recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ikki palatali tizim** - davlat xuquqida vakolatli organ tarkibida, odatda, alohida-alohida ishlaydigan 2 palata (quyi va yuqori palata)ning mavjudligi. Palatalar turlicha yoʻl bilan tuziladi va turlicha vakolatga ega boʻladi. Tarixan quyi palata bir muncha demokratik hisoblangan, shuning uchun aristokratiya manfaatlarini ifoda etuvchi yuqori palata unga qarshi qoʻyilgan va bu palata quyi palataga nisbatan tizginlovchi vazifasini oʻtashi kerak boʻlgan. I.p.t. hozirgi vaqtda federativ davlatlart ham, unitar davlatparsa ham mavjud. Parlamentning quyi palatasi hamma vaqt be-vosita aholi tomonidan saylanadi. Yuqori palata turli yoʻl bilan — bil-vosita saylovlar (Fransiya, Avstriya, GFR) yoki toʻgʻridan-toʻgʻri saylovlar (AQSH, Italiya, Avstraliya, Yaponiya) yoʻli bilan shakllantiriladi. Ayrim mamlakatlarda yuqori palata nasldan naslga oʻtish belgisi boʻyicha tuziladi (Buyuk Britaniya), yoki uning aʼzolarini davlat boshligʻi tayinlaydi (Kanada). Bir qancha hollarda yuqori palatalar aralash yoʻl bilan shakllantiriladi: aʼzolarning bir qismi saylanadi, bir qismi tayinlanadi, qolganlar nasldannaslga oʻtish qoidasiga koʻra oʻz oʻrnini egallaydi (Nepal). Yuqori palatalarning deputatligiga nomzodlar uchun, odatda, ancha qattiq talablar qoʻyiladi (birmuncha yuqori yosh senzi va b.). Hoz. parlamentlarning koʻpchiligida yuqori palatalarning huquqlari quyi palatalarnikiga nisbatan cheklangan (mas, koʻp mamlakatlarda moliyaviy qonun loyihalarini faqat quyi palatalar kiritishi mumkin, yuqori palatalar esa ularning qabul qilinishiga biron-bir taʼsir koʻrsa-ta olmaydi).

Bir palatali tizimda ishlab kelgan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi 3-chaqiriqdan eʼtiboran 2 palatali tizimga oʻtadi. Bu haqda 2002-yil 27-yanvarda mamlakatda umumxalq referendumi oʻtkazildi. 
"Referendum yakunlari hamda davlat hokimiyati tashkil etilishining asosiy prinsiplari toʻgʻrisida"gi OʻzRning Konstitutsiyaviy qonuni (2002-yil 4-aprel)ga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi 2 palatadan - 
OʻzR Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi (quyi palata)dan hamda
OʻzR Oliy Majlisining Senati (yuqori palata)dan iborat boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ikki qutblilikni global iqtisodiy**, harbiy va madaniy ta’sirning katta qismi ikki davlat o’rtasida bo’lgan dunyo tartibi tizimi sifatida aniqlash mumkin. Ikki qutbli dunyoning klassik misoli XX asrning ikkinchi yarmida hukmronlik qilgan AQSh va Sovet Ittifoqi o’rtasidagi Sovuq urushdir. Robert Gilpinning fikricha, xalqaro siyosiy iqtisod "xalqaro munosabatlardagi boylik va hokimiyatga intilishning o’zaro va dinamik o’zaro ta’siri" (Gilpin, 1987).Bipolyarlik kontseptsiyasi global tartib uchun muhim ahamiyatga ega. Birinchidan, ikki raqib kuch cheksiz muvozanatda qola olmaydi; biri ikkinchisidan oshib ketishi kerak va shuning uchun bipolyar dunyoda ziddiyat muqarrar. Kichikroq kuchlar u yoki bu super kuchlar ta’siriga tushib qolishi natijasida paydo bo’ladigan kuch bloklarining paydo bo’lishi ham ortib borayotgan ahamiyatga ega. Shu nuqtai nazardan, ikki qutblilik davrida global tartib barqaror emas, aksincha, urush ikki qudratli kuch o’rtasidagi raqobatni hal qilish uchun zarur bo’lib tuyuladi. Shu nuqtai nazardan, ikki qutbli dunyoni "dinamik muvozanatda" bo’lgan dunyo deb ta’riflash o’rinli bo’lib tuyuladi, bu erda ikki tomon teng kuchga ega, ammo biri qisqa vaqt ichida yuqoriroq kuchga ega bo’lishi mumkin. Oxir oqibat, ikki qutblilik doimiy keskinlikka asoslanadi, bu esa raqobatga va oxir-oqibat urushga olib keladi. Xalqaro siyosiy iqtisod globallashuv kuchlarining asosiy yo’nalishi va globallashuvning butun dunyoga tarqalishining asosiy yo’li sifatida qaraladi. Ko‘rinib turibdiki, dunyo nafaqat davlat hokimiyati va qonuniyligiga daxldor muammolardan kelib chiqadigan muammolarni, balki global va mahalliy miqyosda sodir bo‘layotgan o‘zgarishlarni chuqurroq tahlil qilishni ham o‘z ichiga olgan murakkab dunyodir. Globallashuv soddalashtirishga chidamli ko’p qirrali hodisa ekanligi aniq.

Manbalar
--------

Dunyo xaritasi-1965
-------------------

Ma’lumotnomalar
---------------

Baylis, Jon, Stiv Smit va Patrisiya Ouens. Jahon siyosatining globallashuvi: Xalqaro munosabatlarga kirish, 2005 yil Koen, Benjamin J. Jahon pullarini tashkil qilish: Xalqaro valyuta munosabatlarining siyosiy iqtisodi (Nyu-York: Asosiy kitoblar), 1977 yil. Gilpin, Robert. Xalqaro munosabatlarning siyosiy iqtisodi (Princeton, NJ: Princeton University Press), 1987 yil. Xans Morgentau va Kennet Tompson. Millatlararo siyosat, 6-nashr, Nyu-York: MakGrou Xill, 1985 yil. Xirst va Tompson. Globallashuv kelajagi: hamkorlik va mojaro, 2002 yil. Xantington, Samuel P. Sivilizatsiyalar to’qnashuvi?: Debat, Nyu-York, Tashqi ishlar, 1996 (ed.) Keohane, Robert O. Gegemonlikdan keyin: Jahon siyosiy iqtisodidagi hamkorlik va kelishmovchilik (Princeton, NJ: Prinston universiteti
**Maraztepa**, Manzaratepa — oʻrta asr shahar harobasi (milodiy 8—13-asr boshi). Qizilsuv daryosi (Tojikiston)ning soʻl qirgʻogʻida joylashgan. Xuttalon viloyatining markazi Xulbuk shahri M. oʻrnida boʻlgan degan fikrlar mavjud. M.ning umumiy maydoni 120 ga boʻlib, oʻzaro keng koʻchalar bilan ajratilgan 3 qismdan tashkil topgan. Ark (50x50 m) shahar harobasining jan.-gʻarbiy qismida joylashgan. Shahar mahallalari, maydonlari, kanallar va ayrim yirik binolarning izlari saqlangan. Arablar kelishidan avval M.da budda ibodatxonasi boʻlgan. Xitoy manbalarida Kolo-kyan nomli shahar qayd etilgan; u 7-asrda Xuttalonga tegishli rustoklardan birining maʼmuriy markazi boʻlgan. Ushbu shahar M. oʻrnida boʻlgan deb taxmin etilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Francis Scott Fitzgerald 1937
**Frensis Skott Fitsjerald** (inglizcha: *Francis Scott Key Fitzgerald*) (1896.24.9, Sent-Pol, Minnesota shtati — 1940.21.12, Xeyvort, Gollivud) — amerika yozuvchisi. 1913—17 yillarda Prinston universitetida oʻqigan. "Jannatning bu tomoni boʻylab" (1920) nomli birinchi romanida F. birinchi boʻlib "yoʻqotilgan avlod", 20yillar amerika yoshlari tasviriga eʼtibor qaratadi. "Yoʻqotilgan avlod" F. ijodidagi asosiy mavzulardan boʻlib, uning 20-yillardagi koʻplab hikoyalari va "Goʻzallar va xalokatga mahkumlar" (1922) romanida xam oʻz aksini topgan. Amerika adabiyotidagi mumtoz asarlardan hisoblangan "Buyuk Getsbi" (1925) romanida Amerikaning har qanday amerikalik oʻzining halolligi, gʻayrati, mehnatsevarligi bilan ijtimoiy pillapoyaning eng yuqori bosqichiga erisha oladigan mamlakat ekanligi haqidagi afsonani fosh etadi. "Muloyim tun" (1934) romanida esa isteʼdodli psixiatrvrach, baland kayfiyatli idealist Dik Dayverining astasekin zavol topishi, boylik oldida taslim boʻlishi haqida hikoya qilinadi, romantik orzuxayollar bilan haqiqiy hayot toʻqnashuvidagi chuqur fojia tasvirlanadi. Tugallanmagan ijtimoiy romani "Soʻnggi magnat" (1941-yil nashr etilgan) Gollivud hayoti, undagi kishilarning xulqatvori haqida. F. shuningdek, "Yoʻldan ozdiruvchi ayollar va faylasuflar" (1920), "Jaz asri ertaklari" (1922), "Barcha gʻamgin yigitlar" (1926), "Tongda uygʻotuvchi ovoz" (1935) kabi hikoyalar toʻplamlari, "Halokat" avtobiografik ocherklar toʻplami (1946-yil nashr etilgan), pyesalar, ssenariylar muallifi. Teran psixolog, oʻtkir tanqidchi, nasr ustasi boʻlmish F. vafotidan ancha keyin, 50-yillarning oʻrtalaridan mashhur boʻlib ketadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:Infobox dam
**toʻgʻoni** grekcha: *Φράγμα Θησαυρού* ) — Gretsiyaning shimoli-sharqiy qismidagi Drama mintaqaviy birligidagi Nestos daryosidagi tosh toʻgʻon. bu 21 kilometr (13 mi) Nikiforosdan shimolda va 21 kilometr (13 mi) Drama shahridan shimoli-sharqda. 172-metr (564 ft) baland to'g'on Gretsiyadagi eng baland to'g'ondir ekan. U 1986-1996 yillarda qurilgan. To'g'onning maqsadi sug'orish va gidroenergetika ishlab chiqarishdir. Uning suv omborlari 80,937 hectoare (200,000 acre) sug'orishga yordam beradi va uning elektr stantsiyasi 384 megawatt (515,000 hp) 515,000) o'rnatilgan quvvatga ega.. Elektr stantsiyasi nasosli saqlash turi bo'lib, u nafaqat quvvat ishlab chiqarishga imkon beradi, balki turbinalar suvni rezervuarga qaytarishi mumkin. Energiya ishlab chiqarish talab yuqori bo'lgan davrlarda va past talab davrida, masalan, tunda nasos bilan amalga oshiriladi ekan.

1. ↑  „List of Major Greek Dams" (Greek).  Greek Commission on Large Dams. Qaraldi: 25-fevral 2012-yil.
2. ↑  „Greek Large Dams" (Greek).  Greek Commission on Large Dams. 22-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2012-yil.
3. ↑  *Charalampos.* „Climate Change Impacts on Dam Projects in Transboundary River Basins. The Case of The Mesta/Nestos River Basin, Greece".  INWeb. Qaraldi: 25-fevral 2012-yil.
4. ↑  *Anastassopoulos.* „Treatment of big landslides affecting construction of Thissavros hydroelectric project.".  Chinese National Committee on Large Dams. Qaraldi: 25-fevral 2012-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Marathiy** — marathalar tili. Hindistonning Maharashtra shtati aholisining rasmiy tili, shu davlatning asosiy adabiy tillaridan hisoblanadi. Hind-Yevropa tillari oilasining hindoriy guruhiga mansub. Bu tilda 60 mln.ga yaqin kishi gaplashadi (1990). Hozirgi M. tili 3 (deshiy, konkamiy va sharqiy) shevaga boʻlinadi. Adabiy tiliga deshiy shevasi asos boʻlgan. Alif-bosi devanagariy yozuvida. M. tilining tarixi 13-asrda yaratila boshlanib, 19-asrda adabiy til sifatida shakllangan. Boshqa hind-oriy tillariga nisbatan qad. holatdagi 3 xil jins(rod)ni saqlab qolgan hamda "S" va "Dz" kabi tish oldi affrikatlariga ham ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marattiyanamolar** — qirqquloqsimonlar sinfiga mansub oʻsimliklar tartibi (Marattiales) yoki kenja sinfi (Marattiidae). Poyasi yoʻgʻon kartoshkasimon boʻlib, yarmi tuproqqa botib turadi. Bargi yoʻgʻon bandli, yirik (uz. 4–6 m), patsimon, baʼzan panjasimon, bir-biriga tutash, ikkita kalin yonbargchasi bor. Barglarining orkasida, tomirlari boʻylab sporangiylar joylashgan; koʻpchilik M.da ular oʻsib sinangiylar hosil qiladi. 6 turkumi (200 ga yaqin turi) bor. Ikkala yarimsharning tropiklari, baʼzan subtro-piklarida usadi. Aftidan, M. eng qadimiy qirqquloklardan boʻlib, qazilma holdagisi paleozoy (karbon) davridan maʼlum. Ayrim M.ning novda va yonbarglari kraxmalga boy, ovqatga ishlatiladi. Yirik M. manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marathalar davlati** - 17-asrning 2-yarmi va 19-asr boshida Maharashtra (Hindiston)da mavjud boʻlgan davlat. Maharashtraning aholisi musulmon yer egalari tomonidan gʻoyat jabrlangan. Ular shu bois boburiylar hukmronligiga qarshi ozodlik harakatlari boshlagan. Bu qoʻzgʻolonga Shoxji, soʻngra uning oʻgʻli Shivaji boshchilik qilgan. 1674-yilda mustaqil Marathalar davlati tuzilgan. Marathalar davlatini markazlashtirish maqsadida bir necha maʼmuriy islohot oʻtkazilgan, yirik yer egalarining yerlari musodara qilingan, dehqonlardan qatʼiy soliq (hosilning 30—40%) undirish qonunlashtirilgan. Shivaji bilan boburiy podsho Avrangzeb oʻrtasidagi urushlar bir necha yil davom etgan. Shivajining oʻlimidan soʻng (1680) Marathalar davlatiga putur yeta boshlagan. Avrangzeb 1689-yilda Maharashtra qoʻshinlarini tormor etib, Shivajining oʻgʻlini qatl etgan. 1714-yilda marath yer egalaridan Balaji Vishvanath Bxat taxtga oʻtirgan va peshvolar sulolasiga asos solgan. Shundan boshlab Marathalar davlatida hokimiyat rasmiy ravishda peshvo (bosh vazir)larga meros qoladigan boʻlgan. Ularning qarorgohi Puna shahri boʻlgan. Keyingi peshvo Baji Rao davri (1721—40) da marathalar Dekan va Shimoliy Hindistonning katta qismini egallaganlar. 1758-yil marathalar boburiylar poytaxti — Dexlini zabt etishgan. 1761-yil Nyanv.da Panipatdagi jangda marathalar (S. Bxau boshchiligida) afgʻonlardan (Ahmadshoh Durroniy qoʻmondonligida) magʻlubiyatga uchragach, ittifoq tarqab ketgan. Shundan soʻng oʻzaro ichki kurash kuchaygan. Bundan foydalangan inglizlarning Ost-Indiya kompaniyasi Marathalar davlatini bosib olgan (1818).

Ad:. Novaya istoriya Indii, M. 1961; Gʻiyosov T. Gʻ. Hindistonning yangi tarixi, T. 1999.

Temur Gʻiyosov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Colton** (talaffuzi: *Kolton*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 738 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Colton shahri 43°47′15″N 96°55′38″W﻿ / ﻿43.78750°N 96.92722°W﻿ / 43.78750; -96.92722GO (43,787411, −96,927349) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.70 kvadrat mil (1.81 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1910** | 407 |  | — |
| **1920** | 608 |  | 494% |
| **1930** | 575 |  | −54% |
| **1940** | 615 |  | 70% |
| **1950** | 521 |  | −153% |
| **1960** | 593 |  | 138% |
| **1970** | 601 |  | 13% |
| **1980** | 757 |  | 260% |
| **1990** | 657 |  | −132% |
| **2000** | 662 |  | 08% |
| **2010** | 687 |  | 38% |
| **2020** | 738 |  | 74% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 687 kishi, 302 ta xonadon va 184 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 98,4% oq tanlilar, 0,1% afro-amerikaliklar, 0,7% tubjoy amerikaliklar va 0,7% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,7% ni tashkil etadi.

Shaharda 302 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 30,8 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 47 foizi er-xotin birga yashagan, 7,9 foizi eri boʻlmagan ayollar, 6 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 39,1% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 34,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 16,5 foizi 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 36,1 yoshni tashkil etadi. Aholining 26,2 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,7% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 29,2% 25 dan 44 gacha; 23,2% 45 dan 64 gacha; va 15,9% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 48,6% erkaklar va 51,4% ayollarni tashkil qilgan.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 42 054 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 45 139 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 28 958 dollarni, ayollarniki esa 22 083 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 189 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 3,6 foizi va aholining 4,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 4,4 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 4,6 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Colton city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-fevral 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 2-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 23-sentabr 2013-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Konus sirt** — qoʻzgʻalmas S nuqtadan oʻtuvchi SM toʻgʻri chiziqning biror L egri chiziq boʻylab sirpanishidan hosil boʻladigan sirt. 5nuqta Konus sirtning uchi, SM toʻgʻri chiziq yasovchisi, L egri chiziq yoʻnaltiruvchisi deyiladi. Agar Konus sirtning yoʻnaltiruvchisi aylana boʻlib, S ni aylana markazi O bilan tutashtiruvchi toʻgʻri chiziq aylana tekisligiga tik boʻlsa, u doiraviy Konus sirt deb, 05 toʻgʻri chiziq esa Konus sirtning oʻqi deb ataladi. Dekart koordinatalar tizimida tenglama yoʻnaltiruvchisi ellips boʻlgan Konus sirtni ifodalaydi:

{\displaystyle {\frac {x^{2}}{a^{2}}}+{\frac {y^{2}}{b^{2}}}-{\frac {z^{2}}{c^{2}}}=0}

Yana q.
-------

* Konus
* Konus kesimlari
* Sirt

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hamrobibi Bozor qizi Rahimova 1896-yil Buxoro viloyati Vobkent tumanida dunyoga keldi. Sopol oʻyinchoqlar yasovchi kulol bo'lib elga tanildi. Qadimgi anʼanaviy mayda shakllar haykaltaroshligi namoyandasi bo'ldi. Rahimova Hamrobibi hunar (loydan oʻyinchoq xushtak — ushpulaklar tayyorlash, ularni oʻchoqda qizdirib pishitish, boʻyash)ni Shamsibibi kampirdan oʻrgangan. 1970—1975 yillar Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasi Badiiy fondida, 1978—1079-yillar "Us to" birlashmasida usta Rahimova qadimgi xalq sanʼati uslubida ijod qildi, u yaratgan sodda va samimiy yumorli mazmun bilan boyitilgan oʻyinchoqlar (ot, fil, eshak, qoʻchqor, tovuq, toychoq, kiyik, qoʻzichoq) afsonaviy qush va hayvonlarning shakllaridan iborat boʻlib, xushtagi yon tomonida; oʻyinchoqlarning yuqori qismi tuxumning oqi qoʻshilgan sariq, qizil, yashil, koʻk rang boʻyoqlar bilan boʻyalib, chiziqlar bilan bezatilgan. Rahimova ishlaridan na'munalar respublika va xorijiy mamlakatlar muzeylari (jumladan, Luvr, Parij; "Faense" jahon keramika muzeyi, Italiya; Ermitaj, Sankt-Peterburg va boshqalar)da saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bakr ibn Muhammad ibn Ali ibn al-Fazl ibn al-Hasan ibn Ahmad ibn Ibrohim ibn Isʼhoq ibn Usmon ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn Abdulloh al-Ansoriy, al-Buxoriy, az-Zaranjaro, al-Hanafiy (Abul Fazl)** (milodiy 1035-yil, hijriy 427-yilda tug‘ilib, milodiy 1118-yil, hijriy 512-yilda vafot etgan) fozil imom bo‘lgan va Abu Hanifa mazhabi haqidagi rivoyatlarni yaxshi bilgan. Ko‘p marotaba umra qilgan va shu tariqa ilmi keng yoyilgan. Hadis bilan ko‘p mashg‘ul bo‘lgan. Hadislar imlo qilgan va undan hadis eshitganlar. Abu Sahl as-Saraxsiy va Abdulaziz al-G‘ulvoniydan fiqh ilmini o‘rganib, faqih bo‘lgan. „*Amoliy az-Zaranjaro*" („Zaranjaro imlo qilgan hadislar") nomli asari bo‘lgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 72 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Quyoshning tuzilishi
**Konveksiya zonasi** — bu yulduzning (va ayniqsa Quyoshning) mintaqasi boʻlib, unda energiyaning ichki hududlardan tashqi hududlarga oʻtishi asosan moddalarning faol aralashuvi — konveksiya orqali sodir boʻladi.

Joylashuvi va tuzilishi
-----------------------

Quyoshda konveksiya zonasining tepasida fotosfera, pastda radiatsiya oʻtkazuvchan zonasi joylashgan. Olov suvning pastki qatlamlarini isitadi va termal kengayish natijasida ular boshqa, sovuqroq va ogʻirroq qatlamlar tomonidan yuqoriga koʻtariladi. Shunga oʻxshash jarayon Quyoshda sodir boʻladi, unda sodir boʻladigan termoyadroviy reaksiyalar bilan quyosh yadrosi energiya manbai boʻlib xizmat qiladi.

Konvektiv zonada moddalarning harakati tasodifiy emas, balki olti burchakli shakldagi barqaror aylanish hujayralari shaklida — materiya hujayra oʻqi boʻylab koʻtariladi va periferiyaga yaqin tushadi. Bundan tashqari, vertikal boʻylab konveksiya qatlamlarga boʻlinadi, ularning qalinligi „bir hil atmosfera" qalinligiga yaqin, bu yerda zichlik e ≈ 2,7 marta oʻzgaradi. Shuning uchun hujayralarning kattaligi yulduz yuzasiga qarab harakat qilganda oʻzgaradi. Konvektiv zonaning tagida yulduzning yarmiga yaqin yirik hujayralar hosil boʻladi, oraliq qatlamlarda ularning hajmi kamayadi, yuqori qatlamda esa bir necha yuz km. Barcha hujayra qatlamlarining izlari Quyosh yuzasida granulalar va kattaroq tuzilmalar (supergranulyatsiya) shaklida koʻrinadi.

Konveksiya tezligi chuqurlikka bogʻliq. Konvektiv zonaning negizida u kichik (oʻnlab m/s), fotosfera ostida 1-2 km/s ga yetadi.

Konvektiv zonadagi fizik jarayonlar
-----------------------------------

 Daniel Inoue tomonidan dunyodagi katta 4 metrli quyosh teleskopi bilan olingan Quyosh yuzasining yuqori aniqlikdagi tasviri.
Konvektiv zonada moddalarning harakati vodorod va geliy atomlarining ionlashuvi va rekombinatsiyasi jarayonlari bilan chambarchas bogʻliq.

 Turli massali yulduzlarda nurlanish zonasi va konveksiya zonasining joylashishi

Nurlanish zonasi boʻlmagan yulduzlar
------------------------------------

Kichik massali (0,26 quyosh massasidan kam) asosiy ketma-ketlikdagi yulduzlar uchun — qizil mittilar, konveksiya zonasi yulduzning butun hajmini egallaydi. Nurlanish zonasi, shuningdek, tortishish qisqarish jarayonini tugatmagan va asosiy ketma-ketlik yoʻlida boʻlgan oʻrta massali (uchta quyosh massasi) yosh yulduzlarda ham mavjud emas. Qizil gigantlarda konveksiya zonasi ham toʻgʻridan-toʻgʻri yadroga choʻziladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
**Bakri Siregar**

Bakri Siregar (1922-yil 14-dekabr – 1994-yil 19-iyun) indoneziyalik adabiyotshunos sifatida tanilgan sotsialistik yozuvchi edi. 1952-yilda Xalq madaniyat institutiga o‘qishga kirdi, 1965-yilda institutga rahbarlik qildi.‌‌

Yoshligi
--------

Siregar 1922-yil 14-dekabrda Achening Langsa shahrida tug'ilgan. U 1940-yillarda Yaponiyaning Indoneziyani bosib olganidan beri faol yozuvchilik bilan shug‘ullangan, buni uning 1944-yil 1-sentabrda "Raja Asia" gazetasida chop etilgan "Baxtli belgi" nomli qissasi ko‘rinishidagi asarlaridan biri tasdiqlaydi.
Indoneziya mustaqillikka erishgandan so'ng, Siregar sotsializmni o'rganish uchun Sovet Ittifoqiga bordi. Sovet Ittifoqida tatbiq etilgan tizim samarali va xalq uchun ko'p imtiyozlar beradi, deb o'yladi, shuning uchun bu uning mafkurasiga aylandi. U, shuningdek, sovet yozuvchilarining kosmopolitizm va abstraktsionizmni rad etishini ham yuqori baholagan. Indoneziyaga qaytgach, u «Tugu Putih» (1950), «Gunoh va jazo», «Lotus qiz» kabi ko‘plab dramatik asarlar yozadi.‌‌

Hayot yoʻli
-----------

1951-yilda Siregar Shimoliy Sumatraning hozirgi poytaxti Medanga bordi. Medanda boʻlganida universitetda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Keyin 1952-yilda Indoneziyadagi chap qanot madaniyat tashkiloti bo'lgan Xalq madaniyat institutiga qo'shildi. Siregar 1952-yilda Indoneziya adabiyoti boʻyicha oʻzining birinchi tahliliy asari "Adabiyot boʻyicha maʼruzalar"ni nashr ettirdi. 1953-yilda u "Oyoq izlari" nomli hikoyalar to‘plamini nashr etdi. Oʻsha yili u Lekraning Shimoliy Sumatra bo‘limiga rahbarlik qildi. Keyingi yili Siregar "Saijah va Adinda" pyesasini yozdi va uni gollandiyalik Ost-Hind yozuvchisi Multatulining Maks Havelaar romanidagi hikoyasi asosida yozdi.
1956-yildan 1957-yilgacha Siregar Polshaning Varshava universitetida indoneziya tilidan dars bergan. Shundan so'ng u Indoneziyaga qaytib keldi va 1959-yilgacha Medanning Shimoliy Sumatra universitetida o'qituvchi bo'ldi. Uning oxirgi o'qituvchilik lavozimi 1962-yilgacha Xitoyning Pekin universitetida o'qituvchi bo'lib ishlagan. 1962-yilda Indoneziyaga qaytgach, 1965-yilda Lekraga rahbarlik qildi. 1964-yilda u marksistik nuqtai nazarga asoslanib yozgan Sedjarah Sastera Indonesia Modern I kitobini nashr etdi. Indoneziya adabiyoti tarixiga oid ushbu asar Balay Pustaka va Poedjangga Baroe avlodlarini muhokama qilgan birinchi asar edi.‌‌

Manbalar
--------

Havolalar
---------
Kelib chiqishi
--------------

18-asrda Leonhard Eyler "Carré latin "(" *Lotin maydoni* ") o'yinini ixtiro qildi. Ushbu o'yinga asoslanib, 1970-yillarda Shimoliy Amerikada maxsus raqamlar jumboqlari ixtiro qilingan. Shunday qilib, AQShda sudoku birinchi marta 1979 yilda *Dell Puzzle jurnalida* paydo bo'ldi. Keyin u "*Raqamli joy* "deb nomlangan. Sudoku 1980-1990-yillarda, Yaponiyaning Nikoli jurnali ushbu jumboqni o'z sahifalarida muntazam ravishda nashr eta boshlaganida ( 1986-yildan) haqiqiy mashhurlikka erishdi. Bugungi kunda sudoku ko'plab gazetalarning ajralmas qismidir. Ular orasida ko'p millionli tirajli nashrlar bor, masalan, Germaniyaning "Die Zeit "gazetasi, Avstriyaning "Der Standard ". Rossiyada sudoku ham o'nlab nashrlarda nashr etiladi [ aniqlashtirish ] [ *manba ko'rsatilmagan 241 kun* ] gazetalar, jurnallar va maxsus to'plamlar.

### Sudoku stol o'yini

Bundan tashqari, stol usti o'yinlari mavjud. Shunga o'xshash o'yinlar dunyo bo'ylab turli nashriyotlar va ishlab chiquvchilar tomonidan nashr etilgan (masalan, taniqli stol o'yinlarini ishlab chiquvchi Reiner Knizia ushbu mantiqiy o'yinning o'z versiyasini nashr etgan). Rossiyada siz Astrel va Polsha kompaniyasi Trefi dan ish stoli sudoku topishingiz mumkin.

Manba
-----

 

* Sudoku o'yin qoidalari va uning turlari .
* Sudoku ni qanday hal qilish kerak Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-07-28). .
* Sudoku X qanoti texnikasi .
**Najmiddin Kavkabiy** — (1473—1533) — alloma va shoir.
Mavlono Najmiddin Kavkabiy buyuk musiqashunos, bastakor, shoir, munajjim, alloma bo‘lib, 1473-yilda tug‘ilgan. U toʻgʻrisida Alisher Navoiyning „Majolis un nafois", Darvesh Ali Changiyning „Risolayi musiqa", Hasanxoja Nisoriyning „Muzakkiri ahbob" va boshqa manbalarda maʼlumot berilgan. Mavlononing musiqa haqidagi asarlari butun olamda mashhurdir. „Muzakkiri ahbob"da „musiqa" so‘zining quyidagi maʼlumot berilgan: Baʼzilarning aytishicha, Hazrat Muso alayhissalom (Alloh taoloning) „Hassangni toqqa ur" amriga lo‘ra asoni toshga urganlar va shunda o‘n ikkita chashmabuloq oqa boshlabdi va har bir buloq suvi bir kuy va ohang bilan quyilgan. Shunda bir nido eshitibdi: „Musiqi!" (yaʼni bu ohanglarni Muso asra!). Va bular o‘n ikki maqom nomi bilan mashhur. Shu munosabat bilan bu ilmga „musiqiy" nomi berilibdi. Mavlono Kavkabiy musiqa haqidagi asarlarini Ubaydulloxonga bag‘ishlab yozgan. Kavkabiy haqlarida Navoiy yozadilar: "Mavlono Kavkabiy munajjim yigitdur va o‘z faniga munosib taxallus ixtiyor qilibdur. Faqir andoq xayol qilurmenki, ani ko‘rmaymen. Baʼzi yoronlar derlarki, ko‘rubsen, xotirg‘a kelmadi. Bu matlaʼ aningdurkim: Be ruxash har qatrai xun bar sari mujton maro, Mashʼale boshad furuzon dar shabi hijron maro. Manbalarda yozilishicha, Mavlono Kavkabiy Hirotdan Buxoroga kelayotgan vaqtda Eron hukmdori Shoh Tahmasp buyrug‘iga muvofiq shahid etilgan. Bu fojiaviy voqea 1533-yilda sodir bo‘lgandir. Mavlono Kavkabiyning quyidagi maqtaʼlari ham Mavlono Hasanxoja Nisoriyning aytishlaricha, tengi yo‘q, go‘zaldir: Chun Kavkabiy hayron, shodam bo g‘ami xubon, Ishq ast maro pesha, har kas hunare dorad. Mazmuni: Hayron Kavkabiy yor g‘ami bilan shodman, pesham ishqdur, chun har kimda bir hunar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Balaifossen** (norv.: *Balåifossen*) Yevropadagi ikkinchi eng baland sharshara boʻlib, Norvegiyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Hordaland viloyatida, Bergen shahridan 140 km sharqda joylashgan.

Balay daryosidan hosil boʻlgan. Balaifossenning balandligi 850 metr (boshqa manbalarga koʻra - 765 metr). Sharshara uchta kaskaddan iborat boʻlib, eng kattasining balandligi 452 metrni tashkil qiladi. Balaifossenning oʻrtacha kengligi taxminan 8 metrni tashkil qiladi. Suv oqimi - sekundiga 1 m³. Balaifossenga asosan erigan qor suvlari oqib ushgani sababli u yozda yoki kuzda sub oqimi kamayib turishi mumkin.

Havolalar
---------

1. ↑  „The 10 Tallest Waterfalls Of The World | PlanetOddity.com" (11-dekabr 2010-yil). 11-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
2. 1 2 3 4  „Balifossen | World Waterfall Database: World's Tallest Waterfalls" (10-oktabr 2009-yil). 10-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.

Manbalar
--------

* „Фотографии водопада" (ru). *planetoddity.com*. 10-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2021-yil.
Ziravorlar uchun idishlar toʻplami bilan beshtalik stol idishi
 Taomlarni tashishga moʻljallangan sudoklarning yoyilgan holati
**Sudok** (**sudoklar**) ― deganda dasturxonga ziravorlar solingan idishlar toʻplamini tortish uchun tovoq, shuningdek, bir-birining ustiga qoʻyilib mahkamlanadigan, bir nechta kostryullar koʻrinishidagi ovqatni tashish uchun moslama tushuniladi. Uchinchi maʼnosi esa souslarni solishga moʻljallangan qayladondir.

Dasturxon uchun sudok
---------------------

Oshxonanikidan farqli oʻlaroq, stolga qoʻyiladigani dasturxon bezatishning muhim elementi boʻlib, tuz, qalampir va boshqa ziravorlar solingan idishlar toʻplamini oʻzida mujassamlashtiradi. Eng koʻp uchraydigani tuz, qalampir va xantal solinadiganidir. Toʻrt predmetligiga qalampir, xantal, sirka qozon va yogʻ idishlari toʻplami kiradi. Uning yana bir koʻrinishi qaylalar uchun moʻljallangan.

Oshxona sudoklari
-----------------

Oshxona idishlari ikki, uch, baʼzan toʻrtta qavatli turli balandlikdagi, diametri bir xil kostryullardan iborat boʻladi. Alyuminiy yoki sirlangan temirdan yasaladi. Eng tagidagi qavatga birinchi taom, ustidagilariga esa ikkinchi va uchinchi yeguliklar joylashtiriladi. Yigʻilgan toʻplamning ustidagisi qopqoq bilan yopiladi. Butun toʻplam qisqich va ikkita tutqich ustuni bilan birga mahkamlanadi. Odatda Bunday toʻplamlardan uzoq masofaga qatnovchi poyezdlar restoranlarida foydalanilgan. Ovchilar va sayyohlar harbiy qozonchalarga oʻxshash germetik qopqoqli yoki oval shaklidagi idishlardan foydalanadilar.

„Katta izohli lugʻat"ga koʻra *oshxona sudoklari* atamasi faqat koʻplikda ishlatiladi. GOST R 54868-2011 standartiga muvofiq sopoldan idishlardir. Atamalar va taʼriflarda, mahsulot sifatida oshxona sudoki birlikda aytiladi.

Yana qarang
-----------

* Kasaletka
* Lunch-box
* Marmit
* Bento

Manbalar
--------

1. 1 2   „Судки",*Краткая энциклопедия домашнего хозяйства* — 608 bet.
2. ↑  Gramota.ru
3. ↑  GOST R 54868—2011 Posuda keramicheskaya. Termini i opredeleniya

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikilugʻatda ***судок*** nomli maqola mavjud. |

Adabiyotlar
-----------

* „Судки",*Краткая энциклопедия домашнего хозяйства* — 608 bet.
* Sudki dlya perenoski piщi // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 492—493
* Sudki stolovie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 493—495
**Sudaporn Seesondee** (tugʻ. 1991-yil 4-oktyabr) — tailandlik bokschisi, 60 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Tailand terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarining bronza medali sovrindori. 2014 va 2018-yilgi Jahon chempionati, 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari gʻolibi.

Faoliyati
---------

Sudaporn Seesondee 60 kg gacha vazn toifasida mamlakat chempionatining besh karra gʻolibi (2010, 2012, 2015). 2014-yilda Koreya Respublikasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 60 kg boʻlgan vazn toifasida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida 60 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan edi. 2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 1/2 final uchrashuvida koreyalik sportchi O Yon Dji bilan uchrashib, 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, Jahon chempionati finaliga yoʻl oldi. Finalda u irlandiyalik sportchi Kellie Harrington 2:3 hisobida yutqazdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 60 kg vazn toifasida tailandlik sportchi yarim finalga qadar yetib bora oldi. Musobaqa davomida Ekvador, Hindiston va Buyuk Britaniya sportchilari nokautga uchradi. Yarim finalda u Kellie Harringtonga yutqazib, oʻyinlarning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Udi** (asl ismi Lyu Che) (mil. av. 156— 87) — Xitoy imperatori (mil. av. 140— 87); Gʻarbiy Xan sulolasidan. Taxtni Ud i (jangovar imperator) nomi bilan boshqargan. Nihoyatda qattiqqoʻl, qobiliyatli, shuhratparast va jangovar shaxe boʻlgan. Markaziy hokimiyatni mustahkamlash yoʻlida siyosiy, iqtisodiy, harbiy islohotlar oʻtkazgan. Mil. av. 127-yil zodagonlar yer mulklarini vorislar oʻrtasida taqsimlash haqida farmon chiqargan. Mamlakat hududini 14 okrugga taqsimlab, mahalliy hokimlarni nazorat qilib turish uchun u yerlarga yoʻriqchilarni joʻnatgan. Maʼmuriy lavozimlarni egallash uchun davlat imtihonlari topshirish tizimini joriy qilgan. Uning davrida konfutsiylikni rasmiy mafkuraga aylanish jarayoni yakunlangan. 40 yildan ortiq hozirgi Koreya, Vyetnam, Mongoliya hududlarida mavjud boʻlgan davlatlarga qarshi bosqinchilik urushlari olib borgan. Bu urushlar saltanat hududlarini ancha kengaytirgan, lekin Xitoyni zaiflashtirgan, mehnatkash xalq ommasi ahvolini keskin yomonlashtirgan. Hun xoqonligiga qarshi kurashda Gʻarbdagi davlatlar bilan ittifoq tuzish uchun Markaziy Osiyoga 2 marta Chjan Syanni elchi qilib yuborgan, uning hisoboti natijasida xitoyliklar ilk bor Oʻrta Osiyo xalqlari bilan tanishish imkoniga ega boʻlganlar. Ud i oʻz qoʻshinlarining jangovarlik imkoniyatlarini oshirish maqsadida Fargʻona (Dayyuan, Davan) otlarini sotib olmoqchi boʻlgan. Fargʻonaliklar bunga koʻnmagach, mil. av. 104-yil Li Guangli boshchiligida Fargʻonaga qoʻshin joʻnatgan. Birinchi yurishda Xitoy qoʻshinlari Oʻzgandan nariga oʻta olmagan. Mil. av. 101-yil Xitoy qoʻshini Fargʻona davlatining markazi — Ershi shahrini 40 kun qamal qilgan (qarang Ershi mudofaasi). Ud i qoʻshini Fargʻonani qoʻlga kirita olmagach, u bilan bitim tuzishga majbur boʻlgan boʻlsada Ud i buni gʻalaba deb baholagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sudan Airways** — Sudanning milliy yoʻlovchi tashuvchisi va Arab havo tashuvchilar tashkiloti aʼzosi.

Tarixi
------

Aviakompaniya 1947-yilda Sudan temir yoʻllari tomonidan mamlakatning temir yoʻl infratuzilmasi mavjud boʻlmagan hududlarida transport xizmatlarini tashkil etish uchun tashkil etilgan.

Sudan Airways Afrikadagi havo yoʻllari kompaniyasi hisoblanadi. Sudandagi 2011-yilgi voqealardan soʻng Sudan davlati katta boʻlgan sanksiyalarga duchor boʻldi, Gʻarb davlatlari va Amerika Qoʻshma Shtatlari tamonidan kiritilgan sanksiyalar Sudan Airways aviakompaniyasini ham chetlab oʻtmadi. 2012-yildan beri Sudan Airways Sudan hukumatiga tegishli. Shu sababli aviakompaniya AQSh sanksiyalari ostida qolgan.

Sudan hukumati 8 ta yangi Airbus samolyotini sotib olishni rejalashtirmoqda.

Galereya
--------

* McDonnell Duglas MD-83 McDonnell Duglas MD-83
* Airbus A300B4-622R Airbus A300B4-622R
* Airbus A320 Airbus A320
* Boeing 737 Boeing 737
* Yak-42 Yak-42
* Fokker 50 Fokker 50
* Duglas DC-8 Duglas DC-8
* Boeing 707 Boeing 707
* De Havilland kometasi De Havilland kometasi
* Lockheed L-1011 TriStar Lockheed L-1011 TriStar

Hodisalar
---------

2003-yil 8-iyulda Sudan Airways aviakompaniyasining SD139 reysi boʻyicha Boeing 737 samolyoti havoga koʻtarilganidan taxminan 15 daqiqa oʻtib halokatga uchradi. Halokatda barcha 117 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari halok boʻldi. Bu holat Sudan davlati tarixida qora kunlar hisoblanadi.

2007-yil 30-mart kuni aviakompaniya samolyoti Xartumga qoʻnishidan bir yarim soat oldin oʻgʻirlab ketilgan. Layner Liviya poytaxti Tripolidan uchgan. Xartumga qoʻngach, samolyotni oʻgʻirlagan shaxs Sudan razvedka xizmatlari tomonidan qoʻlga olingan edi. sudan mamlakatida nisbatan hayot tarzining notinchligi Sudan Airlines xizmatlarigacha taʼsir koʻrsatadi.

2008-yil 10-iyun kuni Sudan Airways aviakompaniyasining Airbus A310-324 samolyoti qoʻnish vaqtida uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va yonib ketdi, natijada 30 kishi halok boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „РСМД :: Обзор международной санкционной политики (ноябрь 2019)". 30-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2020-yil.
2. ↑  Rossiya podderjala snyatie odnostoronnix sanksiy s Sudana
3. ↑  „Nationalairline: Sudan Airways will acht Airbus-Jets kaufen | aeroTELEGRAPH". 30-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2020-yil.
4. ↑  „Terrorist zaxvatil samolyot Sudan Airways"[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка RBK, 30.03.2007
5. ↑  „ASN Aircraft accident Airbus A310-324 ST-ATN Khartoum-Civil Airport (KRT)". 29-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2020-yil.

Havolalar
---------

* Aviakompaniyaning rasmiy veb-sayti
**Udmurtlar** (eski nomi — votyaklar) — xalq, Udmurtiyaning tub aholisi (497 ming kishi). Umumiy soni 747 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Udmurt tilida soʻzlashadi. Dindorlari — pravoslavlar. U.ning etnogenezi VyatkaKama dare oraligʻida yashagan qad. qabilalar bilan bogʻliq. Mil. 1-mingyillik oxiri — 2-ming yillik boshida udmurt kabilalariga VolgaKama Bulgʻoriyasi sezilarli taʼsir koʻrsatgan. 16-asr oʻrtalariga qadar U. maʼmuriyhududiy birlikka ega boʻlmay, shim. U. Vyatka yerlari tarkibiga, jan. U. Qozon xonligi tarkibiga kirgan. Keyinchalik Rus davlati tarkibiga toʻla kirib, yagona boʻlib uyusha boshlagan. U. asosan, dehqonchilik, chorvachilik, ovchilik bilan shugullanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marina Gulbahoriy** (1989-yilda tugʻilgan) afgʻon aktrisasi boʻlib, u 2003-yilda suratga olingan *"Usama"* filmidagi bosh qahramon roli bilan xalqaro miqyosda shuhrat qozongan, u Tolibon yillarida oilasini boqish uchun oʻgʻildek kiyinishi va harakat qilishi kerak boʻlgan qiz rolini oʻynagan. .

Martaba
-------

Golbaharini afg'on kinorejissyori Siddiq Barmak Usama rolini ijro etgan, u uni Kobul ko'chalarida tilanchi sifatida aylanib yurgan. Film "Eng yaxshi xorijiy film" nominatsiyasida "Oltin globus" mukofotiga sazovor bo'ldi va Golbaxarining ijrosi ko'plab tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilindi, jumladan *, Arizona respublikasi* vakili Richard Nilsen, "Marina Golbaxarining aktyorligida hech qanday kamchilik yo'q" deb yozgan. ".

Golbahari 2012 yilda Qays Akbar Umar va Stiven Landriganning *"Kobulda Shekspir"* kitobida muhim o'rin tutadi. Kitob 2005-yilda Shekspirning *"Muhabbat mehnati yo‘qolgan"* dari tilida Kobulda, keyin esa keyingi yili Afg‘onistonning boshqa hududlarida namoyish etilgan spektakl haqida hikoya qiladi.

Shaxsiy hayot
-------------

Golbahari Afg'onistondagi kino sanoati bilan ham shug'ullanadigan va badavlat bo'lmagan Nurulloh Aziziyga uylangan .

Golbahari va uning eri hozirda Fransiyadagi boshpana panasida surgunda yashamoqda, chunki Golbahari Janubiy Koreya kinofestivalida boshini berkitmasdan suratga tushganidan keyin ko'plab o'lim tahdidlariga duchor bo'lgan.

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

* Molodist xalqaro kinofestivali (2003) *Usama* uchun "Eng yaxshi yosh aktyor" mukofoti

Manbalar
--------

1. ↑  "Marina Golbahari". Archived from the original on 2016-10-26. Retrieved 2016-06-22.
2. ↑  *Wagner, Thomas*. „Danger: girl at work". *The Age* (10-dekabr 2003-yil). Qaraldi: 4-noyabr 2015-yil. „Marina, whose beautiful smile is never seen on film, giggles, blushes and bows her head in embarrassment while talking to foreigners, even though she is now 15 and Barmak took her to a film festival in South Korea earlier this year.".
3. ↑  *Lee.* „Afghan actress urges Afghan women to keep working".  Associated Press (2-oktabr 2015-yil). — „...she said in an interview translated by her husband Noorullah Azizi, who works in movie and TV production in Afghanistan.". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2015-yil.
4. ↑  „Marina Golbahari".  Associated Press. — „...she said in an interview translated by her husband Noorullah Azizi, who works in movie and TV production in Afghanistan". 18-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2015-yil.
5. ↑  „Afghan Film Star in French Exile After Death Threats". *The Local*. Qaraldi: 5-may 2016-yil.
**Beniane -** (mustamlaka fransuz Bénian) — Jazoirning Mascara viloyatida joylashgan tuman. Beniane qadimgi Ala Miliaria oʻrnida joylashgan. Lotin katolik unvoniga sazovor boʻlgan sobiq episkopdir.

1998-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, tuman aholisi 4,530 kishini tashkil etgan.

Tarixi
------

Zamonaviy Beniane Rimning Mauretania Caesariensis viloyatidagi **Ala Miliaria** qadimiy shahriga to'g'ri keladi.

Bu katolik yepiskoplaridan biri Mensiusning yepiskoplik monastiri edi, uni Arian Vandal qiroli Xunerik 484-yilda Karfagenga chaqirib, keyin surgun qildi. XX asr boshlarida olib borilgan arxeologik qazishmalar Ala Milyariyada kuchli donatistlar mavjudligini, Nemessanus (404 - 422) va Donatus (taxminan 439-yil) ismli episkoplari borligini ko'rsatadigan yozuvlarni aniqladi.

### Titulga qarang

Endi turar joy episkopligi emas, Ala Miliaria bugungi kunda katolik cherkovi tomonidan 1933-yilda eparxiya nominal ravishda tiklanganidan beri titulli episkop ro'yxatiga kiritilgan.

Unda eng past (episkopal) darajadagi quyidagi amaldorlar bor edi:

* Titul episkopi Nikolas Laudadio, iyezuitlar (SJ) (1964.05.26 - 1969.04.01)
* Titul episkop Antoni Adamyuk (1970.06.06 - 2000.01.25)
* Titul episkop Rayner Klug (2000.05.23 -. .. ), Frayburg im Breisgau yordamchi episkopi (Germaniya)

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Titulli amaldagi bio-havolalari bilan GCatholic

1. ↑  Statoids
2. ↑  J. Mesnage, *L'Afrique chrétienne*, Paris 1912, p. 477
3. ↑  Auguste Audollent, v. *Ala Miliaria*, in *Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques*, vol. I, Paris 1909, coll. 1332-1334
4. ↑  Stefano Antonio Morcelli, *Africa christiana*, Volume I, Brescia 1816, p. 73
5. ↑  *Annuario Pontificio 2013* (Libreria Editrice Vaticana, 2013, ISBN 978-88-209-9070-1), p. 828
MORUA (Maurois) Andre (taxallusi; asl nomi Emil Erzog; 1885.26.7, El-byor — 1967.9.10, Parij) — fransuz yozuvchisi. Fransiya akademiyasi aʼzosi (1938-yildan). "Kamsuxan polkovnik Braml" (1918) va "Sergap doktor OTredi" (1922) romanlarida oʻzi ishtirok etgan Birinchi jahon urushidan olgan taassurotlarini aks ettirgan. "Bernar Kene" (1926), "Taqdir oʻyinlari" (1928), "Oilaviy davra" (1932), "Ona zamin" (1945) romanlari fransuz xalqi oliy tabaqasi xayoti haqida.

M. adabiytanqidiy esselari, tarixiy shaxslar haqidagi kitob va xotiralari bilan mashhur. U "Ariyel yoki Shelli hayoti" (1923), "Bayron" (1930), "Turgenev" (1931), "Leliya yoki Jorj Sand hayoti" (1952), "Olimpio yoki Viktor Gyugo hayoti" (1954), "Uch Dyuma" (1957), "Prometey yoki Balzak hayoti" (1965) singari asarlari bilan xorijiy adabiyotda biografik roman janriga tamal toshini qoʻygan. M. bu asarlarida mashhur kishilar hayoti va ijtimoiy faoliyati faktlaridan chetga chiqmagan holda ular haqida badiiylashtirilgan hujjatli roman yozish mumkinligini isbotlab berdi. M. oʻz qahramonlariga boʻlgan mehrli munosabatini ifodalash orqali adabiyotning insonsevarlik mohiyatining teranlashishiga qissa qoʻshdi.

M.ning "Chorshanba binafshalari" turkumidagi hikoyalari oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

* Memuari, M. 1970.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alla Valentinovna Dimchoglo** (tugʻ. 1961-yil 1- sentyabr, Moldova) — Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan murabbiy, badiiy gimnastika boʻyicha SSSR sport ustasi, oliy toifali murabbiy-oʻqituvchi, Soligorsk shahrining faxriy fuqarosi.

Biografiya
----------

Alla Valentinovna Dimchoglo 1961-yilda Moldova Respublikasining Bender shahrida tugʻilgan. Kishinyov pedagogika institutida tahsil olgan. 1978- yilda badiiy gimnastika boʻyicha SSSR sport ustasi unvonini himoya qilgan. 1984-yilda u Soligorsk shahriga koʻchib oʻtdi. U shaharda badiiy gimnastika boʻlimi ochish tashabbusi bilan chiqdi.

1990—2007-yillarda Alla Valentinovna „Salihorsk shahar SDUSHOR № 1" davlat muassasasida badiiy gimnastika kafedrasi katta murabbiy-oʻqituvchisi lavozimida ishlagan. 1994-yildan 2007-yilgacha u Minsk viloyatida badiiy gimnastika boʻyicha katta murabbiy-oʻqituvchi boʻlgan.

U Minsk viloyatining eng yaxshi murabbiyi deb topildi va AQShda boʻlib oʻtadigan „Atlanta-96" Olimpiya oʻyinlariga turistik yoʻllanma bilan taqdirlangan.

1999-yilda Alla Belarus Respublikasining milliy toifali sudyasi va Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan murabbiy unvonini oldi. 2006-yilda esa u Soligorsk shahrining faxriy fuqarosi boʻldi.

Alla Dimchoglo shogirdlari musobaqalarda muvaffaqiyatli qatnashdilar — ular Perfomans Cap turnirining Gran-prisini qoʻlga kiritdilar, Primorya jamoasining bir qismi boʻlishdi. Alla Valentinovna Sidneyda guruh mashqlarida 2 ta xalqaro toifadagi usta, 1 ta xizmat koʻrsatgan sport ustasi, 21 ta sport ustaligiga nomzod va 8 ta sport ustasini tayyorlagan. Shuningdek, u 1996 va 1997-yillarda guruh mashqlari boʻyicha Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori Anna Vorobyevaga murabbiylik qilgan, 1997—1998-yillarda Jahon kubogi va jahon chempionati gʻolibi Olga Valentinova, 1997- yilda Jahon kubogi va jahon chempionati gʻolibi, 1998-yil yakkaxon kikboksing dasturlarida Tatyana Kojevnikova, murabbiy Yekaterina Pavlova.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Сайт Солигорска". 5-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentabr 2017-yil.
2. 1 2 3 4 5  „Почетные граждане". 15-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentabr 2017-yil.
3. 1 2  „Почетные граждане Солигорска". 5-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentabr 2017-yil.
4. ↑  „Находский рабочий". 27-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyun 2022-yil.
5. ↑  Novosti Soligorska