Syujet ilgarigi oʻyinlarda paydo boʻlgan antropomorfik hayvonlar – tipratikan Sonik, tulki Taylz, ehidna Naklz, tipratikan Emi Rouz va quyon Krim hamda oʻz sayyoralaridan Yer sayyorasiga koʻchib oʻtganlaridan soʻng tanishgan bolakay Kristofer Torndayklar bilan sodir boʻladi. Yerda boʻlib turgan vaqtlari davomida ular yovuz olim doktor Eggman va uning robotlari bilan Betartiblik zumradlari uchun qayta-qayta jang qilishadi, shuningdek, ular erishgan oʻz mashhurlik maqomlariga koʻnikishadi. Oxirgi syujetda doʻstlar Kris bilan oʻz dunyosiga qaytadilar, u yerda ular oʻsimliksifat oʻzga sayyoralik Kosmo bilan uchrashib, kosmik sayohatga chiqishadi va ulkan Metarex kiborglari armiyasi bilan jang qilishadi.

Sonic Iks tanqidchilar tomonidan har xil eʼtiroflarga ega boʻldi. Odatda, mualliflar uning inglizcha versiyasini va syujetga baʼzi personajlarning kiritilishini tanqid qiladilar, lekin serialning syujeti va estetik tarkibiy qismlarini baholaydilar. [⇨] Biroq, serial AQSH va Fransiyada katta shuhrat qozondi, ammo Yaponiyada past reytingga ega (4,3%). "Sonic X" ega boʻldi. Gʻarb mamlakatlarida "tez borish kerak" iborasi - seriyalning Amerika versiyasi ochilish qoʻshigʻiga havola – birinchi seriya chiqqanidan keyin oʻn yildan koʻproq vaqt davomida "Sonikcha" iborasi boʻlib hisoblanadi.

Mazmuni
-------

Tipratkon Sonik doktor Eggman bazasini yoʻq qilishga va undan yettita Tartibsizlik zumradini olishga harakat qiladi. Bu vaqtda Eggmanning robotlaridan biri tasodifan Zumradlar joylashgan mashinaga oʻq uzadi. Natijada, ular Tartibsizlik nazorati texnikasini faollashtiradilar va Sonik, Eggman va bosh qahramonning boshqa doʻstlari – tulki Taylz, tipratikan Emi Rouz va quyon Krim (Chao Chiz bilan), koʻrshapalak Ruj va ehidna Naklzlarni ularning dunyosiga parallel boʻlgan Yer sayyorasiga oʻtkazishadi. Bu yerda Sonik politsiya tomonidan taʼqib qilinadi, lekin u qochishga muvaffaq boʻladi. Ammo u katta saroydagi hovuzga yiqiladi. Uni uyda yashovchi oʻn ikki yoshli Kris Torndayk ismli bola qutqaradi. Kris onasi, mashhur kinoaktrisa Lindsi Fayr, otasi- biznesmen Nelson, bobosi-olim Chak, xizmatchi va oshpaz Ella va hovli qorovuli Edvard Tanaka bilan yashaydi va bir muncha vaqt Kris hayvonlarni ulardan yashirishga harakat qiladi; ammo, Krim tasodifan ularning barchasini fosh qiladi va ular Krisning oilasi va uning doʻstlari Denni, Frensis va Xelen bilan doʻstona munosabatlar oʻrnatadilar.

Odamlar bilan iliq munosabatda boʻlishiga qaramay, hayvonlar uyga qaytishni xohlaydi va Eggman va uning robot yordamchilari – bezovta boʻlgan xabarchi Bokkun va qoʻpol Boko va Deko – va kattaroq qurollangan robotlar bilan bir necha bor Chaos Emeralds uchun kurashadi. Eggmanning dunyoni egallash rejalari bor, bu nomi nomaʼlum mamlakat prezidenti Maykl Kayning eʼtiborini tortadi. Avvaliga Knuckles, Ruj va "Topaz" chaqiruv belgisi bilan federal agent shifokorga qarshi kurashish boʻyicha davlat dasturida ishtirok etishdi, ammo tez orada boshqa hayvonlar ham kampaniyaga qoʻshilishdi va uni magʻlubiyatga uchratgandan soʻng, ularning barchasi qahramonlar sifatida olqishlanadi. Biroq bu olimni toʻxtatmaydi, ular bilan Zumradlar uchun jangni davom ettiradilar.

Eggman bilan yakuniy jangdan soʻng, barcha zumradlar birlashadi, Sonic superformaga kiradi va yovuz odamni magʻlub qiladi. Ammo zumradlarning uchrashuvi paytida tashkil etilgan Xaos markazi Sonic va uning doʻstlarini uyga qaytarmaydi, aksincha, Sonic sayyorasining butun bir qismini, Mistik xarobalarni Kris dunyosiga koʻchiradi.

### 2-mavsum

Bir muncha vaqt oʻtgach, Eggman Xaos deb nomlangan mutatsiyaga uchragan Xaosni uygʻotadi, u ming yillar davomida Nukles qabilasi tomonidan qoʻriqlab kelinayotgan katta marvarid–Usta Zumradni yoʻq qiladi. Boshqa hayvonlar esa Tartibsizlik zumradlarini olish uchun Xaosga qarshi befoyda kurashishga urinishayotganlarida, ehidna Usta Zumradning boʻlaklarini toʻplaydi. U yettitasini yutganida, u "Mukammal tartibsizlik" shakliga erishadi va endi unga kerak boʻlmagan Zumradlarni tashlaydi. Tikal ismli oʻtmishdagi ehidna qizning yordami bilan Sonic Super Sonic shakliga oʻtish uchun Zumradlardan foydalanadi va Xaosni magʻlub qiladi, u esa yana tinchlanadi va qish uyqusiga ketadi.

Olti oy oʻtgach, mashʼum kiborglar poygasi, Metarex, Sonikdan Tartibsizlik zumradlarni oʻgʻirlamoqchi boʻldi, lekin u ularni galaktika boʻylab tarqatib yubordi. Ayni paytda, olti yil oʻtgan yerda, endi oʻn sakkiz yoshli Kris, unga Sonic dunyosiga sayohat qilish va doʻstlari bilan yana uchrashish imkonini beradigan qurilma quradi; boshqa dunyoga kelganida, uning biologik yoshi oʻn ikki yoshga toʻgʻri keladi. Kosmo ismli kasal oʻsimlikka oʻxshash qiz ularning sayyorasiga keladi, ular uni davolaydilar va u ularning kompaniyasiga qoʻshiladi. Tails kompaniyasining yangi "Blue Typhoon" kemasida doʻstlar Tartibsizlik zumradlari va "Sayyora tuxumlari"ni (Metarex galaktika aholisini kamaytirish uchun oʻgʻirlagan sayyoralarga hayot beradigan narsalar) qidirish uchun galaktika boʻylab sayr qilishadi va Metarex bilan jang qilishadi. Eggman tez orada Metarexga qoʻshiladi. Yoʻlda hayvonlar oʻzlarining eski doʻstlari, Chaotix detektivlari bilan uchrashadilar. Keyinchalik Ruj Shadow tirik ekanligini, ammo Eggmanning kemasidagi podda letargik uyquda ekanligini bilib oladi. Ruj uni ozod qiladi va Shadow gʻoyib boʻlishidan oldin darhol Krisni Metarexdan qutqaradi.

Yaratilish tarixi
-----------------

Sonik Iks TMS Entertainment tomonidan ishlab chiqarilgan. Seriali hozirda Sonik olamiga asoslangan birinchi va yagona anime seriyalidir. Sonik Iks, birinchi navbatda, Sonik ham mashhur boʻlgan Gʻarb mamlakatlari asarlaridan emas, boshqa animelardan taʼsiri  asosida yaratilgan va yapon tomoshabinlari uchun moʻljallangan edi[1]. Oʻsha paytda Sonik Team rahbari Yuji Naka ijrochi produser va Yuji Uekava asl personaj rassomi sifatida ishlagan. Seriyaning aksariyati anʼanaviy boʻlganlarga qoʻshimcha ravishda asl syujet va koʻplab original qahramonlarni oʻz ichiga oladi, ammo ikkinchi mavsum koʻproq Sonic Adventure va Sonik Adventure 2 oʻyinlarining motivlariga asoslangan edi. Anʼanaviy qoʻlda chizilgan animatsiyaga qoʻshimcha ravishda, kompyuter grafikasi ishlatilgan, ular yordamida turli xil maxsus effektlari masalan, Sonicning oʻzi rostlanadigan hujumi yaratilgan[2].

Serialning amerikanga moslangan koʻrinishdagi video ketma-ketlik qayta kesilgan va oʻzgartirilgan, baʼzi sahnalar qayta chizilgan, musiqiy ketma-ketlik butunlay oʻzgartirilgan, bir nechta qoʻshimcha iboralar qoʻshilgan va dialoglar qayta yozilgan.

Sonik Iks ikki fasldan iborat; birinchi mavsumda 52 yarim soatlik epizod, ikkinchi faslda 26 qism mavjud. Xorijiy prokatda serial 26 qismdan iborat 3 faslga boʻlingan. Yaponiyada birinchi mavsum 2003-yil 6-apreldan 2004-yil 28-martgacha soat 8:30 da Tokio telekanalida namoyish etildi. Reytinglarning pastligi tufayli ikkinchi fasl endi bu mamlakatda efirga uzatilmadi, lekin uni ishlab chiqarish u yerda davom etdi. Boshidan boshlab, 4Kids seriya Shimoliy Amerikada  litsenziyalangan; ShoPro Entertainment 2003-yil 1-dekabrda ikkinchi litsenziatga aylandi. Shimoliy Amerikada serial Fox televizion tarmogʻining Fox Box blokida efirga uzatildi. Birinchi 26 qism 2003-yil 23-avgustdan 2004-yil 27-martgacha, 27-52-qismlar 2004-yil 18-sentabrdan 2005-yil 26-martgacha efirga uzatildi. Yaponiyada efirga uzatilmagan animening ikkinchi mavsumi Shimoliy Amerikada 2005-yil 10-sentabrdan 2006-yil 6-maygacha uchinchi mavsum sifatida namoyish etildi. Seriya Yevropa, Osiyo va Yaqin Sharqning boshqa mamlakatlarida ham moslashtirilgan. Rossiyada "Sonik X" 2004-yil 4-sentabrdan 2006-yil 10-noyabrgacha Fox Kids/Jetix telekanalida, 2005-yil 26-dekabrdan 2012-yil 4-aprelgacha STSda efirga uzatildi. 2012-yil iyun oyida bankrot boʻlgan 4Kids Sonik X litsenziyasini Kidsco Media Ventures to Saban Brands ga berdi.

Sonik X VHS va DVD-da chiqarildi. Seriyaning dastlabki 52 ta epizodi Yaponiyada 13 ta disk va kassetalarda chiqarildi. 2005-yil 15-noyabrda "Kirpi soyasi (*Shadow the Hedgehog)*" filmining chiqarilishi bilan birgalikda 4Kids Shimoliy Amerikada "Soya loyihasi" DVD-ni chiqardi, u birinchi Shedouga asoslangan syujetni (33-38-qism) qamrab oladi.

### Musiqasi

 

"Sonic X ~Original Sound Tracks~" treklari| № | Nomi | Muallif(lar) | Musiqa | Исполнитель | Davomiyligi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | „SONIC DRIVE" (TV Version) | Т. Aida | T. Vatanabe | Х. KagayamaХ. Takatori | 1:33 |
| 2. | „第１話より　ソニックの戦い" |   | Yo. Ike |   | 2:16 |
| 3. | „弟１話より　エッグマン" |   | Yo. Ike |   | 1:54 |
| 4. | „弟１話より　ソニック" |   | Yo. Ike |   | 2:04 |
| 5. | „弟１６話より　丘の土の白い花" |   | Yo. Ike |   | 1:00 |
| 6. | „弟２話より　解決 ソニック" |   | Yo. Ike |   | 1:01 |
| 7. | „弟２１話より　メッセンジャロボ" (Egg Ver.) |   | Yo. Ike |   | 1:06 |
| 8. | „第３話より　エッグマンマシーン" |   | Yo. Ike |   | 2:43 |
| 9. | „第１話より　クリスとの出会い" |   | Yo. Ike |   | 1:25 |
| 10. | „第６話より　はでに登場パパとママ" |   | Yo. Ike |   | 0:47 |
| 11. | „弟３４話より　シャドウ＃１" |   | Yo. Ike |   | 1:23 |
| 12. | „弟３２話より　スーパーソニック" |   | Yo. Ike |   | 0:27 |
| 13. | „弟３４話より　シャドウ＃２" |   | Yo. Ike |   | 1:40 |
| 14. | „弟５話より　エミーのハイキング" |   | Yo. Ike |   | 1:00 |
| 15. | „弟２０話より　発進エッグフォート" |   | Yo. Ike |   | 1:27 |
| 16. | „弟８話より　Ｘトルネード" |   | Yo. Ike |   | 1:04 |
| 17. | „弟２８話より　戦闘　バトル" |   | Yo. Ike |   | 1:26 |
| 18. | „弟１４話より　よかったね‼" |   | Yo. Ike |   | 1:52 |
| 19. | „弟１９話より　オバケ！？のタンゴ" |   | Yo. Ike |   | 2:38 |
| 20. | „弟１９話より　エミーのハンマー" |   | Yo. Ike |   | 0:37 |
| 21. | „弟１１話より　怪盗・セクシールージュ" |   | Yo. Ike |   | 2:41 |
| 22. | „弟１話より　Ｓ-Ｔｅａｍ＃１" |   | Yo. Ike |   | 2:29 |
| 23. | „弟１７話より　ホーク" (中国編 (Chinese Version)) |   | Yo. Ike |   | 0:38 |
| 24. | „弟１８話より　エッグマンのアフリカ編" |   | Yo. Ike |   | 0:46 |
| 25. | „弟１４話より　アドベンチャー" |   | Yo. Ike |   | 1:00 |
| 26. | „弟１４話より　ヘレンの夕食" |   | Yo. Ike |   | 1:28 |
| 27. | „弟２９話より　Ｘトルネードバトル編" |   | Yo. Ike |   | 1:06 |
| 28. | „弟２９話より　マスターエメラルド" |   | Yo. Ike |   | 0:57 |
| 29. | „弟２８話より　カオス" |   | Yo. Ike |   | 1:28 |
| 30. | „弟４話より　ファミリ" |   | Yo. Ike |   | 1:30 |
| 31. | „弟１話より　Ｓ-Ｔｅａｍ＃２" |   | Yo. Ike |   | 1:49 |
| 32. | „弟１４話より　ソーンダイク家" |   | Yo. Ike |   | 0:37 |
| 33. | „弟５話より　トルネードきりきり舞" |   | Yo. Ike |   | 1:59 |
| 34. | „弟３５話より　ＧＵＮ" |   | Yo. Ike |   | 1:30 |
| 35. | „弟２６話より　ガヶタイ" |   | Yo. Ike |   | 0:36 |
| 36. | „弟２４話より　ダークエッグマン" |   | Yo. Ike |   | 0:52 |
| 37. | „ミ・ラ・イ" | К. Baba | K. Baba | RUN & GUN | 4:24 |
| 38. | „SONIC DRIVE" (Toʻliq versiyasi) | Т. Aida | T. Vatanabe | Х. KagayamaХ. Takatori | 3:45 |
| 39. | „SONIC DRIVE" (Hironobu Kageyama Only Version) | Т. Aida | T. Vatanabe | Х. Kagayama | 3:45 |
| 40. | „SONIC DRIVE" (Hideaki Takatori Only Version) | Т. Aida | T. Vatanabe | Х. Takatori | 3:43 |
| Jami davomiyligi: | **66:26** |

Manbalar
--------

1. ↑  *Jones, Tim.* „Sonic X" (inglizcha).  THEM Anime. Qaraldi: 5-avgust 2014-yil.
2. ↑  *Jones, Tim.* „Sonic X" (inglizcha).  THEM Anime. Qaraldi: 5-avgust 2014-yil.
3. ↑  **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**. — P. 16.
4. ↑  **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**.
5. ↑  „Sonic X — Episode Guide" (inglizcha).  TV.com. 14-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2022-yil.
6. ↑  **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**.
7. ↑  „Konami to Get 4Kids’ Yu-Gi-Oh! Assets Under Proposed Deal" (inglizcha).  Anime News Network (16-iyun 2012-yil). Qaraldi: 6-avgust 2014-yil.
8. ↑  „グッズ" (yaponcha).  Sonic Team. Qaraldi: 6-avgust 2014-yil.
9. ↑  „4Kids Home Video Debuts Sonic X Project: Shadow on DVD" (inglizcha).  Anime News Network (25-oktabr 2005-yil). Qaraldi: 6-avgust 2014-yil.
10. *ソニックX* (YouTube) (in Japanese). 2003. Archived from the original on November 17, 2014. 

11."Afterthoughts: Sonic Heroes". 1UP.com. 2004. Archived from the original on June 4, 2011.

12. „Chaos Control Freaks". *Sonic X*. Season 1. Episode 1. April 6, 2003. Event occurs at credits (Japanese).

13. „FilmRise acquires anime titles from TMS Entertainment". *advanced-television.com*. 2021-10-12.

14. „Jetix Europe Appoints Anil Mistry as Creative Director" (PDF). Jetix Europe. December 12, 2005. Archived from the original (PDF) on July 27, 2014.

15. Paulson, Andrew (September 13, 2004). „Mike Pollock Interview". TSSZNews. Archived from the original on March 12, 2005.