„Isroil", Gulbenkian kutubxonasida, Quddusning arman kvartalida
**Kutubxona mushuklari** butun dunyo boʻylab jamoat kutubxonalarida yashaydigan uy mushuklaridir. Mushuklarning kutubxonalar bilan aloqasi oʻrta asrlardan to hozirgi kungacha davom etgan. Zamonaviy kutubxona mushuklari kino va adabiyotda ham namoyish etilgan.

Tarixi
------

Mushuklar va kutubxonalar oʻrtasidagi munosabatlar koʻp asrlikdir. Oʻrta asrlardagi monastir yozuvlari mushuklar qimmatbaho qoʻlyozmalarni yeyishi mumkin boʻlgan kalamushlarni nazorat qilish uchun oʻrta asr monastirlarida saqlanganligini koʻrsatadi.

Zamonaviy misollar
------------------

1745-yilda rus imperatori Yelizaveta oʻz sudiga mushuklarni tashish toʻgʻrisida buyruq chiqardi. Bu mushuklarning avlodlari hozir Davlat Ermitaj muzeyida yashaydi. Oʻn toʻqqizinchi asrda Britaniya hukumati mushuklarni saqlaydigan kutubxonalarga, ular kemiruvchilarni kitoblardan uzoqroq tutishlarini tushunib, tovon toʻlagan.

Kutubxona mushuklari kitoblar va filmlar qahramonlari sifatida paydo boʻlgan, oʻz muassasalari oldida toshda abadiylashtirilgan va baʼzilariga muassasa kengashida lavozim berilgan. Koʻpgina mushuklar marketing va jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha yuqori darajadagi professional rollardan bahramand boʻlishadi.

Kutubxonalar va mushuklar oʻrtasidagi munosabatlar baʼzida bahsli. Bir holatda, "Amerikalik nogironlar toʻgʻrisida "gi qonunni buzganliklarini daʼvo qilgan allergiya bilan ogʻrigan patronlarning xavotirlariga asoslanib, mushukni kutubxonadan olib tashlashga urinishlar boʻlgan. Olib tashlashning yana bir sababi kutubxona mushukining xizmat hayvonlariga munosabati edi. Kutubxona mushuki Nyu-Yorkdagi Putnam vodiysidagi muassasadan olib tashlanganida, muassasa moliyaviy zarar koʻrdi. Jamiyatning ikki aʼzosi olib tashlanganidan shunchalik xafa boʻlishdiki, ular oʻzlarining vasiyatnomalaridan kutubxonaga berilgan vasiyatlarni oʻchirib tashladilar va bu potentsial daromaddan 80 000 dollar yoʻqotishdi.

Kutubxona mushuklarini yaratish, hurmat qilish va eʼtirof etishni ragʻbatlantirish uchun 1987-yilda tugatilgan „Kutubxona mushuklari jamiyati" tashkil etilgan. Jamiyat oʻz mushuklari haqida maʼlumot almashadigan oʻnlab aʼzo kutubxonalarni oʻz ichiga olgan va ular haqida axborot byulletenini nashr etgan.

*Mushuklar, kutubxonachilar va kutubxonalar antologiyasi: Mushuklar jamiyati kutubxonasi uchun insholar va kitoblar haqida* bu munosabatlarni oʻrganib chiqdi. Kutubxona mushuklarining hayotini "*Kitoblardagi mushuklar: Kutubxona mushukining sarguzashtlari* "nomli filmni suratga olgan hujjatli rassom Gari Roma oʻrgangan. Roma veb-saytiga koʻra, butun dunyo boʻylab 800 dan ortiq kataloglangan kutubxona mushuklari mavjud. Katalog shuni koʻrsatadiki, ularning koʻplari oʻshandan beri vafot etgan.

Bundan tashqari, mushuklar koʻpincha Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi mustaqil kitob doʻkonlarida topiladi.

Foydali tomonlari
-----------------

Kutubxona mushuklari mehmonlar bilan doʻstlashish, kutubxonachilarning maʼnaviyatini oshirish, oʻqish va savodxonlik dasturlarini ilhomlantirish uchun ishlatilgan, Mushuklar marketing kampaniyalari uchun ham foydali boʻlishi mumkin va koʻpincha oʻz kutubxonalari uchun, xususan, ijtimoiy tarmoqlarda reklama yaratish uchun ishlatiladi. Mushukning borligi homiylar va kutubxonachilar uchun qulay muhit yaratishi va kundalik stressni engillashtirishi mumkin, lekin odatda bezovta qiluvchi baland tovushlarsiz boshqa hayvonlar (masalan, itlar) chiqarishi mumkin. Mushuklarning umumiy mustaqil tabiati kutubxonaning intellektual muhitiga ham mos kelishi mumkin, chunki ular kam taʼminlanadi va kutubxonalarga tez-tez tashrif buyuradigan, boshqa tarzda band boʻlgan intellektual shaxslarga mos kelishi mumkin.

Mashhur misol
-------------

Dewey Readmore Books, ehtimol, eng mashhur kutubxona mushukidir. U Ayova shtatidagi Spenser jamoat kutubxonasida 19 yil yashagan. Oʻlimidan soʻng u haqida kitob, keyinchalik esa bir qancha keyingi kitoblar nashr etildi.

Yana qarang
-----------

* Hayvonlar yordamida davolash
* Antrozoologiya
* Bodega mushuk
* Kema mushuki

Maʼlumotnomalar
---------------

1. 1 2 3  *Noriyuki, Duane*. „In the Wonderland of Libraries Are Cats Like Alis". *Los Angeles Times* (18-fevral 2002-yil). Qaraldi: 20-iyun 2013-yil.
2. ↑  „The scholar and his cat, Pangur Bán". *www.ling.upenn.edu*. Qaraldi: 17-aprel 2022-yil.
3. ↑  „Cats, get off the page! - Medieval manuscripts blog". *blogs.bl.uk*. Qaraldi: 18-iyul 2019-yil.
4. 1 2 3  *Kagamaster.* „History of Library Cats". *Cat Fancy*.  BowTie, Inc.. 2-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2013-yil.
5. ↑  *McGrane, Sally*. „Russia’s Museum Cats." (en). *The New Yorker* (25-sentabr 2012-yil). Qaraldi: 22-fevral 2021-yil.
6. 1 2 3 4 5  „Wesleyan's Library Cats".  Wesleyan College. 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2013-yil.
7. ↑  Kelley, Michael (17 May 2013). "Send Me Your Library Cats". *Library Journal* **05**. Archived from the original on 2018-06-12.. Qaraldi: 20 June 2013. Kutubxona mushugi]]
8. ↑  Korbelik, Jeff (13 November 2012). „What is a cat?". *Lincoln Journal Star*. Retrieved 8 August 2013.
9. ↑  Davies, Richard. „A Catalog of Bookstore Cats" Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).. *AbeBooks*. Retrieved 8 August 2013.
10. ↑  „KittyWanKenobi | Sandman Books". *www.sandmanbooks.com*. Qaraldi: 12-avgust 2021-yil.
11. ↑  Kroski, E. (2014). „A quick guide to library cats". *Open Education Database* (OEDb). Retrieved 29 March 2015.
12. ↑  *Mieszkowski, Katharine*. „The love that dare not bark its name". *Salon* (12-fevral 2009-yil). Qaraldi: 7-iyul 2013-yil.
13. ↑  *Black.* „Made for Each Other". *On Earth*. 16-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2013-yil.
14. ↑  *Roach, John*. „How science measures up cats and dogs". *NBC News* (29-iyul 2010-yil). Qaraldi: 7-iyul 2013-yil.
15. ↑  *Rich, Motoko*. „Iowa Library's Cat Has a Rich Second Life as a Biography". *The New York Times* (4-aprel 2007-yil). Qaraldi: 20-iyun 2013-yil.

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* Pacini, Daniela (2009 yil yozi). „Toʻsiqlarni buzish: jamoat kutubxonalarida itlar va mushuklar" Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-06-09).. *Axborot fakulteti har chorakda* (Toronto universiteti) **1** (3). ISSN 1925-9107.
* Stivens, Norman D. (2004). „Myeo: Birinchi kutubxona mushuki" (satirik). Molesworth instituti. (Konnektikut universiteti). Qogʻoz 48.