**Xaklberri Finning boshdan kechirganlari** kitobi (inglizcha *Adventures of Huckleberry Finn)* 2011-yilda Ostonadagi „Audarma" nashriyotida chop etilgan. Kitob muallifi/tuzuvchisi Mark Tven boʻlib, rus tilidan F.Ongarsinova, Qozogʻiston Respublikasi Madaniyat vazirligining Til qoʻmitasi tomonidan „Qozogʻiston xalqining davlat tilini va boshqa tillarini rivojlantirish" dasturi doirasida chiqarilgan. Sahifalar soni 320 ta.

Qozogʻiston Respublikasi Milliy davlat kitob palatasi tomonidan roʻyxatga olish paytida berilgan ISBN raqami 9965-18-353-8.

Syujet
------

Missuri shtatining Sankt-Peterburg shahrida, Missisipi daryosi qirgʻogʻida , 1830-1840-yillarda Geklberri „Xak" Finn „ *Tom Soyerning sarguzashtlari" dan* keyin katta miqdorda pul topdi va beva ayolning qattiq homiyligi ostida boʻldi. Duglas va uning singlisi Miss Uotson. Ayollar uni tsivilizatsiya qilishga harakat qilishadi, lekin Xek doʻsti Tom Soyer bilan sarguzashtlarni boshdan kechirishni afzal koʻradi. Uning otasi "Pap ", zoʻravon alkogol, shaharga qaytib, Xekning boyligini oʻzlashtirishga harakat qiladi. Bu muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Pap Xekni oʻgʻirlab ketadi va uni oʻrmondagi kabinaga qamab qoʻyadi.

Otasidan qochib qutulish uchun Huk oʻz qotilini oʻylab topadi va daryo boʻylab yoʻlga tushadi. U Jekson oroliga joylashadi va u erda Miss Uotsonning quli Jim bilan uchrashadi, u uni sotishni rejalashtirayotganini eshitib qochib ketgan. Xak Jim bilan Illinoysning erkin shtatidagi Qohiraga daryo boʻylab borishga qaror qiladi. Kuchli suv toshqinidan soʻng, ikkalasi daryo boʻylab suzayotgan yogʻoch sal va butun uyni topadilar. Ichkarida Jim otib oʻldirilgan jasadni topadi, lekin Xekning jasadni koʻrishiga toʻsqinlik qiladi. Xek shaharga yashirincha kirib, Xekni oʻldirishda gumon qilinayotgan Jimga mukofot borligini aniqlaydi; ikkovi oʻz salda qochib ketishadi.

Xak va Jim ikki oʻgʻri uchinchisini oʻldirishni muhokama qilayotgan yerga oʻrnatilgan paroxodga duch kelishadi. Xek va Jim oʻzlarining sallari uzoqlashib ketganini bilib, oʻgʻrilar qayigʻida qochib ketishadi. Ular yana oʻz salini topib, oʻljalarini saqlab, oʻgʻrilarning qayigʻini choʻktiradilar. Xak vijdonini tinchlantirish uchun qorovulni aldab, qamalda qolgan oʻgʻrilarni qutqarish uchun boradi. Xak va Jim tuman ichida ajralishdi va ular yana birlashganda, Xek Jimni aldab, u butun voqeani tushida koʻrgan deb oʻylaydi. Xek haqiqatni tan olganida Jimning hafsalasi pir boʻladi. Xek Jimning kuchli his-tuygʻularidan hayratda qoladi va kechirim soʻradi.

Xak qochib ketgan qulni qoʻllab-quvvatlash borasida qarama-qarshi boʻlib, unga bu gunoh deb oʻrgatilgan. U Jimni topshirishga qaror qiladi, lekin qochqin qullarni qidirayotgan ikki oq tanli odam salga tushganda, u ularga yolgʻon gapiradi va ular ketishadi. Jim va Xek Qohiradan oʻtib ketishganini tushunishdi. Daryoga qaytishning iloji yoʻq, ular daryoning quyi oqimida davom etishga qaror qilishadi. Salga oʻtib ketayotgan paroxod urilib, yana ikkalasini ajratib turadi.

Daryo qirgʻogʻida Xek Shepherdson oilasi bilan 30 yillik qon adovatida boʻlgan Grenjerfordlar oilasi bilan uchrashadi, garchi janjal nima uchun boshlanganini hech kim eslay olmaydi. Grenjerfordning qizi Shepherdson bolasi bilan qochib ketganidan soʻng, janjal avjiga chiqdi va barcha Grenjerford erkaklari Shepherdson pistirmasida otib oʻldiriladi. Xek qochib ketadi va salni tuzatgan va tuzatgan Jim bilan uchrashadi.

Downriver, Jim va Xakga oʻzlarini qirol va gertsog deb daʼvo qiladigan ikki ishonchli odam qoʻshiladi. Firibgarlar Xek va Jimni bir qator firibgarliklar bilan oʻynashga majbur qiladi. Bir shaharda firibgarlar shaharliklarni qisqa va haddan tashqari qimmat spektakl bilan aldashadi. Uchinchi kechada, shaharliklar qasos olishdan oldin, qasoskorlar qochib ketishadi. Keyingi shaharda firibgarlar yaqinda vafot etgan Piter Uilksning aka-ukalarini koʻrsatib, uning mulkini oʻgʻirlashadi. Xak Uilksning yetim qolgan jiyanlari uchun pul olishga harakat qiladi. Oʻzini Uilksning haqiqiy akalari deb daʼvo qilgan ikki kishi kelib, shov-shuvga sabab boʻladi. Xak sarosima ichida qochishga harakat qiladi, lekin gʻazablanganlar tomonidan ushlanadi. Oxir-oqibat u qochib ketadi, lekin firibgarlar Jimni Felps oilasiga sotib yuborganini topadi.plantatsiya. Xek, Jimning doʻzaxga tushishiga ishonishiga qaramay, uni ozod qilishga vaʼda beradi.

Felpslar oilasi Xekni tashrif buyurishi kutilayotgan jiyani Tom deb adashadi va Xak birga oʻynaydi. Ularning jiyani Tom Soyer ekan. U kelganida, u Xakning hikoyasi bilan birga oʻynaydi va Jimni ozod qilish uchun teatr rejasini ishlab chiqadi. Qochish paytida Tom yaralangan. Jim qochish oʻrniga unga qarashadi va hibsga olinadi va plantatsiyaga qaytariladi.  Tomning xolasi Polli kelib, o‘g‘illarning asl kimligini ochib beradi. U Miss Uotsonning vafot etganini va Jimni oʻz xohishiga koʻra ozod qilganini tushuntiradi. Tom buni bilganini tan oldi, lekin Jimni uslubda „qutqarmoqchi".  Jimning aytishicha, Xekning otasi ular suzuvchi uyda topilgan oʻlik odam edi, shuning uchun Xek Sankt-Peterburgga eson-omon qaytishi mumkin. Xek gʻarbga Hindiston hududiga qochish niyatida ekanligini eʼlon qiladiFelps oilasi tomonidan asrab olinishidan qochish uchun.

Xulosa
------

>  M. Tvenning ushbu klassik asarida G. Finning qiziqarli hikoyalari aytiladi. Hikoya tili boy va turli ziddiyatlarga boy. M. Tvenning bu asarida insoniyat tarixidagi eng dahshatli hodisa – qullik fojiasi juda mahorat bilan tasvirlangan.
> 
> 
> 

M. Tvenning ushbu klassik asarida G. Finning qiziqarli hikoyalari aytiladi. Hikoya tili boy va turli ziddiyatlarga boy. M. Tvenning bu asarida insoniyat tarixidagi eng dahshatli hodisa — qullik fojiasi juda mahorat bilan tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *ISBN, ISMN, ISSN Agenttіkterі*, 2012-11-18da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-08-06
2. ↑  „Adventures of Huckleberry Finn | Summary & Characters" (en). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 6-avgust 2021-yil.

Yana qarang
-----------

* Tom Soyerning sarguzashtlari

Havolalar
---------

* Qozogʻiston Respublikasi Milliy davlat kitob palatasining rasmiy sayti (Wayback Machine saytida 2012-11-21 sanasida arxivlangan) Arxivlashtirilgan 2012-yil 21-noyabr.