recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Solihbek oxund** (toʻliq ismi Mulla Solih oxund dodxoh Qozoqboybek Ubaydullabek oʻgʻli) (1805, Toshkent — 1868, Tomsk, Rossiya) — davlat arbobi, ulamo, mudarris, Podsho Rossiyasi qoʻshinlariga qarshi Toshkent mudofaasining rahbari. Otasi — Qozoqboybek Qoʻqon xonligining eng nufuzli kishilaridan biri boʻlgan, unga dodxoh unvoni berilgan; Toshkent shahrida amalga oshiriladigan ishlarda uning maslahati muhim ahamiyat kasb etgan. SO. dastlab Toshkent maktab-madrasalarida, soʻng Buxoroda (1832—42) tahsil olib, oxund ilmiy unvoniga sazovor boʻlgan. Sheralixon (1832—44) tomonidan yuborilgan „Muboraknoma"ga muvofiq xon saroyida maslahatchi vazifasini bajaradi, koʻp oʻtmay Toshkentga krzi va rais hamda Xoja Axror Valiy, Koʻkaldosh madrasalariga bosh mudarris lavozimiga tayinlanadi. Xudoyorxon (1862) davrida ham uning mavqei koʻtariladi. Mamaxon taxtga kelgach (1858—62), Solihbek oxundni Qoʻqonga chaqirtirib „Qozilik va boshqa amallarga" yorliq beradi. Sulton Saidxon (1863—65) davrida ham xonning yaqin maslahatchilaridan biri boʻlgan. Alimqul bilan birga va u shahid boʻlgach, yakka oʻzi Toshkent mudofaasini boshqaradi. Barcha mablagʻini shahar muhofazasi uchun sarflaydi. General M. Chernyayev bilan oʻrtada tuzilgan shartnoma ahdlarini tuzishda faollik koʻrsatgan. Bu shartnoma qabul qilinib, oʻrtada „Ahdnoma" bitilgach, kutilmaganda Chernyayev shartnomani buzib, oʻz xohishiga mos keladigan 2-shartnomani tuzadi. So. unga imzo chekishdan bosh tortadi. Shu sababli 9 nafar sherigi bilan sudsiz Tomsk shahriga surgun qilinadi. Toshkent shahrining 37 nafar nufuzli kishilari So.ni surgundan qaytarish uchun imperatorga „Iltimosnoma" (1867) yuboradilar. Unga qaytish uchun ruxsat berilganligini eshitgan raqiblari odam yollab Solihbek oxundni zaharlab oʻldirganlar.

Manbalarda So. Xoʻja Ahror Valiy madrasasini oʻz mablagʻi hisobidan tuzattirgani, Koʻkaldosh madrasasini ham taʼmirlab, 3 oshiyonlik hujralarini ganch suvoq qildirgani maʼlum. So. ulamo boʻlish bilan birga kuchli tib olimi va qasidanavis shoir ham boʻlgan.

Adabiyot
--------

* Ibrat, Fargʻona tarixi, ["Meros" kitobida] T. 1991;Oʻrinboyev A. Boʻriyev O. Toshkent Muhammad Solih tavsifida (XIX asr), T. 1983. Sirojiddin Axmedov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Solin** — oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan biri. 19-asr oxiri — 20-asrning boshlarida ayrim guruhdari tarqoq holda Fargʻona vodiysi (Andijon)da, Zarafshon vodiysining Bulungʻur tumanidagi Solin qishlogʻida va Oʻrta Osiyoning janubida yashashgan. Solinliklar oʻzbeklarning marqa urugʻi hamda yuz kabilasi tarkibida ham boʻlganlar. 20-asrning boshlarida Solinliklarlar batamom oʻtroqlashib, dehqonchilik bilan shugʻullangan. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

Solinlar nafaqat Jizzax viloyatining Zomin tumani Itifoq mahallasida G'allaorol tumani Qipchoqsuv mahallasida Baxmal tumani Oyqor mahallalarida yoki samarqand viloyatida balki sirdaryoda ham bor ammo ular ozchil
**Tausagʻiz**, togʻsaqich (Scorzonera tausaghyz) — qoqidoshlarga mansub koʻp yillik oʻsimlik. Ildizi yoʻgʻon, sertarmoq. Poyasi koʻp shoxlanmagan, boʻyi 20—50 sm, barglari navbatlashib joylashgan, uchi sariq savatcha bilan tugaydi. Savatchasida 30—50 ta sariq, tilsimon, ikki jinsli gullari oʻrnashgan. Mevasi pistacha. T. Qozogʻistonda Qoratogʻ tizimining toshli va shagʻalli yon bagʻirlarida oʻsadi. Quruq ildizining 9—28% ini kauchuk tashkil etadi. Kauchukning sifati tropikda oʻsadigan geveya kauchugidan yuqori. T.dan 1948-yilgacha keng miqyosda kauchuk olish uchun foydalanilgan; sunʼiy kauchuk ishlab chiqarish. yoʻlga qoʻyilgandan keyin fakat ilmiy maqsadlarda ishlatila boshlandi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti xodimlari S.X. Chevrenidi va O. N. Bondarenko (1948) Fargʻona vodiysida yangi T. oʻsimligini topishib, unga Oʻzbekiston tausagʻizi deb nom berishgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mavlono muzeyi** 1926-yildan beri Koniyadagi faoliyat koʻrsatayotgan muzeylardan biri hisoblanadi. U "Mavlono maqbarasi" nomi bilan ham mashhur.

Mavlono qabri Yashil gumbaz to‘rtta qalin ustun (fil oyoqlari) ustiga qurilgan. Shundan keyin tuzilma turli sanalarda turli qo'shimchalar bilan kengaytirildi. Usmonli sultonlarining bir qismining Mavleviy tariqatiga mansub boʻlishi qabrga alohida ahamiyat berilishini va yaxshi muhofaza qilinishini taʼminladi.

Muzey maydoni bog'i bilan 6500 m² bo'lsa, ekspropriatsiya yo'li bilan Atirgul bog'i sifatida tashkil etilgan bo'limlar bilan 18 000 m² ga yetdi. Muzey bog'ida Selim I tomonidan qurilgan favvoraning qorni Germiyanoğullari Beyligi tomonidan sovg'a qilingani aytiladi.

Bepulligiga qaraganda, u Madaniyat vazirligi uchun eng ko'p daromad keltiruvchi ikkinchi muzey.

Ahmad Eflakiyning Mavlono haqida rivoyatlar bayon etilgan "Oriflar afsonalari" kitobida Mavlono otasiga qabr qurmoqchi bo‘lgan sultoniga "bezovta qilma, chunki osmondan ko'ra ulug'vorroq narsani qura olmaysiz," deydi. Maqbara Mavlono vafotidan keyin qurilgan.

Fotosuratlar
------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  Uzluk, F. Nâfiz, "Germiyanoğlu Yakub Beyin Vakfiyesi", *Vakıflar Dergisi*, VIII s, 76. Burada geçen ifade: *Hazret-i Hünkâr-ı Ekberin saâdetli dergâhında hâlâ şadırvan-ı şerifin iki kadehi olub birbiri içinde ger biri on sekiz terekli olan büyük, biri dahi anın içinde küçük. Ol havz-ı şerif on sekiz terekli olan büyük havuz olduğu yine türbe-i şerifte olan şerif bir zattan işittim. Onun benzeri, lakin ondan küçük olarak birisi dahi Kütahya'da eski Germiyân Sarayı olan Mevlevî Dergâhında var imiş. Yine o zâttan işittim. Hakikatini ancak Allah bilir*
2. ↑  Abdülbaki Gölpınarlı, *Mevlânadan Sonra Mevlevilik*, İstanbul, 1953, s. 154
3. ↑  Remzi Kitabevi, Türkçeye tercüme: Tahsin Yücel

Havolalar
---------

* Madaniyat vazirligi - Mavlono muzeyi 18 Aralık 2007 tarihinde arxivlangan
* Mavlono muzeyining sun'iy yo'ldosh ko'rinishi 2008 25 Kasım 2008 tarihinde Google xaritalari</img>
Mahbatxon qoʻzgʻoloni.Shoh Jahonni mag'lub etishda katta rol o'ynagan Maxabatxonga Nur Jahon shubha bilan yaqinlashdi. Uni Parvezdan ajratib, Bengalga borishni buyurdilar.Bundan tashqari, uning mol-mulki bo'yicha g'azna uchun dalolatnoma tuzish so'ralgan.Kuyoviga nihoyatda shafqatsiz munosabatda bo‘lgan U allaqachon qulashini muqarrar deb hisoblagan.Bu vaqtda Jahongir va Nur Jahon Kobulga ketayotgan edi.Jelum qirg'og'ida Maxbatxon o'zining Rajput otliqlari bilan shoh qarorgohini o'rab oldi va unga o'z shartlarini aytib berishni niyat qilib, uni qo'lga oldi.Nur Jahon Mahbatxon xalqiga hujum qilmoqchi bo'ldi, lekin u bunga erisha olmadi va u eri bilan qolishga va uning taqdirini baham ko'rishga qaror qildi.Mahobatxonning to‘ntarishi muvaffaqiyatli bo‘ldi, ammo muvaffaqiyat qisqa umr ko‘rdi.Endi u boshchiligidagi shoh qoʻshini mah va begim bilan birga Kobul tomon harakat qildi.Kobulda Nur Jahon ayyorlik bilan erini ozod qilishga muvaffaq bo'ldi.Endi qochish navbati Mahobodxonga keldi.U Dekanda Shoh Jahonga qo'shildi.Achinarli ahvolda qolgan Shoh Jahon allaqachon Perenoga qochish haqida o'ylayotgan edi, birdan voqealar uning uchun juda qulay tus oldi.Parvez 1626 yil oktyabr oyida vafot etdi. 1627-yil oktabrda esa Jahongirning o‘zi vafot etadi.Shoh Jahon shoshib taxtini qo'lga kiritish uchun Dekanni tark etdi.

Manba.
------

Sinha N. K. Banerji A. C. Hindiston tarixi. - Kalkutta 1952 yil
Turk tovari
-----------

Turkiyada ishlab chiqarilgan, Turkiyada yetishtirilgan yoki fabrikalarda ishlab chiqarilgan deyarli barcha ishlab chiqarilgan mahsulotlarga berilgan nom yoki farqlovchi belgi.Iqtisodiyotda o'xshash mahsulot yoki xizmatlarni bir-biridan ajratish uchun ishlab chiqarilgan mahsulotlarda bo'lishi kerak bo'lgan farqlovchi belgilar tovar nomlari deb ataladi. Tovar nomlari har qanday shakldagi harflar, raqamlardan iborat bo'lishi mumkin.Tovar iqtisodiyoti doirasida dunyo mamlakatlari ishlab chiqargan tovarlariga o'z davlatlarining nomlarini yozib, ishlatadilar.Turkiyada ishlab chiqarilgan tovarlarga bir xil ma'noni anglatuvchi "Made in Turkey" (qisqartirilgan TM) yoki (ingliz tilida) "Made in Turkey" so'zlari yoziladi va qo'llaniladi. Bundan tashqari, so'nggi yillarda turkiya mahsulotlari ((Turkish) Turkey Production) Turkiya mahsulotlarida qo'llanilmoqda. Bugungi kunda Birlashgan Brendlar Uyushmasi va Turk Brendlar Uyushmasi bu borada olib borgan tadqiqotlari natijasida e'lon qilgan "Tovar iqtisodiyoti hisoboti" nomli nashrni tayyorladilar va bu nashrda Turk brendlari tushunchasi shunday bo'lishi kerakligi ta'kidlandi.

Mahalliy tovarlar haftaligi(Turkiya)
------------------------------------

Mahalliy tovarlar haftaligi (rasmiy nomi Munosabatlar, sarmoya va turk mollari haftaligi) Turkiyadagi barcha maktablarda 12-18 dekabr kunlari nishonlanadigan kun va haftalardan biridir.
Birinchi jahon urushidan keyingi iqtisodiy qiyinchilikdan so'ng, xorijiy mamlakatlarga pul oqimining oldini olish va ijtimoiy munosabatlar haqida xabardorlikni shakllantirish maqsad qilingan. Shu maqsadda Otaturk raisligida 1923-yilda Izmir Iqtisodiyot Kongressi chaqirildi. Bu qurultoyda mamlakat mustaqilligini himoya qilish, mahalliy mahsulotlar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishga qaror qilindi. 1929-yil 12-dekabrda Turkiya Buyuk Millat Majlisida bosh vazir İsmet İnönü nutq so‘zladi. U o‘z nutqida xalq xo‘jaligi, mahalliy mahsulotlar, tejamkorlik haqida gapirdi. 1946-yildan buyon mahalliy tovarlar haftaligi sifatida nishonlanadi. 1983-yilda uning nomi Munosabatlar, sarmoya va turk mollari haftaligiga o'zgartirildi.
Haftalikdan maqsad ichki iste'molni ongli ravishda oshirishdir. Bu haftada tejamkorlik, sarmoya kiritish va "mahalliy mahsulotlardan foydalanish" muhimligi ta’kidlanadi. Odamlarning puli, mol-mulki, vaqti va sog'lig'ini talabga ko'ra asrash, ulardan ehtiyotkorona foydalanish talab etiladi. Ehtiyojlar uchun sarflangandan keyin qolgan pul bilan investitsiya qilish muhimligi ta'kidlanadi. Mamlakatimizda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar orasidan iste’mol qilinadigan mahsulotlarni tanlash zarurligi tushuntiriladi. Shu tariqa mamlakat boyligini oshirish maqsad qilingan. Unda ongli iste’molchilik masalalariga ham e’tibor qaratilgan.
12-18-dekabr kunlari maktablarda nishonlanadigan bu haftada munosabat, sarmoya va turk mollari haqida ma'lumot beriladi. She’rlar o‘qiladi, ma’ruzalar qilinadi, syujetlar, o‘yinlar o‘ynaladi.
**Kislotabardosh materiallar**— kislotaga chidamli materiallar. Metall va metallmas (anorganik va organik) xillarga boʻlinadi. Metall Kislotabardosh materiallarga temir asosidagi qotishmalar (yuqori legirlangan va uglerodli poʻlatlar, choʻyanlar), rangli va nodir metallar (mas, nikel, mis, alyuminiy, titan, sirkoniy, oltin, platina) va ularning qotishmalari kiradi. Metallmas (anorganik) Kislotabardosh materiallar, odatda, silikat kislotalar toʻzlaridan iborat boʻladi. Bunday materiallarga tosh holatda quyilgan materiallar, silikat va kvars shishalar, kislotabardosh beton va sementlar, kislotaga chidamli keramik materiallar, emallar va togʻ jinslari — asbest, granit, beshtaunit, andezit va boshqa kiradi. Organik Kislotabardosh materiallar — polietilen, polivinilxlorid, polipropilen, ftoroplastlar, sintetik kauchuk asosidagi rezinaning baʼzi turlari va boshqa eng keng tarqalgan. Kislotabardosh materiallar kimyo, yengil va oziq-ovqat sanoatlarida, mashinasozlik hamda elektrotexnikada qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nekropol** (yun. nekros — oʻlik, polls — shahar) — qadimgi qabriston.

Antik va ilk oʻrta asrlarda
---------------------------

Bu atama antik va ilk oʻrta asrlar davridagi qabristonlarga taalluqli. Nekropollar shakli, tuzilishi, koʻmish odati, ijtimoiy-etnik buyumlari bilan bir-biridan ajralib turadi. Nekropollar toshdan va tuproqdan koʻtarmali yoki koʻtarmasiz qilib qurilgan. Ular yer osti va yer usti maqbaralarga ajraladi. Nekropollar katakomba, oʻra shaklida boʻlib, tosh, yogʻoch yoki gʻisht bilan oʻralgan. Sagʻana, mugʻxona, ehrom va maqbaralar toshdan, pishiq yoki xom gʻishtdan ishlangan. Nekropolga murdalar kuydirilib yoki oʻz holicha koʻmilgan. Murdani kuydirmasdan koʻmishning turli xillari boʻlib, murdalar qay holatda yotqizilishi qoʻshib koʻmiladigan asboblarga koʻra, bir-biridan ajralib turadi. Kuydirib koʻmishda murdani kuydirgandagi kulni qabrga toʻkib yoki biron idishga solib, baʼzan, har xil buyumlar qoʻshib koʻmilgan.

Musulmon nekropollari
---------------------

Musulmon nekropollari IX—X asrlardan paydo boʻla boshlagan. Ularni paydo boʻlishi asosida, odatda, mozorlar yoki qadamjolar turgan.

### Buxoro nekropollari

Buxoroda nekropollar pushta deb nomlangan. XX asrning boshlarida ulardan baʼzilarining yoshi 1000 yildan oshgan. Soʻnggi tadqiqotlarga koʻra, Buxoroda 70 dan ortiq katta va kichik nekropollar boʻlgan. 1910-yillarda ularning umumiy maydoni Buxoroda — 19,5 gektarni (shahar umumiy maydonining 12%) va shahar qalʼasining tashqarisida 44 gektrni tashkil etgan. 1928-yilda Buxorodagi qabristonlarning barchasida va shahar qalʼasi tashqarisidagilarning bir qismida dafn etish man etib qoʻyilgan. 1940—1970-yillarda esa ularning deyarli barchasi buzib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. 1 2  Nekrasova. sfn error: no target: CITEREFNekrasova (help)

Adabiyotlar
-----------

* Некрасова Е.*. Погребальные сооружения некрополей Бухары и Бухарского оазиса*.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xarcho** (gruzincha: *ხარჩო*, *dzrohis khortsi kharshot* — mol go'shtidan tayyorlangan sho'rva ) — guruch, yong'oq va tklapi yoki tkemali nordon sousi bilan birga dasturxonga tortiluvchi gruzincha milliy mol go'shti sho'rvasi hisoblanadi.

 ko'cha belgisi
Sho'rva juda achchiq bo'lib, uning tarkibida juda ko'p miqdorda sarimsoq va ko'katlar (asosan, kinza) mavjud va boshqa sho'rvalarga qaraganda ancha quyuq, u "sho'rvada suyuqlik yarmigacha bo'lishi kerak" qoidasiga amal qiladi. Hattoki qarshi nazar ham mavjud: "haqiqiy xarcho — bu sho'rva emas, balki tuzilishga ko'ra karriga o'xshash to'laqonli issiq taomdir".

Ushbu gruzincha milliy taomining boshqa go'shtli sho'rvalardan ajralib turuvchi o'ziga xos xususiyati — bu uning tayyorlanishida faqatgina mol go'shtidan (asosan, ko'krak qafasi yoki kamdan-kam hollarda rulka), tkemali olxo'risi va qirg'ichdan chiqarilgan yong'oqdan foydalanilgan. "Klassik" retseptga ko'ra, taomdan ushbu uchta tarkibni olib tashlash yoki boshqalariga almashtirish mumkin emas. Xarcho retsepti orqali u Gruziyaning qaysi hududiga tegishli ekanligini bilish mumkin (gruzincha megrelcha va boshqalarda xarcho sho'rvalarining turlari mavjud), ammo uning tarkibi — tklapi va yong'oq bilan tayyorlangan achchiq mol go'shti sho'rvasi bo'lib, o'zgarishsiz qoladi.

Biroq, kundalik oshxonada tklapi (katta korjdan olingan katta bo'lak — lavash, xarcho qo'shib, botirilgan) yoki boshqa taomlar bilan o'rindosh bo'lishi mumkin; xarcho retseptlarida ko'pincha "tklapi, bir kaftdek bo'lak"ni topishingiz mumkin) yangi alichu, tkemali sousi, anor sharbati yoki pomidor va tomat pastasi bilan dasturxonga tortiladi.

Xarcho sho'rvasi Sovet oshxonalarida va Kubandagi uy oshxonalarida mashhur taomga aylangan.

Xarchoning nomini xazilkash Grigoriya Gorinning "Xarcho istayman!" yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Похлёбкин 1983. sfn error: no target: CITEREFПохлёбкин1983 (help)
2. 1 2  *Тихменева М.* „Самый пряный суп. Как приготовить настоящий грузинский харчо".  aif.ru (29-yanvar 2016-yil). Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
3. 1 2  В. В. Похлёбкин 2015. sfn error: no target: CITEREFВ.\_В.\_Похлёбкин2015 (help)
4. ↑  „10 ошибок, которые мы делаем в грузинских ресторанах в Москве" (ru).  Time Out. Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
5. ↑  *Жигунова М.* Все мы в одном этническом котле // «Родина», № 9, 2014 — С. 16-19 — ISSN: 0235-7089
6. ↑  *Астапов М. Б. Абрамов В. П.* Добро пожаловать на Кубань!] // «Мир русского слова», 2009
7. ↑  *Григорий Горин* ХОЧУ Харчо! (Монолог официанта)

Adabiyotlar
-----------

* Похлёбкин В. В. Харчо // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 381—382. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
* Похлёбкин В. В. „Харчо (грузинская кухня)",*. Национальные кухни наших народов*. М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983 — 124 bet.
* Харчо // Культура питания. Энциклопедический справочник / Под ред. И. А. Чаховского. — 3-е издание. — Мн.: «Белорусская энциклопедия имени Петруся Бровки», 1993. — С. 387. — 540 с. — ISBN 5-85700-122-6.
**Pont-l'Évêque** (fransuzcha: Pont-l'Évêque, ruscha Pont-Leveque deb ham ataladi) - sigir sutidan yuvilgan qobig'i bilan tayyorlangan yumshoq pishloqlar oilasiga kiradi. Kvadrat shakli uni boshqa Normandiya pishloqlaridan ajratishni osonlashtiradi.

Hikoyasi
--------

Birinchi marta bu pishloq XII asr monastir yilnomalarida qayd etilgan. Ehtimol, tarixda tez-tez sodir bo'lganidek, rohiblar buni o'ylab topishgan. Keyin u "angelon" yoki "angelot" - "farishta" deb nomlangan (eski fransuz tangasi ham deyilgan).16-asrga kelib, uning nomi "augelot" - "pishloq" (ya'ni Pays d'Auge hududida tayyorlanadigan pishloq) bo'ldi.

Pont-l'Evequening zamonaviy nomi Quyi Normandiyadagi kichik shaharchadan keyin taxminan 17-asrda paydo bo'lgan. 18-asrda Pont-l'Evêque allaqachon Normandiyadan tashqarida keng tanilgan va hatto boshqa mamlakatlarga eksport qilingan.

Pishloq 1975 yilda *Controlled Origin (AOC)* maqomini oldi.

Ushbu pishloq o'zining hamkasblari Camembert va Livarodan kam bo'lmagan boy tarixga va kam ta'mga ega bo'lishiga qaramay, u har doim ikkinchisining soyasida bo'lgan. Uning ishlab chiqarish hajmi kambert va livaro ishlab chiqarish hajmidan ancha past. Bundan tashqari, u fransuz pishloqlari ro'yxatiga kiritilgan bo'lib, ularning asta-sekin yo'q bo'lib ketishi va ishlab chiqarish an'analarini yo'qotish xavfi haligacha olib tashlanmagan.

Ishlab chiqarish
----------------

Pont-l'Eveque ishlab chiqarishga Normandiya departamentlarida, shuningdek, Mayenning janubiy departamentida ruxsat berilgan. Pont-l'Evekning tug'ilgan joyi hisoblangan Kalvados departamenti ishlab chiqarish markazi bo'lib qolmoqda. Butun yil davomida ishlab chiqariladi.

Og'irligi 350-400 gramm bo'lgan bosh pishloqni tayyorlash uchun 3 litr sut kerak bo'ladi. To'liq yoki qisman yog'siz sut 35 ° ga qadar isitiladi; xamirturush qo'shiladi. Keyin hosil bo'lgan laxta mayda (1-2 sm) bo'laklarga bo'linadi va aralashtiriladi. Calle kvadrat shakllarda yotqizilgan.

Pishloqlar maxsus isitilmaydigan quritgichlarda pishadi. Ular ag'dariladi va zaif sho'r suv bilan yuviladi. Qarish 2 dan 6 haftagacha davom etadi; pishloq qobig'i asta-sekin rangini oqishdan qizilga o'zgartiradi.

Adabiyotlar
-----------

* *Масуи К. Ямада Т.* Французские сыры : иллюстрированная энциклопедия = [French Cheeses] / Казуко Масуи, Томоко Ямада ; вступ. сл. Ж. Робюшон ; пер. с англ.: С. Сапронов ; фото Й. Маруяма. — СПб. : Изд. дом «Нева», 2003. — С. 172. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* Le Grand Larousse gastronomique / Isabelle Jeuge-Maynart. — Larousse, 2007. — P. 697. — 992 p. — ISBN 978-2-03-582360-1.

Havolalar
---------

* Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-03-04).
**Xarappa** — Xarappa madaniyati bosh markazlaridan birining xarobasi. Pokistonning Moʻlton viloyatidagi Ravi daryosining eski oʻzani yaqinida joylashgan. 19-asrning 50-yillarida ingliz olimi A.Kanningxem tomonidan ochilgan. Keyinchalik ingliz va xind arxeologlari J. Marshall, E. Makkey, M.Uiler, D.Saxni, R.Banerjilar tadqiq qilganlar. Qishloq 260 ga dan ziyod maydonni egallab, qalʼa va quyi shahar qismidan iborat boʻlgan. Shahar qismi aniq reja asosida qurilgan, u kvartallarga boʻlingan, i.ch. xoʻjalik majmualari (gʻalla ombori, tegirmonlar, quyish ustaxonalari) mavjud boʻlgan. X.dan topilgan boshqa moddiy madaniyat yodgorliklari Xarappa madaniyatining barcha qishloklari uchun ham xosdir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Perifraza**, perifraz (yun. periphrasis — tasviriy ibora; kinoya, istiora) — borlikdagi narsa va voqealarning nomini toʻgʻridan-toʻgʻri atamasdan, ularni bilvosita, yaʼni turli xil soʻz yoki tasviriy iboralar bilan ifodalash; majoziy ifodalardan biri (mas, "sher" oʻrnida "hayvonlar shoqi"; "paxta" oʻrnida "oq oltin", Alisher Navoiy oʻrnida "oʻzbek adabiy tilining asoschisi" iboralarining koʻllanishi). P.da tasvirlanayotgan tushunchaning ayni matn va vaziyat uchun eng muhim sifati, belgisi, xususiya-ti birinchi oʻringa qoʻyiladi. P.ning asosiy vazifasi matnning ifodaviyligini, bayonning taʼsirchanligini oshirishdir.

P. asosan, badiiy adabiyot tilida, publitsistik va ogʻzaki nutqsa uchray-di, ilmiy nutkda esa tasviriylikdan xoli boʻladi va termin sifatida qoʻlla-nadi. Funksional jihatdan P.ning 2 turi farqlanadi: hamma tomonidan qabul qilingan, hammatushunadigan P. (frazeologizmlar, hikmatli iboralar) va vaziyatga bogʻliq boʻlgan, maz-muni, maʼnosi muayyan matngagina aloqadorbulgan individual P. (bularning baʼzilari izchil qoʻllanish natijasida 1-turdagi P.lar qatoriga oʻtadi). Shu bilan birga badiiy, obrazli P.lar (oq oltin — paxta, zangori olov — gaz, poʻlat qush — samolyot kabi) va manti-qiy P.lar (mas, evfemizmlar, tabular) oʻzaro farqlanadi. Aksariyat P.lar otli birikmalar boʻlib, metafora, metonimiya, sinekdoxa singari koʻchimlar asosida yuzaga keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xarid qobiliyati** - mamlakat pul birligining muayyan miqdordagi tovar va xizmatlarga ayirboshlanish qobiliyati, pul birligiga sotib olinishi mumkin boʻlgan tovarlar va xizmatlar miqdori. Agar biror kishining pul daromadi bir xil boʻlib qolsa, lekin Narx darajasi oshsa, bu daromadning sotib olish qobiliyati pasayadi. Inflatsiya har doim ham pul daromadining sotib olish qobiliyatining pasayishini anglatmaydi, chunki ikkinchisi narx darajasidan tezroq koʻtarilishi mumkin. Yuqori real daromad yuqori xarid qobiliyatini anglatadi, chunki real daromad Inflatsiyaga moslashtirilgan daromadni anglatadi.

Bundan tashqari, firma, xonadon va davlatning oʻz qoʻlida boʻlgan pul mablagʻlariga moye holda mamlakatda shakllangan tovarlar narxi va xizmatlar tariflari darajasida sotib olishga qodir boʻlgan tovarlar va xizmatlar miqdori. Aholining Xarid qobiliyati daromadlar darajasiga va bu daromadda xarid uchun ajratilishi mumkin boʻlgan qism miqsoriga bogʻliq. Tovarlar narxi va xizmatlar tariflari qiymatlari ham muhim rol oʻynaydi (yana qarang Aholi xarajatlari).

Adam Smith sotib olish kuchi birligi sifatida bir soatlik mehnatdan foydalangan, shuning uchun qiymat maʼlum miqdorni ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan ish soatlarida oʻlchanadi (yoki uni sotib olish uchun etarli miqdorda boshqa tovarlar ishlab chiqarish uchun).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  „Guy Le Strange".
**Perinevri** (perineurium) — periferik nervlarning nerv tolalari toʻplami atrofida membranani hosil qiluvchi va biriktiruvchi toʻqimalarning (perinevral hujayralar) konsentrik qatlamlari. Perinevrium toʻplam ichidagi nerv tolalarini qoʻllab-quvvatlaydi va himoya qiladi va periferik nervlarning mustahkamligi va elastikligini taʼminlaydi. Toʻplamning  kattaligi va tanadagi joylashishiga qarab, perinevral hujayra qatlamlari soni 3 dan 15gacha oʻzgaradi. Har bir perinevral hujayra proteoglikanlardan (laminin, fibronektin va geparin sulfatidan) tashkil topgan membrana bilan oʻralgan.

Perinevri birinchi marta XIX asrning oʻrtalarida nemis fiziologi va patolog Fridrix Gustav Genle tomonidan tasvirlangan.

Perinevrium atrofdagi tolalardan osongina ajratilishi mumkin boʻlgan silliq shaffof quvurli membranadir. Aksincha, epinevri kuchli va mexanik ravishda chidamli mato boʻlib, unda igna bilan kirib borish oson emas.

Yana qarang
-----------

* Endonevriy
* Epineurium

Manbalar
--------

1. 1 2  William K. Ovalle and Patrick C. Nahirney*. Netter’s Essential Histology*, 2, 2013. ISBN 9781455706310.
2. ↑   Perineurium // Foundational Model of Anatomy
**Apennin yarim oroli** — Jan. Yevropadagi yarim orol. Maydoni 149 ming km², eni 130 — 300 km, uz. 1100 km. Apennin yarim orolio.ning janubida Kalabriya va Salenti-na, sharqida Gargano yarim orol bor. Apennin yarim orolio. Yev-ropaga Apennin togʻlari va Lombardiya pasttekisligi orqali tutashgan. Sitsi-liya o.dan tor Messina boʻgozi bilan aj-ralgan Apennin yarim orolio. ni gʻarbda Tirren, sharqda Adriatika, janubida Ioniya dengizlari oʻrab turadi. Sharqiy sohillari shimolida botqoq va lagunalar kup, janubiy ba-land hamda togʻli, gʻarbiy sohillari esa oʻydim-chuqur, tik va koʻp joylarda jarlikdan iborat. Apennin yarim orolio.ni boshdan-oyoq Apennin togʻlari egallagan. Tirren den-gizi sohili yaqinida vulkan (Vezuviy, Flegrey va boshqalar) koʻp. Sohil kambar pastte-kisliklardan iborat. Apennin yarim orolio. Yevropaning subtropik mintaqasiga kiradi. Iqlimi iliq, yozi uzoq, issiq va quruq; Oʻrta den-giz buyiga xos doim yashil oʻsimliklar oʻsadi. Tekislik va togʻ oldi qismlarini madaniy landshaft tashkil etadi. Apennin yarim orolio.da Italiya (hududini 73 qismi), Vatikan, San-Marino davlatlari joy-lashgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Apios Priceana*** — dukkaklilar oilasiga mansub gulli oʻsimliklarning noyob turi, **"Price kartoshka-loviyasi**", **"Price yer yongʻogʻi**" va **"sayohatchilarning zavqi**" singari nomlari bilan mashhur. Bu toʻq sariq-yashil tok novdasi boʻlib, kartoshkaga oʻxshash qalin tuganakdan oʻsadi. Oʻsimlikning vatani Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubi-sharqiy qismi hisoblanadi.

Tavsif
------

Uzumlar 3-5 metrgacha uzunlikda boʻlishi mumkin. U katta yer osti tuganagiga ega boʻlib, bu uni boshqa *Apios* turlaridan ajratib turadi. Barglari poyada navbatma-navbat joylashgan, uzunligi taxminan 20–30 centimetr (7.9–11.8 in) va yetti yaproqdan iborat. Xushboʻy och pushti yoki yashil-sariq noʻxat guliga oʻxshash gullari yozda gullaydi. Meva uzunligi 10 dan 15 sm gacha boʻlgan uzun ingichka dukkakli ekinlar doni koʻrinishida boʻladi .

Tarqalishi va uchrash maskanlari
--------------------------------

Oʻsimlik AQShning Alabama, Missisipi, Kentukki va Tennessi shtatlarida uchraydi. Illinoysda koʻp yillar ilgari oʻsgan, ammo u yerdagi turlar yerlik aholi tomonidan yoʻq qilingan.

Changlanish
-----------

Gullari asalarilar va uzun dumli skipper (*Urbanus proteus*) tomonidan changlanadi .

Turning tahdid ostidagi holati, birinchi navbatda, yashash muhitini yoʻq qilish bilan bogʻliq, ammo kasalliklar va terli boshqa taʼsirlar ham turning nobud boʻlishiga sabab boʻladi.

Muhofazalanish darajasi
-----------------------

Taxminan 25 ta qolgan tur bilan oʻsimlik federal darajada xavf ostida qolgan turlar roʻyxatiga kiritilgan.

Foydalanilishi
--------------

Oʻsimlik, Amerikaning mahalliy xalqlari va koʻchmanchilar tomonidan oziq-ovqat manbai sifatida ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Apios priceana* NatureServe
2. 1 2 3  „Apios priceana". *Center for Plant Conservation* (4-mart 2010-yil). 23-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2022-yil.
3. 1 2 3  The Nature Conservancy[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* USDA oʻrimliklar sahifasi
* Kartoshka tugunaklari narxlari
* USFWS. *Apios priceana* (tugunaklari). *Federal Register* January 5, 1990.

Andoza:Taxonbar
**Ziviye** — Eronning shim.gʻarbidagi qad. manzilgoh (mil. av. 8-asr oxiri — 7-asr oʻrtasi). 3. dan oltin, kumush, jezdan yasalgan buyumlar xazinasi topilgan (1947). Fransuz arxeologi R. Girshman tomonidan 1950—60-yil larda tadqiq etilgan. 341 ta buyumdan 43 tasi oltin, 71 tasi kumush, 103 tasi fil suyagidan ishlangan. 3. tepaligi ustida kichik qalʼa harobalari saqlangan (mil. av. 8-asr oxiri — 7 a. oʻrtasi). R. Girshmanning fikricha, 3. tepaligi skiflar podshosi (Partatuy) ning oʻgʻli, skiflar yoʻlboshchisi Madiyning qabri boʻlgan (mil. av. taxminan 624-yil vafot etgan). Koʻplab qurolaslaha, hokimiyat belgisi sanalgan diadema, oltin kamar, pektoral — koʻkrakka taqiladigan bezak va b. topilgan. Oltin buyumlardan birida podiyu oʻziga hamla qilayotgan sherga shamshir urayotgani, sopol buyumlarda oyoqlarini yigʻishtirib olgan shoxli bugʻu, qoplon, togʻ echkisi, grif (afsonaviy yirtqich qush), quyon va b. tasviri skiflarning "hayvoniy uslubida" ishlangan.

Koʻchmanchilarning jangovar qoʻshinlari dastlab mil. av. 8-asr ga oid Yaqin Sharq yozma manbalar (bizga maʼlum boʻlgan eng kadimiysi — ossuriyalik josuslarni Urartudan 720y. larda yozgan xabarnomasi)ida: "umman manda (manda qabilasi)", "gummaru" (kimmeriylar), "ashkuzay", "ishkuzay" (skiflar), "saka" (saklar) uchraydi. 7-asr ning 70y. lari bu qabilalar Old Osiyo tashqi siyosatida faol qatnasha boshlaydilar va keyinchalik hatto Jan. Ozarbayjonda, Mana davlatining yaqin atrofida uzoq mavjud boʻlmagan (28 yil) "skif podsholigi" ni barpo etganlar. == Adabiyot ==

* Lukonin V. G. Drevniy i rannesrednevekoviy Iran, M. 1987.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ilmi ramal** (arab. — bashoratchilik ilmi) — folbinlik, astrologiyaning bir turi. Sharq mamlakatlari, xususan, Oʻrta Osiyo, Eron, Hindiston, Arabiston xalqlarida keng tarqalgan edi. Kishilarning tabiat va jamiyat hodisalarini, kelajakni oldindan bilishga intilishi natijasida kelajakni koʻra bilishning ilmiy va gʻay-riilmiy koʻrinishlari paydo boʻldi. Kishilar olam haqidagi tasavvur va tu-shunchalari ibtidoiy boʻlgan davrlarda yulduzlar harakati va holati, osmondagi sirli hodisalar — sayyoralar, Oy, Quyoshlarning harakatlari, Quyosh va Oylarning tutilishi, daryolarning toshishi, soʻyilgan molning ichakchavoqlari holatiga qarab, tomir ushlab yoki yerga tosh-danaklar sochib rom ochganlar. Podsholar safarga otlanishdan oldin yoki biror muhim ishni boshlashdan oldin saroydagi maxsus rammol (rom ochuvchi) larga murojaat qilganlar. Romchilarning fikrlariga qarab, biror qarorga kelganlar. I.r. gʻayriilmiy boʻlib, hozirgi zamon fani uni qatʼiy rad etadi. Ilmiy bashoratning I. r. bilan hech qanday aloqasi yoʻq (yana q. Bashorat).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ilmenorutil** — rutil guruhidagi Nb2Osra (19,64% gacha) boy mineral. Kimyoviy formulasi (Ti, Nb, Fe) O2. Tarkibidagi niobiyning miqdori juda oʻzgaruvchan boʻlib, zichligi, yaltirokligi kabi xususiyatlariga taʼsir etadi. Tetragonal singoniyali, alohida kristallar yoki ularning uyumlari xrlida uchraydi. Rangi qora. Qattikligi 6. Zichligi 4350–5590 kg/m3. Yaltirokligi kuchli olmossimon, xira me-tallsimon. Pegmatitli yertomirlarda jelvaklar qosil qiladi. Baʼzan sochil-malarda ham boʻladi. Norvegiya (Evye va Tvedestrand), AQSH (Jan. Dakota shtata), Rossiya (Ilmen togʻlari)da bor. Oʻzbekistonda kam uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Perikl** (qadimgi yunoncha: *Περικλῆς*; miloddan avvalgi taxminan 490, Afina — miloddan avvalgi 429) — yunon siyosiy arbobi, miloddan avvalgi 444/443—429-yillarda (430-yildan tashqari) Afina strategi (bosh qoʻmondoni). Aristokratlar nasliga mansub, demokratik guruh rahbari. 443-yildan Afina davlati boshligʻi Perikl Afina davlat tuzumini yanada demokratlashtirgan, jamoat binolari (Parfenon, Propilei, Odeon) qurdirgan. Tashqi siyosatda Perikl Afina dengiz qudratini oshirish va mustahkamlashga intilgan, strateg sifatida bir qancha harbiy ekspeditsiyalarga rahbarlik qilgan. Miloddan avvalgi 431—404-yillardagi Peloponnes urushi, spartaliklarning Attikaga bostirib kirishi va qamalda qolgan Afinada oʻlat kasalining tarqalishi natijasida Periklning mavqei pasaygan. 430-yil u strateglikka saylanmagan, bundan tashqari, moliyaviy jinoyat qilganlikda ayblanib, yirik pul jarimasi toʻlashga hukm etilgan. 429-yil Perikl oqlangan va qayta strateglikka saylangan, lekin oʻsha yili oʻlatdan vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ilmir Hazetdinov (Tatar: Ilmir Rishat og'li Xazetdinov** , ruscha: Ilmir Rishatovich Xazetdinov lik bolgan rossiyalik chang'idan sakrashchi 1991 yil 28 oktyabrda Ulyanovskda tug'ilgan). U tatar millatiga mansub.

Hazetdinov 2014 yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida Rossiya uchun musobaqalashdi. U oddiy tepalik saralash bosqichida 18-o'rinni egalladi va final bosqichining birinchi sakrashida 35-o'rinni egalladi va oldinga chiqa olmadi. U katta tepalik saralash bosqichida 32-o'rinni, finalda esa 29-o'rinni egalladi. U, shuningdek, Rossiya jamoasi a'zosi, umumjamoa hisobida 9-o'rinni egallagan edi.

Hazetdinov jahon chempionatidagi debyutini 2012 yil mart oyida o'tkazgan. 2014 yil sentabr holatiga ko'ra, uning eng yaxshi marrasi 2011-12 yilgi mavsumda Lahtida jamoaviy musobaqada 7-o'rinni egallagani edi. Uning eng yaxshi individual marrasi 2013-14 yillarda Engelbergdagi yirik tepalikdagi tadbirda 31-o'rinni egallagani.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2  FIS Profile
2. ↑  „Sports Reference Profile". 6-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Sochi2014.com profile" (19-mart 2014-yil). 19-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Sharnirli mexanizm** - zvenolari fakat aylanma kinematik juft (sharnir) hosil qiladigan mexanizm. Zvenolarining harakatiga koʻra, tekis, sferik va fazoviy xillarga boʻlinadi. Tekis Sharnirli mexanizmda sharnir oʻklari parallel joylashgan boʻlib, zvenolari tekis parallel harakat qiladi. Sferik Sharnirli mexanizmda sharnir oʻqlari bitta nuqtada kesishadi. Tekis va sferik Sharnirli mexanizmda kamida 4 ta zveno boʻladi. Fazoviy Sharnirli mexanizmda aylanuvchi juftlarning oʻklari turli burchak ostida kesishadi. Umumiy holda fazoviy Sharnirli mexanizmda kamida 7 ta zveno boʻlishi kerak. Biroq zvenolarining chiziklari va burchak oʻlchamlari orasidagi maʼlum munosabatlarni bajarishda zvenolar soni 4 tagacha kamayadi.

Ish zvenosining harakatiga koʻra, Sharnirli mexanizm siljituvchi, yoʻnaltiruvchi, uzatuvchi va toʻxtabtoʻxtab ishlovchi xillarga boʻlinadi. Sil jitu vch i Sharnirli mexanizm ish zvenosini bir vaziyatdan ikkinchi vaziyatga siljitadi. Yoʻnaltiruvchi Sharnirli mexanizm zvenoning bitta nuqtasini berilgan egri chiziq boʻyicha siljitish uchun moʻljallangan. Uzatuvch i Sharnirli mexanizm maʼlum qonun boʻyicha aylanma harakat hosil qilishga moʻljallangan. Toʻxtabtoʻxtab ishlovchi Sharnirli mexanizm mashinaavtomatlarda ish organlarini harakatlantirish uchun ishlatiladi. Sharnirli mexanizm texnikaning turli sohalarida (porshenli nasoslar, uchish apparatlari, avtomat mashinalar, hisoblash mashinalari)da, metallurgiya va oziqovqat sanoatida qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Li Ruofan** (xitoycha: 李若凡; talaffuzi: *Li Jofan*1978-yil 30-aprelda tugʻilgan) xitoylik shaxmatchi, FIDE xalqaro Magistr (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega. 2001-yilda Chennayda boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Osiyo chempionati va 2006-yilda Wuxi shahrida boʻlib oʻtgan Xitoylik ayollar oʻrtasidagi shaxmat chempionatida 8½/12 hisobdagi muhim gʻalabalariga ega.

Li Ruofan 1999-yilda Xitoy milliy „B" jamoasida ayollar oʻrtasida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha Osiyo chempionatida 3 ta oʻyin oʻtkazib (+0, =2, −1) umumiy rekord natija koʻrsatgan.

2002-yilda Li Moʻgʻulistonning Ulan-Bator shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib boʻldi. 2007-yilda esa u milliy federatsiya oʻyinlarini Singapur vakili sifatida oʻtkazdi. 2008-yilda Jakartada boʻlib oʻtgan Japfa shaxmat festivalida olti oʻyinchi ishtirok etgan ikkita davra musobaqasida Li Ruofan WGM turnirida gʻolib boʻldi. Li 2016-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan Ayollar shaxmat Olimpiadasida Singapur terma jamoasi safida oʻynagan va +4 =4 −2 (60 %) ball toʻplagan.

Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatidagi faoliyati:

* 2001-yilda Moskvada birinchi raundda Anna Zatonskiyaga yutqazdi;

* 2012-yilda Xanti-Mansiyskda birinchi davrada Irina Krushga yutqazib qoʻygan.

Li Ruofan Singapur shaʼnini ikkita Shaxmat Olimpiadasida (2012, 2016) himoya qilgan, bundan tashqari, 2012-yilda u erkaklar jamoasida ham oʻynagan. 1999-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy Osiyo chempionatida Xitoy sharafini himoya qilgan va umumjamoa hisobida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2017-yildan u yana Xitoy federatsiyasida faoliyatini davom ettira boshladi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Li Shenjenda eri va murabbiyi, grossmeyster Zhang Zhong bilan yashaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „西部国际象棋". *www.chessinchina.net*. 12-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „rediff.com: Ruofan wins Asian women's chess". *www.rediff.com*.
3. ↑  „THE WEEK IN CHESS 609 10th July 2006 by Mark Crowther". *Chess and Bridge*. 13-oktabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „OlimpBase :: Women's Asian Team Chess Championship :: Li Ruofan". *www.olimpbase.org*.
5. ↑  *Crowther.* „7th World University Chess Championships".  The Week in Chess (30-sentabr 2002-yil). Qaraldi: 10-aprel 2016-yil.
6. ↑  PLayer transfers in 2007. FIDE.
7. ↑  Japfa Chess Festival 2008 — WGM Tournament Section. Tournament report. FIDE.
8. ↑  4th Japfa Festival WGMs, Jakarta 2008. IndonesiaBase.
9. ↑  Player transfers in 2017. FIDE.
10. ↑  „Ni hao, GM Zhang Zhong and WGM Li Ruofan". *Chess News* (10-yanvar 2008-yil).

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (0 daqiqa)noiconnoicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 19-sentyabr, 2022-yil(2022-09-19)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* Li Ruofan at Chessmetrics
**Agʻashtikoʻl** (qozoqcha: *Ағаштыкөл*) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Amangeldi tumaniga qarashli qishloq. Urpek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Amangeldi qishlogʻidan taxminan 14 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 393465200.

Qishloqning janubi-sharqida To‘rg‘ay svastikasi geoglifi mavjud. Uning diametri 94 metr bo‘lib, uch nurli svastika ko‘rinishidagi qadimiy sopol qo‘rg‘on hisoblanadi.

Aholi
-----

1999-yilda qishloq aholisi 180 kishi (100 erkak va 80 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 177 kishi (99 erkak va 78 ayol) yashagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Li Sin-ki** (talaffuzi: *Li Sin Ki*) (1988-yil 2-iyunda tugʻilgan) — janubiy koreyalik futbolchi, hozirda „Jeonbuk Hyundai Motors" klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi, ilgari „Gwanju" klubida oʻynagan. Li shuningdek, xalqaro maydonda futbolida Janubiy Koreya terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

Klubdagi faoliyati
------------------

Li 2011-yilgi K-liga mavsumi uchun Ulsan universitetidan „Gwangju" futbol klubi tomonidan tanlab olingan. 2011-yil 6-aprelda Busan I’Parkga qarshi 2011-yilgi K-liga kubogi ikkinchi davrasida oʻzining yangi klubi uchun birinchi marta maydonga tushgan. Li oʻzining birinchi K-liga oʻyinini keyingi haftada Sangju Sangmu Phoenixga qarshi oʻtkazgan. Li oʻzining birinchi professional golini 2011-yil 1-may kuni Gwangjuning Daejon Citizen klubiga qarshi oʻyinida kiritgan. Li mavsum davomida yana yettita gol urgan va João Paulo bilan birga 2011-yilda klubining eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

Gwangju 2012-yilgi K-Liga mavsumi yakunlanganidan keyin quyi ligaga tushib ketgan. 2013-yil yanvar oyida Li Jeonbuk Hyundai Motors jamoasiga oʻtgan.

2015-yilda Li Jeonbuk Hyundai Motors jamoasidan Sangju Sangmu FCga oʻtgan, shartnomada Lining 2017-yilda Jeonbuk Hyundai Motorsga qaytishi koʻrsatilgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

2011-yilda Li Koreya Respublikasi terma jamoasiga OFKning 2014-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichining uchinchi bosqichi oʻyinlari uchun tanlangan. U 2011-yil 11-noyabrda Koreyaning Birlashgan Arab Amirliklari ustidan qozonilgan gʻalabasida zaxira oʻyinchisi sifatida xalqaro maydonda debyut qilgan.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

| Klub | Mavsum | Liga | Milliy kubok | Kontinental | Liga kubogi | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| Gvanju FK | 2011-yil | 25 | 8 | 1 | 0 | — | 2 | 0 | 28 | 8 |
| 2012-yil | 40 | 4 | 1 | 0 | — | — | 41 | 4 |
| Jeonbuk Hyundai Motors | 2013-yil | 21 | 5 | 2 | 1 | 7 | 1 | — | 30 | 7 |
| 2014-yil | 26 | 5 | 2 | 0 | 7 | 2 | — | 35 | 7 |
| Sangju Sangmu | 2015-yil | 22 | 5 | 0 | 0 | — | — | 22 | 5 |
| 2016-yil | 15 | 1 | 0 | 0 | — | — | 25 | 5 |
| Jeonbuk Hyundai Motors | 4 | 0 | 0 | 0 | — | — | 4 | 0 |
| 2017-yil | 31 | 9 | 0 | 0 | — | — | 31 | 9 |
| 2018-yil | 27 | 1 | 0 | 0 | 10 | 1 | — | 37 | 2 |
| 2019-yil | 25 | 4 | 0 | 0 | 5 | 0 | — | 30 | 4 |
| 2020-yil | 24 | 5 | 4 | 3 | 2 | 0 | — | 30 | 8 |
| 2021-yil | 12 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | 12 | 3 |
| Karyerada jami | 272 | 50 | 10 | 4 | 31 | 4 | 2 | 0 | 315 | 58 |

Yutuqlari
---------

### Klub

**Jeonbuk Hyundai Motors**

* K Liga 1 : 2014, 2017, 2018, 2019, 2020
* KFA kubogi : 2020

**Sangju Sangmu**

* K liga 2 : 2015-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Gwangju FC 2011 squad". footballsquads.co.uk.
2. ↑  „Busan I'Park vs. Gwangju FC 1 - 0". soccerway.com.
3. ↑  „Gwangju FC vs. Sangmu Sangju 0 - 0". soccerway.com.
4. ↑  „Gwangju FC vs. Daejeon Citizen 2 - 1". soccerway.com.
5. ↑  „Kim Yu-Na to Compete in Korea for the First Time in 7 Years". *Arirang News*. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-yanvar 2013-yil.
6. ↑  „United Arab Emirates vs. Korea 0 - 2". fifa.com.
**Ahroriy**, Xoʻja Ahroriy — xalq seleksiyasida yaratilgan ertapishar oʻrik navi. Daraxti kuchli oʻsadi, keng shox-shabbali, shoxlanishi oʻrtacha, bargi yirik, si Irak tukli va uchli. Guli oʻrtacha, oq. Mevasi yirik (40- 45 g), och sariq, qizil, baʼzan zargʻaldoq, eti qalin, sershira (12,3% ga qadar qand, 0,8% kislota bor), eti danagidan yaxshi ajralmaydi. Magʻzi shirin. Shoʻrlangan va yer osti suvlari yuzaroq joylarda ham oʻsadi. Sovuqqa chidamli. Koʻchati eqilganidan keyin 5-6- yili hosilga kiradi. 20-25 yoshida 60-70 kg meva beradi. Mevasi iyunning oʻrtalarida pishadi va tez toʻkilib ketadi. Hoʻlligida isteʼmol etiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ilmiy-badiiy adabiyot** - adabiyotning fan, ilmiy izlanishlar haqida, fandagi "gʻoyalar dramasi" va uning ijodkorlari taqdiri haqida hikoya qiluvchi alohida turi; unda badiiy, hujjatli-publitsistik va ilmiy-ommabop adabiyotlarga xos xususi-yatlar oʻz ifodasini topgan boʻladi. Bilim orttirish va oʻquv-tarbiyaviy va-zifalarga eʼtibor beriladigan ilmiy-ommabop adabiyotdan farqush ravishda I.-b.a.da koʻproq fanning insoniy tomoniga, uning ijodkorlari maʼnaviy qiyofasiga, ilmiy ijodning ruhiy jihatlariga, ilmiy kashfiyotning falsafiy manbalari va uning oqibatlariga eʼtibor beriladi. Didaktik adabiyotnshg ayrim janlarini (mas, Abu Rayhon Beruniyning "Yodgorliklar"i, Gesiodning "Mehnatlar va kunlar"i, Gyotening "Oʻsimliklarning oʻzgarishi" va boshqalar), shuningdek, 19-asrdagi bir qator olimlarning tarjimai hollarini uning ilk namunalari qisoblash mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |