recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Woodcroft qal’asi** — Angliyaning Cambridgeshire grafligi, Ettonning (inglizcha: *Etton*) hokimiyatga kelishidagi (jamiyatidagi) oʻzgartirilgan oʻrta asr qal’asi.

Tarixi
------

Woodcroft qal’asi XIII-asr oxirida, taxminan 1280-yillarda, Cambridgeshiredagi Peterboro shahri yaqinida qurilgan. Oʻsha paytda unga egalik qilgan Vudkroftlar oilasi nomi bilan atalgan (inglizcha: *Woodcroft*). Bugungi kunda qal’aning oʻrta asr qoldiqlari fasad, aylana minora va darvozaxonani oʻz ichiga oladi. Asl qal’a normal Edvard toʻrtburchak dizaynining namunasi boʻla olganmi, degan bahslar bor, bu dizaynning aksariyat tuzilmalari oʻsha paytdan beri yoʻqolgan yoki qal’a hech qachon toʻliq qurib bitkazilmagan boʻlishi mumkin. Keyinchalik Tudor islohotlari hozirgi dizayndagi ushbu oʻrta asr elementlarini saqlab qoldi. Woodcroft qal’asi Angliya fuqarolar urushi davrida royalistlar (kavalerlar) tomonidan ushlab turilgan va 1648-yilda parlament kuchlari tomonidan muvaffaqiyatli hujumga uchragan va egallab olingan. Bugungi kunda qal’a II darajali bino sifatida roʻyxatga olingan.

Yana qarang
-----------

* Angliyadagi qasrlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Pettifer, p.168.
2. ↑  Pettifer, p.168; *Woodcroft Castle*, The Gatehouse, accessed 21 April 2011.
3. ↑  *Woodcroft Castle*, The Gatehouse, accessed 21 April 2011.

Havolalar
---------

* Pettifer, Adrian. (2002) *English Castles: a Guide by Counties.* Woodbridge, UK: Boydell Press. ISBN 978-0-85115-782-5.
V. V. Dokuchayev, 1888
**Vasiliy Vasilyevich Dokuchayev** (1846.1.3, Milyukove qishlogʻi, hozirgi Smolensk viloyati Sichyovskiy tumani — 1903.8.11, Peterburg) — rus tabiatshunos olimi, Peterburg universiteti prof. (1883—96). 

"Rossiya qora tuprogʻi" (1883), asarida genetik tuproqshunoslik asoslarini yaratdi, tuproqshunoslik fanining asosiy qoidalarini taʼriflab berdi. "Bizning dashtlar oʻtmishda va hozir" (1892) asarida qurgʻoqchilikka qarshi kurash majmuining ilmiy yechimlarini koʻrsatib bergan. Rossiyada birinchi tuproqshunoslik kafedrasiga asos solgan (1895). 

Dokuchayev gʻoyalari tabiiy geogr. oʻrmonshunoslik, melioratsiya va b. rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Rossiya Qishloq xoʻjaligi FA Tuproqshunoslik instituti va b. ilmiy muassasalar Dokuchayev nomi bilan ataladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vasiliy Korneyevich Novikov** (1907.28.8, Rossiya Federatsiyasining Kalinin viloyati Peno tumani Naumovo qishlogʻi — 1981.20.1, Toshkent) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, podpolkovnik. 1941-yil iyuldan frontda. 2-Ukraina frontining 4-gvardiyachi armiyasi, 438-tankka qarshi qiruvchi artilleriya polki komandiri. 1944-yil 17-fevralda Cherkassi viloyatining Li-syanka tumanidagi Jurjinsi qishlogʻi atrofida qurshab olingan dushman gruppirovkasi bilan boʻlgan qoʻl jangida jasorat koʻrsatgan. 1945-yil 24-martda Qahramon unvoni berilgan. Toshkentdagi Harbiylar qabristonidagi Qahramonlar xiyoboniga dafn etilgan. Jasorat koʻrsatgan joyda yodgorlik belgisi qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kengash yigʻilishi. 1936-yil. 
**Buyuk fashistik kengash** (italyancha: *Gran Consiglio del Fascismo*) — Italiyadagi davlat tuzilmasi. 1922-yildan 1943-yilgacha Italiya Bosh vaziri Benito Mussolinining fashistik diktaturasi davrida mavjud boʻlgan.

Tarixi
------

Buyuk fashistik kengash1922-yil dekabrida fashistik toʻntarish va Mussolinining mamlakat bosh vaziri etib tayinlanishidan keyin tashkil topgan. Kengash aʼzolari Mussolini tomonidan shaxsan tayinlangan. Mussolini esa uning doimiy raisi boʻlgan. Kengash tarkibiga hukumat vazirlari va fashistik partiya yetakchilari kirgan.

Kengash, ayniqsa, 1928-yildan keyin davlat organi maqomini olgandan keyin keng vakolatlarga ega bo‘ldi. Xususan, Kengash fashistik partiyadan deputatlarni saylash boʻyicha roʻyxatlarni tuzdi, partiya kotibini koʻrsatdi, partiya siyosatini ishlab chiqish bilan shugʻullandi, hukumat faoliyatini nazorat qildi va qonun loyihalarini parlamentga kirishdan oldin koʻrib chiqdi.

Kengash yigʻilishlari koʻpincha Mussolini qarorlarini maʼqullashdan iborat boʻlishiga qaramay, 1943-yilda u Mussolinini hukumat boshligʻi lavozimidan chetlashtirishga qaror qildi. Ushbu qarordan bir necha kun oʻtgach, partiya tarqatib yuborildi va kengash oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

Aʼzolari
--------

Bosh vazir Benito Mussolini (1928-yil 9-dekabr — 1943-yil 25-iyul)

Kuadrumvirs (Rimga yurishni boshqargan) — Mishel Bianki, Emilio De Bono, Chezare Mariya De Vekki va Italo Balbo.

Senat raisi va Italiya deputatlar palatasi prezidenti, 1939-yildan Fass va korporatsiyalar palatasining prezidenti.

Adliya, tashqi ishlar, qishloq va oʻrmon xoʻjaligi, taʼlim, korporatsiyalar vazirlari (Tullio Cianetti) va ommaviy madaniyat vaziri (Galeazzo Ciano, Dino Alfieri).

Italiya Qirollik akademiyasi prezidentlari

Milliy fashistik partiya kotibi (u ham Kengash kotibi).

Mussolini tomonidan shaxsan tanlab olingan va Kengashda 3 yil oʻrin egallagan turli shaxslar.

Manbalar
--------

1. ↑  Shirer, William L.*. The Rise and Fall of the Third Reich*, 2011, New York: Simon & Schuster, 1959 — 997 bet. ISBN 9781451642599.
2. ↑  „Gran consiglio del fascismo" (IT). *Enciclopedia on line*.  Istituto della Enciclopedia Italiana fondata da Giovanni Treccani S.p.A.. Qaraldi: 23-avgust 2017-yil.
3. ↑  Bosworth, Richard J. B.*. Mussolini*, New, London: Bloomsbury Publishing, 2010 — 16 bet. ISBN 9780340981733.
4. ↑  De Grand, Alexander J.*. Italian Fascism: Its Origins & Development*, Third, Lincoln, NV: University of Nebraska Press, 2000 — 136 bet. ISBN 0803266227.

Havolalar
---------

* Italiyada fashizm
**Buyuk fransuz inqilobi** — Fransiya tarixida mustabid tuzumga barham bergan va yangi ijtimoiy taraqqiyotga yoʻl ochgan inqilob (1789—99). Qirol Lyudovik XVI 1789-yil 5-mayda Bosh shtatlar (parlament) majlisini chaqirdi. 3toifa deputatlari 17-iyunda oʻzlarini Milliy majlis, 9-iyulda esa Taʼsis majlisi deb eʼlon etdilar. Majlisni tarqatib yuborish maqsadida qilingan urinishlar xalq qoʻzgʻoloniga sabab boʻldi. 14-iyulda Bastiliya turmasiga hujum boshlandi. Bu Buyuk fransuz inqilobining boshlanishi edi. Avgust oyida Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasi qabul qilindi. Parij Kommunasi boshchiligidagi 1792-yil 10-avgust qoʻzgʻoloni natijasida monarxiya tuzumi agʻdarildi. Siyosiy rahbarlik yirik savdo-sanoat mulkdorlar vakillari — jirondistlar qoʻliga oʻtdi. Inqilobni chuqurlashtirish tarafdori boʻlgan yakobinchilar jirondistlarga qarshi chiqdi. 1793-yil yanvarda Konvent (oliy qonun chiqaruvchi va ijrochi organ) hukmi bilan qirol Lyudovik XVI davlatga xoinlik qilishda ayblanib, qatl etildi. 1793-yil 31-may — 2-iyun qoʻzgʻoloni oqibatida yakobinchilar diktaturasi oʻrnatildi. Yakobinchilar hukumati xalqni safarbar etib, uning Fransiyaga bostirib kirgan Yevropa monarxiyachi davlatlar (Prussiya, Avstriya va boshqalar) qoʻshini ustidan gʻalabasini taʼminladi. Biroq yakobinchilar avj oldirgan ommaviy terror ularning ijtimoiy bazasini toraytirib yubordi va magʻlubiyatga olib keldi. 1794-yil termidor (Fransiya Respublikasi taʼsis etgan kalendar boʻyicha 11oy) toʻntarishi yakobinchilar diktaturasiga chek qoʻydi. Hokimiyat yirik mulkdorlar qoʻlida jamlandi. Direktoriya (1795-yil apreldan 1798-yilda MISRGA qilinsa yurish Napoleonni siyosiy hokimiyatini egallash chorladi.) 1799-yil 10-noyabrgacha Fransiya hukumati) oʻz tuzumini oʻrnatdi. 1799-yil 18 bryumer kuni uyushtirilgan davlat toʻntarishi fransuz inqiobiga barham FRANSIYADAGIburjua inqilobi nihoyasiga yetdi.Bu inqilob butun dunyo tarixi uchun ham maʼlum maʼnoda burilish nuqtasi boʻldi. U olgʻa surgan «OZODLIK, TENGLIK, BIRODARLIK!» gʻoʻʼoyalari butun dunyo xalqlarining keyingi rivojiga arzigulik
taʼsir koʻrsatdi.
Shuningdek, inqilob tarixi koʻplab xalqlar uchun katta
saboq ham boʻldi. Uning ayovsiz qorinlari, barcha muammolarni hal etishning vositasi sifatida terrorning qoʻllanilishi kabilar
ham inqilobi keltirgan dahshatli reallik boʻldi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Timersha Garafutdinovich Nazmutdinov** — 1941—1945-yillar Ikkinchi Jahon urushi qatnashchisi. 154-oʻqotar diviziyasining 437-oʻqotar polkining qurolli ekipaj komandiri, „Shon-sharaf"ordenining toʻliq sohibi.

Tarjimai holi
-------------

1924-yil 27-dekabrda TASSR Sviyajskiy kantonining Kushman volostining Shusherma qishlogʻida (hozirgi Kaybitskiy tumani) tatarlar oilasida tugʻilgan. 1932-yilda ota-onasi bilan Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyatiga koʻchib keladi. 7-sinfni tamomlagan va keyin Farg‘ona geologiya-qidiruv partiyasida burg‘ulovchi bo‘lib ishlagan.

1942-yil avgust oyida Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Zaxiradagi polkda qurolchi mutaxassisligidan taʼlim olgan. Oʻsha yilning noyabr oyidan Gʻarbiy front, 1-Boltiq va 3-Belorussiya frontlarida jang qilgan. 1943-yildan KPSS (b)/KPSS aʼzosi. Rjev yaqinidagi janglarda qatnashgan, Smolensk viloyati va Belorussiyani ozod qilishda qatnashgan, 1944-yilning yozida qurolli ekipaj komandiri boʻlgan.

1944-yil 13-iyulda Dundari qishlogʻi uchun boʻlgan jangda 45 millimetrli qurol komandiri serjant Nazmutdinov pulemyot ekipajini va dushmanning koʻplab piyoda otryadini yakson qilgan, oʻqchilarning oldinga siljishini va qoʻlga olinishini taʼminlagan.

1944-yil 21-iyuldagi buyrugʻi bilan serjant Nazmutdinov Timersha Garafutdinovich 3-darajali "Shon-sharaf" ordeni bilan taqdirlangan.

1944-yil 1-noyabrda Beta aholi punkti uchun jangda serjant Nazmutdinov ekipaji dushmanning 2 ta pulemyot ekipajini oʻq otish bilan yoʻq qilgan. Qarshi hujumni qaytarishda yaralangan, ammo oʻq otishni davom ettirgan.

1945-yil 16-yanvardagi buyrugʻi bilan serjant Nazmutdinov Timersha Garafutdinovich 2-darajali "Shon-sharaf" ordeni bilan taqdirlangan.

1945-yil 1-fevralda Zandlyak qishlogʻi yaqinida serjant Nazmutdinov tankni nokautga uchratib, dushmanning qarshi hujumini buzib oʻtgan. 9-fevral kuni Kobbelbude qishlogʻi uchun jangda miltiq batalyonining rivojlanishiga hissa qoʻshib, dushmanning 2 ta pulemyot ekipajini toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqqa tutgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 19-apreldagi farmoni bilan serjant Nazmutdinov Timersha Garafutdinovich bosqinchilar bilan boʻlgan janglarda qoʻmondonlik topshirigʻini sidqi dildan bajargani uchun 1-darajali "Shon-sharaf" ordeni bilan taqdirlangan. Shu bilan serjant „Shon-sharaf" ordeni toʻliq kavaleri boʻldi.

Berlindagi urushni akkumulyator ustasi sifatida tugatgan. 1946-yilda demobilizatsiya qilingan.

O‘zbekistonga qaytgan. Oʻzbekiston , Andijon viloyati, Marhamat tumani, Polvontosh qishlogʻida neft sanoati quduqlarini taʼmirlash boʻlimida ishlagan. 1977-yil 26-oktyabrda vafot etgan.

2-darajali Vatan urushi, 3-darajali „Shon-sharaf" ordeni va medallar bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Назмутдинов, Тимур* „Герой советского союза". *z.mil.ru*. Qaraldi: 13-iyun 2023-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Тимур Гарафутдинович Назмутдинов". *warheroes.ru*. Qaraldi: 13-iyun 2023-yil.
3. ↑  *Timur Nazmutdinov*. „Sharq" matbaa-ijodiyot aksiyadorlik kompaniyasi, 2020-yil — 414 bet. ISBN 978-9943-5995-5-0.
**Klavikord** (lotincha: *clavis* ― „kalit" va qadimgi yunoncha: *χορδή* — „tor") ― klaviaturali torli zarbli-qisqichli musiqa asbobi, hammerklavir va zamonaviy pianinoning ajdodlaridan biri.

Klavikord eng qadimgi klavishli asboblardan biri boʻlib, qadimgi monoxorddan olingan. Klavikordning ixtiro qilingan sanasi nomaʼlum. Birinchi marta „klavikord" nomi 1396 yilgi hujjatlarda tilga olingan va saqlanib qolgan eng qadimgi asbob 1543-yilda Pizalik Domenik tomonidan yasalgan (lotincha: *Domenicus Pisaurensis*) boʻlib, hozir Leyptsig musiqa asboblari muzeyida saqlanadi.

Klavikorddagi tovush tekis kallakli metall shtiftlar ― tangentalar yordamida chiqariladi. Klavikordda chalish uchun xos ijro usuli bebung boʻlib, boshqa klaviatura asboblarida chalib boʻlmaydigan „klavishli vibrato" turidir. Bitta tordan tovush juda past chiqadi, shu sababli tovushni kuchaytirish maqsadida har bir tovush uchun torlarni ikkilashtirish va uchlashtirish qoʻllanilgan, bu usul oʻzgartirmasdan pianinoda qoʻllaniladi. Vaqt oʻtishi bilan klavikord diapazoni oʻzgarib turdi: dastlab u ikki yarim oktava boʻlgan, XVI-asr oʻrtalaridan boshlab u toʻrttaga koʻtarilgan, keyinchalik esa besh oktavaga teng boʻlgan. Baʼzan pastki oktava qisqartirilgan, yaʼni qisman diatonik boʻlgan.

Mexanika klavikorda Klavikord mexanikasi: (A/B) klavishlar; (1A/1B) tangentalar (metall); (2A/2B) tutqichlar; (3) tor (aniqrogʻi, tangenta urilayotganda uning tovushli qismi); (4) rezonansli deka; (5) sozlovchi quloq; (6) dempfer
Klavikordning ikkita turi mavjud: **mustaqil ―** har bir klavishga alohida tor toʻgʻri keluvchi toʻliq torlar toʻplamiga ega va **nomustaqil ―** tangentalar bir nechta, koʻpincha, ikki yo uchta boʻlib, klavish bitta torning turli joylariga zarb beruvchi qisqartirilgan torlar toʻplamiga ega. Nomustaqil klavikord qurilmasi torlar sonini sezilarli darajada kamaytirishga imkon beradi, ammo bunda tegishli notalarni bir vaqtning oʻzida ijro etishning iloji boʻlmaydi. Klavikordlar, asosan, uyda musiqa chalish uchun ishlatilgan, ammo organistlar tomonidan amaliyotda ishlatilgan bir nechta qoʻlda chalinuvchi va tepkili turlari ham boʻlgan. Klavikordning oʻlchami turi va diapazoniga qarab, kitob shaklidagi kichik sozdan tortib, korpusi 1,5 metrli anchagina katta sozlargacha boʻladi.

Klavikord musiqasi XVII—XVIII-asrlarda oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va XIX-asr boshlarida fortepiano uni tamom siqib chiqardi. Klavikord uchun I. S. Bax, uning oʻgʻli K. F. E. Bax, V. A. Motsart va hatto, L. van Betxoven kabi buyuk bastakorlar tomonidan asarlar yaratilgan.

Yana qarang
-----------

* Fortepiano
* Klavesin
* Spinet
* Virginel
* Muselar

Manbalar
--------

1. ↑   *Клавикорд и клавесин*.

Adabiyotlar
-----------

* Зимин П. Н.*. История фортепиано и его предшественников*, М. 1968.
**Tina Lee Cheng** — amerikalik pediatr. 2020-yilda u Cincinnati bolalar kasalxonasi tibbiyot markazining pediatriya kafedrasi, bosh shifokor va tadqiqot fondi lavozimiga direktori etib tayinlanadi.

Avvalgi hayoti va taʼlimi
-------------------------

Cheng lowa shtatining Coralville shahrida tugʻilgan, ota-onasi esa xitoylik muhojir boʻlishganOta-va onasining ismlari: Frank va Margroth Cheng edi. Uning onasi bolalar bogʻchasi oʻqituvchisi, otasi esa biokimyogar edi. Ikki opa-singil bilan birga ulg‘aygan u onasini o‘rnak deb bilgan va uni „kuchli ayol" deb taʼriflagan. Yoshligida u koʻp burun qon ketishini boshdan kechirgan va LOR shifokorlariga tez-tez tashrif buyurib turgan, natijada u tibbiy kasbni davom ettirishni xohlaydi.

Faoliyati
---------

  

Kaliforniya universitetida (Berkli) jamoat salomatligi boʻyicha aspirantura darajasini, soʻngra Massachusets universitetida ilmiy tahsil olgandan soʻng, Cheng Washingtondagi bolalar milliy kasalxonasida ishladi. U oʻsha yerda sakkiz yil qoldi Johns Hopkins universiteti Bolalar markazi umumiy pediatriya va oʻsmirlar tibbiyoti boʻlimi direktori lavozimida ishlaydi. Bu rolda u Johns Hopkinsning bolalar birlamchi tibbiy yordami va subixtisoslik klinikalarini Devid M. Rubenshtein bolalar salomatligi binosi deb nomlangan bitta ambulatoriya tomi ostida birlashtirdi. 2014-yilda Cheng va uning hamkasbi Sara Johnson Baltimordagi ikkita charter maktabida 1500 dan ortiq talabalarga xizmat koʻrsatadigan Rut va Norman Rales sogʻliqni saqlash va taʼlim integratsiyasi markaziga asos solishdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Cheng va uning turmush o‘rtog‘i Ken Conca ismli erkak bilan oila qurgan. Ularning ikki nafar farzandi bor, bir o‘g‘il va bir qiz. 2020-yilda Cheng va uning qizi Alison Conca-Cheng xitoylik amerikalik ota-onalar va bolalarga taʼsir qiladigan irqchilik boʻyicha tadqiqotga javoban sharh yozdilar.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Logan.* „Beyond the North Star". *hopkinsmedicine.org* (29-iyun 2017-yil). Qaraldi: 18-may 2021-yil.
2. ↑  *Seifert, Curt*. „Carter names West senior to Australia". Iowa City Press-Citizen (28-aprel 1979-yil). Qaraldi: 18-may 2021-yil.
3. ↑  „Tina Cheng, MD, MPH, Is Ready to Roll". *inspire.cincinnatichildrens.org*. Qaraldi: 18-may 2021-yil.
4. ↑  „At the Helm: Tina Cheng, M.D. M.P.H. Pediatrician-in-Chief and Co-Director, Johns Hopkins Children's Center". *hopkinsmedicine.org* (28-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 18-may 2021-yil.
5. 1 2  *Hall.* „Where the Kids Are". *brown.edu* (winter 2017). Qaraldi: 18-may 2021-yil.
6. ↑  Cheng, Tina L.; Conca-Cheng, Alison M. (November 2020). "The Pandemics of Racism and COVID-19: Danger and Opportunity". *Pediatrics* **146** (5): e2020024836. doi:10.1542/peds.2020-024836. PMID 32873718.. Qaraldi: May 18, 2021. Tina L. Cheng]]
7. ↑  „COVID-19 Story Tip: Racism Amid the COVID-19 Pandemic — a Path Forward". *hopkinsmedicine.org* (8-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 18-may 2021-yil.
**Tina Trstenjak** (tugʻ. 1990-yil 24-avgust, Celje, Sloveniya) — sloveniyalik dzudochi, 63 kg gacha vazn toifasida, Sloveniya terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni, 2015-yilgi Jahon chempioni, uch karra Yevropa chempioni. Jahon chempionatlari, Yevropa chempionatlari va Yevropa oʻyinlari gʻolibi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori.

Faoliyati
---------

2013-yilda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Yevropa chempionatida 63 kg gacha boʻlgan vazn toifasida Tina Trstenjak bronza medali sovrindori boʻldi. 2014-yilda u Jahon chempionatining bronza medali va Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. 2015-yilda u Yevropa oʻyinlarining kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2016-yilda aprel oyida Qozonda (Rossiya) boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Yevropa chempionatida u birinchi marta 63 kg gacha vazn toifasidagi finalda avstriyalik Katrin Untervurzaxerni magʻlub etib, Yevropa chempioni boʻldi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 63 kg gacha vazn toifasida Tina ketma-ket italiyalik sportchi Edwige Gwend, xitoylik sportchi Yang Junxia, braziliyalik Mariana Silva va fransuz Clarisse Agbegnenouni magʻlub etib, Olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritdi. Shu bilan birga, Trstenjak raqiblariga birorta ham ochko olishga imkon bermadi.

2016-yil oxirida Trstenjak Sloveniyada yilning eng yaxshi ayol sportchisi deb topildi.

2021-yil aprel oyida Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Tina 63 kg gacha vazn toifasida gʻalaba qozondi va uch karra qitʼa chempioni boʻldi. Finalda rossiyalik sportchi Darya Davidova sindi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 63 kg gacha vazn toifasida sloveniyalik sportchi turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. U finalda uchun kurashda fransiyalik dzyudochi Clarisse Agbegnenouni yutqazib qoʻydi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Psixofizik masala** - keng maʼnoda — psixik xususiyatlarning fizik hodisalar bilan munosabati, tor maʼnoda — psixik va fiziologik (neyrogumoral) jarayonlar oʻrtasidagi nisbat masalasi. 17-asr mexanistik falsafasida Psixofizik masalani hal etishning 2 varianti vujudga keldi: psixofizik oʻzaro taʼsir (Dekart; ong sezgilar va shu kabi orqali tana taʼsirida boʻladi va unga iroda bilan taʼsir etadi) va psixofizik parallelizm (psixik va fizik ja-rayonlarning parallel ravishda namoyon boʻlishi). Psixofizik parallelizmga G. V. Leybnits, N. Malbransh idealistik, D. Gartli (18-asr) materialistik mavqedan yondashganlar va u 19-asr da keng ta-rqalgan. Dialektik materializm Psixofizik masalani psixika voqelikni faol aks ettiruvchi xossadir deb tushunish asosida hal qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tina Chen** (anʼanaviy xitoycha: yányu Pinyin, Chén Tíng, 1943-yil 2-noyabrda tugʻilgan) — xitoylik-amerikalik sahna, kino va televidenie aktrisasi, *Elis restorani*, „Condorning uch kuni" va *"The* *Three Days of the Condor*", „*Hawaiians"* nomli filmlarda rol oʻynagan.

Yoshligi
--------

Tina Chen qisqa vaqt materik Xitoy, Gonkong, Taywan, Yaponiyada yashab, keyinchalik esa AQShga keladi. Oʻzining aktyorlik faoliyatini davom ettirar ekan, Chen New-York qon markazining Serologiya va genetika boʻlimida oʻn yildan ortiq tadqiqotchi boʻlib ishlab kelgan edi.

U, shuningdek, New-York shahridagi birinchi sogʻlom oziq-ovqat doʻkonlaridan biri boʻlgan Food Liberation asoschilaridan biri boʻlgan.

Faoliyati
---------

Tina Chen Oltin globus, Emmy va Drama Desk mukofotlariga nomzod boʻlgan. Uning filmlari orasida „*Deyarli mukammal*" mustaqil filmi va *"Norman Maoning potentsial xotinlari"* qisqa metrajli filmi bor. U, shuningdek, *"Gavayiliklar"* filmida rol oʻynagan, aktrisa „*Aliceʼs Restaurant*, *Three Days of the Condor*, and *Face" nomlo rollari uchun* "Oltin globus"mukofotiga nomzod boʻlgan*.*

Tina koʻplab telekoʻrsatuvlarda mehmon sifatida ishtirok etdi va CBS Playhouse maxsus *"Oli qishning yakuniy urushi"* nomli filmidagi ijrosi uchun Emmy mukofotiga nomzod ham boʻlgan.

Ishi
----

Filmlari

* *Oʻtmish avlodlari, kelajak ajdodlari*
* *Deyarli mukammal* (2011-yil)
* *Norman Maoning potentsial xotinlari*
* *Yuz* (2002-yil)
* *Parvoz arvohi 401* (1978-yil)
* *Kondorning uch kuni* (1975)
* *Qogʻoz odam* (1971-yil)
* *Gavayiliklar* (1970-yil)
* *Elis restorani* (1969-yil)

Leksiya
-------

Chenning „Tarix qahramonlari: mening xitoylik oilam merosi" nomli maʼruzasi 158 ta biografik suratlardan iborat. Bu onasining oilasining uch avlodi va ularning Xitoy tarixiga qoʻshgan hissasi haqida yozilgan. New-York shahridagi Xitoy institutida Urban Stages va Mirror Repertory Co.da taqdim etilgan maʼruzada u katta bobosi haqida gapirib bergan edi.

Mukofotlari
-----------

Chen „*Gavayiliklar*" nomli filmidagi yordamchi roli uchun "Oltin globus" nominatsiyasini qoʻlga kiritdi. U *CBS Playhouse* dramasi „Oli qishning yakuniy urushi" filmidagi yordamchi roli uchun Emmy nominatsiyasini oladi. Shuningdek, u Chita Rivera va Liza Minnelli ishtirokidagi „The Rink" nomli musiqiy asarning eng yaxshi ishi uchun Drama Desk nominatsiyasini oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Home - New York Blood Center". *nybloodcenter.org*.
2. ↑  „The First Decade (1964—1973) | New York Blood Center". *nybloodcenter.org*. 26-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. 1 2 3  „Tina Chen". *www.goldenglobes.com*.
4. 1 2 3  „Tina Chen". *Television Academy*.
5. ↑  „Home - Descendants of the Past, Ancestors of the Future". *www.descendantsofthepast.com*.
6. ↑  „China Institute - 华美协进社". *China Institute*.
7. ↑  „Urban Stages Theater - home". *urbanstages.org*.
8. ↑  „The Mirror Theater Ltd". *The Mirror Theater Ltd*.

Havolalar
---------

* Tina Chen IMDbda
* Rasmiy sayti
**Dinamik parallaks** — juft yulduzning tarkibiy qismlarining massalari, orbita radiusi va yulduzlarning orbitadagi aylanish davri haqidagi maʼlumotlardan foydalangan holda, paralaks va vizual qoʻshaloq yulduzgacha boʻlgan masofani aniqlash usuli.

Vizual juftlik yulduzgacha boʻlgan masofani aniqlash uchun yulduz orbitasining yarim katta oʻqining burchak kattaligini va koʻrinadigan yulduz kattaligini oʻlchash kerak. Keplerning uchinchi qonunini umumlashtirilgan shaklda qoʻllash, unga koʻra juftlik tizimning umumiy massasi va orbital davr kvadratining mahsuloti orbitaning yarim katta oʻqi kubiga va massaga proportsionaldir. -yorqinlikka bogʻliqlik, juft yulduzgacha boʻlgan masofani aniqlashimiz mumkin.

Bu usul juftlik yulduzgacha boʻlgan masofani iterativ ravishda baholash imkonini beradi. Birinchidan, juftlik tizim komponentlari massalarining baʼzi qiymatlari olinadi, soʻngra uchinchi Kepler qonuniga koʻra, maʼlum aylanish davri bilan komponentlar orasidagi masofaning qiymati baholanadi. Yulduzlar orasidagi burchak masofasini oʻlchagandan soʻng, Quyoshdan ikkilik yulduzgacha boʻlgan masofaning qiymati olinadi. Koʻrinadigan kattalik va olingan masofaning oʻlchangan qiymatlaridan yulduzlarning yorugʻliklari hisoblab chiqiladi, shundan soʻng massa-yorqinlik munosabatlariga asoslanib, yulduzlarning massalari qayta aniqlanadi. Olingan massa qiymatlari juft yulduzgacha boʻlgan masofani qayta aniqlash uchun ishlatiladi, yuqoridagi amallar takrorlanadi. Koʻp sonli iteratsiyalarni amalga oshirgandan soʻng, 5% ga teng masofani aniqlashning aniqligiga erishish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Patrick Moore*. Philip's Astronomy Encyclopedia*, revised and expanded, London: Philip's, 2002 — 120 bet. ISBN 0-540-07863-8.
2. ↑  „dynamical parallax". *Astronomy Knowledge Base*. 5-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyul 2006-yil.
3. ↑  The Mass-Luminosity Relation, University of Tennessee, Astronomy 162: Stars, Galaxies, and Cosmology, lecture notes. Accessed July 18, 2006.
4. ↑  Mullaney, James. Double and multiple stars and how to observe them (англ.). — Springer (англ.)рус. 2005. — ISBN 1-85233-751-6.
**Shirinak** — qovun-tarvuzning eng shirin namunalarini tanlash va baholash maqsadida oʻtkaziladigan anʼanaviy musobaqa, bahslashuv. Qadimdan kuz boshida, qovuntarvuz gʻarq pishgan davrda bozorlarda, qovun sayillarida oʻtkazib kelingan. shahrida mirishkor qovunchi dehqonlar oʻzlari yetishtirgan hosilning eng sarasini namoyish qilganlar. 20-asrning 70—80-yillarida Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasida (Toshkent shahrida) Sh. polizchi dehqonlarning maxsus koʻriktanlovi — qovun sayli shaklida har yili 1 sentyabrda oʻtkazilgan. shahrida musobaqalashuvchi tomonlarning oʻzlari qovuntarvuzning eng sarasi va shirin deb bilgan namunaparini tanlaydilar. Tanlangan qovuntarvuzlar soʻyilib, shirin va sara deb topilgan namunalar chashnachilar (qarang Chashnachilik) tomonidan eʼlon qilinadi. Kimniki shirin chiqsa, shu tomon gʻolib deb topiladi. Tanlovda hayʼat tuzilib, u qovuntarvuzning tashqi koʻrinishi, sifati, shirinligi, eti tarkibidagi qand moddasi miqdori, hosildorligi, tashishga, saqtashga chidami va boshqalarga baho beradi hamda gʻoliblarni eʼlon qiladi, sovrinlarni topshiradi. Gʻolib topilgan nav urugʻlari ekish uchun tavsiya etiladi.

SH. hozir ham shaharlar va tumanlarda qovun bozorlarida, qovun sayillari, hosil bayramlarida uyushtiriladi, qovun ishqibozlari, havaskor polizchi dehqonlar oʻrtasida oʻtkazib turiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Temuka
------

Temuka (Maori Temuka) - Yangi Zelandiyadaning Kanterberi tekisligidagi, Timarudan 15 kilometr shimolida va Kristchurchdan 142 kilometr janubda joylashgan shahar. U Opiy (Maori Opihi) va Temka (Maori Tamaki) daryolarining quyilish joyida, rivojlangan qo'y va sut chorvachiligi mintaqasi markazida joylashgan bo'lib, ushbu chorvachilik tarmoqlarini zarur xizmat va bozor bilan ta'minlaydi. Shahar yaqinida Arovhenua o'rmoni (Maori Arowhenua) joylashgan.

Tarix
-----

Maori tilidagi shaharning asl nomi "Te-umu-kaha" (Maori Te umu kaha) "issiq pechkalar joyi" degan ma'noni anglatadi va maori ko'p o'sadigan kordilinadan tuproqli pechlardan pishirilganidan kelib chiqqan.

Bu hududga birinchi yevropaliklar 1853-yilda Afyun daryosining janubida joylashadi, ammo Daryo toshqini paytida aholi punkti tez-tez suv bosganligi sababli ular Afyun daryosining shimoliga ko'chadi. 1858-yilda bu hudud shahar maqomiga ega bo'ladi. 1859-yilda mahalliy Maori qabilalaridan keyingi qurilish uchun 25 gektar yer sotib olishadi. 1863-yilda o'sha paytda Uollingford (ingl. Wallingford) deb atalgan bu shahar, xaritaga tushirilgan.

Shahar Timaru okrugining ikkinchi darajali sanoat markazi sifatida qurilgan. Ilgari bu yerda jun tozalash inshootlari, un tegirmonlari, pishloq zavodi va kulolchilik joylashgan]. 1930-yildan boshlab Temkada butun mamlakat bo'ylab mashhur bo'lgan keramika ishlab chiqarish yo'lga qo'yadi.

Ushbu shahar aviatsiyaning kashfiyotchisi bo'lgan Richard Pirsning (1877-1953) vatani hisoblanadi. 1903-yilda, aka-uka Raytlardan to'qqiz oy oldin, u havodan og'irroq transport vositasida birinchi parvozini amalga oshirdi. Shahar yaqinida uning samolyotining nusxasi shaklidaga haykali o'rnatilgan.

Shaharda Yangi Zelandiyaga xos bo'lgan XX asr boshidagi ko'chalar, shuningdek, bir qator qadimiy jamoat binolari va cherkovlar yaxshi saqlanib qolgan.

1. ↑  „QuickStats About Temuka" (en).  Statistics New Zealand. 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2013-yil.
2. ↑  *John Wilson* „South Canterbury places - Temuka" (en).  Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand (13-iyul 2012-yil). 19-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2014-yil.
3. 1 2  *A. H. McLintock* „Temuka".  Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand (22-aprel 2009-yil). 19-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2014-yil.
4. ↑  „The ABCs of flour milling in South Canterbury, N.Z." (en).  The South Canterbury NZGenWeb Project. 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2014-yil.
**Gertrude Maud Barnes** (talaffuzi: „Gertruda Maud Barns", 1903-yil 25 mart — 1998-yil 27-iyul), professional aktrisa sifatida **Binnie Barnes** nomi bilan tanilgan ingliz aktrisasi boʻlib, uning filmlardagi faoliyati 1923-yildan 1973-yilgacha davom etgan.

Yoshligi
--------

Barnes Londonning Islington shahrida tugʻilgan, Rosa Enoyce va politsiyachi George Barnesning qizi. Uning oilasida 16 bola bor edi. Aktrisa boʻlish uchun Hollywoodga koʻchib oʻtishdan oldin, Barnes hamshira va raqs styuardessasi kabi bir qator ishlarda ishlagan.

Karyerasi
---------

 *The Spanish Main* filmining treyleri (1945)
Barnes oʻzining aktyorlik faoliyatini 1923-yilda filmlarda boshlagan, jumladan, Lee De Forest oʻzining „Phonofilm" filmida suratga olish jarayonida qisqa metrajli filmda suratga tushgan. Uning kino faoliyati Buyuk Britaniyada davom etdi, ayniqsa *The Private Life of Henry VIII* (1933) filmida Henryning beshinchi xotini Catherine Howard rolida. Barnesning aktrisa sifatida rollarni qabul qilishdagi asosiy tashvishi uning itoatkor rollarni oʻynamasligi edi. Barnes bir marta shunday degan edi: „Men uchun bir rasm boshqasiga oʻxshaydi, men esa jozibador ayol boʻlishim shart emas". Keyinchalik, uning faoliyati 1973-yilgacha Hollywoodda davom etdi. U oxirgi aktyorlik roli boʻlgan *40 Carats* komediyasida paydo boʻldi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Barnesning birinchi eri londonlik sanʼat sotuvchisi Samuel Jozeph edi. Uning ikkinchi turmushi film prodyuseri Mike Frankovich boʻlgan va keyinchalik u AQSh fuqaroligiga ega boʻlgan. Er-xotin uchta farzandni asrab olishdi.

Binnie Barnes 1998-yil 27-iyulda 95 yoshida Beverli-Hillsda tabiiy sabablarga koʻra vafot etdi. U Glendeyldagi Forest Lawn Memorial Parkiga dafn qilindi.

Hollywood shon-shuhrat xiyoboni
-------------------------------

Film sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Barnes 1960-yilda Hollywood shon-shuhrat xiyobonida kinofilmlar yulduzini oldi. Uning yulduzi Vine Street 1501 da joylashgan.

Manbalar
--------



1. ↑  „Binnie Barnes; Film Actress of '30s and '40s – latimes". *Articles.latimes.com* (10-fevral 1994-yil). Qaraldi: 12-dekabr 2016-yil.
2. ↑  Donnelly, Paul*. Fade to black : a book of movie obituaries*, Rev. and updat. London [u.a.]: Omnibus, 2003 — 64 bet. ISBN 978-0-7119-9512-3.
3. ↑  *American Jews: Their Lives and Achievements; a Contemporary Biographical Record*, 1947. 12-dekabr 2016-yilda qaraldi.
4. ↑  *Shattuck, Kathren*. „Binnie Barnes, 95, Actress Known for Her Feisty Roles". *The New York Times* (30-iyul 1998-yil). Qaraldi: 16-aprel 2016-yil.
5. ↑  Personal life, nytimes.com; accessed 1 December 2015.
6. ↑  *The Archaeology of Hollywood*
7. ↑  „Hollywood Walk of Fame – Binnie Barnes". *walkoffame.com*.  Hollywood Chamber of Commerce. Qaraldi: 13-noyabr 2017-yil.
**№ 3-Hamza nomli umumiy oʻrta maktab** — Qozogʻistonning Qorabuloq qishlog'ida joylashgan. Maktabning rasmiy nomi *Hamza nomli umumiy oʻrta maktab*dir.

Tarixi
------

1898-yil Qorabuloq qishlogʻidagi ilk maktabdir, uning asosini Anor domla degan kishi ochgan. Maktab boshlanishida „Oqtom" deb ataldi. 1920-yili u Shoʻro maktabiga aylantirildi. 1936-yilda I.V.Stalin nomi berildi. 1962-yildan beri Hamza nomi bilan ataladi.

Maktab 1500 oʻquvchiga moʻljallangan boʻlib, unda 250 dan ziyod pedagoglar taʼlim bermoqda.

Dars programmasi
----------------

Maktab yili 1-sentabrdan mayning oxirigacha choʻziladi va toʻrt chorakka boʻlingan. Oʻqish programmasi oʻzgarmas, doimiy. Baʼzi gʻarb mamlakatlaridan farqli oʻlaroq, oʻquvchilar yoki ularning ota-onalari qaysi darslar oʻtilishini beglilashda ishtirok eta olmaydilar.

Oʻquvchilar 5 qadamli shkalada baholanadi. Amalda 2 („qoniqarsiz") dan 5 („aʼlo") gacha qoʻyiladi. 1 kamdan-kam ishlatiladigan keskin oʻzlashtirmaganlik belgisi. Kundalik baho berishda bu baholarni oʻqituvchilar yana guruhlarga boʻla olishadi (masalan +4, −5), ammo chorak baholar faqat 2, 3, 4 yoki 5 boʻlishi mumkin.

Maktab 2 mavsumda faoliyat yuritadi. Maktabda ertalabdan tushgacha asosiy darslar oʻtiladi. Tushki tanaffusdan keyin yana bir, ikki yoki uch soat qoʻshimcha darslar oʻtiladi. Bu darslarga qatnashish majburiy. Har bir dars 45 daqiqa davom etadi.

9-sinf oxirida oʻquvchilar davlat imtihonlarini topshirishadi va umumiy oʻrta maktabni bitirishganini tasdiqlovchi attestat olishadi. 10-11-sinfda oʻqish majburiy emas. 11-sinf oxirida ham oʻquvchilar davlat imtihonlarini topshirishadi. Xohlagan oʻquvchilar oliy oʻquv yurtlariga kirish uchun Umumrespublika Testini topshirishadi. Testlar davlat tili sanalmish qozoq tili va rasmiy til sanalmish rus tilida topshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  maktab sayti
**Aleksandr Mishel** (1963 yil 23-iyul) — SSSR futbolchisi, hujumchi. Olmaota futbol maktabi bitiruvchisi.

Faoliyati
---------

### Dastlabki yillar

Professional faoliyatini 1984-yilda SSSR chempionati ikkinchi ligasida oʻynaydigan „SKIF" klubida boshlagan.

1985—1987-yillarda Barnaulning „Dinamo" jamoasida uch mavsum toʻp surgan, 1988-yilda Toshkentning „Paxtakor" jamoasiga oʻtgan. U „Paxtakor" safidagi ilk oʻyinini 1988-yil 26-may kuni „Zarya" (Voroshilovgrad) klubiga qarshi oʻtkazgan va uchrashuv taqdirini hal qilgan. Oʻsha mavsumda Mishel 12 ta gol urdi.

### Qayrat safida

1989-yilda birinchi ligaga tushib ketgan „Qayrat" klubiga taklif qilindi. Eustafiy Pexlevanidi, Yuriy Naidovskiy, Sergey Klimov „Qayrat" hujumchisi bilan birga toʻp surishdi. U ilk golini 1989-yil 25-aprelda Kemerovoning „Kuzbass" jamoasi darvozasiga kiritgan. Bu oʻyinda „Qayrat" 1:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Mavsum oʻrtalarida Eustafiy Pehlevanidi klubni tark etdi va Mishel muntazam ravishda maydonga tusha boshladi. U ikkinchi davrada yettita gol urdi (chempionatda urilgan jami 11 ta gol). Ammo „Qayrat" uchinchi oʻrinda qoldi va SSSR oliy ligasiga chiqa olmadi.

1990-yilda Mishelning oʻyini yomon tomonga burildi. Birinchi davrada u bor-yoʻgʻi uch marta gol urdi va mavsumni shu natija bilan yakunladi. 1991-yilgi mavsumda esa bor-yoʻgʻi besh marta maydonga tushdi va birorta ham gol urmadi.

Yutuqlar
--------

* SSSR Birinchi ligasining bronza medali sovrindori: 1989

Havolalar
---------

* Statistika (footballfacts.ru)
**"Dunyo go‘zali 2023"** 2023-yilda Birlashgan Arab Amirliklarida bo‘lib o‘tadigan "Dunyo go‘zali" tanlovining 71-nashri bo‘lib, Yaqin Sharqda final o‘tkazish uchun birinchi nashr bo‘ladi. Tadbir yakunida o‘z vorisi sifatida polshalik Karolina Bielavska taxtga chiqadi.

Fon
---

### Joy va sana

2023-yil 13-fevral kuni "Dunyo go‘zali" tashkiloti raisi Julia Morley tanlov 2023-yilda Birlashgan Arab Amirliklarida bo‘lib o‘tishini e’lon qildi. "Yana ma'lumotlarni qo‘shish kerak", deya qo'shimcha qildi va Morley tanlovning yakuniy sanasi va o'tkaziladigan joyiga ishora qildi. 

### Ishtirokchilarni tanlash

Tanlovda 86 mamlakat va hududdan ishtirokchilar saralab olindi. Ulardan bir nafari asl ishtirokchi qatnashgandan keyin tayinlangan.

"Miss Lesoto 2021" tanlovining birinchi, ikkinchi sovrindori Poelano Motisi oʻz mamlakatini vakillik qilish uchun tayinlandi, chunki asl gʻolib Refiloe Lefotan xorijda oʻqishni davom ettirishga intilardi. 

2023-yilgi nashr Aruba, Avstraliya, Bangladesh, Barbados, Belarusiya, Britaniya Virjiniya orollari, Xorvatiya, Efiopiya, Gruziya, Gretsiya, Gvatemala, Gayana, Qozog‘iston, Laos, Livan, Lesoto, Liberiya, Chernogoriya, Marokash, Myanmaning qaytishini ko‘radi. Yangi Zelandiya, Ruminiya, Janubiy Sudan, Surinam, Tailand va Zambiya. Marokash oxirgi marta 1968yilda, Surinam oxirgi marta 2012 yilda, Liberiya va Ruminiya oxirgi marta 2017 yilda, Livan, Lesoto va Zambiya oxirgi marta 2018yilda, qolganlari esa 2019yilda ishtirok etgan.

Musobaqa ishtirokchilari
------------------------

2023-yil 19-mart holatiga ko‘ra, 86 nafar ishtirokchi tasdiqlandi:

| Mamlakat/Hudud | Sana |
| --- | --- |
| Dominikan Respublikasi</img> Dominika Respublikasi | 2023 yil 15 aprel |
| Meksika</img> Meksika | 2023 yil 15 aprel |
| Moldova</img> Moldova | 2023 yil 8 may |

Havolalar:
----------

Manbalar:
---------

1. ↑  „UAE to host Miss World pageant in 2023". Khaleej Times (13-fevral 2023-yil). Qaraldi: 13-fevral 2023-yil.
2. ↑  *Gillett, Katy*. „Miss World 2023 to be held in the UAE" (en). *The National* (14-fevral 2023-yil). Qaraldi: 18-fevral 2023-yil.
3. ↑  *Bracamonte, Earl D. C.*. „Miss World to hold 2022 pageant in May 2023". Philippine Star (31-yanvar 2023-yil). Qaraldi: 18-fevral 2023-yil.
4. ↑  „Miss World 2023 Contestants".  Miss World. Qaraldi: 18-fevral 2023-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Evolutsiya (maʼnolari).

**Evolyutsiya** (lotincha: yeuo1iIo — avj olish) — rivojlanishnchng sinonimi; asta-sekin, bosqichmabosqich roʻy beradigan miqdor va sifat oʻzgarishlari. E.da rivojlanishning sifatiy asosi keskin oʻzgarmaydi, uning boshlanish va yakunlanish bosqichlari orasida muayyan fursat oʻtadi. Evolyutsion rivojlanishda portlash hodisasi roʻy bermaydi. Jamiyatda, organik dunyoda va jonsiz tabiatda roʻy beruvchi oʻzgarishlarning yoʻnalishini, tartibini, qonuniyatlarini ifodalab, muayyan sistemadagi oʻzgarishlarning doimo oʻzidan ilgarigi holatidan farq qilishini qoʻrsatib turadi va fanda tarix, tarixiylik, taraqqiyot, rivojlanish, oʻsish, ravnaq topish singari tushunchalarning mazmunini ifodalaydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Evrigalin hayvonlar** (evri... va yun. paNpok — shoʻrlangan) — muhit shoʻrlanishining keng miqyosda oʻzgarishiga chidamli boʻlgan suv yoki tuproq hayvonlari. Evrigalin hayvonlarga dengiz sohilida, daryolar quyilishida, shoʻrlangan yoki kuchli shoʻrlangan suv havzalarida yashaydigan hayvonlar, dengizdan daryolarga oʻtib uvildiriq tashlaydigan baliqlar kiradi. Evrigalin hayvonlar orasida artemiya qisqichbaqasi 20 dan 40% gacha shoʻrlangan, hatto vaqtinchalik chuchuklashgan suvlarda yashay oladi. E.hda shoʻrlanishning oʻzgarishiga chidamlilik xususiyati ular ichki muhitidagi suyuqlikda osmotik faol moddalar konsentratsiyasining nisbiy doimiyligini boshqarib turuvchi osmoregulyatsiya mexanizmi bilan bogʻliq.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Evippa** (qadimgi yunoncha: *Εὐίππη*) — yunon mifologiyasidagi personaj, Epir malikasi. Odisseyning sevgilisi, Evrialning onasi.

Mifologiyada
------------

 Qadimgi Epir xaritasi (Genrix Kipert, 1902)
Evippa *Tirimma* ismli Epir shohining qizi. Penelopaning daʼvogarlarini urib, Itakadan surgunga ketgan Odissey Epirda paydo boʻlganida, Tirimma uni aziz mehmon sifatida qabul qildi. Evippa qahramonning sevgilisiga aylandi va uning oʻgʻil farzand dunyoga keltirdi, u *Evrial* ismini oldi (muqobil versiyalarda — *Leontofron* yoki *Dorikl*). Keyinchalik Odissey oʻz vataniga qaytib keldi. Evrialning voyaga yetishini kutib, Evippa unga xat berib, uni otasini qidirishga yuboradi. Biroq, Evrial Penelopaning hiylalari tufayli Odissey tomonidan oʻldirilgan.

Xotira
------

Matni butunlay yoʻqotilgan „Evrial" tragediyasi Sofokl qalamiga mansub. Evippa afsonasi matrilokal nikoh bilan bogʻliq koʻplab afsonalardan biri boʻlib, unda turmush oʻrtoqlar xotinning urugʻining bir qismi sifatida yashaydilar. Bunday afsonalarda, sayohat paytida qahramon malika bilan qisqa munosabatda boʻladi, u oʻgʻil tugʻadi, bolasi katta boʻlib, uni qidirib ketadi. Ikki qahramon uchrashganda, ular bir-birlarini tanimaydilar va mushtlashuv boshlanadi, natijada ishtirokchilardan biri halok boʻladi. Evrial tarixida qadimgi olimlar Odisseyning boshqa oʻgʻli Telegon qoʻlidan oʻlishi haqidagi afsonaning oʻziga xos takrorlanishini koʻradi. Shunga koʻra, Evippani Kirkaning „egizagi" deb hisoblash mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Wüst 1937. sfn error: no target: CITEREFWüst1937 (help)
2. ↑  Schmidt 1902. sfn error: no target: CITEREFSchmidt1902 (help)
3. ↑  Ярхо 2000. sfn error: no target: CITEREFЯрхо2000 (help)
4. 1 2  Escher 1907. sfn error: no target: CITEREFEscher1907 (help)
5. ↑  Wagner 1907. sfn error: no target: CITEREFWagner1907 (help)

Adabiyotlar
-----------

1. Ярхо В. (2000). *«Одиссея» — фольклорное наследие и творческая индивидуальность* (Гомер. Одиссея nashri). pp. 289—329.
2. Escher. Euippe 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 994.
3. Schmidt J. Odysseus // W. H. Roscher: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1902. — Bd. III, 1. — Kol. 602—681.
4. Wagner. Euryalos 6 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 1317.
5. Wüst E. Odysseus // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — Kol. 1905—1996.
**Evnoxoidizm** (yun. eipisoz - bichilgan odam), erkaklarda — hezalaklik, ayollarda — erkakchalishlik — jinsiy bezlarning tugʻma kamchiligi yoki jarohatlanishi, yoxud gipofizdan gonadotrop gormonlar kam chiqishi sababli roʻy beradigan kasallik. Erkaklarda koʻproq uchraydi. Yevnuxoid gigantizm va evnuxoid semirish (yogʻ bosish) degan ikki turi bor. Odatda, aralash xili uchraydi. Belgilari: boʻy oʻsib ketadi, skelet nomutanosib oʻsadi (qoʻl-oyoq, ayniqsa oyok uzun boʻladi), suyaklar ingichka, elka tor, chanok keng (ayollar chanogʻi tor), muskullar boʻsh (ilvillagan) boʻladi. Koʻkrak, qorin va sonni yogʻ bosadi, jinsiy bezlar etilmaydi, ikkilamchi jinsiy belgilar uncha bilinmaydi, kov va koʻltikda jun oʻsmaydi, ovoz ingichka (bolalarga xos), jinsiy his susaygan boʻladi. Jismoniy mehnatga yaraydi, ammo sustkash, zehni past boʻladi. Oʻtmishda bolaligida bichilganlar (gʻulomlar)da ham shunga oʻxshash hodisa kuzatilardi. Bemorlar genetik va endokrinolog nazoratida jinsiy gormonlar bilan uzoq davolanishi kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Temperatura inversiyasi** (atmosferada) — atmosferaning biror qatlamida balandlikka qarab havo trasining ortib borishi. Inversiya katlami shiddati uning quyi chegarasi balandligi, vertikal kalinligi va inversiyaning chuqurligi, yaʼni yuqori va quyi chegaralari orasidagi temperatura farqi bilan ifodalanadi.

Inversiya troposferstnng turli balandliklarida hosil boʻladi. Balandlik boʻyicha inversiya Yerga yaqin, yaʼni faol Yer yuzasidan boshlanadigan inversiya va erkin atmosfera inversiyaga ajratiladi. Inversiya katlamlarining qalinligi bir necha metrdan 2– 3 km gacha, uning chuqurligi 2° dan 10° va undan yuqoriroq boʻlid!i mumkin. Temperatura inversiyasi qatlami toʻsiq qatlam hisoblanadi: shu tufayli mazkur qatlam ostida oʻziga xos meteorologik sharoit yuzaga keladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Guldursun (maʼnolari).

"GULDURSUN" — oʻzbek xalq rivoyati. Guldursun qalʼasi harobalari tarixi bilan bogʻliqholda yuzaga kelgan. 1937 yilda S. P. Tolstov tomonidan yozib olingan. Rivoyatda 13-asrda Xorazm xalqining moʻgʻul bosqinchilariga qarshi kurashi aks etgan. Rivoyatga koʻra, Guliston sh.ni moʻgʻullar uzoq vaqt qurshovda ololmay tutib turadi. Shaharda oziqovqat tugay deb qolganda, oqsoqollar maslahati bilan dushmanni chalgʻitish rejasi tuziladi. Himoyachilar soʻnggi dondunni bir necha sigirga yedirib, ularni shahar tashqarisiga haydab yubori-shadi. Sigirlarni soʻyib yegan dushman ularning ichidan chiqqan bugʻdoyni koʻrib, hali shaharda oziq-ovqat koʻp ekan, degan xulosaga keladi va qaytib ketish harakatiga tushadi. Biroq, dushman lashkarboshisini qalʼa devori tepasidan bir necha bor koʻrib, unga oshiq boʻlib qolgan shoh qizi Guldursun qalʼadan tashqariga maktub chiqarib, dushman lashkarboshisini bu sirdan voqif qiladi. Moʻgʻullar shaharga qayta hujum qilib, uni vayron qiladilar. Lashkarboshi esa oʻziga peshvoz chiqqan Guldursunni, "oʻz elingga vafo qilmading, menga vafo qilarmiding", deya qatl ettiradi. "G."da xorazmliklarning yovga qarshi kurashdagi jasorati, yurt uchun mardonavor janglari, mehnatkash va tadbirkorligi ulugʻlangan, el-yurt xoiniga boʻlgan kuchli nafrat oʻz ifodasini topgan.

Ad.:Imomov K.. Oʻzbek xalq prozasi, T. 1981.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |