**Gizem Saka** (1978-yil 9-aprelda tugʻilgan, Istanbul) — zamonaviy turk rassomi va iqtisodchisi. U Pensilvaniya universiteti Uorton biznes maktabida katta oʻqituvchi va Garvard universitetida sanʼatdan dars beradi.

Biografiya
----------

Turkiyaning Istanbul shahrida tugʻilib oʻsgan Gizem Saka 1999-yilda Koch universitetida iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Oʻsha yili u Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi.  2008-yilda u Kornel universitetida xulq-atvor va eksperimental iqtisodiyot boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini yoqladi.

Kollejda oʻqiyotganda Saka rasm chizishni boshladi va kulolchilik va haykaltaroshlik ishlarrini oʻrgandi. 2000-yilda u Kornel universitetining Sanʼat va arxitektura boʻlimida saboq ola boshladi. 2005-yilda u Monrealdagi Gora galereyasida birinchi shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazgan. 2005-yildan beri u xalqaro maydonlarda koʻrgazmalarini oʻtkazmoqda.

Saka yosh sportchi sifatida gimnastika bo‘yicha Turkiya milliy chempioni, 1989-1993-yillarda esa Turkiya milliy gimnastika jamoasi aʼzosi bo‘lgan.

Tasviriy sanʼat
---------------

Saka sanʼatida Yaqin Sharqning bezak elementlari va Oʻrta yer dengizi koʻrinishlari mavjud. Saka oʻz tarixidan ilhomlantiruvchi sifatida foydalanadi. Uning asosiy mavzulari ayollar, kitobxonlik, Usmonli davri Iznik koshinlari va figuralaridir. Suhbat chog‘ida u oilasida ayollarning ko‘pligi tufayli, asosan, ayollik quvonch va qayg‘ularini kuzatganini taʼkidlaydi. Uning davom etayotgan „Ayollar" to‘plamida ayollarning kundalik hayotda, yo choy ichishi, do‘stlari bilan suhbatlashishi, sevganlari bilan uchrashuvi, kitob o‘qishi, qahva ichishi, ko‘zguga qarashi haqidagi kuzatuvlari mavjud.

„*Istanbul uylari*" toʻplamida Saka oʻz ona shahrining sodda, ibtidoiy shahar manzaralarini tasvirlaydi. Uning „Mening boyligimni oʻqing" toʻplami maʼlum madaniyatlarda folbinlik idishi sifatida ishlatiladigan maydalangan qahva bilan espresso stakanlarining vizual tasviri edi.

Uning 2013-yilda Boston universitetidagi ko‘rgazmasi XVI asrda Usmonli yelkanli kemalari tasvirlangan katta hajmdagi rasmlardan iborat edi.

Uning yangi toʻplami "Rassomlikdagi *adabiyot* "deb nomlangan boʻlib, adabiy asarlardan sevimli parchalarini tasvirlaydi.

Sakaning ishlari mahalliy, notijorat joylarda, xalqaro sanʼat yarmarkalarida, galereyalarda va jamoat joylarida namoyish etiladi. Uning rasmlari butun dunyo boʻylab shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

Koʻrgazmalar
------------

1. Boston universiteti, MA.

2. Berkshires sanʼat festivali, MA.

3. Wellesley bepul kutubxonasi, MA

4. Paradise City sanʼat festivali, Northampton, MA

5. Beshiktosh shahar hokimiyati, Istanbul

6. Cape Cod sanʼati festivali. Xyannis, Ma

7. Nyu-York xalqaro sanʼat koʻrgazmasi. NY.

8. Lyuiston sanʼat festivali, Nyu-York

9. Autizm uchun sanʼat, PA

10. Nyu-York Art Expo, NY

11. Nyu-York Art Expo, NY

12. Bella Arte galereyasi, Pensilvanya

13. Lance Armstrong fondi, TX

14. Palmer House Xilton, Chikago, IL

15. Gora galereyasi, Monreal

16. Bahariye galereyasi, Istanbul

Shuningdek, koʻrgazmada:

1. Benjamin sanʼat galereyasi, Hagerstaun, Merilend

2. Artpic, Los-Anjeles

3. Pitsburg sanʼat markazi, Pitsburg, Pensilvaniya

4. Chez-Zee galereyasi, Ostin, Texas

5. Vermont kitob doʻkoni, Middlebury, VT

6. Lance Armstrong Foundation (Livestrong) mablagʻ yigʻish galasi, Ostin, TX.

7. Chop etish galereyasi: Urban Station, Istanbul

Ilmiy muhit
-----------

Gizem Saka Kornell universitetida PhD talabasi boʻlgan. 2008 va 2011-yillar orasida u Vermontdagi Midlberi kollejida xulq-atvor iqtisodiyoti va eksperimental iqtisodiyotdan dars bergan. 2011-12-oʻquv yilida u Massachusets shtatidagi Uellsli kollejida dars bergan.

2011-yildan beri u Pensilvaniya universiteti qoshidagi Uorton biznes maktabida biznes iqtisodiyoti, badiiy iqtisod va makroiqtisodiyot kurslaridan dars beradi.

Saka sanʼat va iqtisodiyot chorrahasiga qiziqadi va Garvard universitetida „Art Markets" fanidan dars beradi.

Uning „Kechikish, majburiyat va adolat haqida insholar" nomli bitiruv ishi kitob holida nashr etilgan. U PsychologyToday.com uchun xulq-atvor iqtisodiyoti boʻyicha blog yozgan. 2011-yilda Jeyn Lindholm bilan Milliy jamoat radiosining Vermont nashrida mehmon bo‘ldi, suhbat „Altruizm va aldash o‘rtasidagi aloqani o‘rganish" mavzusida boʻldi.

U Kornel universitetida Xovard va Ebbi Milshteyn va Ernest Liu oilasining oʻqituvchilik mukofotlarini oldi.

Taqdimotlar va ommaviy maʼruzalar
---------------------------------

* 2013 yil — Pensilvaniya universiteti, neyroxirurgiya Grand Rounds, „Isteʼmolchining hukmi" maʼruzasi
* 2013 yil — Uorton biznes maktabi, Xalqaro tadqiqotlar boʻyicha Huntsman dasturi va biznes boʻyicha maslahat. „5 dollarlik garajdagi rasm 40 dollarga teng boʻlishi mumkinmi? million? Sanʼat olamining qaytarib boʻlmaydigan iqtisodiyoti"
* 2012 yil — Davis muzeyi, MA „Sol LeWitt orqali iqtisodiyot va sanʼat oʻrtasidagi munosabatlarni oʻrganish"
* 2011 yil — Babson kolleji, Xulq-atvor iqtisodiyoti boʻyicha MBA maʼruzasi
* 2011 yil — Vermont universiteti, Faxriy kollej, „Bilimga intilish: fanlar, universitetlar va mashgʻulotlar", ijtimoiy fanlar boʻyicha plenar oʻqituvchi
* 2010 yil — Kembrij universiteti, Buyuk Britaniya, fanlararo ijtimoiy fanlar konsepsiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Saka'nın ilk kişisel sergisi ağustosta" (Turkish). CNNTurk.com (1-mart 2005-yil). Qaraldi: 1-mart 2005-yil.
2. ↑  „Artist Gizem Saka's Exhibition "Turquoise Dream" Opened in Boston". TurkishNY.com-Turkish American Web Portal (6-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 6-noyabr 2013-yil.
3. ↑  „Art Exhibition: Turquoise Dream: A Journey to the Aegean by Gizem Saka".  www.bostonturkishfestival.org (1-noyabr 2013-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2013-yil.
4. ↑  „Boston Turkish Festival ends". Hurriyet Daily News (18-fevral 2014-yil). Qaraldi: 18-fevral 2014-yil.
5. ↑  „1999 Ekonomi mezunumuz Gizem Saka İstanbul'daki ilk resim sergisini Temmuz ayında açtı" (Turkish).  Koç Üniversitesi Elektronik Haber Servisi (2011). 26-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2018-yil.
6. ↑  „Gizem Saka | Department of Economics". 11-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
7. ↑  Gizem Saka, „Essays in Procrastination, Commitment and Fairness", VDM Verlag, 2009, ISBN 978-3639156119
8. ↑  „Exploring The Connection Between Altruism And Cheating".  www.vpr.net (23-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-fevral 2011-yil.

Havolalar
---------

* Gizem Sakaning rasmiy sayti
* Gizem Sakaning Garvard akademik veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-04-01).
* Gizem Sakaning akademik veb-sayti UPENN Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-03-06).