recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Qalʼaning old koʻrinishi
**Goluchov qal’asi** — 1550-1560-yillarda kvadrat rejada qurilgan va mudofaa qal’asi va qarorgohi sifatida ishlatilgan erta Uygʻonish davri qal’asi hisoblanadi. Qal’a Buyuk Polsha voivodeligining Goluchov shahrida joylashgan. Goluchov shahri esa Polsha shaharlaridan biri hisoblanadi.

Tarixi
------

Bu erta Uygʻonish davri qal’asi 1550-1560-yillarda Trzemna yaqinida, Prosna daryosi va estuariyasi sifatida qurilgan. Brjeść Kujawski voevodeligi , Rafał Leszczyński uchun bino qurilgan. Qal’a asosan mudofaa maqsadlarida foydalanilgan boʻlib, uning burchaklaridagi qoʻriqxonalar mavjud. Keyingi egalar qarorgohni kengaytirdilar — bu qarorgohni Uygʻonish davri magnatining qal’asiga aylantirdi. 1853-yilda qisman vayron boʻlgan qasrni graf Tytus Dzialinski oʻgʻli Yan Kantega va uning rafiqasi malika Izabela Czartoryska uchun sotib oldi. Qal’a oʻn toʻqqizinchi asrda fransuz Uygʻonish davri uslubida qayta qurilgan; qarorgoh Buyuk Polsha voevodeligidagi eng yirik landshaft parki bilan oʻralgan boʻlib, u qal’ada qoʻshimcha romanesk va ingliz meʼmorchiligi uslublarini tasdiqlagan. Ikkinchi jahon urushidan keyin qal’ada Poznandagi Milliy muzey filiali (polyakcha: *Muzeum Narodowe w Poznaniu)* joylashgan.

Arxitektura
-----------

Qalʼa oʻrta asr uygʻonish davridagi bir necha uslublar qorishmasida bunyod etilgan. Hususan qalʼada Klassik arxitektura elementlarini va yana Barokko meʼmorchiligini koʻrish mumkin. Qalʼa atrofidagi baland daraxtlar ichida katta salobat bilan yanada ulugʻvorlik kasb etadi. Bino gʻisht va ohaktoshlardan bunyod etilgan. Qalʼa tomlari oʻsha davr uslubida choʻqqisimon koʻrinishda qurilgan. Qalʼada alohida dizaynga ega elemetlar bu qalʼa derazalari boʻlib ichki maydoni toʻla yoritish uchun ularning soni juda koʻp va har bir qavat uchun alohida dizayn va naqshlardan foydanilgan.

Galereya
--------

* Fransiya Uyg'onish davri uslubidagi qal'aFransiya Uyg'onish davri uslubidagi qal'a
* Fasadning neorenessans bezaklariFasadning neorenessans bezaklari
* 17-asr bilan yotoq xonasi. Ispaniya mebellari17-asr bilan yotoq xonasi. Ispaniya mebellari
* 19-asr. qoplangan shift va 18-asr.19-asr. qoplangan shift va 18-asr.

Yana qarang
-----------

* Gola qalʼasi
* Bjeg qalʼasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Zamek W Gołuchowie". *Zamki Polskie*. Qaraldi: 4-may 2015-yil.
2. ↑  „Muzeum Zamkowe Gołuchów". *Muzeum Narodowe Poznań*. 6-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-may 2015-yil.
3. ↑  „Gołuchów Zamek". *Zamki*. Qaraldi: 4-may 2015-yil.

51°51′09″N 17°56′00″E﻿ / ﻿51.85250°N 17.93333°E﻿ / 51.85250; 17.93333GOKoordinatalari: 51°51′09″N 17°56′00″E﻿ / ﻿51.85250°N 17.93333°E﻿ / 51.85250; 17.93333GO
**Goltug nagara** (qoʻltiq nogʻora, ozarbayjoncha: *Qoltuq nağara*) — ozarbayjon xalq zarbli cholgʻu asbobi. Ozarbayjon xalq musiqasida eng keng tarqalgan zarb vositalaridan biri.

Etimologiya
-----------

"Nagara" tarjimada „nogʻora" va „goltug" — „qoʻltiq" degan maʼnoni anglatadi.

Tavsif
------

Ansambllar va orkestrlarning bir qismi sifatida ishlatiladi. Ikkala qoʻlning kaftlari va barmoqlari bilan oʻynaydi. (baʼzan ikkita engil tayoq yordamida). Oʻyin davomida slap, tremolo, trill va chertish kabi texnikalar qoʻllaniladi.

Kuchli ovoz dinamikasiga ega boʻlgan nagara turli xil timbr soyalarini chiqarib olish imkonini beradi va unda ochiq havoda ham oʻynash mumkin. Anʼanaviy folklor marosimlarida, xalq teatr oʻyinlarida, shuningdek, djanga, Yalla va boshqalar kabi raqslarda goltug nagara ishlatiladi. Uning korpusi yongʻoq, oʻrik va boshqa turdagi daraxtlardan qilinadi, membranasi esa qoʻy terisidan tayyorlanadi. Balandligi 350-360 mm, diametri 300-310 mm.

Yana qarang
-----------

* Nogʻora
* Joʻra nogʻora
* Boʻyik nogʻora
* Gosha-nagara

Havolalar
---------

* Нагара в Большой советской энциклопедии
* Видеоролик игры на нагаре группы «Ритм» Натига Ширинова
* Nağara
* Азербайджанские музыкальные инструменты[*sayt ishlamaydi*]
* Nagara show
**Abstrakt sanʼat** (lotincha: abstractus — mavhum), abstraksionizm -tasviriy sanʼatdagi oqim. Rangtasvir, haykaltaroshlik, grafikada asosan real narsa va hodisalarni tasvirlashni rad etadi. 20-asr 10-yillarida Yevropamamlakatlarida vujudga kelib, 40-yillarning oxiri — 60-yillarning boshida keng tarqaldi. Dastlabki namunalari rus V. Kandinskiy, K. Malevich, fransuz R. Delone va boshqa rassomlar tomonidan yaratildi. Keyinroq ukrain A. Arxipenko, rumin K. Brinkushi va boshqa abstrakt haykaltaroshlik tajribalariga murojaat qildi.

Birinchi jahon urushidan keyin abstrakt shakllarni meʼmorlik, bezak sanʼati, dizaynga tatbiq etishga, ularni mat. va muhandislik qoidalari asosida qurishga intilishlar kuzatildi (V. Tatlin, A. Pevzner, N. Gabo konstruksiyalari). Ikkinchi jahon urushi davrida AQShda „sof psixik avtomatizm", gʻayriixtiyoriy subʼyektov turtki, tasodifiy rang va sifatlar uygʻunligini asosiy usul qilib olgan abstrakt ekspressionizm maktabi (rassom J. Pollok, M. Tobi va boshqalar) yuzaga keldi. 50-yillar Yevropa, Amerika mamlakatlari tasviriy sanʼatida As. ustun yoʻnalishga ay land i. 60-yillarda As. („Opart" kabi) koʻrinishlari rivojlandi.

Oʻrta Osiyo, jumladan Oʻzbekiston hududida qadimdan yaratilgan tasviriy va amaliy bezak sanʼati namunalaria ham As. koʻrinishlari uchraydi. Ularda afsonaviy firdavs bogʻlari oʻzining ramziy ifodasini topgan. Ayniqsa, kitobat sanʼatidagi abri bahor usulida yaratilgan qoʻlyozma kitob bezaklari, abrbandi usulida tayyorlangan atlas va boshqa matolarning gullari bu sanʼatning namunasidir.

Oʻzbekistonda tom maʼnodagi As.ga xos xususiyatlar 20-asrning 10-yillaridan paydo boʻla boshladi va keyinchalik bir qator rassomlar (S. Fedorchenko, V. Ufimsev va boshqalar) diqqatini oʻziga jalb etdi. Soʻnggi yillarda bu sanʼat taʼsiri qisman N. Shin, A. Kedrin, B. Jalolov ijodida seziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abstrakt sanʼat" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Badoeʼi Atoiy"** – Atoulloh Husayniyning adabiyotshunoslikka doir asari. Asl nomi – "Badoeʼ us-sanoe" ("Badiiy sanʼatlar"). 1493-yilda Alisher Navoiyning maslahati bilan yozilgan.

Asar tuzilishi
--------------

Asar debocha, muqaddima, uch bob va xotimadan iborat. Debochada asarning yozilish sabablari haqida soʻz boradi. Muqaddima aruz ilmiga oid boʻlib, unda arab-u ajamda mashhur boʻlgan bahrlar (15 ta) va zihoflar (28 ta)ga toʻxtalingan. Asarning asosiy qismi badiiy sanʼatlar tahliliga bagʻishlangan boʻlib, muallif ularni mohiyat eʼtiboriga koʻra uch qismga boʻladi. Shundan kelib chiqqan holda asosiy qism uch bobga ajratilgan: 1) lafziy sanʼatlar bayoni (60 ta); 2) maʼnaviy sanʼatlar bayoni (63 ta); 3) lafziy va maʼnaviy goʻzalliklar (23 ta). Xotima ikki qismdan iborat boʻlib, birinchi qismda maʼno bilan bogʻliq ayblar, yaʼni sheʼr illatlari haqida fikr yuritilib, ikkinchi qismda 10 dan ortiq adabiy istiloh haqida soʻz boradi. Asar 1981-yilda A. Rustamov tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilinib, nashr etilgan.

Navoiy eʼtirofi
---------------

Navoiy ushbu asar nomini "Majolis un-nafois"ning toʻrtinchi majlisida Atoulloh Husayniy bilan bogʻliq bobda tilga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat"*.
2. ↑  Alisher Navoiy*. "Majolis un-nafois"*.
3. ↑  Dilnavoz Yusupova*. "Oʻzbek mumtoz adabiyoti tarixi. Navoiy davri"*.
**Timothy Leonard Spall** (1957-yil 27-fevralda tugʻilgan) — britaniyalik aktyor va teleboshlovchi. Olti karra BAFTA mukofoti nomzodi va Britaniya imperiyasi ordeni sohibi. Screen Actors Guild Awards va Cannes film festivalining eng yaxshi aktyor nominatsiyasi laureati. Harry Potter film qismlarida *Piter Pettigrew/Chuvalchang* rolini ijro etgan.

1983-yilda ITV komediya-drama seriyasida Auf Wiedersehen rolini ijro etganidan keyin keyin Buyuk Britaniyada mashxurlikka erishgan.

Spall *Hamlet* (1996), *Nicholas Nickleby* (2002), *Soʻnggi samuray* (2003), *Enchanted* (2007), *The Damned United* (2009), *Qirol nutqi* (2010), *Ginger and Rosa* (2012), *Denial* (2016), *The Party* (2017), *Harry Potter va Azkaban mahbusi* (2004), *Harry Potter va Alanga kubogi* (2005), *Harry Potter va Tilsim shahzodasi* (2009), *Alisa moʻjizalar mamlakatida* (2010), Harry P*otter va Ajal tuhfasi: 1-qism* (2010) va *Alisa sehrli oyna ortida* (2016) kabi koʻplab filmlarda suratga tushgan.

2000-yil *Britaniya imperiyasi ordeni OBE* bilan taqdirlangan.

2010-yilda u Winston Churchill rolini gavdalantirib Qirol nutqi filmida suratga tushdi va ansambl aʼzosi sifatida Screen Actors Guild Awards mukofotini oldi. Spall 2012-yilgi Yozgi Olimpiada Oʻyinlarining yopilish marosimidagi ishtirok etib mashxurlik rolini kuchaytirdi.

2014-yilda Cannes film festivalida Mr. Turner roli uchun eng yaxshi aktyor mukofoti oldi.

Shahsiy hayoti
--------------

Spall va uning rafiqasi Sheynning uch farzandi bor: Paskal (1976-yilda tugʻilgan), Rafe (1983-yilda tugʻilgan), u aktyor hamdir va Mersedes (1985-yilda tugʻilgan.

1996-yilda Spallga oʻtkir miyeloid leykemiyasi tashxisi qoʻyildi u oʻsha paytdan beri remissiyada.

Timothy SpallTimothy Spall 2011-yilda

Manbalar
--------

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Timothy Spall*** haqida turkum mavjud |

Timothy Spall IMDbda
**Boris Borisovich Nadejdin** (1905.4.5, Smolensk shahri — 1961.7.3, Toshkent) — kompozitor va pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1950). Moskva konservatoriyasini tugatgach (1936), Toshkent konservatoriyasida (1937-yildan), Hamza no-midagi musiqa bilim yurtida (1941 — 45) oʻqituvchi. Oʻzbekistonda professional kompozitorlik taʼlimi rivojiga, musiqa maktablari pedagogik (fortepiano) repertuari shakllanishiga katta hissa qoʻshgan. Ijodida oʻzbek xalq kuylariga keng tayangan va ijobiy qoʻllagan. Bastakorlar T. Jalilov bilan hamkorlikda "Asrlar" (1943) va "Alpomish (1949), Yu. Rajabiy bilan "Farhod va Shirin" (1944) musiqali dramalarini yaratgan. Shuningdek, simfonik orkestr uchun "Simfoniyetta", "Segoh", "Paxta" (Yu. Rajabiy bilan), "Bolalarga", "Vals", ovoz va cholgʻular orkestri uchun "Abdurahmonbegi", "Ey, Vatan"; bolalar uchun fortepiano pyesalari va qoʻshiqlar yaratdi. Toshkentdagi 5-bolalar musiqa maktabiga N. nomi berilgan. Shogirdlari orasida S. Boboyev, B. Giyenko, Sayfi Jalil, T. Qurbonov, S. Hayitboyevlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Hamid Muhammadeyevich Shamsutdinov** (1949-yil 5-iyun, Rishton, Fargʻona viloyati — 2009-yil 20-yanvar Boshqirdiston Respublikasi Ufa shahrida vafot etgan. Teatr va kino aktyori, rejissyor, o‘qituvchi, Rossiya Federatsiyasining xizmat ko‘rsatgan artisti, Boshqirdiston Respublikasi xalq artisti.

Biografiya
----------

1949-yil 5-iyunda Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati, Kuybishev tumani, Rishton shahrida tugʻilgan. 1964-yildan Alsheyevsky tumanidagi Pobeda kolxozida oddiy ishchi boʻlib ishlagan. O‘sha yili Salavat sanoat kollejiga o‘qishga kirdi. Sovet Armiyasi saflarida muddatli harbiy xizmatni o‘tab, „Pobeda" kolxozida mexanizator bo‘lib ishlagan.

1972-yilda Ufa davlat sanʼat institutiga o‘qishga kirdi. 1976-yildan boshlab uning ijodiy faoliyati Boshqird akademik drama teatridagi rollardan boshlandi.

U boshidanoq keng ijodiy imkoniyatlarga ega rassom edi. U klassik va zamonaviy spektakllarda qahramonlik va xarakterli rollarni ijro etgan.

Uning rejissyorlik spektakllari ko‘p yillar davomida teatr repertuaridan muvaffaqiyatli o‘rin olgan.

Ufa davlat sanʼat institutida dars bergan

Uning kinodagi rollari („Oltin otli chavandoz", „Emelyan Pugachev", „Tuygʻularning qaytishi" va „Musa Murtazin" filmlari) ham Boshqirdiston va Rossiya kino sanʼatining oltin fondiga kiritilgan.

> 
> 
>   
> 
> 
> 
> U isteʼdodli aktyor va rejissyor sifatida butun hayotini Boshqirdiston sanʼati va madaniyatiga xizmat qilishga bagʻishladi. Yorqin ijodkor shaxs va ajoyib inson — Xamit Muhamadeevich Shamsutdinovning yorqin xotirasi qalblarimizda mangu saqlanib qoladi. Nekrologni Respublika Prezidenti Murtazo Rahimov, Belarus Respublikasi Davlat Assambleyasi Raisi Konstantin Tolkachev, Belarus Respublikasi Hukumati Bosh vaziri Rail Sarbaev va boshqa rasmiy shaxslar imzoladilar.
> 
> —

Mukofotlar
----------

* Boshqird SSR xalq artisti (1991)
* Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2007)

Manbalar
--------

1. ↑  „Культура". 11-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
2. ↑  „ХАМИТ ШАМСУТДИНОВ". 11-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
3. ↑  „ШАМСУТДИНОВ Хамит Мухамадеевич". 11-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
**Orasli Hamid Muhammadtagʻi oʻgʻli** (1909.23.2, Ganja - 1983.21.11, Boku) — ozarbayjon adabiyotshunosi. Ozarbayjon Fanlar akademiyasi akademik (1968), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), filol. fanlari doktori (1954), professor (1955). Ozarbayjon pedagogika institutining Til va adabiyot fakultetini tugatgan (1931). Ozarbayjon Fanlar akademiyasi Adabiyot va til institutida boʻlim mudiri (1938—65), Nizomiy nomidagi Adabiyot muzeyi direktori (1950—68).

O.ning asosiy ilmiy faoliyati Nizomiy va Fuzuliylarning hayoti, ijodining gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari, Sharq adabiyotida tutgan oʻrinlariga bagʻishlangan. O.ning ilmiy merosi bir adabiyot doirasida boʻlmay, boshqa xalqlar adabiyoti, xususan, oʻzbek, turk, eron, arab, turkman, gruzin xalklari adabiyotlari oʻrtasidagi koʻp asrli aloqalar hamda ularning ichki rivojlanish qonuniyatlarini ochib berishga koʻmaklashadi. O. Alisher Navoiy tavalludining 500 yilligiga tayyorgarlik ishlari munosabati bilan 1939-yilda birinchi marta Toshkentga kelgan. Keyinchalik, 60—70-yillarda Oʻzbekistonda oʻtkazilgan navoiyxonlik va navoiyshunoslik anjumanlarida faol ishtirok etib, Navoiy hayoti va ijodi haqidagi ozarbayjon, oʻzbek va rus tillarida yozgan maqola va maʼruzalari bilan ulugʻ oʻzbek shoiri va mutafakkirining boy adabiy hamda ilmiy merosining kam oʻrganilgan muammolarini ilmiy asoslarda yoritib berish va ushbu merosni Kavkaz, Yaqin Sharq va Markaziy Osiyo mamlakatlarida oʻrganish va targʻib etishda fidoyilik koʻrsatgan.

O. xalq ogʻzaki ijodining ham yirik tadqiqotchilaridan. Uning "Kitobi dadam Qoʻrqut", "Koʻroʻgʻli" dostoni haqidagi tadqiqotlari, "Ashuʼ ijodiyoti" monografiyasi (I960) boshqa turkiy xalqlar, jumladan, oʻzbek folklori namunalarini oʻrganishda muayyan ahamiyatga ega.

Abduqodir Hayitmetov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pretoriya konvensiyasi** (inglizcha: *Pretoria Convention*) — Transvaal va Britaniya imperiyasi oʻrtasidagi Birinchi Angliya-Bur urushini (1880-1881) tugatgan tinchlik shartnomasi edi.

1881-yil-28-yanvarda Leng Neke, 8-fevralda Ingogo va 27-fevralda Mayubeda imperiya armiyasining magʻlubiyati, oxirgisida Natalning gubernatori va bosh qoʻmondoni J. P. Kollining halok boʻlishi, harbiy nuqtai nazardan, ahamiyatsiz voqealar edi. Ser Ivlin Vud muhim qoʻshimcha kuchlar bilan qarshi hujumga oʻtishga tayyor edi, ammo Kollining vorisi Frederik Roberts metropoliyadan yetib kelishidan oldin, yilning 23-martida sulh tuzilgan edi. Gladston hukumatidagi koloniyalar vaziri, graf Kimberli Ingogodan ham oldin sulh boʻyicha muzokaralarni boshlashga tayyor edi, ammo Krugerning javobi faqat 7-martda olindi.

Shartnoma shartlari boʻyicha muzokaralar Angliyada shiddatli munozaralar fonida boʻlib oʻtdi, u yerda Argil gertsogi kabi koʻpchilikda „Tasodifiy vaziyatlar va shoshqaloqlik bilan bergan buyrugʻimiz tufayli bizni yengishga muvaffaq boʻlgan bir guruh fermerlarni magʻlub etish uchun muzokaralar toʻxtatilishi kerak emasmi?" degan savol tugʻildi. Bir qator magʻlubiyatlardan soʻng tinchlik oʻrnatilishi nafaqat oddiy britaniyaliklar, balki qirolicha Viktoriya tomonidan ham salbiy qabul qilinganiga qaramay, shartnoma 3-avgustda tuzilgan.

Muqaddimada quyidagi 32 ta moddaga muvofiq Transvaalga „Hazrati oliyalari hukmronligi ostida toʻliq oʻzini oʻzi boshqarish" kafolatlangan edi (inglizcha: *complete self-government, subject to the suzeraniry of Her Majesty*). II modda Transvaalning tashqi aloqalari ustidan imperator nazoratini oʻrnatishga bagʻishlangan boʻlib, I va XIX moddalarda birinchi marta Bur respublikasining chegaralari aniqlangan. Bir qator maqolalar (III, XIII-XV, XXI-XXIII) tub aholi huquqlariga bagʻishlangan boʻlib, ularning taqdiri toʻgʻrisidagi qonunlarni Hazrati oliyalari yoki uning vorislari, shuningdek, boshqa xalqlarning vakillari roziligisiz qabul qilish mumkin emas edi (XXVI va XXVII moddalar). XVII va XVIII moddalarda vazifalari muvaqqat ishlar vakili va bosh konsulga teng boʻlgan „Rezident" lavozimi kiritilgan. XXV moddada Britaniya tovarlari va ishlab chiqaruvchilariga nisbatan kamsitish taqiqlangan.

Burlarning erishilgan kelishuvdan noroziligi muzokaralarning davom etishiga va 1884-yilda ushbu kelishuvni London konvensiyasiga almashtirilgan xulosasiga olib keldi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Headlam 1963. sfn error: no target: CITEREFHeadlam1963 (help)
2. ↑  Morley 1903. sfn error: no target: CITEREFMorley1903 (help)
3. ↑  Hodge 2007. sfn error: no target: CITEREFHodge2007 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Berceli G. (1963). Eric Anderson Walker. ed. *The failure of confedeation, 1871 - 1881*. **4** (The Cambridge History of the British Empire nashri). Cambridge Univercity Press. .
* Hodge C. C.*. Encyclopedia Of The Age Of Imperialism 1800-1914*. Greenwood Publishing Group, 2007. ISBN 978-0-313-33404-7.
* Morley J.*. The Life of William Ewart Gladstone*, 1903.
**Nimvitskiy Boris Nikolaevich** (1885-yil 8- dekabr 1969-yil 25-may) - Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Boshqird viloyati qo'mitasining ijrochi 1- kotibi (1920-1923).

1885-yil 8-dekabrda Sankt-Peterburgda tug'ilgan. Estoniya provinsiyasidan Vesenberg zodagon oilada.

Ufa gimnaziyasida, keyin Bryussel elektrotexnika maktabida taxsil olgan.

1903-yildan RSDLP aʼzosi, bolshevik, oʻsha yildan Rossiyadagi (Ufa,Qozon, Petrograd) inqilobiy harakatda qatnashgan.

  

1917-1918-yillarda Kolpino va Petrograd askarlar va ishchilar deputatlari Sovetlari, RSDLP Petrograd qoʻmitasi aʼzosi, Kolpino inqilobiy qoʻmitasi raisi.Ta'sis majlisi a'zosi. RSDLP 7-aprel Butunrossiya konferensiyasi va RSDLP VI Kongressining delegati(1917).

1918-1923-yillarda Ufada partiya ishida RKP Ufa viloyat qo'mitasi (1920-22) va Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Boshqird viloyati qo'mitasining ijrochi kotibi (1922-23) bo'lgan keyin Oliy iqtisodiy kengashda va RCP apparatida ishlagan.

1933-yildan Sankt-Peterburg universitetida pedagogika o'qituvchisi. Moskva.

1969-yil 25-mayda Moskvada vafot etdi .

Havolalar
---------

* [  (inaccessible+link)]
* -da Архивная копия



1. ↑  Башкирская энциклопедия — Нимвицкий Борис Николаевич[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
**Exolot** (exo va lot) — gidroakustik signallar (akssado) yordamida suv chuqurligini oʻlchash uchun moʻljallangan navigatsiya asbobi. Ishi kemaga oʻrnatilgan ultratovush (UT) ni uzatuvchi va qabul qiluvchi qurilma (vibrator) dan uzatilgan tovush signallari suv tubiga borib, qaytib kelguncha oʻtgan vaqtni oʻlchashga asoslangan. Maxsus elektr generator vibratorga dambadam elektr impulslarini yuborib turadi, vibrator ularni akustik tebranishlar (tovush)ga aylantirib uzatadi. Suv tubidan qaytgan akustik tebranishlarni oʻsha vibratorning oʻzi qabul qilib, ularni elektr impulslariga oʻzgartiradi. Kuchaygan impulslar chuqurlik indikatoriga kelib tushadi. Bu indikator impulslarning borib kelishi uchun ketgan vaqgni aniqlaydi. Bu qiymatni maxsus formulaga qoʻyib, suvning chuqurligi topiladi. E.lardan suv chuqurligini oʻlchashdan tashqari baliq toʻdalarini topish, suv osti kemalarining oʻrnini aniqlash, tovush tarqatuvchi qatlamlarni tadqiq qilish, suv osti tuprogʻining turini aniqlash va boshqalar gidroakustik oʻlchashlar uchun ham foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boris Abramovich Stekolnikov** (1889, Saratov — 1974, Toshkent) — xirurg. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1963), tibbiyot fanlari doktori (1941), professor (1948). Saratov universitetini tugatgan (1915). Oʻrta Osiyo universitetining topografik anatomiya va operativ xirurgiya kafedrasida ordinator (1920—22), assistent (1923— 34), dotsent (1935—41), kafedra mudiri (1941—66). 1966-yildan Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti xirurgiya klinikasi mudiri. Ilmiy ishlari baʼzi patologik jarayonlarda koʻkrak qafasi aʼzolarining joyidan koʻchishiga oid.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kilogramm** (qisqacha: **kg**) SI massa oʻlchov birligidir. U xalqaro kilogramm etaloniga teng, deb ta’riflanadi. 1 kg 1000 grammga teng. Xalq orasida **kilo** deb ataladi. Dastlab, normal atmosfera bosimida 1 litr toza suvning 4 °С dagi massasini 1 kilogramm deb atashgan.

**Kilogramm** (kilo... va gramm) — Xalqaro birliklar tizimi SIda massa oʻlchov birligi. kg bilan belgilanadi. 1dm3 (4° li) toza suv massasiga teng. Parij yaqinida joylashgan Sevr sh.dagi Xalqaro oʻlchov va tarozilar byurosida saqlanadigan diametri va bal. 39 mm li platina-iridiy (90 % Pt, 10% lr) ning silindr shaklidagi krtishmasi K. etaloni sifatida qabul qilingan (1889). K.ning ulush birligi gramm keng qoʻllanadi: 1 g = 0,001 kg. 

  
Hozirgi kunda kilogramm — SIda insoniyat tomonidan yaratilgan yagona jismdan iborat boʻlgan etalondir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

SI birliklari |
| --- |
|  |
| asosiy birliklar | 
* amper
* kandela
* kelvin
* kilogram
* metr
* mol
* soniya
 | 
The SI logo |
|  |
| hosilasi birliklar | 
* bekkerel
* kulon
* Selsiy darajasi
* farad
* gray
* genri
* gers
* joul
* katal
* lumen
* lyuks
* nyuton
* om
* pascal
* radian
* siemens
* sievert
* steradian
* tesla
* volt
* vatt
* veber
 |
|  |
| boshqalar | 
* angstrem
* astronomik birlik
* dalton (massaning atom birligi)
* sutka (soat \* daqiqa)
* detsibel
* daraja
* elektronvolt
* gektar
* litr
* neper
* tonna
 |
|  |
| yana qarang | 
* birliklar tizimi
 |
|  |
| 
* Category Turkum
 |

 |
**Joʻrabek Nabiyev** (1941.10.2, Toji-kistonning Gʻulakandoz qishlogʻi) — xonanda (lirik tenor), bastakor, aktyor. Tojikiston xalq artisti (1980). Leninobod (hozirgi Xoʻjand) ped. institutini tugatgan (1963). Xoʻjand davlat musiqali komediya teatrida yakkaxon xonanda (1962—96), direktor (1996—98). Toshkent konservatoriyasining professor (2000-yildan). Fargʻona-Toshkent hofizlik maktabining namoyandasi boʻlib, Buxoro maqom ijrochilik uslubini ham mukammal oʻzlashtirgan. Nihoyatda keng repertuaridan maqom yoʻllari, bastakor ashulalari, katta ashulalar, oʻzbek, tojik va boshqa xalqlar qoʻshiqlari oʻrin olgan: "Nasrulloyi", "Samarqand Ushshogʻi", "Toshkent Iroqi", "Moʻgʻulchai Dugoh", "Feruz I-II", "Bebokcha" va boshqa Uning mualliflik qoʻshiqlaridan "Qarab qoʻy", "Unutmasman", "Sen tugʻilgan kun", "Qurbon boʻlsaydim", "El degay afsonadir" va boshqa oʻzining halqchilligi, mazmundorligi, musiqiy ifodaviyligi bilan ajralib turadi. Musiqiy teatr sahnasida Ozar ("Tugallanmagan qoʻshiq"), Sodirxon ("Uygʻonish") kabi obrazlar yaratgan. Osiyo, Yevropa, Amerika mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. "Melodiya" grammyozuv firmasining "Oltin disk" mukofotiga sazovor boʻlgan (1990).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pretsipitat**, dikalsiy fosfat digidrat, CaHPO4-2H2O — fosforli mineral oʻgʻit. Oq yoki och kulrang kukun. Mushtlanib qolmaydi, yaxshi sochiladi. Fosfat kislotani ohak suti yoki boʻr yordamida choʻktirib olinadi. Tarkibida 25 dan 38% gacha P2O5 bor. Suvda erimaydi, lekin tarkibida oʻsimlik oʻzlashtira oladigan, sitrat eritmasida eriydigan dikalsiyfosfat holatidagi fosfori bor. P. hamma tuprokdar va barcha ekinlar u chun asosiy oʻgʻit sifatida plug yoki Quyosh(Oy) kultivator yordamida maʼlum chukurlikka soli-nadi. Samaradorligi jixatidan superfosfatam qolishmaydi. Chorvachilikda boʻrdoqiga boqiladigan choʻchqa va parrandalar ratsionida kalsiy va fosforli mineral qoʻshimcha sifatida ozuqa P. qoʻllaniladi. Tarkibida 46— 48% P2O5 bor. Uning tarkibidagi fosforning 83%ga yaqin miqdori hayvonlarda qazm boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Yirtqich mobil telefonlar uchun dasturiy taʼminot va onlayn platformadir qurilmalarni kuzatish, noutbuklar, planshetlar va mobil telefonlar uchun boshqarish va himoya qilish. Dasturiy taʼminot va xizmat Chililik Prey Inc kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, Fork Ltd moliyalashtirish kompaniyasining vorisi hisoblanadi.

Dastlab Dasturchi Tomas Pollak tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib va u kompaniyaning amaldagi bosh direktori Karlos Yakoni bilan birgalikda Fork Ltd kompaniyasini tashkil qildi va Linux uchun Prey-ning birinchi versiyasini chiqardi.

Faoliyatli
----------

Prey oʻgʻirlanishga qarshi dastur sifatida ishga tushirilib, yoʻqolgan mobil qurilmalarni qayta tiklash uchun ishlatilgan boʻlib, u qurilmalar va maʼlumotlarni himoya qilish orqali masofadan boshqarishga aylandi. Xizmat mijoz orqali ishlaydi yoki dastur, himoyalanadigan qurilmalarga oʻrnatilgan.

Kompaniya
---------

Prey Inc. xususiy dasturiy taʼminot ishlab chiqaruvchi kompaniya. Hozirda u San-Frantsiskoda va boshqa ofislarda ishlaydi Santyago-de-Chilidagi.

### Xususiyatlari

Platformadagi asosiy xususiyat — bu qoʻllab-quvvatlanadigan har qanday qurilmalar uchun joylashuvni kuzatish, qurilma harakatini faol nazorat qilish. Xizmat shuningdek, hodisa aniqlanganda xavfsizlik choralarini darhol ishga tushiradigan kiruvchi harakatlar kabi joylashuvni qoʻzgʻatuvchilarga avtomatik reaktsiyalarga ega.

* Oʻgʻirlangan yoki yoʻqolgan taqdirda foydalanuvchiga masofaviy xavfsizlik imkoniyatlarini beradigan xususiyatlar toʻplamini taqdim etadi.
* Yoʻqolgan yoki oʻgʻirlangan qurilmalardan maʼlumotlarni masofadan tiklash yoki oʻchirish.
* Boshqarish jarayonlarini soddalashtiradigan va global monitoring uchun qurilmalar inventarizatsiyasini olib boradigan vositalar.
* Qurilmani tiklash uchun dalillarni yaratish vositasi.

Manba kodi
----------

Prey agentlari yoki dasturlaridagi manba kodii ochiq manba GNU umumiy jamoat litsenziyasi (GPLv3) ostida kod. Onlayn platformaning kodi va infratuzilmasi xususiy va Prey Inc kompaniyasining mulki hisoblanadi.

Versiyalar
----------

Agentning birinchi versiyasi dastlab Linux va Mac OS X uchun 2009 yil martda va Microsoft Windows uchun 2009 yil aprelda chiqarilgan  Hozirda Prey macOS, Windows, Linux, Android va iOS operatsion tizimlarida noutbuklar, planshetlar va mobil telefonlar uchun mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Pollak.* „Prey: Y rastrea tu computador robado (Prey: track your stolen computer)". *Bootlog* (14-aprel 2009-yil). 8-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2015-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Interview with Tomás Pollak
* Prey GitHubda
**Xomis** — xakaslarning ikki, baʼzan uch torli chertma cholgʻusi, udning bir turi.

Uning rezonator korpusi, boʻyni, yaxlit boshi, yogʻoch boʻlagidan oʻyib yasaladi. Cholgʻuning ikkita asosiy turi mavjud: yumaloq va uzunchoq korpusli — rezonatorli.

Anʼanaviy xomislar ot qili yoki ichagidan, boʻyinchasi klavishsiz, bosh qismi yogʻoch quloqli boʻladi. Qorniga teri qoplanadi, 2-5 rezonansli teshiklari boʻladi.

Zamonaviy xomislar tori neylon yoki qarmoq ipidan, gohida metall simdan boʻladi. Boʻyinchasi bogʻlanadigan (qarmoq ipidan) yoki kesik metall pardali, qorni, koʻpincha, yogʻochdan boʻladi. Cholgʻuning umumiy uzunligi 700–800 mm. Ikki torli xomisda 1-(pastki) tor ohangdor, 2-(yuqori) kvartaga sozlangan burdon. Uch torli xomisda 3-(yuqori) tor, xuddi 2-chi kabi burdondir, lekin 1 ga nisbatan oktava pastroq sozlanadi.

Anʼanaga koʻra, yerda, polda (kigizda, terida) oyoqlarini juftlab oʻtirgancha xomis chalishadi, stulda oʻtirib chalish kamdan-kam uchraydi. Bunday holda, cholgʻuning pastki yoni tizzaga tiraladi. Oʻng qoʻlning koʻrsatkich barmogʻi bilan torlarni chertib va sidirib ovoz chiqariladi. Chap qoʻl barmoqlari ohangdor torni boʻyinchaga bosib uni qisqartiradi yoki uzaytiradi va shu yoʻl bilan tovush balandligini sozlaydi.

Hatto, XIX-asrning oxirida ham guvohlarning fikriga koʻra, xomis „har bir Kachin oʻtovida" boʻlgan (P. Y. Ostrovskix). Biroq, XX asrning 30-yillaridan boshlab, unga qiziqish susaygan va asr oʻrtalariga kelib taomildan chiqib ketgan. XX asrning 70-yillari boshida bu cholgʻuning birgina nusxasi uchragan. 1970-yillarning oxirida boshlangan xakas xalq cholgʻu asboblari, jumladan, xomisning tiklanishi bugungi kungacha qizgʻin davom etmoqda. Musiqa maktablarida xomis chalish oʻrgatiladi. Xakaslar orasida xomis chatxondan keyin ikkinchi eng mashhur cholgʻu hisoblanadi. U yakkaxon, joʻr, ansambl va orkestr cholgʻu asbobi sifatida ishlatiladi.

Yana qarang
-----------

* Komuz

Manbalar
--------

1. ↑  Ostrovskix P. Ye. Etnograficheskie zametki o tyurkax Minusinskogo kraya // Живая старина. Vip. III—IV. SPb, 1895

Adabiyotlar
-----------

* + Ostrovskix P. Ye. Etnograficheskie zametki o tyurkax Minusinskogo kraya // Jivaya starika, vip. III—IV. SPb, 1895;
	+ Kenel A. A. Narodnoe muzikalnoe tvorchestvo xakasov. Abakan, 1955;
	+ Ungvitskaya M. A. Maynogasheva V. Ye. Xakasskoe narodnoe poeticheskoe tvorchestvo. Abakan, 1972;
	+ Stoyanov A. Opisanie xakasskix narodnix muzikalnix instrumentov. Abakan, 1985.
**Meghalaya** — Hindistonning shim.-sharqiy qismidagi shtat. Maydoni 22,4 ming km². Aholisi 2,3 mln. kishi (2001); asosan, kxasi, garo va ingliz tilida soʻzlashadi. Maʼmuriy markazi — Shillong shahri.

Meghalaya 1970-yilda Assom shtati hududining bir qismidan muxtor shtat sifatida tuzilgan. 1972-yil yanvardan Hindistonning teng huqukli shtati.

Relyefi sertepa tekislik va past togʻlik. Eng baland joyi 1961 m. Iklimi tropik, mussonli iqlim. Yozi seryogʻin. Yillik yogʻin baʼzi joylarda 10000 mm dan ham koʻp. Tropik oʻrmonlar va butazorlar bor.

Meghalaya, asosan, agrar shtat. Aholisining 80% qishloq xoʻjaligida band. Asosiy oziq-ovqat ekini vodiylarda sholi, qirlarda makkajoʻxori va tariq, shuningdek, jut, paxta, tamaki ekiladi. Chetga chiqarish uchun kartoshka, sitrus mevalar yetishtiriladi. Ipak qurti boqiladi. Asalarichilik, oʻrmon xoʻjaligi rivojlangan. Hududining 70% oʻrmon bilan qoplangan. Sal, qaragʻay, tik, qayin va boshqa daraxtlar hamda dorivor oʻsimliklar ham oʻsadi. Foydali qazilmalardan koʻmir, ohaktosh, korund, oq gil konlari topilgan. Yogʻochsozlik, sement, oziq-ovqat, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlovchi korxonalar mavjud. Shillong shahri yaqinida aeroport bor. Turistlar koʻp keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Hindiston shtatlari va hududlari |
| --- |
|  |
| 
Andhra Pradesh • Arunachal-Pradesh • Accom • Bihar • Goa • Gujarot • Jammu va Kashmir • Jarkhand • G'arbiy Bengaliya • Karnataka • Kerala • Madhya-Pradesh • Manipur • Maharashtra • Meghalaya • Mizoram • Nagalend • Orissa • Panjob • Rojasthon • Sikkim • Tamilnad • Tripura • Uttarakhand • Uttarpradesh • Xaryana • Ximachalpradesh • Chxattisgarx
 **Ittifoqdosh hududlari:** Andaman va Nikobar orollari | Dadra va Nagar-Haveli • Daman va Diu • Dehli • Lakshadvip • Puducherri • Chandigarh |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pretsipitatsiya** (lot.— pastga tez tushish), choʻkish — serologik reaksiya; antigenlar komleksining antitelolar bilan choʻkma hosil qilishi. Bemor yoki vaksina yuborilgan kishilar, shuningdek, immunlangan hayvon qon zardobidagi antitelo miqdorini aniqlashga imkon beradi. Pretsipitatsiya immunodiagnostikada bir qator infeksion kasalliklarga (kuydirgi, difteriya va boshqalar) diagnoz qoʻyishda, shuningdek, sud tibbiyotida qon, aʼzo yoki toʻqimaning kimga taalluqli ekanligini aniqlashda va boshqa hollarda qoʻllaniladi.

Yana qarang
-----------

* Serologiya

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Janubiy kit shaklidagi delfin** (lotincha: *Lissodelphis peronii*) — Lissodelphis jinsiga mansub delfinlarning kam oʻrganilgan turi. *Peronii* nomi bu delfinni 1802-yilda kash qilgan Fransua Peron sharafiga berilgan.

Tavsif
------

Janubiy kit shaklidagi delfinning orqa qanoti yoʻq. Tana uzunligi 1,8 metr dan 2,9 metrgacha. Voyaga yetgan delfinning vazni 60 dan 113 kg gacha bo‘ladi. Yangi tugʻilgan delfinlarning vazni nomaʼlum, ammo, yangi tugʻilgan delfinning uzunligi 1 metrni tashkil etadi. Ularning tishlari 39 — 50 juft boʻlib, ularning koʻp qismi pastki jagʻda joylashgan. Shimoliy kit shaklidagi delfindan farqli oʻlaroq, tanasining koʻp qismi oq rangga ega. Peshonasidan quyrug‘igacha boʻlgan tanasining yuqori yarmi qora, pastki qismi esa oq rangga ega. 2 yoshgacha delfinlar kulrang tusga ega boʻladilar.

Biologiya
---------

Janubiy kit shaklidagi delfinlar poda hayvoni hisoblanadi. Guruhlarda, odatda 2 dan 100 tagacha delfinlar, ov qilishda mingga yaqin delfinni jalb qilish mumkin. Baʼzan boshqa turlar bilan birga yashaydilar. Delfinlarning 14 turi boʻlgan galalar maʼlum. Asosan baliq, kalmar va miktofidlarni isteʼmol qiladi. Ular harorati 1° — 20°C gacha bo‘lgan janubiy yarim shar suvlarida yashaydi.

Odamlar bilan munosabatlar
--------------------------

Chili va Peruda ular qisqichbaqalar uchun oʻlja yoki odamlar uchun tansiq taom sifatida tutiladi. Ular, shuningdek, nayzatumshuq balig‘i ovlanuvchi toʻrlarga ham tushadi.

Tabiiy kushandalari
-------------------

Akulalar va qotil kitlar bu turdagi delfinlarning tabiiy dushmanlardir. Trematodalar ularning quloqlarida parazit boʻlib, oʻlimga olib keladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  „Южные китовидные дельфины (лат. Lissodelphis peronii)". 10-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2021-yil.
4. ↑  „Южный китовидный дельфин - Дельфиновые (Delphinidae) - Все о дельфинах". 10-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2021-yil.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
**Xon Qizi qabrlari** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. I asr. Fargʻona viloyatining Fargʻona tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Xonqiz" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Janulla Hoshimzoda** (1969-yil avgust 2009yilgacha) (jạn ạllh hạsẖm zạdh) afgʻon jurnalisti va Afgʻoniston Shamshod telekanalining Pokistonning Peshovar shahridagi byuro boshligʻi edi. U Tolibonning ochiq tanqidchisi edi.

Faoliyati
---------

Hoshimzoda oʻzi tanish boʻlgan Shamshod TV va Pajhwok Afghan News telekanalidagi ishidan tashqari xalqaro media tashkilotlarida, jumladan BBCda mustaqil jurnalist boʻlib, Pokistonning xavfli jangarilar va isyonkor hududlardan front chizigʻini suratga olgan. U arab, urdu, ingliz, pushtu va dari tillarida soʻzlashdi va bir qancha Tolibon, Hizb-i Islomiy Gulbiddin va Al-Qoida qoʻmondonlari bilan suhbatlashdi va oʻz hisobotlarida ularning siyosatini tanqid qildi.

Oʻlimi
------

2009-yil 24-avgust, dushanba kuni Afgʻonistondan Pokistonga avtobusda qaytayotgan Hoshimzoda Haybar qabilaviy hududidagi Jamrud yaqinidagi Pokiston va Afgʻonistonni bogʻlaydigan togʻ dovonida oʻldirilgan. U minib ketayotgan avtobusni Toyota Corolla mashinasida ketayotgan jangari (taxminan Tolibon) ushlab oldi, u mashinadan avtobusni kesib, toʻxtatib qoʻygan. Shundan soʻng jangarilar avtobusga kirib, faqat Hoshimzodani otib oʻldirgan, keyin qochib ketgan. Uning jasadi Jamruddagi shifoxonaga yetkazilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Journalist shot dead in Pakistan". BBC News (24-avgust 2009-yil). Qaraldi: 24-avgust 2009-yil.
2. ↑  „Janullah Hashimzada: A voice silenced, conscience awakened". Abdulhadi Hairan (25-avgust 2009-yil). Qaraldi: 26-avgust 2009-yil.
3. ↑  „Cameramen take footage of killed Afghan journalist, Janullah Hashimzada as he lies in a hospital at Jamrud". Reuters (24-avgust 2009-yil). Qaraldi: 26-avgust 2009-yil.
**Boʻkenshi** (qozoqcha: *Бөкенші*) — Qozogʻiston Respublikasining Abay viloyatidagi qishloq. Semey shahar maʼmuriyati tarkibiga kiradi. Jienalinskovo qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 632849100.

Aholisi
-------

1999-yilda qishloq aholisi 828 kishi (415 nafar erkak va 413 nafar ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 786 kishi (388 nafar erkak va 398 nafar ayol) yashagan.

### Geografik joylashuvi

Irtish daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida, Semipalatinskdan 36 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Eng yaqin temir yoʻl stantsiyasi — Semey — Ostona temir yoʻlidagi Taldi.

Tarixi
------

Birinchi eslatma XIX asrga tegishli boʻlib, Muxtor Auezovning „Abay yoʻli" romanida „Boʻkenshi" qishlogʻi toponimi qisqacha tilga olinadi. Bu hududda chor davrida naymanlarning qadimgi qozoq urugʻidan boʻlgan qoʻndibaylar ixcham yashagan.

Taniqli odamlari
----------------

Kaliyev Naubat Kaliyevich — siyosiy fanlar doktori, ENU  professori, Qozog‘iston Respublikasi Parlamenti Majilisi deputati (01.1996-12.1999) 8 yillik maktabda tarix fani o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan. Bukenchi qishlogʻi (1966).

Suleymenov Orazbek Suleymenovovich (1932-2006) — SSSR mehnat faxriysi, „Shon-sharaf belgisi" ordeni sohibi, zahiradagi motorli miltiq qoʻshinlari kapitani, fizika oʻqituvchisi, harbiy instruktor va oʻn yillik maktab direktori boʻlib ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 25-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
1871-yilgi fotosuratda koreys kemasi
**Jonka** — daryolar boʻylab va dengiz qirgʻoqlari yaqinida suzib yuradigan anʼanaviy xitoy yelkanli kemasi. Janubi-Sharqiy Osiyo suvlarida hali ham keng qoʻllaniladi. Bu soʻz malaycha djong soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, bu oʻz navbatida janubiy min tilidagi 船, dnx soʻzining buzilishi boʻlib, „kema" maʼnosini bildiradi.

Jonka kemaning oʻziga xos xususiyatlari bambukdan yasalgan yelkanlar, shuningdek, koʻtarilgan kamon va sterndir. Yelkanlar Jalyuzi kabi oʻralgan boʻlishi. Ustunlar soni beshga yetadi.

Tarix
-----

Jonka kemani ixtiro qilishning aniq vaqti nomaʼlum, Xan sulolasi davrida ular allaqachon keng tarqalgan edi.

Tarixchilarning fikriga koʻra, birinchi Jonka kemasi miloddan avvalgi 1000 yillarda paydo boʻlgan, shuning uchun ularni eng qadimgi yelkanli kemalardan biri deb atash mumkin. Misr qayiqlari ham eng qadimgi yelkanli kemalar hisoblanadi.

Tavsif
------

Ushbu kemalar bir nechta ustunlar bilan jihozlangan boʻlib, ular ustiga toʻrtburchak yelkanlar qoʻyishgan, boʻyralardan yigʻilgan va zamonaviy Jalyuzilar kabi olib tashlangan.

Vaqt oʻtishi bilan, Jonka kemalari butun Sharqiy Osiyoda qoʻllanila boshlandi va uzoq dengiz oʻtishlari uchun ishlatilgan. 1846-1848-yillarda 800 tonnalik Hong Kong Jonka „Kheyin" Yaxshi Umid burnini aylanib oʻtdi va Nyu-York yoʻlida langar qoʻygan birinchi Xitoy kemasiga aylandi. Angliyada bu qiziquvchanlikka qirolicha Viktorianing oʻzi tashrif buyurgan.

* Zamonaviy Vetnam kemasi.Zamonaviy Vetnam kemasi.

Qiziqarli fakt
--------------

Baʼzi tadqiqotchilarning fikriga koʻra, tashqi rul birinchi marta Jonka kemasida paydo boʻlgan, u keelni oʻrniga ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2 3  junk *Encyclopædia Britannica*da
3. ↑
4. 1 2 3 4  „История паруса. Часть I "Origo"". *loodsmen.ru*. 28-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2021-yil.
5. ↑
6. ↑
**Jonelle Filigno** (1990-yil 24-sentyabrda tug'ilgan) — Kanadalik futbolchi, u oxirgi marta Milliy ayollar futbol ligasida Sky Blue FC jamoasida o'ynagan. U Kanada terma jamoasida o'ynagan va u bilan London 2012da Olimpiada bronza medalini qo'lga kiritgan.

O'yin karyerasi
---------------

### Klublar

#### Sky Blue FC

Rutgers universitetida kollejdagi faoliyatini tugatgandan so'ng, Filigno NWSL tomonidagi Sky Blue FCga tayinlandi. U 2014-yilning 27-aprelida Harvard stadionida Boston Breakersga qarshi safarda 3:2 hisobida magʻlubiyatga uchragan uchrashuvda ikkinchi boʻlimda oʻrinbosar sifatida debyut qildi. U birinchi professional golini 2014-yil 21-may kuni Maryland SoccerPlex stadionida Washington Spiritga qarshi 3:3 hisobidagi durang oʻyinda kiritdi.

### Xalqaro

Filigno 2008-yil 16-yanvarda 17 yoshida Kanada terma jamoasi safida debyut qildi. U Kanada uchun 2008-yilgi Olimpiya o'yinlari va 2011-yilgi FIFA ayollar o'rtasidagi Jahon chempionatida o'ynagan. 2012-yilgi Olimpiada o'yinlarida Filigno turnirning pley-off bosqichida Buyuk Britaniyaga qarshi o'yinda Sophie Shmidtning burchak to'pidan ajoyib zarba yo'llab, g'alaba golini urdi. Kanada uchinchi o'rin uchun o'yinda Fransiyani mag'lub etganidan keyin u Olimpiada bronza medali bilan taqdirlandi. Filigno 2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida milliy terma jamoa uchun soʻnggi oʻyinini oʻtkazdi va 2017-yilda rasman xalqaro futbol faoliyatini yakunladi.

Yutuqlar
--------

### Xalqaro

KONKAKAF ayollar chempionati: 2010

Shaxsiy
-------

Filigno Rutgers universitetida tahsil oldi, u yerda 17 gol bilan o'yinda g'alaba qozonish bo'yicha barcha vaqtlardagi eng yaxshi to'purar hisoblanadi. Jonellening otasi Ontarioning Etobicoke shahrida tug'ilgan, onasi esa Gayana shtatining Georgetownn shahridan. Jonelle shimoliy Mississauga shtatida futbol o'ynay boshlaganida to'rt yoshda edi. U futbol, basketbol, voleybol va krosda yugurish bilan shug'ullanib ulg'aygan.

Manbalar
--------

1. ↑  „FIFA Women's World Cup Canada 2015 – List of Players: Canada". *FIFA* (6-iyul 2015-yil). 8-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-dekabr 2019-yil.
2. ↑  „2015 World Cup". 10-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Boston Breakers vs. Sky Blue FC".  nwslsoccer. 27-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2014-yil.
4. ↑  „Jonelle Filigno".  Sports-Reference. 18-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2011-yil.
5. ↑  „Canada makes history with Olympic bronze victory vs. France".  National Post. 9-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2013-yil.
6. ↑  „Canada Soccer to honour five retiring Women's National team players & Hall of Fame inductee at match in Toronto".  Canada Soccer (7-iyun 2017-yil). 3-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2017-yil.
7. ↑  „Sky Blue unveils its roster for NWSL season".  bigapplesoccer. 29-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2014-yil.

Uchrashuv qaydlari

Havolalar
---------
**Roʻo-i-Te-Hiropoi** (tait. Roʻo-i-Te-Hiripoi, fransuzcha: *Ro’o-i-Te-Hiripoi*) — Polineziya mifologiyasida unumdorlik va madaniy oʻsimliklar xudosi, qishloq xoʻjaligi homiysi. Shuningdek afsun xudosi. Roʻo ibodati jinlarni quvib chiqarish orqali turli kasalliklar va jarohatlarni davolashni maqsad qiladi.

Ismlar
------

Roʻo-i-Te-Hiropoyning koʻplab tait nomlari bor edi: Roʻo-i-te-hiripoi, Roʻo-distress; Roʻo-aninia, Roʻo-in-dizziness, Roʻo-tuiaroha, Roʻo-in-faintness, Roʻo-i-te-mohimohi, Roʻo-in-dimness, Roʻo- te-hamama, Roʻo-in-gaping va boshqalar.

Afsona
------

Polineziyaliklarning fikriga koʻra Roʻo-i-Te-Hiropoi osmon xudosi Atea va tong maʼbudasi Atanuaning oʻgʻli edi. U qishloq xoʻjaligiga homiylik qilgan. Shuningdek u ibodat xudosi boʻlib, uning sehrlari kasalliklarni quvib chiqarishga, kasal va yaradorlarni davolashga, yovuz ruhlarni quvib chiqarishga qaratilgan edi. Shaxs haqida kam maʼlumot mavjud. Maʼlumki u jamiyat orollarida eng keng tarqalgan boʻlib, uning markazi Taiti oroli edi. Biz Roʻo-i-Te-Hiropoi boshqa Polineziya xalqlari mifologiyasida boshqa nomlar ostida topamiz: Maori mifologiyasida unumdorlik xudosi Rongo, Gavayi mifologiyasida moʻl-koʻllik, qishloq xoʻjaligi, yomgʻir va musiqa xudosi Lono.

Yana qarang
-----------

* Bosom
* rongo
* rongo-rongo

Manbalar
--------

1. ↑  „ロオ（Ro'o）" (ja).  神魔精妖名辞典. Qaraldi: 3-aprel 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. 1 2  „Ro'o" (inglizcha).  Oxford Reference. Qaraldi: 3-aprel 2020-yil.
3. ↑  Patricia Monaghan.*. Encyclopedia of Goddesses and Heroines*. ABC-CLIO, 2009 — 251 bet. ISBN 0313349894.
4. ↑  G. Grey 1956. sfn error: no target: CITEREFG.\_Grey1956 (help)
5. ↑  Robert D. Craig 1989. sfn error: no target: CITEREFRobert\_D.\_Craig1989 (help)

Adabiyotlar
-----------

* G. Grey*. Polynesian Mythology, Illustrated edition, reprinted 1976*. Whitcombe and Tombs: Christchurch, 1956.
* Robert D. Craig.*. «Ro’o-i-Te-Hiripoi». *Dictionary of Polynesian mythology**. Greenwood Publishing Group, 1989.