***Caulophyllum thalictroides***, **koʻk kohosh** (zirkdoshlar oilasi) — zirkdoshlar (zirk) oilasi caulophyllum turkumiga mansub gulli oʻsimlik. Bu tur ko'k reza mevalari va ko'k-yashil bargli, o'rta bo'yli ko'p yillik o'simlik sifatida tavsiflanadi. O‘simlikning "kohosh" umumiy nomi, "qo'pol" degan ma'noni anglatuvchi "Algonquian" so'zidan olingan.  Yunoncha *Caulophyllum* nomi "bargli poya" degan ma'noni anglatadi. T*halictroides* o'ziga xos nomi esa o'tloq o'ti (*Thalictrum* spp.) va ko'k kohosh barglari o'rtasidagi o'xshashlikni anglatadi.

Tavsif
------

Yerdan ko'tarilgan bitta poyadan bitta, katta, uch novdali barg paydo bo'ladi, gullari sariq rangda bo‘lib, to‘pgulda ochiladi, keyin ko'k rangli rezavor mevalar paydo bo'ladi. Ko'k-yashil varaqalar uch bo'lakli va tubi butun.

O‘sish joyi va tarqalishi
-------------------------

O'simlik qattiq yog'ochli o'rmonlarda, nam qoyalar va tepaliklarda, soyali joylarda uchraydi. Boy tuproqda yaxshi o‘sadi. Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida, Manitoba va Oklaxoma sharqidan Atlantika okeanigacha bo‘lgan hududda uchraydi.

Changlanish
-----------

Caulophyllum thalictroides o‘simligini mavsum boshida gul barglari orasida mavjud bo'lgan nektar uchun keladigan ba'zi asalari va kapalak turlari tomonidan changlantiriladi.

Caulophyllum thalictroides xom mevasi

Foydalanadi
-----------

O'simlik Amerika hindulari tomonidan dorivor o't sifatida turli kasalliklarni davolashda ishlatilgan. Ko'pgina tubjoy amerikalik qabilalar, keyinchalik Yevropa o'simlikshunoslari bu o'tni boshqa o'tlar va suyuqliklar bilan birgalikda aralashtirilib abort qilish, kontratseptiv maqsadlarda qo‘llashgan.

Millspaughning *Amerika tibbiy o'simliklari kitobidan* olingan rangli plastinkada gul va sudraluvchi ildizpoyaning anatomik tafsilotlari ko'rsatilgan.
Xabarlarga ko'ra, o‘simlik urug'lari, tubjoy aholi tomonidan qahva o'rnini bosuvchi vosita sifatida ham foydalanilgan.

* O'simlikning voyaga yetgan to‘plamiO'simlikning voyaga yetgan to‘plami
* Yashil gulli shakldagi gullash yaqindan ko‘rinishiYashil gulli shakldagi gullash yaqindan ko‘rinishi
* Bitta gul va gul kurtaklarining yaqindan ko'rinishi (yashil gulli shakl)Bitta gul va gul kurtaklarining yaqindan ko'rinishi (yashil gulli shakl)
* Binafsha-yashil gulli shakldagi to‘pgulBinafsha-yashil gulli shakldagi to‘pgul
* To‘liq yuzli bitta gulli binafsha-yashil gulli shakldagi to‘planish detaliTo‘liq yuzli bitta gulli binafsha-yashil gulli shakldagi to‘planish detali
* To'q binafsha gulli shakldagi yosh, gullaydigan kurtaklar. Barglari hali ham mahkam o'ralganTo'q binafsha gulli shakldagi yosh, gullaydigan kurtaklar. Barglari hali ham mahkam o'ralgan
* Binafsha gulli shakldagi yosh to‘pgulning lateral ko'rinishi. Gullar uch chorak yuzliBinafsha gulli shakldagi yosh to‘pgulning lateral ko'rinishi. Gullar uch chorak yuzli
* Bitta gul (to'liq yuzli), gul kurtaklari va binafsha gulli shakldagi hali junli yosh barglarBitta gul (to'liq yuzli), gul kurtaklari va binafsha gulli shakldagi hali junli yosh barglar
* Pishmagan rezavorlar va yetuk barglarPishmagan rezavorlar va yetuk barglar
* Infructescence, uchta pishgan rezavorlar va ko'plab mayda, yashil, rivojlanmagan mevalar (lateral ko'rinish)Infructescence, uchta pishgan rezavorlar va ko'plab mayda, yashil, rivojlanmagan mevalar (lateral ko'rinish)
* Yuqoridan ko'rinib turadigan to‘pgul pishgan rezavorlarYuqoridan ko'rinib turadigan to‘pgul pishgan rezavorlar
* Muayyan nomiga havola qilingan barglarni ko'rsatadigan ikkita Thalictrum turi C. taliktroidlarMuayyan nomiga havola qilingan barglarni ko'rsatadigan ikkita *Thalictrum* turi *C. taliktroidlar*

Manbalar
--------

1. 1 2  Niering, William A.*. The Audubon Society Field Guide to North American Wildflowers, Eastern Region*. Knopf [1979], 1985 — 416 bet. ISBN 0-394-50432-1.
2. ↑  Cichoke, Anthony J.*. Secrets of Native American herbal remedies: a comprehensive guide to the Native American tradition of using herbs and the mind/body/spirit connection for improving health and well-being*. Penguin, 2001 — Blue Cohosh bet. ISBN 1-58333-100-X.
3. ↑  *Henriettesherbal.* „Herbal Abortives and Birth Control".  Henriettes-herb.com. Qaraldi: 2012-yil 24-fevral.
4. ↑  *Sisterzeus.* „Blue Cohosh".  Sisterzeus.com. 2022-yil 1-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 24-fevral.