recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yorqinoy Hotamova** (1941.23.2, Fargʻona shahri) – aktrisa, xonanda (lirik soprano). Oʻzbekiston xalq artisti (1991). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1970). 1958—60 yillar Fargʻona teatrida, 1960—70 yillar Oʻsh teatrida, 1971-yildan yana Fargʻona teatrida aktrisa. Fargʻona universitetining dotsenti (2001-yildan). Zulxumor („Ravshan va Zulxumor") uning sahnada yaratgan birinchi obrazidir. Keyinchalik Zuhra („To-hir va Zuhra"), Kumush („Oʻtgan kunlar"), Dezdemona („Otello"), Raʼno („Mehrobdan chayon"), Aliman („Momo yer"), Oyxon („Maysaraning ishi"), Kimyo („Nurxon"), Oyparcha („Nodi-ra"), Barchinoy („Alpomish"), Qumri („Temir xotin"), Momo („Chimildiq"), Dilorom („Dilorom"), Xol-poshsha („Qoʻsh kaptar"), Zumrad („Tan-bur nolasi") kabi rollarni ijro etdi. Hotamova ijodi koʻproq dramatik ob-razlar yaratishga moyilligi, qahramonlari xarakterining ijtimoiy va psixologik asoslarini chuqur ochib berishi, ularni ruhiy goʻzallik va hayotbaxsh ruh ila taʼminlashi bilan ajralib turadi. Hotamova filmlarda ham suratga tushgan (Ulgʻay ona „Bogʻ" telese-riali, Mehriniso momo „Uvaysiy" teleseriali va boshqa). Hotamova ijrosidagi „Yozgan xating qoʻlimda", „Fargʻonadan qarayman", „Sen ketding, firoq qoldi", „Tong shamoli", „Soʻzlasa", „Zamonam mening", „Samarqand ushshogʻi" va b. qoʻshiqlari mashhur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Duman Axatovich Abildinov (qozoqcha: Duman Akhatovich Abildinov; 1944-yil 23-fevral, Qaragʻanda viloyati, Jaraspay – 2021-yil 12-oktabr) – Qozogʻistonning taniqli jamoat arbobi. Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Senati deputati (1995 — 2002).

Biografiyasi
------------

1944-yil 23-fevralda Qaragʻanda viloyati, Nura tumani, Jaraspay qishlogʻida tugʻilgan. Kelib chiqishi Argʻin qabilasining Quandik urugʻining tok qabilasiga borib tarqaladi.

1966-yilda Selinograd qishloq xoʻjaligi institutining agronom mutaxassisligi yoʻnalishini tamomlagan.

1998-yilda Qozogʻiston Milliy pedagogika universitetining yuridik fakultetini tamomlagan. Uning asl kasbi huquqshunos boʻlgan va ish faoliyatida bu unga koʻp oʻrinlarda yordam bergan.

2021-yil 12-oktabrda vafot etdi.

Mehnat faoliyati
----------------

1959 — 1960-yillarda – „Kenjariq" sovxozida usta.

1967 — 199-yillarda – sovxoz agronomi, katta bosh agronom, sovxoz direktori.

1990 — 1992-yillarda – Nura tuman partiya qoʻmitasining birinchi kotibi, tuman Kengashi va tuman ijroiya qoʻmitasi raisi.

1992 — 1996-yillarda – Nura tumani hokimi, hokimi.

2002 — yildan 2007-yilgacha – Qozogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi qishloq xoʻjaligi departamenti oʻsimlikchilik boʻlimi boshligʻi, boʻlim boshligʻining oʻrinbosari.

2007-yilning aprelidan beri nafaqada.

1990-yilda Qozogʻiston SSR Oliy Kengashining 12-chaqiriq deputatligiga nomzod boʻlgan.

1994-yilda Qozogʻiston SSSR Oliy Kengashining 13-chaqiriq deputatligiga nomzod boʻlgan.

1995-yildan — 2002-yilgacha – Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Senatining Qaragʻanda viloyatidan deputat, „Iqtisodiyot, moliya va byudjet" qoʻmitasi aʼzosi, „Ijtimoiy va madaniy rivojlanish" qoʻmitasi aʼzosi.

2004-yilda uchinchi chaqiriq Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Majilisi deputatligiga nomzod boʻlgan.

Mukofotlar va unvonlar
----------------------

SSSR Oliy Kengashining farmoni bilan Mehnat Qizil Bayroq ordeni va „Jasoratli mehnati uchun" medali bilan taqdirlangan.

Qozogʻiston SSSR Oliy Kengashining Faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan.

Qaragʻanda viloyati Nura tumani faxriy fuqarosi (2001).

„Ostona" medali (1998).

„Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligiga 10 yil" medali (2001) va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Отдел культуры и развития языков Нуринского района биография Абельдина Думана Ахатовича". 24-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2019-yil.
2. ↑  Бикенов Ж.Б. Жәкенов Ж.М. Исабек Т.К.*. Тоқа шежіресі*. Қарағанды: Қарағанды полиграфиясы ААҚ. ISBN 5-7667-9037-6.
3. ↑  „Почётные граждане Нуринского района Карагандинской области" (deadlink). 19-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2019-yil.
**Ivan Lavrentiyevich Goroxov** (1863-yil 23-yanvar, Moskva, Mojayskiy tumani, Beli qishlogʻi, – 1934-yil 6-oktyabr, Mojaysk, Moskva, SSSR) – rus rassomi, sayohat sanʼati koʻrgazmalari uyushmasi aʼzosi.

### Tarjimai holi

Ivan Goroxov 1863-yil 23-yanvar, Moskva viloyati, Mojayskiy tumani, Beli qishlogʻida tavallud topgan. Vanya Goroxov yoshligidanoq rasm chizishga qiziqqan. U uzoq vaqt davomida dalalar va oʻrmonlar boʻylab sayr qilishni, qushlarning sayrashini tinglashni yaxshi koʻrgan. Vanya rasm chizishni oʻrganishni orzu qilgan, lekin uning otasi dehqon boʻlganligi sababli oʻgʻlining tasviriy sanʼatga boʻlgan ishtiyoqini qoʻllab-quvvatlay olmagan. Iqtidorli dehqon bolasi haqidagi gaplar tezda butun hududga tarqalgan. Mahalliy yer egasi Vladimir Karlovich fon Mek (Karl Fedorovich fon Mekning oʻgʻli, Mojaysk okrugi zodagonlari) ham undan xabar topgan. Vladimir Karlovich yosh rassomning bir nechta rasmlarini oʻzlashtirdi va ularni tashrif buyurgan buyuk pianinochi Nikolay Grigorevich Rubinshteynga koʻrsatgan. Rubinshteyn tasviriy sanʼatni yaxshi biladigan odam boʻlib, bolaning shubhasiz isteʼdodi borligini va toʻgʻri tayyorgarlik bilan ajoyib rassom boʻlishi mumkinligini aytgan. Rubinshteyn va fon Mek Vanyani Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura maktabiga oʻqishga taklif qilishgan va moliyaviy yordam vaʼda qilishgan.

1874-yilda Ivan Lavrentyevich Goroxov Moskva rassomlik maktabida koʻngilli talabalardan biri boʻlgan. Uning tasviriy sanʼat oʻqituvchilari I. M. Pryanishnikov, V. E. Makovskiy, K. A. Korovin , V. A. Serov , I. I. Levitan va boshqa ijodkorlar unga hayotning haqiqiy maʼnosini anglashda yordam bergan.

1886-yilda I. L. Goroxov kollejni aʼlo natijalar bilan tamomlagan: U katta kumush medal va ikkita kichik kumush medal (katta oltin medal oʻsha paytda faqat Sankt-Peterburg Badiiy akademiyasida berilgan) va sinf rassomi unvoni bilan taqdirlangan. Rassomning diplom ishi marhum Wanderers harakatining eng yaxshi anʼanalarida ijro etilgan „Convalescent" tasviri edi. Rassom bu tasvir haqida shunday deydi „Men eng oddiy janrli syujetni oldim, sogʻaygan qiz bilan toʻshak yonida, boshqa bir qiz kresloda oʻtirib, unga kitob oʻqiyotgan holda tasvirladim".
Rassom 1934-yil 6-oktyabr kuni Moskvada vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Gazeta Vesti -Leningradskaya oblast – KRYeSTYaNSKIY SIN IVAN GOROXOV". 28-dekabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-noyabr 2008-yil
2. ↑  "Dinastiya „jeleznodorojnix koroley" fon Mekk". 20-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-noyabr 2008-yil.
**Poetik Edda** – qadimgi Norse anonim hikoyasining zamonaviy toʻplami. Bu Snorri Sturluson tomonidan yozilgan „Prose Edda" dan farq qiladi, garchi ikkala asar ham qadimgi Norse sheʼriyatini oʻrganish uchun asos boʻlsa ham. Poetik Eddaning bir nechta turlari mavjud: 31 ta sheʼrni oʻz ichiga olgan oʻrta asrlardagi Islandiya qoʻlyozmasi, ularning orasida Codex Regius ayniqsa diqqatga sazovordir.
*Regius kodeksi* Norvegiya mifologiyasi va german qahramonlik afsonalari haqidagi eng muhim manba hisoblanadi. XIX-asr boshidan buyon Skandinaviya adabiyotiga nafaqat hikoyalari orqali, balki koʻplab sheʼrlarning dramatik sifati orqali ham kuchli taʼsir koʻrsatib keldi. Shuningdek, sheʼriy oʻlchovdagi, xususan, shimoliy tillardagi keyingi innovatsiyalar uchun ilhom manbai boʻldi, unda soʻnggi qofiyalardan mahrum boʻlgan qisqa, sxemalardan yiroq boʻlib, alliterativ qurilmalar va kuchli konsentratsiyali tasvirlarga eʼtibor qaratiladi.
Regius kodeksi XIII-asrda yozilgan, ammo 1643-yilgacha, oʻsha paytdagi Skalholt yepiskopi Brynjólfur Sveinsson qoʻliga oʻtganiga qadar uning qayerda ekanligi haqida hech narsa maʼlum emas edi. Oʻsha paytda „Prose Edda" ning turlari Islandiyada maʼlum boʻlgan, ammo olimlar bir paytlar Snorri „Prose Edda" da keltirgan butparast sheʼrlarni oʻz ichiga olgan boshqa Edda, Elder Edda boʻlgan deb taxmin qilishdi. Codex Regius kashf etilganda, taxminlar toʻgʻridek tuyuldi, ammo zamonaviy ilmiy tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, Prose Edda birinchi boʻlib yozilgan va ikkalasi ham umumiy manba bilan bogʻlangan.

Tarkibi
-------

Eddik Poemasi alliterativ misrada tuzilgan. Koʻpchilik qisimlarida fornyrðislag („eski hikoya metri")dan foydalanilgan, málaháttr („nutq shakli") keng tarqalgan bir paytda. Qolganlari, taxminan, chorak qismi ljóðaháttr („qoʻshiq shakli") da tuzilgan. Sheʼrlar tili odatda tiniq va tushunarli. Kenninglar koʻpincha ishlatilmaydi garchi odatiy skaldik sheʼriyatdagi kabi murakkab emas.

Ingliz tilidagi tarjimasi
-------------------------

"Oqsoqol" yoki „Poetik Edda" koʻp marta tarjima qilingan, eng birinchi bosma nashri Kottle 1797-yilgi nashri boʻlib, baʼzi qisqa boʻlimlar 1670-yillarda tarjima qilingan. Baʼzi ilk tarjimonlar tarjima qilish vaqtida Eddaning lotincha tarjimasiga, jumladan Kottlga tayangan.

Manbalar
--------

1. ↑  John Lindow*. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs*. Oxford University Press, 2002 — 11– bet. ISBN 978-0-19-983969-8.
2. ↑  Acker, Paul; Larrington, Carolyne (2002), *The Poetic Edda: Essays on Old Norse Mythology*
3. ↑  *OLD NORSE MADE NEW*, 2007. 28-sentabr 2023-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

* Eddukvæði Poetic Edda in Old Norse from heimskringla.no
* „Eddic to English", *www.mimisbrunnr.info* , review of all English translations to 2018
**Siyob** – Samarqand viloyati hududidan, xususan, Samarqand shahri hududidan oqib oʻtuvchi kichik daryo.

Siyob daryosi Oʻzbekistonning Samarqand viloyatining Samarqand va Pastdargʻom tumanlari hududidan, xususan, Samarqand shahri hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi, turli hisob-kitoblarga koʻra, 20 dan 23 kilometrgacha. Siyob manbai Samarqand shahrining chekka sharqiy qismida joylashgan Samarqand eshkak eshish kanalida joylashgan. Keyinchalik, daryo shaharning shimoliy va qisman markaziy qismlaridan oqib oʻtadi va shimoli-gʻarbga – Zarafshon daryosining janubiy tarmogʻiga – Siyobning ogʻzi joylashgan Qoradaryoga boradi. Samarqand shahri hududida daryo sharqdan shimoli-gʻarbga Chupan ota tepaligi yaqinida (janubiy), soʻngra Afrasiyob aholi punktining shimoliy chekkasi orqali, Samarqand xalqaro aeroportidan janubda oqib oʻtadi. Keyinchalik, daryo Samarqand viloyati hududidan oqib oʻtib, Pastdargʻom viloyati hududidan atigi bir necha kilometr oqib oʻtib, ogʻziga yetib boradi. Siyob daryosidan bir qancha soy va kanallar boshlanib, Samarqand shahri hududidan oqib oʻtadi. Xullas, Afrasiyob manzilgohi yaqinida Obimashat (baʼzan Obimashhad) Siyobdan, biroz shimolda Obirahmatdan, undan keyin esa Obisiyodan kelib chiqadi. Siyob daryosi shahar va Samarqand viloyati iqtisodiyotida muhim ahamiyatga ega. Tumanning shimoliy va shimoli-gʻarbiy qismidagi qishloq yerlari ham Siyob va boshqa daryo va kanallar orqali sugʻoriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Водная система Самарканда / 1980*.
**Igor Kolyada** (ukraincha: *Ігор Васильович Коляда*; 1964-yil 7-noyabr, Ukraina SSR) – nafaqadagi professional ukrainalik futbolchi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Kolyada 1992—1993-yilgi Ukraina Birinchi Ligasi mavsumida Temp Shepetivka jamoasi safida bir mavsumda 26 ta gol urib, Roman Xrixorchuk bilan birga eng yaxshi toʻpurarga aylandi.

Shuningdek, 1996-yilda u Ukrainani tark etib, Oʻzbekistonga koʻchib oʻtgan. Oʻzbekiston Superligasida 1997-yilgacha Samarqandning „Dinamo" (Samarqand) klubi (keyingi yili bu klub „Afrosiyob" nomi ostida oʻynagan) bilan shartnoma imzolaydi. Igor Samarqand jamoasi tarkibida milliy chempionatda 31 ta oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol urgan.

1997-yilda u Xersonga qaytib, mahalliy „Kristal" bilan shartnoma imzoladi. U Xerson klubi tarkibida debyutini 1997-yil 31-iyulda Shargorodning „Fortuna" jamoasiga qarshi uy uchrashuvida (2:0) qilgan. Igor asosiy tarkibga tushib, 3-daqiqada gol urdi. Xerson klubi tarkibida u Ukraina chempionatida 52 ta oʻyin oʻtkazib, 11 gol urgan va Ukraina kubogida yana 9 oʻyin oʻtkazgan.

2001-yilda u KZESO (Kaxovka) havaskorlar klubi tarkibida oʻynadi va faoliyatini yakunladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Кремінь» (Кременчук) — «Темп» (Шепетівка)". 17 лютого 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30 червня 2017.
2. ↑  „«Кристал» (Херсон) — «Фортуна» (Шаргород)". 5 жовтня 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30 червня 2017.

Havolalar
---------

* Igor Kolyada UAF va arxivlangan FFU sahifasida (in Ukrainian)
**Pierre Jean Marie Laval** (talaffuzda: Pyer Laval)(1883-yil 28-iyun – 1945-yil 15-oktyabr) fransuz siyosatchisi. Uchinchi Respublika davrida 1931—1932 va 1935—1936-yillarda Fransiya Bosh vaziri boʻlgan. U Bosh vazir lavozimni 1942—1944-yillarda qayta egallagan.

Biografiyasi
------------

Pierre Jean Marie Laval 1883-yil 28-iyunda Auvergne shimolidagi Vichy yaqinidagi Châteldon shahrida Gilbert Laval va Claudine Tournaire oilasida dunyoga kelgan. Uning otasi kafe egasi va pochtachi boʻlib, uzumzor va otlarga egalik qilgan.

Laval Châteldondagi qishloq maktabida tahsil olgan. U 15 yoshida Parijdagi Saint-Louis litseyiga oʻqishga ketdi va 1901-yil iyul oyida „bakalavr" diplomini oldi. Keyinchalik u oʻqishni Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismida, Bordo va Bayonneda davom ettirdi va u yerda ispan tilini oʻrgandi. Lyonga qaytib, u keyingi yillarini zoologiyani oʻrganish bilan oʻtkazdi va Lyon, Saint-Étienne va Autun shaharlarining turli *kollej* va *litseylari*da ishlagan.

1903-yilda u harbiy xizmatga chaqiriladi, biroq varikoz kengayishi tufayli harbiy xizmatdan chetlatildi.

Huquqshunoslik faoliyati
------------------------

Pierre Laval (1913-yil)
Tabiatshunoslik sohasidagi taʼlimini toʻxtatib, Laval huquq boʻyicha oʻqishni davom etdi va 1909-yilda advokat boʻldi.

Laval 1909-yilda sotsialistik siyosatchi doktor Joseph Claussatning qizi Jan Klaussat bilan oila qurdi va 1911-yilda ularning Josée ismli qizi dunyoga keldi.

Birinchi jahon urushi
---------------------

### Sotsialistik deputat

1914-yil aprelida xalqni urush qoʻrquvi qamrab olgan bir paytda Sotsialistlar va Radikallar tinchlik uchun saylov kompaniyasiga tayyorgarlik koʻrishdi. Ularning rahbarlari Jean Jaurès va Joseph Caillaux edi. Bloc des Gauches 1913-yil iyul oyida qabul qilingan majburiy harbiy xizmat muddatini ikki yildan uch yilgacha uzaytirgan qonunni qoralab chiqishdi.

Sotsialistlar yordamida radikallar Fransiya deputatlar palatasida saflarini kengaytirishdi. Ular birgalikda urushning oldini olishga umid qilishgandi, lekin 1914-yil 28-iyunda Archgertsog Frans Ferdinandning va 1914-yil 31-iyulda Jaurèsning oʻldirilishi bu umidlarni puchga chiqardi. Lavalning ukasi Jean urushning dastlabki oylarida halok boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Kupferman, Fred*. Pierre Laval* (fr). Tallandier, 2015 — 1–2 bet. ISBN 979-1021014107.
2. ↑  Meltz, Renaud*. Pierre Laval* (fr). Place des éditeurs, 2018 — 42 bet. ISBN 978-2262079055.
3. 1 2  Kupferman, Fred*. Pierre Laval* (fr). Tallandier, 2015 — 7 bet. ISBN 979-1021014107.
4. ↑  Warner, Geoffrey*. Pierre Laval and the Eclipse of France* (en). Eyre & Spottiswoode, 1968 — 3 bet.
5. ↑  Kupferman, Fred*. Pierre Laval* (fr). Tallandier, 2015 — 13 bet. ISBN 979-1021014107.
6. ↑  Warner, Geoffrey*. Pierre Laval and the Eclipse of France* (en). Eyre & Spottiswoode, 1968 — 4 bet.

Havolalar
---------

* Media related to Pierre Laval at Wikimedia Commons
* „Nazi diplomacy: Vichy, 1940", *World War* (essay), Hist clo.
* *View auction of Laval's possessions in 1944*, ITN source.
* „Pierre Laval: Devil's Advocate", *Learn Law, Law's Hall of Shame*, Duhaime, 14 April 2021da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 16 April 2013.
**Qassoblik jome masjidi** — Buxoro viloyati Vobkent tumanida joylashgan masjid. Masjid imom-xatibi — Abduvohid Jabborov.

Qassoblik jome masjidining eski avvalgi binosi vobkentlik hoji ota Karomatov homiyligida 1905-yilda barpo etilgan. Sovetlar davrida nurab qolgan masjid 1993-yili „Doʻstlik" MFY Doʻstlik koʻcha 34-uyda hashar yoʻli orqali koʻchirilib keltirilib qayta bino qilingan. Masjid binosi kichkina boʻlib, atigi 50-60 nafar namozxonlarni sigʻdira olgan. Yoshi ulugʻlarning aytishicha juma hamda ikki hayit namoziga keladigan namozxonlarning koʻpchiligi yozning jazirama issiq kunlarida oftobda, qishning sovuq kunlarida qor yomgʻirda koʻchada qolgan. Bu holat anchayin noqulayliklarni keltirib chiqargan. Masjid tahoratxonasi ham talabga javob bermaydigan va koʻp sonli aholi toʻplanishiga moʻljallanmagan bino boʻlgan. Masjid qurishda ishlatilgan yogʻoch materiallari xizmat vazifasini oʻtab, jismonan eskirgani uchun xonaqoh ichida namoz oʻqish kishi hayoti uchun xavfli boʻlib qoladi. Masjidning binosi maʼnan va jismonan eskirib, foydalanish uchun yaroqsiz holga kelib qolgani tufayli, masjidni buzib, zamon talabidagi baland gumbazli, minora va barcha qulayliklari bor tahoratxonali, shuningdek, atrofida boshqa yordamchi binolar toʻldirib turiliadigan qilib barpo qilish maqsadga muvofiq deb topildi. Vobkent tumani hokimining 2018-yilning 6-martida qabul qilingan 41-sonli farmoniga asosan masjidni buzilib, oʻrnidan qayta yangidan zamonaviy hamda hamma qulayliklarga ega masjid quriladigan boʻldi. Masjidning isitish va sovitish tizimi, qurilish uchun loyiha hujjatlari hozirlandi va Oʻzbekiston musulmonlar idorasiga taqdim etildi. Idoradan tegishli ruxsatnomalar olindi hamda homiylar yordamida eski masjid binosini buzib zamon talablari asosida yangi inshoot qurishga kelishildi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 15-fevraldagi „Muqaddas qadamjolar, ziyoratgohlar, masjidlar va qabristonlarni obodonlashtirish ishlarini tashkil etish toʻgʻrisidagi" 120-son qaroriga muvofiq masjidlarning eski binolarini rekontruksiya qilish boʻyicha „Yoʻl xaritasi"ga asosan masjid eski binosini buzish ishlari 2019-yilning 18-iyunidan boshlandi va 28-iyulda nihoyasiga yetdi. Vobkent tuman hokimining 2019-yil 26-iyundagi 7050-sonli qaroriga muvofiq Doʻstlik koʻchasi hududidan yangi masjidni homiylik yoʻli bilan qurish maqsadida (2340 kv. metr) yer uchastka ajratildi va hamma meʼyoriy hujjatlar tayyorlanib hajmi 4065 m³ boʻlgan 1200 kishilik namozxonlar sigʻimidagi yangi masjidning qurilish montaj ishlari oʻsha yilning 3-sentabridan boshlab yuborildi. Loyihada aks etgan 22 metrli gumbaz, 26 metrli minora, 26 oʻrinli erkaklar va 4 oʻrinli ayollar tahoratxonalari, maʼmuriyatxonalari, ombor, ayvon ham qurib bitkazildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Buxoro viloyati". Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Вобкент туман «Қассоблик» жомеъ масжид тарихи". Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.
**Ivan Alekseyevich Kudryashov** (1896-yil 2-oktyabr, Kaluga, Rossiya imperiyasi – 1972-yil 30-avgust, Moskva, SSSR) – rus avangard rassomi, Kazimir Malevichning shogirdi.

Hayoti
------

Uning otasi Konstantin Siolkovskiy ustaxonasida raketalar va aviatsiya vositalarining yogʻoch modellarini yasagan.

Moskvadagi Yakimanskiy shahar maktabini tugatgandan soʻng, Ivan Kudryashov 1911-yilda Stroganov markaziy rassomlik va sanʼat maktabiga oʻqishga kirgan.

1912—1917-yillarda Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura institutida (Nikolay Kasatkin va Pavel Kuznetsovlarning shogirdi) tahsil olgan. 1917-yilda u oʻzining dastlabki *Chasi*, *Dvijeniye*, *Germes i Dionis* kabi sanʼat asarlarini yaratgan.

1919-yilda u Kazimir Malevich bilan *Vtorix Gosudarstvennix Svobodnix* sanʼat institutida oʻqigan.

1919-yilda xalq komissarligi tomonidan Orenburgga davlat sanʼat maktablarining filialini tashkil qilish uchun yuborilgan. Malevich ishtirokida u Orenburgda *Utverditeli novogo iskusstva* rassomlar uyushmasining boʻlimini tashkil etgan va unga rahbarlik qilgan. U Orenburg shahar teatri uchun dizayn eskizlarini chizib bergan. Ushbu chizma real hayotda suprematizm usulidan foydalanishning eng mukammal misollaridan biri edi.

1921-yilda Moskvaga qaytgach, u oʻz asarlarini koʻplab koʻrgazmalarda namoyish etgan.

1925-yilda u *Obshestva stankovistov* badiiy aʼzosi boʻlgan. Ushbu birlashmaning koʻrgazmalarida Kudryashovning *Konstruktsii pryamolineynogo dvijeniya* (1923—1925), *Konstruktsii krivolineynogo dvijeniya* (1924—1925), *Prostranstvennaya jivopis* (1925—1926), *Dinamika v prostranstve* (1925—1926), *Rojdeniye planeti* (1927—1928) nomli sanʼat asarlari taqdim etilgan.

1937—1939-yillarda rassomlar va dizaynerlar malakasini oshirishda koʻmaklashish uchun institutida dars bergan.

1939-yilda rasmiyatchilik uchun Moskva Rassomlar uyushmasidan chiqarib yuborilgan.

Urushdan keyingi yillarda u grafik dizayner boʻlib ishlagan.

Rassomning umr boʻyi davomidagi yagona shaxsiy koʻrgazmasi 1970-yilda Parijda boʻlib oʻtgan. Ivan Kudryashovning asarlari Nyu-Yorkdagi guruh koʻrgazmalari doirasida Solomon R. Guggenxaym muzeyida (1977-yil, 1992-yil) va Manhattandagi sanʼat muzeylarida (1986-yil, 2006-yil) namoyish etilgan.

Ivan Alekseevich Kudryashovning asarlari hozirgi kunda Moskva Davlat galereyasida, Qoraqalpoq davlat sanʼat muzeyida (Oʻzbekiston), Salonikidagi (Gretsiya) va boshqa shaxsiy galareyalarda saqlanadi.

Xotini – Timofeeva Nadejda Konstantinovna (1900-1973) ham rassom boʻlgan.

U rafiqasi bilan Moskvadagi Donskoye qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Энциклопедия русского авангарда: Изобразительное искусство. Архитектура" 457—459 (2013).
2. 1 2  „К 125-летию Ивана Алексеевича Кудряшова (1896—1972)".
3. 1 2  „Кудряшов Иван (1896—1972)".
Aleksandr Vasilyevich Shevchenko (1883-yil 26-may, Xarkov, Rossiya imperiyasi – 1948-yil 28-avgust, Moskva, SSSR) – sovet rassomi va grafik dizayneri, sanʼat nazariyotchisi, avangard rassomi.

Hayoti
------

1883-yil 26-may Xarkovda tugʻilgan.

1898—1907-yillarda Stroganov markaziy rassomlik va sanʼat maktabigaoʻqishga kirgan. 1905-yilda u maktabda oʻqishni toʻxtatib, Parijga joʻnab ketgan va u yerda 1906-yilgacha Ejen Keryer qoʻlida ishlagan va Keryer vafotidan soʻng Etyen Dinet va Jan-Pol Loranlar bilan Julian akademiyasida ishlagan. Parijdan Rossiyaga qaytishdan oldin Angliya, Ispaniya, Misr va Turkiya boʻylab sayohat qilgan.

Moskvaga qaytib, Shevchenko Stroganov markaziy rassomlik va sanʼat maktabidagi oʻqishni tugatgan (1907-yil).

1908—1909 yillarda u Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura institutida oʻqigan, uning oʻqituvchilari A. E. Arkipov va K. A. Korovin boʻlishgan.

1910-yillarda boʻlib oʻtgan *Mir iskusstva*, *Soyuz molodyoji*, *Osliniy Xvost* nomli koʻrgazmalarda Aleksandr Vasilyevich Shevchenkoning asarlari ham qoʻyilgan.

1914-yilda u armiya safiga chaqiruv xati olgan. 1916-yilda Birinchi jahon urushida qatnashgan va yaralangan. 1917-yilda demobilizatsiya qilingan.

U Xalq Maorif Komissarligi sanʼat kollegiyasining adabiy-badiiy boʻlimini boshqargan (1918—1921-yillar) va Moskva rassomlari jamiyati aʼzosi boʻlgan.

1920-yillarning oxiri – 30-yillarning boshlarida Qozogʻiston, Ozarbayjon, Gruziyada boʻlib, sharq mavzularida bir qancha asarlar yaratgan.

Aleksandr Vasilyevich Shevchenkoning asarlari hozirgi kunda Moskva Davlat galereyasida, Qoraqalpoq davlat sanʼat muzeyida (Oʻzbekiston), va boshqa shaxsiy galareyalarda saqlanadi.

1941-yildan Moskva toʻqimachilik institutida rassomchilik boʻlimini boshqargan.

U 1948-yilda vafot etgan va Vagankovskoye qabristoniga dafn qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Aleksandr Vasilevich Shevchenko".
2. ↑  „Union List of Artist Names".
3. ↑  "Bolshaya sovetskaya ensiklopediya"
4. ↑  „«Прошлый Век». Галерея искусства XX века. Живопись, фотография, графика, интерьеры, биографии художников XX века.". — „pv-gallery.com.". Qaraldi: 2021-yil 24-oktyabr.
5. ↑  A. V. Shevchenko. Sbornik materialov. – M.: Sov. xudojnik, 1980. – 280 s. – 20 000 ekz.;
6. ↑  Stareyshie sovetskie xudojniki o Sredney Azii i Kavkaze. – M.: Sov. xudojnik, 1973.
7. ↑  Katalog vistavki proizvedeniy A. V. Shevchenko. – M. 1924;
**Saudiya investitsiya kompaniyasi** (SICO) Jeneva shahrida joylashgan boʻlib,1980-yil 19-mayda tashkil qilingan. Bu kompaniya Saudiya Binladin guruhining butun dunyo boʻylab manfaatlarini ifodalaydi.

Umumiy koʻrinish
----------------

Jenevada joylashgan Saudiya Investitsiya kompaniyasi guruhning xalqaro moliyaviy faoliyati va investitsiyalari uchun bosh uy hisoblanadi, London va Kyurasaoda filiallari bor. 1984 yilda tashkil etilgan Kyurasao filiali, bin Laden guruhining Fluor korporatsiyasi konglomerati tarkibiga kiruvchi American Daniels Realty Corporation (Duspic) bilan hamkorlikni boshqarib keladi. Fluor guruhi Quvaytdagi rekonstruksiya shartnomalarining asosiy oluvchilaridan biri boʻlganligi qisman bin Ladenning taʼsiri tufaylidir.

Xodimlar
--------

Kompaniyaga obroʻli Usama bin Ladenning oʻgay ukasi Yeslam bin Laden raislik qiladi. Kengash aʼzolari orasida Beatris Dyufur, taniqli shveytsariyalik advokat Bodoin Dyunant, Charlz Rochat va Tiluin al Hanafiy bor.

Kompaniyaning eng koʻzga koʻringan biznes hamkorlari qatoriga pokistonlik tadbirkor Akberali Moavalla ham kirgan, u 2001-yil 5-dekabrda Pokistonga 241 million evro pul oʻtkazishda ishtirok etgani uchun Fransiya tergov organlarining nazorati ostida olingan. *Le Monde* nashrining maʼlimot berishicha, Jenevada Deutsche Bankda ochilgan SBG shoʻba korxonasi Kembrij nomi bilan nomlangan. Fransuz gazetasiga koʻra, AQSh rasmiylari bu mablagʻlar Usama bin Ladin va Pokiston fuqarosi boʻlgan shaxsning birgalikdagi hisob raqamiga oʻtkazilgani haqida bilishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „About the bin Laden family", *Frontline*. PBS
2. ↑  „French Magistrate Widens Bin Laden Finance Probe". *MichaelMoore.com*. 15-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2007-yil.

Havolalar
---------

* CooperativeResearch da SICO
Ibn Sino (Avitsenna) memorial muzeyi Buxorodan 40 km uzoqlikda Afshona qishlogʻida makon topgan. Muzey ekspozitsiyasi jahon tibbiyot fanlari asoschisi, Yevropada Avitsenna nomi bilan tanilgan atoqli sharq olimi Abu Ali ibn Sino (980-1037) hayoti va faoliyatiga bagʻishlangan.

Ushbu muzey yodgorlik majmuasida sharq tibbiyot olimi haykali boʻlib, uning mualliflari haykaltarosh X.Xusnitdinxoʻjayev va meʼmor R.Toʻxtaganovlar sanaladi. Aynan bu muzey 1980-yil atoqli tibbiyot olimi 1000 yillik tavalludi munosabati bilan barpo etilgan

Muzeyga tashrif buyuruvchilar «Tib qonunlari», «Kitob ul-Shifo», «Bilimlar kitobi» nodir qoʻlyozmalari, shuningdek, Abu Ali ibn Sino davriga xos tibbiyot anjomlari nusxalari, XX asrga tegishli kulolchilik buyumlari bilan yaqindan tanishishlari mumkin.

Muzeyning yangilangan ekspozitsiyasida X-XI asrlarda Somoniylar va Qoraxoniylar hukmronligi davri tangalari, Arab (Kufiy) yozuvi bilan keramika idish, «Saxiylik-solihlarning mulki» (X-XI asrlar) qoʻlyozma nusxasi, X-XI asrlarda kimyoviy moddalar saqlash uchun loy idishlar kabi ajoyib eksponatlar bilan boyitilgan. Ibn Sino memorial muzeyi Fransiyaning «Avitsenna-Fransiya» uyushmasi bilan doʻstona aloqalar oʻrnatgan.

Ushbu uyushma muzey ekspozitsiyasi uchun Gerard Sremonning lotin tilidagi «Tibbiy fan Sanon» tarjimasining bir nechta nusxasini, shuningdek, tibbiyot asoschisini 1447-1448 qoʻlyozmalari nusxalarini taqdim etgan. Bu hujjat esa Buxoro viloyati Peshko' tuman davlat arxivida munosib oʻrnini topgan.

Havolar
-------

1. ↑  ABU ALI IBN SINO (1040) ME’MORIAL MUZEYI 40 YOSHDA
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Farhod (maʼnolari).

**Farhod** — Sharq xalqlari ogʻzaki va yozma adabiyotida keng tarqalgan obraz Farhod. Mifologiya va folklorda qahramon sifatida tasvirlangan. Rivoyatlarda Farhod. afsonaviy kuchlardan ham yuqori qoʻyilgan. Badiiy adabiyotda dastlab forstojik shoiri Ogʻochiy (10—11-asrlar) sheʼrlarida tilga olingan. Balʼamiy ("Tarixi Tabariy"), Abu Dulaf ("Risolai soniya") asarlarida Farhod. Shirin bilan bogʻliq qahramon sifatida eslangan. Sharq adabiyotida birinchi boʻlib’ Nizomiy F. obrazini keng epik planda tasvirlagan. 14-asrda Nizomiy dostonini Qutb turkiyga tarjima qilgan. Xusrav Dehlaviy "Shirin va Xusrav"ida Nizomiy izidan borgan. F. obraziga ayrim anikliklar kiritgan. Nizomiyda F.ning kelib chiqishi haqida maʼlumot yoʻq. Xusrav Dehlaviyda u Chin xoqonining oʻgʻli. Lekin ularda F. qahramon darajasiga koʻtarilmagan. Orif Ardabiliyning "Farhodnoma" dostoni (1369) dan boshlab F. markaziy qahramon sifatida tasvirlana boshlagan. F.ning mukammal epik obrazini Navoiy yaratgan. Navoiy F. obrazi orqali ideal inson xaqidagi gumanistik qarashlarini ifodalab, eng yuksak insoniy fazilatlarni madh etgan. Navoiy dostonda Farhod. va Shirinning chin sevgisi haqida hikoya qiladi va shu muhabbat fonida ijtimoiy hayot muammolarini yoritadi. Keyinroq F. haqida Kavsariy, Nizoriy va boshqa dostonlar yaratdilar. Soʻnggi davr dostonlari va sahna asarlarida ham F. obrazi yaratilgan (Xurshid, "Farhod va Shirin"; Samad Vurgʻun, "Farhod va Shirin"; Skosirev, "Farxod" va boshqalar)..

AdabiyotSharq adabiyotida Farhod qissasi, T. 1985.
---------------------------------------------------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Glikoproteidlar** — tarkibida uglevodlar boʻlgan murakkab oqsillar. Mol. m. bir necha oʻn mingdan bir necha milliongacha yetadi. Hayvon, oʻsimlik, mikroorganizmlarning deyarli barcha hujayra va toʻqimalari takibiga kiradi. Ular ayrim monosaxarid yoki nisbatan kalta oligosa xaridlardan tashkil topgan. Bular lektinlar deb ataladi. Glikoproteidlarning uglevod qismi 1% dan kam yoki 30% dan koʻp boʻlishi aniqlanganG. orasida fermentlar, gormonlar, immunoglobulinlar, kon plazmasi komponentlari, mutsinlar, mukoidlar, membrana reseptorlari va b. uchraydi. Oʻsimliklar G.i krnning maxsus moddalarini choʻkmaga tushirish va eritrotsitlarni agglyutinatsiya qilish xususiyatiga ega.. Ular trik organizmlarning hamma vakillarida keng tarqalgan. Hayvon, oʻsimlik hujayralarida, mikroorganizmlarda uchraydi. Masalan, loviyaning zaxira oqsili - vitsilin, peroksidaza va glyukozooksidaza fermentlari glikoproteidlarga misol boʻla oladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Megalitik inshootlar** (mega... va yun. lithos — tosh) — miloddan avvalgi 3—2 ming yillikka mansub diniy insho-otlar. Tarashlangan va yarim tarashlangan katta toshlardan ishlangan. Megalitik inshootlar, asosan, eneolit davri (miloddan avvalgi 3ming yillik)da paydo bulgan. Unga dilit, trilit, dolmenlar, yopik, yulak, yulakli maqbaralar, tosh kugilar, mengirlar, kromlex va tosh xiyobonlar, shuningdek, yolgʻiz tosh bulaklari va toshtaxtalar terib ishlangan katta isteh-kom va uy qoyalarni uyib, kesib ishlangan maqbaralar kiradi. Ular juda kup mamlakatlarda Skandinaviyadan Jazoirgacha, Portugaliyadan Xitoygacha, Koreya va Hindiston, shuningdek, Fransiya, Belgiya, ayniqsa, Shim. Kavkaz, Shvetsiya, Angliya, Shotlandiya, Gretsiya, U rta yer dengizi qirgʻoklari, Tunis, Misrda keng tarqalgan. Oʻzbekistonda Megalitik inshootlar Jizzax yaqinidagi Qulfsar qabristonida topilgan. Qabr va mozor ustiga qoʻyilgan Megalitik inshootlar, asosan, marhumlarni abadiy, mustahkam "maskan" bilan taʼminlash maqsadida barpo etilgan. Megalitik inshootlar qurish jez asrida eng kjsak darajaga koʻtarilgan. Yaponiya va Indoneziyada temir davrining boshlarigacha davom etgan. Hindistonning Munda xalqlari guruhida Megalitik inshootlar qurish hamon saqlanib kelmoqda. Megalitik inshootlarning ustiga yotqizilgan toshtaxtalarning ogʻirligi 40 t, tosh boʻlaklari 300 t gacha boʻlganidan ibtidoiy sharoitda ularni barpo etish mushkul ish edi. Buning uchun richag va valiklarni qoʻllashdan tashqari koʻp sonli qabila, urugʻ va jamoalarning birlikdagi harakatlari talab etilgan. Uning koʻrinishidagi texnik masala na faqat maʼlum koʻrinishidagi yechimini, balki quruvchilar maʼlum estetik mujassamlashuvida marom, nisbat, masshtab va shakllar muhitini his qilganligidan guvoxlik beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
BOʻZA — tariq, oqshoq, arpa, suli va bugʻdoy kabi donlardan tayyorlanadigan, kayf beradigan ichimlik. Oʻrta Osiyo xalqlari juda qadim zamonlardan buyon B. tayyorlagan. Maye, tarikdan quyidagi usudda B. tayyorlangan: tariq ivitilib, xaltaga solinadi va issiq joyga (koʻpincha kepakka koʻmib) qoʻyiladi. Tariq dimlanib yetilgach, maysalagach, oʻgʻirda yanchiladi, keyin xumga solib achitiladi va dokadan oʻtkazilib boshqa idishga solinadi, tingach, ichishga tayyor boʻladi. Toʻyimli va foydali chanqovbosar ichimlik hisoblanadi. Tarkibida 4—6% etil spirta, oqsil, yogʻ, vitaminlar, mineral moddalar bor. Bolqon mamlakatlari, Kavkaz, Turkmaniston, Qirgʻizistonda sanoat usulida ishlab chiqariladi va koʻp isteʼmol qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kasanachilik** — hunarmandlarning mehnat shartnomalari asosida yollanib oʻz uyida ishlashi, yashash joyida i.ch. yoki xizmat koʻrsatish. K.da maxsus tashkilot va korxonalar bilan kelishuv, shartnoma asosida buyurtmalar bajariladi. Jamiyatda mehnat resurslaridan samarali foydalanish, qushimcha daromad topish, ish vaqtining qatʼiy belgilanmaganligi, maxsus binolarga ehtiyoj boʻlmasligi va b. K.ning iqtisodiy samaradorligini taʼminlaydi. Rivojlangan mamlakatlarda K. keng koʻllaniladi. AQShda K. usulida ishlaydiganlar soni 5mln. kishidan ortiq (2000). Yaponiyada hatto elektrotexnika, elektronika, turizm kabi tarmoqlarda ham keng qoʻllaniladi. K.da mehnat faoliyati toʻla boʻlmagan ish kuni turiga kiradi.

Oiladan, uy ishidan ajralib korxona, tashkilotlarda ishlash imkoniyati bulmaganlar va yordamchi daromadga muhtoj shaxslar uchun K. juda qulay hisoblanadi. K. oʻziga xos tashkil etishni talab etadi. Xom ashyo, materiallarni yetkazib berish, tayyor-mahsulotlarni olib ketish, hisob-kitobning belgilangan vaqtda olib borilishi zarur shart hisoblanadi.

K.ning , ayniqsa, qishloq joylarida uy-roʻzgʻor ishlari, oilada bola tarbiyasi bilan band boʻlgan va yordamchi daromadga muhtoj ayollar uchun tashkil etilishi ahamiyatlidir. Shu bilan birga bunga nogironlar ham jalb etilishi mumkin. Hunarmandchilikni rivojlantirish va oiladagi yoshlarni shogirdlikka jalb etishda qoʻl keladi.

Oʻzbekistonda mehnat resurslari, oila xoʻjaligi tuzilishi, i.ch. vositalari sharoitlari K. rivojini taʼminlaydi. Hunarmandchilik, ayniqsa, igna ishi talab etuvchi tikuvchilik, kashtachilik, mebelsozlik va b. uchun K. qulay. Oʻzbekistonda "Mahalla" jamgʻarmasi, respublika Tovarlar ishlab chiqarish va tadbirkorlar palatasi mahallalarda K.ni rivojlantirish dasturlarini amalga oshiradi. 

Muxtor Rasulov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yangiboy Muhammedovich Doʻsumov** (1905.15.7, Toʻrtkoʻl- 1973.14.8V Nukus) — pedagog, tarixchi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1956), Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1965). 

Qoraqalpogʻistonda birinchi tarix fanlari nomzodi (1939) va doktori (1961), professor (1965), Nukus oʻqituvchilar instituti direktor oʻrinbosari, keyin direktor (1935—40), Qoraqalpogʻiston Maorif xalq komissari va Pedagogika instituti tarix kafedrasi mudiri (1940—41). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1941—45). Qoraqalpogʻiston Maorif vaziri (1945— 49). Qoraqalpogʻiston Iqtisod va madaniy instituti boʻlim mudiri (1949—59). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston filiali Tarix, til va adabiyot instituti direktori (1959—64), sektor mudiri (1964—73). Ilmiy ishlari Qoraqalpogʻistonning yangi davr tarixiga, xususan, 20-asr 1-choragidagi maorifi hamda ijtimoiysiyosiy tarixiga bagʻishlangan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mozori Kabz** ( oʻzbekcha: *Qabz* ), **Xo'ja Muhammad Qatang'u maqbarasi** yoki **Xoja Muhammad Dashtinabotiy maqbarasi** nomi bilan ham tanilgan - Registon maydoni va ansambl hududida joylashgan bo'lib, Sherdor madrasasi eshigining toʻgʻridan-toʻgʻri roʻparasida joylashgan qadimiy mozor hisoblanadi. U XIV asrdan oldin, Registon ansamblining hozirgi uchta madrasasi qurilishidan ancha oldin qurilgan.

Bu qabr haqidagi ma'lumotlar birinchi marta Abu Tohirxoji Samarqandiyning mashhur kitobi - "Samariya"da uchraydi. Kitobda aytilishicha, ba'zilar qabr Xoja Ahmad Yassaviyning ko'zga ko'ringan avlodlaridan biri, atoqli turkiy shayx Xoja Muhammad Qatang'ga tegishli, deb hisoblasa, boshqa olimlar qabr Xoja Muhammad Dashtinabotiyga tegishli, deb taxmin qilishadi. Abu Tohirxo'ja Samarqandiy Dashtinabod posyolkasi Hisor viloyatida ekanligini aytadi. Keyinchalik Xo'ja Muhammad Dashtinabotiy mo‘jizalar yarata olgani va bu avliyoning qabri (mozori) bilan sodir bo‘lgan mo‘jizalardan biri shundaki, hayvonlar va odamlar siydik tutilishi (ehtimol adenoma ma’nosi) bilan bir necha marta ziyorat qilsa yoki bu mozor atrofida aylansa, ular darhol shifo topadilar. Abu Tohirxo‘ja Samarqandiy o‘z kitobida bunga shaxsan o‘zi guvoh bo'lganini aytadi va bu mozorni muborak deb ataydi.

Sovet davridan beri gidlar orasida juda keng tarqalgan afsona paydo bo'ldi, unga ko'ra bu qabr Sherdor madrasasi quruvchilariga go'sht yetkazgan va quruvchilar va qurilish tashabbuskorlari orasida hurmat qozongan va qassobga tegishli. keyinchalik bu madrasaga kiraverishda dafn etish sharafiga muyassar bo'lgan. Darhaqiqat, qabr Registon ansamblining hozirgi uchta madrasasi qurilishidan ancha oldin paydo bo‘lgan. Shuningdek, ayrimlar qabrni Buxoro xonligi davrining lashkarboshi va davlat arbobi Yalangtush Bahodirga ( 1576-1656 ) tegishli , deb yanglishgan.

Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda "Samarqand – madaniyatlar chorrahasi" nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar
--------

* Abu Tohirxo'ja Samarqandiy. Samariya.
* arheolog.su - Xoja Muhammad Katangu maqbarasi
* Samarqand tarixi, Toshkent, «Tarix», 1961 yil.
**Muxsin Navbogʻchiyoniy** (tojikcha: *Муҳсин Навбоғчиёнӣ*; oʻzbekcha: *Muhsin Navbog‘chiyoniy*. 1879-yil Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi — 1911-yil Buxoro viloyati) — tojik pedagogi, pedagog, jurnalist va jadidchi.

Biografiyasi
------------

Muhsin Navbogʻchiyoniy 1879-yilda Samarqand shahrining janubi-gʻarbiy chekkasida joylashgan tojiklarning Navbogʻchiyon (tojikcha: *Навбоғчиён*) qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. Muhsinning otasi Sayjalolning katta yer maydoni va sabzavot, tarvuz va mevalar yetishtiriladigan bogʻi bor edi. Muhsin yoshligidan otasiga ishda yordam bergan. Nisboy oʻz nomi bilan tugʻilib oʻsgan Navbogʻchiyon (yoki Navbagʻchiyon) qishlogʻidan qarzdor boʻlib, u hozir Samarqand shahrining (eng katta mahallalaridan biri) hisoblanadi.

U Samarqanddagi madrasalardan birida tahsil olib, u yerda islom va baʼzi dunyoviy ilmlarni oʻrgangan, arab tilini oʻrgangan, fors tilini ham kamolotga yetkazgan. U ham oʻzbekcha gapirardi.

19 yoshida otasi va bir qancha qarindoshlari bilan Makka va Madinaga haj ziyorat qildi va Arabistonga ketayotib Islom olamining Marv, Mashhad, Karbalo, Bagʻdod, Jidda, Nishopur, Isfahon va Sheroz kabi koʻplab mashhur shaharlarini ziyorat qildi. U Xoja unvonini oldi va Xoja Muxsin nomi bilan ham mashhur boʻldi. Samarqandga qaytgach, u ilm-fanga jiddiy qiziqib, bir qancha samarqandlik maʼrifatparvarlar, jumladan, keyinchalik jadidlar nomi bilan mashhur boʻlgan Xoʻja Muin bilan yaqindan tanishdi. Yangi uslubdagi maktablarda dars bera boshladi, darsliklar yozishda qatnashdi.

1906-yilda Buxoro amirligining poytaxti Buxoroga koʻchib oʻtadi va u yerda shahar madrasalaridan birida mudarrislik qiladi. Buxoroda Sadriddin Ayniy bilan uchrashadi. Oʻsha davrda Buxoro jadidlarining yashirin gazetalarida Muhsinning maqolalari taxalluslar bilan bosilib turardi. Jadidlar taʼqibi boshlanganiga qaramay, u Buxoroda qoldi.

Vafoti
------

Muhsin Navbogʻchiyoniy 1911-yil 32 yoshida kasalligi sababli Buxoro viloyatida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „MUHSIN NAVBOG’CHIONI" (diniy-milliy.uz). Qaraldi: 30-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Навбогчиёни, Мухсин". Qaraldi: 30-iyul 2023-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Ходжи Мухсин Навбогчиёни". Qaraldi: 30-iyul 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

* *Аслҳо ва наслҳо*. Душанбе: Нашриёт, 2013.
* Г. А. Шорасулова*. Ҷадидон дар Аморати Бухоро*, Душанбе, 1999.
**Mya Marie Harrison** (/ˈmaɪə/ ; 1979-yil 10-oktabrda tugʻilgan), sahnadagi nomi bilan tanilgan **Mya**, amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, raqqosa va aktrisa. Musiqiy oilada tugʻilgan, u bolaligida balet, jazz va raqsni oʻrgangan. BETdagi faoliyati davomida unda musiqaga qiziqish uygʻondi. 1996-yilda Interscope Records -ga imzo chekib, 1998-yil aprel oyida oʻzining debyut albomini chiqardi. Tanqidiy va tijoriy muvaffaqiyat boʻlgan albom oʻzining birinchi oʻnta taronasini "Itʼs All About Me„ni yaratdi. *"Far of Flying*" uning ikkinchi albomi 2000-yil aprel oyida chiqdi va butun dunyo boʻylab muvaffaqiyatga erishdi, bu „Case of the Ex" va "Free" albomlarining muvaffaqiyati tufayli kuchaydi. Harrison 2002-yilda Labellening 1975-yilgi xit "Lady Marmelade" qoʻshigʻini Pink, Kristina Agilera va Lil Kim bilan ijro etgani uchun vokallar bilan eng yaxshi pop hamkorlik nominatsiyasida oʻzining birinchi Grammy mukofotini qoʻlga kiritgach, oʻzining mashhurligini davom ettirdi.

Yoshligi
--------

Mya Harrison Vashingtonda tugʻilgan, uch farzandning biri. Uning otasi afro-amerikalik Sherman musiqachi va qoʻshiqchi, onasi Tereza esa italyan-amerikalik hisobchi boʻlib ishlagan. U Vashington chekkasida ikki ukasi Chaz va Nijel bilan birga oʻsgan. Bolaligida u onasining baland poshnali etiklarida qoʻshiq aytish uchun mikrafon sifatida foydalangan va Maykl Jeksonga taqlid qilgan. Mya bolaligida skripka saboqlarini olgan, ammo raqs uning maktabdan keyingi asosiy mashgʻuloti edi. U 1982-yilda ikki yoshida balet, toʻrt yoshida esa jazz va tap darslarini boshlagan. Uning raqsga tushish mahorati unga mamlakatdagi eng mashhur raqqosalardan biri Savion Glover bilan Vashingtonga (Kolumbiya okrugiga) seminarga kelganida oʻqish imkoniyatini berdi.

Musiqiy videolardan oyoq harakatlarini oʻrganishi unga 1996-yildan 1998-yilgacha BET 's *Teen Summit* uchun hip-hop raqqosasi boʻlishga yordam berdi. U, shuningdek, Kamp Springsda bolalar uchun hip-hop va jazz raqslari boʻyicha dars berishni boshladi.

Diskografiyasi
--------------

* + *Mýa* (1998)
	+ *Fear of Flying* (2000)
	+ *Moodring* (2003)
	+ *Liberation* (2007)
	+ *Sugar & Spice* (2008)
	+ *K.I.S.S. (Keep It Sexy & Simple)* (2011)
	+ *Smoove Jones* (2016)
	+ *TKO (The Knock Out)* (2018)

Manbalar
--------



1. ↑  „Mýa, Proud Vegan: 'I No Longer See Product—I See Process'".  PETA (12-oktabr 2016-yil). 9-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2021-yil.
2. ↑  „FACTS". *Mya Mya*. 5-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2022-yil.
3. ↑  „RIAA – Searchable Database: Mya".  Recording Industry Association of America. 1-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2010-yil.
4. 1 2  „For 18-year-old singer, it's all about a hit single.". *The Washington Post*. Qaraldi: 15-oktabr 2012-yil.[*sayt ishlamaydi*]
**Tonga pasporti** Tonga fuqarolariga beriladigan xalqaro sayohat hujjatidir.

Viza talablari
--------------

Tonga fuqarolari uchun viza talablari  Tonga  Vizasiz  Kirishda viza
2017-yilda oddiy Tonga pasportiga ega boʻlgan Tonga fuqarolari 111 mamlakat va hududlarga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz boʻlishdi va Tonga pasporti Viza cheklovlari indeksiga koʻra dunyoda 47-oʻrinni egalladi. Tonga 2015-yil 20-noyabrda Shengen hududi davlatlari bilan vizani bekor qilish to‘g‘risidagi o‘zaro kelishuvni imzoladi.

Tonga himoyalangan shaxs pasporti
---------------------------------

Tonga himoyalangan shaxs pasportlari Tonga qiroli tomonidan Tonga fuqarosi boʻlmagan shaxslarga sotilgan. Tonga himoyalangan shaxs pasporti egalari ushbu pasport boʻyicha Tongaga kira olmaydi yoki joylasha olmaydi. Odatda, bu egalar qochqinlar, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar va siyosiy sabablarga koʻra boshqa pasport beruvchi organga kirish imkoniga ega boʻlmagan shaxslardir.

Baʼzi mamlakatlar/mintaqalar, masalan, Gonkong, Tonga himoyasi ostidagi shaxs pasportini qonuniy sayohat hujjati sifatida tan olmaydi va ushbu pasportga kirishga urinayotgan egasiga kirishni rad etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Global Ranking - Visa Restriction Index 2017".  Henley & Partners. 13-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2017-yil.
2. ↑  „Agreement".
3. ↑  In the Court of the King of Tonga
4. ↑  „GEN 1.3 ENTRY, TRANSIT AND DEPARTURE OF PASSENGERS AND CREW". 16-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.
**Daan Shijvers** (1941-yil 18-sentabr - 2018-yil 2-avgust) — gollandiyalik futbolchi, vatani Niderlandiyada himoyachi sifatida o‘ynagan. U Gollandiya terma jamoasi safida ham 22 marta maydonga tushgan.

Klub karerasi
-------------

Breda shahrida tug'ilgan Shrijvers o'z faoliyatini tug'ilib o'sgan NAC klubida boshlagan va tugatgan, 1960 yilda debyut qilgan va klub uchun 169 o'yin o'tkazgan.  U, shuningdek, 1965 yilda PSVga qo'shilishdan oldin  ligada g'olib chiqqan DWS uchun o'ynagan. U 1970 yilda NACga qaytishdan oldin *Eyndxovenarenliklar* safida 134 ta o'yin o'tkazdi 

Shrijvers Gollandiya terma jamoasi safida 1962-yil sentabr oyida Gollandiya Antillariga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qilgan va jami 22ta o‘yin o‘tkazib, bitta gol urgan. Uning so'nggi terma jamoasi 1966 yil sentyabr oyida Avstriyaga qarshi o'rtoqlik o'yini edi.  1964-yilda terma jamoa skipperi bo'ldi

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Oud NAC-speler Daan Schrijvers (76) overleden - NAC (niderlandcha)
2. ↑  Daan Schrijvers: de jongen uit De Gampel die aanvoerder van Oranje werd - BN De Stem (niderlandcha)
3. ↑  Oud-PSV’er Daan Schrijvers overleden - PSV (niderlandcha)
4. ↑  Intl career stats - EU Football
5. ↑  Voormalig Oranje-aanvoerder Daan Schrijvers (76) overleden - AD (niderlandcha)

Tashqi havolalar
----------------

* Daan Shrijvers at National-Football-Teams.com