**Alfred Domet** (inglizcha: *, 1811-yil 20-may — 1887-yil 2-noyabr) - Yangi Zelandiya bosh vaziri, поэт .*

Yoshligi
--------

Alfred Domet 1811-yil 20-mayda Surreyda (Buyuk Britaniya) kema egasi Nataniel Domet va uning rafiqasi Elizabet Körling oilasida tug'ilgan. U Stokvellda, so'ngra 1829-yildan 1832-yilgacha Kembrij kollejlaridan birida tahsil olgan (garchi u erda ilmiy darajani olmagan bo'lsa ham). 1829-1832-yillarda AQSH, Kanada va Gʻarbiy Hindiston boʻylab gastrollarda boʻldi. U adabiyotga qiziqqan va hatto bir nechta she'rlarini Buyuk Britaniyada nashr etgan (birinchi to'plami 1833-yilda, ikkinchisi 1839-yilda nashr etilgan). 1842-yilning may oyida Domett Yangi Zelandiyaning Nelson provinsiyasidan er uchastkasini sotib oldi va u yerga 1842 -yil avgustida koʻchib oʻtdi.

Siyosiy faoliyat
----------------

Dehqonchilikdagi muvaffaqiyatsiz urinishlaridan so'ng Domett jurnalist bo'ldi va vaqtini jamoatchilik bilan aloqalarga bag'ishladi . Shunday qilib, 1843 yil iyun oyida Maori Vayrau daryosida yevropaliklar bilan to'qnash kelganidan so'ng, u Devid Monro bilan birga Oklendga yuborilgan Nelson delegatsiyasiga tayinlandi va 1843 yilda Domett *Nelson Examiner* gazetasining muharriri bo'ldi, unda u tez-tez tanqid qildi. Gubernator Robert Fitsroy va butun mustamlaka hukumati . 1846 yilda gubernator Jorj Grey nomzodi bilan Domett Yangi Zelandiya Qonunchilik Kengashida o'rin oldi va 1848 yilda Yangi Munster provinsiyasining mustamlakachi kotibi etib tayinlandi, u 1853 yilgacha bu lavozimda qoldi. Domett o'z faoliyati davomida ta'lim masalasiga alohida e'tibor qaratdi, masalan, u 1847 yilgi Gubernator Greyning ta'lim to'g'risidagi farmonini bajarishdan bosh tortdi, bu esa bir dindagi o'quvchilari bo'lgan maktablar uchun qo'shimcha mablag' ajratdi. Domett olti yoshdan o'n yoshgacha bo'lgan, hech qanday diniy ta'limsiz majburiy ta'limni yoqladi . 1855 yilda u Nelson tumani parlament a'zosi etib saylandi, 1856 yilda esa toj yerlari bo'yicha komissar etib tayinlandi  .

1862-yilda Bosh vazir Uilyam Foks ishonchsizlik votumini olgandan so'ng, Domet o'sha yilning 6 avgustida Yangi Zelandiyaning yangi Bosh vaziri bo'ldi. Uning Vazirlar Mahkamasi Yangi Zelandiyaning tub aholisining ishlari, shuningdek, Yevropadagi urush partiyalarining xarajatlari Britaniya hukumati zimmasida ekanligi haqidagi fikrni qo'llab-quvvatladi. Bosh vazirlik davrida Domett shuningdek, 20 000 immigrantni Yangi Zelandiyaga joylashtirishni o'z ichiga olgan aholi punktlari va o'zini o'zi himoya qilish dasturini ilgari surdi. Bundan tashqari, u maori uchun yer sudlarini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi. 1863 -yil 30-oktyabrda Domett iste'foga chiqdi va bosh vazirlikni Frederik Uitakerga topshirdi.

  

1863-yilda u tabiiy resurslar bo'yicha kotib, keyin esa er reestri xizmati boshlig'i etib tayinlandi va 1871-yilda bu lavozimlarni tark etdi. 1866-yilda Domett yana qonun chiqaruvchi kengash a'zosi bo'lib, 1874-yilgacha bu lavozimni egalladi  .

1871-yilda Domett Angliyaga qaytib keldi va u erda umrining qolgan qismini o'tkazdi va o'zining bir qancha adabiy asarlarini, masalan, "*Ranolf va Amoxiya"* (1872) romantik dostonini nashr etdi. 1880-yilda u Sent-Maykl va Sent-Jorj ordenining hamrohi bo'ldi. 1887-yil 2-noyabrda Londonda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Domett, Alfred" (en).  Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 2012-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 9-aprel.
2. 1 2  „Domett, Alfred 1811 - 1887" (en).  Dictionary of New Zealand Biography. 2012-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 9-aprel.
3. 1 2 3 4  „Alfred Domett" (en).  Encyclopædia Britannica Online. 2012-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 9-aprel.