**Ovqatlanish xonasi** — oziq-ovqat isteʼmol qilish xonasi hisoblanib, zamonaviy davrda u xizmat koʻrsatishda qulaylik uchun odatda oshxonaga ulangan, garchi oʻrta asrlarda u koʻpincha butunlay boshqa qavat darajasida boʻlgan boʻlsada, tarixan ovqatlanish xonasi ancha katta ovqat stoli va bir nechta ovqat stullari bilan jihozlangan boʻlgan boʻlib; eng keng tarqalgan shakli odatda toʻrtburchaklar shaklida, ikkita toʻgʻrida joylashuvchi stullar va uzun tomonlar boʻylab teng sonli yon stullar joylashgan boʻladi.

Qoʻshma Shtatlardan zamonaviy ovqat xonasining namunasi

Tarixi
------

Oʻrta asrlarda yuqori tabaqali britaniyaliklar va boshqa Evropa zodagonlari qal’alarda yoki katta uylarda katta zalda ovqatlanishgan. Bu uy aholisining asosiy qismini joylashtirishga qodir boʻlgan katta koʻp funktsiyali xona edi. Oila aʼzolari koʻtarilgan supada bosh stolga oʻtirar edi, qolgan aholi esa, oʻzlaridan pastroq boʻlish tartibida tizilgan boʻlardi. Katta zaldagi stollar odatda skameykali uzun estakada stollari bilan boʻlardi. Katta zalda odamlarning koʻpligi, ehtimol, gavjum muhitga ega boʻlishini anglatardi. Bu ham ancha hidli va tutunli boʻlar edi, ehtimol, oʻsha davr standartlari boʻyicha, bu etiroz asossizdir. Bu xonalarda katta va baland shiftlar bor boʻlib hamda koʻp sonli eshik va deraza teshiklari orqali erkin havo oqimi kirib turardi.

Toʻgʻri, bunday mulk egalari asosiy zaldan tashqaridagi kichikroq „parlers" yoki „privee parlers"larda koʻproq samimiy uchrashuvlar oʻtkazish istagini rivojlantira boshladilar, ammo bu kattaroq siyosiy va ijtimoiy oʻzgarishlar bilan bogʻliq deb taxmin qilinadi. Bunday xonalar tomonidan taqdim etilgan qulaylik vaqt oʻtishi bilan, zodagonlar koʻpincha ovqatni zalda isteʼmol qilishdi va zal funktsional jihatdan ovqat xonasiga aylandi (yoki ikkita alohida xonaga boʻlingan boʻldi). U, shuningdek, katta zaldan uzoqroqqa koʻchib oʻtgan va koʻpincha katta zaldagi podshodan katta tantanali zinapoyalar orqali kirilgan. Oxir-oqibat, katta zalda ovqatlanish, birinchi navbatda, maxsus holatlarda uyushtiriladigan boʻldi.

18-asrning boshlariga kelib, uyning ayollari kechki ovqatdan keyin ovqat xonasidan mehmonxonasiga chekinadigan uslub paydo boʻldi. Erkaklar esa ovqatlanish xonasida ichimliklar ichishardi. Natijada ovqatlanish xonasi koʻproq erkaklar bilan band boʻlardi.

1930-40-yillarda ovqatlanish xonalari oshxonadan alohida boʻlib qoldi, hatto oʻrta sinf uylarida xizmatchilarning xonalariga joy kamroq loyihalangan. 1950-60-yillarda ovqatlanish va oshxona joylari birlashtirildi, yashash xonalari oshxona va ovqatlanish xonalari bilan birlashtirildi.

COVID-19 pandemiyasi davrida hali ham mavjud boʻlgan ovqatlanish xonalari uy ofislari yoki sinf xonalari sifatida foydalanildi va ular bu davrda qimmatli edi.

Zamonaviy koʻrinishi
--------------------

Shimoliy Amerikaning odatiy ovqatlanish xonasida stolning yon tomonlari va uchlari boʻylab oʻrnatilgan stullar, shuningdek, boʻsh joy ruxsat etilganidek, bufetlar va chinni shkaflar kabi boshqa mebel qismlari bilan birga boʻldi. Koʻpincha zamonaviy ovqatlanish xonalaridagi stollar, foydalanilmayotganda qoʻshimcha joy egallamasdan, oʻsha maxsus holatlarda koʻproq odamlarning ishtirok etishiga imkon beradigan olinadigan bargga ega boʻladi. Oilaviy ovqatlanish paytida yogʻoch stol yoki boshqa oshxona divanlari yoki qulay stullardan foydalangan holda ovqatlanish xonalari yanada qulayroq koʻrinishga keldi.

Zamonaviy Amerika va Kanada uylarida ovqatlanish xonasi odatda yashash xonasiga ulangan boʻlib, faqat mehmonlar bilan rasmiy ovqatlanish yoki maxsus holatlarda tobora koʻproq foydalaniladi. Norasmiy kundalik ovqatlanish uchun oʻrta kattalikdagi va undan kattaroq uylarning koʻpchiligida stol va stullar qoʻyilishi mumkin boʻlgan oshxonaga ulangan boʻsh joy boʻladi, kattaroq joylar koʻpincha ovqatlanish xonasi, kichikroqlari esa nonushta burchagi deb nomlanadi. Kichikroq uylar va kvartiralarda nonushta bari boʻlishi mumkin, koʻpincha oddiy oshxona peshtaxtasidan farqli balandlikda (yo kursilar uchun koʻtariladi yoki stullar uchun tushiriladi). Agar uyda ovqatlanish joyi, nonushta burchagi yoki nonushta bari boʻlmasa, u holda oshxona yoki oila xonasi kundalik ovqatlanish uchun ishlatiladi.

Bu  anʼanaviy ravishda Britaniyada shunday boʻlgan, bu erda koʻplab oilalar uchun ovqatlanish xonasi faqat yakshanba kunlari ishlatiladi, boshqa ovqatlar esa oshxonada isteʼmol qilinadi.

Avstraliyada ovqat xonasidan foydalanish hali ham keng tarqalgan, ammo zamonaviy uy dizaynining muhim qismi emas. Koʻpchilik uchun bu rasmiy tadbirlar yoki bayramlar paytida foydalanish uchun joy hisoblanadi. AQSh va Kanadaga oʻxshash kichikroq uylar ovqatlanish uchun oshxona yoki yashash maydoni chegarasida joylashgan nonushta bar yoki stoldan foydalanadi.

Galereya
--------

* Angilyadagi uy ovqatlanish xonasining tarixiy namunasi.Angilyadagi uy ovqatlanish xonasining tarixiy namunasi.
* Łańcut qal'asidagi ovqatlanish xonasi,Łańcut qal'asidagi ovqatlanish xonasi,
* Xelen yaqinidagi Hardman fermasidagi West End saroyining ovqatlanish xonasi, GAXelen yaqinidagi Hardman fermasidagi West End saroyining ovqatlanish xonasi, GA
* Mehmonxona ovqatlanish xonasiMehmonxona ovqatlanish xonasi

Yana qarang
-----------

* Kafeteriya
* Bal zali

Manbalar
--------

1. ↑  Halle, David*. Inside Culture: Art and Class in the American Home*. Chicago: University of Chicago Press, 1993 — 49 bet. ISBN 0-226-31367-0.
2. ↑  *Pingel, Maile*. „The Dining Room Is Back". *The Washington Post*.
3. ↑  , page 25
4. ↑  „dinette - definition of dinette by the Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia".  Thefreedictionary.com. Qaraldi: 15-fevral 2013-yil.