recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kaylin Christen Swart(**talaffuzi: *Keylin Svart***)** (1994-yil 30-sentabrda tugʻilgan) — Janubiy Afrikalik futbolchi, Janubiy Afrika ayollar terma jamoasi darvozaboni. U yaqinda Johannesburgning JVW FC jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Yoshlik yillari
---------------

Swart 1994-yil 30-sentyabrda Janubiy Afrikaning Port Elizabeth shahrida tugʻilgan.

Faoliyati
---------

Swart oʻzining yoshlik faoliyatini Janubiy Afrikadagi *Springs Home Sweepers FC jamoasida* boshlagan. 2010-yilda Trinidad va Tobagodagi FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan.

### Kollejdagi faoliyati

Kaylin oʻz faoliyatini AIB biznes kolleji jamoasida boshlagan, ammo keyinroq 2015-yilda Menlo Oaks jamoasida oʻynash uchun Menlo kollejiga oʻtgan. U Menlodagi birinchi mavsumida 19 ta oʻyinda maydonga tushgan va 17 ta gol kiritgan. 2016-yilda Kaylin 18 ta o‘yinda maydonga tushgan. U oʻrtacha hisobda 828 gol urib, oʻtgan yilgi rekordini yangilab, Menlo kolleji tarixidagi eng yaxshi oʻyinchiga aylangan. 2017-yilda u 16 oʻyinda maydonga tushgan. Oʻsha mavsumda Kaylin 6-4-3 rekordni qayd etgan. U 2017-yil 19-oktabrda Masters universitetiga qarshi o‘yinida o‘zining birinchi assistentini amalga oshirgan.

### Xalqaro faoliyati

Uning ilk xalqaro maydondagi oʻyini 2016-yilning 9-iyulida AQSh futbol jamoasiga qarshi boʻlgan. U 2018-yilgi Ayollar Afcon musobaqasida Janubiy Afrika ayollar futbol jamoasining asosiy darvozaboni boʻlgan.

### Natijalari

Kaylin Menlo tarixidagi posbonlar orasida eng yaxshi natija egasi hisoblanadi (jami 19 ta darvoza daxlsizligini saqlagan). U uch karra All-GSAC aʼzosi, uch karra NSCAA butun mintaqaviy oʻyinchisi unvonlarini qoʻlga kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Kaylin SWART". *Olympics.com*.
2. ↑  *Management.* „KAYLIN SWART SIGNS FOR JVW" (22-yanvar 2021-yil).
3. ↑  „Kaylin Swart - Player Profile - Football". *Eurosport*.
4. ↑  „Kaylin Swart SOCCER Soccer Stats". *FOX Sports*.
5. ↑  *Anonymous*. „Bantwana going to U-17 World Cup". Kickoff.com (30-may 2010-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2019-yil.
6. ↑  „Jocelyn Aguilar and Kaylin Swart Named to All-GSAC Team | Menlo College Athletics Athletics". *www.menloathletics.com*. 6-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-oktabr 2022-yil.
7. 1 2  „Kaylin Swart Gets the Call from South African National Team | Golden State Athletic Conference". *www.gsacsports.org*. 8-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-oktabr 2022-yil.
8. ↑  „Awards | Golden State Athletic Conference". *www.gsacsports.org*.
9. ↑  *Waller, Chad*. „2017 NAIA Women's Soccer All-America Teams Announced". naia.org (5-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2019-yil.
**Yaqindan koʻrish**, miopiya - koʻrish nuqsoni; bunda yaqindagi narsalar yaxshi, uzoqdagilar esa xira koʻrinadi.

Etiologiyasi
------------

Homiladorlik davrida onaning turli infeksion kasalliklar (gripp va boshqalar), anemiya bilan ogʻrishi; yotib oʻqishga odatlanish, qorongʻida yoki engashib uzoq vaqt koʻzga dam bermay oʻqish va boshqalar yaqindan koʻrishga sabab boʻladi.

Patogenezi
----------

Yangi tugʻilgan bolalarda koʻz soqqasi kichkina boʻlib, bola 9—12 yashar boʻlganida u normal shaklni oladi (qarang Koʻz). Baʼzan koʻz soqqasi uzunchoqlashib, qorachiqdan toʻr pardagacha boʻlgan masofa kattalashib ketadi. Bunda uzoqdagi shakllardan keladigan parallel nurlar koʻzdagi toʻr pardaga yetmay, oʻrta yoʻlda sinib, fokusga yigʻiladi, natijada koʻriladigan buyum shakli toʻr pardada aniq aks etmay kishi uzoqni yaxshi koʻrmaydi.

Darajalari
----------

Miopiya uch darajaga boʻlinadi: yengil — 3,0 D gacha, oʻrta — 3,0 D dan 6,0 D gacha va kuchli — 6,0 D dan yuqori. Miopiya darajasi koʻzga taqiladigan koʻzoynakning nur sindirish kuchiga qarab aniqlanadi. Taqilgan koʻzoynak shishasi nurlarni sindirishi tufayli koʻrinadigan tasvir toʻr pardaga tushadi. Miopiya koʻz pardalari (oqsilli, tomirli, toʻr parda) va muskullarini toliqtiradi, ular choʻzilib, koʻzning optik oʻqi uzunlashadi, natijada miopiya zoʻrayadi, bu koʻzning koʻrish qobiliyatini pasaytiradi.

Moyil qiluvchi faktorlar
------------------------

Miopiyaning zoʻrayishiga akkomodatsiya (koʻz gavharining dam qalinlashib, dam yupqalashish qobiliyati)ning taʼsiri katta. Odatda, miopiya koʻz akkomodatsiyasi susaygan odamlarda koʻproq kuzatiladi, u naslga ham bogʻliq.

Simptomlari
-----------

Miopik koʻrishNormal koʻrishYaqindan koʻrishlik (*chapda*) va normal koʻrish (*oʻngda*)
Miopiyani kamaytirish, uni zoʻraytirmaslik uchun dastlabki belgilariga ahamiyat berish kerak. Masalan, agar oʻquvchi doskadagi yozuvni uzoqdan yaxshi koʻrmasa, kitobni engashib oʻqisa, kino yoki teatrlarda oldingi qatorga oʻtirishga harakat qilsa, tezda koʻz kasalliklari vrachiga murojaat qilishi lozim. Vrach oʻquvchini yaxshilab tekshirgach, lozim topsa, unga koʻzoynak yoki kontaktli linzadan foydalanishni tavsiya etadi.

Profilaktikasi
--------------

Miopiyaning oldini olish uchun koʻz gigiyenasiga amal qilish, koʻzni toliqtirmaslik, uzoq vaqt engashib turmaslik, boshni birdan qattiq egib yubormaslik lozim. Kuchli darajadagi miopiyada vrach maslahatlariga amal qilish zarur.

Davolash
--------

Glasses are commonly used to address near-sightedness.
Miopik koʻz uchun linzali korreksiya.

Yana qarang
-----------

* Gipermetropiya
* Gʻilaylik

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Koʻzni tekshirish | *Oftalmologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mir Bekoybiy madrasasi** — Qarshi madrasasi.
Qarshining mashhur va qadimiy madrasalaridan biri boʻlgan. Ushbu Madrasa toʻgrisida maʼlumotlar unchalik koʻp saqlanmagan. Bir qancha urinishlar va izlanishlardan soʻng madrasa haqida tasavvur paydo qilishga imkon bera oladigan ayrim tarixiy manbalar topib oʻrganilgan. Rossiya imperiyasining bir guruh rasmiy davlat vakillari 1879-yili may oyida Qarshi tashrif buyuradi. Ulardan biri janob „I. M." Qarshi madrasalarining oʻziga xos qurilishini tasvirlar ekan jumladan, shunday deydi: *„Siz bu yerda koʻchib, nurab tushgan bezakli koshinlarning oddiy ganch bilan suvab tashlangan „yamogʻini" koʻrmaysiz. Toʻgʻri, Saroy va Mir Bekki kabi qadimiy madrasalar vaqt oʻtishi bilan eskirib, qorayib qolgan. Biroq boshqa jamoat binolari juda yaxshi saqlangan"*.
Maʼlum boʻlishicha, mangʻit hukmdorlarining vakillaridan biri Amir Shohmurod mazkur madrasaga vaqf mulki ajratgan. Hujjat forsiy tilda, nastaʼliq xatida yozilgan. Hujjatning bosh qismi yirgilgan. Ammo yozuvlarga zarar yetmagan. Hujjat jami 26 qator yozuvdan iborat. Amir Shohmurodning doira shaklidagi muhri bilan tasdiqlangan. Hujjatning asl nusxasi saqlanib qolgan. Vaqf hujjatida shunday yozilgan: *„Hijriy 1208-yili davron hukmdori Nasaf shahri muzofotida joylashgan toʻrtta mashhur qishloqning baytul molga tegishli ekinga yaroqli yerlarini Mir Bekoybiy ibn Kamoybiy madrasasiga vaqf qilish uchun sotib oladi va unga shar’iy tarzda vaqf qiladi"*.
Mazkur hujjatda juda aniqlikda boʻlmasada, madrasa oʻrni ham koʻrsatilgan. U shahar qal’asi ichkarisida, shimoliy davrvoza yaqinida joylashgan boʻlgan. Shimoliy darvoza, u — Tutak darvozasidir. U taxminan hozirgi Abdulazizboy, Qilichboy madrasalari darvozasi roʻparasida, Bekmir madrasasi orqa tarafidagi yalanglik hududida boʻlgan. Mazkur madrasaga Nasaf muftiylaridan biri dars oʻtgan. Madrasa oliy toifaga mansub boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 639 bet.
**Mir Ali Kotib** — (1476—1546) — alloma va shoir.
Mavlono Mir Ali Kotib 1476-yil Buxoroda tavallud topgan. H.Nisoriyning „Muzakkiri ahbob" kitoblarida yozilishicha, Mavlono Mir Ali sayidzoda (yaʼni Hazrati payg‘ambar s.a.v.ning avlodlari) bo‘lib, o‘z zamonasining buyuk xattoti, shuningdek, shoir, alloma edilar. Mir Ali Kotib tomonidan nastaʼliq xatida ko‘chirilgan kitoblar jahondagi kutubxonalarda ko‘z qorachig‘idek asralmoqda. „Muzakkiri ahbob"da yozilishicha, Ubaydulloxon nomiga xutba o‘qiganda (yaʼni shohlik taxtiga o‘tirganda) quyidagi tarixni Mir Ali bitganlar: Shukrulloh, ki ba tavfiqi Xudoy, Gasht imro‘z jahon rashki jinon. Xusrave xoni jahon shud ki bo o‘st, Faxri shohon sharafi ahli zamon. Homii millatu dini nabavy, Mo hayyi ahli fasodu isyon. Soli tarix zi dil justam, guft: „Volii mulk Ubaydulloxon". Mazmuni: Tangriga shukurki, Xudo inoyati bilan yer yuzi butun jannat rashqini kelturuvchi joyga aylandi. Chunki shohlar faxri, zamon ahli sharafi bo‘lmish bir podshoh jahonga xon bo‘ldi. Nabaviy millati va dinning homiysi, buzuq va dinsizlarni qaytarguvchn kishi. Tarix yilini dildan so‘rasam, dedi: „Mulk voliysi Ubaydulloxon". „Volii mulk Ubaydulloxon"dan hijriy 940 hosil bo‘ladi. Mavlono Mir Ali vafotlariga bag‘ishlangan qitani yozgan Mirzobek aytadiki, Mavlono Mir Ali vafot qilganlaridan so‘ng u kishini tushimda ko‘rdim va so‘radim: „Vafotingiz tarixi qandoq bo‘lur?" Mavlono Mir Ali menga dedilar: „Mir Ali favt namuda" misrasidan tarixni topgaysiz. Uyqudan uyg‘onib quyidagi qita tarixni bitdim: On bahri fazoil, sari arbobi hunarro, Dar voqea didam bo atvori sutuda, Guftam ki tarixi vafoti tu chi go‘yam? Gufto, ki bigo‘: „Mir Ali favt namuda". Mazmuni: U fazilatlar dengizi, sanʼat ahlining sarvari bo‘lgan zotni tushimda ko‘rdim. Vafot etgan yiling taʼrixi ne, deb so‘radim. Dediki: „Mir Ali favt etdi" deb aytgil. Abjad hisobida „Mir Ali favt namuda" misrasidan 951 yil hosil bo‘ladi. Bu sana milodiy 1546-yilga to‘g‘ri keladi. Mavlono Mir Ali Kotibning muborak qabrlari Shayxul Olam hazratlarining yonlaridadir.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Mir Ali Tabriziy** (13301405) — xattot, nastaʼliq xatining ixtirochisi (Sultonali Mashhadiyning taʼkidlashicha, M.A.T. bu xatni nasx va taʼliq yozuvlari asosida yaratgan). Amir Temur va Shohrux Mirzo xizmatida boʻlgan. Nastaʼliq xatining qonunqoidalari bayon etilgan risola yaratgan, koʻplab shogirdlar tayyorlagan. U koʻchirgan qoʻlyozmalar, jumladan, Kirmoniyning "Xumoy va Humoyun", "Kamolnoma", "Ravzat al-anvar" dostonlari (1396, Britaniya muzeyida), Saʼdiyning "Kulliyot"i, "Boʻston" asari (1377), Nizomiy va Dehlaviyning "Hamsa"lari (Eron milliy kutubxonsida) va qitʼalar (1donasi Sankt-Peterburgdagi Rossiya milliy kutubxonasida) bizgacha yetib kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Andrea Sabbatini** (1487—1530) (var. **Andrea Sabatini** yoki **Andrea da Salerno**) — Uygʻonish davrida ijod qilgan italyan rassomi .

U Salernoda tugʻilgan va dastlab Neapolda Raimondo Epifanioning maktabida dastlabki taʼlim olgan, keyinchalik Rimga koʻchib oʻtgan va Rafaelning yaqin shogirdi boʻlgan.

Andrea da Salerno *"Xochga sajda qilish"*, *"Yetti cherkov oʻqituvchisi"*, *"Najotkorlar oʻrtasidagi taxtda oʻtirgan Avliyo Nikolay"*, *"Qirollarning qurbonligi* „, *"Madonna bola bilan* „ va boshqalar kabi diniy motivlar bilan bir qator muhim rasmlarni yaratdi va ular hozirda Neapol muzeyida saqlanadi. U shuningdek, Santa Maria delle Grazie, San Gennaro dei Poveri va boshqalar kabi cherkovlarda freskalar ishlagan.

Aytishlaricha, Andrea da Salerno Rafaelning shogirdi boʻlgan va uning uslubini oʻziga singdirgan. Bu, ayniqsa, uning soʻnggi asarlaridan biri *"Tugʻilish"* da yaqqol namoyon boʻladi.

U 1527-yil aprel oyidan sentyabrga qadar San-Marino Respublikasining kapitan regentlaridan biri boʻlib xizmat qilgan.

Suratlari
---------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Ikki avliyo |  Madonna bola bilan |  Diniy sahnalar (batafsil) |

Bibliografiya
-------------

* De Dominici, Bernardo*. **Vite dei Pittori, Scultori, ed Architetti Napolitani**, Volume II*. Nalples: Stamperia del Ricciardi, 1742 — 33–51 bet.
* Giovanni Previtali,*Andrea da Salerno nel Rinascimento meridionale* (*Andrea da Salerno During the Middle Renaissance*), Catalogo della mostra Padula (SA) 1986, Certosa di San Lorenzo, Edizioni Centro Di, Firenze, 1986, ISBN 88-7038-121-8

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb12521429s (maʼlumot)
* GND: 137475985
* ISNI: 0000 0000 8097 9722
* LCCN: n85255377
* RKD: 69169
* SBN id CFIV033855 yaroqsiz.
* SUDOC: 034460314
* ULAN: 500005151
* VIAF: 18669719
* en:WorldCat Identities: viaf-18669719

 |
**Harz pishlogʻi** (baʼzan **Harz pishloq**, nemischa: — yogʻi olingan qatiqdan tayyorlanadigan nemis pishlogi.

Avstriyada bu turdagi pishloq „quargel" (*Quargel*) deb ham ataladi. Ushbu pishloqlarning asl vatani Germaniyaning Harz mintaqasidir.

Tayyorlanishi
-------------

Harz pishlogʻi qatiqdan tayyorlanuvchi pishloqlar toifasiga kiradi va yogʻsiz tvorogdan tayyorlanadi. Pishloqdagi yogʻ miqdori 1 % dan oshmaydi. Tayyor pishloq boshlari odatda kichik oʻlchamli va yumaloq shaklda boʻladi.

Harz pishloqlari tayyorlanish arafasida uning yuzasiga ataylab suriladigan mikroorganizmlar yordamida tayyor boʻladi. Pishloq tashqidan ichkariga tomon yatilib boradi. Qoʻshimcha taʼm berish maqsadida zira xushboʻy qoʻshimcha sifatida ishlatiladi.

Turlari
-------

Harz pishlogʻining ikki turi mavjud:

* *Shimmel-Xarzer*, uning yuzasi oq mogʻor bilan qoplangan
* *Rotschmire-harzer*, uning yuzasi toʻq sariq-jigarrang tusli qobiq bilan qoplangan.

Taʼmi
-----

Rotschmire Harzerning taʼmi anchagina oʻtkir. Ikkala navning taʼmi pishilish darajasiga, shuningdek, pishloq isteʼmol qilinayotganda uning haroratiga ham bogʻliq. Yetarli darajada yetuk va yuqori harorat pishloqdan oʻtkir, oʻziga xos hid chiqaradi. Harz pishlogʻining yetilish davri bir necha kundan bir necha haftagacha davom etadi. Yosh pishloqlarda boshning katta qismi, yaʼni asosi pishloq tayyorlangan kam yogʻli tvorogni eslatuvchi oq oʻzakdan iborat boʻladi. Yetilgan pishloqlar qahrabo tusda yoki sargʻish oltin rangda boʻlib, shaffof va yopishqoqdir. Harz pishloqi kaloriyasi pastligi uchun har xil turdagi parhezlarga juda mos keladi. U boshqa pishloqlardan juda yogʻsizligi va ayni paytda oqsillarga boyligi bilan ajralib turadi. Pishloq choʻchqa yogʻi yoki xantal surtilgan non va konservalangan bodringlar bilan dasturxonga tortiladi.

Saqlash muddati
---------------

Harz pishloqlarining saqlash muddati naviga qarab turli xil boʻladi: yosh pishloqlar 5-6 hafta, yetuk pishloqlar 1-2 haftagacha saqlanishi mumkin.

Yana qarang
-----------

* Moviy pishloqlar

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Markina L. G. HARZER KÄSE GARTsSKIY SIR // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 399. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.
* Erhard Gorys. Harzer Käse // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 202. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
* Charles Sinclair. Harzerkäse // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 272. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
"XATTI BOBURIY" ("Bobur xati") — Zahiriddin Muhammad Bobur risolasi va shu risolada ilgari surilgan xat turi. "X.B." arab alifbosi asosida tuzilgan boʻlsa-da, bu alifbodan baʼzi jihatlari bilan ajralib turadi. Ammo bu ham arab alifbosi singari 29 harfdan iborat. Risolada Bobur arab alifbosini tahrir qilib, yozuvni soddalashtirish va osonlashtirish yoʻlidan boradi va shu maqsadda uni turkiy tilning talaffuz meʼyorlariga moslashtirishga harakat qiladi. U Hindistonda ekanligida bu xat bilan kitobat qilingan oʻzining bir qancha sheʼrlarini Movarounnaxr va Afgʻonistonga Humoyun Mirzo, Xoja Kalon va Hindol Mirzoga joʻnatgan edi. X.B. bilan muqaddas Qurʼoni karim ham koʻchirilgan va u "Mushafi Boburiy" deb atalgan. Bu noyob qoʻlyozma Mashhad sh. (Eron)dagi Imom Rizo yodgorlik majmuasi kutubxonasida, kseronusxasi Andijon shahridagi "Bobur va jahon madaniyati" kitob muzeyida saqlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dovud hammomi** — Samarqand shahridagi eng qadimiy faoliyat koʻrsatayotgan hammomlardan biri. 1893-yilda ochilgan. U Samarqand shahrining sharqida, eski shahar deb ataladigan joyda, yahudiylar mahallasi hududida, Xijum koʻchasida, xususiy turar-joy binolari orasida joylashgan.

Hammomning roʻparasidagi kichik koʻchada Samarqandda hozirda faoliyat koʻrsatayotgan ikkita sinagogadan biri — Kanesoy Gumbaz ibodatxonasi joylashgan.

 Hammomning asosiy darvozasi va hovlisi. 2018-yil
 Hammom hovlisi. 2018-yil
Hammom Abu Mansur Moturidiy maqbarasidan 350 metr shimolda, Shohizinda maqbarasi ansamblidan 430 metr janubda,  Bibixonim jome masjidi va Siyob bozoridan 650 metr sharqda, yahudiy qabristonidan 750 metr janubda, Registon ansambli va maydondan 1300 metr shimoliy-sharqda joylashgan.

Dovud paygʻambar sharafiga shunday nomlangan.

Hammom haftada etti kun, ertalabdan kechgacha ochiq. Hammomdagi suvning harorati mijozlarning xohishiga koʻra tartibga solinadi. Odatdagidek, odamlar hammomga maxsus „lungi" choyshab va maxsus „shipak" sandal kiyib kiradilar. Hammomdan keyin tashrif buyuruvchilar odatda alohida xonasida issiq choy ichishadi.

Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda „Samarqand — madaniyatlar chorrahasi" nomi bilan YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar
--------

* М. М. Абрамов „Каландарханинская часть",*. Гузары Самарканда*. Toshkent: „Oʻzbekiston", 1989. ISBN 5-640-00570-X.

Havolalar
---------

* Hammomning rasmiy sayti — hammomidovudi.uz Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-07-26).
* Dovud hammomi tripadvisor.ru saytida
* Hammom haqida maʼlumot, Samarqand shahar Samcity.uz saytida
**Antratsen**, — kondensirlangan uchta benzol yadrosidan iborat aromatik uglevodorod. Mol. m. 178,24. Rangsiz kristall, eritma va suyuqlikda saqlanib qoluvchi binafsha rangda fluoressensi-yalanadi (tovlanadi). Suyuqlanish temperaturasi 216°, qaynash temperaturasi 342°. A. toshkoʻmir smolasi tarkibida 0,3 — 0,5% boʻladi va shu smolani haydash jarayonida 270 — 360°da ajralib chiqadigan antratsen moyidan olinadi. A. birinchi marta 1832-yilda toshkoʻmir smolasi tarkibida topil-gan. A. oksidlansa antraxinon boʻyoqlar olish uchun ishlatiladigan muhim oraliq mahsulot — antraxinon hosil boʻladi. Aromatik uglevodorodlarga xos reaksi-yalarga kirishadi: galogenlash, nitrola-nish, sulfidlanish va boshqa

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Antotsianinlar** — kislorodli rangdor geterotsiklik birikmalar (an-totsianidinlar)ning glikozidlari. A. oʻsimliklar tanasi, guli va mevasiga har xil rang berib turadi. Oʻsimlik rangi faqat A.ga emas, balki oʻsimlik hujay-ralaridagi suyuklik miqdoriga hamda A.ning qanday metall bilan birikkanli-giga ham bogʻliq. Masalan, A.ning temir bilan hosil qilgan birikmasi qizil, molib-den bilan koʻk va pushti, nikel yoki mis bilan esa oq boʻladi. A. kislotalar bilan qoʻshib qaynatilganda (yoki fermentlar taʼsiri-da) shakarga va antotsianidinlarga ajra-ladi. A.ning shakar qismi, koʻpincha, glyu-koza, ramnoza, galaktoza boʻlishi mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dušanka Sifnios** (Serbian Cyrillic, 1933-yil 15-oktyabr — 2016-yil 14-oktyabr), shuningdek **Duška Sifnios** nomi bilan tanilgan, serb balerinasi va xoreografi boʻlib, eng taniqli va xalqaro miqyosda eng muvaffaqiyatli serb balerinalaridan biri hisoblangan. Uning karerasining choʻqqisiga 1960-yillarda dunyodagi eng mashhur balerinalardan biri boʻlgan Moris Bejart bilan ishlash orqali erishilgan.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

U 1933-yil 15-oktyabrda Yugoslaviya Qirolligining Skople shahrida (hozirgi Skopye, Shimoliy Makedoniya Respublikasi) tugʻilgan. 1951-yilda Belgrad milliy teatrining aʼzosi boʻldi va 1953-yilda Nina Kirsanova sinfida balet gimnaziyasini tamomladi. Keyinchalik u buyuk xoreograflar Leonid Lavrovskiy, Asaf Messerer va Viktor Gsovskiylardan saboq oldi.

Faoliyati
---------

Sifniosning isteʼdodini payqab Kirsanova darhol uni solist qildi va tez orada u prima balerinaga aylandi. Sifniosning dastlabki spektakllarini Dimitriye Parlić uyushtirgan va Sergey Prokofyevning „*Romeo va Juletta*" asarida Igor Stravinskiy va Julettaning „*Orfey*"dagi Evridikasini oʻz ichiga olgan. Pino Mlakar, Milko Šparemblek, Ugo Dell’ara, Vera Kostić va Anica Prelić tomonidan xoreografiya qilingan boshqa rollar qatorida birinchi darajali spektakllarga Svanhilde (Leo Delibes tomonidan *Koppelia*), Ela (*Qishloqdagi iblis* tomonidan) kiradi.

1960-yilda Rimda u Maurice Bejart eʼtiborini qozondi va uning 20-asr baleti va uning ilhomlantiruvchi raqs guruhi aʼzosi boʻldi. Ayniqsa, Sinfios uchun Bejart Moris Ravelning „Bolero" ni xoreograf qildi, bu bugungi kunda zamonaviy baletning durdona asari hisoblanadi. Uning premyerasi 1961-yil 10-yanvarda boʻlib oʻtdi, unda Sifniosning stol ustida raqsga tushishi, dastlab kuyning soddaligiga qadam qoʻygani, oʻtirgan erkaklar qurshovida, ular oʻz navbatida sekin-asta raqsda qatnashib, orkestrdagi binoga murakkablik kiritib, avjiga chiqqani bilan yakunlandi. stol ustidagi raqqosalar uyushmasi. Sifnios butun dunyoga mashhur boʻldi. Undan keyin rolni keyinchalik Maya Plisetskaya, Silvi Gilem, Grazia Galante, Anjele Albrext va erkak variantida Jorge Donn ijro etgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Eri belgiyalik dirijyor André Vandernoot bilan uchrashgan intervyusida *Bolero* unga ham turmush oʻrtogʻini soʻzlaganini aytdi: "Sportslarning biridan oldin Bejart menga boshqa hech kimga eʼtibor bermaslikni va faqat dirijyorga qarashni aytdi. Men uni tingladim, dirijyor belgiyalikni tomosha qildim va keyin unga uylandim, ikki farzandli boʻldim va koʻp narsalarni boshdan kechirdim. Ularning ikki farzandi bor edi, qizi aktrisa Alexandra Vandernoot va oʻgʻli Patrik Vandernoot golf oʻqituvchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Rešenje o dodeli posebnih priznanja".
2. ↑  *Mala Enciklopedija Prosveta, 4th edition. Volume III, page 378*. Prosveta, 1986. ISBN 86-07-00001-2.
3. ↑  „Politika - Odlazak Duške Sifnios".
4. ↑  „Narodno pozorište – Obituary".
5. 1 2  „Hrvatska enciklopedija – Dušanka Sifnios".
6. ↑  „Dušanka Sifnios".
7. ↑  „Odlazak Žizele".
8. ↑  *Anderson, Jack*. „Review/Ballet; Fashion Merger: Dance, Dollars And a New Scent". *The New York Times* (8-iyun 1990-yil).
9. ↑  „Beleške slavne balerine".
**Duysburg** — Germaniyadagi shahar, Shim. Reyn-Vestfaliya yerida. Reyn daryosining oʻng sohilida, Reyn-Xerne kanali boshlanishida joylashgan. Aholisi 523,3 ming kishi (1998). Germaniyadagi eng katta daryo portlaridan, den-giz kemalari ham kira oladi (yiliga 1 mln. t dan ziyod yuk ortiladi va tushiriladi). Temir yoʻl tuguni, Rur havzasining gʻarbiy "darvozasi", asosiy sanoat mar-kazlaridan biri. Metallsozlik, poʻlat konstruksiyalar i.ch. mashinasozlik, daryo kemasozligi, neftni qayta ishlash, kimyo, oziq-ovqat sanoati korxonalari, shahar atrofida toshkoʻmir konlari bor. D. porti oqali chetga koʻmir, koks, metallar, mashinalar chiqariladi; chetdan ruda, neft, yogʻochtaxta, gʻalla keltiriladi. Daryo kemasozligi va metall payvandlash institutlari bor. Shahar 13-asrdan maʼlum.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jinsiy bezlar**, gonadalar - odam va hayvonlarda jinsiy hujayralar (tuxum va spermatozoidlar) hamda jinsiy gormonlarni hosil qiluvchi aʼzolar. J. b. jinsni belgilaydi. Ayollar jinsiy bezi tuxumdon odamda kichik chanoq boʻshligʻida, koʻpchilik sut emizuvchilarda buyrakning orqa Femida joylashgan. Tuxumdonning poʻstloq va magʻiz (miya) qavati boʻlib, unda koʻplab follikulalar mavjud, ularning har birida bitta tuxum yetiladi. Tuxumdonda estrogenlar, progestinlar, relaksin va b. gormonlar hosil boʻladi. Erkaklar jinsiy bezi — moyak odamda va talaygina sut emizuvchilarda urugʻ xaltachasi (yorgʻoq)da, boshqa hayvonlarda qorin boʻshligʻida joylashgan. Moyakda testosteron va b. gormonlar ishlab chiqaradigan erkak jinsiy hujayralari (spermatozoidlar) va b. maxsus xujayralar yetiladi.

Umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning boshqa vakillarida J. b.ning joylanishi va tuzilishi xilmaxil. J. b.ning sekretor faoliyati gonadatrop gormonlar orqali boshqariladi.

Yana qarang
-----------

* Gormonlar
* Jinsiy gormonlar

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jins hosil qiluvchi minerallar** — togʻ jinslari tarkibiga doimiy asosiy komponent sifatida kiruvchi minerallar. Silikatlar eng koʻp tarqalgan (Yer pusti massasining qariyb 75% ini tashkil etadi). Minerallarning xillari 3000 dan ziyod boʻlishiga qaramay faqat 100 dan ortiqrogʻi J. h. q. m. ulardan 60 tachasi eng koʻp tarqalgan. J. h. q. m. asosiy, ikkinchi darajali va aksessor minerallarga boʻlinadi. Asosiy minerallar yaxshi oʻrganilgan, ular togʻ jinslarining nomini aniqlashda muhim omil hisoblanadi. Ikkinchi darajalilarining borligi yoki yoʻqligi togʻ jinsining nomini aniqlashga taʼsir etmaydi. Har qaysi togʻ jinsi guruhi oʻziga xos minerallarga ega. Magmatik togʻ jinslari uchun dala shpatlari, kvars, slyudalar, piroksenlar, olivinlar; choʻkindi togʻ jinslari uchun gips, angidrit, gidroslyudalar, galit, kaolinit, galluazit, kalsiy va b.; metamorfik togʻ jinslariga kianit, andaluzit, sillimanit, glaukofan va b. harakterli. Magmatik va metamorfik togʻ jinslaridagi J. h. q. m. ularning qosil boʻlish sharoitini bilishda muhim hisoblanadi. Bir xil togʻ jinslari uchun asosiy hisoblangan minerallar boshqa togʻ jinslarida ikkinchi darajali rolni oʻtashi mumkin. J. h. q. m. togʻ jinslarining fizik xossalarini belgilaydi. Shuning uchun ham J. h. q. m.ni oʻrganish ilmiy (ayniqsa geofizik tadqiqotlarda) va amaliy ahamiyatga egadir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mombasa** —Keniyadagi shahar, Hind okeanidagi marjon orolida, materik bilan damba va koʻprik orqali bogʻlangan. Sohilboʻyi provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 450 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Sharqiy Afrika va mamlakatning yirik porti (yillik yuk ortib-tushirish 6 mln.t dan ortiq) boʻlib, chuqur suv osti prichallari bilan jihozlangan, okean kemalari ham kira oladi. Transport yoʻli orqali Uganda va Tanzaniya bilan bogʻlangan. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Ne-ftni qayta ishlash, kimyo, oziq-ovqat (goʻsht kombinati, un tortish, sholi oqlash), tamaki, toʻqimachilik sanoati korxonalari, kema verfi mavjud.

Shahar 12-asrdan maʼlum. Yirik savdo shahri boʻlgan. 1593-yildan Portugaliyaning Sharqiy Afrika sohillaridagi mustamlakasi markazi edi. 18-asrdan ummoniylarning Mazruiy sulolasi qoʻl ostiga oʻtdi. 1837-yildan Zanzibar sultonligi tarkibida boʻldi. Meʼmoriy yodgorliklardan Iisus forti (16-asr), soborlar, masjidlar, ibodatxonalar saqlangan. Turizm rivojlangan. Dengiz kurorti.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Butunjahon gumanitar yordam kuni** ( BMTning rasmiy tillari: ingliz:*World Humanitarian Day*, arabcha:  اليوم العالمي للعمل الإنساني,, ispancha *Dia Mundial de la Asistencia Humanitaria*, xitoycha: 世界人道主义日, fransuz: *la Journee mondiale de l’aide humanitaire* )  BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 2008-yil 11-dekabrda qabul qilingan (A/RES/63/139 rezolyutsiyasi) bo‘lib, har yili 19-avgust kuni nishonlanadi. 2003-yili aynan ushbu sanada Bag‘doddagi BMT shtab-kvartirasida sodir bo‘lgan portlashda 22 kishi, jumladan, BMTning taniqli arbobi Serjiu Vieyra di Mellu halok bo‘lgan.

Bosh Assambleya rezolyutsiyasida qayd etilganidek, Butunjahon gumanitar yordam kuni targ‘ib qilishdan iborat.

> ,, butun dunyo bo'ylab insonparvarlik yordami faoliyati va bu borada xalqaro hamkorlikning ahamiyati haqida jamoatchilik xabardorligini oshirish va barcha insonparvarlik xodimlariga, shu jumladan, insonparvarlik g‘oyalarini ro‘yobga chiqarishga hissa qo‘shganlar, xizmat burchini ado etishda jon fido qilganlar hamda Birlashgan Millatlar Tashkiloti va uning tegishli xodimlariga hurmat ko‘rsatish...
> 
> 

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Butunjahon gumanitar yordam kunining e’lon qilinishi munosabati bilan so‘zlagan nutqida shunday fikrni bildirgan *,,ushbu tashkilot – ko‘makka muhtoj insonlarni qo‘llab-quvvatlash va ularning munosib yordam olishlarini ta’minlashni o‘z oldiga maqsan qilgan."*

2009-yilda nishonlangan birinchi Butunjahon gumanitar yordam kuni boshqa insonlarni qutqarish chog‘ida halok bo‘lganlar xotirasiga bag‘ishlangan.

Yillik mavzular (shiorlar)
--------------------------

* 2009-yil – Jahon insonparvarlik kunini birinchi marta nishonlash;
* 2010-yil – Ikkinchi bayram;
* 2011-yil – ,,Bir-biringizga yordam bering";
* 2012-yil – ,,Men shu yerdaman";
* 2013-yil – ,,Dunyoga ko‘proq kerak ...";
* 2014-yil – ,,Dunyoga ko‘proq kerak ...";
* 2015-yil – ,,Global insoniyatni ilhomlantish";
* 2016-yil – ,,Umumbashariyat";
* 2017-yil – ,,Tinch aholi nishon emas";
* 2018-yil – ,,Tinch aholi #NotAMilitaryTarget";
* 2019-yil – ,,Ayollarga insonparvarlik yordami"  #gumanitar xodimlar";
* 2020-yil – ,,Haqiqiy hayot qahramonlari";
* 2021-yil – Insoniyat uchun poyga;

Havolalar
---------

* 63/139-son qarori
* BMT veb-saytidagi kunning rasmiy sahifasi
* BMT Bosh kotibining 2009 yildagi xabari
" **Butun Ukraina madaniyat xodimlari va xalq sanʼati ixlosmandlari kuni** "(ukraincha: *Всеукраїнський день працівників культури та аматорів народного мистецтва*) ― har yili 23-martda Ukrainada nishonlanadigan milliy kasb bayramidir. Yilga qarab, dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, bu ishlamaydigan kun hisoblanmaydi.

Tarixi va nishonlanishi
-----------------------

"Butun Ukraina madaniyat xodimlari va xalq ijodiyoti ixlosmandlari kuni "Ukraina Prezidenti, L.D. Kuchmaning 2000-yil 21-martdagi 484/2000-sonli „Pro Vseukraїnskiy Den pratsіvnikіv kulturi ta amatorіv narodnogo mistestva" farmoni bilan taʼsis etilgan. Farmonga koʻra, ushbu kasb bayrami respublikada "madaniyat xodimlari va ixlosmandlari Ukrainada milliy madaniyatni tiklash, xalq amaliy sanʼatini rivojlantirish va faol madaniy-maʼrifiy faoliyatiga qoʻshgan ulkan hissasini hisobga olgan holda "joriy etilgan.

2010-yil 23-martda Ukraina Prezidenti Viktor Yanukovich madaniyat xodimlari va xalq amaliy sanʼati ixlosmandlariga yoʻllagan tabrik soʻzida shunday degan: 

> Sizning jamiyatdagi vazifangiz oʻziga xosdir. Tajribangiz, bilimingiz va isteʼdodingiz bilan siz maʼnaviy anʼanalarimiz davomiyligini taʼminlaysiz, butun ukrain xalqining turli xil madaniy boyligini saqlaysiz va rivojlantirasiz, uni davlat taraqqiyoti uchun mustahkamlaysiz … Davlat sizdan qarzdor, lekin, ogʻir iqtisodiy vaziyatga qaramay, u madaniy muassasalar tarmogʻini saqlab qolish va rivojlantirish, kasbingiz nufuzini oshirish va jahon madaniy makoniga muvaffaqiyatli integratsiya qilish uchun hamma ishni qiladi …
> 
> 

2012-yildan beri Ukraina Prezidenti V. Yanukovichning 2011-yil 30-dekabrdagi 1209/2011-sonli „Ukrainada baʼzi unutilmas sanalar va kasb bayramlarini nishonlash toʻgʻrisida"gi farmoniga binoan bu kun may oyining uchinchi yakshanbasida nishonlana boshladi.

Butun Ukraina madaniyat xodimlari va xalq ijodiyoti ixlosmandlari kuni (9-noyabr).

Prezidentning 2013-yil 30-dekabrdagi 717/2013-sonli qarori bilan bayram 9-noyabr kuni Ukraina yozuvi va tili kuni bilan birga nishonlanishi belgilandi.

Manbalar
--------

1. ↑  Vseukrainskiy den rabotnikov kulturi i masterov narodnogo iskusstva — 23 marta. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010
2. ↑  %2F2000 Pro Vseukraїnskiy den pratsіvnikіv kulturi ta amatorіv…| vіd 21.03.2000 № 484/2000
3. ↑  „Новости Украины и мира: Президент поздравил работников культуры и любителей народного искусства с профессиональным праздником" (deadlink). 12-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2018-yil.

Yana qarang
-----------

* Madaniyat xodimlari kuni
* Slavyan madaniyati va yozuvi kuni

Havolalar
---------

* %2F2000 Butun Ukraina Pratsívnikív madaniyati va folklor sanʼati havaskorlari kuni haqida | 2000-yil 21 martdagi 484/2000-son (ukr).
XEB ga aʼzo davlatlar
**Butunjahon hayvonlar salomatligini muhofaza qilish tashkiloti** (fransuzcha: *OIE Organisation Mondiale de la Santé Animale*, inglizcha: *World Organisation for Animal Health*; 2003-yilgacha **Xalqaro epizootik byuro**, fransuzcha: *Office International des Epizooties*) — hayvonlar salomatligini muhofaza qiluvchi hukumatlararo tashkilotdir. Jahon savdo tashkiloti (JST) tomonidan maslahatchi tashkilot sifatida tan olingan. Tashkilotning bosh qarorgohi Fransiyaning Parij shahrida joylashgan.

Tarixi
------

Tashkilot 1924-yil 25-yanvarda Parijda boʻlib oʻtgan xalqaro konferensiyada 1920-yilda Belgiyada yirik qoramol oʻlati tarqalishidan keyin tashkil etilgan. Tashkilotni tashkil etish toʻgʻrisidagi shartnomani 28 davlat imzolagan.

2003-yil may oyida Hayvonlar salomatligi boʻyicha xalqaro idora Butunjahon hayvonlar salomatligini muhofaza qilish tashkiloti (XEB) deb oʻzgartirildi.

Aʼzolari
--------

XEB ga 178 ta davlat aʼzodir. Rossiya (SSSR) 1927-yildan beri aʼzo hisoblanadi.

Hozirgi vaqtda quyidagi davlatlar XEB aʼzosi hisoblanmaydi: Sent-Kitts va Nevis, Antigua va Barbuda, Sent-Lyusiya, Sent-Vinsent va Grenadin orollari, Grenada, Dominikano Respublikasi, Liberiya, Janubiy Sudan, Monako, Vatikan, Palau, Marshall orollari, Kuk orollari, Solomon orollari, Nauru, Niue, Tuvalu, Kiribati, Samoa, Tonga, tan olinmagan va qisman tan olingan davlatlar.

XEB 45 ta xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar bilan doimiy aloqada boʻlib, barcha qitʼalarda mintaqaviy vakolatxonalariga ega.

Faoliyati
---------

Tashkilot veterinariya nazorati sohasida xalqaro standartlarni ishlab chiqadi, dunyodagi epizootik vaziyat toʻgʻrisida maʼlumot toʻplaydi va uni ishtirokchi davlatlarga uzatadi, hayvonlarning yuqumli kasalliklariga qarshi kurashda, shu jumladan xalqaro karantin tadbirlarini muvofiqlashtiradi va yordam beradi. Hayvonlarning karantin kasalliklari roʻyxatini yuritadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *OIE.* „Member Countries" (deadlink).  OIE. 24-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2013-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-06-24).
2. ↑  *OIE.* „About us" (deadlink).  OIE. 13-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-oktabr 2013-yil.
3. 1 2  Карантин / Жаров С. Н. Смирнов А. М. // Канцелярия конфискации — Киргизы. — М. : Большая российская энциклопедия, 2009. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 13). — ISBN 978-5-85270-344-6.
4. ↑  Лыжин, Д. Н. Международный опыт и перспективы системы ветеринарного контроля в России // Российский Институт Стратегических Исследований. — 2011. — 10 августа.

Havolalar
---------

* OIE — Официальный сайт организации
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Mustazod (maʼnolari).

**Mustazod** (arab.) — lirik janr. Mustazodda uzun misralar (14 va undan ortiq boʻgʻinli) qisqa misralar (6 boʻgʻinli) bilan oʻzaro almashib keladi. Uzun misra uzun misra bilan, qisqa misra qisqa misra bilan qofiyalanadi. Bir bandda misralar soni har xil (2 misradan 10 uzun va qisqa misragacha) boʻlishi mumkin. Qofiyalanish tizimi: birinchi band (muxammasda) — ab, ab, ab, ab, ab; ikkinchi band — vg , vg , vg , vg , ab; uchinchi — de, de, de, de, ab... va shahrik. Agar mustazod ikki juft misra iborat boʻlsa, birinchi bandda qofiya kesishuvchi — ab, ab; keyingilarida birinchi misralar qofiyalanmay, ikkinchilari birinchi banddagi qofiyani takrorlaydi. Mustazod Mashrab ijodida koʻp uchraydi.Alisher Navoiy, Ogahiylar ham mustahzod

yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mustaqillik davrida muzey ishining takomillashuvi**. 0‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng muzey va muzeyshunoslik ishiga davlat siyosati darajasida e’tibor berila boshlandi. Prezident Farmoni, Vazirlar Mahkamasining maxsus qarorlari, «0‘zbekmuzey» tashkilotining ta’sis etilishi, «Muzeylar to‘g‘risida»gi Qonunning qabul qilinishini alohida e’tirof etish kerak. Jahon muzeyshunosligi tajribalarini qo'llashga zarur shart-sharoitlar yaratish maqsadida 0‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-yil 12-yanvardagi Farmoni qabul qilindi Ushbu hujjat 0‘zbekistondagi muzeylar faoliyatida burilish nuqtasi boiib, ulaming tarixida yangi davr boshlanganini anglatadi. Mustaqillik davrida muzeyshunoslik va muzey ishiga oid dastlabki maxsus hujjat 0 ‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 1994-yil 23-dekabrda qabul qilindi. Albatta, bu hujjat o‘z davri uchim muhim ahamiyat kasb etdi. Unda respublika muzeylarining vazifalari, istiqbollari belgilab berildi. Hujjatda 0‘zbekiston muzey boyliklari fondi to‘g‘risidagi Nizomni, muzeylarda saqlanayotgan tarixiy-madaniy boyliklami ro‘yxatga olish, jamlash va saqlash tartibi to‘g‘risida yo'riqnoma ishlab chiqish va tasdiqlatish ko‘zda tutildi, 0‘zbekiston Respubiikasidagi muzeylar ishining yagona tizimini vujudga keltirish, ular faoliyatini muvofiqlashtirish va uslubiy yordam ko‘rsatish uchun 0 ‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining markaziy apparati taikibida uchta xodimdan iborat Muzey ishlari bosh boshqarmasini tuzish ko‘zda tutildi.

1. ↑  Tarixiy o'lkashunoslik Ochildiyev F B Toshkent "Donishmand ziyosi" 2020
**Hasan Rajabiy** (1942.22.7, Toshkent) — xonanda va sozanda (tanbur). Oʻzbekiston xalq xrfizi (1990). Yunus Rajabiyning oʻgʻli. Otasidan soz chalishni va xonandalik sanʼatini oʻrgandi. Tanbur yoʻllarini T. Alimatov va S. Karimovlardan oʻzlashtirgan. Hamza nomidagi musiqa bilim yurtini tanbur ijrochiligi boʻyicha hamda ToshDUning filol. fakultetini tugatgan (1967). Hamza nomidagi Sanʼatshunoslik ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim (1967—75). "Maqom" ansamblida sozanda va xonanda (1976—96), Yunus Rajabiy uymuzeyining direktori (1996-yildan). Keng diapazonli, shirali ovozga ega boʻlgan H.R.ning ijro uslubi sheʼrlar mazmunini chuqur x,is etish, soʻzlarni donadona qilib aytish, oʻziga xos vazminlik, nolakorlik va kamerlik (xonakilik) bilan ajralib turadi. Repertuaridan maqom yoʻllari ("Saraxbori Dugoh" taronalari bilan, "Bayoti Sheroziy Talqinchasi va Soqiynomasi", "Ushshoq", "Segoh", "Moʻgʻulchai Dugoh Talqinchasi", "Saraxbori Oromijon", "Dugoh Husayn" IV—V, "Oraz" va boshqalar), mumtoz ashulalar ("Munojot", "Figʻon", "Adoyi" va "Asiriy", "Sayyora", "Girya" III, "Erkin Tanavor" kabi), bas ("Oqshomdan tushgacha"), Yormat ("Qutlugʻ takorlar asarlari ("Koshki", "Ne navo", "Kuygay", "Gul sochar", Yu. Rajabiy; "Kuyla, dilkash dutorim", "Topmadim", S. Kalonov; "Boʻl menga mahbub", F. Sodiqov; "Men ketar boʻldim", T. Jalilov va boshqalar) oʻrin olgan. T. Rajabiy, M. Tojiboyev, M. Sattorova, G. Erqulova, N. Sattorova kabi sanʼatkorlarga ustozlik qilgan. Oʻzbek mumtoz musiqasiga bagʻishlangan risola va maqolalar muallifi. "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (1997).

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabiy, Hasan. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hasan Qudratullayev** — (1941, Samarqand) adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1998), professor (2005).

Faoliyati
---------

Samarqand davlat universitetini tamomlagan (1960). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida ikichik ilmiy xodim (1967—1968), „Oʻzbek ensiklopediyasi"da muharrir, katta ilmiy muharrir va boʻlim mudiri (1968—1976), Afgʻonistonda fors tili tarjimoni (1976—1980; 1983—1986), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti katta ilmiy xodimi (1980—1983; 1986—1989), Toshkent irrigatsiya va melioratsiya muhandislari institutida kafedra mudiri (1989—1993), Xalq taʼlimi vazirligining Davlat inspeksiyasida Attestatsiya, akkreditatsiya va litsenziyalash boʻlimi mudiri (1993—1995), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida Bosh Konsultant (1995—1996), Toshkent viloyat pedagogika institutida rektor (1995—2003), Abdulla Avloniy nomidagi xalq taʼlimi xodimlarining malakasini oshirish institutida oʻquv ishlari boʻyicha prorektor (2003—2006), Xalq taʼlimi vazirligida ilmiy-tadqiqot ishlarini muvofiqlashtirish sektori mudiri (2006-yildan).

Asarlari
--------

„Boburning adabiy-tanqidiy qarashlari" (1983), „Navoiyning adabiy estetik olami" (1991) va boshqa kitoblari chop etilgan.

Mukofotlari
-----------

Bobur nomidagi Xalqaro mukofot bilan taqdirlangan (2008).

Manbalar
--------

1. ↑  *XX asr Oʻzbek mumtoz adabiyotshunosligi*. Toshkent: «Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi» [2016] — 301 bet.
**Hasan Gʻofurovich Rasulov** (1913.15.3, Qizil Urda shahri, Qozogʻiston — 1992.22.3, Toshkent) — faylasuf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1973), professor (1965). Toshkent kechki pedagogika institutida oʻqituvchi (1933-yildan), Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti falsafa kafedrasining mudiri (1948—67). 1968-yildan Toshkent Davlat Universiteti huzuridagi Ijtimoiy fanlar oʻqituvchilari malakasini oshirish instituti falsafa kafedrasi mudiri. Ilmiy ishlari axloq, falsafa fanlarini oʻqitish metodikasi masalalariga bagʻishlangan. Toshkentdagi koʻchalardan biriga uning nomi qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
„Nok, loviya va bekon"
**Birnen, Bohnen und Speck** (olmonchadan tarjimasi *nok, loviya va bekon*) — qalin Aintopf shoʻrvasi, Schleswig-Holstein, Quyi Saksoniya, Meklenburg va Gamburgda mashhur taom. Odatda „Birnen, Bohnen und Speck" avgust va sentabr oylarida, nomda koʻrsatilgan ingredientlar mavjud boʻlgan paytda tayyorlanadi. Bu nom Germaniyaning shimolidagi dehqon oilalarida oddiy oziq-ovqat mahsuloti boʻlgan kartoshkani oʻz ichiga olmaydi. „Birnen, Bohnen und Speck" oʻzining maxsus kombinatsiyalangan achchiq-shirin va dudlangan taʼmi bilan ajablantiradi. Tarkibi boʻyicha oʻxshash taom Vestfaliya oshxonasida „koʻr tovuq" deb ataladi.

Bunday shoʻrva uchun mahalliy navlarning juda qattiq, yashil, shakarsiz, kichik meva oʻlchamiga ega maxsus noklari mos keladi, ular odatda dastlabki issiqlik bilan ishlov berishdan keyin isteʼmol qilinadi. Bekon bir boʻlakda yoki qismlarga boʻlinib qaynatiladi, soʻngra biroz vaqt oʻtgach, tozalangan va boʻlaklarga boʻlingan yashil loviya qoʻshiladi. Nokdan kosa olib tashlanadi va poyasini poʻstlogʻi tushmasligi uchun qoldirib, shoʻrvaga butun holda qoʻshiladi. Pishirish oxirida shoʻrva un bilan quyuqlashadi. Hadelnda shoʻrvaga mol goʻshti yoki qoʻy goʻshti ham qoʻshiladi. Gamburg va Shlezvig-Golshteynda alohida qaynatilgan kartoshka shoʻrva bilan tortiladi. Porsiyaga odatda bitta yoki ikkita nok, yaxshiroq porsiyaga bekon va loviya, xohishga koʻra kartoshka va sous kiradi. „Birnen, Bohnen und Speck" odatda yangi pivo bilan tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Spiegel Kultur Архивная копия от 27 января 2019 на Wayback Machine (нем.)
2. ↑  Eckhard Supp. Gröner Hein // Wörterbuch Kochkunst: Von Amuse-Bouche bis Zierschnee. — Mannheim: Dudenverlag, 2011. — S. 88. — 128 S. — ISBN 978-3-411-70392-0.
3. ↑   spezialitaeten-aus-niedersachsen.de: Gröner Hein Архивная копия от 20 сентября 2020 на Wayback Machine (нем.)

Adabiyotlar
-----------

* Tom Dieck: Pottkieker. 50 klassische norddeutsche Gerichte mit Geschichte. Koehler, Gamburg 2013, ISBN 978-3-7822-1079-9, S. 56-57.

Havolalar
---------

* spezialitaeten-aus-niedersachsen.de: Gröner Hein(olm.)
**Bironsoy rasmlari** — Nurota togʻlari tarmogʻi (Qoratogʻ)dagi Bironsoy darasi qoyatoshlariga ishlangan tasvirlar; daraning ikki tomoni boʻylab 2,5–3 km masofaga choʻzilgan. 1967-yilda akademik Ya. Gʻulomov rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiya (J. Kabirov boshliq guruhi) tomonidan topilgan. Rasmlarda odam, oʻqyoy, ot, it, tuya, echki, qoʻy, yovvoyi hayvonlardan tur (yovvoyi buqa, sigir), arhar, togʻ echkisi, bugʻu, toʻngʻiz, boʻri, tulki, ilon, qoplon, yoʻlbarslar tasvirlari aks etgan. Turli kattalikdagi (eng kattasi 1x1 m, eng kichigi bir necha sm) Bironsoy rasmlari ning umumiy soni 2 mingdan ortiq. Asosan oddiy chiziklar, soya, narsalarning shakl koʻrinishi usulida qattiq buyumlar bilan uribchoʻkichlab, baʼzilari chizib, ishqalab ishlangan. Toshlar sathida ishlash jarayonida asboblarning dumaloq, bodomsimon choʻzinchoq, baʼzan toʻrtburchak shaklli izlari qolgan. Bironsoy rasmlari mazmuni jihatdan rangbarang: ov, chorvachilik (tuyachilik, yilqichilik)ka oid manzaralar, maishiy hayot, diniy eʼtiqod (zardushtiylik) bilan boglik lavhalar koʻpchilikni tashkil qiladi. Bironsoy rasmlari ning eng qad.si miloddan avvalgi 3—2-ming yillikka mansub, shuningdek miloddan avvalgi 1-ming yillikka va milodiy 1—7-asrlarga oidlari ham anchagina. Bironsoy rasmlari shu yerda yashagan xalqning tarixi va madaniyati, urfodati, diniy eʼtiqodini oʻrganishda katta ilmiy ahamiyatga ega boʻlgan sanʼat obidasidir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |