recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xapporov Xayrillo** (1971-yil, 9-dekabr; Namangan tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek siyosatchisi, oʻqituvchisi va kimyogari. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Oliy Majlis Qonunchilik palatasining ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekiston Ekologik partiyasining aʼzosi.

Biografiya
----------

Xapporov Xayrillo 1971 yil 9 dekabrda Namangan viloyati Namangan viloyatida tugʻilgan. 1994 yilda Toshkent davlat universitetini kimyo mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Kimyo fanlari nomzodi, dotsent. 1992 yilda ToshDU kimyo fakultetida laborant boʻlib ishlay boshladi. 1994 yildan 2000 yilgacha Xayrillo Lutpillaevich katta laborant, soʻngra Toshkent davlat universitetida aspirant boʻlib ishlagan. 2000-2002 yillarda u iqtisod va huquq maktab-internatida oʻqituvchilik bilan shugʻullangan. 2002 yildan 2015 yilgacha Gapporoa Xayrillo ilmiy boʻlim mudiri, katta oʻqituvchi, magistratura mudiri, umumiy kimyo kafedrasi dotsenti, keyinchalik dotsent, kimyo-biologiya fakulteti dekani, oʻquv markazining direktori lavozimlarida ishlagan. kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash uchun, Namangan davlat universiteti maʼnaviy-maʼrifiy masalalar boʻyicha prorektori.

2015 yilda u Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib tayinlandi. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi aʼzosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 25-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2021-yil.
2. ↑
3. ↑
3-asr Rim askarining parma bilan qurollanishini.
**Parma** (lotincha: *parma*) — qadimgi Rimda, xususan, kech imperatorlik davrida ishlatilgan yumaloq qalqon. Baʼzan buning uchun „parmula" (parmula) ning qisqartirilgan shakli ishlatiladi.

Tavsifi
-------

Parma diametri taxminan 90 sm boʻlgan yogʻoch diskga oʻxshardi. U yogʻoch taxtalardan yasalgan boʻlib, ular gorizontal holatda joylashgan va teri bilan qoplangan, qirralari metall qirra bilan mustahkamlangan, oʻrtasi esa metall dastagi — umbon bilan mustahkamlangan. Tutqichlar ichkaridan biriktirilgan.

Qoʻllanilishi
-------------

 Kamarida parma bilan rimlik bayroqdor. Zamonaviy rekonstruksiya
Ilk respublika davrida parma legionerlar tomonidan ishlatilgan, keyinchalik uni skutum bilan almashtirgan. U engil piyodalar (velitlar) qalqoni boʻlib qoldi. Parma yordamchi qoʻshinlar (yordamchilar) va chavandozlar (u *parma otliqlari* — „otliq parma" deb nomlangan) askarlarining jihozlarining bir qismi edi va skutum oʻrniga baytarchilar — legionning belgilari va musiqachilari edi. kiygan.

Rim jangchilaridan tashqari, parma qadimgi Rim gladiatorlarining baʼzi turlarining (goplomaxlar, esedarii, equites) qalqonlarining bir qismi boʻlgan.

Adabiyotda
----------

 5-asr Rim jangchisining qurollarini qayta qurish
Virgiliyning "Aeneid "asarida qalqonlar parmas deb ataladi, ular yordamida Teucers (troyanlar) yunonlarga, keyin esa Rutulilarga qarshi jangda oʻzlarini himoya qiladilar.

Yana qarang
-----------

* Scutum (qalqon) — toʻrtburchaklar yoki tasvirlar shaklidagi qadimgi Rim qalqoni
* Clypeus (qalqon) — oval qadimgi Rim qalqoni
* Rondache — erta oʻrta asrlarning yumaloq qalqoni

Havolalar
---------

* *Igor Kray*. Tuzilgan zirh: qadimiy va oʻrta asr qalqonlari Arxivnaya kopiya

Manbalar
--------

* Parma, щit // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
* William Smith, D.C.L. LL.D.:A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, John Murray, London, 1875. Parma(ingl.)
**Sent** (fransuzcha: *Saintes*, mah. *Sente*, oks. Santas) — Sharent-Dengiz departamentidagi Fransiya shahri boʻlib, ushbu mamlakat gʻarbida, La Rosheldan Sharenta daryosidan 76 km yuqorida joylashgan. Mazkur shahar nomidan Sentonj tarixiy hududining nomi ham kelib chiqadi.

Aholi
-----

2010-yilga kelib, kommuna aholisi 26 011 nafar kishini tashkil etgan.

Tarixi
------

 Germanik archasi (milodiy 19) e.)
Antik davrda Senta oʻrnida santonlar qabilasining yirik gallmarkazi boʻlgan (Rim mualliflari orasida — *Mediolanum Santonum*). I asr oʻrtalaridagi amfiteatr xarobalari va Prosper Merimening taklifi bilan u, Sharenta boʻylab eski koʻprikdan qirgʻoqqa koʻchirilgan Germenikning triumfal arkasi turarjoyning qadimiyligidan dalolat beradi.

1242-yilda Sent ingliz va fransuz urushlarining markaziga aylangan („Sentonj urushi").

Avliyo Pyotr sobori XV asrda qurilgan va 1568-yilda gugenotlarning gʻazabiga uchragan. Avliyo Evtropiyaning roman cherkovida ushbu avliyoning qabri, Sentning birinchi episkopi saqlanib qolgan. Sent-Mari cherkovi va unga tutash ayollar abbatligi ham roman uslubida yaratilgan boʻlib, XI asrga oid hisoblanadi. Sent 1810-yilgacha, maʼmuriyat La Roshellega koʻchib oʻtgunga qadar boʻlimning maʼmuriy markazi boʻlib qolgan.

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* (Fransuzcha)(Inglizcha) Ofitsialniy sayt

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qulmurod Shodmonov** (1908—1972) — pedagog, kimyo sohasidagi olim, kimyo fanlari doktori, professor.

Tarjimayi holi
--------------

Qulmurod Shodmonov 1908-yilda Surxondaryo viloyati Sherobod tumanidagi G‘urjak qishlog‘ida cho‘pon oilasida tug‘ilgan. U ota-onasidan yoshligida yetim qolgan. 1925-yilda Sherobod tumanidagi bolalar uyiga qabul qilingan. 1927—1928-yillarda Termiz va Farg‘ona shaharlaridagi pedagogika kurslarida tahsil oldi. Keyinchalik u Sherobod tuman Komsomol qo‘mitasining kotibi bo‘lib ishladi.

Ko‘p o‘tmay Qulmurod Shodmonov Samarqand pedagogika ademiyasi (hozirgi Samarqand davlat universiteti) huzuridagi agropedagogika fakultetiga o‘qishga kirib, uni tugatdi va aspiranturada qoldi. Aspirantlik davrida hozirgi Samarqand davlat universitetida o‘zbek tili va adabiyoti fakultetining dekani bo‘lib ishladi. U shu bilan birgalikda Samarqand davlat meditsina instituti (hozirgi Samarqand davlat tibbiyot universiteti)da ham dars berdi. 

Qulmurod Shodmonov 1937-yilda hozirgi Samarqand davlat universitetining ilmiy kengashida „Etilen uglevodlarga galogenli vodorodlarning birikishi va ajralishi qonuniyatlari" mavzusida dissertatsiya himoya qildi. Shundan so‘ng O‘zbekiston SSR Maorif vazirligi Qulmurod Shodmonovni Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ga ishga yubordi. U bu yerda prorektor bo‘lib ishladi va kimyo kafedrasiga mudirlik qildi. Qulmurod Shodmonov ko‘pgina mas’ul ishlarda faoliyat ko‘rsatdi.

1943—1944-yillarda Buxoro davlat pedagogika va o‘qituvchilar institutida boshlang‘ich partiya tashkiloti kotibi bo‘lib ishladi. 1940-yil Buxoro shahar Soveti deputatligiga saylandi. 1951—1961-yillarda Toshkent pedagogika instituti (hozirgi Toshkent davlat pedagogika universiteti) talabalariga dars berdi, kimyo kafedrasiga boshchilik qildi va ayni vaqtda O‘rta Osiyo Davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning organik kimyo laboratoriyasida tadqiqot ishlarini olib bordi. 1965-yilda Qulmurod Shodmonovga professorlik unvoni berildi.

Qulmurod Shodmonov 1972-yilda uzoq davom etgan kasallikdan vafot etdi.

Asarlari
--------

Qulmurod Shodmonov 60 dan ortiq ilmiy-pedagogik maqolalar va asarlar yozdi. „Galogenli vodorod kislotalarining o‘zaro bog‘lanish va izlanish qonuniyatlari", „Vodorod xloridining etilenli uglevodlarga ta’siri haqida", „Organik ximiyaning xalq xo‘jaligiga xizmati haqida" ilmiy asarlari shular jumlasidan.

Mukofotlari
-----------

Qulmurod Shodmonov O‘zbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi tomonidan ikki marta Faxriy yorliq bilan va O‘zbekiston SSR Oliy Soveti farmoni bilan „Ulug‘ Vatan urushi yillarida mehnatda namuna ko‘rsatgani uchun" medali bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Турсунов С*. Сурхондарё вилояти топонимлари*. Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти, 2008 — 130 bet.
2. ↑  Қодиров Б*. Сурхондарё олимлари (библиографик маълумотлар)*. Тошкент: Меҳнат, 1990 — 33 bet.
**Tursunboy Rashidov** (27.5.1934, Toshkent — 7.10.2020) — mexanika sohasidagi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1984), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1977). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Mexanika va inshootlarning seysmik mustaxkamligi institutida ilmiy xodim (1959), sektor mudiri (1963—66), direktor oʻrinbosari (1966), direktor (1966—74), Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutida rektor (1974—79). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi Mexanika va boshqarish jarayonlari boʻlimi akad.kotibi (1979—84), Prezidiumning Bosh ilmiy kotibi (1984—85), akademiyaning vitse-prezidenta (1985—92), Fanlar akademiyasi Prezidiumi Mexanika, boshqaruv jarayonlari va informatika boʻlimi raisi (1992—94), Mexanika va inshootlarning seysmik mustahkamligi institutida boʻlim boshligʻi (1984-yildan). Ilmiy ishlari konstruksiyalar va inshootlarning seysmik mustahkamligi hamda seysmodinamikasiga doir. Toshkent hududining seysmik mikrohududlashtirilgan haritasini tuzishda, Toshkent metropoliteni zilzilabardoshligini aniqlash va qurilishga tatbiq qilishda faol qatnashgan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston davlat mukofoti laureati (1983).

Manbalar
--------

* Yer osti quvurlarining zilzilabardoshligi, T. 1985 (hamkorlikda); Nazariy mexanika asoslari (hamkorlikda); T. 1990; Seysmostoykost tonnelnix konstruksiy metropolitena melkogo zalojeniya, T. 1993 (hamkorlikda).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tezguzar** — Buxoro viloyati, Shofirkon tumani hududiga kiruvchi qishloq. Qishloq tuman markazidan 5 km shimolda joylashgan.

Kelib chiqishi
--------------

Tezguzar tojikcha soʻz bo‘lib „tez o‘t" degan maʼnoni bildiradi. Qishloq nomi haqida bir rivoyat bor: chiroyli bir qiz ko‘za ko‘tarib ariqdan suv olgani chiqadi. Shu payt koʻchadan o‘tib ketayotgan yigit qizning xusniga mahliyo boʻlib unga „oshiqat man beqaror" deb soʻz oʻtadi. Qiz ham shaddodlik qilib „kosa baru zar biyor" (kosani olib borginda zar tilloga toʻldir) deydi. Yigit kambag‘al bo‘lib bu ishning uddasidan chiqolmasligini aytadi. Shunda qiz „Tez guzar" (unday bo‘lsa tez o‘tib ket) deb javob beradi. Shundan keyin qishloqqa Tezguzar nomi berilgan. Yana bir rivoyatda qishloqning sharq tomonida atrofi qalin devor bilan oʻralgan Qo‘rg‘oni diz bo‘lgan. Bu qo‘rg‘onga olib boruvchi yo‘l diz guzar deb atalgan. Hozirgi vaqtda tezguzar qishlog‘i oʻsha qo‘rg‘on yo‘lida joylashganligi sababli „Diz guzar" (diz yoʻlidagi qishloq) deb nomlangani aytiladi. 1926—yilda qishloq hududida birinchi artel tuzilib unga Zarif Jo‘rayev rais etib tayinlangan.

Taniqli kishilar
----------------

Qishloqda butun respublikaga mashhur bo‘lgan ko‘plab insonlar tavallud topgan. Masalan:

Ibrohim Mo‘minov (7—noyabr, 1908—yil, Tezguzar qishlogʻi, Shofirkon tumani, Buxoro amirligi — 22—iyul, 1974—yil, Toshkent) — falsafa fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Muso Mo‘minov — fizika fanlari nomzodi, professor.

Vafo Mo‘minov (1927—yil 12—dekabr, Shofirkon tumani — 1989—yil 11—sentabr, Buxoro) — fizika va matematika fanlari doktori, professor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1977).

Arab Mo‘minov — ozodlik harakati yetakchisi. Buxoro davlat pedagogika institutida muallimlik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  [ GEOGRAFIK OBYEKTLAR
NOMLARINING DAVLAT REYESTRI)
2. ↑  „Ўзбекистон Республикаси Маъмурий-ҳудудий тузилмаларни (объектларни) белгилаш тизими идоравий статистик таснифлагичи" (2017-yil 1-sentabr). 21-iyul 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2023-yil.
3. ↑  Salim Muxtor, Karim Bobomurod*. Shofirkon tarixi*. Yozuvchi — 227 bet.
4. ↑  Jalolov A. Ibroxim Muminov — alloma, arbob va inson // Obщestvennie nauki v Uzbekistane, № 12, 1998, s.35
**Safoyev Sodiq Solihovich** (1954-yil 3-fevral, Toshkent) — Oʻzbekistonning 1993-yilda va 2003-2005-yillardagi Tashqi ishlar vaziri.

Biografiyasi
------------

Maʼlumoti — oliy, 1976-yilda Toshkent davlat universitetini iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

1976-1987 — Toshkent davlat universitetida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi.

1987-1990 — OʻzSSR Kommunistik Parityasi markaziy qo'mitasi metodisti, sektor mudiri.

1990-1991 — Oʻzbеkiston Rеspublikasi Fanlar akadеmiyasi Ishlab chiqarish kuchlarini oʻrganish institutida katta ilmiy xodim.

1991-1992 — Oʻzbеkiston Rеspublikasi Prеzidеnti dеvonining xalqaro iqtisodiy aloqalar boʻlimida yetakchi konsultant, boʻlim mudiri.

1992-1993 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirining birinchi oʻrinbosari.

1993-yilda — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri.

1993-1996 — Oʻzbekiston Respublikasining Gеrmaniyadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi, oʻrindoshlik asosida — Oʻzbekiston Respublikasining Nidеrlandiya va Avstriyadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi.

1996-yilda — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlatlararo munosabatlar va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha Davlat maslahatchisi.

1996-2001 — Oʻzbekiston Respublikasining Amеrika Qoʻshma Shtatlaridagi Favqulodda va Muxtor Elchisi, oʻrindoshlik asosida — Oʻzbekiston Respublikasining Kanadadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi.

2001-2003 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari.

2003-2005 — Oʻzbеkiston Rеspublikasi Tashqi ishlar vaziri.

2003-2005 — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori.

2005-yildan 2015-yilgacha — Oʻzbеkiston Rеspublikasi Oliy Majlisi Senatining Tashqi siyosat masalalari qoʻmitasi raisi.

2015-yildan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati raisining birinchi oʻrinbosari

2021-yildan, shuningdek — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori.

Favqulodda va Muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  *arxiv nusxasi*, 2017-11-07da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2017-11-01
2. ↑  *Senat tuzilmasi*, 2017-11-07da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2017-11-01
3. ↑  „Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Oʻzbekiston Prezidenti tomonidan tayinlangan aʼzolari". 8-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2014-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirlari |
| --- |
|  |
| OʻzSSR | 
* Abdusamad Boboxoʻjayev
* Yoqub Aliyev
* Anvar Qoʻchqorov
* Nuriddin Muhiddinov
* Gʻani Sultonov
* Sarvar Azimov
* Minavar Tursunov
* Bahodir Abdurazzoqov
* Rafiq Nishonov
* Sobir Qurbonov
 |
|  |
| Oʻzbekiston | 
* Sarvar Azimov
* Shahlo Mahmudova
* Ubaydulla Abdurazzoqov
* Sodiq Safoyev
* Saidmuxtor Saidqosimov
* Abdulaziz Komilov
* Sodiq Safoyev
* Elyor Gʻaniyev
* Vladimir Norov
* Elyor Gʻaniyev
* Abdulaziz Komilov
* Vladimir Norov
* Baxtiyor Saidov
 |

 |
TATKHK haqida
-------------

**Toshkent Axborot Texnologiyalari kasb-hunar Kolleji (TATKHK)** *(Ташкентский профессиональный колледж информационных технологий, "ТПКИТ"* - Toshkent shahridagi Axborot texnologiyalar kollejlari ichida yetakchi kollejlardan biridir. TATKHK Oʻzbekiston Respublikasi, Toshkent shahri, Mustaqillik koʻchasi, 7-uyda joylashgan. Kollejning asosiy yoʻnalishi - axborot texnologiyalari va biznes. Kollej direktori - Li Dmitriy Eduardovich. TATKHKning asosiy veb-sayti www.tpkit.uz Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-03-04). ijtimoiy tarmoqdagi asosiy forumi - http://vk.com/uztpkit[*sayt ishlamaydi*].

TATKHK tarixi
-------------

Kollej 1940-yili yaratilib, aloqachilar maktabi deb nom olgan. 1940-yili, Ikkinchi jahon urushi vaqtida 1-hunar bilim yurti nomini olgan. 1955-yili texnik kasb bilim yurti nomiga oʻzgartirilgan. 
  
1997-yili vazirlar mahkamasining qaroriga binoan, Toshkent hokimiyati qarori asosida 3-biznes maktabi deb tayyorlangan. 2002-yili Toshkent Axborot Texnologiyalari kasb-hunar Kolleji nomini olgan.

Maʼmuriyat
----------

•**Direktor** - Li Dmitriy Eduardovich .
  
•**UIB rahbar oʻrinbosari** - Qurbonova Nargiza Mirkamolovna.
  
•**KTB rahbar oʻrinbosari** - Oʻvchinnikova Tat'yana Pavlovna.
  
•**"Maʼnaviyat va maʼrifat" IB rahbar oʻrinbosari** - Diyorova Iroda Foziljonovna.
  
•**Huquqbuzarlikni oldini olish boʻlimi boshligʻi** - Yusupov Abduqaxor Jumanovich.
  
•**Bosh usta** - Sarvarov Husniddin Anvarovich.

Havolalar
---------

* TATKHKning asosiy veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-03-04).
* TATKHKning ijtimoiy tarmoqdagi asosiy forumi[*sayt ishlamaydi*]

Aloqa
-----

* Qabulxona : 233-07-85 (tel.faks)
* O'qituvchilar xonasi 236-11-98
* Ma'naviyat va Ma'rifat xonasi 236-11-92


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Umer** **Abdulaevich Abdulgazis** (1952-yil 22-iyul Buxoro, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Sovet va Ukraina mexanik olimi, texnika fanlari doktori, professor. Ukraina Oliy taʼlim Fanlar akademiyasi, Ukraina Qurilish Akademiyasi va Qrim Fanlar Akademiyasi akademigi, Ukrainada xizmat koʻrsatgan taʼlim xodimi.

Biografiyasi
------------

Umer  Abdulgazis 1974-yilda Andijon qishloq xo‘jalik institutining muhandis-mexanik mutaxassisligi, qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan. 1976—1991-yillarda Buxoro texnologiya institutida issiqlik texnikasi va issiqlik elektr stansiyalari kafedrasi o‘qituvchisi, dotsenti, mudiri lavozimlarida ishlagan.

1881—1984-yillarda Xarkov politexnika instituti aspiranturasida, 1985-yil noyabr oyida Xarkov temir yoʻl muhandislari institutida oʻqigan, keyinchalik nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan va texnika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1990—1993-yillarda Xarkov politexnika institutida doktoranturada tahsil oldi, 1994-yil iyun oyida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi va texnika fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

1995-yil sentyabrdan Qrim muhandislik-pedagogika universitetining umumiy texnika fanlari kafedrasi professori, 1999-yil fevraldan muhandislik-pedagogika fakulteti dekani va u tomonidan tashkil etilgan avtomobil va avtomobil xoʻjaligi kafedrasi mudiri. 2004-yil yanvar oyidan boshlab universitetning birinchi prorektori.

Ilmiy faoliyati
---------------

Ilmiy faoliyat yoʻnalishi — avtomobil transporti va mashinasozlikda resurs va energiya tejovchi texnologiyalar. Qrim muhandislik-pedagogika universitetida „Kasb-hunar taʼlimi" ixtisosligining bir qator profillarini akkreditatsiya qilish va litsenziyalashni tashkil etdi, u erda muhandislik-texnologiya fakultetining 6 ta laboratoriyasini tashkil etdi, „Yoʻl harakatini tashkil etish va tartibga solish" mutaxassisligi boʻyicha kadrlar tayyorladi. universitet qoshidagi kollejda.

200 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 3 ta monografiya va 19 ta oʻquv qoʻllanma va 62 ta patent muallifi.

Bibliografiyasi
---------------

* Yensiklopedіya suchasnoї Ukraїni : [ukr.] : u 30 t. / NAN Ukraїni, Naukove tovaristvo іm. Shevchenka, Institut ensiklopedicheskix issledovaniy NAN Ukraini. — K. 2001—…. — ISBN 944-02-3354-X.
* Abdulgazis Umer Abdullaevich // Istoriya Krimskogo mnjenerno-pedagogicheskogo universiteta imenami intellektualnoy eliti  (rus.)

Manbalar
--------

1. ↑  „Абдулгазис Умер Абдулайович". Qaraldi: 23-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Абдулгазис Умер Абдуллаевич // История Крымского мнженерно-педагогического университета именами интеллектуальной элиты" (російська).. 9-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31 липня 2022.
**Jorulla Fayzullayevich Fayzullayev** (1924.11.2 Toshkent — 1992.24.10) — gilromexanik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1974). Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992), texnika fanlari doktori (1971), professor (1971). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1948). Toshkent toʻqimachilik texnikumida (1947—53), Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida (1953—60) oʻqituvchi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Mexanika va inshootlarning seysmik mustahkamligi institutida katta ilmiy xodim (1960); direktor (1962—63), direktor oʻrinbosari (1966—70), gidrodinamika laboratoriya boshligʻi (1961-yildan).

Ilmiy ishlari suyuqlik va koʻp fazali muhitlar mexanikasi, gidrodinamika, qon gidrodinamikasi, sugʻorish gidrodinamikasiga oid. X.A. Raxmatulintsht koʻp fazali muhitlar oʻzaro kirishma harakati modeliga asoslanib, F. aralashmalar harakatiga oid masalalarni nazariy va eksperimental hal qildi. Reologik xususiyatlari har xil boʻlgan fazalardan iborat aralashmalar gidrodinamikasiga oid adabiyotlarda Raxmatulin — F. modeli termini kiritildi. F. bir fazali gidrodinamik modellarda Nyuton suyukligi va boshqa suyuqliklar xarakatiga oid qator masalalarni, yopishqoq va yopishqoqplastik suyuqliklar (suv, neft)ning quvurlardagi oqimiga boʻlgan qarshiliklarni kamaytirish tadbirini asoslab berdi. Toshkentdagi koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi.

Manbalar
--------

* Laminarnoye dvijeniye mnogofaznix sred v truboprovodax, T. 1966; Gidrodinamika odno i dvuxfaznix sred i yeyo prakticheskiye prilojeniya (v soavtorstve), T. 1980; Gidrodinamika pulsiruyushix potokov (v soavtorstve), T. 1986.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toshkent ikkinchi tibbiyot instituti** — umumiy amaliyot shifokori va tibbiy profilaktika yoʻnalishi boʻyicha tayanch oliy oʻquv yurti hisoblanadi. 1990-yilda Toshkent tibbiyot instituti 1 va 2 tibbiyot institutlariga boʻlindi. Toshkent ikkinchi tibbiyot institutit yilning Fargʻona filiali mavjud, unda tibbiy profilaktika yoʻnalishi boʻyicha mutaxassislar tayyorlanadi.

Institutda 4 oʻquv fakulteti (davolash, tibbiy profilaktika, tibbiy pedagogika, oliy maʼlumotli x.amshira), 64 kafedra, aspirantura, markaziy ilmiy tadqiqotlar va markaziy klinik laboratoriya, 2 klinika (jami 1120 oʻrinli), ilmiytibbiy axborot boʻlimi, muzey, akademik litsey, kutubxona (200 mingdan ziyod asar), nashriyot va bosmaxona bor. 3200 dan ziyod talaba, shuningdek, magistratura yoʻnalishida 21, tor mutaxassislik boʻyicha 250 dan ziyod rezident taʼlim oladi (2004). Institut Toshkent shahridagi yirik kasalxonalar hamda tibbiyot ilmiy tadqiqotlar institutlarida qoʻshimcha klinik bazalarga ega.

Institutda 505 oʻqituvchi, shulardan 3 kishi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (Sh. Sh.Karimov, M.S. Abdullaxoʻjayeva, T. I. Iskandarov va boshqalar), 113 fan doktori, professor, 250 fan nomzodi va dotsentlar faoliyat koʻrsatadi. Toshkent ikkinchi tibbiyot institutit doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalari himoyasini qabul qilish huquqiga ega. Institut ilmiy toʻplam va uslubiy qoʻllanmalar nashr etadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Horun Bugʻroxon** yoki **Hasan Bogʻraxon** (992-yil) — Qoraxoniylar xoqonligi hukmdori (970 — 992). Oʻgʻli Satuq Bogʻraxon va otasi Yusuf Qodirxon boʻlgan.

Biografiyasi
------------

970-yili qoraxoniylar davlatining taxtiga Sulaymonning oʻgʻli, Abdulkarim Sotuqning nabirasi Horun Bugʻroxon oʻtirdi. Bu vaqtga kelib Somoniylar davlati butunlay parokanda boʻlgan, Amudaryoning janubida qudratli hokimlar va lashkarboshilar bir-biri bilan raqobatlashgan holda yetakchilikni qoʻlga olish uchun harakat qilib kelishgan. Horun Bugʻroxon bu vaziyatdan foydalanib, 990-yilda Somoniylar davlatining shimoli-sharqidagi chegara hududi Sayromni, 992-yilda esa Somoniylar poytaxti Buxoroni egalladi. Biroq, bu erda u kasal boʻlib qoldi va bir necha oy oʻtgach, u chekinishga majbur boʻldi va Qashgʻar yoʻlida vafot etdi.

Qoraxoniylarning Fargʻona vodiysini bosib olishi 991—992-yillarda kumush tanga — Fargʻona dirhamining muomalaga chiqarilishi bilan nishonlandi. Dinor va dirhamlar somoniylar poytaxti Buxoroda chiqarilgan boʻlib, ularda xalifadan tashqari faqat Horun nomi tilga olingan. Bular 992-yil 7-maydan 17-avgustgacha boʻlgan davrda Xorunning Buxoroda qisqa muddat boʻlganida nokautga uchragan gʻolib emissiyalar edi. Ular musulmon dunyosi sharqida Somoniylardan yangi sulola — Qoraxoniylar sulolasiga oʻtganligi haqida nafaqat Moverannahr aholisini, balki, asosan, butun islom olamini xabardor qilishlari kerak edi.

Bugʻroxon Horun oʻzining barcha tangalariga Shihob ad-davla unvonini qoʻygan. Tangalarda Horun „moʻminlar amiri" yoki „Allohning noibi" deb nomlanadi.

Horunning taqvodorligining faol tabiati Horunni Islomni tarqatuvchi sifatida tasdiqlovchi „Zahir ad-davo" („Iymonga daʼvat") unvoni bilan taʼkidlanadi.

Birinchi qoraxoniy tangalari somoniylar anʼanalarini davom ettirmaydi, balki undan boshlanadi. Boshqacha qilib aytganda, Horun (va uning timsolida yangi sulola) paydo boʻlishi bilanoq, u oʻzini butun Somoniylar merosiga daʼvo qiluvchi yangi siyosiy kuch deb eʼlon qildi, lekin sobiq Somoniylar hokimiyati bilan hech qanday aloqasi yoʻq, suveren sifatida emas. faqat suveren, balki koʻproq mos ideal musulmon hukmdor. Xorun Bugʻroxon vafotidan keyin somoniylar Nuh saljuqiylar yordamida Isroil b. Saljuqiylar Zarafshon vodiysida, Sirdaryo havzasida — Fargʻona, Xoʻjand, Ilak bilan Shosh va hatto Isfijobda Somoniylar hokimiyatini tikladilar.

Horun Bugʻroxon oʻrniga 992-yilda taxtga oʻtirgan buyuk xoqon Togʻonxon Ahmad ibn Ali oʻtirdi. Yana oʻgʻillardan biri Yusuf Qodirxon edi

Manbalar
--------

1. ↑  „ILAK-KHANIDS – Encyclopaedia Iranica". *www.iranicaonline.org*. Qaraldi: 22-oktabr 2019-yil.
2. ↑  *The Cambridge history of Iran.*, Fisher, W. B. (William Bayne), Cambridge: University Press, 1968–1991 — 157 bet. ISBN 0521069351. OCLC 745412.
3. ↑  Hunkan, Ömer Soner (Winter 2007). „Sons of Ali Tegin in Transoxania: The Kutlug Ordu State (1020-1041)". Bilig (in Turkish). **40**: 35-77.

Adabiyotlar
-----------

* Бартольд В.В. Туркестан в эпоху монгольского нашествия // Сочинения. Т. I. М. 1963.
* Кочнев Б.Д. Нумизматическая история Караханидского каганата (991 – 1209 гг.). Москва «София», 2006
**Sobir Yunusovich Yunusov** (1907.18.3 Toshkent 1995.29.11) - kimyogar olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1952). SSSR Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1958), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1959), kimyo fanlari doktori (1949), professor (1952). Mehnat Qahramoni (1969). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1935). Urush qatnashchisi (1941—43). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Kimyo instituti alkaloidlar kimyosi laboratoriya mudiri (1943—87), ayni vaqtda institut direktori (1949—52), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitseprezidenti (1952—62). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tashkilotchisi va direktori (1958—83), ilmiy konsultant (1983—86), faxriy direktori (1987-95), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi kimyo-texnologiya boʻlimi raisi (1986—87). Ilmiy ishlari tetragidroizoxinolin va fenantridin alkaloidlarini tadqiq qilish, yangi alkaloidlar tuzilishini aniqlash, ulardan amaliyotda foydalanish, oʻsimliklarda alkaloidlar hosil boʻlish mexanizmini, ularning oʻsish maydonlariga qarab yigʻilishi va toʻplanishi dinamikasini oʻrganishga oid.

YU. — Oʻzbekistonda alkaloidlar kimyosi maktabining asoschisi. Uning rahbarligida 4 mingdan ortiq oʻsimlik tadqiq qilinib, ularning yarmidan koʻprogʻida alkaloidlar mavjudligi aniqlandi, 1000 dan ortiq alkaloidlar ajratib olindi, sitizan, galantamin, papaverin, protopin kabi muhim alkaloidlarning 100 dan ortiq manbai topildi. Tibbiyot uchun amaliy ahamiyatga ega 20 ga yaqin birikma amaliyotga tavsiya etildi.

Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1967). Vafotidan soʻng "Buyuk xizmatlari uchun" ordeni bilan mukofotlangan (2002). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutiga uning nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Alkaloida, T. 1981.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Alala** (qadimgi yunoncha: *Ἀλαλά* — „jangovar daʼvat") — qadimgi yunon maʼbudasi, yunon mifologiyasida jangovar daʼvat timsoli.

Uning ismi onomatopik yunoncha ἀλαλή (alalḗ) soʻzidan, undan — ἀλαλάζω (alalázō), „jang daʼvatini koʻtarish" feʼli kelib chiqqan.

Yunon jangchilari dushmanlarning saflarida qoʻrquv uygʻotish uchun ularga shu hayqiriq bilan hujum qilganlar. Gesiodning taʼkidlashicha, afinaliklar oʻzlarining homiy-maʼbudasi Afinaning qushi — boyoʻgʻlining ovoziga taqlid qilish uchun shunday qichqirganlar.

 Italiyalik aviatorlar „Eya-eya alala!" deb qichqirmoqda. 1917-yil oktabr
Pindarning soʻzlariga koʻra, Alala urush timsoli boʻlgan iblis Polemning qizi boʻlgan. Uni shoir shunday tasvirlagan:

> "*Urush daʼvosi „alala!",*
> 
> 
> *Urush bolasi,*
> 
> 
> *Nayzalarda oldingi nayzalar,*
> 
> 
> *Siz kim uchun*
> 
> 
> *Muqaddas oʻlim odamlar tomonidan qabul qilinadi,*
> 
> 
> *Vatan uchun fido* boʻlib".
> 
> 

Uning xolasi shiddatli urush ma'budasi Enyio, amakisi esa urush xudosi Ares boʻlib, uning she'riy epiteti *Alalaksios* (Ἀλαλάξιος) boʻlgan. Shunday qilib, Alala Fobos va Deymos (uning oʻgʻillari); Erida, Androktasiya, Maxay, Hisminay va Fonoi (Erida bolalari), shuningdek Sparta va Keres bilan birga jang maydonida Aresning mulozimlari a'zolaridan biri.

Italiyada xuddi shunday urush daʼvosi („Eya-eya alala!", *Eja Eja Alala!* deb oʻzgartirilgan) 1917-yil avgustda shoir Gabriele d’Annunsio tomonidan kiritilgan. U yunon daʼvosini oldingi sardiniyalik daʼvo bilan birlashtirishga qaror qildi. U „Gip! Gip! Ura!" daʼvosini juda vahshiylik deb topdi. D’Annunsio daʼvosi aviatsiya korpusida keng tarqalgan: xavfli parvozga chiqishdan oldin uchuvchilar shunday baqirishardi. 1919-yilda u Fiumeni egallab olgan koʻngillilar orasida ham mashhur boʻlib, keyin fashistlar tomonidan qabul qilingan. Polsha shoiri Artur Mariya Svinarskiy (1900-1965) bu daʼvoni 1926-yilda nashr etilgan sheʼrlar toʻplamining nomi sifatida ishlatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  LSJ entry %3Aentry%3Da)lalh%2F ἀλαλή
2. ↑  Per Hesiod, *Works and Days*
3. ↑  Theoi Project: Alala
4. ↑  „Пиндар. Отрывки.".  ancientrome.ru. Qaraldi: 6-fevral 2020-yil.
5. ↑  Quintus Smyrnaeus, *Fall of Troy* 8. 424 ff
6. ↑  Giovani Bonomo, *Storia del Facismo*
7. ↑  According to an illustration for *La Domenica Del Corriere*, 21-28 October 1917
8. ↑  Isabelle Vonlanthen, *Dichten für das Vaterland*, Zürich, 2012, p. 229
**Saygon shartnomasi (**shuningdek, **1862-yildagi Vyetnam-Fransiya-Ispan shartnomasi**, **1862-yil 5-iyunda Saygonda imzolangan tinchlik shartnomasi**) — Vyetnam va Fransiya oʻrtasidagi ziddiyatning dastlabki jiddiy harbiy bosqichi (1858—1862) yakunlanishi munosabati bilan imzolangan shartnoma. Shartnomani Ispaniya ham qoʻllab-quvvatlagan.

Tarkib
------

Shartnoma, aslida, Koxinxinning mustamlakachi maʼmuri Louis Adolf Bonarning vakili boʻlgan Fransiya, Vyetnamning hukmron sulolasini Nguyenlarga topshirishga muvaffaq boʻlgan birinchi kabelli bitim edi. Uning soʻzlariga koʻra, Fransiya uchta Janubiy viloyatni Zyadin, Dintiong, Bienhoa, Koxinxinning fransuz koloniyasini tashkil etgan Kondao orolini qoʻshib qoʻydi; 20 million Frank (4 million Meksika piastres), Danang, Balak, Mekong daryosi ustida Kuangan portlarida erkin savdo huquqini qoʻlga kiritdi va sezilarli darajada katolik missionerlarga mamlakatga kirishni kengaytirdi. Boshqa narsalar bilan bir qatorda, Anna Fransiyaga Kambodjaga boʻlgan huquqlarini berdi. Fransiya darhol Saygon portini qurishni boshladi. Shunday qilib, Saygon shartnomasi Franko-Vyetnam urushining yangi bosqichi 1867-yilda boshlanganligi sababli, mamlakatni yanada agʻdarish uchun eng qulay shart-sharoitlarni yaratdi, ikkinchi Saygon shartnomasi 1874-yilini yakunladi. Vyetnam oliy hokimiyatining noaniqligi sharoitida fransuzlarga qarshi kurashning asosiy xalq usuli partizan harakati edi. 1862-yilgi Vyetnam-Franko-ispan shartnomasi rasmiy ravishda 1874-yilgi „tinchlik va ittifoq toʻgʻrisida"gi shartnoma bilan almashtirildi.

Yana qarang
-----------

* Parijning xorijiy missiyalar jamiyati

Manbalar
--------

1. ↑  „История XIX века — Эрнест Лависс, Альфред Рамбо". 4-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2011-yil.
2. ↑  „Вопросы по новой истории стран Азии и Африки (ИССА) 3 курс (дополнение № 2)" (deadlink). 20-iyun 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2011-yil.
3. ↑  „Вьетнам. История Вьетнама". 28-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2011-yil.
4. ↑  Schreiner A.*. Abrege de l'histoire d'Annam*, 2 ed, Saigon, 1906.

Havolalar
---------

* Saigon, Treaty of, Encyclopædia Britannica 2006, Encyclopædia Britannica Premium Service. 30 Mar. 2006
* The Encyclopedia of the Nations — Country Data — Vyetnam(ingl.)
* C’est arrivé un jour — 5 Juin(ingl.)
**Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi**, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutining Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi — Toshkent sh. hududida arxeologik qazishlar va kuzatuvlar olib boruvchi ilmiy xodimlar jamoasi. Akad. Ya. F. Gʻulomov tashabbusi bilan 1967-yil tuzilgan. Toshkent zilzilasi (1966) dan soʻng shaharda qurilish ishlari avj olgach, Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasie. (rahbarlari V. A. Bulatova, 1967—68, 1971—74; M. T. Aminjonova, 1969—70; M. I. Filanovich, 1974-yildan) keng koʻlamda tadqiqot ishlarini boshlab yubordi. Arxeologik tadqiqotlar bilan birga Chochdagi numizmatika, paleoantropologiya va etnogenetik jarayonlarga oid, geomorfologiya, paleozoologiya, paleotuproqshunoslik va paleoiklimga oid tadkiqotlar Toshkent atrofi rnlarida kishilik jamiyati rivojining dastlabki bosqichini oʻrganish bilan birga koʻshib olib borildi. Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasie. ning qazishlar va kuzatuvlari natijasida Toshkent sh. madaniyati yoshini aniqlash va shahar rivojining qad. boskichlarini tiklashga imkon beradigan materiallar majmui jamlandi. Toshkentdagi yodgorliklarning arxeologik stratigrafiyasini oʻrganish fanning ayrim munozarali masalalariga aniklik kiritdi, yaʼni Burganli va Qovunchi madaniyatlarining aniq davrlari aniklandi; Chochning qad. va oʻrta asrlardagi poytaxtlari, bu rnning tarixiy topografiyasi, ekonomikasi va aholining gʻoyaviy dunyoqarashlarini oʻrganishga oid faktik materiallar toʻplandi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fitrat Zarduz Samarqandiy** (1657-yil, Samarqand, Buxoro xonligi — XVIII asr boshi, Buxoro, Buxoro amirligi) — forsiy tilda ijod qilgan Buxoro xonligi davri shoiri.

Biografiyasi
------------

Fitrat Zarduz 1657-yil Samarqandda zardoʻzlik oilasida tavallud topgan va zardoʻzlik hunarni oʻrgangan. Forsiy tilida ijod qilgan. Fitrat sanʼatkor shoir boʻlib, umrini Zarduz oldida oʻtkazgan. Shuning uchun u oʻziga yarasha Zarduz taxallusini tanlagan. Mirobid Sayido Nasafiy bilan bir qatorda saroy va sufiylik sheʼriyati tanazzulga uchragan davrda Subxonqulixon davrida shahar hunarmandlari orasida paydo boʻlgan forsiy sheʼriyatining rang-barang vakillaridan biri boʻlgan.

Fitratning „Tolibu matlub" qissasi sevgi haqida boʻlib, oʻtmish shoirlarining ishq hikoyalariga amal qilib kuylangan. „Tolibu matlub"ning oʻtmishdagi yozuvchilar ishqiy hikoyalaridan bir katta farqi shundaki, avvalo, uning bosh qahramonlari jamiyatning quyi tabaqa vakillaridir. Bu hikoyada hunarmand Tolibning malika Matlubga muhabbati haqida hikoya qilinadi. Matlubni goʻzalligi, halol mehnati, goʻzal sanʼati bilan xursand qiladigan Tolib.

Hikoya 850 misradan iborat boʻlib, Tolib va ​​Matlubning muvaffaqiyatsiz muhabbati tasvirlangan. Hikoyada hunarmandning gʻururli mehnati va hunarmandning shon-shuhrati, insonning pokiza muhabbati tarannum etilgan. Bu qissa tojik mumtoz adabiyotining eng dilga toʻla ishq qissalaridan biri boʻlib, butun samimiyati, nafisligi bilan insonning pokiza muhabbati madh etilgan.

1687-yil Buxoroga joʻnab ketdi va u yerda mahalliy madrasaga oʻqishga kirdi. U yerda oilali boʻldi va umrining oxirigacha yashadi. Maʼlumki, moddiy qiyinchiliklar tufayli u uyini sotishga majbur boʻlgan — xaridor uni aldagan, buning uchun Samarqandiy uni kinoyasida masxara qilgan.

Fitrat Zarduz XVIII asrda Buxoroda vafot etadi.

Manbalar
--------



1. ↑  Michael Zand *Fetrat Zarduz Samarqandī*
2. 1 2  Гафуров Б. Г.*. Таджики: Древнейшая, древняя и средневековая история*, М. 1972 — 328 bet.
3. ↑  Ahmad Hasan Dani, Vadim Mikhaĭlovich Masson*. History of Civilizations of Central Asia*. UNESCO, 2003 — 712 bet. ISBN 9789231038761.
**Hamid Qodirov**(1923-yil 16-martda Namangan viloyatida tavallud topgan) — Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi
------------

Hamid Qodirov 1923-yil 16-martda Namangan viloyatida tavallud topgan. Hamid Qodirov Sovet Sotsialistik Respubli Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi. Hamid Qodirov qishloq xoʻjaligining ilgʻor xodimlaridan biri.Hamid Qodirov 1940—1945-yil, 2-jahon urushi Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.1946-yildan — Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshladi. Hamid Qodirov 1946—1983-yillarda Namangan viloyatida sovet-partiya xodimi boʻlib ishladi. Oʻzbekiston Kompartiyasi Namangan viloyati Norin tuman qoʻmitasi ikkinchi kotibi lavozimida ishlagan. Shuningdek Hamid Qodirov Oʻzbekiston Kompartiyasi Namangan viloyati Zadaryo tuman qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyati Izboskan tuman qoʻmitasi birinchi kotibi boʻlib ishlagan. Hamid Qodirov O‘zbekiston Kompartiyasi Andijon viloyati Paxtaobod tuman qo‘mitasi birinchi kotibi lavozimlarida, Andijon viloyat ijroiya qo‘mitasi qishloq xo‘jaligi bo‘limi mudiri sifatida ham ishlagan.8-chaqiriq O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Oliy Soveti deputati etib saylangan.Hamid Qodirov bir qator unvon va ordenlar bilan ham shuningdek 1976-yil 27-dekabrda Oktyabr inqilobi ordeni,1985-yil 4-iyunda 2-darajali Vatan urushi ordeni,1981-yil 26-yanvarda Mehnat qizil bayroq ordeni,1971-yil 4-avgustda Shon-sharaf belgisi ordenlari bilan taqdirlangan.

Hamid Qodirov tahminan 1985-yilda O‘shda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* 1976-yil Oktyabr inqilobi ordeni.
* 1985-yil 2-darajali Vatan urushi ordeni.
* 1981-yil Mehnat qizil bayroq ordeni.
* 1971-yil Shon-sharaf belgisi ordeni.

Manbalar
--------

1. ↑  „УПК". 15-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Население Избасканского района в 1970 году — 144901 человек". 9-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-mart 2022-yil.
3. ↑  „Указ Президиума Верховного Совета СССР о награждении орденами и медалями СССР колхозников, работников МТС и совхозов, специалистов сельского хозяйства, партийных, советских, профсоюзных и комсомольских работников Узбекской ССР от 11 января 1957 года". 15-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2023-yil.
**Abbotobod kantonmenti** - Pokistonning Xayber Paxtunxva shahridagi Abbotobodga tutashgan kanton. Pokiston harbiy akademiyasi Abbotobod kantoniga tutash Kakulda joylashgan.

U 6936,21 akr maydonga ega bo'lib, Abbottobod kantonlar kengashi tomonidan boshqariladi

Tarixi
------

Hududni o'zlashtirishda turli xil daraxt va gullar turlaridan, jumladan, chinor, qarag'ay, xushbo'y kofur, Himoloy va Livan sadrlari, ajoyib kashtan daraxtlari va maunlardan foydalanilgan.

Ma'lumotlarga qaraganda, kantoniya kengashi Britaniya davridagi binolar va inshootlarni sekin-asta buzib tashlashni rejalashtirgan, shu jumladan Mayor Abbott ofisi ham buziladigan inshootlar ro'yxatiga kiritlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Home page, Cantonment Board Abbottabad". *www.cbabbottabad.gov.pk*. 26-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-oktabr 2021-yil.
2. ↑  *Haider.* „Barren habitats". *DAWN.COM* (10-aprel 2016-yil).
3. ↑  *Correspondent.* „FIR sought over demolition of historical buildings in Abbottabad". *DAWN.COM* (26-iyun 2021-yil).

Andoza:Army Cantonments of Pakistan
**Sherard Osborn** (inglizcha: *Sherard Osborn*; 25-aprel 1822-yil, Madras — 1875-yil 6 may, London) — Britaniya admirali, Qrim urushi ishtirokchisi.

Biografiya
----------

Sherard Madras shahrida, Hindistonga yuborilgan ingliz zobitining oilasida tugʻilgan. 1837-yilda yosh Sherard Britaniya dengiz flotida xizmat qila boshladi. U ilk jangovar koʻnikmalarni Birinchi afyun urushi paytida egalladi. Edvard Belcher boshchiligidagi Arktika ekspeditsiyasida qatnashgan. Qrim urushi paytida zoti oliyalarining (HMS) Medusa kemasiga qoʻmondonlik qilgan. Shjnjngdek, u Azov dengizida harakatlanadigan, zoti oliyalarining (Zoti oliylari kemalari [ru]) Vezuviy flagmaniga ega boʻlgan eskadronga ham rahbarlik qilgan.

1859-yilda u „Yapon suvlaridagi kruiz", „Peyxo jangi" asarlarini nashr etgan.

Osborn Ikkinchi afyun urushida ham qatnashib, kemaga qoʻmondonlik qilgan. 1861-1862-yillarda Meksika koʻrfazida jang qilgan. 1864-yilda Royal Suverenning kemasining kapitani boʻlgan.

Mukofotlari
-----------

Koʻrsatgan xizmatlari uchun Bani ordeni, Faxriy legion ordeni va Turkiyaning Medjidiy ordeni taqdirlangan.

Vafoti
------

Londonda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Andoza:London Gazette

Havolalar
---------

* Osborn Sherard Arxivnaya kopiya
Koordinatalari: 41°3′6.1199999999883″N 29°0′37.440000000002″E﻿ / ﻿41.051699999999996749°N 29.01040000000000063°E﻿ / 41.051699999999996749; 29.01040000000000063GO

Yulduz Texnika Universiteti 1911 yilda Parijdagi "Ecol De Conducteur" o'quv dasturi asosida "Fan xodimi" (ilgari dirijyor, hozir texnik) talablarini qondirish uchun Dirijyorlar maktabi nomi bilan tashkil etilgan Bugungi kunda maktab Beshiktosh Yulduz va Esenler Davutpashada 2 ta kampusga ega. Ishsiz turgan Ayazağa kampusi qaytadan qurilmoqda. Usmonlilar davridan beri Yulduz va Davutpasha kampuslarida ta'lim berilayapti.

Yulduz Texnik Universiteti 25000 dan ortiq bakalavr, 9000 dan ortiq magistratura talabasi va 1700 ga yaqin ilmiy xodim bilan oʻz ilmiy faoliyatini davom ettirmoqda Unda 11 ta fakultet, 2 ta institut va 3 ta oliy maktab mavjud Turkiyadagi koʻpgina universitetlardan farqli oʻlaroq, u 4 ta fakultetga, yaʼni elektr energetika, qurilish, kimyo-metallurgiya va mashinasozlik fakultetlariga boʻlingan 2012-yil may oyida Yulduz Texnik Universiteti Turkiyaning toʻliq miqyosli ISO 9001 sertifikatiga ega birinchi universiteti boʻldi

1. 1 2  „YTÜ - Tarihçe". 13 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 haziran 2007.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 26 ocak 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 ağustos 2013.
3. ↑  „YTÜ - Akademik". 24 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24 aralık 2020.
4. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 10 ekim 2012da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 ekim 2012.
**Qorovulbozor tongi** — Buxoro viloyati Qorovulbozor tumani ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy hayotini aks ettiruvchi haftalik gazeta.
Qorovulbozor tumani tashkil etilgan paytdayoq tuman gazetasini tashkil etish fikri ilgari surilgan. Unga nom tanlashda ham bir qancha fikr mulohazalar berilgan va Qorovulbozor tongi nomi tanlangan. Gazeta 1993-yildan beri nashr etiladi. Gazetaning birinchi muharriri hamda tashkilotchisi shoir va jurnalist Sulaymon Shodiyev boʻlgan. Gazeta taʼsis etilgan dastlabki paytlarda oyiga uch marta bosmadan chiqqan. Keyinroq har hafta nashr qilinadigan boʻldi. 1993-yilda gazetaning adadi nusxasi 350 nusxa boʻlgan. 2013-yilda 2130 taga yetgan. 2013-yilda Qorovulbozor tongi gazetasi oʻzining 20 yilligini nishonladi. Shu yili gazetaning chop etilgan sonlari mingdan oshdi. 2011-yil 7-iyundan boshlab 2023-yilga qadar roʻznomaning 9003 ta soni nashr etilgan. Qorovulbozor tongi gazetasi Buxoro viloyat bosmaxonasida chop etilgach, obunachilarga yetkaziladi.
1996-yildan beri Qorovulbozor tongi gazetasining bosh muharriri — Bahrom Soliyev. Gazetaning bosh offisi Qorovulbozor tumani, Navoiy koʻchasi, 1-uy. „Buxoroneftgazparmalash" hissadorlik jamiyati binosi 3-qavat.

2020-yilning 15-martidan Covid 19 Oʻzbekistonda aniqlangach, mamlakat bilan karantin boshlangan edi. Muharrir Bahrom Soliyev tomonidan 2020-yil 28-mart kunidagi gazetaning maxsus soni 3000 nusxada (8 sahifadan iborat) chop etilgan va tumandagi mavjud yettita mahalla fuqarolar yigʻinlarida yashovchi aholiga hamda korxona-tashkilotlarga bepul tarqatilgan.

Qorovulbozor tongi gazetasi Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi viloyat boshqarmasidan 2011-yil 22-avgustdagi № 05-048 raqam bilan qayta roʻyxatga olingan. Muassis: Xalq deputatlari Qorovulbozor kengashi va tuman hokimligi. Gazeta oyida toʻrt marta chop etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  B. Soliyev*. Qorovulbozor tumani: o'tmish, bugun va kelajak chorrahasida*. Toshkent: Tafakkur, 2013 — 242 bet. ISBN 978-9943-24-046-9..
2. ↑  „El boshiga ish tushganda". Qaraldi: 29-iyul 2023-yil.
**Pashmon**— Buxoro viloyati, Shofirkon tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 3-4 km shimoli gʻarbda Bogʻiafzal mahalla fuqarolari yigʻini tarkibida joylashgan.

Tarixi
------

Qishloq nomining maʼnosi qanday ekanligi haqida bir nechta farazlar bor. Birinchi faraz „pashmon" soʻzi pushaymon soʻzining buzilgan formasidir. Bu haqida rivoyatda aytilishicha qishloq aholisi ustlariga bostirib kelgan dushmanlariga kuchli qarshilik koʻrsatishgan. Shundan soʻng raqiblar bu qishloq ustiga yurish qilgani uchun pushaymon qilgan va qishloq nomi pushaymon deb atalgan. Keyinchalik pushaymon soʻzi pushmon, pashmon shaklida oʻzgargan.

Vobkent tumanida Pushaymontepa (Tali Pushaymo) deb ataladigan tepalik ham bor. Hozir bu yerda hech kim yashamaydi. Qadimda bu joyning aholisi Islom dinining qabul qilganiga qaramay otashparastlik amallarini bajarib kelgan. Qutayba ibn Muslim oʻta beshavqatlik bilan qoʻrgʻon aholisini islom diniga qaytargan.
Ikkinchi farazga koʻra pashmon soʻzi „jun oluvchilar" yoki „junga ishlov beruvchilar" degan maʼnoni anglatadi

Xoʻjaligi
---------

Qishloq xoʻjaligi asosan qishloq xoʻjaligiga moslashgan. Qishloq hududida yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, otquloq, yalpiz, shoʻra, baliqkoʻz, qoʻngʻirbosh, yaltirbosh, qumlarda oq saksovul, qandim, cherkez, iloq, quyonsuyak, selin, isiriq; janubiy tekislik qismida qamish, roʻvak, bugʻdoyiq, shoʻraajriq, kampirsoch, itgunafsha, yulgʻun va boshqalar oʻsadi

Iqlimi
------

Yillik oʻrtacha harorat 14,2 °C, eng past harorat —29°. Iyul oyidagi oʻrtacha temperatura 29,4 °C, eng yuqori temperatura 46 °C. Yiliga 220 mm yogʻin tushadi

Manbalar
--------

1. ↑  Salim Muxtor, Karim Bobomurod*. Shofirkon tarixi*. Yozuvchi — 227 bet.
2. ↑  Halim To‘rayev*. BUXORO TOPONIMIKASI*. Durdona nashriyoti, 2021. ISBN 978-9943-7455-7-5.