recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Garashsizliq tumani** (2001-yil 18-fevralda Parlamentning HM-69 qarori bilan **Boynyuzin tumani** nomidan oʻzgartirilgan) — Turkmanistonning Lebap viloyatidagi tuman. Tumanning maʼmuriy markazi Boynyuzin shahri boʻlgan. 2017-yil 25-noyabrda parlamentning 679-V-sonli qarori bilan tuman tugatilib, Danyu tumani tarkibiga kiritilgan.

Tarixi
------

1937-yil may oyida Turkmaniston SSRning **Molotovskiy tumani** sifatida tashkil etilgan.

1939-yil noyabr oyida Molotovskiy tumani yangi tashkil etilgan Chardjou viloyatiga ko'chirilgan.

1957-yil iyul oyida Molotovskiy tumani **Moskva tumani** deb o'zgartirildi.

1963-yil yanvar oyida Moskva tumani tugatildi.

1992-yil 19-fevralda sobiq Moskva tumani hududida Lebap viloyatining Boynuzin tumani tashkil topgan**.** 2001-yil 18-fevralda u Garashsizlik tumani deb oʻzgartirilgan**.**

Etimologiya
-----------

*Garaşsizlik* so'zi turkman tilida "mustaqillik" degan ma'noni anglatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Turkmenistan Geoname Changes / 2010s". Qaraldi: 16-aprel 2021-yil.
Andoza:Districts of Turkmenistan
**Patriarx Jozef Slipom haykali** (Ukr. Pam’atnik Patriarx Yosif Slipomu) — 2004-yilda Ternopol shahrida oʻrnatilgan Galitskiy metropoliteni-Ukraina yunon katolik cherkovining primati va Lvov arxiyepiskopi Jozef Slipomga bagʻishlangan yodgorlik.

Tavsif
------

Yodgorlik Getman Sagaydachnogo koʻchasidagi Bibi Maryamning begʻubor kontseptsiyasi sobori yonida joylashgan.

Yodgorlik etagining markazida quyidagi yozuv bor:
Patriarx Jozef Slipi
Yodgorlikning oʻng tomonida sobor jabhasida oʻrnatish, mualliflar va donorlar haqida matnli maʼlumot jadvali mavjud.

Haykaltarosh-Roman Vilgushinskiy, meʼmor-Anatoliy Vodopyan. Yodgorlik qurilishi: rahbar — Vladimir Malko.

Tarix
-----

2002-yil 17-fevralda Muqaddas Liturgiyadan keyin soborda kelajakdagi yodgorlik oʻrnida tosh muqaddas qilinadi.

Vadim Perets yodgorligini oʻrnatish boʻyicha tashkiliy qoʻmita raisi. Donorlar: Lord Vasiliy (Semenyuk), O. Andrey (Govera), O. Andrey Romankov, O. Yaroslav Tabaka, O. Vladimir Kucher, Nazariy Stukalo, Bogdan Levkov, MP Karitas", Petr Landyak, Vadim Perets, Roman Brik, Igor Girilo, Anatoliy Jukinskiy, Vladimir Kashitskiy va boshqalar.

Yodgorlik 2004-yil 27-avgustda UGCC Mixail Sabrig va episkop yordamchisi Vasiliy (Semenyuk)ning Ternopol-Zborov Yeparxiyasining episkopi xizmatida eng muborak kardinal Lyubomir Guzar tomonidan ochilgan va muqaddas qilingan.

Tantanali tadbirda Ternopol rahbari Bogdan Levkiv, Ternopol viloyat maʼmuriyati raisi Mixail Tsimbalyuk, shahar kengashi deputati Vadim Perets ishtirok etdi.

Yodgorlik Patriarxning 110-yilligi munosabati bilan oʻrnatilgan.

Bibliografiya
-------------

* Надія Шподарунок*. Катедра*. Джура, 2009 — 90,97-100 bet. ISBN 978-966-185-031-5.
* Дуда І. редкол.: Г. Яворський*. Тернопіль*, Тернопільський енциклопедичний словник, Видавничо-поліграфічний комбінат «Збруч», 2008 — 405 bet. ISBN 978-966-528-279-2.

Manbalar
--------

1. ↑  Надія Шподарунок*. Катедра*. Джура, 2009 — 90 bet. ISBN 978-966-185-031-5.
2. ↑  Надія Шподарунок*. Катедра*. Джура, 2009 — 98 bet. ISBN 978-966-185-031-5.
3. ↑  Надія Шподарунок*. Катедра*. Джура, 2009 — 99 bet. ISBN 978-966-185-031-5.
**Token** (Shuningdek apparat tokeni, USB-kalit, kriptografik token) — foydalanuvchining axborot xavfsizligini ta'minlash uchun mo'ljallangan ixcham qurilma uning egasini aniqlash, axborot resurslariga masofaviy kirishni ta'minlash va hokazolar uchun ham qo'llaniladi. Qoida tariqasida, bu autentifikatsiyani soddalashtirish uchun ishlatiladigan jismoniy qurilma. Shuningdek, ushbu atama muvaffaqiyatli avtorizatsiyadan so'ng foydalanuvchiga beriladigan va xizmatlarga kirish uchun kalit bo'lgan dasturiy ta'minot belgilariga tegishli bo'lishi mumkin. Ko'pincha buzg'unchilar tomonidan hisob qaydnomasiga ruxsatsiz kirish uchun foydalaniladi. 

Tokenlar elektron identifikatsiya qilish uchun mo'ljallangan (masalan, bank hisob raqamiga kiruvchi mijoz), shu bilan birga ular parol o'rniga ham, u bilan birga ham ishlatilishi mumkin. 

Qaysidir ma'noda, token biror narsaga kirish uchun elektron kalitdir.

Odatda, apparat tokenlari kichik o'lchamlarga ega, bu ularni cho'ntak yoki sumkada olib yurish imkonini beradi, ko'pincha ular kalit halqalar shaklida ishlab chiqariladi. Ba'zilari elektron imzo yoki biometrik ma'lumotlar (masalan, barmoq izi namunasi tafsilotlari) kabi kriptografik kalitlarni saqlash uchun mo'ljallangan. Ba'zilarida buzg'unchilikdan himoyalanish o'rnatilgan, ba'zilarida PIN-kodni kiritish uchun mini-klaviatura yoki ishlab chiqarish jarayonini chaqirish tugmasi va yaratilgan kalitni ko'rsatish uchun displey mavjud. Токены обладают разъёмом USB, функциями RFID или беспроводным интерфейсом Bluetooth для передачи сгенерированной последовательности ключей на клиентскую систему.

1. ↑  „Token".
**Enigma** - Dota 2 o'yini personajlaridan biri. Dushmanlarni qora tuynuk ichiga tortadi va ularga zarar etkazadi. Enigma dushmanlarni tuzoqqa tushiradigan va ularni oson nishonga aylantiradigan qora tuynuk yaratish qobiliyati tufayli ko'pchilik undan qo'rqadi. Hamma joyda tarqalgan ittifoqdosh eidolonlar bilan birgalikda u uzoqdan dushmanlarga hujum qiladi.

Qobiliyatlari
-------------

**MALEFICE**

Qahramonning energiyasini nishonga qaratadi va har 2,0 soniyada ularga zarar yetkazadi va hayratda qoldiradi.

**DEMONIC CONVERSION**

O'rmalashni qahramonning uchta boshqariladigan bo'lagiga - eidolonlarga aylantiradi. Ular bir necha hujumlardan so'ng ikkiga bo'linib, sog'lig'ini to'liq tikladilar.

**MIDNIGHT PULSE**

Hududni qorong'u rezonans bilan to'ldiradi, bu dushmanlarning hozirgi sog'lig'iga qarab ularga zarar etkazadi.

**BLACK HOLE**

Qora tuynuk ta'sir zonasidagi barcha dushmanlarni so'ruvchi tuynukni hosil qiladi. Biroq, ular harakat qila olmaydi, hujum qila olmaydi yoki qobiliyatlardan foydalana olmaydi.

MANBA
-----

1. ↑  „hero/enigma". *www.dota2.com*.
***Shurṭa*** (arabcha: ) mirshab maʼnosini beradigan umumiy arabcha atama. Soʻzma-soʻz maʼnosi „tanlangan" yoki elita kuchini anglatadi. *Shurta* yoki politsiya kuchi xalifalikning dastlabki kunlarida, ehtimol Usmon xalifaligi davrida (644–656) tashkil etilgan. Umaviylar va Abbosiylar xalifaliklarida shurta katta kuchga ega bo‘lib, uning rahbari ***sohib ash-shurta*** (arabcha: ) viloyat darajasida yoki markaziy hukumatda muhim amaldor boʻlgan. Shurtaning vazifalari vaqt va makonga qarab turlicha boʻlgan. Jumladan, birinchi navbatda mirshablik va ichki xavfsizlik kuchlari, shuningdek, sud funksiyalariga ham ega edi. Unga qoʻshimcha ravishda banditlikni bostirish, hisbani amalga oshirish, bojxona va soliq yigʻimlarini nazorat qilish, axlat yigʻish, noiblarni qoʻriqlash va boshqa vazifalar yuklanishi mumkin edi. Abbosiylar Sharqida mirshablar boshligʻi qamoqxona tizimini ham nazorat qilgan. Shurta 8—9-asrlarda qarorgohi Bagʻdodda boʻlgan Abbosiy xalifalarining maxfiy politsiya idoralari va amaldorlaridan biri edi.

10-asrdan markaziy hukumatning kuchi bilan bir qatorda shurtaning ahamiyati ham pasayib ketdi. Xorijlik harbiy toifalar (gʻilmon yoki mamolik) hukmron boʻlgan armiya ichki xavfsizlik vazifasini oʻz zimmasiga oldi, shaharlar oʻzini-oʻzi boshqarish huquqini tiklab, shurtaning tungi qoʻriqlov kabi mahalliy vazifalarini ham bajara boshladilar.

Yana qarang
-----------

* Qozi
* Mazalim

Manbalar
--------

1. ↑  Tillier, Mathieu (2008). "Prisons et autorités urbaines sous les Abbassides". *Arabica* **55** (3): 387–408. doi:10.1163/157005808x347462. ISSN 0570-5398. .

Adabiyotlar
-----------

* Nielsen, J.S. (1997). "S̲h̲urṭa". in Bosworth, C. E.. *Encyclopaedia of Islam. Volume IX: San–Sze* (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 510. ISBN 978-90-04-10422-8. .
**USS *Guadalcanal* (LPH-7)**, uchinchi *Iwo Jima* sinfidagi amfibiya hujum kemasi hisoblanadi (vertolyot), 1963-yil 16-martda Filadelfiya dengiz kemasi zavodi tomonidan dengiz piyodalarining sobiq komendanti General Shoupning rafiqasi Zola Shoup tomonidan homiylik qilingan; 1963-yil 20-iyulda foydalanishga topshirildi. Bu dengiz flotida bu nomni olgan ikkinchi kema edi.

Operatsion tarix
----------------

Dengiz sinovlari va jihozlash tugagandan soʻng, Guadalcanal AQSh Atlantika floti Amfibiya kuchlariga qoʻshilish uchun Filadelfiyadan joʻnadi. Vertolyotlar yordamida dengiz piyodalarini kemadan tushirish, tashish va quruqlikka hujum qilish uchun yaratilgan yangi sinf kemalaridan biri u amfibiya operatsiyalariga yangi kuch va moslashuvchanlikni berdi. 1963 yil 23 oktyabrda Norfolkdan Guantanamo koʻrfazida (Kuba) olti haftalik silkinish mashgʻulotlari uchun joʻnab ketganidan soʻng, Guadalcanal amfibiya qoʻnishini mashq qilish uchun Shimoliy Karolina shtatining Onslou-Bichiga 6 dekabrda bugʻlandi. Keyin u 1964-yil 11-fevralda Panamaga jo‘nab ketgunga qadar Norfolkda joylashgan Atlantika floti bilan mashg‘ulotlar va tayyorgarlik ishlarini olib bordi. 2 oydan so‘ng stansiyada qo‘mondon PhibRon 12 flagmani bo‘lib, 12-dengiz ekspeditsiyasi bo‘linmasi ishga tushdi va kerakli joyga qo‘nishga tayyor. Guadalcanal 26-may kuni Filadelfiya dengiz kemasozlik zavodiga kirdi, lekin 7-oktabr kuni Ispaniya janubidagi plyajlarda NATOning qoʻnish mashqlari boʻlgan „Steel Pike 1" operatsiyasi boʻlimi sifatida yana joylashtirildi.

1987 yilda Guadalcanal Fors koʻrfazida minalarni tozalash operatsiyalarini boshqargan va u Eron Ajr kema yoʻllariga mina qoʻyayotganiga duch kelgan. Guadalcanal vertolyotlari kemaga hujum qildi; Guadalcanal qoʻshinlari kemaga oʻtirdi va kemani qoʻlga oldi. (Eron Ajr 1815 yildan beri AQSh harbiy-dengiz kuchlari tomonidan ochiq dengizda qoʻlga olingan ikkinchi dushman harbiy kemasi edi;birinchisi 1944 yilda birinchi USS Gua dalcanal eskort tashuvchisi tomonidan qoʻlga olingan Germaniyaning U-505 suv osti kemasi edi.) Guadalcanal shuningdek dengiz piyodalarini ham taʼminlagan. Tasalli berish operatsiyasining birinchi toʻlqini, 1991 yilda Fors koʻrfazi urushidan soʻng darhol Shimoliy Iroqda kurdlarga yordam berish operatsiyalari.

Nafosa
------

* 

1. ↑  „lista incidenti ad unita' navali nucleari".  Lists.peacelink.it. 2-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-aprel 2016-yil.
2. ↑  *Handler.* „Neptune papers III; Naval nuclear accidentas at sea". *Greenpeace* (1990). Qaraldi: 4-may 2017-yil.
3. ↑  "The Ledger-Star" Norfolk, VA Nov. 2, 1966
4. ↑  contributor’s first hand knowledge as witness to the incident and one of the injured.
623-yil aprel oyida Muhammad alayhissalom **Ubayda ibn Horisni** oltmish nafar qurolli muhojirlar bilan hozirgi Saudiya Arabistonidagi Rabig‘ vodiysiga yubordilar. Ular Abu Sufyon ibn Harb va 200 nafar qurolli chavandozlar himoyasida Suriyadan qaytayotgan Quraysh karvonini tutib olishni kutdilar. Musulmonlar guruhi Saniyat ul-Murradagi quduqlargacha yetib bordilar, u yerda Sa’d ibn Abu Vaqqos Qurayshga qarata o‘q uzdi. Bu Islomda otilgan birinchi o‘q sifatida tanilgan. Bu kutilmagan hujumga qaramay, "ular qilichni qinidan chiqarmadilar, bir-biriga yaqinlashmadilar" va musulmonlar quruq qo‘l bilan qaytishdi. Biroq ikki makkalik savdogar o‘z karvonini tark etib, musulmon bo‘ldi va musulmonlar bilan Madinaga ketdi.

### Ba’zi mulohazalar:

Ba’zilar Muhammad alayhissalom harbiy safar uchun birinchi bo‘lib Ubayda ibn Horisga bayroq berganlarini aytadi; boshqalar esa Hamza birinchi bo‘lgan, deyishadi.

Ba’zi olimlarning ta’kidlashicha, Muhammad alayhissalom sariyyani Abvoda bo‘lganlarida yoki Abvo g‘azotidan Madinaga qaytganlarida yuborganlar.

Manbalar
--------

1. ↑   Mubarakpuri, Saifur Rahman Al (2005), The sealed nectar: biography of the Noble Prophet, Darussalam Publications, p. 244, ISBN 978-9960899558
2. ↑  
Haykal, Husayn (1976), The Life of Muhammad, Islamic Book Trust, pp. 217–218, ISBN 9789839154177
3. ↑  Afzalur Rahman (1993), Muhammad As a Military Leader, Kazi Publications, p. 119, ISBN 9781567441468
4. ↑   Safiurahman Al-Mubaraki (1996), The Sealed Nectar, Dar-us-Salam, p. 203, ISBN 9781484974858
5. ↑  Muhammad Husayn Haykal (May 1994), The Life of Muhammad, Islamic Book Trust, p. 217, ISBN 978-983-9154-17-7
6. ↑  Muhammad Mohar Ali (1997), The Biography of the Prophet and the Orientalists, King Fahd Complex for the Printing of the Holy Qur'an, p. 547, ISBN 9960-770-68-0
**Adaptatsiya** (lot. adaptatio — mos-lashuv) — 1) organizmning turli yashash sharoitlariga moslashishi; 2) sezgi aʼzolarining oʻziga taʼsir etadigan qoʻzgʻatuvchilarga moslashishi natijasida ularda sezgirlik darajasining oʻzgarishi (masalan, koʻzning yorugʻlik yoki qorongʻilikka moslashuvi). Qoʻzgʻatuvchining taʼsir kuchi oʻzgarishi bilan sezgirlik ham oʻzgaradi. Qoʻzgatuvchilar sust taʼsir etganda sezgirlik oshadi, kuchli taʼsir etganda esa kamayadi. Adaptatsiya hodisasi hamma tashqi sezgilar (koʻrish, eshitish, hid, taʼm, badan sezgisi) ga xosdir. Taktil, harorat, hid va koʻrish sezgilarida adaptatsiya kuchli, eshitish va ogʻriq sezgilarida ku-cheizdir. Ichki sezgilar (mas, tashnalik, ochlik) ga nisbatan adaptatsiya hosil boʻlmaydi. Adaptatsiya organizmning normal hayot faoliyatini saqlab turishini, atrof muhitning turli omillari: temperatura va iqlimning oʻzgarishiga (qarang Iqlimga moslashish), balandlikka (qarang Balandlik kasalligi), koʻpgina infeksion agentlarga (qarang Immunitet) moslanishini taʼminlaydi. Adaptatsiya reaksiyasi moddalar almashinuvi intensivligining uzluksiz oʻzgarib turishiga asoslangan. Odam organizmining mos-lashuv reaksiyasi (Adaptatsiya reaksiyasi)ni tez (spesifik) va sekin (nospesifik), tugʻma (tur evolyutsiyasi jarayonida shakllan-gan) yoki orttirilgan (har bir organizm uchun oʻziga xos) reaksiyalarga boʻlish mumkin. Mas, ogʻritadigan omil taʼsi-riga javoban oyoq-qoʻlni tortib olish, jismoniy ish qilganda nafas olishning kuchayishi, qon oqimi hamda yurak fao-liyatining tezlashishi va qonning qayta taqsimlanishi, qorongʻida koʻz yorugʻlik sezish layoqatining zoʻrayishi — bularning hammasi tugʻma tez adaptatsiya reaksiyalaridir. Har bir kishining turli yashash sha-roitlariga moslashish imkoniyati uning irsiyati, yoshi, sogʻligʻi va boshqalarga bogʻliq.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Usd al-g‘oba fi ma’rifat as-sahoba"** (arab. أسد الغابة في معرفة الصحابة) odatda Usd al-g‘oba nomi bilan tanilgan bu asar alloma Ali ibn al-Asir tomonidan yozilgan. 1200-yilda yozib tugallangan va 2012-yilda nashr etilgan mazkur asar Muhammad alayhissalom va u zotning 7554 nafar sahobalari biografiyasini o‘zida jamlagan.

### Tuzilishi:

Biografiyalar alifbo tartibida joylashtirilgan. Asar nomi asosan toʻrtta boshqa asarga tayanadi: Abu Nuaymning "Maʼrifat as-sahoba", Ibn Abdulbarning "al-Istiʼob fi maʼrifat al-as’hob", Ibn Mandaning "Maʼrifat al-as’hob" va "al-Zayl ala ma’rifat al-as’hob".
Ibn Hajar "Taqrib"da shunday qayd etadi: "u rostgo‘y edi, lekin u o‘z manbalarini zikr qilmasdan, bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan rivoyatlarni bog‘lagan"

Manbalar
--------

1. ↑  "Usd al-Ghabah fi Ma'rifat al-Sahabah 1 THICK VOLUME (أُسْدُ الغَابَة فِي مَعْرِفَةِ الصَّحَابة) by Imam 'Izz al-Din Abi al-Hassan Ibn al-Athir al-Jazari, Looh Press; Islamic & African Studies". www.loohpress.com. Retrieved 2020-08-08.
2. ↑  Taqrib pg. 496 Lucknowi print. Comment about Usd Al Gabah.
3. ↑  "كتاب: أسد الغابة في معرفة الصحابة \*\*|نداء الإيمان". www.al-eman.com. Retrieved 2020-08-08.
4. ↑  "أسـد الـغـابـة في مـعـرفـة الـصـحـابـة - Usd al-ghabah fi marifat al-sahabah - ArabicBookshop.net - Supplier of Arabic Books". www.arabicbookshop.net. Retrieved 2020-09-28.
5. ↑  
 "أسد الغابة في معرفة الصحابة - المكتبة الوقفية للكتب المصورة PDF". waqfeya.com. Retrieved 2020-08-08
Kadenada 58-sonli Yaponiya milliy marshruti
**Kadena** (yaponcha: *嘉手納町* *Kadena-chō*?, Okinawan: *Kadina*) Yaponiyaning Okinava Prefekturasidagi Nakagami tumanida joylashgan shaharcha.

2016-yil, oktabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 13,671 kishini va zichligi 1 km² ga 910 kishini tashkil qiladi. Umumiy maydoni 15.04 kv/km (5.81 sq mi). Shaharning taxminan 85 foizi AQSh hukumati tomonidan nazorat qilinadi, shu jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlaridagi ikkinchi yirik baza boʻlgan Kadena aviabazasi ham.

Geografiyasi
------------

Kadena gʻarbda Sharqiy Xitoy dengiziga qaragan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Kadena Okinava prefekturasining yana uchta munitsipaliteti bilan chegaradosh.

* Shimolda Yomitan
* Sharqda Okinava
* Janubda Chatan

Tarixi
------

 1945-yilda Kadena doirasi
Kadena hududida, Okinava orolida qobiqli tepaliklar koʻrinishidagi eng qadimgi turar-joy qoldiqlari mavjud. Hozirda Yomitan va Kadena oʻrtasidagi chegara hisoblangan Hija daryosi atrofi ilk aholi punktlari boʻlgan deb hisoblanadi. Mintaqada bir qancha kichik gusuku xarobalari (qasrlar va qal’alar) topilgan. Amavari, mashhur sarkarda, Kadena Chatanning bir qismi boʻlgan vaqtda Kadena hududida tugʻilgan. 1879-yilda Yaponiya Okinava orolini anneksiya qildi va 1908-yilda Chatan qishloqqa aylandi. Tinch okeani urushi vaqtida Yaponiya Kadena hududida uchish yoʻlagi qurgan. 1945-yilda Okinava jangi paytida Amerika Qoʻshma Shtatlari Hija daryosi qirgʻogʻiga qoʻngan va oʻsha uchish-qoʻnish yoʻlagini egallagan va u Kadena havo kuchlari bazasiga aylangan. 1948-yil 4-dekabrda Amerika harbiy hukumati Kadenani Chatandan ajratib, Kadena qishlogʻini tashkil etgan. Qoʻshma Shtatlar bazadan tashqarida Kadena doirasini qurgan. 1976-yil 1-yanvarda, Okinava Yaponiya nazoratiga qaytganidan toʻrt yil oʻtgach, Kadena shaharcha maqomiga koʻtarilgan.

Iqtisodiyoti
------------

Asosan Kadena iqtisodiyoti Kadena havo kuchlari bazasi mavjudligiga bogʻliq. Shuningdek, shaharchada oz miqdorda ananas va shakarqamish yetishtiriladi.

Taʼlimi
-------

Munitsipal maktablarga quyidagilar kiradi:

* Kadena oʻrta maktabi (嘉手納中学校)
* Kadena boshlangʻich maktabi (嘉手納小学校)
* Yara boshlangʻich maktabi (屋良小学校)

Okinava prefekturasi taʼlim kengashi Okinava Prefekturasi Kadena maktabini [ja] boshqaradi.

DoDEA amerikalik xodimlarning qaramogʻidagilar uchun boʻlgan Kadena AFB maktablarini boshqaradi. Bir nechta maktablar Kadena shahrida boʻlmasa ham.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  Kadena Town.
2. ↑  „学校機関".  Kadena. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
3. "嘉手納町" (ja). *Nihon Rekishi Chimei Taikei*. Tokyo: Shogakukan. 2013. OCLC 173191044. Archived from the original on 2007-08-25. . <!--->
4. "Kadena". *Encyclopedia of Japan*. Tokyo: Shogakukan. 2013. OCLC 56431036. Archived from the original on 2007-08-25. . <!--->
5. „ja:統計情報" [Statistical Information] (ja). Kadena, Okinawa Prefecture, Japan:  Town of Kadena (2013). Qaraldi: 19-avgust 2013-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Kadena rasmiy veb-sayti (yaponcha)

Andoza:Okinawa
**Uzun dumli jayra** (Trichys fasciculata) — Hystricidae oilasiga mansub kemiruvchilar turi. *Trichys* turkumining yagona vakili Malay yarim orolining bir qismida, Borneo va Sumatra orollarida oʻrmonlar va ekin maydonlarida yashaydi.

Koʻrinishidan  katta kalamushga oʻxshaydi. Tana uzunligi 35-48 sm, dumi 17,5-23 sm, vazni 1,75-2,25 kg. Moʻynasi yuqorisi jigarrang, pastki qismida oq rangda. Tana oʻrtacha uzunlikdagi teng, egiluvchan ignalar bilan qoplangan. Ignalar asosan orqa tarafida boʻlganligi sababli, oʻzini himoya qilganda u dushmaniga orqa oʻgiradi. Quyrugʻi jigarrang va tangachali, u osongina uzilib ketadi va koʻproq kattalar, ayniqsa urgʻochilari quyruqsizdir. Oldingi oyoqlarida toʻrtta barmoq va orqa oyoqlari beshta barmoqlar boʻlib, barchasi uzluksiz membranalar bilan bogʻlangan va qalin tirnoqlari bilan qurollangan.

Uzun dumli jayra tuklarini dikkaytirib shaqillata olmaydi. Faoliyati asosan tunda namoyon boʻladi. U asosan quruqlikda yashovchi hayvon boʻlsa-da, u daraxtlar va butalarga yaxshi tirmashadi. U gʻorlarda, yoriqlarda, boshqa sutemizuvchilar tomonidan qazilgan yer osti inlarda; ular tropik oʻrmonlarning yumshoq tuprogʻida boshpana topadi. Asosan oʻtxoʻr (ayniqsa, mevalar, urugʻlar, bambuk kurtaklari), biroq umurtqasiz hayvonlar bilan ham oziqlanishi mumkin. Ayrim hududlarda hayvonlar ananaslarni yoʻq qilayotgani haqida xabarlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Sokolov V. Ye. Pyatiyazichniy slovar nazvaniy jivotnix. Mlekopitayuщie. Latinskiy, russkiy, angliyskiy, nemeskiy, fransuzskiy. / pod obщey redaksiey akad. V. Ye. Sokolova. — M.: Rus. yaz. 1984. — S. 194. — 352 s. — 10 000 ekz.

Adabiyotlar
-----------

* 
* Ronald M. Nowak Uokerning dunyodagi sutemizuvchilari. — 1999-yil. — jild. bitta.
**Braydlveyl sharsharasi** (inglizcha: *Bridalveil Fall*) — Kaliforniyadagi (AQSh) Yosemit milliy bogʻida joylashgan eng mashhur sharsharalardan biri. Suv tushishi balandligi 189 m.

Oʻzbek tiliga tarjima qilingan *Bridalveil* "kelinning yopinchiqi" degan ma'noni anglatadi - aftidan, ular sharshara atrofida sochilib, oʻziga xos oq shleyf hosil qiluvchi kichik suv tomchilari hosil qilganligi sababli. Yosemit vodiysida yashagan *Avanichi* bu sharsharani "Pohono" deb atashgan, bu "shamolning ruhi" degan ma'noni anglatadi (inglizcha: *Spirit of the Puffing Wind*).

Geografiya
----------

Sharshara Yosemit vodiysining janubiy tomonida, *Bridalveyl daryosida* joylashgan boʻlib, u qulagandan keyin bir necha shoxlarga boʻlinib, vodiyning asosiy suv arteriyasi boʻlgan Mersed daryosiga quyiladi. Bridalveil dayrosi Ostrender ko'lidan oqib chiqadi bu taxminan sharsharaninh janubi-sharqda.

Braydleveyl sharsharasi ikki togʻ oraligʻida jouyashgan: sharqda *Katedral* togʻ va g'arbda *Lining tower* joylashgan. Sharshara qarshisida, vodiy boʻylab biroz balandroqda (ya'ni sharqda), shimoliy tomonda mashhur El Kapitan tog'i (balandligi 2307 m) hamda Ribbon sharsharas joylashgani.

Turistik marshrutlar
--------------------

Sharshara etagiga boradigan yoʻl Yosemit vodiysining janubiy tomonida joylashgan yoʻl boʻylab joylashgan *Braydveyl sharsharasi* toʻxtash joyidan boshlanadi (Soutside *Drive*). Bu oson va qisqa yonalish, taxminan 0,8 kmlik yolak boʻylab sayohat va taxminan 20 daqiqa davom etadi. Soʻqmoq yaxshi holatda, ammo qishda muz bilan qoplanishi mumkin.

Fotogalereya
------------

* Braydlveyl sharsharasining pastdan koʻrinishiBraydlveyl sharsharasining pastdan koʻrinishi
* Sharshara va uning sharqidagi togʻlarning koʻrinishiSharshara va uning sharqidagi togʻlarning koʻrinishi
* chapda El Kapitan togʻi, oʻngda Braydlveyl sharsharasichapda El Kapitan togʻi, oʻngda Braydlveyl sharsharasi
* Sharshara etagidan yana bir koʻrinish, kamalak chayqalishini koʻrsatmoqdaSharshara etagidan yana bir koʻrinish, kamalak chayqalishini koʻrsatmoqda

Havolalar
---------

1. ↑  „Bridalveil Fall" (en) (HTML).  Geographic Names Information System (GNIS). 25-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2011-yil.
2. 1 2  „Bridalveil Fall Trail" (en) (HTML).  National Park Service — www.nps.gov. 8-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2021-yil.
3. ↑  Susan M. Neider.*. Golden Country: Touring Scenic California (Falcon Series)*. Globe Pequot, 2007 — 111 bet. [*sayt ishlamaydi*]
4. 1 2 3 4  „Yosemite Valley Hiking Map" (en) (PDF).  National Park Service — www.nps.gov. 24-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2011-yil.
5. ↑  „Yosemite National Park Map" (en) (PDF).  National Park Service. 25-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2011-yil.
6. ↑  „Yosemite — Day Hikes in Yosemite Valley" (en) (HTML).  National Park Service. 25-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2011-yil.
**Mərzili** (ozarbayjoncha: *mæɾziˈli*) Ozarbayjonning Agʻdam tumanida joylashgan qishloq.

Tarixi
------

Mərzili Rossiya imperiyasi davrida Elizabetpol gubernatorligi Shusha uyezdi tarkibiga kirgan. Va 1886-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Mərzilida Islomning shia boʻlimiga mansub 273ta uy va 1079ta Ozarbayjon (roʻyxatda „tatarlar" deb tasniflangan) boʻlgan. 1912-yil „Kavkaz taqvimi"ga koʻra, Mərzili qishlogʻida 1625 kishi istiqomat qilgan, ularning aksariyati ozarbayjonlar edi (roʻyxatga olishda „tatarlar" deb tasniflangan).

Mərzili 1933-yilda ilk sovet davrida Ozarbayjon SSRning Agʻdam tumanidagi shu nomdagi qishloq Soveti tarkibiga kirgan. Qishloqda 174 fermer xoʻjaligi boʻlgan, jami 2221 kishi istiqomat qilgan. Qishloq sovetining aholisi 100 foiz ozarbayjon edi.

Qishloqda 1981-yilda 3400 nafar aholi istiqomat qilgan. Aholining asosiy kasbi uzumchilik, qishloq xoʻjaligi, chorvachilik va ipakchilik edi. Qishloqda oʻrta maktab, kasb-hunar bilim yurti, madaniy markaz, ikkita kutubxona, qoʻychilik majmuasi, aloqa boʻlimi, kasalxona bor edi.

Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi 1993-yil 11-iyunda arman qoʻshinlari qishloqni bosib olib, ozarbayjon aholisini qochib ketishga majbur qilgan. Keyinchalik u Martuni viloyati tarkibiga oʻzini oʻzi eʼlon qilgan Artsax Respublikasi tarkibiga kiritilib, u yerda arvoh qishloq boʻlib qolgan. Mərzili 2020-yil 20-noyabrda 2020-yilda Togʻli Qorabogʻda oʻt ochishni toʻxtatish kelishuvi doirasida Ozarbayjonga qaytarildi.

Demografiya
-----------

| Yil | Aholi | Ethnic composition | Manba |
| --- | --- | --- | --- |
| 1886 | 1,079 | 100% tatarlar (ya'ni Ozarbayjonlar) | Kavkaz orti statistika qo'mitasi |
| 1912 | 1,625 | Asosan tatarlar | *Kavkaz kalendari* |
| 1933 | 2,221 | 100% ozarbayjonlar | Ozarbayjon SSR statistikasi |
| 1981 | 3,400 |  | Ozarbayjon Sovet Ensiklopediyasi |
| **1993-yil 11-iyun: Mərzili ishg'oli. Ozarbayjon aholisini haydab chiqarish** |

Taniqli mahalliy shaxs
----------------------

* Khudu Mammadov — Olim va ssenariy muallifi

Manbalar
--------

1. 1 2  *Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г.*. Tiflis: Transcaucasian Statistical Committee, 1893 — 276 bet.
2. ↑  *Кавказский календарь на 1912 год*, 67th (Russian), Tipografiya kantselyarii Ye.I.V. na Kavkaze, kazenny dom, 1912 — 181 bet.
3. 1 2  *Административное деление АССР* (ru). AzUNKHU, 1933 — 6 bet.
4. 1 2  "МӘРЗИЛИ". *Azerbaijani Soviet Encyclopedia*. **6**. Baku. 1982. p. 521. .
5. ↑  *Qasımqızı, Məleykə* „Canlı və cansız təbiətin vurğunu olan Sirri-Xuda" (az). *525-ci Qəzet* (14-oktyabr 2013-yil). Qaraldi: 25-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Mərzili GEOnet nomlar serverida

  


|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Andoza:Aghdam tumani hududiy birliklari
**"Korenyovo askarlari – Vatan himoyachilari" yodgorligi** – Korenyovo qishlogʻining 1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan fuqarolari xotirasiga bagʻishlangan. 1993-yil 9-mayda ochilgan. Korenyovo qishlogʻi Moskva oblastining Lyubertsi tumanida (hozirgi Lyubertsi shahar okrugi, Moskva viloyati) joylashgan.

Ikkinchi jahon urushi yillarida Korenyovo va Kraskovo qishloqlari, ular yaqinidagi Mashkovo, Marusino va Motyakovo qishloqlarining 342 nafar fuqarosi jang maydonlarida, olgan jarohatlari va kasalliklardan shifoxonalarda vafot etgan.

Toʻrt metrlik yodgorlik yarim yalangʻoch yarador jangchining chap qoʻli bilan jarohatini qoplab, oʻng qoʻlida PPSh avtomati qurolini ushlab turgan relyefli shaklida namoyon boʻladi. Haykaltaroshlik qismi monolit och kulrang granitdan yasalgan. Tagkursisi qizil-jigarrang granit bilan qoplangan.

Vatan himoyachilariga atalgan yodgorlik Moskva viloyati, Lyubertsi tumani, Kraskovo qishlogʻi faxriylar kengashi tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Korenyovo mikrorayoni ham ushbu maʼmuriy hudud tarkibiga kiradsi. Loyihani ishlab chiqishda faxriylar faol ishtirok etgan.

Yodgorlik majmuasi muallifi haykaltarosh, RFda xizmat koʻrsatgan rassom, Rossiya Badiiy akademiyasi akademigi A. A. Rojnikovdir.

Majmua 2005-yilda rekonstruksiya qilingan. 22-iyun, ya]ni Xotira va motam kunida Korenyovo mikrorayonida taʼmirlangan majmuaning tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi.

Yodgorlikni rekonstruksiya qilish ishlari Kraskovo qishlogʻi maʼmuriyati tashabbusi bilan boshlangan. Qishloq faxriylar kengashi, Moskva viloyati Madaniyat vazirligi koʻmagida kompozitsiya muallifi bilan kelishilgan holda amalga oshirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Архивированная копия". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Архивированная копия". 31-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2021-yil.
3. ↑  „Памятник воинам-коренёвцам — защитникам Отечества". 31-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2021-yil.
**Qızıl Kəngərli** (Gyzyl Kangarli) — Ozarbayjonning Agʻdam tumanida joylashgan qishloq.

Tarixi
------

Qishloq Togʻli Qorabogʻ atrofidagi armanlar tomonidan bosib olingan hududlarda joylashgan edi, 1990-yillarning boshlarida Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi davrida Arman qoʻshinlari nazoratiga oʻtgan. Qishloq keyinchalik Artsax Respublikasi tarkibiga kiruvchi Martakert viloyati tarkibiga kirdi, u yerga Maragha qishlog'idan kelgan qochoqlar joylashtirilgan va **Nor Maragha** nomi bilan mashhur boʻldi (armancha: *Նոր Մարաղա*, Andoza:Lit)<ref>„Massacre of Armenian civilian population by the Azerbaijani army in the village of Maragha". *Republic of Artsakh - Ministry of Foreign Affairs*.

<ref>. Hudud 2020-yilda Togʻli Qorabogʻ sulh bitimi doirasida Ozarbayjonga qaytarildi<ref>[

Tarixiy joylari
---------------

Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meroslar orasida milloddan avvalgi 2—1-ming yilliklarga oid qabrlar bor.

Demografiyasi
-------------

2005-yilda qishloqda 349 nafar aholi istiqomat qilgan<ref name="2005nkrcensus">„The Results of the 2005 Census of the Nagorno-Karabakh Republic". *National Statistic Service of the Republic of Artsakh*. 2-mart 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.

<ref> va 2015-yilda 529 nafarga yetgan.

Galereya
--------

* TombTomb
* QabristonQabriston
* Maraga qirgʻini qurbonlari yodgorligiMaraga qirgʻini qurbonlari yodgorligi
* RestoranRestoran

Manbalar
--------

1. 1 2

Havolalar
---------

* Qızıl Kəngərli GEOnet nomlar serverida

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Andoza:Aghdam tumani hududiy birliklari
**Kuntugʻmish** — oʻzbek xalq dostoni. Nurmon Abdivoy oʻgʻli, Ergash Jumanbulbul oʻgʻli, Egamberdi Ollamurod oʻgʻli, Bekmurod Joʻraboy oʻgʻli va boshqa baxshilardan yozib olingan. Ergash shoir va Bekmurod baxshi variantlari nashr etilgan (1971, 1975). 12-asrgacha Turkiston va Talas atrofida yashagan turk-oʻgʻiz qabilalarining turli vaql, afsova va tarixiy qoʻshiqlari zaminida, qadimiy oʻgʻiz epik anʼanalari asosida paydo boʻlgan. Dostonda noʻgʻaylar podshosi Avliyoyi Qoraxonning oʻgʻli bilan Zangar shahri vazirining qizi Xolbeka orasidagi sevgi hikoya etiladi. „Kuntugʻmish" mukammal kompozitsion birlikka ega. Unda zulm va haqsizlik qoralangan, sevgi, vafo, sadoqat va adolat ulugʻlangan. „Kuntugʻmish"ning yozib olingan turli variantlari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti folklor arxivida saqlanadi. Doston „Bulbul taronalari" (1972), „Oʻzbek xalq ijodi" (1975) kabi toʻplamlarga kiritilgan. H.T.Zarifov, V.M.Jirmunskiy, M.Saidov, T.Mirzayev va boshqa tomonidan tadqiq qilingan.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Mirzayev T. Xalq baxshilarining epik repertuari, Toshkent, 1979.

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Fyodorovich Klepikov** — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Tarjimai holi
-------------

1937-yilda Voronej viloyatida tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

Mehnat faoliyati
----------------

1961-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat boshlagan. 1961-2008-yillarda sovxoz mexanigi, parrandachilik zavodi muhandisi, bosh muhandis, goʻsht va parrandachilik zavodi direktori, goʻsht konserva zavodi direktori, KPSS Borisoglebsk MK ikkinchi kotibi, shahar ijroiya qoʻmitasi raisi, KPSS Voronej viloyat qoʻmitasi boʻlim boshligʻi, Toshkent viloyat ijroiya qoʻmitasi raisining 1-oʻrinbosari, Oʻzbekiston Kompartiyasi Sirdaryo viloyat qoʻmitasining ikkinchi kotibi, OʻKP Sirdaryo viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi, KPSS Markaziy Qoʻmitasi Agrar siyosat boshqarmasi boshligʻi, RSFSR Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi agrar siyosat boʻlimi boshligʻining birinchi oʻrinbosari, mustaqil siyosatshunos, publitsist, noshir, musiqachi.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 11-chaqiriq deputati, SSSR xalq deputati etib saylangan.

KPSS XXVII syezdi delegati.

Vafoti
------

Moskvada yashagan. 2008-yil 25-noyabrda vafot etgan.

Havolalar
---------

* centrasia.org


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Oʻzbekiston Kompartiyasi Sirdaryo viloyat qoʻmitasi 1-kotiblari  |
| --- |
|  |
| 
* lavozim taʼsis etildi (1963)
* Nosir Mahmudov (1963—1969)
* Egamqul Tasanbayev (1969—1970)
* Narmaxonmadi Xudoyberdiyev (1970—1971)
* Qudrat Ahmedov (1971—1974)
* Viktor Xaydurov (1974—1984)
* Aleksandr Klepikov (1984—1990)
 |
|  |
| 
Sirdaryo viloyati qoʻmitasi 1-kotiblari |

 |
1] **Natural son** deb sanash (sanoq) uchun ishlatiladigan sonlarga aytiladi. Natural sonlar to'plami {\displaystyle \mathbb {N} } harfi bilan belgilanadi.
2] Natural sonlar qatori cheksizdir. 
Natural sonlar qatori: 1,2,3,4,5,6,7... [ 0(nol) natural son emas].
3] Natural sonlar ustida amallar.

```
  Natural songa natural son qo'shilsa natija har doim natural son bo'ladi.
    7+10=17
```

Bunda 7 soni 1-qo'shiluvchi, 10 soni 2-qo'shiluvchi, 17 soni yig'indi deyiladi.

```
   Natural sondan natural son ayrilsa natija natural son bo'lish ham mumkin, natural son bo'lmasligi ham mumkin.
  14-6=8.      11-34=-23
Bunda 14(va 11) soni kamayuvchi, 6( va 34) soni ayriluvchi, 8(va -23) soni ayirma deyiladi.
```

Peano Aksiomalari
-----------------

Asosiy maqola: Peano Aksiomalari
Shunday {\displaystyle S} funktsiyasini kiritamizki, u har bir {\displaystyle x} soniga *oʻzidan keyingi* sonni qoʻysin

1. {\displaystyle 1\in \mathbb {N} } ({\displaystyle 1} soni natural sondir);
2. Agar {\displaystyle x\in \mathbb {N} }, unda {\displaystyle S(x)\in \mathbb {N} } ( Natural sondan keyin keluvchi son — natural sondir);
3. {\displaystyle \nexists x\in \mathbb {N} \ (S(x)=1)} (**1** hech qanday natural sondan keyin kelmaydi);
4. Agar {\displaystyle S(b)=a} va {\displaystyle S(c)=a}, unda {\displaystyle b=c}
5. **Induktsiya aksiomasi**. {\displaystyle P(n)} — {\displaystyle n} natural sonidan bogʻliq boʻlgan qandaydir biroʻrinli predikat boʻlsin. Unda:

agar {\displaystyle P(1)} va {\displaystyle \forall n\;(P(n)\Rightarrow P(S(n)))}, unda {\displaystyle \forall n\;P(n)}
(**Agar** biron bir ayniyat {\displaystyle P} uchun toʻ {\displaystyle n=1} (*induktsiya bazasi*) va ihtiyoriy {\displaystyle n} taxmini uchun, toʻgʻri boʻlsa {\displaystyle P(n)} hamda {\displaystyle P(n+1)} uchun ham toʻgʻri boʻlsa *(induktsion taxmin)*, **unda** {\displaystyle P(n)} uhtiyoriy natural sonlar uchun toʻgʻri boʻladi {\displaystyle n}).

Asosiy xossalari
----------------

1. Yigʻindining komutativligi. {\displaystyle \,\!a+b=b+a}
2. Koʻpaytirishining komutativligi. {\displaystyle \,\!ab=ba}
3. Yigʻindining assotsiativligi. {\displaystyle \,\!(a+b)+c=a+(b+c)}
4. Koʻpaytirishining assotsiativligi. {\displaystyle \,\!(ab)c=a(bc)}
5. Koʻpaytirishining yigʻindiga nisbatan distributivligi. {\displaystyle \,\!{\begin{cases}a(b+c)=ab+ac\\(b+c)a=ba+ca\end{cases}}}

Shunigddek qarang
-----------------

* Butun sonlar
* Ratsional sonlar
* Haqiqiy sonlar

Linklar
-------

* (Wayback Machine saytida 2012-10-22 sanasida arxivlangan) — «Kitoblarni mavzular boʻyicha qidiruvi»
**Västanfjärd** Finlandiyaning sobiq munitsipalitetidir. \_ 2009 yil 1 yanvarda u Dragsfyard va Kimito bilan birlashtirilib, Kimitoyonning yangi munitsipaliteti tashkil etildi .

G'arbiy Finlandiya viloyatida joylashgan va janubi-g'arbiy Finlandiya mintaqasining bir qismidir. Munitsipalitetning aholisi 812 kishi (2004-12-31) boʻlib, 96,62 km 2 (dengizdan tashqari) maydonni egallagan, shundan 0,69 km 2 ichki suv hisoblanadi. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 8,46 nafar kishi .

Munitsipalitet ikki tilli edi , ko'pchilik shved va ozchilik fin tilida so'zlashuvchilar edi. 

| Västanfjärds kommun - Västanfjärdin kunta |
| --- |
|  |
| Viloyat | G'arbiy Finlandiya |
| Mintaqa | Janubi-g'arbiy Finlandiya |
| Submintaqa | Åboland |
| Hududi
- qaysi yerdan
- daraja | 96,62 km 2
95,93 km 2 408-
o‘rinni egalladi |
| Aholi
- Zichlik
- O'zgarish
- O'rin | 812 (2004)
8,5 aholi/km 2
+ 0,1% 417-
o‘rin |
| Urbanizatsiya | 0,0% |
| Ishsizlik | 3,1% |
| Rasmiy tillar | Shved , Finlandiya |
| Munitsipal menejer | Stefan Långström |
| Bosh sahifa | http://www.vastanfjard.fi |

**Manbalar**
------------

1. ↑  „http://www.vastanfjard.fi/".
**Guvalak** (ruscha: *Гувалак*, ayrim manbalarda Gubalak shaklida ham uchraydi) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Koson tumaniga qarashli shaharcha hisoblanadi. 2009-yil 13-martdagi Vazirlar Mahkamasining qaroriga asosan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Shaharcha nomi boʻlmish *guvalak* soʻzi umumturkiy etnonimlar sirasiga kiradi. Tatariston respublikasida *gubalak* nomli urugʻ bor. Boshqird xalqining ham ayni shu nomdagi urugʻi mavjud. Qashqadaryo hududida yashagan mangʻitlarning ayni oqmangʻit urugʻi orasida *guvalak* yoki *gubalak* nomli urugʻi boʻlganligi aniqlangan. Shuningdek mazkur urugʻ nomi gualak shaklida ham talaffuz qilinadi. Goʻbalak tuja urugʻi asli qoʻngʻirotlar vaxtamgʻali boʻlimi tarkibiga kiruvchi tujalarga tegishli. XIII-XIV asrlarda qipchoq turkiy tillari orasida koʻbalak nomli itning zoti mavjud boʻlgan. Guvalak, gubalak, goʻbalak bu asli totem, xalq orasida muqaddas hisoblangan jonivor hisoblangan. Keyinchalik bu totem nomi shaharcha nomiga berilgan. Aholining etnik tarkibiga asoslangan holda shaharcha hozirgi nomini olgan.

Oʻshash nomlar
--------------

Tatariston respublikasida Gubalak nomli tuman mavjud.

Joylashuvi
----------

Guvalak shaharchasi Qashqadaryo viloyati Koson tumanining shimoliy qismida joylashgan. Shaharcha hududidan Qashqadaryo magistral kanali oqib oʻtadi. Mazkur hududda 96-sonli va 50-sonli maktablar faoliyat yuritadi.

Aholisi
-------

1-yanvar 2013-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Boygʻundi shaharchasida 6198 nafardan ortiq inson istiqomat qilgan. 2016-yildagi hisob-kitob natijasiga koʻra bu koʻrsatkich 6900 tani tashkil etgan. Aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etadi.

Iqlimi
------

Guvalak shaharchasining iqlimi keskin kontinental boʻlib, bu shaharning ayni choʻl zonasida joylashganligi bilan bogʻliq. Iyul oyining oʻrtacha harorati 35-40° C, yanvar oyiniki 0 dan 1° C gacha yetadi. Vegetatsiya davri oʻrtacha 210—240 kunni tashkil etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qashqadaryo viloyati". *goldenpages.uz*. Qaraldi: 08-2023.
2. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
3. 1 2  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 82 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
4. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 153 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lor**  (forscha: لار — Eron Fors viloyati (ostan)dagi shahar. Shahriston Loristonning maʼmuriy markazi. Aholisi — 66 377 kishi. (2005-yilga qaraganda) .

Shahar aholisini lorilar deb atashladi. Aholining koʻp qismi fors tilining mahalliy lahjasida gaplashadi.

Tarix
-----

1470 va 1474-yillar atrofida „Uch dengizdan tashqariga sayohat"  kitobida Afanasiy Nikitin shaharga tashrif buyurganini eslatib oʻtadi.

### Eski va Yangi shahar

Larada ikki shahar qismi ajralib turadi: Yangi shahar (Shahre-jadid) va Eski shahar (Shahre-qadim). Yangi shahar 1960-yilgi zilziladan soʻng rivojlangan va hozirgi paytda zamonaviy iqtiodiy va transport infratuzilmaga ega boʻlib aholining koʻp qismini oʻziga jalb qilyapti. Shaharning eski qismida Safaviylar sulolasi hukmronligidan oldingi davrdagi shaharsozlikning namunasi boʻlgan va 2007-yilda YuNESKOning dastlabki roʻyxatiga kiritilgan Qaysariya bozori deb ataladigan bozor mavjud mavjud.

Transport
---------

Lar shahri zamonaviy tezyurar magistral orqali mamlakatning boshqa shaharlari bilan bogʻlangan .Lar shahrining yonida ham mahalliy aviakompaniyalarga va ham Fors koʻrfazi mamlakatlariga reyslarni qabul qiladi va amalga oshiradigan Xalqaro Larestan aeroporti joylashgan.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Iran. Spravochnaya karta (masshtab 1:1 250 000). Chetvyortoe izdanie — GUGK SSSR, 1986.
2. ↑  „2005 population estimates for cities in Iran" (en).  Mongabay.com. 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
3. ↑  Xojenie za tri morya Afanasiya Nikitina. — L. 1986. — S. 56.
4. ↑  „Bazaar of Qaisariye in Laar" (en).  UNESCO World Heritage Centre. 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
**Kunchiqar Darvoza** (ruscha: *Кунчикар-Дарваза*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan. Registratsiya vaqti 2015-yil 9-sentyabr sanasiga toʻgʻri keladi.

Etimologiyasi
-------------

Kunchiqar soʻzi kun va chiqar soʻzlari yigʻindisi hisoblanadi. Bu soʻzlar xalqi nutqidagi ifodasi sharq — kunchiqar, yuqori, baland; janub esa kunyurar, kunoʻrta; gʻarb tomoni esa kunbotar va doq, etak, quyi; shimol esa kunorqa, baland, yuqori maʼnosida qoʻllaniladi. Shaharcha Kesh (Shahrisabz) shahrining sharqiy qismida joylashganligi sababli ham *kunchiqar tomon* yaʼni Kunchiqar deb nom olgan. Moʻljal olish Shahrisabzga koʻra olingan. Sababi shahar oʻsha vaqtda ahamiyatli hudud hisoblangan.

Tarkibi
-------

Kunchiqar Darvoza shaharchasida asosiy bitta mahalla boʻlib bu Kunchiqar MFY hisoblanadi. Mazkur hududda 41-sonli maktab va maktabgacha taʼlim muassasasi, Qarshi Davlat universitetining tarix fakulteti binosi, bir nechta ishlab chiqarish korxonalari va doʻkonlar, shuningdek, bitta masjid faoliyat yuritadi.

Iqlimi
------

Shaharcha iqlimi keskin kontinental. Yillik oʻrtacha harorat 14.7° darajani tashkil etadi. Yanvarning oʻrtacha harorati 0,8°, eng past harorati esa —26° ga teng. Kunchiqar Darvoza shaharchasida iyulning oʻrtacha harorati 28° darajani, eng yuqori harorati esa 43°darajani tashkil etadi.

### Yogʻin miqdori

Shaharchaning yillik yogʻin miqdori 545 mm ga teng. Vegetatsiya davri — 219 kunni tashkil qiladi.

Aholisi
-------

Aholisi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, tojik, tatar, rus va boshqalar millat vakillaridan tarkib topgan.

Oʻxshash joylar
---------------

Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida ham Kunchiqar nomli qishloq mavjud boʻlib, bu nom shu hududagi *Solnechnaya (Solnechnaya)* soʻzining tarjimasi hisoblanadi. Surxondaryo viloyati Qiziriq tumanida Kunchiqish nomli qishloqcha ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qashqadaryo pochta indekslari". *goldenpages.uz*. Qaraldi: 08-2023.
2. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
3. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 148 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Monok** - Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén shahridagi qishloq va u Tokaj vino mintaqasining bir qismidir.

Geografiyasi
------------

Bu yerga eng yaqin shahar - Szerencs 12 km (7 mi) uzoqda. Qo'shni qishloqlar - Golop 5 km (3 mi) uzoqda, Legyesbénye 7 km (4 mi) uzoqda va Tallya 7 km (4 mi) uzoqda.

Zemplen tog'larining ikki tomoni bor ular: shimoliy Vilvitani tepaligida, janubiy Szerencs tepaligida. Qishloq ikkalasi orasidagi vodiyda joylashgan.

Shimoli togʻli hudud boʻlsa-da, janubi pastroqda, taxminan 300 metr (1,000 ft). Shimoliy va janubiy yonbag'irlarda dalalar va uzumzorlar mavjud bo'lib, ularning sharoblari Tokaj vinolari bilan raqobatlashadi va uzumzorlar bilan chegaradosh dalalar Tatra tog'lari manzarasini ko'rsatadi.

Tarixi
------

Qishloq qachon tashkil etilgani aniq emas, lekin bu mo'g'ullarning Yevropaga bostirib kirishi yoki Vengriyaning oldingi istilosi ( veng.: *honfoglalás* davrida bo'lgan).

Qishloqning birinchi yozuvi 1392- yilda bo'lib, Monoklar oilasi unga 13-asr o'rtalaridan 17-asr o'rtalarigacha egalik qilgan. Qishloq nomi go'yoki "rohib "degan ma'noni anglatuvchi slavyan *monohdan* kelib chiqqan. Usmonli imperiyasi davrida qishloq vayron qilingan va 1567-yilda u faqat taqir dalalar sifatida qayd etilgan. Bu asrning oxiriga kelib, qishloq qayta tiklandi va taxminan 1570- yilda Uyg'onish davri uslubida kichik qal'a qurilgan. Keyinchalik, qishloq qal'ani ta'mirlagan Andrassi oilasiga tegishli Bo'lgan, ammo u juda kichik bo'lgani uchun ular yaqin atrofda klassik uslubda boshqasini qurgan.

Etnik kelib chiqishi
--------------------
**XILVАT** (arab - xoli joy) tanholik, hech nimaga 
bogʼlanmaslik, dunyoning xilma-xil gʼoyalaridan forigʼlik. 
Tasavvufda esa bunday holda shayx rahnamoligi va 
koʼrsatmalariga binoan muridning maxsus bir joyda 
berkinib ibodat va Аllohning zikri bilan mashgʼul 
boʼlishidir. Tasavvuf hayotni batamom xilvatda oʼtkazishni 
targʼib etmagan. Uzlat — hayotdan qochish, turmushdan ajralish,
odamlardan bezish ehtiyoji emas, balki maʼlum muddat oʼz 
ustida ishlagandan soʼng ruhiy kamolot hosil qilishdir.
Tasavvufda xilvat ikkiga ajratilgan: birinchisi 
— shariat xilvati, ikkinchisi — tariqat xi l v at i. 
Shariat xilvati ayb va nuqson sanalmish barcha gunoqu 
yomonliklardan tavba qilishga asoslanadi. Bu xilvatning 
shartlari, odob va qoidalarini toʼliq ado etmasdan tariqat 
xilvatiga yuz burib boʼlmaydi. Shihobuddin Suhravardiyning 
eʼtiroficha, tariqat xilvatidan maqsad bir talay gʼaroyibot, 
ajoyibot yoki kashfiyotlarga shohid boʼlmoq emas, balki zikri 
ilohiydan oʼzga murodlardan xoli boʼlmokdir.

Manbalar
--------

1. ↑  Hakim Termiziy. Navodir al-usul. - Bayrut, 2010; Xdkim 
Termiziy.
2. ↑  Xatm al-avliyo. - Bayrut, 1965
3. ↑   Kalobodiy, Аbu Bakr. at-Taarruf li-mazhab ahl at-tasavvuf. - Qohira, 1994;
4. ↑  Аbu Nasr Sarroj Tusiy. al Luma\*. - Qohira, 1960;
5. ↑  Hujviriy. Kashf al-mahjub. - Misr, 1974. T.N .;
6. ↑  Shihobuddin Suhravardiy. Аvorif al-maorif. - Bayrut, 1992; Lisoniddin
7. ↑   Xatib. Ravzat at-taʼrif bi-l-hubb ash-sharif. - Qohira, 1966; Muhammad
8. ↑   Аnvar Badaxshoniy. Аkidatut-Tahoviya sharhiningtalxisi.-Toshkent, 2014.