recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qiziltepa (maʼnolari).

**Qiziltepa** — Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi shahar, tuman markazi. Temir yoʻl stansiyasi. Qiziltepadan viloyat markazi (Navoiy shahri) gacha 54 km. Aholisi 12 ming kishidan ziyod (2004). Shahar yonidan Chovli arigʻi oʻtgan. Paxta tozalash, gʻisht, un zavodlari, neft mahsulotlari omborxonasi, MTP, qurilish tashkilotlari, aloqa, transport korxonalari bor. Kichik va oʻrta biznes korxonalari, mikrofirmalar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari faoliyat koʻrsatadi. Umumiy taʼlim, bolalar musiqa va sanʼat maktablari, litsey, internat maktabi, agroservis kasb-hunar kolleji, tuman markaziy kutubxonasi, klub muassasalari, madaniyat va istirohat bogʻi, muzey, stadion bor. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, tez tibbiy yordam boʻlimi va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Qiziltepadan Katta Oʻzbekiston trakti, temir yoʻl oʻtgan. Qiziltepadan Navoiy, Gʻijduvon, Shofirkon, Vobkent shahrilariga avtobus va marshrutli taksilar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  "Qiziltepa" *OʻzME*. Q-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Navoiy viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: Navoiy |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* Konimex tumani (Konimex)
* Karmana tumani (Karmana)
* Qiziltepa tumani (Qiziltepa)
* Xatirchi tumani (Yangirabot)
* Navbahor tumani (Beshrabot)
* Nurota tumani (Nurota)
* Tomdi tumani (Tomdibuloq)
* Uchquduq tumani (Uchquduq)
* Zarafshon shahri (Zarafshon)
 | 
 |

 |
**Hal Oscar Anger** (1920-yil 20-may – 2005-yil 31-oktabr) amerikalik ixtirochi vа California universtitetidagi Donner labаrаtoriyasi fizigi, uning eng mashhur ixtirosi sintillyatsion kamera hisoblаnadi.

Anger umumiy hisobda 15 ta patentga ega boʻlib, ularning aksariyati Ernest O. Lawrence nomidagi laboratoriyada yaratilgan va tajribаdan oʻtkazilgan. Anger oʻzining ixtirolari yadroviy-tibbiyoti sohasiga qoʻshgan hissаsi uchun bir nechtа mukofotlarga sаzovor boʻlgan. Anger Californianing Berkeley shahrida vаfot etgan.

Faoliyati
---------

1957-yilda u gamma kаmerasi yoki Anger kamerasi sifatida ham tanilgan sintillyatsion kamerani ixtiro qilgаn. Anger shuningdek, fokuslangan radiatsiya kollimatoridan foydalangan holda tomografiyada keng foydalaniladigan tanani skanerlash apparatini ishlab chiqgаn. Birinchi sintillyatsion kamera Anger tomonidan Californianing Berkley universtiteti tomonidan moliyalashtirilgan laboratoriyada ishlab chiqilgаn.

Qoʻshimcha maʼlumot uchun
-------------------------

Sintillyatsion kamera – bu radioaktiv izotoplarni tanaga kiritish va ular chiqaradigan nurlanishni aniqlash orqali ikki oʻlchovli tasvirni olishdan iborat boʻlgan jаrayonni oʻz ichiga olgan apparat hisoblanadi.

Izotoplardan gamma fotonlarni аniqlashning shunga oʻxshash printsipi aylanuvchi detektorlar yordamida uch oʻlchovli tomogrammalarni yаratish uchun yagona fotonli emissiya kompyuter tomografiyasida qoʻllaniladi.

Merosi
------

Halning vafotidan soʻng 2006-yilda *Society of Nuclear Medicineʼs Education* va *Research Foundation* jamiyatlari uning merosidan 6 million dollаr pul mablagʻini olgan va bu yadroviy-tibbiyoti sohasini rivojlantirish uchun olingan eng katta xayriyalardan biri boʻlgan. Buning natijаsida Hal Anger mukofoti taʼsis etilgan va har yili yadroviy-tibbiyotga sohasiga yaratilgan har qanda ixtiro bu mukofot bilan tаqdirlanadi

Mukofotlari
-----------

* 1964-yilda pozitron kamerasini ishlab chiqqani uchun *John Scott* mukofoti
* 1966-yilda – *Guggenheim* stipendiyasi
* 1966-yilda – *Gesellschaft fur Medizin* mukofoti
* 1972-yilda – Ogayo shtati universiteti – *faxriy doktori*

Manbalar
--------



1. ↑  „"Nuclear Medicine Pioneer Hal O. Anger, 1920-2005". Molecular imaging news. Society of nuclear medicine and molecular imaging. 10 November 2005. Retrieved 26 September 2012.". 29-oktyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  „Tapscott, Eleanore (2005). "Nuclear Medicine Pioneer, Hal O. Anger, 1920–2005" (PDF). Journal of Nuclear Medicine Technology. 33 (4): 250–3. PMID 16397975.".
3. ↑  „"SNM Committee Report, September 2010". SNM Awards Committee.".
**Prokuratura** (lotincha: *procurare* — „gʻamxoʻrlik qilish") — ayrim mamlakatlarda jinoiy ishlarni qoʻzgʻatish, ayblovni yoqlash, sud protsessida davlat manfaatlarini himoya qilish vakolatlari yuklatilgan maxsus davlat organi (organlar tizimi). Dastlab XIII-XIV asrlarda Fransiyada yuzaga kelgan. Bir qancha mamlakatlarda Prokuraturaga barcha fuqarolar, tashkilotlar va mansabdor shaxslarning qonunlarni aniq va bir xilda bajarishi ustidan nazorat qilish vazifasi ham kiradi. Muayyan mamlakatlarda Prokuratura sudning tarkibiy qismi hisoblanadi, boshqalarida esa tashkiliy jihatdan undan ajratilgan. Bosh prokuror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan saylanadi. Boshqa viloyat, tuman va shahar prokurorlari Bosh prokuror tomonidan tayinlanadi. Oʻzbekiston Respublikasida ham Prokuratura hokimiyati faol ishtirok etadi. Bundan tashqari prokurorlar sudlarda ham ishtirok etadi.

Manbalar
--------


  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mambetov Kamol** (1940.14.05, Kegeyli tumani — 2001.10.9, Nukus) — Qoraqalpoq xalq yozuvchisi (1995). Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1990), filol. fanlari d-ri (1985), prof. (1990). ToshDUning filologiya fakulteti jurnalistika boʻlimini tugatgan (1963). "Yerkin Karakalpakstan" gaz.da muharrir (1963—64), universitet qoraqalpoq adabiyoti kafedrasi mudiri (1976—81), filol. fakulteti dekani (1984—86), universitet rektori (1986—88), kafedra mudiri (1988-yildan), Qoraqal-pogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Ken-gesi ijtimoiy rivojlanish, fan va madaniyat qoʻmitasi raisi (1995—96). M.ning "Turnalar" (1974) hikoyalar toʻplami, "Men uni sevaman" (1982) qissasi, "Vijdon" (1991), "Turkiston" (1994) romanlarida qoraqalpoq xalqi turmush tarzi, muammolari, quvonchu tashvishlari aks etgan. M.ning ilmiy faoliyati qoraqalpoq adabiyoti tarixi, shakllanish bosqichlari oʻzaro taʼsir va adabiy aloqalari masalalariga, shuningdek, adabiyot tarixi mu-ammolariga bagʻishlangan. Darslik va qoʻllanmalar yozgan ("Qadimgi qoraqalpoq adabiyoti", 1991; "Adabiyot nazariyasi", 1995; Lotin grafikasi asosida qoraqalpoq adabiyoti, 2000). Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Davlat mukofoti laureati (1991).

Adabiyotlar
-----------

XX asr qoraqalpoq adabiyotida sharq klassik anʼanalari, T. 1968; Navoiy va qoraqalpoq adabiyoti, T. 1991.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Turkon xotun** (asli Terkan „oliy nasabli", „zodagon oilaga xos", „xotun" — malika) (? — 1232/33. 18/6.10) — Anushtegin asos solgan xorazmshoxlar sulolasining soʻnggi hukmdori Alouddin Muhammad xorazmshoh (1200—1220)ning onasi. Juvayniyning taʼkidlashicha, Turkon xotun qangʻli urugʻidan boʻlgan xoni Aqran (Jonkishi)ning qizi edi. Tarixiy manbalarda taʼkidlanishicha, Sulton Muhammad hukmronligi davrida Turkon xotun saltanat ishlarida yetakchi mavqeni egallagan, uning farmoyishlari va maslahatlari oʻgʻli tomonidan soʻzsiz bajarilgan. Turkon xotunning rahnamoligida saroy ahli, zodagonlar bir necha guruhga boʻlinib, oʻzaro adovat qilganlar. Kipchoqlardan tashkil etilgan oliy martabali sarkardalar Turkon xotun bilan yaqin boʻlib, aksariyat saroyda sultonga qarshi boʻlib turgan bironbir guruhga boshchilik qilganlar. Saltanat ishlari deyarli Turkon xotun tomonidan boshqarilgan. Koʻp hollarda Muhammad xorazmshox. tarafidan eʼlon qilingan hukm va farmoyishlar Turkon xotun tomonidan hech qanday asossiz, kengashsiz bekor qilinar edi. Juvayniyning yozishicha, Gurganch (Urganch) Turkon xotunning xos poytaxti hisoblangan, uning xos saroyi va iqtosi mavjud boʻlgan. Turkon xotun nafaqat sulton, balki moliyaviy ishlar, arkoni davlat va saroy amaldorlari ustidan ham hukmronlik qilgan.

Ibn al-Asirning qayd etishicha, Turkon xotun 1220-yil Ilol qalʼasida moʻgʻullarga asir tushadi va xizmatkorlari bilan birgalikda Toliqonda turgan Chingizxon huzuriga yetkaziladi. Asirlar safida boʻlgan vazir Malik Nosiruddin Hazoraspiy qattiq qiynoklarga solinadi va sultonning farzandlari qatori qatl etiladi. Moʻgʻuliston tomon otlangan Chingizxon bir necha kun Samarqandda toʻxtashga qaror qiladi hamda Turkon xotun va sultonning omon qolgan xotinlariga xorazmshoxlar saltanati uchun aza ochish, yaʼni moʻgʻul askarlari oldiga chiqib baland ovoz bilan yigʻlashni buyuradi. Chingizxon koʻrsatmasiga binoan, Qoraqurumga keltirilgan Turkon xotun qashshoqlikda umr kechiradi va shu yerda vafot etadi.

Adabiyot
--------

* Shixab adDin Muhammadan — Nasavi, Jizneopisaniye Sultana Djalal ad-Dina Mankburni, Baku, 1973; Mirzo Ulugʻbek, Toʻrt ulus tarixi, T. 1994.

Hamidulla Dadaboyev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
slenderRavel (1925)
**Maurice Joseph Ravel** (talaffuzi: *Moris Jozef Ravel*; 1875.7.3, Fransiyadagi Sibur sh. — 1937.28.12, Parij) — fransuz kompozitori. Parij konservatoriyasini tugatgan (1905). Ijodida dastlab musiqiy impressionizm, 1917-yildan neoklassitsizm tamoyillarini rivojlantirgan. Asarlari koloritining boyligi, shakl va ritmlar ravshanligi, mavzular xalq (ayniqsa, ispan) kuylariga yaqinligi bilan ajralib turadi. "Suv oʻyini", "Aks tasvirlar", "Kechki Gaspar" (1905—08) asarlarida yangi fortepiano uslubini kashf etgan. Raqs kuylariga izchil murojaat qilib xoreografik simfoniya ("Dafnis va Xloya" baleti, 1911), xoreografik poema ("Vals", simfonik orkestr uchun, 1920) janrlarini yaratgan. 2 opera, 3 balet, 2 fortepiano konserti, simfonik, vokalsimfonik va kamer asarlar muallifi. "Bolero" (1928) fransuz simfonizmi choʻqqisidir. Uning musiqasi asosida Navoiy teatrida balet sahnallashtirilgan (1960). R. anʼanalari Oʻzbekiston kompozitorlari (A. Kozlovskiy, G. Mushel va boshqalar) ijodiga katta taʼsir etgan, S. Karimxoʻjayev "Ravel xotirasiga" nomli xoreografik poema (1974) yaratgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. 1 2 3  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*
5. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hoji Heybat masjidi** (ozarbayjoncha: *Hacı Heybət məscidi*) -XVIII asrga oid tarixiy masjid, Icheri-sheherning bir qismi boʻlib, Ozarbayjonning Boku shahri Kichik Gala koʻchasida joylashgan.

ko'rsatishTarixi
----------------

Hoji Heybat masjidi 1791-yilda (hijriy 1206) me'mor Hoji Haybat Amir Ali o'g'li tomonidan qurilgan.

Arxitekturaviy xususiyatlari
----------------------------

Hoji Heybat kichik masjidlardan bo'lib, bir qator mahallalar orasida joylashgan. Qurilish rejasiga ko'ra masjid to'rtburchak shaklda qurilgan bo'lib, binoning ichki qismida to'rtburchak shakldagi vestibyul, xizmat ko'rsatish xonasi va namoz o'qiydigan alohida xona mavjud.

Masjid arxitekturaviy jihatdan mahalliy uslubda qurilgan bo'lib, tosh gumbazlar va qirrali ravoqlardan tashkil topgan. Binoning kirish qismi nisbatan soddaroq ko'rinishda bo'lib, aynan shu yerda Qur'on mavzulariga bag'ishlangan toj, epigrafik yozuvlar hamda yodgorlik me'mori haqidagi ma'lumotlarga guvoh bo'lish mumkin. Masjidning ichki qismidagi burchaklardan biriga yodgorlik me'mori va uning rafiqasi qabri joylashtirilgan.

Galereya
--------

Manbalar
--------

1. 1 2  „Hacı Heybət məscidi" (az).  icherisheher.gov.az. 28-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2018-yil.
**Dashkin bobo majmuasi** (yoki *Dashqinjon bobo majmuasi*) — Xorazm viloyatining Urganch shahridagi arxitektura yodgorligi. Majmua 1915-yilda qurilgan boʻlib, bugungi kunda Yuldosh Bobojanov koʻchasi, 43 a-uyda joylashgan.

Obyekt Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishli.

Tarixi va rekonstruksiya qilinishi
----------------------------------

Dastlab majmua oʻrnida tarixiy qabriston mavjud boʻlgan. Maqbara VII—VIII asrlarda Xorazmga Islom dinini yoyish maqsadida kelgan arab lashkarboshisi Sayid ibn Abu Vaqqos nomiga qoʻyilgani aytiladi. Shuningdek, bu nomdagi qabristonlar Xorazm viloyatining Hazorasp va Qoraqalpogʻistonning Xoʻjayli tumanlarida ham mavjud.

Lashkarboshi Saʼd ibn Abu Vaqqos islom dinini targʻib qilgan va buning uchun vohada janglar olib borgan. Bu janglarning birida boshqa jangchilar qatorida lashkarboshining oʻzi ham halok boʻlgan va shu qabristonga dafn etilgan.

Har yili ikki marta Amudaryoning oʻz oʻzanidan chiqib ketib, toshishi va aynan qabriston hududiga yetib kelganda daryo suvi sathining pasayishiga guvoh boʻlgan aholi tomonidan qabr sohibiga „Toshqin qaytaruvchi avliyo", yaʼni Doshqin bobo degan nom berilgan.

1646—1648-yillarda Abulgʻozi Bahodirxon qabriston atrofini paxsa devor bilan oʻrattirgan va maqbara ham qurdirgan.

Yana bir Xiva xoni Olloqulixon Xuroson va Janubiy Turkmaniston hududlarida olib borgan muvaffaqiyatsiz harbiy yurishlaridan soʻng qabriston atrofini obod ettirib, hozirgi kungacha yetib kelgan maqbarani bunyod ettirgan.

Inqilobdan avval bu yerda qorixona-madrasa faoliyat yuritgan. 1927-yilda Shoʻrolar tomonidan maqbara yopib qoʻyilgan. 1939-yilgacha maqbara qamoqxona vazifasini bajarib kelgan. 1941—1947-yillarda qaytadan ochilgan. 1948-yilda davlat roʻyxatiga olingan va yodgorlik „Oltin meros" jamiyatiga berilgan. 1973-yil 21-dekabr kuni obida davlat muhofazasiga olingan. 1980-yillarda qisman taʼmirlangan va arxivga aylantirilgan. 1991-yilda Oʻzbekiston musulmonlari diniy idorasi ixtiyoriga berilgan. 2005-yilda Maʼmun akademiyasining 1000 yilligi munosabati bilan qayta taʼmirlangan. Hozirda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi Xorazm viloyat vakilligi va ziyoratgoh sifatida foydalanib kelinadi.

Yana qarang
-----------

Pahlavon Mahmud majmuasi

Shayx Mavlon bobo majmuasi

Avesto meʼmoriy majmuasi

Al-Beruniy meʼmoriy majmuasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Ургенч, Узбекистан. Достопримечательности, что посмотреть, фото" (ru-RU). *Туризм и путешествия, континенты, страны и города. Самое интересное о каждом уголке мира всем туристам!* (22-aprel 2023-yil). Qaraldi: 16-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „MODDIY MADANIY MEROSNING KO‘CHMAS MULK OBYEKTLARI MILLIY RO‘YXATINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA". 13-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „Мавзолей и мечеть Дошкинжон-бобо в Ургенче" (ru). *Туристер.ру* (15-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 16-oktyabr 2023-yil.
**Ikkinchi jahon urush qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykali** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. 1985-yilda qurilgan. Bino Xorazm viloyati Bog'ot tumanining Dehqonbozor fuqarolar yig'inida joylashgan. Bino davlat mulki hisoblanib, Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Ikkinchi jahon urush qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykali garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 2014-yil 5-dekabrda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ikkinchi jahon urush qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykali** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. 1985-yilda qurilgan. Bino Xorazm viloyati Xiva tumanining Sayloq fuqarolar yigʻinida joylashgan. Bino davlat mulki hisoblanib, Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Ikkinchi jahon urush qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykali garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 2014-yil 5-dekabrda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
miozin HC (fragment) dimer, Dictyostelium discoideum.
**Miozin** — muskul tolalari (miofibrillar)ning asosiy oqsili. Muskul oqsilining 40—60%ini tashkil etadi. Globulinlarga kiradi. M. miofibrillarning boshqa oqsili — aktin bilan birikkanda muskullar qisqarish sistemasining asosiy struktur elementi — aktomiozin hosil boʻladi. M.ning muhim xossalaridan yana biri adenozintrifosfat kislota (ATF)ni parchalab yuborishidir. Ayni vaqtda bir talay energiya vujudga keladi va M. aktin bilan birikib, muskulning qisqarishini taʼminlaydi. Proteolitik fermentlar taʼsirida M. ogʻir meromizoin va yengil meromiozinga parchalanadi. M.ga oʻxshash oqsillar xivchinlilar, kipriklilar va boshqa koʻpgina sodda hayvonlar hamda bakteriyalar, hayvonlar spermatozoidlari va baʼzi oʻsimliklarda topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aktam Toshquvatovich Xalmanov** (1964-yil, Past Dargʻom tumani, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent.

Biografiyasi
------------

Aktam Xalmanov 1964-yilda Past Dargʻom tumanining „Burganli" qishlogʻida tugʻilgan. 1981—1986-yillarda Samarqand davlat universitetining fizika fakultetinida oʻqigan. 1986—2017-yillarda Samarqand davlat universitetida injener, kichik ilmiy xodim, ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, „Iqtidorli talabalar bilan ishlash" boʻlimi boshligʻi, „Ilmiy boʻlim" bosh metrologi, Rossiya Fanlar akademiyasiga qarashli geokimyo va analitik kimyo institutida stajyor-tadqiqotchi, Samarqand davlat universitetining anorganik kimyo kafedrasi aspiranti, fizikaviy kimyo va astrofizika kafedrasi assistenti lavozimida ishlagan. 2018-yildan Samarqand davlat arxitektura qurilish universitetining „Issiqlik-gazntaʼminoti, ventilyasiya va servis" kafedrasi dotsenti.

### Oilasi

Oilali, 5 nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati
---------------

1995-yilda Toshkent davlat universitetida „Lazer ionlashtirish spektrometri yordamida tabiiy va maxsus toza mikroelektronikada qoʻllaniladigan moddalarni bevosita analiz qilish usularini yaratish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Samarqand davlat universiteti fizika fakultetining „Optika va spektroskopiya" kafedrasida doktoranturani tugatgan va 2017-yilda Fizika-texnika institutida „Moddalarning turli fazoviy holatlarida ultirakichik kontsentratsiyali atomlarning oʻta sezgir lazer spektroskopiyasi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2018-yildan fizika-matematika fanlari doktori. 2023-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 110 dan ortiq ilmiy maqolalar, 3 ta monografiya, 5 ta uslubiy qoʻllanma, 1 ta oʻquv qoʻllanma muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Shayx Ismoil Maxdum** (1893-yil Namangan shahri —1976-yil 22-yanvar Toshkent)

Biografiyasi
------------

1893-yil Namangan shahrida diniy oilada tugʻilgan. Ismoil Maxdum ikkinchi farzand boʻlgan. Akasi Ibrohim Maxdum va ukasi Ishoq Maxdumlar ilm sohiblari bo‘lish bilan birga murattab qoriy sifatida O‘zbekistonning masjidlarida imom-xatiblik vazifasida xizmat qilishgan. Ismoil Maxdum boshlang‘ich taʼlimni o‘z otasi va diniy maktabda oldi.

1943-yili O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy idorasini tashkil qilishda, masjidlar ochishda Ismoil Maxdum faol qatnashdi. 1943-yilda diniy idoraning birinchi raislari muftiy Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon boshchiliklaridagi birinchi haj safariga borgan. Namangan shahrida eʼtiborga molik bo‘lgan ushbu masjidda Shayx Ismoil Mahdum O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari vazifasiga tayinlanish davrigacha salohiyatli imomlar qatorida xizmat qilgan. 

Shayx Ismoil Maxdumning musulmonlar hayotiga oid diniy dolzarb masalalarni hal etish va fatvolar ishlab chiqishdagi xizmatlari ham katta bo‘lgan. Ko‘p masalalarni kitob ko‘rmay, o‘z o‘rnida hal qilib berardilar. „Sovet sharqi musulmonlari" jurnalining taʼsis etilishida jonkuyarlardan biri bo‘lish bilan birga, jurnal sahifalarida u kishining tafsir, hadis va fiqhga oid maqolalari muntazam bosilib turar edi. Shayx Ismoil Maxdum 6 marta hojilarga bosh bo‘lib, muborak haj safarini ado etganlar.

Shayx Ismoil Maxdum 1976-yil 22-yanvarda Toshkentda vafot etgan. Namangan shahridagi Mavlono qabristoniga dafn etilgan.

Oilasi
------

Oilali, 5 o‘g‘il va 3 qiz farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шайх Исмоил Махдум". 20-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2023-yil.
2. ↑  „SHAYX ISMOIL MAXDUM". 20-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2023-yil.
**Sariq sassiqkoʻzan** (lot. *Mustela eversmanii*) — suvsarsimonlar oilasiga mansub yirtqich sut emizuvchi hayvon.

Markaziy Osiyoda yashaydigan suvsarlarning bir turi hisoblanadi. Keng tarqalganligi, bir qator qoʻriqlanadigan hududlarda uchraydiganligi va yashash muhiti oʻzgarishiga sabrliligi tufayli u Qizil kitobga eng kam xavf ostidagai hayvonlar qatoriga kiritilgan. U odatda och sargʻish rangga ega boʻlib, oyoq-qoʻllari qoramtir va yuzida qora qashqasi bor. Oʻzining qarindoshi boʻlmish yevropada tarqalgan sassiqkoʻzanga nisbatan kattaligi jihatidan kattaroq va bosh suyagi ancha mustahkam tuzilgan.

Sariq sassiqkoʻzan koʻchmanchi hayvon boʻlib. Oʻljasi, asosan, yersichqonlari qirib bitirmaguncha, odatda, faqat bir hududda yashashadi. U martdan maygacha juftlashadi va odatda ikki yoshda yetiladi, umri davomida uch martada oltita martagacha tugʻadi.

Tavsifi
-------

Sariq sassiqkoʻzanlar tashqi tuzulishi jihatdan nisbatan Yevropadagi turlariga juda yaqin, ammo uning tanasi qisqaroq va tuklari ancha uzunroq hisoblanadi. Dumi qisqa boʻlib, tanasi uzunligining uchdan bir qismini tashkil qiladi. Uning toʻrt juft soʻrgʻichlari va yaxshi rivojlangan anal bezlari bor, ular oʻzini himoya qilish uchun purkaladigan oʻtkir sassoq hidli suyuqlik hosil qiladi. Erkaklarining tana uzunligi oʻrtacha 320 mm dan 562 mm gacha boʻladi, urgʻochilar esa oʻrtacha 290 mm dan 520 mm gacha boʻlishadi. Erkaklarning dumi uzunligi 80—183 mm, urgʻochilar uchun 290—520 mm ni tashkil qiladi. Vazni esa erkaklariniki 2,0 kg gacha, urgʻochilar esa 1,4 kg gacha boʻlishi mumkin.

Soni
----

Tekisliklarda tabiatan kam sonli, togʻ yonbagʻirlaridagi yashash joylarida juda kamyob. Hozirgi vaqtda tarixiy arealning 60% dan ortigʻi qishloq xoʻjaligi maqsadida oʻzlashtirib boʻlingan, tur faqatgina oʻzlashtirilmagan tuproqli choʻl va togʻ yonbagʻirlarida saqlanib qolgan. Uzoq muddatli qish paytida tur soni koʻp jihatdan ozuqa bazasi – kemiruvchilar soniga bogʻliq.

Tarqalishi
----------

Sariq sassiqkoʻzan gʻarbda Yevropadan tortib janubiy Rossiya, shimoliy Gruziya, Qozogʻiston, Turkmaniston, Oʻzbekiston, Tojikiston va Qirgʻiziston orqali Moʻgʻuliston va gʻarbiy Xitoygacha tarqalgan. 2014-yilda u Nepalning Annapurna qoʻriqxonasi hududida 5050 m balandlikda qayd etilgan.

Oʻzbekistonda tarqalishi
------------------------

Ustyurt, Qizilqum sahrosi, Mirzachoʻl va Qarshi choʻli, Zarafshon daryosining vodiysi, Amudaryo va Sirdaryo, Buxoro va Samarqand vohasida tarqalgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Maran, T.; Skumatov, D.; Abramov, A.V. & Kranz, A. (2016). "Mustela eversmanii"".
2. 1 2 3 4  „Mammals of the Soviet Union. Vol. II, part 1b, Carnivores (Mustelidae and Procyonidae).".
3. ↑  Kurtén, B. (1968). Pleistocene mammals of Europe. Weidenfeld and Nicolson.
4. 1 2  „O'zbekiston respublikаsining qizil kitobi 2 Jild".
5. ↑  Chetri, M.; Odden, M.; McCarthy, T. & Wegge, P. (2014). „First record of Steppe Polecat *Mustela eversmanii* in Nepal". *Small Carnivore Conservation*. **51**: 79–81.
**Asan Izimovich Begimov** (1907 — Moʻynoq tumani — 1958) — qoraqalpoq yozuvchisi va jurnalista. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1957). Qozogʻistonning Qiziloʻrda shahridagi pedagogika institutini tugatgan (1932). Qoraqalpogʻiston Yozuvchilar uyushmasi raisi (1934 — 36; 1938 — 39). "Zafarlardan zafarlarga" (1936) sheʼrlar toʻplami, "Sapura" (1938), "Omir" (1951) dostonlari, "Bu kim?" (1932), "Gʻarib oshiq" (T. Allanazarov bilan hamkorlikda) pyesalarida qrraqalpoq xalqining turmushi va kurash voqealari aks etgan. "Baliqchi qizi" (1957) romani Orol baliqchilariga bagʻishlangan. B. oʻzbek va boshqa xalqlar yozuvchilarining ayrim asarlarini qoraqalpoq tiliga tarjima qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Grin-karta. Ikki taraflama koʻrinishi
**Grin-karta** (inglizcha: *green card*; tarjimasi „yashil karta", rasmiy nomi: **United States Permanent Resident Card**) — AQSh fuqorosi boʻlmagan shaxsning, AQShda yashash huquqini beruvchi, shaxsiy guvohnoma yoki identifikatsion karta. Ushbu „yashil karta" bir necha yil, koʻp bosqichli hujjatlar toʻplamidan soʻng beriladi.

Dastur haqida maʼlumot
----------------------

Kongress qarori bilan joriy etilgan „Turli millatlarga mansub immigrantlar viza dasturi -(Diversity Visa)DV" har yili Davlat Departamenti tomonidan boshqariladi. Immigratsiya va Fuqarolik Kodeksining (IFK) 203(s) boʻlimi Amerika Qoʻshma Shtatlariga tarixan immigratsiya koʻrsatkichi past davlatlardan boʻlgan „turli millatlarga mansub immigrantlar" deb ataluvchi immigrantlar sinfini joriy etadi. DV dasturida roʻyxatdan oʻtish bepul.

G'oliblar AQSh da doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatni qo'lga kiritadilar. Green Card sohiblari AQSh hududida yashash, ishlash va o'qish huquqlariga ega bo'ladilar. Shu bilan birga Green Card AQSh prezidentini saylash va saylovlarda ovoz berish huquqidan tashqari, AQSh fuqarosidagi barcha huquqlardan foydalanishga imkoniyat beradi. AQSh xalqining madaniyatini boyitish maqsadida, turli millat imigratlari uchun, jami bo'lib bir yil davomida 55 000 ta viza o'ynaladi va O'zbekistonlik ishtirokchilar xar yili ushbu vizalarning 5000 tasiga egalik qilishadi.

Bu dasturda ishtirok etishingiz uchun, Siz anketa to'ldirishingiz hamda uning natijalarini kutishingiz lozim. Natijalar esa har yili may oyida e'lon qilinadi.

Potensial jixatdan yutgan shaxslar saralash orqali Green Card g'oliblari kompyuter yordamida AQSh davlat departamenti bilan o’tkaziladi. Siz bu dastur orqali - Green Card yutib g'olib bo'lsangiz va - Green Card egasiga aylansangiz, Siz AQShning doimiy yashovchisi bo'lasiz hamda ular bilan teng huquqga ega bo'lish imkoniyatini qo'lga kiritasiz.

Lotereyada tanlab olinganlar (saralanganlar) „turli millatlarga mansub immigrantlar" vizalarini olishga muvofiq boʻlishlari uchun dasturning oddiy, lekin qatʼiy talablariga muvofiq boʻlishlari shart. Saralanganlar kompyuterlashtirilgan tasodifiy lotereya tanlovi orqali saralanadi. Vizalar olti joʻgʻrofiy mintaqalar orasida taqsimlanadi va hech qaysi bir davlatga bir yil ichida DV vizalarining etti foizidan ortigʻi berilmaydi.

Soʻnggi besh yil davomida bir davlatda tugʻilgan umumiy soni 50000dan ortiq shaxs AQShga immigratsiya qilgan davlatlarga ushbu viza berilmaydi

Manbalar
--------

1. ↑  „Lawful Permanent Residents (LPR)".  U.S. Dept. of Homeland Security (DHS) (24-aprel 2018-yil). 22-sentyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentyabr 2018-yil.
2. ↑  *Дастур ҳақида маълумот* (PDF), 2013-10-07da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2013-10-07

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Linza** (nem. Linse, lot. lens — yosmiq; ikki tomoni qavariq shisha) — 1) optikada — ikkala tomoni sferik (yoki boshka shakldagi) sirtlar bilan chegaralangan shaffof jism; yorugʻlik oqimi shaklini oʻzgartirib beradi. Asosan, optik sistemalarning asosiy elementlaridan biri hisoblanadi. Linza, koʻpincha, shishadan tayyorlanadi; inf-raqizil nurlar yoki ultrabinafsha nurlar uchun shaffof moddalar (kvars, flyuorit va boshqalar) dan tayyorlanadi. Linza sirtining koʻrinishi koʻpincha sferik, maxsus Linzalarda esa sferik boʻlmasligi ham (mas, silindrik) mumkin. Odatda, sferik sirtlar bilan yoki bitta sferik sirt va bitta yassi sirt bilan chegaralangan Linzalar keng qoʻllanadi. Shak-liga koʻra, Linzalar qavariq va botiq xillarga boʻlinadi. Sferik sirtlarning S va S2 markazlari orqali oʻtgan MM, toʻgʻri chiziq Linzaning bosh optik oʻqi, O nuqta optik markazi deb ataladi. Linzaning optik markazi orqali burchak ostida oʻtuvchi har qanday toʻgʻri chiziqlar Linzaning qoʻshimcha optik oʻqlari deyiladi.

Linzani koʻplab prizmalarning yigʻindisi deb tasavvur qilish mumkin (4-rasm). Qavariq Linzalar parallel nurlar dastasini yigʻib beradi [ularni yigʻuvchi (musbat) Linzalar deyiladi]; Botik Linzalar yorugʻlikni har tomonga tarqatib yuboradi [ularni tarqatuvchi (manfiy) Linzalar deb ataladi]. Parallel nurlarni musbat Linzalarda bir nuqtada — Linzaning bosh fokusida, manfiy Linzalarda esa (tarqalayotgan nurlarni) Linzaning mavhum bosh fokusida yigʻish mumkin. Manfiy Linzalarda buyumning mavhum tasviri, musbat Linzalarda haqiqiy, ammo teskari tasviri oli-nadi. Linzaning optik markazidan foku-sigacha boʻlgan masofa Linzaning fokus masofasi deyiladi. Optik asboblarda, Linzalarning optik aberratsiyasi tufayli, bir necha Linzalar ishlatiladi; 2) akustikada— tovush yoʻnalishini oʻzgartira oladigan (tovushni fokuslaydigan) qurilma. Optik Linza kabi akustik Linza ham ikki ish sirti bilan chegaralanadi. Bu ikki sirtning sindirish koʻrsatkichi asosiy tav-sifi boʻladi. Shu sababli Linza materiali shaffof boʻlganida uning toʻlqin qarshiligi muhitning toʻlqin qarshili-giga yaqin boʻlishi shart. Akustik Linza kattiq, suyuq, gazsimon moddadan iborat boʻlishi mumkin. Havoli Linzalar radioapparaturalarda, qattiq va suyuq Linzalar defektoskopiyada, tibbiyot diagnostikasida qoʻllanadi, shuningdek, ultra-tovushdan foydalanish (texnika va biologiya)da uni konsentratsiyalash (yigʻish) uchun ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Razzoq Jongirov** (1926-yil, Narpay tumani, Zarafshon okrugi, Oʻzbekiston SSR – 1981-yil) — Samarqand viloyati Narpay tumanidagi „Qarnab" davlat naslchilik zavodi katta choʻponi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973). Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati.

Biografiyasi
------------

Razzoq Jongirov 1926-yilda Narpay tumani qishloq posyolkalaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. U mahalliy boshlangʻich maktabni tugatgan. Oʻn toʻrt yoshidan mahalliy kolxozda choʻpon boʻlib ishlagan. 1957-yilda Qarnab qishlogʻidagi markaziy mulki boʻlgan Narpay tumanidagi „Qarnab" qorakoʻlchilik sovxoziga (keyinchalik shu nomdagi davlat naslchilik zavodi) katta choʻpon etib tayinlangan.

Razzoq Jongirovning brigadasi oʻn yarim yil davomida qoʻychilikda yaxshi natijalar koʻrsatib, har yili yosh chorva mollarini boqish va davlatga qorakoʻl teri topshirish boʻyicha ishlab chiqarish rejasini ortigʻi bilan bajargan. Narpay tumanidagi chorvadorlar oʻrtasidagi sotsialistik musobaqada bir necha bor yetakchi oʻrinlarni egallagan. Qoʻrakoʻl zotli qoʻylarni parvarishlash tajribasini oʻrgatib, yosh qoʻychilarga ustozlik qilgan. Sakkizinchi besh yillik reja (1966—1970) yakunlari boʻyicha yuqori mehnat natijalari uchun Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1973-yildagi mehnat faoliyati natijalariga koʻra, Razzoq Jongirov brigadasi qoʻy boqish boʻyicha toʻqqizinchi besh yillik (1971—1975-yillar) reja majburiyatini muddatidan uch yil oldin bajargan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining *1973-yil 6-sentyabrdagi farmoni bilan "Butunittifoq sotsialistik musobaqada erishilgan katta muvaffaqiyatlar va vazifalarni bajarishda koʻrsatgan mehnat jasorati uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1972—1973-yillar qish mavsumida chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish va xarid qilishni koʻpaytirish boʻyicha sotsialistik majburiyatlarni muddatidan avval bajargani tufayli* Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan taqdirlangan (№ 18303).

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati (1981—1985) etib saylangan.

Narpay tumanida yashagan. Keyingi taqdir nomaʼlum.

Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (04.08.1971; 1973)
* "Shon-sharaf belgisi" ordeni (03.01.1965)

Manbalar
--------

1. 1 2  „Джангиров Раззак" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
2. ↑  Deputati Verxovnogo Soveta Uzbekskoy SSR X-go soziva (1980—1985)

Adabiyotlar
-----------

* *Сельское хозяйство Узбекистана*. М.: изд. Компартии Узбекистана, 1974 — 18 – 19 bet.
**Meli (Meyli) Qoʻchqorov** (1918-yil, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Turkiston ASSR – vafot sanasi nomaʼlum, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) – Samarqand viloyati, Past Dargʻom tumanidagi Karl Marks nomidagi kolxoz brigadiri, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973).

Tarjimayi holi
--------------

Meli Qoʻchqorov 1918-yil Samarqand uyezdida (hozirgi Past Dargʻom tumani) dehqon oilasida tavallaud topgan. Maktabni tugatgandan keyin Qoʻchqorov Chkalov nomidagi kolxozda, Karl Marks nomidagi kolxozda kolxozchi ishlagan. Oʻsha paytda ushbu kolxozning raisi Sotsialistik Mehnat Qahramoni Joniqul Yusupov boʻlgan. 1950-yillardan Karl Marks nomidagi kolxozning paxtachilik brigadasi boshligʻi. Sakkizinchi besh yillikdagi (1966−1970) yuqori mehnat natijalari uchun Meli Qoʻchqorov Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlangan. Toʻqqizinchi besh yillikda (1971-1975) Meli Qoʻchqorov rahbarlik qilayotgan brigada paxtachilikda yuqori mehnat natijalarini koʻrsatgan. 1973-yilda Past Dargʻom tumani paxtakor jamoalari oʻrtasida oʻtkazilgan sotsialistik musobaqada yetakchi oʻrinni egallab, „Kommunistik mehnat jamoasi" faxriy unvoni bilan taqdirlangan. 1973-yil 10-dekabrda SSSR Oliy Soveti Prezidiumi farmoni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan mukofotlandi. Oʻninchi besh yillik (1975-1980) reja va majburiyatlarini muddatidan oldin bajarganligi uchun esa Oktyabr Inqilobi ordeni bilan taqdirlangan. 1983-yilda Meli Qoʻchqorov rahbarligidagi brigada har gektar maydondan 70 sentnerdan paxta hosili olishgan. Pensiyaga chiqqandan keyin Past Dargʻom tumanida yashagan. Vafot etgan sanasi nomaʼlum.

Mukofotlari
-----------

1973-yil 10-dekabrda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni, 1971-yil 8-aprelda Mehnat Qizil Bayroq ordeni, 1980-yil 4-martda Oktyabr Inqilobi ordeni, shuningdek, „Shavkatli mehnat uchun" medali, VDNX medali bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Сергей Кузоватов.* „Кучкаров Мейли" (rus tilida). 27-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-sentabr 2023-yil.
2. 1 2   *Oʻzbek sovet ensiklopediyasi: 11-jild (Qavchin — Huquq)*. Toshkent: „Oʻzbek sovet ensiklopediyasi" Bosh redaksiyasi, 1980 — 648 bet.
3. ↑  Rasul Yoʻldoshev, Toji Yusupov*. Yurt chinori edi u*. Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, 2009 — 80 bet.
**Tashfin ibn Ali** (1145-yil 23-martda vafot etgan; arab. تاشفين بن علي) – murobitlarning 6-amiri, 1143—1145 yillarda hukmronlik qilgan.

### Hayoti

Tashfin ibn Ali otasi **Ali ibn Yusuf** davrida 1129-yilda Granada va Almeriya, 1131-yilda Kordova voliyi etib tayinlangan. U 1143-yilda otasining o‘rniga taxtga o‘tirgan. 1145-yili O‘ran hududiga  Abdulmo‘min boshchiligidagi muvahhidlar bilan jang qilish uchun boradi. U bir necha kun muvahhidlar kuchlari tomonidan qamalda qoladi va nihoyat dengiz orqali qochishga qaror qiladi. Keyinchalik u Almeriyadan flotni chaqirib, harbiy lagerini yoqib yuboradi va tunda Atlas tog‘laridagi qoyadan qulab tushadi va 1145-yil mart oyida vafot etadi. Uning o‘rniga avvaliga o‘g‘li Ibrohim ibn Tashfin o‘tiradi. U hali go‘dak edi va ko‘p o‘tmay ukasi Ishoq ibn Ali hokimiyatga keladi.

### Manbalar

1. ↑   Ibn Khaldun, Abderahman (1377). تاريخ ابن خلدون: ديوان المبتدأ و الخبر في تاريخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوي الشأن الأكبر. Vol. 6. دار الفكر. p. 308.
2. ↑  Extrait de la Chronique intitulée Kamel-Altevarykh par Ibn-Alatyr, RHC Historiens orientaux I, p. 413.
3. ↑   Unknown author (1312). كتاب مفاخر البربر. Hassan II University of Casablanca. p. 151. *{{{title}}}*. : |
**Natriy xlorid**, **osh tuzi**, **NaCl** — xlorid kislotaning natriyli tuzi. Kub panjarali kristallardan iborat rangsiz modda. Suyuqlanish temperaturasi 801°, qaynash temperaturasi 1413°, zichligi 2,161 g/sm3. Suvda yaxshi eriydi. NaOH, HC1, MgCl2, SaS12 va boshqa ishtirokida Natriy xloridning suvda eruvchanligi juda kamayadi. Toza Natriy xloridning gigroskopikligi oz, ammo aralashmalar (Masalan, molyar tuzlari) ishtirokida uning gifoskopikligi juda ortadi. Tabiatda galit (tosh tuz) holida, dengiz va shoʻr koʻl suvlari tarkibida boʻladi. Oziq-ovqat va boshqa sanoat sohalarida, qishloq xoʻjaligida, roʻzgʻorda koʻplab ishlatiladi. Undan oʻyuvchi natriy, xlor, soda, natriy sulfat olishda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4352912-4
* NKC: ph189249

 |
**Stanislav Vladimirovich Voznyak** (1935-yil 2-fevral, Samarqand) – bosqon uloqtirish sport turi boʻyicha sovet yengil atletikachisi. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi, SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiyi (1980), RSFSRda xizmat koʻrsatgan sport murabbiyi (1991), Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya xodimi. Stanislav Voznyak musoboqalarda Moskvaning "Burevestnik "va „SSKA" sport jamoalari bilan qatnashgan.

Hayoti
------

Stanislav Voznyak 1935-yil 2-fevralda Samarqandda tugʻilgan. U oʻrta maktabni tamomlagach 1952-yildan boshlab Krasnodar oʻlkasining Apsheronsk shahrida yengil atletika bilan shugʻullana boshladi. 1958-yilda Lenin nomidagi Davlat markaziy jismoniy tarbiya institutini (GTSOLIFK) tamomlagan. Uning murabbiyi P.L.Limar boʻlgan.

Stanislav Voznyak 1958—1964-yillarda yengil atletika boʻyicha SSSR milliy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. 1966-yilda aspiranturani tugatib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy unvonini olgan. Nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Keyinchalik u Butunrossiya jismoniy tarbiya va sport ilmiy-tadqiqot institutining (VNIIFK) yengil atletika boʻlimini boshqargan. „Bosqon uloqtirish" kitobi muallifi hisoblanadi.

Stanislav Voznyak Kuba, Iroq, Chilida murabbiy boʻlib ishlagan, shuningdek Argentinadagi Xalqaro yengil atletika federasiyalari assosiasiyasi Janubiy Amerika taraqqiyot markazida oʻqituvchi boʻlgan.

1974-yildan 1991-yilgacha 18 yil davomida bosqon uloqtirish boʻyicha SSSR terma jamoasi katta murabbiyi, 1989-yildan 1991-yilgacha RSFSR terma jamoasi bosh murabbiyi, 1992-yildan 1994-yilgacha Rossiya Federatsiyasi yengil atletika terma jamoasi bosqon uloqtirish guruhining katta murabbiyi boʻlgan. IAAF va Rossiya Olimpiya qoʻmitasining bir qancha mukofotlari bilan taqdirlangan.

Mukofotlari
-----------

* Xalqlar doʻstligi ordeni
* "Hurmat belgisi" ordeni

Manbalar
--------

1. 1 2  „Возняк Станислав Владимирович | Sport-strana.ru" (ru). 22-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2019-yil.
2. ↑  „Поздравляем! - Новости - RusAthletics".  www.rusathletics.com. 22-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2019-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Sport-Stranpa. RU
* Rusathletics // Tabriklaymiz!
**Pushti fil suyagi** ( *Phyllogeiton zeyheri*, sin. ***Berchemia zeyheri*** ), shuningdek **, binafsharan fil suyagi**, **qizil fil suyagi**, **umnini** yoki **umgoloti** deb ham ataladi, yog‘ochi uy-ro‘zg‘or buyumlari tayyorlash uchun ishlatiladigan afrikada o‘suvchi daraxt. Pushti fil suyagi daraxti asosan Zimbabve, Mozambik, Shimoliy Botsvana va Janubiy Afrikada o'sadi. Daraxt Janubiy Afrikada himoya ostiga olingan, faqat cheklangan miqdorda ruxsatnoma bilan kesiladi. Yog'ochi juda qattiq, zichligi 990 g/dm3.

Pushti fil suyagi Zulu xalqining qirollik daraxti bo‘lgan. 1879—yilgi Anglo-Zulu urushigacha faqat qirollik oilasi a'zolari daraxtga egalik qilishlari mumkin edi. Anglo-Zulu urushidan oldin Zulu qiroli pushti fil *suyagidan yasalgan* tayoq olib yurar va pushti fil suyagidan yasalgan zargarlik buyumlarini taqar edilar. Zululand inglizlar qo'liga o'tib, 1883—yilda 13 ta alohida "qirollik" ga bo‘linib ketdi.

Pushti fil suyagi daraxti sarg'ish, jigarrang, qizg'ish yoki binafsha rangli danak meva hosil qiladi. Daraxtning boshqa qismlari an'anaviy ravishda dori vositalari sifatida ishlatilgan.

Pushti fil suyagi ko'pincha Afrika qora daraxti, sandal daraxti, agar daraxti va qora daraxt bilan bir qatorda dunyodagi eng qimmat daraxtlardan biri sifatida tilga olinadi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Andoza:Cite POWO
2. ↑  „*Berchemia zeyheri* | PlantZAfrica.com". *www.plantzafrica.com*. Qaraldi: 4-avgust 2017-yil.
3. ↑  „Archived copy". 10-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-noyabr 2014-yil.
4. ↑  *Fisheries.* „Department of Agriculture, Forestry and Fisheries > Branches > Forestry & Natural Resources Management > Forestry Regulation & Oversight > Sustainable Forestry > Protected Trees" (en-US). *www.daff.gov.za*. Qaraldi: 4-avgust 2017-yil.
5. ↑  „*Berchemia zeyheri* | PlantZAfrica.com". *www.plantzafrica.com*. Qaraldi: 4-avgust 2017-yil.
6. ↑  „Top 10 Most Expensive Woods in the World". *Salpoente Boutique* (18-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 19-sentyabr 2020-yil.
7. ↑  „11 Most Expensive Woods in the World". *Ventured* (22-iyul 2020-yil). Qaraldi: 19-sentyabr 2020-yil.
**Intizomiy qismga joʻnatish** — Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 49-moddasiga koʻra muddatli harbiy xizmatchilarni sud tomonidan belgilangan muddat mobaynida ichki tartibi ancha qattiq boʻlgan maxsus harbiy qismga joylashtirish orqali muayyan huquq va imtiyozlardan mahrum etish hisoblanadi. Intizomiy qismga joʻnatish faqat qonunda maxsus koʻrsatilgan doirasiga, chunonchi muddatli xizmatning harbiy xizmatchilariga qoʻllanilishi uchun jinoiy jazoni maxsus turi hisoblanadi. Shuni alohida aytib oʻtish lozimki, mazkur jazoni boshqa shaxslarga qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmasligi qonunan belgilangan. Shu bilan bir vaqtda jazoning bu turini faqat harbiy jinoyat sodir etishgagina emas, balki harbiy xizmatchilar tomonidan amalga oshirilgam huquqqa zid boshqa tajovuzlarga ham qoʻllash holatlari mavjud. Aybdor shaxs ozodlikdan mahrum qilishga tayanmay maxsus harbiy qism sharoitida tuzatish mumkin boʻlgan hollarda davlat majburlovini bu chorasini tayinlashni ishga solish lozim boʻla oladi. Muddatli harbiy xizmatning oddiy askar, serjant va starshina tarkibiga chaqirilgan shaxslar muddatli xizmatning harbiy xizmatchilari deb tan olinadi. Harbiy xizmatni boshqa turlarini oʻtaydigan shaxslar bu toifaga kirmaydi. Shu bilan birgalikda jinoyat sodir etishda aybdor deb topilgan shaxs muddatli xizmatni harbiy xizmatchiga mansub ekanligini belgilashda sudlar muddatli harbiy xizmatda turmaydigan shaxs tomonidan sodir etilgan jinoyat jazoni ushbu turi tayinlashiga toʻgʻri kelmasligini eʼtiborga olib, mazkur xizmatda turgan muddatning boshlanishi va tugallanishi vaqtida eʼtibor qaratishi muhim ahamiyat kasb etadi. Muddatli harbiy xizmatda boʻlish muddati „Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilanadi hamda u harbiy xizmatga joʻnatish uchun mudofaa ishlari organiga kelgan kundan harbiy qism komandirining harbiy xizmatchini boʻshatish munosabati bilan harbiy xizmatchini shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqarish toʻgʻrisidagi buyrugʻi chiqqan kungacha hisoblanishi belgilangan. Shuningdek, shuni nazarda tutish kerakki, intizomiy qismga joʻnatish jazosini qoʻllash biron-bir boshqa holatlar bilan boʻgʻliq boʻlmaydi. Shuning uchun ushbu jazoni ilgari sudlangan shaxslarga ham, davlat majburlovining mazkur chorasiga ilgari hukm qilinganlarga ham qoʻllash mumkin boʻladi. Intizomiy qismga joʻnatish jazosining asosiy turi faqat mustaqil qoʻllanishi mumkin hamda uni boshqa asosiy jazolar bilan birga qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi .

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi
2. ↑  "Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni
3. ↑  Toychiyev, N. ed (2009). "Intizomiy qismga joʻnatish". *Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi*. Toshkent: „Adolat" nashriyoti. p. 222.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |