recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tirishish** — muskullarning toʻsatdan gʻayriixtiyoriy ravishda qisqarishi. T. nerv sistemasi kasalliklarida (tutqanoq, qoqshol, nevrozlar), zaharlanish, moddalar almashinuvi va ichki sekretsiya bezlari ishi buzilganda roʻy beradi. Kelib chiqish sababiga koʻra, T. epizodik, tasodifiy boʻlishi yoki hafta, oy, yil davomida maʼlum vaqtda bir necha marta takrorlanib turishi mumkin. Baʼzi bemorlarda T. tashqi taʼsirotlar (toʻsatdan kelgan kattik tovush, badanga nina sanchilishi) natijasida, chuqur nafas olganda, dim xonada, ichkilikni suiisteʼmol qilganda tutib qoladi yoki zoʻrayadi. T. bitta muskulda yoki bir guruh muskullarda sodir boʻlishi mumkin.

Kuchli tirishish (tonik T.) qisqa vaqt davom etishi mumkin, bunda koʻpincha qattiq ogʻriq paydo boʻladi. Bunday T. aksari uzoq yurilganda boldir muskulida, shuningdek, soppasogʻ odamda choʻmilish paytida roʻy beradi. Quruq joyda yurgan paytda paydo boʻlgan T.ni oyoq kaftini bir koʻl bilan yozib va ayni vaqgda boldir suyagini ikkinchi qoʻl bilan uqalab yoʻqotish mumkin. Yotganda yoki utirganda tomir tortishib qolganda tezda oʻrindan turib, ogʻrik oyoqning kafti bilan qattik tiranish kerak. Choʻmilayotgan paytda suvda oyoq tomiri tortishib kolganda oyoqni harakatlantirmay, oyoq panjasini sogʻ oyoq bilan yozish kerak. T.ga moyil odamlar suvda uzok suzmaganlari maʼqul. T. klonik boʻlishi, bunda muskullar goh tez-tez qisqarib, goh qisqa muddatga boʻshashishi mumkin.

Umumiy T.da, mas. tutqanok xurujida odam hushidan ketishi va yikilib tushishi mumkin. Bunday hollarda vrach chaqirish zarur. T. odatda, kasallik alomati boʻlishi mumkin, shu boisdan uning sababini aniklash va davolash uchun vrachga murojaat qilish shart.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tirik tugʻuvchi oʻsimliklar** (plantae viviparae) — ona oʻsimlikning yer ustki organlari (meva, gul, toʻpgul va barglari)da mayda yashil oʻsimliklar shakllanib, yerga toʻkilgach, yetuk individga aylanadigan oʻsimliklar. Mangro oʻrmonlaridagi koʻp oʻsimliklarning osinchoq mevalarida yirik oʻsimtalar (oʻsimlikcha) rivojlanadi. Boshqa Tirik tugʻuvchi oʻsimliklaroʻ.ning gul oʻrni va toʻpgullarida vegetativ kurtaklar rivojlanib, ular ona oʻsimliqdan ajralmasdan oʻsadi va yosh oʻsimlikka aylanib toʻkiladi, soʻngra normal koʻkaradi.

Bunday oʻsimliklar koʻpincha shim. hududlarda, togʻlar, quruq dasht va choʻllarda oʻsadi, chunki bunday yerlarda vegetatsiya davri qisqa boʻlgani uchun pishib ulgurmaydi. Bir qancha Tirik tugʻuvchi oʻsimliklaroʻ. (briofillyum, baʼzi tropik qirqquloqlar va boshqalar) bargida meristema hujayralari toʻplanib, yangi yosh oʻsimlikka aylanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baxmal daraxt**, poʻkak daraxt (Phellodendron amurense) — toshbaqa-toldoshlar (rutadoshlar) oilasiga man-sub daraxt. Boʻyi 25 – 30 m, tanasining diametri 70 — 80 sm ga yaqin; asosan Uzoq Sharq, Jan. Saxalin, Yaponiya va Xitoyda usadi. 300 yilgacha yashaydi, poʻstlogʻi kulrang , baxmalsimon buj-maygan, ichida och sariq poʻkak qatlami bor. Shuning uchun poʻkak daraxt ham de-yiladi. Barglari patsimon murakkab, karamaqarshi joylashgan, hidi qoʻlan-sa. Mevasi qora, mayda, hidli. Yogʻochidan faner ishlab chiqarishda, pukagidan sanoatda foydalaniladi. Lub qavatidan och sariq boʻyoq va tanidlar olinadi. Koʻpincha xush-manzara oʻsimlik sifatida ekiladi. Oʻzbekistonda ham oʻstirilmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Malayziya tili** — avstronez tillari oilasiga mansub, Malakka yarim orol va unga yaqin orollarda, Shimoliy Kalimantanda tarqalgan. Malayziya Federatsiyasining rasmiy tili hisoblangan, 10 mln.dan ziyod kishi soʻzlashuvchi til; 1969-yilgacha u bilan birga "malayya tili" termini ham qoʻllangan. Malayziya tili Malakka yarim oroldagi malay lahjalari, xususan, joxor lahjasi asosida rivojlanib kelmoqda. Bu laxja baʼzi tovushlari, fo-netik uzgarishlari va grammatik belgilari bilan adabiy tildan farq qiladi. Adabiy tilda bogʻlovchi va old koʻmakchilar miqdorining koʻpayishi, murakkab sintaktik tuzilmalarning rivojlanishi kuzatiladi; barcha sathlarda (terminologiya, soʻz yasalishi, sintaktik qoliplar va boshqalar) indonez tilining taʼsiri seziladi. Lugʻat tarkibida arab va ingliz tillaridan oʻzlashmalar anchagina, terminlarning aksariyati inglizcha birikmalar qoli-pi asosida yaratilmoqda. Yozuvi lotin alifbosiga asoslangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Jey Bahodur (1984-yilda tugʻilgan) — kanadalik jurnalist va yozuvchi. U Somalidagi qaroqchilik haqidagi reportajlari, The New York Times, The Financial Post, The Globe and Mail va The Times of London gazetalariga yozishi bilan mashhur boʻldi. Bahodir CBS News telekanalida mustaqil muxbir sifatida ham ishlagan va AQSh Davlat departamentiga qaroqchilik bo‘yicha maslahat bergan. Uning birinchi kitobi, „Somali qaroqchilari: ularning yashirin dunyosi ichida" (2011), uning Somalining shimoli-sharqidagi yarim avtonom hudud boʻlgan Puntlendda bir necha oy qaroqchilar bilan yashaganligi haqidagi hikoyasi.

Biografiyasi
------------

Bahodir 1984-yilda Kanadaning Ontario shtati, Toronto shahrida tug‘ilgan. Toronto maktablari universitetida tahsil olgan, u Toronto universitetida oʻqigan va 2007-yilda bakalavr darajasi bilan tamomlagan. Siyosatshunoslik va iqtisod fanlarida. 2008-yilda u Chikagodagi bozor tadqiqoti firmasida ishlagan. Jurnalist bo‘lib ishlashga qiziqqan Bahodirga haqiqiy jurnalistlar maktabga bormasdan jurnalistikani o‘rganishni va buning o‘rniga „aqldan ozgan joylarda" frilanser bo‘lib ishlash tajribasini olishni aytishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Jay Bahadur". 28-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „Jay Bahadur". 15-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Javza** — qad. ogʻirlik oʻlchovi. Kiymatlari: 1) 1 J. = 1 misqol/drahmiy. Agar misqolning 4,25^-5 g ga, drahmiyning 3,3105-^4,25 g ga tengligi hisobga olinsa, 1J. 7 g-N0,57 g ga toʻgʻri keladi. J.ning shoh J.si ham bor, u 6 misqol/dirhamga teng. Agar dirham misqolning 7/10 boʻlagiga tengligi hisobga olinsa, unda 1 J.=6 miskol/dirham = 6 • 10/7 = 8,57 g boʻladi.

Baʼzi manbalarda J.ning boshqa qiymatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar berilgan. Masalan, Ibn Sinoning "Tib krnunlari"dagi jadvalda 1 J. = 38,75 g, baʼzan 1 J. = 17,0 g deb berilgan boʻlsa, boshqa adabiyotlarda 1 J. = 29,75 g yoki 1 J. = 25,5 g deb berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ijodiy hamkorlik** - ikki va undan ortik, ijodkorning birgalikdagi ijodiy mehnati. Ijtimoii hayotga munosabati, hayotiy tajribasi, maslak va matlabi, eʼtikrdi, tili, estetik gʻoyalari, ijodiy uslubi yoki yoʻnalishi birbiriga yaqin ijodkorlar muayyan asarni birgalikda yaratishi mumkin. Mas, badiiy ijodda: Chingiz Aytmatov bilan qozoq shoiri Muxtor Shoxonov hamkorlikda yaratgan "Choʻqqida qolgan ovchining ohi zori" badiiy-publitsistik asar I.h.ning yorqin na-munasidir. 19-asrda yashab oʻtgan fransuz yozuvchilari aka-uka E. va J.de Gonkurlarning bir umr davom etgan ijodiy hamkorligi jahon adabiyotidagi noyob hodisadir. Teatr sohasida: rejissyor Bahodir Yoʻldoshevning "Kelinlar qoʻzgʻoloni" (Sayd Ahmad pyesasi), "Iskandar" (Sh. Rizayev pyesasi) rassom G. Brim bilan I.h. natijasida yaratilgan. Bundan tashqari, tasviriy sanʼat ("Amir Temur haykali", B. Usmonov, F. Ashrafiy, I. Jabbor), qoʻshiqchilik ("Oʻzbekiston madhiyasi" A. Oripov sheʼri, M. Burhonov mu-siqasi) sohalarida I.h. namunalari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"TOSHKENT LOKBOʻYOQ ZAVODI" AKSIYADORLIK JAMIYATI - kimyo sanoati korxonasi. Sanoat va qurilish, qishloq xoʻjaligi. mashinasozligi, mebel, parket va boshqa uchun lokboʻyoq mahsulotlari, loklar, boʻyoqlar, pigmentlar, quruq pyx oq boʻyogʻi va boshqa ishlab chiqaradi. 1945-yilda mineral xom ashyoni qayta ishlaydigan artel negizida tashkil etilgan. 1948-yildan zdning yangi binosi kurila boshlagan. 1950-yilda smola quyultirish sexi, 1953-yilda emal va quyultirilgan smolaga aralashtirilgan boʻyoq, 1962 yda quruq pyx belilasi, 1965-yilda suvemulsiya boʻyogʻi, 1968-yilda sariq temir oksidli pigment ishlab chiqaruvchi sexlar ishga tushirildi. 1965-yilda zdning ishlab chiqarish quvvati 40 ming t ga yetdi.

1999-yildan "Toshkent lokboʻyoq zavodi" ochiq aksiyadorlik jamiyati. Us t a v fondidagi xorijiy investorlar ulushi 33%ni tashkil etadi. 3dda asosiy 5 ta sexda — kondensatsiya qilingan qatrondan lok tayyorlash sexi, metall idishlar tayyorlash sexi, xalk isteʼmoli mollarini ishlab chiqarish. sexi, sirbuyok va qotiruvchi moddalar ishlab chiqarish. sexi, temir oksidi (rang beruvchi) va quruq pyx oq boʻyogʻini i. ch. sexlari faoliyat koʻrsatadi.

Korxonada 2000-yildan boshlab Fargʻona yogʻmoy kti ishlab chiqaradigan glitserin asosidagi lok va sirboʻyoqning yangi xillari oʻzlashtirildi; "Navoiyazot" korxonasida ishlab chiqariladigan akril emulsiyasi asosida suvlidispersiya boʻyoqlarini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. 3dda soya va paxta yogʻi asosida "oksal" alifmoyini ishlab chiqarish texnologiyasi ishlab chiqildi. Temir kuporosi eritmasini i. ch. boʻyicha yangi texnologiya, shuningdek, mahalliy xom ashyo turlari — yogʻ kislotalari, boʻr, oxradan foydalanib, lokboʻyoq mahsulotlarini ishlab chiqarish.ning yangi texnologiyalari ishlab chiqildi. Mahsuloti chet ellarga eksport qilinadi. Oʻzbekiston — Rossiya "OXIDE" qoʻshma korxonasi tashkil etilgan (2003). Rossiya (Omsk, Ufa)da korxonaning savdo uylari ochilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ihtilom**, pollyusiya — erkaklarda gʻayriixtiyoriy bulgʻanish (sperma kelishi). I. koʻpincha oʻsmirlarda roʻy beradi va jinsiy balogʻatga yetish davrining boshlanganini bildiradi; bir maromdagi jinsiq hayot boshlangach, I. toʻxtaydi. Birinchi I.ning paydo boʻlishi bolaning individual tugʻma xususiyatlari, umumiy sogʻligi, hayot tarzi va qiziqishlariga bogʻliq. Tungi I.dan tashqari, kishi kunduzi uygʻoq vaqtida ham (baʼzan ayolni oʻpganda yoki yalangʻoch holda koʻrganda va h.k.) I. boʻlib qolishi mumkin. Katta kishilarda tungi I. oʻzi odatlangan jinsiy aloqani toʻxtatganda kuzatiladi. I. kasallik alomati boʻlmay, aksincha, jinsiy bezlarning gormonal faolligi saqlanganligidan dalolat beradi. Markaziy nerv sistemasi, prostata bezi kabi aʼzolar kasalliklarida I. doimiy tus oladi. Bunda mutaxassis vrachga murojaat qilish kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
"TOSHKENT OQSHOMI", "Vecherniy Tashkent"— Toshkent shahrida kechqurun chiqadigan kundalik shahar gaz. Muassisi — Toshkent shahar hokimiyati. 1966-yil 1 iyuldan chop etila boshlagan. Oʻzbek ("Toshkent oqshomi") va rus ("Vecherniy Tashkent") tillarida nashr etiladi. Shahar hayotini yoritadi. Gaz. saxifalarida ijtimoiysiyosiy yangiliklar, korxona, qurilishlarning ilgʻor tajribalari, tadbirkorlik, respublika poytaxtining madaniy hayoti va sport kundaligi haqida maqolalar berib boriladi. Adabiybadiiy materiallar, hikoyalar, ocherklar, suxbatlar bosiladi. Adadi 25000 (2004).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toshkent noki** - xalq seleksiyasida chikarilgan kechpishar nok navi. Toshkent sh. va shahar atrofida koʻp ekiladi. Daraxti baquvvat, bal. 15 m ga boradi. Shoxshabba kengligi 8–9 m, serbarg. Novdalari kuchli oʻsadi, toʻq jigarrang. Barglari yirik, tuxumsimon, choʻziq, toʻq yashil, yaltiroq, aprelning birinchi yarmida gullaydi. Mevasi oʻrtacha, voronkasimon, vazni 200—250 g (ayrimlari 300—400 g ga boradi). Eti oqishsariq, sersuv, xushboʻy, sal nordonroq. Tarkibida 10,4% qand, 16,6% quruq modda, 0,33% kislota bor. Urugʻi yirik. Koʻchati ekilgandan soʻng 4—5 yili hosilga kiradi. Kuchli oʻsadigan payvandtagda yaxshi rivojlanib, moʻl hosil beradi. Okt. oyining birinchi dekadasida teriladi. Hosildorligi yuqori, lekin solkash. Har tupidan 500–600 kg gacha hosil beradi. Qurgʻoqchilikka chidamli. Mevasi yanvar

gacha yaxshi sakdanadi (yana qarang Nok).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dastin Moskovitz** (ingl. Dustin Moskovitz; 1984-yili 22-mayda, Vashingtonda AQSHda tugʻilgan) — amerikalik tadbirkor, shuningdek, Peter Thiel, Sean Parker, Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin va Chris Hughes bilan bir qatorda dunyodagi eng mashhur ijtimoiy tarmoqlardan biri Facebook asoschisidir. Kompaniyada 7.6 % sarmoyaga egalik qiladi.

Uning boyligi 3 milliard dollar deya baholangan , bu boyligi bilan uni Forbes jurnali 2010-yilda jahonning eng yosh milliarderi deb eʼlon qilgan.
2013-yilning 10-martida Forbes jurnali tuzib chiqqan "Eng yosh milliarderlar oʻntaligi" roʻyxatida u 3.8 milliard dollar sarmoya bilan 1-oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Carlson, Nicholas* „At Last – The Full Story Of How Facebook Was Founded".  Business Insider (5-mart 2010-yil). 2-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-yanvar 2014-yil.
2. ↑  Dustin Moskovitz topic page. Forbes.com. Retrieved September 2010.
3. ↑  „Americaʼs Youngest Billionaires". Forbes.com (6-oktabr 2010-yil). Qaraldi: 4-fevral 2011-yil.



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tadbirkor haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ijroqoʻm buva**, Aminov Tursinbuva (1891-Qoʻqon-1978) - taniqli xalq askiyachisi. Dastlabki yillarda qishloq kengashiga rais, jamoa mirobi boʻlgan. Ilk bor 1922-yil Bachqir qishlogʻida Yuzboshi buva, Erkaqori Karimovlar bilan askiya qilishgan. Askiyani toʻplash va oʻrganishda olimlarga yordam berish, askiyani davr talabiga mos rivojlantirish, ayniqsa yosh askiyachilarni tarbiya qilishda xizmatlari katta. "Bedana" payrovini dangasalarga qarshi kurash bilan bogʻlagan, "Gulmisiz, rayhonmisiz, jambilmisiz?" kichik askiya shaklini payrov darajasiga koʻtargan. 1963-yil dan Qoʻqon teatri sahnasida askiyachilarning chiqishini tashkil etgan. Y. Nosirov, O. Qodirov, A. Begimov va b. uning shogirdlari.

Adabiyot
--------

* Muhammadiyev R. Askiya, T. 1970.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yuriy Vladimirovich Linnik** [(1914.26.12 (1915.8.1), Belaya Serkov — 1972.30.6, Leningrad] — rus matematigi, akademik (1964), Leningrad universitetini tugatgan (1938), shu universitetda professor (1944). Asosiy ishlari ehtimollar nazariyasi ustunlarining sonlar nazariyasiga tatbiqi, analitik sonlar nazariyasi va matematik statistikaga oid. U sonlarni kvadratik formalar orqali ifodalagan, Berej — Fisher mu-ammosi va boshqa qiyin masalalarni tek-shirgan. Uning katta turlar usuli tub sonlarning arifmetik progressiyalardagi taqsimoti va sonlar nazariyasining boshqa additiv masalalarini yechishga imkon berdi. L. oʻzi yaratgan dispersion usul bilan Hardi — Litlvud muammosini hal qilib, yetarlicha katta butun son tub son bilan ikki aniq kvadrat yigʻindisi shaklida ifodalanishini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻlmas Joe** (inglizcha: *Immortan Joe*) — *Mad Max* mediafranshizasi qahramoni, Qal’a baykerlar va zolimlar toʻdasining rahbari. U „Telba Maks: Gʻazab yoʻli" filmida ishtirok etadi, u yerda uni Hyu Kiyas-Byorn oʻynaydi.

Syujetdagi rol
--------------

Filmda Oʻlmas Joe post-apokaliptik Avstraliyada cheksiz hokimiyatni qoʻlga kiritgan baykerlar toʻdasining rahbari. U zolim kabi hukmronlik qiladi, oʻzining haramiga ega va ichimlik suvi taʼminotini nazorat qiladi. Film davomida Furiosani — uning xotinlari bilan qochib ketgan bir qoʻlli jangchini taʼqib qiladi. Nihoyat Furiosa uni oʻldiradi. Joe ogʻir kasal boʻlgan keksa odamga oʻxshaydi, u oqayotgan yaralar ustidan shaffof plastik zirh kiyadi va yuziga nafas olish apparatini yashirishi kerak boʻlgan skelet tabassum niqobini kiyadi.

Baholar
-------

*ABC News* sharhlovchisi Oʻlmas Joeni „qachonlardir ekranda paydo boʻlgan yovuzlarning hech qaysisiga oʻxshamaydigan haqiqiy yomon yigit" deb taʼriflaydi. *Vanity Fairdan* Joeanna Robinson Joeni „qoʻrqinchli" va „hatto got oʻspirin ham havas qiladigan bosh suyagi fetishiga ega goʻzal klassik Miller ijodi" deb taʼriflaydi. *The Atlantic’dan* Spenser Kornhaber, bu personaj „filmdagi eng katta yovuz odamlar" qatoriga kirishi mumkinligini taxmin qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Behind the Makeup and Costumes of 'Mad Max: Fury Road'". 1-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil.
2. ↑  „'Mad Max: Fury Road': A Primer on the Oscar-Winning Film". 27-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil.
3. ↑  „New Mad Max: Fury Road Trailer Lets the Bad Guys Take the Wheel". 20-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil.
4. ↑  „Darth Vader 2.0? Star Wars: The Force Awakens sounds like it’s going to have a fanboy for a villain, and that could be brilliant". 28-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ijara shartnomasi**, mulk ijarasi shartnomasi — fukarolikhuquqiy shartnoma. Unga koʻra, ijaraga beruvchi ijaraga oluvchiga haq evaziga molmulkni vaqtincha egalik qilish va foydalanish yoki foydalanish uchun topshirish majburiyatini oladi. I. sh. bir yildan ortiq muddatga moʻljallangan boʻlsa, taraflardan birontasi yuridik shaxs boʻlgan hollarda esa — muddatidan qatʼi nazar, yozma shaklda tuzilishi shart. Kuchmas mulk ijarasi shartnomasi davlat ruyxatidan oʻtkazilishi lozim. I. sh.da mulk huquqining kelgusida ijarachiga utishi nazarda tutilgan boʻlsa, u bunday mulkning oldi-sotdi shartnomasi uchun moʻljallab, unda belgilangan muddatga tuziladi. Mulk ijarasi muddati shartnomada belgilanmagan boʻlsa, shartnoma nomuayyan muddatga tuzilgan hisoblanadi. Bunda taraflardan har biri boshqa tarafni — bir oy oldin, koʻchmas mulk ijarasida esa — 3 oy oldin yozma ravishda ogohlantirib, istagan paytda shartnomadan voz kechishi mumkin (Oʻzbekiston Respublikasi FK 535, 539—540-moddalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tessin** (Tessin) — otabola shved meʼmorlari. Shved klassitsizmi yetakchi namoyandalaridan. Nikodemus T. Katta (1615.7.12, Shtralzund — 1681.24. 5, Stokgolm) — flamandlik. 1639-yildan Shvetsiyada yashagan. 1649-yildan saroy meʼmori. Stokgolm yaqinidagi Drotingxolm saroyi (1662—70, shved klassitsizmi noyob yodgorliklaridan), Kalmardagi sobor (1660—80), Gyoteborgdagi Gustav Adolf maydoni ansambli ratushasi bilan (1669) va boshqa Ijodida italyan va fransuz barokkosiga suyangan. Nikodemus T. Kichik (1654.23.5, Nyuchyoping — 1728.10.4, Stokgolm) — Nikodemus T. Kattaning oʻgʻli. Otasidan saboq olgan. Ijodida oʻziga xoslik Rim barokko meʼmorligi va L. Bernini ijodi taʼsirida shakllangan. 17-asr palladiochilik uslubidan foydalangan: Stokgolmdagi podshoh saroyi (qurilishi 1680-yil boshlangan, 1697—1760). Podshoh maqbarasi (1671 — 1743, otasi va K.Xorleman bilan hamkorlikda, K.Xorleman nihoyasiga yetkazgan) va boshqa Stokgolm markazi rekonstruksiyasining loyihasini yaratgan (qisman amalga oshgan.)

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Baynalmilal koʻchasi — Chilonzor tumanida, Bobur koʻchasi
va Oqtepa maydoni oraligʻida,
Oqtepa kanali sohilida joylashgan.

Tarixi
------

1945 -yilda Yettiterak koʻchasi oʻrniga qurilgan. 2-jahon urushida fashistlar Gretsiyani bosib olgandan soʻng ularga internatsional yordam koʻrsatilib, muayyan grek aholisi Toshkentga koʻchirilgan va xozirgi „Charxkamolon-2" mahallasida maxsus uylar
qurib joylashtirilgan. Ular yashaydigan joy norasmiy
„Greklar shaharchasi" deb atalgan (1970-yillarda ular oʻz vatanlariga qaytishgan). Ushbu koʻcha Internatsional (baynalmilal) sharafiga shunday atalgan. Koʻchaning bosh qismi ilgari qoʻshxona, koʻn zavodi bilan hozirgi Oʻzbekiston milliy bogʻi oʻrtasidan oʻtib, Olmazor koʻchasiga chiqgan. Mustaqillik davrida milliy bogʻ hududi kengaytirilib Boʻzsuvga tutashdi. Baynalmilal koʻchasi bosh
qismi ham oʻz yoʻnalishini oʻzgartirib, Boʻzsuvning oʻng sohili boʻylab ketdi. Koʻchaning bu qismi 2005 — yilgacha rekonstruksiya qilindi. Koʻchaning uzunligi 3,1 km.

Binolar
-------

Baynalmilal koʻchasining Oqtepa kanalidan oʻtgan qismida koʻprik, aynan shu joyda Bunyodkor shoxkoʻchasi boʻylab yoʻloʻtkazgich qurilgan. Baynalmilal koʻchasi endi koʻprikdan boshlanib Oqtepa kanalining chap sohili boʻylab boradi. Koʻchaning chap tarafida „Charxkamolon-2" va „Charxkamolon-3" mahallalari aholisining shaxsiy uylari qurilgan. Kanal sohili obod va salqin boʻlganligi uchun oʻziga xos sayilgohga aylangan. Kanalning oʻng sohili (Qozirabot 2-tor koʻchasi)da Oliy harbiy bojxona binosi qurilishi munosabati bilan 2002- yil may oyida Baynalmilal koʻchasidan unga oʻtadigan koʻprik qurildi. Koʻcha yoʻnalishida Oʻzbekiston milliy bogʻi, „Uzgazoyl" AYOQSh, 22-mehribonlik uyi, maktab, Toshkent avtomobil va yoʻllar kolleji joylashgan. Koʻcha yaqinida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, „Milliy bogʻ" metro bekati bor.

Yana qarang
-----------

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Leon (maʼnolari).

**Leon** — Ispaniyaning shim. qismidagi shahar. Leon tarixiy viloyatida, Kastiliya-Leon muxtor viloyatining maʼmuriy markazi. Transport yoʻllari tuguni. Aeroport bor. Aholisi 140 ming kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, farmatsevtika, toʻqimachilik, koʻn-teri, oziq-ovqat sanoati kor-xonalari, arxeologiya muzeyi bor. Sha-harga rimliklarning harbiy lageri sifatida asos solingan, 10—13-asrlarda Leon qirolligi poytaxti. 11 — 16-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklaridan cherkov, gotika sobori va boshqa saqlangan.

  

* León
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amintor** (qadimgi yunoncha: *Ἀμύντωρ* „himoyachi") — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Feniksning otasi, Ormenning (yoki Armenning) oʻgʻli. Ormeniya (Fessaliya qiroli). Peleyga magʻlub boʻlgan Doloplar hukmdori. Gomer uning rafiqasining ismini aytmasdan uni tilga olgan. Oʻgʻlining koʻzini koʻr qilib qoʻygan.

Boshqa versiyada Amintor — Feniksning otasi Eleon (Boeotia) qiroli. Avtolik tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Kratetning fikriga koʻra, u avvalgisiga oʻxshaydi.

U Gerkulesning oʻtishiga ruxsat bermadi va Gerkules uni oʻldirdi. Astidamiyaning otasi (Pindar maʼlumotlariga koʻra). Boshqa versiyada Ormeniy Astidamiyaning otasi (Ormeniy shohi Amintor bilan bir xil) deb ataladi. Gerakl Astidamiyaga sovchi qoʻyadi, lekin rad etildi, chunki u allaqachon Deyanira bilan turmush qurgan edi. Keyin Gerakl Ormeniusga qarshi urush boshladi va uni oʻldirdi. Har tomonidan choʻchqa tishlari (yunoncha „amintorlar") chiqib turadigan dubulgʻa Amintorga tegishli boʻlgan; bu dubulgʻa keyin Odisseyga kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T.1. S.100; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 7, 7-8; III 13, 8
2. ↑  Gomer. Iliada IX 448, u Gnedicha imeni otsa net
3. ↑  Ovidiy. Metamorfozi XII 364
4. ↑  Gomer. Iliada IX 451
5. ↑  Menandr. Samiyanka 499—500
6. ↑  Gomer. Iliada X 267
7. ↑  Strabon. Geografiya IX 5, 18 (str.439)
8. ↑  Pindar. Olimpiyskie pesni VII 23
9. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 37, 4

Adabiyotlar
-----------

* Mifologik lugʻat. M. 1990. B.41.
Категория:Карточка на Геокаре: исправить
Категория:Кратеры по алфавиту
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
Tesla krateri (lat. Tesla) - oyning narigi tomonidagi Shimoliy yarim sharda katta qadimiy zarba krateri. Bu nom serbiyalik elektrotexnika va radiotexnika ixtirochisi Nikola Tesla (1856-1943) sharafiga berilgan va 1970 yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi nektar davriga to'g'ri keladi.

Kraterning tavsifi
------------------

 Tesla krateri yaqinida. Oyning narigi tomoni xaritasining parchasi  .
Tesla kraterining eng yaqin qo'shnilari G'arbda Kantor krateri; shimoli-g'arbda Uells krateri; shimoli-Sharqda Bekkerel krateri; Janubi-Sharqda Van Maanen krateri va janubiy-janubi-g'arbda Kidinnu krateri.

  

Krater markazining selenografik koordinatalari 38°22' n 124°44 ' n 38,36° n 124,73° N g, diametri 41,2 km, chuqurligi 2,2 km. 

  

Tesla krateri ko'pburchak shaklga ega va o'rtacha darajada vayron qilingan. Mil tekislangan, ammo juda aniq konturlarni saqlab qolgan. Ichki qiyalik kengligi notekis, Sharqiy qismi ancha kengroq, yon bag'irning Janubiy qismi bir juft kichik kraterlar bilan belgilanadi. Idishning pastki qismi sezilarli tuzilmalarsiz nisbatan tekis.

sun'iy yo'ldosh kraterlari
--------------------------

 LAC-30 xaritasining fragmenti.

| Tesla | Koordinatalar | Diametri, km |
| --- | --- | --- |
| J | 37°07′N 126°20′E﻿ / ﻿37.11°N 126.34°E﻿ / 37.11; 126.34﻿ (Тесла J)GO | 17.8 |

shuningdek qarang
-----------------

* Oydagi kraterlar ro'yxati
* oy krateri
* Oy kraterlarining morfologik katalogi
* Sayyora nomenklaturasi
* Selenografiya
* Oyning mineralogiyasi
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Карта обратной стороны Луны.". 30-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
2. Andoza:Lunar Impact Crater Database

Havolalar
---------

* Oyning raqamli foto atlasi.
* „Описание кратера на сайте The Moon-Wiki" (en). 31-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-dekabr 2022-yil.



* Andersson, LE va EA Whitaker, NASA Oy nomenklaturasi katalogi, NASA ma'lumotnoma nashri 1097, 1982 yil oktyabr.
**Amina Abdalla Arraf al-Omariy** (inglizcha: *Amina Abdallah Arraf al Omari*) — **Tom Makmaster** ismli amerikalik tinchlik faolining taxallusi. „Damashqdan lezbiyen" blogi (inglizcha: *A Gay Girl In Damascus*) suriyaliklarning fuqarolik va siyosiy erkinliklarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida yaratilgan. Amina Suriyadagi vaziyat haqida sharhlar qoldirgan, hayoti haqida eslatmalar va 2011-yil Suriyadagi qoʻzgʻolonlar paytida Aminaning opasi ushbu Internet kundaligida 2011-yil 6-iyunda gʻoyib boʻlgan Aminaning oʻgʻirlab ketilishi haqida gapirgan. Bu kundalik SMI eʼtiborini tortdi va Qoʻshma Shtatlarda jamoatchilik noroziligiga sabab boʻldi.

Koʻpchilik blogdagi xabarlarning toʻgʻriligiga shubha qilishdi. Bir nechta blogerlar tomonidan olib borilgan tekshiruvdan soʻng, kundalik muallifi Shotlandiyaning Edinburg shahrida yashashi va uning ismi Tom Makmaster ekanligi maʼlum boʻldi. Bir necha soat oʻtgach, Tom oʻz kundaligida bu taxminlarni tasdiqladi va yolgʻon xabarlar uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oldi.

Sohta tarjimai hol
------------------

Kundalik qahramoni Amina Abdulloh Arraf al-Omariy ikki fuqarolikka ega (Suriya va AQSh), onasi amerikalik, otasi esa suriyalik. U Qoʻshma Shtatlarda tugʻilib oʻsgan, lekin Suriyaga tez-tez borib turgan. 15-yoshida u noaʼnanaviy jinsga qarashli ekanligini tushundi, bu holat uni juda qoʻrqitdi.

Amina kampusda noaʼnanaviy jinsga qarashlinoaʼnanaviy jinsga qarashli qizlarning koʻpligi sababli Jorjiya shtatining Atlanta shahridagi *Agnes Scott kollejini* tark etishga qaror qildi. 26-yoshida u Suriyaga koʻchib oʻtdi va u yerda gʻalayonlar boshlangunga qadar ingliz tilidan dars berdi. Amina AQSh-da ham, Suriyada ham oʻzini yomon koʻrardi, lekin u musulmon va noaʼnanaviy jinsga qarashli holatini muammosini koʻrmasligini aytdi.

Tarixi
------

Makmaster blogni Yaqin Sharq boʻyicha munozaralarda ishtirok etish uchun yaratganini, amerikaliklarning Yaqin Sharqdagi shubhalari va ishonchsizliklari tufayli oʻzining haqiqiy ismini ishlatishdan qoʻrqqanini aytdi. U Amina uchun ijtimoiy tarmoqlarda sahifalar yaratdi. Blog siyosat, gender, jinsiy hayot, Suriya madaniyati haqida oʻzining aqlli sharhlari bilan eʼtibor qozondi va Suriya muxolifatining qoʻllab-quvvatlashiga sazovor boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Den razoblacheniya // Коммерсантъ Vlast, № 24 (928), 20.06.2011
2. ↑  „New evidence about Amina, the "Gay Girl in Damascus" hoax".  The Electronic Intifada. 11-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2011-yil.
3. ↑  *Posted by Amina A.* „A Gay Girl in Damascus: Apology to readers". *A Gay Girl In Damascus*.  Blogspot.com (12-iyun 2011-yil). 13-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2011-yil.
4. ↑  Ves mir raziskivaet „lesbiyanku Damaska" // BBC, 10.06.2011
5. ↑  Flock, Elizabeth. „'Gay girl in Damascus' Syrian blogger allegedly kidnapped", *Washington Post*, 7-iyunya 2011 goda

Havolalar
---------

* *A Gay Girl in Damascus*, Araf’s «blog»
* Free Amina Arraf at Facebook
* Amina’s Arraf’s Attempts at Art (And Alliteration) (fiction/non-fiction blog from 2007)
Teslametr-induksiyani o'lchash uchun asbob magnit maydon, induksiyani o'lchash uchun standart birlik nomidan-Tesla.

Tavsif
------

Induksion printsipga asoslangan, lasan va elektr o'lchash moslamasidan tashkil topgan teslametrlar eng keng tarqalgan. Transduserda o'lchangan magnit maydon bilan bobinning oqim ulanishi o'zgarganda, asbob bilan o'lchanadigan EMF paydo bo'ladi. Doimiy magnit maydonlarda induksion konvertorning harakati tufayli oqim ulanishi o'zgaradi-tarjima, aylanish, tebranish va boshqalar.; o'zgaruvchilarda-maydon induksiyasining kattaligi va yo'nalishini o'zgartirish orqali. Doimiy magnit maydonning induktsiyasini o'lchash uchun vebermetrlar (fluxmetrlar), o'zgaruvchilar uchun voltmetrlar qo'llaniladi.

Turlari
-------

* ferrosondovye Hall konvertorlari bilan yadro magnit rezonansida elektron paramagnitik rezonansda, kvant

Foydalanish sohalari
--------------------

Magnit razvedka va yer fizikasida geomagnit maydon intensivligi vektorining tarkibiy qismlarini o'lchash uchun ishlatiladi.

shuningdek qarang
-----------------

* Magnetometr

Eslatmalar
----------
Yenot
**Yenot** (***Procyon lotor***) - bu sutemizuvchilarning vatani Shimoliy Amerikadir. Bu prokyonidlar oilasining eng kattasi vakili bo'lib, tana uzunligi 40-70 santimetrni va tana vazni 5-26 kilogramni tashkil qiladi. Uning kulrang terisi asosan sovuq ob-havodan saqlovchi zich teri osti qatlamiga ega. Rakunning uchta eng o'ziga xos xususiyati uning oldingi panjalari, yuz niqobi va halqali dumi bo'lib, ular Amerikaning mahalliy xalqlari mifologiyalarida ham uchraydi. Yenot o'zining aql-zakovati bilan ajralib turadi, chunki tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, u xatto uch yil davomida sodir bo'lgan ishlarni ham eslay oladi. Odatda tungi vaqtlarda oziqlanadi. Uning ovaqat ratsioniga istalgan narsani kiritish mumkin. Uning ratsionini taxminan 40%ni umurtqasizlar, 33%ni o'simliklar va 27%ni umurtqali hayvonlar bilan tashkil qiladi.

Yenotningning asl yashash joylari aralash o'rmonlardir, ammo moslashuvchanlik tufayli ular tog'li hududlarga, qirg'oq bo'yidagi botqoqlarga va shaharlarga tarqalib ketdi. XX asrning o'rtalarida ko'chirib olib kelish natijasida hozirda Markaziy Yevropa, Kavkaz va Yaponiyada ham tarqalgan.

Tavsif
------

### Jismoniy xususiyatlar

 Tishli bosh suyagi
 Skeleti
 Old panjaning pastki tomoni
Категория:Карточка на Геокаре: исправить
Категория:Карточка на Геокаре: Исправить: Множественные параметры
Категория:Горные вершины по алфавиту

Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**Rakaposhi** ( urdu: راکاپوشیinglizcha: *Rakaposhi* - Pokistonning Gilgit-Baltiston hududidagi Qorakoramdagi togʻ choʻqqisi. U Nagar va Bagrot vodiylarining markazida, Gilgit shahridan taxminan 100 kilometr shimolda joylashgan. Rakaposhi **Dumani** nomi bilan ham tanilgan ("Tuman ona" yoki "Bulutli ona"). Rakaposhining birinchi ko'tarilishi 1958 yil 25 iyunda Britaniya ekspeditsiyasi a'zolari tomonidan Qorakorumga Mayk Benks va Tom Pati tomonidan amalga oshirildi.

Jismoniy va geografik xususiyatlari
-----------------------------------

Rakaposhi choʻqqisi Qorakoram togʻ tizimining gʻarbiy qismida Pokistonning Gilgit-Baltiston maʼmuriy hududida joylashgan. Rakaposhi cho'qqisining balandligi dengiz sathidan 7788 metr .

Rakaposhi tog'ining asosiy cho'qqisi Pokistonning Batura Sardir, balandligi 7795 metr, shimoldan taxminan 40 kilometr uzoqlikda joylashgan. Ikki cho'qqi orasidagi eng past nuqta 4970 metr balandlikda joylashgan, shuning uchun Rakaposhi cho'qqisining nisbiy balandligi 2818 metrni tashkil qiladi .

Toqqa chiqish tarixi
--------------------

Rakaposhining birinchi muvaffaqiyatli ko'tarilishi 1958 yil 25 iyunda Britaniyaning Karakoram ekspeditsiyasi a'zolari Mayk Benksom (ekspeditsiya rahbari) va Tomom Peti tomonidan janubi-g'arbiy tizma bo'ylab amalga oshirildi. 20 may kuni taxminan 4200 metr balandlikda ekspeditsiyaning tayanch lageri tashkil etildi. To‘xtovsiz qor yog‘ishi, qor ko‘chkisi va qor bo‘roni bilan murakkablashgan tog‘ qamali bir oydan ortiq davom etdi. Shu vaqt ichida eng balandi 7200 metr balandlikda 6 ta oraliq lager tashkil etildi. Yomon ob-havo va kuchli bo'ronga qaramay, 25 iyun kuni Mayk Benks va Tom Pati yuqori lagerdan cho'qqiga chiqishdi. Taxminan 5 soat o'tgach, Mayk va Tom qo'shimcha kislorod ishlatmasdan cho'qqiga chiqishdi va keyin sammit lageriga tushishdi. Uch kundan keyin barcha alpinistlar tayanch lagerga qaytishdi .

1958 yilgacha Rakaposhiga ko'tarilish uchun jami 6 marta urinish qilingan, ammo ularning barchasi muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Keyinchalik, Mayk Banks 1958 yilgi ko'tarilish, shuningdek, barcha oldingi urinishlar tarixini *Rakaposhi* kitobida tasvirlab berdi .

Adabiyot
--------

* George Band*. Road to Rakaposhi*. Hodder and Stoughton, 1955.
* Mike Banks*. Rakaposhi*. Barnes, 1960.

Havolalar
---------

* „Rakaposhi Peak Weather Forecast, Pakistan" (en).  mountain-forecast.com. Qaraldi: 1-may 2022-yil.



* „Rakaposhi" (en).  summitpost.org. Qaraldi: 1-may 2022-yil.
**Amina Haydar al-Sadr** (arabcha: ), **Bint al-Huda as-Sadr** (بنت الهدى الصدر) nomi bilan mashhur, iroqlik oʻqituvchi va siyosiy faol boʻlib, 1980-yilda Saddam Husayn tomonidan akasi Oyatulloh Sayyid Muhammad Boqir as-Sadr bilan birga qatl etilgan.

Hayot va faoliyat
-----------------

Amina Haydar as-Sadr 1937-yilda Bagʻdodning Kazimiya shahrida tugʻilgan va u yerda qizlar uchun bir nechta diniy maktablar tashkil etadi. Bint al-Huda Iroq musulmon ayollari orasida islomiy ongni shakllantirishda muhim rol oʻynadi. U 1959-yilda Iroqning Najaf shahridagi diniy ziyolilar tomonidan bosilgan *al-Advaa* islomiy jurnalida maqolalar yozishni boshlaganida u yigirma yoshda edi. U 1977-yilgi Safar qoʻzgʻolonidagi ishtiroki bilan ham mashhur edi. Bint al-Huda oʻqishni jiddiy muhabbat bilan oʻrganib oʻsgan. Tez orada u musulmon ayollarning azob-uqubatlari va mamlakatidagi islom mafkurasiga putur yetkazayotgan buyuk ofatlar nima ekanligini anglab yetadi.

1980-yilda diniy yetakchi Oyatulloh Sayyid Muhammad Boqir as-Sadr va uning singlisi Bint al-Huda rejimga muxolifatdagi yetakchi roli tufayli Saddam Husayn rejimi tomonidan hibsga olinib, shafqatsizlarcha qiynoqqa solingan va keyin qatl etilgan. Rejim uning jasadini hech qachon bermagan, ammo uning dafn etilgan joyi Najafdagi Vodi al-Salamda ekanligi aytiladi.

Ishlari
-------

* A Word And A Call (Soʻz va qoʻngʻiroq) — 1960-yillarda nashr etilgan birinchi kitob
* Virtue Triumphs (Fazilat gʻalaba qozonadi)
* A Lady With The Prophet (Paygʻambar bilan xonim)
* Two Women And A Man (Ikki ayol va erkak) — taʼlim va yoʻl-yoʻriq haqida hikoya
* Conflict of reality (Haqiqat ziddiyati)
* The Searcher Of Truth (Haqiqat izlovchisi) — 1979-yilda nashr etilgan
* Memories On The Hills of Mecca (Makka tepaliklarida xotiralar) — 1973-yilda Ito Makka ziyoratidan keyin yozilgan
* A Meeting At The Hospital (Kasalxonadagi uchrashuv)
* The Lost Aunt (Yoʻqolgan xola)
* Had I But Known (Agar Bilsam edi)
* The Game (Oʻyin)
* The Heroic Muslim Women (Qahramon musulmon ayollar)
* Inner Debate (Ichki bahs)
* The Lost Diary (Yoʻqotilgan kundalik)
* Choosing A Wife (Ayol tanlash)
* Determination (Aniqlik)
* Spiritual Journey (Ruhiy sayohat)
* A Bad Bargain (Yomon savdo)
* The Gift (Sovgʻa)
* A Visit To The Bride (Kelinnikiga tashrif)

### Boshqa ishlari

Inner Debate (Ichki bahs)

The Last Days (Soʻnggi kunlar)

Hard Times (Qiyin vaqtlar)

A New Start (Yangi boshlanish)

The Last Hours (Oxirgi soatlar)

Struggling With Conflict (Mojaro bilan kurashish)

Idleness (Bekorchilik)

Ingratitude (Noshukurlik)Firm Stand (Qattiq turish)

The Dangerous Game (Xavfli oʻyin)A Muslim Studentʼs Diary (Musulmon talaba kundaligi)

Yana qarang
-----------

* Nosrat Amin
* Zohreh Sefati
* Amina Bint al-Majlisiy

Manbalar
--------


1. ↑  Augustus R. Norton*. Hezbollah: A Short History*. Princeton University Press, 19-yanvar 2009-yil — 30 bet. ISBN 978-0-691-14107-7. 9-avgust 2013-yilda qaraldi.
2. ↑  *Waqt.* „Report: Bint Al-Huda Sadr: Icon of Islamic Feminism" (English). *en.abna24.com* (23-aprel 2016-yil). Qaraldi: 10-aprel 2022-yil.
3. ↑  *Sami Ramadani*. „There's more to Sadr than meets the eye". *The Guardian* (24-avgust 2004-yil).
**Raketa quroli** — raketa yordamida shikastlash vositasi (bomba, snaryad) nishonga yetkaziladigan qurol. Otish joyi va nishonning oʻrniga qarab, Raketa quroli quyidagi sinflarga boʻlinadi: "er — yer" (yerdan turib yerdagi nishonga otiladi), "er — havo" (yerdan turib havodagi nishonga otiladi), "er — kema", "havo — yer", "havo — havo", "havo — kema", "kema — kema", "kema — havo". Vazifasiga koʻra, Raketa quroli strategik, operativ — taktik, taktik turlarga boʻlinadi. Shikastlash vositasini nishonga yetkazish uzokdigi boʻyicha ancha yaqin (10 km gacha), yaqin (10–100 km gacha), oʻrtacha yaqin (100–500 km), ancha uzoq (qitʼalararo, 5500 km gacha) Raketa quroli farqlanadi. Raketa quroli 20-asr 50—70-yillarida keng rasm boʻldi.
Raketalar kallagi turli xil boladi bunga misollar 
Yadroviy kallag kimyoviy kallag va oddiy yani portlovchi moddalar bilan boyitilgan kallag 

Yadro kallagi asosan qit'alar a'ro balistik raketalarda
Kimyoviy va bohqa turdagi kallaklar esa yaqin masofali raketalarga ornatilgan

Qit'alar a'ro raketaga ega mamlakatlar:

Rossiyada-28 turdagi qitalar aro raketa eng qudratlisi-R36m2. 16.000km ga uchadi

Aqsh-16 turdagi bunday raketalarga ega eng kuchlisi minuteman-3 16.000km

Xitoy-8 xil eng qudratlisi df-41 18.000km 

Eron-2 turdagi eng qudratlisi Shahab 6 (Toqyan)13.000km va boshqalar...

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rajput maktabi** — Hindiston miniatyura maktablariyash biri; 16— 19-asrlarda Rajput knyazlik (roja)lari hududi (Rojaston va Markaziy Hindiston)da mavjud boʻlgan; asosiy markazlari — Mevar, Marvar, Bundi, Kishangarx, Malva va boshqa Rajput maktabi miniatyuralarida Krishna bilan bogʻliq liniy mifologik syujetlar asosiy oʻrin egallaydi; unda muhabbat orqali xudoni anglash ("bhaqti") gʻoyalari oʻziga xos tarzda aksini topgan. Rajput maktabida, shuningdek, oʻziga xos janr boʻlgan "ragi" yoki "ragini" keng tarqalgan. Rajput maktabi uchun tabiatning lirik ibtidosi rivoji, uni nozik his etish xos. 17-asrda Boburiylar davri miniatyura maktabi taʼsirida boʻlgan. Rajput maktabi miniatyuralarida shartlilikni saqlab qoldi. Shakllarni tekis yuzadagi talqini, sof toʻyingan tusli jarangdor koloriti, bir maromdagi bezak xususiyatiga ega egiluvchan chiziklari Rajput maktabini hind devoriy rassomligi anʼanalari bilan boglaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Votum** (lot. votum — xohish, iroda) — saylov yoki vakolatli muassasada saylovchilar koʻpchiligi tomonidan ifodalangan yoxud qabul qilingan fikr yoxud qaror. V.ning bir necha turlari mavjud:Ishonch V. i — parlament boshqaruv tizimi amalda boʻlgan davlatlar parlament amaliyotida qoida tariqasida hukumat yoki ayrim vazirning siyosiy yoʻli, muayyan tadbiri yoki qonun loyihasining quyi palata tomonidan maʼqullanishi. Ishonch V.i toʻgʻrisidagi masalani qoʻyish tashabbusi bilan hukumatning oʻzi, parlament fraksiyalari yoki deputatlar guruxlari chiqishi mumkin. Ishonchsizlik V.i— parlament boshqaruv tizimi amadda boʻlgan davlatlar parlament amaliyotida qoida tariqasida hukumat yoki ayrim vazirning siyosiy yoʻli, muayyan tadbiri yoki qonun loyihasining quyi palata tomonidan nomaʼqul deb topilishi. Mazkur V. toʻgʻrisidagi masala hukumatning oʻzi, parlament fraksiyalari yoki deputatlar guruhlarining tashabbusi bilan qoʻyiladi. Hukumatga ishonchsizlik V.i bildirilishi amalda hukumatning isteʼfoga chiqishiga va yangi hukumat tuzilishiga (yaʼii siyosiy tanglikka) yoxud parlament (quyi palata) tarqatib yuborilishiga hamda muddatidan avval parlament saylovlari oʻtkazilishiga sabab boʻladi. Maj-buriy V. — ayrim mamlakatlarda muomalaga layoqatli barcha fuqarolarning davlat hokimiyati organlariga saylovlarda, albatta, qatnashishini talab etuvchi yuridik majburiyat. Plyural V. — ayrim mamlakatlarda saylovchilarning muayyan toifalari saylovlarda 2 yoki undan ortiq ovozga ega boʻlishini taqozo etadigan tartib. Saylov V.i — parlament, prezident, munitsipalitetga saylovlar boʻyicha yakuniy natijalar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Laboratoriya hayvonlari** - biol. tibbiyot, veterinariya va qishloq xoʻjaligida ilmiy maqsadlarda foydalaniladigan hayvonlar. Laboratoriya hayvonlari eksperimentdan koʻzda tutilgan maqsadlarga muvofiq tanlab olinadi. Bunda tadqiqotning ishonchli boʻlishini taʼminlash bilan birga olinadigan hayvonning biologik xususiyatlari, uni koʻpaytirish va boqish imkoniyatlari hamda etik aspektlar ham hisobga olinadi. Laboratoriya hayvonlari sifatida sodda bir hujayralilardan tortib sut emizuvchilargacha boʻlgan barcha hayvonlardan foydalanish mumkin. Baqalar, sichqonlar (barcha Laboratoriya hayvonlarining 70%), kalamushlar, dengiz choʻchqachalari, itlar, mushuklar, quyonlar, maymunlar; umurtqasizlardan — koʻpchilik hasharotlar (mas, drozofilalar), chuvalchanglar, kanalar anʼanaviy Laboratoriya hayvonlari hisoblanadi. Baʼzan qushlar, toshbaqalar, baliklar va boshqa hayvonlar bilan ham eksperiment oʻtkaziladi. Tajribalarda Laboratoriya hayvonlari ning maxsus yetishtirib chiqarilgan inbred va sof liniyalaridan va mikrobsiz hayvonlar (gnotobiotlar)dan keng foydalaniladi. Laboratoriya hayvonlari vivariylarda boqiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |