recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xitoy adabiyoti** **-** minglab  yillik tarixni oʻz ichiga oladi, eng qadimgi sulolaviy saroy arxivlaridan tortib, Ming sulolasi davrida ziyoli xitoyliklar ommasini xursand qilish uchun paydo bo'lgan yetuk xalq fantastika romanlarigacha.  *Tang sulolasi davrida* (618-907) keng tarqalgan yog'ochdan bosma nashrning joriy etilishi va Song sulolasi davrida (960-1279) Bi Sheng (990-1051) tomonidan harakatlanuvchi bosma nashrning ixtiro qilinishi yozma bilimlarni butun Xitoy bo'ylab tez tarqaldi.  Zamonaviyroq yozuvchi Lu Xun (1881-1936) Xitoyda bayhua adabiyotining ta'sirchan ovozi hisoblanadi.

**Klassikgacha bo'lgan davr**

Xitoy adabiyotining dastlabki qatlamining shakllanishiga turli xil ijtimoiy va kasbiy kelib chiqishi og'zaki an'analari ta'sir ko'rsatdi: kult va oddiy musiqiy amaliyotlar (Shijing), fol ochish (Yi jing), astronomiya, jin chiqarish.  Liu Shipei Xitoy adabiyotining nasl-nasabini diniy afsunlar va afsunlarga (Chjou marosimlarining "Da chju" bobida keltirilgan olti chju zhuii) kuzatishga urinishgan.

**Klassik matnlar**

Asosiy maqola: Xitoy klassikasi

Shuningdek qarang: Xitoy tilidagi shoirlar roʻyxati

Sharqiy Chjou sulolasi (miloddan avvalgi 770–256) davrida yuzaga kelgan yuzta tafakkur maktabiga oid koʻplab ilk xitoy adabiyoti mavjud.  Ulardan eng muhimlari konfutsiylik klassiklari, daoizm, mohism, legalizm, shuningdek, harbiy fanlar va Xitoy tarixiga oid asarlardir.  E'tibor bering, she'r va qo'shiq kitoblaridan tashqari, bu adabiyotning aksariyati falsafiy va didaktik;  fantastika yo'lida kam narsa bor.  Biroq bu matnlar ham g‘oyalari, ham nasriy uslublari bilan o‘z ahamiyatini saqlab qolgan.

Ayniqsa, *Konfutsiy asarlari* Xitoy madaniyati va tarixi uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lgan, chunki *"To‘rt kitob"* va *"Besh klassika"* deb nomlanuvchi asarlar to‘plami miloddan avvalgi **12-asrda** har qanday davlat lavozimiga imperatorlik imtihonini o‘tkazish uchun asos sifatida tanlangan edi.  Shunday qilib, ushbu to'qqizta kitob ta'lim tizimining markaziga aylandi.  Ular ikki toifaga bo'lingan: Konfutsiy tomonidan sharhlangan va tahrirlangan "Besh klassika" va "To'rt kitob". 

**Besh klassika**

Ching yoki O'zgarishlar klassikasi, fol ochish qo'llanmasi;

"Klassik she’riyat", she’rlar to‘plami, xalq qo‘shiqlari, bayram va marosim qo‘shiqlari, madhiya va maqtovlar;

marosimlar kitobi yoki marosimlar yozuvi;

Hujjatlar kitobi, erta Chjou davri va undan oldingi hukmdorlar va amaldorlar tomonidan yozilgan hujjatlar va nutqlarning dastlabki xitoy nasri to'plami;

Bahor va kuz yilnomalari, Konfutsiyning tug'ilgan davlati Lu haqida **eramizdan avvalgi 722 yildan 479 yilgacha** bo'lgan tarixiy yozuv.

1. ↑  „chenese leterature".
**Ivan Ivanovich Fedotov** (1855 – ?) – rus harbiy boshligʻi, piyoda qoʻshinlari generali (1916). Birinchi jahon urushi qahramoni.

Hayoti
------

Ivan Fedotov 1855-yilda tugʻilgan. 1871-yilda 2-Xarkov gimnaziyasida tahsil olib, xizmatga kirdi. 1875-yilda Chuguev harbiy maktabini tugatgandan soʻng, u podpolkovnik lavozimiga koʻtarildi va Vologda 18-piyoda polkiga tayinlandi. 1876-yilda ikkinchi leytenant, 1877-yilda leytenant unvoniga koʻtarildi. 1877-yilda rus-turk urushida qatnashchgan va yaralangan. 1879-yildan boshlab Sankt-Peterburg Grenadier polkining komandiri. Ivan Fedotov 1880-yilda shtab kapitanligiga, 1880-yilda kapitan darajasiga koʻtarildi .

1888-yilda Nikolaev Bosh shtab akademiyasini tugatgandan soʻng, Bosh shtab kapitani, 19-piyoda diviziyasining katta ad’yutanti lavozimiga koʻtarilgan. 1888-yildan boshlab 13- mahalliy brigada nazorati ostida maxsus topshiriqlar boʻyicha shtab ofitseri boʻlgan. 1889-yilda podpolkovnik unvoniga koʻtarildi. 1892-yilda Sibir 9-Grenadier polkida batalyonning malakali qoʻmondoni boʻlib xizmat qildi. 1893-yilda unga polkovnik unvoni berilgan .

1897-yildan u 11-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi etib tayinlandi. 1900-yildan 69-Ryazan piyoda polkining komandiri. 1903-yilda general-mayor unvoni berilgan va navbatchi okrug generali, 1904-yildan Turkiston harbiy okrugi shtab -kvartirasi okrug general-mayori etib tayinlangan. 1905-yildan Sirdaryo viloyati harbiy gubernatori boʻlgan.

1906-yildan 2-Turkiston armiyasi korpusi shtab boshligʻi. 1910-yilda u 11-piyoda diviziyasi boshligʻi etib tayinlanishi bilan general-leytenant unvoniga sazovor boʻldi. 1914-yildan boshlab uning boʻlinmasi Birinchi jahon urushida qatnashdi. 1915-yil 23-aprelda koʻrsatgan jasoratlari uchun Sent-Jorj ordeni bilan taqdirlandi. 1915-yildan 32-chi armiya korpusi qoʻmondoni. 1916-yilda unga piyoda qoʻshinlari generali unvoni berildi. 1916-yil 24-noyabrda „Jasorat uchun" 4-darajali Sent-Jorj ordeni bilan taqdirlangan .

1917-yil 22-mayda 11-armiya qoʻmondoni etib tayinlandi.

Mukofotlari
-----------

* 4-darajali Sankt-Anne ordeni (1878)
* Qilich va kamon bilan 3-darajali Avliyo Stanislav ordeni (1878)
* 3-darajali Sankt-Anne ordeni (1882)
* 4-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1885)
* 2-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1892)
* 2-darajali Sankt-Anne ordeni (1896)
* 3-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1901)
* 1-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1904)
* 4-darajali Sent-Jorj ordeni (11.24.1916)

Manbalar
--------

1. ↑  *Список генералам по старшинству. Составлен по 10-е июля 1916 года*. Военная типография, 1916 г.
2. ↑  „Военный орден святого великомученика и победоносца Георгия:". *www.books.google.ru*. Qaraldi: 5-sentabr 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Andoza:Книга:Волков С. В.: Генералитет Российской империи
* *Список генералам по старшинству. Составлен по 10-е июля 1916 года*. Военная типография, 1916 г.
* „Федотов Иван Иванович",*Высшие чины Российской Империи (22.10.1721—2.03.1917)*. М.: Б. и. 2017 — 361 bet.
* ВП по военному ведомству//Разведчик №1281, 26.05.1915
* ВП по военному ведомству//Разведчик №1285, 23.06.1915

Havolalar
---------

* Федотов, Иван Иванович. // Проект «Русская армия в Великой войне».
Baʼl
**Baʼl** (arabcha: ) qadimgi Suriya, Finikiya xalqlarining oltindan yaslgan buti. Baʼlni Urush hudosi, Osmon hudosi, Quyosh hudosi va boshqa nomlar bilan atashgan. Qur`oni Karimda Baʼl haqida Saffot surasida bayon qilingan.

*123. Ilyos ham shak-shubhasiz paygʻambarlardandir.*

*124. Eslang, u oʻz qavmiga degan edi: „(Allohdan) qoʻrqmaysizlarmi?!"*

*125-126. Sizlar Baʼlga sigʻinib, sizlarning ham, avvalgi ota bobolaringizning ham Parvardigorini — eng goʻzal-afzal Yaratguvchi Allohni tark qilurmisizlar?!"*

*127. Bas (qavmi Ilyosni) yolgʻonchi qildilar. Endi albatta ular (doʻzax azobiga) hozir qilinguvchidirlar.*

*128. Magar Allohning pokiza bandalarigina (azobga duchor boʻlmaslar).*

*129. Biz keyingi (avlod)lar orasida (Ilyos) haqida (goʻzal maqtovlar-olqishlar) qoldirdik.*

*130. Ilyosga salom boʻlgay.*

*131. Albatta, chiroyli amal qilguvchilarni mana shunday mukofotlarmiz.*

*132. Albatta, u Bizning moʻmin bandalarimizdandir.*

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX5113315
* GND: 118651366
* LCCN: no2020002712
* NKC: jo2016908788
* SUDOC: 027403637
* TDVİA: bal--tanri
* VIAF: 193713428
* en:WorldCat Identities: viaf-193713428

 |
**ICQ** AOLning Time Warner kompaniyasiga tegishli bir zumda xabarlar bilan almashinuvchi kompyuter dasturi. ICQ birinchi boʻlib, Isroillik kompaniya Mirabilis tomonidan ishlab chiqilgan. Dasturning eng birinchi versiyasi 1996-yilning noyabrida chiqqan. *ICQ* nomi — „I seek you" (Men seni izlayapman) gapiga ohangdosh.

Funksiyalari
------------

ICQning funksiyalariga matniy habarlarni yetkazish, offlayn qoʻllov, multi-foydalanuvchili chatlar, kunlik-chegaranlangan bepul SMS xabarlarni yetkazish, fayllarni yetkazish, tabriklov otkritkalari va multi-ishtirokchili oʻyinlar kiradi. Yana ICQ POP3 email qoʻllovi va foydalanuvchilarni qidirish xususiyatiga ega.

ICQ foydalanuvchilari UIN deb nomlanuvchi, ketma-ketlikda joylashgan raqamlar bilan aniqlanadilar. ICQ 6 da foydalanuvchilar roʻyxatdan oʻtish paytida kiritgan E-Mail manzilini koʻrsatib kirishlari mumkin. Yangi foydalanuvchilarga hozirda 400,000,000, dan yuqori boʻlgan raqamlar berilmoqda va kichikroq raqamlar (olti yoki besh raqamliklar) internet auksionlarida va internet magazinlarda sotiladi.

Versiyalari
-----------

* **ICQ (ICQ „Classic"):**
	+ ICQ 1.111, ICQ 1.113 (1997)
	+ ICQ 98a, ICQ 98b (1998)
	+ ICQ 99a, ICQ 99b (1999)
	+ ICQ 2000a, ICQ 2000b (2000)
	+ ICQ 2001a, ICQ 2001b (2001)
	+ ICQ 2002a, ICQ 2002b (2002)
	+ ICQ 2003a (2003)
* **ICQ Pro:**
	+ ICQ Pro 2003b (2003)
* **ICQ Lite:**
	+ ICQ Lite
	+ ICQ Lite 4 (2004)
	+ ICQ 5 (2005)
	+ ICQ 5.1 (2006)
	+ ICQ 6 (current) (2007)

Havolalar
---------

* ICQning rasmiy sayti (ingl.)
* ICQ tarixi (Wayback Machine saytida 2003-06-02 sanasida arxivlangan) (ingl.)
* ICQ yordami (Wayback Machine saytida 2014-11-17 sanasida arxivlangan) (ingl.)
* Rambler ICQ (rus.)
**"NAMANGAN HAQIQATI"** — Namangan viloyat hokimligining ijtimoiy-siyosiy gaz. Namangan shahrida oʻzbek tilida haftada 2 marta chiqadi. Dastlab "Ishchilar qalqoni" (1918—19), "Erkinlik" (1919—21), "Zarbdor" (1921-36), "Stalin haqiqati" (1936—48) nomlarida bosilgan. 1958-yildan hozirgi nomda. Gaz.da turli davrlarda Lutfulla Olimiy, Turgʻun Poʻlat, Husniddin Sharipov, Habib Saʼdulla, Hamid Nuriy, Rustamjon Ummatov kabi oʻtkir qalam soxiblari faoliyat koʻrsatishgan. "Namangan haqiqati"da uzoq yillar samarali mehnat qilgan Ibrohim Yusupov, Fazliddin Mirzayev, Ermamat Nurmatov, Hamidaxon Mamajonova, Abdufattoh Rajabov, Gʻulomjon Akbarovlar Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Respublikada xizmat koʻrsatgan jurnalist faxriy unvonlariga sazovor boʻlishgan.

"Namangan haqiqati" viloyat xayotining koʻzgusi sifatida umumiqtisodiyot, sanoat, qishloq xoʻjaligi, taʼlim va boshqa soxalardagi yangilik va oʻzgarishlarni, jismoniy tarbiya va sport masalasini keng va mufassal yoritadi. "Tadbirkor" nomli ilovasi ham bor. Gaz. adadi 5100 (2003).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


Yghdjifgj

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ishlab chiqarish harajatlari** — korxonaning mahsulot ishlab chiqarish maqsadlarida, iqtisodiy resurslar sotib olish uchun qilgan pul sarflari. Firma oʻz faoliyatini bozordan moddiy resurslar, yaʼni asbob-uskuna, dastgohlar, transport va aloqa vositalari, xomashyo, yoqilgʻi, har xil materiallarni, mehnat bozoridan ish kuchini sotib olishdan boshlaydi. Shunga muvofiq holda Ishlab chiqarish xarajatlari tarkibiga xom-ashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yonilg'ʻi va energiya xarajatlari, asosiy kapital amortizatsiyasi, ish haqi va ijtimoiy sugʻurtaga ajratmalar, foiz toʻlovlari va boshqa xarajatlar kiradi. Ishlab chiqarish xarajatlariga qilingan barcha xarajatlarning puldagi ifodasi mahsulot tannarxining tashkil qiladi.

Ishlab chiqarish xarajatlarni oʻrganishga iqtisodchilar turlicha yondoshadilar. Jumladan, harajatlarning qiymat nazariyasiga koʻra, Ishlab chiqarish xarajatlar quyidagi turlarga boʻlinadi: doimiy harajatlar: — korxona toʻlov majburiyatlari, soliqlar, amortizatsiya ajratmalari, ijara haqi, qoʻriqlash xizmati harajatlari, boshqaruv xodimlari maoshi va b; oʻzga-ruvchan harajatlar: — xom ashyo, materiallar, yonilgʻi, transport xizmati, ishchilar ish haqi va shu kabilar uchun harajatlar.

Umumiy (yalpi) harajatlar — doimiy va oʻzgaruvchan harajatlar yi-gʻindisi. Bevosita i.ch. harajatlari — konkret mahsulot Ishlab chiqarishga ketgan va bevosita uning tannarxiga oʻtadigan harajatlar. Bilvosita harajatlar — mahsulot tannarxiga bevosita qoʻshilmaydigan harajatlar. Oʻrtacha harajatlar — maʼlum vaqt orali-gʻidagi mahsulot birligiga, tovarlar partiyasi boʻyicha yoki tashkilotlar gu-ruqi boʻyicha bir buyumga toʻgʻri keladigan harajatlarning oʻrtacha kattaligi. Ekspluatatsiya (foydalanish) harajatlari — uskunalar, mashinalar, transport, i.ch. vositalarini va kundalik foydalaniladigan xoʻjalik buyumlarini ishlatish bilan bogʻliq boʻlgan harajatlar (yana q. Muomala harajatlari).

Sherqul Shodmonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Yostiqcha shaklidagi saqich
 Plastinka shaklidagi saqich
**Saqich** (kol. *saqich* ) - bu yeyilmaydigan elastik asos va turli xil xushbo'y va aromatik qo'shimchalardan tashkil topgan pazandalik mahsuloti.

Foydalanish jarayonida saqich deyarli hajmini kamaytirmaydi, lekin barcha qo'shimcha moddalari asta-sekin eriydi, shundan so'ng asos ta'msiz bo'lib qoladi va odatda tashlab yuboriladi. Saqichning ko'p turlaridan pufakchalar puflash mumkin, bu ingliz tilida so'zlashuvchi mamlakatlarda unga boshqa nom bergan - **bablgam**(inglizcha: *bubble gum*, ya'ni "pufakchalar uchun kauchuk" kabi bir narsa).

Zamonaviy saqich prototiplarini dunyoning istalgan burchagida uchratish mumkin. Ulardan eng qadimiysi Yuli-Iyda ( Finlandiya ) topilgan va bu topilma besh ming yil oldin (neolit davri ) ga to'g'ri keladi.

Ma'lumki, hatto qadimgi yunonlar ham og'izdanb ekladigan hidni yoqimli qilish va tishlarni oziq-ovqat qoldiqlaridan tozalash uchun mastik daraxtining qatronini chaynashgan. Buning uchun asal mumi ham ishlatilgan  .

Mayya qabilasi saqich sifatida qotib qolgan gevea sharbati - kauchukdan foydalangan. Shimoliy Amerikada hindular olovda bug'langan ignabargli daraxtlarning qatronini chaynashgan.

Hindiston va Janubi- Sharqiy Osiyoda qalampir betel barglari, areka palma urug'lari va ohak aralashmasi zamonaviy saqichning prototipi bo'lgan. Ushbu kompozisiya nafaqat og'iz bo'shlig'ini dezinfektsiya qildi, balki afrodizyak sifatida ham qabul qilinardi. Ba'zi Osiyo mamlakatlarida u hali ham chaynaladi..

Evropada saqichdan foydalanish 16-asrda boshlangan. O'shnda dengizchilar G'arbiy Hindistondan tamaki olib kelgan. Asta-sekin bu odat Amerika Qo'shma Shtatlariga ham tarqalgan.
right|thumb| 2019 yildagi Wrigleys Spearmint 5 barli saqich toʻplami ko'rinishi

1. ↑   *Жевать всегда, жевать везде*.
Категория:Проект:Футбол:Последняя правка в 2023 году
Категория:Проект:Футбол:Последняя правка в текущем месяце
Категория:Википедия:Статьи о футболистах без портретов
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Спортсмены по алфавиту
Категория:Футболисты по алфавиту

**Teymur Alikovich Charyev** (turkmancha: *Teýmur Alikowiç Çaryýew*; 26-noyabr 2000-yil, Marv) — turkman futbolchisi, "Abdysh-Ata" klubi va Turkmaniston terma jamoasi yarim himoyachisi.

Karyera
-------

2019-yilda futbolchi ilk professional jamoasi, Turkmanistonning "Energetik" klubida oʻynay boshladi. 2023-yilning mart oyida u Qirgʻizistonning "Abdysh-Ata" klubi tarkibiga oʻtdi. U klubdagi debyutini 2023-yilning 2-aprelida Talent klubiga qarshi o‘yinda o‘tkazdi. 2023-yilning 8-aprel kuni bo‘lib o‘tgan navbatdagi o‘yinda "O‘sh Davlat Universiteti – "Aldier" klubiga qarshi o‘yinda debyut golini kiritdi. Klub bilan birgalikda u Qirgʻiziston kubogining kumush medali sohibiga aylandi. Abdish Ata jamoasida 2023-yil 16-sentyabr kuni finalda Jalolobod klubiga gol urdi ammo yakibnda magʻlub boʻldi. 2023-yilning sentyabr oyida u klub bilan AFC Kubogi oʻyinlariga bordi. Turnirning ilk o‘yini 2023-yil 21-sentabr kuni Turkmanistonning "Oltin Asir" klubiga qarshi o‘tkazilgan. Klub bilan birga futbolchi 2023-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi chempioniga aylandi.

Xalqaro martaba
---------------

2022-yilning may oyida futbolchi Turkmaniston U23 yoshlar terma jamoasiga yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etish uchun chaqiruv oldi. U milliy terma jamoadagi debyutini 2022-yilning 1-iyunida O‘zbekistonga qarshi o‘yinda o‘tkazgan. U terma jamoadagi debyut golini 2022-yil 4-iyun kuni Eron terma jamoasiga qarshi o‘tkazgan navbatdagi o‘yinida kiritdi. Terma jamoa bilan birgalikda u guruhda ikkinchi o'rinni egalladi va pley-off bosqichiga chiqdi, u erda 2022-yil 11-iyunda Avstraliya terma jamoasiga mag'lub bo'ldi.

2023-yil iyun oyida futbolchi Turkmaniston terma jamoasiga CAFA Millatlar Kubogi 2023 ishtirok etish uchun chaqiruv oldi. U milliy terma jamoadagi debyutini 2023-yilning 11-iyun kuni Tojikiston terma jamoasiga qarshi o‘yinda o‘tkazgan. U terma jamoadagi debyut golini 2023-yilning 12-sentabr kuni Bahrayn terma jamoasiga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida kiritdi.

Yutuqlar
--------

**Abdish-Ata**

* Qirg'iziston chempioni: 2023

Manbalar
--------

1. ↑  „Футболист молодежной сборной Туркменистана Чарыев перешёл в «Абдыш-Ату»" (ru). *turkmenportal.com* (3-mart 2023-yil).
2. ↑  „Abdysh-Ata vs. Altyn Asyr" (en). *soccerway.com* (21-sentyabr 2023-yil).
3. ↑  „Uzbekistan U23 vs. Turkmenistan U23" (en). *soccerway.com* (1-iyun 2022-yil).
4. ↑  „Turkmenistan U23 vs. IR Iran U23" (en). *soccerway.com* (4-iyun 2022-yil).
5. ↑  „Australia U23 vs. Turkmenistan U23" (en). *soccerway.com* (11-iyun 2022-yil).
6. ↑  „Tajikistan vs. Turkmenistan" (en). *national-football-teams.com* (11-iyun 2023-yil).
7. ↑  „Bahrain vs. Turkmenistan" (en). *national-football-teams.com* (12-sentyabr 2023-yil).
***Planet Zoo***- bu Microsoft Windows operasion tizimi uchun Frontier Developments tomonidan ishlab chiqilgan va nashr etilgan qurilish va boshqaruv simulyasiyasi video o'yini. Yaratuvchilar o'z o'yinlarini *Zoo Tycoon,* *Planet Coaste* va Zoo Tycoon 2(ingl.)oʻzb. o'yinlarining ruhiy vorisi sifatida yaratishgan. O'yin 2019 yil 5 noyabrda chiqarilgan.

*Planet Coasterda* bo'lgani kabi, tanqidchilar *Planet Zoo ni* ilg'or yaratish vositalari, haqiqiy hayvonlar tasvirlari va yovvoyi tabiatni muhofaza qilishni qayta yaratishga e'tibor qaratgani uchun maqtashdi. Biroq, o'yin murakkab boshqaruv va qurilish mexanikasi uchun tanqid qilindi. Ba'zi o'yinchilar buni uddalay olishmaydi. *Planet Zoo* muntazam yangilanishlar va qo'shimcha kontent bilan qo'llab-quvvatlanadi. Chiqarilganidan so'ng, o'yin tijorat muvaffaqiyatiga erishdi, olti oy ichida u million martadan ko'proq sotib olindi.

O'yindagi asosiy vazifa - 75 turdagi hayvonlar yashaydigan hayvonot bog'ini qurish. Enhanced Edition va DLC yana 91 turni qo'shgan. AI tomonidan boshqariladigan hayvonot bog'i aholisi haqiqiy hayvonlarning xatti-harakatlarini taqlid qiladi. Masalan, bo'rilar poda instinktiga taqlid qiladilar va Afrika savannalaridagi hayvonlar (masalan, fillar, jirafalar, zebralar, yovvoyi hayvonlar va buyvollar ) bir muhitda aralashib yashashi mumkin. Har bir turning o'ziga xos ehtiyojlari bor, o'yinchi to'g'ri yashash muhitini yaratish va hayvonlarni ular uchun to'g'ri faoliyat va o'yin-kulgi bilan ta'minlash orqali qondirishi kerak. Yirtqichlar boshqa hayvonlarni ovlashi mumkin, ammo Zoo *Tycoon* kabi hayvonot bog'iga tashrif buyuruvchilarga hujum qilmaydi. Hayvonlarning umri turlarga qarab cheklangan va koʻpaya oladi . Ko'payish tezligi turlarga bog'liq. O'yinchi inbreding amaliyotidan qochishi kerak, chunki bu hayvonot bog'idagi turlarning genetik xilma-xilligiga salbiy ta'sir qiladi va naslning salomatligi va unumdorligiga ta'sir qiladi  .

1. ↑  *Watts, Rachel* „I released all of the animals in Planet Zoo". *PC Gamer* (6-noyabr 2019-yil). 27-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2020-yil.
2. ↑  *Kent, Emma* „Planet Zoo will feature "the most realistic animals in any game"". *Eurogamer* (24-aprel 2019-yil). 27-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2019-yil.
**Mashinada yozilgan sahifa** - 210 × 297 mm ( A4 format) o'lchamdagi qog'oz varag'ini ifodalovchi, mashinkada yozilgan ishlar uchun o'lchov birligi .

Yozuv mashinkalarida
--------------------

Bitta mashinada yozilgan varaq 1860 ta bosma belgilarni (bo'sh joylar bilan birga) o'z ichiga oladi va 22-23 mashinada yozilgan sahifalar bir muallif varag'ini tashkil qiladi. Bir yarim (2450 belgi) va ikki (3630 belgi) zichlikdagi sahifalarga ham ruxsat etiladi.

Kompyuterlarda
--------------

Microsoft Word yoki LibreOffice Writer kabi matn prosessorlarida, matn terish sahifasiga xos bo'lgan kerakli belgilar soniga (1860) erishish uchun siz tegishli o'lcham va shriftni tanlashingiz kerak.

Matn yozuvi satridagi belgilarning standart soni taxminan 60 tani tashkil qiladi, lekin bu monospace toifasiga kiruvchi yozuv shrifti uchun amal qiladi (barcha harflar va intervallar bir xil kenglikda). Times New Roman kabi shriftlardan foydalanganda belgilar soni standartdan farq qiladi, chunki bu shrift proporsional toifaga kiradi, ya'ni harflar, belgilar, intervallar har xil kengliklarga ega - shuning uchun turli satrlardagi belgilar soni bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi. Typescript analoglari Courier New, Lucida Console [Lucida Console] ), Consolas [Consolas] ) .

Mashinada yozilgan sahifaga eng yaqin varianti Microsoft Word sahifasidir.

Shu bilan birga, elektron sahifada har biri 62 belgidan iborat bo'lgan 30 ta satr mavjud bo'lib, ular jami 1860 belgidan iborat standart yozuvli sahifani tashkil qiladi.

Eslatmalar
----------

1. ГОСТ 6.39-72. Система организационно-распорядительной документации.
2. **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**.
3. Березин Б. И.*. Самоучитель машинописи*. М.: Лёгкая индустрия, 1969 — 119—120 bet.
4. **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**.
**Ozodiston** (forscha: آزادستان) — Eron Ozarbayjonidagi qisqa muddatli davlat boʻlib, 1920-yil boshidan 1920-yil sentabrgacha davom etgan. Unga Eron vatanparvari, parlament vakili, Sovet Ittifoqi va Britaniya mustamlakachiligiga qarshi koʻzga koʻringan dissident boʻlgan Muhammad Xiyoboniy tomonidan asos solingan. Xiyoboniy va uning izdoshlari Ozarbayjon Demokratik Respublikasi deb atalgan Kavkazortidagi Bokuda joylashgan hukumatga "Ozarbayjon" nomi berilishiga qarshi norozilik hamda Eronning qolgan qismi uchun erkinlik va mustaqillik belgisi sifatida "Ozodiston" nomini tanladilar. 

1917-yilgi rus inqilobidan ko‘p o‘tmay, Xiyoboniy besh yilga ta’qiqlanganidan so‘ng Tabriz Demokratik partiyasini qayta tuzdi va partiyaning rasmiy organi bo‘lmish "*Tojaddod*" gazetasini nashr ettirdi. Birinchi jahon urushi tugagandan so'ng, Fors va Buyuk Britaniya o'rtasidagi 1919-yilgi shartnomaga ko‘ra, Forsning barcha harbiy, moliyaviy va bojxona ishlari bo'yicha qaror qabul qilish huquqi faqat inglizlarga o'tkazilishiga norozilik bildirib, Xiyoboniy Tabrizni nazoratiga oldi. Tehrondagi Vosug‘ ud-Davla markaziy hukumati va 1920-yilda Xiyoboniy Eronning qolgan qismiga erkinlik va demokratik boshqaruv namunasini taqdim etish uchun Janubiy Ozarbayjonni Ozodiston deb e'lon qildi . U o'zini separatist emas, balki eron millatchisi deb hisoblagan. Politsiya bo‘limi qo‘lga kiritilgach, Xiyoboniy Demokratik partiya direktorlar kengashi nomidan fors va fransuz tillarida bayonot berib, Shayxning rejasi jamoat tartibini o‘rnatish va Eron konstitutsiyasini ijro etish ekanligini ta’kidladi. 

Xiyoboniy harakati 1920-yil 4-sentabrda harbiy yoʻl bilan bostirildi. Bosh vazir Vosug‘ ud-Davla mansabidan qulaganidan keyin yangi bosh vazir Mehdi Qoli Hidoyat Tabrizga borib, unga toʻliq hokimiyatni qo‘lga oldi va 1920-yil yozi oxirida Xiyoboniyni tor-mor qilib, oʻldirdi hamda Ozodiston tarqatib yuborildi.

Yana qarang
-----------

Eron konstitutsiyaviy inqilobi

Manbalar
--------

1. ↑  Cottam, Richard W.*. Nationalism in Iran: Updated Through 1978*. University of Pittsburgh Press, 15 June 1979 — 122 bet. ISBN 978-0-8229-7420-8.
2. 1 2  , AZERBAIJAN iv.
3. ↑  Parvīn, N. (2011). "ĀZĀDĪSTĀN". *Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 2*. p. 177.. "The first issue of the magazine was brought out on 15 Jawzā 1299/5 June 1920, one month after the historic province had been renamed "Āzādīstān" (Land of freedom) by Ḵīābānī and his followers as a gesture of protest against the giving of the name "Azerbaijan" to the part of Caucasia centered on Bākū."
4. 1 2  Świętochowski, Tadeusz*. Historical Dictionary of Azerbaijan* (en). Scarecrow Press, 1999 — 22–23 bet. ISBN 978-0-8108-3550-4.
5. ↑  Chaqueri, Cosroe*. The Soviet Socialist Republic of Iran, 1920-1921: Birth of the Trauma*. Pittsburgh and London: University of Pittsburgh Press, 1995 — 465 bet.
Forza ***Horizon 4*** - bu Playground Games tomonidan Turn 10 Studios bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan va Microsoft Studios tomonidan Xbox One o'yin konsoli va Microsoft tomonidan kompyuter uchun nashr etilgan ochiq dunyo arkada poyga o'yini. Bu *Forza Horizon* seriyasining to'rtinchi asosiy qismi va *Forza* seriyasining o'n birinchi qismidir. O'yin Microsoft tomonidan E3 2018 konferensiyasida o'yinning debyut treyleri bilan 2018 yil 10 iyunda rasman e'lon qilindi. O'yin 2018 yil 2 oktyabrda sotuvga chiqarilgan  .

O'yin voqeyalari Buyuk Britaniyada bo'lib o'tadi, o'yin ko'p o'yinchi rejimida o'yinchilar o'rtasidagi o'zaro munosabatga qurilgan. *Forza Horizon 4* -ning asosiy xususiyatlaridan biri fasllarning dinamik o'zgarishi bo'lib, u kunning vaqti va ob-havo sharoitlarining o'zgarishini aks ettiradi. Bu o'yin jarayoniga bevosita ta'sir qiladi - qishda, yozda, kuzda ham avtomobilni haydash mumkin bo'ladi. O'yinchilarga 450 dan ortiq mashina to'plash va ularni didga qarab o'zgartirish imkoniyati beriladi  .

*Forza Horizon 4* Xbox One X va Windows 10 egalari uchun HDR qoʻllab-quvvatlashi bilan 60 kadr/s tezlikda 4K piksellar sonini qoʻllab-quvvatlaydi, oʻyin esa Xbox One egalari uchun 30 kadr/s tezlikda 1080p piksellar sonini qoʻllab-quvvatlaydi . O'yin uchta nashrga ega: Standard, Deluxe Edition va Ultimate Edition. *Ultimate Edition* egalari 2018-yil 28-sentabrda o‘yinga erta kirish huquqini, shuningdek, noyob transport vositalaridan foydalanish huquqini qo‘lga kiritdilar  .

*Forza Horizon 4* 2019 yil BAFTA da oʻyin sohasida "British Game"  premiyasini qoʻlga kiritgan.

1. ↑  *Gartenberg, Chaim.* „Microsoft announces Forza Horizon 4 for Xbox One and PC" (en).  The Verge (10-iyun 2018-yil). 11-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2018-yil.
2. ↑  *Webster, Andrew.* „The biggest announcements for Microsoft Xbox at E3 2018" (en).  The Verge (10-iyun 2018-yil). 29-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2018-yil.
3. ↑  „Состоялся релиз Forza Horizon 4". *Overclockers.ru* (2-oktabr 2018-yil). 2-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2018-yil.
4. 1 2  „Обзор Forza Horizon 4".  Igrodom.net. 20-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2018-yil.
5. ↑  „Первые 4K скриншоты Forza Horizon 4 и детали изданий".  Rampaga.ru (11-iyun 2018-yil). 20-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2018-yil.
6. ↑  „British Academy Video Game Awards - 2019".  BAFTA. 18-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2019-yil.
**"Tarixnoma"** (تاریخنامه) yoki **"Tarixi Balʼamiy"** (تاریخ بلعمی) fors tilidagi eng qadimgi nasriy kitoblardan biri boʻlib, Somoniylar vaziri Muhammad Bal’amiy tarafidan yozilgan. X asrga oid ushbu asar umumbashariy tarixni yoritib, yaratilishdan to islomgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi. Turk va arab tillariga tarjima qilingan bu kitob ming yil davomida muomalada boʻlib, islom tarixi boʻyicha eng nufuzli kitoblardan hisoblanib kelgan. Muallif tarafidan uning Tabariy qalamiga mansub **"Tarix ar-rusul val-muluk"** asarining fors tiliga qilingan tarjimasi ekanligi ta’kidlansa-da, aslida u mustaqil asardir.

Asarning adabiy uslubi Sosoniylar imperiyasida yaratilgan avvalgi pahlaviy va oʻrta fors asarlarinikidan farq qiladi. **"Tarixnoma"** arabcha soʻzlardan foydalanilgan fors tarixnavislik anʼanasining boshlangʻich nuqtasi hisoblanadi.

Bal’amiy kitobni tarjima qilishni hijriy 352 (milodiy 963) yili boshlagan.

Kitobning turli qoʻlyozmalari bugungi kunda Eron, Hindiston, Turkiya va Yevropa kutubxonalarida mavjud, biroq ularning hech biri toʻliq va xatosiz emas. Bizgacha saqlanib qolgan eng qadimgi qoʻlyozma hijriy VII asrga (milodiy XIII asr) oid.

Kitob Somoniylar amiri Mansur ibn Nuh amri bilan fors tiliga tarjima qilingan. Unda Sosoniylar davri Fors va Eronning afsonaviy tarixi haqida bebaho ma’lumotlar keltirilgan. Umuman olganda, **"Tarixnoma"** Tabariy asarining qisqartirilgan varianti sifatida koʻriladi. Biroq, ingliz tarixchisi Endryu Pikokning ta’kidlashicha, Bal’amiy Tabariyning asarini sezilarli darajada oʻzgartirgan va ikki asar oʻrtasidagi farq shu darajadaki, u **"Tarixnoma"** mohiyatan yangi asar ekanligini koʻrsatadi.

Yana qarang
-----------

Shohnoma

Manbalar
--------

1. 1 2  A.C.S. Peacock*. Mediaeval Islamic Historiography and Political Legitimacy: Bal'ami's Tarikhnama*. Routledge.
2. ↑  *Ferdowsi, the Mongols and the History of Iran: Art, Literature and Culture from Early Islam to Qajar Persia*. Bloomsbury — 33 bet.
3. ↑  *Parvin Gonabadi, Bahram* „Tarikh-i Bal'ami". *Encyclopaedia Islamica*.  CGIE. Qaraldi: 21-yanvar 2017-yil.
4. ↑  Peacock 2007. sfn error: no target: CITEREFPeacock2007 (help)
**Bosma varaq** (shuningdek, **jismoniy bosma varaq**) - tipografik qog'oz varag'ining bir tomonining maydoniga teng bo'lgan nashr hajmining o'lchov birligi.

Nashrning bir sahifasi odatda bosma varaqning 1/8 yoki 1/16 qismini tashkil qiladi. Bosma varaqning santimetrdagi o'lchamlari va undagi sahifalar soni an'anaviy ravishda kitobning oxirgi sahifasi va jurnalning birinchi sahifasida ko'rsatiladi. Masalan, "Format 60 × 108 1/8" yoki "Format 60 × 108/8". Bitta nashrning butun tirajidagi bosma varaqlar soni *sahifa* deb ataladi  .

**Shartli bosma varaq** - 60 × 90 sm formatdagi bosma varaqning bir tomoniga teng bo'lgan nashr yoki alohida nashr hajmining o'lchov birligi.Shartli (standart) bosma varaqlar ilmiy va adabiy nashrlar hajmini ko'rsatish, ko'p formatli nashrlarning bosma jildlarini solishtirish uchun keng qo'llaniladi. Odamlar ilmiy yoki adabiy muhitda bosma varaqlar haqida gapirganda, ular ko'pincha jismoniy emas, balki shartli bosma varaqlarni nazarda tutadi. 1 ta bosma varaq A4 formatidagi 16 varaqga teng bo'lib, 14 nuqta o'lchamda va 1,5 qator oralig'ida matn bilan to'ldirilgan bo'ladi.[*manba?*]

Jismoniy va shartli bosma varaqlarning nisbati
----------------------------------------------

Jismoniy bosma varaqlarni shartli holatga keltirish uchun maxsus koeffitsientlar jadvali qo'llaniladi:

* 60 × 70 см — коэффициент 0,78
* 60 × 84 — 0,93
* 60 × 100 — 1,11
* 60 × 108 — 1,20
* 61 × 86 — 0,97
* 70 × 75 — 0,97
* 70 × 84 — 1,09
* 70 × 90 — 1,17
* 70 × 100 — 1,3
* 70 × 108 — 1,4
* 75 × 90 — 1,25
* 80 × 100 — 1,48
* 84 × 90 — 1,4
* 84 × 100 — 1,56
* 84 × 108 — 1,68
* 90 × 100 — 1,67
* A4 (21 х 29,7 см) — 0,1155
* A5 (14,8 × 21 см) — 0,05755

*Misol:* agar asl bosma varaqning formati 60 × 84 sm bo'lsa va jami 5 ta varaq bo'lsa, bu hajm 5 × 0,93 = 4,65 shartli bosma varaqlarga teng bo'ladi.

Bosma varaqlar hajmi
--------------------

Bosma varaqning hajmi - shu bosma varaqda, shriftga (xususan, o'lchamiga ) qarab, har bir satrdagi belgilar soni, sahifadagi satrlar soni, yon o'lchami va boshqalarni o'z ichiga olgan holda bosma belgilar sonini bildiradi

*

Eslatmalar
----------

1. 1 2  „*ГОСТ Р 7.0.3-2006 Система стандартов по информации, библиотечному и издательскому делу. Издания. Основные элементы. Термины и определения*". *ГОСТ. Техническая литература*. 16-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2014-yil.
**Naouirou Ahamada** (talaffuzi: Naoiro Ahamada; 2002-yil 29-martda tugʻilgan) — fransuz professional futbolchisi, Bundesliganing Shtutgart klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Marselda tugʻilgan Naouiru Ahamada oʻzining besh yil davomida shakllangan rivojlanishini Uesli Fofana va Mohamed Simakan singari shahar chekkasida joylashgan SC „Air Bel" kichik akademiya klubida oʻtkazdi.

Klubdagi faoliyati
------------------

Naouirou Ahamada 2018-yilda „Juventus" klubining yoshlar jamoasiga oʻtishdan oldin „SC Istres" professional klubiga qoʻshildi. U Primavera jamoasida ikki mavsum oʻtkazdi va 2019-yilgi 17 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida, oktyabr oyida Sven Mislintatning VfB „Shtutgart" jamoasida ijara asosida oʻynadi.2020-yil 5-oktyabrda VfB „Shtutgart" Ahamadani sotib olish opsiyasi bilan mavsum oxirigacha ijaraga oldi. 2021-yil 1-iyulda tanlov amalga oshirildi va klub u bilan doimiy shartnoma imzoladi. Germaniyaga koʻchib oʻtgandan soʻng bir necha mavsumdan soʻng, Ahamada hozirda 2022—2023-yilgi mavsumning muntazam yetakchisi hisoblanadi.

U yarim himoyadagi birinchi qabul qiluvchi sifatida kuchli va paslar variantlarini tezda yaratadi. Uning Bundesliga darajasidagi toʻpni saqlab turishi oddiy, lekin uning texnikasi toza va aniq, toʻp uzatishi esa adekvat aniqlik va tezlikka mos keladi.

Ahamada bosim ostida kuchli driblingchi, texnik mahorat va atletika oʻrtasidagi taʼsirchan muvofiqlashtirish. U oʻz atrofini yaxshi his qiladi va vaqt va makonni sezish uchun aqlli tana harakatlari bilan raqiblarni shoshirib qoʻyishga mohir. U raqiblardan uzoqlashish, bosimni buzish va himoyachilarni yoʻq qilishda juda yaxshi texnikaga ega oʻyinchi hisoblanadi. Shuningdek, Ahamadakatta tezlik olishga mohir, ammo uning yugurishlari oxirida qaror qabul qilish qobiliyati yaxshilanishi kerak. U, shuningdek, oʻng oyogʻiga juda ishonadi, bu uning imkoniyatlarini cheklaydi va uni oldindan aytish mumkin boʻladi.

Xalqaro darajadagi faoliyati
----------------------------

Ahamada Fransiyada tugʻilgan, kelib chiqishi komoriyalik va malagasiy. U Fransiya milliy fuybol terma jamoasining yoshlar terma jamoasi azosi hisoblanadi..

Faoliyat statistikasi
---------------------

*2020-yil 1-mart holatiga ko`ra*

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtiroki va gollari| Klub | Mavsum | Liga | Kubok | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Diviziya | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar |
| Juventus U23 | 2019-20 | C seriya | 1 | 0 | - | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Jami faoliyati | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |

Manbalar
--------

1. ↑  „FIFA U-17 World Cup Brazil 2019: List of Players: France".  FIFA (31-oktabr 2019-yil). 27-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „VfB sign Naouirou Ahamada on loan". *vfb.de*.  VfB Stuttgart (5-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 5-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Juventus : qui est Naouirou Ahamada, le Français d'origine comorienne qui a crevé l'écran en Youth League?".
4. ↑  Naouirou Ahamada Soccerway saytida. Qaralgan sana: 1-mart 2020-yil.
2 - Yer mantiyasi, 3 - Yer yadrosi
**Yer poʻsti** — Yerning tashqi qattiq qobigʻi, geosferalardan biri, litosferaning yuqori qismi. Ye. p.ning pastki chegarasi boʻylama va koʻndalang seysmik toʻlqinlar tezligi birdaniga oʻzgaradigan (6,7—7,6 km/sek dan 7,9— 8,2 km/sek gacha) yuza — Moxorovichich yuzasi)dj oʻtadi. Shu yuza bilan Ye.p. mantiyadan ajraladi. Ye. p.ning kuruklik va okeandagi turlari farq qilinadi. Quruqlikda Ye. p.ning qalinligi tekisliklarda 35–40 km, togʻliklarda 50– 75 km gacha. Okean osti Ye. p.niki 5–10 km. Quruqlikda Ye. p. uch qatlam: yuqoridagi choʻkindi (qalinligi 15–20 km gacha), oʻrtadagi shartli ravishda "granit" (10–20 km), pastdagi "bazalt" (oʻrtacha 15–20 km)dan tashkil topgan. Okean osti Ye. p.da "granit" qatlami yoʻq, choʻkindi qatlami ham yupqa. Qu-ruqlikda Ye. p.ning yuqori qatlami choʻkindi va vulkan jinslaridan tashkil topgan boʻlib, koʻpincha burmalangan, uzilmalar bilan uzilgan va surilgan. "Granit" qatlam granit va gneyslardan, "bazalt" esa bazalt, gabbro va kuchli metamorfizmga uchragan jinslardan iborat.

Okean osti Ye.p. 3 qatlamdan: birinchisi zichlanmagan dengiz choʻkindilari (1 km gacha), uning ostidagisi zichlangan choʻkindilar (1–2 km), uchinchisi quyi okean bazalt qatlami (4–8 km) gabbrodan tashkil topgan, degan taxminlar bor.

Okeandan quruklikka oʻtadigan joyda oraliq (subkontinental yoki subʼokean) Ye. p. (8–25 km) joylashgan. Ye. p.da muntazam tektonik harakatlar boʻlib turadi. Shunga binoan Ye. p. Harakatchan (burmalangan mintaqalar) va nisbatan tinchigan oblastlar — platformalarga boʻlingan. Ye. p.ning yoshi 3,5—4,5 mlrd. yilga teng. Ye. p.ning rivojlanishi Yer qaʼridagi fizik-kimyoviy jarayonlarga bogʻliq boʻlsa kerak deb faraz qilinadi. Ye. p. izostaziya (muvozanat) holatiga yaqin: yaʼni Ye. p.ning qandaydir uchastkasi ogirroq yoki qalinroq, zichroq boʻlsa, u substratga chuqurroq choʻkkan boʻladi. Tektonik kuchlar Ye. p.ning izostaziya holatini buzib yuboradi, ammo tektonik kuchlar susayganda Ye. p. yana kaytadan muvozanat holiga qaytadi. Ye.p.ning geologik tuzilishini oʻrganish foydali qazilmalarni qidirishda muhim rol oʻynaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Abdurrahmon ll, Abdurrahmon ibn Hakam ibn Hishom ibn Abdurrahmon ibn Muoviya ibn Hishom (792-22.09.852). Qurtuba amiri (822-852). 792-yil Toledoda tugʻilgan.
Hakam ibn Hishom vafot etgach, taxtga uning oʻgʻli Abdurrahmon oʻtirdi. Abdurrahmon franklar xavf solayotgan shimoliy hududlarga eʼtibor qaratdi.
823-yili Abdulkarim ibn Abdulvohid ibn Mugʻiys boshchiligida katta qoʻshin joʻnatdi. Qoʻshin janglarda gʻalaba qozonib Qurtubaga katta oʻljalar bilan qaytdi. Bu magʻlubiyatdan soʻng franklar musulmonlar bilan urushni davom ettirishdan tiyilishdi. Abdurrahmon ll 837-yilda xristianlar va yahudiylar oʻrtasidagi ixtilofdan foydalanib Toledoni qaytarib oldi. Abdurrahmon ll franklarga qarshi urushni davom ettirdi. Normannlar
843-yili Andalusiyaning gʻarbiy qismini talon-toroj qildi. Ular vikinglar boʻlib dengizda hukmron edilar. Normannlar hujum qilgan vaqtda musulmonlarning floti yoʻq edi. Abdurrahmon ll dengizdan boʻladigan xavfni bartaraf etish uchun flot tuzishga buyruq berdi. 852-yil
22-sentyabrda Abdurrahmon ll vafot etdi.

Adabiyotlar
-----------

* Shodmon Vohidov, Alisher Qodirov „Sharqning mashhur sulolalari";
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Shayboniylar daxmasi.

**Shayboniylar daxmasi** — oʻrta asr meʼmoriy yodgorligi. Shayboniylar oʻzbek sulolasi vakillari dafn etilgan daxma — marmar sufa. XVI asrda bunyod etilgan. Oʻzbekistonda Samarqandning Registon maydonida joylashgan.

Daxmaning har bir tomoni uzunligi 10—11 metrlar boʻlib, ustida 36 qabrtosh mavjud boʻlgan. Dastlab Mehr Sulton xonim koʻrsatmasi bilan Shayboniyxon madrasasi hovlisining oʻrtasida joylashgan qabrlar alohida oilaviy daxma — baland marmar sufa koʻrinishiga keltirilgan. Bibixonim masjidiga olib boriladigan yoʻl ochilganda daxma 70—80 metrlar janubi sharqqa koʻchirilgan. Uning egallab turgan maydoni ancha qisqargan. 1960—1962-yillarda shaharni qayta taʼmirlashda daxma ikkinchi marta — Registon maydoniga koʻchirilgan.

Muhammad Shayboniy qabrtoshi. Sankt-Peterburg. Ermitaj
Unga avval 1504-yilda shahid boʻlgan Mahmud Sulton birinchi dafn etilgan. 1509-yilda Buxorodan Muhammad Shayboniyning onasini Oq Qoʻzi begimning jasadi koʻchirib kelib dafn etilgan. 1510-yilda Muhammad Shayboniy oʻzi, 1511-yilda Mahdiy, Hamza hamda Abulxayr sultonlar, 1514-yilda Muhammad Temur sulton, 1526-yilda Yodgor sulton, 1530-yilda Shoh Sulton xonim, 1535-yilda Shaxribonu xonim, 1545-yilda Qutlugʻ Muhammad sulton, 1586-yilda Suyunch Muhammad sulton va boshqa shayboniy sultonlar va malikalar dafn etilganlar.

Shayboniylar daxmasi Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat himoyasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abu Tohirxoja Samarqandiy 2009. sfn error: no target: CITEREFAbu\_Tohirxoja\_Samarqandiy2009 (help)
2. ↑  Muqimov 2007. sfn error: no target: CITEREFMuqimov2007 (help)
3. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 28-oktyabr 2021-yil.

Adabiyot
--------

* Abu Tohirxoja Samarqandiy*. Samariya (Samarqand mozorlari zikri)*. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2009 — 208 bet. ISBN 978-9943-08-382-0.
* Muqimov Z.*. Shayboniylar davlati va huquqi (Tarixiy-huquqiy tadqiqot)*. Toshkent: Adolat, 2007 — 156 bet. ISBN 978-9943-332-04-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Koordinatalari: 33°24′3.999996000008″N 44°21′29.999988000002″E﻿ / ﻿33.40111111000000221°N 44.35833333000000067°E﻿ / 33.40111111000000221; 44.35833333000000067GO

**Iroqiy universiteti** (**Al Iraqia universiteti**) bakalavr va magistratura darajasiga qadar o'qish imkoniyatini taqdir etuvchi oliygoh. Iroqning Bag'dod shahridagi A'zamiya tumanida joylashgan. U 1989-yilda tashkil etilgan va ilgari *Islom universiteti* deb nomlangan. 2010-yilda universitet kengashi bilan nomini *Iroqiy universitetiga* o'zgartirilishi tavsiya qilindi. 

Universitet barcha islomiy davlatlardan tashrif buyurgan talabalarni qabul qiladi. U islomiy fanlar, gumanitar fanlar, amaliy tibbiyot, muhandislik, media va sanʼat, huquq, taʼlim va boshqa fanlar boʻyicha bakalavr va magistr darajalarga qadar o'qitish imkoniyatiga ega.

Fakultetlar va kollejlar
------------------------

* San'at fakulteti
* Ta'lim kolleji
* Ayollar ta'limi kolleji
* Muhandislik fakulteti
* Axborot fakulteti
* Islom fanlari fakulteti
* Huquq kolleji
* Menejment va iqtisod fakulteti
* Tibbiyot fakulteti

Yana qarang
-----------

* Islom ta'lim muassasalari ro'yxati
* Iroqdagi universitetlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. 1 2  „Al Iraqia University in brief".  Iraqi University (27-dekabr 2010-yil). 19-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2014-yil.
2. ↑  „مجلس الجامعة الإسلامية يوصي بتغيير اسم الجامعة إلى الجامعة العراقية [Council of the Islamic University recommends changing the name of the university to the Iraqi University"].  Islamic University - Baghdad (3-fevral 2010-yil). 10-mart 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 6023 831X

 |
" Norvegiya Badiiy kengashi "Norvegiya uchun rasmiy san'at kengashi hisoblanadi.

Oslo shahrida ,1964 yilda bu Norvegiya davlat muassasasi 1994; 29 yil oldin parlament qarori natijasi asosida yaratilgan .

Norvegiya Badiiy Kengashi ma'muriyati madaniy sohadagi ma'muriy vazifalar va funktsiyalarning keng spektrini, shu jumladan rassomlarning grantlarini, Audio va vizual fondni va boshqa bir qator moliyalashtirish sxemalarini boshqaradi. 2010 yilda Norvegiya badiiy Kengashi Norvegiya arxivi, kutubxonasi va muzeyi ma'muriyati ABM-utvikling bilan birlashtirildi. Kutubxona vazifalari Norvegiya Milliy kutubxonasi ga o'tkazildi. 2015 yilda arxiv funktsiyalari Norvegiya Milliy arxiviga o'tkazildi.

Norvegiya Badiiy Kengashi adabiyot, musiqa, ijrochilik va tasviriy san'at, muzey ishlab chiqaruvchilarini moliyalashtirish sxemalarini boshqaradi .

Badiiy Kengash
--------------

Badiiy kengashga Norvegiya madaniyat jamg'armasini boshqarish, arizalarni ko'rib chiqish va madaniy maqsadlarga erishish uchun mablag' ajratish a'zolarning akademik va badiiy xohishiga ko'ra, lekin parlamentning ustuvor yo'nalishlariga mos keladi. Kengash, shuningdek, madaniy masalalarda jamoatchilik uchun maslahat organi bo'lib xizmat qiladi.

Manbalar
--------

A short guide to Arts Council Norway (Wayback Machine saytida 2017-08-13 sanasida arxivlangan)

* Norsk kulturråd official website (Wayback Machine saytida 2012-05-10 sanasida arxivlangan)
**Punktuatsiya** (lot. punctum — nuqta; kichkina dogʻ) — 1) alifbodan tashqari boʻlgan grafik belgilar (tinish belgilari) tizimi boʻlib, grafika va orfografiya (imlo) bilan birgalikda yozma tilning asosiy vositalarini tashkil etadi. Punktuatsiyaning asosiy vazifasi yozma (bosma) matnni qismlarga ajratish, grafik jihatdan shakllantirishdir; 2) yozma matnni punktuatsion rasmiylashtirishni tartibga soluvchi, har bir til uchun tarixan shakllangan qoidalar, meʼyorlar; 3) Punkyuatsion tizimi qonuniyatlarini, shuningdek, tinish belgilarining qoʻllanish meʼyorlarini oʻrganadigan tilshunoslik boʻlimi.

Muayyan milliy til grafikasi (yozuvi) 2 xil vositadan: harflar (alifbo) va tinish belgilari (punktuatsiya) tizimidan iborat. P. tarixi, punktuatsion tizimning paydo boʻlishi, tinish belgilarining soni turli tillarda turlicha namoyon boʻladi. Masalan, punktuatsion tizim hozirgi maʼno va koʻrinishda Gʻarbiy Yevropa tillari yozuvlarida 15—16-asrlarda, rus yozuvida 18-asrda, oʼzbek yozuvida esa 19-asrning 2-yarmida paydo boʻlgan. Yoki ingliz tili punktuatsion tizimida apostrof va defis ham tinish belgisi hisoblanib, ularning jami 12 ta boʻlsa, hozirgi oʻzbek P.si quyidagi 10 ta tinish belgisidan iborat: vergul, ikki nuqta, koʻp nuqta, nuqta, nuqtali vergul, soʻroq belgisi, tire, undov belgisi, qavs, qoʻshtirnoq. Punktuatsiyaning qoʻllanishida ham tillararo tafovut boʻlishi mumkin, Masalan, ispan tilida soʻroq va undov belgilari gapning boshida va oxirida qoʻyiladi.

Punktuatsiya tilning sintaktik qurilishi bilan uzviy bogʻliq boʻlib, yozma nutqni toʻgʻri, ifodali, aniq bayon qilishda, uning uslubiy ravonligini, tez tushunilishini taʼminlashda muhim vositadir. Oʻz navbatida, muayyan tildagi Punktuatsiya anʼanalarining mustahkamlanishi va takomillashuvida taniqli yozuvchilarning ijodi hamda tinish belgilarining qoʻllanish kridalarini belgilovchi va tartibga soluvchi tilshunoslar faoliyati katta ahamiyatga ega. Hozirgi O'zbek Puktuatsiyasining shakllanishi, rivoji, uning oʻrganilishi Fitrat, S. Ibrohimov, H. Gʻoziyev, O. Usmon, Gʻ. Abdurahmonov, K. Nazarov va boshqa tilshunoslarning nomi bilan bogʻliq.

Abduvahob Madvaliyev, Neʼmat Mahkamov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Juzgʻun
**Juzgʻun** yoki **qandim** (*Calligonum*) — torondoshlar oilasining bir turkumi. Oʻrta Osiyoda 90 ga yaqin turi bor, asosan, choʻllarda oʻsadi. Boʻyi 50 sm dan 3 m gacha. Mevasi quruq, 4—8 qanotchali, changchilari 12—18 ta. Barglari ketma-ket joylashgan, tez toʻkiladi. Shuningdek, bu turdagi oʻsimlik koʻrimsiz hisoblanib, uzunligi 5—7 mm, tasmasimon. Gullari ikki jinsli, oq, mayda, xushboʻy. Yogʻochi qattiq. Oʻzbekistonda, asosan, Qizilqumda va Markaziy Fargʻona qumlarida qora juzgʻun (lotincha: *Calligonum aphyllum*), norjuzgʻun (lotincha: *Calligonum eriopodum*), oq juzgʻun (lotincha: *Calligonum junceum*), qizil juzgʻun (lotincha: *Calligonum caput-medusae*) va boshqa turlari oʻsadi. Juzgʻunlar, asosan, koʻchma qumlarni toʻxtatish uchun ekiladi. Ayrim turlari tarkibida oshlovchi moddalar va alkaloidlar bor. Juzg‘unni mollar yeydi. Manzarali oʻsimlik sifatida ham ekiladi. Yonilgʻi-oʻtin sifatida qoʻllaniladi. Juzgʻunlar oʻrtacha 25 yilgacha oʻsadi.

Yana qarang
-----------

* Qandim gazni qayta ishlash majmuasi

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |