recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Muhammad Kozim** (1720/21, Marv — 1753) — Eron tarixchisi, vazir, Nodirshohning akasi Ibrohimxon saroyidagi amaldor oilasida tugʻilgan. Otasi va M.K. Nodirshoh va uning oʻgʻillari saroyida xizmat qilishgan. M.K. Nodirshohning katta oʻgʻli Rizoquli Mirzo saroyida lashkarnavis (1739— 41) boʻlib, Nodirshoh saroyida devon xizmatchisi (1744—47) va 1747-yil Marvdagi qurol-aslaha vaziri boʻlgan. Nodirshohning harbiy yurishlarida qatnashgan hamda uning turli topshiriqlarini bajargan xonga yaqin toʻralardan biri hisoblangan. M. K. "Nomai olamaroi Nodiri" ("Mashhur Nodir-shohga bagʻishlangan risola") nomli asar muallifi. Asar 3 jilddan iborat. 1jidd — Erondagi asosiy voqealar, 1689—1736-yillardagi Nodirshohning tugʻilganidan to Eron shohi etib saylangan davrigacha mamlakatning siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hayoti bayon etilgan. 2jild — Eron, Afgʻoniston, Oʻrta Osiyo, Shimoliy Hindiston va boshqa mamlakatlardagi voqealarni (1736—43) (Nodirshohning taxtga oʻtirishidan, Shirvondagi qoʻzgʻolonning bostirilishigacha boʻlgan davrni) oʻz ichiga oladi. 3jild — Eron, Oʻrta Osiyo, Turkiya va Zakavkazyedagi siyosiy voqealar yoritilgan (1743—47). M.K.M. ning asari Eron va Oʻrta Osiyoning 18-asr yarmiga oid muhim manbadir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reşatbey** (Turkish pronunciation: [ɾeʃatbej]) — Adana shahrining Seyhan tumanidagi mahalla. Mahalla shahar markazining bir qismi bo'lib, D400 davlat yo'lining shimolida va Seyhan daryosining g'arbiy qismida joylashgan.

Boshqaruvi
----------

Reshatbey mahalla boʻlib, uni Muhtor va Kattalar Kengashi boshqaradi.

Demografiyasi
-------------

Reshatbey aholisi 2014-yil 31-dekabr holatiga ko‘ra 12968 kishi. Reshatbey aholisining aksariyati Adanada bir necha avloddan beri yashagan oilalardan.

 Reşatbey jamoat salomatligi markazi

Iqtisodiyoti
------------

Reshatbey ko'plab tadbirkorlar va fermerlar yashaydigan badavlat mahalladir. Ta'lim darajasi Adananing aksariyat mahallalariga qaraganda yuqori. Adana viloyat hokimligi, O'rmon xo'jaligi vazirligi viloyat bosh boshqarmasi mahallada joylashgan.

Transporti
----------

Shakirpasha aeroporti 3 km g'arbda joylashgan va №159 avtobusda borish mumkin.

Adana markaziy temir yo'l stantsiyasi 1 km shimolda, Qurtulush mahallasida.

Adana shahar munitsipaliteti avtobus departamenti (ABBO) Reşatbeydan Adananing aksariyat mahallalariga avtobus yo'nalishlariga ega.Andoza:City of Adana
**Stanislao Cannizzaro** (1826.13.7, Palermo — 1910.10.5, Rim) — italiyalik kimyogar. Atom-molekulyar nazariyaning asoschilaridan biri. Aleksandriya Milliy kolleji (1851-55), Genuez (1856-61), Palermo (1861-71), Rim (1871-1910) universitetlari professor Benzaldegidga oʻyuvchi kaliyning taʼsirini oʻrganish natijasida benzil spirtini va aromatik aldegidlarningoksidlanishqaytarilishli disproporsiyalanishi yoki ishqoriy muhitda bir molekula aldegidning qaytarilishi hisobiga boshqa bir molekula aldegidning oksidlanishini (qarang Kannitssaro reaksiyasi) kashf qilgan (1853). Ingliz kimyogari va fizigi J. Dalton va A. Avogadroyaan to fransuz kimyogarlari Sh.F.Jerar va O. Lorangacha boʻlgan atom-molekulyar taʼlimotning rivojlanishini taxlil qilib, atom massalarining ratsional sistemasini taklif qilgan (1858). Elementlar, jumladan, metallar atom massalarining aniq qiymatlarini topgan; Avogadro qonuni asosida "atom", "molekula" va "ekvivalent" tushunchalariga aniq izoh bergan (1860).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Konyaalti plyaji va Bey togʻlari
**Konyaalti plyaji** Lara plyaji bilan birgalikda Antaliyaning ikkita muhim plyajlaridan biridir. U Konyaalti tumanining Oʻrta yer dengizi sohilida va shahar markazidan gʻarbda joylashgan.

  

Qadimda togʻli hududda yashovchi Termesslar tomonidan foydalanilgan port shahri *Olbiya* ushbu sohilda joylashgan. Tarixiy Olbiya shahri xarobalari Bogʻachayidan Arapsuyugacha uzayagan.  .

Plyaj Antaliya qirgʻogʻidagi qoyalar ostida boʻlgani uchun u koy- alti (koʻrfaz osti) deb ataladi va vaqt oʻtishi bilan *Konyaaltıga* aylanadi. Yana bir qarashlarda Usmonlilar davrida Antaliya Koniyaning bir qismi boʻlganida, askarlar yigʻiladigan joy *Konyausti* deb atalardi. *Konyaaltı* nomi bu hududning pastki qismlarida yashovchi odamlar tomonidan ishlatila boshlangan. .

Galereya
--------

* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarihçe".  konyaalti.bel.tr. 20 temmuz 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 şubat 2017.
2. ↑  „Konyaaltı Plajı".  11.7.2016 (11 temmuz 2016). 15 ağustos 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 şubat 2017.
**Stanislavskiy sistemasi** — teatr sanʼatining Konstantin Stanislavskiy tomonidan ishlab chiqilgan sahna nazariyasi va uslubining nomi. Stanislavskiy sistemasi rus va jahon teatri ilgʻor anʼanalari hamda Moskva badiiy akademik teatri (MXAT) amaliy faoliyati asosida, Stanislavskiyning ijodiy va pedagogik tajribasi mahsuli sifatida yuzaga kelgan. Seda bir marta ijodiy jarayonni ongli oʻzlashtirish muammosi hal qilinadi, aktyorning obrazga uzviy kirish yoʻli tekshiriladi. Teatr sanʼatida realistik yoʻnalishning nazariy asosi boʻlib, bu yoʻnalish „kechinma sanʼati" deb ataladi. Stanislavskiy sistemasi sahnada hissiyotni tashqi tomonidan koʻrsatib, aktyor ijrochiligini kasb (hunar) ga, qolipga aylantiruvchi, aktyor ijodiga ilhomning oʻzi yetarli deb qarovchi sanʼatga qarshi qaratilgan. Sahna xattiharakati xususidagi taʼlimoti Stanislavskiy sistemasining asosini tashkil qiladi. Stanislavskiy diqqatini asosiy masalateatrda aktyorning tabiiy, ijodiy kayfiyati va sahnaviy obraz yaratish masalasiga qaratib, oʻz sistemasini 2 kiyemga: aktyorning oʻz ustida hamda rol ustida ichki va tashqi tomonidan ishlashiga ajratadi. Stanislavskiy sistemasi aktyor oldiga kagor vazifalar qoʻyadi. Ana shu vazifalar orasida eng muhimi aktyorning pyesa mazmunini toʻliq tushunishi, tavsiya etilgan muhitda oʻzini unga mos va uygʻun his eta bilishidir. Mazkur tamoyilni amalga oshirish maqsadida Konstantin Stanislavskiy „jismoniy harakat metodi", „qalb koʻzi bilan koʻra bilish", „harakat tahlili" va „oliy maqsad" qoidalarini ishlab chiqdi. Aktyor oʻz oldiga „oliy maqsad", yaʼni aniq goyaviyijodiy niyat qoʻysagina, uning ijodi badiiy yetuk va taʼsirli boʻladi.

Oʻzbek professional teatri 20-asrning 30-yillaridan eʼtiboran Stanislavskiy sistemasiga amal qilib keladi. M. Uygʻur nomidagi Toshkent davlat sanʼat institutida aktyor va rejissorlarni tayyorlashda Stanislavskiy sistemasi qoʻllanib kelinadi.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4346004-5
* LCCN: sh85127336

 |
**Poʻlatov Haydar** (1928.10.7, Chinoz qishlogʻi, Toshkent viloyati — 1993.19.5, Toshkent) — faylasuf olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1989), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), falsafa fanlari doktori (1968), professor (1969). Toshkent yuridik institutini tugatgan (1949). Shu institutda davlat va huquq nazariyasi kafedrasining dotsenti (1953—55). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa kafedrasining mudiri (1958—64, 1984-yildan), Toshkent Oliy partiya maktabi (1970—71), Toshkent avtomobil yoʻllari instituti falsafa kafedrasining mudiri (1972—82), shu institut prorektori (1982—84). Ilmiy ishlari ijtimoiy falsafa, inson falsafasi, madaniyat falsafasi, dialektika va bilish nazariyasi, axloqshunoslik va siyosatshunoslikka bagʻishlangan, milliy mafku-ra masalalari boʻyicha maqolalar yozgan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1992).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Rhian Cleverly** (1995-yil 11-yanvarda tugʻilgan) — Uelslik futbolchi, Lyues jamoasida himoyachi. U Uels terma jamoasida bitta oʻyin oʻtkazgan.

Yoshlik yillari
---------------

Cleverly Griffitstaunda tugʻilgan. U Bristol Akademiyasi (hozirgi Bristol Siti WFC) mashgʻulotlar markaziga qoʻshildi. Bristolda oʻzining ijobiy tomonlarini koʻrsatgan holda akademiya va yoshlar safida oʻsdi va 2013-yilda zaxiradagi jamoaga sardorlik qila boshladi. U shuningdek, Janubiy Uelsning Torfaen shahridagi oʻrta maktabi, West Monmouth maktab jamoasida oʻynagan.

2013-yildan 2017-yilgacha Qoʻshma Shtatlardagi Xofstra universitetining ayollar futbol jamoasida oʻynagan va 2014-yilda Colonial Athletic Association toʻliq jamoasiga kiritilgan. U kollejdagi faoliyatini 64 uchrashuv va 1 gol bilan yakunlagan. Xofstrada boʻlganida, u 2016-yilda qisqa muddatga Bristolga qaytgan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Xofstrani tugatgandan soʻng, Cleverly 2018-yil iyun oyida Fransiya 2-divizionida Le Gavre (HAC) jamoasiga qoʻshilgan. U oʻzining 20ta liga oʻyinidan 19 tasini asosiy tarkibda boshlagan, uchta gol urgan va Fransiya kubogida yana ikkita oʻyinda ishtirok etgan.

2019-yil iyul oyida Cleverly Le Gavrdagi bir mavsumdan soʻng Lyues bilan Angliya ayollar chempionatiga qoʻshildi. U 2019/20-yilgi mavsumda 12 ta oʻyinda 11 marta maydonga tushgan. 2020-yilgi mavsumda Kleverli yangi ikki yillik shartnoma imzoladi va 2019-20-yilgi mavsumda katta jamoa sardori etib tayinlandi. U Lyues uchun birinchi golini 2020-yil 27-sentabrda Koventri Unitedga qarshi oʻyinda (1:0) kiritgan.

2021-yilda uning futbolchi sifatidagi rekordi Lyuesni u va uning jamoadoshi Tatyana Sonders bilan yangi shartnoma imzolashga olib keldi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Cleverly Uels terma jamoasini yoshlar darajasida himoya qilgan va 2013-yilgi UEFA 19 yoshgacha boʻlgan ayollar chempionatida oʻynagan. U 2014-yil iyul oyida Uels terma jamoasi safida oʻzining birinchi katta oʻyinini i’tkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Rhian Elin Cleverly" (fransuzcha).  Foot o Feminin. Qaraldi: 12-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Welsh teenage aces are honoured". *WalesOnline* (29-iyun 2011-yil). Qaraldi: 26-mart 2021-yil.
3. ↑  „HAC Féminines".  Facebook (30-avgust 2018-yil). Qaraldi: 26-mart 2021-yil.
4. 1 2 3 4  „Rhian Cleverly".  Hofstra Pride. Qaraldi: 24-mart 2021-yil.
5. ↑  „CLEVERLY RETURNS TO CITY WOMEN" (30-iyun 2016-yil). Qaraldi: 24-mart 2021-yil.
6. ↑  „Féminines : la Galloise Rhian Cleverly rejoint le HAC" (FR) (8-iyun 2018-yil). Qaraldi: 24-mart 2021-yil.
7. ↑  „PLAYER NEWS: Lewes FC Women sign another Wales international". Lewes F.C. (11-iyul 2019-yil). Qaraldi: 24-mart 2021-yil.[*sayt ishlamaydi*]
8. 1 2  *Pentland, Daniel*. „LEWES DEFENDER SIGNS NEW CONTRACT AND BECOMES FIRST TEAM CAPTAIN". *fawslfulltime.co.uk* (26-iyul 2020-yil).
9. ↑  „Lewes 1-0 Coventry United". *thefa.com* (27-sentabr 2020-yil).
10. ↑  „Double delight at Lewes as Saunders and Cleverly sign on again" (inglizcha). *FAWSL Full-Time* (6-iyun 2021-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
11. ↑  „Rhian Cleverly".  Lewes F.C.. 21-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-mart 2021-yil.
**John Maynard Keynes** (talaffuzi: Jon Meynard Keynes;1883.5.6, Kembrij — 1946.21.4, Suseks grafligi, Tilton qishlogʻi) — ingliz iqtisodchisi, davlat arbobi, keynechilik asoschisi. Cambridge universitetini tugatgan (1906). 1908-yildan to umrining oxirigacha shu universitetda dars berdi (1920-yildan professor), ayni paytda bir qator maʼmuriy lavozimlarda ishladi. Britaniya xazinasi xodimi (1915—19), Angliya banki direktorlaridan biri (1942-yildan), Bretton—Vuds konferensiyasida Angliyaning bosh vakili (1944). 1912-yildan nazariy „Economic journal" („Iqtisodiyot jurnali") muharriri boʻlgan.

Pul muomalasi va moliya, iqtisodiy oʻsish, bandlik sohalarida bir qator asarlar yaratdi („Versal shartnomasining iqtisodiy oqibatlari", 1919; „Mister Cherchill siyosatining iqtisodiy oqibatlari", 1925; „Pul toʻgʻrisida risola", 1930 va boshqalar). Keynesning asosiy gʻoyalari „Bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi" (1936) asarida bayon etilgan. K. bozor iqtisodiyotini davlat tomonidan tartibga solishning zarurligi va davlat iqtisodiy siyosatining asosiy tamoyillarini asoslab berdi. Keynes qarashlari 2-jahon urushi va undan keyingi davrda koʻpgina Gʻarb mamlakatlari (ayniqsa, AQSH va Buyuk Britaniya)da davlat iqtisodiy siyosatining nazariy asosiga aylandi (qarang Keynschilik, Neokeynschilik).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Farhod (maʼnolari).

"FARHOD" — kechpishar shaftoli navi. R.R.Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik institutining Samarkand filialida geografik uzoq Elberta va kechki Norunji navlarini chatishtirib yaratilgan (A.S.Cherevatenko). Daraxti 5–6 m, shoxshabbasi keng piramidasimon. Bargi yirik, guli pushti. Oʻzidan changlanadi. Koʻchati oʻtqazilgach, 3yili hosilga kiradi. Mevasi sentabr 1yarmida pishadi, yirik (150—170 g), dumaloq tuxumsimon, tukli, zargʻaldoq. Tarkibida 10—1 qand, 0,68% kislota bor. Poʻsti oson archiladi. Eti mayin, sariq, danak atrofi qizgʻish, shirin va sal nordon, mazasi yaxshi. Danagi etidan yaxshi ajraladi. Hosil ga kirgan daraxti 50– 70 kg meva beradi. Yangiligida yeyiladi, qoqi va konserva qilinadi. 1959-yildan davlat reyestriga kiritilgan. Oʻzbekistonning hamma viloyatlarida ekiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mavlono Nomiy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sabzavorlik shoir va kotib. Nomi "Majolis un-nafois"ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sochma asarlar va maktublarni koʻchirishda mohir ekanligi, oʻz davrining kotib va xattotlari, xususan, Mavlono Abdulvoseʼ, Shayx Abdullo Devona va Xoja Dehdor uni xushlamasliklarini aytadi. Xoja Dehdor podshoh majlislarida koʻplarni tashbih va taqlid qilar ekan, jumladan, uning "Mavlono Nomiy sovun chaynagani uchun ogʻzida koʻpik paydo boʻladi", degan tashbehi idrok ahli orasida koʻp maqtovga sazovor boʻlgan. "Majolis un-nafois"da Mavlono Nomiyning quyidagi matlaʼsi keltirilgan:

> Lofad ba xatat nofa, zihi besaru poyi,
> 
> 
> Gʻammozi siyah botini modarbaxatoyi.
> 
> 
> (**Mazmuni**: Bu qanday beboshlik, mushk sening miyigʻing xatlari bilan tenglashaman, deb lof uradi. 
> 
> 
> 
> Aslida bu mushk ichiqora, chaqimchi va betayin bir narsadir) 
> 
> 

Alisher Navoiy Mavlono Nomiy bu baytni Xoja Dehdorga javob tariqasida aytgan boʻlsa kerak, deydi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at*.
2. ↑  *Majolis un-nafois*.
**Niki Fernandes** va **Pavlo** ( Andoza:En-telaffuz ) – ABC telekanalining *"Yoʻqotilgan"* dramatik teleserialidagi xayoliy qahramonlar boʻlib, ular Tinch okeanining janubiy qismidagi orolda samolyot halokatidan keyin qirqdan ortiq odamning voqealarini kuzatib boradi. Okeanik 815-reysdan keyin omon qolish uchun kurashayotgan qahramonlarni amerikalik aktrisa Kiyle Sanches va braziliyalik aktyor Rodrigo Santoro ijro etgan. 

Ikkilik birinchi marta 3-mavsumning boshida paydo bo'ldi.  Aviahalokatdan keyingi kunlarda atigi 15 kishi tilga olinganidan so'ng, serial prodyuserlari boshqa qahramonlarning taqdiri haqida savollarga duch kelishdi va Niki va Pavlo qahramonlari shu vaqtda paydo bo'ldi. Qahramonlar tomoshabinlar va tanqidchilarga umuman salbiy ta'sir ko'rsatdi. *Yo‘qolgan* shou-rassom Deymon Lindelof ham shou muxlislari duetni yomon ko‘rishini tan olgandi. Shu tufayli, qahramonlar o'sha mavsumda keyin hayotlari bilan xayrlashdilar.

1. ↑  "Further Instructions." *Lost*, ABC. 18 Ekim 2006. 3. Bölüm, 3. sezon
**Bruce** (talaffuzi: *Bryus*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 210 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.38 kvadrat mil (0.98 km2) tashkil qiladi, shundan 0.37 kvadrat mil (0.96 km2) quruqlik va 0.01 kvadrat mil (0.03 km2) suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1910** | 262 |  | — |
| **1920** | 342 |  | 305% |
| **1930** | 371 |  | 85% |
| **1940** | 394 |  | 62% |
| **1950** | 305 |  | −226% |
| **1960** | 272 |  | −108% |
| **1970** | 217 |  | −202% |
| **1980** | 254 |  | 171% |
| **1990** | 235 |  | −75% |
| **2000** | 272 |  | 157% |
| **2010** | 204 |  | −250% |
| **2020** | 210 |  | 29% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 204 kishi, 95 ta xonadon va 58 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 95,6% oq tanli, 1,5% tubjoy amerikaliklar, 0,5% osiyoliklar, 0,5% Tinch okeani orollari va 2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,5% ni tashkil etadi.

Shaharda 95 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 29,5 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 52,6 foizi turmush qurgan er-xotinlar, 4,2 foizida eri boʻlmagan ayollar, 4,2 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 38,9% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 34,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 11,6 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 43 yoshni tashkil etadi. Aholining 24,5 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 3,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 27,5% 25 dan 44 gacha; 29,5% 45 dan 64 gacha; va 15,7% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 49% erkaklar va 51% ayollar edi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 37 188 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 46 786 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 071 dollarni, ayollarniki esa 23 750 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 282 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,1 foizi va aholining 7,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan, 9,3 foizi oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Bruce city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 19-fevral 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 2-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
3. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Davlat chegarasini qoʻriqlash organlari** — „Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida" gi OʻzR Qonuniga muvofiq, OʻzRda davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash vakolatiga ega boʻlgan organlarning tizimi belgilangan.
*Mazkur Qonunga koʻra, OʻzR VM, OʻzR Milliy xavfsizlik xizmati (OʻzR DXX), OʻzR Tashqi ishlar vazirligi, OʻzR Mudofaa vazirligi, OʻzR IIV, OʻzR Davlat bojxona qoʻmitasi, mahalliy davlat hokimiyati organlari davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi vakolatlarga ega boʻlgan organlar hisoblanadi.*

„Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida" gi OʻzR Qonunining 29 — m.siga koʻra, OʻzR Milliy xavfsizlik xizmati davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi; davlat chegarasi himoya qilinishi va qoʻriqlanishini taʼminlaydi; chegara qoʻshinlarini boshqarishni amalga oshiradi;
davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini Oʻzi boshqarish organlari, korxonalar va muassasalar sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib turadi; tashkilotlarning davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash davlat chegarasi xavfsizligiga tahdidlar toʻgʻrisida belgilangan tartibda axborot taqdim etadi;
razvedka, kontrrazvedka va tezkor — qidiruv faoliyatini amalga oshiradi; belgilangan tartibda kontrabandaga qarshi kurash choralarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Pernambuku** — Braziliyaning shim,-sharqiy qismidagi shtat. Maydoni 98,9 ming km². Axrlisi 7,9 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Resifi shahri Yirik sha-harlari: Orlinda, Jabuatan, Kabu, Karuaru. Shtatning katta qismini oʻr-qirli plato (eng baland joyi 1100 m) egallagan boʻlib, u sharqqa tomon zina-poyasimon pasayib boradi. Iqlimi subekvatorial, sohil qismida issiq. va sernam, platoda qurgʻoqchil. Oʻrtacha oylikt-ra24—26°. Yillikyogʻin 1700–2000 mm, plato qismida 500 mm. Asosiy da-ryosi — San-Fransisku.

Iqtisodiyotida qishloq xoʻjaligi yetakchi tarmoq: shakarqamish yetishtirish va paxtachilikka ixtisoslashgan. Shuningdek, si-zal, tamaki, maniok, makkajoʻxori, kofe, kakao, sholi va boshqa ekinlar ekiladi. Chorvachilikda echki, qoramol, choʻchqa, qoʻy, ot boqiladi. Yovvoyi kokos palmasi yongʻogʻi yigʻiladi. Sanoati kam rivojlangan. Asosan, oziq-ovqat va ip-gazlama korxonalari mavjud. Uncha katta boʻlmagan sement, mashinasozlik, koʻn-poyabzal, farmatsevtika korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Gips, fosforit, oltin, asbest, tuz konlari topilgan. Yirik dengiz porti — Resifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Braziliya shtatlari |
| --- |
|  |
| 
Akri • Alagoas • Amazonas • Amapa • Baiya • Goyas • Maranyan • Matu-Grosu • Matu-Grosu-du-Sul • Minas-Jerais • Para • Paraiba • Parana • Pernambuku • Piaui • Rio-de-Janeyro • Riu Grandi du Norti • Riu Grandi du Sul • Rondoniya • Rorayma • San Paulu • Santa-Katarina • Seara • Serjipi • Tokantins • Federal okrug • Espiritusantu |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nika tumani** (pushtucha: *نکه ولسوالۍ* , forscha: ولسوالی نکه) **Naka** nomi bilan ham tanilgan. Afgʻonistonning Paktika viloyatidagi eng chekka tumanlardan biri. U piyola shaklidagi vodiyda joylashgan. Unga faqat bir nechta toshli daryolar va bitta tuproq yoʻl orqali borish mumkin. Ammo qishda oʻtish ancha qiyinlashadi. Vodiy iqtisodiyoti ancha orqada qolgan. Aholi, asosan, yogʻoch kesish va dehqonchilik bilan shugʻullanadi. 2019-yilda aholi soni 16 747 kishini tashkil qilgan. Tuman 2001-yilda AQSh bosqiniga qadar Tolibonning qal’asi boʻlib xizmat qilgan. Mish-mishlarga koʻra, bu yerda Al Qoidada muhim rol oʻynagan shaxslardan biri Jaloliddin Haqqoniy vaqt oʻtkazgan. U Usama bin Ladenning katta maslahatchilaridan biri boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Paktika Province Tribal Map (Page 11). Naval Postgraduate School.
2. ↑  „Estimated Population of Afghanistan 2019-20".  Central Statistics Organization (18-noyabr 2019-yil). 9-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2020-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Afgʻoniston geografiyasi | *Afgʻoniston geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nikita Yakovlevich Bichurin** (Iakinf) (1777.29.8, hozirgi Rossiya Federatsiyasining Chuvashiya muxtor respublikasi Cheboksari tumani —1853.11.5, Peterburg) — xitoyshunos. 

Peterburg Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1828-yildan), 14 yil (1807—21) Pekindagi rus liniy missiyasini boshqargan. Rossiya Tashki ishlar vazirligida tarjimon boʻlib ishlagan. B.ning ilmiy ishlari moʻgʻul va turkiyzabon xalklar tarixi, geografiyasi va etnografiyasiga oid. Uning Turon xalqlari qad. tarixiga bagʻishlangan "Qadimgi davrda Oʻrta Osiyoda yashagan xalklar haqida maʼlumotlar toʻplami" nomli uch qismdan iborat asari katta ilmiy qimmatga ega..

Manbalar
--------

1. ↑  "Bichurin Nikita Yakovlevich" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Чувашская энциклопедия
3. ↑  Культурное наследие Чувашии>

* Sobraniye svedeniy o narodax, obitavshix v Sredney Azii v drevniye vremena, t. 13, M.L. 1950-53.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Davlat moliyasi** — davlat ixtiyorida pul jamgʻarmalarining tashkil etilishi, taqsimlanishi va sarflanishi sohasidagi moliyaviy munosabatlar. D.m.ning mablagʻlari umummilliy manfaatlar yoʻlida sarflanadi, davlatning funksiyalarini bajarishga xizmat qiladi. D. m. pul jamgʻarmalari, moliya mexanizmi, davlatning moliyaviy institutlari (idoralari) va moliya siyosatini oʻzida mujassamlashtiradi. D. m. tarkiban davlat byudjeti, mahalliy (munitsipal) byudjetlar, davlat korxonalarining moliyasi (ularning byudjeti), hukumatga qarashli maxsus jamgʻarmalar, davlat krediti (davlat qarz olgan va qarzga beradigan vositalari) kabi turlarga bulinadi.

Birinchi marta "D. m." atamasi 16-asrda Fransiyada ishlatila boshladi. Oʻsha davrda D. m. turli soliqlar tarzida maydonga keldi. Yirik davlatlarning vujudga kelishi va ular harajatlarining ortib borishi bilan nakd pulga ehtiyoj oʻsdi, natijada xalqdan olinadigan soliqlar, asosan, pul shaklida yigʻib olinadigan boʻldi, majburiy soliklar va zayomlar davlat zayomlari bilan almashindi. Buning oqibatida D. m.ning murakkab tizimi vujudga keldi.

Hoz. vaqtda davlatning iqtisodiy va moliyaviy siyosatini amalga oshirishda D. m. katta ahamiyatga ega. U takror i. ch. jarayonlarini taʼminlash, xalqning moddiy va maʼnaviy turmush farovonligini oshirish, davlat organlarini mablagʻ bilan taʼminlash, mamlakat iqtisodiyotini oʻstirish, xalq xoʻjaligini, ijtimoiy sohani moliyalashtirish, iqtisodiyotni investitsiyalash, aholini ijtimoiy himoya qilish, milliy xavfsizlikni taʼminlash, davlatni idora qilish va b. da yetakchi vosita hisoblanadi. Mavjud barcha korxonalar va xalq xoʻjaligi tarmoqlari moliyasi D.m. va moliya tizimi zaxiralarining asosiy manbaidir.

Ahmadjon Oʻlmasov.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nikelli qotishmalar** - asosini nikel tashkil qiladigan qotishmalar. Nikelli qotishmalar bosim ostida yaxshi ishlanadi va stanoklarda oson kesiladi. 19-asr oxi-ridan boshlab plastikligi, elektr oʻtkazuvchanligi yuqori boʻlgan mis-nikel qotishmalari keng ishlatila boshladi. Magnit jihatdan yumshoq materiallarga tegishli Ni (40—85%) ning temir bilan ferromagnit qotishmalari texnikada katta rol oʻynaydi. Texnik nikel, kremniyli nikel, xromel, alyumel, nixrom, permalloy kabi Nikelli qotishmalar koʻp ishlatiladi.

Texnik nikel — suyultirilgan toza nikelga oz miqdorda magniy, marganets va kremniy qoʻshilib, aralashmalardan tozalab olinadi. Korroziyabardosh, atmosfera taʼsiriga tur-gʻun qotishma. U kimyo va oziq-ovqat sanoatida, elektrotexnikada, aniq mexanika asboblari yasashda ishlatiladi. Kremniyli nikel — texnik toza nikeldan marganets, mis, oltin-gugurt, uglerod va fosfor aralashmalarini yaxshilab tozalab olinadi. U ra-diolampalar, elektr-vakuum asboblari yasashda qoʻllaniladi. Xromel — nikelning asosan xrom bilan qotishmasi va alyumel — nikelning asosan alyuminiy bilan qotishmasi; termoelektr yurituvchi kuchi yuqori. Shuning uchun ulardan 1000° gacha temperaturani oʻlchay-digan termoparalar yasaladi. Permalloy — nikelning asosan temir bilan qotishmasi; magnit oʻtkazuvchanligi yuqori, kuchsiz maydonlarda ham oson magnitlanish va magnitsizlanish xos-sasiga ega material; u elektrotexnika apparatlarining qismlarini yasashda ishlatiladi. Mexanik xossalarining yaxshiligi, kimyoviy tarkibiga qarab fizik-kimyoviy xossalarining turlicha boʻlishi tufayli Nikelli qotishmalar texnikaning turli sohalarida keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Salomalaykum** (*Cyperus rotundus* L.) — hiloldoshlarga mansub ildizpoyali koʻp yillik begona oʻt. Poyasi ingichka, uch qirrali, yalangʻoch, boʻyi 15— 50 sm. Barglari yassi, kulrang, eni 5 mm gacha. Gullari soyabonsimon, toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi uch qirrali yongʻoqcha (uz. 1,5—1,8 mm). Ildizpoyalaridan koʻplab tuganakli novdalar chiqadi. Oʻsimlik urugʻidan va ingichka ildizpoyalaridan koʻpayadi. Yosh oʻsimlikning poya asosida birlamchi ildizpoya rivojlanadi, ildizpoya uchida esa tuganak hosil boʻladi, undan yangi ildizpoyalar yon atrofga yoyilib ketadi va ularda tuganaklar hosil boʻladi. Bulardan yangi novdalar oʻsib chiqadi. Har bir oʻsimlik tuproq sharoitiga qarab yon, qoʻshimcha ildizpoyalar hosil qiladi, ulardan ham yer ustiga yangi poyalar oʻsib chiqadi. Iddizpoyasi kraxmalga boy, tarkibida 0,5— 1% gacha efir moylari bor. Iddizpoyasidan tayyorlangan damlama xalq tabobatida terlatuvchi va siydik haydovchi dori sifatida ishlatiladi. S. Oʻzbekistonning barcha sugʻoriladigan hududlarida sabzavot va boshqa ekinlari orasida begona oʻt sifatida koʻp uchraydi.

Kurash choralari: kuzda yerni chuqur haydash, ekin ekishdan oldin begona oʻt ildizpoyalarini yigʻishtirib olish, chuqur kultivatsiya oʻtkazish.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saloriylar**, musofiriylar — 10—11-asrlarda Ozarbayjonda hukmronlik qilgan eronliklar sulolasi. Dastlab arablar istilosi davrida Daylam viloyatini mustaqil boshqarganlar. 10-asrning 40y.larida Marzubon Saloriy Ozarbayjonni va Arronning bir kismini bosib olib S. sulolasiga asos soldi. 971 i. kurdlarning shaddodiylar sulolasi Sni Arrondan haydab chiqardi. 981 y. ravvodiylar sulolasi Ibrohim Saloriy ustidan gʻalaba qozonib, Tabriz shahrini poytaxt deb eʼlon qildi. Shu bilan S. sulolasi barham topdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Davlat hokimiyatining oliy organlari** — sovet davri Kons.larida, yaʼni SSSR, OʻzSSR, SSSR tarkibidagi boshqa ittifoqdosh respublikalar va avtonom respublikalarning Kons.larida qoʻllanilgan tushuncha.
*Oʻsha paytda umumiy qoidaga koʻra, davlat hokimiyati organlari jumlasiga davlatning barcha organlarini emas, balki faqat vakillik organlarini, yaʼni aholi tomonidan saylanadigan organlarni kiritganlar. Oʻz navbatida, Davlat hokimiyatining oliy organlari va davlat hokimiyati organlarini ikki guruhga davlat hokimiyatining mahalliy organlariga ajratganlar. Kons.lar davlat hokimiyati oliy organlari jumlasiga SSSR Oliy Kengashini, ittifoqdosh respublika Oliy Kengashini (OʻzSSRda OʻzSSR Oliy Kengashini) kiritgan. Boshqa Kengashlar (xalq deputatlari oʻlka, vil. Kengashlari, xalq deputatlari avtonom vil.lar va avtonom okruglar Kengashlari, xalq deputatlari tum. sh. , shaharchalardagi tum. posyolka va qishloq Kengashlari) mahalliy davlat hokimiyati organlari jumlasiga kiritilgan.*
Davlat hokimiyatining oliy organlari kategoriyasining maʼnosi shundan iborat ediki, bu organlar davlatda ustunlik mavqeida turishi lozim boʻlgan va ular eng muhim vakolatlarga ega edi. Bundan tashqari, ular tegishli davlatning tasarrufiga kiritilgan har qanday masalani oʻzi koʻrib chiqishga, yaʼni uni doimiy amalga oshirish uchun vakolat berilgan organ tasarrufidan olib qoʻyishga haqli edi. OʻzRning amaldagi Kons.si Davlat hokimiyatining oliy organlari kategoriyasini qoʻllamaydi, negaki hokimiyatlar boʻlinishi konsepsiyasi asosida tuzilgan boʻlib, davlatda qaysidir organlarning ustunlik mavqeini nazarda tutmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Gulshaniy** (taxallusi; asl ismi Mulla Muhammad Sodiqxoja) (1861 — 1910) — buxorolik tarixchi, shoir. Buxoro amirligining tarixiy geogr.siga oid "Tarixi Humoyun" asarini yaratgan. G. oʻz asarida amirlikning har bir viloyatida nechta shahar, qasaba, qishloq borligi, aholisi haqida yozadi. Masalan, Shahrisabz sh. haqida shahar ikki qator devor bilan oʻralgani, shahar devorining 3 darvozasi (Kitob, Charmgaron, Qarshi) borligi, Qarshi darvozasi yana Laʼliston ham deb atalishi, darvozadan bir yarim chaqirim yerda amirning Laʼliston deb ataluvchi chorbogʻi boʻlgani, shaharda 45 Madrasa, 64 masjid, 4 xonaqoh, ikki hammom, 15 karvonsaroy boʻlganligi aytiladi. Har viloyat, shahar, qasaba aholisining soni va ularning mashgʻuloti haqida ham maʼlumot beriladi. Asar Tojikiston Fanlar akademiyasi SHI qoʻlyozmalar fondida saqlanmoqda. Rus tiliga tarjima qilingan. G. sheʼrlari 20-asr boshlarida Buxoroda tuzilgan tazkira va bayozlarga kirgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gulshira**, nektar — oʻsimlikning shira bezlaridan chiqadigan shirin suyuqlik. Shira bezlari koʻpincha gulning ichida, kamdan-kam barg bandida, barg chetlarida, yonbarglarda va gulyonbarglarda joylashadi; ular gʻudda, boʻrtmacha, chuqurcha, halqacha, tarnovcha shakllarida boʻladi. G. murakkab modda boʻlib, qandning suvdagi eritmasi (glyukoza, fruktoza, saharoza)dan iborat. Uning tarkibida koʻp miqdorda spirt (manit), dekstringa oʻxshash boʻyovchilar, azotli va aromatik moddalar, mineral tuzlar, kislota va fermentlar boʻladi. G. chetdan changlanishni taʼminlaydigan asalari va b. hasharotlar (ari, tukli ari, kapalaklar) uchun ovqat hisoblanadi. Oʻsimlikning G. ajratish jarayoni koʻp jihatdan uning yoshi, gullash fazasi, kecha-kunduzga, havo harorati va namlikka bogʻliq (mas, gʻoʻzaning har bir guli bir kecha-kunduzda oʻrtacha 8,08 — 12,32 mg G. ishlab chiqaradi). Tarkibida koʻp miqdorda shirasi boʻlgan oʻsimlikda nektar ajralishi fotosintezga bogʻliq. Shuning uchun unga quyosh nuri zarur. Bundan tashqari turli vaqtda yoki turlicha oʻsimliklardan yigʻilgan G.da qand miqsori bir xil boʻlmaydi. Bu esa ularning sifat jiqatidan bir-biridan farq qilishiga olib keladi. Asalari organizmida qayta ishlangan G.dan asal hosil boʻladi.

Lutfulla Abdurahmonov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stidia** — Jazoirning Mostaganem viloyati, Hassi Mameche tumanidagi kichik shaharcha va kommuna hisoblanadi. 1998 yilda kommunada jami aholi 10688 kishini tashkil qilgan.

Vaziyat
-------

 Stidiyadagi koʻcha.
**Stidia** 15 km (9.3 mi) joylashgan Viloya (viloyat) poytaxti Mostaganemdan va 65 km (40 mi) Orandan, mamlakatning ikkinchi yirik shahri hisoblanadi. Toʻrt qatorli magistral Stidia orqali ikkala shaharni bogʻlashda ishtirok etadi. Shahar Grinvich meridianida joylashgan.

Nomi
----

Stidiyaning nomi *Ain Stidiya* nomli eski favvoradan olingan. Birinchi jahon urushidan keyin fransuzlar tomonidan *Jorj Klemenso* deb oʻzgartirish kiritishdan oldin shahar birinchi marta *La Stidia* deb nom olgan.

Stidiya hududida tugʻilgan Salim Ammarning soʻzlarida shahar 15-asrda Moors Istija (ạ̉stjẗ) tomonidan Andalusiyadagi yoʻqolgan shahri, hozirgi Ecija sharafiga nom olgan. 19-asrning oxirida nemis koʻchmanchilari arabcha nomni notoʻgʻri talaffuz qilishgan keyin Stidia yoki Stidya boʻldi.

Tarix
-----

 Stidiyadagi plyaj
Tepalikdan pastga Evropa turar-joyiga asos solinishidan oldin, 1492 yildan keyin Ispaniyadan quvilgan mavrlar tepada asl Stidiyaga asos solingan va uni qurilgan qismi boʻlgan „Qishloq" Stidiadan farqlash uchun hozir „Duar" Stidia deb atalgan. Fransuz istilosi davrida. Mavriy taʼsir Stidiya va Fornaka hududida aniq.

*Ain Stidia* favvorasi qisqa vaqt mavjud boʻlsa-da, shahar 1846 yilda Janubiy Amerikaga hijrat qilishga uringan nemis koʻchmanchilari tomonidan barpo etilgan, ammo Fransiyaning Dunkerke shahrida insofsiz konveyer tomonidan tashlab ketilganidan soʻng Jazoirga yoʻnaltirilgan. Aholi punktiga birinchi marta 1948 yilda ketgan fransuz askarlari yordam berishgan. Jazoir mustaqillikka erishgach (1962), shahar *Stidiya* (*Jorj Klemenso* nomidan) deb oʻzgartirildi.

Demografiya
-----------

 Stidiyadagi Grinvich meridiani
* 1866 yil : 486
* 1958 yil : 1.301
* 2002 yil : 11.500

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

### Sohillar

Stidiya mintaqasidagi plyajlar yozda koʻplab sayyohlarni (asosan, Mostaganem va uning atrofidagi jazoirliklar) jalb qiladi. Jazoirning gʻarbiy qirgʻogʻining eng yaxshilari boʻlmasa-da, dam olish imkoniyatini berishmoqda. Koʻpincha plyaj oldida qoʻriqlanadigan toʻxtash joyi (kichik haq evaziga) mavjud. Eng yaqin turar joy Mostaganemda (15 km), yoki koʻproq darajada Oranda (65 km). Stidiyada mehmonxona yoʻq.

### Grinvich meridiani

Plastinka Mostaganem-Oran avtomagistralida Grinvich meridianini kesib oʻtishni koʻrsatadi.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  Recensement 2008 de la population algérienne, wilaya de Mostaganem, sur le site de l’ONS.
**Sabr-ato qabristonidagi tarixiy manzilgoh arxeologik qoldiqlari** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VIII—XIII asrlar. Samarqand viloyatining Samarqand shaharda joylashgan. Obyekt manzili: Samarqand shahar atrofida "M.S. Baraka" MFY, "Chashma" MFY Andijon va Dinamo koʻchasilari. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Nemis folk-metal guruhi Saltatio Mortisning bas gitaristi Bruder Frank guruhning akustik kontsertlarida tayoqdan foydalanadi.
**Stick** (shuningdek,*Chapman stick*, inglizcha: *stick* — tayoq) — elektr gitara turilaridan biri, tovush adapterli torli musiqa asbobi. 1970-yillarning boshida Emmett Chapman tomonidan tappingʻni yanada samarali chalish ishlab chiqilgan. BIlk namunasi 1974-yilda taqdim etilgan.

Tashqi tomondan, stik 8, 10 yoki 12 torli elektr gitaraning keng va juda choʻzilgan dastasiga oʻxshaydi. Ikkala qoʻl bitta tovushni chiqarish uchun ishlatiladigan gitaradan farqli oʻlaroq, stikda bir vaqtning oʻzida musiqaning bas, akkord va kuy qismini ijro etish mumkin. Shu nuqtai nazardan, stikni klavishali cholgʻu asboblari bilan taqqoslash mumkin.

Stikdan foydalanuvchi sozandalar
--------------------------------

* Toni Levin (Qirol Crimson, Piter Gabriel, suyuqlik tarangligi tajribasi, Pink Floyd)
* Jon Mayang (orzular teatri)
* Nik Beggs (Kajagugu, Ellis, Beggs va Xovard, Jon Pol Jons, Stiven Uilson)
* Moviy odam guruhi
* Anderson Bruford Ueykman Xou
* Bryus Kokbern
* Kinik va Gordian Knot gurihidan Shon Melon
* Rob Martino
* Kevin Keyt
* Robert Kulbertson
* Don Shiff
* Greg Xovard
* Abbi Klutario
* Stick Enterprises www.stick.com ishlab chiqaruvchisi rasmiy veb-saytida rus ijrochilaridan Boris Bazurov va hozirda Isroilda yashovchi Irene Orleanskiy qayd etilgan.
* Latviyaning „Baraka" etno-jazz guruhi oʻz albomlari va jonli ijrolarida Chapmanning stikidan foydalanadi. Devika Evsikova — Yevropadagi kam sonli stik-basschilardan biri.

Weather Report guruhining sobiq bas gitaristi Alfonso Jonson stikni ommaga taqdim etgan ilk musiqachilardan biri edi. U guruhning „Black Market" albomidagi baʼzi qoʻshiqlar musiqasida stikdan foydalangan.

Yana qarang
-----------

* Guitar Warr

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
	+ Stik qanday ishlaydi
* Keng qamrovli sayt
**Sabza** — Oq kishmish navli uzumdan tayyorlanadigan mayiz. Rangi sargʻimtiroch yashil tusda boʻlgani uchun shunday nom olgan. S. olish uchun uzum boshlari savatga solinib, qaynab turgan 0,3—0,4% li ishqor (kaustik soda) eritmasiga 3—5 sek. botirib olinadi va somonli loy bilan suvalgan xirmonda 10—12 kun davomida quritiladi. S.ning tillarang turini tayyorlashda ishqor eritmasiga botirib olingan uzum boshlari taxta patnislarga bir qator terilib, maxsus dudlash xonasi (shkafi)da oltingugurt dudi bilan ishlov beriladi, soʻngra 15—18 ta patnis ustmaust taxlanadi, quritish soya joyda (bostirma ostida) 14—24 kun davom etadi. Mayiz chikishi 28—32% ni tashkil etadi. Asosan, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |