recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
#### Sarguzasht turizmi

**Sarguzasht turizmi** sayohatchilar kutilmagan hodisalarni kutishlari mumkin bo'lgan uzoq joylarni o'rganishni o'z ichiga oladi. Bu yangi madaniyat yoki yangi landshaft bilan bog'lanishni va ayni paytda jismoniy faollikni o'z ichiga oladi. Sarguzasht turizmining ba'zi turlari kunduzgi yurish, ryukzak, zip astar, erkin tushish, rafting, tog 'velosipedi, chang'i va snoubordni o'z ichiga oladi..

#### Agroturizm

**Agroturizm** yoki agroturizm odatda fermer xo'jaliklarida sodir bo'ladi. Bu sayohatchilarga qishloq hayotini boshdan kechirish, mahalliy taomlarni tatib ko'rish va turli dehqonchilik vazifalari bilan tanishish imkoniyatini beradi. Ushbu turdagi turizm Italiyada fermer xo'jaligi deb ham ataladi. Agroturizmning ba'zi turlari to'g'ridan-to'g'ri bozor agroturizmi, tajriba va ta'lim agroturizmi va tadbir va dam olish agroturizmidir.

#### Madaniy turizm

**Madaniy turizm** - bu sayohatchilar mamlakat yoki din madaniyati, ayniqsa turmush tarzi va odamlar hayotini shakllantirgan boshqa elementlar bilan shug'ullanadigan joy. Sayyohlar marosimlar va festivallar kabi tegishli tadbirlarga sho'ng'ishadi. Dunyodagi mashhur madaniy turizm yo'nalishlaridan ba'zilari Madagaskardir; Lombok, Indoneziya; Latviya; Haida Gvayi, Britaniya Kolumbiyasi; Shimoliy Shri-Lanka; Chiang May, Tailand; Aristi, Gretsiya; G'arbiy Keyp, Janubiy Afrika va Tamilnadu, Hindiston.

#### Ekoturizm

**Ekoturizm** buzilmagan tabiiy hududlarga tashrif buyurishni o'z ichiga oladi. Bu atrof-muhitni asrash va mahalliy aholi farovonligini oshirishga yordam beradi. Dunyodagi eng yaxshi ekoturizm yo'nalishlari qatoriga Alyaska, Amazonka, Antarktida, Avstraliyaning Moviy tog'lari, Borneo, Botsvana, Kosta-Rika, Dominika, Galapagos orollari va Himoloy tog'lari kiradi.

#### Tibbiy turizm

**Tibbiy turizm** deganda davolanish uchun boshqa davlatga sayohat qiladigan odamlar tushuniladi. Rivojlangan mamlakatlardan odamlar arzon narxlarda davolanish uchun rivojlanayotgan mamlakatlarga boradilar. Dunyodagi mashhur tibbiy turizm yo'nalishlari Hindiston, Malayziya, Braziliya, Tailand, Meksika, Kosta-Rika, Tayvan, Janubiy Koreya va Singapurdir.

#### Diniy turizm

**Diniy turizm**, shuningdek, **e'tiqod turizm**i muqaddas joylarga alohida yoki guruh bo'lib sayohat qilishni anglatadi. Bu joylarga madaniy, tarixiy va diniy ahamiyatini bilmoqchi bo‘lgan diniy e’tiqodsiz sayyohlar ham tashrif buyurishadi. Dunyodagi mashhur diniy turizm yoʻnalishlari: Shvedagon pagodasi, San-Vitale bazilikasi, MAKKA, Xarmandir Sohib, Osmon ibodatxonasi, Bahai bogʻlari, Vatikan, Vat Rong Khun, Avliyo Bazil sobori, Paro Taktsang, Ispaniya sinagogasi va Quddus.

#### Sport turizmi

**Sport turizmi** sport musobaqasini kuzatish yoki ishtirok etishni o'z ichiga oladi. Bu eng tez rivojlanayotgan tarmoqlardan biri bo'lib, 7,68 milliard dollarga teng. Sport turizmi, shuningdek, sport tadbirlari turizmi, mashhur va nostalji sport turizmi va faol sport turizmi kabi tasniflanadi. Odatda, sayyohlar Olimpiya o'yinlari, FIFA Jahon kubogi, F1 Gran-prisi, tennis bo'yicha Jahon chempionati, BWF Jahon chempionati va Kriket bo'yicha Jahon kubogi kabi tadbirlarga jalb qilinadi.
**Barreme** — Fransiyaning janubi-sharqidagi Alpes-de-Haute-Provens departamentidagi qishloq kommunasi.

Geografiyasi
------------

Barreme 722 m balandlikda, Digne-les-Bains shahridan 20 km janubi-sharqda va Castellanedan 15 km shimoli-g'arbda joylashgan. Kommunaga kirish shimoliy-sharqdagi Chaudon-Norante shahridan keladigan va qishloqda tugaydigan N85 milliy yo'nalishi orqali amalga oshiriladi. N202 qishloqdan sharqqa Moriyezga boradi. D4085 qishloqdan janubga Senezga boradi. Qishloqdan tashqari ikkita qishloq bor: N202 yaqinidagi balandlikdagi Gevaudan va la Basse-Palud. Nitsadan Dignegacha bo'lgan temir yo'l N85 va N202 bilan parallel ravishda ishlaydigan kommuna orqali o'tadi. Uning uchta to'xtash joyi va bitta stantsiyasi bor: Saut du Loup, Barreme stantsiyasi, La Tuiliere va Gévaudan.

Ikki daryo kommunadan oqib o'tadi va qishloqqa qo'shiladi: sharqdan Asse de Moriez va janubdan Asse de Blieux. Bu daryolar birlashib, shimoli-sharqdan oqib o'tadigan Asseni hosil qiladi va oxir-oqibat Manoskning shimoli-sharqidagi Duransga qo'shiladi. Asse de Klumank shimoldan oqib, Asse de Moriyezga qoʻshiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Répertoire national des élus: les maires" (fr).  data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises (2022-yil 13-sentyabr).
**Nurmat Tolipov**– Sharqshunos-filolog-eronshunos, falsafa fanlari doktori, professor(1991). 1934-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1965-yil bitiruvchisi.

1965-yilda Oʻz FA Falsafa va huquq institutida kichik ilmiy xodim (orada 1968 – 1970-yillar Eronda tarjimon); 1974 – 1975-yillar Oʻzbekiston Respublikasi OOʻMTVning ijtimoiy fanlarni oʻqitish boʻlimida inspektor; 1975 – 1980-yillar Chet tillar instituti falsafa kafedrasida oʻqituvchi; 1980 – 1985-yillar Toshkent Oliy partiya maktabi falsafa kafedrasida oʻqituvchi; 1985 – 1990-yillar Toshkent meditsina instituti falsafa kafedrasida katta oʻqituvchi; 1990-yildan Moskvada "Negina" agrosanoat firmasida bosh direktor; "Interkom" hissadorlik jamiyatining tijorat direktori.

**Ilmiy yoʻnalishi –** islom falsafasi tarixi, Eronda ijtimoiy fikr taraqqiyoti. 40 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Prosvetitelskiye i filosofskiye vozzreniya Abd or-Raxima Talibova (1834 – 1911)". – Boku, 1980.

Dokt. diss. mavzusi: "Istoricheskiye tendensii i osobennosti razvitiya filosofsko-prosvetitelskoy mыsli Irana (kones XVIII - nachalo XX vv.)". – M. 1995.

1. Babizm i ideynaya borba v Irane v seredine XIX v. // Trudы TashGU. – Tashkent, 1977. - 74 s.

2. Obщestvennaya mыsl v Irane v konse XIX – nachale XX v. – M.: Nauka, 1988. - 283 s.325

3. Filosof, mыslitel, demokrat A. Talibov (1834 – 1911 g.). // Iz istorii filosofii narodov Azerbaydjana. T 3. -Baku, 1990. - 72 s.

4. Abdullax Ibn Moxafa (VIIVIII vv.). Malaya kniga pravil vospitaniya yunoshestva // Zvezda Vostoka. – Tashkent, 1991. – №6. - 44 s.

5. Perepiska Ibn Sinы s shayxom Abu-l-Xayrom // Obщestvennыe nauki v Uzbekistane. – Tashkent, 1991. – №3. -12 s.

6. Iz istorii filosofii islama. – M. 1993. - 145 s.

7. Abu Ali ibn Sino. Sokroviщnitsa zaklinaniy // 3vezda Vostoka. – Tashkent, 1993. – № 9.

8. Sotsialnaya filosofiya Irana. V 2-t. – Moskva, 2000. - 1243 s.
Boshoq qabilasidan kelib chiqqan, Oʻrta Osiyodan kelgan oʻgʻuzlarga tegishli. Tavşanli Harmanjik va Keles qishloqlarining baʼzilari bir qabiladan boʻlib, Basak mahallasining joylari vaqt oʻtishi bilan oʻzgargan va bu sanalarning aniq vaqtlari maʼlum emas. Ammo turar-joylar va qabristonlar maʼlum. Ularning Juma Mahalasidan Oʻrta Mahalle Gurleyikdan, Sorgʻuncukdan Kalber Mahallesigacha, shagʻalli va yoy ostidagi hududlardan kelganligi va ularning toʻplanishiga oʻtmishdagi qaroqchilar bosqinlari sabab boʻlganligi aytiladi.

Bursa viloyatiga 89 km, Keles tumaniga 27 km uzoqlikda.

| * k
* m
* t
Turkiya Keles tumani aholi punktlari |
| --- |
| 
* Akçapınar
* Alpağut
* Avdan
* Baraklı
* Basak
* Belenören
* Bıyıklıalanı
* Cuma
* Çayören
* Çukur
* Dağdemirciler
* Dağdibi
* Davutlar
* Dedeler
* Delice
* Denizler
* Durak
* Düvenli
* Epçeler
* Ertuğrulgazi
* Gelemiç
* Gököz
* Harmanalanı
* Harmancık Demirci
* Haydar
* Issızören
* Karaardıç
* Kemaliye
* Kıran Işıklar
* Kirazlı
* Kocakovacık
* Kozbudaklar
* Küçükkovacık
* Menteşe
* Pınarcık
* Sofular
* Sorgun
* Uzunöz
* Yağcılar
* Yazıbaşı
* Yenice
* Yunuslar

 |  |
**Öçpoçmaq** ( /ˌɛtʃpɒtʃˈmɑːk/ *ETCH-potch-MAHK* ; tatar va boshqirdcha: *өчпочмак* , pronounced [ˌøɕpoɕˈmɑq], lit. ' )  - tatar va boshqird milliy taomi, tatar va boshqird madaniyatida muhim taomlardan biridir. Bu uchburchak pirojnoening ichi tug'ralgan go'sht, piyoz va kartoshka bilan to'ldirilgan. O'chpochmaq odatda bulyon yoki choy bilan iste'mol qilinadi.

Uchpuchmakni ko'chmanchi turkiy xalqlar asrlar davomida pishirib kelgan. Qo'zi go'shti, ba'zan esa ot go'shti uchburchak pirog tayyorlash uchun ishlatilgan. Ovqatlanishdan oldin darhol bulonni qo'shish uchun yuqorida keltirilgan rasmdagi teshik ishlatilgan, bu esa uni issiq ovqatga aylantirgan. Bu dalada pishirishni tez va oson qildi.

Sovet davrining ko'p qismida tatar oshxonasining ko'pgina qismi, jumladan, uchpuchmaklar ortiqcha tartibga solish tufayli umumiy ovqatlanishdan olib tashlandi. 60-yillarning oxirlarida afsonaviy oshpaz Yunus Ahmetjanov uchpuchmak, chakchak va boshqa tatar taomlarini ittifoq miqyosida tan olishga intildi va ularni butun Sovet Ittifoqi bo'ylab umumiy ovqatlanish menyusiga targ'ib qilishga muvaffaq bo'ldi.

Hozirda uchpuchmaklar ko'pincha ochilmasdan tayyorlanadi, ammo go'shtli bulon bilan alohida idishda dasturxonga tortiladi. Mol go'shti bugungi kunda keng tarqalgan plomba hisoblanadi; boshqa navlarda g'oz va o'rdak go'shti mavjud.

Yana qarang
-----------

* Turkiyadagi tatar böreği
* Fatayer
* Pishiriqlar ro'yxati
* Rus taomlari ro'yxati
* Pastadir
* Peremech
* Qistibi
* Samsa

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  Also transliterated as *ochpochmaq*, *ochpochmak*, *oechpochmaq*, *echpochmak*, *uchpuchmak*; sometimes known as *treugolnik* (треугольник) among the Russian population.

Manbalar
--------
Tashkilot logotipi
**Turk sport muassasasi** 1936-yil 18-fevralda Respublika Xalq partiyasi aloqaga chiqqan fashistlar Germaniyasining sport siyosatini boshqargan Karl Diemning koʻmagida tashkil etilgan va iyun oyida Turkiya Buyuk Millat Majlisining ovoz berishi bilan yopilgan. 29, 1938 yil

1923-yilda Turkiya Respublikasining birinchi rasmiy sport tashkiloti Turk sport uyushmalari tashkil etildi. U mustaqil tuzilmaga ega edi. Bu ittifoq Turkiyaning asoschisi va prezidenti Mustafo Kamol Otaturkning buyrug'i bilan 1924-yilda Parijda va 1928-yilda Amsterdamda bo'lib o'tadigan yozgi Olimpiya o'yinlariga sportchilarni yuborish uchun davlatdan moliyaviy yordam olayotgan edi

1936-yil 18-fevralda Respublika Xalq partiyasi aloqaga chiqqan fashistlar Germaniyasi olimpiya qoʻmitasi rahbari Karl Diem koʻmagida sportni mustaqil boshqaradigan *Turk sport uyushmasi* tugatildi va *Turkiya sport uyushmasi tugatildi.* partiya boshqaruvida edi, tashkil etildi.

1938-yil 29-iyun kuni Turkiya Buyuk Millat Majlisida boʻlib oʻtgan yigʻilishda Mustafo Kamol Otaturkning buyrugʻi bilan *Turkiya sport muassasasi* 1938-sonli "Jismoniy tarbiya toʻgʻrisida"gi qonun bilan tugatildi.

Manba
-----
Baxtiyor Umarov
**Baxtiyor Umarov Ganiyevich** — O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati a'zosi, senator, iqtisodchi, tadbirkor. Baxtiyor Umarov 1979-yilning 1-iyunida Namangan viloyati Namangan tumanida tavalud topgan, millati o'zbek.

Faoliyati
---------

Baxtiyor Umarov 2016-yil Namangan viloyati Namangan tumanida ro'yxatdan o'tkazilgan "IDEAL BUSINESS CENTER" mas’uliyati cheklangan jamiyatining ta'sischilaridan biri hisoblanadi. Baxtiyor Umarov ustav fondi 600 mln so'm bo'lgan MCHJning 50% iga egalik qiladi va jamiyatning bosh direktori lavozimida faoliyat yuritadi. MCHJning asosiy faoliyat turi Ixtisoslаshgаn do'konlаrdа kiyimlаr chаkаnа sаvdosi (trikotаj vа pаypoq-noski buyumlаridаn tаshqаri).

Shuningdek, Baxtiyor Umarov Xalq deputatlari Namangan viloyat kengashi a'zosi, O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Budjet va iqtisodiy islohotlar masalalari qo‘mitasi a'zosi.

Baxtiyor Umarov *Xalq deputatlari Namangan viloyat Kengashining 2021*-*yil 29*-*yanvardagi 100/17-06-sonli  qaroriga asosan* **Xalq deputatlari viloyat Kengashining mahalliy budjetni shakllantirish va ijro etish, iqtisodiy islohotlarni amalga oshirish hamda tadbirkorlikni rivojlantirish masalalari doimiy komissiyasi** a'zosi (27-Kurashxona saylov okrugidan deputat) ham hisoblanadi.

Ma'lumoti va mutaxassisligi
---------------------------

Baxtiyor Umarov ma'lumoti bo'yicha oliy ma'lumotli iqtisodchi.

Mukofotlari
-----------

Baxtiyor Umarov O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yildagi tegishli qaroriga asosan "Do'stlik" ordeni bilan mukofotlangan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirish, ishbilarmonlik muhitini yaxshilash, respublika eksport salohiyatini oshirish, yangi ish o‘rinlari yaratish, budjet barqarorligini ta’minlashga hissa qo‘shayotgan 100 nafar tadbirkorga minnatdorlik bildirdi. Shular qatorida o'sha paytda "Istiqlol tekstil dizayn" MCHJ direktori bo'lgan Baxtiyor Umarov **"Eng yaxshi soliq to‘lovchi"** sifatida taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „"IDEAL BUSINESS CENTER" mas’uliyati cheklangan jamiyati". Qaraldi: 2023-yil 30-aprel.
2. ↑  „Baxtiyor Umarov". Qaraldi: 2023-yil 20-iyun.
3. ↑  „http://kengash.namangan.uz/uz/doimiy-komissiya-a-zolari/doimiy-komissiya-a-zolari".
4. 1 2  „Umarov Baxtiyor Ganiyevich".
5. ↑  „Yangi saylangan senatorlar hammasi bir roʻyxatda" (2020-yil 17-yanvar). 2023-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-iyun.
6. ↑  „Группа предпринимателей получила благодарность от имени президента".

Havolalar
---------

* Xalq deputatlari Namangan viloyat kengashi
* O‘zbekisron Respublikasi Oliy Majlisi Senati
**Turkiyada taksi** - mashinaning sariq rangi va tom qismidagi katakli taksi yozuvidan osongina tanib olish mumkin. Bu butun mamlakat bo'ylab standartdir, shuning uchun xususiy sotib oluvchilar sariq mashinalarni sotib olishdan qochishga harakat qilishadi.

Turkiyada taksi rasmiy hisoblanadi, shuning uchun telefon raqami va tashuvchi kompaniyaning nomi odatda mashinada ko'rsatiladi. Mashinaning ichiga taksometr o'rnatilgan bo'lishi kerak (Turkiyada u "taksimetr" deb ataladi).

Turkiyada taksilar an'anaviy sariq rangda va tomlarida katakli taksi yozuvli bo'ladi.

**Qiziqarli faktlar**
---------------------

* Barcha shaharlarda taksi to'xtash joylarini sayyohlar eng ko'p to'plangan hududlarda asosiy diqqatga sazovor joylar va maydonlar, savdo markazlari va qirg'oqlar yaqinida topish oson.
* Bu yerda "taksi tutish" odat tusiga kirmagan Turkiyada benzin qimmat, shuning uchun taksilar mijoz izlash uchun ayniqsa yo'l bo'ylab sayohat qilmaydi va ularni ixtisoslashtirilgan to'xtash joylarida kutishni afzal ko'radi.
* Bino yoki terminalning asosiy chiqishi yaqinida aeroport va vokzalda har doim alohida taksi to'xtash joyi mavjud. Haydovchi tanlasha hojat yo'q taksilar birin-ketin chiqib ketaverishadi.
*

**Taksi chaqirish**
-------------------

Mehmonxona sizga taksi chaqirishda ham yordam beradi: odatda, qabulxonada shaharning barcha asosiy kompaniyalarining raqamlari mavjud. Sizga mehmonxonaning o'zidan transfer taklif qilinayotgan bo'lsa - bu holda narxlar yuqoriroq bo'lishi mumkin.

Antaliya, Alaniya va boshqa ko'plab kurortlarda deyarli har qadamda daraxtlar va chiroq ustunlarida maxsus chaqiruv tugmachasini topishingiz mumkin. Uni bosish kifoya va bir necha daqiqadan so'ng eng yaqin mashina bu yerga etib boradi.

Shuni esda tutish kerakki, chaqirish tugmachalar hali barcha dam olish maskanlarida topilmasligi mumkin, shuning uchun maxsus to'xtash joyiga ega variantni ham esda tutish kerak.

**Taksi narxi**
---------------

Turkiyada yonilg‘i narxi yuqori bo‘lgani uchun taksi narxlari Rossiya yoki Ukrainanikidan yuqori, lekin Yevropaning ko‘plab davlatlaridan arzon. Shu bilan birga, sayohat narxi shahardan shaharga farq qiladi va Istanbuldagi taksi eng arzoni hisoblanadi.

Sayohat narxi avtomobilga o'tirishdan va yo'lning har bir kilometri narxidan iborat.

**Shaharlararo taksi xizmati**
------------------------------

Shahar sayohatlaridan farqli o'laroq, Turkiyada shaharlararo taksilar uchun qati'y belgilangan narx yo'q. Bunday holda, savdolashish o'rinli bo'ladi, ba'zida haydovchilar yon berishadi va narxni pasaytiradi. Tariflar birinchi navbatda shaharlar orasidagi masofaga bog'liq. Yo'nalishning mashhurligi ham muhimdir.


*(to'lov turk lirasida amalga oshiriladi)*| **Shahar nomi** | **Masofa** | **Narx** |
| --- | --- | --- |
| Antaliya - Kemer | 34 km | 37-50 $ |
| Antaliya - Alaniya | 122 km | 55-65 $ |
| Antaliya - Pamukkale | 238 km | 190- 250 $ |

Manba: https://top-trips24.ru/asia/turkey/vse-o-taksi-v-turcii.html
O.Henry: hikoya kabi hayot
--------------------------

**Uilyam Sidney Porter.**
O. Genri-Rossiyadagi eng sevimli amerikalik yozuvchilardan biri, qisqa hikoyaning taniqli ustasi. Uning hayotini oʻzi ajoyib hikoyaga oʻxshaydi.

11-sentyabr Uilyam Sidney Porter dunyoga dunyoga keldi yozuvchi O. Genri sifatida tanilgan-Rossiyaning eng sevimli amerikalik yozuvchilardan biri, qisqa shakl va istehzoli boʻgʻinning ustasi. Aynan shu odam, uning hayoti hikoyaga oʻxshaydi, „Bolivar ikki kishiga dosh berolmaydi", „inson sabr-toqatining chegarasi bor" va, albatta, „Kanada chegarasigacha ulguramiz" kabi mashhur aforizmlar aynan O.Genry tomonidan uylab topilgan va uz hikoyalarida ishlatgan.

Uilyam Porter 1862-yil 11-sentyabrda Shimoliy Karolinada qishloq shifokori oilasida tugʻilgan. Bola hali yoshligida onasi vafot etdi, otasi bu vazifani xolasiga oʻtkazib, taʼlim bilan shugʻullanmagan. Uning xususiy maktabida boʻlajak O. Genri boshlangʻich taʼlim oldi. Yosh Uilyam hayvonlarni yaxshi koʻrardi, shunchaki mushuklarni yaxshi koʻrardi va yoshligida kitob oʻqishga qiziqib qoldi. Bola shunchaki websterning entsiklopedik lugʻatidan ajralmadi, uni deyarli boshidan oxirigacha oʻrgandi.

> "Oilaga moddiy yordam berish uchun Uilyam Porter bir muncha vaqt amakisining dorixonasida ishlagan. Ammo Uilyamning sogʻligʻi yomon boʻlganligi sababli, u bir necha yil davomida Texasga joʻnatildi, u yerda iqlim koʻproq mos edi. U erda Uilyam minishni, podalarni boqishni oʻrgandi, ispan tilini yaxshi bildi. Texas poytaxti Ostin shahrida Porter dorixonada, idorada, er idorasida ishlagan. Boʻlajak yozuvchi Texasda oʻz asarlarining koʻplab kelajakdagi qahramonlari — vagabondlar, mayda firibgarlar, qochoq mahkumlar, beparvo kovboylar bilan uchrashdi. Uning koʻplab tanishlari turli xil hikoyalarda paydo boʻlgan, masalan, „taqdir yoʻllari", „Gʻarbning yuragi".
> 
> 

**O.Henry**
***Taniqli roman yozuvchisining eng mashhur hikoyalari:***

* Magi sovgʻasi
* Jihozlangan xona
* Rus sablesi
* Xayriyaviy-matematikning kafedrasi
* Nikoh aniq fan sifatida
* Katta shahar ovozi
* Qiziltanlilar rahbari
* Biz tanlagan yoʻllar
* Ishbilarmon odamlar
Qizil gipergigant VY Canis Majoris atrofidagi juda katta teleskop tasviri
**OH/IR yulduzi** asimptotik gigant novdasi (AGB) yoki qizil supergigant yoki gipergigant (RSG yoki RHG) yulduz bo'lib, kuchli OH maser emissiyasini ko'rsatadi va infraqizil to'lqin uzunliklariga yaqinroq bo'lganda juda yorqin bo'ladi. Bu esa o'zgacha ko'rinish kasb etadi.

AGB evolyutsiyasining juda kech bosqichlarida yulduz haddan tashqari massa yo'qotilishi bilan *super shamolni* rivojlantiradi. Yulduz shamolidagi gaz yulduzdan sovib ketganda kondensatsiyalanadi va suv (H 2 O) va kremniy oksidi (SiO) kabi molekulalarni hosil qiladi. Bu esa quyidagi masalalarga olib kelishi mumkin. Bu chang donalarini, asosan silikatlarni hosil qilishi mumkin, ular yulduzni qisqa to'lqin uzunliklarida yashiradi va kuchli infraqizil manbaga olib keladi. Gidroksil (OH) ya'ni, radikallari fotodissosiatsiya yoki to'qnashuv dissotsiatsiyasi natijasida hosil bo'lishi mumkin.

H 2 O va OH ikkalasi ham maser emissiyasini ishlab chiqarish uchun pompalanishi mumkin. Ayniqsa, shuni ta'kidlash joizki, OH maserlari 1612 da kuchli maser harakatini keltirib chiqarishi mumkin. MGts va bu OH/IR yulduzlarining belgilovchi xususiyati sifatida qaraladi. Mira o'zgaruvchilari kabi ko'plab boshqa AGB yulduzlari 1667 MGts yoki 22 MGts kabi boshqa to'lqin uzunliklarida zaifroq OH maserlarini ko'rsatadi.

Misollar
--------

### OH/IR yulduzlari

Manbalar
--------

1. ↑  Kemper, F.; De Koter, A.; Waters, L. B. F. M.; Bouwman, J.; Tielens, A. G. G. M. (2002). „Dust and the spectral energy distribution of the OH/IR star OH 127.8+0.0: Evidence for circumstellar metallic iron". *Astronomy and Astrophysics*. 384-jild, № 2. 585-bet. arXiv:astro-ph/0201128. Bibcode:2002A&A...384..585K. doi:10.1051/0004-6361:20020036.
2. ↑  Goldreich, P.; Scoville, N. (1976). „OH-IR stars. I - Physical properties of circumstellar envelopes" (PDF). *Astrophysical Journal*. 205-jild. 144-bet. Bibcode:1976ApJ...205..144G. doi:10.1086/154257.
3. ↑  Lewis, B. M. (2002). „On Dead OH/IR Stars". *The Astrophysical Journal*. 576-jild, № 1. 445–449-bet. Bibcode:2002ApJ...576..445L. doi:10.1086/341534.

Andoza:Star
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Населённые пункты, основанные в 1570 году
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: в текущем году
**Bazaliya** (Ukr ukraincha: *Базалія* ) - Ukrainadagi aholi istiqomat qiluvchi shahar hisoblanadi. Xmelnitskiy viloyatining Teofipolskiy tumanida joylashgan .

Geografik joylashuv
-------------------

Shahar Sluch daryosida, Grechany- Ternopol liniyasidagi Voytovtsy temir yo'l stantsiyasidan 29 km uzoqlikda joylashgan.

Tarixi
------

Shahar 1570-yilda tashkil etilgan bo'lib, birinchi marta 1574-yilda hujjatlarda qayd etilgan.

Polsha hukmronligi davrida shahar Volin voevodeligidagi volostning markazi sifatida qayd etilgan. Voliniya va Podoliya podshoh Rossiyasiga qo‘shilgandan so‘ng, Basileya qisqa vaqt ichida Podolsk viloyati grafligining markaziga aylandi, ammo 1797 yilda uning maqomi Volin viloyatining Starokonstantinovskiy okrugidagi provinsiya shaharchasiga o'zgartirildi. Keyin Basilea Bazaliyaga aylandi.

1900-yil boshida shaharda 3082 kishi, 605 ta uy va ikkita cherkov mavjud bo‘lgan.

Bazaliya 1957-yildan beri shahar maqomini olgan. Qishloq 1923-1931 va 1935-1959 yillarda Bozali tumani markazi boʻlgan.

1989-yil yanvar oyida aholi soni 2316 kishini  tashkil etgan.

1995-yil iyul oyida Ukraina Vazirlar Mahkamasi qishloqda joylashgan oziq-ovqat zavodini xususiylashtirish to'g'risidagi qarorni tasdiqladi .

2013-yil 1-yanvar holatiga koʻra, aholi soni 1715 kishini tashkil etgan  .

**Diqqatga sazovor joylar**

Shahaning eng ko‘zga ko‘ringan ob‘ekti hozirda qariyalar uyi bo‘lib xizmat qilayotgan kasalxona binolari majmuasi (20-asr boshlari). Bazaliyada bir nechta harbiy yodgorliklar va hatto 16-18-asrlarga oid istehkomlar qoldiqlari mavjud. Ikkinchisi yaxshi belgilangan miller bilan ifodalanadi.

Iqtisodiyot
-----------

Iqtisodiyoti Oziq-ovqat sanoati (oziq-ovqat fabrikasi)ga moslashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". 2012-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 24-may.
2. ↑  „Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.105". 2013-yil 12-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 24-may.

Galereya
--------

* Xo'shXo'sh
* Bolalar bog'chasiBolalar bog'chasi
* oziq-ovqat zavodioziq-ovqat zavodi
* Potashnya hovuziPotashnya hovuzi
* HovuzHovuz
**Oğuz Kaan Salıcı** (1972 yil 16 yanvarda tug'ilgan, Gaziantep ) - CHP siyosatchisi va siyosatshunosi.

1972 yil 16 yanvarda Gaziantep shahrida tug'ilgan. Asli Adıyaman Besni shahridan. Davlat xizmatchisi ota va uy bekasi onaning o'g'li sifatida umrining ko'p qismini Turkiyaning turli shaharlarida o'tkazdi. Ta'lim hayotini 1978 yilda Adıyaman Respublika boshlang'ich maktabida boshlagan. O'rta maktabni 1983 yili Elazig Anadolu Liseyida boshlagan, lekin otasining tayinlanishi tufayli o'rta va litseyni Eskishehir Anado'li Liseyida tamomlagan. Bogʻozichi universitetining siyosatshunoslik va xalqaro aloqalar boʻlimini tamomlagan. Sotsial-demokrat universiteti talabalar platformasi va Demokratiya uchun yoshlar platformasini tashkil etishda ishtirok etgan, Sotsial demokratiya jamg‘armasi va Turkiya ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tadqiqotlar jamg‘armasi a’zosi. 2011-yil sentabrida CHP Istanbul viloyati raisi etib tayinlangan, 2012-yil may oyida Istanbul viloyat kongressida viloyat prezidenti etib saylangan va 2014-yil dekabrigacha bu lavozimda qolgan. U 25, 26 va 27-davrlar uchun Istanbul deputati. 2018-yil 10-avgust holatiga ko‘ra, CHP raisining tashkilotlarga mas’ul o‘rinbosari. U ingliz tilini juda yaxshi biladi, u uylangan.

1. ↑  „Hakkımda". 30 nisan 2022da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23 haziran 2022.
2. ↑  „Oğuz Kaan Salıcı istifa etti" (15 aralık 2014). 10 ağustos 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10 ağustos 2018.
3. ↑  „TBMM internet sitesindeki özgeçmişi". 10 ağustos 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10 ağustos 2018.
**Mahammed Boun Abdallah Dionne** (1959-yil 22-sentyabrda tugʻilgan - 2024) – senegallik siyosatchi, 2014—2019-yillarda Senegal bosh vaziri lavozimida ishlagan. U prezident Macky Sall tomonidan tayinlangan uchinchi bosh vazir. Dionne bosh vazir etib tayinlanishidan oldin Gʻarbiy Afrika Davlatlari Markaziy bankida, Birlashgan millatlar tashkilotining sanoatni rivojlantirish tashkilotida (ONUDI) va prezident maslahatchisi boʻlib ishlagan. Maʼlumoti boʻyicha u kompyuter muhandisi.

Yoshligi
--------

Dionne 1959-yil 22-sentyabrda Gossas shahrida tugʻilgan. Uni buvisi katta qilgan. Uning otasi politsiya komissari boʻlgan.

 Dionne 2018-yil 10-dekabr kuni AQSh Davlat departamentida AQSh Davlat kotibi Maykl R. Pompeo bilan uchrashdi.

Siyosiy karyerasi
-----------------

Dionne amaliy iqtisodga ixtisoslashgan muhandis boʻlib ishlagan. Gʻarbiy Afrika bankida va Fransiyadagi Senegal elchixonasida Iqtisodiyot boʻlimi boshligʻi sifatida faoliyat yuritgan. U 2005-yildan 2007-yilgacha Bosh vazir Macky Sall mahkamasi direktori boʻlgan. Sall 2007–2008-yillarda Milliy Assambleya prezidenti lavozimiga oʻtganida, Dionne xuddi shu lavozimda ishlashni davom ettirgan. Bosh vazir etib tayinlanishidan oldin u 2014-yilning martidan iyuligacha mamlakatni 2035-yilgacha rivojlanayotgan iqtisodiyotga aylantirish uchun iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish rejasi boʻlgan Rivojlanayotgan Senegal rejasini (PSE) amalga oshirish boʻyicha vazir lavozimida ishlagan.

U 2017-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan parlament saylovlarida prezident Sallni qoʻllab-quvvatlovchi koalitsiya Benno Bokk Yaakaarning milliy nomzodlar roʻyxatini boshqargan. Benno Bokk Yaakaarning gʻalabasidan soʻng Prezident Sall 2017-yil 6-sentyabrda Dionni qayta Bosh vazir etib tayinladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Ba, Diadie; Felix, Bate. „Technocrat Mohammed Dionne named Senegal's prime minister: state tv". Reuters (2014-yil 6-iyul). Qaraldi: 2014-yil 11-avgust.
2. ↑  „Presidential aide named Senegal's new PM". Al Jazeera (2014-yil 10-iyul). Qaraldi: 2014-yil 11-avgust.
3. ↑  „De son enfance à sa nomination comme Pm : La face cachée de Mohammad Dionne" (French).  Dakar Actu (2014-yil 10-noyabr).
4. ↑  „Mohamed Dionne, l'homme de confiance du Président Macky Sall" (French).  VIP Peoples.net (2014-yil 7-iyul).
5. ↑  Benjamin Roger, „Sénégal : Mahammed Dionne, le parcours sans-faute de l’homme du président", *Jeune Afrique*, 13 September 2017 (fransuzcha).
6. ↑  „Législatives : Les listes de Benno Bokk Yaakaar", Seneweb, 10 June 2017 (fransuzcha).
7. ↑  „Sénégal : Macky Sall reconduit son Premier ministre", *Jeune Afrique*, 6 September 2017 (fransuzcha).

| Siyosiy idoralar
 |
| --- |
| OldingisiAminata Touré |  **Senegal Bosh vaziri** 2014–2019 | **Amaldagi** |
**Uchayotgan (uchar) Golland** (golland. De Vliegende Hollander, inglizcha: The Flying Dutchman) – afsonaviy arvoh yelkanli kema boʻlib, qirgʻoqqa qoʻna olmaydi va dengizlarda abadiy kezib yurishga mahkum. Odatda, odamlar bunday kemani uzoqdan kuzatadilar. Afsonaga koʻra, uchuvchi golland boshqa kemaga duch kelganida, uning ekipaji uzoq vaqtdan beri vafot etgan odamlarga xabar yuborishga harakat qiladi. *"Gollandiyalik"* bilan uchrashuv har doim dengizchilar orasida yomon belgi hisoblangan.

Kelib chiqishi
--------------

Afsonaga koʻra, 1641 yilda Gollandiyalik kapitan Filip Van der Dekken (yoki baʼzi versiyalarda Van Straaten)Sharqiy Hindistondan qaytayotgan edi.
Afsonaga koʻra,Yaxshi Umid burnini aylanib oʻtishga urinayotganda, kema kuchli boʻronga duch keladi. Xurofotchi dengizchilar orasida norozilik boshlandi va navigator biron bir koʻrfazda yomon ob-havoni kutishni taklif qiladi. Ammo, kapitan uni va bir nechta norozilarni otib tashladi va keyin ekipaj aʼzolarining hech biri, hatto bu abadiy davom etsa ham, burunni aylanmaguncha qirgʻoqqa chiqmasligiga qasam ichadi. Osmondan bir ovoz: „Shunday boʻlsin!" deydi. Shunday qilib, gollandiyalik oʻziga laʼnat keltiradi va ikkinchi kelguniga qadar dengizlarni kezib yuradi. Endi u oʻlmas, daxlsiz, lekin qirgʻoqqa chiqa olmaydigan. Garchi, baʼzi maʼlumotlarga koʻra, u tinchlik topish imkoniyatiga ega: har oʻn yilda bir marta Van der Dekken yerga qaytib, oʻz ixtiyori bilan uning xotini boʻlishga rozi boʻlgan odamni topishga harakat qilishi mumkin. Boshqa bir maʼlumotga koʻra, laʼnatni daf etib, uchuvchi gollandiyalik va uning ekipajini ozod qilishga qodir boʻlgan maʼlum bir sehrli soʻzlar mavjud.
*"Uchar golland"* haqidagi birinchi bosma eslatma 1795-yilda *"Botanika koʻrfaziga sayohat"* kitobida paydo boʻlgan. 1881-yil 11-iyulda Angliyaning boʻlajak qiroli Jorj V Melburn va Sidney oʻrtasida harbiy kemada suzib ketayotib, oʻz kundaligida oʻn uch ekipaj aʼzosi orasida „Uchar gollandiyalik"ni koʻrganini yozgan edi.

Uchrashuvni qayerdan qidirish kerak?
------------------------------------

Angliya qiroli Jorj V Sidney yaqinida *"gollandiyalik"* ni koʻrdi. Boshqa guvohlar Rod-Aylend (AQSh) sohillari yaqinida, Janubiy Atlantikada va hatto Oʻrta yer dengizidagi Sardiniya qirgʻoqlarida, Yaxshi Umid burnida arvoh bilan uchrashishlarini tasvirlaydilar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arvoh kemalar". *Arvoh kema*. Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Afsona haqida". *Dunyoning 10 afsonasi*. Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Hussam, Andrew". *ma'lumotlar*. Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
4. ↑  „Afsona manbasi".

Havolalar
---------

•
**„Dankoning alangali yuragi"** (ruscha: *Горящее сердце Данко*) — rus yozuvchisi Maksim Gorkiy qalamiga mansub afsona. Muallif asarni qadimiy bessarab afsonasiga tayanib yozgan. „Dankoning alangali yuragi" „Larra haqida afsona" rivoyati hamda Izergil ismli qariyaning hayoti haqidagi hikoya bilan birgalikda „Izergil kampir" (ruscha: *Старуха Изергиль*) nomli hikoyaga kiritilgan. 

Muallif hikoya va undagi afsonalarni 1894-yil yozgan. Asar ilk bor 1895-yil „Samara gazetasi"da chop etilgan. „Dankoning alangali yuragi"ni oʻzbek tiliga A. Rahimiy tarjima qilgan. Asar oʻzbek tilida 1989-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya" nashriyotida chop etilgan.

Syujet
------

Bir qabila vakillari asrlar davomida bir dashtda yashab keladi. Keyin boshqa qabila kelib, mahalliy aholini oʻrmonga quvib yuboradi. Qabila dashtga qayta olmaydi, oʻrmonda esa zaharli botqoqlar kutadi. Birdan Danko ismli odam kelib, qabilani oʻrmon orqali boshqa dashtga olib oʻtishni taklif qiladi.

Yoʻlda qabila aʼzolarining Dankodan jahli chiqib, uni oʻldirmoqchi boʻladilar. Danko esa koʻkragidan alangali yuragini chiqarib, odamlarni dashtga olib boradi, manzilga yetib borganidan keyin halok boʻladi. Uning halok boʻlganini bir odam payqaydi xolos. Oʻsha odam nimadandir hayiqib, Dankoning haliyam yonib turgan yuragini oyoqlari bilan bosadi. Yurak oʻchib qoladi, ammo uning uchqunlari qoladi. Bu uchqunlar dashtda haliyam miltirab turadi.

Oʻzbekcha tarjima
-----------------

„Dankoning alangali yuragi" bir necha tilga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga A. Rahimiy tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1989-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya" nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini G. Li chizgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Danko" (ruscha). *Rossiya davlat kutubxonasi*. Qaraldi: 2016-yil 24-sentyabr.

Havolalar
---------

* „Qariya Izergil" Lib.ru saytida (rus.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bensu Soral** — turk aktrisasi. 1991-yil 23-mart sanasida Turkiyaning İnegöl shahrida tavallud topgan.

Hayoti va ish faoliyati
-----------------------

```
U Bursadagi İnegöl Anadolu litseyida o'qigan. Hozirgi vaqtda esa Bensu Soral Marmara universitetining tasviriy san'at fakultetida grafika bo'yicha tahsil olmoqda. U o'z aktrisalik ish faoliyatini opasi aktirsa Hande Soralning ko'magida boshlagan. Ilk bora u Engin Altan Düzyatan bilan klassik romanga asoslangan „Yol Ayrımı" serialida tele ekranlarda ko'rinish beradi. U Çağlar Ertuğrul, Öznur Serçelerlar bilan birgalikda yoshlar uchun mo'ljallangan „Boynu Bükükler"(Bo'yni egilganlar) serialida rol ijro etadi. Shuningdek, u Turkiyaning bir qator mashhur aktyor va aktrisalari bilan „Tatlı Küçük Yalancılar"(Yoqimtoy yolg'onchilar) teleserialida ham suratga tushadi. Keyinchalik, 2016-yilda Çağatay Ulusoy bilan juftlik sifatida „İçerde"(Ichkarida) jinoiy serialida ham Malak ismi bilan ham shuhrat qozonadi.
```

Filmografiyasi
--------------

| **Televideniye** |
| Yil | Film nomi | Ijro etgan roli | Qaydlar |
| **2012** | Yol Ayrımı | Ayşe | Ikkinchi darajali rolda |
| **2013** | Vicdan | Müge |
| **2014** | Boynu Bükükler | Miray |
| **2015** | Tatlı Küçük Yalancılar | Aslı | Bosh rolda |
| 2016-2017 | İçerde | Melek Yılmaz |
| **2021** | **Cam Tavanlar** | **Leyla** |
| **2022-** | **Tuzak** | **Ceren Gümüşay** |

| Ijtimoiy tarmoq |
| --- |
| **Yil** | **Film nomi** | **Ijro etgan roli** | **Qaydlar** | **Platforma** |
| 2022 | Private lesson | Azra | Bosh rolda | Netflix |

| Kinoteatr |
| --- |
| Yil | Film nomi | Ijro etgan roli | Qaydlar |
| 2018 | Dişarda 2 | Leyla Özdemir | Bosh rolda |
| 2019 | Organize Işler: Sazan Sarmalı | Nazlı Noyan |
| Hozirgi vaqtga qadar | Intoxicated by Love | Maryam | Ikkinchi darajali rolda |

Mukofotlari
-----------

Bensu Soral 2015-yil „Oltin kapalak" mukofotini „Porlayotgan yulduz" nominatsiyasida qoʻlga kiritdi.

Havola
------

```
1. 
```
**Berd** (armancha: *Բերդ*)—Armanistonning Tavush viloyati Berd munitsipalitetidagi shaharcha va shahar munitsipalitet hisoblanib. Shahar Tavush daryosining gʻarbida, Yerevandan 211 kilometr (131 milya) uzoqlikda joylashgan, past togʻlar bilan oʻralgan. Shahar yaqinida Tavush qalasi (10-asr) va Nor Varagavank va Xoranashat monastirlari (12-asr) xarobalari joylashgan orin. Yaqin atrofdagi boshqa monastirlarga Shxmuradi, Srveghi va Kaptavank kiradi.

Etimologiya
-----------

*Berd (arman. բերդ)—*qal’a yoki qasr maʼnosini bildiradi. Kichkina shahar *Berd* nomini oldi, chunki Tavush qalasi xarobalari Berdning chekkasida joylashgan edi. Shahar ilgari *Berdagʻugʻ*, *Gammaʼ*, *Tavuzgʻala*, *Tauzkend*, *Volorut*, *Shlorut* va *Gʻalakyand* deb atalgan.

Tarixi
------

 Berddagi Surb Govhannes cherkovi
Tarixdan, hozirgi Berd hududi Buyuk Armanistonning 12 provenciyasi Utikning *Tuchkatak* okrugi tarkibiga kirgan.

Berdning tarixiy maʼnosi ham bor boʻlib, chunki 10-asrda u Armaniston shohi Ashot Yerkatning (Iron) qarorgohi boʻlgan. Shuningdek, qala oʻzining yangi ishlab chiqilgan suv taʼminoti tizimi bilan ham noyob edi.

Shahar 2020 yilgi Armaniston Ozarbayjon toʻqnashuvi paytida bombardimon qilingan.

Aholi soni
----------

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi 7,957 kishi boʻlgan.

Aholisining asosini armanlar tashkil etadi. Lekin shaharchada 200 ga yaqin udis istiqomat qiladi, ular ham Avliyo Arman cherkoviga tegishli.

Iqtisodiyot
-----------

Berd shahri va uning atrofidagi hududlar Armanistonda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtiruvchi yirik markaz hisoblanadi. Atrofdagi xoʻjaliklarda meva, tamaki va boshqa turli xil ekinlar yetishtiriladi. Berdning boshqa mashhur tarmoqlaridan biri bu vinochilik, asalarichilik va chorvachilikni oʻz ichiga oladi.

Galereya
--------

* Tavush fortress Tavush qalasi
* Mariam Mayr Vank near Berd Berd yaqinidagi Mariam Mayr Vank
* A view of Berd Berd shahrining koʻrinishi
* Khoranashat Monastery near Berd Berd yaqinidagi Xoranashot monastiri
* Scenery around Berd Berd atrofidagi manzara
* Mashtots Avenue Mashtots koʻchasi

Manbalar
--------

1. 1 2  *Global.* „Berd" (en). *armeniadiscovery.com*. Qaraldi: 2022-yil 21-noyabr.
Uzunligi: 1600 km
Hovuz: 365 ming kvadrat metr. km
Suv iste'moli: 5500 kub metr. m / sek.
Manbalar: daryolar Pelotas va Kanoaslarning birlashishi; balandligi - 1800 m
Estuariya: La-Plata; balandligi - 0 mUrugvay daryosi Urugvay , Braziliya va Argentina hayotlarining iqtisodiy, sanoat va savdo sohalarida juda muhim rol o'ynaydi. Daryoning tabiiy go'zalligi sayyohlar oqimiga ham jozibador.

Urugvay daryosining geografiyasi

Urugvay daryosi Atlantik suv tizimiga kiradi. Bu Braziliya Kordillalaridan Serra do Mar tog 'tizmasidagi Pelotas va Kanoas daryolarining birlashuvida taxminan 2 ming metr balandlikda, Argentina, Braziliya va Urugvay erlarini ajratib turadigan janubga oqib keladi. Xaritada Urugvay daryosi Parana daryosining (La-Plata) Estuariyaga oqishi ko'rsatilgan.Urugvay daryosi haqida qiziqarli ma'lumotlar

Agar siz bu uch mamlakatdan biriga tashrif buyurmoqchi bo'lsangiz, daryo haqida ba'zi ma'lumotlarga ega bo'ling:

U indianlar Guarani tufayli o'z nomini olgan. Urugvay "qushlarning daryosi" yoki "qushning yashaydigan daryosi" deb tarjima qilinadi.
Daryoning eng muhim irmoqlari - Urugvay, Rio-Negro va Ibicuy.

Eng muhim port shaharlari - Concordia, Salto , Paysandu , Paso de los Libres.Daryo bo'yidagi landshaft juda xilma-xildir. San-Tome shaharining yuqori qismida u lava platosidan oqayotgan va ayniqsa, Salto va Konkordiya shaharlarida kuchli va turbulent oqimlarni yaratadigan juda ko'p sonli tepaliklarni yengib chiqadi. Daryoning o'rta qismida peyzaj Argentinada tekisliklar va Braziliyada cho'ziluvchan yuzaga ega.
Daryolar bo'ylab yuk tashish marshrutlari Salto va Konkordiyaga (bu yo'nalish 300 km dan ortiq) o'tadi. Paysandudan boshlab, Urugvay daryosi suv oqimi yuk tashish uchun ishlatiladi.
Daryoning suv tizimi aholini suv bilan ta'minlash uchun, shuningdek gidroelektrostantsiyalarning ehtiyojlari uchun ishlatiladi. Daryoda uch yirik gidroelektrostantsiyalar mavjud: Salto Grande, Rincon del Bonnete va Rincon del Baigorria stantsiyalari Rio-Negro koloniyasida qurilgan.
Rio-Negrodagi Rincon-del-Bonnet suv ombori Janubiy Amerikaning eng yirik hududlaridan biri;
Salto port, poytaxtdan keyin mamlakatning eng aholi shaharidir.
Iqlim

Urugvay daryosi bo'yidagi erlar subtropik iqlim zonasiga kiradi. Eng issiq oy yanvar (termometr barlari +22 °C gacha), eng toza iyul (taxminan +11 °C). Yil davomida yog'in miqdori 1000 mm atrofida, namlik esa 60% atrofida o'zgarib turadi. Bahor va kuzda yomg'ir yog'ayotgan paytda daryoda suv toshqini kuzatiladi.

Urugvay daryosi haqida nima qiziqarli?

Daryoda nima ko'rishingiz mumkinligini batafsil ko'rib chiqaylik:

Tabiat. Peyzajning go'zalligi nuqtai nazaridan Urugvayning qo'riqlanadigan manbalari va manbalari, Salto-Grande sharsharasi va Arapei daryosining termal suvlari qiziqish uyg'otadi.o'priklar. Urugvay daryosiga cho'zilgan beshta xalqaro ko'priklarga Salto Grande, Integration, General Artigos, General Libertador San Martin va Agustin P. Justo-Jetulio Vargas ko'prigi kiradi.

1. ↑  „https://uz.unistica.com/urugvay-daryosi/".
2. ↑  **{{Veb manbasi}} andozasidan foydalanishda `sarlavha=` parametrini belgilashingiz kerak.** „{{{title}}}". .
**Qaldirgʻochlar** — sayroqi chumchuqsimonlar oilasi. Uzunligi 10— 23 sm. Qanotlari uzun va ingichka; uzoq va tez (27,5 m/sek. gacha) uchishga moslashgan. Deyarli faqat hasharotlar bilan oziqlanadi. Oyoqlari kalta, yerda yaxshi yurolmaydi. Shuning uchun yerga faqat in qurish davrida material yigʻish uchun qoʻnadi; oʻljasini havoda tutadi; suv ustida past uchib, suv ichadi va choʻmiladi. Qning 20 urugʻi va 79 turi maʼlum. Arktika va Antarktidadan tashqari barcha hududlarda tarqalgan. Oʻzbekistonda 4 urugʻga mansub 6 turi (shahar qaldirgʻochi, togʻ qaldirgʻochi, qirgʻoq qaldirgʻochi, kichik qaldirgʻoch, tuyaqaldirgʻoch, qishloq qaldirgʻochi) uchraydi. Qishloq qaddirgʻochi respublikamizdagi barcha shahar va qishloqlarda binolarning shifti ostidagi toʻsinlarga va devoriga yarimsharsimon uya quradi. Bunda soʻlak bilan aralashtirilgan loydan foydalanadi. Uyasiga 2—7 taga yaqin tuxum qoʻyib, urgʻochisi va erkagi navbat bilan bosadi. Qaldirgʻoch qon soʻruvchi hasharotlarni qirib, katta foyda keltiradi.

Qaldirgʻochlar mart oyida uchib keladi va aprel-may oylarida in quradilar. Qaldirgʻoch inini, koʻpincha, yarim doira va koʻzasimon shaklida jun va xas-xashak aralash loydan yasaydi. Yiliga 1—2 marta 4—6 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumini 14—16 kunda ochib chiqadi. Qaldirgʻochlar avgust oyining oxirlarida oila boʻlib, issiq mamlakatlarga uchib ketadi. Sayohatni erta boshlashiga sabab manzillari uzoq boʻlib safar 2 oy davom etadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bezlyudivka** (ukraincha: *Безлюдівка*; ruscha: *Безлюдовка*) — Ukraina sharqidagi Xarkov viloyati Xarkov tumanida joylashgan shahar tipidagi aholi punkti. U Xarkov shahrining janubiy chegarasiga tutashgan va Udi daryosining quyi qismida joylashgan. Bezliudivkada Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan Bezliudivka posyolkasi ma'muriyati joylashgan. Aholisi 9,296 kishini tashkil etadi.

Bu aholi punktida Nahorivske ko'li va Pidborivske ko'li joylashgan.

Tarixi
------

Bezlyudivka birinchi marta 1681-yilda tilga olingan.

Bu oldin Rossiya imperiyasi Xarkov gubernatorligining Xarkov uyezdidagi qishloq bo`lgan.

1938-yilda shahar tipidagi aholi punkti sifatida tashkil etilgan.

Maʼlumotlarga koʻra, Ikkinchi jahon urushida Bezludivkaning 988 nafar aholisi qatnashgan, ulardan 124 nafari halok boʻlgan, 798 nafari Sovet Ittifoqining orden va medallari bilan taqdirlangan.

1964-yilda bu yerda "Bezliudivskiy" nomli sovxoz tashkil etilgan.

1989-yil yanvar oyida aholi soni 10 387 kishiga yetgan.

2013yil yanvar oyida aholi soni 9698 kishini tashkil etga n va 2018 yil yanvar oyida aholi soni 9436 kishiga yetgan.

.

Iqtisodiyot va madaniyat
------------------------

Bezliudivka katta qum karerining yonida joylashgan. Sudyalarni tayyorlov litseyi, yana bir litsey, poliklinika, kutubxona, klub bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Безлюдовская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України. 2022-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.
2. ↑  Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
3. ↑  „Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.100". 2013-yil 12-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.
4. ↑  Чисельність наявного населення України на 1 січня 2018 року. Державна служба статистики України. Київ, 2018. стор.70
**Al-Axnas ibn Shurayq at-Saqafiy** (arabcha: ) – Islom dini paygʻambari Muhammadning zamondoshi, muxolifi va Makka rahbarlaridan biri.

Biografiyasi
------------

Al-Axnos ibn Shurayq oʻz davrining badavlat kishilaridan biri boʻlgan, shuningdek, u Banu Zuhra urugʻi ittifoqchisi edi.

### Muhammad davrida

#### Muhammadning Toifga tashrifi

Muhammad Toifdan ketayotib al-Axnosdan himoya soʻragan, lekin al-Axnas unga yordam berishdan bosh tortgan.

#### Badr jangi

Al-Axnos va Banu Zuhra urugʻi Badr jangi oldidan harbiy boʻlinma tarkibida makkaliklar bilan birga edilar, biroq u karvon xavfsiz ekanligiga ishongani uchun Qurayshga qoʻshilmaydi. Shundan keyin al-Axnos Banu Zuhro urugʻi bilan birga ortga qaytib keladi. Shu sababli bu ikki qabila hech qachon Badr jangida ishtirok etgan.

#### Uhud jangi

Muhammadning amakivachchasi Abdulloh ibn Jahsh Uhud jangida al-Axnos ibn Shurayq tomonidan oʻldirilgan.

#### Hudaybiya sulhi

Hudaybiya shartnomasidan keyin Abu Basiyr Utba ibn Osid ibn Joriya at-Saqofiy (Quraysh tomonidan asirga olingan Saqif qabilasidan) makkaliklardan qochib ketgan. Al-Axnos ibn Shurayq (Quraysh boshligʻi) uning orqasidan ikki kishini yuborgan. Abu Basiyr ikki kishidan birini oʻldirib, Muhammadning huzuriga muhojir musulmon boʻlib kelgan.

#### Baqara surasi

Al-Axnos ibn Shurayq haqida Baqara surasi nozil qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „MPACUK :: Scholars Smash Hizb Argument Against British Politics" (2005-yil 7-fevral). 2005-yil 7-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-fevral.

. February 7, 2005. Archived from the original on 2005-02-07.
2. ↑  Baidawi, Volume 2, page 416 pdf!
3. 1 2  „Shaw University Mosque -Islam, Mosques & NC Muslims eCommunity". 2014-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 7-iyul.

. Archived from the original on 2014-06-30. Retrieved 2006-07-07.
4. ↑  „Untitled".

Havolalar
---------

* 
* Qur’on/Qur’on muallifi Muhammad/Muhammad/Muhamad/Muhammad/Mohomet – Toʻliq matnli bepul kitob (10/14-qism)
* Qur’on/Qur’on muallifi Muhammad/Muhammad/Muhamad/Muhammad/Mohomet – Toʻliq matnli bepul kitob (11/14-qism)
**NGC 5347** Canes Venatici yulduz turkumidagi SBab tipli galaktikadir.

Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.

Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.

Qo'shimcha ma'lumotlar
----------------------

NGC 5434 — Virgo yulduz turkumida joylashgan spiral galaktika. U Yerdan taxminan 31 million yorug'lik yili uzoqlikda joylashgan. NGC 5434 nisbatan kichik galaktika boʻlib, diametri taxminan 30 000 yorugʻlik yiliga teng. Biroq, bu juda yorqin galaktika bo'lib, u Virgo klasteridagi eng yorqin galaktikalardan biridir.NGC 5434 - Seyfert galaktikasi, ya'ni u juda yorqin va faol galaktik yadroga ega. Galaktika yadrosi gaz va changdan iborat qalin to'planish diski bilan o'ralgan o'ta massiv qora tuynuk tomonidan quvvatlanadi. Akkretsiya diski radio va rentgen to'lqin uzunliklarida ko'rish mumkin bo'lgan kuchli nurlanish oqimini chiqaradi.
NGC 5434 ham yulduz hosil qiluvchi galaktika hisoblanadi. Galaktikaning diskida ko'p sonli yosh yulduzlar joylashgan bo'lib, ular galaktikaning yorqin ko'k rangi uchun javobgardir. NGC 5434, shuningdek, yulduzlar paydo bo'lishining qizg'in hududlari bo'lgan bir qator yulduz hosil qiluvchi mintaqalarga ega.NGC 5434 Yerdan 50 million yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan yirik galaktikalar klasteri boʻlgan Virjiniya klasterining aʼzosi hisoblanadi. Bokira klasteri koinotdagi eng massiv va zich galaktikalar klasterlaridan biridir.Galaktikaning massasi taxminan 100 milliard quyosh massasiga ega.Galaktikaning yoshi taxminan 10 milliard yil.Galaktikada 100 milliardga yaqin yulduzlar joylashgan.Galaktika Yerdan sekundiga taxminan 1000 kilometr tezlikda uzoqlashmoqda.NGC 5434 go'zal va maftunkor galaktika bo'lib, u koinotning qudrati va ulug'vorligidan dalolat beradi. Bu havaskor astronomlar uchun mashhur nishon, shuningdek, ilmiy tadqiqotning mashhur mavzusidir.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* NGC 5347 Yangi umumiy katalog asl nashrida[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)
* NGC 5347 Yangi umumiy katalog asl nashrida[*sayt ishlamaydi*] (frans.)
* NGC 5347 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)
* NGC 5347 SIMBAD omborida (ingl.)
* NGC 5347 Vizier omborida (ingl.)
* NGC 5347 NASA Extragalactic Database omborida (ingl.)
* NGC/IC obyektlari ombori (ingl.)

  


|  |
| --- |
| ◄ NGC 5343 | NGC 5344 | NGC 5345 | NGC 5346 | **NGC 5347** | NGC 5348 | NGC 5349 | NGC 5350 | NGC 5351 ► |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Saturn | *Astronomiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
It
Hamma Uy hayvonlari yovvoyi ajdodlaridan kelib chiqqan, lekin tashqi koʻrinishi, xulqodati, mahsuldorligi bilan yovvoyi hayvonlardan farq qiladi. Bu farqlar odam koʻrsatgan taʼsir natijasidir. Koʻpdankoʻp turga mansub yovvoyi hayvonlarning har xil tip, sinf, turkum, oilaga kiradigan bir qismigina xonakilashtirilgan. Uy hayvonlari ga: qoramol, qoʻy, echki, tuya, ot, it, mushuk, quyon, tovuq, oʻrdak, gʻoz,kaptar, asalari, ipak qurti va boshqa kiradi. Akvarium va hovuzlarda koʻpaytiriladigan baʼzi baliqlar, ko'rkam qushlar (kanareyka, tovus),misol bo'ladi. Katakda boqilayotgan maral "xoldor bugʻu" tulki, oq tulki, suvsar, nutriya va boshqa yovvoyi hayvonlar ham xonakilashtirilmoqda.

Ot
Tovuq
Dastlabki hayvonlar qachon va qayerda xonakilashtirilgani haqida, asosan, arxeologik, paleantalogik maʼlumotlarga qarab xulosa chiqariladi.

Koʻpchilik hayvon zotlari odam ehtiyojiga qarab qoʻlga oʻrgatilgan. Odam dastlab ongsiz, keyinchalik maqsadga muvofiq ravishda hayvonlar mahsuldorligini oshirib bordi. Masalan yovvoyi tovuq yiliga 15 tuxum qilgan, hozir 300—365 ta gacha tuxum qiladigan tovuq zotlari bor; yovvoyi qoramol bir necha yuz kg sut bergan, hozir bir sigirdan oʻrtacha 3500–4000 kg sut sogʻib olinmoqda. Duragaylash, tanlash va saralash, mollarni ilgʻor zootexnika talablariga muvofiq parvarishlash bilan qishloq xoʻjaligi va sanoat talablarini qanoatlantiradigan yangi zotlar yetishtirilmoqda.

Yana q.
-------

* hayvonlar