***Ozodlik yozuvchilari*** - 2007 -yilda Richard LaGravenese tomonidan yozilgan va bu filmga o`zi rejissyorlik qilgan va filmda Hilari Svank, Skott Glenn, Imelda Staunton, Patrik Dempsi va Mario kabi aktyorlar ishtirok etgan amerikalik dramatik film .

Yozuvchi bu kitobni 1999- yilda o'qituvchi Erin Gruvel va o'quvchilarning Kaliforniya shtati Long-Bich shahridagi Vudro Vilson klassik o'rta maktabida ingliz tili darslarida yozilgan hayotlari haqidagi haqiqiy kundalik yozuvlaridan foydalangan tarzda kitobni tuzadi. *"Ozodlik yozuvchilari kundaligi"* kitobga asoslanib yozilgan. Film shuningdek, Tinch Shahar deb nomlangan DC dasturiga asoslangan. Film va kitobning nomi "Ozodlik chavandozlari "atamasi bo'yicha kino bo'lib, 1961 - yilda AQSh Oliy sudining shtatlararo avtobuslarni ajratish to'g'risidagi qarorini sinovdan o'tkazgan ko'p millatli fuqarolik huquqlari faollariga ishora qiladi.

Film g‘oyasi jurnalist Treysi Durningdan kelib chiqqan bo‘lib, u ABC News telekanalining *Primetime Live* dasturi uchun Erin Gruvel haqida hujjatli film suratga olgan. Durning filmning muallif prodyuseri sifatida ishlagan. Film *"Freedom Writers" filmini suratga olishdan so‘ng o‘ldirilgan Armand Jons xotirasiga bag‘ishlandi.* U 18 yoshida Kaliforniyaning Anaxaym shahridagi Denni restoranida Jonsning marjonini o'g'irlagan odam bilan to'qnashgandankeyin otib o'ldirilgan.

Syujet
------

1994 -yilda Kaliforniyaning Long-Bich shahrida Erin Gruvel Vudro Uilson o'rta maktabiga xavf ostida bo'lgan talabalar uchun ingliz tilidan dars berishga qabul qilindi — Maktab ikki yil oldin Anjelesdagi tartibsizliklar sabab bir vaqtlar ixtiyoriy integratsiya kuchga kirganidan beri pasaygan va Los- dan beri irqiy taranglik kuchaygan Erin o'z shogirdlari bilan aloqa o'rnatish uchun kurashadi va raqib to'dalardan bo'lgan ba'zilari o'rtasida ko'plab janjallarni kuzatadi.

Bir kuni kechasi Lotin Amerikalik talaba Eva Benites do'konga kiradi, uning jinoiy guruh a'zosi bo'lgan yigiti Pako va yana ikki do'sti mashinada qolishadi. Evaning sinfdoshi va kambodjalik qochqin bo'lgan raqibi Sindi Ngor, uning yigiti va boshqa do'sti ham do'konga kiradi. Afro-amerikalik talaba Grant Rays arkada o'yinida yutqazib qo'yganidan hafsalasi pir bo'lib, do'kon egasidan pulni qaytarishni talab qiladi. Grant otilib, Pako bir paytlar maktabdagi katta janjalda unga qarshi jangda mag'lub bo'lgani uchun qasos sifatida uni o'ldirishga harakat qiladi, lekin Grant voqea joyidan qochib ketgan va keyinchalik qotillik uchun hibsga olingan paytda Sindining yigitini qochirib yuboradi va tasodifan o'ldiradi. Guvoh sifatida Eva sudda guvohlik berishi kerak; u o'z guvohligida "o'zinikini" himoya qilmoqchi.

Ertasi kuni maktabda Erin Lotin Amerikasi talabalaridan biri tomonidan irqchilikka qarshi chizilgan rasmni ko'rib chiqadi va undan sinfga Xolokost haqida o'qitish uchun foydalanadi, bu haqida oq tanli talaba Ben Samuelsdan boshqa hech kim bilmaydi. U asta-sekin ularning ishonchini qozona boshlaydi va ular uchun kundalik daftar sifatida foydalanishlari uchun kompozitsiya kitoblarini sotib oladi, unda ular uydan haydalganlari, zo'ravonliklari va yaqinlarining o'limini ko'rganlari haqida yozadilar.

O'z shogirdlarini isloh qilishga qaror qilgan Erin ko'proq kitoblar va mashg'ulotlarga pul to'lash uchun ikkita yarim kunlik ish oladi va maktabda ko'proq vaqt o'tkazadi, bu esa eri Skottning hafsalasini pir qiladi. Asosiy o`zgarish Markusda ko`rinadi ,Erin Xolokostdan omon qolgan bir necha yahudiylarni sinfi bilan o'z tajribalari haqida suhbatlashishga taklif qiladi va talabalardan bag'rikenglik muzeyiga sayohatga borishni talab qiladi. Talabalar bir-biriga faqat rangga qarab raqib bo'lish ularning bir-biri bilan do'stligini taqiqlash uchun sabab bo'lmasligi kerakligini tushuna boshlaydi. Shu bilan birga, uning o'ziga xos mashg'ulot usullari hamkasblari va bo'lim mudiri Margaret Kempbellga yoqmaydi.

Keyingi o'quv yili keladi va Erin yana o'z sinfiga (hozir ikkinchi kurs talabalariga) dars beradi va bu sinfga ikkinchi yil o`qtuvchi boladi. Birinchi kuni Erin o'z sinfiga "O'zgarish uchun tost" taklif qiladi, bu har bir kishiga o'zi bilan kurashlari va o'zlari haqida nima o'zgartirishni xohlayotgani haqida gapirishga imkon beradi. Keyinchalik, sinf Miep Giesning Qo'shma Shtatlarga kelishi va unga Ann Frank, uning oilasi va Van Pelsning natsistlardan yashirinishiga yordam bergani haqida hikoya qilib berishi uchun yetarli pul topadi; u, shuningdek, o'quvchilarni qahramon ekanliklariga va ular "o'zlarining kichik yo'llari bilan qorong'i xonada kichkina chiroqni yoqishlari mumkinligiga" ishontiradi.

Bu ikki voqea Evani haqiqatni gapirishga ilhomlantiradi, otasining har doim o'zini o`zi himoya qilish talablaridan xalos bo'ladi. Grantning sudida u Pako haqiqatan ham Sindining yigitini voqea joyida o'ldirganini ochib, sud zalini hayratda qoldiradi; Pako sudlanganda Grant saqlanib qoladi, Sindi keyinroq Evani kechiradi. Shundan so'ng, Eva uning to'da a'zolari tomonidan hujumga uchradi va tahdid qilinadi, lekin oxir-oqibat otasi tufayli qutqarib qolinadi, chunki u xavfsizligi uchun xolasining yoniga ko'chib o'tadi.

Ayni paytda Erin o'z o'quvchilaridan kundaliklarini kitob shaklida yozishni so'raydi. U yozuvlarni jamlaydi va unga *"Ozodlik yozuvchilari kundaligi"* deb nom beradi. Eri u bilan ajrashadi, chunki u Erin ko'p vaqtini shogirdlariga bag'ishlayotganini va ularning turmushiga uchun yetarli vaqt yo'qligini his qiladi. Margaret unga o'z farzandlarini kichik yoshda o'rgata olmasligini aytadi. Uning otasi, sobiq fuqarolik huquqlari faoli tomonidan rag'batlantirilgandan so'ng, Erin bu qarorga qarshi kurashadi va oxir-oqibat inspektorni yosh va katta yoshdagi bolalarni o'qitishga ruxsat berishiga ko'ndiradi, bu ularning ko'nglini ko'taradi. Film Erin ko'plab o'rta maktab o'quvchilarini kollejni bitirish va o'qishga muvaffaqiyatli tayyorlaganligi haqida eslatma bilan yakunlanadi — ko'pchilik oilalarida birinchi bo'lib buni amalga oshirgan.
 
*"Freedom Writers"* filmining ichki yalpi daromadi 36 605 602 dollarni, xorijiy daromadi esa 6 485 139 dollarni tashkil etib, film butun dunyo bo‘ylab 43 090 741 dollarni tashkil qildi. Filmning ochilish dam olish kunlarida u jami 9 405 582 dollar yig‘ib, *"Erkaklar bolalari"* (3-o‘rin), *"Baxtga intilish"* (2-o‘rin) va *"Muzeydagi tun* "(1-o‘rin) filmlaridan keyin 4-o‘rinni egalladi.

Qabul
-----

*Ozodlik yozuvchilari* tanqidchilardan asosan ijobiy fikrlar oldi. Ko'rib chiqish agregator veb-sayti Rotten Tomatoes 126 ta sharhga havolalar beradi, ularning 70% ijobiydir. Tanqidiy konsensus shundan iboratki, "*Ozodlik yozuvchilari* - bu shahar ichidagi o'qituvchilarning ilhomlantiruvchi janridagi ochiq, formulada yozilgan bo'lib, baquvvat Hilari Suonk bgnalarning ajoyib guruhini boshqaradi". Boshqa bir ko'rib chiqish agregatori Metacritic, asosiy tanqidchilarning sharhlariga 100 dan o'rtacha og'irlikdagi ballni belgilaydi, 29 ta sharh asosida o'rtacha 64/100 ballni hisoblab chiqdi, bu "umuman ijobiy sharhlar" ni ko'rsatadi. 

Common Sense Media xodimi Sintiya Fuchs filmga besh yulduzdan uchtasini berib, o‘z sharhida "syujetni oldindan aytish mumkin, aktyorlar o‘rta maktab o‘quvchilarini o‘ynash uchun juda qari va tezligi juda sekin" deb yozgan. Va haqiqatan ham kamera chuqur fikrli yuzlar atrofida bir necha marta aylanib chiqadi. Ammo *Ozodlik yozuvchilari* o‘smirlarni tinglash uchun bahslashadi. Natijada bu o'z-o'zidan filmni noyob va ajoyib narsaga aylantiradi."  Film *Fox Weekly* dan ijobiy baho oldi va filmga 10 tadan 9 ball berdi

Tanqidlar
---------

### Xonim. Gruwell qutqaruvchi sifatida

*"Freedom Writers" filmi* 1990-yillarda Kaliforniyada boʻlib oʻtadi, bu film 1992-yilgi Los-Anjelesdagi qoʻzgʻolonlarning taʼsirini kino davridan ikki yil oʻtib ham his qilinayotganini anglatadi. Sahna tartibsizliklar haqida hikoya qiluvchi yangilik montaji va Evadan uning shahri va maktabida hali ham saqlanib qolgan irqiy dinamikani tushuntiruvchi hikoyadan iborat. Boshidanoq irqni idrok etish talabalarning Gruvelni qabul qilishlari va ularning bir-biriga bo'lgan munosabati bilan namoyon bo'ladi, lekin ular unga ishonishlari bilan ularning munosabati va xatti-harakatlari o'zgaradi. Filmning shiori"Ularning hikoyasi. Ularning so'zlari. Ularning kelajagi," bo`lishiga qaramay Hilari Suonk barcha reklama aksiyalarining markaziy qahramoni va obrazi edi.  Plakatdagi o‘quvchilarga qaraganda ancha kattaroq va diqqat markazida bo‘lgan afishadagi Suonkning yuzi, hatto o‘quvchilarning so‘zlari va hikoyalari syujetda markaziy o‘rin tutgan taqdirda ham, o‘qituvchiga ularning umumiy muvaffaqiyati uchun qanday baho berilishini ko‘rsatadi.

Ta'limga ta'siri
----------------

*Ozodlik yozuvchilari chiqqandan beri* , xavf ostida bo'lgan bolalar sinflarida o'qitish uslublarini qayta shakllantirish bo'yicha suhbat qilish asosiy aylandi. Ozodlik yozuvchilari kundaligi muvaffaqiyatidan so‘ng Erin Gruvel Ozodlik Yozuvchilari jamg‘armasiga asos soldi. Notijorat tashkilot ozchilik va xavf ostida bo'lgan talabalar uchun keyingi ta'lim imkoniyatlarini taqdim etishning aniq maqsadi bilan yanada xilma-xil va inklyuziv sinf tajribasini rag'batlantiradi.  Kitobda tasvirlangan asl Ozodlik yozuvchilari Gruvel (ularning ko'pchiligi hozir pedagoglar) va boshqa o'qituvchilar o'z talabalariga muvaffaqiyat qozonish va oliy ma'lumot olishda yordam berish uchun o'qituvchilarga o'quv dasturlarini ishlab chiqdilar. 

Gruwell, shuningdek, o'qituvchilar uchun "Ozodlik yozuvchilari" metodini ko'proq sinflarda o'qitishga manba sifatida xizmat qilish uchun kitoblar o'quv dasturini ishlab chiqdi. Seriyadagi kitoblar orasida *"Ozodlik yozuvchilari kundaligi* ", *"Umidni o‘rgatish* "(Gruvel va boshqa "Ozodlik yozuvchilari" o‘qituvchilari tomonidan yozilgan), *"Yuragingiz bilan o‘rgating* "(Gruvelning shaxsiy xotirasi) va *"Ozodlik yozuvchilari kundaligi" o‘qituvchilari uchun qo‘llanma* (amalga oshirishni istagan o‘qituvchilar uchun sinf manbasi) kiradi. o'z sinflarida "Ozodlik yozuvchilari" usuli).

Soundtrack
----------

Common o'z iste'dodini The Black Eyed Peas a'zosi will.i.am tomonidan ishlab chiqarilgan "A Dream "filmidagi saundtrekga berdi. Saundtrekda Tupak Shakurning "Keep Ya Head Up "qo'shig'i ham mavjud.

Sianing "Nafas ol "filmining instrumental bo'limlari filmning televizion treyleri bilan birga keladi.

Freedom Writers saundtreki quyidagi qo'shiqlarni o'z ichiga oladi:

* Common tomonidan will.i.am ishtirokidagi "A Dream"
* "Eshiting!!!" Tolib Kweli tomonidan
* Jeannie Ortega tomonidan "It's R Time"
* Cypress Hill tomonidan "Kema pastga tushganda"
* Naughty by Nature tomonidan "Hip Hop Hooray "
* 2Pac tomonidan "Boshingizni ko'taring "
* Gang Starrning "Ko'chalar kodeksi"
* Digable Planets tomonidan "Slickning qayta tug'ilishi (Cool Like Dat) "
* Farsidning "Ofitser"
* Montell Jordan tomonidan "Biz buni shunday qilamiz "
* will.i.am tomonidan "Ranglar"
* will.i.am tomonidan "Avtobus safari"
* will.i.am tomonidan "G'alayonlar"
* Mark Ishamning "Eva mavzusi"
* Mark Ishamning "Anne Frank"

* Kaput filmlar ro'yxati

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Actor's death eerily similar to film role". *Orange County Register* (14-iyul 2012-yil). Qaraldi: 2-mart 2018-yil.
2. ↑  „Freedom Writers".  Metacritic. Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil.
3. ↑  „Freedom Writers".  Common Sense Media (30-oktabr 2008-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil.
4. ↑  „Review: 'Freedom Writers' (2007)".  Fox Weekly. 28-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2014-yil.
5. ↑  Petersen, Anne Helen (2009). "Their Words; Our Story: Freedom Writers as a Form of Pedagogical Reform". *Film & History: An Interdisciplinary Journal of Film and Television Studies* **39**: 31–43. doi:10.1353/flm.0.0064. .
6. ↑  „About the Freedom Writers Foundation" (en-US). *www.freedomwritersfoundation.org/*. Qaraldi: 4-oktabr 2021-yil.
7. ↑  „Freedom Writers Foundation Teacher Training" (en-US). *www.freedomwritersfoundation.org/*. Qaraldi: 4-oktabr 2021-yil.
8. ↑  „Freedom Writers Foundation | Curriculum Page" (en-US). *www.freedomwritersfoundation.org/*. Qaraldi: 4-oktabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* *Ozodlik yozuvchilari* IMDbda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Freedom Writers at the TCM Movie Database
* *Ozodlik yozuvchilari* AllMovieda
* *Freedom Writers* Box Office Mojoda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Freedom Writers at Rotten Tomatoes
* *Ozodlik yozuvchilari* Metacriticda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* *Freedom Writers* Production Notes
* eFilmCritic.com interview with educator Erin Gruwell and real-life Freedom Writer Maria Reyes on "Freedom Writers"
* 'Cinematical' interview with Erin Gruwell, Jason Finn, and Maria Reyes