recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Doing Business with Ease Overseas"** („Xorijda qiyinchiliksiz biznes bilan shugʻullanish"), toʻliq nomi **„Doing Business with Ease Overseas: Building Cross-Cultural Relationships That Last"** (Xorijda qiyinchiliksiz biznes bilan shugʻullanish: Uzoq davom etadigan madaniyatlararo aloqalarni oʻrnatish) — Harriet L. Russell qalamiga mansub xorijda biznes bilan shugʻullanish haqidagi kitob. 2016-yil California shtatining Oceanside shahrida „Indie Books International" nashriyoti tomonidan chop etilgan.

„Doing Business with Ease Overseas" dunyoning turli mamlakatlarida biznes bilan shugʻullanish masalasiga bagʻishlangan. Muallif asarni dunyoning koʻplab davlatiga qilgan sayohatlari hamda ish tajribasiga tayanib yozgan. Xususan, muallif Yaponiya, Xitoy, Belarus, Rossiya hamda Yevropa mamlakatlarida biznes bilan shugʻullanish va mahalliy aholi bilan aloqa oʻrnatishga keng toʻxtalib oʻtgan. Kitobda muallif boshidan kechirgan koʻplab hodisalarni misol oʻlaroq keltirilgan. Jumladan, Russell Qirgʻizistonning Isfana shahriga qilgan tashrifi haqida toʻxtalib oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Harriet Russell haqida" (inglizcha). *Harriet Russell*. Qaraldi: 23-yanvar 2017-yil.

Havolalar
---------

* Barnes&Noble saytida kitobdan parcha[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Oʻngut**, oʻnqut — qadimiy turkiy qabilalardan biri. Xitoy manbalarida ularni oq tatarlar deb atashgan. Ular qadimiy turklarning shato urugʻidan kelib chiqqan. 12—13-asr boshlarida Oʻ.lar Shimoliy Mongoliya va Xitoyda koʻchib yurishgan. Ular nasroniylik dinining nestorian mazhabiga eʼtiqod qilishgan. 15— 16-asrlarda Oʻ.lar Dashti Qipchoq oʻzbek qabilalari tarkibida qayd etilgan. Ularning bir qismi hozirgi Oʻzbekiston hududiga (koʻpchiligi Zarafshon vodiysiga) kelib joylashganlar. Oʻ.larning oʻtmishda asosiy mashgʻuloti chorvachilik boʻlgan, keyinchalik 16—17-asrlarda asta-sekin oʻtroqlashib, dehqonchilik bilan shugʻullangan va oʻzbek xalqi tarkibiga singib ketgan.

Sh. qarang
----------

* Ungut

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbek urugʻlari |
| --- |
|  |
| 
Ming · Qirq · Jaloyirlar · Saroy · Qoʻngʻirot (qabila) · Nayman · Qiyot · Xitoy (urugʻ) · Qangʻli · Arlot · Ungut · Tomalar · Uyshun · Baday · Batash · Qavchin · Yobu · Sulduz · Mitan · Yuz |

 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bedreddin İbrahim Bey I** (turkcha: *Bedreddin İbrahim Bey I*) — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning nabirasi va Bedreddin Mahmud Beyning oʻgʻlidir. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan..

Tarix
-----

İbrahim Bey Karamanoğulları bekligini 1300-1312-yillar orasida boshqargan Bedreddin Mahmud Beyning oʻgʻlidir. Bedreddin Mahmud Beyning uchta ham orqama-orqa beklik taxtiga chiqqan. Bular: Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey, Bedreddin İbrahim Bey I, Alâeddin Halil Mirza Beylardir.

İbrahim Bey I 1297-yillar atrofida tavallud topgan. U 1312-yilda otasi Bedreddin Mahmud Bey vafot etganida 15 yoshlar atrofida edi va yoshligi sabab taxtga daʼvo qilishga kuchi yetmadi. 1318-yilda u Misrning Karaman bekligi ustidan hukmronligini tan oldi va yordam soʻrab mamluk sultoni Muhammad an-Nosir I ga murojaat qildi. Mamluklar yordami bilan İbrahim Bey beklik poytaxti Karaman shahrini akasi Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Beydan tortib olishga muvaffaq boʻldi. Natijada Musa Bey Karaman shahridan ayrilib, Ermenek tomonlarga chekinishga majbur boʻldi. Karaman yerlarida mamluk sultoni nomiga tangalar zarb etildi va masjidlarda an-Nosir nomiga xutbalar oʻqildi.

U 1320-yilda Koʻniya shahrini qisqa muddatga boʻlsa ham egalladi. Ammo Hulokuiylar davlati hukmdori Abu Said Bahodir qoʻshini tomonidan quvib chiqarildi. 1323-yilgi jangda Abu Said Bahodir İbrahim Beyning akasi Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Beyni jangda magʻlubiyatga uchratdi.

İbrahim Bey beklik davrining birinchi qismiga 1333-yilda ukasi Alâeddin Halil Mirza Bey tomonidan nuqta qoʻyilgan. Ammo Misr mamluklarining bosimi ostida Halil Mirza Bey 1340-yilda taxtdan voz kechadi va İbrahim Bey qaytadan bek lavozimini egallaydi. U beklikni 10 yilcha boshqarib, 1350-yillarda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445
2. ↑  Faruk Sümer, „Karamanoğulları", *TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi*, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460.

| Humkdorlik unvoni |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**Musa Bey** | **Karamanoğulları beki**1318-1332 | Vorisi:**Halil Mirza** |

| Humkdorlik unvoni |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**Halil Mirza** | **Karamanoğulları beki**1340-1350 | Vorisi:**Ahmed Bey** |
**Bedona tut** — tutsimonlar oilasi (tutdoshlar)ga mansub daraxt. Mevasi oq, shirin, urugʻsiz. Bargi ipak qurtiga yediriladigan "Vodil" va "Xorugʻ" xillari tarqalgan. "Vodil", asosan, Fargʻona vodiysining togʻ etagi hududlarida (Oʻsh, Fargʻona, Andijon, Xoʻjand va Jalolobodda) oʻstiriladi. Mevasi yirik (18x10 mm), gektaridan 40 — 47 s barg beradi. "Xorugʻ" Tojikistonda koʻp tarqalgan. Gektaridan 50 — 55 s barg beradi. Mevasi yirik (21x11 mm), shirin, urugʻsiz. Kasallik va sovuqqa chidamli. Payvand qilib koʻpaytiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Jarir ibn Atiya**

Jarir ibn Atiya ibn Huzayfa al-Xatafiy at-Tamimiy (650—728, 732 yoki 733, Yamoma, Arabiston) — arab satirik shoiri. deb atalmish vakili. Umaviylar uchligi — al-Axtal, al-Farazdak bilan birga. Tamimning Nejdiy qabilasidan Banu Kulayb ibn Yarbua qabilasidan. U xalifa Usmon davrida tugʻilgan, kambagʻal badaviy qabilasidan chiqqan; choʻpon edi. U al-Hajjoj ibn Yusufning saroy shoiri edi.

Jarir zamonaviy shoirlar — al-Farazdak, al-Axtal va Adi ibn ar-Rika bilan uzoq davom etgan sheʼriy tanlovda gʻolib chiqqanidan keyin mashhur boʻldi. U koʻplab satiralar, panegiriklar, sheʼrlar va ajoyib elegiyalar muallifi.
Jarirning turli shaxslarga bagʻishlangan panegiriklari (Umaviylar xalifalari va ularning atrofidagilar, Qaysit qabilasi, Erondagi xalifaning hokimi va boshqalar, ularda hukmdorlarning anʼanaviy fazilatlarigina emas, balki ularning ijodiy faoliyati ham ulug‘lanadi.

Adabiyotlar
-----------

Divan, Qohira, 1313-bet. g. x. (1895/96); Naqaid Jarir va Axtal, Bayrut, 1922 yil.
[Sheʼrlar] / Per. N. Voronel // Oʻrta asrlar arab sheʼriyati. — M. 1975, — S. 136-142.
[Sheʼrlar] / Per. Yu. Stefanova // Klassik arab sheʼriyatidan. — M. 1983, — S. 97-104.

Havolalar
---------

[  ibn Atiya]
**Jarima** — 1) qonunda belgilangan hollarda undiriladigan mablagʻ. Jarima jinoiy jazo, maʼmuriy va jamoatchilik taʼsiri chorasi sifatida qoʻllaniladi. Fuqarolik huquqida jarima shartnomani bajarmagan yoki uning bajarish muddatini oʻtkazib yuborgan korxona, tashkilot, muassasalarga, jinoyat huquqida jinoyatchiga (sud tomonidan asosiy yoki qoʻshimcha jazo sifatida), maʼmuriy huquqda jamoat tartibi, transportdan foydalanish, ov qilish va b. tartiblarni buzganlarga solinadi. Oʻzbekiston MJKga muvofiq, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etishda aybdor jismoniy va yuridik shaxsdan davlat hisobiga pul undiriladi. Fuqarolarga solinadigan jarimaning eng kam miqdori eng kam ish haqining 50 dan bir qismidan, mansabdor shaxslarga esa — 10 dan bir qismidan kam boʻlmasligi, eng koʻp miqdori eng kam ish haqining 5 baravaridan, mansabdor shaxslarga esa 10 baravaridan oshmasligi kerak (qonunda nazarda tutilgan ayrim hollarda baʼzi huquqbuzarliklar uchun jarima miqdori oshirilishi mumkin). Jarima mahalliy davlat hokimiyati organlari, qonun bilan vakolat berilgan boshqa organlar yoki mansabdor shaxslar tomonidan solinadi; 2) sportda — qoidani buzganlik uchun beriladigan jazo (maye, jarima toʻpi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lou Del Valle** (1968-yil 13-iyulda Long-Island-City, New-York shahrida tugʻilgan) — amerikalik bokschi va sobiq WBA yengil vazn toifasi chempioni. U hozirda superoʻrta vazn toifasida sobiq chempion Badou Jekning boks boʻyicha murabbiyi hisoblanadi.

Professional faoliyati
----------------------

"Asal bola" nomi bilan tanilgan Del Valle 1992-yilda professional boʻlib chiqadi va oʻzining dastlabki 22 ta jangida gʻalaba qozonib, 1996-yilda yengil vazn toifasida uzoq muddatli WBA chempioni Virgil Hillga zarba beradi. Hill yaqin bir ovozdan qaror qabul qiladi. 1997-yilda u Eddy Smuldersga qarshi boʻlgan WBA yengil vazn toifasida chempionlik uchun kurash olib bordi va 8-raundda texnik nokaut bilan gʻalaba qozondi. U oʻzining navbatdagi jangida kamarni yoʻqotdi, bu WBC/WBA birlashuvi jangida kichik Roy Jonsga yutqazib qoʻyadi, ammo Johnsni nokautga uchratgan birinchi jangchi boʻldi.

Durang natija
-------------

2001-yilda u boʻsh boʻlgan WBA yengil vazn toifasida Bruno Jirardga qarshi chiqadi, biroq durang natija bilan unvonga etisha olmadi. 2002-ilda u xuddi shu kamar uchun Jirard bilan revansh jangini oʻtkazadi, ammo boʻlinish qarorini boy beriladi.

De Leon Tinsley (9-3-1), 2008-yil 18-iyulda Mahi Temple Auditoriumda 8 raundlik jangda Del Valle (36-6-1), 40 ustidan bir ovozdan gʻalaba qozondi. Hakamlar Stan Winston va Fred Fluti Bill Rey (77-75) kabi Tinsli uchun ring bahsida zarba urishdi. Tinslining vazni 189 funt, Del Valle esa 198 kilogramm edi.

Yana qarang
-----------

* Yengil vaznda boks boʻyicha jahon chempionlari roʻyxati;
* Puerto-Rikolik boks boʻyicha jahon chempionlari roʻyxati.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tight bond with trainer propels Las Vegas boxer toward his dream".  Las Vegas Sun. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Girard keeps hold of title".  BBC. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Tinsley grinds out decision over 40-year-old Del Valle".  ESPN. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
**Spidvey** (ing. speed — tezlik va way — yoʻl) — mototsikl sporti turi, trekda, shuningdek, stadionning.yaxmalak yoʻlkasida mototsikl bilan poyga oʻtkazish. Bu sport turi 20-asr boshlarida Avstraliya va Janubiy Afrikada vujudga keddi. Musobaqalar 500 sm³ klassli mototsikllarda 280–400 m uzunlikdagi trassalarda oʻtkaziladi. S. boʻyicha jahon chempionati: shaxsiy hisobda 1934-yildan, jamoa hisobida 1960-yildan, juftliklar oʻrtasida 1970-yildan, yaxmalakda 1966-yildan, tuproq yotqizilgan treqsa (1000 m li masofa) 1971-yildan tashkil qilib kelinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
1354-yilda barpo etilgan Bern kasalxonasi asoschisi Anna Seilerning haykali.
**Anna-Seiler-Brunnen** (Anna Seiler favvorasi) — Shveytsariyaning Bern shahrining eski shaharchasi Marktgassedagi favvora hisoblanadi. Bu Shveytsariyaning milliy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy obyekti hisoblanadi, shuningdek, Bernning mazkur eski shahri YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiradi.

Tarix
-----

*Marktgassening* yuqori qismida joylashgan favvora Berndagi birinchi kasalxona asoschisi Anna Seiler sharafiga bunyod etilgan. Anna Seilerning ramziy haykali koʻk koʻylak kiygan, kichkina idishga o'ng qo'lidagi ko'zasidan suv quyayotgan ayol koʻrinishida bunyod etilgan. Uning haykali Rimning Aventikum shahridan (zamonaviy Avenches) olib kelingan ustun ustiga joylashtirilgan. 1354-yil 29-noyabrda oʻz vasiyatnomasida Anna Seiler shahar maʼmuriyatidan bugungi kunda *Zeughausgasse* koʻchasida joylashgan o'z uyida kasalxona barpo etishga moddiy yordam berishlarini soʻrab murojaat qiladi. Kasalxonada dastlabki yillarida bor yo'g'i 13 ta karavot joylashgan boʻlib, umumiy 2 nafar xizmatchi faoliyat olib borar edi*.* Kasalxona *ewiges Spital*  ya'ni doimiy xizmat ko'rsatuvchi kasalxona boʻlishi kerak edi. Taxminan 1360-yilda Anna Seiler vafot etganidan soʻng shifoxona *Seilerin Spital* nomini oldi. 1531-yilda shifoxona boʻsh Dominikan ordeni monastirligi binosiga koʻchib oʻtkazildi. *Sankt-Michaels Insel* (Sankt-Maykl oroli) hududi keyinchalik Anna Seiler oʻz shifoxonasini tashkil etganidan buyon 650 yildan ortiq vaqt davomida faoliyat yuritgan *Inselspital* nomi bilan tanilgan. Zamonaviy *Inselspitalda* 6000 ga yaqin xodim faoliyat olib boradi. Shifoxonada yiliga umumiy 220 000 nafarga yaqin kishi davolanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Swiss inventory of cultural property of national and regional significance". *A-Objects*.  Federal Office for Cultural Protection (BABS) (1-yanvar 2018-yil). 28-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentabr 2019-yil.
2. 1 2  Copy of Anna Seiler’s will, translated into modern German Wayback Machine saytida arxivlandi (6 July 2011). accessed April 25, 2008
3. ↑  Zurkinden*. Aral Auto-Reisebuch: Schweiz*. Zurich, CH: Ringier AG, 1983 — 222–224 bet. ISBN 3-85859-179-3. (olmoncha)
4. ↑  Inselspital website-History Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-06-20). accessed April 25, 2008 (olmoncha)
5. ↑  Inselspital website-Home Page Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-09-26). accessed April 25, 2008 (olmoncha)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Bernning Eski shahridagi favvoralar |
| --- |
|  |
| 
 • Anna-Seiler-Brunnen  • Bernabrunnen  • Gerechtigkeitsbrunnen  • Kindlifresserbrunnen  • Läuferbrunnen  • Mosesbrunnen  • Münzbrunnen  • Pfeiferbrunnen  • Ryfflibrunnen  • Simsonbrunnen  • Schützenbrunnen  • Vennerbrunnen  • Weltpostdenkmal  • Welttelegrafen-Denkmal  • Zähringerbrunnen |

 |
**Atirgul moyi** – efir moyi; tiniq moysimon xushboʻy sargʻish suyuqlik. Zichligi 950 – 990 kg/m3 (20° da). Atirgulning, asosan qozonlik (Bol-gariyadagi shahar nomidan) atirgulning gulbargini suv bugʻi bilan haydash yoki uchuvchan organik erituvchilar (petroley efiri, benzol, etil spirt va boshqalar) vosita-sida olinadi. Suv bugʻi bilan haydash usu-li koʻproq qoʻllaniladi. 1 kg moy 2 – 5 t gulbargdan olinadi. Atirgul moyi tarkibiga 200 dan ortiq komponentlar (feniletil spirti, terpen spirtlari – sitronel-lol, nerol, geraniol, linalool va ularning efirlari, alifatik aldegidlar va boshqalar) kiradi. Atirgul moyining spirtda erimay-digan qismi (taxminan 5%)ni stearoptenlar (parafin uglevodorodlari) tashkil qiladi. Yuqori sifatli atirlar tayyor-lashda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Atlanta** (lotincha: *atlas*) - umurtqali hayvonlarning, shu jumladan odamlarning birinchi bo'yin umurtqasi. Oksipital suyak bilan harakatlanuvchi artikulyatsiyada ishtirok etishi tufayli u boshqa servikal vertebralardan farq qiladigan tuzilishga ega.

Ushbu umurtqaning anatomik variantlari genetik xilma-xillik bilan chambarchas bog'liq: atlaslarning anatomik variantlari qanchalik ko'p bo'lsa, populyatsiyaning genetik xilma-xilligi shunchalik past bo'ladi .

Strukturaviy xususiyatlar
-------------------------

Atlasning tanasi deyarli yo'q, chunki embrional davrda u ikkinchi bachadon bo'yni umurtqasi - epistrofiya yoki o'q bilan birlashib, uning tishini (dens) hosil qiladi. Shu munosabat bilan, atlasning vertebral teshiklari sezilarli darajada kengayadi va tanadan faqat qisqa oldingi kamar (arcus anterior) qoladi. Oldingi yoy yon tomonlarda ikkita qalinlashuv - lateral massalar (massae lateralis) yordamida orqa (arcus posterior) bilan bog'langan. Tashqi tomondan, oldingi kamarda oldingi tuberkulyar mavjud (tuberculum anterius). Uning ichki (orqa) yuzasida atlasni ikkinchi bo'yin umurtqasining tishi bilan bog'lash uchun mo'ljallangan tish chuqurchasi (fovea dentis dentis) mavjud (median atlantoaksiyal bo'g'in). Orqa yoyda orqa tuberkul (tuberculum posterius) mavjud bo'lib, bu kam rivojlangan o'murtqa jarayondir. Orqa yoyning ustki yuzasida, atlasning ikkala tomonida umurtqali arteriyaning yivi (sulcus arteriae vertebralis) ko'rinadi.

Atlasning har bir lateral massasining tepasida va ostida yuqori va pastki artikulyar yuzalar joylashgan. Yuqori artikulyar yuzalar (lotincha: *facies articulares superiores*) oval shaklga ega, ular oksipital suyakning kondillari bilan bog'lanib, atlantooksipital bo'g'inni hosil qiladi. Pastki bo'g'im yuzalari (facies articulares inferiores) yumaloq shaklda bo'lib, ular ikkinchi bo'yin umurtqasining bo'g'im yuzalari bilan bo'g'inlashib, lateral atlantoaksiyal bo'g'inni hosil qiladi.

Rivojlanish anomaliyalari
-------------------------

Atlasning juda kam uchraydigan anomaliyasi uning oksipital suyak bilan birlashishi (atlas assimilyatsiyasi). Ushbu nuqson oldingi neyroporaning to'liq yopilmaganligi tufayli yuzaga keladigan orqa yoyning bo'linishi bilan birlashtirilishi mumkin va miyelomeningotsel paydo bo'ladi - servikal umurtqa pog'onasining kistli yorig'i.

Ko'pincha Kimmerle anomaliyasi mavjud - umurtqali arteriya yivi ustidagi orqa yoyda suyak yoysimon septum shaklida atlasning atipik tug'ma nuqsoni bilan bog'liq bo'lgan kraniovertebral birikmaning malformatsiyasi.

Manbalar
--------
**Ketoz** — kavsh qaytaruvchi hayvonlarda oqsil va uglevod almashuvining buzilishi bilan kechadigan kasallik. Ovqat hazm boʻlmaslik — qonda atseton (keton) tanachalarining yuqori darajada saqlanishi va ularning koʻp miqdorda siydik, sut va nafas orqali organizmdan chiqishi bilan kechadi. Bu kasallik bilan sigirlar (5—8 yoshida; sut berish davrida) va ona qoʻylar, ona choʻchqalar kasallanadi. Kasallik organizmda uglevod — yegʻ modda almashinuvining buzilishi natijasida glyukoza yetishmasligi sababli yuzaga keladi. Yuqrri mahsuldor sigirlarning koʻp sut berishi davrida ratsionda oqsil moddalari koʻpayib, yengil hazm boʻladigan uglevodli ozuqalar yetishmasligida katta qorindagi mikrofloraning fermentativ faoliyati buzilishi natijasida yogʻ va sut kislotalari koʻpayib, propion va sirka kislotalari kamayib ketadi. Shuningdek, bu kasallikning kelib chiqishida kam harakatlilik, hayvonni bir joyda bogʻlab qoʻyish ham sabab boʻladi. Hayvonda ovqat hazm qilish, yurak, jigar faoliyati buziladi, kasallik boshlangan kunlardan hayvon titraydi, tishlarini gʻijirlatadi, gandiraklaydi, ishtahasi pasayadi, katta qorin va ichak perestaltikasi kamayib, axlat chiqishi qiyinlashadi. Siydik kamayadi, teridan, nafasidan, siydikdan atseton hidi keladi. Suti kamayadi. Tuzalgan sigirlarning koʻpchiligi qisir qoladi. Tashhis klinik belgilari va qonda, siydikda atseton tanachalarining aniqlanishi bilan qoʻyiladi.

Davolash: parhez qilinadi. Dastlabki 3—4 kunda ratsiondagi toʻyimli ozuqalar 50—20% ga kamaytiriladi va mikroelementlar, vitaminlar qoʻshiladi. Venaga glyukoza yuboriladi, 5% li soda ichiriladi.

Oldini olish: mahsuldor sigirlar ratsionida uglevod-protein balansini oʻt uni, pichan, ildizmevalar, vitaminli, mikro- va makro elementli mineral qoʻshimchalar berish bilan meʼyorga keltirish va kasal hayvonlarni koʻproq yurgizish kerak.

Abdulla Quramboyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ketev meriri** (variantlar: **Keteb meriri**, **Katev meriri**, **Ketev mriri** ivritcha: *קֶטֶב מְרִירִי* lotincha: *daemonium meridianum*) yahudiy afsonalarida kunduzgi jazirama vaqtida chiqadigan jin.

Jin ertalab soat 10 dan kunduzi soat 3 ga qadar faol boʻladi, lekin qoq tush vaqtida oʻz kuchining eng yuqori choʻqqisiga yetadi, deb eʼtiqod qilingan.

Etimologiyasi
-------------

**Ketev** soʻzi (qadimgi ivrit: *קֶטֶב* qadimgi ivrit: *קֶטֶב*)‎ Injilning uch joyida uchraydi; soʻz asosan *halokat* maʼnosini anglatadi.

**Meriri** soʻzi Injilda faqat bir marta uchraydi va katta ehtimol bilan *achchiq* maʼnosini anglatadi.

Shunday qilib, **Ketev meriri** *achchiq halokat degan umumiy maʼnoni bildiradi*

Eslatmalar
----------

Bu ibora ilk marotaba Tavrotda. yodga olingan (Vtor. 32:24). Shuningdek, Zaburda shunday deyiladi: „Siz tunda dahshatdan, kunduzi uchadigan oʻqdan, zulmatda yuradigan oʻlatdan, tushda vayron qiluvchi marazdan qoʻrqmaysiz" (Ps. 90:5 ; boshqa maʼnosi tarjimasi: „[Qoʻrqmaysiz] oʻlatdan, zulmatda yurishdan, tush vaqtida toʻsatdan keladigan oʻlimdan (ketev)").

Ketev Meriri Talmud va qoʻllanmalarda tez-tez tilga olinadi.

Qoʻllanmalar ustozlariga koʻra, Ketev Meriri jini Tammuz oyining 17- sanasidan Avaning boshigacha kuchga toʻladi va yolgʻiz sayohatchilarga zarar yetkazishi va bolalarni jazolaydigan otalarga hiyla qiladi. Boshqa vaqtda uning vazifalarini boshqa jinlar ado etadi.

Tashqi koʻrinishi
-----------------

Ketev Meriri tashqi tomondan, jundor va qoʻrqinchli tasvirlanadi; peshonasida shoxi boʻlib, koʻzi koʻkragida. Unga koʻzi tushgan kim boʻlsa oʻladi (Midrash Tehillim 91, Bemidbar Rabbah 12).

Boshqa talqinlarga koʻra, Ketev meriri kamxi toʻpiga oʻxshaydi va tuzlanganda asl shakliga qaytadi.

Oʻxshashliklari
---------------

Baʼzida Ketev meriri Empuzaga qiyoslanadi.

Ketev Meririning tashqi koʻrinishi Erlikka oʻxshatiladi.

„Ketev meriri"ning Injilda uchragan qismlaridagi matn maʼnosi kanʼonliklarning xudosi Reshef bilan bogʻliqlikni anglatadi.

Yana qarang
-----------

* Dybbuk
* Shed (xudo)
* Tush vaqti

Manbalar
--------

1. ↑  Кетеб (Полуденный демон) HORTUS DAEMONUM
2. ↑  Мифологическая энциклопедия Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-09-18). Кэтэв Мерири (Кетеб Мерири)
3. ↑  *Аверинцев С. С.* Иудаистическая мифология // Мифы народов мира : Энциклопедия. Электронное издание / Гл. ред. С. А. Токарев. М. 2008 (Советская Энциклопедия, 1980). С. 477—485.
4. ↑   shariki (ili krupinki) belovatogo sveta
**Oʻnhayot** — Namangan viloyati Uychi tumanidagi shaharcha. 1989-yil 30-oktabrda tashkil qilingan. Aholisi 14 ming kishi (2005). Shaharchada "Ipakchi" aksiyadorlik jamiyati, sanoat, savdo korxonalari, xususiy doʻkonlar, gʻisht zavodi, kichik korxonalar, xususiy firmalar faoliyat koʻrsatadi.

3 umumiy taʼlim maktabi (3,5 ming oʻquvchi), sport maktabi, stadion, kutubxona, madaniyat saroyi, "Ovchibuloq" ziyoratgohi bor. Kdshloq vrachlik ambulatoriyasi, xususiy shifoxona aholiga xizmat koʻrsatadi. Oʻ. yonidan Namangan — Uchqoʻrgʻon avtomagistrali oʻtadi. Mashad mozor masjidi, Oʻrta masjid meʼmogjy yodgorliklari 

Shaharchada 2ta maktab faoliyat korsatib kelmoqda 3-maktab va 35-maktab shular jumlasidandir. O'nhayot shaharchasi Namangan shahriga eng yaqin hududlardan biri. U

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suyak oʻymakorligi** - oʻymakorlik turi; suyakni oʻyib naqsh, tasvir ishlash, kesib va yoʻnib haykalcha, buyumlar tayyorlash sanʼati. Asosiy xom ashyo suyak (mamont va morj tishi, fil, mol suyagi va shoxi, ot va boshqa hayvonlarning suyagi). Kerakli hajmdagi suyak boʻlagi tanlab olinadi, ortiqcha qismlari arralab olib tashlanadi, gʻadirbudur joylari egovda tekislanadi. Suyakka gul chizib, asboblar (parma, arracha, egov va boshqalar) yordamida oʻyib naqshlar hosil qilinadi hamda jilolanadi.

S.oʻ. qadimdan yirik hayvonlar yashagan hududlarda maʼlum boʻlgan. Hindiston, Okeaniya, Afrika, Rossiyaning shimolida taraqqiy etgan; Oʻrta Osiyo hududida geografik sharoitga koʻra S.oʻ. rivojlanmagan. Xalq amaliy bezak sanʼati turlaridan — pichoqchilikda hamda mayda shaklli buyumlar (tugmacha va boshqalar) tayyorlashda S.oʻ. qoʻllaniladi. 20-asr 60y.laridan S.oʻ. Oʻzbekiston amaliy bezak sanʼatida bir qadar rivojlandi. Jumladan, xalq ustasi Ortiq Fayzullayev saʼyharakati tufayli S.oʻ. da badiiy asarlar — "Choʻpon", "Lazgi oʻyini", "Kurant", "Navoiy" va boshqa yaratiddi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bengaliya elchisi Bobur qabulida
**Bengaliya**, Bangol (bengal tilida — Bangla) — Osiyo jan.dagi tarixiy viloyat. Gang daryosining quyi oqimi havzasi va Gang, Brahmaputra darslari deltasida. Qadimda B.ning turli qismlari Anga, Vanga, Gauda kabi nomlar bilan mashhur boʻlgan. Bu hudud 10 — 12-asrlardan B. deb atala boshlagan. 13-asr boshlarida Dehli sultonligita qoʻshib olingan. 14-asr oʻrtalarida mustaqil davlat boʻlib olgan. 1575-yil boburiylartomonidan zabt etilgan. 18-asr boshlarida B. hududida yana mustaqil davlat vujudga kelgan. 1757-yil B.ni Angliya oʻziga tobe qilgan. 1947-yil Hindiston ikkiga boʻlingandan soʻng, hindu bengʻallar yashaydigan Gʻarbiy B. Hindistonga, musulmon bengʻallar yashaydigan Sharqiy B. Pokistonga oʻtdi. Sharqiy B. 1971-yildan — Bangladesh davlati.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pomada effekti** iqtisodiy inqirozga duch kelganda isteʼmolchilar arzonroq hashamatli tovarlarni sotib olishga koʻproq tayyor boʻladi degan nazariyadir. Qimmat moʻynali kiyimlarni sotib olish oʻrniga, masalan, odamlar qimmat lab boʻyogʻini sotib olishadi. Asosiy taxmin shundaki, isteʼmolchilar inqiroz boʻlsa ham hashamatli tovarlarni sotib olishadi. Iqtisodiyotga isteʼmolchilar ishonchi pasayganda, isteʼmolchilar oʻzlarining mavjud mablagʻlariga kamroq taʼsir qiladigan tovarlarni sotib olishadi. Kosmetika bozoridan tashqarida isteʼmolchilarni qimmat pivo yoki kichikroq, arzonroq gadjetlar vasvasaga solishi mumkin.

Amerika Qoʻshma Shtatlarida 11- sentabr voqealaridan keyin lab boʻyogʻi sotuvi ikki barobarga oshgani haqida mish-mishlar tarqaldi; ammo, boshqa manbalar bu ortiqcha gap ekanligini aytishadi. 2008-yil 1-mayda chop etilgan *New York Times* maqolasida Leonard Lauder oʻz kompaniyasining lab boʻyogʻi savdosi teraktlardan soʻng oʻsganini taʼkidlagan, u ikki baravar koʻpayganini daʼvo qilmaganini aytgan. Juliet Shor oʻzining „*The Over Spent American*" kitobida isteʼmolchining omma oldida ishlatiladigan qimmatroq, obroʻliroq lab boʻyogʻini, xususan, Chanelni, hammomning maxfiyligida foydalaniladigan arzonroq, obroʻsiz brendlarni sotib olishi haqida gapiradi.

*The Economist* 2009-yilda lab bo‘yog‘i effektini statistik tahlil bilan sinab ko‘rib, „lab bo‘yog‘i sotuvi bo‘yicha ishonchli tarixiy shaxslarni topish qiyin va ko‘pchilik lab bo‘yog‘iga ishonuvchilar kattaroq hodisaning dalili sifatida faqat alohida, anekdot misollarini ko‘rsatishi mumkin", deb taʼkidlagan. Kline & Company, bozor tadqiqotlari guruhi tomonidan toʻplangan maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, lab boʻyogʻi savdosi baʼzan iqtisodiy tanglik paytlarida koʻpayadi, ammo farovonlik davrida ham oʻsib borishi maʼlum. Boshqacha qilib aytganda, aniq bogʻliqlik yoʻq.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  *Kushick.* „Area Mary Kay employee earns 18th new car". *news-journal.com* (24-iyun 2009-yil). 28-iyun 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Cuthbertson.* „Lipstick effect grips consumers" (3-aprel 2009-yil). 8-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2009-yil.
3. ↑  „The lipstick as an economic indicator". *economictimes.indiatimes.com* (2-may 2008-yil). Qaraldi: 16-dekabr 2016-yil.
4. ↑  *Schaefer.* „Hard Times, but Your Lips Look Great". *The New York Times* (1-may 2008-yil). Qaraldi: 10-aprel 2013-yil.
**Yoʻrma** — badiiy chok turi; kashtadoʻzlirda zanjirsimon koʻrinishga ega. Igna, ilmoqli bigiz bilan tikiladi. Y. chokida tikilganda matoning oʻng tomonida halqalar zanjiri, teskari tomo-nida esa toʻgʻri chiziqlar hosil boʻladi. Ilmokli bigiz bilan kashta tikayotganda matoning eng quyi qismidan boshlab yuqoriga tomon tikiladi. Dastlab bigiz sanchilib matoning orqa tomoniga oʻtkaziladi, unga kashtadoʻz orqa tomonidan bir qoʻl bilan tutib turgan ipni ilintirib ipni matoning oʻng tomoniga chiqaradi, bigiz yana sanchiladi, mato yuzasida halqa hosil boʻladi... shu tarzda halqalar zanjiri vujudga keladi. Igna bilan tikkanda yuqoridan pastga tomon tikiladi. Ignaga oʻtkazilgan ip mato yuzasida bir qoʻl bilan ushlab turiladi, sanchilib chiqqan igna bilan halqa hosil qilinadi. Y. choki bilan koʻpgina jiyaklar, bezak buyumlarning hoshiyalari, shuningdek, katta kashtalarning ayrim qismlari tikiladi. Y. choki tikuv mashinada qam tikiladi, mashina choki popur nomi bilan mashhur. Buxoro, Samarqand, Qashqadaryoda kashtalarning asosiy qismi shu chokda tikiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Yoʻqlov**, joʻqlov, yoʻqlandi — qarindosh-urugʻ, doʻst-tanishlarning maʼlum munosabat bilan hol-ahvol soʻrash, qutlash uchun bir-birinikiga borish odati. Y. kishilarni qadr-oqibatga oʻrgatadigan milliy anʼanadir. Y.ning baʼzi xillari: kelinni yoʻqlash — qiz uzatilgach, 7—8 kun oʻtgandan soʻng uning opa-singil, kelinoyilari maxsus dasturxon tayyorlab, kelinni yoʻqlaydilar. Farzand koʻrgan ayolni Y.da maxsus tayyorlangan dasturxon ustiga kiyimlik, chaqaloqqa kiyim-kechak qoʻyib boriladi. Safardan qaytganni Y.da haj, uzoq savdo safaridan, armiya, oʻqish, kurort yoki sayohatdan qaytib kelgan kishini yoʻklab boriladi. Y.ning turlaridan biri bemorni kasalxonaga yoki uyga borib yoʻqlashdir. Y. bilan borganlar aziz mehmonlar sifatida kutiladi, ziyofat bilan kuzatiladi (bemorni Y. bundan mustasno). Oʻzbekistonning ayrim tumanlarida, asosan, chorvachilik bilan shugʻullanib kelgan koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi aholi oʻrtasida vafot etganlarni eslab yigʻlash (joʻqlov) saqlanib qolgan. Y.da vafot etgan odamning qarindosh-urugʻlari qayerda yashamasin, oʻlim xa-barini eshitgach, jonliq (qoʻy, echki) olib, musibatxonani yoʻklab eshikdan aza toʻrtliklarini aytib, yigʻlab kiradi. Baʼzi joylarda yigit oʻlgan boʻlsa, ot yasatiladi, marhumning kiyimlari ot ustiga qoʻyilib, ayollar uning atrofida yigʻlab, marhumni yoʻklaydilar. Marhumga qilinadigan Y.larning Oʻrta Osiyo iklim sharoitiga moslashtirilganlari ham koʻp. Masalan, laylak kelganda, birinchi qor yoqqanda (qoryogʻdi), oʻrik gullaganda, gullar ochilganda, tut pishigʻida, qovun-uzum pishigʻida va b. vaqtlarda ham marhumni eslab turish odat boʻlgan. Bu odatlarning aksariyati islomgacha boʻlgan eʼtiqodlarning qoldiklaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Zulbiya va bomya
 Zulbiya va bomya
 bomya
**Zulbiya yoki Jalebi** - kelib chiqishi Hindiston yoki Efiopiya yoki Eron yoki Turkiya deb hisoblangan shirinlik turi. Odatda bamya va goshfil bilan birga sotiladi. Ushbu turdagi shirinliklarning asosiy tarkibiy qismlari orasida biz yogurt, kraxmal va xamirturushni eslatib oʻtishimiz mumkin, ular nordon holga kelgandan keyin unga qoʻshiladi va koʻtariladi. Zulbiya va bamya koʻpincha Ramazon oyida iftorlik paytida iste’mol qilinadi. Ushbu shirinlikni ishlab chiqarish va iste’mol qilish Sharqiy Osiyo, Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika kabi dunyoning keng hududlarida mashhur.

Tarixi
------

Zulbiya shirinligi tarixini Hindistonda milodiy 1450-yilga borib taqaladi. Nosiriylar tarixida Zulbiya tilga olinadi, u ham Nosiriddinshohga sovgʻa sifatida olib kelingan. Baʼzi shaharlarda mayiz, xurmo kabi shirinliklar yoʻqligi, bu masalliqlarni boshqa shaharlarga olib borishda muammolar yuzaga kelganligi, masalan, bu oziq-ovqatlarning buzilganligi sababli, shirinliklar sotiladigan shaharlarda zulbiya va bomya ishlab chiqarish kengaygan.

Izoh
----

1. ↑  خبرگزاری جمهوری اسلامی
**Zulayho Abdurazoqovna Akromova** (1970-yil 15-sentyabrda tugʻilgan, Oʻzbekiston SSR, Jizzax viloyati, Baxmal tumani) — oʻzbek oʻqituvchisi va siyosatchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati.

Tarjimai holi
-------------

1992-yilda Jizzax davlat pedagogika institutini tamomlagan. Mehnat faoliyatini Baxmal tumanidagi 16-umumta’lim maktabida oʻqituvchilikdan boshlagan. 1996-yilda Baxmal tuman xalq ta’limi boʻlimi metodisti, soʻngra Baxmal tumani hokimligi umumiy boʻlimi referenti lavozimiga tayinlangan. 1997-1999-yillarda „Mehr shafqat va salomatlik" jamgʻarmasi Baxmal tuman boʻlimi raisi lavozimida ishlagan. 1999-yilda „Oila" ilmiy-amaliy markazi Jizzax viloyat boʻlimi yetakchi mutaxassisi, soʻng Jizzax viloyat kasaba uyushmalari tashkilotlari birlashmasi kengashi referenti lavozimiga oʻtgan. 2002-2005-yillarda „Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakati Jizzax viloyati boʻlimi bolalar tashkiloti raisi, kadrlar va axborot-tahlil boʻlimi mudiri lavozimlarida ishlagan.

2005-yilda „Adolat" sotsial-demokratik partiyasi viloyat kengashi ikkinchi kotibi, soʻng Jizzax viloyati hokimi oʻrinbosari, xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, kotibiyat mudiri lavozimlariga tayinlangan. 2007-2008-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida tahsil olgan, soʻngra yana Jizzax viloyati hokimi oʻrinbosari, xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, kotibiyat mudiri lavozimlarida ishlab kelgan.

2015-yilda Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga deputat etib saylangan. 2020-yilda yana deputat etib saylandi hamda Agrar va suv xoʻjaligi masalalari qoʻmitasiga aʼzo boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 29-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-oktabr 2021-yil.
**Zulfi tilla**, zulfizar (tilla soch tutami, jingalasi) — ziynat buyumi, ayollar sochiga taqiladigan bezak. Markaziy turunj shaklidagi toʻgʻnogʻich va undan yon tomonlariga qora ipak ipdan chikarilgan ikki qator shokiladan iborat. Toʻgʻnogʻich qismi yupqa kumush yaproqchalaridan iborat boʻlib, gajaksimon uchli shakl va tana qismdan iborat, yuzasi bosma naqsh, kesma chiziqlar (baʼzan oʻsimliksimon naqshlar) bilan bezatilgan, yirik rangli shisha koʻzlar oʻrnatilgan, quyi qismiga shokilalar osilgan. Ikki qator ipak shokilasiga koʻplab qubbachali (qoʻngʻiroqcha shaklida) popuklar biriktirilgan, uning uchi band ("baxt bandi") bilan yakunlangan. Yurganda va harakatlanganda ular tovush chiqarib jaranglagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Barbaros yodgorligi, Zuhtur Murido'g'li tomonidan Ali Hadi Bara bilan birga yasalgan.
**Zuhtu Murido'g'li** (1906-yil 26-yanvar - 1992-yil 21-avgust), turk haykaltaroshi.

U Istanbulda tug'ilgan. Kasımpasha Jazoir Gazi Usmon Posho masjidining bosh imomi Hafiz Mehmet afandining oʻgʻli Zuhtu 1924-yilda Mithat Oʻzarning taklifi bilan Sanayi-i Nefise Maktebiga (hozirgi Mimar Sinan universiteti tasviriy sanʼat universiteti tasviriy sanʼat fakulteti) oʻqishga kirdi. 1928-yilda bo‘limni tamomlagan. 1927-28 o‘quv yilida u chet elda imtihon topshirib, Fransiyaga yuboriladi. Yo'lda u avvalroq olgan manziliga ergashib, avval Parijda bo'lgan do'sti Hadi Barani topadi. Uning maslahatini tinglaydi. U Parijdagi Collarossi akademiyasi xususiy maktabida, ijodi o‘ziga yoqqan va hayratga tushgan rassom Marsel Gimondning ustaxonasida ishlay boshladi va 1932-yil yanvar oyi boshida uyiga qaytdi. 1932-yil aprel oyida Samsun o'rta maktabiga rasm o'qituvchisi etib tayinlandi va o'sha yilning sentyabr oyida Gulhane bog'iga kiraverishdagi Oloy saroyida birinchi ko'rgazmasini ochdi. Muzeylar bosh boshqarmasi qoshidagi Istanbul arxeologiya muzeyida Istanbul haykaltaroshlik va qoliplash ustaxonasi boshlig‘i lavozimida ishlagan. U muzeyni tark etib, bir muddat Anqara universiteti Gazi ta’lim institutida o‘qituvchi bo‘lib ishladi. Keyinchalik u akademiyaga tayinlangan va u yerda o'qituvchi bo'lgan. 1950-yildan keyin u o'zining birinchi mavhum haykallarini yaratishni boshladi. 1969-yilda professor unvonini oldi. 1974-yilda nafaqaga chiqdi. Ali Hadi Bara bilan 1941-43 yillarda Zonguldakda Beshiktoshdagi Barbaros yodgorligi va Mustafo Kamol Otaturk va İsmet İnönü otliq haykallarini qurgan. U 1979-yilda Simavi mukofotini oldi. U ko'plab ko'rgazmalarni ochdi. Uning ko'plab asarlari Istanbul rasm va haykaltaroshlik muzeyida namoyish etilgan.

Manba
-----

1. ↑  *Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi 16. cilt* — 8463 bet.
**Kemerkoʻl** (qozoqcha: *Кемеркөл*, 2018-yilgacha — *Vinogradovka*) — Qozogʻiston Respublikasining Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi qishloq. Shuningdek,Naumovskiy qishloq okrugiga kiritilgan. KATO kodi — 113247200.

Geografiyasi
------------

Qishloq shu nomdagi koʻl boʻyida, tumanning shimoli-gʻarbiy qismida, tuman maʼmuriy markazi — Oqkoʻl shahridan 31 kilometr uzoqlikda (toʻgʻri chiziq boʻylab) joylashgan. Ushbu maʼmuriy markazi — Naumovka qishlogʻining 11 km janubi-sharqda joylashgan.

Hududning dengiz sathidan balandligi 360 metr.

Eng yaqin aholi punktlari: shimoli-gʻarbda Naumovka qishlogʻi, shimoli-sharqda Ornek qishlogʻi, sharqda Radovka qishlogʻi, janubi-sharqda Talkara qishlogʻi, janubda Amangeldi qishlogʻi.

Qishloqdan shimolda „Naumovka — Yernazar" dala yoʻli mavjud. Ushbu yoʻl KS-8 "Yangi Koluton — Oqkoʻl — Azat — Minskoe "mintaqaviy ahamiyatga ega avtomobil yoʻliga olib chiqadi .

Iqlimi
------

Qaynarning iqlimi kontinental hisoblanadi. Yanvarning oʻrtacha harorati −11 — −13 °C tashkil etsa, iyulning oʻrtacha harorati +22 — +24 °C tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 350-400 mm boʻlib, uning asosiy miqdori mart-may va noyabr-dekabr oylariga toʻgʻri keladi. Shamol koʻtarilishida shimoli-sharqiy (34%) va shimoliy (16%) shamollar ustunlik qiladi. Noyabr oyining oxirgi oʻn kunligida barqaror qor qatlami hosil boʻladi va mart oyining ikkinchi oʻn kunligida tugaydi.

Aholisi
-------

1989-yilda qishloq aholisi 349 kishini tashkil etgan (shundan qozoqlar — 34%, ruslar — 33%).

1999-yilda qishloq aholisi 288 kishi (144 erkak va 144 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 234 kishi (118 erkak va 116 ayol) yashagan.

Koʻchalari
----------

* Beibitshilik koʻchasi
* Enbekshi koʻchasi
* Kemirkoʻl koʻchasi
* Mektep koʻchasi
* Tauelsizdik koʻchasi

Manbalar
--------

1. ↑  „О переименовании населенных пунктов Аккольского района Акмолинской области - ИПС "Әділет"".  adilet.zan.kz. 14-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-yanvar 2019-yil.
2. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2013-yil.
3. ↑  „Vinogradovka". *www.geonames.org*. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
4. ↑  „Итоги Всесоюзной переписи населения 1989 года по Казахской ССР. Том 3". Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
5. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
6. ↑  „Новые почтовые индексы АУЛ(СЕЛО) ВИНОГРАДОВКА, РАЙОН АККОЛЬСКИЙ, Казахстан. Поиск индекса по адресу". *bizgid.kz*. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
**Bedřich Smetana** (talaffuzi: *Bedrjik Smetana*; 1824. 2.3, Litomishl — 1884.12.5, Praga) — chex kompozitori, pianinochi, dirijyor, musika jamoat arbobi. Milliy opera va simfonik musika asoschisi. 1830-yildan pianinochi sifatida konsertlar bergan. 1850—70 yillarda dirijyor, pedagog, musiqa tanqidchisi. Pragada musiqa maktabi (1849), opera maktabi (1872)ni tashkil etgan. S. milliy ruxda yaratilgan "Brandenburgliklar Chexiyada" (1863), "Dalibor" (1867), "Libushe" (1872) kabi tarixiy va, ayniqsa, shoh asari — "Sotilgan kelin" (1866) hajviy operalari, "Mening Vatanim" simfonik poemalar turkumi va boshqalar bilan chex musiqasini jahonga tanitgan. "Sotilgan kelin" operasi Navoiy teatrida sahnalashtirilgan (1952). Chexiyada S. jamiyati (1930-yildan), Chexiya va Shvetsiyada S. muzeylari faoliyat koʻrsatmoqda. Pragadagi "Musiqa uyi", konsert zaliga S. nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**AQSh — Gruziya munosabatlari** Amerika Qoʻshma Shtatlar va Gruziya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi

Tarixi
------

1991-yilda Gruziya SSSRdan mustaqillikka erishdi va 1992-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari bu davlat bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. AQSh Gruziyaning xalqaro tan olingan chegaralari doirasidagi hududiy yaxlitligini tan oladi hamda Abxaziya va Janubiy Osetiya mustaqilligini tan olmadi.

2009-yilda mamlakatlar Strategik sheriklik Xartiyasini imzoladilar, unga koʻra Strategik hamkorlik boʻyicha AQSh — Gruziya komissiyasi tashkil etildi. Komissiya Nizomda belgilangan ustuvor yoʻnalishlar boʻyicha toʻrtta ikki tomonlama ishchi guruhga boʻlingan: demokratiya, mudofaa va xavfsizlik, iqtisodiy masalalar va madaniy almashinuv boʻyicha muhim hujjatlarni imzoladilar. Har yili Amerika Qoʻshma Shattalari va Gruziyaning yuqori martabali siyosatchilari har bir ishchi guruh uchun uchrashib, natijalarni sarhisob qiladi va yangi vazifalarni belgilab kelmoqda.

Diplomatik missiyalar
---------------------

* AQShning Tbilisida elchixonasi bor. AQShning Gruziyadagi Favqulodda va Muxtor elchisi — Kelli Degan
* Jorjiyaning Vashingtonda elchixonasi va Nyu-Yorkda bosh konsulligi. Gruziyaning AQShdagi Favqulodda va Muxtor elchisi — David Bakradze sanaladi.

Iqtisodiy munosabatlar
----------------------

Mamlakatlar oʻrtasida ikki tomonlama sarmoyaviy bitim, shuningdek, ikki tomonlama savdo bitimi imzolandi. Gruziya Amerika Qoʻshma Shtatlarga umumiy imtiyozlar tizimi dasturi doirasida koʻplab tovarlarni bojsiz eksport qilishi mumkin. 2006-yildan 2011-yilgacha Amerika Qo''shma Shtatlarining Milennium Challenge Corporation korporatsiyasi Jorjiyada tadbirkorlikni rivojlantirishga yordam berdi. 2006-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 369 million AQSH dollarini tashkil etdi.

Harbiy hamkorlik
----------------

2021-yil oktabr oyida Tbilisida ikki davlat mudofaa vazirlari „Gruziya uchun mudofaa va oldini olish choralarini kuchaytirish tashabbusi"ni imzoladilar. Ushbu hujjatning davomi sifatida 2022-yil 20-mayda Gruziya va AQSh oʻrtasida oʻn yillik „Mudofaa va oldini olish" konsepsiyasi imzolandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Homepage" (inglizcha). *U.S. Embassy in Georgia*. 31-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
2. ↑  „Embassy of Georgia | Embassy of Georgia to the United States of America" (inglizcha). 31-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
3. ↑  „Consulate General of Georgia in New York". *newyork.mfa.gov.ge*. 1-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
4. ↑  „United States and Georgia Sign Trade and Investment Framework Agreement | United States Trade Representative". 13-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
5. ↑  „Министр обороны США после Грузии прибыл с визитом на Украину" (ruscha). *РБК*. 21-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2022-yil.
6. ↑  *Nikolka.* „Грузия и США подписали десятилетнюю концепцию "Оборона и сдерживание"" (ru-RU). *Новости Грузия* (20-may 2022-yil). 21-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2022-yil.
Gettysburg urushi
**AQShda fuqarolar urushi** (1861-1865), XIX asr oʻrtalarida burjuaziya hukmron boʻlgan Amerikaning shimolidagi shtatlar bilan quldorlik hukmron boʻlgan Janubdagi shtatlar oʻrtasidagi kurash. Janubiy shtatlardagi quldorlik AQShda sanoatning oʻsishiga toʻsqinlik qilardi. Janubdagi quldorlik shtatlari qulchilikni saqlab qolish hamda uni butun mamlakatga yoyish maqsadida isyon koʻtarganlar (1861-yil aprel). Bu urush ikki bosqichdan iborat boʻlib, birinchi bosqichi (1861-1862) da Janubiy shtatlar ustun keldi. Chunki AQSh prezidenti Abraham Lincoln urushni qatʼiyat bilan olib bormadi. Shimoliy shtatlarni yuksalib borayotganidan choʻchigan Angliya va Fransiya quldorlik shtatlarini qoʻllab-quvvatladi. Urushning ikkinchi bosqichida (1863 — 1865) Shimoliy shtatlar gʻalaba qozondi. Unda keng xalq ommasi ishtirok etdi. Inqilobiy demokratik harakatlarning kuchayishi natijasida Linkoln hukumati armiyani kuchaytirdi va boshqa tadbirlar oʻtkazdi. Uning urushda qatnashganlarga uncha katta boʻlmagan pul evaziga Gʻarbda 160 akr (65 ga) dan yer berish haqidagi (May, 1862-yil) va qora tanli qullarni ozod etish haqida (Yamvar, 1863-yil) gi qonunlari quldorlikka qarshi kuchlarni ragʻbatlantirdi, pirovardida Shimoliy shtatlar gʻalabasini taʼminladi. Urush burjua demokratik inqilob tusini oldi. 1864 — 1865-yillarda janubiy liklarning asosiy kuchlari tor-mor qilindi va 1865-yil apreda quldorlik shtatlarining poytaxti — Richmond shahri egallandi. Shimolning gʻalabasi mamlakatda burjuaziya hukmronligini mustahkamladi, plantatorlar hukmronligi va qulchilikni yoʻq qilgan (rasman 1863-yil 1-yanvarda bekor qilingan), gʻarbdagi yerlarni oʻzlashtirish va jadal surʼatda industrlashtirish uchun shart-sharoitlar yaratib bergan. AQSh hududining aksariyat qismida qishloq xoʻjaligida fermerlik (Amerikancha deb atalmish) yoʻli gʻalaba qilgan. Biroq fuqarolar urushi yersiz ozod qilingan neflarga haqiqiy ozodlik keltirmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |