San-Jose-Mogotening qisman qazilgan asosiy piramidasi
 San-Jose Mogote va boshqa muhim shakllanish davri aholi punktlari.
**San-Jose Mogote** — Kolumbiyagacha boʻlgan Zapotek arxeologik yodgorligi, hozirgi Meksikaning Oaxaka shtati hududida gullab-yashnagan Mesoamerikan madaniyati. San-Jose Mogote Monte -Albandagi mashhur Zapotek saytining asoschisi boʻlgan San-Jose Mogote Mesoamerika madaniy rivojlanishining ilk va oʻrta shakllanish davrida (miloddan avvalgi 1500-500-yillar) Oaxaka vodiysidagi eng katta va eng muhim aholi p**Qalin matn**unktlaridan bir edi.

San-Jose Mogote Oaxaca vodiysidagi eng qadimgi doimiy qishloq xoʻjaligi qishlogʻi va, ehtimol, bu hududda kulolchilik ishlatadigan birinchi aholi punkti hisoblanadi. Shuningdek, u „Meksikaning eng qadimgi maʼlum boʻlgan mudofaa palisadlari va tantanali binolarni (miloddan avvalgi 1300-yil), taxtadan erta foydalanishni boshlagan davrda (miloddan avvalgi 850-yil), Zapotek ieroglif yozuvining birinchi dalilini (miloddan avvalgi 600-yil) va meʼmoriy teraslar, hunarmandchilikning dastlabki namunalarini ishlab chiqargan, ixtisoslashuv va sugʻorish esa (miloddan avvalgi 1150-850-yillarda)yuzaga kelgan ekan".

Mintaqaviy tartibi
------------------

San Pablo Huitzo, Santa Marta Etla, Hacienda Blanca, Tomaltepec, Zaachila, Abasolo, Mitla, Tilcajete, Zegache va Santa Ana Tlapacoyan eng rivojlangan, shimolda joylashgan San-Jose-Mogoteni qoʻllab-quvvatlagan kichik aholi punktlaridan bir nechtasi edi. Oaxaca vodiysining markaziy hududi hisoblanadi.

Oaxaca vodiysida sivilizatsiyaning rivojlanishi
-----------------------------------------------

Saytdagi turar-joy San-Jose-Mogotedagi asosiy ijtimoiy birliklarni tashkil etuvchi bir qator alohida uy xoʻjaliklaridan iborat. San-Jose- Mogotedagi odatiy uy-roʻzgʻor birligida mangallar, pishirish uchun tuproqli pechlar yoki oʻchoqlar, maydalash uchun tosh manos va metatlar va qoraygan sopol idishlar mavjud edi. Oziq-ovqat, shu jumladan makkajoʻxori, qoʻngʻiroq shaklidagi va uy devorlaridan tashqarida joylashgan chuqurlarda saqlangan. Keyinchalik bu chuqurlarga axlat tashlandi va oʻrta konlarni hosil qildi. Qabrlar va boshqa faoliyat joylari ham uy tuzilmalariga tutash hududlarda joylashgan. Marosimning dalili dafn marosimi bilan bogʻliq odamlar va hayvonlarning haykalchalarini oʻz ichiga oladi. Uzoq masofali savdoning asosiy koʻrsatkichlari obsidian yonma tosh artefaktlarni oʻz ichiga olgan ekan. Obsidian — bu Oaxaca vodiysida mavjud boʻlmagan material sanaladi yaʼni u yerda yoʻq.

Siyosiy tashkiloti
------------------

Ushbu nisbatan qisqa vaqt ichida mintaqada paydo boʻlgan Zapotek sivilizatsiyasi ijtimoiy reytingning oʻzgarishini boshdan kechirdi — avtonom, teng huquqli qabila jamoasidan ijtimoiy tabaqalangan jamiyatga oʻtish — tarixda „belgilovchi moment" boʻlib, u butun dunyoda aks ettiriladi. Mesoamerikan dunyosi Paso de la Amada va San Lorenzo Tenochtitlán kabi saytlarda va boshqalarda aniq koʻrinib turadi.

Innovatsiyalar va sanʼat
------------------------

 San-Xose-Mogotedagi zilzila naqshli sopol idish
### Yodgorlik 3

 San-Xose-Mogotedagi 3-monument
 San-Xose-Mogotedagi 3-monument. Uning oyoqlari orasidagi ikkita soyali gliflar, ehtimol uning nomi, Zilzila 1.

Manbalar
--------

1. ↑  Evans (2004, p. 122)
2. ↑  *University of Michigan Museum of Anthropology.* „Current Research (Kent V. Flannery)" (n.d.). 29-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2005-yil.
3. ↑  Quotation from University of Michigan Museum of Anthropology (n.d.)
4. ↑  Price and Feinman (2005, p. 320).
5. ↑  „San José Mogote".. Qaraldi: 1-noyabr, 2022-yil.
6. ↑  „San José Mogote".. Qaraldi: 1-noyabr, 2022-yil.

Havolalar
---------

* Evans, Susan T.*. Ancient Mexico and Central America: Archaeology and Culture History*. London: Thames and Hudson, 2004. ISBN 0-500-28440-7. , p. 122.
* Price, T. Douglas*. Images of the Past*, Fourth, New York: McGraw-Hill, 2005. ISBN 0-07-286311-0.
* Marcus, Joyce*. Zapotec Civilization: How Urban Society Evolved in Mexico's Oaxaca Valley*. London: Thames and Hudson, 1996. ISBN 0-500-05078-3.