**Tsushima** (yaponcha: *津島市* *Tsushima-shi*?) Yaponiyaning Chūbu tumanida joylashgan Aichi prefekturasidagi shahar hisoblanadi. 2019-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra, shaharda 26559 ta xonadonda 61647 nafar aholi istiqomat qiladi, aholi zichligi har kvadrat kilometrga 2457 kishini tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 25,09 kvadrat kilometr (9,69 mi²) ga teng.

Geografiyasi
------------

Tsushima shahrining silueti
Tsushima uzoq gʻarbiy Aichi prefekturasida, Kiso Uch daryosining allyuvial tekisligida joylashgan.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

Aichi prefekturasi
* Aisai
* Kanie
* Ama

### Iqlimi

Shahar issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Tsushimadagi oʻrtacha yillik harorat 15,6 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1710 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,9 °C atrofida, vaqti-vaqti bilan tayfunlar sodir boʻladi hamda eng past harorat yanvarda, taxminan 4,4 °C boʻlib, vaqti-vaqti bilan qor yogʻadi. Sharqiy Osiyoda yomgʻirli mavsum iyun oyida sodir boʻladi.

### Demografiyasi

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tsushima aholisi soni soʻnggi 30 yil ichida nisbatan barqaror boʻlgan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1960 | 43,198 | —     |
| 1970 | 51,441 | +19.1% |
| 1980 | 59,049 | +14.8% |
| 1990 | 59,343 | +0.5% |
| 2000 | 65,422 | +10.2% |
| 2010 | 65,237 | −0.3% |

Tarixi
------

### Oʻrta davr

Tsushima Muromachi davridan Tsushima Jinjaning taniqli Shinto ziyoratgohiga tashrif buyurish uchun moʻljallangan *monzen-machi* qishlogʻi sifatida rivojlangan.

### Ilk zamonaviy davr

Sengoku davrida bu hudud Oda sulolasi tomonidan nazorat qilingan va keyinchalik Edo davrida Ovari Domenining Ovari-Tokugava oilasi xoldingi tarkibiga kiritilgan.

### Keyingi zamonaviy davr

Meidzi davrida bu hudud Aichi prefekturasining Ama tumaniga qarashli bir nechta qishloqlarga, shu jumladan 1871-yilda Tsushima qishlogʻi tarkibida, zamonaviy munitsipalitetlar tizimining tashkil etilishi bilan bunyod etilgan. Meidzi davrida bu hudud toʻqimachilik ishlab chiqarish markazi boʻlgan. Tsushima 1889-yil 1-oktyabrda shaharcha maqomiga, 1947-yil 1-martda esa shahar maqomiga koʻtarildi.

### Zamonaviy tarixi

Tsushima 1959-yilda Ise-Van tayfuniga uchradi, bu keng koʻlamli vayronagarchilik va toshqinlarga sabab boʻldi.

Hukumat
-------

 Tsushima shahar hokimiyati
Tsushima toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Aichi prefekturasi assambleyasiga bir aʼzoni qoʻshish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Aichi tumani tarkibiga kiradi.

Tashqi aloqalar
---------------

### Qardosh shaharlar — qardosh shaharlar

#### Xalqaro

Qardosh shaharlar
* Qoʻshma ShtatlarHercules（California, AQSH）
	+ 5-noyabr 1981-yil

#### Milliy

Tabiiy ofatlar vaqtida ittifoq shaharlar
* Kōnan（Aichi prefekturasi, Chūbu viloyati）
	+ 1-sentyabr 2004-yil
* Fujioka（Gunma prefekturasi, Kantō viloyati）
	+ 1-sentyabr 2004-yil
* Kasukabe（Saitama prefekturasi, Kantō viloyati）
	+ 1-sentyabr 2004-yil

Taʼlim tizimi
-------------

### Maktablar

Tsushima shahrida sakkizta davlat boshlangʻich taʼlim maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta taʼlim maktab hamda Aichi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan uchta davlat yuqori taʼlim maktabi faoliyat yuritadi. Shahar hokimiyati tomonidan boshqariladigan bitta yuqori taʼlim maktabi ham mavjud.

Transport
---------

 Tsushima stantsiyasi
 Tsushimaning nol kilometri
### Temir yoʻllar

#### Anʼanaviy yoʻllar

 Meitetsu
* Tsushima liniyasi : — **Tsushima** — (Shobata) — (Fujinami) — Aotsuka -
* Bisai liniyasi : — **Tsushima** -

### Yoʻllar

#### Tez yoʻllar

* E23 Higashi-Meihan ekspress yoʻli

#### Yaponiya milliy marshruti

* Milliy yoʻnalish 155

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

* Tsushima ibodatxonasi
* Yaponiyadagi Ahmadiya masjidi, Yaponiyadagi eng katta masjid (sigʻimi boʻyicha).

Galereya
--------

Tsushima ibodatxonasiTenno MatsuriVisteria festivaliTennogava bogʻiIbodatxona shahriHottake uyiTsushimadagi diqqatga sazovor manzilgohlar

Madaniyati
----------

### Festival

Tenno Matsuri, ikki yuz yildan ortiq tarixga ega festival hisoblanadi. Ushbu ikki kunlik tadbirning diqqatga sazovor tomoni kechki festival boʻlib, unda har biri 400 ga yaqin qogʻoz chiroqlar bilan bezatilgan oʻnlab qayiqlar Tenno daryosi boʻylab suzib yuradi.

Tsushimaning taniqli odamlari
-----------------------------

* Yone Noguchi (1875-1947), shoir
* Mitsuharu Kaneko (1895-1975), shoir
* Kiyoshi Takayama (1947-yil tugʻilgan.) yakuza magnat
* Kanematsu Sugiura (1892-1979), saraton tadqiqotchisi

Manbalar
--------

1. ↑  Tsushima City official statistics (yaponcha)
2. ↑  Tsushima climate data
3. ↑  Tsushima population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (yaponcha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Aichi prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Nagoya (capital) |
|  |
| Nagoya | 

|  |  |
| --- | --- |
| Palatalar | 
* Atsuta
* Chikusa
* Higashi
* Kita
* Meitō
* Midori
* Minami
* Minato
* Mizuho
* Moriyama
* Naka
* Nakagava
* Nakamura
* Nishi
* Shōva
* Tenpaku
 |

 | 
Flag of Aichi Prefecture |
|  |
| Asosiy shaharlar | 
* Okazaki
* Toyohashi
* Toyota
* Ichinomiya
 |
|  |
| Maxsus shahar | 
* Kasugai
 |
|  |
| Shaharlar | 
* Aisai
* Ama
* Anjō
* Chiryū
* Chita
* Gamagōri
* Handa
* Hekinan
* Inazava
* Inuyama
* Ivakura
* Kariya
* Kitanagoya
* Kiyosu
* Komaki
* Kōnan
* Miyoshi
* Nagakute
* Nishio
* Nisshin
* Ōbu
* Ovariasahi
* Seto
* Shinshiro
* Tahara
* Takahama
* Tokoname
* Tōkai
* Toyoake
* Toyokava
* Tsushima
* Yatomi
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Aichi tumani
	+ Tōgō
* Ama tumani
	+ Kanie
	+ Ōharu
	+ Tobishima
* Chita tumani
	+ Agui
	+ Higashiura
	+ Mihama
	+ Minamichita
	+ Taketoyo
* Kitashitara tumani
	+ Shitara
	+ Tōei
	+ Toyone
* Nishikasugai tumani
	+ Toyoyama
* Niva tumani
	+ Fusō
	+ Ōguchi
* Nukata tumani
	+ Kōta
 |
|  |
| 
* Aichi prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati
* Aichi prefekturasi politsiyasi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* MusicBrainz: 9b367d4f-d4f4-484d-a48a-47854b870c89
* NDL: 00307517
* VIAF: 260197063
* en:WorldCat Identities: viaf-260197063

 |