recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aygʻoqchi**, aygʻoq (oygʻoq), ayqoq (turkiycha – guvoh, isbotlovchi, maxfiy xabar yetkazuvchi) – 1) biror shaxs yoki ijtimoiy guruhga qarshi yolgʻon-yashiq ran yoyuvchi, igʻvo, tuhmat qilib kun kechiruvchi past, razil shaxs; 2) turkiy xalqlarda kishilar oʻrtasida sodir boʻlib turadigan janjallarni hal qilishda qatnashuvchi; bir yoki ikki guvohni ham A. deyishgan; 3) oʻrta asrlarda (14–17-asrlar) harbiy safar chogʻida qoʻshin oldida boradigan razved-kachi kichik bir harbiy boʻlinma (yana qarang Ayyor, Razvedka).Amir Temur zamonida A. (ayqoq, aygʻoq) taftishchi ma’nosida ham qoʻllanilgani Nizomiddin Shomiyning "Zafarnoma"sida qayd etib oʻtilgan. Qoʻshin oldida boruvchi razvedkachi boʻlinma xabargiri deb ham atalgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Stiven Tomas Finn** (1989 yil 4 aprelda tug'ilgan) - ingliz kriketchisi. U o'ng qo'l bilan tez o'yinchi bo'lib, u o'ng qo'lda ham zarba beradi. 16 yoshida u Midlseks okrugi kriket klubining birinchi darajali kriket bo'yicha eng yosh debyutantiga aylandi. U 2010-yilda Bangladeshga qarshi o'yinda Angliya testida debyut qilgan. U Braytonda yashaydi.  2019 yilda u *Test Match Special* uchun sharhlovchi bo'lgan ekan.

Yoshlik
-------

Finn Uotford yaqinidagi Garstondagi Parmiter maktabida tahsil olgan. U Uotford FC tarafdori va sobiq okrug basketbolchisi ekan. 

Finn Langleybury CC va West Herts CC uchun mahalliy o'ynadi va keyinchalik Hampstead Cricket Club uchun karerasida o'ynagan ekan.

1. ↑  England fast bowler Steven Finn is eyeing a batting cameo for Langleybury this season, *Watford Observer*, 24 Apr 2015 Retrieved 2016-10-26.
2. ↑  *@finnysteve.* „Last time I toured New Zealand was as a player. This time I’m chuffed to be heading there with BBC TMS commentating on the whole tour. Can’t wait to get back to such an amazing country! @ New Zealand www.instagram.com/p/B362ybQHzIM/ …" (22-oktabr 2019-yil).
3. ↑  „How To Follow: Watford v Coventry City". *Watford F.C.* (7-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 31-yanvar 2021-yil.
**Uylak** turkiy mifologiyada, ( ozar. *Uylax* ) — erkak yoki ayol jodugar yoki ruh degan manoni anglatadi

Ular Iblis bilan bog'liq bo'lgan yovuz mavjudotlardir;bundan tashqari kasallik yuborish, chorva mollarini o'ldirish, hosilni buzish va hokazolar orqali odamlarga zarar etkazishga qodir. Uylaklar turli xil hayvonlar va narsalarning shaklini o'zgartirishga qodir; itlar, mushuklar, tobutlar va ba'zan hatto odamlar kabidir. Ular Archuraning sehrlariga ham juda chidamlidir

Uylaklar o'zlari bosib olgan kimsasiz manzillarda odamlarni vayron qilib, qo'rqitishadi. 

Bu so'z haqorat sifatida ham ishlatilishi mumkin.

"Uylak" atamasi turkcha "Uylamak" (taʼkidlamoq, daʼvat qilmoq, bezovta qilmoq kabi maʼnolarini bildiradi) va Oyalamak (kechiktirmoq) feʼllaridan kelib chiqqan. Uylak atamasini ingliz tiliga "diversioner" deb tarjima qilish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Turkiy mifologik shaxslar ro‘yxati

Manbalar
--------

1. ↑  Yusufeli Belediyesi, Halk İnanışları Sözlüğü - "Uylak"

Havolalar
---------

* Uylak Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-09-14).
* Afsonaviy mavjudotlar - "Uylak" Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-09-24).
**Davit Modzmanashvili** (gruzincha: *დავით მოძმანაშვილი*; 1986-yil 9-noyabrda tugʻilgan, Tbilisi) — gruzinyalik va oʻzbek erkin kurashchisi, Osiyo chempioni, Olimpiya va Osiyo oʻyinlari, shuningdek, jahon va Yevropa chempionatlari sovrindori.

Tarjimai holi
-------------

1986-yilda Tbilisida tugʻilgan. 2008-yilda finalda Devid Musulbesni magʻlub etib, Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan, ammo doping qabul qilganlikda ayblanib, mukofotdan mahrum qilingan. 2011-yilda jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. 2012-yilda Yevropa chempionatida bronza, London Olimpiadasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2019-yilda doping uchun diskvalifikatsiya qilingan va Olimpiada kumush medalidan mahrum qilingan.

2017-yildan buyon Oʻzbekiston sharafini himoya qilmoqda. 2017-yilda yakkakurash va yopiq inshootlardagi musobaqalar boʻyicha Osiyo oʻyinlari chempioni boʻlgan. 2018-yilda Osiyo chempioni, Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Борец Таймазов лишен золота ОИ-2012 из-за положительной допинг-пробы — Новости Борьбы — Летние - Спорт Mail.ru". 20-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2019-yil.
Uyqudagi bola.
**Uyqu** hayvon va hasharotlarda kuzatiluvchi, tabiiy fiziologik minimal faollik holatidir. Uyquni bajarish *uxlash* deyiladi. Uyqu va u bilan bog‘liq hodisalarni somnologiya fani o‘rganadi.

**Uyqu** — odam va hayvonlarda davriy yuz beradigan fiziologik holat. Bunda fiziologik jarayonlar bir qadar sekinlashadi va organizmning, chunonchi, markaziy nerv sistemasining ish qobiliyati tiklanishi uchun eng yaxshi sharoitlar yaratiladi. U. har bir insonning zarur hayotiy ehtiyojidir. Inson butun hayotining uchdan biri har kechakunduzda davriy kuzatiladigan U. holatida oʻtadi.

U. vaqtida muskullar tonusi susayadi (uyqudagi odamning koʻp muskullari boʻshashgan boʻladi), sezuvchanlikning barcha turlari — koʻrish, eshitish, taʼm bilish, hid sezish, teri sezuvchanligi keskin susayadi. Shartsiz va shartli reflekslar tormozlanadi. Qattiq U.da nafas uygʻoqlikdagiga nisbatan ancha chuqur, yurak urishi sekin, arterial qon bosimi, toʻqimalarga qon kelishi, moddalar almashinuvi, gavda temperaturasi past boʻladi. Bularning barchasi U. holatida miya bilan bir qatorda hujayralar va toʻqimalar hayot faoliyatini taʼminlovchi hamma ichki aʼzolarning ham "dam" olishidan dalolat beradi.

Ammo U. hakidagi zamonaviy tasavvurlarga koʻra, U. faqat dam olish emas, balki kun boʻyi olingan turli axborotni qayta ishlash va ertasi kun yana qabul qilish qobiliyatiga erishish uchun qaratilgan jarayondir.

Odam astasekin uxlaganda nafas olish va yurak ritmi pasayadi, koʻz sekin yumula boshlaydi. Tez uxlab qolganda esa bu harakatlar, odatda, tezlashadi.

Astasekin uxlab qolish tungi U.ning 75—80%ini, tez U.ga ketish esa 20— 25%ini tashkil etadi. Tez va sekin uxlab qolishning navbatlanishi, odatda, sogʻlom odamlar uchun xosdir va bunda odam oʻzini uyquga qongan hamda bardam his etadi. Tez va sekin uxlash muddatining oʻzgarishi, sekin uxlashning yetarli darajada chuqur boʻlmasligi, tez uxlash davrida teztez uygonib turish odam nerv sistemasining turli buzilishlariga olib keladi, uning ruhiy va emotsional holatiga taʼsir koʻrsatadi.

Normal (fiziologik) U.ning davriy kechakunduzlik va davriy faslli (qayvonlarning yozgi va kishki U.si) turlari va bir necha xil patologik (narkotik, letargik va boshqalar), shuningdek, maxsus taʼsirlar oqibatida yuzaga keladigan gipnotik U. farq qilinadi.

U.ning koʻpincha kuzatiladigan buzilishlariga uyquchanlik (gipersomniya) va uyqusizlik kiradi.

Yana qarang
-----------

* Uyqusizlik

Havolalar
---------

* Biz nega uxlaymiz? Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-02-02). TED konferensiyasi
* www.bedroompedia.com

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Idella Jones Childs** (1903-yil 21-iyun — 1998-yil 8-avgust) amerikalik pedagog, tarixchi va fuqarolik huquqlari faoli edi. Childs Alabama shtatidagi Perri okrugida 35 yil davomida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Fuqarolik huquqlari harakati paytida uning uyi faollar yigʻilish joyi boʻlgan. U Jean Childs Youngning onasi edi, u keyinchalik Andrew Youngga turmushga chiqdi va u Atlanta meri boʻldi. Bolalar tarixchi boʻlib ishlagan va Alabama shtatidagi ikkita joyni Milliy tarixiy joylar reestriga kiritishga yordam bergan. U, shuningdek, Marion shahridagi shahar kengashiga oʻtirgan birinchi qora tanli ayol boʻldi. Childs 2002-yilda Alabama ayollar shon-sharaf zaliga kiritilgan. Childs nomidagi mukofot Alabama tarixiy komissiyasidan afro-amerikaliklarning tarixiy joylarini saqlashga hissa qoʻshganlarni eʼtirof etish uchun beriladi.

Hayoti
------

Childs 1903-yil 21-iyun kuni Alabama shtatining Perri okrugida tugʻilgan va butun umrini shu yerda oʻtkazadi. Childs Linkoln Oddiy maktabida oʻqidi va u yerda oʻqituvchilik sertifikatini qoʻlga kiritdi. Alabama shtati universitetida boshlangʻich taʼlim boʻyicha tahsil olgan. U Norman Childsga turmushga chiqqan va birgalikda besh farzand koʻrishgan. U birinchi farzandi tugʻilgandan ancha keyin oʻz ilmiy darajasini oldi. Childsning qizi Jan Childs Young 1933-yil 1-iyulda tugʻilgan. Bolalari 35 yildan ortiq vaqt davomida maktablarda biologiya, algebra, tarix va ijtimoiy fanlardan dars berishgan.

Fuqarolik huquqlari harakati davrida bolalar uyi Mariondagi fuqarolik huquqlari bilan shugʻullanuvchilar uchun uchrashuv joyiga aylandi. 1979-yilda Jimmi Karter tomonidan Xalqaro bolalar yili boʻyicha Milliy komissiyaning faxriy aʼzosi etib tayinlangan. U 1982-yilda Perri okrugi sanʼat va gumanitar fanlar kengashiga asos solgan va birinchi raisi boʻlgan. 1985-yil may oyida u Mariondagi kengash oʻrnini egallashga tayinlandi. Childs kengashda xizmat qilgan birinchi qora tanli ayol edi. U 1988-yilda bu lavozimga qayta saylandi. Shuningdek, 1988-yilda u Alabama tarixiy komissiyasining boshqaruv kengashiga tayinlangan. U birinchi jamoat cherkovi binosini va Linkoln Oddiy maktabining Meri Elizabeth Fillips Tompson auditoriyasini Milliy tarixiy joylar reestriga kiritishga yordam berdix. Childs 1993-yilda NASAning „Ovozsiz qahramonlar" mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Childs, Idella Jones, the daughter of". *The Montgomery Advertiser* (11-avgust 1998-yil). Qaraldi: 10-mart 2019-yil.
2. ↑  Drake, Eleanor C.*. Perry County* (inglizcha). Charleston, South Carolina: Arcadia Publishing, 2010 — 126 bet. ISBN 9780738586625.
3. ↑  Young 1996. sfn error: no target: CITEREFYoung1996 (help)
4. ↑  *Nossiter, Adam*. „Ex-Teacher, 85, Turns Life's Lesson to Her Advantage". *The Atlanta Constitution* (13-oktabr 1988-yil). Qaraldi: 10-mart 2019-yil.
5. ↑  „Governor Makes Board, Commission Appointments". *The Montgomery Advertiser* (12-iyul 1988-yil). Qaraldi: 10-mart 2019-yil.
6. ↑  „Idella Jones Childs (1903 - 1998)". *Alabama Women's Hall of Fame*. 6-aprel 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-mart 2019-yil.
**Ikromov Imomjon** (1891.29.4-Toshkent —1980.29.8) — sozanda (gij-jak), bastakor. Oʻzbekiston xalq artista (1953). Turkiston xalq konservatoriyasida (1918—22), Moskva oʻzbek opera studiyasida (1939) taʼlim olgan. Samarkand pedagogika bilim yurtida oʻqituvchi, Samarkand musiqali drama teatrida sozanda (1924-27). Oʻzbekiston radiosi milliy cholgʻu ansambli tashkilotchilaridan, konsertmeyster, musiqa rahbari (1927— 41), badiiy rahbari (1941—47), yana konsertmeyster (1947—53). Turli janrlarda 200 ga yaqin kuy va qoʻshiq yaratgan. "Kolxoz qizi", "Soʻlim" (1933), "Tortadur" (1939) qushiklari I.ning ilk asarlaridan. "Vatan qoʻshigʻi" (1951), "Indamadi" (1958), "Oʻynasin" (1959), "Qoʻlda raʼnosi bilan" (1960), "Serquyosh Oʻzbekistonim" (1965), "Gul teraman saralab" (1971), "Zeboga xos" (1979) kabi qoʻshiklari oddiyligi, taʼsirchanligi, ohangdorligi, koʻtarinki ruhi bilan ajralib turadi. I.ning koʻpgina qoʻshiqlari (mas, "Tez te-ring", "Sher yigit", "Daryosi koʻp, dardga davo yaliyali") xalq yallalariga aylanib ketgan. U "Munojot", "Choʻli Iroq", "Ajam" kabi cholgʻu kuylarining ashula yoʻllarini yaratgan. I.ga bagʻishlangan telefilm ("Imomjon Ikromov") ishlangan (1991).

Manbalar
--------

* Ul sarvi gulroʻ kelmadi, 1—2-kitoblar, T. 1986-90.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Antigua (maʼnolari).

**Antigua**, Antigua-Guatemala — Gvatemaladagi shahar, Agua va Fuego vulkanlari etagida, 1500 m balandlikda. Sakatepekes departamentining maʼmu-riy markazi. Aholisi 30 mingga yaqin kishi (1990). Muhim qishloq xoʻjaligi rayonining (shakarkamish, donli ekinlar) savdo mar-kazi. Universitet (18-asrdan) bor. Shaharga 1542 — 43 yillarda asos solingan. 16 — 18-asrlarda Gvatemalaning poytaxti va Mar-kaziy Amerikaning eng muhim madani-yat markazi boʻlgan. 1773-yilda zilziladan vayron boʻlgan. A. — shahar muzey. 17 — 18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklari saqlangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ozarbayjon teatr arboblari uyushmasi** (Ozarbayjon. The Ozarbayjon teatr arboblari uyushmasi) — Ozarbayjon teatr arboblarini birlashtirgan jamoat tashkiloti. Ozarbayjon xalq artisti Azerpasha Nemat uyushma raisi hisoblanadi.

Tarixi
------

Ozarbayjon teatr arboblari uyushmasi 1897-yilda tashkil etilgan. Tashkilotning asl nomi „Sanʼatkorlar uyushmasi" boʻlib, 300 ga yaqin sanʼatkorlani birlashtirgan. Oʻz faoliyatini 1917-yildan „musulmon sanʼatkorlar uyushmasi" sifatida davom ettirgan ushbu tashkilot 1920-yildan „turkiy sanʼatkorlar uyushmasi", 1948-yildan „Ozarbayjon teatr jamiyati"  sifatida oʻz faoliyatini davom ettirgan, 1987-yil 27-fevraldagi taʼsis konferensiyasining qarori bilan Ozarbayjon teatr arboblari uyushmasi deb qayta nomlandi.

Teatr arboblari uyushmasining asosiy maqsadi mamlakatda teatr jarayonini jonlantirishdir.

Zamonaviy davr
--------------

Ozarbayjon teatr arboblari uyushmasi mustaqillik yillarida turli formatdagi teatr festivallarini tashkil etdi: „Monotamasha", "Xim-djim "(pantomima), „Eksperimental spektakllar", „Festivallar festivali", „Milliy klassika", yosh rejissorlar Respublika festivali, bolalar spektakllar festivali, Chexov xalqaro festivalining „Ipak yoʻli" bosqichi va boshqalar.

Ozarbayjon teatr arboblari uyushmasi YUNESKO xalqaro teatr instituti va teatr arboblari uyushmalari xalqaro konfederatsiyasining haqiqiy aʼzosi hisoblanadi. Ittifoq Naxchivan, Ganja, Lankorani, Sumgaitda oʻz filiallariga ega

2013-yil mart oyidan boshlab Ittifoqda xalq artisti, professor Jannat Salimova rahbarligida yosh rejissorlar laboratoriyasi faoliyat yuritmoqda

2018-yil noyabr oyida Ozarbayjon teatr arboblari Ittifoqi va Gruziya teatr jamiyati rahbariyati oʻrtasida hamkorlik memorandumi imzolandi

Yana qarang
-----------

* Ozarbayjon teatri

Manbalar
--------

1. ↑  „Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı". *teatrittifaqi.az*. 12-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
2. ↑  „Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı". *teatrittifaqi.az*. 12-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
3. ↑  „Союз театральных деятелей Азербайджана". *www.anl.az*. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
4. ↑  „Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı". *teatrittifaqi.az*. 12-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
5. ↑  „Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı ilə Gürcüstan Teatr Cəmiyyəti arasında Əməkdaşlıq haqqında Memorandum imzalanıb - Xəbərlər". *Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi* (15-noyabr 2018-yil). Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt Wayback Machine saytida arxivlandi (23-sentabr 2021-yil).
**Ida Mayrin** (ivritcha: *אידה מיירין* 1997-yil 30-oktyabrda Qoʻqonda tugʻilgan) — isroillik badiiy gimnastikachi ayol.

Biografiya
----------

Mayrin Yevropa chempionatida (2014 va 2016) Isroil milliy terma jamoa aʼzosi sifatida ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi va yakunda oʻzining jamoadoshlari Yuval Filo, Alona Koshevatskiy, Yekaterina Levina va Karina Lixvar bilan birga musobaqalarda sovrindorlar roʻyxatidan oʻrin oldi. Bu bilan ular Isroilni Rio-de-Janeyro Olimpiadasida (2016) himoya qilishdi. Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan 2016-Yozgi Olimpiada oʻyinlarida guruhlar aro koʻpkurashida 34,549 ball bilan oltinchi oʻrinni qoʻlga kiritib, musoboqani medallarsiz yakunlandi.

Turkiyaning Izmir shahrida bo‘lib o‘tgan 2014-yilgi jahon chempionatida tasmada o‘ynashda 16,983 ball bilan kumush medal, yaqin jang mashqida 33,766 ball bilan beshinchi, to‘p va kaltak bilan mashq qilishda 16,850 ball bilan oltinchi o‘rinni egalladi. O‘sha yili Yevropa chempionatida jangovar mashqda 34,383 ball to‘plagan holda kumush medalni qo‘lga kiritgan bo‘lsa, to‘p va lenta bilan mashq bajarishda 17,500 ball bilan to‘rtinchi, to‘qmoqlar mashqida 16,383 ball bilan yettinchi o‘rinni egalladi. Oradan bir yil o‘tib bo‘lib o‘tgan Yevropa o‘yinlarida 3 ta medal, jumladan, ikkita kumush (jangda 35,050 ball, halqa va tayoq bilan mashq qilishda 17,500 ball) va bronza medali (tasmada 17,100 ball) qo‘lga kiritildi. Oʻsha yili Shtutgartda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida, Germaniya ular ko‘pkurashda 34,283 ball bilan oltinchi, lenta bilan mashq qilishda 17,233 ball bilan beshinchi, halqa va tayoq bilan mashq qilishda 17,350 ball bilan oltinchi o‘rinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ida Mayrin". Rio 2016. 26-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2017-yil.
2. ↑  *Sinai, Allon*. „Israel wins gold and silver at European Rhythmic Gymnastics Championships in Holon". The Jerusalem Post (20-iyun 2016-yil). Qaraldi: 26-aprel 2017-yil.
3. ↑  „Rhythmic Gymnastics: Group All-Around Standings". Rio 2016. Qaraldi: 26-aprel 2017-yil.
4. ↑  „Russia wins another Olympic gold in rhythmic gymnastics group final". NBC Olympics (21-avgust 2016-yil). Qaraldi: 26-aprel 2017-yil.
5. ↑  „Israel rhythmic gymnastics team misses out on medals in Rio". Times of Israel (21-avgust 2016-yil). Qaraldi: 26-aprel 2017-yil.

Havolalar
---------

* Ida Mayrin Xalqaro gimnastika federatsiyasi sayti
* Ida Mayrin Xalqaro gimnastika federatsiyasi sayti
* Ida Mayrin Xalqaro olimpiada qoʻmitasi sayti
**Kunar daryosi** ( pushtucha: *د کونړ سيند* ), uning yuqori oqimida **Mastuj** ( pushtucha: *مستوج سين* nomi bilan ham tanilgan), **Chitral** ( Khowar  ; urdu: دریائے کونڑ ), yoki **Kama daryosi**, taxminan 480 kilometr (300 mi)uzunligi Afg'onistonning sharqida ( Nuriston, Kunar, Nangarhor ) va Pokistonning shimolida ( Xaybar ,Paxtunxva ) joylashgan. U Brogil dovoni janubida, Afg'oniston chegarasi yaqinidagi Xaybar Paxtunxvaning Chitral tumanining yuqori qismida paydo bo'ladi. Daryo tizimi Hindukush tog'larining erishi muzliklari va qorlari bilan oziqlanadi. Kunar daryosi Kobul daryosining irmog'i bo'lib, u o'z navbatida Hind daryosining irmog'i hisoblanadi  .

Oqimning kelib chiqishi va oqishi
---------------------------------

Daryo Pokistonning Chitral, Xaybar-Paxtunxva, eng shimoliy muzlagan Hindukush tog'larida paydo bo'ladi. Mastuj shahrigacha quyiladi, u yerdan Chitralning muhim mintaqaviy markazidan shimolda Latok daryosiga qo'shilishgacha "Mastuj daryosi" deb nomlanadi . Keyin u janubdan Afg'onistonning yuqori Kunar vodiysiga quyilishidan oldin "Chitral daryosi" deb nomlanadi. Asadobod, tarixiy jihatdan Chaga Saroy qo'shilish joyida, u Pech daryosi bilan uchrashadi va nihoyat Afg'onistonning Jalolobod shahri sharqidagi Kobul daryosiga quyiladi. Keyin birlashgan daryolar yana sharqqa qarab Pokistonga quyiladi, taxminan Katta magistral yo'li bo'ylab Xayber dovoni orqali o'tadi va Attok shahridagi Hind daryosiga qo'shiladi.

 Kunar daryosi, Kunar vodiysi, Afgʻoniston

Tarix
-----

Mintaqaning siyosiy bo'linishi Kunar va Chitral vodiylarini Afg'oniston va Pokistonning zamonaviy milliy davlatlari o'rtasida bo'linishidan oldin, u Pomir tog'lari dovonlaridan Hindiston yarimorolidagi tekisliklarga sayohat qilishning eng oson yo'li bo'lgan muhim savdo yo'lini tashkil etgan edi.. Mutaxassis baydarkachilar tomonidan qisman suzish mumkin bo'lsa-da, uning vodiysi savdo yo'lini tashkil qiladi, deyish aniqroq, chunki Afrika va Osiyodagi deyarli barcha daryolar singari, u savdo yoki transport uchun navigatsiya qilinmaydi.

> "Jalloloboddan olti mil uzoqlikda biz Kobul daryosi vodiysidan chiqib, Kama yoki Kooner daryosiga kirdik. Men hech qayerda bunday go‘zal vodiyni ko‘rmaganman. Kama katta tez oqim bo'lib, uning har ikki tomonida taxminan bir milya boy tuproq, ba'zan esa ancha ko'p. Qishloqlar katta va odamlari yaxshi". - mayor - general Avgust Abbott, 19-asr oʻrtalari 
> 
>

Manbalar
--------

1. 1 2  *The Afghan War, 1838-1842: From the Journal and Correspondence of the Late Major-General Augustus Abbott*, editor Charles Rathbone Low, publisher R. Bentley & Son, 1879, Google Books
2. ↑  *Pakistan & the Karakoram*. Lonely Planet, 2008 — 233 bet. ISBN 9781741045420.
**Paleogen** (paleo... va yun. ge — yer) — Sharqiy yarim sharning, asosan, tropik hududlarini oʻz ichiga olgan quruqlikning fauna dunyosi. Faunasi qad. Gondvana hayvonlari guruhiga xos: (Gondvananing Braziliya-Afrika qitʼasi); tuyaqushlar, 2 xil nafas oluvchi baliqlar, toshbaqalar, timsoxlar, har-tumlilar, odamsimon maymunlar, yirtqichlar (yoʻlbars, arslon, gepard) va boshqa 3 ta fauna oblastiga boʻlinadi. Efiopiya oblasti Afrikaning Sahroi Kabirdan jan. Arabiston yarim orolning jan. qismi, Afrikaning shar-qidagi orollarni oʻz ichiga oladi. Faunasi xilma-xil va boy, endemik yoki yarim endemik turkumlar (damanlar, nay-tishlilar, afrika tuyakushlari) va oilalar (jirafasimonlar, suv aygʻirlari, kitboshlilar, sesarkalar va boshqalar)ga ega. Madagaskar fauna oblasti — Madagaskar, Seyshel, Amirant, Qamar, Maskaren orollarni oʻz ichiga oladi. Ilk neogendan boshlab mustaqil rivojlangan; hayvonot dunyosi Afrika faunasi bilan chambarchas bogʻliq. Ayrim qad. hayvonlarning boʻlishi bu oblastning Jan. Osiyo va Jan. Amerika bilan bogʻliqligini koʻrsatadi. Endemiklari orasida lemurlar, tenreklar va boshqa bor. Gekkonlar, ssinklar, hameleonlar koʻp uchraydi. Tuyokdilar va afrika qushlarining 20 ga yaqin oilasi uchramaydi. Hind malay oblasti —Jan. Osiyo va Osiyo bilan Avstraliya oʻrtasidagi o.ning koʻp qismini oʻz ichiga oladi. Tarixiy jihatdan Efiopiya oblasti bilan bogʻlangan (fillar, karkidon, tor bu-runli va odamsimon maymunlar, pangolinlar va boshqa oblastda keng tarkalgan). Notogeya zoogeografiya dunyosiga oʻxshashlik belgilari ham bor. Turlari va urugʻlarining xilma-xilligiga qaramasdan yuqori taksonlar orasida endemiklari koʻp emas (uzuntovonlilar, jun qanotlilar, tupayyalar, gibbonlar). Mazkur oblastda buyvol, banteng , choʻchqalarning xonakilashtirish markazi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Koʻk kapalak | *Biologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Idaho bayrogʻi** (inglizcha: *Flag of Idaho*) — AQShdagi Idaho shtatining ramzlaridan biridir.

Bayroq oʻrtasida davlat muhri tasviri tushirilgan koʻk rangli panno va uning ostida qizil fonda zarhal harflar bilan „Idaho shtati" yozuvi tushirilgan tilla lentadan iborat. Rasmiy tavsifga koʻra, bayroqning qirralari oltin rangda chizilgan boʻlishi kerak, ammo bu bayroqning koʻplab tasvirlarida kamdan-kam qoʻllaniladi.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| A silk flag, blue field, 5 feet 6 inch fly, and 4 feet 4 inches on the pike, bordered by gilt fringe 2 ½ inches in width, with state seal of Idaho 21 inches in diameter, in colors, in the center of the blue field. The words "State of Idaho," are embroidered in with block letters 2 inches in height, on a red bank 3 inches in width by 29 inches in length, the band being embroidered in gold and placed about 8 ½ inches from the lower border of fringe and parallel with the same. | "|

Bayroq markazidagi muhrda konchi va ayol tasvirlangan bo‘lib, u tenglik, erkinlik va adolat ramzidir. Muhrda ramziy maʼnoda Idaho shtatining baʼzi tabiiy resurslari: minerallar, oʻrmonlar, qishloq xoʻjaligi yerlari, yovvoyi tabiat tasvirlangan.

Bayroq 1899-yilda Ispaniya-Amerika urushi paytida 1-Idaho piyoda askarlari tomonidan ishlatilgan bayroq asosida yaratilgan.

Bayroq 1907-yil 12-martda qabul qilingan va 1957-yilda biroz oʻzgartirish kiritilgan.

2001-yilda Shimoliy Amerika Veksillologik tashkiloti AQShning barcha shtatlari va hududlari (Kolumbiya okrugi bilan birgalikda), shuningdek, Kanada provinsiyalari bayroqlarining dizayni boʻyicha soʻrov oʻtkazdi. Unda Idaho bayrogʻi 72 bayroq ichida 64-oʻrinni egallagan.

Manbalar
--------

1. ↑  The Idaho State flag(ingl.)
2. ↑  „2001 State/Provincial Flag Survey - NAVA.org". *nava.org*. 14-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2022-yil.
Kaarmanbek Kojogeldievich Kuluev Qirgʻizistondagi birinchi multimedia jurnalistlaridan biri boʻlib, radio, televidenie va internet saytlarida ishlaydi. 2009-yilda u EXHT tomonidan Berlin devori va temir parda qulaganining 20 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan fuqarolik jamiyati harakatini aks ettiruvchi video tanlovida gʻolib chiqdi. Hozirda u IWPR radiosida muharrir.

IWPR
----

2008-yilning kuzidan boshlab Urush va tinchlikni yoritish instituti radio loyihasini boshladi. Kuluev Qirgʻizistondagi radioni boshqarishga taklif qilingan. IWPR radiosi qirgʻiz va rus tillarida efirga uzatiladigan kam sonli axborot dasturlaridan biri boʻlib, axborot sohasini tilga boʻlish oʻrniga birlashtiradi. „Biz radio suratlarini tovush yordamida chizamiz, bu tinglovchilarga vizual tasvirni aql koʻzi bilan toʻldirish imkonini beradi", dedi Kuluev mahalliy matbuotga bergan intervyusida.

Azattyk
-------

IWPRga qadar Kuluev Ozodlik radiosining qirgʻiz xizmatida ishlagan, 2008-yilning kuzida Milliy radioda yopilgan. Televizorda yopilgan dasturlardan biri Sulton Kanazarov, Aida Qosimalieva va Kuluev tomonidan asos solingan „Ozodlik+" edi. Ushbu yoshlar koʻrsatuvi 2006-yilning yanvar oyidan boshlab Milliy televideniye tomonidan namoyish etilib kelinmoqda. 2008-yilning bahoridan boshlab Azattyk Facebook va YouTube ijtimoiy tarmoqlarida ham oʻz sahifalarini ishga tushirdi, bu ularning fikr-mulohazalarini bildirish imkoniyatlarini oshirdi. Kuluev bu platformalarning bosh meʼmori edi. U „Ozodlik" radiosidan keyin multimedia jurnalistikasida ishlashni davom ettirdi va Gollandiya televideniesining Metropolis loyihasida ishtirok etdi.

Manbalar
--------
**Paleotropik oblast**, Paleotropik oʻsimliklar dunyosi — Yer sharidagi asosiy botanik-geografik boʻlinmalardan biri. Eski Dunyo materik qismining (Avstraliyadan tashqari) tropik iqlimli joylari-ni, shuningdek, Hind va Tinch okeanlardagi o.ni oʻz ichiga olgan. Baʼzan Paleotropik oblastga Jan.-Gʻarbiy Afrikaning subtropik qismini hamda Yangi Zelandiya va unga yondosh orollarni (Yangi Zelandiya kichik oblasti) kiritiladi. Paleotropik oblast shim.dan Golarktika oblasti bilan chegaralangan.

Paleotropik oblast oʻsimlikka boy. Oblastning ayrim qismlari suv havzalari orqali ajralganligi, iqlim sharoitlarining turli-tumanligi, tarixiy taraqqiyotining mu-rakkabligi natijasida oʻsimliklari kuchli ixtisoslashgan. Flora tarkibida umumtropik oʻsimlik oilalaridan palmadoshlar, tutdoshlar, sutlamadoshlar, togʻbekadoshlar (marinadoshlar) va boshqa koʻp uchraydi. Bu oilalardan anchagina qismini maxsus paleotropik turkumlar tashkil etadi. Kosmopolit oʻsimlik oilalaridan bugʻdoydoshlar (boshokdoshlar), hiloldoshlar, burchoqdoshlar koʻp. Paleotropik oblast uchun dipterokarplar, pandauslar, ne-penteslar, endemik oilalar va boshqa harakterlidir. Paleotropik oblastda sernam tropik mussonli va savanna oʻrmonlari, mangra chakalakzorlari, choʻl oʻsimliklari va boshqa keng tarkalgan.

Paleotropik oblastni kichik oblastlarga boʻlishning koʻpchilik tomonidan qabul qilingan yagona prinsipi yoʻq. Baʼzilar Paleotropik oblastni ikki kichik oblastga — Maleziya va Hindiston-Afrika, baʼzan 10—15 kichik oblastga boʻladilar. Endemik oʻsimliklar, ayniqsa, Gavayi, Yangi Zelandiya, Madagaskar orollari kabi kichik oblastlarda koʻproq uchraydi (yana qarang Flora oblastlari).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ronald Edward Harris** inglizcha: *Ronald Edward Harris*;1944-yil 13-noyabrda Londonda, Angliyada tug‘ilgan; Ron Harris nomi bilan mashhur) — ingliz futbolchisi va futbol murabbiyi. Harris Angliyaning „Chelsi" klubida himoyachi sifatida oʻynagani bilan tanilgan, bundan tashqari u uzoq vaqt jamoa sardori boʻlgan. U „Chelsi"ning klub safida oʻtkazilgan oʻyinlar soni boʻyicha rekordchisi — 795 ta oʻyin. „Chelsi" rasmiy saytida oʻtkazilgan ovoz berish natijalariga koʻra, u *klub afsonalari* roʻyxatiga kiritilgan.

Klub martaba
------------

Ron Harris Chelsi futbol akademiyasining bitiruvchisi. Yoshligida u klubga 1961-yilda Angliya yoshlar kubogini yutishda yordam bergan va 1962-yil fevral oyida 17 yoshida Ron asosiy jamoada oʻynagan. Harris 1960-yillarning boshlarida jamoani birinchi divizionga qaytargan, keyin esa kuboklarga olib kelgan murabbiy Tommi Doxerti tomonidan yigʻilgan yosh oʻyinchilardan biri edi. Murabbiy lavozimini tark etdi va bir muncha vaqt oʻtgach, murabbiy bilan kelishmovchiliklar tufayli Terri Venables jamoani tark etdi va Xarris 23 yoshida jamoa kapitaniga aylandi. Shundan soʻng u 1962/63-yilgi mavsumning soʻnggi beshta oʻyinida maydonga tushdi, unda „Chelsi" oliy ligaga chiqdi. Keyingi 18 yil davomida u jamoaning asosiy figurasi edi. Ron Harris 1965-yilda Futbol Ligasi kubogini qoʻlga kiritdi va keyin sardor sifatida 1967 va 1972-yillar oraligʻida klubni yirik finalga olib chiqdi. „Chelsi" bilan Angliya kubogini qoʻlga kiritganini uning faoliyatidagi eng muhim daqiqalardan biri deb hisoblash mumkin: u bu sovrinni boshi uzra koʻtargan birinchi klub sardori boʻldi. Harris 1970-yillarda, koʻplab yulduzlar klubni tark etganda u klubda qoldi. Uning „Chelsi"ga boʻlgan sadoqati hamma narsada — har qanday voqealarga qaramay namoyon boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „Рон Харрис" (ru). Официальный сайт ФК «Челси» (31-mart 2013-yil). Qaraldi: 31-mart 2013-yil.[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑
6. ↑
7. ↑
**Kumushkon polimetall koni** — Toshkent viloyatining Parkent tumanida, Chatqol togʻlarining jan.gʻarbiy qismida, Parkentsoyning chap sohilida. Qizilnura kvarsli porfirlar kontakt zovalariga toʻgʻri keladi.

Qad.da (1 —18-asrlar) Kumushkon polimetall konik.dan faqat kumush qazib olingan, shuning uchun "Kumushkon" deb atalgan. Kon yaqinida 1940-yillarda konchilar qishlogʻi vujudga kelgan. Keyinroq Kumushkon polimetall konik.da qoʻrgʻoshin, pyx, kadmiy va boshqa elementlar borligi aniqlandi. Kumushkon polimetall konik.ning geologik tuzilishida devon va toshkoʻmir davri ohaqtosh qatlamlari va yuqori toshkoʻmir davri magmatik togʻ jinslari ishtirok etgan. Kon hududidagi ohaktosh qatlamlari Zarkent antiklinalining bir qismini tashqil qiladi. Trias davrining 2-yarmida Kumushkon polimetall konik. maydonida shim.-gʻarbiy va shim.-sharqiy yoʻnalishda tektonik siniklar vujudga kelgan. Bu siniklar boʻylab magma yuqoriga koʻtarilib, kvarsporfirli daykalar hosil qilgan. Kon rudalari toshkoʻmir davri ohaktoshlari kontaktida va shu kontakt zonasida joylashgan. Olimlarning fikricha, yer qaʼridan koʻtarilgan ruda hosil qiluvchi gidrotermal eritmalar kvarsporfirli daykalar bilan ohaktoshlar kontakta zonasidagi siniklar boʻylab harakat qilgan va at-rofdagi togʻ jinslari, ayniqsa, ohaktoshlar bilan reaksiyaga kirishib, oʻz tarkibida qoʻrgʻoshin, pyx, kumush va boshqa elementlarni turli minerallar holida qoldirib ketgan. Rudalar linzasimon, quvursimon va uyasimon jinslar koʻrinishiga ega. Ularning qalinligi 3–8 m, chuq. 50 m dan 150 m gacha, tarqalish kengligi 10 m dan 80 m gacha choʻzilgan. Konda foydali minerallardan galenit, sfalerit, pirit koʻp; xalkopirit, tetraedrit, burnotit, argentit, tugʻma kumush, flyuorit minerallari esa ikkinchi darajali. Aniq razvedka qilingan ruda zahiralari tugagani uchun Kumushkon polimetall konik.da qon qazish ishlari 1959-yil toʻxtatib koʻyiddi, hrzirda foydalanilmaydi. Kumushkon polimetall konik. atrofidan ruda eriti-ladigan oʻchoq qoldiqlari, shlak uyumlari, sopol idishlar va kon qazuvchilarning ibtidoiy qurollari topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 46°56′38.28″N 71°28′30.13″W﻿ / ﻿46.9439667°N 71.4750361°W﻿ / 46.9439667; -71.4750361GO

**Muz mehmonxonasi** Shimoliy Amerikadagi yagona Muz mehmonxonasi Saint-Gabriel-de-Valcartier, Quebec, Canadada joylashgan.

Tarixi
======

Ushbu mehmonxona 2001-yil Yangi yil kuni omma uchun ochiq deb eʼlon qilindi. Keyingi yili Sainte-Catherine-de-la-Jacques-Cartierdagi Duchesnay dam olish markazi yaqiniga koʻchirish rejasi bilan birinchi yili Quebec shahri tashqarisidagi Montmorency Falls parkiga joylashtirildi. U yerda 2002-yildan 2010-yillar oraligʻida qurish ishlari olib borildi. 2011-yili Hôtel de Glace (fransuzcha nomi) Quebec shahri atrofidagi Charlesbourgdagi yangi joyga koʻchirildi va 2016/2017-yillarda qurib bitkazildi.

Mehmonxona Quebec shahri markazidan 5 km shimolda Charlsbeg buryosidagi Laurentian togʻlarida joylashgan. Bu Shimoliy Amerikadagi birinchi va yagona muzdan yasalgan mehmonxona boʻlib, har yili yanvar oyidagi ochilish marosimi uchun dekabr oyida qaytadan quriladi. Mehmonxona oʻrtacha 3 oy davomida bus-butun holatida turadi. Mehmonxona birinchi bor 2011-yilda ochilganda 11 dona ikki kishilik yotoqxonasi boʻlgan boʻlsa, bu raqamlar hozirga kelib 51 tagacha koʻtarilgan. Zarur boʻlganda uxlash uchun qulay qopkoʻrpa va yostiqlar xonalarga yetkazib beriladi. Faqatgina hammomlargina isitiladi va boshqa xonalarga zarar bermasligi uchun himoyalangan boʻladi.

Mehmonxonani qurish uchun 50 ta ishchi taxminan bir yarim oy ishlashlari kerak boʻladi. Mehmonxona xonalardagi namlikni maxsus qoʻshimchalar yordamida oʻzgartirib oʻzi qor hosil qila oladi. Qurilishning boshida metal asoslardan foydalanib, bino ozgina qotgandan soʻng ular olib tashlalnadi. Mehmonxona 30,0000 tonna qor va 500,000 tonna muzdan tashkil topgan. Va devorlari 4 fut qalinlikda.

2017-yili mehmonxona hozirgi joylashgan joyi Saint-Gabriel-de-Valcartier dagi Valcartier Vacation Village ga koʻchirilgan.

Turistik ahamiyati
==================

Mehmonxona turistlar eng koʻp tashrif buyuruvchi joy sifatida taʼsvirlanib, Quebec turizm markazi tomonidan qoʻllab quvvatlangan.
Mehmonxona boʻylab sayohatlar ingliz va fransuz tillarida, haftada yetti kun mavjud va barcha uchun ochiq. Oʻn uchinchi fasldan soʻng, rasmiy maʼlumotlarga qaraganda mehmonxonaga milliondan ortiq mehmonlar va 43,000 dan ortiq tungi mehmonlar tashrif buyurgan.

Toʻy marosimlari
================

Toʻy marosimlari oʻtkaziladigan maxsus ibodatxonalar mavjud. The Hôtel de Glace toʻy marosimLri oʻtkazish boʻyicha eng zoʻr oʻntalikka kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
**Yakov Leibov**(1902-yil 18-dekabr, Vitebsk viloyati Osveyada tavallud topgan — 1945-yil 12-yanvar, Shatoralyauihey, Borsod-Abauy-Zemplen) — Sovet badiiy va hujjatli filmlar operatori. Ulugʻ Vatan urushi yillarida front operatori.

Faoliyati
---------

Vitebsk viloyati (Belarus) Osveya qishlogʻida yahudiy oilasida tavallud topgan.

1921-yilda Osvey volost ijroiya qoʻmitasining kotibi boʻlib ishladi.

1922-yildan boshlab okrug ijroiya qoʻmitasi va oziq-ovqat qoʻmitasi ruxsati bilan harbiy komissarlik instruktori boʻlgan.

1922—1923-yillarda G‘arbiy okrugda harbiy-siyosiy maktabida faoliyat koʻrsatgan.

1923—1925-yillarda Qizil Armiya safida.

1925-yildan RCP(b) aʼzosi .

Kino faoliyatini 1926-yilda Leningraddagi Belgoskino studiyasida „Iblis unchalik dahshatli emas" filmida fotograf sifatida ishladi.

1927-1930-yillarda Leningraddagi „Sovkino" kinozavodlarida („Soyuzkino") operator boʻlgan.

1929-yilda foto-kino texnikumining kamera boʻlimini tamomlagan.

1930—1933-yilgacha—„Soyuzkino" „Rosfilm" Moskva kino zavodida ishlaydi.

1933—1935-yil Qizil Armiyada faoliyat koʻrsatgan.

1944-yil—Zakarpat Ukraina koʻngillilari Qizil Armiya safiga qoʻshilgan.

### Hujjatli filmlari

1929-yil—„General Toptygin" (P. Palley bilan birga).

1930-yil—„Lyagavy" (P. Palley bilan birga).

1931-yil—„Marhota qahramonlari" (G. Egiazarov bilan birga).

1933-yil—„Garri siyosatga kirdi".

1935-yil—„Kanal".

1938-yil—„Pedro".

1941-yil—„Bokschilar".

1930-yil—„Unutilgan front".

1930-yil—„SSSRda moʻynali kiyimlar".

1940-yil—„Don".

1943-yil—„Oʻrta Osiyo xalqlarining fashizmga qarshi mitingi" (A. Bulinskiy bilan birgalikda).

1943-yil—„Oxunboboev xotirasiga" (bir guruh operatorlar bilan birgalikda).

1943-yil—„Musulmonlar qurultoyi va Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston maʼnaviyat boshqarmasi saylovi
".

Manbalar
--------

1. ↑  *Фомин В. И.* „Операторы и работники фронтовых киногрупп. Лейбов Яков Соломонович (1902—1945)" (ru). *csdfmuseum.ru*.  Музей ЦСДФ (14-may 2021-yil). Qaraldi: 15-iyun 2021-yil.
2. 1 2  „Яков Лейбов / оператор, фотограф, фронтовой кинооператор" (ru). *csdfmuseum.ru*.  Музей ЦСДФ. 25-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2018-yil.
**Barg nekrozi** (yun. necrosis - oʻlik) — barg hujayrasi yoki toʻqimasining qurib qolishi. Bargni sovuq yoki oftob urishi, biror sabab bilan jarohatlanishi, kimyoviy moddalar taʼsiri, shuningdek bakteriya va zamburugʻlarning zararlashi natijasida barg yaprogʻida sariq, qizgʻish, qoʻngʻir va qora dogʻlar paydo boʻladi. Masalan, Pseudomonos caucasicum Sen. Pseudomonos coronafaciens bakteriyalari taʼsirida danakli meva daraxt barglarida qizgʻish, suli bargida qoʻngʻir, gammoz bakteriyasi taʼsirida gʻoʻza bargida qoramtir dogʻlar hosil boʻladi. Gʻoʻza va kartoshkada esa zamburugʻlar taʼsirida makrosporioz (qoʻzgʻatuvchisi — Macrosporium), dukkakli ekinlarda askoxitoz va gʻallali oʻsimliklarda zang kasalliklari paydo boʻladi. Barg nekrozi gʻalla ekinlarida, lavlagi, kunjut, kanop, tut daraxti va boshqa ekinlarda ham uchraydi. Kurash choralari: 0,5, 1,0 va 2,0% li bordo suyuqligi purkash, xazon va oʻsimlik qodsiklarini yigʻib kuydirish, qoʻllanmada koʻrsatilgan me’yorda kimyoviy moddalar ishlatish.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yasovul**, yasavul — oʻrta asrda turkiy va moʻgʻul xonliklaridagi saroy mansabi. Dastlab, Yasa koʻrsatmalariga asoslangan farmonlarni (hukmdor farmonlarini) ijro etuvchi mansabdor shaxs. Keyinchalik zimmasiga saroyda turli xildagi maʼmuriy-siyosiy mayda topshiriqlarni bajarish yuklangan kichik xizmatchi. Manbalarga koʻra, Ya.lar soliq toʻplash va olingan oʻljaning xonga tegishli qismini hisoblash bilan ham shugʻullanganlar. "Mehmonnomayi Buxoro" asarida aytilishicha, 1509-yil Shayboniyxon Arquqdan Turkistonning sharqiy tumanlariga tagʻor soligʻini yigʻish uchun Ya.lar joʻnatgan. Shuningdek, Shayboniyxon Hisorda boʻlgan chogʻda (1505 yil) Ya.lar tushgan oʻljadan xonga tegishli qismini xon qarorgoxiga keltirganlar, uni xon farmoniga koʻra Samarqandga joʻnatganlar. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Jetiboy neft-gaz koni** -Qozogʻiston Respublikasining Mangishloq viloyatidagi Yeraliv shaharchasi yaqinida joylashgan. J. n. k. 1961-yilda ochilgan. 1970-yilda ishga tushirilgan. Konda 13 ta samarador qatlam va 26 ta uyum aniqlangan, ulardan bittasida gaz, 13 tasida neft-gaz, 12 tasida neft bor. Eng katta uyumi — 12-gorizontda. Jetiboy koni braxiantiklinal strukturasidan iborat boʻlib, uz. 22 km, eni 6 km, bal. 100 m. Konda trias, yura, boʻr, paleogen, neogen va toʻrtlamchi davr yotqiziqlari mavjud, ularning qalinligi 3000 m ga teng. Samarador qatlamlar yura yotqiziqlarida joylashgan.

Kondan olinayotgan neftning zichligi 0,85—0,86 g/sm3, qovushqok/shgi 50° da 10—37 SPZ ga teng. Neft 28—34° da qotadi. Tarkibidagi qatronning miqdori 8—15%, parafin 20—24%, oltingugurt 0,1—0,7%. Kondan 1973-yilda eng koʻp — 3,8 mln.t, 1981-yilgacha 34,2 mln.t neft olingan. Qazib olish markazi — Oqtov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kvant sonlar** — atom yadrosi, atom, molekulalar va boshqa kvant sistemalar, shuningdek, elementar zarralar, gipotetik zarralar, kvarklar va glyuonlarning energetik holatlari va fizik xossalarini ifodalovchi butun yoki yarim butun sonlar. Kvant sonlar tushunchasi fizikaga dastlab atom spektrini oʻrganishda kiritilgan. Atomdagi bogʻlangan elektronlarning holatlari 4 kvant sonlar bilan ifodalanadi; elektronning yadrodan oʻrtacha uzoqligini ifodalaydigan bosh 

**Kvant raqamlari** - atomlardagi elektronlarning xususiyatlarini tavsiflovchi raqamlar. To'rtta kvant soni mavjud:

**Asosiy kvant soni (n):** Bu kvant soni elektronning energiya darajasini tavsiflaydi. n qiymati qanchalik katta bo'lsa, energiya darajasi shunchalik yuqori bo'ladi. n ning mumkin bo'lgan qiymatlari 1, 2, 3, 4.....

**Orbital kvant soni (l):** Bu kvant soni elektron orbitalning shaklini tavsiflaydi. l ning qiymatlari 0 dan n-1 gacha. ning mumkin bo'lgan qiymatlari 0,1,2...... n-1

**Magnit kvant soni (m):** Bu kvant soni kosmosdagi elektron orbitalning yo'nalishini tavsiflaydi. m ning qiymatlari -l dan l gacha, shu jumladan 0.

**Spin kvant soni (s):** Bu kvant soni elektronning spinini tavsiflaydi. s qiymati +1/2 yoki -1/2 bo'lishi mumkin.

To'rtta kvant soni birgalikda atomdagi elektronni aniq belgilaydi. Bosh kvant soni n elektronning energiya darajasini belgilaydi. Orbital kvant soni l elektron orbitalning shaklini aniqlaydi. Magnit kvant soni m elektron orbitalning fazodagi yo'nalishini aniqlaydi. Spin kvant soni s elektronning spinini aniqlaydi.

Kvant raqamlari muhim ahamiyatga ega, chunki ular atomning elektron konfiguratsiyasini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Elektron konfiguratsiyasi atomdagi elektronlarning joylashishini tavsiflash usulidir. Elektron konfiguratsiyasi atomning kimyoviy xossalarini bashorat qilish uchun ishlatilishi mumkin.

Kvant raqamlari atomlardagi elektronlarning harakatini tushunishda ham muhimdir. Misol uchun, kvant raqamlari nima uchun elektronlar faqat ma'lum energiya darajalarida mavjud bo'lishi mumkinligini va nima uchun elektronlar yadro atrofida faqat ma'lum usullar bilan aylanishi mumkinligini tushuntirish uchun ishlatilishi mumkin.

Kvant raqamlari atomlarning faolligi va ionlanish energiyasi kabi xususiyatlarini tushuntirish uchun ham ishlatiladi.

Kvant raqamlari kvant mexanikasining asosiy qismi bo'lib, materiyaning atom va subatomik darajadagi xatti-harakatlarini tavsiflovchi nazariyadir. Kvant mexanikasi murakkab va mashaqqatli mavzu, ammo u atrofimizdagi koinotni tushunish uchun zarurdir.
**Kvarsit** — metamorfik togʻ jinsi, tarkibi, asosan, kvarsdan iborat. Zich, donador. K.da kvarsyaan boshqa slyuda, rogovaya obmanka, xlorit, temir minerallari (magnetit, gematit, martit) va b. boʻladi. Slyudali, rogovaya obmankali, xlorit va temirli K. mavjud. K. kvarsli qumtosh va kremniyli jinslarning regional metamorfizmi jarayonida qayta kristallanishidan hosil buladi. Koʻproq proterozoy yotqiziqlari uchun xos. K. katta masofaga choʻzilgan uzluksiz qatlam koʻrinishida turli metamorfik togʻ jinslari orasida yotadi. K.dan dekorativ qoplama, oʻtga chidamli gisht (dinas), kislotabardosh materiallar tayyorlanadi. K.ning koʻp turlari muhim foydali qazilmalardir. Temirli (magnetitli) K. eng muhim temir rudasi hisoblanadi. Mas, Krivoy Rog va Kursk magnit anomaliyasi (RF), Yuqori koʻl (AKSH), Labrador (Kanada) temir konlarida SiO ning miqdori 98—99% ga yetadi. K. ning baʼzi bir turlari abraziv material. KVAS (rus.) — javdar yoki arpa solodi (undirib yanchilgan doni), javdar uni, qand va yalpizdan tayyorlanadigan chanqovbosar ichimlik. Oldin kvas suslosi (atalasi) tayyorlanadi, kvas achitqisi va sut kislota bakteriyalari aralashmasi, qand va yalpiz qoʻshib achitiladi. 20—25° haroratda 6—12 soatdan keyin susloning bijgʻishi tamom boʻladi. Soʻng 10—15° gacha sovitiladi, filtrlanadi, bochka yoki shishalarga quyiladi. Hozir uy sharoitida osongina tayyorlasa boʻladigan konsentratlar ishlab chiqariladi. Shuningdek, olma, limon va b. mevalardan tayyorlanadigan K.lar ham bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**(181708) 1993 FW** — Neptun orti obyektlaridan biri bo'lib, Pluton va Xarondan keyin kashf etilgan ikkinchi trans-Neptun obyekti hisoblanadi. Birinchisi 15760 Albion edi (ilgari (15760) 1992 QB 1 nomi bilan tanilgan).

Koyper belbog'i hududlari
Ushbu obyekt Koyper belbog'ining *Klassik Koyper belbog'i* deb ataluvchi qismida joylashgan. 

*(181708) 1993 FW* kosmik obyekti 1993-yilda Devid C. Jewitt va Jeyn X. Luu tomonidan Gavayi orollaridagi Mauna Kea rasadxonasida kashf etilgan. Kashf qilinganidan soʻng, ushbu obyektga kashfiyotchilar tomonidan Jon le Karre obrazi sharafiga "Karla" nomi berildi va yangi sayyora sifatida e'lon qilindi. Mayk Braun o'z veb saytida ushbu obyektni mitti sayyora sifatida ko'rsatadi.

*(181708) 1993 FW* trans-Neptun obyekti Albiondan yarim yil keyin kashf etilgan.

Quyoshdan taxminan 30-50 a.b. masofa oralig'idagi Koyper belbog'ida 1992 QB1 (2018-yilda nomlangan, 15760 Albion) topilgandan so'ng, yigirma yil ichida (1992-2012) mingdan ortiq jismlar topilgan bo'lib, ushbu davr bu kabi jismlarning Koyper belbog'ida keng yoyilganini ko'rsatdi. Pluton va Albiondan tashqari 2018-yilga kelib, 2000 dan ortiq Koyper belbog'i obyektlari topildi.

1990-yillarning o'rtalarida yangi mintaqa "jonlangan" va boshqa Yulduz tizimlaridagi boshqa ikkinchi asteroid yoki kometa belbog'lari haqidagi turli xil bashoratlarda retrospektivni keltirib chiqargan vaqt edi. Bu davrda ko'plab Neptun orti obyektlari kashf etildi.

Koyper belbog'idan 1993-yilda yana uchta (15788) 1993 SB, (15789) 1993 SC va (385185) 1993 RO deb nom olgan obyektlar topildi.

Yana qarang
-----------

* Koyper belbog'i
* Neptun orti obyektlari
* 15760 Albion

Manbalar
--------

1. ↑  *Marc W. Buie* „Orbit Fit and Astrometric record for 181708".  SwRI (Space Science Department).
2. ↑  „Space body given name of Le Carre character: Astronomers discover planetesimal Karla".  The Independent. April 20, 1993.
3. ↑  „How many dwarf planets are there in the outer solar system?".  Mike Brown.
4. ↑  *Eicher, David J. (2013-09-23)* „COMETS!: Visitors from Deep Space".  Cambridge University Press.
5. ↑  „The Kuiper Belt at 20".  Astrobiology Magazine. 2012-09-01.
6. ↑  *Dyches, Preston* „10 Things to Know About the Kuiper Belt".  NASA Solar System Exploration.

Havolalar
---------

* (181708) 1993 FW
* (181708) 1993 FW[*sayt ishlamaydi*] alchetron.com
* Dawn of Small Worlds: Dwarf Planets, Asteroids, Comets
* What is the Kuiper belt?[*sayt ishlamaydi*]