recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mücü** — Ozarbayjonning Ismailli tumanidagi qishloq va munisipalitet. Aholisi 229. Mehnatga layoqatli aholi asosan qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi. Shahar elektr energiyasi bilan taʼminlangan. Qishloq hududi „Bado-Basgal" turizm mintaqasida joylashgan. „Xon", „Fit togʻi" va „Haram minoralari" orqali oʻtadigan turizm yoʻnalishi qishloq yaqinidan oʻtadi.

Tarixi
------

Qishloqning aniq tarixi nomaʼlum boʻlsa-da, qishloqqa Kavkaz Albaniyasi davrida asos solingan, degan fikrga kelishdi. Qishloqdagi Kavkaz Albaniyasi toʻgʻrisidagi maʼlumotni qishloqning baland joylarida topish mumkin, u yerda albanlarning turar joylari qoldiqlarini topish mumkin.

Geografiyasi va iqlimi
----------------------

Qishloqning relyefi tog‘li. Yoz tinch, kunduzi issiq, kechasi sovuq. Qishlari juda sovuq.

Aholisi
-------

1999-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloq aholisi 299 kishi boʻlgan. 2009-yilda aholi soni 249 kishiga qisqargan.
1919-yilda arman militsiyasi tomonidan 230 kishi oʻldirilgan.
Ayni paytda aholi soni 241 nafar, shundan 113 nafari erkaklar, 128 nafari ayollar.

Taʼlim
------

Qishloqda bitta taʼlim muassasasi bor. Qishloqdagi 1-son o‘rta maktab.

Tarixiy obidalar
----------------

Qishloqda davlat ahamiyatiga molik obidalar boʻlmasa ham, tarixiy diqqatga sazovor joylar koʻp. Kavkaz alban yodgorliklari, togʻ yahudiylariga tegishli qadimiy yahudiy qabristoni va Shomaxi xonligi xoni Mustafoxonning yozgi qarorgohi qoldiqlari qishloqdagi muhim yodgorliklardandir.

Manbalar
--------

* Mücü GEOnet nomlar serverida

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Lyusi Morgan** (1940-yil 11-oktyabrda tug‘ilgan) uzoq vaqt  „Tampa Bay Times" (sobiq nomi „St. PeterburgTimes") da reportyor va montajchi bo‘lib ishlagan.

Hayoti
------

Lyusi Morgan Memfis Tennissida tug‘ilgan. Morgan o‘zining ilk karyerasini 1965-yil „Ocala Star Banner" da boshlagan va 1968-yili „St Peterburg" ga o‘tgan. Morgan u yerda to‘liq reportyor bo‘lib ishlagan vaqtda „Pasco-Hernando" davlat kollejiga qatnashgan va o‘rta maxsus darajani qo‘lga kiritgan.

Faoliyati
---------

1985-yilda Morgan va Jek Rid Pasko Mamlakat Sherif Ofisida amalga oshgan korruppsiya haqida „Pulitzar investment reporting" loyihasida qatnashadilar hamda u bu kategoriyada „Pulitzer Prize" ni yutgan birinchi ayol bo‘lgan. Morgan boshqa tarafdan maxfiy maʼlumotlarni berkitishdan bosh tortganligi bilan ayblangan va bu narsa 1976-yilda Florida Oliy Sudida oqlangan.

Yutuqlati
---------

1982-yilda u Shimoliy Markaziy Florida mamlakatlarida qora dorilar tarqatilishi haqida loyihasi bilan Pulitzer finalisti bo‘ladi.

1986-yilda Tallahhasida Berrau boshlig‘i bo‘lgan hamda maxsus loyihalar ustida sharhlovchi bo‘lib ishlagan.

Birinchi isteʼfosi eʼlon qilingunga qadar 7 yil davomida faol ishladi va 2013-yilda to‘liq isteʼfo eʼlon qildi.

2006-yilda Morgan „Florida Womenʼs Hall of Fame" ga kiritilgan.

2005-yilda uning sharafiga Florida Shtatining senati qayta nomlangan.

Manbalar
--------

.
**MALAKUT** - oliy ilohiy hokimiyat, Allohning g‘oya va qarorlari, uning ilohiy sirlari (asror)ning oliy olami. Qur’onda M. istilohi Allohning oliy hokimiyati ma’nosida kelgan va u oddiy, "erdagi" hokimiyatdan butunlay o‘zgacha (6:75; 7:185/184; 23:88/90; 36/83). M. bilan odatda jabarut (ilohiy qudrat) tushunchasi ham bog‘liq. M. va jabarutga inson aqli bovar qilmaydi, biroq ular predmet sifatida "Quyi", moddiy olamda aks etgan. Ular mukammallik va doimiylik bilan ajralib turadi, hoz. va kelajak hayot haqidagi bilimlarni o‘zlarida saqlaydilar. "Olam al-M." (M. olami) va M.ning o‘zi qo‘shimcha sinonim sifatida ishlatiladi. Jabarut odatda M. va mulk o‘rtasidagi mavqeni egallaydi va M. g‘oyalarini mulkda amalga oshishida vositachi bo‘lib xizmat qiladi. M. jabarut va mulk Qur’onga qilingan o‘rta asrlardagi sharxlarda, sunniylar, shialar, so’fiylarning asarlarida ko‘p uchraydi. Ularni qo‘llashdagi farqlarga qaramasdan, ularning asosiy ma’nosi, mazmuni odatda o‘zgarishsiz qolgan.

1. ↑  „https://n.ziyouz.com".
**Manak** (ruscha: *Манак*) — Oʻzbekiston Respublikasi Andijon viloyati Xoʻjaobod tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan. Manak Xoʻjaobod tumani janubida joylashgan.Manak shaharchasi atrofida Karnaychi, Dilkushod, Orday, Qaroqchi va Toʻraobod kabi qishloqlar joylashgan. Manakning janubiy tarafida Chilustun togʻlari, janubi sharqiy tarafida Kerme-Too togʻi mavjud. Manak tuman markazidan 8km, Oʻsh shahridan 13km va Andijon shahridan 30km uzoqlikda.Bundan tashqari Manak shaharchasining shimoli gʻarbiy qismida Manak-Ota togʻi qad rostlagan. Bu togʻ qadimiy va choʻkib borayotgan togʻ hisoblanadi. Manak-Ota togʻi ziyoratgoh sifatida mahalliy aholi tomonidan eʼzozlanadi va u 2019-yil oktyabr oyida davlat muhofazasiga olingan. Manakning gʻarbiy qismida Savay oqova suv arigʻi oqib oʻtgan. Gʻarbiy tarafdagi yerlar va aholi shu katta Savay arigʻi suvidan foydalanishadi. Savay oqova arigʻi Janubiy Fargʻona kanali tarmoqlaridan biridir. Ariq suvni shu kanaldan oladi. Manak shaharchasi past va tekkis yerlarda iborat. Sharqiy tarafi gʻarbiy tomonidan balandrogʻ. Shu boisdan Manakga suv sharqdan keladi. Asosiy suv manbai katta Savay arigʻi va sharqiy mahallardan oqib oʻtuvchi ariqlardir. Manakning janubiy tomonida Qirgʻiz-ariq arigʻi oqadi. Bu ariqda asosan Dilkushod , Toʻraobod va Karnaychi qishloqlari foydalanishadi. Tuprogʻi boʻz, unumdor. Asosan paxta va gʻalla yetishtiriladi. Manakda bogʻlar ham talaygina. Asosiy oʻrinni olma va gilos daraxtli bogʻlar egallaydi. Maʼmuriy jihatdan Manak uchta MFY ga boʻlinadi. Nishobboʻyi MFY, Manak MFY va Guliston MFY. Koʻchalari Yuqori, Ravdon, Nishobboʻyi, Bogʻ, Andijon, Toshloq, Tegirmonboshi, Oltin meros, Qadriyat va Dilobod kabilardir. Aholisi asosan chorvachilik, dehqonchilik va kichik tadbirkorlik bilan shugʻullanishadi. Hozirgi kunda Manak shaharchasida ikkita maktab(5-umumiy oʻrta taʼlim maktabi va 26-umumiy oʻrta taʼlim maktabi), bitta litsey(23-IDUM) faoliyat yuritmoqda. Bundan tashqari bitta davlat tasarrufidagi 12-MTM va koʻplab xususiy MTM lar mavjud.Etnik tarkibi asosan oʻzbeklar. Diniy tarkibi musulmonlar. Hozirda Manak shaharchasida bitta "Manak jome masjidi"faoliyat yuritadi.Shaharchada bozor va turli doʻkonlar mavjud.

Etimologiyasi. Manak soʻzi u yerdagi Manak ota togʻi bilan bogʻliq. "Manak" bu qadimgi qarluq-chigil lahjasida "Boʻlak" soʻzining oʻzgargan dialektik shakli. Yaʼni togʻ oʻzi yakka turgani uchun Boʻlak togʻ maʼnosida "Moʻnak togʻ" deb atalgan. Asta sekin togʻ atrofida aholi manzilgohlari paydo boʻlgan. Hamda bu joylarga "Moʻnak" nomi berilgan. Bora-bora bu soʻz "Manak"ga aylanib ketgan.

Manbalar
--------


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**MV** **Savarona** — Turkiya prezident yaxtasi. 1931-yilda qurilgan paytda u dunyodagi eng katta yaxta edi. 2021-yildan boshlab, kema hali ham xizmatda.

Tarix
-----

Blohm &amp; Voss tomonidan meʼmor Jon Rebling uchun qurilgan. U nabirasi Emili uchun dengiz kemasini sotib olgan. Kema shu nomdagi yaxtalar seriyasida uchinchi boʻldi. Bu mijozga 4 million dollarga tushdi.

Yaxta 21 tugungacha tezlikka ega edi. 11 ta suv oʻtkazmaydigan parda Savaronaga navigatsiya xavfsizligini taʼminladi.

1938-yilda egasi yaxtani Turkiya hukumatiga 1 million dollarga sotdi. Rasmiylar respublika asoschisi Mustafa Kemal Atatürk uchun bortda hukumat yigʻilishlarini oʻtkazish va chet el rahbarlarini qabul qilish uchun kema sotib oldi.

Savarona yaxtasi qisqa vaqt ishladi — sotib olinganidan 6 hafta oʻtgach, Mustafa Atatürk vafot etdi.

Shundan soʻng, yaxta dengiz flotiga topshirildi va 1945-yilgacha portda qoldi. Keyin yaxta oʻquv kemasi sifatida ishlatilgan.

1979-yildagi kuchli yongʻindan soʻng, allaqachon Gunes Dil („Buyuk xonim") deb nomlangan Savarona turkiyalik tadbirkor Qahraman Sodiq-ogʻli tomonidan 49 yilga yaxta ijaraga olgan holda qayta tiklana boshladi.

Yaxta dizel-elektr dvigatellarini oldi. Taniqli mehmonlar uchun kruizlar davomida ideal sharoitlar yaratilgan — 17 ta keng kabinalar, sport zallari, tibbiyot markazi, turk hammomi va suv bilan shugʻullanishning barcha turlari, jumladan, shamol serfingi, suv changʻisi va mototsikllar mavjud. Prezident Mustafa Atatürk xotirasiga uning kabinasi yodgorlik muzeyiga aylantirildi. Yozda yaxta Oʻrta yer dengizi boʻylab sayohat qiladi.

Mukofotlar
----------

Savarona yaxtasi 2012-yilgi „World Luxury Yacht" mukofoti bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3
3. ↑  „Дворцы на воде: самые роскошные яхты мира". *flot.com*. Qaraldi: 2022-yil 30-sentyabr.
Biror shaxs yoki tashkilot haqida saqlangan maʼlumotlar shaxsiy boʻlib qolishi va maʼlumotlarga ruxsatsiz kirishning oldini olish kerak buning uchun esa **maʼlumotlar maxfiyligi** talab qilinadi.
Bunga qisman maʼlumotlarni himoya qilish qonunlari orqali erishiladi. Bu qonunlar hamma davlatlarda har xil, lekin barchasi bir xil sakkizta asosiy tamoyilga amal qiladi.

Sakkizta asosiy tamoyil
-----------------------

1. Maʼlumotlar adolatli va qonuniy ravishda qayta ishlanishi kerak.
2. Maʼlumotlar faqat belgilangan maqsadda qayta ishlanishi mumkin.
3. Maʼlumotlar etarli, tegishli va ortiqcha boʻlmasligi kerak.
4. Maʼlumotlar aniq boʻlishi kerak.
5. Maʼlumotlar kerak boʻlgandan koʻproq vaqt davomida saqlanmasligi kerak.
6. Maʼlumotlar sub’ektning huquqlariga muvofiq qayta ishlanishi kerak.
7. Maʼlumotlar xavfsiz saqlanishi kerak.
8. Maʼlumotlar boshqa davlatga oʻtkazilmasligi kerak.

Maʼlumotlar yoʻqotilishining oldini olish va maʼlumotlarga kirishni cheklash
----------------------------------------------------------------------------

### Foydalanuvchi akkounti

Foydalanuvchi akkauntlari foydalanuvchini autentifikatsiya qilish uchun ishlatiladi (foydalanuvchining ular aytganidek ekanligini isbotlash). Agar kompyuterga bir nechta odamlar kirishi mumkin boʻlsa, foydalanuvchi hisoblari ham mustaqil, ham tarmoqqa ulangan kompyuterlarda qoʻllaniladi. Bu koʻpincha foydalanuvchi nomi va parolni soʻralgan ekran soʻrovi bilan amalga oshiriladi

### Faervollardan foydalanish

FireWall (Xavfsizlik devori) qurilma yoki programma bo'lishi mumkin. U foydalanuvchining kompyuteri va tashqi tarmoq (masalan, internet) o'rtasida joylashadi va kompyuter ichidagi va undan tashqaridagi ma'lumotlarni filtrlaydi. Bu foydalanuvchiga tashqi manba bilan aloqaga ruxsat berish yoki bermaslikni so'raydi va foydalanuvchini tashqi manba o'z kompyuteriga kirishga harakat qilayotgani haqida ogohlantiradi. Xavfsizlik devorlari xakerlik, zararli dasturlar (viruslar va josuslik dasturlari), fishing (soxta email xatlari) va farming(soxta veb-saytlar)dan himoya qilish uchun har qanday kompyuter tizimining asosiy himoyasi hisoblanadi.

### Shifrlash

Agar kompyuterdagi ma'lumotlarga noqonuniy ravishda (masalan, xaker tomonidan) kirish mumkin bo'lsa, ma'lumotlarni shifrlash mumkin, bu esa uni dekodlash uchun shifrlash kalitlarisiz tushunishni deyarli imkonsiz qiladi. Bu xakerning fayllarni o'chirishini to'xtata olmaydi, lekin u ma'lumotlardan o'zlari uchun foydalanishni to'xtatadi.

### Biometriklar

Hackerlar va zararli dasturlarni yozuvchilardan bir qadam oldinda bo'lishga urinish uchun ko'plab zamonaviy kompyuter qurilmalari parol tizimining bir qismi sifatida biometrikadan foydalanadi. Biometrik ma'lumotlar insonning o'ziga xos xususiyatlariga tayanadi. Masalan, barmoq izlarini skanerlash, retinani skanerlash (qon kapillyar tuzilishining namunasi), yuzni aniqlash va ovozni aniqlash.

Manbalar
--------

1. ↑  „User (computing)", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-05-23, qaraldi: 2023-06-10
2. ↑  „Firewall (computing)", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-05-31, qaraldi: 2023-06-10
3. ↑  „Homeland Security".
**Wolfgang Amadeus Mozart** (27-yanvar 1756-yil; Zalsburg — 5-dekabr 1791-yil; Vena) — Vena klassik maktabining yirik namoyandasi, sozanda, oʻqituvchi va kompozitor. Uning 600 dan ortiq kompozitsiyalari orasida simfoniya, konserto, kamer, pianino, opera va xor uchun yozilgan asarlar bor. Mozartning ishlaridan boshqa koʻpgina kompozitorlar ilhomlanishgan va uning asarlari hamon orkestrlarning standart repertuarlaridan joy olgan.

Leopold Mozartning oʻgʻli va shogirdi. Yoshligidanoq noyob musiqiy isteʼdod va xotira egasi, virtuoz sozanda (pianinochi, skripkachi), mohir dirijyor va kompozitor sifatida tanilgan: 5 yoshidan ilk musiqa asarlarini ijod etgan, 6 yoshdan butun Yevropa boʻylab gastrolda boʻlgan. 1770-yildan Bolonya Filarmoniya akademiyasi aʼzosi. Zalsburg knyazarxiyepiskop saroyida konsertmeyster (1769-1777) va organchi (1779-1781), Avstriya imperatori Iosif II saroyida musiqachi va kompozitor (1787-yildan).

Maʼrifatchilik davri gʻoyalari taʼsiri ostida kamol topgan Mozartning ijodi 18-asrning badiiy choʻqqilaridan biri. Mozart uslubida klassik tizimga xos ratsionalizm mezonlari bilan birga sentimentalizm xususiyatlari oʻzaro tutashgan. Keng qamrovli musiqiy-badiiy obrazlar dunyosida joʻshqinlik va chuqur ehtiros, iroda va matonat, ayni paytda nafislik va mayinlik xususiyatlari keng oʻrin olgan. Uning shodlik, xushchaqchaq tuygʻularga boy, hayotbaxsh ijodida fojia mavzulari, dard-alam kayfiyatlari ham chuqur ifoda topgan.

Eng yirik musiqa ustalari oʻrtasida Mozart oʻz ijodining serqatlamligi va kengligi bilan ajralib turadi. Mozart deyarli barcha musiqa janrlariga murojaat etib, 600 ga yaqin asar yaratgan, musiqa tarixida goʻzallik va mukammal garmoniya timsoli sifatida oʻz nomini qoldirgan. Mozart operaning yangi turlarini yaratgan. „Figaroning uylanishi" opera-komediyasi (1786), „Don Juan" opera-dramasi (1787), „Seholi fleyta" milliy opera-ertagi (1791) (jami 17 ta) jahon musiqali teatri xazinasining durdonalariga aylangan. Bulardan „Zaida" (1780), „Haramdan olib qochish" (1782), „Qohira gʻozi" (1783) kabi operalarida Sharq mavzulariga murojaat qilgan. Mozart ijodida simfoniya (50 ga yaqin), cholgʻu konsert (40 ga yaqin), torli kvartet (23 ta), fortepiano sonatasi (21 ta) rivoj topdi. Mozart, shuningdek, turli cholgʻu asarlar, kantata, messa, kamer ansambllar, qoʻshiqlar muallifi. Uning soʻnggi asari — „Rekviyem" (1791, shogirdi F. Zyusmayer tugallagan) mazkur janrning mumtoz namunasiga aylangan. Zalsburgda xalqaro „Mozarteum" (tarkibida ilmiy, oʻquv, konsert boʻlimlari mavjud) muassasasi faoliyat koʻrsatmoqda (1880-yildan).

Adabiyot
--------

* Levik V.Chet el musiqasi tarixi T. 1984.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Maiwand tumani**  Afgʻonistonning Qandahor viloyatining gʻarbiy qismida joylashgan. Gʻarbda Hilmand viloyati, shimolda Gʻoʻrak tumani, shimoli-sharqda Xakrez, sharqda Jari va janubda Panjvayi tumanlari bilan chegaradosh. Aholisi 51900 nafar (2006). Tuman markazi — Hutal, tumanning markaziy qismida joylashgan. 1-magistral tuman markazidan oʻtadi va Afgʻoniston janubidagi ikkita yirik shahar Qandahor va Lashkargʻoni bogʻlaydi.

Mayvand jangi
-------------

 1878-yilgi Britaniya harbiy amaliyoti paytida Mayvandning tasviri
Mayvand jangi 1880-yil 27-iyulda Ikkinchi Angliya-Afgʻon urushi paytida Mayvand qishlogʻida boʻlib oʻtgan. Bugungi kunga qadar inglizlar tomonidan kichik bir qal’a saqlanib qolgan.

Barqaror erkinlik operatsiyasi
------------------------------

Jabrlanganlardan biri "Human Terrain System "guruhi aʼzosi Paula Loyd boʻlib, u 2008-yil 4-noyabrda yonuvchi suyuqlik bilan boyitilgan va oʻt qoʻyilgan, keyinroq 2009-yil 7-yanvarda Bruk armiyasi tibbiyot markazida vafot etgan

* Mayvand tumanidagi qotilliklar

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  Robinson, Linda*. One hundred victories special ops and the future of American warfare*, First, New York: PublicAffairs, 2013. ISBN 9781610391504. 2015-yil 13-fevralda qaraldi.
2. ↑  *Shukla.* „Battlefield Update: Task Force Dreadnaught in Maiwand District, Kandahar". *Understandingwar.org*.  Institute for the Study of War. 2015-yil 14-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 13-fevral.
3. ↑  *Simonsen.* „PRT Assesses Progress in Maiwand District". *RS News*.  NATO. 2015-yil 15-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 13-fevral.
4. ↑  *Stewart.* „Maiwand district officials capitalize on security, governance gains during "Maiwand Media Day"". *DVIDSHub*.  DVIDS. Qaraldi: 2015-yil 13-fevral.
**Academia.edu** — olimlar oʻrtasidagi hamkorlik oʻrnatish hamda oʻz ilmiy ishlarini olimlar hamda ommaga eʼlon qilish uchun tuzilgan ijtimoiy tarmoq. 2008-yil sentabr oyida ochilgan. Veb sayt ishga tushirilgandan beri foydalanuvchilar soni keskin oʻsdi va 2022-yil boshida tashrif buyuruvchilar soni kuniga taxminan 10 million nafarni tashkil etdi. Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 180 millionni tashkil etmoqda va saytga 40 million axborot fayllari yuklangan.

*Academia.edu* tarmogʻiga Richard Price asos solgan boʻlib, taxminan 600 000 dollar yigʻgan. Investorlar orasida Spark Ventures, internet tadbirkor Brent Hoberman va boshqalar bor edi.

Afzaliklari
-----------

Academia.edu „ochiq fan" va „bemalol foydalanish" harakatlarida qatnashadi, ular yaratilayotgan maqolalar boʻyicha oʻzaro sharhlar va fikr-mulohazalarni taqdim etadi. Sayt egasi AQSh soliq toʻlovchilari tomonidan moliyalashtiriladigan ilmiy maqolalarning erkin aylanishini jiddiy cheklashi kerak boʻlgan „Tadqiqot ishlari toʻgʻrisidagi qonun" (Research Works Act)ga qarshi ekanligini bayon etgan.

Academia.edu raqobatchilari qatoriga ResearchGate, Google Scholar va Mendeley kiradi. Ushbu sayt ResearchGate kabi ilmiy tarmoqlar muhitidan farq qiladi, chunki unda nafaqat talabalar hamda universitet xodimlari, balki mustaqil tadqiqotchilar ham roʻyxatdan oʻtishlari mumkin.

The Singularity Hub onlayn jurnaliga koʻra, Academia.edu loyihasining ahamiyati juda yuqori, chunki olimlar „hamkasblarining ishlaridan tez va oson xabar topadilar va ular oʻzlarining tadqiqotlari haqiqatan ham muhimligini saytda berilgan baholar orqali isbotlaydilar".

TechCrunch internet nashrining taʼkidlashicha, Academia.edu olimlarga „oʻz tadqiqotlarini tarqatishning kuchli va samarali vositasi" hisoblanib, „qancha odam oʻz maqolalarini maxsus tahliliy vositalar yordamida oʻqiyotganini real vaqt rejimida kuzatish" imkonini beradi hamda Google qidiruv natijalarida „juda yaxshi aks etadi".

Manbalar
--------

1. ↑  Academia.edu | About
2. ↑  Academia.edu | CrunchBase Profile
3. ↑  Richard Price. The Future of Peer Review
4. ↑  Richard Price. The Dangerous "Research Works Act"
5. ↑  Do academic social networks share academics' interests?
6. ↑  Academia.edu – $4.5M in Funding, 3M Unique Monthly Visitors – Can They Change Science Publication? (недоступная ссылка). Singularity Hub
7. ↑  Academia.edu Raises $4.5 Million To Help Researchers Share Their Scholarly Papers. TechCrunch
**Makkolli** (kor. 막걸리, ingliz. makgeolli) - tarkib 6,5 dan 7% gacha spirtdan tashkil topgan koreys an'anaviy alkogol ichimlik..

Nomlari
-------

takchu (kor. 탁주, 濁酒, "bulutli alkogolli ichimlik") - cheongjuning aksi sifatida, "shaffof alkogolli ichimlik";  

nonju (kor. 농주, 農酒, "qishloq alkogolli ichimlik");  

chaju (kor. 재주, 滓酒);  

xvedju (kor. 회주, 灰酒).

Tarixi
------

Makkolli Koreyadagi eng qadimgi alkogol ichimligidir. Guruch sharobi miloddan avvalgi I-asrdan milodiy VII-asrgacha davom etgan uch Qirollik davridan beri pishirilgan. Qirol davrida guruch sharobidan foydalanish Dongmyon (miloddan avvalgi 37-19) Goguryo Qirolligining tashkil topishi tarixida XIII asr koreys kitobi "Juang ungi" ("imperatorlar va shohlarning qo'shiqlari") da qayd etilgan. Koreya yarim orolida guruch sharobini eslatib o'tadigan boshqa ko'plab dastlabki yozuvlar mavjud. Koreyalik goryoning "Samguk yusa" ("uch Qirollik yodgorliklari") kitobida Silla qirolligida yore (пас, "bulutli guruch sharobi") 661-yilda o'n yettinchi avlod avlodi tomonidan Suro Gay uchun tayyorlanishi haqida so'z boradi. Uning bo'limida garakguk gi (Garak davlatining yozuvi) deb nomlangan. Xitoyning tzin "Sanguohi" ("uch Qirollik haqida hisobotlar") kitobida "Dongyi" (Sharqiy chet elliklar) "Vey-shu" ("Vey kitobi") bo'limida "Goguryo koreyslari fermentlangan sut mahsulotlari, sharob, soya pastasi, sho'r va fermentlangan baliq tayyorlash qobiliyatiga ega" degan kuzatuv mavjud.. Asukaning Yaponcha "Kojiki" ("qadimgi ishlar yozuvlari") kitobida "Jin-tenn" ("imperator Jin") deb nomlangan bo'limda Bekji qirolligidan Inbeon (仁 番) ismli odam haqida so'z boradi, unga sharob tayyorlashni o'rgatishadi. Va tang sulolasining xitoylik shoiri Li Shanyin tomonidan yozilgan gōngzishí (子子子) she'ri yopishqoq bo'lmagan guruchdan tayyorlangan Silla sharobiga (新 羅 酒) ishora qiladi.

Tayyorlanish uslubi
-------------------

Qaynatilgan guruch va suv aralashmasini fermentatsiya qilish yo'li bilan tayyorlanadi, sutli rang va shirin ta'mga ega. "Koreys guruch sharobi" nomi bilan ham tanilgan. So'nggi paytlarda ichimlik shaharlarda, ayniqsa yoshlar orasida mashhur bo'lib bormoqda.

Iste’mol
--------

Makkolli odatda plastik idishlarda sotiladi. An'anaga ko'ra, makkolli metall yoki yog'och stakanda tortiladi, undan alohida stakan va idishlar chelak bilan to'ldiriladi. Filtrlanmagan ichimlik bo'lgani uchun, makkolli odatda iste'mol qilishdan oldin aralashtiriladi.

Makkolli Koreyadagi ajdodlar marosimlari paytida ham ishlatilgan.
**Ərdəşəvi** (Ardashavi) — Ozarbayjonning Lachin tumanidagi qishloq.

Tarixi
------

Qishloq 1990-yillar boshida Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida etnik arman qoʻshinlari nazorati ostida boʻlgan; Togʻli Qorabogʻni oʻrab turgan armanlar tomonidan bosib olingan hududlarda joylashgan edi. Ərdəşəvi keyinchalik Kashatogʻ viloyatining bir qismi sifatida Artsax Respublikasi tarkibiga kiritildi va *Artashavi* (armancha: *Արտաշավի*) deb nomlanadi. U Ozarbayjonga 2020-yilgi Togʻli Qorabogʻda oʻt ochishni toʻxtatish toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida qaytarilgan.

Tarixiy meros obyektlari
------------------------

Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meros obyektlari tarixiy *Malxalap* qishlogʻini (armancha: *Մալխալափ*, shuningdek, *Malxalaf*), yaqinida vayron boʻlgan oʻrta asr koʻprigini, 1221-yildagi yodgorlik toshini, XIII asr yodgorligini, 1481-yilgi yodgorlikni, 1575-yildagi qabr toshi va ikkita XVii asrdagi yodgorliklarni oʻz ichiga oladi.

Demografiyasi
-------------

Qishloqda 2005-yilda 88 nafar kishi, 2015-yilda esa 127 nafar kishi yashagan.

Galereya
--------

*

Manbalar
--------

1. ↑  Samvel Karapetyan*. Armenian Cultural Monuments In The Region Of Karabakh*. Research on Armenian Architecture, 2001.  (Wayback Machine saytida 2021-10-19 sanasida arxivlangan)
2. ↑  „The Results of the 2005 Census of the Nagorno-Karabakh Republic". *National Statistic Service of the Republic of Artsakh*. 2011-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-noyabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Margʻob tumani** ( forscha wlswạly̰ mrgạb ) — Afgʻonistonning Gʻor viloyatida joylashgan tuman bo'lib, 2019-yil 26-noyabrda tashkil etilgan. U Sho‘raboq tumani tuman markazi bo‘lib xizmat qiladi. Prezident G‘ani Prezident saroyining 632-sonli qarori bilan tumanni tashkil etish to‘g‘risida qaror qabul qildi. Bu xalqning talabi edi. Tuman 32 qishloq va 19 000 ga yaqin aholini o'z ichiga oladi, Marg'ob tumanida 40 000 ga yaqin aholi istiqomat qiladigam bo'lib, uni asosan tojiklar tashkil qiladi.

 Sparf — Margʻob tumanidagi eng aholi gavjum hudud
Aholining asosiy qismi Margʻob daryosi vodiysida istiqomat qiladi.

Iqtisodiyoti
------------

Tuman qashshoqlik va zaif iqtisodiyotdan aziyat chekadi

Manbalar
--------

Qo'shimcha havolalar
--------------------

* BMTning Qochqinlar bo‘yicha Oliy komissarligi bo‘linmasi, Hirot, tuman profili: Chag‘charon

1. ↑  *Khwaja Basir Fitri.* „Senate approves Marghab district creation in Ghor". *pajhwok.com*.  Pajhwok Afghan News (2019-yil 26-noyabr). Qaraldi: 2020-yil 18-iyul.
**Marivka** ( ukraincha: *Мар'ївка*  ; ruscha: *Марьевка*) — Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyati Nikopol tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. U Dneprning o'ng qirg'og'ida ( Kaxovka suv ombori ), Enerhodar shahri qarshisida va Nikopol shahrining yuqori oqimida joylashgan. Marivka Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Marhanets urban hromada ga tegishli. Aholisi 2022-yilgacha 342 kishi

2020-yil 18-iyulgacha Marivka Marhanets viloyati ahamiyatiga ega boʻlgan shaharga boʻysunuvchi maʼmuriy boʻlinma boʻlgan Marhanets munitsipalitetiga tegishli edi. Munitsipalitet 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida tugatilib, Dnepropetrovsk viloyatining tumanlari soni yettitaga qisqardi. Marhanets munitsipaliteti hududi Nikopol tumaniga birlashtirildi.

Iqtisodiyot
-----------

### Transport

Eng yaqin temir yo'l stantsiyasi Marhanets'te, Zaporijjya'yı Krivyi Roh bilan bog'laydigan temir yo'lda.

Marivka Marhanets bilan yo'l orqali bog'langan, u yerdan Zaporojya va Krivoy Rogga H23 avtomagistraliga kirish mumkin. Qarama-qarshi yo'nalishda yo'l Dnepr qirg'og'i bo'ylab va oxir-oqibat Tomakivkaga boradi.

1. ↑  „Марганецкая городская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (2020-yil 18-iyul). Qaraldi: 2020-yil 3-oktyabr.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
* **Marsel Adams** (1920-yil 2-avgust - 2020-yil 11-avgust)  kanadalik koʻchmas mulk investori, milliarder.

Ish faoliyati
-------------

Marcel Abramovich (keyinchalik Adams) 1920-yilda Ruminiyaning yahudiy oilalaridan birida tug‘ilgan. Otasi ko'nchi edi.  Ikkinchi jahon urushi yillarida fashistlarning mehnat lagerlarida ishlashga majbur bo‘lgan (1941-1944). Avval Turkiyada, keyin esa Falastinda Isroil mustaqilligi uchun kurashgan. 1951-yilda Kanadaga ko'chib kelgan va Quebec shahridagi ko‘nchilik zavodida ishlagan. 1955-yilda binolar barpo qilishni boshlagan va birinchi qurilishdayoq 70% foyda ko'rgan. Shundan keyin ko'chmas mulkka sarmoya kirita boshlagan.1958-yilda Iberville Developments  ga asos solgan va 1959-yilda birinchi savdo markazini ochgan. Adams nafaqaga chiqqandan keyin, o'g'li Sylvan Adams kompaniyani 25 yil davomida boshqargan. Meros o'g'li Joshga o'tgan. 2017-yil holatiga ko'ra, Iberville sakkiz million kvadrat futdan iborat yuzdan ortiq mulkga egalik qiladi va boshqaradi.

Shaxsiy hayoti
--------------

1953-yilda Annie Adamsga uylangan. To'rt farzandi bor edi: Julian, Sylvan, Linda va Leora. O'g'li Julian-velcade preparatini ishlab chiqqan jamoani boshqargan biokimyogar bo'lgan. Sylvan Ibervilleni boshqargan. Linda advokat va Leora hamshira edi. Annie 1997-yil noyabr oyida vafot etgan.

Adams 2020-yil 11-avgustda avgustda vafot etgan.

1. ↑  *Florin Jbanca.* „Extraordinara poveste a românului cu 800 de milioane de dolari ascunse în Elveţia. Traseul de la evreul sărac Meir Abramovici la miliardarul Marcel Adams" (ro).  piatra neamt (2015-yil 18-fevral).
2. 1 2 3 4 5  Forbes: The World's Billionaires - Marcel Adams April 2017
3. 1 2 3 4 5 6 7  The Press Reader: "Billionaire Marcel Adams Cultivates Israeli Brainpower" May 2, 2010
4. ↑  Financial Post: "93-year-old Canadian real estate mogul makes Forbes billionaires list for first time" by Nicolas Van Praet March 4, 2013
5. ↑  *Cashman.* „35. Sylvan Adams".  The Jerusalem Post (2019-yil 3-mart). Qaraldi: 2020-yil 17-avgust.
6. ↑  Immobilier Commercial" "SYLVAN ADAMS en tête de peloton" volume 7 - numéro 6 - December 7, 2014
7. ↑  „Paid Notice: Deaths ADAMS, ANNIE" (1997-yil 14-noyabr).
8. ↑  *Gil Troy.* „Marcel Adams passes away after a hundred years of loving Israel and life".  The Jerusalem Post (2020-yil 12-avgust). Qaraldi: 2020-yil 13-avgust.
**Ribollita** (italyancha: *Ribollita* — „ikki marta pishirilgan") — Toskanadan olingan quyuq italyan sabzavotli shoʻrvasi. Bu taom retseptining koʻplab variantlari mavjud, ammo asosiy ingredientlar dukkaklilar (loviya, noʻxat), quritilgan tuzsiz non, qora karam(ingl.)oʻzb. (cavolo nero, baʼzan savoy karam oʻrniga oʻtadigan xarakterli toʻq rang bargli Toskana sabzavoti) va turli xil arzon sabzavotlar (qovoq, sabzi, kartoshka, piyoz), shuningdek zaytun moyidan iborat. Dasturxonga tortishdan oldin unga maydalangan pishloq sepish mumkin (Parmesan, Pekorino), anʼanaviy ravishda taxir qizil sharob bilan tortiladi (masalan, Chianti). Bu sovuq mavsumda eng mos keladigan mavsumiy taom hisoblanadi.

Shoʻrva dehqon oshxonasidan kelib chiqqan va koʻpincha kechagi qaynatilgan sabzavotlardan qolgan qoldiqlar yoki toʻyimli boʻlishi uchun kechagi non qoʻshilgan minestrone shoʻrva boʻlgan. Oʻrta asrlarda, feodallar ziyofatlarda tovoq sifatida yumaloq yassi nondan foydalanganlar va ertalab ularning xizmatkorlari sabzavot bilan birga goʻsht sharbatiga ivigan nonni qaynatganlar va retsept shundan kelib chiqqan degan versiya mavjud.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Zeldes, Leah A.* „Eat this! *Ribollita,* ribsticking winter 'soup' from Tuscany". *Dining Chicago*.  Chicago's Restaurant & Entertainment Guide, Inc. (2010-yil 8-dekabr). 2012-yil 15-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-mart.
2. ↑  *Юлия Некоркина.* „Тосканский овощной суп Ribollita".  // domashniy.ru. 2012-yil 15-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-mart.
3. ↑  *April Dykman.* „Want to Save on Groceries? Cook like a Peasant".  // forbes.com. 2012-yil 15-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 14-mart.
4. ↑  *Mario Batali.* „Hearty soup from Italy makes use of leftovers".  // dispatch.com. 2012-yil 15-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 14-mart.
**Omina Fayozova** (1917.5.1, Buxoro 1993.12.11, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1973). Moskva davlat konservatoriyasi krshidagi Oʻzbek opera studiyasida oʻqigan (1934—35). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1961). Buxoro teatrida (1932—34), Yosh tomoshabinlar teatrida (1935—39), 1939-yildan Muqimiyteatrida ishlagan. „Halima" (Gʻulom Zafariy) spektaklidagi oʻgʻil bola roli uning sahnadagi ilk obrazidir. Keyinchalik „Halima" da Halima, „Arshin mol olon" (U. Hojibekov)da Gulchehra, „Paranji sirlari" (Hamza)da Guljon, „Tohir va Zuhra" (S. Abdulla)da Yulduz, „Ravshan va Zulxumor" (Komil Yashin va T. Jalilov)da Oqqiz, „Momo yer" (Ch. Aytmatov)da Toʻlgʻanoy, „Togʻ goʻzali" (S. Saidmurodov va A. Muhammedov)da Idimoh, „Qaynona" (M. Shamxalov)da Qaynona, „Onasining qizi" (Shuxrat) da Hojar, „Maysaraning ishi" (Hamza)da Oyxon, Maysara, „Farhod va Shirin" (Xurshid)da Yosuman kabi obrazlarni yaratdi. Plastik ifodaviylik, soʻzlarni donadona ishlatish, ayniqsa, oʻtkir hajv va yumor vositalaridan foydalanish, oʻtkir ijtimoiy xarakterlar yaratish F. ijodiga xos xususiyatlardir. „Nurxon" (Komil Yashin va T. Jalilov)dagi Xalcha obrazi aktrisa ijodida alohida oʻrin tutadi. „Qaynona" televizion spektaklidagi Qaynona roli unga katta shuxrat keltirdi. F. filmlar („Chinor ostidagi duel" va boshqalar)da ham suratga tushgan. „Tabassum" radiojurnali va televizion miniatyuralar teatrining faol ishtirokchisi boʻlgan. „Yer qimirlaganda", „Qaynona bilan kelin", „Erka kampir" kabi kichik kulki xikoyalarning muallifi. U 1947-yildan dublyaj sanʼati bilan shugʻullanib, koʻp kinofilmlarda ovoz bergan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
"Bizning ayni damda Maskat universitetidagi do‘stlarimiz va hamkasblarimiz va Ummon xalqiga hamdardlik bildiramiz. Krenfild Sulton vafotidan keyingi ushbu qiyin davrda Maskatdagi xodimlar va talabalarni qo'llab-quvvatlash uchun qo'lidan kelganini qiladi. Sultonning Ummondagi ta’limga bo‘lgan qarashlarini anglab yetgan holda, professor Yusra Muzug‘iy va uning jamoasi bilan ishlashda davom etishni intiqlik bilan kutamiz" - Professor Piter Gregson, Krenfild universitetining bosh ijrochi direktori va prorektori.

Qisqa ma'lumot
--------------

**Maskat universiteti** Ummon Sultonligining poytaxti Maskat markazida joylashgan yangi, yuqori sifatli xalqaro universitetdir. Universitet Ummon va kengroq mintaqaning biznes hamjamiyatlari bilan yaqin aloqalarga ega bo'lgan innovatsiyalar va tadbirkorlikka kuchli global majburiyatga ega. Uning dasturlari akademik qat'iylikni ish dunyosiga aloqadorlik bilan birlashtiradi. Ummon Taʼlim Kengashi 2016 yil aprel oyida universitet sifatida tashkil etilishiga ruxsat berdi va Oliy taʼlim vazirligi 2016 yil oktyabr oyida faoliyat yuritish uchun litsenziya berdi.

Direktorning xabari
-------------------

"MU asoschisi fakultetlaridan biri bo'lgan Muhandislik va Texnologiya fakultetiga (FET) xush kelibsiz. FETda biz o'z kasblariga va tegishli sohalariga buzg'unchi o'zgarishlar kiritishga tayyor bo'lgan bitiruvchilarni rivojlantirishni maqsad qilganmiz. Bizning bakalavriat dasturlarimiz shu ma'noda noyobdirki, siz to'liq o'quv yili (3-o'quv yili) davomida sanoatda ishlaysiz, bu vaqt davomida siz haqiqiy ish muhiti bilan tanishasiz va ish joyidagi ko'nikmalar va martaba uchun zarur bo'lgan tajribaga ega bo'lasiz"

Manbalar
--------
**Talapov Baxriddin Alijanovich** (1958-yil 11-may, Chust tumani, Namangan viloyati) — falsafa fanlar doktori (2023), professor (2023). Namangan davlat universiteti Yuriik fakulteti dekani.

Biografiyasi
------------

**Talapov Baxriddin Alijanovich** 1958-yil 11-mayda Namangan viloyati, Chust tumanida tavallud topgan. 1976-1981 yillarda Toshkent davlat universiteti bakalavriat, 1985-1987 yillarda Toshkent davlat universiteti aspiranti, 1991-1994 yillarda Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti doktoranti bosqichini tamomlagan.

Mehnat faoliyatini 1981-1982 yillarda.Namangan davlat pedagogika instituti o‘qituvchisi sifatida boshlagan. 1987-1991 yil. - Namangan davlat pedagogika instituti katta o‘qituvchisi. 1994-2003 yil. - Namangan davlat universiteti tarix fakulteti dekani, huquqshunoslik kafedrasi mudiri, huquqshunoslik fakulteti dekani

2003-2008 yil - Namangan shahri huquqshunoslik kolleji direktori

2008-2010 yil - Namangan davlat universiteti tarix fakulteti dekani

2010-2010 yil. - Namangan davlat universiteti ma’naviy - ahloqiy tarbiya ishlari bo‘yicha prorektori vazifasini bajaruvchi

2010-2011 yil. - Namangan davlat universiteti o‘quv ishlari prorektori vazifasini  bajaruvchi

2011-2012 yil. - Namangan davlat universiteti ma’naviy - ahloqiy tarbiya ishlari bo‘yicha prorektori vazifasini bajaruvchi

2012-2013 yil. - Namangan davlat universiteti milliy g‘oya, ma’naviyat va xuquq asoslari kafedrasi mudiri

2013-2014 yil. - Namangan davlat universiteti  Ijtimoiy-iqtisodiy fakul’teti dekani 

2014-2018 yil. - Namangan davlat universiteti  milliy g‘oya, ma’naviyat  asoslari va xuquq ta’limi kafedrasi mudiri

2018-2020 yil. - Namangan davlat universiteti  milliy g‘oya, ma’naviyat  asoslari va xuquq ta’limi kafedrasi dotsenti

2020-yildan. – hozirgi vaqtgacha.  - Namangan davlat universiteti  Yuridik fakulteti dekani lavozimida samarali faoliyat olib bormoqda..

Ilmiy faoliyati
---------------

2023-yilda "O‘zbekistonda milliy demokratik taraqqiyotning falsafiy – huquqiy masalalari" mavzusidagi doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilgan.

Mukofotlari
-----------

* 2021-yil Xalqaro Amir Temur hayriya jamoat fondi esdalik nishoni

Manbalar
--------

1. 1 2  „Doktorlik ishi". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
2. ↑  „Namangan davlat universiteti Yuridik fakulteti dekani Talapov Baxriddin Alijanovich Oliy attestatsiya komissiyasining 2023-yil 30-noyabrdagi Rayosat qarori bilan "Professor" ilmiy unvoniga ega boʻldilar.". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
3. ↑  „Декан юридического факультета". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
4. ↑  „Talapov Baxriddin Alijanovichning falsafa fanlari doktori (DSc) dissertatsiya ishi himoyasi to‘g‘risida". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
5. ↑  „Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
6. ↑  „Декан юридического факультета". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
7. ↑  „БЫЛИ НАЗНАЧЕНЫ ДИРЕКТОРА ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО ЦЕНТРА ПЕРЕПОДГОТОВКИ И ПОВЫШЕНИЯ КВАЛИФИКАЦИИ СОТРУДНИКОВ НАРОДНОГО ОБРАЗОВАНИЯ ПРИ ВЫСШИХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ.". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
8. ↑  „НамДУ илмий ахборотномаси". Qaraldi: 2024-yil 18-aprel.
**Ufq trilogiyasi**- O'zbekiston xalq yozuvchisi Said Ahmad
(asl ism-sharifi — Saidahmad Husanxoʻjayev) qalamiga mansub 1964-1974-yillar oraligʻida yozilgan uch qismdan iborat roman. Ilk marotaba 1976-yilda G'afur G'ulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyoti tomonidan 60000 nusxali qattiq muqovada nashr etilgan. Trilogiya ikkinchi jahon urushi, urush va urushdan keyingi yillardagi oʻzbek millati hayoti va Katta Fargʻona kanali qazilgan davrdagi voqealarini oʻz ichiga oladi.

Roman Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida boshqa nashriyotlar tomonidan ham koʻp bora qayta nashr etildi. 2015-yilda Yangi asr avlodi nashriyoti tomonidan 912 betli qattiq muqovada chop etildi. 2019-yilda yozuvchining qizi Nodira Xusanxoʻjayeva muharrirligi ostida Sano satandar nashriyoti tomonidan 680 betli qattiq muqovada, lotin yozuvida nashr etildi.

Sujet
-----

Roman-trilogiyada yozuvchi Ikkinchi jahon urushining olovli yillarida oʻzbek dehqonlarining front orqasida koʻrsatgan mehnat qahramonliklari haqida hikoya qiladi, urushdan oldingi va keyingi davr muammolari haqida fikr yuritadi.

Romanda davrga xos qiyinchiliklar, mashaqqatlar ichida urush va mehnat frontiga safarbar qilingan yoshlar: Azizxon va Lutfinisa, Nizomjon va Dildor, Tursunboy va Zebixon kabi tutashgan taqdirlar hayotidagi fojialar tasvirlangan. Qiyinchiliklardan keyin qahramonlarning yana sevgiga va sadoqatga roʻbaroʻ boʻlishi, birinchi muhabbat davr va sinovlar qaʼriga singib ketishini koʻrish, jonli tasvirlar orqali tarixiy maʼlumotlar bilan tanishish, ezilgan xalqning hayot mashaqqatlarini tushunish mumkin.

Qahramonlar
-----------

* Ikromjon — Jannatning eri,Tursunboyning otasi, bir oyogʻidan ajralgan, arzanda va qochoq oʻgʻlining oʻlimini koʻrgan jafokash ota
* Jannat — Ikromjonning xotini, arzanda oʻgʻil Tursunboyning onasi.
* Nizomjon — Ikromjonning tutingan oʻgʻli
* Tursunboy — Ikromjon va Jannatning oʻgʻli, qoʻrqoq va urushdan qochgan ota va ona diydoridan uzoqda quvgʻindi boʻlib otasining qoʻlida jon bergan kimsa
* Rayimberdi — rais
* Zebi — Tursunboy sevadigan qiz
* Azizxon — urush qahramoni, Farg’ona kanali qurilishida jonbozlik ko’rsatkan polvon
* Esh polvon Farg’ona kanali qurilishida Azizxon bilan bellashib ketma ket yengilgan polvon
* Lutfinisa-Azizxonning sevgan qizi
* Akbarali- Lutfinisaning akasi
* Dildor — Nizomjon sevgan qiz zvenodagi to‘laroq qiz
* Asrora- zvenodagi qizlar boshligʻi erkakshoda qiz
* Karimjon- Asrora yaxshi koʻradigan yigit
* Aʼzamjon — Nizomjonning akasi, Dildorning eri
* Risolat — Aʼzamjonning opasi, Inoyat oqsoqolning qizi,
* Toʻlanboy — Zebixonning pochchasi, Ikromjonning doʻsti
* Ummatali — Azizxonning otasi

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑

Havolalar
---------

  


|  |  |
| --- | --- |
| Romanlar | *Romanga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Escherichia coli, prokariot mikroorganizm.
**Organizm** (yun. όργανον (organon) ) individual yashayotgan tizimdir. Organizmlar oziqlanish, oʻsish, koʻpayish, tashqi taʼsirlardan reaksiyalanishga qodir. Organizm bir yoki bir nechta hujayradan iborat boʻlishi mumkin. Hujayralari tipiga qarab, organizmlar prokariot yoki eukariot guruhlarga ajratiladi. Prokariotlar shartli ravishda ikki ust olam: bakteriyalar va arxeylarga boʻlinadi. Eukariotlarga zamburugʻlar, hayvonlar va oʻsimliklar kiradi.

**Organizm** (lot. organizo — xushbichim qilaman) — jonsiz materiyadan bir qancha xususiyatlari bilan farq qiladigan tirik mavjudot. Koʻpchilik Organizmlar hujayra tuzilishiga ega. Yaxlit Organizmning shakllanishi shunday jarayonki, ontogenez va filogeneza. strukturalar (hujayralar, toʻqimalar, organlar) va funksiyalar differensiyasi va integ-ratsiyasi sodir boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xixvi** (/ kʰɪˈxvi /; gruzincha ხიხვი) — Sharqiy Gruziyada, xususan Kaxeti mintaqasida yetishtiriladigan uzum navi.

Kelib chiqishi
--------------

Uzumning kelib chiqishi va uning nomining ayni qayerdan paydo bo'lganligi noaniqligicha qolmoqda. Xixvi uzumlari asosan viloyatning sharqiy-janubiy mintaqalarida, Alazani daryosining o'ng qirg'og'i yaqinida o'stiriladi. Shuningdek, Kartlida ham mazkur uzum navi yetishtiriladi.

Uzumchilik
----------

Uzumlar deyarli yumaloq ko'rinishda bo'lgan katta, uch bo'lakli barglari bilan ajralib turadi. Oʻrtacha kattalikdagi shodasi konussimon, qanotsimon, ko'rinishga ega bo'ladi. Uzum donalarining oʻzi esa oʻrtacha uzunlikda, yashil-sariq tusli, poʻsti yupqa bo'ladi. Xixvi uzumining kurtaklari odatda aprel oyining birinchi yarmida unib chiqa boshlaydi va sentyabr oyida yetiladi.

Vino tayyorlash uslubi
----------------------

**Xixvi** Yevropa va an'anaviy gruzin Kvevri metodologiyasida stol va shirin sharob ishlab chiqarish uchun yetishtiriladi. Uzum o'zining yuqori shakar konsentratsiyasi bilan mashhur. Undan yorqin yashil va quyuq rangga ega bo'lgan yaxshi muvozanatlashgan, nozik ta'mli sharob ishlab chiqariladi. **Xixvi** o'zining yuqori sifati sababli ham maqtovga sazovor bo'lib, boshqa vino tayyorlanadigan uzum navlari bilan ularning yumshoqligi va xushbo'yligini yaxshilash uchun qo'shimcha sifatida birgalikda foydalanilishi mumkin. Bundan tashqari, u o'zining quyuq sariq rangi, garmonik ta'mi bilan mashhur Kardenaxi mikro zonasida yaxshi sifatli shirin sharob ishlab chiqarish uchun foydalaniladi.

1. ↑  „Khikhvi: the 'unsung hero' grape of Georgia?" (en-US). *Georgian Wine UK*. Qaraldi: 2023-yil 9-fevral.
2. ↑  „Khikhvi" (en-US). *Georgian Wine UK*. Qaraldi: 2023-yil 9-fevral.
3. ↑  „ჯიშების მრავალფეროვნება" (2016-yil 24-dekabr). 2016-yil 24-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 9-fevral.
**Mediasavodxonlik** – mass-mediani qabul qilish va uning faoliyatini baholash bo'yicha ko'nikmalar va malakalar majmuyini bildiradi.

Mediasavodxonlik — ommaviy axborot vositalari orqali uzatilayotgan va qabul qilinayotgan kundalik axborotni saralash koʻnikmalarini, turli axborotlarni qabul qilgandan keyin ham har qanday vaziyatda toʻgʻri qaror qabul qilish, axborot qayerdan, kim tomonidan va nima maqsadda uzatilyapti, oʻzida kimning manfaatlarini aks ettiryapti degan tushunchalarni shakllantirishga xizmat qiladi.

Medisavodxonlikning maqsadi  har bir medianing ustuvorliklari va kamchiliklarini tushungan holda  ular tomonidan tarqatilayotgan axborotni saralay bilish va zarurini qabul qilish koʻnikmalarini shakllantirish boʻlsa, asosiy vazifasi insonlar tomonidan iste’mol qilinadigan har qanday axborotning manipulyativ kuchini anglagan holda undan chegaralanishdir.

Tarixi
------

Media savodxonlik media funktsiyalarini tushunish, mazkur funktsiyalarni amalga oshirish sifatini baholash va o'z-o'zini ifoda etish, shuningdek, ijtimoiy jarayonlarda ishtirok etish uchun medialar bilan ratsional hamkorlikka kirishishga urg'u beradi.

Mediasavodxonlik – mediata'limning natijasidir.

Media ta'lim ommaviy axborot vositalarining zararli ta'siri va tendentsiyalaridan himoya qilish vositasi sifatida paydo bo'lgan. Ushbu paradigmadan birinchi bo'lib 1930-yillarda Buyuk Britaniya foydalangan. Buyuk Britaniya va Avstraliyada mediasavodxonlik gumanitar fanlar majmuasiga alohida kurs sifatida kiritilgan.

Finlandiyada media va axborot savodxonligi yo'nalishi 1970-yillardan boshlab maktab va universitetlar o'quv dasturlariga kiritilgan. Mediata'lim komponenti maktab programmasiga birinchi bor kiritilganda mustaqil fan sifatida emas, balki ona-tili, tarix, estetik fanlar va ekologiya fanlariga integratsiya qilingan. 2021-yilda e'lon qilingan Mediasavodxonlik indeksiga ko'ra, Finlandiya "yolg'on xabarlar va dezinformatsiyaning salbiy ta'sirlariga qarshi turishda eng yuqori salohiyatga ega mamlakat"sifatida e'tirof etilgan va indeksda birinchi o'rinni egallagan.

Shvetsiyada mediata'lim 1980-yildan boshlab ta'lim muassasalarida alohida fan sifatida o'qitila boshlangan.Mediataʼlimni joriy etishdan asosiy maqsad yoshlarda ommaviy axborot vositalarining xabarlarini tanqidiy idrok etish qobiliyatini rivojlantirish, turli xil maʼlumotlar manbalaridan olingan xabarlar haqida oʼz fikrini shakllantirish, shuningdek, tomosha qilingan filmьlar va teledasturlar haqida oʼz fikrini bildirish qobiliyatini shakllantirish boʼlgan. 2000-yilning kuzidan boshlab mediataʼlim Shvetsiya milliy oʼquv dasturiga rasman kiritilgan.

Аyrim mamlakatlarda media taʼlimni qoʼshimcha ravishda amaliy, meʼyoriy kiritish baʼzi fanlarni oʼrniga yoki ular oʼrtasidagi oraliq fan sifatida oʼqitishga qaror qilingan, yaʼni, darsdan tashqari vaqtda maktab gazetalari va jurnallari, radio eshittirishlar va audiovizual mahsulotlari yaratiladi. Yaratish jarayonida ishtirokchilar mediadan foydalanishning turli usullari bilan bevosita tanishish imkoniyatini qoʼlga kiritadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Mediasavodxonlik-va-u-nima-uchun-kerak
2. ↑  Media Literacy Index 2021
O.Henry: hikoya kabi hayot
--------------------------

**Uilyam Sidney Porter.**
O. Genri-Rossiyadagi eng sevimli amerikalik yozuvchilardan biri, qisqa hikoyaning taniqli ustasi. Uning hayotini oʻzi ajoyib hikoyaga oʻxshaydi.

11-sentyabr Uilyam Sidney Porter dunyoga dunyoga keldi yozuvchi O. Genri sifatida tanilgan-Rossiyaning eng sevimli amerikalik yozuvchilardan biri, qisqa shakl va istehzoli boʻgʻinning ustasi. Aynan shu odam, uning hayoti hikoyaga oʻxshaydi, „Bolivar ikki kishiga dosh berolmaydi", „inson sabr-toqatining chegarasi bor" va, albatta, „Kanada chegarasigacha ulguramiz" kabi mashhur aforizmlar aynan O.Genry tomonidan uylab topilgan va uz hikoyalarida ishlatgan.

Uilyam Porter 1862-yil 11-sentabrda Shimoliy Karolinada qishloq shifokori oilasida tugʻilgan. Bola hali yoshligida onasi vafot etdi, otasi bu vazifani xolasiga oʻtkazib, taʼlim bilan shugʻullanmagan. Uning xususiy maktabida boʻlajak O. Genri boshlangʻich taʼlim oldi. Yosh Uilyam hayvonlarni yaxshi koʻrardi, shunchaki mushuklarni yaxshi koʻrardi va yoshligida kitob oʻqishga qiziqib qoldi. Bola shunchaki websterning ensiklopedik lugʻatidan ajralmadi, uni deyarli boshidan oxirigacha oʻrgandi.

> "Oilaga moddiy yordam berish uchun Uilyam Porter bir muncha vaqt amakisining dorixonasida ishlagan. Ammo Uilyamning sogʻligʻi yomon boʻlganligi sababli, u bir necha yil davomida Texasga joʻnatildi, u yerda iqlim koʻproq mos edi. U erda Uilyam otlarni minishni, podalarni boqishni oʻrgandi, ispan tilini yaxshi bildi. Texas poytaxti Ostin shahrida Porter dorixonada, idorada, er idorasida ishlagan. Boʻlajak yozuvchi Texasda oʻz asarlarining koʻplab kelajakdagi qahramonlari — vagabondlar, mayda firibgarlar, qochoq mahkumlar, beparvo kovboylar bilan uchrashdi. Uning koʻplab tanishlari turli xil hikoyalarda paydo boʻlgan, masalan, „taqdir yoʻllari", „Gʻarbning yuragi".
> 
> 

**O.Henry**
***Taniqli roman yozuvchisining eng mashhur hikoyalari:***

* Magi sovgʻasi
* Jihozlangan xona
* Rus sablesi
* Xayriyaviy-matematikning kafedrasi
* Nikoh aniq fan sifatida
* Katta shahar ovozi
* Qiziltanlilar rahbari
* Biz tanlagan yoʻllar
* Ishbilarmon odamlar