**Wuhu** (Weedy koʻli) — Xitoyning janubi-sharqidagi Anxuy provinsiyasidagi prefektura darajasidagi shahar. Yanszi daryosining janubi-sharqiy qirgʻogʻida joylashgan Wuhu janubi-sharqda Xuancheng, janubi-gʻarbda Chizhou va Tongling, shimoli-gʻarbda Xefei, shimoli-sharqda Maanshan shahri, sharqda Jiangsu provinsiyasi bilan chegaradosh va taxminan 90 km (56 mi) ga teng. Nankindan janubi-gʻarbda. Nankinning janubiy qismidagi urbanizatsiya tendensiyasi bilan Nankin, Maanshan va Wuhu oʻrtasidagi 10,660,000 dan ortiq aholiga ega boʻlgan konkurbatsiya qurilmoqda.

Maʼmuriyat
----------

Prefektura darajasidagi Wuhu shahri 8 ta okrug darajasidagi boʻlinmalarni, shu jumladan 5 tuman, 1 okrug va 1 okrug darajasidagi shaharni boshqaradi.

| Ism | Soddalashtirilgan xitoy tili | Pinyin | Aholi | Pochta kodi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Jinghu tumani | 镜湖区 | Jinghu Qu | 478 658 | 241000 |
| Yijiang tumani | 弋江区 | Yìjiāng Qū | 422 620 | 241002 |
| Jiujiang tumani | 鸠江区 | Jiūjiang Qu | 721 521 | 241000 |
| Vanji tumani | míngān | Wānzhǐ Qū | 344 016 | 241100 |
| Fanchang tumani | 繁昌区 | Fáncāng Qū | 243 907 | 241200 |
| Nanling tumani | 南陵县 | Nanlin Xian | 431,148 | 241300 |
| Vuvey shahri | 无为市 | Wúwéi Shi | 817 997 |  |

*

Iqlimi
------

| 

|  **iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 14,2 | 18,8 | 22,0 | 27,9 | 31,4 | 33,3 | 37,2 | 37,4 | 35,3 | 29,8 | 22,6 | 19,7 | 37,4 |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 5,4 | 7,0 | 11,3 | 17,0 | 22,3 | 25,1 | 28,5 | 30,2 | 26,2 | 20,4 | 14,3 | 7,9 | 18,0 |
| Oʻrtacha harorat, °C | 0,0 | 1,0 | 4,6 | 10,1 | 15,5 | 19,4 | 23,2 | 24,1 | 20,5 | 14,3 | 7,9 | 2,4 | 11,9 |
| Oʻrtacha minimal, °C | −4,4 | −3,9 | −1,1 | 3,8 | 9,4 | 14,8 | 19,4 | 20,1 | 16,4 | 9,7 | 3,0 | −1,9 | 7,1 |
| Mutlaq minimal, °C | −12,8 | −12,3 | −10,2 | −5,3 | −0,8 | 5,9 | 13,7 | 11,5 | 6,2 | −0,5 | −4,1 | −10,6 | −12,8 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 76,2 | 103,0 | 173,5 | 180,2 | 187,4 | 244,2 | 332,8 | 232,1 | 256,4 | 196,3 | 107,0 | 85,7 | 2 176 |

 iqlimi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek |

Demografiyasi
-------------

### Aholi

2020-yilgi Xitoy aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Wuhuda jami 3,644,420 aholi istiqomat qiladi, ularning 1,622,799 nafari Jiujiang tumani, Jinghu tumani va Yijiang tumanlari hududida istiqomat qilgan. Shaharda 47 tadan ortiq etnik jihatdan ozchiliklarni tashkil etib, ularning eng koʻp qismi musulmonlardir. Shaharda 500 dan ortiq aholisi boʻlgan boshqa etnik tumanlar mavjud: Yi, Tujia, Miao, Chjuang va Manchu.

### Til

Mandarin — Xitoy tilining bir tarmogʻi boʻlgan, shaharlarda keng tarqalgan, okruglardagi baʼzi odamlar esa Vu xitoy tilida gaplashadi. *Putonghua* yoki standart mandarin odatda bu sohada ishlatilgan.

Tarixi
------

 Meros binosi: Wuhudagi 11-sonli oʻrta maktab
Wuhu kamida miloddan avvalgi 770 yildan beri yashab kelganligi maʼlum. U Sharqiy Vu tomonidan nazorat qilingan. Uch Qirollik davrida (milodiy 220-280) strategik muhim shaharga aylandi. Oʻsha paytda u Jiuzi (Chiu- 鸠兹)deb nomlangan. Ming sulolasi davrida Wuhu yirik savdo markazi va daryo portiga aylandi va shu vaqtdan boshlab guruch savdosi markazi sifatida tanildi.

1644-yilda Ming sulolasining soʻnggi imperatorlaridan biri boʻlgan Hongguang imperatori (yaxshiroq Fu shahzodasi nomi bilan tanilgan) Wuhuda yangi Qing sulolasi qoʻshinlari tomonidan qoʻlga olindi. Taypin qoʻzgʻoloni paytida Wuhu Taypin va imperator kuchlari oʻrtasida besh marta qoʻl almashadi. Shahar 1876-yilda shartnoma portiga aylandi va oʻsha vaqtdan beri savdo markazi boʻlib qoldi. Yanszi daryosi boʻyidagi shahar markazining koʻp qismi Britaniya konsessiyasida berilgan.

 „Ufu". Nieuhof: *L’Ambassade de la Compagnie Orientale des Provints Unies vers l’Impereur de la Chine*, 1665 yil
 XIX asr oxiridagi Zhongjiang Pagoda manzarasi.
Guruch, yogʻoch va choy savdosi Wuhuda 1920—1930-yillardagi urush qoʻmondoni davrigacha, bu hududda qaroqchilar faol boʻlgan paytgacha gullab-yashnagan.

Ikkinchi Jahon urushining bir qismi boʻlgan Ikkinchi Xitoy-Yaponiya urushi boshida Wuhu 1937-yil 10-dekabrda Yaponiya tomonidan bosib olingan. Bu Nankin jangining debochasi boʻlib, Nankin qirgʻini bilan yakunlanadi. Yaponiya istilosi ostida Xitoy qarshilik jangchilari Wuhu atrofidagi koʻllarda yashirinib, qamishlar orasidan nafas olishdi.

Wuhuda ikkinchi jahon urushidan keyin toʻqimachilik sanoati, kemasozlik, qogʻoz fabrikalari rivojlanishi bilan asosiy sanoat tarmoqlari rivojlana boshladi. Shunga qaramay, Wuhu Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganidan keyin bir necha oʻn yillar davomida sanoat ishlab chiqarishida Maanshan va Tonglingdan orqada qolib, birinchi navbatda guruch, ipak, paxta, choy, bugʻdoy va tuxum savdosi boʻyicha tijorat markazi boʻlib qoldi. Biroq, soʻnggi yillardagi iqtisodiy yuksalish bilan Wuhu ishlab chiqarish markaziga aylandi.

2016-yil iyul oyida Nanling va Vuvey tumanlari kuchli yomg‘irdan jiddiy zarar ko‘rdi.

Iqtisodiyot
-----------

Shahar provinsiya poytaxti Xefeydan keyin Anxuydagi ikkinchi yirik iqtisodiyotdir. 2019-yilda Wuhu YaIM 361,826 milliard yuanga yetdi. Uning jon boshiga yalpi ichki mahsuloti 96533 yuanni (taxminan 13790 dollar) tashkil etdi.

1993-yilda ishga tushirilgan shahar shimolidagi Wuhu iqtisodiy va texnologik rivojlanish hududi Anhui provinsiyasidagi birinchi davlat darajasidagi iqtisodiy va texnologik rivojlanish hududlaridan biridir. Bu viloyatda yagona eksportni qayta ishlash zonasiga ega.  Chery Automobile va Anhui Conch Cement kompaniyasining bosh qarorgohi ushbu rivojlanish hududida joylashgan.

Wuhu — Yanszi daryosi boʻyida joylashgan beshinchi yirik port, Yuxikou Pier — Xitoydagi eng yirik ichki daryo koʻmir bandargohi hisoblanadi.

### Aeroport

Shaharga 2021-yil 30-aprelda ochilgan Wuhu Syuanchjou aeroporti xizmat koʻrsatadi.

 Vuhu Yanszi daryosi koʻprigi
Wuhuda bitta Yanszi daryosi oʻtish joyi bor. 2000-yilda ochilgan Wuhu Yanszi daryosi koʻprigi G5011 Wuhu-Xefey ekspress yoʻli va Huainan temir yoʻlidan olib oʻtadi.

### Poyezd

Vuhuga Anhui-Jiangxi, Nankin-Tongling va Huainan temir yoʻllari xizmat koʻrsatadi. Shanxaydan Wuxuga kelish uchun tezyurar poyezdda atigi 2,5 soat ketadi.

### Metro tizimi

Vuhu temir yoʻl tranziti 2021-yil 3-noyabr va 28-dekabrda ochilgan ikkita liniyadan (1 va 2-qator) iborat.

Madaniyati
----------

Mashhur shoir Li Bay oʻzining soʻnggi umrini Wuhuda oʻtkazgan deyiladi. Li Bay Markaziy Osiyodagi qadimgi Ipak yo‘li shahri Suyabda tug‘ilgan va Xitoyning janubi-g‘arbiy qismida o‘sgan.

Tang sulolasi davrida (619-907) shoir Du Mu mashhur „Wuhuda *qolish haqidagi fikrlar"* sheʼrini yozgan.

Wuhu shahridagi zavod temirdan ishlangan suratlar yasash boʻyicha mahalliy hunarmandchilikni amalga oshiradi. Song sulolasi davridagi (milodiy 1000-yillar) mahalliy voqealarni aks ettiruvchi Wuhu shahridagi mashhur tosh lavha taniqli xattot Mi Funing durdona asari hisoblanadi.

  

### Oshxona

Wuhu va Anqing Yanszyan oshxonasining mashhur markazlari hisoblanadi. U chuchuk suv baliqlari va parranda goʻshtiga ixtisoslashgan boʻlib, maydalash, shakllantirish va boʻyashning maxsus usullariga ega.

### Din/tibbiyot

Nyu-York Metodistlar Missiyasi Jamiyatining boshligʻi Virgil C. Xart 1881-yilda Wuxu shahriga shaharning birinchi metodist cherkovi va Gʻarb uslubidagi kasalxonani qurish uchun mulk sotib olish niyatida keladi. Xart konsullik va dengiz bazasini qurishni istagan inglizlar oldida Yichisan tepaligini himoya qila oldi. Yichisan kasalxonasi Anhuining eng qadimgi gʻarbiy kasalxonasidir. Doktor Edgerton X. Xart (VC Xartning toʻngʻich oʻgʻli) 1895-yilda kasalxona direktori boʻldi va 1913-yil aprel oyida vafotigacha shu lavozimda ishladi Kerolin Maddok 1904-yil oktyabr oyida Wuhu shahriga umumiy kasalxonaning bosh hamshirasi boʻlib xizmat qilish uchun keldi. Kerolin Maddok 1907-yil oktyabr oyida doktor Edgerton Xartga turmushga chiqdi. 1909-yilda Karolin va boshqa toʻrtta hamshira Xitoyning hamshiralar uyushmasini tashkil etdi va u uning birinchi prezidenti boʻlib ishladi; bu assotsiatsiya hali ham Xitoyning hamshiralik kasbini ifodalaydi.

Meros va turizm
---------------

Uxu shahridagi bir nechta joylar Xitoyning asosiy milliy tarixiy va madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan. Ularga 广济寺 ibodatxonasi kiradi), buddistlar ibodatxonasi dastlab Tang sulolasi davridagi boʻlib, unda Shimoliy Song sulolasidan boʻlgan Chje pagodasi joylashgan.

 Guangji ibodatxonasidagi Chje pagodasi, Shimoliy Song sulolasiga tegishli
Roʻyxatga kiritilgan boshqa yodgorliklar 19-asrga toʻgʻri keladi, oʻshanda Vuhu Britaniyaning shartnoma porti boʻlgan. Ular orasida Avliyo Jozef sobori, sobiq Britaniya konsulligi joylashgan joy, Yantszi daryosidagi sobiq bojxona binosi va sobiq Sent-Jeyms o‘rta maktabi joylashgan.

Taʼlim
------

* Anhui Oddiy universiteti
* Anhui politexnika universiteti
* Wannan tibbiyot kolleji

Oliy maktablar
* 芜湖市第一中学 shahridagi 1-son o‘rta maktabi)
* Anhui Oddiy Universitetiga qarashli oʻrta 安徽师范大学附属中学)
* 芜湖县第一中学 okrugi 1-sonli oʻrta maktab)
* 芜湖市第十二中学 shahridagi 12-sonli oʻrta maktab)
* Fanchang okrugi 1-sonli o‘rta 繁昌县第一中学)

Sogʻliqni saqlash tizimi
------------------------

Mashhur kasalxonalar 
* Yijishan 弋矶山医院 , yoki 皖南医学院附属弋矶山医院 tibbiyot kolleji filiali kasalxonasi)
* 宣城地区人民医院 hududiy shifoxonasi) yoki 皖南医学院第二附属医院 tibbiyot kollejining ikkinchi filiali kasalxonasi)
* 芜湖市第二人民医院 ikkinchi kasalxonasi)
* 芜湖市第一人民医院 birinchi kasalxonasi)
* 芜湖市第三人民医院 uchinchi kasalxonasi)
* 芜湖市第四人民医院 toʻrtinchi kasalxonasi)
* 芜湖市第五人民医院 beshinchi shifoxonasi)
* 芜湖市中医院 anʼanaviy xitoy tabobati shifoxonasi)
* 芜湖市妇幼保健院 shahridagi ona va bola salomatligi shifoxonasi)
* 芜湖市红十字医院 Qizil Xoch kasalxonasi)

Taniqli odamlar
---------------

* Xiao Yuncong (1596—1673), Ming sulolasi rassomi
* Chjao Vey (1976-yilda tugʻilgan), aktrisa
* Chjou Lyuksin (1988-yilda tugʻilgan), gʻavvos
* Van Ying (1913—1974) aktrisa va yozuvchi
* Jeki Chan (1954-yilda tugʻilgan), aktyor va jang sanʼati ustasi (otasi Vuxudan)
* Chen Duxiu (Chinese;1879-yil 8-oktabr — 1942-yil 27-may) xitoylik inqilobiy sotsialist, pedagog, faylasuf va yozuvchi, 1921-yilda Xitoy Kommunistik partiyasini (Li Dazhao bilan) asos solgan, 1921—1927-yillarda uning birinchi Bosh kotibi lavozimida ishlagan. (Wanjiang maktabi oʻqituvchisi.)
* Van Chuanfu (1966-yilda tugʻilgan), milliarder, BYD kompaniyasi asoschisi va bosh direktori.

Mashhur konstruksiyalar
-----------------------

* 229 metr (751 ft) tall pylons of HVDC Yanszi River Crossing Wuhu, a part of HVDC Three Gorges-Changzhou, are the tallest pylons used for HVDC.

Qardosh shaharlar va doʻstona shaharlar
---------------------------------------

* Kōchi, Kōchi Prefecture, Japan
* Pavia, Lombardy, Italy
* Torrejón de Ardoz, Madrid, Spain
* West Covina, California, United States

Manbalar
--------

1. ↑  „重磅！国务院批复同意芜湖市部分行政区划调整-新华网". *csj.xinhuanet.com*. 6-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Wuhu ( Anhui ) City Information".  hktdc.com (16-sentabr 2010-yil). Qaraldi: 6-sentabr 2011-yil.
3. ↑  „arxiv nusxasi".  Weda.gov.cn. 4-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-sentabr 2011-yil.
4. ↑  „Wuhu driverless monorail line opens". PEOPLEMOVERS & MONORAILS (4-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 10-yanvar 2022-yil.
5. ↑  „The first phase of Wuhu Rail Transit Line 2 opened for operation". Seetao (30-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 10-yanvar 2022-yil.
6. ↑  "Man On A Mission" by Stanley Crawford
7. ↑  „About Yijishan Hospital". *First Affiliated Hospital of Wannan Medical College*. Qaraldi: 14-may 2022-yil.
8. ↑  Crawford Green, Cathleen*. Wuhu Missionaries*. Eye Soar, Inc, 1-may 2014-yil — 262 bet. ISBN 9780991608232.
9. ↑  „Major Historical and Cultural Sites of China - Announcement of Batch 8". 16-oktyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Vuhu hukumati veb-sayti (xitoycha, English, and yaponcha)
* Wuhu. Men — Wuhu shahrining ingliz hamjamiyati, Anhui. Xitoy

Andoza:Anhui topicsAndoza:Major cities along the Yangtze RiverAndoza:Prefectural-level divisions of the People's Republic of China