recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Rahimov.

**Saidahmad Boʻriyevich Rahimov** — oʻzbek iqtisodchisi, davlat arbobi. 2005—2017-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar milliy banki boshqaruvi raisi.

Biografiyasi
------------

### Maʼlumoti

Toshkent qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan. Iqtisod fanlari nomzodi.

### Mehnat faoliyati

1989—1993-yillarda Toshkent xalq xoʻjaligi instituti assistenti, katta oʻqituvchisi.

1993—1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Valyuta-iqtisod bosh boshqarmasi tahlil boʻlimi boshligʻi, pul-kredit siyosati boshqarmasi tahlil markazi boshligʻi, kreditni tartibga solish boshqarmasi boshligʻi.

1995-1997 — „Oʻzuyjoyjamgʻarmabank" aksiyadorlik jamiyati bosh direktorining oʻrinbosari.

1997-2000 — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi raisining oʻrinbosari.

2000-2002 — "Asaka" davlat aksiyadorlik tijorat banki boshqaruvi raisi.

2002-2003 — Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi raisi.

2003-2004 — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ijtimoiy-iqtisodiy siyosat masalalari boʻyicha Davlat maslahatchisi.

2004-2005 — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri.

2005-yildan 2017-yilgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar milliy banki boshqaruvi raisi hamda bank homiyligidagi "NBU-Osiyo" futbol klubi Prezidenti.

2015-yildan — Shanxay hamkorlik tashkiloti Banklararo birlashmasi kengashi raisi.

Oilasi
------

Oilali, uch nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг ўн уч йиллиги муносабати билан давлат хизматчилари ҳамда ишлаб чиқариш ва иқтисодий-ижтимоий соҳалар ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш ҳақида".
2. ↑  *Suhrob Xolmurodov Milliy bank rahbari etib tayinlandi*
3. ↑  *Saidahmad Rahimov ShHT Banklararo birlashmasi kengashi raisi etib saylandi*


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Moliya vazirlari |
| --- |
|  |
| 
* Erkin Boqiboyev
* Baxtiyor Hamidov
* Rustam Azimov
* Mamarizo Nurmurodov
* Saidahmad Rahimov
* Rustam Azimov
* Botir Xoʻjayev
* Jamshid Qoʻchqorov
* Timur Ishmetov
 | 
Gerb Uzbekistana |

 |
**Kaltakesaklar**, sudralib yuruvchilar sinfining kenja turkumi. 2000 tacha turi bor. Gekkonsimonlar, tangacha oyoqlilar, agamalar, iguanalar, urchuqsimonlar, zahartishlilar, echkemarsimonlar, amfisbenalar, asl kaltakesaklar, ssinksimonlar kabi oilalarga boʻlinadi. K.ning tana shakli turli-tuman. Besh barmoqli oyoqlilari ham, oyoqsizlari ham uchraydi. Oyoqsiz K.da toʻsh suyagi va oyok kamari saqlangan. K. keng tarqalgan. Oʻzbekistonda ularning 38 turi, mas, fotmanchiq, echkemar, toshkaltakesak, kunkargʻar, sariq ilon, bot-bot, qizilquloq va h.k. bor. Asl kaltakesaklar oilasi mazkur turkum uchun tipik vakildir. Bu oilaning 156 tacha turi bor. Ular 21 ta uruqqa kiradi. Gavdasi silindr shaklida; boʻyni yaqqol ajralib turadi; dumi uzun va uziluvchi; oyoqlari yaxshi rivojlangan; boshi va qorni qalqonlar, gavdasi tangachalar bilan qoplangan. Dumidagi tangachalar halqa shaklida. Quloq teshigi bor. Afrika, Osiyo va Yevropaning serquyosh, issiq mintaqalarida yashaydi. Oʻzbekistonda yozda kun qiziganda uyalariga (salqin joylarda) kirib oladi. Qishda (noyab.dan martgacha) karaxt boʻladi. Tuxum qoʻyadi; tuxumdan tirik tugʻuvchi turlari ham bor. Hasharot va b. jonivorlar bilan oziqlanib, koʻp foyda yetkazadi. Yugurdak kaltakesak, tirik tugʻar kaltakesak, Oʻzbekistonda keng tarqalgan ildam kaltakesakcha va hokazolar shu oilaga kiradi.

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Kaludon qal’asi** (inglizcha: *Caludon Castle* — Angliyaning Gʻarbiy Midlend shtatidagi Koventri shahridagi oʻrta asr qal’asining xarobalari. Birinchi darajali arxitektura yodgorligi. Janubda 190 metr uzoqlikda joylashgan ikkinchi handaqli joy ham roʻyxatga olingan antik davr hisoblanadi. Qal’a vayron boʻlgan va faqat qumtosh devorining katta boʻlagi saqlanib qolgan. Qasrning sobiq hududi hozir shahar parki, ammo uning katta qismi 20-asr boshlarida turar-joy majmualarini qurish uchun sotilgan.

Bu yerda kamida 11-asrdan beri odamlar yashab kelgan. Birinchi bino — katta uy — Normanlar Angliyani bosib olishdan oldin qurilgan va undan keyin Chester grafining mulkiga aylangan. 13-asrda uy Segrave oilasiga berildi; mulk birinchi marta 1239-yilda tilga olingan. 1305-yilda istehkomlar qurish uchun litsenziya berildi, shundan soʻng uy qal’aga aylantirildi. 1354-yilda yana bir litsenziya olindi va qal’a yana mustahkamlandi. 14-asrda u Norfolkning 1-gersogi Tomas Moubray tasarrufiga oʻtdi. U 1398-yilda quvib chiqarilgan va qalʼa yaroqsiz holga kelgan. Uning oʻrnini oʻgʻli Jon egalladi va oʻlimidan soʻng qal’a uning bevasi Ketrin Nevilga oʻtdi. U 1481-yilgacha Mowbrey oilasida qoldi, u Berkli markizi Uilyam Berkliga, ikkinchi turmushidan Ketrin xonimning qizining turmush oʻrtogʻiga oʻtdi. Bir yarim asrdan ortiq eʼtiborsizlikdan soʻng, taxminan 1580-yilda qal’a qayta tiklandi, bu safar qasr sifatida. 1662-yilda u deyarli vayron boʻlgan va 1800-yilda toshlar ajratilgan va yaqin atrofda ferma uyi qurish uchun ishlatilgan.

Yana qarang
-----------

* Angliyadagi qal'alar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Archaeological investigation at Caludon Castle, Farren Road, Coventry".  Warwickshire Museum Field Services (avgust 2003). 5-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2012-yil.
2. 1 2  Mackenzie, Sir James D.*. The Castles of England: Their Story and Structure*. MacMillan, 1896 — 346 bet.
3. ↑  „The City of Coventry: The outlying parts of Coventry: Wyken and Caludon". *A History of the County of Warwick: Volume 8: The City of Coventry and Borough of Warwick*.  Institute of Historical Research. 28-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-avgust 2012-yil.

Adabiyotlar
-----------

* *A History of Caludon Castle: the lords of the manor of Caludon*. Century Public Relations, 2013. ISBN 9780992785406.
**Shlomo Musayev** (14-yanvar, 1852-yil, Buxoro, Buxoro amirligi — 1922-yil, Quddus) — ravvin va qimmatbaho toshlar savdogari. Quddusdagi Buxoriy mahallasining asoschilaridan biri boʻlgan. Shuningdek, londonlik Shlomo Musayev, islandiyalik Dorrit Musayev va Jeffri Musayev Masson kabi taniqli shaxslarni oʻz ichiga olgan Musayev urugʻining patriarxi boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Musayev 1852-yilda hozirgi Buxoro shahrida tug‘ilgan. Bolaligida ruhoniy Devid Chafin va Joshua Shushan qo‘l ostida tahsil olgan. Yosef Koxjinov, Rafael Potihaloc, Moshe Chex Yizhakov, Avraham Aminov Talmudi va Aba Shimon Gaon bilan tahsil olgan. Keyinchalik ravvin degan sharafli unvonga ega boʻlgan bilimdon odam boʻldi. Savdogar sifatida choy savdosi va koʻchmas mulk bilan shugʻullangan. Buxoroda ilk banklardan birini u ochganligi aytiladi. 1888-yilda diniy eʼtiqodga amal qilgan holda Falastinga aliya qildi. 1891-yilda Quddusning yangi Rehovot HaBukharim mahallasini (keyinchalik Bukharim deb qisqartirildi) tashkil etishda mas’ul boʻlgan bir necha buxorolik yahudiylardan biri boʻlgan. Uning oʻzi toʻrtta ibodatxonani oʻz ichiga olgan 25 ta kambagʻal oila foydalanishi uchun uy-joy majmuasiga (mahalla) asos soldi. Bugungi kunda Musayev ibodatxonalar majmuasi, hozirda sakkizta sinagogadan iborat boʻlib, doimiy ravishda foydalanilmoqda.

19-asr oxiridan Birinchi jahon urushigacha Buxoro yahudiy savdogarlari va diniy ulamolar istiqomat qiladigan Buxoro mahallasi shaharning eng boy hududlaridan biri boʻlgan. Aholisining asosiy qismi Oʻrta Osiyo va Rossiyada paxta, qimmatbaho toshlar va choy kabi turli savdo faoliyati bilan shugʻullangan. Biroq, Birinchi jahon urushi va 1917-yildagi bolsheviklar inqilobidan soʻng, chet eldan keladigan daromad uzilib, aholi Quddusdagi uylari bilan qolib ketganligi sababli, mahalla tanazzulga yuz tutdi. Inqilob tufayli qashshoqlashgan rus yahudiy qochqinlari mahallaga kelgan. Keyinchalik Fors va Erondan kelgan yahudiylar mahallada istiqomat qila boshlashdi. Buning natijasida haddan tashqari olomon koʻpayib ketdi. Hozirda Bukharimda bir necha taʼmirlangan uylarda ham koʻrish mumkin, lekin koʻplab binolar vayronaga aylangan. Yangi qurilish tufayli koʻplab eski uylar buzilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Shaked, Shaul*. איראנו-יודאיקה, כרך ה: לחקר פרס והיהדית*. מכון בן צבי לחקר קהילות ישראל במזרח, 2003 — 199 bet. ISBN 9789652350954.
2. 1 2  „Bukharim – Beit Yisrael".  Jerusalem Municipality. 2-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2012-yil.
3. ↑  Tagger, Mathilde A.*. Guidebook for Sephardic and Oriental Genealogical Sources in Israel*. Avotaynu, 2006 — 46 bet. ISBN 1886223289.
4. ↑  Ben-Arieh, Yehoshua*. {{{title}}}* (Hebrew). Jerusalem: Yad Izhak Ben-Zvi Publications, 1979 — 253 bet.
5. ↑  *Housing in Jewish Palestine*. Jewish Agency for Israel, 1938 — 26 bet.
6. ↑  Bar-Am, Aviva*. Jerusalem Easywalks*. Ingeborg Rennet Center for Jerusalem Studies, 1999 — 85 bet. ISBN 9659004869.
**Oʻtloqi tuproqlar** - tuproq tipi; kapillyar namlanishga sabab boʻluvchi sathi yaqin (1–3 m) grunt suvlari taʼsirida hosil boʻladi. Bunday tuproqlarda namlik koʻpligi tufayli oʻsimliklar yaxshi oʻsadi; oʻsimlik qoldiqlarining aerob parchalanishi va tiklanish jarayoni suvli hamda unga yaqin gorizontlarning gleylanishiga sabab boʻladi. Oʻtloqi tuproqlarning choʻl zonasidagi, boʻz tuproq va baland togʻli mintaqlardagi tiplari farqlanadi. Choʻl zonasi hamda boʻz tuproq mintaqasidagi Oʻtloqi tuproqlar grunt suvlar rejimi va ularning paydo boʻlish sharoitiga qarab qayirallyuvial, allyuvial va saz (buloq)li boʻladi. Qayirallyuvial Oʻtloqi tuproqlar (chirindi qatlami 20—40 sm) Amudaryo va Sirdaryoning delta qismida hamda boshqa daryolar qayiridagi terrasalarda tarqalgan. Bu tuproqlar har yilgi yoki davriy boʻlib turadigan toshqin suvlardagi muallaq oqiziqlarning choʻkishidan hosil boʻladi. Allyuvial Oʻtloqi tuproqlar daryoning quyi qayir usti terrasalari va daryolarning hozirgi deltalarida tarqalgan boʻlib, daryo rejimidagi grunt suvlar taʼsirida boʻladi. Sazli Oʻtloqi tuproqlar (chirindi qatlami 30 sm) togʻlardan oqib tushuvchi daryo yoyilmalarining oʻrta va pereferik qismida, yoyilmalararo pastqamliklar, kamdankam togʻ yonbagʻirlaridagi qiyaliklarning quyi qismida, oqib chiqishi va koʻtarilishi qiyin saz rejimdagi grunt suvli rayonlarda tarqalgan. Oʻzbekistonning sugʻorma dehqonchilik zonasida umumiy sugʻoriladigan maydonning 50% ga yaqinini Oʻtloqi tuproqlar tashkil etadi. Sugʻoriladigan Oʻtloqi tuproqlarda 1—2% chirindi, 0,08—0,15% ga yaqin azot, yetarli miqdora yalpi va harakatchan kaliy bor. Oʻtloqi tuproqlarda fosfor temir va alyuminiy oksidlari bilan tez birikib, fosforli oʻgʻitlar samaradorligini taʼminlaydi. Baland togʻli va boʻz tuproq mintaqasidagi Oʻtloqi tuproqlar odatda, shoʻrlanmagan, choʻl zonasidagilari esa turli darajada shoʻrlangan. Shoʻrlangan Oʻtloqi tuproqlarda drenaj asosida profilaktik shoʻr yuvish choralari qoʻllaniladi.

Xodimat Maxsudov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yillik halqa**, yillik qavatlar — 1) oʻsimliklarda ksilema (yogʻoch) ning oʻsish zonalari; yoz-qishning almashinishiga karab, kambiy faoliyatining oʻzgarishi natijasida vujudga keladi. Daraxtlarning poyasi, shoxi va ildizini koʻndalangiga kesib Y.h.ni koʻrish mumkin. Vegetatsiya davrining boshida hosil boʻlgan ksilema tuzilishi, rangi, yaltiroqligi, oʻlchami va b. mexanik xossalari bilan vegetatsiya davrining 2-yarmida hosil boʻlgan ksilemadan farq qiladi. Oʻsimlikning ildiz boʻgʻzini arralab va kesilgan joyidagi Y.h.lar soniga qarab, daraxt yoshini aniqlash mumkin: 2) hayvonlarda — baʼzi toʻqimalarda har yili rivojlanib, uzoq saqlanadigan (individning yoshini aniqlashga yordam beradigan) hosilalar. Y.h- uzoq vaqt rivojlangan va muhim oʻzgarishlarga uchramagan skelet tuzilmalarida hosil boʻladi. Mas, Y.H. baliq tangachalarida, mollyuska chigʻanoqlarida va sudralib yuruvchilar kalla suyagining yassi qismida, tirnoqlarda boʻladi. Y.h. soniga qarab, individning yoshi, u yo bu darajada kengligiga qarab, oʻsish surʼati aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Vilna-Radom ittifoqi** — davlatlar ittifoqi. Polsha Qirolligi va Buyuk Litva Gertsogligi oʻrtasida 1401-yilda tuzilgan.

1399-yildagi Vorskla jangida Litva qoʻshinlarining ogʻir magʻlubiyati, shuningdek, Buyuk Litva Gertsogligi hokimiyatiga daʼvogar boʻlgan Vitautas Svidrigailo taʼsirining kuchayishi sharoitida Polsha qirolligiga nisbatan mustaqil siyosat olib borgan Vitautas davlatlar oʻrtasida yangi ittifoq tuzishga rozilik bildirbi. Davlatlarning boʻgʻusi munosabatlariga asos boʻlgan hujjat Vitautasning amakivachchasi, Polsha qiroli Yagiello tomonidan 1400-yil oxirida, Grodno va Merechye oraligʻidagi Krudi koʻli yaqinida imzolangan (hujjat saqlanib qolmagan).

Vitautas 1401-yil 18-yanvarda Vilniyusda boʻlib oʻtgan qurultoyda Litvaning oliy hukmdori sifatida Polsha qiroli Yagielloga sadoqati haqida hujjatni imzolagan. U oʻz navbatida Vitautasning Buyuk Litva Gertsogi unvonini tan olgan va unga gertsoglikka umrbod egalik qilish huquqini bergan. Kelishuvga koʻra, Vitautas vafotidan keyin uning mulki Yagiello yoki uning merosxoʻrlariga oʻtishi kerak edi. Yagiello merosxoʻrlar qoldirmasdan vafot etgudek boʻlsa, Polsha tomoni yangi Polsha qirolini tanlashda Litva va Rossiya zodagonlarining ishtirokiga ruxsat berishga vaʼda beradi. Litvinlar Polshaga oʻlpon toʻlamaslik huquqini himoya qilishga muvaffaq boʻldi; shartnomada ushbu bandning boʻlishi kerakligini dastlab polyaklar taʼkidlagan, lekin keyinchalik oʻz daʼvolaridan voz kechgan. Xuddi shu kuni kongressda ishtirok etgan hududiy knyazlar, yepiskoplar va zodagonlar Yagiello va Vitautas oʻrtasida tuzilgan shartnomani buzmaslikka vaʼda qilingan dalolatnomani imzolaydi (hujjatga 40 ta muhr ilova qilingan). Oʻsha yilning 11-martida Radomda boʻlib oʻtgan qurultoyda Polsha lordlari xuddi shunday dalolatnomani eʼlon qilishgan (unga 49 ta muhr urilgan).

Tarixchilarning taʼkidlashicha, ittifoqni tuzish jarayonida Litva Radasi institutsionalizatsiya qilingan boʻlib, u ilk marotaba Polshaga nisbatan alohida davlat organi sifatida faoliyat yuritgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3   (белор.) Пазднякоў В. Віленска-радамская унія // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя у 3 т. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 410. — 684 с. — ISBN 985-11-0314-4.
2. ↑  Тарас А.*. Грюнвальд. 15 июля 1410 года*. ФУАинформ, 2010.
3. ↑  *Prochaska A.* Dzieje Witolda wielkiego księcia Litwy. – Krakow: Universitas, 2008. – 401 s. - S. 93-94.

Adabiyotlar
-----------

* *Halecki O.* Dzieje unii jagiellońskiej. — T. 1. — Krakov, 1919-yil.(pol.) )
* *Kutrzeba S. Semkowicz W.* Akta Unji Polski z Litwa, 1385-1791. — Krakov, 1932-yil.(pol.) )
**Viloyati faqih** (arab.fors.-fa-qihning hukmronligi) — islom huquqshunosligi asosida boshqariladigan davlat tuzumi. Ilk islomda bundam tushuncha oxir zamon yakinlashganda amalga oshadigan eng adolatli ijtimoiy tuzumni anglatgan. Shialik bu tushuncha "yashiringan imom maxdiy"-ning kelishi va adolat oʻrnatishi haqidagi gʻoyaga bogʻlangan. 1979 y.dagi Eron islom inqilobi natijasida bu gʻoyani amalga oshirish, amalda imom zimmasiga yuklash mumkinligi haqidagi aqidalar vujudga keldi. Eron Islom Respublikasiga 1989 y.gacha rahbarlik qilgan oyatulloh aluzmo Ruhulloh Xumayniy ana shunday V. f. rahbari vazifasini bajardi, yaʼni u davlatning biror lavozimida boʻlmasa ham, amalda butun Eron ijtimoiy hayotiga rahbarlik qildi. Hoz. kunda ham Eronda saylab qoʻyilgan prezident turmushning barcha sohalarida diniy rahbar bilan bamaslahat faoliyat koʻrsatadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Botanika sanatoriysi** — balneologik kurort. Toshkent shahridan 30 km uzoqlikda. Chatqol togʻi etaklarida, Chirchiq shahridan 15 km masofada, dengiz sathidan 570 m balandlikda joylashgan. Maydoni 19,7 ga. Sanatoriy hududida dastlab temir yoʻl xodimlari uchun dam olish uyi (1942-yil gacha), harbiy gospital (1942-46), mavsumiy (1947-56) va yil boʻyi ishlaydigan (1956—66) dam olish uyi boʻlgan, 1966-yildan markaziy va periferik nerv sistemasi hamda hazm aʼzolari kasalliklari bilan ogʻrigan kishilar davolanadigan sanatoriyga aylantirilgan. Sanatoriy yaxshi koʻkalamzorlashtirilgan, yaqinidan Boʻzsuv oqib oʻtadi. Iqlimi kontinental: qishi yumshoq, yozi issiq, yanvar ning oʻrtacha temperaturasi — G, iyulniki +26°, nisbiy namlik 50%, quyoshli kunlar davomiyligi yiliga 2700 soat. Sanatoriydagi termal xloridgidrokarbonatnatriyli mineral suvdan ichish, vannalar uchun, ichaklarni chayish, meʼdani yuvish maqsadida, Jizzax viloyati Zomin tumani "Baliqli koʻl"dan olib kelinadigan balchiqsan esa chaplash (applikatsiya) va galvanik balchiq koʻrinishida foydalaniladi. Bundan tashqari, fizioterapiya, refleksoterapiya, davo fizkulturasi, massaj, issiq (parafin va ozokerit) hamda lazer bilan davolash usullari ham qoʻllaniladi.

526 oʻringa moʻljallangan yotoq korpuslari (bir va ikki oʻrinli), yozgi va qishki klub, kutubxona, sport maydonchalari mavjud, Bolalar va onalari uchun yil davomida ishlaydigan 68 oʻrinli boʻlim ham bor (1990-yildan).

Yana q.
-------

* Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Botanika instituti

Manbalar
--------

1. ↑  "Botanika sanatoriysi" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chayon chaqishi** — kishi hayoti uchun xavfli holat. Chayon chaqqan joyda kuchli ogʻriq seziladi, keyinchalik u qon tomirlari va nerv tolalari orqali butun tanaga tarqaladi. Oʻsha joy qizib, baʼzan "muzlab" jonsizlanadi, qichishadi, qizarib shishadi, goho unda pufakchalar paydo boʻladi; kishi holsizlanadi, boshi aylanadi va ogʻriydi, eti uvishadi. Ogʻirroq hollarda tomir tortishib, nafas olish, gapirish qiyinlashadi. Chayon chaqqan joyga nashatir spirti surtib, issiq qilish lozim, unga sarimsoq yoki piyozni ezib qoʻyish, margansovka (kaliy permanganat) eritmasi bilan vanna qilish ham mumkin. Chayon chaqqan kishida behollik alomatlari kuzatilsa, darhol vrachga murojaat etish zarur. Unga iloji boricha koʻp suyuqlik ichirish lozim. Chayon chaqishini oldini olish uchun chayon oʻlja qidirib kirib qolishi mumkin boʻlgan poyabzal, kiyim va boshqalarni qoqib-suqib kiyish maqsadga muvofiqdir.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nadejda va Rastko Petrovichlar memorial muzeyi** (serbcha: *Меморијални музеј Надежде и Растка Петровића / Memorijalni muzej Nadežde i Rastka Petrovića*) — Belgradda Lubomir Stoyanovich koʻchasi, 25-uyda joylashgan muzey. 1974-yilda Belgrad shahrining Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish instituti qarori bilan muzey madaniy yodgorlik sifatida tan olingan.

Memorial muzey Nadejda va Rastko Petrovichning singlisi Lyubitsa Lukovichning oilaviy uyida joylashgan. Uy 1928-1935-yillarda professorlar koloniyasining odatiy uyi sifatida qurilgan. Koʻchmas mulk uy va yer uchastkasidan iborat.

Petrovichlar oilasining boy merosi yozuvchi va olim Mita Petrovich (1852-1911), rassom Nadejda Petrovich (1873-1915) va yozuvchi Rastko Petrovich (1898-1949) hayoti va ijodi bilan bogʻliq boʻlib, ular Lyubitsa Lukovich tomonidan toʻplangan va Belgraddagi Milliy muzeyga sovgʻa qilingan. Bugungi muzey ekspozitsiyasini aynan shu narsa tashkil qiladi. Muzeyda Nadejda Petrovichning rasmlari va eskizlari, oila aʼzolarining shaxsiy yozishmalari, Rastko Petrovichga tegishli sanʼat buyumlari toʻplami, sayohat filmlari, gramofon plastinalari va boshqa buyumlar mavjud.

Yana qarang
-----------

* Belgrad shahrining madaniy yodgorliklari roʻyxati
* Belgraddagi Milliy muzey
* Nadejda Petrovich
* Rastko Petrovich

Manbalar
--------

1. ↑  Zavod za zashtitu spomenika kulture grada Beograda
2. ↑  Vrtni grad u Beogradu, Mr Dragana Ћoroviћ, Zadujbina Andreјeviћ

Havolalar
---------

* Музеи города Белграда Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-12-28).
* Институт по охране памятников культуры Республики Сербии — Белград Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-02-06).
* Недвижимые объекты культурного наследия
* Перечень памятников
**Ismail Kuchukkaya** (1970-yil 20-yanvarda tugʻilgan, Simav) — turk jurnalisti, yangiliklar boshlovchisi va yozuvchi.

Dastlabki yillar va shaxsiy hayot
---------------------------------

Ismoil Küçükkaya 1970-yil 20-yanvarda Kütahyaning Simav tumanida Yunus va Halise Kuchukkaya oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Boshlangʻich va oʻrta ta’limni Simav shahrida tamomlagan, soʻngra 1993-yili Gʻozi universitetining aloqa fakulteti jurnalistika boʻlimini tamomlagan. 2002-yilda birinchi xotinidan ajralgan Kuçukkaya 2016-yil 10-iyulda oʻqituvchi Eda Demirji bilan turmush qurgan. 2020-yil yanvar oyida Kuchukkaya va Demirci ajrashishdi.

martaba
-------

U 2013-yil sentabr oyidan buyon FOX TVda har hafta ertalab soat 08:00 da "Ismail Küçükkaya bilan uyg'otuvchi soat" dasturini taqdim etmoqda. 2019-yilgi Istanbul vaqtinchalik mahalliy saylovlar oldidan u Istanbul 2019 saylovi uchun maxsus ko'rsatuvni boshqargan.

Nashrlar
--------

* Cumhuriyetimize Dair (2008)
* Cumhuriyet'in İlk Yüzyılı (2012; İlber Ortayli bilan)
* Korkma (2016)
* *Bir oz jasorat* (2019)
* Fikri Hür Vicdanı Hür (2020)

Mukofotlar
----------

* Oltin kapalak mukofoti - eng yaxshi erkak yangiliklar boshlovchisi (2017; nomzod)
* Turkiya Oltin brend mukofoti - Yilning teleboshlovchisi (2017; g'olib)
* MGD mukofoti - Eng yaxshi tong yangiliklari (2018; g'olib)

Manbalar
--------

1. ↑  „İsmail Küçükkaya".
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 25 mayıs 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 mayıs 2016.
3. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 25 şubat 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31 ocak 2021.
4. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 11 mayıs 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 mayıs 2018.
5. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 11 mayıs 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 mayıs 2018.

Havolalar
---------

* İsmail Kuchukkaya Twitter sahifasi
* İsmail Küçükkaya ile yapılan bir röportaj 3 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Erich Neumann** (*ivr.* אריך נוימן (*Erix Noyman*)‎, 1905-yil 23-yanvar - 1960-yil 5-noyabr) - psixolog, faylasuf, yozuvchi va Karl Yungning shogirdi.

Faoliyati
---------

Neumann Berlinda yahudiy oilasida dunyoga kelgan. 1927-yilda Erlangen-Nuremberg Universitetidan PhD darajasini olgan va keyin Berlin universitetida tibbiyotni o'rgangan va ushbu universitetida 1933-yilda tibbiyotdan ilmiy daraja olgan. 1934-yilda Neumann va rafiqasi Julie Tel-Avivga ko'chib o'tishgan va bunga ularning Sionist bo'lganliklari va Natsistlar tuzumidan hadiksiraganliklari sabab bo'lgan. Ko'p yillar davomida Neumann Syurixga kelib, K.G. Yung institutida ma'ruza o'qigani kelib turgan. U shuningdek ma'ruzalar o'qish uchun Angliya, Fransiya va Niderlandiyaga tez-tez tashrif buyurgan, Xalqaro analitik psixologiya assotsiatsiyasi a'zosi va Isroil analitik psixoglari assotsiatsiyasi Prezidenti bo'lgan. Neumann Tel-Avivda 1934-yilda to 1960-yilda buyrak saratonidan vafot etguniga qadar analitik psixologiya bilan shug'ullangan.

Berlin shahri, Charlottenburg mavzesi Parij ko'chasida Erich Neumann xotirasiga qo'yilgan lavha

Fanga qo'shgan hissasi
----------------------

Neumann rivojlanish psixologiyasi, ong psixologiyasi va ijodkorlik psixologiyasi kabi sohalarga o'z hissasini qo'shgan. Uning psixologik tahlilga nisbatan yondashuvi ko'proq nazariy va falsafiy bo'lib, bu Angliya va AQSHdagi nisbatan klinik yondashuvdan ancha farqli edi. Uning psixologiya fani uchun qo'shgan eng ulkan hissasi u tomonidan ekstra- va introversiyaning sintezi natijasidan kelib chiquvchi "sentroversiya" konsepsiyasi ishlab chiqilishidir. Uni tanitgan yana bir hissa, bu olim tomonidan ishlab chiqilgan feminin rivojlanish konsepsiyasi bo'lib, mazkur konsepsiya olimning ko'plab asarlarida, asosan uning "Ulug' Ona: Arxetipik tahlil" (*Die große Mutter. Der Archetyp des grossen Weiblichen, )* asarida yoritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Erel Shalit: Gershom Scholem: Obituary for Erich Neumann".* www.erelshalit.com*.*, 2021-09-12da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-10-01
2. 1 2 3  Camille Paglia (2006). "Erich Neumann: Theorist of the Great Mother" (PDF).
3. ↑  Hopcke, Robert H. (1989). *Jung, Jungians and Homosexuality*. Boston: Shambhala Publications, Inc. ISBN 0-87773-585-9.
**Erich Adikes** (ur nemischa: ; 1866 yil 29 iyun, Bremen — 1928 yil 8 iyul, Tübingen) — nemis faylasufi, professor .

Biografiya
----------

Erich Adikes 1866 -yil 29 -sentyabrda Germaniyaning Bremen shahrida tugʻilgan.

Tyubingen universiteti va Berlin Gumboldt universitetida tahsil olgan.

1887-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgandan soʻng, Erich Adikes doktorlik darajasini oldi.

1895- yilda Kildagi Xristian Albrext universitetida falsafa kafedrasini egalladi.

1902 -yildan boshlab Erich Adikes Myunster universitetida (hozirgi Vestfal Vilgelm universiteti) falsafadan dars bergan.

Erich Adikes zamondoshlari tomonidan qizgʻin tanqidchi va Hans Vaihinger falsafiy nazariyalarining muxolifi sifatida yodda qoldi. U materializm gʻoyasiga, shuningdek, darvinist Ernst Gekkelning „monistik naturfalsafasi" ga qarshi chiqdi va materiya ob’ektiv ravishda mavjud emasligini, bu „bizning ongimiz ishi", „ong holati" ekanligini taʼkidladi. Atomlar faqat aqlning yordamchi tushunchalari. U ob’ektiv dunyoni ilmiy bilish imkoniyatini inkor etdi. .

1907 -yilda Adikes toʻrtta dunyoqarash kontseptsiyasini taklif qildi: dogmatik (doktrinal), agnostik (skeptik), anʼanaviy va innovatsion, shu bilan 20-asrning psixologik tiplari kontseptsiyasini taxmin qildi.

Adikes Tübinger Burschenschaft Derendingia birodarligi aʼzosi edi .

Erich Adikes 1928 -yil 8 -iyulda Tübingenda 61 yoshida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #11600780X // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.*.
2. ↑  „Katalog der Deutschen Nationalbibliothek" (de).  portal.dnb.de. 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentabr 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

*1. Nemis Kant bibliografiyasi.* *In: Falsafiy sharh, 1893 yil may — 1896 yil iyun, 3 Bde.* *Boston 1895/96*

*2. Kant Gekkelga qarshi.* *Erkenntnistheorie gegen naturwissenschaftlichen Dogmatismus* Berlin 1901 yil

*3. Anti-Kappes.* *Eine notgedrungene Entgegenung* Berlin 1904 yil

*4. Untersuchungen zu Kants physischer Geographie*, 1911 yil

*5. Kants Ansichten über Geschichte und den Bau der Erde*, 1911 yil

*6. Ein neu aufgefundenes Kollegheft nach Kants Vorlesung über physische Geographie*, Tübingen 1913 yil

*7. Kants Opus postumum dargestellt und beurteilt* — Berlin : Reyter va Reyxard, 1920. (Kant-Studien. Erganzungshefte ; Nr. 50) — 855 Seyten

8. AE [Selbstdarstellung], In: Raymund Shmidt (Hrsg.): *Die Philosophie der Gegenwart in Selbstdarstellungen*, 2 Bde. Leyptsig 1923 yil

*9. Kant va das Ding an sich*, 1924 yil

*10. Kant als Naturforscher*, 2 Bande, 1924/1925

*11. Kant und die Als-Ob-Philosophie*, 1927 yil

*12. Kants Lehre von der doppelten Affektion unseres Ichs als Schlüssel zu seiner Erkenntnistheorie*, 1929 yil

Havolalar
---------

* Adikes // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
**Eridan** ( yunoncha Ērĭdănós) qadimgi mifologiyada — daryo botqogʻi, Gesiodning fikriga koʻra, Eridan Okean va Tefitning oʻgʻli. Qadimgi geografiyada-Ripey togʻlaridan okeanga oqib oʻtadigan Daryo.

Polybius Eridan daryosini Pad daryosi bilan oʻxshatar edi. Gerodotga koʻra, Eridan Shimoliy dengizga oqib oʻtadi, u yerda yantar keltiriladi. „Argonavtika" Apolloniyasiga koʻra, Eridan oqimi toʻgʻridan-toʻgʻri Rodan daryosi (Rhone) oqimiga oʻtadi. Pavsaniy Eridanni galatlar yashaydigan Shimoliy Yevropa mamlakatlariga  joylashtiriladi. Strabonning aytishicha, Eridan yer yuzida yoʻq, garchi u Padning yonida joylashgan boʻlsa-da. Dionisiy Periegete oʻz manbalarini Padaning gʻarbiy qismida aniqlaydi.

Afsonaga koʻra, bu Daryo amberga boy edi (bu haqda „metamorfoz" da Gerodot va Ovidiy  (2:365); qarang. Yantra yoli, afsonalarga koʻra, Geliadning koʻz yoshlari bilan muzlatilgan, akasi Faetonning osmondan Eridan suviga tushishini motam tutgan. Daryoning yaqinida Faeton dafn etiladi.

Eridan nimfalariga Gerakl Gesperid bogʻini topishga yordam berishni soʻrab murojaat qildi.

Daryo xudosi Eridan buqa shaklida tasvirlangang. Yulduz turkumiga aylandi.Eridan „samoviy Daryo"deb nomlangan Eridan yulduz turkumidir. Bundan tashqari, bu yulduz turkumini Nil va Okean ham atashgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Gesiod. Teogoniya, 338.
2. ↑   Polibiy. Vseobщaya istoriya, II, 16, 6; MNM. T. 2. S. 666.
3. ↑   Gerodot. Istoriya, III, 115.
4. ↑   Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika, IV, 622—629.
5. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi. Kn. 4.
6. ↑   Strabon. Geografiya, V, 1, 9 (s. 215).
7. ↑  Dionisiy Perieget. Opisanie oykumeni, 288—289: „za [iberami naxodyatsya] Pireneyskaya gora i vladeniya keltov bliz istokov prekrasno-tekuщego Eridana", per. Ye. V. Ilyushechkinoy.
8. ↑  Esxil. Geliadi, fr. 71 Radt; Ovidiy. Metamorfozi, II, 324.
9. ↑   Vergiliy. Georgiki, IV, 371.
10. ↑   Arat. Yavleniya 360; Psevdo-Eratosfen. Katasterizmi, 37.
11. ↑   Psevdo-Eratosfen. Katasterizmi 37; Gigin. Astronomiya, II, 32.

Adabiyotlar
-----------

* Eridan / A. A. Taxo-Godi // Dunyo xalqlarining afsonalari : Entsikl. 2 t ichida. / Ch. ed. S. A. Tokarev. — 2-nashr. — M. : Sovet Entsiklopediyasi, 1988. — T. 2 : K—I. — BILAN. 666.
* Non. Dionisning harakatlari, XXIII, 235.
**Erifila** (qadimgi yunoncha: *Ἐριφύλη* qadimgi yunoncha: *Ἐριφύλη*) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Amfiarayning rafiqasi. Alkmeonning onasi. U Polinikdan sovgʻa sifatida marjon olgan va erini Fivaga qarshi yurishga otlanishga majbur qilgan. Fersandrdan sovgʻa sifatida peplos (libos) olgan va oʻgʻillarini Epigonlar yurishiga borishga undagan. Erifilaning oʻgʻli onasini otasi uchun qasos olish maqsadida oʻldirgan.

Argosdagi yodgorlik. „Odisseya" va „Eneida"da Aidni taʼriflash vaqtida eslab oʻtilgan. Delfidagi Polignotning suratida Aidda, barmoqlarining uchlari bilan xitonining boʻyin sohasini ushlab turgan holatda tasvirlangan.

Stesixorning „Erifila" dostoni bosh qahramoni, Sofoklning „Erifila" (fr. 201 Radt) va „Amfiaray" fojialari, nomaʼlum muallif, Nikomax va Aksiyning „Erifila" tragediyalari qahramoni.

1900-yilda kashf etilgan „(462) Erifila" asteroidi uning sharafiga atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 9, 13; III 6, 2; 7, 2.5
2. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 66, 3
3. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 23, 2
4. ↑   Gomer. Odisseya XI 326
5. ↑  Vergiliy. Eneida VI 445
6. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 29, 7
**Eridan** **82** yoki **HD 20794** (lotincha: *82 Eridani* yulduz turkumidagi) G8 asosiy ketma — ketlikdagi yagona yulduzdir. U Quyoshdan taxminan 20 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan. Yulduzda kamida uchta sayyora mavjudligi aniqlangan.

Fizik xususiyatlari
-------------------

Sariq mitti — *Eridan* *82* Quyoshimizga nisbatan xiraroqdir. Yulduz oʻz oʻqi atrofida 0,52 km / s tezlikda aylanadi (Quyosh 2 km / s tezlikda aylanadi). *bu Yulduz* galaktikamizdagi boshqa jismlarga nisbatan juda tez harakat qiladi. Demakki, u II populyatsiyaga tegishli boʻlib, past metalllik darajasiga ega. *Eridani 82 nin*galaktik orbitasi 0,40 ga teng juda yuqori eksantriklikka ega va galaktika yadrosidan 4,6 kiloparsek dan 10,8 kpc gacha masofada oʻtadi. Yulduzning massasi Quyosh massasining taxminan 70% ni tashkil qiladi.
Sirt harorati tahminan 5401 Kelvin ga tengdir. Astronomlar Yulduzning yoshini 5,76 milliard yil deb aniqladilar, bu bizning yorugʻlik manbaimizdan biroz kattaroqdir.

Sayyora tizimi
--------------

HARPS spektrografi bilan ishlovchi astronomlar 2011-yil avgust oyida tizimda birdaniga uchta sayyora aniqlanganligini eʼlon qilishdi. Ularning barchasi oʻta issiq boʻlib — oʻz ota yulduziga juda yaqin orbitada aylanadi. Quyida ularning xususiyatlari keltirilgan. Sayyoralarning kashfiyoti Doppler usuli bilan amalga oshirildi.

| Sayyora | Ogʻirligi (*M* J) | Radius(*RJ* ) | Aylanish davri (kunlar) | Asosiy oʻqorbitalar (a. e. ) | Eksantriklik</br> orbitalar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| b | 0,008±0,001 |  ? | 18,315±0,008 | 0,121±0,002 | 0 |
| c | 0,008±0,001 |  ? | 40,114±0,053 | 0,204±0,003 | 0 |
| d | 0,015±0,002 |  ? | 90,31±0,18 | 0,35±0,006 | 0 |

Yulduzning eng yaqin muhiti
---------------------------

Quyidagi yulduz tizimlari *Eridana 82 dan* 10 yorugʻlik yili masofasida joylashgan.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Yulduz | Spektral sinf | Masofa, yor. yillar |
| LP 944-020 | M9 | 4.4 |
| LHS 1565 | M5.5V | 7.9 |
| RR toʻsar | DA8 VII | 8.1 |
| Kapteyn yulduzi | M1V | 8.9 |

Manbalar
--------

1. ↑  *F. Pepe, C. Lovis, D. Ségransan, W. Benz, F. Bouchy, X. Dumusque, M. Mayor, D. Queloz, N. C. Santos, S. Udry.* „The HARPS search for Earth-like planets in the habitable zone: I -- Very low-mass planets around HD20794, HD85512 and HD192310" (en).  Arxiv.org (24-avgust 2011-yil). 6-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-noyabr 2011-yil.
2. ↑  {{ |url=

Havolalar
---------

* Eridan 82 Solstation veb-saytida(Inglizcha) )
* Eridani 82 Quyoshdan tashqari sayyoralar entsiklopediyasida(Inglizcha) )
* 82 Eridani Planetary Systems veb-saytida
***Adrift*** (***ADR1FT*** sifatida stilize qilingan) — bu Three One Zero tomonidan ishlab chiqilgan va Microsoft Windows, PlayStation, Xbox One platformalari uchun 505 Games tomonidan nashr etilgan birinchi sarguzashtli videooʻyini. Oʻyinning shaxsiy kompyuterga chiqarilishi 2016-yil 28-martda boʻlib oʻtdi. Boshqa platformalarda chiqarilishi 2016-yilga moʻljallangan. Oʻyin Oculus Rift -ni qoʻllab-quvvatlaydi.

Oʻyin vayron boʻlgan orbital kosmik stansiyadan qochishga urinayotgan amneziyali astronavt haqida. Bosh qahramon qutqaruv modulini tiklash uchun maxsus kalitlarni topishi, stantsiyada sodir boʻlgan ofat sabablarini yoʻlda oʻrganishi kerak.

Oʻyin jarayoni
--------------

*Adrift* filmida oʻyinchi ayol astronavt Aleks Oshima rolini oʻynaydi. Oʻyin 2037-yilda boʻlib oʻtadi Bosh qahramon Erga yaqin joylashgan vayronaga aylangan orbital stantsiyada boʻlib, u yerda toʻliq vaznsizlik sharoitida suzishi va barcha yoʻnalishlarda harakatlanishi mumkin. Asosiy maqsadlar omon qolish va Yerga qaytishdir. Oʻyinchi joylashuvdagi butun muhitni oʻrganishi mumkin; oʻyinchi stantsiyadan juda uzoqqa bora olmaydi, masalan, boʻgʻilishdan oʻlimni oldini olish uchun kislorod darajasini doimiy ravishda kuzatib borish zarurati tufayli. Oʻyinda kislorod etishmasligining belgisi bosh qahramonning loyqa koʻrinishidir. Bunday holatda oʻlmaslik uchun skafandrdagi kislorod taʼminotini toʻldirish talab qilinadi. Oʻyin davomida Aleks besh xil joyga tashrif buyurib, keyingi taraqqiyot uchun zarur boʻlgan oʻziga xos jumboqlarni hal qiladi. Stansiyaga katta zarar yetkazgan voqea haqidagi hikoya asta-sekin oʻyinchi topib tinglashi mumkin boʻlgan audio jurnallar orqali oshkor boʻladi. Shuningdek, oʻyinchi halok boʻlgan ekipaj aʼzolariga tegishli boʻlgan turli xil qimmatbaho buyumlarni topishi mumkin boʻlib, ular Yerga qaytishi mumkin boʻladi.

Reytinglar
----------

Oʻyin matbuotda juda ziddiyatli baholarga ega boʻldi. Metacritic veb-saytida 34 ta sharh asosida 100 tadan 64 tasi berilgan, Rossiya matbuoti esa 9 ta sharh asosida 100 tadan 61 tasini bergan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Оценки Adrift на Критиканстве". 4-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2016-yil.
2. ↑  „Оценки ADR1FT на Metacritic". 16-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2016-yil.
3. ↑  „Оценки Adrift на Критиканстве". 4-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2016-yil.
**Adventistlar** — ibodatxonasi Viborgdagi Sadovaya koʻchasida 1935-yilda qurilgan Yettinchi kun adventistlar cherkovining ibodatxonasidir. Funktsionalizm uslubidagi tosh bino eski yogʻoch bino bilan birgalikda meʼmoriy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi
------

Turli balandlikdagi ikki jilddan iborat tosh bino hech qanday fasad bezaklari va cherkov binolari uchun anʼanaviy meʼmoriy elementlardan foydalanmasdan funksional uslubda yaratilgan. Uyning baland qismi minora tipidagi boʻlib, dastlab moʻljallangan portali, ichki zinapoyasi va jabhasi boʻylab tor vertikal oynali. Namozxona binoning past qismidagi baland tor derazalar bilan, hovli tomondan tomi qiyaligi bilan ajralib turadi.

Hozirgi diniy bino ikkita binodan iborat. 1861-yilda shahar meʼmori V. Bosin kichik yogʻoch mulkni loyihalashtirdi, u Viborgning chekkasida edi. XX asrning birinchi choragida, shahar oʻsib ulgʻayganida, turar-joy binosi arxitektor P. Uotila doʻkonlar uchun podvalning binolarini moslashtirish bilan qurilgan.

Keyin burchak uchastkasi Adventistlar jamoasi tomonidan sotib olindi, uning buyrugʻi bilan 1935-yilda quruvchi V. Rautiainen ibodatxonaning tosh binosini qurdi. Yogʻoch uy yangi cherkovning bir qismiga aylandi.

Sovet-Fin urushlari (1939-1944) natijasida binoda SSSR Harbiy-dengiz flotining harbiy qismining klubi joylashgan. SSSR parchalanganidan soʻng, Sadovaya koʻchasi va Kamenniy koʻchasi burchagidagi bino yana Ettinchi kun adventistlari cherkovi jamoasiga topshirildi.

Adabiyotlar
-----------

* *Gusarov A. Yu.* Vyborg. Oʻrta asrlar shahrining oʻtmishi va buguni. Qoʻllanma. — SPb. : Paritet, 2017. — 320 p. — ISBN 978-5-93437-434-2.
* Мысько А.С.*. Архитектура Выборга разных эпох. Путешествия в прошлое*. СПб.: «Издательский центр «Остров», 2019. ISBN 978-5-94500-136-7.

Havolalar
---------

* „Virtual Vyborg" da binoning urushdan oldingi tasvirlari
**Adventistlar** (lot. adventus — voqe boʻlish) — xristian sektalaridan biri. 19-asrning birinchi yarmida AQShda vujudga kelgan. Sekta aʼzolari „Isoning qaytib kelishi" yaqinligiga, xudoning ming yillik va tanho hukmronligi boshlanishiga ishonadilar. Asoschisi baptist U. Miller (1782 — 1849). „Muqaddas yozuvlar va 1843-yilda Isoning 2-marta voqe boʻlishi hamda 1000 yillik hukmronligi haqida tarixiy dalillar" kitobida Bibliya tarkibiga kirgan paygʻambarlar kitoblariga suyanib, Isoning 2-marta kelishiga doir oʻzi belgilagan muddatni asoslashga urin-gan. A. harakati bir necha tarmoqlarga boʻlinib ketgan. Eng yirigi — „Yettinchi kun adventistlari"dir. A. insoniyat tarixi Iso va shayton oʻrtasidagi abadiy kurashdan iborat, bu kurash shaytonning halokati bilan tugaydi, xalos boʻlishning birdan-bir yoʻli A. eʼtiqodini qabul qilishdir, deb ishonadi. A. jonning oʻlmasligini inkor etadi: jon tana bilan birga oʻladi va Isoning qaytib kelgan kuni yana tiriladi. Ular xudo olamni yaratayotganda shanbada dam olgan, deydilar va shu sababli shanba kunini bayram qiladilar. Shuning uchun Rossiyada A. oʻzlarini subbotniklar deb ataydilar. Bu sekta MDHda, jumladan, Oʻzbekistonning ayrim shaharlarida ham mavjud. Ularning roʻyxatga olingan 9 ta jamoasi bor (1998). Mavjud boʻlgan bar-cha cherkovlarga Toshkent shahrida joylash-gan Yettinchi kun xristian A.ining Oʻrta Osiyo konferensiyasi rahbarlik qiladi. Prezidenti Robert Geybel (1992-yildan).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Adrift on the Nile (Nil boʻyidagi soʻqmoq)*** (*Tarthara fawqa an-Nīl*, arabcha: ) — misrlik yozuvchi va Nobel mukofoti laureati Najib Mahfuzning 1966-yilda yozilgan kitobi. Keyinchalik bu roman asosida1971-yilda „*Chilchat on the Nile (Nil boʻyidagi Chitchat)*" filmisuratga olindi.

Kitob Nil daryosidagi qayigʻida bir guruh doʻstlari bilan har kuni kechasi sigaret va chilim chekadigan Anis Zani ismli qahramon haqida hikoya qiladi. Anis Zani davlat xizmatchisi boʻlib ishlaydi, lekin tez orada giyohvand moddalarni isteʼmol qilishi tufayli hayot tarzi chigallashib ketadi va bosh qahramonning turli muvaffaqiyatsizliklarga duch keladi.. Kitob nigilizm va ruhiy boʻshliqni oʻrganadi.

Syujet
------

Kitobdagi voqealar bosh qahramon Anis Zani boʻsh hisobot topshirgani uchun xoʻjayin tomonidan jazolanishi bilan boshlanadi. Anis hisobotni giyohvand moddalar taʼsiri ostidaligida yozgani maʼlum boʻladi, chunki u karaxt holida ruchka siyohining tugaganini ham sezmay hisobotni yozgan edi. Anis va bir guruh giyohvandlar har kecha Nil daryosidagi qayiqda chilim chekish uchun yigʻilishadi. Yosh jurnalist Samara ular haqida maqola yozish uchun guruhga qoʻshiladi. Guruhning osoyishtaligi, ular sevgi, axloq va maqsad kabi mavzular haqida bahslasha boshlagach, buziladi. Guruhning faoliyati tezda yakuniga yetadi, ular kunlarning birida mashinada yarim tunda ekskursiyaga ketayotganlarida, bir odamni urib, voqea joyidan qochib ketishadi.

Mukofotlar
----------

Roman 1988-yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga munosib koʻrilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Maḥfūẓ, Najīb*. Adrift on the Nile*.
2. ↑  „Adrift on the Nile". *penguinrandomhouse*.
3. ↑  *Hallengren.* „The Nobel Prize in Literature 1988". *nobelprize*. Qaraldi: 13-sentabr 2021-yil.
**Dragostunjë** — Albaniyaning sharqiy qismidagi Elbasan okrugida joylashgan qishloq. 2015-yilgi mahalliy hukumat islohotidan soʻng Dragostunjë Librazhd munitsipaliteti tarkibiga kirdi va Qendër Librazhd munitsipalitetiga qarashli boʻldi.

Demografik tarixi
-----------------

Dragostunjë 1467-yil Usmonli imperiyasi davrida Çermeniça viloyatidagi turar-joy sifatida tasdiqlangan. Qishloqda jami toʻqqizta xonadon boʻlib, quyidagilar uy xoʻjaliklari boshliqlari edi: *Pop* *Jovani*, *Bogdan Primiqyri*, *Bogdan Berishi*, *Andrija Berishi*, *Gjergj Vasili*, *Kojo Prifti*, *Todorning* oʻgʻli *Miri*, *Bogdanning* oʻgʻli *Todor* va *Dimitri Begoj*.

Manbalar
--------

1. ↑  „Law nr. 115/2014" (sq).
2. ↑  Caka, Eduart*. Defteri i hollësishëm për zonat e dibrës i vitit 1467*. Tiranë: Akademia e studimeve albanologjike instituti historisë, 2019 — 147 bet.



|  |  |
| --- | --- |
| Albaniya geografiyasi | *Albaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sport (maʼnolari).

"SPORT" — ijtimoiy-siyosiy gaz. Muassisi: Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi. Toshkent shahrida oʻzbek va rus tilida nashr qilinadi. Dastlab (1932-yil 2-iyundan) "Fizkulturnik Vostoka" ("Shark, fizkulturachisi") nomi bilan chiqa boshlagan. 1934—39, 1953—91 yillarda "Oʻzbekiston fizkulturachisi", "Fizkulturnik Oʻzbekistana" nomlari bilan nashr etilgan. 1991-yil 3-yanvardan xoz. nomda. Oʻzbekiston va jahondagi sport voqealari, musobaqalarini, jismoniy madaniyat, sogʻlom turmush tarzi va olimpiada gʻoyalarini keng targʻib qilish gaz.ning asosiy vazifasidir. "Sogʻlom avlod uchun", "Dunyoga dovrugʻi doston", "Olimpiya umidlari", "Yashil maydon" kabi doimiy ruknlari bor. Gaz.larning keng ommalashuvida Hamid Tojiboyev, Erkin Jabborov, Yuriy Kovalev, Albert Nazaryans, Yevgeniy Romanika, Safar Ostonov, Tatyana Kistanova kabi jurnalistlarning hissasi katta boʻldi. 1993-yildan "Oʻzbekiston futboli" ilova gaz. ham chiqariladi. Gaz.lar taxririyati minifutbol boʻyicha ommaviy musobaqa tashkilotchisidir. "S."ning mamlakat viloyatlarida oʻz muxbirlari bor. Adadi — oʻzbekcha nashri 5 ming, ruscha nashri 2,5 ming (2004). Bosh muharriri Asliddin Boliyev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sporangiy** (spora(lar) va yun. angeion — idish) — bir hujayrali (zamburugʻlar va koʻpchilik tuban usimliklarda) yoki koʻp hujayrali (yuksak oʻsimliklarda) organ. S.da sporalilar yetiladi. S. nomi zamburugʻlar va tuban oʻsimliklarda ularda rivojlanayotgan sporalarning tuzilishi (zoosporangiy) yoki soniga (mono, tetrasporangiy), tashqi koʻrinishi (sistokarpiy), sporalarning hosil boʻlish usuliga (mitosporangiy, meyosporangiy) bogʻliq. Yuksak oʻsimliklar faqat meyosporangiy hosil qiladi. Yoʻsinlar S.si sporongiya kusakchasidan iborat. Qirqquloqlar va qirqboʻgʻimlarda S. sporofillarda yoki ular qoʻltigʻida bittadan yoki toʻp boʻlib (soruslar) joylashadi. Bir xil sporali qirqquloklarda S. bir xil tipda, har xil sporalilarda S. ikki xil (mikro va megasporangiylar), mikro va megasporalar hrsil qiladi; ulardan erkak va urgʻochi oʻsimta rivojlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Spongolitlar** (yun. spongos bulut va lithos — tosh) — kremniyli choʻkindi togʻ jinsi. Bir, ikki, uch va koʻp oʻqli ninasimon shakldagi kremniyli bulutlarning spikula (spongiy) lari toʻplanishidan hosil boʻladi. S. tarkibida ularning miqdori 50% dan ortiq boʻlib, mustahkam skeletli toʻrni hosil qilgan. Och kulrangli, yashilsimon kulrangli, qora boʻladi. Qad.da hosil boʻlganlari zich, keyingilari esa gʻovakli va yengil. Mineral tarkibi, asosan, amorf opaldan, qisman xalsedondan iborat. Tarkibida radiolyariy va foraminifera chigʻanoqlari, kvars va glaukonit donalari, temir gidrooksidlari va boshqa uchraydi. Bu jinslar hozirgi zamon dengizlarining 250–300 m chuqurliklarida gʻosil boʻladi. Tarkibi 10— 15% budut spikulalaridan iborat mikrogʻovakli opal va opalxalsedonli gezlar deyiladi. S. Moskva yoni, Ural oldida boʻr, Sharqiy Uralning yon bagʻirlarida quyi karbon va Kavkazda paleozoy yotqizikdarida maʼlum. Sanoatda adsorbent sifatida oʻsimlik va hayvon yogʻlarini, neft mahsulotlarini turli qoʻshimchalardan tozalash uchun foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |