recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lizing — bu kreditning pulsiz shakli boʻlib, odatda ishlab chiqarish vositalari va boshqa moddiy boyliklarni keyinchalik foydalanuvchilar tomonidan muntazam ravishda haq toʻlab borib, sotib olish sharti bilan uzoq muddatli ijaraga berish.

**Lizing** (ing. lease foydalanish) — mashina, asbob-uskuna, transport vositalari, ishlab chiqarish inshootlarini uzoq muddatli ijaraga olish; uzoq muddatli foydalaniladigan tovarlar eksportini kreditlashning shakllaridan biri. L.ning, asosan, moliyaviy va oddiy turi bor. Moliyaviy L. — muayyan muddatga ijaraga beruvchining kapital harajatlarini toʻliq qoplashga yetarli toʻlovlardan iborat boʻlib, mulk egasiga bir miqdor foyda ham beradi. Oddiy L. — ijara davrida ijaraga olingan mulk qisman amortizatsiyalanadi. L. kompaniyasi asbob-uskunalar sotib olib, ularni ijarachi firmaga, odatda 1 yildan 10—15 yilgacha ijaraga beradi. L.da ijarachining shartnoma muddati tugagandan soʻng asbob-uskunlarni qoldiq qiymati boʻyicha sotib olish (bu holda egalik huquqi yangi sohibga oʻtadi); yangi kelishuv asosida shartnoma muddatini choʻzish; moddiy boyliklarni L. kompaniyalariga qaytarish va boshqa koʻzda tutilishi mumkin. Tomonlar L. shartnomasida koʻrsatilgan davr mobaynida uni buzishga haqi yoʻq. L. kompaniyalari mashina va usku-nalar sotib olish uchun shaxsiy va qarzga olingan mablagʻlardan foydalanadilar. Davlat, odatda, ularga bankdan qarz olishlari uchun imtiyozli sharoitlar yaratib beradi.

L. investitsiya jaryonini moliyaviy taʼminlashda istiqbolli yoʻnalish hisoblanadi. L. korxonaga nisbatan kam mablagʻ bilan asosiy fondlarni yangilash, yangi mahsulotlar ishlab chiqarishda texnika bazasini yaratish, mulk ijarasi haqini ishlab chiqarilgan mahsulotni sotishdan tushgan daromad hisobidan asta-sekin toʻlash imkoniyatlarini yaratadi.

Oʻzbekistonda birinchi L. kompaniyalari 1994-yildan boshlab tashkil etila boshladi. 2003-yilda 6 ta L. kompaniyasi ishladi. Oʻzbekiston Respublikasida L. munosabatlari Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 14 aprelda kabul qilingan "Lizing toʻgrisida"gi qonuni bilan tartibga solinadi. L. boʻyicha amaliy ishlarni olib boradigan "Oʻzbeklizing Interneyshnl" (1995), "Oʻzqishloqxoʻjalikmashlizing" aksiyadorlik kompaniyalari respublikadagi yirik L. kompaniyalari hisoblanadi. Lizinglar moliyaviy va operativ lizingga bo'linadi. Moliyaviy lizing lizing to'lash davrida lizing oluvchi balansida, operativ lizing esa lizing beruvchi balansida turadi. Ijara muddati tugagach lizing oluvchi mulkni qoldiq qiymati bo'yicha harid qiladi.
Samisi BH-421 Qahhorova Sh.

Qodirjon Yusupov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Katanayev** — Zabaykalye familiyasi.

Familiyaning kelib chiqishi odatda Gantimurning oʻgʻli Katanay (Katana) ismi bilan bogʻlanadi.

1667-yilda tungus qabilasining rahbari Gantimur oʻgʻli Katanay va uning oilasi bilan birga Rossiya fuqaroligini olish uchun Majuriyaning Naun daryosidan kechib Nerchinsk qal’a shahriga yetib borgan (yoki qaytib kelgan). Bu ekstraditsiya masalasida Rossiya va Sin Xitoyi oʻrtasida uzoq davom etgan diplomatik va keyinchalik qurolli qarama-qarshilikka sabab boʻldi. 1684-yilda Gantimur va uning oʻgʻli Nerchinskdachoʻqintirildi, ular Pyotr (Gantimur) va Pavel (Katanay) ismini oldilar, shundan keyin ular Moskvaga — podshohlar Ivan va Pyotr Alekseevich yoniga yuborildi. Ularning otasi Narimga ketayotgan vaqtda vafot etdi, Pavel Pyotrovich poytaxtga yetib bordi va bu yerda shohlar tomonidan „mehribonchilik bilan" kutib olindi. Qirolning 1685-yil 16-martdagi farmoni bilan P.P.Gantimurovning knyazlik mavqei tan olindi, Nerchinsk gubernatori I.Vlasovga uning uchun Nerchinskda uy qurish, Gantimurovga esa choʻqinish uchun xotinlaridan birini tanlash, qolganlaridan voz kechish buyurildi. Taxminlarga koʻra, Katanayev familiyasining egalari Pavel Gantimurovning asli xitoylik boʻlgan va choʻqintirilmagan xotinlaridan birining oʻgʻillaridan tarqagan avlodlardir.

Shu bilan birga, evenkiy xos ismining egasi Katanayni yagona shaxs boʻlgan deb hisoblash uchun hech qanday sabab yoʻq. Gantimur va shunga koʻra uning oʻgʻli tunguslarning dulikagir oilasiga mansub. Shu bilan birga, 1926-1927-yillardagi qutb atrofidagi aholini roʻyxatga olish paytida oʻzlarini Badaragir sulolasiga tegishli deb hisoblovchi Latanayevlardan iborat 4 ta oila (23 kishi) aniqlandi.

Yana qarang
-----------

* Gantimurovlar

Manbalar
--------

1. 1 2  Туголуков В. А.*. Тунгусы (эвенки и эвены) Средней и Западной Сибири*. М.: Наука, 1985 — 33, 34 bet.  (Wayback Machine saytida 2015-02-10 sanasida arxivlangan)
2. ↑  Болонев Ф. Ф.*.*. ISBN 978-5-4437-0210-0.
3. ↑  *Высочайше учрежденная под председательством статс-секретаря Куломзина комиссия для исследования землевладения и землепользования в Забайкальской области: Материалы. Вып. 5. Исторические сведения*, . 1898 — 14 (2-я паг.) bet.  (Wayback Machine saytida 2015-11-25 sanasida arxivlangan)
4. ↑  Соломин А. В.*. Князья Гантимуровы*. М.: Старая Басманная, 2013 — 32. — 268 с. XVI с. ил bet. ISBN 978-5-906470-01-0.
5. ↑  *Туголуков В. А.* Конные тунгусы // Этногенез и этническая история народов Севера. — 1975. — Andoza:Бсокр.
6. ↑  {{{заглавие}}}.
**Akmalov Ikrom** (1922-yil, Toshkent, Turkiston ASSR – vafot etgan sanasi nomaʼlum, Toshkent) Oʻzbekiston SSR Xalq xoʻjaligi Soveti V. P. Chkalov nomidagi 84-sonli zavod ishchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1962-yil).

Biografiyasi
------------

Ikrom 1922-yilda Turkiston ASSR Toshkent shahrida tavallud topgan. Oʻrta maktabni tugatgach, Toshkentda V. P. Chkalov nomidagi 84-sonli zavodda (1960-yildan – V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya zavodi, 1973-yildan – V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi) chilangar, misgar boʻlib ishlagan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Li-2 harbiy transport samolyotlarini, 1954-yildan Il-14 va 1961-yildan An-12 samolyotlarini ishlab chiqarishda ishlagan.

Akmalov ratsionalizatorlik takliflarini kiritgan. Buning natijasida mehnat unumdorligi hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulot sifati sezilarli darajada oshgan. SSSR xalq xoʻjaligini rivojlantirishning yetti yillik rejasidagi sotsialistik majburiyatlarini va ishlab chiqarish topshiriqlarini muddatidan toʻrt yil oldin bajargan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1962-yil 2-martdagi („yopiq") farmoni bilan Ikrom Akmalov „seriyali ishlab chiqarishni tashkil etishda va yangi aviatsiya texnikasini chiqarishda katta muvaffaqiyatlarga erishgani uchun" Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Bundan tashqari Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali bilan mukofotlangan.

Xuddi shu farmon bilan zavod direktori Stepan Ivanovich Kadishev va parchinlovchi Taisiya Grigoryevna Pavlovaga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Akmalov nafaqaga chiqqanidan soʻng Toshkentda yashagan. Uning oʻlim sanasi aniqlanmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Акмалов Икрам" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
2. ↑  „Список Героев Социалистического Труда". Qaraldi: 26-noyabr 2023-yil.
**Ken** — Amerikaning Mattel kompaniyasidan oʻyinchoq, Barbi qoʻgʻirchogʻining yigiti. 1961-yilda paydo boʻlgan (Barbi — 1959-yilda). U Rut Handlerning oʻgʻli (Mattel asoschisi) sharafiga nomlangan. Toʻliq ismi Ken Karson.

Birinchi turida (1961) Kenning boʻyi 12 dyuym (30 sm) boʻlgan va sochlari juda kalta kesilgan. *US News and World Report jurnaliga* koʻra, asl nusxada Ken „qizil shim kiygan ozgʻin va juda oʻqimishli" boʻlgan, ammo vaqt oʻtishi bilan (2001-yilda, yaʼni jurnal nashr etilgan yili) sport qomatiga ega boʻladi.

2004-yilda Ken assortimentdan olib tashlandi, ammo 2006-yilda u isteʼmolchi talabi tufayli qaytib keladi.

1990-yillarning oxirida Amerikadagi Salem Milliy oʻyinchoqlar shon-shuhrat zali tashkil etilganida, Barbie birinchi boʻlimga kiritilgan, ammo Ken unday emas. Ken va Mister Potato Head tarkibiga kiritilmaganini bilib, yaqin atrofdagi Willamette University talabalari oʻzlarining sevimli qahramonlarining liboslarini kiyib norozilik aksiyasi oʻtkazishadi. Ammo 1999-yil noyabr oyida eʼlon qilingan keyingisida Ken va janob Kartoshka rahbari yana qabul qilinmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sharon Verbeten*. Warman's Barbie Doll Field Guide: Values and Identification*. Krause Publications, 2009 — 19— bet. ISBN 1-4402-1920-6.
2. 1 2  Roger Chapman; James Ciment*. Culture Wars: An Encyclopedia of Issues, Viewpoints and Voices*. Routledge, 2015 — 46— bet. ISBN 978-1-317-47351-0.
3. ↑  Claudia Mitchell; Jacqueline Reid-Walsh*. Girl Culture: An Encyclopedia [2 Volumes]: An Encyclopedia*. Greenwood Publishing Group, 2007 — 379— bet. ISBN 978-0-313-08444-7.
4. ↑  *U.S. News & World Report*. U.S. News Publishing Corporation, 2001.  „The original 1961 Ken was a scrawny nerd in red trunks. Turned 540 in March 13,, Barcbieʼs boy toy now looks as if heʼs popping steroids."
5. ↑  *Vader, J.E.* „Where the Toys Are".  VIA Magazine (1-noyabr 1999-yil). 2007-12-30/дфтпгшфпу=утda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-mart 2016-yil.
**Mishkal masjidi** (malayalam : മി്കാൽ പള്ളി, shuningdek, **Mithqal masjidi**) — Hindiston janubidagi Malabar sohilida Kojikodeda joylashgan oʻrta asrda qurilgan masjid. Keralada saqlanib qolgan o'rta asrlarga tegishli kam sonli masjidlardan biri bo'lgan mazkur inshoot Keralaning muhim madaniy, tarixiy va me'moriy yodgorligi sifatida qabul qilingan.

Masjid 14-asrda musulmon savdogar-kema egasi (naxuda) tomonidan qurilgan. Mishkal - 1340-yillarda Kojikodeda faoliyat olib borgan - "katta boylik"ka ega bo'lib, "Hindiston, Xitoy, Yaman va Fors bilan savdo qilish" uchun kemalar flotiga ega bo'lgan. Naxudalar nomi bilan mashhur bo'lgan kema egalari O'rta asrlar Hind okeani dunyosining eng boy savdogarlaridan edi. 

Mishkal masjidi Kojikodedagi Thekkepuram plyajining tarkibida bo'lgan Kuttichira mahallasida joylashgan.

 Masjidning tashqi ko'rinishi
1510-yil yanvar oyida Zamorin saroyini ham egallagan Albuquerque tomonidan Portugaliyaning Kojikodega hujumi natijasida masjid qisman yoqib yuborilgan. Keyinchalik hujum Zamorinning Nair qo'shinlari tomonidan qaytariladi, 300 dan 500 tagacha portugaliyalik halok bo'ladi va qolganlari bazo'r tirik qoladi. Masjidning yuqori qavatlarida hamon bu hujumdan qolgan zararning ma'lum bir qismi saqlanib qolgan. 

Vayron bo‘lgan masjid keyinchalik Zamorin nazorati ostida ta’mirlanadi. U yerda musulmonlarga mo‘ljallangan namozgoh yoki masjid qurish uchun ruxsat beriladi. Quttichiradagi Muchundi masjidida hozirgacha toshga yozilgan yozuvlar mavjud bo'lib, musulmonlar XIII asrda uning qurilishiga qo'shgan moliyaviy hissasi haqida yozilgan.

Mishkal masjidi dastlab besh qavatli boʻlgan. U1510-yilda sodir etilgan yong'inda jiddiy ziyon ko'rgan va 1578-1579-yillarda qayta qurilib, hozirgi toʻrt qavatli ko'rinishini olgan. Keraladagi shunga o'xshash o'rta asr masjidlari uchun bunday qurilish uslubi odatiy bo'lib, unda gumbazlar va minoralar yo'q hamda yog'ochdan ko'p foydalaniladi.

 Misqal masjidi
Masjidga Quttichira tankeri deb nomlanuvchi katta suv tanker biriktirilgan. Masjidning 47 ta eshigi, 24 ta o‘yma ustunlari va 400 ga yaqin kishi sig‘adigan katta namozgohi bor. Namoz zali yaxshi ventilyatsiya tizimiga va murakkab naqshli yog'och bezaklariga ega.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Prange, Sebastian. ''Monsoon Islam: Trade and Faith on the Medieval Malabar Coast". Cambridge University Press, 2018. 78-81. 135-36.
2. 1 2 3  „Mishkal Mosque at Kuttichira". 26-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2009-yil.
3. 1 2  Prange, Sebastian. ''Monsoon Islam: Trade and Faith on the Medieval Malabar Coast". Cambridge University Press, 2018. 78- 81.
4. ↑  Dale, Stephen Frederick (muh.), „Portuguese attack on Calicut", *Islamic Society in the South Asian Frontier*
5. ↑  „Mishkal Mosque". 29-sentyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2009-yil.

Havolalar
---------

* *Janubiy Hindiston musulmon arxitekturasi* (Mehrdad Shokoohy) Routledge, 2011 yil
**Nikolay Pak** (1928-yil 20-noyabr, Uzoq Sharq oʻlkasi, Vladivostok tumani, Spassk-Primorskiy – 1969-yil 13-sentyabr, Toshkent viloyati, O'zbekiston SSR) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti
------

Nikolay Pak 1928-yil 20-noyabrda Uzoq Sharq oʻlkasining Spassk-Primorskiy shahrida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilingan. 1951-yildan Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi kolxozda dala brigadasi aʼzosi boʻlib ishlagan.

1950-yilda Nikolay Pak brigadasi 7,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 89,3 sentnerdan yashil kenaf poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Nikolay Pak 1953-yildan Toshkent qishloq xoʻjaligi institutida tahsil ola boshlagan. 1954-yildan Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Stalin nomidagi kolxozning dala ekinlari boʻlimi aʼzosi boʻlgan.

Nikolay Pak umrining soʻnggi yillarida Quyi Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozda ishlagan. U 1969-yil 13-sentyabrda vafot etgan va Sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz (hozirgi Oqqoʻrgʻon tumani) qabristoniga dafn etilgan.

Oilasi
------

Otasi – Park Mun Sim.

Ukasi – Park Gennadiy.

Mukofotlari
-----------

Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni

Ikki marta Lenin ordeni (1951, 1953)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950)

„Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali

Adabiyotlar
-----------

* Шин Д. В. *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В. Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В. Квон Л. А. Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г. *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В. *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н. Мен Д. В. *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И. *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

Manbalar
--------

1. ↑  „Пак Николай - Герой Социалистического Труда". *www.warheroes.ru*. Qaraldi: 25-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „ГЕРОИ СОЦИАЛИСТИЧЕСКОГО ТРУДА". *www.library-koresaram.com*. Qaraldi: 25-noyabr 2023-yil.
**Jom’e masjidi** – Hindistonning Madhya Pradesh shtatidagi Burhonpur shahrida joylashgan masjid. U davlat ahamiyatiga ega yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi
------

Masjid ichidagi lavhada yozilgan sanskrit va arab yozuvlariga koʻra, masjid 16-asrga oid boʻlishi mumkinligi taxmin qilinadi. U Foruqiylar sulolasidan boʻlgan Odilshoh IV tomonidan qurdirilgan. Masjid shahar markazida joylashgan Burhonpur qirollik jamoat masjidi sifatida bunyod etilgan.

Tavsifi
-------

 Masjid ichidagi sanskrit va arab yozuvlari
Masjidning hovlisi ochiq boʻlib, namozxona gʻarb tomonda joylashgan. Namozxonaning tomi tekis, fasadida oʻn beshta ravoqli teshiklar bor. Tom boʻylab jangovar devorlardan iborat parapet oʻtkazilgan. Fasad ikkita besh qavatli minora bilan oʻralgan.

### Ichki koʻrinishi

Ibodatxona beshta qismdan iborat. Masjidda oʻn besh mehrob bor. Markaziy mehrob ustida arabcha yozuvlar yozilgan. Janubdagi mehrob ustiga ikki tilda yozilgan, tepasida arabcha, pastda esa sanskrit yozuvi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Archnet > Site > Burhanpur Jami' Masjid". *Archnet*. Qaraldi: 4-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Alphabetical List of Monuments – Madhya Pradesh". *Archaeological Survey of India*.
3. 1 2 3  Sinha, Sutapa (2020-01-01). "Architecture of the Faruqis of Burhanpur: A Preliminary Study". *Pratna Samiksha, A Journal of Archaeology, New Series, Volume 11*: 177–182. .
4. 1 2  Abbas, Saiyed Anwer. *Arabic +Sanskrit inscriptions in 16th C Jama Masjid of Burhanpur, India*. .
5. ↑  „600 साल पुरानी शाही मस्जिद में संस्कृत में लिखा हुआ है शिलालेख, उम्दा नक्काशी है पहचान" (hi). *News18 हिंदी* (28-dekabr 2022-yil). Qaraldi: 4-noyabr 2023-yil.
**Sabriye Eredjepova** (qrim tatarcha: ; 1912-yil 12-iyul, Boqchasaroy, Tavrida gubernatorligi — 1977-yil, Oʻzbekiston SSR) — sovet qrim-tatar xonandasi. Qrim ASSRda xizmat koʻrsatgan artist (1940), Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1966).

Hayoti
------

Sabriye Eredjepova 1912-yil 12-iyulda Boqchasaroyda oʻqituvchi Kerim Jemilev (Naji aka Kerimafyz) oilasida tugʻilgan. Onasi - Saide (? - 1924), shoir Jemil Kermenchiklining singlisi. Aka-ukalari Abduramon va Abdulloh. Simferopoldagi 13-sonli to‘qqiz yillik qrim-tatar maktabini tamomlagan. U Varvara Xanbekovadan qo‘shiqchilik bo‘yicha tahsil olgan. U birinchi marta 1928-yilda 16 yoshdaligida aktrisa Sara Baykinaning yubileyida xorda chiqish qildi. Maktabni tugatgach, Tav-Bodrak qishlog'idagi yetti yillik maktabda dars berdi. 1932-yildan boshlab yosh xonanda Qrim radiosida xalq qo'shiqlari repertuari bilan chiqish qiladi.

1935 yilda u "Dunay narigi kazak" (rejissyor I.Kavaleridze) filmining dublyajiga taklif qilindi va sahna ortida "Majbur oldim" va "Pendjereden kar gelir" ("Qor bor") qo'shiqlarini kuyladi.

1939-yilda u Moskvada bo'lib o'tgan Birinchi Butunittifoq estrada tanlovida "Nogai beitleri" qo'shig'i bilan ishtirok etdi, spektakl ajoyib bo'ldi va hakamlar hay'ati raisi Isaak Dunaevskiy unga yuqori baho beradi. Eredjepova "Iqtidorli yosh xonanda" diplomi bilan taqdirlandi. Xuddi shu vaqtdan u o'zini televidenyeda sinab ko'rdi.

1940-yilda u Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat ko'rsatgan artist unvoniga sazovor bo'ldi.

Ulug' Vatan urushi davrida, 1941-yil noyabr oyida Qrim ishg'ol qilinishidan oldin, u Qrim Davlat tatar drama teatrining targ'ibot guruhi tarkibida frontda va kasalxonalarda konsertlarda qatnashgan. Bosqin yillarida u Qrim radioqoʻmitasining solisti sifatida Germaniya hukumati tomonidan ochilgan oʻsha teatrga qoʻshildi va Simferopolda uning sahnasida chiqish qildi. 1943-yilda teatr truppasi nemis-rumin qo'shinlari bilan birgalikda Ruminiyaga evakuatsiya qilindi. 1944-yilda vataniga qaytarilgandan so‘ng O‘rta Osiyoga surgun qilingan, u yerda 1950-yil 15-sentyabrda urush paytida dushman davlat hududida bo‘lgani uchun 25 yilga lagerda o‘tirishga hukm qilingan. 1956-yil 12-martda jinoyat tarkibi yo'qligi sababli ish to'xtatildi va u ozod qilindi. Reabilitatsiyadan so‘ng Toshkentda Xaytarma ansamblida solist bo‘lib ishladi va 1966-yilda Sabriyaga O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan artist faxriy unvoni berildi.

1977-yil 18-sentyabrda vafot etgan va Toshkent shahrida dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1940).
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1966).

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Земине Эмирусеинова.* „Сабрие Эреджепова"..  Alem-i Medeniye (2-aprel 2009-yil). 6-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-noyabr 2019-yil.
2. ↑
3. ↑  *Гульнара Бекирова.* „Крымский соловей Сабрие Эреджепова"..  Крым.Реалии (12-iyul 2017-yil). 6-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-noyabr 2019-yil.
Toshkentdagi **Avliyo Yermogen cherkovi** — Rus pravoslav cherkovining Oʻrta Osiyo mitropolit okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining pravoslav cherkovi .

Tarixi
------

Avliyo Yermogen cherkovi Toshkent shahrining shimoli-sharqiy qismida (Mirzo Ulug'bek tumani, Oyshaxonim ko'chasida) mahallaning ichki joylashgan bo'lib, ikki tomondan tor ko'chalar bilan o'ralgan (Ravon hamda Do'rmon yo'li ko'chasi).

1956-yil 29-dekabrda arxiyepiskop Yermogen (Golubev)ga bag'ishlangan.

Cherkov tarixi 1890-yilda Niyozbek volostining Toshkent tumani Nikolskoye qishlog‘ida avliyo Nikolay Myraskiy cherkovining qurilishi bilan boshlanadi.

Nikolskoye qishlog'idagi ma'bad 1930-yillarda ateistlar tomonidan vayron qilingan.

1948-yilda cherkov ochildi, ammo 2 yildan keyin buzib tashlangan.

1954-yilda ruhoniy Sergey Nikitin yer va uy cherkovi joylashgan uyni sotib oldi.

1985-yildan beri ma'badning rektori protoyestroy Sergey Nesterenko edi. 2005-yilda u Rossiyaga jo'nab ketdi va u yerda 2011-yil iyun oyida vafot etdi. U, 2009-yildan vafot etgunga qadar, Pachomius Lai cherkovining rektori edi. Hozirda ma'badning rektori ruhoniy Andrey Tugushevdir.

Galereya
--------

Havolalar
---------
**Kurka**, qulqul — tovuqsimonlar turkumining kurkasimonlar oilasiga mansub parranda. Markaziy Amerikada tarqalgan oddiy yovvoyi Kurka (Meleagris gollopavo)ﬂ aH kelib chiqqan. Kurka Yevropaga, dastlab, 16-asr boshlarida keltirilgan; eng yirik xonaki parranda, oyoqlari, nisbatan uzun, baquvvat, dumi keng, qanotlari qisqa, doʻppayib chiqqan. Boshi va boʻynida "toj"lari bor, pati qalin. Tumshugʻining yuqori qismidan teri oʻsimta osilib turadi. Jinsiy qoʻzgʻalish davrida oʻsimtaning oʻz. 12—15 sm ga yetadi. Patlari oq, jez-rang, qora, ola, sanoat kurkachiligida yaxshi tovar goʻsht olish uchun oq patli Kurkalar boqiladi. Goʻshti mazali parhez mahsuloti. Kurka, asosan, goʻsht olish uchun yetishtiriladi. Shimoliy Amerikaning oʻrta va jan. mintaqalarida yovvoyi Kurkalar tarqalgan. Makiyonlari yerga oddiygina in qurib, 10—15 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumdan chiqqan bolalari ovasi bilan, xoʻrozlari esa alohida gala boʻlib yuradi. Kurka oʻsimlik va hasharotlar bilan oziqlanadi. Yovvoyi Kurka ovlanadi: xonaki Kurka bilan juftlashib, nasl beradi. Xonaki Kurka xoʻrozlarining tirik vazni 9–35 kg, makiyonlariniki 4,5– 11 kg ga boradi, 8—9 oyligida, asosan, fev,—martda tuxum qila boshlaydi. Bitta Kurka bir yilda 70—90 ta tuxum qiladi. Tuxumining ogʻirligi 80—88 g, tuxumining inkubatsiya davri 28 sutka. Har bir Kurka tuxumidan 40—60 bosh yosh kurka olish mumkin, 4—5 oy boqib semirtirilsa 160–200 kg goʻsht yetishtiriladi. Nasldor Kurkalardan 3 yoshigacha foydalaniladi. Yirik kurkachilik xoʻjaliklarida butun yil mobaynida Kurka joʻjalari ochirilib, goʻsht yetishtiriladi. Kurka deyarli barcha mamlakatlarda urchitiladi. AQSH, Italiya, Fransiya kabi mamlakatlarda yetishtiriladigan parranda goʻshtining 16—25% (jahon boʻyicha 10—12%) Kurka goʻshtiga toʻgʻri keladi (AQShda yillik parranda goʻshti yetishtirish hajmi 16 mln. t dan ortiq, 1999). Kurka goʻshti yetishtiriladigan yirik parrandachilik fabrikalari barpo etilgan. Kurkalar toʻla qimmatli quruq aralash ozuqalar bilan boqiladi. Kurkaning jezrang, Shimoliy Kavkaz, Moskva, Isroil oq Kurkalari va boshqa zotlari koʻp Tap-kalgan. Oʻzbekistonda Andijon, Fargʻona, Xorazm viloyatlarida 6 ta ixti-soslashtirilgan parrandachilik fabrikalarida Isroildan keltirilgan oq patli, keng koʻkraqli tez yetiladigan Kurkalar yetishtiriladi.

Yana q.
-------

* Tovuqsimonlar

Adabiyot
--------

* Smetnev SI. Ptitsevodstvo, 6 izd. M. 1978; Promishlennoye ptitsevodstvo, M. 1985.

Sayfiddin Azimov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muqaddas Nikolay cherkovi** — Toshkent shahrida (Oʻzbekiston) joylashgan Rus pravoslav cherkovining Oʻrta Osiyo mitropolit okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining buzib tashlangan pravoslav cherkovi. Muqaddas Nikolay sharafiga bag'ishlangan.

Tarixi
------

Ma'bad va kazarma 1901-yila qurilgan. Ma'bad 1902-yil 21-iyulda ochilgan. Nikolskoye (hozirgi Toshkent shahri) qishlogʻida mashhur toshkentlik tadbirkor N.I.Ivanov mablagʻlari hisobidan qurilgan.

Cherkov to'rtburchak shaklida bunyod etilgan. 200 kishiga mo'ljallangan cherkob binosi pishgan g'ishtdan qurilgan. Intizomiy rota tashkil etilgunga qadar (taxminan 1906-yil) kazarma va cherkov 2-Xo'jand zahira batalyonida joylashgan edi.

Manbalarga ko'ra, cherkovga bitta ruhoniy va sano o'quvchi tayinlangan. 1930-yilda ma'bad buzib tashlangan.

1954-yilda ruhoniy Sergey Nikitin yer va uy cherkovi joylashgan hududni sotib oldi. U yerda Avliyo Yermogen cherkovi bunyod etildi.

Galereya
--------

Adabiyotlar
-----------
**Teizm** xudo(lar)ning mavjud ekanligiga boʻlgan ishonchdir. Teistlarga koʻra xudo(lar) olamni yaratgandir. Deizmdan farqli oʻlaroq, teizm xudo (yoki xudolar) olam ishlariga muntazam aralashib turadi, deb hisoblaydi. Aksar teistlar dindordirlar; zero, ba’zi dinlar teistikdir, ya’ni teizm gʻoyasiga asoslanadi.

**Teizm** (yun. theos — xudo) — xudo olamdan tashqarida turadi, olamni oʻz irodasi bilan yaratgan va unda mavjud boʻlgan mutlaq shaxs deb tushunuvchi diniy dunyoqarash. Narigi dunyodagi xudoni tan olish T.ni panteizmdan, xudoning doimiy faolligini tan olish esa deizmdan farqlanib turadi. T. kelib chiqishi jihatidan oʻzaro yaqin boʻlgan iudaizm, xristianlik va islom dinlari uchun xosdir. "T." atamasini dastlab ingliz faylasufi R. Kedvort (1617—88) qoʻllagan. 

Teistik dinlar qatoriga Yahudiylik, Xristianlik, Islom, Bahoiylik, Zardushtiylik, Hinduiylik, Sikhizm va hk. kiradi.

Shuningdek
----------

* Xudo
* Din
* Ateizm

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Obishir madaniyati. Fargona vodiysi hududida mezolit davriga oid 40 dan ortiq gor va ochiq joy makonlar aniqlangan. Ularning kopchlik qismi Sirdaryo bo'ylaridagi qadimgi ko'llar yoqasida joylashgan ochiq joy makonlar va kamchillik qismi esa bir va bir necha madaniy qatlamlarga ega bo'lgan (Obishir 1-5 va Toshko'mir) gor-makondan iborat yodgorliklarni tashkil etadi. Gor-makonlar Fargona vodiysidagi So'x daryosining yuqori qismida joylashgan. Ulardan Obishir I,V va Toshko'mir gor-makonlari yaxshi o'rganilgan. Ularning madaniy qatlamlaridan tosh qurollari (mikrolit, qirgich, qadama, oroq-randa, nukleus va boshqalar), suyakdan yasalgan qurollar, chiganoq, tosh va suyaklardan yasalgan taqinchoqlar va turli yovvoyi hayvonlarga tegishli suyaklar topib o'rganilgan. Toshko'mir makoni tosh qurollari Obishirnikiga ancha o'xshash bo'lsada, chaqmoqtoshdan ancha qopol qilib ishlangan qurollar ham uchraydi.
Fargona vodiysi tekisliklarida esa mezolit-neolit davrlariga oid sal kam yuzga yaqin joy-makonlari o'rganilgan. Ularning bir qismi markaziy tekisliklarda qadimgi ko'llar bo'ylarida joylashgan ibtidoiy makonlardan Ashiko'l 1 2, 3, 16, Yangiqadam 1, Toyloq 3,5,7 va boshqa yodgorliklar muhim ahamiyatga ega.

Makonlarning ustiki qismidan terib olingan ashyoviy manbalar majmuasi chaqmoqtosh, slanes va qayroqtoshlardan yasalgan mehnat qurollarini tashkil etadi. Tosh qurollari katta-kichik nukleuslar, qirgichlar, qadamalar va har xil uchrindilardan iborat.

Arxeolog olim O'.I.Islomov butun Fargona vodiysining mezolit davriga oid barcha yodgorliklarini umumiy Obishir (IX-VIII) madaniyatiga kiritib, ularni ikki variantga yoki kompleks: Obishir (gor-makon) ilk va Fargona (tekislik) so'nggi bosqichlardan iborat bo'lgan, deb hisoblaydi. Ularning har ikkalasi uchun ham plastinkasimon shaklda yasalgan tosh qurollar xos bo'lgan. Ilk bosqichida kishilar gorlarda yashab xojalikning ovchilik va termachilik turi bilan shugullangan bo'lsalar, keyingi bosqichda tekislikga kelib joylashib, termachilik va baliqcilik bilan kun kechira boshlashgan.

Shuni alohida ta'kidlash mumkinki, Fargona vodiysida mezolit davrida shakllangan ibtidoiy kishilar madaniy an'analari keyingi davrlarda ham uzliksiz davom etadi. Shunga ko'ra umumiy Obishir madaniyatining davrini mil.avv. IX-VI ming yilliklar doirasida belgilab, uning birinchi bosqichi IX-VIII, ikkinchi bosqichi esa VII-VI ming yilliklar doirasida rivojlanganligi togrisidagi xulosaga kelish mumkin.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Instrumentalizm*
-----------------

Instrumentalizm ( lot. instrumentum «vosita»), ( faylasuf. ) — pragmatizmning xilma-xilligi boʻlgan zamonaviy falsafiy yoʻnalish. Unga ko'ra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati faqat instrumental funktsiyalarni bajaradi , ya'ni ular atrof- muhitga moslashish va uni o'zlashtirish uchun vositalar ( asboblar ) dir.

Instrumentalizm Jon Dyui tomonidan ifodalangan pragmatizmning kech turi hisoblanadi. U ijtimoiy tizimni "umumiy qayta qurish" dasturini e'lon qildi, unda fan aniq o'zgarishlarni kiritish vositasi rolini o'ynashi kerak edi.

Asosiy taxminlar
----------------

  

Instrumentalistlarning fikriga ko'ra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati (jumladan, intellektual va amaliy faoliyat) faqat atrof-muhit stimullariga reaktsiya bo'lib, faqat asboblar funktsiyalarini bajaradi. Ular insonning o'z muhitiga moslashishi va o'zlashtirishi uchun vositalardir. Instrumentalizm ilmiy nazariyalar va teoremalarni ularning haqiqat yoki yolg'onligi nuqtai nazaridan baholab bo'lmaydi , chunki ular faqat xulosa chiqarish qoidalaridir; tajribadan ma'lumotlarni tashkil qilish uchun intellektual vositalar. Shu tarzda tushunilgan instrumentalizm bevosita Dyui qarashlaridan kelib chiqadi.

Instrumentalizm haqida kengroq tushuncha
----------------------------------------

  

Falsafadagi yo'nalishdan tashqari, instrumentalizmni ham kengroq tushunish mumkin - "instrumentalizm" atamasining kengroq ma'noda qo'llanilishi Dyui qarashlarining asl belgilanishidan kelib chiqadi. Shunday qilib, instrumentalizmni odatda bilim nazariyasining amaliy ko'rinishi sifatida ko'rib chiqish mumkin , unga ko'ra ilmiylik darajasi, birinchi navbatda, yuqori darajadagi foydalilik bilan etarli darajada belgilanadi - bunday nuqtai nazar, boshqalar qatori, Dekart va Kont. Instrumentalizm fan falsafasidagi pozitsiya sifatida ham tushuniladi, unga ko'ra nazariy tezislar faqat muammolarni hal qilish, faktlarni tartibga solish va ularni bashorat qilish vositalaridir ( masalan, Duhem ) .

Bibliografiya
-------------

  

Polsha lug'ati;

PWN falsafiy leksikon

1. ↑  „Instrumentalizm" (7-dekabr 2022-yil).

[*sayt ishlamaydi*]
*Ushbu maqola Xitoy millatchilari va Xitoy kommunistlari o'rtasidagi ziddiyat haqida.*

Xitoy fuqarolar urushi Urushlararo davrning bir qismi, Sovuq urush (1947 yildan) va Bo'g'oz bo'ylab mojaro (1949 yildan) 

  

Materik Xitoyda va diplomatik sohada kommunistik g'alaba, Tayvan bo'g'ozi boshi berk ko'chaga kirib qoldi.

Katta janglar tugadi, ammo sulh yoki tinchlik shartnomasi imzolanmadi.

Gansu, Sinxay, Ningsya, Shinjon, Yunnan provinsiyalarida Xitoy Xalq Respublikasi hukmronligiga qarshi Gomindan islomiy qoʻzgʻoloni 1958-yilgacha davom etdi.

Materik Xitoyda qoldirilgan chekinmagan KMT kuchlari kampaniyalarda yo'q qilindi. Aksilinqilobchilarni bostirish kampaniyasida "aksilinqilobiychilar" tozalandi. Xitoy Kommunistik partiyasi materik Xitoyni, shu jumladan Xaynanni nazorat qiladi

Xitoy Xalq Respublikasi materik Xitoyda tashkil topgan.

Xitoy hukumati Tayvan oroliga evakuatsiya qilindi.

  

1927–1937:

  Xitoy Respublikasi

  Gomindan

  Milliy inqilobiy armiya

Qo'llab-quvvatlovchi:

   Germaniya

1927–1937:

  Xitoy Kommunistik partiyasi

  Xitoy ishchi va dehqon qizil armiyasi

  Xitoy Sovet Respublikasi (1931-1937)

  Jiangsi-Fujian Soveti (1931-1934)

  Futszyan xalq hukumati (1933-1934)

Qo'llab-quvvatlovchi:

  Sovet Ittifoqi

  Kommunistik xalqaro

1946–1949:

  Xitoy Respublikasi

  Gomindan

  Xitoy Respublikasi Qurolli Kuchlari

Qo'llab-quvvatlovchi:

  Qo'shma Shtatlar

1946–1949:

  Xitoy Kommunistik partiyasi

PLAdan oldingi qo'shinlar va militsiya

  Ichki Mongoliya Xalq Respublikasi (1945–1945)

  Xalq ozodlik armiyasi

Qo'llab-quvvatlovchi:

  Sovet Ittifoqi

Komandirlar va rahbarlar

  Chiang Kay-Shek

(Gomintang Bosh direktori)

Boshqa rahbarlar

  Mao Tszedun

(Xitoy Kommunistik partiyasi raisi)

Boshqa rahbarlar

2 million (muntazam)

2,3 million (militsiya) (1946 yil iyun) 1,2 million (muntazam)

2,6 million (militsiya) (1945 yil iyul)

Qurbonlar va yo'qotishlar

c. 1,5 million (1948–1949) 260,000 oʻldirilgan

190 000 kishi bedarak yo'qolgan

850 000 yarador (1945–1949)

1945–1949 yillardagi jangovar ishtirokchilar uchun bir hisobdan yuqori, umumiy soni 6 milliongacha (shu jumladan tinch aholi)

Dastlabki bosqich, 1928–1937: c. 7 million (shu jumladan tinch aholi)

Yakuniy bosqich, 1945–1949: c. 2,5 million (shu jumladan tinch aholi).

Xitoy fuqarolar urushi 1927-yil 1-avgustdan 1949-yil 7-dekabrgacha kommunistlarning materik Xitoydagi gʻalabasi bilan oraliq ravishda davom etgan Xitoy Respublikasining Gomindan boshchiligidagi hukumati va Xitoy Kommunistik partiyasi kuchlari oʻrtasida olib borilgan.
**Agroiqlim xaritasi** — qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish jarayonida iqlim sharoitlari va ularning oʻzaro mu-nosabatini ifodalovchi xarita. Agroiqlim xaritasida muayyan hududning agroiqlim majmuasi, ayrim ekinlarning koʻkarishi uchun zarur iqlim sharoiti, qishloq xoʻjaligida muhim ahamiyatga ega boʻlgan ayrim iqlim sharoiti, mas, faol temperatura yigʻindisi, tuproqdagi foydali nam miqdori; qishloq xoʻjaligi uchun xavfli iqlim hodisalari, oʻsimlikning oʻsuv davri, qishloq xoʻjaligi ishlarini oʻtkazish muddatlari va boshqa koʻrsatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aminlar** — ammiakdagi vodorod atomlarining organik radiy kallarga almashinishidan hosil boʻlgan bi-rik malar. Ammiakdagi nechta vodorod atomi radikalga almashinganiga qarab, birlamchi, ikkilamchi va, nihoyat, uch-lamchi A. deyiladi. A. molekulasidagi aminoguruh soniga qarab mono-A. di-A. va uch-A.ga boʻlinadi. Ular, ammiak sin-gari, asos xos-salarini namoyon qiladi, lekin aromatik A. ammiakka nisba-tan ancha kuchsiz, alifatik A. esa kuchli boʻladi. A. odatda nitrobirikmalarni 415qaytarish yoki uglevodorodlarning galo-genli hosilalariga ammiak taʼsir etti-rish yoʻli bilan olinadi. Ular ichida eng ahamiyatlisi aromatik A.dir. Uni ilk bor 1842-yilda N. N. Zinin sintez qilgan. 1849-yilda esa Sh. Vyurs alifatik A. ni kashf qildi. A.ning baʼzilari tabiatda erkin holda alkaloidlar, aminokislo-talar tarzida uchraydi. Ular boʻyoq sano-atida, plastmassalar olishda, tibbiyotda juda koʻp qoʻllaniladigan sulfanila-mid preparatlar olishda ishlatiladi.

Yana q.
-------

* Biogen aminlar

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yonboshqal’a (Jonbosqal’a)** — Qoraqalpog’iston Respublikasi To’rtko’l tumanidagi Yonboshqal’a fermer xo’jaligi hududida Sulton Uvays tog’ining sharqiy etagida Aqchadaryo o’zanidagi qiyalikda qurilgan. Yodgorlik 1939 yilda S.P. Tolstov rahbarligidagi Xorazm arxeologiya - etnografiya ekspeditsiyasi xodimlari tamonidan topilib 1940, 1946 yillarda qazish ishlari olib borilgan. Yodgorlikning rejalashtirilishi to’g’riburchak shaklda 200 x 170m, ya’ni 3,4 ga qadimda ikki qatorli devor bilan o’rab olingan bo’lib, ular o’rtasidagi yo’lak kengligi 2,80 m. Tashqi devor qalinligi 1,20 m, ichki devor esa 1 m, umumiy devor qalinligi 5 m balandligi 5 – 10 m. Mudofaa devorining pastki qismi paxsadan tiklangan bo’lib, undagi yo’lakning yuqori qismi svod shaklida yopilgan, Paxsa devor poydevorga qurilgan, qo’shimcha devor-protexiyzma mavjud emas, bu devorning balandligi 1,6 m. Devorda shinaklar mavjud emas, paxsa devor ustiga g’ishtdan devor qurilgan, ochiq holatda yo’lak mavjud. Devorda ikki qatorli shaxmat uslubda kamon o’qi uchli shinaklar joylashgan. SHinaklar yo’nalishi yon tomonga egri holda, devor burchaklarida uch shinak bo’lib yon va to’g’ri yo’nalgan. SHinaklar o’rtasidagi oraliq maydoni 1,20 m, ichki tomonda kenglik 18-20 sm, tashqi tomonda esa 0,75 m, ichki qismi samon loy bilan shuvalgan. Paxsa devordan keyingi qurilgan devor teng tomonli g’ishtlar shaxmat uslubida quyilgan 40-40-10 sm, ular yon va pastki qismlarida 0,3- 0,5 sm loy qatlami mavjud, g’ishtlarda aylana, yarim aylana, ikki yonma-yon yo’nalgan to’g’ri chiziq va turli belgilarga ega bo’lgan tamg’alar uchraydi. SHimoliy devor markazida yagona darvoza joylashgan bo’lib, bir necha aylanma daxliz "Labirint" bilan mustahkamlangan. Inshoot to’g’riburchak shaklda, uzunligi 52 m, kengligi 20 m, kirish qismi 3,5 m devordan yon tomonga o’sib chiqishi 18 m labirint devori yo’lakga ega, devor balandligi qal’a devori bilan teng, umumiy maydoni 0,1 ga. Labirint devori ham ma’lum masofada joylashgan kamon uqi uchli shinaklarga ega. Qal’a devori burjlarga ega emas, lekin ko’p sonli shinaklar mavjud. Devor va devor burchaklaridagi shinaklar burj vazifasini bajargan. Darvozadan to’g’ri tomonga kengligi 30 m utgan bo’lib, ichki qismini ikki mahallaga ajratgan, har bir mahalla 200 ta yaqin turli hajmdagi uy xonalari joylashgan. Yodgorlik ibodatxonaga ega, lekin ark mavjud emas. Arxeologik ashyolar asosida yodgorlik mil. av. IV asrda qurilgan bo’lib, milodiy IV asrigacha madaniy hayot bo’lgan.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

Толстов С.П. Древний Хорезм. М, 1948.
Polarizatorlar faqat aks ettirilgan yorug'likka perpendikulyar yo'nalishda qutblangan yorug'likni o'tkazib, ko'zgu porlashni kamaytirish uchun mo'ljallangan. Bundan tashqari, ular kontrastni yaxshilashga, ranglarning to'yinganligini oshirishga va shaffof materiallardagi kamchiliklarni aniqlashga yordam beradi. MidOpt polarizatsiya filtrlari linzalar va yorug'lik manbalariga osongina va xavfsiz tarzda o'rnatilishi mumkin, bu esa maksimal so'nish yoki porlashni kamaytirishdir.

#### *Polarizatsiya filtrlari*

* *Kontrast nisbatlari o'rtacha 10 000:1 gacha*
* *Ko'rinadigan (VIS) va yaqin infraqizil (NIR) spektrlar uchun chiziqli, dumaloq va simli tarmoqli polarizatorlar mavjud.*
* *Yaltiroqlikni pasaytirishni aniq sozlash uchun qulflash vintli aylanuvchi o'rnatish moslamasi*
* *Ajoyib sirt sifati; 40/20 chizish / qazish*
* 
* *O'rnatish va o'lcham variantlari :*
* *Polarizatsiya filtrlari va plyonkalar zaxirada mavjud va jo'natishga tayyor. Polarizatsiya filtrlari M22,5 dan M105 gacha bo'lgan o'lchamdagi tishli moslamalarda mavjud; Slip o'rnatish moslamalari; yoki Ulanmagan. Polarizatsiya plyonkalari bir nechta qalinlikda mavjud va maksimal foydalanish kengligi 16,5 dyuym va uzunligi 300 ′ gacha bo'lgan har qanday yorug'lik manbasiga mos keladigan maxsus lazer bilan kesilishi mumkin.*

  

Metall bo'lmagan yuzadan aks ettirilgan yorug'lik qutblanadi, natijada aynali porlash paydo bo'ladi. Yaltiroq yuzaga keladigan keng tarqalgan ilovalar silliq yuzalar yoki yog ', moy yoki suyuqlik bilan qoplangan sirtlarni o'z ichiga oladi. Ob'ektiv ustidan polarizatsiya filtri va yorug'lik manbai ustidan polarizatsiya plyonkasidan foydalanish orqali porlashni kamaytiring va eng yaxshi tasvir natijalariga erishing. MidOpt uch turdagi polarizatorlarni taklif etadi: "PR/PL" seriyali chiziqli polarizatorlar, "PC" seriyali doiraviy polarizatorlar va "Pi" seriyali infraqizil polarizatorlar. PR/PL to'lqin uzunligi 400 dan 700 nm oralig'ida porlashni kamaytirish uchun ishlatiladigan eng keng tarqalgan polarizatorlardir. Kompyuter polarizatorlari 400 dan 700 nm gacha to'lqin uzunligi diapazonida samarali bo'lib, fotografiyada mashhur va kamera yorug'likni o'lchash yoki avtofokus funksiyasiga ega bo'lganda tavsiya etiladi. Pi Polarizatorlari - bu 700 dan 1 gacha porlashni kamaytiradigan murakkab simli chiziqli polarizatorlar,
**Yorug`likning yutilishi**
---------------------------

Moddadan yorug’lik o’tayotganda to’lqinning elektromagnitik maydoni ta’sirida muhitning elektronlari tebranadi va bu to’lqin energiyasining bir qismi elektronlarni tebrantirishga sarf bo’Ladi.Elektronlarga berilgan bu energiyaning bir qismi elektronlar tarqatadigan ikkilamchi to’lqinlar ko’rinishida yana yorug’likka qaytarib beriladi,uning bir qismi esa energiyaning boshqa turlariga ham o’tishi mumkin.**Yorugʻlikning yutilishi** – muhitdan oʻtayotgan yorugʻlik intensivligining yorugʻlikning muhitdagi zarralar bilan oʻzaro taʼsiri natijasida kamayishi. Bunda odatda, muhit isishi, ionlanishi yoki atom va molekulalari gʻalayonlanishi mumkin. Yorug'lik biror moddadan oʻtganda unda bir qismi yutiladi. Yutilish selektivlik xarakteriga ega, ya'ni turli to'lqin uzunliklariga tegishli yorug'lik turlicha yutiladi. Boʻyalmagan shaffof jismlarda koʻzga koʻrinadigan nurlar intervaliga tegishli yorug'lik to'lqinlari juda kam yutiladi. Masalan, qalinligi 1 sm bo'lgan shisha qatlami undan o'tayotgan koʻzga koʻrinadigan nurlarning faqat 1% ga yaqin qisminigina yutadi. Oʻsha shishaning oʻzi ultrabinafsha va infraqizil nurlarni kuchli yutadi.

Yorug'likning moddada yutilishi hodisasini yorug'likning elektromagnit nazariyasi asosida quyidagicha tushuntirish mumkin.Ko’zga ko'rinadigan yorug'lik to'lqinlarining tebranish chastotasi {\displaystyle 10^{14}-10^{16}}Hz oralig'ida yotadi. Moddada bunday chastota bilan faqat elektronlar tebranma harakat qiladi. Elektromagnit to'lqin moddadan o'tganda to'lqin energiyasining bir qismi elektronlar tebranishini uyg'otishga sarf boʻladi.

Bu energiya qisman elektronlarning tebranishi natijasida yuzaga keladigan ikkilamchi to'lqin tarzida nurlanishga aylanadi, qisman esa boshqa turdagi energiyaga, masalan, moddaning ichki energiyasining ortishiga sarf bo'ladi.Shunday qilib, yorug'lik moddadan o'tganda yutiladi, uning intensivligi kamayadi. Tajribalar yorug'lik moddadan o'tayotganda uning **I** intensivligining modda qatlamining **{\displaystyle dl}** qalinligida **dI** kamayishi shu masofa va intensivlik kattaligiga to'g'ri proporsional boʻlishini ko’rstadi,ya’ni

{\displaystyle dI=-\alpha \cdot I\cdot dl}

bunda {\displaystyle \alpha }**-yutilish koeffitsienti** deb ataluvchi kattalik bo’lib, uning qiymati moddaning xususiyatiga bog’liq bo’ladi, minus ishora masofa ortishi bilan yorug’lik intensivligini kamayishini bildiradi.

1. ↑  *1.Landsberg G.S Umumiy fizika kursi .Optika*.
2. ↑  *2.*.
3. ↑  *2.O’lmasova M.H .Fizika.Optika,Atom va yadro fizikasi*.
**Mixail Ivanovich An** (1917-yil 6-fevral, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Primorsk viloyati – 1993-yil 5-oktyabr, Olmaota) – Qozogʻiston SSR, Taldiqoʻrgʻon viloyati, Qoratol tumanidagi „Uzoq Sharq" kolxozi agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948).

Hayoti
------

Koreyslar deportatsiya qilingandan soʻng u Qozogʻiston SSRning Taldiqoʻrgʻon viloyatidagi maxsus posyolkaga joʻnatilgan.

Mixail An 1938–1963-yillarda Uzoq Sharq kolxozida ishchi, dala ekinlari boshligʻi boʻlib ishlagan. Qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagach, agronom boʻlgan.

U ekin maydonlari uchun kolxoz yaqinida joylashgan togʻli hududlardan foydalanishni taklif qilgan, buning natijasida Ulugʻ Vatan urushi yillarida gʻalla hosili gektariga 32 sentnerga yetgan.

1948-yilda bugʻdoydan yuqori hosil olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Mixail An 1964-yildan Olmaota konserva zavodida usta boʻlib ishlagan.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni

Adabiyotlar
-----------

* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
* Герои Социалистического труда по полеводству Казахской ССР. Алма-ата. 1950, 412 стр.

Manbalar
--------

1. ↑  Geroi Sotsialisticheskogo truda po polevodstvu Kazaxskoy SSR. Alma-ata. 1950.412 str.

Havolalar
---------

* *Николай Троян* Золотые Звезды Ким Пен Хва // Краевая газета «Утро России», № 4044 (197) от 27.12.2008
**Oʻzbekiston Respublikasi savdo-sanoat palatasi** – Oʻzbekiston Respublikasi hududida tadbirkorlik faoliyati subyektlarini ixtiyoriylik asosida birlashtiruvchi nodavlat notijorat tashkiloti.

Tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qulay sharoitlar yaratish, palata aʼzolarining huquqlarini ifoda etish, himoya qilish, tadbirkorlarning chet ellik sheriklar bilan aloqalarini yoʻlga qoʻyishga koʻmaklashish; boshqa davlatlarning savdo-sanoat palatalari va tadbirkorlar jamoat birlashmalari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish, Oʻzbekiston ishlab chiqaruvchilari haqidagi axborotni, ish imkoniyatlariga oid maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan biznes-kataloglar eʼlon qilinishini tashkil etish; tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishning huquqiy va iqtisodiy sharoitlarini yaxshilashga qaratilgan qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash; tadbirkorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini davlat hamda xoʻjalik boshqaruvi organlari bilan munosabatlarda, shuningdek sudlarda ifoda etish hamda himoya qilish; tadbirkorlik faoliyati uchun kadrlar taʼlimi va ularning malakasini oshirishdan iborat.

2023-yil 18-dekabrda Investitsiyalar vazirligining hududiy boʻlimlari tugatilib, funksiyalari savdo-sanoat palatasiga oʻtkazildi.

Raislari
--------

* 2006—2017 – Alisher Shayxov
* 2017—2022 – Adham Ikromov
* 2022-yildan – Davron Vahobov

Manbalar
--------

1. ↑  „Адҳам Икромов Савдо-саноат палатаси раёсати раиси лавозимига тайинланди".
2. ↑  „"O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi to‘g‘risida"gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni".
3. ↑  „Инвестициялар вазирлигининг ҳудудий бўлимлари тугатилиб, функциялари ССПга ўтказилади".

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi Facebook sahifasi
* Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasining Instagram sahifasi
* OZBEKISTON SAVDO-SANOAT PALATASI, Toshkent, Oʻzbekiston
**„Bolalar ensiklopediyasi (2000)"** — Oʻzbekiston Respublikasida bolalar uchun moʻljallab chiqarilgan ensiklopediya. Ensiklopediya 2000-yil Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyotida chop etilgan. 

Kitobdagi barcha maqolalar lotin alifbosi tartibida berilgan. Unga koʻpgina zamonlar va xalqlarga mansub mashhur shaxslar, kashfiyotchilar, sayyohlar, fan, texnika, adabiyot va sanʼat namoyondalari, taniqli davlat va siyosat arboblari haqida maqolalar kiritilgan. Undan tashqari fizika, kimyo, biologiya, tibbiyot, falsafa, huquq, matematika, geografiya, geologiya, iqtisod, madaniyat va sanʼat fanlari boʻyicha ham koʻplagan maqolalar berilgan. Bu borada tegishli mezon ishlab chiqilgan.

Ensiklopediyani nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etishgan. A. Burxonov - dizaynchi rassom, A. Bobrov - muqova rassomi, M. Mirziev - xaritagraf, N. Rahimov - komputer markazining rahbari, R. Yesaulenko va D. Pavlov - komputerda sahifalovchilar. Kitob adadi - 10 000 nusxa. Original - maket va kitobning bezak ishlari „Yangi asr avlodi" nashriyot - matbaa markazida tayyorlangan.

Havolalar
---------

* „Bolalar ensiklopediyasi (2000)" Ziyo.uz saytida