| Ateizm |
| --- |
| Yunoncha „ateoi" („xudosizlar") soʻzi. |
| 
Qavramlar |
| * Antiteizm
* Ateizm va din
* Ateizm tanqidi
* Yashirin va oshkora ateizm
* Manfiy va musbat ateizm
 |
| 
Tarix |
| * Ateizm tarixi
* Yangi Ateizm
* Ateist hukumat
 |
| 
Ateizm foydasiga argumentlar |
| * Xudoning mavjudligiga qarshi argumentlar
* Erkin iroda argumenti
* Tuturiqsiz vahiylar argumenti
* Ishonchsizlik argumenti
* Yomon loyiha argumenti
* Ateist garovi
* Oʻrganmaganning taqdiri
* Boʻshliqlar xudosi
* Mos kelmas xususiyatlar argumenti
* Butunqudrat paradokis
* Yovuzlik muammosi
* Jahannam muammosi
* Russell choynagi
* Teologik nonkognitivizm
 |
| 
Odamlar |
| * Nufuz
* Ateistlar kamsitilishi
* Mashhur ateistlar
 |
| 
Bogʻlik qavramlar |
|  Agnostitsizm 
* Agnostik teizm
* Agnostik ateizm
* Ignostitsizm
* Apateizm
* Kuchsiz agnostitsizm
* Kuchli agnostitsizm
* Agnostiklar roʻyxati
 Dinsizlik 
* Din tanqidi
* Erkin fikr
* Aksilklerikalizm
* Aksildinchilik
* Parodiya din
* Post-teizm
 Naturalizm 
* Humanistik
* Metafizik
* Metodologik
* Diniy
 Dunyoviylik 
* Dunyoviy humanizm
* Dunyoviy tashkilotlar
 |
| * Portal
 |
| * k
* m
* t
 |

**Ateizm** xudoning mavjudligiga ishonchning yoʻqligidir. Shuningdek, teizmni inkor etuvchi har qanday dunyoqarashga ham ateizm deyiladi, lekin bu nooʻrin, zero bunday dunyoqarash nonteizm deb atalib, ateizmdan farqlanishi mumkin. Barcha ateistlar dinsizdir, degan fikr ham mutlaq toʻgʻri emas, baʼzi dinlar (buddizm kabi) „xudo" tushunchasiga muhtoj emas, demakki shunday dinlarga mansub shaxslar ham *ateist*, deyilishi mumkin.

Oʻzini ateist, deb nomlagan shaxslarning koʻpchiligi gʻayritabiiy hodisalarga skeptik yondashishib, xudolarning mavjudligiga empirik dalillar mavjud emasligini urgʻulashadi. Bundan tashqari, ateizm foydasiga falsafiy, ijtimoiy yoki tarixiy argumentlar keltiriladi. Aksar ateistlar sekulyarizm, humanizm, ratsionalizm va naturalizm kabi falsafiy qarashlarga ega boʻlishgani bilan, barcha ateistlar birdek boʻysinuvchi dunyoqarash mavjud emas.

Etimologiyasi
-------------

Qadimgi yunon tilida *atheos* (ἄθεος, boʻlishsizlik qoʻshimchasi ἀ + θεός („xudo")) „xudosiz" maʼnosini anglatadi.

Tarixi
------

*Ateizm* atamasi XVI asrda Fransiyada kelib chiqqan boʻlsa-da, xudolarning mavjudligiga ishonch bildirmagan dunyoqarash va falsafiy oqimlar ibtidoiy jamiyat davrlarida ham boʻlgan. *Xudo*, *ruh* tushunchalarini oʻylab topgan va jamiyatni bularga ishontirishga harakat qilgan shomonlar, afsungarlar va hokazo din yaratuvchilarining oʻzlari bunga ishonmagan boʻlishlari mumkin.
Tarixiy hujjatlarda koʻrsatilgan ateistik qarashdagi falsafiy maktablar mil. av. VI asrda Hindistonda paydo boʻla boshlagan.

Nufuzi
------

Yevropa mamlakatlaridagi xudoga ishonuvchi odamlar miqdori (foizlarda, 2005-yil).
Dunyodagi ateistlar sonini hisoblash qiyin ishdir, zero „ateist" tushunchasi har xil anglashiladi, qolaversa, xudoga ishonnmaydigan har qanday shaxs ham oʻzini „ateist", deb atamaydi (u yoki bu soʻzni bilmaydi, yoki jamiyat tazyiqiga uchrashdan qoʻrqadi). Bu borada „dinsiz" atamasi ishlatiladi. Dinsizlar nufuzi esa dunyo aholisining 16% (1,1 milliard) tashkil etadi.

Dinsizlar odatda olimlar orasida koʻpchilikni tashkil etadi. Masalan, *Nature* jurnali tadqiqotlariga koʻra (1998) AQSh Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzolarining faqatgina 95.0 % ibrohimiy dinlar tasvirlagan xudoga ishonishadi (AQSh aholisining 85% xudoga ishongani holda).

Dunyo boʻylab ateist va agnostiklar miqdori foizlarda.

Shuningdek
----------

* Din
* Xudo
* Teizm
* Deizm
* Agnostitsizm
* Ateistlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Major Religions of the World Ranked by Number of Adherents Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-12-24). adherents.com
2. ↑  *StephenJayGould.org*, 2014-03-01da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2007-05-28
3. ↑  Pew Global Attitudes Project

Havolalar
---------

* Ateizm haqida sahifa va forum
* Yaxshi idrok, Pol Anri Tiri Holbax. Kitobning archive.orgda skanerlangan versiyasi. (turkcha)
* Ateistforum.org (turkcha)
* Ateism.ru (ruscha)

VikiIqtibosVikiIqtibos
Vikiiqtibosda   
**Ateizm** haqida sahifa mavjud.

|  |  |
| --- | --- |
| Arastu va Aflotun | *Falsafaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |