recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dezodoratsiya** (dez... va lot. odoratio — hid) — yoqimsiz, qoʻlansa hidlarni yoʻqotish yoki sezilmaydigan holatga keltirish. Obʼyektlardan foydalanishda veterinariyasanitariya talablariga rioya etmaslik, organik substratlarning chirishi natijasida havoda ammiak, vodorod sulfid, skatol, indol, uchuvchan yogʻ kislotalari va b. moddalarning toʻplanishi binolarda qoʻlansa hid paydo qiladi. Uy-joy binolari, chorvachilik majmualari, oziq-ovqat korxonalari, bemorlar va yaradorlar yotadigan palatalar, jips berk binolar (suv osti kemalari, kos-mik kemalar)da D. oʻtkaziladi. D. uchun bir qancha vositalar (aerozollar, ozon, formalin, xlorli ohak, lista kumir, torf, kaliy permanganat va b.) bor. Baʼzilari (chin dezodoratorlar) qoʻlansa hidli gazlarni yutadi, oksidlaydi, oʻziga biriktirib oladi va ayni vaktda chirituvchi (sasituvchi) mikro-organizmlarga taʼsir etadi. Chorvachilik binolarini D.lashda goʻngni oʻz vaqtida yigʻishtirib olish, binolarni shamollatish, qalinroq toʻshama solish yaxshi natija beradi. Goʻsht kombinatlari va sovuqxonalarni D. qilishda bi-noning ichki devorlariga 1% li issiq ishqorlar eritmasi yoki tarkibida 2% faol xlor boʻlgan xlorli ohak eritmasi bilan ishlov beriladi. Uchuvchan yogʻ kislotalarini oksidlash uchun bino ichiga ventilyasiya qurilmasi orqali ozon kiritiladi (ozonning 1 m3 xavodagi konsentratsiyasi 0,05—0,1 m3 dan ortiq boʻlmasligi kerak). Axlat oʻralari va uyumlarining sassiq hidini yoʻqotish uchun kul, qum, tuproq, koʻmir kukuni, torf sepib koʻmiladi, shuningdek, kimyoviy moddalardan foydalaniladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arcatura** (nemischa:, fransuzcha: *arcature* — *bir qator arklar*), **arkada kamar**, **arkada friz**, **arkada-ustunli kamar** — binoning jabhasida yoki ichki binolarning devorlarida uzluksiz yoki kesilgan dekorativ soxta arklar seriyasi. Asosiy koʻrinish — bu devor yuzasiga plastik ravishda oʻrnatilgan elementlardan tashkil topgan *koʻr arkada* (*koʻr arkada*). Baʼzi hollarda, arkada va devor oʻrtasida kichik (oʻtib boʻlmaydigan) boʻsh joy qoladi. Arkatura ham *ajratilgan* va *uzluksizdir*. Ikkinchisi, qavslar ustidagi ustunlar bilan toʻldirilgan *kemerli kamar* yoki *friz* shaklida boʻlishi mumkin. Arkaturani hal qilishning ushbu versiyasi, xususan, Vladimir-Suzdal knyazligining maʼbad meʼmorchiligiga xos edi .

Dekorning arkada dizayni Vladimir-Suzdal arxitekturasida keng qoʻllanilgan. Ichki makonlarning jabhalari va devorlarini ochish elementi sifatida u Qadimgi Sharq, Oʻrta asrlar Evropa, Kichik Osiyo va boshqa mamlakatlarning tosh meʼmorchiligiga ham xosdir (kasal.).

* Mesquita, Kordoba, IspaniyaMesquita, Kordoba, Ispaniya
* Soissons sobori, FransiyaSoissons sobori, Fransiya
* Camposanto, Piza, ItaliyaCamposanto, Piza, Italiya
* Santyago de Kompostela, IspaniyaSantyago de Kompostela, Ispaniya
* Torre del Oro, Sevilya, IspaniyaTorre del Oro, Sevilya, Ispaniya
* Kenterberi sobori, AngliyaKenterberi sobori, Angliya
* Linköping sobori, ShvetsiyaLinköping sobori, Shvetsiya
* San Miniato al Monte, Florensiya, ItaliyaSan Miniato al Monte, Florensiya, Italiya
* Demetrius sobori, Vladimir, RossiyaDemetrius sobori, Vladimir, Rossiya

Yana qarang
-----------

* Arkada (arxitektura)
* Arkadaga buyurtma bering

1. ↑  Э. С. Юсупов „Аркатура",*. Словарь терминов архитектуры*. Санкт-Петербург: Фонд «Ленинградская галерея», 1994 — 33 bet. ISBN 5-85825-004-1.
**Arkadiy Gaydar** **haykali** — Sovet bolalar yozuvchisi Arkadiy Gaydar haykali. 1974-yilda Moskvada oʻrnatilgan.

Oʻrnatish manzili: Moskva, Shkuleva koʻchasi, 2-uy, Pionerlar saroyi hududida, hozirgi A.P. Gaydar nomidagi Bolalar va oʻsmirlar ijod saroyi.

Tarix
-----

Arkadiy Petrovich Gaydar (1904-1941-yillar) — sovet yozuvchisi, jurnalist, kinossenarist, urush muxbiri. Fuqarolar va Ulugʻ Vatan urushlarida qatnashgan. 14 yoshidan Qizil Armiya safida boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida u armiyada boʻlgan, „Komsomolskaya pravda" gazetasida muxbir boʻlib ishlagan. 1941-yilda jangda halok boʻlgan. U Ukrainaning Kanev shahrida dafn qilindi.

A. Gaydar haykali, 1974-yilda Moskvada A. P. Gaydar nomidagi Bolalar va oʻsmirlar ijod saroyi yonida oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari: meʼmor Y. A. Movchan, haykaltarosh A. P. Shlikov. Yodgorlik, shpiatrdan yasalgan haykaltaroshlik kompozitsiyasidir. Haykallar keramik plitkalar bilan qoplangan poydevorga oʻrnatilgan. Haykallar kulrang. Kompozitsiya markazida yozuvchining toʻliq boʻyli haykali boʻlib, uning ikki tomonida oʻgʻil va qiz turadi. Bola bilan yozuvchi oʻrtasida suhbat boʻladi. Gaydar bolaga qaraydi. Suhbatga, dengizchi kiyimidagi qiz quloq solmoqda. Gaydar harbiy kiyimda, chap qoʻliga yomgʻir paltosi tashlangan va pastga osilgan. Yozuvchining bir qoʻli shimining choʻntagida, ikkinchi qoʻlining barmogʻi kamar orqasida. Arkadiy Petrovichning boshida shlyapa. Bolaning boshida Budyonovka shlyapasi bor.

Texnik tafsilotlar
------------------

Arkadiy Gaydar haykalining haykallari nayzadan yasalgan va beton poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlik atrofi obodonlashtirilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Moskvadagi monumental sanʼat yodgorliklari: Ref. ed. / Moskva madaniy meros boshqarmasi. — M.: MChJ „Sut agentligi", 2016. — 404 b.: s. 227. ISBN 978-5-9907078-1-8.

Havolalar
---------

* Arkadiy Gaydar haykali Arxivnaya kopiya
* Arkadiy Gaydar haykali Arxivnaya kopiya. Moskvaning diqqatga sazovor joylari.
**Jeyms Barenjer** (1780-yilda tavallud topgan) — ingliz animalistik janr rassomi va illyustratori.

 Klaret, ovchi (1822)
 Koʻrsatkichlar sportchilar bilan chiqishmoqda (Barenjerdan keyin Jon Skott tomonidan oʻymakorlik)
Jeyms Barenjer Londonning Kentish Taun shahrida tavallud topgan, metall taʼqibchi va rassomlar jamiyati, qirollik akademiyasida hasharotlar rasmlarini namoyish etgan rassom. Jeyms Barenjer Snr va oʻyuvchi Uilyam Vullettning qizi Sara Vullettning oʻgʻli . Uning akasi Samuel Barenger (mayor Samuel Barenger suvga choʻmgan) ham oʻymakor boʻlgan .Peyzaj rassomi sifatida boshlangan Barenger otlar, itlar va boshqa hayvonlarni, ov sahnalarini chizishga ixtisoslashgan. 1807-yilda 28 yoshida, u birinchi marta qirollik akademiyasida koʻrgazmaga chiqadi. Bu bosqichda u otasi bilan Kentish Taunda yashagan, ammo keyinchalik Kamden Taunga koʻchib oʻtgan. U Qirollik akademiyasida 48 ta va Britaniya institutida sakkizta rasmni namoyish etadi. 

U koʻplab boy va aristokratik homiylarni sotib oladi, uning rasmlari WH Scottʼs *British Field Sports*,  *The Sporting Repository*,  *The Annals of Sporting* va *The Sporting Magazine* kabi sport nashrlari uchun oʻyib yozilgan. Bularning oxirgisi uchun Skott Barenjerning Blyuxer poyga otiga oid rasmini (*taxminan* 1814-yil) o‘yib yozgan. 

Rassomlik bilan bir qatorda Barenger koʻrsatkichli itlarni ham koʻpaytirdi.  U 1831-yil 1-oktabrda vafot etadi  va Eski Sent-Pankras cherkov hovlisiga dafn qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  
Sir Walter Gilbey, F. Babbage, *Animal painters of England from the year 1650, Volume 1 — Alken to Gooch* (London: Vinton & Co. 1900) pp. 34-39.
2. ↑  „Samuel Barenger (Biographical details)".  British Museum. Qaraldi: 6-iyun 2014-yil.
3. ↑  William Henry Scott. *British field sports* (London: Sherwood, Neely, and Jones, 2nd ed. 1820).
4. ↑  The Sporting Repository (1822 — reprinted by London: Kegan, Paul, Trench, Trübner, 1904).
5. ↑  *The Sporting Magazine*, October 1816, p. 1
6. ↑  "Obituary". *The New Sporting Magazine* **2**: 145. December 1831. .

Havolalar
---------

* Buyuk Britaniyaning sanʼat asarlari Britaniya jamoat kollektsiyalarida.
* Jeyms Barenger onlayn (ArtCyclopedia)
* Poyga otlari (tuvalga moyli rasm — Julian Simon Fine Art, London)
**Pesnya** (ruscha: *Песня*) ― 1958-yilda Svetnoy bulvarda oʻrnatilgan Moskvaning diqqatga sazovor joylaridan biri boʻlib, bunga qadar koʻplab koʻrgazmalarni boshdan kechirgan. Bu sotsialistik realizmning yorqin namunasidir.

Tarixi
------

"Pesnya" haykali 1958-yilda Svetnoy bulvarda ochilgan. Yodgorlik oʻz muallifi Mixail Fedorovich Baburinning vatanida ham, xorijda ham bir necha bor koʻrgazmalarda qatnashgan. Kompozitsiyani yaratuvchisi SSSR Badiiy akademiyasining oltin medali bilan taqdirlangan, bu akademiyaning eng yuqori mukofoti hisoblangan. 1958-yilda Bryusselda boʻlib oʻtgan Butunjahon koʻrgazmasida „Pesnya" haykalini namoyish etgani uchun Baburin yana eng yuqori darajadagi medalni qoʻlga kiritgan.

Tavsif
------

Toʻliq boʻylari bilan tasvirlangan uchta yosh baquvvat dehqon ayol pichan oʻrishdan uyga qaytmoqda, bunga ularning yelkalaridagi asboblari dalolat beradi. Yoʻldan oʻtish uchun, ogʻir ish kunini unutib, qizlar, ehtimol, sevimli qoʻshiqlaridan birini kuylashadi. Ular 20-asr oʻrtalari uchun juda xarakterli kiyingan: kiyimlari keng, yubkalarining etagi tugun bilan bogʻlangan. Qahramonlar daraxtlar shoxlari ostida oʻrnasishganiga qarab, ularni dam olishga toʻxtashgan deb taxmin qilsa boʻladi. Haykal ancha tartibsiz koʻrinadi va oʻzining kompozitsiyasi tufayli suratga olish uchun yaxshi material boʻlib xizmat qiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Памятник «Песня»".  Информационный портал 2do2go. 26-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2015-yil.
2. 1 2  „"Песня" на Цветном бульваре".  Культурный туризм. 26-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2015-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**James Bittner** ingliz futbolchisi. Bittner 2010-yilda Forest Green Rovers jamoasiga qo‘shildi va The New Lawndagi birinchi mavsumidagi o‘yinlari uchun tarafdorlar tomonidan mavsumning eng yaxshi futbolchisi sovrini bilan taqdirlandi. 2011-yilning may oyida Bittner 2013-yilning yozigacha yangi shartnoma imzoladi.

Bittner 2012-yilda Xereford Unitedga joʻnab ketdi va 42 ta oʻyinda maydonga tushdi.

Bittner 2014-yil iyul oyida Plimut Argyle uchun Lyuk Makkormikdan keyingi ikkinchi darvozabon sifatida shartnoma imzoladi. Bittner Plymouth Argyle debyutini 2015-yil 24-yanvarda oʻtkazdi. Uchrashuv 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlandi.

2016-yil 16-iyun kuni Bittner Nyuport okrugiga darvozabon oʻyinchisi/murabbiyi sifatida Uorren Fini boshqaruvchisi sifatida qoʻshildi. Feeney va uning yordamchisi Endi Todd 2016-yil 28-sentyabrda ishdan boʻshatilganda, Bittner va boshqa birinchi jamoa murabbiyi Shon Makkarti qoʻshma vaqtinchalik menejerlar etib tayinlandi. Ularning yagona o‘yinlari 2016-yil 4-oktyabrda Liga kubogi o‘yinida 23 yoshgacha bo‘lgan „Swansea City"dan 2:1 hisobida mag‘lubiyatga uchragan va 2016-yil 8-oktyabrda „Colchester United"ga qarshi 0:0 hisobida durang o‘ynagan. Grem Uestli 2016-yil 10-oktyabrdan boshlab jamoa menejeri etib tayinlandi, uning yordamchisi Dino Maamria va Makkarti klubdan ozod etildi. Bittner Nyuport okrugidagi debyutini 2016-yil 22-oktyabrda Plimut Argylega qarshi o‘tkazdi va Dayni maydondan chetlatilgan 36-daqiqada Jo Dayni almashtirdi. Plimut oʻyinda 3:1 hisobida gʻalaba qozondi. 2017-yil iyun oyida Bittner bir yillik shartnomani uzaytirdi va u 2017-18 mavsumi oxirida Nyuport tomonidan shartnomalar bekor qilindi va erkin agentga aylandi.

2018-yil iyul oyida Bittner Readingga 23 yoshgacha boʻlgan darvozabonlar murabbiyi sifatida qoʻshildi. 2019-yil oktyabr oyida u „Reading"ning birinchi jamoasi darvozabonlari murabbiyi etib tayinlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Forest Green Rovers sign eight players".  BBC Sport (17-iyun 2010-yil).
2. ↑  „'Keeper James Bittner makes Argyle debut after injury to Luke McCormick" (25-yanvar 2015-yil).

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Newport County: Exiles confirm Alex Rodman has rejected new deal".
4. ↑  Newport County v Swansea City U23
5. ↑  Westley appointed Newport County manager
6. ↑  McCarthy released
7. ↑  Bittner debut for Newport
8. ↑  Released by Newport
**Arkadiy Volfovich Xoxman** (1915-yil 1-iyun, Kishinyov, Bessarabiya viloyati — 2009-yil 2-yanvar, Olma-Ota, Qozogʻiston) — ruminiyalik va sovet futbolchisi, murabbiy. Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

Hayoti
------

1935—1936-yillarda Kishinyovning „Hakoah" („Gakoah") klubida oʻynagan. 1936—1938-yillarda Ruminiya chempionati va kubogida „Makkabi" (Kishinyov) jamoasining markaziy hujumchisi yoki chap qanot himoyachisi sifatida oʻynagan. 1937 va 1938-yillarda „Makkabi" (Kishinyov) tarkibida u C divizionining Sharqiy ligasida (Ruminiya chempionatining uchinchi divizioni) oʻynagan, jamoa uchinchi va toʻrtinchi oʻrinlarni egallagan. 1938-yilda "Makkabi"ga (Buxarest) qabul qilindi. „Makkabi" (Buxarest) joriy mavsumni „B" divizioni janubiy guruhining sharqiy zonasida ikkinchi pogʻonada yakunladi va boshqa poytaxt jamoasi „Unirea-Tricolor"dan 2 ochko ortda qoldi va keyingi durangda toʻrtinchi oʻrinni egalladi. „B" boʻlinma zonasi. Buxarestdagi Jismoniy tarbiya institutida murabbiylik kurslaridan oʻtgan.

1940-yilda Bessarabiya SSSR tarkibiga qoʻshilgach, u Kishinyovga qaytib keldi va u yerda „Dinamo" (Kishinyov) jamoasining asoschisi, hujumchisi va birinchi murabbiyi boʻldi. Ulug 'Vatan urushi boshlanishi bilan u Xarkov chegara maktabiga yuborildi. 1943—1945-yillarda Toshkentning „Dinamo" jamoasida oʻynab, Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalari spartakiadasida chempion boʻlgan.

Urushdan keyin Olma-Otaning „Dinamo" va „Hosil" jamoalarida oʻynagan. 1947-yildan buyon 1955-yilda "Qayrat" nomini olgan ushbu jamoalar bosh murabbiyi. Yoshlar futbol maktabi (FSM) direktori, 1957—1978-yillarda respublika futbol maktabi va SKIF futbol jamoasini boshqargan. U respublika futbol seksiyasining raisi, keyin Qozogʻiston SSR futbol federatsiyasi (1959-yilda tashkil etilgan), SSSR futbol federatsiyasi prezidiumi aʼzosi. Federatsiyada Valentin Dishlenko, Valeriy Erkovich, Saylaubek Yesimbekov, Aleksandr Juykov, Boris Karetnikov, Leonid Ostroushko, Timur Segizboev, Vladimir Chebotarev, Viktor Shvedkov bor.

„Futbol. Oʻtgan yoʻl sahifalari" xotiralar kitobi muallifi (Olma-Ota, 2002).

2009-yil 2-yanvarda vafot etdi va Olmaotada dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Bessarabes — patriarx kazaxstanskogo futbola
2. ↑  Godom osnovaniya „Zimbru" yavlyaetsya ne 1947-y? Istoriya osnovaniya flagmana MSSR
3. ↑  N. P. Starostin „Vesna patriarxa"
4. ↑  Kubok SSSR 1947
5. ↑  Ushyol iz jizni Arkadiy Volfovich Xoxman
6. ↑  O poteryannix sportsmenax Kazaxstana i sindrome bespamyatstva
**Arkebuz Arquebus** Opochno qasrida(chex.)[[|o'zb.]] namoyish etilmoqda ), Chexiya Respublikasi
 Uyda dam olish vaqtida otish uchun fransuz arbaletli toʻpponcha, 19-asr boshlari. Texnik jihatdan, bu toʻpponcha oʻlchamiga qisqartirilgan odatiy arquebus.
**Arkebuz** Gʻarbiy Evropada ixtiro qilingan, barrelga ega boʻlgan va qoʻrgʻoshin oʻqlarini tashlash uchun moʻljallangan takomillashtirilgan turdagi kamondir. Ushbu krossovkaning joylashuvi va nomi xuddi shu nomdagi qurol turiga meros boʻlib oʻtgan .

Etimologiyasi
-------------

Bu soʻz 16-asrda italyan tilidan *arkobus* shaklida olingan — birinchi eslatma 1589-yilga taalluqli podshoh Boris Godunovning qurollari va zirhlari tavsifida uchraydi. Italiya tilida soʻz, oʻz navbatida, sr.-v.-nem. hakenbuhse — *hâken* — „ilgak" va *bühse* — „qurol, qurol" so‘zlaridan yasalgan qo‘shma so‘z. Italiyada u italyancha *arco* soʻzi taʼsirida oʻzgargan — „ kamon, yoy". 17-asrda rus tilida bu soʻz nemis tilining taʼsiri ostida *arquebusga* aylandi nemischa: .

Qurilmasi
---------

Arkebuz toʻshagining old tomoniga yon tomonlarida ikkita uzunlamasına teshiklari boʻlgan temir yoki mis barrel biriktirilgan. Ichkarida maxsus silindr sirgʻalib ketdi, uning quloqlariga magistralning teshiklaridan chiqib , yogʻoch yoki poʻlat kamonning uchlari bogʻlangan. Tetik mexanizmi krossovkalar uchun standart edi .

Arkebuz ikkala murvatni (oʻqlarni) arbaletlar uchun standart oʻqlarni ham, tosh yoki qoʻrgʻoshin oʻqlarini ham otishi mumkin edi. Oʻqlar qoʻrgʻoshindan yasalgan va sharsimon shaklga ega edi. Arquebus ogʻiz teshigi orqali egilgan holatda yuklangan, undan otishni oʻrganish qurol tipidagi tetik dastagini bosish orqali amalga oshirilgan.

Qurol-yarogʻni rivojlantirishga qoʻshgan hissasi
------------------------------------------------

Oʻrta asrlarda oʻqotar qurolsiz otish qurollari misollari orasida arkebus keyingi toʻlaqonli kukunli qurollarga eng yaqin. Uning dizayni va tartibida keyinchalik qurollarga meros boʻlib qolgan va ular uchun odatiy holga aylangan, ammo zamonaviy oʻqotar qurollarda yoʻq boʻlgan umumiy xususiyatlar eng aniq ifodalangan: dumbali antennaning xarakterli shakli, etarlicha uzun boʻlgan barrel. uning ustiga oʻrnatilgan, tetik mexanizmi, snaryadlar sifatida sharsimon qoʻrgʻoshin oʻqlari; faqat otishni oʻrganish uchun yoqilgʻi zaryadining kukun gazlarining kuchi emas, balki egilgan kamonning potentsial energiyasi ishlatilgan.

Manbalari
---------




1. ↑  *Большая советская энциклопедия. В 65 томах*, 1-е изд, {{[[Andoza:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}.
2. ↑  Фёдоров В. Г.*. История винтовки*, {{[[Andoza:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}.
3. ↑  Гриц Т. С.*. Меткие стрелки*, 2-е изд. дополн. {{[[Andoza:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}.
4. ↑  Трубников Б. Г.*. Определитель оружия и вооружения*, Andoza:СПб. ISBN 5-89173-010-3.
5. ↑  Волковский Н. Л. „Арбалет",*. Детская военная энциклопедия*, Andoza:СПб.
6. ↑  Трубников Б. Г. „Аркебуз",*. Метательное оружие: Словарь-справочник*, Andoza:СПб. ISBN 5-94278-644-5.
7. ↑   „Аркебуз",*Этимологический словарь русского языка*. Москва: Издательство Московского университета, 1963 — 143—144 bet.
**Urgun** (pushtucha: *ارګون ولسوالۍ* , forscha: ولسوالی ارگون) — Afgʻonistonning olis Paktika viloyatidagi tuman.

Hududi
------

Bu tumanning maʼmuriy markazi Urgʻun shahri boʻlib, *Loy Urgun* nomi bilan ham tanilgan. Bu „katta Urgun" degan maʼnoni anglatadi.

Tarixi
------

Urgʻun shahri 1970-yillarda Kobul, Gʻazni va Qandahor bilan bogʻlovchi asosiy magistralga yaqinligi sababli uning oʻrniga Sharana shahri almashtirilgunga qadar viloyat markazi boʻlgan.

Urgun qamali 1983—1984-yillarda boʻlib oʻtgan.

Demografiyasi
-------------

Urgundagi eng yirik qabilalar tojik, formuli, Paktika viloyati qabila xaritasi (11-bet). Boshqa qabilalarga Xorotiy, Sulaymonxel va Vazirlar kiradi. Oʻzbeklar va Sayidlar ham mavjud.

Afgʻonistondagi koʻplab joy nomlari singari, Urgun ham bir necha xil tarzda yozilishi mumkin. „Urgon", „Oʻrgʻun" va „Oʻrgon" kabi nomlar xaritalar va rasmiy hujjatlardagi keng qoʻllaniladi.

Urgʻun dengiz sadhidan 7492 fut balandda.

Manbalar
--------

1. ↑  Paktika Personalities: An Examination of the Tribes and the Significant People of a Traditional Pashtun Province — Timothy S. Timmons and Rashid Hassanpoor (2007)

|  |  |
| --- | --- |
| Afgʻoniston geografiyasi | *Afgʻoniston geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Arkadiy Andreyevich Ribakov** (1897.23.2, Belorussiya, Polotsk uyezdi — 1991.20.6, Toshkent) — mevashunos olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1958), q.h. fanlari doktori (1950), professor (1951). Timiryazev nomidagi Moskva qishloq xoʻjaligi akademiyasini tugatgan (1923). Belorussiyada (1923—31) ishlagan. 1931—45 yillarda Oʻzbekiston bogʻdorchilik szlari tresti ("Uzsadsovxoztrest") planlashtirish bulimi boshligʻi va bosh agronom, 1945— 51 yillarda Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutida boʻlim mudiri va ilmiy ishlar boʻyicha direktor muovini. 1951—82 yillarda Toshkent qishloq xoʻjaligi institutining mevachilik va uzumchilik kafedrasi mudiri boʻlgan. Ilmiy ishlari Oʻzbekistonda bogʻdorchilik va tokchilik, ularni rivojlantirishning amaliy va nazariy masalalariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

* Promishlennoye plodovodstvo UzSSR, T. 1954; Biologicheskiye osnovi kulturi plodovoyagodnix rasteniy, T. 1956; Oʻzbekiston mevachiligi (Darslik), T. 1967 (hamkorlikda).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Rota** (polyakcha rota, nem. Rotte — tuda, otryaddan) — koʻpgina davlatlar qurolli kuchlaridagi motooʻqchi (motopiyoda askarlar, piyoda askarlar), tank, muhandislik qoʻshinlari va boshqalardagi taktik boʻlinma. Dastlab 15-asr oxiri — 16-asr boshida Gʻarbiy Yevropa davlatlarining yollanma armiyalarida tuzilgan. Hozirgi zamonda R. bir necha vzvoddan iborat boʻlib, batalon (polk) tarkibiga kiradi, mustaqil ham boʻlishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida R. guruh deb nomlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rotator** (lot. roto — aylantiraman), mimiograf — 1) matn, chizma, racm va boshqalardan nusxa koʻchiriladigan apparat. R.da bosma qolip sifatida yozuv mashinasida (yoki maxsus pero bilan qoʻlda) mum folga (voskovka) ga yozshtgan, shuningdek, fotomexanik, fotoelektrik yoki galvanik usullarda tayyorlanadigan trafaret ishlatiladi. Trafaret R.dagi boʻyoq surkalgan silindrga tarang tortiladi. Silindr bilan birga aylanadigan val trafaretga qogʻozni qisadi. Shunda silindrdagi boʻyoq trafaretdagi yozuv yoki tasvir teshiklaridan oʻtib, qogʻozga tushadi. R.da soatiga 6 minggacha kichik formatli nusxalar olish mumkin; 2) biror markaz yoki oʻq atrofida bir meʼyorda aylanadigan jism.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Urgut tamaki fabrikasi** - tamaki sanoati korxonasi, quritilgan tamaki barglarini fermentatsiyalaydi. Samarqand viloyati Urgut shahrida joylashgan. 1978-yilda kurilgan. 1994-yildan "OʻzBAT aksiyadorlik jamiyati" Uzbekistan— Buyuk Britaniya qoʻshma korxonasi tarkibida. 1994—2003-yillarda fabrika rekonsgruksiyasi uchun 25 mln. AQSH dollari investitsiya qilindi. Bir yilda 15 000 t tamaki bargini qayta ishlash kuvvatiga ega. fabrikada eng zamonaviy texnologiyalar oʻrnatilgan. Samarqand sigaretfkasiga xom ashyo yetkazib beradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Harf-tovush yozuvi**, harfiy yozuv — har bir grafik belgi (harf) alohida bir tovushni (fonemani) yoki uning variantini (allofonni) ifodalaydigan yozuv turi; fonografik yozuv rivojidagi dastlabki sillabik (boʻgʻinli) yozuv bosqichidan keyingi ushbu yozuv baʼzi manbalarda a l i f -boli yozuv deb ham ataladi.

H.-t.yo. oʻz navbatida, maʼlum ketma-ketlikdagi 2 xil koʻrinishga ega: 1) konsonant, yaʼni harflar faqat undosh tovushlarni ifodalaydigan yozuv; 2) vokallashgan, yaʼni harflar ham undosh, ham unli tovushlarni ifodalaydigan yozuv. Konsonant yozuv qad. som (finikiy) alif-bosining yaratilishi bilan miloddan avvalgi 2-ming yillikning 2-yarmida; vokallashgan yozuv (haqiqiy maʼnodagi H.-t.yo.) esa yunonlar tomonidan finikiy yozuvining oʻzlashtirilishi va unga unlilarni ifodalovchi qoʻshimcha belgi (harf)lar kiritilishi bilan miloddan avvalgi 1-ming yillikning boshlarida paydo boʻlgan. H.-t.yo. boshqa yozuv turlariga qaraganda juda koʻp afzalliklarga ega. chunonchi, boshqa yozuv turlari (mas, xitoy iyeroglifik yozuvi, yapon aralash yozuvi) yuzlab, minglab, hatto oʻn minglab belgilar bilan ish koʻrgani holda Harf-tovush yozuviyo.ga asoslangan alif-bolar bir necha oʻn belgi (harf)dan iborat boʻladi. Ayni paytda bu yozuv turi savodga oʻrganishda ham qator afzalliklarga, qulayliklarga ega.

H.-t.yo. boshqa yozuv turlaridan mutlaqo ajralgan, "sof" holda mavjud boʻla olmaydi. Unda maʼlum maʼnoda ideografik-logografik, boʻgʻinli yozuvlarning ham baʼzi unsurlari uchraydi. Mas, Ya harf-belgisi 2 tovush (y + a)ni ifodalab, boʻgʻinni tashkil etsa, S harf-belgisi xalqaro miqyosda kimyo, matematika, fizika sohalaridagi alohida termiilar va tushunchalarning ramzi boʻlib xizmat qiladi.

/(L.Fridri x I. Istoriya pisma, per. s nem. M. 1979; Reformatskiy A.A.. Vve-depiye v yazmkovsdemiye, M. 1998.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bell** falaji -yuz nevropatiyasining eng keng tarqalgan idiopatik shaklidir.
19-asr Shotlandiya fiziologi Charlz Bell sharafiga nomlangan.

Etiologiyasi va patogenezi
--------------------------

Bell falajida etiologik omillar odatda nomaʼlum. Bu mavsumiy boʻlib, hipotermiya va shamollashdan keyin paydo boʻlishi mumkin

Kasallikning patogenezi nomaʼlum. Baʼzida otopsiyada faqat yuz nervida oʻziga xos boʻlmagan oʻzgarishlar aniqlangan, ammo ular odatda ishonganidek, yalligʻlanish emas edi.

Alomatlar
---------

Bellning falaji toʻsatdan boshlanadi, zaiflik odatda 48 soatdan keyin maksimal darajaga etadi. Paraliziya rivojlanishidan 1-2 kun oldin bemor quloq orqasida ogʻriqni his qilishi mumkin. Baʼzida taʼm sezuvchanligi yoʻqoladi va giperakuziya mavjud. Baʼzi bemorlarda engil pleotsitoz mavjud. Bemorlarning 80 % gacha bir necha hafta yoki oy ichida tuzalib ketadi. 10 kundan soʻng denervatsiyaning elektromiyografik belgilari aksonal degeneratsiyadan dalolat beradi va regeneratsiya uzoq kechikish bilan sodir boʻladi va toʻliq boʻlmasligi mumkin. Elektromiyografiya vaqtinchalik oʻtkazuvchanlik nuqsonini nerv tolalari jarayonida anatomik uzilishdan ajratishga yordam beradi. Agar kasallikning birinchi haftasida bemorga toʻliq boʻlmagan falaj tashxisi qoʻyilgan boʻlsa, bu qulay prognostik belgi boʻlib xizmat qiladi.

  

**Yomon natijalar bilan bogʻliq xavf omillari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:**

Diagnostika
-----------

Tashxis klinik koʻrinish asosida belgilanadi, yuz asabiga zarar etkazishi mumkin boʻlgan boshqa kasalliklarni istisno qilish uchun miyaning KT va MRIni oʻtkazish kerak.

Simptomlarning sekin rivojlanishi bilan quyidagi kasalliklar bilan differentsial tashxis qoʻyish kerak:

* diabetes mellitus ;
* oʻrta quloq yoki mastoid jarayonining infektsiyalari;
* sarkoidoz ;
* Lyme kasalligi ;
* temporal suyakning piramidasining sinishi;
* karsinomatoz yoki leykemik nerv invaziyasi;
* surunkali meningit;
* serebellopontin burchak yoki boʻyinbogʻning shishi.

Bell falajiga shubha qilingan barcha bemorlar uchun sarkoidozni istisno qilish uchun koʻkrak qafasining rentgenogrammasi yoki KT tekshiruvi va qon zardobidagi ACE darajasini aniqlash majburiydir.
}}</ref>.

Davolash
--------

Yuz nervining neyropatiyasini davolashda glyukokortikoid gormonlar (prednizolon, deksametazon)ning samaradorligi simptomlar boshlanganidan boshlab dastlabki 72 soat ichida isbotlangan. Davolashning davomiyligi 10 kun. Birgalikda herpes infektsiyasi mavjud boʻlsa, valasiklovir yoki asiklovir buyurilishi mumkin. Simptomatik davolash koʻzlarni namlashga qaratilgan (namlovchi koʻz tomchilaridan foydalanish). Mimik gimnastikadan ham foydalanish mumkin. Qiyin holatlarda jarrohlik davolash.

Manbalar
--------

1. ↑  база данных Disease ontology|sana= 2016
2. 1 2  „Невропатия лицевого нерва. Современные подходы к диагностике и лечению." (15-may 2020-yil).

Havolalar
---------

* Yuz falaji bilan yuzni reanimatsiya qilishdan oldin va keyin fotosuratlar. Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-04-17).
* https://neurolikar.com.ua/palsy-bella-neuritis-facial-nerve
* Bell falajining fotosuratchisi
**Bolta Elov** (1949.19.7, Gʻijduvon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2005). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1971). 1971-yildan Gʻij-duvon tumanidagi 8-maktabda matematika va informatika oʻqituvchisi. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (1998).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Faoliyati davomida fizika,matematika,chizmachilik,tasviriy san'at va infirmatika fanlaridan dars bergan.
Maktab tarixida birinchi bòlib kompyuterli ta'lim va pisxologik xizmatni,tashxis markazini tashkil etgan.1992-yilda "Yil òqituvchisi"respublika kòrik tanlovida qatnashgan."Òzbekiston xalq maorifi a'lochisi.
3-marta respublika pedagik òqishlarda qatnashgan.Ilmiy metodik ishlari respublika matbuotida ommalashtirilgan.
"Paskal tilida masalalar yechish"3qismli òquv qòllanmasi chop etilgan va ommalashtirilgan.
Nangarhor, Kuz Kunar tumani, Bar Kashkot qishlogʻidagi Kunar daryosi
**Xas Kunar yoki Sarkani(sarkano) tumani** (pushtucha: *خاص کونړ ولسوالۍ* ṭwnē wlswạlۍ , forscha: ولسوالی خاص کنر) Afgʻonistonning Kunar viloyatidagi eng yirik tumani. U viloyatning janubiy qismida joylashgan va janubda Nangarhor viloyati va sharqda Pokiston bilan chegaradosh hisoblanadi. Tuman hududidan shimoldan Kunar daryosi oʻtadi va atrofdagi yerlarni sugʻoradi. 2006-yilda aholi soni 31 000 kishini tashkil qilgan. Tuman markazi — Xas Kunar qishlogʻi34°38′45″N 70°54′03″E﻿ / ﻿34.6458°N 70.9008°E﻿ / 34.6458; 70.9008GO 749 m balandlikda joylashgan. Uylarning aksariyati urushlar paytida vayron boʻlgan va qurgʻoqchilik Kunar daryosi atrofidagi yerlarga ham jiddiy taʼsir koʻrsatgan. Bu tumandagi eng nufuzli shaxs Pushtun millatchisi boʻlgan Kabir Stori edi.

Xas Kunar qishloqlari
---------------------

1. tannar Tannar
2. ạrạzۍ Araz
3. brh ạrạzۍ Bara Arazi
4. ḥḵy̰m ạbạd hakim abad (koligram ḩwlyạm)
5. kẖybr kẖwḓ Haybar khowar
6. Chara gai
7.. Lager
8.. myạḫạnw kly̰Miagano Kelai
9. zrḫrạnZargaran
10. Lottan
11. sẖạlۍShalai
12. mnguạlmangwal
13. CHanch
14. bylạm bilam
15. کwټکy̰ kotki(kotkai)
16. chymeạrychemyari
17. zwḓ ḩwnḱ Zor kunar
18. khas kunar
19. کnډrw gạạạh kadro qoladi
20. Bạnĉh bandaei
21. malkano banda
22. ṷlạy̰y bạnạ̉ې telay banda
23. siry saroy
24. br sry̰ bar saroy
25. sẖyẖkạnw bạnčh shikhano banda
26. ṣḥạbzạdh ạnw ạly̰ sohib zad gano kaly
27. ډاک کly̰ dag kaly
28. loy kaly
29. ạhynīrạnw kly̰ ahingrano kaly
30. bạrạbad barabad
31. sẖạmạr Shankar
32. wlۍ wolaei

* UNHCR tuman profili
* Xas Kunar tumani xaritasi
**Bella Ilyinichna Vaynberg** (1932-yil 12-dekabr, Moskva — 2010-yil 8-fevral, Moskva) — sovet va rus tarixchisi, arxeolog. Tarix fanlari doktori, qadimgi Xorazm tarixi boʻyicha mutaxassis.

Vaynberg 1954-yilda Moskva davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagan. U arxeolog Sergey Tolstovning shogirdi, Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasida qatnashgan. Bir qator arxeologik jamoalar rahbari. Koʻp sonli nashrlarning muallifi. Vaynberg qadimgi Xorazmning tangashunosligi boʻyicha taniqli mutaxassis edi.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* B. I. Vaynberg. Monety drevnego Khorezma, M.: Nauka, 1977
* Istoriya i kul’tura Sredney Azii v drevnosti (VII v. do n. e. — VIII v. n. e.): Ucheb. posobiye. / B. I. Vaynberg, B. YA. Staviskiy. M.: Nauka, 1994
* B. I. Vaynberg. Etnogeografiya Turana v drevnosti: VII v. do n. e.- VIII v.n.e. Moskva: Izdatel’skaya firma „Vostochnaya lit-ra" RAN, 1999
* Kalaly-gyr 2: Kul’tovyy tsentr v Drevnem Khorezme IV—II vv. do n. e. / Otv. red. B. I. Vaynberg ; In-t etnologii i antropologii im. N. N. Miklukho-Maklaya; Gos. muzey Vostoka. M.: Vost. lit. 2004
**Elevator** (lot. — koʻtaruvchi) — 1) yuklarni tik (vertikal) yoki qiya yoʻnalishda koʻtarish (yoki surish) uchun moʻljallangan uzluksiz harakatlanuvchi qurilma; konveyer. Choʻmichli, kurakli va kajavali turlari boʻladi. Choʻmichli elevator tik yoki qiya (60° dan katta burchakli) yoʻnalishlarda sochma yuklar (dondun va boshqalar)ni, kurakli va kajavali elevatorlar tik yoʻnalishda donabay yuklar (detallar, yukli qoplar, yashiklar va boshqalar) ni koʻtarish uchun moʻljallanadi. Choʻmichli elevator metallurgiya, mashinasozlik, kurakli va kajavali elevatorlar bazalar, magazinlar, omborxonalar va boshqalar joylarda ishlatiladi; 2) binolarni isitish tizimlarida markaziy issiqlik tarmogʻidan keladigan issiq suvni mahalliy isitish tizimidan qaytadigan sovigan suv bilan aralashtirib turadigan apparat; 3) koʻp miqdordagi donlarni tortish, tozalash, quritish, saqlash va meʼyoriy (konditsion) holatga yetkazish, ortishtushirish mexanizmlari bilan jihozlangan inshoot; mexanizatsiyalashgan don ombori. Vazifasiga koʻra, don qabul qiluvchi yoki tayyorlovchi elevator; ishlab chiqarish (korxona) elevatorlari, ortishtushirish va port elevatorlariga boʻlinadi. Zamonaviy yirik elevatorlar dasturli avtomatik boshqarish qurilmalari (kompyuterlar) va televideniye vositalari bilan taʼminlangan.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xatanga aeroporti** (IATA: **HTG**,ICAO: **UOHH**) — Rossiyaning Krasnoyarsk o'lkasidagi aeroport 1 kilometr (0.62 mi) Khatangadan janubi-sharqda. joylashgan. Bu o'rta o'lchamdagi samolyotlarga xizmat ko'rsatadigan yirik aerodromdir. To'xtatuvchi samolyotlar bu erda 1970-yillarda joylashgan bo'lib, aerodrom Bratskdan joylashtirilgan bo'lishi mumkin. Bugungi kunda u Sredny Ostrov orqali Shimoliy qutb turistik ekspeditsiyalari uchun markaz bo'lib xizmat qiladi; ammo, Arktika mintaqalari hali ham nozik harbiy zonalar bo'lib qolmoqda va Khatanga Federal xavfsizlik xizmati chegarachilaridan kirish ruxsatini talab qiladigan birinchi bekat.

Ikki dvigatelli layner Siberia uzra uchayotganda dvigatelda muammolarga duch kelsa, uning qo'llanilishidan biri buritish aeroporti sifatida; ammo, aeroport faqat yaxshi ob-havo sharoitida qo'nish uchun jihozlangan.

Aviakompaniyalar va yo'nalishlar
--------------------------------

| Aviakompaniya | Manzillar  |
| --- | --- |
| KrasAvia | Krasnoyarsk–Yemelyanovo |

Manbalar
--------

* RussianAirFields.com

Andoza:Airports in Russia
**Beliz pasportlari** Beliz fuqarolariga Belizdan tashqarida sayohat qilishlari uchun beriladi. Pasport Caricom pasportidir, chunki Beliz Karib dengizi hamjamiyatining aʼzosi hisoblanadi.

Tashqi koʻrinishi va chiqarilishi
---------------------------------

Pasportlarni berish Pasportlar toʻgʻrisidagi qonun bilan tartibga solinadi.

2004-yil boshida Belizda Buyuk Britaniyada joylashgan De La Rue pasport yetkazib beruvchisi tomonidan yetkazib berish kechikib, blankalar yetishmasligi sababli „pasport inqirozi" yuz berdi. Ichki ishlar vazirligi Belizning chet eldagi diplomatik vakolatxonalaridan foydalanilmagan pasport blankalarini chaqirib olish orqali inqirozni bartaraf etishga harakat qildi, gazetalar esa pasportga zudlik bilan muhtoj boʻlmaganlarni sentabr yoki oktyabr oylarida yangi mashina oʻqiladigan pasportlarga oʻtish boshlanishini kutishga chaqirdi. Muammo avgust oyida nihoyasiga yetdi, ammo emissiya toʻrt haftagacha kechikishlar davom etdi.

2009-yilda Beliz umumiy CARICOM dizaynidagi pasportlarni chiqarishni boshladi, bunda qoʻshimcha xavfsizlik xususiyatlari, masalan, maʼlum matnni intaglio bosib chiqarish, ichki sahifalarda *giloche* naqshlari va biomaʼlumotlar sahifalarida „arvoh tasvir" mavjud.

Pasport bayonoti
----------------

Beliz pasportlarining ichki qismida faqat ingliz tilida quyidagi soʻzlar mavjud:


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| The Governor-General of Belize requests and requires all those whom it may concern to allow the bearer to pass freely without let or hindrance and to afford such assistance and protection as may be necessary. | "|

Viza talablari
--------------

2019-yil mart oyi holatiga koʻra, Beliz fuqarolari 100 ta mamlakat va hududlarga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz boʻlishlari mumkin edi, bu esa Beliz pasportini Henley viza cheklovlari indeksiga koʻra sayohat erkinligi boʻyicha (Janubiy Afrika pasporti bilan bogʻlangan) 51-oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑   „Passports Act, Chapter 164",*The Laws of Belize*, Revised, Attorney-General of Belize, 2000. 27-aprel 2012-yilda qaraldi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-01-26).
2. ↑  „G.O.B. hopes to ease passport crisis". *News 5 Belize* (21-may 2004-yil). Qaraldi: 27-aprel 2012-yil.
3. ↑  „Passport shortage ends as first batch arrives" (24-avgust 2004-yil). Qaraldi: 27-aprel 2012-yil.
4. ↑  „CARICOM passport comes with new security features". *News 5 Belize* (24-mart 2009-yil). Qaraldi: 27-aprel 2012-yil.
5. ↑  „Global Ranking - Visa Restriction Index 2019".  Henley & Partners. 27-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2019-yil.
**Xamyob tumani** — Afgʻonistonning Juzjon viloyatidagi chegaradosh tumandir. U shimol va gʻarbda Turkmaniston, janubda Xvaja Du Koh tumani, sharqda Mingajik va Qarqin tumanlari bilan chegaradosh. 2006-yilda aholi soni 12400 kishi. Tuman markazi — Xamyab qishlogʻi (Xam-e Ab). Amudaryo tumanning shimoliy chekkasidan oqib oʻtadi va xalqaro chegaraning bir qismini tashkil qilgan. Tuman ichida Afgʻoniston hududidagi daryoning eng gʻarbiy nuqtasi, bu yerdagi hudud ham mamlakatning eng past nuqtasi (dengiz sathidan 255 m balandlikda) hisoblangan. Xamyab daryosining qirg'og'i va Qarqinning undan quyi oqimi Afg'oniston tomonida o'nlab yillar davomida orollar paydo bo'lishi va harakatlanuvchi chegara chizig'i tufayli eroziyadan aziyat chekdi.  Suv toshqinlari mahalliy aholining qishloq xoʻjaligi yerlariga zarar yetkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Good News from Qarqeen".
2. ↑  „Archived copy". 3-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2019-yil.

* Aholi punktlari xaritasi[*sayt ishlamaydi*]  AIMS, 2002 yil avgust

Andoza:Jowzjan ProvinceAndoza:Districts of Jowzjan
**Richard Weedt Widmark** (1914 yil 26 dekabr – 2008 yil 24 mart) - amerikalik kino, sahna va televidenie aktyori va prodyuseri .

Yoshlik
-------

Vidmark 26 yil 1914-dekabrda Minnesota shtatining Sunrise shaharchasida tug'ilgan Ethel Mae (n *Gua* Barr) va Karl Genri Vidmarkning o'g'li. Uning otasi edi shved kelib chiqishi va uning onasi edi ingliz tili va Shotlandiya ajdodlar. Vidmark o'sgan Prinston, Illinoys va yashagan Genri, Illinoys qisqa vaqt ichida, otasining sayohatchi sotuvchi sifatida ishlaganligi sababli tez-tez harakatlanmoqda.[4] U ishtirok etdi Leyk o'rmon kollejisan'at bakalavri 1936 yilda nutq bo'yicha ilmiy daraja.[5] Armiya uni ikkinchi Jahon urushi paytida teshilgan quloq barabani tufayli rad etdi.

Radio
-----

Vidmark radio aktyori sifatida 1938 yilda *Jenni xolaning haqiqiy hayot hikoyalarida* debyut qilgan. 1941 va 1942 yillarda u har kuni O'zaro radioeshittirish tizimida kunduzgi *"Front Page Farrell"* serialining bosh rolida eshitildi, u har kuni tushdan keyin "hayajonli, unutilmas radio drama... bir gazetachi va uning rafiqasi hikoyasi, Devid va Sally Farrellning hikoyasi." Farrell *Bruklin burgutining* eng yaxshi muxbiri edi. Serial NBCga ko'chib o'tganida, Widmark rolni Carleton G. Young va Staats Cotsworthga aylantirdi.

1970-yillarning boshlarida televideniyega qaytgan Vidmark *"Vanished!"* telefilmida Amerika Qo‘shma Shtatlari prezidenti Pol Rudebush rolini ijro etgani uchun Emmi mukofotiga nomzod bo‘ldi. (1971), Fletcher Knebelning siyosiy trilleri. 1972 yilda u Don Sigelning "*Madigan* "(1968) filmidagi detektiv rolini *NBC Chorshanba sirli filmida oltita 90 daqiqalik epizod bilan takrorladi.* U 1974 yilda Benjamin Franklin haqidagi mini-serialda ishtirok etdi, bu to'rtta 90 daqiqalik dramaning noyob tajribasi bo'lib, ularning har biri Franklinga o'xshagan turli aktyorlar: Vidmark, Beau Bridges, Eddi Albert, Melvin Duglas va Villi Aames. Franklinni 12 yoshida tasvirlagan. Serial Peabodi mukofoti va beshta Emmi mukofotiga sazovor bo'ldi. 1980-yillarda Widmark yarim o'nlab telefilmlar bilan televizorga qaytdi.

Radio chiqishlari
-----------------

| Yil | Dastur | Epizod/manba |
| --- | --- | --- |
| 1952 yil | *Efirda teatr gildiyasi* | *Lilim* |
| 1953 yil | *Efirda teatr gildiyasi* | *1984* |
| 1953 yil | *Shovqin* | *Otello* (1 va 2-qismlar) |

Manbalar
--------


1. ↑  „Sunrise: Birthplace of Hollywood Actor Richard Widmark". *Sunrise Township*. 1-aprel 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2008-yil.
2. ↑  Films in Review. Then and There Media, LCC. (1986)
3. ↑  „'Juvenile' in Gangster Role Reaches Apex of Terror". *Los Angeles Times* (19-oktabr 1947-yil), s. 23. Qaraldi: 22-fevral 2019-yil.
4. ↑  *Harmetz, Aljean*. „Actor Richard Widmark Dies at 93". *The New York Times* (26-mart 2008-yil). Qaraldi: 26-mart 2008-yil.
5. ↑  *Harmetz, Aljean*. „Richard Widmark, Film's Hoodlum and Flawed Hero, Dies at 93". *The New York Times* (27-mart 2008-yil).
**Issiqlik nasosi** - issiklik energetika kurilmasi. Vazifasi — past trali issiqlik bergich (mas, suv) issiklik energiyasini yuqori trali issiklik qabul qilgichga uzatish. I. n. ning ishlashi uchun tashqi energiya (mexanik, elektr, kimyoviy) sarf boʻlishi kerak. I. n. da sodir boʻladigan jarayonlar sovitish mashinasida ish jismi amalga oshiriladigan jarayonlarga oʻxshash; lekin sovitish mashinasida sovuq, I. n. da issiklik bilan ish koʻriladi. I. n. asosan, yuqori bosimli kondensator, past bosimli buglat-kich, kompressor va drosselli ventildan iborat. Rasmda isitish uchun moʻljallangan I. n. sxemasi berilgan. Past temperaturada qaynovchi suyuklik (xlorometil, freon, ammiak) temperaturasi uncha yuqori boʻlmagan suv havzasi issiqligi hisobiga bugʻlanadi. Ajralgan bugʻ kompressorda siqiladi va isitish ti-zimidagi issiklik eltuvchi (ishlatilgan suv) sovitiladigan yuqori bosimli kondensatorda kondensatlanadi. Suyuklik drosselli ventildan oʻtib, bosimi pasayadi va bugʻlatkichga kiradi. Sikllar shu tarzda takrorlanaveradi. Issiklik qabul qilgich ajratkichdan oʻtgan issiklikdan tashqari sarflangan energiyaga teng issiqlikni ham olgani uchun I. n. elektr, mexanik yoki kimyoviy energiyani bevosita issiqlikka aylantiradigan qurilmalarga nisbatan ancha samarali hisoblanadi. I. n. binolarni isitishda va texnologiya jarayonlarida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Magnit qovushoqlik** - 1) ferromagnetik magnitlanganligi uzgarishining tashqi muhit maydon kuchlanganligi oʻzgarishidan kechikibroq roʻy berishi. Magnit qovushoqlik omili ferromagnetik oʻzgaruvchan magnit maydonda magnitlanganda elektromagnit energiyaning yoʻqolishiga sabab boʻladi; 2) magnitogidrodinamikala elektr utkazuvchi suyukliklar va gazlar magnit maydonda harakatlanganda ularning xossalarini ifodalovchi kattalik (vm). SGS birliklar tizimida vm = s2/ 4ls, bunda s — yorugʻlikning vakuumdagi tezligi, a — muhitning elektr utkazuvchanligi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vosiqova Mamlakat Sobirovna** (1924. 25. 12 - Toshkent - 1997.12.1) -huquqshunos olima, jamoat arbobi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1994), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yurist (1974). Yuridik fanlari doktori (1978), professor (1986). Toshkent yuridik institutini tugatgan (1946). Oʻzbekiston Adliya vazirining oʻrinbosari (1952—57), Oʻzbekistan Oliy Sudi raisining oʻrinbosari (1957—60). Oʻzbekiston Oliy Kengashi Prezidiumida yuridik boʻlim mudiri (1960—64), Oʻzbekiston Vazirlar Kengashi huzuridagi yuridik komissiya raisi (1964—70). Oʻzbekiston Adliya vaziri (1970—84). 1984-yildan Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida huquq asoslari kafedrasi mudiri. Uning bevosita ishtiroki va rahbarligida koʻp jildli qonunlar toʻplami va qonunlar majmuasi (1984) hamda oʻzbek tilida fuqarolik, jinoyat, jinoyat-protsessual, nikoh va oila kodekslariga sharxlar tayyorlanib nashr etilgan. "Shuxrat" medali bilan taqdirlangan (1994).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Adliya vazirlari |
| --- |
|  |
| 
* Mamlakat Vosiqova
* Noʻmon Boʻrixoʻjayev
* Bahodir Olimjonov
* Muhammadbobur Malikov
* Alisher Mardiyev
* Sirojiddin Mirsafoyev
* Abdusamad Polvonzoda
* Boʻritosh Mustafoyev
* Foziljon Otaxonov
* Ravshan Muhiddinov
* Nigʻmatilla Yoʻldoshev
* Muzrob Ikromov
* Ruslanbek Davletov
* Akbar Toshqulov
 |

 |
**Magnitmas materiallar**, nomagnit materiallar — magnit xossalari past (magnit kirituvchanligi s<1,5) boʻlgan diamagnit va paramagnit materiallar. Bronza, latun (jez) va boshqa rangdor qotishmalar, magnitlanmaydigan poʻlat va choʻyan, baʼzi polimerlar Magnitmas materiallar hisoblanadi. Austenit tuzilishli poʻlat va austenit bilan grafit tuzilishli choʻyan amalda koʻp ishlatiladi. Austenit tuzilish hosil qilish uchun ular Ni (nikel) va Mp (marganets) bilan legirlanadi (k,. Legirlash). Magnitmas materiallardan prujinalar, kompas qutilari, suv osti kemasi asboblari, periskop detallari, termobimetallar, tok tarqatish shchitlari va boshqa magnitlanmaydigan narsalar tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |