**Shagen Bagdasarovich Bagdasarov** (25-mart 1916-yil Fargʻonada tugʻilgan — 1-noyabr 2017-yil Moskvada vafot etgan) — geolog, qidiruv burgʻulash sohasidagi mutaxassis, Moskva davlat ilmiy-tadqiqot instituti konchilik kafedrasi professori, fanlar nomzodi, Ulugʻ Vatan urushi faxriysi.

Hayoti
------

1916-yil 25-noyabrda Skobelevo (hozirgi Fargʻona) shahrida, Togʻli Qorabogʻda chor zobiti oilasida tugʻilgan. 1920-yilda oila Toshkentga koʻchib oʻtadi va u yerda Shagen 1932-yilda yetti yillik maktabni tugatadi. 1932-yilda oila Moskvaga koʻchib oʻtdi.

1935-yilda Moskvadagi 1-o‘n yillik maktabni aʼlo baholar bilan tugatdi. Kasaba uyushmalari uyining ustunlar zalida abituriyentlik guvohnomasi topshirildi. Boks boʻyicha Moskva chempioni boʻlgan.

1935—1940-yillarda S. Orjonikidze nomidagi Moskva geologiya-qidiruv institutida tahsil oldi. Institutni tamomlagandan so‘ng „Tog‘-kon muhandisi-razvedkachi" malakasini va „Tog‘-kon va burg‘ulash qidiruv ishlari" mutaxassisligini oladi. Keyin u ikki yil davomida „Geokimrazvedka" partiyasining rahbari boʻlib ishladi.

#### Ulugʻ Vatan urushida qatnashish

Urushning boshlanishi uni Qirgʻizistondagi Changʻir-Tosh oltingugurt konida topdi.

1942-yilda u ko‘ngilli bo‘lib, Parkent RVK tomonidan frontga chaqirildi.

U Stalingrad, 4-Ukraina va 1-Boltiq frontlarida, Donbass, Qrim va Boltiqboʻyi davlatlarini ozod qilishda jang qilgan. 1943-yil 26-sentyabrda 82 millimetrli minomyot otuvchisi sifatida Sofiyevka aholi punkti uchun janglarda qatnashib „Harbiy xizmatlari uchun" medali bilan taqdirlangan. U yaralangan, miyasi qattiq chayqalgan. Urushni 1945-yilda 91-Melitopol miltiq diviziyasi tarkibida katta serjant unvoni bilan tugatgan. Gʻalaba kunini Saratov harbiy maktabida kutib oldi, u yerda kichik ofitserlarni qayta tayyorlash maktabidan oʻtdi. 1985-yilda Gʻalabaning 40 yilligi sharafiga I darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan.

Demobilizatsiyadan soʻng u VIMSga, Fargʻona ekspeditsiyasiga ishga ketdi, uran konlarini qidirishda qatnashdi.

#### MGRIda dars berish

1950-yilda professor N. I. Kulichixin taklifi bilan Moskva davlat ilmiy-tadqiqot institutining qidiruv ishlari texnikasi kafedrasi aspiranturasiga o‘qishga kirdi. 4 yildan so‘ng konchilik kafedrasida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va 2012-yilgacha professor lavozimida ishladi.

Mukofotlar va yutuqlari
-----------------------

18 ta medal va I darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan. U konchilik va qidiruv burg‘ulash ishlari bo‘yicha 3000 dan ortiq mutaxassislarni tayyorlagan. Bagdasarovich „Qazlanish tomonlari kon muhandisining qoʻllanmasi" qoʻllanma hammuallifidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шаген Багдасаров: самому пожилому геологоразведчику России исполнилось 100 лет - Rusarminfo" (ru). *Rusarminfo*. Qaraldi: 12-iyul 2017-yil.
2. ↑  „Ушёл из жизни Багдасаров Шаген Багдасарович, профессор МГРИ-РГГРУ, ветеран ВОВ".  mgri-rggru.ru. 5-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2017-yil.
3. ↑  „Архивированная копия". 2-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2017-yil.
4. ↑  „Память народа :: Документ о награде :: Богдасаров Шаген Богдасарович, Медаль «За боевые заслуги»".  pamyat-naroda.ru. 23-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2017-yil.
5. 1 2  „Багдасаров Шаген Багдасарович".  Бессмертный полк Москва. 30-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2017-yil.
6. ↑  „Память народа :: Документ о награде :: Багдасаров Шаген Багдасарович, Орден Отечественной войны I степени".  pamyat-naroda.ru. 23-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2017-yil.