**Somerville** (talaffuzi: *Somervill*) — AQShning Massachusets shitati, Midlseks okrugida joylashgan shahardir. 2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharning umumiy aholisi 81 045 kishidan iborat edi. Maydoni 4.12 kvadrat mil (10.7 km2) ni tashkil etgan, shaharning zichligi 19,671/sq mi (7,595/km2) boʻlgan. Somerville 1842-yilda Charlestowndan ajratilgan shahar sifatida tashkil etilgan. 2006-yilda shahar *The Boston Globe* tomonidan Massachusets shtatidagi eng yaxshi boshqariladigan shahar deb topilgan. 1972, 2009-va 2015-yillarda shahar Butun Amerika City mukofotiga sazovor boʻldi.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, Somervilning umumiy maydoni 4.2 kvadrat mil (11 km2) ni tashkil qilgan, shundan 4.1 kvadrat mil (11 km2) quruqlik va 0.1 kvadrat mil (0.26 km2) yoki 2,61% suvdan iborat. Somerville Cambridge, Medford, Everett, Arlington shaharlari va Charlestownning Boston mahallasi bilan chegaradosh.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 61 643 |  | — |
| **1910** | 77 236 |  | 253% |
| **1920** | 93 091 |  | 205% |
| **1930** | 103 908 |  | 116% |
| **1940** | 102 177 |  | −17% |
| **1950** | 102 351 |  | 02% |
| **1960** | 94 697 |  | −75% |
| **1970** | 88 779 |  | −62% |
| **1980** | 77 372 |  | −128% |
| **1990** | 76 210 |  | −15% |
| **2000** | 77 478 |  | 17% |
| **2010** | 75 754 |  | −22% |
| **2020** | 81 045 |  | 70% |

2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 75 754 kishi, 33 720 xonadon va 14 673 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 7 106.1/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 73,92% oq tanli, 6,8% afro-amerikaliklar, 0,3% tubjoy amerikaliklar, 8,7% osiyoliklar, 0,06% Tinch okeani orollari 67% edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotin millatiga mansub aholining 10,6% ni tashkil qiladi.

Shaharda 31 555 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 18,8% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 32,2% er-xotinlar birga yashovchi, 10,3% eri boʻlmagan ayollar, 53,5% esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 31% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 8,8% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 18 yoshgacha bo‘lganlar 14,8%, 18 yoshdan 24 yoshgacha 15,9%, 25 yoshdan 44 yoshgacha 42,6%, 45 yoshdan 64 yoshgacha bo‘lganlar 16,2%, 65 va undan katta yoshdagilar 10,5% edi. Aholining oʻrtacha yosh 31 yosh edi. Har 100 ayolga 94,9 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 93,2 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 46 315 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 51 243 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 36 333 dollarni, ayollarniki esa 31 418 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 23 628 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 8,4 foizi va aholining 12,5 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 14,3 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 13,6 foizi qashshoq hisoblanadi.

Iqtisodiyoti
------------

Somerville shahrida joylashgan kompaniyalar orasida Gentle Giant Moving Company va Candlewick Press mavjud.

### Eng yaxshi ish beruvchilar

Somervilening 2013-yildagi yillik moliyaviy hisobotiga koʻra, shahardagi eng yaxshi ish beruvchilar:

| Daraja | Ish beruvchi | Xodimlar soni |
| --- | --- | --- |
| 1 | Tufts universiteti | 2193 |
| 2 | ABM Industries | 2000 |
| 3 | Cambridge sogʻliqni saqlash alyansi | 1014 |
| 4 | Somerville maktab boʻlimi | 854 |
| 5 | Somerville shahri | 695 |
| 6 | Angelica Tekstil | 546 |
| 7 | Federal Realty Investment Trust | 510 |
| 8 | Gentle Giant | 375 |
| 9 | Rogers Foam korporatsiyasi | 300 |
| 10 | Van der Weil | 300 |

Hukumati
--------

Somervileda munitsipal boshqaruvning mer-shahar kengashi shakli mavjud. Shahar Kengashi toʻrtta yirik lavozim va yettita boʻlim vakillaridan iborat boʻlib, har bir palata shaharning maʼlum bir qismidir. Aldermendan Kengashga oʻtish 2018-yilda gender tengligi hurmat qilingan paytda sodir boʻldi. 2022-yil 3-yanvar holatiga ko‘ra, shahar kengashi quyidagilardan iborat:

| Maslahatchi | Lavozim |
| --- | --- |
| Matthew McLaughlin | Prezident va 1-boʻlim maslahatchisi |
| Jefferson Thomas („J. T.") Scott | 2-boʻlim maslahatchisi |
| Ben Ewen-Campen | Vitse-prezident va 3-boʻlim maslahatchisi |
| Jesse Clingan | 4-boʻlim maslahatchisi |
| Beatriz Gomez Mouakad | 5-boʻlim maslahatchisi |
| Lance Davis | 6-bo‘lim maslahatchisi |
| Judy Pineda Neufeld | 7-boʻlim maslahatchisi |
| Kristen Strezo | Kengash aʼzosi |
| Willie Burnley, Jr. | Kengash aʼzosi |
| Charlotte Kelly | Kengash aʼzosi |
| Jake Wilson | Kengash aʼzosi |
|

| 2018-yil 17-oktabr holatiga saylovchilarni ro‘yxatga olish va partiyalar ro‘yxati  |
| --- |
| Partiya | Saylovchilar soni | Foiz |
| Demokratik | 28 464 | 52,01% |
| Respublikachi | 1925 | 3,52% |
| Boshqa partiyalar | 23 546 | 43,06% |
| Liberal | 206 | 0,38% |
| Norasmiy partiyalar | 543 | 0,99% |
| Jami | 54 684 | 100% |

Manbalar
--------

1. ↑  *Keane, Thomas M. Jr.*. „The Model City". Boston.com (14-may 2006-yil). Qaraldi: 8-avgust 2013-yil.
2. ↑  „Somerville Named All America City". Qaraldi: 8-avgust 2013-yil.
3. ↑  „2015 AAC Winners". 11-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyul 2015-yil.
4. ↑  „Somerville (city), Massachusetts". *census.gov*.  U.S. Census Bureau. 9-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2013-yil.
5. ↑  „Sign Up for City Alerts".  City of Somerville. Qaraldi: 22-iyun 2022-yil.
6. ↑  „City of Somerville: Comprehensive Annual Financial Report". 6-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-may 2014-yil.
7. ↑  „Departments - City of Somerville Website". *somervillema.gov*. 19-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-noyabr 2016-yil.
8. ↑  „Ballantyne Sworn in as Somerville Mayor; Who's New at City Hall" (4-yanvar 2022-yil).
9. ↑  „October 17, 2018 Enrollment Statistics".  Massachusetts Elections Division. 1-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2019-yil.