recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Xelsinglend - ayrim hollarda ingliz tilida Xelsingiya deb ham ataladi, Shvetsiyaning markaziy qismidagi tarixiy provinsiya yoki landshaftlardan biridir. Gastrikland, Dalarna, Harjedalen, Medelpad va Botniya ko'rfazi bilan bir vaqtda chegaradosh. Norrland yerining bir qismi sanaladir.

Ma'muriy birligi
----------------

Shvetsiya davlatining anʼanaviy viloyatlari hech qanday maʼmuriy yoki siyosiy maqsadga xizmat qilmaydi, biroq tarixiy va madaniy obʼyektlardan biridir. Xelsinglendga kelsak, provinsiyalar ('ma'muriy okrug') Gävleborg okrugining shimoliy qismini bir vaqtda tashkil etadi. Viloyatning kichik qismlari Jämtland okrugida va Västernorrland okrugida joylashgan.

Xelsinglend hududida quyidagi munitsipalitetlar o'z ob'ektlariga ega:

* Bollnäs
* Hudiksvall
* Ljusdal
* Nordanstig
* Ovanåker
* Söderhamn

Oltita eng yirik aholi punktlariga quyidagilar kiradi:

* Bollnäs
* Hudiksvall
* Söderhamn
* Ljusdal
* Edsbyn
* Iggesund

Geraldika
---------

Xelsinglendning norasmiy bayrog'i, 1992-yilda yaratilgan
Gerb 1560-yilda qirol Gustav Vasa davrida tasdiqlangan. O'sha vaqtlarda Xelsinglend o'zining keng ko'lamli echkilik harakatlari bilan mashhur edi va qo'llarida geraldik o'ng tomonga qaragan tik turgan echki tasvirlangan holda (blazon: Sable, echki keng tarqalgan yoki kiyingan va tuyoqli tasvirlangan Gules). Bu Gästrikland qurollari bilan birgalikda Gävleborg okrugining gerbini tashkil etgan
„**Ya — eto ti**" (ruscha: *Я — это ты*, yaʼni „Men — bu sen") — rossiyalik xonanda Murat Nasirov ijro etgan qoʻshiq. 1998-yil eʼlon qilingan. „Ya — eto ti" Nasirov repertuaridagi eng taniqli taronalarning biri boʻlib, xonanda qoʻshiq uchun 1998-yil „Zolotoy grammafon" mukofoti bilan taqdirlangan. Qoʻshiq matnini ham, kuyini ham Muratovning oʻzi yozgan[*manba kerak*].

Nasirov „Ya — eto ti" qoʻshigʻini ilk bor 1998-yilning fevral oyida Rossiyaning Chelyabinsk shahri drama teatrida ijro etgan. Premyera davomida xonanda shunday degan:

> Hozir sizga mutlaq yangi qoʻshiqni ijro etib berishni istagan boʻlardim. Uning kelajagi bormi, yoʻqmi, siz hukm chiqarasiz. Qoʻshiqni nomi esa „Ya — eto ti".
> 
> 

Qoʻshiq klipini olish ishlari Praga shahrida olib borilgan. Klip Rossiya telekanallarida xitga aylangan. Klip YouTube platformasiga 2011-yilning oktyabrida yuklanganidan 2022-yilning sentyabriga qadar 21 million martadan oshiq koʻrilgan.

2021-yil „SOLDOUT" dueti qoʻshigʻi kaverini eʼlon qilgan. Kaver tanqidchilar va boshqa xonandalar tomonidan yuqori baholangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Интересный факт: великую песню "Я — это ты" Мурат Насыров впервые спел со сцены в Челябинске" (ruscha). *Хорошие новости* (31-may 2016-yil). Qaraldi: 8-sentyabr 2022-yil.
2. ↑  „MADE IN PRAGUE: ВСЕ ЭТИ КЛИПЫ СНИМАЛИ В ПРАГЕ" (2015-yil 7-iyul). 2023-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-mart.
3. ↑  „Мурат Насыров - Я это ты (Official video)". *YouTube* (25-oktyabr 2011-yil). Qaraldi: 8-sentyabr 2022-yil.
4. ↑  „Группа SOLDOUT представила новый трек «Я – это ты»" (ruscha). *АртМосковия* (29-iyun 2021-yil). Qaraldi: 8-sentyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Ya — eto ti" YouTubeda
**Aleksey Yordanov Dionisiev** (1973-yil 21-aprel; Vidin, Bolgariyada tugʻilgan) — bolgar va oʻzbek futbolida himoyachi ampulasida oʻynagan. U professional faoliyatini yakunlagan. Oʻzbekiston terma jamoasida oʻynagan.

Faoliyati
---------

Aleksey Dionisiev oʻzining professional faoliyatini 1992-yilda tugʻilgan shahrining „Bdine" jamoasi aʼzosi sifatida boshlagan. Bdine tarkibida u 1993-yilgacha oʻynagan va shu vaqt ichida u 18 uchrashuvda maydonga tushib, 1 ta gol urgan. 1994-yil boshida u Shumen jamoasi tarkibiga oʻtdi va 1996-yilning oxirigacha ushbu klubda oʻynagan va u yerda 84 uchrashuvda maydonga tushib, 8 gol urgan. Keyingi yillarda u Bolgariya ligalarining turli klublarida toʻp surgan.

2004-yilda u Gretsiyaning „Patriakos" klubiga oʻtgan va bu klubda ikki mavsum oʻynagan. „Patriakos" tarkibida 25 uchrashuvda maydonga tushib, 4 ta gol urgan. 2005-2006-yillarda Gretsiya va Bolgariyaning turli klublarida toʻp surgan. 2007-yilda Dionisiev Bolgariyaning „Vihren" klubida oʻynagan. Aynan shu klubda u professional faoliyatini yakunlagan.

### Oʻzbekiston terma jamoasidagi faoliyati

2001-yilda Oʻzbekiston terma jamoasiga Aleksey Dionisiev va yana bir bolgariyalik futbolchi Georgiy Georgiev taklif qilingan. Ko‘p o‘tmay, ular O‘zbekiston pasportini olib, O‘zbekiston terma jamoasida o‘ynay boshlagan. Aleksey Dionisiev Oʻzbekiston milliy terma jamoasidagi debyut uchrashuvini 2001-yilning 23-aprelida 2002-yilgi Jahon chempionati yoʻllanmasi uchun saralash turniri doirasida Tayvan terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan va shu oʻyinda u oʻzining ilk golini urgan. O‘sha uchrashuvda O‘zbekiston terma jamoasi Tayvan terma jamoasini 7:0 hisobida mag‘lub etgan. O‘zbekiston milliy terma jamoasi safida Dionisiev jami beshta o‘yin o‘tkazib, bir marotaba gol urishga muvaffaq boʻlgan.

Xalqaro maydondagi gollar
-------------------------

| № | Sana | Maydon | Raqib | Natija | Turnir |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 23.04.2001 | Paxtakor Markaziy Stadioni, Toshkent, O'zbekiston |  Tayvan | 7-0 | 2002-yilgi Jahon chempionati saralash |

Yutuqlari
---------

* Bolgariya chempioni: 2000, 2001
* Bolgariya kubogi sohibi: 2000-yil

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Русские и болгары приносят победу сборной Узбекистана". 2015-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-aprel.

Havolalar
---------

* Aleksey Dionisiev at National-Football-Teams.com
* Profile at LevskiSofia.info
Ta‌tta (urducha ٹھٹہ‎, Thatta; inglizcha: *) — istoricheskiy gorod s naseleniem 37 965 chelovek; inglizcha Thatta) — Pokistondagi (Sind viloyati) 37 965 kishilik tarixiy shahar v. Bu erda Makli nekropol ansambli (Jahon merosi ob’ekti), shuningdek, Shoh Jahon masjidi ansambli (Jahon merosi nomzodi) joylashgan boʻlib, ular Sinddagi noyob sivilizatsiya turi haqida tushuncha beradi. Shahar yaqinida Pokistondagi eng yirik chuchuk suv koʻllaridan biri boʻlgan Kinjhar koʻli joylashgan.*

2010-yil avgust oyida Thatta Pokistondagi vayronkor suv toshqinlaridan eng ko‘p zarar ko‘rgan hududlardan biri edi. 28 avgustga kelib, 175 000 dan ortiq odam uylarini tashlab, ochiq havoda yashashga majbur boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Andoza:Книга:СГНЗС
2. ↑  Instruksiya po peredache na kartax geograficheskix nazvaniy Zapadnogo Pakistana. — M. 1959. — S. 22.
3. ↑  „Thatta" (en).  World Gazetteer. 2012-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 21-yanvar.
4. ↑  „Thatta" (en).  World Gazetteer. 2012-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 21-yanvar.
5. ↑  DAWN.COM | Pakistan | Breaches made to save Warah at Dadu’s cost[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка

Havolalar
---------

* Makli, Tatta na sayte YuNYeSKO
**Konstantin Leonidovich Kanin** (29.05.1982, Chimkent) — qozoq va oʻzbek futbolchi, Qozogʻiston terma jamoasida bittadan oʻyin oʻtkazgan.

Faoliyati
---------

U 2000-yilda „Jiger" klubi tarkibida professional darajada debyut qilgan, u Qozogʻiston kubogida oʻynagan yagona oʻyin boʻlgan. Oʻsha mavsumda u „Doʻstlik" klubiga (kelajakdagi "Ordabasi") oʻtdi va u bilan 2000-01-yillarda Qozogʻiston chempionatida 16 ta oʻyin oʻtkazdi. Keyinroq u oliy ligada „Elimay", „Jenis", yana „Ordabasi" klublarida oʻynadi, shuningdek, 2006-yilda „Kaisar" safida oʻynadi va bir yil oldin birinchi ligada gʻolib chiqqan. 2005-yilda ham Yassi klubida birinchi ligada oʻynagan. 2007-2008-yillarda Kanin Oʻzbekiston chempionatida toʻp surgan, u erda "Navbahor", "Andijon" va „AGMK" klublarida toʻp surgan. 2009-yilda u Qozogʻiston birinchi ligasida „Ayjarik" safida toʻp surgan va 13 ta oʻyinda 16 ta gol urgan, biroq klubning quyi ligaga tushib qolishidan yordam bera olmagan. Mavsum oxirida u faoliyatini yakunladi.

2003-yil 27-aprelda Kanin Qozogʻiston va Farer orollari terma jamoalari oʻrtasidagi oʻrtoqlik oʻyinida (2:3) ishtirok etdi, u tanaffus paytida almashtirildi.

Yutuqlar
--------

* Qozogʻiston birinchi ligasi gʻolibi *(*"Janubiy Gʻarbiy" konferentsiyasi*):* 2005-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Профиль на сайте transfermarkt.com". 2022-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-noyabr.
2. ↑  „Профиль на сайте FootballFacts.ru". 2022-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-noyabr.
3. ↑  „Профиль на сайте National Football Teams". 2016-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-noyabr.
**Safarov** (1995-yil 18-fevral, Samarqand) — oʻzbek futbolchisi, Xoʻjand klubi hujumchisi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

1995-yil 18-fevralda Samarqand shahrida tug‘ilgan. 2006-yilda u 11 yoshida futbol oʻynay boshlagan. Birinchi murabbiy — Same Egamberdiev. 2013-yildan Samarqand „Dinamo" jamoasi yoshlar jamoasida o‘ynay boshladi. U „Dinamo"ning asosiy tarkibidagi ilk uchrashuvini 2015-yilda O‘zbekiston kubogi doirasida Toshkentning „Lokomotiv" jamoasiga qarshi o‘tkazgan.

„Dinamo" birinchi ligaga tushib ketganidan soʻng u jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi. 2016-yilgi mavsumda u 17 ta gol urib, birinchi liganing eng yaxshi toʻpurariga aylandi.

Yutuqlar
--------

* Oʻzbekiston chempionati birinchi ligasi toʻpurari: 2016-yil

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* fcdinamo.uz — Amirjon Safarov: „Dinamo" Safida Birinchi Liga Toʻpurari va „Eng yaxshi futbolchi" bulishimni kutmagandim"
* championat.asia — Amirjon Safarov: „Dinamo klublari sport direktori bilan baxsda golib chiqdi"
„**The Kill**" (tarjimasi „qotillik") (singlda va klipda „**The Kill (Bury Me)**" deb nomlangan) — AQShda tuzilgan „Thirty Seconds to Mars" guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2006-yilning 24-yanvarida guruhning „A Beautiful Lie" nomli studiyaviy albomining ikkinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. Tarona „Billboard Hot 100" xit-paradida 65-pogʻonagacha koʻtarilgan. Tarona ayni nashrning „Zamonaviy rok treklar" xit-paradida 3-pogʻonagacha koʻtarilgan hamda chartdan 52 hafta davomida chiqmagan.

„The Kill" qoʻshigʻining bir necha versiyasi mavjud. „Rebirth", yaʼni „Qayta tugʻilish" nomi bilan ataluvchi versiyasida guruhga orkestr joʻr boʻlgan. Shuningdek, mazkur versiyasida guruh solisti Jared Leto hayqirib kuylamagan. Bundan tashqari, taronaning braziliyalik xonanda Pitty bilan ijro etilgan akustik versiyasi ham bor.

Qoʻshiq uchun olingan klipga yozuvchi Stephen King qalamiga mansub „The Shining" romani asosida rejissyor Stanley Kubrick 1980-yilda suratga olgan ayni nomli film asos boʻlgan. Mehmonxonada olingan sahnalar Kanadaning Ontario shahridagi „The Carlu" majmuasida suratga olingan. „The Kill" qoʻshigʻi eʼlon qilingan matbuot relizida Leto klipni Bartholomew Cubbins ismli shaxs suratga olganini eʼtirof etgan. Bu hazil boʻlgan, chunki Cubins Dr. Seuss qalamiga mansub „The 500 Hats of Bartholomew Cubbins" kitobi qahramonidir. Lekin shunga qaramasdan, ayrim musiqa kanallari klipni namoyish etayotganda unga Cubbins rejissyorlik qilgan, deb yozgan. Leto guruh kliplarini oʻzi suratga olganda Bartholomew Cubbins taxallusidan foydalanishni odat qilgan. 2009-yil „Kerrang!" jurnali qoʻshiq klipini eng yaxshi 100 rok-klip roʻyxatiga kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „No. 40: 30 Seconds to Mars 'The Kill' – Top 21st Century Hard Rock Songs". *Loudwire*. Qaraldi: 2019-yil 22-dekabr.
2. ↑  *Bandweblogs.* „Kerrang! announces Greatest Rock 100 videos" (2009-yil 25-iyun). 2012-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 30-iyun.

Havolalar
---------

* „The Kill" YouTubeda
„**V jizni tak bivayet**" (ruscha: *В жизни так бывает*, yaʼni „Hayotda shunday boʻladi") — „Mnogotochiye" rus rep guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2001-yil guruhning „Jizn i svoboda" nomli ilk studiyaviy albomiga kiritilgan. Shuningdek, tarona oʻsha yili „Golos ulits-2" terma albomidan ham oʻrin olgan. Qoʻshiqni guruh aʼzolari Rustam „Rustaveli" Alyautdinov va DJ Hassan hamda aranjirovkachi Kuzmitchʼ yozgan. „V jizni tak bivayet" qoʻshigʻi „Mnogotochiye" guruhi repertuaridagi eng koʻp shuhrat qozongan taronalarning biridir.

Qoʻshiq 1998-yilda yozilgan. Birinchi band bilan naqoratni Rustaveli yozgan. Yakuniy versiyada ayrim bandlarni Kuzmitchʼ kuylagan. Gitara va bas gitara partiyalarini esa gitarachi Andrey Tirnov ijro etgan. Rustavelining soʻzlariga koʻra, qoʻshiq haqiqiy hodisalar va his-tuygʻular asosida yozilgan.

Ayrim manbalarga koʻra, „V jizni tak bivayet" ilk bor omma oldida 1998-yilda „Rap Music" festiviladidan yangragan. Boshqa manbalarga koʻra, 2001-yilda „Adidas StreetBall Challenge" konsertti davomida ilk bor ijro etilgan. Buning ortidan tarona bir necha radio, jumladan, „Love Radio" kanalida yangragan va keng shuhrat qozongan.

„V jizni tak bivayet" xitga aylangan boʻlishiga qaramay, guruh uni konsertlarda ijro etishdan bosh tortib keladi. Rustavelining soʻzlariga koʻra, buning sababi shundaki, guruh aʼzolari faqat bir qoʻshiq bilan tanilish keyingi ijodga xalal beradi, degan xulosa kelishgan. Qoʻshiq uchun klip suratga olinmagan.

Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha xonanda va guruh kaver qilgan. 2020-yil „Moxito" guruhi tarona egalaridan ruxsat olib, uning rimeykini yozgan. Mazkur versiyaning bandlari butunlay qaytadan yozilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Многоточие «В жизни так бывает»" (ruscha). *Soundtimes*. Qaraldi: 13-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Группа "Многоточие"" (ruscha). *Великий Новгород* (10-may 2021-yil). Qaraldi: 13-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „V jizni tak bivayet" YouTubeda
* „Moxito" ijrosidagi rimeyk YouTubeda
**T-34/100 (T-100)** - T-34-85 oʻrta tanki asosida yaratilgan Misr tanklarin urish qurulmasi.

Yaratilish tarixi
-----------------

Ikkinchi jahon urushi tugagandan so'ng, SSSR va Varshava shartnomasi mamlakatlari o'zlarining sharqiy ittifoqchilariga faol harbiy texnika etkazib berishni boshladi. Misr armiyasiga yetkazib berishning muhim qismi T-34-85 tanklari edi. Shundek, bir qator BC-3 tank uruvchi qurolar ham bor edi.

1967-yilgi Olti kunlik urushda arab qo'shinlari mag'lubiyatga uchraganidan so'ng, eskirgan T-34-85 o'rniga zamonaviyroq tanklar kela boshladi, qolgan T-34-85 esa T-100 tank uruvchi qurollarga aylantirilgan. Kata qismi o'zgartirilgan minoraga BC-3 tankga qarshi qurolni o'rnatish orqali harakatlanuvchi qurollarr Ishlab chiqarilgan T-100 tank qiruvchilarning aniq soni noma'lum.

Jangovar foydalanish
--------------------

T-100 misrliklar tomonidan Qiyomat kuni urishi ishlatilgan, buni Isroil harbiy muzeylarida topilgan mashinalar tasdiqlaydi.

* 
* 

*

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* T-100 tank qirg'inchisi
* Latrundagi muzey: SSSR va Germaniyada ishlab chiqarilgan (mavjud havola)</link>
**Doonaha** — Irlandiyaning Kler okrugidagi Loop Head yarim orolida joylashgan kichik qishloq. U R487-yo'li bo'ylab va Shannon daryosi qirg'og'iga yaqin joyda joylashgan.

*Doonaha* Shannon daryosi mudofaasining shimoliy qismi edi. Uning hamkasbi janubiy qirg'oqdagi *Corran Point batareyasi*. Doonaha batareyasi jiddiy eroziyaga uchragan va to'plarini yo'qotgan  .

Qishloq Carrigaholt katolik cherkovining bir qismidir. Muqaddas Ruh cherkovi,Doonaha 1808-yilda qurilgan va Killaloe yeparxiyasidagi eng qadimgi cherkovlardan biridir.

 Doonaha milliy maktabi plaketi
Doonaha milliy maktabi 1886-yilda qurilgan .

Manbalar
--------

Fortifications in the Shannon Estuary: Doonaha Battery

1. ↑  Fortifications in the Shannon Estuary: Doonaha Battery
2. ↑  „Photos of Doonaha Battery". 2011-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 28-may.
3. ↑  Murphy, Paul*. Cuchulain's Lep; A History of the Parishes of Carrigaholt and Cross*. Carrigaholt and Cross Heritage Group, 1992. ISBN 0951884905.  p. 72
4. ↑  Murphy, Paul*. Cuchulain's Lep; A History of the Parishes of Carrigaholt and Cross*. Carrigaholt and Cross Heritage Group, 1992. ISBN 0951884905.  p. 109
„**Poslednyaya elektrichka**" (ruscha: *Последняя электричка*, yaʼni „Oxirgi elektrikcha") — rus bastakori David Tuxmanov shoir Mixail Nojkin sheʼriga bastalagan qoʻshiq. Qoʻshiq ilk bor 1966-yil „Radio-1" butunittifoq radiokanalida efirga uzatilgan „S dobrim utrom!" (tarjimasi „Xayrli tong!") dasturida Vladimir Makarov ijrosida yangragan. Tarona 1968-yilga borib plastinkada eʼlon qilingan. Nojkinning xotirlashicha, u sheʼrni 1964-yilda yozgan.

Qoʻshiqni Makarovdan keyin bir necha xonanda, jumladan, Dmitriy Romashkov, Eduard Xil, Yuriy Peterson, Valeriy Syutkin, Aleksey Goman, Aleksandr Sklyar hamda sheʼr muallifi Nojkinning oʻzi ijro etgan. Qoʻshiqni ilk bor Vadim Mulerman ijro etgan, degan notoʻgʻri fikr ham mavjud. Aslida Mulerman qoʻshiqni biror marta kuylamagan.

Nojkinning soʻzlariga koʻra, qoʻshiq eʼlon qilinishi ortidan SSSR televideniye va radioeshittirish davlat qoʻmitasi SSSR temir yoʻllari vazirligidan maktub olgan. Unda „Oʻrtoq Nojkin qoʻshiqda temir yoʻlda boʻlish qoidalarini buzganini bilmaydimi: relslar boʻylab yurish taqiqlanadi. Poyezdlar kecha-yu kunduz ishlaydi va tunda shpallarda yurish yanada xavflidir", deyilgan. 1972-yilda SSSR Temir yoʻllari vazirligi buyurtmasi boʻyicha Leningrad hujjatli filmlar studiyasi „Poslednyaya elektrichka" nomi bilan targʻibot filmini suratga olgan. Filmda „Poslednyaya elektrichka" qoʻshigʻini eshitgan qahramon yigit qiz bilan uchrashuvdan keyin tunda shpallar boʻylab uyiga ketayotganida uni poyezd urib ketadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Вадим Мулерман "Ищем песню". 20-noyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-noyabr 2018-yil.
2. ↑  „ТВЦ: Михаил Ножкин: «Мою „Последнюю электричку" поют неправильно!». Интервью Татьяне Устиновой". 9-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9-avgust 2018-yil.

Havolalar
---------

* „Poslednyaya elektrichka" YouTubeda
Joseph "Jo-Jo" White, 2008
**Joseph Henry «Jo Jo» White** (1946-yil 16-noyabr, Sent-Luis, Missuri, AQSh - 2018-yil 16-yanvar, Boston, Massachusets, AQSh) — amerikalik professional basketbolchi. Boston Seltiks, Golden State Warriors va Kanzas Siti Kings tarkibida Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida oʻyinga tushgan.

Biografiyasi
------------

Uayt Missuri shtatining Sent-Luis shahrida tugʻilgan. Uning otasi ruhoniy boʻlgan. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, u Kanzas universiteti basketbol jamoasida oʻynadi va u yerda NCAA turnirida Oʻrta Gʻarb mintaqaviy finaliga chiqdi, uning jamoasi El Pasodagi Texas universitetiga yutqazdi. Universitetdan soʻng u 1968-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida AQSh milliy basketbol jamoasi tarkibida boʻlgan, u yerda uning jamoasi 9 ta gʻalaba qozongan va hech qachon magʻlub boʻlmagan. Finalda AQSh terma jamoasi Yugoslaviyani 65:50 hisobida magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. 1967-yilda Uayt AQSh jamoasi tarkibida Vinnipegdagi Panamerika o'yinlari chempioni bo'ldi.

Uayt 1969-yilgi NBA loyihasida 9-oʻrinni egalladi, oʻsha paytda Boston Seltiks 13 yil ichida 11-chempionligini qoʻlga kiritgan edi. Biroq, Uayt jamoa joylashgan joyga yetib bormasdanoq, oʻyinchi murabbiy Bill Rassell faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi. Klub qayta qurishni boshladi va Uayt Deyv Kouens va Jon Xavlicek bilan birga yangilangan jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi. Uayt ketma-ket 5 mavsumda barcha 82 ta oʻyinni oʻtkazgan birinchi basketbolchilardan biri boʻldi.

Jamoa bilan birgalikda Uayt 1974 va 1976-yillarda ikkita chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan, 1976-yilda esa finalning eng qimmat oʻyinchisi deb topilgan.

1979-yilda Uayt "Golden State Warriors"ga almashtirildi, keyinroq Kanzas Siti Kingsga oʻtdi va 1981-yilda basketboldagi faoliyatini yakunladi. 1982-yil 9-aprelda Boston Garden tomi ostida uning 10 raqami yozilgan bayroq koʻtarilildi

2018-yil 16-yanvarda vafot etdi

Manbalar
--------

1. ↑   Brasil - Joseph Henry "Jo Jo" White
2. ↑  *Chris Forsberg.* „Jo Jo White, Celtics great and NBA Hall of Famer, dies at 71". Qaraldi: 2018-yil 17-yanvar.
„**Get Back**" (tarjimasi „Qaytib ket") — „The Beatles" ingliz guruhi ijro etgan qoʻshiq. Taronani yozib olishda Billy Preston ham ishtirok etgan. Qoʻshiq muallifi oʻlaroq Lennon–McCartney koʻrsatilgan boʻlsa-da, uni Paul McCartney yozgan. Dastlab 1969-yilning 11-aprelida singl oʻlaroq chiqarilgan. Kompozitsiya muallifi oʻlaroq rasman „The Beatles bilan Billy Preston" koʻrsatilgan. Qoʻshiqning albomga kiritilgan versiyasi bir oz farqli boʻlib, unda 20 soniya davomida McCartney bilan John Lennon suhbatini eshitish mumkin. Shuningdek, albom versiyada sing versiyadagi koda yoʻq. Mazkur versiya guruh tarqalganidan keyin eʼlon qilingan „Let It Be" albomiga yakuniy trek oʻlaroq kiritilgan. Singl versiya esa keyinchalik „1967-1970", „20 Greatest Hits", „Past Masters" va „1" terma albomlariga kiritilgan.

„Get Back" singl oʻlaroq chiqarilganidan keyin Buyuk Britaniya, AQSh, Irlandiya, Kanada, Yangi Zelandiya, Niderlandiya, Avstraliya, Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Meksiko, Norvegiya, Shveysariya, Avstriya va Belgiya xit-paradlarida birinchi pogʻonagacha koʻtarilgan. Kompozitsiya „The Beatles" bilan bir qatorda boshqa sanʼatkor ham ijrochi oʻlaroq koʻrsatilgan yagona relizdir. Tarona guruhning AQShda stereo formatida chiqarilgan ilk relizdir. Buyuk Britaniyada esa „The Ballad of John and Yoko" eʼlon qilinguniga qadar guruh ashulalari mono formatida chiqarilishda davom etgan. Shuningdek, „Get Back" guruhning Buyuk Britaniya singllar xit-paradida birdaniga birinchi pogʻonada debyut qilgan yagona singlidir.

„Get Back" qoʻshigʻining oʻzgachaligi shundaki, uni yaratish jarayoni deyarli toʻliq hujjatlashtirilgan. Qoʻshiqni yaratish jarayoni „Let It Be" (1970) filmida hamda Peter Jackson olgan „The Beatles: Get Back" (2021) hujjatli filmida yoritilgan.

Manbalar
--------

### Snoskalar

1. ↑  Kutner, Jon; Leigh, Spencer*. 1,000 UK Number One Hits*. Omnibus Press, 2010. ISBN 9780857123602.
2. ↑  Lewisohn 1988, s. 172.

### Adabiyotlar

* The Beatles*. The Beatles Anthology*. San Francisco: Chronicle Books, 2000. ISBN 0-8118-2684-8.
* Castleman, Harry; Podrazik, Walter J.*. All Together Now*. Ann Arbor, Michigan: Pierian Press, 1976.
* *Holden, Stephen* „Movie Review – *Across the Universe* – Lovers in the '60s Take a Magical Mystery Tour". *The New York Times* (2007-yil 14-sentyabr).



* Lewisohn, Mark*. The Beatles Recording Sessions*. New York City: Harmony Books, 1988. ISBN 0-517-57066-1.
* Lewisohn, Mark*. The Complete Beatles Chronicle*. Chancellor Press, 1996a. ISBN 0-7607-0327-2.
* Lewisohn, Mark (1996b). *Anthology 3* (booklet). Apple Records.
* Matteo, Stephen*. Let It Be*. Continuum International Publishing Group, 2004. ISBN 0-8264-1634-9.
* Sheff, David*. All We Are Saying: The Last Major Interview with John Lennon and Yoko Ono*. New York City: St. Martin's Press, 2000. ISBN 0-312-25464-4.
* Sulpy, Doug; Schweighardt, Ray*. Get Back: The Unauthorized Chronicle of the Beatles' Let It Be Disaster*. Helter Skelter, 2003. ISBN 1-900924-83-8.

Havolalar
---------

* „Get Back" YouTubeda
**Sulfid kislota**, H2SO3 - 2 asosli kuchsiz kislota. Suvdagi eritmasigina maʼlum. Rangsiz, oʻtkir qidli. Kuchli qaytaruvchi. Yorugʻlik taʼsirida parchalanadi. Sulfit kislotaning normal tuzlari sulʼfitlar, nordon tuzlari esa gidrosulfitlarlir.

Sulfat kislota (H2SO4) kuchli mineral kislota bo'lib, yuqori korrozivdir. Bundan tashqari, rangsiz, hidsiz va yopishqoq suyuqlikdir. Sulfat kislota eng muhim sanoat kimyoviy moddalaridan biri bo'lib, u turli xil ilovalarda qo'llaniladi, jumladan:

O'g'it ishlab chiqarish

Neftni qayta ishlash

Metallga ishlov berish

Batareya ishlab chiqarish

Suv bilan ishlov berish

Kimyoviy sintez

Sulfat kislotaning xossalari:

Molekulyar og'irligi: 98,08 g / mol

Zichlik: 1,84 g/ml

Erish nuqtasi: 10 °C (50 °F)

Qaynash nuqtasi: 337 °C (639 °F)

Suvda eruvchanligi: barcha nisbatlarda aralashadi

Kislotaligi: pKa = -3,0

Sulfat kislota juda korroziv kislota bo'lib, kuchli kuyishga olib kelishi mumkin. Oltingugurt kislotasi bilan ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo'lish, tegishli himoya kiyimlari va jihozlarini kiyish muhimdir.

Sulfat kislota kontakt jarayonida hosil bo'ladi. Bu jarayonda oltingugurt dioksidi (SO2) oltingugurt trioksidiga (SO3) oksidlanadi, keyin u sulfat kislota hosil qilish uchun suvda eritiladi.

Sulfat kislota juda muhim sanoat kimyoviy hisoblanadi. U turli xil ilovalarda qo'llaniladi va ko'plab boshqa mahsulotlarni ishlab chiqarish uchun zarurdir.

Bu erda sulfat kislota haqida ba'zi qo'shimcha faktlar:

Bu dunyodagi eng ko'p ishlab chiqarilgan kimyoviy moddadir.

U qog'oz, to'qimachilik, bo'yoqlar va yuvish vositalarini ishlab chiqarishda qo'llaniladi.

U neftni qayta ishlash va o'g'itlar ishlab chiqarishda ham qo'llaniladi.

Sulfat kislota kislotali yomg'irning asosiy tarkibiy qismidir.

Bundan tashqari, batareyalar va portlovchi moddalar ishlab chiqarishda ham qo'llaniladi.

Sulfat kislota xavfli kimyoviy moddadir va uni ehtiyotkorlik bilan ishlatish kerak. Oltingugurt kislotasi bilan ishlashda tegishli himoya kiyimlari va jihozlarini kiyish muhimdir.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**John Edward Lambert** (1953-yil, 14-yanvarda tugʻilgan) — Kaliforniyaning Berkli shahrida tugʻilgan amerikalik sobiq professional basketbolchi. Berklidagi oʻrta maktabda u basketbol oʻynagan va professional beysbolchi Glenn Burkeni oʻz ichiga olgan The State Champs Berkeley High Yellowjackets aʼzosi edi. 2007-yilda u maktabning yangi Atletika shon-sharaf zaliga kiritildi.

Janubiy Kaliforniya universitetidan 6’10 dyuymli markaz, Lambert 1975-yildan 1982-yilgacha Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida oʻynagan. 1975-yilgi NBA loyihasida u Cleveland Cavaliers tomonidan birinchi tanlov sifatida tanlandi va umumiy 15-raqam. U 1975-yil iyulda va yana 1979-yil sentyabrda koʻp yillik shartnoma imzoladi. 1980-yil noyabr oyida Cleveland Lambertni jarohatlangan zaxira roʻyxatidan faollashtirdi; u mavsum boshidan beri bel spazmlari tufayli roʻyxatda edi.

1980-yil dekabr oyida Cleveland Lambertni ozodlikdan mahrum qildi; u erkin agentga aylandi va oʻsha oy Kansas City Kings tomonidan imzolandi. 1982-yil fevral oyida Kansas City Lambertni 1984-yilda uchinchi bosqich tanlovi uchun San-Antonio Spursga yubordi va naqd pul oldi. 1982-yil avgust oyida u yana erkin agentga aylandi.

NBAdagi faoliyati davomida Lambert har bir o‘yinda o‘rtacha 3,8 ochko va 3,3 ribaund to‘plagan.

2001-yildan 2009-yilgacha Lambert KCM investitsiya maslahatchilari direktori boʻlib, u yerda asosiy eʼtiborni uning yuqori sof boyligi va institutsional biznesiga qaratgan. U 2009-yilda Neuberger Bermanga qoʻshilish uchun ketgan; 2010-yil sentyabr oyida u ushbu kompaniyaning boylikni boshqarish biznesi boʻyicha Gʻarbiy Sohil mintaqaviy direktori lavozimiga koʻtarildi. Lambert 2014-yilda Neuberger Bermanni tark etdi va Morgan Stanleyga San-Fransisko, Kaliforniyadagi ofisining ishlab chiqarish boʻlimi menejeri sifatida qoʻshildi. Keyinchalik u yuqori daromadli amaliyotini Morgan Stenleyning Santa Rosa, Kaliforniyadagi ofisiga koʻchirdi va 2021-yil fevral oyida nafaqaga chiqdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Mosher.* „He can sing, too" (en). *web.kitsapsun.com*.  Kitsap Sun (1995-yil 24-yanvar). 2018-yil 1-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-avgust.
2. ↑  *Bhattacharjee.* „Berkeley High Inagurates [sic Sports Hall of Fame. Category: Features from The Berkeley Daily Planet"] (en). *www.berkeleydailyplanet.com*.  Berkeley Daily Planet (2007-yil 8-iyun). Qaraldi: 2018-yil 1-may.
3. ↑  „USC Juniors Young And Pruitt Selected In The 2007 NBA Draft" (en). *University of Southern California Official Athletic Site* (2007-yil 28-iyun). Qaraldi: 2018-yil 1-may.
4. ↑  „The Cleveland Cavaliers Monday waived forward Jerome Whitehead and..." (en). *UPI* (1980-yil 17-noyabr). Qaraldi: 2018-yil 1-may.
5. ↑  „Cavaliers Get Robinson" (en). *The New York Times* (1982-yil 17-fevral). Qaraldi: 2018-yil 1-may.
6. ↑  „John Lambert promoted at Neuberger Berman". *San Francisco Chronicle* (2010-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2018-yil 1-may.
7. ↑  „John Lambert - Santa Rosa, CA - Morgan Stanley". *fa.morganstanley.com*. Qaraldi: 2018-yil 30-aprel.
**Gemiler** (tarjimasiː *Kemalar*) — mashhur turk qoʻshiqchilari boʻlmish Orhan Atasoy va Teoman tomonidan kuylangan qoʻshiq. Teoman tomonidan kuylangan qoʻshiq versiyasining klipi Qoraqalpogʻistonning Moʻynoq tumanida joylashgan Kemalar qabristonida suratga olingan. Asosan rok yoʻnalishida qoʻshiqlar kuylagan Teoman bu klipi orqali Moʻynoqning yaqin tarixi va ekologiy vaziyati bilan bogʻliq jarayonlarni ochib berishni maqsad qilgani alohida taʼkidlanadi.

Tarixi
------

Orhan Atasoy 1993-yil kuylagan Gemiler qoʻshigʻi uchun ishlangan klip barcha davrlarning eng yaxshi klipi sifatida eʼtirof etilgan. Qoʻshiq soʻzlari Orhan Atasoyga tegishli boʻlib, unga Ercüment Vural kompozitorlik qilgan. Klipi nufuzli xalqaro musiqa kanali MTVda namoyish etilgan. Klip ayni paytda Turkiya sanʼati tarixida MTV kanalida namoyish etilgan ilk mahalliy klip sanaladi. Shundan soʻng qoʻshiq Orhan Zerrin Özer va Teoman tomonidan ham ijro etilgan. 

1998-yil Teoman tomonidan ijro etilgan qoʻshiq klipi 1999-yil iyul oyiga kelib, Qoraqolpogʻistonning Moʻynoq tumanida joylashgan Kemalar qabristonida suratga olingan. Teoman tomonidan kuylangan Gemiler qoʻshigʻi uning „O" nomli albomidan oʻrin egallagan eng mashhur ijod namunalaridan biri sanaladi. Shu sababli uzoq vaqt davomida Gemiler qoʻshigʻi Teomanga tegishli ekanligi iddao qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Instagram". *www.instagram.com*. Qaraldi: 2023-yil 14-dekabr.
2. ↑  „Türk Pop Müziğinin Cover'lara Doymayan İkonik Şarkısı Gemiler'in Hikayesi" (tr). *Ekşi Şeyler*. Qaraldi: 2023-yil 14-dekabr.
3. ↑  „ORHAN ATASOY’UN "GEMİLER" KLİBİ ÜZERİNE – SanatlaYaşamak" (tr) (2022-yil 14-may). Qaraldi: 2023-yil 14-dekabr.
4. ↑  „'Sen geçerken sahilden sessizce...'" (tr). *www.ntv.com.tr*. Qaraldi: 2023-yil 14-dekabr.
5. ↑  „7 Maddede Asit Orhan Lakaplı Moğollar'ın Efsanevi Gitaristi Orhan Atasoy'u Tanıyalım" (tr). *Onedio*. Qaraldi: 2023-yil 14-dekabr.
Qadimda **Urfa** yoki **Edessa** nomi bilan mashhur bo'lgan **Shanliurfa** Turkiyaning Shanliurfa viloyatining markazi bo'lgan shahardir.

Shahar yozda juda issiq va quruq iqlimga ega, qishda esa salqin va nam 2 milliondan ortiq aholisi bilan Janubi-Sharqiy Andolu mintaqasining eng gavjum shahri bo'lgan Shanliurfa, o'rtacha yoshi taxminan 20,4 bilan Turkiyadagi eng dinamik aholiga ega viloyatdir. 

Shahardan taxminan 12 km Göbeklitepedan km shimoli-sharqda, dunyodagi eng qadimgi ma'bad bo'lib, u miloddan avvalgi 10 000-yilga to'g'ri keladi. Göbeklitepening kashf etilishi bilan bu hududning qishloq xoʻjaligi inqilobi sodir boʻlgan ilk aholi punktlari tarmogʻining bir qismi ekanligi va chuqur tarixi o'tmishga ega ekanligi isbotlandi. 

Xalq ertaklari va diniy e'tiqodlarida Ibrohim payg'ambar va Podshoh Namrud qissalariga mavzu bo'lgan, *payg'ambarlar shahri* va *muqaddas shahar* sifatida tilga olingan shaharga Namrud asos solgan deb ishonilgan. Miloddan avvalgi Miloddan avvalgi ming yilliklardan boshlab Ossuriya, Midiya, Ahamoniylar ( Forslar ), Makedoniyaliklar, Salavkiylar, Iskandar Zulqarnayn, Osron podsholigi, so'ngra Rim va Vizantiya imperiyalarining merosxo'rlaridan biri bo'lgan bu shahar. nasroniylik tarixi nuqtai nazaridan muhim oʻrin tutgan va Ossuriya madaniyatining markazi boʻlgan. XIX asrda musulmon arablar tomonidan bosib olingandan keyin u asta-sekin bu xususiyatini yoʻqotgan boʻlsa-da, XX asrda muhim ossuriyalik va arman aholisi mavjud boʻlib qoldi. U asr boshlarigacha shaharda o'z mavjudligini saqlab qoldi. Usmonli sultoni Yavuz Sulton Salimning Merjidabik jangida Mamluk davlatini magʻlub etishi ortidan 1516-yili Usmonlilar hukmronligi ostiga oʻtgan shahar, 1919-yilda avval inglizlar, keyin esa fransuzlar tomonidan ishgʻol qilinguncha 400 yil Usmonlilar hukmronligi ostida qoldi. Shahar 1920-yil 11-aprelda ishgʻoldan ozod qilingan va 1921-yil 20-oktabrda Turkiya Buyuk Millat Majlisi bilan Fransiya hukumati oʻrtasida imzolangan Anqara shartnomasi bilan Turkiyaga qoldirilgan.

Respublika e'lon qilinganidan keyin 1924-yilda viloyatga aylantirildi. 1984-yil 22-iyundagi 18439-sonli Rasmiy gazetada chop etilgan 3020-sonli qonun bilan Urfa viloyatining nomi Shanliurfa deb o'zgartirildi.    2016-yilda Shanliurfa xalqining Turk Qurollik urushida ko‘rsatgan qahramonliklari uchun Turkiya Buyuk Millat Majlisi tomonidan shaharga Mustaqillik medali berildi. 

1. ↑  „TÜİK Kurumsal". *data.tuik.gov.tr*. 4 şubat 2021da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-mart.
2. ↑  „The World's First Temple - Archaeology Magazine Archive". *archive.archaeology.org*. 6 ocak 2013da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-mart.
3. ↑  „Urfa İli Adının Şanlıurfa Olarak Değiştirilmesi Hakkında Kanun". 18 ocak 2021da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10 aralık 2021.
4. ↑  „T.C. Resmî Gazete - 22 Haziran 1984 CUMA". 9-martda asl nusxadan arxivlangan.
5. ↑  „TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950)".  TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 6 şubat 2016da asl nusxadan arxivlangan.
6. ↑  „Şanlıurfa'ya İstiklal Madalyası verilecek" (8 nisan 2016). 10 nisan 2016da asl nusxadan arxivlangan.
Microsoftdan Outlook – bu elektron pochta mijozi va Microsoftdan Groupware funksiyalariga ega shaxsiy maʼlumotlar menejeri.

Elektron pochta bilan ishlash uchun elektron pochta mijozining funktsiyalariga qoʻshimcha ravishda, Microsoft Outlook taqvim, vazifalarni rejalashtiruvchi, qayt daftari va kontakt menejeri funktsiyalarini taʼminlovchi toʻliq huquqli tashkilotchidir. Bundan tashqari, Outlook avtomatik ravishda ish kundaligini tuzish uchun Microsoft Office hujjatlari bilan ishlash, kuzatish imkonini beradi.

Outlookni Outlook Express bilan adashtirib yubormaslik kerak. Outlook Express – bu 1998-2003 yillarda chiqarilgan Windowsning aksariyat versiyalarida oʻrnatilgan bepul elektron pochta mijozidir. Windows Vistada Outlook Express Windows Mail bilan almashtirildi, Windows 7 da Windows Mail yoʻq va uning oʻrniga Windows Essentials dasturiy paketini oʻrnatish mumkin, uning tarkibiy qismlaridan biri Windows Live Mail dasturi. Windows 8 va undan yuqori versiyalaridan boshlab, Windows Mail yana qaytib keldi, lekin Metro/UWP ilovasi sifatida.

1. ↑  „Bill Gates: A Timeline" (en). *BBC News Online*. BBC (15-iyul 2006-yil). 22-iyun 2006-yilda asl nusxadan arxivlangan.
**Qasrok** (kurdcha: *قەسرۆک ,Qesrok*, arabcha: ) Iroqning Kurdiston mintaqasidagi Duhok muhofazotining Shexan tumanida joylashgan shaharcha. Qasrok aholisi asosan kurdlar, kamchilik ossuriylar.

Shahar va uning atrofidagi qishloqlar 1960-yillarning oxirlarida vayron qilingan va keyinchalik arablar tomonidan qayta tiklangan. Biroq, arablarning aksariyati 2003-yildan keyin oʻzlarining dastlabki yashash joylariga qaytishgan.

Tarixi
------

Badariya, Bajilla, Malla-Birvan va Kifre kabi shaharning bir qancha qishloqlarida Txuma qabilasidan boʻlgan ossuriylar yashagan va Simele qirgʻini vaqtida vayron qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Li Dihok û Silêmanî qeza: 2 kes mirin" (ku). *ROJ News*. 2019-yil 24-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 24-dekabr.
2. ↑  „١٢٥ دۆنەمێن گەنمی ل ناحیا قەسرۆک ھاتنە سۆتن | Evro News", s. ku. Qaraldi: 2019-yil 24-dekabr.
3. ↑  Donabed, Sargon*. Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century* (en). Edinburgh University Press, 2015-02-01. ISBN 978-0-7486-8605-6.

Adabiyotlar
-----------

* Basic information about Shekhan District, Christian Aid Program in Iraq

Koordinatalari: 36°41′44″N 43°36′5″E﻿ / ﻿36.69556°N 43.60139°E﻿ / 36.69556; 43.60139GO



|  |  |
| --- | --- |
| Iroq geografiyasi | *Iroq geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tayvandagi zilzila** — 2024-yil 3-aprelda Tayvanning Hualien okrugi, Hualien shahridan 25 km janubi-sharqda 7,4 magnitudali zilzila yuz berdi. Bu Tayvan tarixida 1999-yil 21-sentyabrida sodir bo'lgan Jiji zilzilasidan beri eng kuchli zilzila bo'ldi va besh magnitudadan yuqori bir necha marta zilzilalar qayd etildi.

Zilzila kuchi
-------------

Tayvanning markaziy meteorologiya boshqarmasi qoshidagi seysmologik markazining sobiq rahbari boʻlgan Go Kaivenning takidlashicha, ushbu yer silkinishi 1945-yil 6-avgustda Qoʻshma Shtatlar tomonidan Yaponiyaning Xirosima shahriga tashlagan „Kichik bola" atom bombasiga oʻxshash 32 ta yadroviy bomba portlash kuchiga teng boʻlgan. Shuningdek, 1999-yilda Tayvan tarixidagi sodir boʻlgan eng kuchli zilzilaning kuchi 46 ta yadroviy bomba portlashiga teng energiya chiqargan.

Yana qarang
-----------

* Zilzila sug‘urtasi
* Turkiya—Suriya zilzilasi
* Marokashdagi zilzila

Manbalar
--------

1. 1 2  „"Tayvandagi zilzila magnitudasi 32 ta yadroviy bomba portlashiga teng" — ekspert". *daryo.uz*. Qaraldi: 4-aprel.
2. ↑  25年最大地震！氣象署示警 「3天有規模6.5~7餘震
**Salama ibn al-Akva'** (arabcha: ) Islom dinining paygʻambari Muhammad (s.a.v) sahobalaridan biri boʻlgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ikki marta bay’at qilgan sahoba.

Ismi
----

Toʻliq ismi — Salama ibn Amr ibn Sino al-Akvaʼ al-Aslamiy. Kunyalari Abu Muslim.

Xususiyatlari
-------------

Hadis aytuvchilarning koʻzga koʻringanlaridan biri hisoblangan. Rasulullohdan 77 ta hadis rivoyat qilgan. Salamadan esa Madina ahlidan koʻp jamoatlar, oʻgʻillari Iyos, qullari Yaziyd ibn Abu Ubayda va boshqalar rivoyat qilganlar. U jismonan baquvvat va juda tez yuguruvchi inson sifatida tanilgan va u hatto otdan ham tezroq yugurishi va uning qichqirigʻi 5 mil masofadan eshitilishi aytilgan.
Uning oʻgʻli Iyos oʻzining barcha fazilatlarini bir jumla bilan ifodalagan: *"Mening otam hech qachon yolgʻon gapirmagan"*.
Yana boshqa ulugʻ kishilar ushbu sahoba haqida shunday fikr yuritganlar: *"Bu yakka fazilat bilan taʼriflanmoq insonni taqvodor va solihlar orasida yuksak mavqega ega boʻlishga loyiq qiladi. Salama Ibn Al-Akva oʻzi munosib boʻlgan mavqega erishishga muvaffaq boʻlgan. Salama kamdan-kam uchraydigan arab nayzalaridan biri edi, lekin u oʻzining jasorati, saxovatliligi va xayriya ishlari bilan ham mashhur edi. U oʻzini Islomga chin dildan topshirdi. Shunda Islom uning shaxsiyatini oʻz tizimiga koʻra shakllantirdi"*.
Salama Radvon bay’atida qatnashganlardan biri edi.

Harbiy yurishlari
-----------------

Muhammad alayhissalom davrida Dhu Qarad gʻazotida qoʻmondon boʻlgan v a7 ta gʻazotda ishtirok etgan. „Zuv hard" gʻazotida esa Muhammad (s.a.v) ni dushmanlar zarbasidan saqlab qolgan. Shijoatli kamonchi hamda chiroyli xulqli, oliyjanob sahobalardan boʻlgan.

Usmon ibn Affonning davrida Afrika gʻazotlarida ishtirok etgan.

Yana qarang
-----------

* Muhammadning janglari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Hawarey, Mosab*. The Journey of Prophecy; Days of Peace and War (Arabic)*. Islamic Book Trust, 2010. ISBN 9789957051648. Note: Book contains a list of battles of Muhammad in Arabic, English translation available here
2. ↑  Tabari, Al (25 Sep 1990), *The last years of the Prophet (translated by Isma’il Qurban Husayn)*, State University of New York Press
Enzimologiyada **2-(S)-gidroksipropil-KoM degidrogenaza** (EC)) — kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

2-(S)-gidroksipropil-CoM + NAD + {\displaystyle \rightleftharpoons } 2-oksopropil-CoM + NADH + H +
Shunday qilib, ushbu fermentning ikkita substrati 2-(S)-gidroksipropil-CoM va NAD <sup id="mwFA">+</sup>, uning 3 ta oxirgi mahsuloti 2-oksopropil-CoM, NADH va H <sup id="mwGQ">+</sup> hisoblanadi.

Bu ferment oksidoreduktazalar oilasiga, xususan donorning CH-OH guruhiga NAD + yoki NADP + akseptor sifatida taʼsir etuvchi fermentlarga tegishli. Ushbu ferment sinfining tizimli nomi **2-[2-(S)-gidroksipropiltio] etansülfonat: NAD + oksidoreduktaza** boʻlib ushbu ferment **2-(2-(S)-gidroksipropiltio) etansulfonat dehidrogenaza** deb ham ataladi.

Manbalar
--------

* "A role for coenzyme M (2-mercaptoethanesulfonic acid) in a bacterial pathway of aliphatic epoxide carboxylation". *Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.* **96** (15): 8432–7. 1999. doi:10.1073/pnas.96.15.8432. PMID 10411892. PMC 17533. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=17533.
Enzimologiyada **2-aminogeksanoat transaminazasi** (EC 2.6.1.67) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

L-2-aminoheksanoat + 2-oksoglutarat {\displaystyle \rightleftharpoons } 2-oksoxexanoat + L-glutamat
Shunday qilib, ushbu fermentning ikkita substrati L-2-aminoheksanoat va 2-oksoglutaratdir, uning ikkita oxirgimahsuloti esa 2-oksogeksanoat va L-glutamatdir .

Bu ferment azotli guruhlarni uzatuvchi transferazalar, xususan transaminazalar oilasiga kiradi. Ushbu ferment sinfining tizimli nomi **L-2-aminoheksanoat: 2-oksoglutarat aminotransferaza** boʻlib, mumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida **norleysin transaminaza**, **norleysin (leysin) aminotransferaza** va **leysin L-norleysin: 2-oksoglutarat aminotransferaza** mavjud. Unda bitta kofaktor, piridoksal fosfat ishlaydi.

Manbalar
--------

* "Candida L-norleucine,leucine:2-oxoglutarate aminotransferase Purification and properties". *Eur. J. Biochem.* **167** (1): 141–7. 1987. doi:10.1111/j.1432-1033.1987.tb13315.x. PMID 3622507.
**2-degidro-3-deoksiglukarat aldolaz** fermenti (EC 4.1.2.20) kimyoviy reaksiyani katalizlaydigan ferment hisoblanadi.

2-degidro-3-deoksi- D -glyukarat {\displaystyle \rightleftharpoons } piruvat + tartronat yarimaldegid
Bu ferment liazalar oilasiga, xususan, uglerod-uglerod aloqalarini ajratuvchi aldegid- liyazlarga tegishli boʻlib, ushbu ferment sinfining tizimli nomi **2-degidro-3-deoksi-D-glyukarat tartronat-semialdegid-liyaza (piruvat hosil qiluvchi) hisoblanadi**. Umumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida **2-keto-3-deoksiglukarat aldolaz**, **alfa-keto-beta-deoksi-D-glyukarat aldolaz** va **2-dehidro-3-deoksi-D-glyukarat tartronat-semialdegid-liyaz** kabilari mavjud. Bu ferment askorbat va aldarat almashinuvida ishtirok etadi .

Strukturaviy tadqiqotlar
------------------------

2007 yil oxiriga kelib, fermentlarning ushbu klassi uchun PDB kirish kodlari 1DXE, 1DXF, 1W37, 1W3I, 1W3N va 1W3T bilan 6 ta tuzilma hal qilindi.

Manbalar
--------

* „2-Keto-3-deoxy-D-glucarate aldolase",*Carbohydrate Metabolism*, Methods in Enzymology, 1966 — 529–534 bet. DOI:10.1016/0076-6879(66)09105-5. ISBN 978-0-12-181809-8.
Jizhaoying masjidi namozxonasi
**Jizhaoying masjidi** (simplified Chinese: 吉兆营清真寺; traditional Chinese: 吉兆營清真寺; pinyin: *Jízhàoyíng Qīngzhēnsì*) – Xitoyning Syuanvu provinsiyasi Nankin shahri Xuanvu tumanidagi masjid.

Tarixi
------

Masjid namozxonasi 1912-yilda qayta qurilgan. 1987-yilda Nankindagi shahar islom uyushmasi tomonidan toʻplangan mablagʻ evaziga masjid taʼmirdan chiqarildi.

Arxitekturasi
-------------

Masjidning hozirgi binosi arxitektor Ma Syaodun tomonidan loyihalashtirilgan. Masjid majmuasi 815,1 m2 maydonni egallaydi. Jami 4 qavatdan iborat boʻlib, qorovulxona, oshxona, majlislar zali, hojatxona, asosiy namozxona, hammom, tahoratxona, qabulxona, imom xonasi, majlislar xonasi va masjid xodimlari xonalaridan iborat.

Transporti
----------

Masjidga Nankin metropolitenining Zhujianglu stansiyasidan shimoli-sharq tomon piyoda borish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Nanjing Jizhaoying Mosque". *Muslim2China*. Qaraldi: 2018-yil 4-oktyabr.
2. ↑  *Tung.* „Mosques of Nanjing and the Community they Helped Foster". *The Nanjinger* (2021-yil 20-may). Qaraldi: 2021-yil 10-avgust.
3. ↑  „Nanjing Jizhaoying Mosque". *Muslim2China*. Qaraldi: 2018-yil 4-oktyabr.
Enzimologiyada **2-degidro-3-deoksi-D-glyukonat 5-degidrogenaza** (EC)) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

2-degidro-3-deoksi-D-glyukonat + NAD + {\displaystyle \rightleftharpoons } (4S) −4,6-digidroksi-2,5-dioksogeksanoat + NADH + H +
Shunday qilib, bu fermentning ikkita substrati 2-dehidro-3-deoksi-D-glyukonat va NAD <sup id="mwFA">+</sup>, uning 3 ta oxirgi mahsuloti esa (4S) −4,6-dihidroksi-2,5-dioksogeksanoat, NADH va H <sup id="mwGQ">+</sup> hisoblanadi.

Bu ferment pentoza va glyukuronat oʻzaro konversiyalarida ishtirok etadi.

Nomenklaturasi
--------------

Bu ferment oksidoreduktazalar oilasiga, xususan donorning CH-OH guruhiga NAD + yoki NADP + akseptor sifatida taʼsir etuvchi fermentlarga tegishli. Ushbu ferment sinfining tizimli nomi 2-dehidro-3-deoksi-D-glyukonat: NAD + 5-oksidoredüktaza. Umumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida 2-keto-3-deoksiglyukonat 5-degidrogenaza, 2-keto-3-deoksi-D-glyukonat degidrogenaza, 2-keto-3-deoksiglyukonat (nikotinamid adenin dinukleotid, (fosfat)) dehidrogenaza, 2- keto-3-deoksi-D-glyukonat (3-deoksi-D-glisero-2,5-hexodiulosonic va kislota) degidrogenaza kabilari keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

* Condemine G; Hugouvieux-Cotte-Pattat N; Robert-Baudouy J (1984). "An enzyme in the pectolytic pathway of *Erwinia chrysanthemi*: 3-keto-3-deoxygluconate oxidoreductase". *J. Gen. Microbiol.* **130**: 2839–2844. doi:10.1099/00221287-130-11-2839.
* "Polygalacturonic acid metabolism in bacteria. II. Formation and metabolism of 3-deoxy-D-glycero-2, 5-hexodiulosonic acid". *The Journal of Biological Chemistry* **238**: 1577–83. May 1963. PMID 13986017. .
Enzimologiyada **2-xlorbenzoat 1,2-dioksigenaza** (EC)) — kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

2-xlorbenzoat + NADH + H + + O 2 {\displaystyle \rightleftharpoons } katexol + xlorid + NAD + + CO 2
Ushbu fermentning 4 ta substrati 2-xlorbenzoat, NADH, H <sup id="mwGQ">+</sup> va O 2, uning 4 ta oxirgi mahsuloti katexol, xlorid, NAD <sup id="mwIA">+</sup> va CO 2 hisoblanadi.

Bu ferment oksidoreduktazalar oilasiga kiradi, xususan, juftlashgan ionlarga taʼsir qiluvchi, kislorodni oksidlaydigan yoki qaytaruvchi hisoblanadi. Qoʻshilgan kislorodni bitta donor sifatida NADH yoki NADPH bilan O2 dan olish va ikkinchi donorga ikkita kislorod atomini qoʻshish kerak emas. Ushbu ferment sinfining tizimli nomi **2-xlorbenzoat, NADH: kislorod oksidoreduktaza (1,2-gidroksillovchi, xlorsizlantiruvchi, dekarboksillovchi)**. Bu ferment **2-galobenzoat 1,2-dioksigenaza** deb ham ataladi. Bu ferment koa ligasyonu orqali benzoat degradatsiyasida ishtirok etadi. U bitta kofaktorni, temirni ishlatadi.

Manbalar
--------

* "Degradation of 2-chlorobenzoate by Pseudomonas cepacia 2CBS". *Biol. Chem. Hoppe-Seyler* **370** (11): 1173–82. 1989. doi:10.1515/bchm3.1989.370.2.1173. PMID 2610934.
**Bahorgi teng kunlik** – Quyosh osmon sferasining Janubiy yarim sharidan Shimoliy yarim shariga oʻtishida osmon ekvatorini kesish nuqtasi. Quyosh Bahorgi teng kunlik k.da boʻlganda Yer yuzidagi hamma geografik kenglamalarda sharq nuqtasida chiqib, gʻarb nuqtasida botadi. Bu har yili 21-mart atrofida sodir boʻladi. Bunda ufq tekisligi osmon ekvatorini teng ikkiga boʻladi. Shuning uchun Bahorgi teng kunlik k. paytida Quyoshning ufq ustidagi va ostidagi yoʻllari bir-biriga teng boʻladi, yaʼni kun bilan tunning uzunligi (davomiyligi) tenglashadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |