recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Oʻt kislotalar** — steroid monokarbon va xolat kislota mahsuli. Odam va hayvonlarning jigar hujayralarida ishlanib, oʻt bilan birga oʻn ikki barmoq ichakka quyiladi. Odam oʻti tarkibida, asosan, xolat kislota, oz miqdorda dezoksixolat, litoxolat va xenodezoksixolat kislotalari boʻladi. Oʻt kislotalar ichaklarda yogʻ hazm boʻlishini taʼminlaydi. Yogʻlarni emulsiya holiga keltiradi, ichak lipazasini (meʼda osti bezi va ichak bezlarida ishlanadigan fermentni) faollashtiradi, yogʻ kislotalarning soʻrilishiga yordam beradi, ichak peristaltikasini oshiradi. Oʻt kislotalarning umumiy miqdori qonda oʻrtacha 0,8 mg%, jigar oʻtida — 0,9— 1,8%, oʻt pufagi oʻtida — 5,7 — 10,8%. Qonda Oʻt kislotalar koʻpayib ketganda, siydik bilan chiqib ketadi, kamayishi esa qator oʻzgarishlarga, jumladan, oʻt toshi hosil boʻlishi va boshqalar ga sabab boʻladi.

Inson kislotalari
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Turenki temir yoʻl stantsiyasi butun Finlandiyadagi eng qadimgi hisoblanadi
**Turenki** — Finlandiyaning Janakkala munitsipalitetida joylashgan aholi punkti boʻlib, unda taxminan 7500 nafar kishi istiqomat qiladi. Turenki *Turinge*, *Thuring* yoki *Turängi* deb tarjima qilinganligi aytilgan. U Tervakoski bilan bir qatorda Janakalaning eng yirik aholi punktlaridan biridir. Turenki Hämeenlinna shahridan taxminan 13 kilometr janubi-sharqda joylashgan.

Turenki Finlandiyadagi eng qadimgi temir yoʻl stansiyasini oʻz ichiga oladi, u 1862-yilda Helsinki-Hämeenlinna yoʻnalishining bir qismi sifatida qurilgan. Shuningdek, bu yerda asosan sut mahsulotlari ishlab chiqaradigan Valio Ltd kompaniyasiga tegishli zavod joylashgan.

Taniqli shaxslari
-----------------

* Marko Nousiainen — toʻliq vaqtli twitch translyatori
* Anssi Pesonen — xokkeychi
* Eino Kalpala — togʻ changʻisichi
* Ellen Jokikunnas — model va teleboshlovchi
* Esko Helle — siyosatchi
* Janne Virtanen — sportchi
* Jarid Nousiainen
* Jarkko Kortesoja
* Kustaa Paturi — shoir
* Laiska Leppone — rap musiqachisi
* Lyyli Aalto — parlament aʼzosi
* Tauno Martinen — bastakor
* Veikko Lahti — sportchi
* Tomi Hiukkamäki — musiqachi
* Elektrus Erektus — rassom

Manbalar
--------

1. ↑  „Turenki" (fi). *Janakkala*. Qaraldi: 13-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „Valio Oy, Turengin tehdas" (fi). *Janakkala*. 14-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-yanvar 2021-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Oʻsma**— karamguldoshlarga mansub koʻkimtir, tuksiz ikki yillik oʻt. Vohalarda madaniy va yovvoyi holda uchraydi. Ilgari Gʻarbiy Yevropada nil boʻyogʻi olish uchun ekilgan. Birinchi yili toʻpbarg hosil qiladi. Ikkinchi yili toʻpbarg boʻyi 25—100 sm boʻlgan poya chiqaradi, shoxlaydi.

Barglari choʻziq nashtarsimon, poyadagilari bandsiz, cheti tekis, poyani oʻragan, roʻvaksimon toʻpgul hosil qiladi. Aprel, sentabr oylarida gullab, mevalaydi. Gullari sariq. Mevasi ingichka, choʻziq chatnamaydigan qoʻzoqcha. Oʻsma bargining shirasida nil boʻyogʻi bor. Qadimdan oʻzbek xonadonlarida ayollar qosh, koʻzlariga qoʻyish uchun hovlilarda oʻstiriladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Namoz Hotamov** — olim, tarixchi, tarix fanlari doktori (1991), professor. Tojikiston taʼlimi aʼlochisi (2003).

Tarjimayi holi
--------------

Namoz Hotamov 1946-yil 1-sentyabrda Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumani, Shoboti qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi — Bosar Hotamov ikkita katta urushda qatnashgan dehqonlardan biri hisoblangan: Sovet Ittifoqining Finlandiya bilan urushi; va Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Onasi — Idimo Abdulloeva. 1962-yilda tojik tilida faoliyat yurituvchi oʻrta maktabni tamomlagan. 1967-yilda Tojikiston Davlat universitetining tarix fakultetini tugatgan. 1971-yilda Tojikiston Davlat universitetining Sovet Ittifoqi tarixi kafedrasiga oʻqituvchi boʻlib ishga taklif qilingan. 1971—1980-yillarda kafedrada assistent, katta o‘qituvchi va dotsent lavozimlarida ishlagan. 1980-yildan Ahmad Donish nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya institutida katta ilmiy xodim sifatida ishlagan. Tojikiston Respublikasi Fanlar Akademiyasida tahsilni davom ettirib, 1995-yilgacha akademiyaning tarix bo‘limi katta ilmiy xodimi va mudiri lavozimlarida ishlagan. 1991-yildan professor, keyinchalik 2001—2013-yillarda Tojikiston Tadbirkorlik va servis institutida kafedra mudiri lavozimlarida ishlagan va hozirda oʻqituvchilik faoliyatini davom ettirmoqda. Namoz Hotamov Ahmad Donish nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya institutida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilish kengashi aʼzosi. Shuningdek, Tojikiston Taʼlim vazirligi huzuridagi Milliy taʼlim kengashi aʼzosi va Rossiya Federatsiyasi VAC eksperti.

Ilmiy faoliyati
---------------

1974-yilda nomzodlik, 1991-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 250 dan ortiq maqolalar, shu jumladan 3 ta darslik, 9 ta monografiya va „Tarixi xalqi tojik" kitobining 4, 5, 6 boblari (ruscha Istoriya tadjikskogo naroda, 6 jild. Dushanbe, 1998—2011) muallifi. Ahmad Donish nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya ilmiy-tadqiqot instituti oʻqituvchisi. U Tojikiston Fanlar akademiyasining bitiruvchisi hisoblanadi. Namoz Hotamov rahbarligida shogirdlari bir doktorlik, uch nafar nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilishgan. Tojikistondagi universitet, respublika va xalqaro anjuman va simpoziumlarda maʼruza qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Намоз Ҳотамов: Рисолати муаррих навиштани ҳақиқати таърих аст!" (tojikcha). *halva.tj* (12-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 11-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Таърихи халқи тоҷик" (tojikcha). Qaraldi: 11-iyul 2023-yil.

Havolalar
---------

* Tadbirkorlik va servis instituti sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-25). Boygonӣ shudaast 25 2012 yil aprel yil
**Larry Blank** (talaffuzi: „Larri Blank") — teatr, kino, televideniye va konsertlarda ishlagan bastakor, aranjirovkachi va dirijyor. U *Catch Me If You Can* (Marc Shaiman bilan birga), *White Christmas* va *The Drowsy Chaperone* orkestrlari uchun uch marta Tony mukofotiga nomzod boʻlgan. 2012-yilda uning orkestrlari Londondagi Saray teatrida *"Singinʼ in the Rain" hollda* ijro etildi. *White Christmas, The Drowsy Chaperone, Catch Me If You Can, A Christmas Story, Honeymoon in Vegas* va *Fiddler on the Roof* orkestrlar uchun Larry 6 marta „Drama Desk" mukofotiga nomzod boʻlgan.

Larry Blankning 3 nafar farzandi bor: ikki qiz va bir o‘g‘il. U sertifikatlangan parvoz oʻqituvchisi boʻlgan va bitta dvigatelli samolyotlar uchun asboblar bilan jihozlangan uchuvchi hisoblanadi.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Blank 1952-yil 15-iyulda Nyu-Yorkning Bruklin shahrida tugʻilgan va Nyu-York shahrida (Bayside Queens) oʻsgan. Shuningdek, Oliy sahna sanʼati maktabida dramani oʻrgangan. U pianino chalishni oʻrgangan va 16 yoshidan boshlab turli harakatlar, sharhlar va oxir-oqibat Bway, gastrol va Bway shoularida pianinochi sifatida mashq qilgan.

Unga Don Pippin, Irwin Kostal va Ralf Bernslar ustozlik qilgan. Larry Rudi Bennet bilan dirijyorlik, Leslie Harnley bilan pianino chalishni oʻrgangan.

Karyera
-------

Blank pianino chalish va musiqa yarmarkalari, Canley oʻyinchilari va AQShdagi turli kechki ovqat teatrlarida yozgi dirijyorlik tajribasiga ega boʻldi. Alfred Newman va Glen Roven bilan birga Blank Brodvey tarixidagi eng yosh dirijyorlardan biridir.

Blank birinchi marta 22 yoshida Brodveyda dirijyorlik qilgan va orkestrni *Goodtime Charlie* va boshqa bir qancha shoularning oʻrniga boshqargan. Don Pippin tavsiyasiga koʻra, u Maykl Bennet va Marvin Hamlisch tomonidan International Touring Co. *"A Chorus Line"* prodyuseri va keyinchalik *"They’re Playing Our Song" uchun musiqa direktori lavozimiga yollangan.* Gʻarbiy qirgʻoqda Evita, Sugar Babies, La Cage Aux Folles va The Phantom of Opera kabi yana bir qancha spektakllar paydo boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „One Singular Sensation: Marvin Hamlisch". *Dial Urban Milwaukee*
2. ↑  „Talkin' Broadway Review: The Nance". *talkinbroadway.com*.
3. ↑  „Catch Me If You Can - 2011 Broadway Musical: Tickets & Info | Broadway World". *www.broadwayworld.com*. Qaraldi: 18-iyul 2022-yil.
**Pilla losi**, pillaning paxta losi — ipak kurti pillaning tashqi yuzasini va asosini hosil qilish uchun ajratib chikargan va sa-ralashda pilla yuzasidan sidirib olinadigan chigal ipak massasi; Pilla losi xoʻjaliklarda, pillaga dastlabki ishlov berish bazalarida yoki ularning qabul qilish punktlarida tayyorlanadigan pilladan va dastadan terib olish davrida hosil boʻladigan Pilla losi har yilgi mavsumda 100—110 t ni tashkil qiladi. Tozalangan Pilla losini kanop, jun va paxta tolasi bilan qoʻshib yangi turdagi mahsulot olish imkoni yaratilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**George Vincent** (talaffuzi: *Jorj Vinsent*; tugʻilgan sanasi nomaʼlum, 1796-yil 27-iyunda choʻqintirilgan, tahminan 1832-yilda vafot etgan) — ingliz peyzaj rassomi boʻlib, akvarel, moy boʻyoq va ofort boʻyoqlardan foydalanib koʻplab sanʼat asarlarini chizgan. U sanʼatshunoslar tomonidan Norwich rassomlar maktabining eng isteʼdodli oʻquvchilaridan biri deb eʼtirof etilgan. Ular asosan maʼmuriy, hududiy va ijodiy aloqalar orqali bogʻlangan, asarlarida asosan Norfolk qishloqlari tasvirlangan sanʼatshunoslar jamoasi boʻlgan. Vincentning asarlari asosan Golland sanʼatining oltin davridagi John Crome hamda Norwich maktabidagi uslublarga asoslangan. Shu sababdan ham George Vincent hamda uning doʻsti James Starkning asarlari Norwich maktabining obroʻsini nafaqat Sharqiy Angliyada, balki boshqa joylarda ham oshishiga sabab boʻldi. 

Vincent toʻquvchi oilasida dunyoga kelgan. Norwich grammatika maktabida tahsil olgan va undan keyin John Cromega shogird tushgan. U Qirollik akademiyasi, Britaniya instituti va boshqa bir nechta joylarda koʻrgazmalarini namoyish qilgan. 1811-yildan 1831-yilga qadar Norwich rassomlar jamiyatida Vincent oʻzining Norfolk manzaralari va marina sanʼatiga oid yuzdan ortiq asarlarini namoyish qiladi. 1818-yilga kelib u Londonga koʻchib oʻtadi. Oradan uch yil oʻtib, u yerda badavlat jarrohning qiziga uylanadi. Rassom Londonda badavlat mijozlarning homiyligida boʻlishiga qaramasdan, moliyaviy jihatdan qiynaladi. Hashamatli uy sotib olish istagi hamda ichkilikka haddan tashqari moyilligi Vincentning moliyaviy muammolarini yanada koʻpayishiga sabab boʻladi. Shu sababli qarzlarini vaqtida toʻlay olmaganidan keyin 1824-yili uni Fleet qamoqxonasiga olib ketishadi. Ozod qilinishidan oldin 1827-yilda Vincent kam foyda koʻrishiga qaramay Norwich rassomlar jamiyati bilan aloqalarini davom ettiradi. 

1831-yildan keyin Vincent gʻoyib boʻlgan. Oilasi uni qidirib topa olmagan va shundan keyin uning qayerga ketgani nomaʼlumligicha qolgan. Rassomning vafoti 1832-yilning aprel oyidan oldin, Bath shahrida sodir boʻlgan degan tahminlar bor. Vincent vafotidan 30 yil oʻtib, Londonda boʻlib oʻtgan koʻrgazmada uning asarlari ham namoyish qilingan. Bu asarlar orasida „Daryo boʻyidagi Greenwich kasalxonasi" ham boʻlgan va aynan shu asar sababli rassomning ijodiga qiziqishlar uygʻongan. Keyinchalik bu Norwich maktabining isteʼdodli oʻquvchisi boʻlganligi bilan obroʻ qozonishiga imkon bergan. 1920-yillarda sanʼatshunos olim Herbert Minton Cundall shunday yozadi; „Agar Vincent nojoʻya odatlar va tushunarsiz salbiy xatti-harakatlarga yoʻl qoʻymaganida edi, ehtimol ingliz peyzaj rassomlari orasida eng yaxshilaridan biri boʻlishi mumkin edi".

Muhit
-----

Norfolk landscape (oil painting)Vincentning „Norwich yaqinidagi eski ferma" asari. Norwich maktabidan olgan bilimlari hamda Norfolk qishlogʻidan ilhomlangan holda chizilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Cundall 1920, ss. 26–27. sfn error: no target: CITEREFCundall1920 (help)
**Nutatsiya** (lot. nutatio — tebratish) — 1) mexanikada — qattiq jismning oʻz oʻqi atrofida aylanishi jarayonidagi tebranma harakati; u jismning xususiy aylanish oʻqida sodir boʻladi; jism qancha tez aylansa, uning nutatsion tebranish chastotasi shuncha katta, amplitudasi shuncha kichik boʻladi. N. pretsessiya bilan bir vaqtda yuz beradi. N. vaqtida jismning xususiy aylanish oʻqi bilan pretsessiya yuz beradigan oʻq orasidagi burchak oʻzgaradi; 2) astronomiyada — Yer aylanish oʻqining bir oz tebranishi. Yerning sutkalik aylanishiga Quyosh va Oyning tortish kuchlari taʼsir etadi. Yerning sutkalik aylanish oʻqi ekliptikata qiyaligini oʻzgartirmagan holda oʻz yoʻnalishini oʻzgartirib boradi, chun-ki Quyosh va Oyning pretsession kuchlari ham oʻzgarib turadi va Quyosh hamda Oy Yer ekvatorida boʻlganida bu kuchlar nolga teng boʻladi, ogʻishi eng katta boʻlganida esa maksimumga erishadi. Yerning aylanish oʻqi N.sini 1737-yil J. Bradley kashf qilgan. Bunday nutatsion tebranishlar 18,6 yillik davrga, yaʼni Oy orbitasi tugunlarining aylanish davriga teng. Osmon sferasit qutb yarim oʻqlari 9", 21 hamda 6", 86 nutatsion ellips chizadi. N.ning aniq qiymatini 1953-yil amerikalik astronom E. Vulard topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nusxa koʻchirish qurilmasi** - 1) matnlarning asl nusxalari (originallar) dan nusxa (nusxalar) olinadigan qurilma. Eng keng tarqalganlari foto, yoruglik, ksero (elektr-foto), termo... va elektron Nusxa koʻchirish qurilmasiq. Bularning yordamida har xil oʻlchamli bir va bir necha nusxani koʻchirish mumkin;2) mashinasozlikda — metall kesish stanogining keskichi yoki zagotovka harakatini avtomatik boshqarib turadigan qurilma. Unda ishlanadigan buyumning shakli andaza, model, etalon yoki chizma yordamida berilgan buyum shakliga oʻxshab chiqadi. Nusxa koʻchirish kallagi, keskich oʻrnatiladigan kallak, ijro mexanizmidan iborat. Ijro me-xanizmi bilan keskich orasidagi aloqa mexanik, elektr, gidravlik va boshqa usullar bilan amalga oshiriladi; 3) mat-baada — bosma qoliplarni fotomexanik usulda tayyorlaydigan jihoz turi; 4) kinotexnikada — tas-vir negativ" va fonogramma negatividan kinoplyonkaga pozitiv nusxa koʻchiradigan qurilma.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Geolog stadioni** — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri Geolog MFYda joylashgan koʻp maqsadli stadion boʻlib, hozirgi vaqtda ushbu stadiondan asosan futbol sporti oʻtkazilib kelinadi. Stadion PFC Sevinch futbol jamoasining uy stadioni hisoblanadi.

Stadion tarixi
--------------

Qarshi shahrida joylashgan „Geolog" stadioni 1983-yil 1-mayda tashkil etilgan boʻlib, ushbu majmuoda erkaklar va ayollar fitnes zallari, suzish suv havzasi hamda sohil futboli (plyaj futboli) oʻynash uchun qumli maydon ham bor.

Tavsifi
-------

„Sevinch" ayollar futbol jamoasi Oʻzbekiston Oliy ligasidagi uy oʻyinlarini „Geolog" stadionida oʻtqazadi. „Geolog" stadioni 1983-yil 1-may sanasida ochilgan. Stadion oʻz bagʻriga 11.000 ming muhlisni sigʻdira oladi. Stadion oʻlchami 105 x 68 metrni tashkil etadi. „Geolog" stadioni 1993-yil, 1995-yil, 2011-yillar qayta taʼmirdan oʻtqazilgan. 2020-yil 26-may „Sevinch" ayollar futbol klubi mashgʻullotlar bazasida taʼmirlash ishlari olib borildi. Stadion chimi tabiiy. Manzil: Nasaf koʻchasi, 5-uy.

#### Geolog stadioni

|  |  |
| --- | --- |
| **Adress** |     Nasaf koʻchasi, 5-uy. |
| **Telefon** |   +998909982880 |
| **Foydalanishga topshirilgan vaqti** | 1983-yil |
| **Maydon oʻlchami** | 105 x 68 metr |
| **Tomoshabinlar sigʻimi** | 11.000 |
| **Sektorlar soni** |    20 |
| **Mehmonlar sektori** |    5-sektor |
| **Maydon qoplamasi** |    „Sportmaster" (Daniya) |
| **Yoritish moslamasi** |    1200 lyuks |
|

Musobaqalar
-----------

Asosan Geolog stadionida Ayollar oʻrtasidagi Oʻzbekiston chempionati va kubok oʻyinlariga mezbonlik qiladi. 2015-yil 16—23-aprel kunlari ilk marotaba Oʻzbekiston superkubogi oʻyinlari oʻtazildi. Birinchi oʻyin 16-aprel kuni Bekobod shahrida oʻtqazildi va oʻyin 0:3 hisobida Sevinch foydasiga hal boʻldi. Ikkinchi oʻyin 23-aprelkuni Qarshi shahri Geolog stadionida oʻtqazildi va oʻyin 1:1 hisobida yakunlandi va gollarni 20 daqiqada Zebo Joʻraeva (Sevinch), 22-daqiqada Moxigul Ikromova (Metallurg W) kiritishdi. Ikki oʻyin natijasiga koʻra Sevinch „Metallurg W" (Bekobod) jamoasini 4-1 hisobida magʻlub etib superkubok sohibi boʻldi.

Yana qarang
-----------

* Qarshi markaziy stadioni
* Gʻuzor stadioni
* Bahrom Vafoev nomli stadion

Manbalar
--------



1. ↑  „"Geolog" madaniyat va sport sog'lomlashtirish majmuasiga fotosayohat".
2. ↑  „Sevinch (ayollar futbol klubi) uy stadioni".
3. ↑  „Ayollar futboli tarixida "Sevinch" ilk marta Superkubok sohibi".

Havolalar
---------

* Jahon stadionlarida stadion haqida maʼlumot Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-05-14).
**Blönduós** (islandcha talaffuzi: ˈplœntʏˌouːs) — Islandiya shimolidagi shahar va sobiq munitsipalitet boʻlib, 2018-yilda 895 kishi istiqomat qilgan. Islandiya atrofidagi koʻplab shahar va qishloqlar singari, Blönduos ham 19-asr oxirigacha qishloq sifatida tanilmagan.

Geografiyasi
------------

Blönduósdagi uy
Blönduosning asosiy xususiyatlaridan biri shundaki, shahar muzlik daryosi Blanda tufayli ikki qismga boʻlingan, shuning uchun u shunday nomlangan. Koʻpgina mahalliy kompaniyalar, boshlangʻich maktab, supermarket, jamoat markazi va sport inshootlari, jumladan, zamonaviy ochiq isitiladigan basseyn munitsipalitet shimolida joylashgan. Shahar tepasida vulqon krateriga oʻxshash ajoyib arxitekturaga ega cherkov mavjud.

Iqtisodiyoti
------------

Blönduosdagi sanoat va hayotning aksariyat qismi qishloq xoʻjaligi va turizm uchun xizmat koʻrsatishga moslashgan. Soʻnggi yillarda shahar toʻqimachilik ishlari bilan mashhur boʻlgan. Islandiyadagi yagona toʻqimachilik muzeyi Heimilisiðnaðarsafnið [is] jun yuvish mashinasi va xalqaro toʻqimachilik rassomlari va olimlari uchun rezidentlik dasturini oʻz ichiga olgan Islandiya toʻqimachilik markazi Blönduosda joylashgan.

Taniqli odamlari
----------------

* Mariya Ólafsdóttir (1993-yilda tugʻilgan), qoʻshiqchi, musiqachi va aktrisa

Qardosh shaharlar
-----------------

Blönduos quydagi shaharlar bilan birodarlik aloqalariga ega

* Daniya Horsens, Daniya
* Shvetsiya Karlstad, Shvetsiya
* Norvegiya Moss, Norvegiya
* Finlandiya Nokia, Finlandiya

Manbalar
--------

1. ↑  "Statistics Iceland
2. ↑  *Árni Sæberg.* „Samþykktu að sameinað sveitarfélag fái nafnið Húnabyggð - Vísir" (is). *visir.is*.
3. ↑  „„Hit Iceland information page about Iceland"". 24-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
4. ↑  „Ystävyyskaupunkitoiminta" (fi). *nokiankaupunki.fi*.  Nokia. Qaraldi: 12-fevral 2020-yil.
5. ↑  „Puljer, tilskud og fonde" (da). *horsens.dk*.  Horsens Kommune. Qaraldi: 12-fevral 2020-yil.
**Nivala** (ilgari *Pidisyarvi* nomi bilan tanilgan) — Finlandiyadagi shahar va munisipalitet. Shimoliy Ostrobotniya hududida joylashgan. Shahar aholisi 10,419 ( 28 February 2023 ) va maydoni esa jami 536.88 kvadrat kilometrni egallaydi. Aholi zichligi – har bir kvadrat kilometrga 19.73 ta isteqomat qiluvchi to'g'ri keladi.

Nivalaning gerbi munitsipalitetga mos bo'lgan yog'och darvoza modelini ifodalaydi va shu bilan birga darvoza shakli munitsipalitet nomining birinchi harfiga juda ham o'xshaydi. Gerb prezident Kyösti Kallioning farzandi Kalervo Kallio tomonidan ishlab chiqilgan va Nivala shahar kengashi gerbni 1964-yilning 23-noyabrdagi yig'ilishida ma'qullagan. 1965 yil 4 fevralda Ichki ishlar vazirligi gerbni foydalanish uchun tasdiqladi

Geografiya
----------

Qo'shni shaharlar - Haapajärvi, Haapavesi, Sievi va Ylivieska .

### Tabiat

Kalajoki daryosi ushbu munitsipalitet hududidam oqib oʻtadi. Mintaqadagi eng katta ko'l Pidisjarvidir. Bundan tashqari yana ikkita ko'l - Suojärvi va Erkkisjärvilar ham mavjud.

Taniqli odamlar
---------------

* Kyösti Kallio, Finlandiyaning to'rtinchi prezidenti (1937–1940), Nivalada yashovchi edi.
* Rakel Liehu, yozuvchi
* Mariya Lohela, Finlandiya parlamentining sobiq spikeri (2015–2018)
* Atte Ohtamaa, xokkeychi

Manbalar
--------

1. ↑  Castrén, Jalmar*. Tietosanakirja* (fi). Helsinki: Tietosanakirja Osakeyhtiö, 1909.
2. ↑  *Suomen kunnallisvaakunat* (fi). Suomen Kunnallisliitto, 1982 — 151 bet. ISBN 951-773-085-3.
3. ↑  „Sisäasiainministeriön vahvistamat kaupunkien, kauppaloiden ja kuntien vaakunat 1949-1995 I:11 Nivala" (fi).  Kansallisarkiston digitaaliarkisto. Qaraldi: 8-mart 2023-yil.
**Veterinariya akusherligi** -klinik fan, jinsiy jarayonning norma va patologiya masalalari bilan shugʻullanib (urugʻlantirish, otalanish, boʻgʻoz boʻlish, tugʻish va tuqqandan soʻnggi davr), shuningdek sut bezlari va yangi tugʻilgan hayvonlar kasalliklarini oʻrganadi. V. a. qishloqxoʻjaligi hayvonlarini sunʼiy qochirish nazariyasi va amaliyotini ishlab chiqadi, hayvonlarning tugʻishiga yordam berish va bosh sonini koʻpaytirish yoʻllarini oʻrgatadi. V.a. hayvonlar morfologiyasi, fiziologiyasi, biokimyosi, mikrobiologiyasi, zoogigiyenasi, xirurgiyasi va b. fanlarga tayanib ish olib boradi. Veterinariya sohasidagi olimlar hayvonlarning qisir qolishi, bola tashlashi va mastit kasalliklari tasnifini, boʻgʻoz mollar diagnostikasining turli usullarini, jinsiy aʼzo va tugʻruq yoʻllarida sodir boʻladigan kasalliklarni davolash yoʻllarini ishlab chiqib, hayotga tatbiq etdi. Akusherlik muammolarining ilmiy asoslari bilan Oʻzbekiston Respublikasi Veterinariya, Chorvachilik ilmiy tadqiqot institutlari, Samarqand qishloq xoʻjaligi instituti, shuningdek veterinariya lab.lari shugʻullanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Setanta Sports** — Dublin shahrida joylashgan xalqaro mashhur sport teleradiokompaniyasi. Kompaniya 1990-yilda Irlandiyada boʻlib oʻtadigan turli xil sport tadbirlarini xalqaro auditoriyaga translyatsiya qilish uchun tashkil etilgan. Kompaniya Buyuk Britaniya, Osiyo, Avstraliya, AQSh va Kanadada Setanta Sports sport telekanallari tarmogʻini boshqaradi.

Shaxsiy
-------

2009-yil iyul oyida Setanta Sports Channel Ireland Limited (sobiq Setanta Sports Ireland Ltd) egalik tuzilmasi oʻzgargan. Setanta Sports Channel Ireland Limited Gaiety Investments (60%) va Danu Partners Limited kompaniyalariga, qolgan 40% ulushga egalik qilgan. Danu kompaniyasining asosiy aktsiyadorlari Maykl OʻRurk, Leonard Rayan va Mark OʻMeara boʻlgan. Danu 2010-yil boshida Setanta Sports North America Limited kompaniyasining 100% ulushini sotib oldi. Setanta Sports Channel Ireland Limited Irlandiya radioeshittirish organi tomonidan litsenziyalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Setanta Sports – The ultimate sports viewing experience.".
Islom Karimov
1995-yil 26-martda Oʻzbekiston hududida Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi Prezidenti Islom Karimovning vakolat muddatini 2000-yilgacha uzaytirish boʻyicha umumxalq referendumi oʻtkazildi. Bu hamon mustaqil Oʻzbekiston tarixidagi uchta (1991 va 2002-yillardagi referendumlar bilan bir qatorda) umumxalq referendumlaridan biri hisoblanadi.

Tarix
-----

Islom Karimovning prezidentlik muddati 1996-yil dekabr oyida tugadi, biroq mamlakatda avtoritar rejimning bosqichma-bosqich oʻrnatilishi , haqiqiy muxolifatning bostirilishi va haydalishi tufayli Oʻzbekiston Oliy Majlisi amalda prezidentga qaram boʻlib qoldi.Xalqning koʻplab iltimoslari bilan Islom Karimovning vakolat muddatini 2000-yilgacha uzaytirish, shu tariqa navbatdagi Prezident saylovini 1996-yildan 2000-yilga koʻchirish boʻyicha umumxalq referendumi oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Referendum oʻtkazilgan paytda Islom Karimov olti yil – 1989-yildan buyon Oʻzbekistonni boshqargan edi.

Referendum ijobiy yakunlanganidan soʻng Prezident Islom Karimov ushbu referendumni oʻzini ikkinchi muddatga Prezidentlikka saylash bilan teng deb bilishini va Oʻzbekiston Respublikasining oʻsha paytdagi Konstitutsiyasiga muvofiq, keyingi 2000-yilgi navbatdagi Prezident saylovida oʻz nomzodini ko'rsatmasligini ochiq aytdi. Chunki Oʻzbekiston Konstitutsiyasiga koʻra, bitta Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi ketma-ket ikki martadan ortiq Oʻzbekiston Prezidenti boʻlish huquqiga ega emas .

Natijalar
---------

Referendumda 11 million 245 ming 248 nafar fuqaro yoki aholining 99,3 foizi ishtirok etdi. Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra Referendum natijalariga ko'ra ovoz berganlarning mutlaq ko'pchiligi (99,6%) amaldagi prezidentning vakolat muddatini 2000-yilgacha uzaytirish uchun ovoz bergan.

Manbalar
--------

1. ↑  „OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI REFERENDUMINI OʻTKAZISH TOʻGʻRISIDA". *lex.ux*. Qaraldi: 22-noyabr 2021-yil.
2. ↑  „OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTI SAYLOVI TOʻGʻRISIDA". *lex.ux*. Qaraldi: 22-noyabr 2021-yil.
3. ↑  Nohlen D. Grotz F. Hartmann C.*. Elections in Asia and the Pacific: A Data Handbook: Volume 1: Middle East, Central Asia, and South Asia (Elections in Asia and the Pacific Vol. 1)*. Oxford: Oxford University Press, 2001 — 490-492 bet. ISBN 0-19-924958-X.

| Tanlov
 | Ovozlar
 | %
 |
| --- | --- | --- |
| Yoqlab | 11 199 415 | 99.6
 |
| Qarshi | 40 617 | 0.4
 |
| Yaroqsiz ovozlar | 4996 | -
 |
| **Jami** | **11 245 248** | **100** |
| Roʻyxatdan oʻtgan saylovchilar | **11 319 447** | **99.3** |
|
**Veterinariya-sanitariya nazorati** — chorvachilik fermalari, parrandachilik f-kalari, goʻshtsut kombinatlari, hayvonot mahsulotlari va xom ashyosini tayyorlash, qayta ishlash, saqlash va tashish bilan shugʻullanadigan korxonalarning veterinariya-sanitariya holati ustidan davlat va i.ch. nazorati tizimi. Turli kasalliklarning oldini olishda, hayvon va parrandalarni soʻyishda, mahsulotlarni tashishda, hayvonlar, hayvonlardan olingan mahsulotlar va xom ashyoni eksport-import va ular bilan savdo qilishda V.-s.n. gʻoyat katta ahamiyatga ega. Nazorat tadbirlari aholini yuqadigan kasalliklardan asrash, hayvonlar oʻrtasida yuqumli kasallik paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida oʻtkaziladi. V.-s. n.ning vazifasi goʻshtni qayta ishlash korxonalariga veterinariya xizmati koʻrsatish, dehqon bozorlarida mahsulotlarni tekshirib turish, hayvonlarni bir joydan ikkinchi joyga koʻchirish, ularning mahsulotlarini chetga chiqarish va keltirish ustidan nazorat oʻrnatishdan iborat. V.-s. n. mamlakatimizdagi hamma veterinariya muassasalari, jumladan goʻshtsut va b. oziq-ovqatlarni nazorat qilish st-yalari, teri, jun mahsulotlarini tekshirish lab.lari, davlat chegara punktlari, goʻsht mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari qoshidagi i. ch.-veterinariya nazorat boʻlimi tomonidan olib boriladi. V.-s. n.ning asosiy tartibi Oʻzbekistan Respublikasining "Veterinariya toʻgʻrisida" qonunida (1993 y. 3 sent.) batafsil belgilangan. Oʻzbekistan Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Veterinariya bosh boshqarmasi mamlakatda V.-s. n.ga rahbarlikni amalga oshiradigan markaziy organ boʻlib, uning koʻrsatmalari shu sohadagi idora va korxonalar uchun soʻzsiz bajarilishi lozim

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Hoji Salim Qoʻshchiboshizoda Samibey** (Salim Posho) — (?—1927) — turkiyalik yirik sarkarda. Jamoat va siyosat arbobi. Buxoro va Turkistonda Salim Posho nomi bilan mashhur boʻlgan.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

Salim Posho Anatoliyada tavallud topgan. Tarixchi olim Qahramon Rajabov ayrim adabiyotlarga asoslanib, uni Kavkazda tugʻilganligini yozgan. Kelib chiqishi esa cherkeslarga borib taqaladi. U faoliyati davomida „Ittihod va taraqqiy" partiyasining vakillaridan biri. 1910—1914-yil Bolqonda boʻlib oʻtgan siyosiy jarayonlarda faol qatnashgan. Turk armiyasi polkovniki sifatida ham ishlagan. Islomchilik va turkchilik gʻoyalarining izchil davomchilardan biri boʻlgan. 1916-yilda Salim Posho Qoshgʻar orqali Turkiston general-gubernatorligidagi Yettisuv viloyatiga kelib, qozoq va qirgʻizlarning Rossiya imperiyasiga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonni tashkil qilishda muhim rol oʻynagan. Qoʻzgʻolon tugagach, u 1920-yilgacha Shanxayda boʻladi. 1922-yil Samibey harbiy sarkarda Anvar Poshoning yaqin yordamchisi sifatida Rossiya, Germaniya va Buxorodagi safarlarida birga boʻlgan. 1922-yil Kobulda boʻlib oʻtgan turkistonlik muhojirlarning katta qurultoyida halok boʻlgan Anvar Poshoning oʻrniga Salim Posho Turkiston va Buxoro istiqlolchilarining Oliy bosh qoʻmondoni qilib tayinlangan va unga general (posho) unvoni berilgan. 1922-yil 25-avgustda Abdulhamid Oripov va Salim Posho Afgʻonistondan Sharqiy Buxoroga joʻnab ketadi. Salim Posho Oʻrta Buxoro va Sharqiy Buxoroda istiqlolchilar qoʻshini oʻrtasida temir harbiy intizom oʻrnatishga harakat qildi. 1922-yil noyabr oyi oxirlarida Salim Posho buyrugʻi bilan Tavildarada Darvoz begi Eshon Sulton va uning ukasi Eshon Sulaymon sovet hokimiyatiga yon bosganlik uchun oʻldiriladi. 1923-yil oʻrtalarigacha Salim Posho qizil armiyaga qarshi kurash olib boradi. 1923-yil 15-yulda Salim Posho Panj daryosidagi Xirmonjoy kechuvidan Afgʻoniston tomonga oʻtib ketgan. Salim Posho izmir yaqinidagi Boʻztogʻda Turkiya chegarasini kesib oʻtayotgan patda 1927-yil 27-avgustda otishma natijasida vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q (2022). *Turkiston qoʻrboshilari "Oʻzbekiston tarixi" jurnali*.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.
**Alagir** — Shimoliy Osetiya-Alaniya Respublikasidagi shahar. Alagir viloyatining maʼmuriy markazi. Alagir shahar posyolkasini tashkil qiladi. Turistik markaz.

Etimologiyasi
-------------

Shahar nomi osetincha „Uællag Ir" dan keladi, bu — Yuqori Osetiya (Uællag — „yuqori", Ir — Osetiyaning milliy nomi) degan maʼnoni anglatadi.

Geografiyasi
------------

Shahar Ardon (sharqda) va Tsraudon (gʻarbda) daryolari oraligʻida, Osetiya qiyalik tekisligining janubida, Alagir darasiga kiraverishda joylashgan. Vladikavkazdan 55 km gʻarbda joylashgan. Shaharning maydoni taxminan 28 km². Alagirning chekkasida sulfid-sulfat-magniy-kalsiy suvlari manbalari boʻlgan. Tamisk balneologik kurorti mavjud.

Tarixi
------

 Alagirga kirish XIXasr oxiri
1824-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra — 1781-yilda) hozirgi Alagir hududida Salugardan qishlogʻi tashkil etilgan va u oxir-oqibat Alagir bilan birlashgan.

XIX asrning 40-yillarida qoʻrgʻoshin yoʻqligi chor hukumatini oʻzlarining rus qoʻrgʻoshinlari bilan qoʻshinlarni „taʼminlash" imkoniyatini aniqlash uchun Sadonskoye kumush-qoʻrgʻoshin konini oʻrganish masalasi bilan shugʻullanishga majbur qildi.

Konni har tomonlama oʻrganishni oʻsha paytdagi taniqli geolog Karteron va togʻ muhandisi Reynik amalga oshirdi. Ular kondan foydalanish imkoniyatlarini yuqori baholadilar va 1843-yil Sadonskoye koni davlat ahamiyatiga ega boʻldi va undan sanoatda keng foydalanish boshlandi. Bu yil Sadonskoye konini oʻzlashtirish davlat korxonasi sifatida boshlangan yil hisoblanadi.

Sadonskoye konining rangli metall rudalarini sanoatda oʻzlashtirishga birinchi urinish xususiy tadbirkor, Turkiya fuqarosi, Gretsiya Spiridon Chekalov tomonidan amalga oshirildi. 1840-yilgacha u Gruziya harbiy magistralidagi koʻpriklar qurilishida tosh pudratchi boʻlib, u yerda katta kapital toʻplashga muvaffaq boʻldi. 1839-1846-yillarda S. Chekalov oʻz boshliqlarining ruxsati bilan Sadonskoye konining rudalarini ibtidoiy oʻzlashtirishni, kumush va qoʻrgʻoshinni qoʻlda eritishni tashkil qildi. Kichik ibtidoiy pech yordamida 1846-yilda qoʻl moʻynasi bilan Chekalov eritib, gʻaznaga 11 pud kumush va 3400 pud qoʻrgʻoshin topshirdi, buning uchun u xazinadan 18 ming rubl oldi. U qoʻrgʻoshinni „Kavkaz korpusining artilleriyasi"ga, kumushni esa Peterburg zarbxonasiga topshirdi.

Rudalarni oʻzlashtirish va rangli metallar — kumush, qoʻrgʻoshin va ruxni eritishning ibtidoiy usullari yuqori mehnat unumdorligini bera olmadi. Eng boy rudalar (qo‘rg‘oshin miqdori 70 % gacha, rux 60 % gacha) o‘zlashtirilganiga qaramay, S.Chekalov korxonasi zarar ko‘rdi va 1850 y. G‘aznachilik qo‘liga o‘tdi.

1850-yil 27-fevralda Kavkaz gubernatorining taklifi bilan Chor hukumati Salugardan qishlogʻining janubi-gʻarbiy chekkasida, Alagir darasiga kiraverishda Sadonskoye polimetall rudasi koni negizida kumush-rux zavodini tashkil etishga ruxsat berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Алагир". 15-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2011-yil.
2. ↑  „Фатима Бутаева: У истоков создания лазера". 22-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2014-yil.
3. ↑  Tsagaeva A. D. Toponimiya Severnoy Osetii. Chast II. Ordjonikidze, 1975. S. 488
**Salim Poʻlatovich Poʻlatov** — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, texnika fanlari doktori, professor.

Tarjimai holi
-------------

1930-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

1951-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy sohalarning faol ishtirokchisi. 1951-1994-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti aspiranti, assistent, katta oʻqituvchi, dotsent, fakultet dekani, Toshkent Qizil Bayroq ordenli irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti rektori, Oʻzbekiston SSR Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri, Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti rektori vazifalarida faoliyat yuritgan.

9-12-chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

1994-yilda Toshkentda vafot etgan.

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: Oʻninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). — T .: Oʻzbekiston, 1981. — S. 25.
* GA RF R7523 105 91 SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 8-aprelda qabul qilingan Farmonlari va ularga materiallar / 10-sonli bayonnomaga / No 1455-VIII dan 1458-VIII gacha, jild. 16
Salimjon Aioubov
**Salimjon Aioubov** (tojikcha: *Салимҷон Аюбов* Salimjon, forscha: سلیم‌جان ایوب‌اف, Mascho, SSSR, 1960-yil 18-aprel) — jurnalist, muxbir va yozuvchi.

Maktab yillaridayoq u Sovet Tojikistonidagi bolalar gazetalarida chop etilgan maqolalar, latifalar va hikoyalar yozishni boshlagan.

Salimjon Ayubov Tojikiston Davlat universitetini tamomlagandan so'ng Dushanbe va Moskvadagi turli nashriyotlarda ishlagan. Ijtimoiy haftalik («Adabiyot va san'at») «Adabiyot va san'at» gazetasining siyosiy-ijtimoiy bo'limi muharriri, «Haftganj xaftganj» muharriri o'rinbosari, «Charogi ruz» gazetasi bosh muharriri bo'lgan. Salimjon Aioubov oltita kitob muallifi, 1991-yilda MDH Jurnalistlari uyushmasi mukofoti, 2017-yilda Otaxon Latifiy mukofoti sovrindori.

Salimjon Ayubov Ozodlik radiosining tojik xizmatining katta teleboshlovchisi. 1982-yilda Tojikiston Davlat universitetini tamomlagan Salimjon Tojikistonning koʻplab ommaviy axborot vositalarida matbuot, radio va televideniyeda ishlagan. 1992—1997-yillarda Tojikistondagi fuqarolar urushi, qochqinlar muammosi, BMT vositachiligidagi tojiklararo tinchlik muzokaralari, IHT konferensiyalari, Shanxay hamkorlik tashkiloti sammitlarini yoritgan. Salimjon tojik muammolariga bagʻishlangan "Mi, Pereselentsi" (1986) va "Doimiy qaytish" (1989) nomli ikkita qisqa metrajli hujjatli filmga rejissorlik qilgan va bir qancha kitoblari — yaqinda "Yuz rang. Tojiklar 20-asrda" (Amsterdam, 2004)ni nashr ettirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Radio Free Europe/Radio Liberty".
Vehmersalmi gerbi
**Vehmersalmi** Finlandiyaning sobiq munisipalitetidir. 2005 yil 1 yanvardan Kuopio shahri tarkibidan joy oladi.

Sharqiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Shimoliy Savoniya mintaqasining bir qismidi hisoblanadi. Munitsipalitet 2053 (2003) aholisi bo'lib, 550,59 kishini egallagan. km² shundan 202,47 km² suvdir. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 5,9 nafar kishi.

Munitsipalitet bir tilda fin edi. Vehmersalmi 2005 yil 1 yanvardan boshlab Kuopioga birlashtirilgandan so'ng o'z faoliyatini to'xtatdi.

 Vehmersalmidagi eski Horkanlahti qabristoni
Enonlahti, Horsmanlahti, Juonionlahti, Jänissalo, Litmaniemi, Miettilä, Niinimäki, Putroniemi, Puutosmäki, Ritoniemi, Roikansaari, Räsälä, Vuorisalo, Mustinlahti va Kohma .

Madaniyati
----------

### Ovqat

1980-yillarda baliq sho'rvasi sobiq Vehmersalmi cherkovining an'anaviy taomi hisoblangan.

Manbalar
--------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shimoliy Savo munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Iisalmi
* Joroinen
* Kaavi
* Keitele
* Kiuruvesi
* Kuopio
* Lapinlahti
* Leppävirta
* Pielavesi
* Rautalampi
* Rautavaara
* Siilinjärvi
* Sonkajärvi
* Suonenjoki
* Tervo
* Tuusniemi
* Varkaus
* Vesanto
* Vieremä
 | 
Coat of arms of North Savo |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Iisalmen maalaiskunta
* Juankoski
* Karttula
* Kuopion maalaiskunta
* Maaninka
* Muuruvesi
* Nilsiä
* Riistavesi
* Säyneinen
* Varpaisjärvi
* Vehmersalmi
 |
|  |
| 
* **Shimoliy Savo**
* **Finlandiya**
 |

 |

Andoza:KuopioKoordinatalari: 62°45′40″N 28°01′45″E﻿ / ﻿62.76111°N 28.02917°E﻿ / 62.76111; 28.02917GOKoordinatalari: 62°45′40″N 28°01′45″E﻿ / ﻿62.76111°N 28.02917°E﻿ / 62.76111; 28.02917GO
**„Tushda kechgan umrlar"** — oʻzbek yozuvchisi Oʻtkir Hoshimov qalamiga mansub roman. Muallif asarni 1993-yil yozgan. Ilk bor „Sharq yulduzi" jurnalida serialashtirilgan. Kitob oʻlaroq 1994-yil Toshkent shahrida „Sharq" nashriyotida chop etilgan. Roman muallifning eng mashhur asarlaridan biridir.

Asarda bosh qahramon Rustamning fojiaviy qismati orqali afgʻon urushining maʼnosiz mohiyatini teran va taʼsirchan ifoda etilgan. Butun umri davomida totalitar rejim siyosatining qalqoni va qilichi sifatida ish koʻrgan, necha minglab halol odamlar dilini jarohatlagan, yostigʻini quritgan Komissar ham oʻziga xos fojiaviy obrazdir. Bu kimsaning fojiasi shundaki, u oʻzi olib borgan qora ishlarni haq deb biladi. Shuningdek asarda Qurbonoy xola obrazi ham keltiriladi. U boshiga tushgan shuncha qiyinchiliklarni matonat bilan yenggan o'zbek ayoli timsolida gavdalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tushda kechgan umrlar". *Taqvim*. 5-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktabr 2016-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-10-05).

Havolalar
---------

* Oʻtkir Hoshimov: „Haqiqiy yozuvchi Xudo koʻngliga solganini yozadi", *Xurshid Davron kutubxonasi*

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**For the Fallen Dreams**,tez-tez qisqartirilgan **FTFD**, 2003-yilda tashkil etilgan,Michigan,Lansing shahridan amerikalik metalkor guruhidir.Guruh dastlab Rise Records bilan shartnoma imzolagan,ammo 2012-yilda Artery Recordings ostida bitta albom ishlab chiqargan. 2013-yilda oʻsha vaqtdagi vokalist Dilan Rixterning ketishi va vokalchi Chad Ruhligning qaytib kelishidan soʻng, guruh 2022-yilgacha yana Rise Records ostida musiqa ishlab chiqarishni boshladi 

Ular uchta demo (ularning birinchisi deathcore janrida), o'z nomi bilan atalgan kengaytirilgan pyesa va oltita to'liq metrajli albomlarni chiqardilar:*Changes* (2008), *Relentless* (2009),*Back Burner* (2011),*Wasted Youth* 2012.),*Heavy Hearts* (2014) va *Six* (2018). *Relentless* *Billboard* Top Heatseekers reytingida 29-o'rinni egalladi. Yana uchta albom Billboard Top Heatseekers-ning eng yaxshi 10 taligidan joy oldi.

Yana qarang
-----------

* Arteriya yozuvlari san'atkorlari ro'yxati
* Rise Records san'atkorlari ro'yxati
* Michigan musiqa

Manba
-----

1. 1 2  *Staff.* „For The Fallen Dreams Signs with Artery Records".  Blabbermouth.net (4-fevral 2012-yil). 15-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2013-yil.

Havolalar
---------

* Tushgan orzular uchun Facebook sahifasi
* For the Fallen Dreams at AllMusic
**Babasaheb Bhosale** (1921-yil 15-yanvar — 2007-yil 6-oktyabr) — hindistonlik siyosatchi va ozodlik kurashchisi boʻlib, 1982-yil 21-yanvardan 1983-yil 1-fevralgacha Maxarashtra shtatining bosh vaziri boʻlib ishlagan. U Hindiston Milliy Kongressi partiyasi bilan aloqador edi.

Hayoti
------

Bhosale 1921-yil 15-yanvarda Satarada tugʻilgan. U talabalik davrida hind ozodlik kurashi bilan bogʻliq boʻlgan va 1941-42-yillarda bir yarim yil qamoqda oʻtirgan. U 1951-yilda huquqshunoslik darajasini oldi va Satarada oʻn yil davomida advokatlik bilan shugʻullandi.

Bosh vazir sifatidagi qisqa muddatda u turli islohotlarni amalga oshirdi. Ozodlik kurashchilarining amalga oshirilgan pensiya sxemasi va talaba qizlarga oʻqishga qadar bepul oʻqish kabi. U 2007-yilning 6-oktyabrida qisqa muddatli kasallikdan soʻng 86 yoshida vafot etdi.

Havolalar
---------

* „Census Reports 1921". मूल से 15 नवंबर 2019 को पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 जून 2020. „महारजिस्ट्रार एवं जनगणना आयुक्त का कार्यालय, भारत". महारजिस्ट्रार एवं जनगणना आयुक्त का कार्यालय, भारत. मूल से 24 सितंबर 2019 को पुरालेखित.
Tuxum bilan qovurilgan karam va kartoshka
**Karam va kartoshkali qovurma** (inglizcha: *Bubble and squeak*) — sabzavotlar qovurib tayyorlanadigan anʼanaviy ingliz taomi. Odatda, yakshanba kuni tushlik dasturxoniga tortiladi.

Masalliqlar
-----------

Taomning asosiy masalligʻi karam va kartoshkadir. Unga sabzi, noʻxat, Bryussel gulkarami yoki boshqa har qanday sabzavotni qoʻshish mumkin.

Pishirish texnologiyasi
-----------------------

Tugʻralgan sabzavotlar (sovutilgan qiyma goʻshtini ham qoʻshsa boʻladi) tovada kartoshka pyuresi yoki tugʻralgan kartoshka bilan birga aralashtirib, tilla rangga kirgunicha qovuriladi.

Ingliz tilidan soʻzma-soʻz tarjima qilinganda taom nomi „pufak va chiyillash" degan maʼnoni anglatadi. Bu nom qovurish paytida karamning turli tovushlarni chiqarishidan paydo boʻlgan. Taom koʻpincha sovuq goʻsht (Yakshanba kuni qovurilgan), marinad yoki sous bilan yoki toʻliq Irlandiya nonushtasining bir qismi sifatida dasturxonga tortilgan.

Ilgari qovurmaga anʼanaviy ravishda goʻsht qoʻshilgan boʻlsa, bugungi kunda koʻpincha goʻshtsiz tayyorlanadi. Ushbu taomning eng qadimgi maʼlum retsepti 1806-yilda Mariya Eliza Kettleby Rundell tomonidan yozilgan *"Uyda pishirishning yangi tizimi" oshxona* kitobida qayd etilgan.

Qovurilgan karam va kartoshka asosan Angliyada (Shotlandiya va Irlandiyada shunga oʻxshash taomlar mavjud), baʼzi boshqa Hamdoʻstlik mamlakatlarida va AQShda tayyorlanadi.

Karam va kartoshka qovurmasi Ikkinchi jahon urushi davrida mashhur boʻlgan, chunki uni tayyorlash oson edi. Taom uchun har qanday mavjud sabzavotlar olinadi. Bu ayniqsa oziq-ovqat tanqisligi yillarida, meʼyor belgilanganida qoʻl kelgan edi.

Shunga oʻxshash taomlar
-----------------------

Turli mamlakatlarda ingliz qovurmasiga oʻxshash taomlar mavjud:

* Shimoliy-Sharqiy Angliyadagi Panackelty;
* Shotlandiyada Rumbledethumps, stovies i clapshot;
* Irlandiyada Colcannon ;
* Belgiyadagi Stump;
* Kolumbiyadagi Calentao;
* Daniyadagi Biksemad;
* Germaniya va Avstriyada Bauernfrühstück;
* Niderlandiyadagi Stumppot;
* Cerdanyaʼda, Kataloniyada, shimoli-sharqiy Ispaniya va Andorrada Trinxat;
* Shvetsiya, Norvegiya va Finlandiyada Pittipanna;
* Gʻarbiy Hindistondagi Pav bhaji.

Manbalar
--------

1. ↑  Pickett, Joseph P. (2000), *American Heritage Dictionary of the English Language*, Houghton Mifflin
2. ↑  „Rundell, Maria Eliza Ketelby (1808). Bubble and Squeak. In A new system of domestic cookery:Third edition. p. 42". 20-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-dekabr 2016-yil.
3. ↑  „Scottish Recipes: Rumbledethumps Recipe". 27-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2016-yil.
**Telman Muxtar oğlu Hacıyev** (oʻzbekcha: *Telman Muxtor oʻgʻli Hojiyev* 31-yanvar 1937-yil, Ozarbayjon SSR) — Ozarbayjon SSR xizmat koʻrsatgan sanʼat xodimi, fleytachi, falsafa fanlari doktori, 4 ta milliy ijro mukofoti sovrindori, Boku Musiqa akademiyasi nafis sanʼat nazariyasi va tarixi kafedrasi mudiri, professor.

Hayoti
------

Telman Hacıyev 1937-yilning 31-yanvarida dunyoga keldi. 1961-yilda Üzeyir Hacıbeyov nomidagi Ozarbayjon davlat konservatoriyasini imtiyozli diplom bilan bitirdi. 1959-yilda Ozarbayjon davlat universiteti (hozirgi Boku davlat universiteti)ning iqtisodiyot fakultetini, 1964-yilda P.I. Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasini fleyta mashshoqligi boʻyicha aspiranturasi bosqichini tamomlagan.
Musiqiy estetika fanidagi tadqiqotlar olib borib, falsafa fanlari doktori, professor V. K. Skatershikov ilmiy rahbarligida 1972-yili „Ozarbayjon musiqiy madaniyatida sotsial realizm metodining muammolari" mavzusida falsafa fanlari nomzodi dissertatsiyasini yoqladi.
1975—1976-yillarda SSSR Madaniyat vazirligi topshirigʻi bilan Misr Arab Respublikasida Qohira konservatoriyasi professori lavozimida ishladi. Qohira, Iskandariya, Xeluan shaharlarida yakkaxon konsertlar berdi.
1984-yilda „Sanʼatning ijtimoiy faolligi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasi himoya qilib, falsafa fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. 1991-yilda professor ilmiy unvoni berildi. 1992-yilda „Ozarbayjon Respublikasida xizmat koʻrsatgan sanʼat xodimi" faxriy unvoniga loyiq koʻrildi. Shu yildan Boku Musiqa Akademiyasida ochilgan afis sanʼat nazariyasi va tarixi kafedrasi mudiri.
1965—1973-yillarda Telman Hacıyev Ozarbayjon Davlat kamer-orkestri solisti sifatida faoliyat olib bordi. Faoliyati davomida Kuba Respublikasi, Polsha, Chexoslovakiya, Shvetsiya, Daniya, Niderlandiya, Norvegiya, Finlandiya, shuningdek, Moskva va Sovet respublikalarida klassik, romantik va zamonaviy musiqalarni ijro etgan. Ayniqsa, ozarbayjon kompozitorlari Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Arif Məlikov kabilarning ijod namunalarini targʻib qilgan.

Ilmiy faoliyati
---------------

U kamer-ansambl uchun 12 qoʻllanma yaratgan. Telman Hacıyevning kamer-ansambli sinfini 670 nafardan ortiq bitiruvchilar tamomlagan.

* 1970 — „Fleyta və fortepiano üçün orijinal köçürmə" (Ozarbayjon bastakorlarining asarlari).
* 1975 — Ozarbayjon televideniyesida „Klassik dünya musiqisi" dasturini olib borgan.
* 1995 — „Dünya mədəniyyətı nəzəriyyəsı və tarixi" oʻquv dasturini yaratdi.
* 1997 — „Nəfəsli alətlər tarixi" oʻquv darsligi chop etildi.

Kitoblari
---------

| **Nomi** | *Nashriyot* | Yili |
| --- | --- | --- |
| "İncəsənətin sosial fəallığı" | Boku | 1980 |
| "Avestadan bu günədək", B. 1983; | Boku | 1983 |
| "Mənim müdrik müasirim" (akademik-filosof Fuad Qasımzadə) | Boku | 1999 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Bakı Musiqi Akademiyası - Telman Hacıyev". 15-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2013-yil.