**Luis Suárez Miramontes** (1935-yil 2-mayda tugʻilgan 2023-yil 9 iyul ) — ispaniyalik sobiq professional futbolchi va murabbiy. U Deportivo de La Coruña, España Industrial, FC Barselona, Inter Milan, Sampdoriya va Ispaniya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Suárez barcha davrlarning eng buyuk ispaniyalik futbolchilaridan biri hisoblanadi.U oʻzining nafis, suyuq, nafis oʻyin uslubi bilan eʼtiborga olindi.

*El Arquitecto* laqabli — Meʼmor — Suárez oʻzining sezgir uzatmasi va portlovchi zarbasi bilan mashhur edi va 1960-yilda u „Oltin toʻp"ni qoʻlga kiritgan birinchi va yagona ispaniyalik erkak futbolchiga aylandi. 1964-yilda u Ispaniyaga Evropa chempionatida gʻalaba qozonishga yordam berdi. Suárez dastlab kreativ ichki hujumchi yoki zamonaviy tilda hujumkor, yarim himoyachi sifatida 1950-yillardagi buyuk „Barselona" jamoasida „Inter"ga qoʻshilishdan oldin shuhrat qozongan va u yerda 1960-yillardagi afsonaviy *Grande Inter* jamoasida oʻzining chuqur playmeykeri sifatida oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqqan. U Errera boshchiligidagi „Inter" jamoasining muvaffaqiyatida muhim rol oʻynadi va toʻpni boshqarish, koʻrish va toʻp uzatish boʻyicha mahorati tufayli jamoadagi asosiy ijodiy kuchlaridan biri edi. U 1973-yilda „Sampdoria" da uch mavsum oʻtkazgandan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunladi.

Suárez keyinchalik murabbiylik faoliyatini boshladi va uch marta Milanning „Inter" klubini boshqargan, oxirgi ikkitasida vaqtinchalik. Suárez Ispaniya U21 va Ispaniya terma jamoasini ham boshqargan. U 27 oʻyin davomida ikkinchisini boshqargan va ularni 1990-yilgi jahon chempionatining ikkinchi bosqichiga olib chiqqan. U shuningdek, Italiya va Ispaniyaning bir qancha klublarini boshqargan. Hozirda u „Inter" jamoasining skauti hisoblanadi.

Klub faoliyati
--------------

 Luis Suaresning tugʻilgan joyi Korunna .
### Yoshlik faoliyati

Luis Suáez Miramontes 1935-yil 2-mayda Galisiyaning A-Coruña shahrida tug‘ilgan. U Monte-Altoning ishchilar mahallasidagi Avenida de Herkulesda yashagan, u yerda u kichik Luisito tomonidan tanilgan.

U oʻz faoliyatini 1949--yilda mahalliy „Deportivo de La Coruña" jamoasida boshlagan va 1953--yil 6-dekabrda „Deportivo" bilan "Barselona" ga qarshi oʻyinda (6:1) La Ligadagi debyutini oʻtkazishdan oldin oʻsmirlar safida ishlagan. Uning Deportivodagi jamoadoshlari orasida Pahiño va Arsenio Iglesias bor edi. U qolgan mavsumda „Deportivo" safida 17 o‘yin o‘tkazib, 3 ta gol urdi. 1954-yilda u "Barselona" ga oʻtdi, ammo 1954-55-yilgi mavsumning koʻp qismini ikkinchi divizionda oʻrinbosar „España Industrial" jamoasida oʻtkazdi.

### FC Barselona

1955-1961-yillar oraligʻida Suárez"Barselona" jamoasida doimiy oʻyinchi boʻlib, unga Ramallets va Evaristo bilan birga vengriyalik trio Ladislao Kubala, Zoltán Czibor va Sándor Kocsis ham kirgan. Helenio Herrera bosh murabbiy sifatida klub va Suárez ichki chempionatda 1959-yilda kubokda va keyingi-yili ligada — Yarmarkalar kubogida ikki marta gʻalaba qozonishdi. Natijada, Suárez 1960-yilda „Real Madrid" futbolchisi Ferenc Puskás ortda qoldirib, „Oltin toʻp"ga sazovor boʻldi. Uning klubdagi soʻnggi oʻyinlaridan biri 1961-yilda Evropa kubogi finalida „Benfica" ga 3:2 hisobida magʻlub boʻlgan.

### Inter Milan

 Suárez 1960-yillarning oʻrtalarida „Inter" bilan „San-Siro" da
 Suárez 1970-yillar boshida „Sampdoriya"da oʻynagan
1961-yilda Suárez dunyoning eng qimmat futbolchisi boʻldi va „Barselona" uni "Inter" ga 250 million italyan liriga (142 000 funt sterling) sotib yuborgach, birinchi boʻlib 100 000 funt sterlingga oʻtdi. Bu harakat uning ustozi Helenio Herreraga ergashishini koʻrdi. Juan Santisteban bilan birga A Seriyadagi birinchi ispaniyalik futbolchiga aylandi

Suárez Erreraning *"Grande Inter"* jamoasida muntazam oʻynagan boʻlib, u uchta A Seriya chempioni, ikki marta ketma-ket Evropa kubogi va ikki marta qitʼalararo kubokni qoʻlga kiritgan. 1961-1970-yillar oraligʻida u „Inter" safida 328 ta oʻyin oʻtkazib, 55 ta gol urgan. 1963-yil 10-martda „Genoa" ustidan 6:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda uchta gol urdi; Bu 2016-yilda Susoning „Genoa"ga qarshi o‘yiniga qadar A Seriyadagi ispaniyalikning yagona xet-triki bo‘ldi, Suárez unga o‘z tabriklarini yo‘lladi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Suárez Ispaniya terma jamoasi safida ham 32 ta o‘yin o‘tkazib, 14 ta gol urgan. U 1957-yil 30-yanvarda Gollandiya ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda debyut qildi va 1962-1966-yillarida FIFA Jahon Chempionatlarida Ispaniyani himoya qildi. Biroq, uning Ispaniya termasidagi eng katta yutugʻi 1964 -yilda Josep Maria Fusté, Amancio Amaro, Jose Ángel Iribar va Chus Pereda bilan birga Evropa chempionatida gʻalaba qozonishda yordam bergan. U 1972-yilda Ispaniya terma jamoasidagi soʻnggi oʻyinini oʻtkazdi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

 Suárezning tugʻilgan joyi tashqarisidagi Galician tilidagi lavha: „Bu uyda 1935-yil 2-mayda futbol meʼmori Luis Suárez tugʻilgan".
### Xalqaro

| Ispaniya |
| --- |
| Yil | Ilovalar | Maqsadlar |
|
| 1957-yil | 6 | 4 |
| 1958-yil | 3 | 2 |
| 1959-yil | 5 | 5 |
| 1960-yil | 7 | 3 |
| 1961-yil | 1 | 0 |
| 1962-yil | 2 | 0 |
| 1963-yil | 1 | 0 |
| 1964-yil | 2 | 0 |
| 1965-yil | 2 | 0 |
| 1966-yil | 2 | 0 |
| 1967-yil | 0 | 0 |
| 1968-yil | 0 | 0 |
| 1969-yil | 0 | 0 |
| 1970-yil | 0 | 0 |
| 1971-yil | 0 | 0 |
| 1972-yil | 1 | 0 |
| Jami | 32 | 14 |

### Xalqaro maqsadlari

| # | Sana | Joy | Raqib | Xol | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 1957-yil 10 mart | Santyago Bernabeu, Madrid, Ispaniya |  Shveysariya</img> Shveysariya | **1** — 1 | 2-2 | 1958-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 2. | 1957-yil 31 mart | Heysel, Bryussel, Belgiya |  Belgiya</img> Belgiya | **0-2** | 0-5 | Doʻstona |
| 3. | 1957-yil 31 mart | Heysel, Bryussel, Belgiya |  Belgiya</img> Belgiya | **0-5** | 0-5 | Doʻstona |
| 4. | 1957-yil 8 may | Hampden Park, Glazgo, Shotlandiya |  Shotlandiya</img> Shotlandiya | **2-2** | 4-2 | 1958-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 5. | 1958-yil 13 mart | Parc des Princes, Parij, Fransiya |  Fransiya</img> Fransiya | **1-2** | 2-2 | Doʻstona |
| 6. | 1958-yil 15 oktyabr | Santyago Bernabeu, Madrid, Ispaniya |  Shimoliy Irlandiya</img> Shimoliy Irlandiya | **4** — 1 | 6-2 | Doʻstona |
| 7. | 1959-yil 28 iyun | Sileziya stadioni, Chorzov, Polsha |  Polsha</img> Polsha | **1-1** | 2-4 | UEFA Evro-1960 saralashi |
| 8. | 1959-yil 28 iyun | Sileziya stadioni, Chorzov, Polsha |  Polsha</img> Polsha | **1-3** | 2-4 | UEFA Evro-1960 saralashi |
| 9. | 1959-yil 22 noyabr | Mestalla, Valensiya, Ispaniya |  Avstriya</img> Avstriya | **2** — 0 | 6-3 | Doʻstona |
| 10. | 1959-yil 22 noyabr | Mestalla, Valensiya, Ispaniya |  Avstriya</img> Avstriya | **3** — 0 | 6-3 | Doʻstona |
| 11. | 1959-yil 17 dekabr | Parc des Princes, Parij, Fransiya |  Fransiya</img> Fransiya | **0-1** | 4-3 | Doʻstona |
| 12. | 1960-yil 10 iyul | Estadio Nacional, Lima, Peru |  Peru</img> Peru | **0-2** | 1-3 | Doʻstona |
| 13. | 1960-yil 10 iyul | Estadio Nacional, Lima, Peru |  Peru</img> Peru | **0-3** | 1-3 | Doʻstona |
| 14. | 1960-yil 26 oktyabr | Uembli, London, Angliya |  Angliya</img> Angliya | **2-2** | 4-2 | Doʻstona |

Faxriy unvonlari
----------------

### Klub

 Suárez (oldingi oʻrinda) 1964-1965-yilgi Evropa kubogi gʻalabasini *neradzurridagi* jamoadoshlari Facchetti, Peiro va Bedin bilan nishonlamoqda
**FC Barselona**

* La Liga : 1958-59, 1959-60
* General Copa del Generalísimo : 1957, 1958-59
* Shaharlararo yarmarka kubogi : 1955-58, 1958-60

**Inter Milan**

* A seriya : 1962-63, 1964-65, 1965-66
* Evropa kubogi : 1963-64, 1964-65
* Qitʼalararo kubok : 1964, 1965

### Xalqaro

**Ispaniya**

* Evropa Millatlar Kubogi : 1964-yil

### Individual

* "Oltin toʻp" : 1960
	+ Kumush toʻp: 1961, 1964
	+ Bronza toʻp: 1965-yil
* Eric Batti dunyosi XI : 1963, 1964, 1965
* UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi : 1964
* Golden Foot : 2008, futbol afsonasi
* *Marca* Leyenda : 2016

**Buyurtmalar**

* Qirollik sport xizmatlari uchun ordeni oltin medali: 2001-yil

Manbalar
--------

1. 1 2  „Luis Suárez". *FCBarcelona.cat*. 2-fevral 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2015-yil.
2. ↑  Galasso, Vito*. La storia della grande Inter in 501 domande e risposte* (it). Newton Compton Editori, 2019 — 157 bet. ISBN 978-88-227-3910-0.
3. ↑  „Luis Suárez: "Enhorabuena Suso, ahora estamos dos en el club"" (es). Marca (4-aprel 2016-yil). Qaraldi: 4-aprel 2016-yil.
4. ↑  Luis Suárez — Goals in International Matches
5. ↑  *Rob Moore.* „European Footballer of the Year ("Ballon d'Or")". *RSSSF* (21-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2015-yil.
6. ↑  *McCracken.* „Eric Batty's World XI – The Sixties" (en). *Beyond The Last Man* (29-aprel 2013-yil). Qaraldi: 1-mart 2021-yil.

„ERIC BATTY’S WORLD XI — THE SIXTIES". Retrieved 29 November 2015
7. ↑  „European Championships – UEFA Teams of Tournament". *RSSSF* (14-avgust 2004-yil). Qaraldi: 1-mart 2016-yil.
8. ↑  „Legends".  Golden Foot. 25-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-sentabr 2015-yil.
9. ↑  *Jiménez, Óscar*. „Luis Suárez recibió el MARCA Leyenda" (es). *Marca.com* (14-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 1-mart 2021-yil.

Havolalar
---------

* Luis Suárez — FIFA competition record (archived)
* Luis Suárez — UEFA competition record (archive)
* Luis Suárez at BDFutbol
* Luis Suárez manager profile at BDFutbol
* International Stats