**Vytautas Kevin Gerulaitis** (1954-yil 26-iyul — 1994-yil 17-sentyabr) amerikalik professional tennischi edi. 1975-yilda Gerulaitis Sandy Mayer bilan hamkorlikda Wimbledonda erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. U 1977-yilda oʻtkazilgan ikkita Avstraliya Ochiq turnirining birida erkaklar oʻrtasidagi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi (Gerulaitis dekabr oyida boʻlib oʻtgan turnirda gʻolib chiqdi, Rosko Tanner esa yanvar oyidagi turnirda gʻolib chiqdi).

Yoshligi
--------

Gerulaitis 1954-yil 26-iyulda Nyu-Yorkning Bruklin shahrida litvalik immigrantlar oilasida tugʻilgan va Kvins shtatidagi Xovard -Bichda oʻsib, ulgʻaygan. U Kvinsdagi arxiyepiskop Molloy oʻrta maktabida oʻqigan va uni 1971-ilda uni tamomlagan. U Kolumbiya universitetining Kolumbiya kollejida 1975-yil sinfida oʻqigan va oʻsha paytdanoq tennis bilan shugʻullanish uchun oʻqishni tashlagan. Gerulaitis „Litvalik sher" laqabini oldi. Uning singlisi Ruta ham professional tennischi edi. Ikkala aka-singilning ham ona tili litva edi.

Karyerasidagi yorqin voqealar
-----------------------------

Gerulaitis Pitsburg uchburchagini 1975-yilda Pitsburgdagi Civic Arenada TeamTennis boʻyicha jahon chempioni unvoniga olib chiqdi. Gerulaitis „Uchburchaklar" tarkibida 1974-yildan 1976-yilgacha oʻynagan. U 1977-yilda liganing Indiana Loves franshizasida ham oʻynagan.

Gerulaitisni 1977-yildan 1983-yilgacha Fred Stolle boshqargan.

Shuningdek, u 1975-yilda Wimbledonda erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. U 1977 va 1978-yillarda Wimbledonda yakkalik bahslarida yarim finalchi boʻlgan. 1977-yilda u Wimbledon yarim finalida oʻzining yaqin doʻsti va mashgʻulot sherigi Byorn Borgga 6-4, 3-6, 6-3, 3-6, 8-6 hisobida yutqazib qoʻydi, bu oʻyin keyinchalik oʻn yillikning eng buyuklaridan biri deb topildi.

1977-yilda Gerulaitis Avstraliya Ochiq chempionatida karerasidagi eng muhim unvonni qoʻlga kiritdi, u besh setda erkaklar oʻrtasidagi finalda Jon Lloydni magʻlub etdi.

1978-yilda Gerulaitis yil yakuni boʻyicha WCT finalida Eddi Dibbsni 6-3, 6-2, 6-1 hisobida magʻlub etib, Jahon chempionati tennis turnesi uchun gʻolib chiqdi. 1978-yilga kelib, u erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida dunyoda uchinchi oʻrinni egalladi.

1979-yilda Gerulaitis AQSh ochiq chempionatida erkaklar oʻrtasidagi finalda Nyu-Yorklik hamkasbi Jon Makenroga toʻgʻridan-toʻgʻri yutqazdi. U 1979-yilda Devis kubogini qoʻlga kiritgan Qoʻshma Shtatlar jamoasi aʼzosi edi. U finalda ikkita yakkalik „rezina" gʻalaba qozondi, chunki AQSh Italiyani 5: 0 hisobida magʻlub etdi.

Gerulaitis 1980-yilda Fransiya ochiq chempionati finalida Byorn Borgga toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻlgach, oʻzining uchinchi Grand Slam „Katta dubulgʻa" finaliga chiqdi.

1981-yil fevral oyida Gerulaitis yarim finalda Jimmi Konnorsni magʻlub etganidan soʻng finalda Jon MakEnroni magʻlub etib, yulduzlar bilan toʻldirilgan Toronto Indoor taklifnoma turnirida gʻolib chiqdi.Faoliyati davomida Gerulaitis 25 ta yuqori darajadagi yakkalik va sakkizta juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. Uning karerasidagi eng yuqori yakkalik reytingi 1978-yil 27-fevralda dunyoda 3-oʻrinni egalladi

  

Gerulaitis oʻzining juda tez qoʻllari bilan toʻrda va oʻzining ajoyib kortlarni qamrab olishi bilan mashhur edi. 1985-yilda Gerulaitis Bobbi Riggs bilan birlashdi va mashhur *Jinslar jangidan* keyin ayol oʻyinchilarga qarshi kurash olib bordi. Biroq, Gerulaitis va Riggs Martina Navratilova va Pam Shrayverga qarshi juftlik oʻyinida magʻlub boʻlgach, qisqa umr koʻrdi. U 1986-yilda professional turneni tark etdi va 1988 va 1994-yillarda AQSh tarmogʻida muntazam tennis sharhlovchisi boʻlgan.Gerulaitis, Samprasning murabbiyi Tim Gullikson oilaviy taʼtilda boʻlgan Rimda 1994-yilda Italiya ochiq chempionatida Pit Samprasga murabbiylik qilgan. Sampras finalda Boris Beckerni toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi.

Oʻlimi
------

1994-yil 17-sentyabrda Nyu-Yorkning Sautgempton shahridagi doʻstining uyiga tashrif buyurganida, notoʻgʻri oʻrnatilgan basseyn isitgichi Gerulaitis uxlab yotgan mehmonxonaga uglerod oksidi gazining kirib kelishiga sabab boʻldi va bu uning uglerod oksidi bilan zaharlanishidan oʻlimiga sabab boʻldi. Gerulaitis oʻsha kuni kechqurun soat 19:00 da kechki ovqatga kela olmadi va uning jasadini ertasi kuni mehmon uyiga borgan xizmatkor ayol topdi. Gerulaitisning qoldiqlari Nyu-Yorkning Farmingdeyl shahridagi Sent-Charlz qabristoniga dafn qilindi .Ehtiyotsizlikdan odam oʻldirish boʻyicha jinoiy ayblovlar keyinchalik hovuz mexanikiga va u ishlagan kompaniyaga nisbatan qoʻzgʻatildi. U ham, kompaniya ham 1996-yil oktyabr oyida oqlangan. Hakamlar aʼzolari Gerulaitisning oʻlimidan bir necha kun oldin isitish moslamasini ishlab chiqaruvchi texnik oʻzgartirishlar kiritganligi va hatto egzoz trubkasi uzunroq boʻlgan taqdirda ham, uglerod oksidi (rangsiz va hidsiz) konditsionerning shamollatish teshigiga tortilishi mumkinligi toʻgʻrisida guvohlik berishdi. past haroratlarda havodan zichroqdir. Gerulaitlar oilasining advokati Artur M. Lyuksenberg Gerulaitisning onasi va singlisi hukm adolatli ekanligiga ishonishlarini aytdi va u sud jarayonida bergan koʻrsatmalari „biz har doim bilgan narsamizni tasdiqladi, deb aytdi. bu masalada boshqa koʻplab odamlar ishtirok etadilar." Gerulaitlar oilasi 2002-yilga kelib oʻzlarining fuqarolik ishlari boʻyicha ayblanuvchilarning bir qismi bilan maxfiy kelishuvga erishdilar

Grand Slam (Katta dubulgʻa) finallari
-------------------------------------

### Yakkalik: 3 (1 ta unvon, 2 ikkinchi oʻrin)

| Natija | Yil | Chempionat | Qoplama | Raqib | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gʻalaba | 1977-yil | Avstraliya ochiq chempionati | Oʻt | Birlashgan Qirollik John Lloyd | 6-3, 7-6 (7-1), 5-7, 3-6, 6-2 |
| Yoʻqotish | 1979-yil | US Open | Qattiq | Qoʻshma Shtatlar John McEnroe | 5-7, 3-6, 3-6 |
| Yoʻqotish | 1980-yil | Fransiya ochiq | Loy | Shvetsiya Björn Borg | 4-6, 1-6, 2-6 |

Yakkalik bahslar xronologiyasi
------------------------------

Andoza:Performance key

Sport faoliyatidagi finallari
-----------------------------

### Yakkalik: 56 (26 unvon, 30 ikkinchi oʻrin)

### Juftlik: 20 (8-12)

| Natija | No. | Yil | Turnir | Sherik | Raqib | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gʻalaba | 1. | 1974 | Roanoke, US | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Yangi Zelandiya Ian Crookenden
Yangi Zelandiya Jeff Simpson | 7-6, 6-1 |
| Magʻlubiyat | 1. | 1974 | Little Rock, US | Janubiy Afrika Bob Hewitt | Jürgen FassbenderKarl Meiler | 0-6, 2-6 |
| Gʻalaba | 2. | 1974 | Salt Lake City, US | Qoʻshma Shtatlar Jimmy Connors | Kolumbiya Iván Molina
Kolumbiya Jairo Velasco Sr. | 2-6, 7-6, 7-5 |
| Magʻlubiyat | 2. | 1974 | Oslo, Norway | Qoʻshma Shtatlar Jeff Borowiak | Karl Meiler
Pokiston Haroon Rahim | 3-6, 2-6 |
| Gʻalaba | 3. | 1975 | Roanoke, US | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Ispaniya Juan Gisbert
Ruminiya Ion Ţiriac | 7-6, 1-6, 6-3 |
| Gʻalaba | 4. | 1975 | Wimbledon, London | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Birlashgan Qirollik Colin Dowdeswell
Avstraliya Allan Stone | 7-5, 8-6, 6-4 |
| Magʻlubiyat | 3. | 1976 | Indianapolis WCT, US | Qoʻshma Shtatlar Tom Gorman | Qoʻshma Shtatlar Robert Lutz
Qoʻshma Shtatlar Stan Smith | 2-6, 4-6 |
| Gʻalaba | 5. | 1976 | Boca Raton, US | Qoʻshma Shtatlar Clark Graebner | Qoʻshma Shtatlar Bruce Manson
Qoʻshma Shtatlar Butch Walts | 6-2, 6-4 |
| Gʻalaba | 6. | 1976 | Fort Worth WCT, US | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Qoʻshma Shtatlar Eddie Dibbs
Qoʻshma Shtatlar Harold Solomon | 6-4, 7-5 |
| Magʻlubiyat | 4. | 1976 | Charlotte WCT, US | Qoʻshma Shtatlar Gene Mayer | Avstraliya John Newcombe
Avstraliya Tony Roche | 3-6, 5-7 |
| Magʻlubiyat | 5. | 1976 | South Orange, US | Ruminiya Ilie Năstase | Qoʻshma Shtatlar Fred McNair
Qoʻshma Shtatlar Marty Riessen | 5-7, 6-4, 2-6 |
| Magʻlubiyat | 6. | 1977 | Masters Doubles WCT, New York | Italiya Adriano Panatta | Hindiston Vijay Amritraj
Qoʻshma Shtatlar Dick Stockton | 6-7, 6-7, 6-4, 3-6 |
| Gʻalaba | 7. | 1977 | Brisbane, Australia | Qoʻshma Shtatlar Bill Scanlon | Avstraliya Mal Anderson
Avstraliya Ken Rosewall | 7-6, 6-4 |
| Gʻalaba | 8. | 1978 | Birmingham WCT, US | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Janubiy Afrika Frew McMillan
Qoʻshma Shtatlar Dick Stockton | 3-6, 6-1, 7-6 |
| Magʻlubiyat | 7. | 1978 | Philadelphia WCT, US | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Janubiy Afrika Bob Hewitt
Janubiy Afrika Frew McMillan | 4-6, 4-6 |
| Magʻlubiyat | 8. | 1978 | Richmond WCT, US | Qoʻshma Shtatlar Sandy Mayer | Janubiy Afrika Bob Hewitt
Janubiy Afrika Frew McMillan | 3-6, 5-7 |
| Magʻlubiyat | 9. | 1980 | Monte Carlo, Monaco | Qoʻshma Shtatlar John McEnroe | Italiya Paolo Bertolucci
Italiya Adriano Panatta | 2-6, 7-5, 3-6 |
| Magʻlubiyat | 10. | 1980 | Sydney Outdoor, Australia | Qoʻshma Shtatlar Brian Gottfried | Avstraliya Peter McNamara
Avstraliya Paul McNamee | 2-6, 4-6 |
| Magʻlubiyat | 11. | 1981 | Frankfurt, Germany | Qoʻshma Shtatlar John McEnroe | Qoʻshma Shtatlar Brian Teacher
Qoʻshma Shtatlar Butch Walts | 5-7, 7-6, 5-7 |
| Magʻlubiyat | 12. | 1985 | Rotterdam, Netherlands | Avstraliya Paul McNamee | Chexoslovakiya Pavel Složil
Chexoslovakiya Tomáš Šmíd | 4-6, 4-6 |

Xotira
------

Litvaning poytaxti Vilnyus shahrida Vitas Gerulaitis memorial tennis markazi ochildi. Shuningdek, Vilnyusdagi koʻchaga uning nomi berilgan. Birkenhead guruhining Half Man Half Biscuit qoʻshigʻining *An Outbreak of Vitas Gerulaitis* qoʻshigʻi, ularning 1991-yilgi *McIntyre, Treadmore va Devitt* albomidagi, shuningdek, qiyshiq boʻlsa ham, oʻyinchiga ishora qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sports of The Times; 'Weʼve Lost Another of Our Kids', *The New York Times*, September 20, 1994. Accessed November 3, 2007.
2. ↑  *Sachare.* „Roar, Lion Roar: Spectator Heralds Columbia's Greatest Athletes". *Columbia College Today*. Qaraldi: 1-sentabr 2021-yil.
3. ↑  „Read 'em and Leap".  People (19-noyabr 1979-yil). Qaraldi: 14-may 2008-yil.
4. ↑  *Araton.* „In the court of the ultimate tennis playboy". *The Independent* (4-mart 2010-yil). Qaraldi: 12-noyabr 2018-yil.
5. ↑  „Classic Matches: Borg v Gerulaitis". *BBC Sport*.
6. ↑  *Finn, Robin*. „Tennis Greats Call Gerulaitis A Friend First". *The New York Times* (20-sentabr 1994-yil). Qaraldi: 5-sentabr 2008-yil.
7. ↑  Gerulaitis died of Carbon monoxide poisoning, *Philly.com*, September 20, 1994.
8. ↑  *Rather.* „Acquittal In Death Of Gerulaitis". *The New York Times* (5-oktabr 1996-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2018-yil.
9. ↑  *Fried.* „Following Up". *The New York Times* (16-iyun 2002-yil). Qaraldi: 1-mart 2021-yil.
10. ↑  „Gerulaitis v. Recreational Concepts". *casetext.com* (1-iyul 2002-yil). Qaraldi: 1-mart 2021-yil.
11. ↑  „GB's trip into the unknown". *BBC News* (23-sentabr 2009-yil).

Video
-----

* *Klassik Wimbledon oʻyini: Gerulaitis vs Borg* faqat doimiy xona, DVD chiqish sanasi: 2006-yil 31-oktyabr, Ish vaqti: 180 daqiqa, ASIN B000ICLR8O .

Havolalar
---------

* Vitas Gerulaitis Xalqaro tennis federatsiyasi saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash