**Cevizli** — Trabzon viloyatining Akçaabat tumaniga qarashli mahalla bo'lib, 2014-yilga qadar u ma'muriy qishloq maqomiga ega bo'lgan. Buni Akcaabatning Cevizlik qishlog'i bilan aralashtirib yubormaslik lozim. 2019-yilda Istanbul shahar munitsipaliteti hokimi etib saylangan Ekrem Imomo‘g‘li shu qishloqda tug‘ilgan.

Tarixi
------

Uning eski nomi Tzaneni yoki Caneni bo'lgan.Bu nom so'zlashuv tilida "Zanene" nomi bilan tilga olinadi. Qishloq 1876-yilgi Trabzon viloyati yilnomasida Canili (jạn ạy̰l) deb yuritilgan. Eng yaqin qishloq Shinik (sẖy̰nk) o‘sha paytda xuddi shunday nomga ega edi. Bu sanada Kanili qishlog'i 1867-yilda tashkil etilgan Trabzon viloyatining to'rt sanjagidan biri bo'lgan Trabzon sanjagining Akçaabat tumaniga qarashli edi. Bu yilnomada qishloqda 37 ta xonadon qayd etilgan. Har bir xonadonda o‘rtacha besh kishi istiqomat qiladi, deb hisoblasak, Kanili aholisi 185 kishidan iboratligi ma’lum bo‘ladi. Qishloqda 21 sigir, 10 qoramol ho‘kiz, 56 qo‘y qo‘y-echki bo‘lishi Kanili katta qishloq emasligini ko‘rsatadi. 4 ta ot va 3 ta eshak tog' va yuk tashish hayvonlari sifatida aytib o'tilgan. Bu vaqtda qishloq hududida harbiy xizmatga bormagan nasroniy diniga mansub Usmonli fuqarolaridan undiriladigan harbiy soliqni toʻlashga majbur boʻlgan odamning yoʻqligi Kanili aholisining islomlashuvi bilan aloqador boʻlishi mumkin. Ammo, mazkur sanada Akcaabat tumanidagi 100 ta qishloqdan 41 tasida armiyada xizmat qilmagan nasroniylar harbiy soliq to'lashi shart edi. Kanili yoki bugungi kunda gi Cevizli bu qishloqlardan biri emas. Bu holat 1876-yilda butun qishloqni islomlashtirish bilan bog'liq edi.

Cevizli qishlog'i Respublika davrining dastlabki qishloq ro'yxati paydo bo'lgan 1928-yildagi *Oxirgi Teşkilat-i Mülkiyede, Qishloqlarimiz nomlari* nomli nashrda Chaneni (Ćạnەny̰) sifatida qayd etilgan. Bu sanada Chaneni Trabzon viloyatining Pulathane tumani bilan bog'liq edi. Po‘lathane tumani keyinchalik Akcaabat deb o‘zgartirildi. 1935-yildagi aholini ro'yxatga olishda Caneni sifatida ro'yxatga olingan Cevzili, Trabzon viloyatining Akçaabat qozisining markaziy shaharchasi bilan bog'langan va qishloqda 299 kishi istiqomat qilgan.

Rasmiy manbalarda turli shakllarda yozilgan Caneni nomi, 1959-yilda qabul qilingan 7267-sonli qonun bilan "chetdan kelib chiqqan va chalkashliklarga sabab bo'lgan" degan sabab bilan Cevizli deb o'zgartirildi.Qishloq nomi 1955-yilgi umumiy aholi ro'yxatida Caneni sifatida qayd etilgan bo'lsa-da, 1960-yilgi umumiy aholi ro'yxatida oldingi nomi bilan birga "Cevizli (Caneni)" deb yuritilgan.

Geografiyasi
------------

Trabzon shahar markaziga 26 km, Akcaabat tumaniga 13 km uzoqlikda joylashgan. Söğütlü Darasi vodiysining 12 km. U vodiyning sharqiy qismlarida barpo etilgan. Cevizli qishlog'i Akçaabatdan Düzko'yga ketayotgan yo'lning chap tomonida, Shinik shaharchasi ro'parasida joylashgan mahalladir.Atrofi Alsancak, Kirazlik, Kochlu, Shinik va Akpinar qishloqlari bilan oʻralgan.

Aholisi
-------

Qishloq asosan ko'chmanchilardan tashkil topgan. Migratsiya qiluvchi aholi Trabzon shahrida, Trabzonning tuman markazlarida, Istanbul kabi yirik shaharlarda va xorijiy mamlakatlarda, ayniqsa,Germaniyada yashaydi. Biroq, bu muhojir aholining ko'pchiligi o'z qishloqlariga, asosan yoz oylarida tashrif buyurishadi.

Qishloq odamlari orasida Altuntosh, Armutçu, Aydin, Bayburt, Burgucu, Burnaz, Buyuk, Choban, Hotaman, Imom, Karamus, Kubalich, Pehlivan va Yulduz kabi familiyalar ko'p uchraydi.

| Yillar bo'yicha mahalla aholisi haqidagi ma'lumotlar |
| --- |
| 2012 yil | 256 |
| 2011 yil | 242 |
| 2010 yil | 245 |
| 2009 yil | 257 |
| 2008 yil | 267 |
| 2007 yil | 278 |
| 1876 yil | 185  |

Manba
-----

1. ↑  "Nişanyan Yer Adları
2. 1 2  *Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904*, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 310-311, ISBN 9789157871117.
3. ↑  *Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları* (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 730.
4. ↑  „1935 Genel Nüfus Sayımı: Köyler Nüfusu" (Türkçe).  mku.edu.tr (1937). 16 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18 şubat 2020.
5. ↑  *Köylerimiz*, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, 1968, Ankara, s. 627.
6. ↑  „1955 Genel Nüfus Sayımı: Vilâyet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1961). 7 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18 şubat 2020.
7. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18 şubat 2020.