recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Indonezlar** — Indoneziyaning aholisi; tili, madaniyati va turmushi jixatdan qardosh xalqlardan tashkil topgan. Mamlakat aholisining 96% ni indonez tilit soʻzlashuvchi I. tashkil qiladi. Dindorlari — asosan, musulmonlar. Keng maʼnoda "I." istilohi Indoneziyaning barcha fuqarolarini anglatadi. Mamlakatdagi xalqlarning umumiy soni — 230 mln.ga yaqin. Ular orasida yavanlar, sundanlar, madurlar, malayyalar, rejang-lamponglar, minangkabaular, bataklar, achinlar, ma-kassarlar, dayaklar va b. bor.

16-asr da I. Portugaliya mustamlaka zulmi ostiga tushib qolganlar, keyinchalik Gollandiyaga qaram boʻlganlar. 19-asr oxiri — 20-asr da hozirgi millatlar shakllana boshlangan. I. madaniyati rangbarangligi bilan ajralib turadi, shu bilan birga ham genetik, ham koʻp asrlik ichki va tashqi aloqalar natijasida koʻpgina umumiy xususiyatlarga ham ega. I.ning tarixi, iqtisodi va madaniyati haqida Indoneziya maqolasiga qarang .

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Borges 1979
**Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo** (tug‘. kuni 24-avgust 1899 – 14-iyun 1986) Argentinalik mashhur yozuvchi, shoir va tanqidchi. O‘zining ruhiy va falsafiy romanlari bilan mashhur va Lotin Amerikasining eng taniqli yozuvchilaridan biri.

Borgesning imzosi

Hayoti
------

Jorge Luis Borges Buenos-Ayresda tug‘ilgan, o‘smirligi Yevropada o‘tgan va shu yerda ta’lim olgan. 1920-yillarda o‘z yurtiga qaytgan adib dastlab shoir sifatida mashhur bo‘ladi. 1955-yildan milliy kutubxona direktori bo‘lib ishlaydi. Ko‘zi ko‘rmay qolgach, 1973-yili ishdan bo‘shaydi. Bir qancha milliy adabiy mukofotlar sohibi; Italiya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Ispaniyaning oliy mukofotlari sovrindori; Sorbonna, Oksford, Kolumbiya (Nyu-York) universitetlarining faxriy doktori.

Kitoblari
---------

Borges «Buenos-Ayres jaziramasi» (Fervor de Buenos Aires, 1923), «Qarshi tomondagi oy» (Luna de enfrente, 1925), «Tekshiruv» (Inquisiciones, 1925), «Mening umidimdagi hajmlar» (El tamaño de mi esperanza, 1926), «Argentinaliklar tili» (El idioma de los argentines, 1928), «San-Martin maydoni daftari» (Cuaderno San Martín, 1929), «Evaristo Karrego» (Evaristo Carriego (1930), «Muhokama» (Discusión, 1932), «Sharmandalikning umumiy tarixi» (Historia universal de la infamia, 1935), «Mangulik tarixi» (Historia de la eternidad, 1936), «To‘qimalar» (Ficciones, 1944), «Kashfiyot» (Artificios, 1944), «Alef» (El Aleph, 1949), «Yangi tekshiruvlar» (Otras inquisiciones, 1952), «Bajaruvchi» (El Hacedor, 1960), «Boshqa, xuddi o‘zi» (El otro, el mismo, 1964), «Soya maqtovi» (Elogio de la sombra, 1969), «Broudining xabari» (El informe de Brodie, 1970), «Yo‘lbarslar oltini» (El oro de los tigres, 1972), «Qum kitobi» (El libro de arena, 1975), «Ko‘ngildagi atirgul» (La rosa profunda, 1975), «Temir tanga» (La moneda de hierro, 1976), «Tun ertagi» (Historia de la noche, 1977), «Yetti kecha» (Siete noches, 1980), «Sirli xat» (La cifra, 1981), «Dante haqida to‘qqiz esse» (Nueve ensayos dantescos, 1982), «Shakespeare xotirasi» (La memoria de Shakespeare, 1983), «Atlas» (Atlas, 1984), «Fitnachilar» (Los conjurados, 1985) kabi kitoblari bilan tanilgan.

Havolalar
---------

* 

* Jorge Luis Borges *DMOZ* katologida
* Ronald Christ (Winter–Spring 1967). „Jorge Luis Borges, The Art of Fiction No. 39". *Paris Review*.
* BBC Radio 4 discussion programme from *In our time*. (Audio 45 mins)
* Jorge Luis Borges at The Modern Word
* Borges Center, University of Pittsburgh.
* The Friends of Jorge Luis Borges Worldwide Society & Associates Wayback Machine saytida arxivlandi (2006-02-14). Wayback Machine saytida arxivlandi (2006-02-14).
* International Foundation Jorge Luis Borges
**Indov**, eruka (Yeshsa sativa Lat.) — butguldoshlar (Crucifearae) oilasiga mansub bir yillik oʻsimlik, moyli ekin. Yevropaning janubi, Kavkaz, Gʻarbiy Sibir, Shim. va Sharqiy Afrikada 5—6 turi uchraydi. Kichik Osiyo, Efiopiya, Hindiston, Oʻrta Osiyoda moyli ekin sifatida ekma I. (Ye. sativa) ekiladi. Ildizi oʻq ildiz, sershox. Poyasi shoxlanib tik oʻsadi. Boʻyi 20— 80 sm. Bargi choʻzinchoq, chetlari tishchali, pastki barglari bandli, yuqori-dagilari bandsiz. Gullari sariq yoki oq binafsha rang , yon shoxlarining uchlarida bir nechta toʻp boʻlib joylanadi. Mevasi toʻrt qirrali, koʻp urugʻli, uz. 20–25 mm, li qoʻzoqcha, uchida uzun burunchasi bor. Urugʻi mayda, yashil, kulrang , uz. 2–3 mm, eni 1,21,5 mm. 1000 dona urugʻ vazni 2,5—3,5 g. Erta bahorda ekiladi. Apr. oxiri — mayda gullaydi, mevasi iyul—avg. da yetiladi. Urugʻi tarkibida 26—35% chala quriydigan moy, glyukoerutsin glikozidi, bargida flavoin glikozidi va b. bor. Yogʻi oziq-ovqatda va texnikada qoʻllaniladi. Il gari Oʻzbekistonda lalmi yerlarda moy olish uchun koʻp ekilgan. Ayni paytda Oʻrta Osiyo va Sibirda begona ut hisoblanadi. Baʼzi ekinlar, xususan, zigʻirzorlarda usib, zarar keltiradi. Tabobatda urugʻi ishtaha ochish va yaralarni (moyi qoʻtirni) davolash uchun qoʻllaniladi. I. moyi qoramtir, oʻtkir hidli, taxir, suyuq bulib, so-vun ishlab chiqarishda, toʻqimachilikda hamda lokbuyoq sanoatida ishlatiladi.

Halima Otaboyeva.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ftalotsianin boʻyagichlar** - tetrabenzotetrazaporfin (ftalotsianin) hosilalari, sintetik organik boʻyagichlar guruhi. Ftalotsianin boʻyagichlardan mis ftalotsianin — zangori rangli pigment muxim texnik ahamiyatga ega. Bu guzni xlorlab yashil, sulfirlab feruza rangli, suvda eruvchan, quyosh nuriga chidamli Ftalotsianin boʻyagichlar olinadi. Ftalotsianin boʻyagichlar yorqin rangli, issiqqa, kislota va asoslar taʼsiriga chidamli, juda tatimli. Sintetik tolalar, plastmassalar va rezinani boʻyashda, suvda eruvchan Ftalotsianin boʻyagichlar esa jun, ipak va boshqa matolarni boʻyashda ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mehmet Fuat Köprülü**, Mehmet Fuod Koʻpruluzoda (1890.4.12, Istanbul — 1966.28.6) — turk adabiyotshunos olimi, tarixchi va davlat arbobi. Istanbul universiteti professor (1913). Turkiya tashqi ishlar vaziri (1950; 1956). Heydelberg (1927), Sorbonna (1937), Afina (1938) va boshqa koʻplab universitetlarning faxriy doktori. Istanbul huquq maktabini tutatgan. "Shayx Gʻolibga" (1908) sheʼri bilan tanilgan, 28 yoshidan boshlab Istanbul universitetining adabiyot ftida (1913—43), shuningdek, Turkiyaning boshqa oliy oʻquv yurtlarida turk adabiyoti tarixi, madaniyat tarixi, ilohiyot tarixi va boshqa fanlardan dare bergan. Turkiy xalqlar adabiyoti va madaniyati tarixi boʻyicha fundamental tadqiqotlar yaratgan. Turkiyada zamonaviy adabiyotshunoslik faniga asos solgan. "Burungi adabiyot" (1924), "Milliy adabiyot tarixining ilk mubashshirlari va Devoni turkiyi basit", "Turk adabiyoti tarixi" (1928), "Baxshi, turk tili va adabiyoti haqida tadqiqotlar" (1934), "Yangi usmonli adabiyot tarixi" (1935), "Alisher Navoiy" (1941) kabi 20 dan ziyod monografiyalar eʼlon qilgan, "Turk xalq shoirlari" (1939; 1940; 1962) antologiyasini tuzgan. F.K. Oʻrta Osiyo xalklari adabiyoti, tili va madaniyati tarixiga, ayniqsa Yassaviy, Boqirgʻoniy, Navoiy, Bobur va boshqa shoirlar ijodiga, folklor asarlariga bagʻishlangan 500 dan ziyod maqolalar muallifi. F. K. ning tasavvuf adabiyoti namoyandalariga bagʻishlangan "Turk adabiyotida ilk mutasavviflar" (1919) asari 8-marta nashr etilgan. F.K. Yassaviy izdoshlaridan Sulton Ahmad Haziniy (16-asr) haqida ilk marotaba maʼlumot bergan. V. Bartoldning "Islom madaniyati tarixi" kitobini turk tilida nashrga tayyorlagan. Ayrim maqolalari oʻzbek tilida chop etilgan.

Adabiyot
--------

* Fitrat, Tanlangan asarlar, 2j. T. 2000; Gordlevskiy V. A. Izbrannie sochineniya, t. 2, M. 1961.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fuat Husainovich Tojiyev** (1913.13.9, Kattaqoʻrgʻon 2001.13.5, Toshkent) — kimyogar olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980). Texnika fanlari doktori (1967), professor (1969). Oʻrta Osiyo universitetni tugatgan (1937). Mahalliy sanoat ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim (1937— 41), urush qatnashchisi (1941—43). Oʻrta Osiyo industrial institutida katta oʻqituvchi (1944—46), ToshPI kimyotexnologiya fakulteti silikatlar texnologiyasi kafedrasi mudiri (1947—91). Asosiy ilmiy ishlari Oʻzbekiston hududidagi mahalliy tuproq, gil va xom ashyolarning texnologik xossalarini sistematik tarzda oʻrganish va ularni qurilish keramikasi ishlab chiqarish.da qoʻllashga oid. T. rahbarligida ilk bor Angren kaolinining texnologik xossalari chuqur oʻrganilgan va uning asosida keramik qorishmalar, sirlar, xoʻjalik va elektrotexnik chinni, olovbardosh va kislotabardosh materiallar olingan.

Manbalar
--------

* Anorganik moddalarning fizikkimyoviy analizi (hamkorlikda), T. 1977.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lahoh** (baʼzan **Lahuh**, Somal. laxoox) — bu biskvitga oʻxshash non boʻlib, Somali oshxonasining taomi. Jibuti, Somali va Yamanda keng tarqalgan. U Isroilda ham mashhur. U yerga koʻchib borgan yamanlik yahudiylar tomonidan tarqalgan. Yamanda koʻpincha koʻcha sotuvchilari tomonidan sotiladi.

Lahoh un, qabartma kukuni, iliq suv, xamirturush va bir chimdim tuz qoʻshib qorilgan xamirdan tayyorlanadi. Xamir yumshoq va qaymoqqa oʻxshash holga kelgunicha qoʻlda qoriladi, shundan soʻng uning oshishi uchun iliq haroratli joyda qoldiriladi. Lahoh uchun un Makkajoʻhoridan tayyorlanadi. Taomning shirin turlari keng tarqalgan, shuningdek, tuhum bilan pishiriladigan boshqa variantlari ham bor.

Lahoh odatga koʻra daawo deb nomlangan dumaloq metall pechda pishiriladi. Agar u yoʻq boʻlsa, oddiy tovada ham tayyorlanishi mumkin.

Oddiy Somali nonushtasi asal va sariyogʻ bilan isteʼmol qilinadigan uch boʻlak lahoh va bir finjon choydan iborat boʻladi. Tushlik paytida lahoh baʼzan kori kukuni, shoʻrva yoki dimlangan goʻsht bilan isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Little Business Women
2. ↑  Hatikva market — the other side of Tel Aviv
3. ↑  Preparing Lahoh
4. ↑  Dholas and other straw hats come into season
**Kengurular** (Macropododae) — xaltali sut emizuvchilar oilasi. Tanasining uz. 25—160 sm, dumi 15—105 sm, ogirligi 1,5—90 kg. 55 tacha turni birlashtirgan 15—17 urugʻi bor. Avstraliya qitʼasida, Yangi Gvineya va Tasmaniya o.larida. Bismark arxipelagida tarqalgan. Yangi Zelandiyada iqlimlashtirilgan. Ayrim turlarining dumi kuchli rivojlangan. Orqa oyoqlari oldingisiga nisbatan uzun va kuchli; birinchi barmogʻi yoʻq, 2- va 3-barmoqlari orasida teri pardasi bor. Muskus kengurusi (Hypsiprymnodon mosehatus), vallabi (Wallabia bicolor), chigan kenguru (Macropus gidantica) va b. keng tarqalgan. Aksariyat sakrab (13 m gacha uzunlikka), soatiga 50 km gacha tezlikda harakat qiladi. Dumi yordamida muvozanat saqlaydi. Koʻpchilik turlari yerda yashaydi. Oʻsimlikxoʻr. Yiliga bir marta bolalaydi. Boʻgʻozlik davri 30—40 kun. 1—2 ta jish bola (gigant kenguru bolasi 3 sm cha) tugʻadi. Bolasi urgʻochisining qorin xaltasida 6—8 oy yashaydi. Ayrim turlarining soni koʻp boʻlib, qishloq xoʻjaligiga ziyon keltiradi. Bir qancha turlari goʻshti, moʻynasi uchun ovlanadi; fermalarda boqiladi. Bir necha turining soni qisqarib bormoqda. 9 turi Xalqaro Kizil kitobga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Lugansk** (1935-58 va 1970—1990-yillarda Voroshilovgrad) — Ukrainadagi shahar, Lugansk viloyati markazi. Donbassning (Donetskdan soʻng) ikkinchi muhim shahri. Lugan va Olxovaya daryolarining qoʻshilish joyida. Temir yoʻl tuguni. Aeroport bor. Aholisi 480 ming kishi (1997). Donbassning yirik mashinasozlik markazi. Teplovozsozlik, mashinasozlik, avtomobilsozlik, „Dinamo", „Uglepribor", akkumulyatorlar, kuvurlar va boshqa zavodlar, yengil (mayin movut kombinati, trikotaj, poyabzal, tikuvchilik fabrikalari), yogʻochsozlik, kimyo-farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor, qurilish materiallari ishlab chiqariladi. 3-oliy oʻquv yurti (shu jumladan, Sharqiy Ukraina universiteti), 3 teatr, filarmoniya, telemarkaz, 3 muzey (oʻlkashunoslik, badiiy, V. I. Dal uymuzeyi) mavjud. L. 1975-yilda Yekaterinoslav (1797-yildan Lugansk) choʻyan quyish zavodi ishchilari uchun qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gʻulomjon Roʻziboyev** (1917—1999-yil) — Oʻzbekistontonda hizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, sozanda va bastakor..

Faoliyati
---------

Gʻulomjon Roʻziboyev Andijon viloyati Asaka tumanida xunarmand oilasida tavallud topgan.Asaka tumanida xavaskor xalq teatri asoschilaridan. Gʻulomjon Roʻziboyev kichik sahna asarlarini yaratib xavaskorlar bilan birga turli roʻllarni ijro etgan. 1972-yil Toshkent telvideniyasi orqali namoyish etilgan «Marhabo talantlar» koʻrsatuvida Andijonlik soʻz ustalari va sanʼatkorlar bilan poezda joʻnab boʻrishadi. Hasanboy Sultonov bilan birga turli askiyalar aytishar va yangidan-yangi askiya payrovlar tugʻulardi.Tabassum ustaxonasi radiojurnaliga mos kelgan musiqa tanlovi oʻtkaziladi. Bu tanlovda Gʻulomjon Roʻziboyevning Feruza nomli kuyi hakamlar hayʼati tomonidan bir ovozda qoʻllaniladi. Gʻulomjon Roʻziboyevning kuy- qoʻshiqlari 100 dam ortiq askiyalari Respublikasi teleradiokompaniyasining Oltin fondidan saqlanib keladi. Gʻulomjon Roʻziboyev Omon Matjon sheʼrlariga juda koʻplab kuy bastalagan. Sen ketursan Jim-Jim sheʼrlari hamkorlikda yaratilgan. Bu qoʻshiqlar Oʻzbekistontan teleradiokanalida efirga uzatila boshlaydi koʻplab taklif va istaklarga koʻra muxlislar tomonidan takror takror soʻraladi.Gʻulomjon Roʻziboyev Shuhrat medali va Oʻzbekistonda hizmat koʻrsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan. 18-asrdan boshlab tarqalgan askiya sanʼati hozirgi kunda ommalashib bormoqda. Gʻoyib ota Toshmatov, Joʻraxon Sultanov, Gʻanijon Toshmatov, Gʻulomjon Roʻziboyev, Abdulhay Qozoqov Askiya sanʼatining mohirona ustalari edi.

Qoʻshiqlari
-----------

„Onadir bu", „Taralmoqda soz", „Gul va men", „Sanʼat saodatim", „Andijonim", „Yoshligim", „Ustozlar".

Yana qarang
-----------

* Obid Yunusov
* Joʻraxon Sultonov

Adabiyotlar
-----------

* Maxmudov, Avazbek*. Andijon sanʼati fidoiylari*, Toʻldirilgan 2-nashr, Toshkent: Akademnashr, 2018 — 32 bet. ISBN 978-9943-5226-4-0. 1-iyun 2023-yilda qaraldi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Mahmudov, Avazbek*. Andijon san'ati fidoiylari*, To'ldirilgan 2-nashr, Akademnashr, 2018 — 32 bet. ISBN 978-9943-5226-4-0. 2-iyun 2023-yilda qaraldi.
2. ↑  „Nozikfahm zakiylar bahsi tugamaydi, Amir Temur ham payrovga usta boʻlgan, Margʻilonda askiya maktabi ochiladi – yiqilib qolguncha kuldirish sanʼati" (Oʻzbekcha)..  Oyna.uz (31-mart 2023-yil). Qaraldi: 6-iyun 2023-yil.
3. ↑  „PAYROV".. Qaraldi: 6-iyun 2023-yil.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
*Muqaddas oila Muqaddas Doroteya bilan*
**Fabrizio Santafede (tallafuzi:** **Fabritsio Santafede**) (taxminan 1560-1623-yillarda ijod qilgan musavvir) — qurbongoh asarlari bilan tanilgan italyan rassomi. Fabrizio Santafede kechki manneristik uslubda chizgan va uning uslubi mannerizmdan barokkoga oʻtishni anglatadi.

Hayot
-----

Fabrizio Santafede Neapolda tugʻilgan, otasining shogirdi sifatida boshlangan rassom Francesco Santafede,  va keyinchalik Marko Pinoning shogirdi boʻldi. Fabrizio Santafede Neapoldagi S Giovanni Fiorentini cherkovini bezash boʻyicha Pino bilan hamkorlik qilgan boʻlishi mumkin.  Fabrizio Santafede koʻp sayohat qildi, jumladan Boloniya, Florensiya, Rim va Venetsiyaga buyuk ustalarni oʻrganishda davom etdi. 

Fabrizio Santafede antiqa buyumlar va rasmlar sotuvchisi boʻldi. Fabrizio Santafedeb Neapolda, jumladan, Santa Donna Regina Nuova uchun *Bokira qizning toj kiyish* *marosimi* va toj kiyish kabi rasmlarni suratga olgan. Barokko rassomi Massimo Stanzione uning shogirdlaridan biri sifatida tilga olinadi.

Afsonaga koʻra, 1647-yilda Neapolda qoʻzgʻolonchilar tomonidan Masaniello qoʻmondonligi ostida Santafede freskalar chizilgan ikkita uy rassomga hurmati tufayli saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Sydney J. Freedberg, *Painting in Italy 1500-1600*; Penguin, 1983, p. 134.
2. ↑  Freedberg, SJ. p. 356.
3. 1 2  Antonella D’Autilia. „Santafede, Fabrizio." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 14 March 2017
4. ↑  Giovan Battista Chiarini (a cura di), *Delle notizie del bello, dell’antico, e del curioso della città di Napoli raccolte dal canonico Carlo Celano*, Vol. I, Napoli, Stamperia Floriana, 1856, p. 154 (italyancha)
5. ↑  *Santaféde, Fabrizio*, in: Treccani online (italyancha)
6. ↑  *Cyclopedia of Painters and Paintings* John Denison Champlin:. C. Scribner's sons, 1887 — 112 bet.

Adabiyotlar
-----------

* De Dominici, Bernardo*. **Vite dei Pittori, Scultori, ed Architetti Napolitani**, Volume II*. Nalples: Stamperia del Ricciardi, 1742 — 223–236 bet.
* Farquhar, Maria*. Biographical catalogue of the principal Italian painters* Ralph Nicholson Wornum:. London: Woodfall & Kinder, 1855 — 159 bet.
* Wittkower, Rudolf*. Pelican History of Art, Art and Architecture Italy, 1600-1750*, 1980, Penguin Books, 1993.
**Bogun** laqabli Lü Tsuntzian (xitoycha 吕祖谦, 1137 — 1181) "Donglay ustasi" taxallusiga ega edi - neo-konfutsiy faylasufi, Zhedun maktabi.

Tarjimai hol
------------

Vuzjou shahrida (zamonaviy Jinxua, Chjeszyan viloyati) tugʻilgan. U davlat xizmatida, jumladan, davlat tarixshunosligi bo'limi muharriri, Imperator oliy maktabi professori; jinsining eng yuqori darajasiga ega edi. Muxlislar uni Chju Si va Chjan Shi bilan birga "Janubiy-sharqiy uchta donishmand" qatoriga qo'yishdi. Lu Zutsyan, birinchi navbatda, boshqaruv ta'limoti sohasida Chju Si va Lu Jiuyuan o'rtasidagi mafkuraviy farqlarni yarashtirishga harakat qildi va 1175 yilda hatto ular o'rtasida uchrashuv tashkil qildi. Tarix fani sohasida Lu Zutsyan xitoy yozuvining eng qadimgi yodgorliklarining kelib chiqishi bilan qiziqdi.

Asosiy asarlari: Donglay Ji (Donglay oʻqituvchisining toʻplamlari), Donglay Ji-shi Bo Yi (Donglay oʻqituvchisining janob Zuo Qiuming taʼlimotiga nisbatan ilmiy qarashlari), Donglay Shu Shuo (Donglaydan Muqaddas Kitob va hikmat oʻqituvchisi") , "Da shi ji" ("Buyuk ishlar haqida eslatmalar"), "Gu Zhou yi" ("O'zgarishlar kitobining qadimiy versiyalari"), shuningdek, Chju Si bilan birgalikda tayyorlangan "Jin si lu" ("Mulohaza yozuvlari" yaqinlar haqida).

Manbalar
--------

1. ↑  „Zuqian Lü // Faceted Application of Subject Terminology" (inglizcha). *worldcar*. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.

id.worldcat.org ()
Lü, Zuqian, 1137-1181
FAST delivered as Linked Data in MARC21 and SKOS formate
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Jorjtaun (maʼnolari).

**Jorjtaun** — Gayananing poytaxti va asosiy iqtisodiy markazi. Demerara daryosining Atlantika okeaniga quyilish joyida. Aholisi 200 ming kishi (1995). Iqlimi subekvatorial, sernam iqlim. Yillik yogʻin 2230 mm. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 26°, sentabrniki 28°.

J.ga 1781 yilda gollandiyaliklar asos solgan va 1812 Y.gachaTabrok (yoki Stabruk) deb atalgan. 1831 yildan Britaniya Gvianasining markazi. 1966 yil may oyidan mustaqil Gayana davlatining poytaxti. Temir yoʻl stansiyasi. Xalqaro ahamiyatga ega Timeri aeroporti bor. G. mamlakatning yirik porti. Chetga boksit, yegʻochtaxta, shakar-qand, rom va b. chiqariladi; chetdan gʻalla va sanoat mollari keltiriladi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari qayta ishlanadi. Oziq-ovqat (shakar-qand, tamaki, pivo, un tortish), yogʻochsozlik (taxta tilish) sanoati korxonalari mavjud. Meʼmoriy yodgorliklaridan soborlar, yogʻochdan ishlangan dunyodagi eng katta sobor (19-asr), Milliy majlis va sud binolari, ratusha va b. saqlangan. Universitet, kutubxona, Gayana muzeyi, drama teatri, botanika bogʻi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Asunson **·**  Bogota **·**  Brazilia (shahar) **·**  Buenos Ayres **·**  Jorjtaun **·**  Karakas | Kito **·**  Lima **·**  Montevideo **·**  Paramaribo **·**  Santyago **·**  Sukre |

 |
***Fabula togata*** — bu Rim muhitidagi lotin komediyasi boʻlib, kamida miloddan avvalgi II asrdan beri mavjud. Lucius Afranius va Titus Quinctius Atta *fabulas togatas* yozganlari maʼlum. Bundan tashqari,Rim *togʻasi* va *pallium* oʻrtasidagi farqga koʻra,Rim dramasining barcha turlarining umumiy tavsifi sifatida ishlagan ifoda sifatida qaraladi. Bu drama qanday odobsiz va axloqiy boʻlishi mumkinligi haqida yozilgan manbalar mavjud.

Miloddan avvalgi II asr oʻrtalariga kelib *fabula togata* *fabula palliata* bilan birga ikkiga boʻlingan. Rim komediyasini tashkil etuvchi dramaning ikki turidan biriga aylandi.*Fabula togata* *palliatadan* birinchi navbatda rim yoki italyan belgilaridan foydalanganligi, burjua *palliatasining* kulgili vaziyatlarini Italiya qishloq shaharlarining quyi tabaqali fuqarolariga oʻtkazishi bilan ajralib turardi.*Palliata* yunoncha yangi komediyaning asl nusxalariga, Attika manbalaridan olingan tragediyalarga, shuningdek,Rim oʻtmishining buyuk dramatizatsiyasiga asoslangan.*Togatada* barcha erkak aktyorlar kiyadigan odatiy kiyim *toga*,odatda Rim libosi edi,*palliata* esa oʻz nomini *palliumdan* oldi.

Mavjud toʻliq *fabula togata* mavjud emas, lekin ijodiy amaliyotning jihatlarini koʻrsatadigan omon qolgan parchalar mavjud.

Yana qarang
-----------

* *Fabula atellana*
* *Fabula crepidata*
* *Fabula palliata*
* *Fabula praetexta*
* *Fabula saltata*
* Qadimgi Rim teatri

Manbalar
--------

* Piter Lebrecht Shmidt „Togata" in: *Brill’s New Pauly*, Qadimgi jildlar tomonidan tahrirlangan: Hubert Cancik va Helmut Schneider. 2017-yil 21-iyulda onlayn maslahat

1. ↑  Manuwald, Gesine*. Roman Republican Theatre*. Cambridge: Cambridge University Press, 2011 — 157 bet. ISBN 9780521110167.
2. 1 2 3  Boyle, A.J.*. Roman Tragedy*. Oxon: Routledge, 2006 — 13 bet. ISBN 0415251028.
3. ↑  Dutsch, Dorota*. Women in Roman Republican Drama*. Madison, Wisconsin: The University of Wisconsin Press, 2015 — 155 bet. ISBN 9780299303143.
Fton yirtqich hayvonlar tomonidan parchalanmoqda. Miloddan avvalgi 300-yil.
**Fton** yoki **Phtono** (gr grekcha: *Φθόνος*, lotincha: *Phthonus*), shuningdek **Zelus** — qadimgi yunon mifologiyasida, ayniqsa romantik masalalarda rashk va havas, hasad timsoli. Ftonni koʻpincha tartibsizlik va kelishmovchilik maʼbudasi Eris bilan taqqoslashadi.

Ftonning ota-onasi kim ekanligi haqida bir nechta tahminlar mavjud:

1. U boshqa erotlar singari Afrodita dan tugʻilgan; 2. Dionis yoki Ereb va Nyuktaning oʻgʻli. Uning koʻp xotinlari boʻlib, barchasini xiyonatda gumon qilib, oʻldirgan.

Fton takabbur insonlarga qarshilik timsolini aks ettiradi.

U „Dionisning ishlarlari"da Geraga Zevs va Semelaning ishqiy munosabatlari haqida maʼlumot berib, Semelaning oʻlimiga sabab boʻlgan. Fton, shuningdek, Dionisga tugʻilishidan oldin ham hasad qilgan, shuning uchun u Aresni soxta qonga bulgʻangan qurol-yarogʻda tasvirlab, Afinaning hasadini uygʻotgan. Shu bilan birga, u Gera va Afina orasiga fitna solishni davom ettirgan. Bundan tashqari, Fton Kallimaxusning Apollonga bagʻishlangan madhiyasida paydo boʻlib, xudoni bahslashishga undaydi.

Uning ayol namunasi Nemesis, qasos maʼbudasi. Ammo Nemesis romantik rashk bilan chambarchas bogʻlangan Ftondan farqli oʻlaroq, shafqatsiz qasos bilan chambarchas bogʻliq Uning rimcha koʻrinishi Invidia hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Pindar: *Isthmien* 7, 39.
2. 1 2 3  „PHTHONOS — Greek God of Jealousy & Envy". *www.theoi.com*. Qaraldi: 10-aprel 2021-yil.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „Phthonus" (en). *www.greekmythology.com*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
4. ↑  *Nonn*. Deyaniya Dionisa VIII 34
5. ↑  Herodot 1, 32; 3, 4.
6. ↑  Nono de Panópolis, *Dionisíaca*, Livro 8, 50-60
7. 1 2  Nono de Panópolis, *Dionisíaca*, Livro 8, 34-49

Havolalar
---------

* Theoi loyihasi — Phthonos

Adabiyotlar
-----------

* Patrisiya Bulman: *Pindardagi phthonos.* Kaliforniya universiteti matbuoti, 1984-yil.
* Ulrich Hoefer: lugʻati
* Ernst Milobenski: *Neid in der griechischen Philosophie.* O. Xarassovits, 1964-yil.
* Valter Steinlein: *Phthonos und Verwandte Begriffe in der älteren griechischen Literatur.* Erlangen 1941-yil.
**Kengyaylov** — Koʻksuv tizmasi tarkibidagi togʻ (Toshkent viloyati). Uning suvayirgʻichidan OʻzR bilan Qirgʻiziston Respublikasi davlat chegarasi oʻtadi. K. jan.-gʻarbda Chopkamish (2680 m), shim.-sharkda Alyom dovonlari (1995 m) oraligʻida. Eng baland joylari jan.-gʻarbda 2758 m, shim.-sharqda 2664 m. K. antiklinal struktura. Quyi karbonning yuqori turne kichik yarusi yotqiziqlari (koʻksuv gorizonti) toʻq kulrang ohaktoshlardan iborat. Togʻ yon bagʻirlarida jigarrang tuproklar tarqalgan. Siyrak archa, yongʻoq, bodom, doʻlana, togʻolcha, oʻt oʻsimliklari oʻsadi. Yozgi yaylov sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Zur’a ad-Damashqiy** (arabcha:  — Abdurrahmon ibn Amr ibn Abdulloh ibn Safvon ibn Amr an-Nasriy ad-Dimashqiy) — hadis hofizi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

IX asrda Shomning buyuk shayxlaridan bo‘lgan Abu Zur’a ad-Damashqiy ko‘p shaharlarga safar qilib, hadislarni o‘rgangan. Ibn Abu Hotim olim haqida: „Abu Zur’a otamning do‘sti edi. U otamdan, otam esa undan hadis yozardi. Juda rostgo‘y va ishonchli roviy bo‘lgan. Otamdan u haqida so‘raganimda yaxshi fikr­­larni bildirgan edi", deydi. Bundan tashqari, yana ko‘plab muhaddislar Abu Zur’a ad-Damashqiy haqida ijobiy fikrda bo‘lganlar.

### Hadislari

Abu Zur’a ad-Damashqiy o‘z navbatida Muhammad ibn al-Muborak as-Savriy, Sulaymon ibn Abdurrahmon, Abdulloh ibn Jaʼfar ar-Raqqiy, Abu Musahhir, Ali ibn Iyosh, Abu Naʼim, Ahmad ibn Hanbal, Abu Gʻasson Molik ibn Ismoil, Abu Ibn Solih al-Misriy, Ahmad ibn Xolid al-Vahbiy va boshqalardan hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Abu Zur’a ad-Damashqiy 894-yil (hijriy 281-yil)da vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. — Bayrut: „Dor al-kutub al-’ilmiyya", 1994. VI, 214-215.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gʻafur Shermuhammad**— 1973-yil Qashqadaryo viloyatining Chiroqchi tumanida tugʻilgan. Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universitetining jurnalistika fakultetida tahsil olgan.

Asarlari
--------

Yozuvchining „Saman toy" (2012 yil), „Langartogʻ yoʻlida" (2016) nomli qissa va hikoyalar kitoblari chop etilgan. „Quduq tubidagi faryod" (1999), „Pariqishloq afsonasi" (2005) nomli pesalari Muqimiy nomidagi musiqali drama teatrida, „Koʻzlarida xoli bor" (2005) asari Hamid Olimjon nomidagi Samarqand viloyat musiqali komediya teatrida sahnalashtirilgan. „Chavandoz" (2008), „Arosat" (2009), „Qoʻshnilar" (M.Nizanov bilan hammualliflikda, 2010), „Taʼziyadagi toʻy" (2010), „Aldangan ayol" (2011), „Baxt uyi" (A.Bekturdiyev bilan hammualliflikda, 2012), „Quduq" (2014), „Barakasini bersin" (2015) kabi badiiy filmlar, shuningdek, oʻnlab multfilm va hujjatli film uning ssenariylari asosida suratga olindi.
Gʻafur Shermuhammad tarjimon sifatida Qoraqalpogʻiston xalq yozuvchisi Murodboy Nizanovning „Aqchagul" qissasini, „Oxirat uyqusi", „Dushman", „Oshiq boʻlmagan kim bor" romanlarini oʻzbek tiliga oʻgirgan.
Yozuvchining „Saman toy" qissa va hikoyalar kitobi „Eng ulugʻ, eng aziz" respublika koʻrik-tanlovining adabiyot yoʻnalishida uchinchi oʻringa sazovor boʻlgan. Oʻzbek xalqining oʻziga xos milliy qadriyatlari va xarakteri talqiniga bagʻishlangan „Chavandoz" badiiy filmi esa 2009-yili Italiyaning Milan shahrida boʻlib oʻtgan sport filmlari xalqaro kinofestivalining „Oriyat va gʻurur" nominatsiyasida bosh mukofot bilan, „Listopad" (Rossiya), „Kinoaziada" (Qozogʻiston) kinofestivallarining kumush sovrini, „Kino va TVda sport" (Oʻzbekiston) xalqaro kinofestivalining bosh sovrini bilan taqdirlangan. Shuningdek, mazkur film Oʻzbekiston mustaqilligining 20 yilligiga bagʻishlab oʻtkazilgan, istiqlol yillarida yaratilgan eng sara filmlarning „Istiqlol va milliy kino" tanlovida sovrindor boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Shermuhammad, G'afur*. „G‘AFUR SHERMUHAMMAD. QUDUQ (QISSA)" (28-mart 2023-yil).
**Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish** — ishlab chiqarish jarayonining doimo kengaytirilgan hajmida yangidan boshlanib, takrorlanib turishi. Aholining koʻpayib borishi, individual isteʼmolning ortib borishi, ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojning toʻxtovsiz oʻsishi Kengaytirilgan takror ishlab chiqarishni zaruriy shart qilib qoʻyadi. Bu esa ehtiyojni qondirishning asosiy usuli boʻlgan ishlab chiqarishning kengaygan holda takrorlanishini taqozo etadi. Oddiy takror ishlab chiqarish — ishlab chiqarish jarayonining ilgarigi hajmlarda bir meʼyorda takrorlanishi oʻsib borayotgan ehtiyojlarni qondira olmaydi. Shu sababli rivojlangan iqtisodiyotga Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish xosdir. Farovon hayot YAMMni tobora koʻproq yaratish va uning samarali ishlatilishini talab etadi.

Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish faqat ishlab chiqaruvchi kuchlarga taalluqli boʻlib qolmay, ayni vaqtda ijtimoiy-iqtisodiy tizim xususiyatlarini ham oʻzida ifodalaydi. Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish yangilanish jarayonini bildiradi va takrorlanish davrida mehnat qurollari, vositalari, usullari, mahsulot yaratilishi kabi jarayonlarning oʻzgarib borishi, oʻrin almashuvi qabilarni qamraydi. Yangilanish inversiya usulini qoʻllash bilan amalga oshiriladi. Shuning uchun YAMM isteʼmol va ishlab chiqarishni qaytadan yangilash uchun sarf etiladi, resurslarga aylantirib, investitsiyalar uchun ishlatiladi. Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish ning ilgʻor texnologiya va yangi usullar asosida amalga oshuvi iqtisodiy oʻsishni jadallashtiradi.

Oʻzbekistonda Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish jarayoni shoʻrolar davrida umumittifok, majmui asosida amalga oshib, milliy manfaatga bogʻliq boʻlmagan. Mustaqillik yillari Kengaytirilgan takror ishlab chiqarishda tub oʻzgarishlar yuz berdi, Oʻzbekiston xalqi manfaati va tiklanayotgan bozor iqtisodiyoti talablari asosida mustaqil harakatdagi Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish jarayoni yuzaga keldi. Ishlab chiqaruvchi kuchlar rivojlanib, ishlab chiqarish toʻla zamonaviy texnologiya asosida yangilanmoqda, yangiyangi tarmoqlar paydo boʻlib, mashinasozlik, avtomobilsozlik, asbobsozlik, elektronika kabi tarmoqlar sanoatda asosiy oʻrinni egallamoqda. Takror ishlab chiqarishda yangi proporsiyalar yuzaga kelib, xom ashyoviy yoʻnalishga asta barham berilib, tayyor mahsulot yoʻnalishi, eksportbop va import oʻrnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarish yoʻnalishi taʼminlanmokda. Tub mulkiy oʻzgarishlar yuz berib, davlat mulki hisobiga xususiy, korporativ mulk asosida Kengaytirilgan takror ishlab chiqarishni barpo etish jarayoni davom etmokda. Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish jarayoni erkin iqtisodiy taraqqiyot iziga oʻtkazildi, xususiy tadbirkorlik faoliyati bilan boyitildi.

Muxtor Rasulov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Keniya havo yoʻllari** (inglizcha: *Kenya Airways)* — shtab-kvartirasi Nayrobida joylashgan Keniya milliy aviakompaniyasi.

Aviakompaniya Afrika, Yevropa va Hindiston yarimoroliga parvozlarni amalga oshiradi. Kompaniyaning asosiy aeroporti Jomo Keniyata xalqaro aeroporti, havo transportining asosiy yoʻnalishi Mombasa shahrida joylashgan Moi xalqaro aeroportidi.

Tarix va umumiy maʼlumot
------------------------

Aviakompaniya 1977-yil fevral oyida Sharqiy Afrika hamjamiyatining qulashi va Sharqiy Afrika havo yoʻllari tugatilgandan soʻng darhol tashkil etilgan. Keniya havo yoʻllari davlat aviakompaniyasi sifatida yaratilgan va 1996-yil apreligacha toʻliq mamlakat hukumatiga tegishli boʻlgan.

1994-yilda Xalqaro Moliya Korporatsiyasi kompaniyani roʻyxatdan oʻtkazishga tayyorgarlik koʻrish uchun aviakompaniyaga oʻz maslahatchilarini tayinladi. 1995-yilda *Keniya havo yoʻllari* Gollandiyaning KLM aviakompaniyasi bilan korporativ shartnoma imzoladi, unga koʻra KLM Keniya aviatashuvchisining 26% ulushini sotib oldi va uning eng yirik aktsiyadoriga aylandi. 2004-yil aprel oyida *Keniya havo yoʻllari* oʻzining *Kenya Airways Cargo* yuk boʻlinmasini taqdim etdi va oʻsha yilning iyul oyida Flamingo Airlines bilan qayta birlashdi va unga mamlakatning ichki yoʻnalishlarida aviatashuvchi funktsiyalarini topshirdi.

Aviakompaniyaning 2005-yil 30-sentabrda yakunlangan 6 oylik hisobotiga koʻra, *Keniya* *Keniya havo yoʻllarining* soliqlardan keyingi sof daromadi oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 48% ga oshib, 2,231 milliardga yetdi. Hisobot davrida aviakompaniya xizmatlaridan 1,2 milliondan ortiq kishi foydalangan.

2006-yil mart oyida *Keniya havo yoʻllari* 7 yil ichida beshinchi marta nufuzli Afrikaning eng yaxshi aviakompaniyasi mukofotini oldi. 2006-yil uchun tashilgan yoʻlovchilar soni 2,6 million kishiga yetdi.

2007-yil mart holatiga koʻra aviakompaniya 2408 nafar xodimga ega edi. *Keniya havo yoʻllarining* eng yirik aktsiyadorlari Keniya xususiy egalari — 30,94%, KLM (hozirda Air France-KLM xoldingi) — 26%, Keniya hukumati — 23%, mamlakat investitsiya banklari — 14,2% va xususiy xalqaro egalari — 1,39%. *Kenya* *havo yoʻllari* Tanzaniyaning Precision Air aviakompaniyasining 49% ga egalik qiladi.

Flot
----

2021-yil avgust oyida Keniya *havo yoʻllari* floti o‘rtacha yoshi 9,6 yil bo‘lgan 39 ta samolyotdan iborat edi:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Samolyot turi** | **Xizmatda** | **Buyurtma qilingan** | **Yoʻlovchi sigʻimi** |
| **C** | **Y** | **Jami** |
| **Boeing 737-300** | **2** | **—** | **kargo** |
| **Boeing 737-700** | **2** | **—** | **16** | **100** | **116** |
| **Boeing 737-800** | **8** | **—** | **16** | **129** | **145** |
| **Boeing 777-300ER** | **3** | **—** | **28** | **372** | **400** |
| **Boeing 787-8 Dreamliner** | **9** | **—** | **30** | **204** | **234** |
| **Embraer E190** | **15** | **—** | **12** | **84** | **96** |
| **Jami:** | **39** | **0** |  |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  „Kenya Airways Fleet Details and History". *www.planespotters.net*. 28-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2021-yil.
**Qudrat hikmat** (1925 - Toshkent — 1968.10.4) — bolalar shoiri. Toshkent Pedagogika instituti kechki boʻlimini tugatgan (1957). Respublika gaz.larida adabiy xodim (1950—53), Badiiy adabiyot va sanʼat nashriyotida boʻlim mudiri (1960—68). Dastlabki sheʼriy toʻplami — "Mening Vatanim" (1950). "Baxtli bolalar" (1951), "Obodlik" (1953), "Doʻstlik" (1954). "Uch oʻrtoqning sovgasi" (1957), "Nevara mehri", "Chirchiq farzandi" (1961), "Alisher va kitob" (1962), "Ilonshoh va uning amaldori ari haqida ertak" (1963), "Soatjonning soati" (1964), "Toshbaqalar hujumi" (1965), "Shamol botir" (1966), "Daydi bola", "Oʻgʻlim bilan suhbat" (1970), "Olmos mening yuragim" (1983), "Mening yuragim" (1986) va boshqa toʻplamlarga kirgan sheʼr, ertak va dostonlari Onavatan madhi, tabiat va fasllar tasviri, bolalar hayoti hamda taʼlim-tarbiya muammolariga bagʻishlangan.

Q.H.ning vatan madhidagi "Mening Vatanim", tabiat va fasllar tasviridagi "Bu qaysi fasl?", "Togʻ manzarasi", "Ertalab", Yangi yil taʼrifidagi "Yasha, Yangi yil", "Biz ekkan archa", xalq ogʻzaki ijodidagi oʻyin qoʻshiqlari asosida yaratgan "Oq terakmi, koʻk terak?", "Chillak oʻyini" singari sheʼrlari ifodasining soddaligi, serboʻyoq va yorqin manzaralar yaratilganligi bilan ajralib turadi. Q.H. tugʻma bolalar shoiri sifatida oʻzbek bolalar sheʼriyatiga yangi badiiy tovlanishlarni olib kirgan, uning vazn, band, qofiya tizimini bolalar ruhiyatidan kelib chiqqan holda isloh etgan. V.Mayakovskiy, S.Marshak, S.Mixalkov, A.Surkov, M.Bajan, A.Barto va boshqalarning bolalarga atalgan sheʼrlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Adabiyot
--------

* Qoʻshjonov M. Quddus Muhammadiy va Qudrat Hikmat, T. 1969; Qoʻshjonov M. Qudrat Hikmat, T. 1978.

Rahmatulla Barakayev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kengota tof tizmasi** — Surxon daryo viloyatidagi Sherobod — Sariqamish qator tepalarining bir qismi. Janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa tomon yoʻnalgan, eng baland nuqtasi 640 m(Qoraqat togʻi), uzunligi Qagʻni darasidan to Kofrunsoygacha 24 km. Shimoli-gʻarbda Takasakradi (1068 m) tizmasi bilan vodiysimon pastqamlik orqali ajralib turadi. Janubi-sharqda togʻ oldi oʻydimchuqur qiya tekislik bilan Qiziriq choʻliga tutashadi. Janubi-gʻarbda Qagʻni darasi orqali Qagʻni tizmasi bilan chegaralangan. Shimoli-sharqda Kofrunsoy darasi orqali Yetimkalos tizmasining togʻ etaklari bilan tutashadi. Kengota tof tizmasi relfi kuchli darajada parchalangan, uning suvayirgʻich qismi yaxshi ifodalangan, chunki u paleogen (buxoro yarusi)ning qattiq qumtoshlaridan tashkil topganligi tufayli kuesta shaklini hosil qiladi. Shim-gʻarbiy yon bagʻri nisbatan qisqa va tikroq. Antiklinalning oʻq qismi boʻr davrining gil, alevrolit, qumtosh, mergel, yon bagʻirlari esa paleogen va neogenning ohaktosh, qumtoshlaridan tashkil topgan. Kengota tof tizmasida oddiy boʻz tuproqlarda qoʻngʻirbosh, rang, shuvoq, gulxayri, oqquray, karrak va boshqalar efemer hamda efemeroid oʻsimliklar tarqalgan. Doimiy oqar suvli soylar yoʻq, buloqlar uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qudrat Asrorov** (1953.29.7, Surxondaryo vil. Sherobod shahri) – musav-vir-kulol. Oʻzbekiston Respublikasi xalq ustasi (2000). A. ijodida Surxon vohasining mehnatkash xalqi, goʻzal ta-biati oʻz aksini topgan; milliy kulollik san’atini rivojlantirdi (koʻza, gul-don, xum va boshqalar), yangi shakl va mavzular bilan boyitdi. Ayniqsa, "Gʻijjakchi", "Do-irachi", "Surnaychi", "Rubobchi", "Buvi", "Ip yigiruvchi", "Ayol" va boshqa asarlarida milliylik ufurib turadi. A. asarlari bilan respublika va xorijiy mamlakatlar (Rossiya, Germaniya, Hindiston, Yaponiya va boshqalar) koʻrgazmalarida ishtirok etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qubod**, Kavat — neolit va jez davriga oid makonlar. Xorazm hududidagi Amudaryoning qad. Oqchadaryo deltasining gʻarbiy qismida, koʻchma qumtepalarning shim.da joylashgan. Xorazm arxeologiyaetnografiya ekspeditsiyasi tomonidan tekshirilgan. Kaltaminor madaniyatiga oʻxshaydi. Q. bir necha qatlamlarga boʻlingan, baʼzi qatlamlari jez davriga oid makonlardir, shulardan ayrimlari ancha mukammal oʻrganilgan. Q.da yashovchilar ovchilik, baliq ovlash va terimchilik bilan shugʻullangan. Q.-5 qatlamidan topilgan buyumlar yarim yumaloq shaklda toʻlqinli va toʻgʻri chiziqlar bilan bezatilgan "ko-salar" va boshqa sopol buyum siniqlaridan iborat. Bu naqshlar Jonbos qalʼa makoni idishlari bezagiga oʻxshaydi. Q.-7da Kaltaminor madaniyatiga xos turar joy qoldigʻi topilgan. Turar joylarning maydoni 40–50 m;. asosan, qamish va yegʻochdan, qisman loydan qilingan boʻlib, qurilishda ustunlardan ham foydalanilgan. Qazishlar natijasida uylardan oʻchoq va kul qoldiqlari, sopol idishlarning siniqlari, suyak va chaqmoqtosh buyumlari topilgan. Sopol buyumlarning sirti boʻrtma shaklda bezatilgan. 3 mingga yaqin chaqmoqtosh qurollar topilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Teshikqalʼa** — ilk oʻrta asrlarga oid yirik qasr xarobasi (mil. 7—8-asrlar). Koraqalpogʻiston Respublikasi, Toʻrtkoʻl tuman idagi Burgutqalʼa vohasida joylashgan ilk oʻrta asr meʼmorligi obidasi. Tarhi kvadrat boʻlgan qasr, atrofi qalin paxsa devor bilan oʻralgan. Markazda baland paxsa supa ustida koʻp xonali turar joy minorasi qad koʻtargan. Uning devorlariga arkalar bilan bezatilgan yarim ustunlar (kolonnalar) oʻrnatilgan. Devor bilan minora oraligʻiga turar joy xonalari va xoʻjalik ahamiyatidagi binolar qurilgan. Teshikqalʼa 1938-yil S. P. Tolstoye rahbarlik qilgan arxeologik ekspeditsiya tomonidan tekshirilgan. Mato parchalari, sopol idishlar, bezak buyumlari, tangalar topilgan. Ularni oʻrganish afrigʻiylar madaniyatini tadqiq etishda asos boʻlib xizmat qilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Teskari funksiya'* - yqf(x) tenglikni x ga nisbatan yechish natijasida hosil boʻladigan xqg(y) funksiya. Odatda, x va u oʻrinlarini almashtirib, xqg(x) kabi yoziladi. yqg(x) funksiyaning aniklash sohasi. X qiymatlar sohasi Y toʻplamdan iborat boʻlsin. Agar 1) LGdan olingan har bir x0 elementga Y ning yagona yoqf(x) elementi moye kelsa; 2) Y ning har bir ud elementiga X ning u^Dxd) boʻladigan yagona x0 elementa moye kelsa, J(x) ga teskari funksiya mavjud boʻladi. Xususan, monoton oʻsuvchi yoki monoton kamayuvchi uzluksiz funksiyaga Teskari funksiya mavjud boʻladi. Monoton oʻsuvchi yoki monoton kamayuvchi uzluksiz funksiyaga Teskari funksiya mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Moʻmin Oripov** (1984—2009) — oʻzbekistonlik xonanda, aktyor va qoʻshiqnavis. 1984-yilning 15-martida Toshkent shahrida tugʻilgan. „Bojalar" guruhi solistlaridan biri. Maktabni tamomlagach Oʻzbekiston sanʼat va madaniyat institutiga oʻqishga kirgan va u yerda Jahongir Poziljonov bilan tanishgan. Institutni bitirgach ikkisi 2004-yilda[*manba kerak*] „Bojalar" guruhiga asos solishgan va oʻzlarining birinchi qoʻshiqlari — „Jiyda" qoʻshigʻini chiqarishgan. „Bojalar" guruhi Tohir Sodiqovni oʻzlariga ustoz deb bilishgan.

Oripov faqat xonandalik bilan cheklanmagan. Poziljonov rejjisyorligidagi „Boyvachcha", „Achchiq hayot" va „Nortoy" kabi filmlarda turli rollarni ijro etgan. 2009-yilda oʻzining „Qalbaki dunyo" filmini ishlashga kirishgan, bosh qahramon rolini oʻzi ijro etgan. Ammo Oripov film eʼlon qilinishidan oldin, 2009-yilning 28-iyunida Tojikistondagi gastrol safaridan qaytayotganda Surxondaryo viloyatining Angor tumanida avtohalokatga uchragan. Kasalxonadagi yordamga qaramasdan 29-iyunga oʻtar kechasi vafot etgan.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |