**Diniyar Rinatovich Bilyaletdinov** (ruscha: *Динияр Ринатович Билялетдинов*, 1985-yil 27-fevralda tugʻilgan) — tatar millatiga mansub, rossiyalik sobiq futbolchi.

U oʻz faoliyatini Moskvaning „Lokomotiv" klubida boshlagan, u yerda olti mavsum davomida 185 oʻyin oʻtkazgan va 38 gol urgan va toʻrtta yirik sovrinni qoʻlga kiritgan. 2009-yilning avgustida u Premer-liganing „Everton" klubiga oʻtish uchun 9 million funt sterling evaziga shartnoma imzoladi. U 2012-yilning yanvarida Moskvaning „Spartak" klubi bilan shartnoma imzolaganidan soʻng Rossiyaga qaytib keldi va uni jamoa bir necha bor boshqa klublarga ijaraga berdi.

Bilyaletdinov 2005-yildan 2012-yilgacha Rossiya terma jamoasida oʻynab, 46 oʻyin oʻtkazib, 6 gol urgan. U „Yevro-2008" turnirida yarim finalgacha yetib borgan jamoaning bir qismi edi.

Klub faoliyati
--------------

### Lokomotiv Moskva

Moskvalik Bilyaletdinov faoliyatini mahalliy Moskvaning „Lokomotiv" yoshlar jamoasida boshlagan. 2004-yilda 19 yoshida debyut qilganidan soʻng, u asosiy jamoaning doimiy oʻyinchisiga aylandi. Oʻzining birinchi mavsumida klub Rossiya Premer-ligasida gʻolib chiqdi va ligada u „yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi" deb topildi. 2007-yilgi mavsumda „Lokomotiv" sardori ham boʻlgan. 

 Bilyaletdinov 2007-yilda Moskvaning „Lokomotiv" klubida oʻynagan.
### Everton

Bilyaletdinov 2009-yilning avgustida Angliyaning „Everton" klubi bilan nomaʼlum toʻlov evaziga toʻrt yillik shartnoma imzolagan. Bu transfer uni „Everton"ning oʻz tarixidagi uchinchi eng qimmat transferiga aylantirdi.

U „Everton"dagi debyutini 89-daqiqada „Uigan Atletik" klubiga qarshi oʻyinda (2:1) zaxiradan maydonga tushib oʻtkazdi. 2009-yil 17-oktyabrda Bilyaletdinov „Vulverxempton" klubiga qarshi oʻyinda (1:1) klub uchun birinchi golini urdi va keyingi haftada „Aston Villa"ga qarshi oʻyinda (1:1) yana gol urdi, ammo keyinroq Premer-ligadagi birinchi qizil kartochkasini oldi.

U UEFA Yevropa ligasining ilk bosqichida „Everton" safida ilk bor „AEK Afina" klubi ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda ikkita golli uzatmani amalga oshirdi va guruh bosqichining soʻnggi oʻyinida yana gol urdi. Bilyaletdinov Angliyadagi birinchi mavsumida yettita gol urdi, shu jumladan, „Manchester United" darvozasiga bitta gol urdi va bu gol klubning mavsumdagi eng yaxshi goli deb topildi. 2009-yil va 2010-yilgi mavsumning soʻnggi kuni, yaʼni 2010-yil 9-may kuni u „Everton"ning „Portsmut" klubi ustidan qozongan gʻalabasida (1:0) navbatdagi ajoyib golini urdi.

Keyingi mavsumda Bilyaletdinov oʻzini zaxira oʻrindigʻida topa boshladi, ammo mavsumning ikkinchi yarmida u murabbiy Stiven Pienaarning „Tottenxem"ga ketganidan keyin koʻproq maydonga tushdi. Bilyaletdinov Premer-liganing 2010-yil va 2011-yilgi mavsumidagi ilk golini „West Ham United" klubiga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushganida urdi. U ikkinchi golini „Vulverxempton" darvozasiga kiritdi. 2010/11-yilgi mavsumining soʻnggi oʻyinida, 14-may kuni Bilyaletdinov „West Bromwich"ga qarshi oʻyinda (1:0) yana bir qizil kartochka oldi. Oʻyindan soʻng klub uning chetlatilgani ustidan shikoyat qilmaslikka qaror qildi, shuning uchun u yangi mavsum oldidan uch oʻyinga diskvalifikatsiya qilindi.

Biroq, 77 oʻyinda 9 ta gol urganiga qaramay, u „Everton"dagi faoliyati davomida katta taʼsir koʻrsata olmadi va 2011-yil va 2012-yilgi mavsumda oʻzini asosiy jamoaning bir boʻlagi sifatida koʻrmagan. 2011-yil noyabr oyida Bilyaletdinov terma jamoadagi oʻrnini yoʻqotishdan qoʻrqib, birinchi oʻrinni qoʻlga kirita olmasa, klubni tark etishga intilganini aytdi. Bilyaletdinov 2012-yilning 14-yanvarida „Everton" safida „Aston Villa"ga qarshi o‘yinda (1:1) so‘nggi bor maydonga tushdi. „Everton"dan ketganidan soʻng, Bilyaletdinov ularning taktikasini tanqid qilib, gol urish muammosi bilan kreativlik yoʻqligini aytdi.

 Bilyaletdinov „Bohemian" klubiga qarshi oʻyinda.
### Spartak Moskva

2012-yilning yanvarida Bilyaletdinov nomaʼlum pul evaziga Moskvaning „Spartak" klubiga sotildi, chunki „Everton" boshqa oʻyinchilarni sotib olish uchun mablagʻ toʻplamoqchi edi. Bilyaletdinov Moskvaning „Spartak" klubiga oʻtganidan keyin unga 25-raqamli futbolka berildi.

Bilyaletdinov 2012-yil 5-mart kuni „Rubin"ga qarshi o‘yinda (1:1) Moskvaning „Spartak" jamoasi safida debyut qilgan edi. 2012-yil 6-may kuni Bilyaletdinov mamlakatni tark etganidan keyin uch yildan ortiq vaqtdan beri birinchi golini urdi va klub uchun birinchi bo‘lib Sankt-Peterburgning „Zenit" klubiga qarshi o‘yinda (3:2) urdi.

2014-yil yanvar oyida Bilyaletdinov boshqa Rossiya liga jamoasi "Anji" klubiga ijaraga berildi.

2015-yilning 23-iyulida Bilyaletdinovning „Spartak" bilan shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilingan.

### Trakai

2017-yil 19-sentyabrda u Litvaning „FK Trakai" klubi bilan shartnoma imzoladi. 2018-yilgi mavsumdan keyin u klubni tark etdi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

 Diniyar Bilyaletdinov Makedoniya terma jamoasiga qarshi uy uchrashuvidan oldin
Rossiya 2006-yilgi FIFA Jahon chempionatiga chiqa olmaganidan soʻng, u va bir nechta yosh futbolchilar Daniyaga qarshi 2006-yilgi UEFA U-21 chempionati pley-off oʻyinlari uchun U-21 jamoasiga chaqirildi, ammo daniyaliklarga magʻlub boʻlishdi.

Bilyaletdinov „Yevro-2008" turnirida saralashining oʻn ikkita oʻyinidan oʻntasida oʻynagan. U Isroil darvozasiga javob golni urdi, ammo soʻnggi daqiqalarda jamoa 1:2 hisobida magʻlub boʻldi. Keyingi Andorraga qarshi oʻyinda u Dmitriy Sychevga gʻalaba toʻpini kiritishda yordam berdi va natijada jamoa turnirga munosib tarzda yoʻllanma oldi. U „Yevro-2008" turniri uchun Rossiya terma jamoasiga chaqirilgan va Rossiyaning turnirning yarim finaligacha boʻlgan barcha bahslarida ishtirok etgan. „FIFA 2010" Jahon chempionati saralashida u oʻnta oʻyindan oltitasiga chaqirildi va Rossiya 2:1 hisobida gʻalaba qozongan Sloveniyaga qarshi pley-offning birinchi oʻyinida ikki marta gol urdi. Uning ikkita goli yetarli boʻlmadi, chunki Rossiya ikkinchi oʻyinda 1:0 hisobida magʻlub boʻldi va Sloveniya mehmonda gol urish qoidasi boʻyicha Jahon chempionatiga chiqdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Bilyaletdinovning millati tatar hisoblanadi. Uning otasi Rinat Bilyaletdinov ham professional futbolchi boʻlgan va hozirda murabbiylik qiladi.

2011-yil 11-iyunda Bilyaletdinov „Moskvaning CSKA" basketbol klubining sobiq quvnoq basketbolchisi Mariya bilan oila qurdi. Ularning birinchi o‘g‘li Timur 2012-yil 21-martda tug‘ilgan.

2022-yilning 28-sentyabr kuni Diniyar Bilyaletdinov prezident Putin tomonidan qisman safarbarlik eʼlon qilinganidan soʻng Rossiya armiyasiga chaqirilgani xabar qilingan edi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

Klublardagi oʻyinlar va gollar statistikasi| Klub | Mavsum | Liga | Xalqaro kubik | Yevropa | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Division | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| Lokomotiv Moskva | 2004 | Rossiya Premer-ligasi | 25 | 5 | 2 | 0 | - | - | 27 | 5 |
| 2005 | Rossiya Premer-ligasi | 29 | 8 | 1 | 0 | 12 | 1 | 1 | 0 | 43 | 9 |
| 2006 | Rossiya Premer-ligasi | 29 | 3 | 3 | 1 | 2 | 0 | - | 34 | 4 |
| 2007 | Rossiya Premer-ligasi | 28 | 3 | 5 | 2 | 6 | 3 | - | 39 | 8 |
| 2008 | Rossiya Premer-ligasi | 26 | 9 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 28 | 9 |
| 2009 | Rossiya Premer-ligasi | 13 | 3 | 1 | 0 | - | - | 14 | 3 |
| Total | 150 | 31 | 13 | 3 | 20 | 4 | 2 | 0 | 185 | 38 |
| Everton | 2009-10 | Premer-liga | 23 | 6 | 2 | 0 | 7 | 1 | 1 | 0 | 33 | 7 |
| 2010-11 | Premer-liga | 26 | 2 | 4 | 0 | - | 2 | 0 | 32 | 2 |
| 2011-12 | Premer-liga | 10 | 0 | 1 | 0 | - | 1 | 0 | 12 | 0 |
| Jami | 59 | 8 | 7 | 0 | 7 | 1 | 4 | 0 | 77 | 9 |
| Spartak Moskva | 2011-12 | Rossiya Premer-ligasi | 8 | 1 | 0 | 0 | - | - | 8 | 1 |
| 2012-13 | Rossiya Premer-ligasi | 14 | 3 | 1 | 0 | 4 | 0 | - | 19 | 3 |
| 2013-14 | Rossiya Premer-ligasi | 2 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | 3 | 0 |
| Jami | 24 | 4 | 1 | 0 | 5 | 0 | - | 30 | 4 |
| Anji (ijara) | 2013-14 | Rossiya Premer-ligasi | 11 | 2 | 0 | 0 | - | - | 11 | 2 |
| Torpedo Moskva (ijara) | 2014-15 | Rossiya Premer-ligasi | 17 | 2 | 2 | 0 | - | - | 19 | 2 |
| Rubin Kazan | 2015-16 | Rossiya Premer-ligasi | 14 | 2 | 0 | 0 | 7 | 0 | - | 21 | 2 |
| 2016-17 | Rossiya Premer-ligasi | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 |
| Jami | 14 | 2 | 0 | 0 | 7 | 0 | - | 21 | 2 |
| Faoliyatidagi jami | 275 | 49 | 23 | 3 | 39 | 5 | 6 | 0 | 343 | 57 |
|

### Xalqaro

Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyin | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Rossiya | 2005 | 4 | 0 |
| 2006 | 7 | 0 |
| 2007 | 8 | 1 |
| 2008 | 9 | 1 |
| 2009 | 4 | 2 |
| 2010 | 5 | 1 |
| 2011 | 8 | 1 |
| 2012 | 1 | 0 |
| Jami | 46 | 6 |

Faxrlar
-------

### Klub

Lokomotiv Moskva
* Rossiya Premer-ligasi: 2004-yil
* Rossiya kubogi: 2007-yil
* Rossiya Superkubogi: 2005-yil
* MDH kubogi: 2005-yil

### Xalqaro

**Rossiya**

* UEFA Yevropa chempionati bronza medali sovrindori: 2008-yil

### Individual

* „Everton"ning mavsumdagi goli: 2009-yil (Manchester Yunaytedga qarshi oʻyindagi gol)

Manbalar
--------

1. ↑  „Spartak Moskva Player Profile". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2013-yil.
2. ↑  „Diniyar Bilyaletdinov".  Everton F.C.. 29-iyul 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2009-yil.
3. ↑  „Bilyaletdinov seals Everton move". *BBC Sport* (25-avgust 2009-yil). Qaraldi: 25-avgust 2009-yil.
4. ↑  „Everton eyeing Sylvain Distin following Diniyar Bilyaletdinov signing".  football.co.uk (25-avgust 2009-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2012-yil.
5. ↑  „Everton v Wigan".  Everton F.C. (30-avgust 2009-yil). 7-sentyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentyabr 2009-yil.
6. ↑  „Goal of the Season / 09/10 End of Season. Awards". evertonfc.com (5-may 2010-yil). Qaraldi: 10-may 2010-yil.
7. ↑  „Bilyaletdinov eyes more action". Sky Sports (19-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 21-avgust 2012-yil.
8. ↑  „Bilyaletdinov must serve ban". Sky Sports (17-may 2011-yil). Qaraldi: 21-avgust 2012-yil.
9. ↑  „Bilyaletdinov issues quit threat". Sky Sports (13-noyabr 2011-yil). Qaraldi: 21-avgust 2012-yil.
10. ↑  „Bily aims swipe at Toffees". Sky Sports (26-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 21-avgust 2012-yil.
11. ↑  *Lewis, Andy.* „Bily Completes Spartak Move".  Everton F.C. (29-yanvar 2012-yil). 31-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-yanvar 2012-yil.
12. ↑  „Everton sell Diniyar Bilyaletdinov to fund hunt for new players". *The Guardian* (23-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 18-aprel 2012-yil.
13. ↑  „Rubin Kazan 1 – 1 Spartak Moscow". Football Score (5-mart 2012-yil). Qaraldi: 18-aprel 2012-yil.
14. ↑  „БИЛЯЛЕТДИНОВ ПОКИДАЕТ "СПАРТАК"" (ru). *spartak.com/*.  FC Spartak Moscow (23-iyul 2015-yil). 7-sentyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktyabr 2022-yil.
15. ↑  „Trakai signs a long-time Premier League footballer" (lt).  FK Trakai (19-sentyabr 2017-yil). 22-sentyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktyabr 2022-yil.
16. ↑  Russia wheel out the big guns
17. ↑  „Statistics".
18. ↑  „Pecnik strike keeps Slovenia alive". fifa.com (14-noyabr 2009-yil).
19. ↑   (ru) *arxiv nusxasi*. 2006. Archived from the original on 2010-03-26.. Qaraldi: 2009-11-18. Diniyar Bilyaletdinov]]
20. ↑  „Diniyar Bilyaletdinov" (ru). gazeta.ru/ (21-mart 2012-yil). Qaraldi: 21-avgust 2012-yil.
21. ↑  „Regulations of theUEFA European Football Championship". *UEFA.com*. Qaraldi: 5-dekabr 2020-yil.
22. ↑  „Russia-Spain | Line-ups | UEFA Euro". *UEFA. com*. Qaraldi: 5-dekabr 2020-yil.
23. ↑  „UEFA Euro 2008 squad list announced". *Uefa.com* (28-may 2008-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Everton FC.com profili
* fclm.ru Lokomotiv Moskva oʻyinchi profili
* Premer-liga profili Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-02).
* Bilyaletdinovning Instagram akkaunti