**Braziliyada islom** — Braziliya Federativ Respublikasida islom dinining qanchalik tarqalganligi. Braziliya, asosan, nasroniylar mamlakati boʻlib, musulmonlar bu yerda juda kam. Islom dini afrikalik musulmon qullar orqali mintaqaga kirib kelgan.

Tarixi
------

Braziliya XVI asrda yevropalik mustamlakachilar tomonidan keltirilgan qullarning 37 foizi yoki qariyb 3 mln. nafarini qabul qildi. 1550-yillardan boshlab, portugallar mahalliy tub aholi soni keskin kamayib ketganligi va mehnatga layoqatli kishilar yetishmasligi tufayli Afrikadan qullar keltira boshladilar. Oʻz navbatida, Shimoliy Afrikada ham berber qaroqchilari tomonidan portugal kemalariga hujum qilinishi natijasida, hozirgi Jazoir hududlarida Lotin Amerikasidan kelgan kishilar asirga tusha boshlagan. 1570-yillarda Shimoliy Afrikada asirlikda boʻlgan portugal ruhoniysi Antonio Sosa Jazoir shahri eng koʻp amerikaliklarni saqlaganini yozib qoldirgan. 1835-yil yanvarda Braziliyaning Bahia viloyatida boʻlib oʻtgan musulmonlar isyoni natijasida musulmonlarga ham Braziliyada bir qancha huquq va erkinliklar berish kerakligi koʻrib chiqildi. Bahia qoʻzgʻoloni viloyat markazi Salvador shahrigacha yoyilib, mahalliy politsiya va afrikalik musulmon qullar oʻrtasidagi qurolli mojaroga aylandi. Garchi, isyon bostirilsa-da, u Lotin Amerikasidagi eng yirik isyon boʻlib qoldi. Braziliya hukumati ham ehtiyotkor boʻlib qoldi va katolik mazhabini majburan singdirishga urinishlarni bekor qildi.

Islom dini tarqalishiga asosiy omillar
--------------------------------------

Braziliyada musulmonlarning tarqalishiga ikkinchi sabab, Janubi-Sharqiy Osiyo va Yaqin Sharq mintaqasidan kelgan muhojirlardir. Hozirgi kunda Braziliyada Livan, Suriya, Indoneziya va boshqa mamlakatlardan kelgan 11 mln. musulmon yashaydi. Ularning eng katta guruhi San-Paulu shahrida joylashgan. Mamlakatga musulmon madaniyati ham katta taʼsir oʻtkazadi. Masalan, Braziliyada emg yitrik fast-fud tarmoqlari ichida „Habib’s" ikkinchi oʻrinni egallaydi („Habib’s" San-Pauluda 1988-yilda tashkil etilgan fast-fud tarmogʻi boʻlib, hozirda xodimlari soni 14 mingdan oshadi). Braziliyadagi toʻqimachilik sanoatini ham, asosan, suriyalik-livanlik immigrant savdogarlar boshqaradilar. San-Paulu shahar kengashida ham musulmon huquqshunos Muhammad Murod faoliya yuritadi. San-Pauludagi eng yirik masjid Avenida do Estado xiyobonida joylshgan.
Brzailiyada 150 dan ortiq masjidlar mavjud va ularning soni muntazam ortib bormoqda. Janubiy Amerikadagi boshqa yirik masjidlar singari ularni qurishda chet ellik musulmonlar va mahalliy badavlat musulmonlarning xizmatlari katta. Masalan, Avenida do Estado masjidi Yaqin Sharqdagi masjidlar tipida bunyod etilgan boʻlib, bu yerda qorixona va kutubxonalar ham mavjud.

Braziliyada musulmonlar tarqalishi
----------------------------------

Braziliayada musulmonlar, asosan, San-Paulu ba Parana shtatlarida yashaydi. Soʻnggi yillarda bu yerlarda islomni qabul qilgan minglab braziliyaliklar paydo boʻldi. Qur’oni Karimning 3 ta portugalcha tarjimasidan 2 tasini San-Pauludagi musulmonlar amalga oshirishdi. 1990-yillardan beri musulmonlar masjidlar qurishdan tashqari, kutubxonalar, madaniyat saroylari, sanʼat markazlari va mahalliy gazetalar tashkil etishda ham faol boʻlib kelmoqda.

1956-yilda janubiy afrikalik musulmon Ismoil Xatiya Kampinas shahrida masjid qurdiradi. Shahardagi 50 ga yaqin musulmon oilalar birdamligini saqlash maqsadida, masjidda ular uchun diniy ilmlardan saboq ham beradi. Hozida Kampinas masjidi islom markaziga aylantirilgan, u Braziliya arxitekturasining koʻrki hamda braziliyalik musulmonlarning yirik tayanchi hisoblanadi.

Havolalar
---------

```
P Forsythe, David (27 August 2009). Encyclopedia of Human Rights, Volume 2. Oxford University Press. p. 187. ISBN 978-0195334029.
[dead link][full citation needed]
```