recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Muzaffer Buyrukchu** - turk qissasi, romani va kundalik yozuvchisi.1930-yil 1-fevralda Nigʻdeda tug'ilgan. So'ngra yetmish olti yillik umridan so'ng ya'ni 2006-yil 21-avgust, Istanbulda vafot etadi.

Hayoti
------

Buyrukçu bir yoshga to'lganda, uning oilasi Yalovaga joylashdi. Yalovadagi Koruko‘y boshlang‘ich maktabi, Istanbuldagi Yenikapi o‘rta maktabi va bir muddat Pertevniyal litseyida o‘qigan. U oshpaz, sutchi, etikchi shogirdi, jurnalist, qurilishchi, bo‘yoqchi, pedalchi, isituvchi, Istanbul don idorasida xizmatchi (1950-1970) bo‘lib ishlagan. ). Darvozabonlik qilgan Son Telegraf gazetasida chop etilgan hikoyalari bilan san’at hayotini boshlagan Muzaffer Buyrukchu 1945-yildan buyon "Tungi post", "O‘g‘il telegraf", "Yeditepe", "Yangilik", "Yangi ufqlar", "Hazrat", "Hazrat", "Yangi ufqlar", "Hazrat", Moviy, "Tanlangan hikoyalar" , "Mulkiye" , "Turk tili" , "Davr, Mulohaza" , "Turkiya" maqolalarini seriyali holga keltirilib, Papyrus, Milliyet Sanat, Cumhuriyet Kitap, Show, Abstract, Ataç, Tanin, Yeni Sabah, Akin, Hurses, kabi jurnal va gazetalarda chop etilgan. Vatan, Aksham, Milliyet, Hurriyet, Cumhuriyet va Aydinlik. 1962-yilda "Qorqunun barmoqlari" (1958, "Doʻst" jurnali gʻolibi), "In Wells" ("Otağ" jurnali, 1962 yil gʻolibi), "Fuzzy Pictures" va "Jang" bilan 1968-yilda "Sait Faik" mukofotiga sazovor boʻlgan. Shuningdek , "Xaldun Taner" hikoya mukofoti va Yunus Nadiy "Tunda yarim yuz" qissasi mukofotiga sazovor bo‘lgan. Uning adabiy jurnallarga o'tishi 1953 yil boshida bo'lgan. Istanbulning qaroqchi mahallalarida yashovchi kam ta’minlangan oilalarning mashaqqatli va tortishuvli hayotining tamini totgan Buyrukçu tirikligida jami 39 ta kitob, 21 ta hikoya, 10 ta kundalik va 8 ta roman nashr ettirdi.

Manba
-----

2007© www.turkedebiyati.org | Türk Dili ve Edebiyatı Dersleri Kaynak Sitesi | Tüm Hakları Saklıdır.
**Adenboy Tojimuratov** (1930, Moʻynoq tumani — 1992, Nukus) — Qoraqalpogʻiston xalk, yozuvchisi (1990). Filol. fanlari nomzodi (1966). Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1967). Xoʻjayli ped. bilim yurtini (1946), Nukus ped. intini tugatgan (1952). Qoraqalpoq Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi raisi (1963—65). N. Dovqorayev nomidagi Til va adabiyot intida ilmiy xodim (1965—68), Nukus ped. intida oʻqituvchi (1968—77), Oʻzbekiston ped. ilmiy tadqiqot instituti Qoraqalpogʻiston filiali direktori (1977-yildan). Ilk sheʼrlar toʻplami — "Tinchlik kaptari" (1957) bolalarga bagʻishlangan. "Eng qadrli soʻzlar" (1959), "Suhbatlar" (1960), "Umri boqiy chol" (1963) toʻplamlariga kirgan hikoyalarida, "Sarkopli botir" (1961), "Maqsad" (1974), "Suluvxon" (1980) qissalari va "Oydinlar" (1976) sheʼriy toʻplamida qoraqalpoqxalqi hayoti aks etgan. T. 1966-yil qoraqalpoq xalq qoʻshiqlarini yigʻib, nashr ettirgan. "Qoraqalpoq xalq koʻshiklari" monografiyasi qoraqalpoq adabiyotshunosligida muhim oʻrin tutadi. "Qoraqalpoq folklori" (1979) darsligi mualliflaridan biri. R.Tagorning "Halokat" romani, A.Qahhorning "Sinchalak" qissasi, Ch.Aytmatovning "Qizil durrachali dilbarim" qissasi asosidagi pyesa, Sayd Aqmadning "Ufq" romanini qoraqalpoq tiliga tarjima qilgan. Ayrim asarlari oʻzbek tiliga tarjima etilgan.

Manbalar
--------

* Sarkopli botir, 1963.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**FT Alphaville** — *Financial Times* tomonidan 2006-yil oktyabr oyida yaratilgan moliyaviy bozor mutaxassislari uchun kundalik yangiliklar va sharhlar xizmati. Ta'sischi muharriri Pol Merfi edi. Uning o‘rnini 2017-yilda Izabella Kaminska egallagan. Kaminska 2022-yilda iste'foga chiqdi va uning o'rniga Robin Vigglesvort keldi.

Xizmat elektron pochtaga asoslangan ertalabki moliyaviy ma'lumotnoma, blog va ikkita xabarlar taxtasini o'z ichiga oladi, biri "Markets Live" va boshqasi tashkil etilganidan ikki yil o'tib qo'shilgan. "Uzoq xona". Blogda fikr bildirish yoki xabarlar panelida qatnashish ro'yxatdan o'tishni talab qiladi; Long Room hozirgi va nafaqadagi moliyaviy mutaxassislar uchun cheklangan.

FT Alphaville 2007-yilda onlayn jurnalistika bo'yicha *Garold Wincott mukofotiga sazovor bo'ldi*. Keyinchalik u 2008-yilda Webby mukofotlarida Sudyalar hay'ati va xalq ovozi nominatsiyasida eng yaxshi biznes blogi nominatsiyasida g'olib chiqdi.

Alfavil lageri
--------------

2014-yil 2-iyul kuni FT Alphaville jamoasi shaharning qoq markazida 500 dan ortiq odam ishtirok etgan bir kunlik moliya festivalini uyushtirdi. Lagerda pul kelajagidan tortib "yong'oq bozorlari"gacha bo'lgan munozaralar va intervyular o'tkaziladigan asosiy bosqich mavjud edi. Ko'proq yo'naltirilgan muhokamalar puflanadigan iglolarda bir chetda bo'lib o'tdi. Ma'ruzachilar va ishtirokchilar, shuningdek, avtonom telepresensiya robotlari orqali tadbirda ishtirok etishlari mumkin edi.

Nomenklatura
------------

Xizmat "Shahardagi "Alfa" atamasiga ishora qilib, "Alphaville" deb nomlanadi, bu "mutlaq daromad" degan ma'noni anglatadi ... sanoat benchmarkidan yuqori va undan yuqori. "Uzoq xona" Throgmorton ko'chasidagi. London birjasi Threadneedle ko'chasida joylashgan paytda birja brokerlari, bankirlar va sug'urta brokerlari tez-tez tashrif buyuradigan London bar/restoranining ovqat xonasi sharafiga nomlangan.

1. 1 2  „Financial Times Launches FT Alphaville". *press release*.  24-7PressRelease.com (25-oktabr 2006-yil). Qaraldi: 2-may 2009-yil.
2. 1 2  „FT Alphaville recreates City pub with new discussion zone".  Press Gazette (27-oktabr 2008-yil). 16-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2009-yil.

. Press Gazette. 27 October 2008. Archived from the original Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-06-16). on 16 June 2011. Retrieved 2 May 2009.
3. 1 2  „About FT Alphaville". Qaraldi: 2-may 2009-yil.

"About FT Alphaville". Retrieved 2 May 2009. from the FT Alphaville website
4. ↑  „Press & Broadcasting Awards List of Winners". 6-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2009-yil.
5. 1 2  „Financial Times' Alphaville scoops two Webby awards".  Pearson PLC (6-may 2008-yil). 26-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2009-yil.
6. ↑  *Coren.* „Rules/Throgmorton's". *Restaurant review*.  The Times (23-oktabr 2004-yil). Qaraldi: 2-may 2009-yil.
**Kataniya** — Italiyadagi shahar va port. Sitsiliya orolning sharqiy sohilida. Etna vulkanining etagida. Kataniya provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 330 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari).

Kataniya — transport yoʻllarining muhim tuguni. Oʻrta dengiz sohilidagi port. Kema remonti, verf, qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, neftni qayta ishlash, kimyo va radioelektronika sanoati, oziq-ovqat, shoyi va ip gazlama, yogʻochsozlik, keramika korxonalari, vagon remonti ustaxonalari mavjud. Shahar yakinida tabiiy gaz konlari topilgan.

Universitet (15-asrdan), astrofizika rasadxonasi, vulkanologiya instituti, konservatoriya, opera teatri, botanika bogʻi bor. Yunon va Qad. Rim meʼmoriy yodgorliklarining qoldiqlari, qasr (14-asr), sobor (11 — 18-asrlar) saqlangan. K.ga mil. av. 8-asrda asos solingan. Kataniya oʻzining musiqa anʼanalari bilan mashhur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4085181-3
* LCCN: n80038200
* MusicBrainz: 0ebe2c1b-f49e-4144-be01-1f146ee6e8b3
* NARA: 10044931
* NKC: ge260821
* NLI: 000978894
* VIAF: 137201957
* en:WorldCat Identities: lccn-n80038200

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sargent Archa** (lotincha: *Juníperus sargéntii*) — sarvdoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turi. Rossiya Qizil kitobiga kiritilgan. Rus tilidagi adabiyotda bu tur koʻpincha Sargentning Archasi deb ataladi.

Rossiya Federatsiyasining Qizil kitobida bu takson bir tur hisoblanadi, lekin ingliz tilidagi manbalarga koʻra, bu takson Xitoy archa turlarining xilma-xilligi darajasiga ega.

Takson Charlz Spreg Sargent sharafiga nomlangan (inglizcha: *Charles Sprague Sargent*,1841-1927). Charlz Spreg Sargent amerikalik botanik va dendrolog.

Tarqatish
---------

Rossiya hududida Saxalin va Kuril orollarida joylashgan. Shuningdek, Yaponiya (Xokkaydo, Xonsyu, Kyushu), Koreya, Xitoy, Tayvanda ham uchraydi.

Tabiiy sharoitda u qoyalarda, toshli yonbagʻirlarda, togʻlarning shagʻalli qirgʻoqlarida va dengiz qirgʻoqlarida oʻsadi, uni dengiz yaqinidagi qumda ham guruhlarda topish mumkin.

Sargent Archa qurgʻoqchilikka chidamli, tuproqqa chidamli, sovuqqa chidamli, tuproqni himoya qiluvchi xususiyatlarga ham ega.

Botanika tavsifi
----------------

Sargent Archa, Ikki uyli oʻsimlik. Balandligi, qoida tariqasida, 0,8 m gacha; toj diametri — 2-3 m.

Ignalilar chigʻanoqli, koʻk-yashil, yosh kurtaklar ustida och yashil, kuchli tutashgan va bir-biriga mahkam yopishgan.

Konusning rezavorlari mayda, diametri 5-7 mm, toʻq koʻk yoki qora, 2-3 deyarli uchburchak urugʻli, changlanishdan ikki yil oʻtgach pishib yetiladi.

Ahamiyati va qoʻllanilishi
--------------------------

Yevropada 1892-yildan beri kiritilgan. Buyuk Pyotrning botanika bogʻida Sargent Archa oʻsadi va meva beradi.

Koʻchatlarda u juda bezaklidir. Daraxtning yogʻochlari chirishga chidamli.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2  Po dannim sayta GRIN (sm. razdel Ssilki)
4. ↑
5. 1 2 3 4 5  Усенко 1984. sfn error: no target: CITEREFУсенко1984 (help)
6. 1 2 3  Воробьев 1968. sfn error: no target: CITEREFВоробьев1968 (help)
7. ↑
8. ↑
9. ↑
Barselonadagi uydagi Kataloniya omboriga misol
**Kataloniya arka uslubi** (kat. *volta catalana*), shuningdek, **yupqa plitkali tonoz**, kataloncha **burilish,** **boveda shifti** yoki timbrel tanoz ham deyiladi. Koʻpincha yuqoridagi polni qoʻllab-quvvatlaydigan gumbazli shiftni tashkil etuvchi past gʻishtli kamar turidir. U yengil gʻishtlarning birinchi qatlamini uzunligi qoliplarsiz yotqizish orqali qurilgan va boshqa qurilish usullariga qaraganda ancha yumshoqroq egri chiziqqa ega.

Kelib chiqishi, Kataloniyadagi anʼanaviy shakl (u yerda keng qoʻllaniladi) va Antoni Gaudi va Josep Puig i Cadafalch kabi kataloniyalik meʼmorlar va valensiyalik meʼmor Rafael Guastavino asarlari orqali butun dunyoga tarqaldi.

Kataloniya omborining barqarorligi boʻyicha tadqiqot Kataloniya tadqiqotlari instituti arxivida saqlanadi, u Josep Puig Cadafalch tomonidan ishonib topshirilganligi aytiladi.

Garchi u xalq orasida Kataloniya ombori deb ataladigan boʻlsada, bu qurilish usuli Oʻrta er dengizi boʻylab topilgan va „Kataloniya ombori" atamasi 1904-yilda Madriddagi arxitektura kongressida ixtiro qilingan. Ushbu omborga oid eng qadimgi yozma maʼlumot 1382-yilda Valensiyadan olingan, garchi ilgari Kataloniya, Valensiya va Mallorkada ishlatilgan.

Texnika Yangi Ispaniyaga (mustamlaka Meksika) keltirildi va hozirgi Meksikaning baʼzi qismlarida hali ham qoʻllaniladi.

Amerika Qoʻshma Shtatlarida
---------------------------

Guastavino ushbu texnikani 1880-yillarda Qoʻshma Shtatlarga kiritdi, u yerda u Guastavino kafel deb ataladi. U Qoʻshma Shtatlardagi koʻplab yirik binolarda, jumladan Boston jamoat kutubxonasida, Nyu-York Grand Central Terminalida va boshqa koʻplab binolarda qoʻllanildi.

Yana qarang
-----------

* Qalay shift
* Kafeteriya
* Ingilizcha ovqatlanish xonalari

Manbalar
--------

1. ↑  López López, David; Domènech Rodríguez, Marta; Palumbo Fernández, Mariana (2014). „"Brick-topia", the thin-tile vaulted pavilion". *Case Studies in Structural Engineering* (inglizcha). 2-jild. 33–40-bet. doi:10.1016/j.csse.2014.09.001.
2. ↑  López López, David; Domènech Rodríguez, Marta; Palumbo Fernández, Mariana (2014-12-01). „"Brick-topia", the thin-tile vaulted pavilion". *Case Studies in Structural Engineering*. 2-jild. 33–40-bet. doi:10.1016/j.csse.2014.09.001. ISSN 2214-3998.
3. ↑  Detail, issue no.: 05/2013 Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-05-02). Technology: The Catalan Vault. Accessed 14-Oct-2015
4. ↑  Beau Peregoy, „9 Dazzling Tiled Archways Devised by Rafael Guastavino", *Architectural Digest*, January 8, 2016

Havolalar
---------

* Ramage, Maykl. "Arka qurilishi "
**Akkord** (lotincha: accordo — uygʻunlashtiraman) — turli balandlikdagi uch va undan ortiq tovushlarning qoʻshilib sadolanishi. A.larning aksariyati tersiya intervali boʻylab joylashgan holda (oʻzgacha holatdagilari ham ana shu tartibda joylashtirilib) tahlil etiladi. Kvinta oraligʻidagi ikki tersiyadan iborat A.- uchtovushlik (3 raqami bilan belgilanadi), unga yuqori yoki pastdan uchinchi tersiya tovushi qoʻshilsa — sep-takkord (7 raqami bilan belgilanadi), unga yana bir tersiya tovushi qoʻshilsa — nonak-kord (9 raqami bilan belgilanadi) deb ata-ladi; mazkur A.lardan musiqa amaliyotida keng foydalaniladi. Barcha A.larning pastki tovushi- asosiy (yoki prima) ton, undan yuqoridagisi — tersiya toni, uchinchisi — kvinta toni, toʻrtinchisi — septima toni, beshinchisi — nona toni deb yuritiladi va ana shu intervallarga mos raqamlar bilan belgilanadi. A.lar tarkiban (katta yoki kichik tersiyalar oldinma-ketin joylashishi jihatidan) bir-biridan farqlanadi. Asosiy tonidan hisoblanganida avval katta, soʻngra kichik tersiyalardan tuzilgan A.- katta yoki major uchtovushligi, avval kichik soʻngra katta tersiyalardan tuzilgan A. — kichik yoki minor uchto-vushligi, ikki katta tersiyadan tuzilgani- orttirilgan, ikki kichik tersiyadan tuzilgani — kamaytirilgan uchtovushlik deyiladi. Uchtovushlik va septakkordlar odatda musiqa tovushqatorining muayyan pogʻonalarida tuziladi. Klassisizm davri musiqa amaliyotida I, IV va V pogʻonalarning (tonika, subdominanta va dominanta deb ataluvchi) uchtovushliklari, II, V va VII pogʻonalarning (V7 — do-minant septakkord, VII, — yetakchi) sep-takkordlari keng qoʻllaniladi. A.lar tonlari orasidagi masofaga binoan (tenor-bas oraligʻi bundan is-tisno) tor (kvartagacha) va keng (oktavagacha) joylashgan boʻladi. Barcha A.lar dissonans yoki konsonanslik xususiyatiga ega boʻlib, odatda, birinchi turdagilari konsonansli koʻptovushlilarga yechiladi (oʻtadi). Bu narsa (tarang dissonans va xushsadoli konsonans A.lar munosabati) musiqa amaliyoti, avvalo, kompozitorlar ijodi uchun katta badiiy omil vazifasini oʻtaydi. Shu boisdan har bir A. faqat funksional (yaʼni u yoki bu ladning mu-ayyan pogʻonasida tuzilgan koʻptovushlik sifatida) ahamiyatga ega boʻlibgina qolmay, muhim ifoda vositasi hamdir. A.lardan foydalanish va ularni taxlil etishda ularga tarixan yondashish va u yoki bu ijodiy oqim, uslub hamda anʼanani inobatga olish zarur, chunki biror davr (mas, klassitsizm, romantizm, impressi-onizm va hokazo) mezoni boshqa davr mezoniga toʻgʻri kelmasligi tabiiy. Ad:. Etinger M. Ranneklassicheskaya 263garmoniya, M. 1979;Sposobin I. V. Musiqa shakli, T. 1982.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Ushbu maqola tibbiy atama haqidadir. Musiqiy guruh uchun Katatonia maqolasiga qarang.*
**Katatoniya** (yun. κατατείνω - taranglashish) ruhiy va tayanch-harakat kasalliklari guruhidir.

**Katatoniya** (yun. katatonos — tarang), katatonik sindrom — kishi ruhiyatining buzilishi, K.ning 2 shakli farq qilinadi: muskullar taranglashib, qotib qolish (katatonik karaxtlik, stupor) hamda harakat va nutq qoʻzgʻaluvchanligi qolati (bunda bemor ashula aytadi, raqsga tushadi, oʻzini har xil alfozga soladi, goh shodlanadi, goh vahimaga tushadi va h.k.). K. shizofreniya va psixoz sindromi boʻlib, intoksikatsiya, infeksiya yoki bosh miyaning organik zararlanishi natijasida kelib chiqadi. K.da es-hush saqlansada unda gallyusinatsiya va alahlash holati kuzatiladi.

Katatonik qoʻzgʻolish
---------------------

Bemorda bemaʼni, stereotipli harakatlar bilan qoʻzgaluvchanlik, negativizm va nutq aloqasizligi, ayrim paytlarda esa kutilmagan achchiqligi, buzgʻunchanlik harakatlar, maʼnosiz jahllik, oʻziga shikast yetkazish bilan motorli qoʻzgʻolish kuzatiladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**68**

 
*Bu — yil haqida maqola, son haqida maqola uchun 68 (son) sahifasini koʻring.*

Voqealar
--------

Восстание против императора Нерона в Галлии под предводительством римского военачальника Юния Виндекса;восстание подавлено всвязи с отказом наместников близлежащих провинций поддержать Виндекса,сам Виндекс погиб.Весной — восстание легионов в Испании,провозгласивших императором наместника провинции Тарраконская семидесяти однолетнего Сервия Сульпиция Гальбу;восстание поддержали другие провинции и войска Гальбы пошли маршем на Рим;в начале iyun Нерон,считающийся пока императором из-за угрозы за свою жизнь бежит из Рима;Гальба вступает в Рим и становится полноправным властелином Римской империи;скупость и жадность нового императора вызывает недовольство у воинов,ждавшиж вознаграждение за их верность.

Tugʻilgan
---------

Vafot etgan
-----------

7 iyun покончил с собой римский император Нерон

|  |  |
| --- | --- |
| Yil | *Yilga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
| nothumb | Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
**Bogʻishamoltepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Antik davr. Namangan viloyatining Chust tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Sabzazor" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

Andoza:Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati navbox

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rixsiboy Orifjonov** (1926.23.4 – Toshkent – 1979.4.6) — aktyor, rejissyor, dramaturg. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1964). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1953). Hamza teatrida (1941–53; 1956–61), Qoʻqon teatrida (1953–56) aktyor. Kattaqoʻrgʻon teatrida (1961–64), Samarqand teatrida (1964–67) bosh rejissyor, Surxondaryo teatrida bosh rejissyor va direktor (1970–72), Toshkentdagi Muqimiy teatrida direktor (1973–75), Sirdaryo teatrida bosh rejissyor (1975–78), Respublika xalq ijodi uyi rah-bari (1978–79). Omon (Tuygʻun, "Bahodir"), Soli pismiq, Asqar (Uygʻun, "Qaltis hazil", "Hurriyat"), Yalangtoʻsh (N. Safarov, "Sharqtongi"), Muqimiy (S. Abdulla, "Muqimiy"), Karl Moor (F. Shiller, "Qaroqchilar"), Sattor (B. Rahmonov, "Yurak sirlari") kabi obrazlarni yaratgan. Rejissyor sifatida "Ona qalbi" (M. Boboyev), "Furqat" (B. Avezov), "Dugonalar" (Yo. Xudoyqulov), "Qaroqchilar" (F. Shiller), "Ajab savdolar" (H. Gʻulom), "Nodira" (H. Razzoqov), "Boy ila xizmatchi" (Hamza) kabi 50 dan ortiq spektakl sahnalashtirgan. Respublika teatrlarida sahnalash-tirilgan "Basharang qiyshiq boʻlsa...". "Turmush saboqlari", "Ona hukmi", "Aldangan qiz" singari pyesalar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aye-aye**, Madagaskar qoʻloyogʻi (Daubentonia madagascariensis) – qoʻloyoqlilar oilasining yagona turi, lemurlar, ya’ni chala maymunlar kenja turkumiga mansub. Koʻrinishi maymunlarga oʻxshamaydi, 1860-yilda lemurlarga yaqinligi aniqlangan. Tanasining uz. 40 sm, baroqdumi 60 sm. Juni qattiq, qoramtir kulrang yoki qora. Boshi va quloqlari katta, oyoqlari bir xil uzunlikda. Bosh barmogʻi boshqa barmoqlariga qarshi qoʻyilmagan. Faqat keyingi oyoqlaridagi bosh barmoqlar tirnogʻi yassi. Madagaskarning shimoli-sharqidagi bambuk oʻrmonlari chakalakzorlarida yakka yoki juft boʻlib yashaydi. A.-asr– tungi hayvon, kunduzi baland daraxtlarning uchidagi shoxlar orasida quruq novda va barglardan yasagan uyasida ux-laydi. Hasharotlar, qushlarning tuxumi, bambukning yosh novdalari, shakar qamish va mango mevasi bilan oziqlanadi. Tabiiy yashash muhiti buzilishi tufayli A.-asrning yoʻqolib ketish xavfi tugʻilgan. Hozir A.-asr uchun Kusi-Mangabe orolida qoʻriqxona tashkil etilgan. A.-asr Tabiatni muhofaza qilish xalqaro tashkilotning Qizil kitobiga kiritilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kosmik zondlar** - Yer atrofi va sayyoralararo fazoni, Quyosh sistemasidagi osmon jismlarini fizikaviy jihatdan tadqiq qilish uchun uchiri-ladigan ilmiy apparatlar. Kosmik zondlarni uchirish 1959-yil 2-yanvarda "Luna- 1"ning Oyga parvozidan boshlandi. "Luna", "Zond", "Venera", "Mars", "Mariner", "Serveyer", "Lunar orbiter" va "Apollon" tipidagi Kosmik zondlar uchirildi. Yer va Oy atrofidagi radiatsiya, kosmik nurlar intensivligining oʻzgarishi va kosmos da magnit maydoni oʻrganildi. Oyning Yerdan koʻrinmaydigan tomonining fotosuratlarini olib, Oyning toʻliq haritasini tuzishga va globusini yasashga imkon berdi. Oyning yaqin atrofdagi kosmik fazoni va Oy sirtidagi obʼyektlarning evolyusiyasi oʻrganildi, Oy tuprogining umumiy xossalari tekshirildi, Oy massasi va tortishish maydoni haqida maʼlumotlar olindi. Oy tuprogʻining mexaniq xossalari, Oydagi seysmik sharoitlar oʻrganildi, Oyning harakat nazariya-siga oid aniqliklar kiritildi. Sayyoralar avtomat apparatlar yordami bilan tadqiq qilindi. Uzoq kosmosni oʻrganish maqsadida Venera va Marsga qator Kosmik zondlar uchirildi. Venera sirtiga birinchi ilmiy stansiya — "Venera-4" qoʻndirildi. "Venera-4" va undan keyingi "Venera" tipidagi Kosmik zondlarning Yerga oʻzatgan maʼlumotlariga, asosan, Venera sirtining temperaturasi taxminan 400°, atm. bosimi 100 atm. ekanligi, atmosferasi tarkibida, asosan, karbonat angidrid borligi maʼlum boʻldi. Yer — Quyosh oraligʻidagi kosmik fazoda kosmik nurlar, magnit maydoni, ayniqsa, Quyosh radiatsiyasi haqida yangi maʼlumotlar olindi. Marsga "Mars-2", "Mars-3" va "Mariner-3" avtomat styalari uchirildi, ular Marsning sunʼiy yoʻldoshlari boʻlib qoldilar. "Mars-2" dan maxsus kapsula ajratilib, Mars sirtiga qoʻndirildi. Bunday Kosmik zondlar yordamida Mars haqida muhim maʼlumotlar olindi. Mars sirtining temperaturasi —110, +13° oraligʻida oʻzgarishi, atmosferasi, asosan, karbonat angidriddan iboratligi, magnit maydoni sezilarli darajada emasligi maʼlum boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toʻlov balansi** — bir mamlakatdan boshqa mamlakatlarga toʻlovlar koʻrinishidagi pul mablagʻlari harakatini aks ettiradigan jadval, roʻyxat. Toʻlov balansi muayyan muddat davomida mamlakat chet ellarga toʻlagan va xuddi shu davr mobaynida mamlakatga chet eldan tushgan toʻlovlar summalari nisbatini tavsiflaydi. Toʻlov turkumiga tashqi qarz, uning foizi, chetdan olingan (import) tovarlar va xizmatlar haqi, xorij investitsiyalari, xorijda diplomatik ishlarni, iqtisodiy aloqalarni yuritish xarajatlari, fuqarolar va qoʻshma korxonalarning chet elga pul oʻtkazmalari va boshqa kiradi. Chetdan keladigan tushumlar boshqa davlatlar qaytargan qarzlar, ularning foizi, xorijdagi korxonalar va tashkilotlardan oʻtkazilgan foyda, eksport qilingan tovarlar va xizmatlar haqi, boshqa yurtlik fuqarolar, korxonalar, tashkilotlar, shuningdek, xalqaro yoki mintaqaviy tashkilotlar oʻtkazgan puldan iborat boʻladi. Chetga berilgan toʻlovlarga nisbatan chetdan kelgan toʻlovlar koʻp boʻlsa Toʻlov balansi faol hisoblanadi (Toʻlov balansi saldosi ijobiy). Bunday hodda mamlakatga valyuta koʻproq oqib keladi, uning valyuta fondi oʻsadi, aks hodda Toʻlov balansi passiv boʻlib, valyuta chiqib ketadi va valyuta fondi qisqaradi (Toʻlov balansi saldosi salbiy) Toʻlov balansining muhim qismini tovarlar va xizmatlar eksport va importi — savdo balansi tashkil etadi (yana qarang Tashqi savdo).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burunduqlar**, olasichqonlar (*Tamias*) — kemiruvchilar turkumining tatinsimonlar oilasi urugʻi. Shimoliy yarim shardagi oʻrmonlarda tarqalgan. Bir necha turi maʼlum. Rossiyaning sharqiy qismidagi oʻrmonlarda Osiyo burundugʻi (*Tamias sibiricus*) uchraydi. Tanasining uzunligi 14 sm, dumi 9 sm ga yaqin, orqa qismida beshta qora yoʻli boʻladi. Qishda uyquga ketadi, har yili bir marta (baʼzan 2 marta) 4—10 ta bola tugʻadi. Nina barglilar urugʻi, kengbargli daraxtlar bargi, kurtagi va mevasi bilan oziqlanadi, qishga 4 kg gacha oziq (asosan kedr yongʻogʻi) toʻplaydi. Burunduqlar lunjida oziq olib yuradigan xaltasi boʻladi. Oʻrmonchilik va qishloq xoʻjaligiga qisman ziyon keltiradi. Osiyo burunduqlari kana ensefalitining ikkinchi darajali tarqatuvchisidir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tovkattepa** — Toshkent shahridagi arxeologik yodgorlik (1—8 va 11 — 15-asrlar). Atrofi mudofaa devorlari bilan oʻralmagan, markazida qoʻrgʻon boʻlgan manzilgoh. 1949-yil A.A.Potapov tomonidan qayd etilgan va oʻsha yili I.Baishev, V.Massoy, 1957-yil V. Belousov, Yu.Buryakov tekshirgan. 1970-yilda G.Zilper va 1978—79 yillarda Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi (Sh.Pidayev, O.Papaxristu) qazish ishlarini olib borgan. T. qalʼa va shahristondan iborat. Maydoni 6,5 ga. Yodgorlik Krvunchi madaniyatiga mansub. Dastlab markazidagi qalʼa vujudga kelgan, uning bal. taxminan 9 m. maydoni 60x30 m. boʻlgan. Keyinchalik kichik tepalik ustida xom gʻisht va paxsadan qurilgan murakkab majmua koʻrinishidagi qoʻrgʻon shakllangan. 8-asr 1choragida arablar istilosi vaqtida buzilgan va yondirib yuborilgan. 11-asrda uning xarobalari ustida yangi qishloq vujudga kelgan va 15-asrgacha mavjud boʻlgan. Qazish vaqtida xum, koʻza, kosa, tovoq, yupqa tilla tugma va boshqa ashyolar topilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burunduq Xoʻjandiy, Mavlono Burunduq, Amir Bahouddin** (757–835 h.q./1356 Xoʻjand –1402 m. Samarqand) – temuriylar davrida yashab, ijod qilgan shoirlardan biri. Davlatshoh Samarqandiy uni "Buxoriy" taxallusi bilan tilga olgan. U garchi Xoʻjandda tugʻilgan boʻlsa-da, hayoti va ijodiy faoliyati asosan Samarqand va Hirotda kechgan. "Ibni Nusrat" va "Burunduq" taxalluslari bilan sheʼr yozgan. Mironshoh, Umarshayx Mirzo va uning oʻgʻli Boyqaro saroyida xizmat qilgan. Asosan qasida janrida ijod qilgan. Qadimgi ibriy va suryoniy tillarini bilgan. Tib ilmidan ham yaxshi xabardor boʻlgan. Alisher Navoiyning guvohlik berishicha, tabʼi hazil va mutoyibaga moyil boʻlganligi sababli, zamondoshlari uning achchiq va zaharli tilidan qoʻrqib, "ustoz" deb murojaat qilishgan. Devoni bizgacha yetib kelmagan. "Xulosat ul-ashʼor" tazkirasida 1800 bayt­dan iborat qasida, gʻazal va qitʼalaridan namunalar keltirilgan.

Alisher Navoiy Burunduq Xoʻjandiy haqida "Majolis un-nafois"ning birinchi majlisida maʼlumot berib, sheʼridan bir bayt namuna kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat"*.
2. ↑  *"Majolis un-nafois"*.
**Marmar tarvuz** — oʻrtapishar tarvuz navi. Hozirgi Oʻzbekiston oʻsimlikshunoslik institutida Astraxon tarvuz navidan yakka tanlash usuli bilan yaratilgan. Marmar tarvuz oʻrtapishar tarvuzlar orasida eng tezpishar va shirin nav. Palagi oʻrtacha kattalikda, barg shakli konussimon, rangi yashil, barg shapalogʻining orqa tomoni kulrang. Tarvuz shakli sharsimon, rangi och yashil, silliq yuzasida bir-biridan turli masofada joylashgan yashil tasmalari bor, vazni 2,5—3 kg gacha. Eti qumoq, malina rangida, sersuv, sershira. Meva sharbati tarkibida 7,9% quruq modda, 6,9% qand mavjud. Urugʻi mayda, jigarrang. Hosildorligi 150—200 s/ga. Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida ekiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dennis Kuratolo** *2004-yil 3-aprelda* tugʻilgan — italiyalik professional futbolchi, **A Seriyaning** "Inter" klubida markaziy hujumchi sifatida oʻynaydi .

Klub karerasi
-------------

Lombardiyaning Komo shahrida tugʻilgan.Dennis Kuratolo butun yoshlik futbolini Milanning "Inter" klubida oʻynagan."Inter" akademiyasida faoliyati davrida u yoshlar orasida eng yaxshi to‘purar ekanligini isbotladi, 2022-yilning martigacha 13 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar o‘rtasida bo‘lgan o‘yinda jami 47 ta gol urdi, ayniqsa Torneo di Viaregjiodagi o‘yinda.2022-yil boshida, uning 18 yoshgacha boʻlganlar ligasidagi yaxshi oʻyini unga Primaveraga oʻtishini kafolatlagan edi, uni Simone Indzagi birinchi boʻlib asosiy jamoaga chaqirdi.
Keyingi mavsumda u Yoshlar ligasida yevropadagi ilk golini urgani uchun Indzagi uni yana asosiy jamoaga chaqirdi, chunki ikkala hujumchilar Lukaku va Korrea jarohat olganligi edi. ***Kuratolo*** A Seriyaning "Sassuolo"ga qarshi va Chempionlar ligasida "Barselona"ga 3:3 hisobidagi durang o‘ynada va yana zaxira o‘rindig‘ida maydonga tushdi, bu esa Ispaniyaliklrni deyarli musobaqadan chiqarib yubordi.

Manbalar
--------

1. ↑  Dennis Curatolo at Soccerway. Retrieved 13 October 2022.
2. ↑  *Siotto, Paolo* „Il Genoa vuole l'attaccante, l'Inter si mette di traverso" (it-IT). *SerieBnews.com* (1-avgust 2022-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2022-yil.
3. 1 2  *Sessa, Francesco* „Chi è Curatolo, il 2004 che Inzaghi ha scelto per coprire le spalle ai big" (it-IT). *La Gazzetta dello Sport* (11-oktabr 2022-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2022-yil.
4. 1 2  *Barilaro, Andrea* „Dennis Curatolo, il classe 2004 dell'Inter che piace a Simone Inzaghi: è il bomber del futuro?" (it). *Sprint e Sport* (23-mart 2022-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2022-yil.
5. 1 2 3  *Magnani, Pietro* „Inter – Chi è Curatolo, il baby attaccante convocato da Inzaghi" (it-IT). *Passioneinter.com*.  La Gazzetta dello Sport (8-oktabr 2022-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „Cronaca Barcellona - Inter - Live: la partita in diretta" (it). *Corriere dello Sport* (12-oktabr 2022-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2022-yil.
**Trapetsiya** (yunoncha trapezion — stolcha yoki xontaxta) degan maʼnoni bildiradi. Ikki tomoni parallel,qolgan ikki tomoni parallel boʻlmagan qovariq toʻrtburchak *trapetsiya* deyiladi.

Trapetsiya 3 turga boʻlinadi: trapetsiya yoki ixtiyoriy trapetsiya; toʻgʻri burchakli trapetsiya; teng yonli trapetsiya.

Trapetsiyaning parallel boʻlgan tomonlari uning asoslari, parallel boʻlmagan tomonlari esa *yon tomonlari* deyiladi.

Teng yonli trapetsiyada yon tomonlar oʻzaro teng boʻladi. Tepa qismi kichik asos, pastda turgani katta asos deyiladi.

Trapetsiya yon tomonlar oʻrtalarini tutashtiruvchi kesma trapetsiyaning oʻrta chizigʻi deyiladi. U asoslariga parallel va asoslari yigʻindisining yarmiga teng boʻladi.

Trapetsiyaning oʻtmas burchagi uchidan katta, asosiga perpendikulyar tushirilgan kesma uning balandligi deyiladi. Yoki trapetsiyaning asoslari orasidagi masofa deyish mumkin.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Molibdenli oʻgʻitlar** - tarkibida oʻsimliklar oʻzlashtira oladigan shaklda molibden boʻlgan mikrooʻgʻitlarsan biri. M.oʻ. sifatida ammoniy molibdat, ammoniynatriy molibdat, molibdenli superfosfat va tarkibida molibden boʻlgan turli sanoat chiqindilari qoʻllanadi. Odatda, vodorod ioni koʻrsatkichi rN 5,2 dan past boʻlgan tuproqlarda oʻsimliklar M.oʻ. ga koʻproq zarurat sezadi. Ekinlardan dukkaklilar (noʻxat, soya, beda, sebarga), sabzavot ekinlari (karam, pomidor), texnika ekinlari (qand lavlagi, zigʻir) va boshqa ancha talabchan. Mas, molibden superfosfatdan ekish paytida yerga 50–100 kg/ga miqdorida solinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Molekulyar generator** - kogerent (fazalari orasidagi nisbat oʻzgarmas boʻlgan) elektromagnit tebranishlarni molekulalarning majburiy kvant oʻtishlari hisobiga generatsiyalaydigan (hosil qiladigan) maxsus qurilma. Unda molekulalar dastlabki energetik holatdan pastroq ichki energetik holatga oʻtadi. M.g.da kogerent tebranishlarning generatsiyalanishi yuz berishi uchun ushbu 2 shart bajarilishi lozim: asbobning ish xajmida dastlabki xrlatidagi zarralar soni ichki energiyasi kichikroq boʻlgan holatdagi zarralar orasidagi bogʻliklik (musbat teskari aloka) taʼminlanishi lozim. M.g.da birinchi shart molekulalar da-stasini elektrostatik usulda saralash yoʻli bilan, ikkinchi shart (teskari aloqa) tebranishning tarqalish chastotasiga sozlangan xajmiy rezonator yordamida amalga oshiriladi. Molekulalar dastasi molekulalar manbadan vakuumga tor tirqishlar yoki kapillyar orqali chiqayotganda shakllanadi. M.g.ni rus olimlaridan N. G. Basov, A. M. Proxorov va ulardan mustaqil ravishda amerikalik olimlar U. Tauns, J. Gordon, X. Seyger 1954-yilda ixtiro qilgan. Bu kurilma ammiak (NH3) molekulalarida ishlab, yuqori monoxromatik va turgʻun (24840 MGs) chastotatali, mikrotoʻlqin diapazonli (1=1,24 sm) elektromagnit tebranishlarni hosil qiladi. M.g.dagi ammiak molekulalari dastasining quvvati 10~8 Vt, turgʻunlik chastotasi esa 10 7— 10~’’ boʻladi.

Keyinchalik sm va mm li toʻlqinlar diapazonida ishlaydigan M. g.lar va 21 sm li toʻlqin uzunligida ishlaydigan (vodorod atomlari dastasidan foydalaniladigan) kvant generatorlari yaratildi. Bu asboblar kvant kuchaytirgichlar kabi, mazer deb ham ataladi. Molekulyar gazlar bilan ishlaydigan optik diapazonli kvant generatorlarni (qarang Lazerpar) ham M.g. desa boʻladi, chunki ular tuzilishi va boshqa xossalari bilan M.g.ga oʻxshab ketadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Dolchinli shakar sepilgan olxoʻrili pilakchalar 
 Olxoʻrili pilakchalar
**Olxoʻrili pilakchalar** (**olxoʻrili pilakcha**, **olxoʻri** **kroketlari**, nemis tilida **zvechgenknödel** nemischa:, **Sylvaschgomboc** veng.: *szilvás gombóc*) — Avstriya, Vengriya va Chexiya oshxonalarining shirin taomi, yangi olxoʻri bilan toʻldirilgan kartoshka chuchvarasi.

XVIII-XIX asrlarda bogem oshpazlari Vena burjuaziyasining koʻplab uylarida xizmat qilganida, mevali pilakchalar Avstriya oshxonasi tomonidan Chexiya oshxonasidan olingan. XIX-asrga qadar bu taom uchun ingredientlar (kartoshka, shakar, dolchin) kambagʻallar uchun mutlaqo mavjud emas edi. Shirin pilakchalar faqat Bidermeier davrida keng tarqaldi va XIX-asrning oʻrtalaridan boshlab oshpazlik kitoblarida topilgan. Baʼzi taxminlarga koʻra, faqat qirollik saroylarida tortiladigan qiyomlangan mevalar mevali pilakchalar paydo boʻlishida ishtirok etgan boʻlishi mumkin edi. Shokolad yoki marzipan bilan qoplangan mevalar qiyomlangan mevalardan kelib chiqqan va zukko venalik uy bekalari ularni arzon xamir bilan almashtirgan.

Olxoʻrili pilakchalar uchun tozalangan mundirdagi kartoshka, issiq holatida press-pyuresi dan oʻtkaziladi yoki eziladi, soʻng un, sariyogʻ yoki margarin va tuxum bilan aralashtirib xamir tayyorlanadi. Yuvilgan olxoʻri danagidan ajratiladi va dolchinli qand boʻlagi bilan toʻldiriladi. Shirin olxoʻrining danagi bilan qoldiriladi, u shakarni talab qilmaydi. Yoyilgan xamir toʻrtburchak shaklida kesiladi, har biriga olxoʻri solinadi, xamirning uchlari bir-biriga yopishib, dumaloq chuchvara hosil qilinadi. Olxoʻri pishiriqlari tuzli qaynoq suvda qaynatiladi, soʻngra sariyogʻda qovurilgan non boʻlaklariga oʻraladi. Dasturxonga tortishdan oldin dolchinli shakar sepiladi. Pilakchalarni olxoʻri povidlosi bilan ham toʻldirish mumkin. Oʻrikli pilakchalar ham xuddi shu retsept boʻyicha tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Erhard Gorys 1997. sfn error: no target: CITEREFErhard\_Gorys1997 (help)
2. 1 2  К. Гундель 2006. sfn error: no target: CITEREFК.\_Гундель2006 (help)
3. 1 2  Д. Харгитаи 2001. sfn error: no target: CITEREFД.\_Харгитаи2001 (help)
4. ↑  Federalnoe ministerstvo selskogo xozyaystva, regionalnogo razvitiya i turizma Avstrii: Fruktovie klyotski(olm.)
5. ↑  Э. Мадьяр 1961. sfn error: no target: CITEREFЭ.\_Мадьяр1961 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Карой Гундель „Крокеты со сливами (силвашгомбоц)",*. Малая венгерская поваренная книга*, 13-е, Будапешт: Корвина, 2006 — 77 bet. ISBN 963-13-5540-3.
* Элек Мадьяр „Клёцки со сливами",*. Кулинарное искусство и венгерская кухня*, 5-е, Будапешт: Паннония, 1961 — 148—149 bet.
* Харгитаи Дёрдь „Крокеты со сливами",*. Венгерская кухня*. Media Nova, 2001 — 86 bet. ISBN 963-204-711-7.
* Erhard Gorys. Zwetschgenknödel // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 595. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
**Academia.edu** — olimlar oʻrtasidagi hamkorlik oʻrnatish hamda oʻz ilmiy ishlarini olimlar hamda ommaga eʼlon qilish uchun tuzilgan ijtimoiy tarmoq. 2008-yil sentabr oyida ochilgan. Veb sayt ishga tushirilgandan beri foydalanuvchilar soni keskin oʻsdi va 2022-yil boshida tashrif buyuruvchilar soni kuniga taxminan 10 million nafarni tashkil etdi. Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 180 millionni tashkil etmoqda va saytga 40 million axborot fayllari yuklangan..

*Academia.edu* tarmogʻiga Richard Price asos solgan boʻlib, taxminan 600 000 dollar yigʻgan. Investorlar orasida Spark Ventures, internet tadbirkor Brent Hoberman va boshqalar bor edi.

Afzaliklari
-----------

Academia.edu „ochiq fan" va „bemalol foydalanish" harakatlarida qatnashadi, ular yaratilayotgan maqolalar boʻyicha oʻzaro sharhlar va fikr-mulohazalarni taqdim etadi. Sayt egasi AQSh soliq toʻlovchilari tomonidan moliyalashtiriladigan ilmiy maqolalarning erkin aylanishini jiddiy cheklashi kerak boʻlgan „Tadqiqot ishlari toʻgʻrisidagi qonun" (Research Works Act)ga qarshi ekanligini bayon etgan.

Academia.edu raqobatchilari qatoriga ResearchGate, Google Scholar va Mendeley kiradi. Ushbu sayt ResearchGate kabi ilmiy tarmoqlar muhitidan farq qiladi, chunki unda nafaqat talabalar hamda universitet xodimlari, balki mustaqil tadqiqotchilar ham roʻyxatdan oʻtishlari mumkin.

The Singularity Hub onlayn jurnaliga koʻra, Academia.edu loyihasining ahamiyati juda yuqori, chunki olimlar „hamkasblarining ishlaridan tez va oson xabar topadilar va ular oʻzlarining tadqiqotlari haqiqatan ham muhimligini saytda berilgan baholar orqali isbotlaydilar".

TechCrunch internet nashrining taʼkidlashicha, Academia.edu olimlarga „oʻz tadqiqotlarini tarqatishning kuchli va samarali vositasi" hisoblanib, „qancha odam oʻz maqolalarini maxsus tahliliy vositalar yordamida oʻqiyotganini real vaqt rejimida kuzatish" imkonini beradi hamda Google qidiruv natijalarida „juda yaxshi aks etadi".

Manbalar
--------

1. ↑  Academia.edu | About
2. ↑  Academia.edu | CrunchBase Profile
3. ↑  Richard Price. The Future of Peer Review
4. ↑  Richard Price. The Dangerous "Research Works Act"
5. ↑  Do academic social networks share academics' interests?
6. ↑  Academia.edu – $4.5M in Funding, 3M Unique Monthly Visitors – Can They Change Science Publication? (недоступная ссылка). Singularity Hub
7. ↑  Academia.edu Raises $4.5 Million To Help Researchers Share Their Scholarly Papers. TechCrunch
**Tratta** (ital. tratta — oʻtkazma veksel) — tashqi savdodagi asosiy hisobkitob hujjati. Muayyan miqdordagi pulni qarzga olganligi va uni qancha muddatda qaytarishi haqida shu davlatda amal qiluvchi qonun talablariga qat'iy rioya qilgan holda anniq shaklda yozib berilgan va rasmiylashtirilgan hujjat. O'tkazma veksellar - qarz beruvchining qarzni kimga qaytarish haqidagi buyrug'idir. Kreditorning qarzdorga (odatda, bankka) yozma buyrugʻi. Unda bankning uchinchi shaxs (remitent — takdimchi) ga yoki T.ni taqdim qilganga muayyan summadagi pulni toʻlashi koʻrsatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abxaziya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi** (abxazcha: *Аҧснытәи Автономтә Советтә Социалисттә Республика*, gruzincha: *აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა*) — Gruziya SSR tarkibida 1931-yildan 1992-yilgacha boʻlgan avtonom respublika. 1921-yili Gruziya SSR tarkibiga (va u orqali ZSFSR) kirgan va 1931-yilda mustaqilligini yoʻqotgan (Gruziya SSR tarkibida avtonom boʻlgan) Abxaziya Sovet Sotsialistik Respublikasining vorisi, sovetlashtirilgandan keyin Gruziyadan ajralib chiqdi. SSSR tarkibidagi mustaqil respublika.

1990-yili 25-avgustda Abxaziya suveren Abxaziya Sovet Sotsialistik Respublikasi deb eʼlon qilindi, bu SSSR Konstitutsiyasiga toʻgʻri kelmaydi. 1991-yilning bahorida Gruziya oʻzining mustaqilligini tiklaganini eʼlon qilganida, Abxaziya SSSR tarkibida qolish istagini bildirdi (Abxaz ozchiligi SSSRni saqlab qolish toʻgʻrisida referendumda qatnashdi, Abxaziya avtonom respublika aholisining koʻpchiligi birgalikda yagona Gruziyaning mustaqilligini tiklash boʻyicha referendumda ishtirok etdi) va yana soʻngisida Favqulodda vaziyatlar boʻyicha davlat qoʻmitasining nutqi yakunida parchalangan yangi ittifoq — Suveren Davlatlar Ittifoqiga (SDI) qoʻshilishini bashorat qildi. MDH tashkil etilganidan keyin yana Gruziyaning unga qoʻshilishdan bosh tortgani sababli (1993-yilgacha) oʻzini oʻzi eʼlon qilgan Abxaziya rahbariyati xalqning koʻpchiligi fikriga qaramay, mustaqil ravishda MDHga qoʻshilish niyatini eʼlon qildi.

1992-yilning yozida Abxaziyadagi mintaqaviy hokimiyat bilan Tbilisidagi markaziy rahbariyati oʻrtasidagi kelishmovchiliklar asosan konstitutsiyaviy masala boʻyicha kuchaydi: Abxaz avtonomiyasining boʻlishini xohlamagan Gruziya Harbiy kengashining 1921-yilgi Gruziya demokratiya Respublikasining konstitutsiyasiga qaytish toʻgʻrisidagi qaroriga javoban sifatida Abxaziya Oliy Kengashi 1992-yil 23-iyulda Abxaziya ASSRning 1978-yilgi Konstitutsiyasidan bosh tortdi va oʻz navbatida Abxaziya SSRning 1925-yilgi Konstitutsiyasi (Asosiy qonuni) qayta tiklanganligini eʼlon qildi, bu Abxaziyaga Gruziya bilan konfederatsiyadagi shartnoma respublikasi maqomini berdi, Abxaziya va Gruziya oʻrtasidagi shartnomaviy munosabatlar boʻyicha koʻrsatmalar. Bu kelishmovchiliklar qurolli toʻqnashuvga olib keldi (qarang Gruziya-Abxaziya mojarosi) 17 000 kishining hayotiga zomin boʻldi. Tinchlik kelishuviga faqat 1994-yil aprel oyida BMT vositachiligida erishildi.

Abxaziya ASSR „Sovet Abxaziyasi" (rus tilida, 1921-yildan boshlab), „Aҧsni ҟaҧsh" (abxaz tilida, 1921-yildan boshlab), „Sabchota Abxazeti" (gruzin tilida, 1937-yildan boshlab), „Kokinos kapnas" (yunon tilida, 1932 −1938). „Mchita Murusxi" respublika gazetalari laz tilida nashr etilgan (1929-1938).

SSSR OAK 1935-yilgi 15-martdagi qarori bilan Abxaziya SSRni Lenin ordeni bilan taqdirladi .

Manbalar
--------

1. ↑  „Абхаз Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы мағлұмдама". 22-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2013-yil.
2. ↑  „Абхазия Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Грузия Республикасының Мемлекеттік Кеңесіне 1992 жылғы 12 тамыздағы ЖОЛДАУЫ". 4-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2018-yil.
**Akatsiya** — burchokdoshlar oilasiga mansub daraxt va butalar: 1) chin A. (Acacia) — mimozadoshlar kenja oilasiga mansub daraxt. 500 ga yaqin turi bor. Koʻproq Avstraliya (250 dan ortiqroq turi), qisman Afrika va Arabiston yarim orol ida tarqalgan. Keyingi vaqtda A.ning baʼzi turlari boshqa joylar (Qora dengiz sohillari)da ham iqlimlashtirilgan. Chin A. mayda patsimon bargli, toʻpgullari erta bahorda ochiladigan boʻlgani uchun xushmanzara oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Senegal, Efiopiya va Arabiston A.laridan aqoqiyo, koʻpchilik chin A.turlarining poʻstlogʻidan oshlovchi moddalar olinadi; baʼzi chin A.turlarining mevasi va yogʻochida ham oshlovchi va yelim moddalar bor; yogʻochi mebel ishlab chiqarishda foydalaniladi; 2) oq A. yoki soxta A. (Robinia pseudoacacia) — kapalakguldoshlar kenja oilasiga mansub daraxt (qarang Ots akasiya); 3) sariq A. (Caragana arborescens) — buta tarzida oʻsadi (qarang Qaragʻay).

Manbalar
--------

1. ↑  "Akatsiya" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |