recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Naz Aydemir** (turkcha: *Naz Aydemir*; tugʻ. 1990 -yil 14-avgust, Istanbul) — Istanbulning „Vakifbank" klubi va Turkiya terma jamoasini bogʻlagan turk voleybolchisi.

Martaba
-------

Naz Aydemir voleybolchi sifatidagi faoliyatini 2005/06 yilgi mavsumda Turkiya birinchi ligasida Istanbulning "Eczacibashi "klubida debyut qilgan paytda boshlagan. Bu jamoa bilan u keyingi toʻrt yil davomida oʻynadi va uchta Turkiya chempioni va bir marta Turkiya kubogini qoʻlga kiritdi. 2008-yilda Naz Aydemir birinchi marta milliy terma jamoaga taklif qilindi va u bilan XVI Oʻrta yer dengizi oʻyinlarida va bir yildan soʻng Yevroligada kumush medallarni qoʻlga kiritdi.

2009/10 yilgi mavsumda u „ Fenerbahche Istanbul" bilan shartnoma imzoladi, Naz Superkubok va Turkiya kubogini qoʻlga kiritdi, shuningdek, ikki marta Turkiya chempioni boʻldi. Xalqaro miqyosda u Fenerbahche bilan 2011/12 yilgi mavsumda Chempionlar ligasida gʻolib chiqdi. Xuddi shu davrda, Naz Aydemir, milliy terma jamoa uchun soʻzlab, Evroliga 2010 va Jahon Gran-prisi 2012 bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

2012/13 yilgi mavsumdan boshlab Naz Aydemir „ Vakıfbank Istanbul" sharafini himoya qildi, u bilan uchta Turkiya kubogi, ikki marta Chempionlar ligasi, uchta Turkiya chempionligi, uchta Turkiya Superkubogi va ikkita klublar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi boʻldi. Aydemir Vakifbank aʼzosi sifatida milliy terma jamoa tarkibida XVII Oʻrta yer dengizi oʻyinlarida kumush, 1-Yevropa oʻyinlarida oltin va 2017-yilgi Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Shaxsiy hayot
-------------

Naz Aydemirning amakivachchasi — Germaniya terma jamoasi futbolchisi Ilkay Gyundogan. 2013-yil 21-avgustda u turkiyalik basketbolchi Cenk Akyolga turmushga chiqgan.

Yutuqlar
--------

### Klub

* Turkiya chempionati: 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2013/14, 2015/16

* Turkiya kubogi: 2008/09, 2009/10, 2012/13, 2013/14, 2017/18

* Turkiya Superkubogi: 2009, 2010, 2013, 2014, 2017

* Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati: 2010, 2013, 2017

* CEV Chempionlar Ligasi: 2011/12, 2012/13, 2016/17

### Terma jamoada

* Oʻrta yer dengizi oʻyinlari 2009
* 02 !2nd Evroliga 2009
* 03 !3rdEvroliga 2010
* Oʻrta yer dengizi oʻyinlari 2013
* 1Chempion Montrö voleyboli ustalari 2015
* 1Chempion Yevropa oʻyinlari 2015
* 03 !3rd Montrö voleyboli ustalari 2016

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „VakifBank take 3rd Champions League title after 3-0 win against Imoco". Treviso, Italy: CEV (23-aprel 2017-yil). Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.
5. ↑  „Champions League:Le migliori della Final Four. Zhu MVP" (итальянский). Volleyball.it (23-aprel 2017-yil). Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.
6. ↑
7. ↑  „Ten things about Ilkay Gündogan". *bundesliga.com* (19 июня 2013). 26 августа 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7 апреля 2018.
8. ↑  „Genç çift dünyaevine girdi" (tr). *Radikal* (21-avgust 2013-yil). Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.
**Arslontov** (Aristantov) — Qizilqumdagi uch tizmadan iborat yemi-rilgan qoldiq togʻlar. Janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa yoʻnalgan. Eng baland joyi 698 m. A. Qizilqumdagi boshqa past togʻlar kabi atrofi eol qumlar bilan oʻralgan. A. zamini silur, devon davrlarining sla-nes, qumtosh, ohaktosh, marmar, gravelit jinslaridan, yuqori qismlari karbon davrining och va toʻq tusdagi ohaktosh va boshqa jins qatlamlaridan iborat. Bu jinslar togʻ yon bagʻirlarida ochilib qolgan, eta-klarida esa dagʻal prolyuviy yotqiziqlari va boʻr, paleogenning choʻkindi jinslari qatlamlari orasiga kirib ketgan. A. Markaziy Qizilqumdagi boshqa paleo-zoy massivlari kabi gersin oroge-nezida burmalangan. Boʻr va paleogen dengiz transgressiyalari butun Qizilqumni jumladan A.ning yon bagʻirlarini ham bo-sib, qalin gil qatlamlari bilan qoplagan. Alp orogenezida qayta burmalangan. Biroq yon bagʻirlaridagi gil qatlamlari yuvilib ketgan. A. asimmetrik tuzil-gan, uning sharqiy yon bagʻirlari tik. A. juda ham parchalanib ketgan. Markaziy qismlari alp tipidagi relefga ega, yaʼni oʻtkir nayzasimon choʻqqili, qirrali boʻlib, gʻarbiy va sharqiy chekkalari esa koʻpincha yassi yuzali, usti tekislanib qolgan. Nuragan jinslar togʻ etaklarida sochilib yotadi. Aning janubi-sharqiy yon bagʻirlarida soy koʻp. Bu soylarda bahordagina sel va yomgʻir suvlari oqadi. A.da koʻpincha quruq vodiyning chuqur joylarida, qatlamlarning tektonik yoriklarida, otqindi va metamorfik, ohaktosh hamda marmar jinslari tarqalgan joylarda chuchuk suvli buloqlar uchraydi. Buloq suvlaridan dehqonchilikda foy-dalaniladi. A.da iqlimning quruqligi, tuproq qatlamining deyarli yoʻqligidan oʻsimlik kam. Togʻ etaklarida toshli kul rang-qoʻngʻir tuproqlarda shuvoq-efemer oʻsimliklari keng tarqalgan. A.dan yay-lov chorvachiligida foydalaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Filippin pasporti** ham sayohat hujjati, ham Filippin fuqarolariga beriladigan asosiy shaxsni tasdiqlovchi hujjatidir. U tashqi ishlar departamenti (DFA) va Filippinning chet eldagi diplomatik vakolatxonalari tomonidan, ayrim istisnolardan tashqari, chiqariladi.

DFA 2007-yil 17-sentabrda mashinada oʻqiladigan toʻq qizil rangli pasportlarni, 2009-yil 11-avgustdan esa biometrik pasportlarni berishni boshladi. Yashil rangdagi muqovali pasportlar amal qilish muddati tugaguncha amal qiladi. Filippin pasportlari Malvar, Batangasdagi Osiyo mahsuldorlik tashkiloti (APO) ishlab chiqarish birligi zavodida chop etiladi.

Tarixi
------

Filippinning Ispaniya mustamlakasi paytida ispanlar Filippinga **chapa** deb nomlangan sayohat hujjatini yoki mahalliy aholi uchun 1500-1600 yillar davomida foydalangan bir joydan ikkinchi joyga borish uchun xavfsizlik varaqasi taqdim etdi. 

### Biometrik pasport

2008-yil iyul oyining oxirida DFA yangi pasportlar uchun yangi biometrik pasport tizimining rejalari va amalga oshirilishi mumkinligini eʼlon qildi. Hukumat biometrik pasportlarni 2009-yil oxirigacha berishni boshlashi kutilmoqda. 2009-yil 11-avgustda prezident Gloriya Makapagal Arroyo uchun birinchi biometrik pasport chiqarildi. Elektron pasportda turli xil xavfsizlik funksiyalari, jumladan, yashirin kodlangan tasvir mavjud edi; ultra yupqa, gologramma laminat; va 20 kunlik normal ishlov berish uchun taxminan 950 peso yoki 10 kunlik shoshilinch ishlov berish uchun 1200 peso turadigan oʻzgartirishdan himoyalangan elektron mikrochip.

Turlari
-------

 Filippin biometrik pasportining birinchi nashrlari. Chapdan oʻngga: muntazam, rasmiy va diplomatik.
Tashqi ishlar departamenti tomonidan berilgan Filippin pasportlarining uch turi mavjud. Ular hozirda **qirmizi** (muntazam), **qizil** (rasmiy) va **toʻq koʻk** (diplomatik) ranglar bilan belgilanadi.

### Qiziq

2019-yil iyun oyida Filippindan ikki Filippin burguti Singapurga olib ketilganda ularga to‘q qizil rangli pasportlar berildi. Biroq, pasportlar sayohat hujjati sifatida haqiqiy emas edi va qushlar Filippin hukumati mulki boʻlib qolishi haqidagi bayonotni ifodalash uchun shunchaki ramziy maʼnoga ega edi. 

### Tillar

Filippin pasportlari ikki tilli boʻlib, Filippin tilidagi matn va maʼlumot sahifasi maʼlumotlari, soʻngra ingliz tiliga tarjima qilinadi. Jigarrang pasportlarda bir vaqtlar barcha filippin matnlari diakritiklar bilan yozilgan edi, ammo yashil va toʻq qizil rangli pasportlarda bu toʻxtatildi. 4/43-sahifalarda 2 varaqli yoyilgan har bir sahifada (a) davlat madhiyasi *Lupang Hinirang* mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bacani.* „New Batangas printing plant to speed up e-passport issuance". *PhilStar.com*.  The Philippine Star. 18-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2017-yil.
2. ↑  *Valdez.* „The Passport Through History". *The Manila Times* (17-avgust 2013-yil). 23-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
3. ↑   „President gets first RP electronic passport"
4. ↑  *Colina.* „2 Philippine Eagles arrive in Singapore". *Minda News*. Qaraldi: 6-iyun 2019-yil.
**Beshurugʻ** — oʻrtapishar jaydari qovun navi. Palagi ingichka, shakli kalta, tuxumsimon (boʻyi 16—23 sm), ogʻirligi 1,5—2,5 kg, sirti och yashil, sertoʻr, sal tilim-tilim. Poʻsti qattiq, kam et (3,5—4 sm), shirin. Urugʻxonasi katta, urugʻi oʻrtacha, sargʻish. Beshurugʻ tarkibida 12—12,5% qand bor. Hosildorligi 180—220 s/ga. Hosili urugʻi unib chiqqandan soʻng 88—95 kunda pishib yetiladi. Beshurugʻ Fargʻona vodiysida koʻproqekiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Beshurugʻ" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nivea** ( nemischa : [niˈveːa] **NIVEA**) teri va tana parvarishiga ixtisoslashgan Germaniya brendi. U Gamburgdagi Beiersdorf Global AG kompaniyasiga tegishli bo'lib, kompaniya *1882-yil 28-martda* **Pol Karl Beyersdorf** ( nemischa: Paul Carl Beiersdorf) tomonidan tashkil etilgan. *1890-yilda* kompaniya nemis tadbirkori va farmasevti **Oskar Troplovits**( nemischa:Oscar Troplowitz)ga sotilgan. Troplovitz Beiersdorfning hamkori *Dr. Pol Gerson Unna* ( nemischa: Dr Paul Gerson Unna) va nemis kimyogari *Isaak Lifshyut* ( nemischa:Isaac Lifschütz) bilan hamkorlikda terini parvarish qilish uchun yangi krem ​​ishlab chiqdi. *1900-yilda* Lifshyuts birinchi barqaror yogʻdagi suv emulsiyasini — *Eucerit*ni yaratdi. Nivea (lotincha-niveus, nivea, niveum) sifatdoshidan kelib chiqqan boʻlib, „oppoq qor" degan maʼnoni bildiradi.

*1930-yillarda* Beiersdorf konchilik moylari, soqol kremlari, shampun, yuzni tozalash vositasi va tonik kabi turli xil mahsulotlarni ishlab chiqargan. Ikkinchi jahon urushida **Nivea** savdo belgisi koʻplab mamlakatlarda taqiqlangan. Urushdan keyin Beiersdorf huquqlarni qaytarib oldi. 1980-yillarda **Nivea** brendi yanada kengroq global bozorga chiqdi.
**Kohiston**, shuningdek, **Kuhiston**(forscha: کوہستان 'togʻli er'), Afgʻonistonning Kapisa viloyatining shimoliy tumani hisoblanadi. Bu tuman oʻzining shirin tut, uzum, oʻrik va anor kabi mevalarga boy. Har yili minglab sayyohlar bu yerda dam olish kunlarini Sourubi koʻliga oqib tushadigan Panjshir daryosi boʻyidagi Sayad sayyohlik joyida oʻtkazadilar. Aholisi 100200 kishini tashkil qiladi (2006), asosan forsi zabon tojiklarhisoblanadi.

Geografiya
----------

Tuman Parvon va Panjshir viloyatlari bilan chegaradosh.

Tarix
-----

Kohistonlik tojiklar 1879-1880 yillarda Ikkinchi ingliz-afgʻon urushida inglizlarning Kobulni bosib olishiga qarshi kurashgan eng kuchli va eng yaxshi uyushgan guruhlar ekanligini isbotlaganlar. SSSRga qarshi urush paytida Kohiston mujohid dinlarning tayanch nuqtalari va qarorgohlaridan biri boʻlgan, keyinchalik esa Tolibon nazorati ostida boʻlmagan oxirgi hududlardan biri boʻlgan. Tuman Tolibonga qarshi oldingi chiziq boʻlgan, tuman aholisi koʻp marotaba Tolibon hujumlariga qarshi turish uchun juda qattiq va mardonavor kurashganlar, keyinchalik tuman aholisi Tolibon hujumi tufayli oʻz uylri va qishloqlarini butunlay evakuatsiya qilishga majbur boʻlgan.

2005 yilda tuman tugatilib, ikkita yangi tumanga boʻlingan:

* Hesa Aval Kohiston tumani
* Hesa Duvum Kohiston tumani

Adabiyotlar.
------------

1. ↑   Chisholm, Hugh, ed. (1911) "Kohistan" *Encyclopædia Britannica* **15** (11chi nashri) Cambridge University Press p. 886

* Sobiq Kohestan tumanining tuman xaritasi endi Xesa Aval Kohiston va Xesa Duvum Kohiston tumanlariga boʻlingan.
* Tuman profili

Havolalar
---------

* Kohistoni. Com — tuman fotogalereyasi
* Kohiston munozara forumi
* Kohiston suhbat xonasi
* Kohiston veb-sayti
**Achchiqbodom** (*Amygdalus bucharica*) — raʼnodoshlar oilasiga mansub kichkina daraxt yoki buta. Balandligi 1,5 m ga yaqin. Barglari nashtarsimon yoki tuxumsimon, boʻyi 3 — 4, eni 1,5 — 2 sm, bir yillik novdalarida bittadan, eski novdalarida gʻuj-gʻuj joylashgan. Gullari ikki jinsli, och binafsha rangli, boʻyi 14-19, eni 8-11 mm. Bodomning poʻsti qalin tuk bilan qoplangan, boʻyi 20 — 38 mm. Magʻzi achchiq. A. mart — aprelda gullab, iyun — iyulda meva beradi. Samarqand, Qashqadaryo, Surxondaryo va Toshkent viloyatlarining dengiz sathidan 850 — 2500 m balandlikdagi adir va togʻlarida, tosh oralarida va sershagʻal tuproqlarda oʻsadi. A.dan shirin magʻizli bodom va shaftoli yetishtirishda payvandtag sifatida va kam suv, shagʻalli adir va togʻ qiyalarini daraxtzor va mevazorlashtirishda foydalaniladi. Magʻizda 50% moy va 2,5 — 4% gacha amigdalin glyukozidi bor, undan har xil dorilar tayyorlanadi. A. moyi yoʻtal, istis-qo, zotiljam va buyrak kasalli-klariga davo. Mahalliy aholi A.ning ildiz poʻstidan matolarni sariq rangga boʻyashda va teri oshlashda foydalanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Dipak Nayyar** 1946-yil 26-sentyabr, Hindiston) — hindistonlik iqtisodchi, Javoharlal Neru universitetining iqtisod boʻyicha faxriy professori, 1990-1991-yillarda Hindiston hukumatining iqtisodiy masalalari boʻyicha bosh maslahatchisi.

Biografiya
----------

Dipak Nayyar 1946-yil 26-sentyabrda Hindistonda tugʻilgan .

Dipak Nayyar 1965-yilda imtiyozli diplom bilan iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini oldi va 1967-yilda Dehli universiteti iqtisod boʻyicha sanʼat magistri darajasini oldi. Hindistonni tark etgach va 1973-yilda Oksford universitetining Balliol kollejida iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Doktorlik dissertatsiyasi „Hindistonning paxta toʻqimachilik eksportidagi turgʻunlik tahlili" mavzusida Pol Streetenning ilmiy rahbarligi ostida edi.

Oʻqish davrida u 1969-1973 yillarda aʼzosi, 1972-1973 yillarda Oksford universitetining Xalqaro taraqqiyot departamenntida ilmiy xodim boʻlib ishlagan. O‘qituvchilik faoliyatini 1973-1980-yillarda Sasseks universitetida iqtisod bo‘yicha o‘qituvchi sifatida boshlagan. Hindistonga qaytib, 1980-1983-yillarda Kalkuttadagi Hindiston menejmenti institutida toʻliq iqtisod professori boʻlib ishlagan. 1983-1985 yillarda Hindiston Savdo va sanoat vazirligining iqtisodiy maslahatchisi. Keyin 1986-1989, 1992-2000 va 2005-2011 yillarda iqtisod professori, 1987-1989 yillarda Javoharlal Neru universiteti Iqtisodiy tadqiqotlar va rejalashtirish markazi kafedra mudiri lavozimlarida ishlagan. 1989-1991 yillarda Hindiston hukumatining iqtisodiy masalalar boʻyicha bosh maslahatchi va Hindiston Moliya vazirligining doimiy kotibi. Dehli universiteti prorektori 2000-2005. Keyin u 2008-2012-yillarda Yangi Ijtimoiy Tadqiqotlar Maktabida faxriy iqtisod professori boʻlgan. 2012-yilda u nafaqaga chiqdi va Javoharlal Neru universitetining iqtisod boʻyicha faxriy professori boʻldi .

Mukofotlar
----------

Iqtisodiyot sohasidagi yutuqlari uchun u bir necha bor mukofotlangan :

* 1967 yil — Oksford universitetining ikki yillik Rodos stipendiyasi ;
* 1989 yil — fanga qoʻshgan hissasi uchun V.K.R.V. Rao mukofoti ;
* 2007 yil — Italiya Respublikasiga xizmatlari uchun ordeni .

Havolalar
---------
Koʻchaning boshlanish qismida joylashgan Koh ota masjidi
**Kohota koʻchasi** — Shayxontohur tumanida. Kohota mahallasi hududidan oʻtgan. Shahardagi qadimgi koʻchalardan biri boʻlib, XIX asrda tashkil topgan. Shayxontohur va Gʻafur Gʻulom koʻchalari oraligʻida joylashgan hamda Nurafshon koʻchasiga parallel ravishda oʻtadi.

Tarixi
------

1992-yil joyning tarixiy nomi sifatida Kohota nomi berilgan. Yoʻnalishida, asosan, yakka tartibdagi turar joy binolari joylashgan. Yonidan Kaykovus kanali oʻtgan. Yaqinida Ishchilar shaharchasi, Sebzor va Labzak dahalari, yonilgʻi quyish shoxobchasi joylashgan.

Koʻh ota nomi
-------------

Koʻcha „Koʻh-ota" mahallasi hududida joylashgani uchun shunday nomlangan. Mahalla esa bu nomni ushbu hududdagi Qalqauz kanali yaqinida joylashgan XIV asrga oid „Koʻh-ota" maqbarasi nomidan olgan. Hozirda Koh ota masjidi yonida joylashgan ushbu maqbara Ko‘h-otaga tegishli bo'lgan. U kishi Amir Temurning maʼnaviy ustozi bo‘lgan, garchi ular turli davrlarda yashagan bo‘lsalar ham. Amir Temur Kohotani tirikligida topa olmagan. Koh-ota asli kelib chiqishi Misrdan bo'lib, u kishi oʻzining ajoyib kuchi va kattaligi bilan mashhur edi, bu unga dunyo boʻylab sayohat qilish va kurash musobaqalarida qatnashish imkonini bergan. Ehtimol, bu uning „ko‘-ota" laqabi berilishida asosiy rol o‘ynagan bo‘lsa kerak, chunki ushbu so'z eronchadan tarjima qilganda „Ota tog‘" degan maʼnoni anglatadi. Ko‘h ota Toshkentga dafn etiladi. Rivoyatlarga koʻra, Amir Temur bu maqbarani qurish uchun oʻz qoʻli bilan tosh va gʻisht koʻtargan, Koʻh ota esa uning ruhiy ustozi boʻlib, Temurga yurishlarda yordam bergan, unga kuch va quvvat bergan.

Yana qarang
-----------

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
2. ↑  „Махаля Кох-ота в Ташкенте" (ru). *mytashkent.uz*. Qaraldi: 18 iyul.
3. ↑  „Махалля Кох-ота в городе Ташкенте" (uz). *shosh.uz*. Qaraldi: 18 iyul.
**Barbera d’Asti** (italyancha: *Barbera d'Asti*) — shimoliy Piedmont viloyatida, Barbera uzumidan Asti atrofida ishlab chiqarilgan Italiya quruq qizil sharobidir. 2008-yildan beri DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) toifasi hisoblanadi.

Sharob Barbera d’Asti 1970-yildan beri DOC maqomiga ega boʻlib, 2008-yilda DOCG maqomini oldi. Bu sharob Asti (67 munitsipalitet) va Alessandriya (51 munitsipalitet) viloyatlarida yetishtirilgan kamida 90 % Barbera uzumidan tayyorlanishi kerak. Mahalliy uzum navlari Freisa, Grignolino va Dolcetto 10 % dan koʻp boʻlmagan miqdorda qoʻshishga ruxsat beriladi. Sharob eman yoki kashtan bochkalarida yetiltiriladi. Superiore vinosi kamida 14 oy, shundan bochkalarda — kamida 6 oy davomida qarishi kerak. Barbera d’Asti Superiorening eng yaxshi navlari 8 yoshdan 20 yoshgacha boʻlishi mumkin.

Boy, murakkab vino. Oʻtkirligi — kamida 12 %, 13 % — Superiore vinolari uchun. Sharobning rangi yoqut qizil, anor rangiga yaqin. Taʼm guldastasi gilos, mayin, malina va olxoʻri notalarini oʻz ichiga oladi, bochkalarda uzoq vaqt qariydigan sharob uchun — vanil va kakao notalarini qoʻshgan holda. Superiore sinfidagi vinolarda, mutaxassislarning fikriga koʻra, mevaning taʼmi koʻproq shokolad, vanil va qahva notalari bilan soyalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Сертификат о присуждении DOCG (ит. язык)". 28-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
2. 1 2  „Консорциум производителей Barbera d’Asti (англ. язык)". 1-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.

Havolalar
---------
**Chichli** - Hindistonning Madxya Pradesh shtatidagi Narsimxapur tumanidagi shaharcha .

Geografiya
----------

Chichli manzilida joylashgan. 22°50′N 78°49′E﻿ / ﻿22.83°N 78.82°E﻿ / 22.83; 78.82GO[1]. Uning o'rtacha balandligi 349 metr (1145 oyoq). Narmada daryosidan 26 km uzoqlikda. Gadarvara Jabalpurdan Mumbayga boradigan asosiy yo'lda Narsinghpur fuqarolik stantsiyasidan 30 mil g'arbda joylashgan.

Tarix
-----

Bu hudud Hindistonning mustaqillik uchun kurashida unchalik faol emas edi. 1932- yilda Chichlida satyagraxaning ommaviy namoyishi paytida Mansharam va Gauradevi politsiya otishmasi paytida hayotdan ko'z yumdi.

Sanoat
------

Chichli mis kostryulkalar yasash bilan mashhur. Uni *Brass Township* deb ham atashadi. Chdanunki bu yerda barcha turdagi metall qozonlar tayyorlanadi.

Qiziqarli joylar
----------------

* Chougan Kila tarixiy manzil. Chichlidan 20 dan km/2 soatlik yo'l.
* Rani Dahar tabiat maskani. Chichlidan 10 dan km/2 soatlik yo'l.
* Omad Mahadev diniy manzil. Chichlidan 18 dan km/2 soatlik yo'l.
* Chota Jabalpur tabiat maskani. Chichlidan10 dan km/2 soatlik yo'l.
* Damru ghati Gadarwada Mandir manzili. Chichlidan 15 dan km/2 soatlik yo'l

Transport
---------

### Temir yo'l

### Mahalliy transport

Chichlida jamoat transporti tizimi mavjud. Mahalliy transport shuningdek, avtoreksha, furgon va Nagar Seva deb nomlangan mahalliy shahar avtobuslarini o'z ichiga oladi. Yaqinda ko'plab taksi xizmatlari mavjud.

Sport
-----

Kabaddi - Chichli o'yini.

Manbalar
--------

Andoza:Jabalpur Division
**Nazarali Niyozov** (1870-yil tavallud topgan — 1955-yil vafot etgan ) — Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumani Voroshilov nomidagi boʻgʻin kolxozi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1870-yilda Turkiston oʻlkasi Fargʻona viloyati Namangan uyezdida kambagʻal dehqon oilasidan tugʻilgan. Millati oʻzbek. Yoshligidan yollanma ishlarda ishlab kelgan.

Oʻzbekiston SSRda kollektivlashtirishdan soʻng birinchilardan boʻlib Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumani Voroshilov nomidagi mahalliy paxtachilik kolxoziga ishga kirdi. 1935-yildan beri u uzluksiz ishladi. O‘tgan yillar davomida u paxtadan yuqori hosil yetishtirishning buyuk ustasiga aylandi. U katta amaliy tajribani sovet agrobiologiya fani yutuqlari bilan mohirona uyg‘unlashtirib, yildan-yilga har gektardan 50 va undan ortiq sentnerdan paxta xomashyosi oldi.

1947-yilda u paxta plantatsiyalarini sugʻorishning yangi usulini taklif qildi. Birinchi yiliyoq Niyozov zvenosi 3 gektar maydonning har gektaridan 86,7 sentnerdan paxta xomashyosi yig‘ib oldi, bu kolxoz davlat shartnomasida belgilanganidan uch barobar ko‘p edi. Niyozov usulini respublikaning boshqa paxta yetishtiruvchi xo‘jaliklari ham qo‘llashdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 27-apreldagi farmoni bilan Nazarali Niyozov paxtadan yuqori hosil olgani uchun Lenin ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni hamda "O‘roq va "Bolg‘a" oltin medali bilan taqdirlandi. 1950-yilda mehnatkashlar deputatlari Toshkent viloyat Sovetiga deputat etib saylangan.

Nazarali Niyozov Oʻzbekiston SSRning Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumanida yashagan. 1955-yil 17-mayda vafot etgan. Yangiyo‘l shahri qabristoniga dafn etilgan. Qahramon nomi Yangiyo‘l tumanidagi kolxozga berilgan. Nazarali Niyozov obrazini haykaltarosh E. V. Vuchetich (1948), rassom A. A. Abdullaev (1949) abadiylashtirgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (1948, 1949);

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

„1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" (1945);

3-darajali Stalin mukofoti (1951).

Adabiyotlar
-----------

* Ye. V. Vuchetich sozdal skulpturniy portret Nazarali Niyazova iz bronzi (1948 god, Moskva, Tretyakovskaya galereya).
* Uzbekskiy xudojnik Abdullaev, Abdulxak Aksakalovich (1918—2001) toje sozdal portret Geroya.
* Imya Niyazova nosit kolxoz Yangiyulskogo rayona.

Manbalar
--------

1. ↑  Bakinsi — Laureati Stalinskoy premii[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Абдуллаев Абдулхак Аксакалович". 8-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2012-yil.
3. ↑  „"Мы тоже в ответе за будущее Ингушетии…"". 9-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2012-yil.
**Ksenobiotiklar** (yun. xenos - betova) — tirik organizmlar uchun yot, begona boʻlgan turli-tuman organik birikmalar. Odamning xoʻjalik faoliyati natijasida vujudga kelgan va moddalar aylanishining biologik davrasi bilan bogʻliq kimyoviy moddalar. Boʻlarga pestitsidlar, maishiy kimyo preparatlari, har xil dori-darmonlar, kir yuvish vositalari, mineral oʻgʻitlar va boshqa kiradi. K. atrof muhitga koʻp miqdorda tushganda tirik organizmlarga haloqatli taʼsir koʻrsatishi mumkin. K. organizmda turli allergik kasalliklar va irsiy oʻzgarishlar paydo qilishi, immunitetni susaytirishi va boshqa oqibatlarga olib kelishi, tabiiy sistemalarda boradigan jarayonlarga ham taʼsir etib, ularni izdan chiqarishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Barberstown qasri** (inglizcha: *Barberstown Castle*) ― Irlandiyadagi qasrlardan biri boʻlib, Kildare okrugida, Straffan qishlogʻi yaqinida joylashgan. Qasr Dublindan 15 mil gʻarbda joylashgan. 1971-yildan beri qasr mehmonxona sifatida faoliyat koʻrsatmoqda. Qasrning atrofida 20 gektar maydonni egallagan bogʻlar mavjud. 1996-yilda oʻtkazilgan tadqiqot qasr yaqinida ilgari nomaʼlum boʻlgan, qasrni Straffan cherkovi bilan bogʻlovchi yer osti tunneli topilgan.

Tarixi
------

Barberstown qasri 1288-yilda Nikolas Barbi tomonidan qurilgan. Qasr bir muncha vaqt Fitsjerald feodallariga tegishli boʻlgan. 1630-yilda Kildare yerlaridagi eng kuchli aristokratik oilalardan birining vakili William Satton Barberstown qasrining egasiga aylangan. 1689-yilda Irlandiyada ikki qirol oʻrtasida urush boʻldi. Oʻsha paytda Barberstown qasri Lord Kingstonga tegishli edi. Qasrni Tirkonnel grafi Lord Kingston oʻsha paytda taxtdan tushirilgan va Irlandiya tuprogʻida urush olib borayotgan Angliya qiroli James II ni qoʻllab-quvvatladi, degan bahona bilan tortib olgan. Qasr qirollik mulkiga aylandi — uni qirollik daromad komissarlari boshqargan. XVII-asr oxirida qasr Rojer Kelliga tegishli edi. Keyinchalik u koʻp marotaba qoʻldan-qoʻlga oʻtdi. Oʻsha paytdagi mulkdorlar orasida 1703-yilda qasrni 335 gektar yer bilan birga 1033 funt sterlingga sotib olgan Bartolomey Vangomray ham bor edi. U 1697-yilda Dublinning lord meri boʻlgan va Jonathan Swiftning maʼshuqasi Vasenessaning otasi edi. Bartolomey Vangomray qasrni Genrining oilasiga sotdi. Keyinchalik bu oila moliyaviy muammolarga duch keldi va qasrni Barton va Gvester oilasidan vino ishlab chiqaruvchi Hugh Bartonga sotdi. U 1830-yilda qasrga yangi qanot binosini qurdirdi. Qasrni yakunlashdan tashqari, u mashhur klub joylashgan Straffan Houseʼni ham qurdi.

XX-asrda qasr Gaddlestone oilasiga tegishli edi. Ular qasrni Nora Devlin xonimga sotishdi, u 1971-yilda uni mehmonxonaga aylantirdi. 1979-yilda qasr Eric Clapton tomonidan sotib olingan. 1987-yilda u qasrni hozirgacha qasrda yashayotgan egasi Ken Gilliga sotdi. Ken Gilli qasrga 10 ta yotoq xonasini qurdirib qoʻshdi, u yerda avvaldan boʻlgan 3 ta hammom va 59 tagacha yotoq xonani taʼmirladi. Qasr 4 yulduzli mehmonxonaga aylantirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  celticcastles.com[*sayt ishlamaydi*]

Yana qarang
-----------

* Irlandiyadagi qasrlar roʻyxati

Havolalar
---------

* Barberstown Castle website
* „History of the Owners of Barberstown Castle" (deadlink). 29-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-dekabr 2012-yil.
**Tuhfayi shohiy** — nomli tarixiy asar, muallifi XIX asr tarixchisi Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniydir.

Tarixi
------

Mirzo Somiyning ilmiy adabiy merosida uning „Tuhfayi shohiy" (Shohga atalgan tuhfa) tarixiy asari alohida o‘rin tutadi. Ayniqsa, „Tuhfayi shohiy" o‘zining mufassalligi va faktik materiallarga boyligi bilan ajralib turadi. „Tuhfayi shohiy" asari hijriy 1316 (1898—1899) — 1320-yillar (1902—1903)da yozilgan. Asar fors-tojik tilida yozilgan bo‘lib, ashtarxoniy Subhonqulixon (1680—1702) hukmronligining so‘nggi yillaridan to XIX asr oxirigacha bo‘lgan davrni qamrab olgan. Asarda, Buxoro amirligi bekliklaridagi ahvol va ularning markaziy hokimiyat bilan munosabatlari, Rossiya qo‘shinlarining Turkiston o‘lkasi, xususan, Buxoro amirligini istilo etishi va mahalliy aholining istilochilarga qarshi kurashlari nihoyatda keng yoritilganki, boshqa biror mahalliy manbada bu qadar batafsil maʼlumot uchramaydi. Abdulazim Somiy Amir Muzaffarning Shahrisabz, Kitob va Hisori Shodmon bekliklariga qilgan yurishlarida „yozuvchi" (navisanda) Rus-Buxoro urushida „voqealarni kuzatuvchi" (vaqoyenigor) sifatida bevosita ishtirok etib, bo‘lib o‘tgan voqealarni o‘z ko‘rgan-kechirganlari asosida bayon qilgan. 1866—1868-yillar davomida Buxoro amirligining Sirdaryodan to Samarqandgacha bo‘lgan hududlari ruslar tomonidan bosib olingach, otasi amir Muzaffarning istilochilar bilan murosa yo‘lini tutayotganidan norozi bo‘lgan valiahd Abdumalik to‘ra Shahrisabz bilan Kitob bekliklarining madadiga tayanib, ham otasiga, ham istilochilarga qarshi kurashga bel bog‘laydi. Asarda ushbu kurash tafsilotlari keng yoritilgan. Yana shuni qayd etish lozimki, „Tuhfayi shohiy" maʼlum maʼnoda rasmiy tarix bo‘lganligi bois muallif Abdumalik to‘ra faoliyatini salbiy baholaydi. „Tuhfayi shohiy"ning O‘zR FA Sharqshunoslik instituti qo‘lyozmalar jamg‘armasida 2091 raqam ostida saqlanayotgan nusxasi ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Ziyayeva D*. Oʻzbekiston tarixiga oid manba va tadqiqotlar (XIX—XX asr boshlari) monografiya*. Toshkent: Nurafshon business, 2020 — 456 bet.
2. ↑  Masʼul muharrir Habibullayev N.N*. Oʻzbekiston tarixi (xrestomatiya) 3-jild*. Toshkent: Fan va texnologiya, 2014 — 380 bet.
**Barbara Xund** (1959-yil 10-oktyabrda Darmshtadtda tugʻilgan) Germaniyada tugʻilgan shveysariyalik ayol shaxmatchi, FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvoniga ega. U Juliane va Gerhard Hundning qizi va Fridrix Hund va Ingeborg Seynchening nevarasi.

Biografiyasi
------------

Barbara Hunt 1959-yil 10-oktyabrda Germaniyaning Dashmart shahrida tugʻilgan.

U ayollar oʻrtasida Germaniyaning birinchi xalqaro grossmeysteriga aylandi (1982). Barbaraning asl mutaxassisligi matematik, lekin oilaviy shaxmatga boʻlgan qiziqish uni shaxmat grossmeyteri darajasigacha olib chiqdi. Barbara Hunt qizlar (1975 — 1978) va ayollar (1978, 1982) oʻrtasida Germaniya chempionatida ishtirok etib, gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Germaniya terma jamoasi tarkibida u 6 ta olimpiadada (1978—1988), Shveysariya nufuzi uchun esa jami 7 ta (1992-1994, 2000-2008 ) shaxmat olimpiadalarida ishtirok etgan.

Shaxmatdagi faoliyati
---------------------

Barbara Hunt 1993-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Shveysariya chempionatida gʻolib boʻldi.

U 32-shaxmat olimpiadasida bronza medalini qoʻlga kiritgan Gʻarbiy Germaniya ayollar jamoasi safida oʻynadi.

Barbara Hunt 1981 va 1984-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida mintaqalararo shaxmat oʻyinlari bosqichga chiqdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Hundning oilasi shaxmat anʼanalariga sodiqligi bilan mashhur. Ular oilaviy shaxmat ustalari hisoblanadilar. Jumladan, otasi Gerxard (1932-yilda tugʻilgan) — xalqaro shaxmat ustasi; onasi Juliana (1928-yili tugʻilgan) — ayollar (1975) va erkaklar (1981) oʻrtasida FIDE xalqaro ustasi, shaxmat boʻyicha Germaniya chempionatlari gʻolibi (1964-1967, 1979-1982), ikkita shaxmat olimpiadasi ishtirokchisi hisoblanadi. Barbara Hundning opasi Izabel Hunt (1962-yil tugʻilgan) qizlar (1979, 1980) va ayollar (1980) oʻrtasida Germaniya chempioni, 9-Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi (1980) hisoblanadi.

1. ↑  „Rating Progress Chart: Hund, Barbara". *FIDE.com*. Qaraldi: 4-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „FIDE rating history: Hund, Barbara". *OlimpBase.org*. Qaraldi: 4-yanvar 2022-yil.
**Oy avtomatik stansiyasi** - Oyni va kosmik fazoni tadqiq qilishga moʻljallangan kosmik apparat (KA). Oydagi fizik sharoitni tadqiq qilish, Oy sathini oʻrganish, Oy jinslarining kimyoviy tarkibini aniqlash, mexanik xususiyatlarini tekshirish, temperatura oʻzgarishini kuzatib borish, Oyning magnit maydoni va ra-diatsiyasini oʻrganish, Oydagi seysmik toʻlqinlarni qayd qilish apparatlari va boshqa ilmiy apparatlar, maʼlumotlarni Yerga uzatishga moslangan radiotelemetrik va televizion sistemalar bilan jihozlanadi. Oy avtomatik stansiyasi s. va undagi apparatlar Oydagi oʻziga xos sharoit (vakuum, temperaturaning katta diapazonda oʻzgarishi va boshqalar) ga chidamli qilib yasaladi. Bortidagi apparatlar elektr energiyasini qisman Quyosh batareyasidan oladi. Birinchi Oy avtomatik stansiyasi s. "Luna-9" yordamida 1966-yil 3-fevralda Oy sathiga qoʻndirildi (qarang "Luna"). "Luna" (SSSR) va "Serveyer" (AKD11) tipidagi bir kan-cha kosmik apparatlar Oyga qoʻndirilgan. Yana q. Oy sunʼiy yoʻldoshlari, Lunoxod.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tukli beshbarmoq** [Digitaria sanguinalis (L.) Scop.] — boshoqdoshlarga mansub bir yillik begona oʻt. Poyasi sershox, boʻyi 10—70 sm. Barglari uzunchoqnashtarsimon. Toʻpguli chochoq roʻvaksimon. Mevasi mayda don. Ildizi popuk ildiz, 40 sm gacha chuqurlikka kirib boradi. Urugʻidan koʻpayadi. Apreldan iyungacha nihollari koʻkaraveradi, iyul — oktabr gacha gullaydi va mevalaydi. Bir tupi 5000 tagacha urugʻ beradi. Urugʻlari osongina toʻkiladi, asosan, suv orqali tarqaladi. Urugʻi 20—35° haroratda unib chiqadi. Oʻrta Osiyoning sugʻorma dehqonchilik mintaqalarida keng tarqalgan. Beda, gʻoʻza va boshqa chopiqtalab ekinlar orasida, shuningdek, sugʻorish shoxobchalari boʻylari, yoʻl yoqalarida uchraydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ivolga** — hunlarga mansub shahar xarobasi (miloddan avvalgi 3—1-asrlar). UlanUdedan 16 km janubi-gʻarbda joylashgan. Dastlab G. P.Sosnovskiy (1928), soʻngra V.P.Shilov va A.V.Davidova (1949—50), Buryatiya kompleks instituti eksneditsiyasi (rahbarn A.V.Davidova, 1955—62) tadqiq etgan. Umumiy maydoni 7,5 ga, atrofi qalin tuproq tepalar (4 ta tepa) va 3 ta xanlaq bilan oʻrab olingan. Shahar xarobasining butun hududi zich turar joy va xoʻjalik binolari b-p band. 52 ta yarim yertoʻla tipidagi turar joy ochilgan, ularning devori xom gishtdan terilgap va ichki tomondan tik qnlib yogʻoch xodalar bilan mustahkamlangap. Tomi 2 tomonga ni-shab qilib, sinch va shoxshabbalardan qurilgan, usti loʻmboz bilan yopilgan. Uylarning ichki tuzilishi bir xilla. Bipolarning oʻrgacha xopasi 4x6 m. Katta xopa (12x 14 m) hokimga tegishli boʻlsa ksrak. Uylar oraligʻida xoʻjalik bipolari joylashgap. Uylar va uning agrofidan don, gariq, arpa, bugʻdoy toʻldirilgan oʻralar toiilgan. Dshqoichilik qurollaridan omoch tishlari, belkurak uchlari, oʻroklar, suyakdan ishlapgan soʻqalar va tosh oʻgirlar, koʻplab hayvon suyaklari chiqqan. Bu topilmalar I. aholisi dshqopchilik va chorvachilik bilan manpul boʻlga-nilan dalolat beradi. I.daryo qirgʻo-gida joylashgapi uchun aholi baliqchilik bilan ham shugʻullangan. I. hunarmandchilik markazi boʻlgan; temir eri-tish, temir va jez buyumlar yasash, ishlab chiqarish. kulolchilik, charm-teri, toʻqimachilik taraqqiy etgan. I.miloddan avvalgi 2—1-asrgacha mavjud boʻlgan, soʻngra Hunlar davlati tanazzulga uchragan davrda qoʻshni qabilalar hujumi natijasida vayron boʻlgan.

I. hunlarga mansub har taraflama toʻliq oʻrganilgan yagona yodgorlik hisoblanadi.

Adabiyot
--------

* Drsvpyai Sibir (Puteioditsl po |shs-tavke), L. 1976.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sharqiy xitoy dengizi**, Dunxay — Tinch okeandagi yarim yopiq dengiz, gʻarbda Xitoyning sharqiy qirgʻoqlari, janubida Tayvan o. sharqda Yaponiyaning Kyusyu va Ryukyu o.lari, shimolida Koreya boʻgʻozi orqali Yapon dengizi bilan chegaralangan. Maydoni 836 ming km². Dengizning gʻarbiy qismi materik sayozligida, chuqurligi sharqqa tomon ortib boradi. Eng chuqur joyi 2719 m. Yqlimi mussonli, dovul koʻp boʻladi. Oʻrtacha temperatura fevralda 5° dan (shim.gʻarbda) 15° gacha (jan.sharqda), avgustda 26°. Yillik yogʻin 1100 – 2200 mm (asosan, yozda yogʻadi). Sharqiy qismida doimiy sharqiy oqim — Shimoliy Passat iliq oqimi mavjud. Sh.Sharqiy Xitoy dengiziga quyiladigan eng yirik daryo — Yanszi dengizga katta miqsorda chuchuk suv keltiradi, shu sababli gʻarbida suvning shoʻrligi sharqiga nisbatan kamroq (5— 10%o dan 30—34,5%o gacha). Suv qalqishi yarim sutkalik (7,5 m gacha). Baliq va boshqalar dengiz hayvonlari ovlanadi, tuz olinadi. Yirik portlari: Shanxay, Xanchjou, Ninbo, Szilun, Nagasaki.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Tinch okeanidagi dengizlar |
| --- |
|  |
| 

* Aki
* Bali
* Banda
* Gang
* Bering dengizi
* Ichki Yapon
* Sharqiy Xitoy
* Visayan
* Sariq
* Camotes
* Marjon
* Koro
* Mindanao
* Molukkan
* Yangi Gvineya
* Oxota
* Savu
* Samar
* Salish
* Seram
* Sibuyan
* Sulaymon
* Sulavesi
* Sulu
* Tasman
* Fidji
* Filippin
* Flores
* Halmahera
* Shantar
* Janubiy Xitoy
* Yavon
* Yapon

.
 |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Huntingdon
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Tennessee
| jadvalda mintaqa = Tennessee
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Carroll County, Tennessee|Carroll
| jadvalda tuman = Carroll County, Tennessee|Carroll
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 36 | lat_min = 0 | lat_sec = 26
| lon_dir = W | lon_deg = 88 | lon_min = 25 | lon_sec = 14
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 4109
| sanalgan yil = [[July2009
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 731
| pochta indeksi = 38344
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 47-36580
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
**Huntingdon** AQShning Tennessee shtatida joylashgan shahardir. Carroll okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

4109 nafar aholi istiqomat qiladi ([[July2009).

Manbalar
--------

1. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n84112256
* MusicBrainz: 321ef840-bb21-47bc-a1bb-fcb909b5baa0
* VIAF: 123205582
* en:WorldCat Identities: lccn-n84112256

 |
**Aleksandr Sergeyevich Uklonskiy** (1888.5.11, Gomel shahri — 1972.16.2, Toshkent) — geolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1943). Geol.mineralogiya fanlari doktori (1920), professor (1920), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi. Moskva universitetini tugatgan (1914). Toshkent Davlat Universiteti va ToshPIda mineralogiya kafedralarini va Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Geologiya va geofizika institutida mineralogiya va geokimyo boʻlimlarini tashkil etgan. Toshkentda mineraloggeokimyochilar maktabini yaratgan. U. Oʻrta Osiyo, Oʻzbekistonda oltingugurt konlari mineralogiyasi va joylashish qonuniyatlarini oʻrgangan (1928—40), minerallarning geokimyoviy tasnifini tuzib, darslik yozgan (1940). Oʻzbekistondagi oqar suvlarning izotop tarkibini tekshirgan. Geokimyo faniga "protokristall", "izotop", "izobara", "paraelementlar" kabi yangi nazariy tushunchalar kiritgan. U. Oʻzbekistonda mineralogiya va geokimyo fanlari rivojiga salmokli hissa qoʻshgan. Yangi topilgan mineral uklonskovit deb atalgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Yapon falsafasi
---------------

Yapon faylasuflari tarixan oʻz chegaralaridan tashqarida koʻplab falsafalar bilan intensiv aloqada boʻlganlar — asosan xitoy, hind, koreys va gʻarb. Shunday qilib, ular oʻzlarining oʻziga xos falsafiy istiqbollarini ishlab chiqishda foydalanishlari mumkin boʻlgan boy gʻoyalar va nazariyalardan foydalandilar. Natijada yapon faylasuflari madaniyat, tafakkur va dunyoqarashning falsafiy qarashlari oʻrtasidagi yaqin munosabatlarga doimo keskin munosabatda boʻlgan. Oʻzining qitʼadagi qoʻshnilaridan Britaniyadan ikki baravar uzoqroq boʻlgan orol zanjiri Yaponiya 1945 yilgacha muvaffaqiyatli xorijiy istilodan qutulib qoldi. Shunga koʻra, u oʻzining madaniy, shu jumladan falsafiy rivojlanishini arxipelagga oʻz diniy kuchini majburan taʼqib qilmasdan, asosan muzokaralar olib bordi. dunyoqarash yoki falsafiy nazariyalar.

Yapon mutafakkirlari ularga begona gʻoyalar majburlanmagan holda, oddiy chin yurakdan qabul qilish yoki butunlay rad etish ikkilikdan tashqari alternativa hashamatiga ega edilar. Chet eldan kelgan yangi nazariyalarni sinab koʻrish va agar kerak boʻlsa, tasdiqlash toʻgʻrisida yakuniy qaror qabul qilishdan oldin eksperimental ravishda oʻzgartirilishi mumkin. Baʼzan xorijiy falsafa davom etayotgan mahalliy falsafiy korxonalarga xizmat qilish uchun ishlab chiqariladigan xom ashyo sifatida qaralishi mumkin. Boshqa hollarda, yangi falsafa uy fikrlash tizimini toʻldirish yoki almashtirish uchun butun mato import qilinishi mumkin. Bunday sharoitlar tufayli yapon faylasuflari begona gʻoyalarni tahlil qilish qobiliyatiga ega boʻlishdi, agar ular oʻz madaniyatiga qabul qilinsa, ularning potentsial oqibatlarini aniqlash uchun ularning ortidagi madaniy taxminlarni oʻrganib chiqdilar.

Shu fonda ushbu maqola yapon falsafasini besh boʻlimda tushuntiradi. 1-boʻlimda yaponlar falsafani qanday qilib anʼanaviy tarzda haqiqatni oʻrganishning alohida usuli emas, balki uni jalb qilish usuli (michi) deb tushunishlari koʻrib chiqiladi. Keyingi boʻlimda yapon falsafasining oʻziga xos belgilari boʻlgan tahlilning baʼzi namunalari keltirilgan. 3-boʻlimda yapon falsafasiga katta taʼsir koʻrsatgan beshta ajralib turadigan anʼanalar aniqlanadi va ularning har biridan bir nechta markaziy gʻoyalar tushuntiriladi. 4-boʻlimda ushbu besh anʼananing qadimgi davrlardan hozirgi kungacha Yaponiya tarixining toʻrtta asosiy davrida qanday rivojlanganligi va oʻzaro taʼsiri oʻrganiladi. 5-boʻlim yapon falsafasiga alohida urgʻu berilgan bir nechta mavzular bilan yakunlanadi, ular umuman falsafa uchun provokatsion boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

Stenford falsafa ensiklopediyasi
**Achchelio** (ital. Acceglio) — Piedmont mintaqasida ishlab chiqarilgan italyan pishloqidir. Oʻzining kelib chiqishi joyi, Achchelio kommunasi nomi bilan atalgan. Yarim yumshoq pishloqlar qatoriga qiladi.

Piedmontdan tashqarida, achchelio pishloqi deyarli topilmaydi, lekin u yerda faqat yoz mavsumida, sigirlar togʻ yaylovlarida oʻtlatganda ishlab chiqariladi. Yogʻsizlangan sigir sutidan tayyorlanadi. PPishloq boshi odatda yumaloq boʻlib, diametri taxminan 10 sm va balandligi taxminan 5 sm; ogʻirligi 150-200 gramm. Qobigʻi yoʻq, pulpasi oq rangda.

Achcehlio yangi isteʼmol qilinadi (pishganidan keyin ikki-uch kun ichida). U mustaqil gazak sifatida, sendvich va kaneplarda ishlatiladi. Oq sharob bilan birlashadi. Yangi, boy taʼmga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  „Acceglio" (en). *TasteAtlas.com*.
2. 1 2 3 4  „Acceglio" (en). *Catalog-cs.info*. 25-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2020-yil.
3. 1 2  „Italia Buona: Il Formaggio Acceglio (Cuneo)" (it). *Mondo del Gusto*. 18-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2020-yil.
4. 1 2  „Acceglio" (en). *TasteAtlas.com*.
5. ↑  „Acceglio" (it). *Formaggi tipici*. 6-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2020-yil.
Xirosimadagi Shukkeyen bog'i
 Vakayama qal'asi bog'i
 
**Yapon bog'i** (yaponcha:日本庭園) — VIII—XVIII asrlarda Yaponiyada tashkil etilgan bog'ning bir turi (xususiy Park).

Tarix
-----

Buddist rohiblar va ziyoratchilar tomonidan tashkil etilgan birinchi ma'bad bog'lari tomonidan boshlangan yapon bog'i san'atning butun go'zal va murakkab tizimi asta-sekin shakllana boshladi.

794-yilda Yaponiya poytaxti Naradan Kiotoga ko'chirildi. Birinchi bog'lar bayramlar, o'yinlar va ochiq osmon ostidagi kontsertlar uchun joylarga o'xshardi. Bu davr bog'lari o'ziga xos bezakdir. Ularda ko'plab gulli daraxtlar (olxo'ri, olcha), azalalar, shuningdek, toqqa chiqadigan Glitsiniya o'simliklari ekilgan.

Biroq, Yaponiyada tosh va qumdan yaratilgan ko'katsiz bog'lar ham mavjud. Badiiy dizaynda ular mavhum rasmlarga o'xshaydi.

Yapon bog'i yerdagi tabiatning mukammal dunyosini ramziy qiladi va ba'zan koinotning timsoli sifatida ishlaydi. Uning kompozitsiyasining xarakterli elementlari - sun'iy tog'lar va tepaliklar, orollar, daryolar va sharsharalar, g'ayrioddiy shakldagi toshlar bilan bezatilgan qum yoki shag'al yo'llari va joylari mavjud. Bog'ning landshaftini daraxtlar, butalar, bambuklar, o'tlar, chiroyli gullaydigan o'simliklar va moxlar shakllantiradi.

Yapon bogʻdorchiligi asoslarining shakllanishi yapon meʼmorchiligi evolyutsiyasi hamda yapon zodagonlarining diniy-falsafiy gʻoyalari taʼsirida sodir boʻldi. Dastlab, bog' aristokratlar qarorgohlarining ajralmas qismi bo'lgan, ammo keyinchalik buddist monastirlari va olijanob samuraylar tomonidan qarzga olingan. 19-asrdan boshlab u yaponiyalik oddiy aholi orasida keng tarqalib, ko'plab xususiy uylarning ajralmas qismiga aylandi. 20-asrda yapon uslubidagi bogʻlar qurilishi Yaponiyadan tashqarida ham mashhur boʻldi.

Yaponiyadagi uchta eng mashhur bog'lar an'anaviy ravishda Kenroku-en (Kanazava), Koraku-en (Okayama) va Kayraku-en (Mito) hisoblanadi.

Yapon bog'i - Landshaft dizayni
-------------------------------

Yapon bog'ida kompozitsion birliklarni joylashtirish relefga muvofiq amalga oshiriladi, shunda ular bir butunlikni tashkil qiladi. Elementlarni joylashtirish tizimi tabiat qonunlariga asoslanadi, uyg'unlik qonunlariga aylantiriladi, tabiiy va sun'iy analoglarni uzoq tahlil qilish jarayonida amalga oshiriladi va rivojlanadi. Elementlarni joylashtirishga bo'lgan yondashuv bog'ni yaratish maqsadiga bog'liq: ko'rish nuqtalari pavilonlar ichida va tashqarisida, qayiqda yoki suv ombori atrofida harakatlanayotganda, tez-tez almashtiriladigan yorqin rasmlar bilan o'ralgan holda, statik rejimda fikrlashdan zavqlanish.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Лебедева А. „Символика японского сада",*. Японский сад*. М.: Вече, 2003.
6. ↑
7. ↑