recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Solih (maʼnolari).

**Solih** — Qurʼonda zikr etilgan paygʻambarlardan biri. Qurʼonga koʻra, Samud qavmini hidoyatga boshlash uchun paygʻambar qilib yuborilgan. Hijoz bilan Shom orasida Hijr degan joyda yashovchi bu qavm nafsoniy lazzatlarga berilgan, huzurbaxsh ichimliklar ichib, oʻzlari yasab olgan butlarga sigʻinar edi. Solih ularni faqat Allohga ibodat qilishga chaqiradi. Biroq qavm hidoyat yoʻliga yurish oʻrniga Solihni masxara qila boshlaydi va haqiqatdan ham paygʻambar boʻlsang, bizga moʻʼjiza koʻrsat deb daʼvo qiladi. Shunda Solih Allohdan oʻziga bir moʻʼjiza berishini soʻrab duo qiladi. Alloh Solihning duosini ijobat qiladi va Solih moʻʼjiza koʻrsatib xarsang toshdan tuya chiqaradi. Solih qavmni tuyaga ozor bermaslikka chaqirib, havzadan bir kun tuya, bir kun qavm suv ichishi lozimligini bildiradi (Qamar surasi, 27—28-oyatlar). Ammo, qavm tuyani soʻyib yuboradi, Solih va uning oilasini yoʻqotishga qasd qiladi. Shunda osmondan kuchli chaqmoq yuborilib, ular halok etiladi (Zoriyot surasi, 44-oyat). Solih oʻziga imon keltirgan kishilar bilan birga Falastindagi Ramla degan joyga borib, umrining oxirigacha shu yerda yashaydi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

Andoza:Payg'ambar

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
2018-yilda Latviyada 1,4 million tonna bugʻdoy; 426 ming tonna kartoshka; 306 ming tonna arpa; 229 ming tonna kolza; 188 ming tonna joʻxori; 81 ming tonna javdar; 80 ming tonna loviya; va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining kamroq miqdori yetishtirilgan.

Tarixi
------

Sovet hokimiyati qishloq xoʻjaligini ijtimoiylashtirdi, keng davlat va kolxozlarda faqat kichik shaxsiy tomorqa va chorvachilikka ruxsat berdi. Latviya mustaqillikka erishgan 1991-yilga kelib, oʻrtacha maydoni qariyb 6000 gektar boʻlgan 400 dan ortiq kolxozlar tarmogʻi va oʻrtacha 7300 gektarga yaqin 200 dan ortiq sovxozlardan iborat tarmoq yaratildi. Xususiy tomorqa yerlari kichik boʻlishiga qaramay (maksimal 0,5 gektar) qishloq xoʻjaligida samarasiz boʻlgan sovxoz va kolxozlar ham mahsulot miqdorini toʻldirish orqali muhim rol oʻynadi. 1991-yilda barcha qoʻy va echkilarning qariyb 87 foizi, shuningdek, sogʻin sigirlarning 33 foizi va qoramollarning 25 foizdan ortigʻi shaxsiy tomorqalarda boqilgan.

Sovet hokimiyati davrida Latviya Sovet Ittifoqiga goʻsht va sut mahsulotlari yetkazib beruvchi asosiy davlatga aylangan. 1940-yildan 1990-yilgacha chorvachilik mahsulotlari qariyb ikki baravar oshgan; aksincha, tuproqni quritish va oʻgʻitlash loyihalariga katta sarmoya kiritilishiga qaramay, ekinlarni yetishtirish atigi 14 foizga oshgan. 1990-yilda Latviya goʻshtning 10 foizini va sut mahsulotlarining 20 foizini boshqa Sovet respublikalariga eksport qildi, buning evaziga qishloq xoʻjaligi texnikasi, yoqilgʻi, ozuqa donalari va oʻgʻitlar oldi. Markazlashgan sovet tuzumi qulashi bilan yem-xashak yetishmasligi va qishloq xo‘jaligi texnikasining oshib borishi katta zarar keltirdi. 1990-yildan 1991-yilgacha Latviyada sovxoz va kolxozlarda hayvonlar soni 23 foizgacha kamaydi. Binobarin, mazkur fermer xo‘jaliklarida go‘sht, sut mahsulotlari va tuxum yetishtirish 6-7 foizga kamaydi.

Sovet hokimiyati davrida 1 million gektardan ortiq qishloq xoʻjaligi yerlari, ularning katta qismi tashlandiq holda qoldirilib oʻrmonga aylantirildi. Undan tashqari qariyb 1,7 million gektar ekin maydonlarining yarmidan bir qismi yem-xashak ekinlarini yetishtirish uchun foydalanilgan: 40 foizdan ortigʻi gʻalla, 5 foizi kartoshka va taxminan 2 foizi birgalikda zigʻir va qand lavlagi uchun foydalanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Latvia production in 2018, by FAO
2. ↑  Iwaskiw, Walter R. ed (1996). "Estonia, Latvia & Lithuania: country studies". *Estonia, Latvia & Lithuania: country studies* (1st nashri). Washington, D.C.: Federal Research Division, Library of Congress. 133–135 b. ISBN 0-8444-0851-4. OCLC 34245562.. Jamoat mulki Bu maqola jamoat mulki boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi*.*
**Solih Rahimjonovich Inogʻomov** — oʻzbek tarixchisi, filologi va diplomati. Filologiya fanlari nomzodi. 1995-yildan 2008-yilgacha Oʻzbekistonning Saudiya Arabistonidagi, oʻrindoshlik asosida Misr va Iordaniyadagi favqulodda va muxtor elchisi. 2008-yildan 2017-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining Hindistondagi, oʻrindoshlik asosida Bangladesh va Nepaldagi elchisi boʻlgan.

Hayoti
------

1953-yil 2-mayda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1976-yilda Toshkent universiteti sharqshunoslik fakultetini bitirgan.

1976-1978 — Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasining xorijiy koʻrgazmalar boʻlimida referent.

1978-1980 — Iroq davlatida tarjimon.

1987-1990 — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutida ilmiy xodim.

1980-1987 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Konsullik boshqarmasida birinchi kotib.

1990-1992 — Sovet Ittifoqining Yaman Respublikasi Adan shahridagi Bosh konsulxonasida vitse-konsul.

1992-1994 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tahlil va axborot boʻlimi mudiri oʻrinbosari.

1994—1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida referent.

1995—2003 — Oʻzbekistonning Saudiya Arabistoni podshohligidagi favqulodda va muxtor elchisi.

1998—2003 — Oʻzbekistonning Iordaniyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

2001—2003 — Oʻzbekistonning Misrdagi favqulodda va muxtor elchisi.

2010—2017 — Oʻzbekistonning Hindistondagi favqulodda va muxtor elchisi.

2011—2017 — Oʻzbekistonning Nepaldagi favqulodda va muxtor elchisi.

2013—2017 — Oʻzbekistonning Bangladeshdagi favqulodda va muxtor elchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  „H.E. ​​​​Dr. Salikh Inagamov".
"TARAQQIY" — jadidlar gazetasi. 1906-yil 14(27) iyundan Toshkentda chop etilgan. Noshiri va muharriri — Ismoil Obiliy. "T." tom maʼnodagi ilk milliy nashr hisoblanadi. Uning saxifalarida chor Rossiyasining Turkistonda olib borayotgan mustamlakachilik siyosatini dadillik bilan fosh qilishga bagʻishlangan maqolalar, xabarlar va maʼlumotlar bosilgan.

"T." da bosilgan felyeton va boshqa materiallarda tanqidiy yoʻnalish, fosh qilish ruhi kuchli boʻlgani uchun u oʻsha davrning eng ommaviy nashriga aylangan va jamoatchilik fikriga katta taʼsir koʻrsatgan. Munavvarqori Abdurashidxonov, Mahmudxoʻja Behbudiy, Soʻfizoda, Nozimaxonim, Bahrombek Davlatbekov, Shokir Muxtoriy, Zarif Xoliqiy va boshqalarning ommaga milliy ozodlik, taraqqiyot gʻoyalarini targʻib va tashviq qiluvchi asarlari "T." saxifalarida chop etib turilgan.

"T." tutgan yoʻl, gaz.ning maslagi va maqsadi, unda chop etilgan asarlardagi oʻtkir tanqidiy ruh mustamlakachi maʼmurlarga maʼqul kelmagan. 19 soni chiqqanidan soʻng "T." yopib qoʻyilgan. Muharriri qamoqqa olinib, gaz.ning molmulki musodara qilingan. "T."ning ilk soni chiqqan 27 iyun 1993-yildan buyon mamlakatimizda "Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni" sifatida nishonlanadi.

Ad.:Jalolov A.Oʻzganboyev H. Oʻzbek maʼrifatparvarlik adabiyotining taraqqiyotida vaqtli matbuotningoʻrni, T. 1993; Pidayev T. Matbuot — millat chirogʻi, T. 1999; Abduazizova N. Turkiston matbuoti tarixi (1870-1917), T. 2000.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reprografiya** [repoʻo(duksiya) va ... grafin] — matnlar va grafik tarzdagi asl manbalardan fotografiya va boshqa usullarda nusxalar olish. R. da poligrafiya usulidagidek bosma krliplar tayyorlashning hojati yoʻq. R.da nusxalar asl manbaga anik, oʻxshab chiqadi, nusxalarini istalgan masshtabda olish mumkin, texnologik sikl juda qisqa boʻladi. R. usullari va vositalaridan korxonalar, kutubxonalar, arxivlar, loyihalash tashkilotlari va boshqa joylarda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Soliha Sulton** (11-avgust 1862—1941) — Usmonli sultoni Abdulazizning qizi.

Yoshligi
--------

Soliha Sulton 1862-yil 10-avgustda Dolmabahche saroyida tugʻilgan. Uning otasi Sulton Abdulaziz, onasi esa shahzoda Mahmud Dziapsh-lpa va malika Halime Chikotuaning qizi Durrinev Hanimefendi boʻlgan. U otasining katta qizi va onasining ikkinchi farzandi edi. U valiahd shahzoda Yusuf Izziddin afandining singlisi boʻlgan.

Uning otasi Sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda vazirlari tomonidan taxtdan tushirildi, jiyani Murod V esa taxtga oʻtirdi. Ertasi kuni uni Feriye saroyiga oʻtkazishdi. Onasi va Abdulazizning mahallasidagi boshqa ayollar Dolmabahche saroyini tark etishni istamadi. Shunday qilib, ularni birgalikda Feriye saroyiga joʻnatishdi. Bu jarayonda ular boshdan-oyoq tintuv qilinib, ulardan barcha qimmatli narsalar tortib olindi. 1876-yil 4-iyunda Abdulaziz sirli tarzda vafot etdi.

Oʻn toʻrt yoshli Soliha Sulton onasi va oʻn toʻqqiz yoshli akasi bilan Feriye saroyida yashashni davom ettirdi.

Nikohi
------

1875-yilda Soliha Sulton Misrlik Xediv Ismoil Poshoning oʻgʻli Ibrohim Hilmi Posho bilan unashtiriladi. Biroq, unashuv otasi taxtdan tushgandan soʻng buzildi.

1889-yilda Sulton Abdulhamid II ikki singlisi, malika Nazime Sulton va Esma Sulton va oʻz qizi Zekiye Sultonlar guvohligida 1889-yil 20-aprelda Yulduz saroyida Kurdzoda Ismoil Haqqi Poshoning oʻgʻli Ahmad Zülkefil Poshoga turmushga chiqdi.

Er-xotinga Fındıklıda joylashgan dengiz boʻyidagi saroy berildi. Ularning 1890-yilda tug‘ilgan va 1896-yilda olti yoshida vafot etgan Kamile Hanimsulton ismli qizlari bor edi.

1924-yilda imperator oilasi surgun qilinganidan keyin Soliha va uning eri Misrdagi Qohiraga joylashdilar.

Oʻlimi
------

Soliha Sulton 1941-yilda Misrning Qohira shahrida yetmish to‘qqiz yoshida vafot etdi va Xediv Tevfik maqbarasiga dafn qilindi. Uning eri ham oʻsha yili vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Kadın efendiler: 1839 -1924*. Profil, 2007 — 22-3 bet. ISBN 978-9-759-96109-1.
2. ↑  *Türkiye: Modern Bir Tarih, Revize Sürüm*. IBTauris, 15 Ekim 2004 — 73 bet. ISBN 978-1-850-43399-6.
3. ↑  *Osmanlı İmparatorluğu'nda Reform, 1856-1876*. Princeton University Press, 8 Aralık 2015 — 341 bet. ISBN 978-1-400-87876-5.
4. ↑  *Abdülmecid Efendi, Osmanlı prensi ve ressam*. YKY, 2004 — 24 bet. ISBN 978-9-750-80883-8.
5. 1 2 3 4  *İmparatorluk Osmanlı Ailesi Şecere 2005*, 2005 — 16 bet.
6. ↑  *Osmanlı mimarlığında batılılaşma dönemi ve Balyan ailesi*. İnkılâp ve Aka, 1981 — 206 bet.

Havolalar
---------

* *Padişahların kadınları ve kızları*. Ankara: Oğlak Yayınları, 2011.
* *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayınları, 2008. 978-9-753-29623-6.
* *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press, 2010. 978-0-292-78335-5.
**Mao Zedong** (1893.26.12. U oʻtkazgan "katta sakrash" siyosati (1958—60) M.S.ning davlatdagi obroʻsiga putur yetkazdi. 1959 yildan M. S. shaxsiga sigʻinish avj oldirildi (mamlakatda millionlab nusxada M. S. asarlaridan koʻchirma kitobchalar, uning fikrlari toʻplamlari nashr qilindi), uning gʻoyaviy-nazariy koʻrsatmalari — maoizm esa marksizm-leninizmning ijodiy rivojlantirilishi sifatida talqin etildi. "Madaniy inqilob" deb atalgan siyosat (1966—76)ni uyushtirdi, bu Xitoy ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotiga jiddiy zarar yetkazdi.

Manbalar
--------

1. ↑   — С. 19.
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. ↑   — С. 767.
5. ↑   — С. 625–626.
6. ↑   — С. 9.
7. ↑  *(unspecified title)*
8. ↑   — С. 23.
9. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Mao Zedong dunyodagi eng koʻp odamning hayotiga zomin boʻlgan Xitoy diktatori. U 30 milliondan ortiq odamning umriga zomin boʻlgan. 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Xitoy Xalq Respublikasi raislari |
| --- |
|  |
| 
* Mao Zedong
* Liu Shaoqi
* Song Qingling
* Dong Biwu
* Li Xiannian
* Yang Shangkun
* Jiang Zemin
* Hu Jintao
* Xi Jinping
 | 
Xitoy Xalq Respublikasi raisi muhri |

 |
**Soliq imtiyozlari** - davlat tomonidan soliq toʻlovchilarga berilgan yengilliklar; soliqlar miqdorini kamaytirish, soliq toʻlash shartini yengillashtirish yoki soliqdan toʻla ozod qilishdan iborat. Soliq imtiyozlari soliq undiriladigan daromad turlarini qisqartirib, umumiy kamaytirilgan daromaddan soliq olish, soliq olinmaydigan minimal daromadni belgilash, soliq stavkalarini kamaytirish, soliqni toʻlab boʻlish muddatini qulay qilish orqali amalga oshiriladi. Soliq imtiyozlari soliq toʻlovchilarga nisbatan tabaqalashtiriladi, muayyan ijtimoiy yoki iqtisodiy maqsadni koʻzlaydi. Soliq imtiyozlari davlat qoʻlida bozor iqtisodiyotini tartibga solishga xizmat qiladi. Ular orqali iqtisodiy faoliyatning maʼlum bir turlari ragʻbatlantiriladi. Sharoitga qarab Soliq imtiyozlari qayta koʻrib turiladi. Soliq imtiyozlari berishning xilmaxil shakllari jahondagi koʻpgina mamlakatlarning soliq amaliyotida qoʻllaniladi. Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi (1997)da ayrim yuridik shaxslar va faoliyat turlari uchun hamda jismoniy shaxslarning ayrim toifalari uchun Soliq imtiyozlari belgilangan.

Yana q.
-------

* Soliq
* Soliq stavkasi
* Soliq islohotlari

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tirozin**, aaminor (ioksifenil)propi on kislota, C9HMNO3—kristall modda, DT, LT va D, LT shaklida boʻladi. DT ning suyuqlanish temperaturasi 310—314°, LT niki 290295°, D, LT niki 290295°. Tirozin 270°gacha qizdirilsa, dekarboksillanib teramin, ishqor bilan yaoksibenzoy kislota hosil qiladi. Deyarli barcha oqsillar tarkibiga kiradi. yaoksibenzaldegid va gippurat kislotadan sintezlab olinadi. Tirozin — almashinadigan aminokislota. Organizmda Tirozindan turli muhim moddalar sintezlanadi.

Yana q.
-------

* Tiroksin
* Tireotrop gormon


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Solikamsk** — Rossiya Federatsiyasi Perm viloyatidagi shahar. Kama daryosi chap sohilidagi pristan. Temir yoʻl stansiyasi. Elektrlashtirilgan temir yoʻl liniyasi opkali Perm va Yekaterinburg shaharlari bilan bogʻlangan. Aholisi 106,6 ming kishi (1998). "Silvinit" ishlab chiqarish birlashmasi (kaliy tuzlarini qazib olish va qayta ishlash); sellyulozaqogʻoz kombinati, yogʻochsozlik sanoati korxonalari, magniy, kema taʼmirlash zavodlari, shahar chetida parrandachilik fabrikasi bor. Bir nechta oʻrta maxsus bilim yurti, oʻlkashunoslik muzeyi mavjud.

Shahar 1430-yilda komipermyaklar qishlogʻi oʻrnida vujudga kelgan va dastlab SolKamskaya yoki UsolyeKamskoye deb atalgan. 16—18-asrlarda Rossiyadagi eng yirik tuz olish markazlaridan biri boʻlgan. 1925-yilda Solikamsk yonida kaliy tuzlarining yirik koni ochildi. 1933-yilda kaliy kombinati mahsulot bera boshladi. 1936-yilda kaliy kombinati asosida magniy zavodi vujudga keldi.

Solikamskda qadimgi rus meʼmorligi yodgorliklaridan Bogoyavleniye cherkovi (1687—95), Troitsa sobori (17-asr oxiri), Voyevoda uyi va boshqa saqlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bahouddin Qishloqiy** — (XIII asr oxiri—XIV asr boshlari) muhaddis va tasavvuf shayxi, Bahouddin Naqshbandning ustozi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Bahouddin Qishloqiy Bahouddin Naqshbandga hadis ilmidan saboq bergan. "Naqshband ustozlari va muridlari" kitobida keltirilishicha, "Mavlono Bahouddin Qishloqiy oʻz davrining muqtadosi (rahbari), zohiriy va botiniy ilmlar bilimdoni, shuningdek, karomat sohibi boʻlganlar. Bahouddin Qishloqiyning tavallud topgan joylari "Muborak" qishlogʻidir, qaysikim, Qarshi viloyatining dahasidir. Buxoro shahridan u yergacha 12 farsax yoʻldir. U kishi ulugʻ Xoja Bahouddin Naqshbandga suhbat shayxi va hadis ilmining ustozi boʻlgan edilar". Yuqoridagi satrlar Faxriddin Ali Safiyning mashhur "Rashohotu ayni-l-hayot" kitobidan olingan. Unda Bahouddin Qishloqiyning fazilatlari, bu tabarruk zotning Bahouddin Naqshband bilan muloqotlari xususida qiziqarli maʼlumotlar berilgan. Bahouddin Qishloqiyning qabrlari "Muborak" qishlogʻidadir.

Adabiyotlar
-----------

Muhammadiyev N. «Nasaf va Kesh allomalari», 61-bet.

Manbalar
--------

1. ↑  *Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi*. «Imom Buxoriy xalqaro markazi» [2016] — 511 bet.
**Bianca Knight** (1989-yil 2-yanvar) -100 va 200 metrga yugurish musobaqalarida qatnashgan amerikalik sobiq yengil atletikachi.  2012-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida Knight 4x100 metrga estafetaga yugurish musobaqasida umumjamoa hisobida oltin medalni qo'lga kiritdi. Finalda Tianna Medison, Ellison Feliks, Knight va Karmelita Jeter kvarteti 27 yillik jahon rekordini yangiladi.

Faoliyati
---------

Knight 1989-yilning 2-yanvarida Missisipi shtatida tug'ilgan. U Missisipi shtatining Ridjlend shahridagi Ridjlend o'rta maktabida o'qidi va 2006-yilda yengil atletika bo'yicha Gatoradning eng yaxshi ayol sportchisi nomini oldi. U Gatorade yilning eng yaxshi sportchisi mukofotini qo'lga kiritgan birinchi Missisipi fuqarosi edi. 

Texas universitetining birinchi kurs talabasi sifatida Knight 2008-yilgi yopiq NCAA 200 mga yugurish chempionatida 22.40 natija bilan kollej rekordini o'rnatdi. U birinchi kursdan so'ng, professional sportchiga aylandi, u 2008-yilgi AQSh Olimpiya o'yinlarida 200 m masofaga yugurish marafonida 5-o'rinni egalladi. U IAAF Olmos ligasining 200 m masafadagi Rim Oltin Gala musobaqasining ikkinchi bosqichida g'alaba qozondi.
**Bahouddin Muhammad ibn Muayyad al-Bogʻdodiy** (12-asr) — tarixchi olim. Xorazmning Bogʻdod qishlogʻida tugʻilib, Xurosonning Niso sh.da yashagan. Xorazmshoh Takash (1172 — 1200) uni saroy xizmatiga taklif qiladi va munshiylar devoniga boshliq qilib tayinlaydi. B. M. devon boshilik davrida yiqqan turli vasiqa va hujjatlar, boshqa davlatlar bilan boʻlgan yozishmalarni doʻstlarining iltimosi va podshohning buyrugʻi bilan toʻplab, ularga "Attavassul ilattarassul" ("Yozishmalarni qoʻlga kiritish") nomini beradi. Bu asarda 1182 va 1184 yillardagi voqealar, davlat va devon ishlariga oid muhim tarixiy maʼlumotlar bor. Leyden va Parij kutubxonasidagi bu asar qoʻlyozmasini 1936 yil Tehronda Ahmad Baxmanyor birinchi marta nashr etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Entoriya** (lotincha: *Entoria*) — qadimgi Rim mifologiyasining qahramoni. Rim dehqonining qizi. Qishloq xoʻjaligi xudosi Saturn (Krona)dan Yanus, Gimn, Faust va Feliks ismli toʻrt nafar oʻgʻil koʻrgan.

Saturn bir marta odam qiyofasida Entoriyaning otasining oldiga borganida va uni uyda mehmondoʻstlik bilan kutib olishgan. Shu vaqtda Saturn Entoriyaga zoʻravonlik ishlatgan va undan toʻrt nafar oʻgʻil farzand dunyoga kelgan. Xudo Entoriyaning otasiga uzumni qanday qilib toʻgʻri yetishtirish, parvarishlash va undan sharob tayyorlashni oʻrgatdi va unga oʻrgatganlarini qo'shnilariga ham o'rgatishni buyurdi. Dehqon xudoning aytganini qilib, qoʻshnilariga ham oʻrgatdi. Biroq yangi ichimlikni ichib qattiq mast boʻlib qolgan qishloq ahli buni zahar deb oʻylab, qoʻshnisini toshboʻron qilib oʻldirgan. Shundan keyin uning nevaralari ya'ni Entoriyaning o'g'illari ham qaygʻudan oʻzlarini osdilar.

Ancha yillar o'tgach, rimliklar orasida vabo tarqala boshlandi. Delfiy orakul esa rimliklarga bu kasallik Saturnning jinoyati uchun jazo ekanligini aytdi. Lutasiy Katul esa o'z xalqidan gunohni yuvish uchun Tarpeya qoyasida ibodatxona va to'rtta yuzli qurbongoh qurishni buyurdi. Bu yerdagi to'rtta yuz, Entoriyaning qurbon boʻlgan toʻrt oʻgʻli yoki toʻrt faslga nisbatan ishlatiladi.

Umuman olganda, Entoriya va uning otasining sharob ishlab chiqashi, birinchi sharob ishlab chiqaruvchi — Ikaria haqidagi qadimgi yunon afsonasini takrorlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Plut. Parall. Gr. et Rom. 9. (cited by Schmitz)
2. ↑  „Собрание параллельных греческих и римских историй" (ru).  simposium.ru. Qaraldi: 10-fevral 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Leonhard Shmits (1870). "Entoriya". Smitda Uilyam (ed.). Yunon va Rim biografiyasi va mifologiyasi lug'ati. 2.
**Aso-muso**, hassa-muso (Abelia corymbosa) – shilvidoshlar oilasining abeliya turkumiga mansub sershox va ser-barg buta. Tanasining poʻsti kulrang, titilgan, ba’zan tanadan qisman ajral-gan. Poyasi olti qirrali. Barglari qisqa bandli, ellipssimon (1,5 – 6 sm), cheti tekis, ba’zilari kungurador. Gullari bir nechtadan (koʻpincha uchtadan) boʻlib, toʻpgulga yigʻilgan; kosacha qaytaqisi (5 – 8 mm kenglikda) toʻrt (ba’zan uch) boʻlakli; toj-bargi oqish, 10–15 mm uzunlikda, changchilari toʻrttadan boʻlib toj naychasining ichida joylashgan; urugʻchisi bitta, urugʻchi ustunchasi nay-chadan bir oz chiqib turadi. Mevasi bir oz choʻziq va yapaloq (5 – 8 mm uzunlik-da), tukli, faqat Oʻrta Osiyo (Tyanshan togʻlari) uchun xos endemik oʻsimlik. A. Kirgʻiztov, Talas, Sharqiy Chatqol, Susa-mir va Fargʻona togʻlari (Moylisoy, Ars-lonbob)ning yongʻoqzor va archazorlarida uchraydi. Yogʻochi qattiq boʻlganidan juda qadrlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Aso-muso" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Asos (maʼnolari).

Kimyoda **asos** vodorod ionlari (protonlar) ni qabul qila oladigan, yoki keng aytganda, elektron juftlarini bera oladigan moddadir. Eruvchan asosga, agar u gidroksid ionlariga (OH-) ega boʻlsa va ularni qoʻyib yuborsa, **ishqor** deyiladi. Brønsted-Lowry (talaffuzi: *Broʻnsted-Louri*) nazariyasi asoslarni proton akesptorlari, Lewis (talaffuzi: *Luis*) nazariyasi esa elektron juftlari donorlari, deydi. Eski Arrhenius (talaffuzi: *Arrenius*) nazariyasi asoslarni gidroksid anionlari, deydi, lekin bugunda bu taʼrif faqat ishqorlarga tegishli. Suvda asoslar kimyoviy muvozanat avtoionlanishini oʻzgartirib, sof suvdagidan kamroq faollikli vodorod ionili eritmalar beradi, yaʼni pH normal sharoitda 7 dan yuqori boʻladi. Keng tarqalgan asoslarga misol qilib natriy gidroksid va ammiakni olish mumkin. Metall oksidlari, gidroksidlar va ayniqsa alkoksidlar kuchli, kuchsiz kislotalarning teskari anionlari esa kuchsiz asoslardir.

Asoslar kislotalarga kimyoviy jihatdan qarama-qarshidir deb qarash mumkin. Asos va kislota orasidagi kimyoviy reaksiya neytrallashish, deyiladi. Asos va kislotalar qarshiligi shundaki, kislota suvda gidroksoniy ioni (H3O+) konsentratsiyasini oshiradi, asos esa, aksincha, pasaytiradi. Asos va kislotalar odatda suvli eritma shaklida boʻladi. Asos suvli eritmasi kislota suvli eritmasi bilan reaksiyaga kirib, suv va tuzlar hosil qiladi, bunda tuz suvli eritmada uni tashkil etuvchi ionlarga ajraladi. Agarda suvli eritma tegishli tuz bilan toʻyingan boʻlsa, reaksiya natijasida eritmada tuz choʻkmasi hosil boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Chemistry*, 9th Edition. Kenneth W. Whitten, Larry Peck, Raymond E. Davis, Lisa Lockwood, George G. Stanley. (2009) ISBN 0-495-39163-8. Page 363
2. ↑  *Chemistry*. Page 349

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Asosiy kapital** – kapitalning asosiy ishlab chiqarish vositalari (mashina, as-bob-uskuna, ishlab chiqarish binolari va uskunalari)ni oʻz ichiga oluvchi, iqtisodiy jihatdan oʻz qiymatini ishlab chiqarilgan to-varlarga asta-sekin va uzoq muddatda oʻtkazib boruvchi qismi. Asosiy kapital pul shaklida uskuna, mashina-mexanizmlar, bino-in-shootlar va boshqa jahongir iborat boʻlib, ular sotib olingan paytdagi bozor narxi bilan hisoblanadi. Asosiy kapital qiymatining bir qismi har yili mahsulotning ishlab chiqarish va sotish harajatlariga kiradi va amor-tizatsiya ajratmalari tarzida maxsus amortizatsiya fondida jamgʻariladi. Asosiy kapital hajmiga karab mehnatning kapital bilan qurollanishi darajasini baholash mumkin (Asosiy kapital qiymati ishlovchilar soniga taqsimlanadi). Asosiy kapital tarkiban ikki qismga boʻlinadi: mehnat qurollarida gavdalangan kapital (mashina-mexa-nizmlar); ishlab chiqarishning moddiy sharoitini yaratishda gavdalangan kapital (bino, inshoot, qurilma va hokazolar). Bu qismlar nisbati ishlab chiqarishning turli sohalarida har xiddir (qarang Kapital).

Manbalar
--------

1. ↑  "Asosiy kapital" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boyzoq dodxoh**, Boyzoqbiy (1789—1864) — Avliyoota atrofidagi qozoqlarni boshqarish uchun Qoʻqon xoni tomonidan tayinlangan hokim (dodxoh). Katta juz tarkibidagi duglat qabilasining shimir urugʻidan. Qoʻqon xonligiga qarshi kayfiyatda boʻlgan Boyzoq dodxoh yashirincha oʻgʻli Oqmolda (Oqmulla) botir sarkorligidagi 1000 ta yigitni Avliyoota yaqinida turgan rus qoʻshinlariga yordamga yuborgan (1864). Bundan xabar topgan Qoʻqon xonligi amiri lashkari Alimqul uni Chimkentga chaqirtirib olib, qatl qilgan. 120 ta qozoq biylarining sardori boʻlgan Boyzoq dodxoh oʻlimi Alimqulga nisbatan obroʻli qozoklar ommasida kuchli adovat uygʻotdi. Ana shu adovat oqibatida ular ruslarga koʻngilli asqarzobit boʻlib xizmatga kirishgan. Boyzoq dodxoh oʻgʻilu qarindoshlari va yaqinlaridan 400 kishi general Chernyayev qoʻshini safida Toshkent yurishida qatnashdi. Chernyayev 1864-yilning 27-sentabrida Toshkentga qilgan yurishida Boyzoq dodxoh ning oʻgʻli Oqmulla yuklar ortilgan tuyalarni boshqarib borgan, boshqa oʻgʻillari esa yoʻl boshlovchi boʻlib xizmat qilishgan. Jambul viloyatida Boyzoq dodxoh ning yodgorliklari hanuzgacha saqlangan. Boyzoq dodxoh qozoq xalqini dehqonchilik bilan shugʻullanishga, oʻtroq hayot kechirishni oʻrgatishda koʻp mehnat sarflagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Oʻzbekistonning yangi tarixi. Birinchi kitob. Turkiston chor Rossiyasi mustamlakachiligi davrida, T. 2000.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Asosiy ton** – 1) asosiy chastotalar hosil qilgan tovush toni; har qanday tovush manbai faqat asosiy chastotada te-branib qolmasdan, ayni vaqtda unga kar-rali boʻlgan yuqori chastotalar (garmoni-kalar)da ham tebranadi. Garmonikalarga tegishli tovushlar obertonlar deyiladi. 2) Musiqada – tabiiy tovushqatorning boshlangʻich (eng pastki) tovushi; Asosiy ton oʻzidan hosil boʻladigan obertonlar (to-703vush aks sadolari) uchun tayanchlik vazifa-sini oʻtaydi. 3) Akkordning eng pastki tovushi. 4) Musiqiy tuzuk(lad)ning bosh pogʻonasi. Yana qarang Tonika.

Manbalar
--------

1. ↑  "Asosiy ton" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Joan Van Ark** — aktrisa, u o'zining professional faoliyatini Guthrie teatrida Molièrening "The Miser" nomli filmida boshlagan, unda u Hum Kronin va Zoi Kolduell bilan birga rollar ijro etishgan. Buning ortidan Kronin va Jessika Tandi bilan Gutrida sotuvchining o'limi sodir bo'ladi. Washingtondagi Arena Sahnasida bir mavsumdan so'ng, u Mike Nikols rejissyori bo'lgan Parkdagi yalangoyoq milliy gastrol kompaniyasida Kori rolini boshlaydi. U ligamentini yirtib tashlagan Marlo Thomasning o'rnini egallaganida, tanqidchilar tomonidan e'tirof etilgan London kompaniyasida Pikkadilli sirkida rolni qayta yaratadi va oxir-oqibat u 1966-yilda Broadwayda yana rol o'ynashni boshlaydi.

Bolaligi va ta'limi
-------------------

Van Ark New-Yorkda Doroti Jan Van Ark (1917—1983-yil) va Kerroll Van Arklarning (1897—1972-yil) qizidir. U niderlandiyada tug'ilgan. Kerroll Van Arkning otasi bobosi Niderlandiyadan kelgan muhojir edi. Ikkala ota-ona ham yozuvchi bo'lishgan. U Kolorado shtatining Boulder shahrida uchta aka-uka bilan birga ulg'aygan.

Faoliyati
---------

15 yoshida talaba muxbiri sifatida Van Ark aktrisa July Xarris bilan uchrashadi va intervyu oladi, u Van Arkga Xarris yigirma yoshida qatnashgan Yel drama maktabiga hujjat topshirishni tavsiya qiladi. Van Ark Xarrisning izidan borib, Yel dramasiga stipendiya bilan bordi. Van Ark bakalavr darajasini olmasdan Yel magistratura dasturida qatnashish uchun qabul qilingan edi, bunday insonlar orasida kam kam uchraydigan holat edi. Xabarlarga ko'ra, Van Ark o'sha paytda kampusdagi yagona talaba bo'lgan. U bor-yo'g'i bir yil qatnashadi. Yillar o'tgach, Xarris "Knots Landing" da Van Arkning qahramoni Valene Yuingning onasi Lilimae Klements sifatida paydo bo'ldi.

Shaxsiy hayoti
--------------

1966-yil 1-fevralda Van Ark yangiliklar muxbiri Jon Marshallga turmushga chiqadi, u keyinchalik KNBC-TVda yigirma yil davomida muxbir bo'lib ishladi va Emmy va Oltin Mayk mukofotlarini qo'lga kiritdi. Van Ark va Marshall Kolorado shtatining Boulder shahridagi o'rta maktabining sevgilisi edi va o'sha paytda Marshall Qurolli Kuchlar televideniye xizmatida joylashgan Germaniyaning Trier shahrida turmush qurishgan. Ular asal oyi uchun uning nomi bilan mashhur bo'lgan Joan d'Ark nomi ila mashhur bo'lgan joylar bo'ylab Yevropaga sayohat qilishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Joan Van Ark".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Bolaligi va taʼlimi".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Faoliyati".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „Shaxsiy hayoti".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
**Joan Marie Finney** (1925-yil 12-fevral — 2001-yil 28-iyul) amerikalik siyosatchi boʻlib, 1991—1995-yillarda Kanzas shtatining 42-gubernatori boʻlib ishlagan. Gubernator lavozimida ishlagunga qadar Finney 1975-yildan 1991-yilgacha Kanzas shtati gʻaznachisi sifatida toʻrt muddat ishlagan. Finney ushb lavozimlarda ishlagan birinchi ayol edi.

Yoshligi
--------

Finney Joan Marie McInroy Kanzas shtatining Topeka shahrida tugʻilgan. U Leonard va Mary Sands McInroyning qizi edi. Uning otasi uning tugʻilishidan koʻp oʻtmay oilani tark etdi. McInroy 1942-yilda Kanzas shtatining Manxetten shahridagi oʻrta maktabni tamomlagan. 1957-yilda u Spencer Finneyiga turmushga chiqdi. Finneylarning uchta farzandi bor edi: Sarah „Sally" Finney Timm, Richard Finney va Mary Finney Holladay.  1978-yilda Finney Uoshbern universitetini iqtisodiyot tarixi boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan.

Siyosiy martabasi
-----------------

1953-yildan 1969-yilgacha Finney respublikachi AQSH senatori Frank Carlsonning shtabida ishlagan. 1970-yildan 1972-yilgacha u Kanzas shtatining Shoni okrugi saylov komissari lavozimida ishlagan. 1972-yilda Respublikachi sifatida qatnashib, u Kanzasning 2-kongress okrugida AQSh Vakillar palatasi deputatligiga muvaffaqiyatsiz nomzod boʻldi. U, shuningdek, Topeka meri Bill McCormickning maxsus yordamchisi boʻlib ishlagan.

Siyosiy mansubligini respublikachidan demokratga oʻtkazgandan soʻng, Finney 1975-yildan 1991-yilgacha Kanzas shtati gʻaznachisi boʻlib ishlagan. U bu lavozimni egallagan birinchi ayol edi.

Gubernatorlik faoliyai
----------------------

1990-yilda Kanzas gubernatorligi uchun Demokratik partiyaning boshlangʻich saylovida Finni sobiq gubernator John W.Carlinni magʻlub etdi. Keyin u umumiy saylovlarda amaldagi respublikachi Mike Haydenni magʻlub etdi va AQSh tarixida umumiy saylovlarda amaldagi gubernatorni magʻlub etgan birinchi ayol boʻldi.

Kanzas shtatining birinchi ayol gubernatori boʻlishdan tashqari, Finney Kanzasning birinchi Rim-katolik gubernatori edi. U tubjoy amerikaliklarni qoʻllab-quvvatlaganligi bilan tanilgan va oʻz davridagi abortga qarshi kam sonli Demokratik gubernatorlardan biri edi.

Finney gubernator sifatida faqat bir muddat ishladi va 1994-yilgi saylovdan keyin nafaqaga chiqdi.

Post-gubernatorlik
------------------

1996-yilda Finney Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatiga nomzod boʻldi. U Demokratik partiyaning praymerizda 74 % ovoz olgan Jill Dockingga magʻlub boʻldi va keyinchalik umumiy saylovda Sam Brownbackka yutqazdi.

Finney 2001-yilda Topekadagi Avliyo Frensis kasalxonasida jigar saratoni asoratlaridan vafot etgan. U Topekadagi Goʻlgota togʻi qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Joan Finney". *kshs.org*. Qaraldi: 22-mart 2019-yil.
2. ↑  „Joan Finney". *www.nndb.com*. Qaraldi: 17-sentabr 2018-yil.
3. ↑  *Myers.* „Trailblazer did it her way | CJOnline.com". *cjonline.com*. 1-avgust 2001-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-aprel 2017-yil.
4. ↑  *Demuth, Gary*. „Women in History — Joan Finney". *Salina Journal* (18-mart 2017-yil).
**Mishel „Shelli" Picardd** (talaffuzi: *Mishel Pikard*; 1993-yil 27-mayda tugʻilgan) — isteʼfodagi amerikalik xokkeychi, AQSh ayollar milliy xokkey jamoasida himoyachi boʻlgan. Picard Harvard Crimson va Metropolitan Riveters jamoalarida ham oʻynagan. Keyinchalik 2019-yildan 2021-yilgacha Ayollar Xokkey Milliy Ligasi komissar oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

Faoliyati
---------

### NCAA

2011-yil 29-oktabrda, Clarkson Golden Knightsga qarshi oʻyinda gʻalabali golni urdi. Oʻzining 2014—2015-yilgi mavsumida jamoa sardori etib tayinlandi. Jamoasi 2015-yilgi milliy chempionati finalida oʻynadi va Minnesota Golden Gophersga yutqazdi.

### AQSh Xokkeyi

2010-yilgi IIHF 18 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida AQSh terma jamoasida oʻynadi. Jamoa kumush medalni qoʻlga kiritdi. Keyingi yili AQSh U18 terma jamoasi sardori etib tayinlandi. Jamoa 2011-yilgi chempionatda oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yilning oxirida 2011-yilgi 4 Millatlar Kubogida kattalar jamoasi bilan birinchi marta maydonga tushdi. 2012-yildan 2019-yilgacha boʻlgan beshta IIHF ayollar jahon chempionatida, shuningdek, 2014-yil Sochi qishki Olimpiya oʻyinlarida AQSh ayollar milliy xokkey jamoasi aʼzosi boʻlgan.

### NWHL

Harvardni tark etgach, Picard 2016-yilda New York Riveters bilan Milliy Xokkey Ligasining ikkinchi mavsumi uchun shartnoma imzoladi. Jamoa bilan uch mavsum oʻynadi, keyinchalik jamoasi Metropolitan Riveters nomini oldi. 2019-yilda faoliyatini yakunladi Ligaga komissar oʻrinbosari va oʻyinchilarni rivojlantirish boʻyicha direktor sifatida klubga qoʻshildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Women’s Ice Hockey Adds Five for 2011-12 Campaign". *GoCrimson.com* (25-iyul 2011-yil). 8-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Michelle Picard - 2015-16 - Women's Ice Hockey - Harvard University". *GoCrimson.com*. Qaraldi: 31-mart 2021-yil.
3. ↑  „Last Woman Standing: Picard Uses Olympic Experience To Lead Women's Hockey". *GoCrimson.com* (6-noyabr 2011-yil).
4. ↑  *Jay.* „Riveters re-sign defensive trio". *The Ice Garden* (17-iyul 2018-yil).
5. ↑  „Media Guide for the 2018 NWHL All-Star Game". *NWHL*. 15-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-fevral 2018-yil.
6. ↑  *Jay.* „NWHL names Michelle Picard as next Deputy Commissioner". *SB Nation* (18-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 10-dekabr 2020-yil.
7. ↑  „LISA HALEY APPOINTED NWHL SENIOR VICE PRESIDENT OF HOCKEY OPERATIONS". *NWHL* (30-mart 2021-yil). 30-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2022-yil.
**Ponsele Jan Viktor** (1788.1.7, Mets — 1867.22.12, Parij) — fransuz ma-tematigi va muhandisi, Parij Fanlar akademiyasi aʼzosi (1834). Parij universiteti professor (1838—48), politexnika maktabi di-rektori (1848—50). P.ning geom.ga oid "Figuralarning proyektiv xossalari haqidagi traktat" asari 1822-yil Parijda bosilib chiqqan. Asarda birinchi marta figuralarning proyektiv xossalari — figura bir tekislikdan ikkinchi tekislikka proyeksiyalanganda saqlanadigan xossalari alohida guruhlarga ajratilgan. Bu xossalarni oʻrganish uchun P. yaratgan uslublar, jumladan, ikkilik prinsipi geom.ning yangi sohasi — proyektiv geom. yaratilishiga olib keladi. P.ning mexanika va gidravlikaga oid ishlari maʼlum. U fanga mexanik ish birligi — kilogrammometrni kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Asosiy vositalar uzoq muddatli aktivlar — bu kompaniya egalik qiladigan va oʻz faoliyatida daromad olish uchun foydalanadigan uzoq muddatli moddiy xususiyatlar. Bir yil ichida asosiy vositalarni isteʼmol qilish yoki naqd pulga aylantirish kutilmaydi. Asosiy vositalar kapital, asosiy vositalar sifatida ham tanilgan. Ular odatda kompaniyaning balansida joriy aktivlardan pastroqda koʻrsatiladi. Ushbu aktivlar korxonaning normal faoliyatida qayta sotish uchun emas, balki mahsulot ishlab chiqarish yoki xizmat koʻrsatish maqsadida kompaniya tomonidan saqlanadi. Masalan, mashinalar, binolar, patentlar yoki litsenziyalar kompaniyaning asosiy vositalari boʻlishi mumkin. Asosiy vositani chindan ham „tuzatish" shart emas, chunki uni koʻchirish mumkin emas. Koʻpgina asosiy vositalar doimiy ravishda koʻchib oʻtishga yoki hatto ish joyidan olib chiqib ketilishga imkon beradi. Shu sababli, noutbuk yoki mebelni asosiy kapital deb hisoblash mumkin, agar ularning qiymati kapitallashuv limitidan yuqori boʻlsa.

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chatishtirish** - urugʻlanish jarayonida irsiy jihatdan birbiriga oʻxshamaydigan ikkita jinsiy hujayra (gameta)ning tabiiy yoki sunʼiy qoʻshilishi. Ch. natijasida paydo boʻlgan nayel gen boʻyicha geterozigotali holatda turadi. Uning birbiriga oʻxshash boʻlmagan otaona gametalari bilan turli allellari duragay murtakka (zigotaga) oʻtgan boʻladi. Duragay organizm otaonasining belgi va xususiyatlariga ega boʻlish bilan birga, otaonasining jinsiy hujayralari orqali ularga oʻtgan irsiy imkoniyatlarning muayyan juftlashishi, rivojlanishi va namoyon boʻlishi kabi xususiyatlarga ham ega boʻladi. Tanlash, odatda, duragaylarning ikkinchi boʻgʻinida oʻtkazilib, koʻpincha beshinchioltinchi boʻgʻinlargacha, gomozigotali nusxalar olingungacha takrorlanadi (qarang Gomozigotalik). Duragayda otaonadan birortasining belgi xususiyatlarini kuchaytirish uchun takroriy (bekkross) Ch. (avlodni ota yoki ona shakli bilan kayta Ch.) oʻtkaziladi.

Oʻsimliklar amaliy seleksiyasida oddiy va murakkab Ch. qoʻllaniladi. Ikkita onaona shakllari oʻrtasida bir marotaba oʻtkazilgan chatishtirish oddiy Ch.ga kiradi (qarang Juft chatishtirish). Ch.ga birinketin ikkitadan ortiq otaona shakllari jalb etilsa, murakkab Ch. hisoblanadi (qarang Duragaylash).

Chorvachilikda mollarning nayel sifatini oshirish hamda yangi sermahsul zotlarni yaratishda Ch.ning: a) qon quyish; b) qon singdirish; v) zavod chatishtirishi; g) sanoat chatishtirishi; d) navbatli chatishtirish usullari qoʻllaniladi.

Oʻzbekiston chorvachiligida mahalliy qoramollarni shvits zoti b n Ch.ning qon singdirish usulida qoʻngir tusli qoramol podalari shakllashirilgan. Ch.ning murakkab zavod usulida bushuyev zoti yaratilgan. Ch.ning qon quyish usulida respublikada rnlashtirilgan barcha zotlar "yaxshilovchi" zotlar bilan takomillashtirilmoqda. Ch.ning sanoat usuli sut yoʻnalishidagi qoraola va qizil choʻl zotlari, goʻsht yoʻnalishidagi gereford, aberdinangus, sharole, kian, santagertruda va boshqa zotlar bilan juftlashtirishda qoʻllanilib, tez yetiluvchan va serpusht boʻlgan birinchi chatishma avlodlari olingan.

Duragay va chatishmalar oʻsimlik hamda hayvonlarning xoʻjalik jihatidan foydali belgilari boʻyicha tanlash, saralash, yangi zotlar va navlar yetishtirish uchun dastlabki material boʻladi.

Bahodir Normatov, Ubaydulla Nosirov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tibet togʻligi** - Markaziy Osiyo, asosan, Xitoyda. Yer sharidagi eng katta va baland togʻlardan. Maydoni 2 mln. km², bal. 4000–5000 m, baʼzi tizmalarning bal. 6000–7000 m. Himolay, Qoraqurum, Kunlun, SinaTibet togʻlari bilan chegaralangan. Tibet togʻligi ning shim. va markaziy qismi (mahalliy nomi Changtan) bir oz toʻlqinsimon yoki yassi tekislik boʻlib, kenglik boʻylab choʻzilgan va qiya yon bagʻirli togʻ tizmalaridan iborat. Ayrim choʻqqilarining relyefi alp tipli. Tangla, Kaylas va boshqa tizmalarida muzliklar bor. Togʻlik chekkalaridagi tizmalarning yon bagʻrilari tik, relyefi kuchli parchalangan, dare vodiylari togʻlarni 2—3 ming m chuqurlikkacha oʻyib tushgan.

Tibet togʻligi Oʻrta dengiz geosinklinal mintaqasida joylashgan. Uning turli qismida geologik rivojlanish tarixi har xil. Kaynozoy oʻrtalarigacha Tibet togʻligi, asosan, choʻkkan, koʻp qismida choʻkindi jinslar toʻplangan. Kaynozoy oxirlaridan yoppasiga koʻtarila boshlagan. Kuchli zilzilalar boʻlib turishi, yosh vulkan konuslari va qaynoq buloklarning mavjudligi togʻ hosil boʻlish jarayonining davom etayotganligidan darak beradi. Foydali qazilmalardan oltin, kassiterit, polimetall rudalar, toshkoʻmir konlari topilgan. Oqmas koʻllarda soda va boshqa minerallarning katta zaxiralari mavjud.

Tibet togʻligi materik ichkarisida joylashganligi va juda baland boʻlganligi sababli iklimi keskin kontinental va sovuq. Changtanda oʻrtacha yillik temperatura 0— 5°, qish uzoq davom etadi, —32° gacha sovuq boʻladi, yogʻin kam yogʻadi. Yoz esa salqin, iyulda ham baʼzan tuproq qatlami muzlaydi. Tibet togʻligining jan.da iklim nisbatan iliqroq, yanvar oyining temperaturasi 0° dan —20° gacha, iyulniki 5—15°. Togʻlikning jan. va sharkidagi tizmalar okeandan keladigan nam havo massalarini toʻsib turadi, aksari qismida yillik yogʻin 100–200 mm (asosan, krr shaklida), janubida yozgi musson taʼsirida 500–700 mm yogʻadi. Iqlimining quruqligi natijasida qor chizigʻi 5000–6000 m balandlikdan oʻtadi. Tibet togʻligining musson taʼsiridagi qismidan Xuanxe, Yanszi, Mekong, Saluin, Brahmaputra, Hind kabi yirik daryolar boshlanadi. Daryolari, asosan, qor va muzliklardan, janubida esa yomgʻirdan suv oladi. Gidroenergiya zaxirasiga boy. Tibet togʻligi da koʻl koʻp, ular tektonik botiqlarda joylashgan. Yirik koʻllari: Namso, Selling, Dangrayum. Koʻllari sayoz va suvi shoʻr, noyabrdan may oyigacha muzlaydi. Tibet togʻligi ning tuproklari baland togʻ dashti va chuliga xos shagʻal aralash tuproq, kam chirindili. Ayrim joylarda tuprok, qatlami va oʻsimliklar umuman yoʻq. Chekka qismida unumdor togʻ oʻtloqdasht va togʻoʻtloq tuproklar tarqalgan. Katta maydonlarni baland togʻ choʻli va chala choʻli qoplagan, siyrak oʻt va butalar usadi. Dare vodiylari butazor va toʻqayzor. Chorvachilikda, asosan, yaylov sifatida foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Yenisey

Koordinatalari: **Coordinates: Unknown argument format**  
{{#coordinates:}}: invalid latitude

**Sayan-shushensk** - GES Rossiyadagi eng yirik gidroelektr stansiya. Yenisey daryosi vodiysining yuqori qismida, Krasnoyarsk oʻlkasi, Shushenskoye posyolkasi yaqinida qurilgan. GES qurilishi 1968-yilda boshlanib, birinchi agregati 1978-yilda ishga tushirilgan. Oʻrnatilgan quvvati 6,4 mln. MVt. 640 ming MVt elektr energiya ishlab chiqaradigan 10 ta agregat oʻrnatilgan. Oʻrtacha yillik elektr energiya ishlab chiqarish quvvati 23,3 mlrd. kVt.soat. GES qurilishi bilan mavsumiy boshkarib turiladigan suv ombori qosil boʻlgan. GES ishlab chiqargan elektr energiyasi yuqori kuchlanishli uzatkichlar orqali Birlashgan Sibir energiya tizimiga yuboriladi hamda Sayan hududiy i. ch. majmuini va Kuzbassni elektr energiyasi bilan taʼminlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bakteriostaz** (bakteriyalar va yun. stasis — toʻxtab qolish) — noqulay fizik va kimyoviy omillar taʼsir etishi yoki oʻsish uchun qulay sharoit yoʻqligi tufayli bakteriyalarning oʻsib rivojlanishdan qisman yoki batamom toʻxtashi. B.da bakteriyalar zaharli moddalar chiqarmay qoʻyadi, tibbiyotda ximioterapevtik vositalarning qoʻllanilishi ana shunga bogʻliq. Turli bakteriostatik moddalar va fizik omillar (yuqori osmotik bosim, nur, past temperatura va boshqalar) B.ga sabab boʻladi. Ular taʼsiri toʻxtagach, bakteriyalar yana oʻsib, koʻpayib ketadi, lekin bunday moddalar va omillar taʼsiri uzoq davom etganida bakteriyalar halok boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |