recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nish shartnomasi (1739)** (serbcha: *Нишки споразум*, turkcha: *Niş Antlaşması*) — 1739-yil 3-oktabrda Rossiya va Usmonli imperiyalari oʻrtasida tuzilgan tinchlik shartnomasi va 1735-1739-yillardagi rus-turk urushini tugatgan Belgrad tinchlik shartnomasiga qoʻshimcha.

Shartnomaning mazmuni
---------------------

Rossiya-turk urushi Rossiyaga Qora dengizga chiqishga yordam berishi kerak edi, ammo rus qoʻshinlarining Turkiya va Qrim xonligiga qarshi janglardagi barcha muvaffaqiyatlari Gabsburg monarxiyasi qoʻshinlarining magʻlubiyati bilan tenglashtirildi. Natijada 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda Belgrad tinchlik shartnomasi imzolandi. Belgrad sulhiga koʻra, Avstriya Shimoliy Serbiya, Shimoliy Bosniya va Olteniyadan voz kechib, ularni Turkiyaga berdi. Rossiya Azovni va Dnepr va Don oʻrtasidagi kichik yerlarni oldi, lekin Qora va Azov dengizlarida dengiz flotiga ega boʻlish huquqiga erisha olmadi. Turk sultoni Avstriya imperatorini barcha nasroniylarning — Usmonli imperiyasi fuqarolarining himoyachisi sifatida tan oldi, garchi Rossiya ham bu unvonni olishga harakat qilgan boʻlsa ham.

Rossiya va Turkiya oʻrtasidagi Belgrad tinchlik shartnomasiga qoʻshimcha ravishda, Nish shartnomasi tuzildi, unga koʻra Rossiya Qora dengiz mintaqasi (jumladan, Qrim va Moldaviya) yerlariga daʼvo qilishdan oʻzining toʻliq voz kechishini tasdiqladi, ammo Azovda savdo porti tuzish huquqini oldi va portda hech qanday harbiy inshootlar va istehkomlar qurmaslik majburiyatini oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Frédéric Schoell et Franz Xaver Zach, Cours d’histoire des États européens, vol. 37, de l’imprimerie royale et chez Duncker et Humblot, 1833
2. ↑  *Treaty of Nis (1739)*, Alexander Mikaberidze, Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia**, Vol. I, ed. Alexander Mikaberidze, (ABC-CLIO, 2011), 647.**
3. ↑  Весин 1876. sfn error: no target: CITEREFВесин1876 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Л. Весин*. Исторический обзор учебников общей и русской географии, изданных со времён Петра Великого по 1876 год (1710-1876 гг.)*. СПб.: Типография братьев Пантелеевых, 1876.
* S. J. Shaw (1976), History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Vol.1 Empire of gazis, Cambridge Universiy Press, pp. 245.
**Manjaniq** — toshotar harbiy qurilma. Eshilgan pay, tola yoki junning egiluvchanlik kuchi ostida harakatga keltirilgan. Qad. Yunoniston va Rimda katapulta nomi bilan yuritilgan. Asosan, qalʼa va qoʻrgʻonlarni qamal qilishda qoʻllanilgan. M. yordamida qamaldagilarga qarata tosh yadrolar irgʻitilgan. Tosh topilmagan kezlarda turli daraxtlardan tayyorlangan gʻoʻla va kundalardan foydalanilgan. Xususan, moʻgʻul bosqinchilari Urganchni 7 oy davomida qamal qilish asnosida tevarak-atrofdan tosh topmay, tutning kundalarini kesib, M.qa solib shaharga otganlar. M.dan otilgan tosh, kunda, gʻoʻlalar bir necha yuz metrga borib tushgan. M. qalʼa, qoʻrgʻon devorlarini buzish, raxna ochish yoki bi-nolarni yakson qilish, shuningdek, qamaldagilarga qiron keltirish uchun ham moʻljallangan. Amir Temur armiyasida ham M. mavjud boʻlgan. Tikrit, Mordin kabi mustaham qalʼalarni egallashda M. qoʻl kelgan. Oʻrta Osiyoda 15-asrdan eʼtiboran oʻt sochish quroli — toʻp, zambarakning qator turlari qurollanishdan muhim oʻrin egallashi sababli M.dan asta-sekin voz kechilgan. Toshotar qurilmaning M.qa nisbatan kichik turi arroda deb nomlangan.

Adabiyot
--------

* Abulgʻoziy, Shajarayi turk, T. 1992; Nizomiddin Shomiy, Zafarnoma, T. 1996.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Segregatsiya (maʼnolari).

**Segregatsiya** (lotincha: *segregacio* — ajratish) — biron irq yoki etnik guruhni chegaralangan hududga majburlab yoki ixtiyoriy yoʻl bilan koʻchirish yohud alohida maktablar, transport vositalari, xizmat koʻrsatish korxonalari tashkil etish yoki boʻlmasa, boshqa diskriminatsiya choralari orqali ajratib qoʻyish. S. — diskriminatsiyaning alohida koʻrinishidir. Tarixda qonunlashtirilgan S. hollari boʻlgan. Chunonchi, S. AQSH janubida 19-asr 2-yarmining boshida negrlar ozod qilingandan soʻng 20-asrda ham uzoq vaqt saqlanib turdi. JARda 20-asrning 90y.lari boshigacha S.ning eng yomon shakli — aparteid mavjud edi. Irqiy kamsitishning har qanday shaklini tugatish toʻgʻrisidagi 1965-yilgi xalqaro konvensiyaga muvofiq, unda ishtirokchi davlatlar irqiy S. va aparteidni qoralash bilan birga oʻz xududlarida bunday tusdagi har qanday harakatga yoʻl qoʻymaslik, taqiqlash va yoʻqotish majburiyatini oldilar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Manmohan Singh** (1932.26.9, Pokistonning Gax sh.chasi) — Hindiston davlat arbobi. Panjob universitetini tugatib, 1952 yil bakalavr, 1954 yil magistrlik darajasiga ega boʻlgan. Kembrij universitetida oʻqigan. 1957-yildan Panjob universitetida oʻqituvchi, 1966-yildan BMTning Jenevadagi savdo va taraqqiyot konferensiyasi kotibiyatida konsultant, 1969-yildan Dehli universiteti prof. 1972-yildan Hindiston moliya vazirligida iqtisodiyot boʻyicha maslahatchi, 1976-yildan shu vazirlikla iqtisodiy masalalar boʻyicha departament rahbari — vazir oʻrinbosari, 1982-yildan Hindiston rezerv banki boshqaruvchisi, ayni vaqtda 1983—1984-yillarda Hindiston bosh vaziri huzuridagi iqtisodiy kengash aʼzosi, 1985 yil Hindiston iqtisodiy assotsiatsiyasi prezidenti, 1985-yildan Hindiston reja komissiyasi raisi — vazir, 1990 yil dekabrdan Hindiston bosh vaziri maslahatchisi, 1991 yil Milliy universitet komissiyasi rahbari. 1991 va 1995 yil parlamentning yuqori pala-tasiga saylangan. 1991 yil iyundan Hin-diston moliya vaziri, 1996—2004 yillarda vazirlik huzuridagi Konsul-tativ qoʻmita aʼzosi. 1996 yil avgustdan parlamentda savdo qoʻmitasi raisi. 1996 yil mart — 2004 yil parlament yuqori palatasida muxolifat yetakchisi. 2000-yildan Hindiston parlament guruhi ijroiya qoʻmitasi aʼzosi. 2004 yil 22-maydan Hindiston Respublikasi bosh vaziri. Iqtisodiyot boʻyicha ilmiy asarlar muallifi. Hindiston va xorijdagi bir qancha universitetlarning faxriy darajalari sohibi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb12457447m (maʼlumot)
* GND: 119241374
* ISNI: 0000 0000 8142 6134
* LCCN: n89294611
* NLA: 41700341
* NLP: A34454329
* NTA: 074555049
* SUDOC: 113317999
* en:Trove: 1455526
* VIAF: 63147248
* en:WorldCat Identities: lccn-n89294611

 |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Hindiston Hindiston Bosh Vaziri |
| --- |
|  |
| 
* Jawaharlal Neru
* Gulzarilal Nanda
* Shastri
* Gulzarilal Nanda
* Indira Gandi
* Morarji Desai
* Charan Singh
* Rajiv Gandi
* V. P. Singh
* Chandra Shekhar
* P. V. Narasimha Rao
* Atal Bihari Vajpayee
* H. D. Deve Gowda
* I. K. Gujral
* Manmohan Singh
* Narendra Modi
 | 
Emblem of India |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya bosh vaziri - Dimetriy Medvedev | *Bosh vazir haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Buxoro (maʼnolari).

**Buxoro**—URAL GAZ YOʻLI — yirik gaz magistrali. Rossiyaning Ural sanoat rayoni va Gʻarbiy Kozogʻistonni Buxoro (Gazli rayoni) tabiiy gazi bilan taʼminlash uchun kurilgan. lyoʻli Buxoro — Chelyabinsk oʻrtasida (uz. 1900 km) 1963-yilda, 2yoʻli Buxoro — Sverdlovsk oʻrtasida (uz. 2100 km) 1965-yilda ishga tushirilgan. Uning bir kismi (489 km) Oʻzbekiston hududidan oʻtadi. Bu gaz yoʻllarida diametri 1020 mm li kuvurlar yotqizilgan. Gaz yoʻli boʻylab kompressor st-yalari kurilgan. Undan yiliga 21 mlrd. m3 gaz oʻtadi. Keyinchalik bu gaz yoʻliga Turkmaniston va Qozogʻistondagi gaz konlaridan olinadigan yoqilgʻini oʻtkazadigan gdzoprovodlar tutashtirilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro viloyat Axborot-kutubxona markazi** — Oʻzbekistonning Buxoro shahrida joylashgan kutubxona. 1921-yil 30-iyunda ochilgan. Avvalgi nomlari: Eski Buxoro shahar markaziy kutubxonasi, Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro oblast kutubxonasi.

Tarixi
------

XVI asrda Buxorodagi eng katta kutubxona Qulbobo Koʻkaldoshga tegishli boʻlgan. XIX asrning ikkinchi qismida Amir Muzaffar Buxoro madrasalaridagi barcha kitoblarni davlat gʻaznasiga topshirilishini buyuradi. Keyinroq, bu kitoblarning bir qismi amir kutubxonasiga berilgan. 1920-yilning sentyabrida Buxoro amirligining tugatilishi ortidan Buxoroga maxsus komissiya tashrif buyurdi.

„Izvestiya SIK Sovetov Turkestanskoy Respubliki" gazetasining 1920-yil 28-oktyabrdagi 245-sonida Buxoroda koʻplab kitoblar va qoʻlyozmalarni oʻzida jamlashi mumkin boʻlgan bino jihozlanganligi haqida xabar bosildi. Bu ishlarda BXSR maorif noziri Muso Saidjonov tashabbuskor boʻldi.

1921-yil 30-iyun kuni Eski Buxoro shahar markaziy kutubxonasi ochildi. 1936-yilda Eski Buxoro kutubxonasi fondidagi ayrim qoʻlyozmalar Toshkentdagi Alisher Navoiy nomidagi kutubxonaga oʻtkazilgan. 

Maorif xalq komissarligining qarori bilan 1938-yilda kutubxona „Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro oblast kutubxonasi" nomi bilan qayta tashkil etildi.

1971-yil kutubxona uchun 500 000 kitobga moʻljallangan bino qurilgan va kutubxona shu binoga koʻchirilgan.

Kutubxonaga turli yillarda Ibodullo Odilov, Olimsho Hamroshoyev (1929—1961-yillarda rahbarlik qilgan), Muborak Rahmonova (1961—1986-yillarda rahbarlik qilgan) rahbarlik qilishgan.

Kutubxona fondi
---------------

Kutubxona 1921-yilda 1187 nusxa kitob fondi bilan ochilgan va 350 nafar kitobxonga xizmat koʻrsatgan. 2016-yilga kelib kutubxona fondi 239 066 taga yetgan.

Kutubxonaning „Sharq adabiyotlari" boʻlimida Amir Olimxon va Buxoro amirligi mansabdorlarining shaxsiy kutubxonalaridan toʻplangan kitoblar mavjud.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  „История библиотеки в лицах" (ruscha). *einfolib.uz*. Toshkent:  Infolib axborot-kutubxona jurnali (14-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 17-may 2023-yil.
2. 1 2 3 4  „Кутубхоналар. Абу Али Ибн Сино номидаги Бухоро вилоят универсал илмий кутубхонаси". *shosh.uz*. Toshkent:  Shosh.uz (14-avgust 2016-yil). Qaraldi: 17-may 2023-yil.
**Buyer** (gollandcha boeir — xona) — konki yoki gʻildiraklarga oʻrnatilgan maxsus yengil konstruksiyali uchburchak shakldagi xona, yelkanli platforma; muz ustida uchishga moʻljallanadi. Aviatsiyaga ishlatiladigan fanera, oliy sifatli qattiq daraxtlar, alyuminiy va poʻlatdan quriladi. B. oʻquvmashgʻulot hamda sayr qilish uchun 5—10 kishi sigʻadigan ochiq maydonchali qilib ham yasaladi. Sport B.i tana (korpus), aylanadigan machta, har ikki yondagi konkilarga oʻrnatilgan shoti, boshqaruvchi rul qurilmasi va konkilardan iborat boʻladi. B.ning sirgʻalib uchishi uchun silliq muz, sekundiga 3– 5 m tezlik bilan esib turuvchi shamol boʻlishi kerak. Uning uchish tezligi soatiga 100 km ga boradi. Dastlabki B.lar 18-asrda Rossiyada paydo boʻlib, ulardan shim. koʻllarda baliqchilar foydalanishgan. Turli yuk va odamlarni muz ustidan tashib oʻtishda qoʻl kelgan. Xususan, Ikkinchi jahon urushi paytida B.dan razvedka, aloqa va transport vositasi sifatida foydalanilgan, qamaldagi Leningrad bilan Ladoga koʻli orqali aloqa bogʻlab turilgan. B.larda muz ustida oʻtkaziladigan poyga B. sporti deyiladi. U AQSH, Kanada, Yevropaning bir necha mamlakatlarida ommalashgan. B. sporti boʻyicha 1964-yildan jahon va Yevropa birinchiliklari oʻtkaziladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Thierry Daniel Henry (1977-yil 17-avgustda tug'ilgan) - fransuz professional futbol murabbiyi, ekspert va Belgiya terma jamoasining sobiq futbolchisi. Barcha davrlarning eng yaxshi hujumchilaridan biri va Premer-ligada o'ynagan eng yaxshi o'yinchilardan biri hisoblangan. Anri 2003-yilda "Oltin to'p" uchun ikkinchi o'rinni egallagan, FIFA tomonidan dunyoning eng yaxshi futbolchisi. 2004-yilda, 2006-yilda esa "Oltin to‘p" uchun uchinchi o‘rinni egalladi. U uch marta FWA yilning eng yaxshi futbolchisi, ikki marta PFA o‘yinchilarining qo‘shma rekordi bo‘ldi va "Oltin to‘p" uchun uchinchi o‘rinni egalladi. PFA ketma-ket olti marta Yil jamoasi. Shuningdek, u bir marta FIFA FIFPro World XI va besh marta UEFA yilning eng yaxshi jamoasiga kiritilgan.

Anri "Monako"da professional debyutini 1994-yilda A Seriya chempioni "Yuventus" bilan shartnoma imzolashdan oldin o'tkazgan. Biroq, cheklangan o'yin vaqti va klub ierarxiyasi bilan kelishmovchiliklar uni 1999-yilda 11 million funt sterlingga Premer-liga klubi "Arsenal" bilan shartnoma imzolashga olib keldi. Anri uzoq yillik murabbiy va murabbiy Arsen Venger qo'l ostida sermahsul hujumchiga aylandi va "Arsenal"ning barcha vaqtlaridagi hujumchiga aylandi. barcha musobaqalarda 228 ta gol bilan yetakchi to'purar. U to'rt marta Premer-liganing "Oltin butsasi"ni qo'lga kiritdi, klub bilan ikkita Angliya kubogi va ikkita Premer-liga chempionligini qo'lga kiritdi, shu jumladan mag'lubiyatsiz mavsumda bitta. Anri o'zining so'nggi ikki mavsumini "Arsenal"da klub sardori sifatida o'tkazdi va ularni 2006-yilda UEFA Chempionlar Ligasi finaliga olib chiqdi.

Anri 2007-yilda "Barselona"ga o'tdi va 2008-09-yilgi mavsumda u La Liga, Qirol Kubogi va UEFA Chempionlar Ligasida g'alaba qozonganida klubning tarixiy treblining muhim qismi bo'ldi. 2010-yilda u Major League Soccer (MLS) klubi "Nyu-York Red Bulls"ga qo'shildi va 2012-yilda ikki oyga ijara asosida "Arsenal"ga qaytdi, 2014-yilda faoliyatini yakunladi.
**Gaaga** — Niderlandiyadagi shahar, Shim. dengiz sohilidagi port (Sxeveningin avanporti). Qirol saroyi va hukumat karorgohi. Jan. Gollandiyaning maʼmuriy markazi. Aholisi 444 mingdan ziyod kishi (1990-yillar Urtalari, shahar atrofi bilan 685 ming). Kanallar, avtomobil va temir yoʻl tarmoqlari orqali Reynning quyi okimidagi Rotterdam porti bilan, rasmiy poytaxt Amsterdam va mamlakatning boshqa shaharlari bilan bogʻlangan. Gaaga— asosan maʼmuriy va siyosiy markazdir. Shahar dastlab 11-asrga oid tarixiy manbalarda tilga olingan. Gaaga 16-asr oxiridan General shtatlarning majlis utkazadigan joyi va 17-asr boshidan hukumat qarorgohi. Gaagada BMTning Xalqaro sudi, Xalqaro hakam (betaraf vakil)lar sudining Doimiy palatasi, Xalqaro huquqiy hujjatlar byurosi va b. joylashgan. Gaagada muhim tarixiy hujjatlar qabul qilgan bir qancha xalqaro konferensiyalar bulib oʻtgan (qarang Gaaga konvensiyalari). Transport yoʻllari tuguni. Gaaga da radio va teleapparatura, elektron asboblar va telegraf apparaturasi ishlab chiqariladigan yirik sanoat korxonalari, shahar chetida aviatsiya zavodlari, kemasozlik, chuyan quyish korxonalari bor. Oziq-ovqat va yengil sanoat korxonalari koʻp. Yogʻoch, oyna kabi materiallardan badiiy buyumlar tayyorlanadi.

Meʼmoriy yodgorliklaridan gotika uslubida qurilgan Ridderzal (13-asr), Tribunal (13-asr) va b. saqlangan. Gaagada Qirollik nafis sanʼat akademiyasi, Mauritsxeys (Qirollik rasmlar galereyasi) Munitsipal muzeyi, pochta, kiyimlar, xalqaro matbuot muzeylari, statistika instituti bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gaagadagi homomonument** (niderlandcha: *Homomonument in Den Haag*) ― Gaaga markazidagi yodgorlik boʻlib, Ikkinchi Jahon urushi gomoseksual qurbonlari xotirasiga oʻrnatilgan, bundan tashqari, bu LGBT hamjamiyatining kamsitishlarga qarshi kurashining belgisidir.

Yodgorlik Madyurodam bogʻidan uncha uzoq boʻlmagan *Koninginnegraxt* koʻchasida oʻrnatilgan.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Theo ten Have(nid.)o'zb.. Yodgorlik pasti koʻk tepasi pushti boʻlgan oʻzgaruvchan rang gradiyentiga ega metall gajakdir. Kompozitsiyaning ramziyligi: gomoseksualning hayotini oʻz-oʻzini anglash; yashil maysa — jamiyat, koʻk asos — ogohlik, tugun — ziddiyat, pushti yelkan — ozodlik.

Tarixi
------

1984-yilning qishida gomoseksual tashkilot *Flikkervuistje* birinchi marta Gaagada Ikkinchi jahon urushi qurbonlari uchun yodgorlik oʻrnatishni taklif qildi. Ikki yil oʻtgach, 1986-yil bahorida munitsipalitetning roziligi olindi. Yodgorlikning ochilishi 1989-yilga belgilangan edi, lekin bir necha marta qoldirildi va oxir-oqibat 1993-yilda oʻtkazildi. Oʻshandan beri har yili monumentda Ikkinchi jahon urushi qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan marosimlar oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Claudia Neusüss, George Lachmann Mosse, „Der Homosexuellen NS-Opfer gedenken", ISBN 9783927760363, Heinrich-Böll-Stiftung, 1999, 175 p.
2. 1 2 3 4  „Een kwart eeuw Gay Krant". 2-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2022-yil.
3. ↑  COC Nederland. Dodenherdenking[*sayt ishlamaydi*]
4. 1 2  Homomonument in de knel[*sayt ishlamaydi*]

Yana qarang
-----------

* Qatagʻon qilingan geylar va lesbiyanlarga yodgorliklar roʻyxati
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Orbita (maʼnolari).

"ORBITA" — Yerdagi kosmik aloqa stansiyalarining shartli nomi. Televideniyening oq-qora va rangli dasturlarini retranslyasiya qilish uchun aloqa yoʻldoshlaridan foydalaniladi. Dastlab (1967-yil) sobiq SSSR Markaziy televideniyesining dasturlarini uzatish va retranslyasiya qilish uchun kosmik aloqa tizimida detsimetrli toʻlqinlarda ishlaydigan "Molniya-1" sunʼiy yoʻldoshidan foydalanilgan. Hozir (2003-yil) ishlab turgan kosmik aloka tizimi "Molniya-O" nomi bilan yuritiladi. "Orbita" televizion dasturlarni translyasiya qilish bilan birga bosh-qa xil informatsiyalarni ikki tomonlama uzatish va qabul qilish uchun ham xizmat qiladi. "Orbita"ning yerdagi markaziy stansiya tarmoklari orqali uzatilgan televizion signallarini "Molniya" aloqa yoʻldoshlari qabul qilib, kuchaytiradi va yana Yerga uzatadi. Yerda qabul qilingan signallar tutashtirish liniyalari boʻyicha mahalliy telemarkazlarga keladi, u yerdan efirga uzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulton muhammad nur** (1472— 1530) — xattot, nastaʼliq xati ustasi. Sulshonali Mashhadiynmng shogirdi. Hirotda Navoiy homiyligida xattotlik sanʼatini oʻrgangan, ijodini ham Navoiyning shaxsiy kutubxonasida boshlagan, turli majlislarda ishtirok etgan. Asosan, Hirotda ijod qilgan, maʼlum muddat Buxoroda ham boʻlgan. Navoiy uning sanʼatini yuqori baholab, oʻz davrida "hech kim mayda nastaʼliq xati yozishda unga teng kelmagan", deb yozgan. Koʻplab shogirdlar tayyorlagan, ulardan Salim Kotib, Ayniy va boshqa ustozining xat uslubini davom ettirgan. S.M.N. koʻchirgan koʻlyozmalar: Abdulla Hotifiyning "Hamsa" dostonlaridan olingan terma baytlar (1500, Britaniya muzeyida); Saʼdiyning "Boʻston" (1501, Tehrondagi Milliy qutubxonada); Saʼdiy va Jomiy gʻazallari terma "Devon"i (1519, Tehrondagi Saltanat kutubxonasida); Nizomiyning "Hamsa" (1524, NyuYorkdagi Metropoliten muzeyida); Jomiyning "Yusuf va Zulayho" (1528, Istanbuldagi Avliyo Sofiya soborida); "Subhat ulabror" (Lohurda: Muhammad Shafi shaxsiy kutubxonasida); Sharafiddin Ali Yazdiyning "Zafarnoma" (1528; Tehrondagi Saltanat kutubxonasida: Behzod rayem ishlagan); Nizomiyning "Xusrav va Shirin" (1530), Navoiyning "Devon"i (Rossiya milliy kutubxonasida); "Kalila va Dimna" (Hindiston, Rampur shahrida) va boshqa S.M.N. bitgan qitʼalardan 9 tasi Rossiya milliy kutubxonasida saqlanadi.

Adabiyot
--------

* Bayoniy M. Ahvol va osori xushnavison, 2 j. Tehron, 1967.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Noʻgʻay (maʼnolari).

**Noʻgʻaylar**, noʻgʻay (13-asrdagi Oltin Oʻrda xoni Noʻgʻay nomi bilan bogʻliq) — xalq, Rossiya Federatsiyasining Stavropol oʻlkasi, Dogʻiston, Checheniston, Ingushiston Respublikalari hamda Qorachoy-Cherkasiya viloyatlarida yashaydilar (75,2 ming kishi, 1990-yillar oʻrtalari). Oʻzbekistonda juda ozchilikni tashkil etadi.

N.ning qora noʻgʻay (Dogʻiston), noʻgʻay yoki achiquloq (Stavropol oʻlkasi), oq noʻgʻay yoki kuban noʻgʻaylari (QorachoyCherkasiya) va astraxon noʻgʻaylari kabi etnik guruh^ari mavjud. Janubiy Sibir (Turon) oʻtish irqiga mansub. Noʻgʻay tilipA soʻzlashadilar. Dindorlari — sunniy musulmonlar. N. ajdodlari Noʻgʻay tasarrufidagi hududlarda yashagan turkmoʻgʻul qabilalari hisoblanadi. Ular Uraldan to Dneprgacha, jumladan, Shimoliy Kavkaz, Quyi Volga, Krimda koʻchib yurganlar. Dashti Qipchoqsa qipchoqlar bilan aralashib turkiy tilni qabul qilishgan.

Oʻtmishdagi anʼanaviy mashgʻulotlari — koʻchmanchilik va yaylov chorvachiligi (qoʻy, echki, yirik shoxli mol), tuyachilik, otchilik, qisman dehqonchilik boʻlgan. Hunarmandchilikda movut tayyorlash, charm va qoʻy terisini qayta ishlash, kigiz bosish va undan chakmon, etik, bosh kiyimlarni tikish, ayniq-sa, keng rasm boʻlgan.

Adabiyot
--------

* Gadjiyeva S. Sh. Materialnaya kultura nogaysev v XIX — nach. XX v. M. 1976; Gadjiyeva S. Sh. Ocherki semi i braka u nogaysev v XIX — nach. XX v. M, 1979.

Ochil Boʻriyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Noʻxat** (*Cicer*) — dukkaklilar oilasiga mansub bir yillik oʻtsimon oʻsimlik turkumi, dukkakli don ekini. 30 dan ortiq, asosan, koʻp yillik turlari Yevrosiyo, Shimoliy va Sharqiy Afrikada uchraydi. Juda qadimdan bir yillik madaniy turi (*C. arietinum*) Hindiston, Italiya, Ukraina janubi, Zakavkazye, Qozogʻiston, Oʻrta Osiyo, Gretsiya, Bolgariya, Misr, Jazoir, Turkiya va Eronda ekiladi. Madaniy N.ning ildizi —oʻq ildiz (100—150 sm). Poyasi oʻtsimon, tik oʻsadi, dagʻal, qovurgʻali, sershox, tukli, balandligi 30—70 sm. Bargi murakkab, toq patsimon. Guli ikki jinsli, kapalaksimon, mayda. Rangi oq, sariq, sargʻish-yashil, och-pushti va koʻk. Mevasi — dukkak, dukagida I—2 ta, goho 3 ta don boʻladi. 1000 ta urugʻining vazni 220—300 g, gohida 600 g gacha boradi. Donining rangi oq, pushti, toʻq-sariq. N. gʻovak, qumoq, yengil shoʻrlangan tuprokli yerlarga ekiladi. Qora, boʻz, kashtan tuproqlarda moʻl hosil beradi. N. issiqsevar, yorugʻsevar, baxrri ekin. Boshqa dukkakli ekinlarga nisbatan qurgʻoqchilik va shoʻrga chidamli, urugʻi 2—5° haroratda unib chiqadi, past haroratda sekin oʻsadi. Maysasi bahorgi — 6°dan —8°gacha qorasovuklarga chidaydi. N. gullash va mevasi shakllanish davrida issiklikka talabchan. Namlik meʼyordan ortiq boʻlsa kasallanadi, shona va guli toʻkiladi. Oʻzidan changlanadi. Oʻsuv davri 70—190 kun. N. do-nidan yorma, ayniqsa, oʻzbek pazandachiligida har xil taomlar, qandolat mahsuloti tayyorlanadi, unidan non yopiladi (bugʻdoy uniga YU—20% qoʻshiladi), surrogat kofe ishlab chiqariladi. Doni tarkibida 19—33% oqsil, 4-7% moy, 0,2-4,0% kul, 48-61% azotsiz moddalar, 2—12% klechatka, vi-taminlar hamda aminokislotalar mav-jud. N. bugʻdoy va gʻoʻza uchun yaxshi oʻtmishdosh hisoblanadi. Bir mavsumda bir gektar yerda N. ildizlari 50–70 kg sof modda hisobida azot toʻplaydi.

N. Oʻzbekistonning lalmi yerlarida 6—8 s/ga, sugʻoriladigan yerlarda 2232 s/ga hosil beradi. N. keng qatorlab (qator orasi 45—60 sm) yoki yoppasiga qatorlab (qator orasi 15 sm), baʼzan sepma usulida ekiladi. Ekish usuliga va nav biologiyasi va morfologiyasiga qarab 150–200 kg/ga urugʻ sarflanadi. Oʻzbekistonda aksariyat lalmi yerlarda ekiladi. Sugʻoriladigan yerlarda qator orasi 1—2-marta kultivatsiya qilinadi. N. kam sugʻoriladi. Gullash davrida suvni kam meʼyorda berish yaxshi natija beradi, toʻliq pishganda bargi toʻkiladi, dukkagi deyarli chatnamaydi, hosili don kombaynlarida yigʻib olinadi.

Oʻzbekistonda Zimistoniy, Lazzat, Oʻzbekiston32, Yudduz navlari ekiladi.

Kasalliklari : askoxitoz va fuzarioz; zararkunandalari: N. donxoʻri, N. biti, N. tripsi.

Zulfiya Yoʻldosheva.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Lake Akan and Mount Oakan
**Oakan tog'i** (yaponcha: *雄阿寒岳* *Oakan-dake*?) Yaponiyaning Hokkaidō shahridagi Akan Milliy bogʻida joylashgan stratovulqon hisoblanadi. Vulqon bugungi kunda faol emas va atrofdagi hududlarga xavf solmaydi.

Geografiyasi va geologiyasi
---------------------------

Oakan togʻi Akan koʻlining shimoli-sharqidagi Akan kalderasida joylashgan. Vulqon balandligi taxminan 900 metr (3,000 ft) ga yetadi. Vulqonning eng baland choʻqqisi dengiz sathidan 1,370 metr (4,490 ft) balandlikda joylashgan. Vulqon konusining diametri taxminan 8 kilometr (5.0 mi) ni tashkil qiladi. Choʻqqida uchta portlash krateri mavjud. Vulqonning eng baland choʻqqisi Kitanakahara (yaponcha: *北中腹*?) balandligi taxminan 800 metr (2,600 ft) boʻlib, unda bir nechta fumarollar mavjud. Vulqon asosan gidroksidi boʻlmagan mafik togʻ jinslardan tarkib topgan. Togʻdagi asosiy jins turi bu andezit va dasit hisoblanadi. Oakan togʻi Hokkaido shahrining mashhur Oakan koʻlining yaqinida joylashgan va bu uning ekotizimini yana-da goʻzal koʻrinishiga sabab boʻladi. Har yili bu yerga minglab turistlar tabiat manzarasidan baxra olish uchun tashrif buyuradilar.

Tarixi
------

Oakan togʻi soʻnggi pleystotsen davrida Minamishikatada paydo boʻlgan. Shundan soʻng, vulqonning asosiy qismi doimiy lava oqimlari hisobiga tashkil topgan. Parazit vulqon hayotining soʻnggi bosqichida choʻqqida lava gumbazini hosil boʻlgan.

Oakan vulqonining nomi mahalliy afsonaga asoslangan boʻlib, unga koʻra, Oakan togʻi Akan koʻlining narigi tomonidagi Meakan togʻining erkak sherigi hisoblanar ekan.

Gallereya
---------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  *Saitō, Hiroshi* „ja:雄阿寒岳火山" (yaponcha). *新版 地学事典*.  平凡社 (1996). Qaraldi: 10-oktabr 2008-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  Hunt, Paul „32: Climbing an Active Volcano: Meakan-dake (雌阿寒岳)",*. Hiking in Japan: An Adventurer's Guide to the Mountain Trails*, First, Tokyo and New York: Kodansha International, 1988 — 195–200 bet. ISBN 0-87011-893-5.

Havolalar
---------

* Oakandake — Yaponiya meteorologiya agentligi (yaponcha)
* — Yaponiya meteorologiya agentligi
* Oakan Dake — Yaponiya geologik xizmati
* Akan: Global vulkanizm dasturi — Smitson instituti

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* NDL: 01165175
* VIAF: 259472269
* en:WorldCat Identities: viaf-259472269

 |
AQSh maxsus kuchlarining 3-guruhi Guliston tumanidagi dalada patrullik qilmoqda
**Guliston**, shuningdek, **Guliston** (pashtu / forscha: gulstạn) — Afgʻonistonning Farah viloyatidagi tuman. Taxminan 55% pushtunlar va 45% tojiklar boʻlgan uning aholisi 2004-yil oktabr oyida 53.780 kishiga baholangan edi. Tumanda jami 109 ta qishloq bor. Guliston deb ham ataladigan asosiy qishloq tumanning togʻli qismida 1434 m balandlikda joylashgan. Tumandan oʻtadigan asosiy yoʻl — 522-yoʻnalish.

Afgʻonistondagi urush
---------------------

2005-yil sentyabrida Tolibon jangarilari shiddatli janglardan so‘ng qisqa muddatga afg‘on xavfsizlik kuchlari tomonidan tuman nazoratini qo‘lga kiritdi.

2019-yilning may oyida Tolibon kuchlari tumandagi nazorat-o‘tkazish punktiga hujum qilib, 20 nafar afg‘on jangchisini o‘ldirgan va 2 nafarini o‘g‘irlagan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „UNHCR District Profile".  Afghanistan Information Management Service (oktabr 2004). 27-oktabr 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2006-yil.
2. ↑  „Summary of the District Development Plan".  Gulistan District Development Assembly. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2015-yil.
3. ↑  „Taleban 'seize Afghan district'".  BBC News (15-sentabr 2006-yil). Qaraldi: 15-sentabr 2006-yil.
4. ↑  „Afghan official: Taliban storm checkpoint, killing 20 troops" (6-may 2019-yil).

Havolalar
---------

* Guliston xaritasi (PDF)
**Vera Jürgens** (**Peicheva**, 1969-yil 5-sentabrda tugʻilgan), **Vera Peicheva-Jürgens** nomi bilan ham tanilgan, bolgar va nemis shaxmatchisi. U 1993-yilda FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvonini qoʻlga kiritdi va 1990-yilda Bolgariya ayollar shaxmat chempionatida gʻolib chiqdi.

Biografiyasi
------------

1980-yillarning oxirida u Bolgariyada yetakchi ayol shaxmatchilardan biri edi. 1987-yilda Sofiya shahrida shaxmat boʻyicha ayollar Bolgariya chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 1989-yilda u 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi va Afina xalqaro ayollar shaxmat turnirida gʻolib Svetlana Prudnikovadan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. 1990-yilda shaxmat boʻyicha ayollar Bolgariya chempionatida gʻolib chiqdi.

U Bolgariya terma jamoasida ayollar shaxmat olimpiadasida ishtirok etgan:

* 1990-yilda Novi Sad shahridagi 29-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi taxtada (+4, =3, −4).

1991-yilda u turmushga chiqdi va Germaniyaga koʻchib oʻtdi. 1992-yildan buyon shaxmat turnirlarida ushbu mamlakat sharafini himoya qilib kelmoqda. 1993-yilda Drezdenda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi xalqaro turnirda gʻolib Margarita Voiskadan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. 1993-yilda Gratsda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida mintaqaviy turnirda gʻolib chiqdi. 1993-yilda Vera Jürgens Jakartada shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida 32-oʻrinni egallagan zonalararo turnirda qatnashdi. 2002-yilda u ayollar shaxmat boʻyicha Germaniya chempionatida gʻolib Gisela Fishdikdan keyin kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2007-yilda u tez shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Germaniya chempionatida gʻolib chiqdi.

Vera Jürgens Germaniya terma jamoasida ayollar shaxmat olimpiadasida ishtirok etgan:

* 2006-yilda Turin shahridagi 37-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) birinchi zaxira taxtasida (+3, =6, −1).

1988-yilda u FIDE ayol xalqaro ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi va besh yildan soʻng FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvonini oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Vera Peicheva". *www.olimpbase.org*.
2. ↑  „1993 Jakarta Interzonal Tournament : World Chess Championship (women)". *www.mark-weeks.com*.
3. ↑  10. Deutsche Schnellschachmeisterschaft der Frauen
4. ↑  15. Deutsche Frauen-Schnellschachmeisterschaft 2007
5. ↑  „OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Vera Jürgens". *www.olimpbase.org*.
**John Jozeph Frencis Mulhall** (talaffuzi: „**John Jozeph Frencis Mulhall",** 1887-yil 7-oktabr — 1979-yil 1-iyun) amerikalik kino aktyori boʻlib, ovozsiz kino davridan boshlangan, u ovozli filmlarga muvaffaqiyatli oʻtgan va 50 yillik faoliyati davomida 430 dan ortiq filmlarda suratga tushgan.

Dastlabki yillari
-----------------

Mulhall Nyu-Yorkdagi Wappingers sharsharasida tugʻilgan. U irlandiyalik ota va shotlandiyalik onadan tugʻilgan olti farzanddan biri edi. Mulhall 14 yoshida karnaval tadbirlarida yordam bera boshlagan.

Karyerasi
---------

Filmlarda harakat qilishdan oldin Mulhall qonuniy teatr, musiqiy komediya va vodevilda ishlagan. Shuningdek, u jurnal illyustratorlari uchun model sifatida ishlagan. Uning birinchi filmdagi chiqishi (qoʻshimcha filmdan tashqari) *„The Fugitive"* (1910) filmida boʻlgan.

Ovozsiz filmlar davrida, Mulhall mashhur ekran aktyori boʻlgan, ayniqsa 1920-yillarda va u *„The Social Buccaneer"*, *„The Man Whirl"* va *„We Moderns"* kabi filmlarda rol oʻynagan. Uning oʻrta karyerasidagi eng koʻzga koʻringan rollari *„The Three Musketerees"* (1933), *Burn 'Em up Barnes* (1934) va *„The Clutching Hand"* (1936) filmlarida edi. U oxirgi marta 1959-yilda „*The Atomic Submarine*" filmda suratga tushgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Mulhall filmlardagi muvaffaqiyatining eng yuqori choʻqqisida „San-Fernando vodiysidagi hozirgi Sherman Oaks hududidagi yirik yer uchastkalarini" sotib oldi. Biroq, Buyuk Depressiyadagi yoʻqotishlar uning boyligini yoʻq qildi.

Mulhallning birinchi xotini Berta Vuillot boʻlib, ular turmush qurganlaridan soʻng vafot etgan. Uning ikkinchi xotini Laura Brunton 1921-yilda oʻz joniga qasd qildi. Keyinchalik 1921-yilda u Evelin Winansga uylandi. Ular 1979-yilda vafotigacha turmush qurishdi .

Oʻlimi
------

1979-yilda Mulhall Kaliforniyaning Vudlend-Xillz shahridagi Motion Picture &amp; Television Country House va Hospitalda konjestif yurak yetishmovchiligidan vafot etdi. Oʻsha paytda Mulhall 91 yoshda edi. U Kaliforniyaning Kalver-Siti shahridagi Muqaddas Xoch qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Mayer, Geoff*. Encyclopedia of American Film Serials* (en). McFarland, 2017 — 212–213 bet. ISBN 9780786477623. 24-iyun 2017-yilda qaraldi.
2. ↑  Katchmer, George A.*. A Biographical Dictionary of Silent Film Western Actors and Actresses* (en). McFarland, 2002 — 273 bet. ISBN 9780786446933. 24-iyun 2017-yilda qaraldi.
3. ↑  Slide, Anthony*. Silent Players: A Biographical and Autobiographical Study of 100 Silent Film Actors and Actresses* (en). University Press of Kentucky, 2010 — 255 bet. ISBN 978-0813137452. 24-iyun 2017-yilda qaraldi.
4. ↑  Jack Mulhall — LA Times Hollywood Star Walk
5. ↑  Wilson, Scott*. Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons, 3d ed. (2 volume set)* (en). McFarland, 2016 — 537 bet. ISBN 9780786479924. 24-iyun 2017-yilda qaraldi.
**Vera Nikolaevna Akimova** (1959-yil 5-iyun, Toshkent — 2009 yil), **Tinkova** va **Yeremeva** ismlari bilan ham tanilgan, Sovet yengil atletikachisi, toʻsiqlardan oʻtish boʻyicha mutaxassis. U 1980-yillarda yengil atletika bo‘yicha SSSR milliy terma jamoasida o‘ynagan, yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatining kumush medali, Butunittifoq chempionatlari g‘olibi va sovrindori. Moskva va CSKA vakili. SSSR xalqaro toifadagi sport ustasi.

Tarjimai holi
-------------

Vera Akimova 1959-yil 5-iyunda O‘zbekiston SSRning Toshkent shahrida tug‘ilgan.

U 1975-yilda mahalliy Toshkent seksiyasida yengil atletika bilan shug‘ullana boshlagan. 1978-yilda Xarkovdagi musobaqalarda u sport ustasi meʼyorini bajardi.

Keyinchalik u Moskvada tayyorgarlik koʻrdi, Sovet Armiyasi safida oʻynagan. Murabbiylar B. A. Shapochnik va E.V. Akimov. Davlat markaziy jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

U birinchi marta 1981-yilgi mavsumda Minskdagi SSSR qishki chempionatida 60 metrga toʻsiqlar osha yugurish boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritganida oʻzini Butunittifoq darajasida eʼlon qildi.

1984-yilda 60 metrga toʻsiqlar osha yugurishda u Moskvada boʻlib oʻtgan SSSR qishki chempionatida gʻolib chiqdi va Goteborgda boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Los-Anjelesdagi Yozgi Olimpiada oʻyinlariga nomzod sifatida koʻrib chiqilgan, ammo Sovet Ittifoqi Sharqiy blokning bir qancha boshqa davlatlari bilan birga siyosiy sabablarga koʻra musobaqani boykot qildi. Buning o‘rniga Akimova Pragadagi „Drujba-84" muqobil turnirida qatnashib, 100 metrga to‘siqlar osha yugurishda to‘rtinchi o‘rinni egalladi.

1985-yilda u Parijdagi yopiq inshootlardagi Jahon yengil atletika oʻyinlarida oltinchi oʻrinni egalladi, Leningraddagi SSSR chempionatida gʻolib chiqdi va Moskvadagi Yevropa kubogida ikkinchi oʻrinni egalladi.

1986-yilda 60 metrga toʻsiqlar osha yugurishda u Moskvadagi SSSR qishki chempionatida barcha raqiblarini ortda qoldirdi, Madriddagi yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida yarim finalga chiqdi. 100 metrga toʻsiqlar osha yugurishda u Kievda boʻlib oʻtgan SSSR chempionatida eng yaxshi natijani qayd etgan boʻlsa, Shtutgartdagi Yevropa chempionatida esa yarim finaldan nariga oʻta olmadi.

Katta sport yutuqlari uchun unga „Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi" faxriy unvoni berilgan.

U 2009-yilda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Вера Акимова (Еремеева) — мастер спорта по бегу".  cnopm.ru (1984). 28-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2022-yil.
2. ↑  Vera Akimova — profil na sayte IAAF[*sayt ishlamaydi*] (angl.)
3. ↑  Akimova (Yeremeeva, Tinkova) Vera // Lyogkaya atletika. Ensiklopediya / Avtori-sostaviteli V. B. Zelichyonok, V. N. Spichkov, V. L. Shteynbax. — M.: „Chelovek", 2012. — T. 1. — S. 26. — ISBN 978-5-904885-80-9.
4. ↑  „Акимова (Тинькова, Еремеева) Вера Николаевна".  Спорт-страна.ру (3-iyun 2019-yil). 13-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2022-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Munchoqtepa (maʼnolari).

**Munchoqtepa** — qalʼa harobasi (milodiy 2—3-asr). Namangan — Qoʻqon temir yoʻlning Urganjiy st-yasidan 1,5 km shimoli-sharqda, qum barxanlari orasida bino qilingan. M.ning uz. 94 m, eni 82 m, balandligi 10 m. M.ning atrofida chuqur xandaq izi, janubi-sharqiy burchagida qalʼa arki harobalari, shuningdek, sopol idishlar sinigʻi, xumdon qoldiklari saqlangan. Bunday buyumlar qalʼadan tashqarida, qum barxanlari ustida ham uchraydi. Bu hol M.dan tashqarida ham aholi yashaganligidan dalolat beradi. M. 7—8-asrlarda arab istilochilari tomonidan harobaga aylantirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**David Robert Joseph Beckham OBE** (talaffuzi: ***Devid Robert Jozef Bekhem***, 1975-yil 2-may Angliyaning London shahrida tugʻilgan) — Britaniyalik sobiq professional futbolchi. *100 buyuk britaniyaliklar* va dunyoning 100 ta eng nufuzli shaxslaridan biri. *Britaniya imperiyasi ordeni* sohibi. Jahon futboli tarixidagi eng mashxur shaxslardan biri. *Inter Mayami Cf* futbol klubining egasi va prezidenti. Salford Sity klubinig rahbari.

Devid Bekhem futbolchilik faoliyatida bir qator klublarni himoya qilgan bulardan „Manchester Yunayted", „Preston Nort End", „Real Madrid" va „AC Milan", u yana Angliya terma jamoasini ham himoya qilgan. U 2011-yilda dunyo boʻyicha eng koʻp haq toʻlanadigan futbolchi deb tan olingan.

Bekhem futbolchilik karyerasida „Manchester Yunayted" klubi bilan professional shartnomani imzolaydi va uning birinchi debyut oʻyini 1992 yil 17 yoshga toʻlganda boʻladi. Bekhem „Manchester Yunayted" tarkibida Premer-liga kubogini 6 marta, Angliya kubogini 2 marta va Chempionlar ligasini 1 marta sovrinlarini qoʻlga kiritadi. Bekhem 2003-yilda „Real Madrid" klubiga oʻtadi, u bu klubda 4 yil harakat qiladi va 4-yili Ispaniya chempionati kubogini qoʻlga kiritdi. 2007-yilning yanvar oyida Bekhem AQSHning „Los-Angeles Gelaksi" klubi bilan summasi 32,5 mln dollar boʻlgan 5 yillik shartnomani imzolaydi. Bekhem 2009-2010 yillar orasida Italiyaning „Milan" klubida ijara shartnomasi asosida harakat qildi.

Shaxsit hayoti
--------------

Bekhem *Spice Girls* vokalisti Viktoriya Beckamga (Adams) uylangan va ularning Bruklin Jozef, Romeo Jeyms, Kruz Devid ismli o'g'li va Harper Seven ismli qizi bor.

Ordenlar va maxsus mukofotlar
-----------------------------

* Qirolicha Yelizaveta II tomonidan ***Britaniya*** ***imperiyasi ordeni OBE*** xodimi. 2003-yil.
* Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamg'armasi ( YuNISEF ) Yaxshi niyatli elchisi (2005-yildan hozirgacha)
* ***100 ta eng buyuk britaniyaliklar***dan biri
* Dunyoning eng Mashhur 100 kishisi, 15-raqam. Forbes, 2007-yil
* Buyuk Britaniyada 40 yoshgacha bo'lgan eng nufuzli erkaklar ro'yxatidagi birinchi raqam - Arena, 2007
* Time 100. 2008-yil.
* To'rt mamlakat (Angliya, Ispaniya, AQSh, Fransiya) ligasida g'olib chiqqan birinchi ingliz.
* Uchta Jahon chempionatida gol urgan birinchi Angliya futbolchisi
* UEFA Chempionlar Ligasining 100 ta o'yinini o'tkazgan birinchi britaniyalik futbolchi .
* Yettita Premer ligada 265 o'yin, 80 asist.
* Angliya terma jamoasi sardori sifatida eng ko'p o'yinlar soni bo'yicha to'rtinchi.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* The David Beckham Academy Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-03-25).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***David Beckham*** haqida turkum mavjud |
**David Cabrera Pujol** (talaffuzi: *David Kabrera Puyol*) 1989-yil 7-sentabrda Meksikaning Mexiko shahrida tugʻilgan. Meksikalik futbolchi „Necaxa" klubi yarim himoyachisi hisoblanadi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

 „UNAM Pumas" tarkibida
Cabrera Pujol „UNAM Pumas" klubining bitiruvchisi. 2008-yil 24-avgustda u Meksika Primer ligasida „Pachuka"ga qarshi debyut qildi. Birinchi mavsumda u David Meksika chempioniga aylandi. U 2009-yilda va 2011-yil yakunida „Universidad Nacional" klubi bilan 2 marta chempion boʻlgan. Uning jamoani chempion boʻlishiga qoʻshgan hissasi yuqori boʻlsa-da, keyingi yili yuqori raqobat tufayli u bor yoʻgʻi 4 ta uchrashuvda ishtirok etgan. 2010-yilda Cabrera Pujol „Cougars" bazasida joy egalladi va ikkinchi marta chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2012-yilning aprel oyida u jarohatgan va bir necha oyga safdan chiqqan. 2013-yilning 6-may kuni „Pumas" safidagi ilk golini „Atlanta"ga qarshi o‘yinda kiritdi.

2016-yilning yozida Cabrera Pujol „Monarkas Moreliya"ga ijaraga oʻtdi. 2016-yilning 18-mayida uning „Monarkas Moreliya"ga oʻtishi rasmiylashtirildi va sotib olish sharti bilan 1 yilga ijaraga berildi. 16-iyul kuni „Tijuana"ga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. 28-avgust kuni „Toluka"ga qarshi kechgan bahsda Devid „Monarkas Moreliya" uchun birinchi golini urdi. Ijara muddati tugagach, u „UNAM Pumas"ga qaytdi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

2009-yilda Meksika yoshlar jamoasi tarkibida Cabrera Pujol Shimoliy Amerika yoshlar chempionatida oʻynadi. 2012-yilda Devid jiddiy jarohat oldi va Londondagi Olimpiya oʻyinlarida qatnasha olmadi.

Yutuqlari
---------

* 1Chempion Futbol boʻyicha Meksika chempionati — Clausura 2009
* 1Chempion Futbol boʻyicha Meksika chempionati — Clausura 2011

Statistika
----------

| Divizion | Klub | Davlat | Yillar |
| --- | --- | --- | --- |
| Liga MX | UNAM |  Mexico | 2009 |
| Liga MX | UNAM |  Mexico | 2011 |

Manbalar
--------

1. ↑  David Cabrera // Transfermarkt.com (mn.) — 2000.
2. ↑  David Cabrera Pujol // FBref.com (mn.)
3. ↑  DAVID CABRERA // Base de Datos del Futbol Argentino (isp.)
4. ↑  „УНАМ Пумас VS. Пачука 3:1" (en). soccerway.com (24-avgust 2008-yil). Qaraldi: 2-oktabr 2014-yil.
5. ↑  „Атланте VS. УНАМ Пумас 1:2" (en). soccerway.com (6-may 2013-yil). Qaraldi: 2-oktabr 2014-yil.
6. ↑  „Тихуана VS. Монаркас Морелия 2:0" (en). soccerway.com (16-iyul 2016-yil). Qaraldi: 5-oktabr 2016-yil.
7. ↑  „Толука VS. Монаркас Морелия 2:2" (en). soccerway.com (28-avgust 2016-yil). Qaraldi: 5-oktabr 2016-yil.
**Ilmiy bashorat** - tabiat va jamiyatning ayni paytda nomaʼlum, lekin kelajakda yuzaga kelishi yoki oʻrganilishi mumkin boʻlgan voqea va hodi-salarini, jarayonlarni ilmiy qonu-niyatlar asosida oldindan aytib berish, koʻra olish. I.b. ijodiy jarayon boʻlib, tabiat, jamiyat taraqqiyoti obyektiv qonunlarining fanda oʻrganilgan asoslariga suyanadi. I.b. voqelik haqida toʻplangan bilim va tajri-balarga, voqelikning oʻzgarishi va rivojlanishi qonuniyatlariga tayangan holda chiqariladigan, ilmiy jihatdan asoslangan xulosalardir. Bunda voqelikdagi zaruriy aloqadorlik, davriy oʻzgarishlar hamda tasodifiy ehtimolliklar hisobga olinadi. Olimlar osmon yoritqichlarining davriy harakatlarini oʻlchash natijasida Quyosh va Oyning tutilish vaqtlarini oldindan aytishgan, sayyoralarning harakatlanish jadvallarini tuzishgan (mil. av. 585 y. yunon olimi Fales Quyosh tutilishini bashorat qilgan. Ulugʻbek tuzgan yulduzlar jadvali esa osmon yoritqichlarining davriy harakatini aniq aks ettirgan). Tabiatdagi davriy oʻzgarishlarni kuzatish natijasida yil fasllarining almashinishi, shamolning yoʻnalishi va bulutlarning hola-tiga qarab obhavoning oʻzgarishini oldindan ayta olishgan, bunday bilimlar dehqonchilik va chorvachilikda muhim ahamiyat kasb etgan. Bashorat qilishning ayrim elementlari joni-vorlarda ham uchraydi. Qushlar, baʼzi hasharotlar obhavoning oʻzgarishini oldindan payqar ekan.

I.b. oʻz mohiyatiga koʻra, bir qancha turlarga boʻlinadi. Bularga dinamik va statistik qonuniyatlarga tayanib aytiladigan I.b.larni misol qilib koʻrsatish mumkin. Quyosh va Oy tutilishlarini oldindan aytib berish dinamik qonuniyatlarga tayanib aytiladigan I.b. boʻlsa, meteorologik hodisalarni yoki demografik jarayonlarni prognozlash I.b. qilishning 2turiga kiradi. Ijtimoiy hodisalarning rivojlanish qonuniyatlariga tayanib jamiyat taraqqiyotining kelajagini bashorat qilish I.b.ning 3turidir. Ijtimoiy I.b.ni, oʻz navbatida, iqtisodiy, demografik, siyosiy va b. turlarga ajratish mumkin. I.b. voqelikni, uning kelajagini oldindan bilib olishga imkon beradigan murakkab ilmiy bilish shakli hisoblanadi. I.b.ning toʻgʻriligi uni ilgari surishda tayaniladigan bilimlarning puxtaligiga, koʻlamiga, aniqligiga, haqqoniyligiga bogʻliqdir.

I.b. paygʻambarlar va avliyolarning karomatlari, folbinlik yoki astrologik usulda kelajakni bashorat qilishlardan farqlanadi.

Adabiyot
--------

* Predvideniye kak forma nauchnogo poznaniya [sb. statyey], T. 1985.

Baxtiyor Toʻrayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |