**Jukov medali** — G.K.Jukov tavalludining 100 yilligiga bagʻishlangan Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotidir.

Jukov medali — Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti, NKVD harbiy xizmatchilari va fuqarolari, partizanlar, yer osti ishchilari jangovar harakatlarda, bosqinchilarda, yapon militaristlarida koʻrsatilgan jasorat, matonat va jasorat uchun, shuningdek, G.K.Jukovning 100 yilligi munosabati bilan beriladigan medal. Jukov medali, shuningdek, Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining harbiy xizmatchilariga, Rossiya Federatsiyasi qonunchiligida harbiy xizmatni oʻtashni nazarda tutgan boshqa vazirlik va idoralar, shuningdek, jangovar harakatlarda koʻrsatilgan jasorat va jasorat uchun taqdirlanadi.

Dastlab, Jukov medali Rossiyada taʼsis etilgan, ammo keyinchalik Davlat rahbarlari kengashining 1995-yil 26-maydagi qarori bilan butun MDH davlatlarida taʼsis etilgan.

Medalning koʻrinishi muallifi — Rossiya xalq rassomi Valeriy Balabanov hisoblanadi.

Tarixi
------

Medal Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1994-yil 9-maydagi 930-sonli „Jukov ordeni va Jukov medalini taʼsis etish toʻgʻrisida"gi Farmoni bilan taʼsis etilgan. Ushbu Farmon Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1994-yil 2-martdagi 442-sonli „Rossiya Federatsiyasining Davlat mukofotlari toʻgʻrisida" gi Farmoniga qoʻshimcha hisoblanadi.

1995-yil 6-martda Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 243-sonli „Jukov ordeni toʻgʻrisidagi nizomni, Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomni va ularning tavsiflarini tasdiqlash toʻgʻrisida" gi Farmoni chiqdi.

Minskda Davlat rahbarlari kengashining navbatdagi majlisida Hukumat rahbarlari kengashining 1995-yil 26-maydagi „Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini Jukov medali bilan taqdirlash tartibi toʻgʻrisidagi qaror loyihasi toʻgʻrisida"gi qarori asosida MDHga aʼzo davlatlar (2000-yilda tugagan), rahbarlari kengashining 1995-yil 26-maydagi „Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo davlatlar fuqarolarini Jukov medali bilan taqdirlash tartibi toʻgʻrisida"gi qarori qabul qilingan. Ushbu qaror Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 243-sonli Farmonida tavsiflangan qoidalar bilan bir xil boʻlgan Jukov medali va uning tavsifi toʻgʻrisidagi qoidalarni tasdiqladi. Ikkala qaror ham oʻn ikki davlat prezidentlari tomonidan imzolangan.

Mazkur Farmondan kelib chiqib, MDH mamlakatlari medallar bilan taqdirlash tartibini tartibga soluvchi oʻz meʼyoriy-huquqiy hujjatlarini ishlab chiqdi. Belarusiyada bu Belarus Respublikasi Prezidentining 1997-yil 18-sentabrdagi 477-sonli Farmoni, Ukrainada — Ukraina Prezidentining 1998-yil 18-martdagi 198/98-sonli farmoni bilan taʼsis etildi.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining „Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida" gi 1334-sonli Rossiya Federatsiyasi Prezidentining navbatdagi Farmoni 1995-yil 6-martdagi 243-sonli farmoni bilan tasdiqlangan. „Jukov ordeni toʻgʻrisidagi nizomni, Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomni va ularning tavsiflarini tasdiqlash toʻgʻrisida" gi qarorda „Jukov medali bilan nafaqat Ulugʻ Vatan urushining sobiq faxriylari, balki Rossiya harbiy xizmatchilari ham taqdirlangan" deyiladi. Ushbu farmon Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1996-yil 19-fevraldagi 72-rp sonli farmoni bilan imzolangan boʻlib, u Rossiyada Jukov medali bilan taqdirlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqladi.

Keyinchalik, Rossiya Prezidentining farmonlari bilan Jukov medalining nizomi va tavsifiga bir qator muhim oʻzgartirishlar kiritildi.

Rossiyada Jukov medali toʻgʻrisidagi nizom
------------------------------------------

Fayl:Медаль Жукова (фото).jpg Jukov medali sertifikat bilan
Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2010-yil 7-sentabrdagi 1099-sonli „Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi Farmoniga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan Rossiya Federatsiyasida amaldagi Jukov medali toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlandi. Oʻzgartirishlar kiritish yillari quyidagilar: 2011-yil 16-dekabr, 16-mart, 12-aprel, 3-may, 2012-yil 24-oktabr, 2012-yil 14-yanvar, 2012-yil 29-mart, 26-iyun, 2013-yil 1-iyul, 2014-yil 1-iyul, 2018-yil 15-sentabr, 2021-yil 19-noyabr.

1. Jukov medali harbiy xizmatchilarga Vatanni va Rossiya Federatsiyasining davlat manfaatlarini himoya qilish uchun jangovar harakatlarda koʻrsatgan jasorati, fidoyiligi va shaxsiy jasorati, jangovar xizmatdagi alohida farqlari, jangovar burch, jangovar tayyorgarlikda ajoyib natijalar uchun, mashqlar va manevrlarda ishtirok etgani uchun beriladi.
11. Jukov medali vafotidan keyin berilishi mumkin.
2. Jukov medali koʻkrakning chap tomonida taqiladi va Rossiya Federatsiyasining boshqa medallari mavjud boʻlganda , Ushakov medalidan keyin joylashadi.
21. Maxsus holatlar va mumkin boʻlgan kundalik kiyim uchun Jukov medalining miniatyura nusxasini kiyish rejalashtirilgan, u Ushakov medalining miniatyura nusxasidan keyin joylashadi.
3. Kiyimda Jukov medalining lentasini taqqanda, u Ushakov medali lentasidan keyin joylashadi.
### Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomning oldingi nashrlari

1995-yil 6-martdan 30-dekabrgacha Rossiya Federatsiyasida Jukov medali toʻgʻrisidagi Nizomning quyidagi tahriri amal qiladi:

> 
> 
>   
> 
> 1. Jukov medali bilan Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti, NKVD qoʻshinlarining harbiy xizmatchilari va fuqarolik xizmatchilari, partizanlar, fashist bosqinchilari, yapon militaristlari bilan jangovar harakatlarda koʻrsatilgan jasorat, qatʼiyat va jasorat uchun, shuningdek, xotira marosimlarida koʻrsatilgan jasorat uchun beriladi.
> 
> 
> Mukofotning asosi 1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida armiya tarkibida dalada yoki Yaponiyaga qarshi jangovar harakatlarda bevosita ishtirok etganligini tasdiqlovchi hujjatlardir.
> 
> 
> 2. Jukov medali Rossiya Federatsiyasi Prezidentining farmoni bilan beriladi.
> 
> 
> 3. Jukov medali Rossiya Federatsiyasi Prezidenti nomidan va uning nomidan Rossiya Federatsiyasining taʼsis sub’ektlarining davlat hokimiyati organlari rahbarlari, tumanlar, shaharlar maʼmuriyatlari rahbarlari, harbiy komissarlar va harbiy rahbarlar tomonidan topshiriladi.
> 
> 
> 4. Jukov ordeni bilan taqdirlangan shaxslar Jukov medali bilan taqdirlanmaydi.
> 
> 
> 5. Jukov medali koʻkrakning chap tomoniga taqiladi va „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 50 yilligi" yubiley medalidan keyin joylashadi.
> 
> 
> 

1995-yil 30-dekabrdan 2010-yil 7-sentabrgacha Rossiya Federatsiyasida Jukov medali toʻgʻrisidagi nizom quyidagi tahrirda kuchga kirdi:

> 
> 1. Jukov medali bilan Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti, NKVD qoʻshinlarining harbiy xizmatchilari va fuqarolik xizmatchilari, partizanlar, fashist bosqinchilari, yapon militaristlari bilan jangovar harakatlarda koʻrsatilgan jasorat, qatʼiyat va jasorat uchun, shuningdek, xotira marosimlarida koʻrsatilgan jasorat uchun beriladi.
> 
> 
> Mukofotning asosi 1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida armiya tarkibida dalada yoki Yaponiyaga qarshi jangovar harakatlarda bevosita ishtirok etganligini tasdiqlovchi hujjatlardir.
> 
> 
> Jukov medali Rossiya Federatsiyasi Prezidentining farmoni bilan beriladi.
> 
> 
> Jukov medali Rossiya Federatsiyasi Prezidenti nomidan va uning nomidan Rossiya Federatsiyasining taʼsis subyektlarining davlat hokimiyati organlari rahbarlari, tumanlar, shaharlar maʼmuriyatlari rahbarlari, harbiy komissarlar va harbiy rahbarlar tomonidan topshiriladi.
> 
> 
> Jukov ordeni bilan taqdirlangan shaxslar qayta Jukov medali bilan taqdirlanmaydi.
> 
> 
> 2. Jukov medali bilan Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining harbiy xizmatchilari, Rossiya Federatsiyasi qonunchiligida harbiy xizmat nazarda tutilgan boshqa vazirlik va idoralar, Vatan himoyasidagi harbiy harakatlarda koʻrsatilgan jasorat va jasorat uchun beriladi.
> 
> 
> Harbiy xizmatchilarni Jukov medali bilan taqdirlash Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 1-iyundagi 554-sonli „Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari toʻgʻrisidagi Nizomga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida" gi farmoni bilan kiritilgan oʻzgartirishlar bilan amalga oshirilishi belgilandi. Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1994-yil 2-martdagi 442-sonli „Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari toʻgʻrisida" gi farmoni bilan belgilandi.
> 
> 
> 3. Jukov medali koʻkrakning chap tomoniga taqilishi kerak boʻlib, „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 50 yilligi" yubiley medalidan keyin, u yoʻq boʻlganda esa — „Xalq himoyasidagi farqi uchun" medalidan keyin joylashadi.
> 
> 
>

MDH mamlakatlarida Jukov medali toʻgʻrisidagi nizom
---------------------------------------------------

Rossiyadan tashqari barcha MDH ishtirokchi davlatlari uchun Davlat rahbarlari kengashining 1995-yil 26-maydagi qarori bilan tasdiqlangan Jukov medali toʻgʻrisidagi Nizom qoʻllaniladi:

> 
> 1. Jukov medali bilan Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti, NKVD qoʻshinlari, partizanlar, yer osti harbiy xizmatchilari va fuqarolari fashist bosqinchilari, yapon militaristlari bilan jangovar harakatlarda koʻrsatgan jasorati, matonati va jasorati uchun, shuningdek, urush qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan.
> 2. Jukov medali Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi davlat rahbarining farmoni bilan taqdirlanadi.
> 3. Jukov medali bilan taqdirlash tartibi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo davlat tomonidan belgilanadi.
> 4. Jukov ordeni bilan taqdirlangan shaxslar qayta Jukov medali bilan taqdirlanmaydi.
> 5. Jukov medali koʻkrakning chap tomoniga taqilgan va „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 50 yilligi" yubiley medalidan keyin joylashadi.
> 
> 
>

Jukov medalining tavsifi
------------------------

Rossiya Federatsiyasida Jukov medalining koʻrinishi 2010-yilda oʻzgartirildi:

Medalning old tomonida G.K.Jukov byusti joylashgan. Yuqorida „GYeORGIY JUKOV" relyef yozuvi, pastda dafna va eman novdalarining relyef tasviri joylashgan.

Medalning orqa tomonida, oʻrtada, boʻrtma harflarda: „ZA OTLIChIYe V SLUJBYe", pastda medal raqami koʻrsatilgan. Medalning pastki qismida dafna va eman novdalari relyefi tasvirlangan.

Medalning chekkalari rom bilan chegaralangan.

Medal beshburchak blokga bogʻlangan boʻlib, ipak, moir lenta bilan qoplangan, koʻz va halqa yordamida. Lenta kengligi — 24 mm. Lentaning chap yarmi qizil rangda. Lentaning oʻng yarmida beshta boʻylama teng kenglikdagi oʻzgaruvchan chiziqlar mavjud: uchta qora va ikkita toʻq sariq, lentaning qirralari boʻylab 1 mm kengligida bitta tor toʻq sariq chiziq mavjud.

Jukov medalining lentasini shaklga mahkamlashda balandligi — 8 mm boʻlgan novda ishlatiladi, lentaning kengligi — 24 mm.

Blokka Jukov medalining miniatyura nusxasi ilova qilingan. Medalning miniatyura nusxasining diametri — 16 mm.

### 2010-yilgacha Jukov medalining tavsifi

Jukov medali latun metalidan yasalgan va diametri — 32 mm boʻlgan doira shakliga ega.

Medalning old tomonida G.K.Jukov byusti joylashgan. Yuqorida „GYeORGIY JUKOV" relyef yozuvi, pastda dafna va eman novdalarining relyef tasviri joylashgan.

Medalning orqa tomonida markazda „1896-1996" boʻrtma figuralari joylashgan. Medalning pastki qismida dafna va eman novdalari relyefi tasvirlangan.

Medalning chekkalari rom bilan chegaralangan.

Koʻz va halqa yordamida medal ipak muar lentasi bilan qoplangan beshburchak blokga biriktiriladi. Lenta kengligi — 24 mm. Lentaning chap yarmi qizil rangda. Lentaning oʻng yarmida bir xil kenglikdagi beshta chiziqlar mavjud: uchta qora va ikkita toʻq sariq, qirralari boʻylab — 1 mm kenglikdagi bitta tor toʻq sariq chiziq mavjud.

* Old tomoniOld tomoni
* orqa tomonorqa tomon

Mukofotlar
----------

2005-yil 1-yanvar holatiga esdalik medali bilan taqdirlanganlar soni:

* 2,5 million faxriy mukofotlari
* 10 ming harbiy xizmatchilarning mukofotlari

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining medal bilan taqdirlash toʻgʻrisidagi faqat bitta farmoni eʼlon qilingan — 1996-yil 19-fevraldagi 205-sonli Farmon, unga koʻra Prezident qaror qildi:

> 
> Qoʻmondon G.K.Jukov tavalludining 100 yilligini nishonlash maqsadida urush faxriylarining buyuk jasorati, qahramonligi, fidoyiligiga hurmat bajo keltirish, Vatan himoyasida halok boʻlganlar xotirasiga taʼzim qilish va Farmonning 1-bandiga muvofiq Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 30-dekabrdagi 1334-sonli "Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 6-martdagi 243-sonli „Tasdiqlash toʻgʻrisida" gi farmoni bilan tasdiqlangan Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida" Jukov ordeni toʻgʻrisidagi nizom, Jukov medali toʻgʻrisidagi nizom va ularning tavsifi" qarori qabul qilinsin:
> 
> 
> Jukov medali bilan Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti, NKVD qoʻshinlari harbiy xizmatchilari va tinch aholi vakillari, partizanlar, fashist bosqinchilari va yapon militaristlariga qarshi jangovar harakatlarda koʻrsatilgan jasorat, qatʼiyat va jasorat uchun yer osti aʼzolariga topshirilishi belgilandi.
> 
> 
>

Qiziq faktlar
-------------

* Ushbu mukofotlarda G.K.Jukov suratida xatolik bor. Marshalda Sovet Ittifoqi Qahramonining toʻrtta yulduzi bitta koʻkrakli formada tik turgan yoqasi bor. Ushbu turdagi forma 1945-yil aprel oyida bekor qilindi va Georgiy Jukov 1945-yil 1-iyun va 1956-yil 1-dekabrda mos ravishda uchinchi va toʻrtinchi yulduzlarni oldi.
* Checheniston Respublikasi rahbari Ramzan Axmatovich Qodirov ikki marta Jukov medali bilan taqdirlangan.
* LDPR rasmiy veb-saytiga koʻra, bu partiyaning rahbari V.I.Jirinovskiy — Jukov medali bilan taqdirlangan. Chunki V.I.Jirinovskiy yoshi tufayli Ikkinchi Jahon urushida qatnasha olmadi, u medal nizomiga koʻra, faqat „Vatan va davlat manfaatlarini himoya qilishdagi harbiy harakatlarda koʻrsatilgan jasorat va jasorat uchun" mukofotlanishi mumkin edi.
* Rossiyada 1997-yil 20-fevraldan boshlab roʻyxatdan oʻtmagan jamoat tashkiloti SSSR Xalq Deputatlari Kongressining Doimiy Prezidiumi (SSSR PPSND) shunga oʻxshash nom bilan — „Sovet Ittifoqi Marshali Jukov" medalini chiqardi. Medal bilan Ulugʻ Vatan urushi va mehnat faxriylari, SSSR Qurolli Kuchlari va huquqni muhofaza qilish organlari faxriylari, blokadadan omon qolganlar, shuningdek, xalqning vatanparvarlik faoliyatida faol ishtirok etganlar taqdirlandi. Mukofotni ishlab chiqarish xarajatlarini toʻlash mukofot oluvchilarning oʻzlari tomonidan toʻlash taklif qilindi. 2002-yil aprel oyida Adliya vazirligi SSSR PPSND raisi Saja Umalatovani sobiq SSSR ramzlari tasvirlangan orden va medallar berishga yoʻl qoʻyilmasligi toʻgʻrisida ogohlantirdi, shuningdek, Bosh prokuraturaga prokuraturaga murojaat qilish toʻgʻrisida taqdimnoma yubordi.

Shuningdek
----------

* Jukov medali sohiblari
* Jukov ordeni

Manbalar
--------

1. 1 2  Prezident Rossii Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 30-dekabrya 1995 goda № 1334 "O vnesenii izmeneniy i dopolneniy v Polojenie o medali Jukova, utverjdyonnoe Ukazom Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 6 marta 1995 g. № 243 „Ob utverjdenii Statuta ordena Jukova, Polojeniya o medali Jukova i ix opisaniy"" (Ruscha)
2. ↑  Yediniy reestr pravovix aktov i drugix dokumentov Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv Reshenie Soveta glav pravitelstv Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv ot 30-noyabrya 2000 goda „O prekraщenii Resheniy Soveta glav pravitelstv Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv" (Wayback Machine saytida 2021-06-15 sanasida arxivlangan) (Ruscha)
3. ↑  Andoza:Veb manbasi 2
4. ↑  „Указ Президента Российской Федерации от 15 сентября 2018 года № 519 «Об учреждении медали „За отвагу на пожаре" и установлении почетного звания „Заслуженный работник пожарной охраны Российской Федерации"»". *pravo.gov.ru*.  Официальный интернет-портал правовой информации. Qaraldi: 2018-yil 17-sentyabr.
5. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 06.03.1995 g. № 243 „Ob utverjdenii Statuta ordena Jukova, Polojeniya o medali Jukova i ix opisaniy"
6. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 30.12.1995 g. № 1334 "O vnesenii izmeneniy i dopolneniy v Polojenie o medali Jukova, utverjdennoe Ukazom Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 6 marta 1995 g. N 243 „Ob utverjdenii Statuta ordena Jukova, Polojeniya o medali Jukova i ix opisaniy""
7. ↑  Музалевский М.В.*. Ордена и медали Российской Федерации*. М.: РИЦ «Кавалеръ», 2005.
8. ↑  Rossiyskiy soyuz veteranov Afganistana Imeni velikogo polkovodsa (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan) (rus.)
9. ↑  Fotografiya R. Kadirova s nagradami. Vidni dve medali Jukova[*sayt ishlamaydi*]
10. ↑  Biografiya V. V. Jirinovskogo na sayte LDPR
11. ↑  „Orden i medal Jukova — Nagradi Velikoy Otechestvennoy voyni — Velikaya Otechestvennaya voyna". 2010-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-iyun.
12. ↑  Chem nagrajdaet Rossiya // Jurnal „Vlast" № 10 (463) ot 19.03.2002.
13. ↑  RIA Novosti ot 17-aprelya 2002

Havolalar
---------

### Rossiya medali

* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 09.05.1994-yildagi 930-sonli „Jukov ordeni va Jukov medalini taʼsis etish toʻgʻrisida" gi Farmoni. (mavjud havola)
* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 6 martdagi 243-sonli „Jukov ordeni toʻgʻrisidagi nizomni, Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomni va ularning tavsiflarini tasdiqlash toʻgʻrisida" gi Farmoni.[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)
* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 30-dekabrdagi 1334-sonli „Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 6 martdagi 243-sonli farmoni bilan tasdiqlangan Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida" gi Farmoni. Jukov ordeni toʻgʻrisidagi nizomni, Jukov medali toʻgʻrisidagi nizomni va ularning tavsiflarini tasdiqlash.[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)
* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining „Jukov medalini topshirish tartibi toʻgʻrisida"gi farmoni.[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)
* Jukov medali. „Rossiya Federatsiyasining Davlat mukofotlari" rasmiy veb-saytidagi tavsif

### Belarus medali

* „Медаль Жукова".  Государственные награды Республики Беларусь. 2011-yil 4-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 12-dekabr.



* Ukaz Prezidenta Respubliki Belarus ot 18-sentabrya 1997 g. № 477 „Ob utverjdenii Polojeniya o poryadke vrucheniya medali Jukova i obrazsa udostovereniya k medali Jukova".

### Ukraina medali

* Ukraina Prezidentining 1998-yil 18 martdagi 198/98-sonli „Ukraina fuqarolarini Jukov medali bilan mukofotlash toʻgʻrisida"gi Farmoni.