacha bu SSSRda grek aholisi shunchalik ko'p bo'lgan yagona shahar edi. Tumanda 49 ta qishloq, 44 tasi yunon qishloqlari boʻlgan. Ilgari yunonlar Tsalkaning ko'p qismini tashkil qilgan bo'lsa, hozirda Gretsiyaga ko'chib ketish tufayli ularning soni sezilarli darajada kamaydi. 1997-2006 yillarda Tsalkaga Svaneti va Adjariyadagi ko'chkilardan jabr ko'rgan bir necha ming etnik gruzinlar joylashtirildi. Bu yangi kelganlarning joylashishi ba'zan Tsalkaning yunon va arman aholisi bilan etnik ziddiyatlarga olib keldi. 2014 yilgi Gruziya aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, butun Kvemo Kartlida bor-yo'g'i 2113 nafar yunonlar bo'lgan, bu Tsalkan yunonlari sonining yanada keskin kamayishini ko'rsatadi.

Tsalkada muhim tarixiy yodgorliklar bor: Kldekari qalʼasi (XIX asr) va Dashboshidagi Avliyo Georgiy cherkovi (X—XI asrlar). Dashboshi kanyoni va uning yangi ko'prigi ham qiziqarli turistik joy hisoblanadi.

1. ↑  Dashbashi canyon
2. ↑  „Tsalka Canyons and Kldekari Fortress - Georgian Tour Magazine" (en-US). *Georgian Tour Magazine* (2015-yil 21-dekabr). Qaraldi: 2016-yil 10-may.
Tarixi
------

### Qadimgi turklarda teatr

Turk teatrining boshlanishi mavzusida ikki xil yondashuv mavjud; Birinchi yondashuvga koʻra, Usmonli imperiyasidagi shaharlarda tugʻilgan Meddah Qorakoʻz kabi sanʼat va Yaqin Sharqdagi moʻl-koʻlchilik marosimlarining qoldiqlari sifatida Anadolu qishloqlarida saqlanib qolgan qishloq teatri oʻyinlari, turk teatrining boshlanishi sifatida qabul qilinishi kerak. Ikkinchi yondashuvga ko‘ra, turk jamiyatida teatr Usmonlilar va islomdan oldingi davrlarga borib taqaladigan muhim tarixga ega. Bu ikkinchi yondashuvni qoʻllagan ayrim yozuvchilarning fikricha, Oʻrta Osiyoda shomanizmga asoslangan hayot kechirgan turklar orasida teatr din bilan birga tugʻilgan. Turk jamoalari ham oʻz eʼtiqodlariga muvofiq, boshqa jamoalar singari, xudolarni rozi qilish uchun ularga taqlid qilish, oʻz borligini ifodalash, hikoya qilish tarzida teatrlashtirilgan marosimlar oʻtkazgan.

Anʼanaviy Turk teatri janrlari
------------------------------

Turk teatrida gʻarbiy maʼnoda zamonaviy teatrdan tashqarida boʻlgan turk jamiyatining anʼanaviy tuzilishida paydo boʻlgan teatr turlariga „anʼanaviy turk teatri" deyiladi. Sanʼatning bu sohasi ilgari *turk dramaturgiyasi deb atalgan bo‘lsa,* „anʼanaviy turk teatri" iborasi tadqiqotchi Metin Andning qo‘llanishi bilan birlikda keng tarqaldi. Gʻarb uslubidagi zamonaviy teatr va oʻrta oʻyinning uygʻunligi natijasida paydo boʻlgan va anʼanaviy unsurlarni katta darajada oʻzida mujassam etgan Tuluat ham anʼanaviy turk teatri doirasida koʻrib chiqiladi.

Qishloq teatri va qoʻgʻirchoq teatri qadimgi diniy marosimlarga asoslangan sanʼatdir; boshqa dramatik spektakllar Usmonli ijtimoiy tuzilishi doirasida shakllangan va ularning asosiy faoliyati 16—19-asrlarda sodir boʻlgan, asrlar davomida saqlanib qolgan.

Manba
-----

1. ↑  „Türk Tiyatrosunda Trajedi".  Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi, 2014. Qaraldi: 6 eylül 2020.
2. 1 2 3  „Türkiye'de Geleneksel Tiyatro Çalışmaları".  Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 52, Haziran 2014. 11 ekim 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7 eylül 2020.
**Turkiya Qurolli kuchlari Bosh shtabi** Turkiya qurolli kuchlariga qo'mondonlik qiluvchi Anqara, Chankaya shahridagi eng yuqori darajadagi harbiy qismdir. Bosh shtab boshlig'i, Turkiya Respublikasi Konstitutsiyasining 117-moddasi. Prezident tomonidan Turkiya Qurolli kuchlari qo'mondoni etib tayinlanadi. U o'z vazifalari uchun Milliy Mudofaa vazirligi oldida javobgardir. Bosh shtab binosi 1931 yil 29 oktyabrda (Respublikaning 8-yilida) Otaturk ishtirokidagi marosim bilan ochildi. 2018-yilning 9-iyulidan beri Bosh shtab boshlig‘i general Yaşar Guler .

**Vazifalari**

Bosh shtab boshligʻi Qurolli Kuchlar qoʻmondoni hisoblanadi va quyidagi vazifalarni bajaradi:

* Prezident topshirigʻiga binoan urushda Oliy Bosh qoʻmondonlik vazifasini bajarish
* Qurolli Kuchlarni urushga tayyorlashda shaxsiy tarkib, razvedka, operatsiyalar, tashkil etish va o'qitish xizmatlariga oid tamoyillar, ustuvorliklar va asosiy dasturlarni aniqlash
* Tuzilishi kerak bo'lgan xalqaro shartnomalar va shartnomalarning harbiy jihatlarini belgilash va amalga oshirish tamoyillarini belgilash bo'yicha xulosalar berish; zarur bo'lganda ushbu yig'ilishlarda qatnashish yoki vakillarni yuborish

Bosh shtab boshliqlarining vakolat muddati 4 yil. Harbiy akademiya 1962 va 1963 yil qo'zg'olonlarida qatnashgani uchun 1963 va 1964 yillarda bitirolmadi. Buning ta'siri 2000-yillarda qo'mondonlik darajasida o'z aksini topdi va qo'mondonlar yosh chegarasi tufayli o'z vazifalarini qisqartirishdi. Yaşar Büyükanit va İlker Boshbug'lar ikki yil davomida Bosh shtab boshlig'i lavozimlarida ishlagan. Keyingi Bosh shtab rahbari Ishik Koşaner o'z vazifasini uch yil davom ettiradi va 2013 yildan keyin yosh chegarasi muammosi yo'qoladi. Ammo general Ishik Koshaner, Balyoz to'ntarish rejasining hibsga olinishiga munosabat bildirish uchun 2011 yil 29 iyulda uch kundan keyin o'tkaziladigan Turk Qurolli Kuchlari Oliy Harbiy Kengashi oldida barcha kuch qo'mondonlari bilan iste'foga chiqdi. Xuddi shu kuni barcha kuch qo'mondonlarining iste'foga chiqishi bilan eng yuqori martabali general Nejdet O'zel, Quruqlik kuchlari qo'mondonligi va Bosh shtab boshlig'i o'rinbosari, 2011 yil 4 avgustda esa Bosh shtab boshlig'i etib tayinlandi. General Nejdet O'zel iste'foga chiqqanidan so'ng, 2015 yil 4 avgustda bo'lib o'tgan Oliy harbiy kengashda general Hulusi Akar Bosh shtab rahbari bo'ldi. 2018-yilda Prezident qarori bilan Quruqlikdagi qoʻshinlar qoʻmondoni general Yaşar Guler Bosh shtab rahbari etib tayinlandi.

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 20 temmuz 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20 temmuz 2020.
2. ↑  „Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. T.C. Resmî Gazete, 17863 Mükerrer, 9 Kasım 1982". 21 ocak 2017da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18 eylül 2016.
3. 1 2  „1324 sayılı Genelkurmay Başkanının Görev ve Yetkilerine Ait Kanun. T.C. Resmî Gazete, 13572, 7 Ağustos 1970". 18 nisan 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18 eylül 2016.
4. ↑  „Yeni Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar oldu (Hulusi Akar kimdir?)". *Hürriyet* (5 ağustos 2015). 12 eylül 2015da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5 ağustos 2015.
5. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 23 aralık 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13 ocak 2021.
**Turunj** soʻzi eski oʻzbek tilida fors-tojik tilidan oʻzlashgan boʻlib, u limon, apelsinlar oilasiga kiruvchi yoqimli hidli, hushtam, suvli meva nomini aytaydi. Qadimgi yozma manbalarda uchramaydi. Alisher Navoiy asarlarida:
Ey chuchuk jonim sening shirin labing,
Mevai jonim turunji gʻabgʻabing.
(Gʻaroyib us-Sigʻar , 359)

Etimoni
-------

Soʻzning etimoni haqida hech maʼlumot yoʻq. Eski tojik tilida turunj, hozirgi tojik tilida turunj (nok), fors tilida ترنج (torondj) tarzida qoʻllanadi. Turkiy tillarda ishlatilmaydi. Bu soʻz haqida „Gʻiyos ul-lugʻat"da keng maʼlumot berilgan. Hozirgi fors tilida rang bildiruvchi(torondji) — (toʻq sariq, zargʻaldoq rangli) soʻzi borki, u turunj soʻzi bilan bir xil asosdan boʻlishi kerak. Bundan tashqari, fors-tojik tilidagi turup-turp soʻzi bilan turunj soʻzlarida qandaydir yaqinlik borga oʻxshaydi. Chunki fors-tojik tilida tar soʻzi mevaning tozaligini, yangiligini ifodalashda qatnashadi. Yana tarmeva soʻzi ham bor. Shuning uchun ham bu soʻzlar asosini tar morfemasi tashkil qilgan boʻlishi kerak (tarunj, tarup-tarip).

Manbalar
--------


1. ↑  Vafoyev, Bahrom*. Meva nomlari*, "FAN" nashriyoti, Toshkent, 1991 — 26-27 bet. ISBN 5 - 648 - 01251 -9.
**Tutsindan** (serbcha: *Туциндан, Тучиндан, Стражњи дан, Здражњи дан*) — serb xalq-pravoslav bayrami. Serbiya, Chernogoriya va Serbiya Respublikasida 23-dekabr (5-yanvar) kuni nishonlanadi. Uch kunlik Rojdestvo (Božiča) bayramining birinchi kuni.

Anʼanalar
---------

Bayram Serbiya Respublikasi, Serbiya hamda Chernogoriya Respublikasida — har yili Iso Masih mavlididan (Rojdestvo Xristovo) ikki kun oldin va Mavlid (Rojdestvo) arafasida nishonlanadi.

Tutsindan serb tilidan soʻzma-soʻz tarjima qilinganda „Rojdestvo choʻchqachasini soʻyish kuni" degan maʼnoni anglatadi. Sharqiy Gertsegovinadagi Popov maydoni hududida bu kun Strajniy Dan yoki *Zdrazhy Dan* deb ataladi. Bu esa „oldingi kun" deb tarjima qilinishi mumkin.

Bayram kuni choʻchqa bolasi soʻyiladi va u ertasi kuni pishiriladi. Rojdestvo kuni bayram dasturxoniga tortiladi. Soʻyiladigan choʻchqacha *Bojichnyar* deb ataladi (serb tilida „Rojdestvo" — *Bojich*). Bozhichnyarni pichoqni tiqib emas, balki boʻgʻizlash kerak. Soʻngra, tuzlangandan keyin u*tutsat, yaʼni* boltaning toʻmtoq tomoni yoki bolgʻa bilan peshonasiga uriladi. Bunday choʻchqachaning qoni shifobaxsh xususiyatlarga ega, deb ishoniladi. Uy bekasi, shuningdek, bayram pirogi uchun xamir qoradi va Sochelnik kunida pishiriladi. Ommaviy eʼtiqodga koʻra, shu kuni uydan hech narsa berilmasligi kerak.

Ilgari, Tutsindan kunida Badnyak uchun hovlidagi daraxt kesilgan. Uni faqat ertasi kuni, yaʼni Sochelnik kuni (Rojdestvo arafasi)da uyga olib kelishgan.

Bayram anʼanalariga koʻra, Tutsindan kuni bolalarning biror qilmishi uchun taʼzirini berib boʻlmaydi: ushbu bayramni nishonlaydigan Bolqon yarim oroli aholisi orasida, agar bola shu kuni jazolansa, yil davomida bezori boʻlib qoladi, degan ishonch bor.

Yana qarang
-----------

* Serbiyadagi bayramlar
* Chernogoriyadagi bayramlar

Manbalar
--------

1. ↑  Tutsindan (serb)
2. ↑  Prazdnichnie i pamyatnie dati, svyazannie s turizmom i puteshestviyami
3. ↑  Zagadochnoe serbskoe Rojdestvo
4. ↑  Danas je Tucindan (serb)
5. ↑  „Архивированная копия" (deadlink). 2014-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 20-aprel.
6. ↑  „iaen.ru" (deadlink). 2019-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 3-yanvar.
**USS *Guadalcanal* (LPH-7)**, uchinchi *Iwo Jima* sinfidagi amfibiya hujum kemasi hisoblanadi (vertolyot), 1963-yil 16-martda Filadelfiya dengiz kemasi zavodi tomonidan dengiz piyodalarining sobiq komendanti General Shoupning rafiqasi Zola Shoup tomonidan homiylik qilingan; 1963-yil 20-iyulda foydalanishga topshirildi. Bu dengiz flotida bu nomni olgan ikkinchi kema edi.

Operatsion tarix
----------------

Dengiz sinovlari va jihozlash tugagandan soʻng, Guadalcanal AQSh Atlantika floti Amfibiya kuchlariga qoʻshilish uchun Filadelfiyadan joʻnadi. Vertolyotlar yordamida dengiz piyodalarini kemadan tushirish, tashish va quruqlikka hujum qilish uchun yaratilgan yangi sinf kemalaridan biri u amfibiya operatsiyalariga yangi kuch va moslashuvchanlikni berdi. 1963 yil 23 oktyabrda Norfolkdan Guantanamo koʻrfazida (Kuba) olti haftalik silkinish mashgʻulotlari uchun joʻnab ketganidan soʻng, Guadalcanal amfibiya qoʻnishini mashq qilish uchun Shimoliy Karolina shtatining Onslou-Bichiga 6 dekabrda bugʻlandi. Keyin u 1964-yil 11-fevralda Panamaga jo‘nab ketgunga qadar Norfolkda joylashgan Atlantika floti bilan mashg‘ulotlar va tayyorgarlik ishlarini olib bordi. 2 oydan so‘ng stansiyada qo‘mondon PhibRon 12 flagmani bo‘lib, 12-dengiz ekspeditsiyasi bo‘linmasi ishga tushdi va kerakli joyga qo‘nishga tayyor. Guadalcanal 26-may kuni Filadelfiya dengiz kemasozlik zavodiga kirdi, lekin 7-oktabr kuni Ispaniya janubidagi plyajlarda NATOning qoʻnish mashqlari boʻlgan „Steel Pike 1" operatsiyasi boʻlimi sifatida yana joylashtirildi.

1987 yilda Guadalcanal Fors koʻrfazida minalarni tozalash operatsiyalarini boshqargan va u Eron Ajr kema yoʻllariga mina qoʻyayotganiga duch kelgan. Guadalcanal vertolyotlari kemaga hujum qildi; Guadalcanal qoʻshinlari kemaga oʻtirdi va kemani qoʻlga oldi. (Eron Ajr 1815 yildan beri AQSh harbiy-dengiz kuchlari tomonidan ochiq dengizda qoʻlga olingan ikkinchi dushman harbiy kemasi edi; birinchisi 1944 yilda birinchi USS Gua dalcanal eskort tashuvchisi tomonidan qoʻlga olingan Germaniyaning U-505 suv osti kemasi edi.) Guadalcanal shuningdek dengiz piyodalarini ham taʼminlagan. Tasalli berish operatsiyasining birinchi toʻlqini, 1991 yilda Fors koʻrfazi urushidan soʻng darhol Shimoliy Iroqda kurdlarga yordam berish operatsiyalari.

Nafosa
------

* 

1. ↑  „lista incidenti ad unita' navali nucleari".  Lists.peacelink.it. 2015-yil 2-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 22-aprel.
2. ↑  *Handler.* „Neptune papers III; Naval nuclear accidentas at sea". *Greenpeace* (1990). Qaraldi: 2017-yil 4-may.
3. ↑  "The Ledger-Star" Norfolk, VA Nov. 2, 1966
4. ↑  contributor’s first hand knowledge as witness to the incident and one of the injured.
**Ubaydulloh Alamkash** – 1845-yilda Yangiqoʻrgʻon(Gʻallaorol) tumaniga boʻysunadigan Qizilqoʻrgʻon qishlogʻida tavallud topgan shoir.

Taʼlimi
-------

Alamkash Samarqanda va Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Madrasalardagi taʼlimni yakunlagacha maktabda dars bergan. Darsdan boʻsh vaqtlarida esa maxsidoʻzlik va xattotlik bilan shugʻullangan.

Kasbiy faoliyati
----------------

Ubaydulloh Alamiy boshlangʻich maktab oʻquvchilariga bagʻishlangan qoʻllanma yaratgan. 1898-yilda „Chahor" kitobini fors tilidan turk tiliga tarjima qilgan. Kitobni Toshkentlik Abduqayum nomli insonning mablagʻlari evaziga 191—1914-yillarda Gʻulomxasan Orifjonov matbaasida chop etilgan. Ubaydulloh Alamkash xalq orasida oʻzining sheʻrlari, ruboyilari bilan mashhur.

Asarlari
--------

Uning qalamiga mansub 6000 misradan ortiq sheʼrni oʻz ichiga olgan asari Toshkent davlat sharqshunoslik instituti huzuridagi „Sharq qoʻlyozmalari" markazida saqlanmoqda. Ubaydulloh Alamkshaning bu asarida 257 ta gʻazal, 61 ta ruboiy, 18 ta qitʻa, 10 ta soqiynoma, 4 ta muhammas oʻrin olgan. Shoirning ikkita katta bayozi va Gʻozibek Muhammaddiyor oʻgʻli tartibga keltirgan bayozi orqali Alamkashning koʻplab sheʼrlari bizgacha yetib kelgan. Alamkash gʻazallarida ishqning rang barangligi jihatlari ifodalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston ziyoratgohi va qadamjolari 2017. sfn error: no target: CITEREFOʻzbekiston\_ziyoratgohi\_va\_qadamjolari2017 (help)
2. ↑
3. ↑
Ukraina janubida ilk paleolit davrida odamlar yashaganligi maʼlum. Oʻrta paleolit davrida Mustye madaniyatiga mansub elatlar vakillari hozirgi Ukraina xududining anchagina qismini egallab oldilar. Soʻnggi paleolit davrida (35-40 ming yil avval) butun Ukraina hududida odam yashay boshlagan. Mezolit davri (mil. av. 10-7-ming yillik)da baliq ovlash, neolit davri (mil.av. 6-4-ming yillik)da dehqonchilik va chorvachilik paydo boʻldi. Eneolit va jez davrlari (mil. av. 4-ming yillik – 1-ming yillikning boshi)da dehqonchilik, chorvachilik va kulolchilik ancha kjsaldi (qarang Tripolye madaniyati). Mil. av. 2-ming yillik oxiri – 1-ming yillik boshlarida But va Dnepr boʻyi dashtlarida kimmeriy qabilalari yashagan va Ukraina Sharqiy Yevropadagi Pontik choʻllarining bir qismi xalkolit va bronza davrlarining tarqalishida, otni xonakilashtirishda muhim ahamiyat berilgan..

Tarixdan oldingi
----------------

Protoslavlar va ilk slavyanlar bilan bogʻliq arxeologik madaniyatlar rasmi.
 Xalkolit davri 
### Slavyanlar

 miloddan avvalgi 1-asr, Qrim .
 *Chet ellik mehmonlar*, Nikolay Rerich, 1901-yil
 Kiev Rusi eng yuqori choʻqqisida
Polsha-Litva Hamdoʻstligi.
### 17-18-asrlar Ukraina

1768 va 1769-yillardagi dehqonlar qoʻzgʻoloni va Polsha-Litva Hamdoʻstligining boʻlinishi natijasida 18-asr oʻrtalarida Ukraina milliy tiklanishi paydo boʻldi.

19-asrning 20-30-yillarida Ukrainada milliy uygʻonish jarayoni boshlandi. 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida siyosiy partiyalar tuzila boshladi. Rossiyada 1917-yil oktabr toʻntarishi roʻy berib, Rossiya va AvstriyaVengriya imperiyalari barbod boʻlgach, ukrain siyosiy harakati qatiy talablar bilan maydonga chiqdi va milliy ozodlik kurashi davri yoki 1917-21 yillardagi ukrain inqilobi boshlandi. Oʻsha davrda Ukrainada Ukraina Markaziy Radasi, getman Pavel Skoropadskiy boshliq Ukraina Davlati, Ukraina Xalq Respublikasi Direktoriyasi ukrainlarning oʻz davlatini tuzishga intildilar.

### 20-asr

1917 yil Ukraina Xalq Respublikasi targʻibot plakat rasmi.
1919-yilgi Ukraina.
### Mustaqillik

Shuningdek, 20-asrning 50-70-yillarida Ukrainada keng miqyosli ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar roʻy berdi, jumladan, sanoat rivojlanib, shaharlar kengaydi. 80-yillar oxirida qayta qurish siyosati boshlanishi bilan muxolifat harakati kuchaydi, yangi tuzilgan siyosiy tashkilotlar suverenitetga erishish, demokratiyani rivojlantirish, milliy va fuqarolik huquqlari uchun kurasha boshladi. Nihoyat, 1991-yil 24-avgust kuni Ukraina mustaqilligi eʼlon qilindi. Ukraina – 1945-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston mustaqilligini 1992-yil 24-yanvarda tan olgan va oʻsha yil 25-avgustda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 24-avgust – Mustaqillik kuni (1991). 2014-yil mart oyida Qrim muxtor respublikasi va Sevastopol shahri Rossiya Federatsiyasi tarkibiga qoʻshib olindi.

Prezident Zelenskiy Ukraina armiyasi aʼzolari bilan 2022-yil 18-iyun

1. ↑  Matossian *Shaping World History* p. 43
Bu maqola **National Vocational Qualification** haqidadir. bilan adashtirmang.

**Umumiy milliy kasbiy malakasi** yoki **UMKM** Buyuk Britaniyadagi kasbiy ta'lim sertifikati edi.Oxirgi **Umumiy milliy kasbiy malakasi** 2007-yilda berilgan.

Har qanday aniq ish emas, balki umuman kasbiy sohalarga tegishli malakalar. Ular keng doiradagi mavzularda olinishi mumkin edi. **Umumiy milliy kasbiy malakasi**ning turli darajalari bor edi,ya'ni O'rta daraja (to'rtta o'rta ta'lim umumiy sertifikatiga teng) va ilg'or daraja (ikkita Ilg'or darajadagi umumiy ta'lim sertifikatiga ekvivalent).

GNVQ barcha yoshdagi odamlar uchun mavjud edi.Ko'pgina maktablar va kollejlar ushbu kurslarni taklif qilishdi va ularni GCSE yoki A darajalari bilan birga o'rganish mumkin edi.**Umumiy milliy kasbiy malakasi** odatda juda ko'p kurs ishlarini(6-8 ta katta topshiriqlar) o'z ichiga oldi,bu esa egalarga ishga kirishda o'z mahoratini ko'rsatishga imkon berdi.

**Umumiy milliy kasbiy malaka**lar Uelsdagi ko‘plab maktablarda uchta asosiy fan bo‘yicha qo‘llanilgan: muhandislik,sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmat,hamda dam olish va turizm.Ular odatda 2000-yil va 2005-yillar boshida o'z ta'limini oltinchi sinfda davom ettirmoqchi bo'lgan,lekin A-Level standartida emas,GCSEdan keyingi talabalar uchun bir yillik kurslar sifatida foydalanilgan.Kurs odatda Uelsda o'rta darajada bo'lib o'tdi va yil davomida maktab soatlarida tegishli ish joyida kunlik bo'shatilardi. 2005-yildan keyin koʻpgina maktablar oltinchi sinfda **Umumiy milliy kasbiy malakasi** kurslaridan foydalanishni toʻxtatdilar va 2004-yildan keyin GCSE bilan birga 10 va 11-sinflardagi oʻquv rejasiga Oʻrta yoki Asosiy darajadagi **Umumiy milliy kasbiy malaka**larni kiritdilar.Bu ko'proq talabalarni majburiy ta'limning bir qismi sifatida kasbiy ta'lim yo'nalishlarini olishga undash edi. Oltinchi talabalar uchun bir yillik kurslarning aksariyati keyinchalik BTEC birinchi diplomlari va sertifikatlari bilan almashtirildi.

2007-yil oxirida **Umumiy milliy kasbiy malak**lar taklif qilinishini to'xtatdi.Angliya va Uelsdagi o'quvchilar o'rniga BTEC va OCR milliy sertifikatlari va diplomlarini olishlari mumkin.GNVQ malakalariga alternativa kasbiy malakalar, diplomlari va sertifikatlari, OCR Nationals va City and Guild progress mukofotlari kiradi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Schools seek new qualifications" (2005-yil 25-avgust).
2. ↑  „So what's a GNVQ worth?". *The Independent* (1997-yil 26-iyun).
3. ↑  „Lies, damned lies and education". *The Spectator* (2004-yil 20-noyabr).
4. ↑  „UK: PASS OR FAIL FOR GNVQS?". *www.managementtoday.co.uk*.
5. ↑  *Curtis.* „GNVQ qualification to be withdrawn" (2003-yil 11-dekabr).

Havolalar
---------

* Directgov: NVQ va GNVQ
**Utopiya** (yunon tilida outopos – hech yerda yoʻq soʻzidan) — xayoliy, ushalmas orzuni aks ettiruvchi asar. Ingliz mutafakkiri T.Mor (1478-1535) oʻz asarlaridan birini «Utopiya» deb nomlaydi. Bu asar oʻylab chiqarilgan allaqanday bir oroldagi jamiyat haqida yozilgan. Buyuk Britaniyada feodalizmning yemirilishi va kapitalizmning taraqqiyoti boshqa mamlakatlarga qaraganda juda tez yuz berdi. Mana shuning uchun ham bu yerda kapitalistik jamiyatga tanqidiy qarash tez kuchaydi. Bu sharoit T.Morning «Utopiya» asariga asos boʻlgan.

T.Mordan soʻng koʻp yozuvchilar mavjud ijtimoiy-siyosiy munosabatlarni tanqid qiluvchi, kelajak jamiyatni xayoliy chizuvchi asarlarini utopiya deb nomlay boshladilar. Masalan, T.Kampanella «Quyosh shahri» nomli bir asarini ham utopiya deb ataydi. XVIII asrga kelib utopik romanlar ancha koʻpaydi. Chunki bunday romanlar ijtimoiy gʻoyalarii targʻib qilish vositalaridan biriga aylanib qolgan edi. Bu hol ayniqsa XIX asr ijtimoiy-siyosiy adabiyotlarida kuchli boʻldi. Shuning uchun ham Sh.Fure, Sen-Simon, R.Ouen, S.Batler, V.Morris kabi utopistlar oʻz gʻoyalarini shu vosita orqaligina ifodalashga erishdilar. Shuningdek, J.Bern, G.Uellsning ayrim romanlari ham utopik xarakterga ega. Xususan, XX asr boshlarida utopik asarlar koʻplab yozilgan.

Manbalar
--------

JAHON ADABIYOTI TERMINLARINING QISQACHA IZOHLI LUGʻATI Toshkent Navroʻz nashtiyoti 2019-yil
**Uzun dumli jayra** (Trichys fasciculata) — Hystricidae oilasiga mansub kemiruvchilar turi. *Trichys* turkumining yagona vakili Malay yarim orolining bir qismida, Borneo va Sumatra orollarida oʻrmonlar va ekin maydonlarida yashaydi.

Koʻrinishidan  katta kalamushga oʻxshaydi. Tana uzunligi 35-48 sm, dumi 17,5-23 sm, vazni 1,75-2,25 kg. Moʻynasi yuqorisi jigarrang, pastki qismida oq rangda. Tana oʻrtacha uzunlikdagi teng, egiluvchan ignalar bilan qoplangan. Ignalar asosan orqa tarafida boʻlganligi sababli, oʻzini himoya qilganda u dushmaniga orqa oʻgiradi. Quyrugʻi jigarrang va tangachali, u osongina uzilib ketadi va koʻproq kattalar, ayniqsa urgʻochilari quyruqsizdir. Oldingi oyoqlarida toʻrtta barmoq va orqa oyoqlari beshta barmoqlar boʻlib, barchasi uzluksiz membranalar bilan bogʻlangan va qalin tirnoqlari bilan qurollangan.

Uzun dumli jayra tuklarini dikkaytirib shaqillata olmaydi. Faoliyati asosan tunda namoyon boʻladi. U asosan quruqlikda yashovchi hayvon boʻlsa-da, u daraxtlar va butalarga yaxshi tirmashadi. U gʻorlarda, yoriqlarda, boshqa sutemizuvchilar tomonidan qazilgan yer osti inlarda; ular tropik oʻrmonlarning yumshoq tuprogʻida boshpana topadi. Asosan oʻtxoʻr (ayniqsa, mevalar, urugʻlar, bambuk kurtaklari), biroq umurtqasiz hayvonlar bilan ham oziqlanishi mumkin. Ayrim hududlarda hayvonlar ananaslarni yoʻq qilayotgani haqida xabarlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Sokolov V. Ye. Pyatiyazichniy slovar nazvaniy jivotnix. Mlekopitayuщie. Latinskiy, russkiy, angliyskiy, nemeskiy, fransuzskiy. / pod obщey redaksiey akad. V. Ye. Sokolova. — M.: Rus. yaz. 1984. — S. 194. — 352 s. — 10 000 ekz.

Adabiyotlar
-----------

* 
* Ronald M. Nowak Uokerning dunyodagi sutemizuvchilari. — 1999-yil. — jild. bitta.
**Varva** ( ukraincha: *Варва* ) — Ukrainaning Chernigov viloyati, Prilukiy tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Unda Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Varva posyolkasi ma'muriyati joylashgan. Aholisi: 7 7,689

Varva 1079-yilda "Vladimir Monomaxning ko'rsatmalari" da eslatib o'tilgan Varin deb nomlangan qadimiy aholi punkti o'rnida tashkil etilgan, bu qishloqning nomi edi.

XIV asrdan XVI asrgacha turli sabablarga ko'ra. Varva, Magdeburg qonunlariga ega bo'lgan Litva va Polshaning bir qismi edi. 17-asrda. shahar aholisi taxminan 6500 kishidan iborat bo'lib, 200 ga yaqini kazaklar edi.

1932-1933-yillardagi ocharchilik paytida Golodomor deb nomlangan hududda 350 ga yaqin odam halok bo'ldi, yana 104 kishi 1930-yillarning oxirlarida Stalin rejimi ostida boshqa jazolarga tortildi.

1943-yil 27-fevralda Ukraina fashistlar tomonidan bosib olingan paytda qishloq antifashistik qo'zg'olon markazi bo'lgan, ammo bu kichik qo'zg'olon faqat ikkita viloyat, Chernigov va Dnepropetrovskda mavjud edi.

Ikkinchi Jahon urushi paytida Varva 1941-yil 17-sentyabrdan 1943-yil 17-sentyabrgacha vaqtincha fashistlar tomonidan bosib olingan. 1943-yil 27-fevraldagi antifashistik qoʻzgʻolondan soʻng ishtirokchilar 1943-yil martidan urush tugaguniga qadar bosqinchi kuchlarga qarshilik koʻrsatish uchun partizan guruhlarini tuzdilar.

1960-yillarning oxirlarida Varva tumanida neft va gazning topilishi butun mintaqaning muvaffaqiyatli ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga yordam berdi.

2020-yil 18-iyulgacha Varva Varva tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida ushbu tuman tugatildi, bu esa Chernigov viloyatining tumanlari sonini beshtaga qisqartirdi. Varva tumani hududi Priluki tumaniga birlashtirildi.

1. ↑  „Варвинская громада" (Russian).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (2020-yil 18-iyul). Qaraldi: 2020-yil 3-oktyabr.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Vatan (maʼnolari).

*Ushbu sahifa «Vatan» soʻzining maʼnosi haqidadir. Shu nomli film uchun Vatan (film) sahifasiga qarang.*
*Ona Vatan*. William-Adolphe Bouguereau chizgan surat (1883).
**Vatan:**

1) kishilarning tugʻilib oʻsgan joyi, yurti, mamlakati; tarixan muayyan xalqqa tegishli hudud hamda uning tabiati, aholisi, oʻziga xos taraqqiyoti, tili, madaniyati, turmushi va urf-odatlari majmui. Vatanona kabi yagona, muqaddas. Vatan oldidagi qarzdorlik tuygʻusi, masʼuliyati har bir yetuk insonga xos xususiyatdir. Vatanni sevish vatanparvarlikda namoyon boʻladi;

Bu so'z hamma xalqlar uchun juda aziz.Kurrai zaminimiz unda yashayotgan 7,5 milliardga yaqin aholi uchun Vatandir.Har bir xalq uchun Esa taqdiran va tarixan ato etilgan hamda chegaralangan hudud ona-Vatandir."Vatan" atamasi arabcha 
so'z bo'lib,ona yurt ma'nosini bildiradi.Alisher Navoiy Vatan tushunchasini ona yurt,tug'ilib o'sgan joy,maskan,manzil ma'nolarida ishlatgan.O'zbekiston (biz tug'ilib,o'sgan joy,avlod-ajdodlarimiz umr kechirgan yurt,millatimiz yashaydigan davlat

**Vatangan bo'lgan muhabbat:**

Vatanga bo'lgan muhabbat o'zgina va shaxsiy bir tuyulish va his-tuyg'ular qo'shilgan bir muhabbat turi hisoblanadi. Bu muhabbat turining asosiy xususiyati, insonning o'z vataniga, oilasiga, madaniyatiga va tarixiga eng ochiq va yaxshi hissiyatlar bilan bog'liq bo'lishidir. Bu muhabbat, insonni o'z vataniga, uning tuzilishiga va uning tafakkurining qadriyatlari bilan yaqinroq bo'lishiga olib keladi.

Vatanga bo'lgan muhabbat quyosh, qo'riq va o'g'iz qilmasdan o'z vatanini sevish, unga hurmat qilish, uning mustaqil voqealari, adabiyot va san'atining bahramandliklariga qat'iyat bilan munosib bo'lishni o'z ichiga oladi. Bu muhabbat, o'z vatanini yuqori qiymat bermoq va uning jamoasini qo'llab-quvvatlash uchun motivatsiya o'lib keladi.

Vatanga bo'lgan muhabbat, insonni o'z vatanida xizmat qilishga, uning rivojlanishini o'zgartirishga va o'z jamoasini uning ustiga hisobga olishga olib keladi. Bu muhabbat turi, o'z vataniga va uning jamiyati va madaniyatiga muhabbat, sodiqlik, ustuvorlik va shovqinlikni o'z ichiga oladi.
Turli savdo nomlari ostida sotiladigan **Verapamil** kaltsiy kanallarini blokluvchi dori boʻlib, yuqori qon bosimi, stenokardiya (yurakga yetarlicha qon quyilmaganidan koʻkrak qafasidagi ogʻriq) va supraventrikulyar taxikardiyani davolashda qoʻllaniladi. Bundan tashqari verapamil migren va klaster bosh ogʻrigʻining oldini olish va davolash uchun ham foydalanish mumkin. Verapamil ogʻiz orqali yoki tomir ichiga yuboriladi.

Tibbiyotda ishlatilishi
-----------------------

Verapamil (verelan markasi) 300 mg uzaytirilgan-taʼsirli kapsulalar
Verapamil supraventrikulyar taxikardiya va migren bosh ogʻrigʻining oldini olishda yurak qorinchalari tezligini nazorat qilish uchun ishlatiladi. Bu dori vositasi 4- sinf antiaritmik guruhiga kiradi va qorincha tezligini nazorat qilishda digoksinga qaraganda samarali hisoblanadi. JNC-8 da JAMA tomonidan taqdim etilgan koʻrsatmalarga koʻra Verapamil birinchi darajali agent sifatida roʻyxatga olinmagan. Ammo, agar bemorda atriyal fibrilatsiya yoki boshqa turdagi aritmiya boʻlsa, u gipertenziyani davolash uchun ishlatish uchun buyurish mumkin.

Shuningdek Verapamil, miya qon tomirlarining spazmini davolash uchun intra-arterial sifatida buyuriladi. Verapamil klaster bosh ogʻrigʻini davolash uchun ishlatilinadi. Taxminiy dalillar koʻrsatadiki, plantar fibromatozni davolash uchun verapamilni topikal ravishda qoʻllash mumkin.

Qoʻllash mumkin boʻlmagan holatlar
----------------------------------

Odatda chap qorincha disfunktsiyasi va gipotenziya (sistolik qon bosimi 90 dan past) kardiogen shok va verapamilga yuqori sezuvchanlik boʻlgan odamlarda verapamildan foydalanish taqiqlanadi.. Bundan tashqari, atriyal chayqalish yoki fibrilatsiyali odamlarda va Volf-Parkinson-Uayt sindromida ushbu verapamilni qoʻllash mumkin emas .
**Vladimir Vasilevich Amelkin** (belaruscha: *Аме́лькин Уладзі́мір Васі́льевіч*; 3-aprel, 1943-yil, Namangan viloyati) — belarus matematik, differensial tenglamalar bo'yicha mutaxassis, matematika-fizika fanlari doktori, professor.

Hayoti
------

Vladimir Vasilevich 1943yilning 3-aprelda Namangan shahrida tugʻilgan.
1960-yilda Mogilyov davlat universitetining fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kiradi va 1965-yilda universitetni tamomladi.
1965-yilda Belarus milliy fanlar akademiyasidagi matematika institutining kunduzgi spiranturasiga oʻqishga kirdi. Aspiranturani 1968-yilda „differensial va integral tenglamalar" mutaxassisligi boʻyicha muvaffaqiyatli tamomlagan. Aspiranturani tugatgandan keyin oʻzi oʻqigan institutda 1970-yilning sentyabriga qadar faoliyat yuritdi. Ish davomida (1969) „Качественная характеристика решений некоторых двумерных систем дифференциальных уравнений" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1975-yilda Vladimir Amelkin dotsent daarajasini oldi. 199yilda „" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 2000-yilda Amelkin Professor ilmiy unvonini oldi. BSSR Fanlar akademiyasining Matematika institutidan ketgandan so'ng Belarus davlat universitetining differensial tenglamalar kafedrasida ish boshladi.

Ilmiy faoliyat
--------------
**Vladimir Vasilyevich Kim** (1929. 25.9, Rossiya Federatsiyasi Xabarovsk oʻlkasi, Bikino shahri) — iqtisodchi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1981), iktisod fanlari doktori (1972), professor (1973). Toshkent moliya-iqtisod institutini tugatgan (1950). Toshkent xalq xoʻjaligi institutiqishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti kafedrasida oʻqituvchi, dots. kafedra mudiri (195682), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi falsafa, iqtisod, yuridik fanlari boʻlimi akad.-kotibi (1982—84), Toshkent xalq xoʻjaligi institutiprorektori (1985—94). 1995 yildan Toshkent iqtisodiyot universitetida maslahatchi. Ilmiy ishlari Oʻzbekistondagi paxtakor xoʻjaliklarda ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, respublika agrosanoat majmuida iqtisodiy oʻsish va uni taʼminlash omillari, qishloq xoʻjaligi tarmoqlarida samaradorlikni baholash metodologiyasi masalalariga bagishlangan.

Йирик иқтисодчи олим, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг академиги Владимир Васильевич Ким 2021 йил 8 апрелда 92 ёшида вафот этди.

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Vollaston prizmasi
**Vollaston prizmasi** Uilyam Xayd Vollaston tomonidan ixtiro qilingan bo'lib, qutblangan yorug'likni boshqaradigan optik qurilma. U yorug'likni ortogonal qutblangan ikkita alohida chiziqli polarizatsiyalanib chiquvchi nurlarga ajratadi. Ikkila nur ham ikkita to'rtburchak prizmaning optik o'qiga muvofiq holatda qutblangan bo'ladi.

Vollaston prizmasi ikki sinuvchi materialdan tayyorlangan, ikkita ortogonal bo'lgan prizmalardan iborat - odatda kaltsit kabi bir o'qli material. Ushbu prizmalar o'zlarining asoslari chegarasida bir-biriga biriktirilgan bo'lib (an'anaviy ravishda Kanada balzami bilan), optik o'qlari perpendikular bo'lgan ikkita to'rtburchakli uchburchak prizma hosil qiladi. Chiqib kelayotgan yorug'lik nurlari sinish ko'rsatkichlaridagi farqlar tufayli oddiy va g'ayrioddiy nurlar sifatida prizmadan ajralib chiqadi, ajralish burchagi prizmalarning xanjar burchagi va yorug'likning to'lqin uzunligi bilan o'chanadi. Tijorat prizmalar 1 ° dan 45 ° gacha bo'lgan divergensiya burchaklari bilan mavjud.

Eslatmalar
----------

* „Wollaston prism". *AMS Glossary*. Qaraldi: 2013-yil 29-aprel.



* „Molecular Expressions Microscopy Primer: Specialized Microscopy Techniques - Wollaston Prisms: Interactive Java Tutorial".  Florida State University. Qaraldi: 2010-yil 25-may.
**Voyangan qal’a** — Shovot tumanidagi Manoq qishlogʻidagi Xorazm fermer xoʻjaligidagi hududida joylashgan (Sobirov, 63-64 betlar). Rejalashtirilishi jihatdan toʻgʻriburchak shaklida, yer sathidan 2–3 m balandlikka qurilgan. Uning hajmi 280x360 m. Yodgorlikning ichki tuzilishi jihatidan ikki qismga ajratilganligi yaqqol koʻzga tashlanadi. Qadimda devor bilan oʻrab olingan boʻlib, uning saqlanib qolishi turlicha 2–6 m. Ayniqsa janubiy qismda yaxshi saqlanib qolgan devor va yarim aylanali burjlar qoldigʻi koʻzga tashlanadi. Burchakda yarim aylanali burjlar mavjud. Devor avval, paxsadan, keyin, toʻrt tamoni teng xomgʻishtdan qurilgan (40x41x9-11 sm). SHarqiy tamonda yodgorlikning ikkinchi qismi joylashgan, uning hajmi 320x220 m. SHaharning gʻarbiy tamoni 10 ga tashkil etgan. Yodgorlikning gʻarbiy qismidagi devorni kesish ishlari olib borildi, natijada ikki qurilish davri aniqlangan: 1- qurilish davri devor paxsadan qurilgan, balandligi 2,94 m, yoʻlak kengligi 2,5 m, devor qalinligi 4, 5. M. 2 — qurilish davri paxsadevor ustiga xomgʻishtli kvadrat shaklda devor qurilgan (40x40x10). Milodiy V-IX asrlarda mudofaa devorining yuqori qismi, yaʼni uchinchi qurilish davrida paxsadevor qurilgan. Antik davrdagi yoʻlak paxsadevor bilan toʻldirilgan. Bu davrda paxsadevor balandligi 1 m. qalinligi esa 4 m. Mudofaa devorga tashqi va ichki tamonidan qoʻshimcha devor qurilmagan. Bunday holatni devor burjida ham kuzatish mumkin. Ilk oʻrta asrlarda yodgorlikning gʻarbiy va sharqiy qismlarida madaniy hayot davom etgan. SHahar hududi sharqiy tamon kengayib, IX-X asrlarga kelib umumiy maydoni 17 ga boʻlgan. Oʻrta asrlar maʼlumotlariga asoslanib, Ya. Gʻulomov Ardaxushmiton Ambarmanoq yonidagi Rait (Voyangon) shahri xarobalarining oʻzginasidir deb taʼkidlagan (Gʻulomov, 151-bet).

Manbalar
--------

Havolalar
---------

1. Gʻulomov Ya. Gʻ. Xorzmning sugʻorilish tarixi. Toshkent, 1957.
2. Sobirov Q. S. Xorazmning qishloq va shaharlari mudofaa inshootlari. Toshkent, 2009.
**Västanfjärd** Finlandiyaning sobiq munitsipalitetidir. \_ 2009 yil 1 yanvarda u Dragsfyard va Kimito bilan birlashtirilib, Kimitoyonning yangi munitsipaliteti tashkil etildi .

G'arbiy Finlandiya viloyatida joylashgan va janubi-g'arbiy Finlandiya mintaqasining bir qismidir. Munitsipalitetning aholisi 812 kishi (2004-12-31) boʻlib, 96,62 km 2 (dengizdan tashqari) maydonni egallagan, shundan 0,69 km 2 ichki suv hisoblanadi. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 8,46 nafar kishi .

Munitsipalitet ikki tilli edi , ko'pchilik shved va ozchilik fin tilida so'zlashuvchilar edi.

| Västanfjärds kommun - Västanfjärdin kunta |
| --- |
|  |
| Viloyat | G'arbiy Finlandiya |
| Mintaqa | Janubi-g'arbiy Finlandiya |
| Submintaqa | Åboland |
| Hududi
- qaysi yerdan
- daraja | 96,62 km 2
95,93 km 2 408-
o‘rinni egalladi |
| Aholi
- Zichlik
- O'zgarish
- O'rin | 812 (2004)
8,5 aholi/km 2
+ 0,1% 417-
o‘rin |
| Urbanizatsiya | 0,0% |
| Ishsizlik | 3,1% |
| Rasmiy tillar | Shved , Finlandiya |
| Munitsipal menejer | Stefan Långström |
| Bosh sahifa | http://www.vastanfjard.fi |

**Manbalar**
------------

1. ↑  „http://www.vastanfjard.fi/".
Uilyam J. Juneau (1879 yil 24 fevral - 1949 yil 9 oktyabr) amerikalik futbolchi va futbol, ​​basketbol va beysbol murabbiyi edi.  U Kolorado kollejida (1904), Janubiy Dakota shtat qishloq xo'jaligi va mexanika san'ati kollejida (1906-1907), Market universitetida (1908-1911), Viskonsin-Madison universitetida (1912-1915) bosh futbol murabbiyi bo'lib ishlagan.  Ostindagi Texas universiteti (1917–1919) va Kentukki universiteti (1920–1922), 86–39–10 martaba kolleji futbol rekordini tuzgan.  Juno, shuningdek, 1905 yildan 1907 yilgacha ikki mavsum davomida Janubiy Dakota shtatida basketbol bo'yicha bosh murabbiy bo'lib, 7-5 ballni tashkil qildi.  U 1906 va 1908 yillarda Janubiy Dakota shtatida va 1913 yilda Viskonsin shtatida beysbol bo'yicha murabbiylik qilgan va kollejdagi beysbol bo'yicha 15-12-1 martaba rekordini to'plagan.

Biografiya
----------

Juneau Sulaymon Jyunyoning (1793-1856) nevarasi, mo'yna savdosi, yer spekulyatori va Viskonsin shtatining Miluoki shahrini yaratishda yordam bergan siyosatchi.  Juneau 1899 yildan 1902 yilgacha Viskonsin shtatida yarim himoyachi va yarim himoyachi sifatida futbol o'ynagan va 1902 yilda Viskonsin Badgers futbol jamoasi sardori bo'lgan. U murabbiylik faoliyatini 1903 yilda Viskonsin shtatining Fort Atkinson shahridagi Fort Atkinson o'rta maktabida boshlagan.  Juneau 1923 yilda murabbiylikdan nafaqaga chiqdi va ko'chmas mulk biznesiga kirdi. U 1949-yil 9-oktabrda 70 yoshida Viskonsin shtatining Milwaukee shahrida vafot etdi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ^ "Uilyam J. Juneau, 70 yosh, sobiq futbol murabbiyi" (PDF).  The New York Times.  Associated Press.  1949 yil 10 oktyabr. Olingan. 2010 yil 21 dekabr.

Havolalar
---------

\* Uilyam Junou qabr topmoqda <img alt="Buni Wikidatada tahrirlash" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/8/8a/OOjs\_UI\_icon\_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs\_UI\_icon\_edit-  ltr-progressive.svg.png" dekodlash="async" width="10" height="10" style="vertical-align: text-top" class="noprint" data-file-width="20" data-  file-height="20">

Manbasi
-------