recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bananli puding** (inglizcha: *Banana pudding*) odatda shirin vanil qaynatma kremi, pechenye (odatda vanilli vaflilar yoki savoyardi) va toʻgʻralgan yangi bananlardan iborat boʻlgan, idishga solib, koʻpirtirilgan qaymoq yoki beze bilan tortiladigan shirinlik. Odatda Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubiy shtatlari oshxonasi bilan bogʻliq, ammo uni butun mamlakat boʻylab uchratish mumkin. Bundan tashqari, puding, qaynatma krem, meva, biskvit va koʻpirtirilgan kremdan iborat boʻlgan qatlamli ingliz trayfliga juda oʻxshaydi.

Bananli puding aralashmani pishirish yoki sovutish orqali tayyorlanishi mumkin, ikkinchisi, ayniqsa, uy oshpazlari orasida mashhurroqdir. Koʻpgina retseptlar haqiqiy qaynatma krem oʻrniga vanilli yoki bananli pudingdan foydalangan holda moslashtirilgan. Boshqa retseptlarda vafli ishlatilmaydi. Bananli pudingning ilk retsepti Meri Xarris Freyzer tomonidan 1903-yilda The Kentucky Receipt Book da chop etilgan. Va, hatto bu retseptga ham vafli kiritilmagan.

Tayyorlanishi
-------------

Bananli puding tayyorlashning odatiy usuli — navbatma-navbat banan, qaymoq va vaflilarni idishga solib, ustiga krem yoki beze solishdir. Vaqt oʻtishi bilan vafli smetanani oʻziga singdiradi va qatlamlar bir-biriga jipslashadi, bu esa ta’mlarning aralashishiga olib keladi.

Milliy bananli puding festivali
-------------------------------

Milliy bananli puding festivali Tennessi shtatining Sentervill shahridagi Sentervill-River Parkida oʻtkaziladi. Bu oktabr oyining birinchi dam olish kunlarida boʻlib oʻtadigan ikki kunlik tadbirdir.

Manbalar
--------

1. 1 2  Mary Harris Frazer, *The Kentucky Receipt Book* (BiblioBazaar, October 9, 2008), page 221. ISBN 0-559-33134-7
2. ↑  *Rosengarten, David*. „Southern Banana Pudding this was first made in 1961". The Splendid Table (American Public Media) (noyabr 2003).
3. ↑  Richard Sax, *Classic Home Desserts: A Treasury of Heirloom and Contemporary Recipes from Around the World* (Houghton Mifflin Harcourt, April 1, 2000), page 138. ISBN 0-618-00391-6
4. ↑  Tomlinson, Tommy. "Food." *Our State* Magazine. Web. 21 Feb. 2012. <>.
5. ↑  „National Banana Pudding Festival returns for 9th year in Centerville" (en). *The Daily Herald* (8-sentabr 2018-yil). 11-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2022-yil.
**Bon Om Tuk** yoki **Suv festivali** (kxmer. , inglizcha: Bon Om Touk yoki Khmer Water Festival) noyabr oyida nishonlanadigan Kambodja bayramidir. Festival uch kun davom etadi. U musson mavsumining tugashiga va Tonlesap daryosi oqimining teskari oʻzgarishiga bagʻishlangan. Har yili millionlab insonlarni jalb etadigan eshkak eshish musobaqalari, kontsertlar va mushakbozliklarni oʻz ichiga oladi.

Barcha shaharlar va viloyatlar bayramga qoʻshilishadi, lekin eng katta bayramlar Pnompenda boʻlib oʻtadi, eshkak eshish musobaqalari bu yerda, Sisovat qirgʻogʻi boʻylab , Qirollik saroyi qarshisida oʻtkaziladi. Festival mamlakatning ikkinchi yirik shahri Siemreapda ham juda keng miqyosda nishonlanadi.

2010-yil 22-noyabrda Pnompendagi Bon Om Tuk bayrami chogʻida tiqilinchda 456 kishi halok boʻldi. Bundan avvalgi festivalda ham halokatli hodisalar boʻlgan. Shunday qilib, 2008-yilda qayiqning agʻdarilishi natijasida 5 ta singapurlik eshkakchi, 2009-yilda esa 1 kambodjalik eshkakchi choʻkib halok boʻlgan. 2010-yildagi fojiali voqealardan keyin festival keyingi uch yil davomida bekor qilindi va faqat 2014-yilda qayta tiklandi.

Yana qarang
-----------

* Kambodja bayramlari

Manbalar
--------

1. ↑  „Cambodia's Water Festival".  Al Jazeera (22-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 23-noyabr 2010-yil.
2. 1 2  „Water Festival in Phnom Penh 2016" (deadlink).  CamboGuide. 25-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Число погибших в давке на фестивале в Камбодже превысило 450 человек" (ru).  РИА Новости (24/11/2010). 9-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2011-yil.
4. ↑  „Cambodia Water Festival turns tragic with deadly stampede".  Christian Science Monitor (22-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 23-noyabr 2010-yil.
**Reysshina** (nem. reipen — chizmoq va Schiene — shina, rels) — parallel va perpendikulyar chiziklarni chizish uchun ishlatiladigan chizmachilik asbobi. Bir uchiga koʻndalang taxtacha (plyonka) mahkamlangan. Ikki plankali (uz. 800–1400 mm) va bir plankali (500–700 mm) qilib ishlab chikariladi. Chizmachilik taxtasi qirrasiga qoʻyib, turli burchak ostidagi chiziqlarni chizish uchun koʻndalang taxtacha buriladigan qilib yasaladi. R. qattiq jinsli yogʻochdan qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*"Banan respublikasi"* atamasi birinchi marotaba amerikalik yozuvchi O. Genri (William Sydney Porter, 1862-1910), tomonidan ishlatilgan.
 Sloveniyadagi banan respublikasini anglatuvchi graffit
**Banan respublikasi** — xalqaro siyosatda beqaror, iqtisodiy jihatdan esa bir yoki bir nechta qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va eksport qilishga qaram boʻlgan, koʻpincha korrupsiya chuqur ildiz otgan va kichik elita tomonidan boshqariladigan davlatlar uchun haqoratomuz maʼnoda qoʻllaniladigan siyosiy atama hisoblanadi.

Gonduras „banan respublikasi" boʻlgan birinchi davlat deb tan olingan edi. XX asrning boshlarida „United Fruit Company" Hondurasda juda katta taʼsirga ega edi. Bu katta taʼsirdan foydalanib, ular yuqori soliq talab qilgan prezidentni agʻdarib, uning oʻrniga yangisini saylatishgan edi.

1871-yilda Amerika temir yoʻl kompaniyasining egasi Genri Meiggs tomonidan Kosta-Rika hukumati bilan imzolangan temir yoʻl qurilishi shartnomasi doirasida temir yoʻl qurilishi boshlab yuboriladi; Boshqa tomondan, qurilish kompaniyasi ishchilar uchun arzon oziq-ovqat izlab, qurayotgan temir yoʻl boʻylab banan yetishtirish boshlanadi.

Banan savdosining foydali ekanini koʻrgan kompaniya Lotin Amerikasida katta yerlarni sotib oladi va 1899-yilda United Fruit Company nomi bilan bu savdoni monopoliyaga aylantiradi va oʻzi joylashgan mamlakatlar siyosatiga taʼsir eta oladigan kuchga aylanadi.

Garchi bu atama birinchi marotaba amerikalik yozuvchi O. Genri tomonidan 1904-yilda Amerika qitʼasining bir qismi sifatida taʼriflanuvchi 1823-yilgi „Monro doktrinasi"ga muvofiq AQSHning mintaqaviy iqtisodiyot va siyosatini shakllantirgan bu qadamiga qarata ishlatilgan boʻlsa-da, keyinchalik, ayniqsa Sovuq Urush yillarida u qaram davlat yoki qoʻgʻirchoq hukumatlarga nisbatan ishlatilgan atama sifatida keng foydalanib kelinadi. Bu atama Turkiya siyosatida, ayniqsa, oxirgi 10 yil ichida tez-tez qoʻllanilgan va koʻp yillardan beri turk siyosiy hayotida juda koʻp foydalanib kelingan „Ugandaga oʻxshashga urunish", terminining oʻrnini egallab ulgurdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Honduras, The Making of a Banana Republic. Between the Lines* (İngilizce), 1988. 27 mayıs 2013da qaraldi.
2. ↑  *Honduras, The Making of a Banana Republic. Between the Lines* (İngilizce), 1988 — sayfa 63 bet. 27 mayıs 2013da qaraldi.
3. ↑  „US Historical Documents, The Monroe Doctrine".  The University of Oklohoma. 4 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 mayıs 2013.
4. ↑  *Bananas: How the United Fruit Company Shaped the World* (İngilizce). New York: Cannongate Books, 2008 — sayfalar 68-69, 108 bet. 27 mayıs 2013da qaraldi. „O. Henry was the first to use the term 'banana republic'..."
5. ↑  „İsrail'e cevap: Türkiye Muz Cumhuriyeti değil".  haber7.com. 15 ocak 2010da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 mayıs 2013.
6. ↑  „Kapusuz: Muz cumhuriyeti değiliz".  www.dunyabulteni.net. 5 şubat 2010da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 mayıs 2013.
7. ↑  „Başbuğ: Böyle rezillik olur mu? Yeter yahu!".  Radikal gazetesi. Qaraldi: 27 mayıs 2013.
**Boshlangʻich maktab** — bolalarga boshlangʻich umumiy maʼlumot beradigan umumtaʼlim oʻquvtarbiya muassasasi. Uning vazifasi oʻquvchilarda yozish, oʻqish, hisoblash malaka va koʻnikmalarini hosil qilish, tabiat va jamiyat haqida ilk bilimlar berish, xulqodobga oʻrgatishdir. Hozirgi Oʻzbekiston hududida dastlabki Boshlangʻich maktab —maktabxonalar arab xalifaligi tomonidan Oʻrta Osiyo yerlari bosib olingandan keyin (7-asr) mahalliy xalq va ularning bolalarini musulmon ruhida tarbiyalash maqsadida ochilgan. Turkiston chor Rossiyasi tomonidan bosib olinganidan keyin rus amaldorlari va harbiylarining bolalari uchun 1869-yil Toshkentda dastlabki rus Boshlangʻich maktab i ochildi. Turkistonda mahalliy aholi bolalari uchun 19-asr oxirlarida ochilgan rustuzem maktabi ham Boshlangʻich maktab dir. 1900-yildan Oʻzbekiston hududida "jadid maktabi" nomi bilan yuritilgan yangi usul maktablari ham ish boshlagan. Bu maktablar Turkiston mahalliy xalqlar milliy maktablarining kurtaklari boʻlgan. Yangi usul maktablari ham asosan 1—4 sinfdan iborat Boshlangʻich maktab hisoblangan. 1917-yil oktabr toʻntarishidan keyin, 1918-yil 13 dekabrda Turkiston maorif xalq komissarligi qaroriga binoan rustuzem maktablari xalq maktablariga aylantirildi. 1922-yildan tayyorlov (yariminchi) sinfdan keyingi 1—3 sinflardan iborat maktablar 1bosqich maktab, yaʼni Boshlangʻich maktab hisoblangan. 1918—24 yillarda hozirgi Oʻzbekiston hududidagi barcha milliy maktablar 1bosqichli maktablar boʻlgan. Boshlangʻich maktab soni 1918-yilda 992, 1919-yilda 1847, 1921-yilda 2022, 1922-yilda 1239, 1923-yilda 1007, 1924-yilda 1271 ta boʻlgan. 1930/31 oʻquv yilidan Oʻzbekistonda umumiy majburiy boshlangʻich taʼlim joriy etilishi munosabati bilan Boshlangʻich maktab larda taʼlim muddati 4 yil qilib belgilandi. 1969/70 oʻquv yilidan rus maktablarida, 1970/71 oʻquv yilidan oʻzbek maktablarida 3 yillik boshlangʻich taʼlimga oʻtildi. Shu yillardan boshlab Boshlangʻich maktab ning mavqei va ahamiyati tubdan oʻzgardi; umumiy taʼlimning mustaqil, tugal bosqichi degan xususiyatini yoʻqotib, fan asoslarini izchil oʻrganishga tayyorlanish bosqichi boʻlib qoldi. 1991/92 oʻquv yilidan OʻzRda Boshlangʻich maktab larda yana 4 ylik boshlangʻich taʼlimga oʻtildi. "Taʼlim toʻgʻrisida"gi qonun (1997-yil 29 avgust)da Boshlangʻich maktab taʼlimining yangi mazmuni belgilandi. 2000/2001 oʻquv yili boshida Oʻzbekistonda 207 Boshlangʻich maktab boʻlib, ularda 30684 oʻquvchi taʼlim oldi (yana qarang Boshlangʻich taʼlim).

Manbalar
--------

1. ↑  Abdullayev, Yoʻldosh. "Boshlangʻich maktab" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oshiqoʻt** (*Chrorophora* Neck.) - sutlamadoshlar oilasiga mansub bir yillik oʻtsimon oʻsimliklar turkumi. Oʻzbekistonda bir necha turlari, xususan, olmagul O. (*Ch. hierosolymitana* Spreng.), qiyshiq O. (*Ch.obliqua* (vahl) A. Juss.) uchraydi. Bir uyli, ayrim jinsli oʻsimlik. Sershox, barglari uzun bandli, keng tuxumsimon yoki rombsimon, chetlari oʻyma tishchali, uz. 2,5—6 sm, eni 1,8—5 sm. Tojbarglari koʻp, tupguli shingilsimon, sershox, chochoqtupgulli. Changchi gullari 5—8 ta, gulkosa va gultojibarglari 5 bulakli, urugʻchi gullari 2—6 ta, uzun gulbandda urnashgan. Kusakchasi tuklar bilan qoplangan. May— sentabr oylarida gullab, urugʻlaydi. Kupincha adir va togʻli mintaqalarda, ekinlar orasida oʻsadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boshlik** — 1) Kavkaz togʻlik axoliyey va boshqa Sharq xalqlari sovuq, qoryomgʻir va oftobdan sakdanish uchun boshiga kiyadigan jun yopinchiq. 1862-yil rus armiyasida joriy qilinib, rusturk urushi (1877—78)da shu qadar qoʻl kelganki, hatto uni Gʻarbiy Yevropa armiyalarida ham ishlata boshlaganlar. Masalan, 1881-yil Tunisga joʻnatilgan fransuz qoʻshinlari otryadining barcha zobit va askarlari B. bilan toʻla taʼminlangan. 2) Ayrim musulmon xalqlarda kuyov tomon kelin tarafga inʼom qiladigan qalin boʻlib, u choʻqqi quloqchin ichiga solib berilgani uchun shunday deb atalgan. 3) Poyabzalning oyoq yuzi va yonlarini yopib turadigan qismi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reynstik** (*yomgʻir daraxti, yomgʻir* *tayogʻi*, *yomgʻir fleytasi*, *zer pu* ;inglizcha: *Rainstick*Rainstick — „yomgʻir tayogʻi") idiofon turkumiga kiruvchi zarbli cholgʻu asbobi. Bu uchlari mahkam yopilgan, ichki qismida butun uzunligi boʻylab toʻsiqlar joylashgan va qisman mayda sochiluvchan toʻldirgʻich (don va boshqa urugʻlar, mayda toshlar, mayda munchoqlar va boshqa qattiq granulalar) bilan toʻldirilgan ichi boʻsh uzun truba hisoblanadi. Oʻsimlik tikanlari, toʻgʻnagʻichlar, tishkavlagichlari va boshqalardan tayyorlanishi mumkin boʻlgan toʻsiqlar truba ichida spiral hosil qilib joylashadi. Reynstik vertikal ravishda agʻdarilganda, uning ichidagi narsalar spiral toʻsiq orqali quvurning qarama-qarshi uchiga quyiladi va yomgʻir shovqinini eslatuvchi ovoz chiqaradi.

Reynstikning uzunligi har xil boʻlishi mumkin, lekin foydalanish uchun qulayligi hisobga olinib, koʻpincha 25-70 sm oraligʻida boʻladi.

Tarixi va ishlab chiqarilishi
-----------------------------

Reynstik Chili yoki Peruda ixtiro qilingan va yomgʻir chaqirish uchun diniy musiqa asbobi sifatida ishlatilgan. Anʼanaviy reynstik quyoshda quritilgan kaktusning uzun tanasidan tayyorlanadi. Bunday quritilgan kaktus butun tanasi boʻylab kovak hosil qiladi; tikanlari kesib olinib, toʻsiq sifatida ishlatiladi. 1970—1980-yillardan boshlab musiqa asbobi asta-sekin ommaboplikka erishadi. Reynstikni, dastlab, sayyohlar va sayohatchilar Lotin Amerikasidan olib kelishgan, u yerda ular esdalik sovgʻalari sifatida taqdim etilgan. Hozirgi vaqtda reynstik musiqachilar tomonidan, xususan, folklor, etnik va boshqa akustik musiqalar, embient, jazz va boshqalarni ijro etishda faol foydalanilmoqda. Reynstik mustaqil ravishda turli xil materiallardan tayyorlanishi mumkin. Rossiyada buning uchun qishlagan lavlagi toʻpguli poyasidan foydalanishadi; koʻpincha toʻsiqlar sifatida tishkovlagichlar ishlatiladi.

Cholgʻu texnikasi
-----------------

Reynstikni asta-sekin 180 ° vertikal ravishda aylantirilib, sochiluvchan toʻldirgʻichlar asta-sekin harakatlanishiga imkon beriladi, bu esa yomgʻir shovqiniga oʻxshash ovoz effektini yaratadi. Reynstikning tovush balandligini boshqarish uni oʻz oʻqi atrofida sekin aylantirib, tezlik va egilish burchagini oʻzgartirish (asta-sekin toʻliq agʻdarish uzoqroq va kuchli ovozni hosil qiladi) orqali amalga oshiriladi, shuningdek, ritmik naqshlarni yaratish uchun sheyker sifatida foydalanish mumkin.

Yana qarang
-----------

* hogweed
* Kaktus

Havolalar
---------

* Uyda ishlab chiqarish texnologiyasi va tovush misollari. Wayback Machine saytida arxivlandi (24-aprel 2020-yil).
* Zer Pu (reinstik) tayyorlash boʻyicha master-klass
Berndagi *Bärengrabendagi* ayiqlar (Shveytsariya)
**Ayiq oʻrasi** tarixda ayiqlarni oddiy aholiga koʻrsatish uchun, odatda oʻyin-kulgi va ayniqsa ayiqlarni oʻldirish uchun qoʻllanilgan. Chuqur maydoni koʻp hollarda baland panjara bilan oʻralgan boʻlib, uning tepasida tomoshabinlar ayiqlarni tomosha qilish imkoniga ega boʻladilar.

Ayiqlarni asirlikda saqlashning eng anʼanaviy shakli ularni chuqurlarda saqlashdir, bugungi kunda koʻplab hayvonot bogʻlari bu usul oʻrniga hayvonlar va tashrif buyuruvchilar manfaatlari uchun tabiiy yashash joylari koʻproq tashkillashtirilgan murakkab va keng qoʻshimchalarga ega jonivorlar uchun qulay muhit yaratish usulini qoʻllaydi.

Eʼtiborga molik misollardan biri boʻlgan ayiq oʻrasi Shveytsariyaning Bern shahrida joylashgan. *Bärengraben* nomi bilan tanilgan, mazkur joy 1857-yilda qurilgan va koʻp oʻzgartirishlar kiritilgan boʻlsa-da, hanuzgacha qoʻllanilib kelinmoqda: taxminan 2000-yildagi voqealardan soʻng ham, shu yaqin atrofdagi daryo boʻyida qurilgan parkka qarashli ayiqlar hali hanuz tunda park yopilgach ikkita dumaloq oʻrada saqlanibkelinmoqda. Aare daryosining mazkur qismidagi holatining oʻzgarishi sababli bu uchta ayiqning turar joyi sezilarli darajada yaxshilagan.

Boshqa maʼnolar
---------------

Ayiq oʻrasining yana bir maʼnosi — toʻgʻridan-toʻgʻri, qizgʻin hujumlar tez-tez uchraydigan noodatiy agressiv ayiq baxlari uchun qurilgan maydon.

Ayiq oʻrasi, shuningdek, ayiqlarni toʻxtatish yoki tuzoqqa tushirish uchun ishlatiladigan tuzoq turiga ham bog;liq. U, odatda, ayiqni uzoq vaqt bexavotir saqlash uchun tubiga oʻtkir uchli mixlar oʻrnatilgan katta sopol chuqurdan iborat boʻladi. Ular koʻpincha ayiqlarni ushlash vositasi sifatida emas, balki kabinaga yaqinlashishdan toʻxtatish uchun ishlatiladi.

„Ayiq oʻrasi" atamasi, shuningdek, baʼzan „tepalik qiroli" deb ham ataladigan turnir yoki sparring formatini tasvirlash uchun ishlatiladi. Ishtirokchi ayiqlar birinchi ikkita musobaqa qatnashuvchilarining orqasida navbat hosil qiladilar. Har bir oʻyin tugagandan soʻng, gʻolib navbatdagi raqib bilan toʻqnash keladi, magʻlub esa navbatning oxiriga yuboriladi. Turnirlar uchun kechadigan jarayon har bir oʻyinning gʻolibi qayd etilgan maʼlum vaqt oraligʻida davom ettirilishi odatiy holdir. Turnir yakunida gʻolib eng koʻp oʻyinda gʻalaba qozongan ishtirokchi ayiq hisoblanadi. Baʼzi turnirlarda bir nechta ayiq oʻralaridan ham foydalanish mumkin, magʻlub boʻlgan ishtirokchi ayiqlar qaysi navbatga qayta kirishni shu oʻrada tanlashlari mumkin.

Shotlandiyada „Ayiq oʻrasi" iborasi zoʻravonlik xarakteriga ega boʻlgan barlar yoki jamoat uylarini tasvirlash uchun ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *What happened to bully Banks?* — *The New Zealand Herald*, Saturday 11 October 2008
2. ↑  „Dictionary of the Scots Language - Bearpit".

Havolalar
---------

* Sheffild botanika bogʻlari Bear Pit
* Berndagi ayiq parki

Andoza:Zoos
Bosh jome masjidi — 1899-yili qurilgan boʻlib, oʻsha davrda Andijon viloyatida 8 ta diniy muassasalaridan biri aynan ushbu Bosh jome (Devonaboy) masjidi edi.

2019-yilning yoz oylarida qayta qurilish ishlari boshlanib, 2021-yil may oyida yakuniga yetdi. Va oʻsha yilning 18-iyun kunida Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyati Bosh jome masjidini ochib berdi.

Yangi bino qadimiy chor ayvon va chor darvoza uslubida barpo etilgan. Uning ikki chetida balandligi 54 metrlik minoralar, asosiy binoning tepa qismida diametri 18 metrli gumbaz qurilgan. Ilgari masjid sig‘imi 5 ming kishini tashkil qilgan bo‘lsa, endi bino 15 mingdan ortiq namozxonni o‘z ichiga sig‘dira oladi. Masjidda sayyohlar uchun barcha shart-sharoitlar mavjud. U barcha zamonaviy jihozlar bilan jihozlangan.

*"Bu dargohni barpo etishga hissa qo‘shgan muhandislar, quruvchi va bezakchilar, homiylarga minnatdorchilik bildiraman. Masjid Andijon xalqiga muborak bo‘lsin, uzoq yillar xalqimizga xizmat qilsin"*, — deb aytgan Shavkat Mirziyoyev masjidga tashrifida.

**Imom-xatib: Rojiddinov Miftohiddin**

Manbalar
--------

1. ↑  „http://old.muslim.uz/index.php/yangiliklar-2016/uzbekistan/item/16957".
2. ↑  „https://kun.uz/87038804".
3. ↑  „https://uzbekistan360.uz/ru/location/devonaboj-maszhidisml".
4. ↑  „https://president.uz/uz/lists/view/4433".
**Togʻ jinslarining yotishi** - Yer poʻstida togʻ jinslarining shakli va fazoviy joylashuvi. Choʻkindi togʻ jinslari buzilmagan holatda dastlab gorizontal joylashadi. Togʻ jinslari dastlabki yotishining buzilishi yoki dislokatsiyasi 2 sabab bilan: endogen — tektonik harakatlar va ekzogen — koʻchki, oʻpirilish, togʻ jinslarining erishiga sabab boʻluvchi yer yuzasidagi va ayniqsa, grunt suvlarining faoliyati natijasida sodir boʻladi. Togʻ jinslarining yotishiyo. choʻkindi togʻ jinslarining toʻplanish sharoiti boʻyicha 3 xilga ajratiladi: transgressiv, regressiv va migratsion yotish. Togʻ jinslarining yotishiyo. 3 asosiy guruh: burmalangan yoki plikativli (qatlamlar yaxlitligi buzilmagan), uzilishli yoki dizʼyunktivli (uzilish bilan), magmatik massalarning singib kirishi yoki ilgari hosil boʻlgan togʻ jinslari qatlamlarida yuqori qayishqoqlikka ega boʻlgan jinslarning (tuzlar, gipelar) buzilish shakllaridan iborat. Qatlamlarning turli yoshdagi majmualari koʻpayganda Togʻ jinslarining yotishiyo.ning 2 asosiy tipi: muvofiq va nomuvofiq yotishi farq qilinadi. Bu terminlardan stratigrafik va strukturaviy oʻzaro munosabatlarni anikdashda foydalaniladi. Magmatik togʻ jinslari turli xil shakllarda yotadi. Yer yuzasiga oqib chiqqan lavalar oqim va qoplam (effuziv togʻ jinslari) koʻrinishida soviydi; yer yuzasidan uncha chuqur boʻlmagan joyda magmaning sovishi natijasida shtoklar, tomirlar, daykalar, plitasimon qiya jismlar (sillar), lakkolitlar (ekstruziv va gipabissal togʻ jinslari) vujudga keladi. Magma 1,5–2 km chuqurlikda soviganda shtoklar va batolitlar (intruziv togʻ jinslari) hosil boʻladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Boshogʻriqoʻt (Achillea santolina L.) — qoqidoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻt. Boʻyi 15—30 sm. Bargi ensiz, patsimon. Guli sariq. Gul savatchalari poya uchida qalqrnsimon murakkab toʻpgul hosil qiladi. May—iyulda gullab, avgustda urugʻi pishadi. Togʻ etaklari, choʻl va adirlarda tarqalgan; ariqlar boʻyida, yoʻllar yaqinida, shuningdek begona oʻt sifatida ekinlar orasida ham oʻsadi. Quritilmagan B.da 0,056—11% efir moyi boʻlib, bu moy tarkibida 53—56% kamfora, 15— 20% sinsol, 10—15% apinen, 20% ga yaqin efir va spirt borligi aniqlangan. Poyasi, bargi va gulidan tayyorlanadigan qaynatmadan xalq tabobatida meʼda kasalliklari, sil va bavosirni davolashda, qonni toʻxtatishda foydalaniladi. B.dan tabiiy kamfora ham olish mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**David** - Andrea Verrokkio tomonidan 1473-1476-yillarda yasalgan Isroil xalqining Bibliyadagi hukmdorining bronza haykali. Afsonaga koʻra, asarning yaratilish jarayonida haykaltarosh yosh Leonardo da Vinchidan ilhomlangan.

David Filist giganti Goliaf ustidan gʻalaba qozongan paytda tasvirlangan. Verrokkio uni moʻrt va ayni paytda takabbur bola sifatida tasvirlagan. Davidning yuzida yoshlik dadilligining ifodasini namoyon etuvchi oʻziga xos yarim tabassum bor boʻlib, bu haykaltaroshning psixologik nozikliklarga boʻlgan qiziqishidan dalolat. Chap qoʻl belda, boshi esa chapga burilgan.Oʻng qoʻlida esa qilich tutib turibdi. Oʻldirilgan dushmanning kesilgan boshi esa Isroil xalqining boʻlajak shohi Dovudning oyoqlari orasida yotibdi. Goliafning peshonasida esa dahshatli jarohat bor. Goliafning qiyofasini buzgan iztiroblari syujet dramatizmini yanada kuchaytiradi .

Haykal Bartolomeo Ammanati Ferdinando Medichining buyrugʻi bilan Rimda qura boshlagan Medici villasi uchun moʻljallangan edi, ammo Lorenso va Juliano Medichi uni Florensiyadagi Sinyora saroyiga topshirdi. 17-asrning boshlarida haykal Uffizi Buyuk Gersoglari kolleksiyasiga tushdi va 1870-yilda, Uygʻonish davri haykallarining koʻpchiligi singari, u ham Bargello milliy muzeyiga yuborildi.

Yana qarang
-----------

* David (Bernini)
* David (Donatello)
* David (Mikelanjelo)

Manbalar
--------

1. ↑  Walter Isaacson*. Leonardo Da Vinci*. Simon and Schuster, 2017.
2. 1 2  Пушкинский музей. sfn error: no target: CITEREFПушкинский\_музей (help)

Adabiyotlar
-----------

* Pierluiji De Vekki, Elda Cerchiari, I tempi dell’arte, jild 2, Bompiani, Milano 1999-yil. ISBN 88-451-7212-0(ital.) )
* Andrea Ciaroni va Charlz Averi, Dai Medici al Bargello: Il Bronzi del Rinascimento, Quattrocento, 2007(ital.) )

* Andrea di Mishel di Franchesko Cioni detto Andrea del Verrokkio(ital.) )
* „Верроккьо Андреа. Давид". *Пушкинский музей*.
**Siyosiy-maʼmuriy xaritalar** — davlatlar yoki ularning ayrim qismlarini hozirgi kundagi siyosiy-maʼmuriy tuzilishini aks ettiruvchi xaritalar. Siyosiy-maʼmuriy xaritalarda xaritalashtirilayotgan hududning siyosiy va maʼmuriy boʻlinishi (hududiy, siyosiy va maʼmuriy birliklarning joylashuvi, chegaralari), davlat tuzilishi va boshqaruv shakllari, siyosiy, strategik va maʼmuriy markazlari, xalqaro, davlat va mahalliy ahamiyatga ega kommunikatsiyalar tasvirlanadi. Siyosiy-maʼmuriy xaritalardan maʼlumotnoma sifatida, tashkiliy xoʻjalik, oʻquv maqsadlarida va boshqa mazmundagi mavzuli xaritalarni tuzishda asos sifatida foydalaniladi. Oʻzbekistonda muntazam ravishda dunyoning 1:30 000 000, respublikaning 1:1 000 000 va 1:1 500 000, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va alohida viloyat hamda tumanlarning 1:200 000 dan 1:1 00 0 000 gacha masshtabli siyosiy-maʼmuriy xaritalari nashr etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aviatsiya kuch qurilmasi** – samolyotda tortish kuchi, vertolyotda esa koʻtarish kuchi hosil qiladigan dvigatel va boshqa zarur tizim va qurilmalar majmui. Porshenli dvigatel oʻrnatilgan samo-lyotning vinti ham, vint qanotlarini burish mexanizmi ham Aviatsiya kuch qurilmasiga kiradi, ammo porshenli dvigatellar oʻrnatilgan samolyotlarga nisbatan Aviatsiya kuch qurilmasi atamasi oʻrniga vint-motor guruhi atamasi ishlatiladi. Aviatsiya kuch qurilmasi yonilgʻi bilan ta’minlash, moylash, sovitish, havo berish, ishlatilgan gazlarni chiqarib yuborish, boshqarish va nazorat qilish, dvigatelni yurgizib yuborish tizimlari va boshqa tizimlarni oʻz ichiga oladi; qanotlar, dvigatelni mahkamlash uzellari ham Aviatsiya kuch qurilmasi hisoblanadi (qarang Samolyot).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avhadiy Marogʻiy, Rukniddin (yoki Avhadiddin) ibn Husayn Marogʻiy Isfa­honiy** (1274 – Marogʻa – 1338) – "Naso­yim ul-muhabbat"da tilga olingan tasavvuf shayxi.

Hayoti
------

Diniy-tasavvufiy ruhdagi sheʼr­lari bilan shuhrat qozongan A. Marogʻiy oʻz davri adabiy va falsafiy ilmlarini chuqur oʻzlashtirib, shofiʼiylik mazhabiga mayl koʻrsatgan. Eron elxonlari saroyiga yoʻl topib, ularga bagʻishlab qator qasidalar yozadi. 1308-yilgi safari davomida, Sultoniya, Hamadon, Isfahon, Karbalo, Damashq, Kufa, Bagʻdod kabi bir qancha shaharlarda boʻlib, 1311-yilda Marogʻaga qaytadi. 1314-yil yana Isfahonga borib, u yerda 20 yil yashaydi, koʻp­lab asarlar bitadi. 1333 yildan umrining oxirigacha Marogʻada yashaydi.

Ijodiy merosi
-------------

A. Marogʻiydan sheʼrlar devoni, "Dah noma" ("Oʻn noma"), "Mantiq ul-ushshoq" ("Oshiqlar mantigʻi") va "Jomi Jam" ("Jamshid jomi") masnaviysi yetib kelgan. Devoni qasida, gʻazal, qitʼa, ruboiy, tarkibband, tarjiʼband va murabbaʼ janridagi sheʼrlardan iborat. Masnaviylari irfoniy mazmunda boʻlib, "Jomi Jam" Sanoiyning "Hadiqat ul-haqiqa" asariga ergashib yozilgan. Tasavvufa Avhadiddin Kirmoniy izdoshlaridan sanaladi, oʻz taxallusini ham pirining nomidan olgan.

Devoni va "Jomi Jam" masnaviysiga Abdurahmon Jomiy va Alisher Navoiy yuksak baho berishgan. Chunonchi, "Nasoyim ul-muhabbat"da oʻqiymiz: 

> "... anga sheʼr devoni bor, gʻoyat latofatda bir tarjeʼoti bor mutalim haqoyiqu maorifqa va "Jomi Jam" otligʻ masnaviysi bor. Shayx Sanoiyning "Hadiqa"si uslub va vazni bila. Va anda koʻp latoyif darj qilibdur... Va Shayx Sanoiyning "Roiya" qasidasigʻa yaxshi javob aytibdur va abyotining adadi yuz olt­mish boʻlgʻusidur".
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat"*.
2. ↑  *"Nasoyim ul-muhabbat"*.
**Sendast** [ing. sendust (Yaponiyadagi Senday shahri nomidan) va dust — chang, kukun] — temir asosidagi qotishma. Eng optimal tarkibi: 85% Gʻe (temir), 9,6% Si (kremniy), 5,4% A1 (alyuminiy). S.ning magnit oʻtkazuvchanligi, elektr karshiligi va mexanik mustahkamligi yuqori, lekin moʻrt boʻladi, osongina kukunga aylanib ketishi mumkin. S. radiotexnikada, magnit kallaklar va transformatorlarning oʻzaklarini yasashda ishlatiladi. Baʼzan alsifer deb ham ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Aviagorizont** – haqiqiy ufq (gorizont) vaziyatini koʻrsatuvchi giro-skopik asbob. Aviagorizont samolyot yoki boshqa uchish apparatining koʻndalang va boʻylama ogʻish burchaklarini koʻrsatadi. Rotori giroskop bilan bogʻlangan mil (strelka) sun’iy ufqni koʻrsatib turadi. Rotor oʻqi tik vaziyatda boʻlganda mil gorizontal vaziyatni egallaydi. Uchuvchi Aviagorizont shkalasidagi samolyot qiyofasi (silueti)ning sun’iy ufq miliga nisbatan olgan vazi-yatiga qarab, samolyotning haqiqiy ufqqa nisbatan vaziyatini aniqlaydi. Dastlab, pnevmatik (havoli) giroskop va tuzatish kirituvchisi boʻlgan Aviagorizont qoʻllanilgan, hozir elektr giroskop va tuzatish kirituvchili Aviagorizont ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aviatrassa** – fuqaro havo flo-tining turli samolyotlari va vertolyotlari muntazam ravishda qatnaydigan havo yoʻli. A.da aerodromlar va boshqa vosi-talar 9(yoʻl chiroqlari, tanish belgilari, avi-atsiya mayoqlari va hokazo) boʻladi. Fuqaro aviatsiyasida samolyot hamda vertolyotlar, odatda, A. boʻylab uchadi. Ba’zan ayrim hollarda (ekspeditsiya, tibbiy yor-dam koʻrsatish va boshqalar) A. dan tashqari ham uchish mumkin. Oʻzbekistonda – birinchi marta 1924-yilda Toshkent – Avliyoo-ta – Pishpek A. si barpo etilgan. 1999-yilda "Oʻzbekiston havo yoʻllari" Mil-liy aviakompaniyasi bilan 55 chet el avia-kompaniyasi oʻrtasida yoʻlovchi va yuklar tashish boʻyicha hamkorlik oʻrnatildi. Milliy aviakompaniya Yevropa, Osiyo va AQSH davlatlarining Oʻzbekiston Respublikasi ichida 16 yoʻnalish boʻyicha samolyotlar qatnovini yoʻlga qoʻydi. Oʻzbekiston Respublikasidan qatnaydigan umumiy havo yoʻlining uzunligi 2 mln.km dan oshdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fors miniatyurasi** (forscha: نگارگری ایرانی, ngārgry̰ ạy̰rạny̰ *negârgari Irâni*) — kitob illyustratsiyasi yoki alohida sanʼat asari. Muraqqo deb nomlangan bunday asarlar albomda saqlanishi moʻljallangan qogʻozga bitiladigan kichik suratlardir. Fors miniatyurasi Gʻarbiy Oʻrta asrlar va Vizantiya miniatyuralarining yoritilgan qoʻlyozmalardagi anʼanalari bilan taqqoslanadi. Forsda devor boʻyashning bir xil darajada mustahkamlangan anʼanalari mavjud boʻlsa-da, miniatyuralarning saqlanib qolish darajasi va saqlanish holati yaxshiroq. Miniatyuralar Gʻarbda fors suratlarining eng mashhur shaklidir. Miniatyura rasmi 13-asrda fors sanʼatida muhim janrga aylandi. Moʻgʻullar istilosidan keyin Xitoy madaniyati taʼsirini olgan va 15-16-asrlarda oʻz anʼanasining eng yuqori choʻqqisiga chiqqan. Fors miniatyurasi boshqa islom miniatyuralariga, asosan Turkiyadagi Usmoniylar va Hindiston yarimorolidagi Boburiylar miniatyurasida ustuvorlikka ega boʻldi.

Manbalar
--------

Fors miniatyurasi

1. ↑  B. W. Robinson, "Abu'l-Hasan Khan Gaffari," Encyclopædia Iranica, I/3, pp. 306-308
*Sovet davlat va siyosiy arbobi Olim Qurbonov bilan adashtirib yuborilmasin.*
**Olim Qurbonov** (tojikcha: *Олим Қуробонов*) — tojikistonlik suzuvchi. 2016-yilgi Rio-de-Janeyro Olimpiadasining 50 metrga erkin usulda suzish yoʻnalishi boʻyicha ishtirokchisi (62-oʻrinni egalladi). U suzish boʻyicha qator respublika va xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori.

2012-yildan beri suzish bilan shugʻullanaman. Nomzod ustasi sporti Jumhurii Tojikiston. 2014-yili Doha, 2015-yili Qozon shahrida boʻlib oʻtgan suv sporti boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etgan. 2014 va 2015-yillarda erkin va sudralib suzish boʻyicha Tojikiston chempioni boʻlgan. Oʻsha yili u Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan 2016 yilgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi va yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. U erda u 62-oʻrinni egalladi va keyingi bosqichga chiqa olmadi.

2015-yilda u chiqishini eʼlon qildi (inglizchadan „disclosure; exit") — bu shaxs tomonidan uning jinsiy yoki gender ozchilikka mansubligini ochiq va ixtiyoriy tan olish jarayoni.

Yana qarang
-----------

* Tojikiston 2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida

Havolalar va manbalar
---------------------

* 2016-yilgi Olimpiya oʻyinlarining rasmiy veb-saytidagi profil Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-08-25). ]
* Rio-2016 Olimpiya oʻyinlarining sovgʻasi Tojikistonro ki namoyandaggi mekunad? Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-09-05).
**Gulnoz** — ertagi va oʻrtagi bodring navi. Oʻzbekistan sabzavot-poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida Oʻzbekistan 740 va Parad navlarini chatishtirib, keyinchalik tanlash yoʻli bilan yaratilgan (A. Abbosov, 1991). Oʻsimligi 4—5 palaqli, barglari beshqirralidumaloq, yashil, oʻrtacha kertikli, silliq. Barg yaprogʻining uzunasi 15 sm, eni 13 sm. Tuganagi silindrsimon, uz. 2,5—3,0 sm, yuzasi silliq. Mevasi silindrsimon, yuzasi silliq. Rangi yashil, bir dona bodring ogʻirligi 112 g ga boradi. Mazasi yaxshi (4,4 ball). Nihollari unib chiqqandan soʻng 46— 48 kunda barralari yetiladi. Hosildorligi 35—40 s/ga. 1994-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasida rayonlashtirilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Sportchi Olim Qurbonov (sportchi) bilan adashtirib yuborilmasin.*

**Olim Qurbonov** (1900-yil tavallud topgan) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1900-yilda O‘zbekistonning Andijon viloyati, hozirgi Paxtaobod tumani Uyg‘ur qishlog‘ida kambagʻal dehqon oilasida tug‘ilgan. Millati uygʻur. Bolaligidan u mahalliy kolxozlarda ishchi boʻlib ishlagan. Sovet hokimiyatining oʻrnatilishi va undan keyin qishloq xoʻjaligining kollektivlashtirilishi bilan u qishloq hududida tuzilgan uygʻur kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan, keyinchalik Telman nomi bilan atalgan kolxozda faoliyat yuritgan. 1935—1939-yillarda paxtachilik brigadasi brigadiri bo‘lib ishlagan.

1939—1942-yillarda Paxtaobod tuman suv xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 1940-yilda KPSS aʼzosi. 1942-yilda O‘zbekiston SSR Andijon viloyati Paxtaobod tumanidagi Stalin nomidagi kolxoz raisligiga saylangan. 1949—1951-yillarda Oxunboboyev nomidagi kolxoz raisi bo‘lib ishlagan, so‘ng yana Stalin nomidagi kolxozga rahbarlik qilgan.

Kolxozda raislik qilgan uzoq yillar davomida paxta yetishtirish va yig‘ishtirib olish rejalarini muntazam ortig‘i bilan bajarib kelayotgan ilg‘or, iqtisodiy rentabelli xo‘jalikka aylandi. Olim Qurbonov Paxtaobod tumani qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirish, kolxoz iqtisodiyotini mustahkamlash, qishloq mehnatkashlarining turmush farovonligini oshirishga katta hissa qo‘shdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilg‘or tajribalardan keng foydalanilgani, yuqori hosildorlikka erishgani uchun Qurbonov Olim Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va O‘roq va Bolg’a oltin medali bilan taqdirlangan.

U nafaqaga chiqqunga qadar qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishning yuqori sur’atlarini koʻrsatib, Stalin nomidagi kolxozga (keyinchalik „Moskva" kolxozi deb oʻzgartirildi) rahbarlik qilishda davom etdi. O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. 1964-yildan nafaqaga chiqqan. U 1986-yil dekabrda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (1957);

Mehnat Qizil Bayroq ordeni;

Faxriy nishon ordeni;

Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Manbalar
--------



1. 1 2 3 4  „Olim Qurbonov biografiyasi".
2. 1 2  Deputati Verxovnogo Soveta Uzbekskoy SSR, 10-go soziv. Tashkent, 1981.
**Zigʻir kombayni uzun tolali zigʻir poyasini yigʻadigan** qishloq xoʻjaligi mashinasi. Asosiy qismlari: shkiv, 4 seksiyali poya sugʻurish apparati, poyalarni boʻlgich, koʻndalang transportyor, urugʻni poyadan sidirib olish apparatiga uzatuvchi transportyor, sidirish apparati, panjarali sidirish barabani va kamerasi, uzatish mexanizmlari va bogʻ bogʻlagich. Mashina gʻildirakli ramaga oʻrnatilgan. Traktorlarga tirkab ishlatiladi. Mashina yurganda poya ajratkich zigʻirpoyani yulish apparati seksiyalariga yoʻnaltiradi. Yulingan poya ignali transportyorga, undan qisish transportyori yordamida sidirish kamerasiga tushadi. Sidiruvchi apparat panjali baraban bilan poyadagi urugʻlarni sidirib transportyorga tashlaydi, urugʻ undan qopga tushadi, bogʻ bogʻlagich urugʻi sidirilgan poyani bogʻbogʻ qilib bogʻlaydi. Sidirish apparati ishlatilmaganda 3. k.dan zigʻirpoya yulgich sifatida foydalanish mumkin. Mashinaning ish unumi soatiga 0,5—0,7 ga.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Shaharsozlik sohasidagi ulkan yutuqlar taniqli meʼmor va muhandis Domeniko Fontanaga (1543-1607) tegishlidir. 1580-yillarda unga Rim shahrini qayta qurish va dekorativ bezatish ishlari topshiriladi, bunga koʻra shahar katolik dunyosining markazi sifatida ahamiyatini oshirishi kerak edi.

Asosiy ishlari
--------------

  

Asosiy ishlari Rimdagi Lateran saroyi (1586-1590), Neapol dagi Palatsso Reale (1600-1602) hisoblanadi. XVI asr oxirlarida Fontana rim papasi Sikst V (1585-1590) buyrugʻiga binoan Rimni barokkoga xos diagonal chiziqli shaharsozlik konsepsiyasi loyihasini yaratadi. Uning asosiy maqsadi Rimdagi nasroniy obidalarga toʻgʻri shoh koʻchalar orqali chiqishni amalga oshirish edi.

Del Popolo maydoni rejasi
-------------------------

Domeniko Fontana shahardagi koʻplab meʼmoriy inshootlarni bir-biri bilan bogʻlaydigan hamda ularga aylanma yoʻllardan emas, balki toʻgʻri yoʻllardan oʻtib borishni taʼminlash maqsadida yagona yoʻl loyihasini ishlab chiqadi. Bu loyiha Yevropa shaharsozlik sanʼati tarixidagi birinchi "uch nurli" tizimi hisoblanadi. Ushbu tizim shaharga kirish qismida joylashgan "Del Popolo" maydonida oʻz ifodasini topadi. Del Popolo maydonidan ajralib chiqqan va poytaxtning asosiy kirish yoʻlini markaz va uning asosiy ansambllari bilan bogʻlaydi. Meʼmor koʻchalarning badiiy taʼsirini kuchaytirish maqsadida yakuniy qismini obelisk va favvoralar bilan yakunlaydi. Shu oʻrinda Del Popolo maydonining badiiy xususiyatiga ham alohida etibor qaratadi.. Del Popolo maydoni shaharsozlik kompozitsiyasi markazi hisoblanib, undan nurga oʻxshab uchta magistralni uch tamonga yoʻnaltirib beradi. Bu magistrallar ziyoratchilarning tez vaqt ichida Vatikan, Kapitoliy tepaligi, Venetsiya maydoniga qisqa yoʻllar orqali yetib borishiga yordam beradi. Fontana bu yerda magistrallar boshlanishi va tugallanishi haqida hamda maydon markazlarini koʻrsatib turuvchi shartli belgilardan foydalanishni taklif beradi. Shu maqsadda Fontana obelisklardan foydalanadi. Obelisklar magistrallarni maʼnoli joylariga oʻrnatiladi. Obelisklar Santa Trinita dei Monti maydonida, Eskvilino maydonida, Santa Kroche in Djeruzalemme bazilikasi oldiga, Navona va Rotonda maydonida oʻrnatiladi. Obeliskning eng kattasi Avliyo Pyotr ibodatxonasi maydonida qad koʻtarib turadi. Mazkur maydon "uch nurli" tizimning boshlanish nuqtasi boʻlib, maydon markazida 25 mertlik Qadimgi Misr obeliski oʻrnatilgan, maydonga kirish darvozasi va ikkita bir xil koʻrinishdagi Santa Mariya in Montesanto cherkovi va Santa Mariya dei Mirakoli cherkovidan iborat. Keyinchalik 1823-yilda obelisk tagida toʻrtta sher tasviri tushirilgan favvora oʻrnatiladi. Umumiy yaxlit kompozitsiya goʻyoki effektlarga boy, takrorlanmas teatr sahnasiga oʻxshab ketadi. Del Popolo maydoniga shimoliy kirish qismida qad rostlagan darvoza 1691-yili barpo etiladi. Qadimgi Misr obeliski Domeniko Fontana tomonidan Rim shahri qayta loyihalashtirilayotgan vaqtida 1585-1589-yillarda Papa Sikst V ning buyrugʻi bilan oʻrnatiladi.

Manbalar
--------

"Umumsan'at Tarixi" Abdullayev Obidjon Oripovich Toshkent-2020
**Arzami** — xalq seleksiyasida yara-tilgan ertapisharoʻrik navi. Oʻrta Osiyo oʻrik navlarining Zarafshon guruhiga kiradi. Daraxti kuchli oʻsadi, keng shox-shabbali; bargi oʻrtacha, toʻq yashil, siyrak tukli. Guli oq, chetdan changlanadi. Me-vasi yirik, dumaloq, yon tomoni chokli, och sariq, quyoshga qaragan tomoni qizgʻish, ogʻirligi 44 — 55 g, eti sershira (11 — 13% qand, 0,8% kislota), muloyim, eti danagidan yaxshi ajraladi, magʻzi shirin. Nam yetarli maydonlarda yaxshi hosil beradi, qisman shoʻrlangan yerlarda ham oʻsadi. Klyasterosporioz kasalligiga chidamli. Koʻchati eqilgandan keyin 5 — 6-yili hosilga kiradi, 8-yildan moʻl hosil beradi (20 — 25 s/ga). Martning oxirida gullaydi. Mevasi iyunning oʻrtalarida pishadi. Mevasi hoʻlligicha isteʼmol etiladi, turshak va konserva qilinadi. Oʻzbekistonning adir va togʻ oldi zonalarida ekiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tomas Diethart** (1992-yil 25-fevralda tugʻilgan) — avstriyalik sobiq changʻida sakrash yoʻnalishidagi sportchidir. Diethartning eng yuqori natijasi 2014-yilda Toʻrt tepalik turnirida gʻolib chiqqanligidir.

Faoliyati
---------

Diethartning Xalqaro changʻida sakrash federatsiyasi changʻida sakrash boʻyicha Jahon kubogidagi debyuti 2011-yil yanvar oyida Insbrukda boʻlib oʻtgan. Diethart 2013-yilda Oberstdorfda oʻzining birinchi shohsupasini, yaʼni uchinchi oʻrinni egallagan. Uning birinchi jahon kubogi gʻalabasi bir necha kundan keyin Garmish-Partenkirxenda boʻlib oʻtgan, u jamoadoshi Tomas Morgenstern va shveysariyalik Simon Ammann ustidan gʻalaba qozongan. Insbrukda 5-oʻrinni egallaganidan soʻng, u Bischofshofenda ikkinchi changʻida sakrash jahon kubogini qoʻlga kiritgan, bu ham taniqli Toʻrt tepalik turnirining gʻalabasini anglatar edi.

Diethart 2014-yilda Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida togʻdan sakrash boʻyicha yakka tartibli oddiy tepalik va katta tepalik musobaqalarida Avstriya uchun kurash olib borgan. Oddiy tepalikda u finalga yoʻl olgan va toʻrtinchi oʻrinni egallagan, katta tepalikda esa finalga chiqa olmagan va 32-oʻrinni egallagan. Keyin Avstriya jamoasi tarkibida Maykl Hayböck, Tomas Morgenstern va Gregor Shlierenzauer bilan bir xil oʻyinlarda jamoaviy yirik tepalik musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Jahon chempionati
-----------------

Diethart koʻp yillik musobaqalarda ishtirok etmaganligiga qaramay 2013—2014-yilgi qishgi musobaqalardagi birinchi oʻrinni egallashi uni sportchilar reytingidagi oʻrniga ijobiy taʼsir koʻrsatmay qolmagan.

### Turnir jadvali

| Mavsum | Umumiy natialar | 4H | SF |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010—2011-yil | 75 | 46 | — |
| 2013—2014-yil | 8 | 01 !1st | — |
| 2014—2015-yil | 43 | 16 | 44 |

### Yutuqlari

| Tartib raqami | Mavsum | Sana | Manzil | Tepalik | Hajmi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2013—2014-yil | 2014-yil 1-yanvar | GermaniyaGarmish-Partenkirxen | Große Olympiaschanze HS137 (tungi) | LH |
| 2 | 2014-yil 6-yanvar | AvstriyaBischofshofen | Paul-Ausserleitner-Schanze HS140 (tungi) | LH |

Manbalar
--------

1. ↑  „ROGELJ Spela – Continental Cup". *fis-ski.com*. Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
2. ↑  „ROGELJ Spela – Cups". *fis-ski.com*. Qaraldi: 28-mart 2021-yil.