Virjiniya Apgar yangi tug'ilgan bolani tekshirmoqda
**Apgar shkalasi** - yangi tug'ilgan bolaning holatini tezda baholash tizimi.

Anesteziologlarning 27-yillik kongressida(1952) amerikalik anesteziolog Virjiniya Apgar birinchi marta hayotning ilk daqiqalarida yangi tug'ilgan bolaning holatini baholash uchun o'zi ishlab chiqqan tizimni taklif qildi. Bu reanimatsiya muolajalariga bo'lgan ehtiyojni aniqlash uchun bolaning dastlabki holatini baholashning oddiy usuli.

O'lchov beshta ko'rsatkichni o'z ichiga oladi, va har biri 0 dan 2 gacha bo'lgan ballarda butun son bilan baholanadi. Baholash natijasi 0 dan 10 gacha.

Apgar bali yangi tug'ilgan bolaning ota-onasiga xabari beriladigan, bolaning vazni va bo'yi bilan birga uchinchi ko'rsatgich hisoblanadi.

Ko'rsatkichlari
---------------

Apgar shkalasi uchun beshta ko'rsatkich:

|  | 0 ball | 1 ball | 2 ball |
| --- | --- | --- | --- |
| **Terining rangi** | Umumiy rangparlik yoki umumiy siyanoz | Tanasi pushti, oyoq- qo'llari tsianotik | Butun tanasi va oyoq-qo'llarining pushti rangi |
| **Nafas olish** | Yo'q | Zaif (gipoventiliya) | Faol yig'lash, ritmik nafas olish |
| **Pulslar soni** | < 60 yoki yo'q | 100 dan kam | 100 va undan ko'p |
| Harakatchanlik | yo'q | og'riqqa reaktsiya qiladi | Qattiq yig'lash faol harakatlar |
| Mushak tonusi | yo'q | oyoq- qo'llarning qisman bukilishi | Harakatning faolligi |
|

Natijalarni hisoblash
---------------------

Baholash odatda tug'ilgandan keyin bir-besh daqiqa ichida amalga oshiriladi va natijalar salbiy bo'lsa, qayta tekshiriladi. 3 dan kam ball yangi tug'ilgan bolaning og'ir ahvolini ko'rsatadi, 7 dan ortiq ball yaxshi (normal) hisoblanadi.

Apgar shkalasi tibbiyot hodimlari uchun qaysi bolalar kuchliroq nazoratga muhtojligini aniqlash uchun ishlab chiqilgan. 5 ball olgan bola 7 dan 10 gacha ball olgan bolaga nisbatan kuchliroq nazoratga muhtojligini anglatadi. Tug'ilgandan keyin 1- daqiqada 5-6 ball olgan, lekin 5- daqiqada 7 - 10 ball olgan bola sog'lom hisoblanadi. Apgarning 5 bali bilan hayotni boshlagan va tug'ilgandan keyin 5 daqiqadan so'ng ham 5 ballda qolgan bolalar reanimatsion yordamga muhtoj hisoblanadi. Maksimal 10 ball kamdan-kam hollarda uchraydi.

Ingliz tilida so'zlashadigan mutaxasislar uchun mnemonik qoida(1963 yilda pediatr Jozef Batterfild tomonidan kiritilgan):

* **A** *ppearance*- tashqi ko'rinishi (terining rangi);
* **P** *ulse* (yurak tezligi) — bolaning pulsi (yurak urishlari soni);
* **G** *rimace* (stimulyatsiyaga javob) — mushaklar tonusi;
* **A** *ctivity* — harakatchanlik;
* **R** *espiration*-nafas olish harakatlari.

  

Quyidagi neologizm ham qo'llaniladi: **American Pediatric Gross Assessment Record**.

Ingliz tilida quyidagi mnemonik qoida ham qo'llaniladi: **How Ready Is This Child** (so'zma — so'z-bu bola qanchalik tayyor), bu erda:

* **H** *eart tezligi*-yurak urish tezligi,
* **R** *espiratory effort*-nafas olish,
* **I** *rritability*-reflekslar va asabiylashish,
* **T** *one*-mushak tonusi,
* **C** olor-terining rangi.

Barcha ko'rsatkichlar tug'ilgandan keyin hayotning birinchi, beshinchi va o'ninchi daqiqalarida qayta tekshiriladi.

Yana qarang:
------------

* Ballard Shkalasi
* Yangi tug'ilgan chaqaloqlarning xatti-harakatlarini baholash shkalasi

Adabiyotlar
-----------

* Sears W, Sears M. kichkintoyingiz tug'ilgandan ikki yoshgacha. M.: Eksmo, 2006 Yil.

Havolalar
---------

* Xomilaning etukligi, Apgar shkalasi.
* Android OS uchun Apgar shkalasi kalkulyatori