recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Anatoly Lein
**Anatoly Yakovlevich Lein** (ruscha: *Анатолий Яковлевич Лейн*; 1931-yil 28-mart — 2018-yil 1-mart) — asil millati sovet boʻlib amerikalik shaxmatchi hisoblanadi. U 1968-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan.

Shaxmat faoliyati
-----------------

FIDE 1964-yilda Leinga xalqaro usta unvonini va 1968-yilda grossmeyster unvonini berdi.

Lein Moskva 1970 turnirida teng ravishda birinchi boʻlib, pley-offdan soʻng 1971-yilda Moskva chempionligini qoʻlga kiritdi. U Cienfuegos 1972da birinchi oʻrinni egalladi, Novi Sad 1972 va 1973da birinchi boʻldi va Grand Manan 1984da birinchi oʻrinni egalladi.

U 1976-da Lein Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi va oʻsha yili AQSh ochiq chempionatida Leonid Shamkovich bilan tenglashdi va oʻsha yili Jahon ochiq chempionatida Bernard Sukerman bilan birinchi oʻrinni egalladi. U 1978-yilgi Shaxmat Olimpiadasida AQSh terma jamoasida ham oʻynagan.

Anatoly Lein 1992-yildan 1994-yilgacha Nyu-Jersi chempioni boʻlgan. 2005-yilda u Mayamidagi Butunjahon shaxmat shon-sharaf zaliga kiritildi. U 2018-yilda vafotigacha Ogayo shtatining Klivlend shahri chekkasida yashagan.

Uning mashhur shaxmatchi qurbonlari orasida ikki jahon chempioni Mixail Tal va Vasiliy Smislov ham bor edi. Leyn, shuningdek, Devid Bronshteyn, Lev Polugaevskiy, Leonid Shtayn va Mark Taymanov kabi jahon toifasidagi grossmeysterlar ustidan gʻalaba qozondi.

Internet shaxmat klubi (ICC) tomonidan Leinga ehtirom video koʻrinishida Joel Benjamin tomonidan 2018-yil 5-martda taqdim etildi.

Mashhur oʻyinlar
----------------

* Ujtumen Leinga qarshi oʻyini, Sochi 1965-yil  
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 Nd4 4.Nxd4 exd4 5.0-0 c6 6.Bc4 Nf6 7.Re1 d6 8.c3 Ng4 9.h3 Ne5 10.Bf1 d3 11.f4 Qb6+ h3 151K. fxe5 Bg4 14.Qb3 Qf2 15.Qxb7 Rd8 16.Rd1 Bxd1 17.Qxc6+ Ke7 18.Qc7+ Rd7 19.exd6+ Kf6 20.e5+ Kxe5 21.Qxd7 Qxf1+h21.Qxd7 Qxf1+h20c 0-1 +20-q.20-q.
* Eshli vs. Lein, Nyu-York ochiq turniri 1989-yil  
1.c4 e5 2. Nc3 Nf6 3. Nf3 Nc6 4.e4 d6 5.h3 g6 6.g3 Bg7 7. Bg2 0-0 8.0-0 Nd7 9.d3 Nc5 10. Be3 Ne6 11. Rb1 a5 12. Qd2 Ncd4 13. Ne2 Nxe2+ 14. Qxe2 f5 15.exf5 gxf5 16. Bd2 Bd7 17. Bc3 Bc6 18. Rbd1 Qf6 19. Rfe1 Rae8 20.b3 f4 21.g4 h5 22.gxh5 Qf7 23. Ba1 Qxh5 24. Kh2 Ng5 25. Nxg5 f3! 26. Nxf3 Bxf3 27. Qf1 Bh6 28. Bxf3 Rxf3 29. Qg2+ Kf7 30. Qg4 Rxh3+! 31. Qxh3 Bf4+ 32. Kg2 Rg8+ 33. Qg3 Rxg3+ 34.fxg3 Qg4 0-1
* Lein Benjaminga qarshi, AQSh chempionati, 1986-yil  
 1.d4 Nf6 2.Nf3 e6 3.c4 b6 4.Nc3 Bb4 5.Bg5 h6 6.Bh4 Bxc3+ 7.bxc3 Bb7 8.Nd2 d6 9.f3 Nbd7 10.e4 g5 11.Bf2 Nh35. Bd3 Qf6 14.Qe2 0-0 15.h4 Ng7 16.Rh2 c5 17.hxg5 Qxg5 18.Rh3 cxd4 19.cxd4 fxe4 20.Nxe4 Qa5+ 21.Kf1 h5 25.Kg26d. Rh4 Rac8 26.Rf4 Nxe4 27.fxe4 Qd6 28.Be3 Rxf4 29.Rxf4 Rc3 30.Bc4 b5 31.Bb3 a5 32.Qd2 Qb4 33.d5 a4 34.d6 axb3 b37.h=37.d Rf7 b1=Q+ 38.Kf2 Q1xe4 39.Rxg7+ Kxg7 40.Q2d7+ 1-0

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „GM Joel's Tribute to Anatoly Lein". *YouTube*. 19-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-mart 2018-yil.
2. ↑  „Anatoly Lein (1931-2018)". *World Chess Hall of Fame*. Qaraldi: 6-mart 2018-yil.
3. ↑  „Ohio Scholastic Chess Association". Qaraldi: 6-mart 2018-yil.
**Karoliina Stina Margaretha „Karo" Rantamäki** (1978-yil 23-fevralda tugʻilgan) — Finlandiyalik xokkey hujumchisi va Finlandiyadagi birinchi ayollar xokkey ligasi Naisten Liiga (NSML) jamoasining Stadin Gimmat (HIFK Naiset) sardori. U xokkey boʻyicha Finlandiya ayollar milliy jamoasi bilan oʻynagan oʻyinlar boʻyicha 256 ta yuqori darajadagi xalqaro oʻyinlarda qatnashgan.

U Finlandiyani beshta Olimpiya oʻyinlarida himoya qilgan va 1998 va 2010-yillarda xokkey boʻyicha ayollar turnirlarida bronza medallarini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u Finlandiyani oʻn uchta IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida himoya qilgan va sakkizta Jahon chempionati bronza medalini qoʻlga kiritgan (1997, 1999, 2000, 2004, 2008, 2009, 2011, 2015). Rantamäki Finlandiyadagi Naisten Liga va Rossiyadagi Zhenskaya Xokkey Ligasi (ZhHL) va undan oldingi Rossiya ayollar xokkey ligasida milliy chempionatda gʻolib chiqqan jamoalar bilan oʻynagan.

Naisten Liga pley-off bosqichining eng qimmat oʻyinchisi uchun Finlandiya xokkey assotsiatsiyasi kubogi 2010-2011-yilgi mavsumda Karoliina Rantamäki mukofoti deb oʻzgartirilgan va mavsumiy ravishda berilib kelinmoqda.

Faoliyati
---------

Rantamäki 2010-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida ham Finlandiya terma jamoasida oʻynagan va ikkinchi bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u 2010-yilda Newfaundland shtatining Sent-Jon shahrida oʻtkazilgan Toʻrt millat kubogida bronza medalini qoʻlga kiritgan. U qoʻshimcha vaqtda 2:49 da gol urib, Finlandiyaga 2011-yilgi IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini taqdim etgan. Bundan tashqari, u Nizhny Novgorodning SKIF jamoasida oʻynagan.

Faoliyati statistikasi
----------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Musobaqa | Gʻalaba | **Ballar** | **PIM** | **+/-** |
| 2010-yil Qishki Olimpiya oʻyinlari | 2 | 2 | 3 | −2 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Uusitupa.* „Karoliina Rantamäki kehuu venäläispelaajien taitoja ja ihmettelee laiskuutta: "Se on niin laiskaa eikä haluta tulla paremmiksi"" (fi). *Helsingin Sanomat* (5-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 6-sentabr 2020-yil.
2. ↑  „Jääkiekkoliitto uudisti palkinnot: Pokaaleihin nimet Selänne, Koivu, Räty, Javanainen..." (fi). *MTV Uutiset* (14-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 15-iyun 2020-yil.
3. ↑  *Podnieks.* „Classic bronze goes to Finland".  Iihf.com (25-aprel 2011-yil). 11-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2012-yil.
**Qoyatosh rasmlari** - gʻorlar (devor va shiplari), qoyatoshlar va alohida toshlarga ishlangan qad. tasvirlar. Rasmlar ishlanish xususiyatlariga koʻra 2 guruhga boʻlinadi: tosh, temir, poʻlat yoki boshqa qattiq buyum bilan urib choʻkichlash, chizish, tirnash, ishqalash yoʻli bilan yaratilgan rasmlar (ular fanda petrogliflar deb ataladi) hamda tabiiy boʻyoq — oxra va boshqa bilan chizib ishlangan oq, qora, sariq, koʻk, qizil, jigarrang rasmlar. Rangli rasmlarning ishlanish usuli u qadar murakkab emas; lekin petrog-liflarning ishlanishi ancha murakkab. Qoyatosh rasmlari ishlanish uslubiga koʻra xilma-xildir: soya, oddiy chiziqlar, tarhli, naqshdor bezakli va boshqa uslub xususiyatlariga ega. Qoyatosh rasmlari dunyoning barcha joylarida maʼlum boʻlib, paleolitdan to oʻrta asrlargacha boʻlgan davrda yaratilgan. Afrika (Sahroi Kabir va jan. togʻlarda), Amerika (Alyaska, And va boshqa togʻlar), Yevropa va Avstraliyaning togʻliq hududlarida koʻp uchraydi; Rossiya (Amur, Lena, Yenisey, Ob, Irtish, Baykal koʻli sohillari), Qozogʻiston, Oʻrta Osiyo (Qoratogʻ, Boʻkantogʻ, Tomditogʻ, Tyanshan. Pomir, Nurota va boshqalar)dan topilgan petroglif Qoyatosh rasmlari diqqatga sazovor. Fransiya, ispaniya, Italiya, Hindiston, Rossiya (Lena, Amur, Baykal koʻli sohillari, Ural, Dogʻiston), Oʻzbekiston (mas, Zarautsoy rasmlari, Sangijumon, Oqsoqolotasoy rasmlari)da rangli Qoyatosh rasmlari topib oʻrgaiilgan. Qoyatosh rasmlari avvalo sanʼat obidasi sifatida sanʼat tari-xini oʻrganishda, arxeologik va tarixiy manba sifatida ibtidoiy va qad. qabilalarning ijtimoiy hayoti va ruhiy olamini oʻrganishda katta ahamiyatga ega. Yana q. Sarmishsoy rasmlari, Suratlisoy rasmlari, Takatosh rasmlari, Xoʻjakent rasmlari.

Adabiyot
--------

* Kabirov J. Sarmishsoyning qoyatosh rasmlari. T. 1976; Xoʻjanazarov M. Naskalnshe izobrajeniya Xodjakentai Karakiyasaya, Samarqand, 1995.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karniz** (nem. karnies) — 1) meʼmorlikda bino devori ustiga muhofaza uchun maxsus (gʻisht, yogʻoch, tosh baʼzan paxsadan) ishlangan yoki oʻrnatilgan boʻrtiq qism, boʻgʻot. Tomni koʻtarib turishga va tashqi devorni yogʻingarchilik taʼsiridan himoya qilishga xizmat qiladi. Binolarda baʼzan qavatlarni bir-biridan ajratib turadi. Meʼmorlik orderlarida antablementning boʻrtib turadigan yuqori qismi. Oʻrta Osiyo meʼmorligida K.lar binoning tuzilishi, balandligi meʼmoriy qiyofasiga qarab, ularga mos va uygʻunlashgan holda ishlanadi (476-6.dagi rasmga q.); 2) stol, shkafning chetini, uylarning ichki qismini bezashda devor tekisligidan chiqarib ishlangan turli oʻymakorlik, kesmakorlik ishlari, uylarning shiplari chetidan tarashlab ishlangan taxta, bezakli hoshiya; 3) deraza yoki eshik tepasida parda osish uchun yogʻoch, metalldan qilingan dor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Karnizozero** — Kareliya Respublikasining Muezer tumanidagi Rugozerskiy qishloq aholi punkti hududidagi koʻl .

Umumiy ma'lumot
---------------

Ko'lning maydoni 3 km², drenaj havzasining maydoni 15,4 km². Dengiz sathidan 129,9 m balandlikda joylashgan .

Ko'lning shakli lobli, cho'zinchoq: shimoli-sharqdan janubi-g'arbga cho'zilgan. Sohillari girintili, qoyali - qumli, joylari botqoq .

Ko'lning janubi-g'arbiy tomonidagi ko'rfazdan Evzhozeroga oqib o'tadigan kanal oqadi, u orqali Onda daryosi quyi Vygga quyiladi .

Ko'lda har xil o'lchamdagi kamida uchta nomsiz orollar mavjud .

Koʻlning sharqi va gʻarbida oʻrmon yoʻllari .

Davlat suv reestridagi obyekt kodi — 02020001311102000008005 .

Shuningdek k.
-------------

* Kareliya ko'llari

Eslatmalar
----------

1. Andoza:Карта
2. Andoza:ГИС
3. Andoza:Карта

qo'shimcha adabiyotlar
----------------------

* Виноградов А. Г. Жарникова С. В.*. Наименования рек и озёр Русского Севера*, **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'Yanvar'.** — 73 bet.
Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
**Halil Unal** (1964- y. Eskishehir ), turk tadbirkori , Eskishehirspor prezidenti.

Eskishehirda tug'ilgan Halil Unal 2004- yilda Eskishehirspor raisligiga saylangan. 2 yil raislik qilgan Unal o'z vazifasini Nebi Hatipog'luga qoldirdi, ammo 2008- yilda yana Prezident bo'ldi. 2013-yilda boʻlib oʻtgan saylovlarda prezidentlik lavozimini Mesut Hoshjanga topshirdi. Shuningdek, Eskishehir lavlagi yetishtiruvchilar kooperativi boshqaruvi raisi. 2011- yilda kelishilgan o‘yinlar bo‘yicha tergovda uning nomi tilga olingan bo‘lsa-da, u oqlangan. Yildirim Demirören 2012 -yilda TFF prezidenti bo'lganidan so'ng Klublar uyushmasi prezidenti bo'ldi. 2016-yili Eskishehirspor Favqulodda Kongressida yagona nomzod sifatida qayta saylangan.  U Eskishehirsporning sobiq raisi, CHP Eskishehir sobiq deputati Zeki Unalning ukasi.

Manba
-----

1. ↑  „Başkanlar ne iş yapar?". 24 nisan 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3 ekim 2010.
2. ↑  „Yeniden başkan Halil Ünal". 16 ocak 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15 ocak 2017.

Havolalar
---------

* kuluplerbirligi.org Prezidentlar 2013- 19 Eylül 2013 tarihinde -da arxivlangan
* Eskisehirspor.org PrezidentlariAndoza:Başlangıç kutusu

Andoza:S-sports
Andoza:Sıra kutusu
Andoza:Sıra kutusu

|}
**Jesús Eduardo Zavala Castaneda** (1987-yil 21-iyulda tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Meksika terma jamoasi yigʻinlariga bir necha bora jalb qilingan. Hozirda xalqaro maydinda Mekisa terma jamoasi sharafini himoya qiladi

Klubdagi faoliyati
------------------

### Monterrey

Zavala Monterrey jamoasi bilan Klausura 2006da Toluca klubiga qarshi oʻyinda ilk bora maydonga tushib oʻz debyutini amalga oshirgan. U hujumchi sifatida oʻynay boshlagan, keyinchalik Viktor Manuel Vucetich Zavalaning hujumdan koʻra yarimhimoyada imkoniyatlari koʻproqligi va aynan yarimhimoyada jamoaga koʻproq foydasi tegishi hisobga olinib yarim himoyaga oʻtkazilgan.

### Puebla klubi

Puebla klubi 2019-yil yanvar oyi boshida Zavalani sotib olganini eʼlon qilgan.

Xalqaro faoliyat
----------------

Monterrey jamaosi bilan ajoyib mavsum va kubok bahslarini oʻtkazgandan soʻng, u jamoaga Apertura 2010da gʻalaba qozonishga yordam bergan, Zavala klubdagi faol harakatlari orqasidan terma jamoa bosg murabbiyi Jose Manuel de la Torrening eʼtiboriga tushgan. Jose manuel Zavalani terma jamoa yigʻiniga chaqirgan va uni birinchi roʻyxatga qoʻshib asosoiy tarkib oʻyinchisiga aylantirgan. Oxir-oqibat u 2011-yilgi Oltin Kubokda, shu jumladan Meksika 4-2 hisobida gʻalaba qozongan AQShga qarshi finalda asosiy tarkibda maydonga tushgan va 90 daqaiqa oʻynagan. U oʻzining birinchi golini 2012-yilning 12-iyunida Salvador terma jamoasiga qarshi oʻyinda urgan va jamoasining oʻyinda gʻalaba qozonishiga oʻz hissasini qoʻshgan.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Xalqaro

| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyinlar | Gollar |
| --- | --- | --- | --- |
| Meksika | 2011 | 6 | 0 |
| 2012 | 10 | 2 |
| 2013 | 12 | 0 |
| 2014 | 2 | 0 |
| 2016 | 1 | 0 |
| Jami | 31 | 2 |

### Xalqaro maydondagi gollar

| № | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 12.06.2012 | Estadio Cuscatlan, San Salvador, El Salvador |  El Salvador | **1** — 0 | 2-1 | 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 2. | 7.09.2012 | Estadio Nacional de Kosta-Rika, San-Xose, Kosta-Rika |  Kosta Rika | **2** — 0 | 2-0 | 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |

Yutuqlar
--------

**Monterrey**

* Meksika Primerasi : Apertura 2009, Apertura 2010
* Copa MX : Apertura 2017
* InterLiga : 2010 yil
* KONKAKAF Chempionlar Ligasi : 2010-11, 2011-12, 2012-13

**Meksika U23**

* Panamerika oʻyinlari : 2011-yil

**Meksika**

* KONKAKAF Oltin kubogi : 2011-yil

Manbalar
--------

1. ↑  *Vucetich no acepta la idea de La Volpe — espn deportes*
2. ↑  ¡Refuerzo en la media! Club Puebla anuncia el fichaje de Jesús Zavala, elsoldepuebla.com.mx, 2 January 2019
3. ↑  *Cinco mundialistas y un estreno en la lista de El Chepo — eleconomista.com.mx*
**1882-yildagi Bosniya-Gersegovina qoʻzgʻoloni** — Bosniya va Gersegovinada Avstriya hukmronligiga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolon.

1882-yilgi qoʻzgʻolonning asosiy sababi hal qilinmagan agrar masala boʻlgan.

Qoʻzgʻolonning bevosita sababi 1881-yil noyabrda Bosniya va Gersegovinada harbiy xizmatning joriy etilishi hisoblanadi. Qoʻzgʻolonchilarning katta qismini dehqonlar tashkil etgan.

1882-yil 11-yanvarga oʻtar kechasi bir guruh qurollangan dehqonlar Ulogdagi jandarm kazarmalariga hujum qilishgan. Tez orada qoʻzgʻolon Shimoliy-Sharqiy Gersegovina va Janubi-Sharqiy Bosniyani qamrab olgan. 1882-yilgi qoʻzgʻolon markazi Ulogda joylashgan boʻlib, u yerda qoʻzgʻolonchilar hokimiyati — Mejlis tashkil etilgan. Yanvar-fevral oylarida Stoyan Kovachevich va Salko Forta boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar Focha va Trnovoga (Sarayevoning janubi va janubi-sharqida joylashgan) hujum qilishga urinishgan. Biroq, ularning yaxshi qurollanmagan va yakka holda harakat qilgan otryadlari dushman kuchlari ustunlik qilishiga va qarshi kurashda muvaffaqiyatsizlikka uchrashlariga sabab boʻlgan. 1882-yil aprel oyida feldmarshal Iovanovich qoʻmondonligi ostida, Avstriya-Vengriya qoʻshinlari qoʻzgʻolonni bostirishga muvaffaq boʻlishgan.

Adabiyotlar
-----------

* Yugoslaviya tarixi. T. 1. M. 1963, b. 603-613
* Solovyov N. 1875-yilgi Gersegovina qoʻzgʻoloni va 1876-1877-yillardagi Turkiya-Chernogoriya urushi haqidagi esse.
* B. P. Frolov „Harbiy. to‘plam", 1899, 12-son.
* Skariћ V. Hyp i-Khafić O. Stoyanović H. Avstriya-Ugar hukumati ostidagi Bosna va Gersegovina, Beograd.
* Jambulatov A. „Bosniya va Gersegovina misolida Krasniy Yarning Bolqonlashuvi"
* Kapidjić H. Hercegovachki inshootlari 1882, Sarayevo, 1958.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jettiosor**, yetti osor (yetti yodgorlik) — Sirdaryoning eski oʻzani Quvondaryo havzasida joylashgan 20 ga yaqin qad. qoʻrgʻon-qalʼa harobalari majmuasi (mil. av. 3—2-asr — mil. 7—8-asr). 1946, 1949—62 yillarda S. P. Tolstoye rahbarligidagi Xorazm arxeologiya etnografiya ekspeditsiyasi tadqiqot ishlari olib borgan. Qad. sugʻorish inshootlari qoldiqlari topilgan. Mustaxkamlangan qurgʻonlar (ulardagi turar joy binolari), qalʼalar, istehkomli qoʻrgʻonqalʼa va mozorqoʻrgʻonlar tekshirilgan. Ularning devorlari somonli gʻishtdan qurilgan. Devorlarning pastki qismida qamish (Xorazm mahalliy meʼmorligida hozir ham ishlatiladi) qoldiqlari topilgan. Istehkomli qoʻrgʻon-qalʼa — Oltinosor bu harobalar ichida eng yirigi boʻlib, mayd. 17 ga. Devori (kengligi 1,5—2 m, bal. 3,5 m) paxsa va xom gʻishtdan. Tashqi devori shinak va burjli boʻlgan. 2 qavatli katta turar joy binosi oʻrni ochilgan. J.da yorgʻuchoq, tegirmon toshi, turli shakldagi sopol idishlar (kuvacha, xumcha, xumlar va b.), kamon oʻq uchi —paykon, turli taqinchoq (uzuklar va b.) lar topilgan. Sopol idishlar ochsariq, qora jigarrang , qizil, koʻk, oq angob bilan boʻyalgan, ayrimlarining pastki qismida qora zaminga oq chiziq tortilgan. J. moddiy madaniyati Xorazmdagi afrigʻiylar madaniyatiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan. S. P. Tolstovning fikriga koʻra, J. yodgorliklari toharlarga mansub boʻlgan. Aholi patriarxal urugʻchilik tuzumida yashab sugʻorma dehqonchilik, chorvachilik va baliqchilik bilan mashgʻul boʻlgan. Keyinchalik J. aholisi Amudaryo va Sirdaryo boʻylariga koʻchib oʻtgan.

Ad.Tolstov S. P. Po drevnim deltam Oksa i Yaksarta, M. 1962; Levina L. M . Qadimgi Xorazm madaniyatini izlab, T. 1964.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jetiqongir: Jideli va Jayilma (Dauletkeldi tarixi)** — 2016-yili Bishkek shahri „Janizaq" nashriyotida chop etilgan kitob. Kitob muallifi Nurlan Sultonuli Rahimjonov. Sahifalar soni 472 ta.

Qozogʻiston Respublikasi Milliy davlat kitob palatasidam roʻyxatga olish paytida berilgan ISBN raqami 978-601-7211-57-8.

Xulosa
------

>  Bu kitobda "Vatan tarixini bilmasang, yurtingning qayg'u bilmaysan" deb nomlangan tarix izlanuvchilarning yo'lin bosib, bir otadan tarqalgan vatanning kechagi o'tgan tarixini, tarixiy maqolalar bilan oldin nashriyot yuzin ko;rgan dunyolar bilan tuzlangan, yiqqan muallifning izlanishlarin yiqqan. Kitob bir qancha qismdan iborat. Ushbu kitobda Tama urug'ining Dauletkeldi otasining hozirgi Qarag'anda viloyati, Janaariq tumani, Shabden Yeraliev (sobiq Jideli qishlog'i) va Jambil viloyati Sarisu tumani, Jayilma qishlog'larida joylashgan urug'larning ajdodlarining yagona tarixidir.
> 
> 
>

Yana qarang
-----------

* Qozogʻiston Respublikasi Milliy davlat kitob palatasi
* ISBN

Manbalar
--------

1. 1 2  „ISBN, ISMN, ISSN Agenttіkterі". 18-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-oktabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Qozogʻiston Respublikasi Milliy davlat kitob palatasining rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (21-noyabr 2012-yil). 2012-yil 21-noyabr.
**Lorents almashtirishlari** (nisbiylikning maxsus nazariyasida) — ikki inersial sanoq sistemasiga oid koordinatalar va vaqtlarining oʻzaro bogʻlanishini ifo-dalovchi formulalar. Bu formulalarni 1904-yilda X. A. Lorents oʻzining "Yorugʻlik tezligiga qaraganda kichik tezlik bilan harakatlanuvchi sistemadagi elektromagnit hodisalar" nomli klassik asarida keltiradi. Nisbiylikning maxsus nazariyasiga asosan, har qanday ikki inersial sanoq sistemasida vaqt va fazo bir jinsli harakterga ega boʻlib, ularning ikkala sistemadagi xususiyatlari bir-biridan farq qiladi. Masalan, vaqt ikkala sanoq sistemada ikki xil tarzda oʻtib boradi. Ikki inersial sanoq sistemadan biri ikkinchisiga nisbatan x oʻqining musbat yoʻnalishi boʻyicha oʻzgarmas v tezlik bilan harakatlanayotgan boʻlsin. Lorents almashtirishlaridan nisbiylik nazariyasining barcha kinemetik effektlarini keltirib chikarish mumkin. Lorents almashtirishlaridan nisbiylik nazariyasining asl mohiyati, xususan, uzunlik va vaqt oraligʻining nisbiyligi haqidagi muhim fizik xulosa kelib chiqadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Aragon qal’asi
**Aragon qal’asi** (italyancha: *Castello Aragonese*) — Italiyada, Kampaniya maʼmuriy mintaqasidagi Ischia oroli yaqinidagi kichik orolda, dengizdan vulqon lavari konusda joylashgan. D’Avalos ajdodlariga mansub.

Tarixi
------

* Miloddan avvalgi 474-yil. — ilk eslatma, birinchi mudofaa qal’asi Etrusklar bilan urushda Kum ittifoqchisi Sirakuza Ieron I tomonidan qurilgan;
* XIV-asr — Anju-Sitsiliya uyi Maschio minorasini quradi;
* XV-asr — qal’a Ischia oroli bilan koʻprik orqali bogʻlangan;
* XVIII-asr — Ischia orolining aholisi qasrda qaroqchilardan yashirinadi, qal’ada 1892 nafar oila yashaydi.

Qal’a XVI-asrda gullab-yashnagan. Oʻsha paytda uning hududida Klarisse monastiri, Baziliya (yunon) monastiri, sobor va 12 nafar cherkovga mas’ul boʻlgan (katolik) episkopning qarorgohi va shahzoda (sodiq garnizon bilan) joylashgan edi.

Hozirgi vaqtda qal’a xususiy mulk boʻlib, sayyohlar uchun ochiq va orolning mashhur diqqatga sazovor joydir.

Havolalar
---------

* Арагонский замок на «Мире замков»
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Band (maʼnolari).

**Band** — 1) toʻgʻon, suv ombori; mas, 10-asrda hozirgi Forish tumani Pasttogʻ darasida toshdan qurilgan Xonbandi, Nurota tumanidagi Gʻishtband (12-asr), shu tumandagi Beglarsoy darasida qurilgan Abdullaxon bandi (16- a.); 2) qum bosishni toʻxtatish uchun qurilgan toʻsiq, ihota; 3) yoʻlga gʻov solib toʻsib qoʻyish; 4) togʻ oraligʻidagi juda tor yoʻl (mas, Darband asli "Darai band" boʻlgan).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ulotriksnamolar qabilasi — Ulothrichales

Ulotriksnamolar qabilasiga kiruvchi suvo‘tlari shoxlanmagan ipsimon strukturali bo‘lib, uchki hujayralari ko‘ndalangiga bo‘linishi hisobiga ipi uzunlashib boradi (masalan, ulotriks). Ayrim vakillari plastinkasimon tuzilishga ega bo‘lsa-da (masalan, ulva), o‘sishining boshlang‘ich davrida ipsimon tallom hosil qiladi. Ushbu qabilaning tipik vakillaridan biri ulotriksning (Ulothrix) ipi bir tckis joylashgan hujayralardan iborat bo‘lib, pastki qismidagi rangsiz hujayrasi substratga yopishish vazifasini bajaradi (2.14 ). Xromatofori hujayra qobig‘i tagida plastinka shaklidagi uchlari birlashmagan bclbog‘ni cslatadi. Ulotriks vegetativ hujayralarida 4 xivchinli zoosporalar hosil qilib, jinssiz yo‘l bilan ko‘payadi. Jinsiy ko‘payishi esa izogamiya usulida bo‘lib, ikki xivchinli gametalar yuzaga keladi.

Ulva (Ulva) dengizda yashovchi plastinkasimon suvo‘ti bo‘lib, rivojlanishining boshlang‘ich davrida ulotriksga o‘xshaydi, lekin hujayralari uzunasiga bo‘linishi natijasida ikki qator hujayralardan iborat nozik plastinka hosil qiladi (2.15 ).

Ulvaning ko‘payishi ulotriksnikiga o‘xshash bo‘lsa-da, ularda izomorf nasllarining gallanishi kuzatiladi. 

Edogoniumnamolar qabilasi — Oedogonales.  Ushbu qabilaga kiruvchi suvo‘tlarining tallomlari ipsimon strukturalarga ega bo‘lib, o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, ipining ichki, vegetativ hujayralari bo‘linishi natijasida ularning qobig‘idan maxsus yoqachalar hosil bo‘ladi. Gcnerativ hujayralari (zoosporasi va spcrmatozoidlari) esa supurgisimon joylashgan ko‘p xivchinlar hosil qiladi. Ushbu qabilaning tipik vakili edogonium (Ocdogonium) bo‘lib, chuchuk suvlarda maxsus bazal hujayrasi yordamida substratga birikkan holda hayot kcchiradi (2.16 ). Xromatofori ko‘p pirenoidli, elaksimon plastinka shaklida. Jinssiz ko‘payishda vegetativ hujayra ichida bitta, biroz ingichkalashgan tomonida supurgisimon joylashgan ko‘p xivchinli zoospora hosil bo‘ladi. Jinsiy ko‘payish oogamiya usulida bo‘lib, oogoniyda bitta tuxum hujayra, antcridiyda esa ikkita zoosporasiga o‘xshash ko‘p xivchinli, lckin kichikroq spcrmatozoid yuzaga keladi. Otalangan tuxum hujayradan oospora hosil bo‘ladi. U tinim davrini o‘tagandan keyin to‘rtta zoospora hosil qiladi. Zoospora edogoniumning yangi tallomini vujudga kcltiradi. Oosporasi o‘sishdan oldin reduksion bo‘linganligi sababli vegetativ edogonium gaploid o‘simlik hisoblanadi.
**Parapsixologiya** (para... va psixologiya) — psixologik tadqiqot sohasi; fikrni hech qanday vositalarsiz maʼlum masofaga uzatish imkoniyati toʻgʻri-sidagi maʼlumotlarni oʻrganish bilan shugʻullanadi. P. psixik holatlarga taallukli tasavvurlar va farazlarni oʻzida aks ettiradi, lekin ularning talqini chuqur ilmiylikka ega emas. Gʻayritabiiy ravishda u yoki bu holat va hodisalar idrok qilinishi taxmin etiladi, biroq inson tomonidan bunday axborotlarni hissiy aʼzolar orqali qabul qilinishi fanda tasdiqlanmagan. P. oʻrganadigan va unga yondosh sohalar: telepatiya — fikr va his-tuy-gʻularni sezgi organlari ishiga va aqliy muhokamaga asoslanmagan holda tashqi olamdagi obyektiv voqealar xaqida maʼlumot olish; proskopiya (ba-shorat qilish) — kelgusidagi hodisalarni aytib berish, psixokinez — kishining tevarak-atrofdagi buyumlar-ga, ularni joyidan qoʻzgʻatishga fik-ran taʼsir etishi; parameditsina — bemor qoʻlini ushlab turib yoki fikran ishontirib, yo boʻlmasa boshqa gʻayritabiiy usullar bilan davolash; xiromantiya — qoʻl kaftiga qarab fol ochish, inson kelajagi va uning taq-diri haqida bashorat qilish; spiritizm — oʻlgan odamlarning ruxlari bilan aloqa oʻrnatish, ular bilan muloqot qilib turishga daʼvat qiluvchi gʻoya.

P. gʻaroyib, noyob hodisalarni 19-asr oxiridan boshlab tadqiq qila boshladi. Ammo telepatiya, tush koʻrish, gʻoyibdan yaqqol koʻrinish va ixtiyorsiz hara-katlarning ilmiy asosi ochilmagan boʻlsada, ular gipnoz, oʻta sezgirlik, insondagi noyob xotira, hisoblash qobiliyatining qonuniyatlarini tushunishga yordam berdi. Lekin hozirgacha bu xil muammolar keskin bahslarga sabab boʻlmoqda. Koʻpchilik psixologlar bu sohada tajribalarni davom ettirish maqsadga muvofiqligini inkor qilishmasa ham parapsixologlarning ilmiy asoslanmagan daʼvolari va shovshuvli fiqolariga qarshi chiqmoqdalar. P.ning sinonimi — psixotronika.

Ergash Gʻoziyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Torogʻiz baqalar** (Brevicipitidae) — dumsiz suvda va kuruklikda yashovchilar turkumiga mansub hayvonlar oilasi. 260 turi bor. Daraxt ustida, yerda, tuproqni kovlab yashovchi turlari mavjud. Tashqi koʻrinishi va tuzilishi juda xilmaxil. Tanasining uz. odatda, 2—4 sm, ayrim turlariniki 10 sm dan ortiq. Urgʻochisi nisbatan yirik. Torogʻiz baqalar ning ogʻzi tor (nomi shundan). Tungi hayvon. Hasharotlar, asosan, chumolilar va termitlar bilan oziqlanadi. Suv havzalarida koʻpayadi. Koʻpayish davrida baland ovoz bilan sayraydi. Quruqlik muhitiga moslashuv natijasida ayrim Torogʻiz baqalar rivojlanishida itbaliqdavri yoʻqolgan. Janubi Sharqiy Osiyo, Avstraliya, Janubiy Afrika, Madagaskar va Amerikaning tropik kismida tarqalgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Paraskaridoz** — ot, eshak va xachirlarda uchraydigan invazion kasallik. Ingichka ichak, baʼzan oshqozonda parazitlik qiladigan Parascaris equorun nematoda qoʻzgʻatadi. Kasal hayvonlarning tezagi bilan ifloslangan yem-xashak va suv orqali yuqadi. Asosan, yosh mollar kasallanadi, kasal hayvon yoʻtaladi, burnidan suv oqadi, nafas olishi tezlashadi, tana harorati qisqa vaqt koʻtariladi, ichi qotadi yoki ketadi. Kamqonlik (anemiya) belgilari koʻrinadi; toylar oʻsishi kechikadi yoki toʻxtaydi.

Davolash: piperazin, mebenda-zol, panatur, farantel ishlatiladi.

Oldini olish: mollarni parvarishlash, boqishda veterinariyasanitariya qoidalariga rioya qilish; rejali degelmintizatsiya, yaylovlarni almashtirish va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ull** (qad. skand, \*Wulþuz „shon-sharaf"dan) — skandinav mifologiyasida kamondan otish bilan bogʻliq iloh. Islandiya manbalarida Ull deyarli eslanmaydi, ammo bu nom Norvegiya va Shvetsiyaning tarixiy toponimiyasida keng tarqalgan.

Snorri Sturlusonning „Kichik Edda" asarida Ull faqat ikki marta tilga olinadi — bir marta Sifning oʻgʻli va xudo Torning oʻgay oʻgʻli, kamonchi va changʻi uchuvchisi; va yana bir marta kenning muhokamasida — kamondan otish, changʻi uchish, ov va qalqonlar xudosi sifatida; qalqonni boshqacha tarzda „Ull kemasi" deb atash mumkinligi ham aytiladi. Bundan tashqari, „Katta Edda"da Ull faqat goh-goh eslanadi; Aslarning turarjoylari roʻyxatida aytilishicha, Ull Idalir („tislar vodiysi") degan joyda yashaydi. Bu nom kamondan otish bilan ham bogʻliq boʻlishi mumkin, chunki tiss bu qurolni tayyorlash uchun eng munosib yogʻochdir.

Norvegiya va Shvetsiyada — ammo Daniya yoki Islandiyada emas — Ull nomi bilan atalgan koʻplab geografik joylar mavjud, masalan, Gyoteborgdagi Ullevi va Oslodagi Ullern, binobarin, u oddiy odamlar uchun muhim boʻlgan boʻlishi mumkin. Jorj Dumézil ushbu xudo bilan bogʻliq toponimlar „Norvegiya va Markaziy Shvetsiyadagi juda zich guruhlar" tomonidan ifodalanganligini taʼkidlab, uning „Daniyadagi koʻp sonli toponimlarda" uchraydigan Tyur xudosi bilan aloqasini koʻrsatadi (ayni paytda, Ull „Daniya manzarasida" deyarli yoʻq), lekin „Norvegiya va Markaziy Shvetsiyada", shuningdek, Ullning „Mitraik xususiyatlari" da deyarli uchramaydi. Ehtimol, vaqt oʻtishi bilan uning oʻrnini boshqa aslar olgandir.

Shimoliy Yevropada Ull sharafiga koʻplab ibodatxonalar qurilgan. Uning mehrobida qasamyod qilinadigan muqaddas uzuk yotadi. Aytishlaricha, bu uzuk torayish xususiyatiga ega boʻlib, yolgʻon qasam ichganning barmogʻini sindirib qoʻyarmish. Lilla Ullevi shahrida (Shvetsiya) arxeologlar Ullning qadimiy ziyoratgohini topdilar. Uning atrofida olib borilgan qazishmalarda 65 ta uzuk topilgan. Sakson Grammatikning „Daniyaliklarning ishi"da Odin u yerdan quvilganidan keyin goʻyo Vizantiyada hukmronlik qilgan Ollerus haqida soʻz boradi.

Loki Sifning oltin sochlarini u bilan baham koʻrmadi.

 Ull

Manbalar
--------

1. ↑  „Храм - Исследования : Кто такой Улль?".  northern.thesaurusdeorum.com. Qaraldi: 11-avgust 2017-yil.
2. ↑  Хелен Гербер*. Мифы Северной Европы*. Litres, 2017-01-12. ISBN 5457027562.
3. ↑  Ж. Дюмезиль*. Верховные боги индоевропейцев*. Рипол Классик. ISBN 9785458349451.
4. ↑  „Гром и слияние" (ru). *ИноСМИ.Ru* (10-avgust 2017-yil). Qaraldi: 11-avgust 2017-yil.
5. ↑  „Мир Скандинавской мифологии - Сказания о Богах - Улль".  mifs.su. Qaraldi: 11-avgust 2017-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Beovulf. Starshaya Edda. Pesn o Nibelungax. Biblioteka vsemirnoy literaturi. — M. 1975.
* Verxovnie bogi indoevropeysev. — M.: Nauka, 1986. — 234 s. (Seriya „Issledovaniya po folkloru i mifologii Vostoka").
* Skandinavskaya mifologiya: Ensiklopediya. — M: Eksmo, 2004. — 592 s. — ISBN 5-699-05245-3.
* Mifologicheskaya ensiklopediya
**Tormoz bosimi** — tormoz kolodkalari lokomotiv yoki vagon gʻildiragiga bosadigan kuch. Har bir oʻq uchun tonnada oʻlchanadi.

Gʻildirak va tormoz kolodkasi oʻrtasidagi ishqalanish kuchi ishqalanish koeffitsiyentiga va qoʻllaniladigan bosim miqdoriga bogʻliq:

{\displaystyle B=K\varphi \_{K}} ,
bu yerda B — ishqalanish kuchi; K — bosim kuchi;φK — ishqalanish koeffitsiyenti.

Muayyan turdagi tormoz kolodkasining ishqalanish koeffitsiyenti doimiy qiymat emas, u poyezdning tezligiga va gʻildirakdagi kolodkaning solishtirma bosimiga bogʻliq. Ishqalanish koeffitsiyentining bosish kuchiga bogʻliqligini istisno qilish uchun tormoz hisoblarini oʻtkazishda shartli qabul qilingan hisoblangan tormoz bosimi KP qoʻllaniladi. Hisoblangan bosim uchun ishqalanish koeffitsiyenti hisoblangan ishqalanish koeffitsiyenti φKP deyiladi. Poyezd tezligining pasayishi bilan ishqalanish koeffitsiyenti ortadi. Har xil turdagi lokomotivlar, vagonlar va ularning yuklari, kolodka materiallari uchun hisoblangan bosim qiymatlari jadvallarda keltirilgan, hisoblangan ishqalanish koeffitsiyentlarining qiymatlari tezlik oraliqlari uchun hisoblanadi.

Umumiy hisoblangan bosimning poyezd ogʻirligiga nisbati hisoblangan tormoz koeffitsiyenti deyiladi:

{\displaystyle \vartheta \_{P}={\frac {\mathrm {\Sigma } K\_{P}}{P+Q}}} ,
bu erda ϑP — hisoblangan tormoz koeffitsiyenti; P — lokomotivning ogʻirligi; Q — poyezd vagonlarining ogʻirligi.

Hisoblangan tormoz koeffitsiyenti poyezdning tormoz bosimini tavsiflaydi. 100 t ogʻirlikdagi poyezdga tormoz bosimining miqdori foizda ifodalangan hisoblangan tormozlash koeffitsiyentiga teng. Poyezd oʻz toifasi uchun normaga muvofiq tormoz bosimi bilan taʼminlanishi kerak.

Favqulodda tormozlashdan foydalanish hisobga olinadigan hisob-kitoblarda hisoblangan tormozlash koeffitsiyenti uning toʻliq qiymatiga teng ravishda olinadi. Agar toʻliq ishchi tormozlanishini qoʻllash hisobga olinsa, hisoblangan tormozlash koeffitsiyenti uning hisoblangan qiymatining 0,8 ga teng boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* Jeleznodorojniy transport: Ensiklopediya / Gl. red. N. S. Konarev. — M.: Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 1994. — S. 450. — ISBN 5-85270-115-7.
**Marco Bizot** (1991-yil 10-martda tugʻilgan) — niderlandiyalik professional futbolchi boʻlib, Liga 1 klubi Brest va Niderlandiya terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynagan.

Klubdagi faoliyati
------------------

### Ajax

Niderlandiyaning Horn shahrida tugʻilgan Marco Bizot oʻz faoliyatini yoshligida Niderlandiyaning Zvaag shahridagi SV Westfriezen jamoasida boshlagan. 2000-yilda Ayaksning yoshlar akademiyasiga olib kelingan va u yerdan E-yoshlar darajasida boshlangan. U 2010-11 yilgi mavsum uchun Jong Ajax tanloviga qoʻshildi. Yong Ajax bilan muvaffaqiyatli mavsumdan soʻng Bizot shartnomani uzaytirdi va tajriba orttirish va oʻzini futbolchi sifatida koʻrsatish uchun 2011—2012 yilgi mavsumda Niderlandiya Eerste Kamburga ijaraga berildi.

### Groningen

2012-yilning 14-iyunida „Ajax" va „Groningen" Bizotni toʻgʻridan-toʻgʻri transfer qilish boʻyicha kelishuvga erishdilar. Bizot Erediviziyaning yaxshi darvozaboni boʻlib yetishdi va jamoa uchun ikki mavsumda 50 ta oʻyin oʻtkazdi.

### Genk

2014-yil 22-iyunda Groningen Bizotni Belgiyaning „Genk" jamoasiga sotgani eʼlon qilindi. U uch yillik shartnoma imzoladi.

### AZ

2017-yil 10-mayda Bizot AZ kompaniyasida shartnoma imzoladi. U ijaradan keyin "Newcastle United" ga qaytgan Tim Krulning oʻrniga tanlangan edi. Bizot keyingi mavsumda barcha 40 rasmiy oʻyinni oʻtkazdi va TOTO KNVB kubogi finaliga chiqdi. Yozdan soʻng Erediviziyada eng koʻp oʻyin oʻtkazmasini saqlab qoldi. 2020-yilning fevralida u shartnomasini 2022-yil oʻrtalarigacha uzaytirdi.

### Brest

2021-yil 4-avgustda Brest Bizot klub bilan uch yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. U Liga 1 202—2022 mavsumining birinchi oʻyinida klubdagi debyutini oʻtkazdi; „Lion" bilan 1:1 hisobida durang oʻynadi. Bizot 31-oktyabr kuni Brestda o‘zining birinchi darvozasi dahlsizligini saqlab qoldi.

Xalqaro maydonlarda
-------------------

Bizot 2018-yil mart oyida Ronald Kumanning Niderlandiya terma jamoasida birinchi xalqaro maydonlar uchun chaqiruvni qoʻlga kiritdi. U 2020-yil 11-noyabrda Ispaniyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Marco Bizot profile". Goal.com (24-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 24-oktabr 2011-yil.
2. ↑  „Marco Bizot profile". Goal.com (13-mart 2020-yil). Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
3. ↑  „04.08.21 | Marco Bizot, c’est signé !" (fr). *STADE BRESTOIS 29 — LE SITE OFFICIEL*. Qaraldi: 4-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Official | Brest sign Dutch international goalkeeper Bizot | Get French Football News". *www.getfootballnewsfrance.com*. Qaraldi: 4-avgust 2021-yil.
5. ↑  „Lyon vs. Brest – 7 August 2021 – Soccerway". *int.soccerway.com*. Qaraldi: 12-fevral 2022-yil.
6. ↑  *Quennehen.* „Stade Brestois. Marco Bizot : J'ai traversé beaucoup d’épreuves" (fr). *Ouest-France* (7-noyabr 2021-yil).
7. ↑  „Weghorst: 'Plek in voorselectie Oranje stap naar allergrootste droom' - NU - Het laatste nieuws het eerst op NU.nl". *www.nu.nl*.

Havolalar
---------

* Marco Bizot WorldFootball.net saytida
* Voetbal International profile
**CAC 40** (Cotation Assistée en Continu) Fransiyaning eng muhim fond indeksi hisoblanadi. Indeksning boshlangʻich qiymati-1000 punkt-1987-yil 31-dekabrda belgilangan.

Indeksni hisoblash
------------------

Indeks aksiyalari Euronext Paris fond birjasida savdo qilinadigan 40 ta eng yirik kompaniyaning kapitallashuv asosidagi aksiyalari bahosining oʻrtacha arifmetik koʻrsatkichi sifatida hisoblanadi. Qirqta kompaniyaning har biri bozorda mavjud boʻlgan qimmatli qogʻozlar qiymatiga qarab oʻlchanadigan oʻz indeksiga ega. Ogʻirliklar kompaniyadan kompaniyaga uning erkin kapitallashuviga qarab farq qiladi. Oʻlchash vaqtida kompaniya CAC 40da maksimal ogʻirligi 15% gacha qisqartiriladi.

2003-yil 1-dekabrdan boshlab kapitallashuvni hisoblashda faqat erkin muomaladagi aksiyalar hisobga olinadi.

Indeks birjaning ish kunlarida har 30 soniyada Markaziy Yevropa vaqti bilan 9:00 dan 17:30 gacha hisoblanadi.

Tanlov mezonlari
----------------

CAC 40 tarkibi har chorakda, Conseilcientifique des Indeces (CSI) ekspertlar qoʻmitasi tomonidan yangilab turiladi. Oʻzgarishlar har doim mart, iyun, sentabr va dekabr oylarining uchinchi juma kunlarida kuchga kiradi. Har yili sentabr oyida erkin oʻzgaruvchan aksiyalar soni qayta koʻrib chiqiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „CAC 40 index profile". *euronext.com*. 9-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Rules for the CAC 40® index". *euronext.com*. 16-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
3. ↑  „Le CAC 40, qu’est-ce que c’est?". *lafinancepourtous.com*. Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
4. ↑  „Trading indices". *comparebrokers.co*. Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
5. ↑  „CAC 40: comment le conseil des indices choisit les heureux élus". *business.lesechos.fr*. Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
6. ↑  „Le Conseil scientifique des indices, grand manitou du CAC 40 (ENCADRE)". *lepoint.fr*. Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
**„IELTS 15: General Training with Answers"** („IELTS 15: General Training. Javoblar bilan"), toʻliq nomi **„IELTS 15: General Training with Answers with Audio"** („IELTS 15: General Training. Javoblar va audio bilan") — IELTS testiga hozirlanish boʻyicha qoʻllanma. 2020-yil Cambridge universiteti nashriyotida „IELTS 15: Academic with Answers" qoʻllanmasi bilan bir qatorda chop etilgan. Ushbu ikkala kitob „Cambridge IELTS" qoʻllanmalari seriyasidagi 15-kitoblardir.

Qoʻllanmagaga *General Training* moduli boʻyicha 4 ta toʻliq mashq testi kiritilgan. Kitob „Official IELTS Practice Materials 1" va „Official IELTS Practice Materials 2" qoʻllanmalari bilan bir qatorda IELTS testini uyushtiruvchi University of Cambridge ESOL Examinations, British Council hamda IDP Education Australia tashkilotlari tomonidan hozirlangan sanoqli rasmiy test materiallari safiga kiradi.

Yana qarang
-----------

* IELTS 15: Academic with Answers

Havolalar
---------

* „IELTS 15" Cambridge universiteti nashriyoti saytida (ingl.)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Márcio Ivanildo da Silva** (1981-yil, 25-mart, Pernambuko, Petrolândia shahrida tugʻilgan) — **Marcinho** — braziliyalik futbolchi, „Cajazeirense"da hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### BraziliyaBraziliya / Maritimo

Oʻz mamlakatida Marcinho Campo Limpo va Associação Desportiva São Caetano jamoalarida oʻynay boshladi. 2004-yil yanvar oyida u Clube de Regatas Brasilga qoʻshildi va keyin „Santos" klubiga ijaraga berildi u Santos klubi bilan 2004-yilgi mavsumda A Seriyada qatnashdi, faqat uchta oʻyinda maydonga tusha oldi, lekin milliy chempionatga nisbatan koʻproq oʻyinda maydonga tushdi va jamoasi bilan chempionlikni qoʻlga kiritishga yordam berdi.

Marcinho Portugaliyaga 2005-yilning yanvarida kelib, CS Maritimo bilan shartnoma imzoladi. Madeiradagi faoliyati davomida u toʻliq mavsumlar davomida Primeira Liganing 27 dan kam oʻyinida maydonga tushmagan, uning eng yaxshi natijasi 2008-09-yilgi mavsumda 29 oʻyinda oltita gol boʻlgan va uning jamoasi toʻqqizinchi oʻrinni egallagan; u oʻsha yilgi UEFA kubogida ham ishtirok etib, birinchi turda „Valensiya"ga qarshi safarda 1-2 hisobida magʻlub boʻlgan (umumiy hisob 1-3).

### KiprAPOEL

2009-yil dekabr oyi oxirida Marcinho Fransiyaning Le Mans Union Club 72 va Grenoble Foot 38 jamoalari qiziqishi ostida Kipr birinchi divizionida APOEL FC bilan shartnoma imzoladi. U oʻzining birinchi toʻliq kampaniyasida 25 ta oʻyin oʻtkazib, etti marta gol urdi va Nikosiyada joylashgan jamoa milliy chempionatda gʻalaba qozondi.

Marcinho UEFA Chempionlar ligasining 2011-12-yilgi mavsumida 11 ta oʻyinda, klubning musobaqada kutilmagan chorak final bosqichida maydonga tushdi. 31 yoshli futbolchi 2012-yilning may oyi oxirida, shartnomasi uzaytirilmagani uchun qoʻyib yuborilgandi.

### Keyingi yillar

2012-yil, 19-iyun kuni Marcinho Bolgariyadagi PFC Levski Sofia bilan bir yillik shartnoma imzoladi. Keyingi yilning 14-iyunida u Kiprning Anorthosis Famagusta klubi bilan bir yillik shartnomaga rozi boʻldi.

Faxrlar
-------

**BraziliyaSantos**

* Seriya A: 2004-yil

**KiprAPOEL**

* Kipr birinchi divizioni: 2010–11
* Kipr Superkubogi: 2011-yil

**BraziliyaBotafogo-PB**

* Campeonato Paraibano: 2017-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Chamusca promete CRB ofensivo com 3 atacantes" (portugalcha).  Gazeta Web (8-fevral 2004-yil). 16-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-mart 2012-yil.
2. ↑  „CRB já tem nove reforços para iniciar a temporada" (portugalcha).  Gazeta Web (7-yanvar 2004-yil). 10-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-mart 2012-yil.
3. ↑  „Santos deve perder ala Paulo César e anuncia saída de três jogadores" (portugalcha). *Folha de S.Paulo* (9-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 22-mart 2012-yil.
4. ↑  „El Valencia se clasifica sufriendo" (ispancha). *Diario AS* (3-oktabr 2008-yil). Qaraldi: 5-mart 2014-yil.

Havolalar
---------

* Marcinho at Sambafoot
* Futpédia profile Wayback Machine saytida arxivlandi (2-fevral 2010-yil). (in Portuguese)
* Marcinho at ForaDeJogo
* Marcinho – UEFA competition record (archive)
* Marcinho at Soccerway
**Oldrin Edvin** (1930.20.1) — AQSH astronavt-uchuvchisi, Harbiy-Havo Kuchlari polkovnigi. AQSH Harbiy akademiyasini tugatgan (1951). AQSH ning Aeronavtika va kosmik fazoni tadqiq qilish Milliy boshqarmasi astronavtlari guruhiga qabul qilingan. 1966-yil noyabrda „Jemini-12" kosmik kemasida kosmosga parvoz qilgan; 1969-yil iyulda „Apollon-11" kosmik kemasida (N. Armstrong va M. Kollinz bilan birga) birinchi marta Oyga tarixiy parvozini amalga oshirgan. „Apollon-1 1" kosmik kemasining oy boʻlmasida 20-iyulda Oyga qoʻngan va 21-iyulda O. Armstrongdan 20 min. keyin Oy sathiga qadam qoʻygan va 1,5 soat yurgan. Oyning orqa tomonidagi kraterga O. nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**CME Group Inc.** (Chicago Mercantile Exchange Group) Shimoliy Amerikadagi eng yirik moliyaviy derivativlar bozori boʻlib, Chikago va Nyu-Yorkning yetakchi birjalarini birlashtirib qurilgan. Guruh 2007 yilda Chikago savdo birjasi va Chikago savdo palatasining birlashishi natijasida tashkil etilgan. Tashkilot shtab-kvartirasi Chikagoning markazida joylashgan (Chikago Loop). Hozirda guruhga quyidagilar kiradi: Chikago savdo birjasi, Chikago savdo palatasi, Nyu-York tovar birjasi. Savdo yuqoridagi birjalarning anʼanaviy platformalarida ham, onlayn rejimda ham amalga oshiriladi. Guruh Dow Jones Industrial Average va bir qator moliyaviy indekslar egasidir. Savdo foiz stavkalari, kapital indekslari, valyuta, energiya resurslari, qishloq xoʻjaligi tovarlari, metallar, ob-havo indekslari va koʻchmas mulk asosida fyuchers va optsionlarda amalga oshiriladi. Kuniga oʻrtacha 12,2 million tranzaksiya amalga oshiriladi (2010 yil maʼlumotlari).

Tarixi
------

CME guruhi 2007 yilda Chikago savdo birjasi va Chikago savdo palatasi birlashganda tashkil etilgan.

Keyinchalik, 2008 yil 17 martda, Nyu-York tovar birjasining shoʻba korxonasi NYMEX Holdings, Inc. guruhga qoʻshilganligi va Nyu-Yorkdan Komeks (inglizcha: *COMEX*) birjasi qoʻshilganligi eʼlon qilindi. Yakuniy birlashish 2008 yil 22 avgustda rasmiylashtirildi. Hozirda uchta birja yagona bozor sifatida faoliyat yuritmoqda (inglizcha: *Designated Contract Markets (DCM)*).

2010-yil 10-fevralda CME Dow Jones indekslarining 90 foizini, jumladan, eng mashhur Dow Jones Industrial Average ni sotib olganini eʼlon qildi.

CME Group Braziliya BM&amp;F Bovespa fond birjasining 5 % ga egalik qiladi, San-Paulu fond birjasi esa CME Groupining 5 % ga egalik qiladi.

* Chikago savdo birjasi (CME)Chikago savdo birjasi (CME)
* Chikago savdo palatasi (CBOT)Chikago savdo palatasi (CBOT)
* Nyu-York tovar birjasi (NYMEX) va COMEXNyu-York tovar birjasi (NYMEX) va COMEX
* Dow Jones sanoat indeksiDow Jones sanoat indeksi

Manbalar
--------

1. ↑  „CME Group Volume Averaged 12.2 Million Contracts per Day in 2010, up 19 Percent; Double-Digit ADV Growth for Fourth Quarter and December — Jan 4, 2011". 3-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2011-yil.
2. ↑  „CME Group — Futures & Options Trading for Risk Management". 26-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-may 2022-yil.
3. ↑  *Berman, Dennis K.*. „CME Buys 90% of Dow Jones Indexes". *The Wall Street Journal* (11-fevral 2010-yil). Qaraldi: 21-fevral 2011-yil.
4. ↑  „CME Group, BM&F Bovespa Partner for New Platform". *abcNEWS* (12-fevral 2010-yil).