**Fabrice Ndala Muamba** (1988-yil 6-aprelda tugʻilgan) — Angliyaning sobiq professional futbolchisi, "Arsenal", "Birmingem City" va "Bolton Wanderers" klublarida markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Zairda tug'ilgan Muamba 11 yoshida Angliyaga ko'chib o'tdi va keyinchalik 21 yoshgacha bo'lgan Angliya terma jamoasida o'ynadi.

Muamba o'z faoliyatini 2002-yilda boshlagan va "Arsenal"ning yoshlar akademiyasiga qo'shilgan. Uch yildan so'ng u 2005-yilda professionalga aylandi. U Liga kubogida "Arsenal" safida debyut qildi, ammo klub uchun faqat bitta professional o'yinda maydonga tushdi. Birmingem City bilan ijaraga olinganidan so'ng, u 2007-yilda doimiy harakatni amalga oshirdi. U "Birmingem City"da yana bir yil qoldi va 70 dan ortiq o'yin o'tkazib, jamoa bilan birga Angliyada 21 yoshgacha bo'lganlar safida debyut qilganidan keyin ketdi. U 2008-yilda Bolton Wanderersga o'tgan.

2012-yil mart oyida Muamba Angliya kubogi doirasida Bolton va Tottenham Hotspur o'rtasidagi televideniya o'yinida yuragi tutib qoldi, yuragi 78 daqiqa davomida to'xtab qolganiga qaramay, undan tuzalib ketdi. Shifokorlar maslahatidan so‘ng u 2012-yilning avgustida professional futboldagi faoliyatini yakunlaganini e’lon qildi. Keyinchalik u yoshlar murabbiyi sifatida futbolga qaytishdan oldin sport jurnalistikasi bo'yicha diplomni tugatgan.

Yoshlik
-------

Muamba Kinshasada, Zairda (hozirgi Kongo Demokratik Respublikasi ) tug'ilgan. Uning otasi 1994-yilda siyosiy qarashlari tufayli mamlakatni tark etgan va Buyuk Britaniyaga boshpana izlab kelgan. 1999-yilda unga qolish uchun muddatsiz ta'til berildi, o'sha paytda unga oilaning qolgan a'zolari qo'shildi.  Ular Londonning sharqiy qismiga joylashdilar, uyerda Muamba "Walthamstow"dagi Kelmscott School maktabida o'qidi.  Britaniyaga 11 yoshida kelganiga qaramay, ingliz tilini bilmasdi,  u ingliz, fransuz va matematika bo'yicha 10 ta GCSE va A-darajalariga erishdi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Arsenal

Muamba 2002-yildan maktab o'quvchisi sifatida "Arsenal" yoshlar tizimi bilan bog'langan. U o'zining ilk professional shartnomasini 2005-yilning oktyabr oyida imzolagan va birinchi jamoadagi debyutini 25-oktyabr kuni Liga kubogi doirasida Sanderlendga qarshi o'yinda, "Light" stadionida 47 000 tomoshabin oldida o'tkazgan.  U navbatdagi turda "Arsenal" uchun ikkinchi va so'nggi birinchi jamoa o'yinini "Reding"ga qarshi o'tkazdi va uyerda 3:0 hisobidagi g'alabaga hissa qo'shdi. 

### Birmingham City

2007-yil 11-mayda Muamba Birmingham City klubiga doimiy ko‘chib o‘tdi,  klub tomonidan 4 million funt sterling evaziga uch yillik shartnoma imzoladi.  U klub uchun o'zining birinchi golini 2008-yilning 12-martida Portsmutda 4:2 hisobida mag'lubiyatga uchragan uchrashuvda burchakdan yaqin masofadan zarba yo'lladi.  U 37 ta o'yinda maydonga tushdi, chunki "Birmingham" oliy ligaga qaytganidan keyin Premer- ligadan tushib ketdi.

 Muamba 2011-yilda Bolton Wandererso'yinidan oldin isinmoqda

Karyera statistikasi
--------------------

Klub, mavsum va musobaqalar bo'yicha o'yinlar va gollar| Klub | Mavsum | Liga | Angliya kubogi | Liga kubogi | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bo'lim | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar |
| Arsenal | 2005–06 | Premer-liga | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 |
| Birmingem Siti (ijara) | 2006–07 | Chempionat | 34 | 0 | 3 | 0 | 4 | 0 | — | 41 | 0 |
| Birmingem shahri | 2007–08 | Premer-liga | 37 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | — | 38 | 2 |
| Jami | 71 | 2 | 4 | 0 | 4 | 0 | — | 79 | 2 |
| Bolton Uonderers | 2008–09 | Premer-liga | 38 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | 40 | 0 |
| 2009–10 | Premer-liga | 36 | 1 | 4 | 0 | 3 | 0 | — | 43 | 1 |
| 2010–11 | Premer-liga | 36 | 1 | 5 | 0 | 0 | 0 | — | 41 | 1 |
| 2011–12 | Premer-liga | 20 | 1 | 2 | 0 | 2 | 1 | — | 24 | 2 |
| Jami | 130 | 3 | 12 | 0 | 6 | 1 | — | 148 | 4 |
| Jami |  | 201 | 5 | 16 | 0 | 12 | 1 | — | 229 | 6 |

Manbalar
--------



1. 1 2  *The PFA Footballers' Who's Who 2010–11*. Edinburgh: Mainstream Publishing, 2010 — 298 bet. ISBN 978-1-84596-601-0.
2. ↑  „First-Team Profiles: Fabrice Muamba".  Bolton Wanderers F.C. 15-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  *Shepherd, Rob*. „Muamba handed Highbury haven". *The Times* (28-fevral 2005-yil). Qaraldi: 11-oktabr 2012-yil.
4. ↑  *Chronnell, Paul*. „Muamba: Can he really be the new Vieira?". *Islington Gazette* (7-dekabr 2005-yil).
5. ↑  *Dickinson, Matt*. „Muamba may be answer to England's prayers". *The Times* (21-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 11-oktabr 2012-yil.
6. ↑  *Copping, Jasper*. „Fabrice Muamba collapses at Tottenham v Bolton game". *The Daily Telegraph* (17-mart 2012-yil). Qaraldi: 17-mart 2012-yil.
7. ↑  *Lambrou.* „Young Guns – Fabrice Muamba".  Arsenal F.C (2-noyabr 2005-yil). 30-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
8. ↑  „Arsenal 3–0 Reading". BBC Sport (29-noyabr 2005-yil). Qaraldi: 20-mart 2012-yil.
9. ↑  „Muamba signs deal with Birmingham". BBC Sport (11-may 2007-yil). Qaraldi: 12-may 2007-yil.
10. ↑  „Blues snap up Muamba".  Birmingham City F.C (11-may 2007-yil). 12-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
11. ↑  *Hassan, Nabil*. „Portsmouth 4–2 Birmingham". BBC Sport (12-mart 2008-yil). Qaraldi: 13-mart 2008-yil.