**AeroVironment RQ-11 Raven** — kichik qoʻlda uchiriladigan, masofadan boshqariluvchi uchuvchisiz uchish apparati (yoki SUAV). Qoʻshma Shtatlar harbiylari uchun ishlab chiqilgan, ammo ushbu apparatni hozirda koʻplab boshqa mamlakatlar harbiy kuchlariga qabul qilgan.

RQ-11 Raven dastlab 1999-yilda FQM-151 sifatida taqdim etilgan, ammo 2002-yilda umumiy koʻrinishi boʻyicha kengaytirilgan FAI toifasidagi F1C free flight modelidagi samolyotga, ya'ni hozirgi koʻrinishiga aylandi. Samolyot qo'lda ishga tushiriladi. RQ-11 Raven10 km masofagacha ucha oladi. U taxminan er sathidan 150 m balandlikda va o'rtacha dengiz sathidan 4500 m dan yuqorida parvoz qilishga qodir. Uchish tezligi 45–100 km/soat.

Dizayni va ishlab chiqish
-------------------------

Raven RQ-11B UAS AeroVironment tomonidan hozirgi kungacha ishlab chiqariladi. Samolyot 2005-yilda AQSh armiyasining SUAV dasturining g'olibi bo'lgan va 2006-yilda to'liq ishlab chiqarishga (FRP) o'tgan. Ko'p o'tmay, u AQSh dengiz piyodalari va AQSh havo kuchlari tomonidan davom etayotgan FPASS dasturi uchun qabul qilingan. Shuningdek samolyot boshqa ko'plab mamlakatlarning harbiy kuchlariga ham qabul qilingan (pastga qarang). Bugungi kunga qadar butun dunyo bo'ylab mijozlarga 19 000 dan ortiq Raven samolyotlari yetkazib berilgan.

Raven yerosti stansiyasidan masofadan boshqarilishi yoki GPS yo‘nalish nuqtasi navigatsiyasi yordamida butunlay avtonom missiyalarni amalga oshirishi mumkin. Unga bitta tugmani bosish orqali darhol orqaga qaytishga buyruq berish mumkin. Standart missiya yuklamalari CCD rangli video kameralar va infraqizil tungi ko'rish kamerasini o'z ichiga oladi[  ]

RQ-11B Raven taxminan 1,9 kg og'irlikka ega, 60-90 daqiqa parvozga chidamliligi va samarali ishlash radiusi taxminan 10 km ga teng.

  

2015-yil o‘rtalarida AQSh dengiz piyodalari korpusi Harris korporatsiyasining kichik xavfsiz ma’lumotlar havolasini (SSDL) sinovdan o‘tkazdi, u dengiz piyodalari uchun radio aloqani ta'minlab beradigan kichik qurilma hisoblanadi.

2015-yil avgust oyida Raven sensorlarini yangilashni boshladilar. Raven Gimbal - bu 360 daraja aylanish burchagiga ega aylanadigan kamera bo'lib, u qo'zg'almas kameradan ko'ra ancha samarali hisoblanadi, chunki qo'zg'almas kamera orqali atrofni kuzatish uchun qurulmani yo'nalishini o'zgartirish ya'ni manyovr qilishga to'g'ri kelar edi.

Turlari
-------

* **RQ-11A Raven A** (endi ishlab chiqarilmaydi)
* **RQ-**[  ]**11B Raven B**
* **CU-**[  ]**173 Raven B** - Kanada Qurolli Kuchlari uchun versiyasi
* **Solar Raven**

Operatorlar
-----------

 Askar Iroqda Ravenni uchirishga tayyorlanmoqda
 Ravenni uchirish jarayoni
Raven Amerika Qo'shma Shtatlari armiyasi, havo kuchlari, dengiz piyodalari korpusi va maxsus operatsiyalar qo'mondonligi tomonidan qo'llaniladi. Bundan tashqari, xorijiy mijozlarga Avstraliya, Estoniya, Italiya, Daniya, Ispaniya va Chexiya kiradi. 2012-yil boshidan boshlab 19 000 dan ortiq samolyotlar jo'natilgan. Bugungi kunda Raven eng keng tarqalgan uchuvchisiz uchish apparati hisoblanadi. 

Iroqdagi Britaniya kuchlari Raven uskunasidan foydalangan. Daniya qirollik armiyasi 2007-yil sentyabr oyida 12 ta Raven tizimini sotib olgan. 

  

 Parvozni boshqarish moduli.

  

### Joriy operatorlar

 

 Harbiy AeroVironment RQ-11 Raven operatorlari ko'k rangdagi xarita
Avstraliya bayrogʻi Avstraliya
* Avstraliya qurolli kuchlari

* 

* 

Kanada bayrogʻi Kanada
* Kanada qurolli kuchlari

* 

* 

Chexiya bayrogʻi Chexiya 
* Chexiya qurolli kuchlari

Estoniya bayrogʻi Estoniya 
* Estoniya qurolli kuchlari

Vengriya bayrogʻi Vengriya 
* Vengriya qurolli kuchlari

* 

Saudiya Arabistoni bayrogʻi Saudiya Arabistoni 
* Saudiya Arabistoni qurolli kuchlari

Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik
* Britaniya qurolli kuchlari

 AQSH bayrogʻi AQSh
* AQSh Qurolli Kuchlari : 1798 ta tizim

Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
* Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari

Yaman bayrogʻi Yaman 
* Yaman qurolli kuchlari

Texnik xususiyatlari
--------------------

* **Qanot kengligi**: 1,37 m
* **Uzunlik**: 0,91 m
* **Og'irligi**: 1,9 kg
* **Dvigatel**: Aveox 27/26/7-AV elektr motori
* **Kruiz tezligi**: taxminan. 18.64 mph (30.00 km/h)
* **Diapazon**: 10 km
* **Chidamlilik** : taxminan 60–90 daqiqa

Andoza:Aircontent

Manbalar
--------


1. ↑  „Archived copy". 2015-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 14-mart.
2. ↑  *Tomlinson.* „Gunfighter debuts Raven".  IIMEF, Official Site US Marine Corps, 2nd Light Armored Reconnaissance Bn (2008-yil 14-may). Qaraldi: 2010-yil 23-fevral.
3. ↑  „RQ-11 Raven".  Army-technology.com. 2011-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 9-oktyabr.
4. ↑  „RQ-11 Raven datasheet".  AeroVironment. 2010-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 8-fevral.
5. ↑  *Pole.* „Blackjack: Army hits 21 with new ace in the sky". *canadianarmytoday.com* (2017-yil 4-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 15-oktyabr.
6. ↑  „Gallery: The Complete UAV Field Guide; Current: RQ-11B Raven (AeroVironment)". Popular Science (2010-yil 23-fevral). 2010-yil 30-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 1-mart.
7. ↑  „US Raven "loan" to MoD". UAV News (2006-yil 3-oktyabr). 2006-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 30-oktyabr.
8. ↑  „www.defensenews.com/article/20140513/DEFREG02/305130034/Canadian-Army-Navy-Develop-Ambitious-Plans-AF-Fights-Delays".  www.defensenews.com (2014-yil 13-may). 2014-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 14-may.
9. ↑  „Czech military to buy two MUAVs for Afghanistan". ČTK (Czech Press Agency, www.ctk.cz) (2009-yil 2-oktyabr). 2011-yil 6-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 2-oktyabr.
10. ↑  „Titkos műveleti térképet leplezett le a köztévé?" (2015-yil 21-sentyabr). 2015-yil 1-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-sentyabr.
11. ↑  „Uzbekistan Receives RQ-11 UAV". Forecast International (2018-yil 12-sentyabr). 2018-yil 14-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 12-sentyabr.
12. ↑  „Uzbekistan; Army Receives RQ-11 UAV". *Defence Market Intelligence* (2018-yil 17-sentyabr). 2018-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 17-sentyabr.
13. ↑  *Mitzer.* „The Oryx Handbook of Pre-war Yemeni Fighting Vehicles". *Oryx* (2015-yil 20-sentyabr).