**Yao** (yaponcha: *八尾市* *Yao-shi*?) Yaponiyaning Osaka prefekturasida joylashgan shahar. 2022-yil31-yanvar, holatiga koʻra, shaharda 126509 xonadonda 263.436 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har km² 6300 kishini tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 41,72 kvadrat kilometr (16,11 mi²). Shahar xalq qo‘shiqchiligining Kavachi ondo uslubining vatani hisoblanadi.

Geografiya
----------

Yao Osaka tekisligining markaziy qismi bilan tutashgan va Osaka metropolining janubi-sharqida joylashgan. Shahar hududining g'arbiy tomoni deyarli tekis bo'lib, dengiz sathidan o'rtacha o'n metr balandlikda joylashgan. Yer sharqda ko'tariladi, Ikoma tog'lari Nara prefekturasi bilan prefektura chegarasini hosil qilgan. Shaharning janubiy chekkasida oqib o'tadigan Yamato daryosidan tashqari, ko'plab kichik daryolar ham bor

### Qo'shni munitsipalitetlar

Osaka prefekturasi

* Xirano-ku, Osaka
* Xigashiosaka
* Kashivara
* Fujiidera
* Matsubara

Nara prefekturasi

* Heguri
* Sango

### Iqlim

Yao nam subtropik iqlimga ega (yozi issiq va qishi salqin va qor yog'maydi. Yaoda oʻrtacha yillik harorat 16.9 °C (62.4 °F). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1,263.9 mm (49.76 in) eng yomg'irli oy sentyabr hisoblanadi. Avgust oyida eng yuqori harorat 29.1 °C (84.4 °F) atrofida va eng pasti yanvarda kuzatiladi tahminan 5.5 °C (41.9 °F) ni tshkil qiladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* MusicBrainz: 94219780-f25b-43d8-81bb-0414ee51eae3
* NDL: 00309007
* VIAF: 130194144
* en:WorldCat Identities: lccn-n81055411

 |

### Demografiya

Yaponiya aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra Yao aholisi 1960-yillardan 1970-yillargacha tez o'sdi va shundan beri tenglashgan.Andoza:Metropolitan cities of Japan

Tarix
-----

### Premodern

Hozirgi Yao shahrining hududi qadimgi Kavachi provinsiyasi o'rnida joylashgan joylashgan bo'lib, bir vaqtlar Kavachi ko'rfazi bo'lgan quruqlikda qurilgan. Bu hududda yashovchilar Old-Yamato daryosi bo'yidagi unumdor bo'lib, Yayoi davridan beri ekin ekish bilan shug'ullanganlar. Kofun davrida ko'plab kuchli urug'lar bu yerda joylashdilar va Ikoma tog 'tizmasi etaklarida *kofun* dafnlari qurilgan. Asuka davrida bu hudud Mononobe klanining tomonidan boshqarilgan.Mononobe no Moriya Soga no Umako tomonidan mag'lub bo'lgach, klan yo'q qilingan. Mononobe klanining kadet bo'limi bo'lgan Yuge klani tomonida bu hududda saqlab qolingan. Yuge urug'idan bo'lgan rohib Dokyo imperator Shotoku bilan yaxshi munosabatlar sababli Nara davrining oxirida eng qudratli shaxsga aylangan. U bu hududda Yuge-gu deb nomlangan *Saikyoni* (G'arbiy poytaxt) qurgan va u hokimiyatdan qulashidan avval xalqni qo'lga qilishni maqsad qilgan. Takayasu qal'asi, Takayasu tog'idagi qadimiy qal'a, Yamato Koreya yarim orolidagi Baekgang jangida mag'lubiyatga uchradi va 1978-yilda arxeologlar tomonidan qayta kashf etilganidan so'ng Tang sulolasidan himoya qilish uchun qurilgan. Nara davrida Yao hududi Yamato viloyati, Naniva-kyo va dengiz qirg'og'idagi transport markazi sifatida gullab-yashnadi. Heian davrida bu hududda Buddist ibodatxonalari va zodagonlar tomonidan boshqariladigan yirik *shoen* mulklari hukmronlik qilgan. Sengoku davrida bu hudud bir nechta janglar Osaka qamalining yozgi kampaniyasi paytida bo'lgan.

Edo davrining o'rta muddatidan oldin Yamato daryosi janubdan shimolga oqib, Yodo daryosiga qo'shilgan. Lekin,toshqin bo'lgani sababli Tokugava syogunati Yamato daryosining oqimini sharqdan g'arbga o'zgartirish va to'g'ridan-to'g'ri Osaka ko'rfaziga quyish uchun katta jamoat ishlari loyihasini amalga oshirgan. Qurilish tufayli suv toshqinlari sonini kamaydi va bu hududda ko'proq sholi maydonlari hisoblanadi. Qolaversa, bu hududda paxtachilik ham rivojlangan.

### Zamonaviy

Meydzi qayta tiklanganidan keyin, hudud Osaka prefekturasining bir qismiga aylangan. "Yao" nomi Heian davri hujjatlarida paydo bo'lsa ham Yao qishlog'i 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining o'rnatilishi tufayli yaratilgan. 1896-yil 1-aprelda hudud Osakaning Nakakavachi tumani tarkibiga kirdi. Yao 1903-yil 1-avgustda shahar maqomiga ko'tarilgan. 1948-yil 1-aprelda Yao Ryuge shahri va Kyuxoji, Taisho va Nishigo qishloqlari bilan birlashib Yao shahrini tashkil qildi.

Hukumat
-------

Yao to'g'ridan-to'g'ri saylanadigan hokim va 28 a'zodan tashkil topgan bir palatali shahar kengashiga ega bo'lib mer-kengash boshqaruv shaklida. Yao Osaka Prefekturasi Assambleyasiga uchta a'zosi hissa qo'shib kelgan. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Osaka 14-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyot
-----------

Yao an'anaviy ravishda tish cho'tkalarini ishlab chiqarish bilanjuda tanilgan garchi tish cho'tkasi ishlab chiqarishning umumiy mahalliy iqtisodiyotga qo'shgan hissasi juda kichik bo'lsa ham u Yaponiya bozorining 40% ni tashkil qiladi, Shahar endi yengil va o'rta ishlab chiqarish markazi sifatida mashhur bo'lgan.

### Yao asosidagi kompaniyalar

* Hosiden
* Miki uyi (kk)

Transport
---------

### Aeroportlar

* Yao aeroporti

### Temir yo'l

* Shiki - Yao - Kyūhōji

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

* Taiseishōgun-ji, eramizning 587 yilda tashkil etilgan buddistlar ibodatxonasi
* Shionjiyama Kofun, milliy tarixiy joy
* Takayasu Senzuka Kofun klasteri, milliy tarixiy joy
* Yuge-dera xarobalari, Milliy tarixiy sayt

Qardosh va do'stlik shaharlari
------------------------------

* Yaponiya Usa, Ōita
* Wake, Okayama
* Shingu, Wakayama
* Gojo, Nara
* Andoza:Country data US Bellevue, Washington, U.S. - Sister city agreement concluded in 1969
* Jiading District, Shanghai, China - Sister city agreement concluded in 1986

Yaoning taniqli odamlari
------------------------

* Shogo Arai, siyosatchi, Nara prefekturasi gubernatori
* Dokyo, buddist rohib
* Toyokava Etsushi, aktyor
* Yasuji Xondo, sobiq beysbolchi
* Hideaki Ikematsu, sobiq futbolchi
* Ryota Katayose, qo'shiqchi, Exile qabilasidan avlodlar vokalisti
* Kavachiya Kikusuimaru, musiqachi
* Masato Kitano, Ertadan keyingi kun qo'shiq muallifi
* Masumi Kuvata, sobiq beysbolchi
* Ichiro Matsui, siyosatchi, Osaka shahri meri
* Takashi Miike, rejissyor
* Masataka Nishimoto, Serezo Osaka futbolchisi
* Tokushichi Nomura II, tadbirkor, Nomura zaibatsu asoschisi
* Tadashi Oishi, shogi o'yinchisi
* Yui Okada, qo'shiqchi
* Kosuke Okanishi, futbolchi Ventforet Kofu
* Jimmi Onishi, rassom va komediyachi
* Noboru Rokuda, manga rassomi
* Nagisa Sakurauchi, "Jubilo Iwata "futbolchisi
* Shota Shimizu, qo'shiqchi
* Xitoshi Taneda, sobiq beysbolchi
* Takeshi Tokuda, Vakillar palatasining siyosatchisi
* Etsushi Toyokava, aktyor
* Yuki Ueno, professional kurashchi
* Shouma Yamamoto, aktyor

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Yao (Osaka)*** haqida turkum mavjud |

* Yao City official website (yaponcha)
* Yao Monozukuri Net is the place to search and contact for manufacturing businesses in Yao City

Tashqi havolalar
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* MusicBrainz: 94219780-f25b-43d8-81bb-0414ee51eae3
* NDL: 00309007
* VIAF: 130194144
* en:WorldCat Identities: lccn-n81055411

 |

* Yao shahrining rasmiy veb-sayti (yaponcha)
* Yao Monozukuri Net - Yao shahridagi ishlab chiqarish korxonalarini qidirish va bog'lanish uchun joy

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* MusicBrainz: 94219780-f25b-43d8-81bb-0414ee51eae3
* NDL: 00309007
* VIAF: 130194144
* en:WorldCat Identities: lccn-n81055411

 |

1. ↑  Yao population statistics


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Yaponiya Yaponiyaning 200,000+ shaharlari |
| --- |
|  |
| 2,000,000 and more | 
* Tokio (poytaxt)
* Yokohama
* Osaka
* Nagoya
 |
|  |
| 1,000,000-1,999,999 | 
* Sapporo
* Fukuoka
* Kobe
* Kyoto
* Kavasaki
* Saitama
* Xirosima
* Senday
 |
|  |
| 500,000-999,999 | 
* Kitakyusyu
* Chiba
* Setagaya
* Sakai
* Niigata
* Hamamatsu
* Shizuoka
* Sagamihara
* Nerima
* Okayama
* Ōta, Tokyo
* Kumamoto
* Edogawa
* Adachi
* Kagosima
* Funabashi
* Hachiōji
* Kawaguchi
* Himeji
* Suginami
* Itabashi
* Matsuyama
* Higashiōsaka
* Utsunomiya
 |
|  |
| 200,000-499,999 | 
* Matsudo
* Nishinomiya
* Kurashiki
* Ichikawa, Chiba
* Oita
* Fukuyama
* Amagasaki
* Kanazawa
* Nagasaki
* Kōtō
* Katsushika
* Yokosuka
* Toyama
* Toyota
* Takamatsu
* Machida
* Gifu
* Hirakata
* Fujisawa
* Kashiwa
* Toyonaka
* Nagano City
* Toyohashi
* Ichinomiya
* Wakayama City
* Okazaki
* Miyazaki City
* Nara City
* Suita
* Takatsuki
* Shinagawa
* Asahikawa
* Iwaki
* Kochi City
* Takasaki
* Kōriyama
* Tokorozawa
* Kawagoe
* Kita
* Akita City
* Ōtsu
* Koshigaya
* Maebashi
* Naha
* Nakano, Tokyo
* Shinjuku
* Yokkaichi
* Aomori
* Kurume
* Kasugai
* Morioka
* Akashi
* Fukushima City
* Tsu
* Shimonoseki
* Nagaoka
* Ichihara
* Hakodate
* Yao
* Ibaraki City
* Fukui City
* Meguro
* Kakogawa
* Tokushima
* Mito
* Hiratsuka
* Toshima
* Yamagata City
* Sasebo
* Fuchū, Tokyo
* Kure
* Hachinohe
* Saga City
* Neyagawa
* Sōka
* Sumida
* Fuji
* Kasukabe
* Chigasaki
* Matsumoto
* Atsugi
* Yamato
* Ageo
* Takarazuka
* Chōfu
* Ōta, Gunma
* Tsukuba
* Numazu
* Joetsu
* Shibuya
* Minato
* Kumagaya
* Isesaki
* Kishiwada
* Tottori City
 |

 |