Jeet Kune Do logotipi
**Jeet Kune Do** - bu jang sanʼati ustasi Bryus Lining shaxsiy falsafasi va tajribasidan yuqori tasirlangan va moslashtirilgan eklektik jang sanʼati falsafasi hisoblanadi.

Umumiy nuqtai nazar va falsafa
------------------------------

Jeet Kune Do qurolsiz jang va oʻzini himoya qilish tajribasiga asoslanib, Bryus Li tomonidan ishlab chiqilgan. Dastlab, Li Wing Chunni oʻrgangan, shuningdek, jang sanʼatining boshqa turlarini oʻrgangan va 1962-yilda **Jun Fan Gung Fu** deb nomlangan jang sanʼatini rasmiylashtirgan. Biroq, taxminan 1964-yilda, Vong Jek-man bilan uchrashgandan soʻng, Li oʻzini tizimlashtirilgan jang sanʼatlari bilan bogʻlash xatosini tushundi. Shundan soʻng, Li jang sanʼati bilan shugʻullanish usulini yaxshilash uchun ishtiyoq bilan izlanishni boshladi. 1965-yilda u Jeet Kune Doning asosiy tushunchasini bayon qildi.

U barcha uslublardagi cheklovlarni baham koʻradigan boshqa uslub yaratishni hohlamay, oʻzi yaratgan jarayonni izohlab beradi. 

> "Men "ushbu" yoki "bu" usuldan tashqari alohida shaklda o'rnatilgan "yangi uslub", kompozitsion, o'zgartirilgan yoki boshqacha tarzda ixtiro qilganim yo'q. Aksincha, men izdoshlarimni uslublar, naqshlar yoki qoliplarga yopishib qolishdan ozod qilishga umid qilaman. Esingizda bo'lsin, Jeet Kune Do - bu shunchaki ishlatiladigan ism, "o'zimizni" ko'rish uchun oyna.. . Jeet Kune Do a'zo bo'lishi mumkin bo'lgan uyushgan muassasa emas. Yo tushunasiz, yo tushunmaysiz, bu ham shunday. Mening uslubim haqida hech qanday sir yo'q. Mening harakatlarim oddiy, to'g'ridan-to'g'ri va klassik emas. Uning g'ayrioddiy qismi soddaligidadir. Jeet Kune Do'dagi har bir harakat o'z-o'zidan. Bunda sun'iy narsa yo'q. Men har doim oson yo'l to'g'ri yo'l ekanligiga ishonaman. Jeet Kune Do - bu o'z his-tuyg'ularini minimal harakatlar va energiya bilan bevosita ifodalash. Kung-funing haqiqiy yo'liga qanchalik yaqin bo'lsa, ifodani isrof qilish shunchalik kam bo'ladi. Nihoyat, Jeet Kune Do faqat Jeet Kune Do ekanligini aytadigan Jeet Kune Do odam u bilan emas. U hali ham o'zining o'z-o'zini yopish qarshiligiga osilgan, bu holda, reaktsion naqshga bog'langan va tabiiyki, hali ham boshqa o'zgartirilgan naqsh bilan bog'langan va uning chegaralarida harakat qilishi mumkin. U haqiqat har qanday qolipdan tashqarida borligi haqidagi oddiy haqiqatni hazm qilmagan; naqsh va xabardorlik hech qachon eksklyuziv emas.
> 
> 
> Yana bir bor eslatib o'tamanki, Jeet Kune Do - bu shunchaki ishlatiladigan ism, qayiqni kesib o'tish uchun qayiq va bir marta bo'ylab uni tashlab yuborish kerak va uni orqada ko'tarmaslik kerak.
> 
> 
> 
> "
> 
> — Bruce Lee

 Bryus Li Ving Chun grandmaster Ip Man bilan
Lining taʼkidlashicha, uning kontseptsiyasi tizimni yaratish uchun bir-birining ustiga koʻproq narsalarni qoʻshmaydi, balki ulardan eng yaxshisini tanlaydi. Chan buddizmidan olingan Li metaforasi doimo bir piyola suv bilan toʻldirish va keyin uni boʻshatish boʻlib, Lining "foydasiz narsalarni tashlash" falsafasini tasvirlash uchun ishlatilgan.

Li anʼanaviy shaklga asoslangan jang sanʼatlarini oldindan tuzilgan imkoniyatlar, shakllar va usullarga eʼtibor qaratuvchi yoki cheklovchi va eng yomoni, tartibsiz ravishda oʻzini oʻzi ixota qilish holatlarida samarasiz deb hisoblardi. Li haqiqiy jang jonli va dinamik ekanligiga ishonib harakat qildi.

Jeet Kune Do dinamik boʻlib, oʻz amaliyotchilariga jonli jangning doimiy oʻzgarishlari va tebranishlariga moslashishga imkon berish uchun yaratilgan. Uning fikricha, bu qarorlar "haqiqiy jang" va/yoki "toʻliq sparring" kontekstida qabul qilinishi kerak va faqat shu muhitda amaliyotchi amalda qoʻllashga loyiq texnikani koʻrishi mumkin.

Prinsiplar
----------

Koʻpgina boshqa jang sanʼatlaridan farqli oʻlaroq, Jeet Kune Do sobit yoki naqshli emas. Buning oʻrniga, bu rahbarlik tamoyillariga ega boʻlgan kontseptsiyaga asoslangan falsafa. Jeet Kune Do atamasi 1967-yilda Bryus Li tomonidan oʻzining jangovar ifodasiga nom qoʻyish maqsadida ishlab chiqilgan va qoʻllanilgan. Li oʻz sanʼatiga nom qoʻyish bilan kurashdi, chunki u doimo uning mohiyatini kristallanishning har qanday turidan (va shu bilan cheklanishdan) uzoqlashdi, ammo unga qandaydir aniq tarzda murojaat qilish zarurati gʻalaba qozondi va Leet Kune Do tugʻildi. Raqibingizning texnikasini yoki uning maqsadini anglash boʻladimi, JKD uchun anglash gʻoyasi muhim ahamiyatga ega. Asosiy rahbarlik tamoyillari: soddalik, toʻgʻridan-toʻgʻrilik va erkinlik (shaklsiz shakl).

Quyida Li Jeet Kune Doga kiritilgan tamoyillar toʻliq holatda keltirilgan. U universal jangovar harakatlarda oʻz-oʻzidan ravshan ekanligini va ularga rioya qilinsa, jangovar muvaffaqiyatga olib kelishini anglab yetdi. Ayniqsa, "toʻrtta jang maydoni" ning har biri bilan tanishish "total" jang sanʼati ustasi boʻlishda muhim imkoniyat yaratib berdi. 

JKDning fikricha, eng yaxshi mudofaa kuchli hujumdir, shuning uchun "mushtni ushlab turish" printsipi. Biror kishi boshqa qoʻl bilan hujum qilishi uchun hujumchi nishonga yaqinlashishi kerak. Bu maqsadli shaxsga hujum harakatini "toʻxtatib turish" imkoniyatini beradi. Qoʻlga olish printsipi haqiqiy jismoniy hujumni ushlab qolishdan koʻra koʻproq qoʻllanilishi mumkin; ogʻzaki boʻlmagan ishoralar (raqib bexabar boʻlishi mumkin boʻlgan nozik harakatlar) ham idrok etilishi yoki "toʻxtatilishi" mumkin va shu bilan oʻz manfaati uchun ishlatilishi mumkin. JKD amaliyotchilariga oʻzlarining jangovar repertuarlarini tartibga solishda yordam beradigan "hujumning beshta usuli" toifalari JKDning haqoratli taʼlimotlarini oʻz ichiga oladi. Himoya paytida hujum qiladigan yagona suyuqlik harakatlari kontseptsiyasiga asoslangan "Toʻxtash va zarbalarni toʻxtatish" va "Bir vaqtning oʻzida zarba berish va mushtlash" tushunchalari (epi fextavonie va Wing Chun kabi tizimlarda) JKDning himoyaviy ta’limotlarini tashkil qiladi. Ular qurolsiz janglar uchun oʻzgartirildi va ushlab turish tamoyilini toʻldirish uchun Li tomonidan JKD tizimiga kiritildi. 

### Pozitsiya

U Chak Norrisga qarshi kurashgan *Ajdaho yoʻli* kabi filmdagi koʻplab jang sahnalarida koʻrilgan. Uning zarbalari oʻng qoʻlidan kelib, koʻplab yordamchilari bilan ergashdi. Muaytayda koʻrinadigan umumiy *tekshirish* oʻrniga, Bryus potentsial zarbani toʻsish uchun *oyoqning qiya zarbasidan* foydalanadi. Ushbu uslub *jeet tek* ("toʻxtash zarbasi" yoki "toʻxtatuvchi zarba") deb ataladi. U koʻplab boshqa tizimlarda topilgan boshqa mudofaa tushunchalarini qabul qildi, masalan, gʻarbiy boksdan sirpanish va dumalash va kung fu kabi Sharq jang sanʼatlarida topilgan bilak bloklari.

### Footwork

Lining chaqqon va epchil sakrashga oʻxshash oyoq harakati uning televizion kinolarida koʻrish mumkin. Ushbu uslub Muhammad Alining boksdagi pozitsiyasidan andoza qilib olingan. Bu oyoqda erishiladigan natijaga arqon yordamida mashq qilish orqali erishish mumkin, chunki arqondan sakrash bu chaqqon va sakrash harakatiga taqlid qiladi, bu dushmanning zarbasidan aylanib chiqish va undan uzoqlashishning tezkor usulidir. Oyoq harakati ham qilichbozlikdan oʻz taʼsiriga ega.

### Straight lead

Li toʻgʻridan-toʻgʻri himoya Jeet Kune Do zarbasining eng ajralmas qismi ekanligini his qildi va shunday dedi: "Etakchi tekis zarba - Jeet Kune Doʻdagi barcha zarbalarning asosidir". Toʻgʻri yoʻnalish kuch zarbasi emas, balki tezlik uchun tuzilgan zarbadir. To'g'ridan-to'g'ri himoya har doim engil harakat bilan boʻshashmasdan ushlab turilishi kerak, deb ishoniladi, chunki bu uning tezligini oshiradi va uni koʻrish va blokirovka qilishni qiyinlashtiradi. Tezlik mushtning bir oz choʻzilganligi, uni nishonga yaqinlashtirishi va uning aniqligiga oʻrta chiziqdan toʻgʻri oldinga otilgan zarbadan erishilishi bilan bogʻliq. Qoʻrgʻoshinni ushlab turish va erkin va oson tashlab yuborish kerak, faqat zarbadan keyin mahkamlanadi va zarbani kuchaytiradi. Zımba bir necha burchak va darajadan tashlanishi mumkin. 

### Non-telegraphed punch

Lining fikricha, portlovchi hujumlar, maqsad belgilarisiz, eng samarali boʻlgan. Uning taʼkidlashicha, hujumlar raqibni himoyasiz ushlab turishi, ularni muvozanatdan chiqarib tashlashi va keyingi hujumlardan himoyalana olmasligini taʼkidladi. "Buning orqasida turgan tushuncha shundan iboratki, siz hech qanday ogohlantirishsiz zarbani boshlasangiz, masalan, elkangizni taranglashtirsangiz yoki oyogʻingizni yoki tanangizni harakatga keltirsangiz, raqibning reaksiyaga kirishishi uchun etarli vaqt boʻlmaydi", deb yozgan Li. Muhimi shundaki, inson tanasini va qoʻllarini boʻshashtirishi kerak, qoʻllarini bir oz toʻqib, faqat taʼsirlanganda taranglashadi. Li JKD hujumlarini boshlash uchun hech qanday harakatlanishni yoki "tayyor pozalarni" olishni xohlamasdi. Uning tushuntirishicha, zarba berishdan oldin har qanday tebranish yoki engil harakatlarga yoʻl qoʻymaslik kerak, chunki ular raqibga nima rejalashtirilayotgani haqida ishora yoki maslahatlar beradi, keyin esa hujumga tayyorgarlik koʻrayotganda birinchi boʻlib zarba bera oladi. Shunday qilib, telegrafsiz harakat Jeet Kune Do falsafasining muhim qismi hisoblanadi.

### Beshta hujum usuli

JKD ning asl beshta hujum usuli:

1. Oddiy burchakli hujum yoki oddiy toʻgʻridan-toʻgʻri hujum (SAA yoki SDA)
2. Kombinatsiyalangan hujum (ABC)
3. Progressiv bilvosita hujum (PIA)
4. Immobilizatsiya hujumlari (IA)
5. Chizma orqali hujum (ABD)

### Markaziy chiziq

 Wing Chun markaz chizig'i.
 Wing Chun markaziy chizig'idan zarba berish.
 Markaziy chiziq uchburchakning balandligi sifatida ifodalanishi mumkin.
 Uchburchakning yelkalari bilan mexanik bog'lanishning animatsiyasi markaz chizig'ini himoya qilish muhimligini ko'rsatadi.  .
Markaziy chiziq tik turgan inson tanasining markazi boʻylab vertikal ravishda chizilgan xayoliy chiziq boʻlib, toʻgʻridan-toʻgʻri tananing oldidagi boʻshliqni anglatadi. Agar polga teng yonli uchburchak chizilsa, oʻsha chiziq uning tanasi asosini tashkil qiladi va qoʻllari uchburchakning teng oyoqlari koʻrsatishga ishora qilmoqda, u holda *h* ishorasi (uchburchakning balandligi) markaz chizigʻi hisoblanadi. Barcha hujumlar, himoya va oyoq harakatlari raqibning markaziy chizigʻiga kirishda oʻz markaz chizigʻini himoya qilish uchun nazarda tutilgan holatni ifodalaydi. Li bu nazariyani JKDga Sifu Ip Manning Wing Chun asaridan manbasi sifatida foydalanib kiritdi. Shu asosida bir qancha yangiliklarmi oʻrgandi

Markaziy chiziq uchun uchta koʻrsatma:

* Markaziy chiziqni boshqaradigan kishi jangni boshqaradi.
* Raqibni nazorat qilish va ekspluatatsiya qilishda oʻzingizning markaz chizigʻingizni himoya qiling va saqlang.
* Markaz chizigʻini egallab boshqaring.

Ushbu tushuncha shaxmatning strategik oʻyinida markaziy kvadratlarni nazorat qilish bilan chambarchas bogʻliqdir. Bu kontseptsiya tabiiy ravishda xiangqida (Xitoy shaxmatida) mavjud boʻlib, u yerda oʻyin taxtasida "X" belgisi ham oʻyinchilarning oldidda tayyorlanadi.

Mashhur amaliyotchilar
----------------------

Boshqa nomlar uchun qarang: practitioners of Jeet Kune Do   Category:Jeet Kune Do practitioners.
*Bu toʻliq boʻlmagan roʻyxat va hech qachon toʻliqlik uchun maʻlum standartlarni qondira olmaydi. Siz ishonchli manbalardan olingan yozuvlar bilan uni kengaytirish orqali yordam berishingiz mumkin.*
 

* **Bryus Li** (asoschisi)
* Stiv Makkuin
* Chak Norris
* Taky Kimura
* Jeyms Kobern
* Mayk Stoun
* Aleks Kaseres
* Entoni Arnett
* Brandon Li
* Dan Inosanto
* Denni Chan
* Diana Li Inosanto
* Deyv Leduk
* Donni Yen
* Erik Paulson
* Ernest Emerson
* Glenn Danzig
* Jeyms Uilks
* Jang Hyuk
* Jeyson Devid Frank
* Jeff Imada
* Jerri Poteet
* Jo Lyuis
* Junichi Okada
* Karim Abdul-Jabbor
* Nikolas Keyj [ *iqtibos kerak* ]
* Patrik Marsil
* Richard Bustillo
* Ron Balichki
* Shennon Li
* Taimak
* Ted Vong
* Tim Tackett
* Yorinaga Nakamura
* Jeyson Skott Li
* Bob Bremer
* Herb Jekson

Yana qarang
-----------

* Jit Kune Doning Tao
* Bryus Lining kurash usuli
* Xitoy Gung Fu: Oʻz-oʻzini himoya qilishning falsafiy sanʼati
* Bryus Li filmografiyasi
* Bryus Li kutubxonasi
* Bryus Li tomonidan olingan mukofotlar va unvonlar roʻyxati
* Brutseploitatsiya
* Bryus Li (komikslar)

Eslatmalar
----------

1. ↑  (Andoza:Cjkv; Andoza:IPAc-yue), or "The way of the intercepting fist" in Cantonese, abbreviated **JKD**
2. ↑  As in Gung Fu of Jun-fan, which was Bruce Lee's birthname.

Manbalar
--------

1. ↑  Dorgan, Michael.
2. ↑  *Rossen.* „Bruce Lee: The Time Bruce Lee Was Challenged to a Real Fight". *Mental Floss* (10-avgust 2015-yil). 11-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyul 2016-yil.
3. ↑   "Exclusive Interview Original Bruce Lee Student James French"
4. ↑  Lee, Bruce (1971-yil sentabr), „Liberate Yourself From Classical Karate", *Black Belt Magazine*, Rainbow Publications, Inc. 9-jild, № 9, 24-bet. `{{citation}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
5. ↑  Pollard, Maxwell*. In Kato's Gung-fu Action is Instant*. Black belt magazine, 1967-yil noyabr — 14–20 bet.
6. ↑  Lee, Linda (1975), *The Tao of Jeet Kune Do*, Ohara Publications Inc. ISBN 0-89750-048-2
7. ↑  Lee, Linda (1975), *The Tao of Jeet Kune Do*, Ohara Publications Inc. ISBN 0-89750-048-2Lee, Linda (1975), *The Tao of Jeet Kune Do*, Ohara Publications Inc. ISBN 0-89750-048-2
8. ↑  „Jeet Kune do".
9. ↑  Hochheim, W. Hoch (1995-yil yanvar), „The Maze of Jeet Kune Do", *Black Belt Magazine*, Rainbow Publications, **33** (1): 110 `{{citation}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
10. ↑  *Instructors Confidential Manual Supplemental Handbook*. Dorrance Publishing — 98 bet. ISBN 978-1-4349-4062-9.
11. ↑  *The Legendary Bruce Lee* Vaughn:. Black Belt Communications, 1986 — 127 bet. ISBN 978-0-89750-106-4.
12. ↑  „Bruce Lee Footwork and Muay Thai". *Learn and Train Muay Thai and Martial Arts without Access to a Gym or Instructors*. Qaraldi: 27-aprel 2021-yil.
13. ↑  Lee, Bruce*. Tao of Jeet Kune Do*. Valencia: Black Belt, 2011.
14. ↑  Lee, Bruce*. Bruce Lee's Fighting Method*. Valencia: Black Belt, 2008.
15. ↑  Lee, Bruce*. The Tao of Jeet Kune Do*. Ohara Publications, 1975 — 14 bet. ISBN 0897502027.
16. ↑  Lee, Bruce*. Tao of Jeet Kune Do*. Valencia: Black Belt, 2011. Lee, Bruce (2011).
17. ↑  Argyridis, Panayiotis*. The Principles Theories and Practice of Jun Fan Gung Fu/Jeet Kune Do Vol.1*. Xlibris Corporation, 12 October 2010 — 120–122 bet. ISBN 978-1-4535-0635-6.
18. ↑  Argyridis, Panayiotis*. The Principles Theories and Practice of Jun Fan Gung Fu/Jeet Kune Do Vol.1*. Xlibris Corporation, 12 October 2010 — 120–122 bet. ISBN 978-1-4535-0635-6. Argyridis, Panayiotis (October 12, 2010).
19. ↑  Combs, Roger (2004), "Emerson Knives", Knives Illustrated, 18 (2): 36–41, 65–69
20. ↑  *Emerson, Ernie*. „IMB Academy News". IMB Academy. Qaraldi: 20-fevral 2007-yil. „I first met Richard Bustillo as a fledgling student at the Filipino KALI Academy in Torrance, California in the 1970s. I had moved from Northern Wisconsin just to train at what was at the time the only full-contact fighting school in the world. This was a fighter's school and needless to say I was more than a little intimidated at our first encounter. After all, here I was in a school filled with some of Bruce Lee's original equipment in front of someone who had trained with Bruce.".
21. *Chu, Robert* „The Wing Chun Mind: Learn to Think Like a True Fighter". *hawkinscheung.com*.  Inside Kung Fu (1991-yil sentabr). 16-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Bibliografiya
-------------

* Assli, Salem*. Jeet Kune Do 'Toutes les techniques de Bruce Lee'*. Editions Chiron, 2002. ISBN 2-7027-0693-2.
* Balicki, Ron; Steve Gold (2001), *Jeet Kune Do: The Principles of a Complete Fighter*, HNL Publishing, ISBN 0-9531766-3-0
* Beasley, Jerry (2001), *The Jeet Kune Do Experience: Understanding Bruce Lee's Ultimate Martial Art*, Paladin Press, ISBN 978-1-58160-131-2
* Bishop, James (2004), *Bruce Lee: Dynamic Becoming*, Dallas: Promethean Press, ISBN 0-9734054-0-6
* Cheng, David (2004), *Jeet Kune Do Basics*, Tuttle Publishing, ISBN 0-8048-3542-X
* Davis, Lamar (2001), *Jun Fan/Jeet Kune Do: Scientific Streetfighting*, HNL Publishing, ISBN 978-0-9531766-1-8
* Heath, Adam (2011), *Mixed Martial Arts' Most Wanted: The Top 10 Book of Crazy Combat, Great Grappling, and Sick Submissions*, Potomac Books Inc. ISBN 978-1597975490
* Hochheim, W. Hoch (1995-yil yanvar), „The Maze of Jeet Kune Do", *Black Belt Magazine*, Rainbow Publications, Inc. **33** (1) `{{citation}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
* Kent, Tackett, Chris, Tim (1989), *Jun Fan Jeet Kune Do: The Textbook*, Action Pursuit Group, ISBN 0-86568-131-7
* Lee, Bruce (1975), *Tao of Jeet Kune Do*, Ohara Publications, ISBN 978-0-89750-048-7
* Lee, Bruce (1978), *Bruce Lee's Fighting Method*, Ohara Publications, Inc. ISBN 0-89750-062-8
* Little, John (1996), *The Warrior Within: The Philosophies of Bruce Lee to Better Understand the World Around You and Achieve a Rewarding Life*, McGraw-Hill, ISBN 0-8092-3194-8
* Little, John (1997), *Jeet Kune Do: Bruce Lee's Commentaries on the Martial Way*, Tuttle Publishing, ISBN 0-8048-3132-7
* Little, John (2001), *Bruce Lee: Artist of Life*, Tuttle Publishing, ISBN 0-8048-3263-3
* Little, John (2002), *Striking Thoughts: Bruce Lee's Wisdom for Daily Living*, Tuttle Publishing, ISBN 0-8048-3471-7
* Seaman, Kevin (1999), *Jun Fan Gung Fu Seeking The Path of Jeet Kune Do*, S.l.: Health 'N' Life, ISBN 0-9531766-2-2
* Thomas, Bruce (1994), *Bruce Lee: Fighting Spirit*, Berkeley, California: Frog, Ltd. ISBN 1-883319-25-0
* Yılmaz, Yüksel (2000), *Dövüş Sanatlarının Temel İlkeleri*, İstanbul, Turkey: Beyaz Yayınları, ISBN 975-8261-87-8
* Yılmaz, Yüksel (2008), *Jeet Kune Do'nun Felsefesi*, İstanbul, Turkey: Yalın Yayıncılık, ISBN 978-9944-313-67-4

Havolalar
---------

* Bryus Lining jang qilish usuli Internet arxivida
* Internet arxivida Jit Kune Doning Tao