„**Ozod yurt**" — Beliz davlat madhiyasi. Soʻzlarni Samuel Alfred Haynes, musiqasi esa 1963-yilda Selwyn Walford Young tomonidan yozilgan. U 1981-yilda rasman qabul qilingan.

Tarix
-----

### Samuel Haynes

Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan Haynes Britaniyaning Vest-Indiya polkiga qoʻshildi. Urush oxirida boʻshatilgandan soʻng, Haynes Belizga qaytib keldi va u yerda Belizdagi turli ishchilar harakatlariga qoʻshildi va 22 iyulda sodir boʻlgan sobiq harbiylar tomonidan irqiy kamsitishlarga qarshi qoʻzgʻolonda muhim rol oʻynadi. Qoʻzgʻolon mustamlaka hukumati tomonidan bostirilgandan soʻng, Haynes UNIA uyushmasining Beliz boʻlimini tashkil qilishni boshladi va uning rahbari, yamaykalik faol Marcus Garveyning Belizga tashrifini osonlashtirdi. Garvey Haynesni Qoʻshma Shtatlarda u bilan ishlash uchun yolladi, bu 1920-yillarning koʻp qismida Belizda boʻlgan UNIAni yetakchisiz qilib qoʻydi va Isaiah Emmanuel Morter mojarosiga bilvosita hissa qoʻshdi. Haynes, ehtimol, madhiyani mustamlakachilikning belizliklarning oʻziga xosligini boʻgʻishiga javob sifatida yozgan. Yuksak til va ko‘tarinki so‘zlar Belizning o‘rmon xo‘jaligidan olingan daromadlarga qarzdor bo‘lgan quldorlik jamiyati sifatidagi mavqeiga ishora qilib, uni Belizning mustamlakachilik davrining oxiri bilan bog‘laydi, bu jarayon 1981-yil 21-sentyabrda yakunlangan. Qo‘shiq dastlab „Xudolar mamlakati" deb nomlangan.

### XBP tomonidan yuksaltirish

Xalq birlashgan partiyasi boshchiligidagi millatchilik harakati kelishi bilan Beliz oʻziga xosligining yangi belgilarini izlash boshlandi. XBP qirollik madhiyasi oʻrniga „Xudo qirolni asrasin" (yoki Qirolicha) oʻrniga „Xudo Amerikani asrasin" deb kuylash orqali mustamlakachilik tartibiga qarshi chiqdi. Mustaqillik davrida hukmron XBP Belizning rasmiy madhiyasini „Ozod yurt" deb nomladi va uni 21-sentabrdagi hissiy mustaqillik marosimlarida ijro etdi. Aksariyat belizliklar tanlovga rozi boʻlishdi, lekin Beliz aholisining ovoziga qoʻyilmaganidan afsuslanishdi.

Tanqid
------

Madhiya uning tili arxaik va har qanday holatda ham Samule Haynesni eslash uchun juda yosh boʻlgan belizliklarning yangi avlodiga yoqmaydi, deb ayblovchi tanqidchilarning tanqidiga uchradi.

Baʼzilar madhiya haddan tashqari erkaklarga qaratilganligini taʼkidlaydilar. „Bizning erkakligimiz sizning ozodligingizga garov" kabi qoʻshiqlar dastlab faqat erkaklar tomonidan kuylash uchun moʻljallanganligini koʻrsatadi. Amandala muxbiri Naomi Burn qoʻshiq soʻzlari ayollar uchun koʻproq ahamiyatga ega boʻlishi uchun „erkaklik" ni „sharaf" bilan almashtirishni taklif qildi. Shuningdek, madhiyada ayollar hech qachon tilga olinmagani, faqat erkaklar nomi tilga olinganligi qayd etilgan. 1998-yilda 2000 ga yaqin belizlik ayollar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovda ayollarni milliy madhiyaga kiritish qanchalik muhimligi soʻralgan. 14,6 % „eng muhim", 19,7 % „biroz muhim" va 63,4 % „juda muhim emas" deb javob bergan.

Matn
----

| Ingliz tilida | II |
| --- | --- |
| **I**
O, Land of the Free by the Carib Sea,
Our manhood we pledge to thy liberty!
No tyrants here linger, despots must flee
This tranquil haven of democracy
The blood of our sires which hallows the sod,
Brought freedom from slavery, oppressionʼs rod
By the might of truth, and the grace of God,
No longer shall we be hewers of wood!

Arise! ye sons of the Baymenʼs clan,
Put on your armour, clear the land!
Drive back the tyrants, let despots flee -
Land of the Free by the Carib Sea. | **I**

Nature has blessed thee with wealth untold,
Oʻer mountains and valleys where prairies roll;
Our fathers, the Baymen, valiant and bold
Drove back the invader; this heritage hold
From proud Rio Hondo to old Sarstoon,
Through coral isle, over blue lagoon;
Keep watch with the angels, the stars and moon;
For freedom comes tomorrow’s noon! |

Manbalar
--------

1. ↑  „Madhiyaning qabul qilinishi".. Qaraldi: 5-avgust 2022-yil.
2. ↑  „We need a new national anthem – for all Belizeans" (en-US). *Amandala* (24-avgust 2006-yil). Qaraldi: 2-may 2016-yil.

Havolalar
---------

* Belize: *Land of the Free* — Audio of the national anthem of Belize, with information and lyrics (archive link)
* National anthem of Belize MIDI Instrumental