**Abulqosim Lohutiy** (1887.12.10. Kirmonshoh, Gʻarbiy Eron — 1957.16.3, Moskva) — fors-tojik shoiri, yangi tojik sheʼriyatining asoschilaridan biri. 1905—11 yillardagi Eron inqilobining ishtirokchisi. "Bisotun" gazetasi (1916, Kirmonshoh shahri), "Fors" jurnali (1921, Istanbul shahri)ni nashr ettirgan. 1922 - yil ikkinchi Tabriz qoʻzgʻoloniga ("Lohutiyxon qoʻzgʻoloni") rahbarlik qilgan. Bu qoʻzgʻolon bostirilgach, Erondan chiqib ketishga majbur boʻladi. Avval Moskvada, soʻng Dushanbe shahrida yashay boshlaydi. "Uch qatra" (1932), "Farangiston safari" (1934) dostonlari, "Shevchenko vasiyatnomasiga javob" (1934), "Oqin Jambulga" (1937) va boshqa sheʼrlari xalqlar doʻstligi mavzusida. Ikkinchi jahon urushi yillari yozilgan sheʼr va dostonlari fashizm ustidan gʻalabaga ishonch ruhi bilan sugʻorilgan. "Temirchi Kova" (1939) librettosi tojik adabiyotida bu janrda yozilgan ilk asardir. Urushdan keyingi yillarda yaratilgan asarlarida tinchlik tarannum etilgan ("Tinchliksevarlar qoʻshigʻi", "Miting" va boshqalar). "Eron naʼrasi" (1950), "Koreya xalqiga" (1952) sheʼrlarida esa Sharq xalqlari ozodlik va mustaqillik uchun kurashga daʼvat etiladi. A. S. Pushkin, A. S. Griboyedov, V. V. Mayakovskiy, U. Shekspir, Karpo Vega va boshqa yozuvchilarning asarlarini tojik tiliga tarjima qilgan. Lohutiy bir necha yil Toshkentda yashadi. Oʻzbekistonga bagʻishlangan bir turkum sheʼrlar yaratdi ("Oʻrta Osiyo", 1934; "Oʻzbekiston", 1939; "Oʻzbek onasining topshirigʻi", "Doʻst keldi", 1941 va boshqalar). Asarlari oʻzbek tilida nashr etilgan (Devon, 8 • 1 1958; "Tanlangan asarlar", 1968).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Fors adabiyoti |
| --- |
|  |
| Mumtoz adabiyot | 
* Rudakiy
* Daqiqiy
* Firdavsiy
* Nosir Hisrav
* Xoqoniy Shirvoniy
* Umar Xayyom
* Farididdin Attor
* Rumiy
* Abu Ali ibn Sino
* Nizomiy Ganjaviy
* Saʼdiy Sheroziy
* Xusrav Dehlaviy
* Soib Tabriziy
* Kamol Xoʻjandiy
* Hofizi Sheroziy
* Jomiy
* Alisher Navoiy
* Hiloliy
* Sayido Nasafiy
* Bedil
* Zebunniso begim
 |
|  |
| Eronda zamonaviy fors adabiyoti | 
* Malikushshuaro Bahor
* Nimo Yushij
* Ahmad Shomlu
* Mahdiy Axavoni Solis
* Suhrob Sipehriy
* Furoʻgʻ Farruhzod
* Nodir Nodirpur
* Hushang Ibtihoj
* Simin Behbahoniy
* Muhammadrizo Shofeʼi Kadkaniy
 |
|  |
| Afg'onistonda zamonaviy fors adabiyoti | 
* Xalilulloh Xaliliy
* Vosif Boxtariy
* Boriq Shofeʻi
* Qahhor Osiy
* Roziq Foniy
* Latif Pidrom
 |
|  |
| Tojikistonda zamonaviy fors adabiyoti | 
* Sadriddin Ayniy
* Abulqosim Lohutiy
* Mirzo Tursunzoda
* Jalol Ikromiy
* Habib Yusufiy
* Sotim Ulugʻzoda
* Moʻmin Qanoat
* Loiq Sheraliy
* Bozor Sobir
* Farzona
 |
|  |
| O'zbekistonda zamonaviy fors adabiyoti | 
* Xoja (shoir)
 |
|  |
| Pokistonda zamonaviy fors adabiyoti | 
* Muhammad Iqbol
 |

 |