**M67 granatasi** Amerika Qo'shma Shtatlari harbiylari tomonidan qo'llaniladigan parchalangan qo'l granatasi. M67 M33 granatasidan keyingi mukammallangan versiyasi bo'lib, o'zi Koreya va Vyetnam urushlari paytida qo'llanilgan M26 seriyali granatalar va Birinchi jahon urushidan beri ishlatilgan eski Mk 2 "ananas" granatasi o'rnini bosadi.

Umumiy koʻrinishi
-----------------

M67 granatasi 6,5 untsiya (180 g) ni o'z ichiga olgan sferoid po'lat korpusga ega bo'lgan, B tarkibidagi portlovchi uskuna. M213 pirotexnika kechikish detonatorida ishlaydi. M67 granatasi jami 14 untsiya (400 g) og'irlikda va granatadagi xavfsizlik pinining tasodifan tortib olinishini oldini olish uchun xavfsizlik qisqichiga ega. Xavfsiz pin granatadagi xavfsiz tutqichining yoki "qoshiq" ning harakatlanishiga granataning xavfsiz yig'ilishini ishga tushiradigan prujinali hujumchin bo'shatishiga to'sqinlik qiladi.

M67 odatda "beysbol" granatasi sifatida tanilgan. Chunki u osongina otiladigan to'pga o'xshaydi. AQSh armiyasining 2021-moliyaviy yilgi hisobotlariga ko'ra, bitta M67 granatasining o'rtacha narxi taxminan 45 AQSh dollarini tashkil qiladi.

M67 ni erkak askar tomonidan 30-35 metr uzoqlikgacha (98-115 ft) uloqtirilishi mumkin. Uning xavfsizligi qoshiq qo'yib yuborilgandan so'ng portlashni 4 dan 5 soniyagacha. Po'lat bo'laklari (shrapnel bilan adashtirmaslik kerak) granataning qoplamasi tomonidan ta'minlanadi va 15 metr (49 ft) jarohat radiusini hosil qiladi. O'lim radiusi 5 metr (16 ft). Ba'zi bo'laklari 250 metr (820 ft) gacha yetishi mumkin.

Turlari
-------

### M33 parchalanuvchi granata

M33 M26 parchalanuvchi granataning haqiqiy davomchisi edi. U M67 bilan bir xil, lekin M67 ning xavfsizlik dastagiga o'rnatilgan xavfsizlik ilgak yo'q edi.

### M68 parchalanuvchi granata

Bu M67 ning M217 ta'sir shlangi va xavfsizlik dastagidagi xavfsizlik ilgagi bilan jihozlangan turidir. Bu birlashma 1-2 soniya ichida qoʻllanadigan va granatani portlatib yuboradigan elektr taʼsir qilish funksiyasiga va zarba funksiyasi bajarilmasa, granatani 3—7 soniyadan keyin ishga tushiradigan zaxira pirotexnika kechikish funksiyasiga ega. M68 M67 bilan bir xil spetsifikatsiyalar va belgilarga ega, bundan tashqari u qizil rangga bo'yalgan xavfsizlikka va ushlagichga ega ekanligini ko'rsatadi.

### M33A1 va M59 parchalanuvchi granatalar

M68 dan oldingi bo'lgan ushbu granatalar, M217 bilan zarbdor mexanizmi bilan jihozlangan va M33 granataning korpusidan foydalangan. Xavfsizlik dastagida xavfsizlik qisqichi bo'lmagan va M68 bilan bir xil tarzda belgilangan.

  

### M69 sinov granatasi

M69 granatasi M67 granatasini xavfsiz simulyatsiya qilish uchun granata tayyorlash uchun ishlatiladi. Tutqich korpusga ulanadi va foydalanishdan keyin almashtirish mumkin. Simulyator ishlaganda kichik oq tutun chiqaradi.

M69 ko'k rangga bo'yalgan tutqichga va oq belgilarga ega ko'k korpusga ega. Bu M33 yoki M67 kabi tirik obektlarni zararlaydigan parchalanuvchi granata emas, balki xavfsiz amaliyot granatasi ekanligini ko'rsatadi.

Granatadan foydalanuchi davlatlar
---------------------------------

* Argentina: Folklend urushi davrida Argentin qurolli kuchlari tomonidan foydalanilgan.
* Australia: 2007-yilda mahalliy ishlab chiqarilgan F1 granatasi bilan sodir bo'lgan xavfsizlik hodisasidan keyin Avstraliya mudofaa kuchlari tomonidan vaqtincha foydalanilgan.
* Canada: Kanada Qurolli Kuchlari tomonidan qo'llaniladi; C-13 granatasi sifatida belgilangan va General Dynamics'ning Kanada bo'limi tomonidan mahalliy ishlab chiqarilgan.
* El Salvador: Armiya, havo kuchlari va dengiz floti.
* Malta: Malta Qurolli Kuchlar tomonidan ishlatiladi.
* New Zealand: Armiyasida foydalaniladi.
* Nicaragua: Harbiy kuchlarida foydalaniladi.
* Philippines: Fillipin Qurolli Kuchlari va Fillipin Milliy Politsiyasi-Maxsus harakat kuchlari tomonidan foydalaniladi.
* Saudi Arabia: Harbiy kuchlarida foydalaniladi.
* Turkey: Turkiya Qurolli Kuchlar tomonidan foydalaniladi.
* United States: 1960-yildan beri Amerika Qo'shma Shtatlari Qurolli Kuchlarining birlamchi parchalanuvchi qo'l granatasi.
* Ukraine: Rus Ukraina urushi tufayli Kanada hukumati tomonidan 7500 dona sovg'a qilingan.

Yana qarang
-----------

* Qo'shma Shtatlar qo'l granatalari
* BEANO T-13 granatasi
* HG 85

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------

1. ↑  US Army Technical Manual 43-0001-29 Army Ammunition Data Sheets for Grenades
2. ↑  „The U.S. Army Is Designing Its First New Grenade in 40 Years" (20-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 25-sentabr 2019-yil.
3. ↑  „Army Study Guide: Hand Grenades". 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.
4. ↑  Nick van der Bijl*. Argentine Forces in the Falklands*. Osprey Publishing, 30 July 1992. ISBN 9781855322271.
5. ↑  „F1 GRENADE SAFETY". *Department of Defence* (14-sentabr 2007-yil). 28-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-oktabr 2011-yil.
6. ↑  „Archived copy". 18-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
7. ↑  *Weapons Transfers and Violations of the Laws of War in Turkey*, 1995. ISBN 9781564321619. 13-mart 2014-yilda qaraldi.
8. ↑  „Defence Minister Anand announces additional military support to Ukraine". Qaraldi: 28-mart 2022-yil.

Havolalar
---------

* FAS faktlar varaqasi
* M67 ning qo'shimcha fotosuratlari
* M67 granata manbasining narxi
* Day & Zimmermann ma'lumotlar jadvali