**Mariya bint Shamʼun**, **Mariya al-Qibtiyya** nomi bilan mashhur (arabcha: ), **Mariya Qubtiyya** yoki **Meri Kopt** (637-yilda vafot etgan) misrlik bo'lib, u singlisi Sirin bilan birga 628-yilda islom payg'ambari Muhammadga Misrning Iskandariya gubernatori Muqavqis tomonidan sovg'a sifatida yuborilgan. U va uning singlisi qul edi. U umrining qolgan qismini Madinada o'tkazdi va u yerda Islomni qabul qildi va Muhammad(s.a.v) bilan birga yashadi va u yerda Ibrohim ismli o'g'il tug'di. O'g'li go'dakligida o'ladi va u deyarli besh yildan keyin vafot etdi.

Biografiya
----------

Hijriy 6-yilda (milodiy 627-628) Muhammad alayhissalom Yaqin Sharqning buyuk hukmdorlariga maktublar yozib, yakkaxudolik e’tiqodining davom etishini uning yakuniy xabarlari bilan e’lon qilib, hukmdorlarni qoʻshilishga taklif qilgani aytiladi. Ba'zi maktublarning taxminiy matnlari Muhammad ibn Jarir at-Tabariyning "*Tarixi "Payg'ambarlar va podshohlar" asarida mavjud*. Tabariyning yozishicha, *al-Muqavqis* ismli Misr hokimiga vakil yuborilgan. Mariya qul bo'lib, uning elchilarining Iskandariya hokimini Islomga taklif qilishiga javoban Muhammad(s.a.v)ga xayrixohlik sovg'asi sifatida taqdim etilgan.

Tabariy Mariyaning Misrdan kelgan voqeasini shunday hikoya qiladi:

> Bu yili Hotib b. Abu Balta`a Muqavqisdan Mariya va uning singlisi Sirinni, urgʻochi xachirini Duldul va eshagini [[Yofurni] olib qaytib keldi. ]] va kiyim-kechak toʻplamlari. Ikki ayol bilan Muqavqis amaldor yuborgan edi, ikkinchisi esa ular bilan qoldi. Xotib ular bilan kelishidan oldin ularni musulmon bo'lishga taklif qilgan edi, Mariya va singlisi ham shunday qilishdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularni Ummu Sulaym bt. Milxan. Mariya chiroyli edi. Payg'ambar singlisi Sirinni Hasan ibn. Sobit va unga Abdurrahmon ibnni tug'di. Hasson.
> 
> 

Ibrohim alayhissalomning oʻlimidan Muhammad yigʻlab yubordi.

Rayhana binti Zayd singari, tarixchilar va olimlar o'rtasida Mariya Muhammadning xotini bo'lganmi yoki kanizak bo'lib qolganmi, degan bahs-munozaralar mavjud. Uning kanizak ekanligidan dalolat shundaki, u Muhammadga o'g'lini tug'ganida ozod qilingan.

> Ibn Abbos raziyallohu anhu aytadilar: «Mariya Ibrohimni tugʻganda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uni oʻgʻli ozod qildi», dedilar. Bayrut:7-jild, 505; 8-jild, 215; Ibn Hazm buni "sahih as-sanad" va "jayyid as-sanad" deb atagan. qarang, al-Fasi, Ibn al-Qatton, *Bayan al-vahm va ihom fi kitob al-ahkam*, (Riyod: Dar at-Tayba, 1997) 2-jild, 84-86 – ammo, Ubaydulloh b. Abu Ja'far al-Kinoniy rivoyat qiladilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibrohimning onasi Mariyaga: «O'g'ling seni ozod qildi», dedilar. *, (Bayrut: DKI, 2003) 21788-hadis</ref>*
> 
>

Yana qarang
-----------

* Oisha binti Abu Bakr
* Arab bo'lmagan sahobalar ro'yxati

Manba
-----

1. ↑  Ibn Ishaq, *The Life of Muhammad*, p. 499.
2. ↑  Ibn Ishaq, *The Life of Muhammad*, p. 653.
3. ↑  al-Tabari, Abu Jafar*. The History of al-Tabari, Volume 9: The Last Years of the Prophet*. SUNY Press — 141 bet.
4. ↑  Tabariy, b. 131.
5. ↑  „Sahih Bukhari".  Sunnah.com. Qaraldi: 14-sentabr 2018-yil.
6. ↑  *In Search of Muhammad* Bennett:. A&C Black, 1998 — 251 bet. ISBN 9780304704019.
7. ↑  Fred James Hill*. A History of the Islamic World*. Hippocrene Books, 2003 — 24 bet. ISBN 9780781810159.
8. ↑  David S. Powers*. Muhammad Is Not the Father of Any of Your Men: The Making of the Last Prophet*. University of Pennsylvania Press, 2011 — 8 bet. ISBN 9780812205572.
9. ↑  *Akbar.* „Maria, the Copt: Prophet Muhammad's Wife or Concubine?" (en-US). *ICRAA* (10-avgust 2018-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2019-yil.
10. ↑  Schacht, J.; al-Andalusi, Ibn Hazm; Haqqi, Mamduh (1957-12-31). „Haccat al-wada'". *Oriens*. 10-jild, № 2. 400-bet. doi:10.2307/1579716. ISSN 0078-6527. JSTOR 1579716.

Adabiyotlar
-----------

* Ibn Ishoq, tarjimasi A. Guillaume (1955). *Muhammad hayoti*. Oksford universiteti matbuoti.
* Tabariy (1997). jild. "*Tarix ar-rusul va al-muluk* "ning 8-bandi. Nyu-York davlat universiteti matbuoti.
* Ibn Sa'd *Muhammadning sirasi*.
* SeekersHub, Faraz Rabboniy


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Muhammadning ahli ayollari |
| --- |
|  |
| 
* Xadicha bint Xuvaylid (595–620)
* Sauda bint Zama (620–632)
* Oysha (620–632)
* Hafsa bint Umar (625–632)
* Zaynab binti Xuzayma (626–627)
* Ummu Salama (627–632)
* Zaynab binti Jahsh (627–632)
* Juvayriya bint al-Horis (628–632)
* Safiyya bint Huyayy (628–632)
* Ummu Habiba (629–632)
* Maymuna bint al-Horis (629–632)
* Rayhona binti Zayd (627–631)
* Mariya al-Qibtiya
 | 
 |

 |