recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Antoine Roussel** (fransuzcha: *Antoine Roussel*; 1989-noyabr 21-yil Roubaix, Fransiya) — fransuz xokkeychisi va hujumchisi. Hozirda Milliy xokkey ligasining Arizona Coyotes jamoasida oʻynaydi. Oʻynagan oʻyinlari, gollari, uzatmalari, ochkolari va penalti daqiqalari boʻyicha NHL tarixidagi yetakchi fransuz xokkeychisi.

Martaba
-------

2010-yil 9-sentyabrda Kvebek yoshlar ligasida oʻtkazgan toʻrt mavsumdan soʻng u Boston Bryuins NHL klubining yigʻiniga taklif qilindi. 2010/11-yilgi mavsumda Antonie Bostonning farm-klublari, AHLning Providens Bruins va ECHLning Reading Royals klublarida oʻynagan. 2011-yil sentyabr oyida hujumchi oʻzini Vankuver Kanuks klubining yigʻinida sinab koʻrdi va u Vankuver tarkibiga kira olmagan boʻlsa-da, 3-oktyabrda Vankuver farm klubi — Chikago Vulves bilan bir yillik shartnoma imzoladi.

2012-yilning 2-iyulida Antonie Roussel Dallas Stars bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. U mavsumning birinchi yarmini Dallas farm-klubida — Texas Starzda oʻtkazdi va NHLdagi lokavt tugashi bilan u Dallasning asosiy jamoasida debyut qildi — u NHLdagi birinchi oʻyinini 1-fevral kuni oʻtkazdi. U NHLdagi debyut mavsumida 39 oʻyinda 14 ochko toʻpladi.

Roussel Fransiya terma jamoasi tarkibida 5 ta jahon chempionatida ishtirok etgan. 2013-yil 9-may kuni u Rossiya terma jamoasiga qarshi oʻyinda gʻalaba toʻpini kiritdi — Fransiya 2:1 hisobida gʻalaba qozondi.

2017/18-yilgi mavsumda Roussel „+1" utiliti bilan 73 ta oʻyinda 17 ochko toʻplagan va 126 penaltidan ishlagan. 2018-yilning yozida Antonie Roussel Vankuver Kanuks bilan 12 million dollarga 4 yillik shartnoma imzoladi. 2018/19-yilgi mavsumda u 65 oʻyin oʻtkazib, faoliyatidagi eng yuqori koʻrsatkich — 31 ochkoni qoʻlga kiritdi.

2021-yil 23-iyulda Oliver Ekman-Larsson va Konnor Garlandni Vankuverga sotish boʻyicha kelishuv doirasida Arizona Coyotesga sotilgan.

Statistika
----------

### Klub

### Xalqaro musobaqalar

| Yil | milliy terma jamoa | Turnir | Joy |  | Va | G | P | O | Str |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Fransiya (kichik)) | JWCHM (1-boʻlim) |  | 5 | 0 | 1 | 1 | 8 |
| 2009 | Fransiya (yoshlar)) | MFM (1-qism) |  | 5 | 6 | 2 | 8 | 2 |
| 2012 | Fransiya | Jahon chempionati | **9** | 7 | 1 | 2 | 3 | 6 |
| 2013 | Fransiya | Jahon chempionati | **13** | 7 | 2 | 1 | 3 | 10 |
| 2014 | Fransiya | Jahon chempionati | **8** | 8 | 6 | 5 | 11 | 16 |
| 2015 | Fransiya | Jahon chempionati | **12** | 7 | 0 | 2 | 2 | 34 |
| 2017 | Fransiya | Jahon chempionati | **10** | 7 | 6 | 2 | 10 | 18 |
| Jahon chempionati uchun jami | 36 | 15 | 12 | 27 | 84 |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „Antoine Roussel gets his contract" (inglizcha). Vancouver Sun Sports Blogs (3-oktabr 2011-yil).
5. ↑  „«Даллас» подписал двухлетние контракты с Питерсеном и Русселем". Sports.ru (3-iyul 2012-yil).
6. ↑  „Антуан Руссель: «Победа над Россией? In-croy-able!»". Sports.ru (9-may 2013-yil).
7. ↑
8. ↑  „«Аризона» обменяла Экмана-Ларссона и Гарланда в «Ванкувер» на Бигла, Эрикссона, Русселя и драфт-пики". *Sports.ru*. Qaraldi: 24-iyul 2021-yil.
=== ANTISEPTIK VOSITALAR (anti … va yun. septikos — chirish) tib-biyotda — teri, gavda boʻshlioʻlari, jarohat yuzasi va boshqa joylardagi kasallik qoʻzgʻatuvchi mikroblarga nisbatan kushandalik xususiyatiga ega moddalar. Ular odamga unchalik taʼsir qilmaydi, asosan dezinfeksiyalash, teri va shilliq pardalarga surtish, jarohatlar va gavda boʻshliqlarini chayish uchun ishlatiladi. Antiseptik vositalar tibbiyotdaga galogenli (xlor, yod va boshqalar) birikmalar, xloramin, pantotsid, Lyugol eritmasi; yodning spirtdagi eritmasi, yo-doform va boshqa oksidlovchilar (kaliy per-manganat, vodorod peroksid), simob (su-lema, simobli mazlar) va kumush (lyapis, protargol va boshqalar) birikmalari, spirtlar, fenollar (karbol kislota va boshqalar), baʼzi boʻyoqlar (rivanol, metilen koʻki, bril-liant yashili va boshqalar) kiradi. Texnikada — yogʻoch materiallarni chirishdan asrash, ularning mustahkamligini kamaytiruvchi zamburugʻlardan saqlash uchun ish-latiladigan moddalar. Antiseptik vositalar tibbiyotda moysimon, suvda eruvchan va erimaydigan xillarga boʻlinadi. Yogʻoch buyumlar yoki materiallarga, koʻpincha, antiseptik suyuqliklar shimdiriladi yoki ularning sirtiga maxsus pastalar surtiladi. Mas, bitum pastalari qurilishda keng tarqalgan. Bitum pastasi II yoki III markali neft bitumini 90 — 100° temperaturada eritib, unga neft moyi, natriy ftorid va torf yoki mineral kukunlari qoʻshib olinadi. Qurilishda ammoniy ftorid, rux xlo-rid singari materiallar koʻp ishlati-ladi. Suvda erimaydigan, ammo organik erit-malarda eritib ishlatiladigan Antiseptik vositalar tibbiyotda ga pentaxlorfenol, betanaftollar va termoplastik materiallardan petrola-tum kiradi. Antiseptik vositalar tibbiyotda temir yoʻl shpallari, telegraf ustunlari, gidrotexnika inshootlarida-gi yogʻoch qismlarga shimdiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil'**Yotiq matn'**


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

```
===**Qalin matn**
```

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Antitezis** (yunoncha: antithesis — te-zisga zid) — mantiqda, xususan, isbot-lash nazariyasida dastlabki asosiy fik-rga zid bayon qilingan mulohaza. A.da teskari fikr toʻgʻri deb faraz qilinadi va isbotlashda qoʻllaniladi (qarang Isbot). Falsafada A. dialektik taraqqiyot ja-rayonining muayyan bir bosqichi, avvalgi asosiy holatning (tezisning) oʻz-oʻzidan inkor etilishi. Ammo A. mutlaq inkor emas, balki u tezisning maʼlum bir to-monini inkor etib, uning ijobiy maz-munini oʻzida saqlaydi va taraqqiyotni yuqoriroq bosqichga koʻtaradi. Bu bosqich inkorni inkor yoki sintez deb ataladi. A. uch bosqichli rivojlanish (triada)ning tarkibiy qismi sifatida birinchi marta Gegel tomonidan talqin qilingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anzirat goʻshtxoʻr**, tragakant (Tragacantha) — astragalning Astragalus piletacladus, A. dasyahthus, A. gummifera va boshqa turlaridan olinadigan rangsiz yoki sargish muguzsimon yelim; suvda boʻkadi. Qadimdan Sharq, jumladan, Oʻrta Osiyo tabobatida anzarut katiro nomi bilan koʻp kasalliklarni davolashda ishlatib ke-lingan. Tulkimashoq (tulki soka)ning A. dasyahthus turidan olinadigan yelim (Sharqda katiro nomi bilan mashhur) buy-rak, yurak kasalliklari va gipertoniyani davolashda, shuningdek toʻqimachilik, koʻnchilik, qogʻoz ishlab chiqarish, qandolat, boʻyoqchilik sanoatlarida qoʻllaniladi. A.g. aqoqiyo va agar-agar oʻrnida ham ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pamflet** (ing. pamphlet — qoʻldagi bir varaq) — biror siyosiy tuzum, ijtimoiy voqelik, u yoki bu toʻda hamda guruhlar faoliyatini, xatti-harakatlarini fosh qiluvchi hajviy-tanqidiy publitsistik asar. Pamflet boshqa hajviy janrlardan badiiy toʻqimaning ozligi, aniq hujjatlarga, tarixiy hujjatlarga asoslanishi bilan farq qiladi. Pamfletda jamiyatdagi, turli shaxslar xarakteridagi nuqsonlar achchiq kinoya, oʻtkir sarkazm vositalari bilan fosh etiladi. Pamfletning ilk namunalari antik davrda yaratilgan
Pamfletlar koʻpincha kichik xajmdagi asarlar (maqola, ocherk va boshqa tarzda) boʻlgan. Keyinchalik katta hajmdagi badiiy asarlar ham Pamflet usulida yaratildi.

```
(J. Svift "Gulliverning sayohatlari" romani, B. Brexptnng "Mister Uining martabasi" pyesasi va boshqalar). P. janr sifatida Reformatsiya davrida shakllandi (M.Lyuter, Erazm Rotterdamskiy). 19—20-asrlarda V. Gyugo, E. Zolya, G. Mann, L. N. Tolstoy va boshqa P.lari keng tarqaldi. Uzbek adabiyotida Abdulla Qodiriy ("Lahmi kadid", "Sa-namparast tentaklar"), Gʻafur Gʻulom ("Sharaf qoʻlyozmasi"), Abdulla Qahhor ("Baron Fon Ring") P.lari maʼlum.
```

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Silos kombayni** - makkajoʻxori va boshqa silosbop ekinlar (beda, yosh kungaboqar, oʻt va boshqalar) ni oʻrish, maydalash va transport vositasiga ortish uchun moʻljallangan mashina. Chorva mollari uchun ozuqa — silos tayyorlashda ishlatiladi. Undan senaj, koʻk ozuqa, oʻt uni tayyorlashda ham foydalanish mumkin. Asosan, oʻrish qismi va maydalash apparatlari, maydalangan aralashmani yuklash qurilmasi va harakat uzatish mexanizmidan iborat. Oʻrish qismi 4 xil boʻlishi mumkin: yoppasiga yoki tor katorlab ekilgan baland poyali ekinlarni oʻradigan segmentpichokli; keng qatorlab ekilgan baland poyali ekinlarni oʻradigan oʻzakli; qar qanday ekilgan ekinlarni yoppasiga oʻradigan universal hamda oʻrish va maydalash ishlarini bajaruvchi rotorli. Silos kombaynining oʻrish qismi oʻrgan poyalarni maydalash uchun radialdiskli, barabanli va rotorli apparatlar ishlatiladi. Maydalangan aralashmani transport vositasiga ortish uchun pnevmatik irgʻitgich, elevatorli va kombinatsion transportyorlardan foydalaniladi. Silos kombaynining oʻrish qismida oʻrilgan, maydalash apparatlarida maydalangan aralashma kombayn bilan yonmayon harakatlanayotgan transport vositasiga yuklanadi. Silos kombaynining traktor bilan birga ishlatiladigan tirkama va oʻziyurar (shassili) xillari bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ernie Terrell**(1939-yil 4-aprel — 2014-yil 16-dekabr) amerikalik professional bokschi boʻlib, 1957-1973-yillarda musobaqalarda qatnashgan. U 1965-yildan 1967-yilgacha Butun jahon boks assotsiatsiyasining ogʻir vazn toifasi unvoniga ega boʻlgan vaoʻz davrining eng baland ogʻir vaznlilaridan biri boʻlgan. U 1967-yilda ogʻir vazn toifasida oʻz davrining boshqa jahon chempioni Muhammad Aliga qarshi kurash olib bordi va yakdil qaror bilan magʻlub boʻlgan edi. Terrell 1970-yillarning boshlarida Supremes guruhining solisti boʻlgan Jan Terrellning akasi edi. 1960-yillarda Jan Erniening Erniy Terrell & The Heavyweights guruhi bilan qoʻshiq kuyladi.

Yoshligi
--------

Terrell 1939-yil 4-aprelda Missisipi shtatining Inverness shahrida tugʻilgan va bolaligini Belzoni shahrida oʻtkazgan. Ularning oilasida oʻn nafar farzand boʻlgan, otasi Missisipi aktsiyadori boʻlgan, Terrell bolaligida oilasini Chikagoga shimolga koʻchirgan va u yerdagi fabrikalarda ish topgan. Terrell rasmiy taʼlimni Chikagodagi Farragut maktabida olgan. Professional boʻlishdan oldin, u yoshligida yengil vazn toifasida Chikagodagi Oltin qoʻlqoplarni qoʻlga kiritadi, shuningdek, uchta ukasi bilan „Ogʻir vaznlilar" deb nomlangan pop musiqa qoʻshiqlarini yaratdi.

Professional faoliyati
----------------------

Oʻzining dastlabki faoliyatida Terrell baʼzi yaxshi daʼvogarlarni, jumladan Klivlend Williamsni (Terrell birinchi jangida nokaut bilan magʻlub boʻlganidan keyin qaroriga koʻra Williams bilan revansh jangida gʻalaba qozongan), Zora Folli va boʻlajak yengil vazn toifasi chempioni Bob Fosterni magʻlub etdi.

Nafaqaga chiqishi
-----------------

Terrell 1967-yil aprel oyida Ali unvonidan mahrum qilinganidan keyin tashkil etilgan WBA ogʻir vazn toifasidagi turnirida Thad Spenserga 12 raundlik jangda yutqazib qoʻyadi. U magʻlubiyatdan soʻng uch yil sportni tark etadi, lekin 1970-yilda qaytib keldi va Chak Vepnerga qaror bilan magʻlub boʻlishdan oldin ketma-ket yettita jangda gʻalaba qozondi. Wepner qarori juda ziddiyatli boʻlgan edi, jangni koʻrganlarning koʻpchiligi Terrell gʻalaba qozongan deb oʻylashdi. Keyingi jangida Jeff Merrittga 1-raundda texnik nokaut bilan magʻlub boʻlgach, Terrell nafaqaga chiqib ketadi.

55 ta professional jangida Terrell 46 ta gʻalaba, 21 tasi nokaut, 9 ta magʻlubiyat va durang natijalarni qayt etgan.

Adabiyotlari
------------

* *Konkol, Mark*. Even the champ doesn't feel safe. *Chicago Sun-Times* (25-oktabr 2009-yil), s. 14A.

Manbalar
--------

1. ↑  December 18, 2014. „Ernie Terrell — obituary". *The Daily Telegraph*. Telegraph Media Group. Retrieved January 13, 2017.
2. ↑  *Wynn.* „Biography: Jean Terrell".  AMG. Qaraldi: 9-may 2010-yil.
3. ↑  „Ernie Terrell obituary" (en). *the Guardian* (23-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 11-noyabr 2022-yil.
4. ↑  Ryan, Joe „1975",*. Heavyweight Boxing in the 1970s: The Great Fighters and Rivalries*. McFarland & Company, February 21, 2013 — 177 bet. ISBN 9780786470747.
5. ↑  Ryan, Joe „The 1960s",*. Heavyweight Boxing in the 1970s: The Great Fighters and Rivalries*. McFarland, February 21, 2013 — 39 bet. ISBN 9780786470747.

Havolalar
---------

* Boxing record for Ernie Terrell from BoxRec (registration required)
**Vidikon** (video ...va yun. likon — tasvir) — fotooʻtkazuvchi nishonli uzatuvchi televizion trubka; telekameraning asosiy elementi. Ichki fotoeffekt yordamida obʼektning optik tasvirini elektr signaliga aylantiradi. V. tarqatuvchi va sanoat televideniyesi tizimida uzatuvchi trubkaning asosiy turi.

V.ning asosiy elementi nishon; u shaffof oʻtkazgich taglikka oʻtkazilgan yupqa qatlamli yarimoʻtkazgichli fotoqarshiliklar majmuidan iborat. Dastlabki V.larning nishoni SbS3 dan tay-yorlangan. Studiyadagi uzatishlar uchun nishoni yorugʻlikka nisbatan yuqori sezgirlikka va kichik inersiyaga ega boʻlgan RO dan yasalgan V. (plyumbikon, ledikon) koʻp qoʻllaniladi. Selenid kadmiyniig (xalnikon yoki kadmi-kon), Se—As—Te ning (satikon), ZnS— Cd—Te ning (nyuvikon) geterooʻtishlariga asoslangan nishonlar kichik qorongʻilik tokiga (yorugʻlik tushmaganda) ega. Bunday V. studiyadan tashqarida rangli reportaj kameralari uchun qoʻllaniladi.

Rangli tasvirlarni uzatish uchun yoki mos rangli filtrlar bilan 3 ta V. yoki nishoni yorugʻlik filtrlarining davriy tuzilishiga ega boʻlgan, 3 asosiy rangli tasvir (koʻk, qizil, yashil)ni qoʻshuvchi va ajratuvchi maxsus konstruksiyali bitta V. ishlatiladi. Nishoni rentgen nurlanishiga sezgir boʻlgan amorf Se dan yasalgan V. rentgen televizion defektoskopiyada ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valentina Stepanovna Mizyakova** (1935.9.10, Volgograd viloyati — 2018) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1999). Stavropol pedagogika institutining biol. fakultetini tugatgan (1965). 1946—78 yillarda Qorachoy-Cherkasiyada boshlangʻich sinf oʻqituvchisi. 1978-yildan Uch-quduq shahridagi 2maktabda, 1989-yildan 9maktabda biol. oʻqituvchisi. M.ning oʻquvchilarni biol. faniga boʻlgan qiziqishlarini oʻstirish, ularni onatabiatni sevishga oʻrgatish, biol. fanini hayot bilan bogʻlab oʻqitish, taʼlim jarayonida ilgʻor pedagogik texnologi-yalardan samarali foydalanish sohasidagi tajribasi tuman va viloyat miqyosida keng ommalashtirilgan. Viloyatda eng yaxshi deb tan olingan biol. kabi-netini jihozlagan. Maktabda bogʻ yaratgan va sinfda qishki paytda turli mevalar yetishtirishni yoʻlga qoʻygan. Sinfda 200 dan ortiq turli koʻrgazmali qurol va eksponat toʻplagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ogʻzaki anʼanadagi musiqa**, anʼanaviy musiqa — musiqa ijodiyotining asosiy turlaridan. Qa-dimdan odamlarning hayotiy ehtiyojlarini qondirish jarayoni (mehnat, ma-rosim va boshqalar)da yuzaga kelib, tarixiy rivoji natijasida ikkita asosiy — xalq musiqa ijodi (musiqiy folklor) va ogʻzaki anʼanadagi professional musiqa (mumtoz musiqa, bastakorlik) qatlamlariga ajratilgan. Ogʻzaki anʼanadagi musiqam. ijodkorlari ommaviy badiiy ongning xususiyatlariga izchil tayanib, muayyan davr, us-lub va boshqalarning estetik qonunlari, ijo-diy qoidalariga qatʼiyan boʻysunadi. Shu nuqtai nazardan Ogʻzaki anʼanadagi musiqam. aksar hollarda individual obrazlar yaratishga qaratilgan kompozitorpmk ijodidan farq qiladi. Oʻz tabiatiga koʻra, Ogʻzaki anʼanadagi musiqam. nota yozuvida „mustaxkamlangan" mualliflik asarlardan emas, balki ogʻzaki shaklda, avloddan avlodga meros boʻlib oʻtgan namunalardan iborat boʻladi. Maz-kur namunalarning badiiy ifodasi turli jarayonlar, oʻziga xos yoʻllar or-qali gavdalanadi. Ustozlardan bevosita eshitib oʻrgangan namunalarga shogird sozandaxonandalar oʻz qissalarini qoʻshadilar, yoinki boshqacha variant (yoʻl)lar yaratib, ijro etadilar. Oʻzbek musiqa merosini xalq musiqa ijodi (mehnat va marosim qoʻshiklari, yalla, lapar, termalar, oʻyin-raqs va lirik kuylar kabi) hamda ogʻzaki anʼanadagi professional musiqa (maqom, ashula, cholgʻu yoʻllari va boshqalar) janrlari tashkil etadi.

Olimjon Bekov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Across America on an Emigrant Train** — 1993-yilda Jim Murphy tomonidan yaratilgan bolalar uchun tarixiy kitob. Ushbu kitob Robert Lui Stivensonning Nyu-York shahridan Kaliforniyaga shahriga 1879-yil qilgan sayohatiga asoslangan.

Kitobning qabul qilinishi
-------------------------

Booklist, Across America kitobi sharhida „Murphy uslubi oddiy" deb yozgan va „Oddiy odamlar tajribasi Gʻarb afsonalarini jonlantiradi" degan xulosaga kelgan. School Library Journal „Murphy yozuvchining (Robert Lui Stivenson) jurnalidan oʻsha paytdagi transkontinental poezd sayohatining yangi, birlamchi manbasini taqdim etish uchun olgan" deb yozgan va „temir yoʻl qurilishi va uning kesib oʻtgan hududga taʼsiri toʻgʻrisidagi hisobotlarni sinchkovlik bilan oʻrganib chiqqan.

Bolalar kooperativ markazi ushbu kitobni „gʻarb tomon kengayishning ajoyib hujjatli filmi" deb topdi.

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

1994 Jefferson Cup Award - gʻolib
1994 Orbis Pictus Award - gʻolib

Manbalar
--------

1. ↑  „Across America on an Emigrant Train". *Kirkus Reviews*.  Kirkus Media LLC (15-noyabr 1993-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2016-yil.
2. ↑  „Across America on an Emigrant Train". *ccbc.education.wisc.edu*.  University of Wisconsin–Madison. 3-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-noyabr 2016-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-02-03).
3. ↑  „Jefferson Cup Award Winners before 2010". *vla.org*.  Virginia Library Association. Qaraldi: 24-noyabr 2016-yil.
4. ↑  „Outstanding Nonfiction for Children 1990-2000 Past Winners". *ncte.org*.  National Council of Teachers of English. Qaraldi: 24-noyabr 2016-yil.
**Acuitzio munitsipaliteti** Meksikaning Michoacan shtatining markaziy mintaqasida joylashgan. Shahar shtat markazida va Morelia shahridan taxminan 35 kilometr uzoqlikda joylashgan. Acuitsioning hududiy maydoni 176,84 km² ni tashkil qiladi va 2020-yilgi XIV Aholi va uy-joylarni roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, munitsipalitetda 11,301 nafar aholi istiqomat qilgan.

Geografiya
----------

Munitsipalitet 180,13 kvadrat kilometr maydonga ega (shtat sirtining 0,30%) va shimolda va shimoli-gʻarbda Morelia munitsipaliteti, sharqda Madero munitsipaliteti, janubda Takambaro munitsipaliteti va janubi-gʻarbda Huiramba bilan chegaradosh.

Demografiya
-----------

2005-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, munitsipalitetda 10,052 nafar aholi istiqomat qilgan. Uning markazi Acuitsio del Kanje shahridir.

Tarix
-----

Acuitsio yaqinidagi **Koatepek** nomli diniy markaz XII asrda Asteklar tomonidan tashkil etilgan. Asteklar markazni tashlab, xudolari buyurgan joyga koʻchib ketishgan deb ishoniladi. Acuitzio Purepecha soʻzi boʻlib, „ilonlar yeri" degan maʼnoni anglatadi.

Ispanlargacha boʻlgan davrda bu hududda naguatl tilida soʻzlashuvchi qabilalar yashagan va ular Koatepek markaziga asos solgan. Fath tufayli bu hudud Tiripetio yurisdiksiyasi ostiga oʻtdi, boshqaruv huquqi Hernan Kortes tomonidan Xuan Alvaradoga berilgan. 1632-yilga kelib shaharda 20 oila yashagan va 1822-yilga kelib aholi soni 2085 kishiga yetgan.

1856-yil 26-aprelda shahar gubernator Migel Silva Macías tomonidan munitsipalitet darajasiga koʻtarildi.

1865-yil 5-dekabrda munitsipalitetda harbiy asirlar almashinuvi boʻlib oʻtdi. Fransiya aralashuvi paytida 296 belgiyalik mahbus fransuz kuchlari tomonidan ushlab turilgan 156 meksikalik jangchiga almashtirildi.

1901-yil 16-dekabrda Davlat Kongressi qarori bilan munitsipal Acuitsio del Kanje nomini oldi.

Iqlimi
------


| **Acuitzio iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 24 | 24,6 | 26,8 | 29 | 29,5 | 27,6 | 25,8 | 26 | 25,7 | 25,7 | 25 | 23,7 | 26 |
| Oʻrtacha harorat, °C | 3,1 | 3,7 | 5,9 | 8,0 | 9,5 | 10,7 | 10,9 | 10,8 | 10,6 | 8,8 | 5,7 | 3,8 | 7,6 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 23 | 10 | 20 | 71 | 170 | 200 | 240 | 240 | 76 | 76 | 28 | 7,6 | 1,110 |

Manbalar
--------

1. ↑  „2005 Census". *INEGI: Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática*. 6-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
2. ↑  Ordenjuridico.gob.mx[*sayt ishlamaydi*] *"Antecedentes Históricos".* Retrieved on October 5, 2007.
3. ↑  Acuitzio-Pátzcuaro Wayback Machine saytida arxivlandi (July 4, 2008,). *"Historia".* Retrieved on October 5, 2007.
**Videonazorat qurilmasi**, monitor — telekoʻrsatuvlar oldidan koʻrsatuvlar trakti tayyorlanayotgan, sozlanayotgan, koʻrsatuvlar ketayotgan paytda efirga uzatish nuqgalari (uzatuvchi kameraning chiqishi va b.)dagi tasvirlar sifatini nazorat ekranlarida vizual (koʻrib turib) nazorat qilish uchun moʻljallangan qurilma. Oq-qora televideniyeda ham, rangli televideniyeda ham V. q. uchun ushbu umumiy uzellar xos: kineskop, tasvir signallari kuchaytirgichi, satr va kadrni yoyish bloki, sinxronlash impulslari selektori va uzellarni elektr bilan taʼminlash manbai. Oddiy televizion kabul qilgichdan farqli ravishda V. q.da oraliq va yuqori tasvir hamda tovush chastotalarini kuchaytirish kaskadlari boʻlmaydi. V. q. telemarkazda bir necha uzatuvchi kamera ishlayotgan paytda rej. ga bir necha tasvirdan bittasini tanlab olishga, umuman telekoʻrsatuvlarni boshkarib turishga yordam beradi. Bazi ishlab chiqarilayotgan monitorlar 
masalan Artel va Samsung monitorlari ikki xil optimal o`lchamga ega:19 dyuimli monitorlar-1366x768,va 22 dyuimli monitorlar-1920x1080.Yani,22 dyuimli monitor ichida 1920 taeniga va 1080 ta bo`yiga piksel bor degani. Piksel-bu bitta
nuqta,aniqrog`i, displeydagi nuqta. Piksel o`z navbatida 3ta subpikseldan iborat. Ko`rib turganimizdek 3ta subpiksel bu 3ta rang: qizil, yashil va ko`k.(RGB) Shu 3ta rang ochlashib-to`qlashib bir necha million xil rangni ifoda eta 
oladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Endosperm** (endo... va snerma) - oʻsimlik urugʻida hosil boʻladigan oziqtoʻqima. Ochiq urugʻlilarda Endosperm. urugʻlanishdan oldin murtak xaltasidan paydo boʻlib, jinsiy gametofitga mos keladi. Endosperm hujayralari dastlab gaploid, yadrolari qoʻshilgandan soʻng diploid boʻlib qoladi. Gulli oʻsimliklar Endospermi qoʻsh urugʻlanish natijasida murtak xaltasi diploid markaziy hujayrasidan hosil boʻladi; triploid hujayrasi changchi va urugʻchi genomiga ega.

Endosperm oʻsayotgan murtakni oziq moddalar bilan taʼminlaydi; tarkibida kraxmal, yogʻ yoki boshqa moddalar koʻp. Endosperm koʻpchilik gulli oʻsimliklarning yetilgan urugʻida, xususan, barcha bir pallalilar (suv va botqoqlik oʻsimliklardan tashqari), koʻpchilik ikki pallalilarda boʻladi. Biroqbir qancha ikki pallalilar (dukkaklilar, qovoqdoshlar, qoqidoshlar, karamdoshlar, eman, qayin va boshqalar)da Endosperm boʻlmaydi, chunki urugʻ shakllanishining dastlabki davrlarida Endosperm oʻsayotgan murtakka soʻrilib ketadi.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻzbekiston Milliy bogʻidagi** (avval **Komsomol koʻli**) suv ombori Toshkent shahri chegarasida Anhor kanali boʻyida barpo etilgan ikkinchi yirik sunʼiy suv ombori va shaharning asosiy rejasi asosida yaratilgan birinchi ommaviy rekreatsion suv ombori hisoblanadi. Hozirgi vaqtda ko'lning suv zonasi A. Navoiy nomidagi Milliy bog'ni o'z ichiga oladi. Kichik koʻl janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa choʻzilgan. Qirgʻoq bilan koʻpriklar orqali tutashgan ikki katta orollari bor. Maydoning aylanasi taxminan 9 gektar va chuqurligi 1,5-6 metrni tashkil qiladi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, "Komsomolskoye" nomi rasmiy foydalanishdan chiqib ketdi, lekin kundalik hayotda saqlanib qolmoqda.

 Toshkentda Komsomol ko'li qurilishi
XX asrning 20-yillari oxirigacha Toshkentda aholining yozgi dam olishlari, jumladan, suzish va qayiqda sayr qilish uchun yirik jamoat suv omborlari mavjud emas edi. 30-yillarning boshlarida shaharda bunday maqsadlar uchun birinchi suv ombori paydo bo'ldi. Bu qurilayotgan Boʻzsu GESi toʻgʻonidan ustidan paydo boʻlgan suv ombori boʻlib, u oʻz navbatida Chirchiq-Boʻzsu GESlar kaskadidagi birinchi GES edi. Ushbu *Gidra* nomli suv omborida Toshkentdagi birinchi qayiq stansiyasi qurilgan. Biroq ushbu suv omborida Toshkent suv quvurining suv olish stansiyasi paydo boʻlgach, shahar aholisining ommaviy dam olishi uchun uning suvlari yopildi. Natijada yangi rekreatsion suv omboriga ehtiyoj paydo bo'ldi. 1940-yillarning ikkinchi yarmida Toshkentda aholisining suzish va yozgi dam olishlari uchun ikkita sunʼiy koʻl – Boʻzsuv kanali boʻyidagi Gʻalaba bogʻi va Anhor kanali suvi quyiladigan Komsomol koʻli yaratildi (qazildi). O'tgan asrning 30-yillari oxirida suv omborini yaratishda mahkumlar, komsomolchilar, shuningdek, shaharning boshqa aholisi (masalan, ishlamaydigan uy bekalari) bepul ishdan bo'sh vaqtlarida faol qatnashdilar.

Gidrografiya
------------

Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, eski karer Komsomol ko'lini yaratish uchun joy bo'lib xizmat qilgan, undan Toshkent tarixining oldingi davrlarida (18-asr - 19-asr boshlarida) g'isht sexlarida g'isht ishlab chiqarish uchun qurilish materiallari (asosan loy) olingan.

Suzish mavsumi oxirida dam oluvchilar qoldirgan turli xil qoldiqlardan loy bilan qoplangan tubini tozalash uchun an'anaviy ravishda ko'ldan suv drenajlanadi. Yozda suv o'tlari ko'lda, shuningdek, eng kattasi o'ttiz santimetrga yetadigan chuchuk suvli ikki pallali koloniyalarni rivojlantirishga ulguradi. Ikki pallalilarning ba'zilari nobud bo'ladi, ammo ba'zilari ko'l tubidagi eng chuqur joylarda qoladigan ko'lmaklarda qishlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Комсомольское озеро — Ташкент". 9-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-dekabr 2014-yil.
2. ↑  „Тайны высохшего озера. Маленький фоторепортаж со дна Ташкента". 9-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-dekabr 2014-yil.
**Artur Xennings** (1940-yil 11-iyul — 2003-yil 12-noyabr) — nemis shaxmat boʻyicha xalqaro usta (IM) (1965), Sharqiy Germaniya shaxmat chempionati sovrindori (1965, 1969, 1970), shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionati jamoaviy sovrindori (1970).

Biografiya
----------

1960-1970-yillarda Artur Xennings Sharqiy Germaniyaning yetakchi shaxmatchilaridan biri edi. 1963-yildan 1973-yilgacha u Sharqiy Germaniya chempionati finalida etti marta o'ynadi va uchta medalni qo'lga kiritdi: kumush (1969) va ikkita bronza (1965, 1970). Artur Xennings xalqaro shaxmat turnirlarida bir qancha muvaffaqiyatlarga erishdi, jumladan Bydgoshch (1964), Buxarest (1971, Yuriy Averbax bilan birgalikda), Amsterdamda (1972, *IBM* B turniri, Drazen Marovich va Gyula Saks bilan birgalikda) birinchi yoki umumiy birinchi o'rinni qo'lga kiritdi. Lublin (1973) va Leyptsig (1978, Lotar Vogt bilan birgalikda). 1965-yilda u FIDE xalqaro ustasi (IM) unvoniga sazovor bo'ldi.

Artur Xennings Shaxmat Olimpiadalarida Sharqiy Germaniya terma jamoasida o'ynagan:

* 1968-yilda Luganodagi 18-shaxmat Olimpiadasida ikkinchi zaxira taxtasida (+2, =4, -2),
* 1970-yilda Siegendagi 19-shaxmat Olimpiadasida to'rtinchi o'rinni egalladi (+7, =7, -1).

Artur Xennings Yevropa jamoaviy shaxmat chempionatida Sharqiy Germaniya terma jamoasida oʻynadi :

* \* 1970-yilda Kapfenbergdagi 4-jamoaviy shaxmat bo'yicha Yevropa chempionatida to'rtinchi o'rinni egalladi (+2, =3, -2) va jamoaviy bronza medalini qo'lga kiritdi.

Artur Xennings Sharqiy Germaniya terma jamoasida shaxmat boʻyicha Jahon talabalar jamoasi chempionatida oʻynadi:

* 1965-yilda Sinayda bo'lib o'tgan 12-jahon talabalar jamoasi shaxmat chempionatida birinchi o'rinni egalladi (+3, =6, -3),
* 1966-yilda Örebro shahrida o'tkazilgan 13-jahon talabalar jamoasi shaxmat chempionatida birinchi o'rinni egalladi (+4, =3, -5),
* 1967-yilda Xarraxov shahrida o'tkazilgan 14-jahon talabalar jamoasi shaxmat chempionatida birinchi o'rinni egalladi (+5, =3, -4).

Manbalar
--------

1. ↑  „OlimpBase :: Men's Chess Olympiads :: Artur Hennings". *www.olimpbase.org*.
2. ↑  „OlimpBase :: European Men's Team Chess Championship :: Artur Hennings". *www.olimpbase.org*.
3. ↑  „OlimpBase :: World Student Team Chess Championship :: Artur Hennings". *www.olimpbase.org*.

Havolalar
---------

* Artur Hennings player profile and games at Chessgames.com
* Artur Hennings chess games at 365chess.com
| Valensiya metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat |  |
| Shahar | Valensiya |
| Ochilgan vaqti | 1988-yil, 8-oktabr |
| Boshqaruvchi shirkat | Ferrocarriles\_de\_la\_Generalidad\_Valenciana  |
| Davlat |  |
| Uzunligi | 156.4 km |
| Stantsiyalari soni | 138 ta |
| Yoʻllari soni | 9 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni |  |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 67 million |
| Sxemasi |
| Valensiya metropoliteni |

 **Valensiya metropoliteni** - Ispaniya tarixida qurilgan Madrid va Barselona metropolitenlaridan keyingi uchinchi metrodir.Uzunligi bo'yicha Madriddan keyingi ikkinchi o'rinni egallaydi. Yo'lovchilar soni bo'yicha Madrid, Barselona va Bilbaodan keyin to'rtinchi o'rinda joylashgan.

Tarixi
------

Valensiya metropoliteni Trenet de Valencia nomi bilan mashhur bo'lgan temir yo'lining davomchisi sifatida barpo etilgan.Bu temir yo'l Valensiyani davlatning boshqa markaziy shaharlariga bog'lagan. 1980-yillarda temir yo'l modernizatsiya qilindi va bir qismi metropolitenga aylantirildi. Birinchi metro liniyasining janubiy va shimoliy qismlari dastlab shahar atrofi elektr poyezdining liniyalari edi, 1988 yilda ular shaharning ostidan o'tgan tunnel bilan bog'langan.Shu vaqtdan boshlab yangi metro va tramvay liniyalari qurilishi boshlandi.2006-yilda bo'lgan baxtsiz hodisa oqibatida Valensiya metropolitenida 46 kishi halok bo'lgan.

Linyalar
--------

| Linya | Uzunligi (km) | Stansiyalari | Yo'lovchilar soni(2015) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1-linya | 70,2 | 40 | 10.592.826 |
| 2-inya | 39,8 | 33 | 7.005.223 |
| 3-inya | 24,7 | 27 | 13.138.596 |
| 4-linya | 15,9 | 33 | 6.218.834 |
| 5-linya | 13,0 | 18 | 9.562,184 |
| 6-linya | 10,7 | 21 | 2.154.222 |
| 7-linya | 15,5 | 16 | 5.315.240 |
| 8-linya | 1,2 | 4 | 507.802 |
| 9-linya | 23,4 | 22 | 6.191.662 |
|

### Galereya

Angel Guimera stansiyasi.
Estación de la línea 2.
Estación de Machado.
Tranvía de la línea 4.

|  |  |
| --- | --- |
| Metro | *Metropoliten haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* example.com
**Valentin Emmanuilovich Sinichenko** (1914.15.2, Odessa 1976.29.6, Toshkent) — kino rassomi, Oʻzbekiston xalq rassomi (1965). Odessa rassomlik institutining tasviriy sanʼat studiyasini tugatgan (1937). 1941-yildan Toshkentda. Toshkent kinostudiyasi (1958-yildan "Oʻzbekfilm")da rassom, postanovkachirassom, bosh rassom (1964—76). S.ning dastlabki mustaqil ishi — "Qutlugʻ qon" filmi (1956). Kino i.ch. texnikasini mukammal egallagan S. zamon, davr ruhini hamda voqeahodisalarning taʼsirchanligini oshirish, rejissyor maqsadini kadrda aniq ifoda etish, hayotiy muhitni koʻlamli, ishonarli tuzish imkoniga ega boʻlgan: "Furqat" (1959), "Samolyotlar kuna olmadi" (1963), "Fidoyi" (1966), "Ikki dil dostoni" (1966), "General Rahimov" (1968), "Falokat oyoq ostida" (1971), "Ikki soldat xaqida qissa" (1976) va boshqa Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1977).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Artyom haykali** — rus inqilobchisi, sovet siyosatchisi oʻrtoq Artyom (Fyodor Andreevich Sergeevning taxallusi) haykali.

Tarix
-----

Oʻrtoq Artem (asl ismi Sergeyev Fyodor Andreevich) professional inqilobchi, Sergey Kirov va Iosif Stalinning yaqin doʻsti, Kommunistik partiya aʼzosi, Donetsk-Krivorojsk Sovet Respublikasining asoschisi va Xalq Sovetining birinchi raisi edi. XX-asr boshlarida Kirov shahrini oʻz ichiga olgan Donetsk-Krivrojsk Sovet respublikasi komissarlari. Aleksandrovsk-Grushevskiy (hozirgi shahar Shaxta).

Oʻrtoq Artem Donbassdagi koʻmir sanoatini urushdan keyingi tiklashga eʼtibor qaratdi. 1921-yil 18-aprelda Fedor Andreevich shaxta shahriga keldi. U yerda u Shaxti uyezd Sovetlari qoʻmitasi sessiyasi ishida qatnashdi, 1-davlat konining (hozirda u shaxta Artem deb nomlanadi).

Oʻrtoq Artemning xotirasi Ukraina SSRda, Rostov viloyatida abadiylashtirildi. Shaxti shahridagi qishloqlardan biri uning nomini oldi, elektr stansiyasi, uning nomidagi shaxta Artem, „Chuqur" koni (2-son Artem nomi bilan atalgan), shahar koʻchasi.

Oʻrtoq Artemga, yodgorliklar SSSRda Svyatogorsk, Donetsk shaharlarida, Primorsk oʻlkasidagi Artem shahrida, Krivoy Rog va boshqalarda oʻrnatilgan. Eng yiriklari Artemovsk shahridagi temir-beton yodgorliklardir (haykaltarosh Ivan Kavaleridze, 1927-yil), 15 metr balandlikdagi poydevor va 15 metr balandlikdagi haykallar va Svyatogorskda, u yerda yodgorlikning balandligi — 22 metr, poydevori — 6 metr. Ulugʻ Vatan urushi paytida Artemovskdagi yodgorlik nemislar tomonidan vayron qilingan.

1968-yil 13-avgustda Artem qishlogʻi markazida oʻrtoq Artem haykali oʻrnatildi.

Yodgorlik haykalining balandligi 9,7 metr, poydevori 5,2 metr. Yodgorlikni Shaxti haykaltaroshlar jamoasi yasagan: B. U. Akolzin, L. I. Ganshin, N. A. Karagodin A. Demidovich. Oʻrtoq Artem harakatda tasvirlangan, haykal kumush boʻyoq bilan boʻyalgan.

Vaqt oʻtishi bilan yodgorlik buzilib, qulab tusha boshladi. 2012-yilda Vladimir Lavrenev yodgorlikni qayta tikladi.

Adabiyotlar
-----------

* Boldirev A. Siz kimsiz, oʻrtoq Artyom?: [Donbass tarixi] / A. Boldirev // Rossiya Donbass. — 2002. — 16-avgust. — 4-bet.
* Telegin V. Tarixiy obidalardagi konlar shahri / V. Telegin // Lenin bayrogʻi. — 1975. — 11-yanvar. — S. 2.

Havolalar
---------

* Tarix va madaniyat yodgorliklari Arxivnaya kopiya. Madaniyat boshqarmasining rasmiy sayti Minalar.
* Shaxtidagi Artyom yodgorligi xizmatga qaytdi Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-09-26). Arxivnaya kopiya -da.
* Artyom haykali (F.A. Sergeev) Arxivnaya kopiya -da
* OʻRTACH ARTEM HAYKALI
* Artyom yodgorligi Arxivnaya kopiya -da

Manbalar
--------

1. ↑  „Шахта «Глубокая» (Шахты)". 5-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2017-yil.
**Laʼl** — mineral, shpinelning qizgʻish, pushti rangli xili. Qattiqligi 7,5—8 boʻlib, olmos, yoqutdan keyin 3-oʻrinda. Kub singoniyali, kristallari oktaedr shaklida, zichligi 3,5—4,1 g/sm3. Temir, xrom, rux, shuningdek, natriy va kaliy aralashmalari uchraydi. Mineralning yangi aralashmalari tarkibi va genetik xususiyatlariga bogʻliq ravishda kizil, koʻk, yashil, qoʻngʻir va qora boʻlishi mumkin, shishasimon yaltiroq. L. uzoq vaqt yoqut deb notoʻgʻri nomlangan. Ular bir-biridan farq qiladi. 7-asrda Badaxshon (Pomir)da katta L. koni topilganidan soʻng bu mineralning fizik va kimyoviy xususiyatlari oʻrganilib, yoqut korundning qizil ranglisi, L. esa shpinelning kizil xili ekanligi aniklandi. L. yoqutdan yumshoqroq, birok, olovga chidamli. Beruniy L.ni quyidagicha taʼriflagan: "Laʼl oʻzining rangi va jilvalanib turishi bilan yoqutga juda oʻxshaydi, lekin qattiqligi jihatdan undan qoladi, shuning uchun bu mineralning qirralari tez sinib ketadi". Magmadan ajralib chiqqan issiq gaz eritmalarining ohaktoshlarga taʼsiridan L. hosil boʻladi. Oʻzbekiston, umuman Oʻrta Osiyoda shpinel keng tapqalgan boʻlmasada, Pomirdagina uning konlari topilgan. Bu konlar esa butunlay qazib olingan. L. faqat asl tosh sifatida zargarlikda ishlatiladi. Hozir sunʼiy yoʻl bilan ham olinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Le-Kinel qasri** (fransuzcha: *Château de Le Quesnel*) yoki **Setsessiya qasri** (fransuzcha: *château Sécession*) — Fransiyaning Le Quesnel (*Somme*) kommunasidagi tashlandiq va vayron boʻlgan qasr. Taxminlarga koʻra bu perili qal’a edi.

Tarixi
------

Qal’a Birinchi jahon urushi paytida bosib olingan va bombalangan. Urushdan keyin Vikont Burdon qasrni qayta tikladi va uni qizi grafinya Lussakga berdi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng, mulk yashashsiz qoldi va 1985-yilda sotilgan. Qal’ani nomaʼlum parijlik advokat sotib olgan. Binoning bir qismi 1990-yillarning oxirida qulab tushgan.

1853-yilda saroyning jabhasi Sharl de Burdon tomonidan oʻzgartirildi, yangi pavilyon qurildi va ikkinchi qavat qoʻshildi.

Qal’a XII asrda Kenel ritsarlari oilasiga mansub. U oʻttiz yillik urush qurboni boʻldi, talon-toroj qilindi va qisman yoqib yuborildi. Mulkni Mari Damienga uylangan Jan Le Fort sotib olgan. 1751-yilda vafotidan keyin uning oʻgʻli Jan Baptiste Le Fort hozirgi qal’aning poydevorini qurdi. Oʻsha paytda qal’aning faqat bitta qavati bor edi. Xizmatchilar quyosh botgandan keyin bogʻga bormadilar.

2018-yil 9-10-dekabr kunlari qal’a yonib ketdi. Fasadning faqat bir qismi saqlanib qolgan. Bundan koʻp oʻtmay, qal’ada blogger Dima Maslennikov tomonidan video suratga olingan.

Egalari
-------

* XII asr — Quesnel jinsi.
* 18-asr Jan Le Fort.
* 1751 yil — Jan Baptiste Le Fort.
* 20-asr — Vikont Burdon.
* 1985-yil — nomaʼlum parijlik huquqshunos.

Manbalar
--------

1. ↑  „Château de Le Quesnel" (en).  Forgotten and Abandoned Places (19-yanvar 2016-yil). Qaraldi: 17-mart 2020-yil.
**Shelli Persi Bish** (1792.4.8, Fild-Pleys, Susseks grafligi — 1822.8.7, Spetsiya qoʻltigʻi, Italiya; Rimda dafn qilingan) — ingliz shoiri. Oksford untida oʻqigan (1810), "Ateizmning zaruriyati" (1811) risolasi uchun untdan haydalgan. Fransuz maʼrifatparvarlari taʼsirida "Agasfer" (1809) dostoni, "Margaret Nikolsondan qolgan parchalar", "Viktor va Kaziraning asl sheʼriyati" sheʼriy toʻplamlari, "Zastrotssi" (1810) va "SentIrvin" (1811) romanlarini yozgan. Dublinga borib, irland xalqining mustaqillik uchun olib borgan kurashida ishtirok etgan. Soʻngra Angliyaga qaytib, "Qirolicha Mab" (1813) falsafiy dostonini yaratgan. 1818-yil Italiyaga koʻchib borgan va oradan 4 yil oʻtgach, toʻlqin paytida dengizga choʻkib oʻlgan.

shahrining adabiy merosida epik doston va dramalar katta oʻrinni egallaydi. Ammo u ingliz adabiyoti taraqqiyotiga avvalo lirik shoir sifatida katta hissa qoʻshgan. shahrining sheʼrlari histuygʻuning kuchli va samimiyligi, istiora va sifatlashlarning yorqinligi, musiqiyligi, ritmning yangi va rangbarangligi, ichki qofiyalar va tovush tovlanishlariga boyligi bilan ajraladi. Hayot, sevgi va ozodlik kuchlarining yengilmasligi shahrining "Magʻribdan esgan shamolga qasida", muhabbatning zulm va oʻlim ustidan tantanasi esa "Islom isyoni" (1818) va "Epipsidixion" (1821) singari dostonlarida oʻz ifodasini topgan.

SH. Italiyada yashagan paytida roman janriga murojaat etib, qadimiy yunon mifi va Esxilning "Kishanlangan Prometey" dramasi asosida "Ozod etilgan Prometey" (1819) majoziy "lirik drama"sini, oʻrta asrlar italyan xronikasi syujeti asosida esa "Chenchi" (1819) tragediyasini yaratadi. shahrining soʻnggi yillarda yozgan yirik asarlari orasida "Rozalinda va Yelena" (1818), "Adonais", "Ellada" (1821) dostonlari, shuningdek, "Shoh Edip yoxud Yoʻgʻonoyoq shoh" (1820) hajviy dramasi eʼtiborga sazovor. Sh. vafotidan keyin "Uchinchi Piter Bell" (1819) hajviy dostoni, mifologik mazmundagi "Atlas ismli sehrgar" (1820), "Hayot tantanasi" (1822) dostonlari hamda "Karl 1" (1822) tarixiy tragediyasi eʼlon qilingan. Soʻnggi 2 asar tugallanmay qolgan. shahrining "Sheʼriyatni yoqlab" (1822) estetik risolasi ham bor. Ayrim sheʼrlari oʻzbek tiliga tarjima etilgan.

Manbalar
--------

* Izbrannoye, M. 1962.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Artyom haykali** — Donetskning Voroshilovskiy tumanida Artyom koʻchasining Mira prospekti bilan kesishgan joyida oʻrnatilgan.

Yodgorlik, 1967-yilda Sovet davlatining ellik yilligi munosabati bilan inqilobchi, sovet davlat va partiya arbobi, Donetsk-Krivorojsk Respublikasi asoschisi, Donetsk viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi Fyodor Andreevich Sergeev (Artyom) sharafiga oʻrnatilgan.

Yodgorlik mualliflari — haykaltarosh Vladimir Makarovich Kostin, shuningdek, meʼmorlar N. K. Yakovlev va N. M. Poddubniy. Yodgorlikni yaratishda, 90 korxona va tashkilot jamoalari ishtirok etdi.

Poydevor, Karan granitidan yasalgan. Yodgorlik, Artyomning toʻliq boʻyli bronza haykali hisoblanadi. Haykalning ogʻirligi 16 tonnani tashkil qiladi. Haykalning balandligi 6 metrni tashkil qiladi. Yodgorlikning umumiy balandligi oʻn yarim metrni tashkil qiladi.

Haykal ichi boʻsh boʻlib, bloklardan iborat. Bloklar texnologiyani buzgan holda ulangan: bloklar ichida pinlar bilan bogʻlash uchun chiqadigan joylar boʻlmaganligi sababli, uchastkaning perimetri boʻylab poʻlat adapter plitalari joylashtirilgan, ular pin juftlari yordamida ulangan. Bloklar tashqi tomondan payvandlanadi, lekin payvandlash faqat boʻgʻinlarni yashiradi, bloklarni ushlab turmaydi. Shunday qilib, 16 tonnalik yodgorlik faqat butun yukni koʻtaradigan koʻmilgan qismlarga tayanadi.

 Artyom koʻchasidagi izohlar taxtasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Top 9 памятников Донецка". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyul 2007-yil.

Bibliografiya
-------------

* „Памятники и памятные знаки",*Всё о Донецке.: Справочное пособие*. Донецк: Донбасс, 2003 — 156-162 bet. ISBN 5-7740-0782-0.
* А. К. Скибенко*. 6 донецких экскурсий*. Донецк: Норд Компьютер, 2009 — 34-35 bet.
* Pamyatnik Artyomu // Telegid. Spesialniy vipusk. Donesk turisticheskiy. 150 luchshix mest dlya semeynogo otdixa. — Donesk, avgust 2010. — № 2. — S. 7.

Havolalar
---------

* „Top 9 памятников Донецка". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyul 2007-yil.
**Yengil qotishmalar** - alyuminiy, magniy, titan, berilliy asosidagi konstruksion krtishmalar. S. ogʻ. 5 g/sm3 dan kichik boʻladi. Solishtirma mustahkamligi (mustahkamlik koʻrsatkichlarining zichlikka nisbati) yukrriligi, mexanik va texnologik xossalarining yaxshiligi bilan temir yoki nikel asosidagi qotishmalardan farq qiladi. Deformatsiyalab va quyib tayyorlanadigan xillari bor. Eng keng tarqalgan Ye. q.ga alyuminiy qotishmalari kiradi. Ye. q. samolyotsozlik, raketasozlik, avtomobilsozlik, kemasozlik, asbobsozlikda, temir yoʻl sanoatida, elektr simlari tayyorlashda keng qoʻllaniladi. Yana q. Berilliy kotishmalari, Magniy qotishmalari, Titan kotishmalari.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |