recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kebin zilzilasi** - 1911 y. 4 yanvar da Qozogʻistonning Verniy (hoz. Olma-ota) sh. yonida yuz bergan. Dunyodagi eng kuchli zilzilalardan biri hisoblanadi. Zilzila kuchi epitsentrida 10—11 ball, magnitudasi 8,2, chuq. 2,5 km boʻlgan. Qozogʻistonning Verniy, Uytol, Jilariq kabi bir qancha shahar va qishloqlarida zilzila kuchi 9 ballga yetgan. K.z. kuchi va tebranishining tevarakatrofga tarqalishi jihatidan ham juda kuchli ekanligi tan olingan.

Yer silkinishi vaqtida hosil boʻlgan toʻlqin butun Yer kurrasini 3 marta aylanib chiqqan. Epitsentr zonasida hosil boʻlgan yer yoriqlarining uz. 40— 50 km ga yetgan. Ayniqsa, Sazonovka— Oqsu qishloqlari oraligʻidagi yoriqlar boʻylab togʻ jinslari keskin siljigan, katta-kichik oʻpirilma va surilmalar sodir boʻlgan.

Zilzila oqibatida halok boʻlganlar soni 450 dan ortgan. Verniy sh.ning oʻzida pishiq gʻishtdan qurilgan 776 imorat butunlay buzilib ketgan. K.z. taʼsiri Rossiyaning zilzila oʻchogʻidan 1000 km uzoqlikdagi Omsk, Tomsk hamda Qozogʻistonning Koʻkchatov sh.larida ham sezilgan. Yer silkinishlari 6 oygacha takrorlanib turgan. Shu davr ichida 300 dan ortiq tebranishlar qayd etilgan. Zilzila markazida kuchli qayta silkinishlar oʻsha yilning 9,12,14 yanvar kunlari sodir boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karl Marks haykali** — Togliatti shahrining Karl Marksga bagʻishlangan yodgorliklaridan biri. Yodgorlik Tolyatti shahar dumasi qarori bilan monumental sanʼat obʼyekti sifatida muhofazaga olingan.

Tavsifi
-------

Karl Marks koʻchasi va Molodyojniy bulvari chorrahasida joylashgan. Bu podiumda koʻtarilgan poydevor ustidagi byust. Byust — 90 sm balandlikda, dastlab alyuminiydan teshish orqali qilingan, rangli bronza. 2,3 m balandlikdagi poydevor pushti granitdan qilingan. Poydevorning old tomonida „Karl Marks" degan yozuv bor. Podium beton, kafel bilan qoplangan.

Mualliflar
----------

Yodgorlik mualliflari: meʼmorlar V. Z. Gurevich va A. V. Medvedkov. Haykaltarosh I. S. Burmistenko. Qayta tiklovchi: V. A. Fomin.

Tarixi
------

 Vandallardan nima qoldi
Yodgorlik 1989-yil 5-mayda ochilgan. Bu haykaltarosh Burmistenkoning shaharga sovgʻasi edi.

2007-yil avgust oyining oxirida byust vandallar tomonidan oʻgʻirlangan. Biroz vaqt oʻtgach, haykaltaroshlik portreti topiladi, lekin juda yomon holatda. Yupqa alyuminiy qattiq deformatsiyaga uchraydi, yuz sohasida chuqurlar paydo boʻladi. Dastlab, yodgorlik restavratsiya qilinmagan deb taxmin qilingan.

Biroq, bu vaqtga kelib vafot etgan Igor Burmistenkoning doʻsti, metall mutaxassisi Viktor Fomin qayta tiklash bilan shugʻullangan. Iloji boricha u haykalni qayta tikladi, shundan soʻng uni butunlay bronzadan yasalgan yangisini yasash uchun qolipga aylantirdi. Barcha ishlar usta tomonidan haykaltarosh doʻsti xotirasiga bepul bajarilgan. Faqat material mablagʻi shahar byudjetidan toʻlangan.

2007-yil 1-noyabrda bronza yodgorligi asl joyiga oʻrnatildi, ammo vandalga qarshi mahkamlagichlar bilan jihozlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Reshenie Gorodskoy Dumi Tolyatti № 858 ot 21.06.2002
2. ↑  *Алексей Напылов.* „В Тольятти похитили голову Карла Маркса".  Пресс-Волга (29-avgust 2007-yil). 11-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2011-yil.
3. ↑  Ия Гречман (2007-11-8). *Карл Маркс вернулся* (Городские ведомости nashri). Тольятти. .

Adabiyotlar
-----------

* Постоногов Ю. И.*. Памятники г. Тольятти*, 100 экз, Самара: Самарский государственный педагогический университет, 1999 — 11-13 bet. ISBN 5-7699-1330-8.
**Fernand Cormon** (talaffuzi: Fernand Kormon) — 1845- yil 24- dekabrda tavallud topgan, fransuz musavviridir. Fernand Kormon Aleksandr Kabanel, Ejen Fromentin va Jan-Fransua Portaelsning shogirdi zamonaviy Fransiyaning yetakchi tarixiy rassomlaridan biriga aylanadi.

Biografiya
----------

Fernand Kormonning otasi dramaturg Ejen Kormon boʻlgan. Fernand Kormonning onasi esa aktrisa Sharlotta Furais edi. 

Erta yoshida Fernand Kormon oʻz sanʼatida sezilgan sensatsiya bilan eʼtiborni tortadi.Garchi Fernand Kormonning kuchli choʻtkasi bir muncha vaqt qon toʻkish sahnalarida, masalan, *Saragliodagi qotillik* (1868) va *Lanka qiroli Ravananing oʻlimi* kabilarni zavq bilan oʻtkazadi. Tuluza muzeyida Musée d’Orsayda *Qobil Yahovaning laʼnatidan qochib ketmoqda* ; Parijning toʻrtinchi okrugidagi Meri uchun Fernand Kormon grisailleda bir qator panellarni ijro etdi: *Tugʻilish, Oʻlim, Nikoh, urush* va boshqalar. *Boshliqlarning dafn marosimi* va Parijdagi Tabiat tarixi muzeyi uchun tosh davri mavzulari bilan bir qator yirik rasmlari Fernand Kormon bir necha yil davomida egalladi. 1880- yilda Fernand Kormon Faxriy legion ordeni bilan tayinlangan. Keyinchalik Fernand Kormon oʻzining portretga bagʻishladi. 

Har yili oʻtkaziladigan Salonda yaxshi qabul qilinib, Fernand Kormon 1880-yillarda sanʼat maktabi, **Atelier Cormonni** ham boshqargan. Fernand Kormon oʻz shogirdlariga Salon hakamlar hay’ati tomonidan qabul qilinadigan rasmlarni yaratishga yoʻnaltirishga harakat qilgan. Fernand Kormonning bu borada muvaffaqiyat qozonmagan shogirdlari orasida, masalan, Anri de Tuluza- Lotrek, Lui Anketin, Ejen Box, Pol Tampier, Emile Bernard va Vinsent van Gog bor edi. Boshqa talabalar orasida Alfons Osbert, Marius Borgeaud, Teodor Pallady, Chaim Soutine va avstraliyalik rassom Jon Rassell bor edi.

Oʻzining goʻzal sanʼat professori sifatida shon-shuhratga erishganiga qaramay, 1924- yilda Fernand Kormon oʻz studiyasi oldida taksi bosib ketganida deyarli unutilgan edi. Fernand Kormon bugungi kunda oʻzidan koʻra mashhurroq oʻquvchilarning oʻqituvchisi sifatida deyarli esga olinadi.

Tanlangan rasmlar
-----------------

* Saraydagi qotillik (1874)*Saraydagi qotillik* (1874)
* Forge (1894)*Forge* (1894)
* Kutish (sana nomaʼlum)Kutish (sana nomaʼlum)
* Harem (1877)*Harem* (1877)
* The Deposed Favorite (date unknown)*The Deposed Favorite*  
  
 (date unknown)
* Going Fishing (1888)*Going Fishing* (1888)

Maʼlumotnomalar
---------------

1. 1 2  Chisholm 1911. sfn error: no target: CITEREFChisholm1911 (help)
2. ↑  Eugène CORMON
3. ↑  David Sweetman (1999), *Explosive Acts*, (published in the UK as *Toulouse-Lautrec and the fin-de-siècle*), New York: Simon and Schuster, p. 94

Havolalar
---------

* Atelier Cormon ~ 1885 (eslatma, masalan, [chapdan; aqliy yozuvlar] Tuluza-Lotrek, Tampier, Anketin; oxirgi qator, haykaldan keyingi ikkinchi, É. Bernard).
**Ludagun** yoki Loydagun (xit. anʼan. 驢打滾,  sodda. 驴打滚, pinin lǘ dǎ gǔn, soʻzma-soʻz: "Eshak oʻmbaloq oshmoqda) — anʼanaviy xitoy shirin guruch ruleti. Manchur oshxonasidan kelib chiqqan, keyinchalik Pekinda mashhur boʻlgan.

Kelib chiqishi
--------------

Ludagunning kelib chiqishi xalq ertaklariga borib taqaladi. Tarixda aytilishicha, Manchur Sin imperiyasi davrida beva imperator Sysi qirollik taomlaridan charchagan va qirol oshpazidan yangi narsa pishirishni soʻragan. Bosh oshpaz yopishqoq guruch va anko loviya pastasidan taom tayyorlashga qaror qildi. Bosh oshpaz taom tayyorlab boʻlgach, Lu ismli yosh haram ogʻasi (xitoy tilida „Lyu" deb talaffuz qilinadi, „eshak" bilan bir xil) taomni beparvo boʻlib soya uniga uloqtirdi, lekin oshpaz taomni qayta pishirishga vaqti yoʻq edi. Oshpaz buni imperatorga tortishga majbur boʻladi. Biroq, u taʼmini maqtab, uning nima deb nomlanganini soʻradi. Oshpaz esa bu savol haqida oʻylamay, Lyuning eʼtiborsizligini koʻrsatish uchun uni „Lu Da Gun" („dumalayotgan eshak", „eshak dumalatdi") deb ataydi.

Boshqa bir versiyaga koʻra, desert goʻyo kichkina eshak quruq tuproqqa dumalab u bilan butun vujudini iflos qilgandek koʻrinadi.

Ingredientlar
-------------

### Zamonaviy ludagun

Asosiy ingredientlar yopishqoq guruch uni, qizil adzuki loviya pastasi va soya uni. Ludagunni tayyorlashning aniq retsepti mintaqaga qarab farq qilishi mumkin, ammo zamonaviy ludagunni tayyorlashning umumiy bosqichlari quyidagicha tasvirlangan. Yopishqoq guruch unidan xamir qoriladi va keyin bugʻda pishiriladi. Shundan soʻng, shu tarzda tayyorlangan xamir uzun tasma shaklida shakllanadi, anko pastasi yoyilib, silindr shaklida oʻraladi. Nihoyat, xamirga qovurilgan soya uni, baʼzan maydalangan kunjut va yeryongʻoq aralashmasi sepiladi.

### Anʼanaviy ludagun

Zamonaviy ludagun bilan solishtirganda, anʼanaviy ludagundagi nachinka qizil loviya pastasi emas, jigarrang shakar siropidir. Anʼanaviy ludagong retsepti va uni sotish Chjan Szyansayi (xit. anʼana. 張江裁, sodda. 张江裁, Zhang Jiangcai pinin) v knige „Yanszindagi mashhur taom va mahsulotlar" (xit. anʼana. 燕京民間食貨史料, sodda. 燕京民间食货史料) kitobida hujjatlashtirilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Fried Chop Rice Cake, Traditional Food, Beijing Culture
2. ↑   Li Jiarui, Custom of Peking. 北平风俗类征, Commercial Press (商务印书馆), 1937
3. ↑  Fried Chop Rice Cake (Lvdagun)
4. ↑  京味儿十足的北京小吃：驴打滚 (Authentic Beijing Snacks: Ludagun)
5. ↑  Zhu, Xipeng (1994). „「驴打滚」（豆面糕）" [Ludagun (doumiangao)]. Service (科技服务) (4): 35. ISSN 1672-4399.
**Harbiy jinoyatchilar** -xalqaro huquqda qarbiy jinoyatlarning, tinchlik va insoniyatga qarshi qaratilgan jinoyatlarning tashkilotchilari, vositachilari, rahbarlari, ijro-chilari va ishtirokchilari. Bu jinoyatlarning turlari va tarkibi hamda jazo choralari xalqaro harbiy tribu-nallarning ustavlarida belgilab berilgan. Harbiy jinoyatchilar uchun individual jinoiy javobgarlik bir qancha xalqaro shart-pomalar va bitimlar bilan, harbiy jinoyatlarning baʼzi turlari uchun esa ayrim mamlakatlarning jinoyat qonunlari bilan belgilanadi. Harbiy jinoyatchilar uchun jinoiy javobgarlikka tortishning hech qanday muhlati qoʻllanmaydi, boshpana huquqi ham berilmaydi. Harbiy jinoyatchilar tutib berilishi kerak.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ludlov yarusi**, Ludlou (Angliyadagi Shropshir grafligining Ludlou qishlogʻi nomidan) — silur davrining pastdan uchinchi yarusi. 1833-yilda ingliz olimi R. Murchison tomonidan aniqlangan. Ludlov yarusi (pastdan yuqoriga qarab) elton, brinjvud, leyntvardin va uaytklif qatlamlariga boʻlinadi. Koʻpincha, bentosli fauna bilan tavsiflanib, 4 graptolitli zona ("Monograptus nissoni", "M. Scanius" "M. tumescens" va "M. leitwardinensis") ga mos keladi. Bu zonalar jinslaridan faptolitlar, kovakichlilar, yelkaoyoklilar va boshqa hayvon qoddiqpari topilgan. Ludlov yarusiga taallukdi togʻ jinslari, asosan, Rossiya Federatsiyasi (Novaya Zemlya, Ural, Oltoy, Tuva), Qozogʻiston, Boltiqboʻyi, Ukrainaning jan.-gʻarbida, Oʻrta Osiyoda bor. Oʻzbekistonda Turkiston, Olay, Qurama, Hisor, Chatqol togʻlarida uchraydi. Ludlov yarusining umumiy qalinligi 450 m boʻlib, ohaktosh, slanets, otqindi togʻ jinslaridan tuzilgan. Ushbu yarus jinslarida simob, mis kolchedani va boshqa foydali qazilmalar mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Harbii sudlar** (UzRda) - Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida ish olib boruvchi va Oʻzbekistonning sud hokimiyati tizimiga kiruvchi umumiy yurisdiksiya sudlari. 1992-yil 28-fevralda qabul qilingan "Harbiy tribunallar va harbiy prokuratura organlari toʻgʻrisida"gi Prezident farmoni bilan respublika qurolli kuchlarida qonuniylik va huquq-tartibotni taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston hududida joylashtirilgan harbiy tri-bunallar Oʻzbekiston Respublikasi nomidan odil sudlovni barcha harbiy qismlar, qoʻshilmalar, strategik va umumiy yoʻnalishdagi birlashmalar, harbiy-oʻquv dargohlari, muassasalar va boshqa harbiy tuzilmalarda amalga oshi-radigan boʻldi. Mazkur farmon bilan bir vaqtda sobiq Turkiston harbiy okru-gining Harbiy tribunali asosida Harbii sudlarlar tashkil etildi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbii sudlari tizimi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hayʼati, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi, okrug va hududiy H.sdan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Harbii sudlari; respublika Mudofaa vazirli-gining, Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmitaning, Milliy xavf-sizlik xizmatining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Ichki ishlar vazirligi qoʻshinlarining va qonun hujjatlariga muvofiq tashkil etiladigan boshqa harbiy tuzilmalarning harbiy xizmatlari, shuningdek, oʻquv yigʻinlarida boʻlgan vaqtda harbiy xizmatga majburlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻradi. Shuningdek, harbiy qismlar, qoʻshilmalar va birlashmalar, harbiy boshqaruv organlarining qoʻmondonligiga nisbatan harbiy xizmatchilarning daʼvolari boʻyicha fu-qarolik ishlarini va harbiy boshqa-ruv organlari hamda harbiy mansabdor shaxslarning harbiy xizmatchilarning huquq va erkinliklarini buzuvchi xatti-harakatlari (qarorlari) ustidan shikoyatlarni; alohida holatlarga koʻra umumiy yurisdiksiya sudlari faoliyat koʻrsatmayotgan joylarda barcha fuqarolik va jinoyat ishlarini; davlat sirlariga taalluqli ishlarni; qonun hujjatlariga muvo-fiq boshqa ishlarni koʻradi.

Harbii sudlarning faoliyati ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi nazorat qiladi, Oliy sud raisi Harbii sudlar ishlarining tashkil etilishiga oid buyruq va farmoyishlar chiqaradi. Harbii sudlarning moddiy-texnik taʼminoti, ularni moliyalashtirish, transport va aloqa vositalari bilan taʼminlash masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi zimmasidadir.

Zumrad Inogʻomjonova.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Grinvich astronomiya rasadxonasi** — Buyuk Britaniyadagi ilmiy tadqiqot muassasasi. Grinvichda asos solingan (1685). 1953-yilda Grinvich sh.dan 70 km jan.-sharqda joylashgan Xyorstmonso qasriga (15-asr) koʻchirilgan. Unda dastlab yulduzlarning oʻrinlarini koʻrsatuvchi yulduzlar jadvallarini tuzish va Oy harakatini aniqlash ishlari olib borilgan. 19-asrdan boshlab yulduzlar parallaksini (qarang Parallaks) aniqlash, Quyosh yuzini izchil fotosuratga olish, fotogeliogrammalar yordamida Quyosh yuzidagi dogʻlar, mashʼallarning geliografik koordinatalarini oʻlchash va Quyosh yuzidagi hodisalarning tabiatini oʻrganish bilan shugʻullanadi. G. a. r. passaj asbobi orqali oʻtgan meridian bosh meridian deb qabul qilingan (1884); geografik uzunlik (qarang Geografik koordinatalar) shu meridiandan boshlab hisoblanadi. G. a. r. meridian vaqgi dunyo vaqti deb qabul qilingan. Undagi asboblar: 28 dyuymli va 26 dyuymli refraktor, 98 dyuymli reflektorlar va b.

Yana qara
---------

* Garvard astronomiya rasadxonasi

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Greenville
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Mississippi
| jadvalda mintaqa = Mississippi
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Washington County, Mississippi|Washington
| jadvalda tuman = Washington County, Mississippi|Washington
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 33 | lat_min = 23 | lat_sec = 55
| lon_dir = W | lon_deg = 91 | lon_min = 2 | lon_sec = 54
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = John H. Cox III
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 71,6
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 40
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 34,400
| sanalgan yil = [[UnitedStates2010
| zichlik = 793
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 662
| pochta indeksi = 38700-38799
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 28-29180
| Commons turkumi = 
| sayt = www.greenvillems.org
| sayt tili = 
}}
**Greenville** AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Washington okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

34,400 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 793 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 71,6 km2. Shundan 69,6 km2 quruqlik, 2,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 40 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* www.greenvillems.org

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1025203127
* LCCN: n82076302
* MusicBrainz: d01f5ace-e65c-4477-bed9-caca1ad36436
* NARA: 10041616
* VIAF: 154791604
* en:WorldCat Identities: lccn-n82076302

 |
```
„Mizon at-tib" („Tabobat Mezoni") fors-tojikcha ilmiy asardir. Ushbu asar Muhammad Akbar tomonidan oʻzining oʻquvchilariga darslik sifatida yozilgan. Asarda tib ilmining asoslari bayon etilgan. Muhammad Akbarning ushbu asariga „Ummon at-tib sharh mizon at-tib" („Tabiblik okeani" „Tabobat mezoniga sharh") nomli sharh yozilgan. Sharhning muallifi— Muhammad Sharif bin Muhammad Niyoz Buxoriy Naqshbandiy (XIX asr). Sharhlovchi soʻz boshida asarning yozilishiga quyidagi vaziyatlar sabab boʻlganligini aytadi. Kunlardan bir kun u Buxoroda Mirzo Masihxon ismli Kobul qalʼasidan boʻlmish bir tabib bilan uchrashib qoladi. Kobullik tabib Amirning huzurida sinash maqsadida Muhammad Sharifga tib ilmida uchraydigan qiyin holatlar haqida bir necha savollar beradi. Muallif bu savollarga javob bergach, oʻz navbatida kobullik tabibga, Kobul va Hindistonda qanaqangi tibbiy asarlar oʻrganilishi toʻgʻrisida savol berdi. Kobullik tabib arabcha tibbiy asarlardan Ibn Nafisning „Moʻjaz" ini, al-Jagʻminiyning „Qonuncha" sini, fors-tojikcha tibbiy asarlardan esa Muhammad Akbarning „Tabobat mezoni" asarini sanab oʻtdi. 1828-1829 yillarda ayrim muhtaram kishilar Muhammad Akbardan, yaʼni muallifdan „Tabobat meʼzoni" ga sharh tuzishni iltimos qiladi va 1843-yilda aytilgan sharhni yozib tugatadi. Qoʻlyozma— muallifning dastxatidan iborat.
```

1. ↑  *O'rta Osiyo va Hindiston olimlarining tabobat sohasidagi aloqalari*. Toshkent: O'zbekiston SSR "Fan" nashriyoti, 1990 — 83-84 bet.
**Lyudvig Andreas Feuerbach** (1804.28.7, Landsxut, Bavariya — 1872.13.9, Rexenberg, Nyurnberg yaqinida) — nemis faylasufi. Dastlab Gegelnij izdoshi, keyin (1839) uning falsafasini tanqid qilgan. "Oʻlim va mangulik toʻgʻrisidagi fikrlar" degan imzosiz kitobini chop etgan va unda ruhning oʻlmasligi gʻoyasini rad qilgan. Buning uchun Erlangen universitetidagi muallimlik ishidan chetlashtirilgan. Shunga karamay ilmiy faoliyatini davom ettirgan. Hayotining soʻnggi yillarida ijtimoiy va iqtisodiy masalalarga katta qiziqish bilan qaragan, 1870-yil esa sotsialdemokratik partiyaga aʼzo boʻlgan.

Feuerbach falsafasining markazida biologik mavjudot, abstrakt individ sifatida talqin etiladigan inson turadi. Dinni insonning tabiat va jamiyat stixiyali kuchlari oldida ojizligi tufayli kelib chiqqan deb tushuntiradi. U axloq prinsiplarini insonga azaldan xos boʻlgan baxtga intilishdan keltirib chiqaradi. Uning fikricha, har bir kishi oʻz ehtiyojlarini oqilona cheklab, boshqa kishilarga mexrmuhabbat bilan karagandagina baxtga erishishi mumkin. Asosiy asarlari: "Gegel falsafasining tanqidiga doyr" (1839), "Xristianlikning mohiyati" (1841), "Kelajak falsafasining asoslari" (1843), "Dinning mohiyati" (1851) va boshqa

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ludwig van Beethoven** (1770-yil 17-dekabr, Bonn, Germaniya – 1827-yil 26-mart Vena, Avstriya) — buyuk olmon bastakori, dirijyor va pianisti.

Beethoven — nemis kompozitori, pianinochi va dirijyor. Vena klassik maktabining vakili. 1792-yilda Venaga koʻchgan va tez orada oʻzining erkin va taʼsirchan, yangi ijro uslubi bilan isteʼdodli pianinochi, badihachi-improvizator sifatida tanilgan. Venada (1795–1800) yaratgan fortepiano konsertlari, 8-chi „Patetik" fortepiano sonatasi, kvartetlari, 1-chi simfoniyasi, „Prometeyning yaratmalari" baletidayoq Beethovenga xos, Buyuk Fransuz inqilobi gʻoyalari taʼsiri ostida shakllangan ijodiy uslubi koʻzga tashlandi. 27 yoshidan qulogʻi ogʻirlashib, keyinchalik butunlay kar bulib qolsada, ichki uquv, his-tuygʻu bilan birtalay asarlar yaratdi, dirijyorlik qildi. Beethoven ijodi, ayniqsa 1801–1812-yillarda kamol topdi. Qahramonlik va demokratizm ruxi bilan yug'rilgan 3-chi („Qahramonnoma"), 5-chi simfoniyalari, „Fidelio" operasi, I. Gyotening „Egmont" fojiasiga yozgan musiqasi, „Appasionata" fortepiano sonatasi, skripka va fortepiano uchun „Kreyserov" sonatasi mashhur. Chuqur fojiaviylik va adolat tantanasiga ishonch ruxi bilan sugʻorilgan 9-chi simfoniyasi Beethoven ijodining choʻqqisidir. Soʻnggi asarlari (28—32 fortepiano sonatalari, 12—16 kvartetlari, bagatellar)da kompozitorning yangi ifoda vositalari topishga intilishi seziladi.

Musiqiy qahramonlik uslubini yaratgan Beethoven simfonik musiqa tafakkuri (qarang Simfonizm) koʻlamini nihoyatda kengaytirgan, kamercholgʻu va vokal musiqasi, konsert janrlarining gʻoyaviy mazmunini teranlashtirgan, mavjud musiqa shakllari va janrlarini isloh etgan.

Ijodida turli (ingliz, venger, italyan, nemis, polyak, rus, ukrain) xalq kuylarini qayta ishlagan, Sharq mavzulariga murojaat qilgan (Saʼdiy sheʼrlariga 2 kanon). Beethovenning 5, 7, 8, 9-chi simfoniyalari, fortepiano va skripka konsertlari, birtalay fortepiano va skripka sonatalari, kamer ansambl va boshqa asarlari Oʻzbekistonda ijro etiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Rollan R. Jizn Betxovena, M. 1964; Alshvang A. Beethoven. Ocherk jizni i tvorchestva, 5-izd. M. 1977; Karinsev N, Beethoven (T. Mirzayev tarjimasi), T. 1939.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Ludwig van Beethoven*** mavzusiga oid fayllar bor. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mizrob mashara** (1848-1918, Shahrisabz tumani Vordon qishlogʻi) — oʻzbek anʼanaviy teatrining atoqli namoyandasi. Boboyor masharabozga ergashgan. 1878-yilda oʻz toʻdasini tuzgan. Toʻdada Muhammad Diyor, Muhammad Nazar, Buta daroz, Turdiali masharabozlar, Mavloncha, Muhammadali degan raqqoslar, Avazmurod (doirachi), Ergash surnaychi, Roʻzi karnaychi kabi mashshoqlar uyushgan. Mizrob mashara usta badihagoʻy boʻlib, koʻplab ogʻzaki komediyalar, muqallidlar yaratgan. "Xirmon koʻtarish" komediyasi shu jumladandir. Unda dehqon undirgan hosilning amaldorlar tomonidan talontoroj qilinishi temperaturagikomediya vositalarida fosh qilinadi. Eshoni rais (shu nomli asar), qashshoq dehqon ("Xirmon koʻtarish"), sartarosh (shu nomli asar), aqlli xizmatkor ("Navcha va ogʻolik") va boshqa rollari bilan tanilgan. Shuningdek, kuldiruvchi, baʼzan yigʻlatuvchi hajviy ashula va oʻyinlari ham mashhur. Qahramonlari xulq-atvorini boʻrttirma soʻz va harakatlar vositasida aks ettirib, hayotiy tiplar yaratish, baʼzi oʻrinlarda psixologik his-tuygʻularni ishga solish Mizrob mashara ijodiga xosdir. Berdiyor Diyorov (1884—1968), Tursunbobo Xoliqov (1893—1966) kabi masharabozlar Mizrob mashara anʼanalarini davom ettirdilar.

Muhsin Qodirov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Oʻn toʻrt tepalik (fourteen hills)*** — San-Fransisko shtat universiteti TIV dasturining adabiy jurnali. 1994-yilda tashkil etilgan boʻlib, sheʼriyat, badiiy adabiyot, kichik pyesalar va adabiy adabiyot kabilarni nashr etib boradi. Yarim yillik jurnal yangi paydo boʻlgan va janrlararo yozuvchilar, shuningdek, mukofotga sazovor boʻlgan va taniqli mualliflarning eksperimental va progressiv ishlarini oʻz ichiga olgan holda nashr qiladi.

Fourteen Hills har yili ikkita nomni nashr *etadi — Fourteen Hills: SFSU sharhi* va *Maykl Rubin kitob mukofotining yillik gʻoliblari kabi 2ta nomni chop etib chiqaradi.*

*Oʻn toʻrt tepalik* jild. 6, № 1 bir necha oy ichida sotilib ketadi va Kate Smallning mukofotga sazovor boʻlgan kitobi, shuningdek, Fourteen Hills tomonidan nashr etilgan, ikkinchi nashrida chop ettirishgan. *Oʻn toʻrt tepalikda* birinchi marta nashr etilgan asarlar adabiy mukofotlarga sazovor boʻlgan.

Mazmuni
-------

*Fourteen Hills* har yili bir qancha adabiy tadbirlarga mezbonlik qilib keladi. Eng kutilgan *oʻn toʻrt tepalikdagi* ozodlik partiyasi hisoblanadi. Oʻtgan yili Stiven Elliott katta ishtiyoq bilan kutib olingan relizda oʻqish beradi. Bu yil ham *Oʻn toʻrt tepalik* bir qancha adabiy tadbirlarga mezbonlik qiladi. Yaqinlashib kelayotgan voqea — „Oʻn toʻrt tepalik" fantastika antologiyasi — Yangi standartlar darajasida boʻlgan. Tadbir SFSUning Sheʼriyat markazida boʻlib oʻtadi va unda Piter Orner, Nona Kaspers, Eireene Nealand va Jon Kliri kabi mualliflar ishtirok etadi.

*Oʻn toʻrt tepalik* va SFSU kech yozuvchi professor Stacy Doris nomi bilan atalgan *Steysi Doris memorial sheʼriyat mukofotini* boshqaradi. 2014-yilda ilk bor topshirilgan bu mukofot gʻolib shoirga 500 dollarlik mukofot olish bilan birga, „*Oʻn toʻrt tepalik*" nomli jurnalning bahorgi sonida chop etish kabi 2 karra mukofot bilan taqdirlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Literary Magazines | Department of Creative Writing" (inglizcha). *creativewriting.sfsu.edu*. 28-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-oktabr 2022-yil.
2. ↑  Randall, Rachel*. 2014 Novel & Short Story Writer's Market* (inglizcha). Writer's Digest Books, 14-avgust 2013-yil. ISBN 9781599637471. [*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  Staff. „For Poems with Truly Inventive Spirit: First Annual Stacy Doris Memorial Poetry Award" Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-02-01). at *Harriet* (blog), Poetry Foundation, 24 October 2013. Retrieved 20 January 2014.
**Tahnik (تَحْنِيكِ)** - islomda yangi tugʻilgan chaqaloqning ogʻziga asal, shirinlik yoki siqilgan xurmo tegizish marosimi. Odatda xurmo taqvodor kishi tomonidan chaynash orqali yumshatilib, chaqaloqning tanglayiga surtiladi. Arabcha *hanak* (حنك) soʻzi, (koplik shakli *aḥnāk* (احناك)), tanglay degan ma’noni bildiradi, *taḥnīk* soʻzi shundan olingan.

Muhammad alayhissalom davrlarida musulmonlar yangi tugʻilgan chaqaloqlarini tahnik qilishlari uchun u zotning huzuriga olib kelardilar.

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

"Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ey Anas, onangning oldiga borib: "Oʻgʻlingning kindigini kesganingdan keyin unga hech narsa tatitmay turib, menga yubor", – dedilar", degin" – dedilar. U (onam) bolani ikki qoʻlimga qoʻydi. Men uni Nabiy sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga keltirib qoʻydim. U zot sollallohu alayhi vasallam: "Menga uchta Ajva xurmosi keltir", – dedilar. Men keltirdim. U zot ularning danagini olib tashlab, ogʻizlariga solib, chaynadilar va bolaning ogʻzini ochib, soldilar, bola tamshana boshladi. U zot sollallohu alayhi vasallam: "Ansoriy-da, xurmoni yaxshi koʻradi!" – dedilar. Soʻngra: "Onangga borib, "Alloh senga bundan baraka bersin va uni yaxshi hamda taqvodor qilsin", – deb ayt", – dedilar".

Tahnik ogʻiz mushaklarini mashq qildiradi va ogʻizda qon aylanishiga yordam beradi, bu esa, chaqaloqning ona sutini soʻrishi va qabul qilishiga yordam beradi. Tahnik yangi tugʻilgan chaqaloqlarda neonatal gipoglikemiyaning oldini olishda ham muhim hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  World faiths, Teach yourself - Islam. By Ruqaiyyah Maqsood. ISBN 0-340-60901-X. Page 173.
2. ↑  „AQIQAH - Islamic Services". 21-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-mart 2023-yil.
3. ↑  Sahih Muslim, Bk25; number 5339: Kitab al-Adab
4. ↑  Hans Wehr Dictionary
5. ↑  „Duties toward your children". 24-sentabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-mart 2023-yil.
6. ↑  „Darul Ghufran Mosque » Tahnik". 9-sentabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-mart 2023-yil.
7. ↑  Kitab al-Adab (Book of Etiquette) Ḥadīth 5340 (Book 39; Ḥadīth 5736)
8. ↑  „Effect of Tahneek on Hypoglycemia in Newborn Infants - Full Text View - ClinicalTrials.gov" (inglizcha). *clinicaltrials.gov*. Qaraldi: 7-aprel 2020-yil.

Havolalar
---------

* Tahnik of the newborn baby
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Hollywood (ma’nolari).

**Hollywood** (talaffuzi: *Hollivud*), Amerika Qoʻshma Shtatlari'ning Kaliforniya shtatidagi Los Anjeles shahri markaziy hududida joylashgan boʻlib, AQSh kino sanoati uyi hisoblanadi. Shuningdek, tarixiy studiyalarning bir nechtasi bilan mashhurdir. 

Hollywood 1903-yilda shaharni tashkil qildi. 1910-yilda esa Los Anjeles shahri bilan birlashtirilib, koʻp oʻtmay mashhur kino sanoati paydo boʻldi va oxir-oqibatda Hollywood dunyodagi eng taniqli kino sanoatiga aylandi.

1853-yilda Nopalera (Nopal maydonida) nomaʼlum boʻlgan Meksikaning Nopal kaktusiga nom berilgan. 1870-yilga kelib, qishloq xoʻjaligi birlashmasi rivojlandi. Bu hudud Santa-Monika togʻlarida shimoldan oʻtib, Cahuenga vodiysi deb nomlanadi.

1886-yilda, "Hollywood otasi" deb nomlanuvchi H. J. Whitle'ning jurnaliga koʻra, u vodiyga qaragan tepalikning tepasida turardi. Xitoylik bir odam yogʻochni koʻtarib yurgan bir vagonda keldi. Odam vagondan tushib, taʼzim qildi. Xitoylik odamdan nimalar qilishini soʻrashdi va u javob berdi: "I holly-wood". H. J. Whitle bu soʻz manzur keldi va yangi shaharga Hollywood deb nom berishga qaror qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Los Angeles Herald, Volume XXXI, Number 45".  By the California Digital Newspaper Collection (15-noyabr 1903-yil). Qaraldi: 22-fevral 2014-yil.
2. ↑  „Hollywood Was Once an Alcohol-Free Community".  By Rachel Nuwer of smithsonianmag.com. Qaraldi: 22-fevral 2014-yil.
3. ↑  *Annual Report of the Controller of the City of Los Angeles, California*. ByOffice of Controller Los Angeles, CA (1914). 22-fevral 2014-yilda qaraldi.
4. ↑  *Report of the Auditor of the City of Los Angeles California of the Financial Affairs of the Corporation in Its Capacity as a City for the Fiscal Year*. By Auditor's Office of Los Angeles, CA (1913). 22-fevral 2014-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Hollywood*** haqida turkum mavjud |

* Hollywood Curlie'da
**Taqsimlash qurilmalari** - 1) telefon aloqada — telefon styasidan keluvchi telefon kabeli simlarini magistral (asosiy) liniyadan taqsimlash (tarqatish) tarmogʻiga ulash uchun moʻljallangan taqsimlash kugilari (shkaflari). Shu yerdan abonentlarga alohidaalohida simlar jufti tortib ketiladi. Taqsimlash qurilmalarining kichik (10 juft telefon simi tortishga moʻljallangan); oʻrtacha (10, 20, 30 juft simga moʻljallangan) va katta (300, 600 va 1200 juft simga moʻljallangan) xillari bor. Telefon Taqsimlash qurilmalari yopiq (eshikli) quti tarzida yasaladi; quti ichida simlar juftiga moye sonli ulash qisqichlari (klemmalari) boʻladi; 2) elektr energetikasida — elektr toki ishlab chiqarish. manbalari (elektr styasi generatorlari, transformatorlar, tok oʻtkazuvchi qismlarn ing izolyatsiyasi sifatida chinni izolyator va havo, shuningdek, epoksid izolyatsiyadan foydalaniladi. Kuchlanish 60 kV va bundan yuqori boʻlganda ixcham germetik KRU qoʻllanadi. Bunda izolyatsiya sifatida elegaz (SF6) ishlatiladi (bosim bir necha atmosfera).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Erhu — xutsinning eng keng tarqalgan turlaridan biri.
**Xutsin** — Xitoyning kamonli cholgʻu asbobi.

Tarixi
------

Taxminlarga koʻra kamonli torli cholgʻu asboblari Xitoyda VIII asrning oʻrtalaridan boshlab mashhurlikka erisha boshladi. Xutsinning birinchi navlaridan biri oʻsha davrda Si сицинь(ingl.)o'zb. xalqi orasida keng tarqalgan boʻlsa kerak, asta-sekin xanlar orasida ham mashhurlikka erishdi. „Xutsin" nomining birinchi eslatilishi Song imperiyasi davriga (miloddan avvalgi X-XIII asrlarga) tegishli. Shunday qilib XI asrda sayohatchi Shen Ko oʻz sheʼrlaridan birida Oʻrta Osiyodan kelgan xitoylik harbiy asirlar tomonidan otning dumidagi sochdan yasalgan kamon bilan oʻynaladigan xutsinning gʻamgin tovushlarini tasvirlaydi.

Bugungi kunga kelib, xutsinlar oilasining eng mashhur asboblari erhu, jinxu, сыху(xit.)o'zb. ), gaohu va banhu, Xitoyda esa bu asbobning bir necha oʻnlab turlari mavjud.

XVII asrda тицинь(xit.)o'zb. kabi turli xil xutsinlar Kunshan operasiga hamrohlik qilish uchun mashhur boʻldi.

Tavsifi
-------

Odatda xutsin dumaloq, olti burchakli yoki sakkiz burchakli korpusdan va unga biriktirilgan barmoq panelidan iborat. Xutsinning koʻp navlari ikkita torli (baʼzan uch yoki toʻrtta boʻlsa ham) va ikkita sozlash qoziqqa ega boʻlib, ovoz paneli ilon terisidan yoki yupqa yogʻochdan qilingan. Yoy uchun odatda otning dumidagi ot juni ishlatiladi.

Dizayni oʻxshash asboblar Xitoyning qoʻshni mamlakatlarida ham qoʻllaniladi: Moʻgʻuliston, Koreya, Yaponiya, Vyetnam, Tailand, Laos va Kambodja.

XX asrda anʼanaviy ipak torlar ham neylon bilan oʻralgan poʻlat torlar bilan almashtirila boshlandi, bu esa asboblarning ovozini oʻzgartirdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Huqin" (en).  Encyclopædia Britannica. Qaraldi: 29-may 2016-yil.
2. 1 2 3 4 5 6 7  *Alan R. Thrasher and Jonathan P.J. Stock.* „Huqin" (en).  Grove Music Online. Qaraldi: 29-may 2016-yil.

Adabiyotlar
-----------

* „Хуцинь",*Музыкальный энциклопедический словарь*. М.: Советская энциклопедия, 1990 — 609 bet.
**Taqyatuzi**, taqyadoʻzi (arab, taqya — doʻppi) — zargarlik buyumi; xorazmlik ayollarning bosh kiyimiga mustahkamlanadigan taqinchoq. T. asosan aylana, shuningdek murabba, 6, 8 qirrali shakldor plastinadan tuzilgan, plastina atrofi gir aylanasiga metall, marjon va qimmatbaho tosh munchoq va yaproqchalar bilan yakunlanadigan uzun metall zanjirli shokilalar bilan oʻralgan. T. yuzasi bosma, kandakori va shabaka usulida naqshlar bilan, ayrimlari atrofi feruza koʻzlar bilan xrshiyalangan yirik va mayda qimmatbaho toshlar qadab bezatiladi, markazida par oʻrnatiladigan naychasi ham boʻladi. T. plastinasi atrofi 2 qator feruza koʻzlar yoki zigʻiraklar bilan hoshiyalanadi. T. bosh kiyimini butunlai qoplab berkitib turadi. Qizlarning sepiga kirgan T. xorazm ustalarining yuksak mahoratini namoyish etadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Adriana Leal da Silva** (1996-yil 17-noyabrda tugʻilgan), odatda **Adriana** yoki **Maga** nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, „Corinthians" va Braziliya ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati
------------------

Adriana Piaui shtatining Uniao shahrida tugʻilgan. Shtat va Braziliya chempionatlarida Tiradentes jamoasida oʻynagan. 2016-yilda u Rio Preto tomonidan Darlen de Souzaning oʻrniga ijaraga olingan.

Corinthians 2018-yilgi Campeonato Brasileiro de Futebol Feminino gʻolibi boʻlganida Adriana gol urgan va finalda sobiq jamoasi Rio Pretoni umumiy hisobda 5:0 hisobida magʻlub etgan. Uning ligadagi 14 goli ikkinchi eng koʻp gol muallifiga aylantirgan va u 2018 Premio Craque do Brasileirão deb nom olgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

2017-yil oktyabr oyida Adriana 2017-yilgi Yongchuan xalqaro turnirida Braziliya terma jamoasining katta yoshli ayollar futbol jamoasi uchun birinchi oʻyinini oʻtkazgan va Meksika ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda Gabi Zanotti oʻrniga zahiradan maydonga tushdgan. Besh kundan soʻng u mezbon Xitoy bilan 2:2 hisobida durang oʻynab, milliy terma jamoasidagi birinchi golini urgan.

Adriana 2018-yilgi Millatlar ligasi turnirida ishtirok etgan, biroq 2018-yilgi Copa America Femenina uchun 22 oʻyinchidan iborat yakuniy roʻyxatga kiritilmagan. U 2018-yil sentabrida Kanadaga qarshi oʻrtoqlik oʻyiniga chaqirilgan.

2019-yil 16-may kuni Braziliya terma jamoasining ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun yakuniy 23 nafar futbolchi tarkibi eʼlon qilingan va bu tarkibga Adriana kiritilgan, ammo tizzasidagi ligament jarohati tufayli u ertasi kuni Luana bilan almashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ex-jogadora do Tiradentes brilha no Campeonato Brasileiro Feminino" (portugalcha). Meio Norte (26-yanvar 2016-yil). Qaraldi: 22-aprel 2019-yil.
2. ↑  „Corinthians Goleia o Rio Preto e é Campeão do Brasileirão Feminino A-1" (portugalcha). Brazilian Football Confederation (26-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 29-dekabr 2018-yil.
3. ↑  „Prêmio Brasileirão 2018: Adriana, do Corinthians, é eleita melhor meio-campista e craque da competição" (portugalcha). Brazilian Football Confederation (3-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 22-aprel 2019-yil.
4. ↑  *de Castro, Dídimo*. „Ex-jogadora do Tiradentes defende o Brasil e é campeã na China" (portugalcha). TV Cidade Verde (25-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 22-aprel 2019-yil.
5. ↑  „Atacante do Timão, piauiense Adriana é convocada para amistosos da Seleção" (portugalcha). Rede Globo (23-avgust 2018-yil). Qaraldi: 22-aprel 2019-yil.
6. ↑  „Seleção Feminina é convocada para a Copa do Mundo da França" (portugalcha).  Brazilian Football Confederation (16-may 2019-yil).
7. ↑  „Seleção Feminina: Luana é convocada para a Copa do Mundo da França" (portugalcha).  Brazilian Football Confederation (17-may 2019-yil).
**Adres** (frans. adrese – yubormoq) – 1) biror muassasa joylashgan yoki shaxs yashaydigan joyning batafsil nomi; manzil; 2) yozma tabriknoma, yod-noma; asosan tavallud kuni munosaba-ti bilan top shiriladi; 3) kibernetikada elektron hisoblash mashinasi (EHM) da axboratlarning joylashgan oʻrnini aniqlovchi kod. Haqiqiy, nisbiy, timso-liy A.lar bor. Haqiqiy A.– axborotlar saqlanadigan yacheyka (blok, qurilma)lar raqamiga mos keladigan aniq kodlar. Nisbiy A. alohida tanlangan yacheyka-199dan hisoblanadigan xotira yacheykalari raqami. Timsoliy A. dasturlashda qulaylik uchun qoʻllaniladigai A.ning shartli belgilanishi. Mashinada A. de-shifrator bilan oʻzgartiriladi. Odatda, xo-tira kurilmasining har bir yacheykasiga teng razryadli axborot qabul qilinadi. Yacheykalar ketma-ket raqamlangan boʻlib, ularning har biri doimiy adres-raqamga ega. Komandalarda A. ikkilik son bilan ifodalanib, xotira kurilmasining te-gishli yacheyka raqamiga teng boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**G‘ofur Qosimov** (1894—1938) — Namangan uyezdi „Qo‘shchi" ittifoqi raisi. O‘zbekiston ipakchilik trestining direktori. 1938-yilda qatagʻon qurboni boʻlgan.

G‘ofur Qosimov 1894-yili O‘sh shahrida dehqon oilasida tug‘ilgan, otasidan 7 yoshida judo bo‘lib, onasi qo‘lida qolgan. 1897-yili oila doimiy yashash uchun Namangan shahriga ko‘chib kelgan. Otasidan hech qanday meros qolmagan

G‘ofur 6 yoshdan musulmon maktabida o‘qiydi, 12 yoshida yangi usuldagi o‘zbek maktabiga kiradi, 1908-yilgacha boylar qo‘lida xizmatkor bo‘lib ishlagan, asalari yetishtirgan. 1917-yilgi inqilobdan keyin Farg‘ona shahrida bir oylik qisqartirilgan pedagogik kursda o‘qigan va 1918-yili Namangan shahridagi pedagogik kurslarda o‘qituvchi bo‘lib ishlagan, 1919—1921-yillari Namangan shahar xalq maorifi boʻlimi mudiri boʻlib xizmat qiladi, 1921-yil aprel boshlarida partiya safiga o‘tadi, 1921-yili Namangan uyezd-shahar ijroiya komitetiga saylanadi va uyezd-shahar militsiya boshligʻi, uyezd-shahar partiya komiteti mas’ul kotibi, 1924-yildan 1925-yilgacha Namangan uyezd-shahar „Qo‘shchi" ittifoqi raisi, 1925—1927-yillari Qo‘qon shahrida viloyat ijroiya komiteti umumiy bo‘lim mudiri, 1929—1930-yillari Namangan tumanida paxta Ittifoqi raisi, 1930—1931-yillari Andijon okrug kolxoz seksiyasi raisi bulib ishlaydi. 1931—1932-yillari Moskvada Oliy kolxozlar institutida o‘qiydi, o‘qishdan qaytib kelib yana Namangan tumani kolxoz ittifoqining raisi bo‘lib ishlaydi. 1932—1934-yillari Toshkentda O‘zbekiston ipakchilik trestining direktori boʻlib ishlaydi, shaxsiy varaqasida 1919—1922-yillari bosmachilik frontida 184 marotaba urushda qatnashgani qayd etilgan. 1923-yil oktyabrida bosmachilikka qarshi kurashdagi qahramonona ishlari uchun SSSR Markaziy Ijroiya Komiteti prezidiumi qarori bilan G‘afur Qosimov SSSR Markaziy Ijroiya Komitetining yorlig‘i bilan taqdirlangan.

Shaxsiy varaqasida VKP (b) Markaziy Komiteti Oʻrta Osiyo byurosi tomonidan 1929-yili Gʻafur Qosimovga maxbus qoʻrboshilarni ozod qilinishiga qarshilik bildirgani uchun xayfsan eʼlon qilingani qayd etilgan.

SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasining 1938-yil 4-oktyabr yigʻilishida Gʻafur Qosimov otishga hukm qilindi. Hukm oʻsha kuni ijro etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rustambek Shamsiddinov*. Oʻzbekistonda sovetlarning qatagʻon siyosati va uning oqibatlari. 1-kitob*. Toshkent, „Sharq" 2012 — 97 bet. ISBN 9789943004818.
2. ↑  *O'zbekistonda sovet davlatining qatag'on siyosati. Ilmiy maqolalar toʻplami*. Toshkent, 2012 — 48 bet.
**Adriano Leonardo Alves** (1977-yil 5-yanvarda tugʻilgan) — nafaqadagi braziliyalik futbolchi. U Eron futbolida o'ynagan birinchi braziliyalik edi va u yerda sakkiz mavsum davomida Premer-Futbol Ligasida o'ynadi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Alves o'z faoliyatini Braziliyaning „Central Sport Club" jamoasida boshlagan, u erda „Campeonato Pernambucano"da mahalliy muvaffaqiyatlarni boshqargan, unga Azadegan League klublari tomonidan qiziqish uyg'ongan, ular Braziliyadan yevropalik o'yinchilarga nisbatan arzon va mahoratli o'yinchilarni izlaydilar, Shahab Zanjan — yangi tashkil etilgan klub bilan 2002-yil 21-noyabrda Alves shartnoma imzolagan. Alves klubdagi debyutida 2 ta gol urdi va ko'p o'tmay to'rt yil davomida o'ynagan IPL jamoasi Esteg'lal Ahvazning e'tiboriga tushdi. 2006-yilda u Eron Premer-ligasining yangi ko'tarilgan jamoasi „Mes Kerman" klubiga o'tdi va u 2006–07-yilgi Fors ko'rfazi kubogi mavsumida hal qiluvchi rol o'ynadi. U 2007-08-yilgi mavsum uchun „Saypa"ga o'tdi va keyinroq 2008-yilning yozida „Pegah" bilan shartnoma imzoladi. 2008-09 yilgi mavsum boshida Pegah Damash Eronga sotildi va Damash Gilan deb nomlandi. Damashda 12 ta gol urib yaxshi mavsum o'tkazganiga qaramay, Damash Azadegan ligasiga tushib ketdi va Alvez 2009-yilning yozida Malavanga qo'shildi.

### Klubdagi karyera statistikasi

* Oxirgi yangilanish: **2011-yil 30-avgust**

| Klub faoliyati | Liga | Kubok | Kontinental | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavsum | Klub | Liga | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar |
|
| Eron | Liga | Hazfi kubogi | Osiyo | Jami |
| 2002–03 | Istag'lol Ahvaz | Fors ko'rfazi kubogi | 10 | 2 | 0 | 0 | - | - | 10 | 2 |
| 2003–04 | 24 | 8 | 0 | 0 | - | - | 24 | 8 |
| 2004–05 | 19 | 2 | 0 | 0 | - | - | 19 | 2 |
| 2005–06 | 23 | 6 | 0 | 0 | - | - | 23 | 6 |
| 2006–07 | Mes | 28 | 6 | 2 | 2 | - | - | 30 | 8 |
| 2007–08 | Saipa | 25 | 5 | 1 | 0 | 3 | 0 | 29 | 5 |
| 2008–09 | Damash | 26 | 12 | 0 | 0 | - | - | 26 | 12 |
| 2009–10 | Malavan | 29 | 6 | 1 | 0 | - | - | 30 | 6 |
| 2010–11 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | 1 | 0 |
|
| Karyera jami | 185 | 47 | 4 | 2 | 3 | 0 | 192 | 49 |

* **Golli Uzatmalar**

| Mavsum | Jamoa | Uzatma |
| --- | --- | --- |
| 05–06 | Istig'lol Ahvaz | 2 |
| 06–07 | Mes | 5 |
| 07–08 | Saipa | 2 |
| 08–09 | Damash | 5 |
| 09–10 | Malavan | 1 |
| 10–11 | Malavan | 0 |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „RELATÓRIO DE TRANSFERÊNCIAS INTERNACIONAIS EM 2002".  uol.com.br. 9-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2007-yil.