**Franklin Roy Bruno**, MBE (1961-yil 16-noyabrda tugʻilgan) — britaniyalik sobiq professional bokschi, 1982-yildan 1996-yilgacha musobaqalarda faol qatnashib kelgan. U ringda ham, undan tashqarida ham juda ommabop va voqealarga boy faoliyatiga ega boʻlgan bokschi edi. Brunoning boksdagi faoliyatining choʻqqisi 1995-yilda Wembley stadionida Oliver Mc Calldan ogʻir vazn toifasida WBC chempionlik unvonini qoʻlga kiritish edi, bu uning toʻrtinchi jahon chempionligi uchun kurash edi. Bruno oʻz faoliyati davomida bir nechta eng yuqori baholangan ogʻir vazn toifalariga duch keldi, jumladan 1989 va 1996-yillarda Mike Tysonga qarshi ikkita magʻlubiyat va 1993-yilda britaniyalik Lennox Lewisga qarshi oʻtgan jangda ham magʻlubiyatga uchragan edi.

Professional faoliyati
----------------------

Bruno 1981-yilda professional bokschiga aylangan edi va tezda nokaut bilan ketma-ket 21 gʻalabaga erishadi. Ushbu seriya *The Ring*, *KO Magazine*, *Boxing Illustrated* va *Ring En Español* kabi xalqaro boks jurnallarining eʼtiborini tortdi. Bu davrda Bruno jahon chempionligiga sobiq davogar Ckott LeDouxni magʻlub etdi, hakam Brunoni adolatsiz himoya qilganligi sababli oʻzining toʻxtatilgan gʻalabasini qoʻlga kiritishdan bahsli ravishda toʻxtatilgan Floyd Cummings, Belgiya chempioni Rudy Gauwe, britaniyalik daʼvogarlar Toyi Moore va Eddie Nielsonsni magʻlub etdi. Bill Sharkey, Walter Santemore va Ken Lakusta kabilarni magʻlub etib gʻolib boʻlgan. Biroq, 1984-yil may oyida boʻlajak ogʻir vazn toifasidagi jahon chempioni, amerikalik James „Bonecrusher" Smith jangning oʻninchi va oxirgi raundida Brunoni nokaut bilan magʻlubiyatga uchratib, bu seriyani toʻxtatdi, Bruno har uch hakamda ham aniq ustunlik qildi.

Ogʻir vazn toifasida Yevropa chempioni va WBA chempionligi uchun kurash
-----------------------------------------------------------------------

Bruno oʻzining keyingi oltita jangida hurmatli raqibga qarshi gʻalaba qozondi. U shvetsiyalik Anders Eklund ustidan gʻalaba qozondi, sobiq Yevropa chempioni va jahon chempioni Lucien Rodriguezni bir raundda nokautga uchratdi, bu masofani birinchi marta Larry Frazier va Jeff Jordanlani magʻlub etib, dunyo reytingi boʻyicha Phil Brown tomonidan bosib oʻtildi va chetdagi jangchilarni magʻlub eta olgan bokschi boʻla oldi.

Bruno vs. Tyson
---------------

1989-yil fevral oyida Bruno ogʻir vazn toifasida mutlaq jahon chempioni unvoni uchun Mike Tysonga qarshi chiqdi. Ochilish daqiqalarida jangchilar katta zarbalar bilan birlashishdi. Brunoning oyoqlari bukilib qoldi va u beixtiyor halqali fartukdan tushib, katta qadam tashladi. Koʻpchilik u hech boʻlmaganda tiz choʻkishi mumkinligiga rozi deb oʻylashdi va bu nokdaun deb ataldi. Bruno shikoyat qilmadi va oʻrniga oʻzini davom ettirish uchun yigʻildi va oxir-oqibat Tyson(Tyson faoliyatida birinchi marta) raund Brunoni magʻlub etdi, hakam beshinchi raundda bellashuvni toʻxtatdi, Bruno ogʻir jazo oldi, arqonda tomonda nochor yotgan holatda edi.

Bruno vs. Lyuis
---------------

1993-yilda u kamarning ikkinchi himoyasini amalga oshirayotgan yosh Lennox Lewisga qarshi uchinchi jahon chempioni uchun imkoniyatga ega boʻldi (uning uchta chempionlikdan birinchisi). Lennox Luwisga qarshi ringga tushishi imkoniyat boʻlgan edi. Frank Bruno jangi birinchi marta ikki britaniyalik bokschining ogʻir vazn toifasida jahon chempioni boʻlish uchun jang qilgani boʻldi. Luwis 7-raundda toʻxtab qolganda Brunoni magʻlub etdi, Bruno soʻnggi raundga qadar ochkolar boʻyicha yetakchilik qilganidan keyin yana chempionlik imkoniyatidan foydalana olmadi.

Bruno yana toʻplanib, sinov otini Jessi Fergusonni bir raundda joʻnatib yubordi va chekka daʼvogarlar Rodolfo Marin va Mike Evansga teng darajada osonlik bilan raqib boʻlishdi.

Ogʻir vaznda WBC chempioni va nafaqaga chiqqan
----------------------------------------------

1995-yil 2-sentyabrda Bruno nihoyat WBC chempioni Oliver McCallni oʻn ikki raundda magʻlub etib, jahon chempioni boʻladi. Bir xil startdan soʻng, Bruno oʻrta raundlarda kuchli ustunlikni qoʻlga kiritadi va soʻnggi juftlikda biroz toʻxtab qolgandek boʻlsada, Bruno faoliyatidagi Bonecrusher Smit va Tim Witherspoondan farqli oʻlaroq, McCall oʻtish yoʻlini topa olmadi. Brunoning himoyasi unga kerak boʻlgan, keyin esa toʻxtashga majbur boʻladi va charchagan Bruno bir ovozdan ochkolar boʻyicha gʻalaba qozonish uchun osilib qoldi, faqat ikkinchi marta raqibini hakamlar oldiga olib bordi xolos. Bruno chempion sifatida uzoq davom etmadi, u Mc Callni olish uchun imzolagan shartnoma uning birinchi himoyasida Mike Tyson bilan toʻqnash kelishini anglatardi. Tyson Brunoni uchinchi raundda toʻxtab qolganda magʻlub etgan edi, Bruno Tyson koʻzining jiddiy jarohati tufayli professional sifatidagi soʻnggi jangida juda yomon oʻyin koʻrsatgan edi. Brunoga koʻr boʻlib qolishi mumkin boʻlgan holatdaligi sabab, koʻproq zarar yetkazmaslik uchun boshqa jang qilmaslik tavsiya qilindi. Bruno jangdan keyin tez orada isteʼfoga chiqdi.

Ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlar va boksdan tashqari qiziqishlar
-------------------------------------------------------------------------

Brunoning imidji uning BBC boks sharhlovchisi Harry Carpenter bilan boʻlgan munosabatlari tufayli yaxshilandi, ularning koʻp intervyularida Brunoning eng mashhur va eng koʻp iqtibos keltirgan „Who what I mean, Harry?", uning „Comic Relief" dasturlaridagi chiqishlari yaratilgan. 1980-yillarning boshlari va undan keyin televizorda va sahnada (pantomimada) tez-tez chiqishlari efirda kuzatildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „British Beef #3 - Lennox Lewis v Frank Bruno" (en). *Sky Sports* (12-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 7-yanvar 2021-yil.
2. ↑  *Eskenazi, Gerald*. „Bruno vs. Lewis: A Personal Battle of Britain". *The New York Times* (10-avgust 1993-yil). Qaraldi: 10-yanvar 2014-yil.
3. ↑  „Mike Tyson v Frank Bruno 2 1996".  Tysontalk.com (1-sentabr 2004-yil). 5-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2014-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiiqtibosda ***Frank Bruno***ga tegishli iqtiboslar mavjud. |

Frank Bruno afsonasi va Britaniya jamoatchiligi tomonidan sevilgan, har doim yaxshi esda va xalq chempioni

* Rasmiy sayti
* Boxing record for Frank Bruno from BoxRec (registration required)
* Profile: Frank Bruno at BBC News
* How Brunoʻs troubles began at BBC Sport