recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yovvoyi olma** — olma avlodiga mansub yovvoyi holda oʻsadigan olma turlari. Bogʻdorchilikda urugʻidan payvandtag va yangi navlarni chiqarishda seleksion material sifatida foydalaniladi, mevasidan povidlo, jem kabi mahsulotlar tayyorlanadi. Oʻzbekistonda 10 turi uchraydi. Yo.o.ning turlari, asosan, Toshkent viloyati (Boʻstonliq, Parkent, Ohangaron tumanlari)ning togʻli zonalarida tarqalgan. Asosiy turlari: Oʻrmon olmasi (M.silvestril Mill.) — uning juda koʻp tur xillari va shakllari bor. Yevropa oʻrmonlarida tarqalgan. Daraxti kam bachki chiqaradigan uzun tanali. Qurgʻoqchilikka va sovuqqa chidamli, eng yaxshi payvandtag hisoblanadi. Olxoʻri bargli olma — kitayka (M.prunifolia Borkh.) — Sibir, Uzok. Sharq, Qozogʻiston, Qirgʻizistonda oʻsadi. Sovuqqa chidamli. Bal. 10 m, ildizlari baquvvat, mevasi mayda, qizgʻishsariq yoki qizil. Past boʻyli olma (M. pumila Mill.) — Yevropa, Kavkaz, Qrim, Oʻrta Osiyoda tarqalgan. Past boʻyli daraxtining novdalari tukli va ildizi bakuvvat, bir necha turxillari bor. Issiqsevar, bu turga dusen va paradizka kiradi. Paradizka, rayka (M.paralisiaca Schn.) — pakana butasimon daraxt. Bal. 2 m, sovuqqa chidamsiz. Pakana payvandtag sifatida ekiladi. Sharq yoki Kavkaz olmasi (M.orientalis Uglitz.) — Kavkazda, Qrim va Oʻrta Osiyoning togʻli mintaqalarida oʻsadi. Sovuqqa chidamsiz, qurgʻokchilikka chidamli. Mahalliy Kavkaz navlari bogʻdorchilikda ustirib madaniylashtirilgan. Sivere olmasi (M.Siversii) — yovvoyi holda Oʻrta Osiyo togʻlarida usadi. Sovuqqa chidamliligi oʻrtacha, vegetativ koʻpayish xususiyatiga ega. Oʻrta Osiyo bogʻlaridagi olmalarning asosiy payvandtagi. Turkman olmasi (M.turkmenorum Jus et.pop.) — Kopetdogʻ togʻlarida usadi. Boʻyi 3–5 m, ildiz bachkilari koʻp boʻlgani uchun tez koʻpayadi, tupi kichikroq. Mevasi oʻrtacha yirik, och yashiljigarrang (baʼzan qizgʻish), issiqqa chidamli. Yer osti suvi yuza joylarda yaxshi oʻsadi. Turkistonda "baboarab olmasi", Xorazmda "xazorasp" yoki "xorazm olmasi" nomi bilan mashhur. Qizil olma yoki Nedzevedskiy olmasi (M.Niedzwetskiana Duck.) — Tyanshanda va Oʻrta Osiyoda ekma holda uchraydi. Yovvoyi turlari, asosan, Toshkent viloyati togʻlarida koʻp. Ayrim turlari manzarali oʻsimlik sifatida ekiladi. 19-asrning oxiriga qadar Oʻzbekistonda Yo.o.ning turxillari ekib kelingan. 19-asrning oxiri — 20-asrning 20y.laridan chet ellarda chiqarilgan madaniy navlar tarqala boshladi.

Sulton Xolnazarov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mochika** — Peruning shimolidagi so-hilboʻyi indeyslar madaniyati (taxminan miloddan avvalgi 1ming yillikning 2-yarmi — milodiy 1ming yillik oʻrtalari). Uning markazi Moche daryosi quyi oqimida joylashgan (nomi shundan). M. uchun badiiy jihatdan yuksak darajada ishlangan sopol buyumlar xos (ular inson va hayvon shaklida yasalgan). M. indeyslarining asosiy mashgʻuloti — sugʻorma dehqonchilik, baliq ovlash, ovchilik; ular oltin, kumush va mis qotishmasidan xabardor boʻlishgan. Kanallar va yoʻllarning qoldiklari hozirgacha saqlanib qolgan. Binolar xom gʻisht (adobe) dan qurilgan, jamoat binolari — zinasimon piramida yoki supa (platforma) koʻrinishida bunyod etilgan. Oʻliklar mumiyolab dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:Infobox UK place
**Mochdre** [ˈmoːχdrɛ] (</img> - Uelsning Konvi okrugidagi Kolvin koʻrfazining gʻarbidagi qishloq va saylov uchastkasi. 1974-yil aprel oyida mahalliy hukumat qayta tashkil etilishidan oldin dastlab Kolvin-Bay munitsipal okrugining bir qismi boʻlgan, hozirda bu alohida jamoa boʻlib, 2001 yilgi aholini roʻyxatga olishda aholisi 1,862  boʻlib, 2011 yilgi aholini roʻyxatga olishda 1,923 kishiga koʻpaygan.  Qishloqni toʻliq koʻrish mumkin Bryn Euryn ekan.

Ismning kelib chiqishi
----------------------

Qishloq nomi uels tilidagi choʻchqa (*moch*) va shahar (*tref*) maʼnosini bildiruvchi soʻzlardan kelib chiqqan. Ismning kelib chiqishi „Mabinogining toʻrt shoxlari" deb nomlanuvchi mifologik Uels ertaklaridan birida tushuntirilgan, ular birinchi marta oʻrta asrlarning boshlarida yozilgan, ammo ular aslida ogʻzaki Welsh hikoyalari tarixidan ancha uzoqqa boradi. Ushbu ertaklardan birida

gi voqea, *Math fab Methonwy*, muqaddas choʻchqalar podasi oʻgʻirlanishi bilan bogʻliq. Natijada oʻgʻirlangan hayvonlar bir kechada saqlanadigan joylardan biri Mochdre („Pigtown") nomi bilan mashhur boʻlgan ekan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Office for National Statistics : *Census 2001 : Parish Headcounts : Conwy*". 29-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Ward/Community population 2011". Qaraldi: 22-may 2015-yil.
3. ↑  BBC Wales — Whatʼs in a name?
**Keras** — Pythonda yozilgan va sunʼiy neyron tarmoqlar bilan oʻzaro aloqani taʼminlaydigan ochiq kutubxona. Bu TensorFlow ramkasi uchun qoʻshimcha. 2.3 versiyasidan oldin, TensorFlow, Microsoft Cognitive Toolkit, Deeplearning4j va Theano kabi neyron tarmoq kutubxonalarining turli versiyalari qoʻllab-quvvatlangan. Chuqur oʻrganish tarmoqlari bilan operativ ishlashga qaratilgan, shu bilan birga ixcham, modulli va kengaytirilishi mumkin. U *ONEIROS* loyihasining tadqiqot ishlari doirasida yaratilgan (inglizcha: *Open-ended Neuro-Electronic Intelligent Robot Operating System*) va uning asosiy muallifi va xizmatchisi Fransua Chollet (fransuzcha: *François Chollet*), Google muhandisi.

Google Kerasni TensorFlowning asosiy kutubxonasida qoʻllab-quvvatlashi rejalashtirilgan edi, ammo Chollet Kerasni alohida qoʻshimchaga ajratdi, chunki kontseptsiyaga koʻra, Keras uchdan-end mashinani oʻrganish tizimidan koʻra koʻproq interfeysdir. Keras yuqori darajadagi, koʻproq intuitiv mavhum maʼlumotlar toʻplamini taqdim etadi, bu esa neyron tarmoqlarni yaratishni osonlashtiradi, ilmiy hisoblash kutubxonasidan qatʼi nazar, hisoblash uchun backend sifatida ishlatiladi Microsoft Keras ga past darajadagi CNTK kutubxonalarini qoʻshish ustida ishlamoqda.

Xususiyatlari
-------------

Ushbu kutubxonada qatlamlar, obʼektiv va uzatish funktsiyalari, optimallashtiruvchilar va tasvirlar va matnlar bilan ishlashni soddalashtirish uchun koʻplab vositalar kabi neyron tarmoqlarning keng tarqalgan qurilish bloklarining koʻplab ilovalari mavjud. Uning kodi GitHubda joylashtirilgan va qoʻllab-quvvatlash forumlarida GitHub savollar sahifasi, Gitter kanali va Slack kanali mavjud.

Rivojlanish
-----------

2016-yil sentabr holatiga koʻra Keras Googleʼning TensorFlow’dan keyin eng tez rivojlanayotgan chuqur oʻrganish tizimi va TensorFlow va Caffeʼdan keyin uchinchi oʻrinda turad.

Yana qarang
-----------

* Chuqur taʼlim dasturlarini taqqoslash

Manbalar
--------

1. ↑  „This Is What Makes Keras Different, According To Its Author". *forbes.com*. Qaraldi: 20-sentabr 2016-yil.
2. ↑  Deeplearning4j Keras Frontend(ingl.)
3. ↑  „Releases · keras-team/keras · GitHub" (en).
4. ↑  „Keras Hujjatlari". *keras.io*. Qaraldi: 18-sentabr 2016-yil.
5. ↑  Scholle GitHub haqida izoh(ingl.)
6. ↑  Egaligingizni tasdiqlang qoʻshimcha imkoniyatlar uchun(ingl.)
7. ↑  „Fransua maktabi Tvitterda". Qaraldi: 18-sentabr 2016-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Julli A. Pal C*. Keras kutubxonasi-chuqur oʻrganish vositasi*, 2017. ISBN 978-5-97060-573-8.
* Shille F*. Pythonda chuqur oʻrganish*, 2018. ISBN 978-5-4461-0770-4.
* Sholle F*. R chuqur oʻrganish*, 2018. ISBN 978-5-4461-0902-9.
* Rashka C*. Python va mashinani oʻrganish*, 2017. ISBN 978-5-97060-409-0.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* keras GitHubda



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Metallarni qaytarish** - qaytarilish reaksiyasi yordamida rudalardan metallarni ajratib olish jarayoni. Bunda qaytaruvchi sifatida metallarga qaraganda kislorodga yaqinroq element yoki moddalar ishlatiladi. Agar qaytarilgan metall eritma holida boʻlsa, jarayon osonlashadi, chunki erish jarayoni erkin energiyani kamaytiradi. Domna pechidagi jarayonda toza temir emas, balki uglerodning temirdagi eritmasi — choʻyan hosil bulishiga ham sabab shu.

Kimyoviy nuqtai nazardan qaraganda Metallarni qaytarish atomga yoki atomlar guruhiga elektronlar birikishidan iborat. Shu sababli, elektroliz yoʻli bilan metallar olish jarayoni, mas, mis sulfat (CuSO4)ning suvdagi eritmasini elektroliz qilib toza mis, alyuminiy oksidi (A12O3) eritmasini elektroliz qilib esa toza alyuminiy olish ham Metallarni qaytarishdir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alberto Horacio Suppici** (ispancha: *Alberto Horacio Suppici*)-Urugvay terma jamoasini 1930-yilda birinchi jahon chempionatida gʻalabaga olib kelgan urugvaylik murabbiy.1898-yil 20-noyabrda Koloniya-del-Sakramento shahrida tavallud topgan.

Tarjimai holi
-------------

U 1915-1923-yillardan „Nasional" bolalar va oʻsmirlar jamoalarida yoshligidan futbol oʻynagan.18 yoshida u oʻz shahrida „Plaza Colonia" jamoasiga asos solgan.Keyin u jismoniy tarbiya oʻqituvchisi boʻlib ishladi.

1922-1923-yillarda Urugvay futbolining boʻlinishi paytida, Alberto Suppici Urugvay Futbol Federatsiyasi (FUF) vakili boʻlgan Urugvay terma jamoasini boshqargan.Uning qoʻl ostida FUF jamoasi Argentina milliy terma jamoasi bilan 5 va Chili milliy terma jamoasi bilan bitta oʻyin oʻtkazgan.Shundan 3 tasida gʻalaba qozongan,2 marta durang oʻynagan va faqat bittasida magʻlub boʻlgan.Keyin u „Penyarol" jamoasi oʻrinbosarlari bilan ishladi.

1928-yildan Urugvay milliy terma jamoasini boshqargan. Rasmiy ravishda uning JCh-30da Urugvay terma jamoasidagi oʻrni „texnik direktor" deb nomlangan.Oʻsha musobaqada uning murabbiylar shtabida Pedro Arispe,Ernesto Figoli,Luis Greko va Pedro Olivyeri ham bor edi.

Alberto Suppici 1928-yilgi Olimpiada chempioni, urugvaylik futbol superyulduz darvozaboni Andres Masalini sport intizomini buzgani uchun soʻnggi lahzada jamoadan chiqarib yuborish haqidagi irodali qarori bilan tanilgan.Biroq bu qaror yakuniy natijaga taʼsir qilmadi va Urugvay baribir oʻz uyida jahon chempionligini qoʻlga kiritdi.

1935-yilda Alberto Suppici uch oy davomida „Sentral" jamoasini (hozirgi „Sentral Espanol") boshqargan, ammo keyin u yana toʻliq eʼtiborini 1941-yilgacha boshqargan Urugvay milliy terma jamoasiga qaratgan.Bu uning rahbari sifatidagi faoliyatidagi eng yaxshi koʻrsatkichlardan biri hisoblanadi.1945-yilda u „Penyarol" jamoasini bosh murabbiy sifatida boshqargan va jamoani Urugvay chempionligiga olib kelgan.

Alberto Suppici 82 yoshida Montevideoda vafot etdi.Uning tugʻilgan shahri Colonia del Sakramentodagi „Plaza Colonia" jamoasining oʻyingohi uning nomi bilan atalgan.

Mukofotlar va yutuqlari
-----------------------

* Urugvay chempioni-1915,1916,1917,1919,1920, 1922,1923 (AUF) (futbolchi sifatida)
* Urugvay chempioni-1945 (murabbiy sifatida)
* Jahon chempioni-1930 (murabbiy sifatida)

Manbalar
--------

1. ↑  *Martín Tabeira.* „Uruguay International Matches Dissident Association 1922-1925" (es).  rsssf.com (30-noyabr 2002-yil). 4-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-sentabr 2011-yil.
2. ↑  „Газета СПОРТ-ЭКСПРЕСС". 27-iyun 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2008-yil.
3. ↑  Raspolojenie stadiona na Google-Maps
**Metafosfatlar** — metafosfat kta (NRO,) tuzlari. Fosforli oʻgʻitlar sifatida kaliy va kalsiy meta-fosfatni ishlatish mumkin. Kaliy metafosfat (KRO3) yuqori kon-sentrlangan chiqindisiz fosforkaliyli oʻgʻit. Kimyoviy toza kaliy meta-fosfatda 60,1% R2O5 va 39,9% K2O boʻladi. Havoning oʻrtacha namligida oʻziga nam tortmaydi, turganda mushtlanib qolmaydi. Fizik xususiyatlari yaxshiligi uni azotli oʻgʻitlar bilan aralashtirib ishlatishga imkon beradi. Agrokimyoviy sinovlarga qaraganda kaliy metafosfat hamma tuproqlarda ortofosfatlarga oʻxshab taʼsir qiladi. Gʻoʻza ekiladigan dalalarda kuzgi shud-gorlashda asosiy oʻgʻit sifatida qoʻllaniladi (175–200 kg/ga R2O5 hisobida). Kalsiy metafosfat Sa(RO3)2 kukun holdagi konsentrlangan oʻgʻit, tarkibida 64,6% R2O5 24,5% SaO, 4,3% SiO2, 3,7% R2O3 va (Q2% F bor. Hamma tuproklarda barcha ekinlarga qoʻllash mumkin. M.ni ishlab chiqarish texnologiyasi murakkabligi tufayli qishloq xoʻjaligida ishlatish bir qadar cheklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kseniya Igorevna Grigoreva** (1987-yil 25-noyabr, Toshkent, OʻzSSR) — oʻzbekistonlik togʻ changʻi sportchi, xalqaro toifadagi sport ustasi. 2003-yildan togʻ changʻisi boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2010 va 2014-yilda Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan.

Tarjimai hol
------------

Tajribali sportchi Germaniya, Qozogʻiston, Koreya, Eron kabi koʻplab davlatlarda oʻtkazilgan xalqaro turnirlarda Oʻzbekiston sharafini himoya qilib, sovrindorlar safidan oʻrin egallagan.

Kseniya Grigoreva 2010-yil Vankuver shahrida (Kanada) boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida slalom gigant boʻyicha oʻtkazilgan musobaqalarda ishtirok etgan. 2011 va 2013-yillarda oʻtkazilgan Jahon chempionati qatnashchisi. 2011-yili Qozogʻistonda oʻtkazilgan qishki Osiyo oʻyinlarida 4-oʻrinni band etgan.

Sochi-2014 qishki Olimpiada oʻyinlari yoʻllanmasiga 2013-yilning avgust — sentabr oylari Yangi Zelandiyada oʻtkazilgan musobaqada sazovor boʻldi va boʻlajak musobaqaga Italiya, Avstriya, Shveysariya kabi davlatlarda tashkil etilgan oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari orqali xozirlik koʻrdi.

Kseniya Grigoreva 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi ishtirokini 18-fevral kuni togʻ changʻisining slalom yoʻnalishi boʻyicha oʻtkaziladigan bahslar orqali boshlaydi (Musobaqa Toshkent vaqti bilan soat 17:45da boshlanadi).

Manbalar
--------

1. ↑  *"Сочи-2014" қишки Олимпиада ўйинларида иштирок этадиган спортчиларимиз хақида маълумот*, 2014-02-22da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-02-13
2. ↑  *Сочидаги Олимпия шаҳарчасида Ўзбекистон байроғи кўтарилди*, 2014-02-08da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-02-13
**Rama** — Chibcha guruhiga mansub boʻlgan va Rama (Nikaragua) shahrida va Karib dengizining gʻarbiy qirgʻogʻida yashovchi kam sonli (1000 kishidan kam) Markaziy Amerika hindu xalqi. Rama tili deyarli kreollashtirilgan ingliz tili bilan siqib chiqarilgan, Rama aholisining kichik bir qismi miskito va ispan tillarida gaplashadi. Anʼanaviy eʼtiqodlar bilan bir qatorda, Rama protestantizmni („Moraviyalik birodarlar") eʼtiqod qiladi.

Rama xalqining anʼanaviy mashgʻulotlari — oʻrmondagi olovli qoʻl dehqonchiligi (batat, loviya, banan, makkajoʻxori, shakarqamish, shirin maniok, shaftoli palmasi), ovchilik, terimchilik, baliq ovlash, choʻchqa, tovuq, kurka boqadi. Erkaklar asosan yollanib ishlaydilar, ayollar sotish uchun suvenir tayyorlaydilar.

Rama xalqi vakillari katta uylarda yashaydigan koʻpxotinli oilalarda (kvinbalut, kzima) yashaydi. Jamiyat ikkita marosim yarmidan iborat boʻlib, ular rahbarlar kengashi tomonidan boshqariladi.

Rama dinida anʼanaviy marosimlar va shamanizm saqlanib qolgan.

Adabiyotlar
-----------

* Березкин Ю. Е. Рама // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
* Минц Л. М. // Большая энциклопедия народов. — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2007.
**Kepe** — tura mifologiyasida Kepening buyrugʻi bilan u yangi tugʻilgan chaqaloqlarning ismlarini yozadi, ularning taqdirini belgilaydi, insonning muvaffaqiyatlari va muvaffaqiyatsizliklari uning foydasiga, shuningdek, dalalarning unumdorligi va qulay ob-havoga bogʻliq. Birinchi qor paytida gʻoz yoki qoʻchqor qurbonlik qilinadi, pivo, boʻtqa, yopgan non, ziyoratga oboriladi. Kěpe qish taqdirini belgilaydi. Shu kuni barcha qarindoshlar qarindoshlardan birinikida yigʻilishadi. Shu vaqtdan boshlab qishki sovuqlar boshlanadi, deb ishonishgan. Bayramda kěpene khurpa chÿk tuni uchun duolar qilinadi (Ashmarin, 1994, 190-bet). Buning uchun ular qurbonlik gʻozini soʻyib, sharqqa qarab ibodat qilishadi: Zershu tytan Kepe, chyrlakh (Kěpeni ushlab turgan hukumat, rahm qiling). Qariyalar: „Anne-kěpe, unpa pul vărçma hushmast" (Kěpening onasi bilan janjallashib boʻlmaydi) degan edilar (Ashmarin, 1994, 189). Erkaklar va ayollar koʻylagi kěpe chuvash kosmogonik vakolatxonalarida xalq va mamlakatni himoya qiluvchi Kěpe kuchi bilan takrorlanadi. Chuvashlar kěpe (himoya) aylana yoki boʻlmasdan oʻsha paytda eshiklarga boʻr bilan chizilgan qiyshiq xoch deb atashgan. Kavkazda aylanadagi xoch „yaxshi xoch" deb ataladi. Kepe — Morgaushskiy tumani, Bolshoe Karachkino qishlogʻidagi togʻning nomi. Xristianlik oʻzining yangi mafkurasi doirasida eng qadimgi Kěpe kultini oʻzlashtiradi. Shu maqsadda, 910-yilda Konstantinopoldagi Vlaxren cherkovida tun boʻyi xizmat paytida, Xudoning onasi qopqoqni yoygandek, bir muborak Endryu vahiy koʻrganligi haqida cherkov afsonasi ixtiro qilingan. Bu hayratlanarli darajada qadimgi bayramga toʻgʻri keladigan yangi bayramning eʼlon qilinishiga sabab boʻladi. Bugungi kunda pravoslavlik Kepeni „farishtalarning boshligʻi" bilan almashtiradi.

Etimologiya
-----------

Kapa — forscha „chapat, qoplama". Ashmarin va Meszaros uni arabdan olib chiqib ketishdi arabcha:  ‎ Kaʼba) va protoreys Yevfimi Malov yahudiylarning *kokab* (yulduz)dan keladi, deb ishonishgan. Baʼzi boshqa tadqiqotchilar (Ryasyanen, Fedotov) fin-ugr ildizi *kava* (osmon) uchun chuvash *kepesini* oʻrnatdilar. Kepa (Hepa, Hepat) ning eng ehtimol etimologiyasi subararean-Xuritto-Ururtsoke xudosidir.

Manbalar
--------

1. ↑  Ашмарин Н. И. Словарь чувашского языка, том VI, стр. 189.
2. ↑  *Малов Е. А.* O vliyanii evreystva na chuvash: opit obʼyasneniya nekotorix chuvashskix slov, str. 25.
3. ↑  *М. Рясянен.* Materiali po istoricheskoy fonetike tyurkskix yazikov, str. 253-254.
**Ivor John Allchurch** (1929-yil 16-oktabr - 1997-yil 10-iyul) — Swansea Town, Newcastle United va Cardiff City, klublarida shuningdek, Uels milliy futbol jamoasida o‘ynagan uelslik professional futbolchi.

John "Uels futbolining oltin bolasi" nomi bilan tanilgan. Allchurch ichki hujumchi sifatida o'ynadi. U o'z faoliyatini "Swansea City" jamoasida boshlagan. Jamoada u 10 yildan ortiq vaqt davomida sardorlik qilgan. John barcha musobaqalarda 100 dan ortiq go'l urishga muvaffaq bo'lgan. U "Swansea"dagi dastlabki yillarida ko'plab klublarning e'tiborini tortdi, lekin u birinchi divizion jamoasi "Newcastle United" ga qo'shilishni tanladi. U 1958-yilda 28,000 funt sterling evaziga shartnomaga imzo chekib, George Eastham va Len White bilan samarali hamkorlikni yo'lga qo'ydi. 1962-yilda u 18 ming funt sterling evaziga "Cardiff City" ga qo'shildi va u yerda uch mavsum o'tkazib, professional faoliyatini "Swansea Town"da yakunladi. John "Swansea "bilan o'ynagan davrida, klub tarixidagi eng yaxshi to'purarga aylandi.

Faoliyati davomida Allchurch Uels terma jamoasi safida jami 68 ta o‘yinda g‘alaba qozonib rekord qayt etgan, bu rekord 1986-yilda Joey Jones tomonidan yangilagan. U, shuningdek, 23 yoshli Trevor Ford bilan birgalikda Uels terma jamoasi uchun urilgan go'llar soni bo'yicha rekord ko'rsatkichga ega edi. Uning iste'dodi 1958-yilgi Jahon chempionatida Uels terma jamoasi safida o'ynaganidan so'ng ko'proq tan olina boshladi. Uning akasi Len ham futbolchi bo'lgan va bu juftlik Uels terma jamoasida bir necha bor birga o'ynashgan.

Yoshlik yillari
---------------

Ivor John Allchurch 1929-yil 16-oktabrda Swanseadagi Uon-ven yo‘lida tug‘ilgan. Uning ota-onasi Charles Wilfried Allchurch va Mabel Sarah Allchurch (qizalik ismi Miller) asli Vusstershirdagi Dudley shahridan bo‘lishgan, ammo Birinchi jahon urushidan keyingi tanazzul paytida Janubiy Uelsga ish izlab kelishgan va shaharning Qal'a hududiga joylashishgan. Uning otasi Dudleyda bank xodimi bo'lib ishlagan, ammo Swanseada o'choqchi sifatida ish topgan.

Manbalar
--------


1. ↑  *Alpuin, Luis Fernando Passo* „Wales – Record International Players".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (20-fevral 2009-yil). Qaraldi: 10-mart 2009-yil.
2. ↑  *Jones, Ken*. „Obituary: Ivor Allchurch". *The Independent* (12-iyul 1997-yil). Qaraldi: 6-may 2010-yil.
3. ↑  „Ivor Allchurch".  National Football Museum. Qaraldi: 5-aprel 2017-yil.
4. ↑  Hayes, Dean*. The Who's Who of Cardiff City*. Derby: Breedon Books, 2006 — 12 bet. ISBN 1-85983-462-0.
5. 1 2  Farmer & Stead 1998, s. 19 harvnb error: no target: CITEREFFarmerStead1998 (help)
6. 1 2  *Richard E. Huws.* „Ivor Allchurch".  The National Library of Wales. Qaraldi: 23-mart 2018-yil.
**Belgiya — Turkmaniston munosabatlari** — Belgiya Qirolligi va Turkmaniston oʻrtasida 1993-yil 1-fevraldan boshlab oʻrnatilgan ikki tomonlama diplomatik munosabatlar.

Turkmanistonning Belgiyadagi elchixonasi
----------------------------------------

Turkmanistonning Belgiyadagi elchixonasi 1997-yilda ochilgan. Elchixona joylashgan manzil: Bryussel, Bulvar General Jak 15, 1050. 

2016-yil fevral oyidan boshlab elchixonani Turkmanistonning Belgiya Qirolligidagi Favqulodda va muxtor elchisi Ata Serdarov boshqarib kelmoqda.

### Elchilar

1. Niyozklych Nurklychev (1997—2004);
2. Kakadjan Mommadov (2005—2016);
3. Ata Serdarov (2016—hozirgacha).

Belgiyaning Turkmanistondagi vakolatxonasi
------------------------------------------

Belgiyaning Turkmanistondagi diplomatik vakolatxonasi 1995-yilda ochilgan. Turkmaniston hududida Belgiya Qirolligining elchixonasi mavjud emas. Shu sababli Belgiya elchilari 1995—2010-yillar oraligʻida Turkiya poytaxti Anqaradagi elchixonada Turkmaniston boʻyicha aloqalarni yuritgan. Bugungi kunda elchilar oʻz vakolatlarini Ozarbayjon poytaxti Bokudagi elchixonada davom ettirmoqda.

2014-yilning yanvaridan Belgiyaning Ozarbayjondagi Favqulodda va muxtor elchisi Karin Petit bir vaqtning oʻzida Turkmanistonda ham akkreditatsiyadan oʻtgan va ikki joyda ham elchi vazifasida ishlaydi.

### Elchilar

1. Mishel Adam (1995—2000)
2. Yan Matthisen (2000—2004) (qarorgohi Anqarada)
3. Mark Van Risselberghe (2004—2009)
4. Pol de Vitte (2009—2012)
5. Lyuk Truyens (2012—2014)
6. Karine Petit (2014—hozirgacha) (qarorgohi Bokuda)

Manbalar
--------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkmaniston Turkmanistonning xalqaro aloqalari |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* AQSH
* Meksika
 | 
Coat of arms of Turkmenistan |
|  |
| Osiyo | 
* Afgʻoniston
* Armaniston
* Hindiston
* Eron
* Qirgʻiziston
* Ozarbayjon
* Pokiston
* Turkiya
* Oʻzbekiston
* BAA
* Gruziya
* Isroil
* Malayziya
* Xitoy
* Yaponiya
* Qozogʻiston
* Tojikiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Avstriya
* Belarus
* Belgiya
* Buyuk Britaniya
* Germaniya
* Xorvatiya
* Fransiya
* Rossiya
* Ispaninya
* Shveysariya
 |

 |
**Filipp Afanasyevich Yupatov** (1873—1958) — sirk arbobi, antreprenyor. Sirkning turli janrlari (havo gimnasti, chavandoz, raqqos, kloun, hayvon oʻrgatuvchi va boshqalar)da ijod qilgan. 1906-yildan Turkistonda yashagan. Toshkent, Andijon, Buxoro, Samarqand va boshqalar shaharlarda sirklari boʻlgan. Yupatov sirklari Turkistonda mashhur boʻlib, dasturlari xilmaxilligi bilan ajralib turgan va katta shuhrat qozongan. Yupatov sirklarida yevropa va Rosssiyadan kelgan artistlar bilan birga oʻzbek artistlari ham tomosha koʻrsatishgan. Benefislar uyushtirilgan, "kulgi va quvnoqlik kechalari", fransuz kurashi boʻyicha musobaqalar, tarixiy va sarguzasht mavzulardagi pantomimalar qoʻyilgan. Oʻzbek tilini puxta bilgan Yupatov Yusufjon qiziq bilan hamkorlikda tomoshalar koʻrsatgan. Yu. 1915-yil Toshkentdagi Voskresenye bozori (hoz. Navoiy teatri maydoni)da yogʻochdan ishlangan statsionar sirk binosini qurdi (1966-yil zilzilasiga qadar sirk tomoshalari shu binoda koʻrsatilgan). Oʻzi rahbarlik qilgan sirk dasturlarida ot oʻrgatuvchi va kloun sifatida manejga chiqqan. Repertuarini oʻzbek tilida ijro etgan. Professional oʻzbek sirki shakllanishida Yu. muhim rol oʻynagan. 1920-yildan davlat sirklarida ishlab keldi. Qizi Yelena Yupatova (1894 — ?) — raqqosa, chavandoz. 7 yoshidan otasi rahbarligidagi sirk dasturlarida qatnashgan. Oʻzbekcha, ruscha qoʻshiq va raqslari olqishga sazovor boʻlgan. Manejga "Mayramxon" taxallusi bilan chiqib, shuhrat qozongan. "Ravot qashqirlari" va "UayldVestlik chavandoz" filmlarida suratga tushgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Yupatov Filipp Afanasyevich" *OʻzME*. Yu-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ivindo milliy bogʻi** — Markaziy Afrikadagi Gabonning sharqiy-markaziy qismida, Ogooue Ivindo va Ogooue Lolo provinsiyalari chegarasida joylashgan milliy bogʻ. Uning yaratilishi 2002-yil avgust oyida oʻsha paytdagi prezident Omar Bongo tomonidan Yoxannesburgda boʻlib oʻtgan Barqaror rivojlanish boʻyicha Butunjahon sammitida Gabonning boshqa 12 yer usti milliy bogʻlari bilan birgalikda eʼlon qilingan. Ivindo daryosidagi ajoyib Konge va Minguli sharsharalari bilan mashhur boʻlib, „Ivindo moʻjizalari"  nomlanuvchi parkda Markaziy Afrikadagi 5 ta eng muhim oʻrmon maydonlaridan biri boʻlgan Ipasa-Makoku va Langue-Bai biosfera rezervati ham mavjud. . *Institut de Recherche en Écologie Tropicale* (IRET), Milliy ilmiy tadqiqotlar va texnologiyalar markazi (CENAREST) tomonidan boshqariladigan tropik tadqiqot instituti parkning shimolida, eng yaqin Makoku shahridan 12 km uzoqlikda joylashgan , Yovvoyi tabiatni muhofaza qilish jamiyati (WCS) tomonidan boshqariladigan *Langue tadqiqot stantsiyasi* janubda Langul-Baidan bir necha kilometr uzoqlikda joylashgan.

Parkdan Ogowening asosiy irmogʻi boʻlgan Ivindo daryosi oqib oʻtadi va Qingue (749 m)  va Nguadi (870 m) togʻlari ham shu erda joylashgan. Oʻrtacha yogʻingarchilik 1672 mm, eng yuqori choʻqqilari sentabr-dekabr va fevral-may oylarida boʻladi . Kuchli momaqaldiroqlar mavsumiydir va baʼzida mahalliy tornadolarni keltirib chiqarishi mumkin, ayniqsa Ipasa platosida; Bu oʻrmonning ikkilamchi oʻrmonga oʻxshab koʻrinishiga tornado sabab boʻlgan vayron boʻlishi mumkin . Oʻrtacha harorat 23,9 °C (Makokuda parkning shimoliy chegarasidan bir necha kilometr uzoqlikda oʻlchanadi) mavsumiy ravishda 3,3 atrofida. °C  .

Park 300 000 gektar maydonni egallaydi, ularning deyarli barchasi pastki Gvineya oʻrmonlari va markaziy Kongo havzasiga xos boʻlgan yarim doim yashil oʻrmonlardan iborat oʻrmonlar bilan qoplangan. Mahalliy faunaga gʻarbiy pasttekislik gorillalari, oddiy shimpanzelar, Afrika oʻrmon buyvollari, qizil daryo choʻchqalari, sitatunga, shuningdek, oʻrmon fillarining oxirgi nisbatan buzilmagan populyatsiyalaridan biri kiradi . Qushlarning mashhur turlariga kulrang boʻyinli kal qargʻa kiradi, umuman parkda 430 dan ortiq qush turlari qayd etilgan  .

1. 1 2 3 4 5  *Ivindo and Mwanga*. WCS, 2009 — 7 bet. ISBN 978-0-9820263-2-8.
2. ↑  „Gabonese Republic". 3-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2013-yil.
3. ↑  „Institut de Recherche en Ecologie Tropicale". 25-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-yanvar 2015-yil.
4. 1 2  *Gabon*. Bradt Travel Guides, 2014. ISBN 9781841625546.
Belgorod bayrog'i
Belgorod bayrog'i - Rossiya Federatsiyasining Belgorod viloyati, Belgorod shahrining rasmiy ramzlaridan biri (gerb bilan birga). Bayroq shahar aholisining birligi va o'zaro hamkorligi ramzidir.

Amaldagi bayroq 1999 yil 22 iyulda Belgorod shahar deputatlari kengashining 321-son qarori bilan tasdiqlangan va 2002 yilda 978-sonli ro'yxatga olish raqami bilan Rossiya Federatsiyasining Davlat geraldik reestriga kiritilgan.

Bayroq tavsifi
--------------

Belgorod shahri bayrog'ida (pastki qismida oq chiziqli ko'k rangli tuval) orqa oyoqlarida turgan sariq sher, tepasida oq burgut ko'tarilgan. Shahar ramzlari 300 yildan ortiq boʻlib, Pyotr I davrida paydo boʻlgan. Rus podshosi Poltava jangida (1709) shvedlar ustidan qozonilgan gʻalaba sharafiga Belgorod aholisiga gerbni taqdim etgan. 1712 yilda gerb dushmanni mag'lub etgan Belgorod polkining bayrog'ida tasvirlangan va 1727 yilda yangi tashkil etilgan viloyatning ramzi bo'lgan.

Havolalar
---------

1. ↑  Решение Белгородского городского Совета депутатов от 22.07.1999 № 321 «О внесении изменений в решение городского Совета депутатов от 18 июня 1999 года № 279 „Об утверждении Положения о флаге города Белгорода"» Wayback Machine saytida arxivlandi (2023-01-22).
2. ↑
**Ixavod** yoki *Ikabod* (ivritcha: *אִי כָבוֹד* „sharmandalik" 1Tsar. 4:21) — Tavrot qahramoni. Bibliyada Ixavodning tugʻilishi va uning nomining tarixiy izohi haqida hikoya qilinadi (1Tsar. 4:21).

Fineyesning (Pinexas) oʻgʻli va Axitubning ukasi; oliy ruhoniy Iliyning nabirasi. Pinexasning homilador xotiniga yahudiylar Filistimlyanlar bilan Afekdagi urushda dahshatli magʻlubiyatga uchragani, uning eri oʻldirilgani, Tavrotning Nuh kemasi asirga olingani va keksa Iliyning oʻzi esa qaygʻudan vafot etgani haqidagi xabar yetib borganida, u oʻgʻlini muddatidan oldin tugʻib, unga „I-kabod", yaʼni „Isroil shon-sharafsiz" deb ism beradi. "Isroildan shon-shuhrat ketdi, " — deb xitob qildi u oʻlganda, „Chunki Xudoning Nuh kemasi olindi" (1Tsar. 4:22).

Nomning protestantlar orasida tarqalishi
----------------------------------------

Bu nom Shimoliy Amerika protestantlari orasida cheklangan edi. Misol uchun, amerikalik moliyachi va cherkov arbobi Ikabod Uoshnyornning (1798-1868) ismi shunday boʻlgan.

Sanʼatda bu nom ancha keng tarqalgan, chunki unda qandaydir ishora bor. Eng mashhur qahramon — Ikabod Kreyn, „Sonnaya Loshshina" kitobi (1820) va filmining (1999) bosh qahramoni.

Bundan tashqari, „Narniya yilnomalari" muallifi Klayv Lyuis 1-kitobning 5-bobini va birinchi xristian asari „Hojining sargardonligi" (1933) 2-kitobining 6-bobini shunday nomlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Икабод // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
2. ↑   Ихавод // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М. 1891—1892.
3. ↑  Quotations and Allusions in C. S. Lewis, The Pilgrim’s Regress
**Keysmyae Minorasi** (Est. Köismäe yirtilgan — Arqon togʻ minorasi) — Estoniya poytaxti Tallin shahri qalʼa devorining oʻrta asr minorasi. Taqa shaklidagi minora qal’a devorining gʻarbiy qismida, Lovenshede va Plata minoralari oraligʻida joylashgan. XIV-asr meʼmorchiligi yodgorligi.

Minora oʻz nomini yaqin atrofdagi arqon toʻqish ustaxonasidan oldi.

Tarix
-----

1360-yilda qurilgan. Minora uch qavatli boʻlib, balandligi 13,3 metr edi. Pastki qavat omborxona edi, ikkita yuqori qavat mudofaa xonasi edi. Qal’a devoridagi yoʻlak bilan minora yogʻoch balkon bilan bogʻlangan.

1436-1437-yillarda minoraning tashqi devorlari qalinlashdi va balandligi oshdi. 16 metr balandlikka yana bir yogʻoch mudofaa qavati qoʻshildi.

Minora hozirgi 26,5 metr balandlikda 1520-yilda yana ikkita mudofaa qavati qoʻshilganda olingan. Dastlabki uch qavat omborxona sifatida ishlatila boshlandi.

1935 va 1965-yillarda minora qayta tiklandi; ikkinchi tiklanish paytida baland cherepitsali tom qurildi.

2000-yilda minora yana tiklandi. Qavatlar orasida beton qismlar quyildi, yogʻoch shiftlar taʼmirlandi, yangi zinapoyalar qurildi, plitkalarni oʻzgartirdi va qoʻllab-quvvatlovchi tuzilmani taʼmirladi. Qayta tiklash paytida qazish ishlari ham olib borildi, uning davomida toshboʻron qilingan toshlar tozalandi.

2003-yil noyabr oyidan boshlab minorada spektakllar va koʻrgazmalar oʻtkazilmoqda. Minora Tallin shaharining teatr tarkibiga kiradi.

Yana qarang
-----------

* Tallin qal’a devorlari va minoralari

Manbalar
--------

1. ↑  „3015 All-linna kindlustused - linnamüür, tornid, väravaehitised, muldkindlustused, vallikraav, 13.-18.saj." (et). *Kultuurimälestiste register*. 2-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
**Kintamani Tog`i**

Kintamani
---------

Kintamani - Indoneziyaning Balidagi Gunung Batur ning kattaroq kaldera devorining g'arbiy chekkasida joylashgan qishloq. Bu Indoneziyaning eng go'zal joylaridan biri bo'lib, har yili ko'plab sayyohlarni jalb qiladi.Kintamani ta'tilingizni juda qiziqarli va qiziqarli qilishi mumkin va har bir sarflangan tiyinga arziydi. Manzara va atmosfera shunchaki ajoyib. Quyoshning botishini tomosha qilishdan tortib, Kintamanining go‘zalligiga guvoh bo‘lishgacha, vertolyotda Bali bo‘ylab sayohat qilishgacha, go‘zal qishloqni o‘rganayotganda juda ko‘p ish qilish mumkin. Agar siz hali ham Kintamanida nima qilishni bilmoqchi bo'lsangiz, Kintamanida nima qilish kerakligi haqidagi ushbu qo'llanma sizni ushbu Bali jannatlarining eng yaxshisini boshdan kechirishga majbur qiladi

Kintamanida qilinadigan 12 ta narsa
-----------------------------------

  

1 Batur tog'iga quyosh chiqishi vulqon trek
2 Kintamani sayohati
3 Kintamani vulqoni
4 ATV Ride
5 Velosiped sayohati
6 Issiq Bahor
7 Trunyan qishlog'i
8 Kintamanida baydarka va kanoeda eshkak eshish
9 Abang tog'i
10 Organik fermalar
11 Luwak qahva fermasi
12 Ma'blag`lar

```
== Kintamani sayohati ==
```

Qiziqarli Kintamani qishlog'i sayohati qishloqning haqiqiy ta'mini berishi mumkin. Aeroportdan konditsionerli

```
transport vositasini oling va keyin bu go'zal qishloqqa yo'l oling. Bu qishloqda ko'plab nafas oladigan manzaralar, jumladan, faol vulqon va Batur ko'li mavjud.
```

Barong va Keris Dance spektaklini yoki yaxshilik va yovuzlikka qarshi kurash hikoyasiga ega an'anaviy Bali raqsi bo'lgan Trance raqsini tomosha qilish yana bir ajoyib va ​​ajoyib tajriba bo'ladi. An'anaviy rasmlari bilan mashhur bo'lgan Bautan qishlog'iga, shuningdek, an'anaviy oltin va kumush san'atini yaratish jarayoni bilan mashhur Celuk qishlog'iga tashrif buyuring. Ko'plab hind ibodatxonalari va jozibali ko'rinishga ega boshqa joylar mavjud.

Adabiyotlar
-----------

```
Balidagi hayot
```
**Xoʻjayevlar** — oʻzbek sirk artistlari sulolasi. Zamonaviy oʻzbek sirkida chavandozlik va ot urgatish janri rivojiga katta hissa qoʻshishgan. Sulola asoschisi:

Xoʻjayev Muhammad (taxallusi "Chaqqon") (1886, Qoʻqon — 1971. 28.2, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1939). Ijodiy faoliyatini 8 yoshidan Baratboy rahbarligidagi sirk guruhida boshlab, muallakchilik, havo gimnastikasi va masxarabozlik uyinlarida ishtirok etgan. 1900-yildan namanganlik Mirzaahmad sirkida muallaqchi Qodir Abdullayev bilan ishlagan, 1905-yildan Mullaboy Mansurov sirkida faoliyatini davom ettirib, qiziqchilar va muallaqchilar guruhlarida qatnashgan, turnikda, bir pogonali va ikki pogonali chigʻiriqda ishlagan. 1919—20 yillar R. Abduxalilov va F. Yupatov sirklarida ishlagan. 1931-yil "Erkinlikdagi otlar" tomoshasini tayyorlab, oʻzbek sirki tarixida eng kuchli ot oʻyinlaridan birini yaratib, koʻp yillar davomida namoyish etdi.

Xoʻjayeva Lola (1923.18.9, Samarqand) — chavandoz, it oʻrgatuvchi. Muhammad Xoʻjayevning qizi. Oʻzbekiston xalq artisti (1950). 1931-yildan otasi rahbarligidagi "Ot ustida voltij" hamda "Chavandozlik" uyinlarida, shuningdek, akrobatlar guruhida qatnashgan. 1934-yil "Ot ustida grotesk" tomoshasini yaratib, unda milliy oʻzbek raqsi plastikasini anʼanaviy chavandozlik tryuklari bilan uzviy bogʻladi. Chopayotgan ot ustida bir necha murakkab uyinlarni yengil va epchil ijro etar edi, masalan, balandga sakrab, tizzaga oʻtirish, soʻzanalar ustidan sakrab oʻtish, otni tortilgan tasmalar ustidan sakratish va boshqa L.X. bajargan betakror mashklardan biri — chopayotgan otni keng tasma ustidan sakratib, Uzi ham balandliqdagi tasmadan sakragan va yana ot ustiga qaytib tik turgan. 1972-yildan it oʻrgatuvchi.

Xoʻjayev Lovar (Leonid) (1932.5.6, Toshkent) — chavandoz. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1964). Muhammad Xoʻjayevning oʻgʻli. 1941-yildan akrobatika uyinlarida ishtirok etgan. 1951-yildan opasi Lola Xoʻjayeva bilan "qoʻshaloq grotesk" tomoshasini tayyorlab, chopayotgan ot ustida yakka va juft tryuklarni, bir-biriga qarab chopayotgan ikki ot ustida murakkab mashklarni bajarishgan. Xujayev Andrey (1961.21.12, Toshkent) — chavandoz. Lovar Xujayevning oʻgʻli. 1975-yildan "Ot ustida grotesk" tomoshasi bilan tanilgan. 1992-yildan "Boʻgʻma ilon bilan olishuv" tomoshasini namoyish etib kelmoqda. Poʻlat Toshkanbayev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Haqorat** shaʼnga teguvchi, kamsituvchi, xafa qiluvchi ifoda, soʻz, gap yoki amaldir. Haqorat atayin yoki bexosdan boʻlishi mumkin.

Turlari
-------

**Haqorat** (jinoyat huquqida) — shaxsning shaʼni va qadr-qimmatini beodoblik bilan qasddan tahqirlash. Beodob muomalada boʻlish turli xildagi xatti-harakatlarda, chunonchi haqoratli soʻz va iboralarni aytish, bino, devorlar va fotosuratlarga haqoratlovchi yozuvlar yozish, beodob qiliqlar qilish, yuziga tarsaki urush, tupurish va h.k.da namoyon boʻladi.

H. qilish Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida fuqarolarning huquq va erkinliklariga tajovuz qiladigan huquqbuzarlik sirasiga kiritilgan. Ushbu kodeksning 41-moddasiga koʻra, H. qilish eng kam ish haqining 20 baravaridan 40 baravarigacha miq-dorda jarima solishga sabab boʻladi.

Birinchi marta H. qilgan shaxslar, agar ularning qilmishlari jinoiy jazolashga tegishli boʻlmasa, maʼmuriy javobgarlikka tortilishi mumkin. H. qilish, basharti, shunday harakatlar uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilgandan keyin sodir etilgan boʻlsa, eng kam oylik ish haqining 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki bir yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Nashr qilish yoki boshqacha usulda koʻpaytirilgan matnda, yoxud ommaviy axborot vositalari orqali H. qilish eng kam oylik ish haqining 200 baravaridan 400 baravarigacha miqdorda jarima yoki 1 yildan 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. H. qilish jabrlanuvchi oʻz xizmat yoki fuqarolik burchini bajarishi munosabati bilan bogʻliq holda; xavfli retsidivist tomonidan yoki tuhmat qilganligi uchun ilgari sudlangan shaxs tomonidan sodir etilgan boʻlsa — eng kam oylik ish haqining 400 baravaridan 600 baravarigacha miqdorda jarima yoki 2 yildan 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud 6 oygacha qamoq bilan jazolanadi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 140-modda).

H. qilish har doim muayyan bir shaxsga qaratilgan boʻladi. Muayyan bir shaxsga qaratilmasdan aytilgan uyatsiz-beodob soʻzlar va shahrik. xatti-harakatlar bezorilik deb baholanishi mumkin.

Quyidagilar haqorat sanalishi mumkin:

* Soʻkinish.
* Ijtimoiy qoralanuvchi atamalar: *oʻgʻri*, *fohisha*.
* Salbiy tarixga ega atamalar: *fashist*, *millatchi*.
* Biror kasb nomi bilan boshqa kasbni atash, masalan shifokorni *jallod*, *qassob* deyish.
* Zoosemantik metaforalar: *mol*, *eshak*, *it*.
* Salbiy maʼnoli feʼllar: *uxlatish*, *kiydirish*.
* Odam feʼl-atvorini salbiy baholovchi atamalar: *ablah*, *yaramas*.

Jiddiy haqoratlar maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortilishga sabab boʻlishi mumkin.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Harakatlanuvchi tasvir muzeyi** (*Museum of the Moving Image*) — Astoriya deb nomlanadigan Kuins mavzesidagi kino, televizor, video va kompyuter oʻyinlari muzeyi.

1916-yilda Kino magnatlari Jessi Laski va Adolf Sukor oʻz studiyalarini birlashtirib, „Famous Players-Lasky" kompaniyasini tashkil qilishdi va filmlar suratga olish uchun Nyu-Yorkda „Kaufman Astoriya studios" studiyasi qurilgan. Bu yerda aka-uka Marksning ilk filmlari va kinematografiya tarixida oʻz izini qoldirgan baʼzi boshqa filmlar yaratilgan.

1970-yilda uzoq vaqtdan beri boʻsh turgan kinostudiyaning binolarini buzish haqida gap ketganda, uchastka Astoriya jamgʻarmasi tomonidan sotib olingan. 1988-yilda ushbu hududda AQSHda toʻliq kinematografiya tarixiga bagʻishlangan, eng soʻnggi texnologiyalar bilan jihozlangan kinozalli birinchi muzey ochildi.

2008-2011-yillarda muzeyda keng koʻlamli rekonstruksiya amalga oshirildi, buning natijasida uning maydoni ikki baravar koʻpaydi. Kengaytirish muzey vasiylariga 67 million dollarga tushdi.

Harakatlanuvchi tasvir muzeyi nafaqat nodir kinolarni katta ekranda tomosha qilish, balki yangi premyeralarga bagʻishlangan davra suhbatlarini ham oʻtkazish imkoniyatini beradi. Geymerlarni „Astoriyaga" videooʻyinlar va tegishli jihozlarning katta kolleksiyasi jalb qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Stephen Holden. From Tut to Taylor, Moving-Image Museum Captures Film History (англ.). The New York Times (30 августа 1988). Дата обращения: 1 мая 2014.
2. ↑  Jason Hill. Museum piece (англ.). The Sydney Morning Herald (6 марта 2008). Дата обращения: 1 мая 2014.

Havolalar
---------

* Официальный сайт музея(ingl.)
* Архитектурное решение(ingl.)
Категория:Горные вершины по алфавиту

Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Размер статьи: менее 1000 символов
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**Haramosh** (inglizcha: *Haramosh*, Urdu ہrạmwsẖ chuy̰, ilova. panj. ہrạmwsẖ) (7397 m.) — Pokistondagi eng baland togʻ choʻqqilaridan biri, Qorakoram togʻ tizimining bir qismidir. Nisbiy balandligi - 2277 m. Dunyoda 67-oʻrinda. Gilgit shahri cho'qqidan 65 km uzoqlikda joylashgan.

Toqqa chiqish
-------------

Birinchi ko'tarilish - 1947 yil, Shveytsariya ekspeditsiyasi. 1955 yilda ikkinchi ko'tarilish bo'lib o'tdi, nemis alpinistlari cho'qqini zabt etishdi. [ *aniqlash* ]

Eslatmalar
----------

Adabiyot
--------

* *Oliy Osiyo: Jill Neat tomonidan 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi*, ISBN 0-89886-238-8 .
* Ralf Barker tomonidan *so'nggi moviy tog'*, Ripping Yarns.com. ISBN 1-904466-30-3 .

Havolalar
---------

* Peakware.com
**Haramsaroy masjidi** — Qarshi masjidi.
Masjid oʻrdaga yaqin Haramsaroy guzarida joylashgan. Qarshining qadimiy masjidlaridan edi. Vaqfli boʻlgan va unga oid ikkita hujjat saqlanib qolgan. Ushbu hujjatlar Amir Haydar davriga tegishlidir. Birinchi hujjatdagi maʼlumotga koʻra: *„Hijriy 1220-yili zulhijja oyida Abdullaboy Usta Sharif oʻgʻli Qoʻrgʻoncha mavzesida bir yarim tanob xurri xolis ekin yerini Haramsaroy guzaridagi masjid uchun xolis Olloh, yoʻlida shar’iy tarzda vaqf qiladi"* Hujjatda taʼkidlanishicha, masjid binosi shahar devori ichida loy va yogʻochdan qurilgan ekan. Mashhurligi sababli oʻrni aniq, koʻrsatilmagan. Mutavalli voqifning oʻzi boʻlgan. Undan soʻng avlodlari orasidan eng solih, tadvodor va ilmlisi, agar bu avloddan hech kim qolmasa qiz avlodlari, ulardan ham hech kim qolmasa bu vazifani viloyat qozisi bajaradi. U istasa, boshqa biror kimsani shu ishga tayinlashi mumkin. Mutavalli ushr haq, oladi. Qolgani masjid imorati ehtiyojiga ishlatiladi. Ortgani 6 qismga boʻlinib, imom undan 2 hissa oladi va imomlik qilish bilan birga har hafta payshanba kuni Qur’onning toʻrtdan birini tilovat qilib, savobini voqifga bagʻishlaydi. Shuningdek, masjidni yoritish va toʻshamchilar uchun 1, muazzinga 1 hissa ulush beriladi. Oxirgi 2 hissa masjid tahoratxonasiga ajratiladi. Ikkinchi hujjatda: *„Hijriy 1221 yili safar oyida Hayit Muhammad valadi Ashur Muhammad valadi mulla Tursunboqi Bibi Oylarxon Ashur Muhammad qizi tomonidan vakil boʻlib, mazkur mulla Ashur Muhammad ibn mulla Tursunboqidan meros boʻlib qolgan Qoʻrgʻoncha mavzesidagi uch chorak ekin yerini shahar ichkarisida joylashgan Haramsaroy masjidi uchun shar’iy tarzda vaqf qilish istagi borligini bildiradi"*. Ushbu vaqf mulkiga Bibi Oylarxon Ashur Muhammad qizining avlodlari mutavalli boʻladi. Ulardan hech kim qolmasa, ushbu masjid qavmidan munosibi tayinlanadi. 1924-yildagi hujjatlardan birida Haram masjidi nomi qayd etilgan. Masjid sovet davrida vayron qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 639 bet.
*De re aedificatoria*
Leon Battista Alberti
ALBERTI (Alberti) Leon Battista (1404.18.11, Genuya — 1472.25.4, Rim) -italyan olimi, meʼmor, yozuvchi va musiqashunos. Uygʻonish davrida yashab ijod etgan. Paduya va Bolonyada taʼlim olgan. Rim va Florensiyada yashab ijod etgan. Italyan tilida „Haykal haqida", „Rassomlik haqida", lotin tilida „Meʼmorlik haqida" chop etilgan naza-riy risolalarida ilgʻor ilm yutuqlarini zamonaviy sanʼat bilan boyitib, umumlash-tirgan, „Oila haqida"gi axloqiy riso-lasida har tomonlama rivojlangan bar-kamol shaxsni talqin qilgan. Meʼmorlikda qad. badiiy merosdan foydalanib, bino bosh tarzini yunon meʼmorligiga 371xos uslubda ravoklari keng, serhasham, yangi shakllarini yaratgan: Florensiyadagi Ruchellai pallatsso saroyi, 1446- 51; Santa-Mariya Novella, 1456-70; Riminidagi San-Franchesko, 1447- 68; Man-tuyadagi Sant-Andrea (1472- 94) cherkovlari va boshqa

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |