**OLX** (inglizcha: *Online Exchange*) — bu tovarlar va xizmatlarni sotib olish, sotish yoki almashish uchun odamlarni birlashtiradigan onlayn eʼlonlar platformasi. Eʼlonlar „Bolalar dunyosi", „Koʻchmas mulk", „Transport", „Ish", „Hayvonlar", „Uy va bogʻ", „Elektronika", „Biznes va xizmatlar" kabi toifalarga boʻlinadi". 2018-yil holatiga koʻra, OLX internet kompaniyasining 35 ta shtab-kvartirasi Buenos-Ayres, Kiyev, Poznan, Toshkent, Buxarest, Sofiya, Pekin, Olma-Ota, Mumbay va boshqa shaharlarda joylashgan. Har oy OLX saytlariga dunyoning 40 dan ortiq davlatidan 330 milliondan ortiq kishi tashrif buyuradi.

Tarix
-----

OLX brendi 2006-yilning mart oyida ikki fransuz tadbirkorlari — Fabris Grinda va Alexandro Oksenfordo tomonidan asos solingan. OLX Hindiston bilan faol ish boshladi: oʻsha paytda u dunyodagi eng dinamik bozorlardan biri edi. 2007-yilda esa kompaniya rus tilida soʻzlashuvchi bozorga kirdi. 2010-yilda OLX Naspers media guruhining bir qismiga aylanadi. 2012-yildan Martin Shipbauer (hozirgi OLX Group bosh direktori) OLX jamoasiga qoʻshildi.

2013-yil mart oyida saytning ruscha versiyasi Avito.ru bilan birlashtirildi.

2014-yil aprel oyida Ruminiya, Bolgariya, Qozogʻiston, Belarus, Vengriya va Polshadagi Naspers guruhi eʼlon saytlari nomini OLX deb oʻzgartirdi. Va oʻsha yilning sentabr oyida Slando.ua Ukraina reklama sayti OLX Group tarmogʻiga qoʻshildi.

2015-yilning mart oyida Torg.com oʻzbek reklama sayti ham OLX ga aylandi.

Xizmat va xususiyatlar
----------------------

Sayt xususiy shaxslar va korxonalar uchun tovarlar va xizmatlarni onlayn sotib olish / sotish uchun platformani taqdim etadi. OLX foydalanuvchilari oʻz eʼlonlarini mobil telefon, elektron pochta orqali oldindan roʻyxatdan oʻtish yoki ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlarga kirish orqali joylashtirishlari mumkin. Eʼlonni yuborish shaklida siz taklifning tavsifi, fotosuratlar va aloqa maʼlumotlarini qoʻshishingiz kerak. Bundan tashqari, eʼlon qilingan eʼlonga veb-saytdagi onlayn chat yoki telefon raqami orqali uning muallifi bilan bogʻlanish orqali javob berish mumkin.

Odatiy boʻlib, OLXdagi eʼlonlar eʼlon qilingan sana boʻyicha koʻrsatiladi. Reklamalarni targʻib qilish uchun bir qator pullik xizmatlar mavjud: „VIP reklama", „Eng yaxshi reklama", „Roʻyxatning yuqorisiga koʻtarilish", „30 kunlik reklama roʻyxatida logotip".

Professional sotuvchilar oʻz kompaniyasining biznes sahifasini yaratish va toʻldirish orqali oʻzlarining OLX doʻkonini ochishlari mumkin. Bu shaxsiy havola (OLX domeniga asoslangan subdomen), logotip, banner, aloqa maʼlumotlari, kompaniya nomi, kompaniya tavsifi va joylashtirishlar roʻyxati bilan shaxsiy sahifa.

Veb-saytlardan tashqari iOS va Android platformalari uchun OLX ilovalari ishlab chiqilgan. Ilovaning funksionalligi foydalanuvchilarga oʻz profilini koʻrish, reklama qoʻshish, toʻgʻridan-toʻgʻri smartfondan fotosuratlar yuklash, xabarlar yozish va ularga javob berish, sotuvchiga qoʻngʻiroq qilish va boshqalar imkonini beradi.

Turli mamlakatlarda rivojlanish tarixi
--------------------------------------

### Rossiya

Rossiyada OLX 2007-yilda ishga tushirilgan. 2010-yilda allaqachon saytga oyiga 2,5 milliondan ortiq kishi tashrif buyurgan. 2013-yilda Naspers internet xoldingi Avitoning 18 % ulushini sotib oldi va Slando va OLXning ruscha versiyalarini Avito bilan birlashtirib, raqobatchi bilan birlashdi.

### Qozogʻiston

OLX Qozogʻistonda 2014-yilda Slando.kz reklama sayti rebrendingi natijasida paydo boʻlgan. Oʻzgarishlar faqat nom va logotipga taʼsir qildi, saytning butun funksionalligi va dizayni esa oʻzgarishsiz qoldi.

2018-yil holatiga koʻra, xizmat Qozogʻistonning TOP-10 saytlari qatoriga kiradi va bepul OLX mobil ilovasi mamlakatdagi eng yaxshilaridan biri boʻlib, Forbes reytingida „Qozogʻistondagi TOP-30 mobil ilovalar" reytingida 3-oʻrinni egalladi.

### Ukraina

OLX Ukraina bozoriga 2014-yildan Slando.ua eʼlonlar kengashi OLX guruhiga qoʻshilib, rebrending oʻzgartirgandan soʻng kirib keldi. Oʻzgarishlardan yangi platforma identifikatori yaratildi va saytning Ukraina versiyasi qoʻshildi.

2018-yil holatiga koʻra, saytda 1,5 million sotuvchi roʻyxatdan oʻtgan, 11 milliondan ortiq eʼlon joylashtirilgan va har daqiqada 100 ga yaqin yangilari qoʻshilmoqda. OLX Ukraina segmentida eng koʻp tashrif buyuriladigan reklama xizmatidir — Ukrainadan har ikkinchi internet foydalanuvchisi resursga oyiga kamida bir marta tashrif buyuradi.

### Oʻzbekiston

OLX Oʻzbekistonda 2015-yilda, kompaniya mintaqaning eʼlonlar veb-sayti — Torg.uz ni xarid qilganidan keyin paydo boʻlgan. Nom oʻzgarishiga qoʻshimcha ravishda, qayta loyihalash va platformani oʻzgartirish amalga oshirildi.

2018-yilda sayt www.uz milliy qidiruv tizimi maʼlumotlariga koʻra Oʻzbekistonning eng koʻp tashrif buyurilgan TOP-3 resurslariga kirdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Torg.com stanovitsya OLX.uz *gazeta.uz*, 23.03.2015
3. ↑
4. ↑  Kak rabotayut i zarabativayut doski obʼyavleniy *vc.ru*, 30.03.2018
5. ↑
6. ↑  *arxiv nusxasi*, 2009-04-03da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-06-04
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑