**Abu Bishr Ismoil ibn Ibrohim ibn Muqsam al-Asadiy** onasi Aliyaga nisbat qilib Ibn Aliya kunyasi berilgan. Imom va obro‘li hofiz. Payg'ambarimiz hadislarini roviylaridan biri hisoblanadi.

== Hayoti ==

U Hasan al-Basriy vafot etgan yili hijriy 110 -yilda dunyoga kelgan. Abu Ahmad al-Hakim aytdilar:

„ Abu Bishr Ismoil ibn Ibrohim ibn Sahm ibn Muqsam al -Basriy, Banu Asad ibn Xuzaymaning mavlosi va onasi Aliya Banu Asad mavlosidir".

Zahabiy aytadilar: „Ishoq ibn Suvayd, Ali ibn Zayd , Hamid at-Tavil, Ato ibn as-Soib, Abdulloh ibn Abu Najih, Suhayl ibn Abu Solih, Lays ibn Abu Salim , Abdulaziz ibn Suhayb, Abo al- Tayyah ad-Dabaʼiy, Saʼid al-Jaririy, Habib ibn ash-Shahid , Ibn Jurayj, Hajjoj ibn Abu Usmon as-Savof, Hanzala as-Sudusiy va Xolid al-Hadzo, Rovh ibn Al-Qosim , Sulaymon al -Taymiy, Osim ibn Sulaymon, Avf ibn Abu Jamila, Muhammad bin Az-Zubayr Al-Hanthaliy, Bard bin Sinon Al-Dimashqiy, Basrada yashovchi , Dovud bin Abi Hind, Ali bin Al-Hakam Al-Bananiy, Mansur bin Abdul Rahmon Al-Ashval, Valid ibn Abi Hishom, Yahyo bin Atiq, Yahyo bin Maymun Al-Attor va Yahyo bin Yazid Al-Hinai Abu Rehana Al-Saʼdiy va u koʻplab mehnat qilishgan".

Undan rivoyat qilinadi: Ibn Jurayj, Shu’ba, ikki shayx, Hammod ibn Zayd, Abdurrahmon ibn Mahdiy, Ali ibn al-Madiniy, Ahmad ibn Hanbal, Abu Xaysama, Yahyo ibn Maʼin, Abu Hafs -Falas, Amr ibn Rofi al-Qazviniy, Ahmad bin Mani’ va Ziyod ibn Ayyub, Ali bin Hajar, Ahmad bin Harb, Muhammad bin Bashar, Yaqub al- Davraqiy, Nasr bin Ali, Al-Hasan bin Arafa, Mo‘mal ibn Hishom, Ubaydulloh bin Moaz, Xalifa bin Xayyat, Muhammad bin Al-Mutanna, Al-Hasan bin Muhammad Az-Zaʼfaroniy va boshqalar. Uning faqihi imom va muftiy, hadis imomlaridan biri hisoblanadi .

Olimlarning u haqidagi fikrlari
-------------------------------

* Ghandor aytadi: „Men tugʻilganimdan hadisda o‘sganman, hech kim hadisda Ibn Aliyadan ustun emas". Abu Dovud aytdilar: „Hadis olimlari ichida Ismoil ibn Aliya va Bishr ibn Mufaddaldan boshqa xato qilmagan hech kim yo‘q". Yahyo ibn Moin aytdilar: „Ibn Aliya ishonchli, taqvodor va omonatdor edi". Yunus ibn Bakir aytdilar: "Men Shu’baning: „Ismoil ibn Aliya muhaddislarning ustozi", deganini eshitdim". Amr ibn Zarara an-Nisoburiy aytadi: „Men Ibn Aliyaga o‘n to‘rt yil hamroh bo‘ldim va bu vaqt davomida uning kulganini qilganini ko‘rmadim". Zahabiy aytdilar: „Bunda maqtov yoʻq, lekin u qoʻrquv va qaygʻuli muazzinidir". Affon ibn Muslim rivoyat qiladi: "Bizga Xolid ibn Horis aytdi: „Biz Yunus ibn Ubayd bilan Ibn Aliyaga o‘xshar edik". Ibrohim ibn Abdulloh al-Haraviy aytadilar: "Men Yazid ibn Horunning: „Men Basraga kirdim va bu yerda hadisda Ibn Aliyadan ustun bo‘lgan xulq yo‘q", deganini eshitdim". Ziyod ibn Ayyub: "Ismoil ibn Aliyaning kitob yozganini hech qachon ko‘rmaganman va xatlardan keyin „Ibn Aliya" deyilgan", dedi. Hammod ibn Salama aytdilar: „Biz Shamoil Ismoil ibn Aliyaga faqat Shamoil Yunus bilan oʻxshatdik, to u kirgan narsaga kirguncha" .

Vafoti
------

Hijriy 193- yilda Bag‘dodda vafot etganlar.

Manbalar
--------

1. ↑   , عرض في كتاب سير أعلام النبلاء/ 09/
09.02.2011.
2. ↑  , تصنيف: سير أعلام النبلاء, آخر تعديل للصفحة في 23:36، 30 يناير 2009

Adabiyotlar
-----------

* Kitob: Imom Ahmaddan hijriy 241-yilda 1420-yil (1422-hijriy)gacha vafot etgan hanbaliy ulamolari. Shayx Bakr Abu Zayd .