recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Thorhild** — Kanadaning Alberta shahrida joylashgan qishloq. Ushbu qishloq 18- va 827-magistral kesishmasida, Edmonton shahridan shimolda, taxminan 86 kilometr (53 mi) uzoqlikda joylashgan.

Demografiyasi
-------------

Kanada Statistikasi qoʻmitasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yilgi aholini roʻyxatga olish jarayonida 214 ta xususiy turar joylarning 173 tasida aholi istiqomat qiladi. Bu 2016-yilgi 53 ta aholi turar joylaridan −26,4% ga oʻzgargan.

Kanada Statistikasi Qoʻmitasi tomonidan 2016-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olishda Thorhildning 270 ta xususiy uy-joylaridan 244 tasida 531 ta aholi istiqomat qilishi keltirib oʻtilgan. 8.8%2011 yildagi 488 kishidan. 1.68 km2 (0.65 mi²) er maydoni bilan, aholi zichligiga ega edi  316,1/km 2016 yillarda.

Yana qarang
-----------

* Albertadagi jamoalar ro'yxati
* Albertadagi sobiq shahar munitsipalitetlari ro'yxati
* Albertadagi qishloqlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and designated places, 2016 and 2011 censuses – 100% data (Alberta)".  Statistics Canada (8-fevral 2017-yil). Qaraldi: 13-fevral 2017-yil.

Andoza:Alberta

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n86047286
* VIAF: 151196592
* en:WorldCat Identities: lccn-n86047286

 |
Koordinatalari: 43°46′39.971999999988″N 11°15′34.236000000002″E﻿ / ﻿43.77776999999999674°N 11.25951000000000057°E﻿ / 43.77776999999999674; 11.25951000000000057GO

**Florensiya universiteti** - Italiya va Yevropadagi qadimgi untlardan biri. 1321-yil Florensiya respublikasi mablagʻi hisobiga tashkil etilgan. 1472-yil universitet Piza shahriga koʻchirildi. Florensiyada filol. falsafa, teologiya kafedralari qoldi; keyinchalik bu yerda mat. astronomiya, fizika, zool. botanika, mineralogiya kafedralari tuzildi. Florensiya universitetida mashhur italyan olimlari A. Politsiano, L. Pacholi, A. Chezalpino, E. Torrichelli, F. Redi dare bergan. G. Galiley "untning birinchi matematigi" unvoniga sazovor boʻlgan. 1859-yil universitet Oliy amaliy tadqiqotlar va takomillashtirish institutiga aylantirilgan; 1924-yildan yana Florensiya universiteti Universitet yuridik, siyosiy, texnika, tabiiy fanlar, iqtisodiyot va tijorat, adabiyot va falsafa, ped. tibbiyot, meʼmorlik, qishloq xoʻjaligi va oʻrmonchilik boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Markaziy milliy kutubxona (1747-yil tashkil etilgan, 4 mln.dan ortiq asar) va Maruchelli kutubxonasi (1752-yil asos solingan, 0,5 mln.ga yaqin qad. qoʻlyozma va nashrlar)ni birlashtirgan kutubxonasi bor. 40 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**60 ta bahodir qoʻzgʻoloni** (tuv. Aldan Maadir — 60 bahodir) — Manchjur-Xitoy kuchlariga qarshi Tuva milliy ozodlik harakati tarixidagi eng katta qoʻzgʻolonlardan biri.

Qoʻzgʻalonning borishi
----------------------

Qoʻzgʻolon 1883-1884-yillarda Xemchik daryosi vodiysida yuz bergan boʻlib, mustamlaka va feodal zulmiga qarshi qaratilgan edi. Qoʻzgʻolon rahbarlari aratlardan Sambajik, Kojagar-Kombulday va kichik amaldor Dajima edi. Bevosita ishtirokchilarning umumiy soni 300 kishini tashkil qilgan.

Qoʻzgʻolonchilar Tuvaning eng koʻp sonli ikki xoshunini Tuva amaldorlari va manchjur-xitoy istilochilari hukmronligidan ozod qilib, u yerda oʻz hokimiyatini oʻrnatish niyatida edi. Ular feodal va savdogarlarga bosqinlar uyushtirib, ularning chorva mollarini oʻgʻirlab, kambagʻallarga boʻlib berdi. 1884-yil kuzida butuntuva rahbari — ambin-noʻyon — qoʻzgʻolon boʻlmagan barcha xoshunlarda aholini safarbar qildi. Qoʻzgʻolonni bostirish uchun Sin imperiyasi tomonidan tuzilgan 300 kishidan iborat jazo otryadi amaldor Tarluk boshchiligida Sut-Xolga qarab yurdi.

1884-yil noyabr oyida qoʻzgʻolon bostirildi. Barcha asirlarni Chirgʻoq qishlogʻiga olib borib, qiynoqqa soldilar. 1885-yil martda Ulyasutayda qoʻzgʻalonning faol 43 ishtirokchisi qatl qilindi. Ulyasutay szyan-szyun buyrugʻi bilan qatl etilganlarning boshlari Tuvaga olib kelindi va ibrati olam uchun asosiy yoʻllar va dovonlar yonidagi ustunlarga oʻrnatib chiqildi.

Abadiylashtirish
----------------

Tuva tarixshunosligida 60 ta bahodir obrazi poetiklashtirilib, milliy birdamlik timsoliga aylantirildi. Tuvadagi qishloqlardan biriga qoʻzgʻolonchilar nomi berildi. Qoʻzgʻalon xotirasiga bir qancha haykaltaroshlik namunalari bagʻishlangan. Tuva Respublikasi Milliy muzeyiga „Aldan Maadir" nomi berilgan.

Havolalar
---------

* Tuva milliy-ozodlik harakati
* Tuvadagi oltmishta bahodir qoʻzgʻoloni
**Kulrang qo'lli tungi maymun** ( ***Aotus- griseimembra*** ) tungi maymunlarning bir turi bo'lib. Ilgari Aotidae oilasining kulrang qorinli tungi maymunining kichik turi hisoblangan. Uning katta qismi Kolumbiya va Venesuelada yashaydi  Kulrang qo'lli tungi maymunning aniq tasnifi noma`lum. Ba'zi mualliflar uni kulrang qorinli tungi maymun *A. lemurinusning* kichik turi deb hisoblashsa, boshqa mualliflar uni alohida tur, *A. griseimembra* deb hisoblashadi. 

Kolumbiyada uning yashash hududi Sinu daryosining shimoliy tarafida (yoki ehtimol sharqda) Venesuela chegarasigacha. Jumladan Syerra Nevada de Santa Marta va Magdalena daryosi, Kauka daryosi va San-Xorxe daryosi vodiylaridan iborat. Venesuelada u Marakayboning ikki tomonida joylashgan. 

**Kulrang qo'lli tungi maymun** nisbatan kichik maymundir. Erkaklarining vazni taxminan 1,009 gram (35.6 oz) va vazni taxminan 923 gram (32.6 oz).  Uning mo`ynasi qisqa va qattiq. Orqa tarafdagi mo'yna kulrang, qizil hatto jigarrang bo`lishi mumkin. Qorni sarg'ish rangda. Qo'llar va oyoqlarning orqa qismidagi sochlar quyuqroq, soch uchlari qahva rangi, boshqa *A. lemurinus* kichik turlaridan asosiy farqlovchi xususiyatlaridir. 

Kulrang qo'lli tungi maymun daraxtda yashaydigan, tungi maymundir.  U va *Aotus* jinsining boshqa vakillari tungi maymunlardir.   U bir necha turdagi o'rmonlarda, shu jumladan ikkilamchi o'rmon va kofe plantatsiyalarida yashaydi. Tadqiqot maymunlarni juda xilma-xil o'rmonlarni afzal ko'rganligini ko'rsatadi.  Ular juftligi bitta chaqaloq va bir nechta balog'atga etmagan bolalar yoki katta yoshlilar bo'lgan ikki-oltitagacha maymundan iborat kichik guruhlarda yashaydi.   Guruhlar hududiy boʻlib, bir-biriga oʻxshash boʻlgan hududlarni egallaydi.  Bir tadqiqotda aholi zichligi har kvadrat kilometrga 1,5 maymun, ikkinchisida esa har kvadrat kilometrga 150 maymun to‘g‘ri kelishi aniqlangan. 

Boshqa tungi maymunlarga kabi kulrang qo'lli tungi maymun bir nechta monogam maymunlarning biridir.  Monogam juftlik odatda har yili bitta zurriyod qoldiradi. Ba'zida egizaklar tug`iladi.  Homiladorlik davri taxminan 133 kun.  Otasi chaqaloqni bir yoki ikki kunlik bo'lganidan boshlab ko'tarib, onasiga emizish uchun beradi.  Ona maymun uchun o'rtacha tug'ish oralig'i 271 kun. 

Kulrang qoʻlli tungi maymun Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (IUCN) tomonidan roʻyxatga kiritilgan. Kolumbiyada ayniqsa xavf ostida ekanligi aytilmoqda. Bu qisman yashash joylarining yo'qolishi bilan bog'liq. Shuningdek, maymunlarning ko'pchiligi 1960 va 1970-yillarda bezgakni tadqiq qilish uchun qo'lga olingan.

Havolalar
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Defler, T.*. Primates of Colombia*. Conservation International, 2004 — 262–266 bet. ISBN 1-881173-83-6.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Fernandez-Duque, E. „Aotinae",*. Primates in Perspective* Campbell, C.:, 2007 — 139–150 bet. ISBN 978-0-19-517133-4.
3. ↑  „Primate Fact Sheets - Aotus". Qaraldi: 26-dekabr 2008-yil.
**Abu Said Muhammad Rumiy** (Paxlavon) (15-asr) — hirotlik olim, shoir, sozanda-bastakor, xonanda. Hirotlik mashhur bastakor — xonanda Us t a Shodining shogirdi. U hayotining koʻp qismini Hirot (Husayn Boyqaro saroyi)da oʻtkazgan. Alisher Navoiy rahnamoligida ijod qilgan. Qirq sho-girdiga har kuni ilmi faroiz (mat.)dan, ohangdoshlik (prosodiya) va imlo — inshodan, goʻshtgir (pahlavon)likdan, ilmi musiqiydan taʼlim bergan. Uning Rost maqomining panjgoh qismidagi qoʻshiqlari gʻoyat yoqimli va mashhur. Abu Said Muhammad Rumiy (Paxlavon)ning ijrochilik va bastakorlik faoliyati Navoiyning „Holoti Paxla-von Muhammad" asarida yoritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abu Said Muhammad Rumiy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Sulaymon Banokatiy** — alloma va faylasuf.
XIV asrda Shoshda yashagan ko‘zga ko‘ringan tarixnavis olimlardan biri Abu Sulaymon Banokatiydir. Uning to‘liq ismi Abu Sulaymon Faxruddin Ali Abulfazl Dovud Muhammad al-Banokatiydir.
Abu Sulaymon Banokatiy deyilishiga qaraganda, u XIII asr oxirida Banokat shahrida tug‘ilgan. Keyinchalik Banokat shahrini Shohruxiya deb ham ataganlar. „Haft iqlim" asarida keltirilishicha, bu shaharning boshqa nomi Shosh yoki Choch deb atalgan.
Banokatiy G‘ozonxon davrida (1301—1302-yillari) saroy shoiri ham bo‘lgan va „Malik ush-shuaro" (shoirlar peshvosi shohi) degan laqabini olishga muyassar bo‘lgan. U 1329-yili vafot etgan. Toshkentda saqlanayotgan XVI asrda ko‘chirilgan Banokatiy asarining yettinchi qismida Mavlono Tojuddin Banokatiyning katta o‘g‘li Nizomuddin Alining nomi keltirilgan. Maʼlum bo‘ladiki, Faxruddin Alining Nizomuddin Ali degan akasi bo‘lgan. U ham o‘z davrining olimlaridan bo‘lgan. Abu Sulaymon Banokatiy tarixnafis olim sifatida o‘zining umumiy tarixga oid „Ravzat uli-l-albob fi-at-tavorix va al-ansob" („Ulug‘ kishilarning tarixi va nasablari haqida oqillar bog‘i") asarini yozadi. Uni qisqacha qilib „Tarixi Banokatiy" deb ataganlar. Bu asar, Rashidaddinning umumiy tarixga oid mashhur „Jomi at-tavorix" nomli tarixiy asarining qisqartirilgan nusxasi bo‘lib, 1317 yili yozib tugatilgan. V. V. Bartold fikriga qaraganda, faqat 1310-yildan keyingi voqealar Banokatiy tarafidan mustaqil ravishda yozilgan. Asar to‘qqiz qismdan iborat bo‘lib, unda Hindiston, Armaniston, Eron, Rum, Xitoy, yahudiylar, arab xalifaligi, mo‘g‘ul tarixi haqida yozilgan. Bu asardan ikki qo‘lyozma nusxa hozirda O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutining qo‘lyozma asarlar xazinasida saqlanmoqda. Ulardan biri XVI asrda, ikkinchisi esa 1829-yili ko‘chirilgan. Bu asardan bir nusxa Toshkent Davlat Universiteti kutubxonasida, bir nusxa Sankt-Peterburg Davlat Universiteti kutubxonasida, bir nusxa Tojikiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining qo‘lyozma asarlar xazinasida va bir necha qo‘lyozma nusxasi xorijiy mamlakatlardagi qo‘lyozma xazinalarda (Parij, Oksford, Vena, London, Berlin, Tehron) saqlanmoqda. Bu asarning sakkizinchi qismi matnini 1677-yili Andreas Myuller lotincha tarjimasi bilan nashr qilgan edi. Uning ingliz tiliga Elliot tarafidan qilingan tarjimasi ham 1820-yil Londonda nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammadkarimov A*. Toshkent allomalari va tarixiy shaxslari (ikkinchi kitob)*. Toshkent: Toshkentnoma, 2009 — 55 bet.
2. ↑  Uvatov U*. Buyuk yurt allomalari*. Toshkent: Oʻzbekiston nashriyoti, 2018 — 424 bet.
**Yalpi hosil**, qishloq xoʻjaligi ekinlarining yalpi hosili — alohida xoʻjalik yoki bironbir hududiy birlik chegaralaridagi barcha ekin maydonlarida yetishtirilgan (yigʻib olingan) mahsulot hajmi. 1954 yildan boshlab hisobgaolinadi. Oʻzbekiston statistika organlari Yalpi hosil hajmini umuman barcha toifadagi xoʻjaliklar boʻyicha tuman, viloyat, respublika miqyosida alohidaalohida hisobga oladi. Yalpi hosil statistikasida Yalpi hosilning taxminiy va oxirgi hajmini aniqlash qabul qilingan. taxminan hajm aprobatsiya usulida 1 sentabrga boʻlgan holat boʻyicha, oxirgisi — yil oxirida belgilanadi. Yalpi hosilning taxminiy hajmini belgilashda barcha xoʻjaliklardan olingan hisobot maʼlumotlari asos boʻladi. Yalpi hosilning oxirgi hajmi taxminan koʻrsatkichlarni xoʻjaliklarning noyabr va dekabrdagi yillik hisobotlari asosida qayta aniqlash yoʻli bilan belgilanadi (yana. q. Hosildorlik). Ekinlarning Yalpi hosilni oshirishning omillari — hosildor, kasallik va zararkunandalarga chidamli navlar yaratishdan, intensiv texnologiya, kompleks mexanizatsiyalash va kimyolashtirish asosida yangi agrotexnika usullarini qoʻllashdan iborat.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kultapoʻshak**, kulta - ayollarning bosh kiyimi. Boshga kiyiladigan dumaloq doʻppi shaklidagi va orqa to-moni soch oʻrimi oʻtkaziladigan yengchaga oʻxshash uzun (dum) qismlardan ibo-rat. Matodan avra-astarli qilib tay-yorlangan, turli xil choklarda rang-barang kashtalar tikib bezatilgan. K.ning kizak qismi enli, peshova va yeng qismining chetlariga jiyaklar tu-tilgan. Yoshlar kiyadigan K. rangdor, gulli matodan, qariyalar kiyadigani odmiroq (kul-rang, koʻk, qora kabi) matodan tay-yorlanadi. Buxoro, Samarqandda yoʻr-ma, iroqi choklarda kashta tikib bezatilgan K.lar mu-zeylarda saqlanadi.

Kultapoʻshak (zardoʻzi, 19-asr 2-yarmi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Komine qal'asi
Shirakava domeni (yaponcha: Shirakawa-han?) — Mutsu provinsiyasining janubida joylashgan Edo davri Yaponiyaning Tokugava syogunati tasarrufidagi feodal domeni. Uning markazi hozirgi Fukusima shahridagi Shirakava shahridagi Komine qal'asida joylashgan edi. Uning eng mashhur hukmdori Kansey islohotlarining meʼmori Matsudaira Sadanobu edi. Bu, shuningdek, Meiji tiklanishining Boshin urushi janglaridan birining sahnasi edi.

Tarixi
------

Shirakava toʻsigʻi Nara davridan boshlab Yaponiyaning „oʻtroq" hududlari va Shimoliy Yaponiyaning „chegara" hududlari oʻrtasidagi chegara sifatida qayd etilgan va katta strategik ahamiyatga ega edi. Sengoku davrida Shirakawa atrofidagi hudud Aizu hukmdorlari tomonidan nazorat qilingan.

1627-yilda Tokugava Ieyasu generallaridan biri Niva Nagashige Tanakura domenidan yangi tashkil etilgan Shirakawa domeniga koʻchirildi, *kokudaka* 100 700 *koku*. U Komine qal'asini qurdi va uning atrofida qal'a shahrini qurdi. 1637-yilda uning oʻgʻli Niva Mitsushige ergashdi, ammo 1647-yilda klan Nihonmatsu domeniga oʻtkazildi.

Niwa oʻrniga Tatebayashi domenidan Sakakibara Tadatsugu 140 *000 kokuga* koʻtarildi. Tadatsuguning onasi Ieyasuning kanizaklaridan biri edi va u bir muncha vaqt Matsudaira familiyasini qabul qildi. Biroq, uning Shirakavadagi faoliyati qisqa edi va u 1649-yilda Himeji domeniga oʻtkazildi.

Keyin domen ilgari Murakami domeniga tegishli boʻlgan Honda Tadayoshiga tayinlangan va uning hajmi 120 *000 kokugacha* qisqartirilgan. Tadayoshi yangi sholi erlarini oʻzlashtirishga katta kuch sarflab, oʻzining haqiqiy daromadini qoʻshimcha 15 *000 kokuga* oshirdi. 1650—1651-yillarda uning haqiqiy daromadi rasmiy reytingidan 37 000 *koku* yuqori edi. Biroq, bu nomutanosiblik va uning fuqarolarining qattiq va haddan tashqari soliqqa oid shikoyatlari uning oʻgʻli Xonda Tadahiraning 1681-yilda Utsunomiya domeniga oʻtkazilishiga olib keldi.

Keyin Shirakava Matsudaira (Okudaira) Tadahiroga tayinlandi, ammo uning sogʻligʻi yomon edi va domenni *karosiga* boshqarishni tayinladi. Bundan tashqari, uning oʻgʻillarining erta oʻlimi *O-Ie Sodoga* olib keldi, bu esa oʻz xodimlarini kuyovni va nabirani qoʻllab-quvvatlaydigan fraktsiya oʻrtasida taqsimladi. Uning bu inqirozni bartaraf eta olmagani uning lavozimini pasaytirib, Matsudaira klanining boshqa boʻlimiga almashtirilishiga olib keldi.
**Ariq oqsoqshi** — Turkistonda 19-asrning 2-yarmida daryodan boshlangan bosh ariqlarni boshqaruvchi mirob. Ariq oqsoqshi qoʻl ostidagi ariklar bir nechta tuman-625larni sugʻorgan. U shu ariqlarni nazo-rat qilib turish va dehqonlarni suv bilan taʼmin etish uchun daryoga oʻrnatilgan toʻgʻonni hamda bosh ariklarni har yili bahorda loyqadan tozalash va shoxob-chalarning tegishli suvi (haqobasi)ni taqsimlab berish kabi vazifalarni ba-jargan. U uz xizmati uchun suvdan foyda-lanuvchilardan yigʻiladigan „mirobona" soligʻidan haq olgan. 19-asr oxirida faqat Samarqand vohasidagina 19 Ariq oqsoqshi boʻlib, ularning qoʻl ostida 309 mirob ishlagan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amararama** — hindu xudosi Shiva uchun muqaddas boʻlgan beshta Pancharama Kshetralardan biridir. Maʼbad Hindistonning Andxra Pradesh shtatidagi Palnadu tumanidagi Amaravati shahrida joylashgan. Amareswara Swamy yoki Amaralingeswara Swamy bu maʼbadda Lord Shivaga ishora qiladi. Maʼbad Krishna daryosining janubiy qirgʻogʻida joylashgan. Lord Amaresvara Svamining turmush oʻrtogʻi — Bala Chamundika.  Bu joyda Sivalinga Lord Indra tomonidan oʻrnatilgan.

Xudo
----

Bu yerdagi Sivalinga juda baland boʻlib, archakalar nomli piyoda platformasini oʻrnatadilar va Abhisheka kabi kundalik marosimlarni bajaradilar. Linga tepasida qizil dogʻ bor. Afsonaga koʻra, Sivalinga oʻsib ulgʻaygan va uning oʻsishini toʻxtatish uchun Sivalinga tepasiga mix urilgan. Tirnoq Linga ichiga qazilganida, Sivalingadan qon oqib chiqdi.

Tarixi
------

Afsonaga koʻra, Tarakasura ismli jin qiroli Lord Shiva tomonidan mukofotlanganidan keyin xudolarni magʻlub etdi. Shiva jinlarni oʻldirishga vaʼda berdi va shuning uchun xudolar bu yerda istiqomat qilishdi va shundan beri bu joy Amaravati deb nomlana boshladi. Lord Shiva 18 maʼbudaning toʻrtinchisi hisoblangan turmush oʻrtogʻi Bala Chamundika bilan Amaresvara sifatida sajda qiladi. srikrishnadevaraya bu ibodatxonaga kodapalli urushidan keyin tashrif buyurgan edi.

Arxitekturasi
-------------

Amaravati ibodatxonasi, shuningdek, uning devorlarida Amaravatining Kota boshliqlari va buyuk Vijayanagara imperatori Shri Krishandevarayaning yozuvlari kabi koʻplab yozuvlar mavjud. Muxamantapadagi ustunda Kota qiroli Ketarajaning vaziri boʻlgan Proli Nayuduning rafiqasi yozuv qoldirgan.

 Amareswara Svami ibodatxonasining eski gopurami

Festivallar
-----------

Maʼbaddagi asosiy bayramlar Maga Bahula Dasami va Navaratri va Kalyana Utsavalarda boʻlgan Maxashivaratridir. Shunday qilib, Amaravati muqaddas Krishna daryosining muqaddas joyida joylashgan muhim Kshetra boʻlib, hinduizm uchun muhim boʻlgan muqaddas ibodat joyidir.

Transporti
----------

Maʼbad Gunturdan 40 km uzoqlikda joylashgan. Davlat tomonidan boshqariladigan APS RTC Guntur, Vijayavada va Mangalagiridan ushbu maʼbadga avtobus qatnovini amalga oshiradi.

Taʼmirlash
----------

Maʼbadning Gopurami taʼmirlandi, chunki u ogʻir uskunalarning oʻtishi tufayli devor ichida yoriqlar paydo boʻldi. U 1,56 mln rupiy xarajat evaziga qayta qurildi. Sobiq tuzilma 1796-yilda mahalliy hukmdor Vasireddi Venkatadri Nayudu tomonidan taʼmirlangan. Ushbu taʼmirlash vaqtida poydevor chuqurlaridan 1800 yilik qadimiy artefaktlar topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Five for peace". Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
2. ↑  „Amaralingeswara Temple Amaravati". 7-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
3. ↑  Inscriptions in Kakatiya period
4. ↑  „Maha Sivaratri celebrated with religious fervour". Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
5. ↑  „Amaravathi declared heritage city". Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
6. ↑  „Tourist Services in Guntur Region". 16-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
7. ↑  „RTC to operate 300 buses to 'Siva Kshetrams". Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
8. ↑  „Ancient sculptures found in Amaravati". Qaraldi: 7-oktabr 2017-yil.
**Muhammad Ibrohimovich Niyozov** (1908, Chimkent — 1980, Toshkent) — kimyogar olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), professor (1964). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgach (1934), shu universitetda dekan va prorektor (1934—40), Oʻzbekiston Maorif vaziri oʻrinbosari (1940— 46), Toshkent politexnika instituti rek-tori (1947—63), kimyo texnologiyam ja-rayonlari va qurilmalari kafedrasi mudiri (1953—80). Shu kafedra qoshida polimerlar muammolari laboratoriyani tashkil qilgan. Asosiy ilmiy ishlari adsorbsiya, distillash, ekstraksiya, kuritish va boshqa jarayonlarni intensivlash masalalariga oid.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mill Jon Styuart** (1806.20.5, London — 1873.8.5, Avinon) — ingliz faylasufi, iqtisodchi va jamoat arbobi. Ost-Indiya kompaniyasida (1823—58) xizmat qilgan. 1865—68 yillarda parlament aʼzosi. Liberal va demokratik islohotlarni qoʻllab-quvvatlagan. M.ning dunyoqarashi D.Rikardo, I.Bentam, J.Berkli, D.Yum va boshqalarning falsafiy, iqtisodiy nazariyalari taʼsirida shakllangan. U murosali siyosat va davlatning iqtisodiyotga aralashmaslik, shuningdek, ijtimoiy islohotlar tarafdori boʻlgan. Oʻzining "Erkinlik toʻgʻrisida" (1859) asarida individual faoliyat erkinligiga aralashmaslik tamoyilini ilgari surgan, lekin amaliy faoliyat sohasida davlatning taʼlim va mehnat shartnomalari borasidagi roliga yuqori baho bergan. "Siyosiy iktisodni asoslash va ularning ijtimoiy filosofiyaga ayrim iloalari" (1848) asarida A.Smitning "Xalqlar boyligi" asari gʻoyalarini D.Rikardo, J.Sey, T.Maltus va boshqa iqtisodchilarning gʻoyalarini hisobga olgan holda bayon etishga harakat qilgan.

Garchi M. oʻz asarini A.Smitning "Xalqlar boyligi" asarining zamonaviylashtirilgan koʻrinishi deb taʼkidlagan boʻlsa ham, lekin u iqtisodiyot nazariyasiga koʻpgina original gʻoyalar kiritdi, jumladan, uning talab va taklif nazariyasini ishlab chiqishi eng muhim hissa boʻldi. M. talab va taklif omillarini narx nazariyasiga kiritib, neoklassik narx nazariyasining vujudga kelishiga yoʻl ochib berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abengurou** — Kot-d'Ivuar sharqidagi shahar. Bu Komo okrugi va Indenie-Djuablin viloyatining markazi hisoblanadi. U, shuningdek, kommuna va Abenguru bo'limining sub-prefekturasidir.

Abengurou, birinchi navbatda, Ganadan mintaqasiga ko'chgan Akan xalqining bir qismi bo'lgan yani Anyi etnik guruhidan iborat. 2021-yilgi aholini ro'yxatga olishda Abenguru shahrining aholisi 164,424 kishini tashkil qildi. Ushbu shaharga Abengourou aeroporti xizmat ko'rsatdi. Ichki shaharning eng katta shifoxonasi ham mavjud.  Qishloq xo'jaligi kasb-hunar ta'limi institutida mahalliy kakao va kofe ekinlariga ixtisoslashgan ilmiy-tadqiqot stansiyasi ham mavjud.  Keyin bu ekinlar 151 kilometr (94 mi) eksport uchun Obidjonga topshirildi.

Shahar ichida Anyi bosh boshlig'ining qarorgohi joylashgan. Uning uyi 1882 yilda qurilgan va u uy artefaktlar bilan bezatilgan. 

"Abengourou" so'zi akan tilidan bo'lib "n'pé kro" iborasidan kelib chiqqan, "men uzoq muhokamalarni yoqtirmayman" degan ma'noni anglatadi. 

Abenguru Rim-katolik yeparxiyasi shaharda joylashgan bo'lib, uning ibodatxonasi Sent-Teres de L'enfant budxonasi joylashgan.

Taniqli shaxslar
----------------

* Rojer Assalé (1993 yil 13 noyabrda tug'ilgan), xalqaro futbolchi

2014-yilda Abengouru bo'limining aholisi 135 635 kishini tashkil qilgan.

Qishloqlar
----------

t2014 yilda Abenguru bo'limining o'n ettit qishloqlari va ularning aholisi: 

1. Abengourou (100 910)
2. Adaou (4 011)
3. Adonikro (795)
4. Adou Koffikro (2 373)
5. Akoikro (492)
6. Apoisso (9 373)
7. Apoueba (1 824)
8. Bossematie (872)
9. Comoekro (253)
10. Dramanekro (1 057)
11. Kirifi (2 364)
12. Kodjinan (5 049)
13. Kouame Bouakro (456)
14. Kouassi Beniekro (850)
15. N'dakro (112)
16. Pokoukro (4 299)
17. Touzoukro (545)

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2 3  Hoiberg, Dale H. ed (2010). "Abell, A(runah) S(hepardson)". *Encyclopædia Britannica*. **I: A-ak Bayes** (15th nashri). Chicago, Illinois: Encyclopædia Britannica Inc.. 26 b. ISBN 978-1-59339-837-8. .
2. 1 2  „RGPH 2014, Répertoire des localités, Région Indénié-Djuablin". *ins.ci*. Qaraldi: 5-avgust 2019-yil.

Andoza:Indénié-Djuablin Region subdivisions

Havolalar
---------
**Muhammad Qolibeg Tarashti Tehroniy** (? — 1057 y.) nomi bilan mashhur boʻlgan Eron shoiri va fors tilidagi shoirlaridan biri hijriy 11-milodiy 17-yilning birinchi yarmida Hindiston Mugʻullari saroyida tugʻulgan.

Hayot va ijodi
--------------

Muhammad Qoli Tarashti Tehroniy Tehronda tug‘ilgan boʻlib tugulgan sanasi boʻyicha aniq manba mavjud emas. U maktabda doimiy taʼlim olmagan, lekin sheʼrlaridan ko‘rinib turganidek, u tabiiy isteʼdodidan tashqari o‘z davrining bilimlaridan ham bexabar emas edi. Uning ilk shoirlik davri Lahijonda oʻtgan, u yerda mulla Vosbo (Vosb Qandhoriy) va mulla Hasino (Sabuhiy nomi bilan mashhur) bilan birga mirzo Abdulloh Vazirning mulozimi edi.  1620-1020-yillarda Salim bir necha yil Isfahonda yashab, keyin Sherozga koʻchib keladi va u yerda Fors hokimi Imom Qolixonning xizmatida boʻladi. Soʻng u (taxminan 1632-yilda) Shoh Jahon hukmronligi davrida Hindistonga koʻchib oʻtadi va u Mir Abdul Salam Mashhadiy yonidan joy oladi.  Hind uslubida yozishni boshlaydi va Salim taxallusini oladi. "U turli turdagi sheʼrlar yozishda, yangi va yangi mavzularga qoʻl uradi. Hindistonda u bosh vazir Islomxon qo‘l ostida xizmat qilgan, „uni vasf etib ko‘plab sheʼrlar yozgan, garchi u odamlarning maʼnolarini tushunishda shuhrat qozondan bo‘lsa-da, lekin tabiatining g‘alati va nozik tabiatiga ega edi". Kashmir taʼrifida "Masnaviy "to‘liq madh qildi.   
Salim Tehroniy hijriy 1057/milodiy 1647 yilda Kashmirda vafot etgan.

Uning qabri Kashmir shoirlari mozorda qad rostlagan.

Sheʼrlar
--------

Uning sheʼriyati „tasavvurning nozikligi, yangi batafsil mavzular yaratish va oʻxshatish va masallar yuborishga urinish" deb taʼriflangan. Zabihulloh Safoga ko‘ra, uning tili sodda sheʼriyatda va baʼzan (ayniqsa, qasida va masnaviylarda) biroz bo‘shashgan va xalq tiliga yaqin bo‘lib qolgan" va bu ko‘proq Salimning maktabda yetarlicha maʼlumotga ega bo‘lmagani va devonlarida unga ergashmaganligi uchundir. Oʻtmishdagi ustozlar. U esa asosan oʻz isteʼdodi kuchi bilan shoir edi. "

Shaxsiy hayot
-------------

Salim Tehroniy Lohijonda yashovchi bo‘lganida uylanib, o‘g‘il ko‘rdi.

bogʻliq soʻrovlar
-----------------

* Fors shoirlari roʻyxati

Manbalar
--------

* [*sayt ishlamaydi*]

1. 1 2
**Muhammad Rafi** (1924.4.12, Panjob shtati — 1981.31.7, Bombay) — hind xonandasi. Nihoyatda jozibali, keng diapazonli ovoz sohibi. Dastlabki musiqa saboqlarini Abdul Vohiddan olgan. 13 yoshidan oʻz xushovozligi bilan tanilib, yirik shahar (Bombay, Dehli va boshqalar) larda konsert bergan. 1940-yillardan boshlab Bombay radiosi va kinostudiyalarida ishlagan. Qariyb 40 yillik faoliyati davomida koʻpgina hind kinofilmlarida ("Bav-ju bavra", "Dunyo", "Sangam", "Tojmahal", "Qasos va qonun" va boshqalar) minglab qoʻshiq kuylagan. Repertuaridan, shuningdek, hind mumtoz "gʻazal"lari, panjob, bengal, tamil tillarida aytilgan qoʻshiklari oʻrin olgan. Hindistondagi "Film-feyer" festivali hamda "Yilning eng yaxshi qoʻshigʻi" uchun beriladigan Davlat mukofotiga bir necha bor sazovor boʻlgan (1961—80).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ioann Pavel II kuni (pol. Dzień Papieża Jana Pawla II) — Polshada Papa Ioann Pavel II xotirasi sharafiga tashkil etilgan davlat bayrami. 2005-yildan beri har yili 16-oktabr kuni nishonlanadi. Bayram ish kuni hisoblanadi.

Maʼnosi
-------

Bayram Rim Papasi Ioann Pavel II xotirasiga bagʻishlangan. 1978-yil 16-oktabrda Krakov kardinal arxiyepiskopi Karol Voytyla Rim papasi etib saylandi.

Tarixi
------

2005-yil 27-iyulda Polsha Seymi Papa Ioann Pavel II sharafiga yangi davlat bayramini oʻrnatdi. 338 deputat yangi dam olish kunini belgilash uchun ovoz berdi, uchtasi qarshi chiqdi va ikki nafari betaraf qoldi.

Bayram nizomida bayram quyidagicha yozilgan: 

> "… XX asrning eng mashhur hokimiyati sharafiga, bizni nasroniylikning kelib chiqishiga qaytargan va birdamlik, jasorat va kamtarlikni oʻrgatgan odam xotirasiga". 
> 
>

Katolik cherkovida
------------------

Polsha katolik cherkovida 16-oktabrgacha yakshanba kuni *Papa kuni* nishonlanadi. Shu kuni Polsha katolik cherkovlarida kambagʻal oilalardan boʻlgan iqtidorli yoshlar uchun xayr-ehsonlar yigʻiladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Ustav prazdnika

Havolalar
---------

* Polsha Seymi tomonidan qabul qilingan bayram nizomi
* Ioann Pavel II kuniga bagʻishlangan veb-sayt(pol.) )
**Doktor Mohamed Mashally** (1944 — 28 iyul, 2020) yoki „**kambagʻal odamlar shifokori**" nomi bilan mashhur boʻlgan misrlik shifokor boʻlib, kambagʻal bemorlarni juda arzon narxlarda yoki bepul davolab kelgani bilan tanilgan. Mashally shifokorlik faoliyatini 50 yildan ortiq davom ettirgan.

Yoshligi
--------

Mashally Misr shimolida joylashgan Beheira gubernatorliga qarashli Dahr El Temsah qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi oʻqituvchi edi. Keyinchalik bu oila Gharbiya gubernatorligidagi Tanto shahriga koʻchib oʻtgan. Qasr Al-Eini tibbiyot fakultetida tahsil olgan Mashally turli kasalliklar, jumladan, yuqumli kasalliklar boʻyicha mutaxassis ham edi.

1975-yilda Mashally Gharbiyada oʻz xususiy klinikasini ochadi. Shundan soʻng u bemorlardan tibbiy koʻrik uchun atigi £5 (Misr lirasi) olgan. Koʻp yillar davomida faoliyat olib borgan klinika oʻz toʻlovlarini keyinchalik £E 10 ga oshiradi, Mashally kambagʻal bemorlar uchun tez-tez bepul tekshiruvlarni ham amalga oshirib kelgan.

Oʻlimi
------

Mohamed Mashally 2020-yil 28-iyul kuni Gharbiya gubernatorligining Tanto shahrida vafot etadi va oʻzi tugʻilgan Bexeyra gubernatorligiga dafn qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „دكتور محمد مشالي "طبيب الغلابة" 50 عاما في الطب بكشف قيمته 10جنيهات!". *Daily Medical Info* (18-mart 2019-yil).
2. ↑  „Egypt's 'Doctor of the Poor' passes away". *Gulf Today* (28-iyul 2020-yil).
3. 1 2  „طبيب الغلابة الدكتور محمد مشالي فى سطور". *al-Wafd* (2-may 2020-yil).
4. ↑  „وفاة الدكتور محمد مشالي طبيب الغلابة". *al-Masry al-Youm*.
**Melanfo** (qadimgi yunoncha: *Μελανθώ*) — yunon mifologiyasi va Gomerning „Odisseya" asari qahramoni, Odisseyning uyidagi xizmatkorlardan biri, uning xizmatkori Doliyning qizi.

Mifologiya
----------

Melanfo — „Odisseya" ning kichik qahramonlaridan biri. U „Oʻtkir tilli" sifatida tasvirlangan boʻlib, Odisseyning itakalik choʻpon xizmatkori Melanfiyning singlisi va Doliyning qizi. Penelopaning xizmatkorlari orasida u eng sevimlilaridan biri. Uning tarbiyasida Penelopa shaxsan ishtirok etgani aytiladi. Bolaligidan egalari unga koʻp eʼtibor berishgan, unga turli oʻyinchoqlar berishgan, shirinliklar bilan siylashgan, qizi kabi muomala qilishgan.

Odisseyning rafiqasi unga juda gʻamxoʻrlik qilganiga qaramay, Melanfo xiyonatkor boʻlib oʻsdi va unga va uning oilasiga qora noshukurlik bilan munosabatda boʻldi. U Odisseyning koʻp yillar davomida yoʻqligida uning xotiniga sovchilik qilish uchun ularning uyiga kelgan Penelopaning muxlislari bilan yotgan xiyonatkor xizmatkorlardan biri edi. Melanfoning oʻzi Penelopaning daʼvogarlaridan biri Yevrimax bilan yashirincha sevgi ittifoqi tuzadi. Odissey tilanchi qiyofasida bolib, nihoyat qaytib kelganida, Melanfo u bilan juda qoʻpol muloqot qildi va uni oʻz uyiga kiritmadi. Undan tunash uchun turar joy bilan taʼminlashni soʻraganida, u qoʻpollik bilan unga oʻxshagan odamlar temirchilik ishxonasida yoki zakutada — Itakaga tasodifiy tashrif buyuruvchilar odatda joylashgan joylarda tunashlari kerak, deb javob berdi.

Odissey barcha daʼvogarlarni oʻldirgandan soʻng, bevafo xizmatkorlarni zalni qondan yuvishga majbur qilishdi. Shundan soʻng, Odisseyning oʻgʻli Telemax ularning barchasini osib qoʻydi. Gomer Melanfoning bu xizmatkorlar orasida boʻlgan-boʻlmaganiga aniqlik kiritmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Гомер*. Одиссей. 18. 320—325.
2. ↑  *Gomer*. Odisseya. 18. 322.
3. ↑  *Gomer*. Odisseya. 18. 325.
4. ↑  *Gomer*. Odisseya. 18. 326; 19. 65.
5. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi. 10. 25. 1.
6. ↑  *Gomer*. Odisseya. 22. 458—470.

Adabiyotlar
-----------

* Wilhelm Heinrich Roscher: Melantho 2). // Рошер, Вильгельм Генрих: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie (Лексикон Рошера). Band 2,2, Leipzig 1897, Sp. 2583 (Оцифрованный текст). (нем.)
**Melanfiy** (qadimgi yunoncha: *Μελάνθιος*), Doliyning oʻgʻli — Gomerning „Odisseya" asaridagi kichik qahramon. Odisseyaning quli, echkiboqar; egasiga sodiq qolgan boshqa choʻponlardan (Evmeya va Filetiy) farqli oʻlaroq, u tilanchi shaklida boʻlganida Odisseyni haqorat qilgan. Keyinchalik u tomonidan oʻldirilgan. Qoʻlga olingan, bogʻlangan va shiftga osib qoʻyilgan, keyin boʻlaklarga boʻlinib, itlarga yedirilgan (bu epizod Feokrit tomonidan eslatib oʻtilgan). Gigin xato tarzda uni daʼvogarlardan biri deb ataydi.

Mifologiya
----------

Melanfiy podaning eng yaxshi echkilarini Penelopa daʼvochilari uchun ziyofatga yetkazib beradi. U sovchilarga sharob quyib, ularga dasturxon atrofida xizmat qiladi va ularning buyrugʻi bilan zalda olov yoqadi. Ularning koʻplari, aftidan, unga ijobiy munosabatda boʻlishadi: matnda Yevrimaxga „boshqalarga koʻra gʻayratliroq boʻlgan" va unga daʼvogarlar bilan bir zalda ovqatlanishga ruxsat berilganligi aytiladi.

Odissey, tilanchi qiyofasida va Yevmey hamrohligida, shaharga ketayotganda, nimfalarga bagʻishlangan buloqdaMelanfiy bilan uchrashadi. Melanfiy Odisseyni masxara qiladi va uning soniga tepadi, lekin u aslida xoʻjayinini haqorat qilayotganini bilmaydi; Odissey unga hujum qilmoqchi boʻladi, lekin oʻzini ushlab turadi. Keyinchalik, Odissey daʼvogarlar oldida paydo boʻlganda, Melanfiy notanish odam haqida hech narsa bilmasligini va uni olib kelgani uchun faqat Yevmey mas’ul ekanligini daʼvo qiladi. Uning nutqi daʼvogarlar Yevmeyga tanbeh berishiga olib keladi.

Daʼvogarlar bilan jangning boshida Melanfiy qurol-yarogʻ xonasidan qurol va zirh oʻgʻirlab ularni daʼvogarlarga olib keladi. Yevmey va Filetiy uni oʻsha yerda ushlaydi. Odisseyning buyrugʻiga koʻra, ular xoinni bogʻlab, qoʻllari bilan raflarga osib qoʻyishadi, shundan soʻng Yevmey uni masxara qiladi. Jangda gʻalaba qozongandan soʻng, Telemax (Odisseyning oʻgʻli), Yevmey va Filofey eʼtiborlarini Melanfiyga qaratishlaridan oldin oʻn ikkita bevafo qul qizni (shu jumladan, ehtimol, ilgari xiyonatkor sifatida tavsiflangan Melanfiyning singlisi Melanfoni ham) osib oʻldirishadi. Uni ichki hovliga olib borib, burni va quloqlarini kesib, jinsiy aʼzolarini qilich bilan kesib, itlarga berishadi, keyin toʻrtga boʻlishadi.

Yana qarang
-----------

* (12973) Melanthia, Yupiterning troyan asteroidi — Melanthia nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991—1992. V 2 t. T. 2. S. 134.
2. ↑  *Lyubker F.* Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T. 2. S. 371.
3. ↑  *Gomer*. Odisseya. XVII, 212.
4. ↑  *Псевдо-Аполлодор*. Mifologicheskaya biblioteka E VII, 32—33.
5. ↑  *Gomer*. Odisseya. XXII, 182—193.
6. ↑  *Gomer*. Odisseya. XXII, 474—477.
7. ↑  *Feokrit*. Idillii. V, 150.
8. ↑  *Gigin*. Mifi. 126.
9. ↑  *Gomer*. Odisseya. XX, 174.
10. ↑  *Gomer*. Odisseya. XX, 226.
11. ↑  *Gomer*. Odisseya. XXI, 163.
12. ↑  *Gomer*. Odisseya. XVII, 257.
13. ↑  *Gomer*. Odisseya. XVII, 212 sl.
14. ↑  *Gomer*. Odisseya. XVII, 370—375.
15. ↑  *Gomer*. Odisseya. XXII, 135—203.
16. ↑  *Gomer*. Odisseya. XXII, 458—488
**Melamin-form aldegid smolalar** — melamin bilan formaldegidnint ishqoriy va kislotali katalizatorlar ishtirokida polikondensatlanishidan hosil boʻlgan termoreaktiv oligomer mahsulotlar. M.-f.s. plastmassa, lok va qogʻoz tayyorlashda, toʻqimachilikda, shuningdek, melaminli pressmateriallar va melaminli plastiklar ishlab chiqarishda qoʻllanadi. Asbest va shisha tolasi qoʻshilgan melaminli pressmateriallar issiqqa va elektr uchquniga chidamli. Ulardan elektr as-boblar yasaladi. Sellyuloza qoʻshilgan melamin-formaldegid pressmateriallardan yengil va mustahkam idishlar tayyorlanadi. Melaminli plastiklar qurilishda, mebelsozlikda va boshqalarda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Melanoz (maʼnolari).

**Melanoz** — asalarilarda uchraydigan yuqumli kasallik. Kasallikni aerobazedium pullulans zamburugʻi qoʻzgʻatadi. Asalari iniga, ona asalari va ishchi asalarilar organizmiga asal orqali tushadi. M. bilan asosan, ona asalarilar hayotining ikkinchi yili va katta yoshdagilari kasallanadi. M.da tuxumdonlar, tuxum yoʻllari, urugʻdon, katta zaharli bez va ichakning orqa qismi zararlanadi. Zamburugʻlar zararlangan joylarda sariqmalladan qora tusgacha boʻlgan dogʻlar koʻrinib turadi. Ona asalari tuxum qoʻyishni toʻxtatadi. Kasallik belgilari, patologoanatomik oʻzgarishlar va mikologik tekshirishlarga asoslanib tashhis qoʻyiladi.

Oldini olish: ona asalarilarni har ikki yilda almashtirib turish; inlardan qoldiq asalni vaqtida chiqarib olish; ona asalarilarni sunʼiy urugʻlantirilganda veterinariyasanitariya qoidalariga rioya etish.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Muhsiniy** (taxallusi; asl ismsharifi Husaynqul Sulaymonqul oʻgʻli) (1860—Qoʻqon)—1917) — shoir, tarjimon va xattot. Oʻzbek va fors tillarida ijod qilgan. Mirzo Yodgor va Hokimoyim madrasalarida tahsil koʻrgan. Madrasada oʻqib yurgan yillarida Muqimiy va Furqat bilan tanishadi. M.ning 4 ta sheʼriy devoni bor. U Sharq mumtoz adabiyotining gʻazal, mustazod, mu-hammas, qasida, taʼrix, ruboiy, masnaviy, musaddas, tarjeʼband kabi janrlarida qalam tebratgan. Uning "Riyoz ul-anom fi musobih uzzalom" nomli falsafiy, axloqiy dostonida insoniy va ilohiy muhabbat, ilmmaʼrifat, hunar va fazl ahlini ulugʻlash oʻz aksini topgan. Koʻpgina sheʼrlarida Turkistonning chorizm tomonidan asoratga solinayotgani, xalqning qadrqimmati, dini, diyonati poymol qilinayotganidan noroziligi ifodalangan. Xalq va mamlakatning jaholat, razolatdan chiqishida ilmmaʼrifat asosiy najot ekanligini tushungan va targʻib qilgan.

M. Bedilnpt "Devon"i va Fuzuliyning "Layli va Majnun" asarlarini koʻchirgan. "Layli va Majnun" dostoniga miniatyuralar ishlagan. Mashhur faylasuf olim Mavlono Yusuf K,orabogʻiyning "Haft behisht" va tarixchi Hakimxon Toʻraning "Muntahab uttavorix" asarlarini fors tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Devonlarining qoʻlyozma nusxasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida (inv. №7392), Qoʻqon adabiyot muzeyida (inv. №1135), qoʻqonlik Toʻxtasin Nuriddi-nov (shoirning nabirasi)ning shaxsiy kutubxonasida saqlanadi.

Adabiyot
--------

* Xoliqov P. Serqirra ijod sohibi, T. 1972; Neʼmatov U. Muhsiniyning Muqimiyga bagʻishlangan qasidasi, T. 1977.

Usmonjon Neʼmatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Astronomik punkt** – Astronomik kuzatishlardan kenglama va uzunlamasi hamda yoʻnaltirilgan predmet azimuti topilgan yer yuzasidagi nuqta. Baʼzi Astronomik punktlarda yuqoridagi u yoki bu parametr aniqlanmagan boʻlishi mumkin. Agar Astronomik punkt triangulyatsion punkt bilan mos tushadi va unda uch astronomik kattalik aniqlangan boʻlsa, u Laplas punkta deyiladi. I va II darajali triangulyatsiyada Astronomik punkt har 70–100 kmda aniqlanadi. Oddiy Astronomik punktdan tashqari boshlangʻich Astronomik punkt ham boʻladi. Ularda astronomik uzunlama alohida eʼtibor va aniqlik bilan topiladi. Ular kuzatuvchining xususiy xatolarini aniqlash uchun xizmat qiladi.

M<anbalar
---------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

Havolalar
---------

* Maʻlumotlar ombori Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-11-28).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Saturn | *Astronomiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Astrobiologiya** (astro… va biologiya) – koinotda hayotning barcha koʻrinishdagi (mikroorganizmlar darajasidan yuqori sivilizatsiyagacha) turlarini oʻrganadigan fan. Astrobiologiya astronomiya, biologiya va biokimyoning yutuqlariga tayanadi va ayrim masalalarni yechishda kosmik biologiya, kosmik tibbiyot bilan bogʻlanib ketadi. Kosmik jism sifatida Yerda, uning dastlabki atmosferasi sharoitida hayotning paydo boʻlishi va rivojlanishi masalasi Astrobiologiyaning asosiy muammosi hisoblanadi.

Bugungi ilmiy maʼlumotlarga koʻra, Merkuriy, Venera va Oyda hayot boʻlishi mumkin emas. Biroq atmosferasi juda siyrak boʻlgan Marsda hayot boʻlishi mumkin. Buni tekshirish maqsadida Marsga qoʻndirilgan kosmik apparatlar „Viking-1" va „Viking-2" (1976) (AQSH) yordamida avtomatik tarzda uchtadan tajribalar oʻtkazildi. Mars havosi va jinsi maxsus olib borilgan oziqaga solindi. Avvaliga organik hayot borligini koʻrsatgan tajriba keyin teskari natija berdi. Tajribalar uglevodorodga asoslangan hayotni qidirishga qaratilgan edi. Holbuki hayot boshqa birikmalarga asoslangan boʻlishi mumkin. Bu masala Marsga odam tushirilgan va tajribalar oʻtkazilgandan keyingina uzil-kesil hal boʻladi.

Boshqa yulduzlar atrofida hayotni izlash alohida muammo hisoblanadi. Ulargacha boʻlgan masofa uzoq boʻlgani uchun ularni hozirgacha avtomatik apparatlar yordamida tekshirib boʻlmadi. Agar ular atrofida yuqori sivilizasiya bosqichiga erishgan hayot (aqliy faol mavjudotlar) boʻlsa, ular bilan radioaloqa oʻrnatish mumkin boʻlardi. Bu maqsadda 1960-yilda hayot boʻlishi mumkin boʻlgan yaqin yulduzlar tomon radiosignallar yuborildi. Bu signallar biz Yerliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni „olib ketdi". 1974-yilda sharsimon yulduzlar toʻdasi M13 tomon radiomaktub yuborildi. Javob 48 ming yildan keyin kelishi mumkin (qarang Yerdan tashqaridagi sivilizatsiyalar). Astrobiologiyaning sayyoralar yuzida oʻsimliklarni axtaradigan boʻlimi astrobotanika deb ataladi. Har xil sharoitlarda (shuningdek, boshqa sayyoralar yuzasidagi sharoitga yaqin) oʻsimliklarning rivojlanishini oʻrganadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sattorov I. Avtomatik stansiyalar sayyoralarni tekshiradi, T. 1981. Isroil Sattorov.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

Havolalar
---------

* Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-11-28).
* Астрохимия и астробиология в России и мире Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-10-23).
* Astrobio.eu
* Astrobiology.nasa.gov

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Saturn | *Astronomiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Astrid Lindgren Anna Emiliya** (1907.14.11, Vimmerbyu) – shved yozuvchisi. Lindgrenning birinchi kitoblari – „Britt-Mari yurakka taskinlik baxsh etadi" (1944) va „Uzunpaypoq Peppi" (1945–52). Shvetsiya bolalar adabiyotidagi didaktik sentimental anʼanalarni oʻzgartirdi. 

Bolalar uchun atalgan „Mio, bolajonim Mio" (1954), „Kichkintoy va tomda yashaydigan Karlson" (1955), „Tomda yashaydigan Karlson yana uchib keldi" (1962), „Tomda yashaydigan Karlson yana paydo boʻldi" (1968) kabi kitoblari bor. Bu uch qissa 1988-yil oʻzbek tilida „Mittivoy va Karlson" nomi bilan toʻplam oʻlaroq chop etilgan. „Mashhur izquvar Kalle Blyumkvist" (1946), „Daydi Rasmus" (1956) kitoblarida bolalar qarovsizligi bilan bogʻliq muammolarni koʻtargan. Lindgrenning „Lyonneberglik Emil" (1963–72), „Qaroqchining qizi Ronya" (1981) kitoblari ham mashxur. Lindgren insonparvarlik ruhidagi ijodi uchun X. K. Andersen nomidagi Xalqaro oltin medal bilan taqdirlangan (1958). Nobel mukofoti laureati (1994).

Uning "Mio, bolajonim Mio" va "Uzunpaypoq Peppi" asarlari 2022-yil Zabarjad media nashriyoti tomonidan o'zbek tilida chop etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Jarilgʻapberdi Jumabayuli** (1851,Pavlodar viloyati Bayanaoʻl tumani — 1914, Bayanaul tumani ) — xonanda, bastakor, shoir.

Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Qarjas boʻlimidan  .

Qishloq maktabida o‘qigan. U sharq she’riyatini yaxshi bilardi. She’r va hikoyalar o‘qigan, kulba san’ati bilan shug‘ullangan, kurash musobaqalarida qatnashgan. Birjanni o'qituvchi ushlab oldi. Chingiz Valixonov va Muso Sho'rmanovlar, Jarilgapber qo'shiqlarni Ko'kshetov, Qiziljar, Ombi viloyatidan Bayanaul va Irtisga olib kelishdi. Qo‘bizchi Kangoja xonanda Qozikening do‘sti edi. U ijro etgan "*To‘payko‘k*" qo‘shig‘i butun mamlakat bo‘ylab keng tarqalgan. Jarilgapberdining muhabbat mavzusiga bag‘ishlangan qo‘shiqlari ko‘p edi.Xalq xotirasida faqat "Shubartau", "Shama", "Qorako‘z", "Ardaq" qo‘shiqlari saqlanib qolgan.Bu qoʻshiqlar Balabek va Saparbay Erjanovlar,K.Bayjanov,N.Aytboev ijro etib,bugungi avlodga yetkazdi.

"*Azan*" qo'shig'i A.V.Zataevich buni juda yuqori baholadi va uni "*musiqa san'atidagi qimmatbaho topilma* "deb atadi. A.Jubanov Jarilgapberdini "*milliy qo‘shiq san’atining buyuk namoyandasi* "deb baholagan.

Manbalar
--------

1. ↑  *{{{title}}}*. ISBN 9965-08-265-0.
2. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
3. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8