**Butunrossiya bastakorlar va dramatik yozuvchilar jamiyati** (Sovet dramaturglari va bastakorlarining Butunrossiya jamiyati, Butunrossiya kompozitorlar va dramaturglar jamiyati) — 1929-1933-yillarda faoliyat yuritgan sovet dramaturglari va kompozitorlarining ijodiy uyushmasi.

Hikoya
------

Jamiyat Moskva va Leningrad (Sankt-Peterburg) dramatik yozuvchilar va opera bastakorlari jamiyatini birlashtirish orqali 1-aprel 1929 tashkil etildi: MODPIK (Moskva dramatik yozuvchilar va kompozitorlar jamiyati) va Dramsoyuz. Oʻz navbatida, MODPIK va Dramsoyuz 1904-yilda rus drama yozuvchilari va opera bastakorlari jamiyatining boʻlinishi natijasida paydo boʻldi.

Jamiyat sobiq MODPIK binosini egallagan: Moskva, Tverskoy bulvari, 25 Filiallari Leningradda (Arxitektor Rossi koʻchasi, 2, 42-uy) va Ukrainada — VSEUKOMDRAM (Umumrossiya Ukraina kompozitorlari jamiyati) va dramaturglar joylashgan. Leningrad viloyati boʻlimi Xalq Maorif Komissarligining Sanʼat Bosh boshqarmasi tasarrufida edi.

Uyushma ijodiy masalalar (aʼzolar asarlarini oʻqish va muhokama qilish, teatr va dramaturgiyaning dolzarb masalalari boʻyicha munozaralarni tashkil etish), mualliflar oʻrtasida ijtimoiy-siyosiy ishlarni olib borish va oʻz aʼzolarining mualliflik huquqlarini himoya qilish masalalari bilan shugʻullangan. Jamiyatning muhim yangiligi 1931-yilda davlat insholar buyurtmachisi, yaʼni badiiy mahsulotlarning xaridori sifatida harakat qila boshlaganida, kontrakt tizimining joriy etilishi boʻldi. 1931-yilda Bolsheviklarning Butunittifoq Kommunistik partiyasining aʼzosi L. T. Atovmyan ijrochi kotibi boʻlgan Butunrossiya drama qoʻmitasining kompozitor boʻlimi „RAPM pozitsiyasiga ochiq qarshilik koʻrsatgan" yagona tashkilot edi.

Butunrossiya kompozitorlar va dramaturglar jamiyatining kompozitorlar seksiyasi 1932-yil 23-apreldagi Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining „Adabiyot va sanʼat tashkilotlarini qayta qurish toʻgʻrisida"gi qarori asosida yangi tashkil etilgan Sovet kompozitorlari Ittifoq tarkibiga kirdi. 1933-yilda uyushma Sovet Yozuvchilar uyushmasi tashkiliy qoʻmitasi qoshidagi dramaturglarning avtonom seksiyasiga aylantirildi. Uyushmaning huquqiy funktsiyalari maxsus yaratilgan mualliflik huquqini himoya qilish idorasiga (VUOAP) oʻtdi.

Jamiyatda koʻplab shoirlar, bastakorlar va dramaturglar — V. E. Ardov, F. A. Vagramov, A. F. Nasimovich, B. A. Lavrenev, Olga Forsh, N. I. Makov va boshqalar bor edi. Bastakorlar seksiyasi 419 kishidan iborat (Moskvada 239 va Leningradda 180). E. S. Vlasovaning soʻzlariga koʻra, 1932-yil boshida Butunrossiya drama qoʻmitasida oltita kompozitor ijodiy uyushmasi mavjud edi.

Maʼmuriyat
----------

* Bogdanov-Berezovskiy Valerian Mixaylovich — jamiyatning Leningrad boʻlimi bastakorlar boʻlimi raisi (1929-1932)
* Ashkenazi Abram Abramovich — jamiyat bastakorlari birlashgan boʻlimining mas’ul kotibi (1929-1932)
* Atovmyan Levon Tadevosovich — kompozitorlar seksiyasining mas’ul kotibi va jamiyat prezidiumi aʼzosi (1929-1933) Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-04-10).
* Zoshchenko, Mixail Mixaylovich — kichik shakllar boʻlimi boshligʻi.
* Mandelstam, Evgeniy Emilevich (shoirning ukasi Osip Mandelstam) — xodim.
* Juravlev, Konstantin Konstantinovich — jamoat ishi.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Рассказы о драматургах", Исидор Шток" (ru).  books.google.ru. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.
2. ↑  Kommentariy
3. 1 2 3 4 5  Власова 2010. sfn error: no target: CITEREFВласова2010 (help)
4. ↑  „"Счастье литературы"" (ru).  books.google.ru. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.
5. ↑  „Михаил Зощенко: материалы к творческой биографии, книга 3" (ru).  books.google.ru. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.
6. ↑  „О. Мандельштам, "Мемуарная проза" (с.150)" (ru).  books.google.ru. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.
7. ↑  „Писатели Ленинграда: биобиблиографический справочник, 1934-1981" (ru).  books.google.ru. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Власова Е. С.*. 1948 год в советской музыке*. М.: Классика — XXI, 2010. ISBN 978-5-89817-323-4.
* Vserokomdram. „Teatr entsiklopediyasi".
* SSSR va RSFSR qonunchiligi boʻyicha yozuvchilar va bastakorlarning huquqiy maqomi / Maʼlumotnoma. Aut.-stat. B. N. Gorodetskiy, M. 1946, s. 135-136.
* "Ishchi va teatr ", L. 1933, s. oʻn bir.
* "Sovet teatri ", M. 1930, b. 13-16.
* *Tolstoy A. N.* „Kichik sahnada", 1930-yil, 1930-yil oktabr oyida Butunrossiya drama qoʻmitasidagi nutqi, birinchi marta toʻplamda nashr etilgan: Aleksey Tolstoy „Adabiyot haqida", „Sovet yozuvchisi", M. 1956-yil.

Havolalar
---------

* „Сайт Российского авторского общества" (ru) (deadlink).  Российское авторское общество (РАО). 31-dekabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2012-yil.



* „Портал по авторским, патентным и смежным правам" (ru).  Отдел авторских прав при поддержке Федерального агентства по печати и массовым коммуникациям Российской Федерации. 15-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2012-yil.