**Gayane Olegovna Umerova —** sanʼatshunos, Oʻzbekiston madaniyat va sanʼat arbobi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston madaniyati va sanʼatini rivojlantirish jamgʻarmasi raisi. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi YUNESKO ishlari boʻyicha Oʻzbekiston Milliy komissiyasi Bosh kotibi (2020-yildan).

Biografiya
----------

2004-yilda School of Integrated Arts maktabini (Gʻarbiy Yorkshir), 2008-yilda Xalqaro Vestminster universitetini biznes boshqaruvi yoʻnalishi boʻyicha**,** 2009-yilda Markaziy Sent-Martins kollejini "Madaniyat, tanqid va kuratorlik" mutaxassisligi bo‘yicha (London, Buyuk Britaniya) tamomlagan.

Manchester universitetida Zamonaviy san'at va san'at biznesi magistri darajasini olgan. 2017-yildan buyon Oksford universiteti (Buyuk Britaniya) Siyosiy tadqiqotlar va xalqaro munosabatlar bo‘limining Madaniy diplomatiya, tashqi madaniyat siyosati yo‘nalishida tadqiqotlar qilgan.

2008-2017-yillarda Oʻzbekiston Tasviriy sanʼat galereyasi koʻrgazmalar va fondlar boʻlimi mutaxassisi, yetakchi mutaxassisi lavozimlarida ishlagan.

2011-yilda u 6-Toshkent xalqaro zamonaviy sanʼat biennalesi kuratori boʻlgan.

2015-yilda Britaniya Kengashi bilan hamkorlikda O‘zbekiston Davlat san’at muzeyida "Genri Mur: Grafika ustasi" ko‘rgazmasiga kuratorlik qilgan, jumladan, loyiha doirasida o‘quv dasturini tashkil qilgan. Umerovaning Britaniya Kengashi bilan hamkorligi 2016-yilda ham davom etdi, O‘zbekiston Tasviriy san’at galereyasida so‘nggi 20 yil ichida zamonaviy Britaniya san’atining rivojlanishini namoyish qiluvchi "Yangi o‘tmish: Britaniya zamonaviy san’ati" loyihasi o‘tkazildi.

Uning Christie's auktsion uyi bilan hamkorligi natijasida 2012-yilning may oyida Savitskiy nomidagi muzeyda zamonaviy o'zbek san'atining birinchi auksioni bo'lib o'tdi. 2013 va 2014-yillarda Londondagi Sotheby’s’da Markaziy Osiyo va Kavkaz zamonaviy san’atining "Chorrahada: Kavkaz va Markaziy Osiyodan zamonaviy san’at" nomli auktsion ko‘rgazmalarida maslahatchi bo‘lgan.

2016-yilda ingliz tilidagi "The Culture Trip" portali uni "Markaziy Osiyo va Kavkaz sanʼatining eng nufuzli 8 nafar ayoli" roʻyxatiga kiritdi. 2022 yilda u Kosmopolit Rossiya ro'yxatiga MDH davlatlaridan 30 ta ommaviy axborot vositalari va nufuzli ayollar kiritilgan. Ikki farzandi bor.

2021-yilda 17-Venetsiya arxitektura biennalesida O‘zbekistonning birinchi Milliy pavilonining, 2022-yilda esa 59-Venetsiya san’at biennalesida O‘zbekistonning birinchi Milliy pavilyonining komissari bo‘ldi.

### Jamg'armadagi faoliyat

2017-yildan buyon O‘zbekiston madaniyati va san’atini rivojlantirish jamg‘armasida ishlab kelmoqda, uning vazifasi mamlakat ichidagi madaniy jarayonlarni rag‘batlantirish va O‘zbekistonni xalqaro san’at sahnasida tanitishdir. 2017-yil may oyidan noyabr oyigacha jamg‘arma byudjetini boshqarish bo‘limi boshlig‘i lavozimida ishlagan, 2017-yil noyabr oyida ijrochi direktor o‘rinbosari etib tayinlangan, 2020-yilda ijrochi direktor, 2023-yilda esa rais bo'ldi.

2020-yilda O‘zbekiston Turizm davlat qo‘mitasi matbuot xizmati xabar berishicha, Umerov Prezidenti va hukumati nomidan "san’at sohasidagi yirik xalqaro loyihalarni amalga oshirish uchun mas’ul: Luvr muzeyi va Berlindagi O‘zbekiston ko‘rgazmalarini tashkil etish, 2022-yilda Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyini rekonstruksiya qilish, zamonaviy Oʻzbekiston restavratsiya markazini yaratish, Samarqandda Buyuk ipak yoʻli muzeyini ochish va Samarqand yarim marafonini o‘tkazish".

Yuqorida qayd etilgan restavratsiya ilmiy-tadqiqot markazini tashkil etishdan tashqari, u Fransiya madaniyat markazining ochilishini (Greys arxitektura byurosi tomonidan ishlab chiqilgan), shuningdek, Toshkentdagi Buyuk Gertsog Nikolay Konstantinovich saroyini rekonstruksiya qilish va Davlat bolalar kutubxonasi ishlarini boshqaradi.

### Ko'rgazma loyihalari

* 2008-yil: Gerxard Rixterning shaxsiy koʻrgazmasi, Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi.
* 2009-yil: Gyunter Uekerning shaxsiy ko'rgazmasi, O'zbekiston tasviriy san'at galereyasi.
* 2009-yil: Ta’lim dasturlari koordinatori – 5-Toshkent xalqaro zamonaviy san’at biennalesi.
* 2011-yil: 6-Toshkent xalqaro zamonaviy san’at biennalesi.
* 2012-yil: Ovannes Tatevosyanning keng ko'lamli shaxsiy ko'rgazmasi kuratori.
* 2013 va 2014-yillar: Sotheby's Londondagi chorrahada: zamonaviy san'at shakli Kavkaz va Markaziy Osiyo ko'rgazmasi bo'yicha maslahatchi.
* 2015-yil: "Genri Mur: Grafika ustasi" koʻrgazmasi kuratori, Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyi.
* 2016-yil: "Yangi oʻtmish: Buyuk Britaniya zamonaviy sanʼati" koʻrgazmasi koordinatori, Oʻzbekiston Tasviriy sanʼat galereyasi.
* 2021-yil: 17-Venetsiya arxitektura biennalesi da Oʻzbekiston birinchi Milliy pavilonining (*Mahalla: Urban Rural Living*) komissari.
* 2022-yil: Oʻzbekistonning birinchi milliy pavilonining komissari *Dixit Algorizmi: 59-Venetsiya sanʼat biennalesidagi Bilimlar bogʻi*.

Mukofotlar
----------

* 2013-yil: "Koʻrinmas dunyo boʻyicha kuzatishlar" loyihasi uchun MDH davlatlari Badiiy konfederasiyasi Rassomlar uyushmasining Markaziy Osiyo sanʼatida islom ornamental tizimini oʻrganuvchi mukofoti.
* O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi esdalik nishoni.

Manbalar
--------

1. ↑  „Источник". 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Гаянэ Умерова назначена на должность председателя Фонда развития культуры и искусства".
3. 1 2 3  „Гаянэ Умерова назначена генсеком нацкомиссии по делам ЮНЕСКО" (ru-UZ). *Газета.uz* (2-dekabr 2020-yil). 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
4. 1 2 3 4  *Kun uz.* „Гаянэ Умерова назначена генсеком Национальной комиссии Узбекистана по делам UNESCO" (ru). *Kun.uz*. 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Commissioner - The Uzbekistan National Pavilion – La Biennale di Venezia" (en-US). *www.nationalpavilion.uz* (1-aprel 2022-yil). 26-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
6. 1 2 3  „Гаянэ Умерова" (ru). *culturalforum.ru*. 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
7. ↑  *Cassandra Naji.* „The 8 Most Influential Women Revolutionising Central Asian and Caucasian Art". *Culture Trip* (30-iyul 2014-yil). 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
8. ↑  „Женское дело: 30 женщин-лидеров стран СНГ" (ru). *The Voice*. 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
9. 1 2  „Гаянэ Умерова: «Репрезентация себя на Западе — это просто следующая ступень»" (ru). *The Art Newspaper Russia* (20-iyun 2022-yil). 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
10. 1 2 3 4
11. ↑  „Art & more: интервью с кураторами выставки Новое прошлое" (ru). *cafb.asia*. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
12. ↑  *Arsenale See on Google Maps.* „Biennale Architettura 2021 | Uzbekistan (Republic of)" (en). *La Biennale di Venezia* (27-mart 2020-yil). 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.
13. ↑  „Space Caviar creates "liquid landscape" inside Uzbekistan pavilion at Venice Art Biennale" (en). *Dezeen* (26-aprel 2022-yil). 8-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2022-yil.