recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mariya Zankovetska teatri** (ukraincha: *Національний академічний український драматичний театр імені Марії Заньковецької* ,*Natsionalnyi akademichnyi ukrayinskyi dramatychnyi teatr imeni Mariyi Zankovetskoyi*; polyakcha: *Teatr Skarbkowski*) — Ukrainaning Lvov shahri markazida, Lesya Ukrayinka koʻchasi va Svobodi prospekti chorrahasida joylashgan drama teatri. Bino XIX asr oʻrtalarida qurilgan va Birinchi jahon urushigacha teatr sahnasi va viloyat kengashining majlislar zali sifatida foydalanilgan.

Tarixi
------

 Skarbek teatri, Lvov, akvarel T. Ribrovskiy, 1900 y.
Teatr graf Stanislaw Marcin Skarbek (pl) (1780—1848) Abdank gerbi tomonidan asos solingan, u 1819-yilda Polshaning yakuniy boʻlinishidan keyin uni qurish uchun Avstriya imperatorlik hokimiyatidan ruxsat soʻrab murojaat qilgan. Teatrning neoklassik binosi qurilishi 1837-yilda boshlangan, loyiha meʼmorlar Yan Salzmann va Lyudvig Pichl tomonidan ishlab chiqilgan. Majmua Quyi qal'ani oʻrab turgan qal'alar joylashgan joyda qurilgan va uning poydevori 16 000 eman daraxtidan qurilgan. 1842-yilda u Markaziy Yevropadagi uchinchi yirik bino edi. Teatrning oʻzidan tashqari, binoda Artur Grottger va Juliusz Kossak kabi mashhur shaxslar uchun kvartiralar ham mavjud boʻlgan. Ochilish kuni, 1842-yil 28-martda nemis tilida Frants Grillparzerning spektakli, ertasi kuni esa Aleksandr Fredroning *Śluby panieńskie* spektakli bu safar polyak tilida taqdim etildi.

Dastlabki yillarda ham polyak, ham nemis tillarida spektakllar namoyish etildi va bu 1871-yilgacha davom etdi, barcha nemis spektakllari olib tashlandi va teatr faqat polyak tiliga aylandi. 1872-yilda Skarbek teatrini Galisiyadagi yagona opera sahnasiga aylantirgan operalar ham taqdim etildi.

XIX asrning oxirlarida majmua yetarli boʻlmay qolgan va 1900-yilda u Grand Teatrning yangi binosi bilan toʻldirildi. Skarbek teatri filarmoniyaga, keyin kinoga aylantirildi. Hozirda u Mariya Zankovetskaning Ukraina dramatik teatrining uyidir. 2008-yil 18-mayda majmuada Lvov Polsha xalq teatrining 50 yilligiga bagʻishlangan tantanali marosim boʻlib oʻtdi, unda Marian Xemar spektakli namoyish etildi.

Havolalar
---------

1. 1 2  Ukraina. UEFA Euro 2012: Lwów. Internet Archive.
2. 1 2  „Teatralia3 - Teatr Skarbkowski".  Teatry.art.pl. Qaraldi: 3-noyabr 2012-yil.
3. ↑  „SEMPER FIDELIS - Okoliczności powstania i otwarcia Teatru Wielkiego we Lwowie".  Lwow.com.pl. Qaraldi: 3-noyabr 2012-yil.
4. ↑  „Jublileusz Polskiego Teatru we Lwowie".  Lwow.com.pl (31-avgust 2008-yil). Qaraldi: 3-noyabr 2012-yil.

Manbalar
--------

* Teatrning rasmiy sayti
* Agnieszka Marszlek *Cztery wieki lwowskiego teatru*
* Piotr Marek Stanski *Okolicznosci powstania va otwarcia Lwowskiego Teatru Wielkiego we Lwowie*
* Stanislaw Peplowski *, bema'ni manzara lwowskiej*
* Karol Cieszewski *Kilka uwag o lwowskim teatrze*
* (ukraincha) Teatrning joriy repertuari (Lvov shahri rasmiy sayti)

Andoza:Lviv-related topicsAndoza:State Theaters of Ukraine
**Abdulloh al-Bofiy** (arabcha:  — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad al-Bofiy al-Xorazmiy al-Buxoriy) — shofeʼiy faqihi, adib va tilshunos.

Hayoti
------

Xorazm qishloqlaridan sanalgan "Bof­­"dan yetishib chiqqan Abdulloh al-­Bofiy Bag‘dodda yashagan. Manbalarga ko‘ra, "al-Buxoriy" nisbasiga ham ega bo‘lgan. Abdulloh al-Bofiy shofeʼiy fiqhida zamonasining imomlaridan sanalgan. Shu bilan birga, u nahv ilmi va adabni, badiiy til va uning nozik jihatlarini yaxshi bilgan.

Abdulloh al-Bofiy fiqh ilmini Abu Ali ibn Abu Hurayra va Abu Ishoq al-Marvaziylardan taʼlim olgan. O‘z navbatida, undan mazkur ilmni al-Qoziy Abu-t-Tayyib va al-Movardiylar o‘rganganlar.

Abdulloh al-Bofiy hozirjavob notiq bo‘lib, balog‘at bilan so‘zlar edi. Manbalarda olim qalamiga mansub sheʼrlardan namunalar keltirilgan. Ularda olimning katta kitoblar yozgani aytilsa-da, asarlari nomi keltirilmagan.

Adabiyotlar
-----------

1. Yoqut. *Mu’jam*. — Bayrut: „Dor Sodir", 1995. I, 326;
2. As-Sam’oniy. *Al-Ansāb*. — Haydarobod: „Doira al-maʼorif al-Usmoniyya", 1962. II, 48;
3. Ibn al-­Imod. *Shazarāt az-zahab*. — Damashq-Bayrut: 1986. XI, 109;
4. As-Subkiy. *Tabaqāt ash-shāfi’iyya al-kub­rā*. 1413. III, 317;
5. Abdulkarim as-Sam’oniy. *Nasabnoma.* — T.: „Hilol-nashr", 2017. 148.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tibetlar**, tibetliklar (oʻzlarini — pyoba deb ataydilar) — xalq, Tibetnnsh: asosiy tub aholisi. T.ning deyarli barchasi XXR (Tibet avtonom rni, Gansu, Sinxay, Sichuan, Yunnan viloyatlari)da, bir qismi Hindiston, Nepal, Butanda yashaydi. Umumiy soni 4,83 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Tibet tilinsht turli shevalarida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, buddaviylar. Mil. 7-asrning 1yarmidan T. yozuvga ega. Qadimdan kitob bosib chiqarish (ksilografiya) mavjud. T.ning ajdodlari jun va syan qabilalari (mil. av. 2ming yillik oxiridan maʼlum) boʻlgan; syanlar T. etnogenezining asosiy negizini tashkil kilib, turli davrlarda xitoylar, turkiylar, saklar va boshqalarga mansub etnik guruxdarni oʻziga singdirgan. Mashgʻulot turiga qarab T. togʻlik oʻtroq dehqonlar (T. ning yarmidan ortigʻi), yarimoʻtroq dehqonchorvadorlar va koʻchmanchichorvadorlarga (asosan, yak, ot, qoʻy va echkilar) boʻlinadi. Hunarmandchilik (kulolchilik, toʻqimachilik, metallni qayta ishlash) taraqqiy etgan. T. orasida yakin vaqtlargacha poliandriya va poliginiya saklanib qolgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ulugʻbek Ibragimov**(1975-yil 26-mart) — yengil vazn toifasidagi oʻzbek bokschisi. Ulugʻbek Ibragimov 1990-yillar o‘rtalarida boks bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi safida to‘p surgan, xalqaro turnirlar g‘olibi va sovrindori, Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

Biografiyasi
------------

Ulugʻbek Ibragimov 1975-yil Navoiy viloyatida tavallud topgan. Ulugʻbek Ibragimga Valeriy Dmitrievich Ovcharenko murabbiy boʻlgan.

1995-yilda O‘zbekiston terma jamoasining asosiy tarkibiga qo‘shilgan, Toshkentda bo‘lib o‘tgan Osiyo chempionati va Berlindagi jahon chempionatida ishtirok etgan — har ikki holatda ham yengil vazn toifasida chorak finalgacha yetib borgan.
1996-yilda Ulugʻbek Ibragimov Sebu shahridagi mer kubogini qoʻlga kiritgan. Ulugʻbek Ibragimov Tailanddan boʻlib oʻtgan Olimpiya chempionatida Somluk Kamsingni magʻlub etgan. Ushbu gʻalaba evaziga Atlantadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritgan — 57 kg vazn toifasida Ulugʻbek Ibragimov turnir jadvalidagi birinchi raqibidan muvaffaqiyatli oʻtgan, ikkinchi jangida 1/8 finalda 4:8 hisobida Falk Xyustedan magʻlub boʻlgan va shu tariqa medallar uchun kurashni tark etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ulugbek Ibragimov" (En). 4-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Первый Учитель. Советский бокс".  Бокс как искусство. 17-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2023-yil.
3. ↑  Po materialam bazi dannix *amateur-boxing.strefa.pl*
**Retsept** (francuzcha. recipio — qabul qilayapman, olayapman) — vrachning dorixonaga maʼlum shakddagi yozma murojaati, unda dorini tayyorlash va berish, shuningdek, undan qanday foydalanish haqidagi koʻrsatmalar boʻladi. R. siyoh bilan yozilishi shart. Unda bemorning ismsharifi, yoshi koʻrsatilib, tashkilot va vrachning muhri boʻlishi lozim. R. yuridik hujjat boʻlib, dorilarning toʻgʻri tayyorlanganligi, muddati va boshqalarni tekshirish imkonini beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Google Wallet** (ruscha: *Google Кошелёк*, o`zbekcha: Google Hamyon) — Google tomonidan ishlab chiqilgan va 2011-yil 26-mayda ishga tushirilgan elektron toʻlov tizimi. U Android operatsion tizimida ishlaydi va NFCga ega smartfonlar bilan ishlash uchun moʻljallangan. Shunday qilib, Google Wallet doʻkondagi xaridlar uchun maxsus ilova oʻrnatilgan telefon orqali toʻlash imkonini beradi.

Google ilovani 2011-yil 26-maydagi matbuot anjumanida taqdim etdi. Ilova 2011-yil 19-sentabrda chiqarilgan.

Google Wallet paydo boʻlgandan soʻng darhol janjal markazida boʻldi. PayPalga egalik qiluvchi eBay Googleni tijorat sirlarini oʻgʻirlashda aybladi.

2015-yil sentabrida Google oʻzining Android Pay toʻlov xizmatini ishga tushirdi. Tizim foydalanuvchining kredit va debet kartalari maʼlumotlarini saqlaydi, ulardan ham real, ham virtual doʻkonlarda foydalanish mumkin.

2018-yil yanvar oyida Pali Bhat Google blogida Google Pay xizmati ishga tushirilganini eʼlon qildi. Yangi toʻlov tizimi kompaniyaning boshqa xizmatlari – Android Pay va Google Wallet oʻrnini egalladi, shu bilan birga funksional oʻzgarishlar boʻlmadi. Google Pay yordamida foydalanuvchilar xarid qilishda "osonroq va xavfsizroq" boʻladi. Toʻlov maʼlumotlari barcha Google mahsulotlari, jumladan, Chrome brauzeri, YouTube, Android ilovalarida mavjud boʻladi va toʻlov maʼlumotlari Google hisoblarida saqlanadi.

2018-yil 20-fevraldan boshlab Google xizmatlari butun dunyo boʻylab Wallet va Android Pay’ni Google Pay bozorida yagona ilova ostida birlashtirish bilan yangilandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Coming soon: make your phone your wallet" (deadlink).  Официальный блог Google (26-may 2011-yil). 1-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2011-yil.
2. ↑  „Google doʻkonlarda xarid qilish uchun smartfonlarni toʻlashni oʻrgatadi". *Lenta.ru* (26-may 2011-yil). Qaraldi: 28-may 2011-yil.
3. ↑  „This Day in Tech: Google Wallet launches" (deadlink).  CNet.com (19-sentyabr 2011-yil). 19-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2011-yil.
4. ↑  „eBay Google-ni savdo sirlarini oʻgʻirlashda aybladi". *Lenta.ru* (27-may 2011-yil). Qaraldi: 28-may 2011-yil.
5. ↑  „Google запустил Android Pay в США" (deadlink). 13-sentyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-sentyabr 2015-yil.

 (Wayback Machine saytida 2015-09-13 sanasida arxivlangan)
6. ↑  „Rossiyada Android Pay haqida hamma narsa". *droidov.com*.
7. ↑  Google AQShda Android Pay toʻlov tizimini ishga tushirdi | Forbes.ru
8. ↑  „Google Google Play toʻlov tizimini ishga tushirdi". *Tijorat* (9-yanvar 2018-yil).
9. ↑  „Google Play Android Pay bilan almashtiriladi". *Ferra* (20-fevral 2018-yil). 21-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2022-yil.

Havolalar
---------

* Google Wallet


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Trinitrotoluol**, trotil, tol, C7H5 O6N3 — portlovchi modda; rangsiz, lekin saqlanganda sargʻayadigan kristall. Mol. m. 227,13. Atseton va benzolda yaxshi, suvda oz eriydi; suyuqlanish temperaturasi 80,85°, zichligi 1641 kg/m3 (25° da). Kimyoviy barqaror, uzoq vaqt mobaynida parchalanmaydi va portlash xususiyatini yoʻqotmaydi. Portlaganda koʻp miqdorda zaharli uglerod (II)oksid (CO) hosil boʻladi. T. toluolni nitrat va sulfat kislota aralashmasi bilan nitrolab hosil qilinadi. T. oʻqdorilarda va portlatish ishlarida qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Trinitrotoluol" *OʻzME*. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4308177-0
* LCCN: sh2001000298
* NKC: ph290655

 |
**Abdulloh ibn Savfon** (arabcha: عبد الله بن صفوان — Abu Safvon Abdulloh ibn Savfon ibn Umayya ibn Xalaf al-Jumahiy al-Qurashiy,? — 73/692, Makka) — tobeʼin.

Oilasi
------

Payg‘ambar hayotlik chog‘larida tug‘ilgan bo‘lsa-da, yoshi kichik bo‘lgani uchun sahobalik martabasiga yetisha olmagan. Faqat makkalik tobeʼinlarning birinchi tabaqasidan o‘rin egallagan. Otasi va bobosi kabi u ham qurayshiylarning martabali shaxslaridan hisoblanib, Makkaning boy va nufuzli oilasiga mansub bo‘lgan.

Vafoti
------

Saxiyligi va yuksak zakovati bilan tanilgan Abdulloh ibn Savfon xilofat daʼvosida Abdulloh ibn Zubayrning sodiq tarafdorlaridan edi. Ibn Zubayr va boshqalar Kaʼbada qamal qilinganlarida, Hajjoj tomonidan unga berilgan omonlikni qabul qilmaydi. Oxir-oqibat, Ibn Zubayr va bir qancha tarafdorlari bilan birga Abdulloh ibn Savfonning ham boshi kesilib, shahid qilingan. Boshlari avval Madinaga, u yerdan Shomga Abdulmalik ibn Marvonga jo‘natiladi.

Hadislari
---------

Otasi Safvon ibn Umayya, Umar, Hafsa, Ummu Salama va Abdulloh ibn Amr kabi sahobalardan hadis rivoyat qilgan. Hadis kitoblarida Abdulloh ibn Savfondan rivoyat qilingan „Kaʼbaga qarshi urush eʼlon qilgan harbiy jamoaning cho‘lda halok bo‘lishi" haqidagi yagona matn borligi aytiladi.

Adabiyotlar
-----------

1. Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydar­obod: 1941-60. V, 118-120;
2. Al-Buxoriy. At-Tarӣx as-sag‘ӣr. — Qohira: 1976-77. I, 142-143, 153, 162, 163;
3. Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. — Qohira: 1328. II, 333-334;
4. Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1285-87. III, 185;
5. Az-Zahabiy. Siyar. IV, 150-151;
6. Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1328. III, 60;
7. Ali Yardim. „Abdullah b. Safvân". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 131.

Manbalar
--------

1. ↑  Imom Muslim*. „Fitan"* — 4, 6, 7 bet.
2. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Nuklein kislotalar RNK (chapda) va DNK (o'ngda).
**Nuklein kislotalar**, polinukleotidlar — nukleotidlar qoldigʻidan hosil boʻlgan yuqori molekulali organik birikmalar. Nuklein kislotalar tarkibiga qanday uglevod — dezoksiri-boza yoki riboza kirishiga qarab dezoksiribonuklein kislota (DNK) va ribonuklein kislota (RNK)larga boʻlinadi. Nukleotidlarning Nuklein kislotalardagi ket-ma-ketligi ularning birlamchi strukturasini belgilaydi. Nuklein kislotalar barcha tirik organizmlarning hujayralarida mav-jud boʻlib, irsiy (genetik) informasiyani saklash va nasldannaslga oʻtka-zishdek eng muhim funksiyani baja-radi, hujayra oqsillarining bu in-formatsiyani voqe qiluvchi sintezi jarayoniga taʼsir koʻrsatadi. Organizmda erkin holda boʻladi, oqsillar bilan bir kompleks (nukleproteidlar)ni tashkil etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat** (Oʻzbekistonda) — Oʻzbekiston fuqarolarining Qurolli Kuchlar safida xizmat qilishdan iborat faxriy burchi. 1992-yil 3 iyuldagi 12chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy kengashining 10sessiyasi respublika Qurolli Kuchlarini tuzishda muhim ahamiyatga ega boʻldi. Bu sessiyada "Mudofaa toʻgʻrisida", "Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida" va "Muqobil xizmat toʻgʻrisida"gi muhim harbiy qonunlar qabul qilindi. Harbiy qasamning yangi matni va qasamyod qildirish tartibi, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Mudofaa ishlari vazirligini Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa vazirligiga aylantirish toʻgʻrisidagi farmoni tasdiklandi. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini toʻldirish "Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuniga muvofiq amalga oshiriladi. Unga koʻra, harbiy xizmatga yaroqli boʻlgan va chaqiruv kuni 18 yoshga toʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmish yigitlar muddatli harbiy xizmatga chaqiriladilar. Xizmatni chaqiruvga binoan oʻtayotgan oddiy askar, serjant va starshinalar uchun harbiy xizmat muddati — 18 oy (oliy maʼlumotli shaxslar uchun — 12 oy). Harbiy xizmatdan boʻshatilgan, shuningdek, muddatli harbiy xizmatga chaqirishdan ozod etilgan fuqarolar (salomatligining yomonlashgani tufayli harbiy hisobdan chiqarilganlardan tashqari) zaxiradagilar roʻyxatiga olinadilar. Zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar yoshiga qarab 3 darajaga boʻlinadi. 3daraja chegarasi umuman zaxirada boʻlish yoshining chegarasi hisoblanadi.

Oddiy askarlar, serjant va starshinalar, praporshchiklar va michmanlarning zaxirada boʻlish yoshining chegarasi: 1darajadagilar uchun — 35 yoshgacha"; 2darajadagilar uchun — 45 yoshgacha; 3darajadagilar uchun — 50 yoshgacha.

Harbiy xizmatchilar zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetgan boʻlsalar yoki harbiytibbiy komissiya tomonidan salomatligiga koʻra harbiy xizmatni oʻtashga yaroqsiz deb topilsalar — harbiylar roʻyxatidan oʻchirilgan holda iyeteʼfoga chiqariladilar.
Hozirgi kunda 12 oy oliy ma'lumotlilar uchun esa 9 oy etib belgilangan


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Orujeynaya palata** (Qurolaslaha palatasi) — Moskva Kremlidagi qad. rus muzeyi. 16-asrda aslahaxona sifatida tashkil qilingan; maxsus qurilgan binoda joylashgan (1844—51, meʼmori K. Ton). 16-asr 2-yarmi —18-asr boshlarida qurol, qimmatbaho taqinchoqpar, saroy roʻzgʻor buyumlari tayyorlash, sotib olish, saqlash markazlari tarzida shakllangan. 1960-yildan Moskva Kremli Davlat muzeylari tarkibida. Orujeynaya palatada Rossiya, Gʻarbiy Yevropa, Old Osiyodagi bir qator mamlakatlarda 5—20-asr boshlarida yaratilgan amaliy bezak sanʼa-ti namunalari, qurol-aslahalar, oʻyma naqshli, emal. qimmatbaho toshlar va boshqa bilan bezatilgan oltin va kumush idishlar, taqinchoklar, zar va dur tikib bezatilgan badiiy buyumlar, mato, hokimlik ramzi boʻlgan narsalar, serhasham ot abzallari va boshqa saqianadi. Orujeynaya palatada Oʻzbekiston hududida tayyorlangan badiiy hunarmandlik asarlari namunalari (baxmal, zandonachi kabi mato; zarbof liboslar, zardoʻzi buyumlar, Buxoro amirining taxti va boshqalar) ham saklanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kosonsoy jome masjidi** -Namangandagi meʼmoriy yodgorlik (18-a). Atrofi devor bilan oʻrab olingan maydonga qurilgan. Unga jan.dan peshtoqli darvozaxona, gʻarbidan ravoqli masjid (28,6x 10,8)ning naqshinkor eshigi orqali kiriladi. Gʻarbiy devoriga 3 qirrali mexrob ishlangan. Tashqi pogʻonali gumbazi ravokli qubbalar (burchaklaridan chiqarilgan)ga qoʻndirilgan. Bir-biri bilan kesishgan 4 ravoq yon qanotlarga asos boʻlib xizmat qiladi. Ravoqlarning oʻzi esa alohida yoki devorga tutashib chiqqan gʻishtin ustunlarga tayanadi. Bino bezagida 2 xil (oq va novvot) rang koʻproq qoʻllanilgan. Darvozaxona ortiqcha hashamsiz, shinamgina, ammo ayni paytda shakli-shamoyili bilan ulugʻvordir. Peshtoqining yuqori qismi mayda tyoshik ravoqchalar tizmasi bilan bezatilgan, usti karniz bilan yakunlanib, darvoza atrofi yassi ravoqchalar bilan oʻralgan. Peshtoqining ikki burchagidagi ustungoʻsha yuqorisi qubba bilan tugallangan. 1993-yil ayvon, oʻquv xonalari va boshqa qoʻshimcha binolar qurilgan. Kosonsoy jome masjidi m. Fargʻona vodiysida yagona namozgoh uslubidagi bino hisoblanib, mahalliy meʼmorlarning qurilish faoliyatidagi mahorati yorqin aks etgan.

### Masjid qurilishi tarixi

Kosonsoydagi Jomeʼ masjidi qurilishiga XVII asrlarda Abdullaxon podsholigi yillarida asos solindi. Podshoning oʻzi-"Bismillohir rahmonir rahim" kalimasi bilan birinchi gʻishtni qoʻyib beradi. Masjid gʻishtlari ortib qolgach, uning roʻparasiga katta hammom qurib bitkaziladi. Shahar ulamolari toʻplanib, duo-i fotiha berilib masjid ish boshlaydi. Bundan yuz yil oldin masjid oldiga darvoza quriladi. Darvozaning gʻishtlari Oqqoʻrgʻondan olib keltirilgan edi. Sobiq sovet davrida avval omborxona keyinchalik esa maktab bo'ladi. Oʻzbekiston Respublikasining mustaqilligi sharofati bilan 1991-yilda ushbu inshoot yana masjidga aylantiriladi.
Qurilishda sinch, pishgan gʻisht, ganch, yogʻoch ishlatilgan. Masjidda 84 ta hujra, gumbazli madrasa, oʻquvchilar xonalari bor. Masjid yangi binosi Aʼloxon Maxdum uyiga qurilganligi uchun 1992-yilda Aʼloxon Maxdum nomi berilgan. Peshtoq va gumbaz-lari naqshinkor, koshinkor, oʻymakorlik, ganchkorlik, nafis sanʼat bilan ishlangan. Bu yerda 8 ta xona boʻlib, kengligi 2m, balandligi 9m dan. Binoning kengligi 27m, balandligi 16m, gumbaz balandligi 27m. Masjidda 7500 kishi ibodat qiladi. 
Jomeʼ masjidi oʻz arxitekturasi va salohiyati bilan Oʻrta Osiyoda yagona hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  "Kosonsoy tarixi muzeyi" qoʻlyozmalari

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mangal hovlisi** – Anna Axmatovaning Toshkentdagi klub-muzeyi.

Klub-muzey 2000-yilda Rossiya madaniyat markazida tashkil etilgan. Muzey nomi 1942-yil aprel oyida shoiraning Toshkentda yashab yurganida yozgan sheʼridan kelib chiqqan:

> Мангалочий дворик,
> 
> 
> Как дым твой горек
> 
> 
> И как твой тополь высок…
> 
> — Anna Axmatova, „Заснуть огорченной"

Muzey 2015-yil 18-dekabrda oʻzining 15 yilligini nishonlagan.

Ekspozitsiyasi
--------------

„Mangal hovlisi" klub-muzey ekspozitsiyasi asosan Zayko Natalyaning muzeyga topshirilgan shaxsiy arxividan iborat. Muzey koʻrgazmasida Anna Axmatovaning toshkentlik doʻsti Sofya Arkadevna Juravskayaga yozgan yozuvlari oʻrin olgan.

1966-yilgi Toshkent zilzilasi natijasida bir paytlar Axmatova yashagan uyda uning buyumlari saqlanib qolmagan. Toʻgʻri, boshqasi bor edi, u yerda Anna Andreyevna juda qisqa vaqt, taxminan bir oy istiqomat qilgan. Afsuski uyni odamlarning oʻzlari asrashmagan va oxirgi yillarda ombor sifatida foydalanilib, buzib tashlangan. Axmatovaning muxlislari Toshkent hokimiyatiga ushbu uyni buzmaslik, balki Axmatova muzeyi uchun berish iltimosi bilan murojaat qilishgan va bu iltimos Rossiyaning Oʻzbekistondagi elchixonasi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Biroq bir necha yillar avval uni buldozer ezib tashlagan va uning taxta qoldiqlari shahar poligoniga olib ketilgan.

Fotokopiyalarning asl nusxalari Leningraddagi Favvoralar uyiga oʻtkazilgan. Ammo Toshkent jamoat muzeyida asl eksponatlar ham bor. Masalan: Korney Chukovskiy, Faina Ranevskaya, Nadejda Mandelshtam, Juravskayaning rafiqasi V. Ivanovnaga yozgan maktubi (ammo negadir yuborilmagan). Unda Yeseninning qizi Tatyananing ogʻir taqdiri haqida hikoya yoritilgan, u ham urush paytida Toshkentga kelgan. Balki „Mangal hovlisi"da haqiqiy muzey deyish uchun yetarlicha eksponatlar yoʻqdir, lekin uning tashkilotchilari Anna Andreyevnaning oʻsha yillardagidek eski Toshkent goʻshasini qayta tiklashga harakat qilgan. Toshkentdagi Axmatova muzeyida uning asl buyumlari yoʻq. Ammo oʻsha kunlarda u yashagan muhitning soddaligini tasavvur qilishishga imkon beradigan narsalar toʻplangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Клуб-музей А. Ахматовой "Мангалочий дворик": Информация об интереснейших музеях Ташкента".  OrexCA. 12-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2015-yil.
2. ↑  „Клуб-музей «Мангалочий дворик Анны Ахматовой»" (deadlink).  12news. 12-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2015-yil.
3. ↑  „Клуб-музей «Мангалочий дворик Анны Ахматовой». История от зарождения и доныне. Часть вторая".  Письма о Ташкенте. 2-sentyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2015-yil.
4. ↑  „18 декабря клуб-музей Анны Ахматовой в Ташкенте отпразднует 50-летие".  Мой Город - Ташкент. 12-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2015-yil.
**Xalq soʻzi** (ruscha: *Народное слово*) — ommaviy ijtimoiy-siyosiy gazeta. Muassisi — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Bosh muharriri Oʻtkir Rahmatovich Rahmatov. Adadi 34000 (2004).

1991-yil 1-yanvardan chiqa boshlagan. Haftada 5 marta, oʻzbek va rus tillarida chop etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, uning organlari, Vazirlar Mahkamasi hamda mahalliy vakillik va ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini, mamlakatimizda va xorijda roʻy berayotgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, maʼnaviy-axloqiy jarayonlarni xolis va begʻaraz yoritish tahririyatning asosiy vazifasi hisoblanadi.

Mustaqillikni avaylab-asrash, mustahkamlashning asosiy sharti — fuqarolarning siyosiy ongini oshirish, bir butun millat, xalq sifatida shakllantirish, Vatanga muhabbat, ajdodlarimizning qahramonona anʼanalariga sadoqat ruhida tarbiyalash, hurfikrlilik, milliy iftixor, vatanparvarlik, erkinlik va ozodlikni eng ulugʻ neʼmat deb bilish gaz.ning muhim yoʻnalishidir. Gazeta vazirliklar, idoralar, korporatsiyalar, konsernlar, kompaniyalar, qoʻshma korxonalar, chet el vakolatxonalari va boshqa muassasalar bilan kelishuv va shartnomalarga muvofiq faoliyatning turli sohalariga oid axborotlarni, davlat, tijorat tizimlari va xususiy shaxslarning reklama hamda eʼlonlarini bosib chiqaradi.

Asosiy ruknlari: „Kuchli davlatdan — kuchli jamiyat sari", „Oliy Majlisda", „Parlament nazorati", „Farmon va ijro", „Ogohlik", „Bugunning gapi", „Islohot odimlari", „Sudhuquq islohoti", „Taʼlim va islohot", „Dolzarb mavzu", „Bevosita muloqot", „Kuch — bilim va tafakkurda", „Maʼrifat soati", „Olam nafasi", „Jurnalist surishtiruvi", „Bir xat izidan" va boshqa.

Manbalar
--------

1. ↑  Rasmiy sayti

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Skafandr** [yun. skaphe — qayiq va aner(andros) — odam] — uchuvchi, kosmonavt, astronavt va gʻavvoslarning germetik kiyimi. Odamning havosi siyrak atmosferada, kosmik fazo va suv ostida ishlashiga imkon beradi, atmosfera rejimini (bosim, tra, namlik va gaz tarkibini) maʼlum darajada saqlab turadi. S.ning qutqaruv ishlari va kosmik parvozlar uchun moʻljallangan xillari bor. Qutqaruv Si samolyot yoki kosmik kema kabinasining germetikligi buzilganda, juda balandda katga tezlik bilan uchish paytida katapultalanganda hamda yuqori va past trali sharoitda uchuvchi va kosmonavtlarnig hayotini saklab qolish uchun ishlatiladi. U yumshoq germetik kiyimbosh, qattiq shlem, etik va qoʻlqopdan iborat. Havo S. ichiga siqiq havo manbai (mas, dvigatel kompressori)dan keladi. Havo berk kontur boʻylab aylanib yuradigan (regeneratsion) S. ham bor. Bunda havo maxsus moslamalar bilan tozalab turiladi. Kosmik S. kosmonavtning ochiq kosmik fazoda yoki boshqa sayyora sirtida uzok, muddat boʻlishini taʼminlaydi. Bunday S.qattiq yoki yumshoq boʻlishi mumkin. Kosmonavt mustaqil tizimdan yoki kosmik kema bortidagi tizimdan shlang orqali kislorod bilan taʼminlanadi. Bunday S.da traning keskin oʻzgarishi va radiatsiyadan kosmonavtni asrovchi qobiq boʻladi. U harakatlanish va oriyentatsiya vositalari bilan, kosmonavtning ahvoli va asosiy fiziologik koʻrsatkichlarini Yerdan turib nazorat qilib borishga imkon beradigan biotelemetrik tizim bilan taʼminlanishi shart. Gʻavvoslar kiyadigan S. rezinalangan matodan tikiladi, shlemi metalldan yasaladi; u juda chuqur suvda ishlashga imkon beradigan zirhli apparat bilan taʼminlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mariya Nikolayevna Yermolova** (1853—1928) — rus aktrisasi. Rossiya xalq artisti (1920), Mehnat Qahramoni (1924). 1871 yildan Kichik teatrda ishlagan. Fojiaviy rollar ustasi. Yermolova ijodining ahamiyati rus va jahon teatri sanʼati tarixida nihoyatda buyukdir. U qatnashgan har bir spektakl ijtimoiy hodisaga aylangan. Asosiy rollari: Mariya Styuart ("Mariya Styuart"), Ioanna d’Ark ("Orlean qizi"), Kruchinina ("Aybsiz aybdorlar"), Ofeliya, Ledi Makbet ("Hamlet", "Makbet") va boshqa. Oʻz qaxramonlari ob-razini otashin ehtiros, chuqur psixologizm, haqqoniylik bilan ifodalagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX916437
* BnF: cb11293163d (maʼlumot)
* GND: 123667348
* ISNI: 0000 0000 2291 375X
* LCCN: n84051771
* LNB: 000230977
* NKC: kup20010000044495
* NLG: 222989
* NLP id a0000002384727 yaroqsiz.
* NTA: 271314222
* SUDOC: 230684874
* VIAF: 36911982
* en:WorldCat Identities: lccn-n84051771

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tomsen Vilgelm Lyudvig** (dancha: ; 1842.25.1 Kopengagen 1927. 12.3) — daniyalik tilshunos, tarixchi. 

Kopengagen universiteti professor (1887— 1913). Daniya Qirolligi ilmiy jamiyati prezidenta (1909-yildan). Peterburg Fanlar akademiyasining xorijiy muxbir aʼzosi (1894). 

Birinchi boʻlib UrxunYenisey yodgorliklarini oʻqigan (1893) va ularning qad. turkiy tillarga oidligini aniqlagan. 

Qiyosiytarixiy tilshunoslik, finugor va turkiy tillarni oʻrganishga oid ilmiy asarlar yaratgan. Daniya tili lahjalari lugʻatini va shved tili lugʻatini tuzishda qatnashgan. "19-asr oxirigacha boʻlgan tilshunoslik tarixi" monografiyasi muallifi (1902, 1927; 2nashri, 1938-yilda rus tiliga tarjima kilingan). Bu asarida umuman til haqidagi bilimning taraqqiyoti jarayonini kamrab olishga, uni davrlashtirishga, lingvistik tafakkur rivojidagi asosiy tamoyillarni koʻrsatib berishga erishgan. 

Shuningdek, T. "Qutadgʻu bilig" ning Vena kutubxonasida saklanayotgan uygʻur yozuvidagi qoʻlyozmasi asosida asar nomining hozirgi transkripsiyasini taklif etgan. Bu transkripsiya koʻpchilik tomonidan, jumladan Oʻzbekistonda ham kabul qilingan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



1. ↑  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
**Ost-indiya**   Gʻarbiy Yangi Gvineya   Vest-Indiya
**Ost-indiya** (niderlandcha: *Oost-Indië*; inglizcha:  *— Sharqiy Hindiston) — Hindiston hamda Janubiy va Jan.-Sharqiy Osiyodagi baʼzi mamlakatlar hududlarining yevropaliklar oʻrtasidagi eski nomi. Vest-Indiya terminining aksi sifatida vujudga kelgan. Oʻsha vaqtlarda Amerikaning Karib dengizidagi X. Kolumb kashf qilgan orollarini "Hindiston" deb hisoblagan yevropaliklar sharqqa tomon sayohat qilib, haqiqiy Hindistonni topgach, uni Ost-indiya deb atadilar. Angliya, Gollandiya va Fransiya Ost-Indiya kompaniyalarining mustamlakachilik faoliyatlari natijasida Ost-indiya nomi uzoq vaqt saklanib keldi.*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Meʼda shirasi** — meʼda (oshqozon) shilliq pardasining turli bez hujayralaridan ishlanib chiqadigan ovqat hazm qilish shirasi; rangsiz, tiniq, nordon suyuklik. Unda xlorid kislota va bir qator mineral tuzlar, shuningdek, fermentlar (asosan, pepsin va boshqalar) bor. Odam meʼda shirasidagi xlorid kislota konsentratsiyasi 0,4—0,5% ga teng. Xlorid kislota ovqatni oʻzlashtirishda muhim rol oʻynaydi. U ovqat luqmalarini namlab yumshatadi, Meʼda shirasining fermentlarini faollashtiradi, mikroorganizmlarni oʻldiradi, meʼda osti bezining fermentlar ishlab chiqarishini kuchaytiradi, ovqat hazm qilish gormonlarining hosil boʻlishiga yordam beradi. Meʼda shirasidagi xlorid kislota miqsori "kislotalilik" degan tushuncha bilan yuritiladi. Kislotalilik hamma vaqt bir xil boʻlmaydi, u shira ajralishining tezligiga, ishqoriy reak-siyaga ega boʻlgan meʼda shilligʻining neytrallash taʼsiriga bogʻliq; ovqat hazm kilish sistemasi aʼzolarining kasalliklarida ham kislotalilik oʻzgaradi. Maʼlumki, meʼda bezi hujayralari asosiy, qoplovchi va qoʻshimcha hujayralarga boʻlinadi, ularning har qaysi guruhi shiraning maʼlum bir tarkibiy qismini ishlab chiqaradi. Qoʻshimcha xujayralar Meʼda shirasini qovushqoq qiluvchi shilliq ajratadi, ana shu shilliq xlorid kislotani neytrallaydi va Meʼda shirasining kislotaliligini kamaytiradi, shilliq pardani taʼsirlardan saklaydi va meʼdaga tushgan oziq mahsulotlarni oʻzlashtirishda ishtirok etadi. Meʼda shirasi tarkibida fermentlar, shilliq va xlorid kislotadan tashqari, bir qator organik va anorganik moddalar, shuningdek, ingichka ichakda vitamin V|2 ning soʻrilishini taʼminlaydigan Kasl faktori deb ataluvchi maxsus modda boʻladi; u koʻmikda qizil qon tanachalari (eritrotsitlar)ning normal yetilishi uchun zarur. Meʼda, ichak, jigar, oʻt pufagi hamda qon kasalliklarida, shuningdek, ruhiy hayajonlanish va qaygʻu taʼsirida ham Meʼda shirasining miqpori va tarkibi oʻzgarishi mumkin. Meʼda shirasini zond bilan olib tekshirish diagnostik ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mixail Chernoy** (ivritcha: *מיכאל צ'רנוי*, ruscha: *Михаил Чёрный*, 1952-yil 16-yanvarda tugʻilgan) – oʻzbek, asli isroillik tadbirkor va sanoatchi. U 1990-yillarda Rossiyadagi alyuminiy sanoatidagi muhim roli va Isroildagi biznes tashabbuslari bilan tanilgan. Shuningdek, Mixail Chernoy jamgʻarmasining asoschisi va The Intelligence Summit homiysi.

Hayoti
------

Chernoy 1952-yil 16-yanvarda Toshkent shahrida, yahudiy oilasida tugʻilgan. Otasi buxgalter va muhandis boʻlib, uch oʻgʻilning toʻngʻichi. U oʻn toʻrt yoshida ishlay boshlaydi. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, Sovet Armiyasiga chaqiriladi va texnikumga oʻqishga kirgan. Keyinchalik u sportning boks va futbol turlari bilan shugʻullanib, sport maʼmuriyatiga ishga kiradi. 

1990-yillarning boshida Isroilga koʻchib kelgan, lekin Bolgariya bilan yaqin aloqada boʻladi. U yerda yetakchi gazeta, top futbol jamoasi va Bolgariyaning yagona mobil telefon kompaniyasi Mobiltelni sotib olgan. 2000-yilning avgust oyida Bolgariya hukumati uning chet ellik jinoiy reketlar bilan aloqasi borligini qoralaydi. Soʻng, 10 yil davomida Bolgariyaga qaytib kela olmasligini aytib, uni chiqarib yuborishgan.

Bundan tashqari, Floridadagi *Sankt-Peterburg Tayms gazetasida aytilishiga* koʻra, Qoʻshma Shtatlar „1999-yildan beri Cherneyga rus mafiyasi bilan aloqasi borligi sababli viza bermadi".

Chernoy 2010-yilning avgust oyida Isroilning Ikkinchi kanali Isroilda qisqa koʻrsatuvni namoyish etgan. Koʻrsatuv oʻsha vaqtgacha boʻlgan eng qimmat va dabdabali toʻy marosimi haqida 20 million ILS (taxminan 5 million AQSh dollari) ga tushgan edi. Dasturdagi kelin Chernoyning qizi ekanligi, toʻy oʻzi tomonidan toʻlangani maʼlum boʻladi. Shuningdek, unda Isroil vazirlari va asli rossiyalik parlament (Knesset) deputatlari ham qatnashgani.

Shaxsiy hayoti
--------------

Chernoy ishbilarmon ayol Nikol Raydman bilan 2019-yilda unashtirilgunga qadar munosabatda boʻlgan. Lekin, ular oʻsha yilning oxirida ajrashgan. Ularning Mishel (2010-yilda tugʻilgan) va Richard (2014-yilda tugʻilgan) ismli ikkita farzandi bor. Ular Gerzliyada yashaydi.

U Moskvadagi uyida Vladimir Putinning amakivachchasi Igor Putin va Rossiyaning bosh ravvini Berel Lazar bilan birga edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Kenneth Timmermanʼs Iranian 'Democracy' and the 'Intelligenceʼ Summit", Ron Jacobs, 1 February 2006 (Monthly Review Zine website)
2. ↑  *William A. Orme Jr.*. „Intrigue Derails A Public Offering; Israel Halts Sale of Phone Company". *The New York Times* (3-aprel 2001-yil). Qaraldi: 12-oktyabr 2014-yil.
3. ↑  *Meg Laughlin*. „Intelligence conference draws criticism". *St. Petersburg Times* (6-mart 2007-yil), s. 1A.Meg Laughlin (6 March 2007). „Intelligence conference draws criticism". *St. Petersburg Times*. p. 1A.
4. ↑  The most expensive wedding in Israel (Hebrew, TV Channel 2 Israel account on YouTube)
5. ↑  *Sheil, Martin*. „Connecting Elliott Broidy Related Dots — Offshore and On — Some Russian — Some Not". *The Medium* (12-iyul 2018-yil). Qaraldi: 23-noyabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Michael Cherney / Mikhail Chernoy veb-sayti
**Turp** (Raphanus sativus L.) — karamdoshlar oilasiga mansub ikki yillik oʻsimlik. 5 ming yil muqaddam Qadimgi Misr, Yunoniston va Rimda ekilgan. Hozirgi paytda dunyodagi barcha mamlakatlarda ekiladi. Birinchi yili kesikli, tukli barglardan iborat toʻpbarg va ildizmeva hosil qiladi. 2yili, ekilgach, gulpoya chiqarib, 35—40 kunda gullaydi. Gullashi bir oygacha davom etadi. Gul toʻplami — shingil. Guli 4 tojbargli, 2 jinsli, oq pushti, binafsha yoki ochsariq rangda, chetdan hasharotlar, asosan asalarilar yordamida changlanadi. Madaniy turp rediska va yovvoyi turp bilan oson chatishadi. Mevasi ochilmaydigan urchuq yoki silindrsimon qoʻzoqdan iborat. Urugʻi yumaloq, oval shaklda, och, toʻq jigarrang (rediska urugʻiga oʻxshash), 1000 donasi vazni 9—14 g, unuvchanligi (1 toifa urugʻlarda 85%) 4—5 yilgacha saqlanadi.

Turp faqat ochiq yerda yetishtiriladi. Urugʻi 2—4°da unib chiqadi. 13—20°da yaxshi rivojlanadi, harorat 20°dan yuqori boʻlsa ildizmevalarning oʻsishiga salbiy taʼsir qiladi. Turp namsevar oʻsimlik. Namlik yetishmasa ildizmevasi yaxshi oʻsmaydi. Ildizmevasi yirik, 200 g dan 4–5 kg gacha. Tarkibida oʻrtacha 1,92% oqsil, 1,58% qand, 1,55% kletchatka, 8–29 mgvitamin S va boshqa bor. Asosan, yangiligida, ayrim vaqtlarda dorivor sifatida isteʼmol qilinadi. Shuningdek, unda lavshaga qarshi vitamin bor, modda almashinuvi, ovkat hazmini yaxshilaydi. Turp Oʻzbekistonning markaziy viloyatlarida iyul oxiri — avgust boshida, jan. mintakalarda, avgust 2 oʻn kunligida, 2— 3 sm chuqurlikka ekiladi. Maisa koʻkarib chiqquncha tuproq doimo nam holda tutiladi. Keyingi parvarish oʻtash va yaganalashdan, oʻz vaqtida sugʻorib va kultivatsiya qilib turishdan iborat. Oʻzbekistonda turpning Margʻilon va Andijon9 tezpishar navlari davlat reyestriga kiritilgan. Hosildorligi: Margʻilon navi 350—360 s/ga; Andijon navi 480—500 s/ga.

Adabiyot
--------

* Pivovarov V. F. Aromov M. X. Turd i kul ov B. X. i dr. Ovohnie i baxchevie kulturoʻ v Uzbekistane, M. 2001; Ostanaqulov T. E. Sabzavot ekinlari biologiyasi va oʻstirish texnologiyasi. T. 1997.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bojxona toʻlovlari** — mamlakat chegarasi orqali oʻtkaziladigan (olib kiriladigan va chiqariladigan) tovarmoddiy boyliklar uchun toʻlanadigan haq. Bojxona toʻlovlari ning toʻlash shartlari va meʼyorlari boj tariflarida belgilanadi. Bojxona toʻlovlari meʼyori har qaysi davlat bojxona tizimi qonunqoidalariga muvofiq turlicha boʻlishi mumkin. Oʻzbekistonda Bojxona toʻlovlari ning bo" toʻlovi; qoʻshilgan qiymat soligʻi; aksizlar; bojxona organlari bergan litsenziya uchun va litsenziyani yangilash uchun yigʻim; bojxonaning rasmiylashtirish boʻyicha mutaxassis malaka attestati uchun yigʻim; bojxonada yuklarni rasmiylashtirish uchun boj yigʻish; tovarlarni saklaganlik uchun boj yigʻimi; tovarlarni bojxona nazoratidan oʻtkazgani uchun boj yigʻimlari; axborot va maslahat uchun toʻlov; oldindan qaror qabul qilganligi uchun toʻlov; bojxona auksionlarida ishtirok etganligi uchun toʻlov kabi turlari mavjud. Bojxona toʻlovlari ni toʻlashdan qisman yoki toʻla ozod etish, tarif imtiyozlari berish har bir mamlakatning bojxona kodeksita asosan amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bojxona toʻlovlari" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Referat** (lot. refero — axborot beryapman) — biror ilmiy asar, maqola, oʻqilgan kitob va h.k. mazmunining qisqacha yozma yoki ogʻzaki bayoni; oʻrganilgan ilmiy masalaning natijasi haqida axborot; tegishli adabiyot va boshqa manbalarning qisqartirilgan sharxli tahlilini oʻz ichiga olgan maʼlum mavzudagi maʼruza. R. odatda, ilmiy axborot vazifasini oʻtaydi. Unda muayyan mavzu yoritilishi bilan birga, tegishli ilmiy nazariyalar, ilmiy xulosalar taxlil etilishi va tanqid qilinishi mumkin. Oʻzbekistonda R. ilmiy tadqiqot muassasalari, oliy oʻquv yurtlari, akademik litseylar, kasbhunar kollejlari, umumiy taʼlim maktablarida koʻp qoʻllaniladigan didaktik vositadir. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari, kasbhunar kollejlari, akademik litseylar oʻquvchilari hamda oliy oʻquv yurtlari talabalarining fakultativ mashgʻulotlardagi maxsus axborotlari ham R. deyiladi. Dissertatsiya yuzasidan tayyorlanadigan R. (avtoreferat)da dissertatsiyaning asosiy mazmuni va xulosalari ifodalanadi.

Roʻzmon Keldiyorov

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ziyodiylar** (818-1018) — Abbosiylar hukmronligini tan olgan Yamandagi sulola. Sulola asoschisi Muhammad ibn Ziyod (818-859).

Davlat tashkil topishi
----------------------

Sulola asoschisi Muhammad ibn Ziyod Yazid ibn Abu Sufyon ibn Harb ibn Umayya (Muoviya I ning ukasi) avlodi edi. Ziyodiylar nafaqat Tihomada, balki Xadramavtdan sharqdagi yerlarda va Yamanning togʻli mintaqalarida hukmronlik qilishgan. Ziyodiylar amirligining poytaxti Zabid shahri boʻlgan. Davlat tanazzulga uchragan paytda, Sano va Janadda Ya’furiylar davlati tashkil topdi.

Davlat tanazzuli
----------------

Yamanning shimoliy sohilboʻyi hududlarini poytaxt Assar bilan birga ishgʻol qildi, qarmat Ali ibn Fazl 904-yili Zabid shahrini talon-toroj qiladi. 989-yil Yaʼfuriylar hujum qilib, Zabidni yoqib yubordilar. Biroq mamluk al-Husayn ibn Salama davlatni saqlab qoldi. Sulola hukmronligining soʻngida habash gʻulomlar katta ta’sirga ega boʻlgan. 1018-yili Ziyodiylar davlatining shimoliy qismini boshqarayotgan gʻulomlardan chiqqan vazirlar, jumladan, ularning rahbari Najoh oʻzini taxt da’vogari deb e’lon qildi va Najohiylar sulolasiga asos soldi.

Hukmdorlar roʻyxati
-------------------

Ziyodiylar sulolasi hukmdorlari| № | Hukmdorlar | Hukmronlik yillari |
| --- | --- | --- |
| 1 | Muhammad ibn Ziyod | 818-859 |
| 2 | Ibrohim ibn Muhammad | 859-896 |
| 3 | Ziyod ibn Ibrohim | 896-902 |
| 4 | Ibn Ziyod | 902-911 |
| 5 | Ishoq ibn Ibrohim | 911-981 |
| 6 | Abdulloh (yoki Ziyod) ibn Ishoq | 981-1012 |
| 7 | Ibrohim (yoki Abdulloh) ibn Abdulloh | 1012-1018 |

Havolalar
---------

Manbalar
--------

1. ↑  Vohidov Sh. Qodirov A. Sharqning mashhur sulolari.Toshkent: Akademnashr, 2013 112-113-betlar
**Barbizon maktabi** - fransuz realistik manzara janri rivojida muhim oʻrin tutgan rassomlar guruhi; 19-asr 30 — 60- yillarida asosan Fontenblo oʻrmoni (Parij) yaqinidagi Barbizon (Barbizon) qishlogʻida ijod qilishgan (nomi shundan). Barbizon maktabi demokratik harakatlar kuchaygan, milliy realistik san’at shakllanishi hamda akademizm va romantizm inqirozi davrida paydo boʻldi. Barbizon maktabi vakillari manzara janrida tugallangan asar yaratishga harakat qildilar, bunda ular 17- a. golland, 19- a. ingliz va 18 — 19-asr boshlaridagi realistik milliy san’at ustalarining merosiga tayandilar. Asarlarida Fransiya tabiatini, undagi holat, nur va havo toʻlqinlari (qarang Plener)ayat goʻzallikni ochib berishga harakat qildilar, inson va tabiat uygʻunligidagi koʻtarinki ruhning jozibali koʻrinishini shoirona talqin etishga muyassar boʻldilar. Rang tasvirning oʻziga xos tusli (tonal) koʻrinishini yaratib, nur va soyadagi oʻziga xos jozibani ochib bera oldilar, nur va soyani ma’lum bir rang tizimiga boʻysungan holda tuslanishini berishga erishdilar. Barbizon maktabi ning keksa avlodi (T. Russo, J. Dyupre, N. V. Diaz va boshqalar) manzara janrida qahramonlik ruhini saqlashga in-tilsa, oʻrta avlod vakillari (Sh. F. Dobini va boshqalar) koʻproq borliqni idrok etishga, dastlabki taassurotni berishga, nur-havo muhitini va naturadan olgan taassurotni toʻliq ochib berishga harakat qildi. Ayrim Barbizon maktabi vakillari (K. Truayon va boshqalar) manzara janriga xayvonot olamidan ham lavxalar kiritdi. Barbizon maktabi fransuz realistik san’ati rivojida muhim ahamiyatga ega boʻldi. Shuningdek Yevropa va boshqa qit’a mamlakatlari san’ati rivojlanishi jarayoniga kuchli ta’sirini oʻtkazdi. Barbizon maktabi san’atining ta’sirini oʻzbek san’atida ham sezish mumkin. Koʻpgina oʻzbek rassomlari, jumladan manzarachilari (R. Temurov, M. Arinin va boshqalar) shu maktab saboqlaridan bahramand boʻldi.Ne’mat Abdullayev.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |