**Yuzava** (yaponcha: *湯沢市* *Yuzava-shi*?) Yaponiyaning Akita prefekturasida joylashgan shahardir. 2019-yil 31-dekabr holatiga koʻra, shaharda 17.789 ta xonadonda 44.346 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 56 kishidan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 790.91 km2 (305.37 mi²)) ni tashkil etadi. Yuzava mashhur Heian davri shoiri Ono no Komachining tugʻilgan joyi ekanligini daʼvo qilinadi.

Geografiyasi
------------

 Oyasu-kyo
Yuzava Akita prefekturasining uzoq janubi-sharqiy qismida joylashgan boʻlib, janubdan, sharqdan va gʻarbdan togʻlar bilan oʻralgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Akita prefekturasi
	+ Yurixonjo
	+ Yokote
	+ Ugo
	+ Higashinaruse
* Yamagata prefekturasi
	+ Shinjo
	+ Mogami
	+ Kaneyama
	+ Mamurogava
* Miyagi prefekturasi
	+ Kurihara
	+ Osaki

### Demografiyasi

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yuzava aholisi soni 1950-yillarda oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va oʻsha paytdan beri bir asr oldingi darajasidan ancha kamaygan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1920 | 55,439 | —     |
| 1930 | 60,55 | +9.2% |
| 1940 | 64,073 | +5.8% |
| 1950 | 79,056 | +23.4% |
| 1960 | 77,405 | −2.1% |
| 1970 | 68,621 | −11.3% |
| 1980 | 65,532 | −4.5% |
| 1990 | 62,537 | −4.6% |
| 2000 | 58,504 | −6.4% |
| 2010 | 50,863 | −13.1% |
| 2020 | 42,091 | −17.2% |

### Iqlimi

Yuzava nam kontinental iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Dfa*) boʻib, katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, issiqdan issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish fasli bu hudud iqlimiga xosdir. Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli boʻlsa-da, lekin avgustdan oktyabrgacha eng kuchli darajasi qayd etilgan. Yuzavada oʻrtacha yillik harorat 10.8 °C (51.4 °F) ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1,567.4 mm (61.71 in) boʻlib, dekabr eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24.0 °C (75.2 °F) atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan −1.5 °C (29.3 °F) atrofida boʻladi. 

| **Yuzava (1991−2020) iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 11,0 | 16,4 | 20,2 | 29,9 | 32,5 | 32,9 | 36,8 | 36,2 | 35,0 | 30,4 | 25,2 | 17,3 | 36,8 |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 1,4 | 2,3 | 6,3 | 14,6 | 20,9 | 24,7 | 27,7 | 29,2 | 25,0 | 18,6 | 11,4 | 4,2 | 15,5 |
| Oʻrtacha minimal, °C | −5 | −4,9 | −2,3 | 2,7 | 9,1 | 14,8 | 19,0 | 19,6 | 15,2 | 8,3 | 2,3 | −2,2 | 6,4 |
| Mutlaq minimal, °C | −16,4 | −18,6 | −14,7 | −6,7 | 0,0 | 6,0 | 9,3 | 11,1 | 4,3 | −1 | −9,4 | −13,5 | −18,6 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 155,8 | 94,2 | 80,8 | 69,8 | 86,6 | 104,9 | 172,8 | 166,1 | 137,6 | 141,2 | 164,2 | 189,0 | 1 567,4 |
| *Manba: Yaponiya Meteorologiya Agentligi* |

| **Akinomiya, Yuzava (1991−2020) iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 11,6 | 16,1 | 17,4 | 27,6 | 31,2 | 31,4 | 35,3 | 35,1 | 32,4 | 27,9 | 22,9 | 17,3 | 35,3 |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 0,4 | 1,3 | 5,2 | 12,3 | 19,0 | 22,7 | 25,9 | 27,3 | 22,9 | 16,7 | 10,0 | 3,2 | 13,9 |
| Oʻrtacha minimal, °C | −5 | −5 | −2,6 | 1,8 | 7,9 | 13,0 | 17,6 | 18,6 | 14,4 | 7,8 | 1,9 | −2,4 | 5,7 |
| Mutlaq minimal, °C | −15,5 | −15,3 | −11,5 | −7,4 | −0,8 | 3,9 | 8,4 | 9,8 | 2,3 | −1 | −6,2 | −12,1 | −15,5 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 197,8 | 135,8 | 142,5 | 124,2 | 128,6 | 139,9 | 237,5 | 210,2 | 179,4 | 177,7 | 201,4 | 229,2 | 2 104,2 |
| *Manba: Yaponiya Meteorologiya Agentligi* |

Tarixi
------

Hozirgi Yuzava hududi Tokugava syogunati ostida Kubota domenini boshqargan. Edo davrida Satake urugʻi hukmronlik qilgan qadimgi Ugo viloyatining bir qismi boʻlgan. Hududning katta qismi Ivasaki Domeni (yaponcha: *岩崎藩* *Iwasaki-han*?) *koku* shoʻba feodal domenining bir qismi hisoblangan.

Meidzi davri boshlangandan soʻng, Ivasaki domeni 1878-yilda Akita prefekturasining Ogachi okrugiga qoʻshilishidan oldin qisqa vaqt ichida „Ivasaki prefekturasi" ga aylantirildi. Ivasaki va Yuzava shaharlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan yaratilgan va 1954-yil 31-martda Yuzava shahriga aylangan.

2005-yil 22-martda Inakava, Minase va Ogachi (barchasi Ogachi tumanidan) shaharlari Yuzavaga birlashtirildi.

Hukumat
-------

 Yuzawa shahar hokimiyati
Yuzava toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar (Ogachi tumanidagi shahar va qishloqlar bilan birgalikda) Akita prefekturasi assambleyasiga uchta aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 3-Akita okrugi tarkibiga kiradi.

### Saylovlar

* 2005-yil Yuzava merligiga saylov oʻtkazilgan

Iqtisodiyoti
------------

Yuzava iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligiga, birinchi navbatda sholi yetishtirishga va pivo tayyorlashga asoslangan*.* Yuzavadagi *sake* ishlab chiqarish Akita prefekturasidagi umumiy sake miqdorining qariyb 70 % ni tashkil qiladi va shahar *pivo* ishlab chiqarishning asosiy tarmoqlardan biri hisoblanadi. *Yuzavada sake* pivo tayyorlash Edo davridan buyon shakllanib kelgan, chunki bu hudud Kubota domenidagi *jōkamachi* bilan taqqoslanadigan katta isteʼmol maydoni boʻlgan Innai kumush konini oʻz ichiga olgan. Shahar hududida 20ga yaqin pivo va sake zavodlari qurilgan boʻlib, ular hanuzgacha faoliyat yuritib kelmoqda.

Taʼlim tizimi
-------------

Yuzavada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 11 ta davlat boshlangʻich maktabi va oltita davlat oʻrta maktabi shuningdek, Akita prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham bunyod etilgan.

OAV
---

FM Yutopia (JOZZ2AN-FM) — Yuzava shahrida joylashgan yagona radiostansiya. U 1999-yil 2-fevraldan boshlab efirga uzatila boshlangan, Akita prefekturasidagi ikkinchi eng qadimgi jamoat radiostansiyasi sifatida tanilgan.

Transporti
----------

### Temir yoʻl

 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Ou magistral liniyasi

* Innai — Yokobori — Mitsuseki — Kami-Yuzava — Yuzava — Shimo-Yuzava

### Magistral yoʻl

* Tōhoku-Chūō tezkor yoʻli
* Yuzava-Yokote yoʻli
* Milliy yoʻnalish 13
* Milliy yoʻnalish 108
* Milliy yoʻnalish 398

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

 Kavarage Jigoku
* Takanoyu Onsen

Xalqaro munosabatlar
--------------------

### Qardosh shaharlar — qardosh shaharlar

Yuzava bilan birodarlashgan shaharlar :

* Vengriya Csurgó, vengriya (1976)
* Yaponiya Kushiro, Hokkaydo (1987)
* Malayziya Kulim, Malaysiya (2003)

### Boshqa munosabatlar

Yuzava oʻrta maktabi oʻquvchilari uchun almashinuv dasturini amalga oshiradi:

* Germaniya Siegburg, Germaniya

Yuzavalik taniqli odamlar
-------------------------

* Terukuni Manzo, sumo kurashchisi
* Hiroe Kakizaki, basketbolchi
* Kiyokuni Katsuo, sumo kurashchisi
* Ryuzo Sato, iqtisodchi
* Yoshihide Suga, sobiq bosh vazir (2020—2021)
* Kantaro Suga, aktyor

Manbalar
--------

1. ↑  Yuzawa City official statistics (yaponcha)
2. ↑  Yuzawa population statistics
3. ↑  „ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）".  JMA. Qaraldi: 29-may 2022-yil.
4. ↑  „ja:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）".  JMA. Qaraldi: 29-may 2022-yil.
5. ↑  „ja:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）".  JMA. Qaraldi: 24-mart 2022-yil.
6. ↑  „ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）".  JMA. Qaraldi: 24-mart 2022-yil.
7. ↑  „International Exchange". *List of Affiliation Partners within Prefectures*.  Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR). Qaraldi: 21-noyabr 2015-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Yuzava (Akita)*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy veb -sayt (yaponcha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shadow picture of Akita PrefectureAkita Prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Akita (poytaxt) |
|  |
| Asosiy shahar | 
* Akita
 | 
Akita Prefekturasining bayrogʻi |
|  |
| Shaharlar | 
* Daisen
* Katagami
* Kazuno
* Kitaakita
* Nikaho
* Noshiro
* Oga
* Ōdate
* Semboku
* Yokote
* Yurihonjō
* Yuzava
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Kazuno Tumani
	+ Kosaka
* Kitaakita Tumani
	+ Kamikoani
* Minamiakita Tumani
	+ Gojōme
	+ Hachirōgata
	+ Ikava
	+ Ōgata
* Ogachi Tumani
	+ Higashinaruse
	+ Ugo
* Senboku Tumani
	+ Misato
* Yamamoto Tumani
	+ Fujisato
	+ Happō
	+ Mitane
 |
|  |
| 
Akita prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* MusicBrainz: da448127-6c62-4722-91ed-4a6c15448918
* NDL: 00309581
* VIAF: 245810937
* en:WorldCat Identities: viaf-245810937

 |