recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mayns vetchinasi** (nemischa:) — bu Mayns shahridagi dudlangan vetchina boʻlib, uzoq muddatli saqlash mumkinligi tufayli Yevropada Oʻrta asrlarning oxiridan Ikkinchi Jahon urushigacha boʻlgan davrda mashhur boʻlgan. XVI asr — XX asrning boshlarida u Germaniyada, asosan, Fransiyaga muhim eksport mahsuloti boʻlib, u yerda tansiq taom hisoblangan. Mayns vetchinasini ishlab chiqarish Birinchi jahon urushi oqibatlari va muzlatgichlar ixtiro qilingandan keyin  judakamayib ketgan va nihoyat Ikkinchi jahon urushidan keyin vayron boʻlgan shaharda ishlab chiqarish umuman toʻxtagan. 2007-yildan beri anʼanaviy Jambon de Mayence savdo belgisi ostida vetchina nafaqat Maynsda, balki butun Germaniya janubida keng tarqalgan eski retseptlar boʻyicha Mayns korxonalaridan biri tomonidan ishlab chiqarilmoqda.

Mayns vetchinasi uchun goʻsht tuz va selitra, natriy yoki kaliy nitrat bilan quruq yoki hoʻl usulda qayta ishlanadi va dudlashdan bir hafta oldin maydalangan archa rezavorlari bilan sharob spirtiga botiriladi. Iogann Georg Krunitsning „Iqtisodiy entsiklopediyasida" taʼkidlanishicha, ushbu retsept boʻyicha pishirilgan goʻsht nafaqat juda chiroyli qizil rangga, balki ajoyib taʼmga ega boʻladi va deyarli yogʻoch kabi qattiq boʻladi.

Fransua Rabelais (Fransua Rable) "Gargantyua va Pantagryuel "da Bayon bilan birga Mayns xamini eslatib oʻtgan. Mayns vetchinasi Nikolas Boileau (Nikolas Bualo) ning „Satiralar" romanida va Erkman-Chatrian (Erkman Shatrian) hikoyalaridan birining nomida ham uchraydi: La Taverne du jambon de Mayence. Mayns vetchinasini amerikalik diplomat boʻlganida Maynsga tashrif buyurgan AQShning boʻlajak prezidenti Tomas Jefferson ham maqtagan. „Maynsda bu yerda dudlangan" vetchinalar I. P. Myatlevning 1838-yildagi mashhur „Kurdyukova xonimning chet eldagi his-tuygʻulari va soʻzlari, l’Etrangega berilgan" makaronik sheʼrida eslatib oʻtilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Maguelonne Toussaint-Samat: *The History of Food.* Wiley, Chichester 2009, ISBN 978-1-4443-0514-2, S. 372
2. ↑  Marlene Hübel: *"Über all dem der Dom." Literarische Stadtansichten von Mainz.* In: Franz Dumont, Ferdinand Scherf, Friedrich Schütz (Hrsg.): *Mainz — Die Geschichte der Stadt.* 2. Auflage. Verlag Philipp von Zabern, Mainz 1999, ISBN 3-8053-2000-0. S. 1177.
3. ↑  И. П. Мятлев „Рейн",*. Стихотворения. Сенсации и замечания госпожи Курдюковой*, Второе издание, Библиотека поэта, Советский писатель, 1969 — 238 bet.

Adabiyotlar
-----------

* Xiltrud Gill-Xeyne: Maynzer *Schinken/Mayens Xem/Jambon de Mayens.* Mayence nashri, Mainz 2007, ISBN 978-3-00-022516-1
* Adolf Wild: *Mainzer Schinken-ein Rätsel ist gelöst.* In: *Mayns.* *Vierteljahreshefte für Kultur, Politik, Wirtschaft, Geschichte.* 4-son, Jahrang 1996-yil. Verlag H. Shmidt Mainz, S. 116-117, ISSN 0720-5945.

Havolalar
---------

* Frankfurter Rundschau: Mainzer Schinken kabi(olm.) )
F.I.O: **Juan de O'Donojú y OʻRyan**Tug'ilgan yili va sanasi:1762-yil 30-iyul
**Juan de O'Donojú y OʻRyan** (Ispancha talaffuz: [[Xalqaro fonetik alifbo|[ˈxwan de oˌðonoˈxu i ˌoˈraʝan]]] ( tinglang), 1762-yil 30-iyul – 1821-yil 8-oktyabr) ispaniyalik harbiy ofitser va Meksikaning Mustaqillik urushi paytida 1821-yil 21-iyuldan 1821-yil 28-sentyabrgacha Yangi Ispaniyaning „Jefe Politico Superior" („vitsekor") edi. U Yangi Ispaniyaning soʻnggi ispan vitse-qiroli boʻlgan.

Yoshligi
--------

O'Donojú Sevilyada tugʻilgan. O'Donojú otasi Richard Dunphy OʻDonnoxuning ikkinchi nikohidan homilador boʻlgan besh aka-ukadan uchinchisi edi.

O'Donojú tugʻilishidan oldin, uning otasi va onasi 1720-yillarda Irlandiya Qirolligida protestantlik hukmronligi tomonidan oʻrnatilgan anti-katolik jazo qonunlaridan qochib, Ispaniyaga koʻchib ketishgan.

Harbiy martabasi
----------------

U yoshligida armiyaga qoʻshilgan va yarim orol urushida alohida xizmat qilgan.

O'Donojú Talavera jangi paytida (1809-yil 27 va 28-iyul) general Gregorio Garsia de la Kuestaning shtab boshligʻi edi. 1809-yil 11-iyulda O'Donojú Kuesta va Britaniya qoʻmondoni, general-leytenant ser Artur Uellsli (keyinchalik 1814-yil may oyida Vellingtonning 1-gersogi yaratildi) oʻrtasida tarjimon boʻlib xizmat qildi.

U fransuz istilosidan ozod boʻlgan yagona ispan shahri boʻlgan Kadizga borishga muvaffaq boʻldi.

1814-yilda O'Donojú regens tomonidan urush vaziri etib tayinlandi. Ferdinand VII qaytib kelishi bilan u qirolning yordamchisi boʻldi.

O'Donojú liberal isyonchi Rafael del Riegoning doʻsti edi. 1820-yilda O'Donojú Andalusiya general-kapitani edi. O'Donojú general-leytenant darajasiga yetdi va ispan masonlariga yuqori zobit boʻldi. 1821-yilda Kortes Generales uni general kapitan va „jefe politico superior" etib tayinladi. Bu esa unga sobiq vitse-kvinlarning vakolatlarini (lekin rasmiy unvonni emas) berdi. O'Donojú Yangi Ispaniyaga joʻnab ketganida, Kortes qayta tiklangan konstitutsiyaga koʻra, xorijdagi ispan mulklariga berilgan avtonomiyani sezilarli darajada kengaytirishni koʻrib chiqdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Nucamendi, Mario. „Consumación de la Independencia de México" (inglizcha). `{{cite magazine}}`: Cite magazine requires `|magazine=` (yordam)
2. ↑  „Tracing your Irish ancestry - The O'Donoghue clan". *IrishCentral.com*.  Irish Central. Qaraldi: 2-avgust 2014-yil.
3. ↑  *Montoya.* „Juan O'Donojú" (es). *Historia y biografía de* (6-mart 2020-yil). Qaraldi: 4-mart 2021-yil.
4. ↑  „Biografía de Juan O'Donojú (Su vida, historia, bio resumida)". *www.buscabiografias.com*. Qaraldi: 4-mart 2021-yil.
5. ↑  Fanning, Tim*. Paisanos: The Irish and the Liberation of Latin America.*. University of Notre Dame Press, 2016 — 174–184 bet. ISBN 978-0-268-10491-7.
6. ↑  Oman, Charles*. A History of the Peninsular War Volume II*. Mechanicsburg, Pennsylvania: Stackpole, 1995 — 472 bet. ISBN 1-85367-215-7.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Odil Sunnatov** (1951.27.4, Kattaqoʻrgʻon shahri) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Toshkent pedagogika institutini tugatgan (1973). 1975-yildan Kattaqoʻrgʻon shahri 1madaniyat uyida dirijyor, boʻlim boshligʻi, badiiy rahbar, 1984-yildan 14maktabda, 1988-yildan 16maktabda musiqa taʼlimi fani oʻqituvchisi. Musiqa maktabi bilan hamkorlikda maktab oʻquvchilari ishtirokida oʻzbek xalq sozlari boʻyicha guruh tashkil etgan; guruh qatnashchilari Respublika "sanʼat bayrami" koʻrik tanlovlarida diplomlar bilan mukofotlangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mayns** — Germaniyadagi shahar. Reyn daryosi boʻyida, Reynland-Pfals yerida. Aholisi 185,9 ming kishi (1998). Transport yoʻllari tuguni, dare porti. Transport mashinasozligining yirik markazi. Elektrotexnika, kimyo, koʻnpoyabzal, toʻqimachilik, yogʻochsozlik, oyna, sement, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Reyn vinolari savdosi markazi. Universitet (1477), konservatoriya, Fan va adabiyot akademiyasi, milliy teatr, Gutenberg muzeyi va boshqa muzeylar bor. Meʼmoriy yodgorliklardan sobor, gotika cherkovi, kyurfyurstlar qasri va boshqa saqlangan. Shaharga miloddan avvalgi 1-asrda qad. rimliklarning Mogonsiakum lageri sifatida asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maymurgʻ** (soʻgʻdiycha mann — qishloq, murg—oʻtloq, Seroʻtloq qishloq) —1) Samarqandlan jan.-sharkda joylashgan, uncha katta boʻlmagan Suk) mulki — rustoq. Xitoy manbalarila Ma, Mimo va Mimo-xe shaklida uchraydi. Markazi — hozirgi Quldoryupa shahri harobasi oʻrnida joylai!gan Boshda in. boʻlgan. M. soʻnggi antik davri (milodiy 4—5-asrlar) va ilk oʻrta asrlarda (6—10-asrlar) Sugd tarkibiga kirib, Dargʻom kanali boʻyidagi Sanjarfigonni oʻziga qaratgan. Dastlab M. tarkibiga Panjikept rayoni ham kirgan, lekin 7-asrda u mustaqil mulk sifatida ajrab chiqqan. M.ning nihoyatda ahamiyatga aga zkanligi uning huludida Samarqand voxasining asosiy sugorish tizimlari boshlangan toʻgʻon — Varagsarni joylashganligi edi. Milodiy 7-asrdai M. qisman Samarqandga qaram boʻlgan; M.ni xrkim zmas, sugd hukmdorlari xonadoniga mansub shaqar boshligʻi idora qilgan. Syuan Szathmpg maʼlumotiga koʻra (taxminan 630 yil), Mimo-xe M. vodiyning oʻrtasida joylashgan boʻlib. uning aylanasi 400500 li (200–250 km)ni tashkil etgan. 7-asrning 2-yarmida M. bilan Xitoydagi Tan sulolasi oʻrtasida muntazam aloqalar oʻrnatilgan. 8-asrning 2-yarmidan M. Arab xalifaligi tarkibiga kirgan.

M.lagi togʻlardan oltin. temir, palaxsa toshlar qazib olingan. M.la mulkdor deqqonlarningsaroy, qasrlari koʻp boʻlgan. 10-asr arab tarixchilari maʼlumotiga koʻra, Samarqand rustoqlari orasila M. jur koʻkalamzor, qishloqlari va saroylari koʻp joylarlan biri boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Otaku** ( yaponcha: *おたく*yoki オタク)-biror narsani yaxshi ko'radigan yoki u bilan mashg'ul bo'ladigan odam. Yaponiyada odatda anime yoki manga muxlislariga nisbatan ishlatiladi. Yaponiyada bu *aniota* (yaponcha: *アニオタ*?) qisqartmasiga to'g'ri keladiアニオタ) ← *anime* (yaponcha: *アニメ*?) + *otaku* (yaponcha: *オタク*?).

Atamaning tarixi
----------------

Yapon tilida bu so'z quyidagi etimologiyaga ega: о (yaponcha: *お*?, «hurmat prefiks»),+ taku (yaponcha: *宅*?, «uy, turarjoy») nā , ; So'zma-so'z "sizning uyingiz" degan ma'noni anglatadi.

Ushbu so'z atama sifatida birinchi marta "«Izlanish „otaku"» (yaponcha: *『おたく』の研究* *otaku no kenyu:*?) esseychi Nakamori Akio tomonidan ishlatilgan. Turkum «Burriko Manga» (yaponcha: *漫画ブリッコ*?) 1983-yil iyun va dekabr oylari davomida va bu nom Nakamori kuzatganidek, submadaniyat vakillari bir-birlarini tez-tez chaqiradigan so'z sifatida foydalangan.

Dastlab, bu so'z havaskor fotograflarlar orasida o'ziga o'xshaganlarga murojaat qilish uchun ishlatilgan, ya'ni fotografllar boshqa odamlarning nazarida sotsiofoblar, o'z qobig'iga o'ralgan odamlar, sevimli hobbylar fanatlari edilar va asta-sekin "Otaku" so'zi fanat, o'z qobig'iga o'ralgan odam kabi salbiy ma'noga ega bo'ldi. Odatda Otaku bu uyda yashaydigan, ishga bormaydigan, atigi 2-3 kishi bilan muloqot qiladigan odam.

Yapon nutqida, shuningdek, "pasokon otaku" ( shaxsiy kompyuter ishqibozlari bilan bog'liq), "o'yin otakusi" ( video o'yinlar o'ynash ishqibozi uchun) va idol haddan tashqari muxlisi kabi otaku iboralari mavjud. Bundan tashqari, bu so'z har qanday sevimli mashg'ulotlarni tasvirlash uchun ham ishlatilishi mumkin: musiqiy otaku, sport otaku va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑  Clements, Jonathan, McCarthy, Helen.*. The Anime Encyclopedia: A Guide to Japanese Animation Since 1917*, 2-е изд, Stone Bridge Press, 2006 — 31 bet. ISBN 978-1-93-333010-5.
2. ↑  Иванов Б. А.*. Введение в японскую анимацию*, 2-е изд, М.: Фонд развития кинематографии; РОФ «Эйзенштейновский центр исследований кинокультуры», 2001 — 230 bet. ISBN 5-901631-01-3.

Adabiyot
--------

* Azuma H. Otaku: Japan’s Database Animals : [англ.] / Translated by Jonathan E. Abel and Shion Kono. — University of Minnesota Press, 2009. — 176 p. — ISBN 978-0-8166-

Havolalar
---------

* *Кальчева А.* „Отаку: крайне увлечённые японцы" (ru) (11-mart 2009-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2015-yil.
**Qorachoʻrin** - Gʻarbiy Turk xoqonligi hukmdorlaridan biri (576—603). Istamining oʻgli.

Q. 576 yil Istami yabgʻu vafot etgach, uning oʻrnini egallaydi. Q. otasining ishini davom ettirib, asosiy eʼtiborni Gʻarbga, xususan, Sosoniylar Eroniga qaratadi.

Q. davrida Turk xoqonligi — sosoniylar siyosiy munosabatlarida xoqonlikning qoʻli baland kela boshlaydi.

6-asrning oxirgi choragiga kelib xoqonlikning sharqiy qismida boshboshdoqlik avj ola boshlagan. Taspar xoqon vafot etgach (581), uning vorislari orasida taxt talashuvlari avj oladi. Sharqiy Turk xoqonligi hukmdori Ishbara xoqon davrida (581—587) undan norozi boʻlgan shahzodalar Xitoy sulolalari bilan til biriktira boshlaydilar. Bunga Q. ham tortiladi. Xitoydagi Suy sulolasi xoqonlikni parchalash niyatida "Oʻn oʻq" boshqaruvi yabgʻusi Q.ga elchi yuborib, uni yagona Turk xoqoni sifatida tan olishini bildiradi. Natijada, markazi Yettisuv boʻlgan Shim. Qora dengiz boʻylari, Shim. Kavkaz, Volgaboʻyi, Amudaryo-Sirdaryo oraligʻi, Xuroson, Shim. Afgʻoniston, Sharqiy Turkiston hududlarini oʻz ichiga olgan Gʻarbiy Turk xoqonligi tashkil topadi.

Suy sulolasi Turk xoqonligining bir markazga birlashtirishga harakat qilgan Tuli (600—609) tarafini oladi, Toʻnga Turon oʻldiriladi (600), fursatdan foydalangan Q. markaziy hokimiyatni egallaydi. Endi Suy sulolasi Tulini Q.ga qarshi qoʻya boshlaydi. 601—603 yillar orasida Xitoyning shim. viloyatlariga bir necha safar uyushtirib Tulini bartaraf etishga harakat qilgan Q. muvaffaqiyatsizlikka uchrab, zaiflashadi. Buning ustiga tele qabilalarining isyoni hokimiyatga qarshi katta zarba boʻladi. Q. hokimiyatni boy berib, 603 yilda Nanshan togʻlari atrofida yashovchi tuguxun (togon) lar huzuriga qochib, oʻsha yerda bedarak ketadi.

Adabiyotlar
-----------

* Klyashtornyy S.G. Savinov D.G. Stepnyye imperii drevney Yevrazii. SPb.: Filologicheskiy fakul'tet Sankt Petersburg, 2005.
* Gʻaybulla Boboyorov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoradogʻ tumani** - Qoradogʻ tumani maʼmuriy-hududiy boʻlinmasi sifatida Puta-Shofani koni sababli tuzildi. 1923-yil 7-mayda Puta aholi punktidagi klubda ilk partiya konferensiyasi oʻtkazildi va tumanning asosi qoʻyildi. Tuman 1937-yilgacha Mikoyan tumani, 1956-yilgacha Molotov tumani, 1956-63-yillarda Qoradogʻ tumani, 1963-66-yillarda Azizboyev tumani, 1966-yildan esa qaytadan Qoradogʻ tumani deb nomlandi. Tumanning nomi Kavkazortida ilk temir yoʻl stansiyalaridan boʻlgan Qoradogʻ stansiyasining nomi bilan bogʻliq. Lokbatan qishlogʻi, Qoradogʻ tumanining markaziy shahridir. Tumanning ikkinchi yirik shahri — Sahil aholi punkti hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qaradagh rayonu: History".  qaradagh.gov.az. Qaraldi: 27 sentyabr 2017.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Boku tumanlari |
| --- |
|  |
| 
* Xazar tumani
* Binaqadi tumani
* Qoradogʻ tumani
* Xatoiy tumani
* Narimonov tumani
* Nasimiy tumani
* Nizomiy tumani
* Pirallahi tumani
* Saboil tumani
* Sabunchi tumani
* Suraxani tumani
* Yasamal tumani
 | 
 |

 |
**Allergik dermatit** — bu allergenlar taʼsirida teri yalligʻlanishi. Allergik dermatitlar 2 turga boʻlinadi.

— Allergen teriga toʻgʻridan toʻgʻri tushadi

— Allergen teriga toʻgʻridan toʻgʻri tushmaydi aksincha fekal oral yoʻl bilan tushadi.

Etiologiya
----------

Allergik dermatit yoki allergik dermatozlar organizmning allergenga nisbatan sezuvchanligining yuqoriligiga bogʻliq

Organizmda sezuvchanlik past boʻlsa tanada bir nechta dogʻlar paydo boʻladi. Aksincha organizmda sezuvchanlik yuqori boʻlsa toshmalar butun tanaga tarqaladi, tana harorati oshadi.

Klinik koʻrinishi
-----------------

Terining allergen bilan toʻqnashgan joyida paydo boʻlgan toshmalar, agar antigistamin dori vositalari qabul qilinmasa toshmalar kattalashib sogʻliq uchun jiddiy xavf tugʻdiradigan xolatlar paydo boʻla boshlaydi

Davolash
--------

Avvalo, kasallikka sabab boʻlgan omilni yoʻq qilish kerak. Antigistaminlar (Alerzin, Suprastin) va kortikosteroid dori vositalari, surtmalaridan foydalanish maqsadga muvofiq.

Parhez
------

Allergiya uchragan bemorlar parhez qilishlari kerak boʻladi:

* Isteʼmol qilish mumkin boʻlgan yeguliklar — Mol goʻshti

— Sut mahsulotlari

— Guruch

— Mevalar

— Oʻsimlik yogʻida tayyorlangan taomlar

— Non

— Qoqilar

— Sabzavotlar

* Tavsiya etilmaydigan mahsulotlar

— Ot, qoʻy va echki goʻshtlari

— Mosh, noʻxot, loviya

— Danakli mahsulotlar

— Shirinliklar

— Qovun, tarvuz, poliz mahsulotlari

— Ketchup, mayonez

— Shirinliklar

— Shoʻrlangan va dudlangan mahsulotlar

Parhez qoidalariga amal qilgandan soʻng koʻp hollarda allergik kasalliklardan tezda sogʻayishga yordam beradi, lekin baʼzan ularni isteʼmol qilgandan soʻng ham allergiya kuzatilishi mumkin. Shuning uchun kasallik belgilari oʻtib ketgandan keyin ham uch oy davomida parhez tutilsa maqsadga muvofiq boʻladi.

Allergen dermatit bilan kasallangan bemorlarda mahsus davo choralarini koʻrishganidan keyin kasallik kizatilmaydi. Lekin agar boshqa sabab tufayli tanada allergiya paydo boʻladigan boʻlsa, kontakt dermatit qaytalanish xavfi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „https://www.smclinic.ru/diseases/dermatit-allergicheskiy/".
2. ↑  „https://www.emolium.ru/info/chto-takoe-allergicheskiy-dermatit/". 25-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-oktabr 2022-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qoracha (maʼnolari).

**Qoracha** — 1) oʻrta asrlarda aholining zodagon boʻlmagan tabaqasi; 2) ayrim turkiy xalqlarda urugʻ nomi (mas, qirgʻiz va qozoqlarda, oʻzbeklarning qatagʻon, laqay, qirq, saroy qabilalari tarkibida q. urugʻi boʻlgan). 13-asr boshlarida Chingizxon davlatidagi oddiy koʻchmanchi aholi Q. deb atalgan. Soʻnggi oʻrta asrlarga kelib Zarafshon vohasi va boshqa ayrim joylarda "Q" atamasi oʻtroq dehqonchilik bilan shugʻullanib kelgan, oqsuyak hisoblanmagan (said, xoʻja, eshonlar avlodi boʻlmagan) aholiga nisbatan qoʻllangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Otaliq** — 1) Kavkaz xalqlari, keltlar, arablar va boshqalarda badavlat xonadon egalari tomonidan farzandlarini tarbiyalash uchun vassallar yoki xizmatkorlarga berish. Farzand maʼlum yoshga yetganda oilasiga qaytgan; 2) Saljuqiylar davrida (1038—1194) sulton eʼtiborini qozongan kishilarga berilgan mansab. Otaliq "ota oʻrniga ota" degan mazmunga ega boʻlib, uning vazifasi shahzoda yoki xonzodalarni tarbiyalash va ular ixtiyoridagi ulusni balogʻatga yetgunlariga qadar boshqarishdan iborat boʻlgan. Tarixda baʼzi otaliqlar hokimiyatni oʻz qoʻllariga olgan hollar ham boʻlgan. Chunonchi, Ashtarxoniylar davrida Balxda Mahmudbiy otaliq (XVIII asr boshlari), Mangʻitlar davrida Buxoroda Muhammad Rahim otaliq (1753— 1758) hokimiyatni egallagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yuriy Aleksandrovich Rapoport** (1924-yil 18-iyun, Moskva — 2009-yil 1-sentyabr) taniqli sovet va rus tarixchisi, arxeolog, etnografdir.

1951-yilda Moskva davlat universitetining tarix fakultetini tugatgan. 1951-yildan SSSR Fanlar akademiyasi Etnografiya institutida ilmiy xodim.

Uning tadqiqot mavzusi qadimgi Xorazmning arxeologiyasi, tarixi va madaniyati — Amudaryoning quyi oqimidagi tarixiy mintaqa va qadimiy davlat edi. Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi asoschisi S.P.Tolstov ishining davomchilaridan biri. 1967-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Xorazm ossuariylariga bagʻ'shlangan 1971-yilda nashr etilgan „Qadimgi Xorazm (ossuariylar) dini tarixidan" kitobining muallifi.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Rapoport Y. A. Khorezmiyskiye ossuarii. — M. 1967.
* Rapoport Y. A. Iz istorii religii drevnego Khorezma (ossuarii) / Otv. red. S. A. Trudnovskaya; Institut etnografii im. N. N. Miklukho-Maklaya AN SSSR. — M.: Nauka, 1971.
* Rapoport Y. A. Kosmogonicheskiy syuzhet na khorezmiyskikh sosudakh // Srednyaya Aziya v drevnosti i srednevekovye. M. 1977
* Rapoport Y. A. 1996. Religiya drevnego Khorezma: nekotoryye itogi issledovaniy // Etnograficheskoye obozreniye. № 6.
* Rapoport Y. A. Nerazik Y.Y. Levina L. M. V nizov'yakh Oksa i Yaksarta: Obrazy drevnego Priaralya. — M.: Indrik, 2000.
**Qoradaryo tumani** — Oʻzbekiston SSR Zarafshon okrugi va Samarqand viloyatida 1926—1959-yillarda mavjud boʻlgan maʼmuriy birlik.

Tarixi
------

Qoradaryo tumani 1926-yilda tashkil etilgan, markazi Payshanba qishlogʻi.

1930-yilda okruglarning tugatilishi munosabati bilan tuman bevosita Oʻzbekiston SSR boʻysunuviga oʻtdi.

1938-yil 15-yanvarda Qoradaryo tumani Samarqand viloyati tarkibiga oʻtkazildi.

1943-yilda tuman hududining bir qismi yangi tashkil qilingan Ishtixon tumaniga oʻtkazildi.

1948-yil 1-oktyabr holatiga koʻra, okrug tarkibiga 12 qishloq sovetlari: Oqqoʻrgʻon, Olimboy, Girdiqoʻrgʻon, Guliston, Durbesh, Kattaming, Kichikmundiyak, Qoʻshtepa, Tepaqoʻrgʻon, Choʻyanchi, Yodgorxoʻja va Yorboshi kirgan.

1959-yil 2-martda tuman tugatilib, hududi Kattaqoʻrgʻon tumaniga oʻtkazildi.

Aholisi
-------

1939-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Qoradaryo viloyatida 38 290 kishi istiqomat qilgan, jumladan oʻzbeklar 90,9%, ruslar 2,2%, tatarlar 2,0%, tojiklar 1,4%, qozoqlar 1,4% tashkil etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Административно-территориальное деление Узбекской ССР*, Ташкент, 1948.
2. ↑  „Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сел союзных республик СССР". *Демоскоп*. Qaraldi: 23-yanvar 2021-yil.
**Alley Baggett** (talaffuz: Elli Bagget; 1973-yil 14-iyulda tugʻilgan) — amerikalik model va vizajist..

  

U 1996-yil *Playboy’s Book of Lingerie* mart/aprel sonining muqovasida paydo boʻldi. Oʻshandan beri u oʻn ikkitadan ortiq *Playboy Special Edition* muqovalarida paydo boʻldi. U Britaniyaning *FHM* va *Loaded* jurnallarida ham suratga tushgan.

Yoshlik davri
-------------

Baggett Texasning Xyuston shahrida ispan millatiga mansub oilada tugʻilib oʻsgan. U dastlab Brodveyda raqqosa boʻlishni orzu qilgan va Nyu-Yorkga koʻchib oʻtgan, bu vaqt ichida Baggett kokteyl ofitsianti kabi ishlar bilan shugʻullanib yurgan.

Karyera
-------

Modellik sohasidan tashqarida Baggett AQSh tarmogʻida *WWF Sunday Night Heat* sharhlovchisi sifatida televizorda ishlagan va Penn and Teller 's *Sin City Spectacular*, WB’s *Unhappily Ever After*, Telemundoning *The Umberto Show* va *Mariya Conchita Alonso* filmlarida ishtirok etgan. Shuningdek, u Riki Martinning „Shake Your Bon-Bon" va Third Eye Blindning „Never Let You Go" qoʻshiqlariga kliplarda ham suratga tushgan. Baggett jinoyatga qarshi kurashuvchi alter-egoga asoslangan „Alley Cat" nomli komikslar seriyasida namoyish etilgan. Shuningdek, u turli xil avtomobillarni sozlash jurnallarida paydo boʻlgan. Elli Bagget obrazi Alley Cat ismli komikslar qahramoni uchun prototip boʻlib xizmat qildi (inglizchadan — „Adashgan mushuk").

Alley Baggett xayriya bilan ham shugʻullanadi va The Surfrider Foundation (dengiz va plyajlarni saqlash), The International Orangutan Foundation va The Children of the Night Foundation notijorat tashkilotlarining aʼzosi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Oʻn besh yoshida Bagget turmushga chiqgan va farzand koʻrgan.

Manbalar
--------



1. ↑  Фотосессия с Дитой фон Тиз Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-06-19).
2. ↑  Inness, Sherrie A.*. Action Chicks: New Images of Tough Women in Popular Culture*. Palgrave Macmillan, 2004-02-01 — 64– bet. ISBN 9781403963963. 20-iyun 2012-yilda qaraldi.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Atom (maʼnolari).

**Atom**, ION VA MOLEKULA-LARNING QUTBLANUVCHANLIGI – tashqi elektr maydoni ta’sirida elektronlar buluti, atom yadrosi, mo-lekula va ionlar markazlarining bir-biriga nisbatan siljishi. Umumiy qugblanish atom qutblanish ra, elektron qugblanish re va oriyentatsiya qutblanishi ro yigʻindisiga teng: ra – atom yadro-sining tashqi maydondagi manfiy qutb tomon siljishi, rz– elektronlar bulu-tining elektr maydonidagi musbat qutb tomon siljishi, ro – tugʻma dipolli mo-lekulalarning maydon qutblari tomon mos tartibda joylashishi. Qutblanish 762natijasida qutblanmagan molekula qutblangan molekulaga aylanadi, tugʻma dipolli molekulalarning qutbliligi oshadi. Qutblanish natijasida vu-judga kelgan dipol induksiya dipoli deyiladi. Induksiya dipoli momenti t ta’sir koʻrsatuvchi maydonning kuch-langanligi Ye ga mutanosib: t = aYe, a – qutblanuvchanlik; har qaysi zarracha (molekula, atom)ning qutblanuvchanlik xossasini ifodalaydi. Anionlarda yadroning elektron qavatiga ta’siri kuchsizroq, shu sababli anionlar tashqi elektr maydoni ta’sirida osonroq qutblanadi va ularning zaryadi hamda radiusi qancha katta boʻlsa, shuncha oson qutblanadi. Kationlarning qutblash xossasi ham bor, bu xossa kationning za-ryadiga toʻgʻri, radiusiga teskari mutano-sib.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Statsraad Lemhkuhl** (norveg tili: Statsraad Lehmkuhl, tarjimasi — „Vazirlar Mahkamasi aʼzosi Lemkuhl") — uch ustunli Norvegiya yelkanli kemasi, bark, 1914-yilda qurilgan. Bergen portiga tayinlangan.

Bu Norvegiyadagi eng qadimgi va eng katta yelkanli kema.

Tarix
-----

1914-yilda Geestemyundedagi „Iogann Teklenborg" kemasozlik zavodida Germaniya savdo floti kursantlari uchun „Grandduke Fridrix Avgust" deb nomlangan oʻquv kemasi sifatida qurilgan.

Birinchi jahon urushi tugagandan soʻng, bark Britaniya armiyasining kubogiga aylandi.

1921-yilda yelkanli kema Norvegiya Vazirlar Mahkamasining sobiq aʼzosi (1905-1907-yillarda mehnat vaziri), Bergen shahri kemachilik jamiyati direktori Kristofer Lemkulning tashabbusi bilan Norvegiya kemachilik ittifoqi tomonidan sotib olingan.

Ikkinchi Jahon urushining boshida barka nemis qoʻshinlari tomonidan qoʻlga olindi va 1940-yil aprel oyida „Wastwards" deb nomlandi va oziq-ovqat ombori sifatida foydalanildi.

1967-yilda yelkanli kemani kema egasi va magnat Hilmar Reksten sotib oldi, u 11 yil oʻtgach, kemani maxsus tashkil etilgan Kristofer Lemkul suzib yurish fondiga topshirdi. Oʻshandan beri ushbu tashkilot kemaning egasi boʻlib kelgan.

1978-yilda Norvegiya parlamenti „Stadsraad Lemhkuhl" kemasini milliy boylik deb hisoblash toʻgʻrisida qaror qabul qildi.

 Stadsraad Lehmkuhl, 2007-yil

Numizmatikada
-------------

Bark Shimoliy Koreyaning 2004-yildagi 7 va 20 von tangalarida tasvirlangan.

Bugungi bark
------------

Bugungi kunda Stadsraad Lehmkuhl barki koʻpincha Norvegiya Qirollik dengiz floti dengiz akademiyasining boʻlajak ofitserlarini tayyorlash uchun oʻquv kemasi sifatida ishlatiladi.

2005-yildan beri yelkanli kema bir kunlik dengiz sayohatlari uchun ijaraga berilishi mumkin, konferentsiyalar va korporativ kechalar uchun joy. Shuningdek, bark 10 kungacha davom etadigan dengiz kruizlarini amalga oshiradi.

Havolalar
---------

* Barkaning Baltimorga kelishi videosi, 2010-yil noyabr, youtube.com
* 2012-yilda Bergen-Ullapool-Bergen barkasining oʻtishi haqida video, youtube.com
* Barkadagi hayot haqida video, vimeo.com

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
**Atom artilleriyasi** – oddiy va kimyoviy qurol bilan ham, yadro zaryadi bilan ham ta’minlangan snaryadlarni yer ustidagi va dengizdagi nishonlarga otish uchun moʻljallangan artilleriya ti-zimi. Birinchi namunasi AQShda tayyor-langan 280 mm li toʻp hisoblanadi. 1983-yilda Nevada shtati poligonida bu toʻpni sinash uchun 360 kg ga yaqin massali atom snaryadi otilgan va u 11 km masofada 150 m balandlikda portlagan. Uning port-lash ekvivalent quv-vati 15 ming t tro-til boʻlgan (yana qarang Yadro kurollari).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Jannat qidirganlar"** — oʻzbek yozuvchisi Shuhrat qalamiga mansub roman. Ilk bor 1968-yil Toshkent shahrida chop etilgan. Bir necha marta turli nashriyotlarda, jumladan, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyida hamda „Qaldirgʻoch" nashriyotida qayta nashr etilgan. „Jannat qidirganlar" romani „Oltin zanglamas" romanining mantiqiy davomi hisoblanadi. Roman oʻzbek oʻquvchilari orasida yaxshi tanilgan. „Qaldirgʻoch" nashriyoti romanni „Oʻzbek adabiyoti oltin fondi" turkumiga kiritgan.

„Jannat qidirganlar" romanida vatangadolik fojealari badiiy ifodasini topgan. Xususan, romanda haqiqat (jannat) axtarib yashovchi kishilarning ikki xil koʻrinishi tasvirlangan. Romanda muallif Sovet Ittifoqi davrida inson haq-huquqlarining toptalishini oʻzi guvoh boʻlgan voqealarni umumlashtirgan holda tasvirlagan. Eʼtiqod vatanparvarlik, vijdon amrini har bir kishining jamiyatdagi mavqei va insoniy qadr-qimmatini belgilovchi muhim maʼnaviy qadriyatlar sifatida talqin etgan. Roman nashr etilgandan keyin, ayrimlar muallifni millatchilikda ayblagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Shuhrat Rizayev. Men tirikman, to olamda soʻzim bor.".  Kh-davron (19-aprel 2014-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2020-yil.
2. ↑  „Shuhrat (1918–1993)".  Saviya (2-oktabr 2017-yil). 29-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston xalq yozuvchisi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Shuhrat tavalludining 100 yilligiga bagʻishlangan „Oltin zanglamas" deb nomlangan bibliografik sharh boʻlib oʻtdi[*sayt ishlamaydi*], Oʻzbekiston milliy kutubxonasi


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sarminjon**, Jarminkon, Charmangon — oʻrta asrlarda Termiz viloyatidagi yirik shahar. Termizdan Sagʻoniyonga borish yoʻlida (bir manzil masofada) joylashgan. 12-asrda u Termiz viloyatidagi alohida nohiya markazi boʻlib, Balx viloyati nohiyalari bilan chegaradosh boʻlgan. "Hudud ul-olam"tʼ koʻra, 10-asrda Charmangon atrofida koʻplab ekinzorlar va oqar suvlar boʻlgan. 10-asrda S. chiroyli shahar boʻlib, unda Abul Hasan ibn Hasan Moh degan kishiga tegishli ajoyib rabot qurilgan. Bu rabot katta daro-mad keltirgan va unda har kuni kam-bagʻallarga xayriya qilingan.

S. Jarqoʻrgʻonjan 4–5 km jan.gʻarbda joylashgan. Minor qishlogʻi yaqinidagi Kultepa oʻrnida boʻlganligi tax-min etiladi. Oʻrta asrlarda bu yerda katta shahar mavjud boʻlgan, hozirgi atigi 2,5 ga maydongina qolgan. Saljuqiylar davrida 1108/9 yilda qurilgan minora saqlangan (qarang Jarqoʻrgʻon minora-si). Uningjan.da 20-asr boshida eski mas-jid xarobalari qad. koʻtarib turgan; bu yerda yana atrofi pishiq gʻishtdan ishlangan hovuzlar va boshqa inshootlar joylashgan.

Adabiyot
--------

* Kamaliddinov Sh.S. Iyetoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyazmchnsh istochnikam IX—nachala XIII vv. T. 1996.

Shamsiddin Kamoliddinov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Javonshir** (?—670) — Kavkaz Albaniyasining hokimi (638—670). Mehroniylar sulolasidan. Uning davrida arablar tomonidan Albaniyani bosib olish boshlangan. Qodisiya jangi (636 y.)da arman knyazi Musheg Mamikonyan va Syunik xrkimi Grigoriy bilan birgalikda arablarga qarshi sosoniylar qoʻshini tarafida turib jangda qatnashgan. Forslar tor-mor keltirilgach, J. Zakavkazye xududida qolgan-qutgan fors askarlari bilan kurash olib borgan. 660 yilda Xalifalikka karshi Vizantiya bilan ittifoq tuzgan. 667 y. jan. dan arablar va shim.dan xazarlar istilosi xavfi tugʻilgach, oʻzini Xalifalik vassali deb tan olgan. J. markazlashgan hokimiyat muxoliflari fitnasi natijasida oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Xosiyat Miralimova**(1914-yil, Turkiston viloyati,Xoʻjent tumani, Yava qishlogʻi Fargʻona viloyati,) — sovet kolxozchisi, tojik xoʻjalik va davlat arbobi. SSSRning Stalin nomidagi boʻgʻin kolxozi boʻlgan. Leninobod viloyatining Leninobod tumani, Tojikiston SSR etib faoliyat koʻrsatgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil). Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Xosiyat Miralimova 1914-yilda Xo‘jent tumanining Yava qishlog‘ida tavallud topgan. Xosiyat Miralimova mahalliy qishloq maktabini tamomlagan.1930-yildan oddiy kolxozchi, 1934-yildan Leninobod viloyatining Stalin nomidagi (keyinchalik — „Kommunizm", „40-yil Oktyabr") kolxozida paxtakor boʻlib ishlagan.1940-yilda paxtachilik brigadasiga brigadir etib tayinlangan.1944-yilda Xosiyat Miralimova KPSS (b) safiga qoʻshilgan.
1947-yilda Xosiyat Miralimova rahbarlik qilayotgan brigada 5 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 61,5 sentnerdan Misr paxtasi olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 1-martdagi farmoni bilan unga Kolxo‘ja tomonidan majburiy topshiriqlar va mehnat uchun natura to‘lovi bajarilganda yuqori paxta hosili olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. MTSning 1947-yilgi va 1948-yil bahorgi ekish uchun don ekinlari urugʻlari bilan taʼminlanganligi toʻgʻrisida Lenin ordeni va Oʻroq va oʻroq oltin medali bilan taqdirlangan.
Xuddi shu Farmon bilan rahbarlar Jo‘raboy Ataev, Mullorozik Bobodjonov, Rahmatboy Sultonov, Gadoyboy Yo‘ldoshev, kolxoz raisi Po‘lat Bobokalonovga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.
1947-yildan — Leninobod tumani Oʻrinxoʻjaev nomidagi kolxoz raisi boʻlib ishlagan. Xosiyat Miralimovaning faoliyati tufayli kolxoz 1948-yilda paxtachilikda yaxshi natijalarga erishgan. Katta mehnat yutuqlari uchun Xosiyat Miralimova Lenin ordeni bilan taqdirlangan.1950-yildan Leninobod viloyatining Frunze nomidagi kolxozda brigadir, rais(1956—1958), kolxoz raisining o‘rinbosari(1958—1963), brigadir(1963—1966) bo‘lib ishlagan. 1966-yildan — kolxoz ayollar kengashi raisi boʻlgan.

Xosiyat Miralimova Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi etib saylangan (1948—1954).

Manbalar
--------

1. ↑  „Хосият Миралимова" (Ru). Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
2. ↑  „РОССИЙСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ КИНОФОТОДОКУМЕНТОВ" (Ru). Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
Koordinatalari: 45°25′26″N 11°11′26″E﻿ / ﻿45.42389°N 11.19056°E﻿ / 45.42389; 11.19056GO

**Kaldiero jangi**.

1805-yil 30-oktabrda marshal Andre Massena qoʻmondonligidagi 37 ming nafar fransuz Kaldiero qishlogʻida va uning atrofidagi balandliklarda mustahkamlangan archduke Charlz qoʻmondonligi ostidagi 50 minglik Avstriya armiyasi bilan toʻqnashdi. Masséna hujum qildi va balandliklarni egalladi, ammo qishloq kun oxirigacha urushga chidab bera oldi

Kechasi archduke jihoz va jihozlarni olib tashladi va chekinishni qoplash uchun Xelinger qoʻmondonligi ostida 5000 kishilik korpus qoldirdi. Ertasi kuni avstriyalik qoʻriqchi qoʻlga olindi.

Avstriyaliklar 3000 kishini, shu jumladan Xelinger korpusini yoʻqotdilar va 8000 kishi asirga olindi. Fransuzlar 4000 kishini yoʻqotdi va yarador boʻldi.

Manbalar
--------

Adabiyot
--------

* *Harbotl T.* Jahon tarixidagi janglar. M.: Vneshsigma, 1993. S. 190-191.
* *Delderfild R.* Napoleonning marshallari. M.: Tsentropoligraf, 2001. S. 159.

Havolalar
---------

* Kaldiero // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Kaldar** ( dariycha: *کلدار* ) — Afgʻonistonning Balx viloyati shimolidagi kichik tuman (19400 nafar atrofida). Tumanning shimoliy va sharqiy chegarasi katta Amudaryodir. Daryoning shimolida Oʻzbekiston, sharqida Tojikiston joylashgan. Qaldar deb ham ataladigan asosiy qishloq tumanning shimoli-sharqiy qismida, daryoga yaqin joylashgan. Bu qishloq aholisining aytishlaricha, uning asl nomi Kakoldar.

Demografiya
-----------

2012-13 yillardagi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra, qishloqda 19,4 ming kishi istiqomat qiladi. Tuman aholisining 9900 nafari yoki 51,0 foizi erkaklar va 9500 nafari yoki 49,0 foizi ayollardir. Ko'p millatli va asosan fors tilida so'zlashuvchi millat. Asosiy etnik guruh tojiklar boʻlib, ularga tegishli boʻlgan aholining katta qismi oʻzbek, hazoralar, turkmanlar, arablar va baluchlardir. Kaldarda shuningdek, kuchilar yoki ko'chmanchilarning kichik, ammo sezilarli aholisi bor, ularning soni turli fasllarda o'zgarib turadi, qishda ularning soni kamayadi va yozda ko'tariladi.
**Mae Marsh** (**Mary Wayne Marsh,** talaffuzi: „Meri Ueyn Marsh", 1894-yil 9-noyabr  – 1968-yil 13-fevral) — 50 yildan ortiq karyerasi boʻlgan amerikalik kino aktrisasi.

Yoshligi
--------

Mae Marsh Mary Wayne Marsh 1894-yil 9-noyabrda Nyu-Meksiko hududining Madrid shahrida tug‘ilgan. U Charles Marsh va Mary Wayne Marshning besh farzandidan biri edi va u Gollivuddagi Muqaddas yurak maktabi monastirida, shuningdek, davlat maktabida oʻqigan.

Karyeradagi koʻtarilishi
------------------------

 Mae Marsh *"The BIrth of a Nation"* filmida, 1915-yil
Marsh DW Griffit bilan Kaliforniya va Nyu-Yorkda suratga olish paytida Biograph filmida kichik rollarda ishlagan. Uning katta tanaffusi „Biografiya" rezident yulduzi va oʻsha paytda turmush qurgan ayol Mary Pickford „*Manʼs Genesis"* filmida yalangoyoq rolini oʻynashdan bosh tortganida keldi. Griffith, agar Pickford *„Manʼs Genesis"* filmida bu rolni oʻynamasa, u oʻzining navbatdagi *„The Sands of Dee"* filmida orzu qilingan bosh rolni oʻynamasligini eʼlon qildi. Boshqa aktrisalar Pickfordning orqasida turishdi, har biri oʻz navbatida rolni oʻynashdan bosh tortdi va xuddi shu eʼtirozni keltirib chiqardi.

Yillar oʻtib, Marsh *The Silent Picture* gazetasiga bergan intervyusida shunday deb esladi: „…va u repetisiyaga qoʻngʻiroq qildi va biz hammamiz u yerda edik va Pickford:" Xoʻsh, Miss Marsh, buni mashq qilishingiz mumkin. Mary Pickford esa „Nima!" va janob Griffit shunday dedi: „Ha, Mary Pickford, agar sizga aytganimni qilmasangiz, men *„The Sandy of Dee"ni* boshqa birovga topshiraman. Buning ortidan Mary Pickford filmda oʻynamagan. Albatta, men hayajonlandim, u esa juda xafa boʻldi. Men oʻyladim: „Menda hammasi yaxshi. Bu bir narsadir. Bilasizmi, men shunchaki hayajonda edim."

Shaxsiy hayoti
--------------

U 1918-yilda Sam Goldwynning reklama agenti Louis Lee Armsga turmushga chiqdi. Ular birga uchta farzand koʻrishgan va 1968-yilda vafotigacha turmush qurishdi. Louis Arms 1989-yil iyun oyida 101 yoshida vafot etdi. Ular Kaliforniyaning Redondo-Bich shahridagi Tinch okeani qirgʻogʻidagi qabristonning 5-boʻlimida birga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Sicherman, Barbara*. Notable American Women: The Modern Period : a Biographical Dictionary* (en). Harvard University Press, 1980 — 457–458 bet. ISBN 9780674627338. 8-sentabr 2018-yilda qaraldi. „Mae Marsh."
2. ↑  U. S. Census records for 1900, El Paso, Texas, Sheet No. 6
3. 1 2  Menefee, David W.*. The First Female Stars: Women of the Silent Era* (en). Greenwood Publishing Group, 2004 — 113–125 bet. ISBN 9780275982591. 8-sentabr 2018-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

* Works by or about Mae Marsh at Internet Archive
* Works by Mae Marsh at LibriVox (public domain audiobooks)
* Mae Marsh IMDbda
* Mae Marsh at Find a Grave
* Screen acting, Mae Marsh, Photostar publishing co, 1921
* Mae Marsh at Virtual History

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX1168419
* BnF: cb140412579 (maʼlumot)
* GND: 1011706962
* ISNI: 0000 0001 1944 6190
* LCCN: n86075567
* NTA: 120333198
* en:SNAC: w6n02wdm
* SUDOC: 060744928
* en:Trove: 873824
* VIAF: 46961972
* en:WorldCat Identities: lccn-n86075567

 |
**Javlon Yusupovich Umarbekov** (1946.17.6, Toshkent) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekiston xalq rassomi (1989), Oʻzbekistonda xizmat kursatgan sanʼat arbobi (1982). P.Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1966) va Butunittifoq davlat kinematografiya instituti (1972) ni tugatgan. Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyida bosh rassom (1972 — 73), Toshkent sanʼat institutida pedagog (1974—76), 1976-yildan Oʻzbekiston rassomlar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi, raisi (1984—87). U. ijodi serqirra, mavzuga boyligi, uslubiy rang-barangligi bilan diqqatga sazovor: ilk ijodi realistik sanʼat anʼanalari asosida ijtimoiy fikrlarni ifodalashdan asta Sharq, eng avvalo Oʻrta Osiyo miniatyura sanʼati anʼana va uslubini Yevropa realistik sanʼat anʼanalari bilan uygʻunlashtirishga, hissiy kechinmalarini erkin ifodalashga oʻta bordi. Jahon tasviriy sanʼatidagi uslub va izlanishlar hamda oʻzbek tasviriy sanʼatida sodir boʻlgan plastik izlanishlar U.ning asarlarida oʻziga xos yechimni belgilashda sezilarli oʻrin egallaydi: "Bolalik" (1968), "Qoʻshiq" (1969), "Mening doʻstim" (1971), "Tafakkurli inson" diptixi (1979—80), "Men insonman" (1981—83), "Hovuz boʻyida" (1988), "Kelinchak" (1995), "Sohibqiron Amir Temur" (1995), "Yetti iqlim sultoni" (1995), "Uchrashuv" (1996), "Zaqiriddin Muhammad Bobur" (1996). U. shuningdek, natyurmortlar ("Oy natyurmorti", "Kushon natyurmorti" va boshqa,), manzaralar ("Boʻzsuv", "Karvon", "Ipak yoʻli xarobalari" va boshqalar) hamda turkumli asarlar ("Jazoir boʻylab", 1978; "Surxondaryo", "Toshkentning 30 koʻrinishi", 1983 va boshqalar) muallifi.

U. Germaniya (1980, 1986, 1991), Yaponiya (1982, 1995), Kuvayt (1989, 1990), Turkiya (1993), AQSH (19972004) va boshqa mamlakatlarda ijodiy safarlarda boʻlgan; asarlari bilan respublika va xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etadi, asarlaridan namunalar respublika va xorijdagi muzey va toʻplamlarda saqpanadi.

Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi Oltin medali bilan mukofotlangan (2002).

Adabiyot
--------

* Javlon Umarbekov [Katalog|, T. 1996.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kale** — Fransiyaning shim. qismidagi shahar. Pade-Kale departamentining maʼmuriy markazi. Aholisi 76 ming kishidan ziyod (1990y.lar oʻrtalari). Xalqaro ahamiyatga ega transport yoʻllari tuguni. Pade-Kale boʻgʻozidagi port. Kaledan dengiz yoʻli orqali Buyuk Britaniyaga yoʻlovchilar tashiladi. Mashinasozlik, kimyo, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Qadimdan toʻr (krujeva) toʻqiladi, kashta tikiladi. Shaharga 9—10-asrlarda asos solingan. 13-asrdan boshlab Angliya bilan Fransiya oʻrtasidagi savdo aloqalarida muhim ahamiyatga ega boʻlgan. 14—16-asrlarda shahar inglizlar qoʻl ostida boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Fransiya geografiyasi | *Fransiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX5258540
* BnF: cb15268635p (maʼlumot)
* GND: 4229218-9
* LCCN: n81071596
* MusicBrainz: 09238a31-b401-40cc-a232-0d6665a2cc93
* NARA: 10045088
* NKC: ge550194
* NLI: 000985790
* VIAF: 125499256
* en:WorldCat Identities: lccn-n81071596

 |
**Kulki-hikoya** — oʻzbek anʼanaviy teatrining oʻziga xos janri. Masharaboz va qiziqchilar tomonidan ijro etilgan teatrlashgan tomosha turi. K.-h.da dialog va monolog yetakchi oʻrinda boʻlib, ayni vaqtda hikoyachining oʻrni ham muhimdir. Ijrochi voqeani izohlab, voqea va qahramonlarga oʻz muno-sabatini bildiradi. K.-h.ning syujeti kundalik hayotdan olinadi. Ijrochi oʻziboshidan kechirgan, koʻrgan yoki eshitgan hajviy voqealarni kulgi vositalari bilan badiiy qayta ishlab hikoya qiladi. Q.-h. qadimdan maʼlum boʻlib, 19-asrda Fargʻova vodiysi va Xorazmda keng tarqalgan. 20-asr boshida Qoʻqon va Margʻilonda yaratilgan "Namoz", "Mingboshi bilan qiziq", "Eshonning mast boʻlishi", "Tilmochlik", "Uylanish" kabi K.-h.lar mashhur boʻlgan. 20— 30-yillarda Yusufjon qiziq Shakarjonov ("Kimsasiz birodar", "Hammom", "Oxunjon qoʻrboshi"), 40—50-yillarda Oxunjon qiziq Hoʻzurjonov ("Sartarosh", "Sodda kampir", "Sumalak", "Samolyot") va boshqalar K.-h.lar yaratganlar. Bu K.-h.larni Zaynobiddin va Madamin Yusupovlar, Muhiddin Dar-vesh, Odiljon Oxunov va boshqa qiziqchilar ijro etib keldilar.

Ad.\ Qodirov M. Oʻzbek teatri anʼanalari, T. 1976.

Muhsin Qodirov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |