recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Pikkardiyska tertsiya"** (ukraincha: *Піккардійська терція*) – Ukraina a-kappella guruhi, sekstet.

Tarixi
------

Guruh 1992-yilda Lvovda tashkil etilgan. Dastlab, guruh S. Lyudkevich nomidagi Lvov davlat musiqa kolleji talabalarining oʻn ikki ovozli aralash xori. Mashqlar va vokal tajribalarining maʼlum tanlovidan soʻng, guruh kvartetga aylantirilgan – Vladimir Yakimets, Yaroslav Nudik, Andrey Kapral va Bogdan Bogach. Vaqt oʻtishi bilan kvartetga yana ikkita musiqachi – Andrey Bazilikut va Roman Turyanin qoʻshilgan.

„Pikardiyska tertsiya" ning birinchi spektakli 1992-yil 24-sentyabrda I. Franko nomidagi Lvov Milliy universitetida boʻlib oʻtgan. Guruhdagi yagona almashinuv 1996-yilda sodir boʻlgan: Andrey Bazilikut oʻrniga oʻn uch yil davomida Trembitada kuylagan Andrey Shavala kelgan.

1993-yilda „Pikardiyska tertsiya" – Donetskdagi Chervona Ruta festivalining diplom laureatlari. 1994-yilda ular „Pikardiyska tertsiya" debyut albomini yozganlar. Guruh nomi Pikardiya uchligi musiqiy atamasidan kelib chiqqan boʻlib, farqlash uchun qoʻshimcha „k" qoʻshilgan.

Tarkibi
-------

### Hozirgi tarkibi

* Bogach, Bogdan Mixaylovich – bas
* Kapral, Andrey Mironovich – tenor
* Nudik, Yaroslav Vladimirovich – tenor-universal
* Turyanin, Roman Fedorovich – baland ovoz, tenor
* Shavala, Andrey Mixaylovich – bariton
* Yakimets, Vladimir Yaroslavovich – badiiy rahbar, tenor
* Menejer – Klimovskiy, Roman Bogdanovich

### Oʻtgan tarkibdagi musiqachilar

* Ivan Voshina (†) – barabanchi

Diskografiyasi
--------------

### CD

* 1994-yil – „Pіkkardіyska Tersіya".
* 1997-yil – „Sad angelskix pіsen".
* 1999-yil – „Ya pridumayu svіt"
* 2002-yil – „Tercja Pikardijska".
* 2002-yil – „Eldorado".
* 2003-yil – „Ukraїnska koleksіya".
* 2003-yil – „Antologіya. Tom 1".
* 2004-yil – „Z Neba do Zemlі".
* 2005-yil – „Antologіya. Tom 2".
* 2009-yil – „Yetyudi".

### Kassetalari

* 1995 yil – „AD LIBITUM" (Lvov organ zalida spektakl)
* 1996 yil – Tixa nich (Lvov opera teatridagi spektakl)
* 1999 yil – „Ya pridumayu svit"

Havolalar
---------

* Norasmiy sayt
* Ishtirokchilar bilan suhbatlar
* Disklar www.umka.com.ua
* Ukraina qoʻshiqlar
* ukrcenter.com saytidagi fotogalereya
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Transformerlar (maʼnolari).

Franshiza logo, 2014-bugun
***Transformerlar*** (yaponcha: トランスフォーマー) — Takara Tomy nomli Yaponiya oʻyinchoq ishlab chiqaruvchi shirkati hamda Hasbro nomli AQSh oʻyinchoq shirkati tomonidan ishlab chiqilgan yapon-amerika media franshizasi. Transformerlar, yaʼni, Autobotlar va Decepticonlar bir-biri bilan doimo kurashadi. Shuningdek, Transformerlar superqahramon robot holida tasvirlanib, ular haqida bir nechta videooʻyinlar, live-action va animatsion filmlar ishlangan.

Jonli-harakatli filmlar (2007-bugun)
------------------------------------

2007-yilda rejissor Michael Bay va produser Steven Spielberg tomonidan *Transformerlar* franshizasining birinchi qismi boʻlgan *Transformerlar* filmi ishlandi. Filmda bosh rollarni Shia LaBeouf, Josh Duhamel, Megan Fox va Tyrese Gibson kabi film yulduzlari jonlantirdi. Ushbu film $709 millionga teng daromadi boʻyicha dunyo miqyosida qirq beshinchi va 2007-yil miqyosida beshinchi oʻrinni egalladi. Shuningdek, film sikveli boʻlgan *Transformerlar: Razillar Qasosi* filmi premyerasi 24-iyun, 2009-yilda boʻlib oʻtdi. Uchinchi film, yaʼni *Transformerlar: Oydagi Pinhon Sirlar* filmi premyerasi 29-iyun, 2011-yilda boʻlib oʻtdi va film teatrlarda 3-D formatida namoyish qilindi. Daromadi $1 milliarddan oshdi. Toʻrtinchi film boʻlgan *Transformerlar: Qirgʻinbarot Davri* kartinasi premyerasi 27-iyun, 2014-yilda boʻlib oʻtdi va ushbu filmning daromadi ham uchinchi film kabi $1 milliarddan oshdi. Va nihoyat, *Transformerlar* franshizasining beshinchi filmi boʻlgan *Transformerlar: Soʻnggi Ritsar* kartinasining premyerasi 24-iyun, 2018-yilda boʻlib oʻtdi.
Shuningdek, birinchi film prikveli boʻlgan *Bumblebee* filmining premyerasi 21-dekabr 2018-yilda boʻlib oʻtdi.

*Transformers: Animated* (2007-2010)
------------------------------------

*Transformers: Animated* nomli animatsion serial 2007-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarining Cartoon Network telekanali orqali efirga uzatildi. Ushbu animatsion serial *Transformers: Heroes* nomli animatsion serial 2007-yilda tugaganidan soʻng, namoyish qilindi. Serial voqealariga koʻra, 2050-yilda Detroitda, robotlar va odamlar yonma-yon yashash turmush tarzi oʻrnatiladi. Autobotʼlar Yerga qaytib keladi va Megerton paydo boʻlmaguncha, Decepticonʼlar bilan yomon odamlarga qarshi kurash olib boradigan superqahramonlar rolini bajaradi. Asosiy qahramonlar: Autobotlar Optimus Prime, Bumblebee, Bulkhead, Prowler va Ratchchet; Decepticonlar Megatron, Starscream, Blitzving, Lugnut va Blackarachnia; hamda professor Sumdak va Sari Sumdak’larning vakillari. Shuningdek, ovoz bergan artistlar Corey Burton, John Moschitta, Jr. Susan Blu va Judd Nelson.

Havolalar
---------

* G1 Transformers oʻyinchoqlari va ularning qismlarini aniqlash arxivi Transformerland.com’da
* Transformers.com — Rasmiy Hasbro Transformerlar vebsayti
„**Yaratganga shukur**" – 1997-yil suratga olingan mashhur oʻzbek filmi. Film oʻzbek va yapon kino ijodkorlari hamkorligida suratga olingan. U, shuningdek, 27 kunda suratgan olingan film sifatida ham mashhur.

Tarixi
------

1997-yili Yaponiyaning NHK korporatsiyasi 16 davlatdan maxsus konferensiya uchun saralagan yosh rejissorlar orasida Zulfiqor Musoqov ham bor edi. Konferensiya tashkilotchilarining talabiga koʻra, har bir rejissor oʻz xalqi hayoti haqida ssenariy yozishi taklif etilgan. Zulfiqor Musoqov rejissor Sakkey Imamuraga „Yaratganga shukr" nomli ssenariyni koʻrsatganida u tanlov raisiga maʼqul kelgan va uning asosida film suratga olinishi belgilangan. Film 27 kunda suratga olingan va ilk namoyishi Tokiodagi „Osiyo filmlari" kinofestivalida boʻlib oʻtgan.

„Yaratganga shukr" filmi va „Kichkina tabib" oldinma-ketin suratga olingan boʻlib, „Yaratganga shukr" filmini tasvirga olish ijodiy jamoaning rejasida boʻlmagan. Ijodiy jamoa eʼtibori „Kichkina tabib"ga qaratilgan bir paytda „Yaratganga shukr" filmini suratga olishga majbur boʻlishgan. Film oʻzbek va yapon kino muxlislari tomonidan iliq qabul qilingan.

Mavzusi
-------

Film bosh qahramoni oddiy hisobchi Sodiqjon. U pessimist va moʻjizalarga ishonmaydigan shaxs. Ammo, aynan u oʻzida moʻjiza va sehr amalga oshirish qobiliyati mavjudligini kashf etadi. Buning uchun unga „Men xohlayman…" deyishi kifoya.

Rollarda
--------

Asosiy rollarda Rustam Sagdullayev, Nozim To'laxo'jayev, Elena Lopatko, Batur Halikov, Jamol Hoshimov, Rixsivoy Aliyev kabi aktyorlar oʻrin egallagan.

Manbalar
--------

1. ↑  *uz, Daryo* „Epizod rollardagi mashhurlar, kompyuter grafikasisiz olingan sehrgarlik sahnalari. 27 kunda suratgan olingan "Yaratganga shukur" filmining muvaffaqiyati siri nimada?" (uz-latn). *Daryo.uz* (2022-yil 29-noyabr). Qaraldi: 2024-yil 28-fevral.
2. ↑  *«Yaratganga shukur» (Яратганга шукур, komediya, sarguzashtlar, oilaviy, o'zbekiston, yaponiya, 2007) iTV.uz – TAS-IXda televideniye, kino va seriallar eng yaxshi sifatda.*, qaraldi: 2024-02-28 `{{citation}}`: no-break space character in `|title=` at position 108 (yordam)
3. ↑  *Я хочу (1997)*, qaraldi: 2024-02-28
**Nuriddinov Akmal Vahobovich** (1959.27.2, Namangan) — rangtasvir ustasi; Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekiston xalq rassomi (2003). P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1978),Mannon Uygʻur nomidagi teatr va rassomlik sanʼati instituti (1984)ni tugatgan. N. ijodida ez-gulik va yovuzlik, yorugʻlik va zulmat toʻqnashuvi va bunda ezgulik va yorugʻlikning tantanasi, maʼnaviy qadri-yatlar tarannum etiladi, mustaqillik olib kelgan oʻzgarishlar, muhabbat, oilaviy baxt-saodat, insof va diyonat oʻz aksini topdi. Asarlari: "Hayot boshlanmoqda" uchligi, "Umid bulogʻi", "Ajdodlar nazari" (1987); "Kushan qishlogʻi", "Tong", "Kushan afsonasi" (1988); "Oila" (1990); "Darvish", "Shahar taqdiri", "Tun va kun", "Unutilgan qadriyatlar", "Shirin tush" (1992); "Tojmahal", "Muhabbat bogʻi" (1993); "Ishq olmasi", "Tun va kun. Zulmat va Ziyo" (1995); "Jayxun", "Fikr parvozi" (1996); "Tavhid" (1997); "Rishton natyurmorti", "Ilhom pariyey" (1998); "Muhabbat vodiysi", "Armon" (2000); "Oy ustidagi pari" (2001); "Jannat uchligi", "Ona" (2003) va boshqa

N. 1987-yildan respublika va xalqaro koʻrgazmalarda asarlari bilan ishtirok etadi. Asarlari respublika va xorijiy mamlakatlar (AQSH, Hindiston, Shveysariya va boshqalar) muzeylari va xususiy toʻplamlarda saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Moʻljar** (moʻgʻulcha boʻljar — uchra-shuv joyi va vaqti) — 1) harbiy qismlarning kelishuviga binoan uchrashuv joyi, manzili va vaqti; 2) jangovar harakatlar vaqtida askarlar tomonidan qaziladigan chuqur, okop. Merganlar M. ichida joylashib, dushmanni kamondan yoki oʻt ochish qurollaridan nishonga olgan; 3) qalʼa, qoʻrgʻon singari istehkomlarning gird-atrofida qaziladigan xandaq (yana qarang Boʻljar).

Moʻljar — Eronning Xuziston viloyatidagi qishloq. U Bagh-e Malek okrugining markaziy tumanida joylashgan.

Mo'ljar harbiylarning uchrashuv joyi ekanligi haqida hech qanday dalil yo'q.

Harbiy kontekstdagi "uchrashuv joyi" atamasi odatda operatsiya yoki harakat oldidan qo'shinlar yig'iladigan belgilangan joyga ishora qiladi. Ushbu yig'ilish joylari odatda strategik ahamiyatiga ko'ra tanlanadi, masalan, qopqoq yoki yashirishni ta'minlash yoki osongina kirish mumkin.

Mo'ljar o'tmishda harbiy maqsadlarda uchrashuv joyi sifatida ishlatilgan bo'lishi mumkin, ammo Mo'ljarning harbiy uchrashuv joyi sifatida rasmiy yoki keng e'tirof etilgan belgisi yo'q.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bakcell Arena
**Bakcell Arena**, Ozarboyjon'ing poytaxti Baku'da joylachgan stadionlardan biridir. Stadion 14-iyul 2012-yilda qurip bitkazilgan. Maydoni o`lshami 104 x 66 m. Neftchi Baku futbol klubining uy stadioni. Stadion, 15 000 ming tomoshabinga mo`njallangan.

Tarixi
------

Fayl:Вид на Стадион 8 км.jpg«8-kilоmеtr» stadioni, 2012 yil sentabrda
Stadion oshilich marosimi 14-sentabr 2012-yildа foydalichga topshirildi. Unda Prezident Ilhom Aliyev qatnashdi. va stadioni «8 chi KM»  dep nomladi. Stadion ilk oyinni, Qizlar ortasida U-17 FIFA Jahon chempionati 2012 2 saralach oyinida. o'tkazdi. Klublar o`rtasida birinchi xalqaro o`yinini, UEFA chempionlar ligasi 2013/2014 saralach bosqichida «Neftchi Baku» Va Albaniyaning «Skenderbeu»). o`rtasida (17-iyul 2013-yilda bo'lip o'tdi.

Va 2013-yil yanvarda o`cha vaqtdagi xalqaro АFFА va Bakcell kompaniyasi stadion nomini «Bakcell Аrena» ga o`zgartdi..

2013-yil 7-iyunida esa stadion yangi nom ostida, birinchi xalqaro o`yinini Ozarboyjon milliy terma jamoasi. FIFA Jahon chempionati 2014 saralash bosqishi da Lyuksemburg milliy terma jamoasiga. qarshi o`tkazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ilhom Aliyev qatnashdi va stadioni «8 chi KM» Baku dep nomladi
2. 1 2  JCH-2012 (Qizlar U-17) (Wayback Machine saytida 2015-09-24 sanasida arxivlangan).
3. ↑  Стадион «8-й километр» получил новое название
4. ↑  отчет в матча Азербайджан — Люксембург (Wayback Machine saytida 2013-10-15 sanasida arxivlangan) на официальном сайте ФИФА

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Neftçi Arena*** haqida turkum mavjud |
„**Xoʻja Nasriddinning sarguzashtlari**" – Xoʻja Nasriddin haqidagi ushbu sarguzashtlarga boy badiiy film 1946-yilda suratga olingan va Toshkent studiyasida (hozirgi „Oʻzbekfilm") ishlab chiqarilgan. Uning ssenariy muallifi Leonidom Solovyov V.Vitkovich bilan hamkorlikda 1944-yilda „Jodulangan shahzoda" romani asosida muallif tomonidan keyinchalik filmning ssenariysi yozilgan.

Mazmuni
-------

Filmda choyxonada Besoqol bilan Nasriddin oshiq-moshiq oʻyinini oʻynab oʻtirganda eshagining „dumi" yordamida raqibidan qoʻli baland keladi. Shundan keyin raqib Nasriddinga beminnat ishlab berishga tayyor turadi, agar yutsa hammasini qaytarish sharti bilan garov oʻynashadi. Lekin Xoʻja Nasriddin oʻziga emas, balki eshakka xizmat qilishiga koʻnadi. Taqdir taqozosi bilan Nasriddinga ikkita oltitalik toshlar tushadi, Besoqol esa choyxonachilarni kulgusi ostida Xoʻjaning eshagi dumidan halilalarni tozalashga kirishadi.

Fil qahramonlari uzoq yoʻl bosib oʻtgach, Besoqol oʻz sanʼati boʻyicha choʻqqiga chiqqan kissavur ekanligi yaqqol sezilib qoladi. U choyxonachidan yangi qumgʻonni oʻgʻirlagan edi, shunda yetib kelgan doʻstlari ikkala hamrohni doʻpposlay ketishadi (maʼlum boʻlishicha, doʻpposlayotganlar Xoʻja Nasriddinni chetga chiqib ketganini sezmay qolishdi, oʻgʻrini esa choyxona egasi oldiga olib borishdi). Oxir oqibat Nasriddin bu boʻlgan koʻngilxiralikda unga „maʼnaviy zarar" uchun tavon toʻlaydi, oʻgʻriga esa toʻrt tomonini koʻrsatib qoʻyadi. Besoqol uni tashlab ketmaslikni va oʻgʻrilik qilish sababi tanadagi ogriq xurujlari tufayli boʻlishini aytadi, oʻgʻrilikka qoʻl ursa ogʻriqlar susayishini aytib beradi. Nasriddin bu „xastaliklarni" davolashni bilardi. U nafaqat Besoqol oʻgʻrini, balki xassis sudxoʻrni, zinokor zodagonni, shuningdek, togʻ koʻlining shafqatsiz xoʻjayini Ogʻabekni ham „shifokoriga" aylanadi.

Suratga olish ishlari
---------------------

Bu film oʻzbek tilida suratga olingan boʻlib, uning ruschaga ovozlashtirish jarayoni „Soyuzbolfilm" studiyasida amalga oshirilgan. Dublyaj rejissori – I.Shipanov, ovoz operatori – V.Dimitriyev, direktor – L.Volinskiy sanalgan.

### Rollarda:

* Nasriddin – Razzoq Hamroyev (L.Sverdlin ovozlashtirgan)
* Besoqol [kisavur] – Rahim Pirmuhamedov (S.Kayukov ovozlashtirgan)
* Ogʻabek – Obid Jalilov (B.Olenin ovozlashtirgan)
* Zulfiya – Yulduz Rizayeva (T.Karpova ovozlashtirgan)
* Said – Qobil Holiqov (V.Balashyov ovozlashtirgan)
* Arzibibi – Xayri Gʻaniyeva (I.Chuvelyova ovozlashtirgan)
* Sudxoʻr – Sayfi Azimov (G.Shpigel ovozlashtirgan)
* Zodagon – Soat Tolipov (R.Plyatt ovozlashtirgan).

### Film ijodkorlari:

* Ssenariy muallifi – Viktor Vitkovich, Leonid Solovyov
* Postanovkachi-rejissor – Nabi Gʻaniyev
* Postanovkachi-operator – Daniil Demutskiy
* Operator – Mixail Kasnyanskiy
* Bastakor – Aleksey Kozlovskiy
* Rassom – Varsham Yeremyan
* Ovoz rejissori – Karim Boʻriboyev
* Montaj ustasi – Raisa Shor
* Direktor – Mixail Ishevskiy

Havolar
-------

Nasriddin sarguzashtlari Youtube.com
**Toshkent xonligi** – oʻrta asrlarda mavjud boʻlgan oʻzbek—qozoq va qisman qoraqalpoqlar davlati boʻlib, davlatining markazi Toshkentda joylashgan. Xonlik tarixini uch davrga boʻlib oʻrganish mumkin.

1503-yilda Toshkent dastlab Buxoro xonligi tarkibiga qoʻshib olingan va avtonom tarzda boshqarilgan. Ammo, oʻzbek sulton (xon)lar hokim sifatida tayinlangan. 1597-yilda Abdullaxon II Shayboniy vafot etgach, Qozoqlar Toshkentni egallab olgan va shahar biroz muddat qozoq xonlari boshqaruvida boʻlgan.

1613-yil Tursun Muhammad sulton oʻz mustaqilligini eʼlon qilib, mustaqil xonlikka asos solgan. U xonlikni bir muddat boshqargan boʻlsa-da, 1627-yilda Qozoq xonligi Toshkentni egallab, mustaqil xonlikka barham bergan.

Oʻzbek xonlari davri
--------------------

1501—1525-yillar Suyunchxoʻjaxon

1524—1532-yillar Keldi Muhammad

1532—1556-yillar Navroʻz Ahmadxon

1556—1576-yillar Darveshxon

1576—1582-yillar Bobo Sulton

1582—1597-yillar Abdullaxon II Shayboniy

1612—1613-yillar Iskandar Sulton (Joniylardan).

Qozoq va qoraqalpoq xonlari davri
---------------------------------

1597—1598-yillar Tavakkal

1598—1600-yillar Ishimxon

1600—1601-yillarda Joni Muhammadxon

1602—1603-yillar Ishimxon

1603—1604-yillar Abdul Gʻafforxon (Qoraqalpoq)

1604—1611-yillar Ishimxon

1613—1627-yillar Tursun Muhammad sulton

Manbalar
--------

1. ↑  „Davlat muassasalari tarixi". 2024-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 27-yanvar.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baulne** (fransuzcha talaffuzi: [boln] ( tinglang)) - Fransiyaning Île-de-France mintaqasida joylashgan kommunadir. Bauln aholisi Baulnois nomi bilan tanilgan.

Geografik holat
---------------

Baulne Parij Notr-Dam shahridan 52 km (32 milya) janubda, Frantsiyadagi yo'llar uchun nol kilometr, Evri shahridan 17 km (11 milya) janubi-sharqda, Étampesdan 16 km (10 milya) shimoli-sharqda, 1 km (1 mil) 13 km. (8 milya) Arpajondan janubi-sharqda, Milly-la-Foret shahridan 13 km (8 milya) shimoli-g'arbda, Korbeil-Essondan 16 km (10 milya) janubi-sharqda, Montlheridan 11 mil (11) janubi-sharqda, 26 km (16) mil) Palezodan janubi-sharqda, Dourdandan 56 km (35 milya) sharqda. Shuningdek, Aisne departamentidagi Baulne-en-Brie shahridan 107 km (66 milya) uzoqlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑   "Répertoire national des élus: les maires" (in French). data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises. 30 November 2023.
2. ↑   "Populations légales 2021". The National Institute of Statistics and Economic Studies. 28 December 2023.

Havolalar
---------

* Mayors of Essonne Association (fransuzcha)
Pierre-Joseph Proudhon, 1860
**Pierre-Joseph Proudhon** (1809.15.1, Bezanson — 1865.19.1, Parij) — fransuz sotsialista, anarxizm nazariyotchisi. Proudhon kommunizm dushmani boʻlgan, jamiyatni inqilobiy qayta qurish nazariyasiga qarshi chiqqan. Kommunizm gʻoyasini u "bemaʼni gʻoya", "davlatni ulugʻlash", "yovuzlik va istib-dod jamiyati", "qashshoklik dini", "qashshoklik falsa-fasi" deb bilgan. Proudhoning 2 jildli "Iqtisodiy ziddiyatlar tizimi yoki Qashshoqlik falsa-fasi" kitobi Marksning unga javob tar-zida yozgan "Falsafa qashshoqligi" asari (1847) tufayli mashhur boʻlib ketgan. Proudhon sinflarning iqtisodiy hamkorligi loyihasini va "davlatni yoʻqotish" toʻgʻrisidagi oʻz nazariyasini ilgari surgan. "Mulkka egalik nima?" asari (1840)da bu savolga "Mulkka egalik — oʻgʻirlikdir" deb javob bergan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shuhrat Ahmadjonovich Mamajonov** (1970-yil 16-mart, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) — sovet va tojik sobiq futbolchisi. Hozirda bolalar futbol murabbiyi sifatida faoliyat olib boradi.

Biografiya
----------

Shuhrat juda yosh vaqtidan, 9 yoshidan futbol oʻynay boshlagan. Bolalar oʻsmirlar maktabidagi birinchi murabbiyi Stepan Konstantinovich Burlachko edi. 1982-yilda „Xosilot" jamoasi yoshlar jamoasiga murabbiy sifatida Burlachkoni klubga taklif qilishdi. Burchalko Dushanbe shahar chempionatida ishtirok etish uchun iqtidorli bolalarni jamoaga taklif etdi. Shuhrat ham ular safida bor edi.

1989-yil mart oyida „Xosilot" jamoasidan „Pomir" oʻrinbosarlar jamoasiga qabul qilingan. 1990-yildan esa asosiy jamoa bazasiga oʻtkazildi. Asosiy jamoada birinchi bor 1990-yil 20-aprelda „Pomir" safida Volgogradning „Rotor" jamoasiga qarshi safarda maydongga tushgan. Debyut oʻyini omadsiz kechdi va „Pomir" jamoasi safardagi oʻyinda 0:1 hisobida magʻlub boʻldi. Shuhrat „Pomir" klubi safida SSSR chempionatlarida jami 27 oʻyin oʻtkazgan.

1990-yillarning birinchi yarmida mustaqil Tojikiston chempionatida „Pomir" jamoasi safida oʻynashni davom ettirdi. Shu bilan birga, Tojikiston terma jamoaning bir qator oʻrtoqlik uchrashuvlarida maydongga tushgan.

1995-yildan Oʻzbekiston Oliy ligasida Namanganning „Navbahor", Qoʻqonning „Temiryoʻlchi", Toshkentning MHSK, Qarshining "Nasaf" klublarida toʻp surgan.

2003-yilda „Nasaf" jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan. Shu yilning oʻzida maʼlum vaqt bosh murabbiy vazifasini bajaruvchi vazifasida ishlagan. Hozirda u Moskvadagi bolalar oʻsmirlar sport makatabida futbol boʻyicha bolalar murabbiyi boʻlib ishlaydi.

Yutuqlar
--------

* Tojikiston chempioni 1992
* Oʻzbekiston chempioni: 1997
* Tojikiston kubogi sohibi: 1992

Shaxsiy hayot
-------------

Oila qurgan. Aziza ismli qizi bor (1995-yilda tugʻilgan) Aziza badiiy gimnastika bilan professional shugʻillanadi. Badiiy gimnastika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida Osiyo chempioni. Oʻgʻli Azamat „Paxtakor" futbol jamoasi va Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchisida oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „СПОРТ — ДЛЯ ВСЕХ" (Russian).  Moe Lianozovo (2010-yil sentyabr). 2012-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
2. ↑  Shuxrat Mamadjanov: "Na igru s „Dneprom" prishlos letet bez formi"[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Счастье прославлять Родину". 2010-yil 3-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 4-sentyabr.

Havolalar
---------

* Shuhrat Mamajonov at National-Football-Teams.com
* Profile at klisf.info

| * k
* m
* t
Nasaf futbol klubi murabbiylari |
| --- |
| 
* Valeriy Lyubushin (1985–1986)
* Maʼlumotlar mavjud emas (1987–1989)
* Toʻlagan Isoqov (1990)
* Mars Husnitdinov (1991)
* Maʼlumotlar mavjud emas (1992–1995)
* Valeriy Lyubushin (1995–1996)
* Viktor Borisov (1997-98)
* Viktor Makarov (1998-99)
* Bahodir Davlatov (2000-04)
* Shuhrat Mamajonov (2004)
* Oleg Morozov (2004-05)
* Bahrom Hakimov (2005-06)
* Vladimir Fomichyov (2006-07)
* Edgar Gess (2007-08)
* Viktor Kumikov (2008-10)
* Anatoliy Demyanenko (2010-11)
* Roʻziqul Berdiyev (2012-yildan)

 |
Tajiat Olimpiya stadioni (Arabcha: ملعب تاجيات الاولمبي) – Iroqning Bagʻdod shimolida joylashgan Tajiat shahrida hozirda qurilayotgan futbol stadioni. Stadion sport majmuasining bir qismi boʻlib, 60 000 oʻringa moʻljallangan.

Rejalar
-------

Birinchi rejalar 2009-yilda ishlab chiqilgan boʻlib, u yerda 100 000 oʻrinli Olimpiya stadioni qurilishi rejalangan. Biroq, Yoshlar va sport vazirligi sigʻimlarni 60 mingga kamaytirishga va uning oʻrniga yana 30 ming oʻrinli ikkita stadion qurishga qaror qildi. (Ammo Baba stadioni va Al-Madina stadioni). Eronning Boland Payeh kompaniyasi oʻzining yangi stadion konsepsiyasi bilan dizayn tanlovida gʻolib chiqdi. Qurilish nihoyat 2013-yilda boshlangan, biroq 2022-yilga kelib, stadion hali ham tugallanmagan. Yoshlar va sport vazirligi rahbari hamda Iroq futbol assotsiatsiyasi prezidenti Adnan Dirjal stadion qurilishi toʻxtatib qoʻyilganini aytid. Qurilish ishlari uchun koʻproq mablagʻ kerak boʻlayotgani aytilgan.

Dizayn
------

Stadion yumaloq boʻlib, uning jabhasi arab meʼmorchiligidan ilhomlangan, umumiy dizayni tarixiy islomiy binolar taʼsirida yaratilgan.

Yana qarang
-----------

* Iroqda futbol
* Iroqdagi futbol stadionlari roʻyxati
* Kelajakdagi stadionlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „New stadium to be built in Tajiyat".  iraq-businessnews.com.
2. ↑  „Tajiat Olympic Stadium".  kooora.
3. ↑  „حوار موسع مع عدنان درجال من ملعب الزوراء وحديث شامل وموسع عن جميع المشاريع وكذلك المنتخب الوطني".  معرض الكرة العراقية للمصور , YouTube.
4. ↑  „لهذا السبب توقف العمل في ملعب التاجيات".  الكأس مع علي نوري, YouTube.
5. ↑  „Boland Payeh projects in Iraq".  Boland Payeh.
**"Camping World"** yoki **"Camping World Stadium"** (inglizcha: *) — AQShning Florida shtatidagi Orlando shahrida joylashgan koʻp funksiyali stadion.*

2011-yildan 2013-yilgacha va 2015-yildan 2016-yilgacha u AQSh va Kanadadagi asosiy futbol ligasi boʻlgan MLSda oʻynagan „Orlando Siti" professional futbol klubining uy stadioni boʻlgan.

Tarixi
------

Stadion 1936-yilda Buyuk Depressiyadan chiqish uchun iqtisodiy rivojlanish loyihalari davrida qurilgan. Dastlab u 8900 tomoshabinni sigʻdirar edi va „Orlando Stadium" deb nomlangan. 1947-yilda stadion sigʻimi 10 000 tomoshabinga koʻtarildi va u „Tangerine Bowl" deb oʻzgartirildi. Bu vaqtga kelib, stadion allaqachon amerika futboli uchun mashhur arenaga aylangan edi.

1952-yilda navbatdagi taʼmirdan soʻng stadion sigʻimi 12 000 tomoshabinga, 1968-yilda esa 17 000 tomoshabinga koʻtarildi. Shu bilan birga, stadionda birinchi press-boks qurildi. 1974-1976-yillar oraligʻida stadion sezilarli darajada kengaytirildi va sigʻimi 50 000 ga koʻtarildi. „Orlando Stadium" nomi ham stadionga qaytdi. 1983-yilda Florida sitrus boʻlimi stadionning homiysi boʻldi, shu sababli u „Florida Citrus Bowl" deb oʻzgartirildi.

1989-yilda arenani yangi rekonstruksiya qilish uchun 30 million dollar sarflandi, xususan, tribunalarning uchinchi qavati qurilib, stadion sig‘imi 65438 tomoshabinga yetdi. 2014-yilda stadion yana bir rekonstruksiyadan oʻtkazildi, toʻliq modernizatsiya qilindi va „*Orlando Citrus Bowl Stadium"* nomi bilan mashhur boʻldi. Modernizatsiyadan soʻng sigʻimi 61 348 tomoshabinga yetdi.

2016-yil 26-aprelda stadionning keyingi sakkiz yilga nom berish huquqi gʻildirakli uylar kompaniyasi Camping World tomonidan sotib olingani eʼlon qilindi va stadion Camping World Stadium deb o‘zgartirildi.

Muhim sport tadbirlari
----------------------

 2005-yilda Camping World stadionida kollej jamoalari oʻrtasidagi amerikancha futbol oʻyini
Qurilganidan buyon stadion Florida shtatidagi, ham kollej, ham professional futbol jamoalarning uy maydoni boʻlib kelgan.

Stadionda 1994 yilgi Jahon chempionatining F guruhi oʻyinlari va 1/8 final oʻyinlari boʻlib oʻtdi. Stadion, shuningdek, 1996-yilgi Olimpiya oʻyinlarida erkaklar va ayollar futbol jamoalarining guruh oʻyinlari uchun joy boʻlgan.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

1998-yilda stadion Adam Sandler ishtirokidagi „Onasining bolasi" filmini suratga olish uchun asosiy joylardan biri boʻlib xizmat qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Orlando Citrus Bowl: A Brief History" (en) (21 января 2015). 2015-yil 26-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-oktyabr.
2. ↑  „Orlando Citrus Bowl history" (en).
3. ↑  „Camping World new title sponsor for Orlando Citrus Bowl" (en).  orlandosentinel.com (26 апреля 2016). 2017-yil 19-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-oktyabr.
4. ↑  „"The Waterboy": Filming locations" (en).

Havolalar
---------

* Stadionning rasmiy sayti(ingl.)

| * k
* m
* t
1994-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati stadionlari |
| --- |
| 
* Camping World Stadium (Orlando)

 |
Homiylik sababli **DHL Newlands** deb ataladigan **Newlands stadioni** Janubiy Afrikaning Keyptaun shahrida joylashgan. Stadion sigʻimi 51 900 kishiga moʻljallangan.

Turli sport jamoalari stadiondan uy stadioni sifatida foydalanadilar, jumladan:

* Regby jamoasi „Stromers"
* Gʻarbiy viloyat Currie kubogida

Stormers oʻz tarixida birinchi marta 2012-yilgi Super Regbi mavsumida birinchi oʻrinni egalladi. Gʻarbiy provinsiya ham uy oʻyinlari uchun maydondan foydalanadi. Shaharning „ Ayaks Keyptaun", "Santos "va tugatilgan "Vasko da Gama "futbol klublari oʻtmishda vaqti-vaqti bilan „Nyulendlar" stadionida oʻyin oʻtkazishgan.

Tarixi
------

Stadion joylashgan maydonni sotib olish toʻgʻrisida qaror 1888-yilda Gʻarbiy viloyat regbi va futbol ittifoqi tomonidan qabul qilingan. Nyulenddagi birinchi rasmiy oʻyin 1890-yil 31-mayda boʻlib oʻtdi, oʻshanda Stellenbosh u yerda 2400 ga yaqin muxlis oldida qishloqliklarni magʻlub etdi. Keyingi yili Britaniya sherlari Janubiy Afrikaga sayohat qilganda stadion birinchi regbi oʻyini oʻtkazildi.

1919-yilga kelib birinchi doimiy beton maydon tribunalar oʻrnatildi. Keyinchalik, 1927-yilda yangi tribuna oʻrnatildi va maydon sxemasi shimoldan janubga qarab oʻzgartirildi. 1931-yilda janubiy tribuna ham kengaytirilganda yana oʻzgarishlar yuz berdi.

1950-yillarda yangi tribunaning qismlari, shuningdek, janubiy tribunaning qismlari qurib bitkazildi, liftlar va Prezident xonasi kabi inshootlar qoʻshildi, tribunaga toʻrtinchi koʻrfaz qoʻshildi.

1995-yil regbi boʻyicha jahon chempionati
-----------------------------------------

1995-yilda stadion Janubiy Afrikada boʻlib oʻtgan regbi boʻyicha jahon chempionatiga mezbonlik qilgan joylardan biri boʻlgan. Stadion A hovuzida ikkita bilyard oʻyinini oʻtkazdi. Stadion shuningdek, chorak finalning biriga mezbonlik qildi va Angliya Avstraliyani 25-22 hisobida magʻlub etdi. Keyin stadion Angliya va Yangi Zelandiya oʻrtasidagi yarim final uchun mezbolpik qilgan, Angliya 29-45 hisobida magʻlub boʻlgan.

Kelajagi
--------

WP regbi Nyulendlarni sotishi va Stormers va Gʻarbiy provintsiya uy oʻyinlari uchun yangi qurilgan Keyptaun stadionida oʻz uy uchrashuvlarini oʻtkazishi taxmin qilingan edi. Biroq, Gʻarbiy provinsiya regbi ittifoqi ular stadiondan foydalanmaslikka va Nyulendda qolishga qaror qilishdi.

Stadion 2022-yilda uy-joy va chakana savdo obʼyektlari qurilishi uchun buzib tashlanishi tasdiqlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Province land sponsorship windfall".  Times Live (2010-yil 20-noyabr). Qaraldi: 2011-yil 3-fevral.
2. ↑  „Newlands ticket rush expected".  News24 (2010-yil 17-may). Qaraldi: 2010-yil 17-may.
3. ↑  „iafrica.com Stormers in stadium shift". *iAfrica* (12-mart 2016-yil). 12-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan.
4. ↑  *Somdyala.* „Newlands to go under the hammer as SA Rugby and WP push final sale" (en-US). *Newn24*. Qaraldi: 2022-yil 13-may.
5. ↑  *on.* „Newlands Stadium to go on sale" (en-US). *SA Rugby magazine* (2022-yil 17-fevral). Qaraldi: 2022-yil 13-may.
**Ahmed II** (احمد ثانى *Aḥmed-i sānī*) – Usmonlilar imperiyasining 1691-1695-yillardagi hukmdori, Sulton Ibrohim I ning oʻgʻli, Sulaymon II ning ukasi.

Biografiyasi
------------

Sulton Ibrohim I va Hatice Muazzez Sultonning oʻgʻli, Mehmed IV va Sulaymon II ning ukasi. Taxtga oʻtirishdan oldin 40 yildan ortiq vaqtini Toʻpqopi saroyida qafasda oʻtkazdi.

Ahmad II hukmronligi davrida Muqaddas Liga bilan urush Usmonlilar uchun muvaffaqiyatsiz davom etdi. 1691-yil 19-avgustda Usmonli qoʻshini Slankamen jangida Badenlik Lyudvig qoʻmondonligi ostida imperator qoʻshinlari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Bu jangda vazir Fozil Mustafo Koʻprülü halok boʻldi.

Oʻsha davrda Arabaji Ali Posho Sadr vazir boʻldi. Edirnedagi imperator kengashining yigʻilishida Rumeliya bosh qozisi Arabaji Ali 1692-yilgi kampaniyaga tayyorgarlikni nazorat qilish uchun darhol Belgradga borishi kerakligini aytdi. U istar-istamas rozi boʻldi. Qish faslining boshlanishi bilan ketishi kechiktirilgani uchun uch-toʻrt oyda yetib keldi. Shuning uchun Edirne qoʻshinning qishlash joyi va harbiy tayanch nuqtasi deb eʼlon qilindi.

Tez orada hukumat amaldorlari oʻrtasida hokimiyat uchun kurash boshlandi. Bu kurash qurbonlari mol-mulki musodara qilingan Bosh vazir Arabaji Ali Posho va Rodosga surgunga yuborilgan Amjazade Husayn Posho boʻldi. Endi avstriyaliklarning Dunay frontidagi oldingi bazasi Belgraddan atigi bir necha yurish narida joylashgan Petrovaradin edi. Usmoniylar armiyasining yuqori qoʻmondonligi hozirda shimolga hujum haqida gap boʻlishi mumkin emasdi. Dunayda oldingi chiziqni ushlab turish uchun kuchlarini jamlashlari kerak edi. Noyabr oyida, Belgrad qal’asini qayta tiklash va mustahkamlashni vaqtincha toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan soʻng, armiya Edirnega qaytdi.

1695-yil 6-fevralda suvchechakdan vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Peirce, Leslie*. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*. Oxford University Press, 1993 — 99 bet.

| * k
* m
* t
Usmoniylar imperiyasi sultonlari / xalifalari |
| --- |
| 
* Sulola
* Sulola daraxti

 |
| 
* Usmon I
* Oʻrxon I
* Murod I
* Boyazid I Yildirim
* *Usmoniylarda taxt g'avg'osi*
* Mehmed I
* Murod II
* Mehmed II
* Murod II
* Mehmed II
* Boyazid II
* Salim I Yovuz§
* Sulaymon I
* Salim II
* Murod III
* Mehmed III
* Ahmad I
* Mustafo I
* Usmon II
* Mustafo I
* Murod IV
* Ibrohim I
* Mehmed IV
* Sulaymon II
* Ahmad II
* Mustafo II
* Ahmad III
* Mahmud I
* Usmon III
* Mustafo III
* Abdulhamid I
* Salim III
* Mustafo IV
* Mahmud II
* Abdulmajid I
* Abdulaziz
* Murod V
* Abdulhamid II
* Mehmed V
* Mehmed VI
* Abdulmajid II

 |
| § Birinchi usmoniy xalifalari |
**Gillette Stadium** — Massachusets shtatining Foksboro shahrida joylashgan stadion. Boston shahar markazidan janubi-gʻarbda.U 2002-yilda qoʻshni Foxboro stadioni oʻrnida ochilgan. Shuningdek, u 2012 va 2013- yillarda Massachusets universiteti (UMass) Minutemen futbol jamoasining uy stadioni boʻlib xizmat qilgan. Kampusdagi Worren MakGuirk bitiruvchilari stadioni taʼmirlangan. Gillette stadionining oʻrindiqlari 65 878 kishini tashkil etadi, shu jumladan 5 876 klub oʻrindigʻi va 89 lyuks lyuks.

Tarix
-----

1971-yildan 2001-yilgacha Patriotlar barcha uy oʻyinlarini Foxboro stadionida oʻtkazdilar. Stadion juda kichik byudjetdan xususiy moliyalashtirildi va bir nechta qulayliklarga ega edi. Uning alyuminiy skameykalari sovuq havoda oʻyinlar paytida muzlab qolardi.

Foxboro Stadium NFL jamoasini Nyu-Englandda saqlab qolish uchun zarur boʻlgan foyda keltirmadi u NFLning eng kichik stadionlaridan biri edi.

### Joylashuv

Boshqa shahardan birinchi yirik stadion taklifi 1993-yil sentabr oyida kelgan. Konnektikut gubernatori Louell Veyker Konnektikut Bosh Assambleyasiga Patriotlarni u yerga koʻchirishga jalb qilish uchun Xartfordda yangi stadion qurishni taklif qildi va agar stadion qurilgan boʻlsa, „potentsial katta foyda" borligini aytdi. Qonun loyihasi 1993- yil 27-sentabrda Davlat majlisida qabul qilingan.

### Dizayn

2000-yil 18-aprelda jamoa Foksborodagi yangi stadionning rejalarini oshkor qildi. U 68 000 oʻrinli stadion sifatida eʼlon qilingan boʻlib, uning qiymati 325 million dollarga teng boʻldi.  Kraft Group (NFL jamoasi Patriots va MLS jamoasi Revolution egasi) Gillette stadioniga, Red Sox Fenway Parkga va TD Garden Delaver Northga (Bryuins egasi) egalik qiladi. Keltiklar TD bogʻini Shimoliy Delaverdan ijaraga olishadi).

Bir vaqtning oʻzida AQShning 1-marshrutidan stadionga kirish uchun yangi yoʻl va koʻpayib borayotgan muxlislarni joylashtirish uchun qoʻshimcha 3000 ta avtoturargoh eʼlon qilindi.

### 2026 FIFA Jahon chempionati

Gillette Stadium 2026 FIFA Jahon chempionati qabul qiladigan stadionlar roʻyxatiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Foxborough, MA | Gillette Stadium, City Info | Greater Boston".
2. ↑  „Foxborough, Massachusetts - City Information, Fast Facts, Schools, Colleges, and More".
3. ↑  Ulman, Howard. „Foxboro's new stadium opens with soccer game". *Eugene Register-Guard*. Associated Press (12-may 2002-yil), s. 6D.
4. ↑  „Stadium Information".  New England Patriots/Gillette Stadium. 28-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-oktabr 2008-yil.
5. ↑  Roberts, p.179
6. ↑  Foulds, p.103
7. ↑  Roberts, p.188
8. ↑  Roberts, p.190-191
9. ↑  Burris, Joe. „Light is shed: Patriots Unveil New Stadium Plan, Providing a Beacon of Hope". *The Boston Globe* (19-aprel 2000-yil). Qaraldi: 19-oktabr 2008-yil.
10. ↑  Burris, Joe. „Light is shed: Patriots Unveil New Stadium Plan, Providing a Beacon of Hope". *The Boston Globe* (19-aprel 2000-yil). Qaraldi: 19-oktabr 2008-yil.

Havolalar
---------

* Gillette Stadium sayti
* Gillette stadioni chiptalari
* Gillette stadionining veb-kamerasi
* Patriot Place rasmiy veb-sayti
**Amfibollar** — togʻ jinslari hosil qiladigan silikatlar sinfiga mansub minerallar guruhi. Magniy, temir, kalsiy, baʼzan alyuminiy va ishqorlarning kremniy-kislorodli bi-rikmasi. Umumiy formulasi. Monoklin va ahyon-ahyonda rombik singoniyali. A. ichki tuzilishi, fizik xususiyatlari va hosil boʻlish sharoitlari bilan boshqa silikatlardan farq qiladi. A. siyenitlar, dioritlar, gabbro-amfibolitlar, amfi-bolli slaneslar va boshqa tarkibiga kiradi. A. kimyoviy tarkibi jihatidan bir-biridan farq qiladi, lekin fizik xusu-siyatlari bilan oʻzaro oʻxshash. Qattiqligi 5-6,5. S.ogʻ. 2,8-3,6. Rangi minerallar tarkibidagi temir miqdoriga qarab, oq, sargʻimtir, yashil, qora va qoʻngʻir boʻladi. A. magmatik, metamorfik jinslarda, skarnlarda paydo boʻladi. A. vulkan lavalari tarkibida ham koʻp uchraydi. Umumiy miqdori Yer poʻstining qariyb 10% ini (massasi boʻyicha) tashkil qiladi. Ukra-ina, Uralda topilgan. A. Oʻzbekistonda juda keng tarqalgan (Olmaliq atroflari, Chatqol togʻlari, Oʻzbekistonning gʻarbidagi volfram, molibden konlari va boshqa joylarda). A.ning baʼzi xillari, jumladan, amfibol-asbestning mayin, egiluvchan tolalaridan oʻtga va kislotaga chidamli materiallar tayyorlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Turobbek Toʻrabekov** (1898-yil, Jizzax – 1929-yil, Jizzax) – Sovet hukumatiga qarshi kurashgan milliy istiqlolchilik harakati aʼzosi.

Hayoti
------

1898-yili Zomin tumanining Achchiq qishlogʻi Qultepa mahallasida dehqon oilasida tugʻilgan. Toʻrabekov dastlab eski maktabda, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil olgan. 1917-yilning fevral oyigacha Zomin pristavida tilmoch sifatida ishlagan. 1917-yilgi oktabr inqilobidan keyin 1919-yilga qadar Qoratosh volost ijroiya komitetida rais boʻlgan. T.Toʻrabekov Jizzax ijroiya qoʻmitasiga saylanadi. Toʻrt oy oʻtib esa Jizzax militsiya boshligʻi lavozimiga tayinlanadi.

Turobbek Toʻrabekov 1921-yilning oktabr oyida Samarqand ChKga ishga kiradi. Shundan keyin esa Jizzax VChKning rahbarlik lavozimiga tayinlanadi. 1922-yilning mayida Turobbek Toʻrabekov Jizzax ugormilitsiyasi boshligʻi M.Yoʻldoshev, Jizzax volost ijroiya komiteti raisi A.Jonsoʻfiyevlar – hammasi 10 yigiti bilan „bosmachi"lar tomoniga oʻtib ketadi. Ular Sangzor vodiyda samarqandlik Ochilbek qoʻrboshi bilan uchrashgan. Bu vaqtda Zarafshon vodiysida Ochilbek, Hamroqulbek, Matcho beklari hamda Oʻratepada Xolboʻtabek qoʻrboshilar sovet hukumatiga qarshi kurashotgan edi. T.Toʻrabekov, M.Yoʻldoshev, A.Jonsoʻfiyevlar 200 yigit bilan 1923-yilga qadar bolsheviklarga qarshi jang olib borgan. Milliy istiqlolchilik harakati aʼzolariga Anvar poshoning yigitlaridan Yusuf Ziyobey va Zaki Validiy Toʻgʻon, bir nechta tatar harbiylar maslahatchi boʻlgan. Biroq, qoʻrboshilar sovet askarlari bilan kurashlarda timinsiz qurbonlar berishda davom etgan. Qoʻrboshilarning baʼzilari Sovet Ittifoqi bilan kelishib kafolat xati oladi. Turobbek Toʻrabekov yigitlari bilan Afgʻonistonga chekinadi.

Keyinchalik toshkentlik muftiy Sadriddinxon bilan Eronga koʻchib oʻtadi. Toʻrabekov Mashhad shahriga borib 1927-yilga qadar har xil ishlar bilan shugʻullangan. Muftiy Sadriddinxon huzuriga tez-tez tashrif buyurib, uning holidan xabardor boʻlib turadi. Yurtdoshlari bilan aloqani uzmaslik maqsadida shaharda etikdoʻzlik bilan shugʻullanadi. 1927-yilning mart oyida maxfiy sur’atda Oʻzbekiston SSRga qaytib, biroz muddat yashaydi. 1927-yilda yana Eronga borib, Turkistonda koʻrgan-bilganlarini Zaki Validiy Toʻgʻon va Mustafo Choʻqayevlarga yozib joʻnatadi. Toʻrabekovning xabarlari 1927-yilda „Yangi Turkiston" gazetasining 5–6-sonlarida maqola sifatida chop etiladi va unda sovetlarning barcha kirdikorlari ochiq bayon qilingan edi.

Turobbek Toʻrabekov 1928-yilning avgustda akalari Usmonbek, Hazratqul va boshqalar bilan birga Erondan SSSRga qaytadi. Tugʻilgan joyida dehqonchilik qilib kun kechiradi. 1929-yili kuzda Munavvarqori Abdurashidxonov va uning „Milliy ittihod" jamiyatiga qarshi ochilgan soxta jinoiy ish doirasida boshqa jizzaxlik ziyolilar qatori qamoqqa olinadi va otib tashlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Irzayev, B* „Surgun, otuv hukmi, o‘ttiz yildan keyingi oqlov – Jizzax "Milliy ittihod" sho‘basi a’zolari qismati". *oyina.uz* (2022-yil 11-mart). 2023-yil 25-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23-sentabr 2023-yil.
2. ↑  *Ne'matov, F* „Айбини билмай кетганлар". Qaraldi: 23-sentabr 2023-yil.
**Oy fazalari** - Oyning Yer atrofidagi harakatlanishi davrida Quyoshga nisbatan egallaydigan vaziyatlari. Oy oʻzidan nur chiqarmaydi, uni Quyosh nuri yoki Quyosh nurining Yerdan qaytgan qismi yoritishi mumkin, shu tufayli Oyning fazoda Quyoshga va Yerga nisbatan qanday holatda turishiga koʻra, u yerdan qaraganda turli shakdda koʻrinadi. Har oyda Oy taxminan Yer bilan Quyosh orasidan oʻtadi va Yerga oʻzining qorongʻi tomoni bilan turadi. Bunga astronomikyangi oy deyiladi. 1—2 kun (sutka) dan soʻng Quyosh botgach, osmonning gʻarbiy qismida Oy ingichka oʻroq shaklida koʻrinadi, bu xalq tilida hilol yoxud yangioy (fan tilida — vizual yangioy) deyiladi. Bunda Oyning qolgan qismini Yer oʻzining kunduzgi yarim sharidan qaytgan Quyosh nurlari bilan xira kulrang ravishda yoritib turadi. 7 kundan keyin Yerdan Oyga va Quyoshga tomon yoʻnalishlari orasidagi burchak 90° ga teng boʻladi, bunda u yarim "kulcha" shaklida koʻrinib, Oyning bu fazasi birinchi chorak deyiladi. taxminan 14—15 kunlik Oy Quyoshga qarama-qarshi turib, uning Quyosh bilan yoritilgan yarim sferasi toʻlaligicha Yerga qaraydi. Oyning bu fazasi toʻlinoy deb ataladi. Bunda Oyni toʻla yorugʻ doira shaklida koʻrish mumkin. Keyingi kunlarda Oyning gʻarbiy tomoni "yemirila borib", 22-sutkada faqat qavariq tomoni sharqqa qaragan yarim doira shaklida koʻrinadi. Buni Oyning oxirgi chorak fazasi deyiladi. 29,5 sutkadan soʻng Oy yana astronomik yangioy fazasida boʻladi. Ikki ketma-ket kelgan yangi Oy orasida oʻtgan vaqt Oyning sinodik davri deyilib, u 29,53059 sutkaga teng. Sinodik oy siderik oyga qaraganda bir oz ortiqroq, chunki shu davr orasida Yer oʻz orbitasining qismini oʻtadi. Agar Quyosh Oy orbitasi tugunlarining birontasi yaqinida (undan 16,5° dan kichik yoy masofada) boʻlganda yangi Oy kuzatilsa, albatta Quyosh tutiladi. Bu hodisa toʻlin oy paytiga toʻgʻri kelsa, unda Oy tutilishi mumkin (qarang Oy tutilishi, Quyosh tutilishi). Oy fazalarining davriy oʻzgarishi oy kalendarlarining yaratilishi uchun asos boʻlgan (qarang Kalendar).

Mamatmusa Mamadazimov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konstantin Sergeyevich Stanislavskiy (Alekseyev)** (1863.1.1 — Moskva — 1938.7.8) — aktyor, rejissyor, pedagog: teatr nazariyotchisi. Xalq artisti (1936). Peterburg Fanlar akademiyasining faxriy akademik Rus teatrining yirik islohotchisi. 1898-yil (Vladimir Nemirovich-Danchenko bilan) Moskva Badiiy akademik teatriga asos solgan. Teatr ijodiy faoliyatini boshlab berishi bilan sahna realizmi rivojlanish bosqichini ham boshlab, jahon geatriga katta taʼsir etdi (qarang Stanislavskiy sistemasi). Anton Chexov, Maksim Gorkiy pyesalarini saxnalashtirib, Stanislavskiy va Nemirovich-Danchenko rejissyorlik va aktyorlik sanʼatining yangi yoʻllarini ochdi. "Doktor Shtokman" (Genrik Ibsen)da Doktor Shtokman, "Tubanlikda" (Maksim Gorkiy) Satin, "Vanya togʻa" (Anton Chexov)da Astrov, "Uch opasingil" (Anton Chexov)da Vershinin, "Akdlilik balosi" (Aleksandr Griboyedov)da Famusov, "Har toʻkisda bir ayb" (Aleksandr Ostrovskiy)da Krutitskiy kabi rollari klassik dramaturgiya imkoniyatlarini ochishga ijtimoiy teran yondashish namunasi boʻldi. 1918-yildan Katta teatrning opera studiyasi (keyinchalik Stanislavskiy nomidagi opera teatri)ni boshqargan. "Yevgeniy Onegin" (Pyotr Chaykovskiy), "Shoh qalligʻi" (Nikolay Rimskiy-Korsakov) kabi operalarni sahnalashtirgan. 1935-yil Operadramatik studiyasini tashkil etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Islom shoir Nazar oʻgʻli** (1874 narpay tumani — 1953.17.7) — oʻzbek baxshisi. Oʻzbekiston xalq shoiri (1940). Narpay dostonchilik maktabi vakili. Ernazar shoirning shogirdi. Bobosi Rajab shoirdan doʻmbira chertishni, terma va doston kuylashni oʻrgangan. 22 yoshida dostonchi sifatida tanilgan, 30 ga yaqin xalq dostonlarini, koʻpgina xalq qoʻshiq va ertaklarini yod bilgan. Oʻzbekiston shahar va qishloqlarini kezib, "Alpomish", "Kuntugʻmish", "Goʻroʻgʻli", "Orzigul", "Ravshanxon", "Gulixiromon", "Yakka Ahmad" dostonlarini, Maxtumkuli, Berdaq, Mashrab va b.ning sheʼrlarini kuylagan. I. sh. repertuaridagi ayrim dostonlarda oʻzbek xalq eposining ijtimoiy adolatsizlik va unga qarshi kurash gʻoyasi ("Orzigul", "Zulfizar bilan Avazxon" va b.), xalqchillik mavzui ("Kuntugʻmish va "Sohibqiron") oʻz ifodasini topgan. "Boʻl omon", "Mehribonlar, hormangiz" va b. termalarida mehnat kishisiningtur-mushi tarannum qilingan. Ikkinchi jahon urushi yillarida chop etilgan "Jangno-ma" (1941), "Qahramonnoma" (1942) toʻplamlarida oʻzbek jangchilarining mardlik va jasoratligi ulugʻlangan. I. sh.ning urushdan keyingi yillar ijo-dida ijodiy mehnat ("Obodlik uchun", "Tinchlik boʻlur barqaror"), tinchlik uchun kurash ("Tinchlik jarchisi", No-zim Hikmatga bagʻishlangan) mavzulari muhim oʻrin egallaydi. I.sh. asarla-’ ri badiiy mukammalligi, zamonaviyligi, tilining xalq iboralari, ma-qollar, hikmatli soʻzlarga boyligi bilan ajralib turadi. Undan "Orzigul", "Gulixiromon", "Sohibqiron", "Erali va Sherali", "Kuntugʻmish", "Tohir va Zuhra" kabi dostonlar va bir qancha termalar yozib olib, nashr etilgan. Ay-rimlari qardosh xalqlar tillariga tarjima qilingan. Narpay tumanida kucha va maktabga I.sh. nomi berilgan. 1975 yilda shoir tavalludining 100 yilligi nishonlandi.

Manbalar
--------

* Tanlangan asarlar, T. 1953.

Adabiyot
--------

* Sobirov O. Islom shoir Nazar oʻgʻli (hayoti va ijodi), T. 1967.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil