recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nargis To'laganova**– Sharqshunos-filolog-hindshunos, tarix fanlari nomzodi. 1964-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1986-yil bitiruvchisi.

1987-yildan OʻzFA SHIda laborant; 1988-yildan aspirant; ilmiy xodim, katta ilmiy xodimi (1992-yildan). 1996 – 2001-yillarda "Oʻzbekiston havo yoʻllari" milliy aviakompaniyasining Tashqi aloqalar boʻlimida ekspert. 2002-yildan hozirgi vaqtga qadar Oʻzbekistonda vakil qilib tayinlangan Kuvayt davlati elchixonasida masʼul xodim.

**Ilmiy yoʻnalishi –** hozirgi Hindistonda ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. 10 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Tailand, Hindiston, Italiya, Malayziya, Singapur, Eron, Isroil kabi davlatlarda xizmat safarida boʻlgan.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Panjobda sikhlarning ayirmachilik harakati va Hindiston yaxlitligini saqlash muammosi (1970 – 1980-yillar)". – T. 1993.

1. Separatchilarning Panjobdagi harakati // Oʻzbekiston kommunisti. – Toshkent, 1989. – №4.

2. Separatistskoye dvijeniye v Pendjabe // Kommunist Uzbekistana. – Tashkent, 1989. – № 4. – S. 92 – 94.

3. Separatistskoye dvijeniye v Pendjabe i problema selostnosti Indii (1970 – 1980 g.) // Problemы istorii i kulturы narodov Sredney Azii i stran zarubejnogo Vostoka. –Tashkent: Fan, 1991. – S. 5 – 13.

4. Yujnaya Aziya i Sentralnaya Aziya // Proshloye i nastoyaщee. – Tashkent, 1997. - S. 84 – 86.

5. Kulturnыe svyazi Indii i Respubliki Uzbekistan // Sharqshunoslik. – Tashkent, 1999. – №3. – S. 211 – 221.
**Natalya Fyodorovna Alieva** (1931-yil 27-iyun, Moskva - 2015-yil 2-oktyabr, o'sha yerda) - sovet va rus sharqshunosi, avstroneziya tillari, xususan, indoneziya tili bo'yicha eng yirik mutaxassis, filologiya fanlari doktori, bosh ilmiy xodim. Rossiya Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti.

1954-yilda Moskva Sharqshunoslik institutini mamlakatshunoslik mutaxassisligi bo'yicha tamomlagan (malaka: "Indoneziya va ingliz tilini biladigan Indoneziya bo'yicha mamlakat mutaxassisi"). 1959-yildan beri Rossiya Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutida ishlagan. Uning o'qituvchilari orasida SSSRda indoneziya tilini o'rganish tashabbuskori Lyudmila Mervart ham bor edi. 1963-yilda "Indoneziya fe’li. Oʻtish qoʻshimchalari", 1992-yilda "Tipologik yoritishda Indoneziya tili grammatik tuzilishining xususiyatlari" doktorlik dissertatsiyasi.

Aliyeva avstroneziya tillari sohasidagi taniqli mutaxassis, rus, indoneziya, malay, fransuz, ingliz va vetnam tillarida sakkizta monografiya va yuzlab maqolalar muallifi, ularning predmeti indoneziya va malay tillari, cham tili va grammatik tipologiya. Indoneziya tilining dunyodagi birinchi ilmiy grammatikasi mualliflaridan biri (1972), keyinchalik Indoneziyada indonez tilida qayta nashr etilgan. Aliyevaning ilmiy izlanishlari Rossiyada ham, xorijda ham yuqori baholanadi.

Aliyeva ilmiy va pedagogik faoliyatga katta kuch bag'ishladi. Koʻp yillar davomida u Rossiya Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutining Filologiya fanlari (tilshunoslik) boʻyicha dissertatsiya kengashi aʼzosi boʻlgan, muntazam ravishda Sharq universitetining indoneziya tili boʻyicha imtihon komissiyasi raisi boʻlib ishlagan. nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalari bo'yicha opponent, ko'rib chiqilgan monografiyalar.

Aliyeva ijodida ilmiy-tashkiliy faoliyat va xalqaro hamkorlik katta o'rin egallagan. U Malayziya-Indoneziya o'qishlari va Nusantara jamiyatini yaratish tashabbuskorlaridan biri bo'lib, boshqaruv a'zosi bo'lgan, 1991-1996-yillarda Janubi-Sharqiy Osiyo tadqiqotlari bo'yicha Yevropa assotsiatsiyasi byurosining muxbir a'zosi bo'lgan. Indoneziya, Malayziya, Xitoy, Ruminiya, Gollandiya, AQSH, Germaniya, Shvetsiyada oʻtkazilgan lingvistik kongress va konferentsiyalarda bir necha bor qatnashgan. 2002-yilda Malayziya tili va adabiyoti kengashi granti bilan Kuala-Lumpurda malay tili grammatikasi boʻyicha tadqiqot olib bordi.

Mukofotlar
----------

Do'stlik medali (Vetnam)

"Moskvaning 850 yilligi xotirasiga" medali

Havolalar
---------
**Elektr oʻtkazuvchanlik** — tashki elektr maydon taʼsirida moddada elektr zaryadlarning koʻchishini ifodalaydigan tushuncha; jismning elektr tokini oʻtkazish xususiyati va bu xususiyatni miqdoran ifodalaydigan fizik kattalik. Elektr tokini oʻtkazadigan jismlarni oʻtkazgichlar deyiladi. Oʻtkazgichlarda doimo erkin zaryad eltuvchilar — elektronlar va ionlar boʻladi (ana shularning tartibli yoʻnalgan harakatlari elektr toki hisoblanadi). Elektr oʻtkazuvchanlik miqdor jihatdan oʻtkazgichdagi elektr maydon kuchlanganligi bir birlik boʻlganda undan oʻtayotgan tok zichligi bilan aniklanadi.

Yarimoʻtkazgichlar va dielektriklarda elektronlarning zonalarda energetik sathlar boʻyicha joylashishi bir xil, lekin taqiqlangan zonaning kengliligi dielektriklarda kattaroq. Yarimoʻtkazgichlarda elektronlar issiqlik energiyasi hisobiga taqiqlangan zona orqali boʻsh zonaga oʻta oladi.

Tra ortishi bilan bunday oʻtishlar ehtimoli ortadi. Oʻtgan elektronlar metallarda oʻtkazuvchanlik elektronlari turgan sharoitga oʻxshash boʻlgan sharoitda boʻladi va oʻtkazuvchanlikda ishtirok etadi. Dielektriklarda bunday natijaga ancha yuqori trada erishish mumkin. Shunday qilib, yarimoʻtkazgichlar va dielektriklarda temperatura koʻtarilgan sari Elektr oʻtkazuvchanlik ortib boradi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**BADIIY ASAR** - adabiyot va san’atning voqea bo`lish va yashash shakli, yaxlitlik kasb etgan obrazlar tizimi, badiiy mulokot vositasi. Keng ma’noda badiiy asar  san’atning u yoki bu turi (musiqa, rassomlik, haykaltaroshlik, kino, teatr) mansub bo`lgan, insonning go`zallik qonuniyatlari asosidagi ijodiy-ruhiy faoliyati maxsuli sifatida yaralgan yangi mavjudlikni anglatadi, yani ma`noda alohida olingan musiqa asari xam, haykal yoki rang-tasvir xam, film yoki spektakl xam  bari badiiy asar sanaladi. Termin faol qo`llanuvchi tor manosida badiiy adabiyotga mansub bulgan «Adabiy badiiy asar» ni bildiradi. Shu o`rinda adabiyotga mansub etiluvchi asarlarning hammasi xam badiiy asar bo‘lavermasligini, «Adabiy asar» bilan «Adabiy-badiiy asar» tushunchalari farqlanishini ta’kidlash lozim. Ya’ni «Adabiy asar» tushunchasining qamrov doirasi keng bo`lib, «Adabiy badiiy asar» uning tarkibiga kiradi hikoya, qissa, roman, memuar, sayohatnoma, esse janrlarida bitilgan asarlarning hammasi «Adabiy asar», biroq sanalganlar ichida hikoya, qissa va romanga nisbatangina «badiiy asar» deyish mumkin .

**Adabiyotga mansub til vositalari**
------------------------------------

Adabiyotga mansub  til vositalaridan tarkib topuvchi matn, u ham mohiyat e'tibori bilan nutq hodisasidir. Nutq esa, ma’lumki, jarayon bulib, bu jarayonning amalga oshishi uchun adresant va adresatning Bo‘lishi talab etiladi. Yani badiiy asar muloqot asosida dunyoga keladi. Ayni shu muloqot - ijod jarayoni asar matnida muxrlanadi. Asarni o`qish jarayonida muloqot qaytadan jonladi.  Endi yozuvchi «Tasavvurdagi suxbatdosh» mavqeiga o`tsa, o`quvchi real suxbatdoshga aylanadi.

**Foydalanilgan adabiyotlar**
-----------------------------

Adabiyotshunoslik lug‘ati D.Quronov, Z.Mamajonov,M. Sheraliyeva,Toshkent «Akademnashr»2013

1. ↑  *Adabiyotshunoslik lug‘ati*.
**Tokugava lemitsu** — Yaponiya tarixining Edo davrida uchinchi shoguni boʻlgan lemitsu 1623-1651-yillarda hukmronlik qilgan, ammo aslida 1632-yildan otasi vafotidan keyin toʻliq kuchga ega boʻla olgan. Uning hukmronligi davri siyosiy barqarorligi bilan ajralib turardi. Iemitsu davrida shogunatning kuchi eng yuqori darajaga yetdi — mamlakatda nihoyatda kuchli markaziy hokimiyat oʻrnatildi. Iemitsu 1651-yil 12-aprelda vafot etdi.

Hukmronlik yillari
------------------

Iemitsu bir qator maʼmuriy islohotlarni amalga oshirdi, bu unga shogun kuchini mustahkamlashga imkon berdi. U harbiy uylarda tartibni va daimyo ustidan nazoratni kuchaytirdi. U 1634-yilda garovga olish tizimini shakllantirdi, unda daimyo navbatma-navbat Edo shahridagi shogun qal’asida xizmat qilishlari lozim edi.
Iemitsu davrida xulq-atvor normalari, myeros qoidalari va boshqalarni tartibga soluvchi „Syosi Hatto" nomli yangi qonun qabul qilindi. Daimyoning boshqa joyga koʻchishi uning siyosatining samarali vositasi edi — bu ularning markaziy hukumatni kuchaytirishlari uchun yordam berdi.
Bundan tashqari, Iemitsu tozama feodaligiga egalik qilishni iloji boricha kamaytirishga harakat qildi, ayniqsa, Yaponiyaning Tokugava syoguni zaif mavqega ega boʻlgan hududlarida (Xonsyu, Shikoku va Kyusu orollarining shimoliy va gʻarbiy qismlari). Oʻzlarining yerlari hisobiga u Tokugava va Fudai feodalligining mulklarini koʻpaytirdi. Iemitsudan soʻng, XVII asrning ikkinchi yarmida tozama feodal mollarini musodara qilish juda kam amalga oshirila boshlandi va XVIII asrga kelib deyarli bu holat kuzatilmadi.

Shimabara qoʻzgʻoloni
---------------------

Shimabara qoʻzgʻolonidan (1637-1638) keyin Yaponiyada nasroniylarni taʼqib qilish kuchaydi. Iemitsu doimiy ravishda Yaponiyaning tashqi dunyo bilan aloqasini keskin cheklaydigan bir qator farmonlarni chiqardi, bu tarixiy nuqtai nazardan ijobiy va salbiy oqibatlarga olib keldi. 1624-yilda ispanlarning Yaponiyaga kelishi taqiqlangan, 1630-yilda mamlakatga Yevropa kitoblarini olib kirish taqiqlangan, 1639 yilda portugallar Yaponiyadan quvib chiqarilgan. Yaponiyada faqat xitoylar va gollandlarga savdo qilishga ruxsat byerilgan edi.

Manbalar
--------


1. ↑  *Madvaliyev, Orifjon* „Yaponiya Qirolligi" (o'zbek tili). 2022-yil 13-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
2. ↑  Жуков, А.Е*. История Японии* (rus tili), 1998.
**Naxl** soʻzi arab tili leksikasi boʻlib, eski oʻzbek tiliga bilvosita oʻtib oʻzlashgan. Eski tojik tilida naxl hozirgi eroniy tillarda :tojik tilida naxl, fors tilida naxl **نخل** , afgʻon tilida naxl **نخل** kabi shakllarda qoʻllanib, xurmo daraxti maʼnosini beradi. Qadimgi turkiy yozma manbalarda qayd etilmagan. Alisher Navoiy asarlarida ham naxl tarzida uchraydi:

May dema qushlar qanotingning yelidan boʻlgʻusi,
Naxl qadding moyil oʻlmoq har taraf raftor aro.
(Gʻaroyib us-sigʻar, 42)

Etimoni
-------

Naxl soʻzining etimoni arab tilidagi **نخل** asosiga borib bogʻlanadi. Hozirgi arab tilida naxala **نخل** va naxl **نَخْلٌ** soʻzlari ekmoq maʼnosini bildiradi. Meva daraxti maʼnosini keltiruvchi **نَخْلٌ** soʻzi naxala, naxl — ekmoq, ekish soʻzi bilan bevosita bogʻliqdir.
Xurmo daraxti tanasidan qalamcha usulidan koʻpaymasligidan, uning faqat danagi ekilib koʻpaytiriladi. Manashu biologik belgisi asosga olinib, ekiladigan daraxt maʼnosidadir.

Qoʻllanishi
-----------

Naxl soʻzi hozirgi oʻzbek tilida va boshqa hozirgi turkiy tillarda qoʻllanmaydi.

Manbalar
--------


1. ↑  Vafoyev, Bahrom*. O'simliklar nomlari*, "FAN" nashriyoti, Toshkent, 1991 — 66-67 bet. ISBN 5 - 648 - 01251 -9.
**Tokugava Ienobu** — Yaponiya tarixidagi Edo davrida oltinchi shogun hisoblangan va u 1709-1712-yillarda hukmronlik qilgan. Tsunayoshining bolalari boʻlmagan va 1704-yilda asrab olgan jiyani lenobu shogun boʻldi. lenobuning otasi Tokugava Tsunashige toʻrtinchi va beshinchi shogunlarning ukasi edi. Tokugava lenobu 1712-yil 14-oktyabrda vafot etgan.

Hukmronlik yillari
------------------

Shogun lenobu hukmronligi qisqa boʻlgan. Uning davrida Konfutsiy olimi Aray Xakuseki va shogunning shaxsiy kotibi Manabe Akifusa davlat ishlariga katta taʼsir koʻrsatdilar. Ikkinchisi oʻrinda Noh teatri aktyori boʻlgan va shogunning sevimli insoni boʻlgan. Ienobu davrida hukumatni boshqaruvdagi xatolari uchun bir nechta amaldorlar ishdan boʻshatildigan, Tsunayoshining hayvonlarga rahm-shafqat toʻgʻrisidagi farmonlari bekor qilingan va ularni buzgani uchun mahkumlar ozod qilindi. Tanganing zarari toʻxtatildi, shogun sudida hashamatni cheklash choralari koʻrildi va amaldorlar orasida tozalash amalga oshirildi.
Ushbu chora-tadbirlar bakufu moliyaviy ishlarini yaxshilashga qaratilgan edi. Tsunayoshi syogun davrida ham soliq tushumlari 28-29% ga kamaygan. Qabul qilingan chora-tadbirlar maʼlum bir ijobiy natija berdi, ammo bu faqat keyingi yettinchi shogun bilan namoyon boʻldi-1713-yilda soliqlar yigʻilishi koʻpaygan.

Davlat inqirozi va uning sabablari
----------------------------------

1641-yildan boshlab Yaponiyaning tashqi savdosi faqat Nagasaki porti bilan cheklanib qoldi, u yerda Gollandiyaning savdo punkti Xirado orolidan koʻchirildi, bu esa import va eksport oʻrtasidagi muvozanatni buzdi. Bundan tashqari, savdo cheklovlari joriy etildi. Oltin va kumush eksporti qisqartirildi, Nagasakiga kirishga ruxsat berilgan kemalar soni cheklandi, bu esa kontrabandaning koʻpayishiga va Nagasaki magistratida rasmiy intizomning buzilishiga va shahar aholisining qashshoqlashuviga olib keldi.

Manbalar
--------


1. ↑  Жуков, А.Е.*. История Японии* (rus tili), 1998.
2. ↑  *Madvaliyev, Orifjon* „Yaponiya Qirolligi" (o'zbek tili). 2022-yil 13-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**"Badoe’ as-sanoe’ fi tartib ash-sharoe’"** (بـدائـع الـصـنـائـع فـي تـرتـيـب الـشـرائـع) – hanafiy mazhabiga oid klassik fiqh qo‘llanmalaridan biri. Asar muallifi XII asr huquqshunosi Alovuddin Kosoniydir. Kitob Kosoniyning ustozi Alovuddin Samarqandiyning "Tuhfat al-fuqaho" asari sharhi sifatida yozilgan, uning qizi Fotima Samarqandiyya uni "kelinlik sovg‘asi" sifatida qabul qilgan. Kitob bugungi kunda ham hanafiy maktablarida o‘qitilmoqda.

Muallif haqida
--------------

Kosoniy hanafiy huquqshunos olimi, "Tuhfat al-fuqaho" asarining muallifi Alovuddin Samarqandiyning (vafoti 1144-yil) shogirdi edi. Samarqandiyning qizi Fotima ham fiqhdan saboq olgan. Fotima Samarqandiyya o‘z davrining eng go‘zal ayoli hisoblanib, unga uylanish taklifi ko‘p bo‘lgan. U va uning otasi uning qo‘lini so‘ragan ko‘plab odamlarni, jumladan hukmdorlarni ham rad etishgan. Fotima va uning otasi Kosoniyning taklifini, u "Tuhfat al-fuqaho"ning sharhi sifatida "Badoe’ as-sanoe’"ni yozganidan keyingina qabul qilishgan va asar Fotima uchun kelinlik sovg‘asi sifatida qabul qilingan.

Kitob haqida
------------

Kitob zamonaviy bosma nashrda yetti jildni egallaydi. Sharh bo‘lishiga qaramay, u sharh kitoblarning xususiyatlariga ega emas. Kosoniy har bir bobni reja bilan boshlab, unda qaysi mavzular bilan shug‘ullanish niyatida ekanligini tushuntiradi. Uslubiy ravshan boʻlishiga qaramay, asar maʼlum bir davr mobaynida mashhur bo‘la olmagan. Zamondoshi Marg‘inoniyning "al-Hidoya"sidan farqli o‘laroq, unga biror sharh yozilmagan. XX asr boshlarida zamonaviy bosma nashrining paydo boʻlishi bilan asarga katta eʼtibor qaratildi. O‘shandan beri u hanafiy ilmiy muassasalarida muhim manba sifatida qabul qilib kelinmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bada'i al-Sana'i fi Tartib al-Shara'i: Imam Al-Kasani".
2. ↑  *Abdullah, Umar Farooq* „The Empowering Jurist: Fatima al-Samarqandi". *MSA McGill*.  Muslim Students' Association. 2015-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 17-fevral.
3. ↑  „Fatima bint Mohammed ibn Ahmad Al Samarqandi". *Mosaic: Recognizing extraordinary Muslim women*. Qaraldi: 2015-yil 17-fevral.
4. ↑  Vgl. Heffening, de Bellefonds 690b.
Dunyo xaritasida Nearktika
**Nearktika** (Nearctis — Nearktika qirolligi yoki mintaqasi) quruqlikning ikkita zoogeografik mintaqasidan biri boʻlib, Golarktika ba’zan boʻlinadi (ikkinchi mintaqa - Palearktika). Yerning eng yirik biogeografik mintaqalaridan biri sanaladi.

Geografiyasi
------------

Nearktika deyarli butun Shimoliy Amerika, Grenlandiya va Meksika togʻliklarini qamrab oladi. Ikki Amerika qit’asining unga kirmagan mintaqa qismlari Neotropikka tegishli.

Bizning davrimizda Panama yarimorollari bilan bogʻlab turuvchi Shimoliy va Janubiy Amerika 180 million yil oldin bir-biridan ajralgan. U yerda butunlay boshqa turdagi oʻsimlik va hayvonlar olami vujudga keldi. Shimoliy Amerika shimoliy superkontinent Lavraziyaning bir qismi boʻlsa, Janubiy Amerika janubiy superkontinent Gondvananing bir qismi edi. Atlantika okeani paydo boʻlgandan soʻng, Shimoliy Amerika keyinchalik Yevroosiyodan ajralib chiqdi, ammo u yana Bering boʻgʻozi oʻrnida joylashgan tabiiy koʻprik orqali birikadi. Bu esa har ikkala qit’aga oʻsimlik va hayvonot dunyosining koʻplab turlarini yana bir bor "tenglashtirish" imkonini berdi. Shuning uchun Nearktika va Palearktika bugungi kunda juda koʻp umumiy biologik turlarga ega va ular koʻpincha Golarktikaning umumiy ekologik zonasiga birlashtirilgan.

Oʻsimlik olami
--------------

Oʻsimlik dunyosi 8 ta endemik oilani oʻz ichiga oladi. Ulardan bittasi - Gyrothiraceae — Kordiler mintaqasiga xos, 2 - Hydrastidaceae (ayiqtovondoshlarga yaqin) va Leitneriaceae (1 tur – poʻkanak daraxtlar Leitneria floridana) Missisipi mintaqasida oʻsadi.

Sonoran hududida 5 ta endemik— Crossosomataceae, Fouquieriaceae (eng mashhur kserofil tikonli butalar "okotilo" - Fouquieria splendens), Koeberliniaceae va Pterostemonaceae turlari keng tarqalgan.

Hayvonot dunyosi
----------------

Soʻnggi muzlik davrida Nearktikada ot, tuya, mamont, mastodon, qilichtishli yoʻlbars va kichik yuzli ayiq kabi koʻplab yirik hayvonlar qirilib ketdi. Shu bilan birga, odamlarning joylashishi boshlandi. Boʻshatilgan ekologik joylar yovvoyi buqalar (bizon), grizlilar (ayiq turi) va vapitlar (kiyik) kabi turlar egallashi mumkin edi.

Nearktikadan kelib chiqqan hayvonot turkumlari:

* Boʻrisimonlar(itlar, bo'rilar, tulkilar, koyotlar)
* Tuyasimonlar (tuyalar, lamalar)
* Otsimonlar (otlar, eshaklar)
* Shoxdorlar (qayrilma shoxli ohu)

Gepard ham dastlab Shimoliy Amerikada paydo boʻlgan, Osiyo va Yevropaga tarqalgan, ammo ayni pallada u deyarli faqat Afrikada uchraydi. Kichik yuzli ayiqlar faqat Shimoliy Amerikada topilgan. Ularning bugungi kunda tirik qolgan yagona yaqin vakili Janubiy Amerikada yashovchi koʻzoynakli ayiqdir.

Xarakterli jihati shundaki, Nearktikada sichqonlar oilasining kemiruvchilari yoʻqligi (umumiy sinantroplar - kalamushlar va uy sichqonlari bundan mustasno), xomyaklar koʻpligi va xilma-xilligi bilan ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Неарктика. Словарь иностранных слов, 2006.
2. ↑  Второв П. П. Дроздов Н. Н.*. Биогеография*. М.: Просвещение, 1978.
Mashina torfni yig'adi
**Torf sanoati** - torf qazib olish, uni qayta ishlash va iste`molchiga yetkazib berishdan iborat. Torf o`simliklarni chala parchalanishi natijasida botqoqlarda kislorod miqdori kam bo`lgan sharoitda hosil bo`ladigan tog` jinsi. Tabiiy holda juda katta namlikka ega (88—94 foiz). Torf konlari asosan tekisliklarda ko`proq tarqalgan. Torf yoqilg`i maqsadlarida, qishloq xo`jaligida, qurilish materiali sifatida ishlatiladi. Kelajakda kimyo sanoatida xom ashyo sifatida ishlatish ko`zda tutilmoqda.

Jahondagi torf konlari zaxiralarining 2/3 qismi Rossiyaga to`g`ri keladi (138 mlrd tonna quruq torf) va asosan igna bargli o`rmonlar xududida tarqalgan. Torf konlari zaxirasining qolgan 1/3 qismi Skandinaviya davlatlariga, Polsha, Germaniya, Irlandiya, Kanada, Indoneziya, Estoniya, Yangi Zelandiya va boshqa davlatlarga to`gri keladi.
Torfning issiqlik berish koeffisienti 3000—4000 kaloriya. Agar torfni koksga aylantirilsa, yoki undan briketlar tayyorlansa, yoqilg`ining sifati oshadi. Uni gazga aylantirish ham mumkin. Torfdan olinadigan gaz sanoatning metallurgiya, mashinasozlik, oynasozlik va boshqa tarmoqlarida ishlatiladi. Bir tonna torfdan olingan gaz 220 kg neftga tengdir
Ot ustida jang qilayotgan yapon jangchisi
**Bajutsu** (yapon. "*ba*"- ot; "*jutsu*"- san'at) — yapon chavandozlik sanʼati, Yaponiyaning jangovar ixtisoslashuvlaridan biri. Bajutsu ot minishni o'rganish, otda jang qilish, balandlikdan sakrash va ba'zan otlarga g'amxo'rlik qilishni o'z ichiga oladi. Bu san'at Mo'g'ulistonda paydo bo'lgan va u yerda jangchilar ajoyib chavandozlar hisoblangan. Yaponiyada otlar eramizning 5-6-asrlarida mashhurlikka erishdi. Boy samuray urug'lari otxonalarni ko'paytirishgan, har bir qabila otlarni boshqarishning o'ziga xos usullari va sirlariga ega edi bo'lgan.

Tarix
-----

Uning kelib chiqishi otda o'q otish (*yabusame*) bilan chambarchas bog'liq bo'lsa-da, bajutsu alohida-alohida jang san'ati hisoblanadi. Ogasawara, Otsubo va Hachijo kabi bir qator an'anaviy maktablar mavjud. Ushbu san'at eramizning 7-asrida imperator Tenji davrida paydo boʻlgan, ammo 12-asrda keng koʻlamli otliq urushlar keng tarqalganligi sababli aynan shu davrlarda ommalashgan. Biroq, Yaponiyada otlarning qiyosiy tanqisligi bajutsu har doim yuqori martabali samuraylar bilan cheklangan elita san'at ekanligini anglatardi. Shunga qaramay, ko'pgina zamonaviy tarixchilar janglarda piyoda askarlarning sonini e'tiborsiz qoldirishgan va qo'shinlar hajmini faqat otliqlar soni bilan bog'lashgan.

1600-yildan boshlab Tokugava davrining qiyosiy tinchligi bajutsu harbiy amaliyotining pasayishiga olib keldi va u ko'proq tantanali rolga aylandi. Haqiqatan ham Tokugava Tsunayoshi davrida chavandozlik amaliyoti faol ravishda to'xtatildi. 20-asr boshlariga kelib bajutsu boʻyicha 20 dan ortiq maktablar mavjud edi. 1946 yilga kelib Tokioda uni zamonaviy sport turi sifatida targʻib qilish maqsadida Yaponiya Bajutsu federatsiyasi tuzildi.

Texnikalar
----------

Bu san'at chavandozlik va otliq qilichbozlik mahoratini talab qilish bilan bir qatorda, otlarni parvarish qilish va u haqidagi ta'limotlarni ham o'z ichiga olgan. Otlar tasodifiy zarbalarga e'tibor bermaslikka va chavandozning uzangi bilan tepishiga imkon berish uchun oxirgi soniyada orqaga burilib, oldinga bosishga o'rgatilgan. Ushbu uzangilar (*shitanaga abumi*) chavandozning egardan osongina turishi va otishini ta'minlash uchun mo'ljallangan. Otliqlarning zarbalari 14-asrning oxirlarida otda nayza otish texnikasining rivojlanishi tufayli, ilgari hukmron boʻlgan kamondan otish uslublarini sekin asta siqib chiqargan. Bular XVI asrning o'rtalari va oxirlarigacha ushbu taktikani joriy etgan Takeda klanida katta samara ko'rsatgan, ammo Nagashino jangidan keyin faqat piyoda manyovrlari bilan birgalikda ishlatilgan.

1. ↑  Durbin, W: *The Fighting Arts of the Samurai: a Warrior's Combat Handbook* in *Black Belt Magazine* March 1990 Vol. 28, No. 3 ISSN 0277-3066
2. ↑  Lowry, d; *The Karate Way: Discovering the Spirit of Practice* Shambhala Publications, 2009 p55
3. ↑  Friday, Karl; *Samurai, warfare and the state in early medieval Japan* Psychology Press, 2004 p96-101
4. ↑  Turnbull, Stephen; *War in Japan 1467-1615*Osprey Publishing, 2002 p16
5. ↑  Stephen Turnbull*. War in Japan 1467-1615*. Osprey Publishing, 19 August 2002 — 18–20 bet. ISBN 978-1-84176-480-1. 2012-yil 15-iyunda qaraldi.
O'yin nazariyasida matematik Jon Nesh nomi bilan atalgan **Nash muvozanati** ikki yoki undan ortiq o'yinchilar ishtirokidagi hamkorliksiz o'yinning yechimini aniqlashning eng keng tarqalgan usuli hisoblanadi. Nash muvozanatida har bir o'yinchi boshqa o'yinchilarning muvozanat strategiyalarini biladi deb taxmin qilinadi va hech kim faqat o'zining strategiyasini o'zgartirib, biror narsaga ega bo'lmaydi. Nesh muvozanati printsipi Kurno davridan kelib chiqqan bo'lib, u 1838 yilda uni raqobatdosh firmalarga mahsulot tanlashda qo'llagan.

Agar har bir o'yinchi strategiya tanlagan bo'lsa – o'yinda hozirgacha sodir bo'lgan voqealarga asoslangan harakat rejasi – boshqa o'yinchilar o'z strategiyasini o'zgartirmagan paytda hech kim o'z strategiyasini o'zgartirib, o'zining kutilgan daromadini oshira olmaydi, hozirgi strategiya tanlovlari Nash muvozanatini tashkil qiladi.

Agar Alice va Bob ikkita o'yinchi A va B strategiyalarini tanlasa, (A, B) Nash muvozanati bo'ladi, agar Aliceda Bob B ni tanlashiga javoban o'z foydasini maksimal darajada oshirish uchun A dan yaxshiroq boshqa strategiya mavjud bo'lmasa va Bobda Alicening A ni tanlashiga javoban o'z daromadini maksimal darajada oshirishda B dan yaxshiroq bo'lgan boshqa strategiyasi mavjud bo'lmasa. Carol va Dan ham o'yinchilar bo'lgan o'yinda (A, B, C, D) agar A Elisning ( B, C, D) ga eng yaxshi javobi bo'lsa , B Bobning (A, C, D) va boshqalariga eng yaxshi javobi hisoblanadi va bu Nash muvozanati deb ataladi.

Nesh har bir chekli o'yin uchun Nash muvozanati mavjudligini ko'rsatdi: strategiya haqidagi maqolaga qarang.

Amalda qo'llanilishi
--------------------

O'yin nazariyotchilari Nash muvozanatidan bir nechta qaror qabul qiluvchilarning strategik o'zaro ta'siri natijalarini tahlil qilish uchun foydalanadilar. Strategik o'zaro ta'sirda har bir qaror qabul qiluvchining natijasi xuddi o'ziniki kabi boshqalarning ham qarorlariga bog'liq. Neshning g'oyasi asosidagi oddiy tushuncha shundan iboratki, agar bu qarorlar alohida tahlil qilinsa, bir nechta qaror qabul qiluvchilarning tanlovini oldindan aytib bo'lmaydi. Buning o'rniga, har bir o'yinchi boshqalardan nimani kutayotganini hisobga olgan holda nima qilishini so'rash kerak. Nash muvozanati insonning tanlovi qat'iy bo'lishi mumkinligini talab qiladi: hech bir o'yinchi o'z qarorini boshqalar nima qaror qilayotganiga qarab bekor qilishni xohlamaydi.

1. ↑  Osborne, Martin J.*. A Course in Game Theory*. Cambridge, MA: MIT, 12 Jul 1994 — 14 bet. ISBN 9780262150415.
2. ↑  Kreps D.M. (1987) "Nash Equilibrium." In: Palgrave Macmillan (eds) *The New Palgrave Dictionary of Economics*. Palgrave Macmillan, London.
Diagram showing Le Sac two doors away from Lloyds Bank, and the approximate path of the tunnel between the twoOʻgʻrilar omborga kirib kelgan yoʻl
**Baker streetdagi talonchilik** 1971-yil 11-sentabrga oʻtar kechasi Londondagi Lloyds Bankning Baker street filialidagi seyflarni oʻgʻrilash voqeasi. Jinoiy guruh ikki eshik narida ijaraga olingan doʻkondan 40 feet (12 m) uzunlikda tunnel qazib, ombor ostidan kira olishdi. Oʻgʻrilangan mol-mulkning qiymati nomaʼlum, ammo ehtimollik 1,25 million funtdan 3 million funt sterlinggacha boʻlgan. Politsiya atigi 231 ming funt sterling topa olgan.

Oʻgʻrilikni Arthur Conan Doylening „Qizil boshlilar ligasi" qissasidan ilhomlangan jinoyatchi Entoni Gevin rejalashtirgan. Unda Sherlock Holmes bank kassasiga tunnel orqali kirgan jinoiy guruhni fosh qilishi tasvirlangan. Gavin va sheriklari bankdan ikki eshik narida joylashgan Le Sac charm buyumlar doʻkonini ijaraga olib, dam olish kunlari tunnel kovlashgan. Toʻdaning bir aʼzosi mebel oʻlchamlari va joylashish oʻrnini oʻlchash uchun soyabon va qoʻllarining kengligidan foydalanib, omborning ichki qismini chizgan. Guruh dastlab domkrat yordamida omborxonada teshik ochishga harakat qilib, bu usul muvaffaqiyatsizlikka uchragach termik nayzadan foydalanishgan. Bu usul ham ish bermagach, ular portlatish uchun gelignitdan foydalanishgan. Ichkariga kirgan oʻgʻrilar 268 ta seyf qutisini boʻshatishgan. Guruh yaqin atrofdagi uyda kuzatuvchi qoldirishgan. U ratsiya orqali aloqada boʻlgan. Oʻgʻrilarning gaplarini radio havaskor Robert Roullands tasodifan eshitib qolgan. Robert politsiyaga qoʻngʻiroq qilgan. Politsiya avvaliga murojaatni jiddiy qabul qilmagan. Shuning uchun Robert oʻgʻrilarning suhbatlarini kichik kassetaga yozib olgan. Ikkinchi marta politsiyaga murojaat qilganida, ular murojaatni qabul qilishib, oʻgʻrilarni tutish uchun harakat boshladilar. Politsiya 8-milya (13 km) radiusdagi 750 ta nuqtani tintuv qilsa-da, jinoiy guruhni topa olmadi.

Politsiya jinoiy guruh aʼzolarini bosqindan soʻng tezda topdi. Oʻgʻrilardan biri Benjamin Wolfe oʻz nomidan Le Sac uchun ijara shartnomasini imzolagan va informatorlar Gavinga olib boradigan maʼlumotlarni taqdim etgan. 1971-yil oktyabr oyining oxirida politsiya Wolfe, Gavin, Reg Tucker va Thomas Stephensni hibsga oldi. Politsiya besh yil davomida jinoiy guruhning boshqa aʼzolari, jumladan bir ayolni qidirishda davom etdi, ammo boshqa hibsga olish kuzatilmadi. Gavin, Tucker va Stephens oʻn ikki yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Wolfe 60 yoshga kirgani uchun boshqalarga qaraganda kamroq, yaʼni sakkiz yillik qamoq jazosi oldi.

Izohlar
-------

1. ↑  2024-yilda 1971-yilgi £1.25 million taxminan £18 797 000ga va £3 million taxminan £45 112 000ga teng. Hisob kitoblar Isteʼmol narxlari indeksining inflyatsiya koʻrsatkichlariga asosan olingan.
2. ↑  2024-yilda 1971-yilgi £231,000 taxminan £3 474 000ga teng. Hisob kitoblar Isteʼmol narxlari indeksining inflyatsiya koʻrsatkichlariga asosan olingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Clark 2018. sfn error: no target: CITEREFClark2018 (help)
**Neyromultivit preparati**
---------------------------

**Preparatning savdo nomi:**Neyromultivit

**Ta'sir etuvchi moddalar(XPN):**tiamin gidroxloridi, piridoksin gidroxloridi, siankobolamin

**Chiqarilish shakli:**inyeksiya uchun eritma 2ml

**Tarkibi:**2ml eritma tarkibida quyidagilarni saqlaydi:faol moddalar:100 mg tiamin gidroxloridi;100 mg piridoksin gidroxloridi;1 mg siankobolamin; yordamchi moddalar dietanolamin, inyeksiya uchun suv

**Farmokoterapevtik guruhi:**vitaminlar, B guruh vitaminlar majmuasi

**Qo'llanilishi:**

-turli sababli polineyropatiyalar

-nevritlar va nevralgiyalar

-umurtqa pog'onasining degenerativ kasallliklari oqibatidagi radikulonevritlari (bo'yin sindromi, kaft va bilak sindromi, bel-dumg'aza sindromi)

-ishialgiya

-uch shoxli nerv nevralgiyasi, qovurg'alararo nevralgiyada qo'llaniladi.

**Qo'llash usuli va dozalari**:Preparat faqat mushak ichiga (dumba mushagining yuqori tashqi kvadrantiga) yuboriladi. Og'ir o'tkir holatlarda-sindrom bartaraf etilguncha kuniga 1 inyeksiya, og'ir bo'lmagan holatlarda-1 inyeksiyadan haftada 2 - 3 marta.

**Nojo'ya ta'sirlari:**

Juda kam hollarda<1-10.000

-yuqori sezuvchanlik reaksiyalari(asosan teri ko'rinishlari shaklida)

-anafilaktik reaksiyalar

-reflekslarni yo'qolishi bilan Sensor nevropatiya, ataksiya yuzaki va chuqur sensor faoliyati buzilishi simpatoplegiya

-xlorid kislota gipersekretsiyasi

**Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar:**

-preparatning faol yoki yordamchi moddalariga yuqori sezuvchanlik,

-eritremiya, eritrotsitoz

-B guruh vitaminlari gipervitaminozida qo'llash mumkin emas.

**Dorixonalarda berish tartibi**:retseptsiz
**Bambuk kurtagi**
**Bambuk kurtaklari** — bu bambuk oilasining *Bambusa* , *Dendrocalamus* va *Phyllostachys* avlodiga mansub oddiy bambukning yosh kurtaklari, qutulish mumkin boʻlgan poyasi va boshqa baʼzi oʻsimliklar turlari, ular Sharqiy Osiyo oshxonasida keng qoʻllaniladi — yangi, qaynatilgan, quritilgan, tuzlangan va tuzlangan va konserva shaklida isteʼmol qilinadi. Bambukning 200 ga yaqin turlarining kurtaklari isteʼmolga yaroqli.

Yangi kesilgan bambuk kurtaklari havo kameralarining boʻgʻimlarida tor tizmalari boʻlgan juda qattiq ochiq sariq yadroga ega. Oziq-ovqat uchun ishlatiladigan bambuk unib chiqqandan soʻng, hali kurtaklari mustahkam, tukli qoramtir-jigarrang yaproqlar bilan qoplangan vaqtida darhol kesiladi va qayta ishlash jarayonida ular olib tashlanadi.

Yumshoq, yengil qarsillaydigan bambuk kurtaklari tropik Osiyoning deyarli barcha mamlakatlarida isteʼmol qilinadi. Bu sabzavot haqidagi dastlabki maʼlumotlar Tan davrining Xitoy manbalarida topilgan. Bambuk anʼanaviy sharq tabobatida mashhur. Yevropada u qishloq xoʻjaligi oʻsimlik sifatida faqat Italiyada yetishtiriladi. Qoʻshma Shtatlarda isteʼmolga yaroqli boʻlgan bambukning tijorat maqsadida ekilishi 1900-yillarda boshlangan va bambuk kurtaklari tez orada umumiy Amerika taomiga aylanadi, deb ishonishgan.

100 g mahsulotga yashil poyali bambuk kurtagida 90 gramm suv, 2,6 protein, 4,1 yogʻ, 1,1 ozuqa tolasi, 22,8 mg kalsiy, 37 mg fosfor, 1,1 mg temir, 3,1 mg askorbin kislotasi mavjud. Sariq poyali navlarning bir xil miqdordagi kurtaklari 88 gramm suv, 1,8 gramm oqsil, 7,2 yogʻ, 1,2 ozuqa tolasi, 28,6 mg kalsiy, 27,5 mg fosfor va 1,4 mg temirni oʻz ichiga oladi.

Bambuk bogʻi yiliga bir tonnadan oʻn tonnagacha kurtaklar beradi.

Bambuk kurtaklarining tarkibida sianogen glikozid mavjud boʻlib, u pishirish davomida parchalanadi. Yuqori harorat taʼsirida tayyorlaganda, bambuk kurtaklari oʻziga xos achchiqlik taʼmni ham yoʻqotadi.

Yaponiyada bambuk kurtaklari qaynatiladi, masalan, „nuka" — guruchni maydalashdan hosil boʻlgan va birinchi navbatda guruch donalarining tashqi qatlamlarini oʻz ichiga olgan un bilan. Kurtaklar koʻpincha maxsus shirin-nordon marinad bilan namlanadi (memma [ja]). Yaponiyaning yuqori saviyali restoranlarida bambuk kurtaklaridan tayyorlangan sushi ham tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Daphne Lewis, Carol A. Miles*. Farming Bamboo*. Lulu, 2007. ISBN 9781435701311.
2. 1 2 3  Maxim Lobovikov, Lynn Ball, María Guardia, Laura Russo*. World Bamboo Resources: A Thematic Study Prepared in the Framework of the Global Forest Resources Assessment 2005*. Food & Agriculture Org, 2007 — 32 bet. ISBN 9789251057810.
3. ↑  Yoshihiro Murata*. Kaiseki: The Exquisite Cuisine of Kyoto's Kikunoi Restaurant*. Коданся, 2006. ISBN 9784770030221.
Eylatdagi neft punkti
Trans-Isroil quvur liniyasi xaritasi
**Trans-Isroil quvuri** (ivritcha: *קו צינור אילת אשקלון*), shuningdek, **Tipline**, **Eylat-Ashkelon quvur liniyasi** yoki **Yevropa-Osiyo quvur liniyasi deb ataladi.** Qizil dengizdagi Aqaba koʻrfazidan Oʻrta er dengizigacha choʻzilgan Isroildagi neft quvur hisoblanadi. U dastlab Erondan olinadigan neftni Isroil va Yevropaga tashish uchun qurilgan.

254 km, Ashkelondagi maxsus pristandan Qizil dengizdagi Eylat portigacha boʻlgan 42 dyuymli quvur quvvati 400,000 barrel (64,000 m3) etadi va kuniga va 1.2 million barrels per day (190,000 m3/d) teskari yoʻnalishda yetkazish imkoniyatiga ega hisoblanadi. Quvur Eilat Ashkelon quvur liniyasi kompaniyasiga (EAPC) tegishli va boshqariladi u Isroildagi boshqa bir qancha neft quvurlarini ham boshqaradi.

Tarix
-----

Quvur 1968-yilda Isroil va Eron oʻrtasida 50/50 % qoʻshma korxona sifatida qurilgan. Biroq 1979-yilgi Eron Islom inqilobida Shoh Muhammad Rizo Pahlaviy hokimiyatdan ag‘darilgach, ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar uzilganidan keyin Eron quvurdan foydalanishni to‘xtatadi.

2003-yilda Isroil va Rossiya oʻrtasida Novorossiyskdan Ashkelonga tankerlar orqali yetkazilgan, qolaversa Osiyoga joʻnatish uchun Eylatdagi tankerlarga qayta yuklangan rus neftini Osiyo bozorlariga yetkazib berish toʻgʻrisida kelishuv imzolandi. Shunday qilib, neft dastlab moʻljallanganiga teskari yoʻnalishda oqadi. Evropadan Osiyoga boradigan bu yoʻl Afrika boʻylab anʼanaviy yoʻlga qaraganda qisqaroq va Suvaysh kanali orqali yoʻlga qaraganda arzonroqqa tushadi.

2014-yil dekabr oyida quvurning janubiy uchi yaqinidagi buzilish Evrona qoʻriqxonasiga yirik neftning toʻkilishiga olib keldi.

2020-yil sentabr oyida esa Amirlik neftini quvur orqali Qizil dengizdan O‘rtayer dengiziga tashish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishiladi.

2021-yil may oyida 2021-yilgi Isroil-Falastin inqirozida G‘azodan otilgan raketa tufayli quvurning Ashkelon omboridagi saqlash tanki talofat koʻradi.

### Eronning qonuniy daʼvosi

1979-yilda neft quvur olib qo‘yilgandan so‘ng, Eron Isroilga qarshi tovon puli talab qildi. 2016-yil 27-iyun kuni Shveytsariya Federal tribunali ishni Eron foydasiga hal qilib 1,1 milliard dollar undirdi.

Manba
-----

1. ↑  „Russian Oil to Transit Israel: The Trans-Israel Pipeline is Reborn". *Washington Institute* (2003-yil 17-noyabr). Qaraldi: 2016-yil 1-mart.
2. ↑  „PHOTOS: Israel Hit With Massive 600,000 Gallon Oil Spill". *Think Progress* (2014-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2014-yil 5-dekabr.
3. ↑  „Israeli pipeline company signs deal to bring UAE oil to Europe". *Reuters* (2020-yil 20-oktyabr). Qaraldi: 2020-yil 21-oktyabr.
4. ↑  *Schreirber.* „Trans-Israel pipeline Hit By Rocket From Gaza" (en-US). *The Jewish Voice* (2021-yil 11-may). Qaraldi: 2021-yil 12-may.
5. ↑  Daiss, Tim. „Israel Loses Secretive Oil Pipeline Case To Iran, Ordered To Pay 8.1 Billion Plus Interest". *Forbes* (2016-yil 15-avgust). Qaraldi: 2016-yil 16-avgust.
Transmissiya elektron mikroskopi (TEM) yordamida yaratilgan tasvirlarni, diffraktsiya chiziqlari va elektron energiyasini yo'qotish spinlarini aniqlash va qayd etish uchun turli xil texnologiyalarva kompyuterlar mavjud mavjud.

Scintillator-ulangan (bilvosita) va bevosita elektron detektorlarining asosiy dizayni ko'rsatilgan diagrammasi.
Tadqiqotlarga ko'ra TEM tasviri yoki diffraktsiya naqshini katodolyuminesans orqali gamma nurlar tomonidan qo'zg'atiladigan changli ZnS yoki ZnS / CdS dan iborat floresan ko'rish ekrani yordamida kuzatish mumkin edi. Mikroskopik ko'rish ekranida mos tasvirni ko'rgandan so'ng, tasvirlarni fotografik plyonka yordamida yozib olish mumkin edi. Elektron mikroskoplar uchun plyonka odatda plastik tayanch bazasida jelatin va kumush halid emulsiya qatlamidan iborat edi. Gamma nurlar ta'sirida kumush birikmasi kumushga aylanadi va keyinchalik kisinon skaner yordamida tahlil qilish uchun raqamlashtirilishi mumkin bo'lgan tasvirni hosil qilish uchun kisinon kimyoviy jihatdan ishlab chiqilar edi. Zamonaviy TEMlarda plyonka asosan elektron detektorlar bilan almashtirildi.

Zaryadga ulangan TEM (CCD) kameralari birinchi marta 1980-yillarda transmissiya elektron mikroskopida qo'llanila boshlandi va keyinchalik butun dunyoda keng tarqaldi. TEMdan foydalanish uchun CCD'lar odatda bitta kristalli Yarim alyuminiy granatasi (YAG) kabi sintillyator bilan birlashtiriladi, bunda elektron nurlaridagi elektronlar fotonlarga aylanadi, so'ngra optik tolali plastinka orqali CCD sensoriga o'tkaziladi.. Buning asosiy sababi shundaki, to'g'ridan-to'g'ri yuqori energiyali elektron nuriga ta'sir qilish sensori CCD ga zarar etkazishi mumkin. TEM uchun odatiy CCD sensorning haroratini taxminan -30 gradusga kamaytirish uchun Peltier sovutish moslamasini ham o'z ichiga oladi. Bu qorong'u oqimni kamaytiradi va signalni shovqinga yaxshilaydi.

2006 yildan qo'llanib kelayotgan qo'shimcha metall oksidi yarim o'tkazgich (CMOS) elektroniga asoslangan sintillyator va optik tolali ulangan kameralar TEM uchun savdo sifatida mavjud bo'ldi. CMOS kameralari CCD kameralariga nisbatan elektron mikroskopiya uchun ba'zi afzalliklarga ega. Bir afzalligi shundaki, CMOS kameralar CCD kameralarga qaraganda ko'proq zaryad saqlash, ya'ni zaryadning haddan tashqari to'yingan piksellardan yaqin piksellarga tarqalishiga moyil. Yana bir afzallik shundaki, CMOS kameralari tezroq o'qish tezligiga ega bo'lishi mumkin.
**Chingizxonning otliq haykali** (moʻgʻ.: *Чингис хааны морьт хөшөө*) — Moʻgʻulistondagi Chingizxon yodgorliklarining eng kattasi va dunyodagi eng katta otliq haykali.

Tavsif
------

Chingizxon haykali Ulan-Bator markazidan 54 km janubi-sharqda, Ulan-Bator shahar maʼmuriy okrugi Nalayxning maʼmuriy qismi boʻlgan Tsonjin-Boldog hududida, Tuva viloyati bilan chegaradosh, Tuul daryosi qirgʻogʻida joylashgan. Ogʻzaki urf-odatlarga koʻra, Chingiz oltin qamchi topgan joy. Haykal loyihasi muallifi haykaltarosh D.Erdenebileg, meʼmor J.Enxjargal ishtirokida. Yodgorlikning rasmiy ochilishi 2008-yil 26-sentabrda boʻlib oʻtdi.

Haykalning balandligi oʻn metrli poydevorni hisobga olmaganda 40 m. Haykal ogʻirligi 250 tonna boʻlgan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan va 36 ta ustun bilan oʻralgan boʻlib, Moʻgʻullar imperiyasining Chingizdan Ligdanxongacha boʻlgan xonlarini ifodalaydi. Ikki qavatli poydevorda sanʻat galereyasi, Xiongnu davri muzeyi, bilyard zali, restoranlar, esdalik sovgʻalari doʻkoni va konferentsiya zali joylashgan. Otning boshida kuzatuv maydonchasi joylashgan.

Mavzu parki
-----------

Haykal atrofida moʻgʻul ajdodlarining chorva markalari koʻrinishida oʻrnatilgan 200 ta sayyohlik uylari egallanishi koʻzda tutilgan. Ular XIII asrdagi moʻgʻul hayotiga bagʻishlangan oltita boʻlimga boʻlingan keng koʻlamli parkni tashkil qilishlari kerak: harbiy, hunarmandchilik, shaman, kitob, xon va chorvachilik. Shuningdek, golf maydoni, sunʻiy koʻl, ochiq osmon ostidagi teatrni jihozlash rejalashtirilgan. Majmua qurilishiga allaqachon 28 milliard ₮ sarflangan.

Galereya
--------

* Chingizxon haykaliga olib boradigan asosiy yo'lChingizxon haykaliga olib boradigan asosiy yo'l
* Chingizxon haykali ustidagi kuzatuv maydonchasidan tematik parkning ko'rinishiChingizxon haykali ustidagi kuzatuv maydonchasidan tematik parkning ko'rinishi

Yana qarang
-----------

Dunyodagi eng baland haykallar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  Халимагийн тэргүүн Чингисийн морьт хөшөөг үзэж сонирхлоо
2. 1 2  „Чингис хааны хөшөөт цогцолбор". 2011-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 16-dekabr.
3. ↑  Genghis Khan Rules Mongolia Again, in a P.R. Campaign
**Baqliyya** yoki **Būrāniyya** X asr boshlarida Iroq janubida faol boʻlgan Qarmatianlarning kichik guruhi boʻlgan edi.

Guruh 907-yilda Abbasidlar xalifaligi tomonidan Zikrawayh ibn Mihrawayh qoʻzgʻoloni magʻlubiyatga uchragan qarmatiyaliklar qoʻzgʻolonidan soʻng paydo boʻlgan. Zikrawayh vafot etadi, lekin uning Sawaddagi (Kufa atrofidagi unumdor qishloq hududi) koʻp izdoshlari uning oʻlmaganiga ishonishdi va ularga rahbarlik qilish uchun qaytib u joyga kelishdi. 907-908-yillarda Abu Hatim az- Zutti ismli dā'ī (ismoiliy missioner) Sawadda faol boʻlgan va oʻz izdoshlariga sarimsoq, piyoz va sholgʻom yeyishni, hayvonlarni soʻyishni va muayyan islom diniy marosimlariga rioya qilishlarini izdoshlariga chuntirib oʻtgan. Bundan uning izdoshlari Baqiliyya taxallusini oladilar, tez orada bu nom Savad qarmatiylariga nisbatan qoʻllanila boshlandi. Tez orada Zikrawayh tarafdorlari safiga Hamdan Qarmat va Abu Muhammad Abdon tarafdorlari qoʻshildi, ular hali ham Muhammad ibn Ismoilning Mahdi boʻlib qaytishiga ishonadilar.

Bu harakat saqlanib qoladi va hatto Mas’ud ibn Hurayth va Abu Muhammad Abdonning jiyani Iso ibn Muso boshchiligida Kufa va Wasit atrofidagi hududlarda Abbasidlarga qarshi bir necha qoʻzgʻolon koʻtardi. Abu Tohir Jannabi boshchiligidagi Bahrayn qarmatiylari 927-yilda Iroqqa bostirib kirganlarida, ular qoʻzgʻolon koʻtardilar, ammo abbasidlar sarkardasi Horun ibn Gʻarib tomonidan magʻlubiyatga uchradilar. Ularning bayroqlari oq rangda boʻlib, Qur’ondan isroilliklarning Fir’avn zulmidan qutqarilishi haqidagi yozuvlar bilan tasvirlangan. Asli fors boʻlgan bir qancha qarmatianlar Bahraynilar safiga qoʻshilishdi va keyin ularga ergashib oʻz vatanlariga borishdi va u yerda „ Ajamiyyūn" nomi bilan mashhur boʻlishdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Madelung 1978. sfn error: no target: CITEREFMadelung1978 (help)
2. 1 2 3 4  Daftary 2012. sfn error: no target: CITEREFDaftary2012 (help)
3. 1 2 3  Hodgson 1960. sfn error: no target: CITEREFHodgson1960 (help)
4. ↑  „Baqliyya".. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.
5. ↑  „Baqliyya".. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Daftary, Farhad (2012). "Baqliyya". *Historical Dictionary of the Ismailis*. Scarecrow Press. 29–30 b. ISBN 978-0810861640. .
**Barabati stadioni** hindistonlik sport stadioni boʻlib, asosan kriket va assotsiatsiya futboli uchun, shuningdek, baʼzan Odisha shtatining Cuttack shahrida joylashgan kontsertlar va chim ustida xokkey uchun foydalaniladi. Bu xalqaro kriket uchun muntazam joy va Odisha kriket jamoasining uy maydoni hisoblanadi. Stadion Odisha Kriket Assotsiatsiyasiga tegishli va boshqariladi. U futbol uyushmasi uchun ham qo'llanilar ekan. U Santosh Trophy milliy futbol turniri va shtatning Odisha Birinchi Divizion Ligasi futbol o'yinlariga mezbonlik qiladi. Barabati stadioni Hindistondagi qadimgi maydonlardan biri bo'lib, u o'zining birinchi xalqaro o'yiniga mezbonlik qilishdan oldin bir nechta gastrol safarlariga, jumladan, MCC, G'arbiy Hindiston jamoasi va avstraliyaliklarga mezbonlik qilgan. U 1982 yil yanvar oyida ushbu mamlakatda faqat uchinchi bir kunlik xalqaro o'yinni o'tkazdi, o'shanda Hindiston Angliya ustidan beshta gol urib, seriyani 2-1 ko'tardi. Besh yil o'tgach, u o'zining birinchi sinov uchrashuvini o'tkazdi, unda Hindiston Shri-Lankaga mezbonlik qildi. Garchi u endi oddiy sinov joylaridan biri bo'lmasa-da, u xalqaro maydon maqomiga ega bo'lishda davom etmoqda va muntazam ravishda bir kunlik xalqaro musobaqalarni o'tkazadi. Shuningdek, 2013 yilda ayollar kriket bo'yicha Jahon kubogiga mezbonlik qilgan ekanligi aniqlangan.

1. ↑  „Shedule".
2. ↑  „About \*\*Barabati Stadium\*\*". *BCCI*. 2022-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 28-noyabr.
**Barbara Kay** (1943 yilda tugʻilgan) Kanadaning National Post gazetasi sharhlovchisi.  U, shuningdek, The Post Millennial uchun haftalik rukni va Epoch Times uchun oylik ruknini yozadi. Kay 2020-yil 24-iyulda o‘z maqolalari tahririyati nazorati kuchayganligi sababli Milliy Postni tark etishini eʼlon qildi. 2020-yil 23-oktabrda Milliy pochta Barbara Kayning qaytishini eʼlon qildi.

Biografiyasi
------------

Kay 1943-yilda Michigan shtatining Detroyt shahrida tug‘ilgan. Kayning otasi va buvisi va ularning toʻrt nafar farzandi 1917 yilda Polshadan Kanadaga koʻchib ketishgan. Ular Polshadan kelgan muhojirlarning sinagoga jamoati yonida joylashdilar va u yerda yahudiy muhojirlar jamoasini qoʻllab-quvvatladilar.  Uning bobosi yahudiy tilida soʻzlashuvchi mijozlarga „ot aravasidan keraksiz narsalarni" sotib olib sotardi, garchi oila kambagʻal boʻlsa-da va ingliz tilini oʻrganmagan boʻlsa-da, ular hech qachon oʻzlarini yakkalangan yoki nafratlangan his qilmagan. Garchi Kay otasining ukalaridan faqat bittasi universitetda oʻqishga kirgan boʻlsa-da, ularning barchasi oʻrta maktabda oʻqishdi. Barbara Kayning amakivachchalari, shu jumladan oʻzi ham universitetda oʻqigan va muvaffaqiyatli, farovon martabaga ega edilar. Kayning opalaridan biri.  Kanada davlat boshqaruvchisi Anne Golden.

Karerasi
--------

Kay jurnalistik faoliyatini kitob sharhlovchisi sifatida boshlagan.  1990-yillarda u qayta tiklangan Cité libre kengashi va yozuvchi xodimlariga qoʻshildi.  Keyinchalik, Kay 2003-yilda kolonist boʻlishdan oldin National Post uchun maqolalar yozish bilan shugʻullangan. Kay shuningdek, The Post Millennial, Pijama, The Walrus, Canadian Jewish News (CJNews) va Epoch Times gazetalarida maqolalar chop etgan.  Barbara Kay Ezra Levantning konservativ onlayn media kanali Rebel Newsga 2017-yil fevral oyida Monrealdagi muxbiri sifatida qo‘shildi.  Kay 2017-yil 15-avgust kuni Twitter’da "Rebel Media bilan mustaqil munosabatlarini tugatishini eʼlon qildi. U Ezra Levant va Faith Goldyga hurmatini bildirdi, biroq „Rebel Media" brendini bir qancha ishtirokchilar „bulg‘angan" deb hisobladi.  oʻzi kabi asosiy konservatorlarning qarashlarini aks ettirmagan.

1. ↑  „Barbara Kay".
2. ↑  „Barbara Kay". 2018-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
3. ↑  „Barbara Kay".
**Nova** Vodolaha (ukraincha: *Нова Водолага*, ruscha: *Новая Водолага*) — Ukrainaning Xarkov viloyati, Xarkov tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Unda Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan Nova Vodolaha posyolkasi ma'muriyati joylashgan. Aholisi 10,633 nafar

Nova Vodolaha Olxovatka daryosining qirg'og'ida, Mja daryosining o'ng irmog'i Donetsning drenaj havzasida joylashgan.

### Transporti

Nova Vodolaha Xarkov va Dneprni bog'laydigan M29 avtomagistrali yo`lida joylashgan. Aholi punktidan shimolda joylashgan M18 avtomagistral yo`li sharqdan Xarkov viloyati bilan bog`langan.

Vodolaha temir yo'l stantsiyasi Xarkov ( Merefa orqali) va Dneprni (Krasnohrad) bog`laydigan stansiya hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Нововодолажская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  Новая Водолага // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 18. М. «Советская энциклопедия», 1974.
**Nuqson hisoboti** (Отчёт о дефекте, Bug report) – aniqlangan nuqsonni tasvirlovchi va uni bartaraf qilish choralarini saqlovchi hujjat

Nuqson hisoboti quyidagi asosiy maqsadlar bilan yozilishi kerak:

* Muammo haqida maʼlumot berish – loyiha jamoasi va boshqa masʼllarni muammo haqida xabardor qilish;
* Muammo mavqeʼsini belgilash – muammoning loyihaga qanchalik xavf solishi va uning oldini olish uchun koʼzda tutilgan muddatlar;
* Muammoni hal qilishga yordam – sifatli hisobot faqatgina muammoning maqsadini aniqlamasdan, uning kelib chiqish sabablarini va bartaraf qilish boʼyicha tavsiyalarni ham oʼz ichida saqlashi kerak.

Nuqson hisoboti quyidagi uchta savolga javob berishi kerak:

1. Nima sodir bo'ldi?

2. Qayerda sodir bo'ldi?

3. Qanday holatda sodir bo'ldi.

Masalan:

*1. Chek list sahifasida logotip chiqmayapti*

*2. Wikipediya o'zbek varianti Chek list sahifasida*

*3. Chek list sahifasi ochilganda yuqori chap qismda logotip yo'q.*

Manbalar

Тестирование программного обеспечения

Software testing