**Qozogʻiston va Oʻzbekiston oʻrtasidagi futbol uchrashuvi** 2007-yilning mart oyida Chimkentda boʻlib oʻtgan Alma.TV kubogining soʻnggi oʻyini hisoblanadi. 11-mart kuni Chimkentdagi Qojimukan Munaytpasov nomidagi stadionda oʻtkazilgan oʻyin 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Ammo turnir guruh bosqichida tashkil etilgani uchun bu natija qozogʻistonliklar uchun foydali boʻldi va ular turnir gʻolibiga aylanishdi.

Uchrashuv oldidan
-----------------

Qozoq va oʻzbek futboli oʻrtasida azaldan murosasiz raqobat mavjud. SSSR chempionatlarida Olmaotaning „Qayrat"i va Toshkentning „Paxtakor" jamoalari oʻzaro toʻqnash kelganida, stadionda birorta ham joy yoʻq edi. Ikki klub oʻrtasidagi uchrashuv „Markaziy Osiyo derbisi"ga aylanib, nafaqat qozogʻistonlik va oʻzbekistonlik futbol ishqibozlari, balki butun Ittifoq futbol muxlislari tomonidan katta qiziqish bilan kuzatildi.

Keyinroq ittifoq tarqalib, „Qayrat" va „Paxtakor" uchrashuvini toʻxtatdi. Biroq ikki davlat terma jamoalari haqiqiy raqibga aylanishi kerak. Ammo Qozogʻiston 2002-yilda UEFAga aʼzo boʻldi va Oʻzbekiston OFKda qoldi va ikki jamoaning yoʻllari ajraldi. 2002-yilgacha dublyorlar bor-yoʻgʻi besh marta oʻynagan. U oʻyinlarda aytgan hayajon sodir boʻlmadi, chunki 90-yillarda har ikki davlatda ham futbol targʻiboti deyarli yoʻq edi. Koʻzi oʻtkir muxlislardan tashqari qolgan jamoatchilik oʻsha uchrashuvlar tarixidan mutlaqo bexabar boʻlardi.

Oʻsha beshta oʻyindan ikkitasi durang bilan yakunlangan (1992-yilgi oʻrtoqlik oʻyini va 1997-yilgi JCH-1998 saralash bahsi Olmaotada). Qozogʻiston bir oʻyinda gʻalaba qozongan (1992-yil Olmaotadagi oʻrtoqlik uchrashuvida 1:0). 1994-yili Toshkentda oʻtkazilgan har ikki oʻyinda ham Oʻzbekiston 1:0 hisobida gʻalaba qozongan boʻlsa, 1998-yilgi JCh saralash bosqichining Toshkentdagi oʻyini oʻzbekistonliklarning 4:0 hisobidagi yirik gʻalabasi bilan yakunlangan. Oʻshandan beri bu ikki jamoa toʻqnash kelishmagan.

2007-yilning mart oyida Chimkentda Alma TV kubogi tashkil etildi va unga Ozarbayjon, Oʻzbekiston va Qirgʻiziston terma jamoalari taklif etildi. Turnir guruh bosqichi sifatida oʻtkazildi. Oʻzbekiston milliy terma jamoasi ustozi Rauf Inileyev musobaqaga nafaqat Kievning „Dinamo" jamoasida toʻp surayotgan Maksim Shatskixni, balki boshqa barcha kuchli futbolchilarni ham olib keldi. Qozogʻiston terma jamoasi bosh murabbiyi Arno Paypers 24-mart kuni Serbiyaga qarshi EVRO-2008 saralash oʻyiniga tayyorgarlik sifatida barcha futbolchilarni turnirga olib bordi.

Birinchi turda Ozarbayjonga kutilmaganda magʻlub boʻlgan Oʻzbekiston ikkinchi oʻyinda Qirgʻizistonni 6:0 hisobida magʻlub etdi. Qozogʻiston esa dastlabki ikki turda gʻalaba qozondi. Shu tariqa, soʻnggi tur oldidan Oʻzbekiston hisobida 3, Qozogʻistonda esa 6 ochko bor edi. Musobaqada gʻalaba qozonish uchun Qozogʻistonga durang ham kifoya qilgan boʻlsa, Oʻzbekistonga faqat gʻalaba kerak edi.

***Oxirgi tur oldidan turnir jadvali***

| Joy | Jamoa | Oʻ | Gʻ | D | M | G | ± | N |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Qozogʻiston Qozogʻiston | 2 | 2 | 0 | 0 | 3  -  0 | +3 | **6** |
| 2 | Ozarbayjon Ozarbayjon | 2 | 1 | 0 | 1 | 1  -  1 | +1 | **3** |
| 3 | Oʻzbekiston Oʻzbekiston | 2 | 1 | 0 | 1 | 6  - 1 | +5 | **3** |
| 4 | Qirgʻiziston Qirgʻiziston | 2 | 0 | 0 | 3 | 0  -  8 | −8 | **0** |

Oʻyin
-----

### Uchrashuvning borishi

Oʻzbekistonliklar oʻyinni sekin boshlashdi. Oʻyin ritmini topa olmay qozogʻistonliklar gol urishga muvaffaq boʻlishdi: Dmitriy Byakov maydon oʻrtasiga yaqin masofadan oldinga chiqib oldi, toʻpga birinchi boʻlib yetib kelgan Murat Suimagambetov chiroyli toʻxtab, Baxtiyor Ashurmatovni tark etdi. oldiga kelib, darvozaning chap burchagini nishonga oldi — 1:0. Oʻyinning 13-daqiqasi edi.

Gol qozogʻistonlikni ruhlantirish oʻrniga, aksincha boʻldi. Mehmonlar yetakchilik qilishdi. Bir-ikkita xavfli hujumlar natija bermadi, faqat 34-daqiqada Leonid Koshelev chap qanotdan darvoza oldidan oʻtib ketdi. Qozogʻistonlik darvozabon David Loriya toʻpga yetib borguncha Aleksandr Geynrix boshi bilan uni boʻsh darvozaga yoʻlladi — 1:1.

Ikkinchi boʻlimni oʻzbekistonliklar ustunlik bilan boshlashdi. Bitta hujumda Server Jeparov darvozabon bilan yakkama-yakka chiqdi. Faqat Loriyaning mahorati goldan saqlab qoldi. Boʻlim oʻrtalarida Arno Paypers bir nechta oʻzgarishlarni amalga oshirdi va oʻyin tenglashdi. Almashinadigan hujumlar bilan oʻyin qizgʻin kechdi. 68-daqiqada Murat Suymagambetovning yerdan tepgan zarbasini Nesterov darvoza chizigʻidan taxminan 5-6 qadam narida qaytarishga muvaffaq boʻldi.

Oʻyin soʻnggiga kelib oʻzbekistonliklar hujumni kuchaytirdi. Ikki-uchta xavfli hujum besamar yakunlandi.

Qirgʻizistonlik hakam Mashentsev shubhali daqiqalarda qozogʻistonlik futbolchilar foydasiga qarorlar chiqardi va oʻzbekistonliklar buni payqamadi. 86-daqiqada Vladimir Shishelov darvozabon bilan yolgʻiz qoldi, Loriya uning oyogʻi ostidagi toʻpga zarba berdi, lekin toʻpni nazorat qila olmadi va Shishelov yiqilib tushdi. Hakamning hushtagi jim boʻlib qoldi. Hakamdan penalti kutayotgan oʻzbekistonliklarning sabri toʻlib, murabbiylari va oʻrinbosarlari oʻyinchilarining jahli chiqdi. Mushtlashuv boshlanmadi, biroq qozogʻistonlik futbolchilar oʻzbekistonliklarni tinchlanishga chaqira boshladi. Oʻyin toʻxtadi. Kichkina kurashdan soʻng hammasi oʻziga keldi va hakam Anvar Soliyevni maydondan chetlatdi.

U bilan birga oʻyin hayajon ham soʻnmadi. Ammo oʻzbekistonliklarning soʻnggi urinishlari natija bermadi va hisob 1:1 boʻlib qoldi.

### Protokol

Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston v Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007-yil 11-mart | **Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston** | **1 : 1**  | **Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston** | Chimkent |   |
|  | Murat Aliuly Suimagambetov Gol 12' | Gollar | Aleksandr Geynrix | Stadion: Qojimuqan Munaitpasov Tomoshabin: 5 000 Hakam: Qirgʻiziston bayrogʻi Mashentsev |
|  |
|  |

*Soliev alaңnan quildi — 88*

|  |  |
| --- | --- |
| 

forma




**Қазақстан**
 | 

forma




**Өзбекстан**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | QQ | **1** | Loriya |
|  | QR | **2** | Simaqov |
|  | QR | **3** | Kuchma |
|  | QR | **4** | Jalmagʻambetov |
|  | QR | **5** | F. Irismetov |  |
|  | JQ | **6** | Chichulin |  |  |
|  | JQ | **7** | Byakov |  | Andoza:Алаңнан |
|  | JQ | **8** | Skorix |  |  |
|  | JQ | **11** | Sүymagʻambetov |  | Andoza:Алаңнан |
|  | JQ | **10** | Baltiev |
|  | Sh | **9** | Otabaev |  | Andoza:Алаңнан |
| **Almasular:** |
|  | Sh |  | Sergienko |  | Andoza:Алаңға |
|  | JQ |  | Finonchenko |  | Andoza:Алаңға |
|  | Sh |  | Jұmasqaliev |  | Andoza:Алаңға |
| **Bapker:** |
| Niderlandlar Арно Пайперс |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| QQ | **1** | Nesterov |
| QR | **2** | Ashurmatov |  | Almashtirildi |
| QR | **3** | Suyunov |
| QR | **4** | Alikulov |  |
| QR | **5** | Koshelev |  | Almashtirildi |
| JQ | **8** | Jeparov |
| JQ | **7** | Xashimov |  |  |
| JQ | **15** | Geynrix |  | Almashtirildi |
| JQ | **9** | Kopadze |  |  |
| Sh | **10** | Magdeev |  |  |
| Sh | **11** | Inomov |
| **Almasular:** |
| Sh |  | Soliev | Qizil kartochka 88 | Zaxiradan tushirilgan |
| Sh |  | Mandzukas |  | Zaxiradan tushirilgan |
| Q |  | Shishelov |  | Zaxiradan tushirilgan |
| **Bapker:** |
| Rauf Inileev |

 |

Uchrashuvdan keyin
------------------

***Uchrashuvdan keyingi turnir jadvali***

| Joy | Jamoa | Oʻ | Gʻ | D | M | G | ± | N |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Qozogʻiston Qozogʻiston | 3 | 2 | 1 | 0 | 4  -  1 | +3 | **7** |
| 2 | Ozarbayjon Ozarbayjon | 3 | 2 | 0 | 1 | 2  -  1 | +1 | **6** |
| 3 | Oʻzbekiston Oʻzbekiston | 3 | 1 | 1 | 1 | 7  -  2 | +5 | **4** |
| 4 | Qirgʻiziston Qirgʻiziston | 3 | 0 | 0 | 3 | 0  -  9 | −9 | **0** |

O — oʻyinlar, W — gʻalaba, T — durang, N — magʻlubiyat, Gollar — urilgan va oʻtkazib yuborilgan gollar, ± — toʻplar farqi, N — ochkolar

Uchrashuvdan soʻng oʻzbekistonliklar ustozi Rauf Inileev quyidagi fikrlarni bildirdi.

*Qozogʻiston OFKdan kelgan hakamlarning adolatsizligidan norozi boʻldi. Lekin bugungi oʻyinda hakamning yordamiga tayanganingiz qiziq boʻldi. Qozogʻistonlik futbolchilarga nisbatan ranjimadim, ammo hakamlarning biryoqlama bahosi achinarli. Bizning foydamizga kamida ikkita penalti belgilanishi kerak edi. Hakam yordamida emas, oʻz kuchingiz bilan gʻalaba qozonganingiz siz uchun yaxshi.*
**Alisher NIKIMBOEV** (Oʻzbekiston terma jamoasi menejeri).

```
*Musobaqani tashkil etgan Qozog'iston futbol federatsiyasiga va boshqa tashkilotlarga o'z minnatdorchiligimni bildiraman. To'g'ri, kamchiliklar bo'lishi mumkin, ammo turnir yashaydi. Futbolchilarimizning maydondagi xatti-harakatlari uchun uzr so'raymiz! **Alisher NIKIMBOEV** (Oʻzbekiston terma jamoasi menejeri).*
```

Alisher Nikimbaev aytganlariga qaramay, Alma.TV turniri boshqa tashkil etilmadi. Shuningdek, oʻsha turnirdan keyin Oʻzbekiston va Qozogʻiston terma jamoalari boshqa toʻqnash kelishmadi.

Oʻzbekiston futbol federatsiyasi Chimkentdagi oʻyin natijalarini tahlil qilib, Anvar Soliyevni uch oy davomida terma jamoa oʻyinlarida ishtirok etmaslik bilan jazoladi. Maydonga yugurib chiqib, hakamga ogʻir soʻzlarni aytgan darvozabonlar ustozi Anvar Rashidov ham jazosiz qolmadi: u jamoadan bir muddat chetlatildi. Alisher Nikimbaev va Rauf Inileyevga qattiq tanbeh berildi.

Havolalar
---------

* Shimkentshe derbi