Italiyalik agronom va genetik olim Nazareno Strampelli (1866-1942) byustining fotosurati.
**Nazareno Strampelli** (1866-yil 29-may, Kastelraimondo, Italiya - 1942 -yil 23 -yanvar) italiyalik agronom va oʻsimlikshunos edi. U 1960-yillarning oxirlarida Yashil inqilob sifatida tanilgan voqeaning peshvosi edi. Strampelli ishi Italiyaga non bug'doyi ishlab chiqarishda deyarli o'zini-o'zi ta'minlashga imkon berdi, bu Italiyaning hozirgi aholisi va iste'mol usullariga nisbatan, 19-asr boshidagi o'rtacha hosildorlik 1,0 t / ga dan taxminan 1,5 t gacha ko'tarildi. 1930-yillarda, bugʻdoyni duragaylash yoʻli bilan yuqori hosilli navlarga aylantirildi.

Dastlabki yillari
-----------------

Piza universitetida qishloq xo'jaligini tugatgandan so'ng, u Kamerino universitetida va Reggio Kalabriyada bir necha yil dars berdi.

Karyerasi
---------

1900-yilda Kamerinoda bo'lganida, u bug'doyni duragaylash bo'yicha o'z tadqiqotini boshladi, garchi u Gregor Mendelning bir vaqtning o'zida ishlaganidan bexabar edi. 1903-yilda u Rieti qishloq xo'jaligi boshlig'i edi, u yerda bug'doy navlarini kesishda davom etdi va bir necha yil ichida yangi yuqori samarali gibrid kombinatsiyalarni ishlab chiqdi. 1907- yildan "Bugʻdoy tajriba stansiyasi"ga rahbarlik qilgan.

Uning bug'doy etishtirish dasturlari poya hajmini kamaytirish orqali o'sish fazasini qisqartirishga va kasalliklarga chidamliligini oshirishga erishdi. Strampellining eng yaxshi ko'rsatkichlari *Gregorio Mendel*, *Luidjia*, *Varrone*, undan keyin *Villagloriya*, *Ardito* (mahalliy bug'doyni yaponiyalik *Akagomugi* bilan kesishish natijasi), *Mentana*, *Edda*, *Balilla* va *Fanfulla* kabi kichik o'lchamli va yuqori pishiriladigan navlar deb nomlandi. Oʻqish natijalarini ommalashtirish maqsadida Rietida fermerlar uyushmasini tuzdi.

1919-yilda Rimda boshoqli ekinlar bo'yicha milliy institut tashkil etildi va Strampelli direktor etib tayinlandi. 1925-yildan boshlab u Italiyaning oziq-ovqat xavfsizligi va o'zini o'zi ta'minlashga qaratilgan bug'doy yetishtirish va hosildorlikni oshirishni qo'llab-quvvatlovchi yirik milliy dastur - *La battaglia del grano* uchun mas'ul edi. 1929-yilda u ilmiy yutuqlari uchun Qirollik senatorligiga nomzod qilib ko'rsatilgan.

Yakuniy yillari
---------------

O'zining so'nggi yillarida u bug'doyning uchta yangi yuqori mahsuldor va kichik o'lchamli navlarini yaratdi: *S. Pastore*, *Velino* va *Turano*. *Mentana* navi Meksikaning Sonora shahrida eksport qilinib, yetishtirildi va yangi avlod yuqori hosildor, kichik hajmdagi bug‘doy navlarining manbai bo‘ldi. Vitsensa shtatining Lonigo shahridagi *Istituto Sperimentale di Genetica "Nazareno Strampelli"* uning nomi bilan atalgan.

Shuningdek
----------

* Tito Vezio Zapparoli
* Jirolamo Karuso

Manbalar
--------

* *Viaggio nella genetika di Nazareno Strampelli*, Serxio Salvi
* *Nazareno Strampelli va Serxio Salvining ilmiy ishlari*

Tashqi adabiyotlar
------------------

* Italiyalik bug'doy genetiklarining hissasi: Nazareno Strampellidan Franchesko D'Amatogacha
* (italyancha) Nazareno Strampelli hikoyasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-07-22).
* (italyancha) Rieti maktabi Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-02-01).
* (italyancha) Agricoltura italiana[*sayt ishlamaydi*]
* (italyancha) Scheda sul ma'lumotlar bazasi dell' Archivio Storico del Senato, I Senatori d'Italia .

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* Botanist: Stramp.
* GND: 12434383X
* ISNI: 0000 0000 2503 171X
* LCCN: n85238836
* SBN id VIAV097283 yaroqsiz.
* SUDOC: 073523585
* VIAF: 47691856
* en:WorldCat Identities: lccn-n85238836

 |