recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mirzakalon Ismoiliy** (1908.15.10, Oʻsh — 1986.5.2, Toshkent) — oʻzbek yozuvchisi, tarjimon.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1983). Oʻrta Osiyo universitetining sharq fakultetida oʻqigan (1928—30), *rabfak*da dars bergan. Oʻzbekiston Davlat nashriyoti (1932—37), Toshkent kinostudiyasi (1937-38), Yozuvchilar uyushmasi (1939), „Qizil Oʻzbekiston" gaz. (1948-49) va „Sharq yulduzi" jurnalda (1949—50) ishlagan. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Qatagʻonga uchrab 1950-55 yillarda qamalgan. Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida boʻlim mudiri (1955—58). „Ozod inson haqida qoʻshiq" hikoyalar toʻplami (1948), „Keng maydonlar" pyesasi (1949) muallifi. „Fargʻona tong otguncha" tari-xiy romani (1—2-kitob, 1958—1968)da 20-asr boshidagi oddiy kishilarning maʼrifat sari intilishi tasvirlangan. Roman milliy ruhi, favqulodda boy, shirador tili, 20-asr boshidagi xalq hayotining ajoyib tasviri va boshqa gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari bilan ajralib turadi. „Bizning roman" (1962), „Inson husni" (1969) va „Odamiylik qissasi" (1972), „Qizlar daftari" (1980), „Oʻzingdan koʻr" (1986) asarlarida yoshlar axloqi, oilada totuvlik va oʻzaro hurmat masalalari haqida fikr yuritilgan. M. I. jahon adabiyotining 200 dan ortiq namunalarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Assim Omer Al Haj Madibo** (1996-yil 22-oktyabrda tugʻilgan) — qatarlik futbolchi, Qatarning "Al-Duhail" klubida va Qatar terma jamoasi safida himoyachi vazifasida toʻp suradi.

Klubdagi karyerasi
------------------

Madibo ilk futbolchilik faoliyatini AJ Auxerre klubida boshlagan. 2015-yilda Qatardagi Aspire akademiyasini tamomlagan.

2015-yil yanvar oyida Madibo Avstriyaning LASK Linz klubining kattalar jamoasi safiga borib qoʻshiladi. U professional ligadagi ilk debyutini 2015-yilning 13-avgustida Avstriya chempionatining Lustenau klubiga qarshi oʻyinda o‘tkazadi. 2016-yil yanvar oyida u klubni tark etib, Cultural Leonesa klubiga borib qoʻshiladi.

Keyinroq ma'lum boʻlishicha Madibo 2017-yilning iyul oyida Belgiyaning birinchi A divizioni vakili "Eupen"ga Cultural Leonesa klubidan bir mavsumga ijaraga olinadi.

Assim Madibo hozirda "Al Duhail" jamoasi safida oʻynamoqda. Asosiy pozitsiyasi: yarim himoyachi. Asosiy tarkibdagi oʻyinlar soni: 23 tani tashkil etadi. Transfer bozorida futbolchi Assim Madiboning hozirgi taxminiy bahosi 555 000 yevroni tashkil etadi, bu transferlarning oʻrtacha bozor narxidan oshib ketadi. Shu kunga qadar Assim Madibo "Al Duhail" jamoasi safida 25 ta oʻyinda ishtirok etdi.

Xalqaro karyerasi
-----------------

Qatarda sudanlik oilada tugʻilgan Madiboda Qatar yoki Sudan futbol terma jamoalaridan istalgan birini tanlash imkoniyatiga ega edi va u Qatar vakili sifatida toʻp surishni afzal koʻrdi. Madibo oʻz mamlakatining turli yosh guruhlarida maydonda harakatlangan. U 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2014-yilgi Osiyo chempionatida Qatarning 19 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasi a'zosi boʻlgan va Qatar bilan chempionlikni qoʻlga kiritgan. U 2015-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida Qatarning 20 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasi safida ham oʻynagan.

Yutuqlar
--------

Madibo 2018-yil yanvar oyida
**Al-Duhayl**

* Qatar Yulduzlar Ligasi: 2016–17, 2019–20
* Qatar amiri kubogi: 2019-yil
* Qatar Shayx Jassim kubogi: 2016-yil

**Qatar U19**

* U-19 Osiyo chempionati: 2014-yil

**Qatar**

* OFK Osiyo Kubogi : 2019-yil

Manbalar
--------

1. 1 2  Andoza:GSA player
2. ↑  „FIFA World Cup Qatar 2022: List of players: Qatar".  FIFA (15-noyabr 2022-yil). Qaraldi: 22-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Assim Madebo". *footballdatabase*.
4. ↑  „Assim Madibo". *Soccerway*.
5. ↑  „Deux nouveaux joueurs qataris pour Eupen (Two new Qatari players for Eupen)" (French). *sudinfo.be* (14-iyul 2017-yil). Qaraldi: 16-iyul 2017-yil.

Havolalar
---------

* Assim Madibo at Soccerway
* Assim Madibo at National-Football-Teams.com
* Assim Madibo at BeSoccer

Andoza:Al-Duhail SC squad
**Avnik**, Oʻnik – Sharqiy Anadoluda, Arzirum shahridan sharqroqdagi qal’a. Koʻsatogʻ etagida joylashgan. A. 10– 11-asr boshlarida armanlarning Ani podsholigi davrida barpo qilingan. Amir Te-murning dushmani Qora Muhammadning istehkomi boʻlgan. Sohibqiron A.ni "besh yillik yurishi" (1392–96) pay-tida, 1394 yil 18-iyunda qamal qilgan va bir yarim oydan soʻng, 1-avgustda zabt etgan. Qalʼaga kutvol qilib Atalmish Havchin qoʻyilgan. Biroq Amir Temur 1395 yil Toʻxtamishxonga qarshi yurishga ketgan paytda Qora Muhammadning oʻgʻli Qora Yusuf fursatdan foydalanib A.ni egal-lagan. Amir Temur "etti yillik yurish" (1399–1404) paytida 1401 yil qalʼani ikkinchi marta olgan.Ashraf Ahmedov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avliyoyi Kabir** — (?—1227) —avliyo va muhaddis.
Avliyo Kabir Xazrat Abdulxoliq G‘ijduvoniyning ikkinchi xalifa shogirdlaridan biri boʻlgan. „Rashahot"da yozilishicha, Hazrat Avliyoyi Kabir asli buxorolik bo‘lgan. Manbalarda taʼkidlanishicha, Xoja Avliyoyi Kabir bilan Hazrat Abduxoliq ilk bor bozorda uchrashadilar. Hazrat G‘ijduvoniy bozordan go‘sht olayotgan paytda notanish o‘spirin, tolibi ilm kelib „Hazrat, ruxsat bersangiz, qo‘lingizdagi yukni uyingizgacha eltib bersam!"- deb ko‘p yalinadi. Hazrat unga ruxsat beradilar. Uyning ostonasiga yetgandan so‘ng Hazrat: „Bir soatdan keyin keling birga ovqat tanovul qilamiz"- deydilar. Avliyoyi Kabir o‘sha paytlar buxorolik bir donishmanddan saboq olgan. Donishmand huzuriga borib, bir soatdan so‘ng bezovta bo‘ladi va zudlik bilan Hazrat Abdulxoliq yonlariga keladi. Shu kundan eʼtiboran donishmanddan saboq olishni tark qilib, Abdulxoliq G‘ijduvoniyga shogirt tushadi. Bu holdan vaqif bo‘lgan donishmand Avliyoyi Kabirga dashnom bera boshlaydi. Har ko‘rganida: „Bekorchi so‘fiylarga ergashib, ilmni tark etding! To‘g‘ri yo‘ldan adashding!" — deb Hazratni malomat qiladigan bo‘ladi. Lekin Avliyoi Kabir unga mutlaqo eʼtibor bermas, tariqat yo‘lida riyozat chekardi. Natijada tez orada ulug‘ maqomga yetishdi. Hazrat Avliyoyi Kabirning to‘rtta yetuk xalifalari bor edi: Xoja Dehqon Qaltiy, Xoja Zakiy Xudobodiy, Xoja So‘kmon, Xoja G‘arib. Hazrat Xoja Avliyoyi Kabir 1227-yil Buxoroda vafot etgan. Qabri Buxoro hisorining yonida Burji Ayyorda ekan. Bu kishi ko‘milgan mozoriston o‘rnida qatag‘on zamonasida taksi parki bunyod qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Avometr**, ampervoltommetr – oʻzgarmas va oʻzgaruvchan (yuqori chasto-tali) tok zanjirlarida tok kuchi, kuch-lanish va qarshilikni oʻlchaydigan uni-versal kuchma asbob. A.larning oʻlchash chegaralari turlicha boʻladi. Ular mag-nitoelektrik va toʻgʻrilagich tizimlarda yasaladi. Magnitoelektrik tizimda yasal-gan A.lar yerdamida oʻzgarmas tok zan-jirlarida tok, kuchlanish va qarshilik oʻlchanadi, toʻgʻrilagich tizimda yasalgan A.lar yerdamida esa ham oʻzgarmas, ham oʻzgaruvchan tok zanjirlarida tok, kuchla-nish va qarshilik oʻlchanadi.A.lar, asosan, magnitoelektrik oʻlchash mexanizmi va yarimoʻtkazgichli toʻgʻrilagich birikmasidan iborat. A.larning tokni oʻlchash chegarasi shunt qarshiligi yerda-mida, kuchlanish va qarshilikni oʻlchash chegarasi esa qoʻshimcha qarshiliklar yer-damida kengaytiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avometr" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Avloniy yodgorlik muzeyi** — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent shahrida joylashgan muzey.

Tarixi
------

Muzey dastlab 1968-yilda tashkil etilgan. Bu uyda 1910-1934-yillarda Abdulla Avloniy yashagan. Oʻzbekiston kitobsevarlar jamiyati tashabbusi bilan 1988-yilning dekabrda Avloniy uy-muzeyi nomi bilan rasmiy ravishda ochilgan.

Keyinchalik muzey Abdulla Avloniy nomidagi xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish markaziy instituti binosiga koʻchirilgan va 1993-yilning 26-dekabrida Avloniy yodgorlik muzeyi nomi bilan ochilgan.

Muzeyda jami 682 ta eksponat bor. Muzey yodgorlik va adabiy boʻlimlardan iborat. Yodgorlik boʻlimida Avloniy yashagan turmush sharoiti, shaxsiy buyumlari, oʻzbek hamda rus tillaridagi kitoblar saqlanmoqda. Adabiy boʻlimda Avloniyning pedagogik, maʼrifatparvarlik, jurnalistik, teatr va adabiyot sohasidagi hamda ijtimoiy faoliyati bilan bogʻliq fotosurat, hujjatlar, kitob va jurnallar mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya. "O'zbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009*, 2020-02-23da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-03-25
**Atsidoz** (yunoncha acidus – Nordon) – Organizmda (qon va suyuqliklarda) kislota-ishqor muvozanatining buzilishi: Bunda ishqoriy kationlar bilan kislota anionlari oʻrtasidagi nisbat oʻzgarib, anionlarning koʻpayib ketishi tomonga siljish roʻy beradi. Atsidozning kelib chiqish sababiga koʻra, gazli, gazsiz, moddalar almashinuvi bilan bogʻliq va boshqa xillari farq qilinadi. Bunda organizmda normal sharoitda meʼyori bilan parchalanadigan va tezda chiqib ketadigan kislotali moddalar ortiqcha hosil boʻlib, qonda va toʻqimalarda ularning konsentratsiyasi koʻpayib ketadi. Atsidoz uncha baland boʻlmasa, organizm toʻqimalaridagi reaksiya deyarli oʻzgarmaydi. Lekin Atsidoz ancha zoʻrayib ketganda organizm zaharlanib, unda talaygina oʻzgarishlar (ayniqsa ogʻir kechadigan qandli diabet) roʻy beradi: bemorning tobora tinkasi qurib, boshi ogʻriydi, koʻngli aynib, qayt qiladi. Hadeb mudraydi, hushidan ketadi. Atsidoz roʻy berganda darhol shifokorga murojaat etish kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Atstek yangi yili** (ispan Ano Nuevo Meksika yoki Ano Nuevo Azteca; ast. Yancuic Xīhuitl) — atstek kalendariga muvofiq yangi yil bayrami. Grigorian taqvimida ushbu bayramning qaysi sanaga toʻgʻri kelishi foydalanilgan kalendar turiga bogʻliq, ammo u 12-mart kuni tongda nishonlanishi odatda qabul qilinadi. Sana hozirgi Meksikaning ayrim hududlarida yashovchi nahua xalqi tomonidan nishonlanadi. Bayram uchun okot daraxti (qaragʻay turi) ishlatiladi, unda Yangi yil arafasida shamlar yoqiladi, otashinlar otiladi, nogʻora chalinadi va qoʻshiqlar parallel ravishda kuylanadi. Eng muhim bayram tadbirlaridan baʼzilari Xauchinango, Naupan, Mexiko, Songolik va Hikotepekda boʻlib oʻtadi.

Keyinchalik va koʻproq qabul qilingan versiya Milliy Antropologiya va Tarix Instituti (NIAI — INAH) professori Rafael Tayn tomonidan Duran, Sahagun va Alfonso Kaso (NAU) taʼlimotlariga asoslangan holda taklif qilingan. Uning hisob-kitoblari Meksika yilining birinchi kuni eski Julian taqvimiga toʻgʻri keladigan 13-fevral yoki joriy Grigorian kalendarida 23-fevral ekanligini tasdiqlaydi. Ushbu hisob-kitoblardan foydalanib, u Huitzilopochtlining tugʻilgan sanasini, yil oxirini va „Yillarning oxiri" tsiklini, Yangi olov marosimini va „2 Acatl" yilning „1 Techpatl" kun belgisini tekshiradi, 22-fevral sanasiga toʻgʻri keladi.

Ushbu 365 kunlik yil quyosh yili bilan bogʻliq boʻlib, 18 oyning har birida 20 kunga, shuningdek, yil oxirida 5 qoʻshimcha kunga boʻlingan. Bundan tashqari, bir necha qoʻlyozmalar mavjud boʻlib, unda kabisa yili mavjudligini tasdiqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „El Observador #1 Bilingual Newspaper".  El Observador. 1-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-dekabr 2012-yil.
2. ↑  „Inicia año nuevo Azteca".  Oem.com.mx. 1-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-dekabr 2012-yil.
3. ↑   The Mexica Calendar and the Cronography, Rafael Tena. INAH-CONACULTA 2008.
4. ↑   Crónica Mexicayotl, Fernando Alvarado Tezozomoc p 36
5. ↑   Folio 92r Codex Magliabechi (1553), Biblioteca Nazionale Centrale de Florencia: XIII, 3, 1996
6. ↑   Folio 7r Codex Telleriano-Ramensis (1562—1563), Bibliotheque Nacionale de France. Ms Mex 385, 1995.
**Attashe** (frans. – aynan, berkitilgan) – 1) 1-diplomatik martaba. Attashe martabasi deyarli barcha davlatlar qonun hujjatlariga binoan tashqi ishlar vaziri buyrugʻi bilan diplomatik vakolatxonalar va idoralarning 2 – 3 yillik ish tajribasi boʻlgan xodimlariga beriladi; 2) harbiy, harbiy-dengiz, harbiy-havo Attashelari – oʻz mamlakati tegishli qoʻshinlar turlarining Attashe xizmat kilib turgan boshqa bir davlat qurolli kuchlari hududidagi diplomatik vakolatxonasining lavozimdor shaxslari, ular diplomatik vakilga barcha harbiy masalalar boʻyicha yordam koʻrsatishadi. Mavqeiga koʻra, harbiy Attashelar diplomatga tenglashtirilib, diplomatik korpus tarkibiga kiritiladi va diplomatik imtiyozlar va daxleizlik huquqiga ega boʻladi; 3) savdo, moliya, qishloq xoʻjaligi, fan va texnika, baliqchilik, shuningdek madaniyat hamda matbuot boʻyicha attashe – diplomatik vakolatxonaning mazkur sohalarga oid masalalar bilan shugʻullanuvchi xodimlari, diplomatik imtiyozlar va daxlsizlik huquqiga, matbuot boʻyicha attashe esa diplomat martabasiga ega.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Isteʼmol fondi** — muayyan vaqt (mas, bir yil) da yaratilgan mahsulot va xizmatlarning aholi joriy isteʼ-moliga sarflanadigan qismi; maqsulot va xizmatdar vazifasiga kura isteʼmol buyumlari va ishlab chiqarish vo-sitalari (resurelar) dan iborat buladi. Birinchi qism hisobidan I. f. shakllanadi. Ammo, uning pul-qiymat shakli ham boʻlib, bu isteʼmolga moʻljallangan mahsulot va xizmatlarning bozor narxidagi qiymatidir. I. f. gʻoyat xilmaxil va tenglashtirib bulmaydigan tovarlardan iborat boʻlganidan, moddiy oʻlchamlarda emas, balki qiymat shaklida hisoblanadi. I. f. hajmi mamlakatning i.ch. qudrati va yalpi milliy mahsulotning taqsimlani-shiga bogʻliq (mas, 1996-yil AQSH mahsuloti 7,4 trln. dollar, Yaponiyaniki 5,1 trln. dollarga teng buldi. Ammo, I. f. AQShda shu mahsulotning 7,8%, Yapo-niyada esa 65% dan iborat buldi, chunki bunda investitsiya ulushi katta.) I. f. jon boshiga hisoblangan hajmi aholi farovonligining asosiy kursatkichi hisoblanadi. Bu koʻrsatkich milliy investitsiya hajmiga bogʻliq. Agar mamlakatga xorijiy investitsiyalar qancha koʻp kirib kelsa, milliy investitsiyani qisqartirish hisobidan I. f.ni oshirish ehtimoli shuncha katta buladi. I. f. qamrov darajasiga kura, umummamlakat darajasidagi I. f. (davlat byudjeti vositasida shakllanadi va ijtimoiy fondlar shaklini oladi), firma va xujaliklar darajasidagi I. f. (korporativ guruhiy fondlar shaklida) va xonadon darajasidagi I.f. ga (individual fondlar shaklida boʻlib, xonadonning isteʼmol byudjetida namoyon boʻladi) ajraladi. Oila daromadi I.f. (oila daromadining ehtiyojni qondirishga ketgan qismi) va jamgʻarish fondi (oila daromadining jamgʻarma qismi)ga bulinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Balingen qal’asi** — Germaniyaning Baden-Vyurtemberg federal shtatidagi Balingen shahrining eski shahar istehkomlarining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan fon Zollern-Shalksburg graflarining oʻrta asrlariga oid shahar qal’asi.

Dastlab grafning qarorgohi sifatida qurilgan Balingen qal’asi oʻsha paytda Vyurtemberg Vogtning qarorgohi boʻlgan va XVIII-asrda mehmonxona va pivo zavodi sifatida foydalanilgan, tobora eskirgan va yaroqsiz holga kelgan. 1930-yillarda bino butunlay demontaj qilingan va asl qurilish materiallari yordamida qayta tiklangan.

Bugungi kunda qal’ada Tarozilar muzeyi va yaqin atrofdagi Reiter uyi — yoshlar yotoqxonasi joylashgan.

Adabiyotlar
-----------

* Stefan Uhl: Die Burgen der Grafen von Zollern der Herrschaft Schalksburg. In: Die Herrschaft Schalksburg zwischen Zollern und Württemberg, Herausgeben von Andreas Zekorn, Peter Thaddäus Lang va Hans Schimpf-Reinhardt. Bibliotheca Akademia Verlag, Ependorf 2005-yil. ISBN 3-928471-56-2
* Stefan Uhl: „Wasserturm" der Balingendagi Zollernschloss. S. 99-106 In: Europäisches Burgeninstitut (Hrsg.): Burgen va Schlösser. Zeitschrift für Burgenforschung va Denkmalpflege. Jg. 42. Nr. 2. Braubach 2001-yil
John George Brown: Waiting for a Bite, Central Park
**Baliq ovlash** — xalq xoʻjaligi sohasi. Baliq okean (dengiz), qirgʻoq boʻyi, koʻl va daryolarda ovlanadi. Baliq okean (dengiz)da uzoq vaqt suza oladigan, baliqchilik va baliqni qayta ishlashga oid asbob-uskunalar (tral, yoyma va drifter toʻr) bilan jihozlangan kemalarda tutiladi (qarang Baliqchilik asboblari). Shuningdek, qirgʻoqdan uzoq masofada Baliq ovlash da maxsus ekspeditsiya xizmatidan foydalaniladi. Baliq ovlash ekspeditsiyasiga bevosita Baliq ovlash ishlari bilan shugʻullanuvchi kemalardan tashqari baliqni joyida qabul qilib oladigan va bir yoʻla qayta ishlaydigan, qidiruv ishlarini olib boradigan kemalar, tankerlar xizmat qiladi. Baliq ovlash texnikasi ancha takomillashtirilgan, samolyot, vertolyot, projektor, radiolokatsiya yordamida Baliq ovlash usullari joriy etilgan. Oʻzbekistonda, asosan, Qoraqalpogʻistoining shoʻr koʻllarida, yirik suv omborlarida, shuningdek Sirdaryo, Amudaryo, Zarafshon va Qashqadaryo havzalarida baliq ovlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Baliq (maʼnolari).

**Baliq** — oʻzbek xalq amaliy sanʼatida keng tarqalgan naqsh. Ustalar qadimdan buyumlarga turli hayvon va jonivorlarni yoki ular tanasi qismlarining ("mol koʻzi", "bulbul koʻzi", "qush qanoti" kabi) shaklini chizish, naqsh berishni rasm qilgan. B. nomi bilan bogʻliq naqshlar ham shular jumlasidandir. Kulollar B. dumini eslatuvchi "Baliq dumi", B. tumshugʻini eslatuvchi "Baliq tumshuq" kabi naqshlarni sopol idishlarga tushiradilar. Pichoqsozlar esa pichoq dastasini, asosan B. koʻzini eslatuvchi "Baliq koʻzi" naqshi bilan bezaydilar: bunda pichoq dastasi oʻyilib, unga oq, koʻk yoki kizil koʻzlar qadab, atrofiga jez va mis halqachalar oʻrnatiladi. B. naqshlar buyumga koʻrk bagʻishlaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Belokamenka** (qozoqcha: *Белокаменка* — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Glubokoe tumaniga qarashli qishloq. Belousovskaya qishloq ma'muriyati tarkibiga kiradi.

Geografiyasi
------------

Viloyat markazi Glubokoe qishlog'idan 20 km sharqda joylashgan. KATO kodi - 634037200.

Aholisi
-------

1999-yilda qishloq aholisi 583 kishi (266 erkak va 317 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 502 kishi (243 erkak va 259 ayol) yashagan.

### Mashhur shaxslari

Reznikova qishloqda tug'ilgan, Zinaida Vasilevna - Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 25-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Kanat yoʻl** — tayanchlar orasiga tortilgan poʻlat kanatlarda harakatlanadigan vagonetka, oʻrindiq (kreslo) yoki kabinalarda yuk va odamlarni tashishga moʻljallangan osma inshoot. Togʻli, oʻtish qiyin boʻlgan joylarga, daryo, koʻllar ustiga, avtomobil yoʻllari yoki temir yoʻllarni eng qisqa masofada oʻtkazish kerak boʻlgan joylarga, shuningdek, transport harakati tigʻiz shaharlarga quriladi. Vazifasiga koʻra, yuk, odam, aralash (ham yuk, ham odam) tashiydigan; tuzilishiga koʻra — 1, 2 kanatli, uzluksiz harakatlanadigan va mayatnikli xillarga boʻlinadi. Yuk tashish Kanat yoʻli 2 kanatli yoki uzluksiz harakatlanadigan qilib quriladi. 2 kanatli yoʻlda vagonetka aravachasi tortuvchi kanat yordamida koʻtaruvchi kanatda harakatlanadi. Yuk ortish va tushirish st-yalari orasiga har 100–150 m da tirgaklar oʻrnatiladi, tortuvchi kanatni chigʻir (lebyodka) harakatlantiradi. Unda soatiga 450 t gacha yuk tashish mumkin vagonetkalarning tezligi 1 – 10 m/s. Kanatli koʻtargich deb ataladigan Kanat yoʻl ham bor. Bunday inshootlardan yukli avtomobillarni tik joylardan oʻtkazib qoʻyish uchun foydalaniladi. Odam tashiydigan Kanat yoʻlda soatiga 1800 tagacha odam tashish mumkin vagonetkalarning tezligi 1,5–11 m/s. Kanat yoʻldan bir yoʻla odamlar va yukni tashishda ham foydalanish mumkin. Urmon xoʻjaligi va konchilikda bunday Kanat yoʻllar, ayniqsa, samarali. Odamlar chiqarib va tushirib ketiladigan bir kanatli (odatda, halqasimon) Kanat yoʻl ham bor, Bunda kanatga bir yoki ikki oʻrinli kabina mahkamlab qoʻyiladi. Bunday yoʻllar togʻli kurort joylarda qoʻl keladi. Shatakka olib yuradigan bir kanatli yoʻllar ham bor. Masalan, changʻichi changʻida turgan holda prujinalanuvchi osmaga tayanib oladi. Kanat yoʻl Oʻzbekiston, Kavkaz, Qrim va Yevropaning koʻp mamlakatlarida mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Siderit** (yun. sideritis — temir) — karbonatlar sinfiga mansub mineral. Sinonimi — temir shpati. Kalsit guruhidagi temir karbonati. Kimyoviy formulasi FeCO,. Tarkibida 62% FeO, 38% SO2 bor. Tabiatda FeCO3—MpSO3; FeCOjMgCO,; FeCO3CaCO3 va FeCO3—SoSO3 kabi izomorf qatorlarni tashkil etadi. Kristallari romboedrik, prizmatik va tabletkasimon boʻladi. Kristall strukturasi ankeritnikiga oʻxshash. Agregatlari donali oolitli, tuproqsimon; qizgʻishjigarrang, sargish va yashilsimon kulrang. Nuraganda toʻq qoʻngʻir rangga oʻtadi. Qattiqligi 4—4,5; zichligi qariyb 4 g/sm³. Shishasimon yaltiroq, qizdirilganda NaCl da eriydi. Katod nuri taʼsirida yorqin pushti rangda tovlanadi. Gidrotermal, metamorfik va choʻkindi yoʻllar bilan tiklovchi geokimyoviy sharoitlarda hosil boʻladi. Muhim temir rudasi hisoblanadi. Oʻzbekistonning deyarli barcha rudali rayonlarida uchrasada, amalda ishlatilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Front**:

* Front - {{Bilgiquti aholi punkti

| ozbekcha nomi = Front
| mavqe = kommuna
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi|Viloyat
| mintaqa = Piemont
| jadvalda mintaqa = Piemont
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Turin (provinsiya)|Turin
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 45 | lat_min = 17 | lat_sec = 0
| lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 40 | lon_sec = 0
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi olchami = 280
| mintaqa xaritasi olchami = 
| tuman xaritasi olchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 10
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 270
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1626
| sanalgan yil = 2008
| zichlik = 163
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 011
| pochta indeksi = 10070
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 01109
| Commons turkumi = Front
| sayt = .

* Front (birlashma) (frans. front, lot.




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Front (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
**Shinni** — uzum sharbatidan tayyorlanadigan shirinlik turi. Aksariyat oq uzum navlaridan tayyorlanadi. (Buvaki, Bayan Shirey, Soyaki, Nimrang va boshqalar). Uzumningʻ yaxshi pishgan boshlari sovuq suvda yuvilib, gʻujumi eziladi. Soʻngra sharbati suzib olinali. Achib qolmasligi uchun suzib olingan sharbatga sogʻ tuproq (gil) aralashtirilib, sharbat tarkibidagi muallaq zarralar (chang, uzum eti) choʻkmaga tushiriladi. Sharbat qozonga solinib, sust olovda rangi tiniqlashib bir qadar quyulguncha qaynatish davom ettiriladi. Vaqtvaqti bilan yogʻoch kurakchada kavlab turiladi. Tayyor Sh. toʻq kahrabo rangda boʻladi. Yaxshi pishirilgan Sh. uzoq saqlanganda ham achib qolmaydi. Sh. shuningdek, tut, qovun, tarvuz va boshqalar hoʻl mevalar sharbatini qaynatish usuli bilan ham tayyorlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Parda (maʼnolari).

**Parda** (musiqada) — 1) torli (dutor, tanbur kabi) cholgʻular dastasini boʻgʻinlarga ajratuvchi toʻsiqlar. Oʻtmishda P.lar ichak yoki ipakdan ishlangan boʻlib, keyinchalik choʻp, metall yoki plastmassadan yasash yoʻlga qoʻyilgan. Sozanda qoʻl barmoqlari bilan torlarni maʼlum P.ga bosib tebratganda muayyan balandlikdagi tovush (ton)ni hosil qiladi; 2) Sharq musiqa nazariyasida P. atamasi maqom, daemon, dastgoh tushunchalari bilan maʼnodosh boʻlib, muayyan balandlikdagi tovushlarni ham ifodalagan. Jumladan, uzbek musiqasida har bir maqomnint bosh P.si shu maqom nomi bilan ataladi (mas, Navo P.si, Rost P.si kabi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Suryoniy tili** (ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐ) — somhom tillari oilasiga mansub oromiy tillarining sharqiy guruhidagi ulik tillardan biri; Yuqori Mesopotamiyadagi qad. Edessa hududidan Erongacha tarqalgan. Mil. 3-asr dan Old Osiyodagi oromiy tilida soʻzlashuvchi xristianlarning adabiy tili boʻlgan. 8-asrdan boshlab Suryoniy tili astasekin arab tili tomonidan siqib chiqarilgan. Hozirgi vaqtda Eron, Iroq, Suriya va boshqa mamlakatlarda yashovchi nasturiylar va yaʼqubiylarning ibodat tili hisoblanadi. Yozuvi oromiy yozuvidan kelib chiqqan suryoniy alifbosining 3 koʻrinishi [estrangelo, serto va nasturiy]ga asoslangan. Unda mil. 1-asr ga mansub oʻyma yozuv matnlari, 3—14-asrlarga mansub boy xristian diniy adabiyoti mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. 1 2  *(unspecified title)*
**Itaipava Arena Fonte Nova**, **Complexo Esportivo Cultural Professor Octávio Mangabeira** nomi bilan ham tanilgan, Braziliyaning Baxiya shtati, Salvador shahrida joylashgan va maksimal sigʻimi 48 000 kishini sigʻdira oladigan futbol stadion. Stadion eski Estádio Fonte Nova oʻrniga qurilgan.

Stadion birinchi marta 2013-yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogi va keyingi 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati, shu jumladan Gollandiyaning amaldagi Jahon chempioni Ispaniya ustidan 5:1 hisobidagi gʻalabasiga mezbonlik qilgan stadion. U 2016-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarining futbol musobaqasi oʻtkaziladigan joylardan biri sifatida ishlatilgan.

Tenderdan soʻng Germaniyaning Brunsvik shahridan arxitektorlar guruhi tanlab olindi, ular ham eski Gannover stadionini 2006-yil kubogi uchun zamonaviy arenaga aylantirdilar. 2013-yildan beri Grupo Petropolisdagi Itaipava pivo zavodi 2023-yilgacha homiylik shartnomasi boʻyicha „Itaipava Arena Fonte Nova" arenasiga 100 million dollarlik nom berish huquqiga ega. Bu 2014-yilgi Jahon chempionati stadionlari uchun imzolangan nomlash huquqi boʻyicha birinchi kelishuv edi.

Stadion 2013-yilning 7-aprelida Campeonato Baiano oʻyinida ochilgan boʻlib, unda Vitoriya Bahia ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozongan. Stadionda gol urgan birinchi futbolchi Vitoriya futbolchisi Renato Kaxa boʻldi. Ushbu oʻyin davomida baʼzi muxlislar baʼzi toʻsiqlar tufayli oʻyinni toʻliq koʻra olishmadi. Stadionda haddan tashqari chang va koʻlmaklar bor edi. Grupo OAS va Odebrechtga tegishli boʻlgan stadion uchun mas’ul kompaniya muammolardan xabardor ekanligini aytdi.

2013-yil 27-may kuni kuchli yomgʻirdan keyin tomning bir qismi qulab tushdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arena Fonte Nova" (pt).  Secopa. 27-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2011-yil.
2. ↑  „Archived copy". Archived from the original on March 21, 2017. Retrieved March 20, 2017.`{{cite web}}`: CS1 maint: archived copy as title (link)
3. ↑  „Brasil apresenta proposta da Copa de 2014" (pt).  Gazeta On Line. 10-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2007-yil.
4. ↑  „Brazil's Fonte Nova Stadium a Bright Light Ahead of Olympic Soccer at Rio 2016" (29-iyun 2016-yil).
5. ↑  „Rio 2016: this year's Olympic venues" (en-GB). *The Telegraph* (29-iyul 2016-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2021-yil.
6. 1 2 3  *Neto.* „Pontos cegos fazem com que torcedores não enxerguem o campo na Fonte Nova" (pt). *Folha Esporte*.  Grupo Folha (8-aprel 2013-yil). Qaraldi: 8-aprel 2013-yil.
7. ↑  „BBC News - Brazil's Arena Fonte Nova stadium suffers roof collapse".  Bbc.co.uk (27-may 2013-yil). Qaraldi: 28-may 2013-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-06-24).
* Takliflarni tekshirish hisoboti
**Ishoq ibn Kundoj**, Ibn Kun dojiq (?—893) — abbosiylar qoʻshinidagi turkiy amirlardan. Jasorati va koʻrsatgan qahramonliklari tufayli "Ishoq Kundashikan" ("Ishoq toʻnkayorar") nomi bilan shuhrat qozongan. Xalifalar Muʼtamid Alalloh (870— 892 yillarda hukmronlik qilgan) va Muʼtazid Billoh (892—902 yillarda hukmronlik qilgan) davrida Mosul va Jazira (Mesopotamiya) voliysi boʻlgan, amir Zanj va tuluniylar sulolasi asoschisi Ibn Tulun bilan birgalikda koʻplab jangu jadallarda qatnashgan.

I.i.K. vafot etgach, rivoyatlarga koʻra, Amudaryo boʻyida boʻlgan Gunbod qalʼasi yoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Kopenhagen muzeyi
**Kopengagen muzeyi** — Daniyaning Kopengagen shahrining rasmiy muzeyi boʻlib, shaharning 12-asrdan hozirgi kungacha boʻlgan tarixini hujjatlashtiradi.

Tarixi
------

Kopenhagen muzeyi 1901-yilda ochilgan. 1925-yildan booshlab, Muzey Kopengagen meriyasining chodirida doimiy koʻrgazmaga ega boʻlgan.

Toʻplamlar oʻsishi bilan chodir juda kichkina boʻlib qoldi va 1956-yilda muzey Vesterbrodagi Kopengagen Qirollik otish jamiyatiningeski binosiga koʻchib oʻtdi. Avvalgi otishma poligoni haligacha Skydebanehaven nomi bilan tanilgan jamoat parkiga aylandi. Binolarning oʻzi 1787-yilga toʻgʻri keladi va meʼmor Yoxan Genrix Brandemann (1736—1803) chizgan rasmlari asosida qurilgan.

1984-yilda muzey qoʻshni Absalongadedagi sobiq Mariya Kruuse maktabini oʻz qoʻliga oldi. Hozir u muzey arxivi bilan bir qatorda maʼmuriyat uchun ham foydalaniladi. Koʻchaning bir qismi tarixiy ko'cha mebellari aks ettirilgan muzey koʻchasiga aylantirildi.

2010-yilda muzey oʻz nomini Kopengagen muzeyiga oʻzgartirdi. 2018-yilda muzey Kopengagen markazidagi Stormgade-dagi yangi joyga ko‘chirilishi rejalashtirilgan.

Hozirda
-------

Kopengagen muzeyi Kopengagen shahriga tegishli va boshqariladi. Hozirda u Thorvaldsen muzeyi va Kunsthallen Nikolaj bilan hamkorlikda, Historie & Kunst deb nomlanuvchi madaniy muassasalar assotsiatsiyasining bir qismi sifatida ishlaydi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Københavns Bymuseum".  Gyldendal - Den Store Danske. Qaraldi: 19-dekabr 2009-yil.
2. ↑  „Henrich Brandemann". *Kunstindeks Danmark & Weilbach Kunstnerleksikon*. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
3. ↑  *Peter Parkov.* „Det Kongelige Kjøbenhavnske Skydeselskab og Danske Broderskab". *Den Store Danske, Gyldendal*. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
4. ↑  „The museum moves to central Copenhagen". *cphmuseum.kk.dk*. 26-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2019-yil.
5. ↑  „Om Historie & Kunst". *historieogkunst.kk.dk*. Qaraldi: 1-sentabr 2019-yil.
**Kopeni chaatasi** (haqascha chaatas — jang toshi) — haqaslarning ajdodi Yenisey qirgʻizlarining mozorqoʻrgʻoni (7—8-asrlar). Yeniseyning soʻl sohili, Haqasiya (RF)dagi Kopeni qishlogʻi yaqinidan topilgan. Koyatosh boʻlaqlaridan ishlangan, diametri 20– 30 m keladigan bir qator qoʻrgʻonlardan tashqil topgan. Ularda qabila zodagonlari dafn etilgan; tevarak-atrofida oddiy qabila aʼzolarining qabrlari joylashgan. 1939—40 yillarda L.A.Yevtyuxova va S.V.Kiselev kazishma ishlari olib borganlar. Mayyitlar kuydirib dafn etilgan; qabrlar qad. zamonlarda va 18-asr boshida gʻorat qilinib talangan. Biroq qazishmalar paytida qabrlar yonidan xufiya joylar aniqlanib ulardan ajoyib sanʼat asarlari, jumladan, oltin idish, kumush tovoqda turgan 4 ta oltin koʻza, ot egarining ov manzarasi aks ettirilgan jez toʻqachalari topilgan. 2 oltin koʻzada qad. urxun-yenisey alifbosida bitilgan yozuvlar boʻlib, unga koʻra koʻzalar fuqarolarning bekka toʻlagan soliklari oʻrnini bosgan. K.Ch. buyumlari qad. mahalliy anʼanalar asosida mahalliy ustalar tomonidan yaratilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Korandalik** — yerni ijaraga olish turi. K.da ijara haqi yer egasiga hosildan hissabay toʻlanadi. Asosan, rivojlanmagan mayda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga xos. K. ayrim rivojlangan mamlakatlarda (AQSH, Italiya, Ispaniya va boshqalar) hozir ham qisman uchraydi. Sharqdagi koʻpgina mamlakatlarda K. ijara munosabatlari shakllarida yetakchi oʻrinni egallaydi.

Oʻzbekistonda 20-asrning 20-yillari oxiriga qadar keng tarqalgan edi. K.da mayda dehqonlar hosilning bir qismi — 1/4 dan 1/2 qismigacha olishga baylashib ishlaganlar. 30-yillar boshidan dehqonlarni yalpi k-zlarga birlashtirish bilan K.ga barham berilgan. 20-asrning 90-yillaridan boshlab Oʻzbekistonda shartnoma asosida qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish boʻyicha shirkat xoʻjaliklarida yer ijarasi munosabatlarida yuzaga kelgan oila pudrati K.ning bir koʻrinishidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu maqola **Mayari** haqidadir. Mayarí Arriba —  bilan adashtirmang.

**Mayarí** Kubaning Golgin provinsiyasida joylashgan shaharcha.

Tarixi
------

Shaharning kelib chiqishi 1757 yilda Ispaniya Kubasida  immigrant mustamlakachilar tomonidan bu yerda birinchi fermer xo'jaliklari tashkil etilganda boshlangan 1879 yil 19 yanvarda shahar Mayari munitsipalitetining qarorgohiga aylandi.

Geografiyai
-----------

Munitsipalitet Barajagua, Kaboniko, Kajimaya, Chavaleta Norte, Chavaleta Sur, Guayabo, Xuan Visente, Mateo Sanches, Punta de Tabako, Rio-Frio, Sae-Tia, San-Gregorio Norte va San-Gregorio-Santa-Santa-Santa-Norte barrioslari va qishloqlariga bo'lingan. Izabel.  Biran, Fidel va Raul Kastroning tug'ilgan joyi, 1976 yilgi islohotgacha, u qo'shni Kueto munitsipaliteti tarkibiga kirgunga qadar Mayarining bir qismi edi. 

Ushbu munitsipalitetdagi boshqa barrios yoki mahallalar qatorida: Felton (Kajimaya ko'rfazida, bir vaqtlar Baytlahm Kuba temir konlari kompaniyasining dengiz porti -Bethlehem Steel-), Guaro, Gvatemala (ilgari Preston nomi bilan atalgan va markaziy shakar zavodi) United Fruit Company ), Nicaro-Levisa (Levisa ko'rfazida, dastlab *Lengua de Pajaro* deb nomlangan, ingliz tiliga tarjima qilinganda qush tili - havo safaridan ko'rinib turibdiki- degan ma'noni anglatadi), El Purio, Santa Rita, La Italiana, Mandinga. Oxirgi ikkitasi Mina Marti nomidagi ochiq konlarga boradigan yo'lda bo'lib va Nicaro Nikel kompaniyasi tomonidan ekspluatatsiya boshlangan.

Aholisi
-------

2004 yilda Mayari munitsipalitetida 105 505 kishi istiqomat qilgan.  Umumiy maydoni 1,307 km2 (505 mi²) ,  aholi zichligi 80.7/km2 (209/sq mi) .

Asosiy diqqatga sazovor joylari
-------------------------------

Sierra Cristal milliy bog'i ( ispancha: *Parque Nacional Sierra Cristal* ) qisman Mayari munitsipalitetida va qisman qo'shni Sagua de Tanamo munitsipalitetida joylashgan.  Boshqa diqqatga sazovor joylarga Mayari shahrining shimolidagi Nipe ko'rfazidagi munitsipalitetda joylashgan sayohlarni jalb qiluvchi manzarali Cayo Saetía kiradi .

Ommaviy madaniyat
-----------------

Shaharning nomi Mayari 1940-yillarda Compay Segundoning "*Voy para Mayarí* "("Men Mayaríga ketyapman") qo'shig'ida va Buena Vista Social Club albomidagi "Chan Chan "qo'shig'ida joylashgan.

U xuddi shu albomdagi "*Las Mujeres de Mayarí* "("Mayari ayollari") qo'shig'ida ham uchraydi.

Yana qarang
-----------

* Kuba munitsipalitetlari
* Kuba shaharlari ro'yxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Guije.com.* „Mayarí" (es). Qaraldi: 9-oktabr 2007-yil.
2. ↑  Infos on archive.org
3. ↑  *Atenas.cu.* „2004 Population trends, by Province and Municipality" (es) (2004). 27-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2007-yil.
4. ↑  *Statoids.* „Municipios of Cuba" (iyul 2003). Qaraldi: 9-oktabr 2007-yil.
5. ↑  *Radio Habana.* „Parque Nacional Sierra Cristal" (es). 4-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2007-yil.

Havolalar
---------

* Media related to Mayarí at Wikimedia Commons

|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|    **(Shahar nomini kiriting)**     |
|  |
|  |  |  |

Andoza:Municipalities in Holguín
**Muhammadvali gʻori** -Andijon viloyati Xoʻjaobod tumanidagi gʻor. Chilustun togʻining shimoliyyon bagʻrida, 1085 m balandlikda joylashgan. Devon davriga mansub ohaktoshlarda hosil boʻlgan. Gʻorni birinchi boʻlib akademik D. I. Shcherbakov tekshirgan (1931). Gʻor ogʻzi shimoli-sharq tomon ochilgan (eni 1,6 m, balandligi 2,5 m). Gʻor shipi va devorlari kalsiy mineralidan tashkil topgan hosilalar bilan qoplangan gumbazsimon xonadan boshlanadi (uz. 3 m, balandligi 2,7). Undan ichkariga tomon bir qancha yoʻlaklar (uz. 3,5 m gacha, balandligi 2 m gacha, eni 2,5 m gacha) davom etadi hamda yana 4 ta xona (uz. 3,5- 22 m, eni 2,5-4 m, balandligi 1,7-5 m) tutashgan. Gʻor sahni notekis, oxirida pasayib tor yoriqqa aylanadi. Bu qismida suv yigʻilib qolgan. Gʻorning umumiy uz. 57 m, maydoni 92 m2, hajmi 276 m3.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miroqi adirlari** - Hisor tizma togʻlarining jan.-gʻarbiy tarmoqlari etaklarida joylashgan adirlar. Oqsuv daryosi bilan Quruqsoy (Qashqadaryo irmoqlari) oraligʻida joylashgan. Shim.-sharqdan jan.-gʻarbga yoʻnalgan. Eng baland joyi 2108 m. Jan.-sharqiy yon bagʻri nisbatan tik va kuchli oʻyilgan. Shim.-gʻarbiy yon bagʻri asta-sekin pasayib boradi. Adirlarning suvayirgʻichi Oqsuv daryosi yaqinidan oʻtgan. Shu sababli yon bagʻirlar keskin koʻrinishga ega (daryo vodiysiga qaragan tomoni juda baland, qisqa va kalta, qarama-qarshisi esa qiya va past). Yuqori neogenning qumtosh, gil va konglomeratlaridan tashkil topgan. Mavjud toʻq boʻz tuproqlar yuvilgan, dagʻal mexanik tarkibga ega. Turli oʻtli bugʻdoyiqzorlar butalar bilan majmua xrlda oʻsadi. Miroqi adirlaridan yaylov sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhayyir** (taxallusi; asl ismi Muhammadqul Muhammadrasul oʻgʻli) (1842, Koʻqon — 1918, Rishton tumani) — shoir, tarjimon va xattot. Oʻzbek va forstojik tillarida ijod qilgan. 1875—85 yillarda Buxoro madrasalarida oʻqigan. M.ning oʻz qoʻli bilan koʻchirgan mukammal devonining 2 nusxasi mavjud. Devonida 350 gʻazal, 35 muhammas, 3 musaddas, 6 murabba, 2 tarjeʼband, 73 ruboiy va "Qirq hadis"ning sheʼriy yoʻl bilan qilingan tarjimasi bor. M. shuningdek, "Saloti Masʼudiy" nomli fiqh ilmiga oid forscha kitobni oʻzbek tiliga tarjima qilgan. 1870-yilda Alisher Navoiyning terma devonini ham nastaʼliq xatida koʻchirgan. Muqimiy, Furqat, Muhyi, Zavkiy, Nodim Namangoniy va Muntazirlar bilan yaqin ijodiy munosabatda boʻlgan. Lutfiy, Jomiy, Hofiz Sheroziy va Alisher Navoiy gʻazallariga muhammaslar bogʻlagan, naziralar yozgan. Sheʼriyatida tasavvufiy ohanglar, ramz va ishoralar ham bor. Ijodiy merosining umumiy hajmi 10000 misradan oshiqroq. 3 qoʻlyozma devoni Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti (inv. №7493, 19111) va Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Davlat adabiyot muzeyida saqlanadi (inv. №241). Ad.: Tanlangan sheʼrlar, T. 1967; Devon, T. 2000.

Akram Dehqonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anton Petrovich Shepetkov** (9-sentyabr 1912-yil Krivoy Rog, Xerson viloyati — 26-sentyabr 1982-yil Navoiy) — sovet kon muhandisi. SSSR Davlat mukofoti laureati (1977-yil).

Tarjimai holi
-------------

Anton Petrovich Shepetkov 1912-yil 9-sentyabr kuni Xerson viloyati Krivoy Rog shahrida tavallud topgan.

Sverdlovsk konchilik institutida tahsil olgan. Anton Shepetkov oʻqishni tamomlagandan soʻng uyiga oilasining yoniga bormay toʻgʻridan toʻgʻri urushga joʻnatilgan. U KPSS aʼzosi lavozimida ishlagan.
1938-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda oʻz faoliyatini boshlagan.
1941-yilgacha Krivoy Rog shahrida kon muhandisi boʻlib ishlagan.

Voronej frontidagi 40-armiyaning 173-maxsus tarkibi brigadasida Ulugʻ Vatan urushi janglarida xizmat qilgan.
1945—1956-yillarda 6-sonli kombinat (LGHK) Taboshar konida muhandis, boʻlim boshligʻi, direktor boʻlib faoliyat olib borgan.
1956—1959-yillarda 24-sonli kon boshqarmasi boshligʻi (Krasnogorsk) lavozimida ishlagan.
1959—1982-yillarda Navoiy KMK bosh muhandisi, Markaziy ilmiy tadqiqot laboratoriyasi mudiri, bosh geolog oʻrinbosari boʻlib ishlagan.
Anton Petrovich Shepetkov 1982-yil 26-sentyabrda OʻzSSR Navoiy shahrida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* SSSR Davlat mukofoti (1977) — Uchquduq konini oʻzlashtirgani uchun (jamoa tarkibida: L. M. Demik, L. D. Efanov, B. N. Zizdo, O. N. Malgin, P. L. Nijnikov A. A. Petrov, B. I. Shvartsman, V. V. Mixaylov — Birinchi bosh boshqarmasi; L. X.Malskiy, L. G. Podolyako — loyiha instituti).
* Lenin ordeni
* Vatan urushining ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni kabi mukofotlar bilan taqdirlangan

Manbalar
--------

1. ↑  УПК и награды на сайте «Память народа».
2. ↑  Бессмертный полк.
3. 1 2 3  Щепетков.
**Gemosporidiozlar** - uy hayvonlarining qizil qon tanachalarida va retikuloendotelial sistema hujayralarida parazitlik qiluvchi bir hujayrali gemposporidiylar qoʻzgʻatadigan kasallik. G. bilan hamma hayvonlar kasallanishi mumkin. Asosan, kanalar orqali yuqadi. Gemosporidiylar qizil qon tanachalari (eritrotsitlar)da koʻpayib qonni buzadi. Kasal hayvonlar harorati koʻtariladi, mahsuldorligi pasayadi, ichi buziladi. qoni kamayadi, qon aralash siyadi, koʻpchilik hollarda oʻladi. Davosi: G. bilan ogʻrigan hayvonlarga flavakridan, sulfantrol, piroplazmin, gemosporidin, naganin va b. doridarmonlar beriladi. Oldini olish : koʻklam va yoz oylarida kanalarga qarshi qoʻllaniladigan preparatlar vositasida hayvonlardagi kanalar yoʻqotiladi. Poda kanali yerdan boshqa joyga koʻchiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |