**EPC** (daninglizcha: *Engineering, procurement and construction*) qurilish sohasida shartnoma tuzish usulidir.

Tavsif
------

EPC shartnomasidan foydalanganda pudratchi quyidagilarni amalga oshiradi:

* Muhandislik (muhandislik) — tadqiqot, loyihalash va muvofiqlashtirish ishlari;
* Xarid qilish (xarid qilish) — butun loyihani amalga oshirish uchun materiallar va uskunalarni tanlaydi va sotib oladi;
* Qurilish (qurilish) — qurish, montaj qilish va ishga tushirishni amalga oshiradi.

Baʼzi hollarda pudratchi EPC shartnomasi boʻyicha narxlarni belgilash bilan birga ish jadvaliga rioya qilish, shuningdek , byudjetni bajarish xavfini oʻz zimmasiga oladi. Bunday holda, agar subpudratchilar narxlarni oʻzgartirsa yoki shartnomaga kiritilmagan ish yoki xarajatlar yuzaga kelsa, pudratchi bunday xarajatlarni oʻzi qoplaydi. Bunday hollarda, butun EPC shartnomasining narxi pudratchi tomonidan buyurtmachiga bitta (bir martalik) miqdorda eʼlon qilinadi.

EPC shartnomasining turlari ham bor — masalan, „EP" — pudratchi faqat „E" va „P" bosqichlarini bajaradi va qurilish mijoz tomonidan mustaqil ravishda amalga oshiriladi.

Pudratchi va buyurtmachining majburiyatlari
-------------------------------------------

EPC shartnomasi tuzilgandan soʻng, pudratchi shartnomada koʻrsatilgan shartlarga muvofiq loyihani amalga oshirish uchun javobgar boʻladi. EPC pudratchisi, oʻz tavakkalchiligi ostida, loyihaning turli qismlarini amalga oshirish uchun subpudratchilar va materiallar va uskunalar yetkazib beruvchilarni jalb qilishi mumkin. Ish bosqichlarini tugatgandan soʻng, buyurtmachi pudratchiga toʻlangan avanslarni olib tashlagan holda, tegishli ish haqini toʻlaydi.

Loyihalar muvaffaqiyatli yakunlanadi, agar mijoz:

* shartnomada moliyalashtirish rejasini belgilaydi;
* shartnomada ishning asosi va sifat darajasini belgilaydi;
* shartnomada ishning bosqichlari va muddatlarini belgilaydi;
* jarimalar miqdorini va ularni qoʻllash shartlarini aniq belgilaydi

Agar pudratchi quyidagilarni amalga oshirsa loyihalar muvafaqqiyatli hisoblanadi.

* EPC shartnomasining tegishli shartlarini subpudratchilar va etkazib beruvchilarga oʻtkazadi;
* Belgilangan muddatlar va bosqichlarni saqlaydi
* Xatolarga yoʻl qoʻymaslik va ularni bartaraf etish zarurati uchun ishlarning bajarilishini diqqat bilan kuzatib boradi.

Narxni belgilovchi omil
-----------------------

EPC shartnomasi mijozini tanlashning asosiy argumenti shartnoma narxini belgilashdir. Agar mijoz shartnomani amalga oshirish bosqichida aralashsa va shartnomaga oʻzgartirishlar kiritsa, narxlar, muddatlar, sifat va xavflarga tegishli tuzatishlar kiritilgan holda bunday oʻzgartirishlarni kiritish tartibi taqdim etilishi kerak.

Mijoz javobgarligi
------------------

Loyihani muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun mijoz tajribali EPC pudratchisini tanlashi kerak. Shu bilan birga, mijoz shartnomani amalga oshirishning asosiy bosqichlarini oʻz yoki jalb qilingan mustaqil mutaxassislar yordamida tekshirishi shart.

Yana qarang
-----------

* Qurilish muhandislikgi
* EPCM

Eslatmalar
----------

foydalanilgan adabiyotlar

1. ↑  *Loots, Phil; Nick Henchie.* „Worlds Apart: EPC and EPCM Contracts:Risk issues and allocation" (PDF).  Mayer Brown (1-noyabr 2007-yil). 22-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2009-yil.