**Kalangala**, Ssesse nomi bilan ham tanilgan, Markaziy Ugandadagi tumandir. Bu Tuman Viktoriya ko'lidagi Ssese orollari bilan bir xil va Uganda qit'asida hududga ega emas. Ugandaning boshqa tumanlari singari, u 'katta shahar' Kalanganla nomini oladi, Kalangala Ssese orollarining eng kattasi Bugala orolida joylashgan .

Joylashuvi
----------

Kalangala tumani shimoldan Mpigi tumani va Vakiso tumani bilan, Mukono tumani bilan shimoli-sharq va sharqdan, janubdan Tanzaniya Respublikasi, janubi-g'arbdan Rakay tumani, g'arbdan Masaka tumani va shimoli-g'arbdan Kalungu tumani bilan chegaradosh. Kalangala tumani shtab-kvartirasi taxminan 60 kilometr (37 mi), suv bo'ylab, Entebbedan janubi-g'arbda, Vakiso tumanida. Tumanning koordinatalari: 00 26S, 32 15E.

Umumiy tavsifi
--------------

Kalangala tumani 9,103 kvadrat kilometr, shundan faqat 468.3 kvadrat kilometr (5,1%) quruqlik, qolgan qismi ochiq suv. Tuman Viktoriya ko'lining shimoli-g'arbiy qismida joylashgan sakson to'rtta keng tarqalgan orollardan iborat bo'lib, ulardan faqat qirq uchtasida insonlar istiqomat qiladi. Eng katta orol Bugala oroli bo'lib, uning maydoni 296 kvadrat kilometrni yoki tuman yer massasining 63,2%ni tashkil qiladi.

Aholi
-----

1991-yilgi milliy aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, tuman aholisi taxminan 16,400 kishini tashkil qilgan. O'n bir yil o'tgach, 2002 yilgi milliy aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, tuman aholisini taxminan 34,800 kishini tashkil etgan va aholining yillik o'sish sur'ati 6,8% ni tashkil etgan. 2012-yilda Kalangala tumani aholisi taxminan 66,300 kishini tashkil etgan .

Quyidagi jadvalda 21-asrning birinchi oʻn yilligida tuman aholisining oʻsish trayektoriyasi koʻrsatilgan. Barcha raqamlar taxminiydir.Ugandadagi barcha tumanlar orasida Kalangala tumani eng kam aholiga ega.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 2002 | 34,8 | —     |
| 2003 | 37,2 | +6.9% |
| 2004 | 39,7 | +6.7% |
| 2005 | 42,4 | +6.8% |
| 2006 | 45,3 | +6.8% |
| 2007 | 48,4 | +6.8% |
| 2008 | 51,7 | +6.8% |
| 2009 | 55,2 | +6.8% |
| 2010 | 59 | +6.9% |
| 2011 | 63 | +6.8% |

Tuman iqtisodiyotining uchta asosiy jihati: (a) baliqchilik (b) turizm va (c) qishloq xo'jaligi. Orolliklarning asosiy qismining hayoti baliq ovlash bilan bog'liq. Baliqchilar baliqlarning mavsumiy harakatidan keyin ko'chib ketishadi. Ko'p baliq ovlash muammoligicha qolmoqda.

Tumanning joylashuvi, iqlimi va nisbiy izolyatsiyasi tumaga sayyohlarni jalb qiladi. Turistik ob'ektlar ko'p joylarda oddiy, shunga qaramay, infratuzilmalarda yahshilanish kuzatilmoqda,(turar-joylar, yo'l tarmoqlari, kommunikatsiyalar, elektr ta'minoti, suv quvurlari va boshlar) sekin astalik bilan rivojlanmoqda.

Jinja shahrida joylashgan xususiy palma yog'ini qayta ishlovchi Bidco Uganda tumanida bahsli 15 000 akr(6100 ga) palma yog'i plantatsiyasini saqlab turadi.Bundan tashqari, chet ellik fermerlar Bidco bilan shartnoma asosida palma yog'i yetishtirib, mahsulotlarini qayta ishlovchiga sotadilar.

Chorvachilik va daraxt kesish tumanda boshqa iqtisodiy faoliyat turlaridandir..2014-yil may oyi holatiga ko'ra, tumandagi chorva mollari soni quyidagicha bo'lganligi taxmin qilingan:.

* 2999 qoramol, 250 000 parranda (tovuq va oʻrdak), 1235 echki va 7000 choʻchqa .

Yer xavfsizligi
---------------

Friends of Earth International (FEI) maʼlumotlariga koʻra, Oil Palm Uganda Limited (OPUL) Ugandadagi mahalliy hamjamiyatlar bilan yer boʻyicha kelishmovchlikda ishtirok etadiz.OPULning 93 foizi Bidco Ugandaga tegishli bo'lib, u Wilmar International, Josovina Commodities va Bidco Africa tomonidan tashkil etilgan qo'shma korxonadir.

2015-yil mart oyida The Guardian nashrining yozishicha, yerni tortib olish muammosi bir necha yillardan beri Kalangala jamoasini qiynab kelgan. 2011-yil iyul oyida aholi "palma yog'i plantatsiyalariga yo'l ochish uchun yetishtirilgan... yer va ekinlarni buzadigan sariq mashinalarni topib" uyg'ondi.FEI maʼlumotlariga koʻra, loyiha oqibatlariga majburiy koʻchish, yomon mehnat standartlari, oʻrmonlarni kesish va xavfsizlik va boshqalar kiradi.Jamiyat bu tashabbusni sudga berdi.

Ishlab chiqarish bo'limi boshlig'i Devid Balironda odamlarga kompensatsiya olayotganini ko'rganini aytdi. Undan nega tovon puli yetarli boʻlmaganiga eʼtiroz bildirmaganligi haqida soʻralganda, u shunday javob berdi: "Ularning uy egasi bilan kelishuvi boʻlgan. Bu odamlar birovning yerlarida bosqinchilar edi. Ular pul miqdori bo'yicha kelishib oldilar. ... Men nodavlat tashkilotlarni ayblayman; ular odamlarni qo'zg'alonga ko'tarishadi va hatto ularga kompensatsiya qilingan taqdirda ham yer talab qilishadi.

Kalangala iqlimi
----------------

Kalangala iqlimi iliq, yomg'irli va bulutli. Yil davomida harorat odatda turlicha 67 ° F dan 79 ° F gacha o'zgarib turadi va kamdan-kam hollarda 65 ° F dan past yoki 83 ° F dan yuqori bo'ladi.

Turizm reytingiga asoslanib, Kalangalaga iliq ob-havo bilan shug'ullanish uchun yilning eng yaxshi vaqti iyun oyining boshidan sentyabr oyining o'rtalarigacha.

Yana qarang
-----------

* Ssese orollari
* Bugala oroli
* Markaziy mintaqa, Uganda
* Uganda tumanlari

Manbalar
--------

1. ↑  Uganda District Map
2. ↑  „Distance between Entebbe and Kalangala with Map".  Globefeed.com. Qaraldi: 2014-yil 9-may.
3. ↑  „Estimated Population of Kalangala District In 1991, 2002 & 2012".  Citypopulation.de. Qaraldi: 2014-yil 16-may.
4. ↑  „Growth of Kalangala Population Worries District Authorities".  Uganda Radio Network Online. Qaraldi: 2014-yil 9-may.
5. ↑  *Basaalidde.* „Bidco Has Transformed Kalangala".  Independent (Uganda) (2012-yil 1-iyul). Qaraldi: 2014-yil 9-may.
6. ↑  „The Economy of Kalangala District".  Uganda Travel Guide. Qaraldi: 2014-yil 9-may.
7. 1 2 3  „Ugandan oil palm conglomerate taken to court over land-grab claims" (2015-yil 19-fevral).
8. 1 2  „Ugandan farmers take on palm oil giants over land grab claims". *TheGuardian.com* (2015-yil 3-mart).
9. ↑  „Archived copy". 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 17-iyun.
10. ↑  „Kalangala Climate, Weather By Month, Average Temperature (Uganda) - Weather Spark" (en). *weatherspark.com*. Qaraldi: 2023-yil 15-may.

Tashqi havolalar
----------------

* "Kalangala Action Aids USA" nodavlat tashkiloti haqida
* Kalangala tumaniga sayohat bo'yicha qo'llanma