recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Abu Jaʼfar an-Nufayliy** (arabcha:  —Abu Jaʼfar Abdulloh ibn Muhammad ibn Ali an-Nufayliy) — hadis hofizi.

*Al-Quzoiy* va *al-Harroniy* nisbalari bilan ham ataladi. Manbalarda hayoti haqida maʼlumot kam uchraydi. Zuhayr ibn Muoviya, Molik ibn Anas, Abdulloh ibn Muborak, Husayn ibn Bashir va Sufyon ibn Uyayna kabi olimlardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa Yahyo ibn Maʼiyn, Ahmad ibn Hanbal, Abu Dovud as-Sijis­toniy, Abu Zur’a ar-Roziy, Abu Hotim ar-Roziy, az-Zuhliy va boshqa muhaddislar hadis rivoyat qilganlar.

Abu Jaʼfar an-Nufayliy rivoyatlari „*Kutubi sitta*"ning barcha to‘p­lamlaridan o‘rin olgan. Ahmad ibn Hanbal uning hofizasini bayon qilar ekan, uni qo‘lida kitob bilan hadis rivoyat qilganini ko‘rmaganini aytadi. Abu Jaʼfar an-Nufayliydan juda ko‘p hadis rivoyat qilgani bilan mashhur bo‘lgan Abu Dovud esa, undan ko‘ra hofizasi kuchli bo‘lgan shaxsni ko‘rmaganini maʼlum qilgan. Abu Hotim ar-Roziy va ad-Doraqutniylar uni siqa va rivoyatlari dalil sifatida qo‘llanilgan shaxs bo‘lganini naql qilganlar.

Abu Jaʼfar an-Nufayliy hijriy 234-yil rabi’ul-oxir oyi (milodiy 848-yil)da, taxminan to‘qson yoshida vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

1. Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. V, 189;
2. Ibn al-Asir. Al-Lubāb. III, 320;
3. Az-Zahabiy. Siyar. X, 634-637;
4. Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VI, 16-18;
5. Ali Osman Koçkuzu. „Ebû Ca‘fer en-Nüfeylî". TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 117.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abu Jaʼfar Xozin Muhammad ibn Husayn Sagʻoniy (Chagʻoniy) Xurosoniy** (10-asr) — riyoziyotchi va falakiyotshunos olim. Oʻzidan oldin oʻtgan allomalarning asarlarini puxta oʻrgangan, oʻzi ham ilmiy ijod bilan shugʻullangan, astronomik kuzatuvlar olib borgan. „Kitob zij us-Safoix", („Gardishlar ziji kitobi"). "Sharh kitob „Usuli handasiy Iqlidus" ("Evklidning „Usuli handasiy" kitobi sharhi"), „Tafsir maqolai oshira Iklidus" ("Evklidning „Oʻninchi maqolasi" tafsiri") kabi asarlari bor. Hayotining oxirgi yillarida Ray shahrida (Eron) yashagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Mafotihul ulum"** ("*Ilmlar kaliti*") — Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad ibn Yusuf Xorazmiy tomonidan yozilgan asar. 

Muhammad ibn Ahmad Xorazmiy Balx shahrida tavallud topgan. Somoniylar vaziri Ubaydulloh ibn Ahmad Utbiyga atab qomusiy asar "*Mafotihul ulum*" ("*Ilmlar kaliti*") nomli asar yozgan. Asarda arab tilida koʻp ishlatiladigan atamalarning izohlari berilgan. Atamalar fanlar boʻyicha alohida-alohida ikki boʻlimdan iborat. Birinchi boʻlim 6 bob, ikkinchi boʻlim 9 bob qilib berilgan. Ayniqsa, maʼmuriy masalalarga (ish yuritish, soliqlar tartibi masalalari, suvdan foydalanish, ob-havo, shuningdek, tib, arab tili qoidalari, kalom ilmi (*aqoid*), fiqh (*islom qonunshunosligi*), falsafaga oid boʻlimlari muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 757

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Duysenqul Sariqulov** — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Duysenqul Sariqulov 1906-yil 6-iyulda hozirgi Qizilqum tumani (Shimoliy-Qozogʻiston viloyati)da tugʻilgan. KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Sariqulov 1923-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1923-1974-yillarda choʻpon shogirdi, Oʻzbekiston Komsomoli Markaziy Komiteti Toshkent okrug qoʻmitasi boʻlim mudiri, Toshkent shahar Oʻzbekiston Kompartiyasi Proletar okrug qoʻmitasi kotibi, Sanoat akademiyasi talabasi, ,,Sunastroy" trest birlashmasi boshligʻi, ,,Sredagidroenergoproekt" tresti boshqaruvchisi, Xalq komissari, Oʻzbekiston SSR goʻsht-sut sanoati vaziri lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan. Shuningdek, Shayxontas GESi qurilishi boshligʻi, SSSR Energetika vazirligi huzuridagi Energetika akademiyasining talabasi, Qirgʻiziston SSR shahar va qishloq qurilish vazirining oʻrinbosari, ,,Kazgolodnostepstroy" tresti boshqaruvchisi, Qozogʻiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi Suv xoʻjaligi Bosh boshqarmasi boshligʻi, Qozogʻiston SSR suv xoʻjaligi vaziri, Qozogʻiston SSR Vazirlar Soveti suv resurslaridan foydalanish va muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi hamda,,Kazgiprovodxoz" instituti direktori vazifalarida ham ishlagan.

D.Sariqulov Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 2-chaqiriq va Qozogʻiston SSRning 5-chaqiriqi deputati etib saylangan.

Davlat va siyosat arbobi Sariqulov 1997-yilda vafot etgan.

Havolalar
---------

* *Ashimbaev D. R.* Qozogʻistonda kim kim: Biografik entsiklopediya. — 11-nashr, qoʻshimcha. — Almati: Credo, 2010. — S. 933. — 1192 b.
**Romesh Chander Dutt-**1848 yil 13 avgust Kalkutta , Britaniya Hindistoni - 1909-yil 30-noyabr, Baroda, Britaniya Hindistoni - bengal siyosatchisi, publitsist, tarixchi, tarjimon va yozuvchi .

Biografiya
----------

Badavlat bengal oilasida tug'ilgan, ko'plab adabiyotlari bilan mashhur. Uning otasi Bengaliya komissarining o'rinbosari edi. Otasining fojiali vafotidan keyin u yozuvchi amakisining oilasida tarbiyalangan. U Kalkuttadagi elita maktabida, so'ngra Hindu kolleji va Kalkutta universitetida tahsil olgan.

1868-yilda do'sti S. Banerji bilan birgalikda Angliya davlat xizmatiga kirish huquqi uchun imtihon topshirishgani Angliyaga yuborildi. U 1869-yilda imtihondan o'tishga harakat qildi, ammo uning aniq yoshi haqida muammo kelib chiqdi. U Angliyada qoldi va London Universitet kollejiga o'qishga kirdi.

1875-yilda Kalkutta universiteti qoshidagi Shotlandiya cherkovi kollejida o'qituvchi bo'ldi va u yerda ingliz adabiyotini o'rgandi.

U o'z navbatida huquqshunoslikni ham oʻrgandi. Keyinchalik u davlat xizmatida ishladi.

Siyosiy faoliyat
----------------

Britaniya Raj davridagi birinchi hind siyosiy rahbarlaridan biri. U Hindiston milliy assotsiatsiyasining asoschilaridan, birinchi hind siyosiy tashkilotlaridan biri edi.

U millatchi hamda siyosatchi, ushbu partiyaning dastlabki bosqichida Hindiston Milliy Kongressida faol a'zosi.

1899-yilda u oliy rahbar - Hindiston milliy kongressining prezidenti etib tayinlandi.

Yaratilish
----------

1894-yil - Bengaliya adabiy jamiyatining birinchi prezidenti (Bangiya Sahitya Parishad), uning o'rinbosarlari (vitse-prezidentlar Rabindranat Tagor va Nabin Chandra Sen).

Romeshning eng mashhur adabiy asari. Ch. Datta hind adabiyoti tarixiga oid asar — «Hindiston adabiyoti tarixi» (1895).

U qadimgi hind eposi "Ramayana "va "Mahabharata "ni sanskrit tilidan tarjima qilish bilan shug'ullangan.

Bibliografiya
-------------

* Bengaliyaning qisqacha tarixi (1893).
* Bengal adabiyoti (1895)
* Evropada uch yil, 1868-1871 (1896)
* Viktoriya davridagi Hindistonning iqtisodiy tarixi. Qirolicha Viktoriyaning 1837-yilda taxtga kirishidan 20-asrning boshlanishigacha, jild. II. (1904)

Mukofotlar
----------

* Hind imperiyasi ordeni ritsar hamrohi.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Dutt, Romesh Chander // Adabiy entsiklopediya : 11 jildda. — [М.], 1929—1939.
**Duxshala** — qadimgi hind eposining „Mahabharata" qahramoni. Oy sulolasining malikasi, koʻzlari koʻr qirol Dxritarashtra va malika Gandxarining qizi. Valiahd shahzoda, „Mahabharata" ning asosiy salbiy qahramoni Duryadxonning singlisi.
Shivaning sehrli aralashuvi va ilohiy donishmand Vyasaning yordami natijasida qirolicha Gandxari yuz nafat oʻgʻil (aka-uka Kauravalar) va yagona qizi Duxshalani dunyoga keltirdi. Duxshala Sindxu va Sauvir shohi Jayadratxaga turmushga berilgan. Malika Kauravalarning singlisi va Pandavalarning amakivachchasi boʻlib, Pandavalarning Kauravalar bilan sulolaviy janjaliga aralashib qoldi. Jayadratxa Pandavaning rafiqasi Draupadiga suiqasd qilgan, Pandavalarga qarshi kurashda Kauravalar tomonida jang qilgan va Kurukshetra jangida beshta Pandavalarning oʻrtanchasi Arjuna tomonidan oʻldirilgan. Oʻn sakkiz kunlik qonli jangda Pandavalar gʻalaba qozondi, ularning eng katta akasi Yudxishtxira Kaurava taxtiga oʻtirdi va Duxshala turmush oʻrtogʻi, farzandlari, barcha akalari, amakilari va jiyanlaridan ayrildi. Uning nabirasi Kurukshetra jangidan keyin Sindxu qirolligiga atrofdagi shohlarni boʻysundirish va Kaurava shohi Yudxishtxira tomonidan ot qurbonligi (ashvamedha) uchun soliq yigʻishga kelganida Arjuna bilan jang qilgan. Arjuna Dushxalani oʻzining singlisi deb bilgan va shuning uchun unga boʻlgan muhabbati tufayli Surataning oʻgʻlini oʻldirmadi va Sindxu shohligini tark etdi.

Adabiyotlar
-----------

* Махабхарата. Книга первая Адипарва. Пер. с санскр. и коммент. В. И. Кальянова. М.-Л. 1950.
* Махабхарата. Книга третья Араньякапарва (Книга Лесная). Пер. с санскр. и коммент. Я. В. Василькова и С. Л. Невелевой. М. 1987.
* Махабхарата. Книга седьмая Дронапарва (Книга о Дроне). Пер. с санскр. и коммент. В. И. Кальянова. СПб. 1992.
* Махабхарата. Книга четырнадцатая Ашвамедхикапарва (Книга об жертвоприношении коня). Пер. с санскр. и коммент. Я. В. Василькова и С. Л. Невелевой. СПб. 2003.

Havolalar
---------

* The story of Duhsala(ingl.)
**Beverly** (talaffuzi: *Beverli*) — Massachusets shtatining Essex okrugidagi shahar va Boston shahri chekkasida joylashgan. 2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish vaqtida aholi soni 42 670 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 22.6 kvadrat mil (58.5 km2) ni tashkil qiladi, shundan 15.1 kvadrat mil (39.1 km2) quruqlik va 7.5 kvadrat mil (19.4 km2) yoki 33,19% suvdan iborat. Beverly Shimoliy qirgʻoqda joylashgan.

Janubda Massachusets koʻrfazidan tashqari Beverly sharqda Manchester-by-the-sea, shimolda Wenham, gʻarbda Danvers va janubda Salem bilan chegaradosh. Beverly va Salemni Danvers daryosi va Beverly bandargohi ajratib turadi, MBTA temir yoʻl koʻprigi va Kernvud koʻprigi ikkita shaharni bogʻlaydi. Beverly shahar markazi 2 milya (3 km) Salemdan shimolda va 14 milya (23 km) Glosterdan janubiy-gʻarbiy va 17 milya (27 km) Bostondan shimoli-sharqda joylashgan.

Demografiyasi
-------------

2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 42 670 kishi va 16 568 xonadon mavjud boʻlgan. Shaharning irqiy tarkibi 90,3% oq tanli, 3% afro-amerikalik, 0,1% tubjoy amerikalik, 2,3% osiyolik, 0,0% Tinch okeani orollari va 3,1% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Aholining 5,4 foizi ispan yoki lotin millatiga mansub.

Shaharda 16 158 ta xonadon bor.

Aholining 19 foizini 18 yoshgacha, 81 foizini esa 18 yoshdan kattalar tashkil etadi. 17,7 foizini 65 yosh va undan kattalar tashkil etdi. Aholining oʻrtacha yoshi 40,6 yoshni tashkil etadi. Shaharda har 100 ayolga 88,4 erkak toʻgʻri keladi.

Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 84 354 dollarni tashkil etdi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 47,494 dollarni tashkil qilgan.

Taʼlimi
-------

Shaharda beshta K-4 boshlangʻich maktablari mavjud: Ayers Ryal Side, Centerville, Cove, Hannah, and North Beverly. Shahardagi yagona oʻrta maktab — 2018-yilda qurilishi tugagan Beverly oʻrta maktabi. Beverly oʻrta maktabi 5-8-sinflarlardagi bolalaga taʼlim beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Census - Geography Profile: Beverly city, Massachusetts".  United States Census Bureau. Qaraldi: 18-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „Hometown Rivalries Debate the Birthplace of the U.S. Navy" (20-oktabr 2010-yil).
3. ↑  „Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Beverly city, Massachusetts".  United States Census Bureau. Qaraldi: 30-avgust 2012-yil.
4. ↑  „Beverly city, Massachusetts". *data.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-aprel 2022-yil.
**Abu Mansur al-Bo‘shanjiy** (X asr) — Somoniylar davrida Buxoroda yashab ijod qilgan arabiynavis shoir, hajvchi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Abu Mansur al-Bo‘shanjiyning tarjimayi holiga oid ma’lumotlar bizgacha yetib kelmagan. Nisbasining ko‘rsatishicha, u asli bo‘shanjlik bo‘lib, boshpana izlab Buxoroga kelib qolgan (Bo‘shanj — Afg‘onistonda Hirotdan 10 tosh masofada joylashgan qadimiy shahar). Shoirning ayrim she’rlari Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ad-dahr" tazkirasi tufayli bizgacha yetib kelgan bo‘lib, ular X asrning ikkinchi yarmida hokimiyat tepasida turgan somoniy vazirlari va boshqa amaldorlarga qarshi yozilgan hajvlardir.

X asr oxiriga kelib somoniylar sulolasi sekin-asta inqirozga yuz tuta boshladi. Turklar, ayniqsa, g‘aznaviylar davlatining asoschisi Sabukteginning ta’siri kuchaya bordi. Bu hol o‘zaro taxt uchun kurash va vazirlarning tez almashinib turishiga sababchi bo‘ldi. Abu Ali al-Bal’amiyning ikkinchi vazirligidan (992—996) keyin Abu Muzaffar Bar’ashiy (996—998) vazir bo‘ldi. Undan keyin vazirlik qilgan Abul Qosim al-Barmakiy (998) esa bir necha oydan keyin turklar tomonidan qatl etildi. Mana bu o‘zaro janjal va taxt uchun kurashlarning butun og‘irligi mehnatkash xalq ommasi ustiga tushadi. Xalq orasida norozilik kuchayadi. Buning jonli guvohi sifatida al-Bo‘shanjiy yozgan hajvlarni keltirish mumkin.

Hajvlari
--------

„Yatimat ad-dahr" tazkirasida keltirilgan hajvlaridan birida Somoniylar davlatining X asr ikkinchi yarmida faoliyat yuritgan vazirlari: Abu Ali al-Bal’amiy (960—974 va 992—996); Abu Ja’far al-Utbiy (956—959) va Abu Mansur Yusuf (959—960) nomlarini tilga olgan. Shoir bu uch vazirdan unga biror dinor foyda bo‘lmagani, shu sababli ham ularning tuproq ostida yotgani, halokatidan sira qayg‘urmasligini yozgan. Yana bir hajvida esa somoniylar sulolasi vazirlaridan Abdulloh ibn Uzayr (986—987); Abu Ali ibn Iso ad-Domg‘oniy (987—992) va Abu Ahmad ibn Abu Zayd (987) nomlarini qayd etgan.

Manbalar
--------


1. ↑  Абу Мансур Абдулмалик ибн Муҳаммад ас-Саолибий*. Татиммат ал-Йатима („Йатимат ад-даҳр" тўртинчи қисмининг қўшимчаси)*. Тошкент: Фан, 1990 — 199 bet.
2. ↑  Абдуллаев И*. Бухоронинг арабийнавис шоирлари*. Тошкент: Фан, 1965 — 50 bet.
**Odessa universiteti**, II. Mechnikov nomidagi Odessa universiteti (ukraincha: *Одеський національний університет імені І.І. Мечникова*) — Ukrainadagi qad. universitetlardan biri. Tarixi 1865-yil Odessada tashkil etilgan Novorossiysk universitetidan boshlanadi. 1920-yil Novorossiysk universiteti negizida bir qancha oliy oʻquv yurtlari vujudga keldi. 1933-yil universitet kayta tiklanib, Odessa universiteti deb atala boshlandi. 1945-yil unga rus biolog olimi I. M. Mechnikov nomi berilgan. Universitet fizika, mat. kimyo, biol. geol. geogr. tarix, fi-lol. huquq va boshqa ixtisosliklar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Universitetda 10 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sarai Carolina Sanchez Castillo** (1981-yil 28-iyulda tugʻilgan) — venesuelalik shaxmatchi, ayol grossmeyster (WGM, 2007) va xalqaro usta (IM, 2010) unvonlariga ega.

Hayoti
------

1998-yildan 2001-yilgacha Sanchez Venesuela terma jamoasida turli yosh guruhlarida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Uning eng yaxshi natijasi 1995-yilda Minas -Jeraisda U14 yosh guruhida 7-oʻrinni egallagan va 1999-yilda Oropesa del Marda, U18 yosh guruhida 9-oʻrinni egallagan. 2001-yilda Kuskoda u 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Panamerika chempionatida gʻolibi boʻlgan. 2007-yilda San-Luisda u ayollar shaxmati boʻyicha Panamerika chempionatida gʻalaba qozondi, ammo jahon chempionatiga yoʻllanma olish uchun Marisa Zurielga qarshi qoʻshimcha oʻyinda magʻlub boʻldi. 2008-yilda Nalchikda Sarai Sanchez Castillo shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi 2008-yilgi jahon chempionatida ishtirok etdi, u yerda birinchi bosqichda Pia Kramlingga yutqazib qoʻydi. 2009-yilda Kali shahrida ayollar shaxmati boʻyicha Panamerika chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi.

Sanches Venesuela uchun oʻnta ayollar shaxmat Olimpiadasida (2000—2018) ishtirok etgan va individual bronza (2006) medalini qoʻlga kiritgan.

2007-yilda u FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvoniga sazovor boʻldi va uch yildan soʻng FIDE xalqaro ustasi (IM) unvonini oldi. Sanches ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan birinchi venesuelalik shaxmatchi edi. Shuningdek, u FIDE hakami (2014) va FIDE xalqaro tashkilotchisi (2017) unvonlariga ham ega.

Manbalar
--------

1. ↑  *Umiastowski.* „Oropesa del Mar - Mistrzostwa Świata Juniorek do 18 lat". *szachowavistula.pl*.
2. ↑  „San Luís 2007 - 4° Campeonato Continental Feminino". *www.brasilbase.pro.br*.
3. ↑  „2008 FIDE Knockout Matches : World Chess Championship (women)". *www.mark-weeks.com*.
4. ↑  „Cali 2009 - 5° Campeonato Continental Feminino". *www.brasilbase.pro.br*.
5. ↑  „Bienvenido a la Asociacion Sanluiseña de Ajedrez".
6. ↑  *Bartelski.* „OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Saraí Sánchez Castillo". *www.olimpbase.org*.
7. ↑  *Administrator.* „FIDE Title Applications (GM, IM, WGM, WIM, IA, FA, IO)". *ratings.fide.com*.
**Muskul qisqarishi** - normal nerv impulsiga javoban muskulning kalta tortishi, muskullarning asosiy fiziologik xossalaridan biri. Qisqarish muskulning kaltalanishi yoki taranglanishida namoyon boʻladi. Muskul qisqarishi, odatda, biror ish bajarilishini taʼminlaydi. Muskul qisqarishida miofibrillar tarkibiga kiruvchi oqsillar: miozin va aktin ishtirok etadi. Muskul qisqarishi chogʻida har ikki oqsil oʻzaro taʼsir etib, aktomiozin kompleksini hosil qiladi. Muskul qisqarishi uchun zarur energiya, aktomiozin va adenozintrifosfat kislotattt oʻzaro taʼsirlashuvidan yuzaga keladi. Bundan tashqari, muhitda maʼlum miqdorda kalsiy ionlari Sa+2 boʻlgandagina Muskul qisqarishi roʻy berishi aniqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sarangi** (hindcha: *सारंगी* IAST:sarangi) — ud turidagi kamoncha bilan chalinadigan torli cholgʻu. Hind anʼanalariga koʻra, u tata-vadya guruhining cholgʻusi sifatida tasniflanadi; hindustan anʼanalarida mumtoz musiqa yaratish amaliyotida keng tarqalgan (Hindiston, Pokiston, Nepalning shimoliy hududlarida); shuningdek, bir qator mintaqaviy anʼanaviy navlarga ega.

Tavsif
------

Korpus yaxlit yogʻoch boʻlagidan yasalgan boʻlib, yon tomonlarida keng boʻyincha va tirqishli, ustki qismi charmdan qilingan.

Kvartlar va kvintlarga koʻra sozlangan 3-4 oʻyin torlari va diatonik tovushlar ohanglariga koʻra sozlangan 11-15 rezonans torlari, boʻyinchadan oʻtib, yon tomondan qoziqlar bilan mahkamlangan. Oʻynaganda, ijrochi sarangini vertikal holda ushlaydi.

Asbobning ohang diapazoni ancha keng — ikki oktavgacha.

Ijro etish anʼanasi
-------------------

U joʻr va yakkaxon cholgʻu sifatida, raqslar va teatr tomoshalariga hamrohlik qilish uchun ishlatiladi. Sarangining hind-musulmon vokal va raqs anʼanalari bilan aloqasi borligi shubhasiz; Aslida, yakkaxon ijro vokal kompozitsiyalari (xayal, txumri) va katxak uslubidagi raqsning batafsil hamrohligidan kelib chiqqan. XX asrning taniqli sarangi ijrochilari orasida Bundu Xon (Pokiston) va Ram Narayyan (Hindiston) bor.

Bogʻliq asboblar
----------------

Shuningdek, sarinda, dilruba, ravanahasta (ravanxattxa), esraj, chikara, kamaycha (kemancha) va boshqa cholgʻu asboblari ham sarangining anʼanaviy namunalari hisoblanadi. U bilan bogʻliq boʻlgan *sarang* asbobi Afgʻonistonda ham keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ситар в Петербурге-Саранги

Adabiyotlar
-----------

* „Саранги",*Большая российская энциклопедия. Том 29*, М. 2015 — 414 bet.
* Алендер И.З. „Саранги",*. Музыкальные инструменты Индии*. М.: Наука, 1979 — 34 bet.
**Etimon** (yun. — haqiqat) — hozirgi tidda mavjud muayyan soʻz yoki morfemaning kelib chiqishiga asos boʻlgan soʻz, morfema yoki soʻz birikmasi; soʻzning dastlabki maʼnosi va shakli. Mas, qattiq soʻzining yuzaga kelish asosi qot (qotmoq feʼli) va (i)q affiksi boʻlgan. Yoki qishloq soʻzi (aslida: qish+la+q) qishda yashaydigan joy maʼnosini bildirgan. Hozirgi bu maʼno kuchsizlanib, sezilmas holga kelgan; yap affiksi "yatip" (yotib)dan yuzaga kelgan.

E.ni aniqlash etimologik tadqiqotlarning asosiy maqsadidir. E. vazifasini bajargan soʻzning shakli va maʼnosi koʻpincha turli omillar taʼsirida oʻzgarib ketadi, bu hol uning asl maʼnosini aniqlashni qiyinlashtiradi. Mas, qoplamoq (qopga solmoq), qovoq ("koʻzning ustini qoplab turadigan" maʼnosida), qovurgʻa, qopqoq, qopqon kabi soʻzlarning E.i "qoplab, berkitib turuvchi" maʼnosidagi "qoplamoq" feʼlidir. Leksemalarning E.ini aniqlash bilan tilshunoslikning etimologiya boʻlimi shugʻullanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Agentlik 1970 yilda Saudiya Arabistonidagi birinchi milliy axborot agentligi sifatida tashkil etilgan.Agentlik, shuningdek, Fors ko'rfazi mintaqasidagi birinchi axborot agentligi hisoblanadi. Uni tashkil etishning asosiy maqsadi Saudiya Arabistonida va chet ellarda mahalliy va xalqaro yangiliklarni to'plash va tarqatish bo'yicha markaziy organ bo'lib xizmat qilishdan iborat. SPA javobgarligi ostida OAV vazirligi bo'ladi va shuning uchun uning prezidenti to'g'ridan-to'g'ri vazirga hisobot beradi. SAP gazetalarga o'z hisobotlarida kuzatilishi kerak bo'lgan ko'rsatma, tahririyat satrini taqdim etadi. Agentlik yangiliklarni arab va ingliz tillarida nashr etadi. SPA ning Bonn ofislari bor, Qohira, London, Tunis va Vashingtonda joylashgan. 2012 yil may oyi oxirida Saudiya Vazirlar Kengashidan ajratish to'g'risida qaror qabul qildi va Saudiya televideniyesi va radiosi va Saudiya matbuot agentligi (SPA), ikkalasini ham ikkita mustaqil korporatsiya sifatida tashkil topadi.2012 yil may oyida qayta quriladi, SPA Qirollikning milliy, mintaqaviy va xalqaro darajadagi tadbirlari va muammolarini qamrab oladi hamda mamlakatda jurnalistlik kasbini mustahkamlashga hissa qo'shadilar. Yangi tadbirlardan, shuningdek, kurortni Prezidentlikka aylantirishni ham o'z ichiga oladi. Prezidenti Abdulloh bin Fahd Al Husayn hisoblanadi. OAV vaziri Agentlikning boshqaruv raisi vazifasini ham bajaradi. 2013 yil noyabr oyida SPA Anadolu agentligi bilan yangiliklar almashish shartnomasini imzolaydi deb Turkiyaning rasmiy axborot agentligi xabar beradi. Agentlik 2013 yilda Ar-Riyodda to'rtinchi axborot agentliklarining Jahon Kongressini (NAWC) tashkil qiladi.

Manba
-----

1. ↑  „Saudiya axborot agentligi".
**Kurs** (lot. cursus — yugurish, harakat)— 1) oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida oʻquv davri, bosqichi (mas, birinchi K. ikkinchi K. va h. k.); 2) biror fan va ilm sohasining muayyan doiradagi tugallangan bayoni (mas, taʼlimning K. tizimi); 3) dengiz va havo transportining tutgan yoʻli, yoʻnalishi (mas, kema K.i); 4) siyosat, ijtimoiy va boshqa faoliyatlarda yoʻnalish (mas, islohotlar Kurs); 5) bir mamlakat pul birligi bahosining boshqa mamlakat pul birligidagi ifodasi (qarang Valyuta kursi); 6) birjada sotib olinadigan va sotiladigan aksiya, obligatsiya, veksel va boshqa qimmatbaho qogʻozlar bahosi, varxi; 7) tugallangan harakat, muolaja (davolash Kurs); 8) ishlab chiqarish va boshqarish, fan, madaniyat, taʼlim, sogʻliqni saqlash va boshqa sohalarda xodimlar tayyorlash va malaka oshirish shakllaridan biri.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Islom polvon**, Islomqul Sultonqulov (?—Qoʻqon—1923) — Fargʻona vodiysida Sovet tuzumiga qarshilik koʻrsatish harakatining bosh qoʻmondoni (1923). Mutasavvif shayx va polvon sifatida Fargʻonada mashhur boʻlgan. Turkiston mustaqilligi uchun chor Rossiyasiga qarshi koʻtarilgan gʻalayonlarda qatnashgan (1909—1916). Islom polvon rahbarligida Qoʻqon va Oʻsh uyezdlaridagi Qoraboy, Mirza Umar, Eshmat boyvachcha, Madumar va Madali lashkar-boshilar, Hojixon Toʻra va b. qoʻrboshilar harakat qilgan. 1921—22 yillarda u Shermuhammadbekning oʻrinbosari edi. 1923 yil 1-yanvarda Shahrixonda boʻlgan qurultoyda Fargʻona vodiysida Sovetlarga qarshi harakatni boshqarish va qoʻrboshilar faoliyatini yagona maqsad sari yoʻnaltirib turish uning zimmasiga tushdi. Bu paytda Islom polvon qoʻl ostida 8000 yigit va 200 dan oshiq qurboshilar toʻplangan. Uning eng yaqin yordamchilari Qoraboy qoʻrboshi va Yormat maxsum edi. Bir qator muvaffaqiyatli jang harakatlaridan soʻng u Soʻx atro-fidagi jangda yengiladi (1923 yil avgust) va toqqa chiqib ketadi. Biroq Margʻilonga qaytib, yana kurashni davom ettiradi. 1923 yil 3 oktabrda Islom polvon qizillar tomonidan asirga olinadi va 1923 yil dekabrda Turkiston harbiy tribunale sayyor guruhi tomonidan (Qoʻqonda) otib tashlanadi.

Yana qarang
-----------

* Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat
* Qoʻrboshi

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Yukata — yozgi bayramlarda va yaqin atrofdagi hammomlarda kiyiladigan astarsiz paxta yozgi kimono. Dastlab , xalat sifatida kiyilgan, ularning zamonaviy hayotda kiyilishi ancha kengroq va yozda Yaponiyada keng tarqalgan ko'rinish bo'lib , an'anaviy ravishda indigo va oq rangda bo'lsa-da, zamonaviy yukata odatda ko'p rangli dizaynga ega va ular kir yuvish mashinasida yuvish uchun mo'ljallangan. Ular tashqi dizayni bo'yicha an'anaviy mehmonxonalarda mehmonlar kiyadigan har ikki jins vakili uchun mo'ljallangan kalta yengli kimonoga o'xshash kiyim nemakiga o'xshaydi.

Tikilishi va kiyilishi
----------------------

Yukatani erkaklar va ayollar kiyishadi. An'anaviy yapon kiyimlarining boshqa shakllari singari, yukata ham tekis bichimlar va keng yenglar bilan tikiladi. Erkaklar yukatasi yengining qoʻltigʻidan taxminan 10 santimetr (3,9 dyuym) uzoqroq choʻzilishi bilan ajralib turadi, ayollar yukatasidagi uzunroq yeng 20 santimetr (7.9 dyuym) bilan erkaklar yukatasi bilan solishtirganda farq qiladi. Standart yukata ansamblli yukata obi va paypoqsiz kiyiladigan sandal yoki getadan iborat. Kiyimga buklanadigan yoki mahkamlanadigan qo'l ventilyatori va erkaklar ham, ayollar ham uyali telefonlar va boshqa kichik shaxsiy narsalarni olib yurish uchun ishlatiladigan kinchaku deb nomlanuvchi an'anaviy yukxalta qo'shilishi mumkin.

Barcha kimonolarda bo'lgani kabi, yukataning chap tomoni o'ng tomoniga o'raladi va qattiq, bir qatlamli yumshoq obi yoki qattiqroq obi belbog'i, shuningdek, bir qatlamli obi bilan mahkamlanadi.

An'anaga ko'ra, yukata asosan indigo bo'yalgan paxtadan qilingan. Ammo, 1990-yillarning oxirlarida mashhurlik oshganidan so'ng, endi erkaklar va ayollar kiyadigan turli xil ranglar va dizaynlarga o'zgargan.

Bojxona
-------

 Onsen shahridagi yukata kiygan oila.
yukata kiygan ayollar
Garchi tarixan yukata an'anaviy tarzda yil bo'yi halat sifatida kiyilgan bo'lsa-da, bugungi kunda bu holat kamdan-kam uchraydi va asosan Atami, Kinosaki va Kusatsu kabi onsen kurort shaharlari bilan chegaralanadi, bu erda yukata hali ham xalat sifatida kiyiladi, odatda iqtidorli mehmonlarga ma'lum bir mehmonxona yoki mehmonxonada qolishlari doirasida yukata taqdim qilinadi.

Yana qarang
-----------

* Samue
* Jinbei

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Yukata". *www.japan-guide.com*. 20-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2018-yil.
2. ↑  „How to Wear a Yukata". *Visit Kinosaki* (22-mart 2018-yil). Qaraldi: 18-oktabr 2018-yil.
3. ↑  „How to Stay at a Ryokan: Dress (Yukata)". *www.japan-guide.com*. Qaraldi: 17-oktabr 2018-yil.

Havolalar
---------

* Mons
* 

Andoza:Folk costume
Islom tarixining ko‘p asrlik davrida musulmon hukmdorlar, islom ulamolari va oddiy musulmonlar boshqa din vakillari bilan turli munosabatlarga kirishgan. Bu munosabatlarning uslubi vaqt, joy va sharoitga qarab oʻzgarib turgan.

Islom va boshqa din vakillari
-----------------------------

Qur’on ahli kitoblarni (ahli kitoblar yahudiylar, nasroniylar, sobiylar va boshqalar) bir-biridan ajratib turadi. Bir tomondan, mushriklar ikkinchi tomondan butparastlar. Mushriklarga nisbatan maʼlum turdagi cheklovlar bor, lekin ahli kitoblar uchun yoʻq. Bunga misol qilib, musulmon erkaklar nasroniy yoki yahudiy ayollarga uylanishlari mumkin. Musulmon ayollar esa boshqa dindagi erkakka turmushga chiqa olmaydi.

Islomning ustunligi gʻoyasi „Islom yuksakdir va hech narsa undan yuqori emas" formulasida yotadi.

Ibrohim, Muso, yahudiy paygʻambarlar va Iso Islomning paygʻambarlari edilar, ammo musulmon anʼanalariga koʻra, ularning xabarlari, Tavrot va Injil matnlari yahudiylar va nasroniylar tomonidan oʻzgartirib tashlangan. (islom diniga ko'ra zabur, tavrot, injil kitoblari ham quron kabi ilohiy kitoblar sanaladi)

Aksariyat talqinlarga koʻra, Islomda murtadlik (musulmon dinidan chiqish) oʻlim yoki qamoq bilan jazolanishi mumkin. V. Xeffeningning taʼkidlashicha, Muhammad Shofiiy Qur’onning 2:217 oyatini oʻlim jazosining qonuniyligiga asosiy dalil sifatida talqin qilgan. Vael Hallaqning taʼkidlashicha, oʻlim hukmi keyinchalik qoʻshilgan element boʻlib, „keyingi haqiqatlarni aks ettiradi va Paygʻambarning ishlariga hech qanday aloqasi yoʻq". U, shuningdek, „murtadlikni tartibga soluvchi qonunda hech narsa muqaddas matn harfidan kelib chiqmaydi", deb taʼkidlaydi. Bundan tashqari, murtadlarning (murtadlarning) boshi kesilmagan yoki umuman jazolanmagan, din erkinligi mavjud boʻlgan talqinlar mavjud.

Yana qarang
-----------

* Takiya

Manbalar
--------

* Bat Yeʼor (2002). Islom va zimmitud. Sivilizatsiyalar toʻqnashgan joyda. Madison/Teaneck, NJ: Fairleigh Dickinson University Press/Associated University Presses. ISBN 0-8386-3943-7 .
* Lyuis, Bernard (1984). Islom yahudiylari. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-00807-8 .
* Lyuis, Bernard (2002). Tarixda arablar. Oksford: Oksford universiteti nashriyoti. ISBN 0-19-280310-7 .
* Esposito, Jon (2002). Islom haqida hamma bilishi kerak boʻlgan narsalar. Oksford universiteti matbuoti. ISBN 0-19-515713-3 .
* Fridman, Yohanan (2003). Islomda bagʻrikenglik va majburlash: musulmon anʼanalarida dinlararo munosabatlar. Kembrij universiteti matbuoti. ISBN 978-0-521-02699-4 .
* Ueyns, Devid (2003). Islomga kirish. Kembrij universiteti matbuoti. ISBN 0-521-53906-4 .

Adabiyot
--------

* Eremeev D. E. Islom: turmush tarzi va fikrlash tarzi. — Politizdat, 1990 yil.
**Faris** (qadimgi yunoncha: *Φάρις*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Germes va danaida Filodamiyaning oʻgʻli.

Faris Messeniyadagi Fari shahri va Axeyadagi shu nomdagi Pharae polisning asoschisi va eponimi boʻlgan.

Gomerning „Iliada"sida va Pavsaniyda Faris avlodlari taʼriflangan. Farisning Telegona ismli bir qizi boʻlgan. U daryo xudosi Alfeydan Ortiloxni dunyoga keltirdi. Ortilox Dioklesning otasi boʻlib, undan oʻz navbatida egizaklar Orsilox va Krefon dunyoga kelgan, ular troya urushi paytida Eney tomonidan oʻldirilgan. Dioklesning Troyani qamal qilishda qatnashgan egizak oʻgʻillaridan tashqari, Antikleya ismli qizi ham bor edi. Asklepiy Mahaonning oʻgʻlidan u bir bobosidan shohlikni, boshqasidan kasalliklarni davolash qobiliyatini meros qilib olgan Nikomah va Gorgas dunyoga kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Stoll 1909. sfn error: no target: CITEREFStoll1909 (help)
2. ↑  Павсаний 1996, IV. 30, 2. sfn error: no target: CITEREFПавсаний1996 (help)
3. ↑  Павсаний 1996, VII. 22, 5. sfn error: no target: CITEREFПавсаний1996 (help)
4. ↑  Stoll 1909, kol. 2275. sfn error: no target: CITEREFStoll1909 (help)
5. ↑  Павсаний 1996. sfn error: no target: CITEREFПавсаний1996 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Гомер*. Илиада*. Л.: Наука, 1990.
* Павсаний*. Описание Эллады*. СПб.: Алетейя, 1996. ISBN 5-89329-006-2.
* Stoll. Pharis // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [nem.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : B. G. Teubner, 1909. — Bd. III. — Kol. 2275.
**Kale Poti** — Gotiya kapitanligiga boʻysungan feodal qal’asi. Qal’aning xarobalari Partenit Katta Alushta qishlogʻining sharqiy chekkasida dengiz boʻyidagi toshli tepalikning tepasida joylashgan.

Qalinligi 1,25 — 1,3 m boʻlgan qal’a devorlari butun perimetri boʻylab qoya tepasini oʻrab olgan.Ular qum-ohakli ohak ustida molozdan yasalgan. Mudofaaning shimoli-sharqiy va janubi-sharqiy qismlarida ikkita toʻrtburchakli minora (7x6,8 va 6x6 m.) boʻlgan. Fortifikatsiya maydoni taxminan 800 m².

Qal’a yaqinida, Tepeler tepaligi yonbagʻirlarida XIII-XV asrlarga oid aholi punkti qoldiqlari bor.

Qal’ada XIV-XV asrlar oxirida oʻsha paytda qirgʻoqqa egalik qilgan Genuya Respublikasi Partenitida konsul boʻlishi mumkin edi. Boshqa fikrga koʻra, bu Partenit qal’asi yoki Kremli edi, yaʼni turar-joyning devor va minoralar bilan mustahkamlangan aristokratik qismi, uning atrofida aholi punkti (Torjishche) boʻlgan.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Mits V. L. Taurica istehkomlari X — XV asrlar // Monografiya. — Kiev: Naukova Dumka, 1991. — 164 p.

Havolalar
---------

* Isar Kale-Poti — Qrim togʻlarining Isaridagi mimber ustidan sharmandalik konsuli
**Manipulyator** - 1) mashinasozlikda zagotovka yoki buyumning vaziyatini oʻzgartirib turish bilan bogʻliq boʻlgan qoʻshimcha operatsiyalarni bajarish uchun muljallangan mashina yoki qurilma. Asosan shtativlar, richag va tutqichlardan iborat. Prokatlash, bolgʻalash, presslash va payvandlash ishlarida koʻproq qoʻllaniladi; 2) ishlash qiyin va xavfli joylarda odam kuli bilan qilinadigan operatsiyalarni bajarish uchun muljallangan moslama, qurilmalar va mashina (sanoat roboti). Suv ostida bajariladigan tadqiqotlarda (qarangGidrostat), kimyo lab.larida yadro reaktorlarida (xavfli radioaktiv moddalar bilan ishlashda) qoʻllaniladi (rayem); 3) geologiyada burgilash agregatining asosiy mexanizmi. Uning yordamida burgilovchi bo-lgʻali avtomatik uzatkich zarur yoʻnalishlarda uzatib turiladi (yana q. Mikromanipulyator) .

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Manipur (maʼnolari).

**Manipur** — Hindistonning shim.-sharqiy qismidagi shtat, Myanma bilan chegaradosh. Maydoni 22,4 ming km². Aholisis 2,4 mln. kishi (2001), koʻp qismi manipur xalqi. Rasmiy tili — mani-puri tili. Maʼmuriy markazi — Impxal shahri Manipur hududida miloddan avvalgi 33 yildan 1391-yilgacha Pakxangba sulolasi hukmronlik qilgan. Oʻrta ayerlarda Manipur mustaqil hokimlik boʻlib, bir necha bor myanmaliklar hujumiga uchragan. 1826—1949-yillarda inglizlar qoʻl ostida boʻldi. 1963-yildan ittifokdosh hudud, 1972-yil yanvardan Hindistonning mustaqil shtati.

Yer yuzasi togʻlik, eng baland joyi 2500 m. Togʻ oralarida balandligi 800–1000 m li keng vodiylar bor. Iqlimi iliq, moʻʼtadil iqlim. Yillik yogʻin vodiylarda 1500 mm, togʻlarda 2500 mm gacha. Yon bagʻirlarda sernam tropik va igna bargli oʻrmonlar hamda oʻtloqlar bor.

Manipur — agrar shtat. Asosiy ekini — sholi. Shuningdek, makkajoʻxori, bugʻdoy, shakarqamish, sabzavotlar, paxta, tamaki ekiladi. Bogʻlar bor. Ipak qurti boqiladi. Qoʻlda gazlama toʻqiladi. Hunarmandchilikda uy-roʻzgʻor buyumlari tayyorlanadi. Metallni qayta ishlash, zargarlik buyumlari, oʻyin-choqlar yasaladigan korxonalar, sement, elektronika, plastmassa zavodlari mavjud. Manipur boshqa shtatlar bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan. Im-pxalda aeroport, universitet bor. Turizm rivojlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Hindiston shtatlari va hududlari |
| --- |
|  |
| 
Andhra Pradesh • Arunachal-Pradesh • Accom • Bihar • Goa • Gujarot • Jammu va Kashmir • Jarkhand • G'arbiy Bengaliya • Karnataka • Kerala • Madhya-Pradesh • Manipur • Maharashtra • Meghalaya • Mizoram • Nagalend • Orissa • Panjob • Rojasthon • Sikkim • Tamilnad • Tripura • Uttarakhand • Uttarpradesh • Xaryana • Ximachalpradesh • Chxattisgarx
 **Ittifoqdosh hududlari:** Andaman va Nikobar orollari | Dadra va Nagar-Haveli • Daman va Diu • Dehli • Lakshadvip • Puducherri • Chandigarh |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Meporter real vaqt rejimida giperlokal yangiliklarni yaratish uchun geolokatsiya va multimediadan foydalanadigan fuqaro jurnalistikasi mobil ilovasi edi. Ilova nomi ham inglizcha me (men) va reporter (jurnalist) soʻzlarining birikmasidan iborat. Foydalanuvchilar oʻz smartfonlari yordamida Meporter ma’lumotlar bazasiga hamda Meporter veb-saytiga voqea joyidan matnlar, videolar va tasvirlar yuklashlari mumkin edi. Voqealar sodir boʻlgan joylarni esa GPS yordamida belgilab qoʻyishlari ham mumkin edi. Yangilik yuklangach, uni boshqa Meporter foydalanuvchilari smartfonlaridagi ilova yoki Meporter veb-sayti orqali koʻrishlari mumkin edi. Foydalanuvchilar sovgʻalarga almashtirish mumkin boʻlgan Foursquare nishonlariga oʻxshash "Press pass" yutib olar edilar.

Xususiyatlari
-------------

Meporter multimediaga asoslangan tizim boʻlib, foydalanuvchilarga sodir boʻlgan voqealar haqida matn, tasvir yoki videolar yuklashga imkon bergan. Boshqa geolokatsiya ilovalaridan farqli oʻlaroq, Meporterda matn uchun belgilar chegarasi yoʻq edi. Shuning uchun foydalanuvchilar ma’lumotlar bazasiga kerakli deb hisoblagan hajmda matn yuklashlari mumkin edi. Meporter jamoasi foydalanuvchilar yuklagan medialarning hech birini tahrirlamagan. 

Meporterga content yuklagan va ma’lum talablarga javob beradigan foydalanuvchilarga "Press passes" (matbuot talonlari) beradigan ball tizimi mavjud edi. Agar foydalanuvchi Press passlar bilan biznes qilmoqchi boʻlsa, Press pass egalariga sovgʻa taklif qilishlari mumkin edi. Masalan, Forbes jurnali biznes toifasiga 10 ta yangilik joylashtirgan meportchilarga 6 oylik bepul obunani taklif qilgan.

Hamkorlik va tadbirlar
----------------------

Meporter 2011-yilda New York shahridagi TechCrunch Disrupt konferensiyasi davrida ishga tushirilgan. U Fox Business Network, The New York Times, The Washington Post va The Huffington Post nashrlarida namoyish etildi. Meporter Forbes jurnali, The Vans Warped Tour, Villi Nelsonning Country Throwdown Tour va Rockstar Mayhem festivali kabi bir qancha biznes, brend va tadbirlar bilan hamkorlik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Reporter: The beat on the street". *www.meporter.com*. 28-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2017-yil.
2. ↑  "Forbes Meporter Press Pass", *Meporter LLC*, Retrieved 2011-08-03 Wayback Machine saytida arxivlandi (30-iyul 2011-yil).
3. ↑  "Write, Photograph And Film Local News As It Breaks With Meporter", *TechCrunch*, 2011-5-24
4. ↑  "Giving Local News a Run for its Money", *Fox Business Network*, 2011-06-20. Retrieved 2011-08-03
5. ↑  Bishop, Mac William, "Start-Ups Vie for Attention at the Venture Capital Table", *The New York Times Company*, 2011-05-24. Retrieved 2011-08-03-2011
6. ↑  Overly, Steven, "The Download: Three start-up groups partner American Idol of start-ups", *The Washington Post*, 2011-06-12. Retrieved 2011-08-03
7. ↑  Plesser, Andy, "Newsgathering Tool via iPhone -- "Meporter" Launches With Forbes Sponsorship ", *The Huffington Post*, 2011-05-28. Retrieved 2011-08-03.
**Distress**, **Qiyinchilik** — bu odamning stressli omillarga va ular keltirib chiqaradigan stressga toʻliq moslasha olmaydigan va notoʻgʻri dezadaptatsiya koʻrsatadigan azoblanish holati. Bu turli xil koʻrinishlar mavjudligida aniq boʻlishi mumkin, masalan, nomaqbul ijtimoiy oʻzaro taʼsir (masalan, tajovuzkorlik, passivlik).

Xavf omillari
-------------

Stressga ish, oʻqish, oila, tengdoshlar yoki hamkasblar, oʻlim (yaqin yoki tanish) kabi omillar sabab boʻlishi mumkin. Boshqa sabablar yoshga bogʻliq.Doimiy stress ostida boʻlgan odamlarda jismoniy va ruhiy kasalliklar rivojlanishi ehtimoli koʻproq. Psixologik tanglik va oʻlimning asosiy sabablari oʻrtasida aniq teskari bogʻliqlik mavjud.

Oliy taʼlim erkaklarda ham, ayollarda ham psixologik stressning pasayishi bilan bogʻliqligi aniqlandi va bu taʼsir nafaqat taʼlimdan soʻng darhol emas, balki qarish jarayonida davom etadi. Biroq, bu munosabatlar yosh bilan zaiflashadi. Oliy taʼlim erkaklarda stressni kamaytirishda rol oʻynaydigan asosiy mexanizm ayollardagi kabi ijtimoiy resurslardan koʻra koʻproq mehnat bozori resurslari bilan bogʻliq.

Boshqaruv
---------

Odamlar koʻpincha ijobiy va salbiy stress bilan kurashish yoʻllarini topadilar. Ijobiy usullarga misollar musiqa tinglash, tinchlantiruvchi mashqlar, rang berish, sport oʻynash va boshqa sogʻlom harakatlardir. Salbiy yoʻllar orasida giyohvand moddalarni isteʼmol qilish, jumladan, spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish va gʻazabni ifodalash, ijtimoiy oʻzaro munosabatlardagi asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin, ammo ular bilan cheklanmaydi, bu esa stressning yanada kuchayishiga olib keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Recognition and Alleviation of Pain and Distress in Laboratory Animals*. ISBN 978-0-309-07525-1.
2. ↑  Russ, Tom C. (31–iyul 2012–yil). „Association between psychological distress and mortality: individual participant pooled analysis of 10 prospective cohort studies". *BMJ*. 345-jild. doi:10.1136/bmj.e4933. PMID 22849956. 22–oktabr 2019–yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2–dekabr 2020–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
3. ↑  Brännlund, Annica (2014-yil mart). „Higher education and psychological distress: A 27-year prospective cohort study in Sweden". *Scandinavian Journal of Public Health*. 42-jild, № 2. 155–62-bet. doi:10.1177/1403494813511559. PMID 24265167. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
**Diuron**, gerbatoks, dixlor-fenidim, karmeks (C,HI0ON2C12) — singib, tanlab taʼsir etuvchi gerbitsid. Rangi oq, 80%li hoʻllanuvchan kukun. Paxtazorlarda, danakli va rezavor meva bogʻlarda, tokzorlarda bir yillik boshoqli (kurmak, itqoʻnoq) va ikki pallali begona oʻtlarga qarshi qoʻllaniladi. Bir yillik begona oʻt (olaboʻta, machin, semizoʻt, ituzum, shamak va b.)larga 1,5 — 2,5 oy davomida taʼsir koʻrsatadi. Tuproq namligi ortgan sari preparatning gerbitsidlik xususiyati ham orta boradi. Oʻsimlikka ildizi orqali shimiladi. Yerga ekish paytida lenta usulida, bogʻlarda erta bahorda begona oʻtlar urugʻi koʻkarmasdan oldin purkaladi. Sarf meʼyori (taʼsir etuvchi modda hisobida) gʻoʻza uchun 0,4—1,6 kg/ga, mevali bogʻlarda 2,5—3,2 kg/ga, 0,5—1,75 kg/ga sarflanadi. Ish suyuqligi 100—150 l/ga. Zahari kam.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Distribyutor**, distributor (ing. distributior — taqsimlash) — mintaqaviy (mahalliy) bozorlarda muay-yan turdagi tovarlarni koʻtara sotib olish va sotish bilan shugʻullanuvchi firma yoki tadbirkor. D. tovar ishlab chiqaruvchi korxona bilan tuzilgan uzoq muddatli shartnoma asosida oʻz nomidan va oʻz hisobidan ish yuritadi. Maxsus D.lik bitimida tayyor mahsulotni so-tuv oldidan koʻrsatilgan xizmat uchun tovarning koʻtara narxiga qoʻyiladigan ustamalar meʼyori; tovarning koʻtara narxidan chegirma; tovar partiyasining hajmi va uni yetkazib berish tartibi; toʻlov turlari va b. aks etadi. Us t ama (chegirma)lar D.ning daromad manbai hisoblanadi. D. tovarni sotishdan tashqari marketing xizmatini koʻrsatadi, shuningdek, sotib olingan texnik jihozlar, uskunalar (mas, kompyuterlar va uning yordamchi jihozlari)ni oʻrnatish, ishga tushirish, ulardan foydalanishga oʻrgatish, ehtiyot qismlarni sotish, taʼmirlash va b. ishlarni ham bajarishi mumkin. Bunday xizmatlar D.lik xizmati deyiladi. D. tar-mogʻining asosiy vakolatxonasi Bosh D. hisoblanadi. Bosh D. tovar ishlab chiqaruvchi korxonaning muayyan bozordagi asosiy vakili hisoblanadi va tayyor mahsulotni sotish shu vakil op-kali yoki korxonaning oʻz agentlik tarmogʻi orqali amalga oshiriladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Divayrom gʻori** — Fargʻona viloyati Soʻx tumanidagi gʻor. Soʻx daryosi chap sohilida, 1685 m balandlikda, daryo oʻzanidan 655 m yuqorida. Tektonik harakatlar natijasila kuchli darz ketgan quyi tosh-koʻmir davriga man-sub ohaktoshlarda hosil boʻlgan. Gʻorning ogʻzi (eni va balandligi 1,2 m) sharqtomonga qaragan. Gʻor tuzilishi murakkab boʻlib, tor yoʻlaklar (eni va balandligi 2- 4 m), xonalardan (eni 3 m, balandligi 10-20 m) tashkil topgan. Oxirida torayib tugaydi. Umumiy uz. 62 m, maydoni 1708 m2. Gʻorda koʻrshapalak va yovvoyi kaptarlar yashaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |