recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Amir Temur (1336-1405)

**«Amir Temur va Fransiya»** kitobi o’zbekistonlik huquqshunos olim, professor Akmal Saidov hamda taniqli fransuz sharqshunosi, marhum Lyusen Keren tomonidan yozilgan va 1996-yilda chop etilgan asarning to’ldirilgan va qayta ishlangan ikkinchi nashridir.

Kitob muqaddima, 13 ta bob, xotima va ilovalardan iborat. Asar so’z boshisida kitobning yozilish sabablari keltirib o’tilgan. Bundan tashqari, butun dunyoda, ayniqsa, Yevropada Amir Temur va temuriylar tarixiga nisbatan yuksak qiziqish, xususan, ushbu mavzuning olti asrdan buyon Fransiya olimlari va adiblari tilidan tushmay kelayotgani sabablari ochib berilgan.

Bugungi kunda dunyoning ellikdan ortiq mamlakatida temurshunos olimlar faoliyat ko’rsatmoqda. Amir Temurga bag’ishlab yaratilgan jiddiy asarlar soni Yevropa tillarida 900 dan ziyod bo’lsa, Sharq tillarida mingdan oshdi.

Ushbu kitobning «Istiqlol va Amir Temur»  nomli bobida O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, Amir Temur shaxsi yana Vatan va millat timsoliga aylangani haqida so‘z borgan. O‘tgan davrda mamlakatda Amir Temur ordeni ta’sis etildi; Toshkent, Samarqand va Shahrisabz shaharlarida Amir Temurning ulug‘vor haykallari qad rostladi. Poytaxtda Temuriylar tarixi davlat muzeyi va Amir Temur xalqaro jamg‘armasi ochildi. Temuriylar tarixi davlat muzeyi tashkil topganidan buyon o‘tgan davrda mazkur muzeyga 2 milliondan ortiq ziyoratchi hamda jahonning turli davlatlaridan 800 dan ortiq xorijiy delegatsiya va rasmiy mehmonlar tashrif buyurdi. Ushbu bobda, shuningdek, dunyoda ayni nomda yagona bo‘lgan – «Sohibqiron yulduzi» jurnalining mazmun-mundarijasi tahlil etilgan.

1. ↑  *L.Karen "Amir Temur va Fransiya" T-1996*.
**Yulgʻun**, jingʻil — yulgʻundoshlar oilasiga mansub daraxt yoki butalar turkumi. Janubiy Yevropa, Janubiy Afrikaning choʻl, chala choʻllarida va Osiyoda (Hindistongacha) 54 turi tarqalgan. Rossiyaning janubi, Kavkaz, Qozogʻiston va Oʻrta Osiyoning daryo va soy boʻylarida, toʻqay oʻrmonlarida, chakalakzorlarda, koʻl va dengiz qirgʻoqlarida uchraydi. Oʻzbekistonda Androsov Yu.i (*Tamarix androssowii*), jingʻil (*T. laxa*), bunge Yu.i (*T. bungei*), egik Yu. (*T. hispida*) va shahrik. 12 turi oʻsadi. Oʻzbekistonda 250 ming ga Yu. changalzorlari bor. Butasimon Yu.ning boʻyi 1—3 m, daraxtsimonlariniki 6— 8 m. Barglari mayda tangacha yoki qipiqsimon, gullari mayda oq, och pushti, binafsha rang, uzun shingilsimon toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi 3—5 pallali koʻsakcha. Yu. yorugʻsevar, qurgʻoqchilikka, shoʻrxokka, zaxlikka chidamli oʻsimlik. 40—50 yilgacha yashaydi. 40,2° sovuqqa bardosh beradi. Yu. yoqilgʻi, koʻchma qumlarni mustahkamlash uchun ekiladi, yogʻochidan tokarlikda va oʻymakorlik ishlarida foydalaniladi, novdasidan turli buyumlar toʻqiladi. Poʻstlogʻida boʻyovchi va oshlovchi moddalar bor. Yu. yaxshi asal beruvchi oʻsimlik, baʼzi turlari manzarali. Tez oʻsadi, urugʻi, ildiz bachkisi va qalamchalaridan koʻpaytiriladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Galaktik toj** — Galaktika atrofini oʻrab turuvchi koʻrinmas yulduzlar va qora materiyadan iborat qobiq. Dastlabki kosmik nurlarni tekshirib olingan maʼlumotlarga qaraganda yulduzlarda baʼzi elementlar, ayniqsa, litiy, berilliy va bor koʻp. Bu elementlar yadro reaksiyasi natijasida yulduzlarda qisqa muddatda "yonib" tamom boʻladi. Kosmik nurlar tarkibida kalsiy, temir, nikel kabi ogʻir elementlar ularning kosmosdagi oʻrtacha miqdoridan bir necha oʻn baravar ortiq. Litiy, berilliy va borning koʻp boʻlishiga sabab, ogʻir yadrolar (asosan, proton va alfa zarralar)ning yulduzlararo gaz bilan toʻqnashuvidir. Oʻta yangi yulduzlarning chaqnashidan hosil boʻladigan kosmik nurlar va elektronlar Galaktikaning 10-6— 10"5 e kuchlanishdagi magnit maydoni kuch chiziqlari yoʻnalishida harakat qiladi va Yerga yetib kelguncha Galaktika atrofida milliard yillar aylanib yuradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Osh Davlat Universiteti (OshDU)** (qirgʻizcha: *Ош мамлекеттик университети*) — Qirgʻiziston Respublikasining davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan oliy taʼlim muassasasi. Oʻsh shahrining Lenin koʻchasi 331 da joylashgan.

Tarixi
------

1939-yilda Qirgʻiziston Xalq Komissarlari Sovetining qarori bilan Oʻsh oʻqituvchilar instituti sifatida tashkil etilgan. 1951-yilda Oʻsh oʻqituvchilar instituti asosida Oʻsh pedagogika instituti tashkil topdi.

1992-yilda Qirgʻiziston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan institut universitet sifatida qayta tashkil etildi. Hozirda Oʻsh davlat universiteti Qirgʻizistondagi eng yirik oliy ta’lim muassasasi hisoblanadi.

O’sh davlat universitetining tuzilishi
--------------------------------------

Ayni paytda, universitetda 72 ta mutaxassislik boʻyicha 28 mingdan ortiq talaba tahsil olmoqda. Oʻsh davlat universitetida 27 xorijiy davlatdan 1700 nafar talaba tahsil oladi.

Universitet yuqori malakali professor-oʻqituvchilar tarkibiga ega boʻlib, universitetda 62 nafar fan doktori, professor, 320 nafardan ortiq fan nomzodi va dotsent, 30 nafarga yaqin, respublikada xizmat koʻrsatgan ta’lim, fan, madaniyat, sogʻliqni saqlash va sport arboblari, 3 nafar xalq artisti, bitta xalq rassomii, 2 nafar akademigi, 2 nafari Xalqaro Olimlar Akademiyasi aʼzosi.

Oʻsh davlat universitetida jami 1500 dan ortiq oʻqituvchi va 1200 dan ortiq xodim ishlaydi.

Bugungi kunda Oʻsh Davlat universitetida 15 fakultet, 3 ta oʻquv instituti, 3 ta kollej, 2 litsey, 1 ta bolalar bogʻchasi, aspirantura, ordinatura va magistratura boʻlimlari mavjud. Oʻsh davlat universitetida 21 ta oʻquv binosi, 8 ta talabalar turar joyi, 2 ta tibbiyot poliklinikasi, 7 ta klinik baza, xorijlik mutaxassislar uchun mehmonxona, 5 ta dam olish maskani va Issiqkoʻl sohilidagi pansionat mavjud.

Fakultetlar
-----------

* Biznes va menejment fakulteti
* Matematika va axborot texnologiyalari fakulteti
* Ilohiyot fakulteti
* Rus filologiyasi fakulteti
* Fizika va texnologiya fakulteti
* Chet tillar fakulteti
* Tabiiy fanlar va geografiya fakulteti
* Tarix va huquq fakulteti
* Tibbiyot fakulteti
* Xalqaro tibbiyot fakulteti
* Jurnalistika fakulteti
* Pedagogika va jismoniy tarbiya fakulteti
* Xalqaro munosabatlar fakulteti
* Jurnalistika va qirgʻiz filologiyasi fakulteti
* San'at fakulteti
* Qirgʻiz-turk fakulteti
* „Qora-Suv" universitet gimnaziyasi Oʻsh davlat universiteti (Qora-suv shahri)

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* O'sh Davlat Universiteti sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (19-noyabr 2016-yil). Arxiv koʻchirmasi
* O'sh davlat universiteti
**Yuliy davri** — astronomiya va xronologiya hisoblarida birlik sifatida ishlatiladigan vaqt oraligʻi. Davomiyligi 7980-yilga teng. Yuliy davri 3 ta siklning eng kichik umumiy karrasi: hafta qunlarini oyning bir xil kunlariga toʻgʻri keltiruvchi 28 yillik quyosh davri, Oy fazalarini bir xil qunlarga keltiruvchi 19 yillik Meton davri va qadimiy Rimda favqulodda soliq yigʻish (15 yillik) davrlarining koʻpaytmasidan iborat (281915=7980). Birinchi kun sifatida mil. av. 4713-yilning 1 yanvaridan boshlangan. 16-asr oxirida fransuz olimi Yu. Skaliger Yuliy davri kunlari boʻyicha hisob olib borishni taklif qiddi va uni otasi sharafiga Yuliy davri deb atadi. Bu davr boʻyicha astronomiyadagi vaqtni hisoblash tizimida har bir kun mil. av. 4713-yilning 1 yanvaridan boshlab oʻzining tartib raqamiga ega. Biror ikki astronomik yoki tarixiy hodisa orasidagi vaqtni hisoblash uchun maxsus jadvallar yordamida bu hodisalarning boshlanishi va oxiriga mos kelgan kun raqamlarining ayirmasi olinadi. Mas, milodiy era 1y.ning 1 yanvari 1721425 kun, 1963-yilning 1yanvari 2438031 boʻladi. Bu ikki kun orasidagi oʻtgan vaqt 716606 kunni tashkil qiladi. Astronomiyada oʻzgaruvchan yulduzlarning maksimum va minimumlari orasida oʻtgan vaqtni topishda Yuliy davridan foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yuliy Fuchik haykali** (nemischa: — 1943-yilda Berlinda qatl etilgan Chexoslovakiya antifashisti, jurnalist, publitsist, Chexoslovakiya Kommunistik partiyasi faoli Yuliy Fuchik haykali.

Tarixi
------

1973-yilda Burgerparkda (Berlin, Pankov) ochilgan. Yodgorlik muallifi Zdenek Nemechek.

Bu Sharqiy Berlinda boʻlib oʻtadigan X- Butunjahon yoshlar va talabalar festivaliga Chexoslovakiya yoshlar uyushmasining sovgʻasidir.

Tavsif
------

Yodgorlik turli balandlikdagi beshta oq beton steladan iborat boʻlib, ulardan uchtasi balandligi olti metrgacha, ikkitasi toʻrt metrga yaqin boʻlib, beshta stelaning uchtasi bir-biridan biroz uzoqlashgan. Ular yodgorlikning asosiy koʻrinishini tashkil qiladi. Oʻng baland stelada kesikli naqshi, oʻrtadagi eng baland stelada Yuliy Fuchikning bronzadan yasalgan baland relyefli byusti, chap tomonda kichikroq stelada nemis, rus va chex tillarida yozuv joylashgan. Fuchikning soʻzlari *"Odamlar, men sizni sevardim, hushyor boʻling!"*. Oldingi ikkita ustunning pastki oʻng chetiga yopishtirilgan metall lavhada quyidagi yozuv bor: *"Ushbu yodgorlik GDR yoshlariga va GDR poytaxti Berlinga Chexoslovakiya yoshlari tomonidan bagʻishlangan".* Ikkinchi qatorda yana ikkita stella ham orqa tomonda siljigan. Qisman ular ham old yoki orqa tomondan yon panellarga oʻrnatilgan mavhum belgilar va raqamlardan iborat bezak bilan bezatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------

* Julius-Fucik-Denkmal
* Denkmal Julius Fucik
Hayoti
------

Uzra qabilasidan chiqqan Jamil (vafoti 701 yil) mashhur badaviy liriklardan biri hisoblanadi. Uning Buseynaga bo'lgan fojiali muhabbati haqidagi afsona o'rta asrlarda juda mashhur bo'lgan. Rivoyatlarga ko'ra, shoir o'z mahbubasiga ko'plab qasidalar bag'ishlagan, ammo unga sovchi qo'yishga uringanida, Buseynaning qarindoshlari uni qattiq g'azab bilan rad etganlar (badaviylarda o'z qabilasidan bo'lgan qizga she'r bag'ishlash va ayniqsa shunday uyatli qilmishdan keyin unga sovchi yuborish sharmandalik hisoblangan). Buseynani boshqa kimsaga turmushga beradilar, ammo Jamil mahbubasi bilan ko'rishishda davom etadi, bu bilan Buseyna erining qabiladoshlarini g'azablantiradi. Ularning taqibi tufayli shoir Yamanga, so'ngra Misrga qochishga majbur bo'ladi.

Ijodi
-----

Jamil o'zining g'azallari bilan shuhrat qozongan, holbuki uning asarlari ichida an'anaviy badaviy madhiya va hajviyalar ham bo'lgan. Jamilning g'azallari Buseynaga bag'ishlangan. Ularda shoir eng alangali ifodalar orqali o'zining ehtirosli va sadoqatli muhabbati, mahbubasi uchun barcha to'siqlarni yengishga va hatto hayotini qurbon qilishga tayyorligi haqida so'z yuritadi.
**Nurota marmar koni** - Gʻozgʻon shaharchasi yaqinidagi kon, Navoiy viloyatining Nurota shahridan 3 km gʻarbda, Navoiy shahridan 90 km masofada joylashgan. Kon togʻ etagidagi marmar katlamidan iborat. 1972-yildan qazib olinmoqda. Marmar oʻrta va yirik kristal-li, rangi okdan kulranggacha. Ajratib olinadigan marmar bloklarida darzliklar yoʻq, meʼyorida yumshoq; har 1m3 dan 16—18 m2 dan koʻproq marmar pli-talari olinadi. Nurota marmar konik.ning zaxiralari 1700 ming m3 miqdorida baholangan. Nurota marmar konik.dan olingan marmar plitalarining sifati va chiroyli ranglari uchun Nurota marmari Parijda boʻlgan xalqaro koʻrgazmada (2000-yil) Katta oltin medal bilan taqdirlandi. Nurota marmar konik.da yiliga 3,5 ming m3 atrofida (2000-yil) marmar bloklari qazib olinadi.

Yana qarang
-----------

* Karyer

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Carol Elizabeth Heiss (Jenkins)** (inglizcha: *Carol Elizabeth Heiss (Jenkins)* ,tugʻ.1940-yil 20-yanvar, Nyu-York) — ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida qatnashgan amerikalik figurali uchuvchi. 1960-yilgi Olimpiya chempioni, besh karra jahon chempioni, toʻrt karra AQSh chempioni. Endi figurali uchish boʻyicha murabbiy.

1960-yilda Skvo vodiysi oʻyinlarida aynan u musobaqaning ochilishida Olimpiya qasamyodini qabul qilgan.

Biografiya
----------

Carol Heiss Nyu-Yorkning Queens shahrida, Ozon bogʻi yaqinida tugʻilib oʻsgan, u yerda u 6 yoshida konkida uchishni boshlagan. Per Brunet tomonidan oʻqitilgan. Shuningdek, Heiss Nyu-York universitetida oʻqigan va uni tamomlagan. 1951-yilda Carol AQSh bolalar chempionatida gʻolib chiqgan. 1952-yilda u oʻsmirlar oʻrtasidagi AQSh chempionatida birinchi boʻldi. 1953- yilda esa u yuqori divizionga koʻtarildi va 1953-yildan 1956- yilgacha milliy chempionatlarda Tenli Olbraytdan keyin ikkinchi boʻldi.

1956-yilda Heiss Kortina d’Ampezzoda (Italiya) boʻlib oʻtadigan Olimpiadaga yoʻllanma oldi. U yerda u yana ikkinchi boʻldi, Olbrayt esa birinchi. Ammo oʻsha yilgi Jahon chempionatida u Tenlini magʻlub etdi — bu Carolning ketma-ket beshta jahon chempionatidagi birinchi oltin medali boʻldi.

1956-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlari va Jahon chempionatidan soʻng, Carol Heiss havaskor sportdan professional shoularni boshlashni xohladi. Ammo saraton bilan ogʻir kasal boʻlgan onasi, oʻlimidan oldin (1956-yil) Caroldan havaskorlar safida qolib, unga Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritishni soʻradi. 1957 va 1960-yillar oraligʻida Carol ayollar konkida uchish boʻyicha jahon yakkaliklarida yetakchilik qildi va Skvo vodiysi Olimpiadasida birinchi boʻlib, barcha toʻqqiz hakamdan eng yuqori ball oldi.

1960-yilda Heiss havaskor figurali uchishdan nafaqaga chiqqanidan soʻng, Heiss „Oppoq *qor va uchta* qoʻrgʻon" filmida ayol bosh rolni oʻynadi.

Shahsiy hayot
-------------

Carol erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida 1956-yilgi Olimpiya chempioni — Hayez Alan Jenkinsga turmushga chiqdi.

1970-yilgacha Heiss vaqti-vaqti bilan turli shoularda ishtirok etdi. 1970-yilda u Ogayo shtatining Akron shahrida sportchilarni tayyorlashni boshladi va keng tanildi. Timoti Geybl va Miki Ando uning shogirdlari edi.

Sport yutuqlari
---------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Musobaqalar/mavsum** | **1953 yil** | **1954 yil** | **1955 yil** | **1956 yil** | **1957 yil** | **1958 yil** | **1959 yil** | **1960 yil** |
| Qishki Olimpiya oʻyinlari |  |  |  | 2 |  |  |  | 1 |
| Jahon chempionatlari |  |  | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Shimoliy Amerika chempionati |  |  | 2 |  | 1 |  | 1 |  |
| AQSh chempionati | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  *Snow White and the Three Stooges* IMDbda
8. ↑
Aristofan
**Aristofan** (Aristophane, Qadimgi yunon tili — *Ἀριστοφάνης*) (taxminan miloddan avvalgi 445 — 385) — yunon shoiri, „komediya otasi". A. nazari davrning dol-zarb muammolariga qaratilgan boʻlib, ijodida yorqin namoyon boʻladi va oʻsha davr dehqonlar ommasi manfaatlarini ifodalaydi. U shahar aholisi past tabaqasini oʻziga rom etgan radikallar aqidasiga („Chavandozlar"), sofistlarning individual falsafasiga („Bulut") ishonchsizlik bilan qaradi. U har ikkalasida ham Afina demokratiyasining inqirozi alomatlarini koʻra oldi. A. komediyalarida muhim voqealarga muno-sabat, harbiy siyosatga qarshi kayfiyat yaqqol seziladi („Lisistrata"), Hayotiy shaxslarni kamsitish („Bulut"da — So-kratni), fantastik vaziyatlar („Ahariyanlar", „Qushlar") ham A. ijodiga mavzu boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fumarollar** (ital. Fumarola) — Yer qaʼridan qaynoq vulkan gazlari hamda suyuq holatga aylangan suv bugʻlari oqib chiqadigan yoriq va teshiklar. Magmadan ajralib chiqqan qaynoq gazlar (N2O, HCL, HF, SO2, CO2, CO, H2S va boshqalar) birlamchi, hali sovib ulgurmagan lava okimlari va piroklastik yotqiziqlardan chiqqan gazlar i k kilamchi F. lar deyiladi. F. kraterlarda, vulkanning yuqori va pastki qismlarida boʻladi. F.dan gazlarning chikishi bosim ostida sodir bulib, ovoz chiqarib turadi. temperatura pasayishi bilan suv bugʻlari suyuq holatga aylanadi; termodinamik sharoitga bogʻliq holda, unda birgalikda ajralayotgan baʼzi gazlar hamda yonatrofdagi jinslar bilan reaksiyaga kirishish natijasida hosil boʻladigan va Yer yuzasiga kutarilayotganda birga olib chiqilgan gaz va moddalar eriydi, harakatdagi vulkanlar rnida gidrotermal eritmalar hosil boʻladi. Dengiz ostida vulkanik gazlarining otilib chikishi suv osti F. deyiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nurulloh Atach** (1898-yil 21-avgust - 1957-yil 17-may) - turkiyalik tanqidchi, esseist, yozuvchi, shoir .

Hayoti
------

Nurulloh Atoch 1898-yil 21-avgustda Istanbulda Jozef fon Hammerning *"Usmonli tarixi"* kitobini turk tiliga tarjima qilgan Mehmed Ato Beyning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Nurulloh Atachning otasi Mehmet Atach muvaffaqiyatli byurokrat edi. Boshlang'ich maktabdan so'ng 4 yil Galatasaroy o'rta maktabida o'qidi. Keyin Shveytsariyada o'qishni davom ettirdi. Otasi vafotidan keyin 1919 yilda Istanbulga qaytib keldi. 1922 yilgacha Istanbul universitetining adabiyot fakultetida oʻqishni davom ettirdi. Uni tamomlay olmadi. U fransuz tilidan dars bergan va tarjimon bo‘lib ishlagan. 1945 yildan keyin Prezident tarjimoni boʻlib ishlagan.

1926 yilda Leman Atachga uylandi. Meral Ataç Tolluog'lu bu nikohdan 1926 yilda tug'ilgan bo'lib, keyinchalik u "Mening otam Nurulloh Atach" kitobini yozadi, unda u otasining hayotidan parchalarni hikoya qiladi.

O'limi
------

1955 yilda gut va diabet paydo bo'ldi. 1955 yilda rafiqasi vafotidan keyin jigar va buyrak kasalliklari boshlandi. U 1957 yil 17 mayda Istanbul Numune kasalxonasida vafot etdi.

Oʻlimidan soʻng koʻplab adabiy-badiiy jurnallarda uning uchun maxsus sonlari chop etilib, u haqda 2 ta kitob tayyorlandi. Ulardan birinchisi *Tohir Alangu* tomonidan 1959 yilda tayyorlangan *Ataç'a Sayg'i* nomli kitob bo'lib, unda unga yozilgan maqolalar jamlangan. Ikkinchisi, 1962 yilda Anqarada Turk Tili Jamiyati tomonidan nashr etilgan *Ataç* nomli kitobdir.

Manba
-----

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  „Dil derneği:Nurullah Ataç, URL Erişim tarihi:5 Temmuz 2008". 29 haziran 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 temmuz 2008.
3. 1 2  „Kültür ve Turizm Bakanlığı::Nurullah Ataç, URL Erişim tarihi:5 Temmuz 2008". 25 nisan 2009da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 temmuz 2008.
4. ↑  „Nurullah Ataç'ın Eleştiri Pratiğinde Uygarlık Sorunu URL erişim:5 Temmuz 2008". 8 nisan 2006da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 temmuz 2008.
5. ↑  „Ünlülerle yapılan özel anketler, URL Erişim tarihi:5 Temmuz 2008". 25 nisan 2009da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 temmuz 2008.
6. ↑  „Kızı, Ataç'ı anlatıyor,URL Erişim tarihi:5 Temmuz 2008". 25 nisan 2009da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 temmuz 2008.
7. ↑  „Biyografi.net;Meral Ataç URL Erişim tarihi:5 Temmuz 2008". 22 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 temmuz 2008.
**Yaxlitlash** (matematikada) — biron bir ulushli sonni taqribiy yaxlit son bilan almashtirish. Ushbu qoida boʻyicha bajariladi: ulushli sonning oxirgi raqami qiymati 4 dan kichik (a < 4) boʻlsa, u tashlab yuboriladi; agar 5 dan katta (a > 5) boʻlsa, chapdan oʻngga oxirgi raqam bir birlikka orttiriladi (masalan, 217,7 soni 218 qilib olinadi). Sonlarni oʻnlar xonasigacha, yuzlar xonasigacha kami bilan yoki ortigʻi bilan yaxlishlash mumkin. Masalan, a = 21,46 sonini kami bilan oʻnlar xonasi gacha yaxlitlaganda 21 soni, koʻpi bilan yaxlitlaganda 22 soni hosil boʻladi. Sonlarni yaxlitlash xatolik, yaʼni {a — a0) ayirmaga bogʻliq, bunda a — berilgan son, a0 — qisqargan yaxlitlangan son, yaʼni uning taqribiy qiymati.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yavantrop**, ngandon yoki soloy odami — qazilma odam, skeleti qoldiqlari (Pta toʻliq boʻlmagan bosh suyagi va 2 ta katta boldir suyagi) 1931— 33 yillarda Yava o.ning Ngandon qishlogʻi yaqinida Solo daryosi qirgʻoqlarida yuqori pleystotsen qatlamlaridan topilgan. Dastlabki geologik yoshi (60—50 ming yil) va ayrim morfologik belgilariga binoan Ya.ni paleoantroplarga kiritilgan. Lekin keyinchalik bosh suyagining tuban tuzilishi belgilariga (koʻz usti boʻrtigʻining qalinligi, bosh miya qutisi hajmining kichik — 1100 sm3boʻlishi va boshqalar) binoan Ya.ni arxantroplar (pitekantroplar)ta mansubligi aniqlandi. Bosh suyagida juda koʻp jarohatlar boʻlishi Ya. orasidagi kannibalizm, "boshni ovlash" va "bosh qutisiga sigʻinish" bilan tushuntiriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tobelanish** — tobe sintaktik munosabatda boʻlish; soʻz birikmasi yoki gap tarkibidagi soʻzlarning oʻzaro teng boʻlmagan, sintaktik jihatdan biri ikkinchisiga boʻysunuvchi munosabati. Sintaktik jihatdan biri ikkichisiga boʻysunadigan, biri ikkinchisiga tobe boʻlgan birliklar orasida tobe aloqa mavjud boʻladi. Tobe aloqada bir uzv ikkinchisiga nisbatan tobe, ikkinchisi esa unga nisbatan hokim vaziyatda boʻladi. Mas: aniqlovchi — aniqlanmish, toʻldiruvchi — kesim, ega — kesim aloqalari tobe aloqadir: goʻzal hayot, hunarni sevmoq, dalalar yashnamoqda kabi. Ega — kesim munosabatida hokim qism, qolgan turdagi birikuvlarda esa tobe qism oldin keladi. Tobe aloqaning 3 xil turi bor: boshqaruv, moslashuv, bitishuv. Boshqaruv aloqasida tobe soʻz hokim soʻzning talabi bilan maʼlum grammatik shaklga kiradi, shu shakl orqali tobelanadi: bozorga bormoq, qalam bilan yozmoq. Moslashuv aloqasida tobe soʻz oʻz shaklini hokim soʻzning shakliga moslaydi, hokim soʻzning shakli oʻzgarishi bilan tobe soʻz ham unga moyil holda shaklini oʻzgartiradi: men aytaman, sen aytasan; mening kitobim, uning kitobi kabi. Bitishuv aloqasida tobe soʻz hokim soʻzga grammatik shakl yordamida emas, balki tartib va ohang orqali bogʻlanadi: musaffo osmon, tez gapirmoq kabi.

Adabiyot
--------

* Oʻzbek tili grammatikasi, 2j. Sintaksis, T. 1976.

Ilhom Madrahimov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Groningen shartnomasi** — Buyuk Friz urushiga (1413-1422) yakun yasagan tinchlik shartnomasi. Shartnoma 1422-yil 1-fevralda Groningen shahrida tuzilgan va 94 nafar hoftling (rahbar) tomonidan shaxsan imzolangan. Toʻqqiz yil davomida Vlie va Vezer oʻrtasidagi Friz yerlari oʻsha paytda Gollandiyaning Bavariya grafi Iogan III tomonidan qoʻllab-quvvatlangan sxiringeram va fetkoper, mikroavtobusdan iborat ittifoqchilar oʻrtasidagi kelishmovchiliklar natijasida kelib chiqqan harbiy zoʻravonliklardan aziyat chekdi. Bronkxorst partiyasi va Groningendagi Onst klan, Okko II Brock tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi. Harbiy harakatlarni toʻxtatishga boʻlgan oldingi urinishlar har doim tomonlardan birining kelishuvlarini bajarmaganligi sababli muvaffaqiyatsizlikka uchragan.

XIV asr oxirida partiyalar kurashi Frizlandda ham avj oldi. Frizland va Groningenda Sxiringer va Fetkoperlar nomi bilan tanilgan ikkala partiyaning doimiy aʼzoligi deyarli yoʻq edi, tarafdorlari osongina qoʻshilishdi, lekin xuddi shunday osonlik bilan ajralib ketishdi. Mojaroning kuchayishining aniq sabablarini aniqlash qiyin, ammo ular fuqarolar nizolaridan kelib chiqadi. Buyuk Friz urushining bevosita sababi kuchli Sharqiy Friziyalik Abden va Tom Brok klanlari oʻrtasidagi nizo edi.

Asrlar davomida Gollandiya graflari Frizlandiya ustidan hukmronlik qilishgan. Ular Frizlandiyani ularga Muqaddas Rim imperatori tomonidan fief sifatida berilganligini daʼvo qilishdi. Friesland tomonidan ular nafaqat hozirgi Frizlandiya viloyatini, balki hech boʻlmaganda Ommelandlar va Sharqiy Frizya bilan Groningenni ham tushunishdi.

Tinchlik shartnomasi urushni tugatdi. Shartnomada Lauers Brok klani Bavariya Ioganning hokimiyatini tan olgan hududning sharqiy chegarasi sifatida tilga olingan. Shundan soʻng Ommelandlarga nisbatan tinch edi va Groningen shahrida van Bronkhorstlar va Hekerenlar oʻrtasida faol yaqinlashuv kuzatildi. Lauersning gʻarbiy qismidagi Frizlandda Sxiringer va Fetkoperlar oʻrtasidagi partiya jangi tez orada yana toʻliq kuch bilan avj oldi.

Keyingi tartibsizliklarda Bavariyalik Albreht Frizlandga daʼvo qilish uchun yaxshi imkoniyatni koʻrdi. Shu bilan birga qoʻshni Sharqiy Friziyada Tom Brok klanining paydo boʻlishi bilan kuch markazi paydo boʻldi. Ular ham tartibsizlikni oʻzlari uchun imkoniyat sifatida koʻrdilar. Natijada Frizland va Groningen doimiy ravishda oʻzgarib turadigan koalitsiyalar oʻrtasidagi achchiq qarama-qarshilik sahnasiga aylandi. Biroq hech bir tomon aniq ustunlikka ega emas edi.

Manbalar
--------

1. ↑  E. Engelsma (2010), *De Grote Friese Oorlog: Partijstrijd in de Friese landen: 1413-1422*, pag. 60

Adabiyotlar
-----------

* R.H. Alma „Hekerens en Bronkhorsten in Groningen",*. Het Noorden in het midden*, Groningen, 1998 — 18-30 bet.
* E. Engelsma*. De Grote Friese Oorlog, Partijstrijd in de Friese landen: 1413-1422*, Groningen, 2010.
Shveytsariyaning Vale kantonidagi odatiy chalet
**Chalet** (fransuzcha: *chalet*lotincha: *cala* dan. „qoʻriqlanadigan joy") — Alp togʻlarining togʻli hududlariga xos boʻlgan uy turi (xalq meʼmorchiligi). Kichik kottej.

*Chalet* soʻzi dastlab „choʻponning boshpanasi" degan maʼnoni anglatadi. XVIII asrning romantik bogʻlarida *chalet* - bu qishloq uyi koʻrinishidagi bog ' paviloni boʻlib, u landshaftga pastoral teginishni olib keldi. XIX asrda Yevropa zodagonlari va burgerlari orasida Shveysariya Alp togʻlaridagi anʼanaviy yogʻoch uylarga qiziqish ortdi. Chalet uylari aristokratlar uylarining bogʻlarini bezatadi, villalar, qishloq uylari, park uylari Shveysariya uslubida qurilgan. Turizmning rivojlanishi bilan chaletlar, birinchi navbatda, Avstriyada, Alp mintaqasida (Janubiy Tirol, zamonaviy Trentino) dam olish kunlari dam olish uylari sifatida koʻrila boshlandi.

Ikkinchi Jahon urushi paytida Shveysariyaning Redoubt shahrida tankga qarshi qurollarni yashirgan koʻplab tosh uylar qurilgan.

*Chaletning* asosiy xususiyatlaridan biri kuchli chiqadigan kornişlardir. Devorlari yogʻochdan yasalgan boʻlib, zamonaviy koʻp qavatli binolarda birinchi qavat koʻpincha gipsli gʻisht yoki toshdan yasalgan.

Endi koʻplab sayyohlik majmualari Avstriya va Fransiyada „kichik qishloq uyi" dan biroz farq qiladigan, ammo *chaletlar* deb ataladigan juda qulay uylarda dam olishni taklif qiladi.

Yana qarang
-----------

* Вальсерхауз [Вальсерхауз; Walserhaus]

Manbalar
--------

* „Chalet" (fr). *Dictionnaire historique de la Suisse* (14-iyul 2005-yil).
**Sabzavotli bulochkalar** Guangdong, Hong Kong, Makao va boshqa joylarda keng tarqalgan choy bilan birga iste'mol qilinadigan gazaklar sirasiga kirib, Pekindagi mayda mayda sabzavotlar, qo'ziqorinlar va bulutli qo'ziqorinlar bilan to'ldirilgan bug'langan bulochkalardir.

Tarixi
------

Sabzavotli bulochkalar, shuningdek, sabzavotli bug'da pishirilgan bulochkalar nomi bilan ham tanilgan, Shanxaydagi Xan xalqi tomonidan bug'da pishirish orqali tayyorlanadigan an'anaviy gazaklar sirasiga kiradi. Ular Pekin, Su va Yang lazzatlarini birlashtirib, ta'mi sho'r va nooadtiy hisoblanadi.[*manba?*] .

Tayyorlanishi
-------------

Asosan sabzavotlar bilan to'ldiriladi, kleykovina, qo'ziqorinlar, bambuk asirlari, quritilgan tofu va tabga qarab ziravorlar qo'shiladi. Tashqi tarafi tozalangan oq undan qilingan.</br> Pishirishning asosiy maqsadi quruq, chaynaladigan, saqlash va avval qovurilgan va keyin bug'da pishirilishi kerak.

mos yozuvlar manbai
-------------------

bibliografiya
* *《自己動手做包子》*. 臺灣: 旗林文化 [2014], 2014-11-01 — 130頁 bet. ISBN 978-986-383-003-0.
* *《蒸的好輕鬆》*. 臺灣: 橘子 [2011], 2011-08-08 — 112頁 bet. ISBN 978-986-606-204-9.

iqtibos

1. ↑  李振良 2014, ss. 042–043 harvnb error: no target: CITEREF李振良2014 (help)
2. ↑  程安琪 2011, s. 107 harvnb error: no target: CITEREF程安琪2011 (help)
**Libra** neft koni Janubiy Amerika materigida joylashgan Braziliyaning Rio-de-Janeyro shtati qirgʻoqlaridan 170 kilometr uzoqlikdagi shelfda joylashgan. Ushby neft koni Janubiy Amerikada baki dunyodagi eng yirik neft konlaridan biri sanaladi. Konning maydoni taxminan 1550 km², taxminan 2000 m chuqurlikda, suv omborining chuqurligi dengiz tubidan 3500 m pastda joylashgan.

Libra koni Santos havzasidagi chuqur tuzdan oldingi konlarda joylashgan. Libraning qayta tiklanadigan zaxiralari 8-12 milliard barrel neftga baholanib kelinmoqda, bu esa 3-5 oy ichida dunyoning barcha neft talabini qoplashi mumkin degani. Biroq, zaxiralar haqidagi maʼlumotlar hali tasdiqlanmagan, chunki hozirgacha barcha hisob-kitoblar faqat bitta quduq maʼlumotlari asosida amalga oshirilgan va hisoblab chiqilgan.

Birinchi muhim uglevodorod konlari 2007-yilda Braziliya dengizidagi tuzdan oldingi zonada topilgan. Ushbu zonadagi neft zaxiralarini oʻzlashtirish mamlakatga jahon neft qazib oluvchilarning beshtaligiga kirishiga imkon yaratib beradi. Braziliya mamlakatining Janubiy Amerika materigida eng yirik neft qazib oluvchi davlatlar uchtaligiga olib kirdi (Janubiy Amerika materigida Venesuela va Ekvador mamlakatlari asosiy neft qazib oluvchi davlatlar sanaladi).

Hududda ishlab chiqarishda qatnashuvchi kompaniyalar quyidagi, ikkita eng yirik Total va Petrobras kompaniyalari hisoblanadi. Libra neft koni Braziliya mamlakatining yoqilgʻi sanoati tarkibida muhim oʻrin tutuvchi kon sanaladi. Shuningdek Libra neft koni Brazilyaning yoqilgʻi sanoat tarkibidagi neft ishlab chiqarishdan olinadigan avtomobil yoqilgʻilar va boshqa sanoat mahsulotlari uchun kerakli moy mahsulotlari uchun muhim xom ashyo bazasi boʻlib xizmat qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „First Break - Гигантское месторождение Либра в Бразилии ушло с молотка | EAGE".  eage.ru. 28-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-aprel 2020-yil.
2. ↑  „Разведка запасов бразильского месторождения Libra в 2014 г потребует $400-500 млн" (ru).  ПРАЙМ (24-yanvar 2014-yil). 26-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-aprel 2020-yil.
3. ↑  Ukreplyaya strategicheskiy alyans, Petrobras i Total zakrili sdelki na 1,95 mlrd doll SShA // neftegaz.ru
**Uaytxoll shartnomasi yoki Vestminster shartnomasi ―** Buyuk Britaniya va Prussiya oʻrtasidagi kelishuv; 1756-yil 16-yanvarda Vestminsterdagi Uaytxoll saroyida imzolangan. Prussiya tomonidan muzokaralarni Brunsvik gersogi olib bordi. Britaniya tomonidan Shimoliy departament boʻyicha Davlat kotibi graf Xolderness soʻzga chiqdi. U 1756-1763-yillardagi Yetti yillik urush arafasida „ittifoqlarni oʻzgartirish" — Yevropadagi siyosiy kuchlarni qayta guruhlash uchun asos yaratdi .

Buyuk Britaniya Fransiyaning Gannoverga hujumidan qoʻrqib, qitʼada Prussiya timsolida harbiy ittifoqchini qabul qilishni kutgan, Prussiya esa Buyuk Britaniyaning yordami bilan Avstriya (Sileziya urushlari paytida yoʻqotilgan hududlarni qaytarishni istagan) va Rossiyaga (potensial dushman sifatida qaralgan) qarshi kurashda oʻz pozitsiyasini mustahkamlash va yangi hududlarni egallab olish uchun sharoit yaratishni maqsad qilgan.

Uaytxoll shartnomasiga koʻra, tomonlar har qanday xorijiy kuchlarning Germaniya davlatlariga bostirib kirishiga yoʻl qoʻymaslik uchun kuchlarni birlashtirishga vaʼda berishdi. Uaytxoll shartnomasiga javob 1756-yil may oyida Versalda tuzilgan Franko-Avstriya shartnomasi boʻlib, unga Rossiya 1757-yil yanvarda qoʻshildi.

Havolalar
---------

* + The Encyclopedia of World History (2001)
	+ Chapter X — Russia Under Anne and Elizabeth
	+ Christopher Duffy: *Friedrich der Grosse. Ein Soldatenleben.* Weltbild Buchverlag, München 1996, ISBN 3-89350-558-X
	+ Heinz Schilling: *Höfe und Allianzen. Deutschland 1648—1763.* Siedler Verlag, München 1998, ISBN 3-44-275523-9
	+ Marian Füssel: *Der siebenjährige Krieg. Ein Weltkrieg im 18. Jahrhundert.* C.H.Beck, München 2010, ISBN 978-3-406-60695-3
**Librevil** — Gabon poytaxti. Mamlakatning yirik sanoat markazi va dengiz porti. Estuariy provinsiyasining maʼmuriy markazi. Mamlakatning shimoli-gʻarbiy qismida, Gabon buxtasi sohilida joylashgan. Iqlimi ekvatorial iqlim; eng sovuq oy (iyul)dagi temperatura 24°, eng issiq oy (aprel)da 27°. Yiliga oʻrtacha 2648 mm yogʻin yogʻadi. Aholisi 362 mingdan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Librevilga 1849-yilda Portugaliyaning qullar tashiladigan kemasidan ozod boʻlgan afrikalikqullar guruhi tomonidan asos solingan (nomi ham shundan kelib chiqib, fransuz tilida "Erkin shaqar" degan maʼnoni anglatadi). 1886—88 yillarda Gabon fransuz mustamlakasi gubernatori qarorgohi; 1888—91 yillar Gabon-Kongo fransuz mustamlakasining, 1891 — 1904-yillar Fransiya Kongosining maʼmuriy markazi. 1960-yildan mustaqil Gabon poytaxti. Taxta ti-lish va yogʻochsozlik (faner ishlab chiqarish) sanoati korxonalari, shuningdek, yengil (toʻqimachilik, poyabzal, mebel) va oziq-ovqat (kofe, sholi oklash, tamaki qayta ishlash) sanoati; elektr va radio jihozlari ishlab chiqariladi, kema verfi bor. Neft, yogʻoch-taxta, faner, kofe, kakao eksport kilinadi. Shaharning markaziy qismida Prezident saroyi, Milliy majlis, O.Bongo nomidagi universitet, Radio va televideniye uyi, savdo muassasalari kabi koʻplab zamonaviy binolar, Librevil yaqinida chuqur suvli Ovendo porti qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Afrika geografiyasi | *Afrika geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Afrika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Abuja **·**  Addis-Abeba **·**  Akkra **·**  Jazoir **·**  Antananarivu **·**  Asmera **·**  Bamako **·**  Bangi **·**  Banjul **·**  Bisau **·**  Brazzavil **·**  Bujumbura **·**  Viktoriya **·**  Vindxuk **·**  Gaborone **·**  Dakar **·**  Jibuti **·**  Juba **·**  Dodoma **·**  Qohira **·**  Kampala **·**  Kigali **·**  Kinshasa **·**  Konakri **·**  Librevil **·**  Lilongve **·**  Lome **·**  Luanda **·**  Lusaka **·**  Maseru **·**  Malabo **·**  Maputu **·**  Mbabane **·**  Mogadisho **·**  Monroviya **·**  Moroni **·**  Nayrobi **·**  Njamena **·**  Niamey **·**  Nuakshot **·**  Port-lui **·**  Porto-Novo **·**  Praya **·**  Pretoriya **·**  Rabot **·**  San-Tome **·**  Tarobulus al-Gʻarb **·**  Tunis **·**  Uagadugu **·**  Fritaun **·**  Xarare **·**  Xartum **·**  Yamusukro **·**  Yaunde

Boshqa hududlar: Jeymstaun **·**  Sen-DeniTan olinmagan davlatlar: Bir-Lelu **·**  Garoue **·**  Tombuktu **·**  Xargeysa **·**  Al-Ayun
 |

 |
**USS *Stevens* (DD-479)** 1943 yildan 1946 yilgacha Qo'shma Shtatlar dengiz flotida xizmat qilgan *Fletcher* sinfidagi esminet edi. Nihoyat, 1973 yilda u hurdaga sotilgan ekan.

Tarix
-----

USS *Stevens* (DD-479) kontr- admiral Tomas X. Stivens (1819 – 1896) va uning otasi kapitan Tomas Holdup Stivens (1795 – 1841) sharafiga nomlangan. U 1941-yil 30-dekabrda Charleston harbiy-dengiz floti hovlisida dafn etilgan; 1942-yil 24-iyunda ishga tushirilgan, Mrs. Roland Kerten va xonim. Frederik Stivens Xiks; va 1943 yil 1 fevralda Charleston floti hovlisida foydalanishga topshirilgan ekan.

### 1943 yil

*Stivens* suzuvchi samolyot uchun katapulta bilan yakunlangan *Fletcher* sinfidagi uchta esminetsdan biri edi, qolganlari Pringle (DD-477) va *Xelford* (DD-480) edi. Katapulta va samolyot krani 2-sonli tutunning orqa tomonida, torpedo trubkasidan keyingi o'rnatish o'rniga, 5 joylashgan edi. dyuymli o'rnatish raqami 3 va odatda egizak 40 ni ko'taradigan pastki qavatli uyning ikkinchi qavati sinfning aksariyat kemalarida mm zenit quroli. (Egizak 40 mm o'rnatish chuqurlikdagi zaryadlash stendlaridan biroz oldinga, fantailga ko'chirildi, bu erda sinfning aksariyat kemalari 20 ta kemani tashiydi. mm o'rnatish. ) Suzuvchi samolyot kema biriktirilgan esminet flotiliyasini izlash uchun ishlatilishi mo'ljallangan edi. U katapult bilan uchirilib, kema yonidagi suvga qo'nadi va samolyot krani tomonidan qaytarib olinadi. Bu mo'ljallangan maqsadga muvofiq emasligi ma'lum bo'ldi va 3 ta kema oxir-oqibat standart Fletcher-sinf konfiguratsiyasiga aylantirilgan ekan.
Worms Frauenkirche yonidagi uzumzorlar
**Liebfraumilch** (shuningdek *Liebfrauenmilch*; nemischa:) — yarim shirin oq nemis sharobi. Asosan eksport uchun Reyngessen, Pfalz, Reyngau va Nahe mintaqalarida ishlab chiqariladi. XX asrning ikkinchi yarmida u ingliz tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarga koʻp miqdorda eksport qilingan (qarang. „Blue Nan").

Sharob nomi soʻzma-soʻz tarjima qilinganida „suyukli ayolning suti" degan maʼnoni anglatadi. Bunda Bibi Maryam anglashiladi. Liebfrauenmilch soʻzining asl nemischa imlosi XVIII asrda Vormsdagi Bokira Mariya cherkovi uzumzorlarida yetishtirilgan uzum navidan tayyorlangan sharob turiga berilgan. Liebfraumilch imlosi eksport qilinadigan vino yorliqlarida koʻp uchraydi.

Odatda „Liebfraumilch" yorligʻi (Madonna va bolacha tasviri tushirilgan), odatda, Germaniyaning Mozeldan tashqari, asosiy vino ishlab chiqaruvchi mintaqalarida tayyorlangan sifatli vinolarni sotishda ishlatiladi. Ommaviy eksport yillarida „Liebfraumilch" Germaniyadan tashqarida oʻrta sifatli, arzon, shirin sharob navlarini anglatgan.

Germaniya qonunchiligi Liebfraumilch sharobini Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (QbA) ga muvofiq uchinchi (toʻrttadan) toifaga qoʻshadi. Sharob uchun uzumlar Reynhessen, Palatinate, Nahe yoki Rheingau vinochilik mintaqalaridan kelishi va kamida 70 %i Riesling, Sylvaner, Myuller Thurgau yoki Kerner uzum navlaridan iborat boʻlishi kerak. Sharobda 18-40 g/l qoldiq shakar boʻlishi kerak.

Germaniya, shuningdek, Spätlese yoki Auslese kabi yuqori sifatli yarim shirin va shirin sharoblarni ham ishlab chiqaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Liebfrauenmilch" (en). *Wein‑Plus*. 2-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „Книга о вине - A. N. Panov - Google Books". 11-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-aprel 2022-yil.
3. ↑  „Полное собрание сказок и легенд в одном томе - Якоб и Вильгельм Гримм - Google Books". 11-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-aprel 2022-yil.
4. ↑  „Drinking with the Saints (Deluxe): The Sinner's Guide to a Holy Happy Hour - Michael P. Foley - Google Books". 11-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-aprel 2022-yil.
5. ↑  Rhine and riesling
6. ↑  „Germany - About German Wines | Fodor’s Travel". 11-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-aprel 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Markina L. G. LIEBFRAUENMILCH LIBFRAUENMILX // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 577. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.
* Jancis Robinson, Julia Harding. Liebfraumilch // The Oxford Companion to Wine (angl.). — 4th ed. — Oxford: Oxford University Press, 2015. — 860 p. — ISBN 0-19-870538-7. — ISBN 978-0-19-870538-3.
**Konferansye** (frans. conferencier — maʼruzachi) — estrada, konsert va boshqa tomoshalarni olib boruvchi, koʻpincha mustaqil hajviy, yumoristik tomoshalar koʻrsatuvchi artist. Tomoshabinlarga dastur tartibini eʼlon qiladi va tushuntirish olib boradi. K.lik sanʼati oʻtkir zehn, badihagoʻylik, hozirjavoblik, tomoshabinlar bilan muloqot qila bilish mahoratini talab etadi. K.lik dastlab 19-asrning 60-yillarida Parij kabarelarida paydo boʻlib, soʻng boshqa mamlakatlarga tarqalgan.

Oʻzbekistonda Mirshohid Miroqilov, Hojisiddiq Islomov, Yusufjon qiziq Shakarjonov — birinchi oʻzbek K.laridir. 20-asrning 2-yarmida Gʻ. Aʼloyev, M. Musayeva, E. Qoriyoqubova, A. Alixoʻjayev, V. Lapin va boshqa yetuk K. sifatida tanilgan. Zamonaviy oʻzbek estradasida K.lik sanʼatining rivojlanishiga Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist Oʻtkir Siddiqov katta hissa qoʻshib kelmoqda. U 1991—2001-yillarda "Yagona oilada", "Biz Oʻzbekistondanmiz", "Sharq bozori", "Navroʻz nashidasi", "Mustaqil Oʻzbekiston", "Buyuk ipak yoʻli", "Onalar va otalar", "Toʻyga marhabo" va boshqa konsert dasturlarini yaratib, badiiy soʻz ustasi sifatida faol ijod qilmokda. Estrada-sirk kollejida K.lik sanʼati boʻyicha maxsus darslar olib boriladi.

Poʻlat Toshkanboyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vestfal florasi** - Angliya, Fransiya, Germaniya, Belgiya va Dones havzasi hududlarida karbon davrida tarqalgan flora. Karbon davrida bu hududlar Yer sharining issiq va nam tropik qismi boʻlgan. Dastavval V. f. asosan, qad. paleozoy qirqquloqlilari, ponabarglilari va pteridospermlari kabi oʻsimliklardan iborat boʻlgan. Keyinchalik V.f.ning tarkibi va joylashgan maydoni kengaya borgan. Oʻzbekistonda Boʻkantov, Oloy va Turkiston togʻlarining oʻrta karbon qatlamlaridan V.f.ning qoldiqlari topilgan. Oʻzbekistondagi V.f.ning tarkibi lepidodendron, stigmariyalarga oʻxshash oʻsimliklar bilan boyigan. Demak V. f.iing qoldiqlari topilgan Oʻzbekiston hududi karbon davrida Yer sharining issiq va nam qismi boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Iloq (maʼnolari).

Iloq va chegaradosh viloyatlar
**Iloq** — tarixiy viloyat. Toshkent viloyatining jan. qismida. Ohangaron daryosi (13-asr boshlariga qadar I. deb atalgan) havzasida boʻlgan. Qad. dehqonchilik va konchilik mintaqalaridan. Mil. 5-asrdan mustaqil davlat sifatida maʼlum. I. hukmdorlari „Iloq deh-qonlari" unvoni bilan yuritilib, katta iktisodiy va siyosiy mavqega ega boʻlgan. 6—7-asrlarda ZZ/oshga qoʻshilgan. 9—10-asrlarda 17 shahar boʻlgan. Aholisi dehq-onchilik, chorvachilik, keng koʻlamda maʼdan qazish va hunarmandchilik bilan shugʻullangan. I. aholisi jangovarligi va erksevarligi bilan mashhur boʻlgan. I.da davlat zarbxonasi boʻlgan. 10-asr oxirlarida I. Qoraxoniylar davlati tarkibiga kirgan. Moʻgʻullar istilosidan soʻng I. yerlari jaloyirlar kabilasi tasarrufiga oʻtgan. I. nomi 14-asr dan manbalarda uchramaydi. Poytaxti Tunkat sh. boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ilonsoy rasmlari** - Zarafshon tizmasining shim. yon bagʻridagi Ilonsoy darasidan topilgan qoyatosh rasmlari (soyning chap qirgʻogʻi boʻylab joylashgan). Samarqanddan 15–16 km jan. da. 1938-yilda I. Suharev, 1965—70-yillarda G. Shatskiy, R. Ravshanov, M. Xoʻjanazarovlar tomonidan oʻrganilgan. Ilonsoy rasmlari mil. av. 1mingy.likning 2-yarmi, mil. 1ming yillikka mansub, shuningdek, keyinchalik yaratilgan rasmlar ham uchraydi. Rasmlar tosh va metall qurollar yordamida sharpa, shakl va chizma tarzda chekma usulda oʻyib ishlangan. Hayvonlardan togʻ echkisi, kiyik, ilon, it, ot, tuya va b. chavandozlar, odam shakli, turli narsa (oʻq-yoy)lar tasvirlangan, shuningdek, arab yozuvlari ham uchraydi. Ilonsoy rasmlari shu hududda yashagan elatlar madaniyati, tarixini oʻrganishda qad. sanʼat obidasi sifatida katta badiiy qimmatga ega.

Galereya
--------

* 
* 
*

Adabiyot
--------

* Shatskiy G. R. Risunki na kamne, T. 1983.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Viktor Andreyevich Shchekin** (1889.1.2, Kursk gubernyasi – 1965.23.12, Toshkent) — seleksiyachi chorvador olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1959), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1945), professor (1947). Moskva universitetining yuridik fakulteti iqtisodiyot boʻlimini tugatgan (1912). Fransiya (1898–99), Germaniya (1909), Angliya (1911)da malaka oshirgan. Oʻrta Osiyo chorvachilik styasi boʻlim mudiri (1933–40), Oʻzbekiston chorvachilik ilmiy tekshirish institutida yilqichilik boʻlimi boshligʻi (1940–45). Toshkent qishloq xoʻjaligi institutida hayvonlar fiziologiyasi va chorvachilik kafedrasi mudiri (1949–65). Ilmiy ishlari yilqichilikda naslchilik seleksiya ishlari tahlili, zotlar tarixi; yangi duragay ish hayvonlari olish, chorva hayvonlari mahsuldorligini oshirish va boshqalar masalalarga bagʻishlangan. Oliy oʻquv yurtlari uchun bir necha darsliklar muallifi. 3 jilddan iborat "Qorabayir ot zoti" davlat naslchilik kitobini yaratgan.

Manbalar
--------

* Karabairm sennaya poroda loshadey, T. 1944; Karabair (V.S.Vixrev bilan hamkorlikda), T. 1947; Konevodstvo, T. 1952; Oʻzbekistonda qoramol zotini yaxshilash, T. 1958; Chorvachilik, T, 1964.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |