**Ali Hasan Abdul-Majid at-Tikritiy** ( arabcha:  shuningdek, **Kimyogar Ali** sifatida ham tanilgan; 30-noyabr, 1941-yil - 25-yanvar, 2010-yil) - Iroq davlat arbobi, harbiy mulozim. U o`z birodari Saddam Husayn davrida Iroq mudofaa vaziri bo`lgan. Iroq razvedka xizmati direktori lavozimida ishlagan. Anfol dasturiga (Kurd aholisini kimyoviy qurol bilan yo'q qilish) aloqadorligi uchun osib o'ldirishga hukm qilingan. Hukm 2010-yil, 25-yanvarda ijro etilgan.

Tarjimayi hol
-------------

Rasmiy manbalarga ko‘ra, Ali al-Majid 1941-yili Tikritda tug‘ilgan, biroq uning tavallud sanasi noma'lum. U ham amakivachchasi kabi Abu Nosir qabilasidan bo‘lgan. Kambag‘al oilada o‘sgan. U 1968-yilda Baʼs partiyasi boshqaruvni qoʻlga kiritgunga qadar Iroq armiyasida mototsikl kuryeri va haydovchisi boʻlib ishlagan.

Amakivachchasining yordamiga tayangan Ali al-Majid martaba pillapoyalaridan tezda ko‘tarildi. Baʼs partiyasiga qo‘shilganidan so‘ng u avvaliga Iroq mudofaa vaziri Hammadi Shihobning yordamchisi, so`ngra xavfsizlik byurosida hukumat rahbari bo‘ladi. 1979-yilda Saddam Husayn mamlakat prezidenti lavozimini egallagach Ali Hasan uning eng yaqin harbiy maslahatchilaridan biriga aylangan.

Tribunal
--------

### Al-Anfol ishi

Saddam Husayn rejimi qulagandan so'ng, Kimyogar Ali hokimiyatdan ag'darilgan prezident va partiyadoshlari bilan birga Iroq maxsus tribunaliga olib chiqildi. Ali Hasan al-Majid Iroq tribunali (raisi - kurd) tomonidan urush jinoyatlari va insoniyatga qarshi harakatlarda, xususan, kurdlarning genotsidida ayblangan. Anfol sudining birinchi majlisida Kimyogar Ali sud bilan hamkorlik qilishdan bosh tortadi va "Men sukut saqlayman"  deydi. Sud majlislarida al-Majid Saddam kabi erkin edi. Sudda "Kimyogar Ali" o'z harakatlarini noto'g'ri deb hisoblamasligini ta'kidladi va hukumat harakatlari sababi kurdlarga nisbatan millatchilik emas, balki Iroqning yaxlitligini parchalashga bo`lgan kurdlarning urinishlari ekanligini ta'kidlaydi.

2007-yilning 24-iyunida Iroq tribunali Ali Hasan al-Majidni osib o'ldirishga hukm qiladi. Hukm e'lon qilinayotganda u hech qanday munosabat bildirmay, qimir etmay turadi, qolgan sudlanuvchilar esa hukmni eshitib, norozilik bildira boshlaydilar. 4-sentabr kuni Iroq apellyatsiya sudi Oliy tribunalning Ali al-Majidga nisbatan ayblov hukmini o‘z kuchida qoldirdi, biroq qatl 13-oktabr kuniga, ya'ni muqaddas Ramazon oyi oxiriga qoldiriladi. Bayramdan so`ng Bosh vazir Nuri al-Malikiy, Iroq prezidenti Jalol Talabani va uning o'rinbosari Tariq al-Hoshimiylar o`rtasidagi ixtiloflar hukm ijrosining kechikishiga olib keladi. Shunga qaramay, 2008-yil, 29-fevralda Iroq Prezident kengashi Ali Hasan al-Majidga  o'lim hukmini tasdiqladi, biroq u ijro etilmadi.

2010-yil, 17-yanvarda al-Majid Anfol ishi boʻyicha toʻrtinchi marta oʻlimga hukm qilindi .

### Ijro

2010-yil, 25-yanvar, dushanba kuni Ali Hasan al-Majid Bag‘dod qamoqxonasida dorga osildi.

U Saddam Husaynning Al-Auja qishlog'ida, uning qabridan uncha uzoq bo'lmagan joyda dafn etilgan  .

Va shuningdek...
----------------

* Anfol
* Halabjada gaz hujumi

Eslatmalar
----------

1. ↑  *Patrick Cockburn*. „Chemical Ali: The end of an overlord". *The Independent* (25-iyun 2007-yil).
2. ↑  „Саддама судят за убийство курдов".  Русская служба Би-би-си. 24-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2006-yil.
3. ↑  „"Химический Али" приговорен к смерти".  Русская служба Би-би-си. 24-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2007-yil.
4. ↑  *publisher=Газета.Ru.* „Химический Али умрет физически". 19-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-fevral 2008-yil.
5. ↑  „«Химический Али» снова приговорен к смертной казни | Газета. Ru: Новости часа". 20-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2010-yil.
6. ↑  „Вести.Ru: Химический Али похоронен рядом с Саддамом Хусейном". 9-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2017-yil.

Havolalar
---------

* Ular kimyoviy Alini ikki marta o'ldirmoqchi Архивная копия
* „FBI file on Chemical Ali". 11-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.