recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kampung Baru masjidi**, shuningdek, **Kampung BaruInpak jome masjidi** yoki **Bandengan masjidi** sifatida ham tanilgan boʻlib, Indoneziyaning Jakarta shahridagi eng qadimgi masjidlardan biridir. U Jalan Bandengan Selatan koʻchasi Pekojan tumani Tamboradagi Al-Anshor masjidi yaqinida joylashgan. Masjid Hindistonlik musulmon savdogarlar tomonidan qurilgan masjidlardan biri boʻlib, ular Bataviyada sayohat qilib, keyinchalik shu yerda yashab qolganlar. Masjid DKI Jakarta provinsiyasi hukumati tomonidan madaniy meros obyekti sifatida belgilangan.

Tarixi
------

Arabiston va Hindistondan kelgan savdogarlar va ularning oila aʼzolari oʻsha paytdagi Bataviyaning ayni shu hududiga joylashadilar. Hindistonlik savdogarlar jamoat bilan ibodat qilish ehtiyojlarini qondirish uchun bu yerda masjid quradilar. Kampung Baru jome masjidi Hindistonlik musulmon savdogarlardan biri boʻlgan va shu hududda yashovchi Shayx Abubakr tomonidan qurilgan. Qurilish 1743-yilda boshlanib, 1748-yilda yakunlangan. 1829-yilda gollandiyalik jurnalist oʻz maqolasida inshootni Yangi Kampong masjidi, shuningdek *, Moorsche Tempel* (Mavrlar ibodatxonasi) deb atagan. Masjid musulmon mavrlari tomonidan qurilgan boʻlishi mumkin. Mavriy terminologiyasi Shimoliy Afrikadagi (Marokash va uning atrofidagi) musulmon etnik guruhini aniqlash uchun ishlatilsa-da, u oʻz vaqtida Yevropaga, jumladan Andalusiyada (Ispaniya) Islom imperiyasi oʻrnatilganligi sababli ham keng miqyosida foydalanila boshlangan.

Arxitekturasi
-------------

Ayni paytda bino asl koʻrinishini saqlamagan, keranka markaziy maydoni, setanda oʻyib ishlangan uzum bezaklari va derazalardagi baʼzi ustunlargina bundan mustasno. 1980-yillarning oxirida Pekojan hududidagi eski binolar estakada uchun demontaj qilingan. Kampung Baru masjidi bu davrdagi obodonlashtirish ishlari natijasida kuchli zarar koʻrgan. Masjidning asosiy rejasi toʻrtburchak shaklida, tomi bir-birining ustiga qoʻyilgan (bir-birining ustiga yopishgan), yuqori tomi piramida shaklida ishlangan. Ushbu masjidning shakli anʼanaviy Yava qurilish uslubiga oʻxshab ketadi.

Masjidning maydoni taxminan 1050 kvadrat metr boʻlib, pol qismi oq rangli tosh bilan qoplangan va uning ustiga yashil rangli boʻyra va qisman qizil rangli bevarna yoyilgan. Yuqori qismida qadimiy chiroq osib qoʻyilgan boʻlib. u masjid qurilganidan buyon shu holatini saqlab kelmoqda. Bu masjidda bir paytlar yogʻoch oʻymakorligi asnosida yasalgan chiroyli minbar boʻlgan. Minbar keyinchalik almashtirilgan. Asl minbar hozir Jakarta tarix muzeyida saqlanmoqda.

Yana qarang
-----------

* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „MASJID JAMI KAMPUNG BARU INPAK". 12-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
2. ↑  „Masjid Jami’ Kampung Baru Pekojan Jakarta". Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
3. ↑  „Masjid Jami Kampung Baru, Punya Mimbar Paling Indah". Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
**Penelopa Ying-Yen Vong** (1968-yil 5-noyabrda tugʻilgan) — avstraliyalik siyosatchi, 2022-yildan beri Alban hukumatida tashqi ishlar vaziri va Senatda hukumat rahbari boʻlib ishlamoqda. Avstraliya Mehnat partiyasi (ALP) aʼzosi. , u 2002 yildan beri Janubiy Avstraliya senatori. Vong avval 2007 yildan 2013 yilgacha Kevin Rudd va Julia Gillard bosh vazirlari hukumatlari davrida Iqlim o'zgarishi bo'yicha va moliya va tartibga solish vaziri lavozimlarida ishlagan.

Malayziyaning Kota Kinabalu shahrida otasi xitoylik malayziyalik va onasi avstraliyalik ingliz oilasida tug‘ilgan Vong Adelaidadagi Shotlandiya kollejida tahsil olgan, keyin Adelaida universitetiga o‘qishga kirgunga qadar, san’at bakalavriati va huquqshunoslik bakalavriatini tamomlagan. Siyosiy faoliyatini boshlashdan oldin u huquqshunos va siyosiy maslahatchi boʻlib ishlagan.[1] Vong siyosatga 2001 yilgi saylovda Senatdagi o'rinni egallab kirib keldi.

2007 yilgi saylovda leyboristlar g'alaba qozonganidan so'ng, u iqlim o'zgarishi bo'yicha vazir etib tayinlandi va u 2009 yilda Kopengagenda bo'lib o'tgan BMTning iqlim o'zgarishi bo'yicha muhim konferentsiyasida Avstraliyaga rahbarlik qiladi. 2010 yilgi saylovlardan so'ng Vong Moliya va tartibga solish vaziri lavozimiga ko'chirildi va 2013 yil iyun oyida u hamkasblari tomonidan Senatda Hukumat rahbari etib saylandi. Leyboristlar 2013 yilgi saylovda mag'lubiyatga uchragach, Vong Bill Shorten va Entoni Albanesening soya kabinetlarida bir nechta rollarni egallab, Senatda muxolifat yetakchisi bo'lib ishlagan. Leyboristlar 2022-yilgi saylovda g‘alaba qozongach, Vong tashqi ishlar vaziri etib tayinlandi va Senatda hukumat rahbari lavozimini davom ettirdi.

Vong uning tarjimai holi tomonidan "prinsipli, aqlli, shaxsiy, vazmin va aqli raso" sifatida tasvirlangan. 2008 yilda u Avstraliya vazirlar mahkamasidagi birinchi osiyolik avstraliyalik bo'ldi. U, shuningdek, birinchi ayol LGBT boʻlgan avstraliyalik federal parlamentariy boʻlgan va 2017-yilda Avstraliyada bir jinsli nikohni qonuniylashtirishda muhim rol oʻynagan va Leyboristlar partiyasi siyosatiga qarshi chiqqan avvalgi maʼqullaganini bekor qilgan. 2022 yilda Roy Morgan Research tomonidan o'tkazilgan tadqiqot Vongni Avstraliyadagi respondentlar orasida eng ishonchli siyosatchi deb topdi.
**Qoʻl**, gʻoʻl (turkiycha — markaz, oʻrta):

1) Chingizxonning ming kishidan iborat shaxsiy xos qoʻriqchisi; 

2) Temuriylar qoʻshinida aksariyat oliy bosh qoʻmondon tomonidan boshqariladigan, qoʻshinning asosiy jangovar bayroqlari olib yuriladigan markaziy qism. Tarixiy manbalarda taʼkidlani-shicha, Sohibqironning 12 ming kishilik qoʻshini Q.i amir ulumaro tomonidan boshqarilgan. Lashkar soni bir necha 10 mingdan ziyod boʻlgan paytlarda Q. 40 boʻluk (polk) larga taqsimlangan va bevosita Amir Gemurning koʻmondonligida boʻlgan. Ushbu boʻluklar tajribali va saralangan jangchilardan tashkil qilingan; 12 boʻluki safning 1qatorida, qolgan 28 boʻluki esa 2- va 3qatorlarda joylashgan. Qdan istalgan paytda boshqa qoʻshin qismlariga madad berilgan. Eski oʻzbek adabiy tili obidalarida, xususan, Alisher Navoiy, Bobur asarlarida qoʻshinning "markazi" tushunchasi gʻoʻl qatori arabcha — qalb, arabcha-forscha — qalbgoh isti-lohlari bilan ifodalangan.

Hamidulla Dadaboyev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Redutsentlar** (lot. reducens — qaytayotgan, qayta tiklanayotgan), destruktorlar — ulik organik moddalar bilan ozikdanib, uni minerallashtiradigan (destruktor) organizmlar. R. organik moddalarni parchalab, produtsentlar oʻzlashtira oladigan oddiy anorganik birikmalargacha olib keladi. R.ga saprotrof bakteriyalar, zamburugʻlar va bir qancha hayvonlar (yomgʻir chuvalchanglari, saprotrof hasharotlar, oʻlimtikxoʻr hayvonlar) kiradi. Quruqlik ekosistemalarida organik qoldiklarning parchalanishida tuproq hayvonlari (yomgʻir chuvalchanglari, hasharotlar va ularning lichinkalari), bakteriyalar va zamburugʻlar katta ahamiyatga ega. R. yordamida oʻrmonlar tuprogʻida har yili hosil boʻladigan oʻsimlik qoldiklarining 90% ga yaqin qismi oʻzlashtiriladi. Suv ekosistemasida R. funksiyasini plankton hayvonlar bajaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Ayiq shaklidagi yumshoq oʻyinchoq
Paypoqdan yasalgan yumshoq oʻyinchoq
**Yumshoq oʻyinchoq** — sunʼiy moʻyna, mato va toʻldirilgan materialdan tayyorlangan bolalar oʻyinchoqlari. Turli vaqtlarda somon, talaş, talaş, paxta, paxta tolasi va boshqalarni toʻldirish uchun ishlatilgan.XX asr oxiridan boshlab yuqori texnologiyali materiallar: sintetik qishlashtirgich, sintetik granulalar va boshqalar. Yumshoq oʻyinchoq ham yaxshi sovgʻa boʻlishi mumkin, ayniqsa bola uchun. Ayiqchaning 1-tugʻilgan kuniga sovgʻa bola uchun haqiqiy doʻst boʻladi.

Yaratilish tarixi
-----------------

Qadimgi oʻyinchoqlar Misrda arxeologlar tomonidan topilgan. Eng qadimgi maʼlumotlar miloddan avvalgi III ming yillikka toʻgʻri keladi. Bu vaqtda tananing harakatlanuvchi qismlari boʻlgan oʻyinchoqlar ishlab chiqarishda murakkab usullar allaqachon qoʻllanilgan.

Zamonaviy yumshoq oʻyinchoqlarning prototiplari yoki ularning tasvirlari Italiyadagi Pompey qazishmalarida topilgan. Sibir, Ukraina va boshqa joylarda hayvonlar va qushlar koʻrinishidagi turli oʻyinchoqlar topilgan. Koʻp sonli qadimiy oʻyinchoqlar Xitoyda topilgan.

19-asrda Fransiyada oʻyinchoq sanoatining boshlanishi deb hisoblash mumkin boʻlgan „Fransuz oʻyinchoq ishlab chiqaruvchilari sindikati" tashkil topdi. 20-asr boshlarida ayiqchalarni ommaviy ishlab chiqarish boshlandi va bu mahsulotlarga talab ortdi.

Ishlab chiqarish
----------------

Dastlab, yumshoq oʻyinchoq muallifning eskizlari boʻyicha qoʻlda yasalgan, keyinchalik oʻyinchoqlar toʻplamlari bilan mashhur boʻlgan ixtisoslashtirilgan ishlab chiqarishlar paydo boʻldi.

Birinchi yumshoq oʻyinchoq 1903 yilda Germaniyada paydo boʻlgan.

Yumshoq oʻyinchoq qilish uchun sizga bir nechta muhim elementlar kerak boʻladi — naqsh yoki naqsh, mos materiallar. Yumshoq oʻyinchoqlarning rivojlanishi bir necha yoʻnalishda boradi. Ulardan biri tasvirni soddalashtirish, oddiy oʻyinchoqlar yaratishdir. Yana bir narsa, oʻyinchoq u yoki bu hayvonga oʻxshash boʻlganda, kelajakdagi oʻyinchoqning naturalizmi tomon harakatdir. Qoʻgʻirchoqlar ishlab chiqarishda mato va toʻldirishdan tashqari, yogʻoch, loy, plastmassa va boshqalardan qoʻllar va boshlarni yasash texnologiyasi boʻlishi mumkin.

Yana qarang
-----------

* Oʻyinchoq
* Oʻyinchoq ayiq

Manbalar
--------

1. ↑  Teddy Bear 1st Birthday 2022 BigTed Teddies.
**Yarkun Jafarovich Muhamedxanov** (1933-yil 14-yanvar, Toshkent) – sovet va rossiyalik meʼmor.

Hayoti
------

Yarkun Muhamedxanov 1933-yili 14-yanvarda „Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi" jurnali bosh muharriri boʻlgan Jafar Muhamedxonov oilasida tugʻilgan. Moskva arxitektura institutini tamomlagan (1956). 1975-yildan SSSR Arxitektorlar uyushmasi aʼzosi boʻlgan.

Faoliyati
---------

Ish faoliyatini 1958-yildan Moskvada A. A. Galaktionov boshchiligidagi shaharsozlik ilmiy-tadqiqot institutida ishlashdan boshlagan. 1959—1969-yillarda Mosproekt-1 loyiha instituti xodimi, xususan, Xovrino tumanini rivojlantirish loyihasi bilan shugʻillangan (loyiha menejeri N. N. Selivanov). Ushbu keng koʻlamli loyiha boʻyicha olib borilgan ishlar mutaxassislar tomonidan quyidagicha qayd etildi: „Ushbu mikrorayon Moskvadagi eng yaxshi ichki mikrorayon parklaridan biri joylashgan. 60-yillarning oʻrtalariga tegishli mikrorayon qurilishi mualliflari, uy-joy qurilishi sanoatining ish sharoitlari yaxshilanganida, qurilishning kengaytirilgan koʻlamini qabul qilishdi: boshqalar orasida Moskva amaliyotida eng uzun besh qavatli binolardan biri boʻlib, uzunligi 250 metrga (oʻn besh seksiya) etadi". Shuningdek, u Mikluxo-Maklay koʻchasidagi Xalqlar doʻstligi universiteti yotoqxona majmuasini loyihalashtirgan.

1969-yildan Moskva madaniyat, sogʻliqni saqlash va sport obyektlari ilmiy-tadqiqot va loyiha institutida (Mosproekt-4), 1971—1983-yillarda ustaxonaga rahbarlik qilgan. Bu davrning asosiy ishlari orasida Belomorskaya koʻchasidagi Tibbiyot malakasini oshirish markaziy institutining oʻquv-laboratoriya binosi (1977) va Butunittifoq kardiologiya ilmiy markazi (1973-1984) edi. 1990-yilda adabiyot, sanʼat va arxitektura sohasidagi hammualliflari SSSR bilan birgalikda Davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

1983—1986-yillarda Jazoirda ishlagan. 1987-yildan boshlab „Mospromproekt" instituti direktori (keyinchalik Moskva shahar xoʻjaligi uchun sanoat va transport obyektlarini loyihalash instituti), 2000-yilda Moskva meri Yu. M. Lujkov boshchiligidagi arxitektorlar va menejerlar guruhi tarkibida Rossiya Federatsiyasining „Moskva va Sevastopolda ijtimoiy ob’ektlarni yaratish boʻyicha kompleks dasturni amalga oshirish uchun" davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.

Oilasi
------

### Bolalari:

*Tatyana Yarkunovna Muxamedxanova* (1957-yilda tugʻilgan) – dizayner.

*Anastasiya Yarkunovna Muxamedxanova* (1975-yilda tugʻilgan) – meʼmor va tadbirkor.

Manbalar
--------

1. ↑  I. Volkov, A. Meerson, Ya. Muxamedxanov i Yu. Fridman. Jiloy rayon Ximki Xovrino i ego mikrorayoni // „Stroitelstvo i arxitektura Moskvi", 1964, № 12, s. 1-5.
2. ↑  Juravlyov A. M. Ikonnikov A. V. Rochegov A. G. Arxitektura Sovetskoy Rossii. – M.: Stroyizdat, 1987. – S. 247.
**Vyacheslav Gennadyevich Koloda** (2-oktyabr, 1971-yil) — sovet, rus, qozoq futbolchisi, hujumchi.

Biografiyasi
------------

Semey shahri 4-sonli oʻsmirlar sport maktabi bitiruvchisi. 1988-yilda Qayrat Aubakirov bilan birgalikda u mahalliy „Spartak" klubiga taklif qilingan. 1989-yilda, 17 yoshida ikkinchi ligada debyut qildi. 1990—1991-yillarda ikkinchi quyi ligada oʻynagan. 1991-yilda 18 ta gol urgan.

1992-yilda „Spartak" moliyaviy muammolarga duch keldi. Qozogʻistonning birinchi chempionati oldidan u bir guruh futbolchilar bilan birgalikda „Vostok Ust-Kamenogorsk" klubiga oʻtdi. Klubda 37 uchrashuvda 13 ta gol urgan.

1993-yilda Rossiya birinchi ligasi „Dinamo Barnaul" klubiga oʻtdi. Keyingi mavsum boshlanishidan oldin Koloda va Aleksey Smertin Moskvaning „Dinamo" bilan shartnoma tuzmoqchi boʻlishdi. Ammo transfer amalga oshmadi. Koloda Barnaulga qaytib keldi, ikkinchi ligada klub bilan 3,5 mavsum davomida oʻynadi. 1997-yilning ikkinchi yarmini „Metallurg-Zapsib Novokuznetsk" jamoasida oʻtkazdi.

1997—1998-yillar mavsumni dastlab „Chkalovets" da oʻtkazdi. 1998-yilgi mavsumni Oʻzbekistonning „Buxoro" jamoasida oʻtkazdi. Keyingi mavsum oldidan Koloda Novokuznetskning „Metallurg" klubi bilan shartnoma imzoladi.

2001-yilda Yelimay klubida oʻynagan. 2002-yilda Dinamo Barnaulda toʻp surdi. 2003-yilni „Esil-Bogatyr"da oʻtkazgach, faoliyatini yakunladi. Umumiy hisobda u Qozog‘iston Premyer-ligasida 119 ta o‘yin o‘tkazib, 31 ta gol urgan. Qozogʻiston chempionatining ikki karra kumush medali sohibi boʻlgan.

2000-yilda Qozogʻiston terma jamoasi tarkibida Bolgariyada oʻtkazilgan „Albena Mobitel-2000" norasmiy xalqaro turnirida qatnashgan.

2004-yildan „Yesil-Bogatyr" yoshlar jamoasida ishlagan. Keyin u yetti yil qishloq xoʻjaligida ishladi. 2016-yilda u „Kyzylhar SK" FKni boshqargan. Keyinchalik yoshlar jamoasi murabbiyi boʻldi.

Kolodaning oʻgʻli Vsevolod ham futbolchi, 2000-yilda tugʻilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Колода Вячеслав, Koloda Vyacheslav - футболист, нападающий
2. ↑  „Колода Вячеслав Геннадьевич".
3. ↑  „Ежедневная спортивная газета Спорт-Экспресс (интернет-версия)". 18-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2021-yil.
4. ↑  „Вячеслав КОЛОДА — 50 лет" (2-oktabr 2021-yil).
**Injeğiz** — Anqara viloyatining Qahramanqozon tumaniga qarashli mahalla .

tarix
-----

Qishloqning shimolidagi tog‘ yonbag‘rida, Hamam Yikik degan joyda Ince Beyler degan sulola yashaganligi va qishloq nomi shu yerdan kelib chiqqanligi aytiladi. .

Ilgari "Incüğez" nomi bilan atalgan Inceğiz qishlogʻi 1530 -yilda Murtazoobod tumanidagi Hâssa-yi Mir-liva (Alaybeyi maxsus) qishloqlaridan biri boʻlgan. Anqara polkiga tegishli bo'lgan İnceguz qishlog'ining yillik daromadi 3400 akce atrofida edi. Mintaqadagi ba'zi qishloqlar Jalali bosqinlari, kasalliklar va ofatlar tufayli butunlay tashlab ketilgan; Inceguz qishlog'i aholisi ham sezilarli darajada kamaydi.

1844- yilda Yenimahalle-Dodurga qishlog'idan Akman o'g'li Sulaymon, Akman o'g'li Ahmed, Akman o'g'li Usmon va Hoji o'g'li Ali Injeğiz qishlog'iga joylashdilar. 1845- yilda kampusdagi uy xo'jaliklari soni uchtaga kamaydi.

Keyingi yillarda Qahramonqozon tumani tarkibiga kirgan. Anqara shahar hokimiyatining qarori bilan u metropolitenning qo'shni hududiga kiritildi va mahallaga aylandi.

Aholi
-----

1935- yilgi aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 1945 -yilda 228 kishiga yetdi.

| Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari |
| --- |
| 2007 yil | 53 |
| 2000 | 65 |
| 1997 yil | 110 |

Geografik tuzilishi
-------------------

Qahramonqozon tumanidan taxminan 13 km shimoli-sharqda, tekislikka qarab choʻzilgan polsiz vodiyning boshida joylashgan. Uning lalmi dehqonchilikka yaroqli yerlari, qisman dala va yaylovlari bor.

Madaniy elementlar
------------------

Yozuvsiz eski favvoralar, an'anaviy me'morchilik - tosh devor va tomli uylar mavju

Ularning tirikchiligi dehqonchilik va chorvachilikdir. Sug‘orish inshooti bo‘lmagani uchun arpa, bug‘doy, poliz, no‘xat, fik kabi mahsulotlar ekiladi.

Ta'lim
------

Boshlang'ich ta'lim transport asosida amalga oshiriladi.

Havolalar
---------
**Rustamxon** — oʻzbek qahramonlik romantik dostonlari turkumiga mansub asar. taxminan 15—16-asrlarda yaratilgan. Maʼlum gʻoya va voqelikka asoslangan epik syujet negizida yaratilgan 5 ta doston („Murodxon", „, „Sultonxon", „Oftob pari", „Rustamning yaralanishi") dan iborat. Ular bosh qahramon Rustamxon va uning qarindoshlari (onasi Huroyim, xotini Oftoboy, otasi Sultonxon, bobosi ), yurti (Oqtosh) atro irlashgan. Rustamxon dostonlarida vatanparvarlik gʻoyalari ilgari surilgan, mardlik, chin sevgi, adolat ulugʻlangan. Rustamxon turkumi dostonlaridan „Murodxon" (1928) va „Rustamxon" (1937) Fozil Yoʻldosh oʻgʻliga yozib olinib, nashr etilgan (1965). Rustamxonning Mallaboy Hoshimov, Melash Ermatov, Olim Haqqulov kabi dostonchilardan yozib olingan variantlari ham bor. Ular Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Til va adabiyot institutining folklor arxivida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Obidova M. „Rustam" turkumidagi dostonlar, Toshkent, 1982.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Diplom ishi** — Oʻzbekistan Respublikasida oliy oʻquv yurtlari va oʻrta kasb-hunar oʻquv yurt (kasb-hunar kollej)larini bitiruvchilarning oʻquv tadqiqot xarakteridagi yakunlovchi ishi. D. i.da talaba (oʻquvchi) oʻzi tanlagan mutaxassisligidan oliy oʻquv yurtining muayyan kafedrasi yoki kasb-hunar oʻquv yurti tomonidan tasdiqlangan mavzuni mustaqil tadqiq etadi. D. i.ga ilmiy rahbar, lozim boʻlgan taqdirda ilmiy maslahatchi tayinlanadi. Bu bilan uning mustaqil ish olib borishga qay darajada tayyorlanganligi, nazariy bilimi va amaliy malakalariga baho beriladi. Sanʼat oliy oʻquv yurtini bitiruvchilar rol (aktyorlar), spektakl (rej.lar) yoki badiiy, hujjatli kino hamda televizion materiallar (kino va teletasvirchilar), rangtasvir, grafika, haykaltaroshlik, amaliy bezak sanʼati, kino va videofilm, teatr dekoratsiyasi badiiy loyihalashtirish asarlari va b. (rassom, xaykaltarosh va dizaynerlar) yaratish bilan D. i. himoya qiladilar. Oliy texnika oʻquv yurtlarining ayrim mutaxassisligida diplom loyihasi oʻrniga nazariy yoki eksperimental harakterga ega boʻlgan D. i. yoklanadi. D. i. oliy oʻquv yurtlarida davlat imtihon komissiyasi, kasb-hunar oʻquv yurtlarida davlat ixtisos komissiyasi yigilishlarida himoya qilinadi. D. i. himoya qilgan va ijtimoiysiyosiy fanlarning biridan davlat imtihoni topshirgan bitiruvchilarga muayyan ixtisoslikni egallaganliklari haqida diplom beriladi. OʻzRning "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" (1997)ga muvofiq 2000/2001 oʻquv yilidan boshlab oliy taʼlim tizimida D. i. oʻrniga bakalavrlar uchun bitiruv malakaviy ish, magistrlar uchun ilmiy yoki ilmiy-texnikaviy mazmundagi magistrlik dissertatsiyasini himoya qilish joriy etildi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Roja Hoji Fisabililloh masjidi namozxonasi
**Roja Hoji Fisabililloh masjidi** (malaycha: *Masjid Raja Haji Fisabilillah*) yoki **Cyberjaya masjidi** - Malayziyadagi 13 ta davlatdan biri Selangorning Cyberjaya shahri Sepang shaharchasida joylashgan asosiy masjid. Ushbu zamonaviy futuristik bino Indoneziyaning Penyengat orolidan bo'lgan Bugilar jangchisi Roja Hoji Fisabililloh ibni Daeng Chelak sharafiga nomlangan. U, shuningdek, 1777-yildan 1784-yilgacha Johor-Riau sultonligining Yang Dipertuan Muda (valliahd shahzodasi) bo'lgan.

Tarixi
------

Masjidning qurilish ishlari 2013-yil 5-aprelida boshlangan va 2015-yil 24-fevralida yakunlangan. Bino 2016-yil 22-iyunda Selangor sultoni Sulton Sharafuddin Idrisshoh tomonidan hijriy 1437-yil tamazon oyining 17-kunida Nuzul Qur'on bayrami munosabati bilan rasman ochib berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Masjid Raja Haji Fisabilillah Cyberjaya".

Havolalar
---------

* Raja Hoji Fisabilillah masjidi (Cyberjaya masjidi) Facebook saytida
* Raja Hoji Fisabilillah masjidi (Cyberjaya masjidi) blogspot sayti
* Masjid Raja Haji Fisabilillah, Cyberjaya – July 2015 YouTubeda 2015 yil iyul
**Ohang** (fors. — tovush, nagʻma, kuy) — musiqiy ifoda vositasi sifatida eng kichik kuy boʻlagi, intonatsiya. Ohang bir necha tovushlarning mantiqan ulanib bori-shidan hosil boʻlib, vokal musiqada sheʼriy ruknga mos keladi. Ohanglar birikib yirikroq tuzilmalar — kuy jumlalarini tashkil etadi. Ohang kuyning bosh (eng oʻziga xos) tuzilmasi va boshqa maʼnolarda ham, hindlarda esa "ohangit" musiqaning umumiy ifodasi sifatida, forsiyzabon xalklarda "ohangsoz" — bastakor maʼnosida ham qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jun Ji Hyun** (1981-yil 30-oktyabr) – Janubiy Koreyalik aktrisa va model. Uning asl ismi Wang Ji Hyun shuningdek inglizcha Gianna Jun ismi bilan ham tanilgan. Jun bir nechta mukofotlarga sazovor boʻlgan jumladan eng yaxshi aktrisa nominatsiyasi boʻyicha ikkita *Grand Bell* mukofoti qoʻlga kiritgan. Jun Ji Hyung „My Sassy Girl"(2001) nomli romantik komediya filmidagi roli uchun mashhurlikka erishgan. Undan tashqari „Il Mare"(2000), „Windstruck"(2004), „The Thieves"(2012), „The Berlin File"(2013) va „Assassination"(2015), „The Legend of the Blue Sea"(2016–2017), „Jirisan"(2021) va Netflix seriali „Kingdom" kabi mashhur kinolarda rol oʻynagan.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Jun Ji Hyung 1981-yil 30-oktyabr kuni Janubiy Koreyaning Seoul shahrida tugʻilgan. Uning uzun boʻyi va nozik qomati tufayli onasi va uning dugonalari uni model yoki aktrisa boʻlishga undashgan. Uning bolalikdagi orzusi styuardessa boʻlish edi biroq u birinchi parvozidan soʻng fikrini oʻzgartirgan. 1997-yilda 16 yoshida oʻrta maktabda oʻqiydigan oʻzining dugonasiga ergashadi va model sifatida oʻz faoliyatini *Ecole* jurnalida boshlaydi. Oradan bir yil oʻtib, 1998-yilda aktrisa sifatida birinchi marta omma oldida chiqish qiladi va prodyuserning taklifiga binoan Jun Ji Hyun ismini oladi.
Jun Dongguk universitetida oʻqigan va u yerda 2004-yilda teatr va kino yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Keyinchalik 2011-yilda xuddi shu universitetda magisterlik darajasini olgan. U 2012-yilning 13-aprelida Seoul markazidagi Jangchung-dongdagi Shilla mehmonxonasida Choi Joon-hyukga turmushga chiqqan. Toʻyda 600 dan ortiq mehmonlar yaʼni turli mashhurlar, yaqin doʻstlar va oila aʼzolari qatnashgan. Toʻydan tushgan tabrik pullarini esa xayriyaga oʻtkazgan. 2016-yil 10-fevralda Jun birinchi oʻgʻlini va oradan ikki yil oʻtib, 2018-yil 26-yanvarda ikkinchi oʻgʻilni dunyoga keltirgan.Jun dastlab model va televideniya aktrisasi sifatida tanilgan.1999-yilda koʻpchilik tomonidan tomosha qilinmagan „White Valentine" filmida debyut qilgan boʻlsa-da, faqat yilning oxirida *Samsung My Jet Printer* reklama roligida suratga tushganida u mashhur sensatsiyaga aylangan. Keyingi yili Jun oʻzining birinchi mashhur „II Mare" melodramasida suratga tushgan. 2016-yilning noyabr oyida Jun oʻzining SBS fantastik-romantik dramasi „The Legend of the Blue Sea"da Lee Min-ho bilan yana kichik ekranga qaytdi. 2016-yilda Jun Koreaning 10talik eng yaxshi aktyorlari roʻyxatida 9-oʻrinni egallagan va bu roʻyxatga kiritilgan yagona ayol boʻlgan.

Mukofotlari
-----------

* 35th Baeksang Arts Awards(1999)
* SBS Drama Awards(1999)
* Korea Tourism Awards(2014)
* SBS Drama Awards(2016)

Manbalar
--------

1. ↑  „Gianna Jun Profile" (ko). *Chosun*. Qaraldi: 15-iyul 2021-yil.
2. ↑  „동국대, 24일 '2011학년도 입학식'" (ko). *Newsis* (22-fevral 2011-yil). Qaraldi: 15-iyul 2021-yil.
3. ↑  *Oh, Mi-jung* „Jun Ji Hyun Sets an Example for Celebrity Weddings with Donation". *Yahoo News*. Qaraldi: 16-mart 2022-yil.
4. ↑  „Actress Jun Ji-hyun gives birth to second son". *Yonhap News Agency* (26-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2018-yil.
**Fyodor Ivanovich Sherbakov** (1947-yil 26-may, Bidayiq qishlogʻi, Janaarqa tumani, Qaragʻandi viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR – 2022-yil 16-avgust) – Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Oliy qoʻmondonligi vakili, general-leytenant( 1993). Quruqlikdagi qoʻshinlar qoʻmondoni (1994-2000).

Hayoti
------

Fyodor Sherbakov 1947-yil 26-mayda Qaragʻandi viloyati , Janaarqa tumani, Bidayiq qishlogʻida tugʻilgan.

1966—1970-yillarda Toshkent Oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtida tahsil olgan. Kollejni tugatgandan soʻng, motooʻqotar vzvod komandiri boʻlib xizmat qilgan.

1970—1977-yillarda Germaniyadagi Sovet qoʻshinlari guruhida motorli miltiq otryadi komandiri, motorli miltiqlar rotasi komandiri, motorli miltiq batalonining shtab boshligʻi boʻlgan.

1980-yilda Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomlagan.

1980—1987-yillarda esa Uzoq Sharq harbiy okrugida motorli miltiq polkining komandiri boʻlgan.

1987—1990-yillarda – Magadan viloyatidagi Uzoq Sharq harbiy okrugining 99-motooʻqchilar diviziyasi qoʻmondoni.

1992-yilda general-mayor Sherbakov RF Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasini tamomlagan. Shundan soʻng, Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida harbiy xizmatni davom ettirgan.

1992-yil iyun-oktyabr oylarida – Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining 40-qoʻshma qurolli armiyasi qoʻmondoni birinchi oʻrinbosari.

1992-yil oktyabr – 1994-yil fevral – qoʻmondonligi Semipalatinskda joylashgan 1-armiya korpusi qoʻmondoni.

1993-yil 5-mayda Fyodor Sherbakovga navbatdagi general-leytenant harbiy unvoni berilgan.

1994-yil fevral – 1997-yil noyabr – Quruqlikdagi qoʻshinlar qoʻmondoni, Qozogʻiston Respublikasi Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari.

1998-2000-yillarda – Qozogʻiston Respublikasi Umumiy maqsadli kuchlar qoʻmondoni.

„Qizil Yulduz" (SSSR, 1989-yil) va „Hurmat" ordenlari(Qozogʻiston Respublikasi, 1997-yil, may), SSSR va Qozogʻiston Respublikasining koʻplab medallari bilan taqdirlangan.

2000-yilda general-leytenant Sherbakov zaxiraga oʻtkazilgan.

Fyodr Sherbakov 2022-yil 16-avgustda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Hurmat ordeni ;
* Qizil Yulduz ordeni;
* SSSR va Qozogʻiston Respublikasining 20 dan ortiq medallari.

Manbalar
--------

1. ↑  Коллектив авторов „Статья «Щербаков Фёдор Иванович»",*. «Генералы Казахстана». Энциклопедический справочник*, Второе, дополненное 2000 экз, Алма-Ата: «Абзал-Ай», 2013. ISBN 978-601-717-217-16.
2. ↑  Umer bivshiy komanduyuщiy Suxoputnimi voyskami Kazaxstana Fyodor Щerbakov

Havolalar
---------

* Shcherbakov Fedor Ivanovich Toshkent qoʻshma qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari veb-saytida
OLIMOV Sayfi (1901.18.2 – Toshkent – 1984.14.7) – aktyor. rejissyor, oʻzbek teatri tashkilotchilaridan biri. Oʻzbekiston xalq artisti (1950). Sahna faoliyatini 1918-yil Toshkent eski shahar xalq maorifi boʻlimi qoshidagi „El-tuzar" yarim professional truppada boshlagan. 1919-yil M. Uygʻur rahbarligidagi teatr truppasiga qabul qilingan. 1925—27 yillar Boku teatr texnikumida oʻqigan. 1927—84 yillar Hamza teatrida aktyor, 1931—32 yillar Ishchi-yoshlar teatrida, 1935—37 yillar Xorazm teatrida, 1937—40 yillar kolxoz—s-z teatrida rejissyor O. improvizatsiya sanʼa-tiga boy, hozirjavob, harakterli rollar ustasi, aktyorlik sanʼatining yirik namoyandasi sifatida tanilgan. Yaratgan obrazlari milliy boʻyoqlarga boy va hayotiyligi, ifoda vositalarining aniqligi, sahna texnikasining mukammalligi bilan qimmatlidir. Tabib („Turkiston tabibi"), Maqmudxon, Qodirqul mingboshi (Hamza, „Zaharli hayot", „Boy ila xizmatchi"), Miller (F. Shiller, „Makr va muhab-bat"), Sultonbek (U. Hojibekov, „Arshin mol olon"), Ismoil (K. Gotssi, „Malikai Turandot"), Poloniy (U. Shekspir, „Hamlet"), Jomiy (I. Sulton, Uygʻun, „Alisher Navoiy"), Sanjarov („Imon") kabi yuzdan ortiq rollar ijro etgan. Rej. sifatida „Paxta shumgʻiyalari", „Rustam" (U. Ismoilov), „Yondiramiz" (Komil Yashin), „Uylanish" (N. Gogol) kabi spektakllarni sahnalashtirgan. Kinoda (Zargar, „Nasriddinning sarguzashtlari"; Tarixchi, „Amirlikning yemirilishi"; Munajjim, „Ulugʻbek yulduzi" va boshqalar) ham rangbarang obrazlar yaratgan.
**Kuchtegin pahlavon** (13 a.) -Xorazmshohlar davlati harbiy arboblaridan biri. Moʻgʻullar istilosi davrida Marv mudofaasi rahbari. Moʻgʻullar Marvni 1221-yil 25-fevralda bosib olganlar va shahar hokimligiga amir Diyo-ad-Din Alini, shmxvalikka — moʻgʻul Bormasni tayinlashgan. 1221-yil 7-noyabr da Marv aholisi qoʻzgʻolon koʻtarib Bormasni quvib yuborgan, Diyo-ad-Din Ali bu paytda shaharda boʻlmagan. U qoʻzgʻolonchilar tarafini olmagan va Marvga K.P. kelishi bilan moʻgʻullar to-moniga oʻtib ketgan va Murgʻ qalʼasiga berkingan. K.P. shahar mudofaa devorlarini qayta tiklagan, Murgʻob daryosidagi toʻgʻonni taʼmirlagan. Shundan soʻng u Diyo-ad-Din Alini bartaraf etgan. Moʻgʻullar katta kuch bilan kelib qoʻzgʻolonni bostirgan. K.P. ming kishilik qoʻshini bilan Marvni tark etgan. U Buxoroga yoʻl olgan, Jayxundan oʻtganda moʻgʻullarga toʻsatdan hujum qilib, ularning boshliqlarini (shixvasini) oʻldirgan. Shundan soʻng moʻgʻullar unga qarshi 10 ming kishilik otliq qoʻshin tashlagan. Sangbast qishlogʻi yonidagi jangda K.P. moʻgʻullardan yengilgach, Sabzavorga ketgan. Sabzavorda Elchi Paxlavonning oʻgʻli Ekanqu bilan uchrashib, u bilan birga Inonchxonga qoʻshilgan. Ularning orqalaridan quvib kelgan moʻgʻul qoʻshinidan Jurjon jangi (1222)da magʻlubiyatga uchragan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Tarifi
------

Arxeologlar kashf etishgan qadimgi tunnellarning keng koʻlamli tizimi deyarli butun Yevropani qamrab oladi va Shotlandiyadan Oʻrta Yer dengizigacha choʻzilgan. Olimlar ushbu tunnellarni kim va nima uchun qurganligini hali aniqlashgani yoʻq.

Planet Todayʼning yozishicha, qadimgi tunnellarni topgan xalqaro tadqiqot loyihasi arxeologlari dastlab bu yashirin yoʻllar himoya maqsadida ishlatilgan, degan fikrga kelishgan. Ammo tunnellarni oʻrganish paytida olimlar ularning ichida yana boshqa alohida „yoʻllar" borligini koʻrishdi. Shundan soʻng ushbu yer osti yoʻllari tarmogʻi himoyadan ham koʻproq ahamiyat kasb etadigan maqsad uchun qurilganligini taxmin qilishmoqda  .

***"***Bu butun Yevropani qamrab olgan nihoyatda keng tunnellar tizimi. Baʼzi asosiy tunnellarga katta aravali otlarni ham osongina kiritish mumkin. Demak, bundan koʻrinib turibdiki, bu yer osti infratuzilmasi juda katta strategik ahamiyatga ega. Ushbu tarmoqni kim va qachon qurganini aniq bilmaymiz — aksariyat yoʻllar Oʻrta asrlarda paydo boʻlgan, ammo Rim imperiyasi shakllanishidan oldin qurilgan tunnellar bor", — deydi tadqiqotchilar.

Olimlarning taʼkidlashicha, topilgan tunnellar tarix zar varaqlariga qayd etilmagan. Bu esa juda gʻalati. Chunki ularning koʻlami juda katta. Qadimgi yer osti yoʻllarini oʻrganish davom etmoqda — ehtimol yaqin kelajakda olimlar baʼzi savollarga javob berishlari mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „yashirin yo'llar" (13 fevral 2020). Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Ahmad Fayziyev** (1910.10.5, Qoʻqon — 1993.8.1, Buxoro) — Oʻzbekiston xalq artisti (1956). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1940). 1925—30 yillar Qorakoʻl tuman bolalar uyida murabbiy va havaskorlik truppasining badiiy rahbari. 1930-yildan Buxoro viloyat musikali drama va komediya teatri aktyori. F. asosan, komik va hajviy rollar ustasi sifatida tanilgan: Tabib (Gʻ. Zafariy, "Halima"), Xolmat (Hamza, "Boy ila xizmatchi"), Madazim (Komil Yashin, "Tormor"), Sokov (M. Urdibodu, "Besh soʻmlik kelin"), Tersak (Komil Yashin, T. Jalilov, "Ravshan va Zulxumor"), Majididdin (Uygʻun, I. Sulton, "Alisher Navoiy"), Poloniy (U. Shekspir, "Hamlet"), Goʻdalak (S. Xoʻjaniyozov, "Suymaganga suykanma"), Moʻmin (E. Vohidov, "Oltin devor"), Podkolyosin (N. Gogol, "Uylanish") va boshqa F. oʻtkir xarakterli aktyor boʻlib, uning ijodi anʼanaviy xalq teatri namunalari, qiziqchilik sanʼati zamonaviy komedik rollar bilan uygʻunlashgan holda olib borilishi bilan ajralib turadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uch avliyo majmuasi** – Xivadagi meʼmoriy yodgorlik (1549, 1821). Ichan qalʼaning sharqiy qismida joylashgan. Maqbara 3 avliyo shayx (Boqiy, Maqsud va Latif)lar nomi bilan bogʻlangan.

Maqbara bir xonali, murabba tarhli (6×6 m), pishiq gʻisht (27×27×5 sm)dan qurilgan. Poliga ham pishiq gʻisht (26×26×5 sm) yotqizilgan. Gumbazi 16-asr Buxoro meʼmorligiga xos „qolibkori" uslubida qurilgan boʻlib, katakkatak yulduzchalar bilan bezatilgan. Maqbaraning shim. devoridagi ravoqda supa ustiga 6 ta sagʻana yonmayon joylashtirilgan. Ularning 3 tasi pastki shim.sharqiy qismida. Maqbara bezaksiz, unga 3 tomondan kiriladi. Bosh tarzi baland peshtoqli (bal. 12 m). Peshtoq tokchasi va tepasidagi yassi ravoqlar gʻishtdan hoshiyali qilib terilgan. Maqbaraning yagona bezagi yogʻoch uymakori eshigi boʻlib, uni ishlashda qatnashgan xivalik ustalardan Abdulla ibn Sayid, Ahmad Samarqandiyning oʻgʻli va shogirdi Asad Husayn nomlari yozilgan. Keyinchalik peshtoq qarshisida qorixona, xonaqoh va bir ustunli ayvon qurilgan. Ayvondagi yozuvda Hoji Maqsud tomonidan qurdirilgani (1893) qayd etilgan. Peshtoqdagi marmar taxtachada mutavalli Nazarxoʻja buyrugʻi bilan taʼmirlanganligi (1821—22) yozilgan. Uch Avliyo majmuasim. I. Notkin (1956—59) va A. Rahmonov (198182) rahbarligida ilmiy oʻrganilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"Yangi Roman"- XX asrning 50-yillarida maydonga chiqqan bir qator fransuz yozuvchilari (N. Sarrot, A. Rob Griye va b.) ning roman bobidagi eksperimental izlanishlariga xos xususiyatlarni anglatuvchi shartli termin. Yangi Roman tarafdorlari an’anaviy proza o’z imkoniyatlarini to’la sarf etib bo’lgan deb hisoblab, yangicha rivoya yo’sinini ishlab chiqishga harakat qilganlar. Yangi Roman namoyondalarining qarashlari "inson o’limi" falsafasiga (A. Fuko) hamohang: ular shaxs tushunchasining o’zi eskirgan, shuning uchun uni an’anaviy prozadagi kabi markazga qo’yib tasvirlash, an’anaviy tarzda badiiy talqin qilishni noo’rin bilib, qahramonsiz va voqeaband syujetsiz romanlar yaratishni tajriba qiladilar. An’anaviy roman, umuman, eposga xos mazkur eng muhim unsurlar Yangi Roman namoyondalari tajribalarida tashqi dunyodagi narsalarning xolis va bo’rtiq tasviri, ongosti qatlamlaridagi sirli evrilishlar, mozaika qonuniyati asosida butunlikka birikuvchi fikr- kechinmalar bilan almashtiriladi, rivoya ko’proq essega xos xususiyatlar kasb etadi.

Manbalar
--------

1. Adabiyotshunoslik lug’ati. D. Quronov, Z. Mamajonova, M. Sheraliyeva Toshkent-2013. 380- bet.
**Habibjon Tojiboyevich Xolbayev** (oʻzbekcha: *Habibjon Tojibayevich Xolbayev*) – sovet va oʻzbek zobiti. „1-musulmon bataloni" deb nomlangan qoʻmondon, 1979-yilda Amin saroyiga bostirib kirishda qatnashgan.

Hayoti
------

Habibjon Xolbayev 1947-yilda tugʻilgan. 1969-yilda V. I. Lenin nomidagi Toshkent Oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan.

Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Chirchiq shahridagi 15-alohida boʻlinma brigadasida havo-desant tayyorgarligi boʻyicha batalyon boshligʻining oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

1979-yilning aprel oyida 15-brigada negizida tashkil etilgan va harbiy muhitda „Musulmon bataloni" laqabini olgan 154-maxsus kuchlar otryadiga qoʻmondon etib tayinlanadi. 10-dekabrdan boshlab oʻziga boʻysunuvchi otryad bilan birga Afgʻoniston Demokratik Respublikasi hududida boʻlgan.

1979-yil 27-dekabrda mayor Habibjon Xolbayev boshchiligidagi 154-otryad Toj beglar saroyini egallash uchun 333-boʻron operatsiyasida qatnashgan. Amaliyot yakunlari boʻyicha uning rahbari polkovnik Vasiliy Kolesnik Xolbayevga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisidagi taklifni imzolagan. Biroq, u Lenin ordeni bilan taqdirlanadi.

Xolbayev 1980-yilning 5-yanvariga kelib, 154-otryad 15-brigada tarkibida Chirchiq shahridagi doimiy joylashtirish punktiga yuborilgan. 1980-yilning avgustigacha otryadga qoʻmondonlik qilishda davom etadi.

Keyinchalik u 15-brigada komandirining havo-desant mashqlari boʻyicha oʻrinbosari lavozimini egallaydi.

1985-yilning mart oyida 15-brigada qoʻmondonligi Afgʻonistonga kiritilgach, Xolbayev Chirchiqdagi 15-brigada harbiy lagerida tuzilgan *467-alohida maxsus kuchlar oʻquv polkiga* komandir etib tayinlangan. 467-polk 40-armiya tarkibida maxsus maqsadli harbiy qismlar uchun kichik mutaxassislarni tayyorlab, polkni 1987-yilga qadar boshqargan.

1998-yilda polkovnik unvoni bilan nafaqaga chiqqan. Oʻsha paytda Oʻzbekiston Mudofaa vazirligi inspektsiyasi boshligʻi lavozimini egallagan edi.

Oilasi
------

Xolbayevning yetti nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  *Рустам Орипов.* „Mutlaqo maxfiy: "Shtorm-333" yoxud "ajal yomgʻiri" da qolgan oʻzbek oʻgʻlonlari".  www.uza.uz (15-fevral 2020-yil). Qaraldi: 21-iyun 2020-yil.
2. ↑  Сергей Козлов „Книга 3. Афганистан. Звёздный час спецназа. 1979—1989",*. Спецназ ГРУ: Очерки истории*, 3000 экз, Москва: Русская панорама, 2013 — 42 bet. ISBN 978-5-93165-324-2.
3. ↑  *15 бригада Спецназ: люди и судьбы. Афганистан глазами очевидцев.*. М.: НПИД «Русская панорама», 2009 — 104, 116 bet. ISBN 978-5-93165-239-9.

Havolalar
---------

* *Kolotilo A.* Afsonaviy „musbat" haqidagi hikoya muallifi // „Jasorat" harbiy-vatanparvarlik veb-sayti
* „Mavjud boʻlmagan" „musulmon bataloni". Xabibjon Xolboev hikoyasi // Radio Azattyk. 14.02.2020.
**Azar Andami**(1926-yil 8-dekabr — 1984-yil 19-avgust)eronlik shifokor va bakteriolog boʻlib, vaboga qarshi vaksina ishlab chiqqanligi bilan mashhur.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1926-yilda Eronning Rasht shahrida tug‘ilgan. Mehnat faoliyatini Madaniyat vazirligida o‘qituvchilikdan boshlagan.

Azar Andami 1926-yilda Rashtning Sagʻrisazan mahallasida tugʻilgan. U oilasida toʻrtinchi farzand va yolgʻiz qiz boʻlgan. Boshlang‘ich maktabni Rasht ayollar boshlang‘ich maktabida bir tugatgan. Otasi Anzar Rasht shahridagi Foro‘g‘ o‘rta maktabida umumtaʼlim maktabining to‘qqizinchi kursini tamomlagach, Rasht tayyorlov universitetiga o‘qishga yuborgan. Anzar 1946-yilda Daneshsarani tamomlagan. 1947-yilda Madaniyat vazirligiga ishga qabul qilingan. 1951-yilda u ishlash bilan birgalikda turli imtihonlar bilan tabiatshunoslik diplomini olgan. 1953-yilda Tehron universitetining universitetning tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha kirish imtihonida qatnashgan va tibbiyot fanlari doktori darajasini oldi. Dastlab u ginekologiyaga oʻqigan. U Tehrondagi Paster institutida oʻqigan keyin esa bakteriologiyani o‘rganish uchun Parijga ko‘chib o‘tgan.

Doktor Azar Andami bir nechta ilmiy maqolalarni nashr etgan va birinchi navbatda ifloslangan suvni ichish natijasida yuzaga keluvchi vaboga qarshi emlashni ixtiro qilgan.

EL Tor vaksinasini ishlab chiqish
---------------------------------

1934-yildan 1967-yilgacha vaboga oʻxshash kasallik (El Tor) Eron va boshqa koʻplab mamlakatlarda tarqalgan. El Tor — vabo bakteriyasi keltirib chiqaradigan oʻtkir diareya kasalligi. Kasallikning belgilari odamlarning ingichka ichaklarida mikroblar tomonidan ishlab chiqarilgan toksin sababli kelib chiqadi. Shuning uchun mikroblar inson najasi orqali atrof-muhitga tarqalib, suv va oziq-ovqat mahsulotlarini ifloslantiradi. Bunday sharoitda yagona yoʻl vaboga qarshi vaksinani kasallikka chalinishdan oldin inʼektsiya qilish edi va oʻsha paytda Erondagi yagona vaksina tayyorlash markazi Erondagi Paster instituti boʻlib, u yerda mikrobiologiya laboratoriyasi uchun barcha qulayliklar yaratilgan edi.

Oʻlim va meros
--------------

U 1984-yil 28-avgustda 58 yoshida Tehronda vafot etgan. Venera sayyorasidagi „Andami" deb nomlangan krater Xalqaro Astronomiya Ittifoqi tomonidan uning sharafiga nomlangan.

Manbalar
--------

* Noushin Ahmadi Xurosoniy, Eron ayollar tengligi taqvimi .
* fa:ẖdẖr ạndạmy̰

1. ↑  „آذر اندامی - سایت خبری گیلتاب" (fa-IR). *سایت خبری گیلتاب* (1-yanvar 2000-yil). 20-oktyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-mart 2016-yil.
2. ↑  „This Day in History". *Kayhan International*. Kayhan (18-avgust 2015-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2019-yil.
**Virtual smart-karta** — maʼlumot tashuvchi apparatlar (smart-karta, USB-token)ga xos operatsiyalarni toʻlaligicha bajarishga imkon beruvchi smart-kartalarning dasturiy taʼminoti.

Virtual smart-karta odatiy smart-kartaning harakatlarini toʻliq takrorlaydi. Foydalanuvi ishlaydigan kompyuter va ilovalarning operatsion tizimi uchun virtual smart-karta anʼanaviy kartalardan farq qilmaydi.

Virtual smart-karta texnologiyasi Windows Server 2012, Windows 8 va Windows RT OTlarida paydo boʻlgan. Texnologiyaning amalga oshirilishigiga qarab anʼanaviy tashuvi va unga mos oʻquvchi qurilma rolini platforma modulining ishonchli mikrosxemasi (TPM), kalitlar va raqamli sertifikatlarni maxsus saqlovchi, hattoki foydalanuvchining smartfoni bajarib berishi mumkin.

Virtual smart-karta foydalanuvi va kompyuterga ulanadi. Foydalanuvchi uchun virtual smart-karta oʻzida kompyuterda doimiy ravishda mavjud boʻlgan smart-kartani aks ettiradi. Foydalanuvchi smart-kartani bir nechta kompyuterda ishlata olishi uchun karta ularning har biriga kiritilishi kerak. Agar bitta kompyuterda bir nechta foydalanuvchi ishlasa, ularning har biriga alohida virtual smart-karta taqdim etiladi.

Foydalanish usullari
--------------------

Virtual smart-karta anʼanaviy kalit tashuvchilar uchun mavjud boʻlgan barcha foydalanish usullari va toʻplamlariga egalik qiladi. Anʼanaviy smart-kartalar kabi virtual smart-kartalar ham quyidagilarni amalga oshirishga yordam beradi:

* Maʼlumotlarning elektron-raqamli imzolari;
* Maʼlumotlarni shifrlash va shifrni ochish;
* Foydalanuvchilarning ikki omilli audentifikatsiyasi;
* Single Sign-On rejimida kirish.

Afzalliklar
-----------

Virtual smart-karta anʼanaviy smart-kartadan apparatli tarkibiy qismga ega emasligi tufayli ham bir qator afzalliklari bilan ajralib turadi:

* Virtual smart-karta plastik smart-kartalar, oʻquvchi qurilma, USB-token sotib olish, unga xizmat koʻrsatish va almashtirish kabi xarajatlarni talab qilmaydi.
* Virtual smart-kartani ulash uchun boʻsh USB-port kerak emas.
* Virtual smart-kartani unutib qoʻyish, yoʻqotish yoki hamkasblarga berish (misol uchun, ish joyida ekanligini bildirish uchun) mumkin emas.
* Virtual smart-karta masofadan turib olinadi va xodim yoki administratorning shaxsan tashrif buyurishini talab qilmaydi.

Yana qarang
-----------

* Autentifikatsiya
* Ochiq kalitlar infratuzilmasi
* Yagona kirish texnologiyasi
* Token (avtorizatsiya)
* Elektron imzo

Havolalar
---------

* Виртуальная смарт-карта Indeed Enterprise AirKey (Wayback Machine saytida 2016-11-14 sanasida arxivlangan)
* Новые возможности смарт-карт в Windows Server 2012, Windows 8 и Windows RT
* Приложение для смартфона КриптоПро AirKey, эмулирующее традиционную смарт-карту (Wayback Machine saytida 2015-12-23 sanasida arxivlangan)
* Программный аутентификатор eToken Virtual
* Технология сетевой виртуальной смарт-карты
**Kekirdak**, (trachea) — odam va umurtqali hayvonlar nafas yoʻllarining hiqildoqaan keyingi qismi. Odamda uning uz. 9—12 sm, diametri 1,5—2 sm. K.ning shilliq qavatida bezchalar koʻp. Boʻyin sohasida K. koʻkrak boʻshligʻiga oʻtadi va 4-5 koʻkrak umurtqalari roʻparasida oʻng hamda chap bronxlarga boʻlinadi. Boʻlingan joy K. ayrisi deb ataladi. K.ning yuqori qismi bir oz harakatchan, pastki ayri qismi deyarli harakatlanmaydi. K. 16—20 ta togʻay yarim halqa shaklida tuzilgan. Orqa tomonda bu halqalarning ochiq (tutashmagan) joyida K. devori parda bilan qoplangan boʻlib, unda koʻndalang yoʻnalgan silliq muskul tolalari bor. K. togʻaylari bir-biri bilan fibroz boylam yordamida tutashgan. K. ichki tomondan shilliq parda bilan, parda esa tukli epiteliy bilan qoplangan. Shu parda tagida shilimshiq ishlab chiqaradigan bezlar koʻp. Epiteliy va shilimshiq nafas olishda K.dan oʻtadigan havoni ilitib, namlab turadi va havo tarkibidagi chang zarralarini ushlab qoladi. Hiqildoq va K. kasalligi sababli oʻpkaga havo oʻtmay kolganda K.ni ochib naycha qoʻyiladi (traxeotomiya). K.ning yalligʻlanishi traxeit deb ataladi.
Gistologik nuqtai nazardan u uch xil to'qima qatlamidan iborat bo'lib, ular shilliq qavat, submukoza va adventitiya deb nomlanadi.

Manbalar
--------

1. Zufarov K.A. Gistologiya: darslik - Toshkent, 2005 й.

2. Гистология: Учебник /Под ред. Афанасьева Ю.И. Юриной Н.А. -Москва.: Медицина, 2012 й.

3. Tursunov E.A. Gistologiya: oquv qollanma, I qism - Toshkent, 2010 й.

4. Tursunov E.A. Gistologiya: oquv qollanma, II qism - Toshkent, 2011 й.

5. Огиз бушлиги гистологияси ва эмбриологияси буйича атлас (укув қўлланма) А.Ю.Юлдашев, С.Муртазаев,М.Х.Рахматова,Л.С.Князева, Тошкент, 2018 й.

6. Жункейра Л.К. Карнейро Ж. Гистология: учебное пособие, атлас. -перевод с англ. под ред. Быкова В.Л.- М. ГЕОТАР-Медиа, 2009 г. 7. Улумбеков Э.А. и Челышев Ю.А. Гистология, эмбриология, цитология: учебник/ Под ред. 3-изд. перераб. и доп.- М.: «ГЭОТАР- Медиа», 2009 г.

8. Кузнецов С.Л. Мушкамбаров Н.Н. - Гистология, цитология и эмбриология - М.:ООО «Медицинское информационное агентство», 2007 г.

9. Кузнецов С.Л. Мушкамбаров Н.Н. Горячкина В.Л. - Атлас по гистологии, цитологии и эмбриологии.- М.: МИА, 2010 г. 10. Юшканцева С.И. Быков В.Л. - Гистология, цитология и эмбриология. Краткий атлас Санкт-Петербург, 2007 г..

11. Ross М.Н. Palwina W. Histology: Text and Atlas. 7-th ed-2016 у.

12. Jungueira L.C. Carneiro J. Basic Histology: Text and Atlas, 13-th ed.-2013 y.

13. Gartner L.P, Hiatt J.M. Color Textbook of Histology, 3th ed. The Mе Graw-Hill Companies, 2006, 592 p. 446 III.

14. Young B. Lowe J.S. Stevens A., Heath J.W. Wheater's Functional Histology: A Text and Colour Atlas, 5th ed. 2006  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil