**Fransiya banki** (fransuzcha: *Banque de France* )— Fransiyaning markaziy banki .Yevropa Markaziy banklar tizimining a'zosi. Bankning bosh qarorgohi Parijda joylashgan.

Hikoya
------

Fransiyada emissiya faoliyatining muvaffaqiyatsiz birinchi tajribasi bu mamlakatda bank sektorining rivojlanishini uzoq yillarga kechiktirdi. 1716-yilda Jon Louga uning *Banque Generale* faoliyati ustidan berilgan monopol huquqlar halokatli qog'oz chiqarilishiga va bankning atigi besh yil davom etgan keyingi yopilishiga olib keldi. Shundan so'ng hukumat emissiya banklarini tashkil etish bo'yicha cheklovlarni kuchaytirdi va bank ishining boshqa sohalarida, asosan, kredit va valyutada firmalarning shakllanishi sodir bo‘lgan bo‘lsa-da, 1776-yilgacha birorta emissiya banki tashkil etilmagan. Ushbu banklarning birinchisi Fransiya moliya vaziri Turgot tomonidan asos solingan *Caisse d'Escompte* kommandit shirkati edi. Bank o‘z faoliyatining boshidanoq hukumat bilan juda yaqin aloqada bo‘lib, vaqt o‘tishi bilan haqiqatda hukumat moliya bo‘limining bo‘limiga aylandi. Bankning 1783-yilda G‘aznachilikka 6 million frank kredit berish to‘g‘risidagi va’dasi unga "bosqin" uyushtirdi va to‘lovlarni to‘xtatib qo‘yishga majbur qildi. O'sha vaqtga qadar Casga katta qarzdor bo'lgan davlat moliyasining ayanchli holati 1788-yilda bank banknotlarining kursi kuch bilan belgilanishiga olib keldi. Buning ortidan tayinlash rejimi o'rnatildi. 1789-yildagi birinchi banknotalar asosan qonuniy to'lov vositasi bo'lmagan, lekin faqat milliy boylik (*biens nationalaux*) tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan qisqa muddatli foizli davlat obligatsiyalari bo'lgan, odatda Kes tomonidan hisobga olingan. Biroq, 1790-yilda banknotalar qonuniy to'lov vositasiga aylandi. Shundan so'ng, Fransiya banknotlar to'lqiniga g'arq bo'lib, Casni bankrotlikka olib keldi va ko'p yillar davomida qog'oz pullarga nisbatan umumiy ishonchsizlikni qoldirdi .

Emitent banklarni tashkil etish 1792-yilgi farmon bilan taqiqlangan, ammo keyinchalik farmon bekor qilingan va 1796-1797-yillarda oddiy pul tiklangan. Bir qator Parij kredit banklarini emissiya faoliyatini amalga oshirishga undadi. Ularning asosiylari "Caisse *des Comptes Curants*" va "Caisse d'Escomte du Commerce" (*Caisse d'Escompte du Commerce*) edi. Keyingi yangilik 1798-yilda, provinsiyadagi birinchi emissiya banki Ruanda ochilganda yuz berdi. U yuz franklik mayda banknotlarni muomalaga chiqarishga kirishdi, Parij banklari esa 250 frankdan kam pul belgilarini chiqarishga odatlanmagan edi. Fransiyada bank faoliyatini boshqaradigan erkinlik hech qanday moliyaviy falokatlarga olib kelmadi va yaxshi tanlov bo'ldi, ammo bir qator siyosiy voqealar bu vaziyatni tezda tugatishga majbur qildi .

Napoleonning markazlashtirishga moyilligi, shuningdek, davlat qimmatli qog'ozlarini hisobga olishda duch kelgan qiyinchiliklar-asosan o'sha paytdagi hukumatga ishonchsizlik tufayli yuzaga kelgan muammolar - Napoleonni hukumat ostida yaratilgan bank imkoniyatlaridan foydalanish g'oyasiga murojaat qilishga olib keldi.Shunday qilib, 1800-yilda u Cass de Comte Couran aktsiyadorlarini kompaniyani yopishga, uni Fransiya Banki (*Fransiya Banki*) deb nomlangan yangi bankka aylantirishga ko'ndirishga muvaffaq bo'ldi 

* 1800-Napoleon Bonapart farmoni bilan Fransiya banki tashkil etildi
* 1808-1936-Fransiya banki banknotlari qonuniy to'lov vositasiga aylandi; filiallar tarmog'i kengaytirildi
* 1936-1945-Bankni milliylashtirish
* 1973-yil Bankning qayta yozilgan ustavi
* 1993-yil - Bank mustaqil moliya institutiga aylandi, uning maqsadi davlat siyosatidan mustaqil ravishda mamlakatda narxlar barqarorligini ta'minlashdir.
* 1998-yil - Bank Yevropa Markaziy banklar tizimiga a'zo bo'ldi

Sm. Shuningdek
--------------

* Yevropa Markaziy banki
* Markaziy banklarning Yevropa tizimi
* Yevropa Ittifoqi iqtisodiyoti
* Frantsiya iqtisodiyoti

Eslatmalar
----------

1. ↑  Происхождение центральных банков : [Перевод] / Вера Смит; [Предисл. Л. Игера]. - М. : Институт нац. модели экономики, Б. г. (1996). - 283 с.; 19 см.; ISBN 5-900520-05-6 : Б. ц. С. 62
2. 1 2  Происхождение центральных банков : [Перевод] / Вера Смит; [Предисл. Л. Игера]. - М. : Институт нац. модели экономики, Б. г. (1996). - 283 с.; 19 см.; ISBN 5-900520-05-6 : Б. ц. С. 63

Havolalar
---------

* Fransiya bankining rasmiy sayti(Fransuzcha) )
* Frantsiya bankining 2008 yil uchun hisoboti(Fransuzcha) )