**T-90AM /T-90M (obyekt 188AM/188M)** — T-90A asosiy tankini modernizatsiya qilingan loyihasi boʻlib, tankning ushbu modifikatsiyasining eksport versiyasi T-90MS deb nomlanadi.

Tarixi
------

2004-yilda Ural transport mashinasozligi konstruktorlik byurosi tashabbusi bilan "Proriv-2" doirasida modernizatsiya variantlarini ishlab chiqish boshlandi. Natijada «T-90AM» deb nomlangan tank loyihalandi. Keyingi ish davomida, yangi OKB "Proriv-3" doirasida tankni modernizatsiya qilish uchun asos sifatida «T-90AM» va «T-90MS» tanklarining muvaffaqiyatli muhandislik-texnik yechimlari qoʻyildi. Bundan tashqari, ushbu mashinalarning harbiy tajribasi va ularning kamchiliklari hisobga olingan. T-90M "obyekt 188M" tankini loyihalash ishlari 2010-larning boshida boshlangan. "Ob'yekt 188M" - tankning deyarli barcha asosiy tizimlarini qamrab olgan kompleks modernizatsiya qilish variantidir. Tank birinchi marta "Armiya-2018" xalqaro harbiy-texnik forumida jamoatchilikka taqdim etildi. 
2017-2019-yillarda Rossiya Mudofaa vazirligi umumiy hajmi 160 dan ortiq boʻlgan T-90M tanklarini yetkazib berish boʻyicha uchta shartnoma imzoladi. Dastlabki ikkita shartnoma 60 ta transport vositasini etkazib berish boʻyicha tuzilgan, ulardan 10 tasi yangi va 50 tasi avaal modernizatsiya qilingan T-90 tanki. Uchinchisi-amalda xizmat qilayotgan T-90A tanklarini T-90M darajasigacha modernizatsiya qilish. 2021-yil boshida UVZ T-90M ni seriyali ishlab chiqarishni boshladi.
Misr hukumati 2020-yilda T-90MS modifikatsiyasining 500 ta tankini sotib olishga tayyorligini eʼlon qildi.
2016-yil noyabr oyidan beri Hindiston T-90MS modifikatsiyasining 464 ta tankini sotib olish imkoniyatini koʻrib chiqmoqda.

Tavsifi
-------

### Kuzatish va aloqa vositalari

Tankka yangi minora oʻrnatilgan boʻlib, u "Kalina "oʻt oʻchish tizimi, integratsiyalashgan jangovar maʼlumot va taktik darajadagi boshqaruv tizimi bilan jihozlangan.[8]

### Qurol va zirhi

Yangi avtomatik yuklagich va modernizatsiya qilingan 2A46M-5 toʻpi, shuningdek masofadan boshqariladigan 7,62 mm UDP T05BV-1 zenit quroli oʻrnatildi. Komandirning kechayu kunduz bir xil darajada samarali boʻlgan nishonlarni qidirish va oʻt oʻchishni boshqarish qobiliyatini yaxshilashga alohida eʼtibor qaratilgan.[9]
Tank uchinchi avlod modulli dinamik himoyasi bilan jihozlangan: Contact-5 oʻrniga Relic dinamik himoyasi oʻrnatilgan. Neytronga qarshi tuzoq [ nomaʼlum atama ] olib tashlandi va uning oʻrniga Kevlar kabi yongʻinga chidamli parchalanishga qarshi material qoʻyildi va yongʻin oʻchirish tizimini yaxshilandi.[9]
Faqat T-90AM faol himoyaga ega. U T-14 istiqbolli tanki uchun oʻrnatilgan "Afganit "faol himoya tizimining uzellaridan qisman foydalanilgan. Tankning eksport versiyasida-T-90MS-mijozning iltimosiga binoan, KAZ "Arena-E "oʻrnatilishi mumkin; u bir xil harakat tamoyiliga ega, lekin funksionalligi ancha cheklangan.[10]

### Dvigateli va boshaaruvi

1130 litr hajmli kuchaytirilgan V-92S2F dvigatelida yangi nasos va forsunkalar oʻrnatildi, kuchaytirilgan shotunlar va barmoqlar mustahkamlandi, karter konstruktsiyasi mustahkamlandi, quyish sifati yaxshilandi. Boʻgʻimli val ishlab chiqarishda azotlash qoʻllanila boshlandi. Resursi koʻpaytirilgan havo tozalagich ishi yaxshilandi. Dvigatelning noodatiy ishlash holatlarida ekipajni himoya qilish va ogohlantirish tizimi yangilandi. V-92S2F dvigateli-20 °C minimal sovuq haroratida oʻt oldirish mumkin. Õt oldirish amplitudasi-50 °S dan +50 °S gacha. Maksimal ish balandligi dengiz sathidan 3000 metrgacha. Dvigatel ogʻirligi-1,07 tonna. Boʻlinuvchi quvvati-0,72 kVt / kg (0,98 o.k /kg).

Gaz chiqarish tizimi korpus haroratini va IQ koʻrsatuvchi tizimlari uchun tankning koʻrinishini kamaytirish uchun gusenitsa ostida joylashgan. Oldingi V-46, V-84 va V-92 dizel dvigatellaridan farqli oʻlaroq, alohida mexanik uzatmalar qutisi, yangi dvigatel avtomatik uzatmalar qutisi bilan jihozlangan[11 12]

Rossiyaning asosiy tankida birinchi marta rulga asoslangan boshqaruv va avtomatik uzatish qutisi tizimi (qoʻlda oʻtish imkoniyati bilan) qoʻllanilgan[9]

Mobil va manevr qobiliyatini yaxshilash uchun modernizatsiya qilingan tankda haydovchi uchun yangi kombinatsiyalangan tungi koʻrish moslamasi va orqani koʻrinish kamera

Variantlari
-----------

* **T-90SM** - T-90AM tankining eksport versiyasi 2011-yil 9-sentabrda Nijniy Tagildagi "Staratel" poligonida «Rossiya Expo Arms -2011» VIII xalqaro quroll koʻrgazmasida namoyish etildi. Bir mashinaning narxi 4,14 million AQSh dollarini tashkil etadi.
* **T-90AMK** - qoʻshimcha aloqa va navigatsiya uskunalari bilan jihozlangan T-90AM tankining komandir versiyasi.
	+ **T-90SMK** - bu T-90AMK tankining eksport versiyasi.
* **T-90M** -yuqori aniqlikdagi 2A46M-5 toʻpi bilan "Proriv-3" ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar mavzusidagi tank varianti.
* **T-90MS** "Tagil" T-90M tankining eksport versiyasidir.

Kompyuter oʻyinlarida
---------------------

Armored Warfare: Armata loyihasi

T-90MS "Tagil" tank Tanktastic MMOsida Android va iOS uchun taqdim etilgan. T-90MS Call to armsda Rossiya armiyasi tomonidagi qurollanish strategiyasida keltirilgan

Havolalar
---------

Adabiyotlar
-----------

Manbalar
--------

1. ↑  *188А.ТО-1. Изделие 188А1 с ТП ЭССА. Техническое описание*. Нижний Тагил: АЭЛ (Уральское конструкторское бюро транспортного машиностроения), 2004.
2. ↑  „Танк Т-90С Модернизированный" (deadlink).  Официальный сайт ОАО «Уралвагонзавод». 2-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2013-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-07-02).
3. ↑  „Танк Т-90С" (deadlink).  Официальный сайт ОАО «Уралвагонзавод». 2-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2013-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-07-02).
4. ↑  „Орудия для танков и САУ".  Артиллерийский завод №9. 30-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2013-yil.
5. ↑  Научно-популярный журнал «Техника и вооружение» № 6—7, 2010 г.
6. ↑  *А. В. Карпенко.* „Основной танк Т-90АМ (Т-90СМ)".  Военно-технический сборник «Бастион». 20-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2013-yil.
7. ↑  Источник рассказал об успехах в испытании новейших танков Т-90М
8. ↑  «Один из лучших в мире»: в России начали серийное производство и поставки в войска танков Т-90М «Прорыв»
9. ↑  Минобороны определилось с планами развития танковых войск
10. ↑  „Дешевле и надежнее американских: Египет закупает 500 российских танков Т-90" (ru). *newizv.ru*. Qaraldi: 3-iyul 2020-yil.
11. ↑  *Леонид Нерсисян*. Купит ли Индия новые российские танки Т-90МС? // ИА Regnum, 19 апреля 2019
12. ↑   Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-08-11). // УралВагонЗавод

Yana qarang
-----------