recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sherzodjon Abdullayevich Yusupov** (1982-yil 10-oktyabr, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR ) — oʻzbek ogʻir atletikachisi, O‘zbekiston milliy terma jamoasi a’zosi. 2008-yilgi va 2012-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlari, Jahon chempionatlari, Osiyo o‘yinlari va qit’a chempionatlari ishtirokchisi sanaladi.

Sport faoliyati
---------------

2006-yilda Dohadagi (Qatar) yozgi Osiyo o‘yinlarida u jami 315 kg natija yig‘a oladi, ammo sakkizinchi o‘rinni egalladi. Chirchiq shahrida og‘ir atletika bo‘yicha o‘tkazilgan O‘zbekiston kubogida 77 kilogramm vazn toifasida 322 kilogramm natija ko‘rsatib, birinchi o‘ringa chiqadi. 2007-yilda Chiangmay (Tailand) shahridagi og‘ir atletika bo‘yicha jahon chempionatida 77 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasida jami 319 kilogramm natija bilan jahon bo‘yicha 28-o‘rinni egalladi .

2008-yilda Pekindagi (Xitoy) Yozgi Olimpiada o‘yinlarida 77 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasida siltab ko‘tarishda 144 kilogramm, dast ko‘tarishda esa 178 kilogramm va jami 322 kilogramm natija bilan atigi o‘n oltinchi o‘rinni tutadi. Kanazavada (Yaponiya) og‘ir atletika bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatida jami 314 kilogramm natija bilan beshinchi o‘rinni oladi.

London (Buyuk Britaniya) Yozgi Olimpiada o‘yinlarida 85 kg gacha bo‘lgan vazn toifasida siltab ko‘tarishda 155 kg, dast ko‘tarishda esa 195 kg va jami 350 kg natija bilan 8-o‘rinni qo‘lga kiritadi .

Manbalar
--------

1. ↑  „Завершился розыгрыш Кубка Узбекистана по тяжелой атлетике" (ru). *UzReport.news*. Qaraldi: 21-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Royal World Weightlifting Championships 2007". *web.archive.org* (15-sentabr 2007-yil). 15-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2021-yil.
3. ↑  „International Weightlifting Federation (IWF.NET)". *web.archive.org* (27-may 2011-yil). 27-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Olympedia – Middleweight (≤77 kilograms), Men". *www.olympedia.org*. Qaraldi: 21-avgust 2021-yil.
5. ↑  „Участие тяжелоатлетов Узбекистана на Олимпийских играх" (ru-RU). *Национальный олимпийский комитет Узбекистана*. Qaraldi: 21-avgust 2021-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Sheyelit** (K.V. Sheyele nomi bilan atalgan) — volframatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Sa[\¥04], 10% gacha Mo03(molibdosheyelit yoki zeyrigit), 7% gacha SiO ( ku prosheye l it) va Mp, 8g, №>, Ta, Gʻ kabi aralashmalari mavjud. Tetragonal singoniyada kristallanadi, dipiramidal kristallar hosil qiladi. Rangsiz, oq, och sariq, yashil, sargʻish, kulrang, qoʻngʻir, qora turlari bor. Yaltirashi olmosdek, yogʻsimon. Moʻrt. Qattikdigi 3—5, zichligi 5,5— 6,1 g/sm3. Yirik uyumlari skarnlarda uchraydi. Granat, piroksen, plagioklaz, amfibol, kvars, molibdenit va boshqalar bilan assotsiatsiyada boʻladi. Aksessor Sh. granit va metamorfik jinslarda, baʼzan pegmatitlarda uchraydi. Sh. oksidlanish zonasida hosil boʻladi; nurash jarayonida sochmalarga aylanadi. Asosan, volfram, yoʻlyoʻlakay molibden rudasi hisoblanadi. shahrining sintetik kristallaridan lazer texnikasida foydalaniladi. Rossiya Federatsiyasi, KXDR, AQShda shahrining yirik konlari bor. Sh. Oʻzbekistonda keng tarqalgan boʻlib, Chatqol, Qurama togʻlaridagi mis, molibden va vismut konlarida koʻp uchraydi. Ayniqsa, Oʻzbekistonning gʻarbiy qismida sanoat ahamiyatidagi konlari mavjud (Ingichka, Langar, Qoʻytosh, Qoratepa, Yaxton va boshqalar konlar).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Писатели по алфавиту
Категория:Статьи о писателях без ссылки на Викитеку
**Yuriy Mixaylovich Shestakov** 1949-yil 13-yanvar RSFCP Kursk viloyati Bogoslovka qishlog'ida tugilgan. (2010-yil 19-dekabr Rossiys Federasiyasi, Sankt-Peterburg ) - rus shoiri, Yozuvchilar uyushmasi Sankt-Peterburg bo'limi she'riyat bo'limi boshlig'i.

Biografiya
----------

Yetti yoshidan boshlab Leningradda yashadi, o'sha erda o'rta maktabni Leningrad texnologiya institutining fizika-kimyo fakultetini tugatdi.

1967-yilda Texnologiya Texnologiya Institutining katta tirajida birinchi nashr etilgandan so'ng, she'rlari jurnallar, almanaxlar, to'plamlarda nashr etilgan: "Uchqun", "Yosh gvardiya", "Adabiyotshunoslik ", "Pomir", "Yoshlar uchun texnologiya", "Belarus", "Yosh Leningrad".

1986-yil adabiyot sohasidagi Leningrad komsomol mukofoti laureati bo'ldi. 1988-yilda shoirlar Arseniy -Tarkovskiy, Sergey Davydov, Leonid Ageev tavsiyasiga ko‘ra va Butunittifoq yosh yozuvchilar konferensiyasi tavsiyasiga ko‘ra SSSR Yozuvchilar uyushmasiga qabul qilingan.

1992-yilda Muyunxenda "Veche" almanaxida (№ 48) uning "Pistirma polki" she'ri nashr etildi. Tez orada alohida nashr sifatida Rossiyada nashr etildi.

1993 yilda Moskvadagi Oliy adabiy kursni tamomlagan.

2001-yildan beri - Rossiya Yozuvchilar uyushmasi Sankt-Peterburg bo'limining she'riyat bo'limi raisi.

Kino va she'riy filmlar uchun adabiy senariylar muallifi: "Avvalida bu ...", "Ikki uy", "Xursand bo'ling! ", "Olov atrofida", "Asosiy mo''jiza". Sheʼrlari bolgar, eston, tojik, qirgʻiz, belarus tillariga tarjima qilingan.

Tarjimai holi
-------------

* Y. Shestakovning birinchi she’rlar kitobi 1983 yilda nashr etilgan. - "Kun boshida" (Lenizdat).
* "Yer to'lqinlari" she'riy to'plami (1992) Butunrossiya adabiy mukofoti bilan taqdirlangan. A. Feta (1997).
* "Staring Sky" to'plami (1998)

Manbalar
--------
**Kristobalit** (Meksikadagi San-Kristobal koni nomidan) — kvars guruhiga mansub mineral. Kremnezyom (gil)ning boʻsh turi. Kimyoviy formulasi SiO2. Qattiqligi 6—7, zichligi 2,2 g/sm3. Rangi oq, tussiz. Shishasimon yaltiroq. Kristallari kub shaklida. 1470° da qizdirilgan kvars K. ga aylanadi. Ikki turi — a tetragonalli va r kubli K. farqlanadi. Koʻmir konlarining yer ostida tabiiy oʻt olishida, shuningdek, domna pechlari maʼlum temperaturaga yetgan joylarida sunʼiy K. paydo boʻladi.

Oʻzbekistonda K. Angren koʻmir koni rayonida yer osti yongʻinlari natijasida kvarsli qumtoshning qayta hosil boʻlishi hisobiga vujudga kelgan tridimit bilan birgalikda 1959-yilda aniqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1983-yildagi** **Fransiya va Buyuk Britaniya chegaralari toʻgʻrisidagi konvensiya** (inglizcha: *1983 France — United Kingdom Maritime Boundary Convention*, fransuzcha: *Convention de 1983-sur la frontière maritime France-Royaume-Uni*) ― 1983-yildagi hukumatlararo bitim boʻlib, Fransuz Polineziyasi va Britaniyaning Pitkern orollaridagi dengiz chegarasini belgilash uchun Fransiya va Buyuk Britaniya hukumatlari tomonidan imzolangan.

Shartnoma shartlari
-------------------

Shartnoma chegarani, ikki hududning eng yaqin orollari orasidagi teng masofadagi chiziqni, belgilaydi. Chegara taxminan shimoliy-janubiy chiziq boʻylab oʻtadi va oltita alohida koordinata nuqtasi bilan belgilangan beshta tekis dengiz segmentidan iborat.

Shartnomaning imzolanishi
-------------------------

Shartnoma 1983-yil 25-oktyabrda Parijda imzolangan. Konvensiya 1984-yil 12-aprelda har ikki davlat uni ratifikatsiya qilganidan keyin kuchga kirgan. 1993-yilda Buyuk Britaniya Pitkern orollari atrofida eksklyuziv iqtisodiy zonani eʼlon qilgandan soʻng, ikki davlat 1983-yilgi kelishuvda belgilangan chegara, shuningdek, Tinch okeanining janubidagi Fransiya va Britaniya eksklyuziv iqtisodiy zonalari oʻrtasidagi chegara boʻlishi kerakligiga kelishib olganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  Anderson, Ewan W. (2003). *International Boundaries: A Geopolitical Atlas,* p. 297; Charney, Jonathan *et al.* (2005). *International Maritime Boundaries,* pp. 2293—2295.

Adabiyotlar
-----------

* Anderson, Evan V. (2003). *Xalqaro chegaralar: geosiyosiy atlas.* Yoʻnalish: Nyu-York. ISBN 9781579583750; OCLC 54061586
* Charni, Jonatan I. Devid A. Kolson, Robert V. Smit. (2005). *Xalqaro dengiz chegaralari,* 5 jild. Hotei nashriyoti: Leyden. ISBN 9780792311874; ISBN 9789041119544; ISBN 9789041103451; ISBN 9789004144613; ISBN 9789004144798; OCLC 23254092

Havolalar
---------

* Konventsiyaning toʻliq matni
**Nóra Medvegy** (1977-yil 29-martda tugʻilgan) — vengriyalik shaxmatchi. U xalqaro shaxmat ustasi (2005-yil) va ayol grossmeyster (2002-yil) unvonlariga ega. Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Vengriya chempionatining ikki karra gʻolibi (1995-yil va 1999-yil).

Faoliyati
---------

1994-yilda Nóra Medvegy 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Vengriya chempionatida gʻolib chiqdi. U turli yosh toifalarida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida bir necha bor Vengriya nomidan qatnashgan. 1995-yilda 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida oʻtkazilgan, shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. 90-yillarning oʻrtalaridan boshlab Nóra Medvegy Vengriyaning yetakchi shaxmatchilaridan biri hisoblanadi. Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Vengriya chempionatining koʻp marotaba ishtirokchisi boʻlib, u 2 ta oltin (1995-yil va 1999-yil), 2 ta kumush (2003-yil va 2007-yil) va 2 ta bronza (1997-yil va 2002-yil) medallarini qoʻlga kiritgan. 2002-yilda Budapeshtda boʻlib oʻtgan „*Elekes"* xalqaro shaxmat turnirida birinchi oʻrinni egalladi. 2003-yilda u Gibraltar shaxmat festivalida „*GibTelecom Masters"* ochiq turnirida eng yaxshi ayol shaxmatchi boʻlgan.

Nóra Medvegy Vengriya terma jamoasi safida ayollar oʻrtasidagi shaxmat Olimpiadalarida ishtirok etgan. Jumladan;

* 1996-yilda Yerevanda oʻtkazilgan 32-shaxmat Olimpiadasida uchinchi oʻrinni egalladi (1 ta gʻalaba, 2 ta durang va 2 ta magʻlubiyat),
* 1998-yilda Elista shahridagi 33-shaxmat Olimpiadasida birinchi oʻrinni egalladi (5 ta gʻalaba, 1 ta durang va 1 ta magʻlubiyat),

Nóra Medvegy Vengriya terma jamoasi safida shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida ham ishtirok etgan. Jumladan;

* 2005-yilda Goteborgda oʻtkazilgan 6-jamoaviy Yevropa chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi (1 ta gʻalaba, 1 ta durang va 4 ta magʻlubiyat),

2002-yilda u FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvoniga sazovor boʻldi va uch yildan soʻng FIDE xalqaro shaxmat ustasi (IM) unvonini oldi.

Nóra Medvegy vengriyalik shaxmatchi va grossmeyster (GM) Zoltan Gyimese bilan turmush qurgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Week in Chess 223". *TheWeekInChess.com*. Qaraldi: 7-oktabr 2019-yil.
2. ↑  „Women's Chess Olympiads :: Nóra Medvegy". *OlimpBase.org*. Qaraldi: 7-oktabr 2019-yil.
3. ↑  „European Women's Team Chess Championship :: Nóra Medvegy". *OlimpBase.org*. Qaraldi: 7-oktabr 2019-yil.
4. ↑  „Relatives and Spouses of Chess Masters". — „Medvegy, Nora: Woman Grandmaster. She is married to GM Zoltan Gyimesa.". 7-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2019-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Koʻk gumbaz masjidi (maʼnolari).

**Koʻk gumbaz masjidi**, Abdullatif masjidi — Oʻratepa (Tojikiston)dagi meʼmoriy yodgorlik (16-asr urtalari). Shayboniyxon sulolasidan, Movarounnahr hokimi Abdullatifxon (1540—51) nomi bilan bogʻliq. Old tomonidagi chuqur ravokli peshtoq (bosh tarzidagi) orqali gumbazli xonaqohga kiriladi. Ikki yon qanotida gʻishtin ustunli, ravokli, gumbazli galereya (xonalar) joylashgan.

Peshtoq va poygumbaz sirtida uyma koshinkor bezaklardan foydalanilgan. Ichki gumbaz osti bagʻallariga mayda ravoqchalar ishlangan. Xonaga yorugʻlik mayda tuynuk ravoqchalar orqali tushadi. Mehrobi serjilo, muqarnasli naqshlarga boy. Izoralari 2 xil rang koshin bilan qoplangan. Xonaqoh devorlariga chuqur ravoqlar ishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻk koshona** - Oq Oʻrda xonlari dafn etilgan nekropol (daxma). Sigʻnoqdan 8 km jan.-sharkda joylashgan. Koʻk koshona pishiq gʻishtdan, baland, koʻk kigizdan naqshlar bilan bezatilib, oʻziga xos meʼmoriy uslubda qurilgan. Koʻk koshona atrofida bir qancha yirik janglar sodir boʻlgan. Xususan, 15-asrning 60-yillarida qalmiklar xoni Temurtosh (Oʻztemurtoyshi) oʻzining 170 ming otliqlari bilan Abulxayrxonga qarshi chiqqan. Koʻk koshonada qattiq jang boʻlgan. Abulxayrxonning sarkardalari Baxtiyor sulton va Ahmad sultonlar bu jangda halok boʻlishgan. Abulxayrxon Sigʻnoqqa chekingan. Qalmiklar Shohruxiyagacha boʻlgan yerdarni talab qaytib ketishgan. Keyinchalik Muhammad Shayboniyxon ham Koʻk koshona atrofida qozoq xonlariga qarshi bir qancha janglar olib borgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Klerodendrum-svetok schastya-Klerodendrum — baxt guli
**Klerodendrum** (lotincha: *Clerodéndrum*) — bargli butalar yoki kichik daraxtlar, baʼzan lianalar; Zhivuchkovyye (Ajugoideae) turkumiga mansub oʻsimliklar.Yasnotkovyye(Lamiaceae) oilasidan.

clerodendrum thomsoniaeKlerodendrum barglari katta va yaltiroq boʻlib qovulganga oʻhshaydi.Koʻpgina turlarda gullar kapalak shakliga ega boʻlib-oq, pushti, qizil, baʼzida havorang, oqish ranglarda ham uchraydi. Bengue klerodendrumida va Filippin inflorescence klerodendrumida esa ular gʻayrioddiy shakldagi guldastalarga oʻxshaydi. Koʻpgina turlarning barglari va gullari xushboʻy hid chiqaradi. Shu bilan birga, barcha turlar turli xil hidga ega

Ilgari, baʼzi mualliflar bu turni Verbenaceae tuyrkumiga kiritishgan.

Tarqalishi va ekologiya
-----------------------

*The Plant List* maʼlumotlar bazasiga koʻra, turkum 308 turni oʻz ichiga oladi.

Ushbu turkumning turlari asosan Yerning tropik va subtropik mintaqalarida oʻsadi. Tabiiy diapazoni: Afrika, Osiyo (Hindiston, Hindixitoy, Xitoy, Koreya, Yaponiya, Filippin), Amerika, Avstraliya.

Oʻsimlik termofil hisoblanadi. Koʻpgina turlar tropik va subtropiklarda toʻplangan. Moʻtadil iqlimda faqat bir nechta turlari mavjud.Gullashi davomli- martdan sentabrgacha.

Botanika tavsifi
----------------

Clerodendrum thomsoniae. *Tanish hind gullaridan* botanika illyustratsiyasi (1878).
### Madaniyatda

Koʻpgina turlar oʻstiriladi, eng keng tarqalganlari:klerodendrum tompson, klerodendrum Wollicha,
klerodendrum ugandiyskiy, klerodendrum filipinskiy, klerodendrum spesozium, klerodendrum bunge, Klerodendrum uch qismli
Klerodendrum uch qismli — balandligi 10 m gacha boʻlgan buta yoki kichik bargli daraxt.
Klerodendrum Tompsona-Yopiq gulchilikda eng keng tarqalgan klerodendrum turi. Shohlarini kesish yordamida buta yoki daraxt shakliga keltirish mumkin boʻlgan gullaydigan liana. Gul oq physalis chiroqiga oʻxshaydi va uning ichida kapalak shaklida kichik qizil guldan iborat. Bundan boshqa yana turli xil shakllarda ham mavjud-quyuq yashil barglarda sariq va oq dogʻlar bilan.

### Joy va tuproq

Klerodendrum namlikni kup saqlamaydigan, toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurigan himoyalangan, yorugʻ joyni talab qiladi. Ekish paytida tuproqqa torf qoʻshiladi.Har qanday tuproqni gulni ekishdan oldin kaliy permanganat eritmasi yordamida dezinfeksiya qilish kerak boʻladi.

### Koʻpaytirish

Klerodendrum bahorda urugʻlarni ekish yoki ildiz otgan kurtaklarni ajratish orqali koʻpaytiriladi.Bundan tashqari bahorda kesib olingan soʻqmoqlardan tomirlatib foydalanish mumkin.

**Kasalliklar va zararkunandalar**
Clerodendrum-ning eng keng tarqalgan zararkunandalaridan biri bu oʻrgimchak kanasidir. Oʻstitrishda yul qoʻyilgan xatolar tufayli xloroz hamda oʻsimlikning ildizi chirishi rivojlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „*Clerodendrum*" (en).  The Plant List. Version 1.1. (2013). 5-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-oktabr 2016-yil.
3. 1 2
**Kleopatra** (qadimgi yunoncha: *Κλεοπάτρα*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj, Boreasning qizi va Frakiya qiroli Finey rafiqasi, Argonavtlar afsonasi bilan bogʻliq.

Mifologiyada
------------

 Finey va Boreades
Kleopatra shimoliy shamol xudosi Boreas va Afina malikasi Oritiyaning qizi, Boreads Zeta va Kalening singlisi, shuningdek, Chione edi. U Frakiyada, Pontus Euxinus (zamonaviy Qora dengiz) qirgʻogʻidagi Salmidesni boshqargan qirol Fineyning xotini boʻladi. Kleopatra ikkita oʻgʻil tugʻadi va shahzodalarning ismlari haqidagi qadimgi mualliflarning fikrlari turlicha: Psevdo-Apollodorus Plexippus va Pandionga ega, Sofokl — Terimbas va Aspond tomonidan "Antigona scholia" sining muallifi. Rodoslik Apollonius — Orithyus va Krambos yoki Parthenius va Crambis, boshqa manbada — Polimed va Clytias.

Keyinchalik Finey boshqa xotin oladi — skif shohi Dardan Ideyaning qizi. Bu ayol oʻzidan oldingi va oʻgay oʻgʻillariga zulm qila boshlaydi. U shahzodalarni uni zoʻrlamoqchi boʻlganlikda ayblaydi; Finey unga ishonadi va turli manbalarga koʻra, Kleopatra va uning oʻgʻillarini oʻldirgan yoki koʻr qilgan yoki shunchaki qamoqqa tashlagan. Keyinchalik, Gelios, buning uchun jazo sifatida, Fineyni koʻrishdan mahrum qiladi. Afsonaning bir manbasiga koʻra, argonavtlar Kolxidaga ketayotib, Salmidessada toʻxtaganlarida, ular orasida boʻlgan Zeta va Kalaid singlisi uchun qasos olishgan. Ular Fineyni oʻldirishadi (boshqa manbaga koʻra, bu ishni Gerkules qiladi) va Kleopatra ozodlikka chiqadi. Qirollik hokimiyati uning oʻgʻillariga oʻtgan yoki ular hokimiyatni onalariga oʻtkazib, oʻzlari argonavtlar safiga qoʻshilgan.

Adabiyotda
----------

Finey va uning oilasi haqidagi afsona dramaturglar Esxil va Sofokl, lirik Timoti Miletlik tomonidan ishlab chiqilgan. Tegishli asarlardan faqat kichik boʻlaklar qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Аполлодор Афинский 1972. sfn error: no target: CITEREFАполлодор\_Афинский1972 (help)
2. 1 2  Eitrem 1921. sfn error: no target: CITEREFEitrem1921 (help)
3. 1 2 3  Гигин 2000. sfn error: no target: CITEREFГигин2000 (help)
4. ↑  Диодор Сицилийский 2005. sfn error: no target: CITEREFДиодор\_Сицилийский2005 (help)

Adabiyotlar
-----------

1. Аполлодор Афинский*. Мифологическая библиотека*. Наука, 1972.
2. Гигин*. Мифы*. Алетейя, 2000. ISBN 5-89329-198-0.
3. Диодор Сицилийский*. Историческая библиотека*. Алетейя, 2005. ISBN 5-89329-716-4.
4. Eitrem S. Kleopatra 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1921. — Bd. XI, 1. — Kol. 732—733.
**Rododendron** (Rhododendron) — erikadoshlar oilasiga mansub buta yoki kichikroq daraxtlar turkumi. Yer yuzida 600 turi maʼlum. Asosan, Sharqiy Osiyo va Shimoliy Amerikaning togʻlarida uchraydi. Oʻzbekistonda oʻsmaydi. R. tilla rang va sariq boʻladi. Bargi qalin, yaltiroq, teskari tuxumsimon, qisqa bandli, ketmaket joylashgan. Guli sariq yoki binafsha rangpushti, toʻpguli soyabonsimon. Mevasi 5 uyali koʻsak, bargi tarkibida arbuTilla rang rodotin va q glikodendron zidlar, flavonoidlar, oshlovchi va boshqa moddalar bor. Bargining damlamasi xalq tabobatida bod, yurak kasalliklarida hamda siydik haydovchi dori sifatida ishlatiladi. R.ning manzarali turlari bogʻ va xiyobonlarda oʻstiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kleotera** (grech. Leoththa) — yunon mifologiyasida Mileziya qiroli Pandareyning qizi va uning rafiqasi Garmofoy, Merope va Aedonaning singlisi.

Mifologiya
----------

Kleotera va uning opa-singillari Aedona va Merope Milet qiroli Pandarey oilasida tugʻilgan.

Bir manbaga koʻra, ularning otasi Pandareus Kritning shahridagi Zevs ibodatxonasini qoʻriqlagan oltin itni oʻgʻirlab ketgan va uni saqlash uchun Sipil qiroli Tantalga topshirgan. U yana Sipilda paydo boʻlib, itni qaytarishni talab qilganida, Tantal xudo Germesga hech narsa olmaganlikka qasam ichadi. Boshqa bir manbaga koʻra, hamma narsa aksincha sodir boʻladi va oltin itni oʻgʻirlagan hamda Pandareyga saqlash uchun bergan Tantal edi. Qanday boʻlmasin, Zevs oʻgʻirlangan narsalarni qaytarishni talab qiladi. Zevs boshchiligidagi xudolarga soxta qasamlar va kafolatlar tufayli, u hech qachon oltin itni koʻrmagan, gʻazablangan xudolar Pandarey va uning xotinini oʻldirishgan (afsonaning boshqa manbasida ularni toshga aylantirganlar).

Zevs Pandarea oilasining barcha aʼzolaridan oʻch olmoqchi edi. Afrodita va boshqa maʼbudalar ikki yosh opa-singil Kleotera va Meropani saqlab qoladi va ularni tarbiyalaydi: Gera ularga goʻzallik va gʻayritabiiy donolik beradi, Artemida ularni kuchli va baland boʻyli qiladi, Afina esa barcha taniqli ayollar hunarmandchiligini oʻrgatadi. Afrodita ular uchun daʼvogarlar tanlaydi va hatto Zevsdan ular uchun kechirim olish uchun uning oldiga boradi. Biroq, u nimadandir shubhalangan boʻlsa kerak va Afrodita u bilan Olympusda birga qolganda, eriniylar uning roziligi bilan qizlarni oʻgʻirlab ketishadi va ularni Erinyesga topshirdilar, ular qizlarni oʻz xizmatkorlariga aylantirib, baxtsiz yetimlarni qolganlari ota-ona gunohlari uchun shafqatsiz azoblanishga majbur qildilar.

Manbalar
--------

1. ↑  *Антонин Либерал*. Metamorfozi. 11.
2. ↑  *Гомер*. Одиссея. 19, 518.
3. ↑  Меропа // Мифологическая энциклопедия.
4. ↑  *Гомер*. Одиссея. 19, 518.
5. ↑  *Antonin Liberal*. Metamorfozi. 36, 3.

Havolalar
---------

* *Кондрашов А. П.* Кто есть кто в мифологии Древней Греции и Рима. 1738 героев и мифов. — M.: РИПОЛ классик, 2016. — С. 174. — ISBN 978-5-386-09554-3.
* *Heinrich Wilhelm Stoll*. Kleothera // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. / Hrsg.: Wilhelm Heinrich Roscher. 1894. — Bd. 2, 1. — Sp. 1225.
**Rentgenoskopiya** (rentgen va ... skopiya), flyuoroskopiya — obʼyektning rentgen tasviri rentgenoskopik ekranda kuzatiladigan rentgenologik tadqiqot; rentgenodiagnostikannt asosiy usullaridan biri. Odatdagi R. qorongʻi xonada olib boriladi. Televizion R.da tasvir elektronoptik oʻzgartirgich bilan kuchaytirilib, televizionekranga uzatiladi. Koʻp hollarda R. rentgenografiya bilan birga qoʻllanadi.

R.da organlarni harakatda va har xil proyeksiyada osongina kuzatish mumkin. Mayda detallarni aniqlashda rentgenografiya usuli R.ga Karaganda afzalroqdir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kleptomaniya** ( qadimgi yunoncha: *κλέπτειν* - o'g'irlik va μανία - mania) - oʻgʻirlik qilishga boʻlgan moyillik. ICD-10 kasalliklarni tasniflash tizimida ushbu ruhiy buzilish F63.2 kodiga ega.

Kelib chiqishi
--------------

 *T. Geriko*, "Kleptoman portreti" (1822)
Kleptomaniya birinchi marta 1816-yilda Fransiyada monomaniya deb taʼriflangan. Keyin fransuz psixiatriya maktabi monomaniya deb ataladigan taʼlimotni faol ravishda rivojlantirdi — keyin ular ruhiy kasallik ogʻriqli tendensiyalarda, masalan, qotillik, oʻz joniga qasd qilish, oʻt qoʻyish va hokazolarda boʻlishi mumkinligini tan olishdi. XX. asrga qadar kleptomaniya isteriya, demans, organik miya shikastlanishi va ayollarda hayz ko'rish buzilishi bilan bogʻliq edi. Hozirgi vaqtda kleptomaniya impulslarni nazorat qilishning buzilishi deb tasniflanadi [2]. patologik toʻplanish, oniomaniya va boshqalar bilan bir qatorda obsesif-kompulsiv kasalliklarga ham tegishli boʻlishi mumkinligi haqida farazlar mavjud. D.[3] qonun oldida o'g'irlik uchun bahona ekanligini da'vo qiladigan skeptiklar ham bor [4].

Havolalar
---------

* Протопопов А. Этологический анализ случая детской клептомании Архивная копия от 17 января 2007 на Wayback Machine
* Сатирическое произведение в рунете — ***клепториат** — класс, основа процветания которого основана на одном из смертных грехов* Архивная копия от 30 октября 2008 на Wayback Machine
* Романов А. Клептомания и шопоголизм: взгляд психотерапевта.

1. ↑  *Something for Nothing: Shoplifting Addiction & Recovery*, 2003.
2. ↑  *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders* IV. pp. 1211.
**Pandar** (qadimgi yunoncha: *Πάνδαρος*) — qadimgi yunon mifologiyasida Likaonning oʻgʻli buyuk kamonchi sifatida mashhur boʻlgan.

Troyaning ittifoqchisi, asli Troasdagi Zeliyadan (Iliadaning II qoʻshigʻida) yoki likiyalik (V-qoʻshigʻiga koʻra). Iliadaning IV-kantosida Pandarus kamonini qanday yasaganligi batafsil tasvirlangan. II-qoʻshiqqa koʻra esa, u Apollondan sovgʻa sifatida kamon oladi. Sxoliastlar va Evstatiyning fikriga koʻra, Troyaning Likiyasidan. Uning ziyoratgohi Likiyadagi Pinare shahridadir.

Troya urushi paytida u Menelausni oʻq bilan yaraladi va shu bilan yunonlar bilan tinchlikni buzadi. Diomedes tomonidan oʻldirilgan.

Eneydada uning ukasi, kamonchi Evrition topiladi.

Shekspirning "Troil va Kressida" pyesasidagi qahramon.

Yana qarang
-----------

* Qadimgi yunon mifologiyasi
* Troyan urushi

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.281, *Lyubker F.* Реальный словарь классических древностей. M. 2001. V 3 t. T.3. S.17
2. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E III 35; IV 1
3. ↑   Gomer. Iliada V 105
4. ↑   Gomer. Iliada IV 105—111
5. ↑   Gomer. Iliada II 827
6. ↑   Gindin L. A. Tsimburskiy V. L. Gomer i istoriya Vostochnogo Sredizemnomorya. M. 1996. S.235
7. ↑   Strabon. Geografiya XIV 3, 5 (str.665)
8. ↑   Gomer. Iliada V 291
**Tazkira** (arab. — eslatmoq, zikr etmoq) — oʻrta asr forsiy va turki y tillardagi adabiyotshunoslik janrlaridan biri. Keng maʼnoda — tarix, tasavvuf, sanʼat sohasidagi voqea va shaxslar haqida esdalik ruhidagi asar, mas. "Tazkirat ulavliyo" (Farididdin Attor), "Tazkirai Muqimxoniy" (Muhammad Yusuf), "Tazkirai xattoton" (Rudakiy), "Tazkirai avliyoi turkiy" (Rushdiy) va boshqa Tor maʼnoda — shoirlar hayoti va ijodi haqida maʼlumot, asarlaridan namunalar keltirib tuzilgan toʻplam. T.da bir necha asrda yashagan yoki muayyan davr shoirlarining hayoti va ijodi haqida turli tarzda maʼlumot beriladi. Shoirlarni qamrab olish jihatidan tarixiyzamonaviy va zamonaviy T.ga boʻlinadi. Tarixiyzamonaviy T.da bir necha asr davomida yashab ijod etgan shoirlar haqida ("Lubob ulalbob" — Avfiy, "Tazkirat ushshuaro" — Davlatshoh Samarqandiy va boshqalar), zamonaviy T.da esa tuzuvchining zamondoshlari haqida ("Majolis unnafois", "Tazkirat ushshuaro" — Mutribiy va boshqalar) bahs yuritiladi. Asarda shoirlar har xil uslubda — "abjad" tizimida, sulola va arab alifbosi asosida, geografik uslubda, T. tuzuvchi tomonidan shaxsan koʻrganlik, ijodiy mulokrtda boʻlganboʻlmaganlik asosida joylashtiriladi. Shoirlar haqidagi maʼlumotlar alohida kichik maqola — fiqradan iborat boʻladi. Unda shoirning ismi, taxallusi, qayerdanligi, ijodi, sheʼrlaridan namunalar, tabiatidagi oʻziga xos xususiyati, qay darajada shuhrat topganligi va boshqa sheʼriy yoki nasriy tarzda bayon etiladi. Baʼzan 2 tilda maʼlumot berish hollari ham uchraydi ("Majmuai shoiron"). Tlartuzuvchisining adabiyestetik uslublari qaysi adabiy yoʻnalishiga mansubligi jihatidan farklanadi. Sharq adabiyotshunosligida bizgacha yetib kelgan dastlabki T.ni Abu Mansur asSaoyaibiy, oʻzbek adabiyotida Alisher Navoiy yaratganlar. Adabiyot tarixini oʻrganishda T.larning ahamiyati katta.

Habib Abdunazar.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kleito** (qadimgi yunoncha: *Κλειτω*), baʼzi tarjimalarda **Klito** yoki **Klyato** — Aflotunning Timey va Kritiy dialoglariga koʻra, Evenor va Levkippaning qizi, Poseydonning xotini.

Tavsif
------

Oʻrtada Kleito va Poseydonning kirish mumkin boʻlmagan muqaddas ibodatxonasi bor edi. Ibodatxonaning butun tashqi yuzasi, akroteriyalardan tashqari, ular kumush bilan, akroteriyalar esa oltin bilan yotqizilgan; ichkarida qaraganda, fil suyagidan yasalgan shift boʻlib, hammasi oltin, kumush va orixalk bilan bezatilgan, devorlari, ustunlari va pollari esa butunlay orixalk bilan qoplangan edi.

Aflotunning „Kritiy"ida aytilishicha, Poseydon Zevsdan orolni sovgʻa sifatida olgan va unga yetib kelganida u yetim qolgan yolgʻiz qiz Kleytoni uchratib, uni sevib qolgan va uni oʻziga xotini qilib olgan. Poseydon ular yashagan tepalikni bir-biridan teng masofada ikkita sopol qal’a va uchta suv ariqlaridan iborat beshta doira bilan oʻrab oldi. Bundan tashqari, dengiz maʼbudi ikkita buloqni yaratgan: biri issiq, ikkinchisi sovuq suv bilan orolni boy oʻsimliklar bilan taʼminlaydi. Kleito Atlantidalarning birinchi malikasi sifatida koʻrsatilgan, Baxofen bunga ishora qilib, matriarxat dastlab orolda mavjud boʻlgan boʻlishi mumkinligini aytdi. Poseydon va Kleito besh marta bir juft oʻgʻil egizaklarni dunyoga keltirdi. Egizaklarning birinchi juftligi Atlant va Gadir edi, ammo eng kattasi Atlant edi va uning nomi berilgan, otasi va onasidan qolgan orolni boshqaradi. Boshqa juft egizaklar Amfierey — Evemon, Mnesey — Avtoxton, Elasipp — Mestor, Azaes — Diaprep edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Камп 2013. sfn error: no target: CITEREFКамп2013 (help)
2. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 27, 5; Geraklit-allegorist. O neveroyatnom 4
3. ↑  Жиров 2013. sfn error: no target: CITEREFЖиров2013 (help)
4. ↑  Кузьмин 2002. sfn error: no target: CITEREFКузьмин2002 (help)

Adabiyotlar
-----------

1. Е. Г. Рабинович (1991). *Мерное бремя* (Ноосфера и художественное творчество nashri). Наука. pp. 139—153. .
2. Леон Спрэг де Камп (2013). *Глава 1: Предание об Атлантиде* (Потерянные континенты nashri). Litres.
3. Н.Ф. Жиров (2013). *Глава 1: Предание Платона об Атлантиде* (Атлантида nashri). Рипол Классик.
4. Юрий Георгиевич Глотов, Валентин Алексеевич Семченко (1997). *Стр. 7* (Популярная морская энциклопедия nashri). Трансп.
5. Игорь Кузьмин (2002). *Двухтысячелетняя пропасть* (Открытая Атлантида? nashri). ОЛМА Медиа Групп.
6. Heinrich Wilhelm Stoll: Kleito. // Rosher, Vilgelm Genrix: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie (Leksikon Roshera). Band 2,1, Leipzig 1894, Sp. 1220 (Osifrovanniy tekst).  (nem.)
**Qutb tuni** — Yerning Shimoliy qutb doirasidan shimolroqda va Janubiy qutb doirasidan janubroqda boʻlgan tun. Bir sutkadan ortiqdavom etadi. Kuzgi teng kunlik (21 yoki 22 sentabr)da Quyoshning ogʻishi 0 ga teng boʻlganda Yerning shimoliy qutb doirasida Quyosh chiqmaydi va Qutb tuni boshlanib, bahorgi teng kunlik (21 yoki 22 mart) gacha davom etadi. Shimoliy yarim sharda Quyoshning ogʻishi minimal (8=—23°27’), yaʼni Quyoshning qishki turishi (21 yoki 22 dekabr) kunlarida Qutb tuni uzunligi maksimal boʻladi. Janubiy qutb doirasida (f=—66°33’) Quyosh qishki turish kuni botmaydi va yozgi Quyosh turish kuni (21 yoki 22 iyun) chiqmaydi. Qutb tuni ham qutb kuni kabi oddiy geo-metrik koʻrinishda sodir boʻlmaydi. Quyosh gardishi, refraksiya va Quyosh ogishining oʻzgarib borishi Qutb tuni uzunligiga taʼsir koʻrsatadi. Umuman Qutb tuni qutb kuniga nisbatan qisqaroq boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhitdinov Qutbiddin** (1906.19.11 — Samarqand viloyati Urgut tumani — 1983.17.12) — matnshunos, manbashunos, lugʻatshunos olim. Filologiya fanlari nomzodi (4972). 1956 — 1961-yillarda Tojikiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida, 1961 — 1982-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot hamda Sharqshunoslik institutlarida katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. Qutbiddin Muhitdinov S. Saroyi, Xoʻjandiy asarlarining zamonaviy imloda nashr etilishiga, Alisher Navoiy asarlari tilining izoxli lugʻatini tuzish, izoxlash va undagi arabcha,forscha soʻzlarni, murakkab baytlarni sharxlashga katta hissa qoʻshgan. Mahdiyxonniit turkiycha-forscha "Sangloh" lugʻati ustida ish olib borgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qutb minor** - Hindiston (Dehli)dagi meʼmoriy yodgorlik (1200— 1220); Sharq meʼmorligining noyob namunasi. Dehlida vafot etgan oʻshlik din arbobi Hoji Qutbiddin Baxtiyor sharafiga bunyod etilgan (maqbara minoradan 600 m jan.-gʻarbda). Minora 5 qatlamli (dastlab 4 qatlamli boʻlgan, 5qatlami keyin qurilgan), tarhi konussimon, gʻarovli; gʻranit bloklar ganchhok bilan mustahkamlab qurilgan; balandligi 72,6 m, diametri asosida 14,74 m, uchida 3,05 m. Quyi 3 qatlam turli rangdagi qumtosh bilan, yuqori 2 qatlami (yashin urib vayron boʻlgan) 14-asrda oq marmardan deyarli bezaksiz qayta tiklangan. Ichkaridagi aylanma zinapoya (379 ta) orqali yuqoriga chiqiladi. minora belbogʻiga muqarnas naqshlar ishlangan, sultonlar tarixi, ularga mad-hiya, Qurʼon oyatlari yozib bezatilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qutchi** — turkiy qabila. Q.larning ilk ajdodlari Janubiy Sibirda, 10—13-alarda esa Qashqar va Yettisuvda yashagan. 13—14-asrlarda Qlarning katta bir qismi Movarounnahr hududiga kelib mahalliy aholi bilan aralashib ketgan. Bir qismi qirgʻizlar tarkibida ham mavjud boʻlgan. Q.larning ozroq qismi oʻz nomlarini 20-asrning boshlarigacha saqlab kelgan. Bular, asosan, Zarafshon tizma togʻ etaklarida — Ur-gut atroflarida, Qashqadaryoning yuqori oqimlarida Shahrisabz vohasida joylashgan. q. bir necha urugʻlarga boʻlingan. Eng yiriklari: shixsayot, moli, movar, qashqari. Q.lar, asosan, dehqonchilik bilan shugʻullanishgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xviezdoslavov** — Slovakiyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Trnava viloyati, Dunajska-Streda tumanida joylashgan qishloq va munisipalitet.

Geografiyasi
------------

Munitsipalitet 126 metr balandlikda joylashgan va 10,540 km² maydonni egallaydi. 337 nafarga yaqin aholi istiqomat qiladi.

Tarixi
------

9-asrda Xviezdoslavov hududi Vengriya Qirolligi tarkibiga kirdi. Tarixiy yozuvlarda qishloq birinchi marta 1921-yilda tilga olingan. U oʻsha yili kolonizatsiya dasturining bir qismi sifatida tashkil etilgan, unga koʻra Slovakiya va Chexiya koloniyalari etnik vengerlar koʻp boʻlgan hududlarni rasmiy va xususiy mustamlaka qilish doirasida tashkil etilgan.

Demografiyasi
-------------

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 612 kishini tashkil qilgan. Ulardan 406 nafari (66%) slovaklar, 86 nafari (14%) venger va 120 nafari (14%) boshqa millatlar edi.

Rim katolikligi qishloqning asosiy dini boʻlib, uning tarafdorlari umumiy aholining 66,85 foizini tashkil qiladi, respondentlarning 19,29 foizi esa hech qanday konfessiyaga mansub emas.

Yana qarang
-----------

* Slovakiyadagi munitsipalitetlar va shaharlar roʻyxati

1. ↑  „Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne)" (slovakcha). *www.statistics.sk*.  Statistical Office of the Slovak Republic (31-mart 2022-yil). Qaraldi: 31-mart 2022-yil.

Genealogik manbalari
--------------------

Genealogik tadqiqotlar uchun yozuvlar „Slovakiya, Bratislavadagi Statny Arxiv" davlat arxivida mavjud.

Havolalar
---------

* Hviezdoslavovdagi tirik odamlarning **familiyalari**
**York** (talaffuzi: *York*) — AQShning Janubiy Karolina shtatidagi shahardir. Aholisi 2000-yilgi aholini roʻyxatga olishda taxminan 6 985 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

York shahri 34°59′41″N 81°14′22″W﻿ / ﻿34.99472°N 81.23944°W﻿ / 34.99472; -81.23944GO (34,994673, −81,239420) koordinatalarda joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 7.9 kvadrat mil (20 km2) tashkil qiladi, shundan 7.9 kvadrat mil (20 km2) quruqlik va 0.1 kvadrat mil (0.26 km2) yoki 0,88% suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1860** | 1 360 |  | — |
| **1880** | 1 330 |  | — |
| **1890** | 1 553 |  | 168% |
| **1900** | 2 012 |  | 296% |
| **1910** | 2 326 |  | 156% |
| **1920** | 2 731 |  | 174% |
| **1930** | 2 827 |  | 35% |
| **1940** | 3 495 |  | 236% |
| **1950** | 4 181 |  | 196% |
| **1960** | 4 758 |  | 138% |
| **1970** | 5 081 |  | 68% |
| **1980** | 6 412 |  | 262% |
| **1990** | 6 709 |  | 46% |
| **2000** | 6 985 |  | 41% |
| **2010** | 7 736 |  | 108% |
| **2020** | 8 503 |  | 99% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 6 985 kishi, 2 536 xonadon va 1 787 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 887,6 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 51,8% oq tanlilar, 38,4% afro-amerikaliklar, 0,8% tubjoy amerikaliklar, 0,6% osiyoliklar, 3,65% boshqa irqlar va 2,1% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 7,03% ni tashkil etadi.

Shaharda 2 536 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 33,5% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 39,9% er-xotinlar birga yashaydilar, 25,2% eri boʻlmagan ayollar, 29,5% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 25,3 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 11,2 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shaharda aholi keng tarqalgan boʻlib, 27,9% 18 yoshgacha, 9,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 28,7% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 19,6% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 14,5% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 34 yosh edi. Har 100 ayolga 86 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 79,8 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 30 564 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 34 253 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 646 dollarni, ayollarniki esa 20 290 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 218 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 17,2 foizi va aholining 30,6 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 23,6 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 13,5 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. 31-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
**Huzayfa ibn al-Yamon al-Absiy** (arabcha: ) — islom paygʻambari Muhammadning sahobalaridan biri.

Biografiya
----------

Huzayfa ibn al-Yamon Madinada tugʻilgan. U Makkadan, otasi esa Makkalik Banu Abs qabilasidan edi. Muhammad paygʻambarlik davri boshlanganidan bir qancha vaqt oʻtgach, Huzayfa islomni qabul qilish uchun Makkaga kelgan.

Huzayfa Madinada ulgʻayib, Muhammadni koʻrish uchun u Makkaga borgan va u bilan uchrashgan. Musulmonlar Madinaga koʻchirilgandan keyin Huzayfa Muhammad paygʻambarni tark etmadi va doimo uning yonida boʻlishga harakat qildi. Huzayfa musulmonlar davlatini mustahkamlashda faol qatnashgan, Badr jangidan tashqari barcha janglarda qatnashgan. Uhud jangida Huzayfaning otasi tasodifan musulmonlar jangida halok boʻldi va ular uni dushman deb bildilar. Huzayfa otasining vafotidan xabar topgan va Muhammad paygʻambar unga fidya toʻlamohchi boʻldilar, lekin Huzayfa uni rad etdi.

Xalifa Abu Bakr as-Siddiq davrida Huzayfa murtadlarga qarshi urushlarda qatnashdi va Ummonga yuborilgan otryadga qoʻmondonlik qildi. Xalifa Umar davrida Iroq, Hamadon va Rayda fors qoʻshinlariga qarshi kurashgan. Huzayfa Xalifa Usmon davrida Armaniston va Ozarbayjonni bosib olishda ham qatnashgan.

Armaniston va Ozarbayjonni bosib olishda qatnashgan Huzayfa Qur’on oʻqish boʻyicha mojaroga guvoh boʻlgan. Quraysh shevasidagi Qur’on nusxalarini koʻpaytirish va xalifalikning barcha qismlariga joʻnatish uchun xalifa Usmonga murojaat qildi. Huzayfa hadis to‘plamlarida qayd etilgan yuzdan ortiq hadisni rivoyat qilgan.

Huzayfa Muhammad alayhissalomga yaqin kishilar va sahobalarni ham oʻz ichiga olgan „munofiqlar roʻyxati" (munofiq)ning qoʻriqchisi edi.

Huzayfa ibn al-Yamon 656-yil Ktesifon shahrida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Али-заде 2007. sfn error: no target: CITEREFАли-заде2007 (help)
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Litsemerie — strashnaya bolezn serdsa // islam-today.ru
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: N (maʼnolari).

**Н, н** — oʻzbek kirill alifbosining oʻn beshinchi harfi; til oldi, burun, sonor, portlovchi, jarangli undosh tovushni ifodalaydi. Soʻz boshi (nay, novda, non), oʻrtasi (anor, gʻuncha, qanot) va oxiri (bogʻbon, oʻtin, tugun) da kela oladi. N tovushi ayrim soʻzlarda, soʻz birikmalari orasida b tovushi oldidan talaffuz qilinganda, m tovushiga aylanadi (tanba > tamba, manba > mamba, sunbula > sumbula, oʻn besh > oʻm besh), lekin bu hodisa imloda aks etmaydi. N tovushi sof oʻzbekcha soʻzlarda soʻz boshida uchramaydi. N harfi g harfi bilan birga, n+g tarzida til orqa, burun, portlovchi, jarangli undosh tovushni ifodalaydi; bu tovush soʻz oʻrtasi (singil, dengiz, tingla) va oxiri (ong, teng, doʻng) dagina keladi.

N harfi Avesto, Oʻrxun-Yenisey, soʻgʻd, turkiy (uygʻur) yozuvlarida, shuningdek, arab va lotin alifbolari asosidagi oʻzbek yozuvida oʻziga xos koʻrinishlarga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yorib oʻtish** (harbiyda) - hujum harakatlari usullaridan biri. Dushmanning jangovar texnikasi va askariy kuchlarini tormor qilgan holda uning avvaldan tayyorlab qoʻyilgan yoki shoshilinch tashkil etilgan mudofaasini bosib oʻtish. Yo. oʻ. orqali maʼlum uchastkadagi dushman mudofaasi artilleriya oʻqi, aviatsiya zarbalari va b. vositasida yemirib tashlanadi va frontning ichkarisi tomon quruqlikdagi qoʻshinlarni shiddatli hujumi uchun qulaylik yaratiladi. Baʼzan dushman mudofaa chizigʻi ochiq qanotlar mavjud boʻlganda hujum operatsiyalari Yo. oʻ. siz hal qilinishi mumkin. Yo. oʻ. hujum operatsiyalarida asosiy va hal qiluvchi bosqich hisoblanadi. Yo. oʻ. usullari yangi qurolyarogʻlarning paydo boʻlishi va armiyalarning qurollanganligiga qarab yangi jangovar imkoniyatlar bilan boyib boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kathleen Lockhart** (talaffuzi: "Ketlin Lokhart", 1894-yil 9-avgust – 1978-yil 18-fevral) 20-asr boshlari-oʻrtalarida sermahsul ijod qilgan ingliz-amerikalik aktrisa edi.

Yoshlik
-------

Kathleen Arthur 1894-yil 9-avgustda Angliyaning Xempshir shtatidagi Sautsi shahrida tug'ilgan.

Karyera
-------

Lockhartning ko'ngilochar karerasi Britaniyadagi sahnada boshlangan.

Lockhart deyarli qirq yil davomida sahnada va Gollivud filmlarida paydo bo'ldi. Lockhart 30 dan ortiq film kreditiga ega.

Lockhart va uning eri Gene vaqti-vaqti bilan bir-biriga qarama-qarshi rollarda, ayniqsa janob va xonim rolida suratga tushishdi. Lockhartning qizi June ham o'sha filmda ular bilan birga bo'lib, ularning qizini tasvirlagan.

1957-yildan keyin Lockhart aktyorlik faoliyatini yakunladi va *"The Purple Gang"* (1960) filmidagi kichik roldan tashqari boshqa kinoda suratga tushmadi.

Lockhartning Gollivud bulvari 6241 da joylashgan Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduzi bor.

Shaxsiy hayot
-------------

1924-yilda Lockhart Qo'shma Shtatlarga ko'chib keldi. Lockhartning eri aktyor Gene Lockhart (1957-yilda vafot etgan) edi. Lockhartning bir qizi - Iyun Lockhart bo'lgan.

1978-yil 18-fevralda Lockhart uzoq davom etgan kasallikdan keyin Los-Anjelesda (Kaliforniya) vafot etdi. U Kalver Sitidagi Muqaddas Xoch qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Kathleen Lockhart paperwork re naturalization as a United States Citizen, dated 10 February 1950, ancestry.com; accessed 9 October 2015.
2. 1 2 3  „Kathleen Lockhart".  Hollywood Walk of Fame (8-fevral 1960-yil). Qaraldi: 6-sentabr 2019-yil.
3. ↑  „Kathleen Lockhart".  afi.com. Qaraldi: 6-sentabr 2019-yil.
4. ↑  Ellenberger, Allan R.*. Celebrities in Los Angeles Cemeteries: A Directory* (en). McFarland, 2001 — 79–80 bet. ISBN 9780786450190. 5-fevral 2018-yilda qaraldi.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Konservalash (maʼnolari).

**Konservalash** — oziq-ovqat mahsulotlarini uzoq muddat saqlash usuli; konserva tayyorlash. K.ning mohiyati: mahsulotlarni tez buzadigan mikroorganizmlar faoliyatini butunlay yoki vaqtincha toʻxtatish, fermentlar faoliyatini soʻndirishdan iborat. Koʻp qoʻllaniladigan usullari: pasterizatsiya, sterilizatsiya, quritish (qoqi qilish), muzlatish, achitish, tozalash va dudlash.

Pasterizatsiya usuli bilan K.da oziqovqat mahsulotlari (mevalar) zich berkitilgan idish — avtoklavlarda 85— 100° temperaturada 30—60 min. qizdiriladi. Bunda mikroorganizmlar faoliyati vaqtincha toʻxtaydi. Sterilizatsiya usulida mahsulot (goʻsht, baliq va boshqalar) solingan idish 112—120° temperaturada qizdiriladi; shunda fermentlar yemiriladi, mikroorganizmlar oʻladi. Konservalarni yuqori chastotali toklar bilan sterilizatsiyalash usuli ham bor. Sabzavot va mevalarni toʻzlash biokimyoviy jarayonlar natijasida qand moddasi va boshqa moddalardan suv kislotasi hosil boʻlishiga asoslangan (yana qarang Oziq-ovqat mahsulotlarini quritish).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |