***Offside*** (forscha: آفساید, oʻzbekcha: *Ofsayd*) — 2006-yilda Jafar Panahiy tomonidan suratga olingan Eron filmi. Film jahon chempionati saralash oʻyinini koʻrishga uringan, lekin jinsi tufayli qonun bilan taqiqlangan bir guruh qizlar haqida. Eronda ayollarga nisbatan zoʻravonlik yoki ogʻzaki haqorat qilish xavfi yuqori boʻlishi sababli ayollarning futbol stadionlariga kirishiga ruxsat berilmagan. Film Eronda suratga olingan, lekin u yerda uni namoyish qilish taqiqlangan.

Syujet
------

Filmdagi aksariyat qahramonlarning ismlari koʻrsatilmagan. Film 2006-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasidagi Eron va Bahrayn oʻrtasidagi oʻyinga borish uchun oʻzini oʻgʻil qiyofada kiygan qiz haqida boradi. U bir guruh erkak muxlislari bilan avtobusda sayohat qiladi, ularning baʼzilari uning jinsini payqashadi, lekin hech kimga aytmaydi. „Ozodiy Stadioni" hududiga yetib kelgach, u chipta sotishni istamagan odamni unga chipta sotishga koʻndiradi; u faqat oshirilgan narxda buni qilishga rozi boʻladi. Qiz xavfsizlik xizmatidan oʻtib ketmoqchi boʻladi, biroq uni payqab qolishadi va hibsga olinadi. U qoʻlga olingan yana bir qancha ayollar bilan birga stadion tomidagi maxsus joyga qoʻyiladi; oʻyin boʻlayotgan oyna ayollardan biroz uzoqlikda, lekin ayollar uni koʻrish uchun teskari burchak ostida edi.

Ayollarni bir nechta askarlar qoʻriqlaydilar, ularning barchasi oʻzlarining milliy xizmatlarini bajaradilar. Askarlar zerikib ketishdi va ayollarning futbol oʻyinlariga koʻrishiga alohida eʼtibor berishmaydi. biroq ular har lahzada kelib qolishi mumkin boʻlgan „boshligʻidan" qoʻrqib ayollarni ehtiyotkorlik bilan qoʻriqlashadi. Ular vaqti-vaqti bilan ayollarga oʻyin haqida sharhlab borishadi.

Yosh qizlardan biri hojatxonaga borishi kerak, lekin, albatta, stadionda ayollar hojatxonasi yoʻq edi. Askar uni erkaklar hojatxonasiga kuzatib qoʻyishni tayinlaydi, buni u gʻayrioddiy jarayon bilan amalga oshiradi: avval uning yuzini futbol yulduzi plakati bilan yashiradi, soʻngra bir qancha gʻazablangan erkaklarni hojatxonadan uloqtiradi va boshqalari esa kirishiga toʻsqinlik qiladi.

Oʻyinning ikkinchi yarmidan oʻtgan yoʻlning bir qismida ayollar, Mushakbozlik festivali uchun pirotexnikalar olib yurgani uchun hibsga olingan bola bilan birga avtobusga oʻtiradi va askarlar ularni Vitse-Squad shtab-kvartirasiga olib borishni buyurdilar. Avtobus Tehron boʻylab harakatlanar ekan, tabrizlik askar oʻyin yakunida radioda futbol sharxini. Eron Bahraynni Muhammad Nosratiyning goli evaziga 1:0 hisobida magʻlub etdi va avtobusda ayollar va askarlar xursandchilik bilan qoʻshiq aytishayotganda qoʻrqinchlik bayramlar avj oldi. Filmni hikoyasi boshlagan qiz faqat baxtli emas edi. Sababini soʻrashganda, u futbolga umuman qiziqmasligini tushuntiradi va u oʻyinda qatnashmoqchi edi, chunki uning doʻsti yaqinda boʻlib oʻtgan Eron — Yaponiya oʻyini paytida janjalda halok boʻlgan yetti kishidan biri boʻlgan va u oʻyinni uning xotirasiga koʻrishni istagan.

Tehron shahri bayram mushakbozligi bilan portlaydi va avtobus tirbandlikka tushib qoladi, chunki koʻchada Eronning gʻalabasi uchun katta bayram boshlanadi. Ayollar va askarlar Bengal olovi pirotexnikasini sotuvchi boladan yettita uchqun olib, avtobusdan tushib, bayramga qoʻshilishadi.

Film Eron terma jamoasi uchun saralash oʻyini vaqtida haqiqiy stadionda suratga olingan. Panahi oʻyindagi ishtirokiga qarab filmning ikkita alohida natijasiga ega edi.

Cast
----

* Sima Mobarak-Shahi ayol futbol muxlisi sifatida
* Shayesteh Eroni ayol futbol muxlisi sifatida
* Ayda Sadeqi ayol futbol muxlisi sifatida
* Golnaz Farmoni ayol futbol muxlisi sifatida
* Mahnaz Zabihi ayol askar sifatida
* Nazanin Sediqzoda yosh qiz sifatida
* Hadi Saidiy askar sifatida
* Mohsen Tanabandeh chipta sotuvchisi sifatida

Qabul
-----

### Tanqidiy javob

Film tanqidchilar tomonidan juda ijobiy baholandi. 85 ta sharhga asoslangan Rotten Tomatoes koʻrib chiqish agregatori veb-saytida *Offside* 84% maʼqullash reytingiga ega va oʻrtacha reyting 8/10. Veb-saytning tanqidiy konsensusida shunday deyilgan: „Komediya, aql va turli xil qiziqarli qahramonlar bilan gender siyosatini oʻrganuvchi ruhli film". Metacritic filmga 25 tanqidchiga asoslanib, 100 balldan oʻrtacha 85 ball berdi, bu „umumjahon olqish"ini koʻrsatmoqda.

### Eng yaxshi oʻnta roʻyxat

Film bir necha tanqidchilarning 2007-yilning eng yaxshi filmlari oʻnta roʻyxatida paydo boʻldi.

* Birinchisi — Ed Gonsales, *Slant jurnali*
* 2-oʻrin — Noel Myurrey, *AV klubi*
* 6 — J. Xoberman, *Qishloq ovozi*
* 9 — Piter Rainer, *Christian Science Monitor*
* 9 — Tasha Robinson, *AV klubi*

### Mukofotlar

Film 2006-yilda Berlin xalqaro kinofestivalida „Kumush ayiq" mukofotiga sazovor boʻlgan va 2006-yilda Nyu-York va Toronto xalqaro kinofestivallarida rasmiy tanlovda qatnashgan.

Yana qarang
-----------

* Futbol haqidagi filmlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Wilmington.* „'Offside' scores as political protest, entertainment" (en). *Newspapers.com*.  Chicago Tribune (2007-yil 20-aprel). Qaraldi: 2021-yil 11-may.
2. ↑  Offside (2006/I)
3. ↑  Offside (2006/I) — Trivia
4. ↑  *Peter.* „Offside" (en). *the Guardian* (2006-yil 9-iyun).
5. 1 2 3 4  „Offside: A Film by Jaffar Panahi". *www.parstimes.com* (2007). Qaraldi: 2021-yil 11-may.
6. ↑  „Offside – Rotten Tomatoes".  Rotten Tomatoes. Qaraldi: 2008-yil 5-yanvar.
7. ↑  „Offside (2007): Reviews".  Metacritic. 2008-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 5-yanvar.
8. ↑  „Metacritic: 2007 Film Critic Top Ten Lists".  Metacritic. 2008-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 5-yanvar.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
* *Offside* IMDbda
* *Offside* Rotten Tomatoesda
* *Offside* Box Office Mojoda
* *Offside* AllMovieda
* Ozodiy Stadioni koordinatalarda