Halok boʻlgan afgʻonchi jangchilar yodgorligi va „Donbass xaloskorlariga" monumenti. 2005-yil fotosurati
**Halok boʻlgan afgʻonchi jangchilar yodgorligii** (baynalmilal jangchilar yodgorligi) — halok boʻlgan afgʻonchi jangchilar sharafiga Donetsk viloyatida yaratilgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi.

Donetsk viloyati hududida Afgʻoniston urushida (1979-1989) halok boʻlgan 302 kishi dafn etilgan va 300 dan ortiq kishi ushbu urushdan nogiron boʻlib qaytgan.

Tavsifi
-------

Yodgorlik 1996-yil 7-mayda Lenin komsomol nomidagi bogʻda ochilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh Porojnyuk A. N. va arxitektor Temkin E. M.

Yodgorlik „Donbass xaloskorlariga" monumenti yonida joylashgan boʻlib, u Ulugʻ Vatan urushi va Afgʻon urushi (1979-1989) askarlari oʻrtasidagi avlodlarning aloqa ramzidir.

Yodgorlik Afgʻoniston qoyalarining ramzi boʻlgan tosh boʻlagidagi jangchi haykali hisoblanadi. Tosh boʻlagi atrofida 254 marhumning nomi yozilgan 36 ta yodgorlik lavhalari va park tomonidan tashkil etilgan sukunat zonasi mavjud.

Yodgorlik haykaltaroshi Aleksandr Porozhnyukning soʻzlariga koʻra, ularda oʻrnatilganidan koʻra muvaffaqiyatliroq loyiha boʻlgan. Loyihaga koʻra, yodgorlik katta qoyaga oʻxshab koʻrinishi kerak edi, u qator askarlarni oʻz ichiga olardi — biri deyarli kirgan va toshdan faqat boshning orqa qismi koʻrinib turadi, ikkinchisi esa ozgina kirgan. Qoya Afgʻonistonga oʻtib boʻlmasligi va egallash imkonsizligi ramzi boʻlishi kerak edi va askarlar hech bir samarasiz u yerdan qaytgan. Ammo bu loyiha amalga oshmagan.

2009-yilda „Donbass Arena" stadioni qurilishi munosabati bilan yodgorlik yangi joyga koʻchirilishi kerak boʻldi. U „Donbass xaloskorlariga" monumentiga oʻrnatilishi kerak, shunda ikkala yodgorlik ham bitta ansamblni tashkil qiladi.

Yana qarang
-----------

2006-yil 6-sentabrda Donetskning Petrovskiy tumanida Afgʻonistonda halok boʻlgan baynalmilalchi askarlarga yana bir yodgorlik ochildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ему запретили сделать кентавра".  Говорит Донецк. 1-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2011-yil.
2. ↑  „«Донбасс Арена» вытеснила памятник воинам-афганцам из парка". 30-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2009-yil.

, „«Донбасс Арена» вытеснила памятник воинам-афганцам из парка". 30-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2009-yil.

, „Ахметов вытеснил памятник воинам-афганцам (ФОТО)". 29-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2009-yil.

, „Дань памяти". 30-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2009-yil.

Bibliografiya
-------------

* „Памятники и памятные знаки",*Всё о Донецке.: Справочное пособие*. Донецк: Донбасс, 2003 — 156—162 bet. ISBN 5-7740-0782-0.
* А. К. Скибенко*. 6 донецких экскурсий*. Донецк: Норд Компьютер, 2009 — 28 bet.
* Pamyatnik pogibshim voinam-afgansam // Telegid. Spesialniy vipusk. Donesk turisticheskiy. 150 luchshix mest dlya semeynogo otdixa. — Donesk, avgust 2010. — № 2. — S. 9.

Havolalar
---------

* „Памятник погибшим воинам-афганцам" (deadlink). 28-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2007-yil.



* „Памятник погибшим воинам-афганцам Донецкой области" (deadlink). 27-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2007-yil.



* „Жизнь по-донецки → Странный афганец…" (deadlink). 27-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentabr 2010-yil.