recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Curriculum vitae (CV)** - Ingliz tilida oʻquv dasturi (lotincha "hayot kursi", koʻpincha CV ga qisqartiriladi) shaxsning martaba, malakasi va ma'lumoti haqida yozma xulosa. Bu Shimoliy Amerika va Britaniya inglizlarida eng keng tarqalgan qo'llanishdir. Shimoliy Amerikada (lekin boshqa joylarda emas) rezyume (shuningdek, rezyume sifatida yozilgan) atamasi qisqacha martaba xulosasi maʼnosida CVning umumiy sinonimi hisoblanadi.

O‘quv dasturi atamasi va uning qisqartmasi, rezyume, ayniqsa, akademik sohada shaxsning martaba, malakasi va ma’lumoti, shu jumladan nashrlar va boshqa ma’lumotlarning keng yoki hatto to‘liq xulosalarini ifodalash uchun ishlatiladi. Bu Amerika ingliz tilida qisqa rezyumelarni rezyumelar deb atash noto‘g‘ri va qisqa rezyumelarni rezyume deb atash kerak, degan noto‘g‘ri tushunchaning keng tarqalishiga sabab bo‘ldi, ammo bu Amerika lug‘atlarida qayd etilgan foydalanish bilan qo‘llab-quvvatlanmaydi.[iqtibos keltirish kerak] Masalan, Kaliforniya universiteti, Devisning ta'kidlashicha, AQSh va Kanadada rezyume va rezyume ba'zan bir-birining o'rnida ishlatiladi" va Shimoliy Amerika akademiyasida turli mazmundagi hujjatlarga murojaat qilish uchun ushbu atamalardan foydalanish o'rtasidagi umumiy farqni tavsiflaydi. va uzunliklar.

Ko'pgina mamlakatlarda qisqa rezyume odatda potentsial ish beruvchi ish izlovchidan oladigan birinchi ma'lumot bo'lib, rezyumelar odatda murojaat etuvchilarni tekshirish uchun ishlatiladi, so'ngra intervyu o'tkaziladi. O'rta maktabdan keyingi dasturlar, stipendiyalar, grantlar va stipendiyalarga da'vogarlar uchun rezyumelar ham so'ralishi mumkin. 2010-yillarda abituriyentlar oʻz rezyumelarining elektron versiyasini ish beruvchilarga elektron pochta orqali, bandlik veb-sayti orqali yoki LinkedIn kabi ishga yoʻnaltirilgan ijtimoiy tarmoq xizmatida eʼlon qilishlari mashhur boʻldi.

**Umumiy foydalanish**

Ingliz tilida so'zlashadigan barcha mamlakatlarda umumiy foydalanishda rezyume qisqa (odatda A4 qog'ozining ko'pi bilan ikki tomoni) va shuning uchun faqat ish izlovchining ish tarixi, malakasi, ma'lumoti va ma'lumotlari haqida qisqacha ma'lumotni o'z ichiga oladi. ba'zi shaxsiy ma'lumotlar. Bunday qisqa rezyume ko'pincha Shimoliy Amerikada rezyume deb ataladi, lekin u erda uni akademiyadan tashqarida CV deb ham atashadi. Osiyoning ba'zi qismlari abituriyentlarning fotosuratlari, tug'ilgan sanasi va eng so'nggi ish haqi ma'lumotlarini talab qiladi. Rezyumelar ko'pincha ma'lumotlarning urg'usini ish qidiruvchi murojaat qilayotgan muayyan lavozimga ko'ra o'zgartirish uchun moslashtiriladi. CV, shuningdek, agar ish uchun muhim bo'lsa, ish izlovchining nashrlari uchun qo'shimcha sahifani o'z ichiga olishi mumkin.

**Akademiyada**

Akademik va tibbiy karyerada rezyume odatda ta'lim, nashrlar va boshqa yutuqlar haqida keng ma'lumot beruvchi keng qamrovli hujjatdir. Bunday rezyume odatda akademik lavozimga ariza topshirishda ishlatiladi, qisqaroq rezyumelar (Shimoliy Amerikada rezyume deb ham ataladi) odatda sanoat, notijorat tashkilotlari va davlat sektoridagi lavozimga ariza berishda qo'llaniladi.

1. ↑  „Curriculum vitae" (26-iyul 2022-yil).
**Vera Xolodnaya** **yodgorligi** — Odessada (Sobor maydoni yaqinidagi Preobrazhenskaya koʻchasida) oʻrnatilgan ovozsiz kino aktrisasi Vera Xolodnayaning bronza yodgorligidir.

 Mualliflar bilan jadval
Yodgorlik 2003-yilda Odessada 2-sentabrda nishonlanadigan Shahar kunini nishonlash paytida ochilgan. Yodgorlikning ochilishida aktrisaning nevarasi Lyudmila Ivanovna Sokolova ishtirok etdi. Monumental kompozitsiya — sahna koʻrinishidagi baland poydevorda turgan Vera Xolodnayaning odam oʻlchamidagi bronza figurasi. Yodgorlik odessalik haykaltarosh A.P. Tokarev tomonidan yaratilgan, Odessa koʻchalari va bogʻlarini bezatgan bir qator kichik haykallar muallifi.

Bronza Vera Xolodnaya Kiev ixtisoslashtirilgan „Rassom" ijodiy uyushmasida ishlangan. Dastlab, bir guldasta bronza gullar aktrisaning oyoqlari ostida yotardi. Vandallar kompozitsiyaning ushbu detalini qayta-qayta yoʻq qilishgan, bir necha marta yetishmayotgan bronza gullar yangilari bilan almashtirilgan, ammo ular yana gʻoyib boʻlgan.

Yodgorlik aktrisaning vafot etgan joyiga oʻrnatildi: bu yerda Papudovlar uyining qanoti edi, keyingi yillarda buzib tashlangan, aktrisa oʻlimidan oldin yashagan va vafot etgan.

Yana qarang
-----------

Odessada haykaltarosh Aleksandr Tokarevning boshqa yodgorliklari oʻrnatilgan:

* Utyosov haykali
* Pushkin haykali (Odessa, Pushkinskaya koʻchasi)
* Dengizchining xotini haykali
* Sergey Utochkin haykali
* Gotsman haykali

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Бронзовая королева экрана" (ru).  Информационный городской портал «Одесская жизнь». 7-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-noyabr 2012-yil.
2. ↑  „В Одессе у памятника Вере Холодной второй раз оторвали бронзовый цветок" (ru).  Сегодня.ua. 7-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-noyabr 2012-yil.
**Georgiy Dimitrov** **haykali** — Bolgariya davlat va siyosat arbobi, Bolgariya va xalqaro kommunistik harakati rahbari Georgiy Dimitrovning Krasnodar shahridagi haykali. yodgorlik mualliflari haykaltarosh Georgiev M. va meʼmor Goloverov V. T. Krasnodar oʻlkasining „Krasnodar oʻlkasi hududida joylashgan madaniy meros ob’ektlari (tarix va madaniyat yodgorliklari) roʻyxati toʻgʻrisida" gi qonuniga muvofiq. 17.08.2000-yildagi 313-KZ-son mintaqaviy ahamiyatga ega yodgorliklarga tegishli.

Tarixi
------

Kuban koʻp yillar davomida Burgas okrugi bilan yaqin aloqada boʻlib kelgan, Krasnodar esa Burgasning qardosh shahri boʻlgan. Bolgariya siyosatchisi Georgiy Dimitrov haykalini ochish toʻgʻrisida qaror Kompartiya Markaziy Qoʻmitasi va SSSR Vazirlar Soveti tomonidan qabul qilingan. Yodgorlik 1980-yil 9-sentabrda, Bolgariya ozod qilinganining 36 yilligi munosabati bilan ochilgan. Yodgorlikning ochilishida Bolgariya delegatsiyasi ishtirok etdi.

Yodgorlik Krasnodar maydonida, Bolgariya nomini olgan Kosmos kinoteatri yonida oʻrnatilgan. Maydon Georgiy Dimitrov nomi bilan ham atalgan.

Yodgorlik mualliflari haykaltarosh M. Georgieva va arxitektor V. T. Goloverov. Haykal G. Dimitrova marmar plitkali past poydevorga oʻrnatiladi. Gergiy Dimitrov ustki kiyimda, ochiq plashli kostyum va pastki qismida shim kiygan keksa odam sifatida tasvirlangan.

Texnik tafsilotlar
------------------

Yodgorlik bronzadan, poydevori marmardan qilingan. Yodgorlik atrofi obodonlashtirildi.

Havolalar
---------

* Georgiy Dimitrov haykali Andoza:Wayback 2
* Krasnodar yodgorliklari
* G. DIMITROV YODLIGI Andoza:Wayback 2
**Alfa-kristalin zanjiri** odamlarda *CRYAA* geni tomonidan kodlangan oqsildir.

Kristallinlar ikki sinfga boʻlinadi: taksonga xos yoki ferment va hamma joyda mavjud. Oxirgi sinf umurtqali hayvonlarning koʻz linzalarining asosiy oqsillarini tashkil qiladi va linzalarning shaffofligi va sinishi indeksini saqlaydi. Rivojlanish jarayonida linzalarning markaziy tolasi hujayralari yadrolarini yoʻqotganligi sababli, bu kristallinlar hosil boʻladi va hayot davomida saqlanadi, bu ularni juda barqaror oqsillarga aylantiradi. Sutemizuvchilar linzalari kristallari alfa, beta va gamma oilalariga boʻlinadi; beta va gamma-kristalinlar ham super oila sifatida qaraladi. Alfa va beta oilalari yana kislotali va asosiy guruhlarga boʻlinadi. Kristallinlarda yettita protein zonasi mavjud: toʻrtta gomologik motif, birlashtiruvchi peptid va N- va C-terminal kengaytmalari. Alfa-kristalinlar ikkita gen mahsulotidan iborat: alfa-A va alfa-B, mos ravishda kislotali va asosli. Alfa kristallinlar issiqlik zarbasi bilan qoʻzgʻatilishi mumkin va ular kichik issiqlik zarbasi oqsili (sHSP, shuningdek, HSP20 sifatida ham tanilgan) oilasining aʼzolaridir. Ular molekulyar chaperonlar rolini oʻynaydi, ammo ular oqsillarni renaturatsiya qilmasalar ham, ularni haqiqiy chaperon tarzida chiqaradilar. Buning oʻrniga ularni katta eruvchan agregatlarda ushlab turadilar. Post-tarjimaviy modifikatsiyalar boshliqlik qobiliyatini pasaytiradi. Bu heterojen agregatlar 30-40 ta subbirlikdan iborat, alfa-A va alfa-B subbirliklari mos ravishda 3:1 nisbatga ega. Alfa-kristalinlarning ikkita qoʻshimcha funksiyasi — bu autokinaz faolligi va hujayra ichidagi arxitekturada ishtirok etish. Alfa-A va alfa-B gen mahsulotlari differentsial tarzda ifodalanadi; alfa-A asosan linzalar bilan cheklangan va alfa-B koʻplab toʻqimalar va organlarda keng tarqalgan. Ushbu gendagi nuqsonlar autosomal dominant konjenital katarakt (ADCC) ni keltirib chiqaradi.

Oʻzaro taʼsirlari
-----------------

CRYAA CRYBB2, Hsp27, CRYGCva CRYAB bilan oʻzaro taʼsir qilishini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Entrez Gene: CRYAA crystallin, alpha A".
2. ↑  „Entrez Gene: CRYAA crystallin, alpha A".
3. 1 2 3 4  Fu, Ling; Liang Jack J-N (Feb 2002). "Detection of protein-protein interactions among lens crystallins in a mammalian two-hybrid system assay". *J. Biol. Chem.* (United States) **277** (6): 4255–60. doi:10.1074/jbc.M110027200. ISSN 0021-9258. PMID 11700327.
**Gasherbrum V** (urdu: gasherbarm-5) — Gasherbrum massividagi togʻ, Gilgit-Baltiston,Pokistonning Qorakoram tizmasida joylashgan.

Joylashuv va nomlash
--------------------

Gasherbrum massivi — Himoloyning Qorakoram tizmasidagi Baltoro muzliklarining shimoli-sharqiy uchida joylashgan uzoq choʻqqilar guruhi. Massivda dunyodagi 8000 metrlik choʻqqilardan uchtasi bor (agar bittasi Keng choʻqqi boʻlsa).Gasherbrum koʻpincha „Yorqin devor" degan maʼnoni anglatadi, ehtimol Gasherbrum IVning juda koʻrinadigan yuziga ishora; lekin aslida u Baltidagi „rgasha" (chiroyli) + „brum" (togʻ) dan keladi, shuning uchun u aslida „chiroyli togʻ" degan maʼnoni anglatadi.

Toʻrtta eng baland Gasherbrum choʻqqilari (Gasherbrum I dan IV gacha) 19-asrdan beri nomlangan va raqamlangan boʻlsa-da, Gasherbrum V (shuningdek, uning qoʻshnisi Gasherbrum VI) faqat „Gasherbrum IV ning janubiy tizmasidagi choʻqqilar" deb hisoblangan. Shveytsariyalik geolog va Himolay boʻyicha mutaxassis Gyunter Oskar Dyrrenfurth ushbu mustaqil togʻga oʻz nomini berishni tavsiya qildi va 1934 yilda „Gasherbrum V" nomini taklif qildi.

Balandlik va toqqa chiqish holati
---------------------------------

Qadimgi adabiyotlarda anʼanaviy ravishda 7320 m atrofida balandlik berilgan boʻlsa-da, togʻning balandligi 7150 m atrofida boʻlishi ehtimoli koʻproq. Rossiya harbiylarining 1:100 000 topografik xaritasida 7120 m balandlik koʻrsatilgan. Hozirgi vaqtda mintaqaning eng aniq xaritasi, ehtimol, „Xitoydagi qorli togʻlar xaritalari" turkumidagi boʻlib, balandligi 7147 m ni tashkil qiladi. Ushbu xaritada Gasherbrum III ga tutashuvchi dovon 6493 m balandlikda (654 m balandlikda).

Yana qarang
-----------

* Konkordiya (Pokiston)
* Shimoliy hududlar
* Pokistondagi togʻlar roʻyxati

Eslatmalar
----------

1. ↑  G. O. Dyhrenfurth: Zum Dritten Pol.

Havolalar
---------

* 8000ers.com
**Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy**  — muhaddis, Imom.
(vaf. 841 yil).

Tarjimai holi
-------------

[[]]Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy vafoti 226/841.
Oʻz davrida Madina shahrining mashhur imomlaridan hisoblangan.

Ustozlari
---------

Ismoil ibn Fbu Uvays Imom Nofiydan qurʼon ilmini mukammal oʻrgangan. Molikiy mazhabi sohibi Molik ibn Anas muhaddisning togʻasi boʻlgan va asosan hadislarni undan olgan.
Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy Abdulaziz ibn Mojishin, Sulaymon ibn Bilol, Salma ibn Virdon va boshqa koʻplab ishonchli roviylardan hadis oʻrgangan.

Shogirtlari
-----------

Ismoil ibn Abu Uvaysdan sihohi sitta mualliflaridan Imom Nasoiydan boshqa barchasi — Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Termiziy, Imom Abu Dovud, Ibn Mojja hadis [rivoyat]] qilishgan va Muhammad ibn Nasr Soigʻ, Ali ibn Jabla Isbahoniy]], Abu Muhammad Dorimiy, Hasan ibn Ali Sirriy va boshqa koʻplab muhaddislar Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniydan hadis oʻrgangan.

E’tiroflar
----------

* Ahmad ibn Hanbal: „Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy ishonchli muhaddis boʻlgan. Uning hadislarida kamchilik uchramaydi", — degan fikrni bildirgan.
* Abu Hotam: „Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy rivoyat qilgan hadislarning hammasi toʻgʻri", -degan.

Adabiyotlar
-----------

* Shukurillo Umarov "Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi" Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Zahabiy. Tazkirat-l-huffoz. J. 1. –B. 374-375.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vera Andreyevna Sultonova** (1917.30.7, Moskva) — Oʻzbekiston xalq artisti (1975). Qizil Armiya markaziy teatri qoshidagi bilim yurtini tugatgan (1937). Yermolova nomidagi teatrda (1938), Ryazan teatrida (1939—41), Toshkent yosh tomoshabinlar teatrida (1944—45), Sovet Armiyasining Sibir va Uzok, Sharq qismlariga xizmat qiluvchi estrada jamoasida (1945— 56), Stalingrad viloyat drama teatrida (1948—49) ishlagan; 1956—77 yillarda Toshkent rus yosh tomoshabinlar teatrida aktrisa. S. satirik, lirik ruxdagi aktrisa boʻlib, uning ijodiga hayotiy detallardan omilkorlik bilan foydalanish xos. "Qorongʻulikdagi uchrashuv"da Varya, "Kambagʻallik ayb emas"da Lyubov Gordeyevna, "Zolushka"da oʻgay ona, "Uzoqyaqin yillar"da Mehri opa, "Amu qahramonlari"da Biyjon xoda kabi rollari bilan tanilgan. U, shuningdek, oʻgʻil bolalar obrazlarini ham mohirona ijro etgan: Alyosha Peshkov ("Alyosha Peshkov"), Buratino ("Oltin kalitcha") va boshqa.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Hasan Yümnü Üresin** (1898, Harput, Elazigʻ - 30.05.1961), turk askari va siyosatchisi.

Hayotiy
-------

U 1898-yili Zulfiqor afandi va Divriklioʻgʻillaridan Muqaddes Xonimning farzandi boʻlib tugʻilgan. U 1911-yilda Harbiyega kirdi. 1914-yilda tugatib, Tekirdag'dagi 7- bordi. Bo'lim, 19. U polkga tayinlangan. Birinchi jahon urushida Chanoqqal'a, Kavkaz va Sinay jabhalarida jang qilgan. 1918-yilda kapitan unvoni berilgan. 1919-yilda Erkan-i Harbiye Mektebiga kirdi. Biroq, u 1920-yilda Anadoluga ko'chib o'tgandan keyin ketdi.

Kütahya-Eskishehir janglarida, Sakarya jangida va Buyuk hujumda qatnashgan. Mudanya sulh va London tinchlik konferentsiyasida qatnashgan. Erkan-ı Harpning (Bosh shtab) Operatsiya bo'limiga tayinlandi va 1922-yilda shtab bo'ldi. 1923-yilda Harbiy akademiyada o'qishni davom ettirdi. 1929-yilda unga podpolkovnik unvoni berilgan. Ushbu unvonda Harbiy Akademiya o'qituvchisi bo'lib ishlagan, keyin esa 6. Korpus 39. Alpinist Liva 15. U polk komandirining o'rinbosari etib tayinlandi. 1933-yilda unga polkovnik unvoni berilgan. Ushbu unvonda u Harbiy akademiya o'qituvchisi bo'lib xizmat qildi va 46-ga aylandi. 68-bo'lim. U polk komandiri bo'ldi.

  

1939-yilda unga brigada generali unvoni berilgan. Ushbu reytingda 4. Korpus shtab boshlig'i va 18. Alpinistlar brigadasi komandiri lavozimida ishlagan. 1941-yilda 8- general -mayor. U bo'linma komandirining o'rinbosari bo'ldi. 1945-yilda general- leytenant unvoniga ko'tarildi va Diyarbakirda 7-qo'mondon sifatida xizmat qildi. Korpus qo'mondonligiga tayinlangan. 1949-yilda u Bosh shtab operatsiyalari boshlig'i etib tayinlandi. 1951-yilda u Milliy Mudofaa vazirligining tergov hay'ati a'zosi etib tayinlandi. 1951-yil 15-sentabrda nafaqaga chiqdi.

IX.1951-yil 16-sentabrda boʻlib oʻtgan. U oraliq saylovlarga kirdi va Bilejik deputati etib saylandi. X. XI. Bilejik deputati sifatida ham saylangan. 1952-yil 10-noyabrdan 1954-yil 17-maygacha transport vaziri lavozimida ishlagan. U uylangan va farzandli bo'lgan.

Manbalar
--------
**Otar** — yaylovda qoʻshib boqish va saqlash uchun shakllantirilgan qoʻy podasi. Otar uchun jinsi, yoshi, nasldorlik xususiyatlari boʻyicha bir xil zotli qoʻylar, sovliqpar esa qochirish muddatlarini qisobga olgan holda olinadi. Otardagi mollar soni: mayin va yarim mayin junlilar uchun 800—900 ona qoʻy; 4—18 oylik toʻklilar uchun 800—1000 bosh; ona qoʻydan ajratilgan qoʻzilar uchun 600—800 bosh; yarim dagʻal va dagʻal junli ona qoʻylar uchun 900—1000 bosh; axta qoʻchqor va qochiriladigan qoʻylar uchun 1000 va undan ziyod. Choʻl mintaqalarda Otar soni yanada yirikroq boʻlishi ham mumkin. Naslchilik fermalarida Otarlardagi qoʻylar soni mahsulot beradigan O.larga nisbatan 15—20% kichikroq boʻladi. Otarlarni 3—4 kishidan iborat choʻponlar guruhi boqadi.

Etimologiyasi
-------------

Otar (kirill.отар)- turk (otar), oʻzbek(otar), qaraim, tuva (odar), oltoy (odor, ottor, otlar) (shuningdek qaraim tilining qrim dialekti), qoʻmiq, qozoq, noʻgʻoy, qoraqalpoq tillari , shuningdek qirgʻiz, qrim-tatar (utar) tillari , boshqird (utar)  tillariga mansub bo'lib, yuqorida koʻrsatilgan tillarning aksariyatida ovul, ovuldan uzoqda joylashgan qoʻy podasi boqiladigan maydon yoki yaylov, ogʻilxona, podani yozda saqlash uchun moʻljallangan toʻsiqlar bilan tevarak atrofi oʻralgan maydon va uning chekkasidagi somonxona, qishloq, uzoqda joylashgan kichik maskan va Otar ma'nolarida ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑   *Севортян Э. В.* Этимологический словарь тюркских языков. М. 1974—2003. ТТ. 487-488.
3. ↑   *Радлов.В.В.* Опыт словаря тюркских наречий. Том 1. СПб. 1893-1911. 1105-1705.
4. ↑   *Будагов Л.* (сост.) Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. Т.1. СПб. 1869, 109.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Turizm **Tailand Qirolligi**ning iqtisodiy hissasidir. 12 trillion baht yalpi ichki mahsulotga bevosita hissa qo‘shadigan turizm daromadlarining hisob-kitoblari bir trillion bahtdan (2013) 2,53 trillion bahtgacha (2016) o‘zgarib turadi, bu YaIMning 9 foizidan 17,7 foizigacha. Bilvosita sayohat va sayyohlik tushumlari hisobga olinsa, 2014-yildagi jami Tailand yalpi ichki mahsulotining 19,3% (2,3 trillion baht) ekvivalentini tashkil etadi. Turizmning YaIMga haqiqiy hissasi bu foizlardan pastroq, chunki YaIM daromadda emas, qo‘shilgan qiymatda o‘lchanadi. Tailand turizm sanoatining qo'shilgan qiymati noma'lum (qo'shilgan qiymat - bu ishlab chiqarishni sotib olishdan tushgan daromad). 2019- yilda Milliy iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish kengashi devonining bosh kotibiga ko‘ra , hukumat 2019-yildagi 20 foizdan 2030-yilgacha turizm sektori yalpi ichki mahsulotning 30 foizini tashkil etishini prognoz qilmoqda

2017-yilda dunyo bo‘ylab turizm jahon yalpi ichki mahsulotining 10,4 foizini va 313 million ish o‘rni yoki umumiy bandlikning 9,9 foizini tashkil etdi. Aksariyat hukumatlar turizmni oson pul topuvchi va iqtisodiy rivojlanish yoʻli sifatida koʻrishadi. Turizm muvaffaqiyati tashrif buyuruvchilar soni bilan o'lchanadi. 

Pandemiyadan oldin Tailand Birlashgan Millatlar Tashkiloti ning Jahon sayyohlik tashkiloti tomonidan tuzilgan Jahon sayyohlik reytingiga ko'ra dunyoning eng ko'p tashrif buyuradigan sakkizinchi mamlakati edi. 2019 yilda Tailand Buyuk Britaniya va Germaniyani ortda qoldirib, 39,8 million xalqaro sayyohni qabul qildi va 60,5 milliard AQSh dollari bilan to'rtinchi eng yuqori xalqaro turizmni oldi .

**Tailand Turizm boshqarmasi (TAT)**, Turizm va sport vazirligi qoshidagi davlat korxonasi Tailandni xalqaro miqyosda tanitish uchun "Ajoyib Tailand" shioridan foydalanadi. 2015-yilda bu "Taynessni kashf et" kampaniyasi bilan to'ldirildi.

1. ↑  „Tourism in Thailand".
**Gilamchilik sanoati** — tabiiy (hayvon juni, oʻsimlik tolasi) va sunʼiy toladan turli xildagi gilamlar ishlab chiqaruvchi sanoat tarmogʻi. Gilamchilik badiiy hunarmandlik sohasi sifatida turli davlatlarda oʻziga xos shaklda rivojlanib kelgan (qarang Gilamchilik). Sanoat tarmogʻi sifatida 20-asrda shakllandi. Bu davrga kelib gilam toʻqiydigan maxsus artellar paydo boʻldi, uni qoʻlda toʻqishdan asta-sekin mashinada toʻqishga oʻtila bordi. Oʻzbekistonda 1978-yilda Xiva gilam toʻqish kombinati tashkil etilishi bilan G.s. mahalliy sanoatning muhim tarmogʻiga aylandi. Keyinchalik gilam toʻqiydigan korxonalar sonining ortib borishi natijasida G. s. alohida sanoat tarmogʻi sifatida ajralib chiqdi. Gilam toʻqish ayniqsa mahalliy sanoatdagi eng rivojlangan tarmoqdardan biri hisoblanadi. Buxoro, Shahrisabz, Urgut, Nurota, Bulungʻur va b. shaharlardagi korxonalarda qoʻlda toʻqilgan gilam va paloslarda mahalliy uslub va badiiy usullar saqlanib kelmoqda. Oʻzbekiston mustaqillikni qoʻlga kiritgach, xalqaro aloqalarning mustahkamlanib borishi bilan G.s. korxonalariga chet mamlakatlar (Angliya, Polsha, Turkiya, Germaniya va b.) yirik firmalarining zamonaviy texnologiyalari va asbob-uskunalari keltirib oʻrnatildi, shuningdek, qoʻshma korxonalar tashkil etildi (mas, „Xiva gilami" aksiyadorlik jamiyati). Bu korxonalarda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar eksportga chiqarilmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Otajalol Nosirov** (1845, Buxoro — 1928, Samarqand) — hofiz, sozanda, bastakor. Dastlabki musiqa sabokdarini onasidan olgan, keyinchalik Tillaboy xrfizdan sozandalik hamda maqom ijrochilik sirlarini oʻrgangan. 1862-yildan Buxoro amirlari (Muzaffarxon, Abdulahadxon, Olimxon) saroylarida xonanda va sozanda boʻlib xizmat qilgan. 1920—27 yillar Buxorodagi Sharq musiqa maktabida, 1928-yili Samarqand musiqa va xoreofafiya institutida oʻzbek va tojik xalqlari mumtoz musika merosidan dare bergan. Shashma-qom yoʻllarini mukammal biluvchi ma-krmdon ustoz, murakkab usullar ustasi sifatida tan olingan. Xususan mushkilot kismlarini tartibga solgan, ayrim makom shoʻʼbalarini kengaytirgan, Segoh maqomiga savtlar bastalagan (Savti Ja-loliy). Uning ijro uslubi maqom yoʻllari usulining ravonligi, talaffuzining burroligi va ovozining katta taʼsir kuchiga ega ekanligi bilan ajralib tu-radi. 1923-yil O. J. ijrosida V. Uspenskiy Buxoro Shashmakrmining ashula va cholgʻu yoʻllarini tarixda ilk bor notaga yozib olib, 1924-yilda nashr ettirgan. Domla Halim Ibodov, Hoji Abdulaziz, Levina hofiz Boboxonov, B. Fayzullayev va boshqa O. J. shogirdlaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gigantizm** (yun. gigas, gigantos — ulkan), ulkanlik, darozlik — odam boʻyining haldan tashqari baland boʻlishi, patologii oʻsishi. Gipofizda oʻsish gormonining koʻp ishlanib chiqishi sabab boʻladi. G. koʻproq erkaklarda, oʻsmirlik davrida uchraydi. Boʻyi 1,75 m dan baland kishilar novcha, 2 m dan balandlari daroz hisoblanadi (qarang Akromegaliya). G.ni baland boʻylilik bilan yanglishtirmaslik lozim. G.ning yevnuxoid xilida barmoqlar, qoʻl-oyoq panjalari katta boʻladi, lekin ikkilamchi jinsiy belgilar va jinsiy aʼzolar yaxshi rivojlanmaydi. Baʼzan tananing ayrim-aʼzosigina katta yoki uzun boʻladi, bu qisman G. deyiladi. Gigant odamlar hamisha sogʻlom boʻlavermaydi, ular bosh ogʻrigʻi, darmonsizlik, tez charchash, qoʻl-oyoklari ogʻrishidan shikoyat qilishadi. Muskullari oldiniga baquvvat boʻlishi mumkin, keyinchalik esa kuchsizlanib qoladi. Xotira, ruhiy faoliyat hamda jinsiy funksiyalarning buzilishi, shuningdek gormonal oʻzgarishlar (qalqonsimon bez, meʼda osti bezi, jinsiy bezlarda) kuzatiladi. Ularning buy-basti mutanosib boʻlmaydi, oyoq-qoʻli, ayniqsa oyogʻi uzun boʻladi, boshi hiyla kichik koʻrinadi. Agar bola tengqurlaridan ancha baland boʻlsa, vrachga murojaat qilib, tegishli maslahatlar olish lozim. Gormonal preparatlar, nur bilan davolash koʻpincha yaxshi naf beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  „Gigantizm" *OʻzME*. G-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Dili kabutar**, kaptar yuragi — kechpishar xoʻraki uzum navi. Tupi oʻrtacha va kuchli oʻsadi. Guli ikki jinsli. Bargi katta, besh boʻlakli, koʻp kertikli, arra tishli, toʻq yashil, cheti sal yuqoriga qayrilgan. Uzum boshi katta (boʻyi 22 sm gacha), silindrsimon, shingillari hovol, ogʻirligi 280—300 g, baʼzilari 500—600 g. Gʻujumi yirik, tuxum shaklida, koʻkimtir-novvotrang, eti qalin, mazali, karsillaydi, poʻstining qalinligi oʻrtacha. D. k. nomi nav gʻujumining kaptar yuragiga oʻxshashligi sababli yuzaga kelgan. Sent.da pishadi. Tarkibida 20—24% qand, 3,5—5% kislota bor. Gektaridan 110— 150 s hosil beradi. Sovuqqa, qurgʻoqchilikka chidamsiz. Andijon, Samarqand, Qashqadaryo viloyatlarida, Tojikistonda oʻstiriladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**SS *Berea Victory*** (MCV-734) Ikkinchi Jahon urushi davrida Qoʻshma Shtatlar uchun qurilgan VC2-S-AP2 Victory toifali yuk kemasi hisoblanadi. Kema Favqulodda kema qurish dasturining orqali Permanente Metals korporatsiyasi tomonidan Yardda qurilishga erishgan. Richmonddagi Richmond kemasozlik zavodlarining 2-si , Kaliforniya. 1945-yil 3-martda boshlangan *Berea Gʻalabasi* Tinch okeani urushi uchun materiallarni etkazib berdi.

Ikkinchi jahon urushi
---------------------

Ikkinchi Jahon urushi davrida *Berea gʻalabasi* Weyerhaeuser SS kompaniyasi tomonidan boshqarilgan edi. Uning paluba qurollarini boshqarish uchun Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti qurolli gvardiyasining tarkibiga kiritildi. U Tinch okeani urushida qoʻshinlarni qoʻllab-quvvatlash uchun yuk tashigan. Yuk tashish 1945-yil 1-apreldan 22-iyungacha davom etgan. SS *Berea Victory* Okinava jangi uchun oʻq-dorilar kemasi sifatida xavfli ish qilgan edi. 1945-yil 27-may oʻq-dorilar kema orqali Luzonni bilan Okinavaning Nakagusuku koʻrfaziga joʻnatadi Berea jangida gʻalab qozonildi. XXIV Korpus ordnance ofitseri 7200 tonna oʻq-dorilarni tashib bergan. LCMs — Mexanizatsiyalashgan Desant Kraftlari va LCTs — Desant kemalari tanklari bilan tushirdi. Amfibiyani tez tushirish va etkazib berish bosqinni yakunlashga yordam berdi. 1945-yil 6-aprelda SS *Logan Victory* va *SS Hobbs Victory* oʻq-dorilar kemalari kamikadze hujumi samolyotlari urilganidan keyin choʻkib ketdi. 1945-yil 27-aprelda SS *Canada Victory* oʻq-dorilar kemasi kamikadze hujumidan keyin choʻkib ketdi. Gʻalabaning uchta oʻq-dorisining yoʻqolishi jangovar kuchlarga jiddiy zarar etkazdi. Bu kemalar jami 24 000 tonna (54 million funt) oʻq-dorilarni olib yurgan; shu jumladan bosqin uchun zarur boʻlgan 81 mm minomyot snaryadlarining koʻpchiligi. SS *Saginaw Victory* va *Berea Victory* omon qolgan yagona oʻq-dorilar kemasi edi, *Saginaw Victory* dengiz qurilish bataloni yordamida 12 kun davomida barcha oʻq-dorilarini tushirishga muvaffaq boʻldi. Qoʻshimcha oʻq-dorilar kemalari urush Yaponiya bostirib holda nihoyasiga yetdi, deb nomlangan operatsiya Downfall kerak emas edi. Ikkinchi Jahon urushi paytida 47 ta kema *kamikadze* hujumi natijasida choʻkib ketgan.

Manbalaar
---------

1. ↑  shipbuildinghistory.com Victory ships
2. ↑  War Diary, 5/1-31/45 › Page 2
3. ↑  US Army, CHAPTER XXIV Crescendo on Okinawa, page 468
4. ↑  US Navy, Action at Okinawa
5. 1 2  US Navy, Armed Guard Service
6. ↑  „kamikaze Attacks". 2-iyul 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.
7. ↑  „47 Ships Sunk by Kamikaze Aircraft". 2-iyul 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.
8. ↑  „kamikaze Attackes". 2-iyul 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2022-yil.
Menes, shuningdek, Narmer nomi bilan ham tanilgan, qadimgi Misr tarixidagi afsonaviy shaxs. U miloddan avvalgi 3100-yillarda hukmronlik qilgan yagona Misrning birinchi fir'avni ekanligiga ishoniladi. Menes Yuqori Misr va Quyi Misrni birlashtirib, birinchi sulolani barpo etgan va qadimgi Misr sivilizatsiyasining ilk sulolaviy davrini boshlagan.

Qadimgi Misr mifologiyasi va tarixiy ma'lumotlarga ko'ra, Menes o'z hukmronligi davrida Misrning poytaxti bo'lgan Memfis shahriga asos solgan. U irrigatsiya tizimlarini qurish, savdo va qishloq xoʻjaligini rivojlantirish bilan ham bogʻliq.

Menes hukmronligi Misr tarixida muhim bosqich bo'ldi, chunki u turli qirolliklarni birlashtirdi va markazlashgan hukumatni o'rnatdi. Uning Misrni birlashtirishi keyingi fir'avnlar va uzoq davom etadigan tsivilizatsiya uchun zamin yaratdi.

Shuni ta'kidlash kerakki, Menes birlashgan Misrning birinchi fir'avni sifatida keng e'tirof etilgan bo'lsa-da, uning mavjudligi va hukmronligining ba'zi jihatlari tarixchilar va Misrshunoslar o'rtasida munozara va talqin mavzusi bo'lib qolmoqda.
**Fernando Álvarez de Sotomayor y Zaragoza** (1875-yil 25-sentabr, Ferrol — 1960-yil 17-mart, Madrid) — ispan rassomi.

Fernando Álvarez de Sotomayor y ZaragozaFernando Álvarez de Sotomayor y Zaragoza

Hayoti va ijodi
---------------

Maʼlumoti boʻyicha u qurilish muhandisi. U huquqshunos, adabiyot va falsafani ham oʻrgangan. Bundan tashqari, u rassomlar Xose Gutierrez va Xose Veradan rasm chizish saboqlarini oldi. 1892-yilda u Monuel Dominges Sanches ustaxonasiga oʻqishga kirdi (Madrid). 1899-yilda Rimdagi Ispaniya tasviriy sanʼat akademiyasida oʻqish uchun stipendiya oldi. 1908-yilda Chili hukumatining taklifiga binoan Santyagodagi Oliy Tasviriy sanʼat maktabida (Escuela de Bellas Artes de Santiago) rassomlik sohasida boʻyicha professor lavozimini egalladi. Keyinchalik ushbu maktabning direktori boʻldi. U Chili rassomchiligining rivojlanishiga, keyinchalik *Generación Sotomayor* (shuningdek, *Generación del Trece*, *Generación del Centenario* va *Generación Tragica*) nomi bilan tanilgan rassomlar va boshqa madaniyat arboblari avlodiga katta taʼsir koʻrsatdi.

Ispaniyaga qaytib kelgach, qirol Alfonso XIII ning saroy rassomi boʻldi. 1922-yilda u Madriddagi Prado muzeyi direktori lavozimini egalladi va San-Fernando Qirollik Tasviriy sanʼat akademiyasiga qabul qilindi. 1931-yilda Ispaniya Respublikasi eʼlon qilinganidan soʻng u muzey direktori lavozimidan ketishga majbur boʻldi, biroq Ispaniya fuqarolar urushida frankochilarning gʻalabasidan soʻng u yana bu lavozimni egalladi.

1947-yilda u Buenos-Ayresga keldi va u yerda zamonaviy ispan rassomlari va haykaltaroshlarining koʻrgazmasini tashkil etdi. Shuningdek, Argentina Prezidenti Xuan Domingo Peron va uning rafiqasi Mariya Eva Peronning portretlarini chizdi. 1953-yilda u *San-Fernando Qirollik Tasviriy sanʼat akademiyasining* direktori boʻldi, ammo yoshi oʻtgani sababli 1955-yilda bu lavozimni tark etdi. Fernando Alvares Madridda 84 yoshida vafot etdi.

Alvares de Sotomayor bir necha bor sanʼat sohasida turli mukofotlarga sazovor boʻlgan. Shunday qilib, 1904-yilda u *milliy tasviriy sanʼat koʻrgazmasida* (Exposición Nacional de Bellas Artes) ikkinchi, 1906-yilda esa birinchi medalni qoʻlga kiritdi. 1907-yilda u Exposición Internacional (*Barselona xalqaro koʻrgazmasi*) gʻolibi boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Alvarez Sotomayor, Fernando.*. Fernando Alvarez de Sotomayor y Zaragoza : artist file*, 1920-.
2. ↑  „Fernando Álvarez de Sotomayor y Zaragoza | Galegos | Gallegos" (es).  galegos.galiciadigital.com. 1-sentabr 2003-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-sentabr 2019-yil.

Havolalar
---------

* Biografiya, mukofotlar, koʻrgazmalar va tanlangan asarlar
**Old osiyo togʻligi** - Osiyoning gʻarbiy qismidagi bir guruh togʻliklar. Uzunligi gʻarbdan sharqqa qariyb 4000 km, eni 600–1500 km. Umumiy maydoni 3,5 mln. km². Tarkibida Kichik Osiyo, Armaniston va Eron togʻliklari bor. Balandligi markaziy qismida 1000– 2000 m li yassitogʻliklar va balandligi 2000– 4000 m li chekka togʻliklardan iborat. Iqlimi aksari qismida subtropik, kontinental iklim. Yozi quruq va issiq (faqat Eron togʻligining sharqiy yon bagʻrida musson yomgʻirlari yogʻadi), qishi sovuq, bahori sernam. Oʻsimliklari, asosan, butazorlardan iborag Landshafti koʻp joylarda quruq subtropik, jan.da quruq tropik, togʻlarning sernam yon bagʻirlarida nam subtropik va tropik.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Feromon** (yun. phero — eltaman, olib boraman va hormao — harakatga keltiraman, qoʻzgʻataman), x,asharotlar feromonlari — hasharotlar atrof muhitga chiqaradigan biologik faol moddalar, jinsiy attraktantlar. Hasharotlar jinsiy F. chiqarish bilan turli jinslarning bir-birini oʻzaro "topishishi"ni, jinsiy maylni, jalb qilish F.i bilan cheklangan maydonda juda koʻp hasharotlar toʻplanishini taʼminlaydi, "xavfxatar" F.i qochish, berkinish, hujumkorlik harakatlariga sabab boʻladi. Hozirgi gacha turli hasharotlarning 300 dan ortiq F.i oʻrganilgan. Ular asosida juda koʻp sintetik F.lar yaratilgan.

F. hasharotlar harakatini boshqarishda samarali vosita hisoblanadi. Ulardan ekinlarning zararkunandalariga qarshi kurashda feromon tutqichlar tarzida foydalaniladi. Sintetik F. zararkunanda hasharotlar sonini hisobga olish va prognozlashda, zararkunandalarni jalb etib, soʻngra ularni yoʻqotishda qoʻllaniladi.

Adabiyot
--------

* Minaylo V. A. Pyatnova Yu. B. Feromoni nasekomix, M. 1984.

Abdukarim Zikiryoyev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gaz sʼyomkasi** — 1) gazeimon uglevodorodlarni aniqlashga asoslangan neft va gaz konlarini qidirib to-pish metodi. Neft va gaz uyumlaridan ajralib chiqqan gazeimon uglevodorodlarni ularni qoplab turgan qoplam orqali yer yuzasigacha boʻlgan migratsiyasiga asoslangan. Rus geologi V. A. Sokolov taklif qilgan. Yer yuzasiga sizib chiqadigan uglevodorodlarning miqdori oz boʻlishiga qaramay ular chuqurlikda neft va gaz uyumlari borligidan darak beradi. G. yeda gaz namunasi (tuproq ostidagi havodan) yoki 2—3 m chuqurlikdan togʻ jinsidan namuna olinib, soʻngra undan gaz ajratib olinadi. Olingan gaz namunasida metan, etan, propan va b. uglevodorodlar aniq-lanadi. Tahlil natijasida "gaz anomaliyasi", yaʼni uglevodorodlar konsentratsiyasining toʻplangan joyi aniqlanadi. Tekshirilayotgan maydondagi gaz anomaliyasi shu joyda neft va gaz koni borligining belgisi hisoblanadi.

2) Shaxta inshootlarida metanning ajralib chiqishi shiddatini aniqlash metodi. G. s. havodan olingan namunadan metan konsentratsiyasiii aniqlab va kon inshootidan oʻtayotgan havoning miqdorini oʻlchash bilan bajariladi. Koʻndalang va boʻylama G. s. maʼlum. Boʻylama G. yeda inshoot uzunligi boʻyicha gaz konsentratsiyasi va debitining oʻzgarishi aniqlanadi, koʻndalang kesimli G. s.da inshootning koʻndalang kesimi boʻyicha gaz konsentratsiyasining oʻzgarishi kuzatiladi. Qaytadan bajarilgan G. s. vaqt boʻyicha gazning ajralib chiqishi shiddatini oʻlchashimkoniyatini beradi. Bajarilgan ishlar natijasida G. s. haritasi tuziladi. Haritada neft va gaz uyumlari toʻplangan joylar shartli belgilar bilan koʻrsatiladi. Bu metod neft va gaz qidirish ishlarini ancha tezlashtirishi mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Janubi-Sharqiy Osiyo tadqiqotlari Yevropa assotsiatsiyasi** (The European Association for South East Asian Studies — EuroSEAS) — Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarini (SEA) oʻrganish bilan shugʻullanuvchi mutaxassislarni birlashtirgan Yevropa tashkiloti.

Assotsiatsiya 1992-yilda Janubi-Sharqiy Osiyoning 19 nafar yetakchi olim va tadqiqotchilari yig‘ilishida tashkil etilgan. Hozirda unga Lids universiteti (Angliya) qoshidagi Siyosiy va xalqaro tadqiqotlar maktabi professori Dunkan MakKargo raislik qilmoqda. Tashkilot kotibi professor Xenk Shulte Nordxolt, Leydendagi (Gollandiya) Janubi-Sharqiy Osiyo va Karib dengizi qirollik instituti tadqiqot bo‘limi rahbari, uning doimiy kotibiyati ham shu yerda joylashgan.

Assotsiatsiya har ikki-uch yilda bir marta xalqaro konferensiyalar tashkil etadi (Leyden, 1995; Gamburg, 1998; London, 2001; Parij, 2004; Neapol, 2007; Gyoteburg, 2010; Lissabon, 2013; Vena, 2015, Oksford, 2017; Berlin, 2019.

Assotsiatsiyaning Rossiyadagi kollektiv aʼzolari: Nusantara jamiyati, Rossiya Tashqi ishlar vazirligining MGIMO ASEAN markazi, Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining Janubi-Sharqiy Osiyo, Avstraliya va Okean tadqiqotlari markazi, Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq institutining Vetnam va ASEAN tadqiqotlari markazi, ISAA Moskva davlat universitetining Janubi-Sharqiy Osiyo va Uzoq Sharq tarixi kafedrasi, M. DA. Lomonosov, Sankt-Peterburg davlat universiteti sharqshunoslik fakulteti Uzoq Sharq tarixi kafedrasi, Rossiya Tashqi ishlar vazirligining Moskva davlat xalqaro munosabatlar instituti sharqshunoslik fakulteti, Sharq qo‘lyozmalari instituti (Sankt-Peterburg)), Buyuk Pyotr antropologiya va etnografiya muzeyi (Sankt-Peterburg), Mintaqaviy va xalqaro tadqiqotlar maktabi (Vladivostok).

2001-yilda Indoneziya va Malayziya tadqiqotlari boʻyicha Yevropa assotsiyaga qoʻshildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „EUROSEAS - School of Global Studies, University of Gothenburg, Sweden". 22-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
2. ↑  „8th EuroSEAS Conference | 11 — 14 August 2015 in Vienna". 21-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
**Gaz singdiruvchanlik** - bosim oshganda yoki kamayganda jism orqali gaz oʻtishiga asoslangan qattiq jism xossasi. Qattiq jism tuzilishi va bosimlar farqi kattaligiga qarab, G. s.ning diffuzion oqim, molekulyar effuziya, laminar oqim xillari boʻladi.

Qattiq jismlar (maye, polimer plyonkalar yoki yopmalar)da gʻovaklar boʻlmaganda G. s.ning diffuzion oqim xili vujudga keladi. Bunda gaz qattiq jism chegara qatlamida erib, diffu-ziyalanadi va jiyemning boshqa tomonidan ajralib chiqadi.

G. s.ning molekulyar effuziya xilida gaz jism gʻovaklaridan sizib oʻtadi. Bu gʻovaklarning diametri gaz molekulalarining oʻrtacha erkin yugurish uzunligi X dan kichik boʻlishi kerak (bosim 10~3-N0~4 mm sim. ust. boʻlganda; 1 mm sim. ust.=133,322 N/m2).

Jism gʻovaklarining diametri erkin yugurish uzunligidan ancha katta boʻlganda G. s.niig laminar oqim xili vujudga keladi.

Moddaning G. s. koeffitsiyenta/’(m’/s-N yokism2/s-at; 1 sm2/s-at=1,0210-"m4/s-N) bosim bir birlikka kamayganda jismning gaz oqimiga tik boʻlgan yuza birligi orqali 1 s da oʻtgan gaz hajmi bilan tavsiflanadi. Koeffitsiyent R gaz tabiatiga bogʻliq. Quyida baʼzi mate-riallarning 20°S dagi 7\*(sm2/s-at) qiymatlari berilgan:Metallar.............................10-18-10-’2Shisha.................................Yu-15—10-’°Polimerlar (plyonkalar) ... 10"12—10~5Suyuqpiklar.........................10~7—10~5Qogʻoz, charm.............................10—5—10Amorf polimerlar (kauchuklar) eng katta, kristall polimerlar (maye, polietilen) ancha kichik, shishasimon polimerlar juda kichik G. s. ga ega.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mark Allan Hoppus** (15-mart, 1972) amerikalik musiqachi, produser va televoshlovchidir. U Blink-182 pop punk va +44 alternativ rok guruhlarining baschi va vokalchisidir. Ikkala guruhni tuzishda qatnashgan. Hoppus shuningdek Idiot Pilot, New Found Glory, The Matches va Motion City Soundtrack guruhlar uchun albomlar chiqarishda ishtirok etdi. 2010-yil 16-sentabridan Fuse TV kanalida *Hoppus on Music* haftalik shouni boshlab kelmoqda.

Kaliforniyaning Ridgecrest shahrida tavallud topgan Hoppus bolaligini u uchinchi sinfda oʻqiyotganida ajrashgan ota-onasining uylariga navbatma-navbat koʻchib oʻtkazdi. Skeytbord va punk rock musiqaga qiziqdi, oʻn besh yoshida ota unga bas gitara olib berdi. Singlisi Anne uni kursdoshi Tom DeLonge bilan tanishtirgunicha Hoppus turli guruhlarda gitara chalib yurdi. Hoppus va DeLonge keyin Blink-182 guruhiga asos solib, keng shuhratga erishishdi. Blink-182 2005-yili tarqalib, Hoppus Travis Barker bilan +44 guruhini tuzdi. 2009-yili Blink-182 qayta yigʻildi. Biroq Hoppus +44 loyihasini „tugadi", deb hisoblamaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Coming to Fuse This Fall: Hoppus on Music".  Fuse.tv (22-iyun 2010-yil). 25-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2010-yil.
2. ↑  *Alternative Press Magazine.* „Interview with Mark Hoppus". 19-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2009-yil.

 WebCite saytida arxivlandi (2009-05-19)

Havolalar
---------

* Hoppus on Music Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-12-01).



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gaz kondensatlari** - tabiiy gazning yoʻlakay, rangsiz, tiniq, harakatchan turli uglevodorodlar aralashmasi; metan qatori (alifatik), aromatik (atsiklik) va naftenin (alitsiklik) tizimli tarkibga ega. Tabiiy gaz konlarining deyarli 60— 70% i G. k. boʻlib, ularning tizim tar-kiblari konning parametrlariga (T, R va b.) bogʻliq. Gaz konlarining chuqurligi (150–5500 m), gaz harakati, bosimi, mazkur konning holatiga qarab G. k. uglevodorodlari ushbu kon gazi bilan turli nisbatda fazaviy muvozanatda boʻladi. Demak, G. k. gaz quduqlaridan gazga nisbatan turli miqdorda erigan holda (50—800 g/m3) ishlab chiqariladi.

G. k. koʻproq gaz-neft havzalaridan gaz i. ch. jarayonida normal sharoitda gazda erigan uglevodorodlar majmuasini kondensatlab (suyultirib) olinadi. Zero tabiiy gazni baʼzi yoʻlakay qoʻshimcha suv, turli zaharli gazlar va b.dan tozalamasdan isteʼmolchilarga (G. k. uzatish quvurlariga) berib boʻlmaydi. Shuning uchun gazni qayta ishlash sanoatining mukammal ratsional va xavfsiz i. ch. tizimi shakllantiriladi. Oʻzbekistonning Muborak, Shoʻrtan, Uchqir, Gazli, Zevardi, Koʻkdumaloq va b. gazni qayta ishlash zavodlari yiliga 50 mlrd/m3 gazning deyarli 90% ini tozalab isteʼmolchilarga yetkazib beradi. G. k. maxsus qurilmalarda maqbulholga keltirilib, neftni qayta ishlash korxonalarida neft bilan birga benzin, kerosin va dizel yonilgʻisi olish uchun ishlatiladi. Buxoro neftni qayta ishlash korxonasi faqat Koʻkdumaloq G. k. dan yonilgʻi oladi.

G. k. dan faqat yonilgʻi emas, balki yana koʻp moddalar: benzol, toluol va ksilollar, lok boʻyoq tizimli erituvchilar va maxsus kompozitsion suyultiruvchilar olish mumkin. G. k. organik va neftkimyoviy sintezlar uchun muhim xom ashyo, xalq xoʻjaligida yarim mahsulot sifatida ishlatiladi (qarang Gaz sanoati).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Natsionalnaya korporatsiya "Oʻzbekneftegaz", T. 1998.

Ahmadjon Alimov.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hamroqulqori Muhammadrasul oʻgʻli Toʻraqulov** (1872 — hozirgi Beshariq tumani Shoberdi qishlogʻi — 1943; 1967-yil Beshariqqa qayta dafn etilgan) — hofiz, sozanda (dutor); Qoʻqon (Beshariq) hofizlik maktabining yirik vakili, Fargʻona — Toshkent mumtoz musiqa yoʻllarining bilim-doni. Jarangdor, oʻtkir, kuchli va shirador tenor ovozi sohibi. Dastlab Toʻraqul bobosidan dutor, otasidan doira chalish koʻnikmalarini oʻzlashtirgan. Keyinchalik Xoliqqori (Xol-qori)dan qiroat hamda xonandalikni, margʻilonlik Matxoliq hofizdan esa mumtoz ashula namunalarini oʻzlashtirgan. Fargʻona vodiysi va Toshkentda xalq sayillari, "bozori shab"larda qatnashib shuhrat qozongan. Reper-tuaridan mumtoz va zamonaviy ashu-lalar, ayniqsa, Navoiy, Miskin. Xislat, Muqimiy, Haziniy, Furqat, Fazliy, Qoriy, Kamiy, Xurshid, Charxiy sheʼrlariga, shuningdek oʻzi toʻqigan gʻazallarga aytgan katta ashula namunalari keng oʻrin olgan ("Inna fatahno", "YO hayot an-nabi", "Bevafo dunyo", "Xarob etma", "Suvora". "Chaman bezandi", "Bu gul-shan", "Yovvoyi Ushshoq", "Muncha ham", "Bir kelsun", "Ey, dilbari jo-nonim" va boshqalar). Ayniqsa, "Patnus Ush-shogʻi" bilan shuhrat qozongan. 1900-yillarda "Pishushiy Amur" (Riga) firmasi tomonidan H. ijrosidagi ashu-lalarni grammofon plastinkalariga yozib olingan.

H. ijro anʼanalarini ʼ.Rajabov, J.Sultonov, A. Haydarov, M.Uzoqov, B. Mirzayev, R.Mamadaliyev, T. Karimov, Sh.Boyqoʻziyev, M.Ahmedov kabi xonan-dalar davom ettirishgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
O‘zbek tilining tarixiy atalishi — Xalq va tilning yoshi ham u atalyotgan otning tarixi bilan o‘lchanavermaydi. Chunki muayyan til o‘z tarixi davomida bir qancha  *o‘zbek tili*  atamalarida ko‘ramiz: bu atamalarning kelib chiqish tarixi unchalik eski emas. Aslida esa o‘zbek xalqi va tilning tarixi juda eski zamonlarga ildiz otgan bo‘lib hozirgi otning qo‘llanish tarixi uning yoshini o‘zida aks ettiraolmaydi. O‘tmishda hozirgi o‘zbeklar va ularning tili bit qancha nom bilan atab kelingan.
Turkiy tilning o‘tmishda keng qo‘llanilgan otlaridan biri  **türk**  ( türkčä , türk tili ) atamasidir. Bu ot buddizimning 7 - 9 yuzyilliklarga mansub "Maytri smit nom bitig "asarida qo‘llangan. Chunonchi , asarda Partanarakshit Karnavajiki otli kishi uni toxri ( toxar ) tilidan turk tiliga tarjima qilinganligi qayd etiladi.
Bu atama keyingi asrlarda yaratilgan asarlarda ham uchraydi. Lekin turk atamasining qo‘llanish doirasi toraygan: Anatoli turklarigina o‘zining va tilining oti sifatida saqlab qoldi. Butun turkiy tullar oilasiga nisbatan esa  **tirkî**  ( türkî , türkî tillär singari ) atamasini qo‘llaymiz.
Mahmud Qoshg‘ariy o‘zining "Devonu lug‘ati - turk "asarida qoraxoniylar davri yozma adabiy tilini "xoqoniy turkchasi "( at - turkiyyatul xaqaniya ) deb atagan edi.
Temuriylar davri o‘zbek yozma adabiy tilini  **čïyatay türkîsi**  ham deyilgan.

1. ↑  Qosimjon Sodiqov*. Eski o`zbek yozma adabiy tili*. Toshkent: Akademnashr, 2020 — 161-165 bet.