**"Qoazaqstan" milliy telekanali** (qozoqcha: *«Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы*) — Qozogʻiston Respublika teleradiokorporatsiyasi AK tarkibiga kiradi. 1958-yilda tashkil etilgan. Oʻsha yilning 8-martida Olmaota studiyasidan birinchi eshittirish, dekabr oyida esa har kuni 5 soatlik eshittirish boshlandi. 1959-yilning apreliga qadar Qozogʻiston televideniyesida 333 ta dastur, 497 ta film va kinojurnallar tayyorlandi. Oʻtgan asrning 70-80-yillarida Qozogʻiston televideniyesi rangli koʻrsatuvlar koʻrsata boshladi. Efir davomiyligi 7 soat, xodimlar soni 412 nafarga yetdi. 11 tahririyat, 4 ijodiy birlashma mavjud edi. 1994-yil 4-aprelda Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan „Qozogʻiston teleradiokompaniyasi" Respublika korporatsiyasi tashkil etildi. 2002-yilda „Qozogʻiston" Milliy telekanali deb oʻzgartirildi. Kanalning 14 ta hududiy filiali mavjud. Uning eshittirishlari 2003-yilda Qirgʻiziston, Oʻzbekiston, Rossiyaning Qozogʻiston bilan chegaradosh 12 viloyati va Xitoyning Shinjon-Uygʻur avtonom viloyatida boshlangan.

Tarixi
------

"Qozogʻiston" Milliy telekanali Qozogʻiston Respublika teleradiokorporatsiyasi AK tarkibiga kiradi. 1958-yilda asos solingan bu telekanal dastlab kuniga 5 soat efirga uzata boshlagan. Oʻshandan beri telekanalning texnik salohiyati yil sayin ortib bordi va 1987-yilda telekoʻrsatuvlar boʻyicha ittifoqdosh respublikalar orasida toʻrtinchi, badiiy va hujjatli filmlar ishlab chiqarish boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi.

Bugungi kunda telekanalning texnik salohiyati mamlakat hududining qariyb 100 foizida, Rossiya Federatsiyasining qoʻshni viloyatlari, Qirgʻiziston, Oʻzbekiston, Turkmaniston,Moʻgʻuliston va Shinjon-Uygʻur avtonom viloyatida translyatsiya qilish imkonini beradi. Shuningdek, u zamonaviy televideniening barcha talablariga javob beradi.

Ayni paytda Milliy telekanal texnik koʻmagida davlatimiz rahbari ishtirokidagi tantanali yigʻinlar, telekoʻpriklar, sportning eng muhim oʻyinlari oʻtkazilmoqda.

Bugungi kunda Milliy kanalda turli yoshdagi yangiliklar va maxsus tok-shou janrlari, koʻngilochar va maʼrifiy koʻrsatuvlar, ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy koʻrsatuvlar, shuningdek, davlat tilini rivojlantirishga asoslangan loyihalar efirga uzatilmoqda.

Kanal birinchi marta 1990-yilda qayd etilgan. Oʻshanda kanalda oʻrtada 1 raqami boʻlgan uy shaklidagi logotip bosilgan edi. Shunday qilib, kanal nomi **"Qozogʻiston-1"** oʻzgartirildi. 2002-yildan esa chavandoz tasviri boʻrttirilib, pastki qismida petrogliflarda **"Qozogʻiston"** nomi berilgan.

2002—2006-yillarda kanal nomi Kultegin yodgorligining qimmatli merosi sifatida qayd etilgan. Ilgari 14 ta hududdagi filiallar boshqacha chaqirilgan boʻlsa, keyinchalik ular bir xil boʻlib qoldi. Masalan, „Qozogʻiston-Jambil", „Qozogʻiston-Qoʻstanay", „Qozogʻiston-Aktau" deb nomlangan.

2006-yilda qoʻchqor shoxli koʻk-sariq dumaloq logotip yaratilgan.2011-yilda Qozogʻiston qozoq tilidagi yagona kanalga aylandi. Logotip milliy bezakning tiniq va boy rangga ega boʻlishi uchun yangilandi.

2014-yilda esa televizorning rangi keskin oʻzgardi. Rebrending amalga oshirildi. Media tuzilmasining logotipi Mustaqillik va Moviy bayroq bilan hamohang tarzda oʻzgardi.

2017-yilda media tuzilmaning nomi lotinchaga oʻzgartirildi. Korporatsiyaning hududlardagi oilalari oʻzgarmagan. Filiallar asl, tarixiy joylar nomi bilan atalgan. Bundan tashqari, ayrim hududlardagi telekanallar nomi qozoqchaga oʻzgartirildi. Masalan, Petropavlovsk — „Qiziljar", Pavlodar — „Irtish" va Uralsk — „Aqjayik", Ust-Kamenogorsk — „Oltoy".

Telekanal 2012-yil 24-dekabrda Nur-Sulton shahridagi „Kazmedia markazi" dan oʻz efirini boshlagan.

"Qozogʻiston" NTA xodimlari
===========================

* Lyazzat Tanishbay
* Ilhom Ibrohim
* Yerjanar Asheyxon
* Dana Axmetova
* Erkin Muhamedjonov
* Manba Olzhay
* Bagjon Bimuratova
* Shynar Iksangalieva
* Saltanat Auesbayeva
* Gulnar Rahimova
* Sangerim Jakhina
* Raxima Bautaeva
* Agent Janibek
* Oygul Mynjasar
* Tanakoz Ilyosova
* Aydos Jukanovich
* Bolatbek Bayanxon
* Timur Kasabekov
* Makpal Ukenova
* Jalgas Altayev
* Roziya Idrisboyeva
* Baxitjan Shimirbayev
* Saule Jirenshina
* Qayrat Musaqulov
* Jandos Kaltayev
* Ongar Alpisbayevich
* Aibek Qobdabay
* Bozorqul Otinshieva
* Salom Omash
* Albina Ashim
* Armangul Toʻqtamurat
* Abauova Beinegul
* Arystan Rysbek
* Jazira Orazovna
* Jaina Slambek
* Nurtileu Imangalievich
* Nartay Aralbayevich
* Sharbat Jangabylova
* Usenov Maqsat
* Akmaral Tleumagambetova
* Leyla Dulatovna
* Hurmatli Doʻsjon
* Gulnaz Alimgerey
* Aygerim Seyfolla
* Nurbek Bekbau
* Gulnur Orazymbetova
* Aykerim Esenali
* Darxon Abdik
* Akbayan Saparbayeva
* Leyla Sultonovna

Dasturlar:
----------

### Nonushta

* „Tańsholpan"

### Axborot va tahliliy

* Aqparat dasturi
* Dunyo koʻzgusi
* Jurnalist tadqiqoti
* Masele

### Ijtimoiy-siyosiy

* ASHYQ ALAŃ

### Studiya dasturi

* Nur Tiley
* Donolik maydoni
* Yorqin tabriklar

### Ijtimoiy

* Azizlar
* NIET
* Ruhning iliqligi
* Televizion shifokor
* Qishloq aholisi
* Siz ham bir gʻishtdan tugʻilgansiz…
* 100 ta yangi nom
* Aksaut
* Imonning asosi
* Ajoyib chekka
* Mening Qozogʻistonim

### Hujjatli film

* Azamat
* Qattiq ruh
* Shaxsiyat
* Tashqi koʻrinish
* Sivilizatsiya mayoqi
* Qozogʻiston gʻaznachiligi
* Nomaʼlum Alash
* Mustaqillik isteʼdodlari
* Dasht sivilizatsiyasi

### Madaniy va oʻyin-kulgi

* Kumush tomoq
* Jaydarman
* Qiziqarli va zukkolik uchun platforma
* Hazil olami

Eng yaxshi dasturlar
--------------------

### Ikki yulduz

**"Ikki yulduz"**-"Qozogʻiston" milliy telekanalidagi koʻrsatuv. Loyihadan koʻzlangan maqsad-turli sohalarda mashhur shaxslarga qoʻshiq aytish. Loyiha tanlov shaklida boʻlib, har bir juftlikning bir aʼzosi professional qoʻshiqchi boʻlishi kerak.

### 100 qozoq qoʻshiqlar

„ Qozoq yuz qoʻshigʻi" loyihasi soʻnggi oʻn yillikda mamlakat qoʻshiq merosini birlashtirishga qaratilgan birinchi keng koʻlamli urinishdir. U bir necha bosqichlardan iborat.

„Qozogʻiston ovozi"
-------------------

### "Buni aytish oson… „

**"Aytishga oson…"** tok-shousi Milliy kanalning eng ommabop ijtimoiy tok-shoularidan biridir. Teleloyiha 2012-yildan 2017-yilgacha efirga uzatilgan. Dasturni taniqli jurnalist Beysen Kuranbek olib bordi.

„Shanba kuni ertalab"
---------------------

### "Tungi studiya"

"Tungi studiya"-"Qozogʻiston" telekanalining eng mashhur teleloyihalaridan biri. Dastur boshlovchisi qozogʻistonlik produser, teleboshlovchi Nurlan Koyanbayev (oʻsha paytda aktyor Qayrat Adilgerey) edi.

Kechki tomoshalar butun dunyoda juda mashhur. Ular telekanallarda ajoyib baho berishadi. AQShdagi „Late Night Show" loyihasi,Buyuk Britaniyadagi "The Graham Norton Show "va Rossiyadagi "Vecherniy Urgant „ loyihalari jahon eʼtiborini tortgan loyihalar sirasiga kiradi."Tungi studiya" ham shu dasturlarda efirga uzatildi. Dasturda maxsus mehmon va ular bilan erkin mavzuda hazil-mutoyiba suhbati oʻtkaziladi.

"Egizaklar"
===========

„Egizaklar"-taniqli xonandalar va boshqa soha faxriylari nafaqat qoʻshiq kuylaydi, balki eng yaxshi juftlik sifatida gʻolib chiqishga intiladi. Loyiha gʻoliblari hakamlar hay’ati va tomoshabinlar tomonidan aniqlanadi.

Havolalar
---------

* „Qozogʻiston RTRK" OAJ rasmiy veb-portali
* „Qozogʻiston" Milliy telekanalining rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (28-iyul 2014-yil). Mұragʻattalgʻan 2014-yil 28-iyul ichida.
* „Qozogʻiston" Milliy telekanalining onlayn koʻrsatuvi Wayback Machine saytida arxivlandi (28-iyul 2014-yil). Mұragʻattalgʻan 2014-yil 28-iyul ichida.
* KAZsport telekanalining rasmiy sayti
* KAZsport telekanalining onlayn translyatsiyasi Wayback Machine saytida arxivlandi (31-iyul 2014-yil). Mұragʻattalgʻan 2014-yil 31-iyul ichida.
* Balapan telekanalining rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (27-yanvar 2014-yil). Mұragʻattalgʻan 2014-yil 27-yanvar ichida.
* „Balapan" telekanalining onlayn koʻrsatuvi Wayback Machine saytida arxivlandi (5-dekabr 2013-yil). Mұragʻattalgʻan 2013-yil 5-dekabr ichida.
* Qozogʻiston-Koʻkshetov
* Qozogʻiston — Aqtoʻbe
* Qozogʻiston-Atirau
* Qozogʻiston — Ust-Kamenogorsk
* Qozogʻiston — Taraz
* Qozogʻiston-Uralsk
* Qozogʻiston-Qaragʻanda Mұragʻattalgʻan 2014-yil 8-avgust ichida.
* Qozogʻiston-Qoʻstanay
* Qozogʻiston — Qiziloʻrda
* Qozogʻiston-Aktau
* Qozogʻiston — Pavlodar
* Qozogʻiston — Petropavlovsk
* Qozogʻiston — Olmaota
* Qozogʻiston — Semey
* Qozogʻiston — Chimkent
* Qozoq radiosining rasmiy sayti
* Shalkar radiosining rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (8-iyul 2015-yil). Mұragʻattalgʻan 2015-yil 8-iyul ichida.
* „Ostona" radiosining rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (24-sentabr 2014-yil). Mұragʻattalgʻan 2014-yil 24-sentabr ichida.
* Classic Radio rasmiy veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (1-sentabr 2019-yil). Mұragʻattalgʻan 2019-yil 1-sentabr ichida.

Manbalar
--------

1. ↑  Qazaq mәdenietі. Ensiklopediyaliq aniqtamaliq. Almati: „Aruna Ltd." JShS, 2005 ISBN 9965-26-095-8

1. Wayback Machine saytida arxivlandi (7-aprel 2017-yil). 2012 jildiң 24 jeltoqsaninda Astana qalasindagʻi „Qazmedia ortaligʻinan" xabar tarata bastadi. HD formatqa toliqtay kөshken telearna media keңіstіktegі әleuetіn jil sayin ұlgʻaytuda.
2. ↑ http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels/ Wayback Machine saytida arxivlandi (16-yanvar 2014-yil).
3. ↑ http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ Wayback Machine saytida arxivlandi (18-fevral 2014-yil).
4. ↑ Qazaq mәdenietі. Ensiklopediyaliq aniqtamaliq. Almati: „Aruna Ltd." JShS, 2005 ISBN 9965-26-095-8