Germaniyaning hududiy xaritasi
**Germaniya**—dunyodagi eng koʻp sayyohlar tashrif buyuruvchi davlat boʻlib, dunyoda sakkizinchi oʻrinni egallaydi. Yiliga oʻrtacha 407,26 kishini qabul qiladi. 2009-yilda chet ellik sayyohlarning koʻpchiligi Gollandiya, Buyuk Britaniya va Shvetsariyadan kelgan. Bundan tashqari, nemislarning 30 % dan ortigʻi taʼtilni oʻz mamlakatlarida oʻtkazadi. Buning natijasida mamlakatda ichki turizm ham ijobiy natija qayd etgan. Sayohat va turizm raqobatbardoshligi hisobotlariga koʻra, Germaniya 2017-yilgi hisobotda 136 mamlakat ichida 3-oʻrinni egalladi va dunyodagi eng xavfsiz sayohat yoʻnalishlaridan biri sifatida baholandi.

2012-yilda 30 dan ortiq mamlakatdan Germaniyaga millionlab xalqaro sayyohlar kelib, xalqaro turizm daromadlari koʻpaydi. Mahalliy va xalqaro sayohat birlashib, 2 million ish oʻrni (jami bandlikning 4,8 %) yaratildi. Berlin dunyodagi yetakchi sayyohlik markaziga aylandi.
Soʻrovlarga koʻra, sayyohlarning Germaniyaga kelishining asosiy uchta sababi — nemis madaniyati, toza, musaffo ob-havo va nemis qishloqlariga sayohat edi.

Tarixi
------

Germaniyadagi turizm tarixi taʼlim olish va dam olish uchun tashrif buyuriladigan shahar va qishloq joylariga borib taqaladi. XVIII asr oxiridan boshlab Drezden, Myunxen, Veymar va Berlin kabi shaharlar Yevropa Grand-turida asosiy toʻxtash joylari boʻlgan.
Shimoliy va Boltiq dengizidagi kurortlar (masalan Rugiya va Usedom orollari, Heiligendamm, Norderney va Silt orollari) XIX asr va XX asr boshlarida dengiz qirgʻogʻidagi kurortlarini shahar markazlari bilan bogʻlash uchun yirik temiryoʻl stansiyalari qurilgandan keyin rivojlangan. 1900-yillarda Germaniyada choʻmilish va dam olish turizmi paydo boʻldi. Daryolarda va tabiiy landshaftlarga yaqin joyda (masalan, Oʻrta Reyn vodiysi va Sakson Shvetsariyasida) XIX asrdan boshlab koʻplab sogʻlomlashtirish markazlari, mehmonxonalar va dam olish maskanlari tashkil etilgan.

Ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin turizm juda rivojlandi, chunki koʻplab sayyohlar Yevropa tarixi va turli xil nemis atmosferasini his qilish uchun Germaniyaga tashrif buyurishadi. Mamlakatda 14 ta milliy bogʻlar, jumladan Jasmund milliy bogʻi, Vorpommern Lagoon hududi milliy bogʻi, Murits milliy bogʻi, Wadden dengizi milliy bogʻlari, Harz milliy bogʻi, Hainich milliy bogʻi, Sakson Shvetsariya milliy bogʻi, Bavariya oʻrmoni mavjud. Bundan tashqari, 14 ta biosfera rezervati, shuningdek, 98 ta tabiat bogʻi mavjud.
Kichik va oʻrta shaharlar koʻpincha oʻzlarining tarixiy qiyofasini saqlab qolishgan. Ular ajoyib meʼmoriy merosga ega eski shaharlarga ega (nemis tilida ular Altstadt deb ataladi).

Statistika
----------

Bavariya—Germaniyadaeng koʻp sayyohlar tashrif buyuradigan hudud
Boltiq dengizidagi plyajlari bilan Meklenburg-Vorpommern sayyohlarning eng yuqori zichligiga ega. U Germaniyaning yirik shaharlari Berlin va Gamburg oʻrtasida qulay joylashgan
2017-yilda Germaniyaning oʻn oltita shtatining har birida milliy va xalqaro mehmon kechalari oʻtkazilgan.
2017-yilda Germaniyaga 178,23 million kishi tashrif buyurgan, shundan 37,45 millioni xorijiy mehmonlar (21,01 foiz). Mehmonxonalarda yoki klinikalar (tibbiyot turizmi)da 94,3 million kishi roʻyxatdan oʻtgan. Kishi boshiga turistlar zichligi boʻyicha Meklenburg- Pommern aholisi birinchi oʻrinda turadi.

Germaniyaga qisqa muddatli tashrif buyuruvchilarning aksariyati quyidagi millat vakillaridir:

|
|  |
| Daraja | Mamlakat | 2014 | 2016 |
| 1 |  Niderlandlar | 4,237,865 | 4,477,100 |
| 2 |  Shveysariya | 2,778,455 | 3,115,456 |
| 3 |  AQSh | 2,371,086 | 2,558,495 |
| 4 |  Buyuk Britaniya | 2,415,477 | 2,551,061 |
| 5 |  Avstriya | 1,725,259 | 1,818,872 |
| 6 |  Fransiya | 1,617,901 | 1,725,854 |
| 7 |  Italiya | 1,642,443 | 1,651,933 |
| 8 |  Daniya | 1,466,561 | 1,592,500 |
| 9 |  Belgiya | 1,310,693 | 1,424,482 |
| 10 |  Xitoy | 1,256,800 | 1,363,979 |
| Umumiy xalqaro tashriflar | 32,999,298 | 35,555,391 |
|

Ijobiy natijalar
----------------

Germaniyada turizm boʻyicha rasmiy organ Germaniya Milliy Sayyohlik Kengashi (GNTB) boʻlib, butun dunyo boʻylab 29 mamlakatdagi Milliy sayyohlik idoralari tomonidan taqdim etiladi. GNTB tomonidan oʻtkazilgan soʻrovlar Germaniyada dam olish uchun turli sabablarni oʻz ichiga oladi. Ular quyidagilar: madaniyat (75 %), ochiq havo/qishloq (59 %), shaharlar (59 %), tozalik (47 %), xavfsizlik (41 %), zamonaviylik (36 %), yaxshi mehmonxonalar (35 %), yaxshi gastronomiya/oshxona (34 %), qulaylik (30 %), kosmopolitizm/mehmondoʻstlik (27 %), yaxshi xarid qilish imkoniyatlari (21 %), qiziqarli tungi manzaralar (17 %)) va yaxshi narx/ishlash nisbati (10 %).

Shahar tashqarisida
-------------------

### Tibbiyot turizmi

Taxminan 242 million kun yoki Germaniyadagi jami mehmonxonalarda oʻtkazgan kunlarning uchdan ikki qismi kurort shaharchalarhissasiga togʻri keladi. Germaniya tibbiyot turizmi bilan mashhur. Koʻplab kurort shaharlarda issiq buloqda barpo etilgan boʻlib, ular odamlarga sogʻayish (nemischa: Kur) yoki mineral suv yoki boshqa kurort muolajalari orqali profilaktik yordam koʻrsatadi. Kurort shaharchalari va dengiz qirgʻogʻidagi kurortlar mineral va loy kurortlari (Mineral- und Moorbäder), Sogʻlom iqlim kurortlari (Heilklimatische Kurorte), Kneipp davolash kurortlari (Kneippkurorte — suv bilan davolash kurortlari), Dengiz qirgʻoqlari (Seebäderts) (Limatickurorte) kabi rasmiy nomlarga ega. Eng katta va taniqli kurortlar Baden-Baden (Kurhaus), Visbaden (Kurhaus), Aachen, Travemünde va Vesterlandiya (Kurhaus).

### Hududiy turizm

Shimoliy Friziyaning Sylt orolidagi qumtepa
Boltiq boʻyidagi Ryugen orolidagi Stubbenkammer
Germaniyada eng koʻp tashrif buyuriladigan sayyohlik hududlari Sharqiy Shimoliy Friz orollari, Boltiq dengizining Golshteyn qirgʻoqlari, Meklenburg va Old Pommern, Reyn vodiysi, Bavariya va Qora oʻrmon, Bavariya Alp togʻlaridir.
Quyidagi jadvalda 2008-yilda eng koʻp tashrif buyurilgan beshta qishloq tumanlari koʻrsatilgan:

| Daraja | Hudud | # kuniga  *2008-yilda* |
| --- | --- | --- |
| 1 | Nordfriesland | 6.96 million |
| 2 | Ryugen | 5.57 million |
| 3 | Oberalgau | 5.29 million |
| 4 | Ostholshteyn | 5.27 million |
| 5 | Breisgau-Xochshvartsvald | 4.41 million |

  

Boshqa mashhur hududlar:

* Shimolda: Usedom, Golshteyn Shveytsariya, Lüneburg-Xit, Harz va Meklenburg koʻli okrugi

* Gʻarbda: Teutoburg oʻrmoni, Zauerlend, Eyfel va Mozel vodiysi

* Sharqda: Sakson Shvetsariyasi, Tyuringer Vald, Erzgebirge va Elba vodiysi

* Janubda: Taunus, Spessart, Rhön, Odenvald va Allgau.

### Yoʻnalish

Kuku soati. Oʻrmon ramzi.
1930-yillardan beri mahalliy va mintaqaviy hukumatlar tashrif buyuruvchilarga maʼlum bir mintaqa va uning madaniy yoki manzarali fazilatlari bilan tanishishlariga yordam berish uchun turli mavzuli yoʻnalishlarni tuzib chiqdilar. Quyidagi jadvalda eng mashhur mavzu yoʻnalishlari koʻrsatilgan. Bularga asosan Yevropa gʻishtli gotika yoʻnalishi va Yevropa sanoat merosi yoʻli, Harz-Xeyde yoʻli, Bertha Benz yodgorlik yoʻnalishi va Bergstrasse qismlari kiradi.

Yoʻnalishlar roʻyxati| Marshrut | Tashkil etilgan | Mavzu | Masofa |
| --- | --- | --- | --- |
| Germaniya vino yoʻli (Deutsche Weinstraße) | 1935 | Palatin vino yoʻnalishi | 85 km |
| Germaniya Aveniyu yoʻli (Deutsche Alleenstraße) | 1993 | Daraxtlar, xiyobonlar va yam-yashil qishloqlar | 2900 km |
| Romantik yoʻl (*Romantische Straße*) | 1950 | Romantizm | 366 km |
| Yuqori oʻrmon yoʻli (*Schwarzwaldhochstraße*) | 1952 | Oʻrmon | 60 km |
| Qal’a yoʻli (Burgenstraße) | 1954 | Germaniyadagi qal’alar | 1,000 km |
| Veser Uygʻonish yoʻli (Straße der Weserrenaissance) |  | Veser Renessans davri | 350 km |
| Romanesk yoʻli (Straße der Romanik) | 1993 | Romanesk meʼmorchiligi | 1,195 km |
| Germaniya paromlari yoʻnalishi | 2004 | Fordlar, paromlar, koʻpriklar va tunnellar | 250 km |
| Germaniya yogʻoch-karkas yoʻli | 1990 | Yogʻoch ramkalar (Fachwerk) | 3,000 km |
| Nemis soat yoʻli (Deutsche Uhrenstrasse) |  | Kuku soatlari ishlab chiqaruvchilari, soat yuzini boʻyash ustaxonalari, muzeylar, Qora oʻrmon va Baar qishloqlari, landshaftlar | 320 km |
| Sanoat yoʻli (Route der Industriekultur) |  | Rur hududining sanoat merosi | 400 km |
| Nemis ertak marshruti (Deutsche Märchenstraße) |  | Aka-uka Grimmlarning ertaklari va afsonalari | 600 km |

  

### Qishki sport

Bolsterlang koʻrinishi, Oberallgau
Germaniyadagi asosiy qishki sport hududlari Bavariya Alp togʻlari va Shimoliy ohaktosh Alp togʻlari, shuningdek, markaziy ichidagi Ruda togʻlari, Harz togʻlari, Fixtel togʻlari va Bavariya oʻrmonlaridir. Birinchi toifadagi qishki sport infratuzilmasi togʻ changʻisi va snoubord, bobsledding va changʻi uchish uchun mavjud.

Koʻpgina hududlarda qishki sport turlari noyabrdan fevralgacha mavsum bilan cheklangan. Advent mavsumida Germaniyaning koʻplab shaharlari va shaharlarida Rojdestvo bozorlari oʻtkaziladi.

1995-yildan 2005-yilgacha Germaniyaning oʻn ikki yirik shahriga sayohatlar soni ikki baravar koʻpaydi. Bu har qanday sayohat yoʻnalishidagi eng katta oʻsishdir.   Bu oʻsish asosan taʼlim yoki ish safari bilan birgalikda madaniy turizmning oʻsishidan kelib chiqadi. Binobarin, madaniy, koʻngilochar, mehmondoʻstlik, gastronomik va chakana xizmatlarning tobora yuqori standartlarini taʼminlash va etkazib berish ham koʻproq xalqaro mehmonlarni jalb qilmoqda.
Quyidagi jadvalda 2012-yilda Germaniyaning eng koʻp tashrif buyuriladigan oʻnta shaharlari koʻrsatilgan. Yiliga 1 milliondan ortiq sayyohlar tashrif buyuruvchi shahar va qishloqlar: Rostok, Gannover, Bremen, Kuksxaven, Bon, Freyburg, Myunster, Lyubek, Visbaden, Essen va Regensburg.

|  |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| Berlin |    | 32.9m |
| Myunxen |    | 17.1m |
| Gamburg |    | 14.5m |
| Frankfurt-Mayn |    | 10.2m |
| Kologne |    | 6.3m |
| Dyuseldorf |    | 5.0m |
| Dresden |    | 4.6m |
| Shtutgart |    | 3.9m |
| Nuremberg |    | 3.6m |
| Leypsig |    | 3.4m |
| 2018-yilda million nafar sayyoh kelgan top-10 ta shahrlar |

Turistik shaharlar
------------------

### Berlin

Berlindagi sayyohlik velosipedi
Berlin har yili 135 million sayyohni qabul qiladi. Bu esa uni Yevropa Ittifoqidagi eng koʻp tashrif buyuriladigan shaharlar orasida uchinchi oʻringa qoʻyadi. 2012-yil iyun oyida Berlinda 125 000 oʻrinli 781 ta mehmonxona mavjud edi. 2012-yilning birinchi yarmida oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 10 foizdan ortiq oʻsish kuzatildi.

### Gamburg

Gamburg 2007-yilda 3 985 105 dan ortiq sayyohni qabul qildi. Bu yerda turizm sektori 175 000 dan ortiq odamni toʻliq ish bilan taʼminlaydi va 9,3 yevro daromad keltiradi.  Gamburg Metropoliteni mintaqani asosiy iqtisodiy kuchga aylantirdi. Gamburg Germaniyadagi eng tez rivojlanayotgan turizm sohalaridan biriga ega. 2001-yildan 2007-yilgacha shaharga kelish 55,2 % ga oshdi (Berlin +52,7 %, Meklenburg-Gʻarbiy Pomeraniya +33 %).
Odatda Gamburgga tashrif buyurish shahar hokimiyati va buyuk cherkov Sent-Michaelis, Speicherstadt va Landungsbrückenni oʻz ichiga oladi. Ushbu diqqatga sazovor joylarni boshqa hududlar bilan bogʻlaydigan avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Gamburg dunyodagi eng katta portlardan biri boʻlganligi sababli koʻplab mehmonlar Landungsbrückendan boshlanadigan kema sayohatlaridan birini (Große Hafenrundfahrt, Fleetfahrt) tanlaydilar. Asosiy yoʻnalishlarga muzeylar ham kiradi.

Galereya
--------

* Tungi Brandenburg darvozasi. Berlin Germaniyaning eng katta va eng ko'p tashrif buyuradigan shahriTungi Brandenburg darvozasi. Berlin Germaniyaning eng katta va eng ko'p tashrif buyuradigan shahri
* Gamburg Binnenalster ustidan ko'rishGamburg Binnenalster ustidan ko'rish
* Geydelberg mashhur qal'a xarobalariGeydelberg mashhur qal'a xarobalari
* Drezdendagi Semperoper - Germaniyadagi eng mashhur opera binosiDrezdendagi Semperoper - Germaniyadagi eng mashhur opera binosi
* Nyurnberg qal'asidan Nyurnbergning Eski shahar manzarasiNyurnberg qal'asidan Nyurnbergning Eski shahar manzarasi
* Xildesheymdagi qassoblar gildiyasi zali Germaniyadagi eng mashhur yarim yog'ochli uylardan biridir.Xildesheymdagi qassoblar gildiyasi zali Germaniyadagi eng mashhur yarim yog'ochli uylardan biridir.
* Leyptsigning eski shaharchasi, Germaniyaning Bomtovn ko'rinishiLeyptsigning eski shaharchasi, Germaniyaning Bomtovn ko'rinishi
* Quedlinburg yuqoridan ko'rinishQuedlinburg yuqoridan ko'rinish
* Rotenburg ob der Tauber kichik shaharchasi butun dunyo bo'ylab sayyohlar uchun mo'ljallangan joyRotenburg ob der Tauber kichik shaharchasi butun dunyo bo'ylab sayyohlar uchun mo'ljallangan joy
* Tosh ko'prik va Regensburgdagi Sankt-Peter sobori (YUNESKOning Jahon merosi)Tosh ko'prik va Regensburgdagi Sankt-Peter sobori (YUNESKOning Jahon merosi)
* Nyurnbergdagi natsistlar partiyasi miting maydonidagi Kongresshalle (Kongress-xoll)Nyurnbergdagi natsistlar partiyasi miting maydonidagi Kongresshalle (Kongress-xoll)
* Myunxenning Eski shahar manzarasiMyunxenning Eski shahar manzarasi
* Triyerdagi Aula Palatina, Rim imperatori Konstantin I davrida qurilgan bazilika (milodiy 306–337 yillar)Triyerdagi Aula Palatina, Rim imperatori Konstantin I davrida qurilgan bazilika (milodiy 306–337 yillar)
* Palatin kapellasi, Axen, Karolingiya imperatori Karl hukmronligi davrida qurilgan (milodiy 800-814 yillar)Palatin kapellasi, Axen, Karolingiya imperatori Karl hukmronligi davrida qurilgan (milodiy 800-814 yillar)
* Lyubekdagi Golsten darvozasi, Germaniyadagi Ganza ligasining diqqatga sazovor joyiLyubekdagi Golsten darvozasi, Germaniyadagi Ganza ligasining diqqatga sazovor joyi

Manbalar
--------

1. ↑  Tourismus in Zahlen 2014 Wayback Machine saytida arxivlandi (11-dekabr 2017-yil). Statistisches Bundesamt
2. ↑  Tourismus in Zahlen 2016 Wayback Machine saytida arxivlandi (4-mart 2017-yil). Statistisches Bundesamt
3. ↑  templateId=renderPrint.psml Overnight stays by groups of communities Wayback Machine saytida arxivlandi (18-noyabr 2010-yil). Statistisches Bundesamt, Wiesbaden
4. ↑  Tourismus in Zahlen on statistischebibliothek.de]

Havolalar
---------

* 
* 
*