Luvr kolonadasi
**Louvre ustunlari Parijdagi Louvre saroyining** eng sharqiy fasad qismidir. U qurilganidan beri, asosan, 1667 va 1674-yillar orasida fransuz arxitektura klassitsizmining eng yirik asari sifatida nishonlangan. Ikkita lodjiya ustun boʻlib, u birlashtirilgan ulkan ustunlar ustunlari bilan jihozlangan, Louis Le Vau, Charles Le Brun va Klod Perrodan iborat Petit Conseil uchta qoʻmitasi tomonidan yaratilgan. Lui Le Vauning ukasi Fransua Le Vau ham hissa qoʻshgan. U barokko uslubini vazmin klassiklashtiruvchi tarzda tasvirlangan, u Perrault asarlarini fransuz tiliga tarjima qilgan (1673-yil) qadimgi Rim arxitektori Vitruvius tomonidan oʻrnatilgan qoidalarni izohlaydi. Ilgari Italiya bilan bogʻlangan va Fransiyada misli koʻrilmagan uning tekis tomli dizayni juda katta taʼsir koʻrsatgan.

Tavsifi
-------

Barokko deb atalishi mumkin boʻlgan juda oz narsa Kolonnadaning XVI asrga qaraydigan ajoyib klassikasida aniqlanishi mumkin. Bitta markaziy va ikkita terminal pavilyonlaridan foydalanish odatda fransuzcha, asosiy kirish, pedimentli *avant-korpus* esa zafar kamari yoki maʼbad old tomoniga oʻxshaydi. Birinchi qavatdagi podvalning oddiy xarakteri Vitruviusga koʻra qatʼiy ravishda modellashtirilgan juftlangan Korinf ustunlarini soyali boʻshliqqa qaratadi. Yuqori podiumdagi birlashtirilgan ustunlarning bu sxemasi Bramantening Rafael uyiga (1512-yil) borib taqaladi. Kolonnadning taʼsiri qadimgi Rim ibodatxonasiga oʻxshatilgan, uning balandligi „bir tekislikka tekislangan". Oʻzining fransuzcha boʻlmagan tekis tomi boʻylab murosasiz italyan panjarasi bilan toj qoʻyilgan, butun ansambl fransuz arxitekturasida ibtidoiy rivojlanishni ifodalaydi.

* 2005-yilda 183 metr uzunlikdagi sharqiy jabha2005-yilda 183 metr uzunlikdagi sharqiy jabha

Dizayn tarixi
-------------

1661-yilda Kardinal Mazarin vafot etgan paytda qirolning birinchi meʼmori Lui Le Vau 1663-yilda Luvrdagi Kur Karrining janubiy qanotini qurib bitkazadi. U allaqachon 1659-yilda sharqiy qanotni loyihalashni boshlagan va 1663-yil oxiriga kelib poydevor qoʻyishni boshlagan.

Shunga qaramay, Kolbert ikkita dastlabki loyiha asosida Berninini tanlab oldi va dizaynlarini qayta koʻrib chiqish va yakunlash uchun uni Parijga taklif qildi. Bernini 1665-yil iyun oyida keldi va oktyabr oyining oxirigacha qoldi. U yerda boʻlganida u hozirda Versal saroyidagi Diana salonida joylashgan Lyudovik XIVning portret byustini haykaltaroshlik qildi. Berninining Luvr uchun dizayni juda italyancha va shuhratparast edi, u faqat sharqiy qanotni emas, balki butun binoni qamrab oldi. Bernini Rimga joʻnab ketishidan bir necha kun oldin qirollik marosimida poydevor poydevori qoʻyildi.

* Berninining birinchi loyihasi (1664), rasm, Luvr muzeyiBerninining birinchi loyihasi (1664), rasm, Luvr muzeyi

Xandaqdan qazish
----------------

 Luvr pedimentidagi toshlarning koʻtarilishi, 1674, Sebastyan Lekler tomonidan oʻyilgan oʻyma
1964-yilda Fransiya Madaniyat vaziri Andre Malro Kolonnada oldidagi quruq xandaqni qazishni buyurdi. Klassikgacha boʻlgan fransuz arxitekturasining oʻziga xos xususiyati, u deyarli har bir loyihada va sharqiy jabhaning dastlabki chizmalarida namoyon boʻladi va uning qayta qazilishi asl *subasement* yoki podiumni aniqladi (Blondelning kitobidagi gravürga qarang). Chuqur qurilishni osonlashtirish uchun taxminan 1674-yilda toʻldirilgan boʻlishi mumkin (Sebastyan Lekler tomonidan oʻyilgan gravyuraga qarang) va Lyudovik XIVning eʼtibori Versal saroyiga qaratilishidan keyin *kontraskarpni* qurish uchun mablagʻ yoʻqligi sababli tiklanmagan. Biroq, 1981-yilda Germen Bazin xandaqni qayta qurish notoʻgʻri ekanligini taʼkidladi, chunki estetik sabablarga koʻra Lui XIV buni hech qachon xohlamagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Neumann 2013, pp. 296-297.
2. ↑  Rochelle Ziskin (1994-yil mart), „The Place de Nos Conquêtes and the Unraveling of the Myth of Louis XIV", *The Art Bulletin*, Taylor & Francis, **76:1** (1): 152, doi:10.2307/3046007, JSTOR 3046007 `{{citation}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
3. ↑  Summerson 1963, plates 14 and 47.
4. ↑  Neumann 2013, p. 297.
5. ↑  Berger 1994, pp. 28-29.
6. ↑  Berger 1994, p. 33.
7. ↑  Berger 1993, p. 63. Berger cites Whiteley & Braham 1969 and Bazin 1981.