***Hobbit*** — J. R. R. Tolkien qalamiga mansub „Hobbit yoki orqaga qaytish" kitobi asosida rejissor Peter Jackson tomonidan suratga olingan uch qismli film.

Trilogiyaning boʻlimlari:

* *Hobbit: Kutilmagan sarguzashtlar* (2012)
* *Hobbit: Smaug vayronasi* (2013)
* *Hobbit: Besh koinotning urushi* (2014)

Trilogiya
---------

Film Tolkienning „Hobbit yoki orqaga qaytish" kitobi asosida suratga olingan.Ushbu film kichkina xobbit-Bilbo Baggins va 13 gnomning „Yolgʻiz togʻ" tomon yoʻl olishi haqida hikoya qiladi. Bundan tashqari, mashhur „ Uzuklar hukmdori" kinotrilogiyasi „Hobbit" filmi bilan davom etadi.

Barcha filmlar 12 yoshdan oshgan bolalar uchun.

### Hobbit: kutilmagan sayohat

Film premyerasi 2012-yil-noyabrda Yangi Zelandiyaning Vellington shahrida boʻlib oʻtdi.Qozogʻistonda joriy yilning 17-dekabr kuni kinoteatrlarda namoyish etildi..Bu sekundiga 48 kadr va 5K sifatli RED Epic kamerasi bilan suratga olingan birinchi filmdir.

Asar „Uzuklar hukmdori" deb boshlanadi. Film Bilbo Bagginsning 111 yilligini nishonlashi bilan boshlanadi va filmning asosini tashkil etuvchi oʻtmishdagi voqeani eslaydi.

### Hobbit: Smaugning vatani

Film gnomlarning yangi hikoyasi,Gandalf Sur va Bilboning togʻni kesib oʻtib, orklardan qutulib(qoʻrqinchli Bolg) va Beornning uyiga panoh topishi haqida hikoya qiladi. Gnomlar va hobbitlar shimolga, sehrgar Dol Guldur qal’asiga xavfsiz tarzda etkaziladi.U erda u qorongʻu kuchlar egasi Nekromanser bilan uchrashadi, keyinchalik u „Uzuklar hukmdori" Sauron filmidagi asosiy yovuz odam boʻlib chiqadi. Bu orada, gnomlar va Bilbo Qora oʻrmonda adashadi. Bu erda ular ulkan oʻrgimchaklar bilan jang qilishadi va keyin Transduille elflari tomonidan qoʻlga olinadi. Bilboning zukkoligi tufayli hamma qamoqdan qochib, daryo boʻyidagi Esgarot shahriga yetib keldi.

Koʻp qiyinchiliklardan soʻng, gnomlar Ereborning sobiq amirligiga etib boradilar.Bilbo ajdaho Smaug himoyasi ostidagi xazina joylashgan gʻorga kiradi.Sehrli uzuk hobbitga Smaug ajdahosidan xalos boʻlishga yordam beradi.

### Hobbit: Beshlik jangi

Dragon Smaug daryo boʻyidagi shaharga uchib ketmoqda,Azok boshchiligidagi orklarning katta qoʻli yaqinlashmoqda, tez orada Katta beshlik jangi boshlanadi.

Uchinchi qismning jahon namoyishi 2014-yil 1-dekabrda boʻlib oʻtdi va Qozogʻiston tomoshabinlari filmni 11-dekabrda tomosha qilishdi.

Yaratilishi
-----------

### Direktor

Filmning rejissori etib avvalgi „Uzuklar hukmdori" trilogiyasining rejissori Piter Jekson tayinlanadi.Biroq, uning „New Line Cinema" bilan moliyaviy kelishmovchiliklari bu fikrga toʻsqinlik qildi.Jekson loyihadan haydalgan va kinostudiyada filmni suratga olish uchun vaqt ham, ssenariy ham boʻlmagan.Tolkienning asarini ekranlashtirish huquqiga ega produser Sol Zenz Jekson tarafini oldi va agar New Line 2009-yilgacha suratga olishni boshlamasa, ularni suratga olish huquqidan mahrum qilinishini va Jekson bilan yangi studiya izlashini eʼlon qildi.

 Film rejissori Piter Jekson
2008-yilda ikki tomon murosaga kelishdi.Jeksonga produser sifatida ish taklif qilinadi, bu har ikki tomondan ham maqbuldir.Gilermo del Toro direktor etib tayinlandi.U „Labirint labirint" filmi, shuningdek, "Doʻzax bolasi "dilogiyasi muallifi. Avvalroq, del Toro J. R. R. U Tolkienning uslubiga befarq edi, lekin direktor etib tayinlanganidan keyin ishtiyoq bilan ishlashga vaʼda berdi.

2010-yil 30-mayda Gilermo del Toro filmga huquqlarni qoʻlga kiritgan Metro-Goldwyn-Mayer filmni suratga olishni boshlay olmay qolganidan keyin loyihadan voz kechdi.

> *"Filmni suratga olish vaqtining tartibsizligi tufayli hayotimdagi eng qiyin qarorni qabul qilishga majbur boʻldim.Men Tolkienning boy dunyosida 2 yilga yaqin yashadim, u bilan birga nafas oldim va restavratsiya ishlarida ishladim, lekin afsuski, bunday ajoyib filmlarni chiqarishdan bosh tortishimga toʻgʻri keldi.Men Piter,Frank va Filipp Boyens,New Line,Warner Bros.* *va men ishlagan jamoaga katta rahmat!* *Menga shunday goʻzal mamlakatda eng zoʻr kinoijodkorlar bilan ishlash imtiyozini berganingiz uchun sizga katta rahmat, shuning uchun hayotim avvalgidek boʻlmaydi.* *"*
> 
> 

Piter Jekson Gilermoning ketishi haqida shunday dedi:

> *"Gillermoning ketishini koʻrib xafa boʻldik, lekin u bizga avval ketishini aytdi, shuning uchun ham bu qaror kutilmagan boʻlmadi.Biz yaxshi bilamizki, bu filmni suratga olish uning boshqa loyihalariga tahdid solgan, chunki bu loyihani yakunlash muddati bizga bogʻliq emas edi.(…) Gilermo va Fran,Filipp ssenariy ustida ishlashda davom etadilar.Ssenariy tayyor boʻlgunga qadar 2-3 oy biz bilan birga ishlashidan xursandman.* *Bu hafta biz New Line va Warner bilan uchrashib, loyihani Gilermodan boshqa direktorga oʻtkazish masalasini muhokama qilamiz.* *"*
> 
> 

Del Toroning ketishi, boshlabki reja boʻyincha, asl dizaynga koʻra rejissor Piter Jekson boʻldi.

### Aktyorlar

Yan MakKellen va Endi Serkis avvalgi loyihada Gandalf va Gollum rollarini oʻynashga rozi boʻlishadi va Gyugo Uiving yana Elrondni oʻynashga rozi boʻladi.

Bilbo Baggins rolini oʻynashga asosiy daʼvogar „Narniya xotiralari: Arslon, mis va sehrli shkaf" filmida Fawn Tumnus rolini ijro etgan Jeyms MakAvoy edi.Bu aktyor bilan koʻp muzokaralar olib borilmoqda, biroq aktyor roldan bosh tortgan. 2010-yil oktabr oyida bu rol Britaniyaning „ Sherlok" serialida „Doktor Uotson" rolini ijro etgan Martin Frimanga topshirildi.Bu aktyor bilan anchadan beri muzokaralar olib borilgan va u „Sherlok" seriali tufayli roldan bosh tortgan.Biroq „Hobbit" filmini suratga olish vaqti oʻzgartirildi va aktyor bu rolni oʻz zimmasiga oldi. Boshqa aktyorlar ham aniqlandi. (pastga qarang).

### Tushirish jarayoni

2011-yil 21-mart Yangi Zelandiyada filmning ikki epizodini suratga olish ishlari boshlandi. Suratga olish davri taxminan 250 kun davom etdi va 2012-yil oʻrtalarida tugashi kerak edi.Iyun oyining oxirida suratga olishning birinchi qismi yakunlandi.Suratga olish ishlari 5-sentabr kuni davom etdi va 15-dekabrgacha davom etdi. Ikkinchi boʻlimdan soʻng ishchilar 2013-yilning yanvarigacha qishki taʼtilga chiqdi.

2012-yil 6-iyul. Piter Jeksonning Facebook sahifasida yangi maqola paydo boʻldi.Ushbu maqolada rejissor asosiy suratga olish ishlari yakunlangani haqida yozgan, shuningdek, suratga olish guruhiga minnatdorchilik bildirgan (uning soʻzlariga koʻra, suratga olish muddati 266 kunga uzaytirilgan).

5-may kuni „Hobbit: Smaugning vatani", „Hobbit:Beshlik jangi" filmlarining birgalikda suratga olish kunlari boshlandi va 2014-yil oxirida suratga olish ishlari yakunlandi.

### Trilogiyaning byudjeti

2007-yilda Uorner loyihadagi har bir film uchun 150 million dollar sarflashini taxmin qilgan edi, oʻshanda Hobbit hali dilogiya edi (2 ta film).Ish davomida Warner Bros.3 Foot 7 Ltd. kino kompaniyasini chiqargan edi.Kompaniya hujjatlariga koʻra,Yangi Zelandiya soliq toʻlovchilari filmni ishlab chiqarish uchun 98 million Yangi Zelandiya dollari sarflagan.2013-yil oktabr oyida film produserlari „Hobbit" trilogiyasi „Uzuklar hukmdori" trilogiyasidan ikki-uch baravar qimmatga tushishini maʼlum qilishdi (tasvirga olish uchun 280 million dollar va marketing uchun 145 million dollar). Bunga rejissor filmni 3D va 48 kadr tezlikda suratga olib, kadr tezligini oshirgani sabab boʻlgan.Kino studiyasi filmni suratga olish uchun 561 million dollar sarflaganini maʼlum qildi va ish hanuz davom etmoqda.2014-yilning mart oyi holatiga koʻra, film 745 million dollarga tushgan dollar. Kompaniya Yangi Zelandiya soliq imtiyozlari hisobidan 122 million dollar yigʻdi dollar qaytardi.

### Dizayn

Ilgari „Uzuklar hukmdori" trilogiyasida ishlagan Jon Xou va Alan Liga yangi trilogiyani loyihalashtirish topshirilgan.Dizayn ham Gilermo Del Toro ishtirokida ishlab chiqiladi.Del Toroning soʻzlariga koʻra,Hobbitning dizayni avvalgi trilogiyadan juda farq qiladi.Misol uchun, elflar va orklarning turlari „Uzuklar hukmdori" filmidagi doʻstlaridan juda farq qiladi.Bundan tashqari,Piter Jekson oʻzining koʻp yillik izlanishlariga asoslanib,Del Toro dizayniga hissa qoʻshgan.

Del Toro „Hallboy" va „Fawn labirint" filmlari ustida ishlashda katta tajriba orttirgan.

#### Qurollar

Qurollarning dizayni mavjud qurollarga asoslangan.Boshqa qurollar qatorida avvalroq „Uzuklar hukmdori" filmida ishlatilgan „Bizgek" xanjar ham bor.Qariganda,Bilbo bu qurolni nabirasi Frodoga beradi va Gandalfning qilichi Glamdringda.

Ikkala qilichning ham tarixiy prototipi bor:Bizgek qadimgi „spartalik" jangchilarning qilichiga,Gandalf quroli esa bronza davri va Gʻarbiy Yevropa qilichiga oʻxshaydi.

Bosh rollarda
-------------

Quyida filmdagi aktyorlar roʻyxati keltirilgan :

| Xarakter | Aktyor |
| --- | --- |
| Bilbo Baggins | Martin Friman |
| Bilbo Baggins, keksalikda | Ian Holm |
| Gandalf Grey | Ian McKellen |
| Elrond | Hugo Weaving |
| Gollum (tasvir va ovoz) | Endi Serkis |
| Galadriel | Keyt Blanchett |
| Torin Duboshchit | Richard Armitaj |
| Balin | Ken Stott |
| Bofur | Jeyms Nesbitt |
| Gloin, Gimlining otasi / Troll Uilyam (ovoz) | Piter Xambleton |
| Dori / Troll Bert (ovoz) | Mark Xedlou |
| Nori | Jed Broffy |
| Kili | Aidan Tyorner |
| Fili | Din OʻGorman |
| Dvalin | Grem MakTavish |
| Oin | Jon Kallin |
| Bombur | Stiven Hunter |
| Ori | Adam Braun |
| Bifurc / Troll Tom (ovoz) | Uilyam Kircher |
| Frodo Baggins | Ilyos Vud |
| Radagast Kuba | Silvestr Makkoy |
| Saruman Oq | Kristofer Li |
| Smaug / Nekromant | Benedikt Kamberbatch |
| Uy Goblin | Barri Xamfris |
| Tranduil | Li Peys |
| Legolas | Orlando Bloom |
| Tror | Jeffri Tomas |
| II poyezd | Maykl Mizrahi |
| Lindir, Rivendell Elf | Brett Makkenzi |
| Azog | Manu Bennett |
| Goblin | Jeyms Trevena-Braun |
| Goblin | Rene Kataldo |
| Bolg | Konan Stivens |
| Troll Tom | Uilyam Kircher |
| Troll Uilyam | Piter Xambleton |
| Troll Bert | Mark Xedlou |
| Yazneg | Jon Rouls |
| Uorvort, Shirning sevimli mashgʻuloti | Timoti Bartlett |
| Yosh poyezd | Tomas Robins |
| Tauriel | Evanjelin Lilli |

Manbalar
--------

1. ↑  *Bulbeck, Pip* „Жаңазеландиялықтар "Хоббит: Күтпеген саяхатты" 28 қарашада тамашалайды". *The Hollywood Reporter* (6 маусым 2012). 2012-yil 19-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-sentabr 2012-yil.

(Inglizcha)
2. ↑  IMDb — Shigʻarilim kүnі(ingl.)
3. ↑  „Хоббит: Бестіктің шайқасы дүниежүзілік көрсетілімі".  BBC (2014-yil 1-dekabr).
4. ↑  „Xobbittің" rejiiserі fentezidі jek kөredі.(rus.)
5. ↑  Gilermo del Toro *Xobbittі' tastap kettі'* (Wayback Machine saytida 2013-12-05 sanasida arxivlangan)(ingl.)
6. ↑  Del Toromen chat!(ingl.)
7. ↑  Gilermo Del Toro „Xobbitke" qatisti josparlarimen bөlіstі — Empire jurnali, Gʻajayip zertxanasi(rus.)
8. ↑  „Xobbittің" tүsіrіlіmі 2011 jildiң aqpaninda bastaldi jәne bіrden 3D formatinda, Bilboniң rөlің Martin Frimen oynadi— NEWSRu.Com(rus.)
9. ↑  „Xobbit" bastaldi „Jaңa kөzqaras"(rus.)
10. ↑  Peter Jackson(ingl.)
11. ↑  We made it!(ingl.)