**SHAYX ABDUGʻANI ABDULLAEV** (1928 – yil, 28-apreli Oltiariq – 1999 y Toshkent) – imom-xatib, jurnalist va dinshunos olim.

***Tarjimai holi***
-------------------

Abdugʻani Abdullaev (Shayx Abdugʻani Abdulloh) 1928 yilning 28 aprelida Fargʻona viloyatining Oltiariq tumani Oltiariq qishlogʻida dunyoga kelgan. 1945-1950 yillarda Mir Arab madrasasida tahsil oladi, biroq 1951 yildagi ilk bitiruvchilar bilan birga diplom ololmaydi.

Faoliyati
---------

U 1954-1957 yillarda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy nazoratida turli vazifalarda ishlaydi. Bu yerda Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon, Shayx Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon, Ismoil maxdum Sottiev kabi zamonasining mashhur ulamolari bilan birga xizmat qiladi va ularning eng munosib shogirdlaridan biri sifatida taniladi. U 1957-1961 yillarda diniy idora rahbariyatining tavsiyasi bilan Misrning Al-Azhar universitetida taʼlim olib qaytadi. Tirishqoqligi, tinimsiz harakati va oʻtkir zakovati tufayli arab, fors, ingliz, rus va turk tillarini oʻrganadi va barcha jahon dinlarining haqiqiy bilimdoni boʻlib yetishadi.

Arab mamlakatlaridagi diniy taʼlim jarayonlarini yaxshi oʻrgangan Shayx Abdugʻani Abdulloh 1961-1965 yillarda oʻzi  taʼlim olgan Mir Arab madrasasida talabalarga tafsir, aqoid, fiqh fanlaridan dars beradi. Shu asnoda oʻzi ham 1963- 1964 oʻquv yilining oxirida Madrasa bitiruvchilari bilan birga imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirib, shahodatnoma oladi. U talabalar bilan suhbatlashib charchamaydigan, ularni uxroviy ilmlar bilan birga dunyoviy ilmlarni barobar oʻrganishga daʼvat etadigan inson boʻlgan. 1965 yili Shayx Abdugʻani Abdulloh O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazoratiga mas’ul kotib etib ishga tayinlangan.

1989-1992 yillarda Toshkent viloyati bosh imom-xatibi boʻlib, xizmatini davom ettirdi.

1992 yilda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo'mita tashkil etilganda Abdugʻani Abdulloh uning birinchi raisligiga munosib koʻrildi va 1995 yilga qadar sidqidildan mehnat qildi. 1995 yilda O‘MI huzurida ochilgan Xalqaro Islom tadqiqot markazining tamal toshini qoʻyish, unga birinchi direktor boʻlish ham Shayx Abdugʻani Abdullohga nasib etdi. 1997-1999 yillarda esa OʻMI raisi oʻrinbosari boʻlib ishladi.

Shayx Abdugʻani Abdulloh koʻplab yirik xalqaro anjumanlarda ingliz, arab, fors, rus, dariy tillarida ilmiy maʼruzalar qilgan, maqolalari deyarli barcha musulmon davlatlarida chop etilgan. U diniy ilmlar taraqqiyoti yoʻlidagi xizmatlari uchun Al-Azhar universitetining "Buyuk xizmatlari uchun" mukofoti bilan taqdirlangan. U oʻzining chuqur bilimi bilan olimlar orasida „tirik qomus" nomini olgan.

Vafoti
------

Shayx Abdugʻani Abdullaev 1999 yili Toshkentda juma kunida uyda kitob mutolaa kilib oʻtirib, jon taslim qilgan. Toshkentdagi Shayx Zayniddin qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------



1. ↑  *O’zbekiston ziyoratgohlari va qadamjolari*, Uchinchi kitob. Toshkent viloyati va toshkent shahri. Toshkent, "Turon Zamin-Ziyo", 2015. — 356 bet. ISBN ISВN 978-9943-335-74-5.
2. ↑  *«O‘zbekiston ulamolari»* Mas’ul muharrirlar: Usmonxon ALIMOV va Baxtiyor BOBOJONOV:. «Movarounnahr», 2015 yil — 496 bet. ISBN \_978-9943-12-324-3.