recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Holme jangi** (inglizcha: *) — 902 yil 13-dekabrda Sharqiy Angliyada boʻlib oʻtgan. Bu jangda Wessex va Kentdagi anglo-sakslar bilan Denlo va Sharqiy Angliyadagi vikinglar qarshi kurashgan. Jang joyi nomaʼlum, ammo u Cambridgeshire zamonaviy Holme[en] qishlogʻi oʻrnida boʻlgan boʻlishi mumkin.*

Voqealar rivoji
---------------

899 yilda Wessexqiroli Buyuk Alfred vafotidan soʻng, uning oʻgʻli Edvard Katta qirol boʻldi, ammo uning amakivachchasi Atelvold Ateling, Alfredning katta akasi qirol Atelredning oʻgʻli taxtga daʼvo qildi. Ammo u taxtni egallay olmadi va Nortumbriyani egallab olgan daniyaliklarga qochib ketdi, ular Anglo-Sakson yilnomalarining bir versiyasiga koʻra, uni qirol deb tan olishgan.

902 yilda Atelvold flot bilan Essexga keldi va keyingi yili u Sharqiy Angliyadan daniyaliklarni Mersiya va shimoliy Wessexga hujum qilishga koʻndiradi. Edvard bunga javoban Sharqiy Angliyaga hujum qildi va Daniya armiyasi oʻz hududini himoya qilish uchun qaytishga majbur boʻldi. Keyin Edvard chekindi, ammo Kentning odamlari chekinish buyrugʻiga boʻysunmadilar va Holme jangida Daniyaliklar bilan uchrashdilar.

Jang
----

Jangning voqealar rivoji nomaʼlum, ammo daniyaliklar gʻalaba qozongan koʻrinadi, chunki Anglo-Sakson xronikasiga koʻra, ular „qirgʻin joyini saqlab qolishgan". Biroq, ular katta yoʻqotishlarga duch kelishdi, Atlvold, Eoxrik, Brichzig, Beornot[en] va ikkita hold[en] Isop va Osketel jangda halok boʻldi. Jang shu tariqa Atelvold qoʻzgʻoloniga barham berdi. Kentning yoʻqotishlari orasida Sigehelm[en] va Kentlik Edgiva bor edi. Jang haqida eng toʻliq maʼlumot bergan Gʻarbiy Sakson yilnomachisi Edvard va qolgan inglizlar nima uchun jangda qatnashmaganliklarini, goʻyo bu tanqidga uchragandek, tushuntirish uchun astoydil harakat qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Саймон Кейнс*. England, c.900–1016*, 1999 — 461 bet. ISBN 0 521 36447 7.
2. 1 2  N. J.; Hill, D. H.*. Edward the Elder*, 2001 — 21 bet. ISBN 0-415-21497-1.
3. ↑  Франк Стентон*. Anglo-Saxon England*. Оксфорд: Clarendon Press, 1971 — 321-322 bet. ISBN 978-0-19-280139-5.
4. ↑  Полин Стаффорд*. Eadgifu (b. in or before 904, d. in or after 966), queen of the Anglo-Saxons, consort of Edward the Elder*, 2004.
***Ruben va Jets bilan sayohat*** (ruscha: *Путешествуя с Рубенсом и самолётами*)- Frank Zappaning "The Mothers of Invention" nomli toʻrtinchi studiyaviy albomi 2-dekabrda Bizarre[en] va Verve tomonidan chiqarilgan. Keyinchalik Zappa ushbu albomni remiks qildi.

Albom haqida
------------

*Cruising with Ruben & the Jets* albomi 1950-yillar uslubiga parodiya qilingan doo-vop va rok-n-roll qoʻshiqlaridan iborat.Oldingi albomni yozish paytida guruhni vaqtincha tark etgan Rey Kollinz guruhga klassik rok-n-roll standartlarini yozishda yordam berish uchun qaytib keldi (nihoyat u 1968-yil avgustda "Ixtiro onalari" guruhini tark etdi).

Jets-bu albomdagi qoʻshiqlarni ijro etish kontseptsiyasiga asoslangan hayoliy doo-wop guruhi va *Ruben* Sano uning raxbari. Kal Shenkel tomonidan komiks uslubida yaratilgan muqovada fantastik guruh aʼzolari antropomorfik hayvonlar sifatida tasvirlangan,ular "Ixtiro onalari" aʼzolari sifatida tanilgan.

Albom *"Tijoriy salohiyat yo'q*" loyihasining bir qismi sifatida ishlab chiqilgan bo'lib, unda "The Mothers of Invention" uchta albom chiqardi: *Lumpy Gravy* (Frank Zappaning yakkaxon albomi), Biz bunda faqat Pul uchunmiz va Goʻsht amaki.

Albom va uning singllari doo-wop uslubi tufayli Amerika radiosida juda muvaffaqiyatli boʻldi. Keyinchalik,1970-yillarning boshlarida,*albom ta'siri ostida haqiqiy hayotdagi Ruben and the Jets[en] guruhi .*

Trek ro'yxati
-------------

1. Arzon hayajonlar - 2:23
2. Hayotimning sevgisi - 3:10
3. Qanday qilib men shunday ahmoq boʻlishim mumkin edi - 3:35
4. Deseri - 2:07
5. Men qoniqmadim - 4:03
6. Jelly Roll Gum Drop - 2:20
7. Hamma narsa - 3:04
8. Oʻsha kechada - 3:06
9. Menga qoʻngʻiroq qilishga urinmading - 3:57
10. Sevgi bulogʻi - 3:01
11. Yoʻq. Yoʻq. Yoʻq. — 2:29
12. Baribir shamol esadi - 2:58
13. Yoriqlarni toʻldiring - 4:35

Yozuv ishtirokchilari
---------------------

Musiqachilar

* Frank Zappa - gitara, klaviatura, shovqin, vokal, bas, baraban
* Jimmi Karl Blek - gitara, perkussiya, baraban, ritm gitara
* Rey Kollinz - gitara, vokal
* Roy Estrada - akustik bas, bas gitara, shovqinlar, vokal
* Bank Gardner - alto saksafon, tenor saksafon
* Don Preston - bas gitara, pianino, klaviatura
* Evklid Jeyms Shervud - bariton saksafon, tambur, gitara, vokal, shoxlar
* Art Tripp - barabanlar, zarbalar
* Ian Underwood - gitara, pianino, klaviatura, alto saksafon, tenor saksafon, shamollar

Eskort

* Prodyuser: Frank Zappa
* Ovoz dizayneri: Dik Kunk
* Muqova va badiiy rejissyor: Kal Schenkel

Eslatmalar
----------
Oddiy qogʻoz samolyotlar
 Qogʻoz samolyot yasash jarayoni koʻrsatmalari
**Qogʻoz samolyot** oʻyinchoq samolyot boʻlib, odatda bitta buklangan qogʻoz yoki kartondan yasalgan samolyotdir .

Tarixi
------

Qogʻoz samolyotlar XIX asrning oʻrtalarida, ularning 1864-yildagi qurilishi tasvirlangan Amerika bolalar kitobi asosida yaratilgani maʼlum.

1924-yildagi International Union of Theoretical and Applied Mechanicsittifoqining uchrashuvida Ludwig Prandtl tomonidan qogʻozdan samolyot yasalishi haqidagi Theodore von Kármánning fikrlari:

> Prandtl ham biroz impulsiv edi. Esimda, bir marta Gollandiyaning Delft shahrida boʻlib oʻtgan konferentsiyadan soʻng oʻtkazilgan kechki ovqat paytida, stolda uning yonida oʻtirgan opam unga parvoz mexanikasi haqida savol bergan edi. U tushuntira boshladi; Bu vaqt ichida u menyuni oldi va qayerdaligini oʻylamasdan kichik samolyot modelini yasadi. U fransuz ta'lim vazirining koʻylagi oldiga tushdi, bu hol opam va ziyofatdagi boshqalarni xijolat qildi.
> 
> 

Soʻnggi paytlarda qogʻozdan yasalgan samolyotlar katta muvaffaqiyatga erishdi va juda yuqori parvoz koʻrsatkichlariga ega boʻldi. Bu kabi samolyotlarning ham turli xillari oʻylab topilmoqda.

Keyingi yillarda uning dizayniga oʻzgartirishlar kiritildi va bu uning tezligi, balandligi, harakatlanishi ni yaxshilashga olib keldi.

Murakkablashtirilgan qogʻoz samolyotlari
----------------------------------------

### Yangiliklar

Qogʻoz samolyotlar 1930-1988-yillarda rivojlanishning uchta bosqichini boshdan kechirdi:

* Yuqori parvoz samaradorligi
* Masshtabli modellashtirish
* CAD dasturidan foydalanish

Xuddi shu davrda folded/origami samolyotlari ustida ishlash davom etyotgandi:

* Qatlamlar sonining koʻpayishi, baʼzida murakkab xarakterga ega
* Dizaynning tarkibiy qismi sifatida aniq kirigami (qogʻozni kesish).
* Parvoz ishlashini taʼminlash uchun qoʻshimcha muvozanat shakllari.

### Texnologiya

Texnologiya uchun javobgar Ilgʻor qogʻoz samolyot konstruktsiyasini koʻpaytirish uchun  :

* 2D qismlarni loyihalash uchun arzon CAD dasturi
* Keng tarqalgan ishlab chiqarish va asetal havo bilan tavlanadigan elimlarning arzonligi, masalan, Bostik Clear-bond.
* Samolyot qismlarini chiqazish uchuch maxsus printer.
* Internetning paydo bolishi va keng tarqalgan maʼlumot almashish

Manbalar
--------

1. ↑  *Edwards.* „Did people fly paper airplanes before real airplanes were invented?" (en). *Vox* (2015-yil 28-aprel). Qaraldi: 2024-yil 6-yanvar.
2. ↑  Theodore von Kármán with Lee Edson (1967) *The Wind and Beyond*, Little, Brown and Company, p. 38.
3. ↑  John M. Collins*. Fantastic flight*. 10 Speed Press, 2012 — 122–126 bet. ISBN 978-1580085779.

Havolalar
---------

* The dictionary definition of paper plane at Wiktionary

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4131252-1
* LCCN: sh85097594
* NDL: 01105957

 |
**Hove**, shahar va shahar hududi (2011-yilda qurilgan hududdan), Brayton va Hovening unitar hokimiyati, Sasseksning tarixiy okrugi joylashgan, Angliyadagi kichik bir shahar. U La-Mansh boʻyida joylashgan boʻlib, sharqda Brayton va gʻarbda Portsleydga tutashgan.

Hove shaharchasining dengiz oldi koʻrinishi
Hove 19-asrda Brighton bilan dengiz boʻyidagi kurort va turar-joy shaharchasi sifatida oʻsdi. U shimolda London bilan ajoyib avtomobil va temir yoʻl aloqalariga ega. (2001) Hove shahar maydoni, 72,335; (2011) Brighton and Hove qurilgan hudud boʻlimi umumiy maydoni 229,700 gektarga teng.

Shahar markazi 1990-yillarning oxirida mashhur Jorj koʻchasi piyoda boʻlganida katta taʼmirlandi. Piyodalar yurishi va uning taʼsiri (goʻyoki savdoni oʻldirish) haqida baʼzi tashvishlar *aholi*, mahalliy gazeta tomonidan bildirilgan Argusva mahalliy kichik doʻkonlar. Biroq bu qoʻrquvlar asossiz ekanligini isbotladi. 2003 yilda ushbu kichik doʻkonlarga sobiq gazometr oʻrnida qurilgan markazning birinchi yirik supermarketi (Tesco) qoʻshildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Hove shahri".
2. ↑  „Angliya shaharlar aholisi".
3. ↑  „Hove&Brighton".
**Konstantin Dmitriyevich Ushinskiy** (1823-yil 19-fevral (2-mart), Tula – 1870-yil 22-dekabr (3.01.1871), Odessa, Kiyevda dafn etilgan) – rus klassik pedagogi, Rossiyada ilmiy pedagogika va xalq maktabi asoschisi. Moskva universitetining yuridik fakultetini tugatgan (1844). Rossiyadagi turli maorif shoxobchalarida, jurnallarda ishlagan.

Ushinskiy pedagogik sistemasining negizi taʼlim va oʻqitish tizimida demokratlashtirishni talab qilishdan iborat boʻlgan. U birinchi boʻlib, pedagogika tarbiyaning ilmiy nazariyasi, degan fikrni ilgari surgan va buni isbot etgan. Ushinskiy pedagogika nazariyasining asosini tarbiyaning xalqchillik gʻoyasi – tarixiy jarayonda mehnatkash xalqning yaratuvchilik kuchini eʼtirof etish tashkil qilgan. Ushinskiy pedagogikani keng maʼnoda bir fan, tor maʼnoda tarbiya sanʼati deb hisoblagan. Ushinskiy tarbiyani shaxsni aqliy, axloqiy, estetik va jismoniy shakllantirishga qaratilgan yaxlit jarayon deb bilgan va bunda axloqiy tarbiya asosiy oʻrinni egallashi lozim deb hisoblagan. Maktabda oʻquvchilar mehnatiga taʼlim va tarbiyaning muhim omillaridan biri sifatida qaragan. Ushinskiy ning axloq va axloqiy tarbiya toʻgʻrisidagi qarashlarida xalqchillik gʻoyalari aks etgan. Ushinskiy yaxlit didaktik tizimni ishlab chiqqan. Unda taʼlim mazmunini tanlash hamda uni bolalarning yosh xususiyatlariga moslashtirish masalalari ochib berilgan. Ushinskiy oʻqitishning psixofizik tabiatini tadqiq etdi, diqqat, qiziqish, xotira, xayol, hissiyot, tafakkur kabi psixologik mexanizmlarni tahlil qildi. Oʻzining „Inson tarbiya predmeti sifatida" degan asarida psixologiyani tajriba maʼlumotlariga asoslanib tuzishga harakat qildi. U bolalar psixologiyasi bilan taʼlimtarbiya psixologiyasini ishlab chiqqan. Maktabda ona tili darsiga katta ahamiyat berdi. Uning „Bolalar dunyosi va xrestomatiya", (1861), „Ona tili" (1864) kabi darsliklari mazmunining boyligi, tili va metodikasi jihatdan oʻz davrining eng namunali oʻquv kitoblaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  "Konstantin Ushinskiy" *OʻzME*. U-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mirzo G‘osimiy–** Gilon viloyatining mahalliy taomlaridan biri hisoblanadi. Mirzo G‘osimiy tayyorlash uchun zarur bo‘lgan tarkiblar: baqlajon, pomidor, sarimsoq, yog‘, tuxum, tuz va ziravorlar. Mirzo G‘osimiyni tayyorlash uchun baqlajonlarni qo‘ra qilish kerak, keyin sovuq suvga soling, shunda teri osongina olinadi va go‘sht terisi qo‘raga yopishmaydi. Endi ularni yaxshi uring. Keyin maydalangan sarimsoqni baqlajonlar va ozgina zarchava bilan qovuring va aralashmaga maydalangan pomidorni qo‘shing va baqlajonlarning to‘liq sharbati chiqarilguncha olovda davom ettiring. Keyingi bosqichda tuxumni sindirib, baqlajonlar bilan aralashtiring. Bundan tashqari, ovqatga tuz va ziravorlar qo‘shing.

Mirzo G‘osimiy Nosiriddinshoh davrida Resht hokimi boʻlgan Muhammad Qosimxon tomonidan ixtiro qilingan va kengaytirilgan va uning nomi bilan atalgan. Hikoya shundan boshlanadiki, Muhammad Qosimxon Valiy yangi taomlar tayyorlashga, pishirishga juda qiziqib, shu uchun ham doim yangi taomlarni tatib ko‘rgan. Bir kuni u turli masalliqlarni aralashtirganda, baqlajon, pomidor va sarimsoqni birlashtirib, o'ziga xos ta’mga erisha oldi. U bu taomni Mirzo G‘osimiy nomi bilan butun Gilon bo‘ylab mashhur qilgan va Forsga hokim qilib saylanganidan keyin, uni Fors viloyatida ham ommalashtirgan. O‘limidan so‘ng, Hofiz Sheroziy qabri yoniga dafn etilgan. Mirzo G‘osimiyga odatda Gilonda guruch qo‘shib beriladi, Eronning boshqa hududlarida esa non bilan birga beriladi.

Manbalar
--------

* Eron pishirish kitob .
Hulkar Sulaymonova- Sharqshunos-filolog-arabshunos, filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD). 1988-yil Namangan viloyatida tugʻilgan. Toshkent davlat sharqshunoslik universitetning 2012-yil bitiruvchisi.

2006 – 2012-yillarda TDSHI da bakalavr va magistraturada arab filologiyasi boʻyicha tahsil olgan. 2017–2020-yillarda TDSHU Xorijiy sharq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi tayanch doktoranti. 2006-yilda taʼlim yoʻnalishi boʻyicha Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti sohibasi, 2009-2010 oʻquv yilida Navoiy nomli Davlat stipendianti, 2011-2012 oʻquv yilida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat stipendiyasi sovrindori.

**Ilmiy yoʻnalishi** – Arab adabiyoti, matnshunoslik va adabiy manbashunoslik. 30 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

PhD. diss. mavzusi: "Abu Mansur as-Saolibiyning "Kanzu-l-kuttab" tazkirasi va uning manbashunoslik tadqiqi". – T. 2020.

1. Guldirov qishlogʻi:  ommabop risola. – Namangan, 2005. – 48 b.

2. Tomchi: sheʼriy toʻplam. – Namangan, 2006. 17 b.

3. Oʻzbekcha-arabcha soʻzlashgich. – Namangan, 2007. – 64 b. – hammualliflikda.

4. Eng oson arab tili. – Namangan, 2009. – 95 b. – hammualliflikda.

As-Saolibiyning "Kanz al-kuttab" tazkirasi xususida // Sharqshunoslik.  – Toshkent, 2013. – № 1. – B.62-65.

5. Hammabop ruscha-arabcha-oʻzbekcha lugʻat. – Toshkent: Navroʻz, 2019. – 32 b. – hammualliflikda.

6.  Abu Mansur al-Saalibi and his Activity in the Field of Writing Tazkirah // International Journal of Linguistics, Literature and Translation. Volume 2, Issue 4. 2019. P.338-342.

7.Abu Mansur as-Saolibiy hayoti va ijodining oʻrganilishi xususida // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2016. – № 3. – B.75-83.  Sulaymonova H. Abu Mansur as - Saolibiy tazkiralarida  Abu Bakr al-Xorazmiy haqidagi maʼlumotlar // "Meros". – Toshkent, 2019. – № 1. – B. 118-123.

8.  Abu Mansur as-Saolibiyning arab tazkirachiligidagi oʻrni  // Journal of Word Art. Soʻz sanʼati xalqaro jurnali. –Toshkent, 2019. – № 4. – B. 106-114.

9.Istochnikovedcheskiy analiz tazkire "Kanz al-kuttab" as-Saalibi // Namangan davlat universiteti ilmiy axborotnomasi. – Namangan, 2019. – № 11. – B.196-200.

10.          The anthology of "Kanz al-kuttab" by Abū Manṣūr al-Thaʿālibī and arabic writers of Mavaraunnakhr in the 10-11th centuries // International Scientific Journal ISJ Theoretical & Applied Science Philadelphia, USA Issue 03, Volume 83. Published March 30, 2020.

11..    Abū Mansūr al-Thaʿālibī and his anthology "Kanz al-kuttab" // International Journal of Psychosocial Rehabilitation, Vol.24, Issue 05, 2020.
**Adobe Spark Video** — bu Adobe Systems kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan iPad va iPhone qurilmalari uchun video tahrirlovchi hikoya qilish ilova. U harakatlanuvchi grafikalar, audioyozuvlar, musiqa, matn va fotosuratlarni birlashtiradi va qisqa animatsion videolarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Ushbu veb hamda mobil uchun Creative Cloud Express ilovasini oʻz ichiga olgan Adobe Creative Cloud Express obunasining bir qismidir. Adobe Spark Video kompaniyaning birinchi ilovasi boʻlib, Apple tomonidan App Store doʻkonida yilning eng yaxshi ilovasi deb nomlangan va 3,5 million martadan ortiq yuklab olingan.

Tavsif
------

Spark Video dasturi videolar ovozini tahrir qiladi, musiqa qoʻshadi, soʻngra har bir videoga silliq moslashish uchun animatsion grafik elementlar, hikoya(storytelling) va mos keladigan grafik elementlarni avtomatik ravishda yaratadi. U maxsus tipografiya, ranglar palitrasi va Adobe After Effects yordamida ishlab chiqilgan raqamli effektlar va animatsiyani qoʻllaydigan harakatlanuvchi grafik elementlarni oʻz ichiga oladi, masalan, harakatli xiralashtirish, soyalarni tushirish, kattalashtirish va panorama, 3D, kamera harakati, teksturalar va animatsion maskalar.

Dasturiy taʼminot professional boʻlmaganlarga „daqiqalar ichida" animatsion qisqa videolarni yaratish imkonini berishini taʼkidlashgan. Videolarni maxsus veb-sahifa, elektron pochta, SMS, Facebook, Twitter orqali ulashish yoki H.264 video fayllari sifatida eksport qilish mumkin. 

Spark Video hikoyalar(storytelling) va media savodxonligi tushunchalarini mustahkamlash uchun moʻljallangan bir nechta xususiyatlarni oʻz ichiga oladi. Bularga Creative Commons litsenziyasiga ega vektor tasvirlari va fotosuratlarining oʻrnatilgan qidiruv kutubxonasi, avtomatik kuzatish va atributlarni yaratish asosida tashkil etilgan musiqa kutubxonasi va hikoya tuzilmasi koʻrsatmalariga ega hikoya qoʻllanmalari (masalan, soddalashtirilgan „Qahramonning sayohati") kiradi. Storyboard) foydalanuvchilarga hikoya tuzilishi haqida maʼlumot olishga yordam beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Adobe Voice 2.0 review: Presentation app for iPhone delivers sophisticated animated videos".
2. ↑  „Adobe Spark Video".

, apple.com
3. ↑  „introducing adobe voice for iphone".

(hozirda sahifa mavjud emas)
4. ↑  „Introducing Adobe voice".

(hozirda sahifa mavjud emas)
5. ↑  „Adobe Voice for iPad Could Help Turn Your Ideas Into Digital Stories". 2016-yil 24-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-may.
6. ↑  „Adobe Voice review: Video storytelling software captures some of Apple’s magic".
7. ↑  „Adobe Voice 2.0".
8. ↑  „Adobe Voice lets amateurs make videos like a pro (sort of)".
**Kraxmal** (nem. Kraftmehl) – oʻsimlikning asosiy uglevod zaxirasi. Umumiy formulasi (S6N|()O5)g. Rangsiz amorf modda. Fotosintez jarayonida oʻsimliklarning barglarida hosil boʻladi. Kraxmalni toʻla gidrolizlab, glyukoza olinadi. U oʻsimliklarning turli qismlarida, ayniqsa, kartoshka tugunagida, ildizida, bugʻdoy, sholi va makkajoʻxori donida donachalar shaklida tuplanadi. Kraxmal miqdori bugʻdoyda 75%, makkajuxorida 72%, guruchda 80%,kartoshkada 12— 24% ga yetadi. Turli oʻsimliklardan olingan kraxmal donachalarining shakli va hajmi har xil. Masalan, kartoshka kraxmal dovachalari nisbatan yirik (kundalangi 25—100 mk), guruch kraxmal dovachalari esa mayda (koʻndalangi 3—7 mk). Kraxmal dovachalari suvda isitilganda parchalanib, kleyster hosil qiladi. Deyarli barcha kraxmallar ikki xil polisaharid – amiloza vaamilopektindan iborat. Kraxmal sovuq suv, spirt, efir va boshqa organik erituvchilarda erimaydi. Kislotalar taʼsirida gidrolizlanib, avval dekstrinlarga, soʻngra toʻla gidroliz natijasida D-glyukozaga aylanadi. Fermentlar taʼsirida ancha tez gidrolizlanadi. Kraxmal gidrolizini katalizlovchi fermentlar amilazalar deb ataladi.

Odam va hayvonlar uchun oʻsimlik kraxmali qimmatli oziq modda hisoblanadi. Insonning uglevodlarga boʻlgan ehtiyoji, asosan, non, kartoshka, krupalar va boshqa tarkibadagi kraxmal bilan qoplanadi. Sanoatda kraxmal, asosan, kartoshka, makkajoʻxoridan olinadi. Kartoshka kraxmali (kartoshka uni) olishda maydalab qorilgan kartoshka massasi suv bilan ishlanadi. Hosil boʻlgan kraxmal sutini tindirib yoki sentrifugalab kraxmal ajratib olinadi. Kraxmal oziq-ovqat, qandolatchilik, goʻsht mahsulotlari tayyorlashda keng qoʻllanadi. Etil spirt, butil spirt, atseton va sut kislota, sitrat, glyukonat kislota, yelim ishlab chiqarishda kraxmalan xom-ashyo sifatida foydalaniladi. Antibiotiklar, vitaminlar, poroshoklar tayyorlashda ishlatiladi. Kraxmal va uning mahsulotlari toʻqimachilik, qogʻoz sanoatida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Birgi** - Turkiya Izmir viloyati O'demiş shahridagi tuman. Uning aholisi 1832 kishi (2022). 2013-yilda qayta tashkil etilgunga qadar u shahar "*belde"* edi. Uning hozirgi nomi yunoncha **Pirgion** (yunoncha Πυργίον, "Kichik minora" ma'nosini anglatadi) so'zidan olingan.

Tarixi
------

Qadimda shahar Dios Hieron (grekcha: *Διός Ἱερόν*, 'Zevs makoni' deb nomlangan) deb tanilgan, shu tarzda nomlangan ikkita shaharning biri. Shahar Pergamon shohligi qo'shilganida Rim Respublikasi va Rim viloyati bir qismiga aylandi.

7-asrda Christoupolis (Yunoncha: Χριστούπολις) deb nomlangan va 12-asrdan boshlab *Pirgion* (Yunoncha Πυργίον) deb nomlanadi. Pirgion 1307-yilda turklar nazoratiga o'tdi va Aydin beyligining poytaxti bo'ldi.

Ibn Battuta shaharga tashrif buyurdi va taniqli professor Muhyi al-Dinning ma'ruzasida ishtirok etdi.

Keyinchalik 1390-yilda Usmonli imperiyasiga kiritilgan. Birgi o'zining klassik Seljuk va osmoniya arxitekturalari bilan tanilgan va 1994-yildan beri ÇEKÜL (muhitni muhofaza qilish va rivojlantirish va madaniy meros) tomonidan Jahon madaniy merosi sifatida ro'yxatga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports" (en) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 12-iyul.
2. ↑  „Law No. 6360" (tr). *Official Gazette* (2012-yil 6-dekabr).
3. ↑  „Classification tables of municipalities and their affiliates and local administrative units" (tr) (DOC). *Official Gazette* (2010-yil 12-sentyabr).
4. ↑
5. ↑  Battutah, Ibn*. The Travels of Ibn Battutah*. London: Picador, 2002 — 107–108 bet. ISBN 9780330418799.
6. ↑  Kiel, Machiel*. Birgi: An Old Turkish Cultural Centre in Western Anatolia* (en). Archaeology & Art Publications, 2013. ISBN 978-605-396-219-9.
**Sulton mahmudxon** (1463 yoki 1464 – 1508) — Moʻgʻuliston xoni (1487 – 1508). Chigʻatoiylarlan. Yunusxonnnng oʻgʻli, onasi – Shohbegim, Badaxshon shohi Shoh Sulton Muhammadning qizi. Boburning togʻasi. 1487-yil otasi vafot etgach, moʻgʻullar rusumiga koʻra taxtga oʻtqazilgan. Bundan xabar topgan Umarshayx Mirzo Fargʻona tomondan, Sulton Ahmad Mirzo Samarqand tomondan SM.ga qarshi chiqqan. Umarshayx Mirzo qoʻshini Toshkent yaqinidagi mustaqkam Ashtar qalʼasini qamal etgan. S.M. qoʻshinga bosh boʻlib mudofaaga rahbarlik qilgan va jangda gʻolib chiqqan. 1488-yil Sulton Ahmad Mirzo qoʻshini ustidan Chir (Chirchiq) daryosi boʻyida gʻalaba qozongan. Natijada S.M.ning obroʻsi, kuchqudrati oshgan. 

Moʻgʻulistonning sharqiy qismiga ukasi Sulton Ahmadxon (Olachaxon), Gʻarbiy qismiga oʻzi bosh boʻlib, qarorgohi — Toshkent shahrida joylashgan. 1493-yil Movarounnahr hukmdori Sulton Ahmad Mirzoning katta qizi Robiya Sulton begim (Qorakoʻz begim)ga uylangan. Samarqand va uning atrofida S.M.ni Xonikaxon deb atashgan. SM. doimo qoʻshni davlatlarning ishlariga aralashgan. Sulton Ahmad Mirzo vafotidan soʻng S.M. Samarqand taxtini egallash uchun yurish qilgan, biroq 1495-yil Kanboy yaqinida Boysungʻur mirzo tomoni| dan magʻlubiyatga uchragan. S.M.ni Fargʻonaga yurish qilishi ehtimolidan xavfsiragan Bobur uning oliy xrkimiyatini tan olgan. 1498-yil 5 ming kishilik qoʻshin bilan Samarqandga yurish qilgan, biroq shim.dan Shayboniyxon qoʻshinlari Movarounnahrga kelayotganidan darak topgach, chekinishga majbur boʻlgan. U temuriylarga qarshi kurashda Shayboniyxonni oʻziga ittifoqchi qilish maqsadida\_unga Oʻtror shahrini bergan. Shayboniyxon CM. yordamida Samarqand, Buxoroni qoʻlga olgan. Shayboniyxonning kuchayib ketishidan xavfsiragan S.M. temuriylarni qoʻllabquvvatlay boshlagan. 

Boburta Samarqandni egallashida harbiy yordam bergan. Bobur uning saroyida, Toshkentda maʼlum muddat yashagan (1501—02). 1503-yil SM. va ukasi Sulton Ahmadxonlarning birlashgan qoʻshini Arxiyon qalʼasi (Fargʻona) yaqinvda Shayboniyxon qoʻshini tomonidan tormor keltirilgan, akaukalar asir tushgan. SM.ning Toshkentga vaqtinchalik hokim qilib qoldirilgan oʻgʻli Sulton Muhammad shaharni tashlab qochgan. Shayboniyxon Toshkentni egallab, uni amakisi Suyunchxoʻjaxonga bergan. S.M. va ukasiga shafqat qilib qoʻyib yuborgan. Ular Moʻgulistonga ketishgan, bir ozdan soʻng Sulton Ahmadxon vafot etgan. Taxt uchun kurashda S.M. yolgʻizlanib, ancha qiyinchiliklarga duch kelgan. U koʻmak istab Shayboniyxon xuzuriga kelgan. Biroq Shayboniyxon S.M.ni farzandlari bilan birga Xoʻjand daryosi boʻyida qatl ettirgan.

Adabiyot
--------

* Baburname, T. 1993; Materialoʻ po istorii kazaxskix xanstv XV—XVII vv. AlmaAta, 1969; Mirzo Muhammad Xaydar, Tarixi Rashidi, T. 1996.
* Yulduzli tunlar. 1978; Roman; Primqul Qodirov

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Asosiy peshtoq
**Dündar Bey madrasasi** (turkcha: *Dündar Bey Medresesi*), shuningdek, *Taş Medrese* ("Tosh madrasa") deb ham ataladi, Turkiyaning Eğirdir shahridagi tarixiy madrasadir. Madrasa oʻrta asrlarda bunyod etilgan islomiy taʼlim muassasasi hisoblanadi. 1960-yillarda u qayta tiklangan va hozirda bozor sifatida foydalanilmoqda.

Joylashuvi
----------

Madrasa binosi Isparta viloyatining ilche (tuman) Eğirdir shahrida joylashgan.

Tarixi
------

Madrasa asoschisi Hamido'g'li Anadolu beyligidan Dündar Bey edi. O'sha davrning boshqa beyliklari kabi Anadolu saljuqiylarining so'nggi bosqichida paydo bo'lgan. Uning syuzerini Mo'g'ullar imperiyasi edi. Beylikning poytaxti Eğirdir, hozir kurort shahri, keyin esa muhim shahar bo'lgan. Madrasa taxminan 1301-yilda qurilgan. Dündar keyinchalik moʻgʻullar tomonidan oʻldirilgan boʻlsa-da, uning oʻgʻillari 1391-yilda Usmonlilar istilosiga qadar beylikni davom ettirishga muvaffaq boʻlishdi.

Bino
----

Madrasa 1301-yilda qurilgan. U endilikda yo'q bo'lib ketgan shahar devorlariga tutash bo'lgan. Bu ikki qavatli bino bo'lib, ikkita ayvan va ochiq monastirdan tarkib topgan. Unda ikkita yozuv bor. Ayvondagisi Dündar bey haqida, ikkinchisi esa toj darvozasidagi Dündarning zamondoshi bo'lmagan saljuqiylar sultoni Keyhusrev II (1237-1246) haqidadir. Darvoza Eğirdirga yaqin sulton tomonidan qurilgan sobiq karvonsaroydan keltirilgan. Bino tarkibida Vizantiya ustunlari kabi boshqa mamalakatlardan to'plangan materiallar ham mavjud. 


1. ↑  Culture portal of Isparta (turkcha)
2. ↑  Islamic Encyclopaedia (turkcha)
Umumiy koʻrinish
----------------

Miya falaji — bu harakat va mushaklarning holatiga taʼsir qiluvchi kasalliklar guruhi. Bunga koʻpincha tugʻilishdan oldin yetilmagan, rivojlanayotgan miyaning shikastlanishi sabab boʻladi.

Alomatlar chaqaloqlik yoki maktabgacha yoshdagi davrda paydo boʻladi. Umuman olganda, miya yarim palsi boʻrttirilgan reflekslar, oyoq-qoʻllar va magistrallarning egiluvchanligi yoki spastisitesi, gʻayrioddiy holat, beixtiyor harakatlar, beqaror yurish yoki ularning kombinatsiyasi bilan bogʻliq boʻlgan harakatning buzilishiga olib keladi.

Miya falaji bilan ogʻrigan odamlarda yutish muammosi boʻlishi mumkin va odatda koʻz mushaklari muvozanati boʻlishi mumkin, bunda koʻzlar bir xil narsaga eʼtibor qaratmaydi. Shuningdek, ular mushaklarning qattiqligi tufayli tanalarining turli boʻgʻimlarida harakatlanish oraligʻini kamaytirishi mumkin.

Miya falajining sababi va uning funktsiyaga taʼsiri juda xilma-xildir. Miya falajiga chalingan baʼzi odamlar yurishlari mumkin; boshqalar yordamga muhtoj. Baʼzi odamlar aqliy zaiflikka ega, boshqalari esa yoʻq. Epilepsiya, koʻrlik yoki karlik ham mavjud boʻlishi mumkin. Miya falaji umr boʻyi davom etadigan kasallikdir. Hech qanday davo yoʻq, ammo davolanish funktsiyani yaxshilashga yordam beradi.

Manba
-----

1. ↑  „what is cerebral palsy" (2022-yil 2- may). 2022-yil 2- mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust.
2. ↑  „cerebral palsy" (2021-yil 01-sentabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 03-avgust 2022-yil.
**Sobitxon Turgʻunov Toshpoʻlatovich** – 1965-yil 19-martda Namangan viloyati Chortoq tumani Koroskon qishlogʻida tugʻilgan. Pedagogika fanlari doktori, professor, 2020-yildan buyon Namangan davlat universiteti rektori lavozimida ishlab kelmoqda.

Faoliyati
---------

1986—1991-yillar— Namangan viloyati Chortoq tumani 3-maktab oʻqituvchisi;

1991—1992-yillar— Namangan davlat pedagogika universiteti *(hozirgi NamDU)* Umumtexnika kafedrasi oʻqituvchisi;

1992—1993-yillar— Moskva davlat pedagogika universiteti stajyor-tadqiqotchisi;

1993—1998-yillar— Namangan davlat universiteti oʻqituvchisi;

1998—2001-yillar— Namangan muhandislik-pedagogika instituti katta oʻqituvchisi, kafedra mudiri, fakultet dekani;

2001—2005-yillar— Namangan viloyati pedagoglarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti rektori;

2005—2010-yillar— Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati, Agrar, suv xoʻjaligi masalalari va ekologiya qoʻmitasi aʼzosi;

2010—2011-yillar— Namangan muhandislik-pedagogika instituti „Pedagogika va pedagogik texnologiyalar" kafedrasi mudiri;

2011—2012-yillar— T. N. Qori Niyoziy nomidagi Oʻzbekiston Pedagogika fanlari ilmiy tadqiqot instituti direktori;

2012—2015-yillar— Namangan viloyati Xalq taʼlimi boshqarmasi boshligʻi;

2015—2017-yillar— Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati, Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi aʼzosi;

2017—2017-yillar— Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Namangan viloyatidagi Xalq qabulxonasi mudiri;

2017—2017-yillar— Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirining birinchi oʻrinbosari;

2017—2020-yillar— Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirining birinchi oʻrinbosari;

2020— yildan hozirga qadar – Namangan davlat universiteti rektori.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Turg‘unov Sobitxon Toshpo‘latovich". 2023-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-iyun.
2. 1 2  „Vazir o‘rinbosari rektor bo‘ldi" (2020-yil 14-fevral). 2023-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-iyun.
3. ↑  „Xalq taʼlimi vaziriga birinchi o‘rinbosar tayinlandi" (2017-yil 14-iyun). 2023-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-iyun.
4. ↑  „Maktabgacha taʼlim vazirligi" (2017-yil 20-oktyabr). 2023-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-iyun.

Havolalar
---------

* Rasmiy sahifasi Instagramda
* Rasmiy sahifasi Facebookda
* Rasmiy sahifasi Telegramda
**Sud hokimiyati** - hokimiyatlar boʻlinishi qoidasiga koʻra, davlat hokimiyatining alohida va mustaqil (qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlar bilan bir qatordagi) tarmogʻi. U oʻzida: a) odil sudlovni amalga oshirish vakolatlari, yaʼni jinoiy, fuqarolik, xoʻjalik, maʼmuriy va konstitutsiyaviy ish (nizo)larni protsessual, qonun bilan belgilangan tartibda koʻrib chiqish vakolatlari yigʻindisini, baʼzi mamlakatlarda, shuningdek, huquq normalarini izohlash vakolatlari ni, qonun ijodkorligi vakolatlari va boshqa 2darajali vakolatlarni; b) yuqorida qayd etilgan vakolatlarni amalga oshiruvchi davlat organlari tizimini mujassamlashtiradi (qarang Sud tizimi). S.gʻ. vakolatlari asosiy — odil sudlovni amalga oshirish vakolatlari va yordamchi vakolatlarga boʻlinadi. Hozirgi zamon demokratik davlatlarida Sud hokimiyatining asosiy vakolatlari turli toifadagi sudlar zimmasiga yuklanadi.

Oʻzbekiston Respublikasida Sud hokimiyati ijtimoiy adolat, fuqarolar tinchligi va totuvligi, qonun ustuvorligini taʼminlashga, inson huquklari va erkinliklarini, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini muhofaza etishga karatilgan. Mamlakatimizda Sud hokimiyatining konstitutsiyaviyhuquqiy maqomi, tuzilishi va faoliyat yuritishining qonuniy asosi Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va Oʻzbekiston Respublikasining "Sudlar toʻgʻrisida"gi qonuni va boshqa qonun hujjatlari bilan belgilanadi. Konstitutsiyada mustahkamlanishicha, "Oʻzbekiston Respublikasida sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlardan, siyosiy partiyalardan, boshqa jamoat birlashmalaridan mustaqil holda ish yuritadi" (106modda).

Zayniddin Islomov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„Mizon at-tib" („Tabobat Mezoni") fors-tojikcha ilmiy asardir. Ushbu asar Muhammad Akbar tomonidan oʻzining oʻquvchilariga darslik sifatida yozilgan. Asarda tib ilmining asoslari bayon etilgan. Muhammad Akbarning ushbu asariga „Ummon at-tib sharh mizon at-tib" („Tabiblik okeani" „Tabobat mezoniga sharh") nomli sharh yozilgan. Sharhning muallifi— Muhammad Sharif bin Muhammad Niyoz Buxoriy Naqshbandiy (XIX asr). Sharhlovchi soʻz boshida asarning yozilishiga quyidagi vaziyatlar sabab boʻlganligini aytadi. Kunlardan bir kun u Buxoroda Mirzo Masihxon ismli Kobul qalʼasidan boʻlmish bir tabib bilan uchrashib qoladi. Kobullik tabib Amirning huzurida sinash maqsadida Muhammad Sharifga tib ilmida uchraydigan qiyin holatlar haqida bir necha savollar beradi. Muallif bu savollarga javob bergach, oʻz navbatida kobullik tabibga, Kobul va Hindistonda qanaqangi tibbiy asarlar oʻrganilishi toʻgʻrisida savol berdi. Kobullik tabib arabcha tibbiy asarlardan Ibn Nafisning „Moʻjaz" ini, al-Jagʻminiyning „Qonuncha" sini, fors-tojikcha tibbiy asarlardan esa Muhammad Akbarning „Tabobat mezoni" asarini sanab oʻtdi. 1828-1829 yillarda ayrim muhtaram kishilar Muhammad Akbardan, yaʼni muallifdan „Tabobat meʼzoni" ga sharh tuzishni iltimos qiladi va 1843-yilda aytilgan sharhni yozib tugatadi. Qoʻlyozma— muallifning dastxatidan iborat.

1. ↑  *O'rta Osiyo va Hindiston olimlarining tabobat sohasidagi aloqalari*. Toshkent: O'zbekiston SSR "Fan" nashriyoti, 1990 — 83-84 bet.
Dikmen Vadisi — Turkiyaning Anqara shahrida joylashgan mashhur dam olish va koʻngilochar maskan.

Manzili
-------

Vodiy Anqaraning Çankaya ilçe tumanida, Dikmen mahallasidagi qurib qolgan ariq oʻrnida joylashgan boʻlib, Dikmen va Ayrancı mahallalari boʻylab shimoldan sharqqa yoʻnaladi. Gʻarbdan Dikmen koʻchasi, sharqdan Hoshdere koʻchasi bilan bogʻlanadi. Uni ikkita yirik yoʻl oʻtkazgich koʻprik kesib oʻtadi.

Tarixi
------

Vodiy oʻrni avval shahar markazidan uzoqda joylashgan qishloq boʻlgan. Anqara aholisi oʻsib borgan sari 1970-yilga kelib vodiy atroflari ham egallanib boshlandi. Atrofida zamonaviy mahallalar paydo boʻldi. 1990-yilda Anqara hukumati tomonidan dam olish maskani tashkil qilish loyihasi ishlab chiqildi. Qishloq aholisi va hukumat kelishib, qishloq oʻrni evakuvatsiya qilinadigan boʻldi va dam olish maskani uch bosqichda tashkil etila boshladi. 1996-yil 13-sentabrda birinchi bosqich, 2002-yilda ikkinchi, 2009-yilda uchinchi bosqich tugatildi.

Dam olish zonasi
----------------

Umumiy maydoni 70,7 ga boʻlib, 68 ta doʻkon va qahvaxonalar, ikkita basseyn, ikkita sport markazi hamda 3 kmlik trekking yoʻli mavjud. Bundan tashqari, kuzatuv maydoni, toqqa chiqish yoʻli, masjid va bolalar oʻyingohi faoliyat yuritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Map page".
2. ↑  „Ankara kalesi page (in Turkish)".
3. ↑  „Gezimanya page (in Turkish)".
**Oʻzbekiston „Adolat" sotsial-demokratik partiyasi („Adolat" SDP)** — Oʻzbekistondagi siyosiy partiyalardan biri. 1995-yil 18-fevralda partiya taʼsis qurultoyida tuzilib, dasturi va ustavi qabul qilingan va shu kuni Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtgan. Partiyaning bosh maqsadi — *Vatan mustaqilligini mustahkamlash, islohotlarning jadallashuviga, huquqiy-demokratik, adolatli fuqarolik jamiyati barpo etish va pirovardida, Oʻzbekistonni jahonda rivojlangan mamlakatlar safidan mustahkam oʻrin olishiga munosib hissa qoʻshish.* Partiyaning gʻoyaviy negizini sotsial-demokratiyaning 3 asosiy prinsipi: siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy adolat tashkil etadi. Qonun ustuvorligini taʼminlovchi adolatli ijtimoiy munosabatlar oʻrnatilgandagina odil jamiyat qurish mumkin boʻladi. „Adolat" partiyasi ushbu yoʻnalishdagi ishlarni bajarishni oʻzining asosiy vazifasi deb hisoblaydi. Partiya oʻrtahol va kam taʼminlangan aholi tabaqalariga tayanadi hamda ularning siyosiy, ijtimoiy irodasini namoyon etishga intiladi.

Partiyaga 50411 kishi aʼzo (2005-yil 1-yanvar). Ular 3120 dan ortiq boshlangʻich partiya tashkilotlariga birlashgan. Partiya aʼzolari: 30,1 % — ziyolilar, 24,1 % — ishchilar, 10,3 % — dehqonlar va qishloq xoʻjaligi xodimlari, 11,4 % — nafaqachi va pensionerlar, 10,2 % — xizmatchilar, 7,4 % — tadbirkorlar, 6,4 % — talabalardir. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahri va viloyatlar hamda mamlakatning deyarli barcha shahar, tumanlarida partiya Kengashlari faoliyat koʻrsatmoqda. Samarqand, Toshkent va Fargʻona viloyat partiya tashkilotlari yirik tashkilotlardir. Qurultoy — partiyaning oliy organi. U partiya Siyosiy kengashi tomonidan kamida 5 yilda bir marta chaqiriladi. Siyosiy kengash doimiy ishlovchi partiya rahbar organidir. „Adolat" SDPning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasidagi fraksiyasi 10 deputatdan tashkil topgan. Fraksiya rahbari — partiya Siyosiy kengashi birinchi kotibi D. Gʻ. Toshmuhamedova. „Adolat" gazetasi partiyaning nashriy organidir.

„Adolat" sotsial-demokratik partiyasi oʻz oldiga quyidagi vazifalarni qoʻyadi:

* xuquqiy demokratik davlat qurish;
* mamlakat mustaqilligini mustahkamlash;
* Vatanga sodiq xizmat qilish;
* adolatli fuqaroviy jamiyat qurish;
* siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy demokratiya talablariga hamda mamlakatimizda yashab turgan barcha millat va elatlarning orzu-umidlariga monand shart-sharoit yuzaga keltirishga hissa qoʻshish.

„Adolat" sotsial-demokratik partiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisida 47 ovozga (1998-yilga) ega boʻlib, ular partiyaning parlamentdagi fraktsiyasini tashkil etadi.



| * k
* m
* t
Oʻzbekiston siyosiy partiyalari Oʻzbekiston |
| --- |
| Siyosiy partiyalar | 
* OʻzLiDeP
* OʻzXDP
* Milliy Tiklanish
* Adolat SDP
* O‘EP

 |
**Mobil ilova** (inglizcha: *) — maʼlum bir platforma (iOS,Android,Windows Phone va boshqalar) uchun ishlab chiqilgan smartfonlar, planshetlar va boshqa mobil qurilmalarda ishlashga moʻljallangan dastur. Koʻpgina mobil ilovalar qurilmaning oʻzida oldindan oʻrnatiladi yoki ularni App Store,Google Play va boshqalar kabi onlayn dastur doʻkonlaridan bepul yoki pullik yuklab olish mumkin.*

Dastlab, mobil ilovalar elektron pochtani tezda tekshirish uchun ishlatilgan, ammo ularning yuqori talablari boshqa sohalarda ham kengayishiga olib keldi, masalan, mobil telefon va GPS oʻyinlari, suhbatlashish, video tomosha qilish va Internetdan foydalanish.

Ushbu atama 2007-yildan beri juda mashhur boʻlib, 2010-yilda Amerika Dialektik Jamiyati tomonidan „Yil soʻzlari" roʻyxatiga kiritilgan.

Mobil ilovalar bozori bugungi kunda juda rivojlangan va barqaror oʻsib bormoqda. *Statista* prognozlariga koʻra, 2020-yilda mobil ilovalar sanoatining yillik yalpi daromadi $189 milliarddan oshadi.

Mobil ilovalar yaratish uchun axborot texnologiyalaridan foydalanish mumkin.

Ilova turlari
-------------

* Mobil saytlar ilova kom
* Veb-ilovalar ilova kom
* Gibrid dasturlar ilova kom
* Mahalliy dasturlar ilova kom

Mobil dastur yaratish
---------------------

Mobil dasturlar turli xil dasturlash tillarida (Java; PHP/JavaScript; ActionScript; Swift va Objective-C) yoziladi. Ilova yaratish jarayonida bir necha bosqichlardan oʻtadi.

* Birinchi qadam. Ilova nima uchun moʻljallanganligini va qanday vazifalarni bajarishini aniqlang.
* Ikkinchi qadam. Muhandislik va dizayn.
* Uchinchi qadam. Ishlab chiqish jarayoni.
* Toʻrtinchi qadam. Sinov.
* Beshinchi qadam. Monitoring.

Tibbiy maqsadlarda foydalanish
------------------------------

2016-yilga kelib dunyoda 260 ming tibbiy mobil ilova mavjud edi. Smartfon dasturlari yordamida siz oʻpka funktsiyasining asosiy parametrlarini oʻlchashingiz mumkin (dastlabki maʼlumotlarni olish uchun siz mikrofonga nafas chiqarishingiz kerak), yurak urishini oʻlchashingiz va mikrofluidli dasturlar yordamida qon yoki tana suyuqligini tahlil qilishingiz mumkin. U oftalmoskop sifatida ishlatilishi mumkin va nozul yordamida uni otoskopga aylantirish mumkin..

Manbalar
--------

1. ↑  „ПНСТ 277-2018 Российская система качества. Сравнительные испытания мобильных приложений для смартфонов, ПНСТ от 26 июня 2018 года №277-2018".  docs.cntd.ru. Qaraldi: 2020-yil 22-may.
2. ↑  „» "App" voted 2010 word of the year by the American Dialect Society (UPDATED) American Dialect Society".
3. ↑  „Topic: Mobile app usage" (en).  www.statista.com. Qaraldi: 2019-yil 29-oktyabr.
4. ↑  Eric Topol*. Будущее медицины: Ваше здоровье в ваших руках*, 2016 — 491 bet. ISBN 978-5-91671-592-7.
**Ibrohim Abilgʻazyuli Onaev** (1913.05.19, Pavlodar viloyati, Bayanaul tumani — 24.08.1994, Olmaota) — metallurgiya olimi,texnologiya fanlari doktori (1968),professor (1969), Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1971), Qozogʻiston Akademiyaning fan-muxbir a’zosi (1972).

Biografiya
----------

Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Qarjas boʻlimidan  .

Qozogʻiston kon-metallurgiya institutini (hozirgi KazNTU) tugatgan (1941). Qarsaqpay mis eritish zavodida ishlagan (1941—44). 1944-74-yil Metallurgiya va foydali qazilmalarni qayta ishlash institutida aspirant,ilmiy xodim,laboratoriya mudiri, direktor oʻrinbosari (1965—74), 1974—94-y. U KazNTUda kafedra mudiri lavozimida ishlagan.Asosiy ilmiy ishlar rangli metallurgiya xomashyosini qayta ishlashning yangi usullarini takomillashtirishga bag'ishlangan.Markaziy Qozog'istonda mis rudalaridan olinadigan kontsentratlar va kontsentratlarni eritish jarayonini kompleks takomillashtirish ishlari olib borildi.U rangli metallurgiya sohasida mat-shlakli tizimlarning fizik-kimyoviy xususiyatlarini o'rgangan.Metall-shlakli va shteyn-shlakli-gazli fazali sistemalarda metallarning tarqalish qonuniyatlarini kashf etdi.Mis va polimetall materiallarni dispers holatda siklonik (kivset) eritishning maxsus texnologiyasini ishlab chiqqan mualliflardan biri. Onaev 300 ga yaqin ilmiy ishlar, 28 ixtiro muallifidir. Mehnat Qizil Bayroq ordeni va medallar bilan taqdirlangan.

Ishlar
------

* Dunyodagi birinchi metall, A. 1977-yil.
* Rangli metallurgiya qotishmalarining fizik-kimyoviy xossalari, A. 1972; Siklon float, A. 1974-yil.
* Mis va nikel metallurgiyasidagi zamonaviy texnologik jarayonlar, A. 1984-yil.
* Qayta tiklash Sulfidov, A. 1988-yil.

Havolalar
---------

* Olimlar
* Metallurgiya

Manbalar
--------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 7 том 6 бөлім
2. ↑  *{{{title}}}*. ISBN 9965-08-265-0.
**Clone-security** (inglizcha:  *— Bazz Hacker) oʻzbek hakeri, shuningdek, Markaziy Osiyodagi birinchi haker hisoblanadi. Maʼlumotlarga koʻra, hacker shu kungacha turli xil davlatlarga qarashli hamda nodavlat saytlarga hujumlar uyushtirgan. Ayrim gabarlarda hakerning maqsadi Oʻzbekistonda axborot xavfsizligi darajasini oshirishga qaratilganligi aytiladi.*

Hujumlar
--------

### Surxondaryoda viloyati saytlariga

Surxondaryoda viloyati, shahar va tumanlarning rasmiy saytlari (jami 11 ta sayt)2021-yil 6-yanvar kuni xakerlar hujumiga uchradi. Viloyat hokimligi axborot xizmati ushbu xabarni tasdiqlab, hozirda tuzatish ishlari ketayotganligini maʼlum qildi. 

Fayl:Clone security - Surhandaryo saytiga hujum.jpgClone security xacker guruhining Surxandaryo viloyat va shaxar, tumanlarning (jami 11 ta sayt) rasmiy saytlariga buzib kirib qoldirib ketgan rasmi
### Oʻzbekiston futbol federatsiyasi sayti va boshqalar

2013-yilning iyunida Clone Security xakerlar guruhi Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasining rasmiy saytiga ham hujum uyushtirgandi. Oʻshanda federatsiya sayti, Twitterdagi barcha akkauntlari va elektron pochta manzillari xakerlar tomonidan buzilgan. Undan avvalroq esa Clone-Security OʻzMTRK saytini ham buzib kirgan edi.

11 hokimiyat saytlari
---------------------

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „"To‘ra Bobolov, ‘tupoy’ xodimlaringiz sharofati bilan biz butun hokimiyat tizimiga kirib ulgurdik"". .
3. ↑  „Clone Security xakerlar guruhi Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasining rasmiy saytiga hujum uyushtirgandi.".. 2014-yil 1-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 9-mart.

Havolalar
---------

* — Guruhning facebookdagi sahifasi
(to‘liq ismi: Amir Sadriddin Sulton Ibrohim Aminiy; taxm. 1478-1535) shoir, tarixchi, mansabdor. Xondamirning so‘zlariga qaraganda Movarounnaxr bilan tamom Xurosonga mashhur bo‘lgan o‘qimishli, mansabdor oilasidan chiqqan. Yoshlik kezlarida Sulton Husayn Boyqaroning  o‘g‘li Muzaffar Husaynga mulozim bo‘lgan, 1504 yili sadrlik lavozimiga tayinlangan. Hirot Shayboniyxon tarafidan ishg‘ol etilgan (1507 y.) dan keyin Ibrohim Aminiy temuriylar xizmatida bo‘lgan ko‘pchilik mansabdor qatori ta’qib ostiga olindi va yer – suvi va mol-mulki qaytarib berildi. O‘shanda Ibrohim Aminiy Safaviylarning Hirotdagi hokimi xizmatiga qabul qilingan bo‘lishi mumkin. 1520 yili u Kazvinga bordi va shoh Ismoilning xizmatiga kirdi. Shoh unga o‘zining harbiy yurishlari va istilolari tarixini yozishni topshirdi. Lekin asar bitmay qoldi – 1535 yilning 21-iyun kuni Shayboniylarning Garchistondagi hokimi Bayrom o‘g‘lonning Hirotga qilgan hujumini qaytarish chog‘ida jangda xalok bo‘ldi.

Manbalar
--------

1. ↑  *O‘RGANILAYOTGAN MAMLAKAT (MINTAQA) TARIXSHUNOSLIGI VA MANBASHUNOSLIGI (ERON)*.
Yorug'lik kvantlari - fotonlar tufayli yuzaga kelgan metall plastinkadan elektronlarning emissiyasi.
**Fotoelektrik effekt** - elektromagnit nurlanish, masalan yorug'lik materialga tushagnida elektronlarning chiqishi. Shu tarzda chiqarilgan elektronlar fotoelektronlar deb ataladi. Bu hodisa kondensatsiyalangan moddalar fizikasi, qattiq holat va kvant kimyosida atomlar, molekulalar va qattiq jismlarning xossalari haqida xulosa chiqarish uchun oʻrganiladi. Effekt yorug'likni aniqlash va aniq vaqtli elektron emissiya uchun ixtisoslashgan elektron qurilmalarda qo'llanilishini topdi.

Kashfiyot va dastlabki ish
--------------------------

Fotoelektrik effekt 1887 yilda nemis fizigi tomonidan kashf etilganGeynrix Rudolf Gerts. Radioto'lqinlar ustida ishlash bilan bog'liq holda, Gertz ultrabinafsha nurlar ikkita metall elektrodga kuchlanish bilan ta'sir qilganda, yorug'lik uchqun paydo bo'ladigan kuchlanishni o'zgartirishini kuzatdi. Yorug'lik va elektr o'rtasidagi bu bog'liqlik (demak, *fotoelektrik* ) 1902 yilda boshqa nemis fizigi tomonidan aniqlangan.Filipp Lenard. U elektr zaryadlangan zarralar yoritilganda metall yuzadan ajralib chiqishini va bu zarralar 1897 yilda ingliz fizigi Jozef Jon Tomson tomonidan kashf etilgan elektronlar bilan bir xil ekanligini ko'rsatdi.

Keyingi tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, fotoelektr effekti yorug'likni elektromagnit to'lqin sifatida tasvirlaydigan klassik fizika tomonidan tushuntirib bo'lmaydigan yorug'lik va materiya o'rtasidagi o'zaro ta'sirni ifodalaydi. Tushunib bo'lmaydigan kuzatishlardan biri bu maksimal ediChiqarilgan elektronlarning kinetik energiyasi to'lqin nazariyasiga ko'ra kutilganidek yorug'lik intensivligiga qarab o'zgarmadi , lekin uning o'rniga proportsional edi.yorug'lik chastotasi. Yorug'lik intensivligi metalldan chiqarilgan elektronlar sonini aniqladi (o'lchanganelektr toki ). Yana bir hayratlanarli kuzatuv shuki, radiatsiya kelishi va elektronlar emissiyasi o‘rtasida deyarli hech qanday vaqt oralig‘i bo‘lmagan .

Eynshteyn foton materialga kirib, energiyasini elektronga o'tkazadi deb faraz qildi. Elektron yuqori tezlikda metall bo'ylab harakatlanib, nihoyat materialdan chiqqanda, uning kinetik energiyasi s deb ataladigan miqdorga kamayadi.elektronning metalldan qochishi uchun zarur bo'lgan energiyani ifodalovchi ish funktsiyasi ( elektron ish funktsiyasiga o'xshash ). Energiyani tejash orqali bu fikr Eynshteynni *E k* = *h f* - s fotoelektrik tenglamasiga olib keldi , bu erda *E k* - chiqarilgan elektronning maksimal kinetik energiyasi.

Eynshteyn modeli yoritilgan plastinkadan elektronlar chiqishini tasvirlagan bo'lsa-da, uning foton gipotezasi etarlicha radikal bo'lib, u keyingi eksperimental tekshiruvdan o'tmaguncha hamma tomonidan qabul qilinmadi. Keyingi tasdiq 1916 yilda amerikalik fizik Robert Millikan tomonidan o'ta aniq o'lchovlar Eynshteyn tenglamasini tasdiqlaganida va Eynshteynning *h doimiysi qiymati* Plank doimiysi bilan bir xil ekanligini yuqori aniqlik bilan ko'rsatganida yuz berdi. Nihoyat Eynshteyn 1921 yilda fotoelektr effektini tushuntirgani uchun fizika bo'yicha Nobel mukofotiga sazovor bo'ldi .