recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Giorgi Megreladze** (talaffuzi: *Georgiy Megreladze*) (1978-yil 21-iyulda tugʻilgan) — gruzin futbolchisi, hujumchi ampulasida oʻynaydi. Oʻtgan asrning 70-yillari oxiri va 90-yillari boshidagi gruziyalik hujumchi Merab Megreladzening oʻgʻli.

Faoliyati
---------

Kutaisi futboli maktabi tarbiyalanuvchisi. Hujumchi sifatida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati davomida u Gruziyaning turli klublarida — Samgurali, Mertsxali, Olimpi, Borjomida, shuningdek, eng nomdor ikkita jamoa — Tbilisining „Dinamo" va Kutaisining „Torpedo" jamoalarida toʻp surgan. Kutaisining „Torpedo" jamoasi tarkibida Gruziya chempionatining 184 uchrashuvida 87 ta gol urishga erishgan. Kutaisi avtozavodlari bilan u kubok sohibi va Gruziya chempionatlarining bir necha bor gʻolibi boʻlgan.

Futbolchi shuningdek, Gretsiyaning ILTEX va Patraikos klublarida, shuningdek, Ozarbayjonning „Boku" va Qozogʻistonning „Jetisu" klublarida toʻp surgan. Megreladzening toʻp surgan klublari orasida Rossiya Nijnekamskning „Nefteximik" va Oʻzbekistonning „Shoʻrtan" klublari ham mavjud.

Megreladze UEFA Yevropa Ligasidagi ilk golini saralash bosqichida „B36 Torshavn" klubiga qarshi oʻyinda 10-daqiqada jamoasining birinchi golini kiritgan, 88-daqiqada yana bir gol urib jamoasining 2:0 hisobidagi gʻalabasini taʼminlangan.

### Oilasi

Megreladze futbolchilik faoliyatini otasi, mashhur gruziyalik hujumchi Merab Megreladze vafotidan soʻng yakunlagan. Keyin Kutaisining „Torpedo" jamoasi bosh murabbiyi yordamchisi boʻlib ishlagan. Merab Megreladzening oʻgʻli, professional futbolchilik faoliyatini toʻliq hujumchi ampulasida oʻynagan.

Yutuqlari
---------

* Gruziya chempioni : 2000-yil
* Gruziya kubogi sohibi: 1999-yil
* Gruziya chempionatining kumush medali sovrindori (2): 1999, 2005
* Gruziya chempionatining bronza medali sovrindori (3): 2006, 2009, 2012
* Ozarbayjon chempionatining bronza medali sovrindori: 2007 yil
* Gruziya kubogi finalchisi: 2009

Manbalar
--------

1. ↑  „Мегреладзе вошёл в историю". *UEFA.com* (2-iyul 2009-yil). 25-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyul 2022-yil.
2. ↑  „«Мераб Мегреладзе — виртуоз атаки!»". 25-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.
3. ↑  „Тбилисское «Динамо» — обладатель Кубка Грузии".  «Советский спорт». 25-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qoradaryo (maʼnolari).

**Qoradaryo** — Andijon viloyatidagi daryo (boshlanish qismi Qirgʻizistonda). Sirdaryoning asosiy irmoklaridan biri. Uz. (Tar daryosi bilan birga) 318 km, havzasining maydoni 28,6 ming km². Fargʻona tizmasining jan.-sharqiy va Olay tizmasining shim. yon bagʻirlaridan boshlanadigan Tar va qoragʻulja daryolarining qoʻshilishidan hosil boʻladi. Kampirravot darasigacha kengligi 0,5 km dan 4–5 km gacha boʻlgan terrasali vodiyda oqadi. Daryoga ikkita yirik irmoq — Yassi va Qur-shob daryolari kelib qoʻshiladi. Kampir-ravot qishlogʻi yaqinida vodiy keskin torayib dara hosil qiladi. Soʻng Qoradaryo Fargʻona vodiysida oqadi. Baliqchi qishlogʻi yaqinida Norin daryosi bilan qoʻshilib, Sirdaryoni hosil qiladi. Daryoning oʻrtacha yillik suv sarfi Uchtepa yaqinida 136 m³/sek. Shu joyda yillik eng koʻp suv sarfi 265 m3/sek ga yetgan (1969-yil), eng kam suv sarfi 68,4 m³/sek (1975-yil). Daryo qor va muzlik suvlaridan toʻyinadi. Yillik oqimining 55% mart — iyul oylariga toʻgʻri keladi. Daryo suvining oʻrtacha loyqaligi 1 kg/m³. Baʼzan qishda qisqa muddat qirgoqqa yaqin qismi muzlab muz va shovush oqishi kuzatiladi. Fargʻona vodiysiga chiqqanidan soʻng daryo suvi koʻplab sugʻorishga sarflanadi. Katta Fargʻona kanali, Shahrixonsoy, Andijonsoy va Paxtaobod kanallari Qoradaryodan suv oladi. Daryo suvidan Andijon viloyati va Qirgʻizistonning Oʻsh viloyati ekin maydonlari sugʻoriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




|  |  |
| --- | --- |
| Eng uzun daryo - Amazonka | *Daryo haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mamadali Mahmudov** — taniqli oʻzbek yozuvchisi edi.

1940-yil 12-dekabrda Samarqand viloyatining Forish tumanida tugʻilgan.

Toshkent davlat universitetining filologiya fakulteti jurnalistika yoʻnalishi boʻyicha oʻqishni tamomlagan. "Saodat" jurnalida ishlagan. Evril Turon taxallusi bilan ijodini boshlagan.

Adibning birinchi kitobi 1974-yilda "Togʻ qoʻshigʻi" deb nomlanadi. U 1975-yilda "Bogʻdod boʻrisi" romanini nashr etgan. Mamadali Mahmudov 1989-1993-yillarda Oʻzbekiston madaniyat jamgʻarmasi va "Turkiston" harakatiga boshchilik qilgan.

Mamadali Mahmudov konstitusiyaviy tuzumni qoralanganlikda ayblanib, umrining 17 yilini qamoqda oʻtkazadi. Adib 2013-yil 19-aprelda ozodlikka chiqariladi. 2008-yilda Mahmudov qamoq paytida siyosiy ta’qib qurboni boʻlgan yozuvchilarga beriladigan Xelman-Gammet mukofoti va Stalin qatagʻonlari qurbonlari xotirasiga ta’sis etilgan Choʻlpon mukofoti laureati boʻlib, "Oʻlmas qoyalar" romani Fransiyada nashr etilgan. U 2018-yil noyabr oyida Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zoligiga qayta tiklangan.

Adib Mamadali Mahmudov 2020-yil 16-oktabrda bu dunyodan koʻz yumdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Скончался известный писатель и диссидент Мамадали Махмудов, Новости Узбекистана

Havolar
-------

* 
*
**Shixnazarboy uyi** – obyekt XIX asrda Xiva sharida Dishan qa'la qismida joylashgan. Shixnazarboy uyi Xiva shahrining Sirchali kanali yonida joylashgan. Bino Xivalik savdogar va amaldor Shixnazarboy tomonidan qurilgan. Shixnazarboy Muhammad Rahimxon II hukmronlik yillarida davlat amaldori bo'lgan. Shixnazarboy uyi Xiva me'morchilik an'analaridan biri sinchori uslubida qurilgan bo'lib, bino yaxshi holatda saqlangandir. Shixnazarboy uyi Xorazm viloyati Xiva shahridagi Mevaston MFY joylashgan. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Tarixiy, baadiy yoki o'zga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qo'llanilishi mumkin bo'lmagan obyektlar ro'yxatini tasdiqlash to'g'risidagi 2014-yil 15-dekabrdagi qaroriga muvofiq Shixnazarboy uyi davlat mulki tasavvuriga o'tkazilgan. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019 — 2022- yillarda Xorazm viloyatining Xiva shahrini kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida 2019-yil 16-avgustdagi qaroriga muvofiq Shixnazarboy uyini tamirlash va qayta tiklash uchun 1.800 mln so'm ajratildi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Tarixiy, baadiy yoki o'zga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qo'llanilishi mumkin bo'lmagan obyektlar ro'yxatini tasdiqlash to'g'risidagi qarori
3. ↑  O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019 — 2022- yillarda Xorazm viloyatining Xiva shahrini kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risidagi qarori
**Abu Hasan Ali ibn Abduaziz Marzuban**
Bagʻoviy **علي بن عبد العزيز البغوي**
(vaf.286/899)

Xurosonning Marvaroʻz va Hirot orasidagi boʻlgan Bagʻshoʻr (Bagʻ) shahrida tugʻilgan va shu yerning nomi bilan Bagʻoviy nisbatini olgan. Allomaning toʻliq ismi Abu Hasan Ali ibn Abduaziz Marzubon Bagʻoviy. U dastlabki taʼlimni otasi — muhaddis alloma Ahmad ibn Maniʼdan olgan. Keyinchalik islom olamidagi mashhur shaharlar Basra, Bagʻdod, Shom oʻlkalaridagi bir qancha oʻz davrining mashhur muhaddislaridan hadis va hadis usullaridan dars olgan. Ustozlari Affon ibn Muslim, Kaʼnabiy, Abu Ubayd Qosim ibn Sallom, Ali ibn Jadlardan hadis rivoyat qilgan. U Abu Ubayd Qosim ibn Sallomdan qiroat ilmini oʻrganganini alohida keltirgan.
Ali ibn Abduaziz Bagʻoviyning jiyani Abuqosim Bagʻoviy, Dalaj ibn Ahmad, Tabaroniy va Makka shahriga kelgan koʻplab muhaddislar undan hadis rivoyat qilishgan. Abu Ubayd Qosim ibn Sallomning „Gʻaribul hadis", „Kitabul tahrir" asarlarida Ali ibn Abduaziz Bagʻoviyning „Musnad" asari borligi keltirilgan, ammo asar bugungi kunga qadar saqlanmagan. Muhaddis alloma Abu Ali Hamid ibn Muhammad Naraviy oʻz asarining bir qismidagi hadislarni Abu Ubayd Qosim va Ali ibn Abduaziz Bagʻoviy rivoyat qilganini aytib oʻtgan. Alloma haqidagi maʼlumotlar manbalarda yetarli boʻlmasada, uning shogirdlari asarlarida keltirib oʻtilgan. Ali ibn Abduaziz Bagʻoviy toʻqson yoshida Makka shahrida vafot etgan va shu yerda dafn etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Ibn Abu Hatim, Al-jarh va al-taʼdil VI, 196.

* Yoqut Hamaviy, Mu’jam’ul udoba, XIV, 11-14.

* Imom Zahabiy, Tazkirotul huffaz, II, 622-623.

* a.mlf. Mizonul tidal, III, 143.

* a.mlf.Aʼlamun nubalo, XIII, 348-349.

* Ibn Hojar, Lisanul mizan, IV, 241.

* Ibn Ummod, Shizarat, II, 193.

* Sezgin, GAS, I, 161.

* H.Shutzinger, „Bagaviy", EIr. III, 407.

Manbalar
--------


1. ↑
**Eres qal’a 1** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. IV-III asr, mil. III-IV, VII-VIII asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Toʻrtkoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Kaltaminor" OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Eres qal’a 1 dengiz sathidan 106 metr balandlikdagi tabiiy tepalikda joylashgan. Hozirgi vaqtda qal’a vayronaga aylangan. U bir vaqtlar shahar va qal’alardan iborat majmuani ifodalagan. Qadimda Eres qal’asidan Anqa qal’a va Bozor qal’a aholi punkti orqali qadimgi Kaltaminor tizimining asosiy sugʻorish kanali choʻzilgan boʻlib, uning quyi oqimida shahar joylashgan.

Shahar 360 x 220 m maydoni boʻlgan tartibsiz rejaga ega. Qalinligi 2,70 metr boʻlgan tashqi devorlar baʼzi joylarda 9-10 metr balandlikda saqlanib qolgan.

Ichki devorning qalinligi 2 metr, yoʻlakning kengligi 1,90 metr. Dasht qal’alari bir-biridan 23-30 metr masofada joylashgan ochiq minoralar bilan mustahkamlangan. Kirish eshigining yon tomonida ikkita mustahkam darvoza minoralari (6 x 13,50 m) joylashgan.

Aholi punkti eni 13 – 15 metr, chuqurligi 1,5 – 2 metr boʻlgan ariq bilan oʻralgan. Yodgorlikning dastlab paydo boʻlish davrini miloddan avvalgi IV-III asrlarga toʻgʻri keladi deb hisoblashgan. Biroq, hududdan topilgan sopol topilmalar uni milodiy III-V asrlarga oid degan dalilni berdi. Xorazmning qangʻyuy madaniyatiga oid koʻplab kulolchilik topilmalari (miloddan avvalgi IV asr – milodiy 1-asr boshlari) aholi punkti qadimda paydo boʻlgan, ammo unda hayot V—VI-asrlargacha davom etgan, degan fikrni bildiradi.

Shahristonga janub tomondan kirilgan. Kirish yo‘li ikki burj bilan himoyalangan. Bu burjlarning tuzilishi va shakli devorbo‘yi burjlarnikiga o'xshash. Lekin ular devor chizig‘idan tashqariga ancha bo'rtib chiqqan, kengligi ham boshqa qal'a burjlaridan kattaroq — 13,5 m va 6—7 m.
Peshdarvoza burjlarining ichki o‘lchamlari 12,75 m va 2,60 m ga teng.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Эрес-кала". *karakalpakstan.travel*. Qaraldi: 17-oktabr 2023-yil.
4. ↑  „Городища Эрес кала". *silkadv.com*. Qaraldi: 17-oktabr 2023-yil.
5. ↑  Ходжаниязов Ғ*. Қадимги Хоразм мудофаа иншоотлари*. Тошкент: OʻZBEKISTON нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2007 — 32 bet. ISBN 978-9943-01-175-5.


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdurayim Ilyos Shayxzoda** (taxallusi — **Altanli** ; qrim tatarcha:  (1898-yil Qorasuvbozor — 12-sentyabr 1976-yil Samarqand) — sovet qrim-tatar shoiri va oʻqituvchisi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi (1934) va Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

1898-yilda Qorasuvbozor (hozirgi — Belogorsk) Tavrid viloyatida ziyoli oilada tugʻilgan.

U 1922-yilda ijodiy ishlarini nashr qilishni boshlagan. Buyuk Sovet Ensiklopediyasida Shayxzoda ijodi quyidagicha taʼriflanadi: „*Birinchi asarlarda („Traktor" sheʼri va boshqalar) mantiqiylik, omadsiz soʻz yaratish va mavzularning soddalashtirilgan talqini ustunlik qilgan. Keyingi ijodida shoir ana shu kamchiliklarni tuzatgan. „Gʻalabalar yillarida" soʻnggi sheʼrida sotsializm gʻalabasi uchun qahramonlik kurashi fonida eski turmush tarzining buzilishi va yangi odamning oʻsishi yorqin aks ettirilgan*". „Traktor" (1928) sheʼridagi hikoyasi uchun u Butunittifoq adabiy tanlovida mukofotga sazovor boʻlgan.

Leningrad Sharq institutida tahsil olgan (1926—1931). Moskva davlat universitetining pedagogika fakultetini tamomlagan.

Oʻqishni tugatgandan soʻng Qrimga qaytib kelgan va u yerda viloyat partiya maktabida ishlagan, M. V. Frunze nomidagi Qrim davlat pedagogika institutida qrim-tatar adabiyoti oʻqituvchisi, Proletar yozuvchilar uyushmasi mas’ul kotibi, Qrim-tatar musiqasi direktori boʻlib ishlagan. Bundan tashqari „Adabiyot va madaniyat" („Edebiyat va madaniyat") jurnali mas’ul kotibi. 1934-yildan — SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahriga evakuatsiya qilingan. Bu vaqtda, Sh. Alyadinning *soʻzlariga koʻra, „Men Sevastopol mudofaasi qahramonlari haqida sheʼr, tatar ayolining sovet vataniga sadoqatini aks ettiruvchi „Ona" sheʼri va Sovet xalqining fidokorona kurash haqida bir qancha sheʼrlar yozganman*". 1944—1949-yillarda maktab oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

1950—1960-yillarda Samarqand universitetining rus va chet el adabiyoti kafedrasida dars bergan, 1960-yildan esa universitet kutubxonasi katta ilmiy xodimi va mudiri boʻlib ishlagan .

1976-yil 12-sentyabrda Samarqandda vafot etgan.

Manbalar
--------



1. 1 2 3 4 5 6 7  *Османов Д.* „Абдуреїм Ільяс Шейх-заде" (uk). *Енциклопедія Сучасної України* (2001). 16-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2021-yil.
2. ↑
Kiwa‌no - Cucurbitaceae oilasiga mansub o'tli tok.

uzunligi uch metrga boradi.  Afrikada osadigan daraxt.  U tikanli kichik oval qovunga o'xshagan, yeyiladigan mevalari uchun o'stiriladi.

Markaziy Amerika, Yangi Zelandiya, Isroilda eng keng tarqalgan.  O'simliklar salbiy haroratga toqat qilmaydi.

Kiwano mevasi sariq, to'q sariq yoki qizil rangga ega bo'lib, yumshoq tikanlar bilan qoplangan, yeyilmaydigan qattiq terisi bor.  Meva uzunligi - 15 sm gacha.Urug'lari oq, ko'p, uzunligi 1 sm gacha.

Mevaning ta'mi bodring va bananga o'xshaydi.  U shirin va sho'r shaklda ishlatilishi mumkin.  Limon sharbatida tuz va qalampir bilan tuzli salatlarda ishlatiladi.  Shuningdek, meva, sutli kokteyllar va mevali ichimliklar uchun ishlatiladi.  U ozgina kaloriyani o'z ichiga oladi, shuning uchun u ko'pincha parhez ovqatlanishida va stressni kamaytirish uchun ishlatiladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chorsu madrasasi** — Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahrida joylashgan, hozirgi kungacha saqlanib qolinmagan tarixiy-madaniy yodgorlik. 

Madrasa Chor Rossiyasi hukmronligi so‘ngida toʻpga tutilib vayron qilingan. Hozirga kunga qadar saqlanib qolinmagan.

Tarixi
------

U Chorsu guzari masjidi yonidagi hujralardan iborat edi. Uning nomi uchta hujjatda uchraydi. Ulardan birida u "Ko'hna Chorsu guzari masjidi hujralari "deb qayd etilgan. Mulla Shermudammad ismli mudarris ushbu dargohda dars o'tgan. U avval Oliy Madrasa hujralaridan birida yashagan va unga keyinchalik Abdullaxon madrasasi hujralaridan joy beriladi. Bu hujjat qozi mulla Abulday sudur tomonidan yozilgan. Keyingi hujjatlarda ham Chorsu masjidi hujralari mudarrisi Abdullaxon madrasasi hujrasida yashagani haqida gap boradi. Bu yerda muammo mudarrisning moddiy ta'minoti bilan bog'lik, bo'lsa kerak. Kozi mulla Inoyatullod xoja sudurning yozishicha, bu dargodda yana mulla Poyanda va uning vafotidan sung mulla doji Odil mudarrislik kddgan. Chorsu masjidi yoniga ko'hna so'zining kushi b ishlatilishi mazkur joyning ancha kdtsimiyligidan darak beradi.

Meʼmorchiligi
-------------

Madrasa buxorocha uslubda koshinsiz, choʻzinchoq pishiq gʻishtlardan bunyod etilgan. Uning qurilishida chorgʻisht ishlatilmagan. Darvozaxonadan kirishda oʻng va chap tomonlarda darsxonalar joylashgan. Abdulazizxon madrasasida xonalarning ichki bezagiga alohida eʼtibor berilgan. Madrasadagi hashamatli bezak ishlari toʻla yakunlanmagan. asosiy peshtoq yonlaridagi muqarnasli qubbalar devorida yogʻoch qoldiqlari bor.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Afgʻonistonda halok boʻlganlar xotirasiga bagʻishlab oʻrnatilgan haykal** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental san’at yodgorligi. Obyekt davri: 1968-yil. Andijon viloyatining Andijon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Kuyganr shaharchasi, "Baxt" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasida operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baynalminal jangchilar xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 1992-yil. Jizzax viloyatining Mirzachoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Gagarin shahri markazi, Mustaqillik koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Cambridge Digital Library** — Kembrij universiteti kutubxonasi tomonidan boshqariladigan loyiha boʻlib, Kembrij universiteti kutubxonasining noyob va oʻziga xos toʻplamlaridan maʼlumotlarni onlayn tarzda taqdim etish uchun moʻljallangan. Loyiha dastlab texnik infratuzilmani rivojlantirish va onlayn kontentning dastlabki partiyasini ishlab chiqarish maqsadida doktor Leonard Polonskiy tomonidan £1,5 million GBP xayriya hisobidan moliyalashtirildi. Loyihaning asoslar loyihasi deb nomlanuvchi birinchi bosqichi 2010-yilning oʻrtalaridan 2014-yilning boshigacha davom etdi va Faith va Science ikkita asosiy yoʻnalishga bagʻishlangan.<ref=Jarvis>

Faith Collection
----------------

„Imon to‘plami"da turli diniy eʼtiqodlar, jumladan yahudiylik, islom, nasroniylik va buddizmga oid asarlar bo‘ladi. Kutubxona fondlari orasidan pergamentdagi eng qadimgi Qurʼon parchalari, bagʻishlov asarlari va tasavvuf risolalari boʻlimi, [[Abu Mansur al-Moturidiyning Kitob at-Tavhid noyob nusxasi mavjud. |al-Moturidiy]] va Fors tilida yozilgan birinchi Qur’on tafsiri. Kutubxonada ibroniy tilidagi 1000 dan ortiq qoʻlyozmalar ham mavjud. Ular Injil, sharhlar, liturgiya, falsafa, kabbala, adabiyot va huquqiy hujjatlar kabi keng doiradagi matnlarni qamrab oladi. Ushbu maʼlumotlarning oʻramlari va parchalari mavjud, ammo bu qoʻlyozmalarning aksariyati kodeks shaklida. Kutubxonaning ushbu toʻplamdagi eng qadimgi qismi papirusga yozilgan 10 ta amrning nusxasi. Kutubxonaning nasroniy asarlari qatoriga Codex Bezae Cantabrigiensis, muhim Yangi Ahd qoʻlyozmasi, Mur Bede va Kitob Cerne kiradi. Kutubxonada saqlanib qolgan eng qadimgi buddist qoʻlyozmalari ham mavjud. Bularning barchasini raqamli kutubxonaga kiritishni rejalashtirmoqda.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Overview of Newton Papers held at Cambridge University Library.
* The Newton Project. University of Sussex, East Sussex.
* Sanskrit manuscripts held at Cambridge University Library.

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  
*Jarvis, Anne*. „The Foundations of Faith Collections". West Road, Cambridge, U.K.: Cambridge University Library (dekabr 2011). Qaraldi: 11-iyul 2013-yil.
2. ↑  
„10 Commandments digitized by University of Cambridge" (13-dekabr 2012-yil). Qaraldi: 11-iyul 2013-yil. „A 2,000-year-old copy of the 10 Commandments and other key religious manuscripts have been digitised and put online by the University of Cambridge.".
**Michael Andreas Helmut Ende** (1929-yil 12-noyabr – 1995-yil 28-avgust oralig'ida yashab o'rtgan) — nemis fantastika va bolalar fantastika yozuvchisi. U o'zining epik fantastik asarlari bilan mashhur (1980-yillardagi film va 1995-yilda animatsion televizion ishlari bilan); boshqa taniqli asarlar orasida Momo va Jim Button va Luqo Dvigatel haydovchisi bor. Uning asarlari 40 dan ortiq tilga tarjima qilingan va 35 milliondan ortiq nusxada sotilgan.

Yozish uslubi va mavzulari
--------------------------

Ende shunday deb ta'kidladi: "Men o'zimdagi va barchamizdagi bu bola uchun hikoyalarimni aytib beraman" va "[mening kitoblarim] 80 yoshdan 8 yoshgacha bo'lgan har qanday bola uchun". U ko'pincha bolalar yozuvchisi sifatida qabul qilinganidan hafsalasi pir bo'lgan, chunki uning maqsadi barcha yoshdagi odamlarga madaniy muammolar va ma'naviy donolik haqida gapirishdir. Ayniqsa, Germaniyada Ende ba'zi tanqidchilar tomonidan qochishda ayblangan. U 1985-yilda quyidagilarni yozgan:

Adabiy xonaga har qanday eshikdan kirish mumkin: qamoqxona eshigi, jinnixona eshigi yoki fohishaxona eshigi. Faqat bitta eshik bor, u orqali kirolmaydi, bu bolalar bog'chasi eshigi. Tanqidchilar sizni hech qachon kechirmaydi. Buyuk Rudyard Kipling bunga duchor bo'lgan. Men o'zimcha, bolalik bilan bog'liq bo'lgan bu o'ziga xos nafrat nima bilan bog'liq ekan, deb o'ylayman.

Ende yozuvini haqiqat va fantaziyaning surreal aralashmasi sifatida tasvirlash mumkin. O'quvchi ko'pincha hikoyada interaktiv rol o'ynashga taklif qilinadi va uning kitoblaridagi olamlar ko'pincha bizning haqiqatimizni aks ettiradi, fantaziyadan foydalanib, tobora rivojlanib borayotgan zamonaviy jamiyat muammolarini yoritib beradi. Uning asarlari Rudolf Shtayner va uning antroposofiyasidan ta'sirlangan holda yozilgan. Ende, shuningdek, iqtisodiy islohotlar tarafdori sifatida tanilgan va Momo yozishda pulning eskirishi yoki demurraj tushunchasini yodda tutganini da'vo qilgan. Uning asarlarining mavzusi zamonaviy dunyoda fantaziya va sehrni yo'qotish edi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Buyuk tibbiyot allomasi Abu Ali Ibn Sino monumenti** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 2012-yil. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Toʻrtkoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Tibbiyot birlashmasi hududida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ozod Falastin Harakati (arabcha حركة فلسطين حرة) — Falastinning Suriya qurolli harakati va jamoat tashkiloti boʻlib, tadbirkor Yosir Qashlaq hmada Suriyaning „Arab Sotsialistik Baas partiyasi" qoʻllab-quvvatlaydi. Tashkilot Isroilga qarshi va asosan 2012-yilgacha Suriya va Gʻazo sektorida siyosiy faollik va ijtimoiy xizmatlari bilan tanilgan edi. Suriyada fuqarolar urushi boshlanganidan soʻng, Ozod Falastin harakati oʻz qoʻshinlarini tuzdi va shundan beri Suriya hukumati uchun turli isyonchi guruhlarga qarshi ochiq kurash olib bormoqda.

Tarixi
------

### Boshlangich harakatlar

Ozod Falastin harakatiga Suriyada tugʻilgan, katta boylikka ega boʻlgan falastinlik tadbirkor tomonidan asos solingan, u Livan xalqaro tadqiqotlar instituti, Suriya-Falastin sarmoya uyi, Falastin ishbilarmonlar klubi hamda kichik Livan gazetasi kabi bir qancha tashkilotlarga rahbarlik qiladi. Bundan tashqari, Yasser oʻzining antisemit qarashlari bilan mashhur boʻlib, yahudiylarni bir necha bor „Yevropa axlatlari qoldiqlari", „jinoyatchi qotillar toʻdasi" va Yevropaga surgun qilinishi kerak boʻlgan „inson iflosliklari" deb atagan.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Manbalar
--------

1. ↑  „Reports that agreement between armed opposition factions and Syrian regime "Al-Qadam" has started". *Action Group for Palestinians of Syria* (25-sentyabr 2017-yil). Qaraldi: 18-mart 2018-yil.
2. ↑  *Eli Stutz.* „New Flotilla Organizer is Wife of Hizbullah Supporter". *Arutz Sheva* (18-iyun 2010-yil). Qaraldi: 18-mart 2018-yil.
3. 1 2  *Elad Benari.* „Lebanese Businessman: Send 'Filthy Jews' to their True Countries". *Arutz Sheva* (27-may 2011-yil). Qaraldi: 23-mart 2018-yil.
**Muda, Iskandar**
Andoza:Bir kishi**Iskander Muda** (1583? — 1636-yil 27-dekabr) — Achening oʻn ikkinchi sultoni. Uning hukmronligi davrida saltanat o'zining maksimal hajmiga erishdi va gullab-yashnadi. Uning ismi "yosh Iskandar" degan ma'noni anglatadi - bu hukmdorning zabtlari ko'pincha Iskandar Zulqarnaynning zabtlari bilan taqqoslangan. Bundan tashqari, uning hukmronligi davri Achening Islomni o'rganish va savdo-sotiqning yirik markaziga aylanishi bilan ajralib turadi.

Biografiya
----------

Fayl:Acheh Sultanate en.svgIskandar Mudaning zabt etilishi, 1608-1637.
Uning otasi Mansur Suah, Sulton Abdul Jalilning o'g'li, uchinchi sulton Ache Alauddin Al-Kaharning o'g'li edi. Uning onasi Puteri Raja Interabangs (*Puteri Raja Inderabangs*) o'ninchi sulton Alauddin Riyat Suah Al-Mukkamalning qizi edi. 1605 yilda amakisi bilan janjallashib, Pidiga qochib ketadi. U qo‘zg‘olonni rejalashtirgan, ammo Pidi qo‘shinlari oxir-oqibat jang qilishdan bosh tortgan va Iskandar qamoqqa olingan. 1606-yilda Portugal bosqinchilik boʻldi. Iskandar ozod bo‘ldi va o‘zini "kofirlar"ga qarshi kurashga bag‘ishladi. Portugaliyaliklar mag'lub bo'lishdi.

1607 yil 4 aprelda Sulton Ali to'satdan vafot etdi. Iskandar o‘sha kuni taxtga o‘tirdi. U amakisi Husaynni qamoqqa tashladi va keyin uni o'ldirishga majbur qildi.

Sultonning zabt etishlari galley (dengiz floti), fors otliqlari, fillar va muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan piyoda askarlaridan iborat kuchli qoʻshin tufayli amalga oshirilgan. 2000 dan ortiq qurol va miltiq (Sumatran va Yevropa) bor edi. Iskandar Sumatraning shimoliy qismini bosib olishga kirishdi. 1612-1613 yillarda u uchta sultonlikni oʻz qoʻliga oldi (garchi sultonlik Johor tez orada uning nazoratidan chiqib, Achega muxolif davlatlar ittifoqini tuzdi).

1614 yilda Muda Bingtanda portugal flotini mag'lub etdi. 1617-yilda Malayya yarim orolini zabt etishni boshladi. 1629 yilda Malakkada portugallarni mag'lub etish uchun flot yuborildi, ammo bu operatsiya yirik mag'lubiyat bilan yakunlandi.

Sultonlik iqtisodiyoti ziravorlar savdosiga asoslangan edi. Hukmdor mol-mulki musodara qilingan badavlat kishilarning qatl etilishini, shafqatsizlikni ham mensimagan. o'ldirilish jinoiy huquqbuzarliklar, jumladan, mayda jinoyatlar uchun jazo sifatida qo'llanilgan.

Putri Sri Alam, Iskandar Mudaning qizi, turmushga chiqdi Andoza:Np3. Iskandar Muda vafotidan keyin uning kuyovi, keyin esa qizi (Toj ul-Olam nomi bilan) sulton bo‘ladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Jahon kitobi maqolasi[*sayt ishlamaydi*]Andoza:O'lik havola, 2007-yil 4-yanvar
2. ↑  Yusra Habib Abdul Gʻani, asnlf\_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan\_iskandar\_muda.htm Sulton Iskandar Muda Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-09-29). 2007-yil 4-yanvarda foydalanilgan
3. ↑  Djajadiningrat, 174-5.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-08-31).
**Ibrohim Gʻofurov** — yozuvchi, tarjimon, tarjimashunos, tanqidchi. 1937-yil 27-dekabrda Toshkentda hunarmand oilasida tugʻildi. Oʻrta maktabni tugatgach, 1956—1961-yillarda SAGU (hozirgi OʻzMU) ning filologiya fakultetida oʻqidi. 1961—1982-yillarda Davlat badiiy adabiyot nashriyotida kichik muharrir, tahririyat mudiri, bosh muharrir oʻrinbosari lavozimlarida ishladi. Jeyms Joysning „Uliss" romanini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Faoliyati
---------

Mumtoz adabiyot, folklor, adabiy tanqid, badiiy tarjima, koʻp tomlik asarlarning nashr etilishida munosib hissasini qoʻshdi. 1982-1995-yillarda „Oʻzbekiston adabiyot va sanʼati" gazetasida bosh muharrir oʻrinbosari boʻlib ishladi. 1995-yilda „Milliy tiklanish" demokratik partiyasini tashkil etdi. U mazkur partiyaning raisi (1996-yildan), „Milliy tiklanish" gazetasining bosh muharriri.

Asarlari
--------

Ibrohim Gʻafurov „Goʻzallikning olmos qirralari" (1964) „Unutilmagan bogʻ" (1965), „Joziba" (1970), „Yonar soʻz" (1973), „Yam-yashil daraxt" (1976), „Yurak-alanga" (1980). „Lirikaning yuragi" (1982), „Sheʻriyat - izlanish demak" (1984), „Oʻttiz yil izhori" (1987), „Dil erkinligi" (1998) singari adabiy tanqidiy, badia kitoblar muallifi. U „Darvoza", „Humo qushim", „Qaldirgʻochim" singari sheʼriy nasrlar yoxud mansuralari bilan eʼtibor qozondi. ,,Yangi asr avlodi" nashriyoti tomonidan muallifning 20 jildlik asarlari nashr etish rejalashtirilgan, hozirgacha 8 jildi chop etildi.

Tarjimalari
-----------

Ibrohim Gʻafurov jahon adabiyotining "Jinoyat va jazo", „Telba", „Qimorboz", ,,Aka-uka Karamazovlar", "Iblislar", ,,Ayrilmas er" (F. Dostoyevskiy), „Azizim" (Mopassan), „Alvido, qurol", „Chol va dengiz" (E.Xeminguey), „Qiyomat", „Chingizxonning oq buluti" (Ch. Aytmatov), „Yongʻin" (V. Rasputin), ,,Buzrukning kuzi" (G. G. Markes) singari asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Mukofotlari
-----------

Ibrohim Gʻafurov filologiya fanlari nomzodi (1973), Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi mukofoti (1989) laureati, „Doʻstlik" ordeni sohibi (1995). 1996-yildan u I va II chaqiriq Oʻzbekiston Oliy Majlisi deputati. Parlamentda „Milliy tiklanish" eraksiyasi rahbari, 2000-yildan Oliy Majlis matbuot va axborot qoʻmitasi raisi oʻrinbosari. 2021-yilda „Oʻzbekiston Qahramoni" unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ozod Sharafiddinov. Balogʻat. ("Matbuot fidoiylari" Toʻplam. 3-Kitob "Oʻzbekiston nashriyoti", 2002.)
2. ↑  Najmiddin Komilov. Bedor qalb. „Tafakkur" jurnali, 1997, 4-son
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Shukurov Ahmadjon (maʼnolari).

**Ahmadjon Shukurov** (1949.26.2, hozirgi Peshku tumani) – xonanda, Oʻzbekiston (1992) va Qoraqalpogʻiston (1993) xalq artisti. Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1973). Ilk sanʼat saboqlarini otasi shoir Shukur Aziziydan olgan. Keyinchalik unga F.Toʻrayev, O.Atoyev, F.Umarov, K. Otaniyozovlar ustozlik qilishgan. Oʻzbek davlat filarmoniyasi (1970—73), Oʻzteleradioqoʻmitasining xor jamoasi (1973—77), „Bahor" ansambli (1977—86) yakkaxon xonandasi, „Zarafshon" ansambli tashkilotchilaridan va birinchi badiiy rahbari (1986—98), Buxoro teatri direktori va badiiy rahbari (1998—2002), Oʻzteleradiokompaniyasining „Maʼnaviyat" studiyasi katta muharriri (2002-yildan). Jozibali, mayin ovoz sohibi. Buxoro—Samarqand xonandalik maktabi vakili. Repertuaridan oʻzbek mumtoz („Nasri Uz zol", „Guluzorim", „Chorzarb" va boshqalar) va xalq (Mavrigi turkumlari, jumladan, „Saraxbori Javoni" va boshqalar), shuningdek, oʻzi bastalagan („Oʻrtadi", Husayn Boyqaro sheʼri; „Laziz", Huvaydo; „Gulgul", Xolis; „Tanlaganim", N.Narzullayev va boshqalar) ashula va qoʻshiqlari oʻrin olgan. Sh. shuningdek, raqsbop qoʻshiq („Biyo yor", „Ayting") va raqs quylari („Buxorocha tarona" va boshqalar), „Malikai Buxorxudot" musiqali drama muallifi. Ijrolari 3 gramplastinka („Chorzarb", 1971; „Bahorim", 1980; „Nozligim", 1985) ga yozilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Andrey Vasilevich Martinov** (turkmancha: *Andrey Martynow*; 1965-yil 17-sentyabr) – sovet, turkman va rus futbolchisi, himoyachi ampulasida harakat qiladi. Turkmaniston milliy futbol terma jamoasida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Andrey Vasilevich Martinov 1965-yil 17-sentyabrda tugʻilgan. Faoliyatini Ashxoboddagi mahalliy klublarda boshlagan. Birinchi murabbiyi I.Grigoryants boʻlgan. 1983-yilda „Zaxmet" klubida oʻynadi. Professional faoliyatini Samarqandning "Dinamo" klubida boshlagan. Klubda 1984—1985-yillarda faoliyat yuritgan. Keyinchalik Andrey Vasilevich Martinov Ashxobodning „Kolxozchi" klubida oʻynadi, keyinchalik u „Kopetdogʻ" deb oʻzgartirilgan. Kopetdogʻ klubi uchun u 205 oʻyin oʻtkazib, 10 ta gol urdi. Klub safida 1986—1991-yillarda harakat qilgan. 1992-yilda, SSSR parchalanganidan soʻng, u Moskvaning Torpedo klubiga koʻchib oʻtdi va klub bilan UEFA kubogida 1 ta oʻyin oʻtkazdi. 1993-yilda Kopetdogʻga qaytib keldi. Keyin u 1994-yilda Grozniyning „Erza" jamoasida oʻynadi. Jamoa safida 18 oʻyinda 2 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. 1995-yilda Andrey Martinov Yaroslavldagi „Shinnik" klubi safiga qoʻshildi. Klub Rossiya Birinchi ligasida oʻynar edi. U mavsum davomida jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi. Mavsum yakunida jamoasi bilan Rossiya Premyer-ligasida oʻynash huquqini qoʻlga kiritdi. U 1995—1997-yilgi mavsumda 99 oʻyinda 8 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. Keyinchalik Omskda 1998-yilda „Irtish" klubi safida, „Chkalovets" klubi safida va 1999-yilda „Spartak-Orexovo" klubi safida oʻynadi. Andrey Martinov professional faoliyatini Bratskning „Sibiryak" jamoasida yakunladi. „Sibiryak" klubi safida 2000-yilgi mavsumda harakat qildi va 21 oʻyinda 1 ta gol urishga muvaffaq boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Мартынов Андрей Васильевич Сезон 1997, «Шинник» Ярославль, Защитник". 10-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2015-yil.
2. ↑  „«Шинник» (Ярославль) в чемпионатах России по футболу. Все бомбардиры клуба". 10-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2015-yil.

Havolalar
---------

* Profil FootballFacts.ru saytida
* Andrey Martinov at National-Football-Teams.com
**William Ralph Bennett Jr.** (1930-yil 30-yanvar – 2008-yil 29-iyun) – amerikalik fizik. U oʻz faoliyatining katta qismini Yale universiteti fakultetida oʻtkazgan. U gaz lazerini ixtiro qilgan.

Faoliyati
---------

Taniqli fizik William R. Bennett Sr.ning oʻgʻli Bennett Jr. Princeton universitetida fizika boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Bennettning fizika boʻyicha bitiruv ishi spektroskopiya va ikkinchi turdagi asil gazlardagi toʻqnashuvlar boʻyicha edi. U Columbia universitetidan fan nomzodi ilmiy darajasini qabul qilib olgan. Bennet 1962-yilda Yale universitetida professor darajasini olgan va 2000-yilda nafaqaga chiqgan.

U Ali Javan bilan New-Jersey shtatidagi Murray Hilldagi Bell laboratoriyalarida birinchi gaz lazerini (geliy-neon lazer) ixtiro qilgan. U argon ion lazerini ham kashf qilgan, gaz lazerlarida birinchi boʻlib spektral effektlarini kuzatgan va lazer tebranishidagi effektlar nazariyasini yaratgan. U har bir gazda elektron qoʻzgʻalish, neon-kislorod lazerida dissotsiativ qoʻzgʻalish oʻtkazilishi va bir nechta metall bugʻ lazerlarida toʻqnashuv qoʻzgʻalishidan foydalangan holda turli xil gaz lazerlarini kashf etgan. U qizi doktor Jean Bennett bilan yurak ritmini aniqlash va diagnostika qoʻyish uchun real vaqtda spektral fonokardiografiya moslamasini ishlab chiqgan. U sakkizta kitob yozgan, oʻn ikkita patentga ega va 120 dan ortiq tadqiqot ishlarini nashr etgan. U 1965 yilda IEEE Morris N. Liebmann Memorial mukofotini qoʻlga kiritgan. U Simeon Bellison bilan klarnetni chalishni oʻrgangan va bir nechta havaskor simfonik orkestrlarda klarnet solisti sifatida qatnashgan. Uning oʻgʻli Uilyam Bennet professional goboist edi.

Faxriy unvonlari
----------------

* Sigma Xi faxriy aʼzosi
* Amerika fizika jamiyati faxriy aʼzosi
* Kimyo boʻyicha Stanley Silverman mukofoti (1947-yil)
* Yale universitetining faxriy magistiri (1964-yil)
* J. S. Guggenhiem fondi faxriy aʼzosi (1967-yil)
* New-Haven universitetining faxriy doktori (1975-yil)

Manbalar
--------

1. ↑  „Novick, Robert (March 1984). "Obituary: William Ralph Bennett Sr". Physics Today. 37 (3): 117".
2. ↑  „Bibcode:1984PhT....37c.117N. doi:10.1063/1.2916130. Archived from the original on 2020-05-06. Retrieved 2013-09-30.".
3. ↑  „"William Ralph Bennett Jr". Yale Engineering. Archived from the original on 8 August 2008.".
4. ↑  „"IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Recipients" (PDF). IEEE. Retrieved December 26, 2010.".
Xoʻjayin kuni uchun sharlar
**Xoʻjayin** **kuni yoki boshliq kuni** (inglizcha: *Boss' Day, Boss's Day* yoki *Bosses Day*) — brigadirdan tortib mamlakat prezidentigacha boʻlgan barcha darajadagi jamoalar rahbarlari uchun kasb bayrami. Ushbu sana har yili 16-oktabrda nishonlanadi.

"Xoʻjayin kuni"ning tarixi va nishonlanishi
-------------------------------------------

Barcha darajadagi rahbarlar uchun ushbu kasb bayramini oʻtkazish gʻoyasi Amerika Qoʻshma Shtatlariga tegishli ekanligi umumiy qabul qilinadi. Aksariyat internet portallari 1958-yilda bu bayramni har yili oʻtkazish tashabbusi bilan chiqqan Chikago shahridan boʻlgan amerikalik Patrisiya Beyz Xaroski ekanligini taʼkidlamoqda. Shuningdek, 1958-yilda Patrisiya Beyz Xaroskiy AQSh Savdo Palatasida „Xoʻjayin kuni" ni roʻyxatdan oʻtkazdi. Balki Patrisiyaga ustunlik berilganining sababi, uning tashabbusi birinchi marta rasmiy shaxs tomonidan eshitilganidadir, chunki 1962-yilda Illinoys gubernatori uning gʻoyasini yoqtirgan va u dunyoda birinchi marta bu sanaga rasmiy maqom bergan.

16-oktabrni Patrisiya Xaroski tasodifan tanlamadi: u „State Insurance"da otasining kotibi boʻlib ishlagan, uning tugʻilgan kuni aynan oʻsha kuni edi.

„Xoʻjayin kuni" tezda sayyoramiz boʻylab tarqaldi va bugungi kunda u nafaqat AQShda, balki Buyuk Britaniya, Avstraliya va Janubiy Afrikada ham nishonlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Patritsiya Xaroski[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Akademiya Podarka". 24-oktyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-may 2022-yil.
3. ↑  Den Shefa (Den Bossa) — 16-oktabrya. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010

Yana qarang
-----------

* Yer usti, suv osti va havo kemasi qoʻmondoni kuni

Havolalar
---------

* Holiday Insights: Boss' Day
* «День Босса» — истоки праздника Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-10-24).
* Торговая палата США
**Xushvagʻin** – oʻrta asr musulmon manbalarida islomgacha boʻlgan soʻgʻd ibodatxonasi joylashgan qishlogʻning nomi hisoblanadi.

Musulmon manbalarining *Vagn*i atamasini soʻgʻdcha *ibodatxona*, *maʼbuda soʻzi* sifatida birinchi boʻlib qoʻllagan V. B. Xennig boʻlib, u Xushvagʻin qishlogʻining nomini soʻgʻdcha *Xuz+ Vagn ekanligini* soʻzma-soʻz tarjima qilinganda esa Olti *ibodatxona*, *oltita ibodatxonaga ega deb izoh bergan*.

Xushvagʻin qishlogʻi haqidagi maʼlumotlarni manbalardan oʻz davrida V. IN. Bartold izlab topgan. Somoniy va yokutiy tili lugʻatlarida yozilishicha, u Soʻgʻdning eng aholi gavjum va gullab-yashnayotgan qismida, Ishtixon va Kushoniy oraligʻida, iqlimi boʻyicha mintaqada eng yaxshi deb topilgan hududda joylashgan. Uzoq oʻtmishda ruhoniylar tomonidan bu yerlar Oliy iloh tomonidan tanlab olingan degan qarashlar mavjud boʻlgan. Ibodatxonalar uchun joy juda qulay tanlangan boʻlib- Soʻgʻdning eng muhim madaniy markazlarini bogʻlaydigan asosiy darvozalarining biridan kirish mumkin boʻlgan. XII asrda Xushvagʻin qishlogʻi boshqa nom bilan tanilgan, arabcha tavsiflovchi – *Ras al-Kantarak*, soʻzma-soʻz tarjima qilinganda *koʻprik boshligʻi*, *eng muhimi* degan maʼnolarni bildirgan. Olimlarning fikricha, qishloq koʻprik yaqinida joylashgan boʻlib, bir vaqtlar ibodatxonaga tegishli boʻlgan. XII asrga kelib u oʻzining diniy markaz sifatidagi ahamiyatini yoʻqotgan.

Xuddi shu nomdagi qishloq, Ibn Xordadbeh va Kudama xabarlariga qaraganda, Samarqanddan sakkiz farsax (taxminan 60 km) uzoqlikda Zominning Ustrusha shahriga boradigan yoʻlda joylashgan. V. V. Bartold, ular ikki bir xil nomli qishloqlarni adashtiryotganini tahmin qilgan va keyinchalik shuni ustida koʻplab izlanishlar olib borgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „https://dir.md/wiki/%D0%A5%D1%83%D1%88%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%BD?host=ru.wikipedia.org&ysclid=ln6dmaqmb3496488446".
2. ↑  „https://web.archive.org/web/20220522073246/https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%B3%D0%B4".
3. 1 2 3  Смирнова 1971. sfn error: no target: CITEREFСмирнова1971 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Smirnova O. I. Srednyaya i Tsentralnaya Aziya. Geografiya, etnografiya, istoriya. – V: Mesta domusulmanskix kultov v Sredney Azii (po materialam toponimiki) // Strani i narodi Vostoka. – 1971. – Vip. X. – S. 90-108.
**York Mills Road** -Kanada, Ontario,Toronto shahridagi sharq-gʻarbiy yoʻnalishi boʻlib, York Mills yoʻli va Yong koʻchasining bugungi kesishmasining shimolida joylashgan tepalikdagi tarixiy York Mills qishlogʻi nomi bilan mashhur. York Mills qishlogʻi 1920-yillarning janubidagi *"Hoggs Hollow"* deb nomlanuvchi boʻlinmasidan ajralib turgan. *"York"* York shaharchasini, *"Mills"* esa Don daryosi oqib oʻtadigan vodiyda avvallari ishlagan tegirmon (1804–1926) va yogʻoch tegirmonlarini nazarda tutadi.

York Mills Yonge koʻchasining sharqida boshlangan va Viktoriya Park shoh koʻchasida tugaydi. Viktoriya bogʻi yaqinida, transportning koʻp qismi Ellesmere yoʻli bilan bogʻliq boʻlgan Parkwoods Village Drive yoʻllari orasida joylashgan. Gʻarbda York Mills yoʻli Wilson shoh koʻchasiga aylanadi. Ushbu yoʻllar yaqin atrofdagi 401-magistralga parallel muqobilni tashkil qiladi. Toronto va York okrugidagi dastlabki soʻrovlarga asoslanib, York Mills yoʻli **Beshinchi Konsessiya** boʻlar edi.

1970-yillarda Toronto tranzit komissiyasi Eglinton terminalidan shimolga 1-yoʻnalish Yonge metro yoʻnalishini kengaytirganda, 1973-yilda yangi York Mills metro stantsiyasiga toʻgʻridan-toʻgʻri qatnovchi 96-Uilson shoh koʻchasi avtobuslarini joylashtirish uchun York Millsdan Uilsongacha boʻlgan yangi yoʻlni tekislash tugallandi. York Mills yoʻlidagi diqqatga sazovor joylarga Bayview Avenue, York Mills Kolleji instituti, Lesli koʻchasidan oʻtgan katta Rojers Communications majmuasi va Upjohn yoʻlidagi Upjohn kompaniyasining sobiq manzili kiradi.

Jamoat transporti
-----------------

Yonge koʻchasida York Mills stansiyasida *"York Mills Station"* deb nomlangan metro stansiyasi mavjud.

York Mills
Toronto tranzit komissiyasi (TTK) York Mills boʻylab bir nechta avtobus yoʻnalishlarini yoʻlga qoʻydi, asosiy yoʻnalish 95-York Mills marshruti boʻlib, York Mills stansiyasidan Parkwoods Village Drivega burilgunga qadar boradi. U Ellesmere yoʻlida aylanmaguncha janubi-sharqga boradi va Kingston Roaddagi yoʻlning oxirigacha davom etadi. Bundan tashqari, ikkita ekspress avtobus, 995-York Mills Express va 996-Uilson Express va 395-York Mills Blue Night boʻlgan tungi avtobus mavjud. Lesmil yoʻlining gʻarbiy qismida 122-Greydon Zali York Mills stansiyasiga asosii sifatida qoʻshildi va Lesli koʻchasining gʻarbida 115-Sliver Hills ham asosi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „York Mills".  Maple Tree (1999). Qaraldi: 14-dekabr 2007-yil.
2. ↑  „Yonge Street", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-09-27, qaraldi: 2023-09-28
3. ↑  „Wilson Avenue station", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-04-01, qaraldi: 2023-09-28
4. ↑  „Konsessiya", *Vikipediya*, 2022-09-04, qaraldi: 2023-09-28
5. ↑  „96 Wilson". *Transit Toronto: Surface Route Histories*. Qaraldi: 25-iyul 2022-yil.
6. ↑  „Toronto Transit Commission", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-09-25, qaraldi: 2023-09-28
7. ↑  „List of north–south roads in Toronto", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-09-26, qaraldi: 2023-09-28
**Ekssudat** (lot. — tashqariga chiqaman, ajralaman) — yalligʻlanish tufayli mayda venalar va kapillyarlardan atrofdagi boʻshliq va toʻqimalarga sizib chiqadigan suyuqlik. Tarkibida oqsil, leykotsitlar, eritrotsitlar va koʻpincha mikroblar boʻladi. E. hamma yalligʻlanish jarayonlarida hosil boʻlib, tana boʻshliklarida toʻplanadi. E. atrofdagi toʻqimalarni siqib, ular faoliyatining buzilishiga, yalligʻlanish oʻchogʻidan toʻqimalarga yorib oʻtganda infeksiya tarqalishiga sabab boʻladi. Tarkibiga koʻra, E.ning seroz, yiringli, qonli, fibrinoz va h.k. turlari ajratiladi. Oʻz vaqtida toʻgʻri davo qilinsa, E. hech bir asoratsiz, batamom soʻrilib ketadi. E. shish bilan kechadigan kasalliklarda kuzatiladigan transsudatdan farklanadi. 
Ekssudat turlari:
1.Kataral 
2.Fibrinozli
3.Gemorragik
4.Yiringli
5.Chirik 
6. Aralash
Seroz ekssudat tiniq , solishtirma ogʻirligi past (1015-1020) , tarkibida oqsil miqdori kam , hujayra elementlari (asosan PYaL , makrofaglar)ni kam tutgan suyuqlik. Bunday ekssudat asosan seroz pardalarning yalligʻlanishida ( plevrit,peritonit,perikardit, kuyishning 2 bosqichida) uchraydi. Yiringli ekssudat oʻz tarkibida koʻp miqdorda oqsil , leykotsitlar, nisbatan koʻproq zaharli antigenlarga boy yalligʻlanish suyuqligi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |