recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Muqotoy Abeulov**(1917-yil-1944-yil 16-dekabr) - Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 4-gvardiya Kuban qozoq otliqlari korpusining 152-gvardiya tankiga qarshi artilleriya polkining qurolchisi , Ukraina 2-sonli frontining qozoq gvardiyasi qatnashuvchisi. Sovet Ittifoqi (1945-yil).

Hayoti
------

Abeulov Muqatoy 2-Ukraina fronti, Qizil Armiya gvardiyasining 4-gvardiya otliqlari Kuban qozoq korpusining 152-gvardiya tankiga qarshi artilleriya polkining qurolchisi.

1917-yilda Qozog‘istonning Abay viloyati, hozirgi Ayagʻoz tumani Sarqamish qishlog‘ida dehqon oilasida tugʻilgan. Toʻliq boʻlmagan oʻrta maʼlumotni olgach , sovxozda ishlagan.

Faoliyati
---------

1941-yil 8-avgustda Qozoq SSR Semipalatinsk viloyati Belo-Achinskiy tuman harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Xuddi shu yili u frontga jo'natiladi. 1944-yildan VKP(b) aʼzosi hisoblanadi.

152-gvardiya tankga qarshi artilleriya polkining (4-gvardiya otliq korpusi, 2-Ukraina fronti) qozoq gvardiyasi Muqatoy Abeulov Vengriyani ozod qilish uchun janglarda ajralib turdi.

1944-yil 6-oktyabrdan 16-dekabrgacha mohir va zo'r otishmachi Abeulov oltita tankni, bronetransportni nokaut qiladi va dushmanning boshqa koʻplab harbiy texnikasini toʻgʻridan-toʻgʻri oʻq bilan yoʻq qildi.

U 1944-yil 16-dekabrda Vengriya poytaxti Budapeshtdan 50 kilometr shimoli-sharqda joylashgan Mohora qishlogʻi yaqinida dushmanning tank hujumini qaytarish chogʻida qahramonlarcha halok boʻladi. Muqatoy Vengriyaning Mohora qishlogʻi markazida dafn etilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 28-apreldagi farmoni bilan nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda gvardiya, Qizil Armiyaning jasorati va qahramonligi uchun askar Abeulov Mukatay Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan (vafotidan keyin).

Mukofotlari
-----------

* Sovet Ittifoqi Qahramonining "Oltin Yulduz" medali (1945-yil 28-aprel)
* Lenin ordeni (1945-yil 28-aprel)
* 1-darajali Vatan urushi ordeni (1945-yil 3-iyul)
* "Jasorat uchun" medali (1944-yil 8-avgust)
* Medallar

Manbalar
--------

1. ↑  *Abeulov, Muqatoy* „Abeulov Muqatoy".. Qaraldi: 29-sentabr 2023-yil.
2. ↑  *Abeulov, Muqatoy* „Abeulov Muqatoy".. Qaraldi: 29-sentabr 2023-yil.
Akademiklar
-----------

### Akademik birliklar

UC Irvine akademik boʻlinmalari maktablar deb ataladi. 2016-2017 oʻquv yilida oʻn uchta maktab mavjud. Bundan tashqari, maktabda mavjud boʻlmagan bitta dastur va bitta boʻlim, shuningdek, turli fanlararo dasturlar mavjud.  Sogʻliqni saqlash fanlari kolleji 2004 yilda tashkil etilgan, lekin endi alohida akademik birlik sifatida mavjud emas.  2006-yil 16-noyabrda UC Regents Huquq maktabining tashkil etilishini tasdiqladi, uning ochilishi 2009-yil kuzida kutilmoqda  Taʼlim maktabi 2012 yilda Kaliforniya universiteti regentlari tomonidan tashkil etilgan ekan. Qoʻshimcha taʼlim dasturlari yozgi sessiya va UC Irvine Extension shaklida tezlashtirilgan yoki jamoaviy taʼlimni taklif qiladi.  Bundan tashqari, UCI Kampusidagi Faxriylar dasturi mustaqil o‘quv dasturini amalga oshirmoqda, bu esa o‘quvchilarga maktablar bo‘ylab o‘z o‘quv dasturlarini ishlab chiqish va o‘zlari yaratgan mutaxassislik bo‘yicha bitirish imkonini beradi.  2016-yilda universitet Bill Gross xayriya jamgʻarmasidan oʻzining hamshiralik fanlari dasturini Sue va Bill Gross hamshiralik ishi maktabiga aylantirish uchun katta xayriya olganini eʼlon qildi, bu 2017-yil yanvar oyida tasdiqlangan ekan. 

#### Joriy birliklar roʻyxati

 Tabiiy fanlar II, Biologiya fanlari maktabi
Fayl:Social sciences.jpg Aldrich Parkdagi Ijtimoiy fanlar maktabining surati.
* Kler Trevor sanʼat maktabi
* UCI Biologiya fanlari maktabi
* Pol Merage biznes maktabi
* Taʼlim maktabi
* Genri Samueli muhandislik maktabi
* Gumanitar fanlar maktabi
* Donald Bren axborot va kompyuter fanlari maktabi
* Huquq fakulteti
* Tibbiyot maktabi
* Sue va Bill Gross hamshiralik maktabi
* Farmatsevtika fanlari kafedrasi
* Fizika fanlari maktabi
* Jamoat salomatligi dasturi
* Ijtimoiy ekologiya maktabi
* Ijtimoiy fanlar maktabi

Manbalar
--------

1. ↑  „About UCI < University of California Irvine".
2. ↑  „UCI College of Health Sciences".  University of California, Irvine (2006). 7-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Home". *cohs.uci.edu*.
4. ↑  „University of California, Irvine law school approved by UC Regents".  University of California, Irvine (2006). 25-dekabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „UC Irvine's Education Department Becomes a School". *Orange County Registrar* (24-iyul 2012-yil). Qaraldi: 12-avgust 2013-yil.
6. ↑  „UCI School of Education Approved by UC Board of Regents". *UC Irvine Today*. 18-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2013-yil.
7. ↑  „Regents Approve UCI School of Education". *New University* (7-avgust 2012-yil). Qaraldi: 14-avgust 2013-yil.
8. ↑  „Supplementary Educational Programs < University of California Irvine".
9. ↑  „UCI nursing program officially becomes a school - Los Angeles Times". *Los Angeles Times* (3-fevral 2017-yil).
**Vafli Uyi** Amerika Qo'shma Shtatlarida 25 shtatda 1900 dan ortiq joylarda amerikalik restoran zanjiridir. Joylarning asosiy qismi Oʻrta Gʻarb va ayniqsa Janubiy qismda joylashgan boʻlib, bu yerda zanjir mintaqaviy madaniyat belgisi hisoblanadi. Vafli uyi shtab-kvartirasi Jorjiyyaning Norkross shahrida, Atlanta poytaxti hududida joylashgan.

Tarixi
------

Birinchi Vafli uyi restorani (hozir muzey)
Birinchi vafli uyi 1955-yilda Mehnat kuni dam olish kunida, Jorjiya shtati, Avondale Estatesdagi 2719 East College Avenue-da ochilgan. Bu restoran Jo Rojers va Tom Forkner tomonidan ishlab chiqilgan va asos solingan. Rojers 1947-yilda Konnektikut shtatining Nyu-Xeyven shahridagi Toddle House da qisqa muddatli oshpaz sifatida restoran biznesini boshlagan. 1949-yilga kelib, u Memfisda joylashgan Toddle House tarmog‘ida mintaqaviy menejer bo‘ldi, keyin esa Atlantaga ko‘chib o‘tdi. U Tom Forkner bilan Avondale Estatesda undan uy sotib olayotganda tanishgan.
Rojersning kontseptsiyasi tez ovqatlanish tezligini stolga xizmat ko'rsatishni kechayu kunduz muntazamlik bilan birlashtirish edi. Forkner restoranni "Waffle House" deb nomlashni taklif qildi, chunki vafli 16 ta taomdan iborat menyudagi eng foydali mahsulot edi. Rojers Toddl House bilan ishlashda davom etdi va manfaatlar to'qnashuvidan qochish uchun 1956-yilda o'z qiziqishini Forknerga sotdi.
Kompaniya o'zining bir nechta menyu mahsulotlari - vafli, jambon, cho'chqa go'shti pirzolalari, grits va T-bone bifteklari bo'yicha dunyodagi eng yirik sotuvchi ekanligini da'vo qilmoqda. Shuningdek, u AQShdagi barcha tuxumlarning 2 foiziga xizmat qiladi.
1960-yillarda S. Truett Keti, mitti uy deb nomlangan mahalliy oshxona egasi, o'zining xususiy tovuqli sendvichi Chick-fil-A tovuqli sendvichini sotish uchun Waffle House bilan shartnoma tuzdi. Biroq, Chick-fil-A sendvichi sotuvlar bo'yicha tezda Waffle Housening o'ziga tegishli buyumlarini ortda qoldirdi va Waffle House kelishuvni tugatdi va Keti Chick-fil-A-ni o'z zanjiriga aylantirishga harakat qildi.

Joylar
------

Urbana shahridagi vafli uyi, Merilend
Waffle House veb-saytida, 2022 yil avgust holatiga ko'ra, har bir shtat bo'yicha uning joylari soni quyidagilardan iborat:

* Alabama – 153
* Arizona – 15
* Arkansas – 46
* Colorado – 10
* Delaware – 4
* Florida – 184
* Georgia – 434
* Illinois – 3
* Indiana – 24
* Kansas – 4
* Kentucky – 62
* Louisiana – 99
* Maryland – 12
* Mississippi – 88
* Missouri – 38
* New Mexico – 2
* North Carolina – 183
* Ohio – 80
* Oklahoma – 16
* Pennsylvania – 10
* South Carolina – 171
* Tennessee – 134
* Texas – 121
* Virginia – 68
* West Virginia – 5

Manbalar
--------

["Tarix"]. Waffle House. Avgust 21, 2015
 "How many Waffle House stores are there in the United States". []. Mart 13, 2023.
***Lycaena hyllus***, **bronza mis**, Shimoliy Amerikada topilgan lycaenidlar oilasining kapalagi.

Tavsif
------

Yuqori tomoni orqa qanotlari bo'ylab oltin zig-zag chegaralari bilan jigarrang fonga ega. Urg'ochilarning old qanotlarida engilroq joylar bor, engilroq joylarda bir nechta qora dog'lar mavjud. Pastki tomonlari asosan qora dog'lar va to'q sariq rangli joylar bilan oq rangga ega. Qanotlari 23 uchun 38 mm.

G'arbda Alberta provinsiyasidnan Nevada shimoligacha, Kanada va AQShning sharqiy qirg'oqlarigacha keng tarqalgan.  Bu kapalakning tarqalishi *Lycaena heteronea* ga o'xshaydi, ayniqsa Albertada. 

Bronze copper butterfly

Voyaga etgan o'simliklar
------------------------

Voyaga etgan kapalaklar qoraqarag'ay va qizil yoncadan oziqlanishi kuzatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jim P. Brock and K. Kaufman. Kaufman Field Guide to Butterflies of North America, New York, NY:Houghton Mifflin, 2003.
2. ↑  „Bronze Copper Lycaena hyllus (Cramer, 1775) | Butterflies and Moths of North America".
Izquvar german kuchugiItlar odorologiyasi
**Odoroligiya**(lot. Odor- hid+ yunon. logos- soʻz, taʼlim soʻzlaridan)— shaxsni aniqlashga qaratilgan hidlar haqidagi taʼlimot. Kiriminalistikada, 
asosan izquvar(hid sezuvchi) itlarning hid bilish qobiliyati yordamida jinoyat sodir etish joyida boʻlgan va oʻzining hidi haqida axborot qoldirgan shaxslar, shuningdek buyumlar, izlar narslar aniqlanadi. Keyingi yillarda hidlarni instrumental usulda tekshirishga qaratilgan izlanishlar olib borilmoqda.

Odorologiyaning predmetini *hidning tabiati, kelib chiqishi, uni saqlash va tekshirish qonuniyatlarini oʻrganish* tashkil qiladi. Hid izlarini bilish tarmogʻi va uning jinoyatni ochishda ishlatilishi **sud Odorologiyasi** deb ataladi. Odorologiya odorologik ekpertizani ilmiy asosi hisoblanadi. Kriminalistikada Odorologiyani qoʻllash *bahsli* masaladir. Uni **tezkor-qiduruv** faoliyati uchun ahamiyati inkor qilinmasada, daliliy mohiyati shubha ostiga qoʻyiladi.

Sud- tibbiyot odorologiyasining turlari
hidlarni olish, tahlil qilish va ro'yxatga olish usullariga ko'ra sud odorologiyasi ***it va instrumental*** - olfaktronikaga (lotincha olfactus - hiddan) bo'linadi. **Itlar odorologiyasi**da hidli moddalar analizatori sifatida maxsus o'qitilgan xizmatchi itning hid bilish organi ishlatiladi. **Instrumental odologiyada** fizik-kimyoviy asboblar analizator sifatida ishlatiladi, ular hidli moddalar spektrini aniqlashga, uni olfaktrogramma shaklida qayd etishga va inson sekretsiyasining alohida tarkibiy qismlarini yuqori sezgirlik bilan aniqlashga qodir.

Olfaktronikaning asosiy vazifalaridan biri hidni aniqlaydigan uchuvchi moddalar spektrini qayd etish va uni keyingi matematik qayta ishlashga yaroqli shaklda hujjatlashtirish, shuningdek hidning emissiyasining alohida komponentlarini ro'yxatga olish usullarini ishlab chiqish va uskunalarni yaratishdir.

1. ↑  *O'zbekiston yuridik ensiklopediyasi .2009.* — 345-bet bet.
2. ↑  {{|Одорология |website=
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ushbu sahifa taklif etilgan nomga allaqachon koʻchirilgan.** |

**Daun kasalligi** yoki **Daun sindromi** — tugʻma oligofreniyaning bir shakli, bunda boladagi aqli norasolik bilan birga uning tashqi qiyofasi ham oʻziga xos koʻrinishda boʻladi. Daun kasalligini birinchi boʻlib ingliz vrachi Langdon Dawn tavsif etgan (1886). Kasallik irsiy tabiatga ega boʻlib, kam uchraydi; bunga asosan xromosoma toʻplamida ortiqcha xromosomalar boʻlishi (21-juft) sabab boʻladi, shuning uchun ham baʼzan kasallik trisomiya deb yuritiladi. Daun kasalligiga yoʻliqqan bolalar nafaqat ruhiy, balki jismoniy jihatdan ham zaif va turli infeksion kasalliklarga moyil boʻladi. Bemorlarni asosan mehnat bilan davolash, maxsus maktablarda oʻqitish lozim.

Daun sindormi kasali erkaklarda ham ayollarda ham uchraydi. Bu kasallika uchragan bemorning boshi nisbatan kichik yuzi keng kozlari bir biriga yaqin joylashgan oģzi yarim ochiq aqli zaif boladi.

Yana qarang
-----------

* Xromosoma kasalliklari

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Glamis qal’asi** (inglizcha: *Glamis Castle*) — Glamis qishlogʻi yaqinidagi Shotlandiya qal’asi. Shotlandiyaning Angus grafligida joylashgan. Qal’a oʻz davrida qirollik ov uyi hisoblangan. Strathmor va Kinghorne graflari Bous-Lyon oilasining qarorgohi.

Tarixi
------

1372-yilda qirol Robert II Glamis qal’asini qurish gʻoyasini ser Jon Lionga bildirgan.

Qal’a 1376-yilda qurilgan. XVasrda bino sezilarli darajada qayta qurilgan va minoralar qoʻshilgan. Ammo eng katta oʻzgarishlar XVIIva XVIII asrlarda amalga oshirilgan. Bu vaqtga kelib qal’adan mudofaa inshooti sifatida foydalanilmayotgan edi.

Glamis qal’asida qirolicha Yelizaveta II ning onasi Yelizaveta Bouz-Lyonning bolaligi oʻtgan; Qirolichaning singlisi malika Margaret ham shu yerda tugʻilgan. Hozirda qal’a qirolichaning katta evara jiyani, graf Stratmorga tegishli va qisman jamoatchilikka ochiq. Qal’aning bir tomonida muzey joylashgan boʻlib, ikkinchi qanoti qal’a egalari uchun uy vazifasini oʻtaydi.

Afsona va rivoyatlar
--------------------

Aytishlaricha, Qirol Malkolm II XI asrda Glamisda oʻldirilgan. Lord Glamisning bevasi Janet Duglas 1540-yilda Jeyms V tomonidan jodugar sifatida olovda yoqib yuborilgan. Shuningdek, afsonalarga koʻra, qal’ada yashirin xona boʻlib, unda zodagonlar shaytonning oʻzi bilan karta oʻynagan.

Yana qarang
-----------

* Shotlandiyadagi qal'alar ro'yxati
* Malkolm II
* Elizabet Bouz-Lion
* Malika Margaret

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „About Glamis Castle's History | Castle in Scotland | Forfar, Angus" (en).  www.glamis-castle.co.uk. 3-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2017-yil.
2. ↑  „Scotland's Most Beautiful Castle | Glamis Castle | Angus, Scotland".  www.glamis-castle.co.uk. Qaraldi: 3-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* Glamis qal’asining havodan koʻrinishi Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-05-21). Arxivnaya kopiya
* Glamis qal’asidagi arvohlar va hayajonlar
* Glamisdan yirtqich hayvon Archive.is saytida arxivlandi (2013-02-02)
**Sara Galbraith Bakston** (inglizcha: *Sarah Galbraith Buxton*,1965-yil 23-martda tugʼilgan) — amerikalik kino va televideniye aktrisasi, yovuz qahramonlar roli bilan tanilgan.

Shaxsiy hayot
-------------

Sara Galbreyt Bakston Kaliforniyaning Brentvud shahrida tug'ilgan. Hozirda u turmush o'rtog'i aktyor Sheyn Brolli bilan Los-Anjelesda yashaydi. Ular 2006-yil 27-noyabrda turmush qurishdi va 2006-yil 20-dekabrda aktrisa Maykl Finn Brolli ismli oʻgʻil farzandini dunyoga keltirdi.

Karyerasi
---------

Bakston, ehtimol, 1997-yildan 1999-yilgacha bo'lgan Sunset Beach Love and Mystery teleserialidagi asosiy yovuz qahramon Enni Duglas Richards roli bilan mashhur. Sunset Beach filmini tugatgandan so'ng, aktrisa "Jasur va go'zal "serialida boshqa televidenie yovuz qahramoni Morgan De Vitt rolini o'ynadi. U 2000—2001-yillarda shouda rol o'ynagan va 2005-yilda qisqacha qaytgan. Bundan tashqari, u 2004-yilda "Bizning hayotimiz kunlari "serialida rol o'ynagan.

Bakston "Vernyak ", "Tinglang ", "Noldan kam ", "Enaganing o'limi haqida onamga bir so'z ha aytmang ", "Rok-n-rol maktabi abadiy ", "Bugun siz o'lasiz "kabi bir qator filmlarda suratga tushgan. "Qanday kichkina bolalar ", "Uxlashdan oldin hikoyalar "va "Ayollar ". Shuningdek, u 1999-yilda Berlin kinofestivalining mukofotiga sazovor boʻlgan "Rise" filmida bosh rollardan birini oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sarah Buxton Biography (1965-)". 12-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2012-yil.
2. ↑  „STAR CLIP: SARAH BUXTON". *Fort Worth Star-Telegram* (5-avgust 1997-yil). Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
3. ↑  „SUNSEST BEACH' LINES UP HOT YOUNG ACTORS". *Chicago Tribune* (31-oktabr 1996-yil). Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.[*sayt ishlamaydi*](«Sarah Buxton previously appeared on television in shows including „Walker, Texas Ranger", „Renegade" and „Silk Stalkings". She will be playing Annie Douglas, the sexy and spoiled resident of a local beach house.»)
4. ↑  *Nancy Imperiale Wellons*. „`The Bold and the Beautiful's' Sarah Buxton is good when she's bad". *Orlando Sentinel* (16-aprel 2001-yil). Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
5. ↑  „SPUNKY BUXTON IS BOTH BOLD AND BEAUTIFUL". *Orlando Sentinel* (22-iyul 2000-yil). Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
6. ↑  *Daniel R. Coleridge*. „Days' Diva Gender-Bends on CSI". *TV Guide* (18-noyabr 2004-yil). Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
7. ↑  „Awards for The Climb (1998)". 12-sentyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2012-yil.
**Derbi** (inglizcha: *Derby*) — jin, shaftoli bitteri va yalpiz barglariga asoslangan alkogolli kokteyl. *Butun kun uchun kokteyl* (inglizcha: *All day cocktail*) sifatida tasniflanadi. Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) rasmiy kokteyllaridan biri, „Unutilmas" toifasi (inglizcha: *Unforgettables*).

Tarkibi
-------

Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasining rasmiy retsepti boʻyicha kokteyl tayyorlash uchun 60 ml jin, 2 tomchi shaftoli bitteri va ikkita yalpiz barglari kerak boʻladi. Ingredientlar stakanda muz bilan aralashtiriladi, soʻngra kokteyl stakaniga suzib olinadi. Garnir sifatida yalpiz barglari ishlatiladi.

Variantlari
-----------

Kokteyl shartli ravishda „shaftoli" va „Manxetten" uslublariga boʻlingan koʻplab turli variantlarga ega. Rasmiy IBA kokteyli shaftoliga tegishli boʻlib, Manxetten derbisini tayyorlash uchun 60 ml burbon, 15 ml benediktin va 0,5 ml angostura ishlatiladi, garnir sifatida bir tilim limon ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Официальные коктейли IBA" (deadlink).  www.barclass.ru. 9-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-dekabr 2016-yil.
2. ↑  „Сайт Международной ассоциации барменов" (en). *Незабываемые коктейли*.  iba-world.com. 9-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 марта 2017 года.
3. ↑  „Derby" (deadlink).  International Bartenders Association. 6-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2016-yil.
4. ↑  „Derby Cocktail (Bourbon)".  Cold Glass (11-fevral 2010-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* Сайт Международной ассоциации барменов Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-06-17).(ingl.)
* Коктейль Derby на сайте IBA(ingl.)
* Коктейль Derby на сайте Барменской ассоциации России
**Alyutorlar** (ruscha: *Алюторцы*) — Rossiyadagi Koryaklarning etnografik guruhi, Kamchatka viloyatining Koryak avtonom okrugining shimolida yashovchi. Ayrim tadqiqotchilar alutorlarni mustaqil etnik guruh deb hisoblashadi. Bu raqam bir necha yuzdan (til mezoniga koʻra) 1 ming kishigacha (2010). 2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra,Rossiyada 100 dan kam aleutlar yashaydi.

Tili
----

Ularning anʼanaviy tili aleut tili, keyinchalik rus tiliga oʻtishdi.

Dini
----

Asosiy dinlar — shamanizm, ajdodlar shaxsuga sigʻinish, arvohlar, nasroniylik 18-asr oʻrtalaridan eʼtiborga olingan.

Kasb-hunari
-----------

Anʼanaviy turmush tarzi — bugʻu boqish, baliq ovlash va dengizdagi ovchilik. Ular iyundan sentabrning oʻrtalariga qadar baliq ovlash bilan shugʻullanishgan. Dengizda baliq ovlash bahorgi va kuzgi fasllarida oʻtkazildi. Dengiz ovchilik mahsulotlari kiyik terisi bilan goʻshtini almashtirildi. Qimmatbaho teriga ega hayvonlar dekabrdan fevralgacha ovlangan. Koʻchmanchi alyutorlarning bugʻu dehqonchiligi oilaviy yoki mulkiy aloqalar bilan bogʻliq boʻlgan 4-6 mulkdorning jamoaviy mulki edi. Anʼanaviy hunarmandchilik — morj tishlarini bezaklar bilan bezash, moʻyna, qush terisini qayta ishlash.

Quruqlikda ular bugʻu yoki itlar chanalari bilan harakat qilishgan va yana qorda yurish uchun changʻilardan foydalanganlar. Suv transporti sifatida ular koʻp oʻrindiqli charm kanolardan foydalanganlar.

Hayot tarzi
-----------

Alyutor turar-joylari odatda baland joylarda joylashgan. 19-asrgacha turar joylari 3-5 ta oila istiqomat qiladigan yarim uylar edi. Ular tomning oʻrtasidagi kvadrat teshik orqali yogʻoch zinapoya orqali kirib, chiqish, shu bilan birga moʻri va osmonni yorituvchi boʻlib xizmat qildi. Yozda chodir kabi kulbalar qurilgan. Alyutorsning har bir qishlogʻida yozda tayyorlangan oziq-ovqat bilan baʼzi uy-roʻzgʻor buyumlarini saqlashga uchun konus shaklidagi kichik kulba yoki yukolnik bor edi.

Anʼanaviy taomi — tolkusha (ildizli quritilgan goʻsht), turli shakldagi kiyik goʻshti. Oʻtroq aleutiyaliklar dengiz hayvonlarining goʻshti va yogʻini va yangi pishgan baliqlarni, qishda esa — *stroganinani yeydi*. Anʼanaviy kiyim — bugʻu terisidan tikilgan kuhlyanka, muhr terisidan moʻynali shim, moʻynadan tikilgan qalpoq, torbasa, ayollar kiyimi — kiyik terisidan tikilgan kombinezon va yengil kuhlyanka. Qishki poyabzal kiyik terisidan tikilgan.

Shimolning boshqa xalqlari singari, 1930—1970-yillarda aleyutlar ham sovet ijtimoiy-madaniy tajribalarining taʼsirini boshdan kechirdilar. Shunday qilib, Alyutor tilining taqdiridagi burilish nuqtasi internat maktablarida bolalarni rus tilida oʻqitish boʻldi, ularning ota-onalari odatda tundrada joylashgan lagerlarda ishladilar. Aholining bir qishloqdan ikkinchisiga koʻchishi ham teskari rol oʻynadi, bu yerda aholi boshqa lahjada gaplashdi, buning natijasida oʻsyabgan yosh avlod asosiy muloqot tili rus boʻlgan aholi punktlarida oʻsib ulgʻaydi, oʻz ona tilini deyarli butunlay yoʻqotdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya  Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-03-03).
2. ↑  Alyutorlar
3. ↑  Narodi Rossii. Alyutorsi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-07-05).
**Munavar Shagadaev** (tojikcha: *Мунаввар Шоҳгадоев*; 1898-yil 6-may, Qorategin, Buxoro amirligi — 1974-yil 28-sentyabr, Dushanbe) — sovet va tojik davlat arbobi, 1938—1950-yillarda Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi.

Biografiyasi
------------

Munavar Shagadaev 1898-yil 6-mayda Buxoro amirligining Qorateginining tarixiy hududi, keyinchalik Xisorak Garm (hozirgi Rasht) tumani tarkibiga kirgan Hisorak qishlog‘ida tavallud topgan.

1925-yilda u Kommunistik partiyaga qoʻshildi.

1930—1931-yillarda maktab direktori, 1931—1934-yillarda Tojikiston Kommunistik (bolsheviklar) Markaziy nazorat komissiyasi — Tojikiston SSR Ishchi-dehqon inspeksiyasi xalq komissarligi vakolatiga ega boʻlgan. 1934-yil iyulidan 1936-yil yanvarigacha — Hoit tuman Soveti (Tojik SSR) ijroiya qoʻmitasi raisi sifatida ishlagan. 1936-yilning yanvarida respublika poytaxtiga o‘qishga yuboriladi.

1936-yil yanvardan oktyabrgacha — Stalinoboddagi (hozirgi Dushanbe) Tojikiston KP (b) MK qoshidagi marksizm-leninizm kurslari talabasi. 1936-yil oktyabr oyida u Hoitga qaytib, yana tuman ijroiya qoʻmitasini boshqaradi. 1937-yil 14-oktyabrdan 1938-yil 13-iyulgacha — Tojikiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi raisi.

1938-yil 15-iyuldan 1950-yil 29-iyulgacha — Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi. 1939-yilda VKP (b) XVIII qurultoyiga Tojikistondan maslahat ovozi bilan delegat boʻldi.

Garm saylov okrugidan 1—3-chaqiriq SSSR Oliy Kengashi deputati.

1950—1952-yillarda Tojikiston Respublika partiya maktabi talabasi. Keyinchalik, 5 yil davomida Tojikiston SSR qishloq xo‘jaligi vaziri o‘rinbosari lavozimida ishlagan. 1957-yildan nafaqada.

1974-yil 28-sentabrda Dushanbe shahrida vafot etgan, Markaziy qabristonga dafn etilgan.

Shagadaev qishlogʻi uning nomi bilan atalgan.

Mukofotlari
-----------

Beshta Lenin ordeni va Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Manbalar
--------

1. ↑  „Таърихи имрӯз: Мавлуд, ҷашн, санаҳои таърихӣ, дамои ҳаво, бозори арз" (tg). *«Озодагон»* (6-may 2015-yil). Qaraldi: 21-oktyabr 2016-yil.
2. ↑  „Шагадаев Мунавар". Qaraldi: 21-iyul 2023-yil.
3. ↑  Замок над могилой

Havolalar
---------

* Шагадаев Мунавар (Миновар) Archive.is saytida arxivlandi (2014-10-13)
* Шагадаев Мунавар // Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
**Amazon Pay** — Amazon kompaniyasiga tegishli onlayn toʻlovlarni qayta ishlash xizmati. 2007-yilda ishga tushirilgan Amazon Pay Amazon.com mijozlar bazasidan foydalanadi va foydalanuvchilarga tashqi savdo veb-saytlaridagi Amazon hisoblaridan oʻz xizmatlari uchun toʻlovlarni amalga oshirish imkonini beradi. 2019-yil yanvar oyidan boshlab mazkur xizmat Avstriya, Belgiya, Kipr, Germaniya, Daniya, Ispaniya, Fransiya, Vengriya, Lyuksemburg, Irlandiya, Hindiston, Italiya, Yaponiya, Niderlandiya, Portugaliya, Shvetsiya, Buyuk Britaniya va AQSh kabi davlatlarda mavjud. Amazon Pay 2019-yilda Worldpay bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻydi va WorldPay mijozlariga xuddi shu integratsiyaning bir qismi sifatida Amazon Pay’dan foydalanish imkonini berdi.

Mahsulotlar
-----------

Amazon Pay xaridorlar va sotuvchilar uchun onlayn toʻlovlarni amalga oshirish uchun koʻplab mahsulotlarni oʻz ichiga oladi.

**Amazon Pay**

Amazon Pay kredit kartalari, toʻgʻridan-toʻgʻri debet bank hisobi yoki Hindistonning yagona toʻlov interfeysi kabi Amazon hisobingizda saqlangan manzillar va toʻlov usullaridan foydalangan holda veb-saytlar va mobil ilovalarda tovarlar va xizmatlarni sotib olish imkonini beradi.

**Amazon Pay Express**

Amazon Pay Express veb-saytlarda oddiy elektron tijoratdan foydalanish holatlari uchun toʻlovlarni qayta ishlash xizmatidir. Amazon Pay tizimiga asoslangan, lekin toʻliq elektron tijorat integratsiyasini talab qilmaydi, u veb-saytga nusxa koʻchirish va joylashtirish yoki WordPress plagini orqali qoʻshish mumkin boʻlgan tugmani yaratish uchun Java tugma kodlari generatoridan foydalanadi. Bu raqamli yuklash kabi har bir buyurtma uchun bitta mahsulot bilan oz sonli narsalarni sotadigan savdogarlar uchun juda mos keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Launched in 2007" (deadlink) (3-avgust 2007-yil). 21-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2012-yil.
2. ↑  „Amazon Pay inks Worldpay integration as it branches out in the wider world of e-commerce" (en-US). *TechCrunch*. 31-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2022-yil.
3. ↑  *PYMNTS* „Amazon, Worldpay Team On One-Click Commerce" (en-US). *PYMNTS.com* (20-mart 2019-yil). 25-oktyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentyabr 2020-yil.
4. ↑  *PYMNTS* „Amazon, Worldpay Team On One-Click Commerce" (en-US). *PYMNTS.com* (20-mart 2019-yil). 25-oktyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentyabr 2020-yil.
**Vitaliy Sergeyevich Kachayev** (1923-yil 5-noyabr Krasnoyarsk o‘lkasi, Nazarovskiy tumani, Podsosnoye qishlog‘ida tug‘ilgan — 1983-yil 13-iyun, Toshkent) — sovet jurnalisti, shoir va tarjimon.

Biografiyasi
------------

Vitaliy Sergeyevich Sibirda tug‘ilgan. Pedagogika kollejini tamomlagan.

Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi. Kachayev Vitaliy ixtiyoriy ravishda frontga ketgan. Harbiy mukofotlarga ega.

Vitaliy Sergeyevich V. I. Lenin nomidagi Toshkent Davlat universitetining jurnalistika fakultetida tahsil olgan.

1948-yildan jurnalist boʻlib ishlagan. Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonga koʻp sayohatlar qilgan, keyinroq „Sharq Yulduzi" jurnalida sheʼriyat boʻlim mudiri boʻlgan.

1965-1967-yillarda Kachayev o‘z ixtiyori bilan Toshkent temir yo‘lchilar klubi qoshidagi „Signal" adabiy birlashmasiga rahbarlik qilgan.

Sovet jurnalisti, shoir va tarjimon Kachayev Vitaliy Sergeyevich 1983-yilda vafot etgan va Toshkentdagi Do‘mrobod qabristoniga dafn etilgan.

Tanilishi
---------

V.Kachaev SSSR gazeta va jurnallarida „Trud", „Komsomolskaya pravda", „O‘qituvchi gazetasi", „Uchqun", „O‘zgartirish", „Neva", „Zamondoshimiz" kabi va boshqa sheʼrlari chop etilgandan keyin keng shuhrat qozongan.

V.Kachayevning „Zernograd"" lirik sheʼri Leningradning „Zvezda" jurnalida, „Sharq yulduzi" jurnalida esa birinchi o‘zbek ayol razvedkachisi Mayna Xasanovaning qahramonlik taqdiriga bag‘ishlangan „Maina" sheʼri chop etilgan. V.Kachayevning „Yashil tortish" (1960-yil), „Qushni qanday chizish kerak" (1968-yil), „Muhabbat hodisasi: sheʼrlar va sheʼrlar" (1979-yil), „Og‘iz" (1983-yil) va boshqa sheʼriy kitoblari nashr etilgan.

Yozuvchi  V.Kachayev Sharq shoirlari sheʼrlarining ko‘plab tarjimalariga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  Podvig naroda Archive.is saytida arxivlandi (2014-10-14) 13 marta 2012 goda.

Havolalar
---------

* Nikolay Krasilnikov. Toshkent shoirlarining epigrammalari Arxivnaya kopiya da
**Choʻqintirgan ota kokteyli** 1972-yillar

**Choʻqintirgan ota kokteyli** (inglizcha: *Godfather*) — skotch va amarettodan tashkil topgan spirtli kokteyl. Bu „Choʻqintirgan ona" kokteylining „yaqin qarindoshi". Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasining (IBA) „Zamonaviy klassik" toifasidagi (inglizcha: *Contemporary classics*) rasmiy kokteyllaridan biri.

Tarkibi
-------

* Shotlandiya viskisi 35 ml;
* Amaretto 35 ml;
* Muz.

Old feshn bokali muz bilan toʻldiriladi, viski va bodom likyori quyiladi, undan keyin kokteyl ehtiyotkorlik bilan aralashtiriladi.

Tarixi
------

Koʻpgina holatlardagidek, bu kokteylning ham aniq kelib chiqishi nomaʼlum. U xuddi shu nomdagi film chiqishidan biroz oldin mashhur boʻldi. Afsonaga koʻra, „Choʻqintirgan ota" kino dostonida asosiy rollardan birini oʻynagan taniqli kino aktyori Marlon Brando bu kokteylni boshqalardan afzal koʻrgan. Bundan tashqari, ehtimol, bu kokteyl shunday nomlanishiga sabab, unga italyan amaretto likyori qoʻshilgani uchundir.

Turli variantlari
-----------------

Disaronno 1:2 amaretto va viski nisbatini tavsiya qiladi, yaʼni 25 ml amaretto va 50 ml viski.

Manbalar
--------

1. ↑  „Коктейль «Крёстный отец»". *Рецепт и способ приготовления*.  drinkit.guru. 19-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 марта 2017 года.
2. ↑  „Сайт Международной ассоциации барменов" (en). *коктейли Современная классика*.  iba-world.com. 9-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 марта 2017 года.
3. ↑  „Disaronno » GODFATHER". *web.archive.org* (31-may 2013-yil). 31-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-sentyabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Сайт Международной ассоциации барменов Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-06-17).
* Коктейль Godfather на сайте IBA Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-03-04).
* Коктейль Godfather на сайте Барменской ассоциации[*sayt ishlamaydi*]
1712-yil fevral uchun shved taqvimi
**30-fevral** — kalendar sanasi. Grigorian taqvimida fevralda 28 kun (kabisa yilida 29 kun) bor. Shvetsiyada istisno tariqasida, 1712-yilda taqvimni toʻgʻrilash uchun fevral oyida 29-dan tashqari, 30-fevral ham mavjud boʻlgan.

1712-yil 30-fevral Shvetsiyada
------------------------------

1699-yilda Shvetsiya Qirolligi (oʻsha paytda Finlandiyani ham oʻz ichiga olgan) Yulian taqvimidan Grigorianga oʻtishga qaror qilgan. Biroq, shvedlar taqvimi boʻyicha oʻsha vaqtga kelib Grigorina kalendari bilan 11 kunlik far mavjud edi. Bu farqni 40 yil davomida kabisa yillarini oʻtkazib yuborgan holda tenglashtirishni bosqichma-bosqich amalga oshirishga qaror qilishgan, yaʼni 28-fevraldan keyingi bu yillar davomida 1-martga oʻtilishi kerak edi. 4 yil davomida ular bir kun Grigorian kalendariga yaqinlashdilar. Shunday qilib, 1700-yil Shvetsiyada oddiy yil edi. Biroq, qabul qilingan rejaga qaramay, 1704 va 1708-yillar kabisa yillari boʻlgan. Shu sababli, 11 yil davomida Shvetsiya taqvimi Yulian taqvimidan bir kun oldinda, lekin Grigoriandan oʻn kun orqada edi. 1711-yilda qirol Charlz XII taqvim islohotidan voz kechib, Yulian kalendariga qaytishga qaror qilgan. Buning uchun 1712-yil fevral oyida ikki kun qoʻshilgan va shuning uchun Shvetsiyada 1712-yilda fevral oyi 30 kunlik boʻlgan. Shvetsiya nihoyat 1753-yilda barcha mamlakatlar uchun odatiy tarzda Grigorian taqvimiga oʻtgan.

SSSRda 1930 va 1931-yillar
--------------------------

1929-yilda SSSRda Sovet inqilobiy kalendarini joriy etish taklif qilingan, unda har hafta besh kun va har oy 30 kun yoki aniq olti hafta davom etishi belgilangan edi. Ortib qolgan 5 yoki 6 kun bayramlar deb atalgan.

Sovet inqilobiy taqvimi haqiqatan ham 1930 va 1931-yillarda ishlatilgan, ammo bu taqvimda 30-fevral yoʻq edi.

Har oy oʻttiz kundan iborat boʻlishi kerakligiga asoslanib, baʼzi manbalar 30-fevral Sovet Ittifoqida goʻyoki 1930 va 1931-yillarda mavjud boʻlgan degan xulosaga kelishgan. Aslida esa, bu taklif rad etilgan.

Iqtiboslar
----------

* *Nikolay Gogol :* „30-fevral" („Zapiski sumasshedshogo").
* *George Bush :* „Bu byudjet raqamlari nafaqat hisob-kitoblar, balki ular 30-fevralda yakunlangan moliya yilining haqiqiy natijalaridir" (inglizcha: *These budget numbers are not just estimates, these are the actual results for the fiscal year that ended February the 30th*)
* *Igor Guberman* : „Xudoning hisobiga koʻra, spiralimning qanday yonishini bilmayman, lekin men oʻlim kuni sifatida oʻttizinchi fevralni tanlagan boʻlardim".

Yana qarang
-----------

* 0-yanvar
* 0-mart

Manbalar
--------

1. ↑  *R. W. Davies*, The Soviet economy in turmoil, 1929—1930 (Cambridge, Massachusetts: Cambridge University Press, 1989) 84—86, 143—144, 252—256, 469, 544.
2. ↑  „Афоризмы Дж. Буша". 23-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2009-yil.
3. ↑  Zakatnie gariki. Chast 4.

Havolalar
---------

* %20days 1712-yil fevral oyida 30 kun(ingl.) )
* Kalendarlarni oʻzgartirish — Shvetsiya(ingl.) )
* personal.ecu.edu/mccartyr/Russia.html(ingl.) )
**Borujerd**  ‎ — Eronning gʻarbiy qismidagi shahar, Loriston viloyati. Shahristonning maʼmuriy markazi — Borujerd. Viloyatda Xurramoboddan keyin ikkinchi eng zich shahar .

Borujerd yirik viloyat qishloq xoʻjaligi markazi. Atrofdagi dalalarda boshoqli don, paxta, poliz, uzum, mevali daraxtlar (ayniqsa, bodom) oʻsadi. Ayniqsa qoʻychilik va jun ishlab chiqarish rivojlangan soha hisoblanadi.

Geografiya va iqlim
-------------------

Shahar Loristonning shimoliy qismida, *Silaxor* tekisligida , Markaziy Zagros togʻ tizmalari bilan chegaradosh, dengiz sathidan 1563 metr balandlikda joylashgan. Borujerd viloyat markazi Xurramoboddan taxminan 120 kilometr shimoli-sharqda va mamlakat poytaxti Tehrondan 300 kilometr janubi-gʻarbda joylashgan. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 500 mm.

Aholi
-----

2006 yilda aholi soni 227 547 kishi  ; Milliy tarkibda lurlar, konfessional tarkibda shia musulmonlari yashaydi. Borujerdada turli diniy va milliy etnik xalqlar koʻp ifodalangan: bahoiylar, soʻfiylar, nasroniylar ; Yahudiylar, kurdlar, armanlar. Eronliklar shaharni koʻpincha Kichik Parij deb atashadi.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

Shaharda Sosoniylar sulolasi davriga oid bir qancha qadimiy meʼmorchilik yodgorliklari saqlanib qolgan. Shuningdek, shaharda Islom davriga oid bir qancha meʼmoriy yodgorliklar mavjud. Bularga quyidagilar kiradi:

* Soltani masjidi
* Jom masjidi
* Imomzoda Jafar

Borujerdning eng muhim tarixiy binolaridan biri shaharning sharqiy qismida joylashgan XIV asrdagi Sobor masjididir. Mehrob ustidagi bo‘shliq islom dinining muqaddas kitoblaridan parchalar bo‘lgan kufiy naqshlar bilan bezatilgan. Kirish joyida yodgorlik lavhasi joylashgan boʻlib, unda 1613 yilda chiqarilgan Shoh Abbos I farmonining matni oʻyilgan. Masjid Safaviylar va Qojarlar davrida qayta tiklangan va qurib bitkazilgan. Borujerdning yana bir muhim diniy yodgorligi Qojarlar davrida qadimiy masjid xarobalari ustiga qurilgan Imom masjididir. Bu masjid qajar uslubida ishlangan shlyapa va mozaikalar, shuningdek, suls qoʻlyozmasi yordamida yozilgan Qur’onning koʻplab oyatlari bilan bezatilgan. „Imom" masjidida mahalliy madrasa talabalari yashashi va dars berish uchun moʻljallangan bir qancha xonalar mavjud .

Galereya
--------

* BorujerdBorujerd
* BorujerdBorujerd
* Soltani masjidiSoltani masjidi
* Jom masjidiJom masjidi
* Imomzoda JafarImomzoda Jafar
* BozorBozor

Manba
-----

1. ↑  *Географический энциклопедический словарь: географические названия*, 2-е изд. доп. М.: Советская энциклопедия, 1989 — 79 bet. ISBN 5-85270-057-6.
2. 1 2  World Gazetteer (ingl.)
**Porto-flip** (inglizcha: *porto-flip*) — port vinosi va brendiga asoslangan alkogolli kokteyl, flipning zamonaviy turlaridan biri. Uzun ichimlik (long drink) sifatida tasniflanadi. Bu Xalqaro Barmenlar Assotsiatsiyasining (XBA) rasmiy kokteyllari safiga kiritilgan yagona flip. XBA tasnifiga koʻra, „Unutilmas" guruhiga mansubdir (inglizcha: *Unforgettables*).

XBA tomonidan tasdiqlangan meʼyorlarga koʻra, porto-flip porsiyasini tayyorlash uchun 45 ml qizil portveyn, 15 ml brendi va 10 ml tuxum sarigʻi ishlatiladi.

Portveyn, konyak va tuxum sarigʻi koʻp muz solingan sheykerda aralashtiriladi. Hosil boʻlgan aralashma silqitiladi. Olingan ichimlikning asosiy qismi pushti rangning biror tusida va bir xil quyuqlikda boʻlib, yuzasida yorqin yupqa koʻpiklar paydo boʻladi.

Kokteyl anʼanaviy ravishda kokteyl bokalida tortiladi, uning yuzasiga qirilgan muskat yongʻogʻi sepiladi. Ichimlikning kuchi, odatda, taxminan, 20-22 daraja. Porto-flip, odatda, ovqat hazm qilish vositasi sifatida isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Сайт Международной ассоциации барменов" (en). *Незабываемые коктейли*.  iba-world.com. 9-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2017-yil.
2. ↑  „IBA Official Cocktails" (en).  IBA. 7-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2014-yil.

Havolalar
---------

* Sayt Mejdunarodnoy assotsiatsii barmenov Archive.is saytida arxivlandi (2015-10-28)
* Kokteyl Porto Flip na sayte IBA )
* Kokteyl Porto Flip na sayte Barmenskoy assotsiatsii Rossii
**Bugatti 16C Galibier** — Bugatti kompaniyasining hashamatli toʻrt eshikli liftbek kontseptual avtomobili. Alp togʻlari dovonlaridan biri — Col du Galibier nomi bilan atalgan, uni Bugatti Type 57 sedan avtomobili kiygan.

Tarixi
------

Kontsept-kar birinchi marta 2009-yil sentabrida xususiy tadbirda namoyish etilgan. 2010-yil mart oyida Jeneva avtosalonida kontsept-karning jahon premyerasi boʻlib oʻtdi. 2011-yildan beri seriyali versiyani ishlab chiqish yoki loyihani „muzlatish" haqida maʼlumot paydo boʻldi . 2014 yilning kuzida kompaniya rahbari kompaniya endilikda Bugatti Veyron vorisi ga eʼtibor qaratayotganini taʼkidladi.

Mashinaning taxminiy narxi taxminan 1-1,5 million yevroni tashkil etdi. Konseptning tanasi alyuminiy eshiklari va old qanotlari bilan koʻk rangda boʻlib, butunlay qora variant ham mavjud edi . Mashina Bugatti Veyron dan 800 ot kuchiga ega boʻlgan zaiflashtirilgan W16 dvigateli bilan jihozlangan boʻlishi kerak edi.

Vites qutisi ikki debriyaj yordamida har bir keyingi vitesga 0,15 soniyada oʻtadi. Ushbu sxema bilan, hatto viteslar vites qutisining bir qismiga ulanadi va oʻzlarining debriyajlari va boshqa qismidagi gʻalati viteslar, shuningdek, oʻz debriyajlariga ega. Keyingi yoki oldingi vitesga oʻtishda faqat debriyajlarni almashtirish kerak, chunki vites allaqachon tayyor va uni almashtirishga vaqt sarflashning hojati yoʻq. Road & Track avtojurnalining 1 mil (1,61 km) poygasida oʻtkazilgan testlarda esa avtomobil 329 km/soat tezlikda 25,9 soniyada masofani bosib oʻtdi

Manbalar
--------

1. ↑  „Фирма Bugatti представила видео суперхэтчбека 16 C Galibier".  Драйв. 13-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2016-yil.
2. ↑  „Bugatti 16C Galibier news - Galibier revealed - 2009" (en).  Top Gear. 13-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2016-yil.
3. 1 2 3  „Женева-2010: Bugatti представил суперседан 16C Galibier".  Колёса.ру. 13-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2016-yil.
4. 1 2  „Серийному Bugatti Galibier — быть?".  Top Gear Russia. 14-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2016-yil.
5. 1 2  „Bugatti Galibier".  Top Gear Russia. 14-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2016-yil.
**Louis Charlz Baillon** (talaffuzi: *Lui Bayon*) (1881-yil 5-avgust Port-Stenli – 1965-yil 9-sentyabr Briksvorf)- ingliz chim ustida xokkeychisi, himoyachi ampulasida oʻynagan. 1908-yilgi Olimpiya chempioni.

Biografiyasi
------------

Louis Baillon 1881-yil 5-avgustda Buyuk Britaniyaga qarashli Folklend orollarining poytaxti Stenli shahrida tugʻilgan. Uning otasi Louis Avgustin Baillon 19-asr oʻrtalarida chorvachilik bilan shugʻullanish uchun Folklend orollariga koʻchib qilgan, biroq 1888-yilda oilasi bilan Angliyaga qaytib kelgan.

Baillonn koʻplab sport turlari bilan shugʻullangan. Futbol va tennis bilan muvaffaqiyatli natijalarga erishgan. Baillon Nortgempton tarkibida chim ustida xokkey oʻynagan.

1908-yilda u Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Angliyaning chim ustidagi xokkey jamoasiga qoʻshilgan. Buyuk Britaniya tarkibida oltin medalni qoʻlga kiritishgan. Baillon himoyachi sifatida oʻynagan, 3ta oʻyin oʻtkazgan, birorta ham gol urmagan.

1914—1920-yillarda Fransiyada harbiy xizmat qilgan va xokkey oʻynashni davom ettirgan. U Angliya terma jamoasi safida 9 ta oʻyin oʻtkazgan. Baillon futbolchilik faoliyatini 30 yoshida yakunlagan. Keyinchalik u Britaniyaning *Phipps Northampton* pivo kompaniyasining menejeri boʻlib ishlagan. Baillon 50 yoshida ham futbol oʻynashni davom ettirgan, Uandsvort jamoasida oʻynagan.

U 1965-yil 9-sentyabrda Angliyaning Briksvort qishlogʻida vafot etgan.

2017-yilda Bayonning sport yodgorliklari Stenli muzeyiga topshirilgan.

Oilasi
------

1910-yildan u ingliz xokkeychisi Mildred Izabel Grin (1881—1949) bilan oila qurgan. Ularning toʻrt oʻgʻli va bir qizi boʻlgan.

Oʻgʻillari Pol (1914—1940) va Mark (1916—1940) Ikkinchi jahon urushida halok boʻlgan. Richard (1912—2003) va Louis (1911—1991) ham urushda qatnashgan va keyinchalik regbi bilan shugʻullanishgan. Qizi Mildred (1917-yilda tugʻilgan) ham Ikkinchi jahon urushi paytida havo kuchlarida xizmat qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „DFB".  www.falklandsbiographies.org. 2-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2020-yil.
2. 1 2  „Louis Baillon Bio, Stats, and Results" (en).  Olympics at Sports-Reference.com. 15-dekabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
**Bolta Ortiqov**(1924-yil 5-may, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR - 2001-yil 19-noyabr, Dushanbe, Tojikiston) - yozuvchi, Tojikiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

Hayoti
------

Bolta Ortiqov 1924-yil 5-may kuni Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlagach, 1948-yili Samarqand davlat pedagogika instituting filologiya fakultetiga oʻqishga qabul qilinadi. Bundan keyin, Kofarnihon tumanidagi maktablarda oʻqituvchilik qilgan. 1952-yilda „Pioneri tojik" gazetasida boʻlim mudiri sifatida faoliyatini boshlaydi. Soʻng, „Maorif va madaniyat" gazetasida muxbirlik qilgan. 1953-yilda Samarqandga qaytib, ijodini davom ettiradi. U 1960-yilda Tojikiston SSR yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻldi. Bolta Ortiqov 2001-yil 19-noyabr kuni Tojikiston Respublikasidagi Dushanbe shahrida vafot etdi

Ijodi
-----

Bolta Ortiqovning ijodiy ishlari 1953-yildan boshlab nashr qilina boshlaydi. Uning ilk kitobining nomi „Yoshlik ovozi" boʻlib, 1954-yil nashr qilingan. Uning 1958-yilda „Qishloq bolalari" kitobi chop etiladi. Soʻng, 1962-yilda „Shirinliklar" asari, 1965-yilda „Yaxshi qiz" qissasi, 1966-yilda „Pishmagan olma" toʻplami nashr qilingan. 1971-yilda „Uch burchakli maktub" , 1973-yilda „Handalak", 1959-yilda „Yozgi taʼtil" nomli toʻplamlari nashr qilingan. Bolta Ortiqovning 1964-yili „Polvon", 1965-yil „Atirgul", 1975-yilda „Lolazor bolalari" nomli kitoblari chop etilgan. Uning 1985-yilda „Samarqand qissasi" kitobi nashrdan chiqdi. Ushbu kitob 3 marotaba(1987-yil, 1989-yil va 1991-yil) nashr etilgan. 

#### Kitoblari

* „Qishloq bolalari"
* „Shirinliklar"
* „Yaxshi qiz"
* „Pishmagan olma"
* „Uch burchakli maktub"
* „Handalak"
* „Yozgi taʼtil"
* „Polvon"
* „Atirgul"
* „Lolazor bolalari"
* „Samarqand qissasi"
* „Qon izi"

Manbalar
--------

1. ↑  „Ортиқов Болта". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Dostoni Samarqandiy". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
Tetcher effekti bu yerda Margaret Tetcher fotosuratida koʻrsatilgan.
**Tetcher effekti** yoki **Tetcher illyuziyasi** – bu inson yuzidagi oʻzgarishlar teskari qilinganda oʻzgarishlarni aniqlash qiyin boʻlgan holatdir. Vaholanki, yuzning odatiy holatida bu oʻzgarishlar darhol seziladi. Mazkur effekt Buyuk Britaniya bosh vaziri Margaret Tetcher sharafiga qoʻyilgan. Effekt Buyuk Britaniya Bosh vaziri Margaret Tetcher sharafiga nomlangan boʻlib bunin bosi, uning suratida illyuziya birinchi marta namoyish etilgan edi. Effekt 1980-yilda York universiteti professori Piter Tompson tomonidan aniqlangan.

Batafsil
--------

Effekt teskari oʻzgartirilgan ikkita bir xil fotosurat bilan koʻrsatiladi. Ikkinchi surʻatda yuz va ogʻizni vertikal boʻyicha aylantiriladi. Ikkinchi rasm koʻzlar va ogʻizlarni yana bir marta vertikal ravishda aylantirish orqali oʻzgartiriladi – ularni tomoshabinga nisbatan normal holatiga qaytaradi. Kiritilgan oʻzgarishlar butun tasvir normal holatga qaytmaguncha darhol sezilmaydi. Oʻzgartirilgan rasm normal holatga qaytarilganda vahimani chaqiradi.

Tetcher effekti, birinchi navbatda, yuzlarning normal vertikal pozitsiyalariga moslashtirilgan yuzlarni idrok etishda ishtirok etadigan baʼzi psixologik kognitiv modullar bilan bogʻliq deb hisoblaniladi. Yuzlar bir-biriga oʻxshashiga qaramasdan unikaldek tuyuladi. Inson miyasida ham konfiguratsiyaga (individual yuz xususiyatlari oʻrtasidagi tarkibiy munosabatlar), ham koʻz, burun va ogʻiz kabi individual yuz xususiyatlarining tafsilotlariga bogʻliq boʻlgan yuzlarni farqlash uchun maʼlum jarayonlar sodir boʻlishi borasida gipoteza ilgari surilgan.

Rezus-makakalar shuningdek shimpanzelar ham Tetcher effektini boshdan kechirishi mumkinligi haqida dalillar mavjud. Mazkur fakt yuzlarni qayta ishlash bilan bogʻliq baʼzi miya mexanizmlari 30 million yil oldin umumiy ajdodda paydo boʻlgan boʻlishi ehtimolini oshiradi.

Yuzni idrok qilish bilan bogʻliq Tetcher effektining asosiy prinsiplari biologik harakatlarga ham qoʻllaniladi. Alohida nuqtalarning lokal inversiyasi murakkab, baʼzi holatlarda esa barcha figura invertir boʻlganda tanib olish deyarli imkonsiz.

Keyingi tadqiqotlar
-------------------

Tetcher illyuziyasi yuzni tanib olish psixologiyasini ochishda foydali boʻlib chiqdi. Odatda, Tetcher illyuziyasidan foydalangan holda eksperimentlar mos kelmaydigan elementlarni normal yoki teskari holatda koʻrish uchun zarur boʻlgan vaqtni oʻlchashni oʻz ichiga oladi. Bunday chora-tadbirlar yuzlarning butun tasvirlarini qayta ishlash xarakterini aniqlash uchun ishlatilgan.

Turli burchaklarda aylantirilgan tasvirlarni koʻrsatish orqali tadqiqotchilar illyuziya asta-sekin yoki toʻsatdan paydo boʻlganini oʻrganishdi. Tetcher illyuziyasini kuzatish barcha sinaluvchilar guruhlarida aniqlangan. Bolalar kattalar bilan bir qatorda illyuziyani kuzatadilar, shu jumladan autizmli bolalar va hatto prosopagnoziya bilan ogʻrigan odamlar ham.

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* Demonstratsiya illyuziy Tetcher // Kaliforniyskiy universitet v Riversayde.(ingl.)
* Open University: Демонстрация иллюзий Тэтчер YouTubeda(ingl.)
* Statya ob illyuzii Tetcher // Bi-bi-si.(ingl.)