***Physocarpus opulifolius***, keng tarqalgan **ninebark**, Sharqiy ninebark, Atlantic ninebark yoki oddiygina ninebark, Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida joylashgan Rosaceae atirgullar oilasiga mansub gullaydigan oʻsimlik turidir.

Tavsifi
-------

Bu tepalik shaklidagi bargli buta boʻlib, oddiy barglari, kamon poyalarida. Uning balandligi 1 dan 1–3 m (3–10 ft) va 1–2 m (4–6 ft) boʻladi. Barglarning uzunligi 3-12 sm (1-5 dyuym) dan farq qiladi, palma tomirlari bilan qoplangan. Tez oʻsadi, hasharotlar va kasalliklarga, qurgʻoqchilikka chidamli. Bu tur juda keng tuproq va joylashgan sharoitlariga moslashadi, namdan quruqgacha, kislotadan ishqoriygacha va shagʻalli ogʻir loygacha; va qisman soyada toʻliq quyoshgacha oʻsishi mumkin. 5 bargli, 6–8 mm (0.24–0.31 in) diametrli gullar korimbalarda hosil boʻladi. Gullari oqdan pushti ranggacha, Shimoliy Amerikada maydan iyungacha gullaydi. Missurida mevalar avgust oyidan oktyabr oyining boshigacha pishib yetiladi va osilgan, qogʻozli klasterlarda osilgan kichik, quruq dukkaklardir. Poʻstlogʻi ingichka qogʻozli chiziqlar boʻlib tozalanadi, shakli toʻqqizinchi raqamga oʻxshaydi va umumiy nomning kelib chiqishi boʻlgan jigarrang ichki qobigʻini ochib beradi.

*P. opulifolius* poyasining ko‘ndalang kesimini mikroskopik tasviri

Tarqalishi va yashash joyi
--------------------------

*Physocarpus opulifolius* Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida toshli tepaliklar va daryolar qirgʻoqlarida, shuningdek nam chakalaklarda, ayniqsa Missuri daryosining janubidagi okruglarda joylashgan. Bundan tashqari, Rokki togʻ mintaqasida va Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida deyarli farq qilmaydi. Uning vatani Nyu-Yorkdan Minnesota va Janubiy Dakotagacha, janubdan Florida, Arkanzas va Kanzasgacha. Ammo uni Gʻarbiy Kvebekdan Minnesota, Janubiy Dakota va Koloradoga, janubdan Oklaxomadan Jorjiyaga va shimoldan Nyu-Yorkka qadar topish mumkin. Buta — bu qochish yoki yovvoyi oʻsimlik ilgari oʻstirilgan, shimoli-sharqda.

Foydalanilishi
--------------

*P. opulifoliusning* ogʻir sharoitlarda oʻsish qobiliyati uni qirgʻoqlarda eroziyaga qarshi kurashish uchun qulay qiladi. Lekin u oʻzining manzarali barglari uchun ham oʻstiriladi. Koʻplab navlar ishlab chiqilgan, ulardan „Dartʼs Gold", „Diabolo" va Lady in Red = "Tuilad" Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.Yangi navlar turli xil barglar rangini, shuningdek, kichikroq umumiy oʻsimlik hajmini taklif qiladi.

Ekologiya
---------

Bu dimorf evlit, uchun *Macaria abruptata*, oq bahor kuya, *Ancylis spiraeifoliana*, koʻr sfenks kuya va ehtimol, koʻk rangli bahor kuya uchun lichinka xoʻjayini. Bu oʻsimlikda malina barglarining lichinkalari ham qayd etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Physocarpus opulifolius* Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. 23 Jan 2012
2. ↑  „Physocarpus opulifolius". *Kemper Center for Home Gardening*.  Missouri Botanical Garden. Qaraldi: 2011-yil 25-sentyabr.
3. ↑  Guy Nesom, 2000. Atlantic ninebark: *Physocarpus opulifolius* (L.) Maxim. Plant Symbol = PHOP. USDA Plant Guide
4. ↑  „Physocarpus opulifolius (Atlantic Ninebark)".  Lady Bird Johnson Wildflower Center-The University of Texas at Austin. Qaraldi: 2011-yil 27-sentyabr.
5. ↑  Hoss, Gregory (2001). „Propagation Protocol for Ninebark (*Physocarpus opulifolius*)". *Native Plants Journal*. 2-jild, № 1. 60–61-bet. doi:10.3368/npj.2.1.60.
6. ↑  Johnson, Arthur*. Taxonomy of the Flowering Plants*. New York: The Century Co. 1931 — 297–298 bet.
7. ↑  „RHS Plant Selector - *Physocarpus opulifolius* 'Dart's Gold'". Qaraldi: 2021-yil 6-fevral.
8. ↑  „RHS Plant Selector - *Physocarpus opulifolius* 'Diabolo'". Qaraldi: 2021-yil 6-fevral.
9. ↑  „RHS Plantfinder -*Physocarpus opulifolius* Lady in Red = 'Tuilad'". Qaraldi: 2018-yil 25-aprel.
10. ↑  „AGM Plants - Ornamental".  Royal Horticultural Society (2017-yil iyul). Qaraldi: 2018-yil 25-aprel.
11. ↑  „Common Ninebark (Physocarpus opulifolius)" (en). *www.extension.umn.edu*. 2017-yil 19-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 30-iyun.
12. ↑  „Species Eulithis molliculata - Dimorphic Eulithis - Hodges#7203".
13. ↑  „Species Macaria abruptata - Hodges#6294".
14. ↑  „HOSTS - the Hostplants and Caterpillars Database at the Natural History Museum".
15. ↑  „HOSTS - the Hostplants and Caterpillars Database at the Natural History Museum".

* Hyam, Roger*. Plants and their Names a Concise Dictionary*. New York: Oxford University Press, 1995 — 391 bet.
* Source of the distinguish remark in the header.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Physocarpus opulifolius*** mavzusiga oid fayllar bor. |

* 
* USDA Plants Profile for *Physocarpus opulifolius*
* Physocarpus opulifolius in the CalPhotos photo database, University of California, Berkeley