**"Uch opa-singil**" (Три сестры) — A. P. Chexovning 1900-yilda yozilgan, 4 qismdan iborat pyesasi. 1-marotaba  *Russkaya misl* jurnalida 1901-yil 2-sonida nashr etilgan.Soʻngra oʻsha yili A.F.Marks nashriyoti tomonidan alohida nashr sifatida chop etildi.

Moskva badiiy teatrining buyrug'i bilan yozilgan va birinchi marta 1901 yil 31 yanvarda ommaga taqdim etilgan bo'lib bu asar nafaqat Rossiya, balki xorijda ham yuz yildan oshiq davr mobaynida sahnani tark etmadi  .

20-asr davomida taniqli rejissyorlar ushbu spektaklga sezilarli qiziqish bildirishdi, ular orasida Vl. Nemirovich-Danchenko, Georgiy Tovstonogov, Oleg Efremov, Yuriy Lyubimov, Lorens Olivye, Ervin Akser -  ularning har biri Chexov ijodiga zamonaviy davrga mos keladigan o‘ziga xos yangi gʻoya va talqinlarni kashf etdilar. Shunday qilib, ushbu spektaklga qiziqish XXI asrda ham davom etmoqda.

Yaratilish tarixi
-----------------

Badiiy teatr sahnasida "Chayka "va "Vanya amaki "spektakllari muvaffaqiyatli namoyish etilgandan soʻng, Chexov 1900 yilda Moskva badiiy teatri rahbariyati iltimosiga ko‘ra "Uch opa-singil" ustida ishlay boshlaydi.1899 yil oktyabr oyida Vl. I. Nemirovich-Danchenko Chexovga uning hissasining ahamiyati haqida shunday yozgan edi: "Biz hali ham uchta ustun ustida turibmiz: Tolstoy, Chexov, Gauptman. Bittasini olib qo‘ying, bizga qiyin bo‘ladi". Adabiyot tadqiqotchilarining fikricha, spektakl g‘oyasi ancha oldin, 1898-yil oxiri — 1899-yil boshlarida paydo bo‘lgan, chunki Chexov "Uch opa-singil"ni yaratishda o‘z daftaridagi qaydlardan foydalangan. 

### Nashr

Keyinchalik, spektakldagi ba'zi epizodlar, personajlar va vaziyatlar real voqealar va prototiplar bilan uygʻunlashtirildi. Masalan, Chexovning ukasi asardagi harbiy muhitni tasvirlash asosan Chexovning o‘zi 1884 yilda o‘sha paytda artilleriya brigadasi joylashgan Voskresenskda o‘tkazgan kuzatishlariga asoslanganligini ta’kidlagan. Brigada komandiri polkovnik B.I. Mayevskiyning uyida mahalliy ziyolilar yigʻilgani sababli Chexov uning oilasini bilar edi. Mayevskiy uyi Chexovga singlisi Mariya Pavlovnaning uyini eslatardi. Bu uyga brigada leytenanti E.P. Egorov tez-tez tashrif buyurgan , bundan ilhomlanib  "Uch opa-singil" filmidagi Baron Tuzenbax personajini yaratgan. Qolaversa, asardagi Tuzenbax va Soleni o‘rtasidagi janjal va duel 1880-yillar oxirida Taganrogda bo‘lib o‘tgan haqiqiy duelga qiyoslash mumkin, unda ishtirokchilardan biri baron G. Fersen, ikkinchisi esa artilleriya brigadasi ofitseri S. N. Japaridze boʻlgan.

Chexovning oʻzi 1900 yil 16 oktyabrda Gorkiyga yoʻllagan maktubida spektakl Perm shahriga oʻxshash shaharda boʻlib oʻtganligini, u oʻzi 1890 yilda u yerga borganligini taʻkidlagan.Permlik tarixlarning fikricha, asardagi shahar tasviri juda taniqli va "Uch opa-singil"da ta'kidlangan viloyat ziyolilari muhiti 19-asr oxiri - 20-asr boshlarida butun Rossiya uchun xos hisoblanadi.Afsonalarga koʻra, yozuvchi opa-singil Prozorovalar obrazini Permda dastlabki xususiy maktabni tashkil etgan opa-singil Zimmermanlar — Ottiliya, Margarita va Evelinadan ilhom olib yaratgan.

### Badiiy teatrda

16 oktyabr kuni Chexov Gorkiy bilan yozishmalarida "Uch opa-singil" asarini yozish chogʻida duch kelgan qiyinchiliklarni tan olib, har biri general qizi xarakterini oʻzida mujassamlashtirgan uchta alohida qahramonni yaratish murakkabligini taʼkidlagan. Bundan oldinroq, sentyabr oyida u singlisiga shunday deb yozgan edi: "Yozadigan hech narsa yoʻqga o'xshaydi va kechagi yozganlarim menga yoqmayapti". 1900-yil 23-oktabrda Chexov Yaltadan Moskvaga oʻzi toʻliq emas deb hisoblagan spektakl bilan qaytdi  va 29-da "Uch opa-singil" asari Badiiy teatrda oʻqildi.Biroq, spektaklning birinchi o'qilishi Moskva badiiy teatri truppasini sarosimaga solib qoʻydi: "Bu spektakl emas, bu shunchaki sxema...".

Ushbu qiyin boshlanishiga qaramay, Stanislavskiy keyinchalik "Uch opa-singil" ni Chexovning eng muvaffaqiyatli pyesasi deb tan oldi.Keyingi uch hafta ichida Chexov spektaklga so‘nggi tuzatishlar kiritdi va nihoyat, 20-noyabrda repetitsiyalar boshlandi. 

Asarni qayta koʻrib chiqish jarayoni Chexov dekabr oyida Nitssada boʻlganida davom etdi. Xususan, U "Uch opa-singil" spektakliga oʻzgartirishlar kiritib, Andrey Prozorov rolini qisqartirib, yangi satrlar qoʻshdi.Misol uchun,Solyoniyga premyeradan oldin qoʻshimcha satrlar berildi. 

Ilgari boʻlganidek, teatr va dramaturg spektaklning janr xususiyatlari boʻyicha kelisha olmaganida yana bir vaziyat yuzaga keldi. Stanislavskiyning xotiralariga koʻra, Chexov quvnoq komediya yozganiga ishongan, ammo aktyorlar ham, rejissyorlar ham uni drama sifatida qabul qilingan; 1900 yil oktyabr oyida koʻpchilik uni tinglab yigʻlab yubordi va kutilmaganda muallif Chexovning oʻzi uchun bu hayratga sabab boʻldi, chunki Stanislavskiyning soʻzlariga koʻra, spektakl "tushunib boʻlmaydigan va muvaffaqiyatsiz" boʻlib chiqdi. Buni Moskva badiiy teatrining ikkinchi direktori tasdiqladi: birinchi oʻqishdan keyin Chexov "xijolat bilan kurashdi va bir necha bor u komedik pyesa yozganini ta’kidlagan. Nemirovich-Danchenkoning soʻzlariga koʻra, oxir-oqibat, agar "Uch opa-singil" asl nusxasida drama nomi boʻlsa ham, nima uchun u oʻz spektaklini komedik pyesa deb ataganini tushunishmadi.

### Taxmin qilingan o'xshashliklar

 "Uch opa-singil" pyesasi Chexovning o‘n yillik hamkorlikdan so‘ng *Russkaya misl* jurnalidagi so‘nggi asari bo‘ldi.
Oʻsha davrda turli nashrlar Chexovning soʻnggi pyesasini nashr etish imkoniyati uchun kurash olib borishdi: *Jizn* jurnali tahririyati janrini - bu hikoyami yoki dramami - aniq bilmasada, baribir uni birinchi boʻlib nashr etish uchun harakat qilishdi.O‘sha paytdagi *Yejegodnika imperatorskix teatrov* muharriri Sergey Diagilev o‘z nashrida "Uch opa-singil" asarini "ko‘proq adabiy qadriyat va yangilik" bilan to‘ldirish istagini bildirdi.Ammo Chexov uzoq yillik hamkorlik qilgan V. M. Lavrovning *Russkaya misl* jurnalini ma’qul ko‘rdiAdabiyot

* *Твердохлебов И. Ю.* Три сестры // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Институт мировой лит. им. А. М. Горького. — M.: Наука, 1978. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр.
* 
* 
* 
* *Гаевский В. М.* Укор владеющей судьбе: Немирович, Мейерхольд и два чеховских спектакля // Наше наследие : журнал. — M. 2006. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр.
* .
* 
* 
* 
* *Чехов А. П.* Три сестры // Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Институт мировой лит. им. А. М. Горького. — M.: Наука, 1978. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр.



1. 1 2 3 4 5 6 7  Твердохлебов 1978. sfn error: no target: CITEREFТвердохлебов1978 (help)
2. ↑  „«Три сестры» на московской сцене".  Телеканал «Культура» (официальный сайт) (2010-yil 25-noyabr). 2011-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 17-iyul.
3. ↑  Берковский 1969. sfn error: no target: CITEREFБерковский1969 (help)
4. ↑  Цит. по: *Твердохлебов И. Ю.* Три сестры // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Институт мировой лит. им. А. М. Горького. — M.: Наука, 1978. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр. Архивировано 18 yanvar 2022 года.
5. 1 2 3  *Гладышев В.* „Чехов и Пермь. Легенда о трех сестрах".  Культурное наследие Прикамья (2008-yil 3-iyun). 2014-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 29-iyul.
6. ↑  Цит. по: *Твердохлебов И. Ю.* Три сестры // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Институт мировой лит. им. А. М. Горького. — M.: Наука, 1978. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр. Архивировано 18 yanvar 2022 года.
7. ↑  *Полоцкая Э. А.* Вступительная статья // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Институт мировой лит. им. А. М. Горького. — M.: Наука, 1978. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр. Архивировано 18 yanvar 2022 года.