recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Plebeylar** (lot. plebeii — oddiy xalq) — 1) Qad. Rimdagi erkin aholi tabaqalaridan biri. Miloddan avvalgi 3-asrgacha P. jamoa yeridan foydalanish huquqiga ega boʻlmagan, faqat chek yerlardan shaxsiy mulk sifatida foydalangan. Ular dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo bilan shugʻullangan. P. miloddan avvalgi 5—4-asrlarda davlat lavozimlarini egallashlari va patritsiylar bilan nikoh tuzishlari mumkin boʻlmagan. P. patritsiylarga qarshi qattiq kurash olib borgan va natijada Rim fuqarolari (grajdanlari) tarkibiga kiritilgan, majburiy qullik bekor qilingan. P.ning bu muvaffaqiyatiga ular tarkibida xizmat qilgan armiya katta yordam koʻrsatdi; 2) oʻrta asrda P. atamasi "oddiy xalq" maʼnosida ishlatilgan. Unga sex usta-sining qoʻl ostidagi shogirdlar, kasodga uchragan xunarmandlar va shahar kambagʻallari kirgan. Ular 16—18-asrlardagi inqiloblarda dehqonlar bilan birgalikda faol qatnashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Agrar masala** — qishloq xoʻjaligida yerga egalik qilish, yerdan foydalanish, xoʻjalik yuritish usullari yuzasidan paydo boʻlgan va har bir davrda oʻz yechimini talab qiluvchi masala. Agrar masala qishloqdagi agrar munosabatlar taraqqiyotga toʻsqinlik qilgan kezlarda paydo boʻladi, uni hal etish taraqqiyot omili hisoblanadi. Yer eng noyob va beta-kror iqtisodiy resurs, uni yangidan yaratib boʻlmaydi, uni saqlab, undan avaylab foydalanish asosida samarali xoʻjalik yuritish mumkin. Yerga mulkchilik shakli undan yaxshi foydalanishga imkon ber-may qoʻyadi, xoʻjalik yuritish usullari eskirib qoladi, ularni yangilash zarurati Agrar masalani yuzaga chiqaradi, chunki yerda mehnat qiluvchilar yer mulkidan mahrum boʻladilar, yer unda ishlovchilardan aj-ralib qoladi, xoʻjalik yuritmay yerni ijaraga beruvchi zamindorlar yerning holatiga befarq qaraydilar, yer oʻz egasini topmay qoladi. Yer egasiz boʻlganidan tuproq hosildorligi va qishloq xoʻjaligi unumdorligi pasayadi — qishloq xoʻjaligida inqiroz yuz beradi. Uni bu holatdan chiqarish uchun Agrar masalani yechish kerak boʻladi. Agrar masala agrar islohotlar asosida hal etiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mozilla Foundation** (qisqartmasi **MF** yoki **MoFo**) - Mozilla loyihasini qoʻllab – quvvatlash va boshqarish uchun ochilgan notijorat tashkilot hisoblanadi. Ushbu tashkilot ishlab chiqish siyosatini, loyihaga muhim boʻlgan infrastrukturani ekspluatasiya qilishni, mahsulot belgilarini va oʻzga intelektual mulkni boshqaradi. Mozilla Foundation Mozilla Corporation kompaniyasiga tegishli, u koʻpgina Mozilla yaratuvchilarini ish bilan taʼminlaydi, Mozilla Firefox brauzeri va Mozilla Thunderbird sonlari chiqishi ustidan nazorat olib boradi. Mozilla Foundation bosh ofisi – Mauntin-Vyu (Kaliforniya shtati, AQSH) da joylashgan.

Mozilla Corporation
-------------------

3-avgust 2005-yilda Mozilla Foundation Mozilla Corporation kompaniyasini tashkil etdi, Mozilla Firefox va Mozilla Thunderbirdni yaratish va tarqatish boʻyicha oʻz vazifalarini kompaniyaga topshirdi. Mozilla Corporation sonlarni rejalashtirish, marketing va programma distributivi uchun javobgar hisoblanadi.

 Mozilla Foundation va Mozilla Corporationning Muantin-Vyudagi ofisi

Moliyalashtirish
----------------

Mozilla Foundationning asosiy moliyaviy manbasi erkin ehsonlar hisoblanadi. AOL 2 million dollar boshlangʻich mablagʻ kiritgan, Mitch Kapor esa 300 ming dollar ehson qilgan. Mozilla Foundation AQSh soliq kodeksiga binoan soliq toʻlovlaridan ozod etilgan. Mozilla Corporation esa soliq toʻlovchi hisoblanadi.

Shaxslar
--------

Mozilla Foundation direktorlar kengashi etti kishidan iborat :

* Mitchell Baker (Rais)
* Brian Behlendorf
* Brendan Eich
* Joichi Ito
* Bob Lisbonne
* Carl Malamud

Mozilla Foundation yana qoʻyidagi ishchilariga ham ega, ular proekt masalalari va strategik savollar bilan shugʻullanadi :

* Frank Hecker
* Gervase Markham
* Zak Greant

Boshqalar
---------

Mozilla Europe, Mozilla Japan va Mozilla China lar notijorat tashkilolar hisoblanadi, Mozilla loyihalari va mahsulotlarini rivojlantirish va tarqatish uchun yaratilgan.

Yana qarang
-----------

* Firefox — Mozillaning veb brauzeri
* Thunderbird — Mozilla's e-mail client
* Sunbird — Mozilla's standalone calendar client

Havolalar
---------

* About the Mozilla Foundation
* 2005 presentation about the Mozilla Foundation
* Press release about the creation of the Mozilla Foundation
* Details about the reorganization caused by the formation of the Mozilla Corporation
* mozilla.org Staff Members and Meeting Minutes


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Mozilla loyihalari |
| --- |
|  |
| 

Firefox  **·** 
Thunderbird  **·** 
Sunbird  **·** 
Lightning  **·** 
Camino  **·** 
SeaMonkey  **·** 
Bugzilla  **·** 
Minimo  **·** 
NSPR  **·** 
XULRunner  **·** 
XPInstall  **·** 
XPCOM  **·** 
Gecko  **·** 
Rhino  **·** 
SpiderMonkey
 |

 |
**Sulton Umarovich Umarov** (1908.1 1(24).8, Xoʻjand 1964.6.5, Dushanba] — fizik olim, davlat va jamoatarbobi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1943), professor (1949). Tojikiston Fanlar akademiyasi akademik (1957). Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958). Samarqand Pedagogika akademiyasini tugatgan (1930). Oʻzbekiston universiteti dotsenti va kafedra mudiri (1936-yildan). Toshkent pedagogika instituti direktori oʻrinbosari (1941), Oʻrta Osiyo universiteti rektori (1942—43; 1945—50). Oʻzbekiston XKS raisining oʻrinbosari (1943—45). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Fizikatexnika instituti nazariy fizika boʻlimi mudiri (1950—56), shu institut direktori (1956—57). Tojikiston Fanlar akademiyasi prezidenta (1957—64). U.ning ilmiy ishlari kinetik nazariya, statistik va yadro fizikasi, fizik elektronika, yarimoʻtkazgich asboblarning ishlash nazariyasi va fizikaning falsafiy muammolari masalalariga oid. As: Atom yadro energiyasi, T. 1965.

Manbalar
--------

1. ↑  "Umarov Sulton Umarovich" *OʻzME*. U-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Nekrolog

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Martin** (slovak.: Martin, 1950 yilgacha — Turchanski-Sveti-Martin, slovak.: Turčiansky Sväty Martin, nemischa:, veng.: *Turócszentmárton*) — shimoliy Slovakiyadagi shahar bo‘lib, Malaya va Velka-Fatra etagida, Turies hamda Vah daryolarining qoʻshilish joyida joylashgan. Aholisi taxminan 55 ming kishi.

Tarixi
------

Martin birinchi marta 1284-yilda Sklabin panshipining turar joyi sifatida tilga olingan. 1340-yilda Martin shahar maqomini oldi.

Shahar birinchi navbatda Slovakiya xalqining milliy tiklanishi poytaxti sifatida mashhur. 1861-yilda bu yerda slovak xalqining yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Unda slovaklarning millat sifatidagi maqsadlari eʼlon qilingan Memorandum qabul qilindi. Uchrashuv natijasi Slovak matikasining (Slovaklarning madaniy tashkiloti) asos solishi va uchta Slovak gimnaziyasining paydo boʻldi. Slovakiya milliy muzeyi 1893-yilda tashkil topgan.

1918-yil 30-oktyabrda Slovakiya Xalq Assambleyasi Martinda Slovakiyaning Chexoslovakiyaga qoʻshilishi toʻgʻrisidagi Slovakiya millatining deklaratsiyasini qabul qildi.

1944-yil 21-aprelda slovak partizanlari shaharni egallab olishdi va Chexoslovakiyaning tiklanishini eʼlon qilishdi. Ammo ogʻir janglardan soʻng nemis qoʻshinlari 1945-yil 11-aprelda ozod qilingan Martinni yana qaytarib olishdi.

1949-yilda Martinda ZŤS zavodi oʻz faoliyatini boshladi. U traktorlar, shuningdek, T-34 dan T-72 gacha boʻlgan sovet tanklarini litsenziyali ishlab chiqardi.

Hozirda Martin Slovakiya sanoat markazi hisoblanadi.

Shuningdek
----------

* Tursa

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

* Bosh maydon
* Slovakiya xalq muzeyi
* Milliy qabriston — Slovakiyaning koʻplab taniqli shaxslarining panteonidir.

Eslatmalar
----------

1. 1 2  *Martin (shahar)* in the *Great Soviet Encyclopedia*, 1969–1978 (Russian)
2. ↑  *Martin (shahar)* in the *Great Soviet Encyclopedia*, 1969–1978 (Russian)

Havolalar
---------

* Martinning rasmiy sayti
* Matica slovak
* Slovakiya xalq muzeyi
* Sklabina qal’asi
**Lutfi Mufit Özdes**-turk askari va siyosatchisi.Özdes 1874-yil Turkiyaning Kirsehir shahrida tugʻulgan.

Mustafo Kamol va Ali Fuad Bey kabi zobitlar bilan yaqin aloqa oʻrnatgan.Bu doʻstlari bilan birgalikda maxfiy gazeta chiqarishga harakat qiladi.Ammo,Mustafo Kamol bilan birga Damashqqa surgun qilinadi.

Mustafo Kamol bilan Istanbulda boshlangan doʻstlik Damashqda rivojlandi.Bu uch doʻst oʻz gʻoyalarini amalga oshirish uchun tashkilot tuzishga qaror qilishdi.Ular Vatan va Hurriyat Jamiyatini tuzdilar. Mustafoning do‘koni maxfiy tashkilotning qarorgohi edi.Lutfi Mufit Mustafo Kamol tarafini oldi va Turk Qurolliy urushining boshidan oxirigacha frontlarda xizmat qildi.Urushdan keyin u Qizil chiziqli "Mustaqillik" medali bilan taqdirlangan.

1923-yilda mayor unvoni bilan nafaqaga chiqdi.Sharqiy mustaqillik sudi aʼzosi boʻlib ishlagan. Bu vaqt ichida u bir muddat Şehramaneti inspektori boʻlib xizmat qildi.Özdes 1940-yilda Istanbulda vafot etdi.

Galereya
--------

* Usmonli 5-armiyasi (Shtab-kvartirasi Damashq) zobitlari. Chapdan o'ngga: Qo'mondon Lutfiy, Mustafo Kamol Otaturk va Lütfi Mufit O'zdesh. (Bayrut, 1906 yil 15 iyul)Usmonli 5-armiyasi (Shtab-kvartirasi Damashq) zobitlari. Chapdan o'ngga: Qo'mondon Lutfiy, Mustafo Kamol Otaturk va Lütfi Mufit O'zdesh. (Bayrut, 1906 yil 15 iyul)
* Mustafo Kamol Otaturk va Usmonli 5-armiyasining zobitlari (Shtab-kvartirasi Damashqda). Birinchi qator, eng o'ngda Mustafo Kamol Otaturk va uning yonida Lütfi Mufit O'zdesh (Beyrut, 1906 yil 15 iyul)Mustafo Kamol Otaturk va Usmonli 5-armiyasining zobitlari (Shtab-kvartirasi Damashqda). Birinchi qator, eng o'ngda Mustafo Kamol Otaturk va uning yonida Lütfi Mufit O'zdesh (Beyrut, 1906 yil 15 iyul)
* Istanbul, Heybeliada qabristonidagi Lutfi Mufit O'zdesh qabriIstanbul, Heybeliada qabristonidagi Lutfi Mufit O'zdesh qabri

Manba
-----

1. ↑  „Lütfi Müfit Özdeş". 11 ekim 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 nisan 2011.
**Yustinian I** (taxminan 482 yoxud 483, Taurisiy, Yuqori Makedoniya — 565.14.11, Konstantinopol) — Vizantiya imperatori (527 yildan). Imperatorning mutlaq hokimiyatini oʻrnatish, quldorlikni mustahkamlashga qaratilgan siyosat yurgizgan. Oʻrta tabaqa yer egalariga va quldorlarga tayangan, pravoslav cherkovidan koʻmak izlagan. Yu.1 ning qonun chiqarish va maʼmuriy islohotlari Vizantiya imperiyasining mustahkamlanishiga olib kelgan. Yu.1 keng miqyosda bosqinchilik siyosatini yurgizgan. Yu.1 davrida ulkan qurilish ishlari olib borilgan, Konstantinopolda Avliyo Sofiya ibodatxonasi bunyod etilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Janice Murray** (talaffuzi: *Jenis Murrey*; 1966-yil 26-oktabrda tugʻilgan) — sobiq Angliya futbol terma jamoasi aʼzosi, Leasowe Pacific, Doncaster Belles va Liverpool Ladies kabi klublarda chap qanot yarim himoyachisi sifatida oʻyngaan. Murray Angliya ayollar terma jamoasi safida oʻttizga yaqin oʻyinda gʻalaba qozondi.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Klublardagi faoliyati davomida Murray **Psixo** laqabini oldi. Oʻzining vatani Mersisaydda boʻlib oʻtgan oʻyinda u jarima zarbasini amalga oshirdi va shundan keyin tomoshabinlar Zikoga oʻxshatishgan. Skuzda qilingan izoh Psixo deb notoʻgʻri eshitillgandi. 1993-yil aprel oyida futbol jurnalisti Henry Winter *The Independent* gazetasida Murrayning „Psixo" laqabini olgani, lekin Vinniedan koʻra koʻproq Finney mahorat egasi ekanligini haqida yozgan.

Murray 1989-yilgi WFA kubogini yutishda Leasovga yordam berdi, keyin 1992- va 1994-yillarda Doncaster Belles bilan ikkita dublni qoʻlga kiritdi. Murray 1994-yilda Mersisaydga yangi tashkil etilgan Liverpool Ladies klubiga qaytdi.

Terma jamoalardagi faoliyati
----------------------------

1989-yil 23-may kuni 22 yoshli Murray Angliya terma jamoasida Shvetsiyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida (2 – 0) debyut qildi. Oʻyin „Wambley" stadionida Ayollar futbol assotsiatsiyasining (WFA) 20 yilligiga bagʻishlab boʻlib oʻtdi.

1993-yilda futbol assotsiatsiyasi (FA) milliy terma jamoani boshqarishni oʻz qoʻliga olganida, Murray oʻsha yilning sentyabr oyida Lyublyanada Sloveniya ustidan 10 – 0 hisobida gʻalaba qozonganilgan oʻyinda rasmiy debyut qildi. Menejer Ted Copeland 1995-yilgi UEFA ayollar chempionati saralash bosqichida Murrayni jamoadoshi Tracey Davidson bilan birga terma jamoadagi faoliyatini yakunlashi bilan jamoasiga qoʻshib oldi.

Murrayning keyinchalik Angliya terma jamoasining 1995-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etishi aniq emas edi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Winter, Henry*. „Football: FA forging links to create a permanent partnership: Henry Winter reports on the interest created by the women's FA Cup final in which Arsenal defeated Doncaster Belles 3-0". *The Independent* (26-aprel 1993-yil). Qaraldi: 6-may 2012-yil.
2. ↑  Davies 1997, s. 127 harvnb error: no target: CITEREFDavies1997 (help)
3. ↑  Davies 1997, s. 307 harvnb error: no target: CITEREFDavies1997 (help)
**Presho** (talaffuzi: *Presho*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 472 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Presho shahri 43°54′21″N 100°3′29″W﻿ / ﻿43.90583°N 100.05806°W﻿ / 43.90583; -100.05806GO (43,905960, −100,058068) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.67 kvadrat mil (1.74 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1910** | 635 |  | — |
| **1920** | 626 |  | −14% |
| **1930** | 487 |  | −222% |
| **1940** | 568 |  | 166% |
| **1950** | 712 |  | 254% |
| **1960** | 881 |  | 237% |
| **1970** | 922 |  | 47% |
| **1980** | 760 |  | −176% |
| **1990** | 654 |  | −139% |
| **2000** | 588 |  | −101% |
| **2010** | 497 |  | −155% |
| **2020** | 472 |  | −50% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 497 kishi, 232 ta xonadon va 136 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 95,8% oq tanli, 2,4% tubjoy amerikaliklar, 0,2% boshqa irqlar va 1,6% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,2% ni tashkil etadi.

Shaharda 232 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 24,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 46,6 foizi er-xotinlar birga yashagan, 7,8 foizida eri boʻlmagan ayollar, 4,3 foizi xotini boʻlmagan erkaklar va 41,4% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 39,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 15,5 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 46,5 yoshni tashkil etadi. Aholining 22,7 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 18,8% 25 dan 44 gacha; 32,2% 45 dan 64 gacha; va 20,1% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 51,3% erkaklar va 48,7% ayollarni tashkil qilgan.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 30 893 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 38 250 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 22 500 dollarni, ayollarniki esa 17 250 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 789 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 11,2 foizi va aholining 11,2 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 13,5 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 15,8 foizi qashshoq hisoblanadi.

*

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Presho city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 28-dekabr 2021-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Jankoy**  ( Ukraina va ruscha: *Джанкóй* , nemischa: , qrim tatarcha:  , idishcha: דזשאנקאיע ) Qrim shimolidagi mintaqaviy ahamiyatga ega shaharcha. Shuningdek, u Janko'ya tumanining ma'muriy markazi bo'lib xizmat qiladi, ammo u tuman (tuman) tarkibiga kirmaydi. Aholisi: 38,622 ( 2014 yilgi aholini ro'yxatga olish ) 

Nomi Jankoy ko'pincha o'zbekchaga Qrim Tatar (- ruhida, qishloq - qishloq mumkin) tilidan - *Canköy* *"ruh-qishlog'i"* deb tarjima qilinadi. Ammo bu nomning asl ma'nosi "yangi qishloq": *canköy* < *cañi ko'y* ( *cañı* - Qrim tatarining shimoliy lahjasida "yangi") deganidir.

Shaharda ko'plab turdagi sanoat fabrikalari mavjud, ulardan ba'zilari: avtomobil, temir-beton, mato, go'sht va boshqalar. Jankoyda shuningdek, kasb-hunar texnik maktablari mavjud .

Geografiya
----------

Jankoy Jankoy tumanining ma'muriy markazi bo'lib xizmat qiladi. Qrim poytaxti Simferopoldan taxminan 93 km uzoqlikda joylashgan. Ikki temir yo'l liniyasi, Solyonoye ozero - Sevastopol va Armyansk - Kerch Jankoydan o'tadi. 1926 yilda Jankoyga shahar maqomi berilgan.

Transport
---------

Jankoy transport markazidir. Shahar orqali yarim orolning ikkita yirik temir yo'llari hamda ikkita yirik Yevropa magistral yo'llari o'tadi. Uning ikkita temir yo'l terminali bor - markaziy, faqat yo'lovchi va tezyurar poyezdlar to'xtaydi va shahar atrofi - bu erda faqat *elektrichka* deb nomlanuvchi shahar atrofidagi poyezdlar qatnaydi.

Demografiya
-----------

| Yil | #Aholi |
| --- | --- |
| 1805 | 173 |
| 1926 yil | 8,310 |
| 1939 yil | 19,576 |
| 1970 yil | 43000 |
| 1989 yil | 53,464 |
| 2001 yil | 42,861 |
|

Iqlim
-----

Jankoyning iqlimi asosan yozda issiq, qishda esa yumshoq. O'rtacha harorat −2 °C (28 °F) oralig'ida yanvarda, 23 °C (73 °F) gacha iyulda. O'rtacha yog'ingarchilik 420 millimetr (17 in) yilda.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Dzhankoi mashhur predmeti bo'lgan idish qo'shig'i "Hey! Zhankoye, "Pete Seeger va Sovet Ittifoqi davrida Qrimdagi kolxozlardagi yahudiylarning hayotini madh etuvchi Teodor Bikel tomonidan targ'ib qilingan

Galereya
--------

* Jankoy shahridagi Stepna daryosiJankoy shahridagi Stepna daryosi
* Shahar madaniyat markaziShahar madaniyat markazi
* Jankoy markaziJankoy markazi
* Jankoy shahridagi ko'cha kesishmasiJankoy shahridagi ko'cha kesishmasi

1. ↑  „6 KILOGRAMMES OF MERCURY FOUND OUT IN THE CENTRE OF JANKOY IN CRIMEA". 9-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2021-yil.

 „arxiv nusxasi". 9-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2021-yil.
2. ↑
3. ↑  Kann, Kenneth L.*. Comrades and Chicken Ranchers*. Cornell University Press, 1993 — 87–88 bet.
4. ↑  Silverman, Jerry*. Songs of the Jewish People*. Mel Bay Publications, 2010 — 54–55 bet.
5. ↑  „Video Archives: Yosl Kogan, Bershad Ghetto". *AHEYM: Archives of Historical and Ethnographic Yiddish Memories*.  Indiana University (Bloomington), College of Arts and Sciences. Qaraldi: 27-fevral 2014-yil.
**Janine Chamot** (1983-yil 4-fevralda tugʻilgan) — shveysariyalik futbolchi. Shveysariya milliy ligasining YB Frauen jamoasi va Shveysariya ayollar terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynaydi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Shveytsariyaning Morrens shahrida tugʻilgan Janine Astrid va Jan-Pol Chamotning qizi. Uning bitta singlisi bor. Uning singlisi yoshlik davrlarida sotuvchi boʻlib ishlagan va hozirda xaridlar boʻyicha menejer boʻlib ishlaydi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Chamot futboldagi faoliyatini 1993-yilda FC Köniz jamoasida boshlagan. 1997-yilda u Bern FFCning yoshlar va yosh ayollar jamoasiga oʻtadi. Ushbu klub tarkibida 1-oʻrinbosarlar jamoasida oʻynaydi. Ikki yil ichida u NLAdagi asosiy jamoaga oʻtadi. Chamot 1999-2000 va 2000-2001-yilgi mavsumlarda Bern FFC jamoasi tarkibida toʻp suradi. 2009-yildan boshlab Bern FFC BSC Young Boys Betriebs AG, BSC Young Boys xoldingi tarkibiga kiritiladi va oʻshandan beri jamoa NLAda YB Frauen nomi bilan qatnashadi. 2010-yilda Chamot ayollar oʻrtasida yilning eng yaxshi darvozaboni unvoniga sazovor boʻladi. Jamoa 2010/2011-yilgi mavsum yakunida Shveysariya chempionligini qoʻlga kiritadi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Janine Chamot 1996-1999-yillar oraligʻida 16 yoshgacha boʻlgan futbolchilar terma jamoasida oʻynagan. U Shveysariya U-19 terma jamoasida yoshlar miqyosida oʻynab, 2000-yil 10-iyulda UEFA U-18 Yevropa chempionati saralashining birinchi bosqichida Farer orollari U-19 terma jamoasiga qarshi oʻyinda maydonga tushgan va u jamoasi bilan o‘z uyida 5:0 hisobida g‘alaba qozongan. 2002 va 2008-yillar oraligʻida Chamot Shveysariya terma jamoasida safida toʻrtta oʻyin oʻtkazgan. Lekin u asosiy tarkib darvozaboni emas, balki asosiy darvozabon Marisa Brunnerdan keyingi zaxira darvozaboni boʻlgan.

Yutuqlari
---------

* Shveysariya milliy chempioni : FFC Bern bilan 2000, 2001, YB Frauen bilan 2011-yil
* Shveysariya ayollar kubogi gʻolibi : FFC Bern bilan 2000, 2001-yillar
* Shveysariya ayollar kubogi finalchisi : 2002, 2003, 2008, 2010, 2011-yillar
* Shveysariya ayollari orasida yilning eng yaxshi darvozaboni: 2010-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Janine Chamot" (de).  BSC Young Boys (2011). 18-noyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2011-yil.
2. ↑  „Berz zitterte, obwohl Chamot die Partie der Saison spielte" (de).  bz online (2001). Qaraldi: 12-iyun 2001-yil.
3. ↑  „Die besten Spielerinnen des Jahres sind prämiert" (de).  frauenfussballmagazin.ch (2010). 11-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2011-yil.
4. ↑  „Janine Chamot Figures and facts" (de).  uefa.com (2011). Qaraldi: 16-noyabr 2011-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Mavlono Lutfulloh** (toʻliq ismi: **Mavlono Lutfulloh Fathulloh** 1487 (1485)-yil —1571-yil) oʻz davrining buyuk irregatori sifatida tarixda qolgan, mashhur alloma boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Mavlono Lutfulloh naqshbandiylik tariqatining mashhur namayondasi. Axsikentdagi madrasada tahsil olgan. Keyinchalik Xo'ja Axrorning halifasi Muxammad Qozi qo'lida 6 yil tahsil olgan. U bir necha marta yashash joyini o'zgartirgan va oxiri Chustga kelib yashagan. Bu yerda dehqonchilik qilgan. Chust shaxrida koʻplab ariqlar va buloqlar uning nomi bilan yuritiladi. Tarixiy manbalarning yozilishicha Mavlono Lutfulloh paygʻambarimiz Muhammad s.a.v.ning sahobalari Abu Bakr Siddiq (r.a.) 16-o‘g‘il shajara bo‘yicha avlodlari hisoblanadi. U kishining qabrlari Chust shahridagi istirohat bogʻida joylashgan va har yili 100minglab odamlar shu bogʻga kelib ziyorat qib ketishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Chust tarixi". Qaraldi: 9-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Namangan viloyat ensiklopediyasining birinchi jildi nashrdan chiqdi". 19-yanvar 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
**Rahma ibn Rohib Fargʻoniy** — muhaddis.

Rahma ibn Rohib Fargʻoniyning tarjimai holiga oid maʼlumotlar hozircha topilgan emas. Biroq, allomaning ismi hadis xabar bergan muhaddislar zanjirida zikr qilinganligi, uning bu ilm sohasida yuqori martabaga ega boʻlganligidan guvohlik beradi. Roviylar zanjiri tarkibida zikr qilinar ekan, "*undan hadis Samarqandda rivoyat qilingan*" degan jumla qoʻshib qoʻyilgan. Bu Uning dastlabki ta’limni Farg‘onada olib, keyinchalik Samarqandda faoliyatini davom ettirganligidan dalolat beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 714.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mashara** (arab. — hajv, mazax kilish) — oʻrta asrlar va yaqin oʻtmishdagi oʻzbek anʼanaviy teatrining turi. Ijrochi ham M. deb atalgan. Gʻaznaviylar saroyida (10-asr oxiri — 11-asr boshi) Buki M. Alisher Navoiy davrida Gʻiyos M. deganlar utgan. 19-asrda Buxoro anʼanaviy teatrida Zarif, Tula, Mizrob, Ergash ismli M.lar shuhrat qozongan. M.lar maxsus liboslar va buyumlardan foydalanib, yuzlarini boʻyab, baʼzan yuzlariga niqob tortib, boshlariga kulgili qalpoqlar, sallalar, popoxlar kiyib, ayvon, koʻshk yoki maydonlarda hayotdan olingan voqealarni sahnaviy ziddiyatlar va timsollar shaklida hajv va hazil vositalari bilan boʻrttirib aks ettirganlar va tomoshabinlarni kuldirganlar. 18-asrda M. iborasi bilan bir qatorda ijrochi maʼnosida "masharaboz", teatr maʼnosida "masharabozlik" istilohlari qoʻllana boshlagan (yana q. Masharabozlik).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rahmatulla Ortiqov** (1899-yil tavallud topgan — 1960-yilda vafot etgan) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Oʻzbekiston SSR Namangan viloyati Chortoq tumani „Moskva" kolxozining raisi, O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputati va Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Lenin ordeni va „O‘roq va bolgʻa" oltin medali sohibi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1899-yilda Turkiston oʻlkasi Fargʻona viloyati Namangan uyezdida tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

1914-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda qatnashgan. 1914—1960-yillarda mardikor, oʻz xoʻjaligida dehqon, birgalikda yer yetishtirish boʻyicha mahalliy shirkatdagi dehqon, Oʻzbekiston SSR Namangan viloyati Chortoq tumani „Moskva" kolxozining raisi.

Hukumatning urush sharoitida qishloq xoʻjaligini rivojlantirish boʻyicha topshiriqlarini muvaffaqiyatli bajargani uchun kolxoz raisi Rahmatulla Ortiqov ikki marta "Mehnat Qizil Bayroq" ordeni bilan taqdirlangan.

Qurgʻoqchilik vaqtida 1946-yilda Chortoq „Moskva" kolxozi paxtakorlari Namangan viloyatida eng yuqori „oq oltin" hosiliga erishgani uchun kolxoz rais Rahmatulla Ortiqov Lenin ordeni bilan taqdirlandi. Buyuk Oktyabr Sotsialistik inqilobining 40 yilligi arafasida „Moskva" kolxozi mehnatkashlari 1956-yil 31-oktabrda Namangan viloyatida eng yuqori paxta hosilini topshirishgan (gektariga 38,5 sentnerdan). „Moskva" kolxozi 1956-yilda oʻz zimmasiga olgan sotsialistik majburiyatlarini oʻtgan yilga nisbatan 26 kun oldinroq va rejadan ortiq 100 tonna paxta topshirdi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilg‘or tajribalardan keng foydalanilgani, paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olgani uchun u Lenin ordeni va „O‘roq va bolgʻa" oltin medali bilan hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 4-chaqiriq O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. 1960-yilda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin orden
* „O‘roq va bolgʻa" oltin medali
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Manbalar
--------



1. ↑  „Rahmatulla Ortiqov biografiyasi".
2. 1 2  Кавалеры ордена Славы трёх степеней: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии Д. С. Сухоруков. — М.: Воениздат, 2000. — 703 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-203-01883-9.
**Nikolay Vladimirovich Xanikov** (1819.24.10, Kaluga gubernyasining Lixvinsk uyezdi — 1878.3.11, Parij yaqinidagi Rambulye) — maxsus topshiriq bilan Buxoro amirligiga yuborilgan rus geografi, sharqshunosi va diplomati. Sarskoye Selodagi litsey (1836)ni tugatib sharq tillari (asosan, arab va fors)ni mustaqil oʻrgangan. Perovskiy ekspeditsiyasi (1839—40) tarkibida Xiva xonligita. qarshi uyushtirilgan harbiy bosqinda qatnashgan va xonlik haqida josuslik maʼlumotlarini toʻplagan. 1841—42 yillarda josuslik niyatidagi Butenev missiyasi tarkibida Buxoro amirligida boʻlgan. Zakavkazye oʻlkasi Bosh boshqarmasining diplomatik kandelyariyasi xodimi (1845—50). Rus geogr. jamiyati Kavkaz boʻlimi rahbari (1850—54), Tabriz (Eron)da bosh konsul (1854—57), Xurosonga uyushtirilgan ilmiy ekspeditsiya rahbari (1858— 59). 1860 yildan umrining oxirigacha Parij va uning atrofida yashagan. X. Turkiston, Buxoro, Eron, Afgʻoniston, Kavkaz xalklari tarixi, etn.si, geof.siga oid koʻplab asarlar yozgan.

Manbalar
--------

* Opisaniye Buxarskogo xanstva, S.P.6. 1843.

Ld.:Xalfin N. A. Rassadina Ye. F. Xanikov — vostokoved i diplomat, M. 1977; Istoriya Uzbekistana v istochnikax i soobsheniyax puteshestvennikov i uchenix (20— 80e. godi XIX), T. 1990; Gʻaniyev I. Mustanov K. Turkiston va N. V. Xanikov, Buxoro, 1995.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mavloniy Mashhura Egamovna** (1934.4.12, Toshkent) — mikrobiolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1989), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1994), biologiya fanlari doktori (1971). Toshkent politexnika institutining kimyotexnologiya fakultetini tugatgan (1957). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti ilmiy xodimi (1960—61), katta ilmiy xodimi (1962—65), 1965-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya boʻlimi (1977-yildan instituti)da sanoat mikrobiologiyasi laboratoriya mudiri. Oʻzbekistonda sanoat mikrobiologiyasi asoschisi. M. Oʻrta Osiyoda ilk bor sanoat mikroorganizmlari kolleksiyasini yaratdi. Zararkunanda mikroorganizmlarga qarshi kurash usullarini ishlab chiqdi. Sporasiz zamburugʻlar tasnifining yangi sxemasini tuzdi. Gamma va lazer nurlari taʼsirida sanoat uchun muhim boʻlgan faol mutantlar topdi va amaliyotga tatbiq etdi.

Manbalar
--------

* Proizvodstvo kormovogo belka v Oʻzbekistane, T. 1988; Mikrobialnaya porcha konservirovannix produktov i puti yeyo predotvrasheniya, T. 1990; Umumiy mikrobiologiya, T. 2003.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nikolay Sergeyevich Shin** (1928.24.8, Uzoq Sharq oʻlkasi) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1987). 1940-yildan Oʻzbekistonda. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1949) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1960)ni tugatgan. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1956—88) va Respublika rassomlik bilim yurti (195]58, 19932004) da dars bergan. Sh. Oʻzbekiston tasviriy sanʼatida oʻziga xos yoʻnalish (maktab) yaratdi (shogirdlari B. Jalolov, E.Muhammadiyev, ʼ.Nazarov va boshqalar), asarlarining asosiy mavzusi oʻzbek, koreys xalqlari tarixi va buguni hamda inson taqdiriga bagʻishlangan; rangtasvirda yaratgan mahobatli kartina, portret, manzara, natyurmort va boshqalar asarlari bilan shuhrat qozondi: "Svetlana", "Xotira yoʻllari", "Hayrat", "Soʻqoq madhiyasi", "Quyoshga", "Sevgi afsonasi", "Hosil bayrami" va boshqalar; shuningdek, "Yil fasllari", "Chirchiq kvadratlari" kabi turkum asarlar muallifi hamdir. 1960-yildan Respublika va xalqaro badiiy koʻrgazmalarda ishtirok etadi. Koreya Respublikasining "Oltin toj" ordeni bilan takdirlangan (1997). "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (1997).

Adabiyot
--------

* Yeremyan R.V. Shin. Jizni tvorchestvo, T. 2003.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mashhur turk taomlari-** Turkiyada sevilib istemoq qilinadigan taomlar roʻyhati.
Turk oshxonasi asrlar mobaynida Yaqin Sharq, Kichik va O‘rta Osiyo madaniyatlari taʼsirida shakllangan. Shuning uchun bo‘lsa kerak, u o‘zida turli xalqlarning, turli mintaqalarning anʼanalarini aks ettiradi.
Turk oshxonasi go‘shtli ovqatlarga boy, ular ichida eng mashhuri, albatta, kabobdir. Turkiyaning turli viloyatlarida kabobning o‘ndan ortiq turlari tayyorlanadi. Ammo turk oshxonasi shirinlik ishqibozlarini ham eʼtiborsiz qoldirmaydi — ular lokum, holva, pahlavadan baxramand bo‘lishlari mumkin. Bulardan tashqari, turk qahvasi va choyi, „simit" teshik kulchalari va mahalliy pitssa — lahmajun o‘z shinavandalariga ega bo‘lib ulgurgan.

Turk oshxonasining mashhur taomlari
-----------------------------------

  

1. **Kunjut sepilgan teshik kulcha** odatda nonushta dasturxoniga tortiladi. Simit bilan birga murabbo yoki pishloq tanovul qilishadi. Simitning hajmi, o‘lchovi va taʼmi har bir viloyatda turlichadir. Izmir shahrida uni gevrek deb atashadi.
Shuningdek, simit ko‘chalarda sotiladi. Sotuvchilar uni maxsus aravachada yoki boshlarida olib yurishadi.

2. **Gyozleme** — qiymali non shaklidagi anʼanaviy turk taomlaridan biri. Gyozleme saj deb ataladigan maxsus tovada pishiriladi. Qiyma ismaloq, pishloq, dengiz mahsulotlari, tuxum, qiyma go‘sht va boshqa narsalardan qilinishi mumkin.

3. **Lahmajun** navbatdagi mashhur sharqona taomdir. Uni arman, turk yoki arab pitssasi deb ham atashadi. Taomni tayyorlash uchun maxsus yupqa non ustiga qiyma go‘sht, pomidor yoki tomat sousi, bulg‘or qalampiri, piyoz, sarimsoq, ko‘katlar, oregano qo‘yiladi. Lahmajun odatda 150-170 gramm og‘irlikka ega bo‘ladi.

4. **Mutanjana** — quritilgan mevalar va qo‘y go‘shtidan tayyorlanadigan ovqat.

5. Ko‘zachada pishiriladigan krevetkalar.

6. **Iskandar kabob** — qo‘zi go‘shti, mayda to‘g‘ralgan non bo‘laklari, eritilgan yog‘ va qatiq tomat sousida tayyorlanadi.

7. **Adana kabob** — qiyma go‘shtdan sixda tayyorlanadi, ustidan o‘tkir qalampir yoki murch sepiladi.

8. **Kyofte** — turk kotletlari. Turkiyaning har bir viloyatida o‘ziga xos retsept bo‘yicha tayyorlanadi.

9. Ichiga qiyma solingan midiya.

10. Ziravorlar sepilgan kichik kotletlar.

11. **Tantuni** — go‘sht va pomidordan tayyorlanadigan taom. Tantuni lavashga o‘ralgan holda yoki oddiy non ichida, shuningdek, nonsiz ham isteʼmol qilinishi mumkin. Tabga ko‘ra ko‘katlar va piyoz qo‘shiladi.

12. **Menemen** — tuxumga pomidor, piyoz, qalampir aralashtirib pishiriladigan nonushta taomi.

13. **Burekas** — nafaqat Turkiyada, balki boshqa qo‘shni mamlakatlarda ham mashhur pishiriq. Qatlama hamirdan tayyorlanadi.

Havolalar
---------

* (Turk oshxonasining mashhur taomlari Xabardor.uz)
* (Turk oshxonasi Zira.uz)
* (Turk oshxonasi)
**Nikolay Alekseyevich Seversov** (1827.20.10, Voronej — 1885. 26.1) — rus zoologi, zoogeografi va sayyohi. Moskva universitetini tugatgan (1846). Oʻrta Osiyoga bir necha marta sayyohat kilib (18571879), Tyanshan va Pomir togʻlari hamda Qizilqum choʻlini tadqiq qilgan; ularning faunasi, geografiyasi va geologiyasini oʻrgangan; Pomir orografiyasi, oʻsimlik va hayvonot dunyosiga oid boy material yiqqan; Rossiya va Turkiston qushlarining tarqalishi va hayotiga oid tadqiqotlar olib borgan; qushlar kolleksiyasini toʻplagan. S. Palearktikani zoogeofafik rayonlashtirish prinsiplarini ishlab chiqqan. Oʻrta Osiyo togʻlaridagi choʻqqi va muzliklar uning nomiga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Nikolay Nikolaevich Shevchenko** (ukraincha: *Микола Миколайович Шевченко*; 24-sentabr 1967-yil) — sovet va ukrainalik futbolchi, himoyachi va yarim himoyachi, futbol murabbiyi.

Faoliyati
---------

Faoliyatini Kirovogradning „Zvezda"sida boshlagan, 1985-yilda ittifoq ikkinchi ligasida klub tarkibida debyut qilgan. 1987-yilda u armiyaga chaqirildi, xizmat paytida u Kottbusning "Lokomotiv" jamoasi uchun GDR chempionatining quyi ligasida oʻynadi. Demobilizatsiyadan soʻng u 1991-yilgacha ranglarini himoya qilgan Zvezda jamoasiga qaytdi. Kirovograd jamoasini tark etgach, u Polshaga yoʻl oldi va u erda bir mavsum Nova Sajina shahridan "Uniya" jamoasida oʻynadi. 1992-yilda u Ukrainaga qaytib, Aleksandriyaning „Poligraftexnika" jamoasining oʻyinchisiga aylandi va u bilan ikki yarim yil davomida Ukraina chempionatining Birinchi ligasida oʻynadi. 1994-yilda u Oliy liga jamoasi — Vinnitsaning „Niva" ga oʻtdi. U Ukraina futbolining elit divizionida debyutini 1995-yilning 4-martida Lvovning „Karpati" klubiga qarshi mehmondagi o‘yinning 70-daqiqasida „Sergey Shubin" o‘rniga maydonga tushirdi. U Vinnitsa aholisi tarkibida yarim yil oʻtkazdi, 1995-yilning yozida u Vorskla Poltavaga koʻchib oʻtdi, buning uchun u birinchi liganing 1995/96-yilgi mavsumida ikkita oʻyin oʻtkazdi, bu jamoa uchun gʻalaba qozondi, ammo qishda ham. -mavsumda u yana Poligraftexnika oʻyinchisiga aylandi. 1996-yilning yozida u Vorslavkaga qaytib keldi va u erda 1996-1997-yilgi chempionatning oliy ligasida jamoa uchun yana bir oʻyin oʻtkazdi, unda Poltava jamoasi divizion debyutanti boʻlib, shov-shuvli tarzda bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

1996-1998-yillarda u Slovakiyaning "Koba" (Senec) va "Slovan Duslo" (Shalya) klublarida oʻynagan. 1998-yilda O'zbekistonga borib, Toshkentning „MHSK" va „Traktor" jamoalarida oʻynagan. 1999/00-yilgi mavsumda u "Cherchill Brazers", ikkinchisi esa Hindiston chempionatida ishtirok etgan Dempo uchun oʻyinchi boʻlgan. 2001-yilda Maldivning „Orol" jamoasida o‘ynagan, shundan so‘ng Hindistonga qaytib, uch mavsum „Kochin" jamoasi sharafini himoya qildi, 2002-yilda O‘zbekistonning „Surxon" jamoasiga jo‘nab ketgan.

### Murabbiylik faoliyati

2014-yilda Bekobodning "Metallurg" jamoasi bosh qarorgohida murabbiy bo‘lib ishlagan. 2017-yilning noyabr oyida u Hindistonning „Cherchill Brazers" bosh murabbiyi etib tayinlangan, biroq bu lavozimda 4 ta oʻyin oʻtkazgandan soʻng (barchalarida jamoa magʻlub boʻlgan) bir oy oʻtib ishdan boʻshatilgan. 2018-2019-yillarda Namanganning „Navbahor" jamoasida Andrey Kanchelskisning yordamchisi sifatida ishlagan.

Yutuqlar
--------

* Ukraina chempionatining bronza medali sovrindori: 1996/97
* Ukraina Birinchi ligasi gʻolibi: 1995/96
* Ukraina Birinchi ligasining bronza medali sovrindori: 1993/94

Manbalar
--------

1. 1 2  „Профиль игрока".  playersfootball.ru.
2. ↑  „Отчёт о матче «Карпаты» — «Нива»".  footballfacts.ru.
3. ↑  „Официально! Шевченко будет помогать Канчельскису в «Навбахоре»".  sports.uz.

Havolalar
---------

* „Профиль на сайте footbook.ru".
**Nesthy Petecio** (tugʻ. 1992-yil 11-aprel) — filippinlik bokschisi, 57 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Filippin terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempioni, 2012 va 2015-yillardagi Osiyo chempionati sovrindori. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining kumush medali sovrindori.

Faoliyati
---------

2012-yilda Ulan-batorda (Mongoliya)ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida 54 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili Koreya Respublikasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida kumush medal sovrindori boʻldi.

2015-yilda Ulanqabda (Xitoy) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u finalga chiqdi, ammo tailandlik Peamwilai Laopeamga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida birinchi raund kolumbiya sportchi Yeni Ariasga yutqazib va Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlab.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida filippinlik sportchi rossiyalik sportchi Lyudmila Voronsovani bir ovozdan magʻlub etib, final uchrashuvini yakunladi. Natijada, boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u jahon chempionligini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 57 kg vazn toifasidagi filippinlik sportchi finalga chiqishga muvaffaq boʻldi. Finalda u Sena Iriega yutqazib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
**Pak in no** (adabiy taxallusi — Noge) (1561.11.8 — Yonchxon viloyati — 1643.25.1) — koreys shoiri. Koreys adabiyetidagi kasa (doston) va sijo (uch misra) kabi poetik janrlarda ijod qilgan. Yapon bosqinchilariga qarshi boʻlgan Imjin ozodlik urushi (1592— 98) qatnashchisi. Vatanparvarlik ruhidagi "Tinchlik xaqida soʻz" (1598), "Kemadagi oʻylar" (1605), "Yonnam haqida qoʻshiq" (1635) kabi dostonlar muallifi. 1605-yildan qarbiy xizmatni tashlab, yakka, xilvatda yashay boshlagan; bu holat uning tabiat manzaralari tasvirlangan eng yaxshi dostonlarida ("Ovloq koʻcha qaqida toʻrtliklar", "Noge manzili haqida qoʻshiq", taxminan 1610—11) oʻz ifodasini topgan. Xanmun (xitoy adabiy tilining koreyslashgan shakli)da yaratilgan 7 kasa, 68 sijo va boshqa sheʼrlar "Nogelik oʻqituvchining asarlar toʻplami" (1—3kitoblar, 1800-yilda nashr etilgan)ni tashkil etadi. 1961-yilda Jaxrn Tinchlik Kengashi qaroriga muvofiq shoir tavalludining 400 yilligi nishonlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Schloss Wiesenthau** („Vizentau qal’asi") — xuddi shu nomdagi Vizentauning shimoli-sharqida, Erenburg (Yuqori Frankoniya) etagida joylashgan. XVI asr oʻrtalaridan toʻrtta burchak minorasi boʻlgan Uygʻonish davri majmuasi.

Tarixiy koʻrinish
-----------------

Bu joy birinchi marta 1062-yilda Forxxaymdagi qirollik saroyi bilan bogʻliq holda tilga olingan. Vizentau hukmdorlari 1128-yildan beri Bamberg vazirlari sifatida tanilgan. Qalʻa haqidagi maʼlumotlar faqat 1379-yilda paydo boʻladi.

Dastlab, qalʻa Vizentau oilasiga tegishli edi. Biroq, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli, 1379-yil 29-iyunda egalar qalʻaning bir qismini Bamberg knyaz-episkopiga ijaraga berishdi. 1383-yilda Vizentau sotildi. 1460-yilda birinchi egalarining avlodlari uni qaytarishga muvaffaq boʻlishdi. Biroq, 1630-1650-yillar va 1767-yillarda Vizentau oilasi yana bankrotlik yoqasida qoldi va qalʻani deyarli yoʻqotdi.

1430-yilda gussitlar urushi paytida qalʻa jiddiy shikastlangan. Bino 1525-yilda dehqonlar urushi paytida yana vayron boʻldi.

1566-yilda Vizentau tubdan qayta qurildi.

1805-yilda Vizentau Vittelsbahi qoʻliga oʻtdi.

Hozirgi vaqtda qalʻa hududida mehmonxona va restoran mavjud.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* *Hellmut Kunstmann*. Die Burgen der südwestlichen Francischen Schweiz
* *T. Eckert.ua* Die Burgen der Francischen Schweiz. ISBN 3-9803276-5-5
* Handbuch der Historischen Stätten. 7-band. ISBN 3-520-27703-4
Qoʻltiqtayoqlardan foydalanish.
**Qoʻltiqtayoq** — yurish paytida inson tanasining ogʻirligini ushlab turish uchun yordamchi vosita. Bu nom, goʻyoki qoʻltiqtayoq shikastlangan suyakning oʻrnini egallashi bilan izohlanadi.

Kasallik yoki jarohatlar tufayli tayanch-harakat tizimining funksiyalari buzilganda, reabilitatsiya davrida, pastki oyoqning jarrohlik amputatsiyasidan keyin harakatlanishni taʼminlash va uning oʻrniga oʻrnatilgan protezga moslashish, shuningdek, tayanch-harakat tizimi va koordinatsiyaning funksiyalarida turgʻun buzilishlar mavjud boʻlganda qoʻllaniladi. Bunday patsientlarga yurish orqali mustaqil harakat qilish imkonini beradi.

 Tirsak osti hassasi.
 Mukammallashtirilgan model.

Hassalarning turlari
--------------------

Tayanch turiga koʻra, hassalar qoʻltiq osti va tirsak osti tayanchli boʻlishi mumkin.

### Qoʻltiqtayoqlar

Konstruksiya
Pastga qarab bitta stoykaga ulanadigan ikkita yogʻoch yoki alyuminiy planka. Stoyka koʻndalang qoʻltiq novdasi (tepadan), panja tutqichi (oʻrtada) va rezina uchi (pastda) bilan jihozlangan.

Sozlash
Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Buning uchun turli xil qisqichlar, vintlar va boshqa qurilmalar ishlatiladi. Tutqichning balandligi ham sozlanadi.

Qoʻllash maqsadi
Patsientga quyidagi sabablarga: qarilik, oyoq mushaklarining zaiflashishi, semizlikka koʻra oʻz vaznini ushlab turish qiyin boʻlgan hollarda pastki qismlarning shikastlanishi.

Oʻlchamlari
Qoʻltiqtayoqlar keng koʻlamda sozlanishi mumkin boʻlganligi sababli, oʻlchamda aniq gradatsiya yoʻq. Biroq, quyidagilar mavjud:

* kattalar qoʻltiqtayoqlari
* bolalar qoʻltiqtayoqlari
* nostandart tuzilish uchun qoʻltiqtayoqlar

### Tirsak osti hassalar (kanadkalar)

Konstruksiya
Tutqich va plastik manjet (qisqich) bilan jihozlangan alyuminiy stoyka. Stoykaning yuqori qismi taxminan 30 daraja burchak ostida egilgan. Stoykaning pastki qismi rezina uchi bilan jihozlangan.

Sozlash
Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Baʼzi modellarda tutqichdan manjetgacha boʻlgan masofa ham sozlanishi mumkin.

Qoʻllash maqsadi
* bemor oʻz vaznini qisman yoki toʻliq tuta oladigan hollarda pastki qismlarning shikastlanishidan keyin reabilitatsiyaning kech davri.
* tayanch-harakat tizimining turgʻun buzilishlari (hassalardan uzoq muddat foydalanganda).

Manbalar
--------

1. ↑  „Медицинский словарь" (deadlink). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).
2. ↑  „Повреждения нижних конечностей::Домашний доктор" (deadlink). 23-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-08-23).