| 서울지하철 |
| --- |
|  |
| Maʼlumot |
| Davlat | Janubiy Koreya bayrogʻi Janubiy Koreya |
| Shahar | Seul |
| Ochilgan vaqti | 1974-yil 15-avgust |
| Boshqaruvchi shirkat | Seoul Metro (1-8 liniyalar)Metro9 (9-liniya) |
| Davlat | Janubiy Koreya bayrogʻi Janubiy Koreya |
| Uzunligi | 348,3 km |
| Stantsiyalari soni | 321 |
| Yoʻllari soni | 9 |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 7,77 mln |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 2836,5 mln |
| Boshligʻi | {{{Boshligʻi}}} |
| Sxemasi |
|  |

**Seul metropolteni** (koreyscha: *서울지하철* *Soul chixachxol* yoki koreyscha: *서울도시철도* *Soul tosi chxolto*) — Koreya Respublikasi poytaxti Seul shahridagi metro tizimi , yillik yoʻlovchi tashish hajmi boʻyicha dunyoda 4-oʻrinda turadi. U 1974-yil 15-avgustda ochilgan. Hozirgi vaqtda u uzunligi 340,6 km boʻlgan 9 liniyadagi 316 ta stansiyadan iborat. Tizim Seul hukumatiga tegishli va ikkita kompaniya tomonidan boshqariladi: Seoul Metro 1-8 liniyalarni boshqaradi va Seul Metro Line 9 korporatsiyasi yoki oddiygina Metro9 38 stantsiyali 9-liniyani boshqaradi. Barcha stantsiyalarda yopiq turdagi bekatlar hisoblanadi.

Tarixi
------

Metro qurish bo'yicha birinchi rejalar 1965-yilda qabul qilingan Seul shahrini rivojlantirishning o'n yillik dasturida keltirilgan. Metro loyihasining bevosita rivojlanishi 1966-yilda yakunlandi. Unga koʻra, umumiy uzunligi 51,5 km boʻlgan 4 ta liniya qurish rejalashtirilgan edi.

Loyiha 1971-yil 12-aprelda ikkita yirik temir yoʻl kesishmasini: Seul va Cheongnyangni stansiyalarini bogʻlaydigan Birinchi liniya qurilishi bilan boshlandi. Liniya qurilishi ochiq usulda olib borildi va uch yil ichida qurib bitkazildi. Ochilish 1974-yil 15-avgustda bo'lib o'tdi. Marosimda Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Chung Xi ishtirok etishi kerak edi, biroq kunning boshida unga suiqasd uyushtirildi.

1975-yilda ikkinchi halqa liniyasi loyihasi tasdiqlandi. Uning birinchi bo'limining ochilishi 1980-yil 31-oktyabrda bo'lib o'tdi, 1984-yil 22-mayda halqa liniyasi yopildi.

Operatorlar
-----------

Birinchi liniya Koreya Milliy temir yoʻl korporatsiyasi tomonidan 1981-yil 1-sentabrgacha Seul metropoliten korporatsiyasi (Seul metrosi) Seul metrosining birinchi toʻrtta yoʻnalishini boshqarish uchun tashkil etilgunga qadar foydalanilgan. 1994-yil 15-martda Seul Metropolitan Rapid Tranzit korporatsiyasi yaqin 2 yil ichida ochiladigan 5-8 liniyalarni qurish va ishlatish uchun tashkil etildi. 2016-yil noyabr oyida ikkala kompaniya rahbariyati 2017-yil 31-mayda bo'lib o'tgan Seul Metro brendi ostida birlashishga qaror qildi.

Oxirgi liniya 9-qator 2004-yil dekabr oyida tashkil etilgan Seul Metro Line 9 korporatsiyasi (Metro9) tomonidan boshqariladi.

Rivojlanish
-----------

### Rejalashtirilgan qurilish

* Janubiy Koreya transport va qurilish qoʻmitasi Seul metrosining 4-liniyasini Namyangju tomon uzaytirish rejasini tasdiqladi.

### Bekor qilingan loyihalar

Seulda monorels (Wolmi Galaxy Rail) qurilishi deyarli yakunlandi, lekin u ishlamayapti. Liniya 2010-yil mart oyida ochilishi kerak edi, lekin uning ochilishi doimiy ravishda qoldirildi. 2011-yilda Joongang Daily monorelsning ochilishi atrofidagi noaniqlik katta korrupsiya bilan bog'liqligini va tuzilma xavfsizlik nuqtai nazaridan demontaj qilinayotganini xabar qildi. Monorels Volmido orolini Incheon bilan bog'lashi kerak edi.

Chiptalar
---------

Chipta narxi sayohat masofasiga bog'liq. Yoʻl haqi 1250 vondan boshlanadi (uzoqlik 10 km gacha), keyin har 5 km uchun narx 100 vonga, 50 kilometrdan keyin har 8 kilometr uchun 100 vonga oshadi. Bolalar (6-12 yosh) uchun chiptalar 450 von, o'smirlar (13-19 yosh) uchun 720 von. Keksalar, shuningdek, nogironlar metrodan bepul foydalanish huquqiga ega. Agar siz maxsus transport kartasidan foydalansangiz, sizga 100 von chegirma beriladi. Aeroexpressdan foydalanish uchun siz alohida chipta sotib olishingiz kerak.

2009-yil 1-mayda magnit chiziqli chiptalar zamonaviyroq RFID chiptalari bilan almashtirildi.

Harakatlanuvchi tarkib
----------------------

Seul metrosida harakatlanuvchi tarkibning ko'plab turli modellari mavjud, ammo ular asosan bir-biriga o'xshash. Vagonlarning har ikki tomonida to'rtta eshik bor, ular orasida har biri 7 kishiga mo'ljallangan o'rindiqlar qatori mavjud. Keksalar, nogironlar va homilador ayollar uchun joylar maxsus belgilar bilan belgilangan.

Poyezdlar va vokzallardagi barcha e'lonlar koreys va ingliz tillarida ikki tilda, ba'zi hollarda esa yapon va xitoy tillarida ham mavjud.

Har bir vagonda o't o'chirish moslamasi mavjud, favqulodda vaziyatlarda eshiklarni qo'lda ochish mumkin.

* Korail Class 351000 на линии ПундансонPundanson liniyasida Korail Class 351000
* Korail Class 331000 на линии КёнъисонGyeongsong liniyasida Korail Class 331000
* Korail Class 1000 второго поколения на линии 11-liniyada ikkinchi avlod Korail Class 1000
* 9000 series VVVF на линии 99-qatrorda 9000 series VVVF
* 3000 series на линии 33-qatorda 3000 series
* Korail Class 3000 на линии 33-liniyada Korail Class 3000

Liniyalar
---------

Seul metrosi 9 liniyadan iborat.

| Liniya | Marshrut | Ochilgan yili | Oxirgi bekatning ochilgan yili | Uzunligi, km | Bekatlar soni |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Seul - Cheongnyangni | 1974 | 2005 | 7.8 | o'n |
|  | Shahar hokimiyati / Seongsu / Sindorim - shahar hokimiyati / Sinsol-dong / Kkachisan | 1984 | 2005 | 60.2 | 51 |
|  | Ogim - Jichuk | 1985 | 2010 | 38.2 | 34 |
|  | Tankogae - Namtaeryeong | 1985 | 1993 | 31.7 | 26 |
|  | Panxva - Hanam Geomdansan / Macheon | 1995 | 2021 | 60,0 | 56 |
|  | Eunam - Bonghwasan | 2000 | 2001 | 35.1 | 38 |
|  | Chanam - Onsu | 1996 | 2012 | 57.1 | 51 |
|  | Amsa - Moran | 1996 | 1999 | 17.7 | 17 |
|  | Gaehva - Chun-anbongpyang-von | 2009 | 2018 | 40.5 | 38 |
| **Jami:** | **348.3** | **321** |

Galereya
--------

* Интерьер поездаPoyezdning ichki qismi
* Станция Женский университет Сонсин"Songshin ayollar universiteti" stantsiyasi
* Станция Junggok[en]"Junggok" stansiyasi
* Внутренний вид вагона Сеульского метроSeul metrosi vagonining ichki ko'rinishi
* Типичный указатель в Сеульском метроSeul metrosidagi odatiy belgi
* Станция ИчхонIcheon stantsiyasi
* ЭскалаторEskalator

Manbalar
--------

1. ↑  „지하철건설현황" (ko).  news.seoul.go.kr (8-noyabr 2018-yil).
2. ↑  „Seoul Metro".  www.seoulmetro.co.kr.
3. ↑  „Station Information < Metro 9 Guide".  www.metro9.co.kr. 30-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2022-yil.
4. ↑  문병호 의원, 기존 전철역에도 스크린도어 설치 국비지원을 스크린도어 설치로 인한 자살예방 효과 탁월 Asia News Agency (in Korean)
5. ↑  잇단 투신에도…국철 스크린도어 설치는 '서행' (Wayback Machine saytida 2013-01-14 sanasida arxivlangan) Hankooki.com (in Korean)
6. ↑  (Archive.is saytida 2014-10-21 sanasida arxivlangan) 행복미소 장지역 | [5678 NEWS] 제4회 부산국제철도 및 물류산업전(RailLog Korea 2009 - Daum 카페
7. ↑  „【韓国】ソウル市、今年中に地下鉄駅にスクリーンドア設置". 6-oktyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2022-yil.
8. ↑  '잠실광역환승센터' 3일 개통… "'국내최초' 지하에서 버스 탄다" - NewDaily 2016年12月1日
9. ↑  „미래유산 찾아보기 상세보기 - 미래유산 둘러보기" (ko).  서울미래유산. 20-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2022-yil.
10. ↑  „Seoul’s first subway line opened in 1974" (en).  koreatimes (13-fevral 2011-yil).
11. ↑  „Seoul Metro".  www.seoulmetro.co.kr.
12. ↑  „Seoul Metro operators merge" (en).  International Railway Journal (6-iyun 2017-yil).
13. ↑  „METRO9" (ko).  www.metro9.co.kr. 31-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2022-yil.
14. ↑  „▒종합 경제정보 미디어 — 이데일리▒". 20-oktyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2022-yil.
15. ↑  Go after tax wasters-INSIDE Korea JoongAng Daily
16. ↑  „Seoul Metro. Fare".  www.seoulmetro.co.kr.