**Tbilisi davlat filarmoniyasi** (yuk. თბილისის საკონცერტო დარბაზი, Tbilisi konsert zali) — Gruziya konsert tashkiloti, Tbilisi, Meraba Kostava koʻchasi, 36/1 da joulashgan. Shaharning diqqatiga sazovor joylari.

Tarix
-----

Gruziyada filarmoniya asoslarining tashkil topishi 1905-yilda deb hisoblanishi mumkin, chunki Gruziya filarmoniya jamiyati shu yili Tiflisda rasmiy ravishda tashkil etilgan. Jamiyat tashkilotida Gruziyaning yetakchi musiqachilari va jamoat arboblari — Zaxariy Paliashvili, Ia Kargareteli, Andrey Karashvili, Filimon Koridze, Nikolay Sulxanishvili, Zakariya Chxikvadze, V. Karbelashvili, I. Chijavadze, N. Kartvelishvili, P. Mirianashvili va boshqalar faol ishtirok etdilar. Jamiyatning birinchi raisi N. Sulxanishvili boʻlgan.

Filarmoniya jamiyati taʼlimdan koʻp oʻtmay „Gruzin tilida postonovka qiluvchi birodarlar" bilan birlashib, Gruziya milliy musiqasining asarlarini toʻplashda faol ishtirok etdi, ularni ommalashtirish, bu asta-sekin milliy Gruziya operasini yaratish uchun zamin yaratdi. 1908-yilda jamiyat tomonidan Tiflis musiqa maktabi ochildi, taklifga koʻra Z Paliashvili rahbarlik qildi; makrabda mashhur musiqachilar dars bera boshladi V. Amiradjibi, A. Karashvili, G. Natradze, P. Paliashvili, M. Gabashvili, A. Tulashvili va boshqalar.

Z.Paliashvili boshchiligidagi Gruziya filarmoniyasi barcha ommaviy tadbirlarda faol qatnashib, gruzin milliy madaniyatini rivojlantirishda katta rol oʻynay boshladi.

1935-yildan filarmoniyaga Vladimir Xetagurov, 1939-1942-yillarda Vladimir Kavsadzde, 1954-1958-yillarda Grigoriy Kokeladze, 1974-yildan Sulhan Nasidze rahbarlik qilgan. Kompozitorlar filarmoniya bilan hamkorlik qildilar — „Tbiliso" qoʻshigʻi muallifi Revaz Lagidze, Georgiy Tsabadze va boshqalar. Filarmoniya qoshida musiqa guruhlari tashkil etildi, keyinchalik ular keng tarqaldi — „Orera" (1961) va boshqalar, xonandalar — Vaxtang. Kikabidze va Nani Bregvadze (1959), Diana Gurtskaya (1988).

Filarmoniya konsert zali 1971-yilda meʼmor I. Chhenkeli tomonidan qurilgan. XXI asrning boshlarida zal kapital taʼmirlandi.

Hukumat filarmoniyaning davlat maqomini tasdiqladi.

2001-yilda Filarmoniya yonida „Yulduzlar xiyoboni" tashkil etildi, unda Gruziya milliy baletining asoschisi Nino Ramishvili, taniqli qoʻshiqchi Nani Bregvadze, skripkachi Liana Isakadze, „Orera" vokal va cholgʻu ansambllari bor. „Iveriya", bastakor Bidzina Kvernadze, rassomlar Eter Kakulia, Teymuraz Tsiklauri, Giorgi Xutsishvili, Gizo Nishnianidze (yozuvchilarning birinchisi) va boshqalar.

2014-yilda filarmoniyaga bastakor Aleksi Machavariani nomi berildi.

Konsert zali
------------

Filarmoniya kontsert zalida 2500 oʻrinli asosiy zal va 750 oʻrinli kichik zal mavjud. Filarmoniyaning dumaloq foyesi binoning ichki makonini atrofdagi shahar qurilishi bilan birlashtiradi.

Zalning oldida „Muza" bronza haykali oʻrnatildi (haykaltarosh M. BerDzeniShviLi, meʼmor I. Chhenkeli)

Jorj Tsabadze byusti.

Adabiyotlar
-----------

Djanberidze N. Machabeli K. Tbilisi. Mtsxeta. Seriya: Arxitektura va sanʼat yodgorliklari. 1984-yil, nashriyot: Sanʼat, shahar: M. b.: 256 b. ill.

. 9, გვ. 185-186, თბ. 1985 წელი.

Manbalar
--------

1. ↑  Tbilisskaya Filarmoniya — eto svoego roda smislovoy sentr rayona, tut sxoditsya neskolko ulits
2. ↑  Teatri Tbilisi, istoriya teatralnoy jizni goroda
3. ↑  *Artyom Sinsov* Gruziya peshkom. Samie interesnie progulki po Gruzii
4. ↑  „Учебник по истории Грузии — ГЛАВА XIV. ГРУЗИНСКАЯ КУЛЬТУРА В ЭПОХУ ИМПЕРИАЛИЗМА И ПРОЛЕТАРСКОЙ РЕВОЛЮЦИИ (1900—1921 гг.)" (deadlink). 31-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-oktabr 2018-yil.
5. ↑  „Tbilisi Concert Hall" (deadlink). 30-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-oktabr 2018-yil.
6. ↑  Rukovodstvo Bolshogo konsertnogo zala tbilisskoy Filarmonii vedet peregovori s investorami
7. ↑  Tbilisskaya filarmoniya ostanetsya v sobstvennosti gosudarstva
8. ↑  U zdaniya Tbilisskoy Filarmonii budet ustanovlena zvezda Gruzinskogo Natsionalnogo baleta im Suxishvili
9. ↑  U zdaniya Tbilisskoy Filarmonii budet ustanovlena zvezda Gruzinskogo Natsionalnogo baleta im Suxishvili
10. ↑  U zdaniya Tbilisskoy Filarmonii budet ustanovlena zvezda Gruzinskogo Natsionalnogo baleta im Suxishvili
11. ↑  U zdaniya Tbilisskoy Filarmonii budet ustanovlena zvezda Gruzinskogo Natsionalnogo baleta im Suxishvili
12. ↑  U zdaniya Tbilisskoy Filarmonii budet ustanovlena zvezda Gruzinskogo Natsionalnogo baleta im Suxishvili
13. ↑  Tbilisskaya filarmoniya budet nosit imya kompozitora Aleksi Machavariani
14. ↑  Vistavka pod otkritim nebom „Sut skulptur v sovremennom mire" budet posvyaщena Merabu Berdzenishvili
15. ↑  Byust Georgiya Tsabadze, Tbilisi