recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fındıkpınarı** Turkiyaning Mersin viloyatidagi shaharchadir .

Fındıkpınarı Katta Mersinning Mezitli ilche (tuman) da joylashgan. Bu tog'li shahar bo'lib, balandligi 1,200 metr (3,900 ft) .U 46 kilometr (29 mi) Mersindan. Qarag'ay o'rmonlari orasida joylashgan bu mashhur yozgi kurort. (Tog'li kurort shaharlari odatda *yayla* deb ataladi) An'anaga ko'ra, mersinliklar yozgi ta'tillarini Fındıkpınarida o'tkazishgan. Yayla an'anasi pasayib borayotgan bo'lsa-da, shaharning o'troq aholisi 2012-yil holatiga ko'ra 2818edi.

Shaharning tepasida va sharqida uchta minora va bitta devordan iborat bo'lgan kichik garnizon qal'asi cho'qqisiga chiqishga to'sqinlik qiladi. Ushbu saytning toshlari va rejasi 12 yoki 13-asrlarda Kilikiya Armaniston Qirolligi davriga to'g'ri keladi. Fortifikatsiya 1981 yilda tekshirilgan.To'g'ridan-to'g'ri tepalik ostida o'rta asrlarga oid aholi punktining izlari bor.

1954-yil 15-dekabrda Fındıkpınar qishloq, 1993-yilda qishloq posyolka deb eʼlon qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  Photographs and a plan of the fortification at Fındıkpınarı
2. ↑  Edwards, Robert W.*. The Fortifications of Armenian Cilicia: Dumbarton Oaks Studies XXIII*. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University, 1987 — 122-124 bet. ISBN 0-88402-163-7.
3. ↑  Gündüz Artan: *Mersin Tarih Kronolojisi*, İçel sanat kulübü Yayınları, Mersin, 2003

Andoza:Yaylas of Turkey
**Varaqisimonlik** - togʻ jinslarining parallel yupqa qatlamlar hosil qilib joylashishi. Zarb bilan urganda qatlamlar parallel tekisliklar boʻyicha ajralib ketadi. V. mexanik togʻ jinslari anizotropiyasi boʻlib dinamometamorfizm jarayonida togʻ jinslaridagi plastinkasimon va choʻziq minerallar (slyudalar, rogovaya obmanka, xloritlar)ni qayta kristallanishi va aylanishi natijasida bir xil oriyentirda joylashadi. V. regional (katta maydonlarda) va mahalliy (tektonik yoriqlar boʻylab siljishlar natijasida) boʻladi. V. koʻpincha burmalanish paytida vujudga keladi. Odatda V. burma oʻqdari tekisligiga subparallel yoʻnalgan. Shuningdek, V. klivajla hosil boʻlishi mumkin, bunda siqilish oʻk,iga perpendikulyar boʻlgan tekislikda kristallar yassilanib, jins yassi parallel yoʻnalgan ichki tuzilishga ega boʻladi. Slaneslar uchun harakterli. Baʼzi bir geologlar V.ni klivajning sinonimi deb hisoblaydilar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kubachinlar** (oʻzlarini urbugan deb ataydilar) — Dogʻistonda yashovchi dargʻinlar tarkibidagi etnik guruh. Dogʻiston (Kubachi posyolkasi) da 2 ming kishi, Rossiya Federatsiyasida 4 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari) yashaydi. Dargʻin tilida soʻzlashadi. Dindorlari — sunniy musulmonlar. Metallga badiiy ishlov berish bilan mashhur. Asbob, buyumlarni oʻyib, zarb berib, hallab, emallab, qimmatbaho, rangli toshlar qadab, inkrustatsiya usulida kumushni qoraytirib naqshlab bezatishgan. Vaqshlar oʻsimliksimon shakllardan iborat boʻlib, oʻziga xosligi bilan ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Varash** ( ukraincha: *Вараш* ), 1977- yildan 2016-yilgacha **Kuznetsovsk** ( ukraincha: *Кузнецо́вськ* , ruscha : Kuznetsovsk ) — Ukrainaning Rivne viloyatidagi shahar. Unda Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan Varash urban aholi punkitlarda va Ukrainaning tumanlaridan biri Varash tumani ma'muriyati joylashgan. Aholisi: 42,126 

Varash meri - Oleksandr Menzul.

Tarix
-----

Varash haqida birinchi yozma eslatma 1577-yilda "ZIEMIE RUSKIE. WOLIN va PODOLE". Zamonaviy shahar tipidagi aholi punkti 1973-yilda Rivne atom elektr stantsiyasining kompaniya shaharchasi sifatida tashkil etilgan. Yangi shahar Sovet razvedka agenti partizan Nikolay Kuznetsov sharafiga nomlangan. Shahar rejasi kech sotsialistik realizm g'oyalarini aks ettiradi. Shaharning bir qismi 1776-yilda tashkil etilgan sobiq Varash qishlog'ining o'rnini egallaydi. Hozir u shahardagi tumanlardan biri.

2016-yil 19-mayda Oliy Rada Kuznetsovsk nomini Varashga o'zgartirish va kommunistik kelib chiqishini taqiqlovchi qonunga muvofiq qaror qabul qildi.

Geografiya
----------

Varash, Rovno viloyati shimolidagi Volin Polesie'da joylashgan. U Pripyat daryosining irmog'i bo'lgan Shtir daryosi ustida, Volodimirets tumani (Rovne viloyati ) va Manevychi tumani ( Volin viloyati ) o'rtasida joylashgan.

Ta'lim
------

Shaharda 12 bolalar bogʻchasi, 6 umumtaʼlim maktabi, litsey, musiqa maktabi, kollej, Kiev boshqaruv institutining filiali bor.

bosing
------

Varashda uchta gazeta nashr etiladi. Bundan tashqari, bu erda televidenie va radiokompaniya ishlaydi.

Arxitektura
-----------

Varash nisbatan yosh shahar bo'lgani uchun u sovet davridagi odatiy qurilish uslubiga ega. Bugungi kunda shahar o'sishda va kengayishda davom etmoqda.

* 
* 
* 
* 
*

Din
---

Bir necha cherkov va sobor mavjud. Shaharning me'moriy ramzi - Svyato-Preobrazhenskiy sobori.

* 
* 
*

Qiziqarli faktlar
-----------------

* Mamlakatning qisqarish tendentsiyasiga qaramay, shahar aholisi barqaror o'sib bordi.
* Varash dunyodagi shaharlardan biri bo'lib, uning gerbida atom zavodi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Рада перейменувала Дніпродзержинськ на Кам'янське" (uk). Українські Національні Новини (19-may 2016-yil). Qaraldi: 19-may 2016-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Feniks (maʼnolari).

**Finik palmasi**, xurmo palmasi, feniks (Phoenix) — palmadoshlar oilasiga mansub ikki uyli daraxtsimon oʻsimliklar turkumi. Afrika va Osiyoning tropik va subtropik mintaqalarining daryolarga yaqin, yer osti suv manbalari bor qurgʻoq joylarida, vodiylarda, botqokliklarda 15 turi usadi. Asil Finik palmasi (Ph. dactylifera) yoki arab xurmosi turi — Shimoliy Afrika, Arabiston yarim oroli, Janubiy Eron, Afgʻoniston va Pokistonning quruq subtropik mintaqalarida oʻsuvchi qad. madaniy oʻsimlikdir. Yovvoyi turi maʼlum emas. Finik palmasi miloddan avvalgi 4ming yillikda Shumer, Ossuriya va Qad. Misrda ekilgani maʼlum. Tanasi barg bandlari qoldiqlari bn, tepa kismi qalin patsimon barglar bilan qoplangan. Gullari bir jinsli, roʻvaksimon toʻpgul hosil qiladi, shamol yordamida changlanadi. Mevasi kattik urugʻli, baʼzilariniki yeyishli. Tanasi tik usadi, balandligi 15–20 m gacha, mevasi — finiki (xurmosi) choʻzinchoq yoki oval, uz. 7,5 sm, diametri 3,5 sm, yangiligida va yarim quritilgan holda isteʼmol qilinadi. Arab mamlakatlarida Finik palmasi asosiy ovqat hisoblanadi (undan kamida 100 xil ovqat tayyorlanadi), eksport qilinadi. Tarkibida 62— 71% kand, 1—2,5% oqsil, 2,5% yogʻ moddalari bor. Daraxt poʻstlogʻini tilib sharbati olinib, shakar, finik vinosi, barglari tolasidan arkrn, savatlar tayyorlanadi. Urugʻidan va ildiz bachkilaridan koʻpayadi. Asil Finik palmasi mevasi yetishtirish boʻyicha Iroq va Shimoliy Afrika mamlakatlari oldingi oʻrinlarda turadi. Oʻrta Osiyoda Turkmaniston jan.gʻarbida 1939-yildan ekiladi. Oʻzbekistonda manzarali oʻsimlik sifatida uchraydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Varaxsha tabiat yodgorligi** — Buxoro viloyatining Jondor tumanida, Jondor shahridan 11 km shimoli-gʻarbda joylashgan.

Tashkil etilishi
----------------

„Varaxsha" tabiiy yodgorligi Buxoro viloyati hokimligining 1994-yil 21-apreldagi K-83-sonli qarori bilan tashkil etilgan. SSSR davrida u qo‘riqxona maqomiga ega edi.

Tasnifi
-------

Varaxsha tabiat yodgorligining umumiy maydoni — 9,0 gektarni tashkil etadi. Varaxsha — qadimiy shahar harobasi hisoblanadi. U Buxorodan 40 km shimoliy-gʻarbda, Dashti Urganji koʻlining qadimiy Rajfandun vohasida joylashgan. Varaxsha maydoni 9 ga va balandligi 10-20 metrli ulkan tepalik shaklida saqlanib qolgan.
Mazkur obyekt Jondor tumani madaniy meroslar roʻyxatida turadi. Obyekt tuman zahira maydonlari hududida joylashgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida" 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq madaniy meros sifatida qayta tashkil etilgan.

Tabiati
-------

Tabiiy yodgorlikning faunasi hozirgi kunda choʻl zonasiga mansub turlardangina tarkib topgan. Hududda yovvoyi oʻsimliklardan daryo terrasa va qayirlarida qamish, ro‘vak, bug‘doyiq, sho‘rajriq, kampirsoch, itgunafsha, yulg‘un, shoʻrxok yerlarida esa pashmakshoʻra, oqsho‘ra, qumli choʻl hududlarida oq saksovul, boyalich, quyonsuyak, selin, astragal va b. oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan qumli choʻl qismlarida sudraluvchilar va kemiruvchilar, qushlaridan esa qirg‘ovul, loyxo‘rak, so‘fito‘rg‘ay, zarg‘aldoq, chumchuq va boshqa turlar uchraydi. Herpetofaunasi esa oʻrganilmagan.

Foydalanish
-----------

Tabiiy yodgorlik hududidan qishloq xo‘jaligi ekinlarini ekish uchun foydalaniladi. Bogʻning uchdan bir qismi allaqachon qayta ishlangan (shudgorlangan). Bu hududda chorva mollari ham boqiladi. Hozirgi kunga kelib mazkur maskanga uyushmagan sayyohlar tashrifi yoʻlga qoʻyilgan.

Ahamiyati
---------

Madaniy meros obyekti maxsus qoʻriqlash tizimiga oʻtkazilishi bu yerda eko turizmni rivojlarishiga turtki beradi.

Yana qarang
-----------

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar
--------

1. ↑  „O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI TABIAT RESURSLARI VAZIRLIGI" (oʻzbek). Qaraldi: 14-may 2023-yil.
2. ↑  „"MODDIY MADANIY MEROS OBYEKTLARINI MUHOFAZA QILISH SOHASIDAGI FAOLIYATNI TUBDAN TAKOMILLASHTIRISH CHORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA" gi PQ qarori" (o'zbek) (19-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 14-may 2023-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ensefalomiyelit** (yun. — bosh miya va — orqa miya) — bosh va orqa miyaning bir vaqtda yalligʻlanishi. E. koʻpchilik yuqumli va neyroallergik, toksik kasalliklarda markaziy nerv sistemasining zararlanishidan kelib chiqadi. E.ni viruslar ham qoʻzgʻatadi. E.da bosh va orqa miyada oq va kulrang moddalar, qon tomirlarning yalligʻlanishi, miyelin pardaning yemirilishi va boshqalar roʻy beradi. Miyelin parda boʻlmasa nerv tolalari orqali impulslar oʻtmay qoladi, natijada nerv tizimining koʻpgina boʻlimlari izdan chiqadi. E. odam va hayvonlarda (asosan, ot va boshqalar) uchraydi. U turli infekniyalar, intoksikatsiya oqibatida vujudga kelishi, shuningdek, mustaqil kasallik tarzida (mas, birlamchi oʻtkir tarqoq E.) kechishi mumkin. Shunga koʻra, neyrotrop viruslar qoʻzgʻatadigan birlamchi E. hamda biror yuqumli kasallikdan yoki ogʻir yuqumli kasallikka qarshi organizmga vaksina yuborilgandan soʻng yuzaga keladigan ikkilamchi E. ajratiladi.

Birlamchi E.ni neyrotrop viruslar qoʻzgʻatadi. Kasallik toʻsatdan boshlanib, bemor qattiq isitmalaydi, boshi, qoʻloyoqlari ogʻriydi, boshi aylanadi, qayt qiladi, koʻzi xiralashadi. Muskullar tonusi va reflekslar kuchayadi, baʼzi bemorlarning qoʻloyoqlari falajlanadi, harakatlari poymapoy boʻlib, gandiraklab yuradi, nozikroq harakatlarga (mas, yozish, kiyimini tugmalash va boshqalar) qoʻli qovushmay qoladi, qoʻloyoqlari qaltiraydi. Nafas olish va yutish faoliyati buziladi; bemor nutqi oʻzgarib, ravon gapira olmaydi, ovqat yeganda qalqiydi va h.k. 2—3 oydan soʻng kasallik ancha yengillashadi, ammo harakatdagi oʻzgarishlar butunlay yoʻqolmaydi. Baʼzan E. faqat orqa miyaning oʻzida oʻtadi, bunda orqa miyani qaysi qismi zararlanganligiga qarab kasallikning klinik koʻrinishi ham unga xos boʻladi, mas, boʻyin qismida boʻlsa ikki qoʻl va oyoqlarda falajlar; bel qismida — ikki oyoqlarda periferik yoki atrofik "lanj, boʻsh" falajlar kuzatiladi.

Ikkilamchi E.ga kiradigan postvaksional E. kam uchraydi. U quturish kasalligiga qarshi emlangandan 10—20 kun oʻtgach paydo boʻladi. Bunda bosh va orqa miyadan tashqari periferik nervlar va bosh miya poʻstloqlari ham zararlanadi. Dastlab, bosh, soʻng bel ogʻrib, bemor isitmalaydi. Keyinchalik qoʻloyoqlar falajlanib, siydik tutiladi va h.k. Oʻz vaqtida davolansa bemor sogʻayib ketadi.

Davosi. E.da bemor tezda kasalxonaga yotqiziladi va kasallik alomatlariga qarab doridarmon va boshqalar muolajalar buyuriladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Deklaratsiya** (lot. declaratio — maʼlum qilaman, eʼlon qilaman) — 1) bir yoki bir necha xukumatlar, siyosiy partiyalar, xalqaro yoki jamoat tashkilotlarining dasturiy hujjat, muhim xalqaro voqea, qonun va h.k.ni umum eʼtiboriga yetkazuvchi bayonoti; umumsiyosiy prinsiplarni tantanali ravishda eʼlon etish (mas, Inson huquklari umumjahon deklaratsiyasi, Oʻzbekistan Respublikasi Mustaqillik deklaratsiyasi); 2) soliq toʻlovchining daromadlar xususiyati va miqdori toʻgʻrisida bayon qilishi; 3) pochta bilan mamlakat tashkarisiga yuboriladigan pul va qimmatbaho paketlarga ilova qilinadigan hujjat; 4) chegaradan oʻtuvchi shaxs oʻzida buyumlar, qimmatbaho narsalar va h.k. borligi va ular miqdori toʻgʻrisida bojxonaga topshiradigan maʼlumot (qarang Bojxona deklaratsiyasi).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Enrike E. Tarigo Vázquez** (Montevideo, 1927-yil 15-sentyabr 2002-yil 14-dekabr) urugvaylik huquqshunos va siyosiy arbob.

Fon
---

U huquqshunos va universitet professori edi.

Urugvay vitse-prezidenti
------------------------

U 1985-yildan 1990-yilgacha Urugvay vitse-prezidenti bo'lgan. 1973—1985-yillardagi fuqarolik-harbiy boshqaruvdan keyingi demokratik hukumatning birinchi davrida, prezident Xulio Mariya Sanguinetti davrida xizmat qilgan. Uning lavozimga tayinlanishining diqqatga sazovor xususiyati shundaki, vitse-prezidentlik lavozimi 1973-yilda vitse-prezident Xorxe Sapelli iste'foga chiqqanidan beri bo'sh edi. U Urugvay Senati raisi lavozimida ham ishlagan.

Tarigo fuqarolik-harbiy hukumatdan chiqish uchun harakatdagi eng muhim shaxslardan biri edi.

### Vorislik

Tarigo 1990-yilda vitse-prezident lavozimiga Gonsalo Aguir tomonidan tayinlangan.

### Tarixiy eslatma

Tarigo Urugvay vitse-prezidenti lavozimini egallagan to'qqizinchi shaxs bo'ldi. Ofis 1934-yilda, Alfredo Navarro Urugvayning birinchi vitse-prezidenti bo'lgan paytdan boshlanadi.

Tarigo nomzodning hamkori sifatida , Urugvayning oxirgi vitse-prezidenti amaldagi prezident Bordaberrini ochiqdan-ochiq rad etgani sababli, amaldagi ma'noda bu lavozimni to'xtatib qo'ygan. Keyinchalik Sanguinetti vitse-prezident lavozimini qayta tiklashga rozi bo'ldi. Vazir sifatida u 1973—1985-yillardagi fuqarolik-harbiy hukumat bilan bog'liq masalalarda ixtilof qilgan.

### O'limi

Tarigo 2002-yilda saraton kasalligidan vafot etdi.

Yana qarang
-----------

* Politics of Uruguay

Manbalar
--------

1. ↑  *PRESIDENCIA DE LA ASAMBLEA GENERAL Y DEL SENADO PRESIDENCIA DE LA CAMARA DE REPRESENTANTES.* „Parlamentarios Uruguayos 1830-2005". *www.parlamento.gub.uy* (29-oktabr 2013-yil). 29-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Remember you are a mortal" (es). *El Observador* (24-avgust 2019-yil).

Havolalar
---------

| Siyosiy idoralar
 |
| --- |
| OldingisiJorge Sapelli |  **Vice President of Uruguay** 1985-1990 | KeyingisiGonzalo Aguirre |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* autores.uy: 9717
* GND: 1056631392
* ISNI: 0000 0000 3474 1748
* LCCN: n83185217
* SUDOC: 22139401X
* VIAF: 6315303
* en:WorldCat Identities: lccn-n83185217

 |
**Monotsitlar** (grekcha: *μονος* [mono] — bir va κύτος — hujayra) — donasiz leykotsitlar agranulotsitlarning bir turi. Koʻmikning boshlangʻich oʻzak hujayralaridan hosil boʻladi. Monotsitlar periferik qon tarkibidagi eng katta hujayra, uning hajmi 12—20 mkm. Yadrosi protoplazmaga nisbatan katta, ovalsimon, koʻpincha "taqa" koʻrinishida, rangi (neytrofil leykotsitlar va limfotsitlarnikiga nisbatan) ochroq; protoplazmasi leykotsitlarning zangori, och koʻk rangiga qaraganda och. Protoplazmada bir necha vakuolalar boʻlib, ular hujayra yadrosi atrofida joylashgan. Sogʻlom odam qonida Monotsitlar leykotsitlarning 3—10% ini tashkil qiladi. Monotsitlar fagotsitoz qilish xususiyatiga ega va qondan toʻqimaga oʻtganda makrofaglarta aylanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"SHOʻROI ISLOM"** — siyosiy, ijtimoiyiqtisodiy gazeta. "Shoʻroi islomiya" jamiyatining nashri. 1917-yil 16-mayda Toshkent shahrida haftada 2—3 marta chop etilgan. Muharriri A. Battol. Gaz.da Ismoil Obidiy, Nushervon Yovushev, Olim Boyburov, Munavvarqori Abdurashidxonov, Shokirjon Rahimiy va boshqalar ziyolilar faol qatnashgan. Gaz.ning asosiy maqsadi aholining siyosiy va ijtimoiy faolligini oshirishdan iborat boʻlgan. Gaz. 1917-yil iyunda moddiy muammolar tufayli oʻz faoliyatini toʻxtatishga majbur boʻlgan. Gaz.ning 2 ta soni Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston milliy kutubxonasining noyob kitoblar boʻlimida saqlanadi.

Yana qarang
-----------

* Shoʻroi islomiya
* Oʻzbekiston milliy kutubxonasi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uran slyudkalari** - fosfat, arsenat, vanadat sinfining uranli minerallar guruhi. Kimyoviy tarkibi A(UO2)2(XO4)2 pN2O. Bu guruxda 40 ga yaqin mineral boʻlib, eng asosiylari — torbernit va otenit. Asosan, geksagonal singoniyada kristallanadi. Uran slyudkalari sariq, yashil yaproqsimon, baʼzan pushti rangda boʻlib, sadafdek yaltiraydi. Kattikligi 2—2,5; zichligi 3,0—6,8 g/sm3. Radioaktivli, kislotada oson eriydi. Barcha Uran slyudkalari gipergen mineral boʻlib, uransulfid konlarining oksidlanish zonasida uchraydi. Uran rudalarining tarkibiy qismi, ularni topishda darakchi hisoblanadi. Konlari: SentSimforyen, LaTorsh (Fransiya), Yaximov (Chexiya) va boshqa


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shamsetdin Yarmuxametovich Zakiy —** shoir. U tatar adabiyoti tarixiga yirik lirik shoir sifatida kirdi.

Biografiyasi
------------

Shamsetdin Yarmuxametovich Gubaydullin- 1822- yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra 1821 yoki 1825 y.) Orenburg guberniyasi Burzyanskiy volostiga qarashli Izyakovo qishlogʻida mulla oilasida tugʻilgan. Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, u ko'r bo'lib tug'ilgan, boshqalarga ko'ra, u erta yoshda, aniqrog'i 4 -yoshida ko'r bo'lib qolgan. Uning "Zaki" taxallusi ona qishlog‘i yaqinidan oqib o‘tuvchi Zak daryosi nomidan olingan.

U sharq she’riyati va arab mumtoz adabiyotining bilimdoni edi. Shamsetdin Zakiy turkiy adabiyot tarixiga XIX -asrda tatarlar va boshqirdlar orasida falsafiy-estetik tafakkurning rivojlanishiga ma’lum ta’sir ko‘rsatgan sufiy shoir va faylasuf sifatida kirdi.

Ijodkorlikni o'rganish
----------------------

Tatar adabiyoti tarixida shoir ijodini o‘rganishni XIX- asrdan boshlangan. Shamsetdin Zakiy haqidagi dastlabki ma’lumotlarni Shig‘abutdin Marjoniy qoldirib, uning dindorligi, aql-zakovati va Qur’onni yoddan bilganligiga ishora qilgan. 20-asr boshlarida Shamsetdin Zakiy ijodini Rizo Faxrutdinov oʻrganib, uni arab shoiri al-Maariy, adabiyotshunoslar Morad Ramziy, Jamol Validiy, Gayoz Isxakiy va boshqalar bilan qiyoslagan.

Xotirasi
--------

Boshqirdiston Respublikasining Kuyurgazin tumanidagi Zyak-Ishmetovo qishlog‘idagi ko‘chaga Shamsetdin Zaki nomi berilgan.

Adabiyot
--------

Gaynullin M. X. XIX- asr tatar adabiyoti. Qozon, 1975 -yil.

Sharipova Z. Ya. Qalam va so'z. Ufa, 1993- yil.

Havola
------
**Betpakdalit** (Markaziy Qozogʻistondagi Betpak-dala choʻlidagi birinchi topilma joyi nomi bilan atalgan) — margumushli molibden kislota minerali. L.P.Yermilova tomonidan 1954-yilda (KNE ga koʻra yoki 1961) Karaoba volframit konida kashf etilgan. Kimyoviy formulasi: CaFe3+[As2Mo5O24]·14H2O, kimyoviy tarkibi (%); CaO — 4,18; Fe2O3 — 12,30; MoO — 50,26; As2O3 — 13,94; H2O — 19. Monoklinik sintgoniyada kristallanadi, qisqa prizmatik, konvert shaklidagi kristallar, yashil, qoʻngʻir tusli yorqin sariq rang, xira jilo, mumsimon, shisha, qattiqligi, Moos shkalasiga koʻra taxminan 3, zichligi 2980—3050 kg/m3. Betpakdalit suyultirilgan xlorid kislotada oson eriydi. Endotermik taʼsir 120, 550 va 700 °C da oʻrnatilgan; u 750-850 ° C da yaxlitlanadi va 1000 ° C da eriydi. Betpakdalit oksidlanish zonasining yuqori qismida, yarozit, ferrimolibdit, opal, gidroslyuda, limonit, gips bilan bogʻliq boʻlgan yoriqlar va boʻshliqlarda tarqalgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Betpakdalit[*sayt ishlamaydi*] // Spravochnik mineralov RK.

Adabiyotlar
-----------

* Betpakdalit // Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya (rus.). — Almati: Qazaq ensiklopediyasi, 2004. — T. I. — ISBN 9965-9389-9-7. (CC BY-SA 3.0)
Uran rudalari
**Uran rudalari** - tarkibidagi uran va uning birikmalari texnik jihatdan sanoatda ishlatishga yaroqli va iqtisodiy jixatdan maqsadga muvofiq konsentratsiyada boʻlgan tabiiy mineral hosilalar. 100 ga yaqin uran minerallari maʼlum boʻlib, shundan 12 tasi amaliy ahamiyatga ega; ayniqsa, koʻproq sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan uran oksidlari — uraninit va uning turlari, shuningdek, silikatlar — koffinit, titanatlar — davidit va brannerit; suvli fosfatlar, arsenotlar va vanadatlar — uranli slyudkalar sanoatda katta ahamiyatga ega. Uran rudalari paydo boʻlishiga koʻra, ekzogen, endogen, metamorfogen rudalarga ajratiladi. Endogen rudalar yuqori temperatura va bosim taʼsirida pegmatit va gidrotermal eritmalardan ajralib chiqadi. Bunday rudalar burmalanish oblastlari va faollashgan platformalarga xos. Ekzogen rudalar yer yuzasiga yaqin joylarda va yer yuzasida choʻkindi hosil boʻlish jarayonida (singenetik rudalar) yoki grunt suvlar sirkulyatsiyasi natijasida (epigenetik rudalar) hosil boʻlib, asosan, yosh platformalar bilan bogʻliq. Metamorfogen rudalar choʻkindi qatlamlar metamorfizmi jarayonida dastlab tarqalgan uranni taqsimlanishidan hosil boʻlib, qad. platformalar uchun xos. Uran rudalari oʻta kontrastli, kontrastli, kam kontrastli va kontrastli boʻlmagan rudalarga ajratiladi. Rudalarning kontrastliligi ularning radiometrik boyitilishi imkoniyatini va maqsadga muvofiqligini belgilaydi. Uran rudalari yirik donador (koʻndalangiga 25 mm), oʻrta donador (3–25 mm), mayin (0,015—0,1 mm) va dispers (0,015 mm dan kam) ga ajratiladi. Uran minerallari agregatlari va donachalarining hajmiga qarab, rudalarni mexanik boyitish imkoniyati aniklanadi. Tarkibidagi aralashmalarga kura sof uran, vanadiyli uran, nikelkobaltvismutkumushli uran va boshqa rudalar farkdanadi. Uran rudalari tarkibidagi uranning miqdoriga qarab 5 turga boʻlinadi: uranga juda boy rudalar (uran 1% dan koʻp), boy rudalar (1—0,5%), oʻrta rudalar (0,5—0,25%), urani kam rudalar (0,25—1%), urani juda kam rudalar (0,1% dan kam). Tarkibida 0,01— 0,015% uran boʻlgan rudalardan ham koʻshimcha mahsulot sifatida uran ajratib olinadi. Uran rudalarining asosiy konlari AQSH (Kolorado platosi), Kanada (Ontario va Saskachevan provinsiyalari), Fransiya (Markaziy Fransiya massivi) va JAR (Vitvatersrand)da; Avstraliya va Gabonda ham uranning yirik konlari bor. Oʻzbekiston hududida uranning ahamiyatga molik zaxiralari mavjud. Markaziy Qizilqumda uran konlarining 24 tasi aniqlangan, ulardan 11 tasi yirik (Uchquduq, Sugrali, Sobirsoy, Ketmonchi, Bukinoy, Janubiy Bukinoy, Shimoliy Konimex, Lavlakon, Beshqoq, Alendi) kon xisoblanadi. Bulardan tashqari, Chatqol Qurama togʻlarida va Fargʻona botigʻida ham Uran rudalari topilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Monopsoniya** — tarmoqdagi ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchilar soni juda koʻp boʻlib, ular tovar yoki xizmatlarining yagona isteʼmolchisi yoki xaridori mavjud boʻlgan sharoitdagi yakkahukmronlik holati hisoblanadi. Bunga Asakadagi avtomobil zavodi yaqqol misol boʻla oladi. Mazkur yirik korxona mamlakatimizdagi yengil avtomobillarni ishlab chiqarishda zarur boʻlgan koʻplab ehtiyot va butlovchi qismlarni ularning nisbatan mayda ishlab chiqaruvchilaridan sotib olishda yakkahukmronlik mavqeiga ega.

  

**Monopsoniya** (mono... va yun. opsonia — sotib olmoq) — bozor holati, bozorda xaridorning hukmron mavqega ega boʻlishi. M.da bir nechta sotuvchilar va bir yirik xaridor ishtirok etadi. Bozorda xaridor oʻz hukmini oʻtkazib, yetakchi mavqeni egallaydi, xarid hajmini kamaytirib, ishlab chiqaruvchilarni narxni pasaytirishga majbur etadi. Aksariyat resurelar bozorida paydo boʻladi (ishlab chiqaruvchi yutugʻi xaridor-isteʼmolchiga oʻtadi). Resurslarni davlat qatʼiy narxlarda xarid etganda, davlat buyurtmalarida ham M. vujudga keladi. Mas, davlat avianosets, kosmikraketa obʼyektlari kabi qimmat va murakkab qurol-aslahalar xaridori boʻladi. Bu holda oldisotdi bitishuvchi tomonlar uchun kelishuvning narxini ham oʻz ichiga oladigan, oʻzaro majburiyatlarini nazarda tutadigan kontraktlar — bitimlar boʻyicha amalga oshiriladi. Keng maʼnoda — narxlar shakllanishiga xaridorlar, tovar va xizmatlar isteʼmolchilari hal qiluvchi taʼsir koʻrsatadigan barcha bozorlarga nisbatan qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Shamol kadastri** — shamol energetikasi resurslari (imkoniyatlari)ni hisobga olish tizimi; maʼlumotlar toʻplami. Joylardagi (mahalliy) shamol tezliklari maromini ifodalovchi obyektiv maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Shamol kadastri maʼlumotlari shamol energetikasi sohasida bajariladigan hisoblashlar uchun asos boʻladi. Shamol kadastrida mahalliy shamollarnchng oniy va oʻrtacha tezliklari, takrorlanuvchanligi, yuz beradigan sukunat (shtil) davomiyligi va boshqa toʻgʻrisidagi maʼlumotlar jadval yoki grafik shaklida beriladi. Bu jadval va grafiklarni tayyorlashda meteorologiya styalarining koʻp yillik kuzatishlari materiallaridan foydalaniladi. Uzbekistonda bunday kuzatishlar gidrometeorologiya xizmati tomonidan olib boriladi (Uzbekistonda 47 ta meteorologiya styasi mavjud; 2005).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uraninit** — uranning suvsiz oksidi, uranatlar guruhiga mansub mineral. Ideal formulasi UO2. Tarkibi oʻzgaruvchan (U4+ dan U6f gacha oksidlanadi); aralashmalari Th, Tr, Pb, Fe, Zr dan iborat. Kub singoniyada kristallanadi. Oktaedrik kristallar va zich massalar holida boʻladi. Moʻrt. Kattikligi 5—6, zichligi 8—10 g/sm3. Rangi qora, yarim metall yoki smolasimon yaltiraydi. Kuchli radioaktiv, bir oz elektromagnitli. Sof U.ning nasturan va uran qurumi kabi turlari maʼlum. Sof U. yuqori trali mineral boʻlib, aniq kristallar shaklida boʻladi. U.ning strukturasi flyuoritnikiga uxshash. Pegmatitlar, shuningdek, gidrotermal, skarn va choʻkindi jinslar ichida uchraydi. Ishqorli magmatik tog jinslarida, past trali gidrotermal va choʻkindi konlarda hosil boʻladi. Uran qurumi gʻovak tuproqsimon agregatlardan iborat boʻlib, gidrotermal sulfiduran konlari va choʻkindi konlar uchun xosdir. Barcha U.da uran va toriyning radiogen parchalanishidan paydo boʻlgan hosilalar (K, As, Ro, Ne, R), shuningdek, Sa va Zn boʻladi. U. oksidlanish zonasida tez oʻzgaradi. U.ning strukturasi boʻyicha turlari: kristalli U. — briggit (tarkibida 6—15% TYU,), kleveit (3 — 16% TR2O3 va 3 — 8% ThO2), kallomorfli nasturan va boshqa U.ning barcha turlari uran rudalarining asosi hisoblanadi. Yirik konlari Kanada, AQSH, Afrika, Avstraliya, Fransiyada mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shamol tegirmoni** - shamol oqimining kinetik energiyasidan foydalanishga asoslangan qurilma (inshoot). Don yanchish va suv chikarish uchun moʻljallab quriladi. Dastlabki Shamol tegirmoni mil. av. 2— ]a.da Misr va Xitoyda paydo boʻlgan. U inson kuli bilan yasalgan birinchi mexanik dvigatel hisoblangan. Shamol tegirmoni korpus, toʻrt yoki olti parrakli galdi rak (baraban), shamol dvigateli, tegirmon toshi, dvigateldan toshga harakat uzatuvchi oraliq mexanizmlardan iborat. Shamol tegirmoni korpusi, parraklari, dvigatellari, oraliq mexanizmlari, asosan, pishiq yogʻochdan yasalgan. Parrakli gʻildirakning diametri 15–24 m boʻladi. Suv tegirmoni va elektr tegirmon paydo bulganidan keyin ham (qarang Tegirmon) ayrim joylarda Shamol tegirmoni oʻz ahamiyatini yoʻqotmagan. Shamol tegirmoni, asosan, shamol kuchli esib turadigan hududlarda qurilgan. Shamol uncha kuchli esmaydigan, ammo suv serob boʻlgan joylarda, mas, Markaziy Osiyoda suv tegirmonlari qurilgan (Shamol tegirmoni faqat Qozogʻistonning shim. hududlarida bor, Oʻzbekiston hududida suv tegirmonlari qurilgan, Shamol tegirmoni yoʻq).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Fang xristianlari. 1912-yil
**Beti-Pahuin** — Kamerun, Kongo Respublikasi, Ekvatorial Gvineya, Gabon va San-Tome va Prinsipi tropik oʻrmonlari boʻylab tarqalib ketgan qarindosh xalqlar guruhi. Ular oʻzlarini bir necha alohida qabilalarga boʻlishsa-da, ularning barchasi bitta umumiy kelib chiqishi, tarixi va madaniyatiga ega. XXI-asrning boshlarida ularning soni 3 milliondan oshib, Markaziy Kamerun va uning poytaxti Yaunde, Gabon va Ekvatorial Gvineyadagi eng yirik etnik guruhni tashkil qiladi.

Tavsif
------

Beti Pahuinlar 20 dan ortiq turli xalqlardan iborat. Ular shimolda Sanaga daryosidan janubda Ekvatorial Gvineya va shimoliy Gabon va Kongoga, gʻarbda Atlantika okeanidan sharqda Dya daryosigacha choʻzilgan oʻrmon va tepaliklarda yashaydi. Beti-pahuin qabilalariga Beti, Fang, Bulu va boshqa qabilalar kiradi.

Til
---

Beti tili Bantu tillari oilasining Niger-Kongo kichik guruhiga kiradi.

Din
---

 Fang odamlar niqobi
Beti Pahuinning aholisi 1939-yilga kelib xristianlashtirilgan. Biroq, ularning aksariyati oʻzlarining anʼanaviy kultlarining marosimlarini bajarishda davom etmoqdalar. Fang- bieri anʼanaviy dini — bu ajdodlarga sigʻinishning bir turi. Bieri asta-sekin Fang mahalliy pigmey qabilalaridan qarz olgan Bwiti bilan almashtiriladi. Bwiti, alandan koʻra kuchliroq enteogen boʻlgan ibogainni olishga asoslangan. Ajdodlarga sigʻinish, animizm, evurning shaxssiz gʻayritabiiy kuchi haqidagi gʻoyalar (managa oʻxshagan) ham keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Philippe Laburthe-Tolra*. Les seigneur de la forêt: Essai sur le passé historique, l'organisation sociale et les normes éthiques des anciens Beti du Cameroun*. Editions L'Harmattan, 2009-03-01. ISBN 9782296212473.

Adabiyotlar
-----------

* Ngoh, Victor Julius (1996) History of Cameroon Since 1800.
* Андрианов Б. В. Попов В. А. Фанг // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. С.575-576.
* Андрианов Б. В. Попов В. А. Фанг // Народы мира. Историко-этнографический справочник / Глав. ред. Ю. В. Бромлей. М.: Советская Энциклопедия, 1988. С. 477—478

Havolalar
---------

* Народ фанг
**Delaplaine** AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Greene okrugi tarkibiga kiradi. 2010 - yildagi aholini ro'yhatga olish hisobotiga ko'ra aholisi 116 kishi

Tarix
-----

Fransuz savdo posti 1803-yilda Luiziana sotib olinishidan oldin Delaplainning hozirgi joyida ishlagan bo'lishi mumkin. Bu nom fransuzcha "tekislik" degan ma'noni anglatadi va ko'p yillar davomida uch so'z (De La Plaine) sifatida yozilgan. 1870-yillarda Sent-Luis, Temir togʻ va janubiy temir yoʻl hududi boʻylab chiziq qurganida, oʻsha paytdagi shtatdagi sanoqli ayol pochta ustalaridan biri Lizzi Grey nomi bilan atalgan "Grey stansiyasi" deb nomlanuvchi bekat tashkil etilgan. Shahar 1875 yilda "Delapleyn" nomini oldi. Delaplen 1912 yilda tashkil etilgan.

Geografiyasi
------------

Delapleyn Grin okrugining shimoli-g'arbiy qismida 36°13'58" N 90°43'33" W (36,232701, -90,725807) da joylashgan.Arkanzas avtomagistrali 90 shahar orqali o'tadi, shimoli-sharqqa, so'ngra sharqqa, rektorga 31 milya (50 km) va janubi-g'arbiy, keyin shimoli-g'arbiy, 21 milya (34 km) Pokaxontasga olib boradi. Arkanzas avtomagistrali 34 shahar markazidan Oak Grove Heightsgacha 16 milya (26 km) janubi-sharqga olib boradi. Grin okrugi joylashgan Paraguld 34 va 135-magistrallar orqali janubi-sharqda 23 milya (37 km) masofada joylashgan. 34-magistral Delaplendan janubi-g'arbda 90-magistralga qo'shiladi va Yong'oq tizmasigacha 17 milya (27 km) olib boradi. Arkanzas avtomagistrali 304 Delaplaindan g'arbiy tomonga Pokahontasga to'g'ridan-to'g'ri 16 milya (26 km) yo'nalishda olib boradi.

Delaplain Qora daryodan 4 milya (6 km) janubda va Kesh daryosidan taxminan 2 milya (3,2 km) shimolda joylashgan.

Amerika Qo'shma Shtatlari Aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, Delaplen shahrining umumiy maydoni 1,1 kvadrat milya (2,9 km2) bo'lib, barcha quruqlikka tegishli.[3

Manbalar
--------



  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Betsy Brandt** (1973-yil 14-martda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa. U *"Breaking Bad"* (2008—2013) filmida Mari Shreyderni va uning *"Better Call Saul"* (2022) shousini tasvirlagan va CBS telekanalining *"Life in Pieces"* sitcomida (2015—2019) Xezer Xyuz rolini o‘ynagan.

Yoshligi
--------

Brandt Michigan shtatining Bay Siti shahrida tug'ilgan. U nemis millatiga mansub. U 1991-yilda Michigan shtatining Obern shahridagi Bay Siti G'arbiy o'rta maktabini tamomlagan. Brandt yoshligidan teatrga qiziqdi, biroq u ko‘plab tengdoshlaridan farqli o‘laroq, ularda bosh rol o‘ynashdan ko‘ra, sahnaga chiqishga ko‘proq qiziqardi. O'rta maktabda *"Tanadan chiqish"* filmida yetakchilikni qo'lga kiritgach, u o'z e'tiborini aktyorlikka qaratdi.

Karyerasi
---------

Teatrda Brandt Arizona teatr kompaniyasi bilan *"Much Ado About Nothing"* spektakllarida, San-Xose repertuar teatrida, Bet Xenlining *bema'ni firibgarlikda*, Julia Choning Janubiy qirg'oq repertuaridagi *"Til arxivi"* da va Geffen bilan "*Keyingi kuz" spektakllarida* rol o'ynagan. O'yin uyi. U "*Izsiz* ", "*Judging Emy"*, *"ER* ", *"Boston Legal* ", *"The Practice* "va *"NCIS"* teleko'rsatuvlarida mehmon rollarini ijro etgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Brandt UIUC bitiruvchisi Gredi Olsen bilan turmush qurgan; ularning ikki farzandi bor. U ikkinchi farzandini 2008-yilda *Breaking Badning* ikkinchi fasli ishlab chiqarilayotgan paytda dunyoga keltirdi. Brandt va uning oilasi Los-Anjelesda istiqomat qiladi.

2010-yil 6-iyun kuni Brandt Bay Siti Gʻarbiy oʻrta maktabining 2010-yilgi "Hurmatli bitiruvchisi" unvoniga sazovor boʻldi va taniqli maʼruzachi boʻldi.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1998 | *Confidence* | Natasha | Qisqa film |
| 2001 | *Memphis Bound...and Gagged* | The Director |  |
| 2001 | *The Red Boot Diaries* | Rachel | Qisqa film |
| 2004 | *Subhuman* | Nikki Reynolds | *Raf muddati* sifatida ham tanilgan |
| 2005 | *All Features Great and Small* | Jennifer | Qisqa film |
| 2011 | *Jeremy Fink and the Meaning of Life* | Madame Zaleski |  |
| 2012 | *Magic Mike* | Banker |  |
| 2013 | *The Professor* | The Professor | Qisqa film |
| 2016 | *Between Us* | Gigi |  |
| 2016 | *Claire in Motion* | Claire |  |
| 2018 | *We the Coyotes* | Jeanine |  |
| 2019 | *Straight Up* | Topanga |  |
| 2020 | *Run Sweetheart Run* | Judy |  |
| 2022 | *The Valet* | Kathryn Royce |  |

Manbalar
--------



1. ↑  Happy Birthday!. *The Honolulu Star-Advertiser*. The Associated Press (14-mart 2015-yil), s. 2A. „Actress Betsy Brandt is 42.".
2. ↑  „Betsy Brandt as Marie Schrader".  AMC. 27-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2009-yil.
3. 1 2  *LaLonde, Pati*. „Bay City's Brandt sinking her teeth into the role of Marie on AMC's 'Breaking Bad'". MLive.com (6-fevral 2011-yil). Qaraldi: 31-mart 2022-yil.
4. ↑  „U of I alum and 'Breaking Bad' star Betsy Brandt". *Chicago Sun-Times* (27-iyul 2013-yil).
5. ↑  „Betsy Brandt of Breaking Bad". *Illinois Alumni Magazine*.  University of Illinois Alumni Association (14-iyun 2013-yil).
**Yesipov Ivan Nikolayevich** (1901.4.2 — Toshkent — 1963.6.10) — opera xonandasi (bas), Oʻzbekiston xalq artisti (1952). Toʻliq diapazonli, yoqimli ovoz sohibi. Moskva va Tbilisi konservatoriyalarida oʻqigan. Toshkent rus opera va balet teatri (1939—48), Navoiy nomidagi opera va balet teatri (1948— 60) yakkaxoni. Alovuddin Shoshiy (A. Kozlovskiy, "Ulugbek"), Boris Godunov (M. Musorgskiy, "Boris Godunov"), Ivan Susanin (M. Glinka, "Ivan Susanin"), Gremin (P. Chaykovskiy, "Yevgeniy Onegin"), Storojev (T. Xrennikov, "Boʻronda"), Mefistofel (Sh. Guno, "Faust"), Nilikanta (L. Delib, "Lakme") va b. partiyalarni mahorat bilan ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Есипов Иван Николаевич (1901)[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Dekan madaniyati** - Hindiston dagi ilk dehqonchilik yodgorliklari (mil. av. 2-ming yillik). Hind olimlari D.m.ni 3 arxeologik majmua (Ahor, Jorva va Navdatoli)ga boʻlib oʻrgangan. Majmualar topilmalardagi naqshlari xususiyatlari bilan bir-biridan farq qiladi. Qabilalarning xoʻjalik qayotida dehqonchilik va chorvachilik asosiy oʻrinni egallagan. Jez va misdan yasalgan bolta, xanjar, randa, zeb-ziynat buyumlari, idishlar koʻp tarqalgan. Jorva va Navdatoli majmuasida chaqmoq toshdan ishlangan geometrik shaklli qurollar (qirgʻich, segment, trapetsiya, taxtacha va b.) ham mavjud. Sopol idishlar kulolchilik charxlari yordamida tayyorlangan. Metall ishlash ustaxonalarining qoldiqlari bor. D.m. qabilalari Harappa madaniyatita mansub aholi bilan iqtisodiy va madaniy aloqada boʻlganlar.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Agrikola Georg** (haqiqiy familiyasi Bauyer; lot. agricola — dehqon, nem. bayer soʻzining tarjimasi) (1494.24.3 — 1555.21.11) — kon va metallurgiya boʻyicha nemis olimi (asli vrach). 1527 — 31 ylarda Yaximov shahrida (Chexiya), 1533-yildan Xemnits shahrida (Saksoniya) yashagan. A. Yevropada birinchi boʻlib „Konchilik ishlari haqida…" (1550; 12 ki-tob, 1556-yilda nashr qilingan) asarida konchilik-metallurgiya ishlab chiqarishni jarayonlar boʻyicha umumlashtirgan. Bu asar 18-asr gacha geol. konchilik ishlari va metallurgiya boʻyicha asosiy qoʻllanma boʻlib keldi. A. qariyb 20 ta yangi mineralning tavsifini bergan va tashqi koʻrinishidan aniqlash me-todini ishlab chiqqan. Metall va mine-rallarning shifobaxsh xususiyatlarini tadqiq etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burchmulla xazinasi** — soʻnggi jez davriga oid moddiy madaniyat yodgorligi. Toshkeit viloyati Boʻstonliq tumaniyaagn Burchmulla qishlogʻi yaqinidan topilgan (1955). Burchmulla xazinasi topilmalari mil. av. 2—1-ming yilliklar mobaynida yaratilgan 1 nayza uchi, 4 paykon va 3 ot yugani toʻqasidan iborat. Nayza uchi (uz. 31 sm) ikki tigʻli, zoʻgʻatasi dumaloq, zoʻgʻata novi yon tomonlarida nayza dastasiga bogʻlashga moʻljallangan teshikchalar bor. Paykonlar 2 parrakli, yaproqsimon. Toʻqalar tugmasimon boʻlib, 2 tasining ilgagi kichkina, 1 tasiniki kattaroq. Burchmulla xazinasi yodgorliklari boshqa hududlardan topilgan Andronovo madaniyati yodgorliklariga koʻp jihatdan oʻxshash. Burchmulla xazinasi Oʻzbekiston FA ning Arxeologiya instituti fondida saqdanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Postimpressionizm** (lot. post — keyin va impressionizm) — 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida fransuz rassomlik sanʼatidagi asosiy yoʻnalishlar (neoimpressionizm, kubizm, fovizm, nabi va boshqalar)ning shartli umumlashma nomi. Oʻz ijodini impressionizm us-lubida boshlagan rassomlar uning in-qirozidan soʻng asta-sekin undan uzoqlashaboshladi. P. namoyandalari davrga hamohang badiiy tasvir vositalari ustida izlandi; impressionizmning oniy taassurotlari oʻrniga chuqur his-tuygʻuga boy joʻshqin shakllarni yara-tishga intilish kuchaydi (P. Sezann, Van Gog, P. Gogen, A. de Tuluzlotrek va boshqalar). Bu izlanish va amaliy faoliyatlar 20-asr tasviriy sanʼatining gʻoyaviy plastik rivojlanishi tamo-yillarini belgilab bergan muhim tarixiy bosqich vazifasini oʻtadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ivan Viktorovich Zaitsev** (1988-yil 7-noyabrda tugʻilgan) — Oʻzbekiston yengil atletikachisi, nayza uloqtirish bo‘yicha ixtisoslashgan.

Sport faoliyati
---------------

Osiyodagi eng yaxshi nayza uloqtiruvchilardin biri sanaladi. Bir necha Osiyo chempionatlarida ishtirok etib, quyidagi natijalarni ko‘rsatadi:  

* 2007-yil — 61,14 m (9-oʻrin)
* 2009-yil — 74,37 m (5-oʻrin)
* 2011-yil — 79,22 m (3-oʻrin)
* 2013-yil — 79,76 m (1-oʻrin)

Ivanning eng yaxshi natijasi — 85,03 m — 2012-yilda Moskva yaqinidagi Jukovskiyda,  Znamenskiy birodarlar yodgorligida o‘rnatadi va  o‘z g‘alabasini nishonlaydi.  

U 2012-yilgi Olimpiadada qatnashgan, u yerda jamlagan 73,94 m ball bilan atigi 36-oʻrinni egallagan.

2013-yil u Moskva Jahon chempionatida  to‘plagan 78,33 m ball bilan 12-o‘rinni egalladi.  

2014-yilda Ivan Zaysev 83,68 metrga nayza uloqtirib, Osiyo oʻyinlarida bronza medaliga sazovor bo‘ladi.  

Ivan Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi.

Oilasi
------

Uning otasi mashhur sovet (keyinchalik o‘zbek) nayza uloqtiruvchi Viktor Zaytsev — Sietldagi „Yaxshi niyat o‘yinlari" g‘olibi, 1992-yilgi Olimpiada ishtirokchisi, nayza uloqtirish bo‘yicha (87,20 m — 23.06.1992, Toshkent) O‘zbekistonning amaldagi rekordi sohibi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑   Olympedia (англ.) — 2006.
2. ↑  Ivan Zaysev stal pobeditelem Memoriala Znamenskix[*sayt ishlamaydi*](nedostupnaya ssilka)

Havolalar
---------

* Ivan Zaysev — olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)
* Ivan Zaysev Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-09-25).
**Alfa Tovus** (α Pav) — Tovus yulduz turkumidagi eng yorqin yulduz. Ikkinchi yulduz kattaligi yulduzi.

Yulduz ham oʻz nomi  bor — Pikok (yoki Peakok) va barcha mashhur nominal yulduzlardan farqli oʻlaroq, bu yulduzning nomi faqat 1930-yillarda Qirollik BBC uchun navigatsiya almanaxini yaratishda aniqlangan. Piakok — klassik nomga ega boʻlmagan ikki yulduzdan biri (boshqa yulduz-bu Keel). Shuni taʼkidlash kerakki, katta Janubiy parchalanish tufayli yulduz qadimgi Misrda ham koʻrinmadi.

Yulduzning nomi Pavo-lotin tilida „tovus" degan maʼnoni anglatadi.

Spektral tahlil yordamida yulduzning spektral qoʻshaloq ikkilik ekanligi aniqlandi.

Xususiyatlari
-------------

Peakok juda kuchli va juda issiq yulduz boʻlib, taxminan 2 ming quyosh nuri boʻlgan  juda kam spektrli B2 sinfining yorqinligi bilan ajralib turadi, shuning uchun Peakok koʻk gigantlarning xususiyatlariga yaqinlashadi. Peakok massasi juda katta emas —6ta quyoshdan oshmaydi va sirt harorati juda yuqori (quyoshdan uch barobar yuqori). Yergacha masofa 190 yorugʻlik yili.

Kuzatish shartlari
------------------

Rossiya hududida Yulduz, shuningdek, Tovus turkumi kuzatilmaydi. Koʻrinish 33 -Shimoliy paralleldan boshlanadi. Biroq, pretsessiya davom etar ekan, yulduz Rossiyaning oʻrta kengliklarida miloddan avvalgi 6000-yilga kelib koʻrinadigan boʻladi.

Harbiy texnikada yulduz nomidan foydalanish
-------------------------------------------

Peakok AQSh dengiz kuchlarining toʻrtta kemasi nomi sifatida ishlatilgan: USS Peacock(1813), USS Peacock (1828), USS Peacock (am-46) va USS Peacock (MSC-198).

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Peakok