recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dawa Khan Menapal** (2021-yil 6-avgustda vafot etgan; baʼzan **Meenapal**, **Minapal** yoki **Mina Pal** deb yoziladi) Afgʻoniston hukumatining media va axborot markazi direktori boʻlgan va Afgʻoniston prezidenti Ashraf Gʻanining matbuot kotibi boʻlib ishlagan U avval „Ozodiy" radiosi (sobiq „Ozod Afgʻoniston" radiosi)da jurnalist boʻlgan.

Menapal Kobul universitetida huquq va siyosatshunoslik fakultetida diplom oldi.

2008-yilda u Tolibon tomonidan Kobul — Qandahor trassasida oʻgʻirlab ketilgan, biroq uch kundan soʻng uning jurnalistikasini muvozanatli va adolatli deb hurmat qilgan qabila yetakchilari noroziliklaridan soʻng qoʻyib yuborilgan. 2009-yilda u afgʻon politsiyasi tomonidan hujumga uchragan.

U 2010-yilda „Hukumat organlari va jangarilar tomonidan taʼqibga uchraganiga qaramay, Qandahordan (Afgʻoniston) reportaj tayyorlashdagi professionalligi uchun" taniqli jurnalistika uchun Devid Berk mukofotiga sazovor boʻlgan.

2021-yil 6-avgustda u Tolibon tomonidan mamlakatni qaytarib olish paytida oʻldirilgan. Tolibon vakilining aytishicha, u "qilmishlari uchun jazolangan". U Kobuldagi Dorul Aman yoʻlida juma namoziga ketayotganida qurollangan shaxslar tomonidan hujumga uchragan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Taliban kills head of Afghanistan gov't media department". *Al Jazeera*. Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „Afghanistan: Dawa Khan Menapal assassinated in Kabul". *BBC News* (6-avgust 2021-yil). Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.
3. ↑  „Dawa Khan Meenapal".  U.S. Agency for Global Media. Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.
4. ↑  „Terrorists assassinated Afghan govt media head who was critical of Pakistan, Taliban". *WION* (6-avgust 2021-yil). Qaraldi: 19-fevral 2022-yil.
5. 1 2 3  „Dawa Khan Meenapal".  U.S. Agency for Global Media. Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.

„Dawa Khan Meenapal". U.S. Agency for Global Media. Retrieved 1 September 2021.
6. ↑  „RFE/RL Reporter Describes Taliban Kidnapping" (en).  Radio Free Europe/Radio Liberty. Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.
7. 1 2  „Taliban kills head of Afghanistan gov't media department". *Al Jazeera*. Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.

„Taliban kills head of Afghanistan gov’t media department". *Al Jazeera*. Retrieved 1 September 2021.
8. 1 2  „Afghanistan: Dawa Khan Menapal assassinated in Kabul". *BBC News* (6-avgust 2021-yil). Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.

„Afghanistan: Dawa Khan Menapal assassinated in Kabul". *BBC News*. 6 August 2021. Retrieved 1 September 2021.
**Davron Ismoilovich Salimov** (1941.17.3, Toshkent) — operator, rejissyor Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1981). VGIK (Butunittifoq Davlat kinematografiya instituti)ni tugatgan (1965). 1961-yildan Hujjatli filmlar kinostudiyasida operator (1986—93 yillar direktor). "Toshkentda shunday qiz yashaydi", "13 qaldirgʻoch", "Us toz, senga taʼzim qilamiz" kabi qisqa metrajli, "Yoʻlda va ona yurtda", "Toshkent, Zilzila", "Sanʼatga baxshida umr", "Oltin Bengaliya" kabi toʻlametrajli publitsistik hujjatli filmlarni, "Olmos", "Komandirning qaytishi", "Umidimiz qushlari" kabi badiiy filmlarning operatori. "Bobo" ("Kumush ajdar" sovrinini olgan, Krakov), "Otaonalar uyi" kabi qisqa metrajli, "Suv keldi", "Qizilqumni dashtbiyobon demagil" kabi toʻla metrajli poetik, publitsistik hujjatli filmlarning muallif — rejissyor, operatori. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (2001).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shenchj en fond birjasi** (SZSE) — Xitoydagi fond birjasi. Shenzhen shahrida joylashgan.

Birjada asosan davlat kompaniyalari aktsiyalari sotiladi.

Birja Osiyo va Okeaniya fond birjalari Federatsiyasiga kiradi.

Birja kotirovka aktsiyalari ikki turga boʻlinadi: A va B-aktsiyalar yuan uchun kotirovka. B-aktsiyalar faqat 90-yillar oʻrtasida rezident boʻlmaganlar uchun yaratilgan va Gonkong dollarida nomzod edi. Chet elliklar B toifadagi aksiyalarni cheklovlarsiz savdo qilishlari mumkin va 2016-yilning dekabrigacha faqat „malakali xorijiy institutsional investor" litsenziyasini olgan yirik institutsional investorlar xorijliklardan A turidagi aksiyalarni va faqat ularga ajratilgan kvotalar doirasida sotib olishlari mumkin edi. Xalqaro institutsional va xususiy investorlar (13 milliard yuan gacha) belgilangan kvotalar doirasida Gonkong fond birjasi orqali Shenchjenda keltirilgan 880 dan ortiq kompaniyalar aktsiyalarini sotib olish imkoniyat bor va Shenchjen fond birjasi brokerlari Gonkongda roʻyxatdan oʻtgan 417 kompaniyalarning qimmatli qogʻozlarini sotib olish uchun ariza topshirishlari mumkin (kvota — 10,5 milliard yuan).

Birjaning asosiy indeksi ― SZSE Component indekx-birjadagi 40 ta eng likvid va yirik kompaniyalar aktsiyalarini dinamikasini kuzatib boradi.

Ishlanmalarlikvid
-----------------

2003-yil 1-mayda  Xitoy hukumati atipik pnevmoniya tarqalishi tufayli bir haftadan koʻproq vaqt davomida birjada savdo qilishni taqiqladi.

Yana qarang
-----------

* Shenzhen fond birjasida ro'yxatga olingan kompaniyalar
* Shanxay fond birjasi
* Xitoyda fond bozori

Manbalar
--------

1. ↑  „Инвестиции в Китай". 3-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-aprel 2015-yil.

Havolalar
---------

* Birjaning rasmiy sayti Arxivnaya kopiya
Zen Tzu

  

**Zengzi** (xitoycha míngji, miloddan avvalgi 505 - miloddan avvalgi 436 yil). Qadimgi Xitoy faylasufi. Jiang Dian nomi bilan ham tanilgan Zeng Xi o'g'li. Konfutsiyning eng qobiliyatli va sevimli shogirdlaridan biri. Konfutsiy an'analarida u Konfutsiy va Men Kedan keyin muhimligi bo'yicha uchinchi o'rinni egalladi. "Filial taqvo" (xiao) tamoyilining muhimligini ta'kidlab, bu tamoyilni umuminsoniy fazilatlarning kafolati deb hisobladi. An'anaga ko'ra, Zengzi "Da xue" va "Siao jing" kabi konfutsiy yozuvlarini yaratgan. "Xanshu" kitobining bibliografik qismida o‘n sakkiz bobdan iborat "Zengzi" kompozitsiyasi qayd etilgan. Keyinchalik bu ish yo'qolgan. Luishi Chunqiu va Sima Qianning yozishicha, Vu Qi Zengzi shogirdi edi (Luishi Chunqiu, Ikkinchi kitob, to'rtinchi bob; Sima Qian Shi Ji, 65-bob). "Mengzi"da Zenzining yana bir shogirdi Zi-Syan ("Mengzi". Uchinchi bob. Birinchi qism) deb ataladi.Yuntszya maktabining vakili, faylasuf Ye Shi (1150-1223) Zengzi Konfutsiy ta’limotini to‘g‘ri yetkazganiga shubha bildirgan. Tao ustida. Zengzi va uning qarashlari haqidagi maʼlumotlar Lun Yue, Mengzi, Chjuangzi, Xunzi, Huainanzi, Luishi Chunciu va boshqa qadimgi Xitoy yozuvlarida mavjud.

Hayot va ta'limotlarning guvohliklari
-------------------------------------

"O'qituvchi dedi: - Shen, mening barcha Tao (ta'lim) bitta.
Zengzi javob berdi: -To'g'ri! O'qituvchi tashqariga chiqqanda o'quvchilar: - Bu nimani anglatadi? Zengzi javob berdi: "O'qituvchining Tao zhong (sodiqlik) va shu (saxiylik) dan iborat va tamom. kit.子曰："參乎！吾道一以貫之。"曾子曰："唯。"子出。門人問曰："何謂也？"曾子曰："夫子之道，忠恕而已矣。"

Zengzi aytdi: "Olijanob odam ven (madaniyat) orqali do'stlashadi; do'stlik orqali u renni (xayriyani) mukammal qiladi". Kit.曾子曰："君子以文會友，以友輔仁。"

Zengzi shunday dedi: "Agar xonada o'tirgan odam sichqonchani qanday tutish haqida o'ylayotgan bo'lsa, o'sha paytda u qanday qilib men bilan birga qo'shiq aytishi mumkin?" 曾子曰："是其庭可以搏鼠，惡能與我歌矣！"

Zengzi: "Olijanob er yo'lda ketsa, darhol uning tashqi ko'rinishidan otasi bor yoki yo'qligini bilib olasiz. Otasi va ustozi bo'lmagan odam butunlay boshqacha ko'rinadi" 曾子曰："君子行於道路，其有父者可知也，其有師者可知也。夫無父而無師者，餘若夫何哉！"

Manbalar
--------

Adabiyot
--------

"Xitoy falsafasi. Entsiklopedik lug'at" - Moskva, "Fikr", 1994. S. 425. ISBN 5-244-00757-2
Xitoy falsafasi tarixi. M. 1989. S.369-370. ISBN 5-01-001036-4
Feng Yu-lan. Xitoy falsafasining qisqacha tarixi. SPb. 1998. - B.64; 206. ISBN 5-8071-0008-5
Perelomov L. S. Konfutsiy. Lun Yu. O'qish; qadimgi xitoy tilidan tarjima, sharh. Lun Yuning Chju Si sharhlari bilan faksimil matni". M. Nauka. 1998. Nom indeksi bo'yicha. ISBN 5-02-018024-6
Brayan V. Van Norden. Kongzi daosi // Osiyo falsafasi: Sharq falsafiy an'analari xalqaro jurnali, 1469-2961, 12-jild, 3-son, 2002, 157-171-betlar
Eritreyalik ayol jebenedan qahva quymoqda
**Qahva marosimi** — bu arab mamlakatlarida, eng avvalo, qahva vatani — Efiopiya va Eritreyada keng tarqalgan marosimga aylangan qahva tayyorlash va ichish jarayoni.

Qahva tayyorlash
----------------

Qahva marosimining birinchi bosqichi mangalda issiq koʻmirlar ustida qahva donalarining qovurilishidan boshlanadi. Keyin qahva yogʻoch xovoncha ichida maydalanadi. Maydalangan qahva odatda keramikadan tayyorlangan va tor boʻyinli (jebene) boʻlgan maxsus qozonda qaynatiladi. Ichimlik qaynab chiqqandan keyin, boshqa idishga quyiladi, sovutiladi va keyin yana qaynatiladi. Ichimlikni quyish uchun ot sochi yoki boshqa materiallardan tayyorlangan filtr ishlatiladi.

Tortilishi
----------

Tayyorgarlikdan soʻng, uy egasi marosim ishtirokchilariga har bir qadah toʻla boʻlguncha qozonni stakan ustida egiltirib aralashtirgan holda qahva quyadi. Shu holatda, qahvaning bir qismi toʻkiladi, bu ham marosimning zaruriy qismidir. Bundan tashqari, yana bitta qoʻshimcha stakanga ham quyiladi. Marosim davomida xushboʻy mum yoki mirra kabi turli xil anʼanaviy tutatqilardan foydalanish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Sharq qahvasi
* Choy marosimi
Категория:Карточка на Геокаре: исправить
Категория:Горные вершины по алфавиту

Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**Kuniang-Kish** ( *Kunyang-Chish;* Urducha کny̰ạnḥ چھy̰sẖ‎, *Kunyang Chhish* ) (7852 m) Qorakorumdagi Gispar -Muztog ' tizmasining ikkinchi eng baland cho'qqisidir. Dunyoda 21 -o'rinda va Pokistonda 8-o'rinda. Togʻ Gispar muzligidan 4000 metrdan koʻproq balandlikka koʻtarilgan hisoblanadi.

Kuniang Kish massivi uchta cho'qqini o'z ichiga oladi bular: Kuniang Kish Mayin (7852 m), Shimoliy Kuniang Kish (7108 m) va Pumari Kish (Sharqiy Kuniang Kish) (7492 m).

Havolalar
---------

* „Elite-home.narod.ru". 12-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.



* Peakware.com Архивная копия от 23 октября 2008 на Wayback Machine
**Morpech** (fors, mor — ilon) — 1) xrshiya naqsh; ilon izi shaklidagi islimiy naqsh. Amaliy bezak sanʼati (miskarlik, ganchkorlik, yogʻoch oʻymakorligi va boshqalar)da keng tarqalgan. "Ilon izi" deb ham yuritiladi; 2) ganch oʻymakorligida yumaloq sirt kesish uchun (oʻyma naqshlarning chetlariga yarim doiralar. boʻrtiqlar hosil qilish, oʻrovlarni qirqish hamda relyeflarga loʻla pardoz berishda) ishlatiladigan keskich, metall qalam (ustun) va yogʻoch dastadan tuzilgan asbob.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
1.limon 2. laym 3. Apelsin 4.mandarin
**Sitrus oʻsimliklar** - rutadoshlar oilasining sitrus turkumiga mansub doim yashil oʻsimliklar, ekiladigan mevali daraxtlar. Apelsin, mandarin, greypfrut, limon, bergamot, sitron, sheddok, bigaradiya va boshqa 30 ga yaqin turi bor. Shimoliy Xitoydan Avstraliyagacha, Oʻrta dengiz sohillaridan Yevropaga tarqalgan. Oʻzbekistonda Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot instituti, Toshkent viloyati Qibray tumani va boshqa issiqxona xoʻja-liklarida oʻstiriladi. S.oʻ. butasimon yoki past daraxtsimon, barcha organlarida xushboʻy efir moyi bor. Gullari barg qoʻltigʻida joylashgan, xushboʻy, chetdan va oʻzidan changlanadi. Mevasi xushxoʻr, parhez va dorivor xususiyatga ega, turli vitaminlar va limon kislotaga boy. Mas, limon va apelsinda 60 mg % S vitamini, 600–700 mg % R vitamini bor. Meva shakli dumaloq yoki tuxumsimon, och sariq, toʻq sariq, segmentlarga boʻlingan. Tarki-bida pektin, karotin, qand, S, V, R vitaminlari bor. Mevalari yangiligida yeyiladi, konservalar, murabbo, sukat tayyorlanadi. Barg va poyasidan efir moyi olinadi. S.oʻ. payvand qilib va qalamchalaridan koʻpaytiriladi. Ekilgandan soʻng 3—4 yildan hosilga kiradi. 20—60 y. atrofida yuqori hosil olinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marvaruz** (forscha: مرورود Marvarud, shuningdek forscha: مروروذ Marvaruz) yoki **Marv al-Ruz** (arabcha: مرو الروذ; "Daryo boʻyidagi Marv"), mahalliy doirada Marvaruz (مروروذ) va eski nomlari bilan mashhur boʻlgan. **Marruz** (مروذ) - Xurosondagi oʻrta asrlardagi aholi punkti. Yaqin atrofdagi Marv ash-Shohijon yoki Katta Marvdan farqlash uchun **Marv-i Kuchik** (forscha: مرو کوچک, "Kichik Marv") nomi bilan ham tanilgan.

Shahar Afgʻonistonning zamonaviy Bala Murgʻob qishlogʻi yaqinida, Murgʻob daryosi Gʻarjiston togʻlaridan chiqib, Qoraqum dashtiga kiradigan joyda joylashgan edi. Zamonaviy Maruchak yoki Marv-i Kuchikning nomi garchi oʻrta asrlar shaharchasi nomidan olingan boʻlsa-da, u yerda aslida Qasr-i Ahnaf nomi bilan atalgan qoʻshni shaharcha joylashgan koʻrinadi.

Shahar islomgacha boʻlgan davrda mavjud boʻlgan, uning tashkil topishi sosoniylar shohi Bahrom Goʻr (420–438 yillar) davriga toʻgʻri keladi. Uning fors tilidagi asl nomi Marvirud (مرورود) yoki Marvirut boʻlib, keyinchalik 
al-Marvarrudiy va al-Marrudiy singari nisbalarda saqlanib qolgan. U yerda 553-yilda Nestorian yepiskopligi boʻlgan va 652-yilda musulmonlar Forsni egallagan vaqtda mahalliy hokim Badham musulmonlarga boʻysunib, vassal hukmdorga aylangan.

Abbosiylar davri geograflarining xabar berishicha, shahar Qasr-i Ahnaf kabi bir qancha atrof shaharchalar bilan gullab-yashnagan qishloq xoʻjaligining markazi boʻlgan. Al-Muqaddasiyning yozishicha, taxminan 980-yilda shahar Gʻarjiston hukmdorlariga qaram boʻlgan. Bagʻdod shahrining Harbiyya tumanining bir qismi ushbu shahar aholisi sharafiga Marvarudiyya (مرورودية) deb nomlangan. Saljuqiylar hukmdori Ahmad Sanjar shaharga aylanasi taxminan 5000 qadam boʻlgan yangi devor qurdirgach, shahar Saljuqiylar imperiyasi davrida gullab-yashnashda davom etgan. XII asr oxirlarida Xorazmshohlar va Gʻuriylar oʻrtasidagi doimiy toʻqnashuvlardan shahar va uning atrofidagi hududlar jabr koʻrgan va u yerda 1190-yilda gʻuriylar hukmdori Gʻiyosiddin Muhammad (1163—1202) va uning xorazmlik raqibi Sulton Shoh (1172—1193) oʻrtasida jang boʻlib oʻtgan. Shahar moʻgʻullar davri buzgʻunchiliklaridan qutulib qolganga oʻxshasa-da, temuriylar davrida vayron boʻlgan va tark etilgan hududgan aylangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Bosworth 1991, ss. 617–618. sfn error: no target: CITEREFBosworth1991 (help)
2. ↑  Kennedy, H.. "BAGHDAD i. Before the Mongol Invasion – Encyclopaedia Iranica" (inglizcha). *Encyclopaedia Iranica Online*.. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.
Guo Yi Londondagi Temza sohilida sheng chaladi
**Sheng** (kit. UPR. 笙, pinyin shēng) — ogʻiz organi, Xitoyning eng qadimiy musiqa asboblaridan biridir. Yaponiyadagi analog Shen-syo.

Tarix
-----

Sheng Chjou sulolasining hukmronligi davrida mashhurlikka erishdi, chunki u koʻpincha sud ijrochilari va raqqoslar uchun hamrohlik vositasi sifatida ishlatilgan. Keyinchalik u oddiy jamoatchilik orasida oʻz yoʻlini topdi va jamoat kontsertlari, yarmarkalar, turli xalq bayramlar va boshqa tadbirlar uchun oddiy vositaga aylandi.

1740-yilda Iogann Vilde Xitoyga sayohat qildi, u yerda Sheng musiqiy asbobini uchratdi; u Yevropada distribyutor hisoblanadi. Biroq, baʼzilar ushbu asbobni bir necha asrlar ilgari Yevropaga kelgan deb hisoblashadi.

1978-yilda, Hubey provintsiyasidagi qazishmalarda bir nechta shenglar topilgan boʻlib, ular ikki ming yildan ortiq vaqtga toʻgʻri keladi.

XIX-asrning boshlarida asbob elementi fisgarmoniya va akkordeon ixtirosi uchun prototip edi.

Qurilma, ovoz, xususiyatlar
---------------------------

Sheng yogʻoch yoki mis (qadimda gurjak) kubok shaklidagi ogʻizli tanasidan iborat boʻlib, uning ustiga turli uzunlikdagi bambuk yoki qamish quvurlari solinadi. Qoida tariqasida, 17 ta quvur mavjud, ulardan 3, 4 yoki 7 tasi dekorativ boʻlib, tovush hosil boʻlishida ishtirok etmaydi.

Idishning qopqogʻida aylana boʻylab teshik mavjud boʻlib, unda taglikdagi mis tillari boʻlgan qamish yoki yogʻoch naychalar kiritiladi. Pastki qismidagi har bir naycha Barmoqlar bilan qoplangan bir yon teshikka ega. Sheng xromatik 12-bosqichli ovozli raqamga ega.

Barcha anʼanaviy Xitoy musiqa asboblaridan faqat Sheng ansamblda timberni uygʻunlashtirish va orkestr ovozini boyitish uchun boshqa vositalar bilan ishlatilishi mumkin. Milliy musiqa asboblarining yirik simfonik orkestrida baʼzan „Sheng top", "Sheng Alt„ va "Sheng Bass" ishlatiladi.

Yana qarang
-----------

* Hulus
* Bau
* Garmonika

Manbalar
--------

1. ↑  Музыкальные инструменты. Энциклопедия 2008. sfn error: no target: CITEREFМузыкальные\_инструменты.\_Энциклопедия2008 (help)
2. ↑  Музыкальный энциклопедический словарь 1990. sfn error: no target: CITEREFМузыкальный\_энциклопедический\_словарь1990 (help)

Adabiyotlar
-----------

* „Шэн",*Музыкальные инструменты. Энциклопедия*. М.: Дека-ВС, 2008 — 702—703 bet.
* „Шэн",*Музыкальный энциклопедический словарь*. М.: Советская энциклопедия, 1990 — 649 bet.
* Шнеерсон Г.М.*. Музыкальная культура Китая*. М.: Музгиз, 1952.
* Мирек А.М. „Предки гармоники",*. Из истории аккордеона и баяна*. М.: Музыка, 1967 — 9—11 bet.
* Мирек А.М. „Шэн",*. Справочник по гармоникам*. М.: Музыка, 1968 — 8—10 bet.
**Koʻk koʻylak** — tashviqot janridagi estrada-teatr tomoshasi. "Jonli gazeta" asosida tashkil boʻlib, 1920—30 yillar keng tarqalgan. Qatnashchilar sahnaga koʻk koʻylak kiyib chiqqanliklari uchun "Koʻk koʻylak" deb nom olgan. "Koʻk koʻylak"chilarga sahna, dekoratsiya, grim va alohida libosning hojati yoʻqligi uchun tomoshalar klublar, zavod va fabrika, oʻquv yurtlarida, shahar maydonlari va dala shiyponlarida koʻrsatilgan. Dasturlari dolzarb mavzularga bagʻishlangan adabiy-badiiy montajlar, badiiy oʻqish, intermediya, xor, raqslardan iborat boʻlgan.

Oʻzbekistonda "Koʻk koʻylak" jamoalari, asosan, klublar va oʻquv yurtlari qoshida tuzilgan. 1925-yil Oʻrta Osiyo universiteti, Toshkent toʻqimachilik kombivati va boshqa joylarda "Koʻk koʻylak" jamoalari faoliyat koʻrsatgan. Oʻzbek "Koʻk koʻylak" toʻgaraqlari tashkilotchilaridan biri Ali Ardobus boʻlib, u Narimonov nomidagi Toshkent ped. bilim yurti qoshida, keyinchalik esa Samarqandda 75 kishilik "Koʻk koʻylak" jamoasini tashkil etdi. 20-yillarning 2-yarmidan Qoʻqon, Namangan, Andijon, Jizzax, Qarshi va boshqa vdaharlarda ham "Koʻk koʻylak" jamoalari tashkil boʻldi. Ishtirokchilari oʻqituvchi va oʻquvchilardan tashkil topgan boʻlib, ular Hamza, Gʻulom Zafariy, Soʻfizoda va boshqalarning asarlarini ijro etishgan. 30-yillar oxiriga kelib, professional teatrlar koʻpaya boshlagach, "Koʻk koʻylak" jamoalari tarqalib ketgan.

Mamajon Rahmonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shengavit manzilgohi** - eneolit va ilk jez davri yodgorligi. Yerevan shahri chetida, Razdan daryosining soʻl sohilida joylashgan. Madaniy qatlami qalinligi 4 m, Shengavit manzilgohi toshdan bunyod etilgan minoralari boʻlgan mudofaa devori bilan oʻralgan. Daryoga eltuvchi yer osti yoʻli aniqlangan. Tarhi dumaloq (diametri 6–7 m) uylar (oʻrtasida koʻchma oʻchoqlari bor) qoldiqlari chiqqan. Naqsh solingan sopol idishlar, turli tosh qurollar, suyakdan yasalgan buyumlar topilgan. Shengavit manzilgohi odamlari dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullangan. Ular metallni qayta ishlashni ham bilishgan: jezdan yasalgan toʻgʻnogʻichlar, bigizlar, munchoqlar, bolta quyishga moʻljallangan tosh qoliplar chiqqan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:Infobox dam
**Morrow Point to'g'oni** 468-fut-tall (143 m) Kolorado shtatida joylashgan Gunnison daryosidagi beton qo'sh kamar to'g'oni, AQSh Melioratsiya byurosi tomonidan qurilgan birinchi turdagi to'g'on. Gunnisonning yuqori qora kanyonida joylashgan bo'lib, u Morrow Point suv omborini yaratadi va Milliy bog' xizmati tomonidan boshqariladigan Curecanti milliy dam olish zonasida joylashgan ekanligi mavjud. Toʻgʻon Blue Mesa toʻgʻoni (yuqorida) va Kristal toʻgʻon (pastki oqim) oʻrtasida joylashgan. Morrow Point to'g'oni va suv ombori Kolorado daryosini saqlash loyihasining Melioratsiya byurosining Ueyn N. Aspinall birligining bir qismi bo'lib, Kolorado daryosi va uning irmoqlari suvlarini Amerikaning janubi-g'arbiy qismida qishloq xo'jaligi va kommunal foydalanish uchun saqlab qoladi. To'g'onning asosiy maqsadi gidroenergetika ishlab chiqarishdir ekan.

1. ↑  „Colorado River Storage Project".  U.S. Bureau of Reclamation. 3-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2011-yil.
2. ↑  „Morrow Point Dam".  U.S. Bureau of Reclamation. 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2011-yil.
3. ↑  „Wayne N. Aspinall Storage Unit". *Curecanti National Recreation Area*.  National Park Service. Qaraldi: 11-may 2011-yil.
**Yekaterinburg** (1924-91-yillarda Sverdlovsk) — RF Sverdlovsk viloyatidagi shahar. Muhim sanoat, madaniy va ilmiy markaz. Iset daryosi (Tobol irmogʻi)ning har ikki sohilida. Transport yoʻllari tuguni. Aholisi 1272 ming kishi (1997). Ogʻir mashinasozlikning yirik markazi ("Uralmash", "Uralximmash", "Ural elektrotyajmash", "Turbomotor zavodi" va boshqa i. ch. birlashmalari, burgʻilash va metallurgiya sanoati uchun jihozlar, transport mashinasozligi, podshipnik zavodlari ishlab turibdi). Priborsozlik, elektrotexnika (kabel, transformatorlar va b.) sanoati korxonalari, aniq mexanika, optika, xolodilnik zavodlari bor. Kora metallurgiya (Verx-Iset metallurgiya zavodi), kimyo (shina, plastmassa va b.), kimyo-farmatsevtika, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari, aeroport bor. Tosh kesish rivojlangan ("Uralskiye samotsveti" zavodi). Metropoliten qurilmoqda (1991-yildan). Rossiya FAning Ural boʻlimi, 14 oliy oʻquv yurti (shu jumladan Ural universiteti), 5 teatr, oʻlkashunoslik, Ural yozuvchilari, tibbiyot tarixi muzeylari, suratlar galereyasi, P. P. Bajov, D. N. Mamin-Sibiryak, F. M. Reshetnikov va b.ning uymuzeylari mavjud. Ye.ga 1723-yil metallurgiya zavodi qurilishi mu-nosabati bilan asos solingan. 1918-yil iyulda Ye.da sobiq imperator Nikolay II oilasi bilan birga bolsheviklar tomonidan otib tashlangan.

Klassitsizm uslubidagi tarixiy yodgorlikdan Rastorguyev-Haritonov qoʻrgʻoni (19-asr boshi), kon kanselyariyasi (18—19-asrlar), Verx-Iset zavodining idorasi va gospitali (19-a), Aleksandr Nevskiy sobori (19-asrning 1-yarmi) saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sitt al-Ajam** 13-asrning Bagʻdodlik soʻfiy tasavvufchisi edi. Uning asosiy xizmati ibn Arabiyning „*Mashahid*" asariga sharh yozish edi. Uning toʻliq ismi Sitt al-Ajam binti an-Nafis ibn Abu l-Qosim.

Ism bilan mos kelishi
---------------------

Musulmon ayol olimalari tarixida bir xil ismli ikki ayolni uchratish mumkin. Fotima Mernissining taʼkidlashicha, arabcha „*sitt*" atamasi tom maʼnoda „xonim" degan maʼnoni anglatadi va koʻpincha bu nom hokimiyat ayollariga tegishli. Biroq, baʼzi istisnolardan tashqari, u *sitt* bilan boshlangan uchta ismni sanab oʻtdi: biri Sitt al-Ajam siyosat masalasiga umuman aloqasi yoʻq. Uning soʻzlariga koʻra, Sitt al-Ajam 14-asrda Damashqda yashagan *fiqh* olimasi.

13-asrda yashagan soʻfiy ayol, ibn Al-Arabiy haqidagi fikrlari uning eri tomonidan yetkazilgan bu ismni Sitt al-Ajam bint an-Nafis (ushbu maqola mavzusi) bilan chalkashtirib yuborish mumkin.

Ajam atamasi
------------

*Ajam* atamasi arabcha boʻlib, asli arab boʻlmagan va ona tili arab tili boʻlmagan kishini bildiradi. Bu asosan forslarga tegishli. Forsni arablar bosib olgandan keyin bu atama kamsituvchi maʼnoga ega boʻldi. Bu familiya sifatida uchrashi mumkin.  Sitt al-Ajam misolida uning ajdodlari asli arab boʻlmaganligini aniq koʻrsatadi.

Ibn Arabiyning „*Mashahid*"iga sharhi
-------------------------------------

Sitt al-Ajamning tafsiri taʼsirchan hajmda boʻlib, taxminan uch yuz sahifani tashkil etadi. U sirli mavzularda yana ikkita kitob yozishga muvaffaq boʻldi: *"Kashf al-kunuz"* (*Xazinalarni ochish*) va „*Kitob al-Xatm*" (*Muhr kitobi*). Mishel Chodkievich „Sohilsiz O*keanda: Ibn Arabi, Kitob va Qonun" da* uning sharhini „juda chiroyli" deb atagan va u ibn Arabiyning sof xayoliy koʻrinishidan va u bilan yigʻilish oldida paygʻambarlar bilan boʻlgan suhbatdan ilhomlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ibn 'Arabi. *Contemplation of the Holy Mysteries*. C. Twinch and P. Beneito, transl. Oxford: Anqa Publishing, p. 12
2. ↑  Mernissi, F. (1993). *The Forgotten Queens of Islam*. Polity Press: UK, pp.19-20
3. ↑  „Sitt Ajam bint al-Nafis".
4. ↑  Ajam
5. ↑  Chodkiewicz, M. (1993).*An Ocean Without Shore: Ibn Arabi, the Book, and the Law*, State University of New York Press, p.156
Cytochrome C.pngSitoxrom C tuzilishi. Yashil rangda aminokislotalar ketma-ketligi ko'rsatilgan, kulrangda - gem molekulasi va qizil randa - gem molekulasiga bog'langan temir atomi.
**Sitoxrom c** - tarkibida gem molekulasiga ega kichik oqsil, sitoxrom oqsillar sinfiga kiradi. Tarkibida C oilasiga mansub bo'lgan gem molekulasiga ega. Hujayrada ikkita funksiyani bajaradi. Birinchisi - tarkibida gem molekulasiga ega oqsil bo'lib sitoxrom c mitoxondriyada kompleks I dan (NADH degidrogenazasi) kompleks III ga (Sitoxrom bc kompleksi) elektron tashish vazifasini bajaradi. Sitoxrom c oksidlanish-qaytarilish xususiyatiga ega va kislorod molekulasini o'ziga qosha olmaydi. Sitoxrom c shuningdek mitoxondriya membranasidan chiqib sitoplazmaga tushganidan song apoptoz (proglammalashtirilgan hujayra o'limi) ni aktivatsiya qilishi mumkin - bu uning hujayradagi ikkinchi funksiyasi.

Adabiyotlar
-----------

* Aльбертс Б. и др. Молекулярная биология клетки в 3 томах. Т1. 2015
* Носов М.А. Физиология растений - курс лекций - лекция 1 - 2016
**Yelanets** (ukraincha: *Єланець*, ruscha: *Ела́нец*) — Ukrainaning Nikolay viloyati Voznesensk tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Unda Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan Yelanets posyolkasi ma'muriyati joylashgan. 2021-yilning hisob kitobiga ko`ra aholisining soni 4,711 nafarga yetdi. Aholi punkti Janubiy Bug'un o'ng irmog'i bo'lgan Xnili Yelanets daryosining chap qirg'og'idan o`rin olgan.

Tarixi
------

Yelanets 1800-yillarda Hnylyi Yelanets nomi bilan tashkil etilgan. 1810-yilda u Novomoskovsk deb o'zgartirildi. 1818-yilda Xerson gubernatorligining Yelisavetgradskiy aholi punktiga qarashli harbiy shaharchaga aylandi. 1828-yilda Yelisavetgrad aholi punkti Olviopolskiy aholi punkti bilan Bobrinetskiy aholi punktiga birlashtirildi. 1857-yilda harbiy posyolkalar tugatildi. 1858-yilda Novomoskovsk Yelanets deb o'zgartirildi. 1865-yilda Bobrinetskiy uyezdining ma'muriy markazi Yelisavetgradga ko'chirildi va uyezd Yelisavetgradskiy deb o'zgartirildi. Yelanets, Yelisavetgradskiy aholi punktining Yelanetskaya volostining markazi va selo edi. 1920-yil 16-aprelda Xerson gubernatorligi Nikolayev gubernatorligi deb o'zgartirildi va 1922-yil 21-oktyabrda Odessa gubernatorligiga birlashtirildi. 1923-yilda aholi punkitlari tugatildi va Yelanets Nikolaev Okruhaning yangi tashkil etilgan Voznesensk tumani tarkibiga kiritildi. 1925-yilda gubernatorliklar tugatilib, okruxalar bevosita Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasiga bo'ysundi. 1926-yilda maʼmuriy markazi Yelanetsda boʻlgan Nikolay okruxasining Yelanets tumani tashkil etildi. 1930-yilda okruhalar tugatildi. 1935-yilda Yelanets tumani Odessa viloyatiga ko'chirildi. 1937-yil 22-sentyabrda avval Dnepropetrovsk va Odessa viloyatlariga qarashli boʻlgan yerlarda Nikolay viloyati tashkil etildi va Yelanets tumani yangi tashkil etilgan Nikolay viloyati tarkibiga kirdi. 1968-yilda Yelanetsga shahar tipidagi aholi punkti maqomi berildi. 2020-yil 18-iyulda Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida Yelanets tumani tugatildi, buning natijasida Nikolayev viloyatining tumanlari soni toʻrttaga qisqardi. Yelanets tumani hududi Voznesensk tumaniga birlashtirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Еланецкая громада" (ruscha).  Портал об'єднаних громад України.
2. 1 2 3  „Еланецкий район" (ruscha).  Информация о городах и селах Украины. Qaraldi: 12-mart 2016-yil.
3. ↑  „Становление и развитие" (ruscha).  Одесские известия. 13-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-mart 2016-yil.
4. ↑  „Районы Николаевской области" (ruscha).  Николаевская область. Электронная историческая энциклопедия. 12-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2016-yil.
5. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (ukraincha). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
6. ↑  „Нові райони: карти + склад" (ukraincha).  Міністерство розвитку громад та територій України.
MENUXIN (Menuhin) Iyegudi (1916.22.4, Nyu-York - 1999, 11.3, Berlin) — amerikalik skripkachi, dirijyor, musiqa jamoat arbobi. 20-asr skripka ijrochiligining yirik namo-yandasi. YUNESKO qoshidagi Xalqaro musiqa kengashi (IMC) prezidenti (1971—75). 7 yoshidan konsert faoliyatini boshlagan. A. Bush va J. Eneskudgm taʼlim olgan. Gshtad (Shveysariya, 1957) va Bat (Angliya, 1958) musiqa festivallari, Stok-d’ Abernonda (Angliya, 1964) isteʼdodli bolalar uchun maxsus musika maktabi tashkilotchisi. Ijro uslubiga teran mazmundorlik, samimiylik, shuningdek, favqulodda kuychanlik va virtuoz mahorati xosdir. Repertuaridan klassitsizm va romantizm (I. S. Bax, G. Gendel, L. Betxoven, F. Mendelson, R. Shuman, P. Chaykovskiy va boshqalar) namunalari qatori 20-asr kompozitorlari (U. Uolton, B. Britten, J. Enesku, B. Bartok, B. Martinu, E. Blox, K. Xindemit, S. Prokofyev va boshqalar)ning asarlari oʻrin olgan. M. ijrolarida Sharq musika (jumladan, hind raga) anʼanalari ham oʻz ifodasini topgan: 1960 yildan boshlab M. Ravi Shankar bilan birgalikda oʻziga xos duet tarzida konsertlar bergan. Butun dunyo boʻylab, skripkachi hamda dirijyor si-fatida konsert bergan. Musiqa madaniyatiga qoʻshgan buyuk xizmatlari uchun Angliya lordi unvoniga sazovor boʻlgan (1993). M. nomidagi xalqaro musiqa jamgʻarmasi (1991 yildan Bryusselda), qator mamlakatlarda skripkachilar tanlovlari, iqtidorli yoshlar uchun mukofotlar, musiqa oʻquv yurtlari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sitsiliya.

**Sitsiliya** — Oʻrta dengizdagi eng yirik orol, Italiya tarkibida. Maydoni 25,4 ming km². Apennin yarimorolidan janubda joylashgan, undan Messina boʻgʻozi bilan ajralgan. Qirgʻoqlari tik, kam parchalangan. Relyefi togʻ va qirlardan iborat. Sitsiliyada Yevropada eng baland harakatdagi Etna vulqoni (3340 m) va bir nechta soʻngan vulqonlar bor. Sharqiy va gʻarbiy sohil qismi akkumulyativ tekislik. Tez-tez zilzila boʻlib turadi. Oltingugurt, neft, gaz va boshqa foydali qazilma konlari topilgan. Iqlimi subtropik, Oʻrta dengizga xos iqlim. Sohilboʻyi tekisliklarda oʻrtacha temperatura yanvarda 11 — 12°, iyulda 27—28°, togʻlarda 4—8° va 20—24°. Etna choʻqqisida yilning 9 oyi davomida qor saqlanadi. Tekisliklarda yillik yogʻin 400–600 mm, togʻlarda 1200–1400 mm. Tuproqlari togʻ jigarrang va qizil tuproq. Tabiiy oʻsimliklari deyarli qolmagan. Makvis chakalakzorlari va oʻrmonlar uchraydi. Sitsiliya qadimda yunon madaniyati markazlaridan biri edi. Ilk oʻrta asrlarda Sitsiliya vandallar (5-asr), ostgotlar (6-asr), Vizantiya (535-yildan), arablar (9-asr), 11-asrda normannlar qoʻl ostida boʻlgan.

Sitsiliya
  

* PalermoPalermo
* RagusaRagusa
* SegestaSegesta
* SelinunteSelinunte
* AgrigentoAgrigento
* AetnaAetna
* TaorminaTaormina

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kristian Noyer** (1950-yil 6-oktabrda, Soisy-sous-Montmorency ( Val-d'Oise )) Fransiya banki prezidenti, iqtisodchi.

U Renn I universitetida huquq fakultetida tahsil olgan, 1972-yilda Parij Siyosiy fanlar institutini tamomlagan va 1976-yilda Milliy boshqaruv maktabini (ENA) tamomlagan.

1976-yildan Moliya vazirligining G‘aznachilik boshqarmasida (G‘aznachilik boshqarmasi) ish boshlagan.1980-1982-yillarda Yevropa Iqtisodiy Hamjamiyatining delegatsiyasi tarkibida qatnashgan.1982-yilda Bankir va Moliya vazirligi o'rtasidagi munosabatlar va tartibga solish bo'limi boshlig'i lavozimiga tayinlangan va 1984-1987-yillarda ENA sobiq talabalar kasaba uyushmasi bosh kotibi lavozimlarida ishlagan.U Eduard Balladurning maslahatchisi, 1986-1988 yillarda Moliya va Iqtisodiyot vaziri, 1993-yilda Iqtisodiyot vaziri Edmond Alfanderining kabinet direktori, 1993-1995-yillarda G‘aznachilik direktori va Jan Arthuis kabinet direktori lavozimlarida ishlagan.1995-1997-yillarda moliya va iqtisodiyot vaziri.1998-2003-yillarda Yevropa Markaziy banki vitse-prezidenti bo‘lgan.2003-yilning 1-noyabridan 2015-yilning 1-noyabriga qadar u Fransiya banki prezidenti bo‘lgan.Shuningdek, u Fransiya banki prezidenti sifatida Yevropa Markaziy banki Boshqaruvchilar kengashi a’zosi bo‘lgan.2010-2015-yillarda Xalqaro hisob-kitoblar banki prezidenti lavozimida ishlagan.2015-yil sentabrdan 2020-yil sentabrgacha boʻlgan davrda Davlat moliyasi oliy kengashi aʼzosi boʻldi.

Havolalar
---------
**Klermon-ferran** — Fransiyaning markaziy qismidagi shahar. Als daryosi vodiysida, Pyui-de-Dom departamentining maʼmuriy markazi va Overn tarixiy viloyatining bosh shahri. Aholisi 141 ming, shahar atrofi bilan 204,7 ming kishi (1999). Transport yoʻllari tuguni. Mamlakatda rezina buyumlar (avtomobil shinalari, poyabzal, texnik rezina va boshqalar) ishlab chiqarish ning yirik markazi. Metallsozlik, mashinasozlik, toʻqimachilik, poligrafiya, qogʻoz, kimyo va oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. K.-F. — fransuz matematigi va fizigi B. Paskalning vatani. Un-t (1810-yildan), arxeologiya muzeyi bor. 11 —13-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklari saqlangan. Shahar yaqinida Ruayya balneologik kurorti joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
KLENSE (Klenze) Leo fon (1784.29.2, Shladen, hozirgi Quyi Saksoniya, Germaniya — 1864.27.1, Myunxen) — nemis meʼmori. Soʻnggi klassitsizm namoyandasi. Germaniya, Fransiya, Italiyada uqigan. Jerom Bonapart (Kasselda, 1808—13) va Bovariya qiroli Lyudvig I (Myunxenda, 1815-yildan) saroylarida meʼmorlik qilgan. K.ning Myunxen (1816-yildan) va Afina (1839—51)dagi shaharsozlik ishlari tantanavorligi, mustahkamligi hamda klassik uslubi bilan ajralib turadi. Oʻzining haybatli va hashamatli qurilishlarida (Myunxendagi Gliptoteka, 1816—30 va Eski pinakoteka, 1826—36; Sankt-Peterburgdagi Yangi ermitaj, 1839—52) kad. yunon meʼmorligidan keng foydalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kristy Hartofilis** (qizlik familyasi: *Whelchel*; 1977-yil 15-iyunda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional futbolchi. Himoyachi sifatida u Nyu-Yorkdagi Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasi (WUSA), shuningdek, Daniya Elitedivisionen Fortuna Xyorringni himoya qildi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

1999-yilda Dyuk universitetini tamomlagandan soʻng, Whelchel Daniyaning „Fortuna Xyorring" jamoasida oʻynash taklifini qabul qildi. Klubdagi toʻrtinchi oʻyinida u oyoq Bilagi zoʻr ligamentlarini shikastlab, Qoʻshma Shtatlarga qaytdi. 1999 va 2000-yillarda USL W-League jamoasi Raleigh Wings uchun oʻynagan. U Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasining (WUSA) 2001-yilgi ilk mavsumida Nyu-York Pauerning uchinchi raund draft tanlovi (umumiy 20-chi) boʻldi.

Liganing birinchi mavsumida Pauerning muntazam mavsumdagi barcha 21 oʻyinini boshladi va ikkita gol urdi. U 2002-yilda jamoaning 21 oʻyinidan 20 tasida maydonga tushib, bitta golli uzatmani amalga oshirgan. 2003-yilgi mavsum oldidan u oldingi xoch ligamentidan jarohat oldi, ammo oʻzining beshta oʻyinidan uchtasini boshlash uchun tuzalib ketdi. WUSA keyinchalik ochilganda, u Manxettenda koʻchmas mulk agenti sifatida ishlay boshladi.

Xalqaro karyera
---------------

1995-yildan 1998-yilgacha Whelchel AQShning 21 yoshgacha boʻlgan ayollar terma jamoasining bir qismi edi. U Nordic kubogining uchta nashrida ishtirok etdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Kristyning onasi Syuzan Whelchel Florida shtatidagi Boka Raton shahrining sobiq meri. 2010-yilda Kristy va uning akasi Jay Whelchel Boka Ratonda Partners koʻchmas mulk xizmatlarini ishga tushirdilar. Nyu-Yorkda yashayotganida u eri Nick Hartofils bilan uchrashdi. Er-xotinning ikki qizi va bir oʻgʻli bor.

Manbalar
--------

1. ↑  *Devonport, Ross*. „Whelchel comes home". The Palm Beach Post (17-noyabr 1999-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.
2. ↑  „Rating the eight WUSA teams".  Soccer America (25-dekabr 2000-yil). 12-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2016-yil.
3. ↑  *Lauletta, Dan*. „Need a House? Call Whelchel". Women's United Soccer Association (18-dekabr 2002-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.
4. ↑  „2003 New York Power Statistics". *USA Today* (27-may 2003-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.
5. ↑  *Steinberg, Dan*. „Coping with the loss of Freedom". *The Washington Post* (13-iyun 2004-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.
6. ↑  *Curreri, Gary*. „Former Team Boca soccer player headed to Hall of Fame". Sun-Sentinel (6-yanvar 2016-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.
7. ↑  „Boca Native to be Inducted into the Palm Beach County Hall of Fame". The Boca Raton Tribune (5-mart 2016-yil). Qaraldi: 3-may 2016-yil.
8. ↑  „Children of Boca Raton mayor join forces to launch commercial real estate firm". The Boca Raton Tribune (7-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 3-may 2016-yil.
**Guuam** — mintaqaviy tashkilot (atama tashkilotga aʼzo boʻlgan davlatlar ruscha nomlari bosh harflarini bildiradi). Unga 1996 yilda Vena sh. (Avstriyaka Gruziya, Ukraina, Ozarbayjon va Moldova davlat rahbarlari tomonidan asos solingan. 1999 yil apreldatashkilotga Oʻzbekistan ham qoʻshildi. Tuzilmaning asosiy maqsadi Osiyo-Kavkaz-Yevropa yoʻlagini ishga solish, iqtisodiy hamkorlikni kengaytirishdir. Oʻzbekistan ushbu tuzilma tarkibiga kirishi tufayli Turkmanboshi (Turkmaniston) portidan Kaspiy dengizi orqali Bokuga, undan temir yoʻl vositasida Gruziya gʻarbiy portlariga chiqish va nihoyat, Qora dengiz orqali Bolgariya, Ruminiya, Turkiya, Gresiya hamda Yevropaning boshqa mamlakatlari bilan savdo qilish, mahsulotlarni kam chiqim bilan xorijiy sheriklarga yetkazib berish imkoniyatidan foydalanadi. GUUAM hech qanday siyosiy yoxud harbiy-siyosiy maqsadlarni koʻzda tutmaydi va hech bir davlatga yoki xalqaro tashkilotga qarshi qaratilgan emas.

Tashkilotga aʼzo davlatlar rahbarlarining Yalta (2001 yil iyun) uchrashuvida GUUAM hartiyasi qabul qilindi. GUUAM doirasida yagona axborot makonini, erkin savdo zonasini vujudga keltirish masalalari, transport kommunikatsiyasi, savdo-iqtisodiy aloqalar bilan bir qatorda ilm-fan, texnologiya va ijtimoiy sohadagi hamkorlikni rivojlantirish masalalari toʻgʻrisida kelishib olingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:ज्ञानसन्दूक विश्व धरोहर स्थल**Champaner-Pavagadh arxeologik bog'i** Hindistonda joylashgan YuNESKOning Jahon merosi ob'ektidir.  U 2004 yilda ushbu ro'yxatga kiritilgan. Bu yerda keng miqyosda qazilgan ko'plab arxeologik, tarixiy va tirik madaniy meros ob'ektlari mavjud bo'lib, ular ta'sirchan uchastka bilan chegaralangan.

Unda tarixdan oldingi xakolit davrining qoldiqlari, qadimiy hind qirolligi poytaxti va Gujarat shtatining poytaxti saroyi va qal'asi mavjud. VIII asrdan XIV asrgacha qal'alar, saroylar, diniy binolar, turar-joy hovlilari, qishloq xo'jaligi ramzlari va suv ta'minoti qurilishi ishlarining ko'plab joylari va boshqa belgilar mavjud.

 Jomiy masjidining minoralari
Pavagad tepaligining tepasida qurilgan Kalika Mata ibodatxonasi juda muqaddas joy hisoblanadi. Yil davomida bu erga ko'plab dindorlar keladi. Ushbu sayt Mug'algacha bo'lgan yagona to'liq va o'zgarmagan Islom shahridir.

Shahar me'mor Karan Groverning katta e'tiboriga sazovor bo'ldi, u shaharni tiklash va obodonlashtirish uchun ko'p vaqt va kuch sarfladi. Shu bilan birga, u hind merosini tiklashda ham katta hissa qo'shgan.

Champaner-Pavagad arxeologik bog'ida ko'plab yodgorliklar joylashgan bo'lib, ulardan 38 tasi Hindiston arxeologik tadqiqotlari nazorati ostiga olingan. So‘rovda merosni asrab-avaylash, turizmni rivojlantirish, atrof-muhitni muhofaza qilish ishlari ham olib borilmoqda.
right|thumb

Adabiyotlar
-----------

* Pavagad Shaktipeeth
* Champaner
* Pavagadx

Manbalar
--------

* YuNESKO faktlar varaqasi
* YuNESKOning Jahon merosi markazi: Champaner-Pavagad arxeologik bog'i
* 
* 
* 
* wikimapiadagi joylar

1. ↑  „‘यूनेस्‍को’ की सूची में स्‍मारकों को शामिल किया जाना".  पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार (14 फ़रवरी 2014). 22 फ़रवरी 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15 फ़रवरी 2014.
|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

**Kristjan Asllani** (2002-yil 9-martda tugʻilgan) — Albaniyalik professional futbolchi, Serie A „Inter" klubida, „Empoli"dan ijaraga olingan va Albaniya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Asllani Elbasanda alban oilasida tugʻilgan, ammo tez orada oilasi bilan Toskananing kichik Buti shahrida Italiyaga koʻchib oʻtdi va uyerda besh yoshida kichik mahalliy jamoada futbol oʻynay boshladi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Empoli

Asllani „Empoli" uchun professional debyutini 2021-yilning 13-yanvarida Italiya kubogi doirasida „Napoli"ga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. 

### Inter

2022-yilning 29-iyunida Asllani 14 million yevro evaziga „Empoli"dan „Inter"ga o‘tdi.  Empoli transferni dastlab kredit sifatida tuzilganini, keyinchalik „Inter" sotib olish majburiyatini olganini eʼlon qildi.  Asllani oʻzining birinchi golini „Milan"ga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida kiritdi.

Xalqaro martabasi
-----------------

2021-yilning iyun oyida Asllani Albaniya U21 terma jamoasida Belgiya U21 ga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qildi.

Manbalar
--------


1. ↑  „La realtà di Kristjan Asllani, da Buti alla serie A" (it).  Cascina Notizie (25-sentabr 2021-yil). Qaraldi: 18-iyun 2022-yil.
2. ↑  *Bartolini.* „Empoli, esordio per Asllani" (it). *MondoPrimavera* (13-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 1-aprel 2021-yil.
3. ↑  *Romano.* „Albanian midfielder Kristjan Asllani has completed medical today and joins Inter from Empoli, €14m total fee - done deal confirmed. 🔵🇦🇱" (en). *Twitter* (29-iyun 2022-yil). Qaraldi: 29-iyun 2022-yil.
4. ↑  „Kristjan Asllani all’Inter" (it).  Empoli (30-iyun 2022-yil). Qaraldi: 30-iyun 2022-yil.
**Tazmin** (arab. — sheʼrdan bir parcha olish, koʻchirish) — poetik sanʼat turi. Shoir fikr va histuygʻusini tasdiqlash, isbotlash yoki davom ettirish uchun biror kimsa ijodidan shohbayt — aforizm darajasiga koʻtarilgan mashhur misrani oʻz sheʼrida keltirishi. T. misra gazalning 1misrasi yoki matlai sifatida keladi. Epigraf — tezis sifatida keltirilgan shu misra yoki bayt T.chi shoir yaratayotgan misra va baytlar uchun qolip, moya rolini oʻtaydi. T. misra fikrni tasdikdash bilan birga uni mantikiy davom ettirish imkonini yaratadi, koʻpchilikka maʼlum va mashhur T.ning muallifi ataylab eslatilmaydi, aks holda muallifga ishora qilinadi. T. bir necha xil: miyeraning yarmi, toʻliq satr, ikki, uch, olti bayti T. qilinishi mumkin. Baʼzan shoir T.ni oʻz ijodidan olish hollari ham uchraydi. Masalan, Bobur oʻzining:Gar vasl muyassar oʻlmasa netgaymen, Boshimni olib qay sorigʻa ketgaymen?baytini "Jamoling vasfini", "Vasfingni necha ulusdin eshitgaymen", "Ishqing yoʻlida..." sheʼrlarida T. qilgan.

Adabiyot
--------

* Orzibekov R. Oʻzbek lirik poeziyasida gʻazal va musammat, T. 1977.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |