recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
"KEYS KORPOREYSHN" (inglizcha: *) - qishloq xoʻjaligi va qurilish texnikasini ishlab chikaruvchi jahondagi eng yirik kompaniyalardan biri. 1842 yil J.Keys tomonidan tashkil qilingan. Markaziy boshqaruv idorasi AQShning Viskonsin shtati Rasin sh.da, Yevropadagi idorasi Parijda. Kompaniya mahsulotlari dunyoning 150 dan ortiq mamlakatlariga sotiladi. "K. k." turli maqsadlarda qoʻllaniladigan don va ozuqa oʻrish, paxta terish, sholi oʻrish kombaynlari, 40 ot kuchidan 440 ot kuchigacha ega boʻlgan traktorlar, zichlab yigʻadigan texnikalarni, purkagichlar, lavlagi qaziydigan komplekslar, tuproqqa ishlov beradigan agregatlar, anʼanaviy va pnevmatik ekish agregatlarini, kultivatorlar, boshqa turdagi qishloq xoʻjaligi texnikalarini ishlab chiqaradi.*

"K. k." AQShda 10 ta, Yevropada 3 ta, Braziliyada va Avstraliyada bittadan i.ch. korxonalariga ega. 1997 yildan boshlab korporatsiyaga "Konkord" (AQSH), "Shtayer" (Avstriya), "Fermek va Jem Sprayrz" (Buyuk Britaniya), MDV va "Forshtrit" (Germaniya), "Feksikom" (Kanada) kabi yirik i.ch. korxonalari qoʻshildi. Kompaniya tarkibiga dizel motorlari ishlab chiqaradigan "Kammins" va yem-xashak ekinlari oʻradigan texnikalarni ishlab chiqaruvchi korxonalar ham kiradi. 2000 yilda korporatsiya tarkibida XXRda katta xajmdagi ogʻir yuklarni ortuvchi texnika ishlab chiqaradigan qoʻshma korxona tashkil qilindi. Ukrainada tashkil qilingan traktor ishlab chiqaradigan "DniproKeys" qoʻshma korxonasi hamda 2000 yilda Oʻzbekistonda tashkil qilingan, traktorlar va paxta terish mashinalari ishlab chiqaradigan "Oʻz Keysmash" qoʻshma korxonasi, Belorussiyaning Lida shahrida tashkil qilingan don oʻradigan kombaynlar ishlab chiqaradigan qoʻshma korxona ham "K. k." tarkibiga kiradi.

Kompaniya ehtiyot qismlar bilan taʼminlashning tezkor bajariladigan va samarali tizimiga ega. Yevropada 5 ta markazlashtirilgan ehtiyot qismlar bilan taʼminlaydigan omborxonalari mavjud boʻlib, buyurtmalarning 24 soat davomida bajarilishini taʼminlaydi.

1999 yilda "K. k." kompaniyasi bilan "Nyu Xolland" kompaniyasi qoʻshilib, "Keys-Nyu Xolland" ("CNH") nomida yangi korporatsiya tashkil qilindi. Bu korporatsiya qurilish texnikasi i.ch. hajmi boʻyicha jahonda 3-oʻrinni egallaydi.

"K. k." oʻzining qishloq xoʻjaligi va qurilish texnikasiga servis xizmat koʻrsatadigan tizim yaratgan. Oʻzbekistonda "K. k." traktorlar ishlab chiqaradigan quvvatlarni "Toshkent traktor zavodi" aksiyadorlik jamiyati bilan, paxta teradigan mashinalarni esa "Toshkent qishloq xoʻjaligi mashinalari zavodi" aksiyadorlik jamiyati bilan birgalikda tashkil qilgan.

Sadir Salimov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Monetarizm** (lot. moneta — tanga, pul) — davlatni iqtisodiy boshqarishga oid iqtisodiy nazariya va amaliy konsepsiya. 20-asr ning 50-yillarida Milton Fridmen asos solgan. M. M. Fridmen, G. Xaberler (AQSH), O. Fayt (GFR), J. Ryuyeff (Fransiya) va boshqa asarlarida rivojlantirilgan. Fridmen va uning safdoshlari J. M. AGeynsning pulsiz omillar (mas, investitsiyalar) oʻrniga aynan pulli omillarni afzal koʻradilar. M. iqtisodiyot nazariyasidagi neoliberalizm oqimiga kiradi, taʼminlash va iktisodiy oʻsish mexanizmini yaratish muammolari bilan shugʻullanadi va bu mexanizmda asosiy eʼti-borni pulga qaratadi.

M.ga koʻra, iqtisodiy jarayonlarda, xoʻjalik yuritishda muomaladagi pul miqdori va pul massasi bilan tovar massasi oʻrtasidagi aloqalar belgilovchi oʻrinda turadi. Monetaristlar pul emissiyasini tartibga solish, milliy pul birligining valyuta kursi, kredit foizi, soliq stavkalari va boj tariflarini iqtisodiyotga taʼsir koʻrsatishning asosiy usullari deb biladilar. Fiskal siyosat oʻrniga faol pul-kredit siyosatini qoʻllash taklif etiladi. 1963-yil Fridmen tomonidan"AQShning 1867—1960-yillarda pul tarixi" kitobi (Anna Shvars bilan hammualliflikda) bosilib chikdi. Bu kitobda M. konsepsiyasi uzining ishonchli tasdigʻini topdi. Mazkur kitobda AQShdagi Buyuk depressiyaning asosiy sababchisi Markaziy bank ekanligi kursatilgan. Monetar konsepsiya AQSH amaliyotida yaxshi natija berdi. M. gʻoyalari 20-asrning 80-yillaridan Gʻarb mamlakatlarida davlat iqtisodiy si-yosatiga singdirildi, uning tavsiyalari amaliyotga joriy qilindi. AQShda "reygonomika" (AQSH prezidenti R. Reygan nomi bilan bogʻliq) siyosati shu tavsiyalar asosida ishlab chiqildi va amalga oshirildi. Natijada AQSH iqtisodiyoti 70-yillarda yuz bergan tanglikdan chiqib rivojlanish yulga utdi.

Abduxalil Razzoqov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Havsa** ( grekcha: *Νίκη* ) Turkiyaning Edirne viloyatidagi shaharchadir. ShaharchaHavsa tumanining markazi hisoblanadi. Aholisi 8702 nafar (2022-yil). Shahar hokimi — Aydin Balkan( AKP ).

Tarixi
------

Havsa yunon kolonistlari tomonidan Nike nomi bilan tashkil etilgan. Imperiya ikkiga bo'linganida, shahar Vizantiya imperiyasi qo'liga o'tdi. 1362-yilda Murat I boshchiligida er turklar tomonidan bosib olindi va hudud *Xosa* deb nomlandi. Edirne Usmonli imperiyasining markazi bo'lgandan so'ng, *Xosa'daki* Rum aholisi shaharni tashlab, Istanbul va Salonikiga ko'chib o'tdi. Konstantinopol qo'lga kiritilgach, Anadoludan turklar ko'chib kelib, shaharni turklashtirdilar.

Joylashuvi
----------

Shahar Edirnedan 21 kilometr, Istanbuldan 218 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Nomlanishi
----------

Shahar 1331-yilda turklar tomonidan *Xosa* deb atalgan. Hafsa Xotun shaharga ko‘chib kelganidan keyin u *Hafsa* deb atalgan. Keyinchalik bu ikki ism birlashtirilib, hozirgi *Havsa* nomi paydo bo'ldi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports" (en) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 13-mart.
2. ↑  İlçe Belediyesi, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 1 March 2023.
**Al-Araba al-Madfuna** (arabcha:  *al-arabah al-madfunah*, yaʼni "koʻmilgan arava" yoki **Arabet Abydos** nomi bilan ham tanilgan) Misrdagi shaharchadir. U Sohag janubida joylashgan.

Umumiy koʻrinish
----------------

Shaharning eski nomi **al-Xirba** (arabcha: ), Coptic tilidagi ⲡⲣⲡⲉ so'zdan olingan bo'lib ziyoratgoh ma'nosini anglatadi. Shahar Qadimgi Misrning Abydos shahri xarobalari bilan bog'liq bo'lib, qadimiy shaharcha joylashgan hudud o'tnida joy egallagan. Sayyohlar bu yerga Seti I va Ramses II ibodatxonalari xarobalari bilan tanishish uchun tez-tez tashrif buyurishadi, yaqin atrofda ko'plab boshqa xarobalar va yodgorliklar joylashgan bo'lib, ular suloladan oldingi nasroniylikdan tortib, islom va zamonaviy davrgacha bo'lgan yillarga tegishli.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* VIAF: 35144648232849371610
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 35144648232849371610

 |

1. ↑  Bard, Kathryn A.*. An Introduction to the Archaeology of Ancient Egypt*. John Wiley & Sons, 2015 — 51 bet. ISBN 9781118896037. 20-noyabr 2016-yilda qaraldi.
2. ↑  Stefan, Timm*. Das christlich-koptische Agypten in arabischer Zeit*, 1988 — 2014 bet.
**Wilhelm Richard Wagner** (*Vilgelm Rixard Vagner*, odatda birinchi ismisiz aytiladi — shunchaki **Richard Wagner**; 22 may, 1813, Leypsig — 13 fevral, 1883, Venetsiya) — nemis opera bastakori, dirijyor, dramaturg (oʻz operalari librettolarining muallifi), faylasuf, revolutsiyachi.

VAGNER (Vagner) Vilgelm Rihard (1813.22.5, Leypsig - 1883. 13.2, Venesiya) — nemis kompozitori, dirijyor, musiqa yozuvchisi, opera islohot-chisi. Vyursburgda xormeyster (1833), Magdeburg, Kenigsberg, Riga, Drezden teatrlarining mu-siqa rahbari (1834-49). 1849-yil gi Drezden qoʻzgʻolonida qatnashga-ni uchun 13-yil ga surgun qilingan. Keyinchalik aso-san Shveysariya va Bavariya (Myunxen, Bayreyt) da yashab, ijod bilan shugʻul-langan, dirijyor sifatida koʻpgina Yevropa mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Bayreyt opera teatrini tashkil etgan (1876). Dastlabki asarlari ("Parilar", 1834; "Gollandiyalik uchar", 1841; "Tangeyzer", 1845) da nemis romantik opera (K. M. Veber) anʼ-analarini davom ettirgan. "Loengrin" operasida (1848) yangi uslubga burilish namoyon boʻlgan. Keyingi asarlari ("Tristan va Izolda", 1859; "Nibelung uzugi" tetralogiyasi, 1856—74; "Parsifal", 1882) da tugal ariya, ansambl, xor va balet sahnalaridan voz kechib, ular oʻrniga erkin shakldagi musiqiy monolog va dialoglarni kiritgan. Shuningdek, orkestrning musiqiy ifodaviyligiga alohida ahamiyat bergan, uning badiiy vazifalari doirasini kengaytirib, operadagi musiqiy dramatik keskinlikni kuchaytirgan. V. ning opera islohoti dunyo, xususan oʻzbek kompozitorlari ijodiga taʼsir qilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qadoq (maʼnolari).

**Qadoq** — odam terisidagi koʻp ishqalanadigan va qisiladigan sohaning qalinlashuvi, koʻproq qoʻl va oyoqda boʻladi. Oyoqdagi Q. asosan, tor poyabzal kiyganda yoki teri chaqalanganda paydo boʻladi. Koʻpincha jimjiloq va 4barmoqda uchraydi. Q. har xil kattaliqda, sargʻish boʻlib, ushlaganda qattiq unnaydi, bosganda bezillab ogʻriydi. Q. tagi ildiz hosil qilib, teri osti qavatlariga yaxshi oʻrnashib oladi, usti yorilib, mikroblar oʻtishi natijasida saramas, flegmona va boshqalar yalligʻlanishlar yuzaga kelishi mumkin. Q vujudga kelganda darhol unga sabab boʻlgan omillarni yoʻqotish, zarur boʻlsa, koʻchirib tashlash lozim (buni maxsus kosmetikapedikyur xonalarida amalga oshirish mumkin). Qadoqlashgan terini yumshatish maqsadida har kuni kechqurun issiq suvga sovun yoki soda qoʻshib oyoqqa vanna qilish kerak. Bu usulni bir necha bor takrorlab, keyin Q.ni koʻchirib tashlasa boʻladi. Qadoqlashgan joy katta boʻlsa, vrachga murojaat etish kerak. Q.ning oldini olish uchun oyoqqa mos poyabzal kiyish, jismoniy ish qilganda maxsus qoʻlqoplardan foydalanish, qoʻl va oyoq terisini toʻgʻri parvarish qilish lozim.1 qadoq 34 kg ga teng. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tolish togʻlari** - Kavkazning jan.sharqidagi oʻrtacha balandlikdagi togʻlar (Ozarbayjon bilan Eron chegarasida). Kaspiy dengizi jan.dagi Elburs togʻlarining shim.gʻarbiy davomi. Janubiy sharkdan shim.gʻarbga choʻzilgan va togʻ oraliq botiqlari bilan ajralgan 3 ta parallel (Kumurkoʻy, Peshtasar, Burovar) tizmadan iborat. Bulardan eng balandi — qoyali Kumurkoʻy togʻi (2477 m).

Tolish togʻlari sharqda Lenkoran pasttekisligiga tik yon bagʻirlik hosil qilib tushadi. Togʻlarning 900 m dan 2200 m balandliklardagi qismida Kaspiy dengizi tomon nishablashgan tekisliklar mavjud. Tolish togʻlari kaynozoyning flish, vulkanogen va intruziv jinslaridan tashkil topgan. Zilzilalar boʻlib turadi. Togʻlarning sharqiy yon bagʻrida (600 m balandlikgacha) subtropik zona, undan yukrrida relikt daraxtlar (kashtan, bargli eman, temir daraxt va boshqalar), keng bargli oʻrmonzorlar mavjud. Tolish togʻlarining gʻarbiy yon bagʻrida butazorlar, togʻli kserofit va togʻ oʻtloqdasht oʻsimliklar oʻsadi. Termal buloqlar bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Amiriyaning Al-Fares mahallasi manzarasi
**Al-Amiriya** (arabcha:  *al-ʻāmiriyya*) yoki **Amiriya Falluja**, shuningdek, Ameriya, Amiriya, Amiriyat, Ameriyat va shunga o'xshash, Al-Anbar muhofazotining Falluja tumanidagi shahar. Falluja shahridan taxminan 30 km (18 milya) janubda joylashgan. 2018-yil holatiga koʻra, aholisi soni 24,000 nafarni tashkil qilgan. Amiriya aholisi asosan Dulaim qabilasining bir qismi boʻlgan Albu Issa qabilasiga mansub.

Shahar Amerika Iroqni bosib olganidan keyin Amiriya Falluja nomini olgan. Chunki hududga Falluja shahridan koʻchirilgan koʻplab shaxslar joylashtirilgan edi. 2019-yil iyun oyi holatidagi BMT hisob-kitoblariga koʻra, Amiriya Fallujadagi barcha 31 ta qochoqlar lagerlarining umumiy aholisi soni 11 661 nafarni tashkil qilgan.

1990-yilgi Fors ko‘rfazi urushi arafasida bir qancha garovga olingan g‘arb fuqarolari 1990-yil sentabridan 1990-yil 6-dekabrgacha, ozodlikka chiqqunga qadar, ushbu hududdagi taxmin qilingan o‘q-dori zavodida tirik qalqon sifatida ushlab turilgan. Ular orasida British Airways 149-reysi ekipaj aʼzosi ham bor edi. Ushbu reysda Buyuk Britaniya, Yaponiya va Fransiya fuqarolari roʻyxatdan oʻtkazilgan. Dekabrgacha faqat asirlikdagi inglizlar, 1990-yil oktyabr va noyabr oylarida esa fransuzlar va yaponiyaliklar ozod qilingan. Jinoyatchilarning aniq joylashuvini topish qiyinchilik tugʻdirgan. Biroq, iroqlik mutasaddilar asirlar „Amiriyadagi zavodda" ekanligini aytishgan.

Iroq urushi paytida shahar Falluja va Ramadi shaharlarida kuzatilgani kabi shiddatli toʻqnashuvlar, shuningdek, portlashlar va xlorli hujumlar bilan birga bomba oʻrnatilgan avtomobillarga guvoh boʻlgan, ammo 2007-yilga kelib Anbar politsiyasi shaharni nazoratga olgan.

2016-yilda Falluja qamalida Iroq armiyasi va IShID jangarilari o‘rtasida shiddatli janglar bo‘lgan. IShID tomonidan bir nechta xudkushlik hujumlari ham qayd etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  CCCM Iraq Camp Master List and Population Flow, Reliefweb
2. ↑  Iraqi army bombard 20 ISIS rocket launchers in Anbar Province, Iraqinews.com
3. ↑  „Almasdarnews: ISIS attack kills 100 Iraqi soldiers in Fallujah". 18-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2016-yil.
4. ↑  ISIS suicide attacks kills, wounds 20 security members in Amiriya Fallujah, Iraqinews.com


|  |  |
| --- | --- |
| Iroq geografiyasi | *Iroq geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bera koʻli** — tabiiy chuchuk suvli koʻllar tizimi bo'lib, Malayziyaning Bera tumani, Pahang shtati, Malayziya yarim orolining asosiy va sharqiy togʻ tizmalarining egatida joylashgan. Uzunligi 35 km, kengligi 20 km. Pahang daryosiga quyiladi va o'z nomini Bera tumani va parlament saylov okrugiga beradi.

Malayziya yarim orolidagi eng katta chuchuk suv botqog'i sifatida Tasik Bera (Bera ko'li) ni ham o'ziga xos, ham uzoq botqoqli cho'l bo'lib qolmoqda. Quruq pasttekislik dipterokarp o'rmonlari bilan o'ralgan bo'lib, ko'l muhiti torf botqoqli o'rmonlar orollarini o'z ichiga oladi. Yovvoyi tabiat va o'simliklarga boy, hayvonot va o'simlik dunyosining xilma-xil va sersuv yerlarda yashovchi Orang Asli xalqining Semelay filiali hayotini ta'minlaydigan ekotizim hisoblanadi.

Bera ko'li 1994-yil noyabr oyidan beri Ramsar konventsiyasiga muvofiq himoyalanadi, bu hududdan anʼanaviy foydalanishni davom ettirish imkonini beradi. Yadro zonasi 260 km² va bufer zonasi 275 km² dan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tasek Bera". *Ramsar Sites Information Service*. Qaraldi: 2018-yil 25-aprel.

|  |  |
| --- | --- |
| Malayziya bayrogʻi | *Malayziya geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**The man with the golden gun** (tarjimasi: Oltin toʻpponchali kishi) – Ian Fleming qalamiga mansub shu nomli asar asosida suratga olingan, Buyuk Britaniyalik afsonaviy superjosus James Bond haqidagi filmlarning toʻqqizinchisi. Bosh rolni aktyor Roger Moore ijro etgan.

Mazmuni
-------

007 raqami tushirilgan tilla oʻq Britaniya razvedka xizmati – MI6 shtab-kvartirasiga yuboriladi. MI6 boshligʻi M, bu oltin toʻpponchadan oltin oʻqlar bilan oʻldiradigan mashhur qotil Fransisko Scaramanganing ogohlantirishi deb qabul qiladi. M agent 007 – James Bondga taʼtilga chiqishni va xavfni oldini olish uchun panada yurishni taklif qiladi. Bond yuzini deyarli hech kim koʻrmagan Scaramanganing oʻzini qidirib topib, uni oʻldirishni rejalaydi.

Buning uchun Scaramanga uning koʻz oʻngida oʻldirgan 002 agentining ayolini qidiradi. Oltin oʻqni undan olib, Q laboratoriyasiga olib boradi. Maʼlum boʻlishicha, Makaoda yashovchi mashhur qurol ustasi yasagan. Bond uni soʻroq qiladi, lekin u ham Scaramanganing yuzini koʻrmagan va u haqida juda kam narsa biladi. Izlashda Bondga Goodnight laqabli qiz va xitoylik leytenant Hip yordam beradi.

James Scaramanga oroliga kirib boradi va kriogen reaktorlar asosida quyosh toʻpini qurganini bilib oladi. Scaramanga oʻzi uzoq vaqtdan beri orzu qilgan duelga Bondni taklif qiladi va Bond bu ekstravagant duel davomida raqibini oʻldiradi.

Bond Goodnight bilan birga uning ehtiyotsizligi tufayli choʻkayotgan Scaramanga orolidan qochadi. U yerda yaxtaga yashirincha kirgan Nick Knack ularning hayotiga suiqasd qiladi. James uni ushlab, ustunga bogʻlab qoʻyadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Amazing, Mr Bond, but you're still a winner (1974-yil 22-dekabr).
2. ↑  Maud Adams. *Inside A View to a Kill* [VCD/DVD]. MGM Home Entertainment Inc.

| * k
* m
* t
James Bond |
| --- |
| Kitoblar | 
* Royal qimorxonasi
* Yashayver
* Moonraker
* Yashasin olmoslar
* Rossiyadan muhabbat bilan
* Doktor No
* Goldfinger
* For your eyes only
* Sharli momaqaldiroq
* Meni sevgan josus
* Hazrati Oliyalarining maxfiy xizmatida
* Ikki hayoting bor
* Oltin toʻpponchali kishi
* Sakkizoyoq. Koʻz chaqnashi

 |
| Filmlar | 
* Doktor No
* Rossiyadan muhabbat bilan
* Goldfinger
* Sharli momaqaldiroq
* Ikki hayoting bor
* Hazrati Oliyalarining maxfiy xizmatida
* Yashasin olmoslar
* Yashayver
* Oltin toʻpponchali kishi
* Meni sevgan josus
* Moonraker
* Faqat sening koʻzlaring uchun
* Sakkizoyoq
* Qotillik uchun sharoit
* Koʻz chaqnashi
* Qotillik uchun ruxsatnoma
* Oltin koʻz
* Ertangi kun doim bor
* Dunyo ham kam
* Oʻlishning mavridi emas
* Royal qimorxonasi
* Mehribonlik kvanti
* Skyfall
* Doira
* Oʻlish vaqti emas

 |
| Norasmiy filmlar | 
* Hech qachon „hech qachon" dema
* Royal qimorxonasi (film, 1954)
* Royal qimorxonasi (film, 1967)

 |
| Aktyorlar | 
* Barry Nelson
* David Niven
* Sean Connery
* George Lazenby
* Roger Moore
* Timothy Dalton
* Pierce Brosnan
* Daniel Craig

 |
**Bukit Marak** (soʻzma-soʻz Shining Hill) -Bachok tumanida joylashgan qishloq, Kelantan, Malayziya, shtat poytaxti Kota Bxarudan 24 km (15 milya) janubda joylashgan. Puteri Saadongning bolalik uyi sifatida mashhur shu sababli Kelantan sultonligi tarixida katta ahamiyatga ega.
Qishloq oʻz nomini tumandagi soʻnggi tepaliklardan biri boʻlgan mahalliy tepalikdan olgan. Tepalik sayyohlar uchun diqqatga sazovor joylarga ega. Dam olish kunlari minglab sayyohlarni sayr qilish va diqqatga sazovor joylarni tomosha qilish uchun jalb qiladi. Shu qatorda Puteri Saadong choʻmilgan deb hisoblangan mashhur basseyn, tepalik choʻqqisida Puteri Saadongning sevimli cholgʻu asbobiga oʻxshash uchta granit qoyalari bor. Biroq, melioratsiyada foydalanish uchun tuproqni qazish natijasida tepalikka salbiy taʼsir koʻrsatilmoqda. Malumotlarga koʻra mahalliy qishloq aholisi RM 40 da bir yuk mashinasi evaziga tepalikdan tuproq sotishgan. Bunday harakatlar tarixiy obidaga yetkazilgan zarardan tashqari, musson mavsumida loy ko'chki va ko'chkilar xavfini ham keltirib chiqarishi haxfi mavjud. Shtat hukumati kelib chiqadigan zararni oldini olish uchun Milliy meros to'g'risidagi qonun 2005ga muvofiq tepalikni egalaridan sotib olishni taklif qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Azhar, Syed (2009-08-05), „Residents erasing Bukit Marak history", *The Star*, 2012-10-17da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2010-03-18
2. 1 2 3 4 5  Azhar, Syed (2009-08-10), „Museum wants Bukit Marak saved", *The Star*, 2012-10-17da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2011-03-18
3. 1 2  „230 pesilat uji ketahanan fizikal daki Bukit Marak", *Utusan Malaysia*, 2011-01-05, 2012-10-02da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2011-03-18

6°02′16″N 102°18′58″E﻿ / ﻿6.037883°N 102.316103°E﻿ / 6.037883; 102.316103GO
**Vali Gʻafurovich Gʻafurov** (1913. 27.10. — Toshkent - 1987.27.5) - gidrogeolog olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1974). Geol.-mineralogiya fanlari doktori (1964), professor (1968). Oʻrta Osiyo politexnika institutini tugatgan (1936). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasininglaboratoriya mudiri (1940—43). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining geologiya instituti di-rektori (1944—47). Oʻrta Osiyo universitetining dotsenti (1948—57). Oʻzbek gid-rogeologiya tresti rahbari (1957—64), "Gidroingeo" instituti sel boʻyicha laboratoriya mudiri (1964—1965), Andijon paxtachilik instituti gidrogeologiya kafedrasi mudiri (1965—67). Toshkent q.h. instituti tuproqshunoslik kafedrasining professor (1967—75). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining seysmologiya instituti katta ilmiy xodimi (1975), muhandislik seysmologiya laboratoriyaning mudiri (1976 dan). Ilmiy ishlari gidrogeologiya, muhandislik geol.si va seysmologiyaga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Gʻafurov Vali Gʻafurovich" *OʻzME*. Gʻ-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Voprosi orosheniya selinnnx zemel Golodnoy stegsh, T. 1968.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Botuxon**, Botu, Sainxon (1208-1255) - moʻgʻul xoni, Jo'jixonning ikkinchi o'gli, Chingizxoning nabirasi. B.ning onasi qoʻngʻirot urugʻidan boʻlgan Elchi noyonning qizi Ukifuj xotun edi. Otasining oʻlimi (1227)dan keyin Joʻji ulusini idora qilgan, moʻgʻullarning barcha asosiy harbiy yurishlarida qatnashgan. Abulgʻoziy Bahodirxonning yozishicha, Oʻqtoyxon Xitoyni zabt etib, Moʻgʻuliston ga qaytib kelgach (1235), B.ni Tulixonning ugli Munke, oʻzining ugli Guyukxon va Chigʻatoyning oʻgʻillari hamrohligida rus, cherkas, bulgʻor, turo, boshqird va b. xalklar yerlarini bosib olish uchun joʻnatadi. Ularga Chingizxonning eng yirik sarkardasi Subutoy bahodirni harbiy maslahatchi qilib tayinlaydi. Yurishda jami 14 moʻgʻul xoni ishtirok etib, qoʻshinning soni 150 mingga yetadi. B. 1236—38 yillarda VolgaKama Bulgʻoriyasi, alanlar, qipchoqlar, Oʻrta Volgaboʻyi xalqlari, Ryazan, Vladimir knyazliklarini (qarang Sit ekangi) buysundiradi, Moskva, Kolomna, Vladimir, Rostov, Uglich, Yaroslavl, Kostroma kabi 14 rus shahrini bosib oladi. 1240—41 yillarda u Janubiy Rusdagi Kiyev, VladimirVolinskiy, Galich va b. shaharlarni zabt etgach, Karpat dovonlari orqali Vengriyaga kirib qirol Bela IV ning 60 minglik qoʻshinini tormor keltiradi (qarang Sayo jangi). Soʻng Polshaga bostirib kirib, Legnitsa sh. ostonasida polyak va nemis knyazliklarining birlashgan qoʻshinlarini (ritsarlarni) magʻlub qiladi (qarang Legnitsa jangi). Keyin u Chexiya, Avstriya, Xorvatiya, Bosniya va Serbiyani zabt etib, Adriatika dengizi boʻyiga chiqadi. Shunda ulugʻ qoonning vafot etgani haqida xabar topib, ortiga qaytadi (1242). B. Dunay daryosidan Irtish daryosigacha boʻlgan ulkan hududda Oltin Oʻrda davlatini barpo qilgan (yana qarang Moʻgʻullar istilosi).

Flamandlik sayyoh va monax Rubrukning yozishicha, B.ning Quyi Volga boʻyidagi qarorgohi shu qadar katta maydonni egallaganki, hatto unga butun bir yirik shahar sigʻishi mumkin boʻlgan. Qarorgoh markazida B. chodiri joylashgan. Uning jan. yaʼni eshik tomonigina ochiq qoddirilib, qolgan taraflarida har bir moʻgʻul qavmi oʻzi uchun tayin qilingan joyga oʻtovlar tikkan.

B. mamlakatda savdo-sotiq va hunarmandchilikni taraqqiy ettirishga katta eʼtibor bergan. Volganing sharqiy qirgʻogʻida Astraxon (Ashtarxon) sh. yaqinida oʻziga poytaxt shahar — SaroyBotuni qurdirgan. U moʻgʻullar imperiyasidagi davlat toʻntarishi (1251)da qatnashib, Munke (Mangu)ning ulug qoon (xoqon) boʻlmogʻiga koʻmaklashgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Grekov B. D.Yakubovskiy A. Yu. Oltin Oʻrda va uning qulashi, T. 1966.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

   

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Muhammad Berdibek** — Oltin Oʻrdaning sakkizinchi xoni (1357-1359). Jonibekning oʻgʻli va vorisi.

Diniga koʻra — musulmon (musulmon ismi Muhammad edi). Jonibek boshchiligida 1356-yilda Ozarbayjon zabt etilishda qatnashdi. Davlatni tugatgandan soʻng, u Tabrizda otasi tomonidan boshqariladi, lekin Jonibekning kasalligi toʻgʻrisida maʼlumot olganidan soʻng, u hokimiyat uchun kurashda Oʻrda tomon qaytadi.

U hokimiyatga 1357-yil yozida yoki kuzida kelgan. Fors va tatar manbalariga koʻra, Berdibekning otasi — Jonibek Forsga ketganidan keyin jiddiy kasallikdan vafot etgan.

Vazifaga kirishdan keyin darhol Berdibek, uning haqiqiy yoki potentsial raqiblari boʻlishi mumkin boʻlgan Batu Xan urugʻining barcha vakillarini yoʻq qilishga buyurdi. Hammasi boʻlib uning 12 qarindoshi, shu jumladan 8 oylik chaqaloq oʻldirildi (arab muallifi Muin ad-Din Natanzining soʻzlariga koʻra, yangi xon uni yerga urib oʻldirgan).

Berdibek rus metropoliteni Aleksiga rus cherkovining baxtsizliklar va rekvizitlardan ozod qilinganligini tasdiqlovchi yorliq (minnatdorchilik xati) berdi. 1358-yilda u Venetsiya elchilari Giovanni Quirini va Francesco Boniga yorliqni berdi, bu Venetsiyadan kelgan savdogarlarning Azov va Provato (Dvuyakornaya koʻrfazi) da yashash va savdo qilish huquqini tasdiqladi va bu savdogarlarga Qrimning Kalitra yoki Kaliera (Koktebel) va Soldayey (Sudak)da savdo-sotiq qilish huquqini tasdiqladi.

Arab yozuvchisi Ibn Xaldunning soʻzlariga koʻra, eng yuqori maʼmuriy lavozimlardan biri boʻlgan Beklarbek Berdibek sudida Mamay tomonidan ishgʻol qilingan.

U yozning oxiriga yoki 1359-yil kuzining boshiga qadar, yangi(Kulpu) hokimiyatga keltirgan toʻntarishda oʻldirilgangacha davlatni boshqargan. Berdibek bilan birga uning eng yaqin safdoshi Tuglu-bay (rus tilida uni Tovlub deb atashgan) oʻldirilgan, bu uning hokimiyatga kelishida asosiy rol oʻynagan inson edi.

Berdibekning oʻlimi Oʻrdada uzoq vaqt davom etgan tartibsizliklarning boshlanishini koʻrsatdi, uni rus yilnomachilari „ulkan gʻalayon" deb atashdi. Dionisyning „Metropoliten Aleksi hayot bilan" ustaxonasi ikonasi Berdibekning oʻlimidan 2 yil oldin, 1357-yilda Oʻrda shahriga kelgan Metropolitan Aleksi bilan uchrashganda qilingan edi.

Sanʼatda
--------

Berdibek D.M. Balashovning „Vaqt shamoli" tarixiy romanidagi qahramonlardan biridir.

Berdibekning hokimiyatga kelishi „Oʻrda" filmida tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Алексий митрополит с житием, 1480-е гг. ГТГ
2. ↑  10 клеймо: Прибытие Алексия в Орду и встреча с ханом Бердибеком

Adabiyotlar
-----------

* 
* Григорьев А. П. Григорьев В. П. Ярлык Бердибека венецианским купцам Азова
* Хан Бердибек и митрополит Алексий
**Mahmud ad-Dabusiy** (arabcha: محمود الدبوسي) — faqih

Toʻliq ismi Abulqosim Mahmud ibn Maymun ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Bakr Majja ad-Dabusiy boʻlib, Abulqosim uning kunyasi (laqabi)dir. U fozil faqih va shayx boʻlib, Maymun ad-Dabusiyning oʻgʻlidir. Mahmud ad-Dabusiy Marvda tugʻilganligiga qaramay „Dabusiy" nisbasi berilishining sababi, otasi Maymun ad-Dabusiy asli dabusiyalik boʻlganligi uchundir. Abulqosim Mahmud ad-Dabusiy munozaralarni va jumboqli masalalarni echuvchi faqih darajasiga erishgan.

Ustoz va shogirdlari
--------------------

Mahmud ad-Dabusiy boshlangʻich taʼlimni tugʻilib oʻsgan shahri Marvda Imom Abu Yoqub Yusuf ibn Ayyub al-Hamadoniy va Abu Mansur Muhammad ibn Ali al-Karoʻiy kabi olimlardan olgan. U Nisaburda Abu Abdulloh Muhammad ibn Fazl al-Faroviy va Abu Muzlim Abdulmunim ibn Abdulqosim al-Qushayriylardan hadis tinglagan. Tojuddin ibn Ali as-Sabkiyning „Tabaqotu ash-Shofeʼiyyati-l-kabir" asarida keltirilishicha Mahmud ad-Dabusiydan Abulqosim ad-Damashqiy hadislar yozib olgan.

Safari
------

Uning bolalikdan ilm olish va hadis jamlashga ishtiyoqi baland boʻlganligi bois, ta'lim olish va hadis to'plash niyatida Xavaron, Tus va Nisabur kabi oʻz davrining ilm-maʼrifat maskanlari boʻlgan shaharlarga safar qilgan.

Vafoti
------

Mahmud ad-Dabusiyning vafot etgan yili borasida turlicha qarashlar mavjud.
Jumladan, Abu Saʼd as-Samʼoniyning „At-Tahbir fiy al-moʻʼjami-l-kabir" asarida Mahmud ad-Dabusiyni 535/1141-yil oxirida yoki 536/1142-yil boshida Marvda vafot etgan, — deb ketirsa. Abdulloh Abdulhamid Saad" Oʻrta Osiyo olimlari qomusi" kitobida uni 530/1135—1136-yildan keyin vafot etgan, — deb keltirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abu Saʼid as-Samʼoniyning „At-Tahbir fi-l-muʼjam al-kabir". J.1. B.131.
2. ↑  Tojuddin ibn Ali ibn Abdulkofiy as-Sabkiy. Tabaqotu ash-Shofeʼiyyati-l-kabir. J. 5. 1413/1992. 296.
3. ↑  AbdullohAbdulhamid Saad. „Oʻrta Osiyo olimlari qomusi". -T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti. 2007. 160.
**Mamay** (? - 1380) - Oltin Oʻrda xoni Berdibek davri (1357—61) moʻgʻullar tumanboshisi. Xonning kuyovi boʻlgan. M. amalda Oltin Oʻrdaning hukmdoriga aylangan. U Chingizxon avlodidan boʻlmasada, hokimiyatni qoʻgʻirchoq xonlar nomidan olib borgan. Saltanatning qudratini tiklash maqsadida rus yerlariga bir qancha harbiy yurishlar qilgan. M. 14-asr oʻrtalarida Oltin Oʻrda hududining atrofidagi rus yerlarini oʻziga boʻysundirgan. Moskva ulugʻ knyazligining kuchayishiga toʻsqinlik qilish maqsadida uning raqiblari — Litva, Tver knyazliklarini qoʻllabquvvatlagan. Ryazan (1373 va 1378) va Nijniy Novgorod (1378) knyazliklariga ogʻir talafot yetkazgan. Moskva knyazligi hududiga bostirib kirishga uringanda uning qoʻshini Voja daryosi boʻyida magʻlubiyatga uchragan (1378), 1380-yil Kulikovo jangida M. tormor keltirilgan. Oltin Oʻrdada Amir Temurnint noibi Toʻxtamshitssh magʻlubiyatga uchragach, hokimiyatni unga topshirishga majbur boʻlgan. M. oʻzining xazinasi hamda bir guruh tarafdorlari bilan Kafa (hozirgi Feodosiya)ga qochgan va oʻsha yerda oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Roʻzimatxon Isaboyev** (1885, Namangan — 1963.3.11) — sozanda (tanbur, gʻijjak, chang), cholgʻu asboblar ustasi, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1940).

Fargʻona vodiysida Jalolxon hofizdan tanbur, gʻijjak ijro etishni va cholgʻu asboblar yasashni, Ramazon Oxundan chang ijro etishni, Buxoroda Otajalol Nosirovdan Shashmaqomning ayrim yoʻllarini, Samarqandda Hoji Abdulaziz Abdurasulovdan "Samarqand Ushshogʻi", "Guluzorim", "Karimqul-begi"ni oʻzlashtirgan. 1920-yillargacha temirchilik va sozandalik bilan shugʻullangan. Namanganda xalq sozandalari ansambli (1921-1925), Andijon (1925-1927) va Namanganda (1928-1931) musiqa toʻgaraklari va Namangan teatrida (1931-1952) musiqa rahbari bo'lib faoliyat yuritgan. Namangan musiqa maktabi (keyinchalik bilim yurti) xalq cholgʻu asboblari boʻlimida pedagog (1947-1963). Namanganda qoʻyilgan "Halima" (F. Zafariy, 1923), "Farqod va Shirin", "Layli va Majnun" (Hurshid, 1934, 1935) va boshqa spektakllarga xalq kuylaridan tanlagan. "Kurash", "Choʻli Iroq", "Qoʻqon Ushshogʻi", "Shahnozi Gulyor" kuylarini mahorat bilan ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Koordinatalari: 43°14′11.328000000001″N 76°55′53.648399999986″E﻿ / ﻿43.23648000000000025°N 76.93156899999999609°E﻿ / 43.23648000000000025; 76.93156899999999609GO

**Satbayev universiteti** — (qozoqcha: *Қазақ Ұлттық Техникалық Зерттеу Университет*) Qozogʻistonning Olmaota shahridagi texnik universitet. Universitet Qozogʻistonning eng qadimgi texnik universiteti boʻlib, uning tarkibiga 10 ta muassasa va 27 ta boʻlim kiradi.

Tarixi
------

Oʻtgan asrning 30-yillarida xalq xoʻjaligining texnik-iqtisodiy holatini yaxshilash uchun oliy texnik taʼlimni rivojlantirish ustuvor vazifa sifatida belgilandi.

1933-yil 20-oktabrda SSSR Xalq Komissarlari Kengashining „Qozogʻiston uchun kadrlar tayyorlash toʻgʻrisida" gi qarori bilan Qozogʻiston kon-metallurgiya instituti (KazMMI) ikki fakultetga ega boʻldi: Qozogʻiston poytaxtida togʻ-kon va rangli metallar, Olma-Ota.

1934-yil 19-sentabrda Qozoq kon-metallurgiya institutida birinchi oʻquv yili boshlandi.

* 1934-1960 — Qozoq kon-metallurgiya instituti (KazMMI);
* 1960-1994 — Qozoq politexnika instituti (KazPTI);
* 1994 yildan — Qozoq milliy texnik universiteti (KazNTU).

V.I. Lenin nomidagi Qozoq politexnika instituti. Qozogʻiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 7-yanvardagi 43-sonli qarori va Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan 1994-yil 2-fevralda chiqarilgan 1-sonli buyruq asosida Lenin Qozogʻiston milliy texnik universiteti deb nomlandi.

Qozogʻiston Respublikasi Hukumatining 1999-yil 22-sentabrdagi 1436-sonli qarori asosida Qozoqiston milliy texnik universiteti Kanish Satpayev nomi bilan atalgan. 1999-yil 8-dekabrda qabul qilingan 1879-sonli qarorga binoan, Kanish Satpayev nomidagi Qozoq milliy texnik universiteti respublika byudjeti tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan korxonaga aylantirildi.

Qozogʻiston Respublikasi Hukumatining 2001-yil 29-iyundagi 892-sonli qaroriga binoan, Kanish Satpayev nomidagi Qozoq milliy texnik universiteti Satbaev nomidagi Qozogʻiston milliy texnik universiteti deb oʻzgartirildi.

Hukumat tomonidan 2003-yil 11-fevralda qabul qilingan 149-sonli qaroriga asosan „Satbaev nomidagi Qozoq milliy texnik universiteti" respublika byudjeti tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan korxona „Satbaev nomidagi Qozogʻiston milliy texnika universiteti" qoshidagi xoʻjalik boshqaruvi huquqi asosida respublika korxonasi sifatida qayta tashkil etildi. Taʼlim va fan vazirligi tomonidan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Satbayev University — Satbayev University" (en). Qaraldi: 12-noyabr 2019-yil.

Havolalar
---------
**Trendyol** — bu markaziy Istanbuldagi e-tijorat bozori. Trendyol 2010-yilda kiyim-kechak mahsulotlari sotuvi amalga oshiriladigan savdo-soyiq sayti sifatida ishga tushirildi. O`sishiga parallel ravishda, o`zi taklif qilayotgan mahsulot va xizmatlarni kengaytirish orqali bozor formatiga aylangan saytda, moda, uy va mebel, oziq-ovqat, ona-bola, kosmetika kabi bir qancha toifalarda sotuvlar amalga oshirila boshlandi.

Guruh kompaniyalari
-------------------

### Trendyol Tech

Platforma, 2019-yilda sanoat va texnologiyalar vazirligi tomonidan AR-GE markazi sifatida tasdiqlandi. Trendyol Tex tabiiy tilda ishlash, real vaqtda ma'lumotlarni tahlil qilish, mashina va chuqur o`rganish, tasvirni qayta ishlash, ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish, matn o`xshashligi va katta ma'lumotlarga e'tibor qaratadi.

### Kabinet

Ishlatilgan mahsulotlar platformasi Dolap 2016-yilda tashkil etilgan va 2018-yilda Trendyolga sotilgan. Platformada 200 xil toifadagi 25 millionga yaqin mahsulot borligi taxmin qilinmoqda, uning foydalanuvchilari o`zlari kam ishlatadigan yoki deyarli foydalanmaydigan, o`zlariga keraksiz va tashlab yubormoqchi bo`lgan kiyim-kechaklar, mahsulotlarni sotadilar.

### Trendyol Express

Trendyol tomonidan 2018-yilda tashkil etilgan transport tarmog`i

Investorlar
-----------

300 ming dollar sarmoya bilan tashkil etilgan Trendyol, 2010-2011-yillarda Tiger Global va Kleiner Perkinsdan, 2014-yilda esa YeTTB dan sarmoya oldi.

Alibaba Group 2018-yilda Trendyolga hamkor bo`ldi. U 2021-yil avgust oyida yakunlagan sarmoyaviy turda 1,5 milliard dollarlik investitsiyani qo`lga kiritdi. Berlinda joylashgan Princeville Capital, ADQ (BAA) va Qatar Investment Authority (QIA) ham Amerikaning General Atlantic investitsiya fondi va Yaponiyada joylashgan SoftBank Vision Fund 2 boshchiligidagi yangi investitsiya raundida ishtirok etdi. Shunday qilib, Trendyolning bahosi 16,5 milliard dollarga ko'tarildi.

Manba
-----

1. ↑  „Trendyol'dan ARGE'ye 45 Milyonluk Yatırım". 7 eylül 2018da asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Trendyol Tech". 11 haziran 2020da asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Trendyol Companies". 3 aralık 2020da asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
**Badminton** (Angliyaning Badminton shahri nomidan) — patli koptok (volan)ni raketka bilan urib oʻynaladigan tennisga oʻxshash sport oʻyini. Oʻyin toʻrtburchakli maydonchada (yakkama-yakka uchrashuvlarda maydoncha oʻlchovi 13,4x5,2 m va juftli oʻyinlarda 13,4x6,1 m) 1,55 m balandlikda tortilgan toʻrda oʻtkaziladi. Oʻyinda raqib urgan koptokchani yerga tushirmay unga qaytarish muhimdir. 15 xol (ayollar va bolalar 11 xol) gacha sanaladi. 3 yoki 5 qur oʻynaladi. Xol 0 va juft boʻlganda koptokcha oʻngdan, toq boʻlganda chapdan uriladi. Juftli oʻyinlarda oʻng tomondan boshlanib, har xoldan keyin oʻyinchilar sherigi bilan oʻrin almashtiradi. B. qadimgi Malayyada vujudga kelgan, keyinchalik Osiyodagi boshqa mamlakatlarga tarqalgan. 19-asr 70-yillarida Angliyada rasm boʻlib, oʻyin qoidalari ishlab chiqilgach Yevropaning boshqa mamlakatlariga ham yoyildi. Xalqaro badminton federatsiyasi (IBF) 1934-yil tashkil topdi, unga 80 dan ortiq mamlakat aʼzo (1991). 1977-yildan jahon birinchiligi oʻtkazib kelinadi. 1992-yildan Olimpiya oʻyinlari dasturidan joy oldi. Erkaklar uchun Tomas kubogi (1947-yildan), ayollar uchun Uber kubogi (1955-yildan) eng yirik xalqaro musobaqalar, Angliyaning ochiq birinchiligi (Uimbldon turniri) esa norasmiy jahon chempionata hisoblanadi. B. Oʻzbekistonda 50-yillardan rivojlana boshladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sabuhi Husaynov** (ozarbayjoncha: *Səbuhi Hüseynov*; 2000-yil 18-iyulda tugʻilgan) - Ozarbayjonlik badmintonchi. U Ozarbayjon terma jamoasida 2012-yildan beri oʻynab kelmoqda. U Ozarbayjon oʻsmirlar jamoasida birinchi oʻrinni egallab, har yili 2012-yildan 2018-yilgacha Ozarbayjon yoshlar oʻrtasidagi respublika chempionatida oltin medal , shuningdek, Konya Rumining V Xalqaro bolalar sport oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritgan. U 2016-yilgi Boku shahar yoshlar badminton chempionatida shaxsiy, juftlik va miks-juftlik bahslarida oltin medallarni qoʻlga kiritgan. Ozarbayjon respublika chempionati turnirida u 2015-yil va 2016-yillarda bronza, 2017-yilda kumush, 2018-yil va 2019-yillarda oltin medallarni qoʻlga kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sabuhi Husaynov".  Ozarbayjon Badminton federatsiyasi (2017). Qaraldi: 24 yanvar 2021-yil.
2. ↑  „Ozarbayjon chempionati g'oliblari aniqlandi". Ozarbayjon Badminton federatsiyasi (23 noyabr 2019). Qaraldi: 2021-yil 25-yanvar.
3. ↑  „5. Uluslararası Konya Rumi Çocuk Spor Oyunları Başladı" (tr). İhlas Haber Ajansı (2015-yil 20 aprel).
4. ↑  „Badminton bo'yicha Boku chempionati bo'lib o'tdi".  Neftçi İK. 11-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2021-yil.
**Az-Zubayr koni** (arabcha: ) Iroq janubida, Basra gʻarbida joylashgan neft koni. Bu dunyodagi eng yirik konlardan biri boʻlib, 1949-yilda Iroq Petroleum kompaniyasining hamkori Basrah Petroleum Company tomonidan kashf etilgan. Kon Andoza:Bbl to t tasdiqlangan zahiraga ega. Hozirda kuniga 195 thousand barrels per day (31.0×10~~^~~3 m3/d) ishlab chiqarailmoqda. Keyingi yillarda konni kengaytirish dasturiga koʻra, ishlab chiqarish darajasi kuniga 1.125 million barrels per day (178.9×10~~^~~3 m3/d) yetishi kutilmoqda.

Rivojlanish shartnomasi Eni (32,81%) boshchiligidagi Occidental Petroleum Corporation (23,44%), Korea Gas Corporation (18,75%) va Iroqning Missan Oil Company (25%) konsorsiumiga topshirilgan.

Saraton xavfi
-------------

Neft qazib olishdagi qoʻshimcha mahsulot boʻlgan gaz ochiq havoda yondiriladi. Bu esa saraton keltirib chqiaruvchi ifloslantiruvchi moddalarni ishlab chiqaradi. Iroq qonunchiligi odamlar uylaridan 10 kmdan kam masofada gaz yoqishni taqiqlaydi. Biroq BBC 2022-yilda gaz odamlar uylaridan 350 metr masofada yondirilganini aniqlagan. Iroq Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan sizdirilgan hisobotda aytilishicha, Basrada 2015 va 2018-yillar oraligʻida saraton kasalligining 20% oʻsishiga havo ifloslanishi sabab boʻlgan. Shundan soʻng, Iroq Sogʻliqni saqlash vazirligi oʻz xodimlariga sogʻliqqa yetkazilgan zarar haqida gapirishni taqiqladi. Iroq atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Jasem al-Falaxiy keyinchalik „neft ishlab chiqarishning ifloslanishi mahalliy saraton kasalligi koʻpayishining asosiy sababi" ekanligini tan oldi. Jabrlangan mahalliy aholining hech biri tovon pulini olmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Eni Consortium to Redevelop Zubair Field in Iraq". RIGZONE (22-yanvar 2010-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2010-yil.
2. ↑  Eni (22-yanvar 2010-yil). „Eni, Occidental Petroleum and KOGAS sign the technical service contract with Iraq's South Oil Company and Missan Oil Company to redevelop Zubair field". Press-reliz.  10-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.  Qaraldi: 24-yanvar 2010-yil.
3. 1 2  BP in oil field where ‘cancer is rife’, By Jess Kelly, Owen Pinnell & Esme Stallard, 30 September, BBC
4. ↑  Iraqi minister admits gas flaring cancer link, 17 October, BBC

* Energetika portali


|  |  |
| --- | --- |
| Iroq geografiyasi | *Iroq geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Muzalar** (yun. musa) – 1) yunon mifologiyasida sanʼat, fan va poeziya maʼbudalari, Zevs va Mnemosinaning 9 qizi. Antik shoirlardan Gesiod (miloddan avvalgi 7-asr) 9 muzani eslatib oʻtadi. Xususan, Klio – tarix, Yevterpa – lirik poeziya, Taliya – komediya, Melpomena – temperaturagediya, Terpsixora – oʻyin, Erato – muhabbat lirikasi, Poligimniya – gimnlar, Uraniya – astronomiya, Kalliopa Muzalar va Musey torli cholgʻu asboblar bilan (Attika am-forasidagi surat, miloddan avvalgi taxminan 440 yil).

Muse, ehtimol Klio, varaqni oʻqiyapti (Chardakdagi qizil figura lekythos, Boeotia, tax. miloddan avvalgi 430 yil)
– epos maʼbudalaridir. Parnas va Gelikan togʻlari M.ning yoktirgan joylari hisoblangan. M.ning rahbari Apollon boʻlgan. M.ning ayrim nomlari key-inchalik sanʼatning turli koʻrinishlarida sinonim sifatida qoʻllanila boshlangan. M. obrazlari antik va Yevropa tasviriy sanʼatida (S. Bottichelli, Ya. Tintoretto va boshqa asarlarida) oʻz ifodasini topgan. 2) Kuchma maʼnoda M. – ilhom parilari. M. shoir va sanʼatkorlarga ilhom beradi deb hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ziyo** (taxallusi; asl ismsharifi Mirza Muham mal Sharif Sadr ibn Abdishukur) (1867—Buxoro—1932) — shoir, olim. Buxoro madrasalarida tahsil koʻrgan. Arab va fors tili grammatikasi, mumtoz adabiyot, tarix fanlarini, xattotlik sanʼatini puxta egallagan. "Tazkor ulashʼor" ("Sheʼriyat xotiranomasi", OʻzFASHI, inv. №1304) tazkirasini tuzgan. Asar nazmda yozilgan. Unda Ahmad Donish, Shamsuddin Mahmud Shoqin kabi shoir va olimlarning hayoti, ijodiga keng oʻrin berilgan. Asar Oʻrta Osiyo, xususan, 19-asr 2yarmi — 20-asr boshlaridagi Buxoro adabiy muhitini oʻrganishda muhim manba hisoblangan. 3. "Tazkirat ushshuaroi mutaqaddimin va salatini maosirin va buzurgoni mutavarrin" ("Oʻtmish va hozirgi zamon shoirlari, sultonlari tazkirasi"), "Shuaroi mutaaxxirin va fuzaloi maosirin" ("Soʻnggi davr shoirlari va zamondosh fozillar"), "Tazkirat ulhukamo" ("Hokimlar tazkirasi"), "Navodiri ziyoiya" ("Ziyo nodirliklari") kabi adabiyot, tarix, geogr.ga oid asarlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Oqtepa (maʼnolari).

**Oqtepa** — Anov madaniyatiga oid makonlardan biri (mil. av. 5-ming yillik oxiri — 3-ming yillikning 2-yarmi). Ashxobod shahridan 3,6 km jan.-gʻarbda joylashgan. O. dastlab bir urugʻning, keyinchalik yirik oila jamoasining qarorgohi va kichik oilaning qoʻrgʻoni boʻlgan. Keyingi davrlarga oid xom gʻishtdan ishlangan uy-joylar (4 xonali), xoʻjalik buyumlari uchun kichik hujralar hamda oila sajdagohi va boshqa to-pilgan. O.da yashagan kishilar dehqonchilik, uzumchilik, chorvachilik bilan shugʻullanganlar. Ular jez qurollar va sirli sopol idishlardan foydalanganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |