recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Giperkeratoz** (giper... va yun. keratos — muguz, shox modda) — teri muguz qavatining qalin tortib kattiklashishi. Tashqi (uzoq vaqt bosilib turish, ishqalanish va b.) hamda ichki (endokrin bezlar funksiyasining buzilishi, A gipovitaminoz) omillar keltirib chiqarishi mumkin. G.da muguz tangachalar, kattakichik tugunchalar, boʻrtmachalar paydo boʻladi; teri quriydi, bemor kam terlaydi. Terining muguz qavati yoriladi, pust tashlaydi, baʼzan ogʻriydi. G. cheklangan (qadoq, soʻgal, keratoma) va diffuz, yaʼni koʻp joyga yoki butun badan terisiga tarqalgan boʻladi. Bemorni sodali yoki sovunli vannalar, vitamin A, terining muguz qavatini yumshatib, shilib tushiradigan mazlar bilan davolaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Shuko Aoyama 2013-yilgi Wimbledon chempionatida
**Shuko Aoyama** (yaponcha: *青山 修子*?) yaponiyalik tennischi.

Aoyama Vaseda universitetini tamomlagandan soʻng professional tennis bilan shugʻullana boshlagan. U 2015-yil 9-fevralda yakkalik o‘yinlari bo‘yicha 182-o‘ringa, 2022-yilning 28-fevralida esa juftliklar bo‘yicha jahon reytingida 4-o‘ringa chiqdi. U asosan juftlik bahslarida o‘ynagan va WTA turnirida 17 ta juftlik unvonini qo‘lga kiritgan, Wimbledon chempionatida eng muvaffaqiyatli o‘yinlarini o‘tkazgan. Shuningdek, u ITF Ayollar chempionatida toʻrtta yakkalik va 30 juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Aoyama 9 yoshida tennis oʻynashni boshlagan. Uning sevimli maydon turi maysali kort. U Yaponiyadagi Vaseda universitetida tahsil olgan.

Professional faoliyati
----------------------

Aoyama 2007-yilda Gifudagi juftliklar musobaqasida ITF Ayollar musobaqasida debyut qilgan. 2009-yil mart oyida u 10 ming dollarlik Kofu juftlik musobaqasida birinchi ITF chempionligini qoʻlga kiritdi. 2010-yil iyun oyida u Tokiodagi 10 ming dollarlik tadbirda birinchi yakkalik ITF unvonini qoʻlga kiritdi. 2010-yil oktabr oyida Japan Open turnirida u WTA Tourning asosiy musobaqasida debyut qildi. U yakkalik bahslarida saralashdan o‘ta olmadi va juftlik bahslarida ko‘proq muvaffaqiyat qozondi. 2010-yil noyabr oyining oxirida u 75 ming dollarlik juftlik musobaqasida gʻolib chiqdi. 2011-yil iyun oyida u Birmingem klassikasida saralash bosqichida WTA yakkalik bahslarida debyut qildi..2012-yil sentyabr oyida boʻlib oʻtgan Vashington ochiq chempionatida u juftlik bahslarida birinchi WTA chempionligini qoʻlga kiritdi. 2012-yil sentyabr oyida u 100 ming dollarlik Ningbo Challenger musobaqasida gʻolib chiqdi. 2012-yilgi mavsumda u 50 ming dollarlik ikkita musobaqada, Lexington Challenger va Bronx Open musobaqalarida gʻolib chiqdi.

Muhim finallar
--------------

### WTA elita kubogi

| Natija | Yil | Turnir | Maydon | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Magʻlubiyat | 2018 | WTA elita kubogi, Chjuxay | Qattiq (i) | Belarus Lidziya Marozava | UkrainaLyudmila KichenokUkrainaNadiya Kichenok | 4-6, 6-3, [7-10] |

### WTA 1000 turnirlari

| Natija | Sana | Turnir | Maydon | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Magʻlubiyat | 2017 | Wuhan Open | Qattiq | Xitoy Yang Chjaoxuan | Xitoy TaypeyiChan Yung-janShveysariyaMartina Xingis | 6-7 (5), 6-3, [4-10] |
| Gʻalaba | 2021 | Mayami Open | Qattiq | Yaponiya Ena Shibahara | Qoʻshma ShtatlarXeyli KarterBraziliyaLuisa Stefani | 6-2, 7-5 |

Manbalar
--------

1. ↑  'Shuko Aoyama / Kai-Chen Chang at matchstatʼ
2. ↑  „UPDATE 1-Tennis-Wimbledon women's doubles semifinal results". *Reuters* (5-iyul 2013-yil).
3. ↑  „Shuko Aoyama Bio". *WTA Tennis*. Qaraldi: 26-fevral 2021-yil.
**Shuhrat Ravshanovich Abdumalikov** (1970.21.1, Samarqand) — teatr rassomi, Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi (1999). M. Uygʻur nomidagi Toshkent sanʼat institutini tugatgan (1995). 1991-yildan Rus yosh tomoshabinlar teatri (hozirgi Oʻzbekiston yoshlari teatrida, 1997-yildan Abdumalikov Hidoyatov nomidagi teatrda bosh rassom. Rus yosh tomoshabinlar teatri („Sohil boʻylab chopayotgan olapar", 1993, Chingiz Aytmatov asari asosida; „Alvongul" ertak spektakli, 1993 va boshqalar) hamda Abdumalikov Hidoyatov teatri („Navroʻza", 1998 va boshqalar) spektallari uchun asar ruhiga mos sahna bezaklari yaratdi. Abdumalikovning badiiy mahorati ayniqsa „Sharq taronalari" 1 — 2 xalqaro musiqa festivallari (1997, 1999)ga yaratgan sahna bezaklarida namo-yon boʻldi. Toshkent sanʼat instituti (1995-yildan), hozirgi Kamoliddin Behzod nomidagi milliy rassomlik va dizayn institutida (1997-yildan) katta oʻqituvchi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Devana** (ruscha: Zevana, *Dzewana, Dziewonna*) — Gʻarbiy slavyan mifologiyasida maʼbuda, hayvonlar va ovning homiysi. Yosh, chiroyli va qoʻrqmas maʼbuda yoki mavsumiy marosimning ayol mifologik qahramoni.

Devana ovchi va ovchi xalqlar tomonidan juda hurmat qilingan. Ular maʼbudaga ibodat qilib, ovda omad tilab, minnatdorchilik sifatida esa oʻljaning bir qismini taqdim qilishgan.

Yan Dlugoshning (XV asrning uchinchi choragi) „Polsha tarixi" ga koʻra*, Dzewana* — Rim Dianasiga mos keladigan Polsha panteonining maʼbudasi. A. Bryukner Dlugosh roʻyxatining katta qismi yilnomachining yaratilishi va qadimgi slavyan mifologiyasiga asoslanmaganligini, xususan, maʼbuda *Dzevana* Rim xudosiga (bu holda, Diana) tenglikni topish istagi bilan yaratilganligini aytgan. Ye. M. Meletinskiy tomonidan tahrirlangan mifologik lugʻatda ham, „Slavyan qadimiy yodgorliklari" akademik nashrida ham Dewan haqida hech qanday eslatma yoʻq. Biroq, V. V. Ivanov va V. N. Toporov „Koʻp noaniqliklar va fantastikalarga qaramay, Dlugoshning roʻyxati mifologik haqiqatni aks ettiradi" deb ishonishga moyil boʻlib, Dzewana nomi (polyakcha: *dziewa*) „qiz", „bokira" ga oʻxshashligini dalil sifatida koʻrsatadi va u, mifologik qahramon sifatida, mavsumiy marosimda ijro etishini tasdiqlaydi.

1824-yilda *Dziewonna* maʼbuda haqida Daniya shoiri B. S. Ingemann shimoliy slavyanlarning xudolari orasida eslab oʻtgan.

Devana(471143) yirik trans-neptun ob’ekti Devana nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Грушко Е. А. Медведев Ю. М.*. Русские легенды и предания*. М.: Эксмо, 2008 — 87 bet. ISBN 978-5-699-06209-6.
2. ↑  *Brückner A.* Mitologia słowiańska, Kraków, 1918; sm. "Ensiklopediya „Mifi narodov mira""[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  *Ivanov V. V. Toporov V. N.* Slavyanskaya mifologiya Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-07-16). // Mifi narodov mira: Ensiklopediya. M. 1980. — T. 2. — S. 450—456.
4. ↑  Славянская мифология / Иванов В. В. Топоров В. Н. // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1988. — Т. 2 : К—Я. — С. 454.
5. ↑  Ingeman, B. S. Grundtræk til En Nord-Slavisk og Vendisk Gudelære. Copenhagen 1824, sm. en:Wendish mythology.
6. ↑  NEW NAMES OF MINOR PLANETS // The MINOR PLANET CIRCULARS/MINOR PLANETS AND COMETS are published, on behalf of Division F of the International Astronomical Union, usually in batches on or near the date of each full moon, by: Minor Planet Center, Smithsonian Astrophysical Observatory, Cambridge, MA 02138, U.S.A. 2018-09-25

Adabiyotlar
-----------

* Грушко Е. А. Медведев Ю. М.*. Русские легенды и предания*. М.: Эксмо, 2008 — 87 bet. ISBN 978-5-699-06209-6.
**Aleksandrovka** (qozoqcha: *Александров*) — Qozogʻiston Respublikasining Kostanay viloyati Qoʻstanay tumanidagi qishloq. Aleksandrovskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Kostanay shahri markazidan taxminan 40 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi— 395433100 .

Aholisi
-------

1999-yilda qishloq aholisi 1403 kishidan(677tasi erkak va 726tasi ayol) edi . 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 1277 kishidan (611tasi erkak va 666tasi ayol) yashagan  .

Taniqli va mahalliy aholisi
---------------------------

* Pivovarov, Vasiliy Sergeevich (1915-yil ) - Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Aleksandropol qoʻrgʻoni** — skiflarning „podsho" qoʻrgʻonlaridan biri (mil. av. 3-asr). Ukrainaning Dne-propetrovsk viloyatining Nikopol sh. yaqinida. A. Tereshchenko (1852-54) va A. Ye. Lyutsenko (1855-56) tomonidan tekshirilgan. Aslzodalarning ikki ka-merakatakombalardagi qabrlari qadim zamonlardayoq talon-toroj qilingan. Saqlanib qolgan ashyolar: tepalikdan jang aravasi qoldigʻi, markaziy kame-ra yaqinidan ot qabri, qandaydir inson (ehtimol xizmatkor) skeleti va oʻsha ka-meraning yoʻlagidan 14 ot skeleti topilgan. Otlar yonidan skif va skif-yunon sanʼati namunalari — oltin, ku-mush bezakli yuganlar va egar topilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Qalay rudalari** — tarkibidagi qalay miqdori va birikmalari undan qalayni ajratib olishga texnik imkoniyat yetarli va iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlgan tabiiy mineral hosilalar. Sanoat ahamiyatidagi Qalay rudalarining koʻp qismi (85%) asosiy minerali boʻlgan kassiterit (8п 78,8% gacha) va stannin (27,5% 8п) dan iborat. Stanninni boyitish va undan 8п ajratib olish qiyin boʻlgani uchun undan kam foydalaniladi. Qalayning kaltsiyli borati — nordensheldin (43,5% Зп) baʼzida sanoat ahamiyatiga ega boʻlishi mumkin. Qalay rudalari koʻpincha jamlanma xom ashyo boʻlib, tarkibida \У, Ве, Гл, Та yoki Си, Р, 2п, А§ uchraydi. Hosil boʻlish sharoitiga qarab Qalay rudalari endogen (tub) va ekzogen (sochma) konlarga boʻlinadi. Alyumosilikat tarkibli jinslarda shakllangan Qalay rudalarining tub konlari genezisi va mineral tarkibiga koʻra pegmatit, kassiteritkvars va kassiteritsulfid formatsiyalariga boʻlinadi. Pegmatit formatsiyali konlar genetik jihatdan nordon granitlar bilan bogʻliq. Bunday konlarda kassiteritning yirik kristallari notekis toʻplangan yoki ayrim aralashmalar holida boʻladi. Bunday konlar sanoatda katta ahamiyatga ega boʻlmaydi, baʼzan koʻp tarkibli xom ashyoning manbasi boʻlishi mumkin. Kassiteritkvars formatsiyali konlar yuqori trali gidrotermal hosilalarga mansub boʻlib, nordon va oʻta nordon granit magmalari intruziyalari bilan genetik jihatdan bogʻliq. Bu formatsiya konlarida yirik kassiteritlar boʻladi (8 dan tashqari, \У, Та, Ве va boshqalar uchraydi). Qalay olinadigan asosiy manbalardan biri kassiteritsulfid formatsiyali konlar, ular kichik nordon intruziyalar rivojlangan, baʼzan esa, vulkan formatsiyalari bilan bogʻliq rayonlarda mavjud. Qalay rudalarining endogen konlari orasida mineral tarkibi, texnologik xususiyatlari, amaliy ahamiyati boʻyicha: kassiteritgreyzenli, kassiteritkvarsli, kassiteritskarnli, kassiteritsilikatli, kassiteritsulfatuzlisulfidli sanoat tiplari farqlanadi. Qalay rudalari ekzogen konlari sochmalardan iborat. Ular orasida elyuviy, delyuviy, allyuviy, dengiz va koʻl qirgʻoqboʻyi sochmalari mavjud boʻlib, ular kassiterit kristallari va agregatlari qoʻshilgan qum, qumtuproq va shagʻal materiallari va yoʻldosh minerallardan tashkil topgan. Qalay rudalari turli sanoat tipidagi konlarda ruda jismlari oddiy va murakkab tomirlar, baʼzan shtokverklardan iborat. Ularning oʻlchami va shakli keng koʻlamda oʻzgarib turadi. Sochmalar qalinligi va shakli oʻzgaruvchan boʻlgan gorizontal yotgan qatlamlarni tashkil qiladi. Qalay rudalarining sochma konlari pegmatit va kassiteritkvars formatsiyalari konlarining nurashidan hosil boʻladi. Dunyo buyicha Qalay rudalari zaxiralarining 70% sochma konlarga toʻgʻri keladi. Asosiy resurslari Janubiy Sharqiy Osiyo mamlakatlari — Malayziya, Indoneziya, Tailand, Laos, Myanma hamda Boliviya, Braziliya, Avstraliya Ittifoqi, Nigeriya, Buyuk Britaniyada mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Madridliklar futbol chempionati (shuningdek, Campeonato Centro va 1931-yildan Trofeos Mancomunados nomiga ham ega) — 1903-yilda tashkil etilgan boʻlib, Madrid futbol federatsiya tashabbusi bilan oʻtkazilgan, Madriddagi eng muhim musobaqa hisoblangan futbol musobaqasidir. 1913-yilda chempionatga oʻzgartirishlar kiritildi va boshqa mintaqa jamoalari ham qoʻshildi (masalan, Avila, Syudad-Real, Kuenka, Gvadalaxara, Segoviya va Toledo).   

1902-yildan 1940-yilgacha musobaqa oʻtkazilib kelindi va Franko diktaturasi davrida tugatildi.

Gʻoliblar
---------

* **Madrid FC \ Real Madrid: 23**
	+ 1904-05, 1905-06, 1906-07, 1907-08, 1909-10, 1912-13, 1915-16, 1916-17, 1917-18, 1919-20, 1921-22, 1922-23, 1923-24, 1925-26, 1926-27, 1928-29, 1929-30, 1930-31, 1931-32, 1932-33, 1933-34, 1934-35, 1935-36.

* **Atletiko Madrid : 4**
	+ 1920-21, 1924-25, 1927-28, 1939-40.

* **Real Sosedad Gimnastik : 3**
	+ 1910-11, 1911-12, 1913-14.

* **Espanyol Madrid : 2**
	+ 1903-04, 1908-09.

* **Rasing Madrid : 2**
	+ 1914-15, 1918-19.

* **Moderno : 1**
	+ 1902-03.

Havolalar
---------

* List of Champions at Rsssf
**Balchiqli vulqonlar** - doimiy yoki vaqt-vaqti bilan Yer yuzasiga koʻpincha suv va neft aralash holda balchiq narsalari va gazning otilib chiqishidan hosil boʻladigan turli shakldagi geologik tuzilma. Bu suyuqliklar vulqon konuslarining yon bagʻrida asta-sekin qotadi; uz. 10 – 20 km, qalinligi 5 – 30 m, kengligi bir necha yuz m. gacha boʻladi. Asosan neftli va vulqonli joylarda uchraydi. Balchiqli vulqonlardan metan, is gazi, karbonat angidrid, azot va boshqa gazlar chiqib turadi. Ozarbayjon, Turkmaniston, Rossiya Federatsiyasi (Kubanda, Taman, Kerch, Kamchatka yarim orollari) hamda Italiya, Islandiya, Markaziy Amerika va boshqa joylarda Balchiqli vulqonlar mavjud.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Noʻmon Aminov** (1908, Buxoro — 1-may 1998, Buxoro) — zardoʻz, Oʻzbekiston xalq rassomi (1982). Qadimgi Buxoro zardoʻzlik maktabi vakili. Otasi Aminjon Majidovdan hunar oʻrgangan. 30-yillardan Zardoʻzlik arteli (1960-yildan Buxoro zardoʻzlik fabrikasi)da ishlagan. Tilla, nuqra, ipak, zar iplar yordamida nodir soʻzanalar, portretlar yaratgan. Koʻplab shogirdlar tayyorlagan. Uning rahbarligida zardoʻzi soʻzanalar, portretlar va boshqa tayyorlangan. Koʻplab murakkab bezakli namoyonlar ishlagan („Kitoba", 1956; „Goʻri Amir", 1970). U yaratgan anʼanaviy naqsh (chok)larning 32 namunasi Amaliy sanʼat muzeyida saqlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Munchoqtepa (maʼnolari).

**Munchoqtepa** — Kubodiyon viloyatiga mansub qad. shahar harobasi (miloddan avvalgi 1ming yil oʻrtalari — milodiy 10—11-asr). Kofarnihon daryosi (Tojikiston)ning oʻng qirgʻogʻidan 1 km masofada, parom kechuvidan 6 km uzoqlikdagi hududda joylashgan. Miloddan avvalgi 1mingyillikoʻrtalarida M. oʻrnida kichik qishloq vujudga kelgan, milodning boshlarida u katta shaharga aylanib, 11-asrgacha mavjud boʻlgan. M.ning 6—8-asrlarga oid madaniy qatlamidan usti gumbaz bilan yopilgan mahobatli bino qoldiqlari ochilgan, undan oʻrtasi dumaloq teshik boʻlgan Tohariston mis tangalari topilgan. Xitoy sayyohi Syuan-Szan (7-asr)ning qayd etishicha, bu yerda budda monastiri (ibodatxonasi) joylashgan. U milodning boshlari — 5—6-asrlarda mavjud boʻlgan qad. binolar harobasi ustiga qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bosh aylanishi** — muvozanat buzilib, atrofdagi narsalarning aylanayotgandek sezilishi. Sogʻlom odam keskin harakat qilganida, mas, oʻrnidan sakrab turganida, balandda yurganida ham boshi aylanishi mumkin (fiziologik Bosh aylanishi ). Ichki qulokdagi muvozanat saqlovchi aʼzo (labirint), eshituv nervining muvozanat saqlovchi qismi (vestibulyar nerv), miya ustunidagi vestibulyar nerv hujayralari va tolalari hamda bosh miya yarim sharlari chakka qismining shikastlanishi Bosh aylanishi ga sabab boʻladi (qarang Quloq). Vestibulyar apparati oʻta taʼsirchan kishilarda Bosh aylanishi koʻproq kuzatiladi. Bunday kishilar bolalik vaqtidayoq transportda yurganida, argʻimchoq uchganida oʻzini yomon his qiladi. Vestibulyar apparatining buzilishiga turli kasalliklar (miya shikastlanishlari, ensefalit, gipertoniya kasalligi, miya oʻsmasi va boshqalar) sabab boʻladi. Shuningdek hayajonlanish, stress holati, homiladorlik, zaharlanish, oʻrta va ichki quloq kasalliklari oqibatida ham Bosh aylanishi kuzatiladi. Bosh aylanganda bemor koʻngli aynib qusadi, qulogʻi shangʻillaydi, yaxshi eshitmaydi, oʻrnidan turganida aksari yiqilib tushadi, baʼzan qisqa muddat hushdan ketadi. Bosh aylanishi sababini aniqlab, davo qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ekssentrik** (lot. — "ajratish" maʼnosini biddiradigan old qoʻshimcha va — markaz) — 1) texnikada — aylanish oʻqi geom. oʻqi bilan mos tushmaydigan dumaloq disk. Kulachokli mexanizmlart toʻgʻri chiziq boʻyicha harakatlanayotgan shtangaga taʼsir qilib, uni zarur trayektoriya boʻyicha harakatlanishga majbur qiladi. Sharnirli mexanizmlarda aylanish oʻqi atrofida toʻliq aylanuvchi zveno — krivoship vazifasini oʻtaydi. E. tokarlik stanoklarida ishlov beriladigan buyumlarni qisib qoʻyish uchun ishlatiladi; 2) astronomiyada — olamning geotsentrik sistemasidagi qoʻshimcha aylana. Quyoshning doimiy burchak tezligi bilan Yer atrofidagi yillik harakatini tasavvur qilish uchun qadimiy yunon astronomi Gipparx kiritgan. Quyoshning ekliptika boʻyicha notekis harakatlanishiga sabab shuki, u markazi (S) Yer (T) bilan mos tushmaydigan E. aylanasi boʻyicha harakatlanadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Chorovodë** — Albaniyaning Berat okrugidagi shahar va sobiq munisipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Skrapar munitsipalitetining boʻlinmasi va qarorgohiga aylandi.2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 4051 kishi edi. Shahar nomi bolgarcha „qora suv" soʻzidan kelib chiqqan. Bu sobiq Skrapar tumanining qarorgohi boʻlgan.

Shahardan Osum daryosi oʻtadi. Yuqori oqimda kanyon va gʻorlarni hosil qilgan.  Daryo baydarka va boshqa suv sportlari uchun imkoniyatlar yaratadi.

Tarixi
------

Kichikroq Chorovoda daryosi ham shahar boʻylab oqib oʻtadi va Osum daryosiga quyiladi. Chorovoddan 5 km shimoli-sharqda Gradec kanyonini hosil qilgan. Uning qoyalaridan birida „Pirogosh" deb nomlangan Albaniyaning eng katta gʻori joylashgan. Goʻyoki, ikki podshoh Piro va Goshi uni nomlagan. Chorovoda daryosi ustidagi Usmonlilar davridagi Kasabashi tosh koʻprigi ham diqqatga sazovor boʻlgan. 

Albaniyada kommunistik hukmronlik davrida shahar yopiq shahar boʻlib, harbiy aeroport va boshqa muhim urush infratuzilmasi mavjud boʻlgan.

Turizm
------

 Osum kanyoni
Chorovodë rafting va togʻda sayr qilish kabi sport turlari bilan mashhurdir. Osum daryosi kanyonlar orasidan oʻtuvchi daryo boʻlib, raftingni qiyinlashtiradi va har yili rafting musobaqalari va chempionatlarini oʻtkazadi.  Bu hududda koʻplab togʻlar va sayohlar mavjud. 

* Bogova qoʻriqxonasi
* Osum kanyoni
* Pirogoshi gʻori

Taniqli odamlari
----------------

* Xhelal bej Koprencka, zamonaviy Albaniyaning asoschisi
* Ilir Meta (1969 yilda tugʻilgan), Albaniya prezidenti

Yana qarang
-----------

* Pirogoshi gʻori
* Osum kanyoni

Manbalar
--------

1. ↑  „Law nr. 115/2014" (sq) 6366. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
Vichentsa yaqinidagi Villa Rotundaning klassik tashqi koʻrinishi (arch. Andrea Palladio)
**Tashqi koʻrinish** (fransuzcha: *extérieur* < lotincha: *exterior* - tashqi, antonim - *interyer*) - badiiy yoki meʻmoriy tashqi koʻrinish, binoni bezash, avtomobilni, hayvonlarning tana tuzilishi (otlar, itlar), insonga qulay estetik idrokni taʻminlashdir.

Tashqi dizayn (eksteryer) pragmatik va badiiy goʻyalar va echimkar sinteziga asoslangan, insonning yashash sharoitini takomillashtirish, estetik jihatdan mukammal yaxshilashga qaratilgan.

Tendentsiyalar
--------------

 Kisho Kurokavaning kapsula minorasi zamonaviy binolarning tashqi koʻrinishining oʻzgaruvchanligini koʻrsatadi, har qanday kapsulani oʻzboshimchalik bilan koʻchirish mumkin.
Binolarninig tashqi koʻrinishi (eksteryer) doimiy ravishda oʻzgarib turadi. Baʼzi tashqi tafsilotlar maʼlum bir hudud yoki davr uchun xosdir, shuning uchun baʼzi binolarning tashqi koʻrinishi haqida biz ishonch bilan aytishimiz mumkinki, bu gotika, ampir, klassitsizm va boshqalar. Shu bilan birga, tashqi koʻrinish (eksteryer) mutlaqo sof individual va noyob boʻlishi mumkin.

Zamonaviy ekteryer dizayn turli xil, hatto qarama-qarshi tendentsiyalar bilan tavsiflanadi:

-bir tomondan, tashqi koʻrinishni texnik qurilmalar, maxsus jihozlar (konditsioner tizimlar, kompyuter uskunalari, energiya saqlash elementlari va boshqalar) bilan toʻldirish istagi;

-boshqa tomondan, tabiatga „yaqinlashish", tabiiy komponentlarni tashqi koʻrinishga kiritish (yashil oʻsimliklar, hovuzlar, relyef parchalari, shaffof qoplamalar va devorlar).

Binoning tashqi koʻrinishi (eksteryri) bir xil bolib va bir nechta butunlay boshqacha ichki (interyer) echimlarga ega boʻlishi mumkin.

Togʻ jinslarining xususiyatlari
-------------------------------

Hayvonlar va qushlar zotlarining koʻrinishini tavsiflash uchun „tashqi" atamasi 1768-yilda amaliyotga kiritilgan. Fransuz olimi Klod Burjelat. Hayvonning tashqi va boshqa xususiyatlari zot standarti bilan tavsiflanadi.

Yana qarang
-----------

* Arxitektura
* Interyer
* Landshaft dizayni (Bogʻ tuzish sanʼati) — bu binolarning atrof-muhitini loyihalash.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Капсульная Башня Кисё Курокава". 17-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2009-yil.
2. ↑  „Priznaki, opredelyayuщie porodi — Porodi kur". 2-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-noyabr 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Dizayn, tasvirlangan lugʻat — Qoʻllanma / G. B. Minervin, V. T. Shimko, A. V. Efimov — M.: „Arxitektura-S", 2004 y. ISBN 5-9647-0021-7
**Diviya** (*Diva, Deva, Diana*) — butparastlikka qarshi qadimgi rus taʼlimotlarida maʼbuda deb ataladi. Uning obrazi oʻrta asr kitobsevarining „butparastlik" haqidagi eklektik gʻoyalaridan tiklangan boʻlib, unda qadimgi va slavyan xudolari aralashib ketgan.

Diviya, shuningdek, tabiat maʼbudasi, barcha tirik mavjudotlarning onasi.

Tarjima qilingan „Grigoriy ilohiyotshunosning doʻl sinovi boʻyicha suhbati" ning XI asr rus kitobsevari tomonidan qoʻshimcha sifatida tan olingan qismida eslatib oʻtilgan. Bu yerda butparastlikning qoldiqlarini sanab oʻtgandan soʻng, „Ovʼ Diyu jʼret, a drugiy — Divii…" deyilgan. Koʻrinishidan, bu yerda Diviya Dyuning, yaʼni cherkov matnlaridan yunon Zevsining ayol muvofiqligi.

B.A.Ribakov Diviyada Buyuk Ona maʼbudani koʻradi va uni Krit-Mikena davrining Ma-Diviyasi bilan bogʻlaydi. Uning fikricha, „Ilohiyotshunos Grigoriyning suhbatlari" soʻzlari Rus choʻqintirilganidan bir asr oʻtgach, bu maʼbudaga sigʻinilganligi haqida guvohlik beradi.

„Slove svyatogo Grigoriya, izobreteno v tolsex" da, maʼbuda Diva Mokoshdan keyin eslatib oʻtilgan. Ehtimol, bu holda *Diva* maʼbudaning nomi emas, balki Mokoshaning epiteti boʻlishi mumkin: *Mokosh-deva*.

Dionaga yaqin boʻlgan maʼbuda Diviya Pilosning Miken panteonida Zevsning rafiqasi sifatida boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Зубов Н. И. Научные фантомы славянского Олимпа Архивная копия от 23 мая 2011 на Wayback Machine // Живая старина. М. 1995. № 3 (7). С. 46-48.
2. ↑  *Ribakov B. A.* Yazichestvo drevnix slavyan. Istoki slavyanskoy mifologii. Rojdenie bogin i bogov Andoza:Wayback 2
3. ↑   Примечания А. И. Зайцева в кн. Гомер. Илиада. — Л.: Наука, 1990. — С. 458. — ISBN 5-02-027982-X.
**Devashtich qoʻzgʻoloni** (721722) — Panjikentda arablar zulmiga qarshi boʻlib oʻtgan xalq harakati. Gʻurak (qarang Gʻurak qoʻzgʻoloni) boshliq soʻgʻd aslzodalarining bir qismi arablar tomoniga oʻtgach, Panjikent hokimi Devashtich rahbarligida aslzoda dehqonlarning bir qismi kurashni davom ettirgan. Devashtich oʻzini Panch (Panchikant) hokimi (xvabu), Soʻgʻd podsho (ixshid)si deb eʼlon qildi. Arablarning Xurosondagi noibi Saʼid Harashiy qoʻzgʻolonni bostirish uchun katta qoʻshin yuborgan. Qoʻzgʻolonchilar Qum qishlogʻi yonida boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchrab, Mugʻ togʻidagi mustahkam qalʼaga yashirindilar. Arablarning taʼqib etmaslik toʻgʻrisidagi vaʼdasidan soʻng qoʻzgʻolonchilar taslim boʻldi. Saʼid Harashiy soʻgʻdliklar qarshiligini bostirganligiga qaramay, Movarounnahrda arablarga qarshi kurash davom etaverdi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Kadirova T. Iz istorii krestyanskix vosstaniy v Maverannaxre i Xorasane v 8 i nachale 9 vv. T. 1965; Ishoqov M. Unutilgan podsholikdan xatlar, T. 1992.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Shoʻradoshlar** (Chenopodiaceae) — ikki urugʻpallali oʻsimliklar sinfining chinnigulnamolar qabilasiga mansub oila. Koʻproq bir yillik oʻt, baʼzan buta, chala buta yoki daraxtlardan iborat. Poyasi sersuv. Barglari ketmaket joylashgan. Gullari koʻrimsiz, toʻgʻri, ikki yoki bir jinsli, mayda toʻpgullarga yigʻilgan. Baʼzi shahrida mevani oʻrab turgan gulqoʻrgʻon oʻzaro tutashib toʻpmevalar hosil qiladi. Sh. urugʻ murtagi taqasimon yoki spiralsimon. 2 katta (Chenopodieae va 8a18o1o1s1eaye) oilaga boʻlinadi. Koʻpincha shoʻrxok yerlarda, choʻl va chala choʻllarda, dashtlar va dengiz qirgʻoqlarida tarqalgan. Koʻpchilik Sh. — begona oʻt. Oʻrta dengiz sohillarida, Osiyo va Afrika choʻllarida shahrining 105 turkumga mansub 1600 turi uchraydi. Oʻzbekistonda 45 turkumga oid 180 ga yaqin turi oʻsadi. Shulardan saksovul, shoʻra, shoʻrak va boshqalar turlari chorvachilikda katta ahamiyatga ega.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ekssudativkataral diatez** — allergik holat. Asosan, yosh bolalarda uchraydi. Ekssudativkataral diatezd.ga chalingan bolaning terisi va shilliq qavatlari turli taʼsirotlarga hamda kataralyalligʻlanish kasalliklariga moyil boʻlib qoladi. Bola organizmida moddalar almashinuvining buzilishi yoki baʼzi oziq-ovqat mahsulotlari (mas, sut, tuxum, qulupnay, sitrus mevalar, asal, shokolad)ni koʻtara olmaslik Ekssudativkataral diatezd.ga sabab boʻlishi mumkin. Ekssudativkataral diatezd.i bor bolaning terisi chaqaloqligidayoq oʻzgaradi; keyinroq, yaʼni bola ovqatga oʻrgatilganda terisidagi oʻzgarishlar yaqqol koʻrinadi; 3—5 yoshda ancha kamayadi. Dastlab bolaning tizza boʻgʻimlarida va qosh ravogʻida sargʻimtir, kepaklanib turadigan dogʻlar paydo boʻladi; bola toʻgʻri parvarish qilingan boʻlsa ham terisi suvchirab turadi; bola 1,5—2 oylik boʻlgach, yuzi qizarib, qasmoqlanadi; ogʻirroq hollarda qasmoq qoʻpayib, tuguntugun boʻlib qoladi. Ekssudativkataral diatezd.li bola oʻtkir respirator kasalliklar, tumov, angina, bronxit va boshqalar kasalliklarga tez chalinadi, ularda koʻz shilliq pardasining yalligʻlanishi (qarang Konʼyunktivit), oʻrta quloq yalligʻlanishi (qarang Otit) kuzatiladi, tez-tez ichi buzilib turadi. Bunday bolalar biror kasallik bilan ogʻrib tuzalganidan keyin anchagacha oʻziga kelolmay yuradi. Bola xomsemiz, rangpar boʻlib, qovoqlari shishadi, ishtahasi baland, baʼzi bolalarda bir oz pasayishi mumkin. Ularda infeksion kasalliklar bir qadar ogʻir kechadi.

Bolalar qichimasi (strofulyus), odatda, 2—3 yashar bolalarda uchraydi; tananing pastki qismi va oyoqlarga mayda tuguncha va toshmalar toshadi. Bunga koʻpincha shokolad, tuxum, sergoʻsht ovqatlar isteʼmol qilish sabab boʻladi.

Neyrodermit — bolalar ekzelvsining davomi boʻlib, odatda, 3 yashardan keyin uchraydi. Koʻproq Ekssudativkataral diatezga chalingan bolalarda kuzatiladi. Taqim, tirsak, bukiladigan joy va yirik burmalar sohasi quruqshab shoʻralaidi, terisi dagʻallashib qichishadi. Ekssudativkataral diatezd.ni vrach dayulaydi. Oʻz bilgicha davo qilish dardni ulgʻaytirib yuborishi mumkin. Bolaga shokolad, tuxum, ikra, kakao va boshqalar kuchli ovqatlarni bermagan maʼqul. Terisi bichilishga moyil bolalarga vaqtvaqgi bilan vanna qilib turish (sodali va margansovkali) va bolalar kremi surtish tavsiya etiladi. Terisi yalligʻlanib, suvchirab turadigan bolalarga vannadan tashqari muolajalarni, xususan, dorilarni vrach maslahati bilan berish mumkin.

Ekssudativkataral diatezd.ning oldini olishda homilador va emizikli ayollarning toʻgʻri ovqatlanishi, homiladorlik toksikozlarini vaqtida davolatishi ayniqsa muhim. Ekssudativkataral diatezd.ga moyil bolalar ovqati oʻziga xos tuziladi (yana qarang Goʻdak).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jerald L. Klerman** (1928 — 1992 yil 3-aprel) amerikalik psixiatr va tadqiqotchi boʻlib, uning faoliyati shaxslararo psixoterapiyani, depressiyani qisqa muddatli davolashni rivojlantirishni oʻz ichiga olgan. U 1977-yildan 1980-yilgacha AQSh milliy ruhiy salomatlik agentligining rahbari boʻlgan.

Hayot yillari va taʼlim
-----------------------

Klerman Nyu-York shahrida tugʻilgan. U 1950-yilda Kornel universitetini tamomlagan va Quill va Dagger jamiyatining aʼzosi boʻlgan va 1954-yilda Nyu-York universiteti tibbiyot maktabini tamomlagan. Nyu-Yorkdagi Bellevue kasalxonasi markazida bir yillik tibbiy amaliyotdan soʻng u Bostondagi Massachusets ruhiy salomatlik markazida psixiatriya rezidenturasini tamomladi.

Karyera
-------

Klermanning tajribasi depressiya, shizofreniya kasalliklarini oʻz ichiga oladi. 1966-yildan 1970-yilgacha u Yel universitetida ishlagan va u yerda universitetning ruhiy salomatlik markazi direktori lavozimida ham ishlagan. Keyinchalik Garvardda ishlagan. 

1977-yildan 1980-yilgacha u prezident Jimmi Karter tomonidan tayinlangan Spirtli ichimliklar, giyohvandlik va ruhiy salomatlik boshqarmasi boshligʻi boʻlgan.

Klermanning ikkinchi rafiqasi Myrna Weissman, shaxslararo psixoterapiyadagi ishi uchun uning hamkori edi. Qandli diabetning uzoq qiyinchiligidan soʻng,  Klerman 1992-yil 3-aprelda Nyu-York shahrida buyrak kasalligidan vafot etdi.

Kitoblari
---------

* *Depressiyaning shaxslararo psixoterapiyasi* (Myrna M. Weissman, Bryus J. Rounsaville va Eve S. Chevron bilan), 1984-yil.
* *Psixopatologiyaning zamonaviy yoʻnalishlari: DSM-IV tomon*, 1986-yil.

Manbalar
--------

1. 1 2  Keller, MB (December 1992). „In memoriam: Gerald L. Klerman, MD, 1928-1992." *Journal of Clinical Psychopharmacology* **12** (6): 379-81.
2. 1 2  Lambert, Bruce (April 5, 1992). „Gerald L. Klerman, 63, an Expert On Depression and Schizophrenia". *New York Times*. Retrieved June 28, 2011.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ekspozitsiya (maʼnolari).

**Ekspozitsiya** — 1) adabiyotda badiiy adabiyotda qoʻllaniladigan unsur. Badiiy asar syujetining tarkibiy qismlaridan biri boʻlib, voqealar roʻy beradigan zamon va makon, personajlar toʻgʻrisidagi muallif maʼlumotlari hisoblanadi. Bunday maʼlumotlar, odatda, badiiy asar syujetining kirish qismida voqelik tuguni, rivoji, asosiy toʻqnashuvlar hamda kulminatsion nuqtadan avval beriladi. E.da oʻquvchi asarda ishtirok etuvchi qahramonlar, ular harakat qiladigan joy, toʻqnashuvchi shaxslar va hodisalar toʻgʻrisida dastlabki maʼlumotlarni oladi. Garchi E. badiiy asarda bosh konfliktni rivojlantirib, keyingi voqealarga turtki berishga jiddiy koʻmaklashmasada, koʻpincha, asosiy voqea rivojining yoʻnalishi hamda xarakterini oldindan aniqlashga xizmat qiladi.

E. kompozitsion unsurlardan biri sifatida yozuvchi maqsadiga koʻra badiiy asarning turli oʻrinlarida, har xil koʻrinishda keladi va turli nomlar bilan ataladi. Voqealar boshlanishidan oldin berilsa, toʻgʻri E. (A. Qodiriy va Oybek romanlarida), syujet tugunidan soʻng berilsa, kechiktirilgan E. (A. Qahhorning "Sinchalak" qissasi, "Qoʻshchinor chiroqlari" romani), asar oxirida berilgan maʼlumotlar esa teskari E. deb ataladi. Ayrim yirik hajmli asarlarda qahramonlar va voqelik oʻrni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar butun asarga "sochib" yuboriladi. Bular sochma E. deyiladi (L.Tolstoyning "Urush va tinchlik", U. Hoshimovning "Tushda kechgan umrlar" romanlari). Hozirgi oʻzbek nasrida E.ning sochma turi koʻproq uchramoqda. Asar janriga qarab E. ham turlicha boʻlishi mumkin; 2) musiqada — asar kompozitsiyasi (mas, sonata shakli yoki fuga)nit birinchi boʻlimi, asosiy mavzularning bayonidan iborat. Oʻzbek mumtoz musiqasining yirik shakldagi namunalarida daromad (baʼzida, miyonxat bilan birga), shuningdek, bozgoʻy (birinchi xona bilan birga) E. vazifasini bajaradi.

Yoʻldosh Solijonov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gerard Farrés i Güell** (1979-yil 24-martda tugʻilgan) — enduro va ralli reyd boʻyicha ispan mototsikl poygachisi. Rally-reydda 2017-yilgi Dakar rallisida mototsikl toifasida uchinchi o‘rinni egallagan va 2007-yil, 2009-yil va 2011-yillarda xuddi shu toifada Baja Aragonni yutgan.

Dastlabki faoliyati
-------------------

Farres bolaligida BMX va togʻ velosiped sinovlarida qatnashgan va uning birinchi velosipedi Montesa Cota 49 boʻlgan, birinchi mototsikli esa Kawasaki 80 boʻlib, u Jordi Viladoms va Xavier Pons kabi sportchilar bilan raqobatlashgan. 1997-yilda u Ispaniya qirollik mototsikl federatsiyasi tomonidan Enduro jahon chempionatida ishtirok etish uchun chaqirilgan.

Faoliyati
---------

### Enduro

Farresning birinchi gʻalabalari 1998-yil, 1999-yil va 2000-yillarda oʻsmirlar oʻrtasidagi chempionatda va Enduro boʻyicha jahon chempionatida 23 yoshgacha boʻlganlar toifasida chempionlikni qoʻlga kiritgan. Xalqaro olti kunlik Enduro musobaqasida yuqori natijalarga erishgan. 2001-yilda enduro jahon chempionatida qatnashadigan KTM bilan shartnoma imzolagan va 2004-yilgacha Avstriya brendi uchun kurashdi. 2005-yilda esa Husqvarna bilan shartnoma imzolagan, u yerda Ispaniyada kross-country boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallagan va Ispaniya Enduro chempionatida uchinchi oʻrinni egallagan.

2015-yil oxirida Farres Ximoinsa bilan shartnoma imzolagan va u bilan 2016-yilgi Dakar rallisida 8-oʻrinni egallagan. Ximoinsa bilan u Hellas Rally va Transanatolia Rallyda gʻolib boʻlgan. Keyingi yili, yaʼni 2017-yilgi Dakar rallisida umumjamoa hisobida uchinchi oʻrinni egallagan va shu tariqa birinchi marta shohsupaga chiqishga muvaffaq boʻlgan. Umumiy rallining so‘nggi bosqichida ham g‘alaba qozonishga muvaffaq bo‘lgan. 2018-yilgi Dakar rallisida sportchi oʻzining soʻnggi marta mototsiklda ishtirok etgan. 2019-yilgi Dakar rallisida UTV toifasiga o‘tgan va Daniel Oliveras bilan birgalikda 3-bosqichda g‘olib boʻlgan va umumiy tasnifda musobaqani ikkinchi o‘rinda yakunlagan. 2020-yilgi Dakar rallisida uchta bosqichda gʻalaba qozonib, umumiy hisobda 11-oʻrinni egallagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Farrés se sube al podio en el Rally Dakar 2017".  Marca (15-yanvar 2017-yil).
2. ↑  „El Rally Dakar 2018, el último Dakar en motos para Farrés".  Sport.
3. ↑  „Gerard Farrés, a por el triunfo en Side by Side".  Mundo Deportivo (5-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2020-yil.
GERBART (Herbart) Iogann Fridrix (1776.4.5, Oldenburg - 1841.14.8, Gyottingen) — nemis faylasufi, psixologi, pedagogi. Plyuralizm namoyandasi. Uning fikricha, dunyo oʻzgarmas eng oddiy mohiyatlar — "reallar" dan tuzilgan. G. assotsiativ psixologiya tarafdorlaridan. G. talqinida falsafa — tushunchalarni ishlab chiqish bilan shugʻullanadi. U bolalar tarbiyasi jarayonini 3 qismga boʻladi: bolalarni boshqarish, tarbiyaviy taʼlim va axloqiy tarbiya. Uning pedagogik karashlarida tarbiyaviy taʼlim asosiy oʻrinni egallaydi. Psixologiyani metafizika, tajriba va mat. ga asoslangan sistematik fan deb hisoblagan. U mavhum tafakkur, hissiy faoliyat, iroda kabi muammolarning psixologik jihatlarini tadqiq etdi. Toʻrt bosqich (aniqlik, assotsiatsiya, tizim, uslub)li taʼlim nazariyasini ilgari surgan. Formal estetika deb atalmish fan asoschisi (goʻzallik manbai — simmetriya, mutanosiblik, marom (ritm) va b.).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lolikon** (yaponcha ロリコン *rorikon*) yaponcha atama boʻlib, „Lolita" (ロリータ rori:ta) va „murakkab" (コンプレックス kompurekkusu) portmantosi sifatida paydo boʻlgan. Yaponiyada bu atama erta balogʻat yoshidagi yoki tashqi koʻrsatkichlari boʻyicha ularga oʻxshash qizlarniva pedofiliyaning ushbu shakliga moyil boʻlgan odamlarni jalb qilishni anglatadi.

Qonun
-----

Baʼzi mamlakatlarda lolikon hentay shakli sifatida bolalar pornografiyasi kabi taqiqlangan. Masalan, Kanadada. Qoʻshma Shtatlarda 2003 — yilda *Himoya qonuni* chiqarildi, unga koʻra voyaga yetmaganlar tasvirlangan har qanday pornografiya, jumladan, kompyuter va chizilgan va hokazolar noqonuniy hisoblanadi. AQSh Oliy sudi ushbu qarorni „Izoh erkinligi toʻgʻrisida"gi birinchi tuzatishga zid deb, konstitutsiyaga eʼlon qildi, ammo 2003 — yildagi *Himoya toʻgʻrisidagi qonun* oʻz kuchini saqlab qoldi va ayrim hollarda qoʻllanilishi mumkin. Xususan, agar pornografik tasvir haqiqiy bolalar yoki haqiqiy bolaning tanasining qismlarini oʻz ichiga olgan elementlarni oʻz ichiga olsa yoki tasvir fotorealistik va hokazo boʻlsa, *Himoya qonuni* qoʻllaniladi. Qoʻshma Shtatlarda bolalar ishtirokidagi pornografik tasvirlarni, ular qanday yaratilganidan qatʼi nazar, yaratuvchilarni jinoiy javobgarlikka tortadigan qonunlar ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „A reader's guide to Nabokov's "Lolita"".
2. ↑  *ロリコン (яп.). Sanseido. — «An abbreviation for "lolita complex". (яп. ロリータコンプレックスの略． Rorīta Konpurekkusu no ryaku.)»*.
3. ↑  „White House (April 30, 2003)".

|  |  |
| --- | --- |
| Anime va manga | *Anime va mangaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Anime va manga |
| --- |
|  |
| 
* Vikiiqtibosdagi „Anime"
* Logotip VikiomborVikiombordagi "**Anime**" va "**Manga**"
 | 
 |
|  |
| Anime | 
* Tarix
* Sanoat
* OVA
* ONA
* Musiqa
* Fansub
 |
|  |
| Manga | 
* Tarix
* Dodzinsi
* Mangaka
* Ranobe
* Skanleyt
 |
|  |
| Maqsadli auditoriya boʻyicha | 
* Kodomo
* Syodzyo
* Dzyosey
* Syonen
* Seynen
 |
|  |
| Muayyan mavzu boʻyicha | 
* Spokon
* Tokusatsu
* Sentay
* Maxo-syodzyo
* Etti
* Mexa
* Garem
* Xentay (lolikon, syotakon, eroguro, futanari, tentakli)
* Yuri
* Yaoy
* Syonen-ay
* Bara
 |
|  |
| Oʻyinlar | 
* Eroge (BL-o'yini
* Otome-o'yini)
* Vizual roman
 |
|  |
| Madaniyat | 
* Kospley
* AMV
* Anime-festival
* Moe
* Fanservis
* Atamalar va tushunchalar
* Dodzin
 |
|  |
| 
**Anime va manga haqidagi portal** |

 |
**Loladoshlar** — bir urugʻpallalilar (lolasimonlar) sinfi (ajdodi) (Liliaceae)ra mansub oila. Koʻpchiligi piyozchali va tugunakli koʻp yillik oʻtlar. Baʼzilari daraxtsimon oʻsimlik va lianalardan iborat. Bargi yaxlit, koʻpincha, nashtarsimon, baʼzan tuxumsimon, guli, koʻpincha, toʻgʻri, ikki jinsli, toʻpguli boshoqsimon, roʻvaksimon yoki shingilsimon. Mevasi koʻsakcha. Barcha qitʼalarda tarqalgan. 10 turkumi. 470 ga yaqin turi bor. Oʻzbekistonda tabiiy holda 4 turkumga mansub turlari usadi. Bularga loma, boychechak va boshqa kiradi. BARGLARI ODDIY, BUTUN POYA DA KETMA-KET JOYLASHADI. GULQO'RG'ONI ODDIY. MEVASI KO'SAK MEVA. BU OILA VAKILLARIDAN BIRI QIZIL LOLA. BO'YI 25SM. MEVASI KOSAKCHA MEVA. QIZIL LOLA O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI QIZIL KITOBIGA KIRITILGAN. ULARNING YURTIMIZDA 23 TURI MAVJUD.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelim oqish** — danakli mevalar, tut, jiyda daraxtlari, oʻrmon daraxtlari va sitrus oʻsimliklarida uchraydigan kasallik belgilaridan biri. Yaxshi parvarish qilmaslik, yerning ortiqcha namiqishi, oziq moddalarning yetishmasligi, shox-shabbalarni notoʻgʻri va bevaqt kesish, hasharot tufayli yoki boshqa sabablar bilan yelim oqadi. Aksariyat hollarda daraxt tanasi va shoxlarida poʻstloq ostidan oqib chiqqan shaffof suyuklik qotib, yelimsimon modda hosil qiladi. Oʻsimlik poʻstlogʻining yelim chiqqan joylarida har xil shish va gʻovaklar paydo boʻlib, oʻsimlik asta-sekin quriydi. Yelimdagi zamburugʻ, bakteriyalar yomgʻir, shamol va hasharotlar orqali boshqa daraxtlarga yuqadi.

Kurash choral ari : daraxt tanasi 2 chelak suvga 1 chelak soʻndirilmagan ohak, 100 g yelim, 200 g temir ku-porosi qoʻshib tayyorlangan ohak suti bilan oqlanadi, jarohatlangan joylari formalin eritmasi (1:100) yoki temir koʻporosi (5% li) bilan dorilanadi. Daraxt tanasidagi yelim qirib olinadi, oʻrni fungitsidlar (1% li mis koʻporosi eritmasi) bilan yuviladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qalay sulfidlari** — qalayning oltingugurt bilan hosil qilgan birikmalari. Qalay monosulfid, — qoramtirjigarrang kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 881°, zichligi 5,08 g/sm3(a8p). 2 ta shakl oʻzgarishi mavjud: a va r\ a—>r oʻtish temperaturasi 605°. Suvda, suyultirilgan mineral kislotalar va konsentrlangan xlorid kislotada erimaydi, konsentrlangan NgTO3, N2804, NGʻ va zar suvit eriydi. Havoda asta-sekin 8p08 va 8p02 gacha oksidlanadi. Tabiatda 8p8 — kamyob uchraydigan gersenbergid minerali.

Qalay disulfid, 8p82— sariq kristall modda. Suvda, suyultirilgan mineral kislotalarda erimaydi, konsentrlangan kislotalarda, ishqorlar va ammoniy sulfidda yaxshi eriydi. 4 valentli qalay tuzlariga vodorod sulfid taʼsir etishidan hosil boʻladi. Kukun holidagi qalay va oltingugurt aralashmasini (ammoniy xlorid ishtirokida) qizdirilganda hosil boʻladigan oltin rang — sariq tusli 8p82"oltin hal" deb ataladi. Uni yogʻoch gipsdan yasalgan buyumlarni boʻyash uchun ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |