recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zuhob (Qasri-Shirin) sulhi** — Usmonlilar imperiyasi va Safaviylar davlati oʻrtasidagi 1623—1639-yillardagi urushni tugatgan tinchlik shartnomasidir. 1639-yil 17-mayda imzolangan.

Shartnoma XVI-asr boshlarida Choldiron jangi bilan boshlangan Usmonlilar imperiyasi va Safaviylar davlati oʻrtasidagi uzoq davom etgan qarama-qarshilikka chek qoʻydi hamda turk sultoni Murod IV ning eng katta yutuqlaridan biriga aylandi. Sulh shartlariga koʻra, Safaviylar Yerevan va Kavkazdagi unga tutash hududlarni, turklar esa Basra va Bagʻdodni oʻzlarida saqlab qolishgan. Shu tariqa Amasiya shartnomasida belgilangan chegara chizigʻi batamom tiklandi.

Zuhob sulhi bilan oʻrnatilgan chegaralar Safaviylar davlati afgʻonlar bosqiniga tushib qolguniga qadar qariyb yuz yil davomida oʻzgarmay qoldi.

Boshqa manbalar
---------------

* Sharq tarixi. 6 jildda / R.B. Ribakov, L.B. Alaev, K.Z. Ashrafyan va boshqalar. — M. : Sharq adabiyoti, 2002. — T. 2. Oʻrta asrlarda Sharq. — 716 b. — ISBN 5-02-017711-3.
* Karolin Finkel „Usmonli imperiyasi tarixi: Usmonning koʻrinishi" — Moskva: „AST", 2010-yil. ISBN 978-5-17-043651-4
**Zuhrotepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII-VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Xonobod" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Yer huquqi** — huquqning yer munosabatlarini tartibga soluvchi sohasi. Yer munosabatlari yerdan foydalanish, ayrim turdagi yerlarning huquqiy tartibi, yer tuzish va h.k.ni oʻz ichiga oladi. Fuqarolik huquqi normalari Ye.q.ning oʻzagini tashkil etadi. Ye.h.da, shuningdek, maʼmuriy va ekologiya huquqi normalari ham muhim ahamiyatga ega. Ye.h.ning normativ ququqiy asosini OʻzR Konstitutsiyasi, Yer kodeksi, Yer kadastri toʻgʻrisidagi, "Qishloq xoʻjalik kooperativlari (shirkat xoʻjaligi) toʻgʻrisida"gi, "Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida"gi, "Dehqon xoʻjaligi toʻgʻrisida"gi qonunlar tashkil etadi. OʻzR Konstitutsiyasiga koʻra, yer umummilliy boylik, u davlat muhofazasida boʻlib, yerdan oqilona foydalanish talab etiladi. Yerga egalik qilish Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksiga koʻra, xususiy mulk, doimiy yoki vaqtinchalik foydalanish, ijara, bir umrlik meros qilib qoldiriladigan egalik huquqi asosida amalga oshiriladi.

E.h. maʼlum tizimga ega. Bu tizim umumiy, alohida va maxsus qismlarga boʻlinib, ular bir qancha tartibotlardan iborat. Ye.h.ning umumiy qismi tartibotlari fan tarmogʻi va qonunchilikning rivojlanishi uchun asos boʻladigan eng muhim holatlar, qoidalar yoki tamoyillarni aks ettiradi. U yerga nisbatan mulk huquqi, yer uchastkalariga boʻlgan huquq, davlat boshqaruvi, yer tuzish va yer kadastrini yuritish, yerni huquqiy muhofaza qilish, yer qonunchiligini buzganlik uchun javobgarlik kabi tartibotlarni oʻz ichiga oladi. Ye.h.ning alohida qismiga qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar, aholi punkti yerlari, sanoat, transport, mudofaa yerlari, alohida muqo-faza etiladigan hududlar yerlari, oʻrmon fondi, suv fondi yerlari, zaxira yerlar tartibotlari kiradi. Ye.h.ning maxsus qism i da chet davlatlar Ye.h. toʻgʻrisida maʼlumot berilishi mumkin.

Muhammadi Usmonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yenotsimon it** (*Nyctereutes procyonoides*) — yirtqich sut emizuvchilar turkumining itsimonlar oilasiga mansub hayvon. Tanasining uz. 65— 80 sm, dumi 15—25 sm, ogʻirligi 4— 10 kg , oyoqlari qisqa, boʻyi past. Boshining ikki tomonidagi junlar "chakka soqol" hosil qiladi. Moʻynasi sargʻish, toʻq kulrang yoki koʻpincha qora. Rossiya, Yaponiya, Xitoy va Koreyada tarqalgan. Oʻrta Osiyo, Belarus, Ukraina, Kavkaz va Oltoyda iqlimlashtirilgan. Oʻzbekistonda daryo va koʻllar boʻyidagi qamishzorlarda, butazorlar va toʻqaylarda uchrab qoladi. Yerni kovlab uya yasaydi. Koʻpincha boʻrsiq yoki tulkining tashlab ketgan uyalaridan va tabiiy boshpanalardan foydalanadi. 5—6 tasi toʻplanib, qishni karaxt holda oʻtkazadi. Mayda jonivorlar va oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Martda urchiydi. Homiladorlik davri 64 kun, 6—8 tagacha bola tugʻadi. Bahorda tullaydi. Moʻynasi uchun ovlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yevgeniy Grinko** yoki **Yevgeni Grinko**, (rus. Evgeniy Grinko, 1984-yilda tugʻilgan, Jukovski) — rossiyalik musiqachi, pianinochi va barabanchi. U shuningdek, **Greendaizer** nomi bilan ham ijod qiladi. Turli mahalliy rus guruhlarida ijod qilib, musiqachi  armiya guruhi uchun Joy Divisionning Love Will Tear Us Apart qoʻshigʻiga aranjirovkasi bilan orkestr sohasiga oʻtdi. Moskva yaqinidagi Jukovskiy shahrida yashovchi Grinkoga oʻzi yashagan shahar katta taʼsir koʻrsatdi.  Turkiyada Rossiyadan koʻra mashhur boʻlgani daʼvo qilingan Grinko Turkiyada koʻplab konsertlar berdi.  Uning "*Valse* "kompozitsiyasi YouTubeʼda 30+ million marta tomosha qilingan.

U „Kinematik ohanglar" va „Qish quyoshi" albomlari bilan debyut qilgan.

Manba
-----

1. ↑  „Piyanoya Dokunan Adam: Evgeny Grinko".  Sanat Karavanı. 8 kasım 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 mayıs 2020.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 25 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24 mart.
3. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 24 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24 mart.
4. ↑  „Evgeny Grinko İstanbul'u 'vals'e kaldıracak".  Milliyet Sanat. 2 aralık 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 mayıs 2020.

Havolalar
---------

* "Pianinochi Evgeniy Grinko: Qoʻshiq Rossiyada tugashi va Turkiyada boshlanganida ular qarsak chaladi ", dedi Anadolu agentligi .
* STAND-ART: Evgeniy Grinko 2019 20 Ekim 2019 tarihinde , Milliyet Madaniyat va Sanʼat
ʻʻʻCuchucoʻʻʻ (ispancha: *Cuchuco*) — Janubiy Amerikaning indeyslar qabilalaridan muisk elati bilan bogʻliq anʼanaviy sho‘rva. Makkajo‘xori, arpa yoki bugʻdoy va maydalangan dukkakli (loviya) dondan tayyorlanadigan hamda Kolumbiya oshxonasida mashhur taom. U ayniqsa Kolumbiyaning Altiplano platosida joylashgan Boyaka va Kundinamarka departamentlari keng tarqalgan. Bu soʻz muiska elatining chibcha tilidandan olingan.

Cuchuco Kolumbiyadagi mashhur taom bo‘lib, u ko‘pincha no‘xat, kartoshka, bug‘doy va loviyadan tayyorlanadi. Ancha arzon boʻlgan sho‘rva, odatda choʻchqa goʻshti, noʻxat, sabzi, kartoshka, sarimsoqpiyoz, piyoz va kinza bilan birga dasturxonga tortiladi. Taom And togʻari mintaqasida va Kundiboyasense platosida keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ocampo López, Javier. Folclor, costumbres y tradiciones colombianas. Plaza y Janes Editores Colombia s.a. 2006.ISBN 958-14-0372-8, 9789581403721
2. ↑  Malaret, Augusto. Diccionario de americanismos. Volume 61 de Biblioteca Emecé de obras universales: Referencia y varios. Editor Emecé Editores, 1946
3. ↑  Rozo Gauta, José. Alimentación y medicina entre los muiscas. Estudios culturales CIAM. Ediciones Naidí, 1998. ISBN 958-96300-3-0, 9789589630037
4. ↑  Pedro José Ramírez Sendoya*. Diccionario Indio del Gran Tolima*. Editorial Minerva LTDA, 1952. OCLC 3359515.
5. ↑  Natella, Arthur*. Latin American Popular Culture*. McFarland, 2014.
6. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Litvalar** (oʻzlarini letuvyay deb ataydilar) — xalq. Litva Respublikasining asosiy aholisi (2924 ming kishi, 1990-yillar oʻrtalari). Rossiya (70 ming kishi), Latviya (34,6 ming kishi), AQShda (300 ming kishi), shuningdek, Kanada, Polsha, Janubiy Amerika va Avstraliyada yashaydilar. Umumiy soni 3,45 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Yevropeoid irqiga mansub. Litva tilida soʻzlashadilar. Dindorlari — xristian-katoliklar. Litvalar etnogenezi, tili va madaniyati jihatdan latishlarga yaqin. Neman va Daugava daryolari ora-ligʻiga miloddan avvalgi 3-ming yillik oxiri — 2-ming yillik boshlarida kirib kelgan Boltiq boʻyi qabilalari mahalliy aholi bilan uygʻunlashib Litvalarning shakllanishiga asos boʻlgan. Ushbu qabilalardan litva elati tarkibiga toʻliq suratda Litvalar, yoxud aukshtaytlar, jyamaytlar, skalvlar va nadruvlar, shuningdek, sudavlarning bir qismi, kurshlar, zemgallar va sellarning jan. tarmogʻi, shim. prusslar (bartlar, notanglar, semblar)ning bir qismi kirgan. 9—12-asrlarda mulkchilik munosabatlari vujudga kelgan, asta-sekin litva elati shakllangan. Etnik uyushuv 13-asr 1-yarmida Litva davlatining barpo etilishiga imkon bergan. 13— 15-asrlarda litva elati uzil-kesil shakllangan.

Litvalarning asosiy mashgʻuloti — dehqonchilik, shuningdek, polizchilik, bogʻdorchilik, dengiz boʻylarida — baliqchilik. Milliy hunarmandchilik (toʻqimachilik, oʻymakorlik, kulolchilik) rivojlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Udmurt tili** — perm tillaritn biri. Rossiya Federatsiyasining Udmurtiya Respublikasida, qisman Boshqirdiston va Tatariston respublikalarida, Kirov va Perm viloyatlarida hamda Krzogʻiston, Ukraina, Oʻzbekiston va Belarus respublikalarida tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 747 ming , jumladan, Udmurtiyada 497 ming kishi (20-asrning oxirlari). Udmurt tilining 2 lahjasi bor: shim. (bir qancha shevalar hamda bessermyan etnik guruhining tili) va jan. (Udmurtiya jan.dagi shevalar hamda Vyatkaorti va Kamaorti shevalari). Udmurtiyaning oʻrta hududlarida oraliq shevalar xam uchraydi.

Udmurt tili boshqa perm tillaridan baʼzi unlilar va undoshlarning qoʻllanish oʻrni (mas, o ning soʻzning faqat birinchi boʻgʻinida kelishi), urgʻuning soʻzdagi oxirgi boʻgʻinga tushishi, 2 xil tuslanishning mavjudligi, oʻziga xos feʼl shakllari bilan farkdanadi. Leksikasida koʻplab turkiy oʻzlashmalar bor. Udmurt tilidagi dastlabki yozma yodgorliklar 18-asrning 30-yillariga mansub. Yozuvi rus grafikasi (kirillitsa) asosida 18-asrda yaratilgan. Hozirgi adabiy Udmurt tili shim. va jan. guruh shevalariga mansub grammatik belgilar va leksikaning oʻziga xos qoʻshilmasidan iborat.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. 1 2  *(unspecified title)*
**Nizomiy Aruziy Ibn Samarqandiy** (11-asrning 90-yillari — Samarqand — 1160) — adib, adabiyotshunos olim. Kotib, shoir, munajjim, tabib sifatida ham tanilgan. Aruzni puxta egallagani uchun Aruziy nomi bilan ham mashhur boʻlgan. 1111-yilda Sharq mamla-katlari boʻylab sayohat qilgan. Balx, Hirot, Tuye, Nishopur shaharlarini kezib, Afgʻonistonning Gʻur va Bomiyon viloyatlarida shansabiylar sulolasida 45 yil xizmat qilgan. Bizgacha "Majmaʼ unnavodir" ("Nodirlar majmuasi") yoki "Chahor maqola" ("Toʻrt maqola", 1156— 57) deb nomlangan asarigina yetib kelgan. Asar muqaddima va 4 maqoladan iborat. Muqaddimada kitobning yozilish sabablari, maqsadi aytilgan. Asosiy qismidagi maqolalarda dabirlik ilmining mohiyati va yetuk dabir si-fatlari; sheʼr ilmining mohiyati va shoirning salohiyati; ilmi nujumning mohiyati va munajjimning bilimi, tibbiyot ilmining mohiyati, tabiblik, tabibning vazifalari haqida fikr yuritilgan. Har bir maqola muallif tomonidan ilgari surilgan gʻoya va fikrlarni aks ettiruvchi 10—12 hikoyat bilan ziynatlangan. N. A. har bir kasbga taʼrif berganda, shu kasb egasining maʼnaviy qiyofasi va bilimi qanday boʻlishi lozimligini uqtiradi. Ayniqsa, kitobdagi ikkinchi ma-qola — "Sheʼr ilmining mohiyati, shoir saloqiyati"da ijodkor burchi, masʼuliyati, uning oʻziga talabchan, hamisha izlanishda, oʻrganishda boʻlishi, yosh ijodkorlarga gʻamxoʻrlik qilishi kerakligi aytilgan. Badiiy asarda shakl va mazmun birligi, sheʼriyatning inson tafakkuriga taʼsiri, badiiy-estetik, taʼlim-tarbiyaviy ahamiyati, uning inson kamolotiga, estetik di-diga taʼsiri borasida ham qimmatli fikrlar bor. Asar Oʻrta Osiyo va Xuro-son xalqlari ilm-fani, madaniyati, yozuvchishoirlar hayoti va ijodini oʻrga-nishda muhim manbadir. "Majmaʼ unnavodir"ning dunyo qoʻlyozma xazinalarida 12 ta qoʻlyozma va bir necha toshbosma nusxalari mavjud. Istanbul nusxasi eng moʻʼtabar nusxa hisoblanadi. Ingliz olimi Eduard Braun xuddi shu nusxani ingliz tiliga tarjima qilgan (1899). Eron olimi M. Muinning tanqidiy matni asosida asarni S. Bayevs-kiy va 3. Vorojeykina rus tiliga (1963), asl forsiy nusxadan M. Hasaniy oʻzbekchaga (1985) qisqartirib tarjima qilganlar.

Manbalar
--------

* Nodir hikoyalar, T. 1985.

Adabiyot
--------

* Bertels Ye.E. Izbrannie trudi, t. 1, Istoriya persidsko-tadjikskoy literaturi, M, 1960 Abdull ayev I. Hikmatullayev H. Samarqandlik olimlar, T. 1969.

Begali Qosimov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alisher Karimovich Ikromov** (1962. 9.7, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi (2005). 1969-yil otasi uni V.A. Uspenskiy nomli maktabga qo'yadi. P.I.Chaykovskiy nomli Moskva konservatoriyasini tugatgan (1985). Oʻzteleradiokompaniyasining musiqali koʻrsatuvlar bosh tahririyatida muharrir va boʻlim mudiri (1985—1989), Estrada-simfonik orkestrida pianinochi-konsertmeyster (1990-95), dirijyor (1995), badiiy rahbar va bosh dirijyor (1996-yildai). "Sado" ansamblida musiqa rahbari (1989—90). Oʻzbekiston konservatoriyasi (2004-yildan) va Sanʼat instituti (2005-yildan)da pedagog. I. akademik va estrada yoʻnalishlarida ijod qilib "Buyuk Temur" operasi, "Umar Xaysm" moio-operasi, "Temuriy malikalar" tsle-baleti, 2 operetta, teatr spektakllari (40 dan ortiq) va kinofilmlar uchun musiqalar, simfonik va kamer musiqa asarlari (jumladan, vokal-turkumlari, fortepiano uchun 24 prelyudiya va boshqalar), shuningdek, 250 dan ortiq estrala qoʻshiqlari, estrada aranjirovkalarini yaratgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**PowerShell** — Microsoft — ning vazifalarni avtomatlashtirish va konfiguratsiyani boshqarish dasturi boʻlib, u buyruq satri qobigʻi va tegishli skript tilidan iborat. Dastlab faqat Windows komponenti, Windows PowerShell nomi bilan tanilgan, u 2016-yil 18-avgustda PowerShell Core -ning joriy etilishi bilan ochiq manbali va oʻzaro platformalarga aylantirildi. Birinchisi .NET Framework , ikkinchisi .NET Core ga asoslangan.

PowerShell
PowerShell-da maʼmuriy vazifalar odatda maʼlum bir operatsiyani amalga oshiradigan.NET sinflari boʻlgan cmdletlar (talaffuz qilingan buyruq- letlar) orqali amalga oshiriladi. Ular turli xil maʼlumotlar omboridagi maʼlumotlarga kirish orqali ishlaydi, masalan, fayl tizimi yoki Windows roʻyxatga olish kitobi PowerShell-ga provayderlar orqali taqdim etiladi. Uchinchi tomon ishlab chiquvchilari PowerShell-ga cmdletlar va provayderlarni qoʻshishlari mumkin. Cmdletlar skriptlar tomonidan ishlatilishi mumkin, ular oʻz navbatida modullarga toʻplanishi mumkin. Cmdlet lar.NET API bilan tandemda ishlaydi.

PowerShell-ning .NET Remoting, WS-Management , CIM va SSH -ni qoʻllab-quvvatlashi maʼmurlarga mahalliy Windows tizimlarida maʼmuriy vazifalarni bajarishga imkon beradi. PowerShell ish vaqti boshqa ilovalar ichiga oʻrnatilishi mumkin boʻlgan hosting API-ni taqdim etadi. Ushbu ilovalar keyinchalik PowerShell funksiyasidan maʼlum operatsiyalarni, jumladan grafik interfeys orqali taʼsir koʻrsatadigan operatsiyalarni amalga oshirish uchun foydalanishi mumkin. Ushbu imkoniyat Microsoft Exchange Server 2007 tomonidan PowerShell cmdletlari va provayderlari sifatida boshqaruv funksiyalarini ochish va kerakli cmdletlarni chaqiruvchi PowerShell xostlari sifatida grafik boshqaruv vositalarini amalga oshirish uchun ishlatilgan. Boshqa Microsoft ilovalari, shu jumladan Microsoft SQL Server 2008 ham PowerShell cmdletlari orqali boshqaruv interfeysini namoyish etadi.

PowerShell oʻzining keng koʻlamli, konsolga asoslangan yordamini (Unix qobiqlaridagi sahifalariga oʻxshash) oʻz ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Vladimir Il’ich Lenin** haykali — Tver viloyati Rjev shahri markaziy maydoniga oʻrnatilgan yodgorlik. Sovetskaya maydonining asosiy tarkibiy qismi boʻlgan.

Dunyodagi birinchi sotsialistik davlat asoschisi, jahon proletariatining yetakchisi — V. I. Lenin xotirasiga atab oʻrnatilgan.

Tavsifi
-------

Rjev shahrining soʻl qirgʻogʻboʻyi hududida, Sovetskaya maydonining markazida joylashgan.

V. I. Leninning chap qoʻlida kepka ushlab turgan holda baland tagkursiga oʻrnatilgan haykalidan iborat.

Haykaldan quyida tantanali yigʻilishlar va tadbirlar uchun minbar ham oʻrnatilgan.

Yodgorlik oldida keng maydon obodonlashtirilgan. U yerda sovet davrida ham, hozirgi vaqtda ham mitinglar, namoyishlar, turli marosimlar oʻtkaziladi.

Tarixi
------

Lenin haykali 1938-yilda Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasi (RKKA) tashkil topganining 20 yilligi munosabati bilan ushbu maydonga oʻrnatilgan.

Yodgorlik haykaltaroshi V. Kritiuk, meʼmor A. Ivanitskiy.

Haykal gipsdan qilingan va dastlab dohiyning oʻng qoʻli oldinga choʻzilgan shaklda yasalgan.

1941- yilda nemislar shaharni ishgʻol qilishi paytida yodgorlik vayron qilingan. Nemislar bosqiniga norozilik bildirgan sovet fuqarolarini maydonda, haykal oldida namoyishkorona qatl qilish uchun dor oʻrnatishgan.

Ulugʻ Vatan urushidan keyin 1952-yilda V. I. Lenin haykali boshqa koʻrinishda tiklandi. Bu safar uning oʻng qoʻli yuqoriga koʻtarilmadi.

Uzoq vaqt davomida yodgorlik yonidagi maydonda mehnatkashlarning 1-may va noyabr oyidagi namoyishlari, pioner va komsomollarning turli xil bayramlari, Ulugʻ Vatan urushi faxriylarining uchrashuvlari oʻtkazilib turildi. Endilikda, Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasi aʼzolari tez-tez yigʻilishadi va shahar kunlarida milliy bayramlar oʻtkaziladi.

Galereya
--------

Yana qarang
-----------

* Sovet maydoni (Rjev)
* Karl Marks ko'chasi (Rjev)
* Lenin ko'chasi (Rjev)

Havolalar
---------

* Xotira va yodgorliklar haqida („Byl novogo Rzhev" gazetasi) Andoza:Wayback 2
* Rjevdagi Sovetskaya maydonida fashistlar tomonidan vayron qilingan Lenin haykali (Bizning gʻalaba veb-sayti) Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-12-04). Andoza:Wayback 2
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Gangster** — (ing. — toʻda, bosqinchi) — jinoiy doʻq poʻpisa, tovlamachilik, odam oʻgʻirlash va oʻldirish kabi ishlar bilan shugʻullanuvchi bosqinchilar toʻdasining ishtirokchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi

Jinoiy guruh aʼzosi boʻlgan jinoyatchi. Aksariyat jinoiy guruhlar uyushgan jinoyatchilikning bir qismi hisoblanadi. Gangsterlarni mobsterlar deb ham atashadi, bu atama mob va -ster qo'shimchasidan olingan. Guruhlar alohida jinoyatchi erisha oladigan darajadan kattaroq va murakkab jinoiy operatsiyalarni qoʻllab-quvvatlaydigan tashkilot va resurslar darajasini taʼminlaydi. Gangsterlar ko'p yillar davomida dunyo mamlakatlarida faol. Gangsterlar koʻplab romanlar, filmlar, teleseriallar va videooʻyinlarning mavzusidir.
Zamonaviy foydalanishda "to'da" atamasi odatda jinoiy tashkilot uchun ishlatiladi va "gangster" atamasi har doim jinoyatchini tasvirlaydi. Guruhlar mavzusida ko'p narsa yozilgan, garchi to'da nimadan iboratligi yoki qanday holatlar to'da shakllanishi va evolyutsiyasiga olib kelishi haqida aniq konsensus mavjud emas. Guruh a'zolari umumiy o'ziga xoslik va tegishlilik tuyg'usiga ega ekanligi haqida kelishuv mavjud va bu odatda umumiy faoliyat va maxsus kiyim, tatuirovka yoki uzuklar kabi vizual identifikatsiyalar orqali mustahkamlanadi. Ba'zi taxminlar noto'g'ri bo'lishi mumkin. Masalan, Qo'shma Shtatlarda giyohvand moddalarni noqonuniy tarqatish asosan jinoiy guruhlar tomonidan nazorat qilinadi, degan umumiy fikr shubha ostiga olindi.
Jinoiy guruh 1882-yilda yetakchining o‘limi bilan yakunlangan Jessi Jeyms to‘dasi singari jinoiy harakatlarda hamkorlik qiluvchi nisbatan kichik guruh bo‘lishi mumkin. Biroq, jinoiy guruh o‘limdan keyin ham omon qolgan rasmiy tashkilotga ega bo‘lgan kattaroq guruh bo‘lishi mumkin. uning rahbari. Masalan, 20-asrning boshlarida tashkil etilgan Beshta oilaning har biri oʻz asoschilaridan oshib ketgan va XXI asrgacha saqlanib qolgan. Mafiya, narkotik kartellari, Triadalar yoki hatto qonundan tashqari mototsikl to'dalari kabi yirik va yaxshi tuzilgan to'dalar bir shaxsning imkoniyatlaridan ancha yuqori bo'lgan murakkab operatsiyalarni amalga oshirishi mumkin va nizolar bo'yicha arbitraj va shartnomalar ijrosi kabi xizmatlarni taqdim etishi mumkin. qonuniy hukumat.
"Uyushgan jinoyatchilik" atamasi to'dalar va gangsterlar bilan bog'liq, ammo sinonim emas. Vaqti-vaqti bilan past darajadagi jinoyatlar bilan shug'ullanadigan kichik ko'cha to'dasi "uyushgan" deb hisoblanmaydi. Giyohvand moddalar yoki fohishalarning xalqaro savdosi bilan shug‘ullanuvchi turli mamlakatlardagi jinoiy guruhlarni muvofiqlashtiruvchi tashkilotni "to‘da" deb hisoblash mumkin emas.
**Nizomiddin ahmad hirotiy** (1549—94) — hind tarixchisi. Akbar davrida yuqori harbiy lavozimlarni egallagan, 1585-yil Gujarotda baxshi (ar-miyaning bosh intendanti), 1593-yildan davlat baxshisi. "Tabaqoti Akbariy" nomli katta asar muallifi (1593-yil yozib tugatilgan), unda 30 ga yaqin turli manbalardan foydalanilgan. Asarda boburiy podshoh Akbar hukmronligi tarixi bilan bir qatorda Gʻazni, Gʻur, Dexli sultonlari, Bahmaniylar davlati, Gujarot sultonligi, Malva, Bengaliya, Sind, Kashmir va Hindis-tondagi boshqa musulmon davlatlari tarixi bayon etilgan

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Vengriyadagi Hajdu-Bihar okrugining joylashuvi
**Gorbehaza —** Vengriyaning sharqiy qismidagi Shimoliy Buyuk tekislik mintaqasidagi Hajdu-Bixar okrugidagi qishloq.

Manzili
-------

U okrugning shimoli-g'arbiy qismida, Debretsendan taxminan 50 kilometr shimoli-g'arbda va Miskolc va Nyíregyházadan xuddi shunday masofada joylashgan.

Munitsipalitetning alohida qismi - markazdan 9 km janubda joylashgan Bagota.

Yaqin qo'shnilar - shimoli-sharqda Hajdúnánás, janubi-sharqda Hajdúböszörmény, janubda Balmazujváros, janubi-g'arbda Ujszentmargita, g'arbda Folyas va shimoli-g'arbda Polgar.

Tarixi
------

*Go'rbexazaning* asl nomi qo'shni Polgar qishlog'iga tegishli bo'lgan Gorbexázpuszta edi. U erdagi L shaklidagi uy nomini oldi, bu mintaqada "görbeház" deb ataladi. An'anaga ko'ra, bu uy Hortobagy puszta qirg'og'idagi taverna bo'lib, cho'ponlar va qonunbuzarlar tez-tez boradigan, katta yerto'lasi bo'lib, uning izlari hali ham ko'rinib turadi.

Qishloqning tarixi Eger bo'limining fuqarolik mulkining bir qismi bo'lgan qo'shni Polgar posyolkasi bilan chambarchas bog'liq edi.

1910 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Go'rbexaz 165 aholisi bo'lgan yalang'och aholi punktidir. Nagyatad yer islohoti davrida Polgarda oʻtroq qishloq yaratish gʻoyasi koʻtarilgan. Ushbu g'oyaga Go'rbexazaning hozirgi hududi, baribir tarqatish uchun mo'ljallangan Nagykapros va Lipsei-xát nomli erlar Polgardan (13 km) uzoqda joylashganligi va kichik maydonlarda etishtirish uchun juda yaroqsiz deb hisoblanganligi sabab bo'lgan. dona.

  

1939-1940 yillarda milliy yer siyosati chora-tadbirlari natijasida yangi yer uchastkalari ajratilishi natijasida aholi soni tez oʻsdi. O'sha paytda uning mustaqilligi shubha ostida emas edi, lekin u 1945 yilgacha 1638 aholiga ega bo'lgan va o'sha yili yirik munitsipalitet maqomiga ega bo'lganiga qadar rasmiy ravishda berilgan.

Ilgari vaqtincha Gorbehaza deb atalgan munitsipalitetning nomi 015.304 (12.12.2018) sonli qarori bilan yakunlandi. III.1948) ichki ishlar vaziri.

Geografiyasi
------------

U 80.2 km2 (31 mi²) maydonni egallaydi va 2366 kishi (2015) aholisi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gazetteer of Hungary, 1 January 2015*. Hungarian Central Statistical Office. 3 September 2015
2. ↑  „Magyar Közlöny igazolasok". *The Hungarian Royal Gendarmerie*. 22-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2023-yil.
**Vladimir Il’ich Lenin** haykali — Murmansk shahridagi Lenin prospektidagi № 63-uy yaqinidagi bogʻda Vladimir Il’ich Leninga bagʻishlab oʻrnatilgan monumental haykaltaroshlik asari.

Tarixi
------

Lenin qiyofasiga juda koʻp talablar qoʻyilganligi sababli, Sovet hokimiyati uning haykalini yasashni faqatgina taniqli haykaltaroshlarga ishonib topshirishi mumkin edi. Murmansk yodgorligi loyihasining muallifi koʻplab oliy mukofotlar laureyati, Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Badiiy akademiya prezidenti Nikolay Tomskiy edi.

Haykalni oʻrnatish uchun joy sifatida 30-yillarda Stalin prospektida (hozirgi Lenin prospekti) „P" harfi koʻrinishida qurilgan uy hovlisida tashkil etilgan kichik maydon tanlangan. Bu yerda hududni obodonlashtirish ishlari olib borilib, xiyobonga tushish yoʻlida qalin granit plitalar yotqizilgan, maysazorlar barpo qilingan.

Yodgorlikning ochilishi 1957-yil 3-noyabrda Oktabr inqilobining 40 yilligi nishonlanishiga toʻgʻri keldi. Marosimda qatnashgan minglab odamlar qoʻllarida bannerlar, bayroqlar va Lenin portretlarini ushlab turishdi. Yodgorlik poyida faxriy qorovul navbatchilik qildi.

Keyinchalik, SSSR davrida bu yerda turli xil tantanali marosimlar, tadbirlar oʻtkazildi. Yodgorlik yoniga 1-may va 7-noyabr bayramlarida minbarlar oʻrnatildi. Unda hokimiyat vakillari namoyish qatnashchilarini olqishlashgan.

Tavsifi
-------

Bronzadan quyib yasalgan haykalning balandligi 6 metr, Kareliyadan keltirilgan qizil-jigarrang granit bilan qoplangan tagkursi balandligi taxminan 11 metr.

Lenin anʼanaviy tarzda tasvirlangan: chap qoʻli ochiq paltosini orqaga tashlab, kostyumining etagini ushlab turadi, oʻng qoʻli pastga tushirilgan. Bu qoʻli bilan qalpoqchasini siqib turadi. Nigohi oldinga qaratilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Памятник В.И. Ленину". *votpusk.ru*. Qaraldi: 21-mart 2018-yil.
2. ↑  „Памятник Ленину (Мурманск) | памятник, монумент, Ленин, достопримечательность". *Wikimapia*. 22-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2018-yil.
3. ↑  „Памятник В. И. Ленину". *Официальный туристический портал Мурманской области*. 25-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-mart 2018-yil.
**Milev Yordan** (1933, Vrachansk okrugi, Bolgariya) — bolgar shoiri. Dastlabki sheʼriy kitobi — "Hayotga muhabbat" (1964). "Nestinar raqslari" (1965), "Olis yoʻllar", "Taqdir" (1967), "Sharq dostoni" (1968), "Vaqtni varakdaganda" (1970), "Qoyadagi ayol" (1971) va boshqa sheʼriy toʻshtamlar muallifi. Oʻzbekistonda koʻp marta boʻlgan. "Sharq dostoni"da, "Mening Samarqandim", "Unutmayman seni, Fargʻona" sheʼrlarida Oʻrta Osiyo boʻylab qilgan sayohati taassurotlari, Oʻzbekistonga maftun boʻlgan shoirning kechinmalari aks etgan. Gʻafur Gʻulom va Zulfiyaning asarlari uning tarjimasida bolgar tilida nashr etilgan (1970—71). Hofiz Sheroziy, Umar Xay-yom, Alisher Navoiy asarlarini bolgar tiliga tarjima qilgan. M.ning "Yettinchi qitʼa" sheʼrlar toʻplami oʻzbek tilida nashr qilingan (1967).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**V. I. Lenin** haykali — Sovet siyosatchisi va davlat arbobi, Rossiya Sotsial-demokratik mehnat partiyasi (bolsheviklar) asoschisi, Rossiyada 1917-yilgi Oktabr inqilobining asosiy tashkilotchi va rahbarlaridan biri Vladimir Il’ich Leninga oʻrnatilgan yodgorlik. U dunyo tarixidagi birinchi sotsialistik davlatni tuzgan.

Tavsifi
-------

Vladimir Leninning Oryolda haykaltarosh G. D. Alekseyev tomonidan yasalgan birinchi haykali ochilishi 1920-yil 7-noyabrda shahar bulvariga kiraverishda boʻlib oʻtdi (hozirda Madaniyat va istirohat bogʻiga kiraverishdagi xiyobon). Bu rahbarning hayotlik chogʻida mamlakatda oʻrnatilgan ikkinchi haykali edi. Urushdan oldingi yodgorlik saqlanib qolmagan.

Leninning yangi monumental yodgorligi 1949-yil 22-fevralda I. S. Turgenev nomidagi sobiq viloyat drama teatri (hozirgi Erkin kosmik teatr [sobiq Yoshlar teatri]) binosi oldida ochildi. Uni haykaltarosh N.V.Tomskiy va meʼmor B.V.Antipov loyihalashtirdi.

Sovetlar uyi qurilib, uning oldidagi hudud tozalangach, Lenin yodgorligini shaharning bosh maydoniga koʻchirishga qaror qilindi. Yodgorlik muallifi Tomskiy Lenin shaklini oʻzgartirmagan holda saqlab qolib, peshtoqning yuqori qismiga meʼmor L.G. Golubovskiy loyihasi asosida yasalgan bronzali barelyefni joylagan. Bu esa dohiy shaklini bezab yiriklashtirgan. 1961-yil 4-iyulga oʻtar kechasi haykal eski poydevordan olib tashlandi. U Lenin nomidagi markaziy maydonda kulrang sayqallangan granitdan yasalgan yangisi tagkursiga oʻrnatildi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Фёдоров С. И.*. Записки архитектора. (Время, памятники, люди)*. Тула: Приокское, 1987 — 100—102 bet.
2. ↑  *Живая связь времён (Памятники, мемориальные доски г. Орла). Справочник*. Орёл: «Вешние Воды», 2004 — 25 bet. ISBN 5-87295-156-6.

Havolalar
---------

* „Монументы города орла".  Город Орёл в картинках. 8-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2017-yil.
**Gönnersdorf Venerasi** (nemischa:) — Paleolit davriga oid venera haykallari parchalari. Taxminan 11,5-15 ming avvalgi paleolit vaqtiga xos boʻlib, XX asrning ikkinchi yarmida Neuwied shahrining Gönnersdorf tumanida (Reynland-Pfalz, Germaniya) Gerxard Bozinski boshchiligidagi arxeologlarning qazishma ishlari paytida topilgan.

Haykalchalar Madlen madaniyatiga tegishli. Chunki, ayol qiyofasini tasvirlashning oʻsha davrga xos boʻlgan asosiy tendentsiyalarini aks ettiradi: minimalizm, mavhumlik, bosh va oyoqlarning yoʻqligi, dumbaning boʻrtib chiqqan holda tasvirlanishi. Bu haykallarga eng oʻxshashlari Andernach, Nebra va Olcknitz namunalaridir. Ular paleolit Veneralarining alohida „Gönnersdorf turi" haqida soʻz yuritish imkonini beradi. Bundan tashqari, bu arxeologik maydonda shakli ushbu haykalchalarga oʻxshaydigan va ayol qomatiga oʻxshash suratlar chizilgan shifer plitalari topilgan.

Umuman, hammasi boʻlib 16 ta Gönnersdorf Venerasi topilgan, ular hayvon suyaklari, mamont tishlari, kiyik shoxi, shuningdek, mahalliy slanets togʻ jinslaridan yasalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Willkommen | Eiszeitliche Kunst am Mittelrhein". 27-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2015-yil.
2. ↑  Gönnersdorf and Andernach — Martinsberg
**Militsa Vasilyevna Nechkina** (ruscha: *Мили́ца Васи́льевна Не́чкина*; 1899-yil 12-fevral — 1985-yil 16-may) — sovet tarixchisi. 

Nechkina nafaqat Rossiya tarixini, rus ozodligi va ijtimoiy harakati, balki tarixshunoslik tarixini oʻrganishga oʻz hissasini qoʻshdi. Tarixiy bilimlarning ushbu sohasi bizning fanimizda etarlicha hisobga olinmaydi. Tarix fanining tarixi muayyan muammoga duch kelgan har bir tarixchining oʻzi tarixshunos ekaniga ishonib, koʻpincha muammoli tarixshunoslik bilan kamayadi.

Nechkina tarixshunoslik tarixi kontseptsiyasiga ilmiy tarixiy bilimlarning rivojlanishi bilan bogʻliq boʻlgan keng va hajmli maʼnoni kiritdi. Bunga fanning nazariy va uslubiy asoslari, tarixchilarning ishlari (tushunchalar, manbalar bazasi, muammolar), ilmiy bilimlar amalga oshiriladigan infratuzilma, ilmiy profil institutlari va institutlari va boshqalar kiradi. Tarixshunoslik fanining predmeti Nechkina alohida eʼtibor qaratdi.

Nechkina ushbu ilmiy intizomning roli va ahamiyatini chuqur anglar edi. „Tarixshunoslik, — deb yozgan edi u, — oʻz predmeti va mazmuniga ega, tuzilishga ega va shu sababli funktsiyaga ega". Militsa Vasilyevna bu vazifani tan oldi, u aytganidek, „juda muhim". Tarixshunoslik faoliyati davomida u „tarixiy tadqiqotning ilmiy darajasini oshirishga yordam beradigan tarixiy fan ichidagi taʼsir" 1 rolini ilgari surgan.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gorelka** (ruscha) — gaz, koʻmir kukuni, mazut va b.ni kislorod (havo) bilan aralashtirib yoqish uchun moʻljallangan moslama. Xonadonlar va umumiy ovqatlanish korxonalarida ishlatiladigan gaz plitasi G.si, lab. gaz G.si, qirqish, payvandlash, bugʻ qozonlari va pech G.lari boʻladi. Lab. gaz G.si lab.da tajribalar oʻtkazish; qirqish G.si metall va qotishmalarni kislorod alangasida qirqish uchun qoʻllaniladi. Payvandlash G.lari injektorli va injektorsiz boʻlib, metall trubalar va konstruksiyalarni payvandlashda ishlatiladi. Bugʻ qozonlarida 8—10 ta va undan koʻp G. boʻladi. Ular oʻchoq kamerasiga oʻrnatiladi. Pech G.lari, baʼzan, oʻtga chidamli gʻishtlardan yasaladi (mas, marten pechida shunday G. ishlatilgan).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Walter Seymour Allward, *Veritas*, 1920
**Haqiqat** atamasi ostida voqeʼlik, fakt; real narsa, hodisa yoki holat tushuniladi. Falsafa obyektlaridan biri boʻlib, haqiqatning aslida nima ekanligini aniqlash ustida qator ishlar yozilgan. Haqiqat boʻlmagan holat yolgʻon, deb ataladi. Haqiqat subyektiv, obyektiv yoki mutlaq darajalarga ajratiladi; bunda obyektiv va mutlaq haqiqatlar mavjudligi hamon savol ostidadir.

Havolalar
---------

**Haqiqat** — voqelikning kishi ongida toʻgʻri aks etishi, bilimlarimizning obyektiv reallikka mos kelishi. H. insonning borliqni bilishdagi asosiy maqsadlaridan biri. U asosan inson bilimlari bilan borliqdagi narsa va hodisalar oʻrtasidagi munosabat masalasini oʻz ichiga oladi. Antik davr mutafakkirlari (Epikur, Demokrit, Lukretsiy) H.ni bilimlarimizning narsa va hodisalar mohiyatini ifodalashga mos kelishi sifatida tushunganlar. Bunday tushunish yangi davr faylasuflariga (F.Bekon, B.Spinoza, K.Gelvetsiy, D.Didro, P.Golbax, M. V. Lomonosov, L.Feyerbax) ham xosdir.

H.ning obʼyektiv, mutlaq, nisbiy shakllari bor. Amaliyot tasdiklagan har qanday bilim obʼyektiv H.dir. Bunda olamdagi narsa va hodisalar mohiyati inson ongiga bogʻliq emas (H. mazmunan obʼyektiv, lekin shaklan inson tafakkuri faoliyatining natijasi sifatida subʼyektivdir). Borliqdagi narsa va hodisalar haqidagi toʻliq, aniq, mukammal bilimlar mutlaq H.dir. Nisbiy H. obʼyek-tiv H.ning baʼzi tomonini, boʻlagini, qismini aks ettiruvchi bilimdir, u obʼyektni toʻla, mukammal aks ettira olmaydi. Bilish nisbiy H.lardan mutlaq H.lar tomon rivojlanib boradi. Har qanday mutlaq H. nisbiy H.larning cheksiz rivojlanib bori-shidan vujudga keladi, har bir nisbiy H.da esa mutlaq H.ning zarrasi mavjud boʻladi. Ilmfan taraqqiyotida har bir yangi bosqich nisbiy H.lar sifatida mutlaq H.ning mazmuniga yangi-yangi zarralar qoʻshib boradi. Borliq bepoyon va cheksiz boʻlgani kabi, insonning uni bilishi ham cheksiz davom etadi. H. hamisha kon-kretdir, mavhum H. yoʻq. Har bir bilimning haqiqatligi maʼlum joyga, vaqt va vaziyatga, kishi bili-shining imkoniyatiga va darajasiga bogʻliq.

Bilish jarayonida nisbiy va mut-laq H.lar nisbatini toʻgʻri tushunmaslik, H.ning konkretligini hisobga olmaslik bilish nazariyasida 2 ta yanglish qarash — dogmatizm va relyativizmga olib keladi.

H. tushunchasi faqat gnoseologik masala emas, balki aksiologik jihatga ega. U „adolat", „yaxshilik", „goʻzallik" tushunchalari kabi umuminsoniy qadriyat hisoblanadi.

Abdulla Ayupov.

* An Introduction to Truth Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-09-27). Paul Newall.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Nyanxao** (xitoycha) — Xitoyda yil hisobi shakllaridan biri, imperator xukmronligi "shiori". Miloddan avvalgi 141 yil oxiri —140 yil boshidajoriy qilingan. Milodiy 536 yil yil hisobining bu shakli Koreyada (koreyscha — nyonko), 644 yil — Vyetnamda (vyetnamcha — namxao), 645 yil — Yaponiyada (yaponcha — nengo) pay-do boʻlgan. N. baʼzan bir imperator xukmronligi davrida bir necha bor oʻzgargan, zero shiorning almashtirilishi saltanatni yanada baxtliroq qiladi deb hisoblangan. Xitoyda N.ning botbot oʻzgarib turishi qad. zamonlardan to 17-asrgacha davom etgan. Yaponiyada bir imperator davrida shiorlarning tez-tez oʻzga-rib turgani 13—15 va 19-asrlarda sodir boʻlgan. Xitoydagi Sin sulolasi davrida x.ar bir imperatorning bittadan shiori boʻlgan. N. odatda, ramziy maʼno kasb etgan, Mas, Min sulolasi imperatori Chjudi (Tay Szun) [1402/3— 24]ning N.si Yunle, yaʼni Abadiy quvonch deb atalgan, Yaponiyada Medzi (1868—1912) nengosi Maʼrifatli boshkaruvni anglatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Nyu-Bransuyk
**Nyu-bransuyk** - Kanadaning sharqiy qismidagi provinsiya, Atlantika okeani sohilida, Maydoni 72,9 ming km². Aholisi 756,6 ming kishi (2002), aksari qismi fransuz-kanadaliklar. Maʼmuriy markazi — Frederikton shahri Aholisining katta qismi shaharlarda yashaydi.

I.-B.ning yer yuzasi qir va payettekisliqdan iborat. Hududining 75% oʻrmon. Foydali qazilmalardan mis, nikel, qoʻrgʻoshin, rux, kumush rudalari konlari bor. Yogʻoch tilish, sellyu-lozaqogʻoz sanoati rivojlangan.

N.-B. hududiga dastlab, 1604-yilda fransuzlar borib oʻrnashgan. 1794-yildan Buyuk Britaniya mustamlakasi, 1867-yildan Kanada tarkibiga kirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sariq (maʼnolari).

**Sariq**, sariqlar, shari — Oʻrta Osiyodagi turkiy xalqlar tarkibiga kirgan qabila nomi. Ilk urta asrlarda Janubiy Sibir, Yettisuv va Sirdaryo boʻylarida usun, abdal, qay(hun) qabilalari bilan birga yashashgan. 8— 10-asrlardagi xitoy manbalarida sheli, shari (sari, sariq) nomi bilan qayd etilgan. S. Sharqiy Turk xoqonligi tarkibiga kirgan. K. Shoniyozovnmnt fikricha, S.ning gʻarbga dastlabki siljish jarayoni 8-asrning 60y.larida sodir boʻlgan. Ayni shu vaqtda qarluqlar Yettisuvni egallaganlar. S.ning katta qismi ular bilan birga Chu vodiysiga kelib oʻrnashgan. 10-asr oʻrtalarida S. Qoraxoniylar davlati tarkibida boʻlib oʻzbek elatining shakllanishida bevosita qatnashgan. 10—15-asrlar va keyingi davrlarda Dashti Qipchoqda yashagan. S. kurashlar va oʻzaro nizolar tufayli kichik boʻlaklarga boʻlinib oʻzbek, turkman, qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq, boshqird xalqlari tarkibiga kirgan. S.ning Jungʻoriya va Tarbagʻatoyda qolgan qismi Sibir xalqlari tarkibiga kirgan. S.ning Shimoliy Xitoyda qolgan guruxlari shu yerda yashovchi uygʻurlar bilan qoʻshilib, ular ichida sariquygʻur etnik guruhini tashkil etgan.

16-asrdan boshlab S. turkmanlar tarkibida qabila sifatida maʼlum boʻlib, Mangʻishloq va Gʻarbiy Turkmanistonda taka va yovmutlar bilan birga yashagan. 1897-yil aholi roʻyxatida bu hududlarda Sdan 31 ming xoʻjalik hisobga olingan. Shuningdek, S. Turkmanistonning Taxtabozor, Yoʻloʻtan tumanlarida ham istiqomat qilgan. TurkmanS. bir qancha urugʻlarga boʻlingan: suqti, bayrach, xurosonli, alasha, xerzet. TurkmanS.ning bir qismi Oʻzbekistonning Olot va Muborak tumanlarida ham yashashgan. Ularning quyidagi etnik guruxlari maʼlum: koʻsa, joʻyjoni, sapcha va bek. 1926-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, Surxondaryoning Sherobod tumanida S.ga mansub 1190 kishi yashagan. S. Qirgʻiziston, Afgʻonistonda ham bor. Oʻtmishda S. chorvachilik, bir qismi dehqonchilik bilan shugʻullangan. 20-asrning 30y.laridan S xoʻjaligida dehqonchilik, xususan, paxtachilik va yaylov chorvachiligi yetakchi oʻrin tuta boshlagan.

Adabiyot
--------

* Karpov G.I. K istorii turkmensarikov, Ashxabad, 1996; Shoniyozov K. Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni, T. 2000.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nyu-York shahri oshxonasi** AQShdagi turli etnik guruhlarga mansub ko'plab oshxonalarni o'z ichiga oladi. Deyarli barcha oshxonalar Nyu-Yorkda turli etnik mahallalarda ham, tashqarida ham keng tarqalgan.

### Nyu-York bilan bog'langan yoki ommalashgan taom

 Tuxum benedikt
 Qora va oq pechenie
* Hot-doglar - tuzlangan karam, piyozli sous yoki xantal bilan birga

#### Ashkenazi yahudiy oshxonasi

 Bagel va lox
 Challa
 Matzo sharcha go'shtli sho'rva
Odatda Nyu-York bilan bog'liq bo'lgan oshxonaning aksariyati qisman Ashkenazi yahudiylarining katta jamoasi va ularning avlodlariga bog'langan.

Dunyoga mashhur Nyu-York delikates muassasasi, odatda "deli" deb ataladi.Ular dastlab shahar yahudiylarining muassasasi bo'lgan. Hozirda Nyu-Yorkdagi yahudiy taomlarining katta qismi butun dunyo bo'ylab mashhur bo'lib ketga. (Nyu-York shahridagi yahudiylar xitoy taomlarini ham yaxshi ko'rishadi va bu jamoaning ko'p a'zolari buni o'zlarining ikkinchi etnik oshxonasi deb bilishadi.  )

1. ↑  Zelinsky, W. (1985). "The roving palate: North America's ethnic restaurant cuisines". *Geoforum* **16**: 51–72. doi:10.1016/0016-7185(85)90006-5. .
2. ↑  *Let's Go New York City*. Let's Go, 2008-11-25. ISBN 9780312385804. 14-may 2011-yilda qaraldi.
3. ↑  Tuchman, Gary; Harry Gene Levine (October 1993). "New York Jews and Chinese Food: The social construction of an ethnic pattern". *Journal of Contemporary Ethnography* **22** (3): 1. doi:10.1177/089124193022003005.. Qaraldi: 9 May 2013. Nyu-York shahri oshxonasi]]
**Marganets rudalari** - tarkibidagi marganets yoki uning birikmalarini ajratib olish iqtisodiy jihatdan manfaatli boʻlgan tabiiy mineral hosilalar. Ruda hosil qiluvchi eng mu-him minerallari (200 dan ortiq): bra-unit (Mp2O3), pirolyuzit (MpO2), manganit (Mp2O3N2O), psilomelan (pMpO2 mMnOpBaOqH2O), rodoxrozit (MpSO3) va boshqa, shuningdek, bir qadar qimmatli hisoblangan ruda hamda turli buyumlar tayyorlanadigan minerallar — rodonit (MnSiO3), gyubnerit (MnWO4), volframit (Fe, Mn) WO4, spessartin (granat). Marganets rudalarida deyarli har vaqt temir minerali buladi. Genezisiga kura, eng ahamiyatlisi qad. dengiz va koʻl havzalarida shakllangan qatlam va linzasimon koʻrinishdagi choʻkindi konlar hisoblanadi. Bu rudalar eng koʻp sanoat ahamiyatga ega. Metamorfik konlar choʻkindi konlarning Yer qaʼrida yuqori temperatura va bosim taʼsirida oʻzgarishidan hosil boʻladi. Nurash kon l ari nurashning kad. va hozirgi kalin poʻstidan iborat, bularda marganetsning boʻsh oksidlangan rudasidan iborat ikkilamchi konsentra-siyasi mavjud. Oʻzbekistonda Marganets rudalari va ular minerallarining konsentratsiyasi Qoratepa togʻlarida uchraydi. Hozirgi okeanlar tubida temirmarganetsli konkretsiyalarining katta uyumlari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nyazepetrovskaya** - Janubiy Ural temiryo'lining Zlatoust viloyatidagi temiryo'l stantsiyasi. U Chelyabinsk viloyati, Nyazepetrovsk shahrida, Uraim daryosining og'zida joylashgan. U Berdyaush ( Janubiy temir yo'l ) - Drujinino ( SVZhD ) liniyasida joylashgan bo'lib, Trans-Sibir temiryo'lining tarixiy va zamonaviy o'tish joylarini bog'laydi.

U G'arbiy Ural temiryo'li qurilishi paytida qurilgan, juda ta'sirli yo'l inshootlari, Nyazepetrovsk lokomotiv deposi va vagon deposiga ega edi. Berdyaush - Mixaylovskiy zavodi temiryo'l uchastkasiga Nyazepetrovskiy masofasi xizmat ko'rsatgan. Konduktorlar zaxirasi bor edi. Sovet davrida stansiya orqali 3 juft yoʻlovchi poyezdi va 13 juft yuk poyezdi oʻtgan.

Islohotlar yillarida yuk tashish deyarli yo'qoldi, endi yo'lovchi tashish umuman yo'q. Hozirda yuk poyezdlari yo‘l kesishmasidan o‘tmaydi, Berdyaushdan Nyazepetrovskayagacha minimal yuk tashish mavjud. Berdyaush va Zlatoust stantsiyalari bilan shahar atrofi aloqasi 2012-yil 5-sentabrda bekor qilingan. Nyazepetrovsk 6-lokomotiv deposi negizida Chelyabinsk OZPM zavodining filiali tashkil etildi.

Nyazepetrovsk trek masofasi quyidagi stantsiyalarni o'z ichiga oladi:

* Unkurda ,
* Araslanovo ,
* tabuska ,
* Ertak .

* Fayl:Файл:Железнодорожная станция Нязепетровская 01.jpg2000-yil stansiya qurilishi
* Fayl:Файл:Железнодорожная станция Нязепетровская 02.jpgDepo, 2000-yil
* Fayl:Файл:Железнодорожная станция Нязепетровская 04.jpgTa'mirlashdan keyin stantsiya binosi, 2014-yil
* Fayl:Файл:Железнодорожная станция Нязепетровская 03.jpgNazorat xonasi 2014-yil