**Andres Iniesta** Lujan(1984-yil 11-mayda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan va J1 ligasi klubi „Vissel Kobe" sardori hisoblangan. Barcha davrlarning eng buyuk yarim himoyachilaridan biri hisoblangan. Iniesta faoliyatining koʻp qismini „Barselona" da oʻtkazgan va u yerda uch mavsum sardor boʻlib ishlagan. Iniesta tugʻilgan joyidan erta koʻchib oʻtgandan soʻng „Barselona" yoshlar akademiyasi *La Masia* orqali kelgan va yoshligidanoq taassurot qoldirgan. U 2002-yilda 18 yoshida asosiy jamoada debyut qilgan. U 2004-2005yilgi mavsumda muntazam oʻynay boshlagan va 2018-yilgacha jamoada qolgan. Iniesta 2009—2015-yillarda ikkita tarixiy treblni qoʻlga kiritgan „Barselona" jamoasining ajralmas qismi boʻlgan va uning toʻqqizta La Liga va toʻrtta UEFA Chempionlar Ligasi chempionligini oʻz ichiga olgan 35 sovrini uni barcha davrlarning eng koʻp mukofotlangan ispaniyalik futbolchisiga aylantirgan. „Barselona"dagi 22 yillik faoliyatidan soʻng Iniesta 2018-yilda Yaponiyaning „Vissel Kobe" klubi bilan shartnoma imzolagan. Iniesta 2006-yilda terma jamoadagi debyutini oʻtkazgunga qadar Ispaniyada 16 yoshgacha, 19 yoshgacha va 21 yoshgacha boʻlgan toifalarda oʻynagan. U Ispaniyaga UEFA Euro 2008 musobaqasida gʻalaba qozonishda yordam berdi, har bir oʻyinda qatnashdi va turnirning eng yaxshi jamoasiga kiritildi. Iniesta shuningdek, 2010 FIFA Jahon chempionatida gʻolib chiqqan Ispaniya jamoasining asosiy aʼzosi edi; u finalda Gollandiyaga qarshi oʻyinda gʻalaba golini urgan, buning uchun u oʻyinning eng yaxshi odami deb topildi va turnirning Yulduzlar jamoasiga saylangan. UEFA Evro-2012 da Iniesta Ispaniyani ketma-ket ikkinchi qitʼa tojiga olib chiqdi, yana Italiyaga qarshi final oʻyinining eng yaxshi odami deb tanlangan va turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan.

Inyesta toʻqqiz marta FIFA FIFPro World XI reytingiga kirdi va olti marta UEFA tomonidan yilning eng yaxshi jamoasiga kiritilgan. U UEFAning barcha davrlarda Evro XIga kiritilgan. U 2012- yilda UEFAning Yevropaning eng yaxshi oʻyinchisi mukofotini qoʻlga kiritgan va 2012 va 2013-yillarda IFFHS tomonidan dunyoning eng yaxshi oʻyinchisi deb topilgan. Iniesta 2010-yilda FIFAning „Oltin toʻp'' uchun Lionel Messidan ikkinchi oʻrinni egallagan va 2012-yilda uchinchi oʻrinni egallagan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Iniesta Kastiliya-La-Mancha provinsiyasidagi Albasete provinsiyasidagi kichik Fuentealbilya qishlogʻidan boʻlib, qishloqda futbol maydonlari yoʻqligi sababli u yerda asosan futzal oʻynagan. 12 yoshida Albasete Balompie uchun oʻsmirlar oʻrtasidagi yetti kishilik turnirda Albasete, u Ispaniya boʻylab klublarning skautlari eʼtiborini tortdi. Uning ota-onasi "Barselona" yoshlar jamoasi murabbiyi Enrike Orizaolani tanigan va u ularni Iniestani „Barselona" yoshlar akademiyasiga yuborish haqida oʻylashga koʻndirgan. Iniesta u yerga ota-onasi bilan tashrif buyurdi va klubning yosh futbolchilari joylashgan *La Masia* fermasida boʻldi; sayohat ularni Iniestani „Barselona" yoshlari safiga qoʻshishga ishontirdi. Iniestaning aytishicha, u *La Masiyaga* ketgan kuni va ota-onasidan ajralish uchun kurashgan kuni boʻlgan. U 15 yoshgacha boʻlgan „Barselona" sardori boʻlib, 1999-yilgi Nike Premier Cup musobaqasida gʻalaba qozongan va finalning soʻnggi daqiqasida gʻalaba golini kiritgan va turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. Iniesta klubga kelganidan soʻng, oʻsha paytdagi sardor Pep Gvardiola hamkasbi yarim himoyachisi Xaviga shunday degan edi: "Siz meni nafaqaga chiqarasiz.'' Iniesta asosiy jamoaga Radomir Antich davrida kelib qoʻshildi. 2002-yil 29-oktabrda u UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichida „Bryugge" ga qarshi safarda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda jamoadagi debyutini oʻtkazgan. 2004—2005-yilgi mavsumda u liganing 38 oʻyinidan 37 tasida maydonga tushdi, bu boshqa oʻyinchilardan koʻra koʻproq, ammo ularning 25 tasi zaxira oʻyinlari boʻlgan. „Barselona" La Ligada gʻalaba qozonganida u ikki marta gol urgan. 2005—2006-yilgi mavsum boshida Xavining jarohati Iniestaga yarim himoya markazida muntazam oʻynashga imkon berdi va u yaxshilanish va rivojlanishda davom etdi. U UEFA Chempionlar Ligasining 11 oʻyinida, shu jumladan 2006-yilgi finalda yarimta oʻyinda ishtirok etgan, Edmilson oʻrnini egallagan. Uning jamoaga qoʻshgan hissasini murabbiy Frank Raykard yuqori baholadi, chunki „Barselona" ligada gʻolib chiqdi va Chempionlar Ligasi dublini qoʻlga kiritgan. 2006—2007-yilgi mavsumda Iniestaning obroʻsi oʻsishda davom etdi va u oʻz jamoasining istalgan pozitsiyasida oʻynashga tayyorligi uchun olqishlarga sazovor boʻldi. Mavsum oldidan u Germaniyaning

„Bavariya" jamoasi ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonganidan soʻng jamoa sardori sifatida Joan Gamper kubogini koʻtardi. Iniesta „Barsa" safida birinchi marta Chempionlar ligasining „Levski Sofiya" ga qarshi ikkita oʻyinida chap qanot hujumchisi sifatida maydonga tushdi va ikki marta raqib darvozasini ishgʻol qilgan. Xuddi shu musobaqaning birinchi nokaut bosqichida u "Liverpul" ga qarshi markaziy yarim himoyada oʻynadi. Menejer Raykard maydon atrofida harakatlantirilganiga qaramay, 2006—2007-yilgi mavsum Iniesta uchun hozirgacha eng yuqori gol boʻlib qolmoqda.

2007—2008-yilgi mavsum oldidan Lyudovik Giulining ketishi bilan Iniesta oʻzining 24-raqamli futbolkasini oʻzi afzal koʻrgan 8 raqamiga almashtirishga muvaffaq boʻldi. Mavsum oldidan ehtimoliy transfer haqidagi mish-mishlarga qaramay, u 2008-yil 25-yanvarda shartnomasini 2014-yilgacha uzaytirgan, uning sotib olish toʻlovi 150 yevroga koʻtarildi.  Yevropa sport jurnallari aʼzosi *Don Balon* Iniestani La Liganing oldingi ikki mavsumida eng barqaror ijrochilardan biri deb atadi; 2006—2007-yillarda beshinchi, 2007—2008-yillarda esa toʻrtinchi oʻrinni egallagan. U shuningdek, 2008-yilgi FIFA reytingida 37 ochko toʻplab, toʻqqizinchi oʻrinni egallagan.

2008—2009-yilgi mavsum boshida, 2008-yil sentyabr oyida Iniesta afzalliklarga koʻra Karles Puyol, Xavi va Viktor Valdesdan keyin toʻrtinchi sardor etib saylandi; toʻrttasi ham Barselona yoshlar tizimining mahsuloti edi. Uning mavsum davomidagi oʻyinlari yuqori baholandi va u „Barselona"da „Kamp Nou"da ham, mehmondagi oʻyinlarda raqib tarafdorlari tomonidan olqishlar oldi. 2008-yil noyabr oyi oʻrtalarida oyogʻidan olgan jarohati Iniestani 3-yanvargacha safdan chiqqan; dastlab olti haftadan soʻng maydonga qaytishi kutilgan edi, u 100 foizgacha qaytishni istamadi. 3-yanvar kuni maydonga qaytganidan soʻng, "Malyorka "ga qarshi oʻyinning 65-daqiqasida zaxiradan maydonga tushganida, u maydonda atigi oʻn daqiqa oʻtib, muhim gol urgan va „ Kamp Nou" oldida „Barselona"ning kambekini amalga oshirdi. 3 kundan soʻng u birinchi marta rasmiy oʻyinda „Barselona" sardori boʻldi, Ispaniya Kubogining 1/8 final birinchi oʻyinida „Visente Kalderon"da "Atletiko Madrid" ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan. Iniesta „Malaga"ga qarshi uy oʻyinida yana jarohat olgan, ammo 8-aprel kuni „Bavariya"ga qarshi Chempionlar ligasi chorak finalida „Barselona" 4:0 hisobida gʻalaba qozongan birinchi oʻyinda maydonga qaytdi. U Chempionlar Ligasi yarimfinalining "Chelsi" ga qarshi javob oʻyinida qoʻshib berilgan vaqtning soʻnggi daqiqasida darvozadan 25 metr uzoqlikda oʻng oyogʻining tashqi tomoni bilan jingalak zarbasi bilan muhim hisobni tenglashtirdi va mehmondagi gollarda durang natijani qayd etdi. „Stemford Brij"da kechgan uchrashuv 1:1 hisobida yakunlandi. „*Un Any Al Paradis*" nomli mavsum sharhida Iniesta shunday deb yozgan edi: „Men oʻsha zarbani butsamning ichi yoki uchi bilan emas, balki yuragimdan, bor kuchim bilan tashqi tomondan bogʻladim". Iniestaning „Chelsi" darvozasiga kiritgan goli „Barselona"ni Rimda "Manchester Yunayted" ga qarshi finalga olib chiqdi. Finaldan oldin „Yunayted" bosh murabbiyi Aleks Fergyuson Iniestani „Barsa"ning eng katta tahdidi deb taʼkidladi: U jamoani ishlashga majbur qiladi. Uning oʻtish usulini topishi, uning harakati va boʻsh joy yaratish qobiliyati aql bovar qilmaydi. U „Barselona" uchun juda muhim". Son qismidagi jarohatiga qaramay, Iniesta oʻynadi va oʻyinda taʼsirchan boʻlib, Samuel EtoʻO tomonidan kiritilgan birinchi golga assistentlik qildi, uning jamoasi 2:0 hisobida gʻalaba qozondi Devid Plit oʻz tahlilida shunday deb yozgan edi: „Oxir-oqibat, Iniesta va Xavining yarim himoyadagi mahorati, [Lionel] Messi yordam bergani muhim omil boʻldi". Oʻyindan soʻng „Yunayted" hujumchisi Ueyn Runi Inestani dunyoning eng yaxshi futbolchisi deb taʼriflagan. Iniesta oʻsha mavsumdagi oʻyinlari uchun olqishlarga sazovor boʻldi; *Don Balon* uni liganing eng barqaror oʻyinchisi sifatida baholadi. Oʻsha yilning oxirida u 134 ovoz bilan 2009-yil FIFA Jahonning eng yaxshi futbolchisi sovrini uchun beshinchi oʻrinni egalladi va 149 ball toʻplagan. „Oltin toʻp" uchun toʻrtinchi oʻrinni egalladi. „Barselona" shartnomasini bir yilga, 2015-yilgacha uzaytirdi va uning tovon pulini 200 yevroga oshirdi. „Barselona" 2009—2010-yilgi mavsumda 99 ochko toʻplagan holda ketma-ket ikkinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. Individual ravishda, Iniesta takroriy jarohatlar tufayli katta darajada buzilgan kampaniyani boshdan kechirdi. U 2009- yilgi Chempionlar ligasi finalida tizzasidan yirtilgani sababli mavsumoldi tayyorgarlik mashgʻulotlarini oʻtkazib yuborgan. Oldingi mavsumdagidek deyarli koʻp oʻyinlarda qatnashgan boʻlsada, u buni asosan oʻrinbosar sifatida amalga oshirdi va atigi 20 ta oʻyinda maydonga tushdi. Uning mavsumi aprel oyida mashgʻulot paytida oldingi buzoq jarohatini ogʻirlashtirganidan keyin muddatidan oldin yakunlandi. Iniestaning mavsumdagi sinishiga hissa qoʻshgan omil 2009-yil avgust oyida oʻzining yaqin doʻsti Daniel Jarkening oʻlimidan soʻng shaxsiy ruhiy beqarorlik epizodlari edi. Hatto jismonan sogʻlom boʻlsa ham, u koʻpincha mashgʻulotlarni yakunlay olmadi. Psixologik yordam soʻraganidan soʻng, u 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati finalida Ispaniya terma jamoasining gʻalaba qozongan golini urganida katarsisni boshdan kechirdi va uni Jarkega bagʻishladi va uning pastki koʻylagida yozilgan „Dani Jarke, har doim biz bilan" degan yozuvni ochib berdi. Men buni chuqur his qilganim uchun qildim, — dedi Iniesta oʻshanda. „Bu sizning jamoangiz yoki ranglaringizdan koʻra raqobatdan muhimroq narsa inson yaxshi inson boʻlish ekanligini koʻrsatdi. Men xursandman, chunki bu mening faoliyatimdagi eng muhim lahza edi." Mavsumni qiynagan takroriy jarohatlar haqida u shunday dedi: „Bu qiyin edi, lekin men har qachongidan ham koʻproq istak bilan boshlayman". Iniesta oʻzining 2010—2011-yilgi mavsumdagi ilk golini „Rasing de Santander"ga qarshi oʻyinda, 30metr masofadan toʻpni darvozaga yoʻlladi. Kampaniya davomida u muxolifat muxlislari jumladan, El Sardinero va Visente Kalderon stadionida jahon chempionatidagi golini yuqori baholab, olqishlar oldi. „Espanyolning Derbi barceloní" dagi uy maydonida navbatdagi olqishlar yangradi, tomoshabinlar uning vafoti chogʻida „Espanyol" sardori boʻlgan Daniel Jarke bilan doʻstligini eʼtirof etishdi. Iniesta Xavi va Messi bilan birga 2010-yilgi FIFA „Oltin toʻp" uchun uch finalchidan biri boʻlib, argentinalik futbolchidan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan. Iniesta 2011—2012-yilgi mavsumni Ispaniya Superkubogining ikkinchi oʻyinida raqibi „Real Madrid" ga qarshi oʻyinda gol urish bilan boshlagan. „Barselona" oʻyinda 3:2 va kubokda umumiy hisobda 5:4 hisobida gʻalaba qozondi. Uning eng yaxshi gollaridan biri oktyabr oyida Chempionlar ligasi guruh bosqichida Messi bilan oʻzaro almashuvdan soʻng "Viktoriya Plzen "ga qarshi oʻyinda urgan edi. Iniesta La Ligada 51 ta magʻlubiyatsiz oʻyin oʻtkazib, 24-mart kuni „Barselona"ning „Malyorka"dan 2:0 hisobidagi magʻlubiyati bilan yakunlandi. Chempionlar ligasida u chorak finalda „Milan"ga qarshi oʻyinda muhim gol urib, gol qurgʻoqchiligiga barham berdi. U yerdan u yarim finalda „Chelsi"ga qarshi oʻyinda gol urib, hisobni 2:0 koʻrinishiga keltirdi, ammo oʻyin 2:2 hisobida yakunlanib, jamoasini umumiy hisobda 3:2 hisobida magʻlub etdi. Yil oxiriga kelib, 25-noyabr kuni Iniesta „Levante'' ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda bitta gol urib, uchta golli uzatmani amalga oshirib, oʻyinning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Uning oʻyinlari unga FIFA 2012 „Oltin toʻp" uchun ovoz berishda uchinchi oʻrinni taqdim etdi. Iniesta 2013-yilning dekabr oyida „Barselona" bilan yangi shartnoma imzoladi va uni 2018-yilgacha klubda qoldirgan. Vitse-sardor sifatida u klubning 2014—2015-yilgi mavsumdagi ikkinchi trebl gʻalabali kampaniyasi davomida muntazam ravishda „Barsa"ni sardorlik qilgan va Karles Puyol nafaqaga chiqqan va Xavi ketganidan keyin sardorga aylandi. Iniesta jamoaning Ispaniya kubogi kampaniyasi davomida uch marta gol urgan va 2015-yilgi UEFA Chempionlar ligasi finalida Italiya chempioni "Yuventus" ni Berlinda 3:1 hisobida magʻlubiyatga uchratgan oʻyinda Ivan Rakitichning birinchi goliga assistentlik qilgan. Ularning Yevropadagi gʻalabasi „Barselona"ni tarixda ikki marta ichki chempionat, ichki kubok va evrokuboklarning treblini qoʻlga kiritgan birinchi klubga aylantirdi; Iniesta ikkala trebl sovrindori boʻlgan jamoalarning bir qismi boʻlgan yetti nafar futbolchidan biri edi. 2015—2016-yilgi mavsumning birinchi *Klasikosida*, 21-noyabrda Inyesta 1983-yilda Diego Maradona va 2005-yilda Ronaldinodan keyin Santyago Bernabeuda Real Madrid muxlislari olqishiga sazovor boʻlgan uchinchi futbolchiga aylandi. Uning oʻyindagi eng yaxshi oʻyini 4:0 hisobidagi ajoyib gʻalabaga hissa qoʻshgan. U 2017-yilning 6-oktabrida „Barselona" bilan umrbod shartnoma imzoladi va u faoliyatini qolgan qismini klubda qoldirdi. U 2018-yilning 7-yanvarida „Barselona" safidagi faoliyatidagi 650-oʻyinini „Levante"ga qarshi oʻtkazdi, oʻyin 3:0 hisobida „Barselona" foydasiga yakunlanganidan soʻng 76-daqiqadan soʻng uning oʻrnini Andre Gomesh egallagan. Bir umrlik shartnoma imzolaganiga qaramay, 2018-yilning 27-aprelida Iniesta mavsum oxirigacha „Barselona"ni tark etishini eʼlon qildi. U 20-may kuni „Barselona" safida oʻzining 674-va soʻnggi uchrashuvini oʻtkazdi, mavsumning soʻnggi liga oʻyinida „Real Sosedad" ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. U 81-daqiqada Pako Alkaser uchun maydonga tushdi. 2018-yilning 24-may kuni Yaponiyaning „Vissel Kobe" klubi Iniesta bilan 3 yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. U 22-iyul kuni Shonan Bellmarega qarshi 0:3 hisobida magʻlub boʻlgan Kazuma Vatanabe oʻrniga ikkinchi boʻlimda maydonga tushdi. 2018-yilning 11-avgust kuni Iniesta J1 ligasida „Jubilo Ivata"ga qarshi oʻyinda (2:1) oʻzining ilk golini kiritdi. 2019-yil 21-dekabrda u 2019-yilgi Imperator kubogi yarim finalida Shimizu S-Pulse ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan golni urdi. 2020-yil 1-yanvarda u Yaponiyadagi birinchi kubogini 2019-yilgi Imperator kubogi finalida „Vissel Kobe"ning „Kashima Antlers" ustidan qozongan gʻalabasidan (2:0) boshlab qoʻlga kiritdi. Bir oy oʻtgach, u 2020-yilgi Yaponiya Superkubogini ham qoʻlga kiritdi. 2020-yilning 7-dekabr kuni OChL-2020 1/8 finalida „Shanxay SIPG" ga qarshi oʻyinda Iniesta 2:0 hisobida gʻalaba qozongan va oʻsha oʻyindagi birinchi golini ham kiritgan edi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players: Spain".  FIFA (4-iyun 2010-yil). 16-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-sentabr 2013-yil.
2. ↑  „Andrés Iniesta".  FC Barcelona. 28-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
3. ↑  „The 10 Greatest Midfielders In Football History Have Been Named And Ranked" (en). *www.sportbible.com*. Qaraldi: 15-iyun 2021-yil.
4. ↑  *HS.* „10 greatest midfielders of all time" (en-us). *www.sportskeeda.com* (12-fevral 2021-yil). Qaraldi: 10-iyul 2021-yil.
5. ↑  *Rogers.* „Vote on where Iniesta ranks among the greatest midfielders of all time" (en). *mirror* (21-may 2018-yil). Qaraldi: 15-iyun 2021-yil.
6. ↑  *Walker.* „Andrés Iniesta ends Spain career: his greatness explained".  UEFA (1-iyul 2018-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2021-yil.
7. ↑  Futsalfeed.com (14 March 2020).
8. ↑  Brown, Lucas (27 October 2008).
9. ↑  Stevenson, Jonathan (12 July 2010).
10. ↑  „Andrés Iniesta".  Soccernet.espn.go.com. 26-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
11. ↑  „Andres Iniesta".  Fc.barcelona.com. 29-noyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
12. ↑  „Pre-Madrid renewal nothing new to Iniesta".  Fcbarcelona.com. 23-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
13. ↑  Leong, KS (5 June 2009).
14. ↑  *donbalon.com.* „Ranking db 2006–2007". 6-noyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2007-yil.
15. ↑  *www.donbalon.com.* „Ranking DB 07-08". 6-noyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2008-yil.
16. ↑  *fifa.com.* „FIFA World Player Gala 2008". 26-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2009-yil.
17. ↑  „Four home-grown captains".  Fcbarcelona.com (23-sentabr 2008-yil). 22-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
18. ↑  *Goal.com.* „Player Ratings: Almeria 0–2 Barcelona". 17-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-mart 2009-yil.
19. ↑  *Goal.com.* „Iniesta Enjoys Barcelona Return Against Mallorca". 6-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2008-yil.
20. ↑  *Cheese.* „Barcelona 4-0 Bayern Munich" (8-aprel 2009-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-may 2020-yil.
21. ↑  McNulty, Phil (6 May 2009).
22. ↑  Hawkey, Ian (29 November 2009).
23. ↑  Lowe, Sid (24 May 2009).
24. ↑  McCarra, Kevin (27 May 2009).
25. ↑  Pleat, David (28 May 2009).
26. ↑  Mole, Giles (28 May 2009).
27. ↑  „La Liga 2008-09 season". *Don Balon*. Qaraldi: 11-iyun 2009-yil.
28. ↑  „Lionel Messi Wins FIFA World Player of the Year Award". *Goal.com* (22-dekabr 2009-yil). 16-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2009-yil.
29. ↑  „Classement 2009" (fr). *France Football*.  Groupe Amaury. 16-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2013-yil.
30. ↑  „FCBarcelona.cat" (29-iyul 2012-yil). 29-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
31. ↑  „Iniesta: "No me veo para jugar 90 minutos"".  RTVE.es (10-sentabr 2009-yil). 1-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2010-yil.
32. ↑  *Andrés Iniesta.* „Andrés Luján Iniesta Profile, Statistics, News, Game Log – Barcelona, Spanish Primera División – ESPN Soccernet".  ESPN (11-may 1984-yil). 13-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2010-yil.
33. ↑  „FCBarcelona.cat".  Fcbarcelona.com (13-aprel 2010-yil). 16-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2010-yil.
34. ↑  *Lowe, Sid*. „Barcelona's Andrés Iniesta: 'I was a victim of something that terrified me'". *The Guardian* (6-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 7-sentabr 2016-yil.
35. 1 2  „Iniesta: "My objectives are collective"".  Fcbarcelona.cat. 15-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
36. ↑  „Andres Iniesta's Volley vs Racing Santander".  The Offside (30-avgust 2010-yil). 24-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
37. ↑  „Player Ratings: Atletico Madrid 1–2 Barcelona".  Goal.com (19-sentabr 2010-yil). 16-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
38. ↑  „SPORT".  Sport.es. 5-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
39. ↑  *Philip Mboya.* „Iniesta Equals Butragueno's 50 Match Unbeaten Streak".  Soccerticketsonline.com (18-mart 2012-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2012-yil.
40. ↑  "Levante 0-4 Barcelona Match Report".
41. ↑  „Rosell announces new Iniesta contract until 2018". FC Barcelona (19-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2013-yil.
42. ↑  „8 Andrés Iniesta". *Fox Sports*. Qaraldi: 7-iyun 2015-yil.
43. 1 2  „Barça make history with second treble!". *FC Barcelona* (6-iyun 2015-yil). Qaraldi: 7-iyun 2015-yil.
44. ↑  „Real Madrid Fans Applaud Barcelona's Andres Iniesta In 'El Clasico'".  NESN (21-noyabr 2015-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-noyabr 2015-yil.
45. ↑  „Real Madrid 0 – 4 Barcelona Player & Team ratings – 11/21/15 Primera División – Goal.com". *www.goal.com* (21-noyabr 2015-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-noyabr 2015-yil.
46. ↑  „Andrés Iniesta signs lifetime contract with FC Barcelona | FC Barcelona" (en-US). *FC Barcelona*. 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2017-yil.
47. ↑  „Barcelona vs Levante" (en-UK). *ESPN*. 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-yanvar 2017-yil.
48. ↑  *Sport*. „Este club se merece lo mejor de mí y yo ya no podría dárselo" (es). *sport* (27-aprel 2018-yil). Qaraldi: 27-aprel 2018-yil.
49. ↑  *Sam Marsden.* „Andres Iniesta 7/10 in final Barcelona game, a 1-0 win vs. Real Sociedad".  ESPN FC (20-may 2018-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2018-yil.
50. ↑  „Andrés Iniesta to Join Vissel Kobe". *vissel-kobe.co.jp* (24-may 2018-yil). Qaraldi: 24-may 2018-yil.
51. ↑  „Andres Iniesta and Fernando Torres lose on J-League debuts". BBC (22-iyul 2018-yil). Qaraldi: 22-iyul 2018-yil.
52. ↑  „イニエスタ、磐田戦でJリーグ初ゴール！ 主将ポドルスキが得点を演出". SOCCERKING (11-avgust 2018-yil). Qaraldi: 2-yanvar 2020-yil.
53. ↑  „天皇杯決勝進出へ殊勲のイニエスタ、「１月１日に幸せをお裾分けしたい」". *SOCCER DIGEST WEB* (21-dekabr 2019-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2020-yil.
54. ↑  „Andrés Iniesta skippers Vissel Kobe to first trophy in David Villa's final match". *AS* (1-yanvar 2020-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2020-yil.
55. ↑  „Andres Iniesta lifts Japan Super Cup after nine straight pen misses". *ESPN* (8-fevral 2020-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2020-yil.
56. ↑  „AFC Champions League 2020: Andres Iniesta injury mars Vissel Kobe's quarterfinal berth".  ESPN (7-dekabr 2020-yil). 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-yanvar 2021-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Andrés Iniesta*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayti Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* FC Barcelona official profile
* National team data at BDFutbol
* Andrés Iniesta Soccerway saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Andrés Iniesta at National-Football-Teams.com Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Andrés Iniesta – FIFA competition record (archived) Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Andrés Iniesta – UEFA competition record (archive) Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Blinkfire Analyti