**Lebyaji tumani** 1939-yili tashkil topgan, Pavlodar viloyatining janubiy-sharqida joylashgan va janubiy-sharqida rossiyaning Oltoy oʻlkasi bilan, shimolida Sherbaqti tumani bilan chegaradosh, gaʼrbda tuman chegarasi Irtish orqali oʻtadi. Tuman maydoni 806,1 ming km2. Pavlodar shahrigacha oraliq masofa 120 km.
Tuman markazi — Aqqu qishlogʻi.

Geografik sharoiti
------------------

Shimolida Pavlodar va Sherbaqti tumanlari bilan, sharqida — Oltoy oʻlkasi bilan, janubida — Sharqiy Qozogʻiston viloyati bilan, gʻarbida — May tumanlari bilan chegaradosh. Tuman hududidan Pavlodar — Semey avtomobil yoʻli oʻtadi.

Iqlimi
------

Tuman iqlimi jiddiy kontinentalli. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −17º-18 °C, iyulniki — +20º+21 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori 250–300 mm tashkil qiladi.

Aholisi
-------

Tuman aholisining milliy tarkibi (2010-yil 1-yannvar):

* qozoqlar — 11 306 kishi (80,9 %)
* ruslar — 1 582 kishi (11,32 %)
* ukrainlar — 215 kishi (1,54 %)
* olmonlar — 241 kishi (1,72 %)
* tatarlar — 200 kishi (1,43 %)
* chechenlar — 123 kishi (0,88 %)
* boshqirdlar — 59 kishi (0,42 %)
* beloruslar — 65 kishi (0,46 %)
* boshqalr — 181 kishi (1,29 %)
* Umumiy — 13,972 kishi (100,00 %)

Tarixi
------

Tuman Qozoq KSR Oliy Kengash Prezidiumining 1939-yilgi 16-oktabrdagi farmoniga binoan Lebyaji qishlogʻi markazi bilan Besqaragʻay, Qaganovich va Pavlodar tumanlarini kengaytirish natijasida tashkil topgan. Qozoq KSR Oliy Kengash Prezidiumining 1963-yilgi 2-yanvardagi farmoni bilan Lebyaji tuman tarqatildi, uning hududi esa Pavlodar tumanining tarkibiga qoʻshildi. Qazaq KSR Oliy Kengash Prezidiumining 1964-yilgi 31-dekabrdagi farmoniga binoan Lebyaji tumani qayta tashkil topdi. Qozogʻiston Respublikasining 1992-yilgi 18-dekabrdagi „Semey yaderli poligonidagi yaderli tajribadan zarar koʻrgan fuqorolarga ijtimoiy himoyalash haqidagi" qonunga muofiq tuman radiatsiyali xavfli hudud hisoblanadi.

Hududiy boʻlinishi
------------------

Tuman tarkibida 11 qishloq bor: Lebyaji, Baymoʻlda, Jambul, Qazin, Qizilagʻash, Kizilasker, Mayqaragʻay, Malibay, Shaqi, Sharbaqti, Yamishevo.

Taʼlim
------

Tuman hududida 27 ta bilim beruvchi mahkamalar bor, shulardan 1 maxsus oʻrta, 18 oʻrta, 4 asosiy, 1 boshlangʻich, 3 maktab yoshigacha. Shu jumladan 6 filiali bor 305 kishi ishlaydigan bolalar-yosh oʻspirimlar sport maktabi bor.

Tibbiyot
--------

Tibbiyot obʼektlari 24, uning 1 markaziy tuman kasalxonasi, 1 silga qarshi kasalxona, 8 shifokorlik ambulatoriya, 14 tibbiyot punkti.

Madaniyat
---------

Tuman boʻyicha 18 madaniyat obʼektlari, 24 kutubxona va 1 „Bulaq" kompleksi faoliyat yuritadi.
„Aqqu kuyi" tuman nashri chiqadi. (1940-yildan buyon).

Taniqli shaxslar
----------------

Ijtimoiy mehnat qahramonlari:

* B.Aydarxanov,
* J.Jangʻojin,
* B. Ospanov,Uaqap Sizdiqov, Q. Sharbaqbaev

Manbalar
--------

1. 1 2  *Департамент статистики Павлодарской области*, 2013-04-06da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-11-12
2. ↑  „Pavlodar viloyatining telefon kodlari". 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-dekabr 2013-yil.
3. ↑  „Почтовые индексы Казахстана". 17-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-noyabr 2012-yil.
4. ↑  *Departament statistiki Pavlodarskoy oblasti*, 2013-04-06da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-11-12

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Flag of Kazakhstan Pavlodar viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Pavlodar** |
|  |
| Tumanlari | 
Aqtoʻgʻay  • Bayanavul  • Irtish  • Jelezin  • Lebyaji  • May  • Pavlodar  • Qashir  • Uspen  • Sherbaqti | 
 |
|  |
| Viloyat ahamiyatiga ega shaharlar | 
Aqsu  • Ekibastuz  • Pavlodar |

 |