**Sayyida Zaynab masjidi** (arabcha:  ) — Suriyaning Damashq shahrining janubiy chekkasida, Sayyida Zaynab shahrida joylashgan masjid. O'n ikki shia an'analariga ko'ra, masjidda Ali va Fotimaning qizi hamda Islom payg'ambari Muhammadning nabirasi Zaynabning qabri joylashgan. Ismoiliy shia an'analariga ko'ra, Zaynabning qabrini Misrning Qohira shahridagi xuddi shu nomdagi masjidga qo'yishgan. Qabr 1980-yillardan boshlab Suriyadagi o'n ikki diniy tadqiqotlar markaziga va musulmon dunyosidagi o'n ikki shia musulmonlarining ommaviy ziyoratgohiga aylantirilgan. Tashrif buyurishlarning eng yuqori cho'qqisi odatda yozda sodir bo'ladi. Qabr joylashgan hududdagi hozirgi masjid 1990-yilda bunyod etilgan.

Texnik xususiyatlari
--------------------

Sayyida Zaynab ziyoratgohi Damashqning janubida joylashgan bo'lib, mazkur hudud Al-Sayyida Zaynab deb ataladi. Bu joy Damashq shahrining Rif viloyati tarkibiga kiradi. Ziyoratgoh binosi kvadrat rejali katta hovlidan iborat. U gumbaz va ikkita baland minorani o'z ichiga oladi. Minoralar, hovli va ayvonlarning devorlari eronlik rassomlar tomonidan koshinlar bilan bezatilgan, ziyoratgohning tomi va devorlari ichkaridan sirlangan, gumbazning tashqi tomoniga tilla suvi yugurtirilgan. Hovlining sharqiy tomonida kichik hovlili Zaynabiy namozxona binosi qurilgan. Muqaddas ziyoratgohning shimoliy tomonida ham yaqinda yangi hovli barpo etildi. Ba'zilar bu ziyoratgohni mo'jizaviy maskan sifatida ham ko'rishadi. 

Ziyoratgoh XIV asrdan boshlab Murtadaning oilasi ( arabcha: ) himoyasiga olingan.[ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">iqtibos kerak</span>* ] Moliyaviy jihatdan, ziyoratgoh 1979-yildan keyin asosan Eron hukumati tomonidan moliyalashtirilgan. Oilaning moliyaviy sarmoyasini hisobga olgan holatda, ziyoratgoh va namozxonning mafkuraviy yo'nalishi Oyatulloh Xomonaiyga ergashgan bo'ladi. Livan Hizbullohi ziyoratgohda bir nechta plakat va to'plamlarni namoyish etgan.

Sayyida Zaynab ziyoratgohi va uning atrofidagi qabristonlarda Sayid Mohsin Amin Ameliy, Sayyid Husayn Yusuf Maki Ameli kabi bir qancha shia olimlari va taniqli shaxslar dafn etilgan. 1979-yilgi islom inqilobining eronlik mafkurachisi Ali Shariatiy, o‘limidan oldin Muhammadning avlodi va Imom Alining suyukli qizi Zaynab binti Ali hovlisiga dafn etilishini orzu qilgan edi. Uning ziyoratgohi Sayyida Zaynab masjidida joylashgan bo'lib, ko'plab eronlik ziyoratchilar tomonidan muntazam ravishda ziyorat qilinadi.

Tarixi
------

2008-yil 27-sentyabrda masjidga olib boruvchi chorrahada bomba o'rnatilgan avtomobilga hujum uyushtirilgan, natijada 17 kishi halok bo'lgan.

2012-yil 14-iyun kuni shaharda bomba o‘rnatilgan xudkush mashinasiga hujum uyushtiriladi va 14 nafarga yaqin kishi og‘ir yaralandi[ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">iqtibos kerak</span>* ]

2012-yil yozining oʻrtalaridan buyon shaharcha qoʻshni sunniy shaharlardagi qurolli jangarilar tomonidan ko'plab hujumlarga uchragan. Bir qator shia va hukumatparast oilalar Damashq janubidagi uylaridan haydab chiqarilgan hamda Sayyida Zaynabga boshpana izlab kelgan. Asosan shialar istiqomat qiladigan bu shaharchada otishmalar tez-tez sodir bo'ladi, shaharning turli joylariga tasodifiy raketalar tushishi odatiy holga aylangan.

2016-yilning 31-yanvarida ziyoratgoh yaqinidagi Koa-sodhda hududidagi uchta portlashda kamida 70 kishi halok bo‘lgan. Yana kamida 110 kishi portlashlar natijasida yaralangan, bu hodisaga avtomobillarga o'rnatilgan bombalar sabab bo'lgan.

2016-yilning 21-fevralida, yanvar hujumlaridan bir oy o‘tmay, yana bir qator portlashlar amalga oshirilib, ularning oqibatida 130 dan ortiq odam halok bo‘lgan, 180 kishi yaralangan.

2022-yil 21-maydagi *Times of Israel* gazetasining tvitterdagi akkauntida, Isroilning Suriyadagi harbiy harakatlariga tayanib quyidagini: "Zarba Damashq janubidagi Sayyida Zaynab chekkasidagi obyektlarni nishonga olgan" ligini iddao qilingan. 

2023-yil 27-iyul kuni Sayyida Zaynab ziyoratgohi yaqinidagi Kou Sudan ko‘chasida taksi yonida turgan mototsikl portlab, kamida 6 kishi halok bo‘lgan va yana 23 kishi jarohatlangan.

Galereya
--------

Yana qarang
-----------

* Shia Islomidagi eng muqaddas joylar
	+ Bob as-Sag'ir
	+ Sayyida Ruqayya masjidi

Manbalar
--------

1. ↑  *Matthiesen, Toby*. „Syria: Inventing a Religious War". The New York Review of Books (12-iyun 2013-yil).
2. 1 2  „درباره حرم حضرت زینب(س)". *hajj.ir*.
3. ↑  Edith Szanto „Contesting Fragile Saintly Traditions: Miraculous Healing among Twelver Shi‘is in Contemporary Syria",*. Politics of Worship in the Contemporary Middle East: Sainthood in Fragile States* Andreas Bandak:. Leiden, the Netherlands: Brill, 2013 — 33–52 bet.
4. 1 2  Sabrina MERVIN, « Sayyida Zaynab, Banlieue de Damas ou nouvelle ville sainte chiite ? », Cahiers d'Etudes sur la Méditerranée Orientale et le monde Turco-Iranien [Online], 22 | 1996, Online since 01 March 2005, connection on 19 October 2014. URL :
5. ↑  „Syria condemns Damascus car bombing as "cowardly terrorist act"". Xinhua (27-sentyabr 2008-yil). Qaraldi: 27-sentyabr 2008-yil.
6. ↑  *Aji, Albert*. „Car bomb kills 17 in tightly controlled Syria". Associated Press (27-sentyabr 2008-yil). Qaraldi: 27-sentyabr 2008-yil.
7. ↑  „Suicide car explosion kills 8 and wounds 15 in Sayeda Zainab". *Syrian Observatory For Human Rights*. Qaraldi: 31-yanvar 2016-yil.
8. ↑  „Deadly blast near Syria shrine". *BBC News*.
9. ↑  „Several killed in blasts near Syria Sayyida Zeinab shrine". *El Arabiya*.
10. ↑  *amar.* „Nearly 200 people killed in six explosions at Sayeda Zeinab and Zahraa • The Syrian Observatory For Human Rights" (en-US). *The Syrian Observatory For Human Rights* (23-fevral 2016-yil). Qaraldi: 28-iyul 2023-yil.
11. ↑  „explosions rock syrian capital in alleged israeli airstrikes". *Time of Israel*.
12. ↑  *m.eyon.* „Six citizens killed, 23 others injured in terrorist explosion in Damascus countryside" (en-US). *Syrian Arab News Agency* (27-iyul 2023-yil). Qaraldi: 28-iyul 2023-yil.

Havolalar
---------

* Media related to Sayyidah Zaynab Mosque at Wikimedia Commons