recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tengsiz kapalak** (Porthethria dispar L.) — tangaqanotlilar turkumiga mansub hasharot. Qanotlari yozilganda erkaginiki 5 sm, urgʻochisiniki 7 sm. Erkak kapalak qoramtirqoʻngʻir, urgʻochisi oq yoki qoramtir sargʻish rangda. Tengsiz kapalak dunyoda keng tarqalgan hasharotlardan biri. Oʻrta Osiyoda togʻoldi va togʻli zonalarda koʻp, pastki tekisliklarda kamroq uchraydi. Qurti olma, nok, olcha, olxoʻri, oʻrik, jiyda, pista, bodom, yongʻoq va boshqa mevali hamda dub, terak, tol, shumtol, zarang kabi oʻrmon daraxtlari barglarini jiddiy zararlaydi. Zararlangan mevali daraxtlar shu yili meva bermaydi. Tengsiz kapalak tuxum davrida qishlaydi, bahorda tuxumdan chiqqan qurtlari yangi chiqqan daraxt barglari bilan toʻdatoʻda boʻlib oziqlanadi, katta yoshdaxi qurtlari tarqalib ketadi. Iyun boshlarida yupqa pilla ichida yoki eski poʻstloq ostida, barglar orasida gʻumbakka aylanadi, iyun oyi oʻrtalarida kapalaklari uchib chiqadi. Urgʻochi kapalaklar iyul oyi boshlarida daraxtlar tanasining pastki qismiga, devor yoriqlariga 250—500 tagacha tuxum qoʻyadi. Tuxumini tanasidan ajratgan tukchalar bilan berkitib qoʻyadi. Yiliga bir marta avlod qoldiradi. Obhavo qulay kelgan yillar juda koʻpayib, mevali va oʻrmon daraxtlariga katta zarar yetkazadi.

Kurash choralari: qishlab yotgan tuxumlari mexanik usullar bilan yoʻqotiladi. Yosh qurtlarga qarshi Bi58 (2,0 l/ga), sumialfa (0,5— 1,0 l/ga), nurelD (1,0 l/ga) va boshqa kimyoviy preparatlar purkaladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ijtimoiy voqelik** — individlar oʻrtasida umumiy qabul qilingan tamoyillar, qonunlar va ijtimoiy gʻoyalarni oʻz ichiga olgan oʻzaro taʼsir natijasidir.

Taʼriflash yondashuvlari
------------------------

Ijtimoiy voqelik muammosi fenomenolog faylasuflar, xususan, voqelikning bunday alohida shaklini taʼriflash uchun „ijtimoiy voqelik" tushunchasidan foydalangan Alfred Shyuts tomonidan toʻliq koʻrib chiqilgan. Shyuts ijtimoiy dunyoda toʻgʻridan-toʻgʻri boshdan kechirilishi mumkin boʻlgan ijtimoiy voqelik va bevosita koʻrinmaydigan, qidirilgan boʻlsada, hali boshdan kechirilmagan ijtimoiy voqelik oʻrtasida chegara oʻtkazdi. Shyutsdan keyin etnometodologiya sohasi kundalik ishchanligimiz va qobiliyatlarimizning ijtimoiy voqelik bilan oʻzaro munosabatidagi noaniq boʻlgan tuzilishni yanada oydinlashtirdi.

Ilgari, bu masala boshqa ilm sohalarida ham, masalan, sotsiologiyada koʻrib chiqilgan. Emil Dyurkgeym ijtimoiy voqelikning oʻziga xos xususiyatini taʼkidladi: „Bu yerda gʻoya boshqa hamma joydalardagiga qaraganda realroqdir".

Gerbert Spenser ijtimoiy, biologik va fiziologik voqelikni chegaralash maqsadida "superorganizm" tushunchasini qoʻshdi.

Ijtimoiy voqelik ilmiy, biologik yoki individual voqelikdan farq qiladi va jamiyatda ijtimoiy jihatdan qabul qilingan tendentsiyalardan iborat. Baʼzi tadqiqotchilar, masalan, Jon Syorl, ijtimoiy voqelik har bir individning nutq akti va muhitdan kelib chiqib oʻrnatilishi mumkin deb hisoblaydilar (pertseptiv psixologiyadan, jumladan J. J. Gibsondan ham va bir qancha iqtisodiy-ekologik nazariyalardan farqli oʻlaroq). Jon Syorl nutq aktlarini taʼriflash uchun quyidagi boʻlimlarni ishlatadi: „Nikoh, mol-mulk, ishga qabul qilish, ishdan boʻshatish, urush, inqilob, hukumat, yigʻilishlar, bitimlar, parlamentlar, korporatsiyalar, qonunlar, restoranlar, dam olish, advokatlar, oʻqituvchilar, shifokorlar, oʻrta asr ritsarlari, shuningdek, soliqlar".

Radikal konstruktivizm ijtimoiy voqelikni, ehtiyotkorlik bilan, kuzatuvchilar oʻrtasidagi geterogenlik sifatida belgilaydi (hozirgi kuzatuvchi oʻzini tarkibga olsa yoki olmasa ham).

Manbalar
--------

1. ↑  *Ireke Bockting* Character and Personality in the Novels of William Faulkner (1995) — P. 25
2. ↑  *George Walsh* Introduction // *Alfred Schütz* The Phenomenology of the Social World (1997) — P. xxvii
3. ↑  *John OʻNeill* Sociology as a Skin Trade. — London 1972. — *P. 217*
4. ↑  Herbert Spencer, The Principles of Sociology, Vol. 1, Part 1. „The Data of Sociology"(1876)
5. ↑  John R. Searle, The Construction of Social Reality (Penguin 1996) p. 79
6. ↑  *Niklas Luhmann* Theories of Distinction (2002) — P. 136

Adabiyotlar
-----------

* Дюркгейм Э. „Священные объекты, как символы",*. Религия и общество: хрестоматия по социологии религии*, Часть II, М.: Наука, 1994.
* Durkheim E.*. Andoza:Нп3* — 228 bet.  (tekst na angliyskom yazike)
* Eyden, T. van der*. Public Management of Society*, 2003 — 487 bet.
**Teysheba xudoning haykali** — urush, momaqaldiroq va shamol xudosi, shuningdek, Urartuning uchta asosiy xudolaridan biri. Miloddan avvalgi VIII-VII asrlarga tegishli. 1941-yilda Karmir Blurdan (Qizil tepalik) topilgan. Topilma arxeologik ekspeditsiya rahbari Boris Piotrovskiyning rafiqasi Ripsima Janpoladyanga tegishli. Teysheba xudoning haykali Armaniston tarixiy muzeyida saqlanadi.

Tavsif
------

Haykal barglar gulchambarida turgan yigitga oʻxshaydi. Erkak Urartu davridagi bezakli uzun chopon kiygan. Koʻylakning ustiga kamar bogʻlangan, yelkasida lenta. Teyshebaning sochlari yelkasida yoyilgan, boshida esa shox bilan qoplangan bosh kiyim. Teysheba hoʻkiz bilan tenglashtirilganligi sababli, shoxlar buqa ramzini bildiradi. Xudo haykalining chap qoʻlida jangovar bolta, oʻng qoʻlida esa uning timsoli boʻlgan nayza bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Teisheba | Armenian god" (en). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 19-fevral 2017-yil.
2. ↑  „Թեյշեբայի հարությունը". 21-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2017-yil.
3. ↑  „Հնագիտական Հավաքածու, Հայաստանի պատմության թանգարանի վեբկայք". *historymuseum.am*. Qaraldi: 6-oktabr 2016-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Tenenet** (Misr. ṯnn.t) Misr mifologiyasida Germont shahrining maʼbudasi. Montuning turmush oʻrtogʻi Sebek bilan bogʻliq. U fallus biln yalangʻoch ayol sifatida tasvirlangan, Rat-taui bilan aniqlangan.

Tenenet tugʻilish maʼbudasi va onalarning himoyachisi edi. Malamut va Germopolisda topilgan xabarlardan Oʻrta qirollik davridan beri Xudo Montning turmush oʻrtogʻi sifatida tanilgan. U inson qiyofasida bosh bogʻichida uraeus bilan tasvirlangan, chunki bu maʼbuda fir’avnlar tugʻilishida ularga kelajakda cheksiz imkoniyatlarni taqdim etgan. Bundan tashqari, baʼzan Aton quyosh diskida yoki ilonga oʻxshash va urey kobraning ramzi boʻlgan Arslon shaklida tasvirlangan.

Qadimgi Misr mifologiyasida Tenenet tasviri Xator, Sohmet, Sopdet, Mut, lead, Nehbet, Unit va Rat-taui kabi maʼbudalarga hurmat bilan bogʻlangan edi. Bu maʼbuda Edfu, Esna, Karnak va Dendera ibodatxonalarida, shuningdek, Fibada ibodat qilingan. Qadimgi Misr taqvimining uchinchi oyi-29 kunining maʼbudasi edi.

Adabiyotlar
-----------

* Dunyo xalqlari miflari entsiklopediyasi. "Sovet Entsiklopediyasi ", 1982-yil.
* Mariya-Theresia Derchain-Urtel: *ägyptischer Ikonographie-dagi sinkretismus.* *Die Gottin Tjenenet, Teil IV.* In: *Göttinger Orientforschungen.* (GOF) IV. Reihe, Ägypten 8, Wiesbaden 1979, S. 88ff.
* Adel Farid: *Armantdan ikkita yangi qirollik haykali.* In: *Mitteilungen des Deutschen Archaeologischen Instituts, Abteilung Kairo.* (MDAIK) Bd. 39, 1983, S. 59-69. Besonders S. 62-64.
* Christian Leitz ua: *Lexikon der ägyptischen Götter va Götterbezeichnungen.* bd. 7: *Š-ḏ.* (= *Orientalia Lovaniensia analecta.* [OLA] Bd. 116). Peeters, Leuven 2002, ISBN 90-429-1152-2.
* Volfgang Xelk, Eberxard Otto, Volfxart Westendorf (tahrir.): *Lexikon der Ägyptologie.* bd. IV: *Megiddo-Piramida.* Harrassowitz, Wiesbaden 1982, ISBN 3-447-02262-0, Spalte 610.
**Ikamesi** (yaponcha: *烏賊飯* - kalmar ichidagi guruch) — yapon taomi, guruch bilan toʻldirilgan kalmar. Osima viloyati, Xokkaydoning milliy taomi.

Tayyorlanishi
-------------

Ikamesini tayyorlash uchun boʻlaklangan kalmarning paypaslagichlari olib tashlanadi, keyin esa ichiga suvda yuvilgan guruch toʻldiriladi va anʼanaviy dasi bulyonida pishiriladi. Guruchning sochilib ketmasligi uchun kalmarni tishchoʻp yoki shunga mos keladigan boshqa biror narsa bilan mahkamlash mumkin. Ovqat pishirish uchun odatda yopishqoq va glyutensiz guruch aralashmasi ishlatiladi. Kalmarning ichiga boshqa turdagi mahsulotlar: toʻgʻralgan kalmar paypaslagichlari, bambuk novdalari, sabzi, aburaage toʻldirish ham mumkin.

Tarixi
------

1941-yilda Ikkinchi Jahon urushi paytida odamlar taomnomasida guruch taqchilligi yuzaga kelgan, Xokkaydodagi Mori bekatida bento sotuvchi Abesyoten (bu hozirgi kunda bentoning maxsus turi — ekiben tayyorlash va oziq-ovqat yetkazib beruvchi Ikamesi Abesyoten kompaniyasi) guruch kam sarf etiladigan taom tayytorlash uchun oʻsha vaqtlarda faol ovlangan Tinch okeani kalmaridan foydalanishqa qaror qilgan.

Urush tugagandan soʻng 1966-yilda „Keio Department Store" univermagi birinchi marta „Milliy tansiq taomlar va mashxur bentolar pishirish boʻyicha tanlov" (yapon.元祖有名駅弁と全国うまいもの大会 *Ganso Yūmē Ekiben to Zenkoku Umaimono Taikai*) oʻtkazdi. Unda Abesyoten oʻzining ikamesisini tayyorladi. Ikkinchi tanlov vaqtida ikamesi sotuvi misli koʻrilmagan darajada oshib ketdi va keyingi yillarda muntazamlik paydo boʻldi. Ikamesi asta-sekin milliy miqyosda Mori qishlogʻining tansiq taomi va Xokkaydo milliy taomi sifatida tanildi.

Soʻnggi vaqtlarda ikamesining Abesyotendan tashqari boshqa ishlab chiqaruvchilari ham paydo boʻldi va endilikda ushbu taomga maxsus tadbirlar uchun qadoqlangan yoki konservalangan koʻrinishda, shuningdek pochta orqali hech qanday muammosiz buyurtma berish mumkin boʻldi. Ikamesi hattoki Xonsyuda ham kalmar ovlanadigan koʻplab bekatlarda sotiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "いかめし" (ja). *Dijitaru Daijisen [Ikameshi]*. Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 56431036. Archived from the original on 2007-08-25. . <!--->
2. ↑  Yoshihiro Nishio「Ikameshi」,『Japanese regional cuisine』Chast 1（Hokkaido and Tohoku I）, Government, 1986 god, str.76.
3. ↑  Masuda Kitomi「seld・sardini・kalmari・・・vkus testa nailuchshiy」、『Japanese regional cuisine』Chast 1（Hokkaido and Tohoku I）、Government、1986 god、str.23。
4. ↑  „いかめしは全国No1!駅弁王国" (ja). *北海道ファンマガジン [ファンマガ]* (16-iyun 2008-yil). Qaraldi: 28-aprel 2018-yil.
TEYLOR (Taylor) Jefri Ingram (1886.7.3, London 1975.27.6, Kembrij) — mexanika sohasidagi ingliz olimi, London Kirollik jamiyati aʼzosi (1919). Asosiy ilmiy ishlari yaxlit muhit mexanikasita doyr. T. turbulentlik nazariyasiga muhim hissa qoʻshgan, qovushoq suyukliklar oqimi barqarorligi nazariyasini, turbulent diffuziya nazariyasini rivojlantirgan, turbulentlikning yarim empirik nazariyasini yaratgan, dislokatsiyalar nazariyasiga doyr muhim ishlari bor. T. aero va gidro dinamikasi masalalari, yadroviy portlash muammolari, samolyot va parashyut aerodinamikasi, meteorologiya masalalari va boshqa masalalar bilan ham shugʻullangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sinf** (biologiyada) — sistematikada yirik taksonomik kategoriyalardan biri. S. oʻzaro qarindosh turkumlar (hayvonlar) yoki tartiblarni (oʻsimliklar) birlashtiradi. Mas, kemiruvchilar, juft tuyoqlilar, toq tuyoqlilar, yirtqichlar, primatlar turkumlari sut emizuvchilar S.ni tashkil etadi. Umumiy tuzilishga ega boʻlgan va bitta umumiy ajdoddan kelib chiqqan S. bir tip (hayvonlar) yoki boʻlimga (oʻsimliklar) kiritiladi, mas, sut emizuvchilar, qushlar, yeudralib yuruvchilar va boshqa S. xordalilar tipiga, ikki urugʻpallalilar va bir urugʻpallalilar S. i yopiq urugʻlilar boʻlimiga kiradi. S. tushunchasini fransuz botanigi Turnifor 17-asr oxirida taklif etgan; keyinchalik K. Linneyning "Tabiat sistemasi"da S. eng yuqori sistematik kategoriya sifatida asoslab berilgan. SINF, oʻquv sinfi — 1) oʻquv yili davomida yagona oʻquv dasturi boʻyicha shugʻullanuvchi oʻquvchilar jamoasi; 2) badiiy oʻquv yurtlarida oʻquvchilarning biror oʻquv predmeti boʻyicha ixtisoslashtirilgan guruhi (mas, kompozitsiya Si); 3) maktabda oʻquvchilar shugullanadigan xona.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4640454-5

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ayane** (yap.あやね) — „Dead or Alive" serialidagi ayol qahramon. U birinchi marta 1997-yilda Sega Saturn uchun chiqarilgan „Dead or Alive" asl filmida sparring sherigi sifatida paydo boʻlgan. 1998-yilda chiqarilgan Dead or Alive Sony PlayStation versiyasida Ayane allaqachon toʻliq oʻynash mumkin boʻlgan maxfiy xarakter sifatida mavjud edi. Keyin u serialning asosiy va eng mashhur qahramonlaridan biriga aylandi (Dead or Alive 3 dan boshlab). Ayane tez-tez „Oʻlik yoki tirik" seriyasidan tashqarida, koʻpincha Ninja Gaiden oʻyinlarida paydo boʻlgan. Ayane yosh ninjutsu ustasi. Uni ishlab chiqishda Tomonobu Itagaki ishtirok etdi.

Kasumining amakivachchasi, u ham kunoichi. Seriyaning ikkinchi yuzi va orqasida kamonli bir xil qiz. Yosh boʻlishiga qaramay (faqat beshinchi yoshda u oʻn sakkizga kirdi), u Mugen Tenshin urugʻida muhim shaxsga aylandi. U amakivachchasining shon-shuhrati soyasida „laʼnati bola" boʻlib oʻsgan — otasi onasini zoʻrlagan yovuz Raido edi. Oʻz urugʻining eng kuchli ninjasi boʻlishga va oʻzining qadr-qimmatini isbotlashga intilgan. U hech narsadan toʻxtamaydi va yoʻliga toʻsqinlik qiladigan har qanday odamni oʻldiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ayane (Dead or Alive) Archive.is saytida arxivlandi (2013-01-25), IGN
2. ↑  Characters - Voice Of Ayane, Behind The Voice Actors
3. ↑  Resume Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-03-16). ginadevettori.com
4. ↑  Janice Kawaye Profile, Metacritic
5. ↑  Ninja Gaiden Sigma 2 - E3 09: Exclusive Ayane Gameplay Part I | Gametrailers
6. ↑  Dead or Alive Dimensions - Credits Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-11-15). allgame
7. ↑  Dead or Alive Paradise Details and Credits for PSP, Metacritic

Havolalar
---------

*
**Gazlift**, erlift (gaz va ing. lift — koʻtarmoq) — quduqqa tushirilgan quvur orqali suyuqlik (suv, neft)ni yuqoriga chiqarish qurilmasi. Siqilgan gaz yoki havo kompressor yordamida boshqa quvur orqali suyuqlikka yuboriladi, gaz yoki havo suyuqlik bilan aralashib, gaz-suyuqlik yoki suv-havo emulsiyasini hosil qiladi. Emulsiya ikkinchi quvur orqali yuqoriga koʻtariladi. Yuqorida separator yordamida neft yoki suv, gaz yoki havodan ajratib olinadi. G. suvni 200 m gacha, neftni 1000 m gacha koʻtarishi mumkin. Suyuqliklarni yuqoriga chiqarishning boshqa texnika vositalaridan foydalanish noqulay yoki mumkin boʻlmagan hollarda G. qoʻl keladi. Suyu klikni (asosan, suvni) yuqoriga koʻtarish uchun atmosfera havosidan foydalaniladigan koʻtargichlar ham bor. Ular erlift yoki mamut-nasoslar deb ataladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Germanidlar** — germaniynint metallar bilan hosil qilgan birikmalari. G. yaltiroqligi metallarga xos, moʻrt, qattiq moddalar. Ikkilamchi (mas, FeGe, Cu3Ge) va uchlamchi (mas, MnAlGe) G. mavjud. Koʻpchiligining suyuqlanish temperaturasi yuqori. Masalan, Zr5Ge3 ning suyuqlanish temperaturasi 2330°, HfGe3 niki 2200", Th3Ge2 niki 2000°. G. aksariyatining elektr oʻtkazuvchanligi metallarga oʻxshash, oʻta oʻtkazuvchanlik holatiga oʻtish temperaturalari yuqori. Masalan, V3Ge uchun u 6,0°K va Nb3Ge uchun esa 6,9°K. G. orasida yarimoʻtkazgichlar (mas, Mg2Ge), ferromagnetiklar (mas, Mp5Se) ham bor. Ishqrriy va ishqoriy yer metallarining G.i havoda oksidlanadi, suvda gidrolizlanadi, kislotalar taʼsirida ajraladi. G. tegishli elementlarni qizdirish yoki eritish, shuningdek eritmalarni elektroliz qilish, oksidlarni qaytarish va b. usullar bilan olinadi. Baʼzi G. yarimoʻtkazgich va magnit materiallar, yadro texnikasi va termoelementlar uchun xom ashyo, qotishmalarning mustahkamligini oshiruvchi moddalardir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Nobellar** — shved ixtirochilari va sanoatchilari. E m Manuel Nobel (1801.24.3 - 1872.3.9) - suv osti minalari ixtirochisi. 1842—59 yillarda Peterburg (Rossiya)da yashagan, u yerda mexanika zavodiga asos solgan. Alfred Bernhard Nobel (1833. 21.10 — 1896.10.12) — dinamit ixtirochisi. Em Manuel Nobelning oʻgʻli. 1867-yilda dinamit tayyorlashga An-gliyadan patent olgan. Dinamit ishlab chiqaradigan korxona egasi. Koʻp mamlakatlarda dinamit ishlab chiqarish fabrikalari qurgan. London Qirollik jamiyati va Shvetsiya Fanlar akademiyasi aʼzosi. Nobel mukofotlari taʼsis qilish haqida vasiyat qilgan. Lyudvig Nobel (1831.27.7 - 1888.12.4) - korxona egasi, stanoklar konstruktori. Emmanuel N.ning oʻgʻli. Peterburgdagi otasi asos solgan korxonani "Lyudvig Nobel" nomli yirik mashinasozlik zavodiga aylantirgan. 1871-yil aka-ukalari Robert va Alfredlar bilan birgalikda Boku (Ozarbayjon) da neft sanoati korxonasi (1879-yildan "Aka-uka Nobellar hamkor-ligi")ga asos solgan. Emmanuel Nobel (1859.22.6 - 1932.31.5) - Lyudvig N.ning oʻgʻli. Peterburgda "Aka-uka Nobellar hamkorligi"ni, "Lyudvig Nobel" jamiyati va boshqa korxonalarni boshqargan (1888—1917).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoʻngʻiroqgul** - qoʻngʻiroqguldoshlar oilasiga mansub bir va koʻp yillik oʻtsimon oʻsimliklar turkumi. Shimoliy yarim sharning oʻrta kengliklarida, Yevropaning janubi va Old Osiyoda 300 ga yaqin turi tarqalgan. Baʼzi turlari manzarali. Uzbekistonda Q.ning 6 turi uchraydi, shundan Fedchenko Q.i keng tarqalgan. Boʻyi 10—25 sm, koʻp poyali, barglari keng tuxumsimon, keng el-lipssimon yoki yumaloq. Gullari toʻgʻri, baʼzan biroz zigomorf, shakli qoʻngʻiroqsimon, koʻk, zangori, oq, baʼzan binafsha rang, alohida joylashgan. Roʻvak, shingil va boshqa toʻpgullar hosil qiladi. Iyun—iyul oylarida gullab urugʻlaydi. Mevasi koʻsakcha. Togʻlarda qoyalarning yoriqla ridaoʻsadi. Manzarali turi urugʻidan, ildiz bachkilaridan va tupini boʻlish orqali koʻpaytiriladi. Baland boʻyli Q. guldasta qilish uchun, past boʻylilari esa gulzor chetlarini bezash uchun ekiladi. Ayrim turlarining ildiz va barglari ovqatga ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Juvoz** (fors. — oʻgʻir) — moyli oʻsimliklar urugʻidan (maye, chigitdan) moy chiqaradigan dastgoh, moyjuvoz. J. qanday oʻsimlik urugʻidan moy i. ch.iga koʻra bir necha xil boʻladi, chunonchi: moy J. sholi oqlanadigani — objuvoz, qogʻoz J. Ulov (ot, hoʻkiz) yoki suv kuchi bilan yuritiladi. J. kunda, oʻq, qayiq, gajak, yogʻoch (moʻmiq), toʻgʻin kabi qismlardan iborat boʻladi. Kunda (uz. 3 m cha, yoʻgʻon tomonining diametri 55—60 sm) oʻrik, tut, qayragʻochdan tayyorlanadi. Ingichka tomoni yerga 2 m cha koʻmilib, ustki gozasi oʻgʻir shaklida oʻyiladi va yukxona deb ataladi, unga chigit, kunjut, zigʻir, turli urugʻ (qovun, kungaboqar va b.), yaʼni xom ashyo solinadi. Yukxonaning oʻrtasidan oʻq uchi singari qilib gʻazna oʻyiladi. Gʻazna chuqurchasida oʻqning aylanishi natijasida xom ashyodan sizib tushgan yogʻ toʻplanadi. Oʻqni aylantirish uchun uning uchiga gajak (uz. 1,2 m cha yogʻoch) biriktiriladi. Gajakning pastki uchi qayiq (uz. 1 m cha, yoʻgʻon yuzasining bir tomoni oʻyib ichiga tosh toʻlatilgan, ikki yonidagi teshiklariga kundani oʻrab oʻtgan toʻgʻinning uchlari qoqilgan qurilma) oʻrtasidagi yogʻoch (moʻmiq)ga bogʻlanadi. J.ga qoʻshilgan ulov yurganida qayiqni oldinga suradi, qayiq esa gajakni, gajak oʻz navbatida oʻqni aylantiradi, oʻq xom ashyoni ezib, tarkibidagi moyni gʻaznaga haydaydi. Gʻazna moyga toʻlgach, juvozkash J.ni toʻxtatib, moyni oladi. Moy beruvchi oʻsimlik urugʻlaridan juvozlarda olinadigan moy J. moyi deb ataladi (asosan zigʻir urugʻidan tayyorlangani uchun zigʻir yogʻi deb ham yuritiladi). J. moyi kunjut, kungaboqar, qovun urugʻi, chigit va yongʻoq magʻizidan aralashtirib tayyorlanganda shifobaxsh neʼmatga aylanadi. Qogʻoz J.da eski uvada, yogʻoch kukuni va b. ezib, un qilingan, soʻng qaynatib, undan qogʻoz quyilgan.

J. haydaydigan kishi juvozkash, uning mashgʻuloti, kasbi juvozkashlik deyiladi. Juvozkashlik qadim zamonlardayoq paydo boʻlgan Oʻrta Osiyo, xususan Oʻzbekiston qishloqlaridagi yirik dehqon xoʻjaliklari moy ishlab sotish uchun, baʼzan mayda dehqon xoʻjaliklari esa oʻz ehtiyoji uchun shaxsiy juvozxonaga ega boʻlganlar. Yogʻ va qogʻoz sanoatining rivojlanishi tufayli juvozkashlik kasbi ancha susaydi. Hozir ham J. uchrab turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Andjirbogʻtepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Buxoro viloyatining Vobkent tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Anjirbogʻ" MFY, Andjirbogʻ qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

Andoza:Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati navbox

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qoʻngʻirot (maʼnolari).

**Qoʻngʻirot** — Buxoro viloyati Gʻijduvon tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda oʻzbeklarning Qoʻngʻirot qabilasi yashagan. Qishloq tarixi taxminiy 1398-yillarga borib taqaladi. Aytilishicha, oʻsha davrda 300 kishiga yaqin
Qoʻngʻirot qabilalaridan biri qishloqqa koʻchib kelgan va ular bu joyni Qoʻngʻirot deya nomlashgan. Ushbu nom oʻsha vaqtdan beri saqlanib kelmoqda.

16-asrning oʻrtalarida qishloqda 2000 tadan ortiqroq odam yashagan. Ular boshqa qabilalardan kelin yoki kuyov qabul qilishmagan. Bu odat yaqin-yaqingacha saqlanib kelgan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng aholi qaytadan roʻyxatdan oʻtkazilgan. Shundan soʻnggina bu odat yoʻqolib ketdi.

Qabila Buxoro xonligi tugatilgunicha zardushtiylik diniga eʼtiqod qilgan.[*manba kerak*] Shundan soʻng qabila islom dinini qabul qilgan.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yorugʻlik qabul qilgichlar** -elektromagnit toʻlqinlarni, yaʼni optik nurlanishlar energiyasini boshqa turdagi energiyaga aylantiradigan, yorugʻlik oqimini qayd qilish yoki oʻlchashga imkon beradigan qurilma. Ularning xossalarini, turlarini ifodalaydigan muhim parametrlari boʻsagʻa sezgirligi, oʻzgartirish koeffitsiyenti, spektral koʻrsatkichlari, vakt doimiysi va b. hisoblanadi. Yorugʻlik qabul qilgichlar issiqlik, fotoelektr, fotokimyoviy va vizual xillarga boʻlinadi. Radiometrlar, pnevmatik yoki optik akustik qabul qilgichlar, termoelementlar, termoustunlar, bolometrlar issiql i k Yorugʻlik qabul qilgichlar hisoblanadi. Fotoelektr Yorugʻlik qabul qilgichlar — tashqi va ichki fotoeffektga asoslangan, ularning ishi tushayetgan yorugʻlikning kvant energiyasi hv ga bogʻliq (y — Plank doimiysi, v — yorugʻlik chastotasi). Bunday Yorugʻlik qabul qilgichlarga tashqi fotoeffektli fotoelementlar, berkituvchi katlamli fotoelementlar — ventil fotoelementlar, ichki fotoeffektli fotoqarshiliklar, fotodiodlar, fotoelektron kuchaytirgichlar va foton hisoblagichlar misol boʻladi. Fotokimyoviy Yorugʻlik qabul qilgichlar elektromagnit nur taʼsirida fotokimyoviy reaksiyalar oʻtishiga asoslangan. Bunga zamonaviy fotografiyada ishlatiladigan barcha turdagi fotoqatlamlar taalluqli. Vizual Yorugʻlik qabul qilgichlar nurlarning fiziologik taʼsiriga asoslanadi (qarang Koʻz). Yorugʻlik qabul qilgichlar texnikada, ilmiy tadqiqotlarda, kimyo sanoati va h. k.larda muhim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qoʻngʻiroq** — 1) qad. musiqa cholgʻusi, urma idiofon. Darak berish, shuningdek, yovuz ruhlar, balo-ofatlarni haydash maqsadida koʻpgina xalqlarda (jumladan, Oʻrta Osiyoda ham) qoʻllangan. Temirdan, ichi boʻsh, tagi kesilgan nok shaklida yasaladi. Uzoqdan eshitiladigan tovushi ichida osilgan tilchasining asosiy tanasiga urish natijasida hosil boʻladi. Yev-ropada 4—6-asrlardan katta Q.larni ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Eng yiriklari Rossiyada (mas, Moskvadagi 200 tli "Shoh-Q.") chiqarilgan. Q.lar xristi-anlik, buddizm va boshqa diniy marosimlar jarayonida qoʻllanadi; 2) qoʻngʻiroqlar — simfonik orkestr tarkibidagi urma musiqa cholgʻusi. 2 m balandlikdagi romga osilgan, turli uzunlikdagi 12—18 temir (jez, ggoʻlat va boshqalar) trubkadan iborat. Ularni maxsus bolgʻachalar bilan urib, oddiy Q.dan farqli oʻlaroq muayyan balandlikka ega, xromatik tarzda sozlangan tovushlar (diapazoni 1 — 1,5 oktava) chiqariladi; 3) qoʻngʻiroqchalar — sim-fonik musiqa, opera va baletlarda qoʻllanilgan musiqa cholgʻusi. Quti ichida joylashgan 25—32 turli uzunlikdagi metall plastinkadan iborat. Diapazoni 2—2,5 oktava, xromatik tovushqatorga ega.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ali Barishik** (1980-yil 22-avgustda tugʻilgan) — turk aktyori.  Bilkent universiteti teatr bo‘limida 2 yil o‘qiganidan so‘ng Mimar Sinan nomidagi Tasviriy sanʼat universiteti Davlat konservatoriyasiga o‘tdi. 2007-yilda u yerni tamomlagan. 2006-yilda u Royal Shekspir kompaniyasiga kuzatuvchi sifatida qabul qilingan. U Genri Gudman bilan birga Qirollik Shekspir kompaniyasi va BBC drama radiosining qoʻshma ishi boʻlgan "Rejim oʻzgarishi "spektaklida rol oʻynagan. Bosh badiiy direktor Prof. Zeliha Berksoy tomonidan ishlab chiqarilgan Beshiktosh munitsipaliteti madaniyat va sanʼat platformasida teatr koordinatori boʻlib ishlagan. U yerda u „Koʻzlarimni yumaman, vazifamni bajaraman" va „Yangi yil bilan" spektakllarida ishtirok etdi.

* Qora non — 2015 yil
* Boy qiz kambagʻal yigit — 2012-2014
* Mening belgilar oilam — 2012
* Bolalar eshitmaydi — 2010 yil
* Katta oila — 2011 yil
* Kassa xodimi — 2008 yil
* Tun qanotlari — 2009
* Majburiy hokim — 2009 yil
* Jin Passage — 2008 yil
* Kundalik ogʻriq — 2008 yil
* Blade Edge — 2007 yil

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑

Tashqi avolalar
---------------

1. 
2.
**Trayektoriya** (lotincha: traectorius — harakatga oid) — fazoda harakatlanayotgan moddiy nuqta hosil qiluvchi chiziq. Moddiy nuqtalardan iborat tizim harakatlanganda uning har bir nuqtasi oʻzining T.si boʻylab harakat qiladi. Moddiy nuqtalar tizimining holati holatlar fazosida nuqta xisoblanadi va uning T.si holat T.si deb ataladi. Mat.ning differensial tenglamalar va dinamik tizimlar kabi sohalarida T. tushunchasi asosiy tushunchalardan biri hisoblanadi. Differensial tenglamalar va dinamik tizimlar nazariyalarida baʼzan T. chiziq boʻlmasligi xam mumkin. Chunki harakatlanayotgan nuqtaning koordinatalari bir oʻzgaruvchili funksiyalar boʻlib, ular differensial tenglamalar tizimining maxsus nuqtasi (muvozanat gʻolat) boʻlsa, bu nuqtadan oʻtuvchi trayektoriya shu nuqtaning oʻzidan iborat boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avstriya-Prussiya urushi** (1866) – Avstriya bilan Prussiya oʻrtasida koʻpdan beri davom etib kelgan janjalga barham bergan, Germaniyani birlash-tirishda qaysi nemis davlati hukmron boʻlishi mumkin degan masalani hal etgan urush. Prussiya kansleri Bismark urushga diplomatik va harbiy jihatdan puxta tayyorlik koʻrib, Fransiya va Rossiyaning bu urushda betaraf boʻlishi toʻgʻrisidagi va’dalarini oldi.Urushning dastlabki kunlaridayok, Avstriyaning ojizligi sezilib qoldi. 1866-yil 3-iyulda Sadova yonida avstriyali-klarga qattiq zarba berildi. Bu bilan Av-striyaning bundan keyin Germaniyani birlashtirish ishiga da’vogar boʻlmasligi masalasi hal etildi. Avstriya-Prussiya yarash bitimi 26-iyulda Nikolsburgda, sulh shartnomasi esa 23-avgustda Pragada imzolandi. Urush natijasida Prus-siya oʻz hududini ancha kengaytirdi va u boshchiligida Shimoliy german davlatlari ittifoqi tashkil topdi. Avstriya bu ittifoqdan chetda qoldi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avstriya-Prussiya urushi" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tarixga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX546411
* BnF: cb119541422 (maʼlumot)
* GND: 4011795-9
* LCCN: sh85009763
* LNB: 000300215
* NKC: ph124696

 |
**Avstriya-Serbiya konvensiyasi** ― 1881-yil 28-iyunda Belgradda 10-yil muddatga imzolangan maxfiy bitim.

Tavsif
------

Avstriya-Vengriya Serbiyani qirollik sifatida tan olishga va boshqa Yevropa davlatlarining bunday tan olinishiga yordam berishga, qulay sharoitlarda Serb knyazligining janubiy mulklarini Usmonli imperiyasi hukmronligi ostidagi Eski Serbiya va Markaziy Makedoniya hisobiga (Vardar daryosi vodiysi yoʻnalishi boʻyicha) kengaytirishga toʻsqinlik qilmaslikka rozi boʻldi, Novo-Pazar Sanjak bundan mustasno (7-modda).

Serbiya Avstriya-Vengriyaning oldindan roziligisiz xorijiy davlatlar bilan siyosiy bitimlar tuzmaslik (4-modda), oʻz hududiga xorijiy qoʻshinlarni kiritmaslik, oʻz hududida Avstriya-Vengriyaga qarshi qaratilgan siyosiy, diniy yoki boshqa faoliyatni amalga oshirishga yoʻl qoʻymaslik va Bosniya va Gersegovinada, shuningdek, Novo-Pazar Sanjakda bunday faoliyatga halaqit berish majburiyatini oldi.

Avstriya-Serbiya konvensiyasi oʻzining sulola manfaatlarini koʻzlagan Serbiya knyazi Milan Obrenovich tomonidan boshlangan. Ushbu bitimning tuzilishi bilan Serbiya oʻzining tashqi siyosat yoʻnalishini Rossiya imperiyasidan Avstriyaga oʻzgartirdi va 1903-yilda Obrenovich sulolasi qulagunga qadar bu avstrofil yoʻnalishini davom ettirdi. Shartnoma imzolangandan soʻng Serbiya Avstriya-Vengriyaning qaram davlatiga aylandi. Konvensiya 1889-yilda davom ettirildi va 1895-yil 1-yanvargacha amal qildi.

Adabiyotlar
-----------

* Советская историческая энциклопедия, Москва, 1961, т. 1 — С. 149.
* Ian D. Armour*. Apple of Discord: The "Hungarian Factor" in Austro-Serbian Relations, 1867-1881*. Andoza:Нп3, 2014 — 311— bet. ISBN 978-1-55753-683-9.
* Alfred Francis Pribram; Austro-Hungarian Monarchy*. The Secret Treaties of Austria-Hungary, 1879-1914: Texts of the treaties and agreements, with translations by Denys P. Myers and J.G. D'Arcy Paul*. Harvard University Press, 1920 — 50—52 bet.
* Jan G. Beaver*. Collision Course: Franz Conrad Von Hötzendorf, Serbia, and the Politics of Preventive War*. Lulu.com, 2009 — 67— bet. ISBN 978-0-557-09600-8. '
* Robin Okey; Senior Lecturer in History Robin Okey*. Eastern Europe 1740-1985: Feudalism to Communism*. Routledge, 2003 — 134— bet. ISBN 978-1-134-88687-6.
Avstraliya va Vetnam davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Avstraliya, sariq rangda Vetnam koʻrsatilgan.
Avstraliya va Vetnam oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Avstraliyaning Xanoyda elchixonasi va Xoshimin shahrida konsulligi bor. Vetnamning Kanberrada elchixonasi bor.

Tarixi
------

Avstraliya va Vetnamning birinchi aloqalari XIX asrda boshlanngan. Ikkinchi jahon urushi oxirigacha Avstraliya va Vetnam oʻrtasidagi munosabatlar deyarli yoʻq edi.

### Vetnam urushi va oqibatlari

Keyinchalik kommunistik ekspansionizm qoʻrquvi Avstraliyani Vetnam urushiga olib keldi, bu urushda Avstraliya Janubiy Vetnamga Shimoliy Vetnamga qarshi yordam berish uchun Vetnamga qarshi kommunistik aralashuvning bir qismi sifatida ishtirok etdi. Avstraliya kommunistlarga qarshi 50 000 askar yubordi, ulardan 520 nafari halok boʻldi. Urush Avstraliya jamiyatiga chuqur taʼsir koʻrsatdi.

Vetnam urushi tugagandan soʻng, Avstraliya mamlakatning iqtisodiy inqirozi va siyosiy izolyatsiyadan qochgan koʻplab vetnamlik qochqinlarni qabul qildi. Vetnamlik qochqinlar Avstraliyaga kelgan yevropalik boʻlmagan muhojirlarning birinchi katta guruhi edi.

Zamonaviy kunlar
----------------

Sovuq urushning tugashi va Vetnamning tashqi aloqalarini normallashtirishi Avstraliyaning tez orada Vetnam bilan munosabatlarni qayta tiklashiga sabab boʻldi. 1990-yillarda ikki davlat oʻrtasida munosabatlar oʻrnatildi. Vetnam hozir dunyoning eng tez rivojlanayotgan iqtisodiyotlaridan biri va Avstraliyaning strategik hamkori, mamlakatlar CPTPP aʼzosi va avstraliyaliklar uchun mashhur manzil boʻlib, ularning aksariyati Vetnam urushida qatnashgan sobiq askarlardir. Shunga qaramay, Avstraliya, shuningdek, Vetnamdagi inson huquqlarining mamlakatdagi kommunistik hukumati tomonidan buzilganligini tanqid qilganlardan biridir.

Soʻnggi paytlarda Vetnam oʻsib borayotgan Xitoy taʼsiriga va Janubiy Xitoy dengizidagi tajovuzkor munosabatga qarshi turish uchun Avstraliyaning yordamiga muhtoj boʻlib qoldi, bu esa baʼzida Avstraliyaning munosabatidan Xitoy hukumatining gʻazabini keltirib chiqardi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Australian involvement in Vietnam" (2-iyul 2019-yil).
2. ↑  „The Vietnam War". 17-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „National Museum of Australia - Vietnamese refugees boat arrival".
4. ↑  „The Vietnamese refugees who changed white Australia".
5. ↑  „Australian Vietnam veterans return to live in Vietnam".
6. ↑  „Australia's Quiet Vietnam Diplomacy".
7. ↑  „Australian warships challenged by Chinese military in South China Sea". *Australian Broadcasting Corporation* (20-aprel 2018-yil).

Havolalar
---------

* Avstraliya elchixonasi Vetnam
* Vetnamning Avstraliyadagi elchixonasi
**Bavosir**, gemorroy — toʻgʻri ichakning pastki qismi, xususan orqa chiqaruv yoʻli venalarining tugun-tugun boʻlib kengayishi. Intoksikatsiya, allergiya, mexanik taʼsirotlar: venalarning oʻsma, ayollarda homilali bachadon bilan ezilishi, uzoq muddat oyoqda yurib yoki oʻtirib ishlash, ovqatga ruju qilish, alkogolizm, surunkali qabziyat, shuningdek ichki aʼzolarning turli kasalliklari va boshqa sabab boʻladi. B. avj olishida irsiy moyillik ham maʼlum ahamiyatga ega. Kechishiga koʻra oʻtkir, surunkali, qaytalaydigan, tugunlar orqa chiqaruv teshigida joylashishiga qarab tashqi, ichki va aralash xillari tafovut qilinadi. Orqa chiqaruv yoʻli sohasida biror narsa tiqilgandek ogʻirlik, achishish, qichishish, baʼzan hojat chogʻida ogʻriq kuzatiladi; keyinchalik gemorroidal qon ketishi mumkin (najasda qon boʻladi). Agar B.da gemorroidal tugunlar tiqilib qolsa yoki yalligʻlansa, qattiq ogʻriq beradi, harorat koʻtariladi, qabziyat kuzatiladi. Vaqtida oldi olinmasa, uzoq vaqt qon ketib yurishi — kamqonlikka, ichki gemorroidal tugunlar tushishi yoki qisilishiga olib keladi. B.ni davolashda vanna qabul qilish, ogʻriq qoldiruvchi shamcha qoʻyish tavsiya etiladi, parhez buyuriladi. Ogʻirroq hollarda jarrohlik usuli qoʻllaniladi. B.ning oldini olish uchun qabziyatga yoʻl qoʻymaslik; hojatdan keyin orqa chiqaruv teshigi sohasini iliq suv bilan yuvishga odatlanish, kam harakat kishilar badantarbiya bilan shugʻullanishlari lozim.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baqqol** (arab.— koʻkatfurush, sabza-votfurush, gʻallafurush) — bozor, gu-zar va mahallalardagi doʻkonchalarda mayda-chuyda roʻzgʻor mollari, kundalik yegulik oziq-ovqatlar sotuvchi mayda savdogar. B.lar va B.lik doʻkonchalari Turkistonda oʻrta ayerdan 20-asrning 20-y.gacha keng tarqalgan. Bozor iqtisodiyotiga oʻtilishi munosabati bilan OʻzR va boshqa qoʻshni mamlakatlarda qayta faoli-yat koʻrsata boshladi. Arab mamlakatlari, Eron, Afgʻoniston va Turkiyada ham bor. Yevropa mamlakatlari, jumladan Rossiyada qoʻllaniladigan "bakaleya" atamasi Baqqol so'zidan olingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Umesh mehra** (1953.6.8, Dexli) -hind kino rej.i. "Iglfilmz" studiyasining asoschisi F.S.Mehraning oʻgʻli. "Meniki—Seniki" (1977) filmi uning birinchi mustaqil ishidir. "Notinchlik", "Sening quchogʻingda", "Alanga", "Nobud", "Qasam", "Vardi", "Guru", "Mazlum", "Daydi oshiq", "Bagʻri tosh yor", "Eng katta raqqosa", "Raqqosalarning raqqosasi", "Qalʼa", "Xalqaro raqqosa", "Bu muhabbatdir" kabi filmlari bilan hind kinosi rivojiga munosib hissa qoʻshdi. U.M. "Oʻzbekfilm" bilan hamkorlikda filmlar ("Alibobo va qirq qaroqchi", "Sevgi afsonasi", "Ovchi") ishlagan. Oʻzbekistonda chiqadigan hind filmi haqida hikoya qiluvchi "Filmz" jur.ning ikkinchi bosh muharriri.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


Umesh Mehra
**Baqliyya** yoki **Būrāniyya** X asr boshlarida Iroq janubida faol boʻlgan Qarmatianlarning kichik guruhi boʻlgan edi.

Guruh 907-yilda Abbasidlar xalifaligi tomonidan Zikrawayh ibn Mihrawayh qoʻzgʻoloni magʻlubiyatga uchragan qarmatiyaliklar qoʻzgʻolonidan soʻng paydo boʻlgan. Zikrawayh vafot etadi, lekin uning Sawaddagi (Kufa atrofidagi unumdor qishloq hududi) koʻp izdoshlari uning oʻlmaganiga ishonishdi va ularga rahbarlik qilish uchun qaytib u joyga kelishdi. 907-908-yillarda Abu Hatim az- Zutti ismli dā'ī (ismoiliy missioner) Sawadda faol boʻlgan va oʻz izdoshlariga sarimsoq, piyoz va sholgʻom yeyishni, hayvonlarni soʻyishni va muayyan islom diniy marosimlariga rioya qilishlarini izdoshlariga chuntirib oʻtgan. Bundan uning izdoshlari Baqiliyya taxallusini oladilar, tez orada bu nom Savad qarmatiylariga nisbatan qoʻllanila boshlandi. Tez orada Zikrawayh tarafdorlari safiga Hamdan Qarmat va Abu Muhammad Abdon tarafdorlari qoʻshildi, ular hali ham Muhammad ibn Ismoilning Mahdi boʻlib qaytishiga ishonadilar.

Bu harakat saqlanib qoladi va hatto Mas’ud ibn Hurayth va Abu Muhammad Abdonning jiyani Iso ibn Muso boshchiligida Kufa va Wasit atrofidagi hududlarda Abbasidlarga qarshi bir necha qoʻzgʻolon koʻtardi. Abu Tohir Jannabi boshchiligidagi Bahrayn qarmatiylari 927-yilda Iroqqa bostirib kirganlarida, ular qoʻzgʻolon koʻtardilar, ammo abbasidlar sarkardasi Horun ibn Gʻarib tomonidan magʻlubiyatga uchradilar. Ularning bayroqlari oq rangda boʻlib, Qur’ondan isroilliklarning Fir’avn zulmidan qutqarilishi haqidagi yozuvlar bilan tasvirlangan. Asli fors boʻlgan bir qancha qarmatianlar Bahraynilar safiga qoʻshilishdi va keyin ularga ergashib oʻz vatanlariga borishdi va u yerda „ Ajamiyyūn" nomi bilan mashhur boʻlishdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Madelung 1978. sfn error: no target: CITEREFMadelung1978 (help)
2. 1 2 3 4  Daftary 2012.
3. 1 2 3  Hodgson 1960. sfn error: no target: CITEREFHodgson1960 (help)
4. ↑  „Baqliyya".. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.
5. ↑  „Baqliyya".. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Daftary, Farhad (2012). "Baqliyya". *Historical Dictionary of the Ismailis*. Scarecrow Press. 29–30 b. ISBN 978-0810861640. .
**Kurbe Jan Dezire Gyustav** (fransuzcha: *Jean Désiré Gustave Courbet*; 1819.10.6, Orvan, Fransh-Konte — 1877.31.12, Turde-Peyls, Shveysariya) — fransuz rassomi, jamoat arbobi. 1837-yildan rassomchilik maktabiga katvab oʻqigan, 1839-yildan xususiy atelyelar (jumladan, Kurbe Shtyoben atelyesi)ga qatnagan, naturadan asarlar yaratgan, lekin rassom sifatida mustaqil shakllangan. Kurbe ispan va golland rang-tasviridan (ayniqsa, Rembrandt, F. Xals ijodidan) taʼsirlangan. Kurbe realistik sanʼat taraqqiyotiga katta taʼsir qilgan; asarlarida ijtimoiy hayotda sodir boʻlayotgan oʻzgarishlarni, oʻzi bilgan, uni oʻrab turgan voqealarni tasvirladi: "Tosh maydalovchilar" (1849), "Ornanda dafn marosimi" (1849), "Choʻmilayotgan ayollar" (1853), "Uchrashuv" (1854), "Qishloqlik nozik oyimlar" (1851), "Qishki manzara" (1867), "Togʻdagi kulba" (taxminan 1874) va boshqa Kurbe, shuningdek, barelyef va haykallar ham yaratgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. 1 2  *(unspecified title)*
5. ↑  *(unspecified title)*
6. ↑  *(unspecified title)*
7. ↑  *(unspecified title)*
8. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baqbaqa** deb boʻyin atrofidagi gipoderma qatlamiga aytiladi. Dahan ostida sezilarli namoyon boʻladi (ayniqsa, pastki jagʻ quyiga tushirilganida yoki bosh oldinga egilganida). Keksa va/yoki semiz odamlarda koʻp uchraydi. Oʻrta vaznli odamlarda ham ularning suyak tuzilishi va teri qatlami xususiyatlariga bogʻliq oʻlaroq baqbaqa boʻlishi mumkin.

Davolash
--------

**Parhez**: tanadagi ortiqcha yogʻni yoʻqotish uchun sogʻlom ovqatlanish zarur.

**Plastik jarrohlik**: jarroh dahan ostidagi yogʻni olib tashlaydi va jagʻ mushaklarini qisqartiradi.

* Ayol busti. Qadimgi Rim.Ayol busti. Qadimgi Rim.
* Ayol haykalchasi. Qadimgi Rim.Ayol haykalchasi. Qadimgi Rim.
* Semiz kapitalistga karikatura. Birlashgan Qirollik, 1925.Semiz kapitalistga karikatura. Birlashgan Qirollik, 1925.

Havolalar
---------

* *Cosmetic Surgery Today*, Dimitrije E. Panfilov, Grahame Larkin, 2005 ISBN 1588903346



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Claire Windsor** (tug'ilgan **Klara Viola Cronk** ; 1892 yil 14 aprel - 1972 yil 24 oktyabr) - ovozsiz ekran davrining amerikalik kino aktrisasi.

Yoshlik
-------

Vindzor 1892 yilda Klara Viola Kronk ("Ola" laqabli) Kanzas shtatining Fillips okrugidagi Marvin shahrida skandinaviyalik ota-onalar Jorj Edvin Kronk va Ella Rouz Fearing (keyinchalik "Rosella" deb ataladi) oilasida tug'ilgan, ular 1885 yil 21 oktyabrda turmush qurgan. Davenport, Ayova Ularning birinchi farzandi, o'g'li tug'ilgandan ko'p o'tmay vafot etdi.  Uning ota-onasi keyinchalik u ikki yoshida Kanzas shtatidagi Kavker Siti shahriga ko'chib o'tdi. Bir paytlar Klerning singlisi Nelli dunyoga keldi. Kler 1906-07 yillarda Topekadagi Washburn tayyorgarlik akademiyasida tahsil olgan. Sietl, Vashingtondagi Brodvey o'rta maktabida bir yil o'tgach, u Washburn kollejining Tasviriy san'at bo'limi talabasi sifatida qaytib keldi.

Karyera ko'tarilishi
--------------------

Kler Vindzorning filmdagi debyuti 1920 yilda Lois Veberning *"Bir ayolni xursand qilish"* filmida bo'lib o'tdi, bu juda kamtarona muvaffaqiyat edi. Yangi paydo bo'lgan yulduzni targ'ib qilish uchun Paramount Pictures tez-tez Vindzorni yangi ajrashgan aktyor Charli Chaplin bilan reklama suratlarida birlashtirdi, bu esa tabloid matbuotida yosh aktrisani bosma nashrlarda tilga olishga olib keldi. 1921 yilda Vindsor Lui Kalhern bilan Veberning *"Blot"* (1921) filmida rol o'ynadi.

O'lim
-----

Kler Vindsor 1972 yil 24 oktyabrda 80 yoshida Los-Anjeles, Kaliforniya, Good Samaritan kasalxonasida yurak xurujidan vafot etdi.  (Sidney D. Kirkpatrikning 1986 yildagi *"Qotillar to'plami"* kitobida Vindzorning o'lim yoshi 74 deb qayd etilgan. ) U Glendale's Forest Lawn Memorial Park qabristoniga dafn qilindi. 

Kino sanoatiga qo'shgan hissasi uchun Kler Vindsorga Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi 7021 Hollywood bulvarida yulduz berildi. Gollivudda, Kaliforniya, 1960 yil 8 fevral

Manbalar
--------

1. ↑  Silent Ladies and Gents, silentera.com. Accessed November 13, 2022.
2. ↑  "Silent Era People"; accessed September 2, 2021.
3. ↑  „Lawrence Journal-World - Google News Archive Search". *news.google.com*. Qaraldi: 26-iyun 2016-yil.
4. ↑  „Claire Windsor | Hollywood Walk of Fame". *walkoffame.com*. Qaraldi: 26-iyun 2016-yil.
5. ↑  „Claire Windsor". *Los Angeles Times*. Qaraldi: 26-iyun 2016-yil.