**Hanna-Riikka Sallinen** (1973-yil 12-iyunda tugʻilgan) — finlandiyalik sobiq xokkeychi. U xokkey boʻyicha xalqaro musobaqalarda qatnashgan eng yuqori darajadagi oʻyinchilardan biri.

Sallinen Finlandiya ayollar milliy xokkey jamoasida oʻn olti mavsum oʻynagan faoliyati davomida ikkita Olimpiya bronza medali, bitta Jahon chempionati kumush, oltita bronza medali va uchta Yeropa chempionati oltin medalini qoʻlga kiritgan. 2007-yilda Sallinen himoyachi Marianne Ihalainen bilan birga Finlandiya xokkey shon-shuhrat zaliga kiritilgan, birinchi ikki ayoldan biri boʻlgan. U 2010-yil 21-may kuni Germaniyaning Kyoln shahrida Jahon chempionati tantanalari doirasida IIHF shon-shuhrat zaliga kiritilgan; u bu sharafga sazovor boʻlgan toʻrtinchi ayol va birinchi yevropalik ayol boʻlgan. Hozirda u jahon chempionatlari va Olimpiyadalarda Yevropa tarixidagi eng yaxshi to‘purar hisoblanadi.

Sallinenning Pyeongchangdagi 2018-yilgi Olimpiyadadagi bronza medali uni xokkey bo‘yicha Olimpiyada medalini qo‘lga kiritgan eng keksa xokkeychiga aylantirgan va 2014-yilgi qishki Olimpiya o‘yinlarida erkaklar o‘rtasidagi xokkey turnirida bronza medalini qo‘lga kiritgan hamyurti Teemu Selanning o‘rnini egallagan (43 yoshida). Sallinen 44 yoshida medal bilan taqdirlangan, u birinchi marta ayollar olimpiya xokkey turnirida Olimpiya medalini qoʻlga kiritganidan yigirma yil oʻtgach yana medalga ega chiqqan birinchi xokkeychi boʻlgan.

2022-yilda u Xokkey shon-shuhrat zaliga kiritilgan toʻqqizinchi ayol xokkeychi boʻlgan. U Shimoliy Amerikada tugʻilmagan, bu qadar hurmatga sazovor boʻlgan birinchi ayol xokkeychi boʻlgan.

Xokkey oʻynash faoliyati
------------------------

Sallinen Naisten SM-sarjada oʻn bir mavsum oʻynagan va besh karra Finlandiya chempioni boʻlgan, dastlab 1988-1989-yilgi mavsumda Etelä-Vantaan Urheilijat (EVU), keyin 1993–1994-yilda Keravan Shakers va 1996–1997, 1997–1998-yillarda, 2015–2016-yil JYP Jyväskylä Naiset bilan. U Naisten SM-sarja faoliyati davomida har bir o‘yinda o‘rtacha 2,93 ochko jamg‘arib, 135 oddiy mavsum o‘yinida 201 gol urgan va 194 golli uzatmani (395 ochko) qayd etgan. Naisten SM-sarja pley-off o‘yinida 41 ta o‘yinda maydonga tushib, 86 ochko (36 gol va 50 ta golli uzatma) to‘plagan.

2016-yilda u SDHLda HV71 jamoasiga kelib qoʻshilgan. U 2017-yildan 2019-yilgacha jamoa sardori boʻlib, 92 oʻyinda jami 119 ochko toʻplagan. U 2018-2019-yilgi pley-offda Leksands IF oʻyinchisining tanasini nishonga olganidan soʻng toʻrtta oʻyinga diskvalifikatsiya qilingan.

U 2019-yil aprel oyida, 46 yoshida, 2019-yilgi IIHF ayollar o‘rtasidagi jahon chempionatida kumush medalni qo‘lga kiritganidan ko‘p o‘tmay, faoliyatni yakunlaganini eʼlon qilgan.

### Terma jamoadagi faoliyati

Sallinen Finlandiyani uchta IIHF ayollar Yeropa chempionatida, sakkizta IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida va toʻrtta Olimpiya oʻyinlarida himoya qilgan. Xalqaro faoliyati davomida u 109 ta gol urgan, 95 ta golli uzatmani amalga oshirgan holda 204 ochko toʻplagan va atigi 24 ta PIM toʻplagan.

U 1989-yilda ayollar oʻrtasidagi Yeropa chempionatida debyut qilgan. U, shuningdek, 1990-yilda IIHF tomonidan tasdiqlangan birinchi xalqaro ayollar xokkey jahon chempionatida Finlandiya jamoasi aʼzosi boʻlgan. 1994-yilgi IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gol urish boʻyicha barcha oʻyinchilarni ortda qoldirib, u turnirning eng yaxshi hujumchisi deb topilgan. 1997-yilgi IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida barcha oʻyinchilarni gol urish boʻyicha ortda qoldirgandan soʻng, u ketma-ket uchta jahon chempionatida top-3 hujumchisi deb topilgan birinchi ayol boʻlgan.

1998-yilgi birinchi Olimpiyadada u oltita oʻyinda 12 ochko (7 gol va 5 golli uzatma) toʻplab, Finlandiya jamoasini bronza medalini qoʻlga kiritishga juda katta yordam bergan, turnir jadvalida toʻp kiritish boʻyicha yetakchilik qilgan. Sallinen, shuningdek, Finlandiya terma jamoasini uchta Yeropa chempionati va oltita IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati bronza medali va bitta kumush medalini qoʻlga kiritishga yordam bergan.

2013-yil avgust oyida IIHF u qaytishga urinayotgani haqida xabar bergan va 2013-yil dekabrida Naisten SM-sarjadagi bir nechta o‘yinlardan so‘ng u Sochi Olimpiyadasi uchun Finlandiya ayollar terma jamoasiga tanlab olingan. U yana Finlandiya Olimpiya terma jamoasini 2018-yilgi Olimpiyada oʻyinlariga olib chiqqan va Finlandiyaga bronza medalini qoʻlga kiritishda juda katta yordam bergan .

U 2019-yilgi IIHF ayollar o‘rtasidagi jahon chempionatida 7 o‘yinda 4 ochko to‘plagan, chunki Finlandiya o‘z tarixidagi ilk kumush medalini qo‘lga kiritgan.

Rinkboldagi faoliyati
---------------------

Rinkbol boʻyicha Sallinen 1989-yilda Yeropa chempionati oltin medalini qoʻlga kiritgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Sallinen Hanna-Riikka Nieminen 1973-yil 12-iyunda Markaziy Finlandiyaning Jyväskylä shahrida tugʻilgan. U sportga yoʻnaltirilgan uyda oʻsgan, otasi va ikki akasi ham muvaffaqiyatli sportchilar boʻlgan. Uning otasi 1960-yillarda Finlandiya chempioni boʻlgan. Sallinenning katta akasi Lasse Nieminen JYP Jyväskylä bilan Ligada 500 ga yaqin oʻyin oʻtkazgan va hozirda JYP U16 oʻsmirlar jamoasida yordamchi murabbiy boʻlib ishlaydi. Sallinenning ikkinchi toʻngʻich akasi Juha „Jussi" Nieminen Jyväskylän Kiri bilan Superpesisda oʻn ikki mavsum oʻynagan.

Sallinen jismoniy tarbiya mutaxassisi boʻlib, davlat sektorida nogironlar va doimiy kasallar bilan ishlaydi.

Sallinen va sobiq Liga Xokkeychisi Mika Valila bilan 2002-yilda turmush qurishgan va 2018-yil boshida ajrashishgan. Ularning ikki oʻgʻli, Emil Valila (2003-yilda tugʻilgan) va Elis Valila (2005-yilda tugʻilgan) "Tappara "xokkey klubining mos ravishda U18 va U16 jamoalarida, otalari rivojlangan oʻsha kichik tashkilotda oʻynashadi.

Sallinen va osteopat Petteri Sallinen 2018-yil oxirida turmush qurishgan. Ular Shvetsiyada jismoniy terapiya amaliyotiga ega boʻlib, ularning har biri bemorni parvarish qilishning yarmi uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga olgan. Petteri bemorlarning ogʻrigʻini engillashtirishga eʼtibor qaratadi va Riikka reabilitatsiya uchun fizioterapiya rejimlarini ishlab chiqadi. Petteri, sobiq kinorejissyor, avvalroq aktrisa va teatr rejissyori Anu Halva bilan turmush qurgan; ular 2018-yil boshida ajrashishgan. Ularnin ikki nafar farzandi bor.

Xokkeydagi statistikasi
-----------------------

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

|  |  | Doimiy mavsum |  | Playoffs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavsum | Klub | Liga | GP | G | A | Pts | PIM | GP | G | A | Pts | PIM |
| 1988-89 | EVU | SM-sarja | 6 | 19 | 7 | 26 | 2 | — | — | — | — | — |
| 1989-90 | JyP HT | I-div. | 4 | 5 | 3 | 8 | 0 | — | — | — | — | — |
| 1991-92 | JyP HT | I-div. | 10 | 41 | 3 | 44 | 2 | — | — | — | — | — |
| 1992-93 | SC Lyss | LKA | 17 | 50 | 30 | 80 | 0 | — | — | — | — | — |
| 1993-94 | Shakers | SM-sarja | 21 | 73 | 56 | 129 | 8 | 5 | 11 | 11 | 22 | 4 |
| 1994-95 | JyP HT | I-div. | 8 | 35 | 13 | 48 | 25 | — | — | — | — | — |
| 1995-96 | KalPa | SM-sarja | 10 | 10 | 8 | 18 | 0 | — | — | — | — | — |
| 1996-97 | JyP HT | SM-sarja | 24 | 26 | 38 | 64 | 0 | 6 | 3 | 5 | 8 | 4 |
| 1997-98 | JYP | SM-sarja | 12 | 13 | 8 | 21 | 2 | 6 | 2 | 8 | 10 | 0 |
| 1999-2000 | JYP | SM-sarja | 2 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | — | — | — | — |
| 2000-01 | JyHC | SM-sarja | 9 | 10 | 9 | 19 | 6 | — | — | — | — | — |
| 2001-02 | JyHC | SM-sarja | 13 | 10 | 12 | 22 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| 2002-03 | Limhamn HK | Div. 1 | — | — | — | — | — | 3 | 3 | 3 | 6 | 0 |
| *2003-2013* |  |  |  |
| 2013-14 | JYP | SM-sarja | 13 | 7 | 12 | 19 | 18 | 8 | 5 | 11 | 16 | 12 |
| 2014-15 | JYP | SM-sarja | 14 | 12 | 25 | 37 | 8 | 7 | 5 | 7 | 12 | 4 |
| 2015-16 | JYP | SM-sarja | 11 | 20 | 19 | 39 | 6 | 6 | 5 | 5 | 10 | 2 |
| 2016-17 | HV71 | SDHL | 23 | 10 | 11 | 21 | 12 | 6 | 3 | 3 | 6 | 4 |
| 2016-17 | IF Troja/Ljungby | Div. 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | 0 | — | — | — | — | — |
| 2017-18 | HV71 | SDHL | 36 | 15 | 32 | 47 | 24 | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| 2018-19 | HV71 | SDHL | 33 | 14 | 37 | 51 | 8 | 4 | 1 | 1 | 2 | 25 |
| SM-sarja jami | 135 | 201 | 194 | 395 | 52 | 41 | 36 | 50 | 86 | 28 |
| SDHL jami | 92 | 39 | 80 | 119 | 44 | 12 | 5 | 5 | 10 | 31 |

### Xalqaro

| Yil | Jamoa | Musobaqa | Natija |  | GP | G | A | Pts | PIM |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Finlandiya | EC | Oltin | 5 | 9 | 2 | 11 | 2 |
| 1990 | Finlandiya | WC | Bronza | 5 | 8 | 2 | 10 | 4 |
| 1992 | Finlandiya | WC | Bronza | 5 | 6 | 2 | 8 | 0 |
| 1993 | Finlandiya | EC | Oltin | 3 | 2 | 2 | 4 | 0 |
| 1994 | Finlandiya | WC | Bronza | 5 | 4 | 8 | 13 | 4 |
| 1995 | Finlandiya | EC | Oltin | 5 | 9 | 14 | 23 | 2 |
| 1997 | Finlandiya | WC | Bronza | 5 | 5 | 5 | 10 | 0 |
| 1998 | Finlandiya | OG | Kumush | 6 | 7 | 5 | 12 | 4 |
| 2002 | Finlandiya | OG | 4th | 5 | 0 | 3 | 3 | 2 |
| 2014 | Finlandiya | OG | 5th | 6 | 1 | 4 | 5 | 0 |
| 2015 | Finlandiya | WC | Bronza | 6 | 6 | 0 | 6 | 0 |
| 2016 | Finlandiya | WC | 4th | 6 | 1 | 5 | 6 | 0 |
| 2017 | Finlandiya | WC | Bronza | 6 | 1 | 2 | 3 | 2 |
| 2018 | Finlandiya | OG | Kumush | 6 | 4 | 1 | 5 | 0 |
| 2019 | Finlandiya | WC | Kumush | 7 | 0 | 4 | 4 | 8 |
| Jami | 81 | 63 | 59 | 123 | 28 |

Shaxsiy yutuqlari
-----------------

### Muzli xokkey

| Mukofot | Yil |
| --- | --- |
| Finlandiya |
| Xokkey boʻyicha ayollar oʻrtasida Finlandiya chempioni | 1989 (EVU), 1994 (Sheykerlar), 1997, 1998, 2016 (JYP) |
| Tiia Reima mukofoti | 1993-94 (*73 gol*) |
| Marianne Ihalainen mukofoti | 1993-94 *(129 ball),* 1996-97 *(64 ball)* |
| fin: *Suomen Jääkiekkoleijona* Finlandiya xokkey shon-sharaf zali | 2007-yil |
| Karoliina Rantamäki mukofoti | 2015-16 |
| Prezident kubogi | 2018 |
| JYP Jyväskylä tomonidan isteʼfoga chiqarilgan raqam | 2020-yil 4-yanvar |
| Xalqaro |
| IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining eng yaxshi hujumchisi | 1990, 1994 yil |
| IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati yulduzlar jamoasi | 1992, 1994, 1997-yillar |
| IIHF shon-sharaf zali | 2010yil |

### Boshqa sport turlari

| Mukofot | Yil |
| --- | --- |
| Bandy |
| Ayollar oʻrtasida chim ustida xokkey boʻyicha Finlandiya chempioni | 1989, 1990, 1991, 1992 (JPS) |
| Finlandiya bandi assotsiatsiyasi yilning eng yaxshi oʻyinchisi | 1989, 1992 |
| Pesäpallo |
| Ayollar oʻrtasidagi Pesapallo boʻyicha Finlandiya chempioni | 1989 (Kiri), 1992, 1993 (LaVi) |
| Superpesis yilning eng yaxshi oʻyinchisi | 1989, 1992, 1993 yillar |
| Superpesis aniq zarbalar malikasi | 1993, 1995-yillar |
| Superpesis eng koʻp zarbalar | 1993, 1995-yillar |
| Eng tezkor oʻyinchi | 1989, 1993-yillar |
| Superpesis Oltin koʻrshapalak | 1993, 1995-yillar |
| Superpesis Oltin Mitt | 1993-yil |
| Rinkbol |
| Yevropa chempionati oltin medali | 1989-yil |
| Ayollar rinkbolida Finlandiya chempioni | 1989, 1990, 1992 (JPS), 1993, 1994, 1995, 1996 (TRIO 90) |

Manbalar
--------

1. ↑  *Freijd.* „Riikka Sallinen ny assisterande tränare i HV71 Dam" (sv).  HV71 (16-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2019-yil.
2. 1 2  *Foster.* „Team Finland legend Riikka Sallinen retires" (en). *The Ice Garden* (15-iyun 2019-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2019-yil.
3. ↑  *Murphy.* „Making the case that Riikka Sallinen is the GOAT" (en). *The Ice Garden* (27-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 7-noyabr 2020-yil.
4. ↑  „IIHF Hall of Fame inducts six new members".  National Hockey League. Qaraldi: 5-mart 2010-yil.
5. 1 2  „Winter Olympics: Finland beat OAR 3–2 to claim women's ice hockey bronze". BBC (21-fevral 2018-yil). Qaraldi: 21-fevral 2018-yil.
6. ↑  „Canuck icons Henrik, Daniel Sedin, Sens star Alfredsson lead 2022 Hockey Hall of Fame class". CBC Sports. The Canadian Press (27-iyun 2022-yil). Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.
7. ↑  „Daniel and Henrik Sedin, Daniel Alfredsson headline Hockey Hall of Fame Class of 2022". Sportsnet (27-iyun 2022-yil). Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.
8. ↑  „Lång avstängning för HV-stjärnan efter huvudtackling - Hockeysverige – Mer av sporten du älskar".
9. ↑  „IIHF Hall welcomes five".  International Ice Hockey Federation. Qaraldi: 7-mart 2010-yil.
10. ↑  *Risto Pakarinen*. „Välilä makes comeback". International Ice Hockey Federation (13-avgust 2013-yil). Qaraldi: 26-avgust 2013-yil.
11. ↑  „Riikka Sallinen" (en). *wikipe.wiki*. 13-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-sentabr 2022-yil.
12. 1 2  *Ikonen.* „Peliuran jälkeen: Edes otteluiden seuraaminen ei ole enää sytyttänyt Riikka Salliselle paloa pelaamiseen" (fi-fi). *leijonat.fi*.  Finnish Ice Hockey Association (21-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 25-sentabr 2020-yil.
13. ↑  *Karhu.* „Riikka Sallinen antoi jääkiekolle toisen mahdollisuuden, mutta yksi asia olisi voinut jäädä kokematta – "Pelkäsin että elämä muuttuu pysyvästi"" (fi). *Yle* (1-aprel 2019-yil). Qaraldi: 25-sentabr 2020-yil.
14. ↑  *Ylimutka.* „Avioero! Anu Hälvän ja Petteri Sallisen 22 vuoden pituinen liitto päättyi – ex-mies nai olympiatason jääkiekkoilijan" (fi). *Iltalehti* (31-yanvar 2019-yil). Qaraldi: 25-sentabr 2020-yil.
15. ↑  {{{editor}}}: „Liiga palkitsi kauden 2017–18 parhaat – tässä palkittujen lista" (fi). *liiga.fi* (5-fevral 2018-yil). Qaraldi: 5-iyul 2019-yil.
16. ↑  „JYP kunnioittaa Suomen menestyneimmän naisjääkiekkoilijan uraa: Riikka Sallisen pelinumero jäädytetään" (fi).  Yle (6-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2019-yil.
17. ↑  *Foster.* „To The Rafters: JYP to retire Riikka Sallinen's number" (en). *The Ice Garden* (7-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2019-yil.
18. ↑  Koskela, Kristina; Karlsson, Tobias; Hoppu, Tuomas, eds (2020). "Jääpallokirja 2020" (fi). *Jääpallokirja* (Helsinki: Suomen Jääpalloliito): 128. ISSN 0784-0411.. Qaraldi: 2021-02-22. Riikka Sallinen]]