recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Baptizm** (yun. baptizo — suv bilan choʻqin-tirish) — protestant yo'nalishlaridan biri. Baptistlar fikricha, bolalar yoshligida emas, balki dinga nisbatan ongli munosabatda boʻlgandagina choʻqin-tirilishi, diniy eʼtiqodda erkinlik boʻlishi lozim. Iso Masihga ishonganlarning hammasini xudo xalos etadi. Baptizm ruhoniylarning dinga ishonuvchilar bilan xudo oʻrtasidagi vositachiligini rad etadi, xristianlikda muqaddas hisoblanadigan avliyolar, ikonalar, sirli marosimlar va kichik bayramlarni tan olmaydi, faqat Iso Masih nomi bilan bogʻliq boʻlgan bayramlarni, shuningdek baʼzi maxsus bayramlarni tan oladi. Bibliyani diniy taʼlimotning yagona manbai deb hisoblaydi, unga qatʼiy rioya qilishga chaqiradi.

Baptizmning dastlabki jamoasi 1609-yilda Gollandiyada ingliz muhojirlari orasida vujudga keldi. 1612-yilda Angliyada, 1639-yilda Shim. Amerikada paydo boʻldi. 19-asrda Yevropa, Osiyo, Afrikada, Lotin Amerikasidagi mustamlaka va qaram mamlakatlarda keng tarqaldi. Baptizm Rossiyaga 19- a.ning 60- yillarida Germaniyadan kirib kelgan. 1905-yilda Jahon baptistlari ittifoqi tuzildi, uning markazi AQShda. Jahondagi baptistlar soni 31 mln.dan ortiq. Oʻzbekistonda baptistlarning roʻyxatga olingan 14 ta jamoasi bor (1998).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Volin viloyati** — Ukrainaning shimoli-gʻarbidagi viloyat. 1939 yil 4 dekabrda tuzilgan. Maydon 20,2 ming km2. Aholisi 1071 ming kishi (1999), shaharliklar 49%. 11 shahar, 21 shaharcha bor. Markazi — Lutsk shahri.

Volin viloyatining koʻp qismi Polese pasttekisligida, ozroq (jan.) qismi Volin qirlarining shimoli-gʻarbida joylashgan. Foydali qazilmalari: toshkoʻmir, torf, boʻr, gil, qum, ohaktosh, mergel. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Iyulning oʻrtacha tempaturasi 18,6°, yanvarniki −4,5°. Yiliga 550-600 mm yogʻin yogʻadi. Vegetatsiya davri 200 kun. Daryolari: Pripyatning bosh qismi va uning oʻng irmoqlari. Tuprogʻi chimli podzol va qrratuproq. Hududining ‘/5 kismi oʻrmon, ‘/4 kismi botqoqlik.

Oziq-ovqat (shakarqand, goʻsht), mashinasozlik (avtomobilsozlik, priborsozlik, qishloq xoʻjaligi mashinalari, podshipniklar va boshqalar) sanoati yetakchi oʻrinda. Lvov-Volin havzasida koʻmir qazib chiqariladi. Oʻrmon va yogʻochsozlik sanoati korxonalaridan taxta tilish zavodlari (Suman. Zabolote, Kiversi), yogʻochsozlik (Kiversi), mebel kombinati (Suman) va kimyo-oʻrmon xoʻjaliklari (Lutsk, Kovel), yengil sanoat tarmoqlaridan tikuvchilik va poyabzal fabrikalari (Lutsk, Vladimir-Volinskiy va Kovel) bor. Donli ekinlar (kuzgi bugʻdoy, grechixa, arpa, makkajoʻxori), texnika ekinlari (qand lavlagi, tolali zigʻir), sabzavot, kartoshka ekiladi. Sutgoʻsht chorvachiligi va choʻchqachilik asosiy oʻrin tutadi. Qoʻy va echki ham boqiladi. Stir daryosida kema qatnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Volin viloyati" *OʻzME*. V-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Ukraina maʼmuriy bo'linishi |
| --- |
|  |
| Viloyatlar | 
Cherkassi • Chernigov • Chernovsi • Dnepropetrovsk • Donetsk • Ivano-Frankovsk • Jitomir • Kirovograd • Kiyev • Lugansk • Lvov • Nikolayev • Odessa • Poltava • Rovno • Sumi • Ternopol • Vinnitsa • Volin • Xarkov • Xerson • Xmelnitskiy • Zakarpatye • Zaporojye |
|  |
| Muxtor Respublika | 
Qrim Muxtor Respublikasi 1 |
|  |
| Mamlakat miqiyosidagi shaharlar | 
Kiyev • Sevastopol 1 |
|  |
| 
1Rossiya nazoratiga oʻtgan hududlar. |

 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nagasaki** — Yaponiyadagi shahar, Kyusyu o.ning gʻarbida, Nagasaki qoʻltigʻi soxilida joylashgan. Nagasaki prefekturasining maʼmuriy markazi. Aholisi 423,2 ming kishi (2000). Yirik port. Yaponiyaning jan. suvlaridagi baliqovlash bazasi. Kemasozlik va kema taʼmirlashning yirik markazi. Mashinasozlik, oziq-ovqat, metallurgiya, toʻqimachilik, neft kimyosi, yogʻoch tilish sanoatlari rivojlangan. Universitet, savdo-sanoat muzeyi, qad. sanʼat va boshqa muzeylar bor. Shahar 12-asrdan maʼlum. 16— 17-asrlarda N.da por-tugallar faktoriyasi boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi oxirida, 1945-yil 9-avgustda shaharga tashlangan atom bombasi natijasida shaharning koʻp qismi vayron boʻlgan, 75 mingdan ortiq kishi halok boʻlgan va yaralangan. N. erkin reja asosida kurilgan. Meʼmoriy yodgorliklaridan 16—19-asrlarda qurilgan Suva ibodatxonasi, budda ibodatxonalari ansambllari, koʻpriklar, katoliklar cherkovlari saqlangan. 1945-yil 9-avgustdagi vayronagarchiliklardan keyin qayta qurilgan binolar qatorida Tinchlik bogʻi (xalqaro madaniyat markazi binosi bilan) va monumenti qurilgan.

**Nagasaki** — Yaponiyadagi shahar, Kyusyu oroli gʻarbida, Nagasaki koʻrfazida joylashgan. Nagasaki Prefekturasi maʻmuriy markazi.

Aholisi - 447,4 ming kishi (2004).

Nagasaki 1945 yil 9-avgust kuni AQShning Yaponiyaga qarshi uyushtirgan ikkinchi yadroviy hujum nishoni boʻlgan: Amerika bombardimonchi samolyotlari tomonidan "Semiz" bombasi tashlangan va bu hujum halokatli natijalar va minglab insonlarning ommaviy halok boʻlishiga olib kelgan.

Hozirgi kunda Nagasaki - yirik savdo va yoʻlovchi porti, Yaponiyaning janubiy suvlaridagi baliqchilik bazasi. Yirik kema qurish va taʻmirlash markazi (suv sigʻimi 300-500 ming tonna boʻlgan kemalar tayyorlanadi). Mashinasozlik bilan bir qatorda oziq-ovqat (shuningdek baliq konervalash), metallurgiya, yengil sanoat, neftekimyo, o'rmonchilik sanoatlari ham rivojlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Baotit (**Ba 4 Ti 4 (Ti, Nb, Fe) 4 (Si 4 O 12) O 16 Cl ) - noyob mineral boʻlib, noyob toʻrt qavatli silikat halqasiga ega deb tan olingan. Kristallar tetragonaldir, lekin odatda monoklinik koʻrinish darajasida deformatsiyalanadi. Birinchi kashfiyot boʻlgan Baotou, Xitoy nomi bilan atalgan baotit dunyoning turli joylarida gidrotermal tomirlar va gidroksidi jinslarda topilgan.

Tuzilishi
---------

Simonov birinchi boʻlib baotitning kristall strukturasini aniqladi, unda (Ti, Nb, Fe) — oktaedralar qirralari boʻlinadi, zanjirlar hosil qiladi va burchaklarda oʻzaro bogʻlanadi (001); bu ustunlar rutildagilarga oʻxshaydi.  Toʻrtta silikat tetraedra burchaklarni boʻlib, c oʻqiga perpendikulyar tekislikda xarakterli halqalarni hosil qiladi.  Bariy kationi halqalar va rutil ustunlar orasida, xlorid esa har bir juft halqa orasidagi boʻshliqni toʻldiradi.  Strukturaning elektrostatik muvozanatini taʼminlash uchun xlorning mavjudligi shart emas.

Baotitning birinchi namunasi galena, pirit, albit, aegirin va gidroksidi amfibollar bilan Xitoyning Bayan Obo konida kvartsitni kesuvchi kvarts tomirida topilgan . Montana shtatining Ravalli okrugidagi donalar karbonat tomir ichidagi eschynit massalarida yupqa kaltsit qobigʻida topilgan.  Baotit, shuningdek, Haast daryosida, Yangi Zelandiyada, dike toʻdasi bilan bogʻliq karbonatit, fenit va gidrotermal suyuqlik tomirlarining qoʻshimcha bosqichi sifatida paydo boʻladi.  Mantiyadan olingan magmalarning toʻgʻridan-toʻgʻri kirib kelishi  Yangi Zelandiyaning Janubiy oroli boʻylab Alp togʻlari yorigʻi chegarasining yaqinligi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.

1. ↑  Chakhmouradian, A.R. and Mitchell, R.H. (2002) The mineralogy of Ba- and Zr-rich alkaline pegmatites from Gordon Butte, Crazy Mountains (Montana, USA): comparisons between potassic and sodic agpaitic pegmatites.
2. ↑  Simonov, V.I. (1960) Baotite, a mineral with a metasillicate ring (Si4O12).
3. ↑  Shinno, I. and Li, Z. (1998) Mössbauer studies of baotite and bafertisite.
4. 1 2 3  Cooper, A.F. (1996) Nb-rich baotite in carbonatites and fenites at Haast River, New Zealand.
5. ↑  Peng, C.J. (1959) The discovery of several new minerals of rare elements.
6. ↑  Heinrich, E.W. Boyer, W.H. and Crowley, F.A. (1962) Baotite (Pou-tʼou-k’uang) from Ravalli County, Montana.

Manbalar
--------
Fransiyaning Ardres shahri haqida ma'lumot beradigan mahalliy shakarni qayta ishlash zavodining lavhasi, 1901-yil
**Nag Hammadi** ( /ˌnɑːɡhəˈmɑːdi/ *NAHG hə-MAH-dee* ; arabcha:  Najʿ Ḥammādī ) — Yuqori Misrdagi shahar. U Nilning g'arbiy sohilida, Qena gubernatorligidan taxminan 80 kilometr (50 mi) uzoqlikda joylashgan. 2007-yil ma'lumotiga ko'ra uning aholisi 43 000 ga yaqin edi.

Tarixi
------

Nag Hammadi shahri Ansan (arabcha:  qadimgi qishloqlar o'rnida topilgan) va 19-asrda al-Luaqiy (arabcha: ) uning asoschisi, Misrning Sohag shahridagi Hammadilar oilasiga mansub Mahmud Posho Hammadiy nomi bilan atalgan. Mahmud Posho Hammadi Sohagdagi yirik yer egasi bo‘lib, 1882-yildan boshlab Misrdagi Britaniya hukmronligiga keskin qarshiligi bilan tanilgan.

Nag Hammadi taxminan 5 kilometr (3.1 mi) qadimgi Chenoboskiondan g'arbda ( qadimgi yunoncha: *Χηνοβόσκιον* ) "Nag Hammadi kutubxonasi" II-asrdagi gnostik matnlarning muhim toʻplami boʻlib, 1945-yilda Nag Hammadi yaqinidagi Jabal al-Tarifda topilgan.

Shahar 2010-yil yanvar oyida Nag Hammadi qirg‘ini sodir bo‘lgan, unda sakkiz nafar qibtiy nasroniy uch kishi tomonidan otib o‘ldirilgan. Hammasi bo'lib, o'n to'qqiz kopt nasroniylari hujumga uchradi.

Iqtisodiyoti
------------

Nag Hammadida shakar va alyuminiy ishlab chiqariladi. Nag Hammadi shakar zavodi 1895-1897-yillarda fransuz pudratchilari Cail va Fives tomonidan qurilgan. U hali ham 2018-yildan buyon ishlaydi. Egyptalum Yaqin Sharqdagi eng yirik alyuminiy ishlab chiqaruvchilardan biridir. Yog'och zarrachalar taxtasi shakar qamishidan ishlab chiqariladi.

Yana qarang
-----------

* Misrdagi shaharlar va qishloqlar ro'yxati
* Nag Hammadi kutubxonasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Carte geographique de l'Egypte et des pays environnans by Pierre Jacotin". *PAThs – Archaeological Atlas of Coptic Literature* (1818).

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  James M. Robinson*. The Nag Hammadi Library*. San Francisco: Harper San Francisco, 1988. . "The Nag Hammadi Library consists of twelve books, plus eight leaves removed from a thirteenth book in late antiquity and tucked inside the front cover of the sixth. These eight leaves comprise a complete text, an independent treatise taken out of a book of collected essays". (p. 10).
„nag-hammadi.com". 8-aprel 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. 1 2  "Egypt's anxious Copts 'await next catastropheAndoza:'" (25 January 2010) BBC News
4. ↑  „Egypt church attack kills Copts". *BBC News* (7-yanvar 2010-yil).
**Efalid** (qadimgi yunoncha: *Αἰθαλίδης*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Germesning va ftiotidalik Mirmidonning qizi Evpolemalarning oʻgʻli. Fessaliyada Amfris daryosi boʻyida tugʻilgan va Alop yoki Larisada yashagan.

Yason va boshqa qahramonlarga qoʻshilib, „Argo" kemasida „ Oltin moʻyna"ni qidirish uchun Kolxidaga borgan. U qobiliyatli kamonboz, shuningdek, favqulodda xotiraga ega shaxs sifatida mashhur edi. Efalidning bu qobiliyati unga otasi Germesdan oʻtgan.

Xudolar orasida Germes boʻlgani kabi, Argonavtlar orasida Efalid elchi vazifasini bajargan. U Lemnos malikasi Gipsipilani argonavtlarga boshpana berishga koʻndira olgan.

Oʻlimidan soʻng, u Aid xotirasini saqlab qolgan kam sonli odamlardan biri boʻldi. Shuningdek, uning ruhi navbati bilan yer ostida va yer ustida yashash imkoniyatiga ega boʻldi.

Argonavt Efalid haqidagi afsona oʻzining davomini Pifagorizmda topdi. Ushbu taʼlimotning izdoshlari ruhlarning koʻchishiga ishonishgan. Laertlik Diogen pontiylik Gerakliddan iqtibos olgan holda, taʼlimotining asoschisi Pifagor ruhining koʻchishi haqida afsonani keltiradi. Germes oʻgʻli Efalidga boqiy yashashdan tashqari har qanday istagini bajarishni taklif qildi. Efalid undan tirik va oʻlik xotira qoldirishni soʻradi. Efalidning ruhi birinchi marta Troya urushi paytida troyalik jangchi Yevforb sifatida qayta tugʻildi. Keyin Germotim va baliqchi Pirrning tanasidan oʻtib, Efalidning ruhi Pifagorda mujassamlandi. Oʻz navbatida, qalban Germesning oʻgʻli boʻlgan Pifagor, oʻzining barcha tanosuhlarini esladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Валерий Флакк 2013. sfn error: no target: CITEREFВалерий\_Флакк2013 (help)
2. 1 2  Аполлоний Родосский 1964. sfn error: no target: CITEREFАполлоний\_Родосский1964 (help)
3. 1 2 3  Roscher & 1884—1890. sfn error: no target: CITEREFRoscher1884—1890 (help)
4. 1 2 3  Wernicke 1893. sfn error: no target: CITEREFWernicke1893 (help)
5. ↑  Диоген Лаэртский 1986. sfn error: no target: CITEREFДиоген\_Лаэртский1986 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Аполлоний Родосский*. Аргонавтика*, 1000 экз, Тбилиси: Мецниереба, 1964.
* Валерий Флакк*. Аргонавтика. Книга первая*. М.: Импэто, 2013. ISBN 978-5-7161-0252-1.
* Гигин*. Мифы*, Античная библиотека. Алетейя, 2000. ISBN 5-89329-198-0.
* Диоген Лаэртский*. О жизни, учениях и изречениях знаменитых философов*, второе, Философское наследие, М.: Мысль, 1986.

* Rosher V. G. Aithalides // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [nem.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 198.
* Vernike K.[de]. Aithalides 1 : [nem.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1893. — Bd. I, 1. — Kol. 1093.



[[Turkum:Hermes haqida afsonalar]
**Naftandoz** (arab. — naft, neft, fors. — andoz, otmoq) — neftni yondirib otish quroli. Oʻrta Osiyo xududidagi koʻplab shahar harobalaridan arxeologik konussimon idishlar (simob koʻzacha) topishgan. Ularning aksariyati naqsh, bezaksiz. V.L.Vyatkin Afrosiyob shahar harobasidan ustiga "fath" — gʻalaba deb yozilgan shunday idish topgan. Oʻrta asrlardagi qoʻshinlar tar-kibida maxsus N.lar qismi mavjud boʻlgan. Tarixiy manbalarda N. istilohi 16-asrdan soʻng uchramaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ahmadiyeva Dilnaz Muratovna** -
1980-yil 20-noyabrda Almati shahrida dunyoga kelgan. Millati uygʻur.

Otasi — Ahmadiyev Murod Abdurahimovich, Qozogʻiston Respublikasining xalq artisti, Qozogʻiston Respublikasining Parlament Majlisining deputati.
Onasi — Hoshimova Rizvongul Muhammedovna, aktrisa, televiziya diktori boʻlib ishlagan.

Qozoq davlat xalqaro tillar universitetining ingliz tili fakultetini bitirgan (2002), tarjimon-referent. Hozirgi kunda Gollivudda akterlik kasb kurslarida oʻqiydi (AQSh).

rus, qozoq, uygʻur, ingliz va ispan (lugʻat asosida)
tillarini biladi.

1997-2007-yillarda — „Davlat respublika uygʻur teatri" RKQK solist-vokalisi.

Hozirgi kunda xususiy mansabi bilan shugʻullanadi.

„Siyqirli alma" musiqiy filmida (1984), amerika-qozogʻiston birgalikda tasvirga olgan „Kochevniki" filmida
(2003) rol ijro etgan.

Xobbisi — bilyard.

Qiziqib oʻqiydigan adabiyoti — koʻrkam adabiyot, tarixiy romanlar.

17-sentyabr 2011-yili Astana shahridagi restoranlarning birida Dilnaz Axmadieva va xususiy tadbirkor Axmad ismli yigit bilan nikoh toʻyi boʻldi

Diskografiya
------------

* „Mojet odnajdi" — 2001
* „Wapadarim" — 2002
* „Zolotoy" — 2005
* „Moyo serdse" — 2007
* „Lyubovyu zadeti" — 2010

Manbalar
--------

1. ↑  *V Astane proshla svadba Dilnaz Axmadievoy*, 2011-09-24da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-12-10

Havolalar
---------

* Biografiya Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-05).
**Bantok Grenvill** (1868.7.8— London — 1946.16.10) — ingliz kompozitori, dirijyor. Musiqiy oriyentalizm (Sharq mavzulariga murojaat qilish)ning yirik namoyandasi, ilk ijodiy qadamlaridan Sharqqa murojaat qilgan. 1938-yil dunyo (xususan Yaqin va Oʻrta Sharq) boʻylab qilgan safarida sharq mavzu va kuylarini toʻplagan va asarlarida ulardan foydalangan. Jumladan, "Eron durdonasi" operasi, "Misr", "Lalla Ruk" baletlari; xor va simfonik orkestr uchun "Umar Xayyom" (1906 — 09, uch turkumdan iborat), "Samarqandga oltin sayohat" (1922); ovoz va fortepiano uchun "Haram qoʻshiqlari", "Hofizning 5 ta gʻazali", "Saʼdiy bogʻi atir gullari" kabi turkumlar, boshqa sharq shoirlari sheʼrlariga asarlar yaratgan. Arab (Misr), hind, yapon va boshqa xalqlar kuylarini qayta ishlagan. Jami 4 opera, 3 balet, 3 simfoniya, 6 programmali simfonik poema; 2 torli kvartet, 4 skripka va fortepiano uchun sonata; xor uchun 3 simfoniya, spektakllarga musiqa, bolalar uchun turli janrlardagi asarlar muallifi. 1947-yil Angliyada B. jamiyati tashkil etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Banon** (fr. Banon) — echki sutidan tayyorlangan yumshoq fransuz pishlogʻi.

Tarixi
------

Banon ming yillik ishlab chiqarish anʼanasiga ega. Qadimgi Rim davrida ham tanilgan. 2003-yil fevral oyida Banon AOC sertifikatini oldi.

Ishlab chiqarish
----------------

Banon "sutni tvoroglashtirish "usuli bilan ishlab chiqariladi. Buning uchun sutni sogʻishdan keyin darhol qayta ishlash kerak, shunda u sovib qolmaydi. Sutga shirdon qoʻshiladi va 30-45 °s haroratda 29-35 daqiqa davomida fermentatsiya qilish uchun qoldiriladi. Natijada xamirga oʻxshash pishloq massasi olinadi. Pishib yetishshi uchun shakllar sifatida maxsus qobiqlardan foydalaniladi. Boʻlajak Banon mahalliy uzum arogʻida yuviladi, quritilgan kashtan barglariga oʻraladi va rafiya palma barglari (lat. Raphia) lentalari bilan bogʻlanadi. Pishloq 11-14 °C haroratda va 90 % dan ortiq namlikda qorongʻi yertoʻlada pishadi. Yosh pishloqlarni olish uchun pishib yetish muddati ikki hafta, yarim pishgan-4-5 hafta va yetuk-6-8 hafta.

Tavsif
------

Pishloqning boshi diametri 6-7 sm, qalinligi 2,5-3 sm va ogʻirligi 90-120 g boʻlgan diskoid shaklga ega, pishloq oʻralgan kashtan barglari unga pishloq namligini saqlaydigan va oʻziga xos taʼmi va xushboyligini  rivojlantiradigan taninlar va efir moylarini beradi. Banon quruq somon poʻstlogʻiga ega boʻlib, ozgina kulrang-koʻk boʻlgan yeyish mumkin boʻlgan mogʻor bilan qoplangan va qoshiq bilan isteʼmol qilinadigan yumshoq pulpa. Pishloqning yog ' miqdori — 45 %ni tashkil qiladi.

Banon yangi meva yoki ozgina qovurilgan nok bilan yaxshi istʼemol qilinadi. Pishloqning eng yaxshi qoʻshimchasi — qora qaragʻay likyori Blanc de Cassis.

Havolalar
---------

* Banon na Gastronom.ru[*sayt ishlamaydi*]
* Slovar sirov. Banon
* Fromage de Banon au Pays de Montbrun les Bains Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-12-10).
**Broyler** (ing. broiler, broil — olovda qovurish) — tez yetiladigan va yuqori sifatli gusht beradigan goʻshtdor joʻja. 6—9 hafta boqilib tirik vazni 1,5—2 kg boʻlganda suyiladi. Goʻshti yumshoq, mazali. B. goʻshtidan parhez taomlar tayyorlanadi. B. olish uchun joʻja qisqa muddatda yetarli darajada semirtiriladi. Buning uchun ogʻir vaznli va tez yetiladigan „kornish", „oq plimutrok", „Susseks", „nyugempshir" kabi sergoʻshtsertuxum va sergoʻsht zotli tovuq joʻjalaridan, zotlararo va liniyalararo chatishishdan olingan duragay joʻjalardan foydalaniladi. Shuningdek oʻrdak (8 haftalik), gʻoz va sesarka (12 haftalik), kurka (19 haftalik) joʻjalarini goʻshtga boqish ham B. deyiladi. Oʻzbekistonda B. davlat naslchilik xoʻjaliklarida, parrandachilik fabrikalarida yetishtiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Delfinlar** (Delphininae) — tishli kitlar turkumiga mansub sut emizuvchilar guruhi. Daryo D.i (Platanistidae) va delfinsimonlar (Delphinidae) oilalarini oʻz ichiga oladi. Daryo D.ining uz. 1,5–3 m, koʻkrak suzgichlari kalta va keng , tumshugi uzun va ingichka, tishlari koʻp (104 dan 242 gacha), koʻzlari ojiz (gang D.da koʻz gavhari boʻlmaydi). Asosan Jan. Amerika (laplat D.) va Jan. Osiyo (hind D. Xitoy koʻl D.) daryolarida tarqalgan. Delfinsimonlarning uz. 1,2–3 m, ayrim turlari (kosatka) 10 m gacha. Koʻpchiligida orqa suzgichi boʻladi, tumshugi choʻziq, tishlari 50 tadan koʻproq, dum suzgichining keyingi uchi chuqur kesilgan. Bosh miyasi sharsimon, yarim sharlari poʻstlogʻida juda koʻp pushtachalari bor. D.da kitsimonlarga nisbatan exolokatsiya va eshitish organi yaxshi rivojlangan (bir necha oʻn Gs dan 150— 196 Gs gacha chastotalik akustik tebranishlarni qabul qiladi). Tovush signallari orqali oʻzaro aloqa qiladi. Exolokatsiya organi boshining havo toʻplovchi boʻshliqlarida joylashgan. Soatiga 55 km tezlikkacha suza oladi (kosatka). 3—5 yilda balogʻatga yetadi. Bolasini 4—6 oy emizadi. Yirik D. 50, maydalari 30-yilgacha yashaydi. Ovozga taqlid kila oladi, qoʻlga oson oʻrganadi. Okeanariumlarda boqilganida koʻpayishi ham mumkin. D.ning 50 turi maʼlum. Oq biqin D. va afalina deyarli hamma dengizlarda uchraydi. Krra dengizda faqat oq biqin D. shim. dengizlarda shim. kitsimon D. kosatkalar tarqalgan. Koʻpchilik turlarini ovlash man qilingan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chex tili** hind-yevropa tillari oilasiga kiruvchi gʻarbiy slavyan tili boʻlib, slovak, polyak va qisman serb tillariga yaqin til hisoblanadi. Chex tili taxminan X oxirlarida yuzaga kelgan. Birinchi chex tilidagi tarixiy yozuvlar esa, XII ga borib taqaladi.

**Chex tili** — hindevropa tillari oilasidagi slavyan guruhining sharqiy slavyan guruhchasiga mansub tillardan biri, Chexiya Respublikasining rasmiy tili. Asosan, Chexiyada (8,5 mln. kishi), shuningdek, Slovakiya, AQSH, Kanada, Germaniya va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 10 mln. kishidan ortiq (oʻtgan asrning 90-yillari urtalari).

Chex tili 4 lahjaga bulinadi: 1) asl chex (markazi Praga bulgan urta chex, jan.gʻarbiy, shim.sharqiy shevalar); 2) ganak (ganats); 3) lyash (silez); 4) moravslovak. Fonetik xususiyatlari: suz maʼnolari va shakllarini farklashga xizmat qiladigan choʻziq va qisqa unlilarning mavjudligi, qattiqlik va yumshoklik buyicha moye keluvchi 3 juft undoshning borligi va boshqa Morfologik xususiyatlari: otlar turlanishi va feʼllar tuslanishining xilmaxil turlari, 3 ta jins kategoriyasi, 2 xil son kategoriyasining mavjudligi, sodda utgan zamon shaklining yukligi va boshqa

Adabiy Chex tili urta chex shevalari asosida shakllangan. Dastlabki yozma yodgorligi 13a:ga mansub. 15—16-asrlarda adabiy til barqarorlashgan, lekin 1620-yildan 18-asr oxirigacha Chexiya Gabsburglar sulolasi qoʻl ostida bulib, rasmiy til nemis tili boʻlganligidan Chex tili rivojlanmay qolgan. 18-asr oxiri — 19-asr boshida Chex tili 16—17-asrlar adabiyoti asosida qayta tugʻiladi. Yozuvi lotin grafikasiga asoslangan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Chex tili" *OʻzME*. Ch-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи без изображений (страна: Бангладеш)
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: населённый пункт)
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:Статьи о населённых пунктах без категории на Викискладе
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: более трёх лет
**Delduar** ( bengalcha: *দেলদুয়ার*inglizcha: *Delduar* — Bangladeshning markaziy qismidagi shahar, xuddi shu nomdagi kichik tumanning maʼmuriy markazi. Shaharning maydoni 10.08km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, ular 11 833 kishi, shundan erkaklar 50,01%, ayollar - mos ravishda 49,99%. Aholining savodxonlik darajasi 31,7% ni tashkil etdi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).

Manbalar
--------

* Banglapediyada Delduar )
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qiyosiy-tarixiy metod (maʼnolari).

**Qiyosiy-tarixiy metod** — qiyoslash yoʻli bilan tarixiy voqeahodisalardagi umumiylik va xususiyliklar, oʻxshashlik va tafovutlar, ular taraqqiyotidagi bosqich va tamoyillar aniqlanadigan ilmiy tadqiqot metodi; tarixiy metodning bir koʻrinishi.

Qiyosiy-tarixiy metod (uslub)m. oʻrganilayotgan voqea-hodisa taraqqiyotidagi muayyan bosqichlarni, roʻy bergan oʻzgarishlarni aniqlash va oʻzaro qiyoslashga, rivojlanish tamoyillarini belgilashga yordam beradi. Bu metodning quyidagi shakllari mavjud: qiyosiychogʻishtirma metod turlituman obʼyektlar tabiatini aniqlaydi; tarixiytipologik qiyoslash genezis va rivojlanish sharoitlari bir xil boʻlgan, kelib chiqishiga koʻra bogʻlanmagan voqeahodisalar oʻxshashligini tushuntirib beradi; tarixiygenetik qiyoslashda voqea-hodisalar oʻxshashligi ularning kelib chiqishiga koʻra qarindoshligi natijasi sifatida izoxlanadi; turlituman hodisalarning oʻzaro taʼsirini qayd etuvchi qiyoslashlar ham mavjud. Qiyosiy-tarixiy metod (uslub)m. 19-asr boshlarida tilshunoslikda (qarang Qiyosiytarixiy tilshunoslik) va etnografiyada shakllangan; keyinchalik jamiyatshunoslik (sotsiologiya), adabiyotshunoslik, huquqshunoslik, madaniyatshunoslik va boshqalar sohalarda keng qoʻllana boshlagan. Gʻarb sotsiologiyasida Qiyosiy-tarixiy metod (uslub)m.ning qoʻllanishi fransuz faylasuflari O.Kont, E.Dyurkgeym, ingliz faylasufi G.Spenser gʻoyalari bilan bogʻliq. Qiyosiy-tarixiy metod (uslub)m. madaniyatlar va ularning taraqqiyot bosqichlarini qiyoslab oʻrganishda, turli ijtimoiy tuzilmalar (davlat, oila va shahrik.)ni taqqoslashda qoʻllanadi. Bunda Qiyosiy-tarixiy metod (uslub)m. tarixiy voqeahodisalar strukturasi va vazifalarini oʻrganish bilan qoʻshilib ketadi. Bu jarayonda qiyosiytarixiy tadqiqot metodologiyasi yangi vositalar bilan boyib boradi.

Isroil Poʻlatov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Uy sharoitida goʻsht qiymalagich yordamida qiyma tayyorlash.
Sanoat sharoitida qiyma tayyorlash.
**Qiyma**, deb maydalangan goʻshtga aytiladi. Qiyma goʻsht qiymalagich yoki pichoq yordamida tayyorlanadi. Bunda goʻshtga piyoz yoki sarimsoq qoʻshish mumkin.

Qiymadan kotlet, pashtet pishirish mumkin; uni guruch bilan aralashtirib tok oshi, karam doʻlma masalligʻi sifatida ishlatish mumkin. Boshqa masalliqlar bilan qiyma dimlama, gamburger, chuchvara kabi taomlar pishirsa boʻladi.

Xavfsizlik
----------

Qiyma yaxlit goʻshtdan zararli bakteriyalarni koʻproq yigʻishi mumkinligi bilan farqlanadi. Sanitariya talablariga javob bermaydigan sharoitda goʻsht qiymalash bungacha toza boʻlgan goʻsht parchalarida mikroblar koʻpayishiga olib keladi; 1993-yili AQSh tamaddixonalaridan birida shunday qiymalangan goʻshtdan qilingan gamburgerlar tufayli yuzlab odamlar zaharlangan, ulardan toʻrt nafari halok boʻlgan.

Sanoat sharoitlarida tayyorlangan qiyma undagi bakteriyalarni oʻldirish uchun nurlantiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Qiyma dimlama[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  Qiyma goʻshtdan gamburger
3. ↑  Case Study: Jack in the Box *E. coli* crisis(ingl.)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Degreztepa** — shahar harobasi (1 — 5—8-asrlar). Surxondaryo viloyati Oltin-soy tumani Degrez suv omborining jan.-gʻarbida. Toʻgʻri toʻrtburchak tarxli. Mayd. 6 ga dan ortiq. Mudofaa devorlarining qoldiklari tepaliklar (eni 10 m, boʻyi 4 m) sifatida saqlanib qolgan. Burchaklar minoralar bilan himoyalangan. 3 ta darvozasi boʻlgan. Shahar arkining atrofi xandaq bilan oʻralgan. Kushonlar davri va ilk oʻrta asrlarga oid sopol idishlar topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Degreztepa" *OʻzME*. D-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Degrezlik**, choʻyangarlik — 1) choʻyan eritib, undan turli buyumlar quyish kasbi. Oʻzbekiston hududida qadimdan choʻyandan urush qurollari, hunarmandlik, qishloq xoʻjaligi va roʻzgʻor buyumlari (mas, qozon) yasalgan. Choʻyan buyumlar zaxda zanglab, uzoq turmasligi sababli arxeologik qazilmalar namunalari orasida qadimdan qolgan choʻyan buyumlar kam uchraydi. Muzeylarda saqlanayotgan chuyan buyumlar 15-asrdan keyingi davrlarga mansub. Bobur "Boburnoma" asarida choʻyan quyish jarayonini yozib qoldirgan. 16-asr yozma manbalarida "degrez" soʻzi bilan bir maʼnodagi "choʻyangar" soʻzi ham uchraydi. Oʻrta asr maʼdansozligida mehnat taqsimoti oqibatida choʻyan, jez va birinj (bronza) dan qurol, asbob va buyumlar quyish alohida-alohida tarmoklarga ajralgan. Choʻyangarlar qozon, qorachiroq, chiroq-poya, miltiq nili kabi choʻyan buyumlarni, hatto zambarak, toʻp-shashvar ham quyganlar. 19-asrdan boshlab uy-roʻzgʻor buyumlari (qozon, obdasta va b.) asosan Rossiyadan keltirilishi oqibatida Oʻrta Osiyoda D. kasbi ancha sustlashdi. D. eritish va quyish jarayonlariga boʻlinadi. Degrezlar gʻoʻla choʻyan yoki eski choʻyan buyumlarni sodda usulda (yondoʻkon va vagrankat) eritib va maxsus qoliplarga quyib, turli buyumlar yasaganlar. Bunda ogʻir qoʻl mehnati talab qili-nar edi. 20-asrda ogʻir sanoatning rivojlanishi tufayli D. kasbi ancha barham topdi; 2) joy (mahalla) nomi. Ilgari bir xil kasb bilan shugʻullanuvchi kishilar alohida mahalla yoki guruh boʻlib yashashgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Radd al-Muxtor ‘ala al-Durr al-Muxtor** (arab. رد المحتار على الدر المختار) – XVIII asr hanafiy olimi Ibn Obidinning fiqh boʻyicha yozgan kitobi.

"Radd al-Muxtor" – Alovuddin Haskafiyning "Durr al-Muxtor fi Sharh Tanvir al-Absor" nomli fiqhiy asariga "hoshiya" sifatida yozilgan. Asar hanafiy mazhabida fatvo uchun muhim manba sifatida keng tarqalgan. Hindiston yarimoroli olimlari koʻpincha Ibn Obidinni "ash-Shomiy", bu hoshiyani esa "ash-Shomiya" yoki "Fatovo Shomiy" deb atashadi.

Bu katta hajmli asar turli tillarga, jumladan turk va urdu tillariga tarjima qilingan.

Asarning arabcha nashri sakkiz jilddan iborat. Umuman olganda, matn musulmon huquqshunosligi doirasidagi keng koʻlamli mavzularni, jumladan islomning besh ustuni, nikoh, ajrim, savdo, meros va musulmonlar hayotining boshqa jabhalarini qamrab olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „What Does a Latecomer Do? Also: About Durr al-Mukhtar, & Imam al-Haskafi (Revised)". 15-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2011-yil.
2. ↑  Keller (ed. trans.), Nuh Ha Mim*. Reliance of the Traveller: Classic Manual of Islamic Sacred Law*. Amana Publications (revised edition), 1997. ISBN 978-0-915957-72-9.
**Degidratlanish** (de va gidratlanish) — anorganik yoki organik moddalardan suv ajralishi. 1) kimyoda — Degidratlanish termik jarayonda koʻpincha katalizatorlar (konsentrlangan sulfat, fosfat kislotalar, alyuminiy-oksid va b.) ishtirokida sodir boʻladi. Efirlar, kislota angidridlari, olefinlar va b. moddalar olishda qoʻllaniladi; 2) geologiyada — Degidratlanish yerpoʻstidakengtarqalgan jarayon boʻlib, foydali qazilmalarning hosil boʻlishida katta ahami-yatga ega. Mas, opal mineralining suvsizlanishidan xalsedon va kvars mine-rallari hosil boʻladi. Ular xalq xoʻjaligida keng qoʻllaniladi. Organizmda ham degidratlanish jarayoni boʻlib turadi, ular fer-mentlar ishtirokida roʻy beradi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Salomat Abdurahmonova** (1944.11.1, Turkmaniston, Karki sh.) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1996). ToshDUning geogr. fakultetini tugatgan (1962). Mehnat faoli-yatini 1962-yildan Surxondaryo viloyati sayyohlik markazida metodistlikdan boshlagan. 1965-yildan Yakkabogʻ, Gʻuzor tumanidagi maktablarda bosh tarbiyachi, oʻqituvchi. 1982-yildan Chiroqchi tumani-dagi 1-maktabda oʻqituvchi, 1993-yildan maʼnaviyat va maʼrifat ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari. A. maktabda „Eko-logiya va salomatlik", „Tabiat inʼomlari" koʻrik tanlovlarini tashkil etgan va uning oʻquvchilari viloyat miqyosida fax-rli oʻrinlarni egallagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻz yoshi nervi** koʻz nervining eng kichik tarmogʻi (CN V <sub id="mwCQ">1</sub>), oʻzi trigeminal asabning (CN V) tarmogʻi.

*

Tuzilishi
---------

Koʻz yoshi nervi koʻz kosasiga kirish uchun yuqori koʻz kosasi yorigʻidan oʻtishdan oldin koʻz nervidan hosil boʻladi. 

Koʻz yoshi nervi yanoq nervidan aloqa shoxini oladi, u pterigopalatin tugundan baʼzi postganglionik parasimpatik nerv tolalarini olib yurishi mumkin.

Funksiyasi
----------

### Sensorli

Koʻz yosh nervi koʻz yosh bezini sezgir innervatsiyasini taʼminlaydi yana yuqori koʻz qovogʻining tashqi yon qismi va yuqori gumbazning terisi va konʼyunktivasi, yon tashqi terisini innervatsiya qiladi.

Qoʻshimcha rasmlar
------------------

* Ko'z kosasi nervlarining yuqoridan ko'rinishi. Ko'z yoshi nervi ko'z nervidan shoxlangan holda ko'rinadi.Ko'z kosasi nervlarining yuqoridan ko'rinishi. Ko'z yoshi nervi ko'z nervidan shoxlangan holda ko'rinadi.
* Bosh va bo'yin terisiga sezgir innervatsiya.Ko'z yosh nervi teriga tarqalishi yashil maydonda ko'zning yuqorisida ko'rinadi.Bosh va bo'yin terisiga sezgir innervatsiya.Ko'z yosh nervi teriga tarqalishi yashil maydonda ko'zning yuqorisida ko'rinadi.
* Ko'z kosasi oldingi ko'rinishi. Ko'z yoshi nervi ko'z yosh bezini oziqlantirgandan so'ng ko'z kosasidan yuqori yon tomondan chiqib ketishini ko'rish mumkin.Ko'z kosasi oldingi ko'rinishi. Ko'z yoshi nervi ko'z yosh bezini oziqlantirgandan so'ng ko'z kosasidan yuqori yon tomondan chiqib ketishini ko'rish mumkin.
* Chap ko'z kosasi parchalanishining yuqori ko'rinishi. Ko'z yoshi bezini innervatsiya qiluvchi ko'z yoshi nervi  ko'rinadi.Chap ko'z kosasi parchalanishining yuqori ko'rinishi. Ko'z yoshi bezini innervatsiya qiluvchi ko'z yoshi nervi ko'rinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Standring, Susan*. Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice*, 42nd, New York, 2020 — 782 bet. ISBN 978-0-7020-7707-4. OCLC 1201341621.

Andoza:Trigeminal nerve
**Koordinatsiya soni** - kimyoviy birikmalardagi markaziy kationni qurshab bogʻlangan neytral molekulalar va anionlarning umumiy soni. Markaziy atomning Koordinatsiya soni 1 dan 12 ga qadar boʻlishi mumkin. Lekin 8 dan katta K.s kam uchraydi. Kompleks birikmalarda markaziy atom bilan ligandlar orasidagi barcha bogʻlanishlar bir xil kuchga ega. Koordinatsiya sonining katta-kichikligi, asosan, kompleks hosil qiluvchi markaziy atom elektron qobigʻining oʻlchami, zaryadi va tuzilishi bilan belgilanadi. Magnusning koʻrsatishiga muvofiq, K.s markaziy ion radiusining ligand radiusiga boʻlgan nisbatiga bogʻliq. Masalan, km:Yad = 0,155 boʻlsa, markaziy atomning Koordinatsiya soni 2 ga teng, 0,155 dan 0,225 gacha boʻlsa, u 3 ga, 0,225 dan 0,424 gacha boʻlsa, 4 ga, 0,424 dan 0,732 gacha boʻlsa, 6 ga, 0,732 dan 1,37 gacha boʻlsa, 8 ga teng boʻladi (bu yerda RM — markaziy atom radiusi, Kl — ligand radiusi). Koordinatsiya soni anorganik birikmalar, metallar va qotishmalarning kristallo-kimyoviy xususiyatlarini aniqlashda katta ahamiyatga ega (yana qarang Koordinatsiyey birikmalar, Kristallokimyo).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Argʻiston tumani** ( pushtucha: *ارغستان ولسوالۍ* , forscha: ولسوالی ارغستان ) — Afgʻonistonning Qandahor viloyatining shimoli-sharqiy qismidagi tumandir. Janub va gʻarbdan Spin Boldak tumani, gʻarbdan Daman tumani, shimoldan Zobul viloyati, sharqdan Maʼruf tumani va sharq va janubdan Pokiston bilan chegaradosh. Aholisi 30500 nafar 2006-yil hisobiga ko`ra. Tuman markazi — Argʻiston qishlogʻi, tumanning jismoniy markazi Argʻiston daryosi vodiysida.

2007-yilda amerikalik askarlar Arg'istonda provintsiyalarni qayta qurish guruhlarini qo'riqlashdi.  Ular 2014-yil oxirida jo‘nab ketishdi va Afg‘oniston milliy xavfsizlik kuchlari ularning mas’uliyatini o‘z zimmalariga olishdi. 2020-yil dekabr oyida 126 ming kub metrgacha suv toʻplash imkoniyatiga ega boʻlgan toʻgʻon qurish ishlari yakunlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  
„United States Institute of Peace - Association for Diplomatic Studies and Training - Afghanistan Experience Project".  United States Institute of Peace. 10-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktabr 2007-yil.
2. ↑  „Newly-built dam inaugurated in drought-hit Arghistan". Pajhwok Afghan News (16-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 17-dekabr 2020-yil.
**Koordinatograf** (koordinatalar va ... graf) — nuqtalarning toʻgʻri burchaqli koordinatalari boʻyicha ularni haritaga yoki rejaga tez va aniq, belgilaydigan asbob. Rasmda nuqtalarni toʻgʻri chiziqli koordinatalar tizimi bilan belgilashda ishlatiladigan K. koʻrsatilgan. Chizma taxtasiga birbiriga tik relyeslarda yuradigan rolikli karetkalar oʻrnatiladi. Bu karetkalarning birida nuqtalarning koordinatasini belgilash uchun ninalar boʻladi. Aniqlanishi lozim boʻlgan nuqtaning koordinatasi relslarga urnatilgan shkalaga qarab belgilanadi. Avtomatik elektron K.da qoʻshimcha ravishda hisoblash-yechish qurilmasi va boshqarish pulti ham boʻladi. Bunday K. hisoblashechish qurilmasida topilgan toʻgʻri burchaqli koordinatalar buyicha asosiy nuqtalar harita yoki rejada belgilashga hamda nuqtalar toʻrining koordinata chiziklarini avtomatik tarzda chizish va belgilashga imkon beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konxoida** (yun. konchoeides — chigʻanoqsimon) — tekislikda biror chiziqning har bir nuqtasining radius vektorini oʻzgarmas miqdorga oʻzaytirish yoki kamaytirishdan hosil boʻladigan chiziq. Agar chiziq qutb koordinatasida g=/(f) tenglamaga ega boʻlsa, uning K. tenglamasi /-=/(<r)±s/ koʻrinishida boʻladi.

Toʻgʻri chiziq uchun. K. taxminan miloddan avvalgi 250 — 150 yillarda yashagan yunon olimi Nikomed tomonidan oʻrganilgan. Toʻgʻri chiziq K.sining dekart koordinatalar sistemasidagi tenglamasi:(x-a)2 (x2+u2) - 2x2 = 0 koʻrinishdagi 4-tartibli algebraik egri chizikdir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Haydar ash-Shirvoniy** (arabcha: حيدر الشيروانى — Haydar ibn Ali ash-Shirvoniy).
Toʻliq ismi Haydar ibn Ali ibn Muhammad ibn al-Hasan ash-Shirvoniy al-Isfahoniy al-Guraviy. U taniqli olim sifatida bir qancha asarlar tasnif qilgan.

Asarlari
--------

Haydar ash-Shirvoniy Oʻzidan boy ilmiy meros qoldirgan. Ular: "Risola fi-l-islom va-l-iymon" ("Islom va imon haqidagi risola"), "Risola fimo varida fi sadri hazihi-l-umma" ("Islom ummati qalbiga kirgan risola"), "Fi ahkomi-l-bugʻot" ("Zolimlarga nisbatan (qoʻllanadigan) hukmlar haqida"), "Risola fi-l-itrati" ("Qarindoshlar haqida risola"), "Risola fi tarojumi-s-sufaro va-l-abvobi-l-arbaʼati li-l-Mahdiy" ("Elchi- larning tarjimai hollari va Mahdiyga oid toʻrt bob haqida risola".)

Vafoti
------

Haydar ash-Shirvoniy 1717-yildan soʻng vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Manbalar
--------

1. ↑  Kahhola Umar Rizo. Muʼjamu-l-muallifiyn. J.1. — Bayrut: Dor ihyoi-t-turosi-l-arabiy, 2009. -B. 664.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Stanimira Petrova** (tugʻ. 1990-yil 16-dekabr) — bolgariyalik bokschi, 54 kg gacha va 57 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Bolgariya terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2014), 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni va Yevropa chempioni (2018). 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlari ishtirokchisi.

Faoliyati
---------

1998-yilda Stanimira Petrova taekvondo bilan shugʻullana boshlagan. 15 yillik mashgʻulotlar davomida milliy va xalqaro chempionatlarda koʻplab muvaffaqiyatlarga erishildi. 2012-yilda u Milliy sport akademiyasiga (Sofiya) oʻqishga qabul qilindi. Bu erda u qoʻshimcha sport turi sifatida boks bilan shugʻullana boshladi.

Uzoq mashgʻulotlardan soʻng u boksda yaxshi natijalarni koʻrsatdi. Muvaffaqiyatga taekvondo boʻyicha oʻn besh yillik tajriba va egallagan jismoniy tayyorgarlik hissa qoʻshdi. Oʻshandan beri uning murabbiyi muvaffaqiyatli sobiq bokschi Aleksandr Xristov edi.

2014-yilda Koreya Respublikasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 54 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u hammadan oʻzib ketishga muvaffaq boʻldi va sayyora chempioni boʻldi.

2016-yilda Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/16 finalda u Ukraina sportchisi Tatyana Kobga yutqazdi.

2018-yilda Sofiyada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 57 kg vazn toifasida u oltin medal va Yevropa chempioni unvonini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida bolgariyalik sportchi 1/8 finalda hindistonlik sportchi Sonia Chahal bilan uchrashib, unga imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunladi.

2019-yilgi Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida u finalda irlandiyalik sportchini magʻlub etishga muvaffaq boʻldi va 57 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida ishtirok etdi. U chorak finalga chiqdi va u yerda magʻlub boʻldi va turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Kolumbiya sportchisi Yeni Ariasga yutqazdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2016-11-26da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-05
3. ↑
4. ↑
**Haydarobod sultonligi** - Hindistondagi sultonlik (1724—1950). Unga telugu, maratha, kannara va boshqa xalqlar yashaydigan hududlar kirgan. Boburiylar davlati tanazzulga uchrab, mayda sultonlik, knyazlik va boshqalarga boʻlinib ketgach, vujudga kelgan. 1724-yil Boburiylarning Bijopur va Gol-kondadagi nizomulmulk unvoniga ega boʻlgan noibi Asaf Jah oʻzini mustaqil hukmdor deb eʼlon etgan va Haydarobod sultonligiga asos solgan. Sultonlikning keyingi hukmdorlari ham nizomulmulk deb atatgan. Angliyaning Ost-Indiya kom-paniyasi 1798-yil Haydarobod sultonligini teng huquqli boʻlmagan shartnoma tuzishga majbur etgan. Natijada sultonlik oʻzini himoya qilish, mustaqil diplomatik aloqalar olib borish huquqidan mahrum boʻlgan. Sultonlikka ingliz rezidenti tayinlangan. 1947-yil Hindistonda mus-taqillik eʼlon qilingach, nizomul-mulk Haydarobod sultonligining Hindiston ittifoqiga qoʻshilishiga qarshilik koʻrsatgan, ammo sultonlik aholisining tazyiqi ostida (Telingana qoʻzgʻoloni) itti-foqqa qoʻshilish toʻgʻrisidagi shartno-maga imzo chekkan. 1950-yilda Haydarobod sultonligi shtatga aylantirilgan. Nizomulmulk hokimiyati cheklangan; ammo u rajpramukh (ij-roiya hokimiyat boshligʻi) sifatida shtatni boshqargan. 1956-yilgi maʼmuriy islohotdan soʻng Haydarobod shtati tugatilib, uning hududi Andhra-Pra-desh, Maysur va Bombey (1960-yildan Gujarot va Maharashtra shtatlariga boʻlingan) shtatlariga qoʻshilgan. Ni-zomulmulk qoʻlida faqat unga tegishli koʻchmas mol-mulk, xazina qolgan; unga nafaqa tayinlangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Haydarali Nuraliyev** (1944.10.12, Toshkent) — naqqosh, Oʻzbekiston xalq ustasi (1998). P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini tugatgan (1969). 1969—78 yillarda Toshkentdagi "Suvenir" fabrikasida naqqosh, bosh usta lavozimida ishladi. 1978-yildan "Us to" birlashmasida naqqosh usta. Koʻp yillar davomida ustozi Hakim Jalolov guruhi bilan Oʻzbekistonning koʻplab madaniy, maʼmuriy binolari shift va devorlariga kurkam bezaklar ishlashda mahorat koʻrsatdi. Ayniqsa, "islimiy" naqshlar ishlashda yutuklarga erishdi. Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Oliy Majlis binosi interyerlari va boshqa ga ishlagan naqshlari naqqoshlik sanʼati namunalari hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |