recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jaʼfariy Ali Sardor** (1913.29.2, Balrampur, Ganda okrugi) — hind yozuvchisi, jamoat arbobi. Urdu tilida ijod qiladi. Dexlidagi universitetni tamomlagan. "Hind xalq teatrlari Assotsiatsiyasi"ning asoschilaridan biri. "Yangi dunyoga salom!" (1947), "Olamning quyoshi" (1950), "Osiyo uygʻondi" (1950), "Yana bitta orzu" (1965), "Qon daʼvati" (1978) kabi sheʼriy toʻplamlar va dostonlar muallifi. "Bu kimning qoni?" (1943) pyesasi fashizmga qarshi ruxda yozilgan. Urdu adabiyoti uchun yangilik boʻlgan "oq sheʼr" va b. uslubiy yoʻnalishlarda samarali ijod qilgan. "Taraqqiyparvar adabiyot" (1951) nomli kitobida hind adabiyoti tarixini ilgʻor ijtimoiy-estetik nuqtai nazardan tahlil etgan. Mirzo Gʻolib, Mir Toqi Mir kabi urdu adabiyotining yirik namoyandalari asarlarini toʻplab, nashr ettirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Omir Arbinjoniy** (arabcha: أمير الاربنجني) — Muhaddis

Toʻliq ismi Abu Muslim Omir ibn Mukomil ibn Muhammad ibn Qutn ibn Usmon ibn Abdulloh ibn Osim ibn Xolid ibn Qurra ibn Mushrif Hamadoniy Arbinjoniy.
Omir Arbinjoniy boshlangʻich taʼlimni Samarqandga qarashli Arbinjon qishlogʻida bobosi Muhammad ibn Qutndan olgan. Chunki, uning bobosi Muhammad ibn Qutn ham oʻz zamonasining ilimli, fozil va taniqli hadis roviysi boʻlgan. Omir Arbinjoniy toʻgʻri soʻz, ishonchli va fozil kishi boʻlib ulgʻaygan. U tomonidan rivoyat qilingan hadislar ishonchli hisoblangan. U doimo eshitgan va bilganlarini yozib yurgan.

Ustozlari
---------

Omir Arbinjoniy Abu Salama Yahyo ibn Mugʻira Maxzumiy, Hoshim ibn Qosim Haroniy, Horun ibn Muso Faravyi, Salama ibn Shubayb kabi allomalardan taʼlim olgan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari
-----------

Omir Arbinjoniydan Muhammad ibn Ahmad ibn Hoshim Zahabiy, Abdurahmon ibn Fath Siroj va Muhammad ibn Zakaryo ibn Husayn Nasafiy kabi allomalar taʼlim olgan va hadis rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Manbalarning guvohlik berishicha, Omir Arbinjoniy 293/905-906 yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 1. — Bayrut, 1988. — B. 104.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Poliklinika** (poli... va klinika) — davolashprofilaktika muassasasi; katnab davolanadigan va uyida yotgan bemorlarga tibbiy yordam koʻrsatadi. Uzbekistonda kasalxona bilan birlashgan va mustaqil P.lar mavjud. P. aholining turar joyi va ish joyi boʻyicha xizmat koʻrsatadi. Maxsus tibbiyot muassasalari qoshida ham P.lar bor (mas, klinik ilmiy tadqiqot institutlari qoshidagi P.lar).

P.da terapevt, xirurg, nevrolog, revmatolog, ginekolog, LOR xizmat qila-di; P. tarkibida fizioterapiya va funksional diagnostika boʻlimlari, lab. dorixona va boshqa boʻladi. Shahar va tuman P.lari, shuningdek, ixtisoslashgan stomatologiya, fizioterapiya P.lari ham bor. hozirgi zamonaviy diagnostika vositalari bilan jihozlangan oilaviy P.lar boʻlib, bular bolalar va kattalarga tegishli yordam koʻrsatadi. Yirik shaharlarda talabalarga xizmat qiladigan maxsus P.lar ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Markaziy tekisliklar** - Shim. Amerikaning oʻrta qismidagi tekisliklar (AKSH va Kanada hududida), sharqsa Appalachi togʻlari, gʻarbda Buyuk tekisliklar, shim. va shim.-sharqda Lavrentiy qirlari va jan.da Meksika boʻyi pasttekisligi oraligʻida. Shim. Amerika platformasining jan. qismiga toʻgʻri keladi. Aksari qismining balandligi 150–500 m. Hududining 40° shahrik.dan shimolini toʻrtlamchi davrda muzlik qoplagan, relyefi sertepa, koʻl koʻp. Buyuk kullar, Vinnipeg , Manitoba va boshqa koʻllar bor. Iklimi moʻʼtadil kontinental, eng jan.da subtropik ikdim. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi shim.da — 20°, jan.da 4°, iyulniki 19—26°. Yozi iliq, seryomgʻir. Yillik yogʻin 400–1200 mm. Markaziy tekisliklarhududining 3/4 qismi qishloq xoʻjaligida foydalaniladi: yaylov, qaydaladigan yerlar, bogʻlar, aholi punktlaridan iborat. Shim. qismi va daryo vodiylarida aralash va keng bargli oʻrmonlar uchraydi. Foydali qazilmalardan toshkoʻmir, neft, qoʻrgʻoshin, rux rudasi konlari bor. Markaziy tekisliklar AQSH va Kanadaning muhim qishloq xoʻjaligi (gʻallachilik va chorvachilik) rayonlaridan. Markaziy tekisliklarda Chikago, Detroyt, Klivlend shahri aglomeratsiyalari joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Erdin Demir** (1990-yil 27-martda tugʻilgan) — Shvetsiyalik sobiq professional futbolchi, chap qanot himoyachisi. U 2008 va 2021- yillar oraligʻidagi faoliyati davomida Shvetsiya, Norvegiya va Belgiyada oʻynagan. 2012 va 2014-yillar oraligʻida toʻliq xalqaro maydonga tushib, Shvetsiya terma jamoasi uchun oltita oʻyinda gʻalaba qozongan.

Faoliyati
---------

### Shvetsiya

Demir Malmö FF bilan yoshlar futbolida oʻynagan va oʻzining professional debyutini Svenska Kupenida Kristianstadga qarshi oʻtkazgan. U „Malmyo" 3:2 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda birinchi golini urgan. LB07 ga oʻtish keyingi manzil edi, chunki u Malmyoning birinchi jamoasiga kirmasligi maʼlum boʻlgan. 2011-yil boshida Demir Trelleborg bilan Allsvenskaga qaytgan. Oʻn beshinchi oʻrinni egallab, quyi ligaga tushib qolganiga qaramay, u Allsvenskan yilning eng yaxshi yangi futbolchisi nominatsiyasiga nomzod boʻlgan. Uning omadli mavsumi Shvetsiyaning "Djurgården "jamoasi va uning kelib chiqish mamlakati boʻlgan Turkiyadagi koʻplab jamoalar tomonidan qiziqish uygʻonishiga sabab boʻlgan.

### Bran

2011-yilning 6-dekabrida Demir Norvegiyaning "Brann "klubi bilan taxminan besh million shved kroni evaziga shartnoma imzolagan. Uning shartnomasi Tippeligaen-2015 mavsumi oxirigacha amal qilgan. Brannning sobiq hujumchisi va Demirning Trelleborg jamoasidagi sherigi Yoakim Syoxagening yosh shvedni „zamonaviy qanot himoyachisi" deb taʼriflab, „u hujumda yaxshi va himoyada barqaror. U Trelleborgga yangi transfer sifatida kelgan, lekin doimiy ravishda jamoaning eng yaxshilaridan biri boʻlgan" .

### Belgiya va nafaqa

U 2015-yildan beri Belgiyada o‘ynaganidan so‘ng, 2022-yilning boshida professional futbol faoliyatini yakunlagan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Demir 21 yoshgacha boʻlgan Shvetsiya terma jamoasida 7 ta oʻyin oʻtkazgan. 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2013-yilgi Yevropa chempionati saralash bosqichidagi toʻrtta oʻyinda u toʻrtta golga assistentlik qilgan.

2011-yil 14-dekabrda Erik Hamren Demirni Shvetsiya terma jamoasiga Qatar va Bahraynga qarshi ikkita oʻrtoqlik oʻyiniga chaqirgan. Uning debyuti 2012-yil 23-yanvarda Qatar terma jamoasiga qarshi boʻlib oʻtgan, unda u juda ijobiy baholarga ega boʻlgan.

Faoliyat statistikasi
---------------------

| Mavsum | Klub | Divizion | Liga | Kubok | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| 2011 | Trelleborgs | Allsvenskan | 29 | 0 | 0 | 0 | 29 | 0 |
| 2012 | Bran | Tippeligaen | 22 | 0 | 5 | 0 | 27 | 0 |
| 2013 | 21 | 0 | 0 | 0 | 21 | 0 |
| 2014 | 17 | 0 | 1 | 0 | 18 | 0 |
| 2015 | OBOS-ligaen | 12 | 0 | 1 | 1 | 13 | 1 |
| 2015-16 | Waasland Beveren | Pro-liga | 10 | 0 | 0 | 0 | 10 | 0 |
| Karyerada jami | 111 | 0 | 7 | 1 | 118 | 1 |

Manbalar
--------

1. ↑  Kistianstads 2-3 Malmö (AET) football-lineups.com
2. ↑  „Erdin Demir tvingas lägga av" (se). *Fotbolltransfers.com*. Qaraldi: 18-fevral 2022-yil.
3. ↑  2013 under-21 Championships statistics uefa.com
**Erdut shartnomasi** (xor. *Erdutski sporazum,* serbcha: *Ердутски споразум*) — Sharqiy Slavoniya, Baraniya va Gʻarbiy Sremning maqomi toʻgʻrisidagi bitim 1995-yil 12-noyabrda Erdut qishlogʻida Xorvatiya va ushbu hududlarning mahalliy Serbiya hokimiyati vakillari tomonidan imzolangan. Shartnoma ushbu hududlar uchun Xorvatiyadagi urushni tinch yoʻl bilan tugatish va Xorvatiyaga integratsiyalashuv uchun oʻtish davrini nazarda tutgan.

Shartnomani, Xorvatiyaning sobiq bosh vaziri Hrvoj SHarinich va Yugoslaviya Federativ Respublikasi hukumatidan koʻrsatmalar olgan Serbiya Krajina vakili Milan Milanovichnvakili imzoladi. Shartnomani imzolashda, Piter Galbreyt (AQShning Xorvatiyadagi elchisi) va Birlashgan Millatlar Tashkilotining vositachisi Torvald Stoltenberg ishtirok etdi.

Ushbu kelishuv BMT Xavfsizlik Kengashi tomonidan tan olingan, u 1037-rezolyutsiya bilan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Sharqiy Slavoniya, Baranya va Gʻarbiy Srem uchun oʻtish maʼmuriyatini (inglizcha: *United Nations Transitional Authority for Eastern Slavonia, Baranja and Western Sirmium (UNTAES)*.

Shuningdek, ushbu kelishuv asosida aholisining koʻpchiligi serblar boʻlgan munitsipalitetlarning qoʻshma kengashi tuzildi. 1998-yil 15-yanvarda bu hududlar va nihoyat Xorvatiya tarkibiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Резолюция 1037 S-RES-1037(1996)" (en).  Совет Безопасности ООН (1996). 19-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Chris Hedges.* „"An Ethnic Morass Is Returned to Croatia"" (en).  The New York Times (16 января 1998). 25-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* *Albert Bing.* „"Sjedinjene Američke Države i reintegracija hrvatskog Podunavlja"" (hr).  Scrinia Slavonica (Slavonski Brod: Croatian Institute of History) **8** (1) (октябрь 2008). 1-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.



* Tekst soglasheniya na yazikax OON Arxivnaya kopiya ot 1-maya 2018 na Wayback Machine.
**Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Muʼtazz ibn Muhammadibn al-Mustag‘fir ibn al-Fath ibn Idris al-Mutavviʼiy al-Jallob al-Mustag‘firiy** (milodiy 961-yil (hijriy 350-yil)da tavallud topib, 1041-yil (432-yil)da vafot etgan) — fazilatli faqih, hamma ishni mukammal ado etadigan maʼrifatli, sermahsul va ishonchli muhaddis bo‘lgan. Hadis to‘plamlarini tuzgan, ajoyib kitoblar tasnif qilgan. Xurosonga borgan, Marv va Saraxsda bir muddat turgan. Nasaf va Buxoroda hadislar eshitgan. O‘sha davrda Movarounnahrda hadislarni tushunish va jamlash, kitoblar tasnif qilishda unga tengi bo‘lmagan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Asarlari
--------

* „*Tavorixu Samarqand*" („Samarqand tarixi").

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 78 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Jazuliy Muhammad** (toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Sulaymon Jazuliy). Fas shahrining Jazula vohasida dunyoga kelgan. Nasab jihatidan imom Hasan va Fotima (r.a.) orqali Muhammad (a.s.)ga borib taqaladi.

Faoliyati
---------

Jazuliy, Muhammad ta’limni Fas shahridagi «as-Safarin» madrasasida olgan. Manbalarda uning uyi madrasa yaqinida joylashganligi shu sababli kun boʻii uyiga chiqmay madrasada ilm bilan mashgʻul boʻlgani keltirilgan. U madrasada ta’lim olgan kezlarida «Daloil al-xayrot»ni yozib tugatgan. Shundan soʻng, oʻziga ustoz qidirib, turli mamlakatlarga safar uyushtirgan. Jumladan 7 yil mobaynida Hijozda oʻziga munosib ustoz axtargan. Bu vaqt oraligʻida Misr va Quddus shahrida boʻlgan. 

Madinada 4 yil mobaynida ilm oʻrgangan, haj ibodatini amalga oshirib, Marokashga qaytib kelgan. Ba’zi manbalarga koʻra, umrining qirq yilini ilm talabida oʻzga yurtlarda oʻtkazgani haqida ma’lumotlar uchraydi. Shundan soʻng Fas shahridan chiqib, as-Sahl shahriga safar qiladi. U yerda zamonasining yetuk shayxi Abu Abdulloh Muhammad ibn Abdulloh Sugʻayyarning xizmatida boʻlgan. Shu vaqt mobaynida shoziliya tariqatiga xos tarzda uzlatga chekingan. Ushbu uzlat 14 yil davom etgan. 14 yildan soʻng shayxlik maqomiga ega boʻlib, shoziliya tariqati asoslarini odamlarga yetkazishga kirishgan. Qisqa vaqt ichida mashhurlikka erishib, unda koʻplab karomatlar sodir boʻlgan. 

Jazuliy umri mobaynida Qur’on va sunnatga tayangan holda hayot kechirgan. Uning shu fazilati tufayli ham tarafdorlari soni ortib, shoziliylik tariqati nafaqat Marokashda balki boshqa koʻplab oʻlkalarda ham tanilgan.

Ilmiy merosi
------------

Bugungi kunda yurtimiz qoʻlyozma fondlarida Muhammad Jazuliyning «Daloil al-xayrot» asari koʻplab adadlarda saqlanishi, ushbu kitobni oʻqitish uchun maxsus «daloilxona» ta’lim muassasasi mavjud boʻlgani ham uning qanchalik xalqimiz uchun qadrli boʻlganini namoyon etadi.

Vafoti
------

Jazuliy, Muhammad 1465 yili bomdod namozini oʻqiyotgan vaqtida muxoliflar tarafidan oʻldirilgan. Uning janozasi Sus shahridagi oʻzi asosini qurdirgan masjidda oʻqilgan. Jazuliy vafotidan 77 yil oʻtgach, qabrini ochib, qayta dafn etish uchun uni Marokashga olib ketilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Usmonov, Olimov, Yo'ldashxo'djayev, Faxriddinov, To'ychiyeva, Jabborov, Cho'tmamatov, Rahimov, Komiljonova, Karimova, Nurmuhammedov, Erkaboyeva, Jurayev 2015, s. 76. sfn error: no target: CITEREFUsmonov,\_Olimov,\_Yo'ldashxo'djayev,\_Faxriddinov,\_To'ychiyeva,\_Jabborov,\_Cho'tmamatov,\_Rahimov,\_Komiljonova,\_Karimova,\_Nurmuhammedov,\_Erkaboyeva,\_Jurayev2015 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Usmonov I, Olimov S, Yo'ldashxo'djayev H, Faxriddinov Z, To'ychiyeva N, Jabborov N, Cho'tmatov J, Rahimov K, Komiljonova Z, Karimova S, Nurmuhammedov D, Erkaboyeva F, Jurayev O Turdiyeva D.*. Tasavvuf atamalari*. Movarounnahr nashriyoti, 2015 — 360 bet. ISBN 978-9943-12-346-5.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Uloq (maʼnolari).

**Uloq** — 6 oylikkacha boʻlgan echki bolasi. Echkichilikda uloq jun va tivit yoʻnalishida yaylovda onasidan ajratilmay, sut yoʻnalishida boʻlsa ajratib parvarish qilinadi (4 oylik boʻlgach, onalaridan, erkaklari urgʻochilaridan ajratiladi). Onasidan ajratib boqilanda 1 oylik U.larga bir kunda 4—5 soat oraliq bilan 4 marta (200—250 g dan), 3 oylik U.larga 3 marta (150 g.dan) sut ichiriladi. Shuningdek, U. 10 kunlik boʻlgach sutga qoʻshib 200 g, 2—3 oylik davrda 800 g pishirilgan suyuq suli atalasi beriladi. 3—4 haftalik U.lar oʻtlashga qoʻyiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sir Julian Sorell Huxley** (talaffuzi: *Julian Sorell Haksli*; 22-iyun 1887-yil — 14-fevral 1975-yil) ingliz evolyutsion biologi, yevgeniki va baynalmilalchisi boʻlgan. U tabiiy tanlanish tarafdori hamda yigirmanchi asrning oʻrtalarida zamonaviy sintezning yetakchi vakili boʻlgan. U, shuningdek, London Zoologlar Jamiyatining kotibi (1935-1942), UNESCOning birinchi direktori, Butunjahon yovvoyi tabiatni muhofaza qilish fondi hamasoschisi, Britaniya Yevgeniklar Jamiyati prezidenti (1959-1962) va Britaniya humanistlar assossatsiyasining ilk prezidenti sifatida faoliyat yuritgan.

Huxley ilm-fanni kitoblari va maqolalarida, shuningdek, radio va televideniyeda namoyish etishi bilan tanilgan edi. U, shuningdek, Oscar mukofotiga loyiq topilgan yovvoyi tabiat haqidagi filmini suratga olgan. Huxley 1953-yilda ilm-fanni ommalashtirgani uchun UNESCOning Kalinga mukofotiga, 1956-yilda Qirollik jamiyatining Darwin medaliga hamda 1958-yilda Linnaean jamiyatining Darwin-Wallace medaliga sazovor boʻlgan. Xuddi shu yili, yaʼni 1958-yilda Charles Darwin va Alfred Russel Wallace tabiiy tanlanish evolyutsiyasi nazariyasini eʼlon qilishganidan yuz yil oʻtib, unga ritsar unvoni berilgan. 1959-yilda Huxley Lasker Jamgʻarmasining „Planned Parenthood — Jahon aholisi" nominatsiyasidagi maxsus mukofotga loyiq topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Baker, J. R. (1976). „Julian Sorell Huxley. 22-iyun 1887 – 14-fevral 1975". *en:Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society*. 22-jild. 206–226-bet. doi:10.1098/rsbm.1976.0009. PMID 11615712. S2CID 27693535.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Julian Huxley*** haqida turkum mavjud |

* Qisqa biografiyasi.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 9013974
* BNC: 000171739
* BNE: XX878261
* BnF: cb123420217 (maʼlumot)
* CANTIC: a11340769
* CiNii: DA00784170
* GND: 11855509X
* ISNI: 0000 0000 8118 2766
* LCCN: n80057245
* LNB: 000189569
* NDL: 00444127
* NKC: jo2002105430
* NLA: 35850697
* NLG: 142905
* NLI: 000066002
* NLK: KAC199613224
* NLP: A1618483X
* NSK: 000452955
* NTA: 068426186
* RERO: 02-A006071678
* SBN id CFIV019421 yaroqsiz.
* SELIBR: 231957
* en:SNAC: w6dj5h3h
* SUDOC: 027382885
* en:Trove: 1115454
* VIAF: 39451154
* en:WorldCat Identities: lccn-n80057245

 |
**Ibrohim qiziq Teshaboyev** (1899 -Andijon — 1985) — oʻzbek xalq qiziqchisi. 9 yoshidan otasi — Tesha qoʻgʻirchoqboz yonida, 10 yoshidan Komil simdor toʻdasida qiziqchi. Keyinroq rus qiziqchi-masharabozlari bilan "Shayton", "Asalari", "Oʻlik sotdi" tomoshalarini koʻrsatgan. F. Yupatov (1923— 26), "Sharq" (Namangan, 1926—28) dirklarida, Turgʻun dorboz va Orif garmon Toshmatov toʻdalarida (1928— 42), Oʻzbek davlat dirkida (1942—47) qiziqchilik qilgan. 1947 yil dan Andijondagi Navoiy nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi qoshidagi ansamblda shogirdi Gʻ. Yunusov bilan tomoshalar koʻrsatgan, ashulachilarga muqallid qilgan. Askiya janri boʻyicha oʻtkazilgan koʻriklarda qatnashgan. "Oshxona", "Bozordagi sartarosh", "Dangasalar", "Toʻy", "Bemaza ashulachi" kabi kulgihikoyalar yaratgan. Qad. qiziqchilik tomoshalari ("Bola oʻqitish", "Yurak ogʻrigʻi" kabi) ni tiklashda sanʼatshunoslarga yordam bergan.

Adabiyot
--------

* Qodirov M. Masharaboz va qiziqchilar sanʼati, T. 1971.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Piyola
**Piyola** — uy-roʻzgʻor buyumi; tubidan yuqoriga tomon kengayib boradigan taglikli idish. Xosyadan kichik hajmda boʻladi, asosan choy ichiladi. Piyolaning katta (nimkosa), oʻrtacha va kichik xillari bor. Piyola chinni, sopol va boshqa xom ashyolardan tayyorlanadi, nafis jozi-bador islimiy naqshlar bilan (metall Piyola kandakori usulida) bezatiladi, hallanadi. Avvallari qaymoq, asal, mu-rabbo solishda katta Piyoladan foydala-nilgan, hozir kichik Piyola ishlatiladi. Arxeologax topilmalar Piyolaning kadimdan tayyorlanganligini koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Markaziy Yakutiya (Vilyuy) pasttekisligi - Lena daryosining oʻrta va quyi, shuningdek, Vilyuy va Aldan daryolarining quyi oqimlaridagi tekislik. Kenglik boʻylab 550 km ga choʻzilgan. Balandligi 2000–4000 m. Yer yuzasi lyossimon, qumoq va qumlardan tuzilgan. Koʻp yillik muzlab yotgan jinslar, botqoqlik va termokarst koʻllari koʻp. Iklimi keskin konti-nental. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi — 45°, mutlaq minimum — 63°, iyulning oʻrtacha temperaturasi 17°, mutlaq maksimum 39°. Yiliga 300 mm yogʻin tushadi. Yillik oʻrtacha temperatura — 9°, —12° boʻlganidan abadiy muzlab yotgan yerlari bor (zamini 200–300 m chuqurlikkacha muzlab yotadi), yezda ustki qismigina eriydi va shu joylarda dehqonchilik qilish mumkin. Tuproqlari kam podzollashgan karbonatli, podzolli-gleyli, torfli-gleyli va oʻtloqi allyuvial tuproklar. Daraxtlardan, asosan, dauriya tilogʻochi, qaragʻay, qayin, togʻterak oʻsadi. Olmos, kumir, gaz, neft konlari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Markaziy ustoni** — Eron ustonlaridan biridir. U shimoldan Qazvin ustoni va Tehron ustoni, janubdan Luriston ustoni, sharqdan Qum ustoni va gʻarbdan Hamadon ustoni bilan chegaradosh. Ustonda 11 ta tuman, 62 ta qishloq va 29 ta shahar mavjud. Arok, Xamin, Sova, Mahallot, Delijon, Kamijon va Azno uston tarkibidagi shaharlardir. Eron ustonlarining orasida joylashgani sababli uston nomi Markaziydir. Tarixiy manbalarga koʻra Markaziy ustoni yerlari mil.avv. 1-ming yillikda Katta Mod tarkibiga kirgan.

Ustonning tabiati
-----------------

Togʻlar vs tekisliklardan iborat. Markaziy va Zagros togʻlari ustonning eng muhim togʻlaridan hisoblanadi. Markaziy ustonini Alburs va Zagros togʻi tizmalarining toʻqnashuvi desa boʻladi. Qadimda Markaziy ustonida keng oʻrmonlar boʻlgan, lekin hozirda mavjud emas. Faqatgina Sarband shaharchasida nisbatan quyuq oʻrmonlar bor.

Daryolari
---------

Hozirda bu yerdagi katta anhorlar, daryolar va boshqa suv havzalaridan jami suv miqdori 4,2 mlrd.m³ ni tashkil etadi va uning 50 foizi qishloq xoʻjaligiga sarflanadi. Qarachoy, Zarrinrud, Laʼlrud, Xonsor va Xamin daryolari ustonning eng muhim daryolari hisoblanadi.

Tili
----

Markaziy ustonining aholisi asosan fors tilidan soʻzlashadi, ammo baʼzi bir qishloqlarda turkiy, kurd va arman tillarida ham soʻzlashadilar.

Diqatga sazovor joylar
----------------------

Markaziy ustonda Nahjir gʻori, Chahorfasl hammomi, Safedxoniy gʻori, Xorxe ibodatxonasi, Mahallot otashkadasi, Nimvar koʻprigi, Miqon koʻli turistik ahamiyatga ega .

Manbalar
--------

1. ↑  Mostafaviy, Hamid*. Tasvirlarda Eron bo'ylab sayohat*, 2013, SOKHANVARAN PUB. — 255 bet. ISBN 978-600-9675-31-3.
**Piyoz halqalari**, shuningdek, **fransuzcha qovurilgan piyoz halqalari** (inglizcha: *onion ring, French fried onion ring*) Britaniya va Amerika oshxonalaridagi gazak yoki garnir yeguligi hisoblanadi. U xamirga botirilgan yoki non boʻlaklariga bulangan, soʻngra frityurda qovurlgan, kesilgan piyoz yoki halqalardan iborat. Klyar uchun un va tuxum, shuningdek, pivo, paxta, smetana, yogurt dan ham foydalaniladi. Ular ham odatda pishloq bilan birga qovurib olinadi.

Tarixi
------

1802-yildan buyon Britancha retsept ostida piyozni tilim shaklida kesiladi, suyuq xamirga botiriladi, ustiga parmezan pishlogʻini qoʻshiladi va choʻchqa yogʻida qovurilib kelinadi. Uning yoniga kuydirilgan sariyogʻ va xantal sousini qoʻshish tavsiya etiladi.

XX asrdan boshlab frityurda qovurilgan piyoz tilimlari yoki halqalari uchun retsept va havolalarni topishingiz mumkin: ulardan biri 1910-yildagi Midltaun, Nyu-York; boshqasi esa 1933-yilgi Crisco reklamasi. Turli restoranlar piyoz halqalarini ixtiro qilganliklari borasida daʼvo qilishdi, jumladan, 1920-yillarning boshida Texasning Oak-Kliff shahrida tashkil etilgan Kirby’s Pig Stand restoranlar tarmogʻi ham davogarlardan biri hisoblanadi.

* piyoz halqalaripiyoz halqalari
* Qovurilgan sousdagi piyoz halqalari (Filippin)Qovurilgan sousdagi piyoz halqalari (Filippin)

Oziq-ovqat kimyosi
------------------

Tayyorlash jarayonida piyozdagi propanitial oksid bispropenil disulfidda parchalanadi, bu piyoz halqalarining biroz shirin lazzati uchun javob beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  "French Fried Onion Rings", *The Big Apple*, February 11, 2007
2. ↑  Lukovie kolsa v pivnom klyare
3. ↑  Lukovie kolsa
4. ↑  Lukovie kolechki
5. ↑  Lukovie kolsa s sirom vo frityure
6. ↑  Mollard, John*. The Art of Cookery Made Easy and Refined*, second, 1802 — 152 bet.
7. ↑  *Middletown (New York) Daily Times*, quoted in *The Big Apple*, February 11, 2007.
8. ↑  „Oak Cliff Trivia".  OakCliff.com. Qaraldi: 25-oktabr 2010-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Charles Sinclair. onion rings // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 408. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"MARKAZIY MEHMONXONA" - Oʻzbekistondagi 5 yulduzli mehmonxonalardan biri; Toshkent shahrining Amir Tsmur va Navoiy shohkoʻchalari chorra-xasida joylashgan. 1999-yilda "Toshkent — Sheraton" nomi bilan ochilgan, 2004-yildan hozirgi nomla. 16 qavatli, 251 oʻrin-li, qirrasimon oq-kulrang bstonli koʻrinishda. 172 ta I oʻrinli, 50 ta 2 oʻrinli, 18 ta yarim lyuks, 7 ta lyuks, 1 ta prezident apartamentli, 3 ta nogironlar uchun xonalar mavjud. mehmonxona vestibyuli oyna bilan qoplangan, qiya metall fermalari bilan yopilgan. Ioʻlak va zal shoyi matoga kattalashtirib ishlangan Uzoq Sharq va Oʻrta Osiyo miniatyuralari bilan bezalgan. Binoning 1-qavat xonalari vestibyuldan naqshlangan ravoqlar orqali ochilgan. Vestibyulning 2 tomoniga manza-rali rasmlar chizilgan. Shinam vestibyuldan tepaga koʻtarilgan lift shahar manzarasini ochib beradi. Liftlar oldidagi maydonchadan 2 tomonga koridorlar kstgan. Shuningdek, mehmonxonada favvoralar, ochiq va spiq suzish havzalari, sauna, tennis korti, kafe-bar va restoran bor.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Markaziy bank** - mamlakatning pul belgilarini emissiya qilish (pul bosib chiqarish) va tijorat banklari faoliyatini nazorat qilish huquqi berilgan bosh davlat banki. Markaziy bank "banklarning banki" boʻlib, pul muomalasini tartibga solishda va byudjetni boshqarishda davlatga va hukumatga yordam beradigan organ hisoblanadi. Pul emissiyasini amalga oshirish, davlatning oltin-valyuta zaxiralarini saqlash, bank tizimini kreditlash, hukumat va tijorat banklarining hisoblarini olib borish, pul muomalasini tartibga solish, kredit muassasalarini nazorat qilish Markaziy bankning asosiy vazifasiga kiradi. Buyuk Britaniyada Angliya banki, AQSh Federal zaxira banki, Germaniyada Bundesbank, Yaponiya banki jahondagi eng yirik markaziy banklar qatorida turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Fayzulla Mullajonov. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ulkantoʻytepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—XII asrlar. Toshkent viloyatining Nurafshon shahrida joylashgan. Obyekt manzili: „Dehqonobod" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
 [[Turkum:Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari]
**Fyodor Petrovich Litke** (1797.17.9 — Peterburg — 1882.8.8) — rus dengizchi sayyohi va geografi. Arktikani tadqiq qilgan. Graf (1866), admiral (1855), Peterburg Fanlar Akademiyasining muxbir aʼzosi (1829), faxriy aʼzosi (1855) va prezidenti (1864). Bir necha rus va xorijiy ilmiy muassasalarning faxriy aʼzosi, Parij Fanlar Akademiyasining muxbir aʼzosi. 1817—19 yillarda V. M. Golovnin rahbarligida dunyo aylana sayohatda ishtirok etgan. 1821—24 yillarda Novaya Zemlya o.lari sohillarini, Barens va Oq dengizlarni tadqiq etgan ekspeditsiyaga boshchilik qilgan. 1826—29 yillarda dunyo aylana ekspeditsiyaga rahbarlik qilib, Bering dengizi sohillarini oʻrgangan. Karolina arxipelagidagi 12 orolni kashf qildi. L. Rossiya Geografiya jamiyatiga 1845 — 50 va 1857—72 yillarda rahbarlik qilgan. 1873-yilda Rossiya Geografiya jamiyati L. nomida Katta oltin medal taʼsis etdi. Novaya Zemlya o.laridagi burun, yarim orol, tog va qoʻltiq, Frans-Iosif Yeridagi orol va boshqa L. nomiga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

* Chetirexkratnoye puteshestviye v Severniy Ledovitiy okean na voyennom brige "Novaya Zemlya" v 1821 — 1824 godax, 2 izd. M. 1948; Puteshestviye vokrug sveta na voyennom shlyupe "Senyavin" v 1826—29 gg . 2 izd. M. 1948.

Adabiyot
--------

* Alekseyev A. I . Fyodor Petrovich Litke, M. 1970.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sovet Ittifoqi marshali Fyodor Ivanovich Tolbuxin** haykali — 1960-yilda Moskvada Samotexnaya koʻchasidagi bogʻda oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh L. E. Kerbel va arxitektor G. A. Zaxarov. Yodgorlik federal ahamiyatga ega madaniy meros obʻekti maqomiga ega.

Tarix
-----

1949-yilda haykaltarosh L. E. Kerbel marshal F. I. Tolbuxin byustini yasadi va bir yildan soʻng u yodgorlik loyihasi ustida ish boshladi. 1960-yilga kelib yodgorlik tayyor edi.

1960-yil 14-mayda Samotechnaya koʻchasidagi parkda yodgorlik ochildi. Ishchilar, shaharning partiya, jamoat tashkilotlari, Moskva garnizoni harbiy qismlarining vakillari bor edi.

Tavsif
------

Uch metrli bronza haykal qora labradoritdan yasalgan plintusga oʻrnatilgan. Marshal F. I. Tolbuxin toʻliq oʻsishda, paltoda tasvirlangan. Uning nigohi uzoqqa qaratilgan, chap oyogʻi biroz oldinga siljiydi. Qoʻllar yarim tushiriladi, chap qoʻlda qoʻlqoplar chiqariladi. Haykaltarosh harbiy boshliqning ishonchi va qatʼiyatini, shaxsiy jasorat bilan qoʻshinlarni boshqarish sanʼati uygʻunligini yetkazdi. Haykal old tomondan va toʻrtdan uch qismi chap tomondan yaxshi qabul qilinadi.

Meʼmor G.A. Zaxarov tomonidan qurilgan yodgorlikning poydevori sayqallangan toʻq kulrang granit kubidir. Pastki qismdagi bu kub qiyalik bilan kvadrat plintusga oʻrnatilgan qoʻpol yonma blokga aylanadi. Kublik poydevorda quyidagi soʻzlar oʻyilgan: „*Sovet Ittifoqi marshali. Fedor Ivanovich Tolbuxin. 1894-1949-yillar"*.

Manbalar
--------

1. 1 2  Кожевников Р. Ф. „Памятники героям Советского Союза",*. Скульптурные памятники Москвы*. М.: Московский Рабочий, 1983.
2. ↑  Vestnik Mera i Pravitelstva Moskvi № 65-noyabr 2011 (2189)[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  Xudojniki Moskvi: sbornik statey. 1964
4. 1 2  *Zamoshkin A. I.* Lev Yefimovich Kerbel. M. Sovetskiy xudojnik. 1967. — S. 59—60
**Fyodor Koni haykali** — Smolenskning diqqatga sazovor joylaridan biridir. XVI-asrning ikkinchi yarmidagi rus meʼmori Fyodor Savelyevich Konga bagʻishlangan.

Fyodor Kon 1596-1602-yillarda Smolenskning bugungi kungacha saqlanib qolgan shahar devorlari va minoralarini, shuningdek, 1585-1593-yillarda Moskvadagi „Oq shahar" ning tosh devorlari va minoralarini (hozirgi oqim chizigʻiga toʻgʻri keladi) qurdi. Bulvar halqasi; XVIII-asrda buzib tashlangan).

Yodgorlik 1991-yil may oyida tiklangan qalʻa minoralarining birinchisi — Gromovaya yaqinida oʻrnatilgan. Uning mualliflari haykaltarosh O. N. Komov va arxitektor A. K. Anipko. Meʼmorning haqiqiy tasvirlari saqlanib qolmagan, shuning uchun yodgorlik XVI -asr oxiri — XVII-asr boshlaridagi rus meʼmorining jamoaviy qiyofasi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Памятник Фёдору Коню".  Администрация города Смоленска. 24-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Коню Ф. С. памятник". *Энциклопедия Смоленской области*. 20-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2021-yil.
**Mustafo Jihod Baban** (1911-yilda tugʻilgan, Istanbul — 1984-yil 28-sentabrda vafot etgan), turk jurnalisti va siyosatchisi.

Istanbul universiteti huquq fakultetini tamomlagan. Istanbul sudyasi muovini, *Yeni Sabah* va *Cumhuriyet* gazetalari tahririyati, *Tasvir* gazetasi egasi va bosh muharriri, VIII va 1. (XII) Davr Istanbul, IX. va X. Davr Izmir, 2. (XIII) Muddati Chanoqqal’a deputati, Respublika Xalq partiyasining Ta’sis majlisidagi vakili (1961-yil 6-yanvar – 1961-yil 25-oktabr), Matbuot, radioeshittirish va turizm vazirligi va tashqaridan Madaniyat vazirligi. U uylangan edi.

Borlu Mirliva Pirizoda Sodiq Poshoning nabirasi, sobiq piyodalar boshqarmasi boshliqlaridan biri, Hijoz va Yanyaning sobiq hokimi Mustafo Zihni Poshoning nevarasi Cihod Baban 1911-yilda Istanbulda tug'ilgan. Onasi Seniha Hanim va otasi Sulaymon Hikmat Bey. Boshlang'ich va o'rta ta'limni Galatasaroy o'rta maktabida tamomlagan Cihod Baban 1931-yilda ushbu maktabni, 1934-yilda Istanbul huquq fakultetini tamomlagan.

Cihad Baban bir muddat Sud binosida xizmat qilgan, Istanbul Ogʻir Sudida aʼzo yordamchisi boʻlib ishlagan, universitetda oʻqiyotganda gazetalarga tarjima qilgan va tahririyatda ishlagan. Sharq taraqqiyoti davrida "*Erzurum Doğu* "gazetasini chiqarishga bordi, qaytib kelgandan keyin "*Yeni Sabah* "va "*Cumhuriyet* "gazetalarida ishladi, "*Tasvir-i Efkar* "gazetasining bosh muharriri boʻldi. Ushbu gazetaning bosh muharriri Velid Ebuzziya vafotidan keyin 1946-yilda "*Tasvir* "gazetasiga rahbarlik qiladi.

  

1946-yilgi saylovlarda Istanbul deputati boʻlgan Cihod Baban 1950 va 1954-yillarda Izmir deputati boʻldi.

1960-yilning 27-may kuni Matbuot, radioeshittirish va turizm vazirligiga tayinlangan Baban, 1961-yilda Istanbuldan, 1965-yilda Chanoqqal’adan deputat etib saylandi.

Bu ishlar orasida qalamini qoʻlidan qoʻymasdi. U Anqaradagi *Ulus*, *Yeni Gün* gazetasining bosh muharriri edi va 1980-yilda Madaniyat vaziri etib tayinlandi.
**Manamedu** - Tiruchirapalli (Trichi) tumanidagi Th ottiyam talukdagi qishloq bo'lib, aholisi taxminan 13500 kishi. Saliyar yerni boshqaruvchi jamoa bo'lib, Manamedudagi yer xo'jayini va kuchli hukmron jamoadir. Bu Koveri daryosi bo'yida joylashgan Alagaray va Mullipadi kabi qishloqlar bilan birga Tottiyam blokidagi 27 qishloqdan biri bo'lib, banan yetishtirish uchun asoslashgan, ayniqsa banan navlaridan biri "rasathaali"bilan ancha mashhur. Bu aholining asosiy daromad manbayi dehqonchilik va qoʻlda toʻqishdir. Qashshoqlik darajasi ularning an'anaviy qo'lda to'qish dastgohi bo'lishiga qaramay juda kuchli.

Aholisi va turmush tarzi
------------------------

Bu yerda yashovchi aholining asosiy kasbi dehqonchilik va qo'lda mato to'qishdir. Taxminan 3000 erkak va 1500 ayol to'quvchiga ega bo'lib, bir oila ishning mavjudligiga qarab kuniga o'rtacha 1,35 AQSh dollari daromad oladi. Ular qo‘lda kalava to‘qish bo‘yicha mahoratga ega. Ular ishlab chiqarian mahsulotlar yaxshi va sifatli, ayniqsa, hind an'anaviy sarilari uchun mo'ljallangan, ammo poliester avtoto'quv matolari va iplari importi tufayli Hindiston bozorida talab yo'qligi ularni birmuncha qiyin ahvolga soladi.Hozir ular asosan uy jihozlarini eksport qilish hisobiga hayot kechiradi.

Vositachi (mohir to'quvchi) xarid qilish va eksportchilar yoki boshqa xaridorlarga qaytarib yuborishda muhim rol o'ynaydigan shaxs. Uning vazifasi bo'yalgan iplarni yig'ish va to'quvchiga tarqatish hamda matoni xaridorga qaytarib yuborishdir. Asosan ish haqi ko'rsatkichi talab va taklifga asoslanadi, lekin usta to'quvchining ishtiroki ko'pincha to'quvchining oldingi ish haqidan ko'p maosh olmasligini ko'rsatadi.

Manamedudagi deyarli barcha uylarda baland platformaga ega uzun, to'rtburchaklar xona, uydagi dastgoh mashinasi va thari mavjud. Bir paytlar gullab-yashnagan to'quvchilik markazi bo'lgan Manamedu hatto o'n yil oldin qo'llab-quvvatlagan 400 ga yaqin dastgohdan 127 ta to'quv dastgohiga aylangan.

Manamedu Saliyar qo'lda to'quvchi kooperativ ishlab chiqarish va sotish jamiyati ikki xonali ofis bo'lib, yiliga taxminan 12 lakh Manamedu qo'l dastgohlarini ishlab chiqarishni boshqaradi. Aynan shu jamiyat orqali ko-opteks o'zining to'quv ishlarini P. Meganathan kabi an'anaviy dastgoh to'quvchilariga topshiradi. Co-optex to'quvchiga har 10 kunda tayyor bo'laklarni yig'ganda 840 rupiy to'laydi. "Hozirgi kunda ko'plab dastgoh to'quvchilari MNREGS dasturi bo'yicha taklif qilingan ishlarga yoki ko'proq daromad oladigan qurilish maydonchalariga kirish uchun o'z dastgohlarini yopishgan." Garchi sanoat 2000-yildan keyin eksport miqdorida o'sishning guvohi bo'lgan bo'lsa-da, 2006 -yilda bir nechta eksport buyurtmalari Xitoyga yo'naltirilganda talab yana tushdi.

Adabiyotlar
-----------

Havolalar
---------
MapLake Manas (center) and Lake Ailik (top)**Manas koʻli** — Shinjon Uygʻur avtonom rayoni, Jungriya havzasining gʻarbiy qismi, Gurbantunggut choʻli ichida joylashgan. Suvi shoʻr hisoblanadi.

  

Manas koʻli Tyan-Shan togʻlaridan oqib oʻtadigan Manas daryosining soʻnggi nuqtasi hisoblanadi va Manas daryosining kamroq suvi Manas koʻliga yetib boradi.

Manas koʻli hududining iqlimi yozda issiq va qurgʻoqchil boʻladi. Oʻrtacha yillik yogʻingarchilik atigi 63.7 millimetrni, oʻrtacha yillik bugʻlanish esa 3.11 millimetrni tashkil qiladi.

Geologik tarixi
---------------

Xitoy geologlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlarga koʻra, hozirgi Manas koʻli egallagan hudud, Jungʻor havzasining shimoli-gʻarbiy qismidan chiqadigan ancha katta koʻl — **Eski Manas koʻlining** oʻtmishdagi qismida joylashgan.

Qadimgi geologik oʻrganishlar shuni koʻrsatadiki Eski Manas koʻli dengiz sathidan taxminan 280 metr balandlikda joylashgan.

Qadimgi Manas koʻli oʻzining koʻp suv manbalarini yoʻqotgani sababli, soʻnggi davrlarda suv sathi pasayib ketdi va u bir nechta koʻllarga boʻlindi, jumladan Manas koʻli, Aylik koʻli (hozirda Bayang daryosining soʻnggi nuqtasi) va Alan Nur. 

XX-asr boshidagi xaritaga koʻra, bugungi Manas koʻli hududidagi katta koʻl — Alan Nur hozirgi Manas koʻli gʻarbida joylashgan.

  

XX-asr boshlarida tektonik harakatlar tufayli Alan Nur va Manas koʻli atrofidagi yer yuzasi koʻtarilib, pasayib bordi. Bundan tashqari, Manas daryosining quyi oqimi daryo olib kelgan choʻkindi bilan toʻlib-toshgan edi. Natijada,1915-yilda Manas daryosining asosiy oqimi oʻz yoʻnalishini oʻzgartirib, hozirda Manas koʻliga oqib oʻtmoqda va Alan Nurga ham suv boradigan irmoq qolgan.

Yaqin tarixi
------------

1950-yillar va 1960-yillarning boshlarida Manas daryosining yuqori va oʻrta oqimida dehqonchilikning keng koʻlamli rivojlanishi boshlandi. Natijada, Manas koʻliga quyiladigan suv hajmi anchagina kamaydi va Alan Nur koʻliga esa umuman suv kelmay qoldi va bu Alan Nur koʻlining qurishiga sabab boʻldi. Shundan soʻng Alan Nur hududi shoʻr tuproqli tekis hududga aylandi.

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  Yao, Yonghui; Li, Huiguo (2010), „Tectonic geomorphological characteristics for evolution of the Manas Lake", *Journal of Arid Land*, **2** (3): 167–173
**Realgar** (arab. — raxj alhar —gor changi, kon changi) — sulfidlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi AsS. Kristallari monoklin singoniyali, qisqa va uzun (5 sm gacha) prizmali, ignasimon. Tarkibida 70,1% As bor. Rangi olovsimonqizil, pushtisariq. Qattikligi 1,5—2. Zichligi 3400– 3600 kg/m³. Oʻta moʻrt. Smolasimon yaltiroq, yogʻli. Quyosh nuri taʼsirida parchalanib auripigment (As2S3)ra aylanadi. Past haroratli gidrotermal konlarda auripigment va markazit, baʼzan kinovar va oltin bilan birga, issiq buloklar yotkiziklari va solfatarlarda, siderit konkretsiyalari, qumgilli yotqiziklarda uchraydi. R. margimush rudalari tarkibiga kiradi. Lokboʻyoq sanoati, pirotexnika, shishasozlik va boshqalarda ishlatiladi. Konlari Zakavkazye, AQSH, Yaponiya, Gretsiya va boshqa joylarda bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Manas maqbarasi** - Qirgʻizistondagi meʼmoriy yodgorlik (1334). Talas shim.-sharqida joylashgan. Amir Abukning qizi Kanizakxotunga atab qurilgan. Xalq orasida qirgʻiz xalq eposi qahramoni Manas nomi bilan yuritiladi. Maqbara pishiq gʻishtdan qurilgan. Murabba tarxli, bir xonali, gumbazi 16 qirrali (qobirgʻali). Bosh tarzi chuqur ravoqli, ustungoʻshalar ishlangan. Peshtogʻi islimiy naqsh va nasx yozuvi bilan uygʻunlashtirib nafis bezatilgan, ikki yoniga guldastalar oʻrnatilgan. Oʻyma koshinlar bilan qoplangan bosh tarzi yaxshi saqlangan. Maqbaraning ichki va tashqi peshtoqlaridagi mujassamot birligi va uygʻunlik unga salobat bagʻishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Managua** — Nikaragua poytaxti, mamlakatning sanoat va madaniy markazi. Managua koʻlining janubi-sharqiy sohilida, 60 m balandliqda joylashgan. Iqlimi tropik iqlim, oʻrtacha yillik temperatura 27°. Yiliga oʻrtacha 1210 mm yogʻin yogʻadi. Atrofidagi shaharlar bilan mustaqil maʼmuriy birlik — milliy okrugni tashkil etadi. Aholisi 1,2 mln. kishidan ziyod (1990-yillar oxiri).

Managuaga ispanlar tomonidan indeyslar qishlogʻi oʻrnida asos solingan. 1846-yildan shahar maqomini olgan. 1858-yildan Nikaragua poytaxti. 1912—25 va 1926— 33 yillarda shaharni AQSH qoʻshinlari ishgʻol qilib turgan. Managua shahridagi zamonaviy binolar.

Managua— temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tuguni. Panamerika shossesi shaharni Meksika shaharlari va Markaziy Amerika davlatlari poytaxtlari bilan bogʻlaydi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. M.da koʻn-poyabzal, toʻqimachilik, kimyo, oziqovqat, metallsozlik, mebel, sement sanoati korxonalari mavjud. Shahar yaqinida neftni qayta ishlash zavodi joylashgan. M.da Markaziy Amerika universiteti boʻlimi, Milliy universitet fakultetlari, texnika instituti, milliy arxiv, milliy muzey, milliy teatr bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan Milliy saroy, ratusha, sobor saqlangan. Zamonaviy binolardan Prezident saroyi, vakolatxonalar, hukumat bi-nolari, mehmonxona qurilgan. Shahardan 22 km sharqda Tipitapa balneologik kurorti joylashgan. Shahar 3 marotaba (1885, 1931, 1972) kuchli zil-zyladan vayron boʻlib, qayta tiklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shimoliy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Baster **·**  Belmopan **·**  Brijtaun **·**  Gavana **·**  Gvatemala shahri **·**  Kingstaun **·**  Kingston **·**  Kastri **·**  Managua **·**  Mexiko shahri **·**  Nassau **·**  Ottava **·**  Panama shahri **·**  Port-of-Speyn **·**  Port-u-Prins **·**  Rozo **·**  San Salvador **·**  San Xose **·**  Santo Domingo **·**  Sent Jons **·**  Sent Jorjs **·**  Tegusigalpa **·**  Vashington |

 |
**Baget Laonez yoki Baget Laonne** (FR. Baguette laonnaise) — sigir sutidan yuvilgan qobigʻi bilan tayyorlangan fransuz yarim yumshoq pishloqdir.

Shuningdek, Baget de Tierash kabi mashhur (FR. baguette de thiérache). Boshqa yumshoq Marual pishloqining eng yaqin qarindoshi.

Tarixi
------

Baget Laonez 1940-yillarda Pikardiyadagi Lan shahrida yaratilgan deb hisoblanadi, biroq bir qator mutaxassislarning fikriga koʻra, u birinchi Jahon urushidan keyin paydo boʻlishi mumkin edi.

Ishlab chiqarish
----------------

Baguette Laonez toʻliq sigir sutidan tayyorlanadi. Pishloq ikki oydan toʻrt oygacha nam podvalda qariydi, pishib etish davrida pishloq qobigʻi muntazam ravishda shoʻr suv bilan yuviladi. Ishlab chiqarish joyidan qatʼi nazar, pishloq qayroq yoki baget shaklida boʻladi.

Tavsif
------

Pishloq boshlari uzunligi 15 santimetr, kengligi va balandligi 6 santimetr boʻlgan gʻisht (bar yoki baget) shakliga ega. Anʼanaviy qaytoqning vazni 450-500 gramm, ammo vazni 250 gramm boʻlgan qisqartirilgan shakl ham mavjud. Pishloq qobigʻi nam toʻq sariq-jigarrang yoki qizil, kichik burmalar bilan. Qobiq ostida yumshoq va porloq pulpa mavjud.

Baget Laonez boy xushboy va Marual pishloqining taʼmini eslatuvchi achchiq taʼmga ega.

Qizil sharob yoki pivo bilan mustaqil taom sifatida istʼemol qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия 2003. sfn error: no target: CITEREFФранцузские\_сыры:\_иллюстрированная\_энциклопедия2003 (help)
2. 1 2 3  „Багет Лаонез" (ruscha).  «Сыры Франции». 20-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2016-yil.
3. 1 2 3  Джульет Харбатт 2012. sfn error: no target: CITEREFДжульет\_Харбатт2012 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Masui K. Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva", 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* Джульет Харбатт*. Luchshie siri mira*. M.: Izdatelstvo „BBPG", 2012. ISBN 978-5-93679-168-0.