**Kseniya Semyonovna Konstantinova** (ruscha: *Ксения Семёновна Константинова* 1925-yil 18-aprel — 1943-yil 1-oktabr) Ikkinchi Jahon urushi paytida Qizil Armiya shifokori, 1944-yil 4-iyunda vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Konstantinova 1925-yil 18-aprelda Lubniy qishlogʻida rus oilasida tugʻilgan. 1937-yilda u va uning ikki ukasi NKVD otalari boshlangʻich maktab oʻqituvchisi Semyon Grigorevichni hamkasblarining yolgʻon ayblovi bilan 58-moddada ayblanib, hibsga olganiga guvoh boʻldi. Otasi xalq dushmani sifatida besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan Kseniya va uning aka-ukalari xalq dushmani farzandlari hisoblanib, otasining aybi yoʻqligini bilib, uzoq vaqtdan buyon qutulmoqchi boʻlgan. Ayni paytda ularning onasi Arina Semyonovna uch farzandini yolgʻiz tarbiyalash uchun qoldi. 1940-yilda maktabning ettinchi sinfini tugatgandan soʻng, Kseniya Lipetsk feldsherlik va akusherlik maktabiga oʻqishga kirdi va uni 1942-yilda tugatgan va Trubetchino qishlogʻidagi kasalxonada ishlagan. Oʻzini isbotlashni va urush harakatlarini iloji boricha qoʻllab-quvvatlashga yordam berishni xohlab, u 1943-yilda armiyaga shifokor sifatida qoʻshilish uchun uydan qochib ketdi va onasiga frontga borishga majbur boʻlganligini tushuntirib, eslatma qoldirdi.

Harbiy martaba
--------------

Hali 18 yoshga toʻlmagan, 1943-yil boshida armiyaga koʻngilli boʻlganidan keyin u dastlab Volga harbiy okrugidagi piyodalar oʻquv brigadasiga yuborilgan. May oyida oʻzining oʻquv brigadasidan tuzilgan 204-piyoda diviziyasining 730-piyoda polkida shifokor sifatida urush frontiga joʻnatilgan u tezda jarohatlangan askarlarga yordam koʻrsatish uchun tibbiy tayyorgarlikni oʻtkazdi. Iyul oyida Kursk hududidagi shiddatli janglar paytida, natijada dushman qoʻshinlarini 30 kilometrga chekinishga majbur qildi, u oʻnlab yarador askarlarni jangning jaziramasidan uzoqlashtirdi, buning uchun u oʻzining birinchi harbiy mukofoti — "Jangdagi xizmatlari uchun" medali bilan taqdirlandi. Kursk bulgʻasi uchun jang paytida u miya chayqalishidan keyin qisqa muddat kasalxonaga yotqizilishi kerak edi, ammo u tez orada jangga qaytdi. Keyinchalik uning diviziyasi 1943-yil 25-iyulda zaxiraga chiqarildi va Kalinin frontidagi 43-armiya tarkibiga qayta tashkil etildi. Koʻp oʻtmay, Demidov shahriga hujum paytida harakat boshlandi, ular operatsiya boshlanganidan bir hafta oʻtgach, 21-sentabrgacha nemis qoʻshinlarini quvib chiqarishga muvaffaq boʻlishdi. Keyinchalik uning bataloni 1-oktabrda Smolenskda ham Shatilovo qishlogʻi uchun boʻlgan jangda katta talafot koʻrdi. Jang paytida u oʻzining batalon komandiri Ivan Klevakinni jangda ogʻir yaralanganidan keyin evakuatsiya qildi; Keyin u koʻproq yarador askarlarga yordam berish uchun jang maydoniga qaytdi. Birinchi yordam koʻrsatish paytida, 100 ga yaqin nemis askari Sovet pozitsiyasiga kirib, avtomatlardan oʻt ochishdan oldin ularni oʻrab olishdi va Konstantinovani jarohatlangan askarlarning aravasini himoya qilishga majbur qildi. U oʻz qaramogʻida boʻlgan yarador askarlarni himoya qilish uchun qoʻlidan kelganini qildi, boshidan jarohat olishdan oldin oʻn ikki dushman askarini oʻldirdi va hushini yoʻqotdi. Natsistlar tomonidan harbiy asirga olingandan soʻng, u sovet harbiylarining hududdagi harbiy amaliyotlari haqida hech qanday maʼlumot berishdan bosh tortdi, buning uchun u shafqatsizlarcha qiynoqqa solingan va jarohatlangan va oxir-oqibat pichoq bilan yerga mixlangan. Ertasi kuni uning jasadi dafn etilganda toʻliq harbiy sharafga ega boʻlishini taʼminlagan askardoshlari tomonidan topildi. 1943-yil 9-oktabrda u oʻlimidan soʻng Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga koʻrsatildi va keyingi yili unga beriladi.

Mukofotlar va eʼtirof
---------------------

### Mukofotlar

* Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944-yil 4-iyun)
* Lenin ordeni (1944-yil 4-iyun)
* "Jangdagi xizmatlari uchun" medali (1943-yil 27-iyul)

### Xotiralar va sharaflar

* Ernst Manvelyan tomonidan yaratilgan „Mehribon opa" qoʻshigʻi Konstantinovaga bagʻishlangan boʻlib, keyinchalik uning jangdagi hayoti va oʻlimini aks ettiruvchi musiqiy spektaklga moslashtirilgan.
* Uning portreti Liptesk qahramoni maydonida va u oʻqigan akusherlik maktabidagi yodgorlik lavhasida; Unga bagʻishlangan yodgorlik plitalari Yelets va Smolensk tibbiyot maktablarida ham mavjud.
* Lipteskdagi shahar maydoni va uning tugʻilgan shahridagi koʻcha uning nomi bilan ataladi.

Yana qarang
-----------

* Yelena Stempkovskaya

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Simonov & Chudinova 2017. sfn error: no target: CITEREFSimonovChudinova2017 (help)
2. ↑  „Две Ксении. Две судьбы" (ru). *lipetskmedia.ru* (7-may 2013-yil). 19-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
3. ↑  *Seleznev, Nikolai*. „Жизнь длиною в 18 лет: новые исследования фактов биографии К. С. Константиновой". *Сельская нива* (26-noyabr 2020-yil), s. 4.
4. ↑  Cottam 1998. sfn error: no target: CITEREFCottam1998 (help)