**Rossiyada COVID-19 ga qarshi emlash kampaniyasi** - bu 2019-yil koronavirus kasalligini (COVID-19) keltirib chiqaruvchi virus bo'lgan koronavirus 2 (SARS-CoV-2) bo'lgan og'ir o'tkir respirator sindromga qarshi davom etayotgan ommaviy mamlakatdagi emlash kompaniyasi. Rossiya 2020-yilning 5-dekabrida, birinchi navbatda, shifokorlar, tibbiyot xodimlari va oʻqituvchilardan boshlab, ommaviy COVID-19 emlash dasturini boshlagan birinchi davlat boʻldi. 2021-yil yanvar oyida bu butun aholiga tatbiq etildi.

2022-yil 21-iyun holatiga ko‘ra, 81,5 million kishi kamida bitta dozani olgan, 74,3 million kishi esa to‘liq emlangan.

2020-yil 11-avgust kuni Prezident Putin yig‘ilishda Gamaleya Epidemiologiya va Mikrobiologiya ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan ishlab chiqilgan Sputnik V vaksinasi (Gam-COVID-Vac nomi bilan ro‘yxatga olingan) koronavirusga qarshi ro‘yxatga olingan birinchi vaksina ekanligini aytdi. Uning aytishicha, qizlaridan biri emlangan. Avvalgi kuni Rossiyadagi farmatsevtika kompaniyalari uyushmasi Klinik tadqiqot tashkilotlari assotsiatsiyasi Sog‘liqni saqlash vazirligi rahbarini testlar to‘liq o‘tkazilmagani sababli ro‘yxatdan o‘tishni kechiktirishga chaqirdi. Rossiya toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya jamgʻarmasi RDIF) rahbarining taʼkidlashicha, 20 ta davlat Sputnik V laqabli vaktsinaning jami 1 milliard dozasini soʻrashgan. 3 sinov, bunday ro'yxatga olish cheklangan va favqulodda vaziyatlarda dori-darmonlar uchun 441-sonli Farmon bilan ruxsat etilgan.

2020-yil 8-sentabr kuni Sog‘liqni saqlash vazirligi matbuot xizmati Gamaleya markazi tomonidan ishlab chiqilgan vaksinaning birinchi partiyalari fuqarolik muomalasiga kirganini ma’lum qildi. 

2020-yil 14-oktabrda Prezident Vladimir Putin EpiVacCorona vaksinasi tasdiqlanganini eʼlon qildi. Ro'yxatga olish cheklangan (shartlar bo'yicha) va favqulodda foydalanish uchun 441-sonli Farmon bilan tartibga solinadi. 

2021-yil 20-fevralda Prezident Vladimir Putin CoviVac vaksinasi tasdiqlanganini e'lon qildi. Ro'yxatga olish ham cheklangan ("shartlar bo'yicha") va favqulodda vaziyatlar uchun 441-sonli Farmon bilan tartibga solinadi. 

2021-yil 6-mayda Sputnik Light vaksinasi tasdiqlangan.

Tarixi
------

### 2020-yil dekabr

 Savdo markazi yaqinidagi mobil emlash punkti. Tyumen, 2021-yil may.
2020-yil 2-dekabrda Prezident Putin shifokorlar, tibbiyot xodimlari va o‘qituvchilardan boshlab, kelgusi haftada aholini ommaviy emlashni boshlashni buyurdi. 5-dekabr kuni Moskvada emlash boshlandi. 

2020-yil 10-dekabrda Bosh vazir o‘rinbosari Tatyana Golikova ma’lum qildiki, taxminan 6,9 Sputnik V vaksinasining million dozasi 2021-yil fevral oyi oxirigacha Rossiyada fuqarolik muomalasiga kiradi 15-dekabr kuni Sogʻliqni saqlash vazirligi barcha hududlarda ommaviy emlash boshlanganini maʼlum qildi.

### 2021-yil yanvar

2021-yil 6-yanvarda RDIF 1 million odam Sputnik V vaksinasi bilan emlanganini eʼlon qildi. 2021-yil 10-yanvarda RDIF 1,5 milliondan ortiq odam emlanganini maʼlum qildi.

### 2021-yil fevral

2021-yilning 17-fevraliga qadar 2,2 million kishi Sputnik V vaksinasining birinchi dozasini, yana 1,7 million kishi ikkala dozani olgan.

### 2021-yil mart

RDIF ma'lumotlariga ko'ra, 2021-yil 15-martgacha 3,5 milliondan ortiq odam Sputnik V vakssinasining ikkala dozasini olgan.

### 2021-yil aprel

2021-yil 9-aprelda Bosh vazir Mixail Mishustin emlanganlarning yarmidan kami 60 yoshdan oshganlarni tashkil qilishini ta'kidladi.

2021-yil 14-aprelda Moskva meri Sergey Sobyanin 12 million aholidan 820 mingga yaqin moskvaliklar to‘liq emlanganini aytdi. Sobyanin, shuningdek, Moskva vaksinalar bilan "to'liq ta'minlangan"ligini aytdi va moskvaliklarni emlashga chaqirdi. 14-aprelga kelib, taxminan 9,5 million rossiyalik kamida bitta vak-sina dozasini olgan, taxminan 5,6 millioni esa ikkala dozani olgan.

2021-yil 25-aprelda Sobyanin emlangan 60 yoshdan oshganlar emlash kampaniyasini rag‘batlantirish maqsadida tadbirkorlik sub’yektlaridan yig‘ilgan mablag‘lar hisobiga do‘konlarda sarflash uchun 1000 rubllik sovg‘a kartasini olish huquqiga ega bo‘lishini e’lon qildi.

2021-yil 26-aprelda 11,9 million kishi vaksinaning kamida birinchi dozasini olgan, bu kattalar aholisining 10 foizini tashkil qiladi.

### 2021-yil may

2021-yil 21-may kuni Moskva meri Sobyanin vaksinalarga yanvar oyidan beri bepul va oson kirishiga qaramay, ularga talab pastligini tanqid qildi. Uchrashuvda u shunday dedi: "Bizda olti oy davomida emlash bo'yicha hech qanday cheklovlar yo'qligi juda achinarli va biz dunyoda birinchi bo'lib ommaviy emlash kampaniyasini boshladik. Afsuski, bizda koronavirusning og'ir holatlari bo'lgan kasalxonalarda hali ham 9000 moskvalik bor.. . Odamlar hali ham o'lmoqda, ammo emlashni xohlamaydilar ". Sobyanin, shuningdek, Moskvada emlanganlar foizi Yevropaning boshqa shaharlariga qaraganda kamroq ekanligini aytdi.

### 2021-yil iyun

2021-yil 16-iyun kuni Sobyanin shaharda kasallanish holatlari ko‘payganidan so‘ng, Moskva shahardagi xizmat ko‘rsatish xodimlarini majburiy emlashni joriy etishini e’lon qildi. Xizmat ko‘rsatish sohalarida faoliyat yurituvchi korxonalar 15-iyulga qadar ishchi kuchining kamida 60 foizini birinchi dozaga, 15-avgustga qadar ikkala dozaga ham emlashlari kerak bo‘ladi.

22-iyunga qadar Moskva va Moskva viloyatidan tashqari bir qator boshqa hududlarda, jumladan, Sankt-Peterburg shahri, Saxa Respublikasi, Nenets avtonom okrugi, Leningrad, Tula, Kemerovo, Saxalin va Tver viloyatlarida va Krasnodar o'lkasi da ham vaksina olishni majburiy e'tib belgilandi. Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov ham emlanmaganlarga nisbatan diskriminatsiya muqarrar ekanligini aytdi.

### 2021-yil iyul

2021-yilning 2-iyuliga qadar jami 24 ta federal subyektida majburiy emlash joriy etildi, Qrim va Murmansk viloyatida majburiy emlashlar joriy etilishi rejalashtirilgan.

Jamoatchilik fikri
------------------

Aholining barcha qatlamizning emlanishigako'pchilik shubha qilmoqda. Levada markazi tomonidan 2021-yil 1-martda eʼlon qilingan soʻrov natijalariga koʻra, rossiyalik respondentlarning 62 foizi Sputnik V vaktsinasini olishni istamaydi. 12-may kuni Levada markazi tomonidan e'lon qilingan yana bir so'rov shuni ko'rsatdiki, rossiyalik respondentlarning 62 foizi Sputnik V emlashga tayyor emas, 18-24 yoshdagi respondentlarning 75 foizi, 55 yoshdan oshganlar esa 47 foizga tayyor emas. SuperJob.ru ish portali tomonidan 16-may kuni chop etilgan so'rov natijalariga ko'ra, rossiyalik respondentlarning 42 foizi har qanday sharoitda ham emlanmaydi. Rossiya va G'arb manbalarida vaksinaning ijobiy ta'siri haqida batafsil ma'lumot berilganiga qaramay, jamoatchilik shubhasi saqlanib qolmoqda. 2017-yilda o'tkazilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, Rossiyada pandemiyadan oldin vaksinalarga qarshi qarashlar mavjud bo'lgan, bu faqat pandemiya paydo bo'lgandan keyin kuchaygan.

Yana qarang
-----------

* COVID-19 vaksinalarini joriy etish

Havolalar
---------

1. ↑  "Coronavirus: Russia rolls out COVID vaccination in Moscow". *dw.com*. 5 December 2020.
2. ↑  „Путин поручил начать массовую вакцинацию от COVID на следующей неделе". *Interfax* (2-dekabr 2020-yil).
3. ↑  „Путин поручил начать массовую вакцинацию от коронавируса". *Kommersant* (13-yanvar 2021-yil).
4. ↑  „Статистика вакцинации от коронавируса". *gogov.ru*.
5. ↑  „Russia". *Reuters*.
6. ↑  Ritchie, Hannah; Ortiz-Ospina, Esteban; Beltekian, Diana; Mathieu, Edouard; Hasell, Joe; MacDonald, Bobbie; Giattino, Charlie; Appel, Cameron; Rodés-Guirao, Lucas (5–mart 2020–yil). „Coronavirus (COVID-19) Vaccinations". *Our World in Data*.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
7. ↑  „Путин объявил о регистрации вакцины от коронавируса в России". *rbc.ru*.
8. ↑  „Путин объявил о регистрации в РФ вакцины вопреки мнению экспертов". *dw.com*.
9. ↑  „Россия получила запрос на 1 млрд доз вакцины против коронавируса". *rbc.ru* (11-avgust 2020-yil).
10. ↑  *Corum, Jonathan*. „How Gamaleya's Vaccine Works". *The New York Times* (7-may 2021-yil). Qaraldi: 8-iyun 2021-yil. „Russia .. saying the vaccine approval was a "conditional registration certificate"".
11. ↑  „The first vaccine that wasn't Russia approves a coronavirus immunization, but a lack of clinical trials means those getting inoculated are rolling the dice" (inglizcha). *Meduza* (12-avgust 2020-yil). Qaraldi: 8-iyun 2021-yil. „provisional approval was issued under conditions established by Government Decree 441".
12. ↑  „About 6.9 mln doses of Sputnik V vaccine to enter circulation in Russia by end of February".  TASS (10-dekabr 2020-yil).
13. ↑  „Минздрав объявил о старте вакцинации от COVID-19 во всех регионах РФ". *Interfax* (15-dekabr 2020-yil).
14. ↑  „"Спутником V" привили более 1,5 млн человек". *Interfax* (10-yanvar 2021-yil).
15. ↑  „В России привились "Спутником V" 3,9 млн человек". *severpost.ru* (17-fevral 2021-yil).
16. ↑  „В России 3,5 миллиона человек полностью привились от COVID-19". *ria.ru* (15-mart 2021-yil).
17. ↑  „Мишустин потребовал снизить риски завоза в Россию новых штаммов коронвируса". *Interfax* (9-aprel 2021-yil).
18. 1 2  „Less Than 10% of People Vaccinated In Moscow, Center of Russia's Vaccination Drive". *The Moscow Times* (15-aprel 2021-yil).
19. ↑  „Миллион призов. Программа поощрения вакцинации для старшего поколения". *sobyanin.ru* (25-aprel 2021-yil).
20. 1 2  „Russia Has Vaccinated 10% of Its Adult Population". *The Moscow Times* (26-aprel 2021-yil).
21. ↑  „Moscow's Coronavirus Vaccination Rate Lower Than Any Other European City, Mayor Says". *The Moscow Times* (21-may 2021-yil).
22. ↑  „Moscow Mayor decries low demand for COVID-19 vaccines". *Reuters* (21-may 2021-yil).
23. ↑  „Moscow Orders Mandatory Vaccinations for Service Workers as Covid-19 Cases Surge". *The Moscow Times* (16-iyun 2021-yil).
24. ↑  „Песков заявил о неминуемой дискриминации непривившихся". *Kommersant* (22-iyun 2021-yil).
25. ↑  „Обязательная вакцинация от коронавируса в каких регионах". *epivakcorona.ru* (2-iyul 2021-yil).
26. ↑  „Over 60% of Russians don't want Sputnik V vaccine, see coronavirus as biological weapon: Reuters poll". *Reuters* (1-mart 2021-yil).
27. ↑  „КОРОНАВИРУС И ВАКЦИНА". *Levada Center* (12-may 2021-yil).
28. ↑  „Каждый пятый россиянин готов привиться от коронавируса ради поездки за границу". *SuperJob.ru* (16-may 2021-yil).
29. ↑  „Russia's Vaccine Is Safe and Effective, Published Study Shows". *New York Times* (2-fevral 2021-yil).
30. ↑   [*formatsiz URL PDF*]
Andoza:Asia topic