recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Darbon** (fors— darvozabon, eshik soqchisi) — 1) oʻrta asrlarda Oʻrta Osiyoda eshik yoki darvoza sokchisi, darvozabon. Qoʻrgʻon, qalʼa yoki shahar darvozalari belgilangan vaqtda D.lar tomonidan ochilgan yoki yopilgan. D.lar darvozadan kiruvchi yoxud chiquvchilarni nazorat qilgan. Darvoza oldida kishilar, otaravalar toʻplanib qolishining oldini olgan. 2) Buxoro amirligida saroy xizmatchisi; Buxoro hayotini zimdan kuzatib, poytaxt xavfsizligini taʼminlab turuvchi harbiy qism va tegishli qurolyarogʻlar mutasaddisi (boshqaruvchisi). D. ixtiyorida zindon yoki Arkda qamalgan mahbuslar ham boʻlgan; amirlik uchun xavfli hisoblangan jinoyatchilarni soʻroq qilgan. D. toʻpchiboshi yoki "toʻpchi boshiyi Arki oliy" ham deb atalib, qushbegi bilan ikkalasi har qanday vaziyatda ham Arkni tark etmasliklari lozim boʻlgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Guldara tumani** Afgʻonistonning Kobul viloyatining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Uning aholisi 25 213 kishini, shu jumladan yangi qaytib kelganlarni (2006-yil BMTTDning rasmiy hisobi.). Taxminan 70% tojiklar va 30% pushtunlar tashkil etadi .

Guldara tumani gʻarbdan Parvon viloyati, shimoldan Farzo tumani, sharqdan Qorabogʻ, Qalakan va Mir Bacha Kot tumanlari, janubdan Shakardara tumani bilan chegaradosh. Bosh qarorgohi Guldara tumanning shimoli-sharqiy qismidagi qishloq; tumanning o'zi 45 qishloqni o'z ichiga oladi. Guldara tumani Burhoniddin Rabboniy hukumatigacha Shakardara tumani tarkibiga kirgan. Fuqarolar urushi paytida deyarli butun tuman vayron bo'lgan va Kobulga olib boradigan asosiy yo'l yaqinidagi asosiy qishloqlar vayron qilingan. Bu alohida qishloqlari bo'lgan kichik tuman hisoblanadi.

Biroq, 2001-yildan boshlab, asosan infratuzilma va asosiy qulayliklar bo'yicha katta yutuqlarga erishildi. So'nggi bir necha yil ichida Hukumat o'zining rivojlanish aralashuvlarini yanada samaraliroq, barqaror, adolatli va tuman darajasida jamiyatlarning ehtiyojlari va ustuvorliklariga javob beradigan qilish majburiyatini oshirdi. Guldara tumanida qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash tizimi yoʻqligi, qishloq xoʻjaligida suv yetarli darajada ta’minlanmaganligi, chorva va oʻsimlik kasalliklarining tarqalishi sabab qishloq xoʻjaligi va chorvachilik mahsulotlari yetishtirish darajasi past. Yo'llarning buzilishi yoki yo'qligi transport muammolarini keltirib chiqardi va oziq-ovqat va boshqa zarur materiallar narxini oshirdi, xuddi shunday, professional shifokorlar, tegishli sog'liqni saqlash markazlari va sifatli dori-darmonlar bilan ta'minlanmaslik sog'liq muammolarini kuchaytirdi. Shunday qilib, mavjud maktablar soni yetarli emas, maktablar bilan o'quvchilar uyi o'rtasidagi masofa ancha uzoq, maktablarning omadli binolari o'quvchilar ochiq joylarda o'qib, vaqti-vaqti bilan ularning kasallanishiga sabab bo'lmoqda. Bundan tashqari, ishsizlik darajasi yuqori va aholining ko'p qismi ish topish uchun qo'shni davlatlarga ko'chib ketishadi yoki ular mamlakat ichida giyohvand moddalarga qaram bo'lib qolishadi. Politsiya, milliy armiya va xavfsizlik bo'linmalarida tajribali xodimlar etishmasligi tufayli beqarorlik va ishonchsizlik darajasi oshadi. Yuqorida qayd etilgan masalalardan kelib chiqib, iqtisodiyotning zaifligi, qashshoqlik xalqning asosiy muammosi bo'lin qoladi..

Manbalar
--------

1. ↑  „Archived copy". 23-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2012-yil.

Havolalar
---------
**Saymon Kriger** (inglizcha: *Simon Krieger*) — Marvel komikslari qahramoni, u birinchi marta „ *Temir odam: Temir asri* № 1" (1998-yil iyun) filmida paydo boʻlgan. U „ *Oʻrgimchak odam: Miles Morales"* (2020) videooʻyinining asosiy yovuz qahramoni boʻlib, unda u Troy Beyker tomonidan ovozga qoʻyilgan.

Izoh va tanqid
--------------

Komikslar manbalaridan Pol Nyunumning taʼkidlashicha, "*Oʻrgimchak odam: Miles Morales* "filmida Saymon Kriger „har qanday maftunkor yovuz odam kabi taqdim etilgan". Jurnalistning qoʻshimcha qilishicha, u „oʻz ahamiyatiga ega boʻlgan illyuziyalarga ham ega". Screen Rantʼdan Nikolas Straub shunday deb yozgan edi: "Saymon Kriger „ *Oʻrgimchak odam: Miles Morales" filmidagi* shunchaki yovuz odam emas; u Marvel tarixi uchun muhim va ramziy qahramonning yaratilishida asosiy roʻl oʻynagan". Meduzaʼdan Maksim Ivanov videooʻyinda „Kriger tekis va hatto karikaturali yovuz odam boʻlib chiqdi" deb oʻyladi. Uning soʻzlariga koʻra, qahramon „murakkab niyatlardan xoli va shunchaki arzon quvvat bilan koʻp pul ishlashni xohlaydi. Siz allaqachon koʻrgansiz, bu zerikarli".

Manbalar
--------

1. ↑  „Spider-Man: Miles Morales - Who Voices Simon Krieger" (en). *Screen Rant* (11-noyabr 2020-yil). 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Spider-Man: Miles Morales - Who Is the REAL Simon Krieger?" (en). *CBR* (29-noyabr 2020-yil). 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2022-yil.
3. ↑  „Who Simon Krieger Is" (en). *Screen Rant* (13-noyabr 2020-yil). 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2022-yil.
4. ↑  „Marvelʼs Spider-Man: Miles Morales — обязательная игра для тех, кто планирует купить PS5 Тот случай, когда хочется швырять деньги в монитор и по-детски восторгаться" (ru). *Meduza*. 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2022-yil.
**Sayido Nasafiy** (taxallusi; ismi Mirobid) (1637—Nasaf — 1710) — shoir. Buxoro madrasalarida oʻqigan. Toʻquvchilik bilan kun kechirgan. Turdi bilan yaqin doʻst boʻlgan, uning taʼsirida ijodi kamolga yetgan. Dastlab asarlarida ashtarxoniy hukmdorlarni madh etgan, ularga madhiyalar yozgan. Lekin ijtimoiy tengsizlik, adolatsizliklar mohiyatini tushungach, madhiyabozlikdan uzoqlashgan. Asarlarida jabru - zulmga qarshi norozilik asosiy oʻrinni egallagan. "Shahroshub" manzumasida 212 xil kasb-hunar egasi haqida fikr bildirgan, hunar ahlini ulugʻlagan. "Bahoriyot" ("Hayvonotnoma") majoziy munozara asarida, ayrim gʻazallarida oʻz davrining ijtimoiy-siyosiy muhiti tanqid qilingan. Asarlari nafis, sodda tilda yozilgani uchun tez ommalashgan.

Adabiyot
--------

* Ravshanov P. Adabiy sahifalar, T. 1985.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Abdulloh ibn Muhammad al-Qoshg‘ariy an-Naqshbandiy — mudarris, sufiy va tariqat ahlidan bo‘lgan. Qustantiniyada yashagan, „Nidoiy" laqabi bilan tanilgan. Abdulloh al-Qoshgʻariy hijriy 1174-yilning safar oyida vafot etgan.

Asarlari
--------

* „Mavludu-n-nabiy (s.a.v)" („Payg‘ambar mavludi")
* „Iʼjozu-l-munoziriyn fi-l-xilof" („Xilof ilmida munozara qiluvchilarning fasohati")

Besh fasldan iborat ushbu muxtasar asarda muallif qalonislar (boshiga kuloh kiyib yuradigan ruhoniylar)ning ijmoʻdan tashqari sharʼiy dalillar xususida bildirgan yozma eʼtirozlariga javob bergan. Shuningdek, mazkur asarning „Alhamdulillohi-l-laziy hadono ila-r-rashod…ilax" — „Alloh taologa hamdu sanolar bo‘lsinki, U bizni to‘g‘ri yo‘lga boshladi… hokazo" so‘zlari kelgan boshlang‘ich qismiga ham o‘z javobini bayon etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 10 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abdulloh al-Xarroz** (arabcha: عبد الله الخراز — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad al-Xarroz ar-Roziy,?, Ray — 310/922,?) — ilk davr so‘fiylaridan.

Ahli sunna val-jamoa olimlaridan. Tahsil olish uchun Bag‘dodga ko‘chib borgan. Junayd al-Bag‘dodiyning o‘zi, Boyazid Bistomiyning esa [murid]]lari bilan uchrashgan. Qisqa muddat Makkada yashagan. Muzaffar al-Kirmisiniy, Abu-l-Abbos ad-Diynavariy va Abu Abdulloh Muhammad al-Muqriylarning shayxi bo‘lgan Abdulloh al-Xarroz, futuvvat fikriga asoslangan ilk so‘fiylardan sanaladi. Ismining oxiridagi *„al-Xarroz"* (poyabzal ustasi, kosib) laqabi qo‘l mehnati bilan tirikchilik qilganidan dalolat qiladi. Nisbasi va ismlaridagi o‘xshashlik tufayli ko‘pincha Abdulloh ar-Roziy bilan adashtiriladi.

Qarashlari
----------

Abdulloh al-Xarroz uzlat fikriga badaniy uzlatdan ko‘ra farqliroq yondashgan va dunyoga nisbatan jismonan bo‘lganidek, aqlan va qalban ham uzlatda yashash kerakligi tushunchasini ilgari surgan. Voqelikda haqiqiy dindorlik dunyoviy va uxroviy hech qanday manfaat ko‘zlamasdan, butun borlig‘ini Allohga bag‘ishlashdan iboratligiga ishongan. Shu bois jannatning neʼmatlarini umid qilib toat-­ibodat qilganlar bilan Allohni sevgani uchungina ibodat qilishga berilgan bandalarni teng bilmagan. Oddiy insoniy holatlar ham ibodat shuuri ichida bo‘lishi kerakligini taʼkidlagan. Abdulloh al-Xarrozning fikricha inson, Allohni tanish, unga yaqinlashish va unga yolvorish qobiliyatiga ega bo‘lish bilan birga, banda sifatida gardanidagi shukronalik qarzini to‘la-to‘kis ado etishdan ojizdir. Chunki Alloh abadiy bo‘lgani bois, unga abadiy shukr qilishni taqozo etadi.

Hadislari
---------

Hadis manbalariga ko‘ra, Abdulloh al-Xarroz ishonch­li roviy hisoblanadi. Hadislarini Molik ibn Anas va uning darajasidagi olimlardan rivoyat qilgan. Abu Zur’a, Ahmad ibn Hanbal, al-Bag‘aviy va Muslimlar undan hadis rivoyat qilganlar.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. — Haydarobod: 1952-53. V, 131;
2. As-Sulamiy. Tabaqāt as-sӯfiyya. — Qohira: 1969. 288-290;
3. Al-Qushayriy. Ar-Risāla. — Qohira: 1972-74. I, 171;
4. Az-Zahabiy. Siyar. XVI, 427-428;
5. Ash-Shaʼroniy. At-Tabaqāt al-kubrā. — Qohira: 1373/1954. I, 98;
6. Al-Munoviy. Al-Kavākib ad-durriyya. — Qohira: 1357/1938. I, 255;
7. Mustafa Bilgin. „Abdullah yel-Harrâz". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 105-106.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**John Baldwin, Jr.** (1973-yil 18-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik isteʼfodagi figurali uchuvchi. Sherigi Rena Inoue bilan juftlikda ikki karra AQSh milliy chempioni boʻlgan. Inoue va Baldwin musobaqada uch marta Axel sakrashni amalga oshirgan birinchi konkida uchuvchilardir.

Faoliyati
---------

John Baldwin yakka va juftlikda konkida uchish musobaqalarida qatnashgan. Sherigi Tristan Colell bilan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan..

Baldwin Rena Inoue bilan juftlik hosil qildi. Ular oʻzlarining birinchi AQSh chempionatida (2001) oʻn birinchi, keyingi mavsumda esa 14-oʻrinni egalladilar. Oʻshandan beri sportchilar toʻrtta qitʼa chempionatlari va Gran-pri bosqichlarida muntazam qatnashib kelmoqda. 2004/2005-yilgi mavsumda ular AQSh Gran-prisida bronza medalini qoʻlga kiritib, oltinchi oʻrinni egallagan seriya finaliga yoʻllanma olgan.

Juftlik 2001-yilgi AQSh chempionatida ishtirok etib, 11-oʻrinni egalladi. Keyingi mavsumda 2002-yilgi AQSh chempionatida qalay medalini qoʻlga kiritdilar. Juftlik 2002-yilgi Toʻrt qitʼa musobqasida qatnashib, 7-oʻrinni egalladi.

2002 — 2003-yilgi mavsumda Inoue / Baldwin birinchi marta oʻzlarining Gran-pri musobaqasida qatnashdi. Ular 2003-yilgi Toʻrt qitʼada musobaqasini tark etishdi, ammo 2003-yilgi jahon chempionatida ishtirok erib,10-oʻrinni egalladilar.

Inoue / Baldwin 2003 — 2004-yilgi mavsumda Gran-pri natijalarini yaxshiladilar va birinchi milliy chempionlikni qoʻlga kiritdilar. Ular 2004-yilgi Toʻrt qitʼa musobaqasida 4-oʻrinni egallashdi va 2004-yilgi Jahon chempionatida yana 10-oʻrindan joy oldi.

2004 — 2005-yilgi mavsumda juftlik birinchi marta Gran-pri medallarni qoʻlga kiritdilar va Gran-pri finaliga yoʻllanma oldilar va u yerda ishtirok etgan holda 6-oʻrinni egalladi. Juftlik 2005-yilda figurali uchish boʻyicha AQSh chempionatida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritdilar va 2005-yilgi jahon chempionatida 11-oʻrindan joy oldilar.

Manbalar
--------

1. ↑  „John Baldwin" (en). *Международный олимпийский комитет*. 24-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-oktabr 2021-yil.
2. ↑  Andoza:Isu name
3. ↑  *Алексей Доспехов.* „Судьи согласились на "Метель"" (ru). *Коммерсантъ* (13-fevral 2006-yil). 24-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-oktabr 2021-yil.
4. ↑  *Megan Tevrizian.* „North County Married Couple Knows How Olympian Skating Couples Feel" (en). *NBC 7 San Diego* (13-fevral 2018-yil). 24-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-oktabr 2021-yil.
**Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy** — (899—yil vafot etgan) muhaddis bo‘lgan.

**Abu Ahmad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Maoz ibn Husayn Burnamaziy** Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy yetuk muhaddis olim bo‘lib, uning hadis ilmi borasida shakllanishida oilaviy muhitning ahamiyati katta boʻlgan. Zero, uning ilk ustozi ham oʻz otasi muhaddis Abdurrahmon ibn Maoz boʻlgan. Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy hadislarni otasidan rivoyat qilgan. Ali ibn Noʻʼmon Kabuzanjakasiy Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziydan rivoyat qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi"; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar
--------

1. ↑  Атаев М. Жиззах алломалари. – Б. 72.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sayilgoh koʻchasi**— shahar markazida, Amir Temur xiyoboni va Buyuk Turon koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 1 km atrofida.

XIX asrning 2-yarmida Toshkentning Yangi shahar qismi qurilishi jarayonida tashkil topgan. Oʻtmishda eng gavjum koʻchalardan hisoblangan. Sobor maydonini (hozirgi Mustaqillik maydoni) shahar bogʻi (hozirgi Toshkent viloyat xokimiyati hududi) bilan bogʻlagan, 1889-yil Iosif-Georgiyevskiy ibodatxonasi qarshisiga knyaz Nikolay Konstantinovich Romanovga atab saroy qurilgan. 1918-yildan bu binoda Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyi, 1935-yildan Respublika pioner va ukuvchilar saroyi (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Tashki ishlar vazirligining qabullar uyi) boʻlgan. Koʻchaning ikki tomoniga ilk bor pishgan gʻishtdan zamonaviy binolar qurilgan. XIX asrning oxiri va XX asr boshida koʻcha yoʻnalishida „Filipp Kaplan va oʻgʻillari" savdo uyi, Orifxoʻja Azizxoʻjaev savdo uyi, I. I. Krauze, Robinovich-Rudnik, A.Beknazarov dorixonalari, Rus-Osiyo banki boʻlimi, V. M. Ilin bosmaxonasi, Dorojnovning gazlama doʻkoni, qizlar va oʻgʻil bolalar gimnaziyasi (hozirgi Yuridik instituti binosi) va Orifxoʻja, I. M. Melnikov doʻkonlari, tikuvchi Tsveygman ustaxonasi, fotosalon, attorlik mollari doʻkoni, gastronom, poyabzal, atir-upa, soatlar, gul, zargarlik va kitob doʻkonlari, bufet, oshxonalar boʻlgan.

Dastlab Salor, Sobor, Kaufman nomlari bilan yuritilgan. 1918-yil Karl Marks nomi berilgan. 1990-yilgacha koʻcha Selmash koʻchasigacha davom etgan. Oʻsha yili koʻchaning Amir Temur xiyobonidan Selmash koʻchasigacha boʻlgan qismi, 1991-yildan Selmash koʻchasi ham Hamza koʻchasi deb nomlandi. 1999-yil 21-yanvardan Musaxonov, 2005-yil oktabrdan Pahlavon Mahmud, 2008-yil 9-iyundan Taraqqiyot koʻchasi deb ataladi. Amir Temur xiyobonigacha boʻlgan qismi 1993-yil 30-iyundan Sayilgoh nomi bilan yuritiladi.

Yoʻnalishida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, ommaviy tadbir sahnasi, choyxona, „Zarafshon" restorani, savdo majmuasi, „Mustaqillik maydoni" metro bekati, yuridik kitob doʻkoni va boshqa joylashgan. Mustafo Kamol Otaturk koʻchasi bilan kesishgan.

Mustaqillik yillari koʻchada keng qamrovli rekonstruksiya va obodonlashtirish ishlari olib borildi. Jumladan, koʻcha yoʻnalishidagi Oʻzbekiston rus akademik drama teatri boshqa joyga koʻchirildi. Yoʻl asosi, tungi yoritish va irrigatsiya tizimi zamonaviy talablar asosida yangilandi. Koʻcha piyoda sayr qiluvchilar uchun moslashtirildi va madaniy hordiq chiqarish uchun tegishli shart-sharoitlar yaratildi. Istiqlol koʻchasi oraligʻi yashil zonali xiyobonga aylantirildi. Yaqinida Mustaqillik maydoni, Yoshlar ijod saroyi, Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi, „Poytaxt" mehmonxonasi, „Alp Jamol" banki, „Sharq-mir" va „Ardus" supermarketlari bor.

Yana qarang
-----------

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
**Kırmızı Saçlı Kadın** — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir roman. Ushbu roman 2016-yil Yapı Kredi Yayınları nashriyotida chop etilgan. Ushbu kitob muallifning oʻninchi romani hisoblanadi. Orhan Pamuk yillar afsonalarini va dolzarb muammolarni birlashtirib, tarixiy voqealarni tasvirlash orqali ularga sevgi, rashk va ota-oʻgʻil munosabatlari haqida soʻzlab beradi. Kitobda davr hayoti haqida tasavvurga ega boʻlish mumkin.

Kitobning mazmuni
-----------------

Cem 1980-yilda Istanbulda onasi bilan yashaydigan bir litsey oʻquvchisi. Cem onasi bilan samimiyroq va otasidan biroz uzoqroq. Cemning otasi farmatsevt va Cem har kuni otasiga tushlik olib boradi. Bir kuni Cemning onasi Cemga otasi boshqa kelmasligini aytadi va Cem bundan norozi boʻlib, moddiy qiyinchiliklarga duch kelmaslik va universitetdagi orzulari uchun zarur deb bilgan sinfga borishi uchun ish izlay boshlaydi. Cem avval kitob doʻkonida ish boshladi, soʻng tavsiyanomaga koʻra sogʻlomlashtirish biznesida ish boshlaydi. Roman Cemning hayoti haqida hikoya qiladi.

Manbalar
--------




|  |  |
| --- | --- |
| Romanlar | *Romanga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

**Orhan Pamuk** |
| --- |
|  |
| Roman | 
* *Cevdet Bey ve Oğulları*
* *Sessiz Ev*
* *Beyaz Kale*
* *Kara Kitap*
* *Yeni Hayat*
* *Benim Adım Kırmızı*
* *Kar*
* *Masumiyet Müzesi*
* *Kafamda Bir Tuhaflık*
* *Kırmızı Saçlı Kadın*
* *Veba Geceleri*
 |
|  |
| Boshqa | 
* *Gizli Yüz* (ssenariy)
* *Öteki Renkler*
* *İstanbul: Hatıralar ve Şehir*
* *Babamın Bavulu*
* *Manzaradan Parçalar*
* *Saf ve Düşünceli Romancı*
* *Şeylerin Masumiyeti*
* *Ben Bir Ağacım*
 |

 |
**Abdulloh ar-Roziy** (arabcha: عبد الله الرازی — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulloh ar-Roziy ash-Shaʼroniy,? — 353/964,?) — so‘fiy.

Biografiyasi
------------

Manbalarda hayotiga oid maʼlumotlar juda kam. Asli Raylik bo‘lib, Nishopurda tug‘ilib o‘sgan. Junayd al-Bag‘dodiy va Abu Abdulloh al-Bushanjiy kabi mashhur so‘fiylarning suhbatida bo‘lgan. Abu Usmon al-Hiriyning mashhur muridlaridan biri bo‘lgan.

Abdulloh ar-Roziyning boshidan kechgan bir voqeadan keyin kamtarlikni o‘ziga dastur qilganligi manbalarda zikr etilgan. Suhbatlarida bo‘lgan shayxlardan ko‘p foydalangan, bularni axloqiy va maʼnaviy hayotida tat­biq qilgan. Ayniqsa, ruhan pok­lanish hamda yanada yuksak maʼnaviy martabalarga erishish uchun murakkab riyozatni qo‘llagan. Bularning barchasi mushohada sohibi so‘fiy bo‘lishini taʼminlagan. So‘fiylar ham uni Nishopurda yetishgan ulug‘ shayxlar qatoriga qo‘shganlar.

Shamsuddin az-Zahabiy Abdulloh ar-Roziyni Hakim at-Termiziyning majlislariga qat­nashgani hamda undan Hokim va as-Sulamiy kabi muhaddislar hadis rivoyat qilganini aytgan. Nisba, kunya va ismlaridagi o‘xshashlik sababidan uni Abdulloh al-Xarroz (vafoti: 310/922-yili) bilan adashtiradilar.

Adabiyotlar
-----------

1. As-Sulamiy. Tabaqāt as-sӯfiyya. — Qohira: 1389/1969. 170, 451-453;
2. Al-Qushayriy. Ar-Risāla. — Qohira: 1972-74. 439, 495, 636;
3. Az-Zahabiy. Siyar. XVI. 65-66;
4. Lomeʼiy. Nafahot tarjimasi. — Istanbul: 1289. 272;
5. Ash-Shaʼroniy. At-Tabaqāt al-kubrā. — Qohira: 1954. I, 119-120;
6. Al-Munoviy. Al-Kavākib ad-durriyya. — Qohira: 1938. II, 38;
7. Arusiy. Natāij al-afkār. — Damashq: II, 4;
8. Mustafa Bilgin. „Abdullah er-Râzî". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 128-129.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Saylov uchastkasi** (OʻzR da) - saylovda ovoz berish va ovozlarni hisoblash uchun tashkil etiladigan hududiy birlik va bino. "Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylov toʻgʻrisida" (yangi tahriri, 2003-yil 29 avgust), "Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi toʻgʻrisida" (1991-yil 18 noyabr), "Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga saylov toʻgʻrisida" (1994-yil 5 may), "Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida" (yangi tahriri, 2001-yil 30 avgust), "Oʻzbekiston Respublikasida deputatni chakirib olish tartibi toʻgʻrisida" (1996-yil 26 aprel)gi qonunlarda saylov uchastkalari tuzish tartibi alohida moddada belgilab berilgan. Su. tumanlar, shaharlar, shaharlardagi tumanlarning chegaralarini inobatga olgan holda, saylovchilarga mumkin qadar koʻproq qulaylik yaratish maqsadida tashkil qilinadi. Su. harbiy qismlarda, Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi vakolatxonalari huzurida, shuningdek, olis va borish qiyin boʻlgan yerlarda ham tuziladi. Su. qoida tarikasida, kamida 20 nafar va kupi bilan 3 ming nafar saylovchidan iborat etib, okrug saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida 60 kun qolganda, aloxdda hollarda esa, istisno tariqasida saylovga kamida 5 kun qolganda tuziladi.

Abdujabbor Toʻlaganov, Abduaziz Choʻliyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arqoniy** — kechpishar qovun navi. Shakli ellipissimon, boʻyi 30 — 35 sm, ogʻirligi 4 — 7 kg. Pusti kalin, sirti bir oz burishgan, kam toʻr, yashil. Eti oqish-yashil, qalinligi 4 — 5 sm, shirin, tarkibida 9,1% gacha qand bor. Urugʻxonasi katta, urugʻi choʻziq va bir oz bukik. Urugʻi ekilganidan keyin 100 — 120 kunda hosili pishadi. Hosildorligi 350 s/ga. Samarqand, Buxoro, Surxonda-ryo, Toshkent viloyatlarida ekiladi. Kuz — qishda asrash va olis joylarga yubo-rish uchun yaroqli (yana qarang Qovun).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Saylov okrugi** — davlat boshligʻi yoki hokimiyatning vakillik organlariga saylov oʻtkazish uchun tuziladigan aholi hududiy tashkilotining asosiy boʻgʻini. So. unda qancha deputat saylanishiga qarab, bir mandatli va koʻp mandatli boʻlishi mumkin. Har bir okrugdan qonunda belgilangan miqdorda (vakillik normasi) deputatlar saylanadi. Dunyo davlatlari tajribasiga koʻra, saylovni demokratik tamoyillarga muvofiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida turli xil milliy-maʼmuriy bulinishga mos ravishda saylov okruglari tuziladi. Yaʼni davlatning maʼmuriyhududiy boʻlinish boʻyicha istiqomat qilayotgan aholining oʻz vakillarini davlat hokimiyati organlariga saylash shartlari saylov okruglarida belgilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisning Qonunchilik palatasiga saylov va referendum toʻgrisidagi qonunlar asosida Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylov tayinlangandan keyin saylov okruglari roʻyxati ularning chegaralari va saylovchilar sonini koʻrsatilgan holda eʼlon qilinadi. Saylov okruglari har bir saylov vaqtida Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida saylovchilar soni teng miqdorda qilib belgilanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga saylov oʻtkazish uchun 150 ta hududiy So. tuziladi. Xalq deputatlari viloyat va Toshkent sh. Kengashlariga deputatlar saylashda 60 tadan koʻp bulmagan, xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlariga deputat saylashda — 30 tadan kup boʻlmagan hududiy So. tuziladi. Har bir Saylov okrugidan Oliy Majlisga, tegishli xalq deputatlari Kengashiga bitta deputat saylanadi. Saylov okruglarining chegaralari viloyatlar, tumanlar va shaharlarning maʼmuriy-hududiy tuzilishini inobatga olgan holda belgilanadi.

Abdujabbor Toʻlaganov, Abduaziz Choʻliyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arras shartnomasi** — 1482-yil 23-dekabrda Arras shahrida Fransiya qiroli Lyudovik XI va Gabsburg archduchesi Maksimilian I tomonidan Burgundiya Niderlandiyasining vorisi sifatida Burgundiya vorisligi inqirozi jarayonida imzolangan.

1477-yilda Burgundiya yerlari
1477-1493-yillarda Burgundiya yerlarining Fransiya va Gabsburglar oʻrtasida boʻlinishi.

  

Fransiya qirolligi Valua sulolasining kadet boʻlimi boʻlgan Valua-Burgundiya palatasining gersoglari Fransiya qirolligi va Muqaddas Rim imperiyasi oʻrtasidagi chegaraning har ikki tomonidagi katta miqdordagi hududlarni boshqargan. Oxirgi Burgundiya gersogi Charlz Bold 1477-yil 5-yanvarda Nensi jangida vafot etganida, uning Fransiyadagi hududlari, jumladan Burgundiya, Flandriya, Artua va Pikardiya fransuz qiroli tomonidan qaytarilgan hududlar sifatida tortib olindi. Ammo oʻlimidan oldin Charlz Bold Gabsburg imperatori Fridrix III bilan ularning farzandlari Meri Boy va archduke Maksimilianning nikohini 1477-yil 19-avgustda oʻtkazgan edi.

Maksimilian xotinining merosini himoya qilishdan tortinmadi. 1479-yil Ginegate jangi bilan yakunlandi. Oʻsha yerda qirol Lui XI qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratdi. Biroq, Burgundiya meri 1482-yil 27-martda vafot etganidan soʻng, otasining merosini uning oʻgʻli Filippga qoldirilgan edi. Filip regent sifatida Maksimilianning hukmdorligini tan olishi ancha qiyin kechdi. Fransiya bilan mojaroni hal qilish uchun u Arras shartnomasiga koʻra, qizi Avstriya gersoginyasi Margaretni Fransiyaning Dofin(shahzoda)iga, keyinroq qiroli Karl VIII ga turmushga berishga rozi boʻlib, Burgundiya imperator okrugini fransuz qirolligiga sep sifatida berib yubordi. Fransiya oʻzining Burgundiya davlatlarining koʻp qismini saqlab qoldi. Badavlat Flandriya okrugi bundan mustasno edi. Flandriya Maksimilianga oʻtdi (lekin tez orada Maksimilianga qarshi u yerda isyon koʻtarildi).

Keyinchalik nikohdan voz kechilgan va Karl VIII Bretan gersoginyasi Annaga uylangan boʻlsa-da, Burgundiya hududi ijobiy ravishda fransuz nazorati ostida qoldi. Bu bilan Burgundiya qirolligi yoki mustaqil Burgundiya gersogligi orzusiga barham berildi. Biroq Maksimilian kelishuvdan norozi boʻlib qoldi va 1493-yilda qirol Karl VIIIni Senlis shartnomasini imzolashga majbur qildi. Unga koʻra u Burgundiya okrugini, shuningdek, Fransiyaning Sharole va Artua grafliklarini qayta sotib oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Encarta - Encyclopedie (1993-2002) *Atrecht, Vredes van.* Microsoft Corporation/Het Spectrum.
2. ↑  Karl Vocelka: *Die Europäisierung der habsburgischen Hausmachtpolitik.* In: Klaus Herbers, Florian Schuller (Hrsg.): *Europa im 15. Jahrhundert. Herbst des Mittelalters – Frühling der Neuzeit?* Regensburg 2012, ISBN 978-3-7917-2412-6, S. 208.
3. ↑

Havolalar
---------

*
**Arrakashlar** — oʻtroq qorinli pardaqanotlilar kenja turkumi bir necha oilalarining umumiy nomi. Urgʻochisi arraga oʻxshash tuxum qoʻygichi yordamida oʻsimlik bargi, poyasi va organlariga tuxum qoʻyadi. Lichinkalarining tuzilishi va hayot kechirish xususiyati turli oilalarda bir xil emas. Haqiqiy A. (Jenthredinidae) lichinkasining 3 juft koʻkrakoyoqlari bilan birga bir juft soxta qorinoyoqlari ham boʻladi, boshqa A. lichinkasining qorinoyoqlari rivojlan-magan, koʻkrakoyoqlari kuchsiz rivojlan-gan. Lichinkasi oʻsimliklar ustida ochiq hayot kechiradi (Jenthredinidae oilasi) yoki oʻrgimchak turiga oʻxshash barglarni oʻrab oladigan toʻri ichida yashaydi (tur toʻquvchi A. — Pamphiliidae). Shoxdor dumli (Siricidae) va poya A. (Cephidae) po-yada yashirin hayot kechiradi. Lichinkasi tuproqqa tushib gʻumbakka aylanadi. Vo-yaga yetgan A. gul nek-tari bilan oziqlanadi, lichinkasi oʻsimliklarga katta ziyon kel-tiradi. A.da partenogenez koʻpayish keng tarqalgan, bir yilda 4 tagacha partenoge-nez boʻgʻini rivojlanadi. Oʻzbekistonda qulupnay A. (Allanthus cinctus) qulupnay, atirgul va mevali daraxtlarga; otquloq A. (Ametastogia glabrata) oʻtchil oʻsimliklarga; olcha A. (Caliroa cerasi) mevali daraxtlarga; don A. (Cephus pygmaeus) bugʻdoy, arpa va boshqa donli ekinlarga ziyon keltiradi. Ku-rash choralari yerga toʻqilgan oʻsimlik qoldiqlarini yigʻib olib yoʻqotish, yerni chuqur haydash va chopiq qilishdan iborat.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gradeskralove** — Chexiyadagi shahar, Laba daryosi boʻyida. Sharqiy Chexiya viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 98 ming kishidan ziyod (2000). Yirik temir yoʻl tuguni va mashinasozlik (kimyo, gaz, shakarqand, vinochilik sanoati uchun uskunalar, dizellar, motorlar, krzonlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari) markazi. Toʻqimachilik, tikuvchilik, koʻn poyabzal, oynasozlik, mebelsozlik, oziq-ovqat (shakarqand, vino) sanoati rivojlangan, musiqa asboblari ishlab chiqariladi. G.-K.da tibbiyot va ped. institutlari bor. Meʼmoriy yodgorliklardan gotika sobori (1306), cherkov (1666) saqlangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad ibn Qosim ibn Hilol bin Yazid ibn Imron al-Absiy al-Qaysiy** (arabcha: ) ilk musulmon huquqshunosi va ilohiyotchisi boʻlgan.

Hayot yoʻli
-----------

Islomiy Ispaniyada tugʻilgan Ibn Qosim bir muddatga Iroqqa koʻchib oʻtdi va Dovud az-Zohiriydan tahsil oldi. U molikiy musulmon fiqh maktabini tark etib, zohiriylar bo‘limiga o‘tdi hamda Christopher Melchert tomonidan mintaqadagi birinchi zohiriy deb hisoblangan. Ibn Qosim ustozining kitoblarini qoʻlda koʻchirgan hamda ularni Andalusiya boʻylab tarqatishga mas’ul boʻlgan.

Ibn Qosim islom taqvimi boʻyicha hijriy 272-yilda vafot etgan, Grigoriy taqvimi boʻyicha bu taxminan 885 yoki 886-yilga toʻgʻri keladi.

U keyinchalik zohiriy huquqshunos Ibn Hazm tomonidan Ruvaym, Ibn al-Mugʻallis va Munzir ibn Said al-Ballutiy bilan birga islom huquqining zohiriy maktabining asosiy tarafdorlaridan biri sifatida qayd etilgan. Ibn Hazm ham maktabning dastlabki yirik olimlaridan boʻlgan, u Ibn Qosimning saʼy-harakatlarini mohiyatan jonlantirgan; Balluti kabi avvalroq zohiriy boʻlganlar oʻz qarashlarini oʻzgalar fikridan yashirganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  Al-Humaydī, *Jadhwat al-Muqtabis*, vol. 2, entry #418.
2. ↑  *The Islamic school of law — evolution, devolution, and progress*, pg. 118. Eds. Rudolph Peters and Frank E. Vogel. Cambridge: Harvard Law School, 2005.
3. ↑  S. M. Imamuddin, *Muslim Spain 711-1492 A. D.: A Sociological Study* pg. 156. Leiden: Brill Publishers, 1981.
4. ↑  Mohammad Sharif Khan and Mohammad Anwar Saleem, *Muslim Philosophy And Philosophers*, pg. 35. New Delhi: Ashish Publishing House, 1994.
5. ↑  Bilal Orfali, „In the Shadow of Arabic: The Centrality of Language to Arab Culture." Pg. 34. Brill Publishers, 2011. Print.
6. ↑  William Montgomery Watt and Pierre Cachi, "History of Islamic Spain, "pg. 66. Edinburgh University Press.
**Niqob** — maskarad, karnaval qatnashchisining oʻzini tanitmaslik uchun yuziga kiyadigan (koʻz oʻrni ochiqboʻlgan), baʼzan odam basharasini, xdyvon yoki afsonaviy maxduq boshini tasvirlay-digan maxsus krplama. Hozirgi N.lar magʻ-zi soxta, plastmassa, rezina va boshqa ma-teriallardan yasaladi. N. kad. zamonlarda ov qilingan hayvon va qushlarning ta-biiy kallalari, poʻstaklari va patlaridan yasalgan. Odam timsollarini koʻrsatishda kalla suyaklari ishlatilgan. Keyinchalik ular oʻlgan kishini eslash va ajdodlar ruhiga sigʻinish bilan bogʻliq marosimlarda qoʻllanuvchi shartli tasvirlar bilan almashtirilgan. Yunon va Rim teatrida, Shark, mamla-katlari va qad. Xorazm, Baqtriya, Par-kona (Davan), Soʻgʻdiyona davlatlaridagi anʼanaviy shakldagi teatrlarda N.dan keng foydalanilgan. Afrosiyob, Xolchayon, Oyxonim, Tuproqqalʼa kabi qad. shaharlardan topilgan N. tasvirlari shundan dalolatdir. Arxeologik qazishlar natijasida Afrosiyobdan (1 -a.) qoʻlida N. ushlab turgan toʻrt aktyorning tasviri, Tuproqqalʼadan (3asr) masharaboz N.i topilgan. U rta asrlarda N. masharabozlar teatrida keng qoʻllanilgan. Xorazm masharabozlari "Xatarli oʻyin" degan turkum tomoshalarida shu kungacha N.dan foydalanib keladilar. Mamlakatning boshqa joylarida N. dor masharabozlari tomoshalarida uchraydi. Hindiston, Xitoy, Yaponiya va boshqalarning zamonaviy teatrlarida N. oʻrniga koʻpincha niqobsimon grimlardan foydalaniladi. Shuningdek, bu mamlakatlar va baʼzi Afrika xalqlari tomoshalarida ot, sher, ajdarqo va boshqa hayvon hamda afsonaviy mavjudotlar ifodalangan N. liboslar keng tarqalgan (yana qarang Maska).

Muhsin Qodirov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Ushbu maqola buddaviy tushuncha haqidadir. Amerikalik rok-guruh uchun Nirvana (guruh) maqolasini qarang.*

  

**Nirvana** (sanskritcha, aynan - soʻlish) — buddizm va jaynizmnmt asosiy tushunchasi. Inson intilishining oliy holatini, maqsadini ifodalaydi. Buddizmda N. — inson ichki dunyosining mukammalligi, orzu-istaklar, yashash hissi, qanoat, tarki dunyochilik kabi ruhiy holatlar. Buddizm taraqqiyoti jarayonida etik-psixologik N. tushunchasiga uni mutlaq degan tasavvur ham qushildi. Jaynizmda N. — materiya kishanidan, tugʻilish va oʻlishga hech qanday aloqasi boʻlmagan tashvishlaridan ozod jonning mukammal holati. 


| Dharma gʻildiragiBuddizm |
| --- |
| Madaniyati |
| Tarixi |
| Buddistlar |
| Maktablar |
| Ibodatxonalar |
| Matnlar |
| Portal |

**Nirvana** (sanskrit निर्वाण, pali: nibbāna, "oʻchish", "toʻxtash") buddizmda azobdan qutulish holatini anglatuvchi tushunchadir. Boshqacha qilib aytganda, nirvana hech nimani sezmaslik holatidir; buddaviylikda bu holat "oliy baxt" deb koʻriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Abduzoyir sulolasi** — samarqandlik qoʻgʻirchoqbozlar avlodi: 1) Abduzoyir (1786-1860) — mehtar, surnaychi va qoʻgʻirchoqboz; 2) Novvot bobo (1835-1904) — qoʻgʻirchoqboz, do-irachi, raqqos va sozanda. U qoʻgʻirchoq teatrining bir turi — „Chodir xayol" ustasi, xalq sanʼati anʼanalari asosida muvaqqat chodir teatri tashkil qilib, tomoshalar koʻrsatgan. Tomoshalarda boylar va chor amaldorlari hajv qilingan; 3) Quli bobo Novvotov (1882-1968) — qoʻgʻirchoqboz va surnaychi. 20- yillardan boshlab asosan, qoʻlga kiyiladigan qoʻgʻirchoqlar tomoshasini koʻrsatgan. Koʻpincha korfarmonlik qilgan: tomo-shani boshqargan, surnayda joʻr boʻlgan, qoʻgʻirchoqlar bilan savol-javob qilgan. Uning surnayda dam qaytarmay chalgan „Dutor irogʻi", „Soqiynoma", „Siy-na-xiroj" kabi kuylari kishiga zavq bagʻishlagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdulloh ibn Abdulloh ibn Ubay** (arab. عبدالله ابن عبدالله ابن أبي) – munofiqlar yetakchisi Abdulloh ibn Ubayning oʻgʻli va Muhammad alayhissalomning sahobalaridan biri. Musulmonlar orasida munofiqlik qilib yurgan otasidan farqli o‘laroq, Abdulloh yaxshi musulmon bo‘lgan.

U tarix sahnasida 627 yilda, otasi bilan birga Banu Mustaliq qabilasiga qarshi g‘azotda qatnashgan vaqtida paydo bo‘ladi. Abdulloh otasining fitna qilmoqchi ekani haqida Muhammad alayhissalomga xabar bergan. Shunda Umar Ibn Ubayni o‘ldirishni maslahat bergan. Xabar qilinishicha, Abdulloh bu ishni o‘z ixtiyori bilan qilgan, ammo Muhammad alayhissalom Ibn Ubayning o‘ldirilishiga yo‘l qo‘ymaganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  *A Restatement of the History of Islam and Muslims: Umar bin al-Khattab, the Second Khalifa of the Muslims* on al-islam.org
2. ↑  The Bonds of Faith Are the Bases of the Links Between Men Wayback Machine saytida arxivlandi (October 18, 2006,).
3. ↑  John Glubb, *The Life and Times of Muhammad*, 1970 (reprint 2002), p. 221, 263.
Annie Dirkens 1896-yilda suratga olingan *"The Little Genius"* filmidagi Paolo rolida.
 Annie Dirkens 1907-yilda suratga olingan *"Miss Hook of Golland"* filmidagi Mina rolida.
**Annie Dirkens**(1869-yil 25-sentabr (baʼzi manbalarda 1870-yil) — 1942-yil 11-noyabr) — Vena shahrida yashagan nemis aktrisasi va qoʻshiqchisi; 1898-yilda turmush qurganidan familyasini **baronessa fon Hammershteyn** deb eʼlon qilgan.

Yoshlik
-------

Annie Dirkens Berlinda tugʻilgan. Uning otasi Piter Avgust Dryus ingliz temir yoʻllaru xodimi edi.

Karyera
-------

Annie Dirkens qoʻshiqchi sifatidagi faoliyatini 1893-yilda Berlinda boshlagan. U operalarda, jumladan, 1896-yilda Londonning Shaftesberi teatrida *"The Little Genius* "filmida bosh rolni ijro etgan. 1897-yilda Vena shahrida Iogann Shtraus II ning soʻnggi "*Die Gottin der Vernunft* "operettasining premyerasida Comtesse Mathilde rolida kuyladi.

U turmushga chiqqandan soʻng „baronessa" unvonini oldi. U Vena shahridagi Karlteatrda Lexarning "*Der Rastelbinder* "spektaklida va 1907-yilda Berlindagi *Gollandiyaning "Miss Hook* "filmida suratga tushdi. 1906-yilda u Nyu-Yorkdagi Irving Pleys teatrida nemis tilida musiqiy farsni ijro etdi.

Birinchi jahon urushi paytida urush kasalxonalarida koʻngilli hamshira boʻlgan, shuningdek, Qizil Xoch tadbirlarida qoʻshiq kuylagan. U 1918-yilda otdan yiqilib, urush va sahnadagi faoliyatini tugatdi. Urushdan keyin tamaki doʻkonida ishlagan.

Shaxsiy hayot
-------------

 Feuerhalle Simmering — Urnenhain (Abteilung 1) — Annie Dirkens qabri
Annie Dirkens 1898-yilda advokat va harbiy ofitser Vilgelm Freyxer fon Hammershteyn-Equordga turmushga chiqdi. U 1915-yilda, eri Birinchi jahon urushi paytida jangovar jarohatlardan vafot etganida beva qolgan. U 1942-yilda Vena shahrida 72 yoshida vafot etdi. Annie Dirkens-Hammershteynning qabri Venadagi Feuerhalle Simmeringda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „'The Little Genius' at Home" *The Sketch* (July 15, 1896): 466.
2. ↑  „Violinists at Home" *The Strad* (September 1896): 132.
3. ↑  *Operetten-Lexicon* website, „Die Göttin der Vernunft", accessed 8 January 2019.
4. ↑  George Greville Moore, *Society recollections in Paris and Vienna, 1879-1904* (John Long 1907): 288.
5. ↑  E. F. S. „'The Stage from the Stalls" *The Sketch* (September 4, 1907): 240.
6. ↑  "Musical Farce in German" *New York Times* (December 28, 1906): 9. via ProQuest
7. ↑  "A Council Will Manage Irving Place Theatre" *New York Times* (September 14, 1906): 7. via ProQuest
**Annie Karni** - amerikalik jurnalist, *The New York Times gazetasining* Oq uy doimiy muxbiri. U MSNBC kanalida ham fgaoliyat olib boradi.

Ta'limi
-------

Karni Maryland shtatining Baltimore shahrida Barbara S. Karni va Edi Karni oilasida tug'ilgan. U 2004-yilda Haverford kollejida ingliz tili bo'yicha bakalavr darajasini olishdan oldin Baltimordagi Park maktabida o'qigan.

Faoliyati
---------

Karni o'z faoliyatini 2005-yilda *The New York Sun* gazetasida muxbir sifatida boshlagan, u erda u 2008-yilda *The New York Post gazetasiga* ishini ko'chirgunga qadar ishlagan. Karni *Nyu-York Daily News gazetasiga* siyosiy muxbir etib tayinlanishidan oldin *Kreyn nashri uch*un bir yil maqolalar yozgan. Umuman olganda, New-York tabloidlarida u o'n yil davomida shahar hokimiyati va mahalliy yangiliklarni yoritgan.

U ilk bor milliy sohaga 2015-yilda *Politico’ga* siyosat muxbiri sifatida qoʻshilganida kirgan edi. Karni *The New York Times gazetasiga* 2018-yilda Oq uy muxbiri sifatida ishga kirdi, u Julie Hirchfeld Davis ketganidan so'ng, Kongress haqida hisobot berish uchun zarbani o'zgartirdi. Karni o'z hisobotida ko'pincha feministik nuqtai nazarni o'rnatadi. U PBS ' *Vashington haftaligida* siyosiy tahlilchi sifatida chiqdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Karni 2015-yilda *The Wall Street Journal gazetasi* muxbiri Ted Mann bilan turmush qurdi.

Manabalar
---------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  „Annie Karni" (en-US). *The New York Times* (15-fevral 2019-yil). Qaraldi: 16-fevral 2019-yil.
3. ↑  „Staffers tape together torn up Trump papers to meet records law" (en). *MSNBC.com*. Qaraldi: 16-fevral 2019-yil.
4. ↑  *Karni.* „Annie Karni" (en). *Politico PRO*. 25-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2019-yil.
5. ↑  „Annie Karni Joins The Times as a White House Correspondent" (en-US). *The New York Times Company* (18-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 16-fevral 2019-yil.
6. ↑  „New York Times White House Correspondent Slammed for Saying 'Jews Don't Believe in Heaven'" (en-US). *TheWrap* (6-fevral 2019-yil). Qaraldi: 16-fevral 2019-yil.
7. ↑  „PBS Washington Week - Annie Karni". *www.pbs.org*. 26-iyun 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2022-yil.
8. ↑  „Annie Karni, Ted Mann" (en-US). *The New York Times* (9-avgust 2015-yil). Qaraldi: 16-fevral 2019-yil.

Havolalar
---------

* Annie Karni Twitter sahifasi

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* VIAF: 47161028787723740578
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 47161028787723740578

 |
**Ansorlar** (arab.- yordamchilar, safdoshlar) — Muhammad(sav) sahobalari bir tabaqasining nomi. 622 yil Makkadan Madinaga koʻchib borgan musulmonlar (muhojirlar)ga va Muhammad(sav)ga yordam bergan hamda Islom dinini qabul qilgan Madinalik Avs va Hazraj qabilalarining aʼzolari. Ansorlar muhojirlar bilan birga ilk musulmonlar jamoasini tashkil etgan. Ansorlar Badr jangidan eʼtiboran Muhammad(sav)ning Makkalik mushriklarga qarshi yurishlarida faol ishtirok etdilar. Keyingi siyosiy voqealarda ham Ansorlarning roli katta boʻldi. Paygʻambarimiz Muhammad(sav) vafotidan soʻng ular oʻz ichlaridan xalifa saylashga urinib koʻrdilar. Lekin Avs va Hazraj qabilalari oʻrtasidagi raqobat bunga yoʻl qoʻymadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Eron tashqi ishlar vaziri Muhammad Javod Zarif va uning indoneziyalik hamkasbi Retno Marsudi Eron poytaxti Tehronda uchrashdi.
**Indoneziya va Eron** 1950-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatgan. Munosabatlar yuqori hamkorlikka egadir, chunki koʻpchilik musulmon davlatlari sifatida har ikki xalq ham diniy yoʻnalishlaridagi farqlarga qaramay islom dunyosini global miqyosda vakillik qilish uchun masʼuldirlar. Indoneziya dunyodagi eng koʻp sunniy aholiga ega, Eron esa dunyodagi koʻpchilik shialar yashaydigan kam sonli davlatlardan biridir.

Eron savdogarlari Indoneziyada Srivijaya davridan beri faol. XVI-XVII asrlarda Ache sultonligida forslar savdo ishlarini yuritgan. Ispaniyalik Melchor Davalos 1500-yillarning oxirida Borneo va boshqa joylarda forslarning mavjudligi haqida yozib qoldirgan.

O‘zaro munosabatlar natijasida Cetbang toʻplari takomillashtirildi va Demak sultonligi davrida Portugaliyaning Malakkadagi Demak istilosi paytida (1513) ishlatilgan. Bu davrda Yava toʻplarini ishlab chiqarish uchun temir Shimoliy Erondagi Xurosondan olib kelingan. Material yavaliklar tomonidan *wesi kurasani* (Xuroson temiri) nomi bilan tanilgan.

Tehronda Indoneziya elchixonasi, Jakartada Eron elchixonasi bor. Har ikki davlat Jahon Savdo Tashkiloti (JST), Qoʻshilmaslik harakati, Islom hamkorlik tashkiloti (IHT) va Rivojlanayotgan 8 lik davlatining toʻlaqonli aʼzolaridir.

BBC Jahon xizmatining 2013-yilgi so‘roviga ko‘ra, indoneziyaliklarning Eron haqidagi tasavvuri juda ijobiy, indoneziyaliklarning 98 foizi ijobiy fikr bildirgan. Bu Osiyoda Eron haqidagi eng yaxshi natijalardan biri. Dunyoda ijobiy natijalar bo‘yicha ikkinchi oʻrinda turadi.

2019-2021-yillarda Fors koʻrfazi inqirozi paytida Indoneziya Borneoda Eron va Panama tankerini qoʻlga oldi. Ikki kema neftni Indoneziya suvlarida noqonuniy oʻtkazishda gumon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Priyambodo RH.* „RI-Iran relations have no limit".  Antara News (19-mart 2012-yil). Qaraldi: 3-iyun 2013-yil.
2. ↑  *Yon Machmudi.* „Cultural Cooperation between Indonesia and Iran:Challenges and Opportunities".  Academia.edu. Qaraldi: 3-iyun 2013-yil.
3. ↑  SCOTT, WILLIAM HENRY (1989). "The Mediterranean Connection". *Philippine Studies* **37** (2): 131–144. ISSN 0031-7837. .
4. ↑  „Cetbang, Teknologi Senjata Api Andalan Majapahit" (en-US). *1001 Indonesia* (3-mart 2020-yil). Qaraldi: 17-may 2022-yil.
5. ↑  *GlobeScan.* „Views of China and India Slide in Global Poll, While UK's Ratings Climb".  BBC World Service (22-may 2013-yil). 12-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2013-yil.
6. ↑  „Indonesia seizes Iranian and Panamanian tankers" (en). *The Jakarta Post*. Qaraldi: 12-aprel 2021-yil.