recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yangra** (inglizcha: *; **Ganesh I** (Nepal) va **Yangra-Kangri** (Tibet) ) — Himoloy togʻlaridagi Nepal va Xitoy chegarasidagi choʻqqi, dengiz sathidan 7429 metr balandlikda. Yangra cho'qqisiga birinchi ko'tarilish 1955 yil 24 oktyabrda Himoloy tog'lariga Fransiya-Shveytsariya ekspeditsiyasi a'zolari Raymon Lamber , Klod Kogan va Erik Gosha tomonidan amalga oshirildi.*

Jismoniy va geografik xususiyatlari
-----------------------------------

Yangra cho'qqisi Nepal ( Gandaki-Pradesh viloyati, Gorxa viloyati) va Xitoy ( Tibet avtonom viloyati ) chegarasida, Ganesh-Himal tog' tizmasida joylashgan va uning eng baland nuqtasidir. Yangra choʻqqisining balandligi dengiz sathidan 7429 metr.

Yangraning asosiy cho'qqisi Nepalning etti minglik Himalchuli tog'idir, balandligi 7893 metr , g'arbdan taxminan 48 kilometr uzoqlikda joylashgan. Ikki cho'qqi orasidagi eng past nuqta 5070 metr balandlikda joylashgan, shuning uchun Yangra cho'qqisining nisbiy balandligi 2359 metrni tashkil qiladi.

Toqqa chiqish tarixi
--------------------

Yangra cho'qqisiga birinchi chiqish 1955 yil 24 oktyabrda Nepaldan shveytsariyalik alpinist Раймона Ламбера[en] boshchiligidagi Himoloyga Fransiya-Shveysariya ekspeditsiyasi a'zolari tomonidan amalga oshirildi. Cho'qqiga uchta alpinist ko'tarildi: Raymond Lambertning o'zi, Erik Gosha va fransiyalik alpinist Klod Kogan, bu o'sha davrning ajoyib voqeasiga aylandi, chunki Himoloy tog'larida ayol alpinizm sust rivojlangan edi. Ekspeditsiyaning hujum guruhining marshruti janubi-sharqiy yonbag'ir bo'ylab cho'qqi oldidagi tizmagacha o'tdi .

Havolalar
---------

* „Yangra Weather Forecast, Nepal" (en).  mountain-forecast.com. Qaraldi: 2022-yil 24-mart.
Aleksey Kojevnikov
**Aleksey Yakovlevich Kojevnikov** (ruscha: *Алексе́й Я́ковлевич Коже́вников*) (1836-yil 5 mart — 1902-yil 23-oktabr) Rossiya imperiyasining nevrologi va psixiatri, Ryazan shahrida tugʻilgan.

Biografiya
----------

1853-yildan 1858-yilgacha u Moskva universitetida tibbiyot fakultetida tahsil oldi va Germaniya, Shveysariya, Angliya va Fransiyada taʼlim oldi. Jan Martin Charkoning Parijdagi laboratoriyasida u amyotrofik lateral sklerozni (ALS) oʻrganishda muhim patologik korrelyatsiyalarni amalga oshirdi. 1869-yilda u Moskvaga qaytib keldi va u erda Novo-Ekaterininskiy kasalxonasida ishladi va nevrologik va psixiatrik kasalliklar boʻyicha dars berdi. 1870-yildan 1884-yilgacha u nevrologik kasalliklar klinikasiga rahbarlik qildi, 1873-yilda ekstraordinar professor boʻldi.

1880-yilda Kojevnikov Moskva universitetida maxsus patologiya va terapiya kafedrasiga oʻtdi va 1886-yilda universitet psixiatriya klinikasiga asos soldi. 1890-yilda Moskva nevropatologlar va psixiatrlar jamiyatiga asos solgan.

Karyera
-------

Kojevnikov rus psixiatriyasining kashshofi boʻlgan va aqli zaiflarga insoniy munosabatda boʻlish tarafdori edi. Uning nomi bilan „Kojevnikov epilepsiyasi" deb nomlanadi, bu epilepsiya davomi deb ham ataladi, bu epilepsiya tananing cheklangan qismiga taʼsir qiladigan deyarli doimiy, ritmik mushaklar qisqarishi bilan tavsiflanadi. U progressiv oilaviy spastik diplegiyaning keng qamrovli tavsifini taqdim etdi va yadro oftalmoplegiya va astenik bulbar falajlanishni nevropatologik yadroviy oʻrganishga hissa qoʻshdi.

Uning shogirdlari va yordamchilari orasida Sergey Korsako (1853-1900), Grigoriy Ivanovich Rossolimo (1860-1928), Liveriy Osipovich Darkshevich (1858-1925), Vladimir Karlovich Rot (1848-1916), Lazar Salomonovich Minor (1855-1942) bor edi. Edvard Flatau (1869-1932).

Maʼlumotnoma
------------

* *Zoran Bojanic, M.D. Serbia.* „Alexis Yakovlievich Kozhevnikov".



|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1110072112
* ISNI: 0000 0004 0894 0048
* LCCN: n88038699
* NKC: xx0221137
* VIAF: 302189698
* en:WorldCat Identities: lccn-n88038699

 |
**Vladimir Ivanovich Nemirovich-Danchenko** [1858.11 (23).12, Ozurgeti, Gruziya — 1943.25.4, Moskva] — rejissyor, pedagog, teatr tanqidchisi, yozuvchi, dramaturg. Rus teatri islohotchilaridan. 1898-yil K. S. Stanislavskiy bilan Moskva Badiiy teatri (hozirgi MXAT) ni tashkil etgan. Truppaning ijodiy va tashkiliy ishlarini ham oʻzlari amalga oshirganlar. "Repertuar rahbari" sifatida Chexov va M. Gorkiy nomidagi teatrlarni ham hamkorlikda ishlashga jalb etgan. Rejissyor sifatida aktyorlar bilan ishlashga alohida eʼtibor qaratgan. Aktyor kechinmalarining kuchi va taʼsirchanligini sipolik, vazminlik bilan yetkazishga erishishga harakatqilgan. "Aka-uka Karamazovlar", "Yak-shanba", "Yuliy Sezar", "Anna Karenina", "Dushmanlar", "Uch opasingillar" kabi spektakllari katta shuhrat qozongan. 20—30-yillar teatr qiyofasi anʼanasi va yuksak mahoratini saqlab qolish maqsadida ehtiyotkorlik, uddaburonlik bilan maʼmuriy va repertuar siyosatini olib bordi. 1919-yil Musiqali studiya (1941-yildan Stanislavskiy va Nemirovichdanchenko nomidagi musiqali teatr)ni tashkil etdi. "Yangi ish", "Oltin" kabi pyesalar, "Eski uy", "Sahna ortidagi drama" singari romanlar hamda qissadar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ayasofya oldida tahorat olish uchun qoʻyilgan şadırvan, Istanbul, Turkiya
 Po-i-Kalyan shahridagi Shadirvan, Buxoro, Oʻzbekiston
**Shadirvan** (forscha: شادروان, turkcha: *şadırvan*, arabcha: ) odatda masjidlar, karvonsaroylar, xonaqohlar va madrasalar hovlisida yoki kirish eshigi yaqinida quriladigan favvora turi boʻlib, asosiy maqsad bir vaqtning oʻzida bir necha kishining ichimlik suvi yoki tahorat olishini taʼminlovchi dekorativ vizual element hamdir.

Shadirvanlar asli fors meʼmorchiligiga xos boʻlib, dastlab hukmdorlarning chodirlariga yoki saroylarning balkonlariga qalin pardalar bilan oʻralgan holda oʻrnatilgan. Ular Usmonli meʼmorchiligining tipik elementi hamdir :459.

Yana qarang
-----------

* Kantar, nasroniylarning ibodat joylaridagi xuddi shunday favvora
* Hovuz
* Sevil yoki sabil, islom mamlakatlaridagi umumiy suv favvorasi

Manbalar
--------

1. ↑  Rabbat, Nasser*. Encyclopaedia of Islam, Second Edition* Bearman:. Brill, 1960–2007. ISBN 9789004161214.
2. ↑  Sumner-Boyd, Hilary*. Strolling Through Istanbul: The Classic Guide to the City*, Revised, Tauris Parke Paperbacks, 2010.
3. ↑  Goodwin, Godfrey*. A History of Ottoman Architecture*. New York: Thames & Hudson, 1971. ISBN 0500274290.

Havolalar
---------

 Media related to Şadırvans at Wikimedia Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* TDVİA: sadirvan

 |
**Vera Fedorovna Komissarjevskaya** (27-oktyabr 1864-yil – 10-fevral 1910-yil) – XX asr boshidagi rus aktrisasi, rus va sovet teatr va kino aktrisasining N. F. Skarskayaning katta singlisi (1868–1958).

Biografiyasi
------------

Vera Fedorovna Komissarjevskaya (1930-yillarning oxirigacha familiyasi Kommissarjevskaya deb yozilgan) 1864-yil 27-oktyabr Sankt-Peterburgda rus opera artisti va musiqa oʻqituvchisi F. P. Komissarjevskiy oilasida tavallud topgan.

Vera Komissarjevskaya 1891-yilda Sankt-Peterburgda birinchi marta sahnada flot ekipajining dengiz assambleyasida Zina rolini (P. P. Gnedichning „Goryashiye pisma" spektakli) ijro etgan. Uning sahnadagi debyutidan oldin Aleksandrinskiy teatrining taniqli aktyori V. N. Davydov bilan mashgʻulotlar oʻtkazgan. Keyin Komissarjevskaya K. S. Stanislavskiy boshchiligidagi Sanʼat va adabiyot jamiyati (Moskva) spektakllarida qatnasha boshlagan.

Komissarjevskaya 1894–1896-yillarda Vilnyusda K. N. Nezlobin korxonasida ishlagan va oʻsha paytda 60 ga yaqin rollarni oʻynagan. Aktrisa Rozi (G. Zudermanning „Boy babochek"), Larisa (A. N. Ostrovskiyning "Bespridannitsaʼ), Luiza (Schiller „Kovarstvo i lyubov"), Sofiya (A. S. Griboedovning „Gore ot uma"), Klerchen (Zuderman „Gibel Sodoma") va boshqa rollarni ijro etgan.

### Aleksandrinskiy teatri

Vera Fyodorovna 1896-yilda Aleksandrinskiy teatri sahnasida chiqish qildi. Uning birinchi ajoyib muvaffaqiyati „Bespridannitsa" filmidagi Larisa rolidan keyin boshlandi. Undan soʻng Chexovning „Chayka" asaridagi Nina Zarechnaya, Sudermanning „Ogni Ivanovoy nochi" spektaklidagi Marikka, „Faust"dagi Margarita va boshqalar rollarini ijro etdi.

### Umrining soʻnggi yillari

 Sankt-Peterburgdagi Tixvin qabristonidagi Komissarjevskayaning qabri. Haykaltarosh – Mariya Dillon
Vera Fedorovnaning yangi orzusi teatr maktabini yaratish edi. Undan oldin gastrol safariga chiqdi va bu gastrol uning hayotida oxirgisi boʻldi.

Komissarjevskaya 1910-yil 10-fevralda Toshkentda gastrol paytida chechakdan vafot etdi.

U 20-fevral kuni Aleksandr Nevskiy lavrasining Nikolskoye qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Вера Комиссаржевская. Биография".  РИА Новости (2014-yil 10-noyabr). 2019-yil 6-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 30-noyabr.
2. ↑  V Tashkente v dni svoey bolezni V. F. Komissarjevskaya jila v dome № 24 po ulitse Samarkandskoy. Na etom dome, naxodyaщimsya pryamo naprotiv tolko chto postroennoy v nachale 1960-x godov gostinitsi „Tashkent", naxodilas memorialnaya doska v chest V. F. Komissarjevskoy: „V etom dome 10 fevralya 1910 goda skonchalas znamenitaya aktrisa Vera Fedorovna Komissarjevskaya". Posle zemletryaseniya 1966 goda etot dom bil snesyon, i na ego meste stal proxodit prospekt, v sovetskoe vremya nazivavshiysya *prospekt Lenina*.
3. ↑  „Александро-Невская Лавра Монастырские кладбища". *tzarskiy-khram.narod.ru*. Qaraldi: 2023-yil 15-noyabr.
4. ↑  Ogorodnova V. Goryaщie pisma // Sankt-Peterburgskie vedomosti. – 2019. —1 noyabrya.
**Pushta** — ikki egat (joʻyak), ariq orasida ekinlarning bargnovdalari oʻsishi, palak otishi uchun boʻsh qoldiriladigan marzasimon joy, tuproqning qiyalab tekislangan sathi. Qishloq xoʻjaligi ekinlari ekishda P. marzaolgich yoki tirkama kultivatorlarda, kichik maydonlarda ketmon bilan olinadi. Ekin turi va qator oralari kengligiga koʻra, P. turli balandlikda (10 dan 40 sm gacha) va kenglikda (gʻoʻzada 60—90 sm, pomidorda 140—210 sm, qovun, qovoq kabi poliz ekinlarida 2–4 m gacha) boʻlishi mumkin. Dalaning P.li sathida tuproq harorati 1,0—3,0° yuqoriroq boʻladi, bu esa ekilgan urugʻlarning barvaqt va tekis undirib olishga yordam beradi.Pushta-Tojik tilidan olingan bo'lib ,ko'krak,ko'ks degan ma'nolarni bildirib keladi.

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sharqiy viloyat** ( tam.  </link> *Kiḻakku Makāṇam* ; Sinhala </link> *Næ̆gĕnahira Paḷāta* ) — Shri-Lanka davlatining toʻqqiz viloyatlaridan biri, mamlakatning birinchi darajali maʼmuriy boʻlinmasi. Viloyatlar 19-asrdan beri mavjud bo'lib, 1987 yilgacha Shri-Lanka Konstitutsiyasiga 13-o'zgartirish kiritilib, viloyat kengashlari tashkil etilgunga qadar hech qanday huquqiy maqomga ega emas edi.   1988 va 2006 yillar oralig'ida provinsiya vaqtincha Shimoliy viloyat bilan birlashtirilib, Shimoliy Sharqiy viloyat tashkil etildi. Viloyat poytaxti - Trincomalee. Kalmunai Sharqiy provinsiyaning eng yirik va eng zich shahri.

 Batticaloa-Polonnaruwa yo'li ishlab qurilgan
 Yangi Oddavadi ko'prigining ko'rinishi
Inglizlar 1815 yilda butun Tseylon orolini o'z nazoratga oladilar. Orolni uchta etnik ma'muriy tuzilmaga bo'lishadi: past Country Singalese, Kandyan Sinhalese va Tamil. Sharqiy viloyat Tamil maʼmuriyati tarkibiga kiritilgan. 1833 yilda esa Kolibruk-Kameron komissiyasining tavsiyalariga binoan, etnik asosdagi ma'muriy tuzilmalar beshta geografik viloyatga bo'lingan yagona ma'muriyatga birlashtirilgandi.  Battikaloa, Bintenna (hozirgi Badulla tumanining bir qismi), Tamankaduva (hozirgi Polonnaruva tumani ) va Trinkomali tumanlari esa yangi Sharqiy provinsiyasini tashkil etadi.  Tamankaduva 1873 yilda yangi tashkil etilgan. Shimoliy Markaziy viloyatga, Bintenna 1886 yilda esa yangi tashkil etilgan. Uva viloyatiga ko'chirildi  .

'ildi.

  

olsizlantirildi.

Geografiya
----------

 Battikaloa lagunasida baliq ovlash qayiqlari
Sharqiy viloyat hisoblanib maydoni 9,996 square kilometre (3,859 mi²). 

Viloyat shimolida Shimoliy provinsiya bilan, sharqda Bengal koʻrfazi bilan, janubida janubiy viloyat bilan, gʻarbida Uva bilan, Markaziy va Shimoliy Markaziy viloyatlar bilan oʻralgan.

Hudud qirg'og'larida lagunlar ustunlik qiladi, eng kattasi Battikaloa lagunasi, Kokkilay lagunasi, Upaar lagunasi va Ullakkali lagualari hisoblanadi.

Maʼmuriy birliklari, shaharlari va qishloqlari
----------------------------------------------

### Ma'muriy birliklar

Ushbu Sharqiy provinsiya 3 ta maʼmuriy tumanga ega bo'lib, 45 ta boʻlim kotibi boʻlinmalariga va (DS boʻlinmalariga) shuningdek,1085 ta Grama Niladhari boʻlinmalariga (GN boʻlimlari) boʻlingan.

1. ↑  „Provinces of Sri Lanka".  Statoids.
2. 1 2  „Provincial Councils".  Government of Sri Lanka. 2009-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
3. ↑  Mills, Lennox A.*. Ceylon Under British Rule (1795 - 1932)*. London: Oxford University Press, 1933 — 67–68 bet.
4. ↑  Medis, G. C.*. Ceylon Under the British*, 2nd (revised), Colombo: The Colombo Apothecaries Co. 1946 — 39–40 bet.
5. ↑  Medis, G. C.*. Ceylon Under the British*, 2nd (revised), Colombo: The Colombo Apothecaries Co. 1946 — 84 bet.
6. ↑  „"TMVP to disarm completely" Global Tamil News" (2009-yil 12-fevral).
7. ↑  „Area of Sri Lanka by province and district". *Statistical Abstract 2011*.  Department of Census & Statistics, Sri Lanka. 2012-yil 13-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
**Shovqinni tartibga solish toʻgʻrisidagi qonunlar-** respublika, viloyat va shahar hokimiyati tomonidan oʻrnatilgan ovoz uzatishga oid qonunlar yoki koʻrsatmalarni oʻz ichiga oladi. 1972-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarining Shovqinni nazorat qilish toʻgʻrisidagi qonuni qabul qilingandan soʻng, boshqa mahalliy va shtat hukumatlari qoʻshimcha qoidalarni qabul qilishdi.

Shovqinni tartibga solish shovqin miqdorini, shovqin davomiyligini va shovqin manbasini cheklaydi. Odatda kunning maʼlum vaqtlari uchun cheklovlar qoʻyadi .

1960 va 1967-yillarda Birlashgan Qirollik va Yaponiya milliy qonunlarni qabul qilgan boʻlsa-da, bu qonunlar umuman koʻtarilgan atrof-muhit shovqini, samolyotlar va avtotransport vositalarida raqamli manbalar cheklovlari yoki mahalliy hukumatga keng qamrovli koʻrsatmalarni hal qilish uchun umuman toʻliq yoki toʻliq qoʻllanilishi mumkin emas edi.

**Sokin soatlar** kunduzi yoki kechasi keraksiz yoki bezovta qiluvchi shovqinga nisbatan qattiqroq cheklovlar qoʻyilgan vaqtlardir. Ular yurisdiktsiya va hududlar orasida farq qiladi, lekin odatda tungi vaqtda, masalan, 23:00 dan 07:00 gacha, aholining uyqusiga xalaqit bermaslik uchun. Kunning turli vaqtlarini hisobga oladigan baʼzi shovqin oʻlchash standartlari Amerika kunduzgi-tungi oʻrtacha tovush darajasi (Ldn) standarti yoki Evropaning kunduzgi-kechki-tungi shovqin darajasi (L den) standartidir. Baʼzi yurisdiktsiyalarda, shuningdek, dam olish kunlari yoki baʼzi davlat bayramlarida kengroq shovqin cheklovlari mavjud. Sanoat yoki tungi hayot zonalari ozod qilinishi yoki kamroq cheklovlarga ega boʻlishi mumkin, xususiy muassasalar, mehmonxonalar va universitetlar oʻz mehmonlariga qoʻshimcha cheklovlar qoʻyishi mumkin.

1. ↑  U. S. Noise Pollution and Abatement Act of 1972, P. L. 92-574, 86 Stat. 1234, Andoza:Usc – Andoza:Usc
2. ↑  „Noise Ordinance".  Kinetics Noise Control, Inc. Qaraldi: 2012-yil 29-iyun.
3. ↑  Quiet Hours Definition | Law Insider
**Viktor Vasilyevich Zimin** (1925-yil Samarqand – 15-mart 1945-yil) – sovet askari, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, „Shon-sharaf" ordeni sohibi.

Hayoti
------

Zimin 1925-yilda Samarqand shahrida tugʻilgan. 7-sinfni tamomlagan.

1943-yil fevral oyida Samarqand shahar harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqiriladi. 1944-yil iyuldan 1-Ukraina frontida bosqinchilar bilan janglarda qatnashgan. U butun jangovar faoliyatini 62-gvardiya tank brigadasi tarkibida oʻtkazgan va T-34 tankining qurol qoʻmondoni boʻlgan. 1945-yildan KPSS aʼzosi.

Gʻarbiy Ukrainadagi birinchi janglarda u oʻzini namoyon qildi. 1944-yil 22-iyulda bosh patrul tarkibida birinchi boʻlib Lvov shahrining janubiy chekkasiga bostirib kirdi, bu jangda ularni oʻrab olgan 5 ta sapyor va 10 ta pulemyotchini yoʻq qildi. Birinchi harbiy mukofoti – Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlandi.

1944-yil 26–27-iyulda Lvov shahridan 5 km janubda dushmanning qarshi hujumini qaytarish paytida gvardiya serjanti Zimin 2 oʻq otish nuqtasi va 10 dan ortiq dushman askarini yoʻq qildi. 1944-yil avgust oyining boshlarida Lvov viloyati hududida boʻlib oʻtgan keyingi janglarda u 2 ta bronetransportyor, 2 ta avtomashina, 10 tagacha oʻq otish nuqtasi va koʻplab dushman askarlari va ofitserlarini aniq nishonga oldi. Zimin 9-avgust kuni ekipaj tarkibida 4 ta vayron qilingan sovet tanklarini jang maydonidan evakuatsiya qildi.

1945-yil 13-yanvarda Zaboje va Vola-Moravichka aholi punktlari uchun janglarda gvardiya katta serjanti 3 minut oʻq otish bilan T-IV tankini, hujum qurolini yoʻq qildi, 2 ta pulemyot nuqtasini bostirdi. 2-darajali „Shon-sharaf" ordeni bilan taqdirlangan.

Zimin 1945-yil 24–29-yanvar kunlari Shtaynau shahri yaqinidagi Oder daryosi boʻyida boʻlib oʻtgan janglarda alohida ajralib turdi. Gvardiyaning suv liniyasini kesib oʻtishda katta serjant Zimin qurol qoʻmondoni sifatida 2 ta Tiger tankini, 4 ta T-IV tankini, oʻziyurar qurolni va piyoda askarlarini yoʻq qildi. Tank minaga urilib, taʼmirlashga ketganda, Viktor Zimin boshqa ekipajga qoʻshildi. Viktro Zimin jangda olgan tan jarohatlari sababli vafot etgan va jang maydoniga dafn qilingan.

Manbalar
--------



1. ↑  *Добровольцы Урала. 2-е изд. доп. Свердловск, 1980.*.
2. ↑  *Кавалеры ордена Славы трёх степеней: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии Д. С. Сухоруков. — М.: Воениздат, 2000. — 703 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-203-01883-9.*.
3. ↑  *Полные кавалеры ордена Славы. Биографический словарь. Т. 1. М.: Воениздат, 2010*.
**Vladimir Nikitich Buzayev** (ukraincha: *Володимир Микитович Бузаєв*, 1940-yil 27-oktyabr, Chirchiq) – sovet va ukrain voleybol murabbiyi.

Ukraina milliy terma jamoasi (1992–1995, 2009–2011) va „Severodonchanka" (Severodonetsk, Lugansk viloyati) 2009-yil voleybol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Ukraina superligasining chempioni boʻlgan jamoaning bosh murabbiyi.

Murabbiylik ishi
----------------

Vladimir 1940-yil 27-oktyabrda Toshkent viloyati Chirchiq shahrida tavallud topgan.

Vladimir Nikitich 1971-yilda Ukraina SSR chempionatining uchinchi divizioni „Orbita" (Zaporojye) jamoasida bosh murabbiy boʻlib ishlagan. U bu jamoani Voleybol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi SSSR chempionati oliy ligasiga olib kelgan.

Buzayev Zaporojyening „Orbita" jamoasi bilan ikki marta ayollar voleybol chempionatining SSSR kubogini (1985–1988), voleybol boʻyicha SSSR ayollar chempionatining bronzasini (1988–1989), CEV kubogini (1989–1990), voleybol boʻyicha ayollar chempionatining Ukraina kubogini va Ukraina chempionatida (1992–1993) gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

1992–1995-yillarda Ukraina milliy va yosh ayollari terma jamoalari bosh murabbiyi boʻlgan. 1993-yilda Vladimirning boshchiligidagi Ukraina terma jamoasi oʻz tarixidagi eng yaxshi natijaga erishgan va Yevropa chempionatining bronza medali sohibiga aylangan.

1995-yilda bosh murabbiylik lavozimini tark etib, Turkiyaga ishga ketgan. 2000–2007-yillar oraligʻida Turkiyaning Gunes Sigorta jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan. „Gunesh Sigorta" klubini boshqargan davrida doimiy ravishda Yevropa musobaqalarida ishtirok etgan. 2004-yilda klub CEV Challenge Cup musobaqasida gʻolib chiqqan.

Buzayev 2008-yilda Ukrainaga qaytib, „Severodonchanka" jamoasini boshqargan, 2009–2011-yillarda esa Ukraina terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida ham ishlagan.

2008–2009-yilgi mavsumda „Severodonchanka" jamoasi mamlakat chempioni boʻlgan.

Manbalar
--------


1. ↑  „Владимир Бузаев". Qaraldi: 2023-yil 30-noyabr.
2. ↑  „"Мы разбазарили наших волейболисток"". Qaraldi: 2023-yil 30-noyabr.
**Xojambergen Iembergenov** (1916-yil, Mangʻishloq tumani, Zakaspiy viloyati, Turkiston viloyati, Rossiya imperiyasi — nomaʼlum, Qoʻngʻirot, Qoraqalpogʻiston ASSR, Oʻzbekiston SSR) — Oʻzbekiston SSR, Qoraqalpogʻiston ASSR, Qoʻngʻirot tumani Berdaq nomidagi oʻrta maktab direktori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1978).

Biografiyasi
------------

Xojambergen Iembergenov 1916-yilda Mangʻishloq tumani (hozirgi Qoʻngʻirot tumani) 6-ovulda dehqon oilasida tugʻilgan. Xojambergen Iembergenov yoshligida yetim qolgan. Qoʻngʻirotdagi Chapayev nomli bolalar uyida tarbiyalangan. Toʻliq boʻlmagan oʻrta maʼlumotni olgach, Toʻrtkoʻldagi pedagogika texnikumida oʻqib, uni 1935-yilda tamomlagan. Xoʻjaylidagi ishchilar fakultetida, Tamdi qishlogʻidagi maktabda dars bergan. Keyingi yillarda Oʻrta Osiyo davlat universiteti (1935—1937), Toshkent pedagogika institutida (1940—1941) tahsil olgan. Ayni paytda Qoʻngʻirotdagi Orjonikidze maktabida dars bergan  .

Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin Xojambergen Iembergenov koʻngilli sifatida frontga ketishga harakat qildi, ammo tibbiy koʻrikdan oʻta olmadi. Keyingi yillarda Chimboydagi pedagogika bilim yurtida dars bergan, Qoʻngʻirot shahridagi Orjonikidze oʻrta maktabida direktor boʻlgan. 1943-yildan maʼmuriy ishda. 1944-yildan KPSS (b) aʼzosi. 1945-yilgacha Qoʻngʻirot tumani ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

1950-yildan Qoʻngʻirot shahridagi Orjonikidze oʻrta maktabi direktori. 1951-yilda Nukus pedagogika institutining sirtqi boʻlimini biologiya va kimyo oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Oʻqituvchilikdagi ulkan yutuqlari uchun 1960-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan. Xojambergen Iembergenov Qoraqalpogʻistonda birinchi oʻquvchilarning ishlab chiqarish brigadasini tashkil etish tashabbuskori va rahbari boʻlgan. Keyingi yillarda: oʻn bir yillik ishlab chiqarish maktabi direktori (1961—1963), Gagarin maktabi direktori (1963—1969). 1969-yildan Nukus shahridagi Berdaq maktabi direktori boʻlib, yigirma yil uzilishlar bilan boshqargan 1970—1974-yillarda mahalliy mehribonlik uyi direktori boʻlib ishlagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1978-yil 27-iyundagi farmoni bilan unga Lenin ordeni bilan *„Oʻquvchilarga taʼlim va kommunistik tarbiya berishdagi ulkan xizmatlari uchun"* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni hamda Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan taqdirlangan (No 19081).

1979-yilda nafaqaga chiqdi. Pensioner boʻlib, 1986-yilgacha maktabda dars bergan. Nukusda yashagan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

### Mukofotlari

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni — ikki marta (30.08.1960; 1978)
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Иембергенов Хожамберген" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
2. ↑  *Народное образование*, Выпуски 1 – 6, М. С. 7.

Adabiyotlar
-----------

* Народное образование. — М.: Учпедгиз, 1985. — Т. Выпуски 1 – 6. — С. 7.

Havolalar
---------

* „Иембергенов Хожамберген" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
**Yuriy Veniaminovich Koloskov** (1929-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – 2016-yil Moskva, Rossiya) – Sovet harbiy qoʻmondoni, general-mayor. K. Y. Voroshilov nomidagi SSSR KGBning Oliy chegara harbiy-siyosiy maktabi boshligʻi (1982–1990).

Biografiyasi
------------

Yuriy Veniaminovich 1929-yil 2-fevralda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tavallud topgan.

1939–1946-yillarda Toshkent SSSR NKVDning Suvorov nomli harbiy bilim yurtida tahsil olgan. 1946–1948-yillarda SSSR NKVD qoʻshinlarining Moskva harbiy bilim yurtida oʻqigan. 1951-yilda Saratov davlat universitetining filologiya fakultetining sirtqi boʻlimini tamomlagan.

Koloskov 1948-yildan 1982-yilgacha SSSR NKVD, SSSR Ichki ishlar vazirligi, SSSR MGB, SSSR Davlat xavfsizligi qoʻmitasida qoʻmondonlik va siyosiy lavozimlarda xizmat qilgan. 1965-yildan 1982-yilgacha Sharqiy chegara okrugida quyidagi lavozimlarda xizmat qilgan: 1965-yildan 1972-yilgacha siyosiy boʻlim boshligʻi va 129-Prjevalskiy chegara otryadi boshligʻining oʻrinbosari. 1972-yildan 1978-yilgacha boshliq oʻrinbosari, 1978-yildan 1982-yilgacha siyosiy boʻlim boshligʻi va Sharqiy chegara okrugi qoʻshinlari boshligʻi (qoʻmondoni) oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat olib borgan. Afgʻoniston urushida qatnashgan.

Yuriy Veniaminovich 1982-yildan 1990-yilgacha SSSR KGB K. Y. Voroshilov nomidagi Oliy chegara harbiy-siyosiy maktabining boshligʻi boʻlgan (Golitsyno, Moskva viloyati).

Koloskov 1990-yilda isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Dnestrovyeda PMR MGB maslahatchisi boʻlib ishlagan va ushbu respublikaning maxsus kuchlari va chegara otryadlarining tashkilotchisi boʻlgan. 1992-yildan beri Dnestrboʻyıdagi qurolli mojaroning ishtirokchisi. 1993-yildan B. V. Tarasov xalq deputati maslahatchisi, Rossiya Federatsiyasi Oliy Kengashining himoyasi ishtirokchilaridan biri edi.

Koloskov 2016-yil 8-dekabrda Moskvada vafot etdi va Troyekurovskoye qabristoniga dafn qilindi.

Xotirasi
--------

2018-yil 25-may kuni Dnestrboʻyidagi Tiraspol chegara postiga general-mayor Yuriy Veniaminovich Koloskov nomi berildi.

Manbalar
--------



1. 1 2 3 4  „Краснорецкий, Николай Павлович".  История отечественных спецслужб и правоохранительных органов. 2021-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-fevral.
2. ↑  *Kvashenko V. V.* Golitsinskoe pogranichnoe. // Военно-исторический журнал. – 2016. – № 12. – S.72—73
3. ↑  „История Института".  Голицынский пограничный институт ФСБ России. 2022-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-fevral.
4. ↑  „Прощай, наш боевой соратник!".  Завтра. 2022-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-fevral.
5. ↑  „Погранотделению «Тирасполь» присвоено имя генерала Юрия Колоскова".  Новости Приднестровья. Qaraldi: 2022-yil 2-fevral.
**Yuriy Nikolayevich Majorov (**20-avgust 1921-yil – 14-fevral 2019-yil) sovet va rossiyalik olim, texnika fanlari nomzodi, general-mayor (1970), NPO „Palma" bosh direktori, Lenin (1976) va SSSR Davlat mukofotlari laureati (1967, 1982).

Tarjimai holi
-------------

Yuriy Nikolayevich Majorov 1921-yilda birinchi jahon va fuqarolar urushi qatnashchisi Nikolay Majorov va sayohat yoʻl boshlovchisining qizi Mariya Yegorova oilasiga tavallud topgan.

Majorov 1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. U 490-boʻlim radio boʻlinmasida xizmat qilgan. 1-darajali razvedkachi radio operatori malakasiga sazovor boʻlgan.

1941-yil oktyabrdan Ulugʻ Vatan urushi frontida va Moskva jangida qatnashgan. Yuriy radio razvedka ishlari bilan shugʻullangan va dushman radio xabarlarini tutgan. 1942-yil boshida aloqa punkti boshligʻi etib tayinlandi. Kichik leytenant Majorov 1942-yil avgustda 1-boʻlim radiopolkining (Gʻarbiy front) 3-boʻlinmasi aloqa markazining boshligʻi etib tayinlangan.

Keyinchalik Ukraina, Polsha ozod etilishida, Korsun-Shevchenkov operatsiyasida ishtirok etgan. 1945-yil 10-mayda Pragadagi urushni tugatgan.

Yuriy Majorov 1948-yilda S. M. Budenniy nomidagi harbiy aloqa akademiyasining radiolokatsiya fakultetiga oʻqishga kirgan va uni 1953-yilda tugatgan. Akademiyani tugatgandan soʻng mudofaa vazirligining ilmiy-tadqiqot institutlaridan birida ishlagan.

1976-yilda „Celina" radiotexnika razvedka tizimini yaratishda ishtirok etganligi uchun Lenin ordeniga sazovor boʻlgan.

Yuriy Nikolayevich 1961-yildan boshlab Markaziy radiotexnika ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan, 1968-yilda esa uni boshqargan. 1970-yilda unga general-mayor unvoni berildi. 1979-yilda „Palma" NNTga boshchilik qilgan. General-mayor 1985-yilda isteʼfoga chiqqan.

Yuriy Majorov hayoti davomida 24 ta mualliflik guvohnomasini olgan. U bir necha bor Germaniya va Shimoliy Koreya, Kuba va Vetnam, Afg'oniston va Suriya kabi davlatlarga sayohat qilgan. „Pogonya za „yastrebinim glazom". Sudba generala Majorova" kitobi muallifidir.

Yuriy 2019-yil 14-fevralda 98 yoshida vafot etgan.

Oilasi
------

Yuriy Majorova Tatyana Konstantinovna (1921–1989) bilan oila qurgan. Rafiqasi buyuk Vatan urushi qatnashchisi, radio-razvedkachi va pedagog boʻlib ishlagan. Ularning ikki nafar farzandi bor. Oʻgʻli Valeriy Yuryevich (1950), muhandis-radiist va zaxira podpolkovnigi va qizi Larisa Yuryevna (1954), muhandis-iqtisodiyotchi boʻlgan. Yuriyning uch nafar nabirasi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „МАЖОРОВ Юрий Николаевич (1921-2019)". Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
2. ↑  „Рождение одного изобретения". *www.computer-museum.ru*. Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
3. ↑  „Юрий Николаевич Мажоров". Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
**Yuriy Alekseyevich Pudishev** (, Kaliningrad, Moskva viloyati – 2021-yil 28-avgust, Borisov, Minsk viloyati) – sovet futbolchisi, yarim himoyachi ampulasida oʻynagan sovet, rus va belarus futbol murabbiyi.

Faoliyati
---------

Yuriy Pudishev 1954-yil 3-aprelda tugʻilgan. U otasiz oʻsgan, onasi sement zavodida ishlagan. Yuriy futbolchilik faoliyatini 1973-yilda Moskvaning „Dinamo" jamoasida boshlagan. 1973-yilgi mavsumda 13 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan, jamoasi bronza medallarga ega chiqqan. 1976-yilda u Minskning „Dinamo" jamoasiga oʻtdi va 1982-yilda SSSR chempioni boʻldi. 1984-1986-yillarda Moskvaning Dinamo jamoasida faoliyatini davom ettirdi. 1986 yilgi SSSR chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. 1986-1994-yillarda SSSR va Rossiya quyi ligalarida Stavropol (1986-1988), Barnaul (1988), Samarqand (1989), Yakutsk (1991-1993) shaharlarining „Dinamo" jamoalarida oʻynagan. 1992-yilda Nijnevartovskda Samotlor -XXI jamoasiga bosh murabbiy boʻlgan.

1984-yilda u SSSRning asosiy va olimpiya terma jamoalari safida bittadan oʻyin oʻtkazdi.

Belorussiyada BATE FK (1997-2003), MTZ-RIPO (2004-2009), 2010-yildan esa Brestning Dinamo klublarida bosh murabbiy boʻlib ishlagan. 2005-yildan Belarus yoshlar terma jamoasi bosh murabbiyi, 2006-yildan Belarus milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiyi yordamchisi. 2011-yildan 2018-yilgacha BATE FK oʻrinbosarlari jamoasida ishlagan. Yuriy Pudishev 2019-yildan boshlab BATE FK yoshlar jamoasiga murabbiy boʻldi.

2007-yil 16-avgustda 53 yoshida Belarus kubogi 1/16 oʻyinining 82-daqiqasida „PMK-7" – MTZ-RIPO oʻyinida 3 sentyabrda maydonga tushdi.

2010-yil 25-oktyabrda u 56 yoshida BATE-Dinamo (Brest) uchrashuvida 90-daqiqada maydonga tushib, Belarus chempionatida oʻziga xos rekord oʻrnatdi.

Yuriy Pudishev 2021-yil 29-avgustda 68 yoshida vafot etdi. U 31-avgust kuni Minskdagi Mixanovich qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  Yuriy Pudishev vernulsya v BATE
2. ↑  Vremya, nazad!
3. ↑  „mtz-ripo.by". 2008-yil 9-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 27-oktyabr.
4. ↑  „Football.By : Юрий Пудышев вышел против БАТЭ и был признан лучшим — Новости : Белорусский и мировой футбол". 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 27-oktyabr.
5. ↑  56-letniy Yuriy Pudishev sigral protiv BATE: „Ya vosstanavlivayus pivom"[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  „Умер Юрий Пудышев — легенда советского и белорусского футбола". 2021-yil 29-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-avgust.

Havolalar
---------

* „Dinamo" (Brest) rasmiy veb-saytidagi profil[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)</link>(rus.) )
* Yevrokuboklardagi chiqishlar statistikasi
* Bolshoy jurnaliga intervyu (Wayback Machine saytida 2022-01-16 sanasida arxivlangan)
**Ziyodullo Shohidiy** (tojikcha: *Зиёдулло Шаҳидӣ*; 1914-yil 4-may, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1985-yil 25-fevral, Dushanbe, Tojikiston) – sovet tojik kompozitori va oʻqituvchisi. Tojikiston SSR xalq artisti (1964). Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti laureati (1985), Tojikiston Bastakorlar ittifoqi raisi (1956–1960)

Hayoti
------

U koʻhna Samarqandda aktyor, taniqli va isteʼdodli bastakor oilasida tavallud topgan mashhur tojik sanʼat namoyandalaridan biridir.

1939-yilda Stalinobodga (hozirgi Dushanbe) kelib, Tojikiston davlat filarmoniyasi qoʻshiq va raqs ansambli rahbari (1939–1952) boʻlib ishladi. U mashhur rus bastakorlari Aleksandr Stepanovich Lenskiy va Sergey Balasanyandan (1943–1946) kompozitsiyani oʻrgangan. Moskva konservatoriyasi qoshidagi ikki yillik milliy studiyani (1949) va shu konservatoriyaning milliy boʻlimini tamomlagan. Ziyodullo Shohidiy oʻzini maʼmur sanab, asta-sekin Sovet Ittifoqining mashhur ustalaridan saboq oldi.

1957-yilda Moskvadagi Chaykovskiy nomidagi konservatoriyani tamomlagach, oʻzining birinchi konsert dasturini oʻtkazdi va bu musiqa muxlislari tomonidan yaxshi qabul qilindi.

Ziyodollo Shohidiy 60-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab simfonik janrga koʻproq qiziqa boshladi.

Aytish joizki, 60–70-yillarning oxirlarida koʻplab tojik kompozitorlari Shashmaqomga murojaat qilganlar. U dastlab tojik anʼanaviy musiqasi, jumladan, Shashmaqom sanʼatining professionalligini tan olmaganidan qatʼi nazar, keyinchalik u bu durdonaga nisbatan oʻz fikrini oʻzgartirib, simfonik tanada „Buzruk" va „Maqomlar simfoniyasi" qissalarini yaratadi. „Maqomlar simfoniyasi" asari SSSR Bastakorlar uyushmasining VI qurultoyida va musiqashunoslarning maqomga bagʻishlangan xalqaro simpoziumida (Samarqand, 1983) ijro etilgan va juda yaxshi baholangan.

Ziyodullo Shohidiy Bastakorlar uyushmasi raisligi ishlarida faol ishtirok etib, 1956–1960-yillarda Bastakorlar ittifoqi raisi lavozimida ishlagan.

1985-yil 25-fevralda vafot etgan, Sariosiyo qabristoniga dafn etilgan.

Bastakorning izdoshlaridan biri toʻngʻich oʻgʻli Tolib Shohidiy va nabirasi Tabrez Shohidiydir. Tolib Shohidiy ota yoʻlining haqiqiy izdoshlaridan biri boʻlib, uning mehnatlari Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. Tabrez ham Moskvada ijod qilayotgan mamlakatning yangi avlod bastakorlaridan biridir.

Manbalar
--------




1. ↑  Kompozitoron va musiqishinosoni Toҷikiston. – Dushanbe, 2011, – c. 254—256
2. ↑  Zamok nad mogiloy
3. ↑  „нусхаи бойгонӣ". 2013-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 1-mart.
**Meri Arnold Prentiss** (née **Arnold** ; 1916-yil 26-oktabr - 1975-yil 26-yanvar) 1934-yil sentabrdan 1968-yil maygacha havaskor amerikalik kattalar tennischisi edi. U, shuningdek, 1972-yilgacha Qo'shma Shtatlar milliy qariyalar chempionatida ishtirok etgan.

U Los-Anjeles shahar kollejida tahsil olgan va u yerda Los-Anjeles Olympia LTC a'zosi bo'lgan*Dunlop Lawn Tennis Annual and Almanack 1955* G.P. Hughes:. London: Ed. J. Burrow & Co. Ltd. 1955 — 324 bet. </ref>.

U 1939-yilda AQSh va Buyuk Britaniya o'rtasidagi tennis bo'yicha ayollar jamoalari o'rtasidagi Uaytmen kubogida qatnashgan. U Doroti Bundi Cheyni bilan hamkorlikda juftlik bahsida gʻalaba qozondi va AQSH jamoasiga 5:2 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi. Unga 1939-yildan 1941-yilgacha Eleanor Tennant murabbiylik qilgan.

Arnold 1939-yildan 1947-yilgacha AQShning eng yaxshi 10 taligiga kirdi. Uning eng yuqori reytingi 1942—1944-yillarda ham beshinchi boʻlgan.

1948-yilgi Fransiya chempionatida u bo'lajak Xalqaro tennis shon-shuhrat zali sovrindori Shirli Fray bilan juftlikda juftlik finaliga chiqdi. U o'sha yili Uimbldon chempionatida ham o'ynadi va yakkalik va ayollar juftlik bahslarida uchinchi bosqichga, aralash juftlik bahslarida chorak finalga chiqdi.

Uch shtat tennis turnirida u beshta finalga chiqdi va uchta juftlik chempionligini qo'lga kiritdi: 1940, 1944 va 1946. U ,shuningdek, 1941-yilda yakkalik finalchisi (Paulin Betsga yutqazgan) va 1945-yilda (Fray bilan) ayollar juftlik finalchisi bo'lgan. Uning ayollar o'rtasidagi juftlik unvonlari 1940-yilda Elis Marble, 1944-yilda Doroti Bundi Cheyni va 1946-yilda Fry bilan hamkorlikda bo'lgan.

Katta dubulg'a finallari
------------------------

### Juftliklar (2 ta ikkinchi o'rin)

| Natija | Yil | Chempionat | Yuzaki | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yo'qotish | 1946-yil | AQSh chempionati | O't | Andoza:Bayroqikon/USA</img> Patrisiya Kanning Todd | Andoza:Bayroqikon/USA</img> Luiza BrouAndoza:Bayroqikon/USA</img> Margaret Osborne duPont | 1–6, 3–6 |
| Yo'qotish | 1948-yil | Fransiya chempionati | Loy | Andoza:Bayroqikon/USA</img> Shirley Fry | Andoza:Bayroqikon/USA</img> Patrisiya Kanning ToddAndoza:Bayroqikon/USA</img> Doris Xart | 4–6, 2–6 |

Manbalar
--------



1. ↑  "Mary Prentiss, Former Tennis Champ, Dies" *Los Angeles Times*, January 29, 1975
2. 1 2  *Dunlop Lawn Tennis Annual and Almanack 1955* G.P. Hughes:. London: Ed. J. Burrow & Co. Ltd. 1955 — 324 bet. G.P. Hughes, ed. (1955). *Dunlop Lawn Tennis Annual and Almanack 1955*. London: Ed. J. Burrow & Co. Ltd. p. 324.
3. ↑  „USTA Yearbook - Top 10 U.S. Women's Rankings Page 2". *usta.com*.  United States Tennis Association. 2014-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 27-avgust.
4. ↑  Collins, Bud*. The Bud Collins History of Tennis*, 2nd, [New York]: New Chapter Press, 2010 — 401 bet. ISBN 978-0942257700.
5. ↑  „Wimbledon players archive – Mary Prentiss". *www.wimbledon.com*.  AELTC.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Joker.

**Joker** Bill Finger, Bob Kane va Jerry Robinson tomonidan yaratilgan gʻoyaviy auditoriya. U ilk bor, DC Comics nashriyoti tomonidan chop etilgan *Batman* (25-aprel 1940) nomli komik-kitobining birinchi qismida paydo boʻldi. Jokerning yaratilishida Kane va Robinzson Jokerning dizayni uchun masʼuliyatni oʻz zimmasiga olganlar. Jokerning boshlangʻich koʻrinishi paytida oʻldirilishi rejalashtirilsada, uni bosib chiqargan muharrirlar aralashuvidan qutulishgan va bu qahramonning Batman personajiga qarshi turish imkonini bergan.

Joker oʻzining komik-kitobida chiqishida jinoyatchi sifatida tasvirlangan. Personaj 1950-yillarning oxirida, 1970-yillarning boshida, Komiks Kodlari Tizimi tomonidan tartibga solishga javoban, sadist, hazil tuygʻusi bilan psixopat sifatida tanishtirildi.

Personaj biografiyasi
---------------------

Joker oʻzining 1940-yillardagi ilk koʻrinishidan beri juda koʻp revizyonlar oʻtkazgan. Xarakterning eng keng tarqalgan taʼrifi, u jinoyatchi Red Hood sifatida yashirinib, Batmanning taʼqib etilishidir. Joker terini oqartadigan, sochlari yashil rangli, shuningdek, ablarini qizil rangli qiladigan kimyoviy moddalar ichiga tushadi va uni aqldan ozdiradi. Jokerning Red Hood deb oʻylaganligi sabablari va uning oʻzgarishidan oldin uning kimligi vaqt oʻtib oʻzgardi.

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
* Joker Dc.wikia.com
**Ardasher Sayid Hasan** (1418 — Hirot — 1489) — turkiy shoir, olim. A.ning otasi temuriylardan Boysunqur Mirzo xizmatida ov qushlarini oʻrgatuvchi boʻlib, qushbegilik lavozi-migacha koʻtarilgan. Shuning uchun A. uz ismiga „sayid" laqabini qoʻshgan. Arab tili, badeʼ ilmi, tarix, musiqa naza-riyasi, sheʼr sanʼatini chuqur bilgan. Turkiy, fors tillarida ijod qilgan. Navoiy bilan Mashhadda tanishgan (1456), uning ijodiy kamolotiga katta taʼsir koʻrsatgan. „Bu faqirgʻa ota masoba (dara-ja)sida erdi", — deb yozgan edi Navoiy „Majolis un-nafois"da. Shu kitobi-da Navoiy A. haqida maʼlumot beradi, uning bir qitʼa va bir baytini namuna sifatida keltiradi. A. ijodidan boshqa asarlari bizgacha yetib kelmagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Oliqopu saroyi** (عالی‌قاپو 'oliy darvoza') — Isfahon (Eron)dagi meʼmoriy yodgorlik (15- 17-asrlar). Bosh tarzi baland, keng ravoqli saroy ansambli. Saroy asosan 15-asrda qurilgan, Abbos I davrida esa kengay-344tirilib yanada balandlashtirilgan. Ansamblda saroy ahli va sarkardalar uchun qator xonalar (qabulxona, devonxona, qozixona va boshqalar), atrofi bogʻ boʻlib, uz. 6 km cha devor bilan oʻralgan. Baland darvoza (qrpu) orqali gumbazli miyonsaroyga kiriladi. Miyonsaroy bagʻali tilla halli boʻrtma naqshlar va gullayotgan daraxt tasviri bilan bezatilgan. Miyonsaroydan qabulxonaga oʻtiladi. Kdbulxona devorlaridagi tokchalarga mahalliy meʼmorlik an’analari asosida kosamonlar ishlanib, naqshlar bilan bezatilgan. Us t-ki qismidagi katta bolxona ustunlari nafis bezatilgan. Baʼzi xonalarning ichki devorlarida gulli naqshlar, bol-xonalarida devoriy rasmlar bor. Ularda muhabbat izhor etib turgan yigit va qiz, bogʻ ichida dam olayotgan ayol, Isfahon sa-roylaridagi aysh-ishrat, xursandchilik aks ettirilgan. Olimlarning fikricha, bu rasmlarni yaratgan ustalar orasida musavvir Rizo Abbosiy ham boʻlgan. Aholi Oliqopu saroyi ni muqaddas deb bilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Doğlat** – Turkiyaning Afyonkarahisar viloyatigi Iscehisar tumaniga qarashli qishloq. 2021-yildagi statistik maʼlumotlarga koʻra, aholisi 174 kishidan iborat boʻlgan.

Afyonkarahisar markazidan 48 km, Iscehisar shahridan 26 km uzoqlikda joylashgan boʻlib, qishlogʻi issiq kontinental iqlimga ega.

Qishloq iqtisodiyoti dehqonchilik va chorvachilikka bogʻliq. Qishloqda boshlangʻich maktab boʻlib, ichimlik suvi yoʻq. Lekin, kanalizatsiya tarmogʻi, qishloqda esa elektr va statsionar telefon bor.

Tarixi
------

Baʼzi tadqiqotchilarning fikriga koʻra, qadimgi Dioclea shahri (grekcha: *Διόκλεια Φρυγίας*) zamonaviy Doʻgʻlat yaqinida joylashgan boʻlsa, boshqalar uni *Ahirhisar* (zamonaviy Yeşilhisar) yaqinida joylashgan deb taxmin qilishadi. Qishloq 1901-yilda Kavkazdan koʻchib kelgan qorachaynlar tomonidan tashkil etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Köy, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 15 January 2023.
2. ↑  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2021" (tr) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 12-yanvar.
3. ↑  Catholic Encyclopedia: Dioclea
*Huquqiy odat'* — jamiyatda uzoq vaqt amal qilinaverib, uning aʼzolari uchun oʻrganish boʻlib ketgan va davlat tomonidan ruxsat etilgan, lekin qonunlashtirilmagan tartib-qoidalar (odatlar) majmui. Odat huquqi normalari ijtimoiy normalardan biri boʻlib (ijtimoiy normalarga, shuningdek, huquqiy normalar, axloqiy, diniy normalar ham kiradi), kishilar hayotida yuzaga keladigan ijtimoiy munosa-batlarning aksar qismini tartibga soladi. Odat huquqi oʻzining 2 jihati bilan, yaʼni: xalqning huquqiy ongi, huquqiy mafkurasi bilan chambarchas bogʻlikligi; xalq orasida doimiy takrorlanib turuvchi, ammo yozilmagan, avloddan-avlodga meros boʻlib oʻtuvchi jamiyatning asl qonun-qoidalari ila hamohangligi bilan eʼtiborlidir. Odat huquqi normalari ish muomalasi odatlari, mahalliy odat va anʼanalar shaklida namoyon boʻladi.

Hozirga kelib, Odat huquqi normalari huquqning alohida bir manbai sifatida eʼtirof etilmoqda. Chunonchi, Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi Fuqarolik kodeksi boʻyicha, Odat huquqi normalari ilk bor huquqning manbai sifatida kiritildi. Unga koʻra, tadbirkorlik faoliyatining bironbir sohasida vujudga kelgan va keng qoʻllaniladigan, qonun hujjatlarida nazarda tutilmagan xulq-atvor qoidasi, bironbir hujjatda yozilganligi yoki yozilmaganligidan qatʼi nazar, ish muomalasi odati boʻlib hisoblanadi. Fuqarolik qonun hujjatlarida tegishli normalar boʻlmagan taqdirda, bu munosabatlarni tartibga solishda ma-halliy odat va anʼanalar qoʻllaniladi. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi Oila kodeksiga koʻra, qonun hujjatlarida oilaviy munosabatlarni tartibga solishga oid tegishli normalar boʻlmagan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasining qonun huj-jatlari tamoyillariga zid boʻlmagan mahalliy urfodat va anʼanalar qoʻllaniladi.

Mirodil Baratov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sofizm** (yunoncha: sophisma — hiyla, joʻmboq — biror beʼmani fikrni asoslovchi muhokama yoki xulosa. S.da yolgon muhokama chin muhokamadek kilib koʻrsatiladi yoki mantiq qonunlarini buzib xulosa chiqariladi. Aristotel S.ni "soxta isbot" deb atagan. S. — haqiqatni yolgʻon, yolgʻonni haqiqat deb tushuntirishdan iborat boʻlib, raqibni aldash, uni notoʻgʻri yoʻlga yoʻnaltirishga va shu tarzda oʻz maqsadiga erishishga moʻljallangan mantiqiy usuldir. Mana bu misolda odamning shoxi borligi shunday isbotlanadi: — Yoʻqotmagan narsalaring oʻzingda boʻladimi? — Ha. — Sen shox yoʻqotmagansan? — Ha. — Demak, shoxing oʻzingda. Sen shoxli odamsan.

Mantiq ilmini yaxshi egallagan kishilar bunday hiylagarlikni osongina fosh eta oladi. S. soddadil kishilarqalbida haqiqatga, adolatga shubha uygʻotuvchi, ularni toʻgʻri yoʻldan adashtiruvchi makkorlik qurolidir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qaynash** — suyuqlikning butun hajm boʻyicha shiddat bilan bugʻga aylanish jarayoni. Suyuqlikda hamisha erigan gazlar mavjud boʻlib, ular idishning tubi va devorlarida hamda suyuqlik ichida muallak silchib yurgan chang zarralarida mayda mayda pufakchalarni hosil qiladi. Temperatura koʻtarila borgan sari pufakchalardagi toʻyingan bugʻ miqdori va bosimi orta boradi. Itarib chiquvchi kuch taʼsirida pufakchalar yuqoriga qalqib chiqadi. Agar suyuqlikning yuqorigi qatlamlari temperaturasi pastroq boʻlsa, koʻtarilayotgan pufakchalardagi bosim tez kamayadi va shunchalik tez puchqayib qoladi. Pufakchalarning devorlari bir-biriga urilib oʻziga xos shovqin chiqaradi. Pufakchalar ichidagi toʻyingan bugʻ bosimi suyuqlikdagi bosimga tenglashgach, pufakchalar puchqaymasdan koʻtarila boshlaydi, shovqin ham toʻxtaydi va Q. boshlanadi. Barqaror Q. jarayonida suyuqlikning temperaturasi oʻzgarmaydi. Suyuqlikka berilayotgan butun energiya (issikdik energiyasi) suyuqlikni bugʻga aylantirishga sarf boʻladi. Oʻzgarmas bosim ostidagi suyuqlikning Q. jarayoni yuz beradigan temperatura qaynash temperaturasi (G) debataladi. Qaynashtrasi toʻyingan bugʻ temperaturasi (toʻyinish temperaturasi) ga teng boʻladi. Har xil moddalar turli trada qaynaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |