recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Brest (maʼnolari).

**Brest** (belaruscha: *Брэст*; 1921-yilgacha **Brest-Litovsk**, 1939-yilgacha Brest-Lug) — Belarus shahar. Brest viloyatining maʼmuriy markazi. Muxaves daryosi Gʻarbiy Bug daryosiga quyilish yerida. Dare porti va temir yoʻl tuguni. Aholisi 278 ming kishi (1999).

Dastlab 1017-yilgi solnomalarda Berestye nomi bilan tilga olingan. 11 asrda Turov knyazligi qoʻl ostida boʻlgan. 1044-yilda Kiyev knyazligi bosib olgan va 12-asr oʻrtalaridan Volinsk knyazligiga tobe boʻlgan. 1319-yilda Litva knyazligi bosib olgan. Lyublin uniyasi boʻyicha Brest 1569-yil Rech Pospolita tarkibiga kirgan. 1596-yil Brestda Brest uniyasi eʼlon kilindi. 1795-yilda Brestni Rossiya bosib oldi. 19-asrning 30- yillaridan boshlab Brest qalʼa bilan mustahkamlandi. 20-asr boshlarida Brest Rossiya imperiyasining gʻarbiy chegarasidagi eng mustahkam qalʼaga aylandi. 1918-yil Brestda Rossiya bilan Germaniya oʻrtasida Brest sulhi tuzildi. 1919-yil dan Brest Polsha, 1939-yildan Belarus tarkibida. Urush yillarida (1941—45) Brestda shiddatli janglar boʻlgan. Brest 1944-yildan keyin qayta tiklandi va zamonaviy binolar qurilishi hisobiga kengaydi.

Brest— yirik sanoat va madaniyat markazi. Mashinasozlik, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari ishlab turibdi. Uyroʻzgʻor kimyosi mahsulotlari, qurilish materiallari, mebel ishlab chiqariladi. 2 oliy oʻquv yurti, 2 teatr, oʻlkashunoslik muzeyi va Brest qalʼasi mudofaasi muzeyi bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shimoli-gʻarbiy hududlar** — Kanadadagi maʼmuriy hududiy birlik. Maydoni 1,3 mln. km². Aholisi 41,4 ming kishi (2002). Maʼmuriy markazi — Yellouston shahri Sh. Shimoli-Gʻarbiy hududlar Shimoliy Amerika materigining shim. qismini, Kanada Arktika arxipelagini oʻz ichiga oladi. Gʻarbida Makenzi togʻlari (eng baland joyi 2164 m) bor. Ikdimi arktika va subarktika iqlimi. Oylik tralar yozda 3—16° dan qishda —28°, —36° gacha. Yillik yogʻin 150-400 mm. Oʻsimliklari tundra va oʻrmon tundrasi, jan.gʻarbida igna bargli oʻrmonlar bor. Sh. Shimoli-Gʻarbiy hududlar Kanadaning kam oʻzlashtirilgan qismi. Iqtisodiyotining asosini konchilik sanoati tashkil qiladi. Rux, qoʻrgʻoshin, oltin, volfram, neft qazib olinadi. Aholi, asosan, moʻynachilik bilan shugʻullanadi. Asosiy transport arteriyasi — Makenzi daryosi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kelin salom** — nikoh toʻyi marosimlaridan. Kelin salom turkiy va boshqa xalqlarda turli shakllarda uchraydi. Kelin tushgan kunning ertasiga ertalab kuyovning ota-onasi va yaqinlariga hurmat yuzasidan oʻtkaziladi. Mahallaning dasturxonchisi yoki K.s.ni boshqaruvchi kelinni yasantirib, yuziga parda yopgan holda hovliga olib chiqadi, qiziq gaplar, hikmatli soʻzlar, baytlar bilan kelin yoniga keluvchilarga murojaat qilgan. Kelin jim turgancha gap kimga qaratilgan boʻlsa, oʻshanga qarab taʼzim qilgan. Baland ovoz bilan birinchi boʻlib, qaynota, soʻng qaynona nomini aytib K.s. deydi. K.s. kuyov ota-onasidan boshlanib, oiladagi eng kichik bolalargacha, qoʻniqoʻshnilarga ham bagʻishlangan.

Kelin taʼzim bilan egilib qaynota va qaynonasiga salom qiladi, ular salom javobini berib, kelinning boshiga koʻrmana qoʻyadilar. Soʻng kuyovning akaukalari qarindosh va yaqinlari navbat bilan kelib, dasturxonchi qoʻliga koʻrmana (odatda pul, mato, roʻmol va b.) beradilar. Dasturxonchi ularga kelin nomidan turli sovgʻalar (kiyimlik, roʻmol, belbogʻ va b.) topshiradi (yana. q. Betochar).

Adabiyot
--------

* Boʻriyev O. Shoymardonov I. Nasriddinov K,. Oʻzbek oilasi tarixidan, T. 1995.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Muhammad-Yusuf (Mahmet Isup) Qosimov** — Qozon tatar, 1675-yilda Rossiya Qirolligining Hindistondagi elchixonasini boshqargan (Moʻgʻullar imperiyasi). Balx, Xiva, Chardjou boʻylab sayohat qilib, 1677-yil may oyida Qosimov Astraxanga qaytib keldi va 1678-yil yanvarda Moskvaga yetib keldi.

Sayohati
--------

1675-yilda Qosimov Mugʻallar imperatori Aurangzeb saroyiga yuboriladi. Elchixona tarkibiga Vasiliy Aleksandrovich Daudov, elchixona boʻlimi xodimi Nikifor Venyukov va Qozon saroyi kotibi Ivan Shapkin, qozonlik tarjimonlar Anisim Vasilyev va Ivan Gorskiy Astraxan astraxanlik tatar Marmetka ham kirdi. Qosimovga Hindistonga yoʻnalishlarni oʻrganish, Aurangzeb unvonlarini oʻrganish, u bilan birga audiyensiya yigʻish va unga tatar, rus va lotin tillarida nizom taqdim etish. Rus podshosi Aleksey Mixaylovichning sovgʻalarini topshirish topshirilgan. Qosimov Buyuk Moʻgʻullar hokimiyati va savdogarlarining Rossiya bilan doimiy va toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalar oʻrnatishga munosabatini aniqlashi, Moʻgʻullar imperiyasidan Rossiyaga javob elchixonasi yuborilishiga erishishi kerak. Bundan tashqari, Qosimov rus xizmatiga bir qancha hind tosh ustalarini jalb qilishi kerak edi, ularning mahorati Hindiston chegaralaridan tashqarida ham mashhur. Hindistonga ketayotib, elchixona Xiva xonligi va Buxoro xonligini borib, u yerda bo‘lgan rus asirlarini qutqardi.

Elchixona Astraxandan Kaspiy dengizi boʻylab suzib oʻtib, Xivagacha turkmanlardan tuyalar yollangan Qoragʻon iskalasiga kelib qoʻndi. 1676-yil yanvarda elchixona Buxoroga keldi.

Keyin Qosimov Mugʻullar imperiyasi tarkibiga kirgan Balx orqali Kobulga yetib keldi, biroq imperator Aurangzeb afgʻon qabilalarining yirik qoʻzgʻolonini bostirish bilan band boʻlganligi sababli Rossiya elchixonasi imperiya poytaxti Dehliga kiritilmadi va ehtiyot chorasi sifatida imperiyasining shimoli-gʻarbiy chegarasini yopdi. Qosimovga „shoh buyuk podshoh bilan do‘stlik va havaskor surgunda bo‘lishni istamaydi, chunki uzoq vaqt davomida unga Rossiya davlatidan elchilar bo‘lmagan", deyilgan. Qosimov musulmon sifatida rus xizmatini tark etib, Buyuk Moʻgʻullar musulmonlari imperatori xizmatiga borishni taklif qildi, ammo Qosimov buni qatʼiyan rad etdi. U Aurangzeb uchun moʻljallangan sovgʻalarni sotib, undan tushgan pulni 18 rus mahbusini toʻlash uchun ishlatgan.

Balx, Xiva, Chardjou boʻylab sayohat qilib, 1677-yil may oyida Qosimov Astraxanga qaytib keldi va 1678-yil yanvarda Moskvaga yetib keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „СНОШЕНИЯ РОССИИ С БУХАРОЙ И ХИВОЙ ЗА ПОСЛЕДНЕЕ ТРЕХСОТЛЕТИЕ". 5-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
2. ↑  „Татарская путевая литература об Индии (XVII XVIII вв. )". 26-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
3. ↑  „Русско-индийские связи в XVII-XVIII веках". 24-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
**Xoja Ziyobekov** (1914-yil, Buxoro amirligi — 1964-yildan keyin) — qishloq xoʻjaligi xodimi, Stalin nomidagi kolxoz raisi. 1957-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan, ammo 1963-yilda u iqtisodiy jinoyatlarda ayblanib, 1964-yilda Qahramon unvonidan mahrum qilingan.

Biografiyasi
------------

Xoʻja Ziyobekov 1914-yilda Buxoro amirligida tavallud topgan. Millati oʻzbek. 1950-yillarning oʻrtalariga kelib „XIX partiya s’ezdi" kolxozining raisi boʻlib ishlagan. Bu lavozimda ishlagan davrida kolxoz ishlarida muvaffaqiyatlarga erishdi, paxtachilikni rivojlantirishga hissa qoʻshdi. Buning uchun 1957-yil 17-yanvarda unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

1963-yil 14-avgustda Tojikiston SSR sud kollegiyasi juda katta hajmdagi mablagʻlarni oʻgʻirlash va yozuvlar toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqdi, unga 20 kishi, ulardan toʻrt nafari Sotsialistik Mehnat Qahramonlari — Qora Doʻstov, Xoʻja Ziyabekov, Rahim Mavlyanov va Gʻofur Toʻraev kiradi. Xoʻja Ziyabekov „XIX partiya s’ezdi" kolxoz raisi lavozimida ayblanib, partiya xodimi Rahim Mavlyanov bilan jinoiy aloqada boʻlgan, paxta xomashyosini tayyorlash va davlatga topshirish boʻyicha notoʻgʻri maʼlumotlar keltirgan. Ushbu jinoyatni yashirish maqsadida Ziyobekov paxta zavodi ishchilaridan kolxoz tomonidan 233 tonna paxta yetkazib berish uchun 252 713 sovet sovet rubliga notovar hisob-fakturalarini sotib olgan. Shuningdek, Xoʻja Ziyobekov kolxoz pullari va mol-mulkini oʻta yirik miqdorda oʻgʻirlash bilan shugʻullangani, shuningdek, mansab mavqeini suisteʼmol qilgani ham aniqlandi.

Natijada sud Xoʻja Ziyobekovni 15 yilga ozodlikdan mahrum qildi va davlat mukofotlaridan mahrum qilish toʻgʻrisida iltimosnoma berdi. 1964-yil 17-noyabrda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining *farmoni bilan „Davlatni aldaganlik, davlat va jamoat mablagʻlarini katta miqdorda oʻzlashtirganlik uchun sudlanganligi munosabati bilan"* Ziyabekov barcha unvonlardan mahrum qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Дустов Кара" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
2. ↑  „Зиябеков Ходжа". Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Каргапольцев С.*. Потерянные звёзды*, Иваново, 2016.
**Krebs halqasi**, trikarbon kislotalar halqasi, sitrat kislota halqasi — di- va trikarbon kislotalarning oksidlanishi bilan bogʻliq boʻlgan fermentativ reaksiyalarning halqali ketma-ketligi. Uglevodlar, yogʻlar va oqsil (aminokislota)lar oksidativ (SO2 va N2O gacha) parchalanishining umumiy oxirgi bosqichi. 1930-yillarda Sent-Dyerdi dikarbon kislotalardan suksivat, fumarat, malat va oksaloatsetat vafas olish jarayonini bir necha baranar tezlatishini, yaʼni katalitik taʼsir qilish xususiyatiga ega ekanligini koʻrsatib berdi. Keyinchaliku Krebs halqasining eng muhim reaksiyasi qisoblangan oksaloatsetat va piruvat kislotadan sitrat kislota hosil boʻlishini aniqladi.

Krebs halqasi hayvon, oʻsimlik va mikroorganizmlar hujayrasida keng tarqalgan kislorodli vafas olish jarayonining asosiy bosqichi hisoblanadi. Krebs halqasi reaksiyalari (10—12 ta) mitoxondriyalarda kechadi. Halqa sitrat kislotani hosil qilish bilan boshlanib, oksaloatsetat kislotasi hosil boʻlishi bilan tugallanadi. Bunda 2 mol. SO2 ajraladi va bir qator degidrogevaza fermentlarining kofermentlari (qarang Kofermentlar) qaytariladi (4 mol. VADN2 va 1 mol. FADN2). Krebs halqasi reaksiyalarida dikarbon kislotalardan ketogʻlutarat, suksivat, fumarat, malat, oksaloatsetat va trikarbon kislotalardan sitrat, sisakonit, izotsitrat, oksalosuksivatlar ishtirok etadi. K.h- reaksiyalarida qatnashadigan substratlarga atsetat kislotani ham kiritish mumkin, bu kislota yogʻ kislotalarning faol parchalanishi va uglevodlardan vujudga kelgan piruvatning dekarboksillanishi natijasida hosil boʻladi. Piruvat kislota toʻliq oksidlanganda 15 molekula, glyukoza molekulasi xuddi shunday parchalanganda 38 molekula energiyaga boy ATF sintezlanadi.

Krebs halqasining oraliq mahsulotlari moddalar almashinuvyning turli xil reaksiyalarida ishtirok etish uchun halqadan ajralib chiqishi mumkin. Masalan, glyukoneogenez (oksaloatsetat), porfirinlar sintezi (suksivat), yogʻ kislotalar sintezi (atsetat) ana shu tariqa sodir boʻladi. Krebs halqasidan ajralib chiqadigan SO2 karboksillanish reaksiyalari uchun asosiy manba hisoblanadi. Moyli oʻsimliklarda va ayrim mikroorganizmlarda Krebs halqasi qisman oʻzgargan holda namoyon boʻladi va u glioksilat halqasi deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Temza** (inglizcha: *Thames*; lotincha: *Tamesis*) — Buyuk Britaniyadagi eng katta daryo. Uzunligi 334 km, havzasining maydoni 15,3 ming km². Kotsuold qirlaridan boshlanib, London havzasidan oqadi va keng estuariy hosil qilib Shimoliy dengizga quyiladi. Oʻrtacha suv sarfi quyi qismida 260 m³/sek. Qishda toʻlib oqadi. Dengiz suvi koʻtarilganda Temzaning suv sathi London shahri hududida 6,5 m gacha koʻtariladi. Daryoda kema qatnaydi, London shahrigacha dengiz kemalari ham kira oladi. Temza boʻyida Oksford, London (daryo va uning estuariysi boʻylab 60 km masofaga choʻzilgan) shaharlari joylashgan. Temza kanallar orqali Bristol qoʻltigʻi, Irlandiya dengizi va mamlakatning markaziy qismidagi sanoat markazlari bilan bogʻlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX5046795
* GND: 4119580-2
* LCCN: sh85134480
* MusicBrainz: 73165ade-ca8e-4c1b-9f02-c36d30e33cef
* NARA: 10045669
* NDL: 00628782
* NKC: ge292772
* VIAF: 237292804
* en:WorldCat Identities: viaf-237292804

 |
The **Werse-**Germaniyaning Shimoliy Reyn-Vestfaliyadagi Myunsterlanddagi Ems daryosining chap irmog'i hisoblanadi. Versening suv olish maydoni 762,47 km² ni tashki qildi.Uning nomi hind-yevropagacha bo'lgan vaskonik tildan olingan bo'lishi mumkin deya tahminlar mavjud.Bu tildan bask tili rivojlangan. Uning suv sifati II-III sinf, ba'zi joylarda esa II sinf. Kommunal kanalizatsiya fermalari, baliq suv havzalari, lekin ayniqsa qishloq xo'jaligining diffuz ifloslanishi Versening massa balansini ifloslantiradi va butun daryo oqimi bo'ylab, ayniqsa, tutilish havzasi hududlarida evtrofikatsiyaga olib keladi.

Kurs
----

Werse Bekum yaqinidagi Bekkum tepaliklarida uchta bosh oqimdan ko'tariladi: *Lippbach*, *Kollenbach* va *Siechenbach*. Verse nomi *Osttor* va Kollenbax tepasida ishlatilgan. Bekkumdan g'arbga Werse oqadi. Ahlendan biroz oldin u shimoli-g'arbiy tomonga buriladi va Drenshteynfurt yaqinida, keyin Albersloh orqali shimolga oqib o'tadi. Xaskenau yaqinidagi Myunster-Gelmer yaqinida u nihoyat Emsga tushadi. Daryo bir nechta toshib ketadigan suv omborlari bilan tartibga solinadi.

Fauna
-----

Werse boy baliq zaxirasi tufayli baliqchilar uchun mashhur joydir. Bu yerda perch, Pike, Catfish, Pikeperch va sazan, Tench, Bream kabi oq baliq turlari uchraydi. Bundan tashqari, daryo bo'ylab Kingfisher va Grass Snake kabi noyob hayvonlarni ham uchratish mumkin.

Sport va turizm
---------------

 Qishda Versedagi kanoelar
Werse - Alberslohe kanoe klubi ( *Albersloher Kanu klubi 1989* ) mavjud,Ayniqsa, yozda daryodan qayiq ijarasi bo'yicha tijorat tashkilotlari ko'p foydalanadi. .

2007-yil aprel oyida Werse veloyo'li ( *Werseradweg* ) ochiladi. U Reda -Videnbryuk shahridan boshlanadi va Werse va uning atrofidagi qishloqlar bo'ylab 122 yil davom etadi.Velosiped yo'li Myunster-Gelmer yaqinidagi Ems bilan qo'shilish yaqinida tugaydi.

Stadion
-------

* Werse ko'pchilikka ma'lum, chunki futbol stadioni Wersestadion uning nomi bilan atalgan.Bu stadion Germaniya 3-divizionida o'ynaydigan Rot Weiss Ahlen futbol klubining maydoni hisoblanadi.

Irmoqlar
--------

* Ryuenkolk
* Rattbax
* Stelterbax
* Elkerbax
* Olfe
* Kälberbach (beg'araz)
* Erlebach
* Suerbax
* Umlaufbach
* Flaggenbax
* Ahrenhorster Bax
* Vesterbax (Verse)
* Emmerbach
* farishta
* Honebach
* Kreuzbach (beg'araz)

Mills
-----

* Werse Mill
* Werings Mill
* Pleister Mill( *Pleistermühle* )
* Sud Mill ( *Sudmühle* )
* Havichhorst Mill

Manbalar
--------

1. ↑  *Gewässersteckbrief der Werse.* Ministerium für Umwelt und Naturschutz, Landwirtschaft und Verbraucherschutz des Landes Nordrhein-Westfalen
Axis and Allies - ikkinchi jahon urushi strategiyali stol oʻyinlari seriyasidir. Birinchi versiya birinchi marta 1981-yilda nashr etilgan boʻlsa, ikkinchi nashri "Axis & Allies: Classic" 1984-yilda nashr etilgan. 1942-yil bahorida Yerning siyosiy xaritasi hududlarga boʻlingan holda tasvirlangan taxtada oʻynaldi. Oʻyinchilar bir yoki bir nechta rolni oʻynaydilar. Ikkinchi jahon urushining beshta asosiy "jangchilari": Germaniya va Yaponiyaning Axis kuchlari;  Sovet Ittifoqi, Buyuk Britaniya va AQShning Allies kuchlari. Bu jangchilar boshqarilib, ular orqali dushman hududlarini egallashga uriniladi. Erishilgan natijalar tangalar bilan baholanadi. Oʻndan ortiq "spinoff" oʻyinlari ishlab chiqarilgan boʻlsada, ushbu versiyalarning baʼzilari klassik oʻyinning qayta koʻrib chiqilgan varianti edi. Qolganlari esa ikkinchi jahon urushining maʼlum bir sahnasi yoki jangini tasvirlaydi.

Yaratilishi
-----------

Axis and Allies 1970-yillarning oxirida Larri Xarris tomonidan "1942" prototip nomi ostida ishlab chiqilgan.  Xarris Konnektikutdagi mahalliy sevimli mashgʻulotlar doʻkoni, "Citadel Game Store" bilan hamkorlikda 1981-yilda Axis and Allies jurnalini Nova Game Designs kompaniyasi nomi bilan nashr etdi, bu nom doʻkon egasi Pat Floridan kelib chiqqan.  O'yin 1984-yilda Milton Bradley kompaniyasi tomonidan Gamemaster seriyali stol oʻyinlarining bir qismi sifatida qayta nashr etilgan. Bu nashr uni keyingi versiyalardan farqlash uchun orqaga qarab "**Axis and Allies: Classic**" deb nomlandi.  1996-yilda Axis and Allies: klassik sarguzashtli oʻyin sanʼati va dizayn akademiyasining sarguzashtli oʻyin shon-sharaf zaliga kiritildi. "Games" jurnali, shuningdek, "Axis and Allies"ni xaridorlar uchun shon-shuhrat zaliga kiritdi. Jurnal oʻyinni "sifat va oʻyin qiymatining eng yuqori standartlariga javob bergan yoki undan yuqori boʻlgan va kamida 10 yil davomida uzluksiz ishlab chiqarilgan oʻyin yaʼni klassika." deya baholadi. Oʻyin oxirgi marotaba bir necha marta qayta koʻrib chiqildi, eng soʻnggisi 2018-yilda. "Axis and Allies" (1981-yildan hozirgi kungacha) stol oʻyinlari seriyasi hozirda WotC tomonidan **Avalon Hill** yorligʻi ostida ishlab chiqariladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  "Interview with Larry Harris Jr. about his life and his career as a game designer (2020)". Legendary Games Podcast. Retrieved 2021-08-31.
2. ↑  Whitehall, Bruce (March 2008). "25 Years of Axis & Allies". *Knucklebones*. Jones Publishing. **3** (2): 22–24.
3. ↑  Reid, Thomas M. (2007). "Axis & Allies". In Lowder, James (ed.). *Hobby Games: The 100 Best*. Green Ronin Publishing. pp. 17–20. ISBN 978-1-932442-96-0.
4. ↑  "Origins Award Winners (1995)". Academy of Adventure Gaming Arts & Design. Archived from the original on 2008-01-02. Retrieved 2007-11-01.
5. ↑  GAMES Magazine Hall of Fame Archived 2010-04-17 at the Wayback Machine. Retrieved 2010-07-26
**INTIBOH** (arab.- uyg‘onish, hushyor bo‘lish, ogoh bo‘lish) - qalbdagi g‘aflatning barham topishi, manmanlik va g‘aflat tugunlarining yechilishi.

Intiboh sufiylar tushunchasida banda qalbining g‘aflatdan - boshqa narsalarga berilganlik tufayli Xudoni eslamay qo‘yishdan xalos bo‘lishi, g‘aflat uyqusidan uyg‘onib, Xudoga yuzlanishidan iborat.

Tasavvufda intiboh to‘g‘risida ikki xil qarash mavjud. Birinchi qarashga ko‘ra, intiboh suluk yo‘liga kirgan solikning tavba maqomida yuz beradigan holatidir. Zero tavba maqomi solikning o‘z diqqat-e’tibori va o‘y-xayolini birgina Xudoga qaratishiga xalaqit beruvchi bu dunyoga tegishli narsalardan xalos bo‘lishi yo‘lidagi birinchi maqom bo‘lib, uning Xudodan g‘ofillik holatidan chiqishiga olib keladi. Sufiylar tavba maqomini qalbning g‘aflat uyqusidan uyg‘onishi deb bilishadi. Tavba esa solikni xudo tomon olib boradigan yo‘lning boshlanishi hisoblanadi. Intibohning tavba maqomi bilan bog‘liqligini bir qator sufiylarning hayotida kuzatish mumkin. Farididdin Attorning «Tazkirat al-avliyo»sida keltirilishicha, Ibrohim Adhamning shohona hayotdan voz kechib, zohidlik yuliga kirishiga, ya’ni tavba qilib, haq yo‘lini tutishiga unga g‘oyibdan kelgan: «Intiboh!» («Uyg‘on!»), degan chaqiriq sabab bo‘lgan. Intiboh to‘g‘risidagi ikkinchi qarash fano maqomi bilan bog‘liq bo‘lib, solikning qalbi fano maqomida intiboh holatiga tushadi. Robia Adaviyaning aytishicha, qalb uyg‘oq bo‘lganida uning yorga hojati qolmaydi. Chunki uyg‘oq qalb yorda - Xudoda foniy bo‘lgan qalb bo‘lib, yorda foniy bo‘lgan, ya’ni yorga yetishgan va unda yo‘q bo‘lib ketgan narsaga yorning keragi bo‘lmaydi. Chunki, yorning vujudi uning vujudiga aylangan bo‘ladi.

Manbalar
--------

1. ↑   tasavvuf Atamalari izohli lug'ati, ,Toshkent Islom Universiteti Islomshunoslilk ilmiy-tadqiqot markazi Movarounnahr 2015.
**Ota-Qo‘zi ota jome masjidi**—1913 yil qurilgan bo‘lib, Paxtaobod tumani, To‘quvchi aholi punkti, "Qo‘rg‘oncha" MFY, Qirg‘iz Qo‘rg‘on ko‘chasida joylashgan. Jom'e masjidi madrasa vazifasini ham o'tagan. Otaqoʻzi madrasasi Qoʻqon xonligining soʻnggi davr meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi.

### Jom'e masjidi qurilish tarixi

O‘z davrining noyob inshooti Namangandagi usta Muhammadjon tomonidan qurilgan Otaulloh hamda Mulla Qirg‘iz madrasalarini qurdirgan Ota Qo‘zining (1855—1918) mablag‘iga qurligan. Madrasa bezaklari usta Sa’dullaxon tomonidan bajarilgan. Madrasa aylanasiga talabalarga dars o‘tilishi uchun mo‘ljallangan xonalar (hujra) bilan o‘ralgan, g‘arbdan esa masjid qad rostlagan.

### Joylashuvi

Ota Qo‘zi madrasasi Farg‘onalik ustalar Qirg‘izboy hamda usta Mamajon tomonidan XX asr boshida barpo qilingan. Bino Andijonning shimolida Qirg‘iziston chegarasiga yaqin joyda joylashgan.

### Arxitekturasi

Me’morlar pishgan g‘ishtning barcha nafis imkoniyatlarini namoyish qilishgan. Ota Qo‘zi madrasasi binolarining hajmi bir-biridan baland. Shuningdek, minora majmuadan va hujra hajmidan baland ko‘tarilgan ark yoritgichli gumbaz bilan berkitilgan.

Ota Qo‘zi madrasasining umumiy majmuasi o‘z davrining binolariga monanddir. Majmuaning tashqa bezagida ham umumiylik mavjud bo‘lib, devor balandligi bo‘ylab vertikal qatorga saflangan dekorativ minoralar birlashadi. Shu bilan birga yodgorlik o‘zida Farg‘ona yeriga xos alohida xususiyatlarni jamlagan bo‘lib, o‘tmish yodgorligiga o‘zi xoslik bag‘ishlaydi.

### Keyinchalik

Madrasa hududi 1971—75−yillarda taʼmirlanib, u yerga oʻlkashunoslik muzeyi joylashtirilgan.

### Rivoyat va afsonalar

Xalqda Otaqoʻzi jo'e masjidi qad rostlagan joy bilan bog‘liq afsona saqlanib qolgan. Bu yerlarning hukmdori tush koʻradi. Goʻyo uning oldiga oddiy dehqon hukmdor yerlari orqali ekinlarini sug‘orish uchun ariq yotqizishni iltimos qilib kelgan. Hukmdor rad etadi va oʻsha kuni kechqurun momaqaldiroq chaqib, osmondan shunday suv oqimi tushdiki, hukmdorning barcha ekinlari nobud boʻladi. Ertalab hukmdor ko‘ribdiki, o‘sha dehqon yana bug‘doy ekish uchun hukmdorga bir necha tort va bir qop don olib kelibdi. Shunda hukmdor o‘z qaroridan uyaldi va o‘zi dehqonning mehribon qalbi uchun minnatdorchilik bildirish maqsadida uning yerlari orqali katta ariq yotqizishni buyurdi. Oradan bir necha yil o‘tib, namoz vaqtida hamma teng bo‘lgan bu kanal ustida masjid quriladi. Bo‘sh vaqtlarida esa masjid odamlarning qalblari dam oladigan, salqin sukunatda muloqot qiladigan maskanga aylanadi.

### Masjid imomi

```
Bugungi kunda masjid imomi — Dehqonov Ahmadjon
```

1. ↑
2. ↑  „arxiv nusxasi". 19-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
Fizikada, aniqrogʻi, Gamilton mexanikasida **generatsiya qiluvchi funksiya** erkin maʼnoda qisman hosilalari tizim dinamikasini aniqlaydigan differensial tenglamalarni hosil qiluvchi funksiyadir. Umumiy misollar — statistik mexanikaning boʻlinish funksiyasi, Gamiltonian va kanonik oʻzgarishlarni amalga oshirishda kanonik oʻzgaruvchilarning ikkita toʻplami oʻrtasida koʻprik vazifasini bajaradi.

### Kanonik transformatsiyalarda

Quyidagi jadvalda umumlashtirilgan toʻrtta asosiy ishlab chiqaruvchi funksiya mavjud:

| Natijaviy funksiya | Uning hosilalari |
| --- | --- |
| {\displaystyle F=F\_{1}(q,Q,t)\,\!} | {\displaystyle p=~~{\frac {\partial F\_{1}}{\partial q}}\,\!} va {\displaystyle P=-{\frac {\partial F\_{1}}{\partial Q}}\,\!} |
| {\displaystyle F=F\_{2}(q,P,t)=F\_{1}+QP\,\!} | {\displaystyle p=~~{\frac {\partial F\_{2}}{\partial q}}\,\!} va {\displaystyle Q=~~{\frac {\partial F\_{2}}{\partial P}}\,\!} |
| {\displaystyle F=F\_{3}(p,Q,t)=F\_{1}-qp\,\!} | {\displaystyle q=-{\frac {\partial F\_{3}}{\partial p}}\,\!} va {\displaystyle P=-{\frac {\partial F\_{3}}{\partial Q}}\,\!} |
| {\displaystyle F=F\_{4}(p,P,t)=F\_{1}-qp+QP\,\!} | {\displaystyle q=-{\frac {\partial F\_{4}}{\partial p}}\,\!} va {\displaystyle Q=~~{\frac {\partial F\_{4}}{\partial P}}\,\!} |

Misollar
--------

Baʼzan berilgan Gamiltonian garmonik osilatorga oʻxshab ketadigan Gamiltonianga aylantirilishi mumkin:

{\displaystyle H=aP^{2}+bQ^{2}.}
Masalan, Gamiltonian bilan

{\displaystyle H={\frac {1}{2q^{2}}}+{\frac {p^{2}q^{4}}{2}},}
Bu yerda *p* — umumlashtirilgan impuls va *q* — umumlashtirilgan koordinata, tanlash uchun yaxshi kanonik transformatsiya boʻladi.

{\displaystyle P=pq^{2}{\text{ and }}Q={\frac {-1}{q}}.\,(1)}

Bu Gamiltonianni quyidagiga aylantiradi:

{\displaystyle H={\frac {Q^{2}}{2}}+{\frac {P^{2}}{2}},}
Bu garmonik osilator Gamiltonian shaklida boʻladi.

Ushbu transformatsiya uchun *F* hosil qiluvchi funksiya uchinchi turdagi,

{\displaystyle F=F\_{3}(p,Q).}
*F ni* aniq topish uchun yuqoridagi jadvaldagi hosila uchun tenglamadan foydalaning,

{\displaystyle P=-{\frac {\partial F\_{3}}{\partial Q}},}
va (1) tenglamadagi *P* ifodasini *p* va *Q* bilan ifodalangan holda almashtiring:

{\displaystyle {\frac {p}{Q^{2}}}=-{\frac {\partial F\_{3}}{\partial Q}}}
Buni *Q* ga nisbatan integrallash natijasida (1) tenglama bilan berilgan transformatsiyaning hosil qiluvchi funksiyasi tenglamasi olinadi:

|  |
| --- |
| {\displaystyle F\_{3}(p,Q)={\frac {p}{Q}}} |

Bu toʻgʻri ishlab chiqarish funksiyasi ekanligini tasdiqlash uchun uning (1) mos kelishini tekshiring:

{\displaystyle q=-{\frac {\partial F\_{3}}{\partial p}}={\frac {-1}{Q}}}

Manbalar
--------

1. ↑  Goldstein, Herbert*. Classical Mechanics*, 3rd, Addison-Wesley, 2001 — 373 bet. ISBN 978-0-201-65702-9.

* Goldstein, Herbert; Poole, C. P.; Safko, J. L. (2001). Classical Mechanics (3rd ed.)
**Enguri** yoki **Inguri** (gruzincha: *ენგური*, Mingrelian,abxazcha: *Егры*, *Egry* ruscha: *Ингури*, *Inguri*) — Gruziya gʻarbidagi daryo. Daryo 213 km uzunlikda va 4,060 km2 (1,570 mi²) drenaj havzasiga ega.U Svaneti shimoli-sharqidagi Ushguli yaqinidan boshlanadi va ududni gidroenergetika bilan taʼminlashda muhim rol oʻynaydi.

 Enguri daryosining boʻgʻozi, koʻrish minorasi bilan, 2018-yil sentyabr
Daryo Gruziyaning eng baland togʻi — Shxara yaqinidagi baland Kavkazdan chiqadi va janubi-gʻarbga burilib, Anakliya yaqinidagi Qora dengizga quyilishidan oldin togʻ vodiylaridan shimoli-gʻarbga tomon oqadi.

Abxaz-Gruziya mojarosidan beri Gruziya ham, Abxaziya ham daryoda qoʻshinlarini ushlab turadi; Rossiya ham oʻzining tinchlikparvar qoʻshinlarini saqlab turibdi. Yagona qonuniy kesishish nuqtasi 870-metr (2,850 ft) uzunlikdagi Enguri koʻprigi, u1944-yildan 1948-yilgacha nemis harbiy asirlari tomonidan qurilgan. Shuningdek, daryo boʻylab bir qator noqonuniy ulanishlar mavjud.

Gruziyaning energiya ishlab chiqarishida daryo muhim rol oʻynaydi.1988-yilda qurilgan Enguri toʻgʻoni Kavkazdagi eng yirik qurilish binosi hisoblanadi. U 1.1 million kub metr sig‘imga ega suv ombori. Yer osti suv inshootlari milliy energiyaning qariyb 40 foizini ishlab chiqaradi. Ularning jami uvvati 1300 megavatt.

Yana qarang
-----------

* Abxaziya-Gruziya chegarasi
* Mulkura

Manbalar
--------

1. ↑  Statistical Yearbook of Georgia: 2020, National Statistics Office of Georgia, Tbilisi, 2020, p. 12.

Havolalar
---------

* Die Brücke der Deutschen Eurasian jurnali (olmoncha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Gruziyadagi daryolar |
| --- |
|  |
| Qora dengiz havzasi | 
* Abasha
* Bzipi
* Chorokhi
	+ Acharistsqali
* Enguri
* Khobi
	+ Chanistsqali
* Kodori
	+ Sakeni
* Natanebi
	+ Choloki
	+ Ochkhamuri
* Psou
* Rioni
	+ Qvirila
	+ Tekhuri
	+ Tskhenistsqali
* Supsa
	+ Bakhvistsqali
 |
|  |
| Kaspiy dengizi havzasi | 
* Andi Koysu
* Mtkvari †
	+ Liakhvi
	+ Aragvi
	+ Iori
	+ Alazani
	+ Ksani
	+ Algeti
	+ Khrami
* Tergi ‡
 |

 |
**Vla** (Gollandiyalik Vla) — Gollandiya sut mahsuloti, yangi sutning shirinligi, masalan, muhallabi.

„Vla" soʻzi birinchi marta XIII asrda hujjatlashtirilgan va dastlab tort yoki boshqa xamir shirinliklarni oʻz ichiga olgan har qanday kremga tegishli edi. Vla soʻzi bir-biriga bogʻliq va shu vaqtdan boshlab „nozik, keng pirog". Masalan, Limburgse vlaai yoki Limburg pirogi

 Gollandiyalik shisha qirgʻich va uning boshi
Anʼanaga koʻra, vla tuxum, shakar va yangi sutdan tayyorlanadi, ammo bugungi kunda baʼzi sanoat ishlab chiqaruvchilari tuxum emas, balki makkajoʻxori kraxmalidan foydalanadilar. Vla vanilla eng mashhur boʻlgan koʻplab versiyalarda mavjud. Boshqa tamlarga shokolad, karamel, banan, apelsin va olma kiradi. Dastlab, vla shisha idishlarda sotilgan va bu mustahkamlik tufayli butun miqdorni olish qiyin boʻlgan, shuning uchun maxsus qoshiq (flessenschraper yoki flessenlikker) ishlab chiqilgan. Hozirda karton qutilarda sotilayotganboʻlsa-da, bu qoshiqlar gollandiyalik oilaviy oshxonalarda keng tarqalgan.

Vla dastlab odatiy gollandiyalik mahsulot boʻlsa-da, Campina uni 2010-yilda Valoniyada va Germaniyada tanishtirdi va shu vaqtdan beri baʼzi doʻkonlarda sotgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „First occurrence of 'Vla' in the Dutch language." (deadlink). 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2021-yil.
2. ↑  „Простой и вкусный голландский десерт вла". 20-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2021-yil.
3. ↑  „Vla flavors of market leader Campina.". 13-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2021-yil.
**Umar Hafs ibn Abu Hafs Keshiy Gʻaznayoniy** hijriy II-III asrlarda yashagan muhaddis olim. Gʻaznayoniyning tugʻilgan va vafot etgan yillari haqida aniq bir maʼlumotlar saqlanib qolmagan. Lekin tarixchi olim Abu Saʼd Samʼoniyning „Al-ansob" kitobida keltirilishicha Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy hijriy uchinchi asrdan oldinroq yuz yoshda boʻlib oʻz shogirdlariga hadis aytganligi bayon qilingan. Bundan maʼlum boʻladiki, Gʻaznayoniy hijriy ikkinchi va uchinchi asrlar orasida yashagan.
 Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy Gʻaznayon qishlogʻida tugʻilgan. Gʻaznayon qishlogʻi Kesh vohasida joylashgan bir qishloqdir. Shuningdek Gʻaznayon nomi bilan ataluvchi qishloq Hirot va qadimgi Xorazm vohalarida ham boʻlganligi manbalarda qayd qilinadi. Lekin Kesh vohasidagi Gʻaznayon qishlogʻidan chiqqan olimlar Gʻaznayoniy nisbasiga Keshiy nisbasini ham qoʻshib keltirgan.
 Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy oʻz davrining yirik muhaddislari boʻlgan Yahyo ibn Abdulgʻaffor, Abu Said ibn Ato ibn Muso Jurjoniy, Abu Ibrohim Ishoq ibn Ibrohim Bob Keshiy Samarqandiydan hadis ilmidan dars olgan va ulardan koʻpgina hadislar rivoyat qilgan. Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniydan esa shogirdlari Abdulloh ibn Muhammad Shoh Samarqandiy va Iso ibn Hasayn Kasbaviy hadis rivoyat qilishgan. Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy muhaddis olim Said ibn Ibrohim ibn Maʼqal Nasafiyning yaqin doʻsti boʻlganligi manbalarda qayd etilgan.
 Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniyning vafot etgan yili va umrining oxirgi yillarida qaerda yashaganligi haqida aniq maʼlumotlar saqlanib qolmagan.
 Abu Umar Hafs ibn Abu Hafs Keshiy Gʻaznayoniy, Abd ibn Humayd ibn Nasr Keshiy, Yahyo ibn Abdulgʻaffor Keshiy va Fath ibn Shuxraf Keshiy bir davrda yashab, Keshning haqiqiy iftixorlariga aylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Қаранг: Ғазнаён – Кеш қишлоқларидан бири.
2. ↑  Абу Саъд ал-Самъоний. Ал-ансоб. – Ж. 4. – Б. 291.
3. ↑  Ёқут Ал-Ҳамавий. Муъжам ал-булдан. – Ж. 9. – Б. 176.
4. ↑  Абу Саъд ал-Самъоний. Ал-ансоб. – Ж. 9. – Б. 443.
5. ↑  Абу Саъд ал-Самъоний. Ал-ансоб. – Ж. 9. – Б. 18.
**Modulyasiya** (lotincha: modulatio — bir tekislilik) — 1) fizika va radiotexnikada — biror oʻzgarmas fizik jarayonni ifodalovchi kattalikning muayyan qonun boʻyicha oʻzgarishi. M. tashqi taʼsir yordamida amalga oshiriladi.

Elektronikada koʻpgina elektron asboblarning ishi elektron oqimlarini M.lashga asoslangan. Masalan, kineskoplarda ekranga uzatiluvchi televizion shakllarni hosil qiluvchi elektron nuri intensivligi M.lanadi. Kli-stronlarda elektron oqimining tezligi boʻyicha M.lash oqimda elektronlarni guruhlashga olib keladi. Bu esa, oʻz navbatida, guruhlashgan elektronlar kinetik energiyasini oʻta yuqori chastotali tebranishlar energiyasiga aylantirilishiga olib keladi. Radio- va optik diapazonlarda elektromagnit tebranishlarning hamda akustik toʻlqinlarning M.lari katta amaliy ahamiyatga ega. Maʼlumotlar uzatish samaradorligini oshirish, turli tizim va qurilmalarda chastota taqsimotini taʼminlash, signallarning vaqtga bogʻliq parametrlarini oʻlchash uchun texnik qurilma va tizimlarda tebranishlar M.si zarur hisoblanadi. M.jarayonida tebranishning oʻzgaradigan parametrlari (chastotasi, amplitudasi, fazasi)ga qarab uning nomlanishi belgilanadi (chastotali, amplitudali, fazali M.).

Koʻpincha, M.langan signal impuls tarzida, natijasi esa yuqori chastotali impulyelar toʻplami yoki radioimpuls koʻrinishda boʻladi. Hozirgi paytda toʻrt turdagi impulyeli M mavjud: amplituda-impulyeli, chastota-impulyeli, fazaviy-impulyeli va kenglik-impulyeli M. Impulyeli M. uzluksiz garmonik tebranishli M.ga karaganda shovqinga nisbatan kuchaytirilgan tayanchga egaligi bilan ajraladi; 

2) yorugʻlik texnikasida — yorugʻlik nuri yorqinligini yoki yorugʻ dogʻ oʻlchamini kelayotgan signallarga muvofiq ravishda oʻzgartirish; ovozni optik usulda yozib olish, fototelegraf va boshqa sohalarda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Umberto** „**Albert**" **Anastasiya** (/ˌænəˈsteɪʒə/, Italyancha: umˈbɛrto anastaˈziːa
**;** tugʻ. Anastasio anaˈstaːzjo
**;** 1902-yil 26-sentyabr — 1957-yil 25-oktyabr) — italyan-amerikalik mafioz, qotil va jinoyatchilar boshligʻi. Zamonaviy Amerika mafiyasining asoschilaridan biri, Murder Inc. tashkilotining hammuassisi, keyinchalik rahbari. Oxir-oqibat zamonaviy Gambino jinoyat oilasi boshligʻi lavozimiga koʻtarildi. Shuningdek, jinoiy karyerasining katta qismida, asosan, port ishchilari kasaba uyushmalari yordamida Nyu-York shahri qirgʻoqlarini boshqargan. Anastasiya 1957-yil 25-oktyabrda Vito Genovese va Carlo Gambinoning buyrugʻi bilan oʻldirilgan. Ushbu voqeadan soʻng Gambino oila boshligʻi boʻlgan.

Anastasiya Amerika tarixidagi eng shafqatsiz va qoʻrqinchli uyushgan jinoyatchilardan biri edi. Yuksak obroʻsi tufayli unga **The Earthquake** (Zilzila), **The One-Man Army** (Bir kishilik armiya), **Mad Hatter** (Majnun qalpoqchi) va **Lord High Executioner** (Lord Oliy jallod) laqablari berilgan.

Biografiyasi
------------

Albert Anastasiya 1902-yil 26-sentyabrda Italiyaning Kalabriya yarim oroli Parghelia kommunasida Bartolomeo Anastasio va Marianna Polistena oilasida tugʻilgan. Bolaga Umberto Anastasio ismi berilgan. Anastasiyaning otasi temiryoʻlchi boʻlgan. Birinchi jahon urushidan keyin vafot etgan vaqtida otadan toʻqqiz farzandi qolgan. Anastasiyaning sakkiz aka-uka: Raffaele; Frank; Anthony; Joseph; Gerardo; Luigi (Avstraliyaga koʻchib ketgan) and Salvatore Anastasio va bitta singlisi, Mariya, bor edi.

1919-yilda Anastasiya akalari Jozeph, Anthony va Gerardo bilan Nyu-Yorkda oʻzlari ishlaydigan yuk tashuvchi kemani tark etib, AQShga noqonuniy ravishda kirib borishdi. Ular tez orada Bruklindagi portda yuk tashuvchi boʻlib ishlay boshlashdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Raab, Selwyn*. Five Families: The Rise, Decline, and Resurgence of America's Most Powerful Mafia Empires*, 2005 — 72 bet.
2. ↑  „Albert Anastasia Part 01 of 04". *FBI Records: The Vault*. Qaraldi: 5-may 2020-yil.
3. ↑  Newton, Michael*. Boss of Murder, Inc.: The Criminal Life of Albert Anastasia*, March 23, 2020 — 3–4 bet.
4. ↑  *Anastasio, Salvatore*. „Così hanno ammazzato mio fratello Alberto" (it). *Tropea Magazine*. Qaraldi: 5-may 2020-yil.
5. 1 2  *Zampa, Fabrizio*. „Cosa nostra, Chiesa mia" (it). *Tropea Magazine* (5-oktabr 1973-yil). Qaraldi: 5-may 2020-yil. „in origine eravamo nove: Raffaele, Francesco, Alberto, Antonio, Giuseppe, Gerardo, Luigi e io. Poi c'è una sorella, Maria.".
6. 1 2  *Freeman, Ira Henry*. „ANASTASIA ROSE IN STORMY RANKS; One of 4 Feared Brothers, He Survived Death House and Violent Rackets Six Came To America Offered Plot on Dewey" (26-oktabr 1957-yil). Qaraldi: 5-may 2020-yil.
**Oʻzbekiston chorvachilik ilmiy tadqiqot instituti** — ilmiy muassasa. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi ilmiy i.ch. markazi tarkibida. Toshkent viloyati Qibray tumanidagi Qizil Shalola posyolkasida joylashgan. 1939-yil 29-noyabrda Oʻrta Osiyo chorvachilik hamda otchilik styalari negizida tashkil etilgan. Institutda 23 boʻlim (sutdor qoramollar seleksiyasi va ularni koʻpaytirish hamda sut ishlab chiqarish texnologiyasi; goʻshtdor qoramollar seleksiyasi va ularni koʻpaytirish hamda ishlab chiqarish texnologiyasi; qoʻychilik va echkichilik; choʻchqachilik va choʻchqa goʻshti ishlab chiqarish; parrandachilik, parrandalar seleksiyasi va genetikasi; otchilik; qishloq xoʻjaligi hayvonlarini oziqdantirish va boshqalar), maxsus tadqiqotlar olib boruvchi guruxlar bor. Institut tarkibida Qoraqalpogʻiston Respublikasi filiali, Toshkent viloyatida „Qizil Shalola" tajriba xoʻjaligi, A. Us anov nomidagi shirkatlar uyushmasi (goʻshtdor qoramolchilik va santagertruda zotli qoramollarni koʻpaytirish boʻyicha); „Erkin" shirkatlar uyushmasi (makkajoʻxori seleksiyasi va urugʻchiligi boʻyicha); Surxondaryo tayanch punkti (goʻsht yoʻnalishidagi qoramollarni urchitish boʻyicha); Samarqand laboratoriya. (qoraola zotli qoramollarni koʻpaytirish boʻyicha); fermentlar ishlab chiqaruvchi laboratoriya. Parrandachilik seleksiyagenetika styasi; Chatqol asalarichilik tajriba xoʻjaligi; bushuyev zotli qoramollarni tarqatish korxonasi; chorva va parranda zotlari, ozuqabop ekinlar, chorvachilikni mexanizatsiyalash boʻyicha koʻrgazma paviloni; chorvadorlar ilgʻor tajriba va mexanizatorlar malakasini oshirish maktabi faoliyat koʻrsatadi. Institut faoliyatining asosiy yoʻnalishlari: chorva mollari va parrandalarning mavjud zotlarini takomillashtirish va yangi zotlarini yaratish; ozuqabop ekinlarning serhosil navlari va duragaylarini yaratish; chorvachilik va yemxashak yetishtirishning jadal texnologiyalarini ishlab chiqish; chorva mollari va parrandalarni ilmiy asoslarda boqish, ularning mahsuldorligini oshirishning biologik asoslarini oʻrganish va 6 institut tashkil etilgandan beri sutdor bushuyev zotli qoramol, jundor va tivit beradigan Oʻzbekiston echki zotlari, qoraola va qizil choʻl zotli qoramollarning 4 tizimi, goʻsht yoʻnalishidagi qoramol zotlarining nasldor podasi, qoʻylarning 9 tizimi, tovuqlarning mahsuddor 2 ta guruhi, ozuqabop ekinlarning 16 navi va duragaylari yaratildi. Oʻtgan davr ichida institutda 1 akad. 20 dan ortiq fan doktori va 300 dan ortiq fan nomzodlari yetishib chikdi. Institutda ilmiy kutubxona, aspirantura, ixtisoslashgan ilmiy kengashlar mavjud. Ilmiy asarlar, monografiyalar, tavsiyanomalar nashr etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bodxiz qoʻriqxonasi** (turkmancha: *Bathyz goraghanasy*) — Turkmanistonning Mari viloyatida, Murgʻob va Tajan daryolari oraligʻida joylashgan qoʻriqxona. 1941-yilda tashkil etilgan. Maydoni 88 ming ga dan koʻproq. Bodxiz choʻllari tabiati va hayvonot olamini qoʻriqlash, pistazorlarni saqlash va parvarishlash, qadimdan bu joylarda yashaydigan qulonlarni qoʻriqlash, koʻpaytirish bilan shugʻullanadi. Bodxiz qoʻriqxonasi da chala choʻl oʻsimliklari usadi, arhar, bezoar echkisi, jayran, qoplon, sirtlon, asalxoʻr, kemiruvchilar, echkiemar, kapchailon va boshqa bor. Bu hududlarda qish iliq boʻlganidan Gʻarbiy Sibir, Qozogʻiston, Oʻrta Osiyoning togʻli oʻlkalaridan uchib kelgan parrandalar Kushka vodiysida, shuningdek Murgʻob va Tajan vodiylarida qishlaydi. Bodxiz qoʻriqxonasi tarkibida qulon va jayranlar bolalaydigan va suv ichadigan joylardan iborat 3 buyurtma qoʻriqxonasi ham bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Turkmaniston bayrogʻi | *Turkmaniston geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Marj Ardabil** jangi yoki **Ardabil jangi** milodiy 730-yilda Eronning shimoli-g‘arbiy qismidagi Ardabil shahrini o‘rab turgan tekisliklarda bo‘lib o‘tgan jang bo‘lib, unda Xazar xoqonining o‘g‘li Barjik boshchiligidagi xazarlar qo‘shini VIII asr boshlaridagi o‘n yillar davom etgan xazar-arab urushi paytida xalifalikning Xazariyaga qilgan hujumlari uchun javob sifatida Umaviylarning Jibal va Eron Ozarbayjoni viloyatlariga bostirib kirgan.

Barjikning Shimoliy Eronga (keyinroq Kurdiston va Shimoliy Mesopotamiyaga) qilgan yurishi Kavkaz togʻlaridan janubda xazarlar hukmronligini oʻrnatishga urinish boʻlishi mumkin.

Umaviylar qo‘mondoni Jarroh ibn Abdulloh boshchiligidagi qo‘shin xazarlar bilan uch kun davomida jang qildi. Oxir-oqibat, ko‘plab mavoliy yordamchilari tomonidan tashlab ketilgan xalifalik qo‘shinlari mag‘lubiyatga uchradi. Jang paytida Jarrah o‘ldirildi. G‘olib Barjik uning boshini taxtining tepasiga osib qo‘ydi. Tarixchi Agapiusning so‘zlariga ko‘ra, arablardan 20 000 kishi halok bo‘lgan va bu raqamdan ikki baravar ko‘proq odam asir olingan.

G‘alabadan so‘ng xazarlar Ardabilni egallab olishdi. Biroq keyingi yili Barjik qo‘shinni Mosulga olib bordi va mag‘lubiyatga uchradi. Muhammad ibn Jarir Tabariy va boshqa arab tarixchilarining yozishicha, Barjik Jarrohning jasadini tahqirlaganidan musulmonlar shunchalik g‘azablanganki, ular qo‘shimcha shijoat bilan kurashganlar. Mosuldagi magʻlubiyatdan soʻng xazar qoʻshini Kavkaz togʻlaridan shimolga chekingan.
**Farxor aviabazasi** — Tojikistonning Farxor shahri yaqinida, poytaxt Dushanbedan 130 kilometr (81 mi) janubi-sharqda joylashgan harbiy aviabaza. U Hindiston havo kuchlari tomonidan Tojikiston havo kuchlari bilan hamkorlikda boshqariladi. Farxor Hindistonning oʻz hududidan tashqaridagi dastlabki harbiy bazasidir.

Tarixi
------

1996–97-yillarda Hindiston razvetkasi (Tadqiqot va tahlil qanoti (RAW)) Tojikiston bilan Farxor aviabazasidan Afgʻoniston shimoliy ittifoqi yuqori balandlikdagi harbiy yuklarni tashish, ularning vertolyotlariga xizmat koʻrsatish va razvedka maʼlumotlarini yigʻish uchun foydalanish boʻyicha muzokaralarni boshladi. O‘shanda Hindiston Farxor mintaqasida kichik harbiy gospitalni boshqargan. Farxordagi shifoxona Tolibon bilan janglarda yaralangan Afg‘oniston Shimoliy ittifoqi a‘zolarini, jumladan, o‘ziga qarshi xudkush hujumidan so‘ng u yerga olib ketilgan harbiy yetakchi Ahmad Shoh Masudni davolash uchun foydalanilgan.

2002-yilda Hindiston Farxorda havo bazasi tashkil etayotganini tan oldi. U Rossiya yordami bilan himoyalangan. Aviabaza avariya holatida edi va 1980-yillardan beri foydalanilmaydi. Hindiston hukumati aviabazani 2005-yilgacha tiklash uchun 2003-yilda xususiy quruvchilar oʻrtasida 10 million dollarlik tender e’lon qildi.

Quruvchi tashkilot bankrot bo‘lganidan so‘ng, Chegara yo‘llari tashkiloti aviabaza rekonstruksiyasini yakunlash uchun ishga kirishdi.

Strategik joylashuvi va geosiyosiy oqibatlari
---------------------------------------------

Farxor havo bazasi Hindiston harbiylariga Hindiston yarimorolida kattaroq rol oʻynash uchun zarur chuqurlik va masofani beradi va Hindistonning Markaziy Osiyodagi oʻz kuchini loyihalashtirish harakatining yorqin ifodasidir.

Yana qarang
-----------

* Ayniy aviabazasi

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Making the water boil in Afghanistan". *The Hindu* (9-iyul 2008-yil). Qaraldi: 1-fevral 2012-yil.
2. ↑  Bhardwaj, AP*. Study Package For Clat 2nd Edition*. Tata McGraw-Hill Education, 2010 — B-349 bet. ISBN 0-07-107468-6.
3. 1 2  „India to station MiG-29 fighter-bombers at Tajikistan base". *The Tribune* (22-aprel 2006-yil). Qaraldi: 1-fevral 2012-yil.
4. ↑  „India to open military hospital in Tajikistan". *The Times of India* (21-noyabr 2011-yil). Qaraldi: 1-fevral 2012-yil.
5. ↑  „Indian military shadow over Central Asia". *Asia Times* (10-sentabr 2002-yil). Qaraldi: 1-fevral 2012-yil.
6. ↑  „India, Pakistan and the Battle for Afghanistan". *Time* (5-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 1-fevral 2012-yil.
7. ↑  William H. Keith, Stephen Coonts*. Death Wave*. Quercus, 2011 — 4 bet. ISBN 0-85738-520-8.
8. ↑  *Tanchum.* „China’s Tajikistan military base eclipses India’s Central Asian ambitions" (en). *East Asia Forum* (22-mart 2019-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Jar (maʼnolari).

**Jar** — vaqtinchalik oqar suvlar yerni oʻyib yuvib ketishidan hosil boʻladigan turli kattalikdagi chuqurlik. J. asosan, yumshoq jinslar (lyoss, lyossimon qumoq)dan tuzilgan baland tekisliklarda, togʻ etagi qiyaliklarida koʻp uchraydi. J. oqova va tashlama suvni oqizib qoʻyish, oʻrmonlarni kesib yuborish, agrotexnika qoidalariga xilof yer haydash, tartibsiz mol boqish natijasida ham vujudga keladi. J.ning uzunligi bir necha oʻn km gacha, kengligi va chuqurligi bir necha oʻn m. gacha boʻladi. J.lar, odatda, yuqori qismining oʻyilishi hisobiga oʻsadi, tagi yer osti suviga yetgandan keyin chuqurlashishdan toʻxtaydi. J.lar Oʻrta Osiyoda (Fargʻona vodiysi), Volga boʻyining oʻrmon-dasht va dasht zonalarida, Xitoyning lyossli viloyatlarida, AQSH va tropik mamlakatlarda koʻproq tarqalgan. Ular ekinzorlarni parchalab katta zarar keltiradi. J. koʻpayib ketmasligi uchun daraxtlar oʻtqaziladi, toʻgʻogʻ va toʻsiqlar, tarnovlar, suv omborlari quriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |