**Sergey Yevgenyevich Treshyov** (ruscha: *Сергей Евгеньевич Трещёв*; 1958-yil 18-avgustda tugʻilgan) RSC Energia sobiq kosmonavti. U koinotda 184 kun davomida Xalqaro kosmik stansiyaning 5-ekspeditsiya ekipajining bort muhandisi sifatida ishlagan. Missiya davomida u kosmik yurishni ham amalga oshirgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Treshyov Rossiyaning Lipetsk viloyati Volinskiy tumanida tugʻilgan. Uning otasi Yevgueniy Georgievich Treshyov, onasi Nina Davydovna Treshyova. Treshyov va uning rafiqasi Elvira Viktorovna Treshyovaning 1988-yilda tugʻilgan Dmitriy va 1992-yilda tugʻilgan Aleksey ismli ikki oʻgʻli bor. Uning sevimli mashgʻulotlariga futbol, voleybol, xokkey, yurish, tennis, musiqa, fotografiya va video kabilar kiradi.

Taʼlim
------

1976-yilda Treshyov texnik maktabni elektr payvandchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1982-yilda Moskva energetika institutini „elektr energetika fanlari muhandis-oʻqituvchisi" mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Tajriba
-------

1982-yildan 1984-yilgacha Tresyov havo kuchlari polkida guruh rahbari boʻlib xizmat qildi. U 1984-yildan 1986-yilgacha RSC Energia kompaniyasida usta va muhandis boʻlib ishlagan. Uning mas'uliyatiga kosmik stansiyadagi kosmonavt faoliyatini tahlil qilish, rejalashtirish va ularni parvozga texnik tayyorlash kiradi. Shuningdek, u texnik hujjatlarni ishlab chiqdi va Yuriy Gagarin nomidagi Kosmonavtlarni tayyorlash markazi bilan birgalikda kosmonavtlarni tayyorlashning barcha jabhalarini muvofiqlashtirdi. Uning vazifalari, shuningdek, ekipajni qoʻllab-quvvatlash va Mir kosmik stantsiyasida tushish va favqulodda qochish ssenariylarini tayyorlashni oʻz ichiga olgan. Shuningdek, u EU367/734 hayotni qoʻllab-quvvatlash tizimini optimallashtirish boʻyicha yer usti kompleksi sinovlarida sinov operatori sifatida ishtirok etgan.

Kosmonavt faoliyati
-------------------

 Sergey Treshyov ISSdagi Zvezda modulida gitara chalmoqda.
1992-yilda u RSC Energia kosmonavtlar otryadiga oʻqishga kirdi va 1992-yildan 1994-yilgacha u kosmonavtlarni tayyorlashning asosiy kursini tamomladi. Treshchov keyingi 3 yilni (1994-yildan 1996-yilgacha) sinov kosmonavtlarini malakali tayyorlashda oʻtkazdi.

1997-yil iyundan 1998-yil fevralgacha Treshchov „Mir" stantsiyasining Exp-25 zaxira ekipaji uchun bort muhandisi sifatida oʻqidi. 1999-yil iyunidan 2000-yil iyuligacha u „Soyuz-TM" ning zahiraviy ISS ekipaji uchun bort muhandisi sifatida oʻqigan. Dastlab u ISS Expedition 3 ekipajiga zaxira sifatida oʻqigan.

### Ekspeditsiya 5

Ekspeditsiya 5 ekipaji 2002-yil 5-iyunda STS-111 bortida ishga tushirilgan. Space Shuttle Endeavour LC-39A Kennedi kosmik markazidan UTC vaqti bilan soat 21:22:49da havoga koʻtarildi. *Endeavor* 2002-yil 7-iyun kuni soat 16:25da Xalqaro kosmik stansiyaga (XKS) tutashdi. Treshyov 5-ekspeditsiya ekipajiga bort muhandisi sifatida qoʻshildi. Ekspeditsiya 5 ekipaji ISS bortida taxminan 25 ta yangi tadqiqot oʻtkazdi. Shuningdek, ular kelishidan oldin boshlangan turli ilmiy tadqiqotlarni davom ettirdi. Ilmiy tadqiqotlar sovuq plazma, kristallarning oʻsishi, kosmosdagi va inson tanasidagi radiatsiya taʼsirini oʻrganishga qaratilgan edi. Baʼzi tibbiy tajribalar qon, mushaklar va suyaklarni oʻz ichiga olgan, ekipaj psixologik tajribalar ham oʻtkazgan.

Ekspeditsiya 5 ekipaji 2002-yil 7-dekabrda Space Shuttle *Endeavour* STS-113 missiyasi bilan Yerga qaytib keldi. Shuttle KSC Runway 33ga UTC vaqti bilan soat 19:38:25da qoʻndi. Oʻzining ikkinchi uzoq muddatli kosmik parvozini yakunlagan Treshyov kosmosda 184 kun 22 soat va 15 daqiqani qayd etdi.

 Sergey Treshyov ISSdagi Birlik tugunida turli xil asboblarni oʻz ichiga olgan palletni ushlab turibdi.
### Kosmik yurishlar

Treshyov 2002-yil 26-avgustda oʻzining birinchi va yagona kosmosga yurishini amalga oshirdi. Pirs havo bloki va *Zvezda* moduli orasidagi muhrlangan lyuklarda havo sizib chiqishi sababli kosmik yurishning boshlanishi kechiktirildi. Muammo osonlikcha tuzatildi, ammo Treshyov va uning hamkori kosmonavt Valeriy Korzunga protseduralardan oʻtib, tashqariga chiqishga tayyorlanish uchun deyarli yarim soat vaqt kerak boʻldi. UTC vaqti bilan soat 05:27da kech boshlanganiga qaramay, ikki koinot sayohatchisi ushbu yurishda oʻzlariga yuklangan hamma vazifani tugatdilar. Treshyov va Korzun rossiyalik Orlan skafandrlarini kiyib, kelajakda kosmik yoʻlni yigʻish vazifalari uchun komponentlarni joylashtirish uchun *Zarya* modulining tashqi tomoniga ramka oʻrnatdilar. Ular *Zvezda* tashqarisida joylashgan Yaponiya Kosmik Agentligining bir juft materiallar taʼsir qilish tajribalarida yangi material namunalarini oʻrnatdilar. Ular *Zvezda*ga kelgusida kosmik yurishlari paytida bogʻlovchilarning marshrutini soddalashtiradigan qurilmalarni oʻrnatdilar. Ikki kosmik sayohatchi, shuningdek, *Zvezdaga* ikkita jambon radio antennalarini qoʻshib, kelajakdagi stansiya havaskor radio operatsiyalarini yaxshiladilar. Kosmik *yurish Pirs* oʻrnatish boʻlimining havo qulfida tugallandi va 5 soat 21 daqiqa davom etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *ENERGIA.* „Serguey Evguenyevich TRESHCHEV" (2002-yil may). 20-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2010-yil.
2. ↑  *NASA.* „STS-113 Shuttle Press Kit" (25-oktabr 2002-yil). Qaraldi: 10-iyun 2010-yil.
3. ↑  *Jim Banke.* „Russian Cosmonauts Complete Spacewalk at International Space Station".  SPACE.com (26-avgust 2002-yil). 23-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2010-yil.
4. ↑  *NASA.* „International Space Station Status Report #02-38" (26-avgust 2002-yil). 7-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2010-yil.