recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Koʻp tillilik**, polilingvizm (yunoncha: roP — koʻp va lot. Ppyopa — Til) — muayyan ijtimoiy birlik (eng avvalo davlat) doirasida bir necha tilning qoʻllanishi; yakka shaxs (kigpilar guru\i)ning bir paytning oʻzida bir necha tildan foydalanishi. Bupda foydalanilayotgan tnllarning har biri aniq kommunikativ vaziyatga qarab tanlab olinadi. Har ikkala holat bir-biriga bogʻliq boʻladi (aloqa-ara-shuv ehtiyojlari koʻp tilli uyushma vakillariping muayyan qismida Koʻp tillilikni keltirib chiqaradi), lekin udarning oʻzaro bogʻliqligi qatʼiy emas: jamiyatda bir tillilikning ustunligi uning malum vakillari koʻp tilli boʻlishini inkor etmaydi va, aksin-cha, davlatning Koʻp tillilikgi muayyan til jamoalari doirasida bir tilda soʻzla-shuvchi koʻpchilik aholi bilan muvofiqlashtirilipgi mumkin (mas, Shvey-sariyada). Shu sababli "individual" Koʻp tillilik bilan "milliy" Koʻp tillilikni farqlash zarur boʻladi. Yanada katta miqyoslarda Koʻp tillilik koʻp millatli davlatlar (Hindiston, Rossiya, AQSH, Nigeriya va boshqalar) uchun xos xususiyatdir.

Koʻp tillilik sharoitida oʻzaro aloqa qilish shakllari (tillar, lahjalar. shevalar, ijtimoiy va professional jargonlar kabi) funksional jihatdan iyerarxiya (pogʻona)ni tashkil etadi, mas: 1) guruhlararo aloqaning chegaralangan vositalari ("xonaki" tillar); 2) turmushdagi guruhtararo aloqa-aralashuvning muayyan joyga xos vositalari (Osiyo va Afrikadagi koʻp qabilali qishloq jamoalaridagi "bozor" tili); 3) maʼmuriy (yoki milliy) viloyat tili; 4) kup millatli mintaqa tili; 5) umumdavlat tili ("davlatdagg ustun" yoki xalqaro til boʻlipgi ham mumkin). Agar dastlabki ikki bosqich tillari asosan norasmiy ogʻzaki aloqa uchun xizmat qilsa, keyigggi bosqichdagilari uchun, mazkur vazi-falardan tashqari, yana ommaviy va rasmiy (koʻpincha yozma) aloqa xizmatlari ham qoʻshilib, ular taʼlim, axborot vositalari, adabiyot, madaniyag, fap tillariga aylanali.

Koʻp tillilik aksar hollarda ikki tillshshk (bi-lingvizm) shaklida amalgʻa oshadi. Uch yeki updan ortiqtilni ommaviy ravishda egallash (bilish) nisbatan kam uch-rayli. Koʻp tillilik (bilingvizm) uchup amalda qoʻllanuvchi tillarning funksional maqomi va ularning (genetik yoki tipo-logik) yaqinlik darajasi muhim ahamiyatga ega. Koʻp tillilik negizida tillarning oʻzaro taʼsirlashuvi va yaqinlashuvi roʻy bs-radi, tillar ittifoqi hosil boʻladi.

A/).: Nopos i dshchnistiks. ish. 6. Yazmkoiyu kontakti, M.. 1972: 111 iye y iar A.D.Soi-rsmennaya sotsioligʻiiistika. Teoriya, probls-mm, metodm. M. 1976.

Oʻroq Lifisov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nosirjon Aminov** (1976-yil 6-mart, Angren, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbek siyosatchisi, qurilish muhandisi. 2020-yilda u IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasigs saylangan. Oʻzbekiston Ekologik partiyasining aʼzosi. Agrar va suv xoʻjaligi masalalari qoʻmitasi aʼzosi.

Hayoti
------

Nosirjon Aminov 1976-yil 6-martda Toshkent viloyati Angren shahrida tugʻilgan. 1997-yilda Toshkent arxitektura-qurilish institutini tamomlagan, oliy maʼlumotli qurilish muhandisi.1997-yilda „Angren Uy-joy qurilish" aksiyadorlik jamiyatida montajchi sifatida ish boshladi. Birozdan soʻng, oʻsha yili u „Oʻzbekenergoremont" ishlab chiqarish birlashmasida mexanik boʻlib ish boshladi. 1998—2001-yillarda Angren elektr stantsiyasining issiqlik taʼminoti sexi va yer osti inshootlari sexida chilangar boʻlib ishlagan. Keyinchalik, 2001—2003-yillarda u „Angrenskaya Teplostantsiya" shoʻba korxonasining metall laboratoriyasida NDT inspektori boʻlgan. 2003-yilda u „Oʻzbekenergo" davlat aksiyadorlik kompaniyasi „Angrenskaya teplostantsiya" ochiq aksiyadorlik jamiyatining metall laboratoriyasining boshligʻi, soʻngra katta mexanik ustasi etib tayinlandi. 2011-yildan 2016-yilgacha „Angren issiqlik elektr stansiyasi" aksiyadorlik jamiyatida sex rahbari boʻlib ishlagan. 2016-yildan hozirgi kungacha „Angren issiqlik elektr stansiyasi" aksiyadorlik jamiyatining direktori lavozimida ishlab kelmoqda.

2020-yilda u Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati, shuningdek Sanoat, qurilish va savdo qoʻmitasi aʼzosi va „Oʻzbekiston Ekologik partiyasi" fraktsiyasi aʼzosi etib saylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Кандидаты" (ruscha). *elections.uz*. 1-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 17-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2021-yil.
3. ↑  „ 334-IV-сон 10.06.2020. О создании межпарламентской группы Олий Мажлиса Республики Узбекистан по сотрудничеству с Милли Меджлисом Азербайджанской Республики". *lex.uz*. Qaraldi: 17-aprel 2021-yil.
Geometriyada **koʻpburchak** — uchtadan kam boʻlmagan chekli sondagi kesmalardan iborat yopiq siniq chiziq. Bunda chiziqning ketma-ket keluvchi har uchta uchi bir toʻgʻri chiziqda yotmasligi shart. Bir tekislikda yotuvchi koʻpburchakning tashkil qiluvchi kesmalari uning tomonlari deyiladi. Koʻpburchak tomonlari kesishmasa, u *sodda koʻpburchak* deyiladi. Har qanday sodda koʻpburchak tekislikni ikki sohaga ajratadi. Koʻpburchakning umumiy uchga ega boʻlgan tomonlari qoʻshni tomonlar deyiladi. Sodda koʻpburchak uchidan chiquvchi va ikkita qoʻshni tomonlarni oʻz ichiga oluvchi nurlar hosil qilgan burchak ichki soha bilan kesishsa, unga koʻpburchak burchagi deb ataladi. Sodda {\displaystyle n} ta burchakli koʻpburchak burchaklari yigʻindisi 180°({\displaystyle n}—2) ga teng boʻladi. Agar koʻpburchak uning ixtiyoriy bitta tomonini oʻz ichiga oluvchi toʻgʻri chiziqning bir tomonida yotsa, u qavariq koʻpburchak deyiladi. Sodda koʻpburchakning hamma burchaklari oʻzaro kongruent va hamma tomonlari uzunliklari teng boʻlsa, u muntazam koʻpburchak deyiladi. Har qanday muntazam koʻpburchak uchun ichki va tashqi chizilgan aylanalari mavjud boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Chinoz (maʼnolari).

**Chinoz** (moʻgʻulcha — boʻri) — oʻzbeklar tarkibiga kirgan kabilalardan biri. Rashiduddin Fazlulloh (14-asr)ning "Jomeuttavorix" tarixiy asarida yozilishicha, "CH." atamasi moʻgʻullarning tayjuit qabilasi tarkibidagi urugʻlardan birini anglatadi. Keyinchalik Ch.lar tayjuitlardan ajralib, mustaqil kabila boʻlganlar. 13—14-asrlarda Ch. kabilasi ham boshqa bir qancha moʻgʻul qabilalari kabi Dashti Qipchoqning sharqiy qismiga kelib oʻrnashganlar. 16—17-asrlarda ularning bir qismi Qarshi choʻli (Qarshi shahri yaqini)ga va Toshkent vohasiga koʻchib kelib, oʻtroqlashib ketgan. Dashti Qipchoqsa qolgan qismi esa qoraqalpoklar tarkibiga kirgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sherbek Erkinovich Buranov** (tugʻ. 9-iyun 1985-yil, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek bankiri va davlat arbobi, 2020-yildan buyon IV chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati.

Hayoti
------

Sherbek Buranov 1985-yil 9-iyunda Samarqand viloyatida tugʻilgan. Toshkent moliya institutini bank ixtisosligi boʻyicha tugatgan.

2003-yildan 2009-yilgacha "Paxta-bank" ATB Samarqand viloyati boshqarmasi bosh mutaxassisi, shuningdek naqd pul muomalasi boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 2009-yildan 2015-yilgacha OATB "Agrobank" ning Juma shahridagi filiallari menejeri lavozimida ishlagan. 2015-yildan 2016-yilgacha Xalq banki ATB Samarqand viloyati filiali rahbarining oʻrinbosari, 2016-yildan 2018-yilgacha esa Xalq banki Toshkent shahar filiali rahbarining oʻrinbosari boʻlgan. 2018-yilda Ipoteka bankning Samarqand viloyati filiali menejerining oʻrinbosari etib tayinlandi.

2020-yildan buyon IV chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi fraktsiyasi aʼzosi, shuningdek, Respublika fuqarolari sogʻligʻini muhofaza qilish qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekistonning.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 23-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Депутаты". *Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi*. Qaraldi: 2-aprel 2021-yil.
3. ↑  „ 316-IV-сон 10.06.2020. О создании межпарламентской группы Олий Мажлиса Республики Узбекистан по сотрудничеству с Парламентом (Стортинг) Королевства Норвегия". *lex.uz*. Qaraldi: 2-aprel 2021-yil.
4. ↑  „Олий Мажлис Қонунчилик палатаси" (oʻzbekcha). *elections.uz*. 23-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-aprel 2021-yil.
**Koʻpik** — strukturalangan dispers sistemalar; bir-biridan yupqa suyuq dispers muhit pardasi bilan ajralgan gaz pufakchalari toʻplamidan iborat. K. mexaniq dispergirlashda (chayqatish va boshqalarda), kimyoviy reaksiyalar natijasida (mas, sodaning suvdagi eritmasi kislota bilan oʻzaro taʼsirlashganda) va boshqalarda hosil boʻladi. Uncha qovushqoq boʻlmagan toza suyuqliklar koʻpiklanmaydi. K. hosil qilish uchun suyuqlikka ozroq K. hosil qiluvchi qoʻshimchalar (spirt, sovun, sirt faol moddalar, oqsil moddalari va boshqalar) qoʻshiladi. K. hosil qilish sergʻovak plastmassa, beton, shisha va boshqa qurilish materiallari olishda, oziq-ovqat sanoatida (yetmak, koʻpirtirilgan tuxum oqi va boshqalar) zaruriy bosqich hisoblanadi. Uglerod (P)-oksidli turgʻun K. oʻt oʻchirish vositasi sifatida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻp yillik muzlagan togʻ jinslari** — tarkibida uzoq, muddat muz saqlab turuvchi va litosferaning asosiy muzlagan massasini tashkil qiluvchi jinslar. Manfiy temperatura natijasida paydo boʻladi. Bunday jinslar yer yuzasining faol yuqori qatlamidan bir qadar chuqurlikda yotadi va tegishli tabiiy sharoitda kamida ikki yildan yuz yillab va hatto ming yillab muzlagan holatda saqlanib turadi. Hozirgi zamon maʼlumotlariga koʻra, muzlagan holatdagi togʻ jinslarining eng katta yoshi 1 mln. yildan oshadi. Oʻzbekistonda bunday jinslar 4000 m dan yuqoridagi togʻ tepalarida uchraydi. Muz qoʻshimchalarining shakli va oʻlchamlari va oʻzaro joylashuvi choʻkindilarning toʻplanishi va muzlash sharoitiga bogʻliq. Muzlagan togʻ jinslari oʻz tarkibida suv va suv bugʻini ham saqlashi mumkin, ularning hajmi va taqsimlanishi jinsning mineral yoki organo-mineralli skeletining dispersligiga va muzlash yoki erish sharoitiga bogʻliq. Muzlagan togʻ jinsida muzning boʻlishi uning fizik, mexaniq va filtratsiya xususiyatlariga jiddiy taʼsir koʻrsatadi. Boʻsh va yoriqlari boʻlgan qoyali togʻ jinslari muzlashi natijasida yangicha xususiyatlarga (bir-biriga yopishib qolish, suv oʻtkazmaslik va h.k.) ega boʻladi. Bu holat jinslardan qurilish ishlarida foydalanishda muhim ahamiyatga ega. Shunday hududlarni oʻzlashtirishda oʻziga xos sharoitlarni hisobga olish zarur. Turli inshootlarni loyihalash va qurishning ilmiy asoslarini geokriologiya muhandisligi hal qiladi. Bu sohaning rivojiga xorijda rossiyalik, shvetsiyalik, amerikalik va boshqa olimlar salmoqli hissa qushgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xojanazarov Turganbay** ( 1974-yil, 30-avgust; Kegeyli tumani, Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekiston SSR, SSSR) ― O'zbek siyosatchisi, agronom. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qo'mitasi a'zosi. O'zbekiston Ekologik partiyasining a'zosi. Qoraqalpog'iston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qo'mitasi raisi.

Biografiya
----------

Xojanazarov Turganbay Jumamuratovich 1974-yil 30-avgustda Qoraqalpog'iston Respublikasida tug'ilgan. 1997-yilda Toshkent agrar universitetining Nukus filialini agoron mutaxassisligi bo'yicha oliy ma'lumotga ega bo'lgan holda tugatgan. 1997-yilda Kegeylin viloyati Kegeyli fermasida agronom bo'lib ish boshladi. 2000-yildan 2001-yilgacha tuman xalq ta'limi bo'limi xodimi bo'lib ishlagan. 2001-2010-yillarda "Kamolot" yoshlar harakati (hozirgi O'zbekiston yoshlar ittifoqi) Kegeilinskiy tuman kengashining bosh mutaxassisi bo'lib ishlagan. Keyinchalik u viloyat hokimligi devoni rahbari etib tayinlandi. Keyin u tuman hokimligining tashkiliy-nazorat guruhi rahbari etib tayinlandi. 2010-2015-yillarda Qoraqalpog'iston Respublikasi Jukorgi Kengesi apparati tashkiliy-nazorat bo'limi boshlig'i lavozimida ishlagan. 2015-2017-yillarda u rais o'rinbosari, so'ngra Qoraqalpog'iston Respublikasi tabiatni muhofaza qilish qo'mitasi raisi lavozimida ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „arxiv nusxasi". 13-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
Chinuk xalqining sadr toʻsinli uyining 2005-yildagi toʻliq namunasi. uz: Ridgefield milliy yovvoyi tabiat qoʻriqxonasi
**Chinuk**, **Chinuki** (shinuk) — Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoli-gʻarbiy qismidagi hind xalqlari guruhi.

**Tillari va tarqalishi**
-------------------------

 Yevropaliklarning kirib kelish davridagi chinuk hududining xaritasi.
 Pol Keyn. Chinuk qabilasining ayoli, bolasi bilan. 1848-1852-yillar
Chinuk Kolumbiya daryosining quyi oqimida yashagan.

Chinuklar shinuk (chinuk): katlamet, Quyi Shinuk (Chinuk) va Yuqori Shinuk (Multnomah, Kiksht va boshqa) tillarda gaplashganlar. Hozirda ular deyarli butunlay yoʻqoldi va chinuk xalqi ingliz tilida gapirishga oʻtdilar. Faqat vasko-vishramning yuqori shinuk shevasida 4 kishi gapiradi.

Qabilalar: pastki — chinuk, clatsop, yuqori — katlamet, vakaykam, katlapatl, maltnomax, klakamas.

Yevropaliklar bilan toʻqnashuvdan oldin, chinuk xalqi klamat bilan savdo aloqalarini qoʻllab-quvvatlaganlar.

18-asrda koʻpchilik chinuk aholisi turli kasalliklar tufayli vafot etishgan. Qolganlari yevropaliklar yoki salish kabi boshqa hindlar bilan qoʻshilib ketgan. Hozirda chinuk vakillari 900 kishini tashkil etadi. Ular tarqoq yashaydilar.

**Xoʻjalik faoliyati**
----------------------

 Pol Keyn.  Oregon shtatidagi Maunt-Gud togʻi fonidagi chinuklarning kichik uyi. 1851-1856-yillar
Baʼzi qabilalar shimoliy-gʻarbiy Amerika qirgʻoqlari hindlarga, bir qismi — plato hindulariga mansub. Asosiy mashgʻulotlarni baliq ovlash, ovchilik, yigʻish (rezavorlar, suv osti valato ildizlari, kamas piyozlari, qirqquloq va tuproqli pechda pishiriladigan turli ildizlar) tashkil qiladi. Yogʻochdan oʻyib idishlar yasash, savat toʻqish, savdo kabi hunarlar rivojlangan. Dentalium chigʻanoqlari yoki marjonlar ekvivalent sifatida hizmat qiladi. Eng ommabop transport turi — baland kamonli va forshtevenli toʻlqinqaytargichli oʻyib ishlangan kanoe hisoblanadi.

Turar joyi — sadr taxtasidan yasalgan toʻrtburchak uylar (qishki doimiy). Yozda vaqtinchaliklari ham quriladi — oʻt toʻshaklari bilan qoplangan karkasli uylar. Vishramlar xalqida yarim yertoʻla uylar ham kuzatiladi.

**Ijtimoiy tashkilot**
----------------------

Aholiga qabila boshliq rahbarlik qiladi. Jamoa katta oilalardan iborat. Potlatch instituti mavjud. Tabaqalar: zodagonlar (ilkanaximet), oddiy jamoa aʼzolari va qullar.

Nikoh virilokal. Er-xotinlar alohida mulkka ega boʻlishlari mumkin.

**Ibodatlari**
--------------

Chinuklar ajdodlar ruhlarini hurmat qilishadi va ular orasida shamanizm rivojlangan. Pastki chinuklarda yashirin marosim jamoalari mavjud. Ayrim qabilalar XVIII-XIX asrlarda bosh suyagining sunʼiy deformatsiyasini amaliyotda qoʻllashgan.

Yana qarang
-----------

* Simshian

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* "Dunyo xalqlari va dinlari "entsiklopediyasi, M.-1989.
* Dunyo tillari va dialektlari, prospekt va lugʻat, M.-1982.
* Judson, Katharine Berry*. Myths and legends of the Pacific Northwest, especially of Washington and Oregon*, 2nd, McClurg, 1912.

Havolalar
---------

* Chinook hind veb-sayti(Inglizcha) )
* Chinook Nation rasmiy veb-sayti(Inglizcha) )
**Mukaddas Tirkasheva** (1974-yil, 1-noyabr; Jizzax tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbek siyosatchisi, biologiya oʻqituvchisi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar boʻyicha qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekiston Ekologik partiyasining aʼzosi. Biologiya fanlari nomzodi, dotsent. Jizzax politexnika instituti ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish kafedrasi mudiri.

Hayoti
------

Tirkasheva Mukaddas 1974-yil 1-noyabrda Jizzax viloyatining Jizzax viloyatida tugʻilgan. 1995-yilda Jizzax davlat pedagogika universitetini biologiya mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1995-yilda u Jizzax davlat pedagogika universiteti iqtidorli oʻquvchilar maktab-internatida dars berishni boshladi. 2001-yildan 2003-yilgacha u kimyoviy texnologiya kafedrasida assistent, keyin katta oʻqituvchi, keyinchalik Jizzax politexnika institutining muhandislik kommunikatsiyalari va atrof-muhitni muhofaza qilish kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan.

2013-yildan Jizzax politexnika instituti ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish kafedrasi mudiri.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „arxiv nusxasi". 10-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2021-yil.
**Gamal Yafai** (4-avgust 1991-yilda tugʻilgan) — britaniyalik professional bokschi. U 2020-yildan 2021-yilning mayigacha bo‘lgan davrda Yevropa super vazn toifasida chempion bo‘lgan va avvalroq 2016-yilda Hamdo‘stlikning super vazn toifasi unvoniga ega bo‘lgan. Havaskor sifatida u 2010-yilgi Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Gamal Yafai 1991-yil 4-avgustda Angliyaning Birmingem shahrida tugʻilgan, uning ota-onasi yamanlik boʻlgan. U yengil vazn toifasida Olimpiya oʻyinlari chempioni Galal Yafai va professional vazn toifasida sobiq jahon chempioni Kal Yafaining ukasi. Ular singari, Yafai ham Buyuk Britaniyaning elita jamoasi boʻlgan aʼzosi edi.

Havaskor faoliyati
------------------

Gamal Birmingem shahar politsiyasi ABC uchun boks bilan shugʻullangan va Robert McCKracken tomonidan tayyorlangan va Milliy lotereya, pul bilan moliyalashtirilgan Buyuk Britaniyaning elita jamoasining aʼzosi boʻlgan edi.

Yevropa chempionatida
---------------------

2010-yil iyun oyida Gamal 2010-yil Moskvada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritadi. Yarim final yoʻlida Yafai 1-raundda isroillik Peter Moyshenzonni 11:1, ikkinchi oʻyinda italiyalik Vittorio Parrinelloni 5:3 va chorak finalda jahon bronza medali sovrindori irlandiyalik John Joe Nevinni magʻlub etadi. Yafai yarim finalda rossiyalik Eduard Abzalimvga 3:2 hisobida yutqazib qoʻygan holda, bronza medalini qo‘lga kiritadi. Turnir Yafaining kattalar xalqaro miqyosdagi birinchi chiqishi edi.

Professional faoliyati
----------------------

### Avvalgi faoliyati

#### Yafai vs. Yuvish

22 yoshli Yafai 2014-yil may oyida Lidsdagi First Direct Arenada Matchroom Sport tomonidan ilgari surilgan Sky Sports kartasida professional boʻldi. Yafai rejalashtirilgan toʻrt raund jangida Ricky Lichni 1-raundda texnik nokaut bilan magʻlub etadi.

#### Yafai vs. Bellahsen

Ikki oy oʻtgach, Yafai „Wembley Arena" da fransuz bokschisi Sofian Bellahsenga qarshi toʻqnash kelib ringga tushadi va uni hakamlar reytingida (60-54) ortda qoldiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Profile: Gamal Yafai".  British Lionhearts. 3-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2013-yil.
2. ↑  „Boxer profile: Gamal Yafai".  Amateur Boxing Association of England. 19-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  *Hubbard, Alan*. „Boxing: Size isn't everything if Yafai can box clever in Beijing". *The Independent* (19-iyul 2008-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2017-yil.
4. ↑  „Euro 2010 results".  Boxing Scene.
5. ↑  „Team GB boxers make their mark in Moscow".  London 2012 (16-iyun 2010-yil). 18-avgust 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi.
6. ↑  „Gamal Yafai makes debut on Leeds show" (30-aprel 2014-yil). Qaraldi: 28-iyul 2016-yil.

Havolalar
---------

* Boxing record for Gamal Yafai from BoxRec (registration required)
* Gamal Yafai — Profile, News Archive & Current Rankings at Live Box. Live
**Mirzamova Barnoxon Kosimbayevna**(1975-yil 30-may Namangan viloyati Uychi tumanida tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek siyosatchisi. IV-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Mirzamova Barnoxon Kosimbayevna 1975-yil 30-may Namangan viloyati Uychi tumanida tavallud topgan.2008-yilda Barnoxon Mirzamova Namangan muhandislik-pedagogika institutini oliy maʼlumotga ega boʻlgan holda tamomlagan.2020-yilda IV-chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Namangan viloyati 149 — Uychi tumani saylov okrugi deputat etib saylangan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Agrar va suv xo‘jaligi masalalari qo‘mitasi aʼzosi lavozimiga tayinlangan.Barnoxon Mirzamova Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — O‘zbekiston Liberal-Demokratik partiyasining fraksiyasi aʼzosi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bolgariya Xalq majlisi bilan hamkorlik bo‘yicha parlamentlararo guruhi aʼzosi. Barnoxon Mirzamova „Uychi tuman obod zamini" fermer xo‘jaligi rahbarida faoliyat koʻrsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутатлар" (uz). *saylov.uz*. 7-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 7-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
**Mavludaxon Islomovna Xoʻjaeva** (tugʻ. 1962-yil 4-oktyabr, Oʻzbekiston tumani, Fargʻona viloyati, OʻzSSR, SSSR) — oʻzbek pediatri, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi III va IV chaqiriqlari deputati. Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Mavludaxon Xoʻjaeva 1962-yil 4-oktyabrda Fargʻona viloyatida tugʻilgan. 1985-yilda Oʻrta Osiyo tibbiyot pediatriya institutini (hozirgi Toshkent pediatriya tibbiyot instituti) pediatr mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

1985-1989-yillarda Qoʻqon shahar bolalar kasalxonasida pediatr, soʻngra Qoʻqon shahar chaqaloqlar uyida, keyinchalik bosh vrach boʻlib ishlagan.

Mavludaxon Xoʻjaeva 2000-yildan 2004-yilgacha Qoʻqon shahar hokimining oila, onalik va bolalikni ijtimoiy himoya qilish boʻyicha oʻrinbosari, 2004-2014-yillarda esa Fargʻona viloyati hokimining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2015-yilda III chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi, shuningdek, mehnat va ijtimoiy masalalar qoʻmitasi raisining oʻrinbosari etib tayinlandi. 2018-yilda ushbu qoʻmita raisi etib saylandi.

2018-yildan beri ixtiyoriy asosda Liberal-demokratik partiyaning Ayollar boʻyicha siyosiy kengashi Ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari sifatida ishlaydi.

2020-yilda IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga saylangan.

Mukofotlar
----------

2018-yilda Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 27 yilligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 26-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Избраны председатели комитетов нижней палаты парламента" (ru). *elections.uz*. 26-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-mart 2021-yil.
3. ↑  „Руководство". *O'zLiDeP*. Qaraldi: 31-mart 2021-yil.
**Nuttallioz** — toq tuyok/sh hayvonlar, asosan, otlarda uchraydigan protozoy kasalligi. Qoʻzgʻatuvchisi eritro-sitlarda parazitlik qiluvchi bir hujayrali Nuttallia equi organizmlari. N.ni kanalar tarqatadi. Kasal hayvonning harorati koʻtariladi, boʻshashadi, ishtahasi yoʻqoladi, shilliq pardalari sargʻayadi. Qonda eritrotsitlar soni va gemoglobin miqdori kamayadi. Ka-sallik 2—6 haftagacha, baʼzan undan ortiqqa choʻziladi. Tashhis klinik belgilar va qonda qoʻzgʻatuvchining topilishiga qarab qoʻyiladi.

Davolash: flavakridin, piro-plazmin (akarpin), azidin, sulfantrol va boshqa dori-darmonlar qoʻllaniladi.

Oldini olish: N. kasalligini tarqatuvchi iksod kanalarini yoʻqotish.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Veterinariya-sanitariya stansiyasi** — shahar, shahar atrofidagi jamoa, shirkat, aksionerlik va fermer xoʻjaliklarining chorvachilik obʼektlariga, shuningdek teri, jun mahsulotlarini qayta ishlaydigan korxonalar hamda oziq-ovqat korxonalariga xizmat qiluvchi muassasa. U maxsus mashinalar bilan jihozlangan boʻladi. Veterinariya-sanitariya stansiyasi xizmat qilayotgan hududdagi chorvachilik va b. binolarni, hayvon xom ashyolariii dezinfeksiya qiladi; oʻlgan hayvonlarni utilizatsiya korxonalariga, musodara qilingan mahsulotlarni, goʻshtni qayta ishlash korxonalariga eltib topshiradi. Shuningdek, Veterinariya-sanitariya stansiyasi.hayvonlar quturishiga qarshi kurash olib boradi, veterinariya idoralariga veterinariyasanitariyaning hamma masalalarida maslahatlar beradi, hayvon, parranda va chorvachilik mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari, veterinariya-sanitariya zavodlari va utilizatsiya qurilmalari ustidan nazorat qilib turadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Pavel Davydov** (1980-yil 30-dekabr, Riga) — latviyalik futbolchi, darvozabon ampulasida oʻynaydi.

Biografiyasi
------------

Yoshligida u Skonto Metals, Auda va Avots klublarida oʻynagan. U Latviya Premyer-ligasida debyutini 2001-yilda „Ventspils" safida oʻtkazgan va har mavsumda bitta oʻyin oʻtkazgan. 2002-yilda u Ouda tarkibida oliy ligada 10 ta oʻyin oʻtkazgan.

2003-yilda u birinchi marta xorij klubi — Litvaning „Ekranas" klubiga oʻtgan, lekin Litva chempionatida faqat bitta oʻyin oʻtkazgan.

Keyin u Latviyada „Dinaburg" jamoasida, 2004-yilning oʻrtalaridan esa yana „Ventspils" jamoasida oʻynay boshlagan. 2005-yilda u 28 ta jamoaviy oʻyindan 15 tasida maydonga tushib, chempionatning bronza medali sohibiga aylangan. 2006-yilda „Ventspils" birinchi marta chempion boʻlganida, Davydov darvozabonlik postini Andris Vaninga boy bergan va birorta oʻyinda maydonga tushmagan. 2007-yilda u oʻyinga qaytgan va 17 uchrashuvda maydonga tushgan, oʻsha mavsumda uning klubi mamlakat chempioniga aylangan.

2008-yilda u Daugavaga (Daugavpils) jamoasiga koʻchib oʻtgan, u yerda asosiy darvozabon boʻlgan va Latviya kubogini qoʻlga kiritgan. Ventspilsga qarshi final oʻyinida u penaltilar seriyasida raqib jamoasining birorta zarbasini oʻtkazib yuborgan. 2009-yilning birinchi yarmida u xuddi shu shaharning „Dinaburg" klubi tarkibiga qoʻshilgan.

2009-yilning yozida u Belarusning „Shaxtyor" (Salihorsk) klubiga oʻtgan, jamoa tarkibida 2009-yilda Belarus oliy ligasida 7 ta oʻyin oʻtkazgan. 2010-yilda u ham klub tarkibida boʻlgan. 2011-yili Oʻzbekistonning "Mash’al" jamoasi safida Oʻzbekiston chempionatida oʻynagan va 12 ta oʻyinda maydonga tushgan.

2012-yilning birinchi yarmida u Yurmala tarkibida Latviyada oʻynagan. 2012-yilning yozida u Litvaning „Suduva" jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Pavel jamoa tarkibida bir yarim mavsumni asosiy darvozabon sifatida oʻtkazgan, Litva chempionatining (2012) bronza medali sohibiga aylandi va Yevropa kubogi oʻyinlarida qatnashgan. 2014-yilda u Yurmalaning „Spartak" klubiga koʻchib oʻtgan va u yerda darvozabon sifatida oʻynashdan tashqari, italiyalik bosh murabbiy Fabio Mikarellining yordamchisi boʻlgan.

Faoliyatining yakunida mavsumning yarmini Belarus birinchi ligasida „Smorgon" safida, Latviya oliy ligasida esa „Daugavpils" safida oʻtkazgan. 2016-yilgi mavsum oxirida u faoliyatini yakunlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Pāvels Davidovs pāriet uz 'FC Daugava'". 2-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2019-yil.
2. ↑  „FC DAUGAVA — 2008.gada Latvijas Kausa uzvarētāji". 1-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2019-yil.
3. ↑  „Davidovs karjeru turpinās Baltkrievijā". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2019-yil.
4. ↑  „Perepļotkinam piespēle, Silagailis tiek kausa izcīņas 1/2 finālā, Lukjanovs aktīvs uzvarā". 14-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2019-yil.
5. ↑  „Davidovs turpmāk spēlēs Lietuvas «Sūduva»". 14-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2019-yil.
6. ↑  „Davidovs un Halvitovs trenējas «Spartakā», itāļu trenerim 1+1 gada līgums". 2-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2019-yil.
**Igor Olegovich Tymonyuk** (1994-yil 31-mart, Brest) — belaruslik futbolchi, Brestning „Dinamo" jamoasi himoyachisi.

Faoliyati
---------

2011-yildan 2013-yilgacha u „Dinamo Brest" yoshlar jamoasida oʻynagan. 2013-yilning 4-avgust kuni Igor klubning asosiy tarkibidagi debyutini Minskning „Dinamo" klubi bilan chempionat uchrashuvida (2:3) oʻtkazgan. Keyinchalik futbolchi jamoa uchun oʻynashda davom etgan, koʻpincha u asosiy jamoaga jalb qilingan.

2016-yilgi mavsumning birinchi yarmida u „Dinamo"ning asosiy tarkibida markaziy yoki chap qanot himoyachisi sifatida oʻynagan. Yozda Igor asosiy jamoadagi oʻrnini yoʻqotgan, faqat mavsum oxirida Adrian Avremiyaning jarohati tufayli u yana markaziy himoyachi pozitsiyasida maydonga tusha boshlagan.

2017-yilning fevral oyida futbolchi erkin agent sifatida Oʻzbekistonning „Mashʼal" klubiga oʻtgan va u jamoa bilan bir yillik shartnoma imzolagan. 2018-yilning yanvar oyida futbolchi Slaviya Moziyryans jamoasiga sinov uchun kelgan va fevral oyida klub futbolchisiga aylangan. Asosiy oʻyinchi sifatida u Moziyryansga Birinchi ligada gʻalaba qozonishga yordam bergan.

2019-yil fevral oyida u „Brest" jamoasiga koʻchib oʻtgan, jamoa tarkibida asosiy oyinchiga aylangan va jamoa bilan birgalikda Premyer-ligaga koʻtarilgan. 2020-yil yanvar oyida shartnoma muddati tugagach, u jamoani tark etgan.

2020-yil fevral oyida Igor Slaviya jamoasiga koʻchib oʻtgan. 2022-yilning dekabrida futbolchi shartnomasi tugagach klubni tark etgan.

2023-yilning yanvarida futbolchi Brestning „Dinamo" jamoasiga qaytgan.

### Terma jamoadagi faoliyati

2016-yil 10-avgustda u Moldova bilan oʻrtoqlik oʻyinining birinchi yarmida (1: 1) maydonga tushgan. Bu uning yoshlar jamoasidagi yagona oʻyini boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Тымонюк перешел в узбекский "Машал"".  Football.by (2-mart 2017-yil). 3-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2017-yil.
2. ↑  „Тымонюк перешел в "Славию", Карницкий приехал на просмотр".  Football.by (16-fevral 2018-yil). 6-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2022-yil.
3. ↑  „Тымонюк сменил "Славию" на "Рух"".  Football.by (3-fevral 2019-yil). 6-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2022-yil.
4. ↑  „Тымонюк покинул "Рух"".  Football.by (25-yanvar 2020-yil). 6-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2022-yil.
5. ↑  „Тымонюк стал игроком "Славии"".  Football.by (10-fevral 2020-yil). 6-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2022-yil.
6. ↑  „Тымонюк покинул "Славию" по истечении контракта" (ru). *football.by* (6-dekabr 2022-yil).
7. ↑  „Тымонюк и Садовский подписали контракты с брестским "Динамо"" (ru). *football.by* (16-yanvar 2023-yil).
**Oleg Valeriyevich Bejenar** (rumincha: *Oleg Bejenari* 17-sentyabr 1971-yil — 13-fevral 2023-yil) — moldaviyalik futbolchi va futbol murabbiyi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Oleg Tigina-RShVSM jamoasi tarkibida futbolchilik faoliyatini boshlagan. 1991-yilda „Budjak" (Comrat) jamoasi safiga koʻchib oʻtgan.

1992-yildan 1994-yilgacha (tanaffus bilan) Tiligul Tiraspol jamosi tarkibida oʻynaganda. Bu vaqt ichida u Kishinyovning „Dinamo-Kodru" va „Sportul Studencesk" klublarida ham ijara asosida toʻp surgan. 1994-yilda u Budjak tarkibiga qaytgan, biroq bir mavsumda bor-yoʻgʻi 10ta oʻyin oʻtkazib, qisqa muddatga klubni tark etgan. Keyingi yili u „A" divizion vakili — "Migdal" (Karagasaniy) jamoasi bilan shartnoma imzolab klub tarkibiga qoʻshilgan. 1996-yilda u yana Benderijliklar safiga kelib qoʻshilgan. Oleg ikki mavsumni ijara asosida „Dinamo"da oʻtkazgan.

1997—1998-yilgi mavsumni Ukraina Ikkinchi ligasida ishtirok etadigan Dnepropetrovsk viloyatining „Metallurg" (Novomoskovsk) jamoasi tarkibida oʻtkazgan. 1999-yilda u Tulaning „Arsenal" klubiga taklif qilingan, ammo futbolchi klub tarkibida biror marotaba maydonga tushmagan.

2000-yilda „Nasaf" (Qarshi) tarkibida Oʻzbekiston chempionatida 10 ta oʻyin oʻtkazgan.

2002-yilda Oleg „Selenga" (Ulan-Ude) jamoasiga borib qoʻshilgan.

* Moldova chempionatida 88 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan.
* Moldova „A" divizionida esa 37 ta oʻyin oʻtkazgan.
* Oʻzbekiston chempionatida 10 ta oʻyin oʻtkazgan.
* Ukraina Ikkinchi ligasida 7 ta oʻyin oʻtkazdi.
* Rossiya Ikkinchi divizionida esa 10 ta oʻyin oʻtkazgan.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

Oleg murabbiylik faoliyatini UTM Academy klubida Vitaliy Kulibabaning yordamchisi sifatida boshlagan. Oradan biroz vaqt oʻtib, 2010—2011-yilgi mavsumning ikkinchi qismida u klubni bosh murabbiy sifatida boshqargan.

2011-yilda Oleg Sergey Stroenkoning yordamchisi sifatida Zimbru jamosiga taklif qilingan va 2012-yilning yozida Zimbru jamoasi bosh murabbiyiga aylangan. Biroq, Bejenarining Zimbru jamoasi safida qolishi uzoqqa choʻzilmagan. Yevropa ligasi saralash bosqichida „Bangor City" bilan durang oʻynagach, Oleg ishdan boʻshatilgan. 2012-yil noyabr oyida u Speranza Krihan Vekeni jamosini boshqargan. 2015-yilning iyun oyida murabbiy Kishinyovning „Dacia" klubi murabbiylar shtabiga qoʻshilgan.

2023-yil 13-fevralda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Олег Беженарь вошёл в тренерский штаб «Дачии»".  fcdacia.md (8-iyun 2015-yil). 13-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2016-yil.
2. ↑  Oleg Bejenari — Profil trenera | Transfermarkt
**Qahramon Nuraliyev Qulsaxatovich** (1964-yil 21-noyabrda Termiz shahrida tugʻilgan) — sovet sambochisi, sambo boʻyicha yoshlar va oʻsmirlar oʻrtasidagi SSSR chempionatlari sovrindori, sambo boʻyicha SSSR kubogi gʻolibi va sovrindori, Yevropa chempionati sovrindori, sambo boʻyicha RSFSR Millatlar Spartakiadasi chempioni, SSSRda xalqaro toifadagi sport ustasi. U Aleksandr Yegorovich Sokolov va E.A.Tyurin rahbarligida mashgʻulotlar oʻtkazgan. U yengil vazn toifasida (62 kg gacha) musobaqada qatnashgan. Hozirda „Olimp" nomli kurash boʻyicha bolalar va oʻsmirlar sport maktabi direktori(Tver).

Oilasi
------

Qahramon Nuraliyevning xotini Natalya Viktorovna 1971-yilda tavallud topgan. Natalya ham sambo boʻyicha jahon chempioni, sambo va dzyudo boʻyicha SSSR sport ustasi. Dzyudo boʻyicha SSSR chempionati gʻolibi va oltin medal sovrindori. Er-xotinning toʻrt oʻgʻil va bir qizi bor. Juftlikning katta oʻgʻli dzyudo boʻyicha oʻsmirlar va yoshlar oʻrtasidagi Rossiya chempionatlari gʻolibi, dzyudo boʻyicha Rossiya kubogi gʻolibi, dzyudo boʻyicha Yevropa kubogi gʻolibi va oltin medal sovrindori, Rossiya, Yevropa va Jahon chempionatlarining chempioni va oltin medali sovrindori. Universal jang boʻyicha Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi. Nuraliyevning ikkinchi oʻgʻli universal jang boʻyicha Rossiya, Yevropa va jahon chempionatlari chempioni va sovrindori, universal jang boʻyicha xalqaro toifadagi sport ustasi. Ularning uchinchi oʻgʻli dzyudo boʻyicha yoshlar oʻrtasida Rossiya chempionati gʻolibi, dzyudo boʻyicha Yevropa oʻsmirlar Olimpiya festivali kumush medali sovrindori, universal jang boʻyicha Rossiya, Yevropa va jahon chempionatlari chempioni va sovrindori, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustasi.

2002-yilda Nuralievlar oila jamoalari oʻrtasida „Dadam, onam, men sport oilasiman" koʻpkurash boʻyicha Rossiya chempionatida gʻolib boʻlishgan. 2005-yilda Nuraliyevlar oilasi „Yilning eng yaxshi oilasi — sport yutuqlari uchun" nominatsiyasida „Rossiya oilasi" Milliy mukofoti sohibi boʻlishgan. 2018-yilda oila „Ota-ona shon-sharafi" ordeni bilan taqdirlangan.

Yutuqlari
---------

* Sambo boʻyicha SSSR jamoaviy kubok sohibi 1983-yil — 01 !1
* Sambo boʻyicha SSSR chempionati 1985-yil — 02 !2
* Sambo boʻyicha SSSR chempionati 1985-yil — 3-oʻrin
* Sambo boʻyicha SSSR chempionati 1988-yil — 02 !2
* Sambo boʻyicha SSSR kubogi 1989-yil — 3-oʻrin

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
***Nokia Corporation*** (aslida Nokia Oyj, Nokia deb ataladi) – Finlandiyaning telekommunikatsiya, axborot texnologiyalari va maishiy elektronika koʻp millatli korporatsiyasi boʻlib, 1865-yilda tashkil etilgan. Nokia kompaniyasining asosiy shtab-kvartirasi Finlandiyaning Espoo shahrida, Xelsinki metropolitanining katta qismida joylashgan, ammo kompaniyaning haqiqiy ildizlari Pirkanmaaning Tampere mintaqasida joylashgan.

2020 yilda Nokia 100 dan ortiq mamlakatlarda 92 000 ga yaqin odamni ish bilan ta'minladi, 130 dan ortiq mamlakatlarda biznes yuritdi va yillik daromadi 23 milliard yevroni tashkil qildi. Nokia Xelsinki fond birjasi va Nyu-York fond birjalarida ro'yxatga olingan ochiq ma'suliyatli kompaniyadir. Bu Fortune Global 500 ma'lumotlariga ko'ra 2016 yildagi daromadlari bo'yicha dunyodagi 415-o'rindagi eng yirik kompaniya bo'lib, 2009 yilda 85-o'rinni egallagan. Bu Euro Stoxx 50 fond bozori indeksining tarkibiy qismidir.

Tarix
-----

Kompaniyaning yaratilishi tarixi 1865 yilga borib taqaladi, oʻsha yilda Finlandiyaning Tampere shahrida, Fredrik Idestam (fin: *Knut Fredrik Idestam*) kichkina qogʻoz fabrikasiga asos soldi. Unga tegishli kompaniya 1871 yilda Nokia Ab deb atala boshlashgan.

Kompaniyaning nomini kelib chiqish tarixi
-----------------------------------------

Kompaniya oʻzining nomini kelib chiqishi, Fredrik Idestam 1868-yilda oʻzining ikkinchi qogʻoz fabrikasining joyinig nomidan kelib chiqqan.

Shunigdek eʼtibor bering
------------------------

* Nokia mobil telefonlari

Manbalar
--------

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Nokia*** mavzusiga oid fayllar bor. |

* Nokia kompaniyasi
* Nokia kompaniyasi Rossiyada
* Nokia mobil telefonlari
Enzimologiyada **1,3-propandiol dehidrogenaza** [EC 1.1.1.202] kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment

propan-1,3-diol + NAD + {\displaystyle \rightleftharpoons } 3-gidroksipropanal + NADH + H +
Shunday qilib, bu fermentning ikkita substrati propan-1,3-diol hamda NAD +, uning 3 mahsuloti esa 3-gidroksipropanal, NADH hamda H + dir.

Bu ferment oksidoreduktazalar oilasiga kiradi, xususan donorning CH-OH guruhiga NAD+ yoki NADP+ akseptor sifatida taʼsir etuvchi fermentlar. Ushbu ferment sinfining sistematik nomi **propan-1,3-diol**: **NAD+ 1-oksidoredüktaza**. Umumiy foydalanishdagi boshqa nomlar orasida 3-gidroksipropionaldegid reduktaza, **1,3-PD:NAD+ oksidoreduktaza, 1,3-propandiol:NAD+ oksidoreduktaza** va 1,3-propandioldehidrogenaza mavjud. Bu ferment efir lipidlari almashinuvida glitserolilipidlar biosintezining bosqichi sifatida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

* "beta-Hydroxypropionaldehyde, an intermediate in the formation of 1,3-propanediol by *Aerobacter aerogenes*". *Biochim. Biophys. Acta* **41** (3): 530–1. 1960. doi:10.1016/0006-3002(60)90054-8. PMID 13791444.
* "Glycerol fermentation in *Klebsiella pneumoniae*: functions of the coenzyme B12-dependent glycerol and diol dehydratases". *J. Bacteriol.* **149** (2): 413–9. 1982. doi:10.1128/JB.149.2.413-419.1982. PMID 7035429. PMC 216523. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=216523.
**Babirussa** (Babyrousa babyrussa) – choʻchqalar oilasiga mansub sut emizuvchi hayvon. Urugʻning yagona turi. Boshqa choʻchqalardan boshining kichik, quloqlarining kalta, oyoqlarining ingichka va uzun boʻlishi, kalta dumining uchida popugining boʻlmasligi, orqasining juda bukchayganligi bilan keskin ajralib turadi. Babirussa Malayya arxipelagining Sulavesi va uning atrofida joylashgan orollardagi botqoqli oʻrmonlarda, suv havzalari yaqinidagi qamishzorlarda yakka-yakka yoki kichik toʻda boʻlib yashaydi. Babirussa yaxshi suzadi, oziq qidirib, ancha keng daryolar, hatto dengiz koʻrfazlaridan ham suzib oʻtadi. Babirussani mahalliy xalq uy hayvoni sifatida boqadi, tez qoʻlga oʻrganadi. 10 yildan koʻproq yashaydi. Oʻrmonlarning kesilishi, goʻshti, terisi va qoziq tishi uchun koʻplab ovlanishi natijasida Babirussa soni keskin kamayib ketgan. U Xalqaro tabiatni muhofaza qilish kengashining Qizil kitobiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Babirussa" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Finlar** (oʻzlarini suomalayset deb atashadi) — xalq, Finlandiyaning asosiy aholisi (4,65 mln. kishi), umumiy soni 5,43 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari), jumladan, Rossiya Federatsiyasi da 47,1 ming kishi (1989). Fin tilida soʻzlashadi. Dindorlari — protestantlar (lyuteranlar). Boltiqboʻyi fin xalklarining ajdodlari Finlandiyaning jan. ga miloddan avvalgi 3ming yillikda kelib joylashgan. Ular astasekin shim.ga siljib, hozirgi saamlar (loparlar) ajdodlarini siqib chiqarishgan. Jan.garbiy (sumi yohud suomi), markaziy (yemi — yohud xyame), sharqiy (korela yohud karyala qabilalari gʻarbiy guruhi) qabila guruxlarining birlashuvi negizida fin elati shakllangan. F.ning koʻpchiligi sanoatda band.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**01SJ Biennalesi** ZER01 ning badiiy rahbari Stiv Dits boshqaradigan Kaliforniyaning San-Xose shahrida yiliga ikki marta bo'lib o'tadigan vizual va sahna sanʼati, harakatlanuvchi tasvir, ommaviy sanʼat va interaktiv raqamli mediadan iborat koʻp tarmoqli, koʻp joyli tadbir.

Tarix
-----

Biennalening ochilish marosimi 2006-yilda 13-Xalqaro Elektron San'at Simpoziumi (ISEA) bilan hamkorlikda bo'lib o'tadi. U butun dunyodan 20 000 dan ortiq ishtirokchilarni jalb qiladi va mahalliy iqtisodiyotga 6 million dollar hissa qo'shadi. 2008-yildagi ikkinchi 01SJ Biennalesi 45 000 ishtirokchini jalb qildi, mahalliy iqtisodiyot uchun 9 million dollar daromad keltiradi va Biennaleni zamonaviy san'atning muhim yangi festivali sifatida tashkil etadi.

Biennalening muhum joylari San-Xose shahar markazida joylashgan, lekin har bir keyingi Biennale bilan Silikon vodiysidagi shaharlarda ko'proq sun'iy yo'ldosh loyihalari va parallel dasturlar qo'shiladi.

2010-yil 01SJ Biennalesi 2010-yilning 16–19-sentabr kunlari boʻlib oʻtadi va "Oʻz dunyongizni yarating" mavzusiga bagʻishlangan boʻlib, bu kelajakdagi voqealar haqida emasligini aytib o'tadi. Bu keyinchalik muhimligini ta'minlash uchun nima qilishimiz mumkinligi haqida edi

Manbalar
--------

* *Baker, Kenneth*. „01SJ lends high-tech San Jose an artsy air". San Francisco Chronicle (6-iyun 2008-yil). Qaraldi: 1-aprel 2010-yil.
* „A festival grows in San Jose". San Francisco Chronicle (2-iyun 2008-yil). Qaraldi: 1-aprel 2010-yil.

Havolalar
---------

* 2006 01SJ Bienali rasmiy sayti
* 2008 01SJ Bienali rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-04-02).
* 2010 01SJ Bienali rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-03-12).
* 2012 Zero1 Bienali rasmiy sayti
* ZERO1 rasmiy sayti
Fijilik erkak
**Fijiliklar** (inglizcha: *Fijians* Fijiliklar, fij fij. I-Taukei) — Fiji orollarining tub aholisi, mamlakatning ikkita asosiy xalqidan biri. Uning umumiy soni 700 mingga yaqin, 475 739 tasi Fiji orolida yashaydi (2007). Fijiliklar Yangi Zelandiya, Avstraliya, Kanadada ham iqtiqomat qiladilar. Antropologik turi va madaniyati boʻyicha melaneziyaliklar hisoblanadi.

Aholi vakillari ikki xil fiji tilida: Gʻarbiy Fiji va Sharqiy Fiji tillarida muloqot qilishadi. Sharqiy Fiji tiliPolineziya tillariga juda yaqin, Gʻarbiy Fiji tili esa rotuma tili bilan oʻxshash, oʻta yaqin boʻlmasa-da sharqiy fiji-polineziya tillari bilan ham bogʻliqligi bor. Ular birgalikda Okeaniya tillari tarkibida Markaziy Tinch okeani tarmogʻini tashkil qiladi. Adabiy Fidji tili mbau shevasi asosida shakllangan. 19-asrdan lotin alifbosi asosidagi yozuvga oʻtilgan.

Fijiliklarning aksariyati eʼtiqodiga koʻra, protestantlardir (metodist va boshqalar).

Kelib chiqishi
--------------

Fijiliklarning kelib chiqishi birinchi navbatda melaneziyaliklar bilan bogʻlanadi. Orollarga joylashgan birinchi odamlar ham aynan ular boʻlgan. Togʻli hududlarda yashovchi aholi vakillari orasida melaneziyaliklarga xos xususiyatlar koʻproq saqlanib qolgan. Fijiliklar etnogenezida tonganlar va samoaliklar ham ishtirok etganlar.

19-asrda fijiliklar Buyuk Britaniyaning mustamlaka hukmronligi ostida yagona etnik guruhga aylanganlar.

Xoʻjalik va madaniyat
---------------------

Fijiliklarning asosiy mashgʻulotlari qoʻl mehnati asosidagi dehqonchilik (taro, yams, manok, banan, kokos palmasi), baliqchilik va chorvachilik hisoblanadi. Hunarmandchilik sohalaridan katamaranlar yasash, kulolchilik, boʻyra toʻqish rivojlangan. Aholining bir qismi sanoat yoʻnalishlari bilan band qilingan.

Turarjoylar — odatda reja asosida kvadrat yoki oval holatda ustunlar bilan quriladi.

Liboslar — yubkalar, fartuklar, belbogʻlar. Ayni vaqtda Yevropaga xos liboslar ham keng tarqalgan.

Oziq-ovqat — asosan sabzavot va baliqli taomlar. Goʻsht noyob va tansiq mahsulot hisoblanadi.

Anʼanaviy eʼtiqod — ajdodlar, rahmanolarga sigʻinish, totemizm sarqitlari.

Eng ommabop sport turi - regbi va uning regbi-7 turidir (bu yoʻnalishda Fidji jamoasi 2016-yilda Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida oltin medallarni qoʻlga kiritgan).

Manbalar
--------

1. ↑  „London Lives: The Fijian soldier". 11-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyun 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Dunyo xalqlari va dinlari, ed. V. A. Tishkova, M. — 1998-yil.
* Dunyo xalqlari, tarixiy va etnografik maʼlumotnoma, M. — 1988.
* Dunyo tillari va dialektlari, ed. V. N. Yartseva, M. — 1982-yil.