recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Matematikada **Riemann zeta funksiyasi** (yoki **Euler-Reimann zeta funksiyasi**) — 1859-yilda olmon matematigi Bernhard Riemann tomonidan kashf etilgan, tub sonlarning taqsimlanishiga aloqadorligi sababli sonlar nazariyasida muhim oʻrin tutadigan funksiya. Bu funksiya fizika, ehtimollar nazariyasi va amaliy statistikada keng qoʻllaniladi.

Riemann zeta funksiyasi turli xil yoʻllar bilan ifodalangan boʻlsa-da, eng keng tarqalgan koʻrinishi quyidagicha:

{\displaystyle \zeta (s)=\sum \_{n=1}^{\infty }{\frac {1}{n^{s}}}={\frac {1}{1^{s}}}+{\frac {1}{2^{s}}}+{\frac {1}{3^{s}}}+\cdots \;\;\;\;\;\;\;\!}
Bu yerda „S" kompleks soni 1 dan farqli son boʻlishi zarur.

Riemann zeta funksiyasi ildizlarini taqsimlanishiga doir argument boʻlgan Riemann taklifi koʻplab matematiklar tomonidan oddiy matematikaning hal qilinmagan eng muhim muammolaridan biri sifatida qaralmoqda. 

*s* > 1 uchun oʻrinli boʻlgan Riemann zeta funksiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  *Bombieri, Enrico* „The Riemann Hypothesis - official problem description (Riemann Hypothesis - rasmiy masala tavsifi)".  Clay Mathematics Institute. 14 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Elbrus Satsayev**–Sharqshunos-filolog-afgʻonshunos, filologiya fanlari nomzodi, dotsent. 1956-yil Shimoliy Osetiya avtonom respublikasining Dongaron qishlogʻida tugʻilgan. ToshDU sharq fakultetining 1980-yil bitiruvchisi. 

1978 – 1980-yillar Afgʻonistonda, 1980 – 1984-yillar Toshkent Oliy partiya maktabida malaka oshirish uchun kelgan afgʻon tinglovchilariga tarjimon; 1984 – 1990-yillar esa harbiy qismda afgʻon tilidan oʻqituvchi. 1990-yildan ToshDSHI eron-afgʻon filologiyasi kafedrasida oʻqituvchi, 1992-yildan katta oʻqituvchi, 1996-yildan dotsent. 1996-yildan harbiy qismlarda fors tili oʻqituvchisi va 2006-yildan Shimoliy Osetiya gumanitar va ijtimoiy tadqiqotlar instituti Folklor va adabiyot boʻlimida katta ilmiy xodim boʻlib ishlamoqda. 

**Ilmiy yoʻnalishi –** sharqshunoslik, afgʻon va forsiy tilshunoslik. 50 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Yujnыe dialektы v yazыke pashtu (fonetikomorfologicheskiy i leksiko-semanticheskiy analiz)". – T. 1994.

1. Sxodnыe syujetnыe motivы v  epose "Shaxname" i ustnom narodnom tvorchestve iranskix narodov // Nasha epoxa. – Osetiya, 1987.

2. Pushtunы Afganistana i Pakistana. (Plemennoye deleniye, rasseleniye, chislennost). -Ordjonikidze: Sev. Osetinskiy gosuniversitet, 1988.

3. Pushtunskaya problema. (Istoriya i sovremennost). – Ordjonikidze: Sev. Osetinskiy gosuniversitet, 1988.

4. Glagol v mangalskom dialekte // Iranskoye yazыkoznaniye: yejegodnik. – M. 1989.

5. Pashto – yedinыy literaturnыy yazыk Afganistana // Mayak Vostoka. – Tashkent: TashGIV, 1994. –№ 1.

6. Vliyaniye yujnыx dialektov na formirovaniye yedinogo literaturnogo afganskogo yazыka (pashtu) // Mayak Vostoka. – Tashkent: TashGIV, 1994. – № 1.

7. Foneticheskiye osobennosti yujnыx dialektov afganskogo yazыka // Eronshunoslik. – Toshkent, 1995. – S. 10 – 17. 

8. Grant YURRS "Molodej v polikonfessio-nalnoy srede". 2006. – uchastnik granta.

9. Grant YURRS "Profilaktika  mejetnicheskix konfliktov i likvidatsiya ix posledstviy na Severnom Kavkaze". 2007. – uchastnik granta.

10. Nartovskiy epos i iranskaya poema "Shaxname" (sxodnыe syujetnыe motivы). Vladikavkaz, 2008.

11. Osetinskiye pisateli. Seriya "Moya Osetiya". – Vladikavkaz, 2008.

12.Grant RGNF "Iranskiy komponent v etnogeneze narodov Yujnogo Kavkaza". 2010. – uchastnik granta.

13. Osetinskiy i afganskiy (pushtu) yazыki: sravnitelno-sopostavitelnыy analiz. – Vladikavkaz, 2013.

14. Etnolingvisticheskaya ekspeditsiya po izucheniyu kulturno-yazыkovыx osobennostey jiteley seleniya Djalgan (Yujnыy Dagestan), 2016. – uchastnik ekspeditsii.
**Grafekon** (yun. grapho — yozaman va eikon — tasvir) — 2 elektron projektor (dasta)li elektrovakuum xotira trubkasi. Projektorlarning biri axborotni yozib olishga, ikkinchisi axborotni oʻqishga (hisoblashga) imkon beradi. Elektron projektorlar dielektrikli nishonning ikki qarama-qarshi tomoniga joylashtirilgan, yozib oluvchi projektor esa signal plastinasi tomoniga qrnatilgan boʻlib, uning oldida toʻr joylashtirilgan. Signal kuchlanishni yozib oluvchi projektorning boshqaruvchi elektrodlariga beriladi. Elektron nur dastasi zichligi buyicha modullashtiriladi. Yozib olinadigan nurlarning elektronlari yuqori musbat potensiallar (~10 kV) yordamida tezlashtiriladi, natijada ular dielektrik qatlamga kiradi va uning potensialini oʻzgartiradi. Hyp dastasi oʻtish joyida nishon sirtining potensiali kamayadi va yuqori toklarda signal qatlami (plastina) potensialiga tenglasha boradi. Signal katlamiga esa kollektorga nisbatan bir necha oʻn volt manfiy kuchlanish beriladi. Elektron nurning zichligi signal qonuni asosida modullashtirilganligi uchun nishon sirtida potensial relyef hosil boʻladi. Uning eng katta "choʻnqirligi" esa signal plastinkasi va kollektor plastinasi orasidagi potensiallar farqi bilan oʻlchanadi. Shunday yuqori potensiallar farqi koʻp (100) karrali oʻqish imkonini beradi.

G.larning turli xillari mavjud. Ular tasvir-axborotlarni lyuminessent ekranlarda koʻrish imkoniyatini yaratadi. Bular elektron xotira trubkalari boʻlib, ular oʻz funksiyalariga koʻra radiolokatsion ossillograf trubkalari va kineskoplarga oʻxshash boʻlsa ham, ulardan ancha farq qiladi. G.lar axborotni uzoq muddat saqlash imkoniyatiga ega. G.lar radiolokatsiya va televideniyeda maxsus murakkab tasvirlarni uzatish va qabul qilib olish uchun keng ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Elektronnie pribori, pod. red. G. G. Shishkina, M. 1989.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Pnompen** — Kambodja poytaxti, Tonlesap daryosining Mekong daryosiga quyilish joyidagi port. Iqlimi subekvatorial, mussonli ikdim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 24,6°, iyulniki 27,5°. Yillik yogʻin oʻrtacha 1470 mm. Aholisi 920 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari), aksari kxemerlar. Transport yoʻllari tuguni. Transport yoʻli orqali Kampongsaom porti va Bangkok shahri bilan bogʻlangan. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Kema va avtomobil taʼmirlash, tayyor qismlardan avtomobil yigʻish, oziq-ovqat, yogʻochsozlik, tamaki, toʻkimachilik sanoati korxonalari, issiqlik elektr styasi bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi.

Rivoyatga koʻra, P. 14-asrda vujudga kelgan. 1443-yildan mamlakatning vaqtvaqti bilan, 1866-yildan esa doimiy poytaxti. Meʼmoriy yodgorliklaridan Pnom ibodatxonasi, Qirol saroyi majmuasi va boshqa saqlangan. P. — mamlakatning madaniy va ilmiy markazi: 3 universitet, oliy texnika instituti, iqtisodiyot instituti va boshqa oliy oʻquv yurtlari, ilmiy jamiyatlar, muzeylar, kutubxonalar, teatrlar bor.

  
* Pnompen
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Osiyo poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Abu-Dabi **·**  Amman **·**  Anqara **·**  Ostona **·**  Ashxobod **·**  Bagʻdod **·**  Boku **·**  Bandar-Seri-Begavan **·**  Bangkok **·**  Bayrut **·**  Bishkek **·**  Ventyan **·**  Dakka **·**  Damashq **·**  Dili **·**  Doʻha **·**  Dushanbe **·**  Jakarta **·**  Yerevan **·**  Quddus **·**  Islomobod **·**  Qobul **·**  Katmandu **·**  Kuala Lumpur **·**  Male **·**  Manama **·**  Manila **·**  Maskat **·**  Moskva **·**  Neypido **·**  Nikosiya **·**  Nyu-Dehli **·**  Pekin **·**  Pnompen **·**  Putrajaya **·**  Pxenyan **·**  Sano **·**  Seul **·**  Singapur **·**  Toshkent **·**  Tbilisi **·**  Thimphu **·**  Tehron **·**  Tokio **·**  Ulan-Bator **·**  Xanoy **·**  Shri-Jayavardenepura-Kotte **·**  Al-Quvayt **·**  Ar-RiyodMustaqilligi tan olinmagan mamlakatlar:
Ramalla **·**  Stepanakert **·**  Suxumi **·**  Taypey **·**  Sxinvali |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lingvistik atlaslar**, dialektologik atlaslar — maxsus dastur- soʻroqlik asosida tayyorlangan, maʼlum bir yoki bir necha oʻzaro yaqin tillarga xos dialektal xususiyatlarning hududiy tarqalish chegarasini aks ettiradigan dialektologik haritalarning albom shaklida tartibga solingan toʻplami. Lingvistik atlaslar tuzish ishlari maʼlum tilning asosiy dialektik xususiyatlari oldindan maʼlum boʻlgandan soʻng boshlanishi mumkin. Material tuplashga muljallangan dastur-soʻroklikning xususiyati, materialni toʻplash va yozib olish usuli, haritalashtirish tartibi atlas tuzuvchilarning maqsadi, ish hajmi, mavjud imkoniyatlariga karab belgilanadi. Dastur tilning barcha sathlarini yoki ulardan birini — leksika yoki fonetikani — qamrab olishi mumkin. U yoki bu til hodisa-sini aniqlashga qaratilgan savollar miqdori 40—50 tadan bir necha mingtagacha buladi. Lingvistik atlaslar tuzish har bir milliy til dialektologiyasining rivojlanishidagi muhim bosqich boʻlib, u tilni lingvistik geografiya usuli bilan oʻrganish uchun asos vazifasini bajaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tezliklar qutisi** - mexanizmlarda yetakchi valning ailanishlar soni (tezligi) oʻzgarmagani holda yetaklanuvchi valning ailanishlar sonini pogʻonali tarzda oʻzgartirib beradigan mexanizm. Ishi yetakchi val bilan yetaklanuvchi val orasidagi uzatish nisbatini shesternyalar (tishli gʻildiraklar) yordamida oʻzgartirishga asoslangan. Shuning uchun Tezliklar qutisi uzatmalar qutisi deb ham ataladi. Tezliklar qutisi alohida korpus (kugi) yoki boshqa mexanizmlar bilan bir umumiy korpusga joylashtirilgan tishli uzatmalardan iborat. Metall kesish stanoklarida, avtomobil va boshqa transport vositalarida ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Soroptimist** (nemischa:, inglizcha: *Soroptimist*) — 1921-yilda AQShda tashkil etilgan xalqaro ayollar koʻngilli tashkiloti, hozirda 120 dan ortiq mamlakatlarda 95 mingdan ortiq aʼzosi bor. Nomi lotin tilidan „*sorores optimae*" — „eng yaxshi opa-singillar" soʻz birikmasidan olingan. Tashkilot aʼzolari butun dunyoda inson va ayollar huquqlariga rioya qilish uchun kurashadi. Birinchi klub Oklendda (Kaliforniya, AQSH) tashkil etilgan.

Maqsadlari va vazifalari
------------------------

* Kasbiy va jamoat hayotida yuqori axloqiy tamoyillarni qabul qilish
* Ayollarning zarur huquqiy, kasbiy va ijtimoiy himoyasini taʼminlash
* Butun dunyo boʻylab tashkilot aʼzolarining doʻstligi va hamjihatligi
* Oʻzaro yordam va oʻzaro tushunishni rivojlantirish

Shuningdek, qoʻshimcha taʼlim orqali jamiyatdagi oʻz mavqeini oʻzgartirishga intilayotgan ayollar va qizlarni qoʻllab-quvvatlash (jumladan moddiy yordam) orqali yordam koʻrsatish.

„Soroptimist International" siyosiy partiyalar yoki diniy guruhlarni qoʻllab-quvvatlamasa ham, uning aʼzolari jamiyatdagi siyosiy jarayonlarni kuzatib boradi va mahalliy, milliy va xalqaro darajadagi qonunchilik faoliyatiga taʼsir qiladi.

Klub hayoti
-----------

Mahalliy joylarda tashkilot aʼzolari klublarga birlashgan. Har bir kasbni bir klubda faqat bir kishi namoyon qilishi mumkin. Klubga faqat maxsus taklif etilgan shaxslar aʼzo boʻlishlari mumkin.

Klub aʼzolari yigʻilishlarda hamkasblari eʼtiboriga hisobotlar, xabarlar taqdim etadilar, shuningdek, oʻz nuqtai nazarlarini ochiq ifoda etadigan kasbiy mavzuda yoki jamiyat mavzusida muhokamalar tashkil qiladilar. Uchrashuvlar har oyda bir marta oʻtkaziladi.

Har qanday klub aʼzosi dunyoning istalgan nuqtasida joylashgan har qanday „Soroptimist International" klubining yigʻilishida qatnashishi mumkin.

Klubning mas’ul lavozimlarida kadrlar almashinuvi har ikki yilda bir marta amalga oshiriladi. Har toʻrt yilda bir marta jahon kongressi tashkil etiladi. Xuddi shunday, har toʻrt yilda bir marta, jahon kongresslari oraligʻida Yevropa Kongressi tashkil etiladi.

Havolalar
---------

* Germaniya ittifoqi soroptimist
* Soroptimist xalqaro
**Siljima** — Yer poʻstidagi tektonik uzilma. Tektonik kuchlar taʼsirida togʻ jinslari yaxlitligining buzilishi natijasida ajralgan bloklarning birbiriga nisbatan uzilma tekisligi boʻylab gorizontal yoʻnalishda surilishi. Surilish yuzasi tik, qiya va gorizontal yotgan boʻlishi mumkin. Oʻng tomonlama va chap tomonlama S. boʻlib, ularning birinchi turida kuzatuvchi qarshisidagi blok oʻng tomonga va ikkinchisida esa chap tomonga surilgan boʻladi. Surilish yuzasi boʻylab harakatlanuvchi gidrotermal eritmalardan rudali minerallarning choʻkmaga utishi sababli foydali qazilma konlari hosil boʻlishi mumkin. Siljimalarda bloklarning surilish amplitudasi bir necha sm dan oʻnlab km gacha boʻlishi mumkin. Oʻrta Osiyodagi eng yirik S. struktura TalasFargʻona chuqur yer yorigʻidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Terry
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Mississippi
| jadvalda mintaqa = Mississippi
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Hinds County, Mississippi|Hinds
| jadvalda tuman = Hinds County, Mississippi|Hinds
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 32 | lat_min = 6 | lat_sec = 5
| lon_dir = W | lon_deg = 90 | lon_min = 17 | lon_sec = 40
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 6,0
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 89
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1063
| sanalgan yil = [[UnitedStates,2010
| zichlik = 111,0
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 601
| pochta indeksi = 39170
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 28-72680
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
**Terry** AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Hinds okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

1063 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates,2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 111,0 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 6,0 km2. Shundan 6,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 89 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------



  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sillabik tonik sheʼr tizimi** (yun. syllabe — boʻgʻin va tonos — urgʻu) — tonik sheʼr tizimi turlaridan biri; misrada urgʻuli va urgʻusiz boʻgʻinlarning hamda hijolarning izchil almashinib kelishiga asoslanadi. Misralarni ritmik jihatdan uyushtirish va sheʼriy ohang yaratishda urgʻuli va urgʻusiz boʻgʻinlar kombinatsiyasi muhim rol oʻynaydi. Urgʻuli va urgʻusiz boʻgʻinlarning tartibli joylashishi natijasida hijo (stopa)lar hosil boʻladi. [Shartli ravishda urgʻusiz hijoni qisqa hijoga (i), urgʻuli hijoni choʻziq hijoga (—) tenglashtirish mumkin]. Ular rus sheʼriyatida, asosan, beshta (yamb, xorey, daktil, amfibraxiy, anapest) boʻlib, har biri oʻziga xos tuzilishiga ega.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sobieski arogʻi, Polsha mahsuloti.
**Aroq** distillangan yuqori darajali alkogolli ichimlikdir. U suv va etanoldan iborat, shuningdek hid va taʼm beruvchi unsurlar ham qo'shiladi. 

**Araq** (arab. – ter, bugʻlanish) – spirtli ichimlik; tozalangan etil spir-ti (hajmi 40 – 50%)ning aktivlash-tirilgan koʻmir bilan ishlov berilgan suvli aralashmasi. Don, kartoshka va boshqa mahsulotlarni qayta ishlab olinadi. Yuqori sifatli A. bir necha marta to-zalanadi. A.ga arpabodiyon, qalampir, murch, yalpiz va shahrik. oʻsimliklar qoʻshib "maxsus araq"lar tayyorlanadi (qarang Vino-araq sanoati).

Anʼanaviy aroq 38% alkogolli boʻladi. Zamonaviy, ukrain, belarus, polyak, rus va litov andozalariga koʻra tayyorlangan aroq esa 40% alkogollidir. Yevropa Ittifoqida aroq uchun eng kam alkogol miqdori 37.5% qilib koʻrsatilgan. AQShda esa bu koʻrsatkich 40% dan kam emas.

Aroqni odatda shundayligicha ichiladi. Biroq u kokteyllar asosi qilib ham ishlatilishi mumkin, masalan Qonli Mary, Oq Rus kokteyli, Qora Rus kokteyli, martini va hk.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Production of vodka by Gin and Vodka Association, Internet Archive
3. ↑  „United States Code of Federal Regulations Title 27, Section 5.22(a)(1)".  United States Government Printing Office. 23-noyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-may 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-11-23).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Aroq*** haqida turkum mavjud |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Orangeburg** (talaffuzi: *Orejburg*) — AQShning Janubiy Karolina shtatida joylashgan shahardir. 2010-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra shahar aholisi 13 964 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 8,3 kvadrat milya (21,5 km2) ni tashkil qiladi, shundan 8,3 kvadrat milya (21,5 km2) quruqlik va 0,12% suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1860** | 997 |  | — |
| **1870** | 246 |  | −753% |
| **1880** | 2 140 |  | 7 699% |
| **1890** | 2 964 |  | 385% |
| **1900** | 4 455 |  | 503% |
| **1910** | 5 906 |  | 326% |
| **1920** | 7 290 |  | 234% |
| **1930** | 8 776 |  | 204% |
| **1940** | 10 521 |  | 199% |
| **1950** | 15 322 |  | 456% |
| **1960** | 13 852 |  | −96% |
| **1970** | 13 252 |  | −43% |
| **1980** | 14 933 |  | 127% |
| **1990** | 13 739 |  | −80% |
| **2000** | 12 765 |  | −71% |
| **2010** | 13 964 |  | 94% |
| **2020** | 13 240 |  | −52% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 13 964 kishi, 4 512 xonadon va 2 526 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 75,04% afro-amerikaliklar, 19,2% oq amerikaliklar, 0,18% tubjoy amerikaliklar, 1,74% osiyoliklar, 0,05% Tinch okeani orollari, 0,79% boshqa irqlardan va 1,1% ikki yoki undan ortiq irqlardan tashkil topgan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,9 foizini tashkil etadi.

Shaharda 4 421 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 18,9% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 33,5% er-xotinlar, 18,8% turmush oʻrtogʻi boʻlmaganlar, 44% esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 35,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 13,1 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi keng tarqalgan boʻlib, 17,7% 18 yoshgacha, 28,6% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 21% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 17,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 15,2% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 28 yosh edi. Har 100 ayolga 76,2 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 71,0 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi bir xonadonning o‘rtacha daromadi 30 306 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 37 008 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 310 dollarni, ayollarniki esa 21 935 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 263 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 17,9 foizi va aholining 24,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 34,7 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 14,8 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. 3-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
2. ↑  „Orangeburg City Quick Fact". *census.gov*.  U.S. Government. Qaraldi: 2-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
**Alec Shane Benjamin** (1994-yil 28-mayda tugʻilgan) amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavisdir. Uning 2018-yilda chiqqan Let Me Down Slowly qoʻshigʻi 25 dan ortiq mamlakatlarda top 40 talikka kirdi va 2022-yil aprel holatiga koʻra Spotifyda 1 milliarddan ortiq translyatsiya toʻpladi. Alec Benjamin asosan ingliz tilida qoʻshiqlar yozadi va kuylaydi, lekin uning „Older" va „Water fountaion" qoʻshiqlari Xitoy tilida ham ijro etilgan.

Yoshligi
--------

Alec Benjamin Arizona shtatining Phoenix shahrida tugʻilgan, lekin 1-sinfi va bogʻcha davrida u New Yorkning Long Island shahrida yashagan. Uning bitta singlisi bor va „If We Have Each Other" qoʻshigʻini singlisi uchun yozgan.

Ijodi
-----

Dastlab Alec Benjamin Janubiy Kaliforniya universitetiga oʻqishga qabul qilinadi. Lekin Columbia Records albomini taqdim etganidan bir necha hafta oʻtib u oʻqishdan ketadi. Keyinchalik u yevropadagi konsert joylarini tashqarisida tashrif qogʻozlarini tarqatish orqali oʻz ommaga keng yoyadi. Uning *Narrated For You* musiqalar toʻplami AQSH Billboard 200 roʻyhatida 127-oʻrinni egallaydi. Uning ushbu qoʻshiqlar toʻplamida „Water Fountaion", „Let Me Down Slowly" (Hozirgi kunda uning ushbu qoʻshigʻi Youtube platformasida 400 milliondan ortiq koʻrishlarni tashkil etadi) qoʻshiqlari ham boʻlgan. Ushbu qoʻshiqlarini keng ommaga yoyish uchun uning Youtubedagi Siz uchun kuylay olamanmi (Can I Sing For You) loyihasi katta hissa qoʻshgan. Alec Benjaminning *These Two Windows* albomi 29-may 2020-yili chiqdi. Ushbu albom AQSH Billboard 200 roʻyhatida 75-oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Benjamin Alec" (20-iyun , 2016-yil).
2. ↑  *Tracy, Brianne* „Alec Benjamin" (ingliz tili) (29-may 2020-yil). 3-iyun 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-avgust , 2022-yil.
3. ↑  *Benjamin, Alec* „Billboard 200" (ingliz tili). *billboard.com*.  Billboard. Qaraldi: 15-avgust 2022-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1257697110
* ISNI: 0000 0004 6740 2821
* LCCN: no2022074525
* MusicBrainz: 21a14ee3-cede-420a-9d6d-a33517d2f952
* VIAF: 5312160728531210380004
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 5312160728531210380004

 |
Alden qal’asi
**Alden qal’asi** (nemischa:) ― Quyi Saksoniyadagi Alden shahridagi tarixiy qal’a. Alden qal’asi 1549-yilda Aller daryosida qurilgan va dastlab xandaq va devor bilan oʻralgan edi. Bu uch qavatli yarim yogʻochli bino boʻlib, uchta qoʻshimcha binoga ega.

Alden qal’asi XVII-asrda mashhur boʻlib, Buyuk Britaniyaning boʻlajak qiroli Georg I ning xiyonatkor xotini Brunsvik-Lyuneburg malikasi Sofiya Doroteyaning surgun qilingan joyiga aylandi. Malika Sofiya Doroteya 1694-yildan beri qal’aning shimoliy qanotida 32 yil yashab, sudning ayblov hukmi eʼlon qilinganidan keyin va erining iltimosiga binoan umrbod qamoq jazosini oʻtagan. Eri Sofiya Doroteyaga yillik nafaqa toʻlagan. Qal’ani 40 kishidan iborat jamoa kechayu kunduz qoʻriqlagan. Sharmanda qilingan malika bilan aloqasi va uning tashqi dunyo bilan yozishmalari eng qattiq nazorat ostida edi. Sofiyaning onasi Doroteya uni qasrga cheklovsiz tashrif buyurishga haqli edi. Malika saroyi ikki saroy xonimi, bir nechta xizmatkorlardan iborat edi. Malikaning cheklangan harakatchanligi oxir-oqibat sogʻligʻida muammolarga olib kelgan. Alden qal’asi Teodor Fontan va Arno Shmidtning malika Sofiya Doroteya taqdiriga bagʻishlangan asarlarida eslatib oʻtilgan.

Alden qal’asi hozirda xususiy mulkdir va sanʼat auktsionlari uchun foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑   archINFORM (нем.) — 1994.

Adabiyotlar
-----------

* Rainer Hendricks: *Geschichte des Fleckens Ahlden an der Aller*, Hrsg.: Flecken Walsrode, 2006
* Burgen im Fluss, Herausgeber: Landkreis Soltau-Fallingbostel, Bad Fallingbostel, 2005, ISBN 3-00-017281-5
* Ernst Andreas Fridrix: *Schloß Celle und Schloß Ahlden*, S. 200-203, in: *Wenn Steine reden könnten*, Band I, Landbuch-Verlag, Hannover 1989, ISBN 3-7842-03973.

Havolalar
---------

* На Викискладе есть медиафайлы по теме Альденский замок
**Orapa aeroporti** (IATA: **ORP**,ICAO: **FBOR**) Botsvana markaziy tumanidagi Orapa shahriga xizmat ko'rsatadigan aeroportdir. Orapa olmos koniga ham egalik qiluvchi Debsvana kompaniyasiga tegishli.

Rejalashtirilgan aviakompaniya xizmati yo'q. Debsvanadan qo'nish uchun ruxsatni kelishdan kamida 48 soat oldin olish kerak. Orapa - faqat umumiy bojxona uchun kirish va jo'nab ketish aeroporti. Immigratsiya Botsvana xalqaro aeroportlari orqali amalga oshirilishi kerak. 

Orapa yo'nalishi bo'lmagan mayoq (Ident: **OR** ) maydonda joylashgan.

yana qarang
-----------

* Aviation portal
* Transport in Botswana
* List of airports in Botswana

Manbalar
--------

1. ↑  *cityweb.in.* „caab botswana civil aviation botswana aeronautical navigation aircraft licensing botswana 09-12-13". *www.caab.co.bw*. 9-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2018-yil.
2. ↑  „Orapa NDB (OR) @ OurAirports". *ourairports.com*. Qaraldi: 20-avgust 2018-yil.

Havolalar
---------

* OpenStreetMap - Orapa
* Bizning aeroportlarimiz - Orapa
* Accident history for Orapa Airport

Andoza:Airports in Botswana
**Oratoriya** (lot. oratorium — ibodatxona) — yakkaxon xonandalar, xor va orkestr uchun yaratilgan,odatda, dramatik syujetga asoslangan yirik musiqa asari. 16—17-asrlarda Italiyada diniy musika janri sifatida yuzaga kelgan. Opera va kantata bilan deyarlik bir davr (16—17-asrlar)da Italiyada shakllangan. Lekin kantatadan yirikligi, muayyan syujetga asoslanganligi, operadan esa dramatik rivoj urniga bayon xususiyatlari yetakchiligi bilan ajralib turadi. O.ning keng kulamli mumtoz namunalarini G. Gendel yaratgan. U uz O.larida, asosan, Injil mavzulariga tayanib, xalq va uning qahramonlarini madh etgan. O. Yevropa kompozitorlari (I. S. Bax, Y. Gaydn, G. Berlioz, F. List, R. Shuman, A. Onegger, P. Dessau, K. Pende-retskiy, Yu. Shaporin, A. Shnitke va boshqalar) ijodidan keng oʻrin olgan. Markaziy Osiyo mamlakatlarida Q. Moddobosanov (Qirgʻiziston), G. Jubanova (Qozogʻiston) va boshqalarning O.lari mashhur. Oʻzbekistonda I. Akbarovning "Toshkentnoma" va "Nakshbandiya, F. Yanov-Yanovskiyning "Chili", M. Bafoyevning "Buxoronoma", "Hajnoma" kabi O.lari tanilgan.

Toʻxtasin Gʻafurbekov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Apotemnofiliya** (qadimgi yunoncha: *ἀπό* qadimgi yunoncha: *ἀπό* „tashqarida" + τέμνω „kesilgan" + — philia) masochizm bilan birlashtirilgan jinsiy fetishizmning bir turi boʻlib, unda fetish rolini oʻz tanasining deformatsiyasi, nogironligi (masalan, oyoq-qoʻllarining yoʻqligi) oʻynaydi. Apotemnofiliyani akrotomofiliya bilan aralashtirib yubormaslik kerak, akrotomofiliya bu amputatsiyalanganlarga jalb qilish.

*Apotemnofiliya (apotemnofiliya)* atamasi birinchi marta 1977-yilda seksolog Jon Money tomonidan kiritilgan va uni noyob jinsiy ogʻish deb atagan.

Apotemnofiliya bilan ogʻrigan odamda ruhiy buzuqlik mavjud — *tana holatining buzilishi* (bu buzilishning misoli amputatsiyadan keyin xayoliy ogʻriqdir, odatda miya moslashishi bilan bir muncha vaqt oʻtgach yoʻqoladi). U sogʻlom aʼzoni amputatsiya qilishga intiladi, bunday operatsiyani shifokorlardan izlaydi, shu jumladan qora tibbiyot yoki oʻzini oʻzi soʻyish usullariga murojaat qiladi.

Shuningdek, buzilishning oʻziga xos sohasi mavjud — chap yuqori parietal lob (VPA), bu kasallikning nevrologik xarakterini tasdiqlaydi. Chap VPD boshqa turli sohalardan neyron aloqalarini oladi, yaʼni vizual, birlamchi somatosensor, ikkilamchi somatosensor, premotor va motor kortekslari.

Yana qarang
-----------

* Oʻz tanasini idrok etishning yaxlitligini buzish sindromi

Manbalar
--------

1. ↑  Money, J. Jobaris, R. & Furth, G. (1977). Apotemnophilia: Two cases of self demand amputation as a sexual preference. *The Journal of Sex Research, 13,* 115—124.
2. ↑  Everaerd, W. (1983). A case of apotemnophilia: A handicap as sexual preference. *American Journal of Psychotherapy, 37,* 285—293.
3. ↑  Dixon, D. (1983). An erotic attraction to amputees. *Sexuality and Disability, 6,* 3-19.
4. ↑  Bensler, J. M. & Paauw, D. S. (2003). Apotemnophilia masquerading as medical morbidity. *Southern Medical Journal, 96,* 674—676.
5. ↑  Berger, B. D. Lehrmann, J. A. Larson, G. Alverno, L. & Tsao, C. I. (2005). Nonpsychotic, nonparaphilic self-amputation and the internet. *Comprehensive Psychiatry, 46,* 380—383.
6. ↑  McGeoch, P. D. Brang, D. Song, T. Lee, R. R. Huang, M. & Ramachandran, V. S. (2009). Apotemnophilia — the neurological basis of a 'psychological' disorder Nature Precedings : 10101/npre.2009.2954.1
*Atrof-muhit*

Atrof-muhit - bu organizmga ta'sir qiluvchi barcha tashqi omillar, bu omillar tirik organizmlar  biotik omillar yoki tirik bo'lmagan o'zgaruvchilar abiotik omillar bo'lishi mumkin.

Atrof-muhit barcha ob'ektlar, kuchlar, tirik mavjudotlarning sharoitlari, shu jumladan odamlar va ularning xatti-harakatlari bilan fazoviy birlik sifatida tabiatning o'ziga ta'sir qiladi. Ekologiya fanida tabiat bir-biri bilan bog'liq bo'lgan tirik tizimlar to'qimasi sifatida qaraladi. Bu shuni anglatadiki, har bir tirik mavjudot ekologik hayotning uzluksizligi tamoyillari ta'sirida tirik tizimda moslashish jarayonida bo'ladi.

"Atrof-muhit - bu tabiatning o'ziga, hayotning uzluksizligiga, odamlar va boshqa tirik mavjudotlarning farovonligiga ta'sir qiluvchi barcha ob'ektlar, kuchlar, sharoitlar va tirik mavjudotlar, shu jumladan odamlar va ularning xatti-harakatlari bilan bo'lgan fazoviy birlik".

Indoneziya entsiklopediyasi da atrof-muhit - bu organizmdan tashqarida mavjud bo'lgan hamma narsa, jumladan: (1) jonsiz abiotik muhit, ya'ni tirik bo'lmagan tabiiy ob'ektlar yoki kimyoviy moddalar, harorat, yorug'lik kabi omillardan tashkil topgan organizmdan tashqaridagi muhit. tortishish, atmosfera va boshqalar. (2) yashash muhiti biotik, ya'ni o'simliklar, hayvonlar va odamlar kabi tirik organizmlardan tashkil topgan muhit.

Amerika entsiklopediyasi da ta'kidlanishicha, atrof-muhit - bu organizmlar atrofidagi muhitni shakllantiruvchi omillar, ayniqsa organizmlarning xatti-harakatlari, ko'payishi va barqarorligiga ta'sir qiluvchi komponentlar.

Mutaxassislar fikri
-------------------

Munadjat Danusaputro ning fikriga ko'ra , atrof-muhit yoki yashash muhiti barcha ob'ektlar va kuchlar va sharoitlar, shu jumladan odamlar va ularning harakatlari bo'lib, ular odamlar joylashgan makonda topiladi va odamlar va boshqa tirik organizmlarning omon qolishi va farovonligiga ta'sir qiladi.

Ayni paytda, Otto Soemarvotoga ko'ra , atrof-muhit deganda tirik mavjudot undagi jonli va jonsiz narsalar bilan birga egallagan makon tushuniladi.

RM. Gatot P. Soemartono mutaxassislarning fikrlarini quyidagicha keltiradi:
**Lingvistik falsafa**, lingvistik tahlil falsafasi — analitik falsafadagi oqim. Falsa-faning dunyoqarashlik ahamiyatini inkor etib, jamiyatdagi barcha il-latlar tilning tafakkurga salbiy taʼsir koʻrsatishi natijasida sodir boʻladi, deb uqtiradi. Unga koʻra, tah-lilning maqsadi til ifodalari ni aniqlashtirishdan iborat. Lingvistik falsafa bilishning mohiyatini uning tilda -gi shaklidan ajratib qoʻyib, falsafiy va lingvistik tadqiqotlarni qorishtirib yuboradi. Bu oqim 1930-yillarda avstriyalik faylasuf va man-tiqchi L. Vitgenshteyn (1889—1951) va ingliz faylasufi J.Mur (1873—1958) gʻoyalari taʼsirida paydo boʻlib, Buyuk Britaniyada rivojlantirildi (G.Rayl, J.Ostin, J.Uisdom, P.Strouson).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Salla** (fors. — tugun) — musulmon erkaklarning bosh kiyimi. Sidirgʻa (oq, yashil, kulrang va boshqalar) mato (asosan, doka)dan tayyorlanadi, eni 0,5 metr, uzunligi 1,5—3 metrdan 7 metrgacha oʻlchamda boʻladi. Ayrim manbalarda matoning uzunligi 5 metr bolgani yaxshidir deyilgan. Salla kiyib o'qilgan namoz sallasiz o'qilgan namozdan 70 baravar savobliroq ekani aytilgan. Shuning uchun ham salla o'rashlik musulmon ahliga Payg'ambarimiz Muhammad(sav)dan sunnat bolib qolgan Sallani doʻppi, kuloh, telpak ustidan, ayrim joylarda (Hindiston, Pokiston va boshqalarda) bosh kiyimsiz yalang boshga oʻraladi. Hukmdor, vazir, amaldorlarning unvoni va lavozimiga qarab sallaga qimmatbaho toshlar (gavhar, yoqut va boshqalar), ukpar ham taqilgan. Sallaning oʻramlar soni va oʻralish usuli, matosi diniy mazhablarni hamda kishilarning ijtimoiy mansubligini bildirgan (masalan, said, hojilar yashil rangli salla oʻragan).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Appennino Tosko-Emiliano milliy bog'i** Italiyaning shimoliy va markaziy qismidagi davlat qo'riqxonasi. U 2001-yilda tashkil etilgan va Massa va Karrara, Luka, Regjio Emiliya va Parma provinsiyalariga kiritilgan.

Geografiya
----------

Bog' hududi Cisa va Forbici dovonlari orasidagi tog'li hududni o'z ichiga oladi. O'rmon tizmalari Toskanani Emiliyadan ajratib turadi. Milliy bog' Cinque Terre va Foreste Casentinesi, Monte Falterona, Campigna milliy bog'laridan unchalik uzoq emas.

Hududda Alpe di Succiso, Monte Prado va Monte Kusna cho'qqilari bor. Emiliyada Pietra di Bismantova o'zining vertikal devorlari bilan landshaftning ajibligini ta'minlaydi. Appennino Tosko Emiliano milliy bog'i tosh devorlar bilan o'ralgan ko'llar, sharsharalar, soylarni o'z ichiga oladi. Bog'da italyan bo'ri, qizil bug'u, yevropa mufloni, kiyik, burgut va ko'plab noyob botanika turlari kabi yovvoyi hayvonlar yashaydi.

Yana qarang
-----------

* Filattiera
* Apenninning bargli togʻ oʻrmonlari
* Apennin orollari
* Italiya milliy bog'lari

Manbalar
--------

* *2005-yil Italiya bog'larining yillik kitobi,* Comunicazione tomonidan Federparchi va Italiya davlat turizm boshqarmasi bilan hamkorlikda tahrirlangan.ISBN 88-7585-011-9

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt (italyancha and English)
* Park ma'muriyati tomonidan Parks.it sahifalari
**Apostollar** (yun. apostolos — elchi; islomda havoriy — shogird, izdosh maʼnosida) — ilk xristianlikning shakllanish davrida darbadar di-niy targʻibotchilar. Apostollar hali ruhoniylar paydo boʻlmagan davrlarda jamoadan jamoaga koʻchib targʻibot yuritib, xristian dinining yoyilishida asosiy rol oʻynaganlar. Keyinchalik yepiskoplyar paydo boʻlgach, apostollar yoʻqolgan. Apostollar nomi faqat Iso Masihning shogirdlari hisoblangan 12 kishidagina (Ioann, Matfey, Pyotr, Pavel, Mark, Iakov, Iuda va boshqalar) saqlanib qolgan. Ularning dinni targʻib qilish maqsadida boshqa xalqlar nomiga yozgan xatlari (poslaniya), shuningdek ularning faoliyati bayon etilgan „Apostollarning qilmishlari" kabi asarlar Bibliya rasmiy kanonining „Yangi ahd" qismiga kiritilgan. Apostollardan Pyotr katolik xristianlari tasavvurida cherkov va papalar diniy hokimiyatining asoschisi hisoblanib, Rim papalari oʻzlarini Pyotr taxtining merosxoʻrlari deb daʼvo qiladilar. Xristianlik tarixi sohasida olib borilgan ilmiy tadqiqot natijasida 12 apostolning koʻpi tarixiy shaxslar emasligi aniqlangan. Ular toʻgʻrisida aniq tarixiy maʼlumotlar yoʻq.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yombi** (xitoycha "Yuan bao" — boylik toʻplashning boshlanishi) — quyma oltin va quyma kumush boʻlagi. Xitoyda birinchi pullar mil. av. 7-asrda paydo boʻlgan; ular kumushdan emas, balki mis (yoki bronza)dan kuyib tayyorlangan. Bu pullarning qiymati juda past boʻlib, bir misqol (3,7 g) kumushga 1000, qatto 2000 dona mis (bronza) pul almashtirilgan. Bu pullarning ogirligi yarim pud kelgan, 10—20 ming mis (bronza) pullarni hamyonda emas, balki otaravada tashishga majbur boʻlingan. Mil. 7—10-asrlarga kelib "Buyuk ipak yoʻli" boʻylab xalqaro savdosotiq rivojlangan davrda Xitoyda xalqaro valyuta (oltin va kumush) pullar oʻrnida quyma Yo.lardan foydalanilgan. Yo. pul emas, balki yirik savdosotiklarda toʻlov va boylik jamgʻarish vositasi boʻlgan. Yo.larning vazni bir xil emas, balki 5 g dan 2000 g gacha boʻlib, savdo muomalasida ularni tarozida tortib olingan. Yo.larning kattalari "Tuya tuyoq", "Ot tuyoq" deb atalgan, nisbatan kichiklari "Qoʻy tuyoq", 1885 yil Xitoyda chiqarilgan yombi. "Echki tuyoq", undan kichiklari esa "Chuchvara quloq" deb yuritilgan. Sof kumushdan tayyorlanganligini tasdiqlash uchun davlat tomonidan chikarilgan Yo.larga xitoy imperatori oʻz tamgʻasini bosgan. Agar Yo.larni shaxslar chiqargan boʻlsa, uning sofligini shahar va tuman hokimlari tasdiqlab, oʻz tamgʻasini bosgan. Shu bilan birga, kumush Yo.ni tayyorlagan shaxs va firmalar ham oʻz tamgʻasini bosib kafolat bergan. Yo.lar 19-asr oxirigacha Markaziy Osiyo va Xitoy savdo muomalasida keng yuritilgan. Oʻzbekiston Respublikasi oltin konlaridan qazib olinadigan oltinlar maxsus qoliplarga quyilib, Yo. holiga keltiriladi. Uning ogʻirligi 12 kg .

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tejumade Alakija** (1925-yil 17-may — 2013-yil avgust) nigeriyalik davlat xizmatchisi boʻlib, Oyo shtati davlat xizmatining birinchi ayol rahbari boʻlgan.

Hayoti va foliyati
------------------

Malika Alakija Tejumade 1925-yil 17-mayda Nigeriyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Oyo shtati Ile-Ife shahrida tugʻilgan. Alakija Tejumade Ile-Ifedagi Aiyetoro boshlangʻich va markaziy maktablarida tahsil olgan. Uning otasi Ifening Oonisi (anʼanaviy hukmdor) ser Adesodji Aderemi edi. Alakija oʻqituvchi boʻlishga intiladi va 1950 — 1951-yillarda Oksford universitetida taʼlim boʻyicha aspirantura sertifikati (PGCE) ni qoʻlga kiritadi. U Nigeriya davlat xizmatiga qoʻshiladi va u yerda Alakijaga dars berishadi. Oʻqituvchilik faoliyatini Osun shtatidagi Ede shahrida Queenʼs maktabida boshlagan va keyinchalik 1951-yildan 1953-yilgacha yangi hukumat qizlar oʻrta maktabida ishlagan. U oʻqituvchilik faoliyati davomida 1953-yilda oʻzining „Qizlar oʻrta maktabi" nomli maktabga asos solgan. Shuningdek, u Mehnat vazirligi va Savdo va sanoat vazirligida kotib o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan va viloyat davlat xizmatchilari kadrlarini tayyorlash dasturining o‘quv bo‘limi mas’ul xodimi va bir qator muhim komissiyalar kotibi lavozimlariga tayinlangan. 1960-yildan 1964-yilgacha, keyinchalik 1969-yildan 1972-yilgacha Savdo va sanoat vazirligida sanoatni ragʻbatlantirish boʻyicha bosh direktor boʻladi.

Shuningdek, Alakija Tejumade Oyo shtatida davlat xizmati rahbari boʻlgunga qadar 1978-yilda Sogʻliqni saqlash vazirligida doimiy kotib oʻrinbosari sifatida va 1979-yilda Taʼlim vazirligida doimiy kotib sifatida ishlagan.

U Oyo shtati davlat xizmatining birinchi ayol rahbariga aylandi. 1993-yildan 1997-yilgacha Alakija Abuja universiteti prorektori boʻlgan.

Malika Alakija 2013-yilda Ibadandagi Universitet kolleji kasalxonasida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Oyoʻs First Female Head of Service, Princess Tejumade Alakija Dies at 88! Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-07-01). 23 August 2013, TheStreetJournal.org, Retrieved 15 February 2016
2. ↑  Professor Henry Louis Gates Jr.*. Dictionary of African Biography*. OUP USA, 2 February 2012 — 155 bet. ISBN 978-0-19-538207-5.
**Yom**, **jom** (moʻgʻulcha — „yoʻl") — choparlar, yoʻlovchilar qoʻnadigan va ot almashtiradigan joy, bekat. Yomda doim otlar shay turib, bir qancha kishi xizmat qilgan. 13-asrda tashkil etilgan. Yom xizmatchisi *yomchi* deb atalgan (ruscha yamshik shundan olingan). .
Ushbu nom bilan ataluvchi qishloq haligacha mavjud bo‘lib Zomin tumani Yom qishlog‘i deb ataladi. Bu yerda ko‘plab ulamolarimiz hattoki Amir Temur va Z.M.Bobur ham to‘xtab o‘tganlar. Haqiqatdan bu joy bekat vazifasini bajargan Ushbu joyda barcha uchun qulay sharoitlar bo‘lgan bo‘lib shoh ,sarkarda,askar va savdogarlarga xizmat ko‘rsatilgan .Bu yerda Bozor ,shifoxona,yuvinish xonalari, masjid, qabriston choyxonalar dam olish maskanlari bo‘lgan. Yaqin atrofdagilar bilan keskin vaziyatlarda tezda tepaliklar orqali aloqa qilingan(go‘ngtepa kultepa qorovultepa va hakazolarda o‘t qo‘yib ya‘ni alanga qo‘tib har hil ko‘rinishda xabar berilgan. 

 

Yetishmayotgan ma‘lumotlar 

 

Azamat Aliqulov 

 

tomonidan to‘ldirildi 

 

Jizzax viloyati Zomin tumani

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Afrika guruch markazi** (AfricaRice) (eng. Afrika guruch markazi, AfricaRice) ― ilgari gʻarbiy Afrika guruch taraqqiyot uyushmasi (eng. Gʻarbiy Afrika guruch ishlab chiqarish uyushmasi, WARDA) — Kotonu (Benin)da joylashgan Afrika tashkiloti deb atalgan. RiceAfrica — 1971-yilda Gʻarbiy Afrikaning 11 ta davlati tomonidan tashkil etilgan qishloq xoʻjaligi tadqiqot markazi. Hozir tashkilot tarkibiga 24 Afrika davlati kiradi. RiceAfrica 1986-yildan beri Xalqaro qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari boʻyicha maslahat guruhining (CGIAR) 15 ta ixtisoslashtirilgan tadqiqot markazlaridan biri hisoblanadi.

Odatda markazning shtab-kvartirasi Buake (Kot-d’Ivuar), ammo mamlakatdagi siyosiy vaziyat tufayli hozirda Kotonudagi Xalqaro Tropik qishloq xoʻjaligi instituti binolaridan olib boriladi. Markaz Sent-Luis (Senegal), Ibadan (Nigeriya), Dar es-Salam (Tanzaniya)dagi mintaqaviy tadqiqot markazlari orqali ishlaydi.

RiceAfrica rivojlanish uchun tadqiqotlar olib borish orqali Afrikada qashshoqlikni kamaytirish va oziq-ovqat xavfsizligiga hissa qoʻshish majburiyatini oladi. Markaz ushbu tashkilotga aʼzo mamlakatlarda, Yevropa, Yaponiya va AQShda universitet va tadqiqot institutlari, shuningdek, nodavlat tashkilotlar, fermer xoʻjaliklari va donorlarni oʻz ichiga olgan sektorni rivojlantirish bilan yaqin aloqada. RiceAfrica, CGIARning bir qismi sifatida, boshqa CGIAR tashkilotlari, jumladan Los Banosdagi (Filippin) Xalqaro guruch tadqiqot instituti (IIRI) va Ibadandagi (Nigeriya) Tropik qishloq xoʻjaligi xalqaro instituti (ITA) bilan resurslarni baham koʻradi.

CGIAR islohotlariga muvofiq, RiceAfrica MIIR va Global Rays Ilmiy Hamkorligi (GRRP) ning Tropik qishloq xoʻjaligi xalqaro markazi (ICTP) bilan hamkorlikda rivojlanmoqda, u guruch bilan bogʻliq tadqiqotlar boʻyicha global strategiyani maqsad qilgan.

RiceAfrica uchun asosiy vazifalardan biri guruch urugʻlarining Afrika sharoitlariga mos keladigan yangi navlarini ishlab chiqish va joriy yetishdir. NERICA (lit. Afrika uchun yangi guruch) Afrika dehqonlarining hosildorligini oshirish uchun yaratilgan guruchning afrikalik turlaridan biri (Oryza glaberrima) va Osiyo turi (ekilgan guruch) gibrididir. NERICA boʻyicha ishi uchun Syerra-Leonelik doktor Monti Jons 2004-yilda Jahon oziq-ovqat mukofotiga sazovor boʻldi, bu mukofotni olgan birinchi Afrika fuqarosi edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Africa: Emergency Rice Initiative Launched to Help Countries Severely Hit By Soaring Prices" (deadlink).  AllAfrica.com (2008-006-18). 9-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2008-yil.
2. 1 2  „About Us".  African Rice Center Official Site. 4-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2011-yil.
3. ↑  Global Rice Science Partnership (GRiSP) Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-11-28). IRRI's website
4. ↑  „Monty Jones awarded WFP 2004".  World Food Prize official site. 4-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2011-yil.

 WebCite saytida arxivlandi (2012-04-04)

Havolalar
---------

* Official site Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-07-08).