**Rad etilganlar uyushmasi (**nemis. Bund der Geächteten) ― 1834-yilda Parijda tashkil etilgan nemis siyosiy muhojirlari va yuruvchi hunarmand-shogirdlarining demokratik respublika maxfiy tashkilotidir.

Tashkilotning salafi 1832-yilda Parijda nemis siyosiy muhojirlari va hunarmandlari tomonidan tashkil etilgan nemis Xalq klubi boʻlib, uning boshida nemis Volfrum savdogari va jurnalist boʻlgan edi. 1834-yilda klubning faoliyati  taqiqlanganidan soʻng, (fransuz qonunchiligidagi oʻzgarishlar) uning sobiq aʼzolarining bir qismi (jumladan, jurnalist Jakob Venedik va advokat Teodor Shuster) „rad etilganlar Ittifoqi" deb nomlangan maxfiy jamiyatni iyerarxik tuzilish va avtoritar rahbarlik bilan tashkil etdi. Ushbu jamiyat oʻz harakatlarida fitna taktikasiga amal qildi va 500 ga yaqin aʼzoni tashkil etdi.

Ittifoqning maqsadi „Germaniyani ozod qilish qayta tiklash" va „inson va fuqaro huquqlari Deklaratsiyasi" da mustahkamlangan huquqiy printsiplarni amalga oshirish, shu jumladan, yangi Germaniyada fuqarolik erkinliklari va ijtimoiy-siyosiy tenglikni taʼminlash edi. Ittifoq aʼzosi, demokrat jurnalist Georg Fayn[de] tomonidan chop etiladigan „Der Geächtete" jurnali sahifalarida „Ajratilganlar Ligasi"ning gʻoyalari va talablari oʻz aksini topgan.

Chiqib ketganlar ittifoqi doirasida tezda uning moʻtadil qanoti va utopik sotsializm va kommunizm taʼsiri ostida boʻlgan ishchilar va hunarmandlardan iborat radikal qanot oʻrtasida chegara paydo boʻldi. Ularning orasida Babefning inqilobiy-kommunistik qarashlari taʼsiri ostida paydo boʻlgan tikuvchi-oʻquvchi Vilgelm VEYTLING bor edi;germaniyalik ishchilarning birinchi kommunistik tashkiloti-Odil Ittifoqning radikal qanoti asosida rad etilgan va 1836-yilning kuzida tashkil etilgan boʻlinishlar uyushmasining tashabbuskorlaridan biri boʻldi.

Adolatli birlashma allaqachon faqat proletar tashkilot edi. Uning birinchi aʼzolari orasida inqilobiy kurashda amaliy tajribaga ega boʻlgan ishchilar ham bor edi — masalan, Frankfurt-na-Mayndagi respublika qoʻzgʻoloni (Frankfurt suiqasdi, 1833-yil 3-aprel) ishtirokchisi Karl Shapper va boshqalar. Savoy kampaniyasi G. Mazzini (1834-yil yanvar — fevral), 1836-yil avgust oyida Parijga kelganidan soʻng darhol chetlanganlar ittifoqiga qoʻshilgan „Yosh Germaniya" yashirin respublika jamiyati aʼzosi (keyinchalik — Ittifoqning eng koʻzga koʻringan rahbarlaridan biri Adolat va Kommunistlar Ittifoqi).

Chetlanganlar ittifoqi aʼzolarining asosiy qismi, yaʼni 400 ga yaqin kishi yangi tashkilotga oʻtdi. Shundan soʻng, rad etilganlar Ittifoqining faoliyati bekor qilindi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Xundt M.*  U istokov kommunisticheskogo dvijeniya // *Проблемы мира и социализма*, 1984, № 1. — C. 78—80.
2. ↑  Schieder W. *. Anfänge der deutschen Arbeiterbewegung. Die Auslandsvereine im Jahrzehnt nach der Julirevolution von 1830*. Stuttgart: Ernst Klett Verlag, 1963.  — S. 14.
3. ↑  *Beer M.*  Vseobщaya istoriya sotsializma (nem. yaz.)
4. ↑  Lent D. *. Findbuch zum Bestand Nachlaß des Demokraten Georg Fein (1803—1869) sowie Familie Fein (1737—) ca. 1772—1924*. Wolfenbüttel: Niedersächsische Archivverwaltung, 1991. ISBN 3-927495-02-6.  — S. 86.
5. ↑  *Всемирная история. Т. VI*. М.: Соцэкгиз, 1959.  — C. 215—216.
6. ↑  Маркс и Энгельс и первые… 1961. sfn error: no target: CITEREFМаркс\_и\_Энгельс\_и\_первые…1961 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *Маркс и Энгельс и первые пролетарские революционеры*. М.: Госполитиздат, 1961.