**Divergent** — amerikalik yozuvchi Veronica Rothning Chikagodagi post-apokaliptik distopiyasida tasvirlangan kattalar uchun ilmiy-fantastik sarguzasht romanlari turkumi. Trilogiya *Divergent* (2011), *Insurgent* (2012) va *Allegiant* (2013) dan iborat kitob boʻlib, Four (2014) trilogiya qahramonlaridan biri Tobias nuqtai nazaridan aytilgan bir qator qisqa hikoyalarni taqdim etadi. Keyinchalik qisqa hikoya, *We Can Be Mended (Biz tuzatilishimiz mumkin)* (2018) trilogiya voqealaridan besh yil oʻtgach, yana Tobias/Four nuqtai nazaridan epilog boʻlib xizmat qiladi.

Trilogiyada kelajakda besh toifaga boʻlingan distopiya jamiyatida tasvirlanadi. Trilogiya jamiyati oʻz aʼzolarini ijtimoiy va shaxsiy bogʻliqliklari bilan belgilaydi va besh xil fraktsiyalar orqali mustaqil idora qilinadigan va aholi xavfsizligiga tahdid soladigan har qanday tahdidni yoʻq qiladigan jamiyat tuzishadi. Keyinchalik ismini Trisga oʻzgartirgan Beatrice Prior Sahovat fraksiyasida tugʻiladi, lekin oʻz hohishi bilan jasurlik fraksiyasiga oʻtadi va u oʻz hayotini Divergent sifatida anglab yetadi. Romanning keyingi rivojida Tris asl tabiatini yashirishi va agar uning Divergent ekanligini Erudit va Dauntless liderlari bilib qolishsa, oʻlim xavfi bilan yashashi kerak edi.

Kitoblar roʻyxati
-----------------

| # | Sarlavha | Sahifalar | Boblar | Soʻzlar | Audio | AQSh nashri |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | *Divergent* | 487 | 39 | 105,143 | 11 soat 12 minut | 2011-yil 26-aprel |
| 2 | Insurgent | 525 | 47 | 98 890 | 11 soat 24 minut | 2012-yil 11-may |
| 3 | *Allegiant* | 526 | 50 | 110 354 | 11 soat 52 daqiqa | 2013-yil 22-oktyabr |
| 4 | Four:A Divergent Collection | 304 | 82 | 59 727 | 6 soat 33 daqiqa | 2014-yil 8-iyul |
| 5 | *We Can Be Mended* | 29 | 1 | 6000 |  | 2018-yil 9-yanvar |
|  | Jami | 1871 | 137 | 380,114 | **41 soat 1 min** |  |

### *Divergent*

Serialning birinchi asosiy qismi apokaliptikdan keyingi Chikagoda yashovchi oʻsmir Beatrice Prior haqida hikoya qiladi, unda jamiyat beshta toifaga boʻlingan, ularning har biri maxsus ijtimoiy funktsiyaga ega: Sahovat, Doʻstlik, Samimiy, Jasurlik va Zakovat. Beatrice Sahovat aʼzosi, 16 yoshida Jasurlik fraksiyasiga oʻtadi, bu jarayonda Tris ism bilan hayotini davom ettiradi. Sahovatda tugʻilgan Tobias Eaton bilan ishqiy munosabatda boʻladi. U oʻzining yangi jamoasiga kirishi bilan asta-sekin fraksiya tizimining muvozanatini buzishni rejalashtirayotgan fitnani fosh qiladi.

### *Insurgent*

Seriyaning ikkinchi asosiy qismi *Divergent* voqealarining bevosita davomi hisoblanadi.

Tris, Tobias va ularning ittifoqchilari Divergentlarni qutqarish uchun boshqa fraksiyalarni va hech qaysi fraksiyaga toʻgʻri kelmagan fraksiyasizlarni, Erudit yetakchisi Jeanine Matthews zulmiga qarshi yig‘ishni boshlaydilar.

### *Allegiant*

Seriyaning uchinchi va oxirgi asosiy qismi *Insurgent* filmi tugaganidan keyin sodir boʻladi. Tris, Tobias va ularning ittifoqchilari fraksiyasizlik hukmronlik qilayotgan Chikagodan chekka tomonga qochib ketishadi. Ular Chikagoda fraksiya tizimining maqsad va vazifasini o‘rganadilar va sodir boʻlayotgan fuqarolar urushi oʻz shaharlarini vayronagarchilikka olib kelishining oldini olish yo‘lini topishlari kerak boʻladi.

### *Four: Divergent toʻplam*

Antologiya uchta yangi kitobdan tashqari, avval elektron kitob sifatida alohida nashr etilgan beshta qisqa hikoyadan iborat edi. 4-kitob Tobias Eatonga qaratilgan boʻlib, *Divergent nomidagi* birinchi kitobning baʼzi voqealari oldingi qismi va qayta hikoyasi sifatida namoyish etildi.

Tanqidiy yondoshuv
------------------

Trilogiya tanqidchilar tomonidan ijobiy baholandi. Tanqidchilar *Divergentni* syujeti va harakati uchun, *Insurgent*ni esa yozilishi va tezligi uchun maqtashdi. Yana boshqa bir tanqidchi shunday deydi: „Hech kim *Divergent* qiziqarliligi va maroq bilan oʻqiladigan kitob emasligiga bahslasha olmaydi. Suvga cho‘kib ketish oson, u bilan mashg‘ul bo‘lish oson, zarracha ham zavqlanmaslik mumkin emas". *Allegiant* qismi oʻziga tortadigan sahnalari va sevgi hikoyasi uchun maqtovga sazovor boʻldi, lekin uning yakuni va nasri uchun tanqid qilindi.

Kinoga moslashuvlar
-------------------

Summit Entertainment romanning moslashuvini suratga olish huquqini sotib oldi va rejissyorlikka Neil Burgerni tavsiya qildi. Shailene Woodley Beatrice „Tris" Prior rolini va Teo Jeyms Tobias „Four" Eaton rolini ijro etdi. Lionsgate va uning korxonasi Summit Entertainment filmni tarqatdi. Kate Winslet Jeanine Matthews sifatida tasdiqlangan. Shuningdek, Tori rolida Maggie Q, Christina rolida Zoe Kravits, Kaleb rolida Ansel Elgort, Piter rolida Miler Teller, Natalie Prior rolida Ashley Judd, Endrew Prior rolida Toni Goldwyn va Eric rolida Jai Courtneyni ham jalb etilgan. *Divergent* 2014-yil 21-martda chiqarilgan. *Insurgent* filmi 2014-yilning 27-mayida Atlantada suratga olishni boshladi va 2015-yilning 20-martida ekranga chiqarildi. *Allegiantning* moslashuvi ikki qismga boʻlingan: birinchi qism *Allegiant* 2016-yil 18-martda chiqarilgan boʻlsa, *Ascendant* deb nomlangan ikkinchi qism dastlab 2017-yil iyun oyida chiqarilishi rejalashtirilgan edi. *Ascendantning* katta ekranga chiqarilishi *Allegiantning* salbiy kassa natijalari tufayli toʻxtatildi. 2016-yil 20-iyulda *Ascendant* telefilm sifatida chiqarilishi eʼlon qilindi, biroq keyinroq bekor qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Christopher Borrelli*. „The next YA superstar?". Chicago Tribune (22-oktyabr 2013-yil). Qaraldi: 23-oktyabr 2013-yil.
2. ↑  „Insurgent (Divergent Series #2) by Veronica Roth". Qaraldi: 3-sentyabr 2013-yil.
3. ↑  „Allegiant (Divergent Series #3) (B&N Exclusive Edition) by Veronica Roth". Qaraldi: 3-sentyabr 2013-yil.
4. ↑  *Divergent Summary & Guide*. BookRags. 14-oktyabr 2015-yilda qaraldi.
5. ↑  *Dominus, Susan*. „In This Dystopia, Teens Must Choose Wisely". *The New York Times* (12-may 2011-yil). Qaraldi: 28-dekabr 2012-yil.
6. ↑  *Angulo Chen.* „Divergent".  Common Sense Media (11-may 2011-yil). Qaraldi: 28-dekabr 2012-yil.
7. ↑  „Insurgent Veronica Roth. HarperCollins/Tegen". Qaraldi: 3-sentyabr 2013-yil.
8. ↑  *Tsui.* „Teen book nook: Review of "Divergent"". 29-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-fevral 2015-yil.
9. ↑  *Siegel, Tatiana*. „'Downton Abbey's' Theo James Nabs Male Lead in Summit's 'Divergent'". *The Hollywood Reporter* (15-mart 2013-yil). Qaraldi: 28-iyun 2013-yil.
10. ↑  *Kit, Borys*. „Maggie Q, Zoe Kravitz and Ansel Elgort Join 'Divergent' (Exclusive)". *The Hollywood Reporter* (11-mart 2013-yil). Qaraldi: 11-mart 2013-yil.
11. ↑  „'Divergent' Sequel 'Insurgent' Starts Filming in Atlanta May 27th!" (25-aprel 2014-yil). Qaraldi: 27-aprel 2014-yil.
12. ↑  „'The Divergent Series': 'Insurgent' to be Released in March 2015; The Spark between Shailene and Theo Continues" (9-fevral 2015-yil). Qaraldi: 20-iyul 2015-yil.
13. ↑  „Divergent Series: Ascendant TV Series in Development at Starz" (en). *Den of Geek*. Qaraldi: 29-iyul 2018-yil.
14. ↑  „DIVERGENT TV Series No Longer In Development" (21-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 11-mart 2020-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Divergent (seriyalar) |
| --- |
|  |
| Kitob seriyalari | 
* *Divergent*
* *Insurgent*
* *Allegiant*
 |
|  |
| Film seriyalari | 
* *Divergent*
* *Divergent 2: Insurgent*
* *Divergent 3: Allegiant*
 |
|  |
| Musiqalari | 
* *Divergent: Original Kinofilm Soundtrakti*
	+ „Find You"
	+ „Beating Heart"
* *The Divergent Series: Insurgent – Original Kinofilm Soundtrakti*
 |
|  |
| Spin-off | 
* *Four: A Divergent Collection*
	+ „Free Four"
* *The World of Divergent: The Path to Allegiant*
 |
|  |
| Boshqalar | 
* Qahramonlar
* Fraksiyalar
 |

 |