SSSR standart teleminorasi 3803 KM, Penza
 Sankt-Peterburg teleminorasi
**Teleminora** - bu tayanch bo'lib, uning ustiga televivizion uzatish stantsiyasining antennalari o'rnatiladi. Ba'zan "minora "so'zi ishlatiladi, lekin u jarangli va hozir bu ma'noda ishlatilmaydi.

Televizion va eshittirish signallarini ishonchli qabul qilish zonasi teleminoradagi uzatish antennalarining balandligiga bog'liq, shuning uchun ular iloji boricha balandroq qurilgan va yerning eng yuqori nuqtalariga joylashtirilgan. Shuningdek, zona transmitterlarning kuchiga bog'liq bo'ladi, shuning uchun katta televizion markazlar katta miqdorda elektr energiyasini iste'mol qiladi. Transmissiya kabellarining (oziqlantiruvchi) katta sig'imi, shuningdek, balandligi va o'ziga xos dizayni tufayli o'chirish juda qiyin bo'lgan yong'inlar ehtimolini oshirib yuboradi.

Teleminoralar odatda yerdagi eng baland inshootlar bo'lgani uchun ular ko'pincha kuzatuv maydonchalari bilan jihozlangan bo'ladi.

Dunyodagi birinchi temir-beton teleminora 1956-yilda Shtutgartda qurilgan bo'lib, Shtutgart teleminorasi butun dunyo bo'ylab ushbu turdagi ko'plab minoralarning prototipiga aylanadi. Televizion paydo bo'lgunga qadar "televidenie minoralari" dushmanni yoki ma'lum bir hududni (qo'riqlash minoralari, kuzatuv minoralari), ba'zan mayoqlarni kuzatish uchun ham minoralar deb atalgan.

Dunyodagi eng baland teleminora Tokio osmon daraxti (634 m, 2008-2011), Rossiyadagi eng balandi Ostankino teleminorasi(540 m, 1967). Katta teleminoralar oʻrnatilgan shaharlarning timsollaridan biri boʻlib, koʻplab sayyohlarni oʻziga tortgan holda jalb qiladi.

Sun'iy yo'ldoshni eshittirish va kabel televideniesi uchun individual qabul qiluvchilarning rivojlanishi bilan teleminoralarning amaliy ahamiyati sezilarli darajada kamaygan.

Televizorni qabul qilish zonasi
-------------------------------

Toshkent teleminorasi
Tele signalni ishonchli qabul qilishning nazariy zonasi ya'ni (shuningdek, VHF radiostansiyasi, VHF CCIR va VHF OIRT signali) qabul qiluvchi antennani o'rnatish nuqtasidan uzatuvchi antennaning ko'rish chizig'i masofasi bilan belgilab berilishi bilan ko'rishimiz mumkin.

Ultraqisqa to'lqinlar bilan yorug'lik kabi, to'g'ri chiziqli tarqaladi, qisqa to'lqinlardan farqli o'laroq, er yuzasida egilmaydi va ionosfera tomonidan aks ettirilmaydi.

Birinchi taxmin sifatida, Yerning radiusi taxminan 6370 kilometr bo'lgan sharsimon ekanligini hisobga olsak, ko'rish chizig'iga mos keladigan maksimal masofani aniqlash uchun ushbu formulani olish mumkin:

{\displaystyle D=3,57({\sqrt {H}}+{\sqrt {h}})}, qayerda</br> {\displaystyle D} — koʻrish chizigʻining maksimal masofasi, ya'ni km;</br> {\displaystyle H} - uzatuvchi antennaning balandligi esa m;</br> {\displaystyle h} - qabul qiluvchi antennaning balandligi, m.

Ushbu formulada yer relyefi hisobga olinmaydi, antennalar sayyoramizning mukammal tekis yuzasiga o'rnatilgan deb taxmin qilinadi xolos.

Aytaylik, uzatuvchi antenna 200 metr balandlikda, qabul qiluvchi antenna esa 10 metr balandlikda. Keyin televizorni qabul qilish masofadan nazariy jihatdan mumkin:

{\displaystyle D=3,57({\sqrt {2}}00+{\sqrt {1}}0)=3,57(14,14+3,16)=61,76} kilometr.

Aytaylik, takrorlagichning uzatuvchi antennalari 50 metr balandlikda, qabul qiluvchi antenna esa qishloq uyining tomida (6 metr), keyin esa

{\displaystyle D=3,57({\sqrt {5}}0+{\sqrt {6}})=3,57(7,07+2,44)=33,95} kilometr.

Shu bilan birga, diffraktsiya va sinishi hodisalari hali ham sodir bo'lishini unutmasligimiz kerak, shu jumladan VHF radio to'lqinlari uchun (qabul qiluvchi antenna hali ham radio signalini qabul qilish mumkin bo'lgan penumbra zonasiga tushadi), elektromagnit maydonning kuchi esa uzatuvchi antennadan masofa ortishi bilan kamayadi, atmosferada va koaksiyal antenna kabelida radio signalining susayishi ham mavjud bo'lib, qabul qiluvchi antenna kichik daromadga ega bo'lishi mumkin va boshqa salbiy omillari mavjud.

Yana qarang
-----------

* Eng baland teleminoralar ro'yxati
* Rossiyadagi eng baland teleminoralar va radio ustunlar ro'yxati

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* Rossiya teleminoralari tarixidan
* Birinchi mahalliy teleminora haqida