| Siyosiy korrupsiya |
| --- |
| 
Tushunchalar |
| * Anti-korrupsiya
* Poraxoʻrlik
* Kronizm
* Korrupsion iqtisodiyot
* Saylovdagi firibgarlik
* Elita qoʻlga olish
* Taʼsir qilish savdosi
* Kleptokratiya
* Mafiya davlati
* Nepotizm
* Soxta fond
* Simoniya
 |
| 
Mamlakatlar boʻyicha korrupsiya |
| 

| Afrika |
| --- |
| * Angola
* Botsvana
* Kamerun
* Chad
* Kongo
* Misr
* Ekvatorial Gvineya
* Eritreya
* Efiopiya
* Gana
* Gvineya-Bisau
* Keniya
* Liberiya
* Mavrikiy
* Marokash
* Nigeriya
* Senegal
* Serra-Leone
* Somali
* Janubiy Afrika
* Janubiy Sudan
* Sudan
* Tanzaniya
* Tunis
* Uganda
* Zambiya
* Zimbabve
 |
| Osiyo |
| * Afgʻoniston
* Armaniston
* Ozarbayjon
* Bahrayn
* Bangladesh
* Kambodja
* Xitoy
* Kipr
* Gruziya
* Hindiston
* Indoneziya
* Eron
* Iroq
* Isroil
* Iordaniya
* Quvayt
* Qirgʻiziston
* Qozogʻiston
* Livan
* Malayziya
* Myanma
* Nepal
* Shimoliy Koreya
* Pokiston
* Filippin
* Singapur
* Janubiy Koreya
* Shri Lanka
* Suriya
* Tojikiston
* Tailand
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
* Vyetnam
* Yaman
 |
| Yevropa |
| * Albaniya
* Avstriya
* Belgiya
* Bosniya va Gersegovina
* Bolgariya
* Xorvatiya
* Chexiya
* Daniya
* Finlandiya
* Fransiya
* Germaniya
* Gretsiya
* Vengriya
* Islandiya
* Irlandiya
* Italiya
* Kosovo
* Latviya
* Litva
* Lyuksemburg
* Shimoliy Makedoniya
* Moldova
* Chernogoriya
* Niderlandiya
* Norvegiya
* Polsha
* Portugaliya
* Ruminiya
* Rossiya
* Serbiya
* Slovakiya
* Sloveniya
* Ispaniya
* Shvetsiya
* Shveysariya
* Ukraina
* Birlashgan Qirollik
* Vatikan shahri
 |
| Shimoliy Amerika |
| * Kanada
* Meksika
* Qoʻshma Shtatlar
 |
| Markaziy Amerika |
| * Kuba
* Gaiti
* Nikaragua
 |
| Janubiy Amerika |
| * Argentina
* Boliviya
* Braziliya
* Chili
* Kolumbiya
* Ekvador
* Paragvay
* Peru
* Venesuela
 |
| Okeaniya |
| * Avstraliya
* Yangi Zelandiya
* Papua Yangi Gvineya
 |
| * k
* m
* t
 |

 |
| * k
* m
* t
 |

Soʻnggi yillarda Chernogoriya korrupsiyani oldini olish uchun zarur boʻlgan profilaktik va qonunchilik choralarini amalga oshirish boʻyicha saʼy-harakatlarini oshirdi. Masalan, Jinoyat kodeksining poraxo‘rlikka qarshi kurash qoidalari, shuningdek, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi, axborotdan foydalanish va siyosiy moliyalashtirish to‘g‘risidagi qonunlar mustahkamlandi, maʼrifiy tadbirlar va davlat xizmatchilarining halollik meʼyorlariga o‘rgatish bo‘yicha ishlar kuchaytirildi.

Transparency International tashkilotining 2021-yilgi korrupsiyani idrok etish indeksida Chernogoriya 0 („juda korrupsiyalashgan") dan 100 („juda toza") gacha boʻlgan shkala boʻyicha 46 ball toʻpladi. Ballar boʻyicha tartiblanganda, Chernogoriya Indeksda 180 mamlakat orasida 64-oʻrinni egalladi, bu yerda birinchi oʻrinni egallagan davlat eng halol davlat sektoriga ega deb hisoblanadi. Taqqoslash uchun, eng yaxshi ball 88 ball (1-o‘rin Daniya), eng yomon ball esa 11 ball (180-o‘rin Janubiy Sudan) bo‘ldi.

Biroq, korrupsiya mamlakatda jiddiy muammo boʻlib qolmoqda. Yevropa Komissiyasi 2013-yilgi taraqqiyot hisobotida korrupsiyaga qarshi kurashda samaradorlik qonunchilikka tez-tez oʻzgartirishlar kiritish va huquqni muhofaza qilish organlarining korrupsiyaga oid daʼvolarni, ayniqsa yuqori mansabdor shaxslar ishtirokidagi tergovga boʻlgan munosabati sustligini aniqlaydi.

Hududlar
--------

### Biznes

Jahon Iqtisodiy Forumining 2013-2014-yillardagi Global raqobatbardoshlik hisobotida so‘rovnomada qatnashgan biznes rahbarlari Chernogoriyada biznes yuritishning eng muammoli omillari sifatida moliyalashtirish, korrupsiya va samarasiz byurokratiyani baholagan. Chernogoriya Jinoyat kodeksida faol va passiv poraxo‘rlik taqiqlangan. Davlat mansabdor shaxslariga nisbatan „Manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish to‘g‘risida"gi qonunga ko‘ra, ular faqat 50 yevrodan kam bo‘lgan, kichik qiymatdagi tegishli sovg‘alarni olishlari mumkin bo‘lgan qattiqroq talablar qo‘yiladi.

Transparency International tashkilotining 2017-yilgi korrupsiyani idrok etish indeksida mamlakat 180 mamlakat ichida 64-o‘rinni egalladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Montenegro Corruption Profile".  Business Anti-Corruption Portal. 16-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-dekabr 2013-yil.
2. ↑  „The ABCs of the CPI: How the Corruption Perceptions Index is calculated" (en). *Transparency.org*. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Montenegro 2013 Progress Report".  The European Commission. 16-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-dekabr 2013-yil.
4. ↑  „Global Competitiveness Report 2013-2014".  The World Economic Forum. Qaraldi: 16-dekabr 2013-yil.
5. ↑  „Corruption Perception Index 2017".

Havolalar
---------

* Korrupsiyaga qarshi biznes portalidan Chernogoriya korrupsiya profili