***Chaos;Child*** (yaponcha: *カオスチャイルド* *Kaosu Tyayrudo*?) —5pb tomonidan ishlab chiqarilgan yapon vizual romani va Nitroplus, „Chaos;Head in Science Adventure" seriyasining to‘rtinchi qismi.

Xbox One versiyasi 2014-yil 18-dekabrda chiqarilgan. PlayStation 4, PlayStation 3 va PlayStation Vita platformalari uchun versiyalar 2015-yil 25-iyunda chiqarildi. „CHAOS;CHILD 404 not found" ning bepul demosi oʻsha yilning 31-martidan PlayStation onlayn-doʻkonida mavjud edi. 29-dekabrda Windows versiyasi (chiqarish sanasi — 2016-yil 28-aprel) va anime moslashuvi ishlab chiqilishi eʼlon qilindi.

Oʻyin jarayoni
--------------

 „Ilyuzion trigger" sahnasiga misol.
*Chaos;Child* — syujeti bir necha yoʻnalishlarga boʻlingan vizual roman. Birinchi oʻyinda faqat bitta asosiy tugatish mavjud, unga erishgandan soʻng yana toʻrttasiga erishish mumkin. Beshta yakunni tugatgandan soʻng, oʻyinchiga „haqiqiy tugatish" ni oʻqish imkoniyati beriladi. Har bir yakun qahramonlardan biriga bagʻishlangan va ularning hikoyasini aytib beradi.

Oʻyin *Chaos;Head* -da ham mavjud boʻlgan „illusion trigger" dan foydalanadi. Baʼzi nuqtalarda oʻyinchi bosh qahramon qaysi illyuziyalarni koʻrishini tanlashi mumkin: ijobiy (kulgili sahnalar, koʻpincha muxlislar xizmati elementlari bilan) va salbiy (zoʻravon, qonli sahnalar) yoki triggerni eʼtiborsiz qoldirib, haqiqatda qoling. Bunga qoʻshimcha ravishda, oʻyinchiga xaritada bir qator fotosuratlarni maʼlum bir ketma-ketlikda joylashtirishni taklif qiladigan „trigger xaritasi" qoʻshildi (agar siz fotosuratni notoʻgʻri ketma-ketlikda joylashtirishga harakat qilsangiz, mumkin boʻlgan variantlar soni cheklangan. orqaga qaytish sodir boʻladi va trigger qayta boshlanadi). Oʻyinchining ushbu triggerlarda qilgan tanlovlari ular qabul qiladigan oxiriga taʼsir qiladi.

Syujet
------

Hikoya Shibuya shahrida, 2015-yil oktyabr oyida, Chaos;Headni tugatgan zilziladan olti yil oʻtgach sodir boʻladi. Kollektiv saʼy-harakatlar tufayli hudud qayta tiklandi, ammo zilzila omon qolganlarda jiddiy psixologik iz qoldirdi. Omon qolgan yetimlarning ahvoli xalq orasida „Xaos bolalar sindromi" deb taʼriflangan. Hikoya ana shunday bolalar guruhiga, jumladan, bosh qahramon Takuru Miyashiroga, o‘rta maktab o‘quvchisi va maktab jurnalistika klubi rahbariga qaratilgan. Shuningdek, u bosh qahramonlar Serika Onoe va Nono Kurusudan iborat. Baʼzi qahramonlar oʻziga xos qobiliyatlarga ega boʻlib, biri yolgʻonni aniq aniqlay oladi, boshqasi pirokinezdan foydalana oladi.

### Terminologiya

**Yangi** avlod jinniligi (NewGen) — 2009-yilda Shibuyada sodir boʻlgan bir qator sirli voqealar, Chaos;Head hikoyasining bir qismi. **"Yangi avlod jinniligining qayta tiklanishi"** — avvalgilari kabi bir xil kunlarda takrorlana boshlangan voqealar:

* *"Menga qaramang"* : „Kelajak ko‘rinadi" degan qizg‘in sarlavhali video ko‘rsatuv chog‘ida bir kishi o‘z o‘ng qo‘lini yemoqchi bo‘lib, qon yo‘qotishdan vafot etdi.
* *"Oqish ovozi"* : Mashhur qoʻshiqchi koʻchada qoʻshiq kuylayotganda qorniga mikrofon tiqib, pichoq bilan jarohat olib, qon yoʻqotib vafot etdi.
* *"Kaiten DEAD"* : Sevgi mehmonxonasida dumaloq karavot ustida osilgan odam topildi. Ayni vaqtda politsiya xodimi va Xekixo maktabining o‘quvchisi ish joyida hushidan ketishgan.
* *"Sumo tabriklari bilan oʻlim"* : Xekixodagi maktab kechasida muxbir Vatabe Tomoaki sumo kurashchisining yuziga koʻplab stikerlarni tashlaganidan keyin vafot etdi. Bunday stikerlarning katta qismi qurbonning oshqozonida qolgan.
* *"Mohirlik bilan yondirilgan"* : Yalangʻoch ayol oʻz uyidagi stol ustida topilgan, kuyib oʻlgan, boshida goʻshtni qovurish uchun shishlar bor edi. Xonada jinoyatchidan hech qanday dalil va yonuvchi moddalar izlari topilmadi.
* *"Mavjud boʻlmagan koʻk qiz"* : Qayta qurish yomon ketayotgan Shibuya mahallasida boʻlaklarga boʻlingan jasad topildi va odam shaklidagi qutiga joylashtirildi.

**Rikishi Shi:ru** (Sumo Sticker) — sumo kurashchisining ikkiga boʻlingan yuzi tasvirlangan qoʻrqinchli stiker.

Personajlar
-----------

**Takuru Miyashiro** (yaponcha: *宮代 拓留* *Miyashiro Takuru*?) — Chaos;Child filmining bosh qahramoni. U o‘rta maktabning uchinchi sinfida o‘qiydi, jurnalistika to‘garagi rahbari. Olti yil avval zilzila oqibatida ota-onasini yo‘qotgan va o‘shandan beri Miyashita bog‘ida to‘xtab turgan treylerda yashab kelmoqda.

Ovoz bergan: Yoshitsugu Matsuoka
**Serika Onoe** (yaponcha: *尾上 世莉架* *Onoe Serika*?) — Bosh qahramoning bolalikdagi doʻsti, uni Takuya deb ataydi. Bir sinf kichik, lekin jurnalistika klubi aʼzosi.

Ovoz bergan: Sumire Uesaka
**Nono Kurusu** (yaponcha: *来栖 乃々* *Kurusu Nono*?) — Oʻrta maktabning uchinchi sinf oʻquvchisi va Takuru va Serikni oʻz ichiga olgan klubning vitse-prezidenti. Bosh qahramon singari, zilzila paytida ota-onasini yoʻqotgan va u bilan bir xil bolalar uyida yashagan.

Ovoz bergan: Sara Amy Bridcutt
**Xina Arimura** (yaponcha: *有村 雛絵* *Arimura Xina*?) — Adabiyot klubi rahbari. Serika singari, ikkinchi sinfda oʻqiydi. Modani kuzatadigon oʻrta maktab oʻquvchisi.

Ovoz bergan: Mimori Suzuko
**Uki Yamazoe** (yaponcha: *山添 うき* *Yamazoe Uki*?) — Mahalliy tarkibni eng yosh qahramoni (14-yosh). Texnika va mobil qurulmalar bilan til topisha olmaydigan ogʻirbosiq qiz .

Ovoz bergan: Inori Minase
**Xana Kazuki** (yaponcha: *香月 華* *Kazuki Xana*?) — Birinchi sinf oʻquvchisi. U jurnalistika toʻgaragiga yangi kelgan, shuning uchun hamma uni singlisi deb biladi. Koʻrish qobiliyati past boʻlgan juda ochiq koʻngil va sokin qiz.

Ovoz bergan: Nakaya Sayaka
**Mio Kunosato** (yaponcha: *久野里 澪* *Kunosato Mio*?) — Uchinchi sinf oʻquvchisi. Laboratoriya xalatida yurganiga qaramay, u darsda kamdan-kam uchraydigan olijanob oʻquvchi.

Ovoz bergan: Risa Taneda
**Senri Minamisava** (yaponcha: *南沢 泉理* *Minamisava Senri*?), shuningdek, nomi ***Sirli qiz*** (yaponcha: *謎の少女* *Nazo no shojo*?) — bilan tanilgan Nononing bolalikdagi doʻsti, u zilziladan vafot etgan deb taxmin qilingan.

**Shinji Ito** (yaponcha: *伊藤 真二* *Ito Shinji*?) — Uchunchi sinf oʻquvchisi. Takuruni yaqin doʻsti.

Ovoz bergan : Yuuki Fujiwara
**Masashi Kavaxara** (yaponcha: *川原 雅司* *Kavaxara Masashi*?) — Uchunchi sinf oʻquvchilari kengashi vitse-prezidenti.

Ovoz bergan: Atsushi Abe
**Shuichi Vakui** (yaponcha: *和久井 修一* *Vakui Shuichi*?) — jurnalistika klubi kuratori.

Ovoz bergan: Masayuki Kato
**Gen-san** (yaponcha: *ゲンさん* *Gen-san*?) — daydi Takuru yashaydigon parkda yashaydi.

Ovoz bergan: Akihiko Izizumi
**Takeshi Shinjo** (yaponcha: *神成 岳志* *Shinjo:Takeshi*?) — Shibuya detektivi, NewGenni qayta tiklashga qiziqadi.

Ovoz bergan: Takuya Kirimoto
**Tomoaki Vatanabe** (yaponcha: *渡部 友昭* *Vatanabe Tomoaki*?) — „Charisma" agentligi muxbiri.

Ovoz bergan: Tsuyoshi Inoe
**Katsuko Momose** (yaponcha: *百瀬 克子* *Momose Katsuko*?) — Freesia xususiy detektiv agentligi rahbari.

Seiyu : Kujira

Chiqarish
---------

*Chaos;Child* dastlab 2014-yil 27-noyabrda Xbox One uchun chiqarilishi rejalashtirilgan edi, ammo sana ortga surildi va oʻyin 2014-yil 18-dekabrda chiqdi. PlayStation 3, PlayStation 4 va PlayStation Vita uchun portlangan versiyalari 2015-yil 25-iyunda chiqarilgan. Windows uchun 2016-yil 28-aprelda. PlayStation 3, PlayStation 4 va PlayStation Vita uchun maxsus nashr chiqarilgan, jumladan drama diski va sovgʻa qutisi 5-bob pb. Chiyomaru Shikura *Chaos;Child* and *Chaos;Head* ga asoslangan eroge yaratish niyatini eʼlon qildi.

Sotish va reyting
-----------------

Taqrizlar

Nashriyot tomonidan berilgan baho| Nashr | Baho |
| --- | --- |
| *Famitsu* | 31/40 |

Xbox One va PlayStation 3 versiyalari yuqori savdo darajalariga erisha olmadi, PlayStation Vita va PlayStation 4 versiyalaridan farqli oʻlaroq, ular mos ravishda 10,325 va 4,860 nusxalarini sotdi, PlayStation Vita versiyasi esa savdo reytingida toʻqqizinchi oʻyin boʻldi. Keyingi haftada PlayStation 4 versiyasi jadvallardan chiqib ketdi, PlayStation Vita versiyasi esa 2556 nusxada sotilgani bilan 17-oʻrinni egalladi.

Manga va Anime
--------------

### Manga

Muallif Relucy tomonidan manga moslashuvi Kadokava tomonidan *Dengeki Gʻs Magazine* da chop etilgan, birinchi tankōbon jildi 2016-yil 26-avgustda chiqarilgan. Onshin Futsu tomonidan yaratilgan *CHAOS;CHILD 〜Childrenʼs Collapse〜* mangasi 2016-yil 26-avgustda *Gekkan Shonen Sirius jurnalining* oktabr sonida seriyali ko‘rinishni boshladi.

### Anime

2017-yilning yanvaridan martigacha "*Chaos;Child* "anime seriyasi chiqdi. Yaponiyalik qoʻshiqchi Kanako Ito *Uncontrollable* qoʻshigʻini, Konomi Suzuki esa *xaos sindromini* yopadi. Oʻsha yilning iyun oyida serial syujetini yakunlagan "*Betartiblik; Bola: Silent Sky* animatsion filmining premyerasi boʻlib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xbox One Exclusive Chaos;Child Delayed in Japan for «Various Reasons»". 7-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
2. ↑  „Mages Supporting Xbox One With Chaos;Child". 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
3. ↑  „Chaos;Child coming to PS4, PS3, and PS Vita". 27-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
4. ↑  „Chaos;Child coming to PC, anime announced". 2-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
5. 1 2 3  *Eisenbeis, Richard.* „Chaos;Child is a Murder Mystery with Delusions and Superpowers". *Kotaku*.  Gawker Media (29-yanvar 2016-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
6. ↑  *Spencer.* „Chaos;Child Will Be Ready Shortly After Xbox One Launches In Japan".  Siliconera (11-avgust 2014-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „Chaos;Child — The Visual Novel Database". 8-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
8. ↑  *Romano, Sal.* „Chaos;Child delayed to December in Japan".  Gematsu (24-sentabr 2014-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
9. 1 2  *Romano, Sal.* „Chaos;Child PlayStation versions and anime confirmed".  Gematsu (28-mart 2015-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
10. ↑  *Romano, Sal.* „Chaos;Child for PC launches April 28 in Japan".  Gematsu (29-yanvar 2016-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
11. ↑  *Sherman, Jennifer.* „5pb. Head Wants to Make Erotic Chaos;Head, Chaos;Child Game".  Anime News Network (19-iyun 2016-yil). 20-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2016-yil.
12. ↑  *Romano, Sal.* „Famitsu Review Scores: Issue 1358".  Gematsu (9-dekabr 2014-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
13. ↑  *Halestorm, Bradly.* „Why Psycho-Pass Localization Could Make Xbox One the Underdog Otaku Console". *Hardcore Gamer* (28-dekabr 2014-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
14. ↑  *Ishaan.* „This Week In Sales: Final Fantasy Explorers Explores Japan".  Siliconera (24-dekabr 2014-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
15. ↑  *Ishaan.* „This Week In Sales: Fire Emblem Fates Begins Its Conquest".  Siliconera (1-iyul 2015-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
16. ↑  *Romano, Sal.* „Media Create Sales: 6/29/15 – 7/5/15".  Gematsu (8-iyul 2015-yil). 10-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
17. ↑  „Chaos;Child Game Gets Manga Adaptation".  Anime News Network (27-aprel 2015-yil). 23-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2016-yil.
18. ↑  „単行本『CHAOS;CHILD』１巻をゲット！". 7-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-avgust 2016-yil.

Havolalar
---------

* Vizual romanning rasmiy veb-sayti
* Oʻyinning kompyuter versiyasining rasmiy veb-sayti
* Anime rasmiy veb-sayti