recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**PUBG: Battlegrounds** (*PlayerUnknownʼs Battlegrounds* yoki oddiygina *PUBG* nomi bilan tanilgan) — Krafton shoʻba korxonasi va PUBG Studios tomonidan ishlab chiqilgan onlayn multiplayer jangovar oʻyin. Oʻyin Brendan Grin (**PlayerUnknown**) tomonidan 2000-yilda premyera qilingan „Battle Royale" filmidan ilhomlangan holda yaratilgan.Oʻyinda yuzga yaqin oʻyinchi orolga parashyutda tushishadi va oʻzlarini oʻldirishdan qochib, boshqalarni oʻldirish uchun qurol va jihozlarni olib ketishadi. Oʻyin xaritasining mavjud xavfsiz hududi vaqt oʻtishi bilan oʻlchami kichrayib, omon qolgan oʻyinchilarni toʻqnashuvlarga majburlash uchun torroq joylarga yoʻnaltiradi. Omon qolgan oxirgi oʻyinchi (yoki jamoa) raundda gʻalaba qozonadi. PUBG: Battlegrounds 2017-yilning mart oyida birinchi marta Microsoft Windows foydalanuvchilariga beta talqinda taqdim etilgan. Oʻyinning toʻliq talqini 2017-yil dekabr oyida eʼlon qilingan.

PUBG Mobile[a] (xitoycha: hé Píng Jīng Yīng; pinyin: Hé Píng Jīng Yīng) — bu Tencent Games boʻlimi LightSpeed ​​& Quantum Studio tomonidan ishlab chiqilgan bepul jangovar royali videooʻyini. Bu PUBG: Battlegrounds mobil oʻyiniga moslashtirilgan. Dastlab u Android va iOS uchun 2017-yil 19-martda chiqarilgan.

Oʻyin jarayoni
--------------

Oʻyinda 100 tagacha oʻyinchi jang qiladi, bunda ayrim xaritalarda kattaligiga qarab odam soni kamayishi mumkin. Oʻyinchilar omon qolgan soʻnggi boʻlish uchun oʻzaro kurashadilar. Oʻyinchilar oʻyinga qanday kirishni tanlashlari mumkin: yakka holda, juftlikda, trioda yoki toʻrt kishilik jamoada. Har qanday holatda ham, oxirgi tirik qolgan kishi yoki jamoa oʻyinda gʻalaba qozonadi. 

 Har bir oʻyin barcha oʻyinchilarning samolyotdan 1 x 1 2 x 2, 4 x 4, 6 x 6 yoki 8 x 8 km xarita boʻylab parashyutdan sakrashi bilan boshlanadi. Samolyotning xarita boʻylab parvoz yoʻli oʻyin boshida tasodifiy tanlanadi, bu oʻyinchilardan parashyutdan sakrash uchun eng yaxshi vaqtni tezda aniqlashni talab qiladi. Oʻyinchilar raundni hech qanday jihozlarsiz boshlashadi, oʻyin jarayoniga deyarli taʼsir qilmaydigan moslashtirilgan kiyimlar bundan mustasno. Oʻyinchilar qoʻngandan soʻng, ular turli binolar, inshootlar va boshqa inshootlarda qurol, transport vositalari, kiyim-kechak, zirh, taktik jihozlar, tibbiy buyumlar va boshqa narsalarni qidirishlari mumkin. Qoʻngandan keyin bir muncha vaqt oʻtgach, har bir necha daqiqada xaritaning oʻynash mumkin boʻlgan maydoni tasodifiy joyda qisqara boshlaydi, xavfsiz zonadan tashqaridagi har qanday oʻyinchi shikastlana boshlaydi, bu oxir-oqibat ularning oʻlimiga va ular uchun oʻyinning tugashiga olib keladi qachonki ular oʻz vaqtida xavfsiz zonaga etib borishga ulgurmasalar; oʻyinda oʻyinchi hududning chegarasini vaqt oʻtishi bilan torayib borayotgan moviyrang devor sifatida koʻradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Understanding Playerunknown's Battlegrounds
2. ↑  PUBG new map: everything you need to know about Karakin
ICPD haqida
-----------

1994-yilda Qohirada boʻlib oʻtgan "Aholi va rivojlanish boʻyicha xalqaro konferensiya" (ICPD) aholi va rivojlanish masalalari boʻyicha global fikrlashni oʻzgartirdi va odamlarning qadr-qimmati va huquqlarini barqaror rivojlanish markaziga qoʻyib, dadil kun tartibini belgilab berdi.

U yerda 179 ta hukumat ICPD Harakat dasturini qabul qildi. Inson huquqlari, ayollar va qizlarning imkoniyatlarini kengaytirish; va tengsizliklarni, shuningdek, individual ayollar va erkaklarning ehtiyojlari, intilishlari va huquqlarini hal qilish, jumladan, reproduktiv huquqlarga ustuvor ahamiyat bermasdan turib, inklyuziv barqaror rivojlanish mumkin emasligi tasdiqlandi.

ICPD parlamentlar va fuqarolik jamiyati, shu jumladan ayollar va yoshlar boshchiligidagi tashkilotlar, xususiy sektor, jamoat guruhlari va shaxslar bilan hamkorlikda hukumatlar tomonidan Harakat dasturini amalga oshirish bo'yicha milliy siyosat va dasturlarni boshqaradigan odamlarga yo'naltirilgan rivojlanish standartini belgilab berdi.

Bugungi ICPD kun tartibi
------------------------

Qohirada bo'lib o'tgan muhim konferentsiyadan deyarli 30 yil o'tib, odamlarga yo'naltirilgan rivojlanish ko'plab yutuqlarni qo'lga kiritdi, ular endi o'zgarib ketish xavfi ostida. Bugungi kunda taraqqiyotga ko'p qirrali inqirozlar, ayollar va qizlarning huquqlari va tanlovlaridan orqaga chekinish, COVID-19 pandemiyasining ta'siri va jinsiy va reproduktiv salomatlik va huquqlar kun tartibining qutblanishi tahdid solmoqda. Ijtimoiy adolat, iqlim harakati va tenglik uchun progressiv faollik mavjud bo'lsa-da, biz qiyin erishilgan yutuqlarni saqlab qolish va ICPD kun tartibi va Barqaror rivojlanish maqsadlari - qashshoqlikni bartaraf etish, gender tengligiga erishish va barcha odamlarning salomatligi va farovonligini ta'minlash bo'yicha 2015-yilda dunyo yetakchilari tomonidan qabul qilingan maqsadlar tarixiy to'plamni amalga oshirish uchun muhim burilish nuqtasida turibmiz.

Manbalar
--------

1. ↑  „International Conference on Population and Development"..  United Nations Population Fund. Qaraldi: 14-yanvar 2024-yil.
Elektr stansiyasi
**Elektr stansiyasi** — elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun moʻljallangan uskunalar, jihozlar va apparatlar, buning uchun zarur inshootlar va binolar majmui; elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi korxona hisoblanadi. Energiya manbalariga qarab, issiqlik elektr stansiyalari (IES, bugʻ turbinali, gaz turbinali, dizelli), gidroelektr stansiya, shamol elektr stansiyasi, gidroakkumulyatsiyalovchi elektr stansiyasi, koʻtarilish suv elektr stansiyasi va magnitogidrodinamik generatorli styalarga boʻlinadi. Atom elektr stansiyasi, geotermal (yer issiqligidan foydalanuvchi) elektr st-yalari va gelioenergetika st-yalari (qarang Geliotexnsha) issiqlik elektr st-yasi jumlasiga kiradi.

Geotermal Elektr stansiyasi yer ostidagi issiqlikni elektr energiyasiga aylantiradigan bugʻ turbinali Elektr stansiyasi dir. Vulkanli hududlarda 2000–3000 m yer ostidagi suvlarning temperaturasi 100° dan yuqori boʻladi (qarang Geotermal resurslar). Geotermal Elektr stansiyasida suvbugʻ aralashmasi yer sirtiga chiqarilib, separator qurilmasiga beriladi va suvdan bugʻ ajratiladi. Bugʻ turbinaga, issiq suv isteʼmolchilarga beriladi. Bunday st-yalar Rossiya, Italiya, Yangi Zelandiya, AQSH va Yaponiyada ishlatiladi.

Issiqlik Elektr stansiyasi elektr energetikaning asosi hisoblanadi. Birinchi qudratli elektr st-ya birlamchi energiya manbalari yaqiniga qurish va ishlab chiqarilgan elektr energiyasini uzoq isteʼmolchilarga faqat uch fazali oʻzgaruvchan tok asosidagina uzatish mumkin. Shunday elektr st-yalarning birinchisi 1891-yil M. O. Dolivo-Dobrovolʼskiy tomonidan Laufen shahri (Germaniya)da qurilgan. U suv turbinasining quvvati 300 o.k.ga teng gidroelektr st-ya boʻlgan. Oʻzbekistonda 20asr 10-yillarida barcha elektr st-yalarning umumiy quvvati 3000 kVt dan oshiqroq edi. 1920—30-yillarda Toshkent, Buxoro, Samarqand va boshqalar shaharlarda yirik dizel elektr st-yalari qurildi. Oʻzbekistonda qurilgan birinchi gidroelektr st-ya — Boʻzsuv 1 1926-yil 1-mayda ishga tushirilgan. Keyinchalik birinketin GESlar va IES lari qurilgan.

Oʻzbekistonda 20 ta issiqlik va 27 ta gidroelektr st-yalari bor; ular yiliga 52 mlrd. kVt soat elektr energiyasi ishlab chiqaradi (2005).

Yana qarang
-----------

* Energetika

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oybek Karimsher oʻgʻli Mamazulunov** (1989-yil 25-dekabr, Andijon) — oʻzbek bokschisi, oʻrta va engil vazn toifasida ringga tushadi. U 2010-2016-yillar mobaynida boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi safida jangga koʻtarilgan, jahon chempionati bronza medali sovrindori, Osiyo oʻyinlari bronza medali sovrindori, Osiyo chempioni, koʻplab xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori boʻlgan.

Tarjimai hol
------------

Oybek Mamazulunov 1989-yil 25-dekabrda Oʻzbekistonning Andijon shahrida tugʻilgan.

U ilk bor 2010-yilgi mavsumda boks boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida oʻrta vazn toifasida gʻoliblikni qoʻlga kiritib, oʻzini tanitgan.

2011-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibiga qoʻshildi va Bishkekdagi Duyshenqul Shopokov xotirasiga bagʻishlangan musobaqada gʻolib chiqdi.

2012-yilda Oybek engil vazn toifasida ringga koʻtarildi, Shopokov memorialida yana eng yaxshisi boʻldi, yarim finalda rossiyalik Egor Mexonsevga yutqazib, Toshkentdagi Sidney Jekson memorialining bronza medali sohibiga aylandi.

Uning sport faoliyatidagi eng muvaffaqiyatli mavsumlardan biri 2013-yilda u Ammanda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi va Olma-Otadagi jahon chempionatida  yarim finalda qozogʻistonlik Adilbek Niyazymbetovga imkoniyatni boy berib, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2014-yilda u Incheondagi Osiyo oʻyinlarida yarim ogʻir vazn toifasida qoʻlga kiritgan bronza medalini medallar  roʻyxatiga qoʻshib qoʻydi. U Olma-Ota shahrida boʻlib oʻtgan Prezident kubogida ishtirok etib, chorak finalda Qozogʻiston vakili Daniyar Yeleussinov ustidan gʻalaba qozondi.

2015-yilda Samarqandda boʻlib oʻtgan Oʻzbekiston chempionatida 81 kilogrammgacha vazn toifasida bronza medali sovrindori boʻlgan.

2016-yilda Atirauda oʻtkazilgan xalqaro turnirda kumush medalni olishga erishdi.

Havolalar
---------

* Oybek Mamazulunov — *BoxRec*
* Oybek Mamazulunov: "ARV "oyogʻim"dan ushlab turibdi" *Olamsport.com*

Manbalar
--------



1. ↑  Ўзбекистонда хизмат кўрсатган мураббий Сидней Джаксон хотирасига бағишланган халқаро турнир ўз ниҳоясига етди[*sayt ishlamaydi*] *Olympicboxing.uz*
2. ↑  Ойбек Мамазулунов завоевал золотую медаль и звание чемпиона Азии (Wayback Machine saytida 6-iyul 2022-yil sanasida arxivlangan) *Olympicboxing.uz*
3. ↑  Ўзбекистон боксчилари Осиё ўйинларида (натижалар ва барча совриндорларимиз)[*sayt ishlamaydi*] *Olympicboxing.uz*
| Ninbo metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Xitoy |
| Shahar | Ninbo |
| Ochilgan vaqti | 2014-yil 30-may |
| Boshqaruvchi shirkat | Ningbo Rail Transit Co.Ltd. |
| Davlat | Xitoy |
| Uzunligi | 96.9 km |
| Stantsiyalari soni | 69 ta |
| Yoʻllari soni | 4 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 318 000 |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 116 million |
| Boshligʻi | {{{Boshligʻi}}} |
| Sxemasi |
| Ninbo metropoliteni |

**Ninbo metropoliteni** — Ninbo, Zhejiang va uning atrofidagi shaharlarga xizmat qiladigan tezkor tranzit tizimi. Oltita metro liniyasi Xingu, Tszyanbei, Zhenxay, Beylun va Yinzhou shaharlariga xizmat qiladigan Ninbo shahar hududida qurilmoqda. 1-liniyaning birinchi bosqichi qurilishi 2009-yil iyun oyida boshlanib, 2014-yil 30-mayda aholiga xizmat koʻrsatishni boshladi. 2-liniya 2015-yil 26-sentyabrda xizmatni boshladi

Ninbo temir yoʻl tranziti — Zhejiang provinsiyasida, Xanchjou metrosidan keyin foydalanishga topshirilgan ikkinchi tezkor tranzit tizimi.

Ishlayotgan yoʻllar
-------------------

Harakatlanadigan tarkib
-----------------------

CSR Zhuzhou liniyasi 1-yoʻnalish uchun 22 ta olti vagonli poyezdlarni taqdim etadi.

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  宁波市城市快速轨道交通线网规划(Wayback Machine saytida 17-yanvar 2010-yil sanasida arxivlangan) (Wayback Machine saytida 2010-01-17 sanasida arxivlangan)
2. ↑  "CSR Zhuzhou to supply Ningbo metro cars". *Railway Gazette International*. 8-fevral 2011-yil. Archived from the original on 2011-02-13.. Qaraldi: 2011-02-14.

Havolalar
---------

* Ningbo Rail Transit
Muzey tashqi koʻrinishi
Muzey ichki koʻrinishi
**Oybek uy-muzeyi** — adabiy memorial muzey. Oybek yashagan va ishlagan (1940-68) uyda 1980-yil ochilgan va muzey hovlisida yozuvchiga haykal (meʼmori T.Jalolova,  hayk.  I.Klinitskiy) oʻrnatilgan.  2005 yilda Oybek tavalludining 100 yilligi munosabati bilan muzey ekspozitsiyasi yangilangan.  Ekspozitsiya adabiy va memorial qismdan iborat. Adabiy qismda „Kirish", „Bolalik", „Qutlugʻqon", „Navoiy", „Abadiyat va umr"  deb  nomlangan 5 ta asosiy zal,  ish  kabineti va  Saidnosir  otaga bagʻishlangan  boʻlim  bor. Memorial qism esa mehmonxona, ish kabineti, kutubxona, yotoqxona va muzey fondi saqlanadigan xonalarni tashkil etadi. Muzeyda 10 mingdan ortiq eksponat saqlanadi. Ular, asosan, qoʻlyozmalar, fotosuratlar,  uy jihozlari, turli sanʼat asarlari va buyum lardan iborat.  2008 yilda muzeyni 5000 ga yaqin kishi kirib koʻrdi.

Muzey hovlisida Oybek haykali

Adabiyotlar
-----------

Toshkent. Ensiklopediya. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. — s. 784 (Wayback Machine saytida 2020-02-23 sanasida arxivlangan)

Havolar
-------

Oybek uy-muzeyi. (Wayback Machine saytida 2022-03-29 sanasida arxivlangan) *Meros.uz*
**Lichinka** (rus.) — koʻpchilik umurtqasiz va ayrim umurtqali hayvonlar (baliqlar, suvda va kuruqlikda yashovchilar)ning individual rivojlanishidagi postembrional (tuxumdan chiqqandan keyingi) davri. L.tuxumdagi zaxira oziq modda morfogenezning tugal-lanishi uchun yetarli boʻlmagan hayvonlarga xos. L. mustaqil hayot kechiradi, faol oziqlanadi, bir necha marta tullab, yaʼni qattiq poʻstini tashlab (boʻgʻimoyoqlilar va ayrim b. umurtqasizlar) oʻsadi va rivojlanadi. Odatda, L. voyaga yetgan davrda boʻlmaydigan bir qancha provizor organlarga ega boʻladi yoki aksincha unda voyaga yetgan hayvonlar uchun xos bir qancha organlar boʻlmaydi. L. davrining boʻlishi hayvonlar rivojlanishining turli davrlarida yashash tarzi yoki yashash muhitining oʻzgarib turishi bilan ham bogʻliq. Oʻtroq yashaydigan yoki kam harakatlanadigan hayvonlarda L. turning tarqalishini taʼminlaydi (mas, gʻovaktanlilarning parenximulasi va amfiblastulasi, boʻshliqichlilarning planulasi, koʻp tukli halqalilar troxoforasi).

L. bilan voyaga yetgan organizm tuzilishida farq qancha katta boʻlsa, uning voyaga yetgan xayvonga aylanishi (metamorfoz) shuncha chuqur boʻladi. Ayniqsa, nemertin, ninaterililar, hasharotlar va boshqa bir qancha umurtqasiz hayvonlarda metamorfoz juda chuqur oʻzgarishlar orqali sodir boʻladi. Masalan, toʻliq oʻzgarish orqali rivojlanadigan hasharotlarning gʻumbak davrida lichinkalik organlarining deyarli barchasi batamom yemirilib, voyaga yetgan davrga xos organlar maxsus murtaklar — imaginal disklar hisobidan shakllanadi. Faol lichinkalik davr bir oydan (ikki qanotlilar, kapalaklar) bir necha yilgacha (may qoʻngʻizi va boshqa plastinka moʻylovlilar) davom etadi.

Ambistomalar L.si (aksolotl) odatdagi sharoitda voyaga yetgan davrgacha rivojlanmasdan, L. davrida koʻpayish xususiyatiga ega (qarang Neoteniya). Ayrim hayvonlar L.si oʻz ajdodlari tuzilishi belgilariga ega boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kaklik** (*Alectoris kakelik*) — qirgʻovulsimonlar oilasiga mansub qush. Ogʻirligi 370—770 g. Rangi yashaydigan joyiga mos boʻladi. Tumshugʻi, oyoqlari qizil. Narining oyogʻida kichkina toʻmtoq pixi bor. Janubiy Yevropada, Kichik, Oʻrta va Markaziy Osiyoda tarqalgan. Qrimda yoʻqolib ketgan edi, hozir qaytadan iqlimlashtirilmoqda. Oʻrta Osiyo togʻlarida, togʻ yon bagʻirlarida oʻtroq yashaydi. Juda hushyor, tez yuguradi, lekin uzoq masofaga ucholmaydi. Togʻlarda yashashga moslashgan. Kaklik— monogam qush. Martda urchiy boshlaydi. Uyasini toshlar, butalar, oʻtlar ostiga quradi. 6—24 tuxum qoʻyadi. Joʻjasi tuxumdan 20 kunda chiqadi va ertasigayoq ota-onasiga ergashib yuradi. Oʻsimliklarning kurtagi, barglari, don va urugʻlari, hasharotlar, ularning lichinkalari bilan oziqlanadi. Goʻshti juda mazali, ovlanadi. Dekorativ sayroqi qush sifatida toʻrqafasda boqiladi.

 *Alectoris chukar*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Iyerarxiya** (yunoncha hierarchia, hieros — avliyo va arche — hukmronlik, hokimiyat) — bir butun narsa yoki hodisalar ayrim qismlari yoki elementlarining yuqoridan quyiga tomon bir tartibda joy olishi. Fanga I. tushunchasi 19-asrning 2-yarmida kirib keldi. Dastlab I. jamiyatning sinfiy tabaqalanishini va hokimiyat tuzilishini tavsif etish maqsadida qoʻllanilgan. 20-asrdan boshlab esa har qanday obyekt sistemasini tavsif etishda qoʻllanila boshlandi.

Biologiyada I. termini bir guruhga mansub hayvonlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni, yaʼni ularning oziqqa, qaramaqarshi jinsga yoki qulay pana joyga ega boʻlish borasidagi faoliya-tini boshqarib turadigan xattiharakatlarni ifodalaydi. I. turgʻun boʻlmasdan vaziyatga qarab oʻzgarib turishi (nisbiy dominantlik) yoki mutlaq boʻlishi (mutlaq dominantlik) mumkin. Mutlaq dominantlik koʻpincha toʻgʻri chiziqli (yoʻnalishli) xususiyatga ega (mas, A individning B ustidan, B ning esa V ustidan va h.k. tarzda ustunlik qilishi) boʻlib, har bir individning guruhda oʻz mavqei bor. Chiziqsiz I.da uning tarkibiy qismlari oʻrtasida munosabatlar sharoitga qarab oʻzgarib turadi: mas, uchinchi individ boʻlganida A individ B dan, u boʻlmaganida B individ A dan ustunlik qiladi (tobe mavqelar). Koʻpincha guruxda erkak va urgʻochi hayvonlar mustaqil oʻz I. sistemasiga ega boʻladi. Boshqa hollarda esa erkak xayvonlar urgʻochilari ustidan, voyaga yetgan hayvonlar yosh hayvonlar ustidan dominantlik qiladi. Erkaklari koʻp boʻladigan primatlar toʻdasida I. sistemasi juda murakkab. Guruh boʻlib yashamaydigan hayvonlarda individlar soni oshib ketganida nisbiy dominantlik yuzaga keladi. Guruxdagi hayvonlar soni kam boʻlganida esa ular oʻrtasida maydonga egalik qilish xattiharakatlari namoyon boʻladi. Jamoa boʻlib yashaydigan yoki murakkab guruhlar hosil qiladigan hayvonlarda dominantlik konsepsi-yasi oʻrniga boshqacha munosabatlar, masalan, individlarning vazifasiga binoan oʻzaro munosabatlari asosiy ahamiyatga ega boʻladi. Biologiyada I. tushunchasi har xil obyekt va jarayonlarga tavsif berishda keng qoʻllaniladi (masalan, tabiiy jamoalar I. strukturasi, organizm regulyator sistemasi I.si, taksonlar I.si va h.k.).

Dasturlashda murakkab, ya'ni chiziqli bo'lmagan ma'lumot tuzilmalarining bir biriga bog'lanishi Iyerarxiya asosida bo'ladi. Bu daraxt shaklidagi tuzilmadir. Ya'ni ma'lumotlar o'ziga tegishli bo'lgan bir nechta boshqa ma'lumotlarga bog'lanadi. Bunga Graph, Tree kabi tuzilmalarni misol qilish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Motamsaro ona haykali** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. 1993-yilda qurilgan. Obyekt Xorazm viloyati Urganch tumanining Yuqoridoʻrmon qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan. Obyekt davlat mulki hisoblanib, Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Motamsaro ona haykali garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 25-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suvilonlar** (Colubridae) — ilonlar oilasi. Uz. 10 sm dan 3,5 m gacha. Tashqi koʻrinishi va rangi har xil. ʻ Tishi koʻp, jagʻ tishi qanotsimon va tanglay suyaklarida oʻrnashgan. Ayrim turlarida yuqori jagʻdagi orqa tishlar zahar bezlari bilan bogʻlangan. 1600 ga yaqin turi maʼlum. Antarktidadan boshqa barcha qitʼalarda uchraydi. Oʻzbekistonda 6 uru/ga mansub 10 turi tarqalgan. Yerda, daraxtda, suvda, suv boʻyida, alohida inda yashaydi. Umurtqasizlar va mayda umurtqali hayvonlar bilan oziqlanadi. Koʻpchiligi tuxum qoʻyadi; ayrim turlari tirik tugʻadi. Oʻq ilon va boyga zaharli. Oʻzbekistonda suvilon, rangdor chiporilon va guldor chiporilon keng tarqalgan. Suvilon baliqchilik xoʻjaliklariga qisman ziyon keltiradi. S.ning 10 turi Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**ZIP** maʼlumot siqish va arxivlash formatidir. ZIP fayl bir yoki bir necha faylni oʻz ichiga oladi. Bu fayllar siqilgan boʻlishi shart emas. ZIP fayl formati har xil siquv algoritmlarini qoʻllab-quvvatlaydi.

ZIP formati 1989-yili Phil Katz va Gary Conway tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, PKZIP utilitasida qoʻllanilgan; bungacha Thom Hendersonninng ARC formati ishlatilar edi. ZIP formati hozirda koʻpgina utilitalarda qoʻllaniladi (masalan, WinRAR). Microsoft 1998-yildan beri Windows ishlatuv tizimiga ZIP fayllarini ochish imkoniyatini joylagan. Apple ham Mac OS X tizimining 10.3 versiyasidan beri shu ishni qilib kelmoqda.

ZIP fayllar odatda ".zip" yoki ".ZIP" kengaytmalari, MIME tipi esa `application/zip` bilan belgilanadi.

ZIPlangan fayllarni qaytadan fayl holatiga keltirish mumkin

Manbalar
--------

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kompyuter | *Kompyuterlarga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

iltimos yordam bering befarq bolmang

1. ↑  Phillip Katz, Computer Software Pioneer, 37
**Xadicha Abdurasulovna Boboxonova** (1923.11.1, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1979). Toshkent teatr texnikumini tugatgan (1939), Moskva davlat teatr sanʼati instituti qoshidagi milliy teatr boʻlimida tahsil olgan (1939-41). Surxondaryo (1941-49), Buxoro (1949-51), Kattaqoʻrgʻon (1951-58) teatrlarida ishlagan, 1958-yildan yana Surxondaryo teatrida. Asosiy rollari: Maysara ("Maysaraning ishi"), Zuhra ("Tohir va Zuhra"), Layli ("Layli va Majnun"), Nodira ("Nodira"), Farmonbibi ("Kelinlar qoʻzgʻoloni"), Toʻlgʻanoy ("Momo Yer"), Ona Turk ("Amir Temur va Yildirim Boyazid"), Saodat ("Qaytar dunyo"), Jannat xola ("Oʻchmasin chiroq") va boshqa Yaratgan obrazlari toʻlaqonliligi va milliy xususiyatlarga boyligi bilan ajralib turadi. Oʻzbek, qozoq, turkman, ozarbayjrn xalq qoʻshiqlarining mohir ijrochisi. "Shuhrat" (1994) medali, "El-yurt hurmati" ordeni (1998) bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Muravitskiy Yuriy Adolfovich** (ukraincha: *Юрій Адольфович Муравицький*; 1947-yil 12-iyun, Angren shahri, Toshkent viloyati – 2015-yil 29-may, Kiyev) – sovet va ukrain teatr va kino aktyori, oʻqituvchi. Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1982).

Hayoti
------

Muravitskiy Yuriy Adolfovich 1947-yil 12-iyunda Oʻzbekiston SSRning Angren shahrida tugʻilgan.

U Kaliningrad drama teatrida va Lesya Ukrainka nomidagi Kiyev rus drama teatrida aktyorlik qilgan.

Kiyev milliy madaniyat va sanʼat universitetining teatr sanʼati kafedrasida dars bergan, professor. Bugungi kunda klassik Butun Ukraina teatr festivalining hakamlar hay’ati aʼzosi boʻlgan.

U filmlar hamda rol oʻynagan hamda Grigoriy Koxan rejissyorligidagi „Yaroslav Donishmand" (1981) filmida bosh rolni ijro etgan.

Muravitskiy Yuriy Adolfovich 2015-yil 29-mayda Kiyevda vafot etgan.

Filmlari
--------

1974-yil – Moviy patrul – Vitya Belousning otasi.

1975-yil – Aeronavt – Odessa rezidenti, oʻqituvchi.

1978-yil – Polkovnik Zorin versiyasi – politsiya mayori (epizod).

1978-yil – Maxsus kuchlar – epizod.

1979-yil – Kazaklar – qaroqchilar.

1981-yil – Yaroslav donishmand – Yaroslav.

1983-yil – Qirollarning soʻnggi bahsi (4-qism) – Admiral Lourens Palmer, dengiz floti boshligʻi.

1984-yil – Ingliz bogʻidagi Kankan – Savva.

1985-yil – Dengizchi Jeleznyak – Aleksandr Kerenskiy.

1985-yil – Unvonsiz – Viktor Eduardovich Montvid, maxsus topshiriqlar boʻyicha rasmiy inson.

1987-yil – Va ertaga yashang – Karpinskiy.

1987-yil – Leapfrog – Guryanov (Lukyanov), qurilish boʻyicha menejer oʻrinbosari.

1990-yil – Parchalanish – Juravlevlarning mehmoni.

1991-yil – Sherif yulduzi – Piter.

1991-yil – Kazaklar keladi – Pan-professor, Iesuit.

1991-yil – Qoʻshiq aytishi mumkin boʻlgan it – Garri Del Mar.

1994-yil – Cupid va Demon (Ukraina).

1994-yil – Tigroloviy (Ukraina) – Gepner, professor, mahbus.

1995-yil – Atentat: Myunxendagi kuzgi qotillik (Ukraina).

1995-yil – Sichga yoʻl (Ukraina) – Hetman Sagaidachniy.

2000-yil – Qora Rada (Ukraina) – epizod.

2001-yil – Vaqt garovi (Ukraina).

2007-yil – Jonimning bitta sevgisi (Ukraina) – Tsar Mitridat.

2008-yil – Vladyka Andrey (Ukraina) – Pravoslav ruhoniysi.

2008-yil – Muxtorning qaytishi 4 („Hasad rangi" 65-qism) – Chibisov.

Mukofotlari
-----------

* Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1982).

Manbalar
--------

1. ↑  „Всеукраїнський театральний фестиваль "Класика сьогодні" 17-23 квітня 2003 р.". 7-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2015-yil.
2. ↑  „Muravitskiy Yuriy Adolfovich". *www.kinopoisk.ru*. Qaraldi: 30-oktabr 2023-yil.
3. ↑  Пішов із життя Юрій Муравицький // Національна спілка кінематографістів України // 29.05.2015

Havolalar
---------

* КиноПоиск. Юрий Муравицкий
* Советский экран. Юрий Муравицкий
**Timsohlar** — suvda yashovchi sudralib yuruvchilar turkumi. Tanasi kaltakesakka oʻxshash, uz. 2–7 m, boshi yassilashgan, tumshugʻi uzun. Koʻzlari va burun teshiklari boshi ustidan boʻrtib chiqib turadi. Burun va quloq teshiklari suvda yopiladigan klapanlar bilan taʼminlangan. Ogʻiz boʻshligʻida ikkilamchi tanglay boʻladi. Tishlari yirik. Tili ogʻiz tubiga yopishgan. Dumi uzun va baland (ikki yondan yassilashgan). Orqa oyoqlari barmoqlari orasida suzgich pardalari bor. Terisi qattiq va qalin, muguzsimon yirik plastinkalar bilan qoplangan. Muguz plastinkalar ostida suyak plastinkalar joylashgʻan. T. yuragi 4 kamerali boʻlishi bilan boshqa sudralib yuruvchilardan farq qiladi. Oʻpkasi yaxshi rivojlangan. Erkaklari kloakasi orqa qismida toq jinsiy organ joylashgan. Alligatorlar, gaviallar va haqiqiy timsoxlar oilalariga boʻlinadi.

T. oilasiga 3 urugʻ va 15 ga yaqin tur kiradi, jumladan, nil T.i (uz. 7 m gacha) tropik Afrika daryo, koʻl va botqokliklarida; tarokli T. (uz. 6 m gacha) Jan.Sharqiy Osiyo, Malayya arxipelagi orollari, Shim. Avstraliya va Yangi Gvineyadagi daryolarning quyilish joylari va dengiz sohillarida tarqalgan. T. hayotining koʻp qismini suvda oʻtkazadi; asosan, tunda faol. Balikdar, sut emizuvchilar, qushlar va suv umurtqasizlari bilan oziklanadi. Nil T.i va tarokdi T. odam uchun xavfli. Urgʻochi T. qirgʻokdagi qum yoki chiriyotgan barglar orasiga 20—100 tuxum qoʻyadi; nasli toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qiladi. T. goʻshti yeyiladi, terisidan qimmatbaho terigalantereya buyumlari tayyorlanadi. Koʻplab ovlanishi tufayli soni kamayib ketgan. 26 turi va kenja turi (jumladan, 15haqiqiy T.) Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan. Bir qancha mamlakatlar (AQSH, Kuba, Yaponiya, Keniya)da T.ni koʻpaytiradigan pitomniklar mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Fayl:Pineapple Mint.JPG Olma yalpitining bir varianti, ananas yalpizi barglarida oq rang-baranglikni koʻrsatadi, Pirs okrugi, Vashington
***Mentha suaveolens***, **olma yalpizi**, **ananas yalpizi**, **junli yalpiz** yoki **dumaloq bargli yalpiz** (sinonimlari *M. rotundifolia*, *Mentha macrostachya*, *Mentha insularis*), yalpizdoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik. Uning vatani janubiy va gʻarbiy Yevropa, Oʻrta yer dengizi mintaqasi. Bu tur koʻpincha oshpazlikda ziravor sifatida ishlatish yoki yer qoplamasi hosil qilish uchun oʻstiriladigan ko‘p yillik o‘t o‘simlik.

Tavsif
------

Olma yalpizining bo‘yi 40 to 100 centimetr (16 to 39 in)gacha o‘sadi. Barglari och yashil rangda, qarama-qarshi joylashgan, cho‘zinchoq va deyarli tuxumsimon barglari uzunligi 3 to 5 cm (1.2 to 2.0 in) kengligi 2 to 4 cm (0.8 to 1.6 in). Ularning tepasi biroz tukli, pastki qismi esa tishli qirrali. Gullar uzunligi 4 to 9 cm (1.6 to 3.5 in) boʻlgan boshoqlarda rivojlanadi. Olma yalpizi yozning oʻrtalarida va oxirlarida gullaydi.

Tarqaish
--------

Olma yalpizining vatani janubiy va gʻarbiy Yevropa boʻlib, Yevropaning markaziy va shimoliy qismlarida tabiiylashtirilgan. U nam va soya joylarda o‘sadi.

Oʻstirish va foydalanish
------------------------

Jozibali oʻt, olma yalpizi koʻpincha dekorativ oʻsimlik sifatida ishlatiladi. U bardoshli va oʻsishi oson, yengil soyali sharoitlarni afzal koʻradi. Ushbu oʻsimlikning barglari olma yalpiz jelesini tayyorlash uchun ishlatilishi mumkin, shuningdek, olma yalpiz kuskus kabi taomlarga aromatizator sifatida qo‘shiladi. Bundan tashqari, koʻpincha yalpiz choyi tayyorlash, garnitür va salatlarda ishlatiladi.

* Mentha suaveolensMentha suaveolens
* Mentha suaveolensMentha suaveolens

Ananas yalpizi (*Mentha suaveolens* 'Variegataʼ) barglari oq rang bilan oʻralgan olma yalpizining navi. Undan olingan gibrid greyfurt yalpizi deb ataladi(*Mentha suaveolens × piperata*).

Olma yalpizi ming yillar davomida dunyoning koʻplab mintaqalarida, jumladan Afrika, Yevropa, Osiyo va Amerikada tibbiy maqsadlarda ishlatilgan. 

 Olma yalpizi.

Manbalar
--------

1. ↑  Quattrocchi, Umberto*. CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Sonyonyms, and Etymology*. CRC Press, 1999 — 1659 bet.
2. ↑  „*Mentha suaveolens* (apple mint)".  Kew Royal Botanic Gardens. 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2013-yil.
3. ↑  „*Mentha suaveolens* (apple mint)".  Kew Royal Botanic Gardens. 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2013-yil.

„*Mentha suaveolens* (apple mint)". Kew Royal Botanic Gardens. Archived from the original on 2013-12-13. Retrieved 2013-12-10.
4. ↑  „*Mentha suaveolens*".  Plants for a Future. Qaraldi: 10-dekabr 2013-yil.
**Botqaldoqlar**, shoʻngʻuvchi oʻrdaklar (Aythya) — gʻozsimonlar turkumining oʻrdaklar kenja oilasiga mansub qushlar urugʻi. Orqa barmoqlari orasida keng teri pardalari boʻlishi bilan boshqa oʻrdaklardan farq qiladi. B. yaxshi uchadi, suzadi va shoʻngʻiydi, suv tagidan oʻlja tutadi. Shuning uchun ularga "botqaldoq" yoki "shoʻngʻuvchy oʻrdaklar" degan nom berilgan. B. uyasini yirik va chuqur koʻllar sohilidagi qamish va qoyalar orasiga quradi. 7—12 ta tuxum qoʻyadi. Suv oʻsimliklarining ildizi, barg va urugʻlari, mollyuska, qisqichbaqasimonlar va suv hasharotlari bilan oziklanadi. B.ning goʻshti, pati va terisidan foydalaniladi.

Oʻzbekistonda koʻkbel B. (Aytya Kegta),olaqanot B. (Aythya nyroca), haydarkokil B. (Aythya fuli gula) kabi turlari uchraydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Garashsizliq stadioni — Turkmanistonning Dashoguz shahridagi koʻp maqsadli stadion. Hozirda u asosan futbol o'yinlari uchun ishlatiladi. Stadion 10 000 kishiga mo'ljallangan.

Tarix
-----

2011-yil fevral oyida Rossiyaning "Rus Kurort Stroy" kompaniyasi stadionni rekonstruksiya qilishni boshladi.  Noldan boshlab katta hajmdagi ish bor edi.  2013-yil iyun oyida stadion toʻliq taʼmirlanganidan soʻng ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.  Stadion yangi maysazor bilan qoplangan, yugurish yo'laklari bilan jihozlangan va plakatlangan. Xonalar ma’muriy idoralar, kiyinish va dush kabinetlari, ovqat xonasi, matbuot anjumanlari oʻtkazish zali, tibbiyot punkti bilan jihozlangan. Shuningdek, 250 tomoshabinga moʻljallangan ikkita yopiq sport zali, trenajyor va fitnes zallari, murabbiy va hakamlar xonalari, sport sexi, voleybol va basketbol maydonlari, tennis kortlari mavjud.

Yana qarang
-----------

Dashoguzdagi boshqa stadionlar:

* Sport jamiyati (Dashoguz)

Adabiyotlar
-----------

1. **^** Rekonstruksiya stadiona «Garashsizlyk» na 10000 mest v oblastnom tsentre g. Dashoguz.
2. 
3. **^** Rekonstruksiya stadiona v g.Dashoguz, Turkmaniston
4. **^** Otkrylsya posle rekonstruktsii stadion
5. **^** V Dashogue rekonstruirovali staryy sportkompleks

Havolalar
---------
**Final** (lot. ﬁ nis — oxir, nihoya) — 1) tamom boʻlish, tugallash, yakun, mas, sport musobaqalarida gʻoliblar aniqlanadigan yakuniy uchrashuv; 2) (musiqada) — sahnaviy (opera, balet) va cholgʻu (simfoniya, sonata kabi) turkumli musiqa asarlarining xotima qismi. Asarning badiiy mazmunini umumlashtirib, mavzularning dramaturgik rivojiga yakun yasaydi. Opera F.i butun asar yoki muayyan parda kulminatsiyasini oʻz ichiga oladi, jadal rivoji, dramatizm yoki tantanavor xarakteri bilan ajralib turadi (yana qarang Apofeoz). Cholgʻu F. koʻpincha tez surʼat, raqsbop ritmlar, jonli kayfiyatga asoslanadi. FINVAL, seldsimon kit (Balaenoptera physalus) — tisheiz kitlar kenja turkumiga mansub sut emizuvchi. Arktikadan Antarktikagacha boʻlgan joylarda tarqalgan. Uzoq Sharq dengizlarida, kamdankam Barens va Oq dengizlarda uchraydi. Urgʻochisi gavdasining uzunligi 19–20 m (baʼzan 27,3 m, odatda, erkaklari urgʻochisidan 1 m gacha kalta). Usti toʻq kulrang, korni oq, boshining oʻng qismi chapiga nisbatan oqishroq. Moʻylov plastinkalari (har qatorda 360 ga yaqin) kulrangkoʻk. Bolasining uz. 6–7 m. F. qisqichbaqasimonlar, baliqlar, boshoyoqli mollyuskalar bilan oziqlanadi. Soni kamayib ketganligi sababli ovlash taqiqlanadi. Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi Qizil kitobiga kiritilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vasiliy Aleksandrovich Kan** (1960-yil 13-dekabr, Toshkent viloyati – 2020-yil 21-mart, Sankt-Peterburg) – sovet va rus karnaychisi, dirijyor va musiqa oʻqituvchisi, Marinskiy teatri simfonik orkestri solisti va dirijyori, Janubiy Koreya radioeshittirishlar orkestri solisti. Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist.

Biografiyasi
------------

Vasiliy Kan Rimskiy-Korsakov nomidagi Leningrad viloyati maxsus bolalar musiqa taʼlimi uyida Aleksey Petrovich Mitronov sinfida tahsil olgan va u yerni 1977-yilda bitirgan. 1983-yilda Leningrad konservatoriyasini professor Yuriy Bolshiyanov sinfida trubachi sifatida tamomlagan. 1981-yilda Kan Mariinskiy teatr orkestrining solisti boʻlgan. 1984-yildan Mussorgskiy nomidagi musiqa maktabida dars bergan. 1986-yildan 1992-yilgacha Vladimir Spivakov va uning Moskva virtuozi orkestri bilan hamkorlik qilgan. U koʻplab musiqiy konsertlarda qatnashib, u yerda Bax, Handel, Pursel va Skarlatti kabi barokko bastakorlarining asarlarini pikkolo truba va ushbu asbobning boshqa turlarida muvaffaqiyatli ijro etgan. Vasiliy Kanga 1996-yilda Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist unvoni berilgan.

Vasiliy Kan 1997-yildan 2006-yilgacha Janubiy Koreya radioeshittirish simfonik orkestrida ishlagan. Shu bilan birga, u Gnessin nomidagi Rossiya musiqa akademiyasida Vladimir Zinovyev sinfida dirijyorlikdan tahsil olgan. Vasiliy Kan birinchi marta 2005-yilda Ulyanovsk filarmonik orkestri bilan dirijyor sifatida chiqish qilgan. U Evald guruhi tarkibida konsert namoyishlarida qatnashgan.

Vasiliy Kan Marinskiy teatrining truba solisti va dirijyori boʻlgan. Uning dirijyorlik repertuarida „La Silfid", „Don Kixot" va „Nazokatli" baletlari bor.

Vasiliy Kan 2020-yilning 21-mart sanasidada Sankt-Peterburg shahrida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Vasiliy Kan II darajali „Vatanga xizmatlari uchun" ordeni va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Указ президента РФ от 22.10.1996 № 755". 22-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
2. ↑  „Васнин П.А. Брасс-квинтет в контексте ансамблевого исполнительства на медных духовых инструментах, стр. 66". 30-sentyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2020-yil.
3. ↑  „Васнин Петр Алексеевич. Брасс-квинтет в контексте ансамблевого исполнительства на медных духовых инструментах". 1-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2021-yil.
4. ↑  „Скончался заслуженный артист России, дирижёр Василий Кан". 23-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-mart 2020-yil.
5. ↑  „Указ президента Российской Федерации от 22.10.1996 № 755". 22-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
6. ↑  „Указ Президента Российской Федерации от 25.01.2017 г. № 34". 7-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2023-yil.

Havolalar
---------

* Vasiliy Kan Mariinskiy teatrining rasmiy veb-saytida
**Dengiz tipratikanlari** (Echinoidea) — ninaterililar sinfi. Tanasi sharsimon, disksimon yoki yuraksimon, sirtdan juda koʻp nina va peditsellariyalarga ega boʻlgan sovut bilan qoplangan. Ayrim jinsli, tuxumini suvga tashlaydi. Tuxumdan chiqqan lichinkasi — exinopluteus erkin suzib yuradi. Ayrim turlari tirik tugʻadi. Koʻpchilik toʻgʻri D. t. (ogiz teshigi tanasining ostki tomoni oʻrtasida joylashgan) maxsus chay nov apparati — aristotel fonari tishchalari yordamida toshlarga yopishgan suv oʻtlarini qirib olib oziklanadi. Notoʻgʻri D. t.da (ogʻiz teshigi tanasining ostki yuzasi oldingi qismida joylashgan) aristotel fonari boʻlmaydi, suvdagi detrit bilan oziklanadi. hozirgi turlari 800 ga yaqin. Suv tubida oʻrmalab yoki qumga koʻmilib yashaydi. Sayoz suvlarda uchraydigan ayrim turlari ikrasi uchun ovlanadi. Tropik dengizlarning sayoz suvlarida uchraydigan Diadema urugʻi turlari odam uchun xavfli, chunki ularning ninalari sanchilganida ogʻriq paydo boʻladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sirojiddin Sayfiyev** (1982 — yil 20-avgust, Samarqand — 2019 — yil 20-fevral, oʻsha yerda) — yarim himoyachi sifatida oʻynagan oʻzbek futbolchisi. Faoliyatining asosiy qismini Samarqandning „Dinamo" klubida oʻtkazgan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Sirojiddin Sayfiyev professional faoliyatini 2001-yilda oʻzining tugʻilgan shahri "Dinamo" jamoasida boshlagan. „Dinamo" tarkibida Sayfiyev 2005-yilgacha to‘p surgan va shu vaqt ichida u 107ta o‘yinda maydonga tushib, 5ta gol urgan. 2006-yilda u Qozogʻistonning „Taraz" klubi bilan shartnoma imzolagan, biroq bu jamoa tarkibida bor-yoʻgʻi uchta oʻyin oʻtkazgan. 2006-yil oxirida u „Taraz" bilan shartnomani bekor qilib, O‘zbekistonga qaytdi.

2007-yil boshida „Shoʻrtan Gʻuzor" jamoasi bilan shartnoma imzoladi. „Shoʻrtan" tarkibida Sayfiyev ikki mavsum toʻp surdi va shu vaqt ichida 47 ta oʻyinda maydonga tushib, 6ta gol urdi. 2009-yilda u oʻzining tugʻilgan klubi „Dinamo"ga qaytdi. Sirojiddin Sayfiyev klub posbonlaridan biri boʻlib, u „Dinamo" tarkibida 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. O‘zbekiston milliy terma jamoasi safida 2008-yilda bitta o‘yin o‘tkazgan. 2014-yilda u „Dinamo" tarkibida jiddiy jarohat oldi. Keyinchalik unga saraton tashxisi qoʻyilgan. 2019-yilning 20-fevralida uzoq davom etgan kasallikdan so‘ng vafot etdi.

Havolalar
---------

* Profil na sayte FootballFacts.ru
**Toʻgʻriqanotlilar** (Orthoptera) -hasharotlar sinfiga mansub turkum. Tanasi uzunchoq, 2 juft qanoti yaxshi rivojlangan. Orqa oyoqlari sakrovchi. Urgochisining tuxum qoʻygichi bor. Maxsus tovush chiqarish va eshitish organlari mavjud. Toʻgʻriqanotlilar turkumi 2 kenja turkum: uzun moʻylovlilar (ediyexidsimonlar, temirchaksimonlar, chirildoqsimonlar, chirildoklar katta oilalari) va kalta moʻylovlilar (treperstsimonlar, tetrigidsimonlar, timpanalsizlar, pufaklilar, chigirtkalar katta oilalari)ga ajratiladi. 200000 dan, Oʻzbekistonda 350 dan koʻproq turi maʼlum. Janubiy hududlardagi ochiq landshaftlarda keng tarqalgan. Chala oʻzgarish orqali rivojlanadi. Yilda bitta nasl beradi. Odatda, tuxum davrida qishlaydi. Koʻpchilik turlari oʻsimlikxoʻr, baʼzi turlari aralash yoki yirtqich oziklanadi. Ayrim turlari koʻp sonli gala hosil qilib, uzoq masofaga uchib oʻtishi (koʻchishi) mumkin. Qishloq xoʻjaligi ekinlariga zarar keltiruvchi turlari bor (chigirtkalar, buzoqboshilar). Gala boʻlib koʻchib yuruvchi turlari (osiyo chigirtkasi, marokash chigirtkasi) ekinlar uchun ayniqsa katta xavf tugʻdiradi. Choʻl temirchagi Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Igor Aronovich Byalskiy** (1949-yil 21-dekabr, Chernivtsi – 2022-yil 7-iyul, Tekoa) – rus, sovet va isroil shoiri, tarjimon, Jerusalem jurnali va Quddus antologiyasi veb-sayti muharriri.

Hayoti
------

Igor Aronovich Byalskiy 1949-yilda Skvira shahrida harbiy jarroh Aron Isaakovich Byalskiy oilasida tugʻilgan. U 1961-yilgacha Gʻarbiy Ukrainada (Sambir, Drohobich, Xirov, Yavorov), keyin „Moskva-400" (Kirov viloyati) harbiy shaharchasida yashagan. Zvezdniydagi (Perm viloyati) maktabni tugatgan. 1971-yilda Perm politexnika institutini „Avtomatlashtirish va telemexanika" fakultetini tamomlagan. Boshqarish mashinalari va tizimlari ilmiy-tadqiqot institutida (NIUMS) ishlagan, shuningdek Perm politexnika institutida ham falsafadan dars bergan.

1973-yilda Toshkentga koʻchib kelgan va 1990-yilda Isroilga joʻnab ketgunga qadar shu yerda yashagan. Hisoblash markazlarida muhandis boʻlib ishlagan, Oʻzbekiston SSR Oziq-ovqat sanoati vazirligining Hisoblash markazida texnik xizmat koʻrsatish boʻlimiga rahbarlik qilgan (1973–1984). Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi boʻlgan (1985–1987). Toshkentdagi „Aprel" havaskor qoʻshiq toʻgaragi (1975) va Chimyon sanʼat qoʻshiq festivallari (1977–1989) asoschilaridan biri sifatida SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzoligiga qabul qilingan (1987).

1990-yilda vatani Isroilga qaytgan, 2005-yilda esa Quddusdan Tekoa aholi punktiga koʻchib oʻtgan.

Rus tilida nashr etiluvchi zamonaviy Isroil adabiyoti haqidagi „Jerusalem Journal" jurnali asoschilaridan biri (1999) hamda bosh muharriri.

Igor Byalskiy 2004-yildan beri Sheʼriy tarjima ustaxonasida seminarlar (Zeev Sultonovich bilan birgalikda) va Uri Zvi Greenberg merosi uyida (Quddus) adabiy kechalar oʻtkazadi.

Sheʼrlari „Asr baytlari", „Uliss bogʻlanmagan", „Sanʼat qoʻshigʻi" va boshqa antologiyalarga kiritilgan.

U Yuliy Kim bilan birgalikda yahudiylarning Bobil asirligidan chiqib ketishi va Ikkinchi maʼbadning qurilishi haqida „Toshlarni qoʻyish vaqti" musiqiy librettosini yozgan.

Soʻnggi yillarda uning sheʼrlariga asoslangan qoʻshiqlarning aksariyati Marina Melamed kuylamoqda. 2007-yilda Quddus birlashtirilganining 40 yilligiga bagʻishlangan kechada u Igor Bialskiyning sheʼrlari va „Men Quddusga qaytaman" sheʼriga asoslangan qoʻshiqni ijro etdi (Ibroniy tiliga Inna Vinyarskaya tomonidan tarjima qilingan).

Manbalar
--------

1. ↑  „Иерусалимский журнал — Иерусалимская Антология". 12-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2011-yil.
2. ↑  „Дом наследия Ури Цви Гринберга". 13-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2011-yil.
3. ↑  „Марина Меламед — Иерусалимский этюд — Иерусалимская Антология". 12-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2011-yil.

Havolalar
---------

* В «Иерусалимской антологии»
* На сайте «bards.ru»
* В «Журнальном зале»
* Новая литературная карта России: ,
BOʻGʻIMDUMLAR (Cordylidae) -kaltakesaklar oilasi. 4 urugʻ, 24 turi bor. Janubiy va tropik Afrikada tarqalgan. Turlarining bir qismi asl kaltakesaklarga, boshqalari ilonlarga oʻxshaydi, lekin hammasi kaltakesaklardek yashaydi va tez harakat qiladi. Oilaning tipik vakili boʻgʻimdum (Zonurus cordylus) agamalarga oʻxshaydi. Rangi oʻzgaruvchan, lekin koʻpincha dum va orqa tomoni xira qovoq rangda, boshi va oyoqlari och sariq, qorni oq boʻladi. B. togʻlarda, serqoya qaltis yerlarda yuradi. Dushmandan qoyalar orasiga yashirinib, toshlarning gʻadirbudur qirralariga yopishib olgan B.ni butunlicha ajratib olish qiyin. Turli umurtqasizlar, yirik vakillari esa mayda umurtqali jonivorlar bilan oziqlanadi. Koʻp turlari tuxum qoʻyib koʻpayadi, faqat ilonga oʻxshash B. tirik tugʻadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Feliks Xusainovich Kamilov** (1940-yil 7-noyabr, Toshkent) – sovet va rus biokimyogari, tibbiyot fanlari doktori (1977), professor (1979), Boshqirdiston Respublikasi Fanlar akademiyasi (1991), Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasi (2001) muxbir aʼzosi. BASSRda va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2004). Boshqird tibbiyot instituti rektori (1988–1994).

Biografiya
----------

Komilov Feliks Xusainovich  1940-yil 7-noyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1964-yilda Chelyabinsk tibbiyot institutining davolash fakultetini tamomlagan. Biokimyo institutida aspiranturani tugatganidan soʻng, „Pirimidin hosilalari va sintetik steroidlarning oqsil-anabolik va antikatabolik taʼsirini oʻrganish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va assistent (1967–1970), dotsent lavozimlarida ishladi.

Feliks 1977-yilda tanlov orqali Boshqird davlat tibbiyot institutining biologik va organik kimyo kafedrasi mudiri boʻldi.

U 1982–1983-yillarda tibbiyot fakulteti dekani, 1983–1988-yillarda ilmiy va davolash ishlari boʻyicha prorektor lavozimlarida ishlagan.

1988-yildan 1994-yilgacha Boshqird davlat tibbiyot instituti rektori lavozimida faoliyat olib borgan.

1991-yilda Kamilovga Boshqirdiston Respublikasi Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi, Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoni berildi.

Unda14 nafar fan doktori va 62 nafar fan nomzodi boʻlmish shogirdlari bor.

Mukofotlari va unvonlari
------------------------

Kamilov BASSRda (1991) va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2004)

Manbalar
--------

1. ↑  „Академия Наук Республики Башкортостан - Камилов Феликс Хусаинович". 5-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2013-yil.
2. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 02.02.2004 g. № 129