**Alfred Gatley** (Alfred Gatli: 1816- yil 28- iyunda tavallud topgan) — ingliz haykaltaroshi.

Alfred Gatli 1816-yilda Cheshirdagi Maklesfilddan ikki mil uzoqlikda joylashgan Kerrijda tavallud topgan. Bolaligida Alfred Gatli toshboʻronchi asboblarini qoʻllashni Kerrij tepaliklarida ikkita karerga egalik qilgan va ishlagan otasidan oʻrgangan. 1837-yilda bir nechta doʻstlarining yordami bilan Alfred Gatli Londonga keldi va Edvard Xodj Beylining studiyasida ishga joylashadi. Shuningdek, Alfred Gatli Britaniya muzeyida tahsil oladi va ikki yildan soʻng Qirollik akademiyasining talabasi boʻldi, u yerda antikvar modellashtirish uchun kumush medallarni qoʻlga kiritadi va 1841-yilda birinchi marta „Jentlmen byusti" ni namoyish etadi.

1843-yilda Gatli Beylini tark etadi va Musgrave Uotsonning yordamchisi boʻladi. Oʻsha yili Alfred Gatli London sanʼat uyushmasi tomonidan sotib olingan va bronzada qayta ishlab chiqarilgan „Xeb" marmar byustini Qirollik akademiyasiga yuboradi. 1844-yilda Alfred Gatli hayotning eng yaxshi namunasi uchun kumush medalni oladi va "Kupid "" Psyche "marmar büstlarini, 1846-yilda esa marshal Espartero byustini, „Soatlar" barelyefidagi maketni koʻrsatadi. Bukingemshirdagi Britvell Korti kutubxonasiga borgan „Quyosh otlarini olib chiqish" shuningdek, 1846-yilda Makklesfildda Alfred Gatlining Jon Uitaker yodgorligi oʻrnatiladi.  1848-yilda Alfred Gatli Qirollik akademiyasiga Kenterberi arxiyepiskopi Jon Samnerning, 1850-yilda esa Alfred Gatlining yaqin doʻsti boʻlgan Samuel Kristi-Millerning byustini yuboradi. Taxminan 1851-yilda Alfred Gatli Richard Xukerning byustini ijro etgan, hozir Maʼbad cherkovida joylashgan .

 Uilyam Genri Millerning soʻnggi dam olish joyi, Devid Rhind tomonidan ishlab chiqilgan, Alfred Gatleyning barelef haykallari, janub tomonida „Muso va Miriam qoʻshigʻi" tasvirlangan.
 Rimdagi cimitero acattolico da Alfred Gatli qabri joylashgan.
Garchi bu va boshqa ishlarda muvaffaqiyat qozongan boʻlsa-da, Gatli Angliyada munosib daromad olish imkoniyatini koʻrmadi va shuning uchun 1852-yil oxirida Rimga boradi. U yerda Pincian tepaligidagi studiyani oladi. Jon Gibson bilan tanishadi. Yunon sanʼatiga boʻlgan ishtiyoq bilan oʻrtoqlashadi. Koʻp oʻtmay Alfred Gatli „ Alastor yoki yolgʻizlik ruhi" byustini quradi va „Echo" „Tun" haykallarini yaratadi. Marmardan yasalgan bosh, „Mehribonlik farishtasi" va devoriy yodgorlik dizayni uning 1853-yildagi Qirollik akademiyasiga qoʻshgan hissasi boʻladi.

Gatli Rimga joylashtirganidan koʻp oʻtmay, Samuel Kristi-Miller uni Edinburg yaqinidagi mulki boʻlgan Kreygentinnida Uilyam Genri Miller xotirasiga oʻrnatiladigan maqbaraning haykaltaroshlik bezaklari dizaynini tayyorlashni taklif qiladi. Gatli "Qizil dengizda fir’avnning agʻdarilishi "ni aks ettiruvchi katta barelyef maketini yaratadi, bu Gibson tomonidan yuqori baholanadi. 1855-yil boshida Alfred Gatlinga "Muso va Maryam qoʻshigʻi "barelyefi ishonib topshirilgan. Fir’avnning barelyefi 1862-yilgi Xalqaro koʻrgazma uchun oʻz vaqtida tugatilgan, ammo „Mariam qoʻshigʻi" haykaltaroshning oʻlimidan oldin tugallangan. Gatlining *DNB* biografi Robert Edmund Gravesning hukmida, „Ikki barelyef bir-biriga qarama-qarshidir, quvonish gʻoyasi bir asarda qoʻrquv va yaqinlashib kelayotgan halokat kabi kuchli aks ettirib bergan berilgan" .

Gatli oxirgi marta 1862-yilda Angliyaga tashrif buyurdi. Rimga Xalqaro koʻrgazmaga yuborgan asarlarini tashlab ketmagani uchun tushkunlikka tushib qaytdi. U yerda „Fir’avn" ning barelyefidan tashqari, oʻzining haykallarini ham namoyish etadi. „Echo" va „Tun", shuningdek, Rimda Alfred Gatli "Haykaltaroshlik "nomini olgayotgan hayvonlarning toʻrtta marmar haykalchalari — sher, sher va yoʻlbarsni tasvirlaydi.

Alfred Gatli 1863-yil 28-iyunda Rimda dizenteriyadan vafot etadi. U yerda protestant qabristoniga dafn qilinadi.

Meros
-----

Alfred Gatlining portreti Da Kosta ismli portugaliyalik rassom tomonidan chizilgan, haykaltaroshning asari Kerrijdagi eski uyida boʻlgan. Alfred Gatlining „Echo" haykali Salford muzeyi va sanʼat galereyasida, shuningdek, „Buqani qurbonlikka yetaklagan bola" marmar guruhi (1861-yil),  va Evripid Parijning byustlari koʻchirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Morris, Edward; Roberts, Emma (2012), *Public Sculpture of Cheshire and Merseyside (excluding Liverpool)*, Public Sculpture of Britain, 15-jild, Liverpool: Liverpool University Press, 139-bet, ISBN 978-1-84631-492-6
2. ↑  The title given in the *DNB*. In the *ODNB* the work is titled „A Greek Hero leading a Bull to Sacrifice"

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Alfred Gatley*** haqida turkum mavjud |

* Alfred Gatli: haykaltarosh, 1816-1863
* Alfred Gatley — Buyuk Britaniyada haykaltaroshlik kasbi va amaliyotini xaritalash, 1851-1951
* Alfred Gatli *Britaniyadagi haykaltaroshlarning biografik lugʻatida, 1660-1851*