Ozarbayjonning temir yoʻl va avtomobil tarmogʻi bilan geosiyosiy xaritasi
**Ozarbayjonda transport** havo transporti, suv yoʻllari va temir yoʻllarni oʻz ichiga oladi. Ozarbayjonda neft va gaz quvurlaridan tashqari barcha transport xizmatlari Ozarbayjon Respublikasi transport vazirligi tomonidan tartibga solinadi.

Temir yoʻllari
--------------

2.932 km (1.822 milya) temir yoʻllar mavjud, shundan atigi 2.117 km (1.315 mil) umumiy avtoulov xizmatida va 810 km (500 mil) sanoat yoʻnalishlarida.

  
*Jami:* 2,932 km (2013)
  
*Dunyodagi oʻrni:* 59

Metro tizimi
------------

Hozirda Ozarbayjonda yagona metro tizimi bu mamlakat poytaxti Bokuda joylashgan Boku metrosidir. Ozarbayjonning aholi va rivojlangan shaharlarida metro tizimlarini ochishning yangi rejalari namoyish etildi. Sumqayit, Naxichevan va Ganja kelajakda metro tizimlariga ega boʻlishni rejalashtirmoqda.

Avtomobil yoʻllari
------------------

Asosiy maqola: Ozarbayjon yoʻllari
 M2 Ozarbayjon
Ozarbayjonda ichki yuk tashish uchun xizmat qiluvchi va xalqaro magistrallarga chiqish imkoniyatini beruvchi 25 ming kilometrga yaqin yoʻllar mavjud. Magistral yoʻllar asosan adolatli holatda va tranzit transportining oʻsishini taʼminlash uchun xalqaro standartlarga moslashtirilishi kerak. Asosiy va qishloq yoʻllari yomon ahvolda va ularni qayta tiklash va taʼmirlash zarur. 2004-yilda Ozarbayjonda avtoulovlarning umumiy parki taxminan 517 ming kishini tashkil etdi, har ming kishiga 49 nafarga yaqin shaxsiy avtomobillar toʻgʻri keldi, bu Yevropa koʻrsatkichlari bilan taqqoslaganda juda past, ammo tez iqtisodiy oʻsish tufayli tez oʻsib bormoqda. Avtomobil transporti 2003-yilda barcha yuklarning 54 foizini tashkil etgan boʻlsa, 1999-yilda bu koʻrsatkich 48 foizni tashkil etgan.

Xalqaro avtomobil yoʻllari
--------------------------

Xalqaro transport qatnovini olib boradigan asosiy magistral yoʻllar - uzunligi 503 km boʻlgan Boku-Alat-Ganja-Qazax-Gruziya chegara yoʻlagi (TRACECA yoʻlagining Ozarbayjon uchastkasi) va uzunligi 521 km boʻlgan Rossiyadan Erongacha choʻzilgan Shimoliy-Janubiy transport yoʻlagi. Togʻli Qorabogʻ egaligiga oid mojaro hal etilmaganligi sababli Armaniston bilan yoʻl aloqalari uzilib qolgan. Ozarbayjon va Naxichevanning alohida eksklavi oʻrtasida sayohat Eron orqali havo yoki yoʻl orqali amalga oshiriladi. Naxichevanning Turkiya bilan 9 kilometrlik strategik chegarasi bor.

Quvurlar
--------

Boku yirik neft va gaz qazib chiqaruvchi mintaqaning markazi boʻlib, mintaqadagi neft konlaridan barcha qoʻshni hududlarga uzoq masofali yirik quvurlar tarqaladi. Quvurlar odatda yuqori quvvatli liniyalar boʻlib, ularning diametri 1020 yoki 1220 millimetrga teng. Asosiy neft quvuri 2005-yilda Amerikaning bosimi ostida Rossiya va Eronning mintaqadagi taʼsirini cheklash uchun qurib bitkazildi. U Bokudan Tbilisiga va keyin Turkiyaning Jayhunigacha boradi va shuning uchun bu quvurlar BTC deb aytiladi.

Kondensat quvurlari89 km, gaz quvurlari 3,890 km va neft quvurlari 2.446 kmni tashkil etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „World Investment News. V.I.P. Interviews. H.E. Mr. Ziya Mamedov". Qaraldi: 18-noyabr 2010-yil.
2. ↑  „Azerbaijan Railways". Indexmundi (19-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 1-noyabr 2007-yil.
3. ↑  „Azerbaijan Railways - Transportation" (en). *www.indexmundi.com*. Qaraldi: 24-may 2019-yil.
4. ↑  „Good news for Baku Metro's users".  azernews. Qaraldi: 7-yanvar 2015-yil.

Yana qarang
-----------

* Ozarbayjon