**Radiohead** (talaffuzi: *reydiyohed*) 1985-yil Oksfordshirda asos solingan ingliz rok guruhidir. Guruh Thom Yorke (vokal, gitara, pianino, klavishlar); aka-uka Jonny Greenwood (gitara, klavishlar va boshqa musiqiy asboblar) va Colin Greenwood (bas); Ed OʻBrien (gitara, bek vokal); Phillip Selway (baraban, perkussionist) kabi musiqachilardan tashkil topgan. 1994-yildan buyon prodyuser Nigel Godrich va albomlar uchun kaver-surat chizuvchi rassom Stanley Donwood bilan hamkorlik qilib keladi.

Radiohead 1991-yil EMI leybli bilan shartnoma imzolab, 1993-yil Pablo Honey deb nomlangan ilk albomini taqdim etgan. "Creep" nomli ilk singli jahon miqyosidagi xitga aylangan. Guruhning mashhurligi 1995-yildagi The Bends albomi taqdim qilingandan soʻng tobora ortib bordi. Radioheadning uchinchi OK Computer (1997) albomi guruhga xalqaro mashhurlik keltirgan va oʻzining murakkab ijro uslubi hamda jamiyatdan uzoqlashuv mavzusidagi qoʻshiqlari sabab, albom zamonaviy musiqiy albomlar orasidagi eng yaxshilaridan biri deya tan olingan.

Radioheadning toʻrtinchi albomi Kid A (2000) oʻzining guruh uchun noodatiy jaranglashi bilan ajralib turadigan va elektron musiqa, jaz, klassik musiqa, kraut rok taʼsiri koʻproq seziladigan albom sifatida tanilgan. Tinglovchilar orasida Kid A haqidagi fikrlar turlicha boʻlsada, keyinchalik bir necha nashrlar tomonidan oʻn yillikning eng yaxshi albomi sifatida tan olingan. Keyingi albom Amnesiac (2001) ham oʻsha vaqt oraligʻida taqdim etilgan. Hail to the Thief (2003) guruhning rok va elektron musiqa jarangini birlashtirgan, oʻzining terrorizmga qarshi kurash haqidagi qoʻshiq matnlari va EMI leyblidagi soʻnggi albomi boʻlganligi bilan mashhurdir.

Guruh oʻzining yettinchi va leybl yordamisiz, mustaqil taqdim qilgan In Rainbows (2007) albomini musiqiy chartlarda yuqori oʻrinlarga chiqish uchun, muxlislar oʻzi narx belgilab internetdan yuklab oladigan shaklda eʼlon qiladi. Sakkizinchi albom The King of Limbs (2011) deb nomlanadi. A Moon Shaped Pool (2016) nomli toʻqqizinchi albom, guruh aʼzosi Jonny Greenwoodning orkestr cholgʻulashtirishi bilan taqdim etiladi. Guruh aʼzolari karyerasi davomida yakkaxon albomlar ham taqdim qilishgan; 2021-yil Thom Yorke va Jonny Greenwood yangi The Smile nomli guruhda debyut qilishdi.

Radiohead 2011-yil holatiga koʻra butun dunyoda 30 milliondan ortiq albom sotgan. Guruh hozirgi kungacha olti marta Grammy va toʻrt marta Ivor Novello mukofotlarini qoʻlga kiritib, Mercury Prize mukofotiga 5 marta nomzodi qoʻyilishiga muvaffaq boʻlgan. Radioheadning „Creep" (1992), „Street Spirits (Fade Out)" (1996), „Paranoid Android" (1997), „Karma Police" (1997), „No Surprises" (1998), „Pyramid Song" (2001) va „There There" (2003) kabi yettita singli UK Singles Chartning top-10 taligiga kirgan. Rolling Stone jurnali guruhni tarixdagi eng buyuk 100 artist roʻyxatiga va guruhning beshta albomini Rolling Stone jurnali talqinidagi tarixdagi 500 eng buyuk albomlar roʻyxatiga qoʻshgan, jurnal muxlislari esa Radioheadni 2000-yillarning ikkinchi eng yaxshi ijrochilari deya tan olgan.

Tarixi
------

### 1985-1992: Shakllanishi va ilk yillar

Radiohead aʼzolari Oksfordshir grafligida Abingdon shaharchasida, Abingdon School nomli oʻgʻil bolalar taʼlimiga ixtisoslashgan xususiy maktabda tanishib qolishgan. Thom Yorke va Colin Greenwood bir teng

Guruh tarkibi
-------------

* Thom Yorke — vokal, gitara, klavishlar, dasturlash
* Jonny Greenwood — solo-gitara, klavishlar, lab garmoshkasi, saksofon, organ, ksilofon, bandjo, ondes martenot, glonkenshpil va hkz.
* Ed OʻBrien — gitara, orqa vokal
* Colin Greenwood — bas gitara, klavishlar, perkussionist
* Phil Selway — baraban, perkussionist

**Tom York** (Thomas Edward Yorke) 1968-yil 7-oktyabrda tugʻilgan. Exeter University da oʻqigan (sanʼat, ingliz tili). Oldin Flickernoise guruhida ijod qilgan va „jinnixona" da sanitar boʻlib ishlagan. R.E.M. guruhini sevib tinglaydi. Guruhning „miyasi" hisoblanadi va qoʻshiq soʻzlarini u yozadi.

**Djonni Grinvud** (Jonathan Richard Guy Greenwood) 1971-yil 5-noyabrda tugʻilgan. Oksfordda oʻqigan (psihologiya). Pink Floyd, Canni yahshi koʻradi. „Ok Computer" albomidagi „The Tourist"ning avtori. Narkotiklarni va avtomobil haydashni yomon koʻradi.

**Ed OʻBrayen** (Edward John OʻBrien) 1968-yil 15-aprelda tugʻilgan. Manchesterda oʻqigan (iqtisodiyot). The Beatles, Molokolarni yahshi koʻradi.

**Kolin Grinvud** (Colin Charles Greenwood) 1969-yil 26-iyunda tugʻilgan. Kembrijda oʻqigan (ingliz adabiyoti) Radioheaddan oldin peterhouseda ishlagan. R.E.M. Ennio Morriconeni yahshi koʻradi.

**Fil Seluey** (Phillip James Selway) 1967-yil 23-mayda tugʻilgan. Liverpulda oʻqigan (tarih). Oldin ingliz tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Tricky, Supergrassni yahshi koʻradi.

Diskografiyasi (1988—2006)
--------------------------

### Studiyaviy albomlari

* „Pablo Honey" (22-fevral 1993)
* „The Bends" (13 mart 1995)
* „OK Computer" (16-iyun 1997)
* „Kid A" (2-oktyabr 2000)
* „Amnesiac" (4-iyun 2001)
* „Hail to the Thief" (9-iyun 2003)
* „In Rainbows" (10-oktabr 2007)
* „The King of Limbs" (18-fevral 2011)

### Singllari

* „Creep" (1992)
* „Anyone Can Play Guitar" (1993)
* „Pop Is Dead" (1993)
* „Stop Whispering" (1993)
* „My Iron Lung" (1994)
* „High and Dry/Planet Telex" (1994)
* „Fake Plastic Trees]]" (1995)
* „Just]]" (1995)
* „Street Spirit (Fade Out)" (1996)
* „Paranoid Android" (1997)
* „Karma Police" (1997)
* „No Surprises" (1998)
* „Pyramid Song" (2001)
* „Knives Out" (2001)
* „There There" (2003)
* „Go to Sleep" (2003)
* „2 + 2 = 5" (2003)

### Mini-albomlari

* „Drill" (1992)
* „Itch" (1994)
* „My Iron Lung (EP)|My Iron Lung" (1994)
* „No Surprises/Running From Demons" (1997)
* „Airbag/How Am I Driving?" (1998)
* „I Might Be Wrong: Live Recordings" (2001)
* „COM LAG (2plus2equalsfive)" (2004)

### Demolar

* „On A Friday Demo Tape" (1988)
* „On A Friday/Shindig Demo Tape" (1990)
* „On A Friday Demo Tape" (1991)
* „Manic Hedgehog Demo Tape" (1991)

### Solo

* „Bodysong" — Jonni Grinvud albomi (2003)
* „The Eraser" — Tom York albomi (2006)
* „Spitting Feathers" — Tom York mini albomi (2006)

Havolalar
---------

* Radiohead rasmiy web-sayti(ingl.)
* RHDiscog.com(ingl.) — Radiohead diskografiyasi
* Radiohead Qoʻshiq Soʻzlari (Wayback Machine saytida 2-sentabr 2007-yil sanasida arxivlangan)
* Last fm da Radiohead

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 5012593
* BnF: cb139551041 (maʼlumot)
* GND: 1707341-8
* ISNI: 0000 0001 1547 5162
* LCCN: no97045991
* MusicBrainz: a74b1b7f-71a5-4011-9441-d0b5e4122711
* NKC: xx0019211
* SUDOC: 069877327
* VIAF: 141028845
* en:WorldCat Identities: lccn-no97045991

 |

1. ↑  „Radiohead: Biography". *Rolling Stone*. 12 June 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 January 2009. „...the biggest art-rock act since Pink Floyd..."
2. ↑  "Radiohead - British rock group". *Encyclopedia Britannica*.. ""...arguably the most accomplished art-rock band of the early 21st century..."" <!--->
3. ↑  *Lahann, Michael* „All Surprises: Radiohead and the Art of Unconventional Album Releases". *The Guardian* (2016-yil 2-may). 2022-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-may.
4. ↑
5. ↑  *Erlewine, Stephen Thomas.* „Radiohead biography".  AllMusic. 2015-yil 31-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 20-fevral.
6. ↑  *Young, Alex.* „Radiohead will tour in 2016".  Consequence of Sound (2016-yil 21-yanvar). 2021-yil 22-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 20-fevral.
7. ↑  *Robinson, Will.* „Sam Smith Hasn't Heard Radiohead's Spectre Theme". *Entertainment Weekly* (2016-yil 12-yanvar). 2022-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 20-fevral.
8. ↑
9. ↑  „Ranked: Radiohead". *Under the Radar*. 2022-yil 19-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-may.
10. ↑  *Erlewine, Stephen Thomas* „*Kid A* – Radiohead".  AllMusic. 2012-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 8-sentyabr.
11. ↑
12. ↑  *Iadarola, Alexander* „Why We're Happy Holly Herndon Is Touring with Radiohead". *Thump*. 2016-yil 12-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-may.
13. ↑  „True Love Waits—Christopher O'Riley Plays Radiohead". *Billboard*. 21 June 2003. Qaraldi: 20 February 2016.
14. ↑
15. ↑  McLean, Craig. „Don't worry, be happy" (2003-yil 14-iyul). 2019-yil 1-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 25-dekabr.