recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Barbala** (shuningdek, **Barbola**; ukraincha: Barbala, qrim-tatarcha Barbala, Barbala) — Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi togʻ daryosi (jarlik), Uchan-Su daryosining oʻng irmogʻi. Yalta shahar okrugi hududida joylashgan. Suv oqimining uzunligi 1,2 kilometr, suv toʻplovchi havzasining maydoni 5,3 km², kanalning qiyaligi 267 m/km, umumiy pasayishi 905 m.

Nomlanishi
----------

Barbala nomi Yuriy Shutovning „Togʻlarda tugʻilganlar" maqolasida, „Qrimning yer usti suv havzalari" maʼlumotnomasida va undan foydalanib amalga oshirilgan ishlarda, shuningdek, zamonaviy xaritalarda uchraydi. 1915-yilda Nikolay Ruxlovning „Qrimning togʻli qismidagi daryo vodiylarining umumiy koʻrinishi" *ishida Barbola* varianti ishlatilgan.

Geografiyasi
------------

Daryo karst suvlari bilan oziqlangan Ay-Petri Yayla ohaktoshidagi tik jarlikdan boshlanadi. Quyida, taxminan 890 m balandlikda oqim yumshoqroq boʻladi, daryo katta toshlar bilan qoplangan toshli oʻzan boʻylab oqadi, Mogabi massivini Ay-Petridan ajratib, asta-sekin tosh va loy choʻkindilari maydoniga kiradi. Ay-Petrigacha boʻlgan shosse hududida oʻlchangan oʻrtacha uzoq muddatli oqim 0,030 m³/s ni tashkil qiladi, „Qrimning yer usti suv havzalari" maʼlumotnomasiga koʻra, daryoning irmoqlari, oqimlari yoʻq, quyilish joyidan 5 km uzoqlikdagi Kuybishevo qishlogʻi chetidagi Uchan-Su daryosiga (ehtimol, qandaydir xato, chunki yuqoridan oqib oʻtadigan Yauzlar bu koʻrsatkich 3,7 km ni tashkil qiladi) 230 m dengiz sathidan balandlikda oqib tushadi, daryoning suvni muhofaza qilish zonasi 50 m qilib belgilangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  А. А. Лисовский, В.А. Новик, З.В. Тимченко, З.Р. Мустафаева*. Поверхностные водные объекты Крыма (справочник)*, 500 экз, Симферополь: Рескомводхоз АРК, 2004 — 9 bet. ISBN 966-7711-26-9.
2. 1 2  Аполлосов, Василий Михайлович „Реки и ручьи",*. Воды Крыма*. Симферополь: Крымгосиздат, 1927 — 85 bet.
3. ↑  Шутов, Юрий Иванович „Рождённые в горах",*. Воды Крыма.*. Симферополь: Таврия, 1979.
4. ↑  „Предложения по охране окружающей природной среды и улучшению санитарно-гигиенических условий, по охране воздушного и водного бассейнов, почвенного покрова, организации системы охраняемых природных территорий".  ОАО «Гипрогор». 20-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.
5. ↑  „Горный Крым.".  ЭтоМесто.ru (2010). Qaraldi: 25-yanvar 2018-yil.
6. 1 2  Н.В. Рухлов „Долины рек Ялтинского района",*. Обзор речных долин горной части Крыма*. Петроград: типография В.Ф. Киршбаума, 1915 — 361—363 bet.
**Blis** (nem. Blies, fransuz Blies) — Germaniya (Saar) va Fransiya (Grand Est)dagi daryo, Saarning irmogʻi. Oʻrtacha suv isteʼmoli 19,2 m³/s ni tashkil qiladi.

Geografiya
----------

Blis daryosining uzunligi 99,5 km boʻlib, ulardan 84 km Germaniyaning Saar yerlari hududidan oqib oʻtadi. Bliss manbalari, jami 3 ta, Nohfelden munitsipalitetida, shuningdek, Saarlandda, dengiz sathidan 430 metr balandlikda joylashgan. Blis Fransiyaning Mozel departamentida (Lotaringiyaning tarixiy hududi) Sargemin shahri yaqinidagi Saarga oqadi. Saarga qoʻshilish joyi dengiz sathidan 194 metr balandlikda joylashgan, shuning uchun manba va ogʻiz oʻrtasidagi balandlik farqi 236 metr.

Daryo chiroyli, tepalikli hududdan oqib oʻtadi; ilgari yaqin atrofdagi zich oʻrmonlarni qoplagan. Endi Daryo boʻyida Saar Hunsryuk (Naturpark Saar — Hunsrück) tabiat qoʻriqxonasi joylashgan. Bliss qirgʻogʻida: Neunkirchen (Saar), Homburg (Saar), Sankt-Vendel, Blieskastel, Sargemin, Otweiler shaharlari joylashgan.

Blisning oʻng irmoqlari: Vurtsbax va Mandelbax daryolari. Uning chap irmoqlari: Todbax, Oster, Erbax, Shvartsbax, Xetxenbax daryolari. Daryo havzasi 1960 km².

Fauna
-----

Blis daryosidagi suv sifati juda yuqori, ayniqsa, yuqori oqimdagi tozalash inshootlarini qurilgandan soʻng, turli xil Daryo baliqlari va boshqa hayvonlar uchun ajoyib muhit yaratadi.. Bu yerda daryo alabalıgʻı, golyan, char, karplarning har xil navlari, pike, okun, zander, perch, rudd, soʻm, oddiy usach, shuningdek, daryo qisqichbaqasi.koʻp uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО «Картография» : Оникс, 2010. — С. 53. — ISBN 978-5-85120-295-7 (Картография). — ISBN 978-5-488-02609-4 (Оникс).
**Sayrob** — Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq.

Sayrob tog'lari

Diqqatga sazovor joylari
------------------------

Qishloqda Xo‘jai bibisabz, Xo‘jai chilla, Xo‘jai Muhammadshoh kabi muqaddas ziyoratgohlar bor. Bundan tashqari xalq orasida oʻzining mingyillik chinorlari bilan mashhur. Balandligi 26 metrga yetgan bu daraxtlarning diametri 21 metr, tanasining balandligi bo‘yicha o‘lchami 9,7 metrni tashkil etadi. Kovagining balandligi yetti metrga teng. To‘g‘ri uchburchak shaklidagi kovak og‘zi mehrobli eshikni eslatadi. Chinor kovagidan o‘tgan asr boshlarida maktab sifatida foydalanilgan. Oktyabr to‘ntarishidan so‘ng, yaʼni 1920-yildan chinor qishloq kengashi idorasiga aylantirilgan. 1932 — 1934-yillarda birinchi otliq askarlar polkining lager kutubxonasi, 1936-yildan esa savdo do‘koni sifatida faoliyat yuritgan. Ayni paytda noyob tarixiy yodgorlik sifatida davlat muhofazasiga olingan. Chinorlar kovaklari esa muzeyga aylantirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Idora, sinf va kutubxona, savdo do‘koni». Boysundagi g‘aroyib chinor tarixi". *Kun.uz*. Qaraldi: 17-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Sayrob qishlog‘i: chinor kovagidagi maktab haqida eshitganmisiz?". *Uz.A*. Qaraldi: 17-iyun 2023-yil.


|  |  |
| --- | --- |
| Oʻzbekiston geografiyasi | *Oʻzbekiston geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Motal** — echki yoki qoʻy sutidan tayyorlangan mayin tuzlangan turdagi pishloq boʻlib, u koʻpincha Zaqafqaziya mamlakatlarida tayyorlanadi.

2011-yilda bu pishloq yoʻqilish xavfi ostida boʻlib qolib, haqiqiy qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlaridan biri sifatida „Taʼm kemasi" roʻyxatiga kiritilgan.

Tayyorlanishi
-------------

Motal pishloqi yozda Ozarbayjon va Armanistonda oz miqdorda ishlab chiqariladi. Tayyorlash paytida pishloq massasiga togʻ timyanining poyasi va barglari qoʻshiladi. Pishilish 3-4 oy davom etadi, bu davrda pishloq massasi salqin joyda maʼlum tarzda echki yoki qoʻy terisidan tayyorlangan maxsusu haltada saqlanadi. Dimiqish davrida xaltalar har 4-5 kunda aylantiriladi. 20-25 kilogramm ogʻirlikdagi tayyor shaklsiz pishloq boshlari dimiqib boʻlgandan soʻng 0,5-1 kilogramm ogʻirlikdagi kichikroq qismlarga boʻlinadi va maxsus idishga qadoqlanadi.

Tavsif
------

Pishloq boshlarining oʻziga xos shakli yoʻq, ularning vazni dastlab 20-25 kilogrammni tashkil qiladi, ammo keyinchalik ular bir kilogramm ogʻirlikdagi kichikroq boʻlaklarga boʻlinadi. Pishloq boshlarida tabiiy yoki sunʼiy qobiq yoʻq. Pishloq oq yoki och sariq rangga ega, ziravorlar bilan, sochiladigan tuzilishga ega va pishloq massasining mayda boʻlaklarini ham oʻz ichiga olishi mumkin. Pishloqning yogʻliligi 35-40%.

Pishloq shoʻr, ozgina achchiq taʼmga ega, shuningdek, aniq nordon sutli hidga ham ega. Pita noniga oʻralgan holda dasturhonga tortiladi, piyoz, sarimsoq va rayhon, shuningdek quruq qizil sharob, xususan, kaxet vinolari bilan yaxshi isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Армянский сыр попал в Красную книгу" (ru). *«АиФ»* (11-avgust 2011-yil). 7-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-mart 2019-yil.
2. 1 2  В. В. Похлёбкин 2015. sfn error: no target: CITEREFВ.\_В.\_Похлёбкин2015 (help)
3. ↑  Азербайджанская кухня 2006. sfn error: no target: CITEREFАзербайджанская\_кухня2006 (help)
4. ↑  „Мотал" (fr).  povar.ru. Qaraldi: 7-yanvar 2017-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Кашкай Х. Азербайджанская кухня. — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2006. — 263 с. — ISBN 5-373-00629-7.
* Похлёбкин В. В. Мотал // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 228. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
**Maliki Ashtar masjidi** (yoki Hazrati Malik Ajdar, Maliki Ajdar nomlari bilan ham mashxur) — Qashqadaryo viloyati Shahrisabz shahrida bunyod etilgan tarixiy meʼmoriy yodgorlik. Shuningdek, bu yodgorlik „Malik Ashtar" va keyinroq esa „Malik Ajdar" nomi bilan atala boshlangan. Asl nomi arab tilidan olingan.

Etimologiyasi
-------------

„Malik Ashtar" masjidining bu nomi arab tilidan kelib chiqqan boʻlib, u „Moliki ushtur" soʻzidan olingan. Bu soʻz „tuyador" degan maʼnoni anglatadi. Yaʼni masjid oʻz davrida savdo karvonlarida qatnaydigan koʻplab tuyalarga ega boʻlgan boy tomonidan barpo etilgan.
Maliki Ashtar masjidining nomlanishi (xalq orasida „Gumbaz" masjidi deb ham ataladi) Maliki Ashtar ismli arab sarkardasining qabri, boshqa manbalarda esa „gʻilay" Ashtar haqidagi afsonalar bilan ham bogʻliq deya hisoblaniladi.

Tarixi
------

Masjid binosi 19-asr oxirida toʻliq shakllangan hozirgi koʻrinishga kelgan.
Baʼzi manbalarda qayd etilishicha avvallari bu yerda karvonsaroy ham faoliyat yuritgan boʻlishi mumkin. Masjid xonaqosi atrofidagi yigirmaga yaqin hujralar va qadimiy supalar shundan dalolat beradi.
Ayrim taxminlarga koʻra, 7-10-asrda bu hududda qandaydir ziyoratgoh va unda dafina-qabr ham mavjud boʻlgan.

Tuzilishi
---------

Mazkur obyekt sinchkorlik tipidagi mavze masjidlar sirasiga kiradi. Masjidning oʻlchamlari 8x8 va 8x8.5 metrni tashkil etadi. Asosiy, katta yopiq xonaqosining yuqori qismi gumbaz bilan yopilgan. Bu gumbaz askasimon bagʻallar koʻrinishida shakllantirilgan boʻlib, musammaga asosiy zalvorini tashlab turadi. Xonaqoning har toʻrt tomoni ayvon shiyponlari bilan oʻrab olingan. Asosiy eltuvchi yoʻlak esa peshtoq koʻrinishida bunyod etilgan.

Muhofazaga olinishi
-------------------

Malik Ashtar masjidi 2000-yilda UNESCOning „Umumjahon madaniy merosi" roʻyxatiga kiritilgan. Shahrisabzda bunday yodgorliklardan 19 tasi mavjud. Bugungi kunda bu hudud jom’e masjidi sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qashqadaryo viloyati". *uzbekistan.travel.uz*. Qaraldi: 08-2023.
2. ↑  F.Abduxoliqov; A.Razzoqov; K.Rahimov; A.Hakimov; B.Abduhalimov*. O'zbekiston obidalaridagi bitiklar Qashqadaryo*. Uzbekistan today, 2016-yil — 317 bet. ISBN 978-9943-4510-6-3.
3. ↑  „Tarixiy haqiqat izidan: Shahrisabzdagi «Malik Ashtar» obidasi haqida nimalar ma'lum?". kun.uz. kun.uz (3-iyul 2019-yil). Qaraldi: 08-2023.
**Xayit Xudaynazarovich Toʻrayev** (1957-yil 25-may, Boysun tumani, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekison SSR) — oʻzbekistonlik olim, kimyo fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Xayit Toʻrayev 1957-yil 25-may Boysun tumanida tugʻilgan. 1983-yilda Toshkent politexnika institutining kimyo-texnologiya fakultetini tugatgan. 1983—1985-yillarda Termiz davlat pedagogika instituti yoshlar qoʻmitasi raisi, 1985—1988-yilarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi yadro fizikasi instituti aspiranti, 1988—1991-yillarda Termiz davlat pedagogika instituti kimyo kafedrasi katta oʻqituvchisi, 1991—1996-yillarda Termiz davlat universiteti anorganik va analitik kimyo kafedrasi mudiri, 1996—1999-yillarda Termiz davlat universiteti doktoranti, 1999—2005-yillarda Termiz davlat universiteti anorganik va analitik kimyo kafedrasi mudiri, 2005—2010-yillarda Termiz davlat universiteti akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bilan ishlash boʻyicha prorektori, 2010—2012-yillarda Termiz davlat universiteti maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha prorektor vazifasini bajaruvchi, 2012-yildan buyon Termiz davlat universiteti kimyo fakulteti dekani. 2014-yil 2-yanvardan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasining kimyo va farmatsevtika fanlari boʻyicha ekspert kengashi aʼzosi.

Ilmiy faoliyati
---------------

1985—1988-yillarda aspiranturada, 1995—1998-yillarda doktoranturada tahsil olgan. 1990-yilda „Ditiofosfat kislotasi hosilalari yordamida nodir metallar ekstraksiyasi va ularni radioaktivatsiya usulida aniqlash" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini, 1998-yili „Nodir metallarning tarkibida oltingugurt va fosfor boʻlgan ligandlar bilan koordinatsion birikmalari va ularni ekstraksiya-sorbsiya metodlari yordamida ajratish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2005-yildan noorganik kimyo ixtisosligi boʻyicha professor. Xayit Toʻrayevning nodir metallar kimyosi va analiziga bagʻishlangan 860 dan ortiq ilmiy ishlari chop etilgan boʻlib, shundan 2 ta darslik, 8 ta oʻquv-metodik qoʻllanmalar, 14 ta monografiya, 5 ta mualliflik guvohnomasi, 6 ta patentlaridir. 2021-yil „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi" esdalik nishoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ilhomjon Hakimovich Siddiqov** (1959-yil 10-iyun, Xoʻjaobod tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori (2015), professor (2016).

Biografiyasi
------------

Ilhomjon Siddiqov 1959-yil 10-iyun Xoʻjaobod tumanida tugʻilgan. 1976—1981-yillarda Toshkent politexnika institutida oʻqigan. 1981—1992-yillarda Toshkent politexnika instituti assistenti, oʻqituvchisi, 1992—2001-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti dotsenti, energetika markazi fakulteti dekani muovini, 2001—2002-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti kadrlar boʻlimi boshligʻi, 2002—2005-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti elektrstansiyalari kafedrasi mudiri, 2005—2014-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti elektrstansiyalari tarmoqlari va tizimlari kafedrasi dotsenti, 2014—2017-yillarda Toshkent axborot texnologiyalari universiteti energiya taʼminlash tizimlari kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan. 2017-yildan Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti energiya taʼminlash tizimlari kafedrasi professori.

Ilmiy faoliyati
---------------

Ilhomjon Siddiqov 300 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar, shu jumladan 4 ta darslik, 6 ta oʻquv qoʻllanma, 5 ta monografiya, 60 dan ortiq ilmiy maqolalar va 100 dan ortiq maʼruza tezislari, 20 dan ortiq uslubiy ishlar, 6 ta ixtiro, 8 ta ixtiro foydali modeliga patent hamda 20 dan ortiq dasturiy taʼminot guvohnomasi, 3 ta oʻquv qoʻllanmalar muallifi hisoblanadi. 2023-yildan Jahon Bankining loyihalarni boshqaruv guruhi filialida „Energiya samaradorlikni oshirish" koordinatori.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kolorado (maʼnolari).

**Kolorado** (inglizcha: *Colorado River*, ispancha: *Río Colorado*) — AQShdagi daryo, quyi qismi Meksika hududidan oqadi. Oʻz. 2334 km (Grin-River irmogʻi bilan 3200 km), havzasining maydoni 635 ming km². Qoyali togʻlardan boshlanib, Tinch okeanning Kaliforniya qoʻltigʻiga quyiladi. Yuta va Arizona shtatlarining chala choʻl va choʻlli hududlaridan oqadi. Kolorado platosini kesib oʻtishda umumiy oʻz. 800 km gacha boʻlgan chuqur kanyonlarni hosil qiladi, jumladan, jahondagi eng yirik kanyonlardan biri — Katta Kanyon ham oʻsha yerda. Yirik irmoqlari — Grin-River, San-Xuan, Litl-Kolorado, Xila. Daryo Koyali togʻlardagi qorlardan toʻyinadi, aprel—iyul oylarida toʻlib oqadi, koʻz va qishda kamsuv. Oʻrtacha suv sarfi 508 m³/sek. quyi oqimida AQShning Kaliforniya sohillaridagi shaharlarini suv bilan taʼminlash va irrigatsiya maqsadlarida ishlatilishi natijasida suvi kamayib ketadi. Koloradoda yirik suv omborlarini yuzaga keltirgan Glen-Kanyon-Dam va Guver toʻgʻonlari, GESlar qurilgan. Quyilish joyidan 228 km masofada kema katnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4259063-2
* LCCN: sh85028687
* NARA: 10046867
* NKC: ge342293
* VIAF: 42148570477424310488
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 42148570477424310488

 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kongo.

**Kongo** yoki **Zair** (kongo tili: *Nzâdi Kôngo*, fransuzcha: *Fleuve Congo*, portugalcha: *Rio Congo*),— Ekvatorial Afrikadagi daryo. Oʻz. 4320 km, havzasining maydoni 3691 ming km², yillik suv sarfi 1450 km3. Sersuvligi jihatidan Afrikada 1-, dunyoda 2-, 3-oʻrinlarda (Amazonka va Paranadan keyin). K. Katanga qirlaridan 1430 m balandlikdan boshlanadi va Boyoma sharsharasigacha Lualaba deb ataladi. Daryo Atlantika okeaniga quyiladi. Yirik ir-moqlari: oʻngdan Lufira, Luvua, Aukuga, Aruvimi, Itimbiri, Mongala, Ubangi, Sanga; chapdan — Lomami, Lulonga, Ruki, Kasai. K. irmoqlari orqali Mveru, Bangveulu, Tanganika koʻllari bilan, Roʻzizi daryosi orqali Kivu koʻli bilan tutashgan. K.ning Lualaba qismi yassitogʻlik va platolar orasidan, Boyoma sharsharasidan Kinshasa shahrigacha (1700 km) tekislikdan oqadi. Kinshasa bilan Matadi shaharlari orasida 70 ga yaqin ostona va sharsharalar (Livingston ostonalari) hosil qilgan. Matadidan oʻtgach, dengiz boʻyi pasttekisligida oqadi (bu yerda daryo oʻzanining kengligi 1–2 km, chuqurligi farvaterida 25–30 m). Estuariysining kengligi oʻrta qismida 19 km. K. asosan, yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Quyi oqimida yillik oʻrtacha suv sarfi 46 ming m’/sek. (maksimal 75 ming m’/sek. minimal 23 ming m³/sek.). Quyi va oʻrta oqimida may—iyunda va noyabr— dekabrda, yuqori oqimida noyabr— dekabrda suvi koʻpayadi. Daryo yiliga 50 mln. t oqiziq keltiradi. K. va uning irmoqlaridagi suv yoʻllarining oʻz. 20 ming km. Gidroenergiya zahirasiga boy. K. va uning irmoqlarida baliqning koʻplab turi yashaydi. K. havzasida yirik daryo va koʻl portlari: Bukama, Kongolo, Kabalo, Kisangani, Kinshasa, Brazzavil; dengiz portlaridan — Matadi, Boma va Banana joylashgan. K.ning kuyilish yerini 1482-yilda portugaliyalik dengizchi D. Kan, Lualabani 1771-yilda D. Livingston, K.ning koʻp qismini 1876—77 yillarda G. Stenli tadqiq qilgan.

Asosiy irmogʻi Lualaba bilan birga oʻlchanadigan Kongo daryosining umumiy uzunligi 4,370 kmni (2,715 milya) tashkil qiladi. Bu ekvatorni ikki marta kesib o'tgan yagona yirik daryo.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Forbath, Peter. *The River Congo* (1979), p. 6. "Not until it crosses the Equator will it at last turn away from this misleading course and, describing a remarkable counter-clockwise arc first to the west and then to the southwest, flow back across the Equator and on down to the Atlantic.

In this the Congo is exceptional. No other major river in the world crosses the Equator even once, let alone twice."

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Genri Nelson Gudman** (1906-yil 7-avgust - 1998-yil 25-noyabr) - amerikalik ***faylasuf*** boʻlib , oʻzining kontrafakturalar, ***mereologiya*** , ***induksiya* *muammosi***, ***irrealizm*** va ***estetika*** haqidagi ishlari bilan tanilgan.

Hayoti va Karyerasi
-------------------

Gudman Massachusets shtatining Somerville shahrida tug'ilgan. U Garvard universitetini tamomlagan va 1930-yillarda Massachusets shtatining Boston shahridagi sanʼat galereyasini boshqargan va Garvardda falsafa boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini 1941-yilda tamomlagan. Uning san'at asarlari sotuvchisi sifatidagi tajribasi uning estetikaga keyingi burilishlarini tushuntirishga yordam beradi, u erda u mantiq va analitik falsafadan ko'ra ko'proq tanilgan. Ikkinchi jahon urushi davrida u AQSh armiyasida psixolog boʻlib xizmat qilgan.

U 1946–1964 yillarda Pensilvaniya universitetida dars bergan, uning shogirdlari Noam Xomskiy, Sidney Morgenbesser, Stiven Stich va Hilari Putnam edi. U 1962-1963-yillarda Garvard Kognitiv tadqiqotlar markazida ilmiy xodim boʻlgan va 1968-yilda Garvardda falsafa professori etib tayinlangunga qadar 1964-1967-yillarda Brandeys universiteti professori boʻlgan. 

1967-yilda Garvard Oliy ta'lim maktabida u badiiy bilim bo'yicha asosiy tadqiqot loyihasi bo'lgan Garvard Project Zero asoschisi bo'lgan. U to'rt yil davomida direktor bo'lib qoldi va undan keyin uzoq yillar norasmiy maslahatchi bo'lib xizmat qildi.

Gudman Massachusets shtatining Needham shahrida vafot etdi.

Tadqiqotlar
-----------

Gudman o'zining *"Fakt, fantastika va prognoz"* kitobida Deyvid Yumning klassik induksiya muammosi bilan o'xshashlik deb ataladigan "***induksiyaning yangi jumbog'ini***" kiritdi. U Yumning induktiv fikrlash (ya'ni, kelajakdagi voqealar haqida o'tmish tajribasidan xulosa chiqarish) faqat kundalik hayotimiz bizni o'rgangan insoniy odatlar va qonuniyatlarga asoslangan degan fikrni qabul qildi. Ammo Gudmenning ta'kidlashicha, Yum ba'zi qonuniyatlar odatlarni (elektr tokini o'tkazuvchi misning ma'lum bir qismi boshqa mis qismlari elektr tokini o'tkazishi haqidagi bayonotlarning ishonchliligini oshiradi), ba'zilari esa yo'qligini (ma'lum bir odamning elektr tokini o'tkazishi) haqiqatini e'tibordan chetda qoldirgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Project Zero: Nelson Goodman's Legacy in Arts Education". *The Journal of Aesthetics and Art Criticism*. № 58. 2000. 245–249.-bet.
2. ↑  „Nelson Goodman".. Qaraldi: 9-sentabr 2023-yil.
3. ↑  Alumni, Bulletin*. The Mark of Zero: Project Zero's Identity Revealed*. HGSE, 1994-yil Dekabr — 2-6 bet.
4. ↑  Gudman, Nelson*. Fakt, fantastika va prognoz*, Kembridj , Massachussets, 1955. 9-sentabr 2023-yilda qaraldi.
**Rauf Gʻofurovich Qodirov** (1952-yil 27-sentyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari nomzodi, professor.

Biografiyasi
------------

Rauf Gʻofurovich Qodirov 1952-yil 27-sentyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi, kompozitor Gʻafur Qodirovning farzandi. 1975-yilda Toshkent davlat konservatoriyasi, 1999-yilda Toshkent pedagogika universiteti amaliy psixologiya fakultetini tamomlagan. 1975—1989-yillarda Toshkent pedagogika instituti xor dirijyorligi kafedrasi oʻqituvchisi, 1989—2000 yillarda musiqa pedagogikasi kafedrasi mudiri, 1999—2000 yillarda musiqa fakulteti dekani, 1991—2000-yillardan Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi musiqa pedagogikasi kafedrasi dotsenti, 2000—2009-yillarda Ilmiy kengashi ilmiy kotibi, 2002—2004-yillarda musiqa pedagogikasi kafedrasi mudiri vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2006-yildan Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi professori. 2017-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi unvoni bilan taqdirlangan.

### Ilmiy faoliyati

1982—1985-yillarda Moskvada Butunittifoq Pedagogika fanlari akademiyasi Badiiy tarbiya ilmiy tadqiqot institutining musiqa boʻlimi aspiranturasida tahsil olgan va 1986-yilda ruscha: *„Формирование навыков многоголосного пения в младших классах школ Узбекистана"* mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan. 1992—1995-yillarda Toshkent pedagogika instituti pedagogika kafedrasi doktoranturasida oʻqigan. Rauf Qodirovning oʻquv, ilmiy va ijodiy tadqiqoti asosan musiqa pedagogikasi va psixologiyasi masalalariga oid. 400 dan ortiq  ilmiy-ijodiy ishlar, jumladan, „Boshlangʻich maktabda koʻp ovozli kuylash" (1997), „Oʻzbekiston bolalar qoʻshiqlari antologiyasi" (2002), „Musiqa psixologiyasi" (oʻzbek va rus tillarida, 2005), „Muzikalnaya pedagogika" (2009), „Musiqa pedagogikasi" (2011), „Ommabop musiqiy glossariy" (2014, 2016), „Kompozitor Gʻafur Qodirov: hayoti va ijodi — godi jizni i tvorchetstvo" (Monografiyasi, konserti va DVD yozuvi, 2017), „Musiqa pedagogikasi" (2018) kabi asarlar, bolalar uchun „Ayiqcham", „Quyon", „Mehribon oyijon", „Aks sado", „Eski shahar" kabi qoʻshiqlar muallifi. Olim Abdurauf Fitratning „Oʻzbek klassik musiqasi va uning tarixi", Abdurahmon Jomiyning „Kitob", Abdulla Avloniyning „Musiqa" kitoblarini ilmiy va sheʼriy tarjima qilgan, xalq ijodiyotiga mansub boʻlgan va kompozitorlarning bolalar qoʻshiqlarini sheʼriy tarjima qilgan va jamoa boʻlib kuylash uchun qayta ishlagan. 1999-yildan UNESCOning xalqaro musiqa ta’limi jamiyati (ISME) a’zosi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.
2. ↑  „O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 25.08.2017 yildagi PF-5164-son Farmoni".
3. ↑  „РАУФ ҚОДИРОВ".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Suv kondensatoriga asoslangan induktiv bogʻlangan Marks generatorining grafik tasviri. Koʻk — bu plastinkalar orasidagi suv va markaziy ustundagi toʻplar uchqun boʻshliqlari boʻlib, ular kondensatorlarning parallel ravishda zaryadlanishi va ketma-ket holda tez zaryadsizlanishiga imkon beradi.
**Suv kondensatori**- bu dielektrik izolyatsiya qiluvchi vosita sifatida suvdan foydalanadigan qurilma.

Operatsion nazariyasi
---------------------

Kondensator — bu elektr energiyasini toʻplash va uni keyinchalik foydalanish uchun saqlash mumkin boʻlgan qurilma. Kondensator oʻtkazuvchan boʻlmagan soha bilan ajratilgan ikkita oʻtkazgichdan iborat. Oʻtkazgich boʻlmagan soha dielektrik yoki izolyator deb ataladi. Anʼanaviy dielektrik muhitlarga havo, qogʻoz va baʼzi yarim oʻtkazgichlar misol boʻladi. Kondensator mustaqil tizim boʻlib, hech qanday zaryadga ega emas. Oʻtkazuvchilar oʻzlarining qarama-qarshi yuzalarida teng va qarama-qarshi zaryadlarni saqlaydi.

Suv dielektrik sifatida
-----------------------

Anʼanaviy kondensatorlar elektr zaryadini saqlash uchun vosita sifatida shisha yoki keramika kabi materiallardan foydalanadi. Suv kondansatkichlari asosan yangilik sifatida yoki laboratoriya tajribalari uchun yaratilgan va ularni oddiy materiallardan yasash mumkin. Suv qayta tiklanish xususiyatini koʻrsatadi; agar suv orqali elektr teshilish boʻlsa, u tezda asl va teshilmagan holatiga qaytadi. Boshqa suyuqlik izolyatorlari teshilishdan keyin karbonizatsiyaga moyil boʻladi va vaqt oʻtishi bilan oʻz kuchini yoʻqotadi. Bu xususiyatlar, yuqori dielektrik oʻtkazuvchanligi bilan birga, suvni katta kondensatorlarni qurish uchun ajoyib tanlov imkoniyatiga aylantiradi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Manbalar
--------

1. ↑  Schulz, Alexander*. Capacitors : Theory, Types, And Applications*. Ipswich, MA: Nova Science Publishers, 2011.
Koordinatalari: 39°39′28″N 66°58′21″E﻿ / ﻿39.65778°N 66.97250°E﻿ / 39.65778; 66.97250GO
**Masjidi Ko'k** oʻzbekcha: *Koʻk masjidi / Кўк масжиди* ; tojikcha: *Масҷиди Кӯк*, xalq orasida **Ko'k masjid** nomi bilan mashhur ( oʻzbekcha: *Koʻk masjid / Кўк масжид* tojikcha: *Кӯк масҷид* ) — **Koʻk (yoki yashil) masjid** deb tarjima qilingan — hozirda faoliyat koʻrsatmayotgan kichik mahalla (kvartal) masjidi Samarqand shahrida, XIX asrda eski masjid oʻrnida qurilgan.

 Masjiddagi peshtaxta
U eski shahar deb ataladigan tarixiy markazda, maydon va Registon ansamblidan 350 metr shimoli-g'arbda, mahalla hududida joylashgan bo'lib, atrofi shaxsiy hovlilar bilan o'ralgan. Hozir u nofaol masjid bo‘lib, 2018-yil avgust oyi holatiga ko‘ra vayrona ahvolda. Masjid kichik bino boʻlib, uning ikki tomonida toʻqqizta yogʻoch oʻyilgan ustunli ayvon, yonida esa kichik yordamchi bino boʻlib, unda past balandlikda muazzin uchun alohida joy ajratilgan. U juda katta hovlida joylashgan bo'lib, u yerda kichik uy ham bor. Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda "Samarqand – madaniyatlar chorrahasi" nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Havolalar va manbalar
---------------------

* cybo.com - Kuk masjidi
* Samarqand yodgorliklari / Toshkent / 1983 y
**Kontraktatsiya shartnomasi** -qishloq xoʻjaligi sohasidagi oldi-sotdi shartnomasi turlaridan biri. Unga koʻra, qishloq xoʻjaligi mahsulotini yetishtiruvchi shaxs oʻz mahsulotini qayta ishlash yoki sotish uchun xarid qiladigan tayyorlovchiga shartla-shilgan muddatda topshirish, tayyorlovchi esa bu mahsulotni qabul qilish, haqini shartlashilgan muddatda muayyan bahoda toʻlash majburiyatini oladi. Kontraktatsiya shartnomasi paxta, gʻalla, jun, pilla, meva-sabzavot va shu kabi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yuzasidan tuziladi. Bozor munosabatlari tizimida kontraktatsiya shartnomasi agrar sohada iqtisodiyotni rivojlantiruvchi eng qulay yuridik vositadir. Uning anʼanaviy oldi-sotdi shartnomasidan farqi shundaki, Kontraktatsiya shartnomasida xaridor va sotuvchi oʻrtasida uzoq muddatli shartnomaviy aloqalar mavjud boʻladi, bu mavsumiylik bilan bogʻliq qishloq xoʻjaligida mahsulot ishlab chiqaruvchini oʻz mahsuloti xaridori bilan oʻzaro hamkorlikda boʻlishini taqazo etadi. Mulkchilik shakli va idoraviy boʻysunishidan qati nazar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini xarid qiluvchi tashqilot, korxonalar (tayyorlov, savdo, qayta ishlovchi va boshqalar) bilan-qishloq xoʻjaligi korxonalari, shu jumladan, shirkat, fermer (dehqon) xoʻjaliklari mazkur shartnoma ishtirokchilari hisoblanadi. Agar qishloq xoʻjaligi mahsuloti davlat ehtiyoji uchun xarid qilinsa, u holda qishloq xoʻjaligi korxonasi, tayyorlovchi va ularga xizmat qiluvchi banklar shartnoma subʼyektlari boʻladi. Shartnomada quyidagilar koʻrsatiladi: mahsulot nomi, assortimenti, miqdori (mahsulot turlari boʻyicha), sifati, narxi, shartnomaning umumiy summasi, yetkazib berish tartibi va shartlari, mahsulotni topshirish, qabul qilish punktlari va davrlari (muddatlari), hisob-kitoblar tartibi, shartnoma shartlarini buzganlik uchun javobgarlik va h.k. Shartnoma 1—5 yilgacha muddatga tuziladi. U qishloq xoʻjaligi korxonasi joylashgan joyda, 3 nusxada tuziladi va imzolanadi. Kontraktatsiya shartnomasini tuzish, ijro etish va taraflarning javobgarligi boʻyicha munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 465—467-moddalari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 29 avgustda 438-sonli qarori bilan tasdiqlangan "Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari kontraktatsiya shartnomalarini tuzish va bajarish tartibi toʻgʻrisida nizom" bilan tartibga solinadi.

Adabiyot
--------

* Abdusalomov M. A. Otaxonov F. Kontraktatsiya shartnomasi, T. 1997.

Omon Oqyuyaov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Zamonaviy biokimyo laboratoriyasi, Kyoln Universiteti, Olmoniya.
Maykl Faraday laboratoriyada
**Laboratoriya** (lot. *laboratorium* — „ishxona") ilmiy tadqiqot, tajriba va oʻlchov oʻtkazish uchun moʻljallangan joy, obyektdir. Bu atama bilan shuningdek jarayon yoki uskunalari ilmiy laboratoriyaga oʻxshash boshqa ishxonalar ham nomlanadi (masalan, fotolaboratoriya, komputer laboratoriyasi).

**Laboratoriya** (lot. laboro — ishlayman) — ilmiy muassasa, vazirlik, korxona, oʻquv yurti tarkibidagi ilmiy, ishlab chiqarish-nazorat tajribalari yoki oʻquv mashgʻulotlari olib boruvchi mustaqil muassasa yoki boʻlim, boʻlinma. Oliy oʻquv yurtlarida L. 3 turga ajratiladi: oʻquv L. (ayrim oʻquv fanlaridan) — talabalar bilan L. mashgʻulotlari olib boriladi; muammoli L. — asosiy fanlar boʻyicha yirik ilmiy-texnikaviy izlanish masalalari hal qilinadi; soha L. — xalq xoʻjaligining muayyan tarmogʻidagi dolzarb masalalar hal etiladi.

Muammoli va soha L.lari korxona, ilmiy tadqiqot muassasalari va boshqa tashkilotlarda ham bor. Laboratoriya-nazorat L.lari davlat va jamoat tashkilotlari tarkibida tuzilib, ishlab chiqarishga oid tayin masalalarni tekshiradi. Mas, ishlab chiqarish xom ashyosi va tayyor mahsulotni nazorat etish L. (z-dlarda), klinik L. (davolash muassasalarida), kriminalistik L. (tergov va sud organlarida), agronomik L. (qishloq xoʻjaligi tashkilotlarida).

Ilmiy laboratoriyalar maktab va universitetlarda, sanoatda, davlat yoki harbiy tashkilotlarda, kema yoki fazoviy kemalarda boʻlishi mumkin.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Laboratoriya*** mavzusiga oid fayllar bor. |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Fanlar | *Fanlar haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kiram Abdullatif Buxoroiy** (forscha: کرام بخارایی ‎ tugʻilgan va vafoti nomaʼlum) — XVII-asr fors shoiri.

Kiram Buxoroda tugʻilgan.

Kiram Buxoroda tug‘ilib o‘sgan bo‘lsa-da, taʼqib va taʼqiblarga uchrab, vatanini tashlab ketishga majbur bo‘ldi. U umrini sarson boʻlib oʻtkazdi. Uzoq sarson-sargardondan keyin yana Buxoroga qaytib keldi.

Abdulatif Kiram Buxoroyi XVII asrning buyuk shoirlaridan biri sifatida eʼzozlanadi. U koʻp kuchini oʻz-oʻzini tarbiyalash va takomillashtirishga bagʻishladi. U Sayido Nasafiy hayotligida koʻzga koʻringan notiqlardan biri boʻlib, sheʼriyatda Mirzo Bedil va Sohib Tabriziyga ergashdi. Uning tarjimai holi tafsilotlari hali ham kam maʼlum. Ayniqsa, Kiram Buxoroiy g‘azal janrining ustasi sifatida tanilgan. Uning gʻazallarining toʻliq toʻplami saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Саъдиев С. Адабиёти тоҷик дар асри XVII, Душанбе. 1985
* Гулшани Адаб. ҷилди IV, Душанбе, «Ирфон», 1977
**Nurjan Sultamuratovich Matjanov** (1974-yil 21-mart, Nukus, Qoraqalpogʻiston ASSR, Oʻzbekiston SSR) — qoraqalpogʻistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, dotsent.

Biografiyasi
------------

Nurjan Matjanov 1974-yil 21-martda Nukus shahrida ziyolilar oilasida tugʻilgan. Millati qoraqalpoq. Maʼlumoti oliy. Hozirda Nukus davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakulteti dotsenti.

Ilmiy faoliyati
---------------

2018-yili 20-dekabrda „Uzluksiz taʼlim tizimida kvant tasavvurlarni shakllantirish va rivojlantirishda izchillik" mavzusida dissertatsiya ishini himoya qilgan va pedagogika fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olgan. Nurjan Matjanov „Uzluksiz taʼlim tizimida kvant tasavvurlarini shakllantirish va rivojlantirishda izchillik" monografiyasi, „Fizika oqytyoʻ metodikasy" darsligi, „Kvant fizikasin oqitiw metodikasi" oʻquv-metodik qoʻllanma, „Yarimoʻtkazgichlar fizikasini oʻqitishning zamonaviy asoslari" oʻquv-uslubiy qoʻllanma, „Astronomiya kursininʼ uliwma astronomiya moduli ushin maʼseleler toplami" oʻquv-uslubiy qoʻllanma muallifi. 2022-yili 7-dekabrda Toshkent davlat pedagogika universitetida „Pedagogika oliy taʼlim tizimida oʻqitilayotgan kvant nazariyasining metodologik va didaktik asoslari" mavzusida dissertatsiya ishini himoya qilgan va pedagogika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.
2. ↑  „O’QITUVCHILAR".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Luca Belingheri** (1983-yil 6-aprelda tugʻilgan) — italiyalik nafaqaga chiqqan futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Hozirda u Cremonezening U19 jamoasida yordamchi murabbiy.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Belingheri 2001-02-yilgi mavsumda C1 seriyasida Alzanoda ish boshladi va u yerda 26 o'yin o'tkazib va 1 gol urdi. Keyin u B Seriyaning Siena klubiga o'tdi, ammo 2003-yilning yanvarida atigi 3 ta o'yinda maydonga tushganidan so'ng yana A Seriyaning Como Calcio klubiga o'tdi. U A Seriyadagi debyutini 2003-yilning 3-mayida Milanga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. U Como Calcioda bir yil qolib, 18 ta gol urdi. 2004-yilda u o'zining ilk o'yinlarini Ascolida boshladi va 20 ta o'yinda maydonga tushdi. 2005-yil yozida Ascoli uni Genoyadan sotib oldi, ammo birgalikda egalik qilish uchun uni AlbinoLeffega yubordi. AlbinoLeffe Belingheri bilan 2006-07-yilda B seriyada 25 o'yin o'tkazdi. 2007-yil iyun oyida Belingheri Ascoliga qaytdi, lekin 2009–10-yilda B seriyada yana 15 martagina maydonga tushdi.

U 2009-yil iyul oyida Torinoga qo'shildi, kelishuvning bir qismi sifatida Marco Moro Ascoliga o'tdi. Keyin 2011-yilning yanvarida Livornoga ko'chib o'tdi. 2014-yil 24-yanvarda u Cesenaga ijaraga berildi va Varesega qarshi debyut uchrashuvida gol urdi. 2015-yilning yozida Modena bilan qoldi; keyingi yil Cremonesega o'tdi.

2019-yil 30-avgustda u Pergolettese bilan shartnoma imzoladi. U 2020-yilning 31-yanvarida klubni tark etdi.

### Keyingi karyera

2020-yilning yanvar oyida Pergoletteseni tark etgach, Belingheri 2020-yilning yozigacha klubsiz qoldi va u yerda bosh murabbiy Elia Pavesi qo'l ostida Cremonese U19 jamoasiga yordamchi murabbiy sifatida ishga qabul qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  Pergolettese (30-avgust 2019-yil). „ALLA PERGOLETTESE ARRIVA IL CENTROCAMPISTA LUCA BELINGHERI. (al centro della foto)" (Italian). Press-reliz.
2. ↑  STAFF SETTORE GIOVANILE Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-06-19). uscremonese.it, 23 July 2020
3. ↑  Cremonese, Belingheri vice allenatore della Primavera, laprovinciacr.it, 29 August 2020

Havolalar
---------

* Luca Belingheri TuttoCalciatori saytida (in Italian)
* Torino saytida Profili (in Italian)
**Abdulhamid ibn Humayd ibn Nasr al-Kissiy** (**Abdu Humayd** nomi bilan tanilgan) — imom boʻlgan. Koʻp hadislar toʻplab, asar yaratgan olimlardan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan.

Shahrisabzlik fiqhshunos, tilshunos, hadisshunos olim Abdulhamid al-Kissiy (Keshiy) ning toʻliq ismi Abu Muhammad Abdulhamid ibn Humayd ibn Nasr al-Keshiy al-Qurashiy. Keshiy „Al-Musnad" hamda „At-tafsir" asarlarining muallifi. Bundan tashqari uning „At Tasarif" (Turlanish), „Kitob ala huruf al-mujam" (Harflar toʻgʻrisida kitob), „Kitab faʼaltu va af’altu" (Feʼlning faʼala 1 va 4 turlari haqida kitob) asarlari ham mavjud boʻlib, ularning uchcalasi ham arab tilida yozilgan.

Abdulhamid al-Keshiy Kesh shahrida fiqhshunoslik va hadishunoslik ilmiy maktabini yaratgan. Bu maktabga dunyoning turli burchaklaridan talabalar kelib oʻqigan.
Abdulhamid al-Keshiy Keshning Gʻaziyon qishlogʻida tugʻilgan. Otasi Humayd ibn Nasr Bag'dod shahrida dunyoga kelgan. Bobosi Nasr xalifa Abu Jafar al-Mansur (754-775) Abbosiylar saroyida saroy qoʻriqchisi boʻlgan. Oʻsha davrlarda bir qancha xalifalarning shaxsiy qoʻriqchilari va gvardiyasi ham turkiy askarlardan tanlab olingan. Xizmat muddati uzaygach, oilasini ham Bagʻdodga olib ketgan. Shu sababli otasi Bagʻdodda tugʻilgan. Otasi Humayd ibn Nasr Bagʻdodda har sohada mukammal taʼlim olgan. Aruz, nazm, arab tili va boshqa sohalar bilimdoni boʻlgan. Bundan tashqari odamlarga Qur'oni karimni tilovat qilishni oʻrgatgan. Yaʼni qorilikdan ham yaxshi xabardor boʻlgan.

Abdulhamid al-Keshiy bir qancha mamlakatlarga safarlar uyushtirgan. Mashhur hadisshunoslar bilan suhbatda boʻlgan. Uning ikki ustozi boʻlgan. Ulardan biri Abu Muhammad Abdulloh ad Dorimiy al-Hofiz as-Samarqandiydir, 870-yilda vafot etgan. Keshiyning oʻzi esa 14 shogirdni tarbiyalagan. Al-Keshiy tilshunoslik, fiqh va tafsirga oid 7 ta kitob yozgan. 864-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Renessans olimlari qomusi* (o‘zbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 20 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.
2. ↑  Muhammad, Nosir*. Nasaf va Kesh allomalari* (o'zbekcha). Toshkent, G'afur G'ulom nashriyoti 2006 — 23 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Paraxat Mayliyevna Matyakubova** (1961-yil, Urganch, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, texnika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Paraxat Matyakubova 1961-yil Urganch shahrida ziyolilar oilasida tavallud topgan. 1985-yil Toshkent elektrotexnika aloqa institutini „Avtomatik elektr aloqa" ixtisosligi boʻyicha tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1983-yilda Urganch shahar Aloqa boʻlimi muhandisi lavozimida boshlagan. 1991-yildan Urganch davlat universitetida katta oʻqituvchi va dotsent, keyinchalik, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Urganch filialida dotsent, ilmiy kotib lavozimida mehnat qilgan. 2010-yil Toshkent davlat texnika universiteti dotsenti, 2012-yildan mazkur taʼlim muassasasining professori, 2013-yildan kafedra mudiri lavozimida faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Hozirgi kunda Toshkent davlat texnika universiteti „Metrologiya, texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish va sertifikatsiyalashtirish" kafedrasi mudiri.

### Oilasi

Oilali, uch nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati
---------------

2000-yil „Don mahsulotlarini elektrofizik parametrlarini nazorat qilish tizimlarini aniqlik tavsiflarini yaxshilash" mavzusida nomzodlik dissertatsiya ishini himoya qilgan. 2009-yilda texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun „Don mahsulotlarini namlik-issiqlik bilan qayta ishlashda parametrlarni nazorat qilish usullari va texnik vositalari" mavzusida dissertatsiya ishini himoya qilgan. Amerika Qoʻshma Shtatlarining „Akkreditatsiya va sertifikatlashtirish boʻyicha E36 qoʻmitasi" faol aʼzosi sanaladi. 2019-yilda „Doʻstlik ordeni" bilan mukofatlangan. Paraxat Matyakubova Janubiy Koreya Respublikasida oʻtkazilgan „KIWIE — 2018", „KIWIE — 2019", „KIWIE — 2021", „KIWIE — 2022" larda muntazam Oʻzbekiston Respublikasi ixtirochi ayollari nomidan oʻz ixtirolari bilan ishtirok etib 4 karra oltin medal sohibi va 2021-yilda grand-pri sohibasiga aylandi. Kanada davlatining Toronto shahrida IV Xalqaro ixtirochilar innovatsion koʻrik-tanlovi — „The 4th International Invention Innovation competition in Sanada, ICAN 2019 Toronto Intenational Society of Innovation and Advanced Skills (TISIAS) ICAN 2019" ishtirok etib, Oltin medal sovrindori boʻlib „Yil mutaxassisi" deb tan olindi. Paraxat Matyakubova asbobsozlik, metrologiya, avtomatlashtirish, standartlashtirish va sertifikatlashtirish boʻyicha 450 dan ziyod ilmiy va ilmiy uslubiy ishlarning muallifi (jumladan, 9ta monografiya, 11 ta darslik, 9 ta oʻquv qoʻllanma, 27 ta oʻquv uslubiy qoʻllanma, 10 ta patent, ilmiy jurnallarda 88 ta maqolalar va 115 ta maʼruza tezislari) hisoblanadi. Turon Fanlar Akademiyasining akademigi. 2022-yilda „Yilning eng faol olima ayoli" nominatsiyasi gʻolibi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.
2. ↑  „8 март – Халқаро хотин-қизлар куни муносабати билан мукофотлаш тўғрисида" (6-mart 2019-yil).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

Havolalar
---------

* Paraxat Matyakubova Google Scholar
**Mate Vatsadze** (1988-yil 17-dekabrda tugʻilgan) — gruziyalik futbolchi, Batumining „Dinamo" klubida oʻynaydi.

Faoliyati
---------

Vatsadze oʻzining professional faoliyatini Tbilisining „Dinamo" klubida boshlagan, 2005—2010-yillar oraligʻida asosiy jamoa tarkibida 96 oʻyin oʻtkazib, 42 tagol urgan. 2011-yilda Rossiya Premyer-ligasida oʻynash uchun Nijniy Novgorodning „Volga" klubiga oʻtgan. Rossiyada oʻynab yurgan chogʻida Vatsadze Gruziya milliy futbol jamoasining Xorvatiya va Isroilga qarshi Yevro-2012 saralash oʻyinlarida ishtirok etish uchun chaqirilgan, ammo viza ololmagan. Shuning uchun u tez orada Gruziyaga qaytib, mavsum oxirida Dila Gori jamoasi tarkibiga qoʻshildi. 2012-yil 2-sentyabrda u Daniya AGF jamoasi bilan  3+1⁄2 yillik shartnoma imzoladi.

Vatsadze AGF tomonidan 2012—2013-yilgi Yevropa Ligasi 2-saralash bosqichida yangi yulduz sifatida kashf etildi. Vatsadze AGFga qarshi o‘yinda o'zining Dila Gori jamoasi uchun uchta gol urgan va Kiprda bo'lib o'tgan uchinchi saralash bosqichida „Anortosis"ga qarshi o‘yinda ikki marta darvozani ishgʻol qilgan. Vatsadzening urgan gollari Dila Gorining pley-off bosqichiga chiqishiga sabab boʻlgan. Vatsadze, shuningdek, 2010—2011-yilgi UEFA Yevropa Chempionlar Ligasi 2-saralash bosqichida ikkita gol urib, Tbilisining „Dinamo" jamoasiga Shvetsiyaning Gefle IF jamoasini oʻz uyida ham, mehmonda ham magʻlub etishga yordam berdi. U 2009—2010-yilgi mavsumda UEFA Yevropa ligasi 3-saralash bosqichida „Srvena Zvezda" ga qarshi safar oʻyinida Tbilisining „Dinamo" klubi safida gol urgan.

Vatsadze 2019-yil yanvar oyida Latviyaning „Liepaya" klubiga o‘tdi.

### Xalqaro gollar


| № | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2013-yil 6-fevral | Qemal Stafa stadioni, Tirana, Albaniya |  Albaniya | **1** — 1 | 2-1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 2. | 2015-yil 9-iyun | Linzer Stadion, Linz, Avstriya |  Ukraina | **1** — 2 | 1-2 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 3. | 2015-yil 8-oktyabr | Boris Paychadze nomidagi Dinamo-Arena stadioni, Tbilisi, Gruziya |  Gibraltar | **1** — 0 | 4-0 | UEFA Yevro-2016 saralashi |
| 4. | **3** — 0 |

Yutuqlar
--------

Dinamo Tbilisi
* Umaglesi Liga: 2007—2008-yillar
* Gruziya kubogi: 2008—2009-yillar
* Gruziya Superkubogi: 2008-yil

Dila Gori
* Gruziya kubogi: 2011—2012-yillar

AGF
* Daniya birinchi divizioni: 2014—2015-yilgi mavsumda koʻtarilgan
* Daniya kubogi: 2-oʻrin sohibi 2015—2016-yillar

Manbalar
--------

1. ↑  „National Team – Modebadze instead of Vatsadze".  worldsport.ge (16-mart 2011-yil). Qaraldi: 16-mart 2011-yil.
2. ↑  FK „Liepāja": sastāvs nokomplektēts par 99% Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-04-15). liepajniekiem.lv, 7-yanvar 2019-yil