**Aimé Étienne Jacquet** (1941-yil, 27-noyabrda tugʻilgan) — fransuz sobiq professional futbol murabbiyi va futbolchisi. U 1998-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatida gʻolib chiqqan Fransiya terma jamoasini boshqargan.

Biografiya
----------

Jacquet Sail-sous-Couzan, Luara shahrida tugʻilgan. U oʻzining mahalliy klubi US Couzanda havaskor futbolchi sifatida oʻz faoliyatini fabrikada ishlayotgan paytda boshlagan. Saint-Étienne tomonidan skautlangan u 1960-yilda *Les Vertsga* qoʻshildi. Oʻsha davrning eng muvaffaqiyatli klublaridan biri Saint-Étienne klubdagi 11 yillik faoliyati davomida taʼsirchan beshta chempionlik va uchta Fransiya kubogini qoʻlga kiritdi. U milliy terma jamoada ham oʻynagan, ammo u xalqaro faoliyati davom etira olmadi, chunki *Les Bleus* jamoadagi yillar davomida yomon oʻynagan. 1973-yilda u Saint-Étienneni tark etib, mintaqaviy raqibi Olympique Lyonnaisga yoʻl oldi va u yerda futbolchilik faoliyatini yakunladi. 

### Vaqtinchalik bosh murabbiy

Jacquet Fransiya boʻylab turli xil klublarda bosh murabbiy boʻlib ishlagan va 1980-yillarda Bordeaux safida ajoyib mukofotlarni qoʻlga kiritgan va Bordeaux bilan uchta liga chempionligi, ikkita Fransiya kubogi, ikkita Yevropa yarim finali va bir marta chorak finalga olib chiqqan. 1989-yilda prezident Claude Bez tomonidan ishdan boʻshatilib, u Montpellier va Nancy kabi oddiyroq jamoalarda boshqaruv mahoratini oshirish uchun Bordeauxni tark etdi. 

1991-yilda u Milliy Texnik Taʼlim Markazida (*Direction Technique Nationale*) lavozimda ishladi. 

1992-yilda u oʻsha paytdagi terma jamoa bosh murabbiyi Gerard Houllierning yordamchisi etib tayinlangan. 

Fransiya terma jamoasi 1994-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun Isroil va Bolgariya tomonidan uchralgan magʻlubiyatlarga uchraganidan soʻng, Jacquet terma jamoa bosh murabbiyi etib tayinlandi vaqtinchalik asnoda. Italiya ustidan qozonilgan gʻalabadan soʻng, istiqbolli oʻrtoqlik oʻyinlaridan soʻng uning vaqtinchalik maqomi doimiyga koʻtarildi. 

Jacquet dastlab Eric Cantonani sardor qilib tanladi va uni jamoaning pleymeykeriga aylantirdi. Cantona Angliya Premer-ligasida faoliyatini muvaffaqiyatli boshladi va oʻz faoliyatidagi eng yaxshi mavsumini oʻtkazdi, biroq u 1995-yilning yanvarida Chrystal Pelas muxlisini tepib yuborgani uchun unga bir yilga barcha xalqaro oʻyinlardan chetlatilishga olib keldi. 

Cantona asosiy pleymeyker boʻlganligi sababli, Jacquet diskvalifikatsiyasi ortidan jamoada katta oʻzgarishlar qilishga majbur boʻldi. Jacquet tarkibni yangi qon bilan yangiladi va uni Zinedine Zidane va boshqa yosh futbolchilar atrofida qurdi, Cantona, Jean-Pierre Papin va David Ginolani futbol oʻynashni tashlab yubordilar. Jacquet Fransiyaga Yevro-96ga yoʻl olishda yordam berdi. 

Yarim finalgacha yetib borgan *Les Bleus* Papin, Cantona yoki Ginola kabi faxriylarsiz ham omon qolish mumkinligini koʻrsatishga muvaffaq boʻldi. Jacquetning oʻzi jamoa Cantonasiz ham yaxshi oʻynaganini va ularni shu paytgacha olib kelgan futbolchilarga ishonchini saqlab qolishni istashini aytdi.

### Shubhadan gʻalabagacha

 Musée National du Sport ko‘rgazmasida 1998-yilgi FIFA Jahon kubogi finalida foydalanilgan o‘yin to‘pi tasvirlangan Jacquet nomi bilan bezatilgan Fransiya futbolkasi.
Yevro-96dan keyingi oylarda Jacquet oʻrtoqlik oʻyinlarida jamoasining mahoratini oshirdi. U yaxshi mudofa strategiyasini qabul qildi. Matbuot jamoa bosh murabbiyini tanqid qila boshladi va uning usullarini paleolit deb atashdi.  

1997-yil iyun oyida Le Tournoi stadionida „Isteʼfoga chiqing!" degan soʻzlarni stadiondan eshitish mumkin edi, chunki Fransiya jamoasi Angliya va Braziliyadan keyin uchinchi oʻrinni egalladi, faqat gollar farqiga koʻra Italiyadan oldinga chiqdi. Matbuot Jacquetni tanqid qilishda davom etdi. 

Ommaviy axborot vositalarining Jacquetga nisbatan ishonchsizligi 1998-yilning may oyida kuchayib ketdi, oʻshanda Jacquet jahon chempionatida ishtirok etishi kerak boʻlgan 22 oʻyinchi roʻyxati oʻrniga 28 nafar oʻyinchi roʻyxatini bergan edi, buning natijasida *L'Équipe* sport kundalik gazetasi Jacquetning oʻyinda ishtirok etishini taʼkidlagan edi. Fransiya terma jamoasini gʻalabaga olib keladigan toʻgʻri odam emas edi. 

Biroq, jamoa 1998-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun pley-off bosqichida oʻynay boshlaganida hammasi oʻzgardi. Jacquetning jamoasi Fransiya tarixidagi eng shov-shuvli jamoa bo‘lishdan yiroq bo‘lsada, bu juda yaxshi moylangan mashina bo‘lib, na jarohatlar, na chetlatishlar, na to‘xtatib qolishlar to‘xtab qola olmadi. 1998-yil, 12-iyulda Fransiya finalda Braziliyani 3:0 hisobida magʻlub etdi. Jacquet oʻz oʻyinchilariga braziliyaliklarning oʻyindagi zarbasi biroz shubhali ekanligini taʼkidlagani va burchak toʻpini Zidane boshi bilan ikkita gol urganida gʻalaba kaliti boʻldi.

G‘alabadan so‘ng Jacquet Fransiya terma jamoasi bosh murabbiyi lavozimini o‘ziga nisbatan oldingi bosim va tanqidlar tufayli tark etishini maʼlum qildi. Keyin u 1998-yilning avgustida fransuz futbolining texnik direktori boʻldi, u bu lavozimni 2006-yil dekabr oyida nafaqaga chiqqunga qadar egalladi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

 Jacquet (yuqori qator, ikkinchi chapda) AS Saint-Étienne Le Championnat jamoasi bilan 1968-yilgi gʻolib.

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar| Klub | Mavsum | Liga | Fransiya kubogi | Yevropa | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Divizion | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| Saint-Étienne | 1960-61 | Division 1 | 2 | 1 | 0 | 0 | - | - | 2 | 1 |
| 1961-62 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 |
| 1962-63 | Division 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 1 |
| 1963-64 | Division 1 | 2 | 0 | 2 | 0 | - | 2 | 0 | 6 | 0 |
| 1964-65 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 3 | 0 |
| 1965-66 | 27 | 2 | 1 | 0 | - | - | 28 | 2 |
| 1966-67 | 36 | 5 | 2 | 0 | - | - | 38 | 5 |
| 1967-68 | 35 | 3 | 6 | 0 | 4 | 1 | 0 | 0 | 45 | 4 |
| 1968-69 | 31 | 3 | 4 | 0 | 2 | 0 | 1 | 0 | 38 | 3 |
| 1969-70 | 23 | 4 | 8 | 1 | 3 | 0 | 1 | 0 | 35 | 5 |
| 1970-71 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 1971-72 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 2 | 1 |
| 1972-73 | 29 | 3 | 4 | 1 | - | - | 33 | 4 |
| Jami | 192 | 23 | 27 | 2 | 9 | 1 | 4 | 0 | 232 | 26 |
| Lyon | 1973-74 | Division 1 | 15 | 2 | 1 | 1 | 3 | 0 | 0 | 0 | 19 | 3 |
| 1974-75 | 7 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | 8 | 0 |
| Jami | 22 | 2 | 1 | 1 | 4 | 0 | 0 | 0 | 27 | 3 |
| Karyera jami | 214 | 25 | 28 | 3 | 13 | 1 | 4 | 0 | 259 | 29 |

### Xalqaro

Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyin | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Fransiya | 1968 yil | 2 | 0 |
| Jami | 2 | 0 |

### Oʻyinchi sifatida

**Saint-Étienne**

* Ikkinchi Divizion: 1962-63
* Birinchi Divizion: 1963-64, 1966-67, 1967-68, 1968-69, 1969-70
* Chempionlar kubogi: 1967, 1968, 1969
* Fransiya kubogi: 1967-68, 1969-70

### Bosh murabbiy sifatida

**Bordeaux**

* 1-bo‘lim: 1983-84, 1984-85, 1986-87
* Fransiya kubogi: 1985-86, 1986-87
* Chempionlar kubogi: 1986-yil

**Fransiya**

* FIFA Jahon chempionati: 1998-yil

**Individual**

* Fransiyada yilning eng yaxshi murabbiyi: 1981, 1984, 1998
* Fransiyaning asr bosh murabbiyi
* IFFHS Jahonning eng yaxshi milliy murabbiyi: 1998
* Yilning Yevropa murabbiyi — Tommaso Maestrelli mukofoti: 1998-yil
* Yilning eng yaxshi murabbiyi: 1998-yil
* Berlin-Britz oʻn yillikning eng yaxshi bosh murabbiy (1990-yillar)

### Unvonlar

* Faxriy legion ritsarlari: 1998
* Faxriy legion ordeni xodimi: 2006-yil

Manbalar
--------

1. ↑  "Décret du 13 juillet 1998 portant promotion et nomination" (fr). *Official Journal of the French Republic* **1998** (161). 14 July 1998. PREX9801876D.. Qaraldi: 2 January 2021. Aimé Jacquet]]
2. ↑  „Aimé Jacquet" (fr). Qaraldi: 4-iyun 2019-yil.
3. ↑  *FourFourTwo Great Footballers: Eric Cantona* 198.
4. ↑  „Classic Football: France 1998". 13-mart 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentabr 2006-yil.
5. ↑  „Jacquet to become France technical director". *ESPN Soccernet* (17-iyul 1998-yil). Qaraldi: 28-sentabr 2014-yil.
6. ↑  „Aimé JACQUET" (fr).  French Football Federation. Qaraldi: 17-aprel 2013-yil.
7. 1 2  *Garin.* „France – Footballer of the Year".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (8-yanvar 2015-yil). 5-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-dekabr 2018-yil.
8. ↑  „FORMER RESULTS".  IFFHS.de. 15-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-noyabr 2015-yil.
9. ↑  „Messi and Ronaldo: Equal!".  UPL (8-noyabr 2017-yil). 28-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2019-yil.
10. ↑  *Skorobahatko, Anatoliy*. Berlin-Britz Greatest XI by Decade. newspaper Ukrainskyi Futbol.
11. ↑  "Décret du 31 décembre 2006 portant promotion et nomination [Decree of 31 December 2006 on promotion and appointment]" (fr). *Official Journal of the French Republic* **2007** (1). 2 January 2007. PREX0609790D.. Qaraldi: 2 January 2021. Aimé Jacquet]]