**Oliviya Nyuton-Jon** (inglizcha: *Olivia Newton-John* Oliviya Nyuton-Jon) 1970-yillarning ingliz — avstraliyalik aktrisasi va qoʻshiqchisi boʻlgan. Uning oʻn beshta xiti *Billboard* chartlarining birinchi oʻntaligiga kirdi, ulardan beshtasi birinchi raqamli hisoblangan. Ikkita yakkaxon albom *Billboard* 200 roʻyxatida 1-oʻrinni egallagan. Uning 11 ta singli (shu jumladan 2 ta platina) va oʻn toʻrtta albomi (jumladan, 2 ta platina va 4 ta qoʻsh platina) RIAA tomonidan oltin sertifikatga sazovor boʻlgan. Hammasi boʻlib, uning 100 milliondan ortiq yozuvlari sotilgan, bu esa uni eng koʻp sotilgan ijrochilardan biriga aylantirgan. Toʻrt karra Grammy mukofoti sovrindori. 1981-yilda u Gollivud shon-shuhrat xiyobonida oʻz yulduzini oldi. 2006-yilda Oliviya Nyuton-Jon eng yuqori davlat mukofoti — Avstraliya ordeni bilan taqdirlangan.

Oliviya Nyuton-Jon uzoq vaqtdan beri atrof-muhit va hayvonlar huquqlari faoli boʻlib kelgan. 1992-yilda koʻkrak bezi saratoni bilan kasallangan.

  

Olivia Avstraliyadagi Gaia Retreat & Spa kompaniyasining hammuallifiga aylandi.

Biografiya
----------

Taniqli fizik Maks Bornning nabirasi Oliviya 1948-yil 26-entyabrda Angliyaning Kembrij shahrida dunyoga keldi. Uning otasi, Britaniya armiyasi zobiti, 1941-yilda Rudolf Xessni hibsga olishga rahbarlik qilgan. 1954-yilda oila Avstraliyaga koʻchib oʻtishgan va ular Melburnda yashashgan. 16 yoshida Oliviya sinfdoshlari bilan pop-guruh yaratdi va yosh ijrochilar uchun mahalliy tanlovda gʻolib chiqdi. Koʻp oʻtmay, u onasi bilan Buyuk Britaniyaga qaytib keldi, shundan soʻng uning faoliyati boshlandi. 1968-yilda u Kliff Richard bilan birga „The Case" telefilmida rol ijro etdi.

### Karyerasining boshlanishi

 1974-yil
1971 -yilda Oliviya oʻzining birinchi singli „If Not For You" (qoʻshiq muallifi Bob Dylan) ni chiqardi, u Buyuk Britaniyaning Singles Chartda 7-oʻrinni egalladi, undan keyin esa „Ogayo banklari" (Buyuk Britaniya № 6), uch hafta davomida Avstraliya chartlarida birinchi oʻrinni egalladi. Uch yil oʻtgach, u Evrovidenie qoʻshiq tanlovida „Yashasin sevgi" qoʻshigʻi bilan Buyuk Britaniyani himoya qildi va toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili uning „Men seni chin dildan sevaman" balladasi AQSh bozorida chiqarildi, u erda Olivia dastlab kantri musiqasi sanʼatkori sifatida joylashdi va *Billboard* Hot 100 roʻyxatining eng yuqori pogʻonasiga koʻtarildi.

Ushbu muvaffaqiyatdan ilhomlangan Oliviya Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi hamda 1975-yilda yangi „Have You Never Been Mellow" qoʻshigʻi va oʻz nomini olgan albomi bilan chartlarda birinchi oʻringa qaytdi. Oʻzining imidjini oʻzgartirish uchun u „Xanadu" (1980) musiqiy filmida rol oʻynadi. Garchi film koʻpchilik jamoatchilik va tanqidchilarning hafsalasi pir boʻlgan boʻlsa-da, unga saundtrek keng tarqalgan muvaffaqiyatga erishdi. „Magic" balladasi toʻrt hafta davomida Billboard Hot 100 reytingida birinchi oʻrinni egalladi. Buyuk Britaniyada Oliviya tomonidan „Elektr yorugʻlik orkestri" bilan ijro etilgan titul treki eng katta hit boʻldi. Yilning eng yaxshi qoʻshigʻi uchun Grammy mukofoti (Jeff Linn) sohibiga aylandi.

Oliviya Nyuton-Jonning musiqiy faoliyatining choʻqqisi 1981-yilda mashhur „Fizika" singlining chiqishi boʻlgan. Koʻpgina radiostansiyalar matnning haddan tashqari keskinligi tufayli ushbu hitni targʻib qilishdan bosh tortishgan. Sport zalida suratga olingan videoklip Oliviyaga katta shuhrat qozonishiga sabab boʻldi: Olivia shu yillarda aerobika promouteri sifatida ishlagan.

 2001-yil
Qoʻshiqchi faol gastrollarda boʻlgan. Avstraliyaning Pert, Melburn va Sidney shaharlariga, shuningdek, AQShga gastrol safarida u oʻz konsertlarida ilgari hech qachon eshitilmagan qoʻshiqlarini muhlislariga namoyish etgan. Shuningdek, 2013-yil davomida Buyuk Britaniyada 30 yil ichida birinchi boʻlib konsertlar oʻtkazish rejalashtirilgan qoʻshiqchi boʻlgan .

2012-yil noyabr oyida ular Jon Travolta bilan birgalikda saraton kasalligiga qarshi kurash va tiklanish uchun qoʻshma jamgʻarmasini qoʻllab-quvvatlash uchun „Bu Rojdestvo" xayriya albomini yozdilar. Albom Barbra Streisand, Jeyms Teylor, Chick Corea, Kenny G, Toni Bennett, Cliff Richard va Count Basie orkestri kabilarni oʻz ichiga olgan. 2013-yil mart oyida u Bornmut, London, Brayton, Birmingem va Manchesterda rejalashtirilgan Buyuk Britaniya gastrollarini amalga oshirgan.

2019-yil dekabr oyida Nyuton-Jon va Travolta Florida, Tampa, Vest Palm-Bich va Jeksonvilda Meet 'nʼ Grease dasturi doirasida uchta shou uchun birlashishgan.

2021-yil yanvar oyida Nyuton-Jon qizi Chloe Lattanzi bilan yozgan birlik haqidagi duet boʻlgan yangi „Devordagi deraza" singlini ijro etishgan. Qoʻshiqning musiqiy videosi chiqarilgan haftada iTunes pop musiqa chartida birinchi oʻrindan joy oldi.

2022-yil 8-avgustda Nyuton-Jon 73 yoshida Kaliforniyadagi uyida kasallikdan vafot etdi.

| Yil | Ism | Rol | Eslatma |
| --- | --- | --- | --- |
| 1965-yil | *Qiziqarli Voqealar Pastda Boʻladi* | Oliviya |  |
| 1970-yil | *ertaga* | Oliviya |  |
| 1978-yil | *Yog '* | Qumli |  |
| 1980-yil | *Xanadu* | Kira |  |
| 1983-yil | *Yaxshi juftlik* | Debbi |  |
| 1990-yil | *Rojdestvo uchun onam* | Emi |  |
| 1994-yil | *Rojdestvo romantikasi* | Yuliya |  |
| 1996-yil | *Bu mening partiyam* | Lina |  |
| 2000-yil | *Yomon hayotlar* | bitsy |  |
| 2001-yil | *vahshiylar* | Yasemin |  |
| 2010-yil | *Daqiqada bitta* | oʻzi oʻynaydi |  |
| 2010-yil | *Xokkey musiqasi* | umid |  |
| 2011-yil | *toʻyning buzilishi* | Barbara |  |
| 2017-yil | *Shark Tornado 5: Global toʻlqinlanish* | Orion |  |
| 2020-yil | *Ajoyib janob Dandi* | Oliviya |  |
|

Havolalar
---------

1. ↑  *All Music Guide to Country*. Andoza:Нп3. ISBN 978-0-87930-475-1.
2. ↑  *Bennett, Sally*. „Choir buddies Olivia Newton-John and Daryl Braithwaite tune up again". *Herald Sun* (27-fevral 2012-yil). Qaraldi: 22-avgust 2016-yil.
3. ↑  „livia Newton-John UK Charts".  www.chartstats.com. 20-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2010-yil.
4. ↑  „Australian Singles Chart.".  www.poparchives.com.au (20-noyabr 1971-yil). 20-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2010-yil.
5. ↑  „Olivia Newton-John. Billboard Hot 100".  www.allmusic.com. 20-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2010-yil.
6. ↑  „Olivia's Tour dates".  Olivianewton-john.com. 14-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2016-yil.
7. ↑  *Raven, Robin* „Thousands Of Fans Travel To See John Travolta And Olivia Newton-John Together At ‘Grease’ Events" (en). *Forbes*. 16-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2020-yil.
8. ↑  „Olivia Newton-John and Daughter Chloe Lattanzi Talk New Single". *Hollywood Reporter* (8-fevral 2021-yil). 19-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2021-yil.
9. ↑  „Still the One We Want". *OutSmart* (15-mart 2021-yil). 17-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2021-yil.
10. ↑  *Bernstein, Adam*. „Olivia Newton-John, pop singer and 'Grease' star, dies at 73" (en-US). *Washington Post* (8-avgust 2022-yil). Qaraldi: 8-avgust 2022-yil.
11. ↑  *Reynolds, Dolan* „Olivia Newton-John dies at 73, husband says". *FOX8 WGHP* (8-avgust 2022-yil). 8-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2022-yil.