recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sevilyadagi uylarning odatiy verandasi.
 Patio de los Leones (sherlar hovlisi), Granada Algambrasi.
 Kordova hovlisi, veranda uyi
**Andalusiya hovlilari** Ispaniya janubidagi hovli uylaridagi markaziy ochiq joylardir. Toshli verandalar Rim atriumining meʼmoriy evolyutsiyasidir .

Tarixi
------

Qadimdan uylar va saroylarni katta ochiq maydonlar va xushboʻy gullar, favvoralar, kanallar, quduqlar, hovuzlar, mifologik manzarali freskalar va marmar medalyonlar (devorlarda) bilan bezatilgan, ammo uygʻun shakllar bilan bezash odat tusiga kirgan. Klassik va musulmon meʼmorlari tasavvur qilganidek, jannat bogʻini tasvirlash niyatida ushbu meʼmoriy ishlar olib borilgan.

Andalusiya mintaqasida, xususan, Kordovaning tarixiy kvartalida koʻplab misollar mavjud, bu yerda „Verandalar bayrami" nishonlanadi. Bu veranda uylari kommunal, oilaviy yoki koʻp xonadonli uylar yoki umumiy verandali yakka tartibdagi uylar toʻplamidir. Xarakterli madaniy makon oʻsimliklarning koʻpligi bilan faxrlanadi va bayram paytida aholi ovqat va sharob bilan boʻlishishlari va barcha tashrif buyuruvchilarni ularning goʻzalligi va ularni yaratishda ishtirok etgan mahoratiga qoyil qolishlari uchun bemalol kutib olishlari mumkin.

Uslubning oʻziga xosligi
------------------------

Uslub rivojlanib borgan sari uyning ichidan bogʻga derazalar, toʻsiqlar (temir yoki yogʻochdan), balkonlar va boshqa koʻrinishlarni qoʻshish odatiy holga aylandi. Ulardan baʼzilari tomoshabinni tashqi kuzatuvchilardan yashirgan holda verandaning koʻrinishini berish uchun moʻljallangan. Bezaklari va arxitektura uslubi bilan Marokash uslubidagi ayrim obrazlar bilan bevosita bogʻliqdir. Bunga esa tarixdagi Marokashga kelgan Andalusiyalik muhojirlar sabab hisoblanadi. Hovlilar turli gullar va manzarali daraxtlar bilan uy ichida markaziy kichik favvora va sugʻorish tizimi bilan jihozlandi. Albatta bu kabi hovli andalusiyaliklarning estetik didlari natijasida paydo boʻlgan uslublardan biri boʻlib, ular har qanday uyga oʻziga xos joziba bagʻishlaydi.

Yana qarang
-----------

* Hovli
* Riad arxitekturasi
* Marokash uslubi

Manbalar
--------

1. ↑  „Obras públicas y urbanismo - Roma - Cultura Clásica 3º". *recursos.cnice.mec.es*.
2. ↑  *Cameron.* „Outdoor Living: The Joys of the Andalusian Patio".  BuildDirect. 7-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-fevral 2016-yil.
3. ↑  „Fiesta of the patios in Cordova". *Intangible cultural heritage*. 10-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2021-yil.
**Sadrbiy madrasasi** Qo‘chqor qo‘rchi guzarida joylashgan bo‘lib, 32 hujradan tashkil topgan. Yillik vaqf mablag‘i 25 ming tanga edi. U Amir Haydar davrida bino etilgan. Bir o‘rinda u to‘g‘rida shunday maʼlumot uchradi: „Atoullaxoja aʼlam — u Chappanavis maxdum. Mulla Mir Sayid Sadrbiy madrasasini qurganda Amir Haydar uni shu yerga mudarris etib tayinladi". Mulla Sadrbiy mazkur madrasasi bilan birga bir masjid ham qurdirgan. Ular yonma-yon joylashgan. Madrasa bir qavatli bo‘lgan. Faqat bittagina hujrasi darvoza tepasida bo‘lgan. Ushbu madrasaning vaqf hujjati va uning faoliyatiga tegishli yana uchta hujjat saqlanib qolgan. Qozikalon Mir Badriddin arznomasida mulla Akramning Sadrbiy madrasasida bo‘sh qolgan o‘rniga hazrat Shamsiddin guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Abduvohid o‘tayotgani maʼlum qilingan. Maoshi 20 tilla. Boshqa hujjatda Sadrbiy madrasasida 26 tilla maosh bilan dars berib turgan mulla Ahmad Jo‘ybori kalonga yuborilayotgani bildirilgan. Bemor talabalar ro‘yxatida mulla Murod Buxoriy nomi qayd etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro taʼlim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. — B. 402.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Zuzana Stočkova** (talaffuzi: *Zuzana Shtochkova*; 1977-yil 25-noyabrda Chexoslavakiyaning Kežmarok shahrida tugʻilgan), qizlik familiyasi Hagarova — slovakiyalik shaxmatchi ayol, FIDE xalqaro usta (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega.

Shaxmatdagi faoliyati
---------------------

1993-yilda Stočkova Slovakiyada qizlar oʻrtasida oʻtkazilgan U16 chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. U koʻp marotaba shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatlarida turli yosh toifalaridagi turnirlarda ham faol ishtirok etgan. Zuzana Stočkova oʻzining eng katta muvaffaqiyatiga 1994-yilda Segedda boʻlib oʻtgan qizlar oʻrtasidagi jahon chempionati (U18) vitse-chempioni unvonini qoʻlga kiritgan vaqtida erishgan edi.

Shtočkova Slovakiya terma jamoasi safida jami toʻqqizta shaxmat Olimpiadasida (1994—2008-yillar va 2014-yil) va toʻrtta jamoaviy shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida (1997—2003-yillarda) dona surgan. Shuningdek, Zuzana 1999-yilda jamoaviy oʻyinlarda oltin medalini qoʻlga kiritgan

Zuzana Stočkova shaxmat boʻyicha koʻplab xalqaro turnirlarda muvaffaqiyatli ishtirok etib kelgan. 2004-yilda u Jan Plachetka va Martin Mrva bilan *Tatry Open 2004 musobaqasida* 2-oʻrindan joy egalladi. 2008-yilda u Zvolen shahrida boʻlib oʻtgan Slovakiya ochiq chempionatida yana bir bor 2-oʻrinni qoʻlga kiritadi. 2013-yilda esa Zuzana Riga Technical University Open musobaqasining eng yaxshi ayol shaxmat oʻyinchisi mukofotiga loyiq koʻrilib, taqdirlanadi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Zuzana Stočkova 2004-yilda Slovakiya chempioni. Edvard Gagaraning katta opasi hisoblanadi.

2008-yilda U chexiyalik grossmeyster Jiri Stochekga turmushga chiqdi. 2018-yili ular ajjralishgandan keyin u qizlik familiyasini qaytdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OlimpBase :: Womenʼs Chess Olympiads :: Zuzana Štočková
2. ↑  OlimpBase :: European Womenʼs Team Chess Championship :: Zuzana Hagarová

Havolalar
---------

* 
* Zuzana Štočková chess games at 365Chess.com
**Xakaton** (ing. hack — xaker; marathon — marafon) — dasturchilar biror loyiha ustida ishlashi ko'zda tutilgan tadbir ma’nosini anglatadi. Turli dasturiy taʼminotlar sohasi mutaxassislari (dasturchilar, dizaynerlar, menejerlar) bir-birlarini xabardor qilib, qaysidir muammo ustida ish yuritish maqsadida tashkil etiladigan tadbirdan iborat. Bugungi kunda jahon dasturchilari, dasturiy mahsulotlar ishlab chiquvchi kompaniya hamda ta'lim muassasalari xakaton tashkil etishadi va bu xakerlik maʼnosiga mansub deb hisoblanmaydi, bu shunchaki dasturlashtirish sohasidagi musobaqa hisoblanadi. Xakatonlar bir kundan olti kungacha davom etishi mumkin.

Tarixi
------

Ushbu atama 1999-yilda paydo bo‘lgan. Uni bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan holda OpenBSD va Sun Microsystems dasturchilari qo‘llay boshlaganlar.
OpenBSD ishlanmalarini tayyorlovchi dasturchilar ilk bor 1999-yil 4-iyunda Kalgari (Kanada)da kriptografiyaga bag‘ishlangan tadbirda mazkur atamadan uchrashuvlarni belgilashda foydalandilar. Tadbirga dasturlar yozish uchun 10 nafar dasturchi qatnashdi va ular AQSH kriptografik DT sohasida o‘rnatilgan cheklangan jiddiy eksportlar nazoratidan o‘tdilar.
1999-yil 15-19 iyun kunlari o‘tkazilgan Sun kompaniyasi Java One konferensiyasi davrida „the ppHackathon]]" nomidan foydalandilar; Palm’ning boshqa foydalanuvchilari bilan aloqa qilishlariga mo‘ljallab, AK port sifatida xizmat qiluvchi, John Gage yangi Palm V uchun Java dasturlar tilida dastur yozishni taklif qildi.
2000-yillarning o‘rtalaridan boshlab, xakatonlar yanada keng tarqalib, kompaniyalar va investorlar tomonidan yangi dasturlar texnologiyasi yoki investitsiyalar sohasida ishlanmalarni jadal yaratish usuli sifatida qarala boshladi. Ayrim taniqli kompaniyalar xakatonlar asosida tashkil etilgan, masalan, GroupMe muhim tadbir hisoblangan TechCrunch Disrupt 2010 konferensiyasi xakatoni asosida tashkil etiligan; 2011-yilda Skype kompaniyasi tomonidan $85 million sotib olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „AKT sohasidagi zamonaviy terminlar". 26-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2020-yil.
**Zurab Konstantinovich Sereteli** (1934.4.1, Sulukidze shahri) — rassom, haykaltarosh, Rossiya Badiiyot akadimyasi akademik (1992), 1997-yildan prezidenta. Gruziyada xizmat koʻrsatgan rassom (1967), Xalq rassomi (1980), Mehnat Qahramoni (1990). Gruziya Badiiyot akadimyasi da taʼlim olgan (1952—59). S.ning yorqin bezakdor monumental asarlari (namoyon, mozaika, vitraj, harakatlanuvchi bezak haykallari) meʼmoriy hamda atrof muhit bilan uygʻunligi, yorqin rangi, shaklga boyligi, xom ashyosi bilan ajralib turadi. Pitsunda (1967), Adler (1973) kabi kurort majmualari, Moskvadagi "Izmaylovo" mehmonxona majmuasi (1980), "Abadiy doʻstlik" monumenti (hamkorlikda, 1983), "Petr I haykali" (1997), Poklonnaya tepaligi (1995) hamda Manej maydoni (1996) dagi va boshqa memorial majmualarni bezashda ishtirok etdi. S. kitob va jurnal illyustratsiyasi, teatr rassomligi sohahsida ham ishladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ajiriqti** — korund koni; Navoiy viloyatidagi Tomdibuloq ovulidan 5 km gʻarbda, Tomdi togʻlarida. Korund metamorfizmga uchragan ohaktoshlar orasida kalinligi 1 m va uzunligi 10 m gacha boʻlgan qatlamlarda linza shaklida yotadi. Ruda tarkibida korund (10- 60%), Margarit, xloritoid, temir oksidlari va gidroksidlari bor. Kamdan-kam holda diaspor, andaluzit, shpinel, biotit, xlorit, muskovit, pirofillit uchraydi. Konda chuq. 2-3 m dan 20-30 m gacha bulgan qadimda qazilgan joylar uchraydi. Korunddan charx qumi sifatida foyda-lanilgan. Shu tipdagi bir qancha konlar (Ashibuloq, Tomdi, Chingildi, Oqtov, Saribuloq, Beshtov) mavjud. Korundli ohaktoshlarning toshkumir davriga man-subligi yangi konlar topish va toshkumir davri yotqiziqlarining yangi stratigra-fii: sxemasini ishlab chiqish imkonini berdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"ZVEZDA VOSTOKA" ("Sharq yulduzi") — Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining adabiy-badiiy va ijtimoiy-siyosiy jurnali. Toshkentda rus tilida 3 oyda bir marta chiqadi. Muassislari — Toshkent matbaa kombinata, "Oʻqituvchi" nashriyoti, "Matbuot tarqatuvchi" Ochiq aksiyadorlik jamiyati. Jur. dastlab "Sovetskaya literatura narodov Azii" ("Osiyo xalklari sovet adabiyoti", 1932—34), "Literaturniy Oʻzbekiston" ("Oʻzbekiston adabiyoti", 1935—40), "Literatura i iskusstvo Oʻzbekistana" ("Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati") nomlari bilan nashr etilgan. 1946-yildan hozirgi nomda. "Z.V." oʻzbek adabiyotida yaratilgan eng yaxshi asarlarni, shuningdek, mahalliy rusiyzabon yozuvchilar, chet el yozuvchilarining asarlarini, adabiyot va sanʼatning muxim sohalariga bagʻishlangan adabiytanqidiy maqolalarni, Oʻzbekiston va butun Sharq tarixi, madaniyatiga oid ilmiy makrlalarni, esselarni, zamondoshlarimiz haqidagi ocherklarni va b.ni eʼlon qiladi. Jur.ga turli davrlarda M.I. Sheverdin, A.M.Ivanov, G.P.Vladimirov, V.A.Kostirya, S.P.Tatur, S. Madaliyev, N.N.Krasilnikov va b. muharrirlik qilishgan. Adadi 1500 ga yaqin (2002).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Trilateratsiya** (lot. trilaterus uch tomonli) (geodeziyada) — tayanch geodezik punktlarni aniqlash usuli. Muayyan joyda bir-biri bilan ketma-ket oʻzaro bogʻlangan uchburchaklar zanjiri yoki tarmogʻini yasash va bu uchburchaklarning har birida barcha uch tomonni oʻlchashdan iborat. Bu uchburchaklarning burchaklari va choʻqqilarining koordinatalari trigonometrik hisoblashlar orqali topiladi. Uchburchaklarning tomonlari radio uzoklik oʻlchagichlar yoki elektroptik uzoklik oʻlchagichlar yordamida oʻlchanadi. T.ning vazifasi ham xuddi triangulyatsiyanishga oʻxshaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelkantepa**, Yelkendepe — Kopetdogʻ etaklari (Turkmaniston)da joylashgan jez davri arxeologik yodgorligi. Qishloqda hayot mil. av. 7—6-asrlarda taraqqiy etgan. Bu davrda qishloq markazida bal. 6 m, diametri 130 m ga yetadigan hisor qad koʻtargan. Hisorning atrofidagi 500x290 m ga choʻzilgan maydonda atrofi devor bilan oʻrab olingan aholi turar joylari joylashgan. Devor oldiga xandaq qazilgan. Keyinchalik Ye.dagi aholi koʻpayib, qishloqning kengayishi tufayli u yangi devor bilan oʻralgan. Ye.dagi mudofaa devorlari qoʻshaloq boʻlib, umumiy qalinligi 10,5 m ga yetgan, devorlarning orasida kengligi 6 m li yoʻlak boʻlgan. Shunday devor hisor atrofiga ham qurilgan. Ular toʻgʻri burchakli xom gʻishtdan bunyod etilgan. Ye.dan temirdan (pichoqlar, yponyiap), jezdan (paykonlar), toshdan (yorgʻuchoqlar) qilingan buyumlar, mis eritish, temirni qayta ishlash ustaxonalari qoldiqlari saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelkaning aylanuvchi oldingi arteiyasi** (**anterior circumflexae humeral arteria**) qo'lning arteriyasidir. Bu qo'ltiq osti arteriyasidan ajralib ketgan ikkita aylanuvchi arteriyalardan biri, ikkinchisi - arteria circumflexae humeri. Yelkaning oldingi aylanuvchi arteriyasiga qaraganda ancha kichikroq bo'lib, unga deyarli qarama-qarshi tomonda, qo'ltiq osti arteriyasining lateral tomonidan paydo bo'ladi.

Yelkaning oldingi aylanuvchi arteriyasi gorizontal ravishda, tumshuqsimon-bilak va ikki boshli mushagiining kalta boshi ostida, dumg'aza bo'yni oldida o'tadi.

Do'mboqlararo egatga yetib borgach,u bo'g'imga ko'tarilib, son suyagining boshini va yelka-bo'g'imini ta'minlaydigan shoxchani chiqaradi.

Keyin tomirning tanasi ikki bosh suyagining uzun boshi va deltasimon mushaklari ostidan oldinga qarab davom ettiriladi va yelkaning aylanuvchi orqa arteriyasi bilan anastomozlashadi.

Qo'shimcha rasmlar
------------------

* Oldingi boldir suyagi sirkumfleks arteriyasiOldingi boldir suyagi sirkumfleks arteriyasi

Yana qarang
-----------

* Yelkaning aylanuvchi orqa arteriyasi

Manba
-----

Ushbu maqola Gray's Anatomy (1918)ning 20-nashrining 589-betidagi umumiy foydalanishdagi matnni o'z ichiga oladi.

Havolalar
---------

* Anterior\_humeral\_circumflex\_artery at the Duke University Health System's Orthopedics program
* lesson3axillaryart&vein at The Anatomy Lesson by Wesley Norman (Georgetown University)
**Yelpigʻich qanotlilar** (Strepsi ptera, yaʼni Rhipiptera) — parazit hasharotlar turkumi. 300 turi maʼlum. Pardaqanotlilar, saratonlar, toʻgʻriqanotlilar, beshiktervatarlar, qandalalar, ikki qanotlilar va qildumli hasharotlarda parazitlik qiladi. Juda mayda hasharotlar (uz. 1,5—4 mm). Jinsiy dimorfizm yaqqrl koʻzga tashlanadi. Erkaklarining tanasi bosh, koʻkrak va qoringa boʻlinadi; ogʻiz organlari kuchli reduksiyalangan, oziqlanmaydi; oldingi qanoti oʻsimta shaklida; keyingi qanoti keng pardasimon, tinch holatda yelpigʻichga oʻxshab, taxlanib turadi. Urgʻochi Ye. q. hayoti davomida hasharotlar ichki organlarida parazitlik qiladi; oyogʻi va qanoti boʻlmaydi; boshi koʻkragi bilan qoʻshilib, boshkoʻkrakni hosil qiladi. Ye. q.ning qurtlari odatda oʻsimlikka oʻrnashib olib, oʻz xoʻjayinining yaqinlashishini kutib turadi. Xoʻjayini tanasiga yopishib olgan parazit maxsus ferment yordamida uning xitin poʻstini eritib, tana boʻshligʻiga kirib oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Bonita Gloria Granville Wrather** (talaffuzi: „Bonita Gloria Granville Wrather", 1923-yil 2-fevral — 1988-yil 11-oktyabr) amerikalik aktrisa va prodyuser edi.

Vodevillarning qizi Granville oʻz faoliyatini uch yoshida sahnada boshlagan. U dastlab yosh aktrisa sifatida va „*Westward Passage*" (1932) filmida debyut qilgan. Oʻn toʻrt yoshida Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan „*These Three"* (1936) filmidagi roli uchun mashhurlikka erishdi. Uning mashhurligi *Nancy Drew* filmlar seriyasi, „*Now, Voyager*" (1942) va *Hitler’s Children* (1943) filmlaridagi rollari bilan davom etdi.

Granville „Oskar" nominatsiyasidan tashqari kino sanoatiga qo‘shgan hissasi uchun 1960-yilda Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduzga sazovor bo‘ldi. Shuningdek, u va eri vafotidan keyin 2011-yilda Disney afsonalari nomini oldilar.

Yoshlik
-------

Granville 1923-yil 2-fevralda Nyu-Yorkning Manxetten shahrida Rosina (née Timponi, 1892-1984) va Bernard Granvillening (1888-1936) qizi bo‘lib tug‘ilgan. Uning otasi ham onasi ham sahna ijrochisi edi. Granville Rim-katolik dinida tarbiyalangan.

Karyera
-------

U to‘qqiz yoshida „*Westward Passage*" (1932) filmida debyut qildi va „*Cavalcade*" filmida (1933) yosh raqqosa Fanny rolini o‘ynagan va eng yaxshi film uchun Akademiya mukofotini qo‘lga kiritgan. Keyingi bir necha yil ichida „*Little Women*" (1933) va *Anna of Green Gables* (1934) kabi filmlarda nomaʼlum yordamchi rollarni oʻynadi. Keyinchalik Lillian Hellmanning 1934-yilgi *"The Childrenʼs Hour"* spektakli 1936-yilgi filmida Mary Tilford rolini oʻynadi.

Oʻlim
-----

 Bonita Granvillening qabri
Granville 1988-yil 11-oktabrda 65 yoshida Kaliforniyaning Santa-Monika shahridagi Sent-Jon sog‘liqni saqlash markazida o‘pka saratonidan vafot etdi. U Kaliforniyaning Kalver-Siti shahridagi Muqaddas Xoch qabristoniga dafn qilindi.

Radio chiqishlari
-----------------

| Yil | Dastur | Epizod/manba |
| --- | --- | --- |
| 1945 | *Suspense* | *Bank Holiday* |
| 1952 | *Family Theater* | *The Promise* |

Manbalar
--------


1. 1 2  *Folkart.* „Bonita Granville Wrather Dies of Cancer" (12-oktabr 1988-yil). Qaraldi: 18-iyul 2020-yil.
2. 1 2 3  *Flint.* „Bonita G. Wrather, 65, an Actress and Executive" (12-oktabr 1988-yil). Qaraldi: 18-iyul 2020-yil.
3. ↑  Granville marriage record accessed 8-3-2015
4. ↑  „Granville, Actor, Dies In Hollywood. Film Comedian Well Known on New York Stage for Many Years. Victim of Pneumonia. Discovered By Ziegfeld. Long Career Included Roles in Minstrel Shows, Circuses and Outstanding Plays". *The New York Times* (7-oktabr 1936-yil). Qaraldi: 27-yanvar 2015-yil.
5. ↑  Rhea, Rosemary Filmore*. That's Just How My Spirit Travels: A Memoir*. Unity, 2003. ISBN 978-0871592866.
6. ↑  *De Atley.* „Actress and Philanthropist Dies Of Cancer". *AP News* (12-oktabr 1988-yil). Qaraldi: 19-iyul 2020-yil.
7. ↑  *Hollywood: The Movie Lover’s Guide*
8. ↑  „Better Radio Programs for the Week". The Decatur Daily Review (2-mart 1952-yil), s. 42. Qaraldi: 28-may 2015-yil.Andoza:Open access
**Ulus** (moʻgʻulchadan „davlat", „xalq", „odamlar") — 1) Moʻgʻullar davlati shakllanish davri (13-asr boshi)da muayyan bir noʻyota tobe boʻlib, unga qarashli yerlarda koʻchmanchilik bilan hayot kechiruvchi kattakichik oilalar guruhi; 2) Chingizxon tuzgan ilk moʻgʻul davlati; 3) moʻgʻullar istilosi davrida bosib olingan hududlardan Chingizxon farzandlariga boʻlib berilgan mulk (udel) lar (masalan, Joʻji ulusi, Chigʻatoy ulusi va boshqalar). 13-asrning 2yarmida bu U.lar mustaqil davlatlarga aylanib, nomigagina saltanat xukmdori — ulugʻ qoonga boʻysunganlar. 15—17-asr oxirlarida ulus — Moʻgʻulistondagi yirik yer mulki va musulmon adabiyotida Chingiziylar davlatlarining atalishi. Moʻgʻuliston manjurlar tomonidan bosib olingach, mamlakat aymoklar va xoshunlarga ajratilgan. „Ulus" atamasi mulk maʼnosida qoʻllanilmaydigan boʻlgan va astasekin „xalq" maʼnosini anglata boshlagan. Hozirgi vaqtda „Ulus" atamasi „davlat" atamasining sinonimi sifatida ishlatiladi; 4) buryatlar va kalmiklar Rossiya tarkibiga kiritilgandan soʻng „Ulus" atamasi Okt. toʻntarishigacha feodal mulk, soʻngra maʼmuriy birlik maʼnosini saqlab qolgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
* 
* 

ovoz ohangiga misol
**Bongo** (ispancha: *bongó*), **bongi** — qoʻllar bilan chalinadigan kichik bugʻli baraban. Kubada 1900-yillarda paydo boʻlgan.

1920-yillarda bongo hozirgidan pastroq sozlangan va konga oʻynashga yaqin texnikada, shu jumladan oʻyin davomida membrananing kuchlanishini oʻzgartirgan holda ijro etilgan. Dastlab teri baraban tanasiga mixlar bilan mahkamlangan va uni sozlash uchun bongosero oʻyin davomida oyoqlari orasiga qoʻyilgan koʻmir bilan toʻldirilgan kichik mangaldan foydalangan.
Bongolarni tashkil etuvchi barabanlar turli oʻlchamlarga ega; ularning kichigi „erkak" deb hisoblanadi (macho — ispancha: *macho*, soʻzma-soʻz „erkak"), kattasi esa „ayol" (embra — ispancha: *hembra*, „ayol"), asosiy baraban. Anʼanaga koʻra, pastroq sozlangan „ayol" baraban bongosero oʻyinchisining oʻng qoʻlida joylashgan (ispancha: *bongocero*). Bongo anʼanaviy kuba musiqasida ham, umuman Lotin Amerikasi musiqasida ham keng qoʻllaniladi.

Zamonaviy bongo avvalgidan koʻra balandroq sozlangan, bu barabanlarning yakkaxon asbob sifatidagi roliga koʻproq mos keladi. Endi bongo oʻynash texnikasi birinchi navbatda „martillo" ritmik naqshiga asoslanadi (ispancha: *martillo*, „bolgʻa"). Bongo qismi, ayniqsa, ansambl ritmining hajmi va intensivligi oshgani sayin, senserro kabi boshqa zarbli cholgʻu asboblari tomonidan ham rdublyaj qilinishi mumkin.

Yana qarang
-----------

Ikki baraban:

* Konga
* Timbale
* Tabla — hind
* Gosha Nagara — ozarbayjon

Manbalar
--------

1. ↑  Дмитриев Г.П. „Бонги",*. Ударные инструменты*. М.: Советский композитор, 1991 — 31—32 bet.
2. ↑  Чулаки М.И. „Бонги",*. Инструменты симфонического оркестра*, 4-е изд. испр. и доп, СПб.: Композитор, 2004 — 187—188 bet.

  

  


|  |
| --- |
| **Bongo** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|

Adabiyotlar
-----------

* Wacker J. „Bongo Drums",*. Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World. Vol. II*. A&C Black, 2003 — 351 bet.
* Warden N. „Bongo",*. Encyclopedia of Latin American Popular Music*. ABC-CLIO, 2013 — 53—54 bet.
* Oliva A.V. „Bongó",*. Instrumentos de la música folclórico-popular de Cuba. Vol. 2*. Habana: Editorial de Ciencias Sociales, 1997 — 411—423 bet.
* Sublette N. „Tres and Bongo",*. Cuba and its Music. From the First Drums to the Mambo*. Chicago Review Press, 2004 — 338—340 bet.
**Ulugʻmozor ziyoratgohi (Maqbara, bino-inshootlar, bogʻ)** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XXI asr. Fargʻona viloyatining Margʻilon shahrida joylashgan. Obyekt manzili: "Mashad" MFY, Arol boʻyi koʻchasi, 1-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida "Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gurkalo** (ukraincha: *Гу́ркало*) — Ukrainaning Lvov viloyati Skole tumanidagi sharshara. U Korchin qishlogʻidan 3 km janubi-gʻarbda, Katta daryo boʻyida, Stryi daryosining oʻng irmogʻida joylashgan. Sharsharaning balandligi 5 metr.

Gurkalo sharsharasi *Skole Beskidi* milliy bogʻi hududida joylashgan va tabiatning gidrologik yodgorligi hisoblanadi.

Joylashuvi
----------

Sharshara *Skole Beskidi milliy* tabiat bogʻi hududida joylashgan.

Suv tushishi balandligi - 5 m. Dengiz sathidan balandligi – 570 m. Sharshara bir kaskaddan iborat boʻlib, qoyali togʻay bilan ikkita soyga boʻlingan, ulardan biri koʻproq suvli; quruq davrda ikkinchi oqim deyarli quribqoladi. Sharshara etagida diametri taxminan 10 m, chuqurligi 2 m ga yetadigan suv chuqurligi bor. 

Daryoning yuqori qismida yoriqlar bor, mahalliy aholi ularni alohida sharshara deb biladi va Kichik Gurkal deb ataydi. Belgilangan piyoda yoʻli Krushelnitsi qishlogʻidan sharsharaga olib boradi.

Havolalar
---------

1. ↑
**Gurlanteks aksiyadorlik jamiyati** — yengil sanoat korxonasi. "Oʻzbekengilsanoat" davlat uyushmasi tarkibiga kiradi. 1997 yilda Xorazm viloyati Gurlan sh.da ishga tushirilgan. Asosan paxta matosi, erkaklar, ayollar, bolalar trikotaj kiyimlari, sport kiyimlari ishlab chiqaradi. Yillik loyiha quvvati 2500 t mato, shuningdek, 5,5 mln. dona trikotaj kiyimlari. Korxonaning loyihalash va qurilish ishlari Turkiyaning "Yazeks" korporatsiyasi ishtirokida amalga oshirilgan boʻlib, Turkiya, Shveysariya, Italiya yirik firmalarining zamonaviy texnologiyasi va jihozlari bilan taʼminlangan. Korxona oʻz mahsulotlarini eksportga chiqaradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Fraksiya** (lotincha: fractio — yemirib va buzib tashlash) — 1) birorbir siyosiy partiyaning siyosatini parlamentda ifoda etuvchi, mahalliy oʻzini oʻzi boshqaruvda, jamoat tashkilotlarida oʻz organlariga ega boʻlgan ayni partiya vakillaridan iborat tashkiliy guruh; 2) aniq gʻoyaviysiyosiy strategiyaga, bu strategik maqsadlarni amalga oshirishga qaratilgan platformaga ega boʻlgan siyosiy partiyaning aloxida qismi.

1996-yil 26 dekabrda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasining "Siyosiy partiyalar toʻgʻrisida"gi qonunining 13moddasiga muvofiq, Oʻzbekiston Parlamentida oʻz partiyalarining gʻoyaviysiyosiy maqsadlarini roʻyobga chiqarish, partiya dasturlari va platformasida ilgari surilgan rejalarni amalga oshirish uchun tegishli siyosiy partiyalardan nomzodi koʻrsatilgan deputatlarning taʼsis majlislarida ushbu partiyaning F.si tuzilishi mumkin. F. uning rahbarining arizasi, taʼsis majlisining qarori va tegishli hujjatlar asosida roʻyxatga olinadi. Oʻzbekiston Respublikasining "Siyosiy partiyalarni moliyalashtirish toʻgʻrisida"ni qonuniga muvofiq F.ning moliyaviy, texnikaviy va qulay ish sharoitini yaratish Oliy Majlis Qonunchilik palatasi tomonidan amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining tarkibida 5 ta siyosiy partiya — Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi, Oʻzbekiston "Adolat" sotsialdemokratik partiyasi, Oʻzbekiston Milliy tiklanish demokratik partiyasi, Oʻzbekiston Fidokorlar milliydemokratik partiyasi, Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — Oʻzbekiston Liberaldemokratik partiyasi hamda saylovchilar tashabbuskor guruxdaridan saylangan deputatlar bloklari faoliyat koʻrsatadi (2005).

Narzulla Joʻrayev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Guruch va noʻxat** (inglizcha: *rice and peas*) ― yoki *noʻxat va guruch* Karib dengizidagi anʼanaviy taomdir. Noʻxat odatda kaptar noʻxatidir, lekin ular koʻpincha loviya bilan almashtiriladi va ovqat koʻpincha echki goʻshti karri bilan tortiladi. 1961-yilda tilshunos va leksikograf Frederik J. Cassidy taʼkidladiki, taom Yamayka ramzi sifatida tilga olingan.

Anglo-Kariblar
--------------

Guruch va noʻxat Bagama orollari, Yamayka, Barbados va boshqa ingliz tilida soʻzlashuvchi Karib dengizi orollari oshxonalarining asosidir. Bagama orollarida u peac nʼ rice sifatida tanilgan, shuning uchun Bagam qoʻshigʻining nomi „Mama Donʼt Want No Peas anʼ Rice anʼ Cocoanut Oil" shundan olingan. Taom guruch va loviya, kaptar noʻxati yoki noʻxat kabi mavjud dukkaklilardan tayyorlanadi. Donni dukkaklilar bilan birlashtirganda „toʻliq protein" hosil boʻladi: inson ratsionida zarur boʻlgan toʻqqizta muhim aminokislotalarning har birining yetarli qismini oʻz ichiga olgan oqsil manbai.

Noʻxat qalampir urugʻi va sarimsoq bilan pishirilgunga qadar qaynatiladi. Keyin guruch bilan birga skotch bonnet qalampiri, kekik, piyoz, maydalangan zanjabil va Hindiston yongʻogʻi suti qoʻshiladi va pishganicha qaynatiladi.

Retseptlarning oʻzgarishi tuz oʻrniga tuzlangan choʻchqa yoki mol goʻshtidan foydalanishni oʻz ichiga oladi. Tovuq goʻshti, shuningdek, bu taomning gayan variantlarida ishlatiladi va pishirilgan guruch sifatida tanilgan. Bu taomga lazzat qoʻshadi va qoʻshimcha proteinga boʻlgan ehtiyojni kamaytiradi.

Guruch va noʻxat, yakshanba kuni klassik tushlik taomidir, odatda tovuq, mol goʻshti, qoʻzichoq yoki choʻchqa goʻshti yoki qisqichbaqalar yoki qisqichbaqa kabi baliq yoki dengiz mahsulotlari bilan birga beriladi. Kabutar noʻxati yoki gungo noʻxati Rojdestvo bilan bogʻliq.

AQSH
----

Jumping Jon — Qoʻshma Shtatlar janubida qora koʻzli noʻxat (yoki dala noʻxati) va guruch, toʻgʻralgan piyoz va toʻgʻralgan choʻchqa goʻshtidan iborat taom.

Manbalar
--------

1. ↑  Булавин В.И.*. Ямайка*. "Мысль", 1968 — 46 bet.
2. ↑  Millicent Taffe*. The Original Jamaican Rice and Peas Recipe*. Booktango, 2013 — 2 bet. ISBN 978-1-4689-2555-5.
3. ↑  Higman, B. W. „4. Jamaica Coat of Arms",*. Rice and Beans: A Unique Dish in a Hundred Places*, Livia Barbosa Richard Wilk:, London, New York: Berg, 2013. ISBN 978-1-84788-905-8.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Xrom rudalari (maʼnolari).

**Xrom rudalari** — toʻq yashil kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 1990°, zichligi 5,21 g/sm3, suvda erimaydi. Ishqorlar bilan xromitlar hosil qiladi. Boʻyoklar tayyorlashda, shisha va sopollarni boʻyashda, katalizator sifatida ishlatiladi. Xrom (U1)oksid — xromat angidrid SgO3, toʻq qizil kristall modda. Suyukdanish temperaturasi 196°, zichligi 2,8 g/sm3. Suv bilan xromat kislota hosil qiladi, kuchli oksidlovchi. Xrom olishda, xromlashda ishlatiladi. Zaharli. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Xoʻjalxon Otabayeva** (1915-yil 15-yanvar, Fargʻona viloyati, Namangan uyezdi, Qumqoʻrgʻon qishlogʻida tavalldu topgan — vafot etgan sanasi nomaʼlum) — Tojikiston SSR Stalinobod viloyati Stalinobod tumanidagi „Kommunistik Tojikiston" kolxozida faoliyat yuritgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1947-yil).

Hayoti va faoliyati
-------------------

1915-yilda Fargʻona viloyati Qumqoʻrgʻon qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati oʻzbek. 1931—1938-yillarda Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati Stalin tumani kolxozlaridan birida oddiy kolxozchi boʻlgan. Keyinchalik u Tojikiston SSRning Stalinobod tumaniga koʻchib oʻtgan va u yerda Stalinobod tumanidagi „Kommunistik Tojikiston" kolxozida (1960-yillarda — XX Partiya qurultoyi nomidagi kolxoz) oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1945-yilda paxtachilikka rahbar etib tayinlandi.

1946-yilda Xo‘jalxon Otaboyeva zvenosi 5 gektar maydondan o‘rtacha 88 sentnerdan paxta xom ashyosi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1947-yil 19-martdagi Farmoni bilan *"1946-yilda paxtadan yuqori hosil olgani uchun"* Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolg‘a" oltin medali bilan hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1947-yilda paxta terimidagi ajoyib koʻrsatkichlari uchun u ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1949-yildan KPSS aʼzosi. 1968-yilda nafaqaga chiqdi.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni — ikki marta (1947-yil, 1948-yil)
* „1941-1945 yillardagi Ulug 'Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali"
* Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy diplomi
* Tojikiston SSR paxta ustasi (1949)

Adabiyot
--------

* *Таджикская советская энциклопедия*.

Manbalar
--------



1. 1 2 3  „Xo‘jalxon Otabayeva biografiyasi".
2. ↑  Muzalevskiy M. V. Sotsialistik mehnat qahramonlari. Biobibliografik lugʻat. — M .: RIC „Cavalier", 2009. — T. 3. — 181 p.
3. ↑  Millia Tojik entsiklopediyasi, Gildi 2. ASOS-BOZ — Dushanbe: Sarredaxia of Ilmiia Encyclopedia of Millia Tojik, 2013, — p.71
Sobiq lager hududidagi yodgorlik
**Hinzert** (nemischa: SS-Sonderlager Hinzert) fashistlarning konslageri edi. 1939-yil oktyabr oyida Xinzert-Pöhlert shahri yaqinida, Lyuksemburg chegarasidan 30 kilometr uzoqlikda yaratilgan. Urush yillarida bu lagerga 14 mingga yaqin odam tushgan va mingga yaqin odam halok boʻldi.

Tarixi
------

Gʻarbiy devorni qurayotgan Germaniya Mehnat fronti ishchilari uchun 1938-yilda qurilgan binolar birinchi marta 1939-yil 16-oktyabrda qamoqxona sifatida foydalanila boshlandi. Bu kazarmalarda „qurilish ishlaridan qochadigan dangasalar" bor edi. Lagerning bir qismi allaqachon *SS-Sonderlager Hinzert* nomini olgan. Keyinchalik qamoqxona kazarmalari atrofida joylashgan boshqa koʻplab binolar Hinzert konslageri nazorati ostiga oʻtdi.

1940-yil 1-iyulda lager rasman konslagerga aylandi, unda ishsizlardan tashqari siyosiy mahbuslar ham joylashtirilgan. Kazarma 560 kishiga moʻljallangan edi, ammo yillar davomida ular 1200 dan 1500 gacha mahbuslar yashashga majbur boʻlishdi. Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, lagerda 321 kishi halok boʻlgan, ammo fransuz tekshiruvlari haqiqiy qurbonlar soni mingga yaqin ekanligini koʻrsatdi.

Hermann Pister 1947-yilda Buxenvald boʻyicha asosiy sud jarayonida oʻlimga hukm qilingan va hukm ijro etilgunga qadar vafot etgan. Keyinchalik Natsweiler va Flossenburg konslagerlarida komendant boʻlgan Egon Zill 1955yilda Myunxenda umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan, ammo 1961-yilda ozod qilingan. Pol Sporrenberg 1959-yilgacha hibsga olinmagan; u Trierdagi sudga kelishidan oldin vafot etdi. Fransiya tribunali 1948-yil iyun oyida Rastattdagi lagerning 15 SS aʼzosini va oʻsha yilning sentyabr oyida yana yetti nafarini sud qildi. Ayblanuvchilardan olti nafari oqlandi; toʻrtta oʻlim jazosi ikkinchi instansiyada ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirildi. Keyingi jarayonlarda, sobiq lager shifokori va boshqa aybdorlar uchun sudda alohida javobgarlik belgilandi.

Manbalar
--------

1. ↑  Welter, Beate*. Blaetter Zum Land: The Memorial Site of the SS Special Camp/Concentration Camp Hinzert*. Federal State Central Authority for Political Education Rhineland-Palatinate (Die Landeszentrale für politische Bildung Rheinland-Pfalz), 2006.
2. ↑  *Peter D. Hassall.* „Le camp de concentration de Hinzert".  B&S Editions. Qaraldi: 7-aprel 2009-yil.
„**Kimigayo**" (yaponcha: *君が代*, yaponcha talaffuzi: [kimigajo]; „Imperiya saltanati") Yaponiya davlat madhiyasidir. „Kimigayo" madhiyasi 32 ta belgidan iborat boʻlib, jahondagi eng qadimiy madhiya boʻlish bilan bir qatorda, jahondagi eng kam soʻzli madhiyadir. Madhiya soʻzlari Heian davrida (794-1185), nomaʼlum muallif tomonidan yozilgan *waka* sheʼridan olingan, madhiyaning hozirgi kuyi esa 1880-yilda tanlangan.

1888-yildan 1945-yilgacha „Kimigayo" Yaponiya imperiyasining davlat madhiyasi boʻlib xizmat qilgan.  Imperiya Ikkinchi Jahon urushi oxirida taslim boʻlganidan keyin tarqatib yuborilgach, 1945-yilda imperiya o‘rnini Yaponiya davlati egalladi. Bu voris davlat parlamentar demokratiya edi va shuning uchun siyosat imperator suverenitetiga asoslangan tizimdan xalqqa asoslangan tizimga oʻzgardi. Biroq AQSh ishgʻol kuchlari imperator Hirohitoga taxtni saqlab qolishga ruxsat berdi va „Kimigayo" amalda milliy madhiya boʻlib qoldi.  1999-yilda „Davlat bayrog‘i va madhiyasi to‘g‘risida"gi qonunning qabul qilinishi uni rasmiy davlat va imperiya madhiyasi sifatida tan oldi.

Soʻzlari
--------

| 漢字(Kanji)
rasmiy | 仮名
(Kana)
Hiragana | Oʻqilishi | Oʻzbekcha tarjimasi |
| --- | --- | --- | --- |
| 君が代は
千代に八千代に
細石の
巌と為りて
苔の生すまで | きみがよは
ちよにやちよに
さざれいしの
いわおとなりて
こけのむすまで | *Kimigayo wa*
*Chiyo ni yachiyo ni*
*Sazare-ishi no*
*Iwao to narite*
*Koke no musu made* | Mayli, hukmronligingiz
ming, sakkiz ming avlodga qadar,
kichik va silliq toshlar
yoʻsin bilan qoplanib,
katta xarsang toshga aylangunga qadar davom etsin. |

Manbalar
--------

1. ↑  „Japan – Kimigayo".  NationalAnthems.me. 27-dekabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2011-yil.
2. ↑  „National Flag and Anthem". *Web Japan*.  Japanese Ministry of Foreign Affairs (2000). Qaraldi: 11-dekabr 2009-yil.
3. ↑  Hood, Christopher*. Japanese Education Reform: Nakasone's Legacy*. Routledge, 2001 — 166 bet. ISBN 978-0-415-23283-8.

Havolalar
---------

* Web-Japan.org Davlar bayrogʻi va madhiyasi (ingl.)
* Kimigayo: audio, soʻzlari va u haqda maʼlumot (ingl.)
* About.com Yaponiya davlat madhiyasi — Kimigayo Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-09-06). (ingl.)
**Avitaminoz** (yun. a – inkor qoʻshimchasi va vitaminlar) – organizmda vitaminlar yetishmasligi natijasida paydo boʻladigan kasallik. Masalan, vitamin C yetishmasligi lavsha (singa), vitamin B, yetishmasligi beriberi, vitamin D yetishmasligi raxit, vitamin RR yetishmasligi pellagra kasalligiga sabab boʻladi. Homiladorlikda, koʻpincha tuqqandan keyin roʻy beradigan chillashir kasalligi ham A. natijasidir. Bitta vitamin yetishmasa, mono, kup vitamin yetishmasa, poli kelib chiqadi. Birinchi marta 1880-yilda rus vrachi N. I. Lunin A.ni tajriba yoʻli bilan hosil qilgan. A.ning oldini olish uchun vitaminga boy sabzavot va mevalarni koʻproq iste’mol qilish, vitaminli masalliqlarni yaxshi saqlash, ovqat pishirganda vitaminlarning parchalanib ketishiga yoʻl qoʻymaslik kerak. Davosi: vitaminga boy taomlar buyuriladi yoki organizmda qaysi vitamin yetishmasa, oʻsha vitamin preparatlari beriladi.A. hayvonlarda ham uchraydi. Bunday hayvon koʻpincha qisir qoladi yoki bola tashlaydi. Yangi tugʻilgan bolasi yaxshi oʻsmaydi, hatto tez kunda nobud boʻladi. Kasallikning oldini olish uchun hayvonlarni, ayniqsa yosh hayvon va parrandalarni servitamin ozuqalar bilan boqish kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avitaminoz" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi I.M.Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti** — falsafa va huquq fanlari sohasida ilmiy tadqiqotlarlar olib boruvchi muassasa. Oʻzbekistonda huquqiy davlatchilik va fuqarolik jamiyati asoslarini shakllantirish, milliy istiklol gʻoyasi va uni singdirish muammolarini tadqiq etish, shu sohalarda yuqori malakali xodimlar tayyorlash institutning asosiy vazifasidir. Toshkentda 1958-yilda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi huzuridagi Falsafa va huquq boʻlimi asosida tashkil etilgan. I.M.Moʻminov institutning tashkilotchisi va birinchi direktori boʻlgan (1975-yilda institutga uning nomi berilgan).

Institut olimlari 3 ta fundamental, 11 ta amaliy, 1 ta innovatsiyey mavzularni tadqiq etish bilan birga, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Fundamental tadqiqotlarni qoʻllabquvvatlash jamgʻarmasining 2 ta mavzui boʻyicha ilmiy ish olib bormoqda. Shuningdek, institutda milliy istiqol gʻoyasi, Oʻzbekistonda demokratik jamiyat qurish va davlat hayotini erkinlashtirish muammolari bilan bogʻliq 15 ta mavzu boʻyicha ilmiy tadqiqotlarlar olib borilayapti.

Institutning falsafa boʻlimlarida ajdodlarimizning falsafiy ilmiy merosini yangicha metodologik, nazariygʻoyaviy yondashuvlar asosida tadqiq etish; milliy va umuminsoniy kadriyatlarni oʻrganish, tiklash, hayotga joriy qilish boʻyicha ilmiy tavsiyalar ishlab chiqilmoqda. Huquq boʻlimlarida Oʻzbekistonda adolatli demokratik xuquqiy davlat qurishning asosiy tamoyillari, huquqiy davlatchilikning konstituiiyaviy asoslarini yaratish muammolari, islom huquqshunosligi oʻrganilyapti. Tadqiqotlar natijalari oʻquv dasturlari, darsliklar, monografiya, risola va maqolalar tarzida chop etilmokda.

Keyingi paytda institut olimlari mutaxassislar bilan birgalikda "Mustaqillik lugʻati" (22 b.t.), "Falsafa: qomusiy lugʻat" (75 b.t.), "Falsafa: qisqacha izohli lugʻat" (25 b.t.), "Jahon falsafasi tarixidan lavhalar", "Gʻarb falsafasi" va boshqa kitoblarni nashr etdi. Institutda Sharq madaniyati, falsafasini oʻrganish yoʻlga qoʻyildi, oʻzbek va sharq xalqlari tafakkuridagi mushtaraklik va oʻziga xoslik masalalariga oid asarlar tayyorlanmokda. Institut Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati bilan hammuassislikda "Falsafa va huquq" jurnalni nashr etadi. Institutda 13 fan doktori, 20 ga yaqin fan nomzodi hamda ilmiy xodimlar ishlaydi (2004). Institut. huzurida nomzodlik, doktorlik dissertatsiyalari himoyasi boʻyicha ixtisoslashgan kengash, aspirantura, doktorantura bor. Institutda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akad.lari M.Barashov, A.Valiyev, M. Xayrullayev, SShermuhamedov, H. Sulaymonova, muxbir aʼzosi O.Eshonov va boshqa faoliyat koʻrsatishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Famar**, ivrit. **Tamar** (ivritcha: *תָּמָר* „Palma"), Borliq kitobidagi tavrot qahramoni; Iudaning toʻngʻich oʻgʻli (afsonaviy Iudin qabilasining asoschisi) Irning xotini (ivr. Er; „uygʻoq").

Bibliya
-------

Beva qolganidan keyin u ikkinchi oʻgʻli Onanga turmushga chiqdi va yana beva qoldi. Qaynotasi Iudaning uni kenja oʻgʻliga uylantirish vaʼdasiga aldanib, uni inkognito (fohisha) singari vasvasaga solib, qaynotasining oʻzi bilan qoʻshilishga qaror qildi va undan ikki farzand tugʻdi va kelajakda dalil sifatida undan muhr, kamar va hassa soʻradi.

 *Iuda va Famar.* Kornelis Kornelissen, 1596, Frans Hals muzeyi, Niderlandiya
Iuda homilador beva kelinini zino uchun qatl qilmoqchi boʻlganida, u bu narsalarni taqdim qilgan. Ularning egizak oʻgʻillarining ismlari Fares (ivrit. Perets; „toʻsiqni buzib tashlagan") va Zara (ivrit. Zerah; „quyosh").

Bibliyaga tegishli boʻlmagan matnlar
------------------------------------

### Aggada

Agadada Tamar Nuh paygʻambarning oʻgʻli Simning (Shemning) qizi edi. Qaynotasi Iudaning xonadonida u odobli va kamtar boʻlib, yuzi har doim yopiq edi, shuning uchun Iuda uni yoʻlda uchratganida tanimadi. Tamar Xudodan uni farzandsiz qoldirmaslikni soʻradi va xavfli qadam tashlashga qaror qildi. U Iudaga turmushga chiqmaganligini va butparast emasligini aytdi. Zinoda ayblanib, u qaynotasiga ishora qilmadi, balki bilvosita unga tushuntirmoqchi boʻldi va shuning uchun unga oʻzidan qolgan garovni yubordi. Uning aybsizligi isbotlanganidan keyin Iuda unga uylanadi.

### "Solihlar kitobi"

"Solihlar kitobida" aytilishicha, Famar Simning oʻgʻli Elamning qizi edi.

Avlodlar
--------

Shoh Dovud oʻn birinchi avlodda Famarning avlodi edi. Xristian anʼanalariga koʻra, shoh Dovud orqali Famar Masih — Isoning onasi hisoblanadi. Yahudiylarning urf-odatlarida Mashiax Dovudlarning naslidan boʻlganligi sababli, u ham uning avlodi boʻladi deb hisoblanadi.

Xotira
------

Tamara ayollar ismi uning xotirasiga berilgan deb hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑   Тамарь // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
2. ↑  Эр // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
3. ↑  Ир // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М. 1891—1892.
4. ↑  Sota, 10b; Ber. r. LXXXV, 9
5. ↑  Sota, 10b
6. ↑  Перец, в Библии // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
7. ↑  Зара // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М. 1891—1892.
8. ↑  Kniga Pravednogo, Glava 45 Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-09-24).:23, perevodchik ne ukazan, izdanie ne ukazano
9. ↑  Комментарии к книге Рут Архивировано 6 октября 2013 года.
10. ↑  „Vaeshev" Kommentariy k tekstu Midrasha o glave Tori.
11. ↑  *Superanskaya A. V.* Sovremenniy slovar lichnix imyon: Sravnenie. Proisxojdenie. Napisanie. — M.: Ayris-press, 2005. — S. 345.