recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Yaxta klubidagi Konrad-25 toifali yaxtalar
**„Seven Feet"** — bu Vladivostokdagi yaxta klubi boʻlib, Rossiyaning Uzoq Sharqidagi soni boʻyicha eng yirik hisoblanadi. U 400 dan ortiq katta yoshli sportchilarni va yelkanli sportning bolalar va oʻsmirlar seksiyasining 110 ga yaqin oʻquvchilarini birlashtiradi. Klub 150 ga yaqin qayiq va 70 dan ortiq kruiz yaxtalariga ega. Marina yacht klubi Rossiyada eng zamonaviy hisoblanadi.

2000-yilda „Mehnat" kasaba uyushmalari birlashmasining ixtiyoriy sport jamiyati yot klubi (DSO) asosida tashkil etilgan. Klub asoschisi va qoʻmondoni Mixail Ilich Ermakov, 2000-yildan beri Butunrossiya yelkanli sport federatsiyasi (VFPS) vitse-prezidenti, 2005-yildan beri Primorsk oʻlkasi yelkanli sport federatsiyasi prezidenti.

Eng katta yelkanli poygalar
---------------------------

Yaxtalar klubi har yili 6 ta regata oʻtkazadi, jumladan:

„Seven Feet Cup" (2-sinf, ISAF) — 2-toifali xalqaro regata (oʻyin poygasi).

Primorsk oʻlkasining yaht — klubi bazasida har yili 13 regat oʻtkaziladi, shu jumladan:

"Buyuk Pyotr Koʻrfazi kubogi" — Umumrossiya yelkanli regata (2003-yildan beri Rossiya chempionati maqomi).

2015-yil iyul oyida Seven Feet yaxta klubida Rossiyada birinchi marta oʻtkazilgan va rossiyalik yaxtachilar uchun yilning eng yirik tadbiriga aylangan ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan xalqaro regata finali boʻlib oʻtdi:

„Millatlar kubogi 2015 Grand Final" (1-sinf, ISAF) — Jahon chempionatining poyga darajasidagi oʻyin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Яхт-клуб «Семь Футов», г. Владивосток".  Сайт ВФПС (7-aprel 2015-yil). Qaraldi: 26-iyul 2015-yil.
2. ↑  „Seven Feet Cup" (en).  Сайт ISAF (2014). Qaraldi: 26-iyul 2015-yil.
3. ↑  „Кубок залива Петра Великого".  Сайт ВФПС (2015). Qaraldi: 26-iyul 2015-yil.
4. ↑  „About the ISAF Nations Cup" (en).  Сайт ISAF. Qaraldi: 7-avgust 2015-yil.
5. ↑  „Vladivostok Welcomes ISAF Nations Cup Grand Final 2015" (en) (deadlink).  Сайт ISAF (13-iyul 2015-yil). 22-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-avgust 2015-yil.
6. ↑  „ISAF 2015 Nations Cup Grand Final — Vladivostok, Russia" (en).  Сайт ISAF. Qaraldi: 26-iyul 2015-yil.

Havolalar
---------

* Яхт-клуб «Семь Футов» // Официальный сайт
* Всероссийская федерация парусного спорта // Официальный сайт ВФПС
* International Sailing Federation // Официальный сайт ISAF
**Avstraliya merinosi** – may-in junli qoʻy zoti. 18-asrda Avstrali-yada olingan. Avstraliya merinosi qoʻchqorlarining oʻrtacha vazni 60–70 kg, sovlikdariniki 35– 40 kg, qoʻchqorlaridan 5,5–6,5 kg, sovliqlaridan 4–5 kg jun qirqib oli-nadi. 50–60% toza jun chiqadi. Jun to-lasining uz – 7,5 sm (ayrim tiplarida 10 sm gacha), ingichka, yaltiroq, undan may-in mato toʻqiladi. Koʻp mamlakatlarda Avstraliya merinosidan qoʻy zotlarini yaxshilashda foy-dalaniladi. Oʻzbekistonda boqiladigan groznen kuy zoti Avstraliya merinosi bilan chatishtirishdan olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avstraliya merinosi" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arjumandbonu begim** Hindistonda Amir Temur sulolasidan boʻlgan Shoxjaxon Shaxobiddin Muhammad sohibqironi-soniy podshoxning xotini va vazir Osafxon ibn Mirzo Rafiuzzamon ibn Oko mulloning qizidir.

### Hayoti

```
Hijriy 1000 yili dunyoga kelib, 1021 yili Shohjahonga turmushga chiqqan.
Qirq yoshida, hijriy 1040 yili Zaynobod shahrida vafot etib, janozasi Agra shahrida oʻqilib, oʻsha yerga dafn etilgan. Mozoriga butun Hindiston binolari orasida sanʼatkorona qurilgan, dunyoda tengi yoʻq "Tojmahal" nomli makbara qurilgan. Aytishlaricha, mazkur binoni *yigirma ikki ming usta yigirma yil muddatda* kurib bitkazgan.
Arjumandbonu maqbarasi boʻlgan Tojmahal bugungi rusiy hisob bilan taxminan 100 million rubl qiymatida ekani rivoyat kilinadi. Inglizlarning ayrim maʼmurlari bu makbaraning qimmatbaho toshlarni oʻyib, buzib olib ketishgani oʻz davlatlariga oid manbalarda uchraydi.
```

### Surat

Manbalar
--------

1. ↑  Faxriddin o'g'li, Rizouddin*. Arjumandbonu begim*. Toshkent: Navro'z, 2019 — 27 bet.
**Bentli paradoksi** (Richard Bentli nomi bilan atalgan) kosmologik paradoks boʻlib, Nyutonning tortishish nazariyasi kosmologiyaga tatbiq etilganda yuzaga keladigan muammoga ishora qiladi. Yaʼni, agar barcha yulduzlar tortishish kuchi bilan bir-biriga tortilgan boʻlsa, ular qachondir bitta nuqtaga qulashi kerak.

Tarixi
------

1687-yilda Isaak Nyuton oʻzining butun olam tortishish qonunini oʻz ichiga olgan *Principia'ni* nashr etdi. Besh yil oʻtgach, Nyuton nazariyalari va ateizmni rad etish haqida maʼruza tayyorlayotgan yosh cherkov aʼzosi va olim Richard Bentli Nyutonga maktub yozdi: chekli koinotda, agar barcha yulduzlar bir-birini oʻziga tortsa, ular bir nuqtaga jamlanishi kerakmasmidi? Va cheksiz koinotda yulduzlar cheksiz koʻp boʻlsa, har bir yulduz barcha yoʻnalishlarda harakat qiladigan cheksiz kuchlar tomonidan parchalab yuborilmaydimi? Nyuton oʻz javobida birinchi fikrga qoʻshildi va cheksiz koʻp yulduzli cheksiz koinotni maʼqulladi, shunda har bir yulduzlar barcha yoʻnalishlarda teng miqdorda chiziladi, kuchlar bir-birini yoʻq qiladi va hech qanday parchalanish sodir boʻlmaydi. Nyuton bunday beqaror muvozanatni qulashisiz saqlab qolish uchun yulduzlarni aniq joylashtirish kerakligi muammosini tan oldi va keyinroq Xudo „doimiy daqiqali tuzatishlar" orqali qulashning oldini olgan; „Quyosh va oʻzgarmas yulduzlarning tortishish kuchi orqali birga harakatlanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun doimiy moʻjiza kerak.", deb daʼvo qildi.

Nyuton ham, Bentli ham yulduzlar harakat qilmaydi deb oʻylashgan va yulduzlarni harakatini hisobga olmagan. Harakatdagi oʻzaro oʻzaro tortuvchi yulduzlarning chekli soni haqiqatan ham kollapslanishdan qochadi.

Bugungi kunda maʼlumki, gravitatsion maydon hosil qiladigan materiya bilan bir xilda toʻldirilgan cheksiz koinotni Nyuton mexanikasi yordamida tahlil qilib boʻlmaydi, chunki har bir yoʻnalishdagi har bir nuqtada hosil boʻladigan kuch haqiqatda cheksiz boʻladi. Umumiy nisbiylik nazariyasi bu muammoni hal qila oladi.

Nyutonning tushuntirishi kosmologik nuqtai nazardan unchalik qoniqarsiz boʻlsa-da, Bentli paradoksi "Katta portlash "ning teskari hodisasi boʻlgan "Katta inqiroz "ning natijasi boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Croswell, Ken*. The universe at midnight : observations illuminating the cosmos*. New York : Free Press, 2001 — 8 bet. ISBN 978-0-684-85931-6.
2. 1 2  Hoskin, Michael (1985). „Stukeley's Cosmology and the Newtonian Origins of Olbers's Paradox". *Journal for the History of Astronomy* (inglizcha). 16-jild, № 2. 77–112 [86-89]-bet. doi:10.1177/002182868501600201.
3. 1 2  Harrison, Edward (1986). „Newton and the Infinite Universe" (PDF). *Physics Today* (inglizcha). 39-jild, № 2. 24–32-bet. doi:10.1063/1.881049. ISSN 0031-9228. 2022-07-15da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2022-05-27.
4. ↑  Clegg, Brian „What and How Big?",*. Before the Big Bang: The Prehistory of Our Universe*. St. Martin's Press, 4-avgust 2009-yil — 32–35 bet. ISBN 9780312385477.
**Abulhasan Shofi’iy Movardiy**(arabcha:مسعد بن اصفاء قباوي — Abulhasan Shofi’iy Movardiy — Toʻliq ismi:Abulhasan Ali ibn Muhammad ibn Habib Basriy Shofi’iy Movardiy) — muhaddis va faqih.

Tarixi
------

Abulhasan Shofi’iy Movardiy 964-yili Basrada tavallud topgan. Allomaning ajdodlari sulolaviy fiqhshunoslar bo‘lib, u ilk taʼlimni otasidan olgan. Ilmiy mavqeining yuksalishida basralik ustozi Abulqosim Saymariy Hanafiy xizmati katta bo‘lgan. Keyinchalik unga „*Baytu-l-hikma*"ning mashhur mutafakkirlari ustozlik qilgan. Buyuk faqih, muhaddis va davlat arbobi bo‘lgan Abulhasan Ali ibn Muhammad Movardiy islom dini, davlat boshqaruvi va tilshunoslikka oid o‘nlab asarlar muallifidir.

Faoliyati
---------

Abulhasan Shofi’iy Movardiyning „*Tafsiru-l-Qur’on*" („Qur’on tafsiri"), „*Kitobu-l-hoviyi-l-kabir*" („Buyuk qomus"), „*Kitobu-l-iqnaʼ fi-l-fiqhi-sh-shofi’iy*" („Shofi’iy fiqhi haqidagi ishonchli manba"), „*Kitob fi-l-buyu’*" („Savdo sotiq haqida"), „*Kitob aʼlomi-n-nubuvva*" („Payg‘ambarlik alomatlari haqida kitob"), „*Al-ahkomu-s-sultoniyya va-l-valoyoti-d-diniyya*" („Davlatchilik qonunlari va shar’iy boshqaruvlar"), „*Qavoniynu-l-vizorati va siyosati-l-muluk*" („Podshohlar siyosati va vazirlik qonunlari"), „*Kitob tashilu-n-nazar va taʼjili-z-zafar fi axloqi-l-malak va siyosati-l-muluk*" („Zafar quchish omillari va nuqtai nazar sohillari"), „*Siyosatu-l-muluk*" („Podsholar siyosati"), „*Kitob fi-n-nahvi*" („Arab tili grammatikasi"), „*Kitobu-l-amsal va-l-hikam*" („Masalalar va hukmlar"), „*Kitob adabu-d-dunyo va-d-din*" („Din va dunyo odobi"), „*Adabu-l-qozi*" („Qozilik odobi"), „*Kitob adabu-t-takallum*" („Nutq madaniyati haqida kitob"), „*Kitob maʼrifati-l-fazoil*" („Fozillarning maʼrifati"), „*Kitobu-r-rutba (martaba) fi talabi-l-hisba*" („Hisba tashkilotining talabi haqida rutbalar kitobi") kabi asarlar shular jumlasidandir.

Manbalar
--------

1. ↑  Jo‘rayev Z. Zohidov A. Sultonlik qonunlari//Fan va turmush. 1999, № 4
2. ↑  Z. Jo‘rayev. Mavardiyning Sharq davlatchiligi taʼlimoti (X-XI asrlar). — T.: A. Navoiy nomidagi milliy kutubxona, 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abulfath Ahmad ibn Sijziy** (? — 1024) — shaxmatchi, falakiyot va riyoziyot olimi. Shatranjga oid risola muallifi. 300 dan ortiq shaxmat vaziyatini oʻz ichiga olgan bu risolaning eng qadimgi mukammal nusxasi 1665-yilda Buxoroda koʻchirilgan. Asarda oʻsha davrda va oldin oʻtgan mashhur shaxmatchilar va shaxmat haqida yozgan olimlar toʻgʻrisida maʼlumotlar, bu oʻyinning kelib chiqishini madh etuvchi rivoyatlar, soʻngra 10 ta taʼbiya va 287 ta mansuba bayon qilinadi. Ulardan keyin shaxmat donalarining nisbiy quvvati, shaxmat taxtasidagi har xil matematik hisoblar va shaxmat mavzuidagi 160 ta toʻrtlik sheʼr keltirilgan. A.shatranj bilan mashgʻul boʻlgan kishilar: Abubakr Muhammad ibn Yahyo as-Suliy, Hoja Hakim Abu Rayhon, Abu Sahd Muhammad ibn Ali al Badoyi, Adliy va boshqa haqida maʼlumotlar beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abulfath Ahmad ibn Sijziy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abulhasan Simjuriy Muhammad ibn Ibrohim** (?—989) — Somoniylar sipohsolori va Xurosondagi noibi (957 yildan). Asli Gʻulomlardan. Buvayxiylar va ziyoriylarga qarshi janglarda gʻalaba qozongan, uning yordamida Gʻaznada somoniylar hukmronligi oʻrnatilgan. Soʻng, u somoniylar amiri Nuh ibn Mansur (976—997) dan yashirincha qoraxoniylardan Bugʻroxon (Horun ibn Muso, 992 yilda vafot etgan) bilan Somoniylar tasarrufidagi yerlarni oʻzaro boʻlib olish xususida muzokara olib borgan. Kelishuvga koʻra, Movarounnaxr Bugʻroxonning, Amudaryoning janubidagi yerlar esa Abulhasan Simjuriyning qoʻliga oʻtishi lozim boʻlgan. Bu fitnada Abulhasan Simjuriy va Bugʻroxondan tashqari Nuh ibn Mansoʻrning yirik amirlaridan Foiq ham ishtirok etgan. Bu esa somoniylar inqirozini tezlashtirgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arjunagi** - Hindistonning Karnataka shtati janubidagi qishloq.U Bijapur tumanidagi Bijapur talukida joylashgan.

Aholisi
-------

2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda Arjunagi 431 ta uyga ega bo'lib,ularning soni 2255 kishi bo'lib,ularning 1163 nafari erkak va 1092 nafari ayollardan iborat edi.0-6 yoshdagi bolalar soni 282 kishini tashkil etib,qishloq aholisining 12,51% ni tashkil qiladi.Oʻrtacha jinsiy nisbat 1000 tadan 939 tani tashkil etdi,bu davlat oʻrtacha koʻrsatkichidan 1000 tadan 973 tadan pastdir.Qishloqdagi bolalar jinsi nisbati 1000 tadan 774 tani tashkil etdi,bu Karnataka shtatidagi o'rtacha 1000 tadan 948 tadan past.Shahardagi rejalashtirilgan kastalar va rejalashtirilgan qabilalarning umumiy soni 308 kishini tashkil etdi va barchasi rejalashtirilgan kastalar edi.Qishloqda Rejali qabiladan 4 kishi yashaydi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Arjunagi village".  censusindia.co.in. Qaraldi: 5-dekabr 2017-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Benzoil xlorid** (benzoy kislota xlorangidridi), С6Н5СОСl — organik birikma. Mol. m. 140,52; xavoda tutaydigan oʻtkir hidli rangeiz suyuqlik; qaynash temperaturasi 197,2°, zichligi 20° da 1212 kg/m1; efir, benzol va boshqa organik erituvchilarda eriydi. Suv bilan gidrolizlanganda benzoy kislota, qaytarilganda esa benzoy aldegid hosil boʻladi. Benzotrixlorid S6N5SS13 ni qisman gidrolizlab, shuningdek benzoy kislotaga mineral kislotalar xlor angidridlari (PCI5, PC13, SOC12, SO,CI2) ni taʼsir ettirib olinadi. Benzoil xlorid aminlar, spirtlar, fenollarni benzoillash (S6N3SO guruhini kiritish)da, benzoil peroksid va indigoid rangdor moddalar ishlab chiqarishda keng qoʻllaniladi. Benzoil xlorid bugʻlari pafas yoʻllari va terini yalligʻlantiradi, koʻzdan yosh oqizadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bern karnavali. 2010-yil
 Bern karnavali. 2010-yil
**Bern karnavali** — har yili Shveytsariyada boʻlib oʻtadigan anʼanaviy bayram boʻlib, qishni kutib olishga bagʻishlangan. Karnaval payshanba kuni boshlanadi va fevral oyida uch kun davom etadi. Karnaval shovqini ayiqni qish uyqusidan uygʻotadi, deb ishoniladi.

Tarix
-----

Qishni kutib olishga bagʻishlangan birinchi bayramlar XV asrda Bernda oʻtkazilgan. Ammo XVI asrda ular taqiqlangan va karnaval uzoq vaqt davomida Bernda oʻtkazilmagan. Buning oʻrniga aholi Bazel va Luzernga sayohat qilib, u yerda karnavallardan zavqlanishdi. 1970-yillarda Bernda karnavalni qayta tiklash gʻoyasi oʻsishni boshladi. Dastlab, faqat bolalar karnavali oʻtkazildi. 1982-yilda zamonaviy karnaval davri boshlandi. Bugungi kunda Bern karnavali Shveytsariyadagi uchinchi yirik karnaval boʻlib, Bazel va Luzerndagi karnavallardan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

2009-yilda, Berndagi karnavalga 50 mingdan ortiq kishi tashrif buyurgan.

Yana qarang
-----------

* Shveytsariyada dam olish kunlari

Manbalar
--------

1. ↑  Karnaval v Berne. Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04). Statya s sayta narubezhah.ru
Qirolicha Viktoriya haykali binoning asosiy kirish tepasida joylashgan.
 Birmingemning Viktoriya sudining katta zali; binoning asosiy jamoat kirish joyi boʻlib xizmat qiladi.
**Viktoriya sud binosi** — Korporatsiya koʻchasida joylashgan, Birmingem, Angliya I darajali qizil gʻisht va terakotadan qurilgan bino boʻlib, hozirda uy yerda Birmingem Magistrates sudi joylashgan.

Tarixi
------

Londonning Aston Webb & Ingress Bellning loyihasi tomonidan 1886-yilda ochiq tanlovdan soʻng ishlab chiqilgan, meʼmor Alfred Uoterxaus tomonidan baholangan, tez oʻsib borayotgan Birmingem shahrida birinchi oʻrinbosar sudlari bilan taʼminlash uchun u butunlay Ruabon loyidan toʻq qizil terakota bilan qoplangan. Shimoliy Uels va murakkab terakota bezaklari bilan qoplangan. Garri Beyts tomonidan qirolicha Viktoriya haykali asosiy kirish eshigi ustida joylashgan.

Poydevorga qirolicha Viktoriya 1887-yil 23-martda Oltin yubiley yilida poydevor qoʻygan. Birmingem firmasi Jon Bowen and Sons tomonidan qurilgan sudlar 1891-yil 21-iyulda Uels shahzodasi va malikasi tomonidan ochilgan.

Katta zalni oʻz ichiga olgan ichki makon qumli-sariq terakota va murakkab bezaklarga toʻla hisoblanadii. Ichki makon uchun ishlatiladigan terakota Tamvortning Gibbs va Canning Limited kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Katta zaldagi qandillar qirolicha Viktoriyaning toj kiyish marosimidagi tojiga oʻxshaydi va Londondan tashqarida birinchi boʻlib elektr quvvati bilan quvvati bilan taminlangan.

Keyinchalik
-----------

2010-yilgi Buyuk Britaniyadagi umumiy saylovlar oldidan Magistrlar sudini yaqin atrofdagi maxsus qurilgan yangi binoga koʻchirish taklifi qilingan edi. Bu taklif Devid Kemeron bosh vazir sifatida kelayotgan koalitsiya hukumati tomonidan taklif etiladi, soʻng Ken Klark esa lord kansler va adliya boʻyicha davlat kotibi (mas’ul vazir boʻlgan) tomonidan nomaʼlum muddatga rad etildi.

Yana qarang
-----------

* Klassik arxitektura
* Revivalizm
* Adam arxitektura uslubi
* Gruziya arxitekturasi

Manbalar
--------

1. ↑  Forster, Andy*. Pevsner Architectural Guides - Birmingham*. Yale University Press, 2005. ISBN 0-300-10731-5.
2. ↑  *McCarthy, Nick*. „Uncertain future for Birmingham courts landmark". Birmingham Evening Mail (27-dekabr 2008-yil). Qaraldi: 27-dekabr 2008-yil.
3. ↑  Forster, Andy*. Pevsner Architectural Guides - Birmingham*. Yale University Press, 2005. ISBN 0-300-10731-5.
**Borodino xazinasi** — jez dav/n/yodgorligi (miloddan avvalgi 14—13-asrlar). Bessarabiya xazinasi nomi bilan ham yuritiladi. 1912-yil BelgorodDnestrovskiy shahri yonidagi Borodino qishlogʻi yaqinidan topilgan. Borodino xazinasi asosan kumush buyumlarga oltin suvi bilan ishlov berilgan qurolaslahalardan iborat. Ular qabila boshligʻi yoki lashkarboshiga tegishli boʻlsa kerak deb taxmin qilinadi. Borodino xazinasi jangovar tosh boltalari shakl jihatidan Kavkaz boltalarini eslatadi. Borodino xazinasi nayzalariga oʻxshash nayzalar Volga boʻyi, Kavkaz va Gʻarbiy Sibirdagi jez davri yodgorliklarida uchrab turadi. Borodino xazinasi gurzilari koʻproq Qora dengiz boʻyi va Kavkaz qabilalarining gurzilarini eslatadi. Bu oʻxshashliklar jez davrida yashagan Bessarabiya qabilalarining Qora dengiz shimoli, Kavkaz, Volga boʻyi va Gʻarbiy Sibir rayonlari, shuningdek Bolqon ya. o. qabilalari bilan madaniy aloqada boʻlganligidan dalolat beradi. Borodino xazinasi buyumlari Moskvadagi Tarix muzeyida saqlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hesa Duvum Kohiston tumani** — Afgʻonistonning Kapisa viloyati janubidagi tumandir. Markazi — Kishiktan qishlogʻidir. Aholisi 39900 kishi (2006-yil ma`lumotiga ko`ra) va asosan tojiklardan tashkil topgan. Tuman o‘zining shirin tut, uzum, o‘rik va anor yetishtirishi bilan mashhur. Har yili yuzlab sayyohlar dam olish kunlarini Surobi ko'liga oqib tushadigan Ko'histon daryosi bo'yida o'tkazadilar. SSSRga qarshi urush paytida Kohistoniy mujohidlarning bosh qarorgohlaridan biri edi. Kohiston Parvon va Panjshir viloyatlari bilan kesishgan joyda joylashgan. Jamol Aagha shu tumanning boshqa bir qishloqidir.

Geografiya
----------

Hesa Duwum Kohiston — Kohiston tumani boʻlinmasidan tuzilgan yangi tumandir.

Tarix
-----

Kohistonlik tojiklar 1879-1880 yillarda Kobulning Britaniya bosib olinishiga qarshi chiqqan eng yaxshi uyushgan va kuchli guruhlar hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑   Chisholm, Hugh, ed. (1911) "Kohistan" *Encyclopædia Britannica* **15** (11chi nashri) Cambridge University Press p. 886
Andoza:Districts of Kapisa
**James Roy Horner** (1953-yil 14-avgust — 2015-yil 22-iyun) — amerikalik bastakor, dirijyor va uchuvchi. Ikkita Oscar, ikkita Oltin globus va oltita Grammy mukofotlari sohibi. 100 dan ortiq filmlarga, jumladan „Jumanji", „Unutilgan", „Balto", „Tafakkur oʻyinlari", „Titanic" , "Apollon 13", „Zorro niqobi", „Troya" "Apokalipsis", "Avatar", "Yangi oʻrgimchak odam" va boshqa shu kabi filmlarga saundtrek yozgan
U xor va elektron elementlarning uygʻunligi va kelt musiqasi bilan bogʻliq motiflarni tez-tez ishlatib turishi bilan mashhur edi. Hornerning James Cemeronning „Titanic" filmiga yozgan „My heart will go on" saundtreki eng koʻp sotilgan film soundtreklari orasida birinchi, "Avatar" filmi uchun yozgan saundtracki esa ikkinchi oʻrinda turadi.
U Kaliforniyada shaxsiy samolyotida halokatga uchrab 2015-yil 22-iyun kuni 61 yoshida vafot etdi.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***James Horner*** haqida turkum mavjud |

* James Horner IMDbda
* James Horner at Film Music
* %3Ainterviews&id=306 %3Ajames-horner-interview&option=com\_content&Itemid=55 James Horner interview (1983) from CinemaScore magazine
**Benzantron boʻyoqlar** — benzantron asosida olinadigan boʻyoqlar. Benzantron molekulasi toʻrtta kondensatlangan olti aʼzolik halqali birikmadan iborat boʻlib, uning oʻzi boʻyash xossasiga ega emas. Benzantron boʻyoqlar ikki molekula benzantronni kondensatlab, turtta vodorod atomi ajratish va ikkita uglerod — uglerod bogli birikma hosil qilish yoʻli bilan olinadi. Kondensatsiya sharoitiga karab violantron yoki izoviolantron hosil boʻladi. Ikkala birikma oʻzining pishikligi, turli jilosi va ranglarining tiniqligi bilan ajralib turadi. Bularning baʼzi birlari pigment sifatida ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Benzantron boʻyoqlar" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1961 | 3 684 | —     |
| 1971 | 2 680 | −27.3% |
| 1981 | 2 149 | −19.8% |
| 1991 | 1 743 | −18.9% |
| 2001 | 1 592 | −8.7% |
| 2011 | 1 409 | −11.5% |
| 2018 | 1 309 | −7.1% |

 Vengriyadagi Baks-Kiskun okrugining joylashuvi
**Borota** — Vengriyaning janubiy Buyuk tekisligida joylashgan Baksh-Kiskun tumanidagi qishloq va munisipalitet (*vengr. község*).

Geografiyasi
------------

U 81.8 km2 (32 mi²) maydonni egallaydi va 2018 yil holatiga koʻra 1309 kishi aholisi bor edi.

Tarixi
------

Borota 1325-yilda *Borot* nomi bilan tilga olingan va u Kaloksa arxiyepiskopining mulki edi. Qishloq 1241-42 yillardagi moʻgʻullar bosqinidan vayron boʻlganligi sababli, arxiyepiskop qishloqni Borotaga yangi koʻchmanchilarni olib kelgan Imre Beksiga sotdi. XVI asrda Borota Usmonli istilosi ostiga tushib qolgan va turk yozuvlarida bir necha bor tilga olingan. 1658-yilda Palatine Ferenc Wesselényi qishloqni baron Pal Sereniyga sovgʻa qildi. 1740-yilda Borota knyaz Grassalkovich qoʻlida edi. Biroq, ular mulkni uchastkalarga boʻlishdi va uni Cseszneky oilasiga sotishdi. 1750-yildan beri Borota Rem qishlogʻiga tegishli edi, lekin uning Szentkata deb nomlanuvchi janubiy qismi XX asrgacha graflar Cheszneky de Milvanyning mulki boʻlib qoldi. XIX asrning ikkinchi yarmida Borota qisqa muddat mustaqil qishloq boʻlgan, keyin yana Rém tomonidan boshqarilgan. 1911-yil yakunda oʻzining maʼmuriy mustaqilligini tikladi.

Demografiyasi
-------------

2011 yilgi aholini roʻyxatga olishda munitsipalitetda 1443 kishi yashagan, aholining 82,7 foizi venger, 1,2 foizi nemis, 0,4 foizi loʻlilar, 0,4 foizi ruminlar va 17,2 foizi javob berishdan bosh tortgan. Aholining aksariyati Rim katolikligi tarafdorlari edi (62%), 28,7% javob berishdan bosh tortgan va 6,4% hech qanday dinga eʼtiqod qilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2018. január 1." (Hungarian). *KSH*.  Hungarian Central Statistical Office.
2. ↑  „Magyarország helységnévtára" (Hungarian). *KSH*.  Hungarian Central Statistical Office. Qaraldi: 4-iyun 2019-yil.
**Alt** (ital. alto — yuqori, baland) — ovoz va soz turi; 1) xor yoki vokal an-samblda partiya, xonanda bolalar yoki ayollar (messo-soprano, kontralto)ning past (yoʻgʻon) ovozi. Tenordan yuqori yozi-ladi; 2) xonanda oʻgʻil bolalarning past (yoʻgʻon) ovozi; 3) skripkasimon sozlar guruhiga mansub 4 torli kamonli soz, shaklan skripkadan kattaroq, kvinta past sozga ega. A. turli ansambllarda va sim-377fonik orkestrda joʻrnavoz va yakkanavoz soz sifatida ishlatiladi; 4) A. yoki al-tgorn — puflama sozlar orkestridagi mis soz; 5) orkestr sozlarining A. turlari: domra-A. klarnet-A. trombon-A. va boshqa Ayrim oʻzbek xalq cholgʻulari (dutor, sato, afgʻon rubobi)ning diapazoni A. diapazoniga toʻgʻri keladi. Oʻzbek xalq cholgʻulari orkestri tarkibidan yangi yara-tilgan dutor-A. va gʻijjak-A. oʻrin ol-gan. Oʻzbekistonda oʻtkaziladigan torli sozlar ijrochilari tanlovida A. ijrochilari ham qatnashadi. Oʻzbekiston kom-pozitorlari torli A. uchun yirik asarlar yaratishgan (mas, B. Zeydmanning A. va simfonik orkestr uchun 1-2-konsert, A. va fortepiano uchun konsertinolari; Hab. Rahimovning A. va orkestr uchun konserti, A. Kozlovskiyning gʻijjak-, A. va fortepiano uchun sonatasi va b).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Irakli Klimiashvili** (gruzincha: *ირაკლი კლიმიაშვილი*) — gurjistonlik futbolchi. 2000-yillarning oxirida Gurjiston milliy terma jamoa aʼzosi boʻlgan. 2011—2012-yillarda Paxtakor futbol klubida oʻynagan.

Karyerasi
---------

Gurjiston jamoalaridan biri — WIT Georgia jamoasida tarbiyalangan.

2005-yilda asosiy jamoaga koʻtarildi. 2009-yilda Oliy ligada yuqori oʻrinni qoʻlga kiritdi. Klimishvili oʻz klubining asosiy oʻyinchisi boʻlib, U21 jamoasi tomonidan muntazam ravishda chaqirilgan.

U milliy terma jamoasi uchun debyutini 2008-yil 27-mayda Estoniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida zaxira oʻyinchisi sifatida oʻtkazdi. Keyinchalik yana toʻrtta uchrashuvda, shu jumladan Chernogoriyaga qarshi UEFA Jahon chempionati saralash oʻyinida ishtirok etdi.

2013-yilda Latviyaning Skonto Riga jamoasiga qoʻshildi. Ushbu mavsumda liga va Kubok musobaqalarida 2-oʻrinni egalladi.

2018-yildan beri Gruziya ikkinchi divizionida oʻynaydi.

Sharaflar
---------

**Umaglesi Liga**

* **Gʻolib:** 2008/2009

**David Kipiani Kubogi**

* **Gʻolib:** 2009/2010

**Gurjiston Superkubogi**

* **Gʻolib:** 2009/2010

* **Ishtirokchi:** 2010/2011

**Oʻzbekiston Kubogi**

* **Gʻolib**: 2011-yil

**Latviya Virsliga**

* **Runner-up:** 2013, 2014

**Latviya Kubogi**

* **Ishtirokchi:** 2013/2014

Manbalar
--------

1. ↑  „WIT Georgia titles" (KA). *witgeorgia.ge*.
2. ↑  „Estonia vs Georgia". *soccerway.com*.
**„Mittulkaniston-u Aljabrga sayohat"** (ruscha: *Путешествие по Карликании и Аль-Джебре*) — rus matametigi va yozuvchisi Vladimir Lyovshin hamda yozuvchi Emiliya Aleksandrova qalamiga mansub arifmetika va algebra haqidagi ertaklar toʻplami. Ilk bor 1967-yil Moskva shahrida „Detskaya literatura" nashriyotida chop etilgan. 1991-qayta nashr qilingan.

Asarni oʻzbek tiliga Erkin tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1973-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya" nashriyotida chop etilgan.

Asar Lyovshining „Mittulkanistonda uch kun" kitobini hamda Lyovshin va Aleksandrova hamkorlikda yozgan „Aljabrlik Qora Niqob" kitobini oʻzida jamlagan. Kitob oʻrta va katta yoshdagi maktab bolalari uchun moʻljallangan. Asarda ertaklar yordamida oʻquvchiga arifmetika va algebrada oʻrganiladigan mavzular haqida maʼlumot berilgan.

Oʻzbekcha tarjima
-----------------

Asarni oʻzbek tiliga 1967-yil „Detskaya literatura" nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Erkin Jabborov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1973-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya" nashriyotida chop etilgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Saydaliyeva – muharrir, N. Antokolskaya – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishikina – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑  „Mittulkaniston-u Aljabrga sayohat" (ruscha). *Rossiya davlat kutubxonasi*. Qaraldi: 19-dekabr 2016-yil.
2. ↑  „Mittulkaniston-u Aljabrga sayohat" (ruscha). *Rossiya davlat kutubxonasi*. Qaraldi: 19-dekabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* „Mittulkaniston-u Aljabrga sayohat" Fantastika laboratoriyasida (rus.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Fransiya, Jer departamenti, Kondomdan zamonaviy gipokras
**Hipokras** (qadimgi yunoncha: *hypokras*) — asal yoki shakar bilan kuchli shirinlantirilgan va „qirollik", yaʼni asl ziravorlar (dolchin, zanjabil, qalampimunchoq) bilan ziravorlangan sharobdan tayyorlangan alkogolli ichimlik. Qadimgi kelib chiqishi oʻrta asrlarda butun Yevropada tarqalgan. Afsonaga koʻra, bu nom qadimgi yunon shifokori Gippokratning nomidan olingan (*Hippokrates*, miloddan avvalgi 5 asr).

Bugungi kunda gipokras Fransiyada qizil sharobdan tayyorlanadi va „erta oʻrta asr aperitivi" sifatida taqdim etiladi.

Dumas-ota gipokras haqida
-------------------------

Hipokras tayyorlashning oʻrta asr tasviri

Katta pazandachilik lugʻati
---------------------------

Dumas-ota oʻzining „Katta pazandachilik lugʻati" (1873-yilda vafotidan keyin nashr etilgan „*Grand Dictionnaire de cuisine*") kitobida Charles VII oshpazi Tayerandan (*Taillerent*) qolgan gipokrat retsepti haqida gapirib beradi:

„*Bir pinta ichimlik uchun … uch gro toza va toza maydalangan dolchin, bir gro muskat yongʻogʻi yoki ikkita, agar xohlasangiz, yarim gr qalampirmunchoq va olti untsiya mayda shakar oling va hammasini kukunga aylantiring va bularning hammasini sharob bilan birga idish ustidagi suzgichga qoʻyish kerak; aralashtiring va uning oqishini kuting va u qancha uzoq oqsa, shuncha yaxshi boʻladi, lekin hidi ketib qolmasligi kerak*".
Uning soʻzlariga koʻra, „Louis XIV davrida ham bu damlama qadrlangan, u zodagonlar dasturxoniga tortilgan va Parij shahri har yili uning maʼlum miqdorini qirol dasturxoniga yetkazib berishga majbur boʻlgan" va Dumas davriga kelib „damlama butunlay yoʻqolib ketgan va unutilgan*".*

Yigirma yil oʻtib
-----------------

Dumasning „Yigirma yildan keyin" (1845) romanida d’ApeArtanyan oʻrtogʻi Aramisning xizmatkori Bazenni kutib, bir shisha gipokras buyuradi.

Yana qarang
-----------

* Conditum Paradoxum

Manbalar
--------

1. ↑  Nauka i jizn. — N 9-12 — s. 128
2. ↑  V originale: "Hypocras. — Breuvage célèbre au Moyen-Age; c'était un
mélange de vin et d’ingrédients doux et recherchés, et voici une recette que Taillerent, le maître queux de Charles VII, nous en a laissée. "
3. ↑  V originale: „Pour une pinte, dit-il, prenez trois tréseaux (trois gros) de Cinnamome fine et pure, un tréseau de mesche ou deux qui veult, demi tréseau de girofle et de sucre fin six onces, et mettez en pouldre, et la fault tout mettre en ung coulouoir avec le vin et le pot, dessoulez et le passez tant
qu’il soit coulé et tant plus est passé et tant mieux vault, mais qu’il ne soit esventé."
4. ↑  Fayl pdf knigi A. Dumas „Bolshoy kulinarniy slovar"(frans.)

Havolalar
---------

* Gipokras // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
* Gipokras // Iz „Bolshogo kulinarnogo slovarya" Dumas-otsa
* „Lyubimiy napitok Siney Borodi" — gipokras
**Bella**, kamdan-kam *Bella* (*Bella*) — yevropacha ayollar ismi. Ismlarning qisqartirilgan varianti: Izabella, Annabella, Mirabella va shu shaklda tugaydigan boshqalar. Bella ismining kelib chiqishi italyancha boʻlib, tarjimada „chiroyli, goʻzal" degan maʼnoni anglatadi. Ismning siri shundaki, uning bitta „l" harfi bilan qoʻllanilishi butunlay boshqacha maʼno beradi va tarixdan olingan maʼlumotlarga koʻra, bu holda soʻz musulmon ildizlariga ega, degan xulosaga kelish mumkin.

Koʻpincha „Bella" yoki „Bella" ismi yahudiy ayollarga beriladi, garchi bu holda bu ism idish tilidan kelib chiqqan Beyle yahudiy ayollar ismining yevropalashtirilgan moslashuvi („kinuy") boʻlsa ham.

Shuningdek, Bella ismi Shimoliy Kavkazda, shuningdek, Gruziya, Ozarbayjon, Armanistonda keng tarqalgan.

Bu nomning qiziqarli shakli „Bellatriks" yoki „Bellatrisa" boʻlib, lotin tilida „Amazonka" yoki „jangchi", „jangchi ayol" degan maʼnoni anglatadi. Xuddi shu nomdagi yulduz Orion yulduz turkumida joylashgan.

Baʼzilar ismi Izabella yoki Belladonna kabi ayollarni shunday chaqirishadi. Koʻplab mamlakatlarda Bella ismining tarjimasi bir xil — goʻzal. Va koʻpincha, bu Izabel yoki Izabella ismining qisqartmasi. Bu soʻz boshqa tillarga qanday tarjima qilinishi qiziq, turli millatlar orasida turli ekzotik variantlarni topish mumkin: Sabel, Chabela, Bebel, Bel, Izabe, Bell, Beyya (ispan.), Beliya. Pravoslavlikda cherkov nomi yoʻq. Rus tilida „Bela" ismining yozilish varianti M.Y. Lermontovning „Zamonamiz qahramoni" asari tufayli paydo boʻldi.

"Bella" ismli qahramonlar
-------------------------

* „Bela" — M.Y.Lermontovning „Zamonamiz qahramoni" romanidagi qahramon.
* Bella „Bellatrisa" Lestreynj (1951—1998) — Garri Potter romanlari seriyasidagi qahramon.
* Bella Svon (1987—2006) — Stefani Mayerning „Namozshom" turkumidagi romanlari qahramoni.

Manbalar
--------

1. ↑   (ru) *Тайна имени Белла* (Википедия nashri). .
2. ↑   *Герой нашего времени*.
**Magnit syomka** — foydali qazilmalarni qidirish va razvedka qilish, geologik haritalashtirishda geomagnit maydon elementlari oʻlchamlarining majmui. Oʻlchashda magnitometrlar va magnit gradiyentometrlardan foydalaniladi. Magnit sʼyomkaning yer yuzasida, yerdan yuqorida, suv ostida, shuningdek, shaxta va burgʻi quduqlarida oʻlchash xillari mavjud. Geomagnit maydonlarining global qonuniyatlarini oʻrganishda qayd qilish punktlarining oraligʻi yuzlarcha km ni, geologik haritalashtirish, tektonik rayonlashtirish, konlarni qidirishda esa bir necha m dan bir necha km gacha boʻladi. Yer yuzasida olib borilgan Magnit sʼyomka 1:10 000 masshtabda va undan yirikroq, mayda masshtabdagi sʼyomka esa havodan turib bajariladi. Sʼyomka toʻri magnit anomaliyasining kutilayotgan oʻlchamlari bilan belgilanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Magnit milining ogʻishi** - biror nuqtadan oʻtgan haqiqiy va magnit meridianlari orasida hosil boʻladigan burchak; Yerning geografik va magnit qutblari bir nuqtada yotmasligi tufayli sodir boʻladi. Magnit milining shim. uchi haqiqiy meridianga nisbatan sharqqa ogʻsa, Magnit milining ogʻishi o. musbat (sharqiy), gʻarbga ogʻsa Magnit milining ogʻishi o. manfiy (gʻarbiy) hisoblanadi.

Magnit milining ogʻishio. vaqt bilan bogʻliq oʻzgarib turadi. Oʻzgarish kunlik (15 min. atrofida), yillik (8 min. atrofida) va asriy boʻladi. Bunda ogʻishning toʻla oʻzgarishi 4 asrdan ortiqroq davrda amalga oshib, oʻnlab gradus qiymatni tashkil etadi. Topografik harita varagʻida tasvirlangan hudud uchun Magnit milining ogʻishio.ning oʻrtacha qiymati harita varagining jan. ramkasidan tashkarida yozib keltiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Futsanlun** — Xitoy mifologiyasidan olingan ajdar. Boylik va donolik ramzi. Afsonaga koʻra, u yer tubida yashaydi va marvaridlarni qoʻriqlaydi. Uni panjasida va ogʻzida marvarid bilan tasvirlash mumkin. U boshqa xitoylik ajdaholardan uchmasligi bilan farq qiladi.

Tavsifi
-------

Afsonaga koʻra, odamlar bunday ajdaholarni kamdan-kam uchratishadi. Futsanlunning orqa tomonida tishli taroq bor, bu unga barqarorlikni saqlashga yordam beradi. Mahluqning ovozi kayfiyatga qarab oʻzgaradi — u mis litavrning gumburlashiga, gong zarbalariga yoki qoʻngʻiroq chalinishiga oʻxshash boʻlishi mumkin. Uning shovqini zilzilaga olib kelishi mumkin. Ajdar har qanday koʻrinishga, shuningdek, koʻrinmasga aylanishi ham mumkin. Uning yer ostida belini kerishtirishi oqibatida yer yuzasida tepaliklar hosil boʻladi. Futsanlun koʻzlari yerni chuqur koʻrishga qodir va yumaloq shaklga ega. Ajdar tasvirlangan marvarid uning asosiy boyligidir. Futsanlun uch ming yil ichida oʻzining ulkan hajmiga erishgan. Dastlab, tugʻilgan onida, u ilon baligʻiga oʻxshardi. Oradan besh yuz yil oʻtib, ajdahoning boshi sazanning boshiga oʻxshardi. Yana ming yil oʻtgach, uning uzun dumi, qalin soqoli va toʻrtta panjasi paydo boʻldi. Tugʻilganidan ikki ming yil oʻtgach, Futsanlunning shoxlari oʻsdi.

Gonkongda, afsonaga koʻra, ajdar yashagan togʻ yaqinida turar-joy majmuasi qurilgan. Futsanlun dengizni tomosha qilishi uchun uning oʻrtasida boʻsh joy qoldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Famous and Fearsome: Dragons in Chinese mythology". *The World of Chinese* (30-may 2017-yil). Qaraldi: 26-iyun 2020-yil.
2. ↑  Walther G. von Krenner, Ken Jeremiah*. Creatures Real and Imaginary in Chinese and Japanese Art: An Identification Guide*. McFarland, 2016-05-01. ISBN 978-1-4766-1958-3.
3. ↑  Theresa Bane*. Encyclopedia of Beasts and Monsters in Myth, Legend and Folklore*. McFarland, 2016-05-22. ISBN 978-1-4766-2268-2.
4. ↑  *堵文娟.* „Creatures of the past - Chinadaily.com.cn". *www.chinadaily.com.cn*. Qaraldi: 26-iyun 2020-yil.
5. ↑  „Long | Chinese mythology" (en). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 27-iyun 2020-yil.
6. ↑  „Фуцанлун — Сказки, легенды и мифы". *onelegend.ru*. Qaraldi: 27-iyun 2020-yil.
**Magnit yulduzlar** - katta oʻlcham li magnit maydonlari borligi aniqlangan yulduzlar; yuzasida spektral chiziqdarning Zeyeman effekti taʼsirida ajralishiga koʻra, oʻlchangan kuchlanganligi yuzdan oʻn ming erstedgacha boʻladi. Magnit yulduzlar Gersshprung — Ressel diagrammasining bosh ketma-ketligida joylashadi hamda V, A, F va M spektral sinfga mansub. Magnit yulduzlar spektrida Si, Mn, Sr, Sg kabi kimyoviy elementlarning kuchli emission chiziqlari kuzatiladi. Bu elementlar miqdori Magnit yulduzlar da Quyosh atmosferasidagidan bir necha marta kup. Magnit yulduzlar shunday spektral sinfdagi normal yulduzlarga nisbatan oʻz oʻqi atrofida oʻrtacha uch marta sekin aylanadi. Spektral chiziqdar intensivligi va ajralish miqdori Magnit yulduzlarning uz uki atrofida aylanish davri bilan bir xil davrda oʻzgarishi aniqlangan. Shunday davr bilan Magnit yulduzlarning yorugʻligi bir necha foizga oʻzgarib turadi.

Magnit yulduzlarning magnit maydoni yulduzni hosil qilgan gazchang bulutga qarashli boʻlgan va gazchang siqilishi natijasida oʻn minglab erstedgacha kuchaygan. Ogʻir elementlar Si, Mn, Sg va Sr Magnit yulduzlar atmosferasida ruy berayotgan chaqnashlar natijasida yadro reaksiyalarida hosil buladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mixail Aleksandrovich Arinin** (1897.3.9, Saratov gubernyasi — 1967.7.5, Toshkent) — rassom, Oʻzbekistonda xiz-mat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1951). 1924-yildan dastlab Koʻqonda, soʻng Toshkentda yashab ijod qilgan. 1930-yillarda „Paran-jini yondirish", „Gʻoʻza chopigʻi" (1935), „Paxta topshirish" (1937) va boshqa asarlarni yaratdi. Ikkinchi jahon urushi yillari OʻzTAGda ishladi. Shimoliy Kavkaz frontida boʻlib, „Nemislar ketgandan keyin", „Togʻlik qiz portreti", „Fashistlar qiynoqxonasida" asarlarini, urushdan keyin „Musobaqalashmoqdalar" (1949), „Shohimardon yoʻlida" (1957) kabi asarlarni ishladi. 1956 — 57 yillarda u Oʻ. Tansiqboyev va K. Cheprakovlar bilan Navoiy teatri foyelarini devoriy rasmlar bilan bezadi. A. manzaralari 619(„Sirdaryo", 1960; „Bahor", 1962 va boshqalar)da Oʻzbekistonning goʻzal tabiatini aks ettirdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uretan kauchuklar** - sintetik kauchuklar, diizotsianatlar bilan oddiy yoki murakkab efirlarning oʻzaro taʼsirida hosil boʻladigan mahsulotlar. Uretan kauchuklar sintezida boshlangʻich monomer sifatida adipin kislota va boshqa dikarbon kislotalar, dietilenglikol va boshqa glikollar, toluilendiizonatlar va boshqa izotsianatlar ishlatiladi. Uretan kauchuklar 3 xilga boʻlinadi: 1) quyma Uretan kauchuklar — sintez jarayonida vulkanizatsiya toʻri hosil qiladigan kauchuklar; 2) valiklanadigan Uretan kauchuklar — rezina i.ch.da oddiy texnologiya boʻyicha qayta ishlanadigan kauchuklar; 3) termoplastlar — plastmassa i.ch. texnologiyasi boʻyicha qayta ishlanadigan kauchuklar. Uretan kauchuklar zichligi 1210–1250 kg/m3. Uretan kauchuklar asosidagi rezinaning muhim xossalari: yeyilishga, oʻta chidamli (bu koʻrsatkich boʻyicha Uretan kauchuklar boshqa barcha kauchuklardan ustun turadi), choʻzilishga yuqori mustahkam (30—50 MPa), elastik (nisbiy uzayishi 400—700%), moylar va yonilgʻilarda boʻkmaydi, atmosfera va radiatsiyaga chidamli, gaz utkazuvchanligi past va boshqa Kamchiliklari — sovuqqa va issiqqa (qoʻllanish temperatura oraligʻi — 35 dan 100° gacha, qisqa muddat 130° gacha), suv, kislota va ishqorlar taʼsiriga chidamsiz. Uretan kauchuklardan poyabzal poshnalari va tagliklari, ulkan avtoshinalar, kabellar uchun qoplamalar, moy va benzinga chidamli zichlagichlar, radiatsiya va boshqalardan himoyalovchi kostyumlar tayyorlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Urfa qal'asi
------------

**Urfa qal'asi**-Shanliurfa shahar markaziga yaqin joyda,shaharning janubi-g'arbidagi Damlajik tog'ining etagida joylashgan.Urfa qal'asining atrofini sharqiy,g'arbiy va janubiy tomondan mudofaa xandaqlari va shimoliy tomonini esa tik qoyalar o'rab turadi.

Xususiyatlari.
--------------

Urfa qal'asi qadimgi davrda sroenelar tomonidan qurilgan.Qal'aning devorlari esa 814-yilda Abbosiylar tomonidan qurdirilgan.Turli madaniyatlarga mansub bo'lgan odamlarni bag'rikenglikda to'plagan va etnik o'ziga xos tuzilishi bilan janubiy-sharqiy Anadolu mintaqasining sayohat yo'llarining tepasida joylashgan Shanliurfa, shaharning ramziga aylangan qal'asi bilan bugungi kunda ko'plab turistlarni o'ziga jalb qilmoqda.

Urfa qal'asining hikoyasi
-------------------------

Urfa qal'asi Ibrohim payg'ambar hikoyasi bilan din jihatidan o'ziga xos ma'noga ega.Afsonaga ko'ra Nemrut bir kuni tushida taxtining yiqilganligini ko'radi.Buning ma'nosini bilish uchun munajjimlarni chaqirtiradi.Munajjimlar uning tushini eshitib, yangi tug'ilgan chaqaloq uning qirolligini tugatib ,Yakka Xudolik dinini yoyishini aytadi.Nemrut buning oldini olish uchun o'lkasidagi barcha chaqaloqlarni o'ldiradi.Yolg'iz Ibrohim payg'ambar onasi tomonidan bir g'orga yashiriladi.Vaqtlar o'tib,Ibrohim alayhissalom ulg'ayib,mahalliy xalqni Yakka Xudolik diniga chorlaydi.Ibrohim alayhissalom butlarni yo'q qilishni boshlaganda, Nemrut uni jazolashga qaror beradi.Afsonaning davomida Ibrohim alayhissalom manjaniq bilan Urfa qal'asidagi Baliqli ko'l joylashgan katta olovga tashlash uchun olib kelinadi va manjaniqda olovga otiladi.Ollohning amri bilan otash suvga, yongan o'tinlar baliqqa aylanadi.Shunday qilib,rivoyatga ko'ra Baliqli ko'l vujudga keladi. Durdona.Choriyeva (munozara) 12:56, 4-Dekabr 2022 (UTC)
**AmbientTalk** - bu Vrije Universiteit Brussel, Belgiyadagi Dasturlash texnologiyasi laboratoriyasida ishlab chiqilgan eksperimental ob'ektga yoʻnaltirilgan taqsimlangan dasturlash tili. Bu til, birinchi navbatda, mobil maxsus tarmoqlarda oʻrnatilgan dasturlarni yozishga qaratilgan.

AmbientTalk uzluksiz ulanish va kichik infratuzilmaga ega boʻlgan yuqori oʻzgaruvchan tarmoqlarda ishlashi kerak boʻlgan dasturiy taʼminotni yaratishni osonlashtirish uchun yangi til xususiyatlari yoki dasturlash abstraksiyalari bilan tajriba oʻtkazish uchun *tajriba platformasi* sifatida xizmat qilish uchun moʻljallangan. U Java da amalga oshirilgan boʻlib, u turli platformalarda, jumladan, Androidda ham talqin qilish imkonini beradi. Tarjimon standart kutubxonasi simbioz deb ataladigan Java va AmbientTalk obyektlari oʻrtasida uzluksiz interfeysni ham taʼminlaydi.

Futures va voqea-loop parallelligini qoʻllab-quvvatlashni oʻz ichiga olgan tilning parallellik xususiyatlari aktyor modeliga asoslangan va asosan E dasturlash tilidan foydalanilgan. Tilning ob'ektga yoʻnaltirilgan xususiyatlari Smalltalk (yaʼni bloklarni yopish, kalit soʻzli xabarlar) va Self (prototipga asoslangan dasturlash, xususiyatlar, delegatsiya) kabi tillarda oʻz ifodasini topadi.

Salom Dunyo
-----------

```
system.println("Salom dunyo");
```

"Salom, dunyo!" dastur tilda unchalik axamiyatga ega emas. Biroq, uning tarqatilgan versiyasini koʻrib chiqing:

```
/\* Define types that could be discovered on the network \*/
deftype Greeter;

def makeGreeter(myName) {
 /\* Spawn an actor \*/
 actor: {
 /\* Actors have a separate namespace, include the language futures in it \*/
 import /.at.lang.futures;

 /\* A method that could be called by other greeters \*/
 def getName(){myName};

 /\* Export this actor on the network \*/
 export: self as: Greeter;
 
 /\* Main logic: if we discover another Greeter ... \*/
 whenever: Greeter discovered: {|other|
 /\* Asynchronously get their name, and greet them \*/
 when: other<-getName()@FutureMessage becomes: {|name|
 system.println("Hello "+ name + "from "+ myName);
 };
 };
 };
};

/\* Spawn 2 actors that will greet each other \*/
makeGreeter("Alice");
makeGreeter("Bob");

```

Manbalar
--------

1. ↑  Dedecker J. Van Cutsem T. Mostinckx S. D'Hondt T. De Meuter W. Ambient-oriented Programming in AmbientTalk. In "Proceedings of the 20th European Conference on Object-Oriented Programming (ECOOP), Dave Thomas (Ed.), Lecture Notes in Computer Science Vol. 4067, pp. 230-254, Springer-Verlag.", 2006

Havolalar
---------

* AmbientTalk rasmiy sayti
* Ochiq manbali tarjimon