recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist** — Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi tomonidan berilgan faxriy unvon xizmat koʻrsatgan fuqarolarning xizmatlarini davlat va jamiyat tomonidan e’tirof etishlishidir. Mazkur unvon 1940-yil 16-fevralda tashkil etilgan. Teatr, musiqa, kino, sirk rivojida qoʻshgan hissasi alohida ajralib turuvchi san’atkorlar, rejissorlar, bastakorlar, dirijyorlar, baletmeysterlar, musiqa, xor, raqs va boshqa jamoalarning badiiy rahbarlari, ijodiy xodimlar, ijrochi sozandalarning yuksak mahorati va san’at rivojiga qoʻshgan hissasi uchun "Oʻzbekiston SSR xalq artisti" keyin "SSSR xalq artisti" unvonlari berilgan.

1919-yildan boshlab 1940-yil farmoniga qadar Respublikada xizmat koʻrsatgan artist unvoni berilgan. Ushbu unvon respublika xalq ta’limi komissarlari kengashi, xalq ta’limi komissarlarining farmoyishlari, Xalq deputatlari Kengashi ijroiya qoʻmitalari tomonidan tayinlangan.

1937-yilda mukofotlangan birinchi shaxs Muxtor Ashrafiy Ashrafovich – bastakor edi.1989-yilda ushbu faxriy unvonning soʻnggi sohibi Safarov Radik Rashidovich boʻldi. Boshqa ittifoq respublikalari vakillari ham faxriy unvonga sazovor boʻldilar. Shunday qilib, 1974-yilda Qirgʻiziston SSRda Oʻsh shahri Kirov teatri yetakchi artisti Joʻraxon Rahmonberdiyevich Rahmonovga Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni berildi. Sovet Ittifoqi parchalanishi bilan Oʻzbekistonda "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist" mukofoti "Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist" unvoni bilan almashtirildi, unda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xizmatlari inobatga olinib, davlat mukofotlari bilan taqdirlangan. Sobiq SSSR va Oʻzbekiston SSR, ular sobiq SSSR va Oʻzbekiston SSRning mukofotlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan huquq va majburiyatlarini saqlab qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Звания почётные//Большая советская энциклопедия в 30-ти томах. – 3-е издание — Москва: Советская энциклопедия, 1969 - 1986.
**Xalifa Hasan madrasasi** — Samarqand madrasasi. Xalifa Hasan madrasasi Samarqandda joylashgan boʻlib, Buxoro amirligi davrida Amir Nasrulloxon davrida 13 hujradan iborat boʻlgan. Mazkur madrasada 1 nafar mudarris, 1 farrosh, 1 meshkobchi faoliyat yuritgan. Xalifa Hasan madrasasi vaqf mulki mavjud boʻlib, mutavvali tomonidan boshqarilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Mazkur madrasada 26 nafar talaba tahsil olgan. N. P. Ostroumovning 1914-yilgi hisobotiga koʻra madrasa 1275-yili (1858—1859) yilda bunyod etilgan boʻlib, 1 nafar mudarris 22 talabaga dars berilgan va 11 hujradan iborat ekanligini yozgan. Komiljon Kattayev tadqiqotlariga koʻra madrasa XIX asrda Xalifa Muhammad Hasan tomonidan Soʻfi Roziq guzarida 12 hujrali boʻlib, hijriy 1276-yili (1859—1860) qilib bunyod etilgan. Mazkur madrasaning vaqf hujjatlari mavjud. Vaqf hujjatiga koʻra Xalifa Hasan muhri bosilgan va hujjat hijriy 1255-yil (1839—1840) tasdiqlangan. Mazkur madrasa uchun Xalifa Hasan Samarqandda qurilgan madrasa uchun Siyob volosti, Bogʻibaland oqsoqolligiga qarashli Choʻpon Ota mavzesida 35 tanob yerini vaqf qilgan. Mazkur vaqf mulkidan yiliga 21 rubl mablagʻ olingan. 1882, 1883, 1884-yillarda madrasaga mulla Abdurashidxoja mutavvali boʻlgan. Bundan tashqari madrasaning 1885—1890-yillarga oid vaqf hujjatlari ham mavjud. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Xalifa Hasan madrasasi 13 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Tursunova M*. Samarqand madrasalari (monografiya)*. Toshkent: Fan nashriyoti, 2019 — 208 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixi*. Toshkent: Fan, 2021 — 520 bet.
**Tagobi**, Anguri siyoh — xoʻraki va vinobop oʻrtapishar uzum navi. Sharqiy ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Tojikistonda ekiladi. Tupi kuchli oʻsadi. Barglari oʻrtacha, besh boʻlmali, sap kertikli, beti bir oz burishgan, orka tomoni tukli. Uzum boshi oʻrtacha va yirik, konussimon, shingillari x,avol. Gʻujumi oʻrtacha va yirik, yumaloq, urugʻsiz, qora, yaltiroq, yupqa gʻubor bilan qoplangan. Poʻsti kalin. Eti sershira, xushtaʼm. Kurtagi boʻrtgandan keyin faol harorat yigʻindisi 2800° boʻlganda 135—140 kunda pishadi. Tarkibida 21—22% kand, 5,2% kislota bor. Novdalari yaxshi pishadi. Hosiddorligi 150—160 s/ga. Sovuqqa chidamli. Yangiligida isteʼmol qilinadi, turli vinolar, sharbatlar, mayiz tayyorlanadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sholgara** ( dariycha: *شولگره* , *šol(a)-gara*, lit. "guruchli maydon ", eski nomi **Boyena Qara**, dariycha: *بوینه‌قره* ) — Afgʻonistonning Balx viloyati janubidagi tuman (aholisi: 110 600) . Sholgara, Mozori Sharifdan (Mozor) janubda, strategik jihatdan bir qancha tumanlar chorrahasida joylashgan bo'lib: Sangcharak, Kishindih, Dar-I-Suf. Dar-I-Suf va Sangcharak Tolibon isyonchilariga qarshilik ko'rsatishi bilan mashhur hisoblanadi. "Sho‘lg‘orani tutgan Mozorni tutadi" deyishadi.

Iqtisodiyot
-----------

Hali aholini ro'yxatga olish o'tkazilmagani uchun demografiya aniq emas.

Iqtisodiyot deyarli butunlay qishloq xo'jaligi. Sho‘lgar daryosi 40 ming jerib (8 ming gektar) yerni sug‘oradi, yana ikki-uch ming yer buloqlardan sug‘oriladi. Yomg'ir kam bo'lsa ham (120 mm dan 200 gacha mm yiliga), 150 000 jerib (30 000 ga) lalmikorlikda, asosan bugʻdoy va bir oz arpa ekiladi. Qishloq xoʻjaligining atigi 5 foizi bogʻlarda.

Shunga qaramay, Sholgara tumani Balx tumani bilan bir qatorda Balx viloyatida yagona sanoat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi hisoblanadi. Qorako‘l terilari Sho‘lg‘ara tumanida ham qayta ishlangan.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Settled Population of Balkh Province".  Central Statistics Organisation. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-avgust 2015-yil.
2. ↑
Andoza:Balkh Province
**Bilik** — 1) qad. turkiy qavmlarda ilm, bilish, hikmatli soʻz, dono maslahat maʼnosini anglatuvchi soʻz. Mahmud Koshgʻariyning "Devonu lugʻotit turk", Yusuf Xos Hojibning "Kutadgʻu bilig" asarlarida koʻp qoʻllanilgan. 2) Chingizxon hayot chogʻida aytgan va yozib qoldirilgan hikmatli soʻzlar majmui. B. moʻgʻul xonlari oʻrtasida zoʻr eʼtiborga ega boʻlgan va dare sifatida oʻqitilgan. Xitoyda bir vaqtlar daʼvogarlardan kimni taxtga oʻtqazish masalasi oʻrtaga qoʻyilganda, B.ni qay darajada bilishini sinab koʻrish lozim topilgan va B.ni yaxshi bilganlardan biri taxtga oʻtqazilgan. Chingizxon B.laridan ayrimlari Rashiduddinning "Jome attavorix" kitobining ilovasida keltirilgan. B.ning bizgacha yetib kelgan dastlabki yigʻindisi — "Mongol unNiucha tobchon" ("Moʻgʻullarning sirli tarixi") 1240-yilda tuzilgan boʻlib, mulk, oilanikoh, jinoyat va jazo, maʼmuriy hamda boshqa huquqiy meʼyorlarni oʻz ichiga olgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chaatas** (xakascha — urush toshi) — Minusinsk soyligidagi (Xakasiyadagi Abakan va Yenisey daryolari havzasi) mozorqoʻrgʻonlar va arxeologik madaniyat (6—9-asrlar)ning nomi. Toshdan bunyod etilgan qoʻrgʻonlar vertikal tosh plitalar va stela (ustunlar) bilan qoplangan. Bu stelalarning baʼzilarida Urxun-Yenisey bitiklari uchraydi. Qoʻrgʻonlarning tosh lahadlarida marhumlar kuydirib dafn etilgan, mayyit atrofiga ovqat va ichimlik qoldiklari boʻlgan idishlar qoʻyilgan. Zodagonlarga tegishli katta qoʻrgʻonlar (diametri 30 m gacha) dan oltin va kumushdan yasalgan idishlar, qurol-aslaha, egar-jabduq va boshqa topilgan (qarang Uybat Chaatasi), bu qoʻrgʻonlarning atrofi oddiy jamoa aʼzolariga tegishli kichik mozorqoʻrgʻonlar bilan oʻralgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Makshevat gʻori** - Tojikistondagi gʻor. Zarafshon tizmasining sharkiy qismida, 3000 m balandlikda joylashgan. Silurdevon davriga mansub boʻlgan ohaktoshlarda hosil boʻlgan. Gʻorning kirish qismi katga xonadan iborat (balandligi 23 m). Gʻor ichiga 11 m kirilgandan soʻng uning balandligi 3 m ga pasayadi. Soʻngra gor yana kengayib keyingi xonaga (balandligi 10 m ga yaqin) oʻtiladi. Xonadan oʻtgach, gor zinapoya (balandligi 3 m li) shaklida pastga yoʻnalgan. Zinapoyadan keyin, sahni va devorlari muz bilan qoplangan xona boshlanadi (uz. 10 m, balandligi 15 m). Xonadan soʻng gʻor, muz bilan qoplangan va pastga yoʻnalgan zinapoyasimon pogʻona (balandligi 4,5 m) hosil qiladi. Gʻor sahni koʻtarilib, tor tirqish shaklida tugaydi. Muzning mavjudligi va havo haroratining pastligi sababli gʻor ichkarisida doimiy salqin muhit saqlanadi. Gʻorning umumiy uz. 102 m dan ziyod.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saʼdulla Siyoyev** (1939-yil 25-martda Qozogʻistoninng Turkiston shahri yaqinidagi Qarnoq qishlogʻida tugʻilgan — 2021-yilning 21-fevralida uzoq davom etgan kasallikdan soʻng 82 yoshida vafot etdi) — yozuvchi, dehqon oilasida tugʻilgan. Qarnoqdagi oʻrta maktabda (1946—1956), Toshkent Davlat dorilfununida (1957—1962) oʻqidi. Saʼdulla Siyoyev Toshkent radiosida, respublika vaqtli matbuoti, „Mushtum" satirik oynomasida ishladi. Hozirgi kunda u Oʻzbekiston uyushmasi Adabiyot jamgʻarmasi boshligʻidir.

Saʼdulla Siyoyev ijodi sheʼr yozishdan boshlanadi. Uning dastlabki sheʼri 1956-yilda „Qizil Oʻzbekiston" roʻznomasida bosiladi.

Hikoyalari
----------

* „Qiz bolaning pandi" (1963)
* „Ming bir qiliq" (1964)
* „Charxpalak" (1965)
* „Uyimizga mehmon keldi" (1966)

Saʼdulla Siyoyevning hikoyalarida bugungi qishloqlarimiz hayoti, yoshlar sevgisi yaxshilik va muruvvat kabi insoniy tuygʻular ulugʻlanadi.

Hikoyalar toʻplamlari
---------------------

* „Qasam ichmagan yigit" (1970, birinchisi, lirik va hajviy-yumoristik)
* „Sadagang ketay" (1972)
* „Toʻylar muborak" (1975)
* „Oy borib, omon keeling" (1976)
* „Ogʻir vaznli janjalkash"
* „Erkaklar uchun ertaklar"

Ularda yozuvchi zamondoshlarimizning mehnat faoliyatini, xarakteri va insoniy histuygʻularini ardoqlaydi.

Qissa va hikoyalar toʻplamlari
------------------------------

* „Yorugʻlik" (1986)
* „Beparvo boʻlmoqchiman" (1990)
* „Majnuntolning novdasi" (1989, Hamza nomidagi mukofotga tavsiya etilgan)

Romanlari
---------

* „Avaz" (1987)
* „Turkistonlik avliyo" (hozida, tarixiy, Ahmad Yassaviy haqida)

Rus tilidagi toʻplamlari
------------------------

* „Sneg na golovu" (1988)
* „Skazki dlya mujchin" (1989)

Saʼsulla Siyoyev hikoyalari rus, qozoq, qirgʻiz, tojik tillariga tarjima qilingandir. Ayni chogʻda u Mixail Zoshchenko, Leonid Lench, Ark. Arkanov, G, Gorin kabi yozuvshlarning koʻplab hikoyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Manbala
-------

1. ↑  „Таниқли адиб Саъдулла Сиёев 82 ёшда вафот этди". *Bugun.uz*. 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2021-yil 22-fevral.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-07-09).
2. ↑  Sobir Marvaliyev. Oʻzbek adiblari. T.: „Fan", 1993

Havolalar
---------

* Saʼdulla Siyoyev „Buyuk shaxslar" portalida Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-04-18).
* Yozuvchi haqida qoʻshimcha maʼlumot Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-04-18).
* Roman: Ahamad Yassaviy (online oʻqish)
**„The Turks of Central Asia in History and at the Present Day"** („Markaziy Osiyo turklari oʻtmishda va hozirgi kunda"), toʻliq nomi **„The Turks of Central Asia in History and at the Present Day: An Ethnological Inquiry into the Pan-Turanian Problem, and Bibliographical Material relating to the Early Turks and the Present Turks of Central Asia"** („Markaziy Osiyo turklari oʻtmishda va hozirgi kunda: Pan-Turon muammosi boʻyicha etnologik surishtiruv va Markaziy Osiyodagi dastlabki turklar va hozirgi turklarga tegishli bibliografik material") — polyak antropolog Marie Czaplicka qalamiga mansub kitob. Unda Markaziy Osiyo va Sibirda yashovchi turkiy xalqlar tarixi va XX asr boshidagi hayoti haqida soʻz yuritiladi. Asarning teng yarmi mukammal bilbliografiyadan iborat.

Kitob ilk bor 1918-yil Oxford shahrida Clarendon Press nashriyotida chop etilgan. 1973-yil Curzon Press nashriyoti qayta nashr qilgan. Kitob, shuningdek, 1999-yil ayni nashriyotda muallifning toʻrt jildi asarlari toʻplamining uchinchisi oʻlaroq chop etilgan. 2005-yil Elibron nashriyotida 1918-yilgi nashr faksimilesi chop etilgan. Czaplicka kitobni britan etnografi Robert Marettga bagʻishlagan.

„The Turks of Central Asia in History and at the Present Day" kitobi nashr etilishi ortidan „yarim siyosiy leksiya" va pala-partish yozilgan asar oʻlaroq tanqid qilingan. Ammo kitobda mavzuga doir yangi maʼlumotlar keltirilgani olqishlangan. Shuningdek, tanqidchilar kitob oʻta qisqa ekanligini aytib, mintaqani chuqur oʻrgangan muallif ushbu mavzuda mukammalroq asar yozishiga umid izhor qilishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Beveridge, Henry (1919-aprel). „The Turks of Central Asia by M. A. Czaplicka". *The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland* (inglizcha). 266–268-bet. ISSN 0035-869X. Qaraldi: 9.12.2020. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|accessdate=` va `|date=` (yordam)
2. ↑  B. J. F. (1919). „Review of The Turks of Central Asia: In History and at the Present Day". *The Geographical Journal* (inglizcha). 53-jild, № 6. 421–423-bet. doi:10.2307/1780419. ISSN 0016-7398. Qaraldi: 9.12.2020. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|accessdate=` (yordam)

Havolalar
---------

* „The Turks of Central Asia in History and at the Present Day" Kitob taqrizi — Henry Howorth (ingl.)


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Demonopolizatsiya** (monopoliyadan chiqarish - de... va yun. mono — tanho va lot. poleo — sotaman) — iqtisodiyotdagi monopoliyaaan erkin, teng huquqli raqobatga asoslangan sohibkorlik faoliyatiga qaytish (qayta oʻtish). D. sogʻlom iqtisodiy bellashuvga yoʻl berish maqsadlarida amalga oshiriladi. D. ikki yoʻl bilan boradi: yirik monopol mavqeidagi birlashmalar, kompaniyalar tarqatilib, ulardan mustaqil korxonalar ajralib chiqadi; yakka hokim korxona yoki birlashmalar, kompaniyalar saqlangan holda ular bilan raqobat qila oladigan parallel (muqobil — bir xildagi yoki bir-birining oʻrnini bosuvchi mahsulot ishlab chiqaruvchi) korxona yoki birlashmalar tashkil etiladi. D.lashda monopoliyadan chiqarish organlari va qonunchilik muhim ahamiyatga ega. Oʻzbekistonda 1992-yil 2 iyulda qabul qilingan Oʻzbekistan Respublikasining "Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida"gi qonuni bu yoʻldagi birinchi qadam edi. 1992-yildan Moliya vazirligi tarkibida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish bosh boshqarmasi faoliyat yurita boshladi. Mazkur boshqarma Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 23 maydagi farmoniga muvofiq Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasiga aylantirildi. Qoʻmita tovar bozorlarida raqobat muhitini yaratishga, monopoliyadan chiqarishning tarmoq va mintaqaviy dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishni muvofiqlashtirishga nisbatan yagona uslubiy yondoshuvni taʼminlash; monopolistax faoliyat, xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar tovar bozorlaridagi oʻz ustun mavqeini suiisteʼmol qilishining oldini olish va unga yoʻl qoʻymaslik, monopoliyachi birlashma (korxona)larning Oʻzbekistan Respublikasi Davlat reyestrini yuritish; monopoliyaga qarshi kurashni tartibga solish va isteʼmolchilar huquklarini himoya qilish kabi vazifalarni bajaradi. Oʻzbekistonda D. tartibi va shart-sharoitlari OʻzRning 1996-yil 27dek.da qabul qilingan "Tovar bozorlarida monopolistik faoliyatni cheklash va raqobat toʻgʻrisida"gi qonuni bilan tartibga solinadi (qarang Monopoliyaga qarshi qonunchilik).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Maksimalizm** (lot.dan lotincha: '**"eng buyuk") — haddan tashqari narsani talab qilganda haddan tashqariga chiqish. Inson faqat oʻziga xos, ekstremal, haddan tashqari, maksimal, eng katta, eng yaxshi va hokazolarni tan oladigan nuqtai nazar.**

Psixologiyada
-------------

Koʻpincha, maksimalizm oʻsmirlik davrida, yigitlar ideal narsani topishga harakat qilganda rivojlanadi, shuning uchun **yoshlik maksimalizmi** atamasi keng tarqalgan. Bu eng yaxshi oziq-ovqat, kiyim-kechak, poyabzal, zargarlik buyumlari, kosmetika, parfyumeriya, ish, lavozim, maosh, jismoniy tayyorgarlik, jon umr yoʻldoshi, transport vositalari, koʻchmas mulk va boshqalar uchun poyga, shuningdek, oʻz ishida maksimal darajaga erishish istagi. Martaba, bilimga ega boʻlish va u yoki bu sohada boshqalarga qaraganda koʻproq malakali boʻlish, boshqalarga qaraganda koʻproq yoki tezda biror narsa qilish. Maksimalizm — bu hayotga boʻlgan daʼvolar, oʻzidan norozilik, hayotdan norozilik, haddan tashqari mulohazalar, murosasiz qarorlar, radikalizm, aniq va aniq narsaga qarash va ishonish, „hammasi yoki hech narsa" tamoyili boʻyicha hayot, hayotni qora va oq rangda koʻrish. soyalardan qatʼi nazar. Maksimalizm hayotning maʼlum bir maqsadini amalga oshirish uchun eng yaxshi ragʻbatdir.

Yoshlik maksimalizmining jamiyatda rivojlanishida uch bosqich mavjud: erta (12-15 yosh, ongni qayta qurish), oʻrta (15-18 yosh, mustaqillikni isbotlashga intilish) va kech (18-22 yosh, oʻz oʻrnini izlash). Maksimalistlarning uchta asosiy turi ham koʻrib chiqiladi — „gaplashuvchi", „ratsionalist-pragmatist" va „farq qilma-adrenalist".

Sanʼatda
--------

"Maksimalizm" atamasi sanʼatda, shu jumladan adabiyotda, musiqada, grafikada, haykaltaroshlikda va boshqalarda maʼlum bir hodisaning ekstremal shakllari va namoyon boʻlish vositalarini aniqlash uchun ishlatiladi.

Art maksimalizm harakati 1990-yilda Kyolnda rassom va kinorejissyor Dariush Shokov tomonidan asos solingan. Qarama-qarshiliklarni sanʼat bilan uygʻunlashtirishda maksimalizm sanʼat asarlarini yaratishning yangi usuli edi. Maksimalizm figuralari tomonidan yaratilgan asarlar juda koʻp umumiy xususiyatlarga ega. Sanʼatdagi bu harakat Shokov tomonidan Milandagi Verlato galereyasida bitta badiiy katalogda „Betartiblikni muvozanatlash = muvozanat = hayot = maksimalizm" deb yozganida boshlangan. Shokov „Maksimalizm" rukni ostida uzun manifest yozdi. U oʻzining shaxsiy koʻrgazmalarining koʻplab kataloglarida, shuningdek, 1990-yildan 1993-yilgacha Yevropa va AQShda bir qator rassomlar va maksimalistlar tomonidan nashr etilgan.

Buning aksi — minimalizm .

Yana qarang
-----------

* perfektsionizm
* kechikkan hayot sindromi

Manbalar
--------

1. ↑  „Юношеский максимализм: что это значит, в каком возрасте появляется и проходит". 5-noyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2018-yil.
2. ↑  Robert Pincus-Witten, „Gary Stephan: The Brief Against Matisse", In *Talking Painting: Dialogues with Twelve Contemporary Abstract Painters*, edited by David Ryan, 208-20. Routledge Harwood Critical Voices (London and New York: Routledge, 2002), p. 219. ISBN 9780415276290
**Maksim Aleksandrovich Fadeyev** (1968-yilning 6-mayida, Kurgan shahrida tugʻilgan) — rossiyalik prodyuser, xonanda, musiqachi.

Biografiyasi
------------

Maksim yoshligidanoq musiqa maktabiga bora boshladi. 12-13 yoshida bas-gitarada oʻynashni oʻrgandi. Maktabdan soʻng musiqa bilim yurti ga, birdaniga 2 — xor dirijyorligi va fortepiano fakultetlariga oʻqishga kirdi. Vaqt oʻtgach akustik gitarada oʻynashni ham oʻrgandi. 17 yoshidan qoʻshiq yoza boshladi. Ularning eng mashxuri «Singan shisha ustida raqsga tush» («Tansuy na bitom stekle») deb nomlanadi. Aynan oʻsha vaqtdan boshlab u musiqaga qiziqishi uygʻondi. Yoshligida mashinasoz-quruvchilar qoshidagi mahalliy musiqiy guruxi, soʻngra «Konvoy» guruhida ijod qildi. Aynan shu guruh bilan u konsert berib minglab qishloqlarda boʻldi, diskotekalarda oʻynadi.

1989-yilda, «Yurmala-89» konkursida ishtirok etish uchun joʻnatiladi. Yekaterinburg va Moskvadagi mahalliy saralash bosqichini osonlik bilan oʻtadi. Ayni vaqtda konkurs «Yalta-90» ga aylanib ketdi, bu yerda Maksim 3-oʻrinni egallaydi. Bu chiqishi evaziga uni mukofotlashadi, chiqishini esa televideniyedan koʻrsatishadi. Vaqt oʻtishi bilan Maksimning talanti unga mashxurlikni keltira boshladi, ammo xonandalik emas bastakorlik sohasida — u reklamada qoʻllaniladigan jingl, musiqalar uchun buyurtma oladi.

Shoumen Sergey Krilov Maksimni Moskvaga taklif qilib, unga yordam berishini aytadi. Omsk va Yekaterinburgda bir muddat yashab, 1993-yilda Moskvaga koʻchib oʻtadi. Bu yerda u taniqli musiqachilarga aranjirovka qiladi: Larisa Dolinaga, Valeriy Leontyevga, Vyacheslav Malejikka.

Linda, Germaniya
----------------

1993-yilda Fadeyevning, keyinchalik Linda nomi bilan mashxur boʻlgan Svetlana Geyman bilan hamkorligi boshlanadi. Ularning ijodiy hamkorligi 1999-yilgacha davom etdi va Maksimning prodyuser sifatida katta yutugʻi boʻldi. Ushbu loyiha bilan parallel ravishda Maksim Germaniyaga koʻchadi va kino uchun musiqa yozishni boshlaydi. 5 ta filmga musiqa yozildi va Oil Plant musiqiy guruhi tashkil etildi. Keyinchalik Chexiya va «Triumf» filmi. Uning «Total», «Monokini» musiqiy guruxlari aynan shu paytda, keyinchalik Glyuk'oza paydo boʻladi.

Yulduzlar fabrikasi, televideniye
---------------------------------

2002-yildan «Yulduzlar bavrikasi-2» koʻrsatuvida ishni boshlaydi. Maksim Birinchi kananing rahbari Konstantin Ernst tomonidan taklif etiladi.
Ushbu koʻrsatuv orqali Yelena Temnikova, Yuliya Savicheva, Irakli, Pyer Nartsiss kabi xonandalar mashur boʻlib ketishdi.

Joriy proyektlari
-----------------

* Serebro
* Glyuk'oza
* Yuliya Savicheva
* VORON
* Kitay
* Kuka (Yelena Kukarskaya)

Eks-proyektlari
---------------

* Linda
* Total
* Monokini
* Irakli
* Pyer Nartsiss
* Katya Lel
* Lora
* Konvoy
* Qalampirlar
* Viktoriya Ilyinskaya
* Yulduzlar fabrikasi-2
* Yulduzlar fabrikasi-5

Manbalar
--------

---

* peoples.ru saytida, Maksim Fadeyevning biografiyasi (rus)
* Maksim Fadeyevning AIF gazetaziga bergan intervyusi (rus)

Turkum:1968-yilda tug'ilganlar
**Aulae** yoki **Aulai** (qadimgi yunoncha: *Αὐλαί*) - Turkiyadagi Qadimgi Cilicia va hozirgi Mersin ga yaqin bo‘lgan tarixiy joyda joylashgan.

Joylashuvi
----------

Bu joy Mersin mahallasidagi Kazanlıda joylashgan deb taxmin qilinadi.

Tarixi
------

Stephanus of Byzantium tomonidan hozirgi Mersin markazidagi Zephyrion ga yaqin bòlgan joylashuv Tarsus va Anchiale o‘rtasida joylashgan Cilicia qismi sifatida takidlab o‘tilgan. Garchi Hansgerd Hellenkemper bu qishloqni dastlab biroz g‘arbda joylashgan deb hisoblasada, so‘ngi topilmalar bu joy Kazanlı da joylashganini ko‘rsatgan.

Topilmalar
----------

2012-yilgacha Kazanlida tarixiy ahamiyatga ega bo‘lgan yagona joy shimolda joylashgan Topraktepe tumulus edi. 2012-yilda Kazanli O‘ta yer dengizi sohiliga yaqinidan bir guruh amforalar topilgan. Amforalarning aksariyati LR1 (kech Rim) amforalari edi. Ammo ular orasida LR4 amforalari ham bor edi. Amforalar miqdori keramika ishlab chiqarish ustaxonasi va samarali bo‘lgan mahsulotni taklif qiladi. Shunday qilib, Mersin Universitetidan, Murat Durukanning so‘zlariga ko‘ra, Kazanlini Aulae bilan aniqlash mumkin.
[1][2]

Malar
-----

1. ↑  Abstract from Antalya Archaeology Congress
2. Durukan, Murat*. Mersin'den Tarsus'a Kilikia Kıyılarındaki Kayıp Kentler*. Arkeoloji Sanat Yayınevi. ISBN 9786053963486.
**Borvodorodlar**, bor gidridlari, boranlar — bornit vodorod bilan hosil qilgan birikmalari; rangsiz, qoʻlansa hidli va juda zaharli moddalar. Molekulasida 2 dan 20 gacha bor atomi boʻlgan B. maʼlum. Xusrav II Parviz saroyida ud chalayotgan Borbad (Firdavsiy "Shohnoma"siga ishlangan miniatyura, 1664-yil)Eng oddiysi — VN3 erkin holda mavjud emas. B. elektrontanqis birikmalardir, yaʼni hamma atomlarni qush elektronli oddiy bogʻlar bilan biriktirish uchun yetarli elektronlari yuq. Quyi B. — diboran V2N6 bilan tetraboran V4N|0 — gaz, pentaboran V5N, bilan geksaboran V5N]0 — suyuqlik, yuqori B. — dekaboran V|0N|4 va boshqa — qattiq moddalardir. 700° dan yuqori trada B. bor bilan vodorodga ajraladi. B. yonganda boshqa birikmalarga nisbatan koʻproq issikushk beradi, shuning uchun istiqbolli raketa yoqilgʻisi sifatida diqqatga sazovor. Diboran oddiy bor olish va metallarga qoplash uchun ishlatiladi. Baʼzi B. dan issiqqa chidamli polimerlar olish mumkin. B. ning metalli hosilalari borgidridlar deb ataladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Auly**(ukraincha: *Аули* ; ruscha: *Аулы*) — Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyati Kamianske tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Kamianske shahrining shimoliy-gʻarbiy qismida Kamianske suv omborining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Auly Ukrainaning hududiy boʻlinmalaridan biri boʻlgan Krinichki hududiy boʻlinma qishlogʻiga tegishli. Aholi soni: 3,922 (2022 est.)

2020-yil 18-iyulgacha Auly Krinichki tumaniga tegishli boʻlgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatildi, buning natijasida Dnepropetrovsk viloyatidagi tumanlar soni yettitaga qisqardi. Krinichki tumani hududi Kamianske tumaniga birlashtirildi.

Iqtisodiyot
-----------

### Transport

Eng yaqin temir yoʻl stantsiyasi — Kamianske va Verkhivtsevni bogʻlaydigan temir yoʻl liniyasidagi Voskobiiniya. Toʻgʻridan-toʻgʻri Dneprga muntazam yoʻlovchi transport mavjud.

Auly Kamianske va Kremenchukni bogʻlaydigan H08 avtomagistraliga kirish huquqiga ega boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Криничанская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
Andoza:Dnipropetrovsk Oblast
**George Horsburg Allan** (1875-yil 23-avgust — 1899-yil 17-oktyabr) Shotlandiyalik futbolchi, 19-asr oxirida "Liverpool", „Seltik" va Shotlandiya terma jamoalarida hujumchi sifatida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Linlitgow shahrida tugʻilgan Allan 1895-yil sentyabr oyida Liverpool murabbiyi Jon MakKenna va Uilyam Barklay tomonidan shartnoma imzolanishidan oldin Avon Vale, Linlithgow Athletic, Broxburn Shamrock va Leith Athletic klublarida oʻynagan. 20 yoshli Allan 1895-yil 14-sentabrda Futbol Ligasi Ikkinchi divizionida "Newcastle United "ni 5:1 hisobida mag‘lub etgan „Liverpool" o‘yinida debyut qilgan. „Liverpool"da o‘zining birinchi golini 7 kundan so‘ng, 21-sentabrda urgan.

Allan 1897-yil may oyida „Celtic"ga koʻchib oʻtgan va u yerda oʻzining goleadorlik qobilyatini davom ettirgan va 17 oʻyinda 15 ta gol urib, klubga Shotlandiya chempionatida gʻalaba qozonishga yordam bergan. Bir yil oʻtib, yangi murabbiy Tom Watson 1898-yil aprel oyida uni qayta imzolaganida, u „Liverpool"ga qaytgan. Allan „Enfild"da oʻynagan ikkita oʻyinida atigi 96 ta oʻyinda 58 ta gol urgan, bu har 1,65 oʻyinda oʻrtacha 1 ta golga toʻgʻri keladi.

U 1897-yilning 3-aprelida "Crystal Palace "da Angliyaga qarshi o‘yinda (2:1) Shotlandiya termasidagi yagona uchrashuvini o‘tkazgan u Shotlandiyada birinchi „Liverpool" oʻyinchisi boʻlgan.

Allan barcha zamonlarning buyuklaridan biriga aylanishi mumkin boʻlgan sermahsul toʻpurar edi, ammo 1899-yilda „Liverpool"da ikkinchi marta sil kasalligiga chalinganida uning hayotiga jiddiy xavf tugʻilgan. U oʻyinni tashlashga majbur boʻlgan va oʻsha yilning 17-oktyabrida shu kasallik tufayli vafot etgan.

Faoliyat tafsilotlari
---------------------

**Oʻyinchi sifatida:**

* „Liverpool" (1895 — 1897 va 1898 — 1899): 96 oʻyin, 58 gol — Futbol ligasi ikkinchi divizioni gʻolibi medali (1896)
* Shotlandiya (1897): 1 ta koʻrinish

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  The Scotland team of 1897, Anfield Review, scan via LFCHistory.net
**West Columbia** (talaffuzi: *Uest Kolumbiya*) — AQShning Janubiy Karolina shtati, Lexington okrugining sharqiy qismlarida joylashgan shahar va shaharchadir. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 14,988 kishi, 2019 yilgi aholi soni esa 17,998 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

West Columbia Saluda va Kongar daryolarining janubi va gʻarbida joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 6,3 kvadrat milya (16,3 km 2) ni tashkil qiladi, shundan 6.1 kvadrat milya (15,7 km2) quruqlik va 0,2 kvadrat milya (0,5 km 2) yoki 3,18% suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 1 089 |  | — |
| **1910** | 900 |  | −174% |
| **1920** | 1 793 |  | 992% |
| **1930** | 1 722 |  | −40% |
| **1940** | 1 744 |  | 13% |
| **1950** | 1 543 |  | −115% |
| **1960** | 6 410 |  | 3 154% |
| **1970** | 7 838 |  | 223% |
| **1980** | 10 409 |  | 328% |
| **1990** | 10 588 |  | 17% |
| **2000** | 13 064 |  | 234% |
| **2010** | 14 988 |  | 147% |
| **2020** | 17 416 |  | 162% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

West Columbia aholisi irqiy tarkibi| Irqlar | Soni | Foiz |
| --- | --- | --- |
| Oq tanli (ispan emas) | 11 022 | 63,29% |
| Qora yoki afro-amerikalik (ispan boʻlmagan) | 2959 | 16,99% |
| Tugʻma amerikalik | 58 | 0,33% |
| osiyolik | 490 | 2,81% |
| Tinch okeani oroli | 5 | 0,03% |
| Boshqa/aralash | 732 | 4,2% |
| Ispan yoki lotin | 2150 | 12,34% |

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 13,064 kishi, 5,968 xonadon va 3,300 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi: 74,54% oq tanli, 19,81% afro-amerikalik, 0,28% tubjoy amerikalik, 1,71% osiyolik, 0,02% Tinch okeani orollari, 2,04% boshqa irqlardan va 1,61% ikki yoki undan ortiq irq vakilidir. Har qanday irqga mansub ispan yoki latinolar aholining 4,66 foizini tashkil etgan. Shahrarda 5,968 ta uy xoʻjaliklari mavjud boʻlib, ulardan 22,0% ida 18 yoshgacha boʻlgan bolalar, 37,5% xonadonda esa er-xotinlar, 14,3% ida bevalar, 44,7% ida oila aʼzosi boʻlmaganlar istiqomat qilgan. Shaharda aholi keng tarqalgan boʻlib, aholining 18,8% i 18 yoshgacha, 10,1% i 18 yoshdan 24 yoshgacha, 30,0% i 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,1% i 45 yoshdan 64 yoshgacha va 19,0% i 65 yosh yoki yoshi kattaroq. Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 30,999 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 40,253 dollarni tashkil etgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30,033 dollar, ayollarniki esa 24,637 dollardan iborat edi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 18 135 dollarni tashkil qilgan

Manbalar
--------

1. ↑  „City Council". *City of West Columbia*. Qaraldi: 1-may 2015-yil.
2. ↑  „West Columbia Census Quick Facts". *U.S. Census Bureau* (2019). Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
3. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 14-avgust 2013-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „Explore Census Data". *data.census.gov*. Qaraldi: 13-dekabr 2021-yil.
**Viskoza tolalar** — tabiiy sellyulozani kimyoviy usulda qayta ishlab olinadigan sunʼiy tolalar. Yogʻoch sellyulozasi, arzon ximikatlar V. t. uchun xom ashyo hisoblanadi. V. t. olish uchun sellyuloza 18% li ishqor eritmasiga solinadi. Ishqorlangan sellyuloza uglerod sulfid bilan ishlanib, sellyuloza ksantogenati hosil qilinadi. Ksantogenat oʻz navbatida kuchsiz oʻyuvchi natriy eritmasida eritiladi. Olingan qovushoq eritma — viskoza filtrlanadi, 1—2 sutka yetiltiriladi, soʻngra mayda teshikcha (filera) lar orqali oʻtkazilib, sulfat kislota va uning tuzlari solingan choʻktirish vannalariga kuyiladi. Bu yerda tola qotadi, keyin suvda yuviladi va gʻaltaklarga oʻrab olinadi. V.t.ni sanoatda i.ch. dastlab 1905 yilda Angliyada boshlangan, keyin boshqa davlatlarga tarqalgan. Hozir V.t. ishlab chiqarish hajmi boshqa sunʼiy tolalar hajmining taxminan 40—45% ini tashkil qiladi. V. t. toʻqimachilik va kord iplari, shtapel tolalar holida ishlab chiqariladi. V. t.dan toʻqilgan gazlamani boʻyash oson, u gigiyena talablariga javob beradi, xom ashyosi arzon. Kamchiligi — nam tekkanda pishikligini ancha yoʻqotadi, gʻijimlanuvchan boʻladi. Maxsus tarkib bilan ishlov berib, bu kamchiliklarni yoʻqotish mumkin. V. t.ni paxta, jun, shtapel tolalarga qoʻshib, undan turli-tuman gazlamalar toʻqiladi. V. t.dan shoyi va shtapel gazlamalar, trikotaj buyumlar, texnikaviy mahsulotlar olish, ulardan toʻqilgan gazlamalardan kiyimlar tikish mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Haliç'te Yaşayan Simonlar: Dün Devlet Bugün Cemaat** — Hanefi Avcı qalamiga mansub boʻlgan bir kitob boʻlib, 2010-yilda ilk marta nashr etilgan. Ushbu kitob muallif Hanefi Avcining Eskishehir politsiyasining boshligʻi boʻlgan chogʻida yozgan kitobi boʻlib, kitob muallifning oʻz xotiralari va qarashlari haqida hikoya qiladi.

Kitobning dastlabki 400 sahifasi uning politsiyachilik faoliyati haqida hikoya qiluvchi boʻlimdir. Ushbu boʻlimda JİTEM va Cem Ersever bilan bogʻliq qotilliklar haqida maʼlumot berilgan. U 28-fevraldagi jarayon va uning hibsga olingan vaqtidagi tajribalari haqida gapirib beradi. JİTEM Susurluk avariyasi, PKK muammosi, 28-fevral jarayoni, Ishchilar partiyasi va Ergenekon boʻyicha baho beradi.

Fethullah Gülen jamoasining mavzusi kitobning soʻnggi 200 sahifasini oʻz ichiga olgan „Jamoat" boʻlimida yoritilgan. U Fethullah Gülen jamoasini xavfsizlikni buzishda va noqonuniy telefon tinglash ishlarida ayblaydi. Ushbu boʻlimda u baʼzi politsiya boshliqlarining hibsga olinishi haqida maʼlumot beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Hanefi Avcı: Devleti kim yönetiyor, Hürriyet". 22 ağustos 2010da asl nusxadan arxivlandi.
**Xestiya** (qadimgi yunoncha: *Ἑστία*) — qadimgi yunon mifologiyasida oilaviy oʻchoq va qurbonlik olovining yosh maʼbudasi. Kronos va Reya  ning katta qizi, Zevs, Gera, Demeter, Hades va Poseydonning singlisi. Rim Vestasiga mos keladi.

Mifologiyada
------------

Xestiya Afrodita  ishlarini yoqtirmaydi. Poseidon va Apollon uning qoʻlini qidirdi, lekin u poklik qasamini oldi va ukasi Zevs bilan yashadi. Uning surati Afina Pritaneumida edi. „ Pythian laurel egasi" deb nomlangan. Uning Fesaliyadagi yoʻl boʻyidagi haykali. Uning Aegiya (Axaya) yaqinidagi Zevs Gomoriy bogʻidagi qurbongohi. U Knossos shahriga asos solgan .

Har qanday muqaddas marosim boshlanishidan oldin unga qurbonlik keltirildi, ikkinchisi shaxsiy yoki ommaviy xususiyatga ega boʻladimi, buning natijasida „Gestiyadan boshlang" iborasi shakllandi, bu muvaffaqiyatli va toʻgʻri marosimning sinonimi boʻlib xizmat qildi. biznesga yondashuv. Shuning uchun u qurbonliklarning tashabbuskori Germes bilan birga hurmatga sazovor boʻlgan .

Odamlarni yaratgan titan Prometey haqidagi afsona Gestia bilan bogʻliq. Prometey Xestiyadan olovni oʻgʻirladi (yoki uning oʻzi uni berdi) va odamlarga berdi, buning natijasida ular nafaqat jismoniy, balki xudolarning maʼnaviy nusxasiga aylandilar (chunki faqat xudolarda olov bor edi).

Xotira
------

* Gomerning XXIV va XXIX madhiyalari va LXXXIV Orfik madhiyasi unga bagʻishlangan.
* 1857-yilda kashf etilgan asteroid (46) Hestia uning nomi bilan atalgan.
* Pifagor kosmogoniyasida (Filolausga koʻra) — kosmosning markazi, markaziy olov .

Yana qarang
-----------

* Hestia Giustiniani

Eslatmalar
----------

1. ↑  Тахо-Годи 1987. sfn error: no target: CITEREFТахо-Годи1987 (help)
2. ↑  „Греческая мифология. АФРОДИТА". 9-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2014-yil.
3. ↑  Gimni Gomera IV 21-25
4. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi I 18, 3
5. ↑  Vakxilid. Epinikii XIVb 4
6. ↑  Polibiy. Vseobщaya istoriya V 93, 10
7. ↑  Laktansiy. Bojestvennie ustanovleniya I 11, 46

Adabiyot
--------

* Gestiya / A. A. Taxo-Godi // Mifi narodov mira : Ensikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1987. — T. 1 : A—K. — S. 299.
* Gestiya // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. — SPb. 1885. — S. 126—127.
Qosim Shayx xonaqohida joylashgan jomeʼ masjid (XVI asr)
Qosim Shayx xonaqohi (XVI asr)
Qosim Shayx majmuasi, Karmana
Amir Abdulahadxon daxmasi tashqi tomondan koʻrinishi Oʻzbekistonning Navoiy viloyati Karmana tumanidagi meʼmoriy yodgorlik (XVI asr). Xonaqohning gʻarb tarafiga 1910—1911-yillarda amir Olimxon tomonidan daxma qurilib, unga amir Abdulahadxon qabri joylashtiriladi. Qosim Shayx xonaqohi xonaqoh, goʻrxona, masjid, ayvon va amir Abdulahadxon daxmasi, hujralar va boshqa xonalardan iborat.

Dastlab Buxoro xonligi hukmdori Abdullaxon II donorligida Qosim Shayx uchun xonaqoh bunyod etilgan (1558). Shayx vafotidan soʻng xonaqohning sharq tarafidagi hovliga dafn etilgan. Xonaqoh chortoq tarhli, qoʻsh gumbazli (poygumbaz balandligi 14 metr), ichki gumbaz osti bagʻallari iroqi muqarnaslar bilan toʻldirilgandir.Tarzining 3 tomoni peshtoqli; janubiy peshtoq hashamatliligi bilan ajralib turadi. 1910-yilda atrofi devor bilan oʻralib, hazira tarzida qoʻshimcha binolar (ziyoratxona, masjid, ayvon va boshqa xonalar) qurilgan.
SSSR davrida boshqa arxitektura yodgorliklari singari Qosim Shayx Azizon majmuasi ham qarovsiz ahvolda qoldi. Majmuadagi koʻplab tarixiy ashyolar izsiz yoʻqoldi, devorlar nurab ketdi. 1999-2000-yillarda Islom Karimovning tashabbusi bilan majmua qaytadan obod maskanga aylantirildi. Bundan tashqari, Sayyid Abdul-Axad Xonning xazirasining asosiy jabhasida mehrob va hujralarga kirish joylari qurilgan. Hozirgi kunda Qosim-Shayxning tarixiy-meʼmoriy majmua muzeyi oʻz ichiga juda koʻp tarixiy eksponatlarni oladi, uning kolleksiyasida **2000 nafardan oshiqroq eksponatlar** mavjud. Masjidning markaziy jabhasi yuqori portalga ega boʻlib, unda koʻplab murakkab dekorativ arabcha yozuvlar mavjud.
Bugungi kunda Qosim Shayx xonaqohiga koʻplab turistlar tashrif buyurishmoqda. 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

–

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xentkaus II ―** Qadimgi Misr qirolichasi, fir’avn Neferirkarening rafiqasi va ikkita fir’avn Neferefre (toʻngʻich oʻgʻli) va Nyuserra (kenja oʻgʻli)ning onasi. Er-xotinning qabri Abusirda aniqlangan.

 Oʻng qoʻlida papirus skipitori va boshida ure-toji bilan tasvirlangan.

 Xentkaus II piramidasi

Unvonlari
---------

Xentkaus II unvonlari orasida quyidagilar ham bor edi:

* „Yuqori va Quyi Misr shohi"
* „Xorus va Setni koʻrgan ayol"
* „Shohning sevimli rafiqasi"
* „Xudoning qizi"
* „Ikki shohning onasi"

Joan Fletcher versiyasi
-----------------------

Ilmiy hamjamiyatda oʻz nufuziga ega boʻlgan arxeolog va misrshunos olim Joan Fletcher qirolichaning turmush oʻrtogʻi haqida oʻz muqobil versiyasini ilgari surdi. Uning fikricha, Xentkaus II anʼanaga zid ravishda qirolning sartaroshi Neferirkarega turmushga chiqadi. Keyinchalik u vazir darajasiga koʻtarilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Джоан Флетчер.*. В поисках Нефертити*, 2500 экз, М.: АСТ: АСТ МОСКВА: ХРАНИТЕЛЬ, 2008 — 226 bet. ISBN 978-5-9762-5421-3.
**Xevisayda delfini** (lotincha: *Cephalorhynchus heavisidii*) — delfinlar turkumi, dogʻli delfinlar (*Cephalorynchus*) turkumining vakili.

Tashqi koʻrinish
----------------

Bu turning barcha turlari singari, u kichik, gavjum tanasi va kalta, keng boshiga ega. Katta delfinlar uzunligi 1,74 m ga yetadi va vazni 60-70 kg ga yetadi. Koʻkrak qanotlari yumaloq, orqa qanoti nisbatan katta va uchburchak. Rangi kulrang, dorsal suzgich va tumshugʻi orasidagi hududdan tananing qorin qismining yarmigacha choʻzilgan qora va koʻk nuqta, shuningdek, teshikdan orqa suzgichgacha choʻzilgan qora va koʻk rangli chiziq va dogʻlar mavjud. Qorinda qotil kitlar kabi trident shaklidagi oq nuqta bor, koʻkrak qafasida oq olmos shaklidagi nuqta va pektoral qanotlarning orqasida ikkita kichik dogʻ mavjud. Xevisayda delfinlarning jagʻida 48 dan 70 gacha tishlar mavjud.

Tarqatish
---------

Ular Janubiy Afrikaning qirgʻoq suvlarida, Shimoliy Namibiyadan Keyptaungacha boʻlgan qirgʻoq suvlarida yashaydilar. 100 m chuqurlikdagi sayoz qirgʻoq suvlarini afzal koʻradilar, qirgʻoqdan 8-10 km masofada, 9-15 ° S haroratda.

Xulq-atvor
----------

Bu tur delfinlari odatda 2-3 kishidan iborat guruhlarda, baʼzan 4-10 kishidan yoki yakka holda saqlanadi. Kunning birinchi yarmida qirgʻoq suvlarida delfinlar dam olishadi, muloqot qilishadi va yirtqichlardan qochishadi.

Xevisayda delfinlari dengiz burbotlari, buqa baliqlar, osminoglar, shuningdek, sakkizoyoq va kalamushlar oilasiga mansub baliqlar bilan oziqlanadilar.

Aholi va tahdidlar
------------------

Ushbu delfinlarning tarqalish maydoni nisbatan kichikligini hisobga olsak, ularning yashash joylarining ifloslanishi va ortiqcha baliq ovlash ularning soniga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
2. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
3. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
4. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
7. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
8. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
9. ↑  „arxiv nusxasi". 16-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2022-yil.
**Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo** (arabcha:  — Islomga qarshi faoliyat olib borgan shaxs.

Hayoti
------

Abbosiylar davrida Yamanda voliylik qilgan Maʼn ibn Zoidaning tog‘asi bo‘lgan. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo avval Bas­rada yashagan. U yerda Hasan al-Bas­riyga shogird tushgani aytiladi. Basraning bir guruh mu’tazila kalomchilariga qo‘shilib, botil eʼtiqodi sababli Kufaga surgun qilingan. U yerda dunyoning abadiyligi, tanosuhning haq­ligi kabi Islom diniga zid bo‘lgan fikr­larni tarqatadi, Alloh taolo haqida ahli sunna eʼtiqodiga zid bir qancha hadis to‘qiydi. Uning moniylik tarafdori bo‘lgani, xalifalik borasida shialar fikrlarini maʼqullagani, ramazon va hayit namozini aniqlashda Jaʼfari Sodiqning oyga qarash o‘rniga hisoblash ­usulini qo‘llaganini aytib, o‘zi o‘ylab topgan hisob tarzini shialarga qabul qildirishga uringani rivoyat qilingan. Oqibatda Kufa voliysi Muhammad ibn Sulaymon uni qamoqqa oldiradi. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo voliyga uch kunga qo‘yib yuborishi evaziga yuz ming dirham pora berishni taklif qiladi. Voliy g‘azablanib, uni qatl qilishga farmon beradi. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo o‘lishi muqarrarligini tushungach, Islom dinida halolni harom, haromni halol qiluvchi to‘rt mingta hadis to‘qiganini aytadi. Uning baʼzi tarafdorlari Xalifa Mansurga murojaat qilib, uni ozod qilishga ko‘ndirishadi. Biroq voliyning farmoni bajarib bo‘lingani bois uni qutqarib qolisholmaydi. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjoning qatl qilinganidan g‘azablangan xalifa voliyni o‘z vazifasidan bo‘shatmoqchi bo‘ladi, ammo o‘ldirilgan kishining zindiq ekanini bilgach, fikridan qaytadi.

Adabiyotlar
-----------

* At-Tabariy. *Tarӣx.* — Qohira: 1960-70. VIII, 47-48;
* Ibn al-Asir*. Al-Kāmil.* — Leyden: 1851-76. IV, 7;
* Az-Zahabiy. *Mӣzān al-i’tidāl.* — Qohira: 1963. II, 644.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xermeslar** (Adelgidae) -teng qanotlilar turkumiga mansub hasharotlar oilasi. Qanotli va qanotsiz turlari bor. Shimoliy yarim sharning moʻʼtadil mintaqasidagi ignabargli daraxtlarda uchraydi. 40 turi mavjud. X. hayot siklida jinsiy urugʻlanish bilan birga partenogenez koʻpayish ham sodir boʻlib turadi. Ikki uyli X. (mas, yashil X.) qora qaragʻay (birlamchi xoʻjayin)da kichkina gʻuddalarga oʻxshash boʻrtmalar hosil qiladi; boshqa ignabarglilar (ikkilamchi xoʻjayin)da otalangach urgʻochi X. qishlovchi tuxumlar qoʻyadi. Bir uyli X. (mas, sariq X.) oʻrmon va xiyobonlardagi daraxtlarni zararlaydi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Dura-yevropos** — Furot daryosining oʻrta oqimi boʻyida joylashgan qad. shahar harobasi (mil. av. 300 — mil. 256-yil). Podshoh Salavk I tomonidan bunyod etilgan. Mil. av. 2-asrning 2-yarmidan Parfiya podsholigi, mil. 165-yildan Rim imperiyasi tarkibida. 256-yil Eron bilan boʻlgan urushdan keyin sosoniylar qoʻshini tomonidan vayron qilingan. Shaharning ijtimoiy-iqtisodiy tarixiga oid papirus va pergamentga bitilgan bizgacha saqlanib qolgan koʻpgina hujjatlar, salavkiylar davridan qalʼa, agora (xalq majlisi oʻtka-ziladigan maydon), ibodatxonalar qoldiklari, parfyanlar davridan esa saroy, devoriy naqsh solingan koʻplab ibodatxonalar harobalari, Rim davridan boʻlsa istehkomlar, termalar (hammomlar), cherkov, sinagoga va Mitra ibodatxonasi harobalari saqlangan. D.-Ye. Suriya bilan Eron oʻrtasidagi karvon savdosining yirik markazi hamda mamlakat chegarasidagi muhim qalʼa vazi-fasini oʻtagan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |