recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yegor Mixaylovich Zakroyev** (ruscha: *Егор Михайлович Закроев;* 1993-yil 31-dekabr, Achinsk, Krasnoyarsk oʻlkasi) — Mariya Vigalova bilan juftlikda konkida uchish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan rossiyalik figurali uchuvchi. Zakroyev Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (2014) va Rossiya kubogi finalining bronza medali sohibi (2012) boʻlgan.

Faoliyati
---------

Zakroyev Gennadiy Petrov murabbiyligida oʻzining ona shahri Achinskda yakka holda konkida uchish bilan shugʻullana boshlagan. Yegor 2010-yilda Permga koʻchib oʻtgan va u yerda Mariya Vigalova bilan sport juftligini hosil qilgan. Ular murabbiylari Valentina va Valeriy Tyukovlarning juftlikda konkida uchish guruhida mashgʻulotlar oʻtkazishgan. Shuningdek, juftlikni musobaqaga tayyorlashda Pavel Slyusarenko ishtirok etgan. Olga Volojinskaya dasturlarga javob beruvchi shaxs edi.

Beshta qoʻshma mavsum davomida Vigalova va Zakroyev Rossiya kubogi finalida (2012) kattalar darajasida bronza, Rossiya chempionatining bronza medali (2014) va „Challenger" seriyasining bir qismi boʻlgan xalqaro Volvo Open kubogining kumush medallarini qoʻlga kiritdilar (2014). Oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan musobaqalarda Perm juftligi Gran-pri finalining kumush medali (2013), Jahon chempionatining bronza medali sovrindori (2014) va Rossiya chempioni (2015) boʻldi.

Vigalova va Zakroyevning sport juftligi 2015-yilda yakuniga yetdi. Mariya Moskvaga taklif qilindi va u yerda murabbiy Nina Moser guruhida mashq qildi. Mariya bir nechta sheriklar bilan konkida uchishga harakat qildi, lekin ularning hech biri bilan musobaqalarda chiqmadi. Shundan soʻng u oʻzining sportdagi faoliyatini yakunladi va muz shoularining ishtirokchisi boʻldi.

Dasturlari
----------

| Mavsum | Qisqa dastur | Erkin dastur |
| --- | --- | --- |
| 2013 — 2014 | * CaponeRonan Hardiman
 | * Giselle
* Adolf Adan
 |
| 2012—2013-yillar | * Capone Ronan Hardiman
 | * Symphony on a Battle Lost
* Benni Rixter, Mark Terenzi
 |
| 2011 — 2012 | * -
 | * Pearl Harbor
* Hans Zimmer
 |

Natijalari
----------

| Musobaqa | 11/12 | 12/13 | 13/14 | 14/15 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Xalqaro |
| Volvo Open |  |  |  | 2 |
| Xalqaro oʻsmirlar |
| Jahon chempionati |  |  | 3 |  |
| Gran-pri finali |  | 3 | 2 | 3 |
| Xorvatiya Gran-prisi |  |  |  | 1 |
| Estoniya Gran-prisi |  |  |  | 1 |
| Slovakiya Gran-prisi |  |  | 1 |  |
| Varshava kubogi |  |  | 1 |  |
| Latviya Gran-prisi |  |  | 3 |  |
| Germaniya Gran-prisi |  | 2 |  |  |
| Avstriya Gran-prisi |  | 3 |  |  |
| Milliy |
| Rossiya chempionati | 10 | 9 | 3 |  |
| Yoshlar oʻrtasida CR | 4 | 4 | 2 | 1 |
| Rossiya kubogi | 3 |  |  |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „Закроев может продолжить карьеру в паре с Мартюшевой.". 5-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyul 2015-yil.
2. ↑  „Выгалова и Закроев пропустят чемпионат мира среди юниоров.". 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2015-yil.
Ivan Ayvazovskiy — Հովհաննես Այվազովսկի
**Ivan Konstantinovich Ayvazovskiy (Gayvazovskiy)** (1817.17.7, Feodosiya — 1900.19.4) — rus rassomi. Armani oilasida tugʻilgan. 1845-yildan akademik, 1847-yildan professor, 1887-yildan Peterburg Birlashgan Assotsiyatsiyasining faxriy aʼzosi. Shuningdek, bir qator Yevropa Birlashgan Assotsiyatsiyalarining aʼzosi boʻlgan. 1845-yildandan Feodosiyada yashagan. Ayvazovskiy merosi 6 mingga yaqin rassomlik asarlarini tashkil etadi. Ayvazovskiy asarlari aso-san dengiz manzaralariga bagʻishlangan, bepoyon okean va dengizlarning qudratli toʻlqin va toʻfonlari, ularning sokinligi, botayotgan quyosh nurida suvning jilvalanishi, oydin tun manzaralari tiniq va yorqin boʻyoqlar bilan nafis ifodalanadi. Ayvazovskiyning „Toʻqqizinchi val" (1850) asarining mazmuni dramatik boʻlishiga qaramay, kishida gʻussa tugʻdirmaydi; „Tungi boʻron" (1864), „Shimoliy dengizdagi boʻron" (1865), „Boʻron" (1872), „Dengizda oydin tun" (1878), „Qora dengiz" (1881), „Feodosiyada oy chiqishi" (1892) kabi manzaralari tundagi tabiyatning rangtasviridagi lirik ifodasidir. „Venetsiya" (1849), „Malaga" (1854), „Rodos oroli" (1861), „Krit orolida" (1867) kabi asarlari rassomning chet elga sayohatlari natijasidir. 1880-yilda Feodosiyada badiiy ustaxona va rasmlar galereyasini tashkil etdi, keyinchalik bular Ayvazovskiy nomi bilan atala boshlandi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Birma quyoni** (lotincha: *Lepus peguensis*) — tovushqonlar oilasiga kiruvchi sutemizuvchilar turi.

Areal va yashash joyi
---------------------

Birma quyonlarining tarqalishi Myanma janubidan, Chindvin daryosining janubida, Malay yarim orolining shimoliy qismlari, jumladan Tailand, Kambodja, janubiy Laos va janubiy Vetnamgacha choʻzilgan. Bu asosan pasttekislik turi, lekin Tailand togʻlarida 1300 metr (4300 fut) balandlikda qayd etilgan, ammo boshqa tadqiqotlar uni boshqa joylarda 800 metrdan (2600 fut) balandroq deb topmagan. Uning tipik yashash joylari ekin maydonlari va quruq choʻl yerlar, oʻrmonlar va qirgʻoq qumli hududlaridagi boʻshliqlardir. U mavsumiy suv bosgan daryo boʻyidagi tekisliklarda keng tarqalgan va kuchli sugʻoriladigan, intensiv oʻstiriladigan maydonlardan qochib, an'anaviy tarzda ekiladigan sholi dalalarida yashaydi.

Xulq-atvor
----------

Ular kun botishida va tunda oʻz hayot tarzini olib boradi. Oʻtlar, oʻsimlik qobigʻi va shoxlarini iste'mol qiladi.

Homiladorlik davri 35 dan 40 kungacha. Yiliga bir necha marta bolalashi mumkin. Ushbu turda quyonlar 1 tadan 7 tagacha bolalashi mumkin. Oʻrtacha umr koʻrishi taxminan olti yil.

Morfologik xususiyatlar
-----------------------

Birma quyonining qorni oq, koʻkrak qafasi qizgʻish. Quloqlari uzun jigarrang, quloqlarning tepalari toʻqroq. Dumi ikki xil rangli, tepasida qora va pastida oq. Oyoqlari qizil. Tana kattaligi 36-50 sm, vazni 2 dan 2,5 kg gacha. Dumi 65-106 mm, quloqchasining uzunligi 82-90 mm.

Holat
-----

Birma quyonlari duch keladigan tahdidlar qatoriga sugʻoriladigan sholi maydonlarini koʻpaytirish kiradi, bu esa yaroqsiz yashash muhitiga olib keladi va oziq-ovqat uchun ovlanadi. Biroq, ushbu quyon turi keng tarqalgan hayvondir. Daraxtlar kesilgan butazorlarga yashash muhitiga moslashadi va bu joylarda populyatsiya barqaror boʻlib hatto koʻpayishi mumkin, shuning uchun Xalqaro Tabiatni Muhofaza qilish Ittifoqi uning tabiatni muhofaza qilish holatini "eng kam tashvishli" sifatida roʻyxatga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Hoffman, R.S.; Smith, A.T. (2005). "Order Lagomorpha". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. p. 202. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
2. ↑  Johnston, C.H.; Smith, A.T. (2019). "*Lepus peguensis*". *IUCN Red List of Threatened Species*. **2019**: e.T41284A45188632. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T41284A45188632.en. Retrieved 15 November 2021.
3. 1 2  *Кузнецов Г. В.* Млекопитающие Вьетнама. — М.: Т-во науч. изданий КМК, 2006. — С. 214—215. — с. 326.

Havolalar
---------

* Duckworth, J.W. Steinmetz, R. & Pattanavibool, A. 2008. Lepus peguensis Архивная копия от 14 сентября 2014 на Wayback Machine
**Zarbiy toʻlqin** – tovush tezligi dan katta tezlikka ega jiyemning yoki zichligi, bosimi va temperaturasi keskin yuqori boʻlgan muhit qatlamining harakati taʼsirida muhitda paydo boʻladigan toʻlqin. Portlash va detonatsiya natijasida jismlar yoki jism qatlamlari tovush tezligidan katta tezlikda harakatlanganda, lazer (yoki elektron) nuri fokusida va h. k.da hosil boʻladi. Zarbiy toʻlqin natijasida moddalarning zichligi, bosimi va temperaturasi keskin oshib ketadi. Zarbiy toʻlqin fronti orqasidan atmosfera bosimidan katta bosimli siqilgan xavo (suv, tuproq) qatlami, bular orkasidan esa atmosfera bosimidan kichik bosimli siyrak havo (suv, tuproq) qatlami harakatlanadi. Zarbiy toʻlqin siqilgan havo qatlamidan tezroq siljiydi, vaqt oʻtishi bilan Zarbiy toʻlqin harakati susayadi, bir ozdan soʻng tezligi tovush toʻlqini tezligiga baravarlashadi. Atom bombasi portlaganda hosil boʻladigan Zarbiy toʻlqin bunday qurolning asosiy shikastlovchi omili hisoblanadi. Maye, trotil ekvivalenta 20 ming t boʻlgan bomba portlaganda hosil boʻladigan Zarbiy toʻlqin 4 km naridagi binolarni vayron qilishi, jangovar texnikani yoʻq qilishi yoki ishdan chiqarishi mumkin. Bunday Zarbiy toʻlqin 1,5 km naridagi kishilar va hayvonlarni ham shikastlaydi. Oddiy himoya vositalari (okoplar, blindajlar, oʻrmonlar) Zarbiy toʻlqin taʼsirini ancha kamaytiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ivan Trifonovich Grishin** ( 1919 - 1944 ) - Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi kapitani,Ulug' Vatan urushi qatnashchisi,Sovet Ittifoqi Qahramoni( 1945 ).

Biografiya
----------

Ivan Grishin 1919-yilda Novonikolaevka qishlog'ida(hozirgi Ukrainaning Xerson viloyati Ivanovo tumani )dehqon oilasida tug'ilgan.Maktabning oltita sinfini tugatgan,kolxozda ishlagan.1941-yilda Grishin Ufa piyodalar maktabini tamomlagan.O'sha yilning iyun oyidan boshlab-Ulug' Vatan urushi frontlarida.1944- yil noyabrgacha kapitan Ivan Grishin 78-oʻq polki,74-oʻqchilar diviziyasi,57-armiya,3-Ukraina fronti batalyon komandirining oʻrinbosari edi.U Yugoslaviyani ozod qilish davrida ajralib turdi .

1944-yil 11-noyabrda Grishin o'z atriyad bir guruh jangchilar bilan birinchi bo'lib Apatin shahri yaqinida Dunayni kesib o'tdi va daryoning o'ng qirg'og'idagi ko'prigini egallab oldi.Guruhning harakatlari butun batalonning muvaffaqiyatli o'tishiga yordam berdi.Ko'prikli janglarda Grishin yarador bo'ldi, lekin u guruhni boshqarishda davom etib,jang maydonini tark etmadi.Jangdan keyin u tibbiy batalonga evakuatsiya qilindi va u erda 1944-yil 15-noyabrda vafot etdi. U Apatin shahrida dafn etilgan .

1945-yil 24-martdagi farmoni bilan kapitan Ivan Grishin vafotidan keyin"qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani,jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni" unvoni bilan taqdirlandi.nemis bosqinchilari bilan boʻlgan janglarda koʻrsatilgan".Shuningdek u Lenin ordenlari,Birinchi darajali Vatan urushi va Qizil Yulduz taqdirlangan.

Mukofotlar
----------

* Lenin ordeni.
* Qizil Yulduz ordeni (08.04.1943) .
* Birinchi darajali Vatan urushi ordeni (1944-yil 31-dekabr), vafotidan keyin .

Manbalar
--------
**Ivan „Ivica" Bek** (talaffuzi: *Ivan Bek*) (1909-yil 29-oktyabr — 1963-yil 2-iyun), fransuz-yugoslav futbolchisi. U 1928-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Yugoslaviya terma jamoasi tarkibida maydonga tushgan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Bek Serbiya poytaxti Belgradning Chubura tumanida tugʻilgan. Uning otasi nemis, onasi chex millatiga mansub boʻlgan. 16 yoshida u Belgradning BSK klubida oʻynay boshlagan va jamoa tarkibida 50 ta oʻyinda 51 ta gol urgan. 1928-yilda Bek Mačva jamoasiga koʻchib oʻtgan va oradan biroz vaqt oʻtib Fransiyaning Sète klubiga oʻtgan. Birinchi mavsumida u jamosi bilan kubok finaliga qadar yetib borgan, ammo Monpellierga qarshi oʻyinda 2:0 hisobida magʻlub boʻlishgan. Keyingi yil kubok finalida RC Francega qarshi oʻyinda Sete gʻalaba qozongan (3-1) Bek qoʻshimcha daqiqalarda ikkita hal qiluvchi golni kiritgan. Toʻrt yil oʻtgach, xuddi shu klub bilan Bek Fransiyada dublni qoʻlga kiritgan. Bek Urugvayda boʻlib oʻtgan birinchi FIFA jahon chempionatida Yugoslaviyaga toʻrtinchi oʻrinni egallashiga yordam bergan. Bek va uning jamoasi Belgraddan Marselga poyezdda yoʻl olgan. Ular Marselga kelgach, ikkinchi toifali ekipaj kemasida Urugvayga yoʻl olishgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Xalqaro miqyosda Bek Yugoslaviya Qirolligi (yetti oʻyin, toʻrtta gol) va Fransiya (beshta oʻyin) sharafini himoya qilgan. Yugoslaviya terma jamoasi safida u 1927-yilda Bolgariyaga qarshi oʻyinda (2:0) debyut qilgan. 1928-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan Olimpiya turnirida qatnashgan va 1930-yilda Yugoslaviya terma jamoasi safida oʻtkazilgan futbol boʻyicha Jahon chempionatida uchta gol urgan. 1933-yilda Bek Fransiya fuqaroligini olgan va oʻz ismini Ivan Bek deb oʻzgartigani. 1935-yil fevral oyida u birinchi marta Fransiya terma jamoasidan chaqiruv olgan.

### Xalqaro faoliyati

Ivan Bek tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| # | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1930-yil 14-iyul | Estadio Gran Parque Central, Montevideo, Urugvay |  Braziliya | 2-0 | 2-1 | 1930 FIFA Jahon chempionati |
| 2 | 1930-yil 17-iyul | Estadio Gran Parque Central, Montevideo, Urugvay |  Boliviya | 1-0 | 4-0 | 1930 FIFA Jahon chempionati |
| 3 | 3-0 |

Yutuqlari
---------

**FC Sète**

* Fransiya chempioni: 1934-yil
* Fransiya kubogi: 1930, 1934

Manbalar
--------

1. ↑  „Ivan "Ivica" Bek". *Olympedia*. Qaraldi: 17-sentabr 2021-yil.
2. ↑
**Tuygʻunoy Yunusxoʻjayeva** (1922.26.7 — Toshkent — 1998.16.11) — diktor. Oʻzbekiston xalq artisti (1953). Toshkent pedagogika institutini tugatgan (1958). 1940-41 yillar Radio qoʻmitasida diktor, beriladigan eng muhim eshittirishlar, mumtoz va zamonaviy sheʼriyat boʻstoni, shuningdek, adabiy namunalarni kuchli hishayajon, aniq talaffuz, shirali ovoz va mahorat bilan oʻqigan. Navoiy, Bobur gʻazallari, Umar Xayyom ruboiylari, Nodirabegim, Uvaysiy, Furqat, Lutfiy, Zebunniso lirikasi Yu. ijrosida Oʻzbekiston radiosining oltin fondiga qabul qilingan. Yu. Oʻzbekistonda badiiy nutq madaniyatini oshirishga katta hissa qoʻshgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Birma tili** — Xitoy-tibet til oilasiga mansub tibet-birma tillar guruhiga kiradi. Myanma davlatining rasmiy tili. Bu tilda 30 mln.dan ortiq kishi gaplashadi. Toʻrt — shim. markaziy, tavoy va arakan lahjalariga boʻlinadi. Birma tili boʻgʻinli va ohangli tillardan boʻlib, tuzilish jihatdan analitik (ayiruvchi) boʻlsada, unda talay agglyutinativ unsurlar mavjud. Ot shakllari yasalishida maxsus postpozitiv koʻmakchi soʻzlar va feʼl shakllarida agglyutinativ qoʻshimchalar, ayrim prefiks lar va baʼzan koʻmakchi soʻzlar asosiy oʻrin tutadi. Leksik jihatdan tub soʻzlar bilan birga paliy tilidan uzlashtirilgan suzlar ham qullaniladi. Uslub jihatdan ikki — yozma va ogʻzaki kurinishga ega, bular bir-biridan grammatik va leksik jihatdan farqdanadi. Birma tili alifbosi qad. hind yozuvi brahmiyning jan. tarmogʻidan kelib chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Birma tili" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ivan Akimovich Akimov** (22-may 1755, Sankt-Peterburg – 15-may 1814, Sankt-Peterburg) — klassik uslubdagi rus rassomi.

Hayoti
------

Uning otasi Boshqaruv Senatida matbaachi va yozuvchi boʻlgan. Oʻn yoshida, otasining oʻlimidan soʻng, u Imperator Sanʼat Akademiyasiga qashshoqligi tufayli qabul qilishlarini talab qilib maktub yoʻllaydi. Xat muvaffaqiyatli yozildi va u qabul qilindi. Ivan Akimov 1765-yildan 1773-yilgacha u yerda boʻlgan va Anton Losenko qoʻl ostida tahsil olgan.

 Gerkules oʻzining doʻsti Filoktetaning huzurida oʻzini yondirmoqda
1773-yildan 1778-yilgacha u Italiyada oʻqish uchun Parij va Avinyon yoʻli orqali Genuya va Boloniyaga borib, Gaetano Gandolfi ochgan Belle Arti di Bolonya akademiyasiga oʻqishga kirdi. U yerdagi taʼlimni qoniqarsiz deb topdi va akademiyaga koʻplab javobsiz arizalardan soʻng ruxsatsiz Rimga koʻchib oʻtdi. Italiyada yashovchi rus zodagonining tavsiyasi tufayli u Pompeo Battonining toʻgaragiga kirishga muvaffaq boʻldi. Keyinchalik Imperator akademiyasining buyrugʻi bilan u Boloniyadagi kursni tugatdi, keyin ketma-ket Rim, Venetsiya va Florensiyada yashadi. 1779-yilda u Sankt-Peterburgga qaytib, akademiyada oʻqituvchi boʻldi. Uch yil oʻtgach, u oʻzini olovda yondirgan Gerkules rasmi uchun Akademik unvoniga sazovor boʻldi.

 Saturn Cupidning qanotlarini qirqadi (1802)

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Russian Painting: Biography
2. ↑

Yana qarang
-----------

* Bénézit, Emmanuel*. Benezit Dictionary of Artists*. Paris: Gründ [originally published in French in 1911], 2006 — 203 bet. ISBN 2-7000-3070-2.
* Neumann, Wilhelm (1907). "Akimov, Ivan Akimowitsch". in Thieme, Ulrich (olmoncha). *Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler*. **1**. Leipzig: W. Engelmann. 161–162 b. OCLC 1292069254. .
* Sobko, Nikolai P. (1893). "Акимовъ, Иванъ Акимовичъ" (ruscha). *Словарь русских художников*. **1**. Saint Petersburg: M. Stasyulevich. cols. 58–67. .
* Tjurina, Natalija A. (1992). "Akimov, Ivan Akimovič". in Kasten, Eberhard (olmoncha). *Allgemeines Künstlerlexikon*. **1**. München, Leipzig: Saur. p. 713. ISBN 3-598-22741-8. OCLC 30486478.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0000 6803 9690
* ULAN: 500167520
* VIAF: 96667317
* en:WorldCat Identities: viaf-96667317

 |
**Tuzkon madaniyati** - neolit davrida baliq ovlash, ovchilik va terimchilik bilan shugʻullangan qabilalar madaniyati (mil. av. 4—3ming yillik). Tuzkon manzilgohlari Mohondaryo arxeologiya ekspeditsiyasi aʼzosi Oʻ.I. Islomov tomonidan topib oʻrganilgan (1960—61). Mohondaryo Zarafshon daryosining qad. oʻzani boʻlib u Buxoroning Qorakoʻl tumani orqali Qizilqumdan oʻtib Amudaryoga quyilgan. U oʻz yoʻlida bir qancha koʻllar hosil qilgan. Neolit odamlari shu koʻllar atrofida manzilgohlar qurishib shu yerda hayot kechirishgan. Bu yerdan 36 ta manzilgoh topilib, shundan 2 tasida madaniy qatlamlar va chayla qoldiqdari topilgan. Keyingi jez davriga kelib Mohondaryo suvlari kamayib, hosil qilingan koʻllar tuzkonlarga aylangan. Hozir bu joylar Kichik Tuzkon va Katta Tuzkon makonlari nomlari bilan yuritiladi (qarang Kaltaminor madaniyati, Darvozaqirliklar chaylasi).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Korotko Gennadiy Feodosyevich** (1928.14.12, hozirgi Qibray tumani) — biolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), biologiya fanlari doktori (1959), professor (1956). Toshkent qishloq xojaligi institutini tugatgan (1948). ToshTI normal fiziologiya kafedrasi assistenti (1949—56), Andijon tibbiyot instituti normal fiziologiya kafedrasi mudiri (1956—82), ilmiy ishlar boʻyicha prorektor (1970—74). Ilmiy ishlari, asosan, ovqat hazm qilish aʼzolari fiziologiyasiga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ivan Vikentyevich Dobrovolskiy** (1780—90-yillar orasida, Mogilyov gubernyasi — 1851, Grodno) — rus musiqa folklorshunosi, sozanda, kapelmeyster, musiqa-jamoat arbobi. taxminan 1810-yildan Astraxonda yashagan. 1816-yildan "Osiyo musiqa jurnali" ("Aziatskiy muzikalniy jurnal")ni nashr ettirgan. Jur.ning 8 soni (yaʼni 1816-yilda № 1 va № 2, 1817-yilda № 3 va №4, 1818-yilda № 5—8) chop etilib, unda D. Oʻrta Osiyo (xususan oʻzbek, turkman, qirgʻiz va b.), Kavkaz (arman, lezgin, kabardin, cherkas, chechen va b.) xalqlari, shuningdek, Astraxon tatarlari, qalmoklar musiqa folklori na-munalarini toʻplagan va yevropacha us-lubda (fortepiano ijrosi uchun, garmoniyalashtirib) ilk bor nashr etgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Karomatov F. Iz istorii zapisi muzikalnogo folklora v Oʻzbekistane.— Voprosi muzikalnoy kulturi Oʻzbekistana, vip. 2, T. 1969.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gennadiy Fedorovich Lebedev** (1940-yil 12-may, Turkman SSR, Ashxobod — 2014-yil 10-may Oʻzbekiston, Toshkent) — sovet velosipedchisi. 1965-yilgi Jahon velopoygasining shaxsiy va jamoaviy bahslardagi gʻolibi.  SSSRda xizmat ko‘rsatgan sport ustasi.

 Gennadiy Lebedev (chapdan 4-chi) SSSR terma jamoasida.

Biografiyasi
------------

Gennadiy Fedorovich Lebedev 1963-yilda Jahon poygasining  13-bosqichida g‘olib bo‘lgan.

Velopoygachi 1964-yil Jahon chempionati poygasida jamoa bilan ishtirok etib, 9-o‘rinni egallagan (*Championnats du Monde 1964. Contre-la-montre par équipe Hommes. les-sports. info. 2013-yil 22-sentabrda asl nusxadan arxivlangan).*

Lebedev 1965-yilda umumiy hamda jamoaviy hisobda Jahon poygasi (bu davrda sportchi 10-bosqichda ham g‘olib chiqib, sprint hisobida ham peshqadam bo‘lgan) va Yugoslaviya turining ikki bosqich g‘olibi bo‘lgan. Poygachining mazkur yilda ko‘rsatgan ajoyib sport yutuqlari uchun unga ,,Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi" faxriy unvoni berilgan, shuningdek, "Shon-sharaf belgisi" ordeni bilan taqdirlangan.

Gennadiy Fedorovich shuningdek, 1966-yildagi SSSR terma jamoasi tarkibida navbatdagi Butunjahon velosport poygasining umumjamoa hisobidagi g‘olibi bo‘lgan.

Poygachi  Lebedev Armiya markaziy sport klubi jamoasida o‘ynagan va  ,,SSSR Qurolli Kuchlari chempionati"ning bir necha bor g‘olibi bo‘lishiga musharraf bo‘lgan.

Sportchi  faoliyatini yakunlagandan so‘ng Turkiston harbiy okrugining Armiya sport klubini (11-sonli SKA) boshqargan. Podpolkovnik Lebedev Toshkentda yashagan.

Yutuqlari
---------

**1963-yil**   

*Jahon velopoygasi*   
13-bosqich g‘olibi.   

**1964-yil**   

*Jahon chempionati jamoaviy poygasida*   
9-o‘rin (Olizarenko, Petrov va Vyaravas).   

**1965-yil**   

*Jahon velopoygasi*   
1 — Umumiy tasnif   
1 — Umumiy tasnif   
10-bosqich g‘olibi.   
*Yugoslaviya turi*   
 5-Taktik va texnik talablar (TTT)  va 10-bosqich g‘olibi.   

**1966-yil**  

*Jahon velopoygasi*   
1- jamoa tasnifi

Manbalar
--------

1. 1 2  „Detaillierte Friedensfahrt-Statistiken (Stand 06 April 2009)". 2-iyun 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2009-yil.
2. ↑  „История развития культурной жизни в Талгаре" (24-oktabr 2008-yil). 24-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-dekabr 2022-yil.
3. ↑  Résultats relevés dans l’annuaire *Velo 1966*

Havolalar
---------
**Iakob Kajaia** (gruzincha: *იაკობ ქაჯაია*; tugʻ. 1993-yil 28-sentyabr, Tsqaltubo, Imereti, Gruziya) — gruziyalik yunon-rum kurashchi, 130 kg gacha vazn toifasida, Gruziya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni, Jahon chempionatlari va Yevropa chempionatlari sovrindori. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi. Ogʻir atletikachining ukasi, mas-restling boʻyicha Jahon chempioni Zviad Kajaia.

Faoliyati
---------

1993-yilda Iakob Kajaia Tsqaltubo shahrida tugʻilgan. 2010-yilda kadetlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. 2012-yilda o‘smirlar o‘rtasidagi Yevropa va Jahon chempionatlarida bronza medallarini qo‘lga kiritgan. 2013-yilda oʻsmirlar oʻrtasida Jahon chempioni boʻldi. 2016-yilda 23 yoshgacha bo‘lgan kurashchilar o‘rtasida Yevropa chempioni bo‘ldi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) bo‘lib o‘tgan Yozgi Olimpiada o‘yinlarida qatnashib, 7-o‘rinni egallagan. 2018-yilda Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori bo‘ldi.

2019-yilda Buxarestda (Ruminiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u finalda turkiyalik sportchi Riza Kayaalpga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Nur-Sultonda (Qozog‘iston) bo‘lib o‘tgan Yozgi Olimpiada oldidan Jahon chempionatida 130 kg gacha vazn toifasida Iakob Kajaia bronza medalini qo‘lga kiritdi va Milliy olimpiya qo‘mitasiga Olimpiada o‘yinlari litsenziyasini oldi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada o‘yinlarida u finalda kubalik Mijaín Lópezga yutqazib, kumush medalni qo‘lga kiritdi. Oʻsha yili Osloda (Norvegiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 130 kg gacha vazn toifasida Iakob Kajaia bronza medalini qo‘lga kiritdi.

Medal natijalari
----------------

### Yozgi Olimpiada oʻyinlari

| Olimpiada | Intizom | Oʻrin |
| --- | --- | --- |
| YaponiyaTokio 2020-yil | Yunon-rum kurashi, 130 kg gacha, erkaklar | 2 Kumush |

### Yevropa chempionati

| Kurash boʻyicha Yevropa chempionati | Intizom | Oʻrin |
| --- | --- | --- |
| Rossiya2018-yilda Kaspiysk | Yunon-rum kurashi, 130 kg gacha, erkaklar | 2 Bronza |
| Ruminiya2019-yilda Buxarest | Yunon-rum kurashi, 130 kg gacha, erkaklar | 2 Kumush |
| Polsha2021-yilda Varshava | Yunon-rum kurashi, 130 kg gacha, erkaklar | 2 Kumush |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Gennady Pavlovich Kuzmin** (ruscha: *Геннадий Павлович Кузьмин*, ukraincha: *Геннадій Павлович Кузьмін*; 1946-yil 19-yanvar — 2020-yil 28-fevral) ukrainalik shaxmatchi va murabbiy. U oʻzining eng yuqori choʻqqisiga 1970-yillarning boshi va oʻrtalarida erishdi va 1973-yilda FIDE boshqaruv organi tomonidan Xalqaro grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi.

Faoliyati
---------

Kuzmin 1965-yildan 1991-yilgacha shaxmat boʻyicha Sovet Ittifoqi chempionatida oʻn bir marta qatnashgan. Uning eng yaxshi natijalari 1972-yilda Bokuda (Mixail Tal va Vladimir Tukmakovdan keyin 3-oʻrinda) va 1973-yilda Moskvada (Boris Spasskiydan keyin 2-oʻrinda) boʻlgan. Boku finali, shuningdek, 1973-yilgi Leningrad Interzonal uchun saralash bosqichi boʻlib, u oʻn sakkiz oʻyinchi orasida yettinchi oʻrinni egalladi.

U 1976-yilda Bil Interzonal musobaqasiga taklif qilingan, ammo uning oʻrnida sobiq jahon chempioni Vasiliy Smislov oʻynagan. Keyinchalik Kuzmin bundan noroziligini bildirdi. 1979-yilda Rigada ikkinchi zonalararo chiqish boʻlib oʻtdi va u yana jadvalning birinchi yarmini yakunladi.

Boshqa musobaqada u Hastings 1973/74-yillar (Lászlo Szabo, Tal va Yan Timman bilan), Boku 1977-yil, Tallin 1979-yil, Kladovo 1980-yil, Dortmund 1981-yil (Yon Speelman va Fátánčír bilan) musobaqalarida toʻgʻridan-toʻgʻri yoki birinchi oʻrinni boʻlishdi. Boshqa eʼtiborga molik natijalari Lvov 1978-yil (Yuriy Balashov va Rafael Vaganyandan keyin uchinchi) va Tallin 1985-yil (Sergey Dolmatovdan keyin ikkinchi) kiradi. 1990-yilda u blits boʻyicha Moskva chempioni boʻlgan.

U oʻttiz yil davomida uch marta Ukraina milliy chempioni boʻlgan. 1969-yilda Ivano-Frankivskda (Vladimir Savon bilan birgalikda), 1989-yilda Xersonda (Igor Novikov bilan birgalikda) va 1999-yilda Alushtada yuqori oʻrinlarni egallagan.

SSSR vakili boʻlgan jamoaviy shaxmatda u 1974-yilda Nice shahrida boʻlib oʻtgan 21-shaxmat olimpiadasida faqat zaxira sifatida tanlanganiga qaramay +10 =5 −0 koʻrsatkich bilan jamoaviy oltin va shaxsiy bronza medallari bilan taqdirlangan.

Gennady Kuzmin Ukrainada shaxmat boʻyicha murabbiy boʻlgan va Yuriy Kruppa bilan birga oʻsib borayotgan yulduz Yekateriyna Lagnoga dunyodagi eng yosh ayol grossmeyster boʻlishiga yordam bergan. U, shuningdek, Ruslan Ponomariov 18 yoshligida tarixdagi eng yosh (FIDE) jahon chempioni boʻlganida uning murabbiyi boʻlgan. U Ukraina shaxmat federatsiyasining rasmiy veb-saytida shaxmat maktabini boshqargan, u yerda oʻyinchilar guruh va individual mashgʻulotlarga taklif qilinadi.

Kuzmin 2020-yil 28-fevralda vafot etdi.

Mashhur oʻyinlari
-----------------

* Kuzmin — Sveshnikov, Moskva Ch. 1973-yil, Sitsiliya Kan, 1-0 Mashhur Laskerning aks-sadosi — Bauerning qoʻshaloq episkop qurbonligi, kuchli grossmeysterga qarshi oʻlim bilan yakunlandi.
* Kuzmin — Alburt, SSSR 1971-yil, Benko Gambit, 1-0

Manbalar
--------

1. ↑  Cafferty, Bernard*. The Soviet Championships*. Cadogan Chess, 1998. ISBN 1-85744-201-6.
2. ↑  Hooper, David*. The Oxford Companion to Chess*. Oxford University, 1984. ISBN 0-19-217540-8.
3. ↑  „Ушел из жизни Геннадий Павлович Кузьмин" (Russian).  Russian Chess Federation (28-fevral 2020-yil). Qaraldi: 29-fevral 2020-yil.
1910 yildagi Kisva, Usmoniylar Imperiyasi
**Kisva** (arabcha: ) Kaʼba devorlarini yopib turadigan choyshab. Paxta aralashgan sakkiz boʻlak qora shoyi matodan tikiladi. Devorning yuqori qismi uchdan bir boʻlagani yopib turuvchi Kisva parchasiga Qurʼoni karimning: „Albatta odamlar ibodat qilishlari uchun qurilgan birinchi uy - Makkadagi muborak va butun olamlar uchun hidoyat (mayogʻi) boʻlgan Kaʼbadurki..." degan oyati (3:96) zarhal yozuvda bitilgan. Shuningdek, Kisvaga Qurʼonning yana boshqa sura va oyatlari yoziladi. Kaʼbaga kiriladigan eshik maxsus zarhal bilan qogshangan boʻlib, unga ham Qurʼon oyatlari bitilgan. Muhammad (sav) hayotliklarida Kisva Yamanda tayyorlanardi. Xalifa Umar zamoniga kelib Kisva Misrda toʻqiladigan boʻldi. Xalifa Maʻmun (813-833) davrida Kisva har yili uch marta yangilab turilgan. Xalifa Mutavakkil (847-861), esa har ikki oyda Kaʼbatullohga yangi Kisva yuborgan. Xalifa Umar boshlab bergan anʼana davom ettirilib, Kisva 1924-yilgacha Misrda tayyorlandi. Har yili yangi Kisva haj safariga chiqqan misrlik ziyoratchilar bilan birga Makkaga keltirilardi. Avvalgi Kisva devordan olinib, Kaʼba xazinabonlari va Makka sharifi ixtiyoriga topshirilardi. 1443-1452 yillari Shohruh Mirzo Misr Kisvasi bilan birga Movarounnahrda tayyorlangan maxsus Kaʼbapoʻsh yopilib turishiga erishgan. 1925-yil qirol Abdul Aziz Makkada ixtisoslashgan fabrika ochib, unda qora rangli tabiiy shoyidan Kisva tiktirdi. Shundan boshlab Kaʼba Kisvasi faqat Saudiya Arabistonida tayyorlanadi. Saudiya Arabistoni podshohi Fahd ibn Abdulaziz as-Saud Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovga tuhfa qilgan Kisva - Kaʼbapoʻsh 
parchasi hozir Imom Buxoriy yodgorlik majmuida masjid devoriga osib qoʻyilgan.

Manbalar
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Magnetit** (magnit temirtosh) — murakkab oksidlar kichik sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi — FeFe2O4 Tarkibi va xususiyatlari oʻzgaruvchan boʻlib, vujudga kelish sharoitiga bogʻliq. Kub singoniyada kristallanadi, oktaedr kristallar va rombdodekaedr koʻrinishdagi yaxlit donador agregatlar hosil qiladi. Rangi qoʻngʻir qora, metalldek yaltiroq. Qattiqligi 5,5—6,0; zichligi 5200 kg/m3. Kuchli magnit xossasiga ega. Tarkibida titan (1U)-oksid (TYU2) boʻlsa titanmagnetit va xrom (Sh)-oksid (0,0,) boʻlsa xrommagnetit deb ataladi. Magmatik togʻ jinslarida, gidrotermal konlarda, baʼzan choʻkindi jinslarda uchraydi. M. temir olinadigan asosiy xom ashyo hisoblanadi. M.ning yirik konlari gabbro va gabbropiroksenit-dunitli formatsiyalarning magmatik jinslari, siyenitlar, oʻta asosli ishqorli jinslar va karbonatitlar, kontakt-metasomatik tuzilmalar, vulkanogen-choʻkindi jinslar bilan bogʻliq. M.ning eng katta konlari Rossiya (Kursk magnit anomaliyasi), Ukraina (Krivoy Rog, Kremenchug temir ruda konlari), Shvetsiya, AQSH va boshqa mamlakatlarda bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kistaqum togʻlari** — Surxondaryo viloyatida, Bobotogʻ tizmasining janubiy davomi boʻlgan Dosmanagʻi togʻlarining janubida, oʻnga koʻndalang yoʻnalgan. Oʻz. 8-10 km, janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa choʻzilgan. Eng baland joyi 463 m. Asosan, neogen va quyi toʻrtlamchi davrning qumtosh va konglomeratlaridan tashkil topgan. Kistaqum togʻlari relyefi unchalik keskin qiyofaga ega emas, keng toʻlqinsimon balandliklar xos, ularning katta qismi eol qumlari bilan band. Och boʻz tuproqlar choʻl qum tuproklari bilan almashinib keladi. Qoʻngʻirbosh, iloq, shuvoq qabilar oʻsadi. Yaylovlarning mahsuldorligi gektariga oʻrtacha 1—2, baʼzan 3—4 s.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
| Kito metropoliteni |
| --- |
|  |
| Maʼlumot |
| Davlat | Ekvador bayrogʻi Ekvador |
| Shahar | Kito |
| Ochilgan vaqti | endi ochiladi |
| Boshqaruvchi shirkat | - |
| Davlat | Ekvador bayrogʻi Ekvador |
| Uzunligi | 22 km |
| Stantsiyalari soni | 16 |
| Yoʻllari soni | 1 |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | - |
| Yillik yoʻlovchilar soni | - |
| Sxemasi |
|  |

**Kito metropoliteni** (ispancha: *Metro de Quito* — Ekvador poytaxti Quito shahrida qurilayotgan metro tizimi.

Hikoya
------

Kito janubdan shimolga juda choʻzilgan. Shahar uzunligi 45 kilometr, kengligi esa 3-5 kilometrni tashkil etadi. Kito metropoliteni shahar yoʻllaridagi ertalabki va kechki tirbandlik hamda yuqori tezlikdagi transportga boʻlgan ehtiyoj sababli qurilmoqda. Metropolitenni qurish haqida gap-soʻzlar 1978-yildan beri davom etmoqda, ammo qurilish 2012-yil dekabr oyida boshlangan.

Qurilish
--------

Metropolitenning 16 ta bekatdan iborat boʻlgan 1-yoʻnalishi qurilishi 2012-yil dekabr oyida boshlangan.

Yoʻnalishlar
------------

* 1-yoʻnalish:16 bekat. 22 km.
* 1-yoʻnalish:Rejalashtirilmoqda
* 1-yoʻnalish:Rejalashtirilmoqda

Ishga tushurilishi
------------------

Metropoliten 2016-yilning birinchi yarmida ishga tushirilishi rejalashtirilgan edi, keyin 2020-yil mart oyiga qoldirilagan, ammo mablag‘ yo‘qligi sababli rasmiy ochilish marosimi 2022-yilning fevralida rejalashtirildi. Ushbu muddatda ham metropoliten ishga tushirilmadi va keyingi eʼlon qilingan ochilish sanasi — 2022-yil iyun deb belgilandi. Ammo 5-avgust kuni tizimni boshqaradigan kompaniya oʻz mas’uliyatidan voz kechgani maʼlum boʻldi. Hozir rasmiylar yangi operator qidirmoqda.

* 
* 
* 
* 
* 
*

Bekatlar
--------

bekatlar ketma-ketligi janubdan shimolga qarab berilgan.

* Kitumbe (Quitumbe)
* Moran Valverde
* Solanda
* El Kalzado
* El Recreo
* La Magdalena
* San- Fransisko
* Plaza del Teatro
* La Alameda
* El Ejido
* Universidad Central
* Pradera (Pradera)
* La Karolina
* Inaquito
* La Gipijapa (La Jipijapa)
* El Labrador

Metropoliten xususiyatlari
--------------------------

Bekatlarlar bir-biridan taxminan 1,3 km masofa uzoqlikda boʻlib, 15-26 m chuqurlikda joylashgan. Olti vagonli poyezdlar qatnashi rejalashtirilgan.Ishga tushirilgach u ekvatorga eng yaqin metroga aylanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „8 obras fundamentales de Álvaro Pérez". 4-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2022-yil.
2. ↑  „El Metro entrará a operar entre marzo y abril del 2020" (24 мая 2019). 16-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 июня 2019.
3. ↑  „La tarifa es el talón de Aquiles del Metro de Quito | El Comercio". 2-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2020-yil.
4. ↑  „Operación del Metro de Quito ahora se prevé para junio del 2022". 11-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2022-yil.
**Ahiyi Hiraviy** (15-asr) — hirotlik xushovoz hofiz, mashhur bastakor, ustoz. A. Jomiyning „Qaytadan dilimga tushdi, shunday zoʻr ishqu muhabbat…" mat-lali sheʼri bilan oʻqiladigan turkiy zarb usulidagi Rosta panjgoh singari asarlarning musannifi. Ubaydullaxon Hirotni ishgʻol etgach, A. H.ni Buxoroga olib ketgan. A. H. Buxoroda shuhrat qozongan. Hofiz Ushshoqiy, Boboyi Changiy Buxoriy, Xoja Hamzaiy Toshkandiy, Darvish Maqsud Andijoniy, Hofiz Miroqiy Buxoriy, Hofiz Boqiy Roʻdiy kabi dongdor sanʼatkorlarni tarbiya-lab yetishtirgan. A. H. Zarbul-fathusuli (Iroqmaqomi yoʻli)dagi ik-kita musiqa asarlarini mashhur bastakorlar Xoja Bobo bilan Xoja Hamzaga bagʻishlagan. Za-monasining mashhur musiqashunosi Dar-856vishali Changiy A. H.dan koʻp naqshlar bilan savtlar qolganligini taʼkidlagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Quyosh dogʻlari** - Quyosh fotosferasida kuzatiladigan tim qora detallar. Quyosh dogʻlari pora deb ataluvchi kichik qora nuqtalar (oʻlchami 1000 – 2000 km) koʻrinishida paydo boʻladi. Dogʻ kun sayin kattalashib, diametri = 5000 km ga yetgach, yarimsoya bilan oʻraladi. Eng katta Quyosh dogʻlarining diametri 20000 km gacha yetadi. Hozirgacha kuzatilgan eng katta dogʻning oʻlchami 100000 km ga yetgan. Quyosh dogʻlari ning kichiklari bir sutkagacha yashaydi. Quyosh dogʻlari koʻpincha katta va kichik dogʻlardan iborat guruhlarni tashkil qiladi. Bu guruhlar Quyosh gardishida juda katta maydonlarni egallashi mumkin. Guruhlar 3 — 4 hafta, baʼzilari 3—4 oygacha ham yashashi mumkin. Quyosh dogʻlari Quyosh ekvatorining ikkala tomo-nidan 5° dan 30° gacha geliografik kengliklarni oʻz ichiga olib, dogʻ das-tlab quyi kenglamada paydo boʻladi. Quyosh dogʻlarini birinchi boʻlib 1611-yilda G.Galiley teleskop yordamida kuzatgan. Nemis astronomi G.Shvabe esa 1843-yilda Quyosh dogʻlarining soni oʻzgarishini topgan. 1913-yilda amerikalik astronom J.Xeyl Quyosh dogʻlari Quyosh sirtining sovigan qismlari ekanligi va fraungofer chiziqlarinit Zeyeman effektilsh ajralishi tufayli Quyosh sirtida kuchli magnit maydonlari borligini kashf qilgan. Magnit maydonlari Quyosh qaʼridan fotosferaga chiqayotgan energiya oqimini kamaytiradi va oqibat-da, ularning yuzaga chiqish joyida temperatura pasayib ketadi. Quyosh dogʻlari oʻzagi foto-sferadan 5 marta xira, yarimsoya esa oʻzakdan 4 marta yorugʻ. Quyosh dogʻlari oʻzagining temperaturasi fotosfera trasidan 1000— 2000 K ga past (4500 K va undan kam). Quyosh dogʻlarining oʻrtacha yillik soni davriy ravishda 11 yilda oʻzgarib turadi. 20-asrga kelib bundan ham uzoqroq (22, 80, 90, 600 yillik) davrlar topilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Quyosh energetika qurilmasi** — quyosh radiatsiyasi (nuri)ni yutib, uning energiyasini issiqlik yoki elektr energiyasiga aylantiruvchi qurilma. Issiklik va elektr Quyosh energetika qurilmasiq. bor. Issiqlik Quyosh energetika qurilmasiq.da issiq suv, texno-logik bugʻ, chuchuk suv yoki sunʼiy sovuq hosil qilinadi. Elektr Quyosh energetika qurilmasiq. energiyani oʻzgartirish prinsipiga qarab, fotoelektrik (qarang Quyosh batareyasi), termoelektrik, termoemission yoki mashina siklli Quyosh energetika qurilmasiq. boʻlishi mumkin. Yuqori quvvatli (bir necha MVt li) Quyosh energetika qurilmasiq. koʻpincha Quyosh energetika st-yasi (quyosh elektr st-yasi) deb ataladi.

Quyi temperaturali Quyosh energetika qurilmasiq.da tabiiy zichligi — -0,8 kVt/m2quyosh radiatsiyasidan foydalaniladi. Mas, bunday Quyosh energetika qurilmasiq. yordamida olinadigan 60—70° li issiq suv binolarni isitishda, past temperaturada qaynaydigan suyuqliklar (fre-on, xlor, etil va boshqalar) ning bugʻi maxsus turbinalarni harakatlantirishda va sovitkich mashinalarida qoʻllaniladi.

Yuqori temperaturali Quyosh energetika qurilmasiq.da quyosh radiatsiyasi zichligi tabiiy zichlikka nisbatan 102—104marta kattalashtirilib, bir joyga toʻplanadi (fokuslanadi); buning uchun bir yoki bir necha koʻzgu yoxud linzalar toʻplamidan foydalaniladi (qarang Geliokonsentrator).

Quyosh energetika qurilmasiq. yerda va kosmosda qoʻllaniladi. Yerdagi Quyosh energetika qurilmasiq. tannarxining yuqoriligi va iqlim sharoitlarining chegaralanganligi tufayli kamroq ishlatiladi. Kosmik Quyosh energetika qurilmasiq.dan yer sunʼiy yoʻddoshlari va boshqa kosmik apparatlarini mus-taqil energiya bilan taʼminlashda foydalaniladi (yana qarang Gelioqurilma).

Yana q.
-------

* Quyosh batareyasi
* Quyosh radiatsiyasi

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lentekhi** ( gruzincha: *ლენტეხი* , Gruzincha talaffuzi: [lɛntʼɛχi] ) — kichik shaharcha va Gruziyaning gʻarbiy Racha-Lechxumi va Kvemo Svaneti mintaqasidagi Lentexi tumani ( rayon ) poytaxti, 323 km shimoli-g'arbda mamlakat poytaxti Tbilisiga. Markaziy Kavkazning janubiy yonbag'rida joylashgan bu tuman alpinizm o'lkasi hisoblanadi.

Tarix
-----

Lentexi etnografik jihatdan Gruziyaning Quyi yoki Kvemo Svaneti tarixiy viloyatiga tegishli. Hududning madaniy merosiga bir qancha yodgorliklar, xususan, Avliyo Jorjning Jgereg cherkovi (10-asr), Targizel bosh farishta cherkovi (9–10-asrlar), Tekal cherkovi (10–11-asrlar), Lentexi qalʼasi kabilar kiradi. Dadiani va Leksuri qishlog'idagi mashhur Svanetiya minoralari bor.

Shahardan daryo oqib o'tadi va uning aholisi asosan dehqonchilik va yog'ochdan omon qolishadi, ammo so'nggi yillarda hukumat cheklovlari bu sanoatni sekinlashtirdi. Gruziyaning ko'p qismida bo'lgani kabi, turizm kelajakdagi daromad manbai sifatida ko'riladi, chunki quyi Svanetida ob-havo unchalik og'ir emas va Lentexi Mestiyaga kelishdan oldin eng yirik shaharlardan biri hisoblanadi. Shunga qaramay, Svanetining ko'p qismida bo'lgani kabi, yosh avlodning katta shaharlarga ko'chib o'tishi yoki iqtisodiy sabablarga ko'ra chet elda ish topish moyilligi mavjud. 

Har bahorda shahar tepasidagi tog'da joylashgan cherkovda bayram bo'lib o'tadi. Daryo bo'yida qo'shiq zali va bitta restoran mavjud bo'lib, u sayohatchilarga va ba'zan mahalliy aholiga mintaqaning an'anaviy taomlarini taklif qiladi. Tog' yonbag'iridan shahar doimiy ravishda ichadigan chuchuk mineral suv bilan oqadi.

2019-yilda Lentexi shaharning bosh maydoni uchun rejalashtirilgan favvora loyihasidan Dali ma’budasining suratini olib tashladi. Tsageri va Lentexi Gruziya pravoslav yeparxiyasining mitropoliti Stefan ma'budaning butparastlik sifatida qo'shilishini qattiq tanqid qildi, garchi mer Badri Liparteliani o'zgartirish favvoraning samaradorligi va vizual jozibadorligini oshirish uchun qilinganligini aytdi. Yakuniy versiya Dali haykalisiz qurilgan.

Yana qarang
-----------

* Gruziya bo'linmalari

Havolalar
---------

* Svaneti rasmlari

Andoza:Cities and towns in Georgia (country)

1. ↑  „ლენტეხში მიტროპოლიტის კრიტიკის შემდეგ შადრევანი დალის ქანდაკების გარეშე დადგეს |" (ka). *ნეტგაზეთი*. Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
2. ↑  *პატარაია.* „ლენტეხში შადრევანი, რომელზეც ნადირობის ქალღმერთი უნდა გამოესახათ, დალის გარეშე გაიხსნა" (ka). *ქუთაისი პოსტი*. Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
**Quytosh volfram-molibden koni** — Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumaniyaagi kon. Jizzax shahridan 45 km shim.-sharqda, Nurota togʻlarida joylashgan. Asosan, ter-rigen, kamroq karbonat jinslardan tarkib topgan. Konning markaziy qismini granitoid tarkibli Qoʻytosh intruzivi yorib chiqqan. Asosiy ruda qamrovchi jinslar kontaktli metamor-fizmda rivojlangan skarn va rogoviklardir. Skarn-rudali jismlar kontaktli, qatlamlararo va kesishgan morfologik tipdan tashkil topgan. Skarn-rudali jismlarning qalinligi 0,5–20 m (oʻrtacha 1 — 1,5 m), yoʻnalish boʻyicha uz. 50–300 m gacha, volframning uch oksidi 0,4—0,65%. Yoʻl-yoʻlakay uchraydigan komponentlardan mis (0,077%) va molibden (0,011%) mavjud. Skarnrudali jis-mlarning mineral tarkibi gedenber-gitli, vollastonit bilan birga gros-sulyar-gedenbergitli. Boshqa minerallardan koʻproq uchraydiganlari kvars, andezin, amfibol, kaltsit va ulardan tashqari sheyelit, molibdenit, pirrotin, pirit va boshqa Rudaning asosiy komponentlari volfram, molibden, mis va vismut. Turli bloklarda volfram 0,25 dan 0,4% gacha, molibden 0,023%, mis 0,077%. Sul-fidlarda vismut (0,5—1%), talliy (1,25 g/t), selen va tellur konsentratsiyada boʻladi. Hozirgi vaqtda konning asosiy zaxiralari oʻzlashtirilib boʻlingan. va 1998-yildan foydalanilmaydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Quyosh shamoli ta'sirida yerning magnit maydonining o'zgarishi
**Quyosh shamoli** — quyosh plazmasining sayyoralararo fazoga uzluksiz radial oqib chiqishi. Aslida quyosh shamoli quyosh tojining tashqi qatlamlaridan yuqori energiyali zarralar — proton va elektronlar — sochilib turishidir.

Terminni birinchi boʻlib amerikalik fizik Ye.Parker kiritgan (1958).

Quyosh tojining doimo 1,5—2 mln. K gacha qizishi nurlanish orqali sarflanayotgan energiya bilan muvozanatda boʻlmaydi. Qoldiq energiyani quyosh shamoli olib ketadi.

Quyosh shamoli plazmasi quyosh tojidagi singari asosan proton, elektron va geliy atomlari yadrolaridan iborat. Zarralar zichligi 1m³ da taxminan 6 mln.ga yetadi va ularning oʻrtacha tezligi 400 km/sek. Quyosh shamoli moddasi quyosh magnit maydonlarini oʻzi bilan olib ketadi. Quyosh shamoli fazoda yer magnit maydonini cheklaydi va yer orbitasi yaqinidagi orbitada ? erstedni tashkil etadi. Quyosh shamoliga oʻxshash moddalarning oqib chiqishi baʼzi yulduzlarda ham kuzatiladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |