**Filippo Tortu** (italyancha: *Filippo Tortu*; tugʻ. 1998-yil 15-iyun, Milan) — italiyalik sprinter, 4 × 100 metrga estafetada Tokioda boʻlib oʻtgan 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari chempioni.

Tarixdagi birinchi italiyalik 100 metrga 10 soniyadan tezroq yugurgan — 9,99. U 2017-yilgi Yevropa U20 chempionatida 100 metrga yugurishda oltin medal va 2016-yilgi Jahon U20 chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Biografiya
----------

Filippo 1998-yil 15-iyunda Milanda tugʻilgan. Otasi sobiq sportchi, Sardiniya orolidan Milana koʻchib oʻtgan. U sakkiz yoshida sport bilan shugʻullana boshlagan, vaqtini yengil atletika va basketbol oʻrtasida taqsimlagan. Unga otasi, Lombardiyaga koʻchib kelgan sobiq sardiniyalik sprinter Salvino Tortu murabbiylik qiladi.

2010 va 2011-yillarda u prima media va seconda media (oʻrta maktabning birinchi va ikkinchi sinflari) toifalarida qatnashib, Milanda eng tez yuguruvchi unvonini qoʻlga kiritdi. Keyin Filippo otasining rahbarligida oʻzini toʻliq atletikaga bagʻishlay boshladi. 2013-yilda Jesolo shahrida boʻlib oʻtgan Italiya chempionatida (kadetto toifasi) 80 metrga yugurishda 9,09 natija bilan gʻolib chiqdi.

Sport martabasi
---------------

2014-yilgi Yevropa yoshlar olimpiadasi musobaqasida u saralashdan oʻta olmagan boʻlsa-da, uchinchi oʻrinni egalladi. Biroq, u 200 metrga yugurish huquqini qoʻlga kiritdi, biroq oʻsmirlar Olimpiadasining dastlabki bosqichida u marraga yiqildi, natijada uning ikkala qoʻli sindi va natijada finalga chiqa olmadi. 2015-yilda u 100 metrga 10,33, 200 metrga 20,92 natija bilan italiyalik yoshlar rekordini yangilagan.

2016-yilda u Savona shahrida 100 metrga yugurishda ikki marta 10,24 natija bilan italiyalik oʻsmirlar rekordini yangiladi; bu rekord 34 yil davomida yangilanmagan va 1982-yilgi Yevropa chempionatida masofani 10,25 soniyada bosib oʻtgan Pierfrancesco Pavoni tomonidan oʻrnatildi. Bir oy oʻtgach, u Riyetida oʻzining birinchi Italiya chempionligini qoʻlga kiritdi va 10.32 da 100 metrga finalda gʻalaba qozondi.

Filippo Amsterdamda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida ishtirok etdi va u yerda yarim finalga chiqdi va 10.19 natija bilan gʻalaba qozondi, bu Italiyada yangi yoshlar rekordi edi. Biroq u 0,03 soniyaga finalga chiqa olmadi. Shuningdek, u 4 × 100 estafetasining soʻnggi bosqichida yugurib, 5-oʻrinni egalladi.

Tortu Budgoshch shahrida boʻlib oʻtgan U20 jahon chempionatida ishtirok etdi va u amerikalikdan ortda qolgan 10,24 natijada 100 metrga kumush medalni qoʻlga kiritdi. Xuddi shu chempionatda u 4 × 100 estafetasida qatnashib, u yerda 7-oʻrinni egalladi.

### Tokio 2020 Olimpiadasi

2020-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Tortu erkaklar oʻrtasida 100 metrga yugurishda ishtirok etdi. U yarim finalga chiqdi, lekin finalga chiqa olmadi. Tortu, shuningdek, 4 × 100 estafeta finalida bir bosqichda yugurib, Buyuk Britaniya jamoasini soniyaning yuzdan bir qismi bilan magʻlub etib, tarixiy oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Milliy rekordlar
----------------

* 100 m: 9,99 (+0,2 m/s; Madrid, Ispaniya, 2018-yil 22-iyun)
* 4x100 m estafeta: 37,50 (Tokio, 2021-yil 6-avgust); Lorenzo Patta, Marsel Jeykobs, Eseosa Desalu bilan bir jamoada final bosqichini yugurdi.

Shaxsiy yozuvlar
----------------

* 100 metr: 9,99 (+0,2 m/s; Madrid, Ispaniya, 22-iyun, 2018-yil)
* Eng tez 100 m langar oyogʻi: 8.9 (Tokio, Yaponiya, 2021-yil 5-avgust))
* 200 metr: 20,34 (+0,6 m/s; Rim, Italiya, 2017-yil 8-iyun)

* 60 metr: 6.58 (Ancona, Italiya, 2019-yil 20-yanvar)

Milliy unvonlar
---------------

Yengil atletika boʻyicha Italiya chempionati

* 100 metr: 2016-yil
* Yopiq inshootlarda yengil atletika boʻyicha Italiya chempionati
* 60 metr: 2020

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Filippo Tortu". 11-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  „TORTU Filippo". 6-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.
8. ↑  „Italy sprints to gold in men’s 4x100-meter final; Japan does not finish". 10-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.