recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nabi** Misdaq (pushtucha: *نبي مصداق*) Afgʻonistonlik yozuvchi va jurnalist U 1980-yillar boshida BBC Jahon Xizmatida Pushtu tili boʻlimi asoschisi va rahbari edi. 2015-yilda maxsus farmon Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-04-21). bilan va konstitutsiyaning 64-moddasiga koʻra, Prezident Ashraf Gʻani Ahmadzay Nabi Misdaqni OAV boʻyicha yangi maslahatchi etib tayinladi.

Ta'limi va bolaligi
-------------------

Misdaq Afg'onistonning Paktiya viloyatidagi pushtunlarning zozi qabilasidandir. U 1960-yillar boshida stipendiya bilan Buyuk Britaniyaga ketgan. Misdaq BS.c.ga ega. Hon. London Iqtisodiyot maktabi va magistratura va PhD. Sasseks universitetidan. U ingliz tilida bir nechta kitoblar (*Afg'oniston*, Routledge, 2003) va ilmiy maqolalar yozgan. Yaqinda u nashr etilishi kutilayotgan pushtucha -inglizcha lug'atni tugatdi. Ayni paytda u ingliz tiliga tarjima qilingan afg'on hazillarini o'z ichiga olgan kitob yozmoqda. U, shuningdek, yillar davomida afg'on surgun matbuoti uchun pushtu va dari (fors) tillarida ko'plab maqolalar muallifi.

Faoliyati
---------

Misdaq 1980—1990-yillar davomida Bush Xausdagi BBC Jahon Xizmatida ishlagan, u yerda Pashtu tili boʻlimiga asos solgan va muntazam ravishda efirga uzatilib, Afgʻoniston va Pokistondagi eng taniqli ovozlardan biriga aylangan. U ikki marta Italiyada quvg'indagi afg'on qiroli Zohirshoh bilan suhbatlashdi.

Manbalar
--------

* Misdaq, Nabi - *Afg'oniston: Siyosiy zaiflik va tashqi aralashuv*ISBN 978-0-415-47024-7
* Fields, Rona M. - *shahidlik: fidoyilik psixologiyasi, ilohiyotshunosligi va siyosati*ISBN 978-0-275-97993-5
* Maley, Uilyam - *Afg'oniston urushlari*ISBN 978-0-333-80291-5
* Rais, Rasul Baxsh - G'olibsiz *urush: Sovuq urushdan keyin Afg'onistonning noaniq o'tish davri*ISBN 978-0-19-577535-8

Manbalar
--------

1. ↑  „US wary of Pak spy agency: VOA". Daily Times (9-avgust 2008-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2011-yil.
2. ↑  Corporation, British Broadcasting*. The Listener*. British Broadcasting Corporation. April 1984. 3-sentabr 2011-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX4431471

 |
**Uzun toʻlqinlar** - toʻlkin uzunligi 1 km dan 10–20 km gacha boʻlgan radiotoʻlqinlar. Radiotoʻlqiilar difraksiyasi va ionosferadan qaytishi natijasida Yerning sferik sirti boʻylab 1—2 ming km gacha boʻlgan masofalarga tarqalishi mumkin. Uzun toʻlqinlar Yer sirtida kam yutiladi va shu sababli qiska toʻlqinlarga. nisbatan oʻz quvvatini kam yoʻqotadi. Uzun toʻlqinlar tarqalishiga ionosfera deyarli taʼsir etmaganligi uchun ularning sutka davomida tarqalishi oʻzgarmaydi. Bu, oʻz navbatida, barqaror aloqani taʼminlaydi va Uzun toʻlqinlarni uzoq masofali (2000 km dagi) aloqa tizimlarida qoʻllash imkonini beradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Venera.

**„Venera"** — Venera sayyorasini va kosmik fazoni oʻrganish uchun moʻljallangan sayyoralararo kosmik apparatlarning umumiy nomi; ularni uchirish dasturi. Bortida sayyora va sayyoralararo fazoni tadqiq qilishga moʻljallangan ilmiy tadqiqot asboblari, moʻljal olish (orientirlash) va tuzatish kiritish (korreksiyalash) qurilmalari, sayyoralararo aloqa bogʻlovchi va kema vaziyatini yoki orbitasini hisoblab beruvchi maxsus radioasboblar, elektr energiya manbai va quyosh batareyalari joylashtirilgan. „V." dastlab koʻp bosqichli raketa yordamida Yer atrofidagi sunʼiy yoʻddosh orbitasiga chiqariladi, soʻngra unga aylanayotgan orbitasiga mos parabolik tezlik berilad i. „V." ning eng katta start massasi
taxminan 5 t. Birinchi „V." 1961-yil uchirilgan. „V-4" Venera sayyorasini bevosita tekshirgan (1967), „V-7" Venera sirtiga yumshoq qoʻngan (1970), „V-9" Venera sirtini suratga olgan (1975). 1981—83 yillar mobaynida 16 ta „V" uchirilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Venerologiya** (Venera va ... logiya) — klinik tibbiyot sohasi; venerik kasalliklarnint yuzaga kelish va tarqalish sabablari, diagnostikasi va klinik kechishini oʻrganadi, ularning oldini olish va davolashning eng maqbul yoʻl-yoʻriqlarini ishlab chiqadi. V. dermatologiya, sotsial gigiyena, infeksion kasalliklar, akusherlik va ginekologiya, terapiya, serologiya va b. bir qancha tibbiyot fanlari bilan uzviy bogʻlangan.

18-asr gacha barcha venerik kasalliklar bir kasallik deb qaralgan boʻlsa. 1830-yil fransuz venerologi F. Rikor soʻzak va zaxm alohida-alohida kasallik ekanligini isbotladi. 19-asr ga kelib bakteriologiyaning rivojlanishi venerik kasalliklarning kelib chiqishi sabablarini ochishga asos boʻldi. A. Neysserning soʻzakni qoʻzgʻatuvchi gonokokkni (1879), O. V. Peterson va A. Dyukreyning yumshoq shankr streptobatsillasini (1887—89), E. Gofman va F. Shaudinning zaxmni qoʻzgʻatuvchi oqish treponemani (1905) topishi V. ning rivojlanishida muhim oʻrin tutdi. Nemis bakteriologi va immunologi Vasserman zaxm serodiagnostikasi usuli (Vasserman reaksiyam) ni ishlab chiqdi (1906, A. Neysser bilan hamkorlikda).

V. mustaqil fan sifatida oʻqitila boshlandi. 1932-yil Oʻzbekistan teri va venerik kasalliklar ilmiy tadqiqot instituti tashkil qilindi. Hozir barcha tibbiyot intlarining teri va tanosil kasalliklari kafedralarida dermatovenerolog vrachlar yetishtiriladi. Olimlardan U. M. Mirahmedov zaxmni aniqlashda oqish treponemalarni immobilizatsiya qilish reaksiyasi (OTIR) ustida, M. A. Gʻulomova zaxmni penitsillin va b. dorilar bilan davolash, H. H Husanov zaxm kasalligida terining gistologik oʻzgarishlari va h. k. ustida ilmiy izlanishlar olib borishdi. K. A. Yoʻldoshev zaxm bilan ogʻrigan bemorlar ichki aʼzolarining funksional holatini oʻrgandi va ularni davolash, dispanser hisobidan oʻchirishda yangi klinik-serologik uslublarni ishlab chikdi. R.A. Kapkayev va E. G. Kim zaxmni qoʻzgʻatuv-chi oqish treponemaning morfologiyasi, uning koʻpayish yoʻllarini va bu kasallik bilan organizmning HLA sistemasi oʻrtasidagi bogʻliqlik qay darajada ekanligini oʻrganishdi. Hozir Oʻzbekiston dermatovenerologiya ilmiy tadqiqot institutida bu sohada ilmiy tadqiqot ishlari olib boriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**British American Tobacco** (talaffuzi: British Ameriken Tobakko) — Buyuk Britaniya va dunyodagi eng yirik tamaki monopoliyasi. 1902-yilda tashkil etilgan. "British American Tobacco" Buyuk Britaniya va AQSh kapitali qoʻyilgan monopolistik birlashma boʻlib, asosan tamaki mahsulotlari, shuningdek oziq-ovqat va kosmetika mollari, qogʻozkarton va boshqa mahsulotlar ishlab chiqaradi. Boshqa mamlakatlarda ham sanoat korxonalari, shu jumladan 67 tamaki fabrikasi mavjud. Bu fabrikalarda 240 turdagi sigaretalar ishlab chiqariladi. Kompaniya Yevropa va Oʻrta Osiyoda keng koʻlamda faoliyat yuritadi. Jumladan, kompaniya Oʻzbekiston Respublikasi bilan hamkorlik oʻrnatib, "OʻzBAT aksiyadorlik jamiyati" qoʻshma korxonasini (Samarqand tamaki fabrikasi bilan birgalikda) tuzdi (1994). U yiliga 20 mlrd. dona sigareta ishlab chiqarish quvvatiga ega. Qoʻshma korxonaning qurilish va jihozlanish ishlari uchun 100 mln. dollar investitsiya jalb etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Britta Hofmann** (1980-yil 25-fevralda tugʻilgan) — nemis jurnalisti va teleboshlovchisi.

Bolaligi va taʼlim
------------------

Britta Hofmann Shimoliy Reyn-Vestfaliya mintaqasidagi Attendorn shahrida tugʻilgan va hayotining dastlabki uch yilini oʻz ona shahrida oʻtkazgan. Keyin u otasi bilan Hammga koʻchib oʻtdi va u yerda bolaligining qolgan qismini oʻtkazdi. 1999-yilda Abitur bilan oʻqishni tugatgandan soʻng, u 2000-yildan 2005-yilgacha oʻqigan va Germaniyaning Kyoln sport universitetini sport fanlari boʻyicha diplom bilan tamomlagan.

Televizion faoliyati
--------------------

Oʻqishni tugatgandan soʻng, Hofmann 2006-yildan 2008-yilgacha N-tv da stajirovkani tugatdi va u yerda sportdan tashqari dasturdagi yangiliklarni ham taqdim etdi. 2005-yildan 2011-yilgacha u shu kanalda kundalik yangiliklarning sport boshlovchisi boʻlgan. Taqdimot qilishdan tashqari, u jonli muxbir sifatida ham ishlagan, masalan, N-tv va RTL televideniesida 2008- yilda Pekinda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari va 2010-yilda Vankuverda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlari haqida xabar bergan. 2011-yil oxirida u Sky Deutschland kanaliga qoʻshildi, u asosan Sky Sport News HD telekanalida boshlovchi boʻlib ishlaydi, ammo 2012—2013-yilgi mavsumdan boshlab u Sky Sport uchun futbol Bundesligasida dala muxbiri sifatida ham ishlagan. 2015—2016-yilgi mavsum boshidan beri u Sky-da UEFA Yevropa ligasini taqdim etadi.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt (in German)

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 173793894
* VIAF: 209335025
* en:WorldCat Identities: viaf-209335025

 |
**Gipogen konlar**, magmatogen konlar, endogen konlar— Yer poʻstining chuqur qismlarida magmatik qorishmalar yoki issiq suvli eritmalardan yuqori temperatura va bosim sharoitida hosil boʻlgan foydali qazilma konlari. Gipogen konlar 5 asosiy genetik guruh: magmatik, pegmatitli, karbonatitli, skarnli va gidrotermal konlarga ajraladi.

Magmatik konlar foydali elementlar (xrom, titan, platina, mis, nikel va boshqalar)ga boy qorishmalarning sovishidan hosil boʻladi. Pegmatitli konlar soviyotgan magmadan ajralib chiqqan qoldiq mahsulotlar. Karbonatli konlar kalsiy, magniy va temir karbonatlarining toʻplanishidan hosil boʻladi. Bular bilan temir, mis, niobiy rudalari, apatit va flagopit konlari bogʻliq. Skarnli konlar magmatik togʻ jinslarining qizigan tutash zonalariga issiq bugʻlarning taʼsir etishidan tarkib topadi (temir, mis, volfram, qoʻrgʻoshin, pyx, bor va boshqalar). Gidrotermal konlar Yerning chuqur joylarida harakatlanadigan qaynoq suvli eritmalardan choʻkkan rudalardan (rangli, nodir, radioaktiv va boshqa rudalari) iborat.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Richard Bergning kuzatuvi ostidagi gipnoz seansi
*Photographic Studies in Hypnosis, Abnormal Psychology* (1938)
**Gipnoz** — insonga bir ohangdagi ta'sir kuchlari, tibbiy preparatlar yoki boshqa usullarni qoʻllab, uni trans holatiga tushirish. Gipnoz holatida koʻpincha ishontirish amalga oshiriladi.

Tarix
-----

Bizga XIX asrdan kelgan an'anaviy, klassik gipnozda gipnozchi odamni tushga choʻmdiradi va unga toʻgʻridan-toʻgʻri ishontirishlar-komandalar beradi. Ammo, bu komandalar, odatdagi tasavvurlarga koʻra bajarilishi shart emas; avval isbot etilganki, hech qaysi, hattoki eng chuqur gipnozda ham ishontirish bilan insonni uning moral prinsiplariga va uning e'tiqodlariga zid keluvchi ishlarni qilishga majburlash mumkin emas.

Ikkinchi tarafdan, ishontirishning eng oʻtkir koʻrinishlari avval boshqa ichki e'tiqodlarga ega boʻlgan inson va inson guruhlarini berilgan dasturni bajartirishi mumkin (Reklama va Piar). Bunday usullarni inson guruhlariga nisbatan qoʻllash muvaffaqiyatli.

### Kashpirovskiy fenomeni

"Oʻrtacha" odamni ishontirish juda oson - buni oʻzi uchun Anatoliy Kashpirovskiy kashf etgan. U muvaffaqiyat bilan ommaviy holatlar fenomenini qator surunkali kasalliklarni va psihologik chekinishlarni korreksiyalashda, haddan tashqari semizlikni davolashda qoʻllaydi.

### Erikson gipnozi

Shuningdek, amerikalik psihiatr va psihoterapevt Milton Eriksonning ismi bilan atalgan erikson gipnozi ham mavjud. U tomonidan yaratilgan gipnoz usuli klassik gipnozdan yoʻnalishsiz ekanligi bilan kardinal farq qiladi: terapevt mijozga yoʻllanma va buyruqlar bermaydi, balki alohida holat - transga tushishga yordam beradi, bunda odam tetik boʻladi va terapevt bilan aktiv muloqot qilishi mumkin. Oddiy gipnozga odamlarning faqat bir qismini chalintirish mumkin boʻlsa, transga esa deyarli hohlagan odamni tushirish mumkin. Bunday holatda inson oʻzining ichki hissiyotlariga konsentrasiya qiladi va ma'lum vaqtga atrofdagi borliqni sezmay qoʻyadi. Tashqaridan odam goʻyoki "bu yerda emasdek" koʻrinadi: qarash "oʻzining ichiga" yoʻnalgan, nafas olish susaygan, tana boʻshashgan. Erikson transni inson ichki tajribalarini ishlab chiqish uchun tabiiy holat deb bilgan.

Tanqid
------

Xristianlikning nuqtai nazaridan, gipnoz insonni shayton vasvasasiga tushirishi mumkin.
**Aleksandr Isaakovich Ioffe** (1917-yil 16-aprelda Turkistonning Qoʻqon shahrida tugʻilgan — 1984-yil 5-aprelda Ulyanovsk shahrida vafot etgan) — sovet konstruktori va loyiha ustasi, 1966-1971-yillarda Ulyanovsk mexanika zavodining (SE „UMZ") birinchi direktori, SSSR Davlat mukofoti, medal va ordenlar laureati sohibi hisoblanadi.

Biografiya
----------

1937-yilda Chelyabinsk shahridagi traktor texnikumini, 1945-yilda esa Gorkiy nomidagi sanoat institutida oʻqishni tugatgan. 1939—1947-yillarda Gorkiy avtomobil zavodida katta konstruktor boʻlib ishlagan.

1947—1951-yillarda Riga shahridagi avtoelektropribor zavodining bosh konstruktori sifatida faoliyat olib borgan.

Asosiy ish faoliyati Ulyanovsk shahrida, sanoat zonasida oʻtdi. 1951—1966-yillarda Ulyanovsk avtomobil zavodida sektor mudiri, ishlab chiqarish boʻlimi boshligʻi, sifat nazorati boʻlimi boshligʻi, bosh muhandis vazifalarida faoliyat yuritgan.

1966—1971-yillarda esa Ulyanovsk mexanika zavodining birinchi direktori vazifasida ishladi. Uning rahbarligi davrida 14 ta ishlab chiqarish liniyasi o‘rnatildi.

1984-yil 4-mayda uzoq davom etgan kasallikdan so‘ng vafot etdi. U Ulyanovskdagi shimoliy qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlar
----------

1967-yilda SSSR Davlat mukofoti laureati. Ikki bor Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1966, 1971), va medallar bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar
-----------

* Mahalliy radar. Biografik ensiklopediya / ostida. ed. Texnika fanlari doktori Yu. I. Borisov. — Ilmiy nashr. — M .: „Poytaxt entsiklopediyasi" nashriyoti, 2011. — 768 b. — ISBN 978-5-903989-12-6 .

Manbalar
--------

1. ↑  „Мемориал - Иоффе Александр Исаакович : Международная система поминовения усопших". *skorbim.com*. Qaraldi: 14-iyun 2023-yil.
**Karpinskiy Aleksandr Petrovich** 1847-yili, 7-yanvar Rossiya Federatsiyasining Sverdlovsk viloyati Krasnoturinsk shahrida tugʻilgan rus geolog olimi, jamoat arbobi. Rossiya geologlar ilmiy maktabining asoschilaridan. Peterburg Fanlar akademiyasi akademiyasi (1889), Rossiya Fanlar akademiyasi prezidenti (1917-36), Ukraina Fanlar akademiyasi akademiyasi (1925-yildan). Peterburg konchilik I institutini tugatgan (1866). Oʻsha institutda professor boʻlgan (1877— 1896). Geologiya komiteti direktori (1885—1903). Ilmiy ishlari geologning tektonika, paleontologiya va paleogeografiya, stratigrafiya va boshqalarga oid. Birinchi marta Sharqiy Yevropa platformasi tektonik tuzilishining asosiy belgilarini aniqlagan, tektonik va paleogeografik haritasini tuzgan, togʻ jinslarini oʻrganishda mikroskop usulini birinchilardan boʻlib qoʻllagan. Uraloldi bukilmasida perm sistemasiga mansub arti yarusini ajratgan (1874). Karpinskiy geologik haritalar uchun shartli belgilar ishlab chiqqan va bu shartli belgilar Xalkaro geologiya kongressida (1881) qabul qilingan. Rossiya Fanlar akademiyasi geologiya fanlari sohasida ulkan ilmiy kashfiyotlar uchun 1946-yilda Karpinskiy nomida mukofot va oltin medal taʼsis etgan. Sverdlovsk viloyatidagi shahar, Uraldagi togʻ, mineral, Kuril orollaridagi vulkan, institut, Sankt-Peterburgdagi Geologiya muzeyi va boshqa Karpinskiy nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aleksandr Lazarevich Jovtis** (1923-yil 5-aprel, Vinnitsa, Ukraina — 1999-yil 4-noyabr, Olmaota) — shoir, tarjimon, filologiya fanlari doktori (1975), professor (1981).

1946-yilda Qozoq davlat universitetining filologiya fakultetini tamomlagan va „Leninskaya smena" gazetasining adabiyot va sanʼat boʻlimi mudiri boʻlgan. Keyinchalik u oʻqituvchilik lavozimiga oʻtdi va KazMUda dars berdi.1954-yilda „Sovet tarixiy romanlari muammolari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.1978-yildan Abay nomidagi Qozoq pedagogika institutining rus va chet el adabiyoti kafedrasi professori lavozimida ishlagan.1975-yilda „Erkin sheʼriyat muammolari va sheʼriy shakllar evolyutsiyasi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.Ota, Lazar Borisovich — huquqshunos, onasi — Rozaliya Borisovna; Kashshof boʻlib, frankochilar respublikachilarni Ispaniyadagi Fransiya chegarasiga itarib yuborganlarida, u respublikachilar magʻlub boʻlganini eʼlon qildi va u kashshoflar safidan chetlashtirildi. 1942-yilda oila Olmaotaga evakuatsiya qilindi. 1944 yilda mo''jiza omon qoldi, uning sinfdoshi Dora Sturman „Sovetlarga qarshi harakatlarda ishtirok etgani uchun" hibsga olingan.1973-yildan — Olmaotadagi Qozoq pedagogika institutida beshinchi marta — „Sionizm" uchun (bar talabalari va shoir Galich oldida chiqish uyushtirdi), keyin koreys tilidan tarjima qilib tirikchilik qildi.

„Qayta qurish" davrida unga doktorlik ishini himoya qilish uchun ruxsat berildi, chet elga chiqish va maʼruza qilish uchun ruxsat berildi, ish va professor unvonini taklif qildi.

Versifikasiya va poetika nazariyasi tadqiqotchisi Taras Shevchenko.

Abay,S.Toʻraygʻirov,J.Sizdiqov,J.Moldagaliyevlar qator asarlarini rus tiliga tarjima qilgan.Qozoq xalq qoʻshiqlari soʻzlarini tarjima qilib, „Dunyoda goʻzallar yoʻq" nomi bilan alohida kitob nashr ettirgan. 1977-yilda S. To‘rayg‘irovning Moskvadagi „Xudozhestvennaya literatura" nashriyotidan „Ogonek Stepi" nomi bilan nashr etilgan tanlangan sheʼrlar to‘plamini nashr ettirdi. „Qor bilan qoplangan bambuk", „8—19-asrlar koreys sheʼriyati antologiyasi" nomli tarjima kitoblarini nashr ettirgan.

Ishlari
-------

* Stihi kerak. Ilmiy ish. A. „Yozuvchi", 1968;
* Dunyoda goʻzal odamlar yoʻq. Qozoq qoʻshiq. Tarjima. A. „Yozuvchi", 1980;
* Echo. Tanlangan tarjimalar kitobi. A. „Yozuvchi", 1984

Manbalari
---------

1. ↑  "Qazaqstan": Ұlttiq ensklopediya/Bas redaktor Ә. Nisanbaev — Almati „Qazaq ensiklopediyasi" Bas redaksiyasi, 1998. ISBN 5-89800-123-9
2. ↑  Qazaqstan jazushilari: Aniqtamaliq/Qұrastirushi: Qamshiger Sayat, Jұmasheva Qayirnisa - Almati: „Aң aris" baspasi, 2009 jil
3. ↑  Qazaq әdebietі. Ensiklopediyaliq aniqtamaliq. — Almati: „Aruna Ltd." JShS, 2010 jil.ISBN 9965-26-096-6
**Kivsharivka** (ukraincha: *Ківшарівка* , ruscha: *Ковшаровка*) — Ukrainaning Xarkov viloyati Kupyansk tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Oskilning chap qirgʻogʻida, Donning drenaj havzasida joylashgan. Kivsharivka Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Kupiansk shahar hromadasiga tegishli. Aholisi: 18,302 shunga yitganligi mavjud.

2020 yil 18 iyulgacha Kivsharivka Kupiansk munitsipalitetiga tegishli edi. Munitsipalitet 2020 yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida tugatildi, bu Xarkov viloyatidagi tumanlar sonini ettitaga qisqartirdi. Kupiansk munitsipaliteti hududi Kupiansk tumaniga birlashtirilgan ekan.

Iqtisodiyot
-----------

### Transport

Kivsharivka temir yoʻl stantsiyasi Kupiansk va Svyatohirskni bogʻlaydigan temir yoʻlda joylashgan boʻlib, Xarkov va Slovyansk bilan yanada bogʻlanadi. Kamdan kam yoʻlovchi tashish mavjud.

Aholi Xarkovni Sievierodonetsk bilan bogʻlaydigan H26 avtomagistraliga, shuningdek mahalliy yoʻllar orqali Borova va undan keyin Iziumga kirish imkoniyatiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  „Купянская городская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
**Kiyik-koba** — paleolit davri odamlari yashagan gʻor. Simferopol (Qrim)dan 25 km sharqda, Zuya daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. 1924— 26 yillarda tekshirilgan. K.-k. — MDH hududida ibtidoiy odam qoldiqlari topilgan dastlabki makonlardan hisoblanadi. K.-k.dan oʻchoq qoldiklari, kichik chopqilar, choʻqmor, qirgʻichlar va b.damda yovvoyi eshak, kiyik, bahaybat bugʻu, buqa, mamont, karkidon, gʻor ayigʻining suyaklari topilgan. Gʻorning toʻridan neandertal odami — erkak kishining tovon va boldir suyaklari, bola skeletining boʻlaklari topilgan. 1925-yilda professor N.L.Ernst va Ye.V.Isirovlar olib borgan qazishlar K.-k. gʻorining 6 madaniy qatlamdan iborat ekanligini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Laïla Abid** (1977-yil 21-mart, Meknes, Marokash shahrida tugʻilgan) — marokashlik boʻlgan gollandiyalik jurnalist, sobiq televidenie boshlovchisi va yangiliklar diktori. 2017-yildan beri Abid PR va aloqa sohasida ishlaydi. U 2001 va 2003 yillarda Hogeschool van Utrechtda jurnalistika fakultetida tahsil oldi, 2003-yilda 1998-yilda bakalavr darajasini olgandan soʻng Hogeschool van Amsterdam universitetida ingliz tili boʻyicha dotsentlik darajasini qoʻlga kiritgan. U 2008-yilda Amsterdamdagi Vrije Universiteit universitetida magistrlik darajasini oladi. 

2008-yilda Abid AVRO *Opsproring Verzocht* kriminal dasturida yangiliklar boshlovchisi boʻlib ishlagan. Keyinchalik u RTV Noord-Holland, Amsterdam FM, SBS *Hart van Nederland* va 2007-yildan beri BNR Nieuwsradio tijorat yangiliklar stansiyasida ishlagan. 2008-yilda u NOS Journaal uchun yangiliklar nashr qiluvchi jamoasiga qoʻshildi. U ertalab va tushdan keyin byulletenlarni taqdim etgan, shuningdek, tashqi aloqalar boʻyicha yordamchi muharrir boʻlib ishlagan. 2018-yildan beri Abid Spike va MTV kabi kanallarning Amerika shoularini targʻib qilish uchun ViacomCBS Gollandiya boʻlimida PR va aloqa sohasida ishlaydi.

2011-yilda Abid 100 ta „eng kuchli arab ayollari" roʻyxatida 88-oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  "100 Most Powerful Arab Women 2011: 88 Laila Abid", arabianbusiness.com
**Vuzetka** (polyakcha: *wuzetka*) — Varshavadan kelib chiqqan qaymoqli shokoladli biskvit va qaymoqli tort. Uning nomi, ehtimol Varshava Sharqiy-Gʻarbiy viyadukidan (Trasa WZ) kelib chiqqan boʻlib, yonida qandolatchilik doʻkoni joylashgan. Ushbu qandolatchilik do`koni birinchi marta 1940-yillarning oxirida shirinliklarni sotishni boshlagan. Varshava oshxonasi uchun anʼanaviy shirinlik, faqat Varshavadagi kafe va restoranlar dasturxoniga tortiladii, ammo tez orada u butun Polshada sevimli uy shirinligiga aylandi. Vuzette — qayta tiklangan Varshavaning ramzi.

Tarix
-----

Shirinlik 1940-1950-yillar oxirida Varshavada endigina tashkil etilgan qandolatchilik doʻkonlaridan birida paydo boʻlgan. Biroq, nomining aniq kelib chiqishi bahsli. Tarixchilar va baʼzi manbalar tort, ehtimol, qandolatchilik yonida oʻtgan Varshava Sharqiy-Gʻarbiy (Trasa WZ) nomini olgan, deb extimol qilishadi. Boshqa manbalarda bu nom Varshava qandolat fabrikalari (Warszawskie Zakłady Cukiernicze) yoki „shokoladli tortlar" (wypiek z czekolad) degan maʼnoni anglatuvchi „WZC" qisqartmasidan kelib chiqqanligini taʼkidlaydi. „Kremikli pishiriqlar" (wypiek z kremem) qisqartmasi ham ishlatish mumkin.

Qandolat doʻkoni, ehtimol, yaqin joyda yoki Varshavaning Muranov tumanidagi Anders koʻchasi, 5-uyda joylashgan Kino Muranow binosida joylashgan boʻlishi mumkin.

Tayyorlanishi
-------------

Ikki dona kvadratsimon shokolad, bugʻdoy uni, tuxum, shakar va kakaodan tayyorlanadi. Aralashma pechda 180 °C daraja issiqlikda 20-30 daqiqa davomida pishiriladi. Keyin pishirilgan qatlamlar punshga botiriladi. Yuqori qatlam yupqa qatlamli marmelad yoki murabbo bilan qoplanadi, soʻngra qalin shokoladli pomadka bilan qoplanadi. Magʻzi 36% koʻpirtirilgan qaymoq, shakar kukuni va jelatindan iborat. Tort anʼanaviy tarzda qaymoq bilan qoplanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sladkie simvoli Polshi
2. ↑  „Wyborcza.pl". *warszawa.wyborcza.pl*.
3. ↑  „Niezwykłe "wuzetki" to jeden z symboli Warszawy, lubicie? Ich historia jest zaskakująca" (deadlink). *WawaINFO*. 30-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2021-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-10-30).
4. ↑  „Wuzetka: królowa warszawskich kawiarni". *komplet.pl/*. 29-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2022-yil.
5. ↑  *garów, Autor: królestwo* „Wuzetka".
6. ↑  „Słynna wuzetka — domowe ciasto jak z cukierni, które uratuje jesień". *www.ofeminin.pl* (2-avgust 2018-yil).
7. ↑  „CIASTO WZ – NAJLEPSZY PRZEPIS". *przepisyjoli.com*.
**Vyacheslav Aleksandrovich Grinchenko** (1938.21.9, Harkov viloyati, Krasnograd shahri) — opera xonandasi (bas). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1971), Oʻzbekistan xalq artisti (1974). Navoiy nomidagi opera va balet teatri (1966 — 85), 1985-yildan Moskva filarmoniyasi yakkaxoni. Don Karlos (J. Verdi, "Don Karlos"), Boris (M. Musorgskiy, "Boris Godunov"), don Bazilio (J. Rossini, "Sevilya sartaroshi"), Konchak, knyaz Galitskiy (A. Borodin, "Knyaz Igor"), Vojak (A. Xolminov, "Hayotbaxsh oʻlim"), Pyotr I (A. Petrov, "Pyotr Birinchi") va b. partiyalarning moxir ijrochisi. G. keng diapazonli va kuchli ovoz sohibi. Har bir obrazni haqqoniy ifoda etishga intiladi. Oʻzbekiston kompozitorlari (G. Mushel, B. Giyenko, A. Berlin va b.)ning kamer-vokal asarlarini ijro etgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1981).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fargʻona fronti** — Fuqarolar urushi davrida Turkiya Respublikasining mahalliy fronti. 1919-yil 23-fevralda Turkistonda Sovet Respublikasi Inqilobiy Harbiy Sovetining buyrug‘i bilan Farg‘ona viloyatidagi bosmachilarga qarshi kurashishga rahbarlik qilish uchun tuzilgan.

Bu urushda **Fargʻona dehqon armiyasi**dan foydalanildi.

Tarkibi va tuzilishi
--------------------

Farg‘ona fronti shtab-kvartirasi saylangan organ bo‘lib, sovet muassasalari, partiya va jamoat tashkilotlari, harbiy qismlar vakillaridan iborat edi. Ularga rais boshchiligidagi shtab Prezidiumi rahbarlik qildi.

1919-yil avgustda RVS Fargʻona fronti tuzilib, front shtab-kvartirasi unga boʻysunishi belgilab qoʻyildi. Saylovlar tugatilib, Inqilobiy Harbiy Kengash qoshida siyosiy bo‘lim tashkil etildi. Farg‘ona fronti hududiy tezkor shtabga boʻysunuvchi alohida bo‘linmalar va mahalliy qo‘shinlarni o‘z ichiga olgan edi.

Jang qilish
-----------

1919-yil oktabr—noyabr oylarida toʻrtta qoʻshin guruhi tuzildi (1- Skobelev uyezdida (keyinchalik Marg‘ilon uyezdi), 2-Qoʻqon uyezdida, 3-chi Andijon uyezdida, 4-chi Namangan uyezdida), okrug shtab-kvartirasi tugatildi.

Fargʻona fronti qoʻshinlari Katta Ergash, Madaminbek, Konstantin Osipov, Konstantin Monstrov va boshqa otryadlariga qarshi kurashdilar.

Ayniqsa, qiyin vaziyat 1919-yil sentyabr oyida, bosmachilar harakatida mintaqaning bir qator shaharlarini egallab olganlarida yuzaga keldi. Sovet qoʻshinlari rus ishchilari va dehqonlarning bir qismining yordamiga tayanib, bosmachilarni magʻlub etdilar.

1919-yil 22-noyabrda Fargʻona fronti tugatilib, uning qoʻshinlari Fargʻona oʻqchi diviziyasi (keyinchalik 2-Turkiston oʻqchi diviziyasi)ga qisqartirildi.

Qoʻmondonlik xodimlari
----------------------

**Front shtab prezidiumi raisi:**

* D. I. Spasibov (1919-yil 26-fevral — 16-avgust)

**Komandirlar:**

* Mixail Safonov (1919-yil 26-fevral—16-sentyabr)
* Sokolov A. P. (1919-yil 16-sentyabr—16-noyabr)
* Nemudrov G. M. (1919-yil 18—22-noyabr).

**RVS aʼzolari:**

* D. I. Spasibov
* S. T. Filippov (1919-yil 16-avgust—16-sentyabr)
* Ivanov V. I. (1919-yil 16-sentyabr—16-noyabr)
* Xabibulin Ya. (1919-yil 16-sentyabr—18-noyabr)
* Slepchenko (1919-yil 18—22-noyabr)
* Mzokov (1919-yil 18—22-noyabr)

Adabiyot
--------

* SSSRdagi fuqarolar urushi va harbiy interventsiya. Entsiklopediya. M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1983-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ферганский фронт Туркестанской республики" (проект хронос существует с 20 января 2000 года,). 11-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Ферганский фронт Туркестанской Республики:". 11-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
**Rahi** - Pokistonning Xayber Paxtunxva, Abbottobod tumanida joylashgan bo'lib, Phallah Ittifoqi kengashidagi qishloqlardan biri hisoblanadi. Bu hudud tumanning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan.

2000-yilgi mahalliy hukumat islohotlarigacha Rahi Phalla uchun alohida Ittifoq Kengashi edi. Pokiston xokkeyining taniqli futbolchisi janob Shakil Abbosi shu qishloqdan kelgan edi. Ittifoq Kengashining Nozimi Phalla Rahidan keladi. Abbosiy qabilasi aholining koʻp qismini tashkil qiladi.

Manzil
------

Rahi Ittifoq Kengashlarining shimoliy qismida joylashgan - uning g'arbiy chegarasi Abbotobod tumani bilan to'qnashadi. Rahi tog'ning eng yuqori qismida joylashgan juda chiroyli qishloq. Uning yonidan Xaro daryosi oqib o'tgan. Qishloq Rahi ikki qismdan tashkil topgan bo'lib, biri daxli Rahi, ikkinchisi esa daxli rohidagi kharji Rahi bo'lib, asosiy hududlar: maqaam, pari pandi, dehri, teri va boshqa ko'pgina hududlar, xarji rohida asosiy mohallay chankot, sohni bari, tiar gali. seher, berwala, tialian, teriaan va boshqalar.

Manbalar
--------
**Mushtab ibn Muhammad Fargʻoniy** (arabcha:  — Mushtab ibn Muhammad Fargʻoniy – Toʻliq ismi Abulmuzaffar Mushtab ibn Muhammad ibn Uyooma ibn Zayd ibn Noʻ'mon ibn Muhammad ibn Sufyon Fargʻoniydir (414/1024-486/1093)) — faqih.

Mushtab ibn Muhammad Fargʻoniy taʼlimni yurtida olib, xilof va jadal ilmlarida peshqadamlik darajasiga yetgan. Isfahon, Buxoro va Ray shaharlarida hadis eshitgan. Bag‘dodda ham bir necha marotaba boʻlib hadis aytgan. Undan hadis eshitganlar orasida Mahmud ibn Mas'ud Shaʼbiy Hanafiy ham bor. Abulbarakot Hibatulloh ibn Muborak Saqtiy allomadan hadis rivoyat qilgan. Ibn Najjor allomaning Bagʻdodda vazir Nizomulmulk qabulida boʻlgani, Bagʻdod imomlari bilan munozara qilgani haqida xabar qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 713.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Yarim mina vazni (248 g.), Shoh Shulgi nomi bilan atalgan. )
Ur **Shulgi** - uchinchi Ur sulolasidagi Shumer Uyg'onish davrining ikkinchi qiroli. U taxminan 2029-1982 (yoki miloddan avvalgi 2094-2047)- yillarda, tahminan 48 yil hukmronlik qildi. Uning yutuqlari orasida otasi [[Ur-Nammu] boshlagan Buyuk Ur Zigguratining qurilishi tugallangan.

Hayoti
------

Shulgi Ur shohi Ur-Nammuning o'g'li va Ur uchinchi sulolasining a'zosi. Uning hukmronligi 48 yil davom etdi.

Qisqacha aytganda, otasining o'limidan so'ng, Shulgi otasining o'limi uchun qasos olish uchun Gutilarga qarshi bir qator jinoiy urushlarni boshladi. Dastlabki bir necha yil ichida yil nomlarida qayd etilgan yagona faoliyat ma'bad qurilishi bilan bog'liq edi.

Manba
-----

1. ↑  *The Oxford companion to archaeology. 1. Ache-Hoho* (İngilizce). Oxford University Press, 2012 — 458 bet. ISBN 9780195076189.
2. ↑  „Shulgi | king of Ur" (İngilizce). *Encyclopedia Britannica*. 2 ocak 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31 ocak 2019.
3. ↑  „Ur III Empire - Oxford Reference" (İngilizce). *www.oxfordreference.com*. DOI:10.1093/oi/authority.20110803114924281. 3 ocak 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31 ocak 2019.
4. ↑  „Year names for Shulgi". 17 haziran 2011da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31 ocak 2019.
**Shukurjon Tuygʻun** (12.03.1909 — 1981) — oʻzbek sovet shoiri, dramaturg, tarjimon. Oʻzbekistonning ilk dramaturglaridan biri. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1934), Sovet yozuvchilarining I-qurultoyi ishtirokchisi.

Tarjimai hol
------------

Shukurjon 1909-yilda Andijon viloyatining Ganjiravon qishlogʻida aravakash oilasida tugʻilgan, bolalar uyida tarbiyalangan, keyinchalik komsomolga oʻtgan.

Buxorodagi institutida tahsil olgan, 1925—1930-yillarda Boku universitetining til va adabiyot fakultetida tahsil oladi.

1934-yilda SSSR Yozuvchilarning birinchi qurultoyida delegat boʻlib, SSSR Yozuvchilar uyushmasining birinchi aʼzolaridan biri boʻldi.

1981-yilda vafot etgan.

Ijodiy faoliyati
----------------

U 1928-yilda ijod qilishni boshlagan. Dastlabki sheʼr va hikoyalar toʻplamlari: „Lakchalar" (1930), „Vaxsh" (1932), „Kungil tomchisi" („Yurak orzulari", 1934), „Nomus" (1937) va hokazo.

„Mard yigit", „Haqiqiy oʻgʻil", „Ochildi" dostonlari muallifi.

U dramaturg sifatida ham tanilgan, kambagallarning ogʻir hayotini ifodalaydigan, boylarning ochkoʻzligini fosh etuvchi „Bahodir" (1939) pesasi, inqilobdan avvalgi  Oʻrta Osiyo xonlari („Qasos" 1942, Amin Umariy bilan hamkorlikda) dramasi, oʻzbek askarlarining Ulugʻ Vatan urushi koʻrsatgan jasoratlari  („Muhabbat", 1946) qissalarida qayd etilgan.

Ushbu asarlar Hamza nomidagi Oʻzbek drama teatrida, boshqa oʻzbek teatrlari hamda tojik va turkman teatrlarida sahnalashtirilgan.

N.Gogolning "Revizor", V.Vishnevskiyning "Optimistik fojia" asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Xotirlash
---------

Toshkentda dramaturg uchun 1969—1981-yillarda yashagan uyga yodgorlik taxtachasi oʻrnatilgan.

Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, uning nomi unutildi. Yozuvchining asarlari kutubxona kataloglarida zikr etilgani bilan aslida u yerda yoʻq. Hattoki shu paytgacha „Baxtiyor" dramasi ham topilmagan.

2013-yili faqatgina asarlarining bir jildi oʻzbek tilida va uch jildligi esa rus tilida chop etilgan.

### **Bibliografiyasi**

* Lyubov: Drami i poemi / Xudoj. B. Xaybullin. — Tashkent: Izdatelstvo literaturi i iskusstva, 1982. — 358 s.

Manbalar
--------

* + Shukurdjan Tuygun: Pisatel. 1909—1981. Nekrolog // Pravda Vostoka, 4-noyabrya 1981
	+ Shukurdjan Tuygun // Pisateli sovetskogo Uzbekistana. — Tashkent: Goslitizdat UzSSR, 1959. — 173. — str. 132
	+ Tuygun, Shukurdjan // Teatralnaya ensiklopediya. Tom 5 / Glav. red. P. A. Markov — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1967
	+ *Shuxrat Miralimov, kandidat istoricheskix nauk* — Zabitiy pisatel // 4-fevralya 2013
**Yolgʻiztepagoʻriston**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Toshkent viloyatining Qibray tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Qibray qoʻrgʻoni, "Iftixor" MFY, Shodlik koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Yokohama**, Iokogama —Yaponiyadagi shahar. Xonsyu orolda, Tokio qoʻltigʻi sohilida. Kanagava prefekturasining maʼmuriy markazi. Aholisi 3,3 mln. kishi (1995). Yokohamaga 1858 yilda asos solingan. 19-asr ning 70-yillarida yil Yaponiyaning eng katta portlaridan biri edi (mamlakat tashqi savdo aylanmasining 70%i). Shahar 1923 yilda zilzila va yongʻindan, 1945 yilda Amerika aviatsiyasi bombardimonidan katta zarar koʻrdi. Yokohama — mamlakatning yirik iqtisodiy markazi va port shahri, xalqaro ahamiyatga ega muhim transport yoʻllari tuguni. Elektrlashtirilgan temir yoʻl va kema qatnaydigan kanal orqali Tokio sh. bilan bogʻlangan. Yokohama porti yuklarni qabul qilish va joʻnatishda mamlakatda 2-oʻrinda (yillik yuk ortibtushirish 100 mln. t dan ziyod). Yokohama Tokio va Kavasaki shaharlari bilan birga Kanto industrial rayonini tashkil etadi. Shaharda yirik yapon banklari, monopolistik konsern va savdo firmalarining filiallari joylashgan. Kemasozlik, transport va elektroenergetika mashinasozligi, qora metallurgiya, neft-kimyo sanoati tarmoqlari rivojlangan. Atom sanoati korxonalari, harbiy zavodlar (jumladan, samolyotsozlik), ip va ipak gazlama f-kalari bor. Oyna-keramika buyumlari ishlab chiqariladi. Metropoliten bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX461331
* CiNii: DA00907372
* GND: 4192186-0
* ISNI: 0000 0004 0389 2294
* LCCN: n80022957
* MusicBrainz: 805ccce6-4760-4076-a2b2-dfbbd5d237cc
* NARA: 10044740
* NDL: 00263587
* NLA: 35347048
* SUDOC: 031371957
* en:Trove: 920455
* VIAF: 125484182
* en:WorldCat Identities: lccn-n80022957

 |
Tirol gryostli
 Bavariyadagi Gryostl
**Gryostl** (nemischa: — qovurilgan) — Avstriya oshxonasining anʼanaviy taomi. Tirolga xos taom. U qaynatilgan kartoshkani termik ishlov berilgan mol goʻshti, choʻchqa goʻshti (odatda yelka yoki boʻyin), toʻgʻralgan boshpiyoz, qoʻziqorin va ziravorlar (tuz, qalampir, mayoran, zira, maydanoz va boshqalar) bilan eritilgan saryogʻda qovurib tayyorlanadi.

Yakshanba kungi kechki issiq taomdan qolgan mahsulotlardan gryostl tayyorlanadi, deb hisoblanadi, shuning uchun u odatda dushanba kuni pishiriladi. Gryostl koʻpincha qovurilgan tuxum bilan tortiladi.

Shunga oʻxshash retseptlar orasida bluntsgryostl (mol goʻshti oʻrniga qora qonli kolbasa bilan), wurstgryostl (kolbasa bilan), erkakcha yoki Insbruk gryostl (buzoq goʻshti bilan), shuningdek, nemis dehqoncha nonushta taomlari mavjud.

Qiziq faktlar
-------------

Taom nomi, shuningdek, avstriyalik va daniyalik olimlar tomonidan ishlab chiqilgan Grøstl (Groestl) iterativ kriptografik xesh funksiyasi uchun shablondir.

Manbalar
--------

1. ↑  Maria Drewes: *Tiroler Küche.* 10. Auflage, Tyrolia Verlagsanstalt, 1994, ISBN 3-702-21676-6
2. ↑  Margit Proebst: *Kochen für zwei — und nichts bleibt übrig.* Gräfe und Unzer, 2012, ISBN 3-833-82388-7, S. 108.
3. ↑  Gryostl // Kulinarnaya ensiklopediya. Tom 7. G-D (Grappa — Datskie bulochki). Natalya Shinkaryova, Nadejda Bondarenko. — M: ID „Komsomolskaya pravda", 2015 ISBN 5040535406, 9785040535408
4. ↑  Andreas Lexer: *MARCO POLO Reiseführer Tirol.* Mair Dumont Marco Polo, 2013, ISBN 3-829-79979-9, S. 23.

Havolalar
---------

* Slovar regionalnix spesialitetov: Gryostl(olm.)
* Prigotovleniya gryostlya Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-10-15).
**Lake Preston** (talaffuzi: *Leyk Preston*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 599 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Lake Preston shahri 44°21′46″N 97°22′30″W﻿ / ﻿44.36278°N 97.37500°W﻿ / 44.36278; -97.37500GO (44,362848, −97,374872) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.76 kvadrat mil (1.97 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1890** | 337 |  | — |
| **1900** | 706 |  | 1 095% |
| **1910** | 1 007 |  | 426% |
| **1920** | 1 008 |  | 01% |
| **1930** | 944 |  | −63% |
| **1940** | 886 |  | −61% |
| **1950** | 957 |  | 80% |
| **1960** | 955 |  | −02% |
| **1970** | 812 |  | −150% |
| **1980** | 789 |  | −28% |
| **1990** | 663 |  | −160% |
| **2000** | 737 |  | 112% |
| **2010** | 599 |  | −187% |
| **2020** | 589 |  | −17% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 599 kishi, 295 ta xonadon va 162 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 98,3% oq tanli, 0,3% tubjoy amerikaliklar, 0,2% osiyoliklar, 0,5% boshqa irqlardan va 0,7% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 295 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 20 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 46,8 foizi er-xotin birga yashagan, 5,8 foizi eri boʻlmagan ayollar, 2,4 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 45,1% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 40,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 19,7 foizi 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 47,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 20,2 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,5% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 17,8% 25 dan 44 gacha; 34,5% 45 dan 64 gacha; va 21,9% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 50,9% erkaklar va 49,1% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 125 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 42 143 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 29 750 dollarni, ayollarniki 18 750 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 426 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 6,5 foizi va aholining 8,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 6,6 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 15 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). 27-may 2002-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 20-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
3. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". 7-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2016-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Leykoksen** (lepko... va yun. xenos — yot, boshqa) — polimineral agregat, ilmenit, kamroq sfen, perovskit va titanning boshqa minerallari oʻzgarishining mahsuli. Soxta rutil (Fe23+ T13O,)ning kristallik fazasida koʻp uchraydi. Tarkibi va xususiyatlari oʻzgaruvchan. Asosiy komponentlari: TiO2 (80-90% ga yaqin) va Fe2O3(6-15%). FeO miqdori 2% dan kam. Rangi och jigarrang , kulrang , sariqdan oqqacha. Zichligi 3600–4300 kg/m3. Magnitsiz va kam magnitli. Kelib chiqishi, asosan, gipergen. Nurash qatlamlari va sochmalarda keng tarqalgan. Baʼzida gidrotermal sharoit va metamorfizmda paydo boʻladi. Sanoat konlari — ekzogen, asosan, qad. (Ukrainadagi Malishev koni va boshqalar). L. titan xom ashyosining muhim turidir. Titanning ekzogen konlaridan foydalanishda oʻzgargan ilmenit va rutil bilan birga qazib olinadi. Koʻpincha, titanli gubka olishda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Leykopeniya {leyko... va yun. penia** — yetishmaslik) — periferik qonda leykotsitlar sonining kamayishi (1 mm3 qonda 4000 dan kam boʻlishi). Leykotsitlar soni yoki ular shakllarining bir-biriga boʻlgan nisbati oʻzgarishi organizmning umumiy holatiga bogʻliq. Chunki leykotsitlar sonining kamayishi (yoki koʻpayishi) sogʻlom kishilarda ham uchraydi. Mas, issiq vanna qabul qilgan yoki hammomdan chiqqan odamda, sportsmenlarda yoki muntazam ogʻir mehnat bilan shugʻullanuvchi shaxslarda (adashgan nerv tonusi oshib, parasimpatik nervniki pasayganda va boshqa, q. Vegetativ nerv sistemasi) qisqa muddatli L. kuzatiladi. Lekin baʼzi kasalliklar (ich terlama, brutsellyoz, gripp, bezgak)al kon yaratuvchi organlar faoliyatining susayishi natijasida patologik L. roʻy beradi. Amidopirin, butadion, sulfanilamid preparatlar kabi dorilar meʼyori bilan qabul qilinmaganda ham L. kuzatilishi mumkin. L.ga sabab boʻlgan zararli omillar bartaraf etilsa, leykotsitlar soni yana normallashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Gidroizolyatsiya** (gidro... va frans. isolation — ajratish) — qurilish konstruksiyalari, binolar va inshootlarni suv va b. agressiv (yemiruvchi) suyuqliklar taʼsiridan, shuningdek inshootlarni suv yuvib ketishidan, filtrlanishidan himoya qilish. G. ishlari bino, inshoot va uskunalardan normal foydalanishni taʼminlaydi hamda ularning puxtaligini, koʻpga chidamliligini oshiradi. G. bajariladigan ish tarziga koʻra — filtrlanishga qarshi, korroziyaga qarshi xillarga; ishlatiladigan asosiy material turiga koʻra — bitumli, plastmassali, mineral va metall qoplamaning qoplanishiga koʻra — boʻyaladigan, suvaladigan, yelimlanadigan, quyiladigan, shimdiriladigan, inʼyeksiyalanadigan, toʻqma xillarga; asosiy vazifasi va konstruktiv xususiyatiga koʻra — yuzaki qoplanadigan G. "qisilishga ishlaydigan" va "ajralishga ishlaydigan" G. xillarga boʻlinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |