***Pollianna*** - amerikalik yozuvchi Eleanor X. Porter tomonidan 1913 yilda yozilgan roman bo'lib, bolalar adabiyotining klassikasi hisoblanadi. Kitobning tez muvaffaqiyatga erishishi Porterni *"Polyanna ulg'ayadi"* (1915) deb nomlangan asarning davomini yozishiga turtki bo'ladi. Keyinchalik "Quvonchli kitoblar" nomi bilan tanilgan yana o'n bitta qismli *Pollyanna asarining* davomi nashr etildi, ularning aksariyati Elizabeth Borton yoki Garriet Lummis Smit tomonidan yozilgan. Keyingi seriyalar, jumladan, Kollin L. Reece tomonidan yozilgan *Pollyanna o'yin o'ynaydi asari* 1997 yilda nashr etilgan. Kitobning shuhrati tufayli, "Pollyanna" xuddi bosh qahramon kabi, so'zsiz optimistik dunyoqarashga ega bo'lgan odamning timsoliga aylandi;  ijobiy tomonga ongsiz moyillik ko'pincha Pollyanna printsipi sifatida tavsiflanadi. Hozirgi kunda bu atama "haddan tashqari quvnoq" degan ma'noda keng qo'llanilishiga qaramay, Pollyanna va uning otasi omad va quvonch bilan birga baxtli hayotni shakllantiradigan haqiqiy qiyinchiliklar va qayg'ularni yengish usuli sifatida quvonchli o'yinni o'ynashdi.

*Pollianna* asari asosida bir necha marta filmlar suratga olingan. Ulardan eng mashhurlari, 1920 yilda Meri Pikford rolini o'ynagan versiyasi va Disneyning 1960 yilgi yosh aktrisa Xeyli Mills ishtirokidagi versiyasi bo'lib, aktrisa ushbu roli uchun maxsus Oskarni qo'lga kiritgan.

Syujet
------

Bosh qahramon **Pollanna Vitter**, o'n bir yoshli etim bola, u o'zining boy, ammo qattiqqo'l va sovuqqon xolasi bilan yashash uchun Vermontning Beldingsvill shahriga keladi. U Polliannani asrab olishni istamaydi, lekin u buni marhum singlisi Jennifer oldidagi burchi sifatida qabul qiladi. Pollyannaning hayot falsafasi u otasidan o'rgangan, optimistik va hamma narsaga ijobiy qarashi "Quvonchli o'yin" deb ataydigan o'yiniga asoslanadi. O'yin har qanday vaziyatda, qanchalik xira bo'lishidan qat'i nazar, xursand bo'lish uchun sabab topishdan iborat. Bu o'yin g'oyasi Rojdestvoning birida, Pollianna missionerlik bochkasida qo'g'irchoqni kutayotgan bir vaqtda, uning ichida faqat bir juft qo'ltiq tayoq topib olganida paydo bo'lgan. O'sha vaqtda uning otasi o'yinni o'ylab topadi va unga narsalarning faqat yaxshi tomonlarini ko'rishni o'rgatdi - ularning holatida qo'ltiql tayoqlardan foydalanishga hojat yo'qligi uchun xursand bo'lish mumkinligini tushuntiradi. 

Pollyanna o'zining hayot Falsafasi, quyoshli shaxsiyati va samimiy, hamdard qalbi bilan xolasining Yangi Angliya shaharchasiga shunchalik quvonch keltiradiki, u bu shaharni yashash uchun yoqimli joyga aylantiradi. "Quvonchli o‘yin" qizni xolasining qattiqqo‘lligidan himoya qiladi: Polli xola uni gilam va suratlarsiz eskirib ketgan chordoqqa joylashtirganda ham, baland derazadan ko‘rinib turgan go‘zal manzaradan xursand bo‘ladi; u jiyanini xizmatkor Nensi bilan oshxonada non va sutovqatga hukm qilib, kechki ovqatga kech qolgani uchun "jazolash"ga harakat qilganda, Pollyanna unga non va sutni yaxshi ko'rgani uchun va Nensini yaxshi ko'rgani uchun jo'shqin minnatdorchilik bildiradi.

Ko'p o'tmay Pollyanna Beldingsvillning muammoli hayot tarziga ega aholisiga ham "o'yin o'ynashni" o'rgatadi. Misis Snow - har narsadan noliydigan nogiron ayol, Mr. Pendleton, eski qasrqasrda yolg'iz yashaydigan baxtsiz bakalavr. Polli xola ham - Pollyannaning tushkunlikka tushishmaslik uchun qattiq harakat qilishi oldida o'zini ojiz deb topib - asta-sekin eriy boshlaydi. Ammo u baribir "Quvonchli o'yin"ga boshqalardan ko'ra ko'proq qarshilik ko'rsatar edi

Asar yakunida, Polliannaning kuchli optimizmi, u avtohalokatga uchraganida va oyoqlarini ishlata olmay qolganida yana bir bor sinovdan o'tkaziladi. Avvaliga u ahvolining qanchalik jiddiyligini tushunmaydi, lekin unga nima bo'lganini aytishganda, uning ruhi tushib ketadi. Shundan so'ng u xursand bo'ladigan hech narsa topolmay, to'shakka mihlanib qoladi. Keyin shaharliklar Polli xolaning uyiga qo'ng'iroq qila boshlaydilar va Pollyannaga uning daldasi ularning hayotini qanchalik yaxshilaganini takidlashadi; va Pollianna hali ham, hech bo'lmaganda oyoqlari borligidan xursand bo'lishi mumkinligiga qaror qildi. Keyinchalik Polli xolaning sobiq sevgilisi Dr. Chilton Polliannani kasalxonaga jo'natadi, u erda u yana yurishni o'rganadi va vaqtincha nogiron bo'lib qolgani, yaxshi yura olmaganligi natijasida, u oyoqlarining ishlab turganiga ko'proq minnatdor bo'la boshlaydi.

1. ↑  „Pollyanna: Spirit of Optimism Born Out of War". *NPR*. Qaraldi: 26-sentabr 2010-yil.