***Ali and Nino*** Kurban Saidning 1937-yilda yozilgan shu nomdagi romani asosida ishlangan urush haqidagi filmdir. Film ssenariysini Christopher Hampton yozgan, Asif Kapadia esa rejissyorlik qilgan. Filmda bosh rollarni Mariya Valverde va Adam Bakri oʻynagan.

Mazmuni
-------

Rossiya imperiyasi davrida Ali va Nino bir-birini sevib qoladilar. Ali neftga boy Boku shahrida, Shirvonshirlar oilasi saroyida yashaydigan ozarbayjonlik musulmon. Nino gruzin pravoslav xristian boʻlib, uning Kipianilar oilasi ham boy boʻlib, Bokuda yashashadi. Alining doʻsti Malik zodagon ota-onalar- Ninoning ota-onasini nikohni qabul qilishida yordam berishga rozi boʻladi. Shu voqealar orasida Yevropada Birinchi jahon urushi boshlanadi.

Ali va Nino yashirincha uchrashib turadilar. Armaniyalik Malik ham shu orada Ninoni sevib qolgan va uni oʻgʻirlab, unga uylanishni rejalashtirgan edi. Shahzoda Ali Malikning bu niyatini sezib qoladi va uni xanjar bilan oʻldiradi. Ali ana shu jang paytida yaralanadi va shifo topish, qolaversa, Malikning kuchli Nachararyan oilasidan yashirinish uchun Dogʻistonga qochib ketadi. Shu davrda Rus inqilobi Rossiyaning Nikolay II ni taxtdan agʻdaradi.

Tamar qizi Ninoga hech kim uylanmasligidan qoʻrqadi va uni Moskvaga joʻnatmoqchi boʻladi. Har doim sadoqatli boʻlgan Mustafo esa Nino va Alini togʻlarda birlashtiradi, koʻrishtiradi. Ninoning bokiraligi yoʻqolgan kechadan soʻng, Ali mullani chaqirish harakatiga tushadi. Mustafo er-xotinni nikoh marosimini oʻtkazishi uchun hech qanday ruhoniy kerak emasligini aytadi. Zodagonlar oilasi farzandlari boʻlishiga qaramay, oddiy qishloq hayoti yangi turmush qurganlarga mos keladi va ular haqiqiy baxtni topadilar. Shu orada esa Ozarbayjon Demokratik Respublikasi mustaqillikka erishdi.

Ali Bokuga qaytgach, tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari etib tayinlanadi. U yosh oilasini ozod vatan muhitida tarbiyalashni boshlaydi. Yosh mamlakat qoʻshnilari bilan doʻstlik shartnomalarini imzolaydi, lekin ular Rossiyadagi bolsheviklardan juda qoʻrqishar edi. Ruslar chegarada 30 ming askar toʻplaganini bilib, Ozarbayjon hukumati poyezdda qochishga majbur boʻladilar. Nino va uning qizi Parij tomon ketayotganda, Ali poyezddan sakrab tushib, koʻprikni portlatib yuboradi. Nino xavfdan xalos boʻladi, lekin Ali oʻz vatanini himoya qilgani uchun ham otib oʻldiriladi.

Asarning kirish matnida Ali Xon Shirvonshir 24 yoshida vafot etgani, Bosh vazir Fatali Xon esa bundan 6 hafta oʻtib oʻldirilgani, bundan 71 yil oldin, 1991-yilda Ozarbayjon oʻz mustaqilligini tiklagani, Nino va uning qizi Parijga qochib ketgani va shundan soʻng hech qachon Bokuga qaytmagani haqida aytiladi.

Rollarda
--------

* Adam Bakri (falastinlik) — Ali Khan Shirvanshir
* María Valverde (ispan) — Nino Kipiani
* Riccardo Scamarcio (italyan) — Malik Nakhararyan
* Homayoun Ershadi — Safar Khan
* Halit Ergenç — Fatali Khan Khoyski
* Assaad Bouab — Ilyas Bey
* Numan Acar — Seyid Mustafa
* Ekin Koç — Mehmed Heydar
* Connie Nielsen — Duchess Tamar Kipiani
* Mandy Patinkin — Duke Gregor Kipiani
* Parviz Mamedrzayev — Qochu
* Qurban Ismayilov — Kasi Mullah
* Jumshud Zeynalov — Yayha Guli
* Fakhraddin Manafov — Zeynalabdin Taghiyev
* Nigar Gulahmadova — Sona Taghiyeva
* Parviz Bagirov — Musa Naghiyev
* Mehriban Zaki — Sultan Hanum
* Rasim Jafarov — Ivan

Manbalar
--------

1. ↑  „Dario Marianelli to Score Laika's 'Kubo and the Two Strings'". *filmmusicreporter.com* (2015-yil 28-aprel). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
2. ↑  „Ali & Nino". *BBFC*.
3. ↑  „Box office / business for Ali and Nino". *imdb.com*. Qaraldi: 2021-yil 18-mart.
4. ↑  Lodderhose, Diana. „Christopher Hampton to adapt 'Ali and Nino'". *Variety* (9-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
5. ↑  Brzeski, Patrick. „U.K. Director Asif Kapadia to Helm 'Ali and Nino' From PeaPie Films"]. *The Hollywood Reporter* (19-may 2013-yil). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
6. ↑  „История любви Али и Нино вскоре появится на больших экранах". *1news.az* (27-avgust 2014-yil). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.

Havolalar
---------

* *Ali and Nino* IMDbda

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |