recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Ushbu maqola High Forest (disambiguation)|High Forest haqidadir. {{{2}}} soʻzining boshqa maʼnolari uchun [[{{{3}}}|bu yerga]] qarang.*
**Baland o'rmon** - bu urug'lardan yoki ekilgan ko'chatlardan hosil bo'lgan o'rmon turi. Kichik o'rmondan farqli o'laroq (shuningdek, o'rmon o'rmoni deb ham ataladi), baland o'rmon odatda yopiq soyabonli katta, baland etuk daraxtlardan iborat. Baland o'rmonlar tabiiy ravishda paydo bo'lishi mumkin yoki ular inson boshqaruvi tomonidan yaratilishi va saqlanishi mumkin. Baland o'rmondagi daraxtlar bir, bir nechta yoki ko'p turdagi bo'lishi mumkin. Baland o'rmon bir tekis yoki notekis bo'lishi mumkin. Juft yoshli o'rmonlar bir nechta ketma-ket yosh sinflari (avlodlari) bo'lgan daraxtlarni o'z ichiga oladi. Noto'g'ri yoshdagi o'rmonlar uch yoki undan ortiq yosh sinflarini ifodalaydi.

Baland o'rmonlar vegetativ ko'payish natijasida rivojlanadigan o'rmonlar bilan solishtirganda nisbatan yuqori genetik xilma-xillikka ega. Yirik o'rmonda bir yoki bir nechta soyabon qatlami bo'lishi mumkin. Yirik o'rmonning pastki qismi ochiq bo'lishi mumkin (park kabi, ko'rish va yurish oson) yoki u zich bo'lishi mumkin. Yuqori o'rmonning pastki qismi yuqori yoki past o'simlik turlarining xilma-xilligiga ega bo'lishi mumkin.

Yana qarang
-----------

* Nusxa olish
* Ekologik yupqalash
* Qadimgi o'rmon
* Pollarding
* Toʻqchilik

Manbalar
--------

1. ↑  „SAFnet Dictionary - Definition For [low\_forest"]. 12-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Dictionary of Forestry". *Society of American Foresters*. 9-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „SAFnet Dictionary - Definition For [uneven-aged\_system"]. 27-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  Smith, D.M.*. The Practice of Silviculture*. New York: John Wiley and Sons, 1986 — 527 bet.
Andoza:Forestry

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4210267-4

 |
**Mao Tzedun haykali** (xitoycha: 毛泽东雕像) Xitoy Xalq Respublikasining Sichuan provinsiyasining Chengdu shahri markazidagi Tyanfu maydonida joylashgan.

Kompozitsiya
------------

Balandligi 30 metr bo'lgan yodgorlikda Mao Szedun qo'lini cho'zgan holda tasvirlangan. 7,1 metr balandlikdagi haykal poydevori sana (1-iyul - 01.07) - Xitoy Kommunistik partiyasining tug'ilgan kunini, 12,26 metr balandlikdagi haykal - Mao tug'ilgan kunini (26.12) anglatadi. Poydevor yettita oʻyilgan kungaboqar bilan oʻralgan boʻlib, bu Mao Szedunni qoʻllab-quvvatlagan Sichuan provinsiyasining 7 million aholisini bildiradi, bino yonidagi stendlar va unga tutash piyodalar yoʻlaklari "yurak"ni tashkil qiladi, uning markazida Mao Szedun haykali oʻrnatilgan. Har bir unutilmas kun oldidan Sichuan provinsiyasi partiya qo'mitasi haykaldagi changni tozalash uchun jamoani chaqiradi.

Tarixi
------

1967-yilgacha hududni qadimgi Sichuan provinsiyasi Shu qirolligining qadimiy saroyi egallagan. 1967-yil may oyida Sichuan provintsiyasi inqilobiy qo'mitasi va turli ommaviy tashkilotlar eski imperator shahrini buzish va ko'rgazma binosini (hozirgi Fan va texnologiya muzeyi) qurishga qaror qilishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Архивированная копия". 14-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-dekabr 2009-yil.
2. ↑  „Архивированная копия". 14-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-dekabr 2009-yil.
3. ↑  „为迎接两会 成都清洗市中心毛主席雕像(组图)\_网易新闻中心". 12-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2014-yil.
4. ↑  Chengdu, China: idle chatter in the teahouse - Telegraph
**Perko** — karamdoshlar oilasiga mansub bir yillik yem-xashak oʻsimligi. GFR da xitoy karami bilan kuzgi surepitsaning duragayidan chikarilgan. Oʻzbekistonga 1977-yilda keltirilgan. Ildizi oʻq ildiz, poyasi tik, uz. 90— 120 sm gacha. Pastki barglari yirik va boʻlakboʻlak, yuqoriga qarab kich-rayib boradi. Gullari poyaning yoki novdaning yuqori qismida shingil tarzda joylashgan, sariq mevasi qoʻzoqcha, urugʻlari dumaloq, koʻkimtir va mallarang tusda.

P.ni bahorgi va kuzgi ekin sifatida ekish mumkin. Ekish meʼyori 10–12 kg/ga, chuq. 1,5— 2 sm. 1 — 3° da unib chiqadi, erta bahorda harorat 15° dan yuqori boʻlganda tez oʻsadi. Uni takroriy ekin sifatida yozning 2yarmida ekib, kuzda oʻrib olinsa, yaxshi qishlaydi va kelgusi yilning aprel oyida yana oqsilga boy koʻkpoya beradi. Koʻkpoya uchun gʻunchalash va gullash fazalarida oʻrib olinadi. Koʻkpoyasida 15— 20% protein, 100 kg poyasida 11 ozuqa birligi bor. Undan sof holda va makka-joʻxori bilan birgalikda toʻyimli silos bostirish mumkin. P. chorva mollariga yangi oʻrilgan hamda pichan holida beriladi. Gektaridan 500—700 s koʻkpoya, 10—15 s urugʻ olinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Manzilgoh** — 1) ibtidoiy jami-yatda urugʻ jamoalarining vaqtincha turar joyi, maskani; 2) serqatnov va katta yul ustida qurilgan, toʻxtab oʻtishga moʻljallangan joy, manzil. M.larda yoʻlovchilar ichimlik, oziq-ovqat bilan taʼminlangan, hordiq chiqarish uchun maxsus xonalarga joylashtirilgan. Baʼzi M.larda karvonsaroylar, maʼlum darajada mustahkamlangan rabotlar bunyod etilgan. Masalan, Toshkent va Samarqand oraligʻidagi yoʻl ustida bir qancha M.lar (Zangiota, Qovunchi va hokazo) mavjud boʻlgan. Vaqt oʻtishi natijasida keyinchalik ayrim M.lar oʻrnida shaharlar tarkib topdi. M.lar koʻchmanchi hamda oʻtroq xalqdar uchrashadigan, ular oʻrtasidagi iqtisodiy, madaniy aloqalar oʻrnatiladigan joy sifatida ham muhim ahamiyat kasb etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peripatetik maktab** (yun. peripateo — sayr etib yurmoq) — Aristotel asos solgan falsafiy maktab. Maktabda tinglovchilar bilan sayr qilib yurib dare oʻtilgan (nomi shundan olingan). Aristoteldan keyin qariyb 34 yil Teofrast boshchilik qilgan. Peripatetik maktab vakillari anik, fanlar bilan shugʻullanganlar (musiqa nazariyotchisi Aristoksen, davlat tarixchisi va nazariyotchisi Dikearx, fizik Straton, geograf va astronom Aristarx Samoslik va boshqalar). Peripatetik maktab vakillari 1—3-asrlarda Aristotel asarlarini nashr etishgan va sharxlashgan. Peripatetik maktab platonchilar, pifagorchilar, stoiklar, neoplatonchilarga va keyinchalik oʻrta asr Yaqin va Oʻrta Sharq xalklari falsafasiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karamatdin Sultonov** (1924.5.9, Qoraqalpogʻiston, Moʻynoq tumani Okdaryo qishlogʻi — 1989, Nukus) — Qoraqalpogʻiston xalq yozuvchisi (1973). 1949—51 yillarda "Qizil Karakalpakstan" va "Jas leninshi" gaz.larida ishlagan. Ilk hikoyalar toʻplami — "Mening doʻstlarim" (1956). "Ovuldoshlarim" (1960), "Oltin davr shamoli" (1959), "Davr qoʻshigʻi" (1972) kabi hikoya va sheʼrlar toʻplamlarida qoraqalpoq xalqininghayoti aks etgan. 1962-yil "Oqdaryo" romanini yozgan. Asar oʻzbek (1967) va rus (1974) tillarida nashr etilgan. S.ning "Ajiniyoz" tarixiy romani (1971) qoraqalpoq xalqining mashhur shoiri va klassigi Ajiniyozta bagʻishlangan. "Davr taʼrifi" (1971), "Keksalar qikoyalari" (1972), "Oʻtgan kunlar" (1973), "Xotiralar" (1975) kabi qissalar muallifi. Berdaq nomidagi Qoraqalpoq Davlat mukofoti laureati (1985).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sanchiq** — qorin boʻshligʻi aʼzolari kasallanganda toʻsatdan paydo boʻladigan ogʻriq xuruji. Bunda shu aʼzolar muskullari uzok, vaqt qisqarishi natijasida qisilish vujudga kelib, kuchli ogʻriq kuzatiladi. Ichak, jigar, meʼda osti bezi, buyrak S.lari farq qilinadi.

Koʻproq ichak sanchigʻi uchraydi. Badhazm ovqatlarni koʻp isteʼmol qilish, ichki aʼzolardagi yalligʻlanish jarayonlari, operatsiyalardan keyin hosil boʻlgan chandiq, gijjalar boʻlishi, ichakda achish va bijgʻish jarayonlarining kuchayib, yel toʻplanishidan paydo boʻladi. Koʻrichakning chuvalchangsimon oʻsimtasiga xos soha va toʻgʻri ichak sanchigʻi tafovut qilinadi. Oʻsimtaga xos soha sanchigʻida qorinning pastki va oʻng tomonida kuchli ogʻriq boʻladi; toʻgʻri ichak sanchigʻida teztez takrorlanib turuvchi ogʻriq, ich kelishiga soxta moyillik kuzatiladi. Ichak sanchigʻi koʻngil aynishi, qusish, qorinning dam boʻlishi va devorining taranglanishi, toʻlgʻoqsimon ogʻriq bilan kechadi.

Jigar sanchigʻida ogʻriq qovurgʻa osti sohasida paydo boʻlib, qorinning yuqori qismiga, oʻng kurak suyagi ostiga tarqaladi. Ogʻriq xurujlari ogʻiz qaqrashi va achchiq taxir maza sezilishi, koʻngil aynishi, qusish, gavda temperaturasining koʻtarilishi bilan oʻtadi. Bu — bir necha minutdan bir necha soatgacha davom etishi mumkin (qarang Oʻttosh kasalligi).

Meʼda osti bezi sanchigʻida bel ogʻrib, orqaga ham tarqaladi (qarang Pankreatit). Buyrak sanchigʻida qorin va bel sohasida kuchli ogʻriq paydo boʻlib, chov va jinsiy aʼzolarga tarqaladi, bemorning teztez siygisi qistab, siyganida achishib ogʻriydi. Ogʻriq kuchliligidan bemor "oʻzini qoʻygani joy topolmay qoladi". Bu xurujlar koʻpincha ogʻir jismoniy ish qilgandan keyin, transportdagi silkinish, chayqalishdan soʻng kuzatilishi mumkin.

Kuchli ogʻriq xurujlari vaqtida vrach chaqirish, u kelguncha ogʻriq qoldiruvchi dorilar ichirmaslik, issiq qilmaslik lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kuchli(jangovar kema)

***Kuchli*** Kaiserliche Dengizda : **SMS *Goeben***, 1914-1930: ***Yovuz(kuchli) Sulton Selim***, 1930-1936: ***Yovuz Selim***, 1936-1954: ***Yovuz***, NATO vimponi: **B70** ) Usmonli Imperiyasining Birinchi Jahon urushida muhim ahamiyatga ega boʻlgan rolli harbiy kema .

SMS *Goeben* 1911 yilda Hamburgda kemasozlik zavodlarida qurilgan ikkita *Moltke* sinfidagi kemalardan biri va Germaniya Imperatori dengiz floti uchun SMS *Moltke* singlisi bilan oldingi avlod nemis jangovar kreyser SMS Von der Tannga o'xshash dizaynga ega edi; ammo, uning hajmi kattaroq boʻlgan hamda katta zirh himoya qilgan va ikki asosiy qurol bilan qo'shimcha minora bor edi. *Gyoben* va *Moltke* o'zlarining britaniyalik raqibi *Indefatigable* sinfidagi jangovar kreyserlari bilan solishtirganda sezilarli darajada kattaroq va zirhliroq edi. 

1912- yilda *SMS Goeben* yengil kreyser SMS *Breslau* bilan birgalikda Mittelmeer bo'linmasini tuzdi va Bolqon urushlari paytida O'rta yer dengizida patrullik qildi. 1914-yil 28-iyulda Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan *Goeben* va *Breslau* Britaniya Oʻrta Yer dengizi floti taʼqibidan qochib, Istanbulga yetib kelishdi. 1914 yil 16 -avgustda Usmonli dengiz flotiga ikkita kema berildi. *SMS Goeben* Usmonli xizmatiga kirgan Kuchli ***Sulton Selim*** yoki qisqacha ***Yavuz*** ismini oldi. 1936 -yilda uning nomi rasman **TCG *Yavuz*** ("Turkiya Respublikasi kemasi *Yavuz* ") deb o'zgartirildi. 1938 yilda u Mustafo Kamol Otaturkning jasadini Istanbuldan Izmitga ko'chirdi. *Yavuz* 1950-yilda xizmatdan chiqarilgunga qadar Turk dengiz flotining flagmani sifatida xizmat qildi.

*TCG Yavuz* 1973-1976 yillarda Germaniya hukumati Turkiyaning kemani qaytarib olish taklifini rad etganidan keyin demontaj qilingan. Nemis imperatorligi dengiz floti tomonidan qismlarga ajratilgan oxirgi kema bo'lgan *Yavuz*, shuningdek, barcha jangovar kreyserlar va drednotlarning eng uzoq xizmat qilgan kemasidir. 

1. ↑  *Indefatigable* sınıfı gemilerin tam yük deplasmanı 22,100 t (21,800 LT; 24,400 ST), *Moltke* sınıfının deplasmanı ise tam yükte 25,400 t (25,000 LT; 28,000 ST) idi. *Indefatigable* sınıfı gemilerde ana kuşak zırhı 4–6 in (100–150 mm) kalınlığındayken, *Moltke* sınıfının ana kuşak zırhı 11–3 in (280–76 mm) kalınlığındaydı. Bakınız: Gardiner ve Gray, sf. 26, 152

1. ↑  Hough, sf. 91
**Iosif Brodskiy haykali*Davlat:*** Rossiya

**Shahar:** Moskva, Novinskiy bulvar, 22 va 28 binolar orasi**Haykaltarosh:** G. V. Frangulyan

**Meʼmor:** S. A. Skuratov**Yili:** 2011-yil

**Materiali:** bronza, granit
**Moskvadagi Iosif Brodskiy haykali** ― 2011-yilda Moskvada Novinskiy bulvarida AQSh elchixonasi binosidan uncha uzoq boʻlmagan joyda oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh Georgiy Frangulyan va meʼmor Sergey Skuratovdir.

Tarixi
------

Haykaltarosh Georgiy Frangulyan bir necha yil shoir Iosif Brodskiy haykali ustida ishlagan. 2008-yilda yodgorlik bronzadan quyildi va 2009-yilda uni Moskvada Novinskiy bulvarida oʻrnatishga qaror qilindi. Bu yerda valyuta ayirboshlash shoxobchasi boʻlgani sababli yodgorlik uchun joy ajratishga biroz vaqt kerak boʻldi. Haykaltarosh Georgiy Frangulyan oʻz mablagʻi hisobidan yodgorlikni oʻrnatgan. "*Brodskiy yodgorligi mening shaharga bergan shaxsiy sovgʻamdir. Hammasi butunlay: poydevor ham, granit ham, haykal* ham, — dedi haykaltarosh. 2011-yil 31-may kuni yodgorlikning tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi. Marosimda davlat va jamoat arboblari, taniqli sanʼatkor va yozuvchilar ishtirok etishdi.

Tavsifi
-------

Iosif Brodskiy haykali Amerika elchixonasidan uncha uzoq boʻlmagan joyda oʻrnatilgani bejiz emas edi. Chunki Iosif Brodskiy SSSRda taʼqibga uchragan va AQShga hijrat qilishga majbur boʻlgan. Yodgorlik granit poydevorga oʻrnatilgan koʻp figurali kompozitsiya hisoblanadi. 13 ta yuzsiz sxematik tasvirlangan bronza figuralar hasadgoʻy odamlar va doʻstlarni anglatuvchi ikki guruhga birlashtirilgan. Ularning oldida Brodskiyning relyef figurasi joylashgan. U Amerika elchixonasiga qaragan. Shoirning boshi tepaga qaratilgan, qoʻllari shimining choʻntagiga solingan. U chet el kostyumi va italyan etiklarida ifodalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Александр Бобров* Иосиф Бродский. Вечный скиталец. 2014
2. ↑  В Москве открыли памятник Бродскому // Lenta.ru от 31 мая 2011
3. ↑  Бродский смотрит в небо // Российская газета. № 5492 (116).
4. ↑  *Григорий Дашевский* Памятник 7 процентам // Журнал Citizen K №2 от 26.04.2011, стр. 13
Категория:Проект:Футбол:Последняя правка в 2023 году
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Спортсмены по алфавиту
Категория:Футболисты по алфавиту
Категория:Футбольные тренеры по алфавиту
Категория:Футбольные вратари

**Evgeniy Methodievich Kucherevskiy** ( ukraincha: *Євген Мефодійович Кучеревський* ; 6-avgust 1941(1941-08-06), **Lua xatosi in package.lua at line 80: module 'Module:Wikidata/Places2' not found.** — 26-avgust 2006(2006-08-26) (65 yosh), **Lua xatosi in package.lua at line 80: module 'Module:Wikidata/Places2' not found.**)-sovet va ukrainalik futbolchi va murabbiy.SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1989), Ukraina, Rossiya. Dnepropetrovskdagi "Dnepr" dagi ishi bilan mashhur.

Biografiya
----------

1941-yil 6-avgustda Xersonda, shahar nemis qo'shinlari tomonidan bosib olinishidan ikki hafta oldin tug'ilgan. Yoshligida basketbolni yaxshi ko'rardi, Xerson viloyatida balandlikka sakrash bo'yicha rekord o'rnatdi (196 sm), uni 15 yil davomida hech kim mag'lub eta olmadi .

### O'yin karerasi

1958-1970-yillarda Yevgeniy Kucherevskiy Ukrainaning bir qancha klublarida quyi divizionda o‘ynadi va katta muvaffaqiyatlarga erisha olmadi. Faoliyatini vatanida, Xersonda boshlagan, dastlab hujumchi sifatida o'ynagan. Vaziyat tufayli (jamoa darvozaboni maydonga tusha olmadi), Kucherevskiy yaxshi jismoniy ma'lumotlarga ega yosh yigit sifatida darvozaga qo'yildi. U juda yaxshi o'ynadi, shuning uchun u darvozabon sifatida harakat qilishda davom etdi 

1990-yilda Kucherevskiy SSSR terma jamoasini boshqarishi mumkin edi. Mamlakatning asosiy jamoasining o'sha paytdagi ustozi Valeriy Lobanovskiy iste'foga chiqishdan oldin uning vorisi Evgeniy Methodievich bo'lishi kerakligini aytdi. Butunittifoq murabbiylar kengashi tanlov asosida bir ovozdan Kucherevskiyni terma jamoa bosh murabbiyi etib sayladi. Biroq, ertasi kuni SSSR futbol federatsiyasi ijroiya qo'mitasi Anatoliy Byshovetsni ushbu lavozimga tasdiqladi .

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Суркису, по моим данным, жестко заявили: или тренером будет Сабо, или у тебя будут проблемы. И не возразишь ведь товарищам, если они круче, правильно? | "|

1997-yilda Kucherevskiy o'z vataniga qaytib keldi va u yerda uch yil davomida" Nikolaev"(sobiq "Kema quruvchi") ni boshqargan. Klubdagi ikkinchi mavsumida u jamoani Ukraina Oliy ligasidan tushib ketishdan qutqara olmadi, shundan so'ng u birinchi ligada Nikolaev jamoasi bilan yana bir yil ishladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  „Из журналистского архива КГБ: как легенда Днепра попал в тюрьму" (ru).  Спорт. 27-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2019-yil.
3. ↑  „Евгений Кучеревский. Наше досье" (ru). *СПОРТ.UA*. 23-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyul 2021-yil.
4. ↑  „Знаменитые личности украинского футбола". *Электронная библиотека книг iknigi.net*. 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyul 2021-yil.

Havolalar
---------

* "Ukraina futboli tarixi" veb-saytidagi profil
* Footballfacts.ru saytidagi profil
* Sport.ua saytidagi dosye
* gorod.dp.ua saytidagi profil
**Byudjet indeksi** — aholining ayrim toifalari isteʼmol toʻplami (isteʼmol savati)ga kiradigan muayyan isteʼmol tovarlari narxi va xizmatlar tariflaridagi oʻzgarishlarni tavsiflaydigan indeks. Tovarlar narxi va xizmatlar tarifi oʻsishi bilan boglik boʻlgan asosiy isteʼmol harajatlarini, bozor qiymatidagi oʻzgarishlarni aks ettiradi. Byudjet indeksi aholi isteʼmol qiladigan muayyan tovarlarga va koʻrsatilgan xizmatlarga sarflangan ayni davrdagi harajatlarni oʻtgan (bazis) davrdagi harajatlarga nisbatan qanday oʻzgarganligini koʻrsatadi. Byudjet indeksi aholi farovonligini baholashda eng muhim koʻrsatkichlardan biri hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peshavez** (fors. — old osilchoq) — ayollar taqinchogʻi. Ayollar koʻylagining kashtali jiyaklar tutib bezatilgan old oʻyigʻiga taqiladi. Shakli: tilla hal berilgan kumush qubbacha va unga osilgan shokilalardan tuzilgan. Qubbacha bosma yoki kandakori usulida yaproqlar, gul, gʻuncha kabi oʻsimliksimon naqshlar bilan bezatilgan, baʼzan gullar orasiga feruza koʻzlar qadalgan, qubbachaning pastki chetlari feruza koʻzlar qatori bilan hoshiyalangan. P.ning quyi qismiga koʻplab uzun zanjirli shokilalar osilgan; marjonli shokilalar orasida moʻʼjaz tozalik asboblari — tirnoq, quloq, tish tozalagichlar, surma-don, koʻzga surma su-radigan choʻp, atirdon, moʻychinak va boshqa buyumlar ham bor. Har bir osilgan buyum bosma usulida naqshlar, feruza gullar, marjon munchoklar va zigʻiraklar bilan ziynatlangan. P.ning birmuncha sodda turi naqshlangan toʻgʻnogʻich yoki uzuk (halka)dan iborat boʻlib, zaruriy ashyolar unga osilgan (P. chorabzal deb atalgan). P. bezagida emal kam ishlatilgan. 19-asr oxirida urfdan qolgan. Respublika muzeylarida P. namu-nalari saqlanadi. 20-asr oxiridan zargarlar ijodlarida P. shakl va unsurlarini qullab zamonaviy taqinchoklar yaratmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bytów** **qal’asi** — gotika uslubidagi Pomeranian gersoglariga xizmat qilgan sobiq qal’a hisoblanadi.

Qal’a tarixi
------------

Teutonik ritsarlar qal’ani 1390-yilda janubi-sharqdagi Bytówdagi tepalikda qurishni boshladilar. Mikolaj Fellenshteyn 1398—1406-yillarda qal’a qurilishiga rahbarlik qilgan. Qal’a tosh va gʻishtdan 49 metrga 70 metr oʻlchamdagi toʻrtburchaklar rejasida koʻtarilgan. Qal’aning burchaklarida uchta silindrsimon va bitta kvadrat minora qurilgan. Qal’aning shimoli-gʻarbiy qanoti uch qavatli bino boʻlib, turar joy sifatida xizmat qilgan.

Qal’aning janubi-gʻarbiy qanotida oshxona va oziq-ovqat ombori joylashgan boʻlib, uning yonida suv qudugʻi bor edi. Darvoza qal’aning shimoli-sharqiy tomonidan koʻtarilgan. Darvoza yonida xandaq va koʻprik bor edi, ular kirish joyi boʻlib xizmat qildi. Qal’aning har bir burchagidagi toʻrtta minora mudofaa inshootlari, uy-joy qurollari boʻlib xizmat qilgan.

Polsha Qirolligi Vladislav Yagelo qoʻmondonligi ostida 1410-yilda qal’a tomonidan bosib olingan. Polsha Qirolligi oʻn uch yillik urush paytida qal’ani oʻz nazoratiga oldi. 1466-yilda qirol Kazimierz Yagellonchik qal’ani Pomeraniya gersogligi, keyin Pomeraniya gertsogi Erik II boshqargan fiefdomga berdi. 1500-yilda qal’a istehkomlar va qal’alar bilan oʻralgan. 16-asrning ikkinchi yarmida qal’a Pomeraniya uyining qarorgohi boʻlib, 1560—1570-yillarda janubi-sharqiy qanotda yashash joylari boʻlgan. Oʻttiz yillik urush qal’aga ozgina zarar keltirdi. 1638-yilda Pomeraniya uyining soʻnggi aʼzosi vafoti bilan birga, qal’a starostaning qarorgohiga aylandi.

Shvetsiya armiyasi Toʻfon paytida qal’ani vayron qildi. 19-asrda qal’a qisman Prussiyalik Fridrix Uilyam I, Brandenburg saylovchisi oʻz boshqaruviga oʻtgandan keyin qayta qurildi. Qal’ada sud va qamoqxona joylashgan edi. Birinchi konservatsiya ishlari 1930—1939-yillarda amalga oshirilgan. Qal’a keyinchalik 1957-yildan 1962-yilgacha va 1969-yildan 1990-yilgacha qasrda Gʻarbiy Pomeraniya muzeyi (*Zachodnio Pomorskie muzeyi*), restoran va kutubxonaga ega mehmonxona joylashgan vaqt oraligʻida qayta qurilgan.

Galereya
--------

* Qal’aning ichki hovlisiQal’aning ichki hovlisi
* Byatov qalʼasi
* Qalʼa hovlisi
* Qalʼa ichi
* Qalʼa tepasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Main Page". *Zamek Bytowski*. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
2. ↑  „History Of The Bytów Castle". *Zamki*. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
3. ↑  „Urząd Miasta Bytów". *Bytów*. 31-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
4. ↑  „Kashubian Region Exploration". *Kaszuby Bez Barier*. 4-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
5. ↑  „Main Page". *Muzeum Bytów*. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
6. ↑  „Main Page". *Hotel W Zamku*. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
7. ↑  „Historic Timeline of the Castle". *Zamki Net*. Qaraldi: 3-oktabr 2015-yil.
**Lermontov** **yodgorligi** — 1965-yilda Moskvada Lermontovskaya maydonida oʻrnatilgan shoir Mixail Yuryevich Lermontovning haykali. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh I. D. Brodskiy, meʼmorlar N. N. Milovidov , G. E. Saevich , A. DA. Morgulis.

Tarixi
------

M.Yu.Lermontov 1814-yil 2-oktabrdan 3-oktabrga oʻtar kechasi shu yerda, Qizil darvoza roʻparasidagi Arseniyevlar uyida tugʻilgani xotirasiga 1941-yilda maydonga *Lermontovskaya* nomi berilgan. Maydondagi jamoat bogʻi ham *Lermontovskiy* deb atala boshlandi. Shu bilan birga, bu yerda shoirga haykal oʻrnatish gʻoyasi paydo boʻldi, ammo urush bunga xalaqit berdi. 1950-yillarda yodgorlik oʻrnatish gʻoyasi qaytib keldi va eng yaxshi majoziy yechimni izlash boshlandi. Yodgorlikning tantanali ochilishi 1965-yil 4-iyunda boʻlib oʻtdi.

Tavsifi
-------

Lermontov yodgorligi Moskvadagi eng romantik yodgorliklardan biri hisoblanadi. Haykaltarosh oʻz asarida shoir ijodining shaxsiyati va tabiatining mohiyatini ifodalashga harakat qilgan. Bronza jasad silindrsimon granit poydevorda joylashgan. Lermontov paltosining yoqasi va etaklari shamolda tebranib turibdi. Shoirning chehrasi oʻychan, maʼyus nigohi oʻziga qadalgan. Haykal 1960-yillarga xos boʻlgan „qattiq uslub"ning badiiy va plastik usullaridan foydalangan holda yaratilgan. Poydevorda Lermontovning quyidagi satrlari oʻyilgan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Moskva, Moskva!.. Sizni o'g'il kabi yaxshi ko'raman, 
Rus tilida bo'lgani kabi-kuchli, olovli va muloyim | "|

Haykalning yonida Lermontovning „Mtsiri", „Demon", „Yelkan" asarlari mavzusidagi relyeflar bilan toʻldirilgan panjara bor.

Kinoda
------

Lermontov haykali „Omad jentelmenlar" filmida aks ettirilgan. Jinoyatchi Kosoy uni „kurtkali odam" deb ataydi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „В 1965 году в Москве открыт памятник Михаилу Лермонтову".  inmsk.ru. 3-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2014-yil.
2. ↑  „Лермонтов".  liveinmsk.ru. 3-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2014-yil.
3. 1 2 3  „Памятник М. Ю. Лермонтову".  nasledie.turgenev.ru. 3-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2014-yil.
4. ↑  *Евгений Попов.* „Мужик в пиджаке".  grani.ru (24-oktabr 2005-yil). 3-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2014-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Роальд Кожевников.*. Памятники и монументы Москвы*. Московский рабочий, 1976 — 136 bet.
* *Ivanova I. V.* Pamyatnik M. Yu. Lermontovu: putevoditel. — M.: Moskovskiy rabochiy, 1987. — 64 s. il. — (Biografiya moskovskogo pamyatnika).
**Entobakterin** — biologik insektitsid. Kristall hosil qiladigan bakteriya asosida olinadi. 1 grammida 30 mlrd.ga yaqin yashovchan bakteriya sporasi va zaharli oqsil kristallari (juft sporali tana) boʻlgan kulrangqoʻngʻir kukun va pasta (1 grammida 20 mlrd.ga yaqin bakteriya sporasi) holida chiqariladi. Toʻldirgich sifatida kukunlangan kaolin qoʻshiladi. E.ning taʼsir doirasi keng. Zararkunandalarning 50 turiga, jumladan, koʻk qurt, gʻoʻza tunlami, karadrina, olma, meva va karam kuyasi, beda urugʻxoʻri, odimchilar va boshqalarga qarshi qoʻllanilganda yaxshi samara beradi. E. taʼsirchanligi qisman havo haroratiga bogʻliq. E. ishlatilganda va undan keyingi 2—6 kun davomida kundalik harorat qancha yuqori boʻlsa, samara ham shu qadar yuqori boʻladi. Preparat meʼyori va obhavoga qarab koʻpgina qurtlar 2—5 kunda nobud boʻladi. E. oʻsimliklarga past dozadagi kimyoviy preparatlar bilan qoʻshib purkaladi; buning uchun yaxshi aralashtirilgan suvli suspenziya tayyorlanadi. Preparatning sarf meʼyori 2,0—2,5 kg/ga, fozalon aralashtirib ishlatilganda 0,5 kg/ga. Ish suyukligi sarf meʼyori 100— 200 l/ga. E. oʻsimliklar, odam, issiqqonli hayvonlar, asalarilar va boshqalar foydali hasharotlar uchun zararsiz.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peshkash**, pishkash (fors. — tuhfa, inʼom) — oʻrta asrlarda mahalliy hokimlar, badavlat shaxslar tomonidan xonlar, sultonlar va oliy darajali davlat mansabdorlariga tortiq qilinadigan sovgʻa. P. qimmatbaho zebu ziynat, asbob-anjom, mato, kiyim-kechak, baʼzan argʻumoq otlar, kitob va qullardan iborat boʻlgan. Roʻzbehxon Isfahoniyning "Mehmonnomayi Buxoro" asarida koʻrsatilishicha, xon huzu-riga toʻplangan P. 3 qismga boʻlinar, soʻng uning bir qismi mashhur sultonlardan biriga berilib, 2-qismi xonning yaqinlari oʻrtasida taqsimlanar edi. Qolgan qismi boʻlsa xonning oʻziga tegishli boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**General Mixail Dmitriyevich Skobelev** haykali — 2014-yilda Moskva shahrida Rossiya harbiy qoʻmondoni, 1877-1878-yillardagi rus-turk urushi qahramoni, piyoda generali Mixail Dmitrievich Skobelev xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik.

Yodgorlik haqida
----------------

Sovet hokimiyati davrida vayron qilingan yodgorlikning oʻrniga Moskvada general Skobelev haykali oʻrnatish loyihasi 2007-yilda tugʻilgan edi. Bir vaqtning oʻzida Moskva meriyasi eng yaxshi eskiz uchun tanlov oʻtkazdi, ammo keyin mablagʻ yetishmasligi tufayli loyihani amalga oshirib boʻlmadi. Bir necha yil oʻtgach, Rossiya Harbiy Tarix Jamiyati yodgorlikni oʻrnatish uchun jamoat xayriya jamgʻarmasini tashkil qildi.

Yodgorlik muallifi — Rossiya Federatsiyasi xalq artisti Aleksandr Rukavishnikov. Haykaltaroshlik yodgorligi qoʻlida yalangʻoch qilich bilan otda oʻtirgan Skobelevni tasvirlaydi. Yodgorlikning umumiy balandligi granit poydevori bilan birga sakkiz metrni tashkil qiladi. Uni oʻrnatish uchun Moskvadagi Vernadskiy prospekti, Qurolli Kuchlar Bosh shtabining Harbiy akademiyasi yonidagi joy tanlangan.

Yodgorlik 2014-yil 9-dekabrda ochilgan. Ochilish marosimida Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Sergey Ivanov, Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vaziri, Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati raisi, Xalqaro Skobelev qoʻmitasi prezidenti, ikki karra Qahramon Vladimir Medinskiy, Sovet Ittifoqi kosmonavti Aleksey Leonov va Markaziy saylov komissiyasi raisi Vladimir Churov ishtirok etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „В Москве восстановили памятник генералу Скобелеву." (ru).  Известия. 22-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2015-yil.
2. ↑  „Памятник генералу М.Д. Скобелеву." (ru).  Российское военно-историческое общество. 23-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2015-yil.
3. 1 2  *Александр Бойко.* „Москве вернули памятник Михаилу Скобелеву." (ru).  Комсомольская правда (9-dekabr 2014-yil). 5-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2015-yil.
**Robert Adams** 1937yilda Nyu-Jersida tugʻulgan. Uning oqlangan oq-qora fotosuratlari soʻnggi toʻrt oʻn yillikdagi Amerika gʻarbidagi sahnalarni hujjatlashtiradi va inson faoliyatining sahro va ochiq maydonning soʻnggi qoldiqlariga taʼsirini ochib beradi. Garchi koʻpincha inson sub’ektlaridan mahrum boʻlsa-da yoki aholisi kam boʻlsa-da, Adamsning fotosuratlari inson hayotining jismoniy izlarini aks ettiradi: axlat toʻkilgan yoʻl boʻyi, aniq oʻrmon, yarim qurilgan uy.
Adamsning ish tanasidagi asosiy keskinlik-bu insonning borligi bilan koʻrinadigan darajada oʻzgargan yoki yaralangan landshaftlar va kamera tomonidan koʻrsatiladigan yorugʻlik va erning oʻziga xos goʻzalligi oʻrtasidagi ziddiyat. Adamsning murakkab fotosuratlari XIX asrdagi Amerika doktrinasining chuqurligini ochib beradi aniq taqdir, Gʻarb inson isteʼmoli uchun cheksiz tabiiy resursni anglatadi degan gʻoyadan (hali ham yigirma birinchi asrda tirik) gʻazablanishini ifoda etadi. Lekin uning ish ham oʻzgarish amalga oshirilishi mumkin, deb umid yetkazdi va u Gʻarbda ulugʻvor qoladi nima quvonch bilan gapiradi.

Shaxsiy maʼlumot
----------------

**Tavallud sanasi**. 1937
**Tavallud joyi** Nyu-Jersi
Adams Kaliforniyadagi Redlands universitetida bakalavr va Janubiy Kaliforniya universitetida ingliz tilida doktorlik dissertatsiyasini oladi.

Mukofotlar
----------

**1.**Ketrin T. Makartur fondi mukofoti (1994);
**2.**fotosurat uchun spektr xalqaro mukofoti (1995);
**3.**Deutsche b Uniforma fotografiya mukofoti (2006);
**4**.Yirik koʻrgazmalarga San-Fransisko zamonaviy sanʼat muzeyi (2005);
**5.**Denver sanʼat muzeyi (1993);
**6.**Filadelfiya sanʼat muzeyi (1989);

Manbalar
--------

1.
**Meyerxold Vsevolod Emilyevich** [1874.28.1 (9.2), Penza – 1940.2.2, Moskva] — rejissyor va aktyor, teatr arbobi, pedagog. Teatr islohotchilaridan biri. Rossiya xalq artisti (1923). 1898–1902 yillar MXT (Moskva Badiiy teatri)da aktyor. Grozniy (A. Tolstoy, "Ioann Grozniyning oʻlimi"), Treplev, Tuzenbax (A. Chexov, "Chayka". "Uch opasingillar"), Malvolio, shahzoda Aragonskiy (U. Shekspir, "Oʻn ikkinchi kecha", "Venetsiya savdogari"), Iogannesa (G. Gauptman, "Yolgʻizlar") kabi rollarni ijro etgan. 1902–05 yillar "Yangi drama oʻrtoqlik uyushmasi"ni boshqargan. 1906–07 yillar V. Komissarjevskaya teatrida, 1908–17 yillar Peterburgdagi Aleksandrinsk va Mari teatrlarida bosh rejissyor Shu yillarda "shartli teatr" prinsiplari va ularni uslublashtirish simvolizm po-etikasi, teatr sanʼati konsepsiyasi va boshqa bilan bogʻliq dasturni ishlab chiqib uni rivojlantirgan. 1920—38 yillar Mosk-vadagi 1-Rossiya teatri (1923 yildan M. nomida)ni boshqardi. "Misteriya— Buff", "Qandala". "Hammom" (hammasi V. Mayakovskiy), "Revizor" (N. Gogol), "Oʻrmon", "Serdaromad joy" (A. Ostrovskiy) kabi spektakllarni, shuningdek, "Orfey Evridika", "Qargʻa motkasi" singari operalarni sahnalashtirgan. M. ijodi jahon teatri sanʼatiga katta taʼsir koʻrsatdi. 1939 yil qatagʻon qilingan va qamoqxonada otib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Geobotanika** (geo… va botanika) — yer yuzida oʻsimlik jamoalarining muhit bilan bogʻliq holda joylanishini, tarkibini va taqsimlanish qonuniyatlarini oʻrganadigan fan. U fitotsenologiya, ekologiya va oʻsimliklar geografiyasi boʻlimlardan iborat. Fitotsenologiya tarixiy taraqqiyot jarayonida muayyan tashqi muhitga moslashgan usimliklar tuplamini oʻzaro va muhit bilan chambarchas bogʻlangan holda oʻrganadi. Shunday qilib, tashqi muhit oʻsimlik jamoasiga va oʻz navbatida oʻsimlik jamoasi tashqi muhitga taʼsir koʻrsatadi. Masalan, oʻsimliklar tuproqdan ozuqa moddalari va suv olib, oʻsish va rivojlanishga sarflaydi, oʻsimliklarning qurib qolgan qoldiqlari tuproqqa tushib, uni organik moddalarga yoki har xil tuzlarga boyitadi. Jamoani tashkil qilgan oʻsimliklar oʻrtasidagi murakkab bogʻlanishni tashqi muhit (yorugʻlik, namlik, havo, ozuqa moddalar)ni tasavvur etib boʻlmaydi. Oʻsimliklar jamoasi bir tur yoki bir necha tur oʻsimlikdan tarkib topadi va har xil pogʻonalarni hosil qiladi. Buni Oʻzbekiston togʻlaridagi yongʻoqzorlarda ham koʻrish mumkin: yuqoridagi birinchi pogʻonani yongʻoq daraxti, undan pastki ikkinchi pogʻonani olma va doʻlana, uchinchi pogʻonani raʼnogul kabi butalar, pastki toʻrtinchi pogʻonani esa oʻtlar tashkil etadi. Oʻsimliklar jamoasida hukmronlik qiluvchi (koʻp uchrovchi) oʻsimlikka (turga) dominant (ustun turuvchi), boshqa oʻsimliklar (turlar)ga yoʻldosh oʻsimliklar deyiladi. Bir xil dominant va unga yoʻldosh turlarga ega boʻlgan oʻsimliklar jamoasi assotsiatsiyani hosil qiladi. Turlicha muhitda oʻsadigan, faqat yoʻldosh turlari bilan farqlanadigan assotsiatsiyalar oʻsimliklar formatsiyasiga birlashadi. G.ning eng yuqori birligi oʻsimliklar tipi — bir-biriga oʻxshash formatsiyalarni oʻz ichiga oladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Robert M. Bleiberg** (1924-yil 21-iyun — 1997-yil 3-noyabr) amerikalik muharrir, noshir va yozuvchi. U Barronʼs jurnalida uzoq vaqt muharrir, noshir va direktor boʻlgan.

Tarjimai holi
-------------

Bleiberg 1924-yilda Bruklinda tugʻilgan. Manhattandagi Taunsend Xarris oʻrta maktabini hamda 1943-yilda Kolumbiya universitetini tamomlagan. U, shuningdek, New York universiteti Stern biznes maktabida biznes boʻyicha magistrlik darajasini olgan.

Robert 1946-yilda Ikkinchi Jahon urushida Qoʻshma Shtatlar armiyasida xizmat qilgan va Okinavada yaralanganidan keyin *Barronʼsning* yordamchi muharriri sifatida ishga kirgan. 1954-yilda esa gazeta muharriri boʻlgan. 1981-yilgacha shu lavozimda faoliyat yuritgan. Robert 1980-yilda Dow Jones jurnallari guruhining vitse-prezidenti, 1982-yilda esa *Barronʼs* jurnalining muharrir direktori va noshiri etib tayinlangan*.* Bleiberg 1989-yilgacha nashriyotchi boʻlib qoldi. 1982-yildan 1991-yilgacha yaʼni nafaqaga chiqqunga qadar tahririyat direktori boʻldi. U gazeta tirajini besh baravarga oshirgani va yangicha haftalik rukn yaratgani sababli hurmatga sazovor boʻldi. Bleiberg oʻz runida erkin bozor tarafdori boʻlgan qatʼiy fikrlarni va hukumat aralashuviga qarshi keskin tanqidlarni berib bordi.

Bleiberg Hillsdale kollejidan faxriy doktorlik unvonini oldi, u yerda ham kampus nashri *Imprimisga* hissa qoʻshdi.

1985-yilda Robert New York moliya yozuvchilar uyushmasi tomonidan Elliot V. Bell mukofotiga sazovor boʻldi. Shuningdek, 1999-yilda TJFR Group va MasterCard International tomonidan XX asrning 100 ta eng yaxshi ishbilarmon jurnalistlaridan biri sifatida tan olingan.

Bleiberg 1997-yil 3-noyabrda Manhattandagi New York kasalxonasida leykemiyadan vafot etdi.

Manbalar
--------


1. 1 2 3 4  *McDowell, Edwin*. „Robert Bleiberg, 73, Ex-Editor And a Top Executive at Barron's" (en-US). *The New York Times* (6-noyabr 1997-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
2. ↑  Columbia College (Columbia University). Office of Alumni Affairs and Development*. Columbia College today*, Columbia University Libraries, New York, N.Y. : Columbia College, Office of Alumni Affairs and Development, 1959.
3. 1 2  *Bleiberg.* „The Thrust Toward Genuine Tax Reform" (en-US). *Imprimis* (1-sentabr 1981-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
4. ↑  *Grant, James*. „The Great Contrarian" (en-US). *Wall Street Journal* (7-noyabr 1997-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
5. ↑  „Robert Bleiberg: 1924-1997. Barron’s" (en-US). *AHBJ* (1-aprel 2013-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
6. ↑  *G. Donlan.* „Robert M. Bleiberg" (en-US). *www.wsj.com*. Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
7. 1 2  „100 years of Barron's - About Page". *www.barrons.com*. Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
8. ↑  „Bell Award Winners | New York Financial Writers' Association". *www.nyfwa.org*. Qaraldi: 9-oktabr 2021-yil.
**Plazma metallurgiyasi** - metall va krtishmalarni plazma gaz reaktorlari va plazma pechlarida olish hamda qayta ishlash, plazmali qizdirish usulidan foydalanish. 20-asr 50-yillaridan rivojlana boshlagan. Rudalar plazmada qayta ishlanadi; bunda ular yo plazma oqimiga kukun holida purkaladi yoki elektr oʻtkazuvchi material bilan aralashma hosil qiladi. Poʻlat va qotishmalar plazmali yoyli pechlarda eritiladi. Plazma metallurgiyasida turlicha eritish jarayonlari amalga oshiriladi: metallni inert gazlar muhitida qayta eritish; metallni plazmavodorod bilan oksidlab yoki azot bilan toʻyintirib qay-ta eritish; shlak bilan plazma-yoy yorda-mida qayta eritish; domna va marten pechlarida yordamchi issiklik manbai sifatida plazmotron qurilmasidan foydalanish mumkin (qarang Metallurgiya).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toleutay Aqsholaqov** (*1915-2010*), ustoz-olim, metodist-pedagog. Pedagogika fanlari doktori (1975), professor (1980). *"Qozoq tili va adabiyoti"* jurnalining birinchi muharriri. U ko‘plab uslubiy qo‘llanmalar, tadqiqotlar, monografiyalar muallifi. Auezov *"Qozoq tili va adabiyoti"* jurnalining birinchi soniga (1958-yil) tabrik maktubi yozib, samimiy salomini bildirib, duosini berib, yosh avlodni maʼnaviyatda tarbiyalovchi qimmatli nashr bo‘lishiga ishonch bildirdi. ona tili va adabiyotiga muhabbat.

Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Qarjas boʻlimidan.

Tadqiqot hujjatlari
-------------------

U o‘z tadqiqot ishlarida ulug‘ adib ijodiga keng to‘xtalib, uning asosiy asarlarini tahlil qilgan. *U o‘zining "Asarning badiiy tarkibiy qismlarini o‘rgatish* „ (1968) asarida o‘rta maktabda badiiy asarni o‘rganar ekan,Auezov asarlarining syujeti va kompozitsiyasini ko‘p misollardan biri deb hisoblab, uni buzmasdan tahlil qilish zarurligi haqida gapirdi. gʻoya va shaklning birligi. *"Badiiy asarning estetik mohiyatini ochib berish"* (1975) monografiyasida o‘quv dasturiga kiritilgan Auezov asarlarini o‘rganishda turli usullardan foydalangan holda badiiy asarning g‘oyaviy-estetik mazmunini ochib berishni maqsad qilgan.Shu bilan birga, *"Abay yoʻli"* da Qodarning oʻlimi,Bojey Asi kabi syujet yutuqlarini estetik tahlil qilish misollarini keltirdi.Va Abay oʻzining *"Badiiy asarni tahlil qilish"* (1983) monografiyasida „ *Qarash-Qarash"* qissasi,*"Abay yoʻli"* roman-eposi va boshqa qahramonlar tahlili asosida oʻzining asosiy gʻoyalarini ishlab chiqdi.*"Asarning badiiy xususiyatlarini ochib berish"* (1994) tadqiqotida *"Qarash-Qarash"* qissasi va *"Abay yo‘li"* dostonini eng yaxshi asarlar qatoridan har tomonlama tahlil qildi.

1950-yilda Abay nomidagi KazPIni tamomlagan. Turli yillarda Pavlodar tuman gazetasida mas’ul kotib, „Qozog‘iston" nashriyotida muharrir bo‘lib ishlagan. Maktablarda qozoq adabiyotini oʻqitish muammosiga oid yettita monografik asar, qozoq adabiyoti darsliklari muallifi. Goncharovning „Oblomov", Shekspirning „Gamlet"ini qozoq tiliga tarjima qilgan, Mayra Valivkina, Qojimukan, Jayau Muso, Mashhur Yusup, Sobit Donentayevlar ijodiga oid ko‘plab tadqiqot ishlari yozgan. Pedagogika fanlari doktori, professor.

Manbalar
--------

1. ↑  Mұxtar Әuezov ensiklopediyasi — Almati, „Atamұra" baspasi, 2011 jil. ISBN 978-601-282-175-8
2. ↑  *{{{title}}}*. ISBN 9965-08-265-0.
**Abu Bakr Homid Shoshiy**, Abu Bakr Muhammad ibn Ali ibn Homid Shoshiy (1007, Shosh — 1092, Hirot) — imom, alloma, shofiʼiylik shayxi. Oʻz yurtida fiqh ilmini Abu Bakr as-Sanjiydan oʻrgangan. Tarixchi Abu Saʼd Samʼoniyning yozishicha, Abu Bakr Homid Shoshiy uning bobosi Imom Abulmuzaf-far Samʼoniyning Marvdagi ashoblaridan boʻlgan, taqvodor, zohid, doimo ilm bilan mashgʻul boʻlgan. Fiqh ilmida „imom" darajasiga yetishgan. Gʻazna sultoni uni saroyga taklif etgan. Bu yerda olim oila qurib, bola-chaqali boʻlgan hamda asarlar yozgan. Soʻngra Nizomulmulk uni Hirotga chor-lagan. Hirotdagi „Nizomiya" madrasasida mudarrislik qilgan. Shu yerda u Mansur al-Qogʻaziy, yurtdoshi Haysam ibn Kulayb Shoshiydan hadis ilmini oʻrgangan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abu Bakr Homid Shoshiy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mamadaliyev Tolibjon** (1945—2017)

* **Mamadaliyev Tolibjon** - taniqli jamoat arbobi va muallim. 1945-yili 10-fevralda Andijon viloyatining Oltinko’l tumani, Qo’shtepasaroy qishlog’ida dunoyga kelgan.

Maktab ta’limini bitirib, Andijon davlat pedagogika institutining (hozirgi Andijon davlat universtiteti qoshidagi Andijon davlat pedagogika instituti)  boshlang’ich ta’lim fakultetini tamomlagan. Vatan oldidagi burchini bajarish maqsadida Polsha (SSSR tarkibiga kirgan) ga harbiy xizmatga boradi.

Turli yillarda Oltinko’l tumanida joylashgan 31 va 48- umumiy o’rta ta’lim maktablarida o’qituvchi sifatida o’z faoliyatini olib boradi. Shuningdek, Oltinko’l tumani xalq ta’lim bo’limida nazoratchi, ilmiy tekshirish institutida ilmiy xodim bo’lib ishlaydi. Halol va mashaqqatli mehnati tufayli xalq orasida hurmat e’tiborga sazovor bo’ladi,

Uzoq yillar mehnati davomida, minglab shogirdlar yetishtirdi. Mehnatlari samarasi o’laroq ko’plab unvon va martabalarga erishdi. Xususan,

### "Xalq ta’limi alochisi"- ko’krak nishoniga, "oliy toifali o’qituvchi" unvonlariga loyiq ko’rildi.

2017-yil 21-mart kuni uzoq davom etgan hastalikdan vafot etadi.
**Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy** (arabcha:  — Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Ismoil ibn Ishoq ibn Ibrohim ibn Isroil al-Afraxshiy al-Buxoriy) — faqih.

Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy Buxoro ahllarining yo‘lboshchi-imomlaridan bo‘­lib, o‘z davrida *al-Ismoiliy* nisbasi bilan shuhrat qozongan.

Taʼlimi va hadislari
--------------------

Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy Abu Nuaym Abdulmalik al-Astrobodiy, Muhammad ibn Yusuf ibn Osim, Muhammad ibn Sobir ibn Kotib al-Buxoriy, Muhammad ibn Yusuf al-Farab­riy, Ahmad ibn Xolid ibn Xalil, Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Haris, Ahmad ibn Muhammad ibn Umar al-Munkadiriy, Saʼid ibn Ibrohim ibn Maʼqal hamda Xuroson va Iroqning boshqa olimlaridan taʼlim olgan. O‘z navbatida, olimdan Abu-l-Abbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustag‘firiy hadis ting­lagan.

Vafoti
------

Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy 84 yoshida vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

1. Yoqut. Mu’jam. — Misr: „As-Saʼoda", 1906. I, 299;
2. As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: „Dor al-jinon", 1988. I, 196;
3. Abdulkarim as-Sam’oniy. Nasabnoma. — T.: „Hilol-nashr", 2017. 11-12.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |