**Yaponiya pasporti** (yaponcha: *日本国旅券* *Nihonkoku ryoken*?) Yaponiya fuqarolariga xalqaro sayohatni osonlashtirish uchun beriladi. 193 ta vizasiz sayohat bilan u dunyodagi eng kuchli pasport hisoblanadi.

Tarix
-----

Yaponiya fuqarolari tomonidan chet elga sayohat qilish uchun birinchi sayohat hujjatlari 1866-yilda, Tokugava syogunati tugashi yaqinida joriy qilingan. Bu hujjatlar Yaponiya fuqarolariga xorijga biznes va taʼlim maqsadida sayohat qilish imkonini beruvchi muhrlangan „so‘rov xati" shaklida bo‘lgan. Yapon sayohat hujjati bilan birinchi boʻlib akrobat va sehrgar Namigoro Sumidagava (ja:língíngíngíníní) 1866-yil 17-oktabrda 1867-yilda Parijda boʻlib oʻtgan Jahon koʻrgazmasida qatnashish uchun sayohat hujjatini oldi. „Pasport" atamasi yapon tiliga 1878-yilda rasmiy ravishda kiritilgan va 1900-yilda yapon pasportlaridan foydalanishni tartibga soluvchi birinchi qoidalar kiritilgan. Yaponiya pasportining zamonaviy shakli birinchi marta 1926-yilda paydo boʻlgan va birinchi ICAO talablariga javob beradigan, mashinada oʻqiladigan yapon pasportlari 1992-yilda taqdim etilgan.

Pasport turlari
---------------

* **Oddiy pasport** : oddiy Yaponiya fuqarolariga beriladi.
	+ Oddiy pasportlar ikki xil muddatda beriladi: 5 va 10 yil. 19 yoshgacha boʻlgan Yaponiya fuqarolariga faqat 5 yillik pasport berilishi mumkin, 20 va undan katta yoshdagilar esa turli roʻyxatga olish toʻlovlari uchun 5 yillik (koʻk) yoki 10 yillik (qizil) pasportni tanlashlari mumkin.
* **Rasmiy pasport** : Milliy Diet aʼzolari va davlat xizmatchilariga beriladi.
* **Diplomatik pasport** : Imperator oilasi aʼzolari, diplomatlar va ularning oila aʼzolari hamda yuqori darajadagi hukumat amaldorlariga beriladi.
	+ Anʼanaga koʻra , Yaponiya imperatori va imperatori pasportga ega emaslar, chunki ular oʻz nomidan berilgan hujjat boʻyicha sayohat qila olmaydi.
* **Favqulodda vaziyat pasporti** : Xorijdagi yapon fuqarolariga mashinada oʻqiladigan pasportlar nosozlik tufayli Yaponiyaning diplomatik vakolatxonasi tomonidan berilishi mumkin boʻlmaganda va Yaponiya Tashqi ishlar vazirligi tomonidan pasport berilishini kutishga vaqt boʻlmaganda beriladi, yoki Yaponiyaga qaytish uchun sayohat hujjati berilmagan xorijdagi yapon fuqarolariga, berilgan kundan boshlab 1 yil davomida amal qiladi.
	+ **Yaponiyaga qaytish uchun sayohat hujjati** (ja:kāngāngāngāngāngīān) : Yaponiyaga qaytish uchun xorijdagi yapon fuqarolariga berilgan bir martalik favqulodda sayohat hujjati, Yaponiyaning Paulownia hukumati muhri tushirilgan oq muqovaga ega. Foydalanishdan keyin darhol bekor qilinadi.

2006-yil 20-martdan keyin berilgan barcha Yaponiya pasportlari biometrik pasport hisoblanadi.

Yapon pasportlarining old muqovasining o‘rtasiga Yaponiyaning Xrizantema Imperial muhri yozilgan bo‘lib, muhr ostida yuqorida *Nipponkoku Ryoken* (rìnìngìnìngìnì) deb yozilgan yaponcha belgilar va muhr ostida lotin harflarida uning inglizcha tarjimasi *JAPAN PASSPORT* deb yozilgan. Besh yil amal qiladigan oddiy pasportlar to‘q ko‘k rangda, o‘n yil davomida amal qilish muddati esa to‘q qizil rangda bo‘ladi. Bundan tashqari, rasmiy pasportlarda toʻq yashil, diplomatik pasportlarda esa toʻq jigarrang qoplamalar mavjud.

### Maʼlumotlar sahifasi

* Pasport egasining fotosurati
* Turi
* Chiqaruvchi mamlakat
* Pasport raqami
* Familiya (ehtimol, oldingi familiyadan keyin  yoki muqobil familiya  qavs ichida yozilgan)
* Berilgan ism (ehtimol, muqobil ism  qavs ichida yozilishi mumkin)
* Millati (Yaponiya)
* Tugʻilgan kuni
* Jinsi
* Roʻyxatdan oʻtgan turar joy
* Berilgan sana
* Quyidagi sanagacha foydalanilsin
* Kim tomondan berilgan
* Tashuvchining imzosi

Pasport fotosurati talablari
----------------------------

Yaponiya pasporti uchun fotosurat muayyan talablarga javob berishi kerak:

* Hajmi: 35 mm x 45 mm va (piksel): 600 dpi minimal.
* Boshning oʻlchami va holati: iyakdan peshonagacha 32 mm dan 36 mm gacha boʻlishi kerak.
* Fotosurat rangli boʻlishi kerak.
* Oxirgi 6 oy ichida olinishi kerak.
* Fon: faqat oq rangda. Eshik, deraza va boshqalar kabi boshqa narsalar koʻrinmaydi.
* Neytral yuz ifodasi.
* Har bir ariza uchun 2 ta pasport fotosurati.
* Diniy yoki tibbiy sabablarga koʻra bosh kiyimiga ruxsat beriladi.

### Pasport yozuvi

Pasportlar chiqargan davlatning boshqa barcha davlatlarning rasmiylariga yoʻllangan eslatmasini oʻz ichiga oladi, u pasport egasining oʻsha davlat fuqarosi ekanligini koʻrsatib, unga oʻtishga ruxsat berish va xalqaro meʼyorlarga muvofiq muomala qilishni talab qiladi. Yaponiya pasportlari ichidagi eslatmada shunday deyilgan:

Yapon tilida :

*日本国民である本旅券の所持人を通路故障なく旅行させ、かつ、同人に必要な保護扶助を与えられるよう、関係の諸官に要請する。*
Ingliz tilida :

*The Minister for Foreign Affairs of Japan requests all those whom it may concern to allow the bearer, a Japanese national, to pass freely and without hindrance and, in case of need, to afford him or her every possible aid and protection.*
### Til

Yapon pasportlari toʻliq yapon va ingliz tillarida chop etiladi, faqat yapon tilida chop etiladigan pasport oxirida (masalan, oʻn yillik biometrik oddiy pasportning 51-betida) boʻlgan ehtiyot eslatmasi bundan mustasno. Ushbu eslatmada tashuvchi chet elda turli vaziyatlarga duch kelganda nimani bilishi kerakligi haqida maʼlumot mavjud.

Familiya, ism va boshqa shaxsiy eslatmalar (masalan, roʻyxatdan oʻtgan turar joy) faqat lotin harflari bilan koʻrsatilgan. Yaponcha ismlar printsipial jihatdan Xepbern romanizatsiya tizimiga muvofiq transkripsiya qilinadi, lekin ayrim hollarda istisnolarga yoʻl qoʻyiladi, ayniqsa ism xorijiy ismning katakana transkripsiyasi (yaponcha turmush oʻrtogʻi yoki chet el fuqarosining yaponcha farzandi), bu holda asl imlo boʻlsa, ismning lotin alifbosida ishlatilishi mumkin.

Imzo har qanday tilda va har qanday imloda yozilishi mumkin.

Viza talablari
--------------

Yaponiya fuqarolari uchun viza talablari Yaponiya fuqarolariga qoʻyilgan boshqa davlatlar hukumati tomonidan maʼmuriy kirish cheklovlari. 2022-yil 15-yanvar holatiga ko‘ra, Yaponiya fuqarolari dunyoning 192 mamlakati va hududiga vizasiz yoki vizasiz kirish imkoniga ega bo‘lib, Henley pasportiga ko‘ra, Yaponiya pasportini sayohat qilish erkinligi bo‘yicha dunyodagi eng kuchli pasport (Singapur pasporti bilan bog‘langan) deb topdi. Biroq, COVID-19 pandemiyasi sababli 2020-yil yanvar oyidan boshlab Yaponiya pasporti egalariga vizani bekor qilish va sayohat cheklovlarining toʻxtatilishi bu haqiqatni shubha ostiga qoʻyadi.

2022-yil yanvar holatiga ko‘ra, Yaponiya, Bruney, Singapur va San-Marinoning pasportlari dunyoning to‘rtta yirik iqtisodiyotiga, xususan, Xitoy, Hindiston, Yevropa Ittifoqi va Qo‘shma Shtatlarga vizasiz kirish yoki elektron sayohat ruxsatini beruvchi yagona pasportdir. .

Yaponiya pasportlari galereyasi
-------------------------------

* Birinchi yapon pasporti 1866 yilda chiqarilgan.Birinchi yapon pasporti 1866 yilda chiqarilgan.
* 1903 yilda Denjū Horiuchi ( ja ) ga berilgan Yaponiya pasporti.1903 yilda Denjū Horiuchi ( ja ) ga berilgan Yaponiya pasporti.
* Tayvanda 1917 yilda chiqarilgan Yaponiya imperatorining chet el pasporti.Tayvanda 1917 yilda chiqarilgan Yaponiya imperatorining chet el pasporti.
* 1952-1972 yillarda Yaponiya va Okinava o'rtasida sayohat qilgan yo'lovchilar uchun cheklangan pasportlar.1952-1972 yillarda Yaponiya va Okinava o'rtasida sayohat qilgan yo'lovchilar uchun cheklangan pasportlar.
* 1980-yillarda chiqarilgan, mashinada oʻqilmaydigan yapon pasportining old muqovasi.1980-yillarda chiqarilgan, mashinada oʻqilmaydigan yapon pasportining old muqovasi.
* Yapon ePassportining amal qilish muddati 5 yil.Yapon ePassportining amal qilish muddati 5 yil.
* Yaponiya rasmiy pasporti.Yaponiya rasmiy pasporti.
* Yaponiyaga qaytish uchun sayohat hujjati.Yaponiyaga qaytish uchun sayohat hujjati.
* Qayta kirish ruxsatnomasi.Qayta kirish ruxsatnomasi.
* Qochqinlar konventsiyasi sayohat hujjati .Qochqinlar konventsiyasi sayohat hujjati .

Yana qarang
-----------

* Yaponiyaga qayta kirish uchun ruxsatnoma
* Yaponiyaning tashqi aloqalari
* Yaponiya fuqaroligi qonuni
* Yaponiya fuqarolari uchun viza talablari

Manbalar
--------

1. ↑  Japanese 旧姓, *kyūsei*. A former surname is a surname that used to be possessed by the individual via a former *koseki*.
2. ↑  Japanese 別姓, *bessei*. An alternative surname may be applied when, for example, another surname is recognized by a foreign country of which the bearer has or had the nationality.
3. ↑  Japanese 別名, *betsumei*.

1. ↑  „Passport Index" (en). *Henley & Partners*. Qaraldi: 15-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „旅券の変遷と最近の動向（海外渡航文書150周年に際して）".  外務省. 29-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
3. ↑  „新型コロナウイルス（日本からの渡航者・日本人に対する各国・地域の入国制限措置及び入国・入域後の行動制限）". *www.anzen.mofa.go.jp*. 17-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-mart 2020-yil.