**Hosur** — Hindistonning Tamil Nadu shtatida joylashgan sanoat shahri. Hosur Tamil Nadudagi munitsipal korporatsiyalardan biri. Ponnaiyar daryosining qirgʻogʻida, 40 kilometr (25 mi) Bengalurudan janubi-sharqda va 306 kilometr (190 mi) shtat poytaxti Chennaydan gʻarbiy. Hosurda Ashok Leyland, Titan, TVS Motors, Caterpillar, Sundaram Fasteners, Schaeffler va boshqalar kabi yirik ishlab chiqarish tarmoqlari joylashgan.

Tarixi
------

 1860-yilda Hosur, Chandra Choudesvarar ibodatxonasining koʻrinishi
 Britaniya qal’asi uchinchi Angliya-Maysor urushi paytida ishlatilgan
Hosur XIII asrda Chola davrida *Murasu Nadu* nomi bilan tanilgan.  XVI asrdan boshlab shahar hozirgi nomi bilan atala boshlandi.  Chandrachoodeshwara Swamy Temple, XI asr ibodatxonasida Hoysalas qoʻshgan hissalar haqida hikoya qiluvchi yozuvlar mavjud. Hoysalas taxminan miloddan avvalgi 1200-yilda Hosurni boshqargan va maʼbadga hissa qoʻshgan. Keyin u Vijayanagara imperiyasiga kirdi.

James Hunter qirollik artilleriyasida leytenant boʻlib xizmat qilgan. U harbiy rassom boʻlib, uning chizmalarida harbiy va kundalik hayotning qirralari tasvirlangan.

2022-yil aprel oyida shaharni 740 kvadrat kilometrga kengaytirish rejalari eʼlon qilindi.

Maʼmuriyati
-----------

 Hosur munitsipaliteti
Hosur 1962-yilda tanlov darajasidagi Panchayat shahri sifatida tashkil etilgan. 1992-yilda u ikkinchi darajali munitsipalitetga koʻtarildi. 1998-yilda u 1998-yil 22-maydagi 85-sonli GO (MAWS) tanlov darajasiga koʻtarildi. 2011-yilda video GO. 2011-yil 8-sentyabrdagi 127-sonli Mathigiri shaharchasi va Zuzuvadi, Mookandapalli, Avalapalli va Chennatur qishloq panchayatlari Hosur munitsipaliteti tarkibiga kiritilgan. 2019-yil 13-fevralda Hosur qoʻshni hududlarni oʻz ichiga olgan Tamil Naduning 13-korporatsiya shahri sifatida yangilandi.

Demografiyasi
-------------

| Dinlarning ro'yxati |
| --- |
| Religion |  |  | Foiz (%) |  |
| Hindu |    | 83.66% |
| Muslim |    | 11.37% |
| Xristian |    | 4.5% |
| Sikhizm |    | 0.05% |
| Buddist |    | 0.02% |
| Jainizm |    | 0.11% |
| boshqalar |    | 0.27% |
| dini yo'q |    | 0.02% |
|  |

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1981 | 27 129 | —     |
| 1991 | 41 739 | +53.9% |
| 2001 | 84 394 | +102.2% |
| 2011 | 116 821 | +38.4% |

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Hosur aholisi 116 821 kishidan iborat boʻlib, har 1000 erkakka 968 ayollarga toʻgʻri keladi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 929 kishidan ancha yuqori. Jami 14 307 nafari olti yoshga toʻlmagan boʻlib, ularning 7 274 nafari erkak va 7 033 nafari ayollardir. Rejalashtirilgan kastalar va rejalashtirilgan qabilalar aholining mos ravishda 8,08 % va 0,17 % ni tashkil etdi. Shaharning oʻrtacha savodxonligi 76,69 % ni tashkil etdi, mamlakat boʻyicha oʻrtacha 72,99 %. Shaharda jami 29255 ta xonadon bor edi. Jami 43,959 ishchi, jumladan, 212 dehqon, 308 asosiy qishloq xoʻjaligi ishchilari, 747 uy xoʻjaligi, 38,463 boshqa ishchilar, 4,229 marjinal ishchilar, 57 marjinal dehqonlar, 62 chekka qishloq xoʻjaligi ishchilari va boshqa marginal ishchilar 129 ni tashkil etar ekan.

### Temir yoʻl

 Xosur temir yoʻl stantsiyasi
Hosur temir yoʻl stantsiyasiga ega, Bengaluru — Salem temir yoʻl liniyasida joylashgan va Janubi-Gʻarbiy temir yoʻlning Bengaluru boʻlimiga toʻgʻri keladi. Hosur temir yoʻl orqali mamlakatning yirik shaharlari bilan yaxshi bogʻlangan. Hosur va Bengaluru oʻrtasida tez-tez yoʻlovchi poezdlari bor. Unda uchta temir yoʻl bor, ikkitasi yoʻlovchi poezdlari, shaharlararo, tezyurar poyezdlar va yana biri yuk tashish uchun.

Hosur avtovokzalining koʻrinishi

Manbalar
--------

1. ↑  „List of Parliamentary and Assembly Constituencies" (PDF).  Election Commission of India. 2008-yil 31-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9-oktabr 2008-yil.
2. ↑  „ஓசூர் மாநகராட்சி 'மாஸ்டர் பிளான்' - நடப்பது என்ன?" (ta). *Samayam Tamil*. Qaraldi: 14-aprel 2022-yil.
3. ↑  „Hosur, Nagercoil municipalities set to become municipal corporations". *The New Indian Express*. 2019-yil 13-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-fevral 2019-yil.
4. 1 2  „Census Info 2011 Final population totals".  Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India (2013). Qaraldi: 26-yanvar 2014-yil.