recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Asunsion** yoki **Asunción** (ispancha: *Asunción*) – Paragvay Respublikasining poytaxti. Aholisi 608 ming kishi (1990). Paragvay daryosining chap sohilida. 1537-yil dabarpoetilgan. 17-asr boshlarigacha Ispaniya mustamlakasi markazi boʻlgan. 1811-yilda Asunsionda Paragvay mustaqilligi e’lon qilingan. Asunsion Paragvayning asosiy porti, sanoat, savdo markazi va transport tuguni. Milliy universitet (1889) va boshqa universitetlar, muzeylar bor. Toʻqimachilik va koʻn poyabzal fabrikalari, tegirmonlar, qand-shakar va spirt-arak zavodlari, kemasozlik korxonasi, kushxona mavjud. Neftni qayta ishlash zavodi bor. Mamlakat eksportining 75%, importining 90% Asunsion porti orqali oʻtadi. Aero-porti xalqaro ahamiyatga ega. Botanika bogʻi bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Asunson **·**  Bogota **·**  Brazilia (shahar) **·**  Buenos Ayres **·**  Jorjtaun **·**  Karakas | Kito **·**  Lima **·**  Montevideo **·**  Paramaribo **·**  Santyago **·**  Sukre |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Provans karam** - yangi rezavorlar va namlangan, tuzlangan yoki quritilgan mevalar bilan butun boshli tuzlangan karamning sabzavotli salati , sovet oshxonasining taomidir. Sovet oshxonasida mayonez bilan bog'liq bo'lgan salatlardan farqli o'laroq, Provans karam salatiga o'simlik yog'i solinadi. Sovet oshxonasida Provans karam maydalangan, to'g'ralgan va butun boshli karam bilan birga tuzlangan karamning to'rtta asosiy turidan biri sifatida qaraladi. SSSRda Provans karami meva-sabzavot sanoati tomonidan aholi talabiga ko'ra do'konlar buyurtmasi asosida yetishtirilgan. 

Provans karamini tayyorlash uchun butun boshli achitilgan oq karam katta kvadrat shaklida kesiladi, yangi klyukva yoki brusnika, tuzlangan olxo'ri, gilos yoki uzum va yangi yoki tuzlangan olma po'sti bilan qo'shiladi. Salat quruq xantal va sirka qoʻshilgan oʻsimlik moyi, shakar qoʻshib, sovuq joyda yoki muz ustida 24-48 soat davomida marinadlanadi. Provans karamini uzoq muddat saqlab bo'lmaydi. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BBV.V.Poxlyobkinning so'zlariga ko'ra, Provans karami aslida G'arbiy Evropa turi bo'lib, quruq sharob, olma, olxo'ri va kizil bilan tuzlangan qaynoq suvda chayilgan karam, besh kundan keyin foydalanishga tayyor bo'lgan. 

1927-yildagi "Murtad" («Отступник») romanida V. G. Lidin quyidagicha tasvirlaydi katta amfora - piyolalarda gazak qo'yilgan ziyofatni tasvirlaydi - klyukva solingan yog'li sariq Provans karami, vilkalar ustiga tikilgan va stol bo'ylab og'izga olib borilgan. L. E. Ulitskayaning "Sumkachi Genele" («Генеле-сумочница») hikoyasi bosh qahramoni qarindoshlar uchun "havaskor sovg'asi" Provans karamini pishirishning mayiz va limon qobig'ini o'z ichiga olgan o'n yetti komponentdan iborat "aqlga sig'maydigan retsept" bo'lgan.

Eslatmalar
----------

Adabiyotlar
-----------

* Ануфриев В. М. Никашин Ф. П. Скрипкин Г. М. „Капуста провансаль",*. Основы кулинарии*. М.: Государственное издательство торговой литературы, 1941 — 274 bet.
* Выщепан А. Г. Мельман М. Е. Назаров Б. А. „Капуста провансаль",*. Товароведение овощей, плодов и вина*, Издание второе, переработанное, Государственное издательство торговой литературы, 1963 — 182 bet.
* „Квашеные овощи",*Книга о вкусной и здоровой пище*. М.: Пищепромиздат, 1954 — 208 bet.
* Усов В. В. „Капуста провансаль",*. Основы кулинарного мастерства: искусство приготовления закусок и основных блюд*, Кулинарное искусство. От профессионалов. М.: Эксмо, 2017 — 105—106 bet. ISBN 978-5-699-80934-9.

Havolalar
---------

* GOST R 55463-2013. Provans tuzlangan karam. Umumiy spetsifikatsiyalar
**Asim Gultekin** (1975; Taşova, Amasya — 2020-yil 22-iyul; Yalova), turk jurnalisti, pedagog va yozuvchi.

Gultekin 1975-yilda Amasiyaning Taşova tumanida tugʻilgan; Oʻrta taʼlimni Kartal Anadolu Imom Xatip Liseyida, universitet taʼlimini Marmara Universiteti Turk tili va adabiyoti oʻqitish boʻlimida tamomlagan.

Turli viloyatlardagi maktablarda adabiyot oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. U uzoq yillar Turkiya Jurnallar Uyushmasi raisi boʻlib ishlagan va anʼanaviy Jurnal kunlari/Jurnal yarmarkalarini boshlagan. U Butunjahon jurnallar assotsiatsiyasini tashkil etishda kashshof boʻlgan. Til va etimologiyaga qiziqishi tufayli u Til uyi etimologiya jamiyatiga asos solgan. 2008-yilda „Yil oʻqituvchisi" deb topilgan.

Turli nashriyot va jurnallarda muharrir, maslahatchi va tahrir hay’ati sifatida oʻz hissasini qoʻshgan. Biat, *Seher*, *Kitap Postasi, Cafcaf* *va* *CF* *jurnallarini* nashr ettirdi. U madaniyat va sanʼat yangiliklari jamlanadigan „Dunyomiz" veb-sayti asoschilaridan biri boʻlib, uzoq yillar bosh muharrirlik qilgan. *Iyul*, *Orbit*, *Yedi Klima*, *Yeni Shafak*, *Sağduyu*, *Milli* Gazete, Decre Newspaper *Vakit*, *Şehrengiz*, *Rüya Chinari*, *Kırklar*, Gerçek *Hayat*, *Genç* kabi jurnal va gazetalarda ham madaniy maqolalar chop etildi.

U 2020-yil 22-iyul kuni 45 yoshida Yalova shahrida yurak xurujidan vafot etdi. U 2020-yil 23-iyulda oʻzi tugʻilib oʻsgan Taşovada, Doʻgʻu mahallasi qabristonida dafn etilgan.

U uylangan va ikki farzandi bor edi.

Asarlari
--------

* *Turk tilidagi sonlarning kelib chiqishi haqida mingdan bir insho* (Iz Yayınları)
* *Oʻlimga qarshi tanishuv* (iz nashrlari)

Manbalar
--------

1. ↑  „DERGİBİR - Dünya Dergiler Birliği". *www.dunyadergilerbirligi.com*. 8 ağustos 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7 ağustos 2020.
2. ↑  „Asım Gültekin yılın öğretmeni". *www.timeturk.com*. 8 ağustos 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7 ağustos 2020.
3. ↑  „Temmuz Dergisi – Edebiyat – Sanat – Fikriyat" (Türkçe). 13 mayıs 2005da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7 ağustos 2020.
4. ↑  „Asım Gültekin kimdir?" (Türkçe). *Millî Gazete* (22 temmuz 2020). 9 ağustos 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ağustos 2020.
5. ↑  „Yazar Asım Gültekin son yolculuğuna uğurlandı". *Anadolu Ajansı* (23 temmuz 2020). 23 temmuz 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ağustos 2020.
**Protsessing — bu toʻlov operatsiyalarini amalga oshirishda foydalaniladigan maʼlumotlarni qayta ishlash** faoliyati.  Bunday faoliyat protsessing markazlari (toʻlov xizmatlari provayderlari) tomonidan amalga oshiriladi. Protsessing xizmatlari koʻproq quyidagi sohalarda qoʻllaniladi:

* elektron toʻlovlarni qayta ishlash;
* plastik kartalarni qayta ishlash.

Protsessingni xalqaro va mahalliy toʻlov tizimlarining kartalariga tegishli xizmat koʻrsatish operatsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan bank faoliyatiga va bankdan tashqari faoliyatga boʻlish kerak. Bank protsessing — bank kartalarining emissiyasi yoki ekvayringidan iborat.  Xorijiy banklarning mamlakatimizga kirib kelishi ham xalqaro bank kartochkalarining muomalaga chiqarilishi va protsessing xizmatlariga talabning oshishiga xizmat qilmoqda.

Muntazam toʻlovlarni qabul qilish (uyali aloqa, internet, raqamli texnologiyalar, kommunal xizmatlar va boshqalar), pul oʻtkazmalari, shuningdek, yangi yoʻnalish — nobank kartalari (ijtimoiy, transport, sovgʻa, benzin) kabi operatsiyalarga xizmat koʻrsatish  nobank protsessingga misol boʻladi.

Yana qarang
-----------

* Toʻlov tizimi
* Toʻlov xizmatlari provayderi

Manbalar
--------

1. ↑  „Процессинг пластиковых карт, процессинговая компания — система PayOnline". 7-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2013-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-07-07).

Adabiyotlar
-----------

* Protsessing / O. N. Misko // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov. — M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2004—2017.
**Asʼhob ur-ras** (arabcha) – Qurʼoniy istiloh. "Furqon" (38-oyat) va "Qof" (12-oyat)da Od va Samud qavmlari bilan bir qatorda Asʼhob ur-ras qavmi haqida ham oyat bor. Tafsirlarda "Asʼhob ur-ras"ning kimlar boʻlgani va qaysi zamonda yashaganlari haqida turli fikrlar mavjud. Baʼzi rivoyatlarda, A.R. (rass nuragan quduq maʼnosini anglatadi) Yamomada yashovchi Samud qavmidan boʻlib, asosan quduqlar atrofida yashashgani aytiladi. Ular ulkan qonxoʻr qushlardan aziyat chekkanlar. Xantala ibn Safvon duo qilib, ularni ushbu balodan qutqaradi. Ammo qavm uning daʼvatiga quloq solmaydi va nuragan quduqqa tushib halok boʻladi.

Alisher Navoiy "Tarixi anbiyo va hukamo"da maʼlumot berishicha, Magʻrib (Shimoliy Afrikadagi mamlakat)da Ras ismli podshoh Haq dinidan yuz oʻgirib, Xudolik daʼvosini qila boshlaydi. Qavm orasida fisq-u fujur, birjinsli nikoh avj oladi. Xantala ibn Safvon ularni bunday ishlardan qaytarmoqchi boʻladi, ammo A.R. uning gapiga quloq solmaydi. Xantala qargʻishi sababli mamlakatda qurgʻoqchilik yuz beradi. Ras boshchiligidagi mushriklar Xantalaga qarshi qoʻshin tortadi va magʻlub boʻladi. Rasning oʻzi qochib, mis va qoʻrgʻoshindan yasalgan qalʼaga berkinadi, ammo Azroil uning jonini oʻsha yerda oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat"*.
2. ↑  *"Tarixi anbiyo va hukamo"*.
**Babulnath Mandir** — Hindistonning Mumbay shahridagi qadimgi Shiva mandiri. Girgaum Chowpatty yaqinidagi kichik tepalikda joylashgan boʻlib, u shahardagi eng qadimgi mandirlardan biridir, Bobul daraxti Rabbiysi qiyofasidagi Shiva bu maʼbaddagi asosiy Xudosi sanalar ekan. Sodiqlar mandirga koʻtarilib, shivlingning Darshanini qoʻlga kiritadilar va Rabbiyning marhamatiga ega boʻlishadi. Maʼbadga lift bilan chiqish ham mumkin. Maʼbadlarga har yili oʻtkaziladigan Mahashivratri festivalida millionlab dindorlar tashrif buyurishgan holda shu yerga kelishar ekan.

Raja Bhimdev davridan buyon
---------------------------

 Maʼbadning oldingi koʻrinishi'
Babulnat ibodatxonasi Shiva Linga va butlar dastlab XII asrda mintaqaning oʻsha paytdagi hindu qiroli Bhimdev tomonidan muqaddas qilingan. Vaqt oʻtishi bilan maʼbad koʻmilgan va maʼlum vaqt ichida yoʻqolgan. Butlar 1700—1780-yillar oraligʻida qayta topilgan. Birinchi maʼbad 1780-yilda qurilgan.

 „Babulnath, Maharashtriyan uslubi"
Qayta topilgan topilmaning, 5 ta asl butlar topilgan va qazib olindi. Asosiy Shiva Linga, Ganesh, Hanuman, Parvati va boshqalar. Ulardan birinchi boʻlib topilgan toʻrttasi maʼbadda joylashgan. Beshinchisi XVIII asrda qazilganida singanligi sababli dengizga tashlab yuborilgan. XXI asrda faol neʼmatlar bilan mashhur boʻlgan juda mashhur maʼbad.

Tarixi
------

Birinchi ibodatxona qurilganda, yer Parsi jamoasiga tegishli edi. Yaqin atrofda 5 ta Daxma (Parsi oxirgi dam olish joyi) mavjud edi. Ibodatxonani qurish uchun oʻsha paytda Parsi jamoasi uchun juda koʻp qarshilik boʻlgan. Bu qarshilik 1800-yil oxirigacha, masalani sudlar tomonidan maʼbad foydasiga hal boʻlgunga qadar davom etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Babulnath temple bans plastic bags on premises". *The Times of India* (12-fevral 2010-yil). Qaraldi: 3-aprel 2013-yil.
2. ↑  „Babulnath Ma'badi".. Qaraldi: 11-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Babulnath Ma'badi".. Qaraldi: 11-noyabr 2022-yil.
**Ishchi-yoshlar teatri** - havaskor lik va yarim-professional teatr turi. 20-y. larning 2-yarmi, 30-y. larning boshida keng tarqalgan. Toshkentda 1929 y. rus, 1930 y. oʻzbek I.-yo.t. ochildi. Bu teatrlarning repertuari siyosiy tashviqot harakterida boʻlib, spektakllarda musiqa, raqs, hazil-mutoyibalar bilan kundalik hayot aks ettirildi. Ijrochilar, asosan, ishchi yigit va qizlardan iborat boʻlgan. I.-yo.t. ning spektakllari yarim improvizatsiya xa-rakteridagi ssenariylar asosida qurilib, haqiqiy dramaturgiya, mumtoz merosdan chekinishga, sxematizmga, yuzakilikka va aktyorlik ijro madaniyatining susayishiga olib keldi. 1932 y. 23 aprel dan yirik professional darajadagi I.-yo.t. davlat teatriga aylantirildi. Havaskorlik jamoalari esa kasaba uyushmalari ixtiyoriga oʻtkazildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
ʻʻʻIshkamba shoʻrvasiʻʻʻ (turkcha: *İşkembe çorbası*, Ishkembe — qorin, çorba — shoʻrva; bolgar va makedonlarda ʻʻshkembe chorbaʼʻ) — qorin va ichak-chavoqlardan tayyorlangan shoʻrva. Forscha shekambe (شکمبه, „qorin") va shurba (شوربا, „shoʻrva")dan olingan. Turk, bolgar, makedon, serb va bosniya oshxonalarining anʼanaviy taomi.

Turkiyada ishkamba shoʻrvasini odatda qoʻy yoki mol qornidan pishirib, sirka-sarimsoq sousi yoki tuxum-limonli terbiye sousi qoʻshib isteʼmol qilinadi. Shoʻrva oshqozonning turli qismlaridan tayyorlanishi mumkin, „Tuzlama, ishkembe, şirden va damar" turlari uchraydi. Boshqa baʼzi mamlakatlarda boʻlgani kabi shoʻrva ham bosh ogʻrigʻiga shifo hisoblanadi va koʻpincha Yangi yil dasturxonlarida uchraydi. Bu birinchi marta 1800-yillarda qayd etilgan, bu taom Usmonlilar orasida mashhur shoʻrva sifatida tavsiflangan va raqidan keyin tanovul qilingan. Shunga oʻxshash qorin shoʻrva yoki ichak-chavoq shoʻrvasi Gretsiyada (skembés, skemuths), Bolgariyada (shkembejinitsa), Ruminiyada (ciorbă de burtă) va Bolqonda (shkembé chorba) tayyorlanadi. Turkiya va Bolqonda u milliy shoʻrva hisoblanadi.

Tayyorlanishi
-------------

Qorin va ichak-chavoqlar pishgunicha uzoq qaynatiladi, kesib, shoʻrvaga quyuqlashtiruvchi ru va bulyon qoʻshiladi, sarimsoq va ziravorlar solinadi. Retseptlarda garmdori, smetana, sut, bekon masalliq sifatida qoʻshilishi uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Çorba — Kelime Etimolojisi, Kelimesinin Kökeni". 16-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2020-yil.
2. ↑  Annie Kay, ʻʻBulgariaʼʻ, Bradt Travel Guides, 2015, p. 57
3. ↑  ʻʻDK Eyewitness Travel Guide: Istanbulʻʻ, 2014, p. 199
4. ↑  „Çorba". 16-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2020-yil.
5. ↑  Ishkembe (sup iz trebuxi)
6. ↑  Kuxni narodov mira. T. 16. Tureskaya kuxnya/Baragamyan Anait. — M.: Komsomolskaya pravda — Directmedia, 2014, 70s. — S.7 Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-05-11). ISBN 5747500996, 9785747500990
**Linda Diane Thompson** (1950-yilda tugʻilgan) — amerikalik qoʻshiq yozuvchisi, sobiq aktrisa va goʻzallik tanlovi gʻolibi.

Yoshligi
--------

Thompson 1950-yilda tugʻilgan va Memfisda (Tennessi shtati) Margie (niyasi White) va Sanford Abel Thompsonning qizi boʻlib oʻsgan. Uning akasi Sem Elvis Presleyning tansoqchilaridan biri edi.

Faoliyati
---------

Thompson Miss Shelby okrugi edi (1969). 1970-yil sentyabr oyida u Memfisda „Mid-Janubiy goʻzal" deb nomlandi.

### Aktyorlik

1977-yilda Thompson *Hee Haw* teleserialida doimiy ishtirokchiga aylandi. Keyinchalik u *CHiPs*, *Starsky &amp; Hutch*, *Vega$*, *Fantasy Island*, *The Fall Guy* va *Beverly Hills, 90210* kabi teleseriallarda kichik bir epizodli rollarni ijro etgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

1972-yil 6-iyulda Thompson Memfisdagi Memfian teatrida Elvis Presley tomonidan uyushtirilgan shaxsiy film namoyishida qatnashdi. Oʻsha paytda Thompson 22 yoshda edi. U va Presley 1976-yil Rojdestvo bayramida ajralishdan oldin toʻrt yil davomida uchrashishdi. Ular ajralishdi, chunki undan oldingi Priscilla singari, Thompson ham Presleyning turmush tarzi bilan mumkin boʻlmagan „oddiy" hayotni xohlagan. Biroq, ular yaxshi munosabatlarda ajralishdi va Presley vafotigacha yaxshi doʻst boʻlib qolishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Info re parents, Legacy.com; accessed March 25, 2015.
2. ↑  Elvis Presley profile, Reviewjournal.com; accessed March 25, 2015.
3. ↑  „Miss memphis and shelby county pageants". 28-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2014-yil.
4. ↑  Memphis Commercial Appeal, „Mid-South Memories", September 8, 2010.
5. ↑  „Interview with Linda Thompson | Elvis Articles". *Elvis.com.au*. Qaraldi: 13-noyabr 2021-yil.
6. ↑  „Linda Thompson memoir recalls loving Elvis Presley, Bruce Jenner". *The Commercial Appeal* (19-avgust 2016-yil). Qaraldi: 20-avgust 2016-yil.
**Samoʼ** (arab. — eshitmoq, tinglamoq) — 1) musulmon madaniyatida shogirdlarning hadis va boshqa diniy asarlarni oʻzlashtirish yoʻli, ularni yozuv matnga qarab emas, balkim murshidlardan eshitib olib yodlash usuli; 2) 9-asrdan sufiylarning diniy gʻazallarni ohangga solib oʻqish uslubi; 3) (zikru S.) — Oʻrta va Yaqin Sharqsa shasavvuf mazmunidagi asarlarni musiqiy, baʼzida esa (mas, Jaloliddin Rumiy asos solgan mavlaviya tariqatida va boshqalarda) tana harakatlari vositasida ham ijro etish anʼanasi. 9—10-asrlarda shakllangan boʻlib, keyinchalik deyarli barcha tariqat (qodiriya, kubroviya, yassaviya, naqshbandiya va boshqalar)da turli koʻrinishlarda keng tarqalgan. S. amaliyotida musiqiy cholgʻular (tanbur, dutor, rubob, nay, chang, ud va boshqalar) bilan birgalikda oʻyin usullari ("chorzarb", "samoiy", "yak qars", "besh qars" va h.k.) ham jalb qilingan. 18—19-asrlarda S anʼanalari zikr, kashta ashula (xonaqoiy, haqqoniy), katta oʻyin turkumlar tarkibiga, turk maqamlarchgg. ("Ogʻir Samoiy", "Yuruk Samoiy", "Soz Samoiysi"), arab mumtoz musiqasi ("Samoy darj", "Samoy bashraf" va boshqalar) ga singib ketgan. S. masalalari Gʻazoliy, Kalobodiy Buxoriy, Xujviriy va boshqa tasavvuf nazariyotchilari asarlarining alohida bob va fasllarida batafsil sharhlangan.

Abdumannon Nazarov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Samosud**, **oʻzicha sudlash** — huquqbuzarlik sodir etgan yoki huquqbuzarlik sodir etishda gumon qilingan shaxs haqida tegishli davlat organiga xabar qilmasdan, uni o‘zboshimchalik bilan qonunga xilof ravishda jazolash. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

"O‘zicha sudlash" nima va nimasi bilan xavfli?

"O‘zicha sudlash" – bu huquqbuzarlik sodir etgan yoki huquqbuzarlik sodir etishda gumon qilingan shaxs haqida tegishli davlat organiga xabar qilmasdan, uni o‘zboshimchalik bilan qonunga xilof ravishda jazolashdir.

"O‘zicha sudlash" degan illatning yaqqol misoli sifatida, yaqinda, Toshkentning Qo‘yliq bozorida birovning avtomobilini ochayotgan shaxslarni, Samarqand viloyatida fermer xo‘jaligi mol-mulkini o‘g‘irlashda gumon qilingan shaxslarni, Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi Sirdaryo viloyat filialida bemorning o‘limida gumon qilingan shifokorlarning o‘zboshimchalik bilan jazolanganini ko‘rsatish mumkin.

O‘zicha sudlash jamiyat uchun katta xavf tug‘diradigan holat. Nimasi bilan deysizmi? Asosiy xavflarni sanab o‘tamiz, demak:

- birinchidan, "o‘zicha sudlash" oqibatida jazolangan shaxs aslida aybsiz bo‘lishi yoki aybdor-u, lekin jazo adolatli bo‘lmasligi, ya'ni arzimagan qilmish uchun juda jiddiy jazo berib yuborilishi mumkin. Chunki, o‘zicha sudlash ko‘pincha to‘satdan aniqlangan holatlar bo‘yicha va holat sodir bo‘lgan joyning o‘zida, ko‘pchilikning his-hayajonini jilovlash imkoni mavjud bo‘lmagan sharoitlarda sodir etiladi. "O‘zicha sudlash" paytida jazolayotgan shaxslar jazo adolatli bo‘lishi kerakligini o‘ylab o‘tirmaydi, odatda kuchi yetganicha jazolab yuboraveradi;

- ikinchidan, "o‘zicha sudlash"ni amalga oshirayotganlarning o‘zlarini sog‘ligi va hayoti xavf ostida qolishi mumkin. Agar ushlangan shaxs rostdan ham jinoyati bo‘lsa va o‘zi bilan pichoq yoki biror sovuq qurol olgan bo‘lsa, jazolamoqchi bo‘lganlarning sog‘ligiga jiddiy zarar yetkazishi mumkin;

- uchinchidan, o‘zicha sudlash bu shunchaki tartibsizlik va madaniyatsizlik bo‘lib, o‘zini hurmat qilgan har qanday davlatda Hukumat bunday holatlarga qarshi keskin kurashadi. Chunki, har qanday tartibsizlik mamlakatni rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi, obro‘siga salbiy ta'sir ko‘rsatadi va vaqtida to‘xtatilmasa xaos, ya'ni boshboshdoqlikka olib kelishi hech gap emas.
**Ishga tiklash** — mexnat shartno-masi gʻayriqonuniy ravishda bekor qilingan yoki xodim konunga xilof tarzda boshqa ishga oʻtkazilgan hollarda uning avvalgi ishga tiklanishi. Xodim ish beruvchining oʻzi, sud yoki boshqa vakolatli organ tomonidan ishga tiklanadi. Bunda ish beruvchi xodimga yetkazilgan zararni qoplashga majburdir. Zararni qoplash: xodimga majbu-ran progul qilgan vaqti uchun ish beruvchi haq toʻlashi shart ekanligidan; mehnat shartnomasi bekor etilganligi, yaʼni xodim ishdan boʻshatilganligi yoki boshqa ishga oʻtkazilganligi ustidan shikoyat qilish bilan bogʻliq qoʻshimcha xarajatlar (mutaxassislardan maslahat olish, ish yuritish, yoʻl kira va h. k.) uchun hamda xodim koʻrgan maʼnaviy zarar uchun kompensatsiya toʻlashdan iborat. Maʼnaviy zarar uchun tulanadigan kompensatsiya miqdori ish beruvchining xatti-harakatiga berilgan bahoni hisobga olgan holda, sud tomonidan belgilanadi, lekin bu miqdor xodimning oylik ish haqidan kam boʻlmasligi shart. Shuningdek, konunga xilof ravishda mehnat shartnomasi bekor etilgani yoki boshqa ishga oʻtkazilgani tufayli progul qilishga majbur boʻlgan vaqt uchun xodimga oʻrtacha ish haqi yoxud kam haq toʻlanadigan ishni bajargani uchun ish haqi oʻrtasidagi farq toʻlanadi, lekin majburiy progul muddati bir yildan osh-masligi kerak. Xodimning iltimosiga koʻra, sud uni I.t. oʻrniga majburan progul qilgan vaqti uchun ish haqi, maʼnaviy zarar, ishdan boʻshatish yoki boshqa ishga oʻtkazish yuzasidan sudga shikoyat qilish bilan bogʻliq xarajat pulidan tashqari, kamida 3 oylik ish haqi miqdorida qoʻshimcha qaq undirib berishi mumkin (OʻzR Mehnat kodek-si, 111 —122-moddalar); xodim qonunsiz asoslarga muvofiq yoki belgilangan tartib buzilgan holda ishdan boʻsha-tilib, korxona, muassasa, tashkilotning tugatilganligi tufayli uni ishga tiklab boʻlmaydigan hollar baʼzan yuzaga keladi. Bu holda sud ishdan boʻshatishni notoʻgʻri deb topib, xodimning daʼvosi boʻyicha mazkur korxona, muassasa va tashkilotni tugatish komissi-yasiga yoki ularni tugatish haqida qaror qabul qilgan organ ga, zarur hollarda esa korxonaning huquqiy vorisiga murojaat etib, ular zimmasiga bir yilga qadar davom etgan majburiy progul vaqti uchun xodimga ish haqi toʻlash majburiyatini yuklaydi. Ayni vaqtda sud korxona, muassasa, tashkilot tugatilganligi munosabati bilan xodimni ishdan boʻshatilgan, deb topadi va u qoʻshimcha yordam olish kafolatidan foydalanadi. Umuman, xodim I.t. boʻyicha daʼvo bilan uni ishdan boʻshatish haqidagi buyruqdan koʻchirma berilgan vaqtdan boshlab bir oy ichida sudga shikoyat qilishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad Ahmad Al-Modiahki** (1974-yil 1-iyunda tug'ilgan) shaxmat bo'yicha grossmeyster. U Qatarda grossmeyster unvonini qo'lga kiritgan birinchi o'yinchi bo'ldi va mamlakatning eng yuqori o'yinchisi hisoblanadi. *Arab davlatlari ichida "Asrning eng yaxshi o'yinchisi*" sovrini bilan taqdirlandi.

Al-Modiahki 1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002 va 2006-yillarda toʻqqizta shaxmat olimpiadalarida qatnashgan, umumiy rekord (+62,=28,-). 1996-yil 32-shaxmat Olimpiadasida u birinchi doskada yakkama-yakka chiqishi uchun 8/10 ball bilan oltin medalni qo'lga kiritdi. U 1998-yilda 33-shaxmat Olimpiadasida takrorlagan spektaklni bu safar 7,5/8 ball bilan takrorladi. 1994 va 2002-yillarda uning shaxsiy ko'rsatkichlari unga bronza medalini taqdim etdi.

U Las-Vegas (1999), Nyu-Dehli (2000), Moskva (2002) va Liviyada 2004-yilgi shaxmat bo'yicha FIDE jahon chempionatlarining nokaut bosqichida to'rt marta o'ynagan.

U to'rt marta shaxmat bo'yicha Arab chempionatida g'olib chiqdi: 1994, 1997, 2000 va 2002 (Xichem Hamduchi bilan birgalikda). Boshqa g'alabalar orasida Marokashdagi Agadir Open, Andorra Open (1999), Tunisdagi ochiq turnir (1997) va Hindistondagi Goodrike Open (1995) va Ispaniyadagi Benasque Open (1997)da birinchi o'rinlarni bo'lishdi.

2001-yilda u grossmeyster Chju Chenga uylandi, u hozirda Qatar terma jamoasida o'ynaydi. 2003-yil oktyabr oyida u FIDE reytingida maksimal 2588 ballga erishdi.

Manbalar
--------


1. ↑  „Bibliography from Qatar Chess Association".  Qatarchess.com. 2-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2011-yil.
2. ↑  *Wojciech Bartelski.* „32nd Chess Olympiad, Yerevan 1996, information".  OlimpBase (2-oktabr 1996-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2011-yil.
3. ↑  *Wojciech Bartelski.* „33rd Chess Olympiad, Elista 1998, information".  OlimpBase (13-oktabr 1998-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2011-yil.
4. ↑  „World Chess Championship Index".  Mark-weeks.com. Qaraldi: 20-oktabr 2011-yil.
5. ↑  „Olympiad R3: Kramnik, Anand play and win".  ChessBase.com. Qaraldi: 20-oktabr 2011-yil.
**Chistiklar** (Alcidae) - rjankasimonlar turkumiga mansub qushlar oilasi, 22 turi bor. Haqiqiy dengiz kushlari. Ogʻirligi 80 g dan 1,2 kg gacha. Usti qora, qorni oq. Ikkala jins ham bir xil tusda. Tana tuzilishi suvda suzish va shoʻngʻishga yaxshi moslashgan. Oyokdari qisqa, oldingi uch barmogʻi suzgʻich parda bilan tutashgan. Tumshugʻi har xil koʻrinishda. Juda tez uchadi. Chistik. Uchishda orqaga uzatilgan panjalari rul vazifasini bajaradi. Yerda besoʻnaqay va yomon yuradi; suv ostida qanotlari yordamida harakatlanadi. Urchish davrida boshida patli kokillar, tumshugʻida shoxsimon plastinka va oʻsmalar paydo boʻladi. Ch. quruqlikka faqat tuxum qoʻyish uchun chiqadi. Qoya yoriklariga va boshqa joylarga uya quradi. Koloniya hosil qiladi. 1—2 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumini nari va modasi navbat bilan 24—35 kun bosadi. Mayda baliq, qisqichbaqalar, mollyuskalar, dengiz chuvalchanglari bilan oziqlanadi. Shimoliy Muz okeani, Yevropa, Osiyo hamda Amerikaning Tinch va Atlantika okeanlari shim. qirgoklarida tarqalgan. Tuxumi va goʻshti uchun koʻp ovlanganligi sababli kamayib bormoqda. Hozir tuxumini yigʻish takiqdangan. Katta ahamiyatga ega boʻlgan qushlar bozori qoʻriqxonalarga aylantirilgan. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Mohiyat va hodisa** - falsafiy tushunchalar. Mohiyat narsalarning ichki mazmuni boʻlib, ularning turli tuman xossalari va munosabatlarini yaxlit aks ettiradi. Hodisa narsaning biror tarzda zohir boʻlishi, tashqi mavjudlik shaklidir. Insonning bilishi dastlab hodisalarni bilishdan boshlanadi, soʻng uning mohiyatini tushuna boshlaydi. Mohiyat narsalarni chuqur tahlil qilish natijasida, amaliyot jarayonida bilib boriladi. Fanning vazifasi borliqdagi hodisalarni ularning belgi va xususiyatlari ostida yotgan mohiyatni izlab topishdan iborat. M. va h. tushunchalari inson bilimlari tizimining hamma sohalariga tegishli boʻlib, dunyoni bilishning metodologik vositasi hisoblanadi. Narsalarning doimo oʻzgarib va rivojlanib turishi jarayonida ularning mohiyati, shunga mos tarzda hodisalar ham oʻzgarib turadi. Mohiyatdagi har qanday juzʼiy oʻzgarish muqarrar ravishda hodisada ifodalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lik** (qadimgi yunoncha: *Λύκος* „boʻri") — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Teban qahramoni, Nikteyning akasi. Sparta Xtoniyning oʻgʻli yoki Giriey va nimfa Kloniyaning oʻgʻli. Uning xotini Dirka edi.

U Flegiyni oʻldirib, ukasi bilan Yevbeyadan qochishga majbur boʻladi va Xiriyaga joylashadi. Penfey bilan doʻstligi tufayli birodarlar Fiv fuqarolari boʻlishdi. Likus fivaliklar tomonidan strateg sifatida tanlangan, Laiyaning goʻdakligida hokimiyatni qoʻlga kiritgan va 20 yil hukmronlik qilgan. Nikteaning iltimosiga binoan u Antiopega qochib ketgan Sikionga yurish qiladi va uni boʻysundiradi. Likus Antiopani asirlikda ushlab turadi va unga shafqatsiz munosabatda boʻladi. Antiopning bolalari Zef va Amfion ulgʻaygach, Likusni oʻldirishadi. Boshqa manbaga koʻra, Lik ikki marta qoʻriqchi boʻlgan: birinchi navbatda Labdak bilan, keyin Layus bilan. Yoki Lay tomonidan taxtdan tushirilgan, soʻng Amfion va Zef tomonidan oʻldirilgan. Lika uyining xarobalari Thebesda koʻrsatilgan.

Yevripidning „Antiopa" tragediyasining bosh qahramoni. Yevripidning soʻzlariga koʻra, Lik tirik qoladi, lekin Germesning irodasi bilan u hukmdorlikni Amfionga berdi.

Adabiyotlar
-----------

* Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Мифологический словарь/Гл. ред. Мелетинский Е.М. — М.: Советская энциклопедия, 1990 г. — 672 с.

Yana qarang
-----------

* Like (Gerkulesning dushmani)

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.54; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 10, 1; 5, 5.
2. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 5, 5
3. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 10, 1
4. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 5, 5
5. ↑  Nikolay Damasskiy. Istoriya, fr.7 Yakobi
6. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 16, 7
7. ↑  Gigin. Mifi 8
**Likvatsion konlar** - tarkibida metall sulfidlar mavjud boʻlgan mag-maning sovishi va kristallanishidan hosil boʻlgan foydali qazilma uyumlari. Likvatsiya natijasida silikatli va sulfidli eritmalar hosil boʻladi. Silikatli eritmani sovib qotishida gabbro-peridotitli magmatik jinslar, sulfidli eritmaning kristallanishida esa sulfid rudali konlar hosil boʻlgan. Bunday konlar likopchasimon massivlarning tub qismida tashkil topgan. Sulfidli mis-nikel Likvatsion konlar kengroq tarqalgan, ularning tarkibida koʻp miqdorda pirrotin, pentlandit, xalkopirit va bir oz magnetit, kobalt hamda platinoid minerallari boʻladi. Rudalar massiv va xoldor tuzilishida. Sulfidli mis-nikelli Likvatsion konlarni ichida eng yirik va rudaga boylari maʼlum va ular mis, nikel, kobalt va platinoidlarni qazib olishda asosiy manba hisoblanadilar (mas, Rossiyada Norilsk, Talnax, Pechenga, Kanadada Sadberi, Avstraliyada Kambal konlari).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yaunde** — Kamerun poytaxti (1960-yildan). Markaziy provinsiyaning maʼmuriy markazi. Aholisi 800 ming kishi (2001). Shahar tropik oʻrmon orasidagi yassitogʻlikda, 750 m balandlikdagi "etti tepalik"da joylashgan. Iqlimi ekvatorial, yanvarning oʻrtacha temperaturasi 22,8°, iyulda 20,7°, yillik yogʻin 1600 mm. Mamlakatning yirik transport yoʻllari chorrahasi. Okean orqali keltiriladigan yuklar shahardan mamlakat ichkarisi, Markaziy Afrika Respublikasi va Chadga tashiladi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Oziq-ovqat (kakao moyi ishlab chiqarish, pivo pishirish, tamaki fabikasi va boshqalar) va yogʻochsozlik korxonalari mavjud.

Shaharga 1888-yilda nemislarning harbiy posti sifatida asos solingan. 1919-yildan Fransiyaning Sharqiy Kamerun mulkining, 1946— 60 yillarda Fransiya boshqaruvi ostidagi BMT vasiyligidagi hududning maʼmuriy markazi. Shahar zamonaviy reja asosida qurilgan. Ya.da hukumat muassasalari, banklar joylashgan. Universitet, ilmiy tekshirish institutlari, kutubxona va muzeylar bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Afrika geografiyasi | *Afrika geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Afrika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Abuja **·**  Addis-Abeba **·**  Akkra **·**  Jazoir **·**  Antananarivu **·**  Asmera **·**  Bamako **·**  Bangi **·**  Banjul **·**  Bisau **·**  Brazzavil **·**  Bujumbura **·**  Viktoriya **·**  Vindxuk **·**  Gaborone **·**  Dakar **·**  Jibuti **·**  Juba **·**  Dodoma **·**  Qohira **·**  Kampala **·**  Kigali **·**  Kinshasa **·**  Konakri **·**  Librevil **·**  Lilongve **·**  Lome **·**  Luanda **·**  Lusaka **·**  Maseru **·**  Malabo **·**  Maputu **·**  Mbabane **·**  Mogadisho **·**  Monroviya **·**  Moroni **·**  Nayrobi **·**  Njamena **·**  Niamey **·**  Nuakshot **·**  Port-lui **·**  Porto-Novo **·**  Praya **·**  Pretoriya **·**  Rabot **·**  San-Tome **·**  Tarobulus al-Gʻarb **·**  Tunis **·**  Uagadugu **·**  Fritaun **·**  Xarare **·**  Xartum **·**  Yamusukro **·**  Yaunde

Boshqa hududlar: Jeymstaun **·**  Sen-DeniTan olinmagan davlatlar: Bir-Lelu **·**  Garoue **·**  Tombuktu **·**  Xargeysa **·**  Al-Ayun
 |

 |
Turli xil yatsuhashi. Yuqoridan pastgacha shirinliklar: tofu, doljin, kunjut.
Yatsuxashi yapon qandolat maxsuloti boʻlib, asosan esdalik taomi (miyagegashi) sifatida sotiladi. Bu Kiotodagi eng mashhur meibutsu (mashhur mintaqaviy mahsulotlar) dan biridir. U glyutinli guruch unidan (jōshinko, jōshinko), shakar va doljindan tayyorlanadi. Pishirilgan, u senbeiga o'xshaydi. Qattiq krakerlarning shakli yapon arfasi yoki koto yoki uzunasiga kesilgan bambuk sopi o'xshaydi. 

Xom, pishirilmagan yatsuxashi ( *Nama yatsuhashi* ) yumshoq, mochiga o'xshash tuzilishga ega ,ko'pincha qizil loviya pastasiga o'ralgan holda iste'mol qilinadi. Pishirilmagan yatsuxashi ( *Nama yatsuhashi* ) juda yupqa o'ralganidan so'ng kvadrat shaklida kesiladi va uchburchak shaklga keltirish uchun diagonal bo'ylab uchburchak shaklda buklanadi, ichiga qizil loviya xamiri solinadi. Pishirilmagan yatsuhashi turli xil ta'mlarda ham bo'lishi mumkin. Ommabop ta'mlar orasida doljinli va matchali turlari mavjud. Yatsutashi ham to'rtburchak shaklga o'raladi va bug'da pishiriladi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Yatsuhashi". *This is Japan* (9-may 2017-yil). Qaraldi: 7-oktabr 2018-yil.
**Likurg** (qadimgi yunoncha: *Λυκοΰργος*) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Argolidadagi Nemeya viloyati hukmdori. Bir nasl-nasabga koʻra, Pronaksning oʻgʻli (Talayning oʻgʻli). Boshqa versiyaga koʻra, Feretning oʻgʻli. Xotini Yevridika (yoki Amfitiya), oʻgʻli Ofelt. Yettilikning Fivaga qarshi yurishi paytida uning kichkina oʻgʻlini ilon chaqib oladi. Likurg yurish ishtirokchilarini bunda aybdor deb hisoblab, Amfiara bilan jang qildi, ammo Adrast va Tidey ular oʻrtasidagi jangni toʻxtatdilar. Stesixorning soʻzlariga koʻra, Fivaga qarshi yurish ishtirokchisi edi, uni oʻldirishgan, ammo keyin Asklepiy tomonidan tiriltirilgan.

Uning mozori Nemeyada joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т. 2. С. 55
2. ↑  Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 14; III 6, 4
3. ↑  Павсаний. Описание Эллады III 18, 12
4. ↑  Стесихор. Эрифила, фр.194 Пейдж
5. ↑   Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 13; III 10, 3, ссылка на Стесихора
6. ↑   Павсаний. Описание Эллады II 15, 3
**Nusayba binti Ka'b** ( arabcha:   ; shuningdek *ʾUmmu ʿAmmara*, *Ummu Umara*, *Ummu Mara* ), Islomni qabul qilgan ilk ayollardan biri edi. U Muhammad s.a.v ning sahobiyalaridan edi.

Hayoti
------

Madinada yashovchi Banu Najjor qabilasidan bo'lgan Nusayba Abdulloh ibn Ka'bning singlisi, Abdulloh va Habib ibn Zayd al-Ansoriyning onasi edi.

Mus'ab ibn Umayr Nusayba va Ummu Muni Asmo binti Amr ibn Amr ibn Mus'abdan yangi dinni o'rgatganidan so'ng Madinaning 74 nafar boshliqlari, jangchilari va davlat arboblari Aqabaga kelib Islom diniga qasamyod qilishgan. Ular to'g'ridan-to'g'ri payg'ambar Muhammad s.a.v. ga shaxsan qasamyod qilgan ikkita ayol edi. Uning turmush o'rtog'i G'ozya ibn Amr Muhammadga ayollar ham o'z *bay'atlarini* shaxsan o'tkazishni xohlashlarini aytdi va u rozi bo'ldi. Madinaga qaytib, shahar ayollariga islom dinini o‘rgata boshladi. Bu bay'at yoki garov uning asosiy shaxslari tomonidan shahar ustidan hokimiyatning Muhammadga amalda topshirilishi edi. Uning eng mashhur roli Uhud jangida bo'lib, u erda payg'ambarni himoya qilgan. U Hunayn, Yamoma va Hudaybiya sulhlarida ham qatnashgan.

**Imom Zahabiy rivoyat qiladi**: "Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning: "Bugun Nusayba binti Kaʼbning oʻrni falonchi va falonchining oʻrnidan yaxshidir", deganlarini eshitdim".

Uning ikki o‘g‘li, har ikkisi ham keyin jangda shahid bo‘lgan, Zayd ibn Osim Mazniyga bo‘lgan birinchi nikohidan edi. Keyinchalik u ibn Amrga turmushga chiqdi va yana bir o'g'li Tamim va bir qizi Xavla ko'rdi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2 3 4  Ghadanfar, Mahmood Ahmad. "Great Women of Islam", Riyadh. 2001.pp. 207-215
2. ↑  *Qassem.* „Umm 'Umara: The Prophet's Shield at 'Uhud - SunnahOnline.com". *sunnahonline.com*.
3. ↑  Ghadanfar, Mahmood Ahmad*. Great Women of Islam*. Darussalam, 26 December 2017. ISBN 9789960897271.
**Masofaviy yordamchi** (virtual yordamchi, virtual kotib) — tashkilot rahbari yoki jismoniy shaxs uchun yordamchi, yordamchi yoki kotib vazifalarini masofadan turib bajaradigan xodim. Masofaviy yordamchi yoki frilanser yoki tegishli xizmatlarni koʻrsatuvchi tashkilot xodimi boʻlishi mumkin. Tashkilotda masofaviy yordamchilardan foydalanish autsorsing shaklidir. Masofaviy yordamchi oʻz ishini telefon va internet orqali amalga oshiradi. VoIP odatda telefon qoʻngʻirogʻI narxini kamaytirish uchun ishlatiladi.

Tarixi va paydo boʻlish uchun zarur shart-sharoitlar
----------------------------------------------------

Masofaviy yordamchilardan foydalanishning maqsadga muvofiqligi — yordamchini oʻrtacha ish haqi rezidenti uchun xizmat koʻrsatadigan hududga nisbatan sezilarli darajada past boʻlgan hududga joylashtirish orqali ish haqini tejash; qoida tariqasida, bu holatda ofis maydonini ijaraga olish narxi ham past boʻladi. Bundan tashqari, har qanday turdagi autsorsing singari, masofaviy yordamchining xizmatlaridan faqat kerak boʻlganda foydalanishingiz mumkin va hodimi shtatda ushlab turmaysiz.

Tarixan masofaviy yordamchi xizmatlari Amerika Qoʻshma Shtatlarda paydo boʻlgan. Dastlab bu telefon maslahatchilari edi. Vaqt oʻtishi bilan veb-saytlarda joylashgan masofaviy yordam xizmatlari rivojlanadi.

Funksiyalar diapazoni
---------------------

Masofaviy yordamchining funksiyalari qatoriga oddiy yordamchi odatda bajaradigan deyarli barcha harakatlar kiradi:

* Internetda va telefon qoʻngʻiroqlari orqali maʼlumot izlash;
* Rahbarlar uchrashuvini tashkil qilish, kunni rejalashtirish;
* Elektron yozishmalarni qayta ishlash (chiqish xatlarini tahrirlash. Kirish xatlarini saralash);
* Chiptalar, restoranlar, mehmonxonalarda stollarni band qilish;
* Kirish qoʻngʻiroqlarini qayta koʻrish..

Masofaviy yordamchilar funksiyalariga boshqa koʻplab muntazam vazifalar ham kiritilishi mumkin.

Madaniyatda
-----------

Timoti Ferrisning  "Qanday qilib haftada 4 soat ishlab vas hu bilan birga ofisda „telefondan telefonga" shoʻngʻib ketmagan holda, duch kelgan joyda yashash va boyib ketish" kitobida muallif uzoqdan biznes yordamchilari va shaxsiy hayoti bilan boʻlgan juda muvaffaqiyatli tajribasini tasvirlaydi.

„Qoʻrqinchili xoʻjayinlar" filmida bosh qahramonning mashinsining GPS qurilmasi uning Hindistonlik yordamchisi bilan bogʻlangan.

> 
> Tomas Fridman oʻzining „Yassi dunyo" kitobida masofaviy yordamchilar bilan hamkorlikni tasvirlaydi:
> 
> 
> Aytaylik, siz kompaniya rahbarisiz va shunday boʻldiki, ikki kun ichida Power Point yordamida xisobot va taqdimot tayyorlashingiz kerak boʻladi. „Brikvok" tomonidan taqdim etilgan Hindistondagi „masofaviy yordamchingiz" barcha kerakli maʼlumotlarni toʻplaydi, Power Point taqdimotini yaratadi va ertasi kuni ertalab oʻz ish natijalarini sizga elektron pochta orqali yuboradi, shunda ular hisobot kuni ish stolingizda boʻladi.
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  Ferriss, Timothy The 4-Hour Workweek: Escape 9-5, Live Anywhere, and Join the New Rich' Crown (2007)
2. ↑  *Несносные боссы (2011) - IMDb* IMDbda
**Tenzorlar hisobi** - mat.ning tenzorlar va ular ustida bajariladigan amallarni, tenzor xossalarini chiziqli algebra hamda matematik analiz vositalari bilan oʻrganuvchi boʻlimi. Tenzorlar hisobi vektor hisobi bilan matritsalar nazariyasining taraqqiyoti va umumlashishi natijasida vujudga kelgan boʻlib, differensial geometriya, Riman fazolari nazariyasi, nisbiylik nazariyasi, mexanika, elektrodinamika kabi fanlarda keng tatbiq etiladi.

Tenzor tabiatli miqdor koordinatalarning xar bir tizimida bir necha son bilan aniklanadi. Tizim oʻzgarishi bilan bu sonlar ham oʻzgaradi va fizik hodisa yoki obyektning oʻzini ifodalovchi sonlardan tashkari shunday son — miqdorlar vujudga keladiki, ular shu obyekt uchun tasodifiy rol oʻynaydi. Tenzorlar hisobida ana shu miqdorlar taʼsiridan qutulish yoʻllari koʻrsatiladi. Tenzorlar hisobi ham vektorlar hisobi kabi koordinatalar tizimini tanlahsan ozod qiluvchi matematik apparatdan iborat. Biror tizimda berilgan tenzor komponent (tuzuvchi) lari istalgan boshqa tizimda ham aniklangan boʻladi. Tenzorlar ustida hozirgacha qaralgan amallar algebraik amallar boʻlib, tenzorlar analizi (maydoni)da esa oʻzgaruvchan tenzorlar (hosila, xususiy hosila, differensial, integral, kovariant hosila, kovariant differensial) qaraladi. Tenzorlar hisobining bu boʻlimi matematika, fizikaning juda koʻp masalalarida muhim tatbiqiyamaliy tushunchalarni vujudga keltirish imkonini beradi.

Tarixiy maʼlumot. Tenzorlar hisobi 19-asrda differensial geometriya, fizika ehtiyojlari natijasida vujudga kelgan differensial kvadratik formalar nazariyasi asosida yaratilgan. Shuningdek, Tenzorlar hisobining paydo boʻlishida sirtlar va koʻp oʻlchovli fazolar geometriyasidagi izlanishlar juda muhim boʻldi. Tenzorlar hisobini hozirgi zamon talablari darajasiga yetkazishda italiyalik matematiklar RichchiKurbastro bilan LeviChivitaning xizmatlari katta. Richchi va LeviChivita gʻoyalari (1901) dastlab keng tarqalmadi. Keyinchalik A. Eynshteyn oʻzining nisbiylik nazariyasining matematik qismini tamoman Tenzorlar hisobiga asosladi (1916).

Adabiyot
--------

* Sobirov M.A. Yusupov A.Ye. Differensial geometriya kursi, 2nashri, T. 1965; Mallin R.X. Maydon nazariyasi, T. 1965; Akivis M.A.Golberg V.V. Tenzornoye ischisleniye, 2 izd. M. 1972.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Elbek Mirzohidov** (1978-yil 5-mayda tugʻilgan) — dublyaj aktyori. 1995—1999-yillarda Mannon Uygʻur nomidagi Toshkent davlat sanʼat va madaniyat institutida taʼlim olgan. Faoliyatini qoʻgʻirchoq teatrida boshlagan. Afzal Rafiqovning taklifi bilan dublyaj sohasiga oʻtgan. Bugungi kungacha 1 000 dan oshiq film,televizion serial va animatsion filmlarni ovozlatirish ishlarida qatnashgan. U ovoz bergan filmlardan „Uzuklar hukumdori" trilogiyasi, „Harry Potter" film qismlari, televizion seriallardan „Taxtlar oʻyini", „Qish sonatasi", „Jumong", „Ichkarida", „Chuqur", animatsion filmlardan „Oʻyinchoqlar tarixi", „Muzlik davri", „Tom va Jerry", „Kung Fu Panda", „Madagaskar" va boshqa filmlar oʻrin olgan.

Manbalar
--------

1. ↑    „Professional dublyaj va oʻzbekchaga oʻgirib ovozlashtirish — boshqa-boshqa narsalar" — Elbek Mirzohidov bilan suhbat
2. ↑

  



|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Grafik usullar**, ishlab chiqarishni boshqarishdagi grafik usullar — bironbir tashkiliy yoki boshqaruv ishlarini shartli tasvirlash usullari. Dastlab, 20-asr boshlarida AQSH muhandislari F. U. Teylor va G. L. Gantlar i. ch.ni boshqarishni tashkil etish usullaridan biri sifatida qoʻllaganlar. G. u. yordamida boshkarish jarayonlarini modellash masalalari hal qilinadi, turli omillar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik, hisob koʻrsatkichlari aniqlanadi, xoʻjalik amallari nazorat qilinadi, guruhlarga ajratiladi. I. ch.ni boshqarishda tasviriy-axborot (bezak-informatsion) operativ, analitik va hisob grafiklari ishlatiladi. Tasviriy-axborot aniq belgilangan, oldindan tekshirilgan, boshqariluvchi jarayonlarning haqiqiy holatini aks ettiruvchi maʼlumotlardan tuziladi; operativ grafiklar vazifalarni tez suʼrat bilan hal qilishda qoʻllaniladi; analitik grafiklar mantiqiy va matematik qayta ishlangan maʼlumotlardan tuziladi; hisob grafiklar (mas, nomogrammalar) oʻzgaruvchan koʻpdan-koʻp qiymatlarga bogʻliq boʻlgan funksiyani hosil qilishga imkon beradigan axborotlar boʻladi. G. u.da sxema, diagramma, jadvallar va b. chizma vositalardan foydalaniladi. EHM va kompyuterlar paydo boʻlgandan soʻng G. u. vazifalari shular zimmasiga yuklanmoqda. Lekin G. u. hali ham oʻz nufuzini yoʻqotgani yoʻq.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Grafit-suvli reaktor** - issiqlik neytronlari bilan ishlaydigan yadro reaktori; bunda sekinlatkich sifatida grafit bloklari, issiqlik tashigich sifatida suv ishlatiladi. Kuvvati bir necha GVt (qarang Atom reaktori).

...GRAFIYA (yun. grapho — yozaman) — qoʻshma soʻz tarkibiy qismi boʻlib, quyidagi maʼno ifodasini beradi: tavsiflash, yozib olish, chizma, tasvir va h. k.; terminlar — fan nomi, tarkibiy qismi, aks ettirish, nimanidir namoyon etish usuli nomi, shuningdek, shunday usuldan foydalaniladigan korxona nomi tarkibiy qismi (mas, haritagrafiya, monografiya va b.) sifatida qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Riemann geometriyasi** (talaffuzi: *Riman*), elliptik geometriya — noyevklid geometriyalaryagsh biri. Aksiomalari Yevklid geometriyasinkt aksiomalaridan farq qiladi. Uch oʻlchovli R.g.ning asosiy obʼyektlari: nuqta, toʻgʻri chiziq va tekisliklar; asosiy tushunchalari: mansublik tushunchasi (Mas, toʻgʻri chiziqning tekislikka mansubligi), nuqtalarning toʻgʻri chizikda joylashish tartibi va figuralarning kongruentligi. R.g.ga koʻra, har qanday 2 nuqta orqali 1 ta toʻgʻri chiziq oʻtadi, bir tekislikdagi har qanday 2 toʻgri chiziq 1 nuqtada kesishadi (yaʼni R.g.da "parallel" toʻgʻri chiziklar mavjud emas), nuqtalarning toʻgʻri chiziqda joylashish tartibi aylanadigan nuqtalarning joylashish tartibiga oʻxshash boʻladi. Riman tekisligida har qanday 2 toʻgʻri chiziq bir nuqtada kesishadi, sferada esa toʻgʻri chiziqlar rolini oʻtaydigan har 2 katta doira 2 nuqtada kesishadi; tekislikda yotgan toʻgʻri chiziq uni 2 sohaga ajratmaydi va h.k.

R.g. haqidagi maʼlumot B. Riman tomonidan 1854-yil eʼlon qilingan. Bu eng toʻla oʻrganilgan noyevklid geometriyadir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |