Mehmed Şevkî Efendi tomonidan koʻchirib chiqilgan Qur’on. Sakıp Sabanji muzeyi
 Mehmed Şevkî Efendining Muraqqasi. Xaliliy islom sanʼati toʻplami
**Mehmed Şevkî Efendi** (usmonli turkcha: ***محمد شوقي افندي***; *Turkcha*: Mehmed Şevkî Efendi; 1829-yil Kastamonu – 1887-yil Istanbul) atoqli Usmonli xattoti. Uning uslubi *Shevki maktebiy* xattotlik maktabiga aylangan, bu uslubni koʻplab zamonaviy xattotlar oʻziga asos qilib olgan.

Hayot va faoliyat
-----------------

Mehmed Şevkî Efendi 1829-yili Qoradengiz boʻyidagi Kastamonu shahrida tugʻilgan. U yoshligida Istanbulga joʻnatilgan va u yerda amakisining qoʻlida tarbiyalangan.

U birinchi rasmiy taʼlimni amakisi Mehmed Hulusiy afandidan olgan. U *sulus* va *nasx* yozuvlarini oʻrgangan. Keyinchalik amakisi uning tajribali bir ustadan taʼlim olishini xohlagan. Shundan soʻng Qozoq Mustafo Izzet afandiga shogirdlikka bermoqchi boʻlgan. Biroq, bola amakisidan boshqa ustozdan taʼlim olmasligini aytgan. Oxir-oqibat, u Hofiz Usmon va boshqa buyuk xattotlarning xattotlik asarlaridan ilgʻor uslublarni oʻrgandi. Mehmed Şevkî boshqa maktabga oʻqishdan koʻra amakisi bilan qolib, oʻz uslubini rivojlantirish erkinligiga ega boʻldi. Bu uslub *Şevki mektebi* nomi bilan mashhur boʻldi. U bir qator xattotlarni yetishtirdi.

Mehmed Şevkî Seyh Hamdullohdan keyin *sulus* va *nasx* yozuvlarini takomillashtirgan xattotlarning oxirgisi edi. U „ilgari erishilmagan va undan keyin ham oshib ketmagan komillik choʻqqisiga" erishdi.

U Urush vazirligida qalamkashlikdan dars bergan, u yerda harbiy ulamolar tayyorlagan, bir qancha maktablarda ham ishlagan. U Sulton Abdulhamid IIning oʻgʻillariga ham xattotlikdan dars bergan.

U 1887-yil 7-mayda insultdan vafot etdi va markazefendi qabristonida amakisi Hulusiy afandi yoniga dafn qilindi. Uning uch qizi va bir oʻgʻli qolgan.

Ish
---

U Qur’onning 25 nusxasini yozgan. U *"Sulus va Nasx Mashqlari" asarining muallifidir*. Uning ijodida „Muhammed Shavkiy" imzosi bilan yozilgan xattotlik kompozitsiyalari ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Mehmed Şevkı Efendi’nin Sülüs-Nesih Hat Meşkleri, IRCICA, İstanbul, 2010
2. ↑  "Calligrapher Mehmed Şevki Efendi", Online: Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-09-18).(translated from Turkish); *Turkish Biographical Index*, Walter de Gruyter, 2011, p. 678
3. ↑  *Cotter, Holland*. „The Power of the Word In Darting Flames of Gold". *The New York Times* (11-sentyabr 1998-yil), s. 39. Qaraldi: 17-dekabr 2011-yil.
4. ↑  M. Uğur Derman, *Letters in Gold: Ottoman Calligraphy from the Sakıp Sabancı Collection,* N. Y. Metropolitan Museum of Art, 1998, p. 124
5. ↑  "Mehmed Şevkî Efendi" [Biographical Notes], *Islam Encyclopedia Online* Online:
6. ↑  M. Uğur Derman, *Letters in Gold: Ottoman Calligraphy from the Sakıp Sabancı Collection,* N. Y. Metropolitan Museum of Art, 1998, p. 20
7. ↑  Bloom, J. and Blair, S. S. (eds), *Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture*, Volume 1, Oxford University Press, 2009, p. 475
8. ↑  M. Uğur Derman, *Letters in Gold: Ottoman Calligraphy from the Sakıp Sabancı Collection,* N. Y. Metropolitan Museum of Art, 1998, p. 124
9. ↑  "Mehmed Şevkî Efendi" [Biographical Notes], *Islam Encyclopedia Online* Online:; „Calligrapher Mehmed Şevki Efendi", Online: Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-09-18). (translated from Turkish)
10. ↑  M. Uğur Derman, *Letters in Gold: Ottoman Calligraphy from the Sakıp Sabancı Collection,* N. Y. Metropolitan Museum of Art, 1998, p. 124
11. ↑  Mehmed Şevkî Efendi and Mohammed Tamimi (editor),*The Thuluth & Naskh Mashqs*, reprinted in 2010
12. ↑  Bloom, J. and Blair, S. S. (eds), *Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture*, Volume 1, Oxford University Press, 2009, p. 475; Christies Auctions, Online: