**Kullervo** (baʼzan Kallervo) — Karelian-fin eposining „Kalevala" qahramoni, birinchi marta E. Lenrot tomonidan nashr etilgan, qasoskor qahramon.

Kullervo haqidagi runlar Peterburg viloyatining gʻarbiy qismida Lönrotning yordamchisi, folklorshunos Daniel Yevropeus tomonidan Izhorada yozilgan va boshqa Boltiqboʻyi-Fin xalqlarining epik runalarida uchramaydi.

Kullervo tarixi
---------------

Kalevalaning 31 Rune-da ikkita aka-uka, Kalervo (Kalervo) va Untamo (Untamo) tasvirlangan. Ularning orasida olabugʻa  tufayli janjal chiqdi. Untamo qoʻshinni toʻplab, butun Kalervo turini yoʻq qildi. Faqat bitta ayol omon qoldi. Tez orada u oʻgʻil tugʻdi va uni Kullervo (Kullervo) deb atadi. Kullervo bolaligida gʻayrioddiy kuchni topdi va bir marta Untamo bola oʻz oilasi uchun qasos olishga qasam ichganini eshitdi. Yovuz odam yetimni oʻldirishga harakat qildi, lekin uni suv ham, olov ham olmadi. Untamo yosh yigitni qul qilishga qaror qiladi, lekin Kullervo nima qilishni boshlamasin — hamma narsa buziladi va qulaydi. Keyin egasi uni Kareliyaga temirchi Ilmarinenga sotadi. Boshqa runlarda uning xoʻjayini yomon Syuetar boʻladi.

Temirchining xrafiqasi, eski Jodugar Louxining qizi, Kullervoni sigir podasini boqishga yubordi. Yovuz goʻzal unga yoʻlda pishirilgan tosh bilan non berdi. Yigit kun boʻyi podani boqadi va kechqurun, Kullervo nonni kesishni boshlaganda, u pichoqni buzadi. Ayniqsa, pichoq oʻlgan otasining yagona xotirasi ekanligi uni xafa qildi. Kullervo podani botqoqqa haydab yubordi va uning oʻrniga boʻrilar va ayiqlarni chaqirib, sigirlarni va buzoqlarni oʻrab, uyiga olib ketdi. Ilmarinenning xrafiqasi sogʻish uchun ketadi va yovvoyi hayvonlar uni yirtib tashlaydi. Kullervo qullikdan qochib, uyiga qaytadi va uning barcha qarindoshlari tirikligini bilib oladi. Biroq, uyda uni onasidan tashqari hech kim uni yaxshi koʻrmaydi. Tez orada u bir qizni uchratadi va yoʻldan ozdiradi, haqiqatda u uning bolaligida yoʻqolgan singlisi ekanligini bilmaydi. Qiz oʻzining Kullervoning singlisi ekanligini bilib, uyatdan oʻz joniga qasd qiladi.

Ukko xudosi tomonidan taqdim etilgan qilichni olib, Kullervo Untamoga qarshi urush olib, dushmanning butun turini yoʻq qilib, kulbani kulga aylantiradi. Uyga qaytgach, Kullervo barcha qarindoshlari vafot etganini bilib qoladi. Qaygʻuga dosh berolmay, baxtsiz Kullervo qilichni yerga tutib, oʻzini ustiga tashlaydi.

Madaniyatga taʼsiri
-------------------

* Jan Sibeliyning orkestr, yakkaxon va xor uchun „Kullervo" (1892) simfoniyasi, shuningdek, Leevi Madetojaning „Kullervo" simfonik poemasi (1913) qahramonga bagʻishlangan.
* "Tugallanmagan ertaklar va Hurin bolalari "dagi Turin Turambar hikoyasi, J. R. R. Tolkien muallif tomonidan Kullervo haqidagi afsonalar asosida maqsadli qurilgan. Xuddi shu voqea yozuvchi tomonidan tugallanmagan „Kullervo tarixi" da gavdalanadi.
* Kullervo obrazi Maykl Murkokni Melnibondan oʻzining Elrikini yaratishga ilhomlantirdi.
* Kullervo obrazi Poul Andersonni „Singan qilich" (1954) romanini yozishga ham ilhomlantirgan.

Manbalar
--------

1. ↑   „Ку́ллерво",*Мифологический словарь*. Москва: Советская энциклопедия, 1991 — 297 bet. ISBN 5-85270-032-0.
2. ↑  „Европеус Даниэль (1820—1884)". 10-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-sentabr 2016-yil.
3. ↑  „Yhdesneljättä runo". 27-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2018-yil.
4. ↑  Петрухин В.Я.*. Мифы финно-угров*. М. : Астрель : АСТ : Транзиткнига, 2005 — 131 bet.
5. ↑  „Kolmasneljättä runo". 23-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2018-yil.
6. ↑  „Viidesneljättä runo". 23-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2018-yil.
7. ↑  „Kuudesneljättä runo". 29-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2018-yil.

Havolalar
---------

* Kalevala
* Kalevala
* Kullervo