**Yapon folklori** mamlakatning ikkala asosiy dinlari ham, ham sinto, ham buddizm teng darajada taʼsir koʻrsatgan. U koʻpincha kulgili va gʻayritabiiy qahramonlar yoki vaziyatlar haqida doston qilinadi va koʻpincha Bodxisattva, Kami (ruhiy mavjudotlar), youkay (masalan, *oni* yoki *kappa*), yurey (oʻliklarning arvohlari), ajdaholar, gʻayritabiiy qobiliyatli hayvonlar: kitsune (tulkilar), tanuki (yenotsimon itlar), mudzina (boʻrsiq), bakeneko (monster mushuk) va baku (ruh) turli xil gʻayritabiiy mavjudotlarni eslatib oʻtadi.

Yapon folklori koʻpincha bir nechta toifalarga boʻlinadi: mukasibanasi (yaponcha: *昔話*) — oʻtmishdagi ishlar haqidagi afsonalar; namidabanasi (yaponcha: *涙話*) — qaygʻuli hikoyalar; obakebanasi (yaponcha: *お化け話*) — afsunli mavjudot-odamlar haqidagi hikoyalar; ongaeshibanasi (yaponcha: *恩返し話*) — minnatdorchilik haqidagi afsonalar; tonchibanasi (yaponcha: *頓知話*) — donolik hikoyalar; varaybanasi (yaponcha: *笑い話*) — yumorga boy hikoyalar; va yokubaribanasi (yaponcha: *欲張り話*) — ochkoʻzlik haqidagi ertaklar. Yukar (Aynuユーカラ) va boshqa Aynu ogʻzaki anʼanalari va dostonlari xalq ogʻzaki ijodi deb ham ataladi.

Eng mashhur yapon afsonalaridan baʼzilari:

* Gʻayritabiiy kuchlarga ega Oltin bola Kintaroning hikoyasi.
* Shaytonlarni yoʻq qilgan Momotaro hikoyasi.
* Toshbaqani qutqarib, dengiz tubiga tushgan Urasima Taroning hikoyasi.
* Issun Bosi (yaponcha: *一寸法師*) — kattaligi shaytonchadek bola hikoyasi.
* Samuray otasining hurmatini tiklagan qiz Tokoyoning hikoyasi.
* Bumbuku Tyagama (yaponcha: *ぶんぶく茶釜*) — choynak shakliga kirgan tanuki haqida hikoya.
* Tamomo no Mae tulkining hikoyasi.
* Sita-kiri Sudzume (yaponcha: *舌切り雀*) tili yoʻq chumchuq haqida doston qilinadi.
* Ajdahoga aylangan qasoskor Kiyoximening hikoyasi (yaponcha: *清姫*).
* Bantyo Sarayasiki (yaponcha: *番町皿屋敷*) — Okiku sevgisi va toʻqqizta taom haqidagi ertak.
* Yotsuya Kaidan — Oiva sharpasi haqidagi hikoya.
* Hanasaka Dziy — soʻlib qolgan daraxtlarni gullatgan keksa odamning hikoyasi.
* Taketori qariya haqida qissa — Oy poytaxtidan kelgan Kaguya-xime ismli sirli qizning hikoyasidir.

Shuni qoʻshimcha qilish joizki, xalq ogʻzaki ijodining shakllanishiga ham chet el adabiyoti, ham qadimgi Osiyoda keng tarqalgan ajdodlar va ruhlarga sigʻinish kulti taʼsir koʻrsatgan; shuningdek, yaponlarga Hindistondan kelgan baʼzi hikoyalar. Keyinchalik, ular juda oʻzgartirildi va oddiy odamlarning tushunishi va his qilishi uchun moslashtirildi.

Boshqa hikoyalar hind dostoni Ramayana va Xitoyning klassik „Gʻarbga sayohati"dan taʼsirlangan. Buddist Jatakada eslatib oʻtilgan hikoyalar, shuningdek, mashhur yapon hikoyalari toʻplamida biroz oʻzgartirilgan shaklda namoyon boʻladi.

XX-asrning oʻrtalarida hikoyachilar koʻpincha shaharma-shahar sayohat qilib, bu hikoyalarni kamisibay (yaponcha: *紙芝居*) deb ataluvchi oʻziga xos illyustratsiyalar bilan aytib berishgan.

Yana qarang
-----------

* Yapon mifologiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  Miraculous Stories from the Japanese Buddhist Tradition: The Nihon Ryōiki of the Monk Kyōkai By Kyōkai. Published 1997. Routledge. ISBN 0700704493
2. ↑  The Sanskrit Epics By John L Brockington. Published 1998. Brill Academic Publishers. ISBN 9004026428. pp514
3. ↑  On the Road to Baghdad Or Traveling Biculturalism: Theorizing a Bicultural Approach to… By Gonul Pultar, ed. Gönül Pultar. Published 2005. New Academia Publishing, LLC. ISBN 0976704218. Page 193
4. ↑  The Hindu World By Sushil Mittal. Published 2004. Routledge. ISBN 0415215277. pp93
5. ↑  Discovering the Arts of Japan: A Historical Overview By Tsuneko S. Sadao, Stephanie Wada. Published 2003. Kodansha International. ISBN 477002939X. pp41

Adabiyotlar
-----------

* *Традиционный японский фольклор*. М.: Серебряные нити, 2016. ISBN 978-5-89163-227-9.