**Mylapore** (Mayilāppūr) — Hindistonning Chennay shahrining markaziy qismidagi mahalla. Bu shaharning eng qadimgi turar-joy qismlaridan biri. U **Tirumayilai** deb ham ataladi. Bu joy taniqli Tamil faylasufi Valluvar va hind avliyosi va faylasufi Peyalvarning tugʻilgan joyi ekanligi daʼvo qilinadi.

Mylapore oʻzining daraxtlar bilan qoplangan xiyobonlari, Kapaleeshvarar ibodatxonasi, Katcheri fasllari va boshqalar qatori Ramakrishna Matha bilan mashhur. Muqaddas Tomas sobori bazilikasi, Chennay, Tomas Havoriyning qabri joylashgan deb ishoniladi, Mylaporda joylashgan.

Etimologiyasi
-------------

*Mylapore* soʻzi tamil tilidan olingan boʻlib, „kālāpākīn" (*Mayil ārparikkum oor)* dan olingan boʻlib, bu „pecreamcock" degan maʼnoni anglatadi. Tarixiy jihatdan, bu hududda tovuslar gullab-yashnaganligi maʼlum boʻlib, buni Kapaleeshvarar ibodatxonasi minoralari va San-Thome bazilikasining emblemasidagi bir nechta haykallardan koʻrish mumkin. Tirugnanasambandar ham Tevaramdagi qoʻshiqlarida *mayil* (tovus) haqida gapirgan. Mylapore, shuningdek, Thirumayilay nomi bilan ham tanilgan. Thiru „muqaddas" yoki „muqaddas" degan maʼnoni anglatadi va anʼanaviy ravishda Tamilnaduning barcha qismlarida ismlar oldida ishlatiladi, masalan, Tirunermalay (Lord Ranganatha), Thirunageswaram (Lord Vishnu va Lord Shiva), Thirumayam (Lord Vishnu va Lord Shiva), Tirumayilay (Lord Adikeshava Perumal va Lord Kapali Eshvaran), Tiruvanamalay (Lord Shiva), Tiruchendur (Lord Muruga), Tiruchirappalli (Lord Sriranganathar), Tiruttani (Lord Muruga), Tiruchengode (Lord Shiva), Tiruchitrambalam (Lord Shiva va Lord Vishcheri), Lord Shiva), Thirunallar (Lord Shani Eshvaran), Thiruporur (Lord Muruga), Tirukkadaiyur (Lord Shiva), Tirukalukundram (Lord Vedagirisvarar ibodatxonasi), Tirukarugavur (Lord Garbharakshambigai ibodatxonasi), Tirunelveli, Tiruppur va boshqa koʻp ismlari oldidan qoʻyiladi.

Manzil
------

Quyosh botishi paytida Kapaleeshvarar ibodatxonasidagi suv idishi

Demografiyasi
-------------

Mylapur aholisi taxminan 150 000 dan 300 000 gacha deb taxmin qilinadi. Bu uzoq vaqtdan beri Brahminlar uchun madaniy ahamiyatga ega boʻlgan joy boʻlib kelgan, buni Mylaporning maʼbad markazi sifatidagi dastlabki roli bilan bogʻlash mumkin. Smartha Brahmins, kichik mazhab, bu shaharchaga joylashadigan birinchi odamlardan biri edi. Aniqroq statistika mavjud emas, chunki Mylapore alohida shaharcha emas, balki Chennay shahrining bir qismidir. Mylaporedagi turli mahallalar Chennai korporatsiyasining turli boʻlimlari oʻrtasida taqsimlangan.

Taniqli odamlar
---------------

* Janubiy Hindistonning oʻn ikki alvar avliyolaridan biri boʻlgan Peyalvar miloddan avvalgi 4203-yilda Mylaporedagi Adi Kesava Perumal ibodatxonasi hovuzidagi nilufar gulidan topilgan mashhur anʼanaga koʻra.
* Tamil shoiri faylasufi va Tirukkural muallifi Valluvar miloddan avvalgi 31-yilda Mylapurda tugʻilgan.
* Afsonalarga koʻra, Avliyo Tomas Apostol milodiy 72-yilda Chennay janubidagi Parangimalayda shahid boʻlgan. San-Thome bazilikasi Mylapordagi asl qabri ustiga qurilgan. Uning qoldiqlari III asrda Edessaga koʻchirilgan.

Muhim joylar
------------

Kapaleeswarar ibodatxonasi
Umumjahon maʼbadiga kirish
Mylapordagi Tiruvalluvar uchun ibodatxona
Avliyo Tomas sobori bazilikasi, Chennay
Mylapore oʻzining madaniy va diniy merosi bilan mashhur. Mylapurda yuzlab ibodatxonalar, cherkovlar va masjidlar joylashgan.

Madaniyat
---------

Kapaleeswarar Temple Theppam festivali
10 kunlik *Panguni Brahmotsavam*, Tamil *Panguni* oyida (mart-aprel) maʼbad atrofidagi Kapaleeshvarar ibodatxonasi va tegishli ziyoratgohlarning bir qator marosimlari, bu mahallaning eng muhim yillik tadbiridir. Tadbirlarda mamlakatning turli burchaklaridan va chet eldan kelgan odamlar ishtirok etadi. Kapaleeshvarar ibodatxonasining asosiy xudolari, jumladan Shiva, Parvati va Nandi 13 metr balandlikdagi aravaga olindi, ular Vinayakar aravasi boshchiligida va undan keyin nayanmarlar panteoni (Shayvit avliyolari) bir qator palanquins va Mundagakanni Amman, Kolaviji Amman, Valluvar bilan Vasuki, Draupadi Amman, Ankalaparameshvari Amman, Vairamudi Svami va Chintadripet Muthukumaran kabi atrofdagi ziyoratgohlarning boshqa xudolari marosimda olinadi. Sakkizinchi kuni *Arubatimovar* eng koʻp olomonni oʻziga jalb qiladi, bu vaqt davomida 63 nayanmar va faylasuf avliyo Valluvarning buti bilan birga 64-nayanmar yurishda olib ketiladi. Bayram miloddan avvalgi VII asrga toʻgʻri keladi.

Yana qarang
-----------

* Chennai tarixi

Manbalar
--------

1. ↑  Rajagopal, Geetha*. Music Rituals in the Temples of South India* (inglizcha). D. K. Printworld, 2009 — 31 bet. ISBN 978-81-246-0538-7.
2. ↑  „Kapaleeshwarar Temple, Mylapore, Chennai, Tamil Nadu, Lord Shiva Temple, Siva Temple". 2013-yil 4-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
3. ↑  „St. Thomas | Christian Apostle".
4. ↑  Neill, Stephen*. A History of Christianity in India: The Beginnings to AD 1707*. Cambridge University Press, 2004 — 29 bet.
5. ↑  Farmer, David*. The Oxford Dictionary of Saints, Fifth Edition Revised*. Oxford University Press, 2011 — 418 bet. ISBN 978-0199596607.
6. ↑  The Encyclopedia of Christianity, Volume 5 by Erwin Fahlbusch. Wm. B. Eerdmans Publishing — 2008. p. 285. ISBN 978-0-8028-2417-2.
7. ↑  Saints, Goddesses and Kings By Susan Bayly
8. ↑  Voter population of Mylapore Legislative Assembly constituency
9. ↑  Ayyar, P. V. Jagadisa*. South Indian shrines: illustrated*. New Delhi: Asian Educational Services, 1991 — 539 bet. ISBN 81-206-0151-3.
10. ↑  „Thiruvalluvar Ninaivu Malar". 1935. 117-bet. `{{cite magazine}}`: Cite magazine requires `|magazine=` (yordam)
11. ↑  „St. Thomas | Christian Apostle".

„St. Thomas | Christian Apostle".
12. ↑  The Encyclopedia of Christianity, Volume 5 by Erwin Fahlbusch. Wm. B. Eerdmans Publishing — 2008. p. 285. ISBN 978-0-8028-2417-2ISBN 978-0-8028-2417-2.
13. ↑  "St Thomas Christians" Catholic Encyclopedia (Newadvent.org). . nd. web. accessed FEB 19, 2010.
14. 1 2  Swaminathan, Chitra. „Moods of Mylapore". *The Hindu*. Chennai: Kasturi & Sons (10-mart 2014-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2021-yil.
15. 1 2  Venkataraman, Geetha. „Today is Arubathu Moovar". *The Hindu*. Chennai: Kasturi & Sons (4-aprel 2020-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2021-yil.
16. 1 2  Karthik Bhatt (March 16–31, 2020). „Arupathu Moovar – 110 years ago". *Madras Musings*. XXIX-jild, № 23.
17. ↑  Jeyalakshmi, C. „பங்குனி திருவிழா : கபாலீஸ்வரர் கோவிலில் மார்ச் 29ல் கொடியேற்றம் - ஏப் 5ல் அறுபத்துமூவர்" (Tamil). *One India*. Chennai: OneIndia.com (16-mart 2020-yil). Qaraldi: 18-iyun 2022-yil.
18. ↑  Ramachandran, Charumathi. „Mylapore still brimming with culture, music and history". *Deccan Chronicle* (2-aprel 2016-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2021-yil.
19. ↑  „Grand palanquins carry 63 Nayanmars in fest". *Deccan Chronicle* (22-mart 2016-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2021-yil.
20. ↑  Lalithasai. „Significance of Panguni Uthiram". *The Hindu*. Chennai: Kasturi & Sons (21-may 2012-yil). Qaraldi: 18-iyun 2022-yil.