recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chala yahudiylar** (oʻzbekcha: *chala*) — XVIII asr oxiridan boshlab islom dinini qabul qilishga majburlangan buxorolik yahudiylarni nazarda tutilgan. Bu chala yahudiylari tashqi koʻrinishda Islomga amal qilishdi, lekin yashirincha oʻzlarining yahudiy anʼanalarini saqlab qolishdi. Chala yahudiylari Donmeh va Ispaniyaning Marranosiga juda oʻxshash voqeani olib boradilar. Chala yahudiylari islom dinini tark etish bilan bogʻliq halokatli oqibatlar tufayli haqiqiy yahudiy eʼtiqodiga qayta olmadilar. Bu davrda Islom hukmronligi islom dinidan qaytganlarga oʻlim jazosini belgiladi.

XIX asrga kelib Samarqand, Xiva, Qoʻqon, Margʻilon, Shahrisabz shaharlarida chala yahudiylar jamoalari paydo boʻldi. Chala yahudiylari koʻpincha ikki-uch avloddan keyin mahalliy musulmon aholi bilan turmush qurishni boshlaydilar va qolgan yahudiy anʼanalarini yoʻqotadilar.

Chala yahudiylar dinining iudaizmga qaytishi 1867-yilda Rossiyaning Oʻrta Osiyoni bosib olishi bilan boshlandi. Xiva va Qoʻqon xonliklari Turkiston gubernatorligi tarkibiga kiritilgan boʻlsada, Buxoro xonligi muxtoriyat boʻlib qoldi va islom dinini tark etganlarga oʻlim jazosini qoʻllashda davom etdi. Natijada, koʻplab chala yahudiylari oʻlim xavfidan qutulish uchun Rossiya nazorati ostidagi hududlarga noqonuniy ravishda koʻchib ketishdi. Garchi Rossiya qonunlari bu yangi kelganlarning Buxoroga surgun qilinishi va yaqin orada oʻlimga duchor boʻlishini talab qilsa-da, surgun qilish toʻgʻrisidagi buyruqlar doimiy ravishda kechiktirildi.

Baʼzi chala yahudiylari ham imperiyaga iqtisodiy foydalanishlarini isbotlash uchun savdogar gildiyalariga qoʻshilishdi. Musulmon huquqi Buxoroda atrofdagi shaharlarga qaraganda uzoqroq muddat saqlanib qolganligi sababli, kommunistik sovet hokimiyati Buxoroga kelgan paytga kelib, mahalliy chala yahudiylarning aʼzolari oʻzlarini yahudiy deb bilishmay qolgan va shu paytgacha musulmon aholiga toʻliq singib ketgan.

1920-yilda sovet hokimiyati oʻrnatilgach, aholi oʻrtasidagi diniy tafovut rasman tan olinmay qoldi. Shunga qaramay, pasportlardagi etnik tafovutlar koʻplab chala yahudiylariga yahudiylar emas, balki etnik oʻzbeklar va tojiklar hisoblanishiga imkon berdi.

2000-yilda yozuvchi Mansur Suroshning chala yahudiylarning boshidan kechirgan voqealar tasvirlangan *„Chala" (Chalalar)* romani nashr etildi.

Yana qarang
-----------

* Buxoro amirligi
* Yahudiylik va islom

Manbalar
--------

1. ↑  Akiner, Shirin*. Islamic Peoples of the Soviet Union*. London: Routledge, 1986 — 370 bet. ISBN 0-7103-0188-X.
2. ↑  Mirovalev, Mansur „Uzbekistanʼs long-persecuted Bukhara Jews" Al Jazeera May 5, 2015
3. ↑  Kaganovich, Albert „The Muslim Jews — Chala in Central Asia"
4. ↑  Review of Mansur Surosh’s novel *Chala* on tajnet.com Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-06-11). (ruscha)
5. ↑  „Bukharan Jews: "The Outsiders," A review by Najam Abbas". 27-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2016-yil.

Havolalar
---------

* „Musulmon yahudiylari (Chala) doktor Albert Kaganovich"
**Dorrit Musayeva** (1950-yil 12-yanvar, Quddus, Isroil) — isroillik zargarlik buyumlari dizayneri, muharriri va ishbilarmon ayol, 2003-yildan 2016-yilgacha Islandiyaning birinchi xonimi boʻlgan. U 2000-yilda prezident Ólafur Ragnar Grímsson bilan unashtirilgan va ular 2003-yilda Grimssonning 60 yoshga toʻlgani munosabati bilan turmush qurishgan.

Biografiyasi
------------

Dorrit Musayeva Isroilning Quddus shahrida tavallud topgan. Uning otasi Shlomo Musayev uzoq zargarlar sulolasining bir qismi boʻlgan Buxoroning boy buxoriyalik yahudiy oilasidan boʻlgan. Dorrit Shlomo Musayevning nevarasi. Uning ajdodlari Chingizxonning choponini toʻqiganligi aytiladi. Uning buvisi Ester Gaonoff Yusuf Mamanning avlodi.

Musayeva Quddusning Buxoro mahallasi tugʻilib oʻsgan. 13 yoshida u oilasi bilan Londonga koʻchib oʻtdi. U disleksiya bilan kasallangan va uyda oʻqigan. Ingliz va ivrit tillaridan tashqari nemis, fransuz va island tillarini ham biladi.

Biznes va media martabasi
-------------------------

Musayeva bolaligida Londondagi Hilton Park Leyndagi oilasining zargarlik doʻkonida koʻp vaqt oʻtkazdi va muvaffaqiyatli zargarlik buyumlari dizayneriga aylandi. U ishtirok etgan boshqa biznes loyihalari — Londonning Canary Wharf shahrida ofis binosi qurilishi va Shimoliy Kiprdagi turizm loyihasi.

Islandiyaning birinchi xonimi
-----------------------------

2003-yilda Musayeva oʻzining 60 yoshga toʻlishi munosabati bilan prezident Ólafur Ragnar Grímssonga turmushga chiqdi. U Islandiya madaniyatini chet elda namoyish etishga yordam berdi. U nogiron bolalar uchun mablagʻ yigʻishda faolardan biri.

Shaxsiy hayoti
--------------

Mussayfning birinchi turmush oʻrtogʻi dizayner Neil Zarach boʻlgan va ular ajrashish bilan yakunlangan. 2003-yilda Musayeva Islandiya prezidenti Ólafur Ragnar Grímssonga tugʻilgan kunida 2003-yil 14-mayda turmushga chiqdi.

Mukofot va unvonlari
--------------------

#### Xorijiy unvonlari

* Shvetsiya: Polar Star Qirollik ordenining Grand Xoch aʼzosi.
* Shvetsiya: Qirol Karl XVI Gustavning Ruby yubiley medali sohibi.
* Shvetsiya: Qirol Karl XVI Gustav tavalludining 70 yilligi medali sohibi.

Musayeva *Harper jurnalining* Britaniyadagi eng koʻp aloqador odamlari roʻyxatida uchinchi oʻrinni egalladi. Reykyavikdagi mahalliy jurnal uni Islandiyadagi eng yaxshi kiyingan ayollardan biri sifatida tanladi. Musayeva, shuningdek, Islandiyaning mashhur nashriyot jurnali *Nýtt Líf* tomonidan 2006-yilning ayoli deb topildi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Haaretz - Israel News". Qaraldi: 15-iyun 2016-yil.
2. ↑  name=„Ísland er stórasta land í heimi"
3. ↑  „Shlomomoussaieff". Qaraldi: 15-iyun 2016-yil.
4. ↑  „Dorrit Moussaieff". 3-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2016-yil.
5. ↑  *Procter, By Jane*. „The Ice Queen cometh" (en). *The Times*. Qaraldi: 3-oktabr 2021-yil.
6. ↑  „Dorrit Moussaieff". 13-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2016-yil.
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  „The Reykjavik Grapevine - Your essential guide to life, travel and entertainment in Iceland". Qaraldi: 15-iyun 2016-yil.
*Galenou Apanta*, 1538
**Galen Klavdiy** yoki **Claudius Galenus** (grekcha: *Κλαύδιος Γαληνός*; sentyabr 129, Pergam — taxminan 216, Rim) — qad. rim vrachi va tabiatshunosi. Sharkda Jolinus hakim nomi bilan mashhur. Tibbiyot va falsafaga oid koʻplab asarlar muallifi. "Inson tanasining qismlari haqida"gi mumtoz asarida birinchi marta bir butun organizmni anatomikfiziologik jihatdan tasvir-lab bergan. Hay-vonlarda oʻtkazil-gan viviseksiya tajribalarini tibbiyotga joriy qilgan. Galen shifobaxsh dorilar (qarang Galen preparatlari) deb ataluvchi dori-darmonlarni hayvon va oʻsimlik xom ashyolaridan tayyorlagan. Tabobat tarixida qon aylanish toʻgʻrisidagi dastlabki gʻoyalarni ilgari surgan. Odam anatomiyasi va fiziologiyasi ilmiy diagnostika, davolash va profilaktikaning asosi ekanligini koʻrsatib bergan. Galen antik tibbiyot haqidagi tasavvurlarni yagona taʼlimot tarzida umumlashtirib, 15—16-asrlarga qadar tabiatshunoslikning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan. Galen faylasuf sifatida sezgilardan tashqari aql ham bilish va haqiqat man-baidir, deb hisoblagan. Peripatetiklar taʼlimoti bilan stoiklar taʼlimotini bogʻlab olib borgan. Oʻzining nomi bilan ataluvchi sillogizmning toʻrtinchi figurasi hamda toʻrt mizoj haqidagi taʼlimoti mashhur. Uning "Falsafa tarixya" asari olim vafotidan keyin taxminan 500-yilda tuzilgan boʻlib, u tibbiyot talabalari uchun darslik hisoblangan. Galen taʼlimoti cherkov tomonidan qonunlashtirilgan va u tibbiyotda koʻp asrlar mobaynida hukm surgan.

Yana q.
-------

* Galen preparatlari

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baxritdinova Xosiyat Orifxoʻjayevna** (rus: Бахритдинова Хосият Орифходжаевна) — iqtisod fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Baxritdinova Xosiyat Orifxoʻjayevna 1937-yil 12-dekabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1956-yil 42-oʻrta maktabni tamomlagan. 1960-yilda Toshkent Xalq xoʻjaligi institutining sirtqi boʻlimiga oʻqishga kiradi.

Mehnat faoliyati
----------------

1960—1976-yillar oraligʻida Oʻzbekiston respublikasi Davlat rejalashtirish qoʻmitasiga ishlaydi. 1978-yilda OʻzFAning iqtisodiyot institutiga ishga oʻtadi. 1987-yilda Toshkent Irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash injenerlari institutining Qishloq xoʻjaligida ishlab chiqarishni boshqarish kafedrasiga ishga kiradi. Olima ushbu dargoxda 1987-yildan 1992-yilgacha mudiralik qilgan.

Iqtisod fanlari doktori, professor Baxretdinova Xosiyat Oripovna bugungi kunda Toshhkent Irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislar institutining Suv xoʻjaligini tashkil etish va boshqarish fakultet Menejment kafedrasida mehnat faoliyatini davom ettirmoqdalar.

Ilmiy faoliyati
---------------

1976-yilda nomzodlik ishini muvaffaqiyatli himoya qiladi. Xosiyat Baxritdinova 1987-yilda doktorlik ishini ham muvaffaqiyatli himoya qiladi.

X. Baxritdinova „Menejmeit va marketing" fakulteti talabalariga „Strategik menejment", „Innovatsiya menejmenti", „Menejment asoslari" fanlaridan, magistrlarga „Strategik menejment", „Suv xoʻjaligi menejmenti" fanlaridan maʼruzalar berib keladi.

Olima „Strategik menejment", „Innovatsiya menejmenti", „Menejment asoslari", „Suv xoʻjaligi menejmenti" fanlaridan maʼruza matnlari va uslubiy qoʻllanmalar muallifidir.

Uning rahbarligida uchta nomzodlik dissertatsiyasi himoya qilindi va hozirgi kunda uch nafar aspirant nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilish arafasida. Oʻttizdan ortiq magistrantlar dissertatsiyalari uning rahbarligida himoya qilingan.

X. Baxritdinova oʻn ikkidan ortiq monografiya, oʻnga yaqin oʻquv uslubiy qoʻllanmalar hamda yuzdan ortiq respublika va xorijda chop etilgan ilmiy maqolalar muallifidir.

Shuningdek olima institut, fakultet ilmiy uslubiy kengashning va nomzodlik hamda doktorlik dissertatsiyalarini muhokama qilish seminar kengashining aʼzosidir.

Manbalar
--------


1. 1 2 3  „https://staff.tiiame.uz/teacher/11/books?page=2".
2. 1 2 3 4 5 6  „akademiklar.uz baxritdinova-xosiyat-orifxojayevna haqida".
3. ↑  „Strategik Menejment kitobi Xodiyat Baxritdinova".
**Saniya Hanafiyevna Fazyzulina** - (ruscha: Файзулина Сания Ханафиевна) sharqshunos olima, pedagogika fanlari doktori, professor.

Hayoti
------

1929-yil 28-iyunda Astraxan shahri da tug’ilgan. 1946-yilda O’rta Osiyo universitetining sharq fakultetiga o’qishga kiradi. 1951-yilda fakultetning eron-afg’on bo’limini tugatib, o’z fakultetida ishga qoladi. 1950—1961-yillarda o’rta maktabda o’qituvchi, ilmiy mudir lavozimlarida ishlaydi.

S.H.Fayzulina 1961-yilda Pedagogika fanlari ilmiy tekshirish instituti aspiranturasiga o’qishga kiradi. Aspiranturadan so’ng institutda katta ilmiy xodim lavozimida faoliyatini davom ettiradi. 

1967-yilda olima Toshkent davlat chet tillari instituti (hozirgi O’zbekiston jahon tillari universiteti) ga ishga o’tib, umrining oxiriga qadar mazkur universitetning pedagogika kaffedrasida katta o’qituvchi, 1970-yilda dotsent, 1971-yilda sirtqi fakultet dekani, 1978-yilda kafedraning katta ilmiy xodimi va nixoyat 1987-yilda kafedra mudiri lavozimlarida faoliyat yuritadi. Olima ancha yillar doktorlik va nomzodlik ilmiy darajasini berish bo’yihcha ixtisoslashgan ilmiy kengashning a’zosi boʻlgan.

Ilmiy faoliyati
---------------

1966-yil SSSR Pedagogika fanlarii akademiyasinning akademigi, professor S.Rajabov rahbarligida nomzodlik dessertatsiyasini yozib, O’zbekiston O’zbekiston Pedagogika fanlari ilmiy tekshirish instituti ilmiy kengashida "Эстетическое воспитание учащихся узбекских школ в процессе изучения русской литературы "degan mavzuda nomzodlik dessertatsiyasini himoyadi. 

Olima 1989-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining ilmiy kengashida "Становление и развитие системы эстетического воспитана школьников Узбекистана (1917 - 1980 гг.)" nomlı mavzuda doktorlık dessertatsıyasını yoqlagan, 1991-yılda esa olımaga pedagogıka va psıxologıya kafedrasınıng professorı ilmiy unvoni berilgan. Olima rahbarligida bitta 1 ta doktorlik va 8 ta nomzodllik dessertatsiyalari himoyadan o’tgan. Olimaning 80 dan ortiq maqolalar, risolalar va monoografiyalari nashr qilgan. S.H.Fayzulina oʻzining ilmiy faoliyati uchun „SSSR xalq taʼlimi aʼlochisi" koʻkrak nishoni bilan mukofotlangandir

Ilmiy asarlari
--------------

"*Выразительно чтение как средство эстетического воспитания школьников*." (Учебное пособие), Т. 1968.

*"Эстетическое воспитание студенческой молодёжи".* Т. 1978.

*"Эстетическое воспитание учащихся молодёжи".* Т. 1978.

*"Становление и развитие системы эстетического воспитана школьников Узбекистана "*. Т. 1984.

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2  *O'zbekiston Sharqshunoslari, Malik Abdusamatov, bibliografik ocherk, Qomuslar bosh tahririyati, Toshkent - 1996, 144-145-betlar*.
**Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati**. Lugʻat Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi va Oʻzbekiston Respublikasi hukumati oʻrtasidagi qoʻshma "Oʻzbekiston Respublikasi hukumatiga mamlakat rivojlanishi uchun AKT siyosatini shakllantirish va joriy etishda koʻmak" (ICTP) loyihasi tomonidan Kompyuterlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish boʻyicha Muvofiqlashtiruvchi kengash hamda Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan. 

Lugʻat 2004-yilda chop etilgan izohli lugʻatning ikkinchi nashri boʻlib, unga yangi atamalar kiritilgan, ayrim kam ishlatilayotgan tushunchalar chiqarilgan, bundan tashqari, baʼzi bir taʼriflarga grafik materiallar qoʻshilgan. 
Lugʻat Oʻzbekiston Respublikasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining yanada ommaviylashishi uchun xizmat qilishga moʻljallangan.

Manbalar
--------

1. ↑  [] AKT izohli lug`ati"ning yangilangan ikkinchi nashri

Havolalar
---------

* Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug'ati
**Yashpal** (12-mart, 1903, Firoʻzpur — 25-dekabr, 1976, Laknav) — hind yozuvchisi. Hindiy tilida ijod qilgan. Milliy ozodlik harakatida qatnashganligi uchun bir necha bor qamalgan (1932— 38).

Ijodi
-----

Dastlabki hikoyasi — „Qafasdan qutulish" (1939, qamoqda yozilgan). Yashpal hikoyalarida mamlakatdagi ijtimoiy nuqsonlar fosh qilingan. Yashpal „Xoin" (1943), „Bir partiyadagi oʻrtoq" (1946), „Insoniy qiyofa" (1949), „Amita" (1956), „Soxta haqiqat" (195860), „Oʻn ikki soat" (1963) kabi qissa va romanlarida hind xalqining mustaqillik yoʻlidagi kurash va yutuqlarini tasvirlagan. Yashpalning dastlabki romani „Xoin"da Ikkinchi jahon urushining boshlaridagi, fashistlar va mustamlakachilarga qarshi kurash kuchayib borayotgan davrdagi Hindiston aks etgan. Uning bosh qahramoni, harbiy gospital vrachi Khanna taqdir taqozosi bilan Samarqandga keladi, sanatoriyda ishlaydi, oʻzbek qizi bilan samimiy doʻstlashadi.

Yashpal pyesa, tanqidiy va publitsistik maqolalar ham yozgan. A.Muxtor, B. Kerboboyev va boshqalarning asarlarini hindiy tiliga tarjima qilgan. Panjob shtati adabiy mukofoti (1956) hamda J. Neru mukofoti laureati (1969). Asarlari koʻplab tillarda, jumladan, oʻzbek tilida nashr etilgan.

Manbalar
--------

* Kul bosgan choʻgʻlar, T. 1970.

Adabiyot
--------

* Chauxan Sh. Ocherk istorii literaturi xindi, M. 1960;
* Chelishev Y. Sovremennaya indiyskaya literatura, M. 1981.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yadroviy yo'nalish (Yadro orientatsiyasi)**, yadro fizikasida, kosmosdagi ba'zi o'qlarga nisbatan yadro spinlari yig'ilishining yo'nalishli tartibidir.  Bu yadroviy spektroskopiya usullaridan biridir.

Magnit maydonda spinli yadro sathi energiya oralig'iga ega bo'lgan magnit pastki darajalarga bo'linadi.  Bu darajadagi populyatsiyalar barqaror haroratda Boltsman taqsimoti bilan belgilanadi va mohiyatan teng bo'ladi. Teng bo'lmagan populyatsiyalarni olish uchun Boltsman taqsimotidagi eksponensial 1 ga teng bo'lmasligi kerak. Bunga erishish uchun taxminan 10 millikelvin haroratgacha sovutish kerak. Odatda, bunga qiziqish yadrolarini ferromagnit xostlarga joylashtirish orqali erishiladi.

1940-yillarning o'rtalarida Yevgeniy Zavoiskiy elektron paramagnit rezonansni ishlab chiqdi va natijada yadroviy yo'nalish tushunchasiga olib keldi.  1950-yillarning boshlarida Nevill Robinson, Jim Daniels va Maykl Greys Oksford universitetining Klarendon laboratoriyasida birinchi marta yadroviy orientatsiya namunasini yaratdilar. Hozir Oksfordda yadroviy yo'nalish bo'yicha guruh mavjud. 

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekisto Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Hasanova Shoxista tomonidan wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Bibliografiya
-------------

* KS Krane, Yadro orientatsiyasi va yadro tuzilishi. *Hyperfine Interactions*, 43-jild, 1–4 raqamlar, 3–14-betlar, 1988 yil dekabr.
* B. Bleaney, ytterbium vanadatida o'zaro relaksatsiya va yadroviy yo'nalish. *Ishlar: Matematika, fizika va muhandislik fanlari*, 455-jild, 1988-son, 2835–2839-betlar, 1999-yil 8-avgust. Qirollik jamiyati tomonidan nashr etilgan.
* B. Bleaney, Dinamik yadro polarizatsiyasi va terbium vanadatida yadroviy orientatsiya. *Amaliy magnit rezonans*, 21-jild, 1-raqam, 35–38-betlar, 1988 yil dekabr.

Shuningdek
----------

* Yadro magnit rezonansi
* Mössbauer spektroskopiyasi
* Buzilgan burchak korrelyatsiyasi

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Nuclear orientation, *The Free Dictionary*.
2. 1 2  General Idea of Nuclear Orientation, Nuclear Orientation Group, University of Oxford, UK.
3. ↑  B. Bleaney and O. V. Lounasmaa, Nuclear Orientation and Nuclear Cooling Experiments in Oxford and Helsinki. Part 2. Progress from 1945 to 1970. *Notes and Records of the Royal Society of London*, Volume 57, Number 3, pages 323–330, September 2003. Published by The Royal Society.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kannibalizm (maʼnolari).

**Kannibalizm** - hayvonlarda oʻz turi individlarini yeyish hodisasi; tur ichidagi yirtqichlik. 1300 dan ortiq tur hayvonlarda aniqlangan. K. odatda, noqulay sharoitda, populyasiyalar zichlashib ketganida, oziq yoki suv yetishmaganda roʻy beradi. Urgʻochi hayvonlar erkaklariga nisbatan K.ga moyil boʻladi. Un qoʻngʻizi (Fenebrio) juda koʻpayib ketganida oʻz tuxumlarini yeb, populyasiyadagi individlar soni keskin oshib ketishining oldini oladi. K. evolyusiya jarayonida tur uchun foydali moslanish tariqasida kelib chiqqan. Mac. qoraqurt va beshiktervatarlarning urgʻochisi otalanishdan soʻng erkagini yeb qoʻyadi. Amerika salamandri ochiqqanida oʻzi qoʻriqlayotgan tuxumlardan bir qismini yeb qoʻyadi. Ayrim yaydoqchilarning parazit lichinkasi xoʻjayini tanasidagi oʻz inilarini yeydi, chunki oziq faqat bitta parazit uchun yetadi. Ayrim yirtqich baliqlar yosh baliqchalarni yeyishi bilan oziq uchun raqobatni kamaytiradi. K. kemiruvchilar, koʻpchilik yirtqich hayvonlar, primatlar va b. orasida ham uchraydi. Shunday qilib, K. populyasiyadagi individlar sonini oziq resurslariga moslashtirib turadigan, turning yashab qolishiga imkon beradigan moslanishdan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pallastunturi** — Finlandiyaning Laplandiya hududiga qarashli Muonio va Enontekiö munitsipalitetlarida joylashgan yetti choʻqqidan iborat togʻlar guruh. Eng baland choʻqqisi — 809-metr (2,654 ft) boʻlgan Taivaskero choʻqqisi boʻlib, u Kasivarsi hududidan tashqari butun Laplandiya va Pallas-Illästunturi milliy bogʻining eng baland choʻqqisi hisoblanadi.

Turizm rivoji
-------------

Pallastunturi hududidagi daraxtlar Pallas-Yllästunturi milliy bogʻida joylashgan boʻlib, mazkur milliy bogʻ 1938-yilda tashkil etilgan. Pallastunturi qirlari Finlandiyaning 27 nafar milliy landshaftlari roʻyxatiga kiritilgan va hukumat himoyasiga olingan.

Pallastunturi mehmonxonasi 1938-yilda sharshara yaqinida bunyod etilgan. Funksionalistik uslubda qurilgan ushbu bino 1944-yil oktyabr oyida Laplandiya urushi vaqtida nemis qoʻshinlari tomonidan vayron qilingan. 1948-yildan uning oʻrniga yangi qurilgan mehmonxona oʻz faoliyatini boshladi. Mazkur mehmonxonaga asosan qish oylarida tashrif buyuruvchilar soni ortadi. Ular qutb kunlarida paydo boʻladigan shimol yogʻdusidan bahramand boʻlish va Rojdestvo bayramini nishonlash maqsadida bu yerga tashrif buyuradilar.

1952-yilgi Olimpiya olovi
-------------------------

1952 yil 6-iyul yarim tunda Taivaskero choʻqqisi tepasida 1952-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarining ikkinchi Olimpiya mash’alasi yoqildi. Mash’ala qutb kunlarida chiqadigan quyosh nuri bilan hosil qilingan va Tornio shahriga olib borilgan hamda u yerda Gretsiyaning Olimpiya shahrida yoqilgan asosiy mash’ala bilan birlashtirilgan. Yunon olovi Gretsiyadan Daniyaga olib borilgan va keyinchalik yuguruvchilar jamoasi mash’ala estafetasi davomida uni Shvetsiya orqali Finlandiyaga olib oʻtganlar.

Galereya
--------

|  |
| --- |
| * Pallas 2017-yil bahoridan NE.Pallas 2017-yil bahoridan NE.
* Pallas 2017-yil yoz boshida SH.Pallas 2017-yil yoz boshida SH.
* Levi shahridan PallasLevi shahridan Pallas
* Levi shahridan PallasLevi shahridan Pallas
* Qish tongida Pallastunturining Taivaskero va Pyhäkero choʻqqilari koʻrinishiQish tongida Pallastunturining Taivaskero va Pyhäkero choʻqqilari koʻrinishi
* Taivaskero tepasida 1952-yilgi Olimpiya alangasi yodgorligiTaivaskero tepasida 1952-yilgi Olimpiya alangasi yodgorligi
* Pallastunturining kuzgi koʻrinishi Pallastunturining kuzgi koʻrinishi
 |

Manbalar
--------

1. ↑  Sights around Pallastunturi Fell Outdoors.fi. Retrieved 8 February 2014.
2. ↑  Meaningful National Landscape Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-10-11)..
3. 1 2  Pallas Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-01-03). Lapland Hotels. Retrieved 8 February 2014.
4. ↑  „Torch Relay 1952". *Olympic Games Museum*. Qaraldi: 12-avgust 2020-yil.
5. ↑  „Helsinki 1952 Torch Relay". *Olympic.org*. Qaraldi: 12-avgust 2020-yil.

Havolalar
---------

* Pallas-Yllästunturi milliy bogʻlari rasmiy veb-sayti
**Six Apart** (shuningdek, 6A qisqartma nomi bilan ham tanilgan)- Amerikadagi dasturiy taʼminot kompaniyasi.  Kompaniya San-Fransisko (AQSh) da joylashgan boʻlib, Fransiyaning Parij  va Yaponiyaning Tokio shaharlarida vakolatxonalariga ega.  Kompaniya 2001-yilda San-Fransiskoda tashkil etilgan.

„Six Apart" kompaniyasi Movable Type blog platformasi, TypePad va Vox blog xostlariga egalik qiladi.  U mashhur Live Journal blog xizmatining sobiq egasi hamdir.

Tarix
-----

2006-yil oktabr oyida Six Apart kompaniyasi Live Journal  onlayn-blog xizmatining kirillcha qismini boshqarishni Moskvadagi SUP xalqaro internet media kompaniyasiga  topshirdi.

2007-yil 3-dekabrda Six Apart Live Journal ni SUP ga sotdi.  Press-relizda qayd etilishicha, Live Journal  San-Fransiskoda faoliyatini davom ettiradi va Live Journalning operativ boshqaruvi bilan shugʻullanadi.

Mahsulotlar
-----------

### Movable Type

Movable type- bu Veb-bloglar nashrining dasturiy taʼminoti. Tizim 2001-yil 3-sentabrda eʼlin qilingan, 1.0 versiyasi esa 2001-yil 8-oktabrda ommaga taqdim etilgan. 2007-yil 12-dekabrdan boshlab Movable type bepul dasturiy taʼminot sifatida tarqalmoqda.

### TypePad

TypePad- bu http://www.typepad.com/ manzilida joylashgan veb-blog hosting xizmati.  2003-yil oktabr oyida ishga tushirilgan TypePad hozirgi kunda dunyodagi eng yirik pullik internet-kundalik nashri xizmati hisoblanadi.  TypePad Six Apart tomonidan chiqarilgan Movable Type texnologiyasiga asoslangan.

### Vox

Vox- bu ijtimoiy tarmoq elementlari orqali Veb-bloglarni joylashtirish xizmati.

Hozirgi paytda Vox xizmati mavjud emas.

Havolalar
---------

* SixApart)

Manbalar
--------

1. ↑  *Андрей Борзенко.* „Попробовали" (deadlink).  Журнал Эксперт (3 декабря 2007). 18-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2010-yil.
2. ↑  „Original announcement". Six Apart (3 сентября 2001). 13-avgust 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2008-yil.
3. ↑  „Announcement of first public release". Six Apart (8 октября 2001). 14-avgust 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2008-yil.
4. ↑  „Movable Type Open Source | MovableType.org — Home of the MT Community". 19-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2008-yil.
**Tekxuri** (gruzincha: *ტეხური*)  — Gruziyadagi Rioni daryosining oʻng qirgʻigʻida bulib jo.

Tekxuri Egrisi tizmasida 3002 m balandlikdagi Tekhurishdudi choʻqqisidan pastda koʻtariladi. Samegrelo-Zemo Svaneti mintaqasi boʻylab, asosan janubi-janubiy-gʻarbiy yoʻnalishda oqadi. Oʻrta yoʻlda u Martvili yaqinidagi Salxino joyidan oqib oʻtadi. Nihoyat, u Kolxiya tekisligiga etib boradi, Senaki shahridan janubi-sharqga oqib oʻtadi va janubga buriladi. Koʻp oʻtmay, Abasha chap tomondan Tekxuri bilan uchrashadi. Yana 10 dan keyin km Tekxuri Rioniga quyiladi. Bu 101 km (63 mi) uzunlikda va 1,040 km2 (400 mi²) drenaj havzasiga ega .

Fauna
-----

Daryoda baliq koʻp. Koʻplab muhim oʻyin baliqlari mavjud, jumladan: xira (*Alburnus*), oddiy shtanga (*Barbus barbus*), barbel (*Chondrostoma nasus*), chub, *luciobarbus mursa*. Tekxurida alabalık ham bor, lekin Gruziya qonunchiligi uni baliq ovlashni taqiqlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  [Andoza:Geonameslink Tʼekhuri] Geonames.org
2. ↑  Statistical Yearbook of Georgia: 2020, National Statistics Office of Georgia, Tbilisi, 2020, p. 12.
3. ↑  „Resort Lebarde" (ka). *travelingeorgia.ge*. 8-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2018-yil.

Havolalar
---------

* „Resort Lebarde" (ka). *travelingeorgia.ge*. 8-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2018-08 08.



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Gruziyadagi daryolar |
| --- |
|  |
| Qora dengiz havzasi | 
* Abasha
* Bzipi
* Chorokhi
	+ Acharistsqali
* Enguri
* Khobi
	+ Chanistsqali
* Kodori
	+ Sakeni
* Natanebi
	+ Choloki
	+ Ochkhamuri
* Psou
* Rioni
	+ Qvirila
	+ Tekhuri
	+ Tskhenistsqali
* Supsa
	+ Bakhvistsqali
 |
|  |
| Kaspiy dengizi havzasi | 
* Andi Koysu
* Mtkvari †
	+ Liakhvi
	+ Aragvi
	+ Iori
	+ Alazani
	+ Ksani
	+ Algeti
	+ Khrami
* Tergi ‡
 |

 |
**Bachadon teshilishi** (lotincha: *perforātiō* — teshilish) — bachadon devorining yorilishi. Bachadon yorilishi — bachadonning oʻz-oʻzidan yirtilib ketishi, kech homiladorlik paytida yoki faol mehnat paytida bolani qorin boʻshligʻiga siljishiga olib kelishi mumkin. Bachadon yorilishi — bu tugʻruqning kamdan-kam uchraydigan va ogʻir tugʻruq davri boʻlib, homilador ayollarning bir foizdan kamrogʻiga taʼsir qiladi.

Bachadon teshilish sababi atrofdagi qon tomirlari va siydik pufagi va ichaklar kabi ichki organlarning shikastlanishi boʻlishi mumkin. Agar teshilish vaqtida tashxis qoʻyilmasa, u katta qon ketishiga yoki sepsisga, keyin esa oʻlimga olib kelishi mumkin. Garchi har bir ayol bachadon yorilishi xavfi ostida boʻlmasa ham, homiladorlik va tugʻruq paytida bachadondagi yirtiq yoki teshik ona va homila uchun xavfli boʻlishi mumkin.

Homiladorlik paytida bachadon yorilib ketganda favqulodda aralashuv zarur boʻlishi mumkin va chaqaloqning omon qolish imkoniyatini yaxshilashi mumkin.

Bachadon teshilishi - abortning eng xavfli asoratlari.

**Bachadonning yorilishi xavfini oshiradigan omillarga quyidagilar kiradi.**

* Oldingi kesma
* C-boʻlimidan keyin qin bilan tugʻilish
* Miyomektomiya deb ham ataladigan mioma jarrohligi
* Bachadonni tiklash boʻyicha operatsiya (bachadonning bir qismini olib tashlash, bachadon septumini olib tashlash yoki juda shikastlangan bachadonni tiklash)
* Tana massasi indeksiga (BMI) 30 dan yuqori
* Tibbiy mehnat bilan bogʻliq mehnat

Bachadonning yorilishi chaqaloq uchun sogʻliq uchun xavf tugʻdirishi mumkin. Sizning tibbiy yordamingiz bachadonning yorilishini tashxis qilgandan soʻng, bolani bachadondan chiqarib olish uchun favqulodda sezaryen zarur

Xavf omillari
-------------

* takroriy, ayniqsa tez-tez, abortlar tarixi
* genital organlar tuzilishining anatomik xususiyatlari
* bachadon va qoʻshimchalarning yalligʻlanish kasalliklari
* shifokorning past malakasi
* homiladorlikka qarshi spiralni oʻrnatishda xato qilishlik.

Epidemiologiyasi
----------------

Bachadon teshilishi ichki jinsiy aʼzolarni diagnostik tekshiruv (bemorlarning 1%), gisteroskopiya, induktsiyalangan abort (0,7%), shuningdek, bachadon ichi kontratseptiv vositalarni kiritish (0,3%) tufayli yuzaga kelishi mumkin.

Davosi
------

Bu vaziyat shoshilinch jarrohlik aralashuvni talab qiladi. Bachadon teshilishi yaraning chetlarini tikish va qorin boʻshligʻini sanatsiya qilish yaʼni yuvish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* Akusherlik: ed. Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining akademigi G. M. Savelyeva. Moskva „Tibbiyot" 2000 yil.

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2   „31.1. Перфорация матки",*Гинекология: национальное руководство*, 2009. ISBN 978-5-9704-1046-2.
**Pashtisada** (kro xorvatcha: *Pašticada* — mol goʻshtidan tayyorlanadigan va Xorvatiyada mashhur boʻlgan maxsus qaylali xorvat milliy taomi. Taom koʻpincha Dalmasiya pashtisadasi deb ham ataladi, chunki u aynan Dalmasiyadan kelib chiqqan. Ushbu taom muhim bayramlar, shu jumladan toʻylar taomnomasining ajralmas bir qismidir. Pashtisada odatda nokki yoki keng enli uy ugrasi bilan birga dasturxonga tortiladi. Pashtisadani Xorvatiya oshxonasining choʻqqisi deb ataydilar.

Retsept
-------

Bu eski retseptlarga koʻra, bir necha kun davom pishiriladigan, sabr-toqatni talab qiluvchi, tayyorlash jarayoni koʻp bosqichli goʻshtli taomidir. Pashtisada mol yoki buzoq goʻshtidan tayyorlanadi. Shuningdek, ot va ilvasin goʻshtidan pashtisada tayyorlash mumkin ekanligi ham maʼlum. Birinchi bosqichda goʻsht xushboʻy sirka bilan marinadlanadi. Ikkinchi bosqichda goʻsht boʻlagi qovuriladi. Uchinchi bosqichda, goʻsht sukatlar, koʻp hollarda qora olxoʻri va qalampirmunchoq, muskat yongʻogʻi, dafna yaprogʻi, qalampir kabi ziravorlar, Proshek vinosi qoʻshilgan qaylada pishiriladi. Sabzavotlar pishirgandan soʻng qayla bilan aralashtiriladi. Eski retseptlarda taomni pishirgandan keyin darhol stolga tortmaslik kerakligi aytiladi. Goʻshtni sovutish, toʻrtburchak shaklda kesish, yana bir bor qovurish va gʻalvirdan oʻtkazilgan qayla bilan dasturxonga tortish kerak.

Tarixi
------

Pashtisadaning kelib chiqishi haqida aniq maʼlumotlar mavjud emas. Dubrovnikda yozilgan eng qadimgi retsept 15-asrga toʻgʻri keladi.

Dalmatiyaning Veliko Brdo qishlogʻida, qirgʻoq boʻyidagi Makarska shahri yaqinida joylashgan Biokovo etagida 30-sentabr kuni nishonlanadigan qishloq homiysi — Avliyo Ieronim kunini nishonlash vaqtida dasturxonga anʼanaviy tarzda pashtisada tortiq etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Dalmatinska pašticada babe Nane na kaštelanski način" (hr). *Coolinarika*. Qaraldi: 25-dekabr 2020-yil.
2. ↑  „Pašticada" (hr). *gastrodiva.bloger.index.hr* (10-may 2017-yil). 10-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2020-yil.
3. ↑  „Pašticada" (hr). *recepti.hr* (2012.). Qaraldi: 26-noyabr 2020-yil.
4. ↑  „Gastronomiya". 4-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2022-yil.
5. ↑  The hirshon croatian beef-stew — Pasticada/

Bibliografiya
-------------

* Marjanovich-Radica, Dika 1988-yil. *Dalmatiya oshxonasi*. Zagreb: Mladost
*
**Panna-kotta** (italyancha: *panna cotta* qaynatilgan qaymoq) — qaymoq, shakar, jelatin va vanildan tayyorlangan shimoliy italyan shirinligi.

Shirinlikning vatani Italiyaning Piemont hisoblanadi. Ushbu lazzatli taomning italyan tilidan soʻzma-soʻz tarjimasi „qaynatilgan qaymoq" ga oʻxshaydi, lekin u koʻproq qaymoqli puding yoki turli xil ingredientlar qoʻshilgan qaymoqli jele kabidir.

Taomni tayyorlash uchun shakar va vanil bilan krem isitiladi va 15 daqiqa davomida past olovda qaynatiladi. Massaga jelatin qoʻshiladi, aralashma keyin qoliplarga quyiladi, sovugandan soʻng, qolipdan chiqarib likopchalarga joylanadi. Panna-kotta kichik qismlarda meva souslari va meva boʻlaklari yoki rezavorlar, shuningdek shokolad yoki karamel sousi bilan tortiladi. Anʼanaviy panna-kotta oq rangda boʻladi.

Tarixi
------

Ilgari, bu taomda jelatin oʻrniga qaynatilgan baliq suyaklaridan foydalanilgan va uni shakar u qimmat boʻlganligi tufayli shakarsiz tayyorlashgan.

Ushbu taomning bir nechta shunga oʻxshash versiyalarini Gretsiya, Fransiya va Finlandiyada topish mumkin. Misol uchun, Bavariya kremi retsepti jelatin qoʻshilgan sut va kremdan tayyorlangan panna-kottaga juda oʻxshaydi. Blanmanje, shuningdek, jelatin yoki qaynatilgan baliq suyaklari, baʼzan kraxmal bilan tayyorlangan yaxna shirinlikdir.

Tortilishi
----------

Panna-kotta koʻpincha rezavor, karamel yoki shokolad sousi bilan tortiladi. Meva yoki likyor bilan toʻldirish ham mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Panna cotta
2. ↑  „Sahniges Panna Cotta mit frischen Früchten » affektblog.de" (de). *affektblog.de* (2-iyul 2019-yil). Qaraldi: 31-avgust 2020-yil.
3. ↑   *"Panna Cotta"*.
**Yangirabot** — Navoiy viloyati Xatirchi tumanidagi shaharcha (1972-yildan), tuman markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Zirabuloq (14 km). Yangirabotdan Navoiy shahri gacha 70 km. Aholisi 15,5 ming kishi (2004). Paxta tozalash zavodi, non kombinati, MTP, qurilish korxonalari va boshqalar bor. Kichik, oʻrta biznes korxonalar, mikrofirmalar ishlab turibdi. Umumiy taʼlim maktablari, litsey, bolalar musiqa va sanʼat maktabi, kasb-hunar kollejlari, tuman markaziy kutubxonasi, muzey, klub muassasalari, madaniyat saroyi, Mustaqillik, Xotira maydonlari, madaniyat va istirohat bogʻi bor. Markaziy stadion, sport maydonchalari va sport zallari va boshqalar bir qancha sport inshootlari faoliyat koʻrsatadi. Tuman markaziy kasalxonasi, tugʻruqxona, poliklinika, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Yangirabot bilan Navoiy shahri oʻrtasida avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Yangirabot" *OʻzME*. Ya-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Navoiy viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: Navoiy |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* Konimex tumani (Konimex)
* Karmana tumani (Karmana)
* Qiziltepa tumani (Qiziltepa)
* Xatirchi tumani (Yangirabot)
* Navbahor tumani (Beshrabot)
* Nurota tumani (Nurota)
* Tomdi tumani (Tomdibuloq)
* Uchquduq tumani (Uchquduq)
* Zarafshon shahri (Zarafshon)
 | 
 |

 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Minnevali (Nikolay) Hafizovich Galiyev** (ruscha: *Минневали (Николай) Хафизович Галиев*; 7-may 1930-yil, Chistopol tumani, Tatar ASSR, RSFSR — 28-dekabr 2016-yil, Yaroslavl, Rossiya Federatsiyasi) — sovet changʻichisi, chempion (1959) va SSSR changʻi chempionatlarining ikki karra sovrindori, Kortina d’ampezzoda 1956-yilgi qishki Olimpiada ishtirokchisi, keyinchalik — bolalar murabbiyi. Xalqaro toifadagi sport ustasi, SSSRning faxriy sport ustasi.

Biografiya
----------

Yaroslavl murabbiyi RSFSR faxriy murabbiyi Aleksandr Fedorovich Filippovning shogirdi. Karyerasi boshida u mintaqaviy musobaqalarda ishtirok etdi. 1951-yilda u armiyaga chaqirildi, u yerda changʻi sporti bilan shugʻullanib, RSFSR terma jamoasiga yoʻl oldi. Qurolli kuchlar birinchiligida beshinchi oʻrinni egalladi.

Olimpiya oldidan mavsumda u Leningraddagi SSSR Kubogi doirasidagi nazorat musobaqalarida muvaffaqiyatli ishtirok etdi — 15 km poygada gʻalaba qozondi va 30 km poygada ikkinchi oʻrinni egalladi.

1956-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarida Kortina d’ampezzo bitta intizomga — 1956-yil 30-yanvarda 15 km poygada qatnashdi, unda 61 ishtirokchi orasida 18-oʻrinni egalladi va sovet Ittifoqining toʻrt aʼzosi orasida oxirgi boʻldi.

1957-yilgi SSSR chempionatida RSFSR terma jamoasi tarkibida bronza medalni qoʻlga kiritdi. Keyingi chempionatda „Trud" jamiyati va Yaroslavl shahrini ifodalovchi 30 km poygada bronza medalini qoʻlga kiritdi. 1959-yilda u 15 km poygada SSSR chempioni boʻldi.

U boshqa xalqaro musobaqalarda, shu jumladan 1957-yilda Finlandiyadagi musobaqalarda 15 km poygada gʻolib chiqdi va 30 km masofada ikkinchi oʻrinni egalladi.

Sport karyerasini tugatgandan soʻng u murabbiylik ishiga oʻtdi. Murabbiylar Oliy maktabini tamomlagan (Leningrad, 1959). U „Olympus" bolalar sport klubini (Yaroslavl) boshqargan. 1990-yillarda Yaroslavl shahridagi 3-sonli SDUSSHORDA murabbiy-oʻqituvchi boʻlib ishlagan, unda 1992-yilda changʻi boʻlimi ochilgan. Oʻquvchilar orasida Galiyeva SSSR chempionatining aʼzosi Vladimir Lyubatkin, RSFSR (Rossiya) terma jamoasi aʼzolari Renat Safarov va Roman „izdosh" DSO „Trud" Markaziy Kengashi aʼzosi Aleksey Vanindir.

Yaroslavlning Volga tumanida yashagan.

Manbalar
--------

1. ↑  V nekotorix istochnikax nazvan Mixailom
2. ↑  „Ушёл из жизни чемпион СССР по лыжным гонкам Галиев Николай". 29-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2016-yil.
3. ↑  Ogonyok, № 3, 15 yanvarya 1956 goda

Havolalar
---------

* sports-reference.com Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-12-13). Wayback Machine-da 13 yil 2012-dekabrdagi Andoza:Wayback 2
* Zavoljskiy tumani xronikasi. Nikolay Galiev (25-bet)
**Pivovarova daromad uyi** — madaniy meros obyekti boʻlib, u Rostov-Don shahridagi Shaumyan koʻchasi, 45/28-uy manzili boʻyicha joylashgan. Viloyat mehnatni muhofaza qilish, tarix va madaniyat yodgorliklaridan foydalanish inspeksiyasining 2004-yil 29-dekabrdagi 191-son buyrugʻiga asosan madaniy meros obyekti hisoblanadi. Bu uy aynan kimning sharafiga shunday atalganligi nomaʼlum.

Tarixi
------

Pivovarova daromad uyi XIX asr oxiri — XX asr boshlarida shifokor Pyotr Pavlovich Chubuxchiyev tomonidan qurilgan. Bino 1915-yilgacha uning mulki boʻlgan. U yerda teri va tanosil kasalliklarini davolash boʻyicha vrachlik punktidan tashqari stomatologlar Revich va Rozovskaya-Sulikovalarning tibbiy kabinetlari va advokat yordamchisi Abramov — Trapezontsev idoralari ishlagan. Uy XXI asrgacha saqlanib qolgan.

2013-yil fevral oyida obyekt rasmiy ruxsat olinmasdan bino qisman rekonstruksiya qilingani maʼlum boʻldi. Uyning birinchi qavatida kafe sifatida ijaraga berilgan. 2013-yil aprel oyida qonunchilik meʼyorlariga rioya qilinmaganiga qaramay, uy poydevorini kanalizatsiyaga ulash uchun taʼmirlash ishlari olib borilayotgani haqida maʼlumot paydo boʻldi. Ishlar natijasida aholining soʻzlariga koʻra, xonadonlarda yoriqlar paydo boʻlgan. Viloyat Madaniyat vazirligi xodimi davlat muhofazasiga olingan obyektning yaxlitligi buzilganligini qayd etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „O rezultatax proverki obʼekta kulturnogo naslediya — „Jiloy dom L. M. Pivovarovoy, kon. XIX—XX vv."". 28-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.
2. 1 2  „Remont v kafe razrushaet starinniy dom?". 28-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.
3. ↑  „V Rostove biznesmena sdali politsii za podkop". 28-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.
**Vitellogenez** (lot. vitellus — sariqlik va ...genez) — sariqlik hosil boʻlishi, ootsitlarning tez oʻsish fazasida ularda sariqlik sintezlanishi va toʻplanishi. Bu jarayonda ootsitning ishtiroki oogenez tipiga bogʻliq. Solitar oogenezda sariklik oqsillari ootsitning granulalashgan endoplazmatik toʻrida (yaʼni endogen) sintezlanadi; Golji kompleksida esa sariqlik granulalari shakllanadi va uglevodlar oqsillarga birikadi. Alimentar oogenezda sariqlik oqsillarining asosiy qismi tuxumdondan tashqarida (yaʼni ekzogen) sintezlanadi va pinotsitoz orqali gemo-limfadan yoki qondan ootsitga oʻtadi; sariqlik granulalari esa vitellogenin oqsilidan pinotsitoz pufakchalarda shakllanadi. Bu pufakchalar birbiri va Golji kompleksi moddalari bilan qoʻshiladi. Bir qancha mollyuskalar va suvda hamda quruqliqda yashovchilarda kristallik tuzilgan sariqlik granulalari mitoxondriyalarda shakllanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fitotsenologiya** (fitotsenoz va ...logiya) — geobotanika va biogeotsenologiya boʻlimi (baʼzan geobotanika sinonimi). Oʻsimlik jamoalari, jamoa hosil qiluvchi oʻsimliklarning oʻzaro va biotsenozlarning boshqa komponentlari bilan aloqasini oʻrganadi. F. fitotsenozlarning tashkil togtishi, almashinib turishi, yer yuzasida tarqalishi va tasnifi bilan ham shugʻullanadi. F.ning paydo boʻlishi 19-asr oxirida oʻsimlik qoplamlari toʻgʻrisidagi tushunchalarning rivojlanishi bilan bogʻliq.

F. bir necha yoʻnalishda rivojlandi. Nemis olimi A. Gumboldt F.ning geografik yoʻnalishini asoslab bergan. Mazkur yoʻnalishning rivojlanishida rus olimi V. V. Dokuchayev, rus geobotaniklari G. N. Visotskiy, A. Ya. Gordyagin, B.A.Kellerning xizmatlari katta. 19-asrga kelib fitotsenozning tuzilishi haqidagi materiallar toʻplandi (avstraliyalik botaniklar Y. Lorens, 1858; A. Kerner, 1863; finlandiyalik botanik R. Xult, 1881 va boshqalar). ZXalqaro botanika kongressidan (1910) keyin elementar taksonomik birlik sifatida assotsiatsiya kabul qilindi, fitotsenozlarni oʻrganish va assotsiatsiyalarga ajratishda har xil yoʻnalishlar shakllandi.

Yerdagi oʻsimliklarga oid ekologik tadqiqotlar G. Valter ishlarida umumlashtirilgan. Fitotsenozlarni oʻrganishning biologik yoʻnalishini shveysariyalik botanik O. P. Dekandol asoslab berdi (1820, 1832). Bu yoʻnalish Ch. Darvinniig "Turlarning kelib chiqishi" (1859) asari nashr etilgach, rivojlana boshladi. Dekandol va Darvin izdoshlari oʻsimlik jamoalarining tarkibi, strukturasi va oʻzgarishi.faqat iklim va tuproq sharoiti bilan emas, balki oʻsimliklar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar bilan ham belgilanishini koʻrsatishgan. 19-asrning 70—80-yillarida mazkur yoʻnalish rus olimlari N. F. Levakovskiy va S. I. Korjinskiy, soʻngra (20-asrda) G. F. Morozov va V. N. Sukachev ishlarida rivojlantirildi. Fitotsenozlardagi oʻsimliklar oʻzaro aloqasining oʻrganilishi eksperiment al F.ni yuzaga keltirdi.

F. oʻsimliklarning faqat tabiiy jamoasini emas, inson tomonidan yaratilgan sunʼiy jamoasi (agrotsenozlar)ni ham oʻrganadi.

F. da oʻsimlik jamoalarini marshrut, statsionar, eksperimental va matematik oʻrganishdan, jumladan, matematik modellashtirishdan keng foydalaniladi. F. — oʻsimlik qoplamlarini muhofaza qilish, oqilona foydalanish, ular mahsuldorligini oshirishning ilmiy asoslaridan biri. F.ga oid tadqiqotlar botanika, ekologiya va umumiy biol.ga oid ilmiy jur.larda yoritiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Tasvirda Eno lyuteran cherkovi
**Eno** - Finlandiyaning sobiq munitsipaliteti, hozir Joensuu'nun bir qismi hisoblana. Sharqiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Shimoliy Kareliya mintaqasining bir qismidir. Munitsipalitet 6764 nafar aholiga ega (2006-yil 1-yanvar holatiga ko'ra) va 1088,25 kishilik hududni egallagan. km² shundan 149,30 km² suv edi. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 6,2 nafar kishini tashkil etadi.

Eno temir yo'l stantsiyasi Joensuu va Nurmes o'rtasidagi temir yo'lda Joensuu shimolidagi birinchi stantsiya.

Munitsipalitet bir tilda fin edi. *Eno* nomi Kareliya so'zidan kelib chiqqan bo'lib, daryoning markazi degan ma'noni anglatadi, bu erda suv eng kuchli oqadi.  Uchta tepalikdagi gerb qunduzu Enodagi Majoinvaaraga ishora qiladi va uning yelkasida ko'tarilgan bolta o'rmonlarni kesish va o'rmon xo'jaligini anglatadi. Gerb Axti Hammar tomonidan ishlab chiqilgan va Eno shahar kengashi tomonidan 1954-yil 22-noyabrdagi yig'ilishida tasdiqlangan. Gerb 1955-yil 15-aprelda Ichki ishlar vazirligi tomonidan foydalanish uchun tasdiqlangan 

Eno 2009-yilning 1-yanvarida Joensuu bilan mustahkamlandi

Yana qarang
-----------

* Koli milliy bog'i

1. ↑  Sirkka Paikkala*. Suomalainen paikannimikirja* (fi). Helsinki: Karttakeskus : Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, 2007 — 48 bet. ISBN 9789515939760.
2. ↑  *Suomen kunnallisvaakunat* (fi). Suomen Kunnallisliitto, 1982 — 128 bet. ISBN 951-773-085-3.
3. ↑  „Suur-Joensuu syntyy" (fi). *Karjalainen* (17-dekabr 2007-yil). 19-yanvar 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentabr 2021-yil.
Media related to Eno at Wikimedia Commons

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shimoliy Kareliya munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Heinävesi
* Ilomantsi
* Joensuu
* Juuka
* Kitee
* Kontiolahti
* Lieksa
* Liperi
* Nurmes
* Outokumpu
* Polvijärvi
* Rääkkylä
* Tohmajärvi
 | 
Coat of arms of North Karelia |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Eno
* Kesälahti
* Kiihtelysvaara
* Nurmeksen maalaiskunta
* Pälkjärvi
* Pielisensuu
* Pielisjärvi
* Pyhäselkä
* Tuupovaara
* Valtimo
* Värtsilä
 |
|  |
| 
* Shimoliy Kareliya
* Finlandiya
 |

 |
**Rapakivi** (fincha rapakivi — chirigan tosh) — porfirsimon struktura koʻrinishidagi granit; oligoklazning oq yoki ochyashil hoshiyasi bilan oʻralgan yumaloq shaklli (ovoid) pushti rang ortoklaz aralashgan. Tarkibida ortoklaz (40% ga yaqin), oligoklaz (20 % cha), qoramtir slyuda (8% cha), idiomorf kvars (30% cha) va ikkilamchi minerallardan amfibol, ortit, sfen, diopsid, magnetit, apatit kabilar bor. Rangi koʻpincha qoʻngʻirpushti, qizgʻish, baʼzan yashilroq yoki qoramtir. R. nurashga nisbatan chidamsiz, kelib chiqishi baxsli. R. Finlandiya va Shvetsiyada koʻp uchraydi, shuningdek, Rossiya Federatsiyasi, Ukraina va boshqa joylarda bor. R. qurilish va imorat sirtini qoplash uchun ishlatiladigan muhim tosh (yana qarang Granit).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |