**Trudgelmir** (qad.-skand. Þrúðgelmir) — Skandinaviya mifologiyasida, olti boshli dev, Imirning oʻgʻli.

Etimologiyasi
-------------

*Þrúðgelmir* ikki soʻzdan iborat: þruð („kuch") va gelmir („kuchli boʻron", „tortish" degan maʼnoni anglatuvchi galmdan olingan). Boshqa versiyaga koʻra*, Þrúðgelmir* „kuch-baqiroq" deb tarjima qilingan (inglizcha: *strength-yeller*).

Eddadagi Trudgelmir
-------------------

Trudgelmir nomi *Eddada* bir marta uchraydi — Katta Edda, Vaftrudnir nutqlari, 29-band — bu yerda u Bergelmirning otasi va Aurgelmirning (yaʼni Imirning) oʻgʻli sifatida tilga olinadi. 33-band Trudgelmirning otasidan kelib chiqishini ochib beradi: „fótr við foti gat ins fróða iotuns sexhǫfðaðan son" (V. G. Tixomirov tarjimasida: „oyoqma oyoq yotuna uchun olti boshli oʻgʻil tugʻdi").

Kichik Eddada Trudgelmir haqida umuman xabar berilmagan (kitob oxiridagi „Ismlar roʻyxati" bundan mustasno, bu yerda Snorri Sturluson, barcha devlarni sanab oʻtib, boshqalar qatorida Trudgelmirni ham eslaydi) va u yerda Bergelmir Imir oʻgʻlining oʻrnini egallaydi. Unda yozilishicha, Bergelmir, uning bolalari va xotinidan tashqari, barcha devlar oʻldirilgan Odin, Vili va Ve Imirning qoniga gʻarq boʻlgan.

Talqin va fikrlar
-----------------

Trudgelmir haqidagi maʼlumotlar juda kam boʻlganligi sababli, zamonaviy adabiyotda uning tugʻilishiga aniqlik kiritishga urinishlarni uchratish mumkin: ehtimol, u Imirning toʻpigʻining ishqalanishidan yoki uning yagona otasining germafroditizmi natijasida tugʻilgandir. Edda matnini talqin qilishning yana bir natijasi bu uning oʻgʻli Bergelmirning kelib chiqishini tushuntirish boʻlib, u Imirning chap qoʻli teridan tugʻilgan Trudgelmirning ismsiz singlisi bilan munosabatlaridan dunyoga kelgan.

Ehtimol, Trudgelmir, hatto, Katta Edda qissasiga sunʼiy ravishda kiritilishidan yagona maqsad — devlarning nasabnomasi uchta avlodga egaligidir: Imir-Trudgelmir-Bergelmir. Bu pozitsiya *Trudgelmir* faqat yotun-gigant soʻzining metaforasi (yoki sinonimi) boʻlishi mumkin, degan fikrga mos keladi.

Mashhur avstriyalik okkultist Gvido fon Listning fikricha, Trudgelmir uchinchi irqning asoschisi boʻlib, unda erkak va ayol ibtidosi oʻrtasidagi farq paydo boʻlgan va birinchi marta jinsiy yoʻlda koʻpayish boshlangan. Ushbu tasnifda dastlabki ikki irqning ajdodi Imir deb ataladi, toʻrtinchisi (Atlantlar) — Bergelmir, beshinchisi esa odamlarni oʻz ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Vikernes V.* Skandinavskaya mifologiya i mirovozzrenie. 2-e izdanie. — Tambov, 2010. — S. 14, 17 — ISBN 978-5-88934-440-7.
2. 1 2 3  *John Lindow* Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. — Oxford University Press, 2001. — S. 292 — ISBN 0-19-515382-0.
3. 1 2  „Þrúðgelmir" (en).  Universität Frankfurt. Institut für Empirische Sprachwissenschaft.
4. ↑  „Речи Вафтруднира".  norse.ulver.com.
5. ↑  „Списки имен".  norse.ulver.com.
6. 1 2  „Видение Гюльви".  norse.ulver.com.
7. 1 2  *Кальдера, Рейвен.* „Имир, Трудгельмир, Бергельмир".  Thesaurus Deorum. 22-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2022-yil.
8. ↑  *Мелетинский, E. M.* „Имир".  Онлайн энциклопедия Мифы народов мира.
9. ↑  „Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages" (inglizcha).  Skaldic Project.
10. 1 2  *Guido List* Die Bilderschrift der Ario-Germanen (Ario-Germanische Hieroglyphik). — Wien, 1910. — S. 29, 30.