recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aleksandr Vladimirovich Trofimov** (1883-yil 13-oktyabr – 1943-yil 1-mart) – Sovet dengiz floti qoʻmondoni, muhandis, Harbiy-dengiz akademiyasining mina va torpedo boʻlimining boshligʻi, texnika fanlari doktori, professor, muhandis-kontr-admiral (1940). Urushdan oldingi davrda torpedo qurollari boʻyicha yuqori malakali dengiz mutaxassislarini tayyorlash tashkilotchisi.

Hayoti
------

Aleksandr Trofimov 1883-yil 13-oktyabrda Novocherkasskda tugʻilgan. U rus tili bilan birga italyan tilini ham bilgan. 1918-yildan RKKFga, 1939-yildan Butunittifoq kommunistik partiyasiga (bolsheviklar) aʼzo. 1905-yilda Kronshtadtdagi dengiz texnikumini tamomlagan. 1902—1912-yillarda u Boltiq floti kemalarida xizmat qilgan. Ushbu davrda „Rossiya" kreyserining mexanigi (1905—1906), „Nikolayev" oʻquv kemasining mexanigi (1906—1907), „Admiral Makarov" kreyserining kichik mexanigi boʻlib ishlagan. Keyinchalik Tulonda qurilishda (1907—1908) ishlagan. Shundan soʻng, "Retivy "kemasining mexanigi (1908—1909), keyin „Nikolayev" oʻquv kemasida (1909—1912) oʻt oʻchiruvchi mexanik lavozimlarida ishladi. 1912-yildan boshlab Avstriya-Vengriyaning Riyeka shahridagi Robert Whitehead fabrikasida Rossiya dengiz departamenti tomonidan buyurtma qilingan torpedalar ishlab chiqarishni nazorat qildi. 1914—1917-yillarda Petrograddagi Obuxov zavodida minalarni qabul qiluvchi boʻlib ishladi. 1918—1920-yillarda u dengizchilik boshqarmasi texnik boshqarmasi kon boʻlimi boshligʻining yordamchisi boʻlgan. Keyinchalik Kon boshqarmasi boshligʻi (1920—1922), ad’yunkt (1922—1923), oʻqituvchi (1922—1930), mina va torpedo boʻlimi boshligʻi (1930—1931), dengiz qurollari boʻlimi boshligʻining yordamchisi (1931—1935), Dengiz akademiyasining mina va torpedo boʻlimining torpedo qurollari boʻlimi boshligʻi (1935—1943) boʻlgan. Shu bilan birga, Aleksandr Trofimov 1920—1928-yillarda dengiz floti qoʻmondonlari uchun maxsus kurslarda dars bergan, Ilmiy-texnik qoʻmitasining kon boʻlimida va Torpedo ilmiy tadqiqot institutida (NIMTI) ishlagan.

Mukofotlari
-----------

* Qizil Yulduz ordeni (1943);
* "Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi" yubiley medali (1938).

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* *Коршунов Ю. Л.*, *Успенский Г. В.* Торпеды российского флота. СПб. 1993. С. 30.
* *Гусев Рудольф.* «Такова торпедная жизнь»; изд. «ИВА», 2004.
* *Лурье В. М.* Адмиралы и генералы Военно-Морского флота СССР в период Великой Отечественной и советско-японской войн (1941—1945), 2001. ISBN 5-86789-102-X.
* Военно-морская академия. Краткая история. Изд. 2-е, испр. и доп. Л. 1991. См. им. указ.
„**Doʻst**" — oʻzbek teleboshlovchisi hamda xonandasi Sardor Rahimxon ijro etgan qoʻshiq. 2014-yil eʼlon qilingan. Xonanda qoʻshiqni rus tilida „**Drug**" (ruscha: *Друг*) nomi bilan ijro etgan. 2017-yilda dogʻistonlik bokschi Rasul Albasxanov „Drug" qoʻshigʻi ostida ringga chiqqan. Shuningdek, Rahimxon qoʻshiqni tojik tilida ham ijro qilgan.

„Doʻst" qoʻshigʻi fa-diyez minor tonalligida kuylangan. Tarona akustik gitaralar bilan ijro etilgan.

2018-yilda Rahimxon litsenziyasidan mahrum boʻlib, sanʼatni tark etganini eʼlon qilganidan keyin „Doʻst" qoʻshigʻi ijrolari uning YouTube kanalidan oʻchirilgan[*manba kerak*].

Oʻzbekcha tabloidlarda Rahimxon „Doʻst" qoʻshigʻini xonanda Ulugʻbek Rahmatullayevga atab yozgani haqidagi mish-mishlar tarqatilgan. Rahimxonning oʻzi bergan intervyularidan birida buni rad etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Таниқли боксчи Сардор Раҳимхоннинг "Дўст" қўшиғи остида рингга чиқди". *Popcorn* (25-aprel 2017-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.
2. ↑  *Atayev, Nodir* „Akkord zinalari". *Gitara chalishni oʻrganamiz*. Qaraldi: 12-okyabr 2022-yil.
3. ↑  *Шайхов, Қамариддин* „Сардор РАҲИМХОН: "Юлдузлик касалига чалинганим рост!"". *Darakchi* (7-iyul 2014-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Jonli ijro YouTubeda
* „Drug" YouTubeda
* „Doʻst" qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi Songsterr saytida
* „Doʻst" qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi UltimateGuitar saytida
**Lambak togʻi**—Malayziya , Johor, Kluang tumanidagi togʻ tizmasi. Choʻqqisi dengiz sathidan 510 metr balandlikda joylashgan.

Lambak togʻi dam olish oʻrmoni
------------------------------

Lambak togʻi dam olish oʻrmoni va sayyohlik maskani sifatida ham mashhur. Oʻrnatilgan yoʻlaklar va yogʻoch koʻpriklar choʻqqiga chiqishni nisbatan osonlashtiradi, togʻ etagidagi sayr qilish joyida avtoturargoh, skameykalar, kichik bolalar maydonchasi va hojatxonalar mavjud. Shu bilan birga aholi turar joylari, lager inshootlari va suzish havzalari ham mavjud
.

Manbalar
--------

1. ↑  „Gunung Lambak Recreational Park".  Kluang Municipal Council. 2014-yil 8-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 6-oktyabr.
2. ↑  *Virtual Malaysia.* „Mount Lambak Recreational Forest".  Tourism Johor Official Portal. 2013-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 17-sentyabr.
3. ↑  „Gunung Lambak - Kluang, Johor".  malaysia-traveller.com (2012-yil 3-avgust). Qaraldi: 2012-yil 17-sentyabr.
**Mumbay**

**Mumbay** (avvalgi nomi **Bombay**) — Hindistonning sobiq poytaxti, hozirda Maharashtra shtatining markazi.

**Bombay**, Mumbay (Mumba maʼbudasi nomidan) — Hindistondagi shahar. Maharashtra shtatining maʼmuriy markazi (I960 yildan). Hindistonning gʻarbiy qirgʻogʻi yaqinidagi Bombay va ll]

Solsett orollarida joylashgan, koʻprik va koʻtarmalar bilan materikka tutashgan. Aholisi 9,9 mln. kishi (1991).

Tarixi
------

Bombayni 1532-yilda Portugaliya mustamlakachilari bosib olgan. 1661-yildan Angliya ixtiyoriga oʻtdi. 1668-yildan inglizlarning OstIndiya kompaniyasi B. da harbiy va savdo bazalar qura boshladi. 19-asrda Hindistonning muhim iktisodiy va ijtimoiy markaziga aylandi. Bombayda hindistonliklarning ingliz mustamlakachilariga qarshi siyosiy chiqishlari boʻlib oʻtgan (1908, 1946). Bombay mamlakat shaharlari orasida aholisining soni boʻyicha birinchi, iktisodiy va madaniy mavqei jihatidan ikkinchi oʻrinda. Shaharda turli dindagi har xil millat vakillari (marathlar, gujoratlar, sekxlar, balujlar, otashparast forelar) yashaydi.

Iqtisodiyoti
------------

Bombay Hindistonning Arabiston dengizi sohilidagi eng katta porti. Bir yillik yuk ortib tushirish 30 mln. t. Bombayda yirik tovar, fond, paxta birjalari, milliy va chet el banklari, sugʻurta kompaniyalari joylashgan. Ichki va xalkaro aviatsiya yoʻllari tuguni. Mamlakatning asosiy eksport va importi Bombay orkali utadi. Chetga marganes va boshqarudal ar, paxta, ip gazlama, teri va charm, moyli oʻsimlik urugʻlari chiqariladi. Chetdan mashina va uskunalar, kumir, neft, gʻalla keltiriladi. Sanoati rivojlangan. Bombay mamlakatning asosiy sanoat xususan, toʻqimachilik sanoati markazlaridan biri (mamlakat ip gazlama sanoatining kariyb 3/4 qismi Bombayda), shuningdek bankmoliya markazi; Bombayda nefti i qayta ishlash, mashinasozlik, yogʻochsozlik, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati tarmoklari mavjud.

Bombay binolari yevropacha va hindcha uslub bilan asosan 19—20-asrlarda qurilgan. Bombay orolidagi fort (qalʼa) shaharning shahristoni hisoblanadi. Bu yerda davlat muassasalari, banklar, universitet (18S7) va boshqa bor. Bombay markazida katta Kroford bozori (1871) joylashgan. Bombay yaqinida Tarapur AES bor. Shahar 16 a.dan maʼlum.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bombay" (avgust 2022).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* www.mcgm.gov.in (Wayback Machine saytida 2017-10-28 sanasida arxivlangan) — Mumbay shahrining veb-sayti

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
„**Tanets pod dojdyom**" (ruscha: *Танец под дождем*, yaʼni „Yomgʻir ostidagi raqs") — qozogʻistonlik qoʻshiqnavis Eduard Bergaliyev yozgan qoʻshiq. Taronani ilk bor „Multik" guruhi aʼzosi Bolat Boranov ijro etgan, ammo 2005-yilda [*manba kerak*] qozoq xonandasi Yerlan Kokeyev ijrosidagi versiya keng shuhrat qozongan. Kokeyev ijrosidagi versiya nafaqat Qozogʻistonda, balki qoʻshni respublikalarda xitga aylangan. Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha xonanda, jumladan, qirgʻiz qoʻshiqchilari Erkin Mukashev va Zamir Mirza kaver qilgan.

Dastlab bir necha xonanda qoʻshiq muallifi ekanligini daʼvo qilgan. Ayni damda Kokeyev qoʻshiq uchun mualliflik huquqiga egalik qiladi. Xonandaning soʻzlariga koʻra, Bergaliyev uni mualliflik huquqini xarid qilishga „yuridik jihatdan majburlagan". Bunga qaramay, xonanda qoʻshiqni yoqtirishini hamda tarona aynan uning ijrosi orqali yaxshi tanilganidan mamnun ekanligini aytgan. Kokeyev ijrosidagi versiya uchun klip suratga olingan. 2017-yil Kokeyev „Tanets pod dojdyom" nomli konsert dasturini eʼlon qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Танец под дождем»: История самой романтичной песни" (ruscha). *Limon* (14-sentyabr 2015-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2022-yil.
2. ↑  *Колушбаев, Халас* „«Танец Под Дождем»: Ерлан Кокеев подводит итоги 25-летия на сцене" (ruscha). *1Show* (14-aprel 2017-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Tanets pod dojdyom" YouTubeda
**Ali Nagi oʻgʻli Aliyev** (ozarbayjoncha: *Əli Nağı oğlu Əliyev*) – Sovet Ozarbayjon paxtakori, uzumchilik va tamaki yetishtiruvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1982-yil). Ozarbayjon SSR tamaki ustasi, uzumchilik ustasi va paxta ustasi. Ozarbayjon SSR Davlat mukofoti laureati (1978-yil).

Hayoti va faoliyati
-------------------

1932-yilda Ozarbayjon SSR Naxichevan Muxtor Respublikasi Naxichevan viloyati (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Naxichevan Muxtor Respublikasi Babek viloyati) Negram qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

1949-yildan Naxichevan MSSR Naxichevan viloyatidagi „Kommunizm" kolxozida kolxozchi, keyin Boku shahridagi „Leninneft" trestida texnik. Oʻrta maxsus maʼlumot olgan. 1964-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

Keyinchalik kolxozda qurilish texnigi, 1965-yildan Ozarbayjon SSR Naxichevan Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi (hozirgi Naxichevan) ning Nazxichevan (1978-yildan Babek) tumanidagi „Kommunizm" sovxozida brigadir. Ozarbayjon Respublikasi Avtonom Respublikasi).

Sakkizinchi besh yillik (1966—1970) yakunlari boʻyicha yuqori mehnat yutuqlari uchun u Lenin ordeni va toʻqqizinchi besh yillik (1971—1975) topshiriqlarini muddatidan oldin bajarganligi uchun – ordeni bilan taqdirlangan. Oktyabr inqilobi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1982-yil 10-martdagi Farmoni bilan Aliyev Ali Nagi oʻgʻliga Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali topshirilib, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati (1979—1989). Pensiyaga chiqqunga qadar sovxozda ishladi. Bobek tumani Negram qishlogʻida yashagan. 1995-yil 22-mayda vafot etgan. Ozarbayjon SSR Davlat mukofoti laureati (1980).

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (04.08.1971; 10.03.1982),

Oktyabr inqilobi ordeni (14.02.1975)

Ozarbayjon SSR Davlat mukofoti laureati

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Manbalar
--------
**Starlink** — Internet aloqasi beqaror, qimmat yoki umuman mavjud boʻlmagan hududlarda yuqori tezlikdagi Internet aloqasini taʼminlash maqsadida SpaceX shirkati tomonidan yoʻlga qoʻyilayotgan global sunʼiy yoʻldosh tizimi. SpaceX shirkatining sunʼiy yoʻldosh tadqiqotlari, ishlanmalari va ishlab chiqarish boʻlimi hisoblanuvchi shirkat qarorgohi Vashington shtatining Redmond shahrida joylashgan.

Loyihani ishlab chiqish 2015-yilda boshlangan. Sinov prototiplari 2018-yilning 22-fevralda muvaffaqiyatli ishga tushirilgan. 2017-yilga kelib, SpaceX 2020-yillarning oʻrtalariga borib Yer orbitasiga jami 12 000 ga yaqin sunʼiy yoʻldoshni chiqarish uchun normativ hujjatlarni taqdim etdi. 2019-yilning may oyida 60 ta prototip sunʼiy yoʻldoshlarning birinchi guruhi Yer orbitasiga chiqarildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „SpaceX Wants to Launch 12,000 Satellites". 2020-yil 22-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 15-may.
2. ↑  „Для всех, даром".

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Ya teryayu korni**" (ruscha: *Я теряю корни*, yaʼni „Tomirlarimni yoʻqotyapman") — „Korni" rus musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2002-yil singl oʻlaroq chiqilgan, 2003-yilda esa guruhning „Na veka" nomli ilk studiyaviy albomiga oʻn uchinchi trek oʻlaroq kiritilgan. „Ya teryayu korni" guruh repertuaridagi eng taniqli qoʻshiqlarning biri boʻlib, uning kuyini ham, matnini ham guruh aʼzosi Pavel Artemyev yozgan. Qoʻshiq „Korni" guruhiga katta shuhrat olib kelgan ilk taronalarning biri boʻlib, nafaqat Rossiyada, balki bir necha MDH davlatida xitga aylangan.

Dastlab tinglovchilar „Ya teryayu korni" qoʻshigʻi bokiralikni yoʻqotish hamda ilk jinsiy aloqa haqida deb oʻylagan. Xonanda Artemyev bu talqindan xabardor ekanini, ammo aslida tarona Iso Masih haqida ekanligini aytgan. Artemyev 2021-yil „Lenta" nashriga bergan intervyusida qoʻshiqni oʻsmirlik chogʻida yozganini, oʻsha paytda musiqa konservatoriyasida tahsil olayotgan boʻlganini aytgan. Uning soʻzlariga koʻra, oʻsha payta oʻzini „surgundagidek" his qilgan. „Ya teryayu korni" qoʻshigʻi xitga aylanishi ortidan Artemyev oʻzini guruhning lideri oʻlaroq his qilganini aytgan, ammo guruh prodyuserlari bunday fikrda boʻlmagan.

„Ya teryayu korni" qoʻshigʻi uchun A. Boltenko klip suratga olgan. Unda guruh aʼzolari qora fon qarshisida hamda sahnada qoʻshiqni ijro etayotgani tasvirlangan. Klip 2008-yil YouTubega yuklangan va 2022-yilning oktyabriga qadar qariyb bir million marta koʻrilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Саврошина, Ирэна* „Павел Артемьев рассказал, что писал песню "Я теряю корни" про Иисуса Христа" (ruscha). *Русская Теленеделя* (25-avgust 2021-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2022-yil.
2. ↑  *Иванов, Георгий* „Павел Артемьев назвал хит «Я теряю корни» песней про Иисуса, а не секс" (ruscha). *Пятый канал* (25-avgust 2021-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2022-yil.
3. ↑  *Шульгин, Евгений* „Хит 2000-х «Я теряю корни» оказался песней про Иисуса Христа" (ruscha). *Lenta* (24-avgust 2021-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2022-yil.
4. ↑  „Экс-солист «Корней» назвал хит «Я теряю корни» песней про Христа" (ruscha). *Gorod Che* (26-avgust 2021-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Ya teryayu korni" YouTubeda
**Amandik Gabbasovich Batalov** (qozoqcha: *Амандық Ғаббасұлы Баталов*)(1952-yil 22-noyabr, Nukus) – qozoq siyosatchisi, 2014—2021-yillarda Olmaota viloyatining hokimi lavozimida faoliyat yuritgan.

Biografiyasi
------------

1952-yil 22-noyabrda Nukus (hozirgi Oʻzbekiston) shahrida tugʻilgan. Argʻin qabilasining Qanjigʻali urugʻiga mansub. 1975-yilda Jambul irrigatsiya va melioratsiya qurilish institutining „muhandislik va gidrotexnika" fakultetini muvaffaqiyatli tamomlagan.

1981—1985-yillar – „Olmaataotdelstroy" trestining SMU-37 katta ish boshqaruvchisi, bosh muhandisi va boshligʻi lavozmilarida faoliyat yuritgan.

1985—1987-yillar – KPSS Leninskiy tuman qoʻmitasi instruktori, qurilish va sanoat materiallarini ishlab chiqarish zavodi ishchilarining kasaba uyushmasi viloyat qoʻmitasi kotibi, KPSS Olmaota shahar qoʻmitasining qurilish va shahar xizmatlari boʻlimi instruktori lavozmilarida ishlagan.

1987—1989-yillar – Qurilish va sanoat qurilish materiallari xodimlari kasaba uyushmasi viloyat qoʻmitasi raisi boʻlib faoliyat yuritgan.

1989—1991-yillar – Qozogʻiston SSR Vazirlar Kengashi boshqarmasi qurilish va qurilish materiallari sanoati boʻlimining yetakchi mutaxassisi va bosh mutaxassisi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

1991—1992-yillarda – Qozogʻiston SSR Prezidenti devonining qurilish, qurilish materiallari sanoati boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan.

1992-yil – Qurilish sanoati va texnologiyalari konserni vitse-prezidenti lavozimida ishlagan.

1992—1994-yillar – Olmaota shahri Kalininskiy tuman hokimi oʻrinbosari boʻlgan.

1994—1995-yillar – Leninskiy tumani maʼmuriyati boshligʻi boʻlgan.

1995—2001-yillar – Olmaota shahrining Jetisu tumani hokimi lavozmida faoliyat yuritgan.

2001-yil iyun – 2008-yil aprel oylarida, Olmaota viloyati hokimining oʻrinbosari boʻlgan.

2008-yil apreldan 2014-yil avgust oyiga qadar Olmaota viloyati hokimining birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2014-yil avgustdan 2021-yil noyabr oyigacha Olmaota viloyati hokimi vazifasini bajargan.

2016-yilda u „Nur Otan" partiyasidan Qozogʻiston parlamenti Majlisi deputatligiga nomzod sifatida koʻrsatilgan.

Shuningdek, 2001-yildan buyon Olmaota va Olmaota viloyati voleybol federatsiyasi prezidenti lavozimida ishlab kelmoqda. Voleybol boʻyicha sport ustasi. 2008-yil iyun oyidan – „Jetisu" Ijtimoiy tadbirkorlik korporatsiyasi Milliy kompaniyasi direktorlar kengashi aʼzosi, 2014-yil dekabr oyidan – „SPK Jetisu" NK OAJ direktorlar kengashi raisi.

Manbalar
--------

1. ↑  Qaңjigʻali shejіresi, Qұrastirushilar Gʻ.Umarov, Q.Әlіmjanov, bas redaktor Negimov Serіk 558 bet, Astana 2017 – ISBN 9786013026701
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „Баталов Амандык Габбасович (персональная справка)". 2020-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 4-mart.
3. ↑  „Указом Главы государства Баталов Амандык Габбасович освобожден от должности акима Алматинской области". 2021-yil 24-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 24-noyabr.
„**Sen ketgan kundan**" — „Bolalar" oʻzbek pop-rok guruhi ijro etgan qoʻshiq. Guruhning 1997-yil chiqarilgan „7-albom" nomli studiyaviy albomiga beshinchi trek oʻlaroq kiritilgan. „Sen ketgan kundan" guruh repertuaridagi sanoqli rok janridagi qoʻshiqlarning biridir. Qoʻshiq matnini ham, kuyini ham guruh solisti Tohir Sodiqov yozgan[*manba kerak*]. Tarona guruh gitarachisi Timur Gaynutdinov chalgan pauer-akkordlar hamda Sodiqovning kuchli vokali bilan tinglovchilar eʼtiborini qozongan.

„Sen ketgan kundan" qoʻshigʻining qisqaroq, pop-rok janridagi versiyasi ham mavjud. Mazkur versiya uchun klip suratga olingan. Unda Sodiqov turmush oʻrtogʻi hamda ikki qizi bilan rol oʻynagan. 2019-yil oʻzbek xonandasi, „Bolalar" guruhining konsert gitarachisi Renat Sobirov qoʻshiqni elektron raqs musiqasi janrida kaver qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Болалар" гуруҳининг 7 чи оригинал альбоми". *YouTube* (28-oktyabr 2020-yil). Qaraldi: 30-oktyabr 2022-yil.
2. ↑  *Нормуродов, Шуҳрат* „Аудиокассета афсоналари: 90-йиллар эстрадаси нега кучли эди?". *Xabar* (12-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Xard-rok versiya YouTubeda
**Anton Ivanovich Gerashenko** (1937-yil 2-may – 2012-yil 7-dekabr) rus sovet yozuvchisi, nosir va jurnalist. SSSR Yozuvchilar uyushmasi, keyin Rossiya Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

1937-yil 2-mayda Toshkent shahrida harbiy oilada tavallud topgan.

1951-yilda onasi vafot etib, boʻlajak yozuvchi yetim qoldi. Antonni akasi bilan Kropotkin yaqinida halok boʻlgan ofitserlarning farzandlari uchun moʻljallangan bolalar uyiga joylashtirishgan. Bu yerda yetti sinfni tugatgan va keyin Krasnodar oʻlkasining Gulkevichskiy tumanidagi kolxozda mehnat tarbiyalanuvchisi boʻldi. Gerashenko u yerdan Novocherkassk shahridagi FZO maktabiga oʻqishga yuborilgan. Quruvchi-pardozchi mutaxassisligini tugatgan. Gruziyaning Rostov-Donu, Volgodonsk, Novosibirsk shaharlarida ishlagan va shu bilan birga ishchi yoshlar maktabini tamomlagan.

Keyin yozuvchi Sovet armiyasi safiga chaqirildi va u yerda faol xizmat qildi. Demobilizatsiyadan soʻng „Rostselmash" zavodida quruvchi boʻlib ishladi. Soʻngra birinchi hikoya va ocherklarini yozishga kirishdi.

1962-yilda A. M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutining sirtqi boʻlimiga oʻqishga kirdi va Shimoliy Kavkaz fuqaro aviatsiyasi boshqarmasining „Havo yoʻli" gazetasida jurnalist boʻlib ishlay boshladi.

Anton Gerashenkoning otasi Qizil Armiya zobiti, 1944-yil fevral oyida Ulugʻ Vatan urushi frontida Kerch yarimorolini ozod qilish paytida vafot etgan. 1948-yildagi urushdan keyin onasi bolalari bilan Odessaga qarindoshlarinikiga borishdi, soʻngra onalarining vatani Kubanga joʻnab ketishdi. Keyinchalik Kanevskaya qishlogʻiga koʻchib oʻtishdi. Antonning onasi urush paytida juda koʻp azob chekdi va ishda nogiron boʻlib qoldi.

1990–2000-yillarda Gerashenko ijodini davom ettirdi va „Rostov-papa" avtobiografik romanini nashr etdi.

Anton 2012-yil 7-dekabrda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Стр. 8".  «Донской писатель» (декабрь 2012). 2016-yil 28-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 17-avgust.
2. ↑  С днём рождения! // Донской писатель. — 2011. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр. Архивировано 5 noyabr 2014 года.
3. ↑  „Моя жизнь, или как я жил и стремился быть писателем". 2017-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 15-iyun.
4. ↑  *Назарчук П.* Так жили поэты… // Город N. — 15-21 января 2003. — Andoza:Бсокр. Архивировано 4 mart 2016 года.
„**25 etaj**" (ruscha: *25 этаж*, yaʼni „25-qavat") — „Korni" rus musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2005-yilning may oyida singl oʻlaroq chiqilgan. Shuningdek, guruhning oʻsha yili 25-may kuni eʼlon qilingan „Dnevniki" nomli ikkinchi, toʻrt qismdan iborat studiyaviy albomiga kiritilgan. „25 etaj" guruh repertuaridagi eng taniqli qoʻshiqlarning biridir. Tarona kuyini Igor Matviyenko, soʻzini esa Pavel Jangun yozgan. Qoʻshiq nafaqat Rossiyada, balki bir necha MDH davlatida xitga aylangan. 2005-yil guruh qoʻshiq uchun „Zolotoy grammofon" mukofoti bilan taqdirlangan.

„Dnevniki" albomi guruhning har bir aʼzosi ijro etgan qoʻshiqlar kiritilgan toʻrt qismdan iborat boʻlib, har bir albomga „25 etaj" qoʻshigʻining asosiy versiyasi kiritilgan. Shuningdek, har bir albomdan qoʻshiqning qoʻshimcha, oʻzgartirilgan versiyasi bonus trek oʻlaroq oʻrin olgan. „Dnevniki Aleksandra Berdnikova" albomi uchun Berdnikov qoʻshiqni R&B va elektron musiqa janrida kuylagan. „Dnevniki Lyoshi Kabanova" albomi uchun Kabanov taronani klub musiqasi janrida ijro etgan. „Dnevniki Pashi Artemeva" albomi uchun esa Artemyev qoʻshiqni sekin tempda, faqat klavishli cholgʻu yordamida ijro etgan boʻlib, mazkur versiya „Mening uyda yozilgan versiyam" deb nomlanadi. Nihoyat, „Dnevniki Sashi Astashenka" albomi uchun Astashenka qoʻshiqni „Depeche Mode" guruhiga xos uslubda remiks oʻlaroq ijro etgan. Astashenka oʻz versiyasida qoʻshiq bandlarini sheʼr oʻlaroq oʻqib eshittirgan.

„25 etaj" qoʻshigʻi uchun G. Orlov rejissyorligida klip suratga olingan. Unda sovet davrida qurilgan koʻp qavatli imoratning 25-qavatida yashaydigan qiz tasvirlangan. Klip davomida guruh aʼzolari qizning kvartirasida qoʻshiqni ijro etishadi, ammo kelganidan keyin gʻoyib boʻlishadi. Klip yakunida guruh aʼzolari ayni uyning liftida tushib ketayotgani koʻrsatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „О группе «Корни»" (ruscha). *Наша Маша*. Qaraldi: 4-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Группа «Корни»" (ruscha). *24СМИ*. Qaraldi: 4-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „25 etaj" YouTubeda
**Arseniy Nikolayevich Yefremov** (1886 – 1955) – 50-artilleriya brigadasining podpolkovnigi, Birinchi Jahon urushi qahramoni, Rossiya janubidagi oq harakatining faol aʼzolaridan biri.

Biografiyasi
------------

Arseniy Yefremov 1886-yil 24-mart sanasida Samarqandda tugʻilgan. Isteʼfodagi general-mayor Nikolay Alekseyevich Yefremovning oʻgʻli (1843-?). Katta akasi Aleksey (1882—1964) – ofitser unvonini qoʻlga kiritgan. Arseniy 2-Orenburg kadet korpusini (1903) va Aleksandr harbiy maktabini (1905) tugatgan, oʻquv markazini muvaffaqiyatli yakunlagaindan soʻng 59-artilleriya brigadasining ikkinchi leytenanti sifatida xizmatga joʻnatilgan.

1906-yil 11-yanvarda Arseniy Yefremov 1-zaxira artilleriya brigadasiga xizmat uchun joʻnatilgan. Oradan 4 yil oʻtib 1910-yil 9-avgustda – 50-artilleriya brigadasiga oʻtkazilgan. 1908-yil 29-avgustda leytenant unvoniga ega boʻlgan boʻlsa, 1912-yil 31-avgustda shtab-kapitan unvoniga koʻtarilgan.

Arseniy 50-artilleriya brigadasi bilan Birinchi jahon urushiga kirgan. Urushda koʻrsatgan faolligi uchun 4-darajali Avliyo Georgiy ordeni bilan taqdirlangan

1916-yil 7-fevralda kapitan, 1917-yil 21-iyulda podpolkovnik unvoniga koʻtarilgan.

1918-yilda Hetman armiyasida xizmat qilgan, 1918-yil 7-noyabrda 4-chi armiya artilleriya polkiga tayinlangan. Fuqarolar urushi davrida u Oqlar harakatining faol aʼzolaridab biriga aylangan. Rossiya janubidagi qurolli kuchlarda Arseniy Angliyada maʼlumotlarni qabul qilish komissiyasining aʼzosi boʻlgan. 1920-yil boshida Arseniy Yefremov Novorossiyskdan „Vladimir" kemasida Lemnos oroliga evakuatsiya qilingan. 1920-yil 16-oktyabrda rus armiyasi tarkibida Qrimga „Xerson" kemasida joʻnab ketgan.

1922-yilda – Konstantinopolda, keyin AQShda surgunda boʻlgan. Arseniy Yefremov artilleriya ofitserlari jamiyatining aʼzosi boʻlgan. Yefremov 1955-yilda Nyu-Jersida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Stanislav ordeni
* Avliyo Anna ordeni
* 2-darajali Avliyo Anna ordeni
* Jorj ordeni
* Muqaddas Vladimir ordeni
* 4-darajali Avliyo Anna ordeni
* Muqaddas Stanislaus ordeni

Manbalar
--------



1. ↑
2. ↑  „Приказы Временного правительства Армии и Флоту о чинах военных. С 1 по 31 июля 1917 года.". 2021-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 19-dekabr.
„**Rampampam**" rumin qoʻshiqchisi va qoʻshiqnavisi Minelli ijro etgan qoʻshiqdir. 2021-yilning 18-martida Global Records leyblida singl oʻlaroq raqamli formatda eʼlon qilingan. Qoʻshiq matnini Minellining oʻzi yozgan. Qoʻshiqqa Viky Red produserlik qilgan. 

„Rampampam" qoʻshigʻi Bolgariya, Chexiya, Vengriya, Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi (MDH), Litva va Rossiya xit-paradlarida eng yuqori pogʻonagacha koʻtarilgan. Tarona Polsha fonografiya sanoati jamiyati tomonidan 3× platina setifikati bilan taqdirlangan. Bundan tashqari, qoʻshiq uchun klip ham suratga olingan boʻlib, unga Kobzzon rejissorlik qilgan. Klip 2021-yilning 18-martida Minellining YouTube kanalida eʼlon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Minelli - Rampampam | Official Video". YouTube (18-mart 2021-yil). 24-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-iyul 2021-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Qoʻshiqlar | *Qoʻshiqqa oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Axad Achilov** – Sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Tojikiston SSR Stalinobod viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1912-yilda Turkiston viloyati, Samarqand viloyat markazi, (hozirgi Oʻzbekiston)da tugʻilgan. Millati tojik.

1931-yilda Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi (hozirgi Samarqand davlat universiteti)ni tamomlagan. 1931—1932-yillarda Oʻzbekiston SSR (hozirgi Oʻzbekiston) Samarqand shahridagi boshlangʻich maktab direktori boʻlib ishlagan.

1932-yildan – Tojikiston SSR (hozirgi Tojikiston) davlat muassasalarida ishlagan. Hisor tuman sudi kotibi, keyin raisi (1932—1933), ishchi-dehqonlar deputatlari Dushanbe Soveti ijroiya qoʻmitasi instruktori (1933—1935), Regar tumani Neʼmatbachin qishloq Soveti raisining oʻrinbosari (1935—1936).

1936—1937-yillarda Qizil Armiya safida xizmat qilgan. Zaxiraga oʻtkazilgandan soʻng – harbiy inspektor (1938), ishchilar deputatlari Regarskiy tuman kengashi ijroiya qoʻmitasining mas’ul kotibi (1938—1939). 1939-yilda MTS kolxozi raisi oʻrinbosari, 1939—1941-yillarda Stalinobod viloyati Regar tumani (hozirgi Tojikistonning Tursunzoda tumani) moliya boʻlimi boshligʻi. 1940-yilda KPSS(b)/KPSS aʼzosi.

1942—1946-yillarda u yana Qizil Armiya safida xizmat qildi. Demobilizatsiyadan keyin u Tojikiston SSRga qaytib, 1946-yilda Stalinobod viloyati (hozirgi Tojikistonning Vaxdat viloyati) ishchilar deputatlari Orjonikidzeobod tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi etib tayinlandi. Oʻsha yili tuman qishloq xoʻjaligi korxonalari paxtadan yuqori hosil olishdi, buning uchun ijroiya qoʻmitasi raisi „Mehnat Qizil Bayroq" ordeni bilan taqdirlandi. Axad Ochilov 1947-yilda tuman ijro hokimiyati boshligʻi sifatidagi faoliyati orqali umuman Orjonikidzeobod viloyatida paxta yigʻim-terim rejasi 34,4 foiz ortigʻi bilan bajarilishini taʼminlab, yuksak mukofotga sazovor boʻldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 1-martdagi Farmoni bilan kolxoz 1947-yilda MTS ishi uchun majburiy zaxiralar va natura koʻrinishidagi toʻlovlarni bajarganligi va gʻalla ekinlari urugʻi bilan taʼminlanganligi, yuqori paxta hosili olinganligi uchun 1948-yil bahorgi ekish uchun Achilov Axad Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Xuddi shu farmon bilan Tojikiston Kompartiyasi Orjonikidzeobod tuman qoʻmitasi birinchi kotibi Z. M. Abdulin, viloyat qishloq xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi Q.Ismoilov, viloyat qishloq xoʻjaligi boshqarmasi bosh agronomi Q.Ismoilovga Qahramon unvoni berildi.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (03.01.1948; 17.01.1957),

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (29.12.1946; 17.12.1949),

„Mehnat jasorati uchun" (23.10.1954),

„1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun",

SSSR xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining yirik oltin va kumush medallari.

Manbalar
--------



1. 1 2 3  „Axad Achilov biografiyasi".
2. 1 2  Таджикская советская энциклопедия. - Т.1. - Душанбе, 1978. (на тадж. яз.)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Eski shahar (maʼnolari).

„**Eski shahar**" — „Bolalar" oʻzbek pop-rok guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2002-yil eʼlon qilingan[*manba kerak*]. Qoʻshiq soʻzini ham, kuyini ham guruh solisti Tohir Sodiqov yozgan[*manba kerak*]. „Bolalar" guruhi repertuaridagi eng keng tanilgan qoʻshiqlarning biri.

„Eski shahar" qoʻshigʻining bir necha versiyasi mavjud. Ilk versiyani faqat „Bolalar" guruhi ijro etgan. Shuningdek, Toshkent shahrining eski shahar qismida ulgʻaygan xonandalar — Ruslan Sharipov hamda „Xoʻja" va „Shahzod" guruhlari ijro etgan versiya ham mavjud. Mazkur talqin uchun sodda klip suratga olingan. Unda xonandalar eski shahar fonida qoʻshiqni ijro etayotgani tasvirlangan. Bundan tashqari, taronaning pop-rok janridagi remiksi ham mavjud. Mazkur versiyaning oʻzbekcha anʼanaviy qoʻshiqlar uslubidagi oʻtish qismi bor.

2020-yil guruh aʼzosi Husan Sodiqov oʻzining rasmiy YouTube kanalida „Eski shahar" qoʻshigʻini guruhning 2002-yilga qadar eʼlon qilingan yetti qoʻshigʻidan iborat „11-albom" nomli albomiga oltinchi trek oʻlaroq kiritgan, ammo bu taronalar 2002-yilda albom shaklida eʼlon qilinmagan, balki shunchaki singl oʻlaroq chiqarilgan.

Shuningdek, „Eski shahar" qoʻshigʻi „Bolalar" guruhining 2007-yil „iTunes"da eʼlon qilingan „The Very Best of the Fontana Years" (tarjimasi „Fontana yillarning eng sara [qoʻshiqlari]") terma albomiga 6-trek oʻlaroq kiritilgan. Bu albom markaziy osiyolik xonanda yoki guruhning „iTunes"da eʼlon qilingan ilk albomidir. Ammo albom mualliflik huquqlari bilan bogʻliq kelishmovchiliklar tufayli 2012-yildan keyin platformadan olib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Болалар" гуруҳининг 11 чи оригинал альбоми". *YouTube* (17-noyabar 2020-yil). Qaraldi: 17-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „iTunes - Music - The Very Best of the Fontana Years by Bolalar (ingl.)".  Apple Music (22-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 2012-yil 11-may.

Havolalar
---------

* „Bolalar", „Xoʻja", „Shahzod" guruhlari va Ruslan Sharipov ijrosidagi versiya klipi YouTubeda
* Video YouTubeda
**Oligofreniya** (oligo... va phren — akl), aqliy norasolik — tugʻma yoki 3 yoshgacha boʻlgan davrda orttirilgan ruhiy rivojlanmay qolish bilan kechadigan kasalliklar guruhi. Bu nom nemis psixiatri E.Krepilin tomonidan berilgan. Oligofreniya ayollarga nisbatan erkaklar orasida koʻproquchraydi. Oligofreniyaning yengil — debillik, oʻrtacha — imbetsillik va ogʻir idiotlik (idiotizm) turi farq qilinadi. Oligofreniyaning sabablari xilma-xil. Bularga genetik-irsiy omillar, xromosomalarning buzilishi, ota-ona kasalliklari, ayniqsa, onaning homiladorlik vaqtidagi kasalliklari va zaharlanishlari, bolaning tug'ilish davridagi shikastlanishlari hamda bola tugʻilgandan keyin 3 yil ichida oʻtkazgan ogʻir kasalliklari (meningit, ensefalit va h.k.), miyaning shikastlanishlari va boshqa kiradi.

Oligofreniyaning asosiy belgisi ruhiy faoliyatning hamma tomonlama yetishmasligi, shaxsning bilim va koʻnikmalarining yetuk emasligi, tafakkuri, fikrlash qobiliyatining chegaralanganligi yoki umuman yoʻqligi ham kirishi mumkin. Shaxsiy rivojlana va kamol topa borgani sari uning fikrlashi abstraktlasha boshlaydi, yaʼni aniq narsalar va belgilarga qarab tafakkuri boyiydi. Dastlab bir sonni boshqasiga qoʻshish kerak boʻlsa, bunda bolalar konkret predmetlarni koʻzda tutadilar. Keyinroq predmetlashgan sonlar oʻrniga faqat quruq sonlarning oʻzi qolaverishi mumkin boʻlib qoladi, yaʼni oʻsha konkret narsalar, buyumlar (predmetlar) mavhumlashadi. Mana shu jarayonga ular tushunib yetmaydilar. Karra jadvalni yodlab olib aytib berish — konkret hodisadir, konkret xotira faoliyatidir. Biroq bu jadval ichida ayirish, qoʻshish, boʻlish kabi amallarni bajarishda mavhumlashgan fikrlar zarur boʻladiki, buni bajarishda aqli zaif bolalar juda qiynaladilar yoki butunlay bajara olmaydilar. Fikrlarni abstraksiya qilish qobiliyatining yoʻkligini, soʻzlarning maʼnosiga tushunib yetmaslik holatlarini ham koʻrish mumkin. Oligofreniyada soʻz boyligi, soʻzlash qobiliyati, hissiyotlar, harakatlar ham sayoz boʻladi. Koʻpincha bunday bemorlarda turli xil tugʻma nuqsonlar (anomaliyalar) kuzatiladi. Bularga muskullarning zaifligi (parez), bosh miya chanogʻining katta yoki kichikligi hamda qiyshiq boʻlishi, koʻz, quloq, burun, ogʻiz boʻshligʻi, qoʻl-oyoq panjalari kamchiliklari yoki nuqsonlari va boshqa kiradi. Kattaroq yoshga yetgan aqliy noraso bemorlarda daydilik, ovqatlanish va jinsiy hislarning oshishiga taalluqli xattiharakatlar, itoat etmaslik, qaysarlik yoki tajovujkorlik belgilari kuzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Toʻxta, toʻxta, shoshmagin**" („**Toʻxta-toʻxta, shoshmagin**" oʻlaroq ham yoziladi) — „Original" oʻzbek pop-rok guruhi ijro etgan qoʻshiq.  Qoʻshiq soʻzini ham, kuyini ham guruh solisti Davron Gʻoipov yozgan. „Toʻxta, toʻxta, shoshmagin" guruh va Davron Gaipov repertuaridagi eng taniqli kompozitsiyalarning biridir.

Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha xonanda va guruh, jumladan, Jasur Gʻoipov, Rustam Gʻoipov hamda „Original" nomini olgan yangi musiqiy guruh kaver qilgan. Shuningdek, qoʻshiq oʻzbek havaskor gitarachilari orasida ommalashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Даврон Fоипов концертда қулаган том ​ва Маккага қадам босишга қўрққани ҳақида". *Darakchi* (7-aprel 2017-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Ушел из жизни певец и музыкант Даврон Гаипов" (ruscha). *Darakchi* (7-oktyabr 2022-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Toʻxta, toʻxta, shoshmagin" YouTubeda
**Dori** — kasalliklarni davolash yoki oldini olish uchun ishlatiladigan modda. Har qanday dorini odamlarga qoʻllashdan oldin hayvonlarda sinab koʻriladi va klinikalarda kuzatiladi. Dorilar kimyo-farmatsevtika zavodlarida sintetik moddalardan, oʻsimlik, hayvon yoki mikrobiologik mahsulotlardan, tez buziladigan ayrim dorilar esa dorixonalarda tayyorlanadi. Dorilar turli xilda, mas, suyuq (qaynatma, tindirma, eritma, suspenziya va boshqalar), yumshoq (surtma, liniment, krem, pasta va boshqalar), qattiq (sochma, tabletka, draje, granula va boshqalar) hamda alohida inʼyeksiya maqsadlari uchun ampula holida chiqariladi.

Taʼsiriga koʻra, yurak dorilari, surgi, siydik haydaydigan, ogʻriq qoldiradigan, issiq tushiradigan, narkotik, uyqu keltiradigan va boshqa Dorilar boʻladi. Bevosita kasallikning qoʻzgʻatuvchisiga taʼsir qiladigan Dorilar alohida guruhni tashkil etadi, bularga bezgak, zaxm, silga qarshi va boshqa Dorilar kiradi. Ular kimyoviy terapevtik vositalar deb ataladi. Dorilarning shifobaxsh taʼsiri bemorning yoshi, ahvoli va dozata bogʻliq. Katta doza organizmni zaharlashi, kam doza esa kasallik qoʻzgʻatuvchisini oʻsha Doriga chidamli qilib qoʻyishi mumkin. Shuning uchun Dorini faqat vrach buyurgan dozada qabul qilish kerak.

Dorilar sirtga ishlatiladi, ichiriladi, nafas yoʻli orqali yuboriladi va inʼyeksiya qilinadi. Ularning kuchi, taʼsiri organizmga qay yoʻl bilan va qanchalik tez kiritilishiga bogʻliq. Baʼzi Dorilar takror yuborilganda organizmda toʻplanib taʼsir etadi (qarang Kumulyasiya). Dorini koʻr-koʻrona qabul qilish yaramaydi, chunki koʻp kasalliklar belgisi bir-biriga oʻxshaydi, uning uchun keraksiz Dorilarni qabul qilish sogʻliqqa zarar yetkazadi. Organizmga kirgan Dorilar qisman parchalanadi va oʻzgaradi, keyin buyrak, hazm va nafas yoʻllari, ter va boshqa orqali chiqib ketadi.

Dorilar uyda bolalarning boʻyi yetmaydigan joyda saqlanishi kerak. Har bir Dorini yaroklilik muddati yorligʻida qayd qilinadi, belgilangan mudsatdan uzoq saqpanganda taʼsirini yoʻqotadi. Keyingi yillarda xorijdan keltirilgan dorilar xili bir kadar ortdi, shu bois uni faqat vrach maslahati bilan qabul qilish zarur.

Oʻzuv Zokirov.

Yana q.
-------

* Dorixona
* Tibbiyot

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Tansuy**" (ruscha: *Танцуй*, yaʼni „Raqsga tush") — „Zveri" rus rok musiqa guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2006-yil eʼlon qilingan. Guruhning oʻsha yili chiqarilgan „Kogda mi vmeste, nikto ne kruche" nomli studiyaviy albomiga yettinchi trek oʻlaroq kiritilgan. Qoʻshiq soʻzini guruh solisti Roman Bilik taganroglik shoir Viktor Bondarev bilan hamkorlikda yozgan, kuyini esa oʻzi mustaqil bastalagan. „Tansuy" guruh repertuaridagi eng taniqli taronalarning biridir. Qoʻshiq uchun sodda klip olingan. Undan guruhning konsert davomida qoʻshini ijro etayotgani aks etgan kadrlar oʻrin olgan.

Sergey Shuba „Newsmusic" sayti uchun albom haqida yozgan taqrizida qoʻshiqni quyidagicha baholagan:

> „Zveri" juda muvaffaqiyatli tarzda oʻzlariga taqlid qilib, musiqiy va matn materialni maksimal darajada soddalashtirishga erishdilar va munosib boyz-bendga aylandilar. Otashin „Snegopad" va „Tansuy", romantik „Nayedine" va „S dobrim utrom" yosh ayollarning qalbini hali koʻp bor hayajonga soladi, xit-paradlarda yetakchi oʻrinlarni egallaydi, konsertlarda esa musiqachilarning oyogʻi ostiga ayiqchalar va xoʻrozqandlar tushadi.
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *Львова, Юлия* „«Спасибо, что не все ушли». Воронежцы прохладно встретили новые песни группы «Звери»" (ruscha) (24-yanvar 2019-yil). Qaraldi: 28-noyabr 2022-yil.
2. ↑  *Сергей Шуба.* „«Звери» - «Когда мы вместе никто не круче»" (deadlink). *Newsmusic.ru* (2006-yil 5-may). 2010-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 3-avgust.

Havolalar
---------

* „Tansuy" YouTubeda
**Bahriddin Aziziy** (tojikcha: *Баҳриддин Азизӣ*; 1895-yil Samarqand – 1944-yil SSSR) – tojik shoiri, yozuvchisi va jurnalisti.

Hayoti
------

Aziziy 1895-yilda Rossiya imperiyasining Turkiston oʻlkasidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Otasi Mulla Abdulaziz muallim boʻlib, Jazmiy taxallusi bilan sheʼr yozgan. Boshlangʻich taʼlimni otasidan olgan, soʻngra ona shahridagi turli maktablarda oʻqigan. 15 yoshida oʻrta maʼlumot olib, oʻsha vaqtdagi shu nomdagi amirlikning markazi boʻlgan Buxoroga koʻchib oʻtadi, u yerda oʻsha davrning yetuk madaniyat namoyandalari bilan tanishadi, Turkiston oʻlkasidagi gazeta va jurnallar tufayli esa oʻsha davr siyosati va voqealaridan xabardor boʻldi. Nodir Devonbegi madrasasida tahsil olgan. Azmiy taxallusi bilan diniy aqidaparastlik va amir zulmini qoralovchi sheʼrlar yoza boshlaydi, shuning uchun ham u shoirni topib, qatl qilishni buyuradi. U Toshkentga qochishga majbur boʻlgan (u yerda va Samarqandda yashagan).

Toshkentda ikki yillik pedagogika kurslariga oʻqishga kirib, ularni 1924-yilda muvaffaqiyatli tamomladi. Oʻratepaga qaytib, u yerda xalq taʼlimiga rahbarlik qildi. Uning tashabbusi bilan bir qancha yangi maktablar ochildi. Keyin Tojikiston SSR shahar ijroiya qoʻmitasi va Oliy sudida turli lavozimlarda ishlagan. 1934–1937-yillarda „Bigiz" satirik jurnalida masʼul muharrir boʻlgan. 1937-yilda millatchilikda ayblanib hibsga olindi va qamoq jazosiga hukm qilindi. Aziziy uzoq davom etgan kasallikdan soʻng 1944-yil 10-avgustda qamoqda vafot etdi.

Shoir tojik va oʻzbek tillarida ijod qilgan. 20-yillarda satirik sheʼrlar, publitsistik maqolalar yozishni davom ettirdi. „Ovozi toʻqik", „Mullo Mushfiqiy", „Rahbari donish", „Bigʻiz" jurnallarida hazil-mutoyiba hikoyalari chop etilgan. Lirik sheʼriyatida sovet xalqi ijodining qahramonligini tarannum etdi. 1931-yilda uning „Vaxshstroy" sheʼri „Rahbari Donish" jurnalida bosilib chiqdi.

Manbalar
--------



1. 1 2 3  Носиров 2019. sfn error: no target: CITEREFНосиров2019 (help)
2. ↑  *Х. Шодикулов. Азизи, Бахриддин // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М. : Советская энциклопедия, 1962. — Т. 1. Аарне — Гаврилов.*.
3. ↑  *Адибони Тоҷикистон (тадж.) / Асрар Самони, Маджид Салим. — Душанбе: Адиб, 2014. — С. 28-29. — ISBN 9789994723799. (тадж.)*.
4. ↑  *Носиров О. О. Некоторые суждения о биографии и творчестве Бахриддина Азизи // Ученые записки Худжандского государственного университета им. академика Б. Гафурова. Гуманитарные науки. — 2019. — № 2. — С. 110-114. — ISSN 2077-4990. (тадж.)*.
„**This Never Happened Before**" (tarjimasi „Oldin hech bunday boʻlmagan") — ingliz xonandasi va qoʻshiqnavisi Paul McCartney ijro etgan qoʻshiq. McCartneyning 2005-yil chiqarilgan „Chaos and Creation in the Backyard" albomiga uchinchi trek oʻlaroq kiritilgan. Qoʻshiq AQSh radio stansiyalarida 2006-yilda eʼlon qilingan va „Billboard" jurnalining „Voyaga yetganlar uchun zamonaviy [qoʻshiqlar]" (inglizcha: *) xit-paradida 27-pogʻonagacha koʻtarilgan. „This Never Happened Before" Keanu Reeves va Sandra Bullock bosh rollarni oʻynagan „The Lake House" (2006) filmi saundrekiga kiritilgan. Qoʻshiq Bullockning tugʻilgan kunida Reeves bilan Bullock valsga tushgan sahnada yangraydi.*

McCartney taronani ilk bor shaxsiy massajchisiga toʻy sovgʻasi oʻlaroq tuhfa qilgan. Xonandaning soʻzlariga koʻra, taronaning demosini massajchi qizga ijro etib berganida u qoʻshiq ajoyib ekanligini, yaqinda turmushga chiqishini aytgan. Bunga javoban McCartney qoʻshiqning ilk yozuvini unga toʻy sovgʻasi oʻlaroq yuborishni taklif qilgan. Massajchi qiz bunday qilinsa, qoʻshiq tarqalib ketishi xavfi borligini aytgan. Xonanda massajchini bundan xavotir olmaslikka chorlab, toʻydan keyin qoʻshiq diskini unga qaytarib berishni soʻragan. Pirovardida „This Never Happened Before" qoʻshigʻi juftlikning toʻyida ilk bor yangragan — ular mazkur qoʻshiqqa raqsga tushishgan. Yillar oʻtib singl oʻlaroq chiqarilgan.

Jamoa
-----

Qoʻshiqni yozib olishda quyidagi shaxslar ishtirok etgan:

* Paul McCartney — vokal, „Yamaha" royali, „Höfner" bas-gitarasi, „Epiphone Casino" elektrogitarasi, Ludwig barabanlari
* Millennia Ensemble — torli va puflama musiqa cholgʻular
* Joby Talbot — aranjirovka

Manbalar
--------

1. ↑  „Paul McCartney Charts and Awards" (inglizcha).  Allmusic. Qaraldi: 2011-yil 14-oktyabr.
2. ↑  „Paul McCartney's 15 greatest songs ever, ranked" (inglizcha). *Smooth Radio* (24-iyun 2022-yil). Qaraldi: 6-dekabr 2022-yil.
3. ↑  „This Never Happened Before" (inglizcha). *The Paul McCartney Project*. Qaraldi: 6-dekabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „This Never Happened Before" YouTubeda
**Boris Grigoryevich Golts** (16-dekabr 1913-yil, Toshkent – 1942-yil 3-mart, Leningrad) – sovet bastakori va pianinochi.

Tarjimai holi
-------------

Boris Golts 1926-yildan Leningradda yashagan. 1927–1933-yillarda Leningrad markaziy musiqa texnikumida fortepiano boʻyicha M. N. Barinova sinfida va 1-musiqa kolleji instruktorlik boʻlimida tahsil olgan. Shu bilan birga, Boris kinoteatrlar bilan hamrohlik qilgan. 1933-yilda Leningrad konservatoriyasiga oʻqishga kirgan. Konservatoriyani ikkita mutaxassislik boʻyicha bitirgan: 1938-yilda L. V. Nikolayev va N. Braun sinfida fortepiano boʻlimini, keyin 1940-yilda kompozitorlik boʻlimini (V. V. Pushkovning kompozitsiya sinfida, Boris Asafyev bilan ham oʻqigan) tamomlagan. Golts Ulugʻ Vatan urushi boshida koʻngilli ravishda frontga joʻnadi. 1941–1942-yillarda Boltiq floti siyosiy boshqarmasida ijodiy guruhda ishlagan.

U 1942-yil mart oyida qamal qilingan Leningradda VO 1-qator 6-binoda ochlikdan vafot etgan.

Ijodi
-----

Talabalik yillarida ham Goltsning iqtidori sezilib turardi. A. S. Pushkin („Adel", „Vurdalak", „Uniniye", „Tsigani", 1939) va A. A. Blok („Poslaniye", „Priblijayetsa zvuk", „Solovey", 1941) sheʼrlariga, A. D. Churkin, N. L. Braun, shuningdek, „Nochnoy smotr" spektakli uchun musiqa (V. Shkvarkin pyesasi, 1936) va bir qancha filmlarga romanslar yozadi. Golts ommaviy qoʻshiqlar janrida ham oʻzini sinab koʻrdi: „Sibirskiye reki" (V. Sayanova matni, 1936), „Priziv" (B. Lixarev matni, 1936), „Sovetskiy pogranichnik" (1939).

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Golts Boltiq flotining siyosiy boshqarmasida ommaviy qoʻshiqlar yaratish ustida ishlagan ijodiy guruhga koʻngilli boʻlgan. Golts 20 ga yaqin qoʻshiqlarni yozgan va ular Leningrad radiolarida ijro etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   „Гольц Борис Григорьевич",*Великая Отечественная война 1941-1945. Энциклопедия*, 500000 экз, Москва: Советская энциклопедия, 1985 — 211 bet.
2. ↑  „Борис Гольц – композитор, сгинувший в Блокаду" (2017-yil 4-may). Qaraldi: 2023-yil 26-noyabr.
**Your Power** — Amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifi Billie Eilishning qoʻshigʻi va uning ikkinchi studiyaviy albomi hisoblanadi shu bilan birgalikda Happier Than Ever (2021)dagi uchinchi singl hisoblanadi. Bu qoʻshiq 2021-yil 29-aprelda Darkroom va Interscope Records orqali chiqarildi. Qoʻshiq odamlarni oʻz vakolatlarini suiisteʼmol qilishni toʻxtatishga chaqiradi va u asosan ayollarni ekspluatatsiya qiladigan erkaklarga qaratilgan. Uning qoʻshiq matni oʻrta maktab oʻquvchisi va yoshi kattaroq erkak oʻrtasidagi yomon munosabatlarni hikoya qiladi. Billie Eilishning prodyuseri va uning akasi Finneas O'Connell bilan Your powerni yozgan.
Variety va The Guardian jurnallarida 2021-yilning eng yaxshi qoʻshiqlaridan biri deb topilgan. „Your Power" qoʻshigʻi haqorat va kamsitishni tanqid ostiga olgan, bu qoʻshiq hissiy taʼsiri va soʻzlari zamonaviy jamiyatga mosligi uchun maqtovga sazovor boʻldi. U 2021 MTV Video Music Awards mukofotida „Video for Good" mukofotini qo‘lga kiritdi. Ochilish haftasida qo'shiq 64,2 million marotaba joinli efirda uzatilgan va butun dunyo boʻylab 8600 ta nusxada sotildi. „Your power" qoʻshigʻi 20 dan ortiq mamlakatlarda eng yaxshi 10 talikka kirdi. Bu qoʻshiq Billie Eilishning AQSHdagi 10ta top qoʻshigʻining 5-pogʻonasida turadi. U Billboard Global 200 chartida 6-oʻrinni egalladi.

Billie Eilish Your power qoʻshigʻi chiqqan kuni premyerasi boʻldi va Billiening shaxsan oʻzi „Your Power" qoʻshigʻining klipiga rejissyorlik qildi. „Your Power" klipi Simi vodiysida sur’atga olindi.
Billie Eilish „Your power" qoʻshigʻini birinchi marotaba Stephen Colbertning shousida jonli ijro etdi va bu qoʻshiqni 2021 yilgi konsertida va shu bilan bir qatorda 2022-2023 yillardagi „Happier Than Ever"ni qoʻllab-quvvatlash uchun jahon gastrol roʻyxatiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Hunt, El* „Billie Eilish – *Happier Than Ever* Review: An Artist Secures Her Status as a Generational Great" (en). *NME* (2021-yil 29-iyul). 2022-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-iyul.
2. ↑  Cordero, Rosy (April 27, 2021). „Billie Eilish Is *Happier Than Ever* to Announce Her New Album Drops This Summer". *Entertainment Weekly*. February 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: October 8, 2022.
3. ↑  „Billie Eilish: Critics Praise 'Defiant' Second Album, *Happier Than Ever*". *BBC News* (2021-yil 30-iyul). 2021-yil 30-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-iyul.