recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Toʻlqin Joʻrayevich Tojiyev** (1936. 13.4, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1988). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1959). 1959—96 yillar Hamza teatrida aktyor. Asosiy rollari: Bobchinskiy va Xlestakov (N. Gogol, "Revizor"), Edgar, Yago (U. Shekspir, "Qirol Lir", "Otello"), Mansur va Jomiy (Uygʻun, I. Sulton, "Alisher Navoiy"), Orif (I. Sulton, "Imon"), Abdullatif (M. Shayxzoda, "Mirzo Ulugʻbek"), Jontoy (Ch. Aytmatov, "Sarvqomat dilbarim") va boshqa Yago — uning sahnadagi eng murakkab, ayni vaqtda eng muvaffaqiyatli rollaridan biri. U yaratgan obrazlarida har bir qahramonga xos xarakter, uning tashqi koʻrinishi va ichki kechinmalarini ochib berishda aktyor mahoratining barkamolligi koʻzga tashlanadi. Chuqur psixologik talqin, ijtimoiy xarakterning oʻtkirligi, yorqin milliy kolorit Tojiyev ijodiga xos. Tojiyev kinodagi rollari bilan ham tanilgan: Jurjoniy ("Abu Ali Ibn Sino"), Hakim ("Ikkinchi bahor"), Mahmud ("Mahallada duvduv gap"), Quddus ("Besh ogʻaynilar"), Omon ("Bu yerdan chegara oʻtadi", 3 kismli), Togʻayev ("Siz kimsiz?"), Qodirov ("Qora baliq izi", besh qismli, "Lenfilm"), Hasanov ("Hayot sening qoʻlingda") va boshqa Tojiyev dublyaj sanʼati ustalaridan. Radioda "Tabassum" eshittirishi, "Qarmoq" satirik radiojurnalining boshlovchisi sifatida tanilgan. "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (1997).

**Dublajda ovoz bergan filmlari**

"Qilich va qalqon" (SSSR filmi, 1960);

"Alvon yelkanlar" (SSSR filmi, 1962);

"Ahmed qayerda?" (Ozarbayjon filmi, 1963);

"Ayoz bobo" (SSSR filmi, 1964);

""Ы" operatsiyasi va Shurikning boshqa sarguzashtlari" (SSSR filmi, 1965);

"Arshin mol olon" (Ozarbayjon filmi, 1965);

"U zamonlar o'tib ketdi" (Gruziya filmi, 1965);

"Avtomobildan saqlaning" (SSSR filmi, 1966);

"Alovuddinning sehrli chirog'i" (SSSR filmi, 1967);

"Kavkaz asirasi" (SSSR filmi, 1967);

"Finist sarlochin" (SSSR filmi, 1967);

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Toʻlgʻama** — jang chogʻida gʻanim kuchlarini qanotlardan aylanib oʻtish, yon va orqa tomondan zarba berish. Oʻrta ayerlarda moʻgʻul va turkiylar, xususan, shayboniylar tarafidan muxrrabalarda muttasil qoʻllangan maxsus harbiy taktik amaliyot. Amir Temur armiyasida bunday taktik amaliyotni amalga oshiruvchi alohida qism mavjud boʻlgan va u qunbul (qutbul) atamasi bn nomlangan. T.ga binoan, dushman kuchlari qanotlardan kuchli hujumga uchragan va parokanda qilingan. "T." atamasi "Boburnoma"sa qayd etilgan. Shayboniyxon tomonidan aynan T.ning qoʻllanishi natijasida 1500-yil Saripulda boʻlgan jangda Bobur magʻlubiyatga uchragan edi. "Boburnoma"da yozilishicha: "Oʻzbekning urushda bir ulugʻ hunari ushbu toʻlgʻamadur, hech urushi toʻlgʻamasiz boʻlmas". Bobur ushbu taktik amaliyotni keyinchalik oʻzlashtirgan va qator janglarda, xususan, 1526-yil Panipatda sulton Ibrohim Loʻdiy bn boʻlgan toʻqnashuvda qoʻllagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iskandarov Toʻlqin Iskandarovich** (1939.25.4, Toshkent) — gigiyenist, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), tibbiyot fanlari doktori (1976), professor (1977). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1984). Tosh TIni tugatgan (1962). Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligi Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy tadqiqot institutida laboratoriya mudiri (1967—70), mehnat gigiyenasi boʻlimi mudiri (1970—1972), direktor (1980—89, 1995-yildan), ToshTI kommunal gigiyena kafedrasi mudiri (1972-98). Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vaziri oʻrin-bosari (1989-95). Issiq iqlim sharoitida paxtachilikda qoʻllaniladigan pestitsidlar gigiyenasi va toksikologiyasi ustida tadqiqot olib borib, tashqi muhitni pestitsidlar taʼsiridan muhofaza qilish va aholi sogʻli-gʻini saqlash tadbirlarini ishlab chikdi.

Ac: Qishloqxoʻjaligida mineral oʻgʻitlar, pestitsidlar va bakterial vositalarni ishlatishda ehtiyot choralari, T. 1992; Ekologiya i epidemiologiya virusnogo gepatita "A" v Oʻzbekistane, T. 1993; Ekologiya i gigiyena biologicheskix sredstva zashiti rasteniy, T. 1995; Ekologiya, epidemiologiya i profilaktika xoleri, T. 1995; Oʻta xavfli bakterial va virus kasalliklari, T. 1996.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burunduqxon** (? 1511) - qozoq xonlaridan biri (1480—1511), Kirayxon (Gireyxon)ning katta oʻgʻli. Otasi vafotidan soʻng taxtga oʻtirgan. Abulxayrxon vafotidan keyin Muhammad Shayboniyxon bilan oʻzbek ulusiga ega boʻlish uchun koʻplab janglar olib borgan. B. 50 ming kishilik qoʻshini bilan mangʻitlar ustiga yurish qilganda (1480) Shayboniyxon 300 askari bilan mangʻitlarga yordamga kelib B. qoʻshinini tormor keltirgan. B. Jonibekxonning oʻgʻillari Qosim sulton va Otik sulton hamda mangʻitlardan Hamzabeklar bilan Shayboniyxon turgan Sigʻnoqni 3 oy qamal qilgan, biroq qalʼani ololmay chekingan. Shayboniyxon Oʻtrorga yurish qilganda Sigʻnoq beklari, ruhoniylari qalʼani B.ga topshirganlar. B. soʻngra Arquq qalʼasini 40 kun muvaffaqiyatsiz qamal qilgan, Sabron, Oʻtror, Sayram, Olatogʻni egallagan. B. Shayboniyxonga qarshi turish befoydaligini tushungach, qizini unga bergan. Jonibekxon va Kirayxon vafotidan soʻng ularning oʻgʻillari oʻrtasida oʻzaro nizo boshlangan. Jonibekxonning oʻgʻli Qosim sulton B.ni dashtdan siqib chiqargan. B. oʻzining dushmanlari boʻlgan shayboniylar huzuriga — Movarounnaxrga ketishga majbur boʻlgan va umrining qolgan kismini Samarqandda oʻtkazib oʻsha yerda vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Burxoniylar**, **Sadrlar** — XII asrda Buxoroni idora qilgan va Sadri Jahon unvoni bilan mashhur boʻlgan badavlat hukmdor xonadon. Burxoniylar aslida shaharning xanafiya mazhabidagi musulmonlar jamoasi boshligʻi, tasavvufning xojagon (keyinchalik naqshbandiya) tariqati izdoshlari boʻlmish maʼrifatli kishilar boʻlish bilan birga shahar maʼmuriyati ham ularning qoʻlida boʻlgan. Shuning uchun Buxoroni bosib olgan ajnabiy hukmdorlar ham burxoniylarga va ularning mol-mulkiga daxl qilmaganlar. Burxoniylarning zamondoshi boʻlgan Bundoriy va Nizomi Aruzi Samarqandiylarning maʼlumot berishlaricha, 1141-yili qoraxitoylar Samarqand yonida, Qatavon choʻlida Sulton Sanjar (1118-1157) qoʻshinini tor-mor keltirib, Samarqand va Buxoroni Xorazmshoh Otsizning qarindoshi Otmtakinga topshirgan. Otmtakinni esa burxoniylar oilasidan boʻlmish imom Toj ul-islom ibn Abdulazizning ixtiyoriga topshirib, unga imomning soʻzlaridan chiqmaslikni buyurgan. Kitobi Mullazoda muallifining aytishicha, burxoniylar xonadoniga Abdulaziz ibn Umar vafotidan keyin bu lavozim oʻgʻli Muhammadga berilgan. Abdulaziz ibn Umarning avlodlari 1207-yilgacha Buxoroda mustaqil hukmronlik qildilar. Soʻng Sadri Jahon Burxoniddin ibn Ahmad oʻsha yili Xorazmshoh Takash (1172-1193) tarafidan mansabidan tushirildi. Burxoniylarning baʼzi namoyandalari ilgarigidek nufuzga ega boʻlmasalar-da, imtiyozlari moʻgʻullar davrida ham asosan saqlanib qolgan. Ular somoniy amirlaridek toʻq va farovon hayot kechirganlar/ Saroyi hamisha ulamo, shuaro jamoasi bilan gavjum boʻlgan.

Buxoro sadrlaridan biri bunyodkorlik sohasida oʻzidan unutilmas esdalik qoldirgan. XII asr oxirida uning koʻrsatmasiga binoan Buxoro yaqinidagi Vobkentda hozirda shu shahar nomi bilan atalivchi minora qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ahmedov, Boʻriboy*. Tarixdan saboqlar*. Toshkent: Oʻqituvchi, 1994 — 404 bet. ISBN 5-645-02198-3. 9-fevral 2015-yilda qaraldi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-02-09).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tarixga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sultonhovuz** - Mirzachoʻldagi oqmas koʻl. Sirdaryoning chap sohilida. Daryoning koʻhna qayiri (terrasasi)da joylashgan, yarimoy shaklida. Uning sharqiy sohili ancha yotiq va qayirga astasekin tutashib ketadi, qolgan sogʻillari esa lyossdan iborat, nisbatan baland (bal. 20 m dan ortiq). Koʻlning uz. 5 km, eni 1—2 km, chuqurligi oʻrtacha 1—3 m. Sirdaryoning qad. qoldiq oʻzani. Koʻl atrofidan sizib keladigan shoʻr yer osti suvi va partov suv hisobiga toʻyinadi. Bahor va yozda toʻlib, kuzda ancha sayozlanadi. Suvi shoʻrroq, 1 l suvda 5—8 g tuz bor (asosan, gidrokarbonatsulfat tuzlari); baʼzan suv kam boʻlgan vaqtlarda kuchli bugʻlanish natijasida suvda xlorid tuzlari toʻplanadi. Shuning uchun ham koʻl qirgʻoqlari botqokli shoʻrxokdan iborat. Yuzasi qamish va qoʻgʻalar bilan qoplangan. Koʻlda ondatra va nutriya boqiladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hekat** (qad.Misr *ḥqt)* — qadimgi Misr namlik va yomgʻir maʼbudasi, Nilning yillik toshqinlari, tugʻilish, unumdorlik bilan bogʻliq boʻlib, „qurbaqa" belgisi bilan belgilangan.

Qurbaqa yoki boshi qurbaqali ayol, shuningdek, qurbaqa boshi bilan tasvirlangan. Nil daryosining toshqinlarini, moʻl hosilni vaʼda qilganligi sababli, maʼbuda farzand koʻrish va farovonlik bilan bogʻliq edi. Homilador ayollar lotusda oʻtirgan qurbaqa shaklida tumor kiyganlar. Doyalar oʻzlarini "*Hekatning xizmatkorlari* "deb atashgan (Hekat Vestkar papirusidagi „Qirol bolalarining tugʻilishi" hikoyasida uchraydi).

Maʼbudaga sigʻinish erta sulola davriga borib taqaladi. Fila orolidagi Isis ibodatxonasi freskasida Xnumning kulol gʻildiragi yonida oʻtirgan Hekat tasviri saqlanib qolgan boʻlib, hozirgina u loydan yaratgan odamlarning haykalchalariga jon bagʻishlaydi. Hekat, eri Xnum va oʻgʻli Horus bilan birgalikda muqaddas triadani tashkil etdi.

Maʼbudaga sigʻinish butun Misr boʻylab, asosan janubda tarqalgan, garchi u Taurt yoki Tefnut kultidan ancha past toifada boʻlsa ham.

Manbalar
--------

1. ↑  Johann Peter Adolf Erman*. Wörterbuch der aegyptischen Sprache im Auftrage der deutschen Akademien*. Berlin: Akademie-Verlag GmbH, 1971 — 169 bet.
2. ↑  Robert A. Armour*. Gods and Myths of Ancient Egypt*. American University in Cairo Press, 2001 — 116 bet.
3. ↑  Miriam Lichtheim*. Ancient Egyptian Literature*, 1973 — 220 bet.
4. ↑  Rosalind Franklin*. Baby Lore: Superstitions and Old Wives Tales from the World Over Related to Pregnancy, Birth and Babycare*. Diggory Press, 2005 — 96 bet.
5. ↑  Richard H. Wilkinson*. The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt*. Thames & Hudson, 2003 — 229 bet.

Havolalar
---------

* «Та-Кемет. Красная и Чёрная земля» 2004 г.
* « Мифы Древнего Египта» И. В. Рак 1993 г.
* «Древний Египет. Энциклопедия» под редакцией В. В. Солкина 2004 г.
**Heinrich von Angeli** (nemischa: ; 1840, Edinburg — 1925, Vena) — taniqli avstriyalik janr va portret rassomi.

Yoshligi
--------

Heinrich von Angeli 1840-yil 8-iyulda Avstriya-Vengriyada Edenburg (hozirgi Sopron) shahrida tugʻilgan.

1854-yildan boshlab Anjeli Vena akademiyasida tahsil oldi va yakuniy badiiy taʼlimni Dyusseldorf Badiiy akademiyasida Emmanuel Leytse (1856) va Myunxenda Karl Teodor fon Piloti qoʻl ostida oldi. Taʼlim bilan bir qatorda u „*Oʻlim hukmini oʻqish paytida Meri Styuart*" rasmini chizdi.

Faoliyati
---------

1859-yildan boshlab Myunxenda yashash jarayonida u qirol Lyudvig I uchun *Lui XI va Frans f rasmini chizdi. S*hundan soʻng u 1862-yilda Vena shahriga joylashdi. Bu yerda uning nafis rasm chizish uslubi rivojlandi. Keyinchalik, Angeli gollandiyalik ustalar modelida „*Oʻz sharafi uchun qasoskor*" (1869), keyin „*Yoshlik sevgisi*" va boshqalarni chizdi.

U oʻzining soʻnggi janrdagi *"Gunohlarni inkor etish" kartinasi* (1870) ni chizgandan soʻng, Angeli oʻzini butunlay portretga bagʻishladi va uni ayniqsa Germaniya imperator saroyida izlanish olib bordi. Qirollikning koʻplab aʼzolarini portretlarini rasmga soldi, soʻngra bu mashgʻulotni ingliz saroyida davom ettirdi. 1876-yilda Vena akademiyasi maxsus maktabining professori etib tayinlandi. 1894-yilda Avstriya poytaxtining tumanlaridan biri uning nomi bilan ataldi — „*Angeligasse*".

Heinrich von Angeli 1925-yil 21-oktabrda Vena shahrida vafot etdi va Markaziy qabristonga dafn qilindi.

Xotira
------

Heinrich von Angeli Genrik Sienkievichning „Dogmasiz" romanidagi ikkinchi darajali qahramonlardan biri sifatida tasvirlangan. 1975-yilgi Avstriya pochta markasida tasvirlangan.

* Ijodidan namunalar
* Qirolicha Viktoriya.Qirolicha Viktoriya.
* Aleksandra FedorovnaAleksandra Fedorovna
* Viktoriya FedorovnaViktoriya Fedorovna
* Malika HelenaMalika Helena
* Waldemar Preußen Heinrich von Angeli.Waldemar Preußen Heinrich von Angeli.
* John Brown (1827-1883)John Brown (1827-1883)
* Stefan SchwartzStefan Schwartz
* Qirol WilhelmQirol Wilhelm

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑

Adabiyotlar
-----------

* Angeli Genrix fon // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.

Havolalar
---------

* Surat bilan qisqacha tarjimai holi(olm.) )
* Geynrix fon Anjeli(ingl.) )
**Denominatsiya** (de va lot. nominatio — nom) — valyutaning barkarorligini oshirish va hisob-kitobni ixchamlashtirish maqsadida qogʻoz pul nominali (yozib qoʻyilgan qiymati)ni pasaytirish; eski pulni kursi (qadri) yuqori qilib belgilangan, nomi oʻzgarmagan yangi pulga maʼlum nisbatda almashtirish. Mamlakatdagi pul muomalasini tartibga solish tadbirlaridan biri, pul qadri pasayishini toʻxtatib qolish yoki susaytirish orqali pul tizimini sogʻlomlashtirish maqsadida amalga oshiriladi. D. muomalada boʻlgan pul mablagʻlari (kupyura, tanga)lar massasini birmuncha kamaytirish imkonini beradi.

D. amalga oshirilganda, odatda, narxlar, tariflar, ish haqi va b. ham shu nisbatda oʻzgartiriladi. Masalan, 1960-yilda Fransiyada oʻtkazilgan D. paytida eski frank yangi frankka 100:1 nisbatda almashtirilgan. Sobiq Ittifoqsa 1947 va 1961-yillardagi pul islohotlarida eski rubl yangi rublga 10:1 nisbatda almashtirilgan, lekin 1947-yili narxlar pulni almashtirish nisbatiga muvofiq oʻzgartirilmadi. 1961-yilda esa tovarlar narxi ham D.ga mos ravishda 10 marta kamaytirilgan.

Oʻzbekistonda 1994-yilda soʻm-kupon 1000:1 nisbatda soʻmga, Rossiyada 1997-yilda rubl 1000:1 nisbatda D. qilindi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kavan Figueiredo Pereira** (2002-yil 17-iyunda tug'ilgan) - braziliyalik suzuvchi hisoblanadi. U 2020-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida ishtirok etgan. 

2019-yilgi Panamerika o'yinlarida u erkaklar o'rtasidagi sinxronlashtirilgan 10 metrlik balandlikdan suvga sho'ng'ish bo'yicha bronza medalini qo'lga kiritdi. 

Atigi 19 yoshida u Tokio -2020 Olimpiada oʻyinlarida suvga sakrash boʻyicha Olimpiada finaliga chiqqan birinchi braziliyalik boʻlib, 10-oʻrinni egallagan holda tarixga kirdi.

2021-yil dekabr oyida Abu Dabi (Birlashgan Arab Amirliklari) shahrida boʻlib oʻtgan Abu-Dabi suv sporti festivalida shoʻngʻin koʻrgazmasi doirasida oʻtkazilgan FINA ochiq suvda 3 metrli tramplin va 10 metrli platformada shoʻngʻin qilish tadbiri doirasida Pereyra oltin medalni qoʻlga kiritdi. jamoadoshlari Luana Lira va Ingrid Oliveyra bilan birga 416,35 ball to'pladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Isaac Souza e Kawan Pereira são bronze na plataforma e levam Brasil a pódio inédito nos saltos". *ge*.
2. ↑  „Em histórica participação na final, Kawan Pereira fica em 10º nos 10m dos saltos ornamentais". *ge*.
3. ↑  "FINA Diving Team Exhibition: Results Mixed 3m & 10m Team".
4. ↑  "Brasil é ouro na prova por equipes do Festival da Fina" (in Portuguese). *olimpiadatododia.com.br*. 20 December 2021.
Andoza:Infobox dam
**Kaxovka GESi** - Ukrainaning Nova Kaxovka shahridagi Dnepr daryosida joylashgan daryo elektr stansiyasi. Nova Kaxovka - suv omborining janubiy qirg'og'ida joylashgan port shahri. To'g'onning asosiy maqsadlari - gidroenergetika ishlab chiqarish, sug'orish va navigatsiya. Bu Dnepr suv ombori kaskadidagi 6 va oxirgi to'g'ondir. Chuqur suv kanali daryoning yuqoriga va pastga tashish imkonini beradi. Muassasa qishki bog'ni ham o'z ichiga olishi aniqlangan.

P47 yo'li va temir yo'l Dnepr daryosini to'g'on orqali kesib o'tar ekan.

Kaxovka GESi 2015 yil oktyabr oyida 241 nafar xodimga ega edi. Rejissyor - Yaroslav Kobelya 2012 yil sentyabrdan. 2019 yil holatiga ko'ra, to'g'on foydali bo'lib, mahalliy hokimiyat byudjetlariga 6,1 million UAH va milliy daromadga 44,6 million UAH yitib keldi

Dam
---

To'g'on bog'langan qulf va o'rnatilgan quvvati 357 MVt bo'lgan elektr stantsiyasiga ega. Kaxovka suv omboridan keladigan suv 5,7 GVt quvvatga ega Zaporijjya AESni sovutadi, shuningdek, Ukraina janubi va Shimoliy Qrimning katta maydonlarini sug'orish uchun Shimoliy Qrim kanali va Dnepr-Krivoy Rog kanallari orqali yuboriladi. To'g'on qurilishi 1950 yil sentyabr oyida boshlangan. Oxirgi generator 1956 yil oktyabr oyida ishga tushirilgan U "Ukrgidroenergo "kompaniyasi tomonidan boshqariladi.

2019-yildan boshlab ob’ektda sezilarli ta’mirlash va kengaytirish ishlari amalga oshirildi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2 3  „Каховська ГЕС – стійкий розвиток та підтримка регіону" (uk). *uhe.gov.ua*. 28-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
2. ↑  *Ponomarenko, Illia*. „What would a Ukrainian counter-offensive in Kherson look like?". *The Kyiv Independent* (19-iyul 2022-yil). Qaraldi: 30-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Hydroelectric Power Plants in Ukraine".  IndustCards. 22-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2014-yil.
4. ↑  „Kakhovska HPS" (Russian).  UGE. 7-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2014-yil.
5. ↑  „Kahovska (Kakhovka) Hydroelectric Power Plant Ukraine".  Global Energy Observatory. 24-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2014-yil.
6. ↑  Timchenko, V. M.; Korzhov, Ye I.; Guliayeva, O. A.; Batog, S. V. (2015). "Dynamics of Environmentally Significant Elements of Hydrological Regime of the Lower Dnieper Section" (English). *Hydrobiological Journal* **51** (6): 75–83. doi:10.1615/HydrobJ.v51.i6.90. ISSN 0018-8166. .
**Mol-mulk soligʻi** - mahalliy soliqlarning bir turi, yuridik va jismoniy shaxslardan undiriladi. Jahondagi deyarli barcha mamlakatlarda mavjud. Oʻzbekistonda yuridik shaxslarga qarashli asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarining oʻrtacha yillik balans qiymati soliq solish obʼyekti hisoblanadi. Mulk sifatida qonunga muvofiq sotib olingan yerlar qiymati bundan mustasno. Yuridik shaxslar uchun soliq stavkasi mol-mulkning oʻrtacha yillik balans qiymatining 3% miqdorida belgilangan. Yuridik shaxslar oʻzlari ishlab chiqargan tovarlarning 50% va undan ortigʻini eksportga chiqarsa, molmulk soligʻidan ozod etiladi, 25% dan 50% gachasini chiqarsa, soliq summasi 50% foizga kamaytiriladi. Jismoniy shaxslar esa uy-joylari, kvartiralari, chorbogʻ va bogʻ uylari, garajlar va boshqa imoratlar, binolar, inshootlar qiymati, avtomobillarning barcha turlari (yuk, yengil, avtobuslar, mikroavtobuslar va boshqalar), motorli qayiklar, vertolyotlar, samo-lyotlar va boshqa transport vositalari dvigatellarining quvvatiga qarab soliq toʻlaydilar. Ularga qarashli boʻlgan uy-joylar, kvartiralar, dala va bogʻ hovlilardagi uy-joylari, inshootlar va boshqa qiymatining, agar ularning 1998-yil 1-yanvargacha qayta inventarlashtirish qiymati hisoblab chiqilgan boʻlsa 0,5%, qayta hisoblab chiqilmagan boʻlsa, 7% miqdorida M.-m. s toʻlaydilar (2003). Oʻzbekiston Respublikasi Soliqkodeksi, Respublika Vazirlar Mahkamasining maxsus qarorlarida yuridik va jismoniy shaxslardan undiriladigan M.-m. s.ni kamaytirish, bu soliq boʻyicha imtiyozlar berish yoki ozod etish tartibi mavjud.

Muhammadjon Nigʻmatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Molasslar** (frans. moleasse, lot. mollis — yumshoq) — burmalangan mintakalar rivojlanishining orogen bosqichida litosfera plitalarining orasida siqilishi natijasida hosil boʻlgan togʻ jinslari kompleksi. M. deyarli da-gʻal boʻlakli jinslar majmuasidan iborat. Asosan, togʻ oddi va togʻ etagi maydonlarida yotqizilgan boʻlib, qumtosh, alevrolit, konglomerat, gil, mergel va ohaktosh qatlamlaridan tashkil topgan. Alp togʻlari yaqinida M.ning qalinligi 2500–3000 m. Markaziy Osiyoda kaynozoy erasiga mansub M. oʻrganilib. ular chekka (geosinklinal oblastlar) va kontinental turlar hamda mayda stratigrafik boʻlimlarga ajratilgan. M. dengizdagi kulrang gillar, alevrolitlar va qumtoshlardan tashkil topgan quyi va kontinental konglomerat lardan tuzilgan yuqori qismlarga boʻlinadi. Koʻpincha M. tarkibiga eva-poritlar va koʻmir yotqiziklari kiradi, quyi M.lar esa neft va gazli (mas, Kavkazda). Vulkanik togʻ jinslari boʻlaklaridan tuzilgan qatlamlar vulkanogen M.lar deb yuritiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xitoy — Tojikiston munosabatlari** — Xitoy va Tojikiston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar. Sovet Ittifoqi parchalanganidan koʻp oʻtmay 1992-yil 4-yanvar kuni ikki mamlakat oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatilgan.

Iqtisodiyot va savdo
--------------------

2012-yilda ikki mamlakat oʻrtasidagi umumiy tovar ayirboshlash hajmi 2 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Xitoy Tojikistonning uchta eng yirik savdo sheriklari qatoriga kiradi. Tojikistonda Xitoyning turli sohalaridagi qator yirik korxonalari faoliyat koʻrsatmoqda.

Chegaradagi nizo
----------------

1884-yilda Xitoyda oʻsha paytdagi Sin sulolasidan shartnomalar asosida tortib olingan tojikistonliklarning qariyb 28,430 kvadrat kilometr (10,977 kvadrat milya) maydoni boʻyicha uzoq yillik hududiy daʼvosiga ega.

2011-yilda chegara kelishuvi doirasida Xitoy rasmiy ravishda bahsli hududning 96 foiziga boʻlgan daʼvosidan voz kechdi, Tojikiston esa qariyb 4 foizni — taxminan 1,177 kvadrat kilometrni (439 kvadrat milya) maydonini Xitoyga topshirdi.

Harbiy hamkorlik
----------------

Taʼkidlanishicha, Xitoy qoʻshinlari Tojikistonda Vaxon yoʻlagiga kirishni kuzatish maqsadida taxminan 2016-yildan beri Tojikiston hududida mavjud. Ammo Tojikiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri Tojikistonda Xitoy qoʻshinlari borligini rad etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „China's influence grows in poor neighbour Tajikistan". *Terra Daily News About Planet Earth*.  Agence France-Presse (26-iyun 2012-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2019-yil.
2. ↑  „Tajikistan Cedes Disputed Land to China".  The Jamestown Foundation (24-yanvar 2011-yil).
3. 1 2  Fravel, M. Taylor (2005-10-01). „Regime Insecurity and International Cooperation: Explaining China's Compromises in Territorial Disputes". *International Security*. 30-jild, № 2. 46–83-bet. doi:10.1162/016228805775124534. ISSN 0162-2889. S2CID 56347789.
4. ↑  „Tajikistan cedes land to China". *BBC News* (13-yanvar 2011-yil).
5. ↑  „China's area increases by 1000 sq km". *Times of India* (12-yanvar 2011-yil).
6. ↑  „In Central Asia's forbidding highlands, a quiet newcomer: Chinese troops" (18-fevral 2019-yil).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Tojikiston Tojikistonning ikki tomonlama aloqalari |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* AQSH
 | 
Coat of arms of Tajikistan |
|  |
| Osiyo | 
* Afgʻoniston
* Armaniston
* Bangladesh
* Xitoy
* Hindiston
* Ozarbayjon
* Eron
* Qirgʻiziston
* Qozogʻiston
* Malayziya
* Isroil
* Pokiston
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Belarus
* Gruziya
* Gretsiya
* Latviya
* Rossiya
* Ispaniya
* Ukraina
 |

 |
**Dimetilgidrazin**, C2H8N2 -oʻtkir hidli, rangsiz tiniq suyuklik. Mol. m. 60,10. Ikkita izomeri maʼlum: simmetrik D. — CH,NH—NHCH va asimmetrik D. (CH,)2N—NHr Amaliy ahamiyatlisi — asimmetrik D. suyuqlanish temperaturasi —57,2°, kaynash temperaturasi 63°, zichligi 791,1 kg/m3, gigroskopik, kuchli asos. Suv va organik erituvchilar bilan har qanday nisbatda aralashadi. Havoda sekin oksidlanadi, 270° da oʻz-oʻzidan alangalanadi; juda zaharli.

D. dimetilaminni kislotali muhitda ishqoriy metallar nitritlari bilan nitrolab, xreil boʻlgan dimetilnitrozoaminni palladiy yoki platina katalizatorligida vodorod bilan qaytarib yoki dimetilaminga ishqor ishtirokida monoxloramin taʼsir ettirib olinadi. Asimmetrik D. raketa yoqilgʻilari komponenta sifatida qoʻllaniladi.

Simmetrik D.ning qaynash temperaturasi 81°, zichligi 827,4 kg/m3. Gidrazinni atsillab, hosil boʻlgan diatsil-gidrazidni dimetilsulfat bilan me-tillab olinadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ellen Karolina Sofiya Kay** (shved. Ellen Karolina Sofiya Key; 1849-yil 11-dekabr, Sundsholm-1926-yil 25-aprel, Strand) - shved yozuvchisi .

Biografiyasi
------------

Ellen Kay Sundholmda Shvetsiya fermerlik partiyasi asoschisi Emil Kay oilasida tugʻilgan. Uning onasi Sofi Pussi Kay Shvetsiya shimolidagi aristokratlar oilasidan edi. Ellen Kay uyda ta'lim olgan, onasi unga savodxonlik va arifmetikadan, otasi esa chet tillaridan dars bergan. Ellen bolaligidan ko'p o'qigan, u Henrik Ibsenning, xususan, "Per Gyunt", "Sevgi komediyasi" va "Brandt" pyessalari unga katta qiziqish uyg'otgan. Ellen yigirma yoshga to'lganda, uning otasi Riksdagga partiyasiga gubernator etib saylangan va oilasi Stokgolmga ko'chib o'tgan.

Ellen onalikni og'ir ish deb hisoblagan va yerlardan qat'i nazar, davlat onalar va bolalarni qo'llab-quvvatlashi kerakligini ta'kidlagan. Uning ushbu g'oyalari ko'plab mamlakatlarning ijtimoiy qonunchiligiga sezilarli ta'sir ko'rsatgan.

1874-yilda u Daniyaga jo'nab ketgan va u yerda kambag'al qishloqlar uchun xalq institutlarida dars berdi. U o'z vatani Shvetsiyada o'z xalq institutini tashkil etishni orzu qilgan, ammo buning o'rniga 1880-yilda Stokgolmdagi Anna Uitlokning qizlar maktabida o'qituvchi bo'lib ishlagan.

U o'zining adabiy faoliyatida ayolning huquq va burchlari, ayollar mehnati, keksa va yosh avlodning o'zaro munosabatlari, onalik tuyg'ulari, shaxs va jamiyatning o'zaro ta'siri haqidagi savollar bilan shug'ullangan. Hech qanday guruh yoki partiyaga qoidalariga rioya qilmasdan, u har doim o'zining maxsus yo'lidan borishga intilgan. Uning asosiy asarlari "Sevgi va nikoh to'g'risida" va "Bolalik davri" ("*Barnets arhundrade*",1900-yil, ruscha tarjimasi 1905-yil). O'z g'oyalarini Yevropa jamiyatida yoyish uchun Kay 1903-yilda Germaniya va Avstriya bo'ylab sayohat qilgan va u yerda o'ziga yaqin mavzularda ommaviy ma'ruzalar o'qigan.

Ellen Kayning bir nechta maqolalari 1906-yilda Yevgeniy Jurakovskiyning "Zamonaviy hayot tragikomediyasi" kitobida ilova sifatida paydo bo'lgan. "Kelajak ayoli", "Jasorat", "Ibsenning individualligi haqida", Olga Takke tomonidan tarjima qilingan. U haqida "Qabrga gulchambar (Elen Kay xotirasiga)" esdalik maqolasi rus diasporasining publitsist va jamoat arbobi Ilya Markovich Trotskiy tomonidan yozilgan.

U, shuningdek, "estetika orqali etika" falsafiy kontseptsiyasining muallifi edi. Unda u to'laqonli, qulay muhitda yashovchi odam o'zini-o'zi bilishi va atrofidagi dunyo bilan aloqa topishi mumkinligini ta'kidladi. Bu qarash uning ijtimoiy-demokratik mafkuraga bo'lgan ishtiyoqi bilan bog'liq edi.

*

Manbalar
--------

* Кей, Эллен // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Троцкий И. М. Венок на могилу (Памяти Эллен Кей) // Дни, № 997, 05 мая 1926. С. 2.



1. 1 2   — С. 90.
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)* — С. 24.
5. ↑  *(unspecified title)* — С. 229.
**Héctor Altamirano Escudero** (talaffuzi: *Ektor Altamirano*) (1977-yil 17-martda tugʻilgan) — meksikalik sobiq professional futbolchi va Liga MX „Keretaro" klubining sobiq bosh murabbiyi. U „El Pity" laqabli bilan ham mashhur odatda oʻng qanot himoyachisi pozitsiyasida oʻynagan. Xalqaro maydonda Meksika terma jamoasi tarkibida maydonga tushgan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Altamirano Primyeradagi debyutini 1997-yil qishki mavsumda Kruz Azul jamoasi bilan yoshlar safidan chiqqanidan keyin oʻtkazgan. Biroq, atigi oltita oʻyin bilan koʻngli toʻlmay yakunlangan mavsumdan soʻng, u Santos Laguna jamoasiga oʻtgan. „Santos"ga kelganidan beri Altamirano jamoaning oʻng qanotda harakat qiladigan doimiy oʻyinchiga aylangan va klubdagi 6 yil davomida Altamirano 212 oʻyinda maydonga tushib, 36 gol muallifiga aylangan. „Santos Laguna" jamoasi tarkibida muvaffaqiyatli oʻtkazgan oʻyinlaridan soʻng, meksikalik futbolchi 2005-yilning yozida transfer oynasida premyeraga yangi koʻtarilgan San-Luis jamoasiga yoki Meksikada mashhur boʻlgan „Draft" jamoasiga sotilishi eʼlon qilingan. Altamirano San-Luisda klubga liga finaliga chiqishga yordam bergan muvaffaqiyatli yildan soʻng, 2006-yilning yozida Altamirano CA Monarcas Morelia jamoasiga qoʻshilgan.

Altamirano Apertura 2008\2009-yilgi mavsumida Korrekaminos jamoasiga qoʻshilgan.

Oxirgi vaqtlarda u professional futboldan tashqari yangi biznes korxonalari faoliyatini yoʻlga qoʻymoqda. U 2016-yilning 6-aprelida Reforma nashriga bergan intervyusida oʻzi futbolchi sifatida mashhurlikka erishgan San-Luis shahrida oʻrta kattalikdagi baliq akvariumini ochayotganini eʼlon qilgan. Uning akvariumida asosan dengiz baliqlari va sutemizuvchilar, shu jumladan oq akulalar va orkalar ham yashaydi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

### Xalqaro maydondagi gollar


| Gol | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 27.06.2004 | Estadio Victoria, Aguascalientes Siti, Meksika |  Dominika | **8** — 0 | 8-0 | 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 2. | 13.07.2004 | Estadio Migel Grau, Piura, Peru |  Ekvador | **1** — 0 | 2-1 | 2004-yil Amerika kubogi |
| 3. | 13.112004 | Miami Orange Bowl, Mayami, Amerika Qoʻshma Shtatlari |  Saint Kitts va Nevis | **1** — 0 | 5-0 | 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 4. | 17.11.2004 | Estadio Tecnologico, Monterrey, Meksika |  Saint Kitts va Nevis | **1** — 0 | 8-0 | 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |

Manbalar
--------

1. ↑  „Querétaro presentó a Héctor Altamirano como su nuevo director técnico" (ispancha). *ESPN México* (27-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 27-oktabr 2020-yil.
2. ↑
**Chester Cooper Conklin** (talaffuzi: „Chester Kuper Konklin", 1886-yil 11-yanvar — 1971-yil 11-oktabr) Amerika kino komediyachisi boʻlib, Keystone Studiosda Mack Sennettning Keystone politsiyachilaridan biri sifatida ish boshlagan. U Mabel Normand bilan bir qator filmlarda suratga tushgan va Charlie Chaplin bilan ham ovozli, ham ovozli filmlarda yaqindan hamkorlik qilgan.

Yoshligi
--------

Conklin Ayova shtatining Oskaloosa shahrida tugʻilgan. Uch farzanddan biri zoʻravon oilada oʻsgan. Conklin sakkiz yoshga toʻlganda, onasi oila bogʻida kuyib oʻlgan holda topilgan. Garchi dastlab oʻz joniga qasd qilish haqida hukm chiqargan boʻlsa-da, oʻgʻlining vazir boʻlishiga umid qilgan taqvodor dindor otasi oxir-oqibat qotillikda ayblangan, ammo sudda aybsiz deb topilgan.

Karyerasi
---------

 Conklin 1919-yil
1913-yil qishki tanaffus paytida Kaliforniyaning Venetsiya shahrida Mack Sennetning bir nechta komediyalarini koʻrgandan soʻng, 27 yoshli Conklin Keystone Studiosga borib, ishga joylashish uchun ariza topshirdi va kuniga 3 dollar maosh bilan Keystone Kop sifatida ishga qabul qilindi. Sennett uni oʻzining birinchi filmi — „*Hubby’s Job*" nomli qisqa komediya filmida rejissyorlik qilgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

1933-yil 12-aprelda Conklin 18-yilu toʻqqiz oylik nikohdan keyin Minnie V. Conklin bilan ajrashdi. U 1934-yil 5-mayda Hollywoodda Margherita Rouzga uylandi. U 1937-yil 14-mayda vafot etdi. 1965-yil 17-iyunda Conklin Las-Vegasda sobiq aktrisa June Guntherga uylandi.

Conklin 1971-yil 11-oktyabrda Kaliforniyada 85 yoshida vafot etdi. Uning tanasi kuydirildi va kuli oilasiga topshirildi. Uning oʻlimidan soʻng, uning jiyani Robert Stoltz opalari bilan birga Conklinning kulini Tinch okeaniga sochib yubordi.

Meros
-----

Kino sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Conklin 1560 Vine koʻchasidagi Hollywood shon-shuhrat xiyobonida yulduzga ega.

Manbalar
--------


1. ↑  TCM Biography
2. ↑  McCaffrey, Donald W.*. Guide To the Silent Years of American Cinema*. Greenwood Publishing Group, 1999 — 87 bet. ISBN 0-313-30345-2.
3. ↑  „Chester Conklin". *Hollywood Walk of Fame*. 10-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktabr 2021-yil.
**Dion** (qadimgi yunoncha: *Διών* Dín) — qadimgi yunon mifologiyasida, Lakoniyalik qirol, Prognayning qizi Ifiteyning eri. U haqidagi afsona faqat Serviusda mavjud boʻlib, Virgilning yongʻoq haqidagi satrini sharhlaydi va Sparta qirollarining nasabnomasida umumiy tarkibga kiritilmagan. Xotinining mehmondoʻstligi uchun minnatdorchilik bildirgan holda, Apollon uchta qiziga (Orfus, Liko va Kariya) notoʻgʻri bilimga intilmaslik yoki xudolarning xohishlariga xiyonat qilmasliklari sharti bilan bashoratgoʻylik beradi.

Keyinchalik Dionis Spartaga tashrif buyurganida, uni Dion yoki uning rafiqasi mehmondoʻstlik bilan kutib olishdi va Kariya uning sevgilisiga aylandi. Dionis qisqa vaqtdan soʻng, uning sharafiga qurilgan maʼbadni muqaddaslashtirish uchun qaytib kelganida, Kariyaning opa-singlisi uning Dionis bilan uchrashishiga toʻsqinlik qilishga urinishadi. Garchi Dionis ularga Apollonning shartini eslatsa ham foydasi boʻlmaydi.

Keyin Dionis ikki opa-singilni aqldan ozdiradi. Soʻngra ular Taygetga qochib ketishadi va qoyaga aylanishadi. Dionis esa oʻzining sevgilisi Kariyani yongʻoq daraxtiga („yongʻoq" bilan) aylantiradi. Artemis bu haqda lakoniyaliklarga aytib beradi va ular shimoliy Lakoniyadagi maʼbadni Artemis Karyatidaga bagʻishlashgan. U yerdagi bogʻda spartalik qizlar Artemida sharafiga raqsli ziyofatlar oʻtkazgan.

Kariyadagi yillik aqs tomoshalari va xorlarda Artemis va nimfalarga bagʻishlangan maydon, bu yerda Artemida Caryatides haykali ochiq havoda turganini Statius va Pausaniasham eslab oʻtadi. Messeniya urushlari paytida Aristomen u yerda pistirmaga tushib, koʻplab spartalik qizlarni asirga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Vergiliy*. Eklogi VIII 30
2. ↑  lotincha: *ne proditrices numinum esse vellent, neve quaererent quod esset nefas scire*
3. ↑  *Serviy*. Kommentariy k „Eklogam" Vergiliya VIII 30
4. ↑  *Statsiy*. Fivaida IV 225
5. ↑  Primechaniya Ye. F. Shichalinoy v kn. Statsiy. Fivaida. M. 1991. S.278
6. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi III 10, 7
7. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi IV 16, 9

Manbalar
--------

* Roscher lugʻati. — T. 1. Stlb. 1028.; T. 2. Stlb. 969-970, 2178.(olm.) )
* *Losev A. PH.* Yunonlar va rimliklar mifologiyasi / Comp. A. A. Taxo-Godi; jami ed. A.A.Taxo-Godi va I.I.Maxankov. — M. : Fikr, 1996. — S. 663. — ISBN 5-244-00812-9 (rus. )
* Dion mythindex.com saytida Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-06-16). Arxivnaya kopiya (Inglizcha) )
**Diorama** - 1996-yilda Torben Wendt tomonidan Reutlingen shahrida tashkil etilgan nemis synthpop darkwave guruhi.

Tarix
-----

Diorama 1996-yilda uning doimiy rahbari, musiqa va matnlar muallifi, klaviaturachi Torben Vendt tomonidan asos solingan. 1996-1998-yillarda Torben tovush bilan tajriba o'tkazdi va qorong'u to'lqinda o'zining birinchi qadamlarini qo'ydi, buning natijasida 1999-yilda *Pale* nomli debyut disk paydo bo'ldi. O'sha davr musiqasi klaviatura qismlarining ustunligi bilan kichik melankolik tovush bilan ajralib turadi. Torbenga *Pale* qo'shig'ini yozishda Diary of Dreams solisti Adrian Xates yordam berdi, uning yorlig'i Accession Records keyinchalik Dioramaning barcha albomlarini chiqaradi.

2001-yilda uzoq do'st Feliks Mark Torbenga qo'shildi va guruhning ovozi yanada elektronlashdi. 2002-2006-yillarda guruh bilan bas gitarist va bek-vokalchi Bernard Le Siguet o'ynadi va 2005 yildan beri guruh jonli barabanchi Markus Halterni sotib oldi. Bundan tashqari, 2002-yildan beri gitarachi Zash Fiddler 2005-yilda *Amaroid* albomining yozilishidan boshlab guruhning to'liq huquqli a'zosi bo'lgan sessiya musiqachisi sifatida ishtirok etmoqda. Ushbu tarkibda jamoa Zash Fiddler guruhni tark etgan 2005-yildan 2014-yilgacha mavjud edi. 2015-yilda uning o'rnini ilgari Feliks Markning yakkaxon loyihalarida ishtirok etgan gruziyalik gitarachi Zurab Dzagnidze egalladi. Guruh u bilan birga "*Zero Soldier Army*" albomini yozgan.

Diorama quyidagi asarni faqat 2010-yil mart oyida taqdim etdi. Bu *Cubed* nomli ettinchi studiya albomi edi. Mavzu kvartirada, cheklangan makonda hayot bilan bog'langan. 2013-yilga kelib, cheklangan nashrda tarqatilgan *Even The Devil Does't Care* CD-albomi nashr etiladi. Eng mashhur treklar - *"Umid"* va "*Vays Und Antrazit"* .

2020-yil 23-oktabrda to‘qqizinchi raqamli *Tiny Missing Fragments albomi chiqdi.*

### Hozirgi tarkib

* Thorben Wendt - vokal, klaviatura, qo'shiq matni
* Feliks Mark - bek-vokal, klaviatura (Frozen Plasma loyihasining vokalisti);
* Markus Halter - barabanlar
* Zurab Dzagnidze - gitara

### Sobiq a'zolar

* Zash Fiddler - gitara (2003-2014)
* Bernard Le Siguet (2002-2006) - vokal, bas

Diskografiya
------------

### To'liq metrajli albomlar

* 1999-yil *Ochiq*
* 2001-yil *Uning suyuq qurollari*
* 2002 yil *Chalkash ruhlarni yaratish san'ati*
* 2005-yil *Amaroid*
* 2007-yil *Boshqa hayot*
* 2010-yil *kub*
* 2013-yil *Hatto shayton ham parvo qilmaydi*
* 2016-yil *Nolinchi askar armiyasi*
* 2020-yil *Kichkina etishmayotgan parchalar*

### Bo'ydoqlar va boshqalar

* 2001-yil «Device» (CD, Maxi)
* 2005-yil *Pale* (Re-Release)
* 2005-yil *Repale*
* 2007-yil «Synthesize Me» (CD, Maxi)
* 2010-yil «Child of Entertainment» (CD, Maxi)

Manbalar
--------

1. ↑  „Altwall: Diorama".  altwall.net. 12-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-yanvar 2019-yil.
2. ↑  „Биография Diorama: немецкая темная электронная группа" (ru-RU). *Musicenergy* (18-avgust 2021-yil). 7-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2021-yil.
**Izostaziya** (izo... va yun. stasios — teng ogʻirlik), izostatik muvozanat — Yer poʻstiyaat togʻ jinslarining muvozanat holati. Yer kaʼrining muayyan chuqurligida (kompensatsiya chuqurligi 100–150 km) yuqoridagi gorizontlardan boʻladigan bosim barobarlashadi. Bunga koʻra, Yer pusti, uning nisbatan yirik (100–200 km) boʻlaklari Yer poʻstining ostidagi qattiq va ogʻirroq plastik qatlamda goʻyo suzib yurgandek boʻlib, muvozanat holatiga erishadi: Yer pusti ayrim bloklarining zichligi va kalinligining oshishi Yer poʻstining choʻkishiga olib keladi va, aksincha, bloklar zichligi va qalinligining kamayishi Yer poʻstining yuqoriga koʻ-tarilishiga sabab boʻladi. Gravimetri-yaning hozirgi maʼlumotlari, shu jumladan, chuqur seysmik zondlash Yer pusti yirik bloklarining koʻpchiligi materik va okeanlarda I. sharoitlariga mos joylashganligidan dalolat beradi. Tektonik faol joylar bundan istisno.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Izotop almashuvi** - biror ele ment izotoplarining sistemaning turli fazalari (suyuq, qattiq va b.), zarralari (molekula, ion) oʻrtasida qay-ta taqsimlanishi. I.a.da moddalar tarkibini saqlagan holda bir izotop shaklidan ikkinchisiga oʻtib turadi, mas, xlorning ogʻir izotopi 37S1 bilan boyitilgan vodorod xloridga xlorning odatdagi izotopi (75,53% 35S1 va 24,47% -17S1) aralashtirilsa, I. a. reaksiyasi: N37S1 + 35S12=N35S1 + 35S1"S1, N"S1+35S137S1=N35S1+37S12 natijasiyaa vodorod xloridda ogʻir izotop kamayib, xlorda koʻpayadi.

I.a.— bir xil atomlar yoki atom guruhlari orasida roʻy beradigan alma-shinuvning bir koʻrinishi; bunday almashinuvning mumkinligini 1886-yilda Mendeleyev aytib bergan edi. I. a. reaksiyalari gomogen (erigan modda bilan erituvchi oʻrtasida, gazlar aralashmasida va h.k.) va geterogen (qattiq va suyuq moddalar orasida, qattiq katalizator yuzasi bilan gazlar orasida va h.k.) sharoitda oʻtkazilishi mumkin. I. a.da reaksiyaga kirishuvchi moddalar izotoplar tarkibini tenglashtirishga intiladi va bunda izotoplar muvozanati vujudga keladi. Ammiak bilan ammoniy xlorid tarkibidagi azot elementlari oʻrtasidagi I. a.da avvaliga har ikki azotning tabiiy tarkibi bir xil boʻlib (I5N: I4N= 1:262), keyin esa hosil boʻlgan tuzda I5N ning miqdori ammiakdagiga nisbatan 3,4% kupayadi. Ana shunday I. a.ni maxsus fraksion kolonnalarda koʻp marta qaytarib, I4NH4C1+I5NH3 15NH4C1+14NH3 reaksiyasi asosida I5NH4C1 olish mumkin. Ana shunday yoʻl bilan uglerod 13S, ol-tingugurt 34S, \*S va b.ning ogʻir izo-toplari konsentratlari olinadi. I.a. izotop indikatorlar sifatida qoʻllaniladigan moddalarga izotop belgi ki-ritish usullaridan biri boʻlib xizmat qiladi. Mas, ogʻir benzol C6D6 ni I. a. yoʻli bilan oddiy benzol S6N6 va ogʻir sulfat kislota D2SO4 dan olish oson, ogʻir sulfat kislota esa oʻz navbatida SO3 ni D2O da eritib olinadi.

I. a. imkoniyati va tezligi molekulalarning tabiati, tuzilishi, muhit, katalizatorlar va b.ga bogʻliq. Mas, fenol S6N5ON bilan D2O oʻrtasidagi N—D almashinuvi — ON guruxda bir lahzada, benzol halqasida esa gʻoyat sekin boradi. Benzol halqasiga — NO2 guruhi kiritilsa yoki D2O suyuq ammiak ND3 bilan almashtirilsa, yadrodagi almashinuv juda tezlashadi. I.a. krnu-niyatlari va tartibini oʻrganish katta ahamiyatga ega, chunki oddiy kimyoviy reaksiyalarda atomlar va guruhlar ha-rakatchanligi shu qonuniyatlarga boglik.

I. a. turli ilmiy ishlarda va sanoatda keng qoʻllaniladi. Ogʻir suvni sanoat miqyosida olishda deyteriyni konsentrlash I. a. reaksiyasi orqali amalga oshadi.

Adabiyot
--------

* Radioaktivnie indikatori v ximii. Osnovi metoda, pod red. V. B. Lukyanova, 3 izd. M. 1985.

Rustam Maʼrupov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bayanavul** — qishlogʻi, Pavlodar viloyati Bayanavul tumanining maʼmuriy markazi (1938-yildan buyon). Viloyat markazi Pavlodar shahridan 210 km uzoqlikda, Bayanavul togʻining janubi-sharqiy etaklarida Sabindikoʻlning yoqasida joylashgan. Qishloqqa eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Ekibastuz (135 km). Qishloq aholisi 5,866 kishi (2012).

Tarixi
------

Qishloqqa 1826-yili asos solingan, 1833-1868-yillarda Bayanavul sirt okrugining maʼmuriy markazi boʻldi. Bayanavulning Qarqarali va Pavlodar shaharlari orasida joylashishi uning iqtisodiy asosini kuchaytirdi. Bu qishloqda yirik yarmarkalar oʻtkizilib turdi. Sabindikoʻl va togʻ qishloqqa ajoyib koʻrik berib turadi.

Ijtimoiy soha
-------------

Bayanavulda moy zavodi, turli kombinatlar, ikkita oʻrta maktab, madaniyat uyi, Satboev muzeyi, tuman kasalxonasi, 2 dispanser, sanitar — epidemiologika stansiyasi, nashriyotlar faoliyat yuritmoqda. Qishloq aholisi Bayanavuldan viloyat markaziga va Ekibastuz shahriga, qishloqlarga avtomobil yoʻli orqali qatnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Pavlodar viloyatining telefon kodlari
2. ↑  Qozogʻistonning pochta indekslari
**Koʻlshunoslik**, limnologiya -gidrologiya fanining koʻllarni oʻrganadigan sohasi. K. koʻllarning kelib chiqishi, geografik joylashishi, morfologiya va morfometriyasini, ulardagi suvning fizik va kimyoviy xossalarini, koʻllarda uzluksiz sodir boʻlib turadigan jarayon va hodisalarning vujudga kelishi va rivojlanish qonuniyatlarini, ularning oʻzaro va atmosfera hamda litosferadagi boshqa jarayon va hodisalar bilan bogʻliqligini, koʻllarning oʻsimlik va hayvonot dunyosini oʻrganadi. K. geogr. fanlari qatoriga kiradi, shu bilan birga geofizika, gidrokimyo, gidrobiologiya, geomorfologiya, geobotaniqa, meteorologiya va geol. bilan uzviy bogʻlangan. Koʻllar ekspeditsiyalar uyushtirish va uzoq, yillar uzluksiz statsiovar kuzatishlar olib borish yoʻli bilan oʻrganiladi. K.da elektrometrik, fotometrik, akustik metodlar, aerofotosʼyomka qoʻllanadi. Ilmiy K.ka ilk bor 1901-yilda ushbu fan boʻyicha birinchi qoʻllanma yaratgan va uzoq yillar Jeneva koʻlida tadqiqotlar oʻtkazib kelgan shveysariyalik olim F. Forel tomonidan asos solindi. Oʻrta Osiyo koʻllarini oʻrganishga L. S. Berg, N. L. Korjenevskiy, N. G. Mallitskiy, A. M. Nikitin kabi olimlar oʻz hissasini qoʻshgan. Oʻrta Osiyo, shu jumladan, Oʻzbekistondagi koʻllar va suv omborlarini har tomonlama oʻrganish hamda ulardan kompleks foydalanish masalalarini hal etish ustida Oʻrta Osiyo regioval gidrometeorologiya ilmiy tadqiqot institutining 1964-yilda tashkil etilgan kullar va suv omborlari boʻlimida ilmiy izlanishlar olib borilmokda.

Koʻp sonli suv havzalarini tiplarga ajratish va tasniflash maqsadida oʻtkaziladigan tadqiqotlar katta ahamiyatga ega. Koʻl yotqiziklarining stratigrafiyasi va koʻllar suv sathining balandligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oldingi davrlarda iqlimning oʻzgarishi, okean va quruqlik oʻrtasidagi namlikning aylanishi va umumiy yer bilimiga doyr boshqa masalalarni oʻrganishda qoʻllaniladi.

K.ning yutuqlari xalq xoʻjaligining suv taʼminoti, baliqchilik, suv xujaligi, gidroenergetika, sugʻorish, foydali qazilma boyliklarini qazib olish, tibbiyotda va mehnatkashlarni dam olishini tashkil qilishda foydalaniladi.

Koʻllar va suv omborlarining ifloslanishi va ular tabiiy holatining oʻzgarib borishi munosabati bilan, suv havzalaridagi suvning sifatini baholash, bashoratlash va muhofaza qilishK.ning bosh yoʻnalishi boʻlib qoladi. Oʻzbekistonda oliy taʼlim tizimida K. fani oʻqitilmokda.

Adabiyot
--------

* Hikmatov F. H. Sirliboyeva 3. S, Aytboyev D. P. Koʻllar va suv omborlari, T. 2000.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |