recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chelemli** — Adana viloyatining Yüreğir tumaniga qarashli munisipalitet.

Geografiyasi
------------

Jeyhan daryosining sharqida joylashgan Chelemli 10 kilometr (6.2 mi) Oʻrta er dengizidan ichki tomonda36°51′N 35°39′E﻿ / ﻿36.850°N 35.650°E﻿ / 36.850; 35.650GO. Adanagacha boʻlgan avtomagistral masofasi 45 kilometr (28 mil) va tarixiy Misis shahriga (Mopsuestia) 20 kilometr (12 mi). U past vodiyda joylashgan, balandligi taxminan 170 metr (560 ft). Eng yaqin tepalikning choʻqqisida mikrotoʻlqinli ulanishlar, telekoʻrsatuvchi stansiyalar va boshqalar kabi telekommunikatsiya vositalari mavjud. Shahar aholisi 2012-yilga kelib 1365 kishi.

Tarixi
------

XIV asrda Usmonlilar Bolqon yarim orolini bosib olgandan soʻng, Anadoludagi oʻgʻuz turklari Bolqonga koʻchirilib, XIX asrning ikkinchi yarmigacha bu yerda yashagan. Biroq, halokatli rus-turk urushidan keyin (1877—1878-yillar) ularning koʻpchiligi Anadoʻlining turli joylarida joylashgan joyga qaytishga majbur boʻldi. Chelemli aholisi oʻsha muhojirlarning bir qismidir.

Iqtisodiyot
-----------

Eng muhim iqtisodiy faoliyat chorvachilikdir. Bugʻdoy, kolza, tarvuz, kungaboqar va karam muhim ekinlar qatoriga kiradi. Aslida Chelemli shahrining nomi *kelem* soʻzining buzilgan shakli boʻlib, Bolqon turklari orasida mashhur karam nomi.

2014-yildagi holati
-------------------

6360-sonli qonunga muvofiq, 2014-yilda barcha shaharcha munitsipalitetlari tugatilib, ular tuman hokimligiga birlashtiriladi. Shunday qilib, 2014-yilda Chelemli Yüreğir munitsipalitetining bir qismi boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Statistical Institute page". 22-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Mayor’s page (turkcha)". 13-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
3. ↑  Official gazette (turkcha)
**13-aprel** — Grigoriy taqvimida yilning 103- (kabisa yilida 104-) kuni. Yil yakuniga 262 kun qoladi.

|  |
| --- |
| ← **Aprel** → |
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2024-yil |

Bayramlar
---------

*Yana qarang: Turkum:13-aprel bayramlari*

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Bu boʻlim chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Voqealar
--------

*Yana qarang: Turkum:13-aprel voqealari*

* 1204 — Salib yurishlari: Konstantinopol qamali
* 1598 — Nant edikti imzolandi.
* 1919 — Bavar Respublikasi tashkil topdi (1-maygacha).
* 1953 — AQSH MRB odam ongini boshqarish dasturini ishlab chiqdi.
* 1987 — Portugaliya Xitoy ixtiyoriga Makaoni *(tasvirda)* berdi.
* 1994 — "Oʻzbekinvest" eksportimport milliy sugʻurta kompaniyasi tashkil etildi.

Tavalludlar
-----------

*Yana qarang: Turkum:13-aprelda tugʻilganlar*

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Bu boʻlim chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

 1743 — Tomas Jefferson (1826 yilda v.e.), AQSHning 3-i prezidenti (1801—1809), Amerika Qo'shma Shtatlarining asoschilaridan biri.

1948 — Mixail Shufutinskiy, amerikalik, sovet va rus qo'shiqchisi, pianinochi, musiqa prodyuseri.

1961 — Ignazio Kassis, shveytsariyalik siyosatchi, Shveytsariya prezidenti (2022).

1963 — Garri Kasparov, sovet va rus shaxmatchisi va siyosatchisi, shaxmat bo'yicha 13-jahon chempioni.

1978 — Karles Puyol, ispaniyalik futbolchi, jahon chempioni (2010) va Yevropa chempioni (2008).

Vafot etganlar
--------------

*Yana qarang: Turkum:13-aprelda vafot etganlar*

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Bu boʻlim chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Havolalar
---------

* days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 2006-07-20 sanasida arxivlangan)(rus.)
**Akutan aeroporti**— Akutan shahriga xizmat koʻrsatadigan davlatga qarashli jamoat aeroporti, AQShning Alyaska shtatining Aleutlar Sharqiy tumanidagi Akutan orolidagi shahar. Aeroport Akun orolida joylashgan. Akutan orolidan sharqda joylashgan. Rejali havo qatnovi Essential Air Service dasturi tomonidan ta'minlanadi.

Aeroport 2012 yilda ochilgan. Ilgari Akutan orolida joylashgan. 2012 yilda PenAir operatori Grumman Goose samolyotlarini iste'foga chiqarishlarini e'lon qildi. Natijada Akun orolidagi an'anaviy aeroport Akutanga xizmat ko'rsatish uchun qurilgan. Akundagi aeroport dastlab Akutan bilan hoverkraft orqali bog'langan. Reyslar esa endi dengiz vertolyotlari tomonidan boshqariladigan vertolyot orqali ta'minlanadi.

Imkoniyatlar
------------

Akutan aeroporti dengiz sathidan 133 fut (41 m), balandlikda joylashgan 369 akr (149 ga ) maydonni egallaydi. U 9/27 deb belgilangan bitta uchish -qo'nish yo'lagiga ega, asfalt yuzasi 4500 x 75 fut (1372 x 23 m) o'lchamda.

Aviakompaniyalar va yo'nalishlar
--------------------------------

Quyidagi aviakompaniya ushbu aeroportda yo'lovchilarga rejali xizmat ko'rsatadi.

| Aviakompaniya | Manzillar  |
| --- | --- |
| Grant Aviation | Unalaska/Dutch Harbor |
| Maritime Helicopters | Akutan Seaplane Base |

Andoza:Bar graph

1. ↑  „Schedules (Akun to Dutch Harbor)".  Grant Aviation. 2015-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 10-yanvar.
2. ↑  Maritime schedule Retrieved Sep 11, 2022.
Andoza:GeoGroup
Bu maqola the village in Azerbaijan haqidadir.  the album by NQ Arbuckle uchun XOK sahifasiga qarang.

''*Xok **(shuningdek,*** **Khok**) — Ozarbayjonning Naxchivon Kangarli tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munitsipalitet. Naxchivon-Sharur avtomobil yoʻli yaqinida, tuman markazidan 6 km shimoliy-sharqda, Sharur tekisligida joylashgan. Aholisi gʻallachilik, yem-xashak va chorvachilik bilan shugʻullanadi. Qishloqda oʻrta maktab, klub, kutubxona, tibbiyot punkti bor. 5234 nafar aholi istiqomat qiladi (2009).

Etimologiya
-----------

Bu Ozarbayjon xalqining eng qadimgi manzilgohlaridan biri. Ayrim tadqiqotchilarning fikricha, oykonim "oʻtloq, yaylov" maʼnosida qoʻllanuvchi turkiy "xok" (khok) // "xak" (khak) soʻzi bilan bogʻliq. ". Shuningdek, bu nom  *xak* (yer)ning eroncha so'zidan kelib chiqqan deb taxmin qilish mumkin..

Manbalar
--------

1. ↑  ANAS, Azerbaijan National Academy of Sciences*. Nakhchivan Encyclopedia*. Baku: ANAS, 2005 — 254 bet. ISBN 5-8066-1468-9.
2. ↑  *Ozarbayjon toponimlarining entsiklopedik lug'ati*. Ikki jildda. I.p. jild 304. Boku: "Sharq-G'arb". 2007-yilISBN 978-9952-34-155-3.

* Xok GEOnet nomlar serverida

  


|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Suv osti akvarium bogʻi
**Akvarium oʻsimliklari—**- chuchuk suv akvariumida yetishtirilgan suv oʻsimliklari. Ularning aksariyati kelib chiqishi tropik va subtropik va botqoq  yoki qirg'oq, yaʼni ular butunlay suv ostida boʻlishi mumkin va suv yuzasidan sezilarli darajada koʻtarilishi mumkin. Akvarium oʻsimliklarining asosiy qismi gulli oʻsimliklar boʻlimi boʻlib, mox va fernlarning bir nechta vakillari ham mavjud.

Suvoʻtlar, kamdan-kam istisnolardan tashqari, akvarium oʻsimliklari va umuman akvariumning zararkunandalaridir.

Tasniflash
----------

*Birinchi guruh* — akvariumning pastki qismida yoki suv yuzasiga yaqin joyda yashovchi oʻsimliklar.

*Ikkinchi guruh* — suvning qalinligida yoki yuzasida erkin suzadi, qoida tariqasida, ular yerga oʻrnatilmaydi.

*Uchinchi guruh* — suv yuzasida erkin suzadi (Azolla, Vodokrasovye).

*Toʻrtinchi guruh* — suvning pastki qismida oʻsadi, suv ostida gullaydi (Zanikelian, Nanada, Vallisneria).

*Beshinchi guruh* — yerda oʻsadi, suv yuzasida suzuvchi barglar va gullarni hosil qiladi (Aponogetones, Suv zambaklari).

*Oltinchi guruh* — suv yuzasidan kuchli koʻtarilgan botqoq va qirgʻoq oʻsimliklari (Aroid, Hiloldoshlar vaChastuhovye).

Oʻsimliklar misollari
---------------------

Ferns
* Marsiliya toʻrt bargli
* paporotnik (Tailand)
* Salviniya suzuvchi
* Ceratopteris hornis (Suv karam).

Dengiz oʻtlari
Globulyar kladofora umumiy akvariumda dekorativ element va biofiltr sifatida ishlatiladi. Chara suvoʻtlari nitella (gul) va hara (botqoq) oʻsimliklardan alohida oʻstiriladi.

Qamoqqa olish shartlari
-----------------------

Barcha tirik organizmlar singari, o'simliklar ham ularning muvaffaqiyatli yashashi uchun maʼlum shartlarni talab qiladi. Buni hisobga olish kerak: akvarium tuprogʻining sifati va oʻsimliklarning oziqlanishi uchun zarur boʻlgan iz elementlari (oʻgʻitlar), yorugʻlik darajasi va rejimi, suv harorati, qattiqlik va kislotalilik darajasi, karbonat angidrid va kislorod darajasini hisobga olish kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  Кассельман К.*. Атлас аквариумных растений*, 2-е изд, М.: Аквариум-принт, 2004 — 33 bet. ISBN 5-98435-069-6.
2. ↑  Кассельман К.*. Атлас аквариумных растений*, 2-е изд, М.: Аквариум-принт, 2004 — 10 bet.
3. 1 2 3 4 5 6
4. 1 2  Журкова Е.Н. Ильина Е.Я.*. Комнатные растения*, Справочная книга для учителей, М.: Просвещение, 1968 — 182—183 bet.
Ma'muriy birkigi
----------------

Shvetsiya davlatining an'anaviy viloyatlari ma'muriy yoki siyosiy maqsadlarga xizmat qilmaydi, tarixiy va madaniy ob'ektlaridan biridir. Gastriklendga haqida fikr yuiritadigan bo'lsak, provinsiya Gävleborg okrugi lanning ma'muriy okrugini janubiy qismini tashkil etadi.

  

  

Geraldika -1560 yilda berilgan qurollar. Boshqa viloyatlarda bo'lgani kabi, qurollar dukal toji bilan tasvirlangan. Blazon: "Argent Xurti va Elk statanti Gules kiyingan va tuyoqli Or." Gävleborg okrugi uchun gerb 1938 yilda Gästrikland va Hälsingland qo'llarini birlashtirgan holda tayyorlangan va hudud gerbi maqomini olgan.

Gästrikland ko'pincha Norrland darvozasi deb ham yuritiladi (Shvetsiyaning shimoliy qismi an'anaviy ravishda kam yashaydigan, 15-asrgacha o'rganilmagan va o'rmonlar, tog'lar va ko'llar hukmron bo'lgan hududga ega). Gästrikland ko'pincha Norrland darvozasi deb atalgan, chunki Gästriklanddan odamlar Shvetsiyaning shimoliy qismiga borishgan.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
**Goldbax muammosi** — sonlar nazariyasining hali toʻla yechimini topmagan muammolaridan biri.

X.Goldbax 1742-yil 7-iyunda L.Eylerga yozgan xatida „Menimcha har qanday {\displaystyle n>5} natural son uchta tub son yigʻindisidan iborat" degan fikrni bayon qilgan.
Eyler oʻzining javob xatida: „Har qanday {\displaystyle n>2} juft son ikkita tub son yigʻindisidan iboratligiga aminman, lekin afsuski, juda koʻp uringan boʻlsamda, men buni isbot qilolmayapman" deb yozgan.

Bu gipotezalar birgalikda Goldbax-Eyler gipotezalari yoki Goldbax-Eyler muammosi deb yuritiladi.

Agar Goldbax gipotezasini juft sonlar va toq sonlar uchun alohida yozilsa, u holda Goldbax-Eyler gipotezalarini quyidagicha bayon qilish mumkin:

Goldbaxning kuchli binar gipotezasi (yoki Eyler gipotezasi):

„Har qanday {\displaystyle n>2} juft son ikkita tub son yigʻindisidan iborat".
Juft sonlar uchun Goldbaxning kuchsiz ternar gipotezasi:

„Har qanday {\displaystyle n>4} juft son uchta tub son yigʻindisidan iborat".
Toq sonlar uchun Goldbaxning kuchsiz ternar gipotezasi:

„Har qanday {\displaystyle n>5} toq son uchta tub son yigʻindisidan iborat".

Adabiyot
--------

* B.Y.Yagudayev „Ajoyib sonlar olamida" „Oʻqituvchi". Toshkent. 1973-yil.

Manbalar
--------
Mercedes-Benz W110 fintail
**Mercedes-Benz Fintail** (nemischa:) 1959-yildan 1968-yilgacha Mercedes-Bens tomonidan ishlab chiqarilgan W110, W111 va W112 seriyali sedan avtomobillarining taxallusidir. Bular 1953-yilda ishlab chiqarilgan «Ponton» seriyali salon avtomobillarini oʻrnini egalladi.

Ushbu seriyalarning kamtarona «tailfin davri» uslubi AQSh yetakchiligidagi tendentsiyani aks ettiradi. Mercedes terminologiyasida orqa qanotlar qisqacha qilib «Peilstege» (tarjimasi „koʻtaruvchi shterjenlar", peilen „moʻljal, yoʻnalishni aniqlash" + Steg „ustun") atalib mashina orqaga yurganda toʻxtash uchun moʻljal olishda yordamchi vosita xisoblanadi.

Ishlab chiqarish seriyasiga quyidagilar kiradi:

* Toʻrt silindrli sedan avtomobillar
	+ 1961–1968 Mercedes-Benz W110 — 190c, 190Dc (1961 – 65), 200, 200D, 230 (1961 – 65)
* Olti silindrli sedan avtomobillar
	+ 1959–1968 Mercedes-Benz W111 — 220b, 220Sb, 220SEb, 230S
	+ 1961–1965 Mercedes-Benz W112 — 300SE

Manbalar
--------

1. ↑  „Mercedes-Benz S-Class" (en).  Daimler AG. — „The luxury class saloons presented in 1959 were given the name "Tailfin" because of the characteristic fin-like markers at the rear known as "Peilstege" (something like "bearing bars").".
2. ↑  „Übersetzung für „Steg"".  Langenscheidt. — „plank; jetty; gangway; bridge; bar, crosspiece".

Havolalar
---------

* heckflosse.nl
**Ixtiyoriddin ibn Gʻiyosiddin al-Husayniy** – Alisher Navoiyning zamondoshi. Hayoti haqida maʼlumotlar kam saqlangan. "Kashf uz-zunun"da keltirilishicha, bir muddat Hirot shahrida qozilik qilgan. "Asos ul-iqtibos" asarining muallifi. Bu asar masallar va hikmatli soʻzlar jamlanmasi boʻlib, Navoiyning iltimosi bilan yozilgan.U Oʻrta Osiyolik soʻfiy avliyo va olim. U hozir ham Markaziy Osiyo va dunyoning boshqa hududlarida faoliyat yuritayotgan Maxdumiya so‘fiylik tariqati asoschisi edi.

Hayot va ta'limotlar:

Ixtiyoriddin hozirgi O‘zbekistondagi Buxoro shahrida tug‘ilgan. U qizi Fotima orqali Muhammad payg‘ambarning avlodi bo‘lgan.

Ixtiyoriddin Buxoro va Oʻrta Osiyoning boshqa shaharlarida islom huquqi va ilohiyot ilmini oʻrgangan. U iqtidorli shoir va yozuvchi ham edi.

15-asr boshlarida Ixtiyoriddin maxdumiya soʻfiylik tariqatiga asos solgan. Buyurtmaning ta'limotlari sevgi, rahm-shafqat va boshqalarga xizmat qilish tamoyillariga asoslanadi.

Ixtiyoriddin serqirra adib bo‘lib, so‘fiylik va islom huquqiga oid bir qancha asarlar qoldirgan. Uning eng mashhur asari "Kashf al-haqoiq" ("Haqiqatlarning ochilishi") boʻlib, u Xudoning tabiati va inson qalbi haqidagi risoladir.

Meros:

Ixtiyoriddin Oʻrta Osiyodagi eng muhim soʻfiy avliyolardan biri sanaladi. Uning ta'limotlari mintaqa madaniyati va ma'naviyatiga katta ta'sir ko'rsatdi.

U asos solgan Maxdumiya so‘fiylik tariqati bugungi kunda ham o‘z faoliyatini davom ettirib, uning O‘rta Osiyo, Janubiy Osiyo va Yaqin Sharqda bo‘limlari mavjud.

Ziyoratgoh:

Ixtiyoriddin ziyoratgohi Buxoro shahrida joylashgan. Ziyoratgoh butun dunyo musulmonlari uchun mashhur ziyoratgoh hisoblanadi.

Ishlari:

Kashf al-Haqoiq ("Haqiqatlarning oshkor etilishi")

Risola fi’l-tavhid ("Allohning birligi haqida risola")

"Sharh-i chahar kitob" ("To‘rt kitobga sharh")

Divon-i Ixtiyoriddin ("Ixtiyoriddin she’rlari to‘plami")

== Manba ==


1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat*.
2. ↑
**Oltin yonoq** (lotincha: *Merops apiaster*) — asalarichilar oilasiga mansub qush (Meropidae).

Tavsif
------

Oltin ari yeyuvchi yoki Oltin yonoq, uzunligi 28 sm gacha boʻlgan Yevropadagi eng yorqin rangdagi qushlardan biridir. Uni boshqa qushlar bilan aralashtirib yuborish qiyin. Qorni koʻk, boʻyinning orqa va orqa qismi qizil-jigarrang, qanotlari bu ikki rangning aralashmasidir. Nisbatan uzun tumshugʻi, shuningdek, kattalarda choʻzilgan quyruq patlari xarakterlidir. Voyaga yetmaganlar biroz oqarib ketgan va dumi qisqaroq boʻladi.

Tarqatish
---------

Oltin yonoq Evropada, qisman Shimoliy Amerika va Gʻarbiy Osiyoda koʻpayadi. Koʻchib yuruvchi qush, tropik Afrika yoki Hindistonda qishlaydi.

Xulq-atvor
----------

Oltin yonoqlar odatda koloniyalarda yashaydilar. Koʻpincha ular alohida joylashgan daraxt shoxlarida va elektr simlarida oʻtirgan guruhlarda kuzatilishi mumkin. Ular yaxshi uchish qobiliyatiga ega, yerda ular biroz noaniq koʻrinadi.

Ovqat
-----

 Oltin yonoq hazm boʻlmagan qoldiqlari bilan toʻpni qaytaradi
Oltin yonoqlar hasharotlarni isteʼmol qiladilar va oʻzlarini ajoyib varaqalar sifatida koʻrsatadilar. Ushbu qushlarning ikkinchi nomi — ari yeyuvchilar deb tasavvur qilganimizdek, ularning asosiy oʻljasi asalarilar, ari, shuningdek, uchuvchi qoʻngʻizlar va ninachilardir. Qush tutilgan hasharotni qattiq yuzaga uradi va yutib yuborilganda chaqmasligi uchun uni ehtiyotkorlik bilan ezib tashlaydi. Asalarichilar orasida bu qushlar juda mashhur emas, chunki ular asalarilar koloniyalariga katta zarar yetkazishi mumkin.

Koʻpayish
---------

 Oltin asalarilar koloniyasi

Koloniyada yashovchi juftlik oʻzlarining gʻorlarini bir xil devorda bir-biriga juda yaqin qurishadi. Shu bilan birga, alohida naslchilik juftlari ham kuzatiladi, ayniqsa tarqalish hududi chegaralarida. Bunday dastlabki turar-joylar tez orada koloniyalar hajmiga koʻpayadi.

Qushlar oʻzlari sopol gʻorlarni jarlarning qumli devorlarida, baʼzan esa tekis yerlarda qazishadi. Qazish ishlari ikki-uch hafta davom etadi. Gʻorlarning uzunligi koʻp hollarda 1 dan 1,5 m gacha, baʼzan 2,7 m gacha, diametri 4 dan 5 sm gacha, kirish teshigi 8 dan 10 sm gacha. Teshikning oxirida dumaloq kengaytirilgan boʻshliq mavjud boʻlib, unda nasl tugʻiladi.

Galereya
--------

* Moldova markasidagi oltin yonoqMoldova markasidagi oltin yonoq
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „arxiv nusxasi". 2022-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 19-oktyabr.
2. ↑
3. 1 2 3 4
**Alajarvi** [ˈɑlɑjærvi ] — Finlandiyaning gʻarbiy qismidagi shaharcha boʻlib, aholisi 9419 nafar ( 31. 2020 yil dekabr )

Geografiya
----------

Alajarvi janubiy Ostrobotniyaning sharqida , xuddi shu nomdagi ko'l bo'yida joylashgan. Qo'shni munitsipalitetlar - janubi-sharqda Soini, janubda Ahtari va Alavus, janubi -g'arbda Kuortane, g'arbda Lapua, shimolda Lappajarvi va Vimpeli, shimoli-sharqda Perho va sharqda Kyyjarvi. Xuddi shu nomdagi poytaxtdan tashqari, Alajärvi ma'muriy shahar hududi umumiy maydoni 1056,8 kvadrat kilometrni tashkil etadi.

Tarix
-----

Alajarvi 1751-yilda Lappajarvi cherkovining cherkoviga aylandi. Alajarvi siyosiy munitsipaliteti 1868-yilda qishloq cherkovlari ma'muriyati cherkov ma'muriyatidan ajratilganda paydo bo'lgan. 1986-yildan beri shahar huquqlariga ega. 2009-yil boshida qo'shni Lehtimäki munitsipaliteti Alajarvi tarkibiga qo'shildi.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

Alajarvi cherkovi
Taxminan 1000 kishini sig'dira oladigan Gabriel cherkovi 1836 yilda me'mor Karl Lyudvig Engelning rejalariga ko'ra qurilgan. Qo'ng'iroq minorasi qisman 1749 yilda Antti Hakola tomonidan qurilgan avvalgi yog'och binoning qoldiqlari hisoblanadi. Qurbongohda Isoning Getsemaniya bog'ida ibodat qilayotgani tasvirlangan. Lehtijarvida 1800 yilning yog'och cherkovi ham mavjud.

Arxitektor Alvar Aalto bolaligining zavqli onlarini va yoshligini Alajarvida o'tkazgan va keyinchalik bu yerga tez-tez dam olish uchun qaytib kelgan. Jamiyatdagi bir qancha binolar uning loyihasi bo‘yicha qurilgan. Jumladan: uning "*birinchi binosi*" - 1919-20 yillarda qurilgan yoshlar markazi, urush yodgorligi (1946), shahar hokimiyati (1966), kutubxona (1966), kasalxona (1967), tuman ma'muriyati (1969) va Aaltos Mökki "Villa Flora" ham. Aalto va uning rafiqasi Ainoning dizayn ob'ektlari ham shahar hokimiyatidagi doimiy ko'rgazmasida namoyish etiladi.

1964 yilda qurilgan Nelimarkka muzeyi ham Alajarvida joylashgan. Bir tomondan, u rassom Eero Nelimarkkaning ishiga bag'ishlangan, ammo boshqa tomondan u Janubiy Ostrobotniya landshaftining mahalliy va madaniy muzeyi sifatida ham ishlaydi.

Gerb tavsifi
------------

Qalqonning o'rtadan pastroq qismida to'lqinsimon gorizontal chiziq tortilgan. Chiziqning yuqori qismi moviy va pastki qismi esa kumush rangga bo'yalgan. 


| * k
* m
* t
Janubiy Ostrobotniya munitsipalitetlari |
| --- |
| Munitsipalitetlar | 
* Alajärvi
* Alavus
* Evijärvi
* Ilmajoki
* Isojoki
* Isokyrö
* Karijoki
* Kauhajoki
* Kauhava
* Kuortane
* Kurikka
* Lappajärvi
* Lapua
* Seinäjoki
* Soini
* Teuva
* Vimpeli
* Ähtäri

 | Coat of arms of South Ostrobothnia |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Alahärmä
* Jalasjärvi
* Jurva
* Kortesjärvi
* Lehtimäki
* Nurmo
* Peräseinäjoki
* Seinäjoen maalaiskunta
* Töysä
* Ylihärmä
* Ylistaro

 |
| 
* **Janubiy Ostrobotniya**
* **Finlandiya**

 |
**MESHEKLI KARVONSAROYI** — Meshekli qal’a Dul-dul sakragan degan joydan tahminan 23 km shimoli-gʻarbiy tomonda, Amudaryoning oʻng sohilida joylashgan. Dastlab 1939 yilda S. P. Tolstov tomonidan moʻgʻullargacha boʻlgan karvonsaroy sifatida qayd qilingan va Xorazm arxeologik xaritasiga kiritilgan. Akademik Ya. Gʻulomov Meshekli qal’ani oʻrta asrlardagi Sandal raboti bilan aynan bir deb koʻrsatadi. XX asrning 70-yillarida yodgorlikni M.Mambetullaev tadqiq qiladi va XI-XII asrlarga oid madaniy qatlam qoldiqlarini aniqlashga muvaffaq boʻlgan.
Meshekli qal’a rejalashtirilishiga koʻra kvadrat shaklda (hajmi 60x60 m) boʻlib, burchaklari dunyo tomonlariga qaragan. Janubi-sharqiy devor yarim aylanali gofrilar (qat-qat burma) bilan bezatilgan. Saqlanib qolgan devorlarning balandligi 4–8 m ni tashkil qiladi. SHarqiy devorda qal’aga kirish joyi -darvoza oʻrni mavjud. Qal’a devorlari paxsa, guvala va xom gʻishtlardan tiklangan.
2004-2005 yillarda S. R. Baratov boshchiligidagi Xorazm Maʼmun akademiyasining arxeologik guruhi tomonidan tadqiq qilingan. Yodgorlikning janubiy qismida bir nechta xoʻjalik xonalari ochib oʻrganildi. Ularning poydevori toshlardan va 35x35x4 sm, 37x37x4 sm hajmli pishgan gʻishtlardan terilgan. Madaniy qatlamlardan topilgan sopol idishlar — xumlar, xumchalar, koʻzalar va kosalar XII-XIII asrlar boshlari bilan belgilanadi. S. R. Baratov fikriga koʻra, xoʻjalik faoliyatida qoʻllaniladigan koʻplab sopol idishlarning topilishi va xonalarning joylashishidagi nomutanosiblik hamda qal’adan janubda mustahkamlanmagan rabotning mavjudligi bu yodgorlikni karvonsaroy sifatida emas, balki boy dehqonning qoʻrgʻoni sifatida talqin qilinishiga sabab boʻldi.

Manbalar
--------

{Baratov S. R. Arxeologicheskie issledovaniya na yuge Xorezma v 2004-2005 godax. // Arxeologicheskie issledovaniya v Uzbekistane v 2004-2005 godi. Vip.5. 47-55 betlar.}

Havolalar
---------

* example.com
**Vince Williams (talaffuzi: *Vins Uilyams*)** (1975-yil 27-noyabrda tugʻilgan) — sobiq xokkey himoyachisi. Aytni paytda Vince Williams „Vegas Golden Knights" xokkey klubi skautidir. Vince Williams avvalroq 2013—2015-yillarda ECHL vakili „Orlando Solar Bears" va 2011—2013-yillarda „Trenton Titans" xokkey klublari bosh murabbiyi boʻlgan.

Oʻyin faoliyati
---------------

Vince Williams 1998-yilgacha Concordia universitetida oʻqigan va u yerda ikki mavsum davomida xokkey jamoasida oʻynagan.

U universitetni tark etgach, IHLning sobiq „Indianapolis Ice" xokkey jamoasi bilan shartnoma imzoladi. „Indianapolis Ice" jamoasi bilan 33 ta oʻyindan soʻng, Vince Williams ECHLning „Columbus Chill" xokkey klubi bilan shartnoma imzoladi. Vince Williams klub safida 43 ta oʻyinda maydonga tushib, 13 ochko toʻpladi. 1999-2000-yillarda Vince Williams „Trenton Titans" xokkey klubi tomonidan sotib olindi va AHLning „Lowell Lock Monsters" jamoasida 1 ta oʻyinda maydonga tushdi. Bu Vince Williamsning professional faoliyatigi eng yuqori koʻrsatkichidir.

2001—2002-yillarda Vince Williams yana jamoasini oʻzgartirdi va ECHLning „Florida Everblades" xokkey jamoasiga yoʻl oldi. Keyingi mavsumda Vince Williams yana „Treton Titans" klubi safiga qaytib keldi. Xokkeychilik faoliyatining soʻnggi uch mavsumida Vince Williamsning hujumkor oʻyinlari soni kamaydi. Chunki u jamoa uchun koʻproq yetakchilik rolini oʻz zimmasiga oldi. Jamoaning saʼy-harakatlari ECHLning 2004—2005-yilgi mavsumida Kelly kubogi gʻalabasi bilan yakunlandi. Vince Williams ECHLning 2005—2006-yilgi mavsumidan soʻng faoliyatini yakunladi.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

Bir mavsum sportdan uzoqlashgandan soʻng, Vince Williams yangi „Trenton Devils" xokkey klubiga yordamchi murabbiy sifatida qaytdi. Bu jamoa AHLning „Albany Devils" va NHLning „New Jersey Devils" xokkey klublari bilan bevosita bogʻliq edi. „Trenton Devils" klubi oʻzlarining 4 mavsumining 3 tasida pley-offni oʻtkazib yuborishdi va jamoa 2010—2011-yilgi ECHL mavsumidan keyin tarqatib yuborildi.

2011-yil yozining oxirida „Trenton Titans" klubi Blue Line Sports MChJ va Rich Lisk boshchiligidagi mustaqil mulkka qaytarildi. Shundan soʻng, ular jamoaning bosh menejeri, prezidenti va bosh direktori boʻldi. Lisk Vince Williamsni zaxira oʻrindigʻiga qaytarib olib keldi. Vince Williams 2011-yil 1-avgustda „Trenton Titans" klubining bosh murabbiyi etib tayinlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Vince Williams - Stats".  NHL. Qaraldi: 2013-yil 16-fevral.
2. ↑  „Vince Williams".  Trenton Titans. 2013-yil 11-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 16-fevral.
3. ↑  „Archived copy". 2020-yil 24-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-fevral.
4. ↑  „arxiv nusxasi". 2016-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
**Alyaska** (inglizcha: *— qitʼaning chekka shimoli- gʻarbiy qismida joylashgan, Chukchi yarim orolidan (Rossiya) Bering boʻgʻozi bilan ajratilgan, sharqda Kanada bilan, gʻarbda Bering boʻgʻozining kichik qismida — Rossiya bilan chegaradosh. U materik va koʻp sonli orollardan iborat: Aleksandr arxipelagi, Aleut orollari, Pribilof orollari, Kodiak oroli, Sent-Lorens oroli. Shimoliy Muz va Tinch okeanlari tomonidan yuviladi. Tinch okeani sohilida — Alyaska tizmasi ; ichki qismi sharqda 1200m balandlikda gʻarbda 600 m gacha boʻlgan plato; pastga tushadi. Shimolda Bruks tizmasi joylashgan boʻlib, undan keyin Arktika pasttekisligi joylashgan. Janubi-Sharqiy Alyaska — Tinch okeani va Britaniya Kolumbiyasi oʻrtasidagi tor chiziq. Eng gʻarbiy va sharqiy nuqtalar orasidagi masofa taxminan Mayami va Los-Anjeles orasidagi masofaga toʻgʻri keladi.*

Shtatning maydoni 1 717 854 km² boʻlib, u shtatlar orasida eng kattasi. Oʻrmon maydoni −129 million akr, taxminan 516 ming km² 51,6 million gektar, shtat hududining 30 % egallaydi.

Denali togʻi (6190 m) nafaqat shtatdagi, balki butun Shimoliy Amerikadagi eng baland nuqtadir. Bona vulqoni (5005 m) AQShdagi eng baland vulqondir. Alyaskada AQShning 104 ta choʻqqisidan 23 tasi mutlaq balandligi 4000 metrdan va nisbiy balandligi 500 metrdan oshadi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi eng baland oʻnta togʻ choʻqqisi Alyaskada joylashgan, mamlakatning oʻn uchta eng baland togʻ choʻqqilaridan oʻn ikkitasi shu yerda joylashgan. Hammasi boʻlib Alyaskada mutlaq balandligi 3000 metrdan ortiq boʻlgan 61 ta choʻqqi bor. Eng past nuqta — Jahon okeanining darajasi.

1912-yilda vulqon otilishi natijasida Oʻn ming tutunlar vodiysi va yangi Novarupta vulqoni paydo boʻldi. Shtatning shimoliy qismi tundra bilan qoplangan. Janubda oʻrmonlar bor. Shtat Rossiyaga tegishli Buyuk Diomed orolidan (Ratmanov oroli) 4 km uzoqlikda joylashgan Bering boʻgʻozidagi Kichik Diomed orolini (Krusenstern oroli) oʻz ichiga oladi.

Tinch okeani sohilida iqlim moʻtadil, dengiz va nisbatan yumshoq; boshqa hududlarda — arktik va subarktik kontinental, qattiq qish bilan. Markaziy hududlarda yozda issiqlik, qishda esa Amerika qitʼasining past haroratlaridan biri boʻlishi mumkin.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Forest Facts, Alaska Forest Association". 2021-yil 26-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-avgust.
Xelsinkidagi Vuosaari stantsiyasi yaqinidagi metro koʻprigidan oʻtayotgan metro poyezdi
**Metro koʻprigi** — bu metro liniyasi oʻtadigan koʻprik .

Metro koʻpriklarining turlari
-----------------------------

### Birlashtirilgan metro koʻprigi

**Birlashtirilgan metro koʻprigi** — bu ikki pogʻonali koʻprik boʻlib, uning yuqori qismida avtomobil yoki temir yoʻl, pastki qismida esa metro joylashgan.

Rossiyada birlashtirilgan metro koʻprigining pastki qavatida joylashgan noyob joylashgan stantsiyasi — Moskvadagi Vorobyovy Gory. Nijniy Novgoroddagi estrodiol metro koʻprigi 2009-yil 4 noyabrda foydalanishga topshirilgan va 2012-yil 4 noyabrda toʻliq ochilgan. Omskda 2005-yilda ikki qavatli metro koʻprigi ochildi, metro qurilishi davom etayotgan edi lekin qurilish toʻxtatildi.

### Yopiq metro koʻprigi

Yopiq metro koʻprigi — koʻprik qoidasiga, kichik daryo boʻylab, yon va tepadan yopiq va yoʻlovchilar uchun sezilmaydigan koʻprik.

Rossiyaning metro koʻpriklari
-----------------------------

### Nijniy Novgorod

 Oku boʻylab Nijniy Novgorod metro koʻprigi
* Oku boʻylab ikki pogʻonali birlashtirilgan metro koʻprigi Avtozavodskaya liniyasining bir qismi boʻlib, "Moskovskaya "va "Gorkovskaya "stantsiyalarini bogʻlaydi. 1999-yildan beri qurilgan. Harakat 2009-yil 4 noyabrda ochilgan. Metro poyezdlarining harakati 2012 5 noyabrda Gorkovskaya bekati ochilgandan keyin boshlandi.
**Bitez** — Mugʻla viloyatining Bodrum tumanidagi shaharcha hisoblanadi.

Tarixi
------

1996-yil 27-dekabrda Bitez munitsipalitetga aylantirildi. 2012-yil 12-noyabrda Turkiya Oliy Millat Majlisi tomonidan qabul qilingan 6360-sonli qonun bilan Bitez shaharchasi mahallaga aylantirilgan.

Geografiya
----------

Bodrum yarim orolida quyidagi koordinatada joylashgan: 37°02′N 27°23′E﻿ / ﻿37.033°N 27.383°E﻿ / 37.033; 27.383GO. U Bodrum bilan deyarli yonma-yon, Bodrum Bitezdan atigi 4 kilometr (2.5 mi) sharqda o'rnashgan. Bu qirgʻoq shaharchasi va mashhur yozgi kurort hisoblanadi. 2011-yil holatiga koʻra, Bitez shaharchasida aholi soni 8155 kishi ekanligi aniqlangan. Ammo yoz oylarida aholi soni turizm hisobiga oshishi kuzatiladi.

 Bitez tumani

Iqtisodiyoti
------------

Bitez iqlimi zaytun, sitrus, tamaki va boshqalar kabi barcha Oʻrta yer dengizi qishloq xoʻjaligi ekinlari uchun mos keladi. Ilgari baliq ovlash ham shahar iqtisodiyotining bir qismi edi. Ammo hozirgi vaqtda asosiy iqtisodiy faoliyat turizmdir. Bitezda asosan yozda faol boʻlgan koʻk bayroqli plyajlardan tashqari koʻplab mehmonxonalar va restoranlar mavjud.

Bitez ommaviy madaniyatda
-------------------------

Bitez 20-asrning dastlabki yillarida yaratilgan *Çökertme* nomli mashhur qoʻshigʻi bilan mashhur. Qoʻshiq matni nazarda tutilgan voqeaning ikkita versiyasi mavjud. Ammo ikkala versiyada ham asosiy mavzu Turkiyadagi tamaki savdosini nazorat qilgan Usmonli davlat qarzlari boshqarmasi uchun tashkil etilgan Regie kompaniyasiga qarshi kurashdir. Ishlab chiqaruvchilar oʻz mahsulotlarini sotish huquqiga ega emas edilar. Bu kontrabandachilar harakatining paydo boʻlishiga olib keldi va kontrabandachilar Gretsiyaning Kos oroliga (Kos oroliga boʻlgan masofa atigi 15 kilometr (9.3 mi) tamaki) olib oʻta boshladilar. Liriklarga koʻra, Bodrum gubernatori (Cherkes gubernatori *Cherkez kaymakam* sohilida turkcha: *Bitez yalısı* Efe va İpram Efe ismli ikki kontrabandachini hibsga oldi.) va keyin ularni sudsiz qatl qildi. Hikoyaning boshqa versiyasida Halil Efe va Kos oroliga qochishga harakat qilishgan, ular hibsga olingan. Gubernator Xalilning sevgilisi Chaqir Gulsümga (Güssüm) ko‘zi tushgani uchun g‘azablandi.

Galereya
--------

* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  RDF&p\_il1=48&p\_yil=2011&p\_dil=2&desformat=html Statistical Institute
**Aleksandr Aleksandrovich Kovalev**

**Aleksandr Aleksandrovich Kovalev** (1923 yil 27 — noyabr, Golyavino, Murom tumani, Vladimir viloyati — 2000 yil 17-dekabr, Moskva) - sovet va rus arabisti. Filologiya fanlari nomzodi, professor. Ishchi oilasida tug'ilgan. 1945 yilda harbiy chet tillari institutini (HChTI) tugatgan. Filologiya fanlari nomzodi (1951), dotsent (1954), professor (1967). Harbiy chet tillari institutini o'qituvchi (HChTI) (1945-1947, 1950-1957, 1984-2000). 1957-1972 yillarda M. V. Lomonosov  nomidagi Moskva davlat universiteti qoshidagi Sharq tillari instituti (SHTI) rektori. 1972-1975 yillarda Osiyo va Afrika mamlakatlari instituti (OAMI) direktori va 1957-1982 yillarda Arab filologiyasi ShTI  va OAMI kafedrasi mudiri. 1970-yillarning o'rtalarida u o'quv ishlari sustligi uchun institut rektori lavozimidan chetlashtirildi: aynan shu davrda chet elda (shu jumladan Yaponiyada) amaliyot o'tashga borgan talabalarning butun guruhi o'z vatanlariga qaytmaslikni tanladilar.

SSSR ordenlari va medallari bilan taqdirlangan.
**Aleksey Aleksandrovich Golubenko** (1923-2001) — Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi katta leytenanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Tarjimai holi
-------------

1923-yil 11-fevralda Toshkent shahrida xizmatchi oilasida tugʻilgan. Maktabda oʻninchi sinfni tamomlagan. 1941-yil iyul oyida Golubenko Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasiga xizmatga chaqirilgan. Oʻsha yilning avgust oyidan boshlab — Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmat qilgan. 1943-yilda kichik leytenant kurslarini tugatgan. 1945-yil aprelga kelib gvardiya katta leytenanti Aleksey Golubenko 1-Belorussiya fronti 2-gvardiya tank armiyasining 1-mexanizatsiyalashgan korpusining 35-mexanizatsiyalashgan brigadasining rotasiga qoʻmondonlik qilgan. Berlinga hujum paytida oʻzini namoyon qilgan.

Golubenko rotasi birinchilardan boʻlib Berlinning Vaysenze shahriga bostirib kirgan va dushmanning katta oʻq otishiga qaramay, oldinga siljigan. Janglar paytida hujumchilar faustpatronlar yordamida dushmanning tankga qarshi piyoda qoʻshinlarini yoʻq qilishga muvaffaq boʻlgan va shu bilan tank boʻlinmalariga yoʻl bergan. Tanklar koʻmagida hujumchilar toʻgʻridan-toʻgʻri Berlin chetiga borib, koʻcha janglarini boshlagan. Jangda yarador boʻlgan, lekin jang maydonini tark etmagan, hujumchilarga rahbarlik qilishda davom etgan va faqatgina ikkinchi ogʻir jarohatni olib, oʻz boʻlinmasini tark etgan. Hammasi boʻlib Berlindagi janglarda Golubenko hujumchilari 250 ga yaqin dushman askarlari va zobitlarini yoʻq qilgan, yana 83 tasini asirga olgan, 18 ta pulemyot, 4 ta zenit quroli, 6 ta artilleriya, shuningdek, koʻplab boshqa harbiy texnikani yoʻq qilganlar.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 31-maydagi farmoni bilan „Frontda nemis bosqinchilariga qarshi qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini na’munali bajarganligi hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun" katta leytenant Aleksey Golubenko Lenin ordeni va 7648-sonli „Oltin yulduz" medali bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Urush tugagandan soʻng, Golubenko zaxiraga oʻtkazildi. 1949-yilda Toshkent yuridik institutini tamomlagan. SSSR Ichki ishlar vazirligi organlarida xizmat qilgan, Oʻzbekiston SSR Ichki ishlar vazirligi tergov boshqarmasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 1970-yilda militsiya polkovnigi unvoni bilan nafaqaga chiqqan, prokurorlik ishiga oʻtgan, Oʻzbekiston SSR prokuraturasi tergov boʻlimi prokurori, soʻngra Toshkent viloyati prokurori boʻlgan.

2001-yil 28-martda vafot etgan, Toshkentdagi harbiy qabristonga dafn etilgan.

Shuningdek, ikkita Qizil Bayroq ordeni, 1-darajali Vatan urushi ordenlari va „Shon-sharaf belgisi" ordenlari, bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Aleksandrovich Golubenko

Adabiyotlar
-----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* *Казакова А. С.* Ими гордится Родина. — Ташкент, 1961.
* *Чарупа Ф. Н.* Сильнее брони. — M. 1976.
**Kargıpınarı** (boshqacha *Gilindire*) - Turkiyaning Mersin viloyati Erdemli shahridagi tuman. Uning aholisi 13959 kishini tashkil etadi (2022) 2013-yilda qayta tashkil etilgan.Unga qadar u shahar (*belde*) edi.

Geografiyasi
------------

Kargıpınarı Mersin Antalya avtomobil yo'li bo'ylab joylashgan. Shahar Erdemli shahriga 12 kilometr (7,5 mil) va Mersin shahriga 25 kilometr (16 mil) g'arbda joylashgan.

Etimologiyasi va tarixi
-----------------------

Shaharning sobiq ismi Gilindire. Bu ismning kelib chiqishi haqida ikkita nazariya bor. Shaharning sharqiy tomonidagi daryo bilan bir xil nomda. Daryoga eng qadimgi ma'lumot 1671-yilgi Evliya Çelebi Seyahatnamida *Gelendir* nomi bilan topilgan. Boshqa nazariyaga ko'ra, bu ism 19-asrning boshlarida ishlatilishni boshladi. Ma'lumki, qishloqni 19-asrda Mersinning Aydıncık tumanidan ko'chib o'tgan Og'uz turklari (turkmenlar) tashkil etgan. Turkmenlar yangi uylari uchun Aydıncık (*Kelenderis*) degan eski ismni qo'llashdi. Ammo keyinchalik qishloq atrofidagi buloqning ismi ham qishloq uchun, ham daryo uchun ishlatildi.

20-asrning birinchi yarmida qishloqda aholi soni oshdi va 1969-yilda Kargıpınarı shaharchaga aylandi.

Iqtisodiyoti
------------

Eng katta iqtisodiy faoliyat qishloq xo'jaligi hisoblanadi. Kargıpınarı Mersin viloyatining eng muhim sitrus ishlab chiqaruvchilari hisoblanadi va Mersin viloyati Turkiya eng muhim sitru ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Tomat va qumor kabi boshqa ekinlar ham ishlab chiqariladi. Sitrus ekinlari asosan shaharning shimolida joylashgan O'rta Yer dengiz sohili shahar markazidan atigi 2 kilometr uzoqlikda joylashgan va yangi uylar dengiz tomoniga shahar aholisi uchun yozgi kurort uy-joylari sifatida qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Mahalle, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 12 July 2023.
2. ↑  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports" (en) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 12-iyul.
3. ↑  „Classification tables of municipalities and their affiliates and local administrative units" (tr) (DOC). *Official Gazette* (2010-yil 12-sentyabr).
4. ↑  „Law No. 6360" (tr). *Official Gazette* (2012-yil 6-dekabr).
5. ↑  „Mayor's page" (tr). 2010-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 15-aprel.
Andoza:Erdemli District
**Algaevo** ( tatarcha: *Алгай* ) —Tatariston Respublikasining Mamadesh tumanidagi qishloq. Kemeshkoʻl qishloq aholi punkti tarkibiga kiradi.

Geografiyasi
------------

Qishloq G'arbiy Predkamyeda, Iskubash daryosi bo'yida, viloyat markazi - Mamadesh shahridan 42 kilometr shimoli-g'arbda joylashgan. Dengiz sathidan balandligi 99 m.

Tarixi
------

Qishloq 17-asrda tashkil etilgan. Inqilobdan oldingi manbalarda u Средние Уськи nomi bilan ham tanilgan.

18-19-asrning birinchi yarmida aholi davlat dehqonlari sifatida tasniflangan. Ular dehqonchilik va chorvachilik bilan shug'ullangan. 1859 yildagi ma'lumotlarga ko'ra, Algaevoda masjid bo'lgan.

20-asr boshlarida tegirmon, 2 don maydalagich, kichik doʻkon boʻlgan. Bu davrda qishloq fuqarolar yigʻinining yer maydoni 872,2 desyatinani tashkil etdi.

1920-yilgacha qishloq Qozon viloyatining Mamadesh tumanidagi Klyaush volostining bir qismi edi. 1920-yildan TASSRning Mamadesh kantoni tarkibida. 1930-yil 10-avgustdan Takanishskiyda, 1963-yil 1-fevraldan Mamadesh tumanlarida bo'lgan.

1924-yilda qishloqda Algaevskoe qishloq xo'jaligi shirkati tashkil etildi. 1931-yilda "Traktor" kolxozi tashkil etilib, 1951-yilda "Qizil Bayroq" (Kemeshkoʻl qishlogʻi) nomli jamoa xoʻjaliklari bilan birlashtirildi. Molotov (Bolshiye Uski qishlogʻi) "Iskra" kolxoziga. 1973-yilda "Zarya" kolxozi (Guryevka, Klyaush, Toguz qishloqlari, Poikino, Sarbash qishloqlari) tarkibiga kirdi. 1978-yilda sobiq "Zarya" kolxozi yerlarining bir qismi "Iskra" kolxozi tarkibidan ajratildi (u yerdan "Vyatka" sovxozi tashkil topgan). 1994-yilda jamoa xo'jaligi "Iskra" jamoa korxonasiga, 2002-yilda "Tugan Yak" qishloq xo'jaligi ishlab chiqarish kooperativiga, 2004-yilda "Tugan Yak" mas'uliyati cheklangan jamiyatiga (2008-yilgacha) qayta tashkil etildi.

Aholisi
-------

Andoza:Численность населения

Milliy kompozitsiya
Aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda tatarlar yashaydi. 2002 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, ularning ulushi 99 ta edi.

Iqtisodiyoti
------------

Dala dehqonchiligi, sut chorvachiligi.

Infratuzilmasi
--------------

Boshlang'ich maktab - bolalar bog'chasi (1991 yildan boshlang'ich sifatida), klub, tez tibbiy yordam punkti (2014 yildan). Qishloqda 6 ta koʻcha bor.

Eslatmalar
----------

1. ↑  GeoNames.org
2. 1 2 3 4  Татарская энциклопедия 2023. sfn error: no target: CITEREFТатарская\_энциклопедия2023 (help)
3. ↑  *Коряков Ю. Б.* „База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»". 2018-yil 24-martda asl nusxadan arxivlangan.
4. ↑  КЛАДР с. Алгаево

Havolalar
---------

*
**Tekmen** - Turkiyaning Mersin viloyati Bozyazı tumanidagi tuman. Uning aholisi 2913 kishi (2022). yilda qayta tashkil etilganga qadar u shahar (*belde*) edi.

Geografiyasi
------------

Tekmen - o'rta yer dengizi qirg'oqidagi shahar. Toros tog'lari shaharning shimolida joylashgan va shaharning qirg'oq dengizlari va tog'lar orasidagi tor bo'lakdir. Tog'lar makis o'tlar va qizil borak o'rmonlari bilan qoplangan. Bozyazı shahridan 5 km (3.1 mi) sharqda va Mersin shahridan 196 km (122 mi) g'arbda Mersin Antalya D.400 avtomobil yo'li bo'ylab joylashgan.

Aholisi
-------

Tekmen aholisi 13 va 14 asrlarda Anatoliya Teke Beylik qabilasi asoschisi bo'lgan tekmen qabilasiga mansub. Ular dastlab Toros tog'laridagi ko'chmachilar edi. 1989-yilda Tekmen shaharcha deb e'lon qilindi.

Iqtisodiyoti
------------

Tekmonda issiqxonachilik va chorvachilik mamalakat iqtisodiyoti uchun muhim faoliyatdir. Biroq, hayvonotchilik hozirda pasaymoqda. Eng muhim ekinlar sabzavotlar, sitruslar, chehra, muz va yong'oqlardir.

Tekmonga turizm hali yetib bormagan bo'lsa-da, Anatoliya viloyatidan ko'plab odamlar bu yerda yozgi uylar sotib olishdi va shaharning turizm salohiyati istiqboliga erishildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Mahalle, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 12 July 2023.
2. ↑  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports" (en) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 12-iyul.
3. ↑  „Classification tables of municipalities and their affiliates and local administrative units" (tr) (DOC). *Official Gazette* (2010-yil 12-sentyabr).
4. ↑  „Law No. 6360" (tr). *Official Gazette* (2012-yil 6-dekabr).
5. ↑  „Mayors page" (Turkish).  www.tekmen.bel.tr. 2010-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.

Andoza:Bozyazı District
**Min Von-sik** ( koreyscha :  mīngči ; Hanja :  1886 yil 12 iyul - 1921 yil 17 fevral) - Joseon sulolasi va Yaponiya mustamlakachilik davridagi siyosatchi va jurnalist. U Koreyaning siyosiy huquqlari va muxtoriyati tarafdori edi. Shuningdek, taniqli yozuvchi va shoir bo'lib, u Chungam (i-i-i, yīng), Nankok (dačiči), Xandong (handae, līngī) va Yangha ( yīnghī, xīngī) adabiy nomlaridan foydalangan .

U Yaponiyaning Koreya manfaatlarini qo‘llab-quvvatlashiga ishongan. O‘limigacha u Yaponiya imperatorlik tizimi doirasida Koreya avtonomiyasi tizimini qo‘llab-quvvatlagan.

Hayoti:
-------

Min Gyeonggi provinsiyasidagi Yangpyon okrugida tug'ilgan. Uning haqiqiy otasi Min Yon Jun edi, lekin uni qarindoshi Min Yon Vu (haqiqiy ismi Min Yon-ok) asrab olgan. Uning oilasi Joseon sulolasining mashhur zodagonlar oilasi bo'lgan Yeoheung Min urug'iga mansub edi va u imperator Myeongseong va imperator Sunmyeong bilan uzoqdan qarindosh edi. Aytishlaricha, uning oilasi bir muddat kambag'al edi. U 1906-yil oktabr oyida, birinchi xotini vafot etganidan so‘ng, Yeongvol Eom urug‘iga mansub Imperial Noble Consort Sunxeonning jiyani bo‘lgan Eom Chae-deokga turmushga chiqdi ; Qirol Gojongning kanizagi.

1899-yilda Min Sharqiy Osiyo chet tillar maktabida koreys tilidan dars berish uchun Yaponiyaga jo‘nadi. 1905-yil fevral oyida u Koreyaga qaytib keldi va politsiya lavozimiga tayinlandi ( Gyeongmucheong Chongsun (gangmucheong Chongsun), bir yildan soʻng isteʼfoga chiqdi. Yaponiyaning Koreyadagi protektorati ostida, u homiyligida tez koʻtarildi. Ito Xirobumi va Xasegava Yoshimichi1906 yil iyul oyida Ichki ishlar vazirligining kotibi, 1906 yil avgustda esa Ichki ishlar vazirligi qoshidagi Sog'liqni saqlash va sanitariya byurosining gigiyena bo'yicha menejeri bo'ldi. Koreyada yuqumli kasalliklar va gigiena nazoratini yaxshilashga qaratilgan sa'y-harakatlari doirasida u venerik kasalliklarni majburiy tekshirish bilan davlat tomonidan tartibga solinadigan fohishalik tizimini joriy qildi .

1907 yil mart oyida u Gvanjevon kasalxonasi direktori vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi. 1907 yil 1 apreldan 25 aprelgacha u Gvanjevon kasalxonasining direktori etib tayinlandi, u bir vaqtning o'zida Ichki ishlar vazirligining gigiena bo'limi direktori lavozimini egalladi.

1910 yil 1 yanvarda u The Current Events gazetasining bosh direktori lavozimini egalladi .  1910-yilda u yaponfilizmning siyosiy klubi boʻlgan Club Jeongwu ( jeongwu )ga qoʻshildi

1. ↑  „Koreyalik Jurnalistlar".

[*sayt ishlamaydi*]
Urush rassomi Tomas Lining „The Two-Thousand Yard Stare" asari
Charchagan AQSh dengiz piyodasi Theodore James Miller — 1944-yil fevral, Eniwetok jangida ikki kun davom etgan janglardan soʻng ming yardlik nigoh simptomlarini koʻrsatmoqda
**Ming yardlik nigoh** yoki **ikki ming yardlik nigoh** iborasi koʻpincha urush dahshatlari sababli atrof-muhitdan hissiy jihatdan ajralib qolgan jangchilarning boʻsh, diqqatsiz nigohlarini tasvirlash uchun ishlatiladi. Baʼzida u boshqa turdagi jarohatlar qurbonlarida kuzatiladigan dissonatsiya koʻrinishini tasvirlash uchun ham qoʻllaniladi.

Kelib chiqishi
--------------

Bu ibora *Life* jurnalida Ikkinchi jahon urushi rassomi va muxbiri Tom Leaning „*Marines Call It That 2,000 Yard Stare*" deb nomlangan suratini chop etganidan keyin ommalashib ketdi. 1945-yilgi jurnal maqolasida rasm aynan bu nom bilan tilga olinmagan. 1944-yilda Peleliu jangidagi nomaʼlum dengiz piyodasi tasvirlangan portret hozirda Kolumbiya okrugidagi Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasining Fort-Lesleydagi Harbiy tarix markazida saqlanadi. Lea portretda tasvirlangan dengiz askari haqida shunday deydi:

> U 31 oy oldin shtatlarni tark etgan, birinchi jangda yaralangan, tropik kasalliklarga chalingan. U kechalari chala uxlaydi va kun bo'yi yaponlarni o'qqa tutgan. Jamoasining uchdan ikki qismi o'ldirilgan yoki yaralangan. U bugun ertalab yana hujumga qaytadi. Inson bunga qanday bardosh berishi mumkin?
> 
> 

1965-yilda kapral sifatida xizmat qilgan Joe Houle Vetnamga kelgani haqida aytib berar ekan (2002-yilda Karolina dengiz piyodalari muzeyi direktori boʻlgan) yangi otryadining koʻzlarida hech qanday his-tuygʻularni koʻrmaganligini aytdi: „Ularning koʻzlari xuddi tiriklikdan judo boʻlganga oʻxshardi". Keyinchalik u askarlarning bu holati „ming yardlik nigoh" atamasi bilan nomlanishini bilib oldi. „Ilk marta doʻstimni yoʻqotganimdan soʻng, odamlardan uzoq yurganim yaxshi degan fikrga keldim", degan edi u.

Havolalar
---------

1. ↑  *Life* magazine, 6/11/1945, p. 65. link
2. ↑  Stone, Sgt. Arthur L.. „Retired Sgt. Maj. Joe Houle recounts Vietnam tour". Marine Corps News (2-may 2002-yil). 7-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-iyul 2015-yil.

* ↑  Stone, Sgt. Arthur L.. „Retired Sgt. Maj. Joe Houle recounts Vietnam tour". Marine Corps News (2-may 2002-yil). 7-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-iyul 2015-yil.
**Dakshin Narayanpur** - Hindistonning G'arbiy Bengal shtatidagi Hugli tumanining Arambagh bo'linmasidagi Arambagh CD blokida joylashgan qishloq.

### Hudud haqida malumotlar

Xaritada yonma-yon ko'rsatilgan Arambagh bo'linmasi ikkita fiziografik qismga bo'lingan - Dvarakesvar daryosi bo'linish chizig'i. G'arbiy qismi tog'li va qoyali bo'lib, u qo'shni Bankura tumani erining davomi hisoblanadi. Sharqiy qismi tekis allyuvial tekislik maydoni. Temir yo'llar, avtomobil yo'llari va suv toshqinlariga qarshi choralar hududga ta'sir ko'rsatdi. Hudud asosan qishloqlardan iborat bo'lib, aholining 94,77% qishloq joylarda va 5,23% shaharlarda istiqomat qiladi.

Demografiyasi
-------------

Hindistonning 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Dakshin Narayanpurda jami 2,070 aholi bor edi, ulardan 1,047 (51%) erkaklar va 1,023 (49%) ayollar edi. 0-6 yoshdagi aholi soni 245 kishini tashkil etdi. Dakshin Narayanpurda savodli odamlarning umumiy soni 1540 kishini tashkil etdi (6 yil ichida aholining 84,38%).

Sog'liqni saqlash tizimi
------------------------

30 o'rinli Dakshin Narayanpur qishloq kasalxonasi Arambagh CD blokidagi asosiy davlat tibbiy muassasasidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „District Census Handbook: Hugli, Series-20, Part XIIA". *Physiography, Page 17-19*.  Directorate of Census Operations, West Bengal, 2011. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.
2. ↑  „District Statistical Handbook 2014 Hooghly". *Table 2.2, 2.4(a)*.  Department of Planning and Statistics, Government of West Bengal. 2019-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.
3. ↑  „2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables". *West Bengal – District-wise*.  Registrar General and Census Commissioner, India. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.
4. ↑  „Health & Family Welfare Department". *Health Statistics – Rural Hospitals*.  Government of West Bengal. 2022-yil 8-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.