recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Anqaboy Xudoybaxtov** (1905-yil, Jizzax – 1938-yil, Toshkent) – Oʻzbekiston kommunistik partiyasi Markaziy komiteti partiya nashriyoti bosh muharriri.

Biografiyasi
------------

Anqaboy Xudoybaxtov 1905-yilda Samarqand viloyati Jizzax uyezdi Oʻsmat qishlogʻida tugʻilgan. Otasi Xudobaxit Umirzaqov dehqon boʻlgan. Onasi Ruqiya ham kambagʻal dehqon oilasidan chiqqan. Oilaning umumiy mulki 2 tanob yer va bir ot boʻlgan.

1916-yilda ota-onasi vafot etgach 8 farzand boquvchisiz qoladi va turli oilalarga tarqatib yuboriladi.

Anqaboy Xudoybaxitov 1916—1918-yilgacha Samarqand viloyati Mobul volostining Jomboy tumanida bir qancha shaxslar qoʻlida batrak boʻlib ishlaydi. 1918-yilda Jizzaxda yetimxona ochiladi. Xudoybaxtov 1920-yilgacha shu yetimxonada tarbiyalanadi.

1920—1922-yillarda Samarqand maorif institutida oʻqigan, 1922-yildan 1924-yilga qadar Toshkentda joylashgan V. I. Lenin nomidagi Kommunistik universitetda tahsil oladi. 1923-yilda kommunistik partiya aʼzoligiga qabul qilinadi. 1924—1925-yillari „Zarafshon" gazetasida mas‘ul muharrir oʻrinbosari boʻlib ishlaydi. 1925—1928-yillarda Moskva Oliy jurnalistika institutida oʻqigan.

1933—1936-yillarda Oʻzbekiston kommunistik partiyasi Markaziy komiteti partiya nashriyoti bosh muharriri boʻlib ishlagan.

1931-yilda Oʻzbekiston KP (b) MQning Surxondaryo okrugida bosmachilarga qarshi kurash olib borgan. 1936-yildan boshlab Respublika radio komitetiga mudir etib tayinlanadi. 1937-yil 1-iyulda ishdan boʻshatilgan.

1938-yil 5-oktyabrda boʻlib oʻtgan SSSR Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasida oʻlim jazosiga hukm qilingan. Shu kuni otib tashlangan. Anqaboyning familiyasi tergov hujjatlarida „Xudoybaxtov", „Xudoybaxitov", „Xudoyvohidov" tarzida qayd etiladi. Uning tugʻilgan yili ham 1903 emas, „1905", ikki yil yoshartirib yozilgan.

Xotira
------

1980-yillarda qatagʻon haqida tadqiqot olib borgan jurnalist Islom Usmonov nohaq qurbon boʻlgan bir qator oʻzbek ziyolilari, jumladan, Anqaboy Xudoybaxtov haqida maqolalar eʼlon qildi. Bu insonning hayoti va faoliyati haqidagi maʼlumotlarga ancha aniqlik kiritdi. Shundan soʻng Anqaboy Xudoybaxtov tugʻilib oʻsgan qishloqdagi maktabga uning nomi berilib, uy-muzeyi tashkil qilindi, xotira tadbirlari oʻtkazildi. Samarqand shahridagi ko'chalardan biriga uning nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Shavkat Mirziyoyev jizzaxlik jadidchilarni yodga oldi". Qaraldi: 13-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Анқабой Худойбахтов ким бўлган?" (4-sentyabr 2019-yil). Qaraldi: 13-sentyabr 2023-yil.
3. ↑  „Anqaboy Xudoybaxtov". Qaraldi: 13-sentabr 2023-yil.
**Almaz Ülvi** (*Almaz Qasım qizi Binnətova, 1960-yil 8-avgust,* Basarkeçər tumani) – ozarbayjonlik adabiyotshunos, yozuvchi, publitsist, Ozarbayjon Fanlar Akademiyasining Nizomiy nomidagi adabiyot instituti bosh ilmiy xodimi, filologiya fanlari doktori, professor. Ozarbayjon Fanlar Akademiyasi Nizomiy nomidagi adabiyot institutining „Turkiy xalqlar adabiyoti" boʻlimida bosh ilmiy xodim.

Biografiyasi
------------

Almaz Ülvi 1960-yil 8-avgustda Ozarbayjonda oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. 1977-yilda oʻrta maktabni tamomlagan. 1978—1984–yillarda Baku Davlat Universitetida tahsil olgan. 1986—1988-yillarda Ozarbayjon Tillar Universitetini ikki yillik fors tili boʻlimini tamomlagan. 1984—1997-yillarda „Ədəbiyyat və incəsənət" gazetasida va 1997-yildan „Xalq qəzeti"ning „Ədəbiyyat və incəsənət" shoʻbasida ishlab kelyapti. Almaz Ülvi 1995-yilda „Demokratiya va milliy mustaqillik yoʻlidagi harakatning poeziyada aksi" mavzusida nomzodlik, 2010-yilda esa „XX asr Ozarbayjon adabiyotshunosligida oʻzbek klassiklarining oʻrni" mavzusida doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilgan.

Almaz Ülvi 1990-yilda Ozarbayjon Ozodligi yoʻlida shahid boʻlgan Ozarbayjon Milliy Qahramoni Ulvi Bunyodzodaning xotirasiga „Ulvi Bunyodzoda Xotira Muzeyi"ni tashkil etgan. Shuningdek, u „Atilla" nomli ilmiy, adabiy-badiiy jurnalning taʼsischisi va bosh muharriridir. Ozarbayjon va xorijda 500 dan ortiq maqolasi chop etilgan. Olmos Ulviy Oʻzbekiston, Turkiya, Qirgʻiziston, Gruziya, Rossiya, Ukraina, Turkmaniston, Avstriya va boshqa mamlakatlarda 60-dan ortiq ilmiy simpozium va konferentsiyalarda oʻz maʼruzalari bilan ishtirok etgan.

Adabiy mulohazalari
-------------------

Almaz Ülvi ozarbayjon va oʻzbek adabiy aloqalari kontekstida oʻzbek adabiyotiga doir 150 dan ortiq maqolalar nashr ettirgan. Olimaning 2009-yilda Toshkentda „Ozarbayjon-oʻzbek (chigʻatoy) adabiy aloqalari (davrlar, siymolar, janrlar, tamoyillar)" va „Alisher Navoiy Ozarbayjon adabiyotshunosligida" kitoblarining taqdimoti oʻtkazilgan. U taniqli va isteʼdodli shoira Xosiyat Rustamova sheʼriyatini tahlil qilar ekan, oʻzbek adabiyotida oʻzining betakror ijodi bilan yangi bir ovoz, yangi bir isteʼdod kirib kelganligini eʼtirof etadi: „XXI asr oʻzbek poeziyasiga yangi, isteʼdodli, qalbi sheʼriyatga oshufta, dard, yangi ovoz bilan bir qiz qadam qoʻydi" (ozarbayjon tilidan tarjima bizniki – O.SH.). Almaz Ülvi Xosiyat Rustamova sheʼriyatini Yunus Emro, Ulvi Bunyodzoda sheʼriyati biloan muqoyasa qilib oʻrganar ekan, uning oʻziga xos dardi, falsafasi borligini taʼkidlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OBID SHOFIEV. OʻZBEK ADABIYOTINING OZAR TADQIQOTCHISI – **kh-davron.uz***Oʻzbek tilinde*
2. ↑  Alisher TURSUNOV. Olmos ULVIY, filologiya fanlari doktori, (Ozarbayjon): NAVOIY MYeROSI – KYeLAJAGIMIZ MAYo?I (Wayback Machine saytida 2015-04-02 sanasida arxivlangan)02/13/2014*Oʻzbek tilinde*

Havolalar
---------

* Suhbatdosh: Alisher TURSUNOV. KITOBXONLIK – ZAMON BILAN TYeNG YuRIShDIR (Wayback Machine saytida 2015-04-02 sanasida arxivlangan)
Studiyy albom Yangi tartib
Data vypuska 30 yanvar 1989 yil
Data zapisi vesna — 1988-yilda
Janry indi-rok • eysid-xaus • texno
Dlitelnost 42:57
Prodyuser Yangi Buyurtma
Yazyk pesen angliyskiy
Leybl zavod rekordlari
Professional retsenzii

***Texnika*** ( с Ingliz — Technique — 1989-yilda chiqarilgan Britaniya rok-guruhi New Orderning beshinchi studiyaviy albomi. Bu "New Order" asaridagi eng yaxshi albomlardan biri hisoblanib, guruh o'sha vaqtgacha erishgan barcha musiqiy kashfiyotlarning cho'qqisiga aylandi. Melodiya, yarim akustik kompozitsiyalarning raqslar bilan ziddiyatli kombinatsiyasi, o'rgangan Sumnerning ishonchli ovozi. </link></link> , u tan olganidek, qo'shiqlarini mukammal boshqarish - bularning barchasi rekordni Britaniya chartlarida 1-o'ringa olib keldi.

Albom haqida
------------

Qisman Ibizada yozilgan albom balear kislotasining uy ta'siriga botgan. "Fine Time", "Round & Round" albomidagi singllar - New Orderning uy uslubidagi ishiga misollar - klub xitiga aylandi. Albom bilan guruh Braziliyada (1988 yil noyabr-dekabr) va Shimoliy Amerikada (1989 yil aprel-avgust) gastrol safariga chiqdi. Albom aranjirovkalari texnik jihatdan eskirganiga qaramay, vaqt o'tishi bilan faqat ohanglarni saqlab qolgan bo'lsa-da, "Texnika" ushbu g'alabaning takrorlanishiga umid qilib, guruh muxlislari orasida eng sevimli yozuv bo'lib qolmoqda.

Trek ro'yxati
-------------

1. "Fine Time(ingl.)oʻzb. "- 4:42
2. "Hamma yo'l" - 3:22
3. "Kamroq sevgi" - 2:58
4. « Round & Round(ingl.)oʻzb. "- 4:29
5. "Aybdor sherik" - 4:44
6. « Run(ingl.)oʻzb. "- 4:29
7. "Janob. Disko" - 4:20
8. "G'oyib bo'lish nuqtasi" - 5:15
9. "Orzular hujumi" - 5:13

Yozuv ishtirokchilari
---------------------

Yangi buyurtma

* Bernard Sumner - vokal, gitara, sintezator, dasturlash
* Piter Huk - 4 va 6 torli bas gitara, elektron barabanlar, sintezator, dasturlash
* Gillian Gilbert - sintezator, dasturlash, gitara
* Stiven Morris - baraban, sintezator, dasturlash

Texnik xodimlar

* Yangi buyurtma - ishlab chiqarish
* Maykl Jonson - muhandis
* Richard Chappell - ovoz muhandisi yordamchisi
* Aaron Denson - ovoz muhandisi yordamchisi
* Richard Evans - ovoz muhandisi yordamchisi
* Trevor Kay - qopqoq dizayni
* Alan Meyerson - aralashtirish
* Piter Saville - qopqoq dizayni

Manbalar
--------

Adabiyot
--------

* *Johnny Dee.* New Order — A New Technique(ingl.) // Record Mirror : magazine. — London: Spotlight Publications Inc. 1989. — 4 February. — Andoza:Бсокр. — ISSN 0144-5804. Архивировано 30 iyun 2021 года.
**Valday qirlari**, Valday - RF Yevropa qismining shim.-gʻarbidagi qirlar. Uz. 600 km. Valday qirlaridan Volga, Daugava, Lovat, Meta, Syas, Mologa va b. daryolar boshlanadi. Eng baland joyi — 343 m (Sna daryosining yuqori oqimida). Valday qirlari paleozoyning ohaktosh, slanes va mergellaridan tarkib topgan; bu tub jinslar shim.-gʻarbda ochilib qolgan va Ilmen payettekisligi ustidan tik koʻtarilib turadi. Valday qirlarining yer yuzasi oʻrqir, markaziy qismida koʻl va botqokliklar bor. Torfli botqoq, koʻl va igna bargli oʻrmonlar orasidagi kambar yerlarda dehqonchilik qilinadi. Turizm rivojlangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gvadalkvivir** (arab. Vodiy alKabir — Azim daryo) — Ispaniyaning jan.dagi dare. Uz. 560 km, havzasining mayd. 57 ming km2. Andalusiya togʻlarining shim. etagidan boshlanib, Atlantika okeanining Kadis qoʻltigʻiga 8 km kenglikdagi estuariy hosil qilib quyiladi. Fev.—mart oylarida toʻlib oqadi. Jala yoqqanda suv sathi 7–9 m gacha koʻtariladi. Yezda suv kam boʻladi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 164 m3/sek. Asosiy irmoqlari: Kichik Gvadiana, Xenil, Guadalimar, Uelva. Sevilya sh.gacha dengiz kemalari qatnaydi. Sugʻorishda foydalaniladi. GESlar qurilgan. Daryo boʻyida Kordova va Sevilya sh.lari bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Ispaniya | *Ispaniya geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX452069
* GND: 4094186-3
* LCCN: sh85057567
* VIAF: 316429404
* en:WorldCat Identities: viaf-159605772

 |
**Suvbulduruq**, saja (Syrrhaptes paradoxus) — budduruklar oilasiga mansub qush. Uz. 40—42 sm, vazni 300 g gacha. Narining qorin qismi qora, qolgan joylari sargʻish, qora yoʻlli; modasining rangi xiraroq. Oyokdari uch barmokdi, patlar bilan qoplangan. Panjasida yostiqchalari bor. Qanot va dum patlari uzun. Jan.Sharkay Yevropa, Oʻrta va Markaziy Osiyoning dasht va yarim dashtlarida yashaydi. Oʻzbekistonda uya qurib, bola ochadi. Uyasini oʻsimliklar ostiga (yerga) quradi. 2—3 tuxum qoʻyadi. Tuxumini nari va modasi galmagaldan 30 kun bosadi. Asosan, oʻsimlik urugʻlari va kurtaklari bilan oziqlanadi. Soʻnggi yillarda soni kamayib bormoqda.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Serkalisoy** (Teraklisoy) — Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi soy. Oqbuloq daryosining oʻng irmogʻi. Unga chap qirgʻoqsan (boshlanishidan 7,4 km da) quyiladi. Uz. 35 km, havzasining maydoni 449 km². Chatqol tizmasining shim.gʻarbiy yon bagʻridan boshlanadi. Boshlanishidan Zimnonsoy, quyilish joyigacha Teraklisoy deb ataladi. Asosan, qordan, qisman yomgʻirdan toʻyinadi.

Oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi quyilishida 8,05 m³/sek. oqim moduli 17,9 l/sek, km². Oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi 12 m³/sek.dan (sersuv yilda) 6,66 m³/sek. gacha (kam suvli yilda) oʻzgaradi. Suvining sutkalik eng koʻp sarfi mayda, baʼzida aprelda kuzatiladi. Mart oyidan iyul oxirigacha sersuv boʻladi, baʼzan toshadi. Toshqin davrida sutkalik eng koʻp suv sarfi 10—20 marta koʻp boʻlishi mumkin. Qish sovuq kelganda suvning qirgʻoqqa yaqin joylari muzlaydi va suv yuzida mayda muz parchalarining oqishi kuzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aterinasimonlar** (Atheriniformes) – suyakli baliklar ken-ja turkumi. Uzunligi 4–50 sm. Karpsimonlar va sargansimonlarga qarindosh, jabra pardasi 5–7 nurli, burun teshigi bir juft, orqa suzgichi 2, qorin suzgichlari 6 nurli. Tangachalari yirik, sikloid, ba’zan kombinatenoid tipida, yon chiziqlari kucheiz rivojlangan. A. 5 oila, 40 urut va 180 toʻrni oʻz ichiga oladi. Chuchuk, shoʻrlangan va dengiz suvlarida, asosan tropik va subtropik suv havzalarida uchraydi. Tirik tugadigan A.ning anal va jinsiy teshiklari, shuningdek kuy-ikish organi tomogida joylashgan. Tu-xum qoʻyib koʻpayadigan A. suv tubiga yoki oʻsimliklarga yirik tuxumlarini qoʻyadi. Tuxumlardan tez orada baliqchalar chiqadi. Kaliforniya A. (Jeuresthes tenuis) suv koʻtarilgan paytda tuxumlarini qirgʻoq yaqinidagi qumga koʻmib qoʻyadi, suv qayta koʻtarilgunicha tuxumlardan yosh baliqchalar rivojlanib chiqadi. Qora va Azov dengizlarida Janubiy Yevropa ate-rinasi (Atherina boyeri), Kaspiy va Orol dengizlarida, Uzboy oʻzanidagi koʻllarda Kaspiy aterinasi (A. boyeri kaspia) tarqalgan. Kaspiy aterinasi mayda, uz. 10 sm gacha, har xil shoʻrlangan (7–36% gacha va undan ham yuqori) suvlarda yashaydi. Zooplankton bilan oziqlanadi. Ayrim A. ovlanadi yoki akvariumlarda boqiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kvebek (maʼnolari).

**Kvebek** — Kanadaning sharqiy qismidagi provinsiya. Mayd. 1540,7 ming km2. Aholisi 7,4 mln.kishi (2001), asosan, kanadalik fransuzlar. Maʼmuriy markazi — Kvebek sh. eng katta shahri — Montreal. Kvebekning koʻp qismi Labrador yarim orolda joylashgan, jan.da Appalachi togʻlarining tarmoqlari (bal. 1311 m gacha) joylashgan, San-Lavrentiy daryo vodiysi pasttekislikdan iborat. Kvebekning shim. tundra, oʻrta va jan. kismi oʻrmon. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shim. da —24° dan jan.da —10° gacha, iyulniki 11—21°, yillik yogʻin 500–1000 mm.

Kvebek — iqtisodiy jihatdan rivojlangan provinsiya, elektr stansiyalarning umumiy quvvati jihatdan va alyuminiy i.ch.da mamlakatda yetakchi oʻrinda. Temir, mis, polimetall, oltin, kumush, nikel, asbest konlari bor. Kanadada olinayotgan asbestning aksari qismi Kvebekda qazib olinadi. Neftni qayta ishlash, mashinasozlik, toʻqimachilik, moʻyna, koʻn poyabzal, oziq-ovqat, sellyuloza-qogʻoz sanoati rivojlangan.

Q.x.ning yetakchi tarmogʻi — sut chorvachiligi. Parrandachilik ham rivojlangan. Ichki va tashqi suv havzalarida baliq ovlanadi. Sanoat markazlari va portlari: Montreal va Kvebek. Kvebekning hozirgi hududida yevropaliklar kelgunga qadar indeys va eskimos (shim. qismida) qabilalari yashagan. Kvebekni dastlab (1608) fransuzlar egallagan. Yetti yillik urush (1756—63) dan soʻng Buyuk Britaniya qoʻliga oʻtdi. 1774 yilda Kvebeknomini oldi. 1867 yildan Kanada provinsiyasi. Kvebekning chegarasi 1898 va 1912 yillarda shim.ga tomon ancha kengaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Budda** (sanskritcha — xotirjam, nurlangan, oliy haqiqatga erishgan) — buddizmyaa bir necha bor qayta tugʻilishlar jarayonida mutlaq haqiqatga yetishgan va boshqalarga diniy najot yoʻlini koʻrsatishga qodir zot. Keng maʼnoda — har bir inson juda koʻp ezgulik qilish, bu dunyoning barcha sevimli narsalari foydasiz ekanini anglash orqali B.ga aylanishi mumkin. Buddizm panteonida yuzlab turli Buddalar bor.

Tor maʼnoda esa — buddizm asoschisi, bu dunyo tashvishlarini tark etib, "oliy haqiqatga erishgan" Siddhartha Gautama (miloddan avvalgi 623544)ning ismi. Buddizmga taallukdi kitoblarda Gautama barcha xudolar, ruxlar va tabiat kuchlari ustidan hukmron buyuk va qudratli zot sifatida taʼriflanar ekan, uning bosib oʻtgan yoʻli bir emas, bir necha hayotlardan iborat boʻlgan deb uqtiriladi. Rivoyatlarga koʻra, Gautamani Hindiston va Nepal chegarasidagi Kapilavastu shahri podshohining xotini Mahamayya ilohiy homiladorlikdan tuqqan. Dunyoga kelgan farzand shu zahotiyoq: "Men barcha jonli maxluqlarning eng buyugiman. Bu mening oxirgi tugilishim", deb xitob kiladi. Buddizm diniy kitoblarida aytilishicha, Mahamayya oʻgʻli Gautama tugʻilgach, yetti kundan soʻng vafot qilgan va xudolar osmonlaridan birida qayta tugilgan.

Shahzoda Gautama pahlavon boʻlib oʻsa boradi. 16 yoshida uni Yashodharaga uylantiradilar. Ammo toʻq, farovon turmush uni qoniqtirmaydi, 29 yoshida Gautama xotini va yaqindagina tugilgan oʻgʻlini tark etib, sayyor darvishlar — shramanlarga qoʻshiladi. U 6 yil Ganga daryosi qirgʻoqlarida zoxdplik bilan hayot kechiradi va tana faolligini sundirish aklning ozishiga olib kelishini anglagach, 35 yoshida 4 hafta (yoki 7 hafta) davomida meditatsiya (butun ongini oliy haqiqatga erishish goyasiga qaratish) holatiga kiradi. Nihoyat, u maqsadiga erishadi va koinotning barcha sirasroridan voqif boʻlgan B.ga aylanadi. B. insoniyat boshiga tushadigan azobuqubatlar sabablarini oʻrganish va insoniyatni ulardan xalos qilish uchun harakat qildi. Shundan soʻng B. 45 yil davomida qad. hind davlatlari Koshala va Magadxa boʻylab oʻz taʼlimotini targʻib qiladi va 80 yoshida vafot etadi.

B. taʼlimotining asosiy mazmuni Banorasda qilingan xutbada "toʻrt oliy haqiqat" shaklida bayon etilgan. B.ning shogirdlari yer yuzida birinchi rohiblar jamoasini tashkil etganlar. 1956-yil B. vafotining 2500-yilligi tantanali ravishda nishonlandi. Podsho Ashoka (miloddan avvalgi 268—231 yillar) amri bilan toshtaxtachalarga oʻyib yozdirilgan matnlarda B. haqida baʼzi maʼlumotlar uchraydi. B. va uning taʼlimotlari bir necha asr davomida ogʻizdanogʻizga oʻtib kelgan va asosan miloddan avvalgi 1-asrda yozib olingan "Tripitaka" nomli muqaddas kitoblar majmuasida oʻz aksini topgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Svetlana Valeriyevna Osipova** (2000-yil 3-may,Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik taekvondochi, Oʻzbekiston terma jamoasi a’zosi. 2017-yilda Yopiq maydonlardagi va jang san’atlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2018-yilda u Yozgi Osiyo oʻyinlarida bronza medalini, 2019-yilda u Butunjahon harbiy oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi.O'zbekistonga qaytib keldi.

Sportdagi faoliyati
-------------------

2017-yilda Ashxobodda (Turkmaniston) oʻtkazilgan Yopiq maydonlardagi va jang san’atlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan.U 73 kg gacha vazn toifasida finalda janubiy korealik sportchi Myung Minaga magʻlub boʻlib,kumush medal sohibasi boʻldi.

Yana 2018-yilda Svetlana Osipopova "French Open" xalqaro turnirida yarim finalda fransuz sportchisi Solena Avoulettega imkoniyatni boy berib,bronza medalini qoʻlga kiritdi.Oʻsha yili u Jakartadagi (Indoneziya) 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida janubiy koreyalik sportchi Kim Bich-Naga yutqazib,67 kg dan ortiq vazn toifasida jang olib bordi va u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Yana u 2019-yilda Uxanda (Xitoy) oʻtkazilgan Butunjahon harbiy oʻyinlarida 78 kg dan ortiq vazn toifasida oltin medalga sazovor boʻldi.

2021-yilda Ammanda (Iordaniya) boʻlib oʻtgan Osiyo qit’asi sportchilari oʻrtasidagi Lisenzion tayekvondo turnirida u 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma olishga muvaffaq boʻldi.

2021-yil Tokiodagi (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u 67 kilogrammdan ortiq vazn toifasida ishtirok etadi.1/8 finalda u qozogʻistonlik tayekvondochi Jansel Deniz bilan toʻqnashib,9:10 hisobida ustunlikni boy beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „South Korea and Iran share spoils on day two of Ashgabat 2017 taekwondo action". *www.insidethegames.biz* (1505832900). 2019-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-iyul.
2. ↑  „AIMAG\_TK\_resultsBook" (2018-yil 3-dekabr). 2018-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-iyul.
3. ↑  „AG2018\_OfficialResultBook\_Taekwondo\_v1.0" (2020-yil 8-iyun). 2020-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-iyul.
4. ↑  *Ассоциация таэквондо WT Узбекистана.* „Светлана Осипова: «Хочу поблагодарить руководство сборной Узбекистана и Ассоциации". 2021-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-iyul.
5. ↑  „Сборная Узбекистана по таэквондо впервые поедет на Олимпийские игры полным составом".
6. ↑  „Taekwondo Schedule & Results - 27 Jul | Tokyo 2020" (en-us). *..*. Qaraldi: 2021-yil 25-iyul.

[*sayt ishlamaydi*]
**Ekologik omillar** — atrof muhitning organizmlar faoliyatiga oʻziga xos taʼsir etuvchi maʼlum sharoitlari va elementlari majmui. Ekologik omillar 2 katta guruh — abiotik va biotik omillarga boʻlinadi. Ekologiyada „cheklovchi omillar" tushunchasi ham mavjud, ular tarkibiga organizmlar mavjudligi va rivojlanishini cheklovchi har qanday omilni kiritish mumkin.

Tirik organizmlarga taʼsir etuvchi muhitning har qanday boʻlaklari ekologik omillar deyiladi.

Muhit — quruqlik, suv, havo va yer osti qismlaridan iborat. Tashqi muhit tushunchasidan tashqari yashash sharoitlari degan tushuncha ham mavjud boʻlib, bu tushunchaga organizmning yashashi uchun zarur boʻlgan elementlar yoki omillardan yorugʻlik, issiqlik, suv, oziqlanish va shu kabilar kiradi. 1933-yilda D.N.Kashkarov muhit omillarini 3 guruh (iqlim, edafik va biotik)ga boʻladi. Keyinchalik 1950-yilda Alyoxin ekologik omillarni iqlim, edafik, orografik, biotik, antropogen va tarixiy guruhlarga ajratib oʻrganishni taklif qiladi.

Ekologik omillar 3 ta asosiy guruhga boʻlinadi:

1. Abiotik omillar — anorganik tabiat sharoitining yoki oʻlik tabiatning yigʻindisi. Bularga harorat, yorugʻlik, namlik, suv, tuproq, relyef kiradi.

2. Biotik omillar: Bunga tirik tabiat elementlari (tirik organizmlarning bir-biriga va yashash muhitiga taʼsiri) kiradi. Biotik omillar fitogen va zoogen omillarga boʻlinadi. Fitogen omillar deganda yuksak va tuban oʻsimliklarning organizmga taʼsiri eʼtiborga olinsa, zoogen omillar deganda esa organizmga barcha hayvonlarning taʼsiri nazarda tutiladi.

3. Antropogen omillar — bu inson faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan omillar, yaʼni odamlarning oʻsimlik va hayvon turlari yoki ular guruhlarining tuzilishiga koʻrsatgan taʼsiridir. Tirik organizmlarga juda koʻp omillar taʼsir koʻrsatadi.

Ana shu omillarning ayrim organizmlarga koʻrsatgan taʼsiri natijasi esa xilma-xildir. Omilning organizm hayoti uchun eng qulay darajasi — optimal daraja deyiladi. Har qanday ekologik omillarning eng yuqori darajasi maksimum va eng quyi darajasi minimum boʻladi. Tabiiyki, har bir tirik organizm uchun u yoki bu ekologik omilning oʻz maksimumi, minimumi va optimumi boʻladi. Chunonchi, uy pashshasi 7° dan 0° gacha yashashi mumkin. Ular uchun yashashning optimum darajasi 36—40° ni tashkil etadi.
Shuni ham taʼkidlash zarurki, ekologik omillar organizmlarga kompleks taʼsir etgandagina ular yuqori natija beradi.
**Sapsan** (Falco perdrinus) — yirtqich qushlar turkumining lochinsimonlar oilasiga mansub qush. Yelkasi, boshi toʻq qoramtir, tanasining ostki qismi oq. Uzunligi 35—50 sm, vazni 500— 1500 g. Hamma materiklarda tarqalgan. Oʻzbekistonda qushlar uchib oʻtish davrida va qishlab qolganda uchraydi. Uyasini qoyalarga, qargʻalarning eski uyalariga quradi. 3—4 ta tuxum qoʻyib, urgʻochisi 30 kunga yaqin bosadi. Bolalari 35— 40 kunda uchirma boʻladi. Asosan, qushlar (kaptar, balchiqchi, oʻrdak, baliqchi, qargʻa, chugʻurchuq, toʻrgʻay va boshqalar)ni ovlaydi. Aeroport, bogʻ va uzumzorlarni qushlardan qoʻriqlashda foydalaniladi. 20-asr oʻrtalarida soni kamayib ketganligi tufayli AQSH, Kanada, Germaniya, Shvetsiya va boshqa mamlakatlarda S.ni tutqinlikda kupaytirish yoʻlga quyildi. Tabiatda kamyob tur maqomi bilan Oʻzbekiston Respublikasi Kizil kitobiga va "Yuq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisida"gi Konvensiya (CITES)hhhf II ilovasiga kiritilgan (yana qarang Lochin).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Koʻk kapalak | *Biologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aleksandr Nikolayevich Dorofeev** (1960-yil 7-avgust, Brianka / Kadiyivka) – sovet futbolchisi, himoyachi, yarim himoyachi .

Hayoti
------

Lugansk sport maktab-internati tarbiyalanuvchisi, birinchi murabbiy V.V.Pershin. 1977-yildanVoroshilovgradning „Zarya" klubida oʻynagan. SSSR chempionatidagi debyutini 1978-yil 10-sentabrda „Dnepr"ga qarshi uy uchrashuvida oʻtkazgan (2:2). Ushbu oʻyinda 72-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. Keyingi yili u yana ikkita oʻyin oʻtkazdi. Jumladan, Kiyevning „Dinamo" klubiga qarshi oʻyinda (1:1) 68-daqiqada almashtirildi, „Zenit" bilan oʻyinda soʻnggi daqiqada maydonga tushdi. U birinchi (1980, 1983—1985, 1987) va ikkinchi (1980—1982, 1985—1986, 1987—1089) ligalarining „Zarya" Voroshilovgrad (1980, 1986—1987) „Staxanov", Xiva (1981), „Torpedo Lutsk" (1982), "Soʻgʻdiyona (futbol klubi)" (1983—1984), Samarqandning "Dinamo" (1985), Toshkentning „Paxtakor" (1985), „Torpedo Taganrog" (1987-1988), „Nikolayev" futbol klublarida toʻp surdi (1989).

1983-yilda „Paxtakor" jamoasi tarkibida ikkita oʻyin oʻtkazgan.

Aleksandr Dorofeev viloyat darajasidagi klublardan „Sokol Rovenki" (1989-1990), „Yugostal Enakievo" (1990) klublarida oʻynagan.

Yoshlar kubogi sohibi (1976). SSSR yoshlar oʻyinlari gʻolibi (1977). Ukraina SSR chempioni (1986).

1976-yildan beri Aleksandr Dorofeev Ukraina SSR yoshlar terma jamoasi oʻyinlarida ishtirok etib, uning tarkibida 1976-yilda Yoshlar kubogi gʻolibiga aylangan. 1977-yilda Ukraina SSR terma jamoasi tarkibida SSSR yoshlar oʻyinlari gʻolibi boʻldi. Oleksandr Dorofeev SSSR yoshlar terma jamoasiga ham jalb qilingan.

Oʻgʻli Sergey ham futbolda faoliyat yuritgan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng
---------------------------------------------

Futboldagi faoliyatini yakunlagandan soʻng, Aleksandr Dorofeev Rossiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Dubna shahridagi „Xvyla" yoshlar sport klubining murabbiyi boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Dorofeev Aleksandr Nikolaevich
2. ↑  Profil FootballFacts.ru saytida
3. ↑  Profil FootballFacts.ru saytida

Havolalar
---------

* Профіль футболіста на сайті *ukr-football.org.ua*
* Профіль на сайті «Луганский футбол» (rus.)
Qasr al-Xeyr al-Gʻarbiy saroyining rejasi
**Qasr al-Xayr al-Gʻarbiy** (arabcha: ) — Homs (Suriya) sharqidagi arab qal’asi, 727-yilda VI asrdagi Vizantiya monastiri oʻrnida qurilgan. Umaviylarning choʻldagi meʼmoriy inshootlarining oʻziga xos namunasi: rejadagi kvadrat, hovli atrofida nosimmetrik joylashgan turar-joy va kommunal xonalari va yarim doira minoralari va monumental kirish eshigi boʻlgan tashqi devor.

Hozir bu xaroba, qal’a joyidan topilgan freskalar, shlyapa relyeflari, haykaltaroshlik parchalari Damashq Milliy muzeyida joylashgan. Dastlab u koordinata oʻqlari boʻylab aniq yoʻnaltirilgan va tashqi tomondan boʻsh minoralar bilan mustahkamlangan 70 × 70 m oʻlchamdagi boʻsh devorlarning deyarli muntazam kvadratini ifodalagan: burchaklarda toʻrtdan uch va har bir jabhaning markazida yarim doira. Devorlari gips bilan qoplangan va freskalar bilan boʻyalgan. Saroyni qurishda Palmira xarobalaridan olingan ustunlar va boshqa bezak elementlaridan foydalanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Стародуб, Т.Х.* Реконструкция архитектурного типа раннего мусульманского дворца // Восток. Афро-Азиатские общества: история и современность. — 2006. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр.
**Iajuddin Ahmed** — Bangladesh davlat arbobi. Dakka universiteti (1954), AQShda Viskonsin universiteti (1958)ni tugatgan. Tuproqshunoslik fanlari doktori. 1963-yildan Dakka universitetining tuproqshunoslik fakulteti prof. yordamchisi, 1964-yildan prof. oʻrinbosari, 1973-yildan prof. 1968— 69 va 1976—79 yillarda Dakka universiteti tuproqshunoslik fanlari departamenti raisi, 1989—91 yillarda universitet biologiya fakulteti dekani. 1991-yildan Bangladesh muvaqqat hukumati maslahatchisi, Ijtimoiy xizmatlar komissiyasi ra isi, 1995-yildan Universitet grantlari komissiyasi raisi, 1999-yildan Bangladesh universiteti rektori. 2003-yil Fevraldan 2009-yil fevralgacha Bangladesh Xalq Respublikasi prezidenti. Bir qancha xorijiy universitetlar faxriy prof.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya bosh vaziri - Dimetriy Medvedev | *Bosh vazir haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fuko mayatnigi** - Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanishini tasdiqlovchi tajribani namoyish qiladigan qurilma. Fuko mayatnigi uzun sim yoki ipga osilgan ogʻir yuk bulib, u har qanday vertikal tekislikda tebrana olishi kerak. Agar Fuko mayatnigini vertikaldan ogʻdirib, qoʻyib yuborilsa, unga taʼsir qiluvchi ogʻirlik kuchi va ipning taranglik kuchi hamma vaqt mayatnikning tebranish tekisligida yotadi hamda bu tekislikni yulduzlar bilan bogʻlangan sanoq tizimiga nisbatan bura olmaydi. Yerda turgan va Yer bilan birga aylanayottan kuzatuvchi Fuko mayatnigi ning tebranish tekisligi Yerga nisbatan uning aylanishiga teskari yunalishda sekin burilayotganini koʻradi. Xuddi shu hol Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanishini isbotlaydi. Uzunligi 67 m boʻlgan birinchi Fuko mayatnigini fransuz fizigi J.B.L.Fuko 1851-yilda Parijdagi Panteon binosiga oʻrnatdi. SanktPeterburgdagi Isaak ibodatxonasiga oʻrnatilgan Fuko mayatnigining uz. 98 m boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ekulu daryosi** — uzunligi 25 kilometr (16 mil) boʻlgan daryo va Nigeriya janubi-sharqidagi Enugu shtati Enugu shahridagi eng katta suv havzasi boʻlib, shu shahardan boshlanadi.
Ekulu daryosi - Nigeriya Afrikadagi (H guruhi - gidrografik), Afrika/Yaqin Sharq mintaqasi shrift kodi bilan oqim.

Uning koordinatalari DMS (daraja daqiqa soniya) **6,41667** yoki **7,6** (o'nlik kasrda) da, **6°25'0" N**, **7 °36'0" E**. Uning UTM pozitsiyasi LN40 va qo'shma operatsiya grafikasi ma'lumotnomasi Afrika/Yaqin Sharqning NB32-06 kodi
.

Ifloslanishi
------------

Ekulu daryosi havzasi Enuguning qurilish hududlarida joylashgan va natijada keng ko'lamli iqtisodiy va insoniy faoliyatlar har kuni daryoni ifloslantirishi, ifloslantiruvchi moddalarni tashlanishi bilan ifloslanadi, chunki daryo oqava suv sifatida xizmat qiladi.

Vaqt mintaqasi
--------------

Joriy mahalliy vaqt - 07:55; quyosh 08:46 da chiqadi va mahalliy vaqt bilan 20:53 da botadi (Africa/Lagos UTC/GMT+1). Ekulu daryosi uchun standart vaqt mintaqasi: UTC/GMT+1.

1. ↑  *Latitude.to* „GPS coordinates of Ekulu River, Nigeria. Latitude: 6.4833 Longitude: 7.5500" (en). *Latitude.to, maps, geolocated articles, latitude longitude coordinate conversion.*. Qaraldi: 2023-yil 30-sentyabr.
2. ↑  Adaikpoh, E. O.; Nwajei, G. E.; Ogala, J.E.. *Heavy Metals Concentrations in Coal and Sediments from River Ekulu in Enugu, Coal City of Nigeria*. Delta State University.. Qaraldi: 15 January 2014.
3. ↑  „Major Rivers In Enugu State". *www.medianigeria.com*. 2023-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 15-sentyabr.
4. ↑  „River Ekulu (Ekulu River) - Map, Weather and Photos - Nigeria: stream - Lat:6.41667 and Long:7.6". *www.getamap.net*. Qaraldi: 2023-yil 4-avgust.
5. ↑  „River Ekulu (Ekulu River) - Map, Weather and Photos - Nigeria: stream - Lat:6.41667 and Long:7.6". *www.getamap.net*. Qaraldi: 2023-yil 30-sentyabr.
**Plaza of Spain** ( italyancha: *Piazza di Spagna* ) - Rimning markazida joylashgan sobiq Champ de Mars hududidagi maydon hisoblanadi.

Plaza de España 17-asr boshlarida bu hudud "fransuz" deb nomlangan. Pincio tepaligining etagida mashhur ispan zinapoyalari bilan tepada joylashgan Trinita dei Monti cherkoviga olib boradigan yo'l. Maydon va zinapoya esa o'z nomini Palazzo di Spagna ya'ni (Ispaniya saroyi) dan olgan. Bu hudud Ispaniyaning muqaddas taxtdagi elchisining Vatikandagi qarorgohi.

1854-yilda maydonda Papa Piy IX pontifikati davrida Bibi Maryamning beg'ubor kontseptsiyasi katolik aqidasining o'sha yili qabul qilinganligi sharafiga benuqson kontseptsiya ustuni o'rnatildi. Balandligi 11,81 metrni tashkil etgan marmar ustun (me'mor Luidji Polettining ishi) haykaltarosh Juzeppe Obici tomonidan Madonnaning bronza haykali bilan o'ralgan edi. Fust ustunlar 1777-yilda Santa Mariya della Concezione monastirida topilgan qadimiy xarobalardan kelib chiqqan . Ustun tagida Dovud (Adam Tadolini tomonidan ), Ishayo (Salvatore Revelli tomonidan), Hizqiyo (Karlo Selli tomonidan) va Muso (Ignazio Jacometti tomonidan) tasvirlangan to'rtta marmar haykallar bor. Oxirgi haykal bilan bog'liq bo'lgan odatda Rim "pasquinata" (una tipica pasquinata romana) ehtimol, boshqa mashhur "gapiruvchi haykal" bilan bog'liq: "Pasquino" ( italyancha: *Pasquino* ), Piazza Navona yaqinidagi qadimiy haykalning bo'lagi uchun mashhur taxallus bo'lib hizmat qilgan. Afsonaviy Paskino Muso haykaliga gapirishni buyurgan, lekin u faqat shivirlab javob bergan: "Men qila olmayman! ". Keyin Pasquino haykalga hech bo'lmaganda hushtak chalishni buyuradi va Muso javobi: "Ha, men haykaltaroshni hushtagini chalganman! » -deya javob beradi. Ushbu tarixiy yodgorlikning ochilish marosimi 1857-yil 8 dekabrda bo'lib o'tdi.

Plaza de España, Rimdagi Ispan burbonlar sulolasining vakolatxonasi tarixi bilan bog'liq bo'lgan boshqa muassasalarga ham ega. Frattina ko'chasining yon tomonida Palazzo di Propaganda Fide, Muqaddas Taxtning ekstraterritorial mulki esa Sacra Congregatio de Propaganda Fide, 1622-yilda Papa Gregori XV pontifikati davrida asos solingan. Ushbu bino Jovanni Lorenzo Bernini (1620-1640) tomonidan loyihalashtirilgan. Franchesko Borrominining yon jabhasi nazarda tutilgan. Biroq, keyinchalik, 1655-1667 yillarda bino yana qayta qurilgan. Borromini jabhasi Rimdagi barokko me'morchiligining eng qiziqarli namunalaridan biri bo'lib himat qiladi.

Fotosur'atlar
-------------

* Rimdagi Piazza di SpagnaRimdagi Piazza di Spagna
* Spagna saroyiSpagna saroyi
* Imon targ'iboti saroyi. Yon fasadning detallari. 1644. Arxitektor F. BorrominiImon targ'iboti saroyi. Yon fasadning detallari. 1644. Arxitektor F. Borromini
* Beg'ubor kontseptsiya ustuniBeg'ubor kontseptsiya ustuni
* Barcaccia favvorasiBarcaccia favvorasi

Eslatmalar
----------

1. ↑  Roma. Touring Club Italiano. — Milano, 1999. — Р. 40
2. ↑  Piazza di Spagna // Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica

Havolalar
---------

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Площадь Испании (Рим)** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor

Испании
Kamerunning shimoli-g'arbiy mintaqasi. Shimolda Donga daryosi.
 1990-yil dekabr oyida Nigeriyadagi Donga daryosi
**Donga daryosi** - Nigeriya va Kamerundagi daryo. Daryo Sharqiy Nigeriyadagi Mambilla platosidan kelib chiqadi, Nigeriya va Kamerun o'rtasidagi xalqaro chegaraning bir qismini tashkil qiladi va Nigeriyadagi Benue daryosi bilan birlashish uchun shimoli-g'arbga oqib o'tadi. Donga suv havzasi 20000 km2 hududda joylashgan. Eng yuqori cho'qqisi yaqinidagi Benue daryosidan 1800 metr3 (64000 kub fut) soniyasiga suv oqadi.

Nigeriyaning Taraba shtatida Donga daryosi havzasi yaqinida uchta o'rmon qo'riqxonasi mavjud: Baissa, Amboi va Bissaula daryolari kiradi. Bu daryolar Gashaka Gumti milliy bog'ining janubi-g'arbiy qismida, Mambilla platosining etagida va yon bag'irlarida joylashgan.

Ifloslanishi
------------

Tadqiqotlarga qaraganda, Donga daryosida pestitsidlar asosiy organik ifloslantiruvchi moddalar hisoblanadi.

Iqlimi
------

Yillik oʻrtacha harorati 33°C atrofida, lekin yanvar oyida sovuq, avgustda esa yogʻingarchilik ko'zatiladi. Yog'ingarchilik ulushi 40,35%, nisbiy namlik 54,98% ni tashkil qiladi. Odatda mart oyida havo harorati 40,44°C va o‘rtacha 8,84 km/soat tezlikda shamol esadi.

Yana qarang
-----------

* Kamerun kommunalari

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *Inger Andersen.* „The Niger River Basin: A Vision for Sustainable Management".  World Bank (2005). Qaraldi: 2011-yil 6-fevral.
3. ↑  „Donga river basin forests".  BirdLife International. Qaraldi: 2011-yil 6-fevral.
4. ↑
5. ↑  Eyiseh, Tukura Echuano. "Determination of heavy metals concentration in water and sediment of river donga, Taraba state". *International Journal of Fisheries and Aquatic Studies* **10** (5): 12. .
6. ↑  „Donga Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark" (en). *weatherspark.com*. Qaraldi: 2023-yil 2-oktyabr.
Koordinatalari: 7°09′44″N 10°34′18″E﻿ / ﻿7.162128°N 10.571594°E﻿ / 7.162128; 10.571594GO
**Ngozi Sonia Okobi-Okeoghene** (1993-yil, 14-dekabrda tug'ilgan) - nigeriyalik professional futbolchi, Shvetsiyaning Eskilstuna United DFF klubi va Nigeriya ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida o'ynaydi.

Xalqaro martaba
---------------

Ngozi 2008-yilgi FIFA U-17 ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida, 2010-yilgi FIFA U-17 ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida va 2012-yilgi FIFA U-20 ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida Falconets bilan o'ynadi (yosh Nigeriya ayollar milliy futbol jamoalarining laqabi).

Katta darajadagi (Super Falcons laqabli) u 2010, 2012 va 2014-yillarda ayollar o'rtasidagi Afrika chempionati turnirlarida qatnashib, ikkitasida (2010 va 2014) g'alaba qozongan. U, shuningdek, 2015 FIFA ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida Nigeriya terma jamoasida o'ynagan.

Ngozi Okobi Nigeriya jamoasida 2008-yildan beri 17 yoshgacha bo'lgan terma jamoada o'ynab kelmoqda va 2010-yilda U-17 turniridan so'ng birinchi marta kattalar uchun chaqiruv oldi. HUjumchi o'zining birinchi xalqaro golini Zambiya darvozasiga kiritdi va u 2014-yilgi Afrika ayollar chempionatida Nigeriya terma jamoasini 6-0 hisobida mag'lub etishga yordam berdi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

2015-yil, 23-iyun kuni Washington Spirit o'zining tug'ilgan klubi, Nigeriya ayollar chempionatining Delta Queens klubi hujumchisi uchun noma'lum to'lov evaziga shartnoma imzolaganini e'lon qildi va shu bilan u Milliy ayollar futbol ligasi klubiga o'tgan uchinchi nigeriyalik bo'ldi. 2015-yilda hujumchi Fransisca Ordega va jahon chempionatida himoyachi Jozephine Chukwunonyedan keyin ikkinchi o'rinni egalladi.

2016-yil, 6-yanvarda Washington Spirit Okobidan voz kechdi.

O'yin uslubi
------------

U o'zining chidamliligi bilan mashhur va orzu qilingan „10" rolini o'ynashni afzal ko'radi; faqat hujumchining orqasida, lekin u bir qator pozitsiyalarda o'ynay oladi, jumladan, hujumkor yarim himoyachi, qanot himoyachisi va o'ng qanot himoyachisi.

Yutuqlar
--------

### Xalqaro

Nigeriya
* Afrika ayollar chempionati (4): 2010, 2014, 2016, 2018

* IFFHS CAF 2011–2020 oʻn yillikning ayol jamoasi

Manbalar
--------

1. ↑  „FIFA Women's World Cup France 2019 – List of Players: Nigeria" (PDF).  FIFA (2019-yil 27-may). 2019-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 27-may.
2. ↑  |tavallud\_joyi=Nigeriya|boʻyi=1.65 m (5 ft 5 in)
3. ↑  „Profile".  FIFA.com. 2015-yil 10-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 20-iyun.
4. ↑  *Janine Anthony.* „FEMME FATALE..!!!!!!!!".
5. ↑  „FIFA Women's World Cup Canada 2015™ – Players – Ngozi-OKOBI".  FIFA.com (8-iyun 2015-yil). 10-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-iyun 2015-yil.
6. ↑  „The O's upset Sweden in pulsating 3 all thriller".  womenssoccerunited.com. 2023-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-iyul.
7. ↑  „Spirit sign Nigerian forward Ngozi Okobi".  Washington Spirit. Qaraldi: 30-iyun 2015-yil.
8. ↑  „Spirit Waives Forward Ngozi Sonia Okobi".
9. ↑  „IFFHS WOMAN TEAM - CAF - OF THE DECADE 2011-2020". *IFFHS* (28-yanvar 2021-yil).

Havolalar
---------

* Ngozi Okobi-Okeoghene – FIFA competition record (archived)
* Ngozi Okobi-Okeoghene at Soccerway
**Abdulloh Ibn Husayn** (1882, Makka — 1951.20.7, Quddus) — Transiordaniya amiri (1921-46) va qiroli (1946-50), Iordaniya qiroli (1950-yildan). 1916-18 yillardagi Hijoz qoʻzgʻolonida qatnashgan. 1921-yil ingliz mandatli boshqaruvdagi Transiordaniya muxtor amirligi amiri deb eʼti-rof etilgan. Davlatni idora etish organlari, shuningdek, arab legionini tuzgan. 1946-48 yillarda Falastinning arab qismiga daʼvogarlik qilgan. Iordaniyani 1948-49 yillardagi arab-isroil urushiga jalb qilgan (qarang Arab-Isroil urushi), Iordan daryosining gʻarbiy sohilini zoʻrlik bilan qoʻshib olgan. 1951-yil 20-iyulda Transjordaniya tomonidan anneksiya qilingan Sharqiy Quddusdagi Al -Aqso masjidi ostonasida Falastin terror tashkiloti aʼzosi tomonidan otib oʻldirilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aravaklar** (arovaklar, aruaklar) — Janubiy Amerika va Vest-Indiyadagi indeys xalqlari guruhi (guaxiro, kampa, machichenga, baniva, A.ning oʻzi va boshqalar). A.ning bir qismini Ispaniya mus-tamlakachilari qirib yuborgan, qolganlari (350 ming kishi, 1964) hozirgi vaqtda Venesuelaning gʻarbiy rayonlarida, Kolumbiya va Peruning shimoliy viloyatlarida, Braziliyada va Boliviyada yashaydi. Umumiy soni 400 ming kishi (1992). Ara-vak tilida soʻzlashadilar. A.da urugʻchilik tuzumi va ruhlarga ishonish bilan bogʻliq boʻlgan diniy eʼtiqod saqlangan, bir qismi — katolik. Dehqonchilik va ovchilik bilan shugʻullanadilar, bir qismi kat-ta yer egalariga qarashli plantatsiyalarda yollanib ishlaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arbitraj** (frans. arbitrage) — 1) hakamlar sudi, bunda tomonlar oʻzlari saylab qoʻyadigan yoki oʻzaro kelishuvga bi-noan, qonunda belgilangan tartibda tay-inlanadigan arbitrlarga (hakamlarga) murojaat qiladi; 2) nizo vositachi su-dya (arbitr) tomonidan hal etiladigan hakamlar sudi; xoʻjalik munosabati ishtirokchilari oʻrtasidagi mulkiy va mulk bilan bogʻliq nomulkiy nizolarni hal qilib beradigan organ; 3) davlatlar orasidagi nizolarni tinch yoʻl bilan hal etuvchi xalqaro organ (mas, Hakamlar su-dining doimiy palatasi; 4) valyuta A.i — bir valyuta bozorida xorijiy valyu-tani sotib olib, uni ayni vaqtda valyu-ta kurslari oʻrtasidagi farqdan foyda olish maqsadida boshqa valyuta bozorida 603sotish.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arguslar** — qirgʻovullarning ikkita, bir-biriga yaqin monotipik urugʻlari (Argustanus va Rheinartia). Ik-kinchi darajali oqish patlarida juda koʻp koʻzsimon dogʻlari boʻladi. Katta A. (A. argus) Myanma, Malakka, Sumatra va Kalimantan oʻrmonlarida tarqalgan, xoʻrozining uz. 1,7 — 2 m (shundan 1,2 m dumidagi oʻrta boshqaruv patiga toʻgʻri keladi). Kokildor A. Laos, Vet-nam va Malakkaning togʻ oʻrmonlarida tarqalgan. Yashirin hayot kechiradi (qarang Qirgʻovulsimonlar). Tabiatni muhofaza qilish xalqaro tashkilotining Qizil kitobiga kiritilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |