recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fors** — Eronning jan.dagi tarixiy viloyat. Qadimda Persida (yunoncha), Porso (qad. forscha; arabcha shakli — F.). 7-asrda F.ni arablar fathidan so'ng, uning bosh shahri Istaxrni vayron qilishgan. 7-asr oxirlarida F. — xorijiylar harakati tarqalgan hudud. F. Buvayhiylar, Solgʻuriylar, Muzaffariylar, Zendlar davlatining oʻzagini tashkil etgan. Bu davlatlarning markazi Sheroz shahri boʻlgan. Mil.avv. VI asrda hozirgi Eron hududida Ahamoniylar sulolasiga mansub shohlar tomonidan asos solingan Fors podshohligi vujudga kelgan.

### Fors adabiyoti

Somoniylar davlati barpo boʻlishidan boshlangan besh asrlik davr eron va tojik halqlari adabiyotining, xususan sheʼriyatining kamolot choʻqqisiga koʻtarilgan davri boʻldi. Bu davrda dariy(forsiy)tilda insoniyatning ma‘naviy boyliklari xazinasiga katta xissa qoshgan, oʻzining oʻlmas asarlari bilanjahon kitobxonlarini maftun etgan Rudakiyning lirik sheʼrlari Firdavsiyning mashhur „Shohnoma"asari Umar Hayyomning ruboyilari,Saʼdiy She‘roziyning „Guliston" va „Bo‘ston" asarlari Xusrav Dehlaviyning „Xamsa"si Hofizning g‘azallari Jomiyning „Haft avrangi"va boshqa bir qancha asarlar yaratildi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

ʻʻ
[Turkum:Eron ustonlari]]
ʻ
**Iosif Dmitrovich Lebedev** (1895-yil, Bolshoy Osov qishlogʻi, Krasnopil tumani, Mogilev viloyati, Belarus – 1978-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – sovet gidrotexniki, „Sednyazvodproyekt" tresti bosh muhandisi. Katta Fargʻona kanali loyihasi muallifi. SSSR Oliy Kengashining ikkinchi va toʻrtinchi chaqiriq deputati.

Hayoti
------

Iosif Dmitrovich Lebedev 1895-yilda kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Yetti yoshidan boshlab Mogilev viloyatining Bolshoy Osov qishlogʻida choʻponlik qila boshlagan. Qishloq boshlangʻich maktabini, keyin Cherikovdagi shahar maktabini, soʻngra Pskov yer tuzish maktabini tamomlagan.

Boshlangʻich maktabda dars bergan, chizmachi boʻlgan. Keyin geolog-kartograf boʻlib ishlagan. Geologik partiyalarda turli xoʻjalik va boshqaruv lavozimlarida ishlagan.

1924-yilda Moskvadagi Timiryazev nomidagi qishloq xoʻjaligi akademiyasini tamomlagan.

Iosif Dmitrovich Lebedev 1924-yildan Oʻzbekiston SSR Samarqand shahri yaqinidagi Yangi Darg`om Kanali va Pervomay toʻgʻoni qurilishi irrigatsiya ishlari boshqarmasi muhandisi boʻlgan. Zarafshonning oʻng qirgʻogʻini sugʻorish tizimini qayta rejalashtirish va rivojlantirish sxemasi ustida ishlagan.

1927-yildan O‘zbekiston SSR Farg‘ona vodiysi irrigatsiya inshootlari boshqarmasi katta muhandisi boʻlgan. 1930-yillarda bosh muhandis oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan va Katta Fargʻona kanali loyihasi muallifiga aylangan.

1940-yildan SSSR Qishloq xoʻjaligi xalq komissarligining Oʻrta Osiyo irrigatsiya tizimlari va inshootlarini tadqiqot va loyihalash boshqarmasi („Serednyazvodproekt" tresti) bosh muhandisi, Oʻzbekiston SSRda Kattaqoʻrgʻon suv ombori qurilishi rahbarlaridan biri boʻlgan.

1950-yillardan „Serednoazdiprovodbavovna" instituti bosh muhandisi, Markaziy Aziz sovxoz binosi imtihon boʻlimi xodimi boʻlgan.

Iosif Dmitrovich Lebedev 1978-yilda Toshkent shahrida vafot etgan hamda Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin ordeni (1939-yil 23-dekabr)
* Uchta Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni
* Qizil yulduz ordeni (1946-yil)
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan irrigator

Manbalar
--------

1. ↑  „Список депутатов Верховного Совета СССР 3 созыва". *www.dic.academic.ru*. Qaraldi: 16-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Лебедев Иосиф Дмитриевич". *www.facebook.com*. Qaraldi: 15-noyabr 2023-yil.
3. ↑  „О награждении строителей Большого Ферганского канала имени тов. И. В. Сталина". *www.nkvd.memo.ru*. Qaraldi: 16-noyabr 2023-yil.
**Dilshod Urmanov** (*Dilshod Urmonov* ; 1975-yil 23-fevral) — oʻzbek futbolchisi, hujumchisi va yarim himoyachisi.

Hayoti
------

U kattalar futbolidagi debyutini mustaqil Oʻzbekiston chempionatining birinchi mavsumida „Traktor" klubida (Toshkent) oʻtkazgan, faoliyatining asosiy qismini aynan shu klubda oʻtkazgan — 15 toʻliqsiz mavsumni tanaffuslar bilan oʻtkazgan. Oʻz klubi bilan milliy chempionatda sezilarli muvaffaqiyatlarga erisha olmadi. 2004-yilgi Oʻzbekiston kubogida finalchiga aylangan. Oliy ligadagi oʻyinlar soni (319) va gollari (85) boʻyicha u „Traktor"ning rekordchisi. 1997-yilda u bir mavsumda 18 ta gol urdi (mavsumning oltinchi toʻpurari) va bu koʻrsatkich boʻyicha klub rekordchisi boʻldi, ammo 2006-yilda Pavel Solomin oʻz natijasini (21 gol) ortda qoldirdi. 1996-yil 16-avgustda Urganchning „Dinamo" jamoasiga qarshi oʻyinda (6:1) 5 ta gol urdi.

1999-yil boshida Fargʻonaning „Neftchi" jamoasiga koʻchib oʻtdi, biroq birinchi davra tugaguniga qadar „Traktor"ga qaytdi. 2005-yilda Qozogʻistonning „Qaysar" (Qizil-Oʻrda) klubiga oʻtib, u bilan oʻsha mavsumda Qozogʻiston birinchi ligasining zona turnirida gʻolib chiqdi va keyingi yilning bahorida oliy ligada 5 ta oʻyinda maydonga tushdi, keyin Traktorga qaytdi. Yarim mavsumlik faoliyatini yakunlagandan soʻng Oʻzbekiston oliy ligasida „Metallurg" (Bekobod) safida toʻp surdi.

Oʻzbekiston oliy divizionida jami 86 ta gol urgan. Gennadiy Krasnitskiy klub uchun yuqori darajadagi musobaqalarda 103 ta gol urdi.

Yutuqlar
--------

* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 2004-yil

Manbalar
--------

1. ↑  UZBYeKISTANSKIYe KLUBI: 2003 god: VISShAYa LIGA: TRAKTOR Tashkent
2. ↑  PYeRVIY KRUG ZAKONChILSYa, VTOROY — NYe ZA GORAMI

Havolalar
---------

* Footballfacts.ru saytidagi profil
**Yulduz Hamidiye masjidi** (turkcha: *Yıldız Hamidiye Camii*), ayrim manbalarda **Yulduz masjidi** (turkcha: *Yıldız Camii*) – Turkiyaning Istanbul shahri, Beşiktaş tumani, Yıldız mahallasi, Yıldız saroyiga boriladigan yoʻlda joylashgan Usmonlilar imperiyasi masjidi. Masjid Usmonlilar sultoni Abdulhamid II buyrugʻi bilan 1884–1886-yillarda qurilgan. Bino toʻrtburchak shaklda, bitta minorali. Masjid meʼmorchilikning neo-gotik va Usmonli meʼmorchiligi klassik uslubida yaratilgan naqshlar uygʻunligidan iborat. Suriyaning Damashq shahri Marjeh maydonida Abdulhamid II tomonidan oʻrnatilgan bronza ustun tepasida Yıldız masjidining kichik haykali joylashgan.

2017-yilning 4-avgustida masjidda 27 million turk liraga (7,6 million dollar) 4 yillik restavratsiya ishlari amalga oshirilgan va Prezident Recep Tayyip Erdoğan tomonidan qayta ochilgan.

Abdulhamid II ga suiqasd
------------------------

 Gumbazning ichki qismi
 Yıldız Hamidiye masjidi XIX asr oxirida Usmonli davlati marosimida
1905-yil 21-iyulda Dashnaksutyun aʼzolari masjid oldida ot aravaga bomba qoʻyib, Abdulhamid II ni oʻldirmoqchi boʻlishgan, bu voqea „Yıldızga suiqasd" nomi bilan tarixda qolgan. Bomba kutilmagan kechikish tufayli sultonning oʻlimiga sabab boʻla olmagan boʻlsa-da, voqea natijasida 26 kishi halok boʻlgan, 58 kishi yaralangan.

Yana qarang
-----------

* Yildiz saroyi

Manbalar
--------

1. ↑  „Erdogan reopens historic mosque in Istanbul".  Anadolu Agency (4-avgust 2016-yil).

Adabiyotlar
-----------

* *Koksal, Irfan (trans.).* „General information on Yıldız Hamidiye Mosque". *Istanbul 2010: European Capital of Culture*.  Istanbul Metropolitan Municipality. Qaraldi: 7-mart 2009-yil.

Havolalar
---------

 Media related to Yıldız Hamidiye Mosque at Wikimedia Commons

* Yulduz Hamidiye masjidi tasvirlari
**Toshkent oʻqituvchilar seminariyasi** 1879-yilda Toshkentda ochilgan va dastlab *Turkiston oʻqituvchilar seminariyasi* deb nomlangan. Seminariyaning asosiy vazifasi maktablar, shu jumladan rus tilidagi maktablar uchun oʻqituvchilar tayyorlash boʻlgan.

Bu yerda asosan Turkistonda istiqomat qilgan rus koʻchmanchilarining farzandlari oʻqigan, oʻlkaning mahalliy tub aholisidan oʻquvchilar soni kam edi. Masalan, 1886-yilda 61 oʻquvchidan atigi 9 nafari mahalliy millat vakillari, 1883–1904-yil, seminariyani bitirgan 254 nafar talabadan 39 nafari mahalliy aholiga mansub edi.

1918-yilgi inqilobdan keyin bu yerda sovet oʻzbek maktablari uchun oʻqituvchilar tayyorlash boshlandi. 1920-yilda *viloyat erkaklar taʼlimi institutiga* aylantirildi.

### Taʼlim

Seminariyada: Xudo qonuni, pedagogika, rus tili, arifmetika, algebra, geometriya, fizika, tabiatshunoslik, umumiy tarix, geografiya, chizmachilik, xattotlik, qoʻshiqchilik, musiqa, tikuvchilik, gimnastika, qozoq va fors tillari oʻrgatilgsn. 1884-yildan boshlab V. P. Nalivkin tashabbusi bilan qozoq tili oʻrniga oʻzbek tilini oʻqitish joriy etildi. U oʻzbek va fors tillari boʻyicha antologiyalar, lugʻatlar, grammatika va darsliklar tuzgan.

### Manzil

Dastlab, seminariya polkovnik Tartakovskiyning uyida joylashgan boʻlib, A. L. Benois (1881-1887) loyihasi boʻyicha qayta qurilgan. 1887-yilda Konstantinovskiy maydoni yonida yangi bino qurildi.

Uy cherkovi
-----------

1898-yilda E. P. Dubrovin, A. L. Benois loyihasiga koʻra, seminariya binosining gʻarbiy qismiga knyaz Aleksandr Nevskiy nomidagi besh gumbazli uy cherkovini qoʻshib qoʻyildi. Cherkov XX asrning 30-yillarida yopilgan, gumbazlari buzib tashlangan. Binoning oʻzidan turli maqsadlarda foydalanish davom etirildi. SSSR parchalanganidan keyin u xususiy mulkka aylandi va ofis binosi sifatida foydalanilishga topshirildi.

Sobiq cherkov meʼmoriy yodgorlik boʻlib, himoyalangan maqomga ega edi. Shunga qaramay, 2009-yil 18-21-noyabr dam olish kunlari shahar hokimiyatining qarori bilan yangi qurilishiga yoʻl ochish uchun buzib tashlandi.

Galereya
--------

* O‘qiluvchilar seminariyasiO‘qiluvchilar seminariyasi
* CherkovCherkov
* 
* Cherkov va o‘quv binosiCherkov va o‘quv binosi
* CherkovCherkov
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Фотографии сноса здания бывшей церкви при Ташкентской учительской семинари".
2. ↑  E. G. Jdanov *"Turkestanskiy" Benua*[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
3. ↑  V sovetskoe vremya v etom zdanii raspolagalos Gorodskoe upravlenie zdravooxraneniya Tashgorispolkoma.
**Demonologiya** (demon va ...logiya) — demonlar haqidagi diniy taʼlimot. Uning vujudga kelishi ibtidoiy davrlarga xos yovuz ruhlarga eʼtiqod qilishga borib taqaladi. D. ayniqsa Bobil dini va qad. Eron dinida rivojlangan, ulardan iudaizm, xristianlik va islomga ham oʻtgan. Katolitsizm va pravoslaviye hozirga qadar demonlarning borligini qatʼiy himoya qiladi, ayrim protestantlar ularni ramziy maʼnoda tushunadilar. D. shayton — gunoh manbai, degan tasavvurga asoslangan diniy axloq bilan uzviy bogʻlikdir. D.ga koʻra, inson hamisha va hamma yerda jonga xavf solib turuvchi demonlar bilan oʻralgan. Faqat cherkovgina oʻzining ibodatlari, diniy muqaddas ashyolari, baʼzan esa demonni haydovchi maxsus duo va marosimlari bilan in-sonni ulardan qutqarishi yoki ularning yovuz harakatlarini bartaraf etishi mumkin. Jodugarlikning xurofiy mohiyati ham D.ga asoslangan. Inkvizitsiya davrida jodugar deb hisoblangan ayollar taʼqib qilingan. Jis-moniy va ruhiy kasalliklar sababi ham demonlar xatti-harakati bilan bogʻliq deb hisoblanadigan ibtidoiy azayimxonlikdan tortib hrz. davrdagi diniy bidʼatlargacha — hammasida D. namoyon boʻladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Printer** — kompyuterda matn yoki grafik (rasm, sxema) tarzidagi maʼlumotlarni qogʻozga chiqarish (chop qilish) uchun moʻljallangan bosish qurilmasi. Maʼlumotlar qogʻozga (baʼzan, plyonkaga) oq-qora yoki rangli tarzda chop qilinishi mumkin. Shu jihatdan printerlar bir-biridan farq qiladi. Ularning koʻp turlari mavjud, lekin matritsali, purkagichli va lazerli turlari keng tarqalgan. Matritsali printerlarda bosiladigan maʼlumotlar nuqtalar majmui (kombinatsiyasi) dan hosil boʻladi. Shu tufayli, ularning bosish sifati purkagichli va lazerli printerlarnikiga nisbatan pastroq boʻladi. Purkagichli printerlarda maʼlumotlar maxsus „siyoxdonlar" yordamida, yaʼni boʻyoq (siyoh) tomchilarini purkash yoʻli bilan qogʻozga bosiladi. Lazerli printerlar maxsus lazerli qurilma yordamida oq-qora yoki rangli qilib bosish imkoniga ega. Bunday printerda bosilayotgan nusxalar sifatli boʻlib chiqadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Printer - Definition of printer by Merriam-Webster". *merriam-webster.com*. 18-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-avgust 2017-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb11982047n (maʼlumot)
* GND: 4150722-8
* LCCN: sh85106745
* NKC: ph124519

 |
**Zeigarnik effekti** — bu psixologik effekt boʻlib, unda inson tugallanganidan koʻra uzilib qolgan harakatlarini yaxshiroq eslab qoladi. Bluma Zeigarnik xotiraning motivatsion komponentining buzilishi doirasida ushbu naqshni oʻrganib chiqdi, keyinchalik taʼsir uning nomi bilan bogʻliq nomga ega boʻldi. Ushbu sohadagi tadqiqotlar uning dissertatsiyasining mavzusi edi.

Tugallanmagan harakatlarni takrorlash fenomeni Kurt Lewin tomonidan ham oʻrganilgan. Uning dala nazariyasiga koʻra, xotira izlariga kirish harakatning boshida paydo boʻladigan keskinlikni saqlab turish bilan osonlashadi va u toʻliq bajarilmaganda toʻliq zaryadsizlanadi. Uning tajribalarida bolalarning ijodiy faoliyati uzilib, ularga boshqa faoliyat taklif qilingan. Qolgan potentsial amalga oshirilmagan taqdirda, bolalar birinchi imkoniyatda tugallanmagan ishni bajarishga intilishdi.

Tajribalarda sogʻlom ishtirokchilarning tugallanmagan harakatlari oʻrtacha bajarilganlarga qaraganda 90% yaxshi esga olingan. Shizofreniya (oddiy shakl) bilan ogʻrigan bemorlarda 10% ga, epilepsiya bilan ogʻrigan bemorlarda 80% ga, astenik sindromli bemorlarda esa 20% ga.

Zeigarnik effektidan kelib chiqadigan boʻlib, birinchi marta nemis psixologi Mariya Ovsyankina tomonidan tasvirlangan uzilgan harakatning keyingi taʼsiri (Ovsyankina effekti).

Yana qarang
-----------

* Kvazi-ehtiyoj
* Ovsyankina effekti

Manbalar
--------

1. ↑  Zeigarnik, B. (1927). Das Behalten erledigter und unerledigter Handlungen. Psychologische Forschung 9, 1—85.
2. ↑  Зейгарник Б. В.*. Патопсихология*, 79000 экз, Издательство Московского университета, 1986.  „Архивированная копия". 25-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2013-yil.
**Oq ilon**, chipor ilon (Coluber ravergieri) — suvilonsimonlar oilasiga mansub tur. Gavdasininguz. 1 — 1,5 m. Terisi kulrang, baʼzan sargʻish, yashil tusda tovlanadi. Kaltakesaklar, qushlar va kemiruvchilar bilan oziqla-nadi. Kunduzi devor yoriklarida, toshlar tagida, turli kemiruvchilar inida, baʼzan odam yashaydigan binolarda yashirinib yotadi, ertalab va kechqurun faol. Urgʻochisi iyun—iyul oylarida 5—20 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumdan bolasi avgust— sentabrda chiqadi. Oq ilon aprel—may oyida poʻst tashlaydi. Misr, Oʻrta Osiyo, jumladan, Oʻzbekiston, Zakavkazye, shim.-gʻarbiy Hindistonda tarqalgan. Oʻzbekistonda tipik kenja turi uchraydi. Zahar-siz, bezovta qilinsa, tishlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidronefroz** (gidro... va yun. nephros —buyrak) —buyrak istisqosi. Buyrak jomi va kosachalarining kengaya borishi natijasida buyrak oʻlchamining kattalashaverishi bilan namoyon boʻladi. Asosan buyrak jomining siydik nayiga oʻtish qismida (piyeloureteral segment) mexanik toʻsiq borligi G.ga sabab boʻladi. Shu sohada tosh turib qolishi yoki oʻsma paydo boʻlishi ham G.ga olib keladi. G. chaqaloqlarda ham, keksalarda ham uchraydi. Bu asosan mexanik toʻsiqning kattakichikligi va toʻsilib qolgan sohaning qanchalik torayganligiga bogʻliq. G.da bolalar baʼzan bezovta boʻlib, qorni yoki kindik atrofi simillab ogʻriydi. Katta yoshdagilarda esa G. bor tarafdagi bel sohasi uvishib, ogʻriydi, vaqt-vaqti bilan ogʻriq kuchayishi ham mumkin. Siydikda leyqotsitlar, baʼzan eritrotsitlar paydo boʻlib, vaqt oʻtgan sari siydik zichligi kamaya boradi. Bemorning qorni paypaslanganida buyrak qoʻlga unnashi mumkin. Kechiktirilgan hollarda esa hatto qorin old devori boʻrtib turadi. Ultratovush tashhisda va ekskretor urogrammada buyrak kosacha-jom sistemasi kengayganligi qayd etiladi. Tashhis qoʻyish kechikkan sari buyrak tobora kattalashaverib, nihoyat suyuqlik bilan toʻla xaltachaga oʻxshab qoladi va oʻz faoliyatini yoʻqotadi. Bu holda jarroxdik usuli bilan buyrak olib tashlanadi.

Klassifikatsiyasi
1)tug'ma yoki orttirilgan
2) to'la yoki qisman
3)bir tomonlama yoki bilateral

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zulfiya Moʻminova** (15-iyul 1959-yil) —— oʻzbekistonlik shoira, jurnalist, yozuvchilar uyushmasi a'zosi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (2000), Doʻstlik ordeni (2001) sovrindori.

Tarjimai hol
------------

1959-yil 15-iyulda Samarqand viloyatining Narpay tumanida tugʻilgan. Ma'lumoti oliy. 1983-yilda Toshkent Davlat universitetining filologiya fakultetini bitirgan.

Faoliyati
---------

1985-yili „Saodat" jurnalida va radioda ishladi. Dastlabki sheʼriy toʻplami 1988-yili —— „Vatan tashlab ketmaydi" nomi ostida nashrdan chiqqan.

Sheʼriy toʻplamlari
-------------------

* „Beshiklarni asragin, dunyo" (1988)
* „Samoga sochilgan yulduzlar" (?)
* "Istiqlol — oltin gulim" (?)
* „Yonayotgan ayol" (1993)
* „Azizim, baxtiyorman" (1997)
* „Qudratli yurtimga" (1997)

Kitoblari
---------

„Birinchi oʻqituvchim", „Nikoh shartnomasi", „Ayolga baxt bering", „Bir kun dars qoldirgan bir umr pushaymondir" va „Nikoh shartnomasi" kabi kitoblar muallifi.

Mukofotlari
-----------

„Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi" (2000);
„Doʻstlik" ordeni (2001);
Mustaqillikning 10-yilligi va 20- yilligi koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

* Zulfiya Mo'minova tavalludining 60 yilli (2019-yil) (Wayback Machine saytida 2019-11-28 sanasida arxivlangan)
* Zulfiya Mo’minova. Dilimdan so’z ochsam va Ayolga baxt bering, saodat bering (2015-yil)
* Бугун севимли шоирамиз Зулфия Мўминова таваллуд топган кун (2019-yil)
* „Тундаликлар": Зулфия Мўминова (8-yanvar 2019-yil)
**Mulk huquqi** – moddiy neʼmatlarning aniq bir shaxslarga tegishliligi (oʻzlashtirilganligi)ni mustahkamlovchi, tartibga soluvchi va muhofaza qiluvchi normalar yigʻindisi; fuqarolik huquqining asosiy tartibotlaridan biri. Oʻzbekiston Respublikasi FKga koʻra, mulk huquqi shaxsning oʻziga qarashli mol-mulkka oʻz xohishi bilan va oʻz manfaatlarini koʻzlab egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shuningdek, oʻzining Mulk huquqini, kim tomonidan boʻlmasin, har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqidan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 36-moddasiga binoan, „har bir shaxs mulkdor boʻlishga haqli". Oʻzbekiston iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. Davlat barcha mulk shakllarining teng huquqliligini va huquqiy jihatdan bab-baravar muhofaza etilishini kafolatlaydi. „Oʻzbekiston Respublikasida mulkchilik toʻgʻrisida"gi qonun (1990-yil 31-oktabr) asosida bozor munosabatlarining tashkil topishi uchun iqtisodiy manba hisoblangan xususiy mulkchilikka yoʻl ochildi. Xususiy mulkchilikning rivojlanishida „Davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish toʻgʻrisida"gi qonun (1991-yil 19-noyabr) muhim ahamiyat kasb etdi. Ushbu qonunga asosan shoʻrolar davridagi davlat mulkining hukmronlik qilishiga barham berildi, xususiy mulkning tashkil topishi uchun imkoniyat yaratildi. Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi FKda mulkni oʻtmishda sotsialistik jamiyatning sinflarga boʻlinishiga asoslanib (davlat, kolxozkooperativ, shaxsiy) shakllarga ajratilishiga va qaysi shaklda, kimga tegishliligiga qarab oʻrnatilgan tengsizlikka barham berildi. Shoʻrolar davrida mulk egalarining huquklari tegishli qoidalarda, shuningdek, amaliyotda ham doimo cheklanib kelingan. Endilikda mulk egasiga tegishli boʻlgan mol-mulkni turli sabablar va har xil yoʻl bilan davlat idoralari va mansabdor shaxslar tomonidan olib qoʻyilishi, mulkdan erkin foydalanish uchun toʻsqinliklar vujudga keltirilishi gʻayriqonuniy hisoblanadi. Mulk huquqi muddatsizdir. Mulk egasi oʻz mulkidan abadiy foydalanish, uni xohlagan vaqtida tasarruf etish huquqiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  „O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYASI". *Lex.uz*. Qaraldi: 1-oktabr 2023-yil.
2. ↑  „O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA MULKCHILIK TO‘G‘RISIDA". *Lex.uz*. Qaraldi: 1-oktabr 2023-yil.
3. ↑  „DAVLAT TASARRUFIDAN CHIQARISH VA XUSUSIYLASHTIRISH TO‘G‘RISIDA". *Lex.uz*. Qaraldi: 1-oktabr 2023-yil.
4. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xulq**, **xulq-atvor** — axloqshunoslik tushunchalaridan biri. Insonning feʼl atvori bilan bogʻliq axloqiy hodisa boʻlib, kishi feʼlining axloqiylik doirasida namoyon boʻlishi tushuniladi. Insonning axloqiylik doirasidagi xatti-harakatlari xulqdan tashqari odob va axloqni oʻz ichiga oladi. Odob inson haqida yoqimli taassurot uygʻotadigan, lekin oila, jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida oʻzgarish yashaydigan darajada ahamiyat kashb etmaydigan xatti-harakatlardan iborat boʻlsa, axloq — muayyo

n jamiyat, zamon, insoniyat tarixi uchun taʼsir eta oladigan turli xatti-harakatlar majmui, insoniy kamolot darajasini belgilovchi maʼnaviy hodisa. Xulq qamrovlilik jihatidan ana shu ikki hodisa oʻrtasidagi xususiyatlarga ega; u odobdan keng, axloqdan tor maʼnoga ega boʻlib, axloq singari jamiyat, zamon, tarix miqyosidagi voqelikka taʼsir koʻrsata olmaydi. Lekin, oila, mehnat jamoasi, mahalla koʻy doirasida sezilarli darajada koʻzga tashlanadi. Axloq oʻzini ezgulik va yovuzlik, adolat, insonparvarlik, fidoyilik singari ijtimoiylashgan tushunchalar va tamoyillarda namoyon qilsa, xulq yaxshilik va yomonlik, burch, joʻmardlik, mehmondoʻstlik kabi tushunchalarda aks etadi, odob esa kamtarlik, insoflilik, bosiqlik, halollik, rostgoʻylik va boshqa axloqiy meʼyorlarda ifodalanadi. Sharq falsafasi va axloq ilmida mazkur uch axloqiy hodisa, juda qatʼiy chegaralangan boʻlmasada, bir-biridan farqli tarzda olib qaralgan. Yevropada esa xulq bilan axloq koʻp hollarda aynanlashtiriladi yoki ular bir-biriga sinonim tushunchalar sifatida talqin etiladi.

Xulq oʻzicha, „sof" olinganda mavhum axloqiy hodisa, u inson xatti-harakatlarida aniqlik kasb etadi; ijobiy xatti-harakatlarda namoyon boʻlishi — xushxulqlilik, salbiy amallardagi koʻrinishi — badxulqlilik deb ataladi. Xushxulq inson muloyim, shirinsuxan, oqkoʻngil, mexribonlik bilan munosabatda boʻlsa, badxulq odam qoʻpol, bemehr boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miyeloma** (yun. myelos — koʻmik va ota (lat.) — oʻsma), miyelomatoz — kon sistemasi kasalligi; leikozlarning bir turi. Kasallik koʻmikning genetik oʻzgargan plazmatik (limfoblast) hujayralari koʻpayib ketishi, oqsil va mineral almashinuvining buzilishi, shuningdek, suyak, kon yaratish, siydik ajratish sistemalarida oʻziga xos oʻzgarishlar roʻy berishi bilan kechadi. Kon zardobida gamma-globulin — paraprotein oqsili hosil boʻladi. Miyelomada koʻkrak qafasi suyaklari, umurtqalar, chanoqson boʻgʻimida ogʻriq, baʼzan suyaklarning oʻzoʻzidan sinishi kuzatiladi. Gipoxrom anemiya, leykopeniya, trombotsitopeniya; oqsil almashinuvining izdan chiqishi buyraklar zararlanishiga, bu esa, oʻz navbatida, uremiyata olib kelishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksey Alekseyevich Jdanov** (ruscha: *Алексей Алексеевич Жданов*) (1976 yil 1 martda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi.

Jdanov 1998-yilgi mavsumda 18 ta gol bilan Oʻzbekiston ligasida toʻpurarlar roʻyxatida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Keyinchalik u Rossiya birinchi divizionida „Lada Togliatti", „KAMAZ Naberejnye Chelni" va „Fakel Voronej" klublarida oʻynagan. 2007-yilni Tambovning „Spartak" klubida o‘tkazgan Jdanov 2008-yili „OTMK Olmaliq" bilan O‘zbekiston Ligasini qaytardi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Kattalar faoliyatining boshida Toshkentning „Chilonzor" jamoasida toʻp surgan, 1996-yilda 50 ta gol bilan birinchi liga toʻpurari boʻlgan, 1997-1998-yillarda oʻz klubi bilan Oliy ligada oʻynagan va oʻsha mavsumda 30 ta oʻyin 14 ta gol urgan. 1998-1999-yillarda Jizzaxning „Soʻgʻdiyona" jamoasi safida 57ta oʻyin oʻtkazib, 33ta gol urgan. 2000-yil boshida „Do‘stlik" ko‘chib o‘tdi va uning tarkibida bir mavsum o‘ynadi.

2001-yilda Toshkentning „Paxtakor" klubiga oʻtib, bir mavsum oʻynab, 27ta oʻyinda maydonga tushib, 9ta gol urdi. Oʻzbekiston kubogi sohibi boʻldi va oliy liga kumush medallarini qoʻlga kiritdi.

2002-yil boshida u Rossiyaning Lada Tolyatti mashinasiga oʻtdi. Mavsum davomida u 34 ta uchrashuvda maydonga tushib, 5 ta gol urdi. Yil oxirida esa Bekobodning „Metallurg" klubiga ijaraga oʻtgan va bu klubda bor yoʻgʻi bitta oʻyin oʻtkazgan. 2003-yil boshida u „Lada"ga qaytdi va mavsum oxirigacha klubda oʻynadi. 2004-yil boshida u KAMAZ bilan shartnoma imzoladi va ikki yarim mavsum davomida klubda oʻynadi. Bu vaqt ichida u 56 oʻyin oʻtkazib, beshta gol urdi. 2006-yilning ikkinchi yarmini u „KAMAZ-2" va Voronejdagi „Fakel" klubida oʻtkazdi.

U 2007-yilgi mavsumni „Spartak Tambov"da oʻtkazdi — 10 oʻyin, ikkita gol. 2008-yil boshida Olmaliq AGMK safida Oʻzbekistonga qaytdi va mavsum yakunida professional faoliyatini yakunladi.

Yutuqlar
--------

Doʻstlik
* O‘zbekiston chempioni: 2000-yil

Paxtakor
* O‘zbekiston kubogi sohibi: 2001-yil
* O‘zbekiston chempionati kumush medali sovrindori: 2001-yil

Manbalar
--------

1. ↑  *Tyncherov, Mansur.* „Uzbekistan 1998".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (5-yanvar 2000-yil). Qaraldi: 15-sentyabr 2009-yil.
2. ↑  „sportbox.ru" (Russian).  Sportbox.ru. 24-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentyabr 2009-yil.
3. ↑  „"ОЛМАЛИҚ" ПРОФЕССИОНАЛ ФУТБОЛ КЛУБИ" (Uzbek).  UFF. 8-aprel 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentyabr 2009-yil.
4. ↑  „Алексей Жданов КАМАЗ". 23-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2015-yil.
5. ↑  „Звёздная география Жданова". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2015-yil.

Havolalar
---------

* Profil na sayte FootballFacts.ru

* Profil na sayte turnmaster.ru
Tahrirlash Torre Grossa
**Torre Grossa** (Italiya. Torre Grossa) yoki katta minora — Toskana shahridagi San-Gimignano shahrining 14 — minorasining eng balandi, Sobor maydonida, Podesta yangi saroyi yonida joylashgan.

Qurilish 1300-yil 21-avgustda, Dante Aligieri shahriga tashrif buyurganidan toʻrt oy oʻtgach boshlangan va 1311-yilda qurib bitkazilgan. Uning balandligi 54 metr. Minora toʻrtburchaklar asosga ega va toshdan yasalgan. Hozirgi vaqtda bu shaharda tashrif buyuradigan yagona minora.

Yuqorida, minora shahar va uning atrofidagi ajoyib manzarani taqdim etadi. Bundan tashqari, Torre Ronioz kabi (bu minoralarning qolgan qismiga xos emas), osilgan kamarlarga suyanadigan va piramidal tom bilan qoplangan qoʻngʻiroqlar ham mavjud.

Minora shahar muzeyi bilan bitta chiptaga tashrif buyurishi mumkin.

Galereya
--------

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Torr Grossa Assassinʼs Creed II kompyuter oʻyinida koʻrish mumkin, uning harakatlari XV asr oxirida Italiyaning bir nechta shaharlarida, shu jumladan San-Gimignanoda boʻlib oʻtadi. Bundan tashqari, oʻyinning missiyalaridan biri minorada oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  ru.assassinscreed.wikia.com

Adabiyotlar
-----------

* Toskana. Guida d’Italia („Guida rossa"). — Milan: Touring Club Italiano, 2003-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Anemiya (maʼnolari).

**Anemiya** (Anaemia) — qirqquloqdoshlarta mansub koʻp yillik sporali oʻsimliklar turkumi (urugʻi). Sporasiz barglari patsimon. Spora-li barglarining yaproklari qisqargan, oʻqtomiri uzaygan. Sporalari bar-gning faqat eng pastidagi bir juft yaproqchalarida joylashgan. 140dan ortiq turi bor. Shundan 96 ga yaqini Amerika, Afrika va Madagaskarning 520tropik yerlarida keng tarqalgan, bir turi Hindistonda oʻsadi, 50 ga yaqin turi qazilma holda uchraydi. A.ning changi va barg izlari Turkiston va boshqa joylarning yura va, asosan, boʻr qatlamlaridan koʻplab topilgan. Oʻzbekistonda A.ning 10 tacha qazilma turi maʼlum. Ularning kupchili-gi Hisor togʻlari, Fargʻona vodiysining janubiy hududlari, Fargʻona togʻlarining shimoliy qismi, Buxoro, Xiva depressiyasining yura va bur qatlamlaridan topilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Tafsilotlar
-----------

Smanov Absattar Shakiruli 1966-yil 5-oktabrda Chimkent viloyati, Sariagʻash tumani, Lenin sovxozida (hozirgi Turkiston viloyati, Sariagʻash tumani, Jartitoʻbe QFY, Intimaq qishlogʻi) tugʻilgan.

Oilasi haqida
-------------

Xoʻja urugʻining Seyit boʻlimidan chiqqan.

Otalaridan 8 aka-uka, 3 opasi va 1 singlisi, katta akasi Abdishukir vafot etgan, undan keyingisi ukasi Abdujappar, ukasi Abdugʻappar.

Bolalik payti; 5 oʻgʻil, 1 qizi bor, barchasini ilmli, iymonli qilib voyaga yetkazgan, oʻgʻil-qizlariga Allohning ulugʻ kitobi Qur’oni karimdan yodlatib, ezgu dinimizni oʻrgatib ketkan.

Martabasi
---------

1973-yilda M.I.Kalinin nomidagi oʻrta maktabga borib, uni 1983-yilda tamomlagan.

1984-1986-yillarda harbiy xizmatni oʻtagan.

1987-yilda erkin kurashdan sport ustaligiga nomzodlikni bajardi.

1987-1989-yillari Qajimuqan Mungaytpasov nomidagi Sariagʻash bolalar va oʻsmirlar sport maktabida qozoq kurashi boʻyicha murabbiy boʻlib ishlagan.

1989-1993-yillar oraligʻida Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent shahridagi Imom al-Buxoriy nomidagi Oliy islom institutini imtiyozli diplom bilan tamomlagan.

1994-yildan 2010-yillar oraligʻida „Tayaqti eshon" masjidi yonida „Ubay ibn Kaʼb" madrasaga rahbarlik qildi.

2002-2004-yillari Abay nomidagi Qozoq Milliy pedagogika universitetining magistratura bosqichini imtiyozli diplom bilan tamomlagan.

2009-yildan QMDB qoshidagi Ulamolar kengashi aʼzosi.

2008-2010-yillarda Qur’oni Karimning qozoq tiliga toʻliq tarjimasini yozgan.

2010-yil 29-aprelda QMDB raisi, bosh muftiy Absattor hoji Derbisali hazratning 221-sonli buyrugʻi bilan — Sariagʻash madrasasiga mudiri etib tayinlangan.

2010-yildan „Sariagʻash madrasasi" direktori oʻrinbosari.

2011-yil 17-may „Ruhoniyat" Xalqaro musulmonlar universitetining ilmiy kengashiga ilohiyot professori ilmiy unvoni berildi.

2015-yili Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti N.A.Nazarboyev, Smanov Absattar Shakirulni Qozogʻiston Respublikasining milliy birlikni mustahkamlash, tinchlik va totuvlikni saqlash yana maʼnaviy madaniyatni rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi uchun Qozogʻiston xalqi Assambleyasining „Birlik" jamoat oltin medali bilan taqdirladi.

2015-yili Turkiya Respublikasining Istanbul shahridagi FOTIH SULTAN MEHMET VAKIF universitetida boʻlib oʻtgan anjumanda maʼruza qildi.

2016-yilda „Sariagʻash madrasa kolleji"ning direktori etib tayinlangan.

2020-yil 1-iyul kuni soat 07:45 da vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „УШЕЛ ИЗ ЖИЗНИ ВИДНЫЙ РЕЛИГИОЗНЫЙ ДЕЯТЕЛЬ АБДУГАППАР СМАНОВ" (Rus tili).  Пресс-служба ДУМК (1-iyul 2020-yil).
2. ↑  „Белгілі дін қайраткері Әбдіғаппар Сманов қайтыс болды" (Qozoq tili) 1 (1-iyul 2020-yil). 10-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2020-yil.
**Nallı masjidi** (turkcha: *Nallı Mescit*) - **Imom Ali Mescidi** yoki **Babıali Mescidi** nomi bilan ham tanilgan, XIX asr oxirida bunyod etilgan kichik masjid. Bino Turkiyaning Istanbul shahri, Fotih tumani, Cag'alog'lu kvartalidagi Anqara ko'chasida joylashgan.

Tarixi
------

Masjid XV asrda Usmonli imperiyasi sultoni Mehmed II Fotih (hukmronligi: 1444–1446, 1451–1481) davrida diniy olim, shoir va tasavvuf avliyosi Akşemseddinning (1389–1459) qarindoshi Imom Ali afandi tomonidan qurdirilgan. Imom Ali afandining qabri Jevdet posho kutubxonasi binosining orqa tomonida joylashgan. Mustafo Izzet afandi tomonidan yozilgan xattotlik yozuvlariga koʻra, masjid 1869-yilda qayta qurilgan. Sami afandi tomonidan ishlangan yozuvlarga ko'ra esa binoning 1902-yilda qayta tiklangani aytilgan.

Arxitekturasi
-------------

Masjid eklektik meʼmoriy uslubda yaratilgan boʻlib, odatda, Hindiston va Eron meʼmorchiligida uchratish mumkin bo'lgan baʼzi detallardan foydalanilgan. Bugungi kunda inshoot qizil va oq rangga bo'yalgan, binoning asl rangi sariq va och jigarrang rangda edi. Masjidning o'lchami 8.50 m × 8.50 m (27.9 ft × 27.9 ft). Sakkiz qirrali ustunning tepa qismi gumbaz bilan qoplangan. Masjidning yagona minorasi toshdan qurilgan, shuningdek, binoning bitta balkoni ham mavjud.

Masjid minorasida topilgan taqa binoning aynan shunday "Nallı" (so'zma-so'z: taqa) nomlanishiga sabab bo'lgan.

* Interior viewIchki koʻrinishi
* The mihrab Mehrob
* Nallı Masjid (left) next to the Istanbul Governor's Office, former headquarters of the Ottoman Government, called the Sublime PorteNallı masjidi (chapda) Istanbul gubernatorligi yonidagi, Usmonlilar hukumati qarorgohi, ulugʻ Port deb nomlanadi

Manbalar
--------

1. „Cağaloğlu Nallı Mescit" (tr).  TAS İstanbul. Qaraldi: 4-iyul 2019-yil.
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Rahimova.

**Tursunoy Rahimova** (1997-yil 5-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik bokschi, oʻta yengil vazn egasi. 2020-yil Osiyo va Okeaniya uchun Tokio—2020 Olimpiadasi litsenziyasini beruvchi turirda Olimpiada litsenziyasini qoʻlga kiritgan. 2015-yildan Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi.

Faoliyati
---------

Tursunoy Rahimova 2016-yil Ulan-Batorda oʻtkazilgan Chinggis Khan Cup xalqaro boks turnirida 51 kilogrammgacha vazn toifasida ringga tushib oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yil Qirgʻizistonda oʻtkazilgan xalqaro turnirda bronza medali bilan taqdirlangan. 2019-yil Rossiyaning Ulan-ude shahrida oʻtkazilgan Jahon chempionatining birinchi raundida marokashlik Yasmin Muttaki ustidan gʻalaba qozongan ammo keyingi bosqichda xitoylik Say Szunsyuyga 1:4 hisobida yutqizib qoʻyadi. 2020-yil Iordaniyaning Ammon shahrida oʻtkazilgan turnirda Tokio-2020 Olimpiadasida qatnashish litsenziyasini qoʻlga kiritgan.

### Tokio 2020

Tursunoy Rahimova 51 kg vazn toifasida Tokio olimpiadasidagi boks bahslarining birinchi bosqichida ishtirok etib, polshalik Sandra Drabik ustidan 4:1 hisobida gʻalabaga erishdi. Shuning bilan u Olimpiadada gʻalaba qozongan ilk oʻzbekistonlik bokschi qiz boʻldi. Olimpiadadagi boks bahslarining ikkinchi bosqichida turkiyalik Buse Naz Çakıroğluga qarshi ringga chiqib magʻlubiyatga uchradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Узбекские боксеры завоевали 11 наград на турнире в Монголии" (ru). *uztag.info*. 25-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Боксеры Узбекистана завоевали 13 наград в Кыргызстане" (ru). *uztag.info*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Tursunoy Rahimova Tokio-2020 licenziyasini qo'lga kiritdi" (oz). *Olamsport.com*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
4. ↑  „Поздравляем Турсуной Рахимову и Шерзода Мамутова!". *weightlifting.uz*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
5. ↑  „Токио-2020. Турсуной Раҳимова бокс баҳсларида ғалабани қўлга киритди — видео". *Bugun.uz*. 29-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2021 йил 25 июль.
6. ↑  „Токио-2020. Турсуной Раҳимова иккинчи жангини ўтказди". *Bugun.uz*. 29-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2021 йил 29 июль.
**Avatar Technology** — 2018-yilda Xitoyning yirik avtomobil kompaniyalari boʻlmish Changan va Nio birgalikda „Changan Weilai" qoʻshma korxonasini tashkil etishadi. 2021-yil bahorda kompaniyaning rebrendingi amalga oshirilib, kompaniya nomini „Avatar Technology"ga oʻzgartiradi. Nomni oʻzgartirish ommaviy qayta qurish natijasida yuzaga keldi, uning davomida Changanning yangi elektromobil loyihasidagi asosiy hamkorlari akkumulyator ishlab chiqaruvchi ham bu kompaniyaga aksiyadorlar sifatida qoʻshildi.

Rejalar
-------

Kelgusi besh yil ichida Avatar Technology elektrmobillarining toʻliq assortimentini joriy etish va 2030-yilga borib yiliga 4,5 million avtomobil sotish bilan EV segmentida yetakchi oʻyinchilardan biriga aylanish niyatida. Kompaniya kelajakda sotuvlar boʻyicha Tesla kompaniyasini quvib oʻtish va undan oʻzib ketishni maqsad qilgan.

Ishlab chiqarish
----------------

Qayta tashkil qilingan qoʻshma korxona Xitoyning Chunsin shahrida premial sinfiga tegishli elektrmobillarini ishlab chiqaradi.

Yana qarang
-----------

* Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari
* Shanxay Avtomobillar muzeyi
* Xitoy avtomobil sanoati

Manbalar
--------
**Tabiblik** — xalq tabobati asosida bemorlarni davolash. Sharq xalqlarida bir necha ming yillik tarixga ega boʻlib, avloddanavlodga oʻtib, rivojlanib kelgan. Avestodya taʼkidlanishicha, tabiblar qaror topgan qonunqoidalar asosida bemorlarni davolashgan. Tabiblar odamlarni shunchaki giyoxlar va maʼdanlardan tayyorlangan doridarmonlar bilan davolabgina krlmay, hatto koʻz jarroxligi amaliyotini ham bajarishgan. Oʻrta asrlarda faqat Xorazm va Xurosonda emas, savdo va madaniyat markazi boʻlgan Samarqand, Buxoro va boshqa shaharlarda ham tabiblar bemorlarni markazlashgan sihatgohlarda davolash bilan shugʻullanishgan. Tabiblar zamonasining oʻqimishli va tibbiyotda maʼlum tajribaga ega kishilari boʻlgan (qarang Sogʻliqni saqlash). Nihoyatda tajribali, yetuk, oʻqimishli tabiblarni xalq hakim deb atagan.

Buqrot (Gippokrat), Jolinus (Galen), Abu Bakr ar Roziy, Abu Ali ibn Sino kabi hakimlar mashhur. 20-asrning 20y.lariga qadar Oʻzbekistonda tibbiyot oʻchogʻi boʻlmaganligi sababli, T. otadan bolaga oʻtadigan kasb boʻlib kelgan. Tabiblar orasida Abu Ali ibn Sinoning "Tib qonunlari" kitobidan foydalanib mahalliy giyoxlardan turli dorilar tayyorlab singanchiqqanlarni davolagan obroʻ-eʼtiborlilari talaygina. Toshkentlik akauka tabiblar Vosidxon va Xomidxon Zohidxonovlar tibbiyot sohasida ilmiy risolalar yozishgan, terapiya, gigiyena masalalariga ahamiyat berishgan. Toshkentlik Akmalxon Mahmudxonov, Komil Salimov, Ibrohim Shukurov, samarqandlik Us t a Toʻxta Nazar oʻgʻli, buxorolik Burxon Saidov va boshqa mashxur tabiblar kishilar dardiga malham boʻlishgan. Ayrim tabiblar esa hayvonlarda tajriba qilib koʻrib, singanchiqqanlarni davolashgan. Tabiblar foydalangan baʼzi bir dorivor vositalar va usullar keyinchalik botanika (dorivor oʻsimliklar), tibbiyot, zoologiya va boshqa ilmiy sohalarning rivojlanishiga asos boʻldi.

Shoʻrolar davrida T. kasbi maʼlum vaqtgacha vrach faoliyatiga zid qoʻyilib, nihoyatda kamsitib kelindi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng ilmiy tibbiyot bilan bir qatorda T. kasbi rivoj topib, dorivor oʻsimliklar bilan koʻplab kasalliklarni, singanchiqqanlarni davolayotgan tabiblar ham faoliyat koʻrsatishadi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Olga Fominichna Mizgireva** (ruscha: *Ольга Фоминична Mизгирёва*, 1908 – 1994) – turkmanistonlik rassom va botanik.

Hayoti
------

Mizgireva 1908-yili Toshkentda tugʻilgan. Uning oilasi Turkmaniston janubi-gʻarbidagi Garrigala qishlogʻidan boʻlgan. U bolaligida rasm chizishga qiziqish koʻrsatib, Ashxoboddagi yosh isteʼdodlar uchun UShIV eksperimental maktabida oʻqigan. Maktab direktori Aleksandr Vladichik uning turmush oʻrtogʻi boʻladi. Uning sanʼati yorqin ranglarda boʻyalgan anʼanaviy turkman naqshlariga asoslangan edi. Hozirda *„Issiqlik"*, *„Turkman qizlari"*, *„Ijod gilami"*, *„Toʻrt xotin" nomli* kartinalari Turkmaniston tasviriy sanʼat muzeyida namoyish etilmoqda.

U 1934-yilda Niderlandiyaning buyrugʻiga binoan akademik Nikolay Vavilov tomonidan lolalarning turlari toʻplamini koʻrsatish uchun oʻziga vazida olgan. Ishga bir necha minglab chizmalar kiritilgan. Mizgireva oʻzining Garrigal tumaniga qaytib, Federal qishloq xoʻjaligi institutining Turkmaniston ilmiy-tadqiqot stansiyasida laborant boʻlib ishlay boshlaydi. Keyin butun umri davomida u yerda qolgan. U 1944-yili stansiya direktori lavozimini egallab, bu lavozimni 1981-yilda nafaqaga chiqqunga qadar butun faoliyati davomida saqlab qolgan. 1973-yilda Sunt-Hasardag qoʻriqxonasi sifatida ochilgan Kopet-Dag togʻlarida *Zapovednik* (milliy bogʻ)ni barpo etishga koʻp yillar sarflaydi.

Olga Mizgireva 1938-yili Kopet-Dag hududidan turkman mandrakesi, *Mandragora turcomanica*, mandrakaning noyob turini kashf etganligi bilan bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  *Karanova.* „Яркие краски судьбы".  Turkmenistan International (2011).
2. ↑  „Удивительная судьба Ольги Мизгирёвой".  InfoAbad.com (5-avgust 2017-yil). — „В 1994 году Ольга Фоминична ушла из жизни в возрасте 86 лет.". 29-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2019-yil.
3. ↑  *Mamedova.* „Оставайтесь молодыми дольше".  Turkmenistan.ru (2000).
4. ↑  *Zarembo.* „Талант, отданный служению природе и земле".  Turkmenistan Academy of Science. 18-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2023-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Relikt. Iz podlinnyx tarixiy Russkoy Aii (Wayback Machine saytida 2017-07-16 sanasida arxivlangan), Turkmaniston xronikasi (ruscha)
* Olga Mizgirevaning rasmlari
Bu maqola yapon avtomobil ishlab chiqaruvchisi haqidadir.  boshqa foydalanish uchun Toyota (aniqlash) sahifasiga qarang.

Toyota logo used for 2005 (International) and 2010 (United States)
**Toyota Motor Corporation** (yaponcha: *トヨタ自動車株式会社*, *Toyota Jidōsha Kabushiki-gaisha*) — Yaponiyaning multinatsional korporatsiyasi. 2007-yil birinchi choragi natijalariga koʻra oʻzining subsidiar kompaniyasi Daihatsu bilan birgalikda dunyoning eng katta mashina ishlab chiqaruvchisi deb tan olingan. Toyota Korporatsiyasi savdo daromadi (179 milliard dollar) boʻyicha dunyoning uchinchi katta Avto kompaniyasi va sof daromadi boʻyicha dunyoning sakkizinchi eng katta kompaniyalaridan hisoblanadi.

Jahonda AQShning „General Motors" va „Ford Motor Company" kompaniyalaridan keyin 3-oʻrinda turadi. Bosh idorasi Toyota shahrida. Toyota avtomobil kompaniyasi dastlab 1935-yilda toʻqimachilik mashinalari ishlab chiqariladigan zavodning bir boʻlinmasi sifatida sanoatchi Kipchiro Toyoda tomonidan tashkil etilgan. 1937-yildan „Toyota Motors" kompaniyasi. 1947-yildan Toyota yengil avtomobili ishlab chiqarildi.

1950-yildan yangi konstruksiyadagi avtomobillarning turi va soni yil sayin ortib bordi. Shuningdek, old va orqa oʻkdari orqali harakatlanadigan, har qanday yoʻlda yura oladigan „Land Kryuzer" modelini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.

1954-yilda Toyota avtomobillari Braziliya va Avstraliyada ishlab chiqarila boshladi, Janubiy Afrika, Tailandda shoʻba kompaniyalar tashkil etildi, boshqa mamlakatlarda Toyota avtomobillarini sotish bilan shugʻullanuvchi vakolatxonalari koʻpaytirildi. 1957-yilda Toyota avtomobillari AQShga eksport qilina boshlandi.

Toyotaning 1962-yilda jami 1 million, 1972-yilda 10 million, 1986-yilda 50 million, 1996-yilda 90 million va 1999-yilda 100 million yengil avtomobili konveyerdan chiqdi. 1966-yilda „Korolla", 1970-yilda „Kerika", „Sprinter", „Karina", 1978-yilda „Terkel" modellari yaratildi. 1989-yildan AQShning „General Motors" kompaniyasi bilan hamkorlik qiladi. 1992-yildan Birlashgan Qirollik, 1996-yildan Rossiyada oʻz korxonalarini ochgan. 1997-yilda Toshkentda Toyotaning vakolatxonasi ochilib, kompaniya avtomobillari sotila boshladi.

Toyota avtomobillar va koʻplab boshqa mahsulotlar ishlab chiqaradi, oʻz tizimiga juda koʻp kompaniyalarni olgan, eng zamonaviy texnika, texnologiya bilan jihozlangan. Avtomobillarni yigʻish jarayoni 98 % robotlashtirilgan, ishlab chiqarish. jarayonlari kompyuter yordamida boshqariladigan eng yirik korporatsiya hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Afsona** — 1) xalq ogʻzaki ijodi (folklor) janri. U xayolot, uydirma va toʻqimadan iborat boʻlsada, soʻzlovchi va tinglovchi tomonidan haqiqatdek tasav-vur etiladi, hatto boʻlib oʻtgan davri, makon ham koʻrsatiladi. A.lar ogʻizdan-ogʻizga, eldan-elga oʻtib kelgan, ifoda usuli bayon tarzida. A. ogʻzaki hikoyat boʻlib, u xayoliy ob-raz yoki tasavvur asosiga quriladi, hikoya qiluvchilar va tinglovchilar tomonidan qachonlardir shunday boʻlgandek qabul qilinadi. Rivoyatdan farqli oʻlaroq A. zaminida albatta moʻ’jiza, sehr-jodu boʻladi. A.lar olam (Yer, Quyosh va boshqa say-yoralar yuzaga kelishi) haqida, toponimik (Qof togʻi, daryo, dengiz, shahar, qal’a, qishloq, tepalik, Eram bogʻi va hokazo), elatlarning kelib chiqishi (mas, turkiy xalqlarning), hayvonot dunyosi (mas, sher, ajdaho, anqo, semurgʻ va boshqalar)ga oid, tabiatdagi voqea, hodisalar (mas, chaqmoq, zilzila, shamol va boshqalar) xususida, tarixiy shaxslar (mas, turkiylardagi Er Toʻnga, Toʻmaris, Shiroq, anglosakslar qiroli Artur va boshqalar) toʻgʻrisida, diniy (mas, islomdagi Nuh paygʻambar xususidagi, Abu Muslim jangnomasi, Avestodagi Frangrasyan (Afrosiyob), xristianlikdagi Iso Masihning havoriylari bilan sayohatiga bogʻliq voqea-hodisalar) va boshqa turli-tuman mavzularda boʻladi. A.lar hajmi kichik, bayon qilinishi sodda, badiiy tasvir vositalaridan de-yarli xoli boʻladi, tuzilishiga koʻra er-tak, naql, rivoyatlarta oʻxshab ketadi. A.lar yozma adabiyotning, ayniqsa, badiiy, falsafiy, dinga, tarixga, ax-loqqa oid asarlarning mavzui, muayyan qismi tarzida gʻoyaviy-estetik vazifani bajargan. Mas, „Qutadgʻu bilig", „Devo-nu lugʻotit turk", Alisher Novoiyning „Hamsa", Dantening „Ilohiy komediya", Chingiz Aytmatovning „Oq kema", Erkin Vohidovning „Ruhlar isyoni", Abdulla Oripovning „Jannatga yoʻl" kitoblarida A.lar asarning badiiy-estetik va taʼsir kuchini oshirishga, inson ruhiyatini yanada chuqur va toʻlaqonli tasvirlashga xizmat qilgan.2) Koʻchma maʼnoda — uydirma, yolgʻon, aqlga toʻgʻri kelmaydigan gap.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |