**Yapon tilini bilish darajasini aniqlash testi** (**日本語能力試験**, Nihongo Nouryoku Shiken) yoki qisqacha **JLPT** ona tili yapon tili boʻlmagan shaxslarning yapon tilini bilish darajasini baholash uchun xalqaro miqyosda tan olingan standartlashtirilgan imtihondir. JLPT turli til koʻnikmalarini, jumladan, oʻqishni tushunish, tinglab tushunish, grammatika, lugʻat va kanji (xitoycha belgilar)ni baholaydi. Imtihon bir nechta variantli savollardan iborat boʻlib, qogʻoz va kompyuter formatida oʻtkaziladi. JLPT yiliga **ikki marta**, iyul va dekabr oylarida butun dunyo boʻylab turli test markazlarida oʻtkaziladi. JLPT boʻyicha oʻtish balliga erishish Yaponiyada yoki boshqa yapon tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda ish yoki qoʻshimcha taʼlim olish imkoniyatini qidirayotgan shaxslar uchun talab ham boʻlishi mumkin.

###### Qisqa tarixi

Yapon tilini bilish testi (JLPT) 1984-yildan beri Yaponiya fondi va Yaponiya taʼlim almashinuvi va xizmatlari (sobiq Xalqaro taʼlim assotsiatsiyasi, Yaponiya) tomonidan taklif etiladi. U ona tili boʻlmaganlarning yapon tilini bilish darajasini baholash va sertifikatlash uchun moʻljallangan.. Yillar davomida JLPT sezilarli eʼtirofga sazovor boʻldi va butun dunyo boʻylab yapon tili koʻnikmalarini oʻlchash uchun keng qabul qilingan mezonga aylandi.

JLPT tashkil etilganidan beri ishtirok etish jihatidan sezilarli oʻsishni boshdan kechirdi. Uning dastlabki yillarida butun dunyo boʻylab 7000 ga yaqin imtihon topshirgan. Biroq, 2011 yilga kelib, imtihon topshiruvchilar soni sezilarli darajada koʻpayib, taxminan 610 000 ga yetdi, bu JLPTni dunyodagi eng yirik yapon tili imtihoniga aylantirdi.

JLPT imtihonining Tayvanda oʻtkazilgan kunidan naʼmunaviy poster

###### Imkoniyatlari

JLPT ning mashhurligi uning yapon tilini bilish darajasini ishonchli va standartlashtirilgan baholashni taʼminlash uchun obroʻsiga bogʻliq boʻlishi mumkin. Sinov turli til koʻnikmalarini, jumladan tinglash, oʻqish, lugʻat, grammatika va kanjini baholaydi. Uning keng qamrovli tabiati uni oʻz malakasini oʻlchashga intilayotgan shaxslar va til koʻnikmalarini baholashga intilayotgan ish beruvchilar va taʼlim muassasalari uchun qimmatli vositaga aylantiradi.

Har bir JLPT darajasi maʼlum bir malaka darajasiga mos keladi. N5 oddiy iboralar va kundalik suhbatlar haqida asosiy tushunchani ifodalaydi, N1 esa murakkab akademik va professional sharoitlarda zarur boʻlgan ilgʻor malaka darajasini bildiradi.

JLPTga tayyorgarlik yapon tili grammatikasini, lugʻatini, kanjini oʻrganishni va tinglash va oʻqishni tushunishni mashq qilishni oʻz ichiga oladi. Darslik, onlayn kurslar va oʻquv qoʻllanmalari kabi koʻplab manbalar imtihon topshiruvchilarga ularni tayyorlashda yordam berish uchun mavjud.

Test formati
------------

JLPT imtihoni boshqa til bilish sertifikatlardan farqli oʻlaroq, nomzod oʻzi xohlagan N5 dan N1 gacha darajalarga topshira oladi va bu darajaga har bir boʻlimdagi talablarni bajara olsagina erisha olishi mumkin.

Har bir boʻlim uchun oʻtish ballari| Daraja | Umumiy oʻtish bali | Til haqida bilim
(Lugʻat/grammatika) | Oʻqish | Tinglab tushunish |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| N1 | 100 ball | 19 ball | 19 ball | 19 ball |
| N2 | 90 ball | 19 ball | 19 ball | 19 ball |
| N3 | 95 ball | 19 ball | 19 ball | 19 ball |
| Eng yuqori yigʻish mumkin boʻlgan ball | 180 ball | 60 ball | 60 ball | 60 ball |
| N4 | 90 ball | 38 ball | 19 ball |
| N5 | 80 ball | 38 ball | 19 ball |
| Eng yuqori yigʻish mumkin boʻlgan ball | 180 ball | 120 ball | 60 ball |

Baholash
--------

Imtihondan oʻtish mezonlari element-javob nazariyasidan foydalangan holda hisoblangan ballar asosida aniqlanadi. Hisobotning „Maʼlumotnoma" boʻlimida qoʻpol koʻrsatma bundan mustasno, oʻtish shartlarini belgilash uchun belgilanmagan ballar toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllanilmaydi va imtihon topshiruvchilarga taqdim etilmaydi.

Turli sinov yillari va qiyinchilik darajalari boʻyicha izchillikni taʼminlash uchun xom ballar standartlashtirilgan shkalaga aylantiriladi. Bu bir xil miqyosdagi ballni olish uchun turli xil qiyinchilikdagi testlarda ekvivalent ishlash imkonini beradi. Oʻlchov ballari boʻlimlar boʻyicha hisobot qilinadi va taqdim etiladi va bu ballar imtihon oluvchining imtihondan oʻtganligini aniqlash uchun ishlatiladi.

Bundan tashqari, hisobot kartasi sof maʼlumotga ega boʻlgan va imtihon oluvchining kelajakdagi oʻqishlari uchun moʻljallangan „Maʼlumotnoma maʼlumotlari" boʻlimini oʻz ichiga oladi. Oʻtish holatini aniqlashda rol oʻynamaydi. Ushbu boʻlimda belgilanmagan ball asosida A, B yoki C bahosi beriladi. 67% yoki undan yuqori ball A darajasiga, 34% dan 66% gacha boʻlgan ball B darajasiga va 34% dan past ball C darajasiga toʻgʻri keladi. Ushbu maʼlumotnoma maʼlumoti N4 va N5 darajalarida lugʻat, grammatika va oʻqish, N1, N2 va N3 darajalarida lugʻat va grammatika (oʻqishdan tashqari) uchun taqdim etiladi. „Til haqida bilim" boʻlimining alohida koʻnikmalarga boʻlinishi ikkala holatda ham taqdim etiladi, lekin tinglash boʻlimidagi ijro baho berish uchun tahlil qilinmaydi.

### Test boʻlimlari

| Daraja | Test boʻlimiBoʻlim davomiyligi | Toʻliq davomiylik |
| --- | --- | --- |
| N1 | Til haqida bilim(Lugʻat, Grammatika) \*Oʻqib tushunish
(110 min) | Tinglab tushunish
(55 min) | 165 min |
| N2 | Til haqida bilim(Lugʻat, Grammatika) \*Oʻqib tushunish
(105 min) | Tinglab tushunish
(50 min) | 155 min |
| N3 | Til haqida bilim (Lugʻat)
(30 min) | Til haqida bilim (Grammatika)・Oʻqib tushunish
(70 min) | Tinglab tushunish
(40 min) | 140 min |
| N4 | Til haqida bilim (Lugʻat)
(25 min) | Til haqida bilim (Grammatika)・Oʻqib tushunish
(55 min) | Tinglab tushunish
(35 min) | 115 min |
| N5 | Til haqida bilim (Lugʻat)
(20 min) | Til haqida bilim (Grammatika)・Oʻqib tushunish
(40 min) | Tinglab tushunish
(30 min) | 90 min |

* Qayd: „Lugʻat" boʻlimiga kanji va soʻz boyligini aniqlash testlari kiradi

Ariza oynasi va yakuniy natijalar
---------------------------------

Ariza oynasi odatda iyul imtihonlari uchun mart oyining boshidan aprel oyining oxirigacha, dekabr imtihonlari uchun esa avgust oyining boshidan sentyabr oyining oxirigacha davom etadi.

Yaponiyada dekabr oyidagi test natijalari odatda fevral oyida eʼlon qilinadi, chet ellik nomzodlar uchun esa mart oyida eʼlon qilinadi. Imtihon topshirgan tashkilot yoki markaz test natijalarini tegishli imtihon topshiruvchilarga yuboradi. 2012 yildan boshlab, onlayn roʻyxatdan oʻtishning joriy etilishi bilan natijalar pochta orqali joʻnatilishidan oldin (odatda iyul oyining oxirida avgust oyining oxirida) mavjud boʻldi. Har bir imtihon oluvchi har bir boʻlim uchun olgan ballari haqida hisobot oladi. Imtihondan oʻtganlar malaka sertifikatini ham oladi

Shuningdek qarang
-----------------

* Yaponiya Milliy Turizm Tashkiloti

Manbalar
--------

1. ↑  [ „WHAT IS THE JAPANESE LANGUAGE PROFICIENCY TEST (JLPT)?
THE JAPANESE EXAM WE ALL KNOW AND LOVE (TO CRAM FOR)"] (Ingliz) (HTML).  TOFUGU LLC.
2. ↑  „What is Japanese Language Proficiency Test?" (Ingliz).  Japan Foundation (2012).
3. ↑  *The Japan Foundation.* „Points for Revision" (Ingliz). 2008-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 11-sentyabr.
4. 1 2  „Japanese-Language Proficiency Test" (Ingliz) (HTML).  Wikimedia Foundation.
5. ↑  „New Japanese-Language Proficiency Test FAQ".  Japan Foundation (19-noyabr, 2010).
6. ↑  „Test qismlari va test jarayonlari bo'linishi" (Ingliz) (HTML).  The Japan Foundation.
7. ↑  „Japanese Language Proficiency Test guidelines".  JEES and Japan Foundation. 2009-yil 11-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 11-sentyabr.