**Una Merkel** (talaffuzi: „Una Merkel", 1903-yil 1-dekabr — 1986-yil 2-yanvar) amerikalik sahna, kino, radio va televideniye aktrisasi edi.

Merkel Kentukki shtatida tug‘ilgan va 1920-yillarda Nyu-Yorkda sahnaga chiqqan. U 1930-yilda Hollywoodga borib, mashhur kino aktrisasiga aylandi. Uning ikkita eng mashhur spektakli *„42nd Street"* va *„Destry Rides Again"* hisoblanadi. U 1956-yilda Tony mukofotiga sazovor boʻldi va 1961-yilda Oskarga nomzod boʻldi.

Hayoti va karyerasi
-------------------

Merkel Kentukki shtatining Kovington shahrida Bessi (*niyasi* Fares) va Arno Merkel oilasida tug‘ilgan. Bolaligida u otasining sayohatchi sotuvchisi boʻlgan ishi tufayli Amerika Qoʻshma Shtatlarining koʻplab janubida yashagan. 15 yoshida u ota-onasi bilan Filadelfiyaga koʻchib oʻtdi. Ular Nyu-York shahriga joylashishdan oldin u yerda bir yil yoki undan koʻproq vaqt qolishdi va Merkel Alviene dramatik sanʼat maktabida oʻqishni boshladi.

Aktrisa Lillian Gish bilan kuchli oʻxshashligi tufayli Merkelga Gishning kenja singlisi sifatida *„World Shadows"* deb nomlangan ovozsiz filmda ishtirok etish taklif qilindi. Biroq, filmni moliyalashtirish qurib qoldi va u hech qachon tugallanmagan. Merkel bir nechta jim filmlarda suratga tushdi, ulardan bir nechtasi Lee Bredford korporatsiyasi uchun. U, shuningdek, Lee de Forest tomonidan „Phonofilm" filmida suratga olish jarayonida suratga olingan va Louis Wolxeim va Xelen Veyr rol oʻynagan ikki gʻaltakli *„Loveʼs Old Sweet Song"* (1923) filmida ham paydo boʻldi. Filmlarda koʻp iz qoldirmagan Merkel eʼtiborini teatrga qaratdi va Brodveyda bir nechta muhim spektakllarda ish topdi. Uning eng katta gʻalabasi uning kumiri Helen Hayez rolini oʻynagan *Kokettda* (1927) filmi boʻldi.

Shaxsiy hayoti
--------------

1945-yil 5-martda Merkel Nyu-Yorkda kvartirada yashagan onasi Bessi oʻzini gaz bilan oʻldirishi natijasida oʻlimiga oz qoldi. Merkelni onasi oshxonada yoqib qoʻygan beshta gaz moslamasi orqali zaharlangan va yotoqxonasida hushsiz holda topilgan.

1952-yilning 4-martida, onasi vafot etganiga yetti yil o‘tgach, Merkel uyqu tabletkalarini haddan tashqari oshirib yubordi. Uni o‘sha vaqtda unga g‘amxo‘rlik qilayotgan hamshira hushsiz holda topgan. Merkel tuzalib ketguncha bir kun komada bo‘lgan.

Oʻlimi
------

1986-yil 2-yanvarda Merkel 82 yoshida Los-Anjelesda vafot etdi. U Kentukki shtatidagi Fort Mitchell shahridagi Highland qabristonida ota-onasi Arno va Bessi Merkel yoniga dafn etilgan.

Kino sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Merkel Hollywood shon-shuhrat xiyobonida (6230 Hollywood bulvari) yulduzga ega.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1952 | *Four Star Playhouse* | Rose Barton | „My Wife Geraldine" |
| 1953 | *Schlitz Playhouse of Stars* |  | „Guardian of the Clock" |
| 1953 | *Your Jeweler’s Showcase* |  | „The Monkey’s Paw" |
| 1953 | *Willys Theatre Presenting Ben Hechtʼs Tales of the City* |  | „Miracle in the Rain" |
| 1954 | *Westinghouse Studio One* | Parsis McHugh | „Two Little Minks" |
| 1955 | *Kraft Television Theatre* |  | „Trucks Welcome" |
| 1956 | *Calling Terry Conway* | Pearl McGrath | TV film |
| 1957 | *Playhouse 90* | Louise Hoagland | „The Greer Case" |
| 1957 | *The Red Skelton Show* | Miss Van Wyck | „Freddie and the Happy Helper" |
| 1957 | *Climax!* | Maud | „The Secret of the Red Room" |
| 1958 | *DuPont Show of the Month* | Aladdinning onasi | „Cole Porter’s 'Aladdinʼ" |
| 1958 | *The United States Steel Hour* |  | „Flint and Fire" |
| 1962 | *The Real McCoys* | Miss Gaylord | „The New Housekeeper" |
| 1963 | *The Bill Dana Show* | Miss Hatten | „The Poker Game" |
| 1963-1965 | *Burkeʼs Law* | Clara Lovelace / Mrs. Thomas Barrett / Miss Samantha Cartier | 3 epizod |
| 1964 | *The Cara Williams Show* | Amelia Hofstetter | „Amelia Hofstetter, Please Go Home" |
| 1964 | *Destry* | Granny Farrell | „Law and Order Day" |
| 1968 | *I Spy* | Aunt Alma | „Home to Judgment" |

Manbalar
--------

1. ↑  Kentucky. Birth Records, 1847-1911
2. 1 2  „Una Merkel Lies In Coma After Pill Overdose". *Star-News* (4-mart 1952-yil), s. 4. Qaraldi: 22-mart 2015-yil.
3. ↑  „Una Merkel in Death Escape". *Lodi News-Sentinel* (6-mart 1945-yil), s. 8. Qaraldi: 22-mart 2015-yil.
4. ↑  „Una Merkel Recovering". *The Sydney Morning Herald* (6-mart 1952-yil), s. 3. Qaraldi: 22-mart 2015-yil.
5. ↑  *Folkart, Burt A.*. „Una Merkel, Movie, Stage Actress, Dies". *Los Angeles Times* (4-yanvar 1986-yil). Qaraldi: 22-mart 2015-yil.
6. ↑  „Actress Una Merkel dies". *The Evening News* (5-yanvar 1986-yil), s. 2A. Qaraldi: 22-mart 2015-yil.
7. ↑  *The Encyclopedia of Northern Kentucky* Tenkotte:. University Press of Kentucky, January 13, 2015 — 615 bet. ISBN 978-0813159966.
8. ↑  „Hollywood Star Walk: Una Merkel". Qaraldi: 22-mart 2015-yil.

Havolalar
---------

* Una Merkel at the Internet Broadway Database
* Una Merkel IMDbda
* Photographs of Covington, Kentucky’s Una Merkel
* Photographs of Una Merkel
* Una Merkel at Find a Grave