recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Oltoy tillari** — turkiy tillar, moʻgʻul tillari va tungus-manjur tillarini ularning kelib chiqishi bir degan taxmin asosida birlashtiradigan tillar makrooilasini bildiruvchi shartli termin. Ayrim olimlar ushbu makrooilaga koreys va yapon tillarini ham kiritganlar. "Oltoy" atamasi ushbu tillarning ehtimoldagi qadimiy vataniga ishoradir.

G. Ramsted, N. N. Poppe, Ye. D. Polivanov, V. L. Kotvich, M. Ryasyanen kabi turkiyshunoslarning asarlarida turli davrlarda turlicha nuqtai nazardan isbotlashga harakat qilingan oltoy nazariyasining kelib chiqishiga quyidagi omillar sabab boʻlgan: sanab oʻtilgan til oilalaridagi anchagina umumiy leksika; soʻzning tovush tarkibidagi, fonetik va morfologik qurilishidagi oʻxshashliklar (singarmonizm va agglyutinatsiya); soʻz yasalishi va sintaksis sohasidagi kategoriyalarning struktura va mazmun jihatdan bir xilligi yoki oʻxshashligi va boshqa Shuningdek, deyarli barcha Oltoy tillarida maxsus soʻroq yuklamalari mavjud, old qoʻshimcha (prefiks)lar qoʻllanmaydi, egalik kategoriyasi taraqqiy etgan, ravishdosh va sifatdoshlarning qoʻllanish doirasi keng va h.k.

Biroq 20-asr 50-yillarida toʻplangan materiallarni yoppasiga oʻrganishdan shu narsa maʼlum boʻldiki, sonlar, tana aʼzolari, yil fayellari va sutka boʻlaklari, osmon jismlari, ob-havo hodisalari nomlari kabi asosiy lugʻaviy guruhlar sohasidagi oʻxshashliklar foizi juda past ekan. Bu holat oltoy bobotilining mavjud boʻlganligini shub-ha ostida qoldiradi.

Oltoy tillarining qarindoshligi haqidagi faraziyani, bir tomondan, materiallar yetarli boʻlmaganligidan, isbotlangan deb hisoblab boʻlmaydi; ikkinchi tomondan, tavsiya etilgan koʻplab chogʻishtirishlarning ishonarliligi tufayli, asossiz, puch deb ham boʻlmaydi. Bu masalani chuqur oʻrganish va uzil-kesil hal qilish oltoyshunoslikning dolzarb vazifalaridandir.

**Oltoy tillari** — Osiyo va Sharqiy Evropada, Balkandan Magadan viloyatigacha va Taymardan Eron va Ryukyu orollarigacha tarqagan, 60 ga yaqin tillardan iborat.

Oltoy tillarida gaplashuvchi xalq soni taxminan 380 million kishi (2004 yilgi sanoq boʻyicha). Tashkil qiluvchi til butoqlari genetik yaqinligi isbotlanmagan: ayrim olimlarning fikricha, ular qadimgi davrdagi tillarning tarang aloqalaridan olingan.

Keng tarqalgan taxmin boʻyicha, oltoy tiliga turkiy tillari, mo'g'ul tillari, Tungus-manchjur tillari, maksimal darajada koreys tili yapon-ryukyu tillari kiradi.

Glottoxronologiya maʼlumotlari boʻyicha, qadimgi oltoy tilining boʻlinishi miloddan avvalgi 5000-yil avval tarqagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Georg *et al.* 1999:  73-74
3. ↑  Interactive Maps The Altaic Family from The Tower of Babel

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

((Oltoy tillarida turkiy til ahamiyati))
**Feruza Sadikova** (tugʻ. 2002-yil 18-sentyabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbeklik taekvondochi, 62 kg gacha vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoa aʼzosi. Taekvondo boʻyicha Osiyo chempioni va sovrindori, 2019-yilgi Jahon Harbiy oʻyinlarida bronza medali sovrindori.

Biografiya
----------

2002-yil 18-sentyabrda Feruza Sadikova Toshkent shahrida tugʻilgan. Chirchiq Olimpiya zaxiralari maktab internati tarbiyalanuvchisi.

Faoliyati
---------

2018-yilda Koreya Respublikasi elchisi sovrinlari uchun Oʻzbekiston kubogi gʻolibi boʻldi. 2019-yilda Uxan shahrida (Xitoy) boʻlib oʻtgan Jahon Harbiy oʻyinlarida u 62 kg gacha vazn toifasida bronza medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Manchesterda (Birlashgan Qirollik) Taekvondo boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etdi. U birinchi raundda Kuvaytdan sportchi Natali Hamadi gʻalaba qozongan, ammo keyingi bosqichda magʻlub boʻldi. Keyin esa yoshlar oʻrtasidagi taekvondo boʻyicha Osiyo chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yil 18-iyunda Bayrutda (Livan) boʻlib oʻtgan Taekvondo boʻyicha Osiyo chempionatida Feruza Sadikova 62 kg gacha vazn toifasida final bahsida Koreya Respublikasi sportchi Jeon Chae-eunni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili „Beirut Open" xalqaro musobaqasi gʻolibi boʻldi.

2022-yilda „Fujairah Open" xalqaro turnirda oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Rimda (Italiya) boʻlib oʻtgan Grand Prix turnirda 1/8 finalda u braziliyalik Caroline Santosga yutqazdi. Keyin esa Osiyo taekvondo federatsiyasi Prezidenti kubogida bronza medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yil iyunda Chuncheonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan taekvondo boʻyicha Osiyo chempionatida Feruza 62 kg gacha vazn toifasida ishtirok etadi. 25-iyunda yarim final bahsida Eron sportchi Nastaran Valizadehni yutqazib, bronza medalni qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. 1 2
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑  „Таэквондо: еще двое наших спортсменов повторили результаты Улугбека и Чарос". *uza.uz* (2022-yil 25-iyun).
**Yuriy Nikolaevich Churkin** (1953-yil 9-noyabr - 2010-yil 11-avgust) - sovet va rus futbolchisi, maydonning barcha pozitsiyalarida oʻynagan. SSSR sport ustasi (1979).

Tarjimai holi
-------------

Chimkent futboli tarbiyalanuvchisi. 1971-yilda ikkinchi ligada „Metallurg" (Chimkent) tarkibida kattalar darajasida oʻynay boshlagan.

1972-yilda Rostovning SKA jamoasiga oʻtgan. Birinchi mavsumda faqat dubl uchun oʻynagan. Oliy ligada asosiy jamoa uchun debyut oʻyini 1973-yil 2-iyunda SSKA jamoasiga (rus. ЦСКА) qarshi oʻtkazgan. 1974-yilda birinchi ligadagi klubda oʻynashni davom ettirgan.

1975-yilda Rostselmashga oʻtgan, u qayta tashkil etilgandan keyin birinchi mavsumni ustalar musobaqalarida oʻtkazgan. Jamoa tarkibida uch yarim mavsumni ikkinchi ligada oʻtkazgan.

1978-yil avgust oyida Rostovning SKA jamoasiga qaytib kelgan va u bilan oʻsha mavsumda katta ligaga kirish huquqini qoʻlga kiritgan. 1979-yilgi mavsumni armiya tarkibida oliy ligada oʻtkazgan va 1979-yil 12-iyunda „Qayrat" bilan oʻyinda oʻzining yagona golini eng yuqori saviyada urgan. 1979-yilning avgustida uning „Paxtakor"ga oʻtishi jamoa samolyot halokatida vafot etganidan soʻng rejalashtirilgan edi, ammo natijada Rostovda oʻynashda davom etdi. 1980-yil boshida SKA uchun faqat kubok oʻyinlarida oʻynagan. Umuman olganda, armiya klubi uchun 70 ta oʻyin oʻtkazgan va 3 ta gol urgan, shundan Premyer-ligada (1973 va 1979-yillarda) — 35 ta oʻyin va 1 ta gol urgan.

RSFSR jamoasi tarkibida 1979-yilda SSSR xalqlari Spartakiadasi ishtirokchisi boʻlgan. Turnirda Qozog'iston SSR jamoasiga qarshi oʻyinda (4:0) ishtirok etgan va unda gol urgan. Spartakiadadagi chiqishi uchun (toʻrtinchi oʻrin) „SSSR sport ustasi" unvoniga sazovor boʻlgan.

1980-yilda yana Rostselmashda oʻynagan. Umuman olganda, besh mavsum davomida u jamoa uchun 153 ta oʻyin oʻtkazib, 20 ta gol urgan.

1981-yildan boshlab besh mavsum „Yangiyer"da ikkinchi ligada, keyin toʻrt mavsum „Atommash"da oʻynagan. Faoliyatining oxirida APK (Azov), Start (Yeysk) va havaskorlar jamoalarida oʻynagan. 1990-yilda agrosanoat majmuasi tarkibida RSFSR kubogi gʻolibi boʻlgan. Faoliyatining soʻnggi yillarida libero sifatida oʻynagan.

Shahsiy hayoti
--------------

Katta akasi Viktor (1952-1979) ham futbolchi boʻlgan, 1979-yilda „Paxtakor" jamoasi bilan birga aviahalokatda vafot etgan. 1970-yillarning birinchi yarmida aka-uka bir muncha vaqt Rostovning  SKA jamoasida birga oʻynashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  СКА Ростов-на-Дону 0 : 1 ЦСКА Москва
2. ↑  «Кайрат» Алма-Ата 4 : 1 СКА Ростов-на-Дону
3. ↑  „Последний путь «Локомотива»". 15-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* Профиль на сайте FootballFacts.ru
* ПРЕДСТАВЛЯЕМ НАШУ КОМАНДУ
**Suyuq oʻgʻitlar** — sanoatda ishlab chiqariladigan va tuproqqa suyuq holda solinadigan mineral moddalar. S.oʻ.ga suvsiz ammiak (82% azotli), suvli ammiak (18—20% azotli), ammiakatlar (30—50% azotli), kaliy tuzlarining eritmalari (14% K2O li), fosfat kislota, suyuq kompleks oʻgʻitlar kiradi (qarang Kompleks oʻgʻitlar). S.oʻ.ni asosiy oʻgʻit hrlida va vegetatsiya davrida oʻsimliklarni oziqlantirish uchun ishlatish mumkin. Ular tuproqqa shudgorlash yoki ekishdan oldin solinsa, tuproqqa yaxshi aralashadi, suv taʼsirida yuvilib ketmaydi, hosilni ammiakli selitra solingandagiga nisbatan oshiradi. Oʻzbekistonda suyuq kompleks oʻgʻitlar ishlab chiqarilishi 1979-yildan boshlangan. Suyuq kompleks oʻgʻitlarning kimyoviy tarkibi: 10% N, 34% R2O5, 0,6% GʻeO3, 0,7% A12O3, 0,1% SaO, 0,01% Mg, 0,02% F dan iborat. Suyuq kompleks oʻgʻitlar konsentratsiyali polifosfat kislotani yuqori qaroratda (280—350°) gaz holidagi ammiak bilan neytrallab, keyin ammiakli suvda eritib olinadi. Suyuq kompleks oʻgʻitlar fosforni qiyin oʻzlashtiruvchi ekinlar uchun juda qoʻl keladigan fosforli oʻgʻitdir. Tarkibida 27% gacha azot, fosfor, kaliy boʻlgan suyuq kompleks oʻgʻitlarning ekinlar uchun agrokimyoviy samaradorligi darajasi ularning qoʻllanish texnologiyasiga bogʻliq. Suyuq kompleks oʻgʻitni yozning oxiri va kuzda ham yerga solish mumkin. Su. plug yoki kultivatorga maxsus oʻrnatilgan oʻgʻitlagichlarda yerga (yengil tuprokli yerlarga 16—20 sm, ogʻir tuprokdi yerlarga 12—5 sm chuqurlikda) solinadi.

Adabiyot
--------

* Kiselev A. V. Romanovskaya L. I. Primeneniye jidkix slojnix udobreniy v selskom xozyaystve Uzbekistana, T. 1981.

Risqivoy Yoqubov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karl va Emiliya haykali** — Sankt-Peterburgdagi Butlerova koʻchasidagi yodgorlik (22-uy), 2007-yil 14-oktabrda hovli maydonida munitsipal kengash tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Sankt-Peterburg tarixidagi sevishganlar uchun birinchi yodgorlik. Yodgorlik muallifi Sankt-Peterburg Badiiy akademiyasining bitiruvchisi, haykaltarosh Matvey Vaynman. 2015-yil oxiriga kelib, yodgorlik vandallar tomonidan demontaj qilingan.

Yodgorlik
---------

Sevgi ramzi boʻlgan tosh va bronzadan yasalgan yodgorlik. Bu bir soyabon ostida turgan yigit va qizning haykaltaroshlik kompozitsiyasidir. Bu yodgorlik Charlz va Emiliyaning sahna ortidagi yodgorligi deb ataladi.

Haykal Sankt-Peterburg haykaltaroshlik zavodida qilinganо.

Tarixi
------

Yodgorlik Sankt-Peterburgda mashhur boʻlgan nemis qishlogʻidan boʻlgan Romeo va Juletta — Karl va Emiliya haqidagi hikoyani abadiylashtiradi, ular xalq afsonasida aytilganidek, ota-onalarining irodasiga qarshi bir-birlarini sevib qolishgan va turmush qurishga roziligini olmay, oʻzlarini suvga choʻktirish orqali oʻz joniga qasd qilishgan.

Matvey Vaynman jurnalistlarga shunday deydi: „Men uzoq vaqtdan beri shunday haykal yaratmoqchi edim. Men aynan Sankt-Peterburglik sevuvchilarni oldim — soyabon ostida bir yigit va qiz. Yodgorlik sunʼiy toshdan yasalgan, shuning uchun u vandallar uchun juda oson oʻlja hisoblanadi. Lekin insonning halolligi va mehriga umid qilaylik".

Havolalar
---------

* Памятник Карлу и Эмилии (памятник влюблённым) (Санкт-Петербург)
* Влюблённые поселились на Гражданке Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-04-23).
* Достопримечательности Ленинградской области

Manbalar
--------

1. ↑  *Собств. корр.* На Гражданке появится памятник влюблённым // www.fontanka.ru. — 2007. — 12 окт.
2. ↑  „Двое под зонтом". 19-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-noyabr 2017-yil.
3. ↑  *Собств. корр.* В Петербурге открыли памятник влюбленным // www.annews.ru. — 2007. — 16 окт.
4. ↑  *Ахметджанова К.* На Тихорецком открыли памятник петербургским Ромео и Джульетте // Комсомольская правда. — 2012. — 27 авг.
5. ↑  Sm. takje Успенский Л.В. „Имени Бармалея?",*. Записки старого петербуржца*, Leningrad.
6. ↑  *Ефимова Т.* Влюблённые поселились на Гражданке Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-04-23). // Смена. — 2007. — 15 окт.
**Past bosimli gidrosefali** ( **LPH** ) qorinchalarning kengayishi, juda past intrakranial bosimga (ICP) qaramasdan, kasallanganlarda og'ir demans, yurish va o'zini tuta olmaslik holati. 

Past bosimli hidrosefali, oddiy bosimli hidrosefalinin yanada o'tkir shakli hisoblanadi. Agar o'z paytida tashxis qo'yilmasa, inson past bosimli gidrosefaliya holatida yoxud LPHSda qolish xavfini tug'diradi. Shuntni qayta ko'rib chiqish, hatto ular past ICPda drenajlash uchun o'rnatilgan bo'lsa ham, har doim samarali bo'lmasligi mumkin. Miyadagi bosim miya omurilik suyuqligining shunt tizimida oqishi uchun etarli darajada ko'tarilmaydi, shuning uchun shunt ochiq, lekin LPHda noto'g'ri ishlaydi. LPH holatlarida surunkali infarktlar qorinchalarning kattalashishi bilan miyadagi kuchlanishga javoban toj radiata bo'ylab ham rivojlanishi mumkin. LPH ning ayrim sabablari travma, o'simta, qon ketish, miya shilliq qavatining yallig'lanishi, butun miya nurlanishi, xususan, miya parenximasining muvofiqligiga ta'sir qiluvchi boshqa miya patologiyasini o'z ichiga oladi. LPHSni davolash usullaridan biri, salbiy bosimlarda o'rnatilgan tashqi qorincha drenaji (EVD). Pang & Altschuler va boshqalarga ko'ra, </link> EVD bilan boshqariladigan, barqaror, salbiy bosimli sifonlash, qisman kompyuter tomografiyasi yordamida diqqat bilan kuzatilgan LPHni davolashning xavfsiz va samarali usuli hisoblanadi. Ularning tajribasiga ko'ra, ushbu yondashuv miya mantiyasini qayta tiklashga yordam beradi. Ular EVD bosimini tez tushirish yoxud ko'tarishdan ogohlantiradilar, chunki u salbiy ta'sirni oshiradi va qorinchalarni beqarorlashtiradi. Qorinchalarni kichraytirish - bu boshlang'ich qadam bo'lsa, ularni barqarorlashtirish - shunt qo'yishdan oldin ikkinchi qadam - bu terapiyaning yakuniy bosqichi hisoblanadi. Bu formuladan har qanday o'zgarish, past bosim sozlamalariga qaramay, biroq patentli shunt tizimiga sabab bo'lishi mumkin.

1. ↑  Strand, Adam; Balise, Stephen; Leung, Lawrence Jun; Durham, Susan (1 January 2018). "Low-Pressure Hydrocephalus: A Case Report and Review of the Literature" (en). *World Neurosurgery* **109**: e131–e135. doi:10.1016/j.wneu.2017.09.120. ISSN 1878-8750. PMID 28962963.. Qaraldi: 27 August 2021. Past bosimli gidrosefali]]
Bu maqola Eyler diagramma haqidadir.  Mavzuning boshqa maʼnolari uchun Eyler Venn diagrammasi (maʼnolari) sahifasiga qarang.
Eyler diagrammasi (Venn diagrammasi ) – (/ˈɔɪlər/, *OY-lər*) toʻplamlar va ularning munosabatlarini tasvirlashning diagrammatik vositasidir. Odatda Eyler diagrammasi doiralar bilan tasvirlanadi. Eyler tomonidan ixtiro qilingan. Matematika, mantiq, menejment va boshqa amaliy sohalarda qoʻllaniladi.
„Euler diagrammasi" dan birinchi marta foydalanish odatda shveytsariyalik matematik Leonhard Eyler (1707-1783) bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlarda Venn va Eyler diagrammalari 1960-yillarning yangi matematik harakatining bir qismi sifatida toʻplamlar nazariyasi boʻyicha koʻrsatmalarning bir qismi sifatida kiritilgan. Oʻshandan beri ular oʻqish kabi boshqa oʻquv dasturlari, shuningdek, tashkilotlar va korxonalar tomonidan ham qabul qilingan.

Koʻrinishi
----------

Eyler diagrammasi ikki oʻlchovli tekislikdagi oddiy yopiq shakllardan iborat boʻlib, ularning har biri toʻplam yoki toifani tasvirlaydi. Bu shakllarning bir-biriga mos kelishi toʻplamlar orasidagi munosabatlarni koʻrsatadi. Har bir egri chiziq tekislikni ikkita mintaqaga yoki „zonalar" ga ajratadi.

Toʻplamlarning kesishishi
-------------------------

1- rasm

```
Bir-birining ustiga chiqadigan ikkita egri chiziq kesishgan, umumiy elementlarga ega boʻlgan toʻplamlarni ifodalaydi(C, B); ikkala egri chiziq ichidagi zona (A) ikkala toʻplam uchun umumiy elementlar toʻplamini ifodalaydi (toʻplamlarning kesishishi).
```

Toʻplamlarning kesishmasligi
----------------------------

2- rasm

```
Bir-biriga mos kelmaydigan egri chiziqlar umumiy elementlarga ega boʻlmagan toʻplamlar.
```

Toʻplamlarning ichidagi toʻplam
-------------------------------

3- rasm

```
Toʻliq boshqasining ichki qismidagi egri chiziq uning pastki toʻplamidir.
```

Eyler va Venn diagrammalari farqi
---------------------------------

Eyler va Venn diagrammalari o'rtasidagi farqni quyidagi misolda ko'rish mumkin.

Uchta to'plamni olingan:

* {\displaystyle A=\{1,\,2,\,5\}}
* {\displaystyle B=\{1,\,6\}}
* {\displaystyle C=\{4,\,7\}}

Diagramasi

* Eyler diagrammaEyler diagramma
* Venn diagrammaVenn diagramma

Venn diagrammasi uning n ta egri chizig'i orasidagi barcha 2n mantiqiy mumkin bo'lgan o'zaro bog'lanish zonalarini o'z ichiga olishi kerak, bu uning tarkibiy to'plamlarini kiritish/tashqariga chiqarishning barcha kombinatsiyalarini ifodalaydi. To'plamga kirmaydigan hududlar Eyler diagrammalaridan farqli o'laroq qora rangda ko'rsatilgan.

Yana qarang
-----------

* iconMatematika portali

* Venn diagramasi
* Diagramma
* To'plam
* Eyler diagrammasi(eng)
* Venn diagrammasi(eng)

Manbalar
--------

1. ↑  „Strategies for Reading Comprehension Venn Diagrams". 29-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2009-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Maragʻa rasadxonasining markaziy minorasi
**Maragʻa rasadxonasi** — Eronning Maragʻa shahri yonidagi tepalikka qurilgan rasadxona; 13-asrning 2-yarmida eronlik mashhur astronom Nasriddin at-Tusiy rahbarligida dengiz sat-xidan 1600 m balandlikda bunyod etilgan. Maragʻa rasadxonasida 10 dan ortiq yirik astro-nomik uskunalar boʻlib, eng kattasi meridian tekisligida joylashgan radiusi 18,4 m ga teng kvadrant. Devoriy kvadrantning radiusi esa 3,2 m. Bulardan boshqa armillyar sfera, azimutal asbob va boshqa boʻlgan. Rasadxonada turli mamlakatlardan 100 dan ortiq olimlar kelib ishlagan. Rasadxona qoshidagi yirik kutubxonada bir necha yuz ming qoʻlyozma asarlar mavjud boʻlgan. So'nggi yillarda ushbu saytning tarixiy ahamiyatiga qiziqish ortdi. Rasadxona qoldiqlarini himoya qilish uchun gumbaz shaklidagi qopqoq qurilgan. Yaqin atrofdagi Tabriz universiteti 70-yillarning oxiridan beri Marog' shahrini boshqarish va himoya qilish uchun mas'ul bo'lib kelgan. Marageh munitsipaliteti bilan hamkorlikda saytni saqlab qolish uchun yangi taʼmirlash loyihalari amalga oshirilmoqda

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  „Restoration work begins on Maragheh observatory" (avgust 2022).
3. ↑  „رصد خانه مراغه را کی ساخت" (sentyabr 2023).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Viktoriya Ivanovna Ukolova** (1944-yil 11-may Samarqand) – sovet va rus tarixchisi. Tarix fanlari doktori (1987), professor (1994), Rossiya TIV MGIMO jahon va milliy tarix kafedrasi mudiri. Oʻndan ortiq monografiya, 300 ga yaqin maqola va nashrlar muallifi.

Hayoti
------

Viktoriya Samarqandda frontchi askar oilasida tugʻilgan. 1962-yilda Ukraina SSR, Sumi viloyati, Romni shahridagi 2-sonli oʻrta maktabni tamomlagan. M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining tarix fakulteti (1967) va aspiranturani (1970) oʻrta asrlar tarixi fakultetini tamomlagan.

Ukolova 1971-yilda „Boetiy va uning davri. Ilk oʻrta asrlarda Gʻarbiy Yevropa taʼlimi tarixi haqida" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1974-yilgacha SSSR Fanlar akademiyasining Sibir boʻlimi (Novosibirsk) Tarix, filologiya va falsafa institutida ilmiy xodim boʻlib ishlagan va Novosibirsk davlat universitetida dars bergan. 1973-yilda ijtimoiy fanlar boʻyicha yosh olimlarning birinchi Butunittifoq tanlovi laureati boʻldi. Ukolova 1974–1979-yillarda Komsomol Markaziy Qoʻmitasining sektorini boshqargan.

1979-yildan Jahon tarixi institutida kafedra mudiri va direktor oʻrinbosari (1988–1998) lavozimlarida ishlagan. 1987-yilda „Gʻarbiy Yevropada ilk oʻrta asrlar madaniyatini shakllantirishda qadimiy merosning roli (5-asr oxiri – 7-asrning birinchi yarmi)" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1991-yildan Rossiya davlat gumanitar universiteti professori.

Ukolova 1998-yilda MGIMOga ishga keldi va u yerda jahon va milliy tarix kafedrasini boshqargan; 2009-yildan buyon Milliy tadqiqot universiteti Oliy iqtisodiyot maktabida dars bergan. 1999–2013-yillarda Rossiya Oliy attestatsiya komissiyasi tarixi boʻyicha ekspert kengashi raisining oʻrinbosari, Rossiya oʻrta asr olimlari va ilk zamonaviy tarixchilar uyushmasi byurosi aʼzosi boʻlgan. Ukolova Rossiya Fanlar akademiyasining „Tarixiy fikr yodgorliklari" nashri tahririyati raisi, „Antik tarix xabarnomasi", „Oʻrta asrlar" jurnallari tahririyati aʼzosi boʻlib faoliyat yuritgan.

Manbalar
--------


1. ↑  „К ЮБИЛЕЮ ВИКТОРИИ ИВАНОВНЫ УКОЛОВОЙ". Qaraldi: 17-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  *Бобкова М. С. Беззаветное служение (к 70-летию со дня рождения доктора исторических наук, профессора Виктории Ивановны Уколовой) // Средние века. — М.: Наука, 2014.*.
3. ↑  *Шкаренков П. П. «Translator temporis». Виктория Ивановна Уколова — человек, ученый, педагог // Средние века. — М.: Наука, 2004. — Вып. 65. — С. 174—198.*.
**Ikshvaku** (Ikshvaku — "shakarqamish") — Hindistonning baʼzi zamonaviy knyazlik avlodlari kelib chiqqan afsonaviy qadimgi hind qiroli, ikshvaku sulolasining birinchi hukmdori va asoschisi (Quyosh sulolasi). Ayodiyadagi ikkinchi yuga boshida hukmronlik qilgan.

Manu Vayvasvatning oʻgʻli, uning otasi Quyoshning oʻzi — Vivasvat edi. Toʻfondan keyin tugʻilgan, natijada Qirollik kemasi Malay togʻlarining tepasida edi.

Ikhshvaku oqsoqolining 100ta oʻgʻillaridan Vikukshi Ayodhya quyosh sulolasini, ikkinchisi esa Mithilda hukmronlik qilgan Quyosh sulolasining ikkinchi filialini tashkil qildi. „Vishnu-Purana" bu ikki filialga tegishli hukmdorlarning toʻliq roʻyxatini beradi. Ushbu filiallarning birinchisi (Ayodxya shoxlari) sevimli hind qahramoni Ramga tegishli edi. Juda koʻp rajput klanlari quyoshli suloladan kelib chiqqan.

Hinduizm matnlarida Ikshvaku Solih va ulugʻvor monarx sifatida tasvirlangan. Yer yuzida toza va muqaddas hayot uchun Indra osmonga koʻtarildi.

Ikshvaku kelib chiqishi haqida gapiradigan mifologik lugʻat Hindistonga Oksu daryosi vodiysidan koʻchib kelgan hunlar yoki saklar (skiflar) qabilasining versiyasini keltiradi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Солнечная династия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
2. ↑   The Matsya Purana Архивировано 20 февраля 2014 года.
3. ↑  The story of Vedic India as embodied principally in the Rig-Veda
4. ↑   Раджарши // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
5. ↑   Ikshvaku // Мифологический словарь. M. 1991. S. 239

Havolalar
---------

* Vishnu Purana Book 4 ch. 1 and 2, P-348 to 377
* THE VALMIKI RAMAYANA — IIT Madras
**Wallon Brabant** (fransuzcha: *Brabant wallon*; niderlandcha: *Waals-Brabant*) — Belgiyaning Valloniya mintaqasida joylashgan provinsiya. U (shimoldan soat yoʻnalishi boʻyicha) Flamand Brabant provinsiyasi (Flamand viloyati) va Liej, Namur va Hainaut provinsiyalari bilan chegaradosh. Wallon Brabantning poytaxti va eng katta shahri - Wavre.

Viloyat aholisi 2019-yil yanvar holatiga koʻra, 403 599 kishini tashkil etadi. Aholi zichligi 368/km2 (950/sq mi).

Tarix
-----

Vaterloo jangi 1815-yil iyun oyida ushbu viloyatda bo'lib oʻtgan.

Walloon Brabant 1995-yilda sobiq Brabant provinsiyasi uch qismga bo'linganida yaratilgan: ikkita yangi provinsiya, Wallon Brabant va Flamand Brabanti; va Bryussel Poytaxti Regioni. Belgiyaning uchta mintaqada (Flanders, Wallonia va Bryussel) federallashtirilishini ta'minlash uchun bo'linish amalga oshirilgan.

Maʼmuriy boʻlinishi
-------------------

Maydoni 1,097 square kilometre (424 mi²) va faqat bitta ma'muriy tumanni, 27 munitsipalitetga ega Nivelles okrugini o'z ichiga oladi.

Nivelles tumani:

1. Beauvechain (Bevekom)
2. Braine-l'Alleud (Eigenbrakel)
3. Braine-le-Château (Kasteelbrakel)
4. Chastre
5. Chaumont-Gistoux
6. Court-Saint-Étienne
7. Genappe (Genepiën)
8. Grez-Doiceau (Graven)
9. Hélécine (Heilissem / Heylissem)
10. Incourt
11. Ittre (Itter)
12. Jodoigne (Geldenaken)
13. La Hulpe (Terhulpen)
14. Lasne
15. Mont-Saint-Guibert
16. Nivelles (Nijvel)
17. Orp-Jauche
18. Ottignies-Louvain-la-Neuve
19. Perwez (Perwijs)
20. Ramillies
21. Rebecq
22. Rixensart
23. Tubize (Tubeke)
24. Villers-la-Ville
25. Walhain
26. Waterloo
27. Wavre (Waver)

Galereya
--------

* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Things to Do in Walloon Brabant Province". Qaraldi: 29-sentyabr 2023-yil.
**Muhammad Ali Hazin** -*(1692-1776)* Fors adabiyotining yirik namoyondalaridan biri. Veterinariya, memuar va tarixiy asarlar muallifi.

Hayoti
------

Yuqorida tilga olingan Zohidiyev familiyasidan boʻlgan Gʻilon darvesh shayxlarining avlodi boʻlgan Shayx Muhammad Ali Hazin 1692 yilda Isfahon shahrida tugʻilgan. Eron, xususan, Kaspiy boʻyi mamlakatlariga koʻp sayohat qilgan. Taniqli olim Benaresda 1766-yilda vafot etgan. Otlarni parvarish qilish va zoologiyaga oid risolalar, shuningdek, shoirlar - zamondoshlari haqidagi biografik asar muallifi sifatida tanilgan. Taxminan 1740 yilda tuzilgan. n. e.) 20-40-yillardagi Eron tarixiga oid eng qimmatli manbalardan biri hisoblangan xotiralar.
18-asr Forscha matn Belfur tomonidan "Tarih-i ahval-i shayx-i Xazin, ki hud navishte ast" ("Shayx Hazin hayoti haqidagi hikoya, uning o‘zi yozgan") nomi bilan nashr etilgan.
Shayx Hazinning xotiralarida Kaspiy mamlakatlari arzimas oʻrinni egallaydi. Ammo u 1720-30-yillardagi fuqarolar nizolari va urushlar davrida, bu mamlakatlarning vayronagarchiliklarini batafsil tasvirlagan. 18-asrdagi boshqa manbalar (arman, rus va boshqalar) bu maʼlumotlarini toʻldiradi. Shuningdek, Tahmasp Qulixon tomonidan 1736-yilda Mugʻonda chaqirilgan qurultoy va bu majlis tarkibiga oid tafsilotlar, Tabriz shahrining qoʻshinlardan himoya qilinishi haqidagi hikoyalari ham muhim ahamiyatga ega. 

Turk qoʻshinlarini shahar aholisining eng kambagʻal qatlamlari (avamm - "oddiy xalq", "niello") tomonidan qo'llab-quvvatlanishi haqidagi ma'lumotlar va boshqalar. Kitobda feodal munosabatlarga oid maʼlumotlar ko'p uchraydi.

Safaviylar davlatining inqirozi natijasida; afgʻonlar Sharqiy Eronni, mamlakatning gʻarbini turklar, Kaspiy dengizining janubiy qirgʻogʻini ruslar bosib oldilar. Toʻqqiz yil davomida shafqatsiz urushlar davom etdi; pirovardida oddiy koʻchmanchilardan boʻlgan isteʼdodli sarkarda Nodirshoh qizilbosh qabilalarini birlashtirib, afgʻonlarni quvib chiqarishga muvaffaq boʻldi. Uzoq davom etgan urushlar mamlakatni vayron qildi. Isfaxon vohasidagi qishloq aholisining 2/3 qismi halok boʻldi. Hamma joyda ocharchilik va epidemiyalar hukm surdi. Yirik shaharlar: Isfaxon, Sheroz, Qazvin, Yazd, Tabriz talon-toroj qilindi va aholi manzilgohlari qirib tashlandi. Guvoh Shayx Muhammad Ali Hazinning aytishicha, Tabrizda va butun Janubiy Ozarbayjonda deyarli aholi qolmagan. Fors Iroqi esa shunday vayronagarchilik va qashshoqlik holatida ediki, uni tasvirlab bo‘lmaydi. Gilonda ipakchilik olti barobar qisqardi, yoʻllardagi oʻgʻirliklar tufayli savdo toʻxtab qoldi.

Ish faoliyati
-------------

* Kulliyat Hazin, Lakxnau, 1292 p. g. x. (1913);
* Tarixe Hazin, Isfahon, 1332 b. g. x. (1953);
* Tazkere-ye Hazin…, 2-nashr, Isfahon, 1334 b. g. x. (1955);
* Shayx Muhammad Ali Hazinning hayoti oʻzi tomonidan yozilgan, tahrir. va tarjima. F. C. Belfour, L. 1831 yil.

Adabiyotlar
-----------

* Pigulevskaya N. V. va boshqalar. Farmon. op. 310-318-betlar; Mikluxo-Maklay N. D. Erondagi afgʻon hukmronligi tarixidan // Leningrad universitetining Uchenye qoʻriqxonasi. 1954. No 179. S. 138-158.
* Pigulevskaya N. V. va boshqalar. Farmon. op. S. 318.
**Firuza Velikhanli** (ozarbayjoncha: *Firuzə Orxan qızı Vəlixanlı*; 1970- yil 26-oktabrda tugʻilgan) — ozarbayjonlik shaxmatchi, FIDE ayol grossmeyster unvoniga ega (WGM, 1994). Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (1992).

Biografiyasi
------------

1980-yillarning oʻrtalaridan 2000-yillarning boshigacha Velikhanli Ozarbayjonda yetakchi ayol shaxmatchilardan biri boʻlgan. 1986-yilda Minskda Ozarbayjon SSR ayollar jamoasi bilan shaxmat boʻyicha 1-sovet ayollar jamoasi chempionligini qoʻlga kiritdi. Ikkinchi bortda u ajoyib natija koʻrsatib, 8 oʻyinning barchasida gʻalaba qozondi.

Velikhanli ikki marta shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi SSSR chempionati finalida qatnashgan:

* 1987-yilda Tbilisida u oxirgi, 20-oʻrinni egalladi;
* 1989-yilda Voljskiyda u Marina Sheremetieva va Zoya Lelchuk bilan 8-10-oʻrinlarni boʻlishdi.

U Ozarbayjon terma jamoasi uchun ayollar shaxmat olimpiadalarida ishtirok etgan:

1992-yilda Maniladagi 30-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+7, =3, −4),

1994-yilda Moskvadagi 31-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+6, =4, −3),

2002-yilda Bled shahridagi 35-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) birinchi oʻrinni egalladi (+6, =3, −5),

2004-yilda Kalvia shahridagi 36-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+5, =5, −4).

Velikhanli Ozarbayjon terma jamoasi safida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan:

1992-yilda Debretsen shahrida boʻlib oʻtgan 1-jamoaviy shaxmat (ayollar) Yevropa chempionatida birinchi oʻrinni egalladi (+3, =3, −2) va jamoaviy va shaxsiy bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

1997-yilda Pula shahrida (+4, =5, −0) shaxmat boʻyicha 2-jamoa Yevropa chempionatida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi.

U 26 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida Ozarbayjon terma jamoasi safida oʻynadi:

1993-yilda Paranaguada shaxmat boʻyicha 26 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi 9-jahon chempionatida birinchi zaxira kengashida (+2, =1, −1).

1990-yilda Velikhanli FIDE ayol xalqaro ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi va 1994-yilda u FIDE ayol grossmeysteri (WGM) unvoniga sazovor boʻldi.

1991-yilda shaxmat boʻyicha oʻyin koʻrsatgani uchun Ozarbayjon SSR Faxriy diplomi bilan taqdirlangan. 1995-yilda Ozarbayjonda sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti tomonidan „Taragi" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „1st Soviet Women's Team Chess Championship, Minsk 1986, Azerbaijan SSR". *OlimpBase.org*.
2. ↑  *Bartelski.* „Women's Chess Olympiads :: Firuza Velikhanli". *OlimpBase.org*.
3. ↑  „European Women's Team Chess Championship :: Firuza Velikhanli". *OlimpBase.org*.
4. ↑  „World Youth U26 Team Chess Championship :: Firuza Velikhanli". *OlimpBase.org*.
5. ↑  „152 - İdmançılardan bir qrupunun Azərbaycan SSR-in Fəxri fərmanı ilə təltif edilməsi haqqında". *e-qanun.az*.
6. ↑  „Azərbaycan Respublikası idmançılarının təltif edilməsi haqqında". *e-qanun.az*. 24-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-oktabr 2019-yil.
**Ashukino** — Rossiyaning Moskva viloyati Pushkinskiy tumanidagi dam olish qishlogʻi, Ashukino shahar posyolkasining maʼmuriy markazi. Viloyat markazi — Pushkino shahridan 18 km shimoli-sharqda joylashgan.Qadimgi kunlarda Ashukino qishlogʻi oʻrnida 10 ta xonadondan iborat kichik bir qishloq bor edi. Qadimgi rus shaharlari — Rostov va Uglichga boradigan yoʻl uning yonidan oʻtdi. Qishloq aholisi dehqonchilik va daraxt kesish bilan shugʻullangan. XV asrgacha Svorobino qishlogʻi Ryazan knyazligi tarkibiga kirgan. Bir necha asrlar davomida qishloqning egalari bir necha bor oʻzgargan. Ular orasida knyazlar Golitsin va boshqalar ham bor edi.1917-yilgacha Svorobino qishlogʻi Dmitrovskiy tumani tarkibiga kirdi va keyinchalik, 1930-yilgacha Sergievskiy tumanining Sofrinskiy volostining bir qismi edi.Temiryoʻlning narigi tomonida savdogar Ashukinning mulki bor edi. O‘z mablag‘i hisobidan temiryo‘l vokzali va yog‘ochdan stansiya binosi qurdirdi.1936-yilda Moskva hukumati Ashukino qishlogʻini yaratish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Poytaxtni rekonstruksiya qilishning bosh rejasiga muvofiq uylari buzilishi kerak boʻlgan qishloqqa moskvaliklar joylashtirildi. Ashukino hududi muhojirlarning shaxsiy uylari bilan qurila boshlandi. Svorobino qishlogʻi Ashukino posyolkasiga kiritilgan.

 Muqaddas shahzoda Aleksandr Nevskiy cherkovi
Ashukinoda oʻng dindor knyaz Aleksandr Nevskiyning ibodatxonasi (2009-yil 27-sentabrda ochilgan, Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Sofrino operativ brigadasi hududida joylashgan) va ikonasi nomidagi ibodatxona mavjud. Xudoning onasi, „Barcha qaygʻulilarning quvonchi" (qishloq qabristonida joylashgan).

2016-yil aprel oyida Vatan himoyasida halok bo‘lgan uchuvchilar yodgorligi ochildi. Xotira xiyoboni yaqinidagi poydevorga, temiryoʻl kesishmasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda, MiG-29 yengil oldingi qiruvchi samolyoti oʻrnatildi.Ashukinoda Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi va Sovet Ittifoqi Qahramoni, uchuvchi Pavel Mixaylovich Kruglov, Sovet Armiyasi kapitani qabri joylashgan. Uning regaliyasining bir qismi Ashukinskiyning „Romantic" qidiruv klubiga topshirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Освящение кладбищенской церкви в Ашукино". 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2013-yil.
2. ↑  *Д. Табаков*. „Памятник авиаторам в Ашукино". Информационный портал Ашукино (12-aprel 2016-yil). Qaraldi: 12-dekabr 2016-yil.
**Dostonbek Otabolayev** (1993-yil 5-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Fargʻona viloyatida tugʻilgan) — oʻzbekistonlik karatechi.

Biografiyasi
------------

2021-yilda Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida karate bo‘yicha o‘tkazilgan jahon chempionatida erkaklar o‘rtasida 75 kg vazn toifasida oltin medalni qo‘lga kiritgan. Karate bo‘yicha O‘zbekiston va Markaziy Osiyodagi birinchi jahon chempioni. Xalqaro toifadagi sport ustasi va toʻrtinchidan qora belbogʻ sohibi. Dostonbek karate boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi sardori. 2022-yilgi Jahon oʻyinlarida Oʻzbekiston karatesi tarixida ilk bor bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2016-yilda Portugaliyaning Braga shahrida talabalar o‘rtasida bo‘lib o‘tgan karate boʻyicha jahon chempionatida 75 kg vazn toifasida bronza medalini qo‘lga kiritgan. Shuningdek, erkaklar o‘rtasida 75 kg vazn toifasida Ozarbayjon poytaxti Baku shahrida boʻlib oʻtgan 2017-yilgi Islom birdamlik oʻyinlarida bronza medaliga ega chiqqan.

2018-yilda Indoneziyaning Jakarta shahrida bo‘lib o‘tgan Osiyo o‘yinlarida erkaklar o‘rtasida 75 kg vazn toifasidagi musobaqalarda ishtirok etadi va ilk uchrashuvda bronza medali sohibi iordaniyalik Bashar Al-Najjarga imkoniyatni boy beradi. 2019-yilda O‘zbekiston poytaxti Toshkent shahrida karate bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatida jamoaviy bahslarda bronza medalini qo‘lga kiritgan.

2021-yil iyun oyida Dostonbek Otabolayev 2020-yilda Yaponiyaning Tokio shahrida bo‘lib o‘tadigan Yozgi Olimpiya o‘yinlariga yo‘llanmani qo‘lga kiritish maqsadida Fransiyaning Parij shahrida bo‘lib o‘tgan Jahon Olimpiya saralash turnirida ishtirok etadi, biroq musobaqada Olimpiada yoʻllanmasini qoʻlga kirita olmaydi.

Dostonbek, shuningdek, Karate 1 Premer ligasining bir qancha musobaqalarida ham ishtirok etgan va bir qator medallarni qoʻlga kiritgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Karate Results". *2018 Asian Games*. 19-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2020-yil.
2. ↑  *Morgan, Liam*. „Kiyuna makes history as Olympic gold medallists retain titles at Karate World Championships". *InsideTheGames.biz* (20-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2021-yil.
3. ↑  „2021 World Karate Championships Results Book". *World Karate Federation*. 21-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2021-yil.
4. 1 2  *Blaine Henry.* „Dastonbek Otabolaev: The First Uzbek Karate World Champion".  Fight-Library.com (6-dekabr 2021-yil).
5. ↑  „2016 World University Karate Championships Results Book". *Fédération Internationale du Sport Universitaire*. 15-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2021-yil.
6. ↑  „2019 Asian Karate Championships Results". *World Karate Federation*. 23-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2020-yil.
7. ↑  „2021 Karate World Olympic Qualification Tournament Results Book". *World Karate Federation*. 14-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyun 2021-yil.
8. ↑  ,, ,
**Milorad Janjuš** (talaffuzi: *Milorad Yanush*, 15-iyul 1982-yilda tugʻilgan) — serbiyalik futbolchi, hujumchi.

Klubdagi faoliyati
------------------

### Karyerasining boshlanish davri

Janjus 2007-yildan boshlab Novi Sad klubida professional faoliyatini boshladi. 2008-yilda qarzga kirgan Spartak Zlatibor Voda bilan 2010-yilgacha shartnoma tuzgan.

### Spartak Zlatibor Voda

2009-2010-yilgi mavsum uchun Zlatibor vodaga oʻtdi. 5-dekabr 2009-yilda klub uchun birinchi golni Smederevo ga qarshi urdi. 2009-2010-yilgi mavsum tugagandan soʻng, Paxtakor klubiga qoʻshildi.

### Paxtakor

2010-yil fevral oyida Oʻzbekiston Ligasi Paxtakor Toshkent FK klubiga qisqa muddatga ijaraga qoʻshildi. U klub uchun 3 ta oʻyin oʻtkazdi va shartnomasi tugagach, May oyida Zlatibor vodaga qaytdi.

### Sepahan

2010-2012-yilgi mavsumdan boshlab Eronning Sepahan klubiga qoʻshildi. Eron Professional Ligasi (IPL) kubogini qoʻlga kiritdi. Eron Pro Ligasi chempionati va Osiyo Chempionlar Ligasida 36 ta oʻyin oʻtkazdi va 11 ta gol urdi. 2012-yilgi mavsum tugagandan soʻng, klubni tark etdi va Shahrdari Tabriz klubiga oʻtdi.

### Shahrdari Tabriz

2012-yil 5-yanvar kuni Shahrdari Tabriz futbol klubi bilan kelishuvga erishganligini eʼlon qildi.

### SHB Đà Nẵng

2013-yil yanvar oyida Vetnam davlatining SHB Đà Nẵng klubi bilan bir yillik shartnoma tuzdi. Jamoada toʻqqizta uchrashuv oʻtkazdi va uchta gol urdi.

### Saravak FA

2013-yil dekabr oyida Malayziya Superligasining Saravak FA klubiga qoʻshildi. U Saravak uchun debyutini 2014-yil 18-yanvar kuni ATM FA jamoasiga qarshi oʻtkazdi. Saravak birinchi oʻyinda ATMga 2-0 hisobida magʻlub boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „FK Spartak Subotica 2-0 FC Smederevo 05/12/2009 | Serbia Jelen Super Liga | Live Football Scores, Fixtures & Results | FootballScores.com". 3-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-yanvar 2014-yil.
2. ↑   — Traktorsazi signs Milorad Janjus
**Milliy politsiya kasalxonasi** Pokiston sogʻliqni saqlash infratuzilmasidagi sezilarli rivojlanishni namoyish etadi. Ushbu zamonaviy muassasa taxminan 12 000 politsiyachiga ilgʻor tibbiy xizmat koʻrsatishga moʻljallangan.

Tarixi
------

Pokistonning birinchi Milliy politsiya kasalxonasi qurilishi 2023-yil 16-iyulda *Islomobod poytaxti politsiyasi va rejalashtirish komissiyasi, rejalashtirishni rivojlantirish va maxsus tashabbuslar vazirligi*ning roziligini olgandan keyin boshlangan.
Ushbu muhim sogʻliqni saqlash muassasasining tashkil etilishiga *Federal rejalashtirish vaziri* Ahsan Iqbal va *Ichki ishlar vaziri* Rana Sanaullahning birgalikdagi saʼy-harakatlari natijasida erishildi.

Sharoitlari
-----------

Kasalxona 100 oʻringa moʻljallangan boʻlib, poytaxt politsiyasiga xizmat qiladi.
U favqulodda vaziyatlar uchun 12, ortopediya uchun 10, kardiologiya uchun 15, har bir jarrohlik va yurak reanimatsiya boʻlimlari uchun oltita karavot, 14ta jarrohlik karavoti, 15ta umumiy tibbiyot, sakkizta nevrologiya, beshta tibbiy intensiv terapiya, toʻrtta yurak boʻlimlarini oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, shifoxonada tez tibbiy yordam kabi zamonaviy qulayliklar yaratiladi.

Kelajakdagi rejalar
-------------------

Sobiq Bosh vazir Shehbaz Sharifning energiya xarajatlarini minimallashtirish haqidagi fikriga muvofiq, shifoxona binosi quyosh energiyasidan quvvatlanadi.
Bundan tashqari, shifoxonaning imkoniyatlarini yanada oshirish maqsadida, yotoqxona sigʻimini 200 oʻringa qadar kengaytirish boʻyicha fikr yuritilmoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *desk, News* „Construction work on Pakistan's first National Police Hospital starts" (15-iyul 2023-yil).
2. 1 2  „First-ever National Police Hospital to be set up". *The Express Tribune* (7-may 2023-yil).
3. ↑  „Islamabad police get approval for establishing National Police Hospital". *The Nation* (6-may 2023-yil).
4. ↑  „Islamabad Capital Police to Get Pakistan's First National Police Hospital - ProProperty".
5. ↑  „PM lays foundation stones of 100-bed hospital at Police lines in Islamabad today". *www.radio.gov.pk*.
6. ↑  *Azeem, Munawer* „National police hospital project revived". *DAWN.COM* (7-may 2023-yil).
**Vasiliy Yegorovich Kirichyok** – (21.01.1940, Shimoliy Qozogʻiston viloyati Ruzayev tumani, Chervonnoe qishlogʻi 2010-yil 3-aprel.) – Qozogʻiston SSSR, Koʻkchetov viloyati, Kuybishev tumanida tavallud topgan. U Chervonniy sovxozi traktor-dala brigadasi brigadiri vazifasida ishlagan. Va shuningdek, Vasiliy Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1976) va Qozogʻiston SSSR Oliy Kengashi deputati hamdir.

Biografiya
----------

1940-yil 21-yanvarda Shimoliy Qozogʻiston viloyati Ruzaevskiy tumani Chervonnoe qishlogʻida koʻp bolali dehqon oilasida tugʻilgan.

1955-yilda tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi yetti yillik maktabni tamomlab, shu yili „Chervonniy" sovxozida mehnat faoliyatini boshlagan. Sovxoz ustaxonasida tirkamachi, mexanik boʻlib ishlagan.

1956-yildan Lobanovskiy qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash maktabida oʻqigan, soʻngra Chervonniy sovxozida traktorchi boʻlib ishlashni davom ettirgan. 

1960-yilda Sovet armiyasi safiga harbiy xizmatga chaqirilgan. 

1963-yilda u armiyadan qaytib, Peskovskiy qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash maktabida oʻqishni boshladi, shundan soʻng u kombaynchi mutaxassisligi vazifasida ishlay boshladi.

1968-yilda 2-traktor-dala brigadasiga brigadir etib tayinlandi. 1973-yilda Vasiliy Kirichka boshchiligidagi brigada har gektardan oʻrtacha 26,4 sentnerdan gʻalla oldi. Ushbu yuqori mehnat koʻrsatkichlari uchun u Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

9.5 yillik mehnati tufayli (1971 — 1975) topshiriqlarini muddatidan oldin bajardi. 1976-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni qoʻlga kiritgan.

Bir necha bor VDNKh Butunittifoq koʻrgazmasida qatnashgan. U yerda bronza, kumush va oltin medallarga sazovor boʻlgan.

1977-yilda Koʻkchetav tajriba stansiyasi sovxoz-texnika bilim yurtini ishdan boʻshamasdan, 1985-yilda Selinograd qishloq xoʻjaligi institutining sirtqi boʻlimini agronom mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Qozogʻiston SSSR Oliy Kengashi deputati (1980-1985) va KPSS XXVI qurultoyiga delegat etib saylangan.

2008-yilda nafaqaga chiqqan.

2010-yil 3-aprelda tugʻilib oʻsgan qishlogʻida vafot etgan va shu yerda dafn etilgan.

Mukofotlar
----------

Sotsialistik Mehnat Qahramoni
Lenin ordeni – ikki marta (1973, 1976)
Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1966)

Havolalar
---------

* Киричёк Василий Егорович
* Моё село — частичка КазахстанаAndoza:Недоступная ссылка
* Киричёк Василий Егорович// Официальный интернет-ресурс Северо-Казахстанской области
Shōbara shahar hokimiyati
 Bihoku-kyuryo Park
 Shōbara shahar markazining havodan koʻrinishi
**Shōbara** (yaponcha: *庄原市* *Shōbara-shi*?) - Yaponiyaning Hiroshima prefekturasidagi shahri. Shaharning umumiy maydoni 1246,49 kvadrat kilometr.

Geografiyasi
------------

Shōbara Hiroshima prefekturasining shimoli-sharqiy burchagidagi Chugoku togʻlarida joylashgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlari

Hiroshima prefekturasi

* Miyoshi
* Fuchū
* Jinsekikōgen

Tottori prefekturasi

* Nichinan

Shimane prefekturasi

* Unnan
* Unnan
* Okuizumo

### Iqlimi

Shōbarada oʻrtacha yillik harorat 12.7 °C (54.9 °F). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1,488.8 mm (58.61 in) eng nam oy iyul hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25.0 °C (77.0 °F) atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan 1.0 °C (33.8 °F). Shōbarada qayd etilgan eng yuqori harorat 38.1 °C (100.6 °F) ni tashkil etdi. Qayd etilgan eng sovuq harorat −18.5 °C (−1.3 °F) ni tashkil etadi.

### Demografiyasi

Shōbara 1920-yildan beri aholini roʻyxatga olish ishlarini olib boradi. Yaponiya aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda Shōbara aholisi 33,633 ta kishini tashkil qiladi.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 90 957 | —     |
| 1955 | 88 748 | −2.4% |
| 1960 | 81 162 | −8.5% |
| 1965 | 67 983 | −16.2% |
| 1970 | 60 072 | −11.6% |
| 1975 | 56 336 | −6.2% |
| 1980 | 53 506 | −5.0% |
| 1985 | 52 157 | −2.5% |
| 1990 | 50 624 | −2.9% |
| 1995 | 48 539 | −4.1% |
| 2000 | 45 678 | −5.9% |
| 2005 | 43 149 | −5.5% |
| 2010 | 40 255 | −6.7% |
| 2015 | 37 000 | −8.1% |
| 2020 | 33 633 | −9.1% |

Tarixi
------

Shōbara hududi qadimgi Bingo viloyatining bir qismidir. Edo davrida u Hiroshima domenining bir qismi edi. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Hiroshimaning Mikami tumanida Shōbara qishlogʻi tashkil etildi. Mikami okrugi 1898-yil 1-oktabrda Hiroshimaning Hiba okrugi tarkibiga kirdi, oʻshanda Shōbara shahar maqomiga koʻtarilgan. 1954-yil 31 martda Shōbara Takamura, Honda, Shikinobu, Yamauchi-Higashi, Yamauchi-Nishi va Yamauchi-Kita qishloqlari bilan birlashdi va shahar maqomiga koʻtarildi.

Hukumati
--------

Shōbara toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Shōbara Hiroshima prefekturasi assambleyasiga bitta nahar aʼzo qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Parlament quyi palatasining Hiroshima 5-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Shōbaradagi asosiy iqtisodiy faoliyat: qishloq xoʻjaligi, togʻ-kon sanoati (kaolinit, ohaktosh) va gidroenergetika ishlab chiqarishdir.

Taʼlimi
-------

Shōbarada 18 ta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan yetti davlat oʻrta maktabi mavjud. Hiroshima prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan beshta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada, shuningdek, nogironlar uchun maxsus taʼlim maktabi va qishloq xoʻjaligi kolleji mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Shōbara city official statistics" (ja).
**"Stinger"** (inglizcha: *Stinger*) — yalpizli likyor va alkogolga asoslangan alkogolli kokteyl. Stir&strain yoʻli bilan tayyorlangan. Dijestivlarga mansub va kokteyl bokalida yoki martini stakanida tortiladi. Klassik retseptda konyak (brendi) va oq yalpizli likyor aralashmasi keltiriladi, u yaxshilab chayqatiladi va kokteyl bokalida tortiladi. Ushbu ichimlikning kelib chiqishi nomaʼlum, ammo u 1917-yilda nashr etilgan Tom Bullokning „Ideal barmen" kabi barmenlik kitoblarida tilga olingan. Xalqaro barmenlar uyushmasining (XBU) „Unutilmas" toifasidagi (inglizcha: *Unforgettables*) rasmiy kokteyllaridan biri.

Tarkibi
-------

* Konyak (yoki brendi) — 50 ml
* Likyor Krem de ment (yorqin) — 20 ml.

Aralashtiriladigan stakanda barcha ingrediyentlarni muz bilan sovutib olinadi, soʻng aralashtirib, martini kokteyl stakaniga suziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Сайт Международной ассоциации барменов" (en). *Незабываемые коктейли*.  iba-world.com. 9-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21 марта 2017 года.

Havolalar
---------

* + Sayt Mejdunarodnoy assotsiatsii barmenov Archive.is saytida arxivlandi (2015-10-28)
	+ Kokteyl Stinger na sayte IBA(ingl.))
	+ Kokteyl Stinger na sayte Barmenskoy assotsiatsii Rossii