**Vitaliy Aleksandrovich Chexover** (ruscha: *Вита́лий Алекса́ндрович Чехове́р*) (1908-yil 22-dekabrda tugʻilgan — 1965-yil 11-fevralda vafot etgan) — sovet shaxmatchisi. U shaxmat ustasi bo'lishidan tashqari pianinochi ham bo'lgan.

Faoliyati
---------

**Vitaliy Chexover**  
*Schachmaty SSSR 1947-yil*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |

 |  |
|  |

 |
|  Oq durang uchun harakat qilmoqda 
 Yurishlar: 1. Nd5 e2 2. Nc3+ Kb3 3. Nxe2 Kc4! 4. Nf4!! g5 5. Ne6! g4 6. Ng7! f4 7. Nh5 f3 8. Nf6 g3 9. Ne4 g2 10. Nd2+ |

Oʻz faoliyatining boshida Chexover boshqa mualliflarning anʼanaviy tadqiqotlarini koʻpincha qayta koʻrib chiqdi. U ularni siyrakroq va tejamkor shaklga keltirishga harakat qildi, koʻpincha kamroq boʻlaklar bilan — shuning uchun taxtadagi pozitsiyaga emas, balki dolzarb muammoning oʻziga eʼtibor qaratdi. Keyinchalik u oʻziga xos uslubni topdi va bir qator oʻziga xos, mustaqil shaxmatshunoslik va muammolarni yechimini yaratdi. 1936-yildan boshlab Chexover 160 dan ortiq oʻyin oxiri tadqiqotlarini nashr etdi. U ritsar endgames boʻyicha taniqli mutaxassis hisoblanadi va bu borada bir nechta kitoblar yozgan. Bazi kitoblarni rossiyalik grossmeyster Yuriy Averbakh kabi hammualliflar bilan yozgan.

1947—1965-yillarda u shaxmat kompozitsiyasi boʻyicha Sovet Ittifoqi chempionatida qatnashgan. Chexover ikki marta SSSR sport ustasi unvonini oldi. 1956-yilda u FIDE tomonidan shaxmat kompozitsiyalari boʻyicha xalqaro hakam unvoniga sazovor boʻldi va 1961-yilda FIDEning *shaxmat kompozitsiyalari boʻyicha xalqaro ustasi* unvonini oldi.

Chexover, shuningdek, juda muvaffaqiyatli shaxmatchi boʻlib, 1950-yilda birinchi marta joriy etilganida Xalqaro usta unvoniga sazovor boʻlgan. Turnir gʻalabalari orasida 1937-yil va 1949-yillarda Leningrad shahar shaxmat chempionatidagi gʻalaba ham bor. 1944-yilda shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida gʻolib chiqdi.

Sitsiliya mudofaasining bir varianti uning nomi bilan atalgan: 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Qxd4.

Kitoblari
---------

* Chexover, Vitaliy*. Comprehensive Chess Endings: Knight Endings*. Batsford, 1977. ISBN 978-0713405521.
* Chexover, Vitaliy*. Comprehensive Chess Endings: Queen v. Rook/Minor Piece Endings*. Batsford, 1978. ISBN 978-0713408669.

Manbalar
--------

1. ↑  *Peter Boll.* „Biographical data about Endgamestudy composers/authors".  ARVES – Dutch-Flemish Association for Endgame Study. 15-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2008-yil.
2. ↑  Chekhover, Vitaly*. Knight endings*, trans. Mary Lasher, London: Batsford, 1977. ISBN 978-0-7134-0552-1.  (Included in *Comprehensive Chess Endings*, vol 1, Averbakh and Chekhover, ISBN 0-08-026900-1.)
3. ↑  *Hannu Harkola.* „International Judges for Chess Compositions".  PCCC (1999). Qaraldi: 3-aprel 2008-yil.
4. ↑  *Hannu Harkola.* „International Masters of the FIDE for Chess Compositions".  PCCC (1999). Qaraldi: 3-aprel 2008-yil.
5. ↑  „ECO B53: Sicilian, Chekhover variation".  365chess.com. Qaraldi: 11-fevral 2011-yil.