recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kapsa madaniyati** - Shim. Afrika va Oʻrta dengiz mamlakatlari xalqlarining paleolit davri oxiri va mezolit davriga oid arxeologik madaniyati. Tunisdagi Al-Mekta makoni (Gafsa yoki Kapsa) nomidan. K.m.dan chaqmoqtoshdan yasalgan koʻplab qurollar, tuyaqush tuxumi poʻchogʻidan qilingan idish siniqlari topilgan. K.m.ni yaratgan xalklar ovchilik va terimchilik bilan shugʻullangan. Kamon va nayza Shim. Yevropadagiga nisbatan oldinroq paydo boʻlgan. 2—3, hatto 5 m balandlikka yetadigan, baʼzan minglab metr joyni egallab yotgan chigʻanoqlar bilan hayvon suyaklarining birga uchrashi K.m.ning harakterli xususiyatidir. Shim. Afrika va Sharqiy Ispaniya qalʼalaridagi qad. tasvirlarni kapsaliklar yaratgan deb taxmin qilinadi. Oʻrta dengiz mamlakatlarida yashovchi xalklar madaniyatidagi umumiy xususiyatlar shu joylardagi xalqlarning oʻzaro yaqin aloqada boʻlganligini koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kaptarxona gʻori (maʼnolari).

**Kaptarxona gʻori** — Jizzax viloyati, Jizzax tumanidagi gʻor. Molguzar togʻi yon bagʻrida, 700 m balandlikda joylashgan. Devon davriga mansub ohaktoshlarda hosil boʻlgan. Fop, asosan, ikkita kattaroq xonadan iborat. Fopra kirishda sahni birmuncha tekis, ogzi toʻrtburchak shaklga yaqin. Keyingi xonaga yon tomondan eni 3—4 m li kichik xonalar tutashgan. Gʻorning oxirida uning eni 1 m li tirqishga aylanadi va yer yuzasiga teshik shaklida ochiladi. Gʻorning umumiy uz. 50 m dan ziyod, maydon 180 m2, hajmi 2700 m3. Bu yerda yovvoyi kaptarlar yashaydi, nomi shundan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Espen Bredesen** — (1968-yil 2-fevralda tugʻilgan) norvegiyalik chang'ida sakrash yoʻnalishidagi sobiq sportchi.

Faoliyati
---------

Jahon kubogi darajasida Espen 1994-yilda Lillexammerdagi qishki Olimpiya oʻyinlarida oltin va kumush medallarni qoʻlga kiritgan.

1992-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida u yomon koʻrsatgichlar bilan mavsumni, oddiy tepalikda oxirgi va katta tepalikda 59 tadan 57-oʻrinni egallab yakunlagan. Buning sababi sportchi bir oy oldin parallel texnikadan V uslubiga oʻtgan edi. Uning muvafaqqiyatsiz ishlashi unga britaniyalik changʻichi Eddi „Burgut" Edvards asosida „Espen the Eagle" laqabini bergan.

1993-yilda Falunda boʻlib oʻtgan Shimoliy changʻi boʻyicha jahon chempionatida u jamoaviy katta tepalik va yakka tartibli katta tepalik musobaqalarida oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 1993—1994-yilgi mavsumda u Toʻrt teplik turnirida gʻolib boʻlgan. 1994-yilda Lillexammerdagi Qishki Olimpiya oʻyinlarida oltin va kumush medallarni qoʻlga kiritgan va 1994-yilda Planika shahrida boʻlib oʻtgan XCHF changʻi uchish boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Bredesen 209 metr (1994-yil) va 210 metrga (1997-yil) sakrash bilan changʻi uchish boʻyicha jahon rekordini ikki marta yangilagan.

Bredesen 1993-yilda Xolmenkollen changʻi festivalida changʻidan sakrash musobaqasida ham gʻolib boʻlgan. 1994-yilda Xolmenkollen medali bilan taqdirlangan (Ljubov Egorova va Vladimir Smirnov bilan birgalikda).

Changʻidan sakrash boʻyicha jahon rekordi
-----------------------------------------

| Sana | Tepalik | Manzil | Metr | Ballar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1994-yil 18-mart | Velikanka bratov Gorišek K185 | Planitsa, Sloveniya | 209 | 686 |
| 1997-yil 22-mart | Velikanka bratov Gorišek K185 | Planitsa, Sloveniya | 210 | 689 |

WR bayonoti
-----------

Bredesen 1994-yilda Planikada 209 metr balandlikka sakrab oʻtgan birinchi jahon rekordidan keyin aytgan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Shubhasiz, bu mening hayotim va faoliyatimdagi eng katta yutug'im. Bu jahon rekordi bilan hech narsani solishtirib bo'lmaydi. Olimpiada yoki jahon chempionatlaridagi oltin ham emas. Endi men qushlar havoda uchganda nimani his qilishlarini bilaman..* | "|

Manbalar
--------

1. ↑  Første kvinne passerte 200m i Kulm Skihopp.no. 29 January 2003
2. ↑  Athlete profile: Espen Bredesen Sports Illustrated
3. ↑  „Fußball: Iraschko-Stolz hätte sich Nationalteam-Karriere zugetraut" (4-iyul 2017-yil).
**Dadaxon Yoqubov** (1954.20.04, Jalaquduq(Jalolquduq) tumani) — jurnalist. Oʻzbekistonda xizmat ko‘rsatgan sanʼat arbobi (1990). 1979-yil Toshkent Davlat Universiteti (hozirda Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbeksiton Milliy universiteti)ni tugatgan. Ish faoliyatini telejurnalist sifatida boshlagan. "Hayot quvonchlari va tashvishlari" telekoʻrsatuvi, "Navroʻz" uzluksiz koʻrsatuvi bilan elga tanildi. 1992-yil may oyidan "Navroʻz" xayriya jamgʻarmasi tuzildi va shu yildan jamgʻarmaning raisi xisoblanadi. "Hayot quvonchlari va tashvishlari", "Muhabbat mavsumi" badiiy publissistik kitoblarida insonni eʼzozlash, milliy qadriyatlarni ulugʻlash, "Navroʻz" anʼanalarini keng targʻib etish, teran, ayni vaqtda oddiy ijtimoiy - falsafiy fikrlar orqali Vatanga muhabbat gʻoyalarini aks ettirgan. 1990-1995-yillar mobaynida Oʻzbekiston Oliy Kengashi deputati sifatida faoliyat olib borgan. 1999-yil "Mehnat shuhrati" ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mihtarlam tumani** Lagʻmon viloyatining markazida joylashgan boʻlib, shahar markazi va viloyat markazi Mihtarlam hamda 24 ta yirik qishloq va 269 ta kichik qishloqdan iborat.

Etimologiya
-----------

Mihtarlam oʻz nomini Nuh paygʻambarning otasi deb eʼtirof etilgan Mihtarlam Baba (Lamex)dan olgan.

Geografiyasi
------------

Gʻarbdan Kobul viloyati, shimoldan Alishing va Alingar tumanlari, sharq va janubdan Qargʻayi tumanlari bilan chegaradosh.

Demografiyasi
-------------

Tuman aholisi 121,200 kishi (2006-yil holatiga koʻra) — 60 % pushtunlar, 35 % tojiklar va 5 % pashaiylar. Mehterlam shahrida 32 949 kishi istiqomat qiladi. U 10 ta tumandan iborat boʻlib, umumiy yer maydoni 1397 ga. Bu shahardagi turar-joylarning umumiy soni 3661tani tashkil etadi.

Foydalaniladigan yerlar
-----------------------

Alishang daryosi tuman markazidan janubda joylashgan Alingar daryosiga quyilib, uning atrofidagi yerlar sugʻoriladi. Qishloq xoʻjaligi asosiy daromad manbai hisoblanadi. Koʻp yigitlar Eron va Pokistonda ishlaydi. Urushlar paytida uylarning taxminan 59 % qisman yoki toʻliq vayron boʻlgan. Koʻp odamlar koʻchib ketishgan, lekin hozirda ular qaytib kelishmoqda.

Mihtarlam Afgʻoniston sharqida joylashgan Jaloloboddan 40 km va ikki daryo Alishang va Alingar daryolari oraligʻida joylashgan. Hudud yaroqli yerlar (51 %) va yaroqsiz yerlar (49 %) oʻrtasida deyarli teng taqsimlangan. Turar-joy yerlari asosan 1-3-okruglarda toʻplangan. 1-okrugda, shuningdek, yirik savdo va muassasa hududi (50 ga) joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „The State of Afghan Cities report 2015". 31-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Ariana Antiqua, Wilson, pg. 97
3. ↑  **{{Veb manbasi}} andozasidan foydalanishda `sarlavha=` parametrini belgilashingiz kerak.** „{{{title}}}" (3-mart 2016-yil). 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2020-yil.
4. 1 2 3 4 5  „The State of Afghan Cities report 2015". 31-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktabr 2015-yil.
**Jinoyat ishini toʻxtatish** - dastlabki tergov va surishtiruvni toʻxtatish. Sudya — ajrim, tergovchi, prokuror — qaror chiqarib, ayblanuvchining qayerdaligi nomaʼlum boʻlgan, u ruhiy yoki boshqa ogʻir, davomli, lekin davolab boʻladigan kasallikka chalingan yoxud jinoyatchi aniqlanmagan hollarda jinoyat ishini vaqtincha toʻxtatadi. Bu davrda tergovchi jinoyatchini aniqlash va qidirish ishini davom ettiradi. Tergovni tamomlashga toʻsqinlik qiluvchi holatlar (maye, taftish yoki ekspertizaning choʻzilishi, guvoxlarning yoʻqligi va b.) J. ilmiy tadqiqot uchun asos boʻla olmaydi. Ish toʻxtatilgan davrda jinoiy javobgarlikka tortish muddati oʻtib ketsa, ish butunlay tugatiladi (OʻzR JPK, 364—370-moddalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jinoyat ishini qayta harakatga keltirish** - hukm chiqarilgandan soʻng ishni qonunda koʻrsatilgan yangi holatlar ochilishi munosabati bilan qayta qoʻzgʻatish. Jinoyat ishi guvoh koʻrsatuvi yoki ekspert xulosasi notoʻgʻriligi maʼlum boʻlgan; ishdagi dalillardan birontasi qalbaki boʻlib chiqqan; sudyaning sud muhokamasida yoki tergovchining tergov davrida oʻz vazifasini suisteʼmol qilganligi aniqlangan; sud hukm chiqarayotganda maʼlum boʻlmagan holatlar ochilgan, sudlangan shaxsning aybeizligi yoxud hukmda koʻrsatilgandan yengil yoki aksincha, ogʻir jinoyat qilganligi aniqlangan, shuningdek, oqlangan yoki sudda jinoyat ishi tugatilgan shaxsning aybdorligi tasdiqlangan hollarda qayta harakatga keltirilishi mumkin (OʻzR JPK, 522—527- moddalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Melilit** (yun. meli — asal va lithos — tosh) — silikatlar sinfiga mansub jins hosil qiluvchi mineral; okermanit-gelenit izomorf qatorining aʼzolaridan biri. Kimyoviy tarkibi: (Sa, Na)2 (Mg, Al) [(Si, Al)2 O7]. Qoʻshimchalari Mn2+, Fe2+. Taxtachasimon va qisqa ustunsimon. Tetragonal sistemada kristallanadi. Rangi och sariq, rangsiz. Asosan, donador agregat holida uchraydi. Qattikligi 5—6; zichligi 3,0— 3,3g/sm3. Bazalt, olivinitlarda, gab-broning ohaktosh va ishqorli jinslar bilan kontaklarida hosil boʻladi. Oʻzbekistonda Qurama togʻlarida (Gʻovasoyda) skarnmagnetit jinslar va rudalarda topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jinja** ( *jinja* deb talaffuz qilinadi) Python dasturlash tili uchun shablonlash mexanizmi. U Django shablon mexanizmiga o'xshaydi, lekin Pythonga o'xshash ifodalarni taqdim etadi, bu shablonlarni vaqtinchalik muhitda bajarishga imkon beradi. Bu matn shablonlari mexanizmi, shuning uchun undan har qanday belgilash va manba kodini yaratish uchun foydalanish mumkin. BSD litsenziyasi ostida litsenziyalangan.

Jinja shablon mexanizmi - teglar , filtrlar, testlar va global oʻzgaruvchilarni  sozlash imkonini beradi. Bundan tashqari, Django shablon mexanizmidan farqli o'laroq, Jinja shablon konstruktoriga obyektlardagi argumentlar bilan funktsiyalarni chaqirish imkonini beradi.

Jinja, Smarty kabi, Unix konveyeriga o'xshash foydalanish uchun qulay filtr tizimi bilan birga keladi.

Misol
-----

Oddiy shablonga misol:

```
from jinja import from\_string

tmpl = from\_string('''\
<html>
<head><title>{{ variable|escape }}</title></head>
<body>
{% for item in item\_list %}
 {{ item }}{% if not loop.last %},{% endif %}
{% endfor %}
</body>
</html>''')
 
print(tmpl.render(
    variable='Value with <unsafe> data',
    item\_list=[1, 2, 3, 4, 5, 6]
))

```
HTMLdagi natija:

```
<html>
<head><title>Value with &lt;unsafe&gt; data</title></head>
<body>

    1,
    2,
    3,
    4,
    5,
    6

</body>
</html>
```

Qo'llanilishi
-------------

( Flask ) Veb-freymvorklardan tashqari, Jinja2, masalan, SaltStack  va Ansible konfiguratsiyalarni boshqarish tizimida ham qo'llaniladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Extensions — Jinja2 2.7-dev documentation". 30-sentabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2012-yil.
2. ↑  „Extensions — Jinja2 2.7-dev documentation". 30-sentabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2012-yil.
3. ↑  Colton Myers „Chapter 5. Expanding Our States with Jinja2 and Pillar",*. Learning SaltStack*. Packt Publishing, 2015. ISBN 978-1-78439-901-6.

Adabiyot
--------

* Cunningham, K.*. Python in 24 Hours, Sams Teach Yourself*. Pearson Education, 2013. ISBN 9780133354461.

Havolalar
---------

* Jinja rasmiy veb-sayti
**Pic Micro Paskal** PMP, PIC mikrokontrolörleri uchun bepul Paskal oʻzaro faoliyat kompilyatoridir. U oʻrnatilgan Microchip Technology MPLAB toʻplami bilan ishlash uchun moʻljallangan; uning oʻz IDE (Scintilla asosidagi) mavjud va u juda optimallashtirilgan kompilyatordir.

U faqat 8 bitli protsessorlarga moʻljallangan: PIC10, PIC12, PIC16, PIC16 takomillashtirilgan, PIC18.

Rivojlanishning asosiy oʻqi apparat registrlari interfeysi uchun maxsus oʻrnatilgan funksiyalar va protseduralardan qochish edi. Ushbu registrlarga toʻgʻridan-toʻgʻri oʻzgaruvchilar sifatida kirish mumkin, oʻrash funksiyalari mavjud emas va chiqarilgan kod juda ixchamdir.

PMP assembler yoki bogʻlovchini oʻz ichiga olmaydi. U oʻrnatilgan MicrochipMPLAB toʻplami bilan ishlashga moʻljallangan va xotira xaritasini ishga tushirish uchun MPASM va MPLINK fayllaridan bevosita foydalanadi;V2 dan boshlab u protsessor xususiyatlari va standart registr taʼriflari uchun oʻz maʼlumotlar bazasi bilan birga keladi.

PMP ham GPUTILS toʻplamini qoʻllab-quvvatlaydi.

Til xususiyatlari
-----------------

PMP ob'ektga yoʻnaltirilgan dasturlashni qoʻllab-quvvatlamaydi, lekin RECORDda usullar boʻlishi mumkin.

2014-yil holatiga koʻra, dastur bir nechta fayl kompilyatsiyasini qoʻllab-quvvatlaydi, jumladan direktivalar va birlik kontseptsiyasi boʻyicha. PMP noyob xususiyatni qoʻllab-quvvatlaydi: oʻzgaruvchilar EEPROM da eʼlon qilinishi va keyin boshqa har qanday oʻzgaruvchi sifatida shaffof ishlatilishi mumkin (baʼzi cheklovlar bilan).

PMP maʼlumotlar turlari:

* oddiy yozuvlar (quyi toʻplam): RECORD
* bit mantiqiy: BOOLEAN
* belgisiz va imzolangan 8 bitli butun son turlari: CHAR, BYTE, SHORTINT
* belgisiz va imzolangan 16 bitli butun son turlari: WORD, INTEGER
* belgisiz va imzolangan 32 bitli butun son turlari: LONGWORD, LONGINT
* roʻyxatlar
* massivlar (bir oʻlchovli): ARRAY
* satrlar (oʻzgaruvchan uzunlik): STRING
* koʻrsatkichlar (quyi toʻplam)
* suzuvchi nuqta oʻzgaruvchilari va operatsiyalari (faqat PIC16 va PIC18):ikkita FPformati, bitta 48bitli ichki (REAL) va IEEE 32 bit formatining quyi toʻplami (SINGLE); ikkala format ham cheksiz va NaNni ishlatmaydi

Til dialekti
------------

PMPsintaksisi Turbo Paskal yoki Delphining OOP boʻlmagan sintaksisiga juda yaqin boʻlib, baʼzi maqsadli protsessor xususiyatlarini qoʻllab-quvvatlash uchun baʼzi kengaytmalarga ega (bit manipulyatsiyalari).

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Official forum
* French Developpez' site page about PMP
* PMP V2 pre-announcement (2013) Wayback Machine saytida arxivlandi (24-mart 2016-yil).
* [./ Wayback Machine saytida arxivlandi (4-mart 2016-yil). The PMP V2 announcement on Morisca site (2014)]
**Jinoyat ishini qoʻzgʻatish** - jinoyat sodir etilgan yoki jinoyatga tayyorgarlik haqida berilgan xabar va ariza yuzasidan prokuror, tergovchi, surishtiruvchi yoki sudyaning dastlabki harakati. Ular sodir etilgan jinoyat haqidagi ariza yoki xabar yuzasidan 3 kun, alohida hollarda esa 10 kun ichida J. i. q. yoki uni rad qilish, ariza yoki xabarni boshqa tegishli idoraga yuborish toʻgʻrisida bir qarorga kelishga majbur. Jinoyat ishi jinoyat alomatlari borligini koʻrsatuvchi asoslar mavjud hollardagina qoʻzgʻatiladi. Fuqarolarning arizalari, muassasa, korxona, tashkilot, mansabdor shaxc va jamoat birlashmalari bergan xabarlar, matbuotda bosilib chiqqan axborot yoki maqola, shaxsning aybni boʻyniga olish haqidagi arzi, jinoyat qilganligini koʻrsatuvchi holatlarning prokuror, tergovchi, surishtiruvchi yoki sudning oʻzi tomonidan topilishi J. i. q. uchun asos boʻladi. Shaxslarning jinoyat toʻgʻrisidagi arizalari yozma yoki ogʻzaki boʻlishi mumkin. Yozma ariza arz qiluvchi shaxc tomonidan imzolangan boʻlishi lozim. Jinoyat haqidagi imzosiz, qalbaki imzoli yoki uydirma shaxc nomidan yozilgan xat, ariza yoki boshqa anonim xabarlar jinoyat ishini qoʻzgʻatish uchun sabab boʻla olmaydi (OʻzR JPK, 321—338-moddalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Meliboy Boboniyozmatov** (1837 Rishton — 1917) — rishtonlik kulol, kosagar usta. Kulollik hunarini otasi usta Boboniyozmatdan oʻrgangan. Rishton kulolligi uslubida ishlanadigan sopol idishlarning barcha turlarini yasash, naqshlash, pishirish jarayonini yaxshi bilgan. Rangbarang boʻyoqlarni qoʻllab xilmaxil yangi idishlar yasagani uchun ustalar orasida "chapdast usta" nomini olgan. Rishtonlik kulollar orasida birinchi boʻlib Gʻijduvon kulolligida yangi tarkalgan "tagi siyoh" ("qora zaminlik") uslubini mukammal oʻrgangan, shu uslubda tayyorlagan idishlaridan namunalar Toshkentdagi Oʻzbekiston xalqlari tarixi muzeyida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Erisixtxon qizini Mnestrga sotadi
**Mnestra** (qadimgi yunoncha: *Μήστρα* Liberal Gipermestra Antonin tomonidan yozilgan, Mestra) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Erisixtxonning qizi.

Poseydondan oʻzining tashqi qiyofasini oʻzgartirish qobiliyatini sovgʻa sifatida oldi. U Poseydon tomonidan vasvasaga solingan va unga jinsini oʻzgartirish qobiliyati berilgan.

Otasi uni har kuni sotardi. Oʻz otasi tomonidan sotilganidan soʻng u kaptarga aylanib, uchib ketdi. Sizif uni oʻgʻli Glavk uchun oʻziga tortdi. Keyin uni Poseydon oʻgʻirlab ketdi va u Kosda Evripilni tugʻdi. Oʻgʻil tugʻib, Mestra Afinadagi vataniga qaytib keldi. Ovidning soʻzlariga koʻra, u toychoq, kiyik, sigir, qush shaklini oldi va Avtolikning xotini boʻldi.

Manbaga koʻra, u erkakka aylandi va Efonning otasini ovqat bilan taʼminladi. Septuagintada Mestre misrliklarning nomidir (yahud. *mizraim*).

Manbalar
--------

1. ↑  Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T.2. S.390
2. ↑  Gesiod. Perechen jenщin, fr.43s M.-U.
3. ↑  Kommentariy 84 V. N. Yarxo k Antoninu Liberalu, so ssilkoy na Likofrona 1391—1396
4. ↑  Gesiod. Perechen jenщin, fr.43 M.-U.
5. ↑  Ovidiy. Metamorfozi VIII 739, 872—874
6. ↑  Antonin Liberal. Metamorfozi 17, 5
7. ↑  Iosif Flaviy. Iudeyskie drevnosti I 6, 2
**Kanada — Latviya munosabatlari** Kanada va Latviya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Kanada 1991-yil 26-avgustda Latviya mustaqilligini tan oldi. 1991-yilning 3-sentabrida ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Har ikki davlat ham NATO va YXHTning toʻlaqonli aʼzolaridir. Kanadaning Rigada elchixonasi va Latviyaning Ottavada elchixonasi, shuningdek, Monreal, Viktoriya va Toronto shaharlarida uchta faxriy konsulligi mavjud.

Siyosiy aloqalar
----------------

Kanada Sovet Ittifoqining Boltiqboʻyi mamlakatlarini bosib olganini hech qachon tan olmagan. 1991-yil 26-avgustda Kanada Katta yettilik davlatlari (G7) orasidan birinchi boʻlib Latviya mustaqilligini tan oldi. 2003-yil 28-mart kuni Kanada birinchi boʻlib Latviyaning NATOga aʼzoligini ratifikatsiya qilgan. Kanadada muhim va faol Latviya hamjamiyatining mavjudligi ham ikki tomonlama munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydi.

Yuqori darajadagi tashriflar
----------------------------

2008-yil may oyida Latviya Seymi spikeri Gundars Daudze Kanadaga parlament delegatsiyasiga rahbarlik qildi.

2009-yil may oyida Kanada Xalqaro savdo vaziri Stokvell kuni Latviyaga tashrif buyurdi.

2010-yil yanvar oyida Kanada Senati spikeri Noel Kinsella Latviyaga tashrif buyurdi.

Harbiy munosabatlar
-------------------

Kanada va Latviya NATO ittifoqchilaridir. Taʼlim yordami Kanada-Latviya mudofaa munosabatlarining asosidir. 300 dan ortiq latviyalik ofitserlarga tilni oʻrganish, tinchlikni saqlash va boshqa kurslar taklif qilingan.

Savdo va investitsiyalar
------------------------

Latviya va Kanada oʻrtasidagi savdo aloqalarining qiymati nisbatan kichik. 2012-yilda Kanada Latviyaga 54,7 million dollarlik mahsulot eksport qildi, jumladan, toʻqimachilik, farmasevtika mahsulotlari, oziq-ovqat, elektr jihozlari. Latviyadan 20,1 million dollarlik tovarlar import qilindi, jumladan, mebel, optik tolalar, shisha, oziq-ovqat va qurilish materiallari.

Manbalar
--------

1. ↑  „Посольство Канады в Латвии, в Риге" (inglizcha). *Government of Canada* (4-sentabr 2019-yil). 29-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2021-yil.
2. ↑  „Посольство Латвии в Канаде" (inglizcha). *Посольство Латвийской Республики в Канаде*. 27-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2021-yil.

Havolalar
---------

* Kanada tashqi ishlar va xalqaro savdo vazirligi Latviya bilan munosabatlar haqida
* Kanadaning Rigadagi elchixonasi
* Ottavadagi Latviya elchixonasi
Andoza:Политик**Mustafo Komil** (1874-1908, arabcha:  ‎ — Misr milliy ozodlik harakati faoli, jurnalist va notiq boʻlgan.

Biografiya
----------

Harbiy muhandis oilasida tavallud topgan, 1893-yilda Qohiradagi yuridik fakultetni bitirgan va 1894-yilda Tuluza universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan. Misrga qaytib kelib, u ingliz mustamlakachi rejimining muxoliflari guruhini tuzgan, 1900-yilda „Al-Liva" (Banner) gazetasiga asos solgan. U o‘z maqola va chiqishlarida Misrni inglizlar bosqinidan ozod qilish, konstitutsiyani joriy etish va parlament tashkil etishni talab qilgan. Misr Xedivesi bilan birga Abbos II Usmonli imperiyasi tarkibida Misr avtonomiyasiga erishgan. U Misrdagi eng hurmatga sazovor oʻqituvchilardan biri boʻlib, oʻgʻil bolalar uchun maktab yaratgan, u erda nasroniylar, musulmonlar va yahudiy talabalar birga oʻqigan.

1906-yil iyun oyida ''Denshaway ishidan'' so'ng u inglizlarga qarshi tashviqotni kuchaytirdi, 1907-yil dekabrda Vatan partiyasini tuzgan va uning birinchi raisi boʻlgan.

Hozirgi arab adabiy tili rivojiga katta hissa qoʻshgan insonlardan biri boʻlgan.

1949-1953 yillarda Qohirada shahrida Mustafo Komil maqbarasi qurilgan, u hozirda ziyoratchilar uchun ochiq hisoblanadi.

*

Havolalar
---------

* Komil, Mustafo. "Encyclopædia Britannica. 2005 yil. Encyclopædia Britannica Online. 5 oktyabr 2005 yil.
* Artur Goldshmidt Jr. (2000). *Zamonaviy Misrning biografik lugʻati*. Boulder: Lin Rienner. pp. 101-103.
* Fazlur Rahman Malik*. Islam & Modernity*. University Of Chicago Press, **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp '1 Yanvar'.**. ISBN 0-226-70284-7.
* Ziad Fahmi, „Frankofonlik Misr millatchilari, Britaniyaga qarshi nutq va Yevropa jamoatchilik fikri, 1885-1910: Mustafo Komil va Yaʼqub Sannu' ishi" 2016 yil Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-03). Arxivnaya kopiya
* Fritz Steppat: *Millatchilik va Islom bei Mustafo Komil.* *Ein Beitrag zur Ideengeschichte der ägyptischen Nationalbewegung.* ichida: davriy *Die Welt des Islams.* *Islom olami.* Brill, Leiden, 1956 (alohida chop etilgan) bet. 242-341(olm.) )




1. ↑  Caroline Williams, Islamic Monuments in Cairo, AUC Press 2008, p.76
Kanadaning tarixiy aholisi
Kanada statistikasi har besh yilda har oʻn yillikning birinchi va oltinchi yilida demografik maʼlumotlarni toʻplaydigan mamlakat boʻylab aholini roʻyxatga olish oʻtkazadi.2021-yilgi Kanada aholini roʻyxatga olishda jami aholi soni 36 991 981 kishini tashkil etdi, bu 2016 yildagi koʻrsatkichga nisbatan 5,2 foizga koʻpdir.  2011 yildan 2016-yil may oyigacha Kanada aholisi 1,7 ga oʻsdi. million kishi, immigrantlar oʻsishning uchdan ikki qismini tashkil qiladi.1990-2008-yillarda aholi soni 5,6 ga oshgan million, umumiy oʻsishning 20,4 foiziga teng.  Aholi oʻsishining asosiy omili immigratsiya va kamroq darajada tabiiy oʻsishdir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Census Profile, 2021 Census of Population" (9-fevral 2022-yil). 9-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Energy Efficiency Trends in Canada, 1990 to 2008".  Natural Resources Canada (2011). 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2015-yil.
3. ↑  Edmonston, Barry*. The Changing Canadian Population*. McGill-Queen's Press, 2011 — 181 bet. ISBN 978-0-7735-3793-4.
**Meli Mahkamov** (1939.22.11, Toshkent) — telerej. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1990). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1963). 1961-yildan Oʻzbekiston teleradiokompaniyasida ishlaydi. 1990—93 yillar "Oʻzteleradio" kompaniyasining badiiy rahbari. "Chi-nor" (A. Muxtor), "Hazrati inson" (R. Fayziy), "Xoʻrlanganlar va haqoratlanganlar" (F. Dostoyevskiy), "Soqov xotin" (A. Frans), "Hakim va ajal" (A. Oripov), "Yoqut koʻzli bilaguzuk" (A.Kuprin), "Olmos kamar" (P. Qodirov) kabi 30 dan ortiq telespektakl va videofilmlarni sahnalashtirgan. Ayniqsa, Oybekning "Qutlugʻ qon" romani asosida yaratilgan 7 qismli videofilmi badiiy yetuk va mukammalligi, aktyorlarning yuksak ijro mahorati bilan ajralib turadi. Shuningdek, M. "Teleminiatyuralar teatri", "Ekran xandasi", "Shanba, nonushtadan soʻng", "Otalar soʻzi — aqlning koʻzi" va boshqa koʻrsatuvlarning tashkilotchisi va rejissyor "Hayot quvonchlari va tashvishlari" turkum koʻrsatuvining 1990—92 yillar televideniye orqali "Navroʻz"ga bagʻishlab ilk bor oʻtkazilgan uzluksiz telemarafonga bosh rejissyorlik qilgan. Amir Temurning 660 yilga atab 21 qismli badiiy publitsistik "Temurnoma" (X. Davron bilan birga) videofilmini yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Meliboy Erboʻtayev** (1987-yil tavallud topgan — 1938-yil hibsga olingan) — „Krasniy oktyabr" nomli 2-yog‘ zavodida direktor o‘rinbosari. Behbudiy shahri, Qashqadaryo suv xo‘jaligi boshqarmasi boshlig‘i. Quva MTS direktori.

Hayoti va taʼlimi
-----------------

M. Erboʻtayev 1987-yilda Fargʻona viloyati Qoʻqon shahri Naymancha dahasida ishchi-mashinist oilasida tavallud topgan. Oilasi 5 kishidan iborat bo‘lgan.

1938-yil oktyabr oyida SSSR Oliy harbiy sudi kollegiyasi sayyor sessiyasining Toshkentdagi yig‘ilishida Meliboy Erbo‘tayevga 12 yillik qamoq jazosi tayinlangan. Ammo manbalarda uning qayerda va qachon vafot etganligi haqida maʼlumotlar mavjud emas.

Maʼlumoti — quyi. 1929-1930-yillari Toshkent shahrida VKP(b) Markaziy Komiteti O‘rta Osiyo Byurosiga qarashli partiya sovet kursida tahsil olgan.

Faoliyati
---------

1925-yildan boshlab partiya aʼzosi hisoblangan. 1936-yil 17-iyunda to‘lg‘izgan xodimlarni hisobga olish bo‘yicha shaxsiy varaqasida uning mehnat faoliyatlari haqida baʼzi bir maʼlumotlar keltirilgan. 1908-1912-yillari Qo‘qon shahridagi paxta zavodida slesar qoʻl ostida shogird boʻlib, 1912-1919-yillar oraligʻida esa oʻzi slesar sifatida xizmat qilgan. 1919-yil — 1923-yil shahardagi 1-son davlat tegirmonida faoliyatini davom ettirgan. Biroz muddatdan soʻng 1923—1924-yilda „Krasniy oktyabr" nomidagi 2-yog‘ zavodida slesar, 1924—1925-yilga kelib esa ushbu zavodda qorovul boʻlib, 1925-yildan 1929-yilgacha aynan shu zavodning oʻzida direktor o‘rinbosari lavozimida ish olib borgan. 1930-yildan to 1931-yilning 1-iyul sanasigacha Quva MTS direktori lavozimida, keyinchalik 1931-yil 1-iyuldan 1933-yil 1-dekabrigacha Quva tumani partiya komitetining mas’ul kotibi boʻlib ishlagan. 1933—1936 yillarda Behbudiy shahrida Qashqadaryo suv xo‘jaligi boshqarmasi boshlig‘i sifatida faoliyat yuritgan.

Adabiyotlar
-----------

* Shamsutdinov, Rustambek*. O‘zbekistonda sovetlarning qatag‘on siyosati va uning oqibatlari*. Toshkent: "SHARQ" NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI, 2012 — 432 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.

Manbalar
--------

1. ↑  Zikrullayev. M. F*. 1937-1938-yillardagi katta qirg'in tarixining muhim sananlari*. Toshkent: "Fan" nashriyoti, 2013 — 34 bet. ISBN 978-9943-19-279-9.
2. ↑  Shamsutdinov, Rustambek*. O‘zbekistonda sovetlarning qatag‘on siyosati va uning oqibatlari*. Toshkent: "SHARQ" NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI, 2012 — 432 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
**Mnemoniza, Mnemosina** (boshqa M. M. Μνημοσννη) — adimgi yunon mifologiyasida titanid xotirasini ifodalovchi maʼbuda, Uran va Geining qizi (yoki Zevs va Klimenning).

Zevs (Evterpa, Clio, Taliya, Melpomen, Terpsichor, Erato, Poligimniya, Uraniya, Kalliopa) dan tugʻilgan Muzning onasi. Zevs uni choʻpon qiyofasida yoʻldan ozdirdi. Toʻqqiz kecha uning yotoq xonasiga Zevs koʻtarilgan; u Pyeria da Muzni dunyoga keltirgan. Uni „Elefara balandliklarining malikasi" (Hesiod) deb ataladi.

Pavsaniya xabariga koʻra, Leybadeyada (Beotiya) Trofoniya gʻori yaqinida ikkita manba bor edi: Letlar (Oblivion) va Mnemosinlar (xotira).

Boeotiya Leybadida (Beotiya), Trofoniy orakuli ostida Let (Oblivion) ​​bulogʻidan Xudodan soʻramoqchi  boʻlganlar suv ichishgan,  Mnemoz (Xotira) bulogʻidan javob olganlar suv ichihgan. Shu yerda Mnemozning taxti ham bor edi, u ibodat qiluvchilarning eʼtiqodiga koʻra, Pvsaniya (IX 39, 8) da koʻrgan va eshitganlarini esda saqlashga yordam bergan.

Mnemozina hurmatga sazovor va odatda Muz bilan tasvirlangan. Maʼbuda Mnemosina, shaxsiy xotira, Kronos va Okeanning opasi— barcha muzlarning onasi.U hamma narsani bilish qobiliyatiga ega: Gesiod (Teogoniya, 32 38) ga koʻra, u „barcha boʻlib oʻtgan, barcha boʻlayotgan va barcha boʻladigan"  narsalarni bilar edi. Shoir ilhomlanganida, u Mnemosina bilim manbasidan ichadi; bu, birinchi navbatda, u kelib chiqishi haqidagi bilimga tegadi, degan maʼnoni anglatadi.

 Rosseti tomonidan mnemosyne
Sharhda u mulohaza yuritish usulini ochdi va hamma uchun nomlarning tartibini aniqladi. Unga LXXVII orfik madhiyasi bagʻishlangan.

1859-yilda kashf etilgan asteroid (57) Mnemozin Mnemosina sharafiga nomlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Gigin. Mifi. Vvedenie 31
2. ↑  Гесиод. Teogoniya 915—917; Gimni Gomera III 429; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 1, 3; 3, 1
3. ↑  Антонин Либерал. Metamorfozi 9, 1
4. ↑  Овидий. Metamorfozi VI 114
5. ↑  Гесиод. Teogoniya 53-62; Нонн Панополитанский. Deyaniya Dionisa XXXI 169
6. ↑   Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.161
7. ↑  Диодор Сицилийский. Историческая библиотека V 67, 3
**Dadaxon Egamberdiyev** (1901-yil tugʻilgan — 1938-yil 10-oktyabrda vafot etgan) — Namangan shahar militsiyasi siyosiy rahbari. Sovxoz va MTS kasaba soyuzi aʼzosi. Namangan va Andijon shahri „Qo‘shchi" soyuzi raisi. Yangiqo‘rg‘on tumani ijroiya komiteti raisi. Pop tumanidagi Bauman paxtachilik sovxozi direktori. O‘zSSR Markaziy ijroiya Komiteti tomonidan Faxriy yorliqlari sovrindori.

Hayoti va taʼlimi
-----------------

Dadaxon Egamberdiyev 1901-yilda Namangan viloyatining Qizilchori qishlog‘ida hunarmand-etikdo‘z oilasida tavallud topgan. Millati — o‘zbek. 1938-yil 10-oktyabrdagi SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasining Toshkentdagi yig‘ilishida D. Egamberdiyev otuvga hukm qilingan va oʻsha kuniyoq otib tashlangan. 1926-yil fevralidan KPSS partiya aʼzosi. Partiya bileti raqami — 1368992.

Maʼlumoti — quyi. 1911—1913-yillari Namangan shahridagi 1-bosqichli maktabda tahsil olgan.

Faoliyati
---------

1913—1916-yillari Namangan shahrida to‘quvchilik qilgan. 1916-yili mardikorlikka olib ketilgan. Soʻngra Ukrainaning Xernov shahrida joylashgan elektr zavodida ishchi, 1918—1920-yillarda Namangan shahrida ishchi va to‘quvchi sifatida xizmat qilgan.
1920—1922-yillar oraligʻida oziq-ovqat otryadida starshina;
1922—1923 yillarda Namangan shahar militsiyasida siyosiy rahbar;
1923-yildan 1925-yilgacha komsomol sekretari o‘rinbosari;
1925—1927-yillarda Namangan shahrida, 1928-yildan 1930-yilgacha boʻlgan muddatda Andijon okrugida „Qo‘shchi" soyuzi raisi;
1927—1928-yillarda Yangiqo‘rg‘on tumani ijroiya komiteti raisi;
1930—1937 yillarda Pop tumanidagi Bauman nomidagi paxtachilik sovxozi direktori lavozimida oʻz faoliyatini olib borgan.
1932-yil paxta hosildorligini ko‘targani uchun O‘zSSR Markaziy ijroiya Komiteti tomonidan Faxriy yorliq bilan mukofotlangan.
1937-yilgacha Pop tumani partiya komiteti plenumi aʼzosi bo‘lib ish yuritgan.

Adabiyotlar
-----------

* Shamsutdinov, Rustambek*. O‘zbekistonda sovetlarning qatag‘on siyosati va uning oqibatlari*. Toshkent: "SHARQ" NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI, 2012 — 432 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.

Manbalar
--------

1. ↑  RF FXXMA*. 7-fond, 1-ro‘yxat, 10-ish* — 549 bet.
2. ↑   Shamsutdinov, Rustambek*. O‘zbekistonda sovetlarning qatag‘on siyosati va uning oqibatlari*. Toshkent: "SHARQ" NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI, 2012 — 432 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
3. ↑  O‘zR PDA*. 58-fond, 65-ro‘yxat, 292-ish* — 130–133 bet.
**Toʻqidoʻzon masjidi** — Qarshi masjidi.
Masjidga oid XVIII asr oxirlarida Amir Shohmurod va Amir Haydar davrlarida yozilgan uchta vaqf hujjati saqlanib qolgan. Birinchi hujjatda: *„Hijriy 1203-yili zulqaʼda oyida usta Boqi Xarrot (duradgor) oʻgʻli Nazarboy Nasaf shahri ichkarisidagi Toqidoʻzon guzari masjidi uchun Zulfiqor Qoʻrgʻonchasi mavzesida 2 tanob yerini shar’iy tarzda vaqf qiladi"*. Ushbu masjid pishiq gʻishtdan qurilgan. Mazkur hujjatda mashhurligi uchun uning oʻrni koʻrsatilmagan. Voqif Ashur Muhammad oʻgʻli Shoh Muhammadni mutavalli etib tayinlaydi. Undan soʻng avlodlari davom ettirgan. Mutavalli vaqf hosilidan ushr olgan. Soʻngra masjid chirogʻi va toʻshamchilari uchun mablagʻ ajratilgan. Ortgani masjid imorati ehtiyojiga sarflangan. Qolgani uch qismga boʻlinib, imomga 2 va muazzinga 1 hissa ulush berilgan. Ikkinchi hujjatda: *„Hijriy 1221-yili safar oyida usta Boqi Xarrot oʻgʻli Ashur Muhammad devonbegi viloyat darvozasi tashqarisida biru chorak (1,25) tanob bogʻini mazkur masjid uchun vaqf qiladi"*. Mutavalli uning oʻzi, soʻngra bu vazifani avlodlari davom etirgan. Ulardan hech kim qolmasa, viloyat qozisi mutavalli boʻlgan yo oʻzi istagan kishini tayinlagan. Mutavalli ushr olgan. Uchinchi hujjatda: *„Zohidxoja ogʻoliq qizi Bibi Soliha oyim hijriy 1229-yili shavvol oyida oʻzining eng yaxshi yer mulkini vaqf qiladi"*. Ushbu vaqf mulki Nasaf shahri ichida joylashgan Chubin va Toʻqidoʻzon guzarlari masjidlari faoliyati uchun sarflangan. Mutavalli uning oʻzi boʻlgan. Vafot etsa, Tursunxoja oʻgʻli Isoxoja va soʻngra uning avlodlari bu vazifani bajargan. Agar bu avloddan hech kim qolmasa masjid imomi mutavalli boʻladi. Toʻqidoʻzon masjidi sovet davrida buzib yuborilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 639 bet.
**Norbek baxshi** (taxallusi; asl ism-sharifi Qurbonnazarov Abdulla) (1949.9.2, Xiva) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq baxshisi (2000), Xorazm dostonchilik maktabining yirik vakili. Xiva shahridagi "Doston" folkloretnografik ansamblining badiiy rahbari, Ozarbayjon baxshilar uyushmasi aʼzosi (1989). Bola Baxshshshng oʻgʻli va shogirdi, sanʼatkorlik sirlarini yana Komiljon Otaniyozovsgm oʻrgangan. Ilk ijro etgan qoʻshigʻi — "Oshiq Gʻarib va Shohsanam" dostonidan "Ona, men Gʻarib, men Gʻarib". Uning reper-tuarida "Oshiq Gʻarib va Shoxsanam", "Oshiq Mahmud", "Bozirgon", "Xirmondali", "Avazxon", "Kampir", "Qirq ming", "Safar koʻsa" va boshqa bor. Oʻzbekistan, Qozogʻiston, Dogʻiston, Zakavkazye baxshilari koʻrik-tanlovlari gʻolibi. Respublika miqyosida oʻtka-zilgan qator anjumanlar, Navroʻz, Mustaqillik bayramlari, Xiva shaqrining 2500 yillik yubileyi (1997), Jaloliddin Manguberdining 800 yillik yubileyi (1999) va boshqalarning faol ishtirokchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lingvistik tahlil** - til, nutq birliklarini uni tashkil etuvchi qismlari, mazmuni vazifasi va boshqa xususiyatlari nuqtai nazaridan tadqiq etish, til (nutq) birliklarining aniq holatini belgilash. Masalan, hosildorlikni soʻzida ikki asil til hodisasi mavjud boʻlib, u xuddi shu hodisalar nuqtai nazaridan tahlil etilishi mumkin: 1) soʻz yasalishi hodisasi; 2) shakl yasalish hodisasi (morfologik hodisa). Bu soʻzda ikkita yasama soʻz mavjud boʻlib, soʻz yasalishi tah-lilida har bir yasama soʻzning tarkibi va bu tarkibiy qismlarning mohiyati vazifasi, maʼnosi va shahrik. belgilanadi. Bunda: qosildor yasama soʻz ekani, u soʻz yasalish asosi hosil va soʻz yasovchi dor qoʻshimchasidan iborat tarkibiy kiyem ga egaligi, soʻz yasalish asosi (hosil) ot turkumiga oidligi, dor qoʻshimchasining qaysi turkumga oid soʻzdan qaysi turkumga mansub suz va qanday maʼnoli soʻz yasashi hamda uning boshqa xususiyatlari qayd etiladi. Hosildorlik yasamasoʻzining taxlili ham xuddi shu tarzda olib boriladi, yaʼni u yasama soʻz ekani, unda hosildor soʻz yasalish asosi, lik suz yasovchi qushimcha ekani, shuningdek, bu qoʻshimchaning maʼnosi va boshqa xususiyatlari qayd etiladi. Morfologik tahlilda qosildorlik suzining ot ekanligi, -n i qoʻshimchasi shu soʻz (ot)ning tushum kelishik shaklini yasashi, uning maʼnosi va shahrik. qayd etiladi. Lingvistik tahlilning yana quyidagi turlari farqlanadi: 1) leksikologik tahlil; 2) frazeologik taxlil; 3) semasiologik taxlil; 4) fonetik tahlil; 5) imloviy taxlil; 6) orfoe-pik taxlil; 7) morfem taxlil; 8) sintaktik tahlil; 9) punktuatsion tahlil; 10) uslubiy taxlil; 11) etimologik taxlil.

Azim Hojiyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alebion** yoki **Albion** (qadimgi yunoncha: *Άλβίων* qadimgi yunoncha: *Άλβίων*) — yunon mifologiyasida — Gerkulesning oʻninchi jasoratida eslatib oʻtilgan bahaybat aka-ukalardan biri.

Mifologiya
----------

Bu afsona Gerkulning oʻninchi jasoratining bir qismi boʻlib, Evrisfey tomonidan uzoq gʻarbdagi okeandagi Erifiya orolida yashovchi gigant Gerionning sigirlarini Mikenaga haydash buyurilgan. Gerkulesning qaytish yoʻli Yevropaning koʻplab mintaqalari, jumladan Liguriya boʻylab oʻtdi, u yerda Alebion va uning ukasi Dertsin (boshqa manbaga koʻra — Bergion) bilan uchrashdi.

Alebion va uning ukasi, otalari Poseydonning koʻplab oʻgʻillari kabi ikkita dev edi. Ular Italiyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Liguriyada tinchgina yashashgan. Bir kuni ular uylari yonida juda koʻp sigirlarni koʻrdilar. Bu Gerakl oʻz suruvi bilan ularning yurtiga qadam qoʻydi. Aka-ukalar maslahatlashib, hayvonlarning bir qismini oʻgʻirlash yaxshi boʻladi, deb oʻzaro bir qarorga kelishadi. Gerakl tajribali podachi boʻlgan va darhol oʻgʻrilarni payqadi. U aka-ukalarni oʻgʻirlangan narsalarni qaytarishga taklif qildi. Ammo ular hech narsani qaytarishni hatto oʻylamadilar. Shiddatli jang boshlandi. Albion va Dertsin katta qoʻshin tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Gerkules va uning qoʻshini mardonavor jang qildilar, ammo oʻqlari tugab qoldi. Vaziyat juda qiyin edi. Shunda Gerakl otasi Zevsga ibodat qilib, undan yordam soʻradi. Va Zevs javob berdi: devlar ustiga toshli doʻl yogʻdurdi va ular oʻldirildi. Shunday qilib, Gerakl otasining himoyasi ostida gʻalaba qozonib, oʻgʻirlangan hayvonlarni podaga qaytarishga muvaffaq boʻldi.

Bu hikoya Gaius Yuliy Gigin, Dionisiy Galikarnass va boshqa baʼzi mualliflarning asarlarida eslatib oʻtilgan. Sholiyadagi shoir Likofron ukasi Alebion Dertsinni boshqacha chaqiradi: u Lig ismi bilan tanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Albion // The Ancient Library.
2. ↑  *Psevdo-Apollodor*. Biblioteka. 2.5.10.
3. ↑  *Помпоний Мела*. 2.5.39.
4. ↑  *Гай Юлий Гигин*. Astronomika. 2.1—17
5. ↑  *Дионисий Галикарнасский*. Rimskie drevnosti. 1.41.
6. ↑  *Ликофрон*. Схолии. 648.

Havolalar
---------

* *Дионисий Галикарнасский*. Римские древности / Пер. *Н. Г. Майоровой*, *И. Л. Маяк*, *Л. Л. Кофанова*, *А. М. Сморчкова*, *В. Н. Токмакова*, *А. Я. Тыжова*, *А. В. Щеголева*. Отв. ред. *И. Л. Маяк*. — M.: Издательский дом «Рубежи XXI», 2005.
* *Gaius Julius Gyginus*. Astronomica from the Myths of Hyginus / Translated and edited by *Mary Grant*. — University of Kansas Publications in Humanistic Studies.
* *Pseudo-Apollodorus*. Library / Translated by *Sir James George Frazer*. — London: William Heinemann Ltd, 1921. — In 2 vols.
**Oʻzbekiston milliy reabilitatsiya markazi** — Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga qarashli ilmiy tekshirish muassasasi; nogironlarni tibbiy, ijtimoiy, psixologik, huquqiy va kasb boʻyicha reabilitatsiya masalalarini oʻrganadigan yirik ilmiy, tashkiliy metodik va konsultativ markaz. 1972-yil Toshkentda nogironlarni mehnat qobiliyatini aniqlash va tiklash ilmiy tadqiqot lab. sifatida tashkil etilib, 1980-yil u nogironlarni mehnat qobiliyatini aniqpash va tiklash ilmiy tekshirish institutiga aylantirildi. 1997-yildan hozirgi nomda. Asosiy yoʻnalishlari: nogironlik muammolarini tibbiy-mehnat ekspertizasi orqali fuqarolar mehnat qobiliyatini turgʻun yoʻqotish darajasini aniqlash, ularda saqlanib qolgan funksional holatlarni turli reabilitatsiya choratadbirlari yordamida tiklash, oʻziga mos mehnat turi bilan shugʻullanishiga yoʻllanma berish, ularni oila va mehnatga qaytarish, jamiyatda oʻz oʻrnini topishga yordam berish, shuningdek, malakali reabilitolog mutaxassislarni tayyorlash, joylardagi tibbiymehnat ekspertiza komissiyasi (TMEK) hamda 10 ta mintaqaviy hududiy reabilitatsiya markazlari faoliyatini muvofiqlashtirish, ilmiy tekshirish asosida ishlab chiqilgan uslubiy meʼyoriy hujjatlarni amaliyotga joriy qilish. Markazda 3 ilmiy boʻlim (terapiya, jarrohlik, nevrologiya), 150 oʻrinli klinika, funksional diagnostika va testlash, fizioterapiya, biokimyoviy lab. rentgen xonasi va qabulxona bor. Oʻzbekiston milliy reabilitatsiya markazir.m.da 5 ta fan doktori, 12 fan nomzodi va 30 dan ziyod ilmiy xodim xizmat qiladi (2005). Aspirantura boʻlimi ochilgan (2003). Ilmiy kengash faoliyat koʻrsatadi, monografiya, uslubiy qoʻllanma va boshqalar nashr etiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Assotsiatsiya (maʼnolari).

**Assotsiatsiya** (kimyoda) –moleku-lalar yoki ionlarning molekulalararo elektr tabiatli harakat kuchi ta’sirida guruhlarga birlashishi. Agar suyuqlik molekulalari oʻzaro ikki va undan ortiq holda birlashib, yirik zarracha-711lar shaklida boʻlsa, bunday suyukliklar A.langan suyukliklar deb ataladi (mas, suv, spirt, organik kislotalar). Mole-kulalar tarkibida elektr manfiy atomlar (Fgʻ O2", N3) bilan boglangan vodorod boʻlsa, A. vodorod bogʻi hisobiga roʻy be-radi (mas, suv, spirtlar, karbon kislo-talar, amidlarda). Elektrolit eritmalarida esa A. ionlararo kulon kuchlari ta’siri hisobiga sodir boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kuiish** (qishloq xoʻjaligi ekinlari va daraxtlarda) — quyosh nurining toʻgʻri tushishi (oftob urishi) yoki ob-havoning keskin almashinuvi (issiq urishi, issiqga chalinishi) taʼsirida yuzaga keladigan shikastlanish; oʻsimliklarning zamburugʻlar (mas, mo-nilioz kasalligini paydo etadigan zamburugʻlar)dan hamda pestitsidlarni notoʻgʻri qoʻllashdan kelib chiqadigan za-rarlanishi ham K. deyiladi. K. poʻstloq, poya, novda, barg, gul, ayrim holdarda oʻsimlikning nobud boʻlishiga olib keladi. Issiq urishda tuprokda namning yetishmasligi tufayli oʻsimlikda suv balansi boʻziladi, vatijada barglar quriydi, hosil toʻkiladi va oʻsimlik nobud boʻladi. K. choʻldan qum koʻchirib keladigan issiq shamolli rayonlar (mas, Qoʻqon, Bekobod, Mir-zachoʻl guruhi va Surxondaryo viloya-tining jan. rayonlari)da ayniqsa koʻp kuzatiladi.

Kurash choralari: quyosh va is-siqdan himoyalash uchun daraxt tanalari ohak erimasi bilan oqlanadi, dala ihota daraxtzorlari barpo qilinadi, ekinlar oʻz vaqtida sugʻoriladi, qator oralariga ishlov beriladi, infeksiya taʼsirida yuzaga kelgan K.larda pes-titsidlar (ularni qoʻllash tavsiyalariga muvofiq) purkaladi.

Sulton Ashmuhamedov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |