**Harriet Chalmers Adams** (187- yil 22-oktyabr — 1937-yil 17-iyul) amerikalik tadqiqotchi, yozuvchi va fotograf edi. U XX asr boshlarida Janubiy Amerika, Osiyo va Janubiy Tinch okeani boʻylab sayohat qilgan. Shu bilan bir qatorda *National Geographic* jurnalida oʻz sayohatlari haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilib borgan. U sayohatlari haqida tez-tez maʼruzalar oʻqigan va nutqlarini rangli slaydlar va filmlar bilan tasvirlab bergan.

 Harriet Chalmers Adams Gobi choʻlida

Hayoti va sayohatlari
---------------------

Harriet Chalmers Adams Kaliforniyaning Stokton shahrida Alexander Chalmers va Frances Wilkens oilasida tugʻilgan. 1899-yilning 5-oktyabrida Franklin Pirs Adamsga uylangan.

1900-yilda Adams eri bilan Janubiy Amerika boʻylab oʻzining birinchi yirik ekspeditsiyasiga uch yillik sayohatga chiqdi. Bu vaqt davomida ular har bir mamlakatga tashrif buyurishdi va And togʻlarini otda bosib oʻtishdi. *"Nyu-York Times" gazetasining* yozishicha, u „Oqsuyakxonnimlar uchun moʻljallanmagan yigirma chegaraga yetgan".

Keyingi safarida u Amerika qitʼasiga Kristofer Kolumbning ilk kashfiyotlari tomon izlanib bordi va Gaitini otda kesib oʻtdi.

### Urush muxbiri

Adams Birinchi jahon urushi paytida Harper’s jurnalining Yevropadagi muxbiri boʻlib ishlagan. U xandaqlarga borish uchun ruxsat berilgan yagona jurnalist ayol edi.

1935-yilda u va uning eri Boliviyaning sharqiy qismidan biri boʻlgan Janubiy Amerikaga ikkinchi marta safar qilgan. U bu paytda National Geographic Jamiyati uchun yigirma bitta maqola yozgan. Gazetada uning fotosuratlari, jumladan „And togʻlaridagi baʼzi ajoyib joylar" (1908-yil sentyabr), „Kaleydoskopik La Paz: bulutlar shahri" (1909-yil fevral) va „Daryo bilan oʻralgan Paragvay" (1933-yil aprel) rasmlari chop etilgan. Shuningdek, u Trinidad, Surinam, Boliviya, Peru va Buenos-Ayres va Valparaiso oʻrtasidagi trans-And temir yoʻli haqida maqolalar yozgan.

1925-yilda Adams Geograf ayollar jamiyatini tashkil etishga yordam beradi. Umuman olganda, Adams yuz ming kilometrdan koʻproq masofani bosib oʻtganligi bilan yuzlab tomoshabinlarni oʻziga jalb qilgan edi. „Nyu-York Times" gazetasi „Harriet Chalmers Adams — Amerikaning eng buyuk ayol tadqiqotchisi. Maʼruzachi sifatida hech kim, erkak yoki ayol, auditoriyani undan koʻra koʻproq magnitli ushlab turolmaydi"deb yozadi.

U 1937-yil 17-iyul kuni 61 yoshida Fransiyaning Nitssa shahrida vafot etdi. *The Washington Post* gazetasidagi nekroloqda uni „yirtqich bosh ovchilarning ishonchli odami" deb atashan. Chunki u dunyoning chekka burchaklarida kezishni hech qachon toʻxtatmagan. Adams Kaliforniyaning Oklend shahridagi Chimes cherkovida dafn etilgan.

U sarguzashtchi sifatida ayollar haqida shunday yozgan:

> Men nima uchun erkaklar kashfiyot sohasini bunchalik monopollashtirishganiga hayron qolaman. Nima uchun ayollar hech qachon Arktikaga bormagan, u yoki bu qutbga harakat qilmagan yoki Afrika, Tibet yoki noma'lum cho'llarni bosib olishmagan? Mening jinsim hech qachon bunga to'sqinlik qilmagan; ayol ham, erkak ham yengib chiqa olmaydigan qiyinchilikka hech qachon duch kelmaganman; hech qachon xavf qo'rquvini his qilmaganman; o'zimni himoya qilish uchun menda har doim jasorat yetarlicha bo`lgan. Xolbuki, men tor joylarda bo'ldim va dahshatli narsalarni ko`p marta ko'rdim.
> 
>

Yana qarang
-----------

* Duncan, Joyce*. Ahead of Their Time: a Biographical Dictionary of Risk-Taking Women.* (English). Portsmouth: Greenwood Publishing Group, Incorporated MyiLibrary [distributor, 2010. ISBN 9781280908699. OCLC 1065101531.

Havolalar
---------

* Rio rasmlari, koʻpchiligi Garriet Chalmers Adams tomonidan olingan Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-03-11).
* National Geographic Jamiyati - Harriet Chalmers Adamsning uchta fotosurati
* Harriet Chalmers Adams

Manbalar
--------

1. ↑  Harriet C. Adams, Explorer, Is Dead. *The New York Times* (18-iyul 1937-yil).
2. 1 2  *Our Amazing Planet Staff.* „8 Unsung Women Explorers".  LiveScience.com (30-aprel 2012-yil). Qaraldi: 30-aprel 2012-yil.
3. ↑  Adams at Find A Grave website
4. ↑  "Woman Explorer's Hazardous Trip In South America", *The New York Times*, August 18, 2012

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1090790120
* ISNI: 0000 0000 3176 6018
* LCCN: n92122677
* NTA: 229635946
* en:SNAC: w68d0477
* VIAF: 63212103
* en:WorldCat Identities: lccn-n92122677

 |