Sekigahara jangi joyi
**Sekigahara** (yaponcha: *関ケ原町* *Sekigahara-chō*?) Yaponiyaning Gifu prefekturasining Fuva tumanida joylashgan shaharchadir. 2018-yil 1-dekabrdagi shaharda oʻtkazilgan hisob-kitoblarga koʻra 7109 nafar aholi va 2725 ta xonadondan iborat boʻlgan, aholi zichligi har kvadrat kilometrga 140 nafardan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 49,28 kvadrat kilometrni (19,03 mi²) tashkil etdi.

Shahar Sengoku davrini tugatgan va Tokugava syogunatini yaratgan Sekigahara jangi bilan mashhur. Shu sababli, Sekigahara, Belgiyaning Vaterloo va Pensilvaniya shtatidagi Gettysburg shaharlari birodarlashgan shaharlar boʻlib, oʻz qitʼalarida boshqa mashhur va muhim janglar oʻtkazilganligi bilan ajralib turadi.

Geografiyasi
------------

Sekigahara uzoq janubi-gʻarbiy Gifu prefekturasidagi togʻli vodiy hududida joylashgan boʻlib, u Kansai mintaqasini Yaponiyaning Tokai mintaqasi bilan bogʻlaydigan tabiiy toʻsiqni hosil qiladi. Qadimgi Nakasendo avtomagistrali va zamonaviy Meishin ekspress yoʻli, shuningdek, Tokaido Shinkansen va Tokaido magistral yoʻllari bu hududdan oʻtadi.

### Iqlimi

Shahar issiq va nam yoz va yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Sekigaharada oʻrtacha yillik harorat 14.5 °C (58.1 °F) ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2,181.9 mm (85.90 in) boʻlib, eng seryogʻin oy iyul hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26.7 °C (80.1 °F) atrofida va eng past harorati yanvarda, taxminan 3.1 °C (37.6 °F) boʻladi. Shaharning togʻli hududlarida qish faslida kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi.

| **Sekigahara (1991−2020) iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 15,6 | 19,1 | 23,7 | 29,5 | 32,6 | 36,1 | 37,4 | 37,9 | 35,5 | 30,7 | 25,0 | 19,7 | 37,9 |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 6,9 | 8,0 | 12,1 | 18,0 | 23,0 | 26,2 | 30,0 | 31,8 | 27,6 | 21,9 | 15,8 | 9,7 | 19,3 |
| Oʻrtacha harorat, °C | 3,1 | 3,6 | 7,1 | 12,6 | 17,6 | 21,5 | 25,4 | 26,7 | 22,8 | 17,0 | 11,0 | 5,6 | 10,6 |
| Oʻrtacha minimal, °C | −0,1 | 0,0 | 2,6 | 7,6 | 12,9 | 17,7 | 22,1 | 23,1 | 19,2 | 13,0 | 6,8 | 2,1 | 10,6 |
| Mutlaq minimal, °C | −6,6 | −8,7 | −5,5 | −1,2 | 4,3 | 10,6 | 15,2 | 14,6 | 9,7 | 3,8 | −1,7 | −5,8 | −8,7 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 140,8 | 111,9 | 143,0 | 160,7 | 204,0 | 242,4 | 297,5 | 194,9 | 283,1 | 169,2 | 95,9 | 138,5 | 2 181,9 |
| *Manba: Yaponiya Meteorologiya Agentligi* |

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Gifu prefekturasi
	+ Ōgaki
	+ Tarui
	+ Ibigava
* Shiga prefekturasi
	+ Maybara

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sekigahara aholisi soni soʻnggi 50 yil ichida kamaygan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1970 | 10,788 | —     |
| 1980 | 10,483 | −2.8% |
| 1990 | 9,544 | −9.0% |
| 2000 | 9,11 | −4.5% |
| 2010 | 8,096 | −11.1% |
| 2020 | 6,61 | −18.4% |

Tarixi
------

Sekigahara atrofidagi hudud Mino viloyatining bir qismi boʻlgan. 1600-yilda bu yerda Sekigahara jangi boʻlib oʻtgan. Edo davrida mazkur maskan toʻgʻridan-toʻgʻri Tokugava syogunatiga qarashli *Tenryo* hududi boʻlib, *Hatamoto* tomonidan boshqarilgan. Meidzi restavratsiyasidan keyingi kadastr islohotlari davomida hudud Gifu prefekturasining Fuva tumaniga aylantirildi. Sekigahara qishlogʻi 1889-yil 1-iyulda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil topgan va 1928-yil 1-aprelda shahar maqomiga koʻtarilgan. 1954-yilda Sekigahara Imasu qishlogʻini, shuningdek, qoʻshni Tarui shahrining bir qismini oʻziga qoʻshib olgan. 2004-yilda qoʻshni Ogaki shahri bilan taklif qilingan birlashish rad etildi.

Taʼlim tizimi
-------------

Sekigaharada bitta davlat boshlangʻich maktabi hamda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi va bitta xususiy birlashtirilgan boshlangʻich/oʻrta maktab faoliyat yuritadi. Shaharda yuqori maktab mavjud emas.

Transport
---------

### Temir yoʻl

* JR Central — Tokaido magistral liniyasi
	+ Sekigahara

### Magistral yoʻl

* Meishin tez yoʻli
* Milliy yoʻnalish 21
* Milliy yoʻnalish 365

Qardosh shahar munosabatlari
----------------------------

* Qoʻshma Shtatlar — Gettysburg, Pennsylvania, AQSH 2016-yildan buyon
* Belgiya — Waterloo, Belgium, 2017-yil

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

* Sekigahara jangi joyi

Manbalar
--------

1. ↑  Sekigahara Town official statistics (yaponcha)
2. ↑  „ja:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）".  JMA. Qaraldi: 20-aprel 2022-yil.
3. ↑  „ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）".  JMA. Qaraldi: 20-aprel 2022-yil.
4. ↑  Sekigahara population statistics
5. ↑  „Sister Cities Share Bond". *Gettysburg Times* (5-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 8-may 2016-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Sekigahara (Gifu)*** haqida turkum mavjud |

 

* Sekigahara shaharchasi (yaponcha)
* Gifu prefekturasining bosh sahifasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-11-18).

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n85059557
* NDL: 00280773
* VIAF: 124395554
* en:WorldCat Identities: lccn-n85059557

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shadow picture of Gifu PrefectureGifu Prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Gifu (poytaxt) |
|  |
| Asosiy shaharlar | 
* Gifu
 | 
Flag of Gifu Prefecture |
|  |
| Shaharlar | 
* Ena
* Gero
* Gujō
* Hashima
* Hida
* Kaizu
* Kakamigahara
* Kani
* Mino
* Minokamo
* Mizuho
* Mizunami
* Motosu
* Nakatsugava
* Ōgaki
* Seki
* Tajimi
* Takayama
* Toki
* Yamagata
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Anpachi tumani
	+ Anpachi
	+ Gōdo
	+ Vanouchi
* Fuva tumani
	+ Sekigahara
	+ Tarui
* Hashima tumani
	+ Ginan
	+ Kasamatsu
* Ibi tumani
	+ Ibigava
	+ Ikeda
	+ Ōno
* Kamo tumani
	+ Hichisō
	+ Higashishirakava
	+ Kavabe
	+ Sakahogi
	+ Shirakava
	+ Tomika
	+ Yaotsu
* Kani tumani
	+ Mitake
* Motosu tumani
	+ Kitagata
* Ōno tumani
	+ Shirakava
* Yōrō tumani
	+ Yōrō
 |
|  |
| 
Gifu prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati |

 |