recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Al-Jomeʼ As-Sahih** — Islomda ishonchliligi jihatidan Qur’ondan keyingi ikkinchi manba boʻlib hisoblangan A. J.s Imom Buxoriyning shuhratini olamga taratgan asar hisoblanadi. Musannif uni yozish uchun umrining oʻn olti yilini sarf etgan.

Imom Buxoriy bu asarni yaratishiga ustozi Ishoq ibn Rohavayhning tashviqi va oʻzining koʻrgan tushi sabab boʻlgan. Oʻzining yozishicha, u tushida Muhammadni koʻradi. Taʼbirchilarga uning bu tushi paygʻambar hadislarini har xil yolgʻon va shubhalardan tozalab toʻplashiga ishora ekanini aytadilar.

Imom Buxoriy oʻzi yod bilgan olti yuz ming hadisdan sahihlarini va sanadi Muhammadga yetib boradiganlarini tanlab, ularni jamlashga jazm etgan. Al-Jomeʼ As-Sahihning yozilishi turli davrlarda va turli hududlarda davom etgan. Imom Buxoriy biror hadisni oʻz toʻplamiga kiritishdan oldin oʻsha hadis matni va sanadini, sanad silsilasidagi roviylarning ishonchlilik darajasini tekshirgan va sanadning paygʻambargacha yetib borishiga ahamiyat bergan.
Kitobning „Jomeʼ" deb nomlanishiga sabab, ahli hadislar tomonidan toʻrt fanga boʻlib oʻrganilgan va har bir fan boʻyicha alohida kitob tasnif qilingan. Ular: Sunnat,Tafsir, Siyrat, Zuhd va raqoiq fanlari. Imom Buxoriy A. J.s.da mazkur fanlarning barchasiga tegishli hadislarni jamlagan. A. J.s.ga 7275 ta kiritilgan hadis Muhammad ibn Fuodga koʻra, yetti ming besh yuz oltmish uchtadan iborat. Mazkur asarni toʻqson mingga yaqin talaba Imom Buxoriyning oʻz ogʻzidan tinglagan. Ulardan Muhammad ibn Yusuf Firabriy va Ibrohim ibn Maʼqil Nasafiy kabi asar rivoyat qiluvchilar yetishib chiqdi. A. J.s.as.i dunyoda eng koʻp tadqiq etilgan asarlardan biridir. Unga bitilgan sharhlarning eng mashhurlari quyidagilar: Hofiz ibn Hajar Asqaloniy (vaf. 852/1448)ning „Fath al-boriy fi sharhi Sahih al-Buxoriy", Badriddin Muhammad Ayniy (vaf. 855/1451)ning „Umdat al-qoriy sharhi sahih al-Buxoriy".

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 27-28. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nikolay Aleksandrovich Dobrolyubov** [1836.24.1(5.2), Nijniy Novgorod - 1861.17(29).11, Sankt-Peterburg] - rus adabiyotshunosi, publitsist, Peterburgdagi Bosh pedagogika institutini tamomlagan (1857). 1856-yildan vaqtli matbuotda ilk maqolalari eʼlon qilingan. 1857-yildan "Sovremennik" jurnalning rahbarlaridan biri, jurnalning "Hushtak" ("Svistok") hajviy boʻlimi muharriri (1859). Dobrolyubovning asosiy tadqiqotlari, taqrizlari, maqolalari "Sovremennik"da chop etilgan. 1860-yil may, 1861-yil iyul oyiga qadar chet ellar (Fransiya, Italiya)da davolanadi. Dobrolyubov butun umrini inqilobiy yoʻnalishdagi gʻoyani targʻib qilishga bagʻishladi. Asarlarida ham, ijtimoiy faoliyati davomida ham monarxiya tuzumini, krepostnoylik huquqini, aslzodalarga xos boʻlgan liberalizmni qoraladi va dehqonlar inqilobi gʻoyasini ilgari surdi. U. N. Chernishevskiy bilan 19-asr oʻrtalarida Rossiyadagi inqilobiy harakatning gʻoyaviy rahnamosi boʻldi. Dehqonlar sotsializmi tarafdori si-fatida kapitalistik ijtimoiy-iqtisodiy, sarmoyaga asoslangan tuzumni ayovsiz tanqid ostiga oldi. Dobrolyubov oʻz maqolalarida jamiyat tarixi mehnatkashlar bilan sarmoyadorlar oʻrtasidagi kurash tarixidan iborat, tarixiy taraqqiyotni xalq belgilaydi, shaxsning tarixdagi oʻrnini ham inkor etib boʻlmaydi, deb hisoblaydi. Aslida, u falsafiy idrok etilgan borliq gʻoyasini qoʻllab-quvvatlaydi, idealizmni, dinni tanqid qiladi. Estetika asoslari toʻgʻrisida asarlar yaratgan. Adabiyot va adabiyotshunoslik realistik tamoyillarga suyanishi lozimligini taʼkidlagan. "Jaholat saltanati", "Oblomovchilik nima?", "Qachon haqiqiy kun keladi?", "Jaholat saltanati ichra nur" (1859—60) kabi tadqiqotlarida ruslarning hayotida va adabiyotida yangi shaxs — arbob, kurashchan qahramon paydo boʻlishi gʻoyasini ilgari surgan. Hajviy sheʼrlarida ijtimoiy ziddiyatlarni, zulm ostida ezilgan xalq hayotini tasvirlaydi, dehqonlar in-qilobini quvvatlaydi ("Olenin tobuti ustidagi oʻylar", "Rozentalga" va boshqalar). D. pedagogika masalalari toʻgʻrisida ham asarlar yozgan ("Tarbiya jarayonida obroʻ-eʼtiborning ahamiyati", 1857; "Butun Rossiyaga xos boʻlgan xom xayollar...", 1858 va boshqalar).

Manbalar
--------

* Tanlangan adabiytanqidiy maqolalar, T. 1954.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Xaim Katz, 2023
**Xaim Katz** (ivritcha: *חיים כץ* jins. 1947-yil 21-dekabr, Germaniya)-isroillik siyosatchi. Isroil farovonlik vaziri .

Biografiyasi
------------

Katz Germaniyada tugʻilgan va 1949-yilda ikki yoshida Isroilga koʻchib kelgan. Oʻrta taʼlimni Givatayimdagi Ort kasb-hunar maktabida tamomlagan. U Isroil mudofaa kuchlarida xizmat qilgan va praporshchik darajasiga ko‘tarilgan.

1983-yilda aviatsiya sanoati ishchilari kengashi aʼzosi va muhandis-texnik xodimlar kasaba uyushmasi vakolatxonasi rahbari etib saylandi. Chaim Katzning bu lavozimdagi asosiy yutugʻi aviatsiya sanoatida ishlaydigan barcha muhandis va texnik xodimlarni (3600 kishi) butun Isroil texnik ishchilar kasaba uyushmasiga kiritish edi.

1993-yilda u Aviatsiya sanoati xodimlarining Butun Isroil tashkiloti kotibi etib tayinlandi. U bir nechta yirik firmalarning direktorlar kengashi aʼzosi edi.

1997-yil avgust oyida u Isroil futbol assotsiatsiyasi rahbariyatiga aʼzo etib saylandi.

2009-yilgi saylovlar oldidan Katz Likuddagi praymerizda 14 -oʻrinni egalladi. U 2009, 2013 va 2015, 2022-yillarda Knessetga saylangan.

2015-yil 14-mayda yangi hukumat tasdiqlangach, u Isroil ijtimoiy taʼminot vaziri lavozimini egalladi.

Chaim Katz uylangan va uch farzandi bor. Shohamda yashaydi, ibroniy va ingliz tillarini biladi.

Knessetdagi lavozimlar
----------------------

### 15-Knessetdagi lavozimlar

* „Milliy tibbiy sug‘urta to‘g‘risida"gi qonunning ijrosi va moliyalashtirilishini tekshirish bo‘yicha parlament komissiyasi aʼzosi
* Fan va texnologiya komissiyasi aʼzosi
* Mehnat, farovonlik va sogʻliqni saqlash komissiyasi aʼzosi

### 16-Knessetdagi lavozimlar

* Mehnat, farovonlik va sogʻliqni saqlash komissiyasi raisi
* Moliyaviy komissiya aʼzosi

### 17-Knessetdagi lavozimlar

* Turli muassasalarda pensiya toʻlash muammosi boʻyicha quyi qoʻmita raisi
* Mehnat, farovonlik va sogʻliqni saqlash komissiyasi aʼzosi
* Moliyaviy komissiya aʼzosi

### 18-Knessetdagi lavozimlar

* Mehnat, farovonlik va sogʻliqni saqlash komissiyasi raisi
* Moliyaviy komissiya aʼzosi

Manbalar
--------

* Kats, Xaim (rus.) (angl. ivr.) na sayte knesseta
* Kats na sayte Bibi Netanyaxu[*sayt ishlamaydi*] (nedostupnaya ssilka)
**Charles Samuel Addams** (talaffuzi: *Charlz Samyuel Addmas*; 1912-yil 7-yanvar 1988-yil 29-sentyabr) — amerikalik rassom.

Hayoti
------

Charles Samuel Addams 1912-yil 7-yanvarda Nyu-Jersi shtatining Vestfild shahrida tugʻilgan. U bolaligini Summit prospektida oʻtkazdi, keyin oilasi bilan koʻchib ketdi, ammo 1920-yilda Addams oilasi Elm koʻchasida Viktoriya davri uslubida qurilgan uyda 1947-yilgacha uzoq vaqt yashadi.

Oʻrta maktabda Charles oʻzining koʻplab komikslarini aks ettiruvchi The Weather Vane jurnalini nashr eta boshladi. Maktabni tugatgach, u bir yil Colgate universitetida oʻqidi. Keyin u Pensilvaniya universitetiga oʻqishni davom ettirdi va keyinchalik Nyu-Yorkdagi Markaziy sanʼat maktabini tamomladi.

### Ish faoliyati

1933-yildan 1939-yilgacha Charles Addams Colliers va TV Guide, Life jurnallari uchun koʻplab komikslar chizgan, ammo uning orzusi nufuzli *The New Yorker* jurnalida ishlash edi. 1935-yildan boshlab Charles oʻzining komikslarini muharrirga yuborishni boshladi va ular yuqori baholandi. Birinchi komiks „Men Skatesimni unutdim" deb nomlangan. 1938-yilda The New Yorker jurnalida chiqdi. Unda changyutkich sotuvchisi o‘z mahsulotini vayrona, tashlandiq qasrda yashovchi ayolga sotishga urinayotgani tasvirlangan. Bu hali nomi nomaʼlum xonim haqidagi birinchi komiks boʻlib, keyinchalik u Mortisia nomini oldi. 1940-yilda „Skier Downhill" multfilmlari silsilasidan soʻng Charles Nyu-Yorkerga doimiy ishga taklif qilindi, rassomning orzusi ushaldi. U umrining oxirigacha jurnal tahririyatida ishlagan va 1300 dan ortiq komikslar chizgan.

### Qiziqarli fakt

Charles oʻz vasiyatnomasida uning oʻlimidan keyin Addams oilasi boshqa joyda efirga uzatilmasligini taʼkidlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Macabre Cartoonist Charles Addams Dies" (English) (30-sentabr 1988-yil). 14-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nikolay Ivanovich Kuznetsov** (1911.14.7, Sverdlovsk viloyati — 1944.9.3, Lvov viloyati) — razvedkami, Ikkinchi jahon urushi Qahramoni (1944, vafotidan soʻng). Nemis tilini mukammal bilganligi tufayli, nemis fashist bosqinchilari bosib olgan Rovno va Lvov shaharlarida oʻzini nemis ofitseri deb koʻrsatib, muhim maʼlumotlarni qoʻlga kiritgan va qoʻporuvchilik operatsiyalarini bajargan. Kuznetsov nemis generalini oʻgʻirlab, bir necha taniqli gitlerchi arboblarni oʻldirgan. Kuznetsov ukrain millatchilari tomonidan yoʻq qilingan. Rovno, Lvov, Boratin qishlogʻi va tugʻilgan yerida K.ning haykali oʻrnatilgan. Rovno shahrida Kuznetsov uy-muzeyi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Charga-Strauss sindromi** yoki **Charga-Strauss sindromi** yoki **poliangiit bilan eozinofil granulomatoz** (eng. Charga-Strauss sindromi — turli organlarning rivojlanishidagi patologiyalar bilan tavsiflangan kam uchraydigan kongenital autoimmun kasallik hisoblanadi. U genetik mutatsiya (CHD7 genining mutatsiyasi) natijasida yoki tashqi omillar taʼsirida rivojlanadi. Kasallik birinchi marta 1951-yilda Jeykobom Churgom va Lottoy Shtraus[en] tomonidan „allergik granulomatoz" sifatida tasvirlangan. Alohida kasallik sifatida sindrom 1990-yilda ajratilgan. Kasallikning chastotasi 1 million kishiga 2 dan 8 tagacha uchraydi. Erkaklar va ayollarning kasallanishida gender farqlari yoʻq hisoblanadi. Kasallik taxminan 38-49 yoshda namoyon boʻla boshlaydi. Sindromning rivojlanishi uch bosqichdan oʻtadi. Dastlabki bosqichda allergik namoyishlar rivojlanadi: rinit, sinusit, pichan isitmasi, bronxial astma va giyohvand moddalarga nisbatan intolerans. Ikkinchi bosqichda gipereozinofil sindrom rivojlanadi, u klinik jihatdan Loeffler sindromi, eozinofil pnevmoniya va eozinofil gastroenteritda namoyon boʻladi. Uchinchi davrda tizimli vaskulit belgilari paydo boʻladi.

Yana qarang
-----------

* Vaskulyit

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑  „Churg-Strauss syndrome - Symptoms and causes" (en). *Mayo Clinic*. 19-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-sentabr 2020-yil.
3. ↑  *The Gale Encyclopedia of Medicine*, 3-е изд. Thomson Gale — 894 bet. ISBN 1-4144-0485-9.

Havolalar
---------

* Klinik limfologiya markazi[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)
**Nikolay II va Aleksandr I Karageorgievich ibodatxona-yodgorligi** (*shuningdek* **, toj kiygan shahidlar xotirasiga bagʻishlangan ibodatxona yodgorligi**) — 1936-yilda Xarbinda (Manchukuo) meʼmor M. M. Oskolkov loyihasi boʻyicha arxiyepiskop Nestor (Anisimov) tashabbusi bilan Rossiya imperatori Nikolay II va 1934-yilda oʻldirilgan Yugoslaviya qiroli Aleksandr I sharafiga qurilgan yodgorlik. Nestor cherkovni „rus tavbasi va qaygʻusining moyi" deb atagan. Chapel Battalionnaya koʻchasi, 24-uyda, „Hamma qaygʻu chekayotganlarning quvonchi" ikonasi maʼbadida (Mehribonlik uyi panjarasida) joylashgan edi.

Tarixi
------

Chapelning birinchi loyihasining muallifi N. K. Rerich edi, ammo bu loyiha saqlanib qolmagan. 1935-yil 17-aprelda qurilish qoʻmitasi ibodatxonani yaratish ustida ish boshladi. Cherkovning yotqizilishi Nikolay II ning tugʻilgan kuni 6-mayda boʻlib oʻtdi. 28-iyul kuni, Muqaddas knyaz Vladimirni xotirlash kuni gumbazga tantanali ravishda xoch koʻtarildi.

1936-yil 17-mayda cherkov muqaddas qilindi. Qurilishda emigratsiya faol qoʻllab-quvvatlandi: Nikolay Lvovich Gondatti, ataman Grigoriy Mixaylovich Semyonov, generallar Aleksey Proklovich Baksheev va Veniamin Veniaminovich Rychkov. Oʻsha paytda u dunyodagi birinchi va yagona tuzilma edi. Xitoyda kommunistik hokimiyat oʻrnatilishi bilan baʼzi tasvirlar olib tashlandi va 1950-yillarning oʻrtalariga kelib, ular pasayishni boshladi va „madaniy inqilob" paytida yoʻq qilindi. Endi uning oʻrnida etti qavatli turar-joy binosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „СВЯТИТЕЛЬ ИОНА ХАНЬКОУСКИЙ". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-fevral 2013-yil.
2. ↑  „Елей русского покаяния и скорби". 12-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2013-yil.
3. ↑  „ЧАСОВНЯ-ПАМЯТНИК ИМПЕРАТОРУ НИКОЛАЮ II И ЮГОСЛАВСКОМУ КОРОЛЮ АЛЕКСАНДРУ I. Харбин, Китай". 7-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2013-yil.

Havolalar
---------

* Imperator Nikolay II va Yugoslaviya qiroli Aleksandr I uchun ibodatxona yodgorligi. Xarbin, Xitoy
* Rus tavba va qaygʻu moyi
**Nikolay Grigoryevich Karaxan** (1900.17.5, Togʻli Qorabogʻ muxtor viloyati — 1970.18.6, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq rassomi (1950). 1908 yildan Oʻzbekistonda. Turkiston oʻlka rassomlik maktabida taʼlim olgan (1918—21). Toshkent rassomlik bilim yurtida dars bergan (1925—41). Karaxan asarlarida oʻzbek xalqining hayoti va mehnatini, tabiat manzaralarini rangli lavhalarda aks ettirgan: "Oʻroqchilarning ishdan qaytishi" (1927), "Sirdaryo sohilidagi bozor" (1929), "Gʻalla oʻrimi" (1930), "Buxoroda qurilish" (1933), "Ishga ketishyapti" (1934), "Ovqatlanish mahali" (1935) va booshqalar 30-yillarning oxirlaridan asarlarida respublika manzaralarini aks ettira boshladi, kishilarni ham manzaralar fonida tasvirladi ("Ayollar gʻallazorda", 1936; "Gʻalla elayotgan ayol", 1946; "Nanay yoʻli", 1954; "Oltin kuz", 1957; "Yashnayotgan vodiy", 1958; "Oltin simfoniya", 1965; "Soʻnggi nur", 1969 va b.). Koʻpgina rassomlar (jumladan, R.Ahmedov, Z.Inogʻomov va b.) Karaxanning shogirdlaridir. Karaxan asarlari respublika va chet mamlakatlar muzeilari va xususiy toʻplamlarda saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Karaxan Nikolay Grigoryevich" *OʻzME*. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Angren oltin boyitish fabrikasi** — oltin rudasini boyituvchi fabrika, „Oʻzbekolmosoltin" uyushmasi tar-kibiga kiradi, Toshkent viloyati Angren shahridan 6 km uzoqliqda, shaharning gʻarbida joylashgan. 1971-73 yillarda qurilgan. Fabrikada Koʻchbuloq, Qizilolmalisoy va boshqa oltin konlaridan qazib olingan ruda qayta ishlanadi (qayta ishlanadigan ru-dalar tarkibida 40 ga yaqin minerallar uchraydi). Fabrikada olingan gravio- va flotokon-sentratlar yana qayta ishlash uchun Olmaliq kon-metallurgiya kom-binatita joʻnatiladi. Fabrikada ishlab chiqariladigan mahsulotdan oltin, ku-mush, mis, selen, tellur, vismut kabi me-tallar olinadi. Fabrika 1992-93 yillarda „Oʻrta Osiyo rangli metallar" loyiha ilmiy tadqiqot instituta loyihasi asosida rekonstruk-siya qilindi va ishlab chiqarish quvvati ikki marta oshirildi. Fabrika negizida qimmatbaho metallarni qazib olish va qayta ishlash boʻyicha Nyumont (AQSH), Mitsui (Yaponiya) kompaniyalari bilan hamkorlikda yopiq turdagi „Angrengold-kompani" qoʻshma korxonasi barpo etish boʻyicha shartnoma imzolandi (1997).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bianca Miquela Landrau** 1990-yil 16-avgustda tugʻilgan.Professional sifatida **Bia** nomi bilan tanilgan, Amerikalik reper boʻlib, u Kislorod realiti-shousida *"Sisterhood of Hip Hop"* debyut qilgan. U 2014-yilda RCA Records bilan hamkorlikda Pharrell 's I Am Other rekordi yorligʻiga imzo chekdi. Uning birinchi EP, *Nice Girls Finish Last: Cuidado* 2018-yilda chiqarilgan. U 2016-yilda J Balvinning "Safari "va 2019-yilda Russning "Est on Earth "singllarida ishtirok etgani uchun eng yaxshi deb tan olingan. 2020-yil boshida Bia Epic Records bilan yangi rekord shartnomasini imzoladi. EP "Wle Lotta Money "singlini yaratib, keyinchalik u Nikki Minaj ishtirokidagi remiks sifatida chiqarila boshladi va *Billboard* Hot 100ning eng yaxshi 20 taligiga kiritildi.

Yoshligi
--------

Bia aslida Massachusets shtatining Medford shahridan. U Puerto-Rikolik va Italyan. Oxygen veb-saytiga bergan intervyusida u reperlar bilan studiya mashgʻulotlarida qatnashgan va ularga ovoz yozishda yordam berganidan keyin yoshligida reper boʻlishni xohlayotgani haqida gapirgan. Bia qisqa vaqt kollejda oʻqidi, lekin bu uning uchun emasligini anglab yetgach, u oʻqishni tashladi va studiya vaqti uchun pul toʻlashni boshlagan. U 2017-yilda Los-Anjelesga toʻliq vaqtli koʻchib o’tgan.

Karyerasi
---------

2022-yilning 5-fevralida Bia oʻzining Beauty for Certain boʻyanish liniyasini ishga tushirdi. 2022-yil 8-aprelda Bia reper J. Koul bilan "London "nomli qoʻshigʻini ommaga havola etdi. 

Bia Niki Minajning "Super Freaky Girl" "Queen Mix" nomli qoʻshigʻini ushbu insonlar bilan birga ijro etishdi:City Girls, Katie Got Bandz, Akbar V va Maliibu Miitchdan.

Badiiylik
---------

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *Wright.* „Boston Rapper Bia Debuts on Oxygen's 'Sisterhood of Hip Hop' Aug. 12".  Boston.com (12-avgust 2014-yil).
3. ↑  „BIA Breaks Down Her Ethnicity After Fans Say She's "Not Black"". *HNHH* (14-iyul 2021-yil).
4. ↑  *Reichard.* „8 Latina Rappers Who Are Killin It in Hip Hop Right Now".  Cosmopolitan.com (19-mart 2015-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2015-yil.
5. ↑  „Bia Talks Impressing Pharrell, Having TI on Her Track + Drops Bars".  YouTube (2-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2015-yil.
6. ↑  „Bia Talks About Working with Pharrell, and Her Near-Death Experience".  Oxygen.com (24-iyul 2014-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2015-yil.
7. ↑  *Thompson-Hernández.* „Rapper Bia Uses Hip-Hop to Overcome the Challenges of Being a Multiracial Latina". *Latino USA* (4-aprel 2017-yil).
8. ↑  „Bia Talks About Her New Project, Touring With Ariana Grande, And Pharrell's Best Advice" (inglizcha). *NYLON* (21-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 15-aprel 2020-yil.
9. ↑  *Saponara.* „BIA PARTNERS WITH FASHION GIANT DOLLS KILL FOR BEAUTY FOR CERTAIN MAKEUP LINE". *HipHopDX* (28-yanvar 2022-yil).
10. ↑  „Nicki Minaj drops "Super Freaky Girl" Queen mix with JT, Katie Got Bandz, and more" (inglizcha). *The FADER*. Qaraldi: 9-sentabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Media related to Bia (rapper) at Wikimedia Commons
* Bia IMDbda
Qamchiq tuneli
**Angren-Pop temir yoʻl liniyasi** (oʻzbekcha: *Angren-Pop temir yoʻli*)— Oʻzbekiston sharqidagi elektrlashtirilgan temir yoʻl liniyasi. U Qamchiq yoʻli dovonidan tashqari qoʻshimcha transport liniyasini ham taʼminlab, Fargʻona vodiysini Oʻzbekistonning qolgan hududlari bilan bog‘laydi. Loyihaning umumiy qiymati 1.9 dollarni tashkil etdi. Liniya 2016-yil 22-iyunda ochildi. Yo‘lovchi poyezdlari 2016-yilning 1-sentabrida harakatlana boshladi.

Toshkent va Namangan shaharlari oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri 123 kmli yoʻnalish yaratish uchun Angren va Popdagi mavjud temir yoʻllarni bogʻlaydigan uzun elektr temir yoʻl liniyasi rejasi tuzildi. Yangi temir yoʻl Oʻzbekistonga Sovet davridan qolgan yo‘l orqali Tojikistonning Soʻgʻd viloyati boʻylab kesib oʻtgan liniyadan voz kechish imkonini beradi, bu esa Oʻzbekistonni har yili Tojikistonga toʻlaydigan 25  million dollarlab tranzit toʻlovlari tejash imkoniyatini yaratadi. Loyiha taxminiy qiymati 1,9 AQSh dollarini tashkil etdi va besh yil davomida qurilgan. Qurilish 2013-yil mart oyida boshlangan. 2013-yil sentabr oyida Xitoy temir yo‘l tunnel guruhi 455 million dollarlik qurilish shartnomasini imzoladi.

Loyiha Oʻzbekiston hukumati va xalqaro kreditlar hisobidan moliyalashtirildi. 2014-yil may oyida Xitoy Eksport-import banki O‘zbekistonga tunnel shartnomasini moliyalashtirish uchun 350 million AQSh dollari miqdorida kredit berishini maʼlum qildi. 2015-yil fevral oyida Jahon banki O‘zbekistonga  Angren-Pop temir yoʻli uchun 195 million AQSh dollari miqdorida kredit berishini tasdiqladi.

Bu liniya Oʻrta Osiyodagi eng uzun tunnel boʻlgan Qamchiq tunnelini oʻz ichiga oladi. Qurilish ishlariga "Oʻzbekiston temir yoʻllari" masʼul boʻlib, Qamchiq tunnelini esa China Railway Tunnel Group kompaniyasi qurgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Uzbekistan completes work on construction of Angren-Pap railway".  UzDaily.com (15-fevral 2016-yil).
2. ↑  „Chinese, Uzbek Leaders Hail Inauguration of Central Asia's Longest Railway Tunnel". *english.cri.cn*. 17-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2016-yil.
3. ↑  „TRAIN №60 / 59 "O'ZBEKISTON" link Tashkent-Andijan-Tashkent". *railway.uz*. Qaraldi: 6-sentabr 2016-yil.
4. ↑  *Sadykov, Murat*. „Uzbekistan: New Ferghana Railway Plan Tweaks Tajikistan". *Eurasia.net* (14-mart 2013-yil). Qaraldi: 26-iyun 2015-yil.
5. ↑  „Китай инвестирует $455 млн в строительство тоннеля через перевал Камчик в Узбекистане" (Russian). *Forbes* (10-sentabr 2013-yil). Qaraldi: 26-iyun 2015-yil.
6. ↑  „Chinese bank funds Uzbek railway project" Azernews" (14-may 2014-yil).
7. ↑  „7.6 Million People in Uzbekistan Will Benefit from Better Inter-regional Accessibility by Railway Link". World Bank (13-fevral 2015-yil). Qaraldi: 26-iyun 2015-yil.
8. ↑  „Angren-Pap railway to be completed by April 2016".  UzDaily.com (2-fevral 2015-yil).

* „Uzbekistan starts to construct the Angren–Pap railroad". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-fevral 2016-yil.

Havolalar
---------

* Mintaqada temir yoʻl liniyalari xaritasi
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Nikaragua (maʼnolari).

**Nikaragua** — Markaziy Amerikadagi eng katta koʻl, Nikaragua davlati hududida. Maydoni 8430 km3, uz. 160 km, eni 70 km gacha. Eng chuqur joyi 70 m. Tektonik botikda, dengiz sathidan 32 m balandlikda joylashgan. Suv sathi yil davomida oʻzgarib turadi. Tinitapa daryosi orqali Managua koʻli bilan bogʻlangan. N. suvi San-Xuan daryosi orqali Karib dengiziga oqadi (qadimda N. qoʻltiq boʻlgan deb ham tax-min qilinadi, chun-ki dengiz faunasi saqlangan). Qirgʻoqlari pasttekislik. Koʻlning gʻarbiy qismida Ometepe vulkani (1556 m) bor. Kema qatnaydi, baliq ovlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„Salve a ti, Nicaragua" (inglizcha: „Salom, Nikaragua") — Nikaragua davlat madhiyasi. U 1939-yil 20-oktyabrda tasdiqlangan va rasman 1971-yil 25-avgustda qabul qilingan. Qoʻshiq matni Salomón Ibarra Mayorga tomonidan yozilgan va uni Ernesto o Anselmo Castinove bastalagan, aranjirovkasi Luis A. Delgadillo yozgan.

Tarix
-----

Musiqa 18-asrga toʻgʻri keladi, u ispan rohibi Fr.Ernesto o Anselmo Castinove tomonidan mamlakat Ispaniyaning provinsiyasi boʻlganida yaratilgan va liturgik madhiya sifatida ishlatilgan. Mustaqillikning dastlabki yillarida u oʻsha paytda Markaziy Amerika Federatsiyasi aʼzosi boʻlgan Nikaragua shtati Oliy sudi sudyalarini tabriklash uchun ishlatilgan.

Oxir-oqibat, madhiya siyosiy qoʻzgʻolon yoki inqilob davrida boshqa uchta madhiya bilan almashtirildi, ammo u 1918-yil 23-aprelda soʻnggi liberal inqilobning qulashi bilan tiklandi. Davlat madhiyasi uchun yangi matnlar uchun tanlov ochildi. Qoʻshiq matnlarida faqat tinchlik va mehnat haqida gapirish mumkin edi, chunki mamlakat fuqarolar urushini endigina tugatgan edi. Natijada, Nikaragua davlat madhiyasi Lotin Amerikasida urush oʻrniga tinchlik haqida kuyalnadigan yagona davlat madhiyalaridan biridir.

Yangi konservativ, ispanparast hukumat tezda birinchi mukofotni nikaragualik oʻqituvchi va shoir Salomon Ibarra Mayorga topshirdi. U ispan ildizlariga ega boʻlgan mamlakatda sharmandalik sifatida koʻrilgan ispanlarga qarshi harbiy yurishning jangovar madhiyasi „Hermosa Soberana" (Goʻzal va suveren) oʻrnini egalladi. Biroq, „Hermosa Soberana" Liberal partiya (ispancha: Partido Liberal) tomonidan 1927-yildan hozirgi kungacha partizan madhiyasi sifatida qabul qilingan.

Matn
----

| Ispan tilida | Inglizcha tarjima |
| --- | --- |
| Salve a ti, Nicaragua! En tu suelo,
ya no ruge la voz del cañón, 
𝄆 ni se tiñe con sangre de hermanos
tu glorioso pendón bicolor. 𝄇

Brille hermosa la paz en tu cielo,
nada empañe tu gloria inmortal,
¡qué el trabajo es tu digno laurel
y el honor es tu enseña triunfal,
es tu enseña triunfal! | Hail to thee, Nicaragua! On thy land
roareth the voice of the cannon no more,
𝄆 nor doeth the blood of brothers now stain
thy glorious bicolor banner. 𝄇

Let peace shine beautifully in thy sky,
and nothing dimmeth thine immortal glory,
for labor is thy well-earned laurel
and honor is thy triumphal emblem,
is thy triumphal emblem! |

Manbalar
--------

1. ↑  *Ibarra Mayorga, Salomón* „Monografía del Himno Nacional de Nicaragua". *Ministerio de Educación* 23–26 (8-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 10-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Himno Nacional de Nicaragua". *University of Northern Iowa*. Qaraldi: 10-fevral 2022-yil.

Havolalar
---------

* Nicaragua: *Salve a ti, Nicaragua* — Audio of the national anthem of Nicaragua, with information and lyrics (archive link)
**Nikelin**, qizil nikel kolchedan i — arsenidlar sinfiga man-sub mineral. Kimyoviy tarkibi NiAs. Aralashma sifatida So, Fe, Sb, S va boshqa boʻladi. Geksagonal singoniyali kri-stallari kam uchraydi, koʻpincha dona-dor yaxlit yoki tayoqchasimon massalar hosil qiladi. Rangi och qizil, metal-lsimon yaltiroq. Qattiqligi minera-logik shkala boʻyicha 5,5—6,0. Zichligi 7600–7800 kg/m3. Elektr tokini yaxshi oʻtkazadi. N. magmatik va gidrotermal mis-nikel-kumush va uran-vismutli rudalarda uchraydi. Yer yuzasidagi katlam sharoitlarida osongina ikkilamchi mineral annabergitga aylanadi. Germaniya, Rossiya Federatsiyasi, AQSH, Kanada va boshqa mamlakatlarda uchraydi. Kattaroquyumlari toʻplangan joyda nikel olish uchun muhim ruda hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
DAVID (David) Jak Lui (1748.30.8, Parij — 1825.29.12, Bryussel) — fransuz rassomi, inqilobiy klassitsizmning yetakchi namoyandasi. Parijdagi Qirollik rassomlik va haykaltaroshlik akademiyasida (1766—74; 1784-yildan akademik), 1775—80 yillarda Rimda taʼlim olgan. Qad. tarixiy mavzulardagi asarlarida klassitsizm xususiyatlari koʻzga tashlanadi ("Goratsiylar qasamyodi", 1784; "Liktorlar Brutga uning oʻgʻli jasadini keltirmoqdalar", 1789 va b.). Ulug fransuz inqilobi (1789—94)da faol qatnashgan, yakobinchilar Konventi aʼzosi boʻlgan. Qahramon zamondoshlari qiyofasini aks ettirgan asarlar yaratgan ("Toʻp oʻynaydigan zalda qasamyod", 1791; "Maratning oʻlimi", 1793 va b.). Termidorianlar toʻntarishidan soʻng inqilobiy harakatdan chetlashdi. Direktoriya yillari, keyinroq Imperiyada D. Napoleonning birinchi rassomi boʻlgan. Koʻrinishda yoqimli, tantanavor (saroybop) asarlar ("Napoleon Sen-Bernardan oʻtishda", 1800; "Napoleonning Jozefinaga toj kiydirishi", 1805—07 va b.), oʻta nafis portretlar ("Madam Rekamye", 1800 va b.) yaratdi. Ayni paytda realistik portretlari ham dunyoga keldi ("Grendl oilasidan oʻsmir portreta", 1816 va b.). Burbonlar hokimiyatga qaytishi bilan Bryusselga ketadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ustoz **Nik Umar bin Nik Abdul Aziz** - Kelantan shahrida tug'ilgan malayziyalik olim va siyosatchi. U Kelantanning sobiq Menteri Besarining o'g'li, shuningdek, Parti Islam Se-Malayziya (PAS) sobiq generali Mursyidul, Tuan Guru Dato' Hoji Nik Abdul Aziz bin Nik Mat. U 13- Malayziya Islom Dakva fondining sobiq boshlig'i bo'lgan .

Oila
----

Oilasida 10 farzand bor u ikkinchisi. Onasining ismi Datin Tuan Sabariah Tuan Ishak. Nik Aini ismli opasi borligidan tashqari uning Nik Adli, Nik Muhammad Abduh, Nik Abdul Rahim, Nik Adilah, Nik Mohamad Asri, Nik Amani, Nik Amalina va Nik Asma' Salsabila ismli ukalari ham bor. Uning bir nechta PAS rahbarlari bilan amakivachchalari bor, ular Dato' Tuan Ibrohim Tuan Man, doktor Nik Muhammad Zavawi Salleh va Ustaz Ahmad Dusuki Abdul Rani .

Siyosat
-------

Nik Omar Nik Abdul Aziz - Amanah davlat partiyasi (Amanah) a'zosi. 2018-yilgi Malayziya umumiy saylovida u Chempaka shtati qonunchilik assambleyasida Pakatan Xarapanni himoya qildi  .

### Saylov natijalari

Saylov natijalariga Nik Omar Nik Abdul Aziz qarshi chiqdi| Yil | Bo'lim | Nomzodlar | Ovoz berish | Raqib | Ovoz berish | Ko'pchilik |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | DUN Chempaka, Kelantan | Nik Omar Nik Abdul Aziz (PH-Amanah) | 2418 | Mohd Fariz Nur Amran (BN-UMNO) | 7075 | 3474 |
| **Ahmad Fathan Mahmud (PAS)** | **10 549** |

* 

1. ↑  *YADIM*. „Nik Omar mulakan tugas sebagai Yang Dipertua YADIM" (20 disember 2018).
2. ↑  *Vivi Sumanti*. „Saya pilih Pakatan Harapan kerana ia gabungan parti, lebih berdaya saing - Nik Omar" (2 mei 2018). Qaraldi: 16 julai 2020.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: U (maʼnolari).

**У** — oʻzbek Kirill alifbosining yigirma birinchi harfi; nutq tovushlari tizimida lablashgan, tor, til orqa unlini, shuningdek, alohida soʻzni — kishilik yoki koʻrsatish olmoshi hisoblangan U soʻzini ifodalaydi. Ushbu harf ifodalagan fonema rasmiy yozma adabiy tilda til orqa fonemasi deb qabul qilingan boʻlsada, ogʻzaki nutqda hamda oʻzbek tilining qipchoq va boshqa bir qancha shevalarida uning 2 varianti: tor, til oldi, lablashgan U tovushi bilan tor, til orqa, lablashgan U tovushi mustaqil fonemalar sifatida qoʻllanadi (gul — mashgʻul, kul — qul soʻzlaridagi U tovushini qiyoslang) va baʼzan maʼno farqlash uchun xizmat qiladi: tut (ushlab ol) — tut (meva), un (tovush) — un (yanchilgan gʻalla). Bu harf soʻz boshida (un, uzum, ulfat) va soʻz oʻrtasida (urugʻ, urush, yozuvchi) faolroq qoʻllanadi, biroq soʻz oxirida kamroq uchraydi (orzu, kakku). Turkiy xalqlar, shu jumladan, oʻzbek xalqi uchun umumiy boʻlgan yozuvlarda U harfi oʻziga xos shakllarga ega boʻlgan. Ular quyidagi jadvalda keltirildi.

U — Qad. Xitoyda Xan sulolasi parchalanishi natijasida vujudga kelgan Sango (Uch podsholik) davri shohliklaridan biri (222—280). Xitoyning jan. va jan.-sharqiy hududlarini (Yanszi daryosining oʻrta va quyi oqimi va undan janubidagi yerlar) qamragan. Poytaxti — Szanye shahri (hozirgi Nankin). U ga Xan saltanati sarkardasi Sun Syuan asos solgan. Vey va Shu podsholiklari bilan uzok, muddat urushlar olib borgan. Yue qabilalarini mustamlaka qilish maqsadida ularga qarshi bosqinchilik yurishlari uyushtirgan. 280 yil Gʻarbiy Szin imperiyasi tarkibiga kirgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**James David Graham Niven** (/ˈnɪvən/, 1910-yil 1-mart - 1983-yil 29-iyul) ingliz aktyori, askari, memuarist va roman muallifi edi. U *"ASeparate Tables"* filmidagi mayor Pollock rolini ijro etgani uchun "Eng yaxshi aktyor" nominatsiyasida "Oskar" mukofotiga sazovor bo'ldi (1958). Nivenning boshqa rollari qatorida quyidagilarni ko'rsatish mumkin*:* *A Matter of Life and Death* filmida Peter Carter (1946), *Around the World in 80 Days* filmida Phileas Fogg(1956), *The Pink Panther* (1963) filmida Sir Charles Lytton va *Casino Royale* filmida James Bond(1967).

Erta hayoti va oilasi
---------------------

James David Graham Niven 1910-yil 1-martda Londonning Grosvenor bogʻidagi Belgrave Mansionsda William Edward Graham Niven va uning rafiqasi Genrietta Julia oilasida tugʻilgan. U Avliyo David kunida tug'ilganidan keyin David deb nomlangan. Keyinchalik Niven 1909-yilda Shotlandiyaning Angus okrugidagi Kirriemuir shahrida tug'ilganini da'vo qildi, ammo uning tug'ilganlik haqidagi guvohnomasi buni rad etadi. Uning ikkita katta opasi va akasi bor bo'lgan.

Kino karyerasi
--------------

Niven Markaziy Kastingda o'zini ko'rsatganida Qo'shma Shtatlarda yashash va ishlash uchun ishlash uchun ruxsatnoma kerakligini bilib oldi. Bu AQShni tark etishni talab qilganligi sababli, u Meksikaga jo'nadi va u yerda "qurol-odam" bo'lib ishlagan, shuningdek tashrif buyurgan amerikalik ovchilarning miltiqlarini tozalash va sayqallash bilan shug'ullangan. U tug'ilganlik haqidagi guvohnomasi Britaniyadan kelganida Amerika konsulligidan chet ellik rezidentlik vizasini olgan. U AQShga qaytib keldi va Markaziy Kasting tomonidan "Anglo-Sakson turi № 2,008" sifatida qabul qilindi.

Shaxsiy hayoti
--------------

 Niven oilasi bilan Kopengagen aeroportida (1958-yil 5-avgust)
1940-yilda ta'tilda bo'lganida, Niven londonlik huquqshunos William HC Rolloning qizi Primula "Primmie" Susan Rollo (1918-yil 18-fevral - 1946-yil 21-may) bilan uchrashdi. Bo'ronli romantikadan so'ng, ular 1940-yil 16-sentyabrda turmush qurishdi. 1942-yil dekabrda kichik David va 1945-yil 6-noyabrda ikkinchi o'g'li James Grem Niven tug'ildi. Primmie 28 yoshida, oila AQShga ko'chib kelganidan olti hafta o'tgach vafot etdi. U Kaliforniyaning Beverli-Xillz shahridagi Tyrone Pauer uyida sardalya o'ynab, bosh suyagini sindirib oladi. U shkaf deb o'ylab eshikdan o'tgan edi, lekin buning o'rniga u yerto'laga tosh zinapoyaga boshi bilan borib uriladi va natijada halok bo'ladi.

Manbalar
--------



1. ↑  Obituaries. *The Times* (30-iyul 1983-yil).
2. ↑  Morley, Sheridan*. David Niven, Brief Lives*. Oxford: Oxford University Press, 1997 — 413 bet. ISBN 0198600879.
3. ↑  Morley, Sheridan*. The Other Side of the Moon*. London: Weidenfeld and Nicolson, 1985. ISBN 0-340-39643-1.
4. ↑  Karin J. Fowler (1995) *David Niven: a Bio-Biography*, Greenwood Press. ISBN 978-0313280443
5. ↑  *Sunday Times* (Perth, WA: 1902–1954) "David Niven's wife in death crash" 26 May 1946, P.3 Retrieved 12 January 2016
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kosonsoy (maʼnolari).

**Kosonsoy** — Fargʻona vodiysidagi soy. Sirdaryoning oʻng irmogʻi. Chatqol togʻ tizmasidan Chilquduqsoy nomi bilan boshlanib, sharq va jan.sharq yoʻnalishida oqadi. Oʻz. 154 km. Havzasining maydoni 1650 km², oʻrtacha balandligi 2347 m. Boshlanish yerida kichik muzliklar bor. Daryoning yuqori oqimi Qirgʻiziston hududida. Kosonsoy shahri yaqinida daryo togʻdan chiqib, adirlar orasidagi vo-diyda oqadi, jan. yoʻnalishda Toʻraqoʻrgʻon qishlogigacha borib, u yerda katta yoyilma hosil qiladi. Daryo suvining deyarli hammasi sugʻorishga sarflanadi, faqat suvi koʻpaygan paytlardagina Sirdaryoga quyiladi. Qor-muzlik va yomgʻirdan toʻyinadi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 9,81 m³/sek, oʻrtacha oqim moduli 5,94 l/sek km². Suvning yarmidan koʻprogʻi mart — sentabrda oqib oʻtadi.

Qirgʻizistonning Olabuqa tumani va Oʻzbekistonning Namangan viloyatini suv bilan taʼminlaydi. Daryoga Kosonsoy suv ombori qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**David Hartley** (1705.30.8, Armli - 1757.28.8, Bat) -ingliz mutafakkiri, assotsiativ psixologiya asoschilaridan biri. Odamxulkini boshqarishda psixik jarayonlarning aniq qonuniyatlarini yaratishga intilar ekan, G. bunda Nyuton fizikasi tamoyillarini qoʻllab koʻrishga harakat qildi. G. fikriga koʻra, tashqi muhitdagi (efirdagi) tebranish sezgi organlarida, miya va muskullarda oʻziga xos tebranishni yuzaga keltiradi.

J. Lokk taʼlimoti izidan borgan G. birinchilardan boʻlib assotsiatsiya mexanizmini psixik faoliyatni tushuntirishning universal qoidasiga aylantirdi. G. fikricha, odamning ruhiy olami "birlamchi elementlar" (his qilinishlar)ning asta-sekin murakkablashib borishi natijasida ularning bogʻlanishi (assotsiatsiyasi) orqali paydo boʻladi. Rivojlanishga undovchi kuchlar — rohat va azobdir. G. taʼlimoti mexanistik boʻlishiga qaramay, psixikani tushunishda olgʻa tomon qoʻyilgan katta qadam boʻldi. Bu taʼlimot etika, estetika, ped. biol. kabi fanlar taraqqiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uzunlik oʻlchovlari** - berilgan oʻlchamdagi uzunlikni oʻlchash uchun xizmat qiladigan vositalar; shtrixli, chekli va shtrixchekli xillarga boʻlinadi. Shtrixli U.oʻ. (sterjenlar, lentalar, simlar va boshqalar)ning oʻlchamlari ularga belgilangan ikki shtrix oraliqlari bn, chekli U.oʻ. oʻlchashni cheklab turgan sirtlar orasidagi masofa bilan belgilanadi; shtrixchekli U.oʻ. chekli oʻlchov boʻlib, unda uzunlik birligining boʻlaklariga toʻgʻri keluvchi qoʻshimcha shtrixlar chizilgan. Shtrixli U.oʻ. nominal qiymati 0,1 mm dan oʻnlab m gacha boʻladi; aniqligi boʻyicha 6 sinfga (0; 1; 2; 3; 4; 5) boʻlinadi. Nisbiy xatolygi 0,510^6dan 510~6 gacha oraliqda boʻladi. Chekli U.oʻ. toʻrt sinfga (0; 1; 2; 3) boʻlinadi; nisbiy xatolik 210~6 dan 210 5 gacha oraliqda boʻladi. Shtrixchekli U.oʻ. koʻpincha savdoda gazlama va h.k. tovarlarni oʻlchashda ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hairanawala Kalan asosan Tehsil va Vazirobod tumanida joylashgan.

Hairanwala Kalan qishlogʻi yam-yashil qishloq xoʻjaligi erlari bilan oʻralgan va hudud oʻzining unumdor tuproqlari bilan mashhur, bu uni qishloq xoʻjaligi uchun ideal qiladi. Qishloq ahli o‘z dehqonchiligi bilan faxrlanib, yer va hosilni parvarish qilish uchun astoydil mehnat qiladi. Qishloq, ayniqsa, bugʻdoy, sholi va shakarqamish yetishtirish bilan mashhur.

Hayranvala Kalandagi fermer xoʻjaliklari koʻplab qishloq aholisi uchun muhim tirikchilik manbai hisoblanadi. Qishloqda dehqonchilik anʼanaviy kasb bo‘lib, ko‘plab oilalar avlodlar davomida dehqonchilik bilan shug‘ullanib kelgan. Qishloq ahli o‘z erlarini o‘zlashtirib, mehnat qurollarini, bilimlarini va mehnatlarini baham ko‘rib, muvaffaqiyatli hosilni taʼminlaydi.

Qishloqda, shuningdek, bir qancha yashil maydonlar, jumladan, bogʻlar va bogʻlar mavjud. Qishloq aholisining ko‘pchiligi kichik bog‘larda o‘zlari yetishtirgan sabzavot va mevalarni yetishtiradi, bu esa nafaqat yangi mahsulot manbai, balki qishloqning ko‘kalamzorligiga ham qo‘shiladi. Qishloq xo‘jaliklari ichkarisida ham, yo‘l chetida ham daraxtlar bilan qoplangan bo‘lib, aholi uchun soya va qulay muhit yaratib beradi.

Umuman olganda,Hairanwala Kalan koʻkalamzor va qishloq xoʻjaligi yerlari bilan oʻralgan goʻzal qishloq boʻlib, mehnat, hamkorlik va erga hurmatni qadrlaydigan yaqin jamoaga ega.

Manbalar
--------
**Uzunqirtepa-1** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Jizzax viloyatining Baxmal tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Uzunbuloq" MFY, Uzunbuloq qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Kosontov** — Qarshi choʻlidagi balandlik. Qashqadaryo viloyatida, Qashqadaryo oʻzani bilan Maymanoq kanali oraligʻida joylashgan. Eng baland joyi 452 m, nisbiy balandligi 100 m. Jan.gʻarbdan shim.-sharqqa choʻzilgan. Oʻz. 4,5 km. Burmalangan gumbazsimon balandlik. Yon bagʻirlari tekislikdan keskin koʻtarilgan va quruq soylar bilan oʻydimchuqurlashgan. Suvayirgʻich qismi yassi tekislikdan iborat.

K. yosh antiklinal balandlik, boʻr, paleogen va toʻrtlamchi davrlarning ohaktosh, gil, alevrolit, qumtosh, konglomerat, qumli qatlamlaridan tuzilgan. K.da och boʻz tuproklar tarqalgan, ularga koʻproq gipsli, yengil mexaniq tarkib xos.

Rang va qoʻngʻirbosh, baʼzi joylarda shuvoq oʻsadi. Yaylov chorvachiligida foydalaniladi, atroflari sugʻoriladigan yerdar bilan band. Shimoliy etagida Kosoy shahri joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Kosmosdagi qush"** — bu ruminiyalik haykaltarosh Konstantin Brankuzining haykallari sikli boʻlib, u 28 yil davomida vaqti-vaqti bilan ishlangan.

Tarix
-----

1912-yildan 1940-yilgacha Brinkushi bronza, turli rangdagi marmar va gipsdan „Kosmosdagi qush" ning 29 ta versiyasini yaratdi.

Siklning birinchi va eng mashhur haykali Nyu-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyida, bronza versiyasi esa Nyu-York zamonaviy sanʼat muzeyida saqlanadi.

„Kosmosdagi qush" turkumi Ruminiya folkloridan sehrli qush tasvirlangan „Maiastra" haykali tomonidan boshlangan. Siklning birinchi haykallarida (1912-1917) Brinkushi afsonaga koʻra pariga aylangan qushning ikki tomonlama tabiatini koʻrsatishga harakat qildi. Ammo tez orada Brinkushi ayollik jozibasiga koʻproq urg;u bergan holda, toshdagi sehrli parvozning timsoliga eʼtibor qaratdi. 1919-yilda sikl haykallarining koʻrinishi va ularning qanday tasvirlanishi mavhumroq edi. Brinkushi, oʻz soʻzlari bilan aytganda, qushni boshini koʻtarib tasvirlash vazifasi turgan edi, agar  bu imo-ishorada gʻurur va qiyinchilik boʻlmasa, keyingi haykallarda asosiy eʼtibor parvozning ramziyligiga qaratiladi. Bu ramziylik kundalik hayot olamidan oʻzgacha bir  dunyoga qochishni aks ettiradi.

Qiziq faktlar
-------------

* Microsoft Xbox 360 oʻyin konsoli dizayneri Jonatan Xeys oʻzining tashqi koʻrinishini „Bird in Space" haykallari seriyasiga asosladi.

* 2005-yilda „Kosmosdagi qush" turkumidagi asarlardan biri Nyu-Yorkdagi Christieʼs auksionida 27 million 400 ming dollarga sotildi. Dastlab haykal 8-12 million dollarga baholangan. Asar ilgari hech qanday katalogga kiritilmagan va 1937-yildan buyon Yevropada shaxsiy kolleksiyada boʻlgan, kim oshdi savdosidan bir necha kun oldin autentifikatsiya qilingan. Bu haykal 1922-1923-yillarda marmar va toshdan yasalgan. Uning balandligi 1 metr 21 santimetrni tashkil qilgan.

* „Kosmosdagi qush" bugi-vugi kinokomediyasida faol rol oʻynaydi, bir juft badavlat kolleksiyachilar doimiy ravishda „Qush" ni uylarida sudrab yurishadi va haykaldan kiyim ilgich sifatida foydalanishadi.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Элиаде М.*. Символизм, сакральное и искусство* — 93—101 bet. ISBN 0-8245-0723-1.

Yana qarang
-----------

* „Cheksiz ustun"

Havolalar
---------

* Nyu-York Metropolitan muzeyida joylashgan haykalning tavsifi
**Uzunnovatepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Uzunnavo" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kosmos (maʼnolari).

"KOSMOS" - 1) SSSRning Yer sunʼiy yoʻldoshlari (YESY) seriyalari, shuningdek kompleks dasturlar nomi. "K." dasturi zaryadlangan zarralar konsentratsiyasi, meteorologik kuzatishlar, biologik eksperimentlar, korpuskulyar oqimlar, radiotoʻlqinlarning tarqalishi, Yerning radiatsion mintaqalari, kosmik nurlar, Yer magnit maydoni, Yer atmosferasidagi bulutlar tizimi, kosmik fazo omillarining taʼsiri va boshqalarni oʻrganish; kosmosga uchish bilan bogʻliq texnik muammolarni, shuningdek kosmik apparatning kostruksiyasiga oid muhandislik masalalarini hal qilish va uni takomillashtirishni koʻzda tutadi. Ushbu dastur boʻyicha 1962-yil martdan beri YESY uchirilmokda; 2) "K." tipidagi YESYni orbitaga chiqarishda qoʻllaniladigan ikki bosqichli eltuvchi raketa.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |