Toʻrt kunlik chaqaloqdagi Moro refleksi: 1) refleks bolani stoldan koʻtarganda; 2) bola qoʻllarini yoyadi; 3) qoʻllarini koʻtaradi; 4)yigʻlaydi (taxminan *10 soniya*)
Uyqu vaqtidagi moro refleksi
***Moro refleksi*—**bolalardagi tugʻma fiziologik refleks boʻlib, homiladorlikning 28-32 xaftaligida rivojlanadi. Yangi tugʻilgan chaqaloqlarda 3-6 oyligida yoʻqoladi. Chaqaloqlar refleksga nisbatan uch xil javob beradi:

1. Qoʻllarini yozadi;
2. Qoʻllarini yigʻib oladi;
3. yigʻlaydi (odatda);

Moro refleksi—Falaj qoʻrquv refleksidan (FQR) farq qiladi , undan farqli, u takroriy stimulyatsiya bilan kamaymaydi. Pediatriyada Moro refleksining asosiy ahamiyati markaziy asab tizimi ning integratsiyasini baholash hisoblanadi.

Moro refleksini aniqlash
------------------------

Refleksni fanga kiritgan Ernst Moro chaqaloq boshining ikki tomonidan yostiqqa barmoq bilan urib, Moro refleksini keltirib chiqaradi. Boshqa usullardan ham ham foydalanish mumkin. Masalan: chaqaloqni tezda pastga tushirish (extiyotkorlik bilan) va tez koʻtarish; yoki qorin terini chimchilash. Bugungi kunda eng keng tarqalgan usul — chaqaloqni ikkala qoʻl bilan ushlagan holda, boshini bir necha santimetrgacha tanaga nisbatan pastroq ushlash.

Klinik ahamiyati
----------------

Moro refleksi homiladorlikning 25-haftasidan keyin erta tugʻilishda toʻliq boʻlmagan shaklda kuzatilishi mumkin va odatda 30-haftada (uchinchi trimestr) toʻliq shaklda namoyon boʻladi. 2-oydan 3-oygacha boʻlgan davrda qoʻllarini yozishi yoki tortishishining yoʻqligi yoki assimetriyasi anormal deb hisoblanadi, chunki 6 oydan katta chaqaloqlarda refleksning davom etishi mumkin emas. Bundan tashqari, neonatal davrda refleks yoʻqligi tugʻilish travması yoki miya patologiyasidan darak beradi. Moro refleksining assimetriyasi juda ahamiyatli, chunki u deyarli har doim asab tizimi kasalligi belgisi hisoblanadi .
Moro refleksiga yuqori sezgirlik bachadonda sodir boʻlgan jiddiy miya shikastlanishi, mikrosefaliya va gidroensefaliya boʻlgan chaqaloqlarda kuzatiladi. Moro refleksiga sezuvchanlikning yuqoriligi yoki pastligi, koʻpincha engil gipoksik-ishemik ensefalopatiyali yangi tugʻilgan chaqaloqlarda uchraydi. Moro refleksi chaqaloqlarda baʼzi dori-darmonlar tasirida ortishi yoki sustlashishi mumkin.
6 oydan oshgan bolalarda Moro refleksining saqlanib qolishi faqat ogʻir nevrologik nuqsonlari boʻlgan chaqaloqlarda, jumladan miya yarim falajida kuzatiladi.

Tarixi
------

Moro refleksi birinchi boʻlib Gʻarb tibbiyotida 1918-yilda avstriyalik pediatr Ernst Moro (1874-1951) tomonidan fanga kiritilgan. Moro buni quchoqlash refleksi deb atagan. U buni shunday izohlagan: „Agar yangi tugʻilgan chaqaloq tekshiruv stoliga yotqizilsa va barmoq bilan yostiqning har ikki tomoniga urilsa, ikkala oyoq-qoʻlning tez simmetrik yozilishi kuzatiladi va ular darhol adduksiyada bir-biriga yaqinlashadi". Uning soʻzlariga koʻra, bu refleks bola hayotining dastlabki 3-6 oyidan keyin yoʻqolishi kerak. Shundan beri Moro refleksi chaqaloqlarda erta nevrologik muammolarni aniqlash uchun ishlatiladi. Moro refleksining yoʻqligi yoki uzoq davom etishi chaqaloqning nevrologik yordamga muhtojligini bildiradi.

Funktsiyasi
-----------

Moro refleksi chaqaloqning onasiga yopishib olishiga yordam beradigan omon qolish instinkti hisoblanadi. Agar chaqaloq muvozanatni yoʻqotsa, refleks uni onasini quchoqlab, ona tanasiga mahkamlashiga yordam beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bolalarda fiziologik refleksi". Qaraldi: 2024-yil 6-aprel.
2. ↑  Edwards, Christopher W.; Al Khalili, Yasir (2019), *Moro Reflex*, StatPearls Publishing, PMID 31194330, qaraldi: 2019-08-06
3. ↑  „Yig'lash". Qaraldi: 2024-yil 6-aprel.
4. ↑  Fletcher, Mary Ann*. Physical Diagnosis in Neonatology*. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1998 — 472 bet. 978-0397513864. 2013-yil 7-fevralda qaraldi.
5. 1 2 3 4 5  Suzuki, Yasuhiro (2012). „The Grasp Reflex and Moro Reflex in Infants: Hierarchy of Primitive Reflex Responses". *International Journal of Pediatrics*. 2012-jild. 191562-bet. doi:10.1155/2012/191562. PMID 22778756.
6. ↑  *Springer *Reference**. Springer-Verlag.
7. ↑  „Моро, Эрнст", *Википедия* (ruscha), 2023-09-06, qaraldi: 2024-04-06
8. ↑  Volpe, Joseph J.*. Neurology of the newborn*. Saunders/Elsevier, 2008 — 1–648 bet. 9781416039952.
9. ↑  *Multiple authors.* „Moro Reflex - an overview". *ScienceDirect Topics*. 2019-yil 1-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 1-avgust.
10. ↑  Chasnoff, Ira J. (1984). „The Moro Reaction: A Scoring System for Neonatal Narcotic Withdrawal". *Developmental Medicine & Child Neurology*. 26-jild, № 4. 484–489-bet. doi:10.1111/j.1469-8749.1984.tb04475.x. ISSN 1469-8749. PMID 6479468.
11. ↑  Samuels, Martin A. „Normal Development and Deviations in Development of the Nervous System",*. Adams and Victor's Principles of Neurology*, 9th, New York: McGraw-Hill Medical, 2009. 9780071499927. 2013-yil 7-fevralda qaraldi.
12. ↑  Agarwal, Anil (December 2012). „Cerebral palsy in children: An overview". *Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma*. 3-jild, № 2. 77–81-bet. doi:10.1016/j.jcot.2012.09.001. PMID 26403442.
13. 1 2  Weirich, Angela (2005-10-01). „Ernst Moro (1874–1951)—A great pediatric career started at the rise of university-based pediatric research but was curtailed in the shadows of Nazi laws". *European Journal of Pediatrics*. 164-jild, № 10. 599–606-bet. doi:10.1007/s00431-005-1703-2. ISSN 1432-1076. PMID 15931526.
14. ↑  Berk, Laura E.*. Child Development*. Pearson. 978-0-205-61559-9. 2013-yil 7-fevralda qaraldi.

Havolalar
---------

* Medline Plus: Moro refleksi
* Medulla oblongatasida nomaʼlum kelib chiqadigan oʻtkir demiyelinatsiya shikastlanishidan keyin kattalardagi moro patologik refleksi (nevrologiya)