recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kvanju** — Koreya Respublikasining jan.-gʻarbiy qismidagi shahar. Cholla-Namdo provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 1,3 mln. kishi (1995). Transport yoʻllari tuguni. Toʻqimachilik, oziq-ovqat (jumladan, tamaki mahsulotlari), harbiy, mashinasozlik, kimyo sanoati korxonalari, universitet bor.
1980 yil may oyida Kvanju shahrida mamlakat tarixidagi eng yirik hukumatga qarshi namoyishlardan biri Chun Du Xvan harbiy hukumatiga qarshi bo'lib o'tdi. Nutq ishtirokchilari uch kundan ortiq vaqt davomida shaharni nazorat qilib, mamlakat hukumatiga jamiyatni demokratlashtirish va korrupsiyada aybdor yuqori martabali amaldorlarni jazolash talablarini ilgari surdilar; mamlakat rahbariyati kuch ishlatgan, qurbonlarning umumiy soni kamida 100 kishini tashkil etadi va ba'zi ma'lumotlarga ko'ra 2000 ga etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**"Harbiy shon-shuhrat shahri" monumenti-stelasi** — Tuapse shahrida Dengiz bulvaridagi qardosh shaharlar bogʻida, shaharning **"Harbiy shon-shuhrat** shahri**"** faxriy unvoni bilan taqdirlanganligi xotirasiga oʻrnatildi.

Yodgorlik tarixi
----------------

Stelaning ochilishi 2012-yil 8-mayda boʻlib oʻtdi. Yodgorlik zarhal bronzadan yasalgan Rossiya Federatsiyasi gerbi bilan qoplangan oʻn bir metrli Dorik granit ustunidir.

Stelaning ochilishi 2012-yil 8-mayda boʻlib oʻtdi. Yodgorlik zarhal bronzadan yasalgan Rossiya Federatsiyasi gerbi bilan qoplangan oʻn bir metrli Dorik granit ustunidir.

Kvadrat kvadratning markazidagi poydevorga ustun oʻrnatilgan.

Poyezdning old tomonida Rossiya Federatsiyasi Prezidentining shaharga „Harbiy shon-shuhrat shahri" unvonini berish toʻgʻrisidagi Farmoni matni aks ettirilgan kartushka, poydevorning orqa tomonida shahar gerbi bronzali kartushda tasvirlangan. Maydon burchaklarida haykaltarosh barelyeflar bor.

Tuapse „Harbiy shon-sharaf shahri" unvoni Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2008-yil 5-maydagi farmoni bilan berilgan.

Yana qarang
-----------

* Harbiy shon-sharaf shaharlari roʻyxati
**Stavrolit** (yun. stauros — but va lithos — tosh), but tosh — silikatlar kichik sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Gʻe2A13[8YU4]4O7(ON)boʻlib, unda GʻeO15,8%, A12O355,9%, SiO2—26,3%, N2O —2%ni tashkil qiladi. S.ning ruxS. (ZnO— 7,5%gacha), lyusakit (So—8,5%gacha va NiO—0,9%gacha), nordmarkit (Mp2O3— 11,6%gacha) xillari maʼlum. Monoklin singoniyada kristallanadi. Kristallari donador agregatlar boʻlib, butsimon qoʻshaloqlik xos. Qattiqligi 7—7,5; oʻrtacha zichligi 3,7 g/sm³. Moʻrt. Yaltiroqligi shishasimon. Rangi qizilqoʻngʻirdan qoʻngʻirroqqoragacha, kamdankam shaffof boʻladi. S. baʼzi kristalli slanetslarning jins hosil qiluvchi minerali hisoblanadi. S. metamorfik jinslarning oʻziga xos minerali boʻlib, asosan, kristalli slanetslarda regional metamorfizmning amfibolitli fatsiyasida (muskovitSli, kianitS.li, sillimanitS.li) hamda gneyslarda tarkalgan. Kam uchraydigan shaffof kristallari baʼzan bezak tosh sifatida ishlatiladi. S. Rossiyada Ural, Shimoliy Kareliya, Oltoy sochmalarida; shaffof kristallari Baykaloldida, AQSH, Avstriya va Germaniyada uchraydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Velyur** (frans. velours — duxoba, lot. villosus — tukli, paxmoq) — 1) toza jun tolalaridan toʻqiladigan kalta tukli gazlama yoki kalta va mayin tukli mato (fetr); movutning bir turi. V. tuklari undan tikiladigan buyumlarga kurkam va bejirim koʻrinish beradi. Mayin junli qoʻy (merinos qoʻyi) ning aʼlo navli junini yigirib tayyorlangan tolalardan toʻqiladigan V.-drap juda qadrlanadi. V.dan ustki kiyim-boshlar, bosh kiyimlar va b. tikiladi. Koʻpchilik V.ni baxmal (duxoba) bilan adashtiradi. V. baxmaldan toʻqilishi bilan tubdan farq qiladi; 2) bugʻu, choʻchqa, qoʻy va b. mollar terisidan oshlab va xromlab tayyorlanadigan kalta tukli yumshoq baxmalsimon charm — zamsh. V. tayyorlashda sirkoniy yoki titan tuzlari ishlatiladi, albuminlar, kraxmallar, oʻsimlik yelimlari ham qoʻshiladi. Nam taʼsiriga chidamli boʻlishi uchun V.ga alyuminiy yoki xromli sovunlar, silikon bilan ishlov beriladi. V.dan asosan ustki kiyim-bosh va poyabzal tikiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ritsarlar** (nem, Ritter, dastlab — chavandoz) — oʻrta asrlarda Gʻarbiy va Markaziy Yevropa mamlakatlarida imtiyozli ijtimoiy qatlam: keng maʼnoda — barcha oqsuyak mulqdorlar (feodallar), tor maʼnoda — fakat mayda oqsuyak mulkdorlar. Vassallik munosabatlari orqali oʻz senʼorlariga karam boʻlgan. R. ulardan yer mulki (feod) olib, evaziga qoʻshinda suvoriy xizmatini oʻtaganlar. R.ning jangovaroti, qimmatbaho ogʻir qurollari (qilich, qalqon, sovut) boʻlishi lozim edi, u maxsus ritsarlik taʼlimini olgan, turnirlarda qatnashgan. R. uchun quyidagi axloqiy normalar: jasurlik, omonatga sadoqat, ayollarga nisbatan olijanoblik shart bulgan. Shundan (majoziy maʼnoda) R. — fidokor, olijanob insonlar. 12—14-asrlarda R. harbiy kuch sifatida katta ahamiyatga ega bulgan. 15—16-asrlarda muntazam armiyalar tuzilishi va uqotar qurollarning tarqalishi bilan ularga ehtiyoj qolmagan. R. dvoryanlar tabaqasining asosini tashkil etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rafaela Lopes Silva** (port.-braz.: *Rafaela Lopes Silva*; tugʻ. 1992-yil 24-aprel, Rio-de-Janeyro, Braziliya) — braziliyalik dzyudochi, 57 kg gacha vazn toifasida, Braziliya terma jamoasi aʼzosi. 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchi va 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni. Dzyudo boʻyicha Jahon chempioni (2013), Jahon chempionati kumush va bronza medali sovrindori, Panamerika oʻyinlari sovrindori, ikki karra Panamerika chempioni (2012, 2013).

Faoliyati
---------

Silva oʻzining birinchi yirik medalini 2011-yilda Parijda (Fransiya) boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2013-yilda Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida Silva finalda AQSh sportchi Marti Malloy ustidan gʻalaba qozonib, oʻz mamlakati uchun dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi braziliyalik ayol boʻldi.

2012-yilda u Londonda (Birlashgan Qirollik) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi, ammo 1/8 finalda vengriyalik dzyudochi Hedvig Karakasga yutqazib, natijada 9-oʻrinni egalladi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 57 kg gacha vazn toifasida u finalda mongoliyalik dzyudochi Dorjsürengiin Sumiyaani magʻlubiyatga uchratib , Braziliya terma jamoasiga dzyudo boʻyicha yagona oltin medalni keltirdi. 2016-yil 10-avgustda Braziliyaning *Globo Esporte* jurnaliga bergan intervyusida u Tamara ismli ayol bilan uzoq muddatli munosabatlari haqida gapirib berdi.

2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida u uchinchi oʻrin uchun kechgan bahsda fransiyalik sportchi Sarah Cysiqueni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2022-yilda Limada (Peru) boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Panamerika chempionatida u uchinchi oʻrin uchun kechgan bahsda argentinalik sportchi Brisa Gomezni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Medal natijalari
----------------

### Yozgi Olimpiada oʻyinlari

| Olimpiya oʻyinlari | Intizom | Oʻrin |
| --- | --- | --- |
| Birlashgan QirollikLondon 2012-yil | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 9-oʻrin |
| BraziliyaRio-de-Janeyro 2016-yil | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Oltin |

### Dzyudo boʻyicha Panamerika chempionati

| Dzyudo boʻyicha Panamerika chempionati | Intizom | Oʻrin |
| --- | --- | --- |
| 2011-yilda Guadalajara | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Bronza |
| 2012-yilda Monreal | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Oltin |
| 2013-yilda San Jose | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Oltin |
| 2014-yilda Guayaquil | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Kumush |
| 2015-yilda Edmonton | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Kumush |
| 2016-yilda Gavana | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Bronza |
| 2019-yilda Lima | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Kumush |
| 2022-yilda Lima | dzyudo, 57 kg gacha, ayollar | 2 Bronza |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „O alicerce que ninguém vê: namorada cuida de tudo para que Rafaela só lute" (pt).  Globo Esporte (10-avgust 2016-yil). Qaraldi: 13-avgust 2016-yil.
5. ↑
6. ↑
**Alloh Dino Sand,** shuningdek, Allohdino Sand (Sindhi:**ạlhẏ sand**)-Pokiston,Sindh,Taluka va Matiari tumanidagi qishloq. Bu qishloq Karachi-Peshaver temir yoʻl liniyasi boʻylab joylashgan. Bu qishloqda temir yoʻl vokzali bor, lekin hozircha bu yerda poyezd toʻxtamaydi. Qishloq Matiari,Tando Jam,Naserpur shaharchasi,Shahpur Darpur,Masu Bhurgri va Vohid Dino Unar qishlogʻi (shuningdek, Hakeem Pir Hajan Shoh Rashidi qishlogʻi) bilan yoʻl orqali bogʻlangan. Bu qishloqdan Matiarigacha boʻlgan yoʻl 2017-yilda yaxshilandi Bu qishloq taxminan 13 masofada joylashgan km Matiari janubi-sharqida va 11 km shimoli-gʻarbiy Tando Jam. Bu yerda boshlangʻich maktab, oʻrta maktab,tibbiy dispanser va pochta boʻlimitashkil etilgan. Bu qishloq qishloqning olijanob odami nomi bilan atalgan. Uning ismi Alloh Dino Sand edi. Qum yoki Saand (sindhi:sand)—Sindx musulmon jamoasining familiyasi .

Bu qishloq Sindning juda unumdor hududida joylashgan. Bu hududda paxta, bug‘doy, banan, shakarqamish asosiy ekinlar hisoblanadi.

  

**Manbalar**

1. ↑  „CM vows to complete 41 road projects by year’s end" (en). *www.thenews.com.pk*. Qaraldi: 19-fevral 2020-yil.
2. ↑  „Murad forms body to oversee road projects in Sindh" (en-US). *Daily Times* (30-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 19-fevral 2020-yil.
3. ↑  „Govt. Boys High School Allah Dino Sand, Mitiari, Hyderabad". *hamariweb.com*. Qaraldi: 16-fevral 2020-yil.
4. ↑  „Allah Dino Sand, Hyderabad, Sindh - North: 70091 | Pakistan Postcode ✉️". *pak.postcodebase.com*. Qaraldi: 16-fevral 2020-yil.
**Huseyin Husnu Dogʻan** (1944, Malatya), turk siyosatchisi. 1983-yil 14-dekabr - 1989-yil 31 mart Qishloq, o'rmon xo'jaligi va qishloq xo'jaligi, 1990-yil 28 oktyabr - 1991-yil 22-fevral Milliy mudofaa, 1996-yil 7 mart - 1996-yil 28-iyun Energetika va tabiiy resurslar vaziri bo'lib ishlagan.

Hayotiy
-------

O'rta maktabni Malatyada tamomlagan. 1969-yilda ODTU qurilish fakultetini tamomlagan. 1973-yilgacha Davlat rejalashtirish tashkilotida ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1979-yildan beri Turgut O'zal bilan birga yurgan. U 1980-yilda Xorijiy investitsiyalar kengashining raisi bo'ldi. U bu vazifani 1983-yilda ANAP asoschisi bo'lgunga qadar davom ettirdi. U ANAP dasturini yozgan. U O'zaldan keyin partiyaning ikkinchi raqamli asoschisi bo'ldi. Birinchi O'zal hukumatida u Qishloq xo'jaligi, o'rmon xo'jaligi va qishloq ishlari vazirligiga parlament tashqarisidan olib kelingan. U bu vazifani 5,5 yil davomida uzluksiz davom ettirdi. 1986-yilgi takroriy saylovlarda XVII. Bu davrda Istanbul deputati bo'ldi. XIX va XX. Davr Istanbul, XVIII. Muddati Izmir deputati. Oqbulut hukumatida Davlat vaziri va Fors ko'rfazi inqirozi davrida Mudofaa vaziri bo'ldi. U Semra Oʻzalning Istanbul viloyati rahbari etib tayinlanishiga qarshi chiqqani uchun vazirlikdan boʻshatildi. ANAP'da Mesut Yilmazning mutlaq hukmronligidan so'ng partiyadan iste'foga chiqdi. 1993-yil 7-oktyabrda Yusuf Bozkurt Oʻzal bilan birga Yangi partiyaga asos soldi. U ushbu partiya raisi o'rinbosari bo'ldi va bir muncha vaqt o'tgach, u Yangi partiyadagi vazifasidan voz kechdi va ANAPga qaytdi. 2002-yil 9-maydan 2002-yil 14-dekabrgacha Yevroosiyo partiyasining bosh raisi lavozimida ishlagan. Oilali va bir farzandi bor Dog'an ingliz tilini biladi.

Manba
-----

1. 1 2  „TBMM Albümü".  tbmm.gov.tr. 11 haziran 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 haziran 2020.
2. ↑  „Biyografi".  biyografi.net. 19 mayıs 2002da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 haziran 2020.
**Qoracha**:

* Qoracha - {{Bilgiquti aholi punkti

| ozbekcha nomi = Qoracha   
 qirgʻizcha: *Карача*
| mavqe = qishloq
| mamlakat = Qirgʻiziston
| mintaqa turi = viloyat
| mintaqa = Jalolobod viloyati
| jadvalda mintaqa = Jalolobod viloyati
| tuman turi = Ovul okrug
| tuman = Bozor-Qoʻrgʻon|Bozor-Qoʻrgʻon 
| jadvalda tuman = Beshik-Joʻn ovul okrugi
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
| gerb =
| bayroq =

```
 |lat_deg= 41|lat_min= 6|lat_sec=0
 |lon_deg= 72|lon_min= 48|lon_sec=0
 |CoordAddon             = 
 |CoordScale             =          
```

| mamlakat xaritasi olchami = 300
| mintaqa xaritasi olchami =
| tuman xaritasi olchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 
| iqlim =
| rasmiy til =
| aholi = 2 523 <ref name="Этно2009.

* Qoracha (tabaqa) — 1) oʻrta asrlarda aholining zodagon boʻlmagan tabaqasi; 2) ayrim turkiy xalqlarda urugʻ nomi (mas, qirgʻiz va qozoqlarda, oʻzbeklarning qatagʻon, laqay, qirq, saroy qabilalari tarkibida q.




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Qoracha (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
**Rafiq moʻmin** (taxallusi; asl ism-sharifi Moʻminov Rafik,, 1900.7.2, Namangan — 1951.5.5) - shoir, dramaturg, pedagog. 1917-yilda Koʻqondagi dorilmualliminni tugatib, 1937-yil 27 mayda qatagʻon etilguniga qadar oʻqituvchilik qilgan. P.M. Fargʻona vodiysiga ilmiy ekspeditsiya uyushtirib, "Zevak" ("Yozi bilan Zebo") va boshqa asarlarni yozib olgan (1923). Adabiy faoliyati 1920-yildan boshlangan. U 20-yillarning boshlarida Fargʻona vodiysida roʻy bergan fojiali voqealar taʼsirida Oʻgʻuzxon (H. Yoʻldoshqoriyev) bilan hamkorlikda "Yosh qurbonlar", shuningdek, "Gulyor" va "Yoriltosh" pyesalarini yozgan (1921). R.M.ning sheʼriy ijodida "Qapchigʻay" dostoni (1924) alohida oʻrinni egallaydi. Shoir bu dostondan tashqari, koʻplab lirik sheʼrlar, "Bolaxoʻr", "Kizil qiz", "Zanglagan pichoq", "Tyanshan qizi" singari dostonlar ham yozgan (1926—27).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Łucja Frey** yoki **Łucja Frey-Gottesman** (1889-yil 3 noyabrda tugʻilgan, Lvov - 1942-yil vafot etgan) polshalik nevrolog. Frey sindromi uning nomi bilan atalgan. Frey, Evropadagi birinchi ayol akademik nevrologlardan biri edi. 1942-yilda, 53 yoshida, Lvov gettosida Xolokost paytida vafot etdi.

Hayoti
------

Łucja Frey 1889-yil 3-noyabrda Avstriya-Vengriya imperiyasining bir qismi boʻlgan Lvov shahrida qurilish pudratchisi Shimon Simcha Frey va uning rafiqasi Dina (niyasi Vaynreb) Mirjam Moltrextning qizi boʻlib tugʻilgan.Frey va uning oilasi yahudiy edi.1896-yildan 1900-yilgacha xristian boshlang‘ich maktabida o‘qigan. 1907-yilda Fransizzek-Yozef oʻrta maktabini tugatgan. Oʻqishni tugatgandan soʻng u professor Marian Smoluchovskidan (1872-1917) matematika va falsafani oʻrgangan. 1907-1912-yillarda u falsafa fakulteti talabasi edi, biroq besh yildan so‘ng Varshavaga ko‘chib o‘tdi va tibbiyot fakultetida o‘qishni boshladi.

Frey 1918-1923-yillar oraligʻida tibbiyotni oʻrgangan va 1923-yil 2 iyunda tibbiyot darajasini olgan. Polsha-Ukraina urushi tufayli uning ishi bir yil davomida toʻxtatildi.

Oʻqishni tugatgandan soʻng u Varshava nevrologiya klinikasida professor Kazimierz Orzexovskiyning (1878-1942) katta assistenti sifatida ishini davom ettirdi. 1928-yil oxirida u Varshavani tark etdi va Lvovga qaytib keldi va Mordexay (Marek) Gottesman ismli advokatga uylandi ( 1887-yilda Komarno, Lublin voevodeligi / Komarno - 1941? ). 1929-yil may oyidan boshlab u Lvovdagi Rappaporta koʻchasida joylashgan nevrologiya klinikasida katta maslahatchi yordamchisi boʻlib ishladi. U 1930-yilda qizi Danutani dunyoga keltirdi.

1939-yil 19-sentyabrda Sovet Ittifoqining Polshaga bostirib kirishi va Lvovni bosib olganidan keyin Mark Gottesman aksilinqilobiy faoliyatda ayblanib, NKVD tomonidan hibsga olingan; Bu vaqtdan keyin u haqida hech narsa ma'lum emas. 1941-yilda nemislar Lvovni bosib olganida, u Luka Frey gettosiga joylashtirildi. Zamarstynowska Gettopoliklinikda 112-da ishlashi kerak edi. U, ehtimol, 1942-yil avgust oyida gettoni yoʻq qilish paytida yoki Belsek qirgʻin lageriga surgun qilinganidan koʻp oʻtmay, bemorlari bilan birga oʻldirilgan. Qarindoshlari va o‘zidan hech qanday dalil topilmadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Mirjam Moltrecht: Dr. med. Lucja Frey. Eine Ärztin aus Lwow 1889-1942. Rekonstruktion eines Lebens. Hartung Gorre Verlag Konstanz, 2004. PDF*.
2. 1 2 3  *Gliński JB. Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów ofiar drugiej wojny światowej. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 1997*.
3. ↑  *Eufemiusz Herman: Neurolodzy polscy. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1958, ss. 225-227.*.
4. ↑  *Maciejewska I, Dziewiatkowski J, Spodnik E. Lucja Frey: a pioneering physician in tragic times. Clin Anat. 20. 6: 588-90 (2007). doi:10.1002/ca.20481. PMID 17352411.*.
**Vitaliy Aleksandrovich Slastyonin** (1930-yil 5-sentyabr, Ulala - 2010-yil 13-iyun, Moskva) pedagogika sohasidagi sovet va rus olimi, pedagogika fanlari doktori (1977), professor, Rossiya Ta'lim akademiyasining haqiqiy a'zosi (1992). Rossiya Federatsiyasida xizmat ko'rsatgan fan arbobi (1996).

1952-yilda Slastyonin Moskva davlat pedagogika institutini tamomlagan. Uning "Oʻlkashunoslikning pedagogik asoslari" nomli ilmiy ishi SSSR Oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligining oltin medali bilan taqdirlangan.

1956-yilda u "O'quvchilarni vatanparvarlik va baynalmilal tarbiyalash maktabi komsomolining ishi" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va 13 yil davomida Tyumen davlat pedagogika institutida ishladi: assistent, keyin katta o'qituvchi.1957-yilda 27 yoshida oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha prorektor boʻldi.

1969—1977-yillarda O'quv-uslubiy bo'lim boshlig'i, RSFSR Ta'lim vazirligining Oliy va o'rta pedagogik ta'lim muassasalari Bosh boshqarmasi boshlig'ining o'rinbosari.

1977-yilda "Sovet maktabi oʻqituvchisining kasbiy tayyorgarligi jarayonida uning shaxsini shakllantirish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi va Moskva davlat pedagogika institutiga qaytdi. V.I.Lenin, 1978-yilda Boshlangʻich ta’lim pedagogikasi kafedrasi mudiri etib saylandi. 1979-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 1982-yilda ta’lim fakulteti dekani etib saylandi.

1980-yilda oliy ta’lim pedagogika va psixologiyasi kafedrasini tuzdi va unga rahbarlik qildi. Pedagogika boʻyicha 300 dan ortiq ilmiy ishlar, 20 ga yaqin darslik va oʻquv qoʻllanmalar muallifi. V.A.Slastenin rahbarligida 125 ta nomzodlik dissertatsiyasi tayyorlandi va himoya qilindi, uning 38 nafar shogirdi fan doktori boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Сластёнин В.А.*. Работа комсомола школы по патриотическому и интернациональному воспитанию учащихся // диссертация ... кандидата педагогических наук.*.
2. ↑  *Сластёнин В.А.* „Формирование личности учителя советской школы в процессе его профессиональной подготовки // диссертация ... доктора педагогических наук.". *search.rsl.ru*. Qaraldi: 17-mart 2021-yil.
Vitali Golod
**Vitali Golod** (ruscha: *Виталий Голод*; 1971-yil 23-iyunda tugʻilgan) — asli sovet fuqarosi, ammo isroillik shaxmatchi. U 1996-yilda FIDE tomonidan berilgan grossmeyster unvoniga ega.

Shaxmat faoliyati
-----------------

Golod yoshligidan shaxmat bilan shugʻulangan boʻlsa ham musobaqalarga kech kirib keladi. Dastlabki ishtirok etgan nufuzli shaxmat musobaqasida u goʻlib chiqadi (Golod 1991-yilda Ukraina chempioni boʻlgan). shundan keyin u Isroilga koʻchib oʻtdi.

2004-yilda u Ramat-Avivda boʻlib oʻtgan Isroil chempionatida Sergey Erenburg bilan 1-2-oʻrinlarni egalladi. U Santa Monikada ham gʻalaba qozondi. 

2006-yilda u AQShning Illinoys shtati, Schaumburg shahrida boʻlib oʻtgan bahorgi Shimoliy Amerika FIDE Invitational turnirida gʻolib chiqdi va Monarch Assurance Isle of Man orolida xalqaro turnirida uchinchi oʻrinni egalladi (Aleksandr Areshchenko va Sergey Volkovdan keyin). Keyingi yili Golod shu orolda Mateush Bartel, Zaxar Efimenko, Yuriy Yakovich, Maykl Roiz va Mixail Kobaliya bilan 1-6-oʻrinlarni egallab, tay-breyk boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi.

2010-yil mart oyida u Georgiy Agzamov xotirasiga bagʻishlangan turnirda grossmeysterlar Maksim Turov, Sergey Jigalko va Rinat Jumabayev bilan 1-4-oʻrinlarni egalladi. Toʻrt oy oʻtgach, Golod 43-chi Biel shaxmat festivalida grossmeysterlar Aleksandr Riazantsev, Nadejda Kosintseva, Leonid Kritz, Sebastyan Feller, Kristian Bauer va Sebastyan Maze bilan 1-7-oʻrinlarni egalladi. keyinroq noyabr oyida u Isroil chempionligini ham qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  The Week in Chess 598: Spring North American FIDE Invitational
2. ↑  The Week in Chess 621: 15th Monarch Assurance
3. ↑  *Crowther.* „TWIC 673: 16th Monarch Assurance Isle of Man".  London Chess Center (1-oktabr 2007-yil). Qaraldi: 21-may 2010-yil.
4. ↑  *Begmatov.* „IV International Georgy Agzamov Memorial".  ChessBase (12-aprel 2010-yil). Qaraldi: 12-aprel 2010-yil.
5. ↑  „43rd Biel Chess Festival: Master Open". *Chess News*.  ChessBase (31-iyul 2010-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2019-yil.
6. ↑  *Crowther.* „Israel Championships 2010". *The Week in Chess* (19-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2019-yil.
**Atomni uygʻotish** – Atomni normal (risoladagi) energiya holatidan yuqori energiya holatiga oʻtkazish. Atomni yorugʻlik, issiqlik taʼsirida yoki elektronlar bilan bombardimon qilib uygʻotish mumkin. Atom bu jarayon natijasida maʼlum miqdordagi energiyani yutib, uning orbitasidagi elektronlar yuqori energiya holatiga oʻtadi. Masalan, natriy atomini uygʻotish uchun 2 eV yoki 3,2 10-12 erg energiya kerak. Xona temperaturasida atomlarning oʻrtacha kinetik energiyasi 5 • 10-14 erg ga teng, bu uygʻonish energiyasidan 100-marta kichik. Atomning uygʻotilganligini uning normal holatga oʻtishida maʼlum toʻlqin uzunligidagi yorugʻlik chiqarishidan bilish mumkin. Elektron bilan toʻqnashgan atom undan qabul qilib olgan ortiqcha energiyani bir oz vaqt davomida saqlab turib, soʻngra atrofdagi atomlar harakati taʼsirida uni kaytarib beradi va yana normal holatga oʻtadi. Agar gaz bosimi juda kichik boʻlsa, atom ortiqcha energiyani yorugʻlik chikarish bilan kaytarishi mumkin. Agar simob atomining birinchi kritik poten-siali 4,9 eV ga teng boʻlsa, uni shunday energiyali elektron bilan bombardimon qilinganda uygʻotilgan holatga oʻtadi va, aksincha, normal holatga oʻtishi uchun uning ortiqcha uygʻotish energiyasi yorugʻlik kvanti holida nurlanishi kerak. Siyraklashtirilgan simob bugʻini monoxromatik yorugʻlik bilan nurlatilsa, atomning uygʻonishi (optik uygʻonish) roʻy beradi. Yutilgan yorugʻlik kvantining energiyasi qancha boʻlsa, atom qaytargan kvantning energiyasi ham shuncha boʻladi. Masalan, natriy bugʻlarini sariq natriy spektr chizigʻiga mos yorugʻlik kvanti bilan nurlatilsa, u yana qayta shu sariq spektr chizigʻga mos nur chikaradi. Maxsus usullar yordamida atomlarni ikkinchi, uchinchi va boshqa yuqori kritik potensiallar (yuqori energiya holatlari)gacha uygʻotish mumkin. Bu atomning qayta chiqargan energiyasi turli toʻlqin uzunliqdagi yorugʻlik nuridan iborat boʻladi. Uchinchi termik (issiqlik vositasida) uygʻotish usuli yuqori temperatura taʼsiri bilan bogʻliq. Gaz alangasiga kiritilgan osh tuzining zarrasi alangani sariq rangli qilib koʻrsatadi. Spektroskop yordamida alangada natriyning sariq spektr chizigʻi borligini kuzatish mumkin..

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vitalizm** (lot. vitalis — hayotiy) — biol.dagi oqim. Organizmlarda hayotiy hodisalarni boshqaradigan, nomoddiy gʻayritabiiy kuchlar ("hayotiy kuch", "jon" va b.) bor deb tushuntiradi. V.ning asosiy qoidalari qad. dunyoda paydo boʻlgan. Aristotel hayot asosida goʻyo nomoddiy dinamik ibtido — "entelexiya" yoki jon yotadi, degan tasavvurni rivojlantirdi. 17-asrda golland olimi van Gelmont organlar faoliyatini va butun organizmni ruhiy kuchlar yoki "arxey" boshqaradi, deb hisobladi. 18-asrda nemis vrachi G. Shtal organizm aʼzolarining tuzilishi va vazifasini bajarishdagi muvofiqligi nomoddiy ibtido — jon tomonidan belgilanadi, deb bildi. 18-asr oxiri —19-asr boshidagi tabiatshunoslik yutuqlari xayotning mohiyati haqidagi vitalistik tasavvurlarning xatoligini isbotladi. Lekin, 19-asr oxiri — 20-asr boshida jamiyat taraqqiyotining ijtimoiy-iqtisodiy oʻziga xos xususiyatlari, idealistik oqimlarning kuchayishi munosabati bilan neovitalizm shaklida yangidan paydo boʻldi. V.ning turli koʻrinishlari hozirgi zamon biol.sida ham namoyon boʻlmoqda. Bu organizm hayot faoliyati oʻziga xos xususiyatining nomoddiyligini eʼtirof etishda koʻrinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Atomlar markazida yadro joylashgan va yadro atrofida maʼlum energetik sathlar boʻylab harakatlanadigan elektronlardan tashkil topgan. Agar atomga elektron yetishmasa musbat ion, aksincha ortiqcha boʻlsa esa manfiy ion deyiladi. Yetishmayotgan yoki ortiqcha elektronlar soniga qarab ionning zaryad miqdori belgilanadi. Musbat yoki manfiy ion elektr maydonga kiritilganda elektr maydon tomonidan unga kuch taʼsir qiladi. Elektrostatik va elektr maydonlarning farqiga borishimiz kerak. Elektrostatik maydon — qoʻzgʻalmas zaryad hosil qilgan maydon. Elektr maydon — harakatdagi zaryadli zarralar hosil qiladigan maydon. Zaryadli zarraga elektr maydon tomonidan 


F
=
q
E

{\displaystyle F=qE}

{\displaystyle F=qE}kuch taʼsir qiladi.

Neytral atom kuchli elektr maydonga kiritilganda atom spektrida oʻzgarish kuzatiladi. Bunda ikki xil holat boʻlishi mumkin:

Birinchidan holda, yaʼni atom xususiy elektr dipol momentiga ega boʻlganda elektr maydoni qoʻyilsa, maydon boʻylab chiziqli kattaliklargina hisobga olinganda, atom elektr maydon kuchlanganligi E ning birinchi darajasiga proporsional boʻlgan qoʻshimcha (-Pɛ) energiya oladi. Bunda atom spektrida spektral chiziqlarning siljishi va ajralishi (atom energetik sathlarining siljishi va ajralishi) ham elektr maydon kuchlanganligining birinchi darajasi ɛ ga proporsional boʻladi. Bunday effekt Shtark tomonidan aniqlangan boʻlib, *chiziqli Shtark effekti* deyiladi.

Ikkinchi holat, yaʼni atomda xususiy elektr dipol momenti yoʻq. Bunda elektr maydon qoʻyilganda, atomda induksiyalangan dipol momenti paydo boʻladi, yaʼni:

{\displaystyle P=a\epsilon }

bunda a- atomning elektr qutblanuvchanligi boʻlib, uni kvant mexanikasi metodlaridan foydalanib hisoblab topish mumkin. Qoʻyilgan elektr maydoni 0 dan ε gacha oshirilganda, atomning elektr dipol momenti ham 0 dan P gacha ortib boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  G.Axmedova, O.B.Mamatqulov, I.Xolbayev*. Atom fizikaisi*.
**Anakondalar** (Eunectus) — boʻgʻma ilonlar urugʻi. Hozirgi ilonlarning eng yirigi — uz. 10 m gacha (qayd qilingan uz. 11,43 m). Sargʻish-kulrang tanasi orqa tomondan 2 qator yirik doira shakli-dagi qoʻngʻir, yon tomonlardan bir necha qator mayda oqish dogʻlar bilan qoplangan. 3 turi tropik. Janubiy Amerikaning daryo, koʻl va botqoqliklarida tarqalgan. Od-diy A. (Ye. murinus) kuproq uchraydi. A. suvda yaxshi suzadi va shoʻngʻiydi, suv tu-bida uzoq, tura oladi. Suv ostida burun teshiklari klapanlar bilan bekiladi. A. har xil mayda umurtqalilar (kemiruvchilar, tuyoqlilar, toshbaqalar, qushlar, yosh timsohlar), baʼzan uy hayvonlari bilan oziqlanadi, kamdan-kam odamga hujum qiladi. Qurgʻoqchilik mavsumida balchiqqa koʻmilib karaxt boʻlib oladi. Tuxumdan tirik tugʻish (baʼzan tuxum qoʻyish) orqali koʻpayadi. 28dan 42 taga-cha tuxum qoʻyadi. Tuxumlardan darhol yosh ilonlar chiqib, suvga tushib ketadi. A. tutqinlikda 28 yilgacha (oʻrta hisobda 5-6 yil) yashaydi. Terisi, goʻshti va yogʻi uchun ovlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anaika Soti** — hind aktrisasi va hind modeli. U asosan Tamil filmlarida va bir nechta telugu va hind filmlarida suratga tushadi.

Faoliyati
---------

Rejissor Ram Gopal Varma liftda ketayotganida uni koʻrib qoldi va uni jozibali va oʻziga tortuvchi deb topdi va Sotini unchalik qiziqtirmagan oʻzining filmlarida suratga tushishini taklif qildi. R.G.Varma uni koʻp ishontirdi va unga kelajakdagi tashabbuslaridan biridagi rolni taklif qildi. Keyinchalik u Mumbaydagi jinoyat olamiga asoslangan hind va telugu tillarida suratga olingan ikki tilli *Satya 2* (2013) jinoyat filmida rol oʻynash uchun hujjat imzo chekdi.

Uning ikkinchi yorqin chiqishi Vasanthabalan Siddharthning, mashxur aktyorlar Prithviraj va Vedhika bilan birga rol oʻynagan *Kaaviya Thalaivan* tamil fantastik filmi edi. U *Satya 2* ustida ishlayotganida u filmga ham imzo chekdi va keyinchalik Tamilnad qishloqlarida olinuvchi film uchun u yerda suratga tushdi, u qahramon xarakteriga kirish uchun malika kabi harakatlar qilish ustida ishlaganini aytib beradi. Film ham, Zamindarning qizi obrazi ham ommaga taqdim etilgandan soʻng ijobiy baholarga sazovor boʻldi. Keyinchalik Anaika Soti Ram Gopal Varma bilan yana Telugudagi *365 day buissines* uchun hamkorlik qildi va bu uning hozirgi kungacha eng muhim roli ekanligini taʼkidlaydi. Anaika Sotiga 2015-yilda *Kaaviya Thalaivan 62nd Filmfare Awards South mukofotida* "Eng yahshi ikkinchi darajali aktrisa sifatida" nominatsiyasi berilgan.

Filmografiya
------------

| Yil | Nom | Rol | Til |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | *Satya 2* | Chitra | HindTelugu |  |
| 2014 | *Kaaviya Thalaivan* | Yuvarani Rangamma | Tamil |  |
| 2015 | *365 Days* | Shreya | Telugu |  |
| 2018 | *Semma Botha Aagathey* | Nina | Tamil |  |
| 2019 | *Kee* | Vandana |  |
| 2021 | *Parris Jeyaraj* | Divya |  |
| *Plan Panni Pannanum* | Item Number |  |

Manbalar
--------


1. ↑  *Chowdhary.* „A steady start" (13-oktabr 2013-yil). 22-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2019-yil.
2. ↑  *Dundoo.* „Satya 2: Bad company" (10-noyabr 2013-yil). 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2019-yil.
3. ↑  „Review: Satya 2 Is As Bad As Satya Was Good". *Rediff*. 22-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2019-yil.
4. ↑  „Archived copy". 28-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2014-yil.
5. ↑  „Kaaviyathalaivan (aka) Kaaviya Thalaivan review". *www.behindwoods.com*. 25-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2019-yil.
6. ↑  „Review : (2014)". *www.sify.com*. 22-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2019-yil.
7. ↑  *Chowdhary.* „Role play" (21-may 2015-yil). 22-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2019-yil.
**Munira Saʼdullayevna Tursunxoʻjayeva** (1921.19.11 — Toshkent — 1976.7.4) — terapevt, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968). Tibbiyot fanlari doktori (1956), professor (1957). S. Tursunxoʻjayevning qizi. Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgach (1941), shu institut gospital terapiya klinikasida ordinator (1941—44), davolash fakulteti ichki kasalliklar propedevtikasi kafedrasida assistent (1944—51), dotsent (1951—57), professor (1957—60), stomatologiya fakulteti ichki kasalliklar kafedrasi mudiri (1960—69), davolash fakulteti gospital terapiya kafedrasi (1969—71), ichki kasalliklar propedevtikasi kafedrasi (1971—76) mudiri. Ilmiy ishlari Oʻrta Osiyoning issiq iklim sharoitida uchraydigan ichak kasalliklari, ateroskleroz va boshqalarda moddalar almashinuvining oʻzgarishlarini oʻrganishga hamda geriatriya va gerontologiyaning turli dolzarb masalalariga oid. Toshkentdagi tibbiyot kollejlaridan biriga T. nomi berilgan.

Manbalar
--------

* K vitaminoterapii ateroskleroza v usloviyax Uzbekistana, T. 1974.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Analitik huquqshunoslik** – huquqqa falsafiy yondashuv hisoblanib, uning mohiyatini tushunishga harakat qilish uchun zamonaviy tahliliy falsafa resurslaridan foydalanadi. Analitik falsafaning chegaralari biroz noaniq bo'lgani sababli uning qanchalik kengayganini aytish qiyin. HLA Xart, ehtimol, analitik huquqshunoslikning zamonaviy maktabidagi eng ta'sirli yozuvchi edi , garchi uning tarixi hech bo'lmaganda Jeremi Bentamga borib taqaladi.

Analitik yurispridensiyani huquqiy formalizm (huquqiy fikrlash mexanik, algoritmik jarayon sifatida modellashtirilishi yoki modellashtirilishi mumkinligi haqidagi g‘oya) bilan adashmaslik zarur. Darhaqiqat, analitik huquqshunoslar birinchi navbatda huquqiy formalizm huquq nazariyasi sifatida tubdan xato ekanligini ta'kidladilar.

Analitik yoki "aniqlashtiruvchi" huquqshunoslik huquqiy tizimlarning jihatlariga murojaat qilganda neytral nuqtayi nazardan va tavsiflovchi tildan foydalanadi. Bu tabiiy huquqning qonun nima ekanligini, u nima bo'lishi kerakligini birlashtirishni rad etgan falsafiy rivojlanish edi. Devid Xum *"Inson tabiati to'g'risida risola" asarida* odamlar har doim dunyoni aytishning ma'lum bir usuli ekanligini ta'riflash o'rtasida o'tishadi, shuning uchun biz ma'lum bir harakat yo'nalishi bo'yicha xulosa qilishimiz kerakligini ta'kidlagan. Biroq sof mantiqqa keladigan bo`lsak, biror narsa sodir bo'lganligi sababli biz nimadir qilishimiz kerak, degan xulosaga kelish mumkin emas. Shunday qilib, dunyoni tahlil qilish va aniqlashtirish me'yoriy va baholovchi savollarga qat'iy alohida savol sifatida qaralishi kerak .

Analitik yurisprudensiyaning eng muhim savollari: "Qonunlar nima?", "Qonun nima?", "Qonun va hokimiyat o'rtasida qanday bog'liqlik bor?" va "Qonun va axloq o'rtasida qanday bog'liqlik bor?" Huquqiy pozitivizm hukmron nazariyadir, garchi o'z talqinlarini taklif qiladigan tanqidchilar soni ortib bormoqda.

Yana qarang
-----------

* Qonun ustuvorligi
* Qonuniylik
* Yuqori qonunga muvofiq boshqaring

Manbalar
--------

1. ↑  Bodenheimer, Edgar, Modern Analytical Jurisprudence and the Limits of Its Usefulness, University of Pennsylvania Law Review
**Tank qoʻshinlari** - kuruklikdagi qoʻshin turi. Tank, motooʻqchi (mexanizatsiyalashgan, motopiyoda), raketa, artilleriya va boshqa boʻlinma, qism, qoʻshilmalardan tarkib topgan. Tank qoʻshinlari qudratli oʻt ochish, kuchli zarba berish va tez harakat qilish imkoniyatiga hamda ishonchli zirxli himoyaga ega. Bu qoʻshinlar asosiy yoʻnalishlarda yalpi harakat kilib, mustakil va boshqa qoʻshinlar bilan hamkorlikda dushman mudofaasini yorib oʻtish, yuksak manyovrli jangovar xarakatlar olib borish, dushman mudofaasi ortida xarakat qilib, uning zahiralarini tormor etish, eng muxim marralarni egallash va uni himoya qilish hamda jang va operatsiya maqsadlariga tezkorlik bilan erishishni taʼminlash va boshqalarga qodir. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli kuchlarida Tank qoʻshinlari mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Analitik geometriya** — geome-triya boʻlimi; unda sodda geometrik ob-razlar (nuqtalar, toʻgʻri chiziqlar, tekisliklar, ikkinchi tartibli egri chiziqlar va sirtlar) koordinatalar usuli asosida algebraik vositalar bilan oʻrganiladi. Koordinatalar usulining mohiyati quyidagicha: a tekislikda oʻza-ro per-pendikulyar Ox va Ou toʻgʻri chiziqlarni chizamiz, ularda musbat yoʻnalishlarni, koordinata boshi O nuqtani va masshtab birligi ye ni tanlab olamiz. Bu holda a tekislikda toʻgʻri burchakli Dekart koor-dinatalar tizimi Oxu berilgan deyila-di; Oxabssissalar oʻqi, Ou esa ordina-talar oʻqi deyiladi. Tekislikdagi ixti-yoriy M nuqtaning holati OMx va OMu kesmalarning (tegishli ishora bilan olin-gan) uzunliklari x va u bilan bir qiymatli aniqlanadi. Abssissasi x va ordinatasi u boʻlgan M nuqta M(x, u) kabi belgilanadi. Shua tekislikda biror chiziq olingan boʻlsa, unga tegishli nuqtalarning va faqat shu nuqtalarning koordinatalari 463Gʻ(x, u)=O tenglamani qanoatlantirsa, bu tenglama L chiziq tenglamasi deyiladi. Tekislikdagi A.g .da toʻgʻri chiziqlar, ikkinchi tartibli egri chiziqlar (el-lips, parabola, giperbola) batafsil oʻrganiladi. Fazoda ham Dekart koor-dinatalar tizimi kiritiladi va turli chiziqlar, tekisliklar, ikkinchi tartib-li sirtlar ularning tenglamalari vosi-tasida oʻrganiladi. A.g .ning asosiy gʻoyasi R. Dekartnt „Geometriya" (1637-yil) kitobida birinchi marta toʻla bayon etilgan. A.g. taraqqiyotiga yana P. Ferma, G. Leybnits, I. Nyuton, L. Eyler katta hissa qoʻshganlar. A.g. metodlari matematika, mexanika, fizika va boshqa fanlarda keng qoʻllaniladi. Tursun Azlarov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb11938440r (maʼlumot)
* GND: 4001867-2
* LCCN: sh85054141
* LNB: 000082628
* NDL: 00564622
* NKC: ph114037

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„Tanlangan asarlar"** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 2018-yil Toshkent shahrida „Sharq" nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan.

Toʻplam sheʼrlari „Yoʻq, halovat istamayman!", „Yoshlik devoni", „Bolaligim – Bozorim", „Orzu chashmasi", „Iltijo", „Tirik sayyoralar", „Sharqiy qirgʻoq", „Ruhlar isyoni", „Shavqu armonim gʻazal", „Bedorlik", „Hajv daftari", „Subhi sodiq", „Istanbul fojiasi", „Orzuli dunyo", „Tabassum", „Daftarda qolgan satrlar" turkumlariga boʻlingan. Toʻplamga shoirning turli yillarda yozgan sheʼrlari, shuningdek, „Nido", „Orzu shachmasi", „Palatkada yozilgan doston", „Quyosh maskani", „Ruhlar isyoni" dostonlari hamda „Istanbul fojiasi" sheʼriy dramasi kiritilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Mirzo Kenjabek – nashrga tayyorlovchi, Nosirjon Joʻrayev – muharrir, Feruza Basharova – badiiy muharrir, Sarvar Gayratov – dizayner, Raʼno Boboxonova – texnik muharrir, Asal Nisanbayeva, Eʼzoza Yoʻldosheva – sahifalovchilar, Rasuljon Nafasov – musahhih. Kitob adadi – 3 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑  „2019-yilgi yangi adabiyotlar roʻyxati".  Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti. Qaraldi: 18-dekabr 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Madumar hofiz** (1850 - Isfara — 1930) — xonanda. Keng diapazonli, kuchli va baland ovoz sohibi. Koʻqon ijrochilik maktabi anʼanalarining rivoj topishiga hissa qoʻshgan. Koʻproq "Segoh", "Bayot" (taronalari bilan), "Shahnozi Gulyor", "Chapandoz", "Ush-shoq", "Dugohi Husayniy" (taronalari bilan) kabi Fargʻona-Toshkent maqom yoʻllari, "Ilgʻor", "Suvora", "Bir kelib ketsun", "Adashganman", "Ohkim", "Quling" singari ashula va katta ashulalarni mahorat bilan ijro etgan. Muqimiy "Sayohatnoma"sida Madumar hofizning isteʼdodli, benazir xonandaligi madh etilgan. Toʻychi hofiz, Hamroqul qori, Yu. Rajabiy singari hofizlar Madumar hofizning shogirdlaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Analogiya** (yun. analogia — muvofiqlik, aynanlik, oʻxshashlik) — 1) (falsafada) predmet va hodisalarda bi-ror xususiyatning oʻxshashligi. Mantikda A. yordamida ikki predmetning kanday-dir bir xususiyati oʻxshasa, boshqa xususiyatlari ham oʻxshashligi haqida xulosa chiqariladi. Chiqarilgan xulosaning toʻgʻri yoki notoʻgʻriligini bilish uchun uni amaliyotda tekshirib va sinab koʻrish lozim; 2) (huquqda) biror tayin harakat qonunda bevosita koʻrsatilmagan holda shunga oʻxshash hodisani koʻzda tutadigan huquqiy normani mazkur harakatga tatbiq etish. Huquqning ayrim tarmoqlarida, jumladan fuqarolik huquqida biror xil daʼvo toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatilmagan boʻlsa, sud shunga oʻxshash munosabatlarni koʻzda tutadigan boshqa qonunni qoʻllaydi. Jinoyat qonunida 1959-yilgacha qoʻllanib kelingan bu qoida Oʻzbekiston Respublikasi Jino-yat kodeksidan chiqarib tashlangan. Oʻzbekiston Respublikasi JKning 4-moddasida koʻrsatilishicha, sodir etilgan qilmishning jinoiyli-gi, jazoga sazovorligi va boshqa huquqiy oqibatlari faqat Jinoyat kodeksi bilan belgilanadi. Oʻzbekiston Respublikasi JKning 9-moddasiga binoan, shaxs qonunda belgilangan tar-tibda aybi isbotlansagina javobgar boʻladi; 3) (tilshunoslikda) til unsurlarining (soʻz yasalishi, shakl yasalishi va boshqa holatlarda) muayyan munosabat taʼ-sirida aynanlik kasb etishi. Masalan, „koʻr" obʼektli feʼlga „qara" obʼektsiz feʼl sinonim boʻlib kelishi (uchishini koʻr — qara), „koʻr" koʻmakchi feʼlga „boq" feʼlning sinonim boʻlishi (qilib koʻr — boq); 4) (biologiyada) turli manbalardan kelib chiqqan, lekin bir xil vazifani bajaradigan, tashqi koʻrinishi ham ana shu vazifaga moslangan ozmi-koʻpmi bir-biriga oʻxshab ketadigan organlar va boʻlaklarning oʻxshashligi. Bajaradigan vazifalari bir xil, lekin kelib chiqishi turlicha boʻlgan organlar analogik organlar deb ataladi. Bularga qush va kapa-laklar qanoti, baliq va qisqichbaqalar jabrasi, zirk va doʻlanalar tikani mi-sol boʻla oladi. Analogik organlarning oʻxshashligi faqat tashqi tomondan. Ularning embrional rivojlanishida katta tafovut bor. Masalan, qush qanoti maxsus oyoq murtagidan paydo boʻladi, hasharot qanoti esa teridan oʻsib chiqadi. Zirkning tikani koʻrinishi oʻzgargan barg, doʻlananing tikani esa koʻrinishi oʻzgargan shoxchadir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maduray**, Madura — Hindistonning jan. qismidagi shahar. Vaygay da-ryosi boʻyida, Tamilnad shtatida. Aholisi 1,2 mln. kishi (2001). Temir yoʻl tuguni. Mamlakatning muhim savdo va yirik toʻqimachilik (ip gazlama, ipak gazlama) sanoati markazlaridan. Hunarmandchilikda qoʻlda gazlama toʻqiladi, jez buyumlari yasaladi. Qadimdan yogʻoch oʻymakorligi bilan mashhur.

M. — qad. shahar. 2-asrdan Hindiston janubidagi turli davlat va sultonliklarning poytaxti boʻlib kelgan. Oʻrta asrlarda M.da savdo-sotiq ishlari, hunarmandchilik juda rivojlangan, koʻplab meʼmoriy inshootlar qurilgan. Shahar 17—18-asrlarda iklisodiy inqirozga uchragan va harob ahvolga kelgan. 20-asrdan M. yana rivojlana boshladi. Meʼmoriy yodgorliklaridan Shiva ibodatxonasining ulkan majmuasi (12— 17-asrlar) bor. Uning "Ming ustunli zal"i, qalʼa devorlari, minoralari, "Oltin nilufar hovuzi" va boshqa qismlari hamda Tirumanalanayka saroyi (17-asr) saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Tanlab eritish***- umumiy ma'noda eritma deb olsak, qattiq materialning bir yoki bir nechta komponentlarini eritmaga **,** odatda suvga o'tkazish. Tanlab eritish quyidagilarni anglatadi:

1. Minerallar va jinslardagi eruvchan tuzlarni suv bilan yuvish jarayoni. Masalan, oltingugurtning ayrim turlarini ko'mirdan yuvish, ko'mirni tuzsizlantirish va boshqalar.

2. Minerallarning kristall panjarasidan ishqoriy va ishqoriy yer metallarini ajratib olish jarayoni: masalan, slyudalardan suvsizlanish natijasida gidromikozli minerallar hosil bo'ladi.

3. Gidrometallurgiya jarayonining ishlashi. Rudalar va ularni boyitish mahsulotlari ( konsentratlar, oraliq mahsulotlar ), pirometallurgiyani qayta ishlash mahsulotlari (shlaklar, matlar, anod shlamlari, shuningdek, qayta ishlanadigan metallar va qotishmalar chiqindilari) yuviladi. Tanlab eritish usuli uran, oltin, mis, rux, molibden, volfram, alyuminiy va boshqalarni olishda keng qo'llaniladi.

Jarayon uch bosqichdan iborat: reaktivlarni qattiq sirtga etkazib berish; kimyoviy reaktsiya; erigan reaktsiya mahsulotlarini eritmaga olib tashlash. Ko'pincha tanlab eritishda diffuziya hodisasi sodir bo'ladi, ya'ni jarayonning tezligi birinchi va uchinchi bosqichlar tomonidan boshqariladi. Shu bilan birga, kinetik rejim ham mumkin, bunda kimyoviy reaksiya sekin bosqich, shuningdek aralash diffuziya-kinetik rejim. Materialning zarracha hajmining pasayishi, haroratning oshishi (ayniqsa, kinetik rejimda) va diffuziya hududida - aralashtirish intensivligining oshishi bilan tezlashadi. Tanlab eritish ishlov beriladigan materialning tabiati, tarkibi va holatiga qarab turli usullar bilan amalga oshiriladi. Masalan, oltin, uran va sulfid konsentratlarini tanlab eritish pulpa aralashtirish bilan amalga oshiriladi. Oksidlangan rudalardan misni olishda boksitlardan aluminatlar va boshqalardan tanlab eritiladi. Yuvish materialga mexanik-kimyoviy, ultratovushli, biologik va termal ta'sirlar bilan birga amalga oshirish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Bakterial tanlab eritish
* Er ostida tanlab eritish
* Uyumda tanlab eritish
* Avtoklavda tanlab eritish
* Chanlarda tanlab eritish
* Ishlab chiqarish eritmasi
* Minerallarni qayta ishlashning maxsus usullari
* Sianidlash (minerallarni boyitish)

Adabiyot
--------

* Выщелачивание / Г. М. Вольдман // Восьмеричный путь — Германцы. — М. : Большая российская энциклопедия, 2006. — С. 166—167. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 6). — ISBN 5-85270-335-4.
* Ляшенко В.И. Голик В.И. Клюев Р.В. Оценка эффективности гидрогеологической и окружающей среды при подземном блочном выщелачивании металлов из руд. *Горные науки и технологии*. 2022;7(1):5-17. https://doi.org/10.17073/2500-0632-2022-1-5-17 -
* Zinc and Base Metals