recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Saklikent milliy bogʻi -** (Saklikent Milliy Parki, Saklikent milliy bogʻi) Mugʻla viloyatida, Fethiye (Turkiya) shahridan 50 km uzoqlikda joylashgan. Janubdan Qalqon-Yoshilova yoʻli bilan kesishgan Palamut avtomagistrali boʻylab, shimoldan esa Fethiye-Kemer avtomobil yoʻli boʻylab borish mumkin. Balandligi 1000 metrga yaqin boʻlgan va orqali Yesen daryosi oqib oʻtadigan Saklikent kanyoni oʻzining yovvoyi tabiati bilan ajralib turadi.

Milliy bogʻ oʻzining kattaligi bilan butun dunyoda shuhrat qozongan kanyondan iborat. Saklikent kanyoni Turkiyadagi eng uzun va eng chuqur kanyon, Yevropadagi ikkinchi eng katta kanyon sifatida tan olingan. Uning uzunligi 18 kilometr, turli qismlarida balandligi 1000 metrga etadi. Uning yoʻlida u tabiiy goʻzallikning tik, sehrli qoyalari, bir nechta goʻzal sharsharalar va 16 gʻorga ega. Daraga kirish va undan chiqish oʻrtasidagi balandlik farqi 720 metrni tashkil qiladi!

Saklikent milliy bogʻi 1996-yilda tashkil etilgan. Bu Turkiyaning yovvoyi tabiati va trekking, toqqa chiqish va pikniklarni sevuvchilar uchun noyob turizm markazi. Maydoni 12 ming 390 gektar bo‘lib, „Saklikent" so‘zi turkchada „yashirin shahar" degan maʼnoni anglatadi.

Qishda ham, yozda ham daryo shu qadar kuch bilan oqadiki, oqimga qarshi harakat qilishning iloji yoʻq. Daryo ustidan yogʻoch koʻpriklar qurilgan boʻlib, ular kanyon devorlariga suyangan. Kanyon atrofida joylashgan oʻrmonda butalar va qaragʻaylar oʻsadi. Biroz balandroq piyoz yaylovlari bilan diqqatni tortadigan Aktar yaylovi. Antaliya oʻzining yaylovlari bilan mashhur. Yozda mahalliy aholining aksariyati yaylovlarga koʻchib oʻtadi. Saklikent kurorti muhim markazlardan biridir.

Yaqin atrofda „Yakapark" — alabalık yetishtiriladigan bolalar bogʻchasi joylashgan, ammo u juda chiroyli parkga oʻxshaydi, unda koʻplab gʻalati sharsharalar, gulli xiyobonlar, qadimgi keng tarqalgan daraxtlar va alabalık topilgan suv omborlari mavjud.
**Blanshirlash** (frans. blanchir oqartirish, oqarguncha yuvish) — 1) konserva sanoatida hoʻl meva va sabzavotlarning pusti va ustki katlamini yumshatish, rangini saqlash maqsadlarida qaynoq suv (97—98°) yoki bugʻ bilan qisqa muddatli ishlov berish. Bunda sabzavotlarning taxiri yoʻqoladi; sabzi, bulgʻor qalampiri kabi qattiq sabzavotlar va mevalar yumshab, konservalanadigan holga keladi. Mayiz solishda uzum maxsus savatlarda kaynoq suvga botirib olinadi. B. maxsus mashinada yoki katta qozonlarda bajariladi; 2) koʻn sanoatida terining ichki tomonini mashinada qisman yoki butunlay qirish; 3) pazan dachilikda masalliqni bugʻlash yoki qaynoq suvga botirib olish.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Siddxa** (Skt. hīīīĥĥ, IAST: siddha, „mukammal") ― hind mifologiyasidagi yarim ilohiy mavjudotlar sinfidir.

Siddxalarning asosiy yashash joyi antariksha (hind kosmologiyasidagi havo maydoni); Himolay togʻlari ham ularning turar joyi sifatida berilgan va ularning oʻzlari tez-tez Gangaga tashrif buyurishgan. "Ramayana "da aytilishicha, ular charanalar deb ataladigan mavjudotlar bilan birgalikda oʻzlarining oʻziga xos dunyosiga ega boʻlishgan.

Bu mavjudotlarning asosiy xususiyati favqulodda poklik Bu mavjudotlarning asosiy xususiyati juda poklik va muqaddaslikdir; ular zohidlik bilan shugʻullanadigan donishmandlarni kuzatganlar va koʻpincha eʼtiqodga xizmat qilish uchun namuna sifatida namoyon boʻlishgan.

Puranada Siddhalar soni 88 000 ga yetadi. Ular ucha olganlar, „siddhalar yoʻlidan oʻtish" esa „ustidan uchib oʻtish" degan maʼnoni anglatadi. Shu bilan birga, ular yana sakkizta ilohiy kuchga ega boʻlganlar: ular kichik yoki katta, iloji boricha yengil yoki ogʻir boʻlib, bir zumda istalgan joyga koʻchib oʻta olganlar, faqat fikrlash kuchi bilan xohlagan narsalariga erishganlar, iroda kuchi bilan hatto ob’ektlar va vaqtni ham boʻysundirishgan va dunyo ustidan toʻliq hokimiyatga erisha olganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  Maxabxarata. Kniga pervaya. Adiparva. / Per. s sanskr. i komment. V. I. Kalyanova. — L.: Nauka, 1950. — S. 278.
2. ↑  *Hopkins E. W.* Epic mythology. — Strassburg : K. J. Trubner, 1915. — P. 60. — ISBN 0-54-871855-5.
3. ↑  Maxabxarata. Kniga tretya. Lesnaya (Aranyakaparva). / Per. s sanskr. predislovie i komment. Ya. V. Vasilkova i S. L. Nevelyovoy. — M.: Nauka, 1987. — S. 671.
4. ↑  Mifi narodov mira / Red. S. A. Tokarev. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1991. — T. 2, s. 433.
**Siddiq Barmak** ( forscha: صدیق برمک , 1962 yil 7 sentyabrda tugʻilgan) — afgʻon kinorejissyori va prodyuseri. 2004-yilda Barmak oʻzining *"Osoma"* nomli birinchi badiiy filmi uchun "Oltin globus" da "Eng yaxshi xorijiy film" nominatsiyasida gʻolib chiqdi.  1987 yilda Moskva kino institutida (VGIK) kino yo'nalishi bo'yicha magistr darajasini oldi.

*Usamada* eronlik Maxmalboflar sulolasining afg'on filmlarida tasvirlangan uslubiy aks-sado bor. Barmak *Usamani* Mohsen Maxmalbofning katta mablag'i va yordami bilan boshqargan. Eronlik rejissyor filmga sarmoya kiritib, Barmakga Arriflex kamerasini qarzga berib, uni filmni xalqaro festivallarga yuborishga undadi, natijada yapon va irlandiyalik prodyuserlar qo'shimcha moliyalashtirdi.  Barmak 2003 yilda "*Usama* "dramasi uchun YuNESKOning Fellini kumush medali bilan taqdirlangan.

Afg'oniston Bolalar Ta'limi Harakati
------------------------------------

Barmak, shuningdek, Makhmalbof tomonidan asos solingan savodxonlik, madaniyat va san'atni targ'ib qiluvchi Afg'oniston Bolalar Ta'lim Harakati (ACEM) uyushmasining direktori. Maktab yangi paydo bo‘layotgan afg‘on kinosi uchun aktyor va rejissyorlar tayyorlaydi. Barmak fors kinosi hamda Afgʻonistonning rivojlanayotgan kinosidagi mashhur shaxslardan biridir.

Filmografiya
------------

U stsenariylar yozgan va qisqa metrajli filmlar suratga olgan va bir qator filmlarga prodyuserlik qilgan.

* *Divar* - (1984) rejissyor
* *Doira* - (1985) rejissyor
* *Bigana* - (1987) rejissyor
* *Uruj* - (1996) rejissyor
* *Usama* - (2003) rejissyor
* *Qurboniy* - (2004) bosh prodyuser
* *Yer va kul* - (2004) hamkorlikdagi prodyuser
* *Opium urushi* - (2008) rejissyor
* *Jannatdan olma* (2008) - prodyuser
* *Qo'shni* (2009) ijrochi prodyuseri

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *Winners & Nominees 2004*, Golden Globes, 2020-02-16da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-02-16
3. ↑  *Meek, James*. „Through the dark black smoke of war". *The Guardian* (16-yanvar 2004-yil). Qaraldi: 31-oktabr 2010-yil.
**Toshkent aviatsiya instituti** — aviatsiya va kosmik sohalar uchun yuqori malakali mutaxassislar tayyorlaydigan oliy oʻquv yurti. 1995-yilda ToshTU ning samolyotsozlik fakulteti, Kiyev xalqaro fuqaro aviatsiya institutining Toshkent shahridagi filiali, Toshkent aviatsiya texnikumi hamda „Oʻzbekiston havo yoʻllari" milliy aviakompaniyasining oʻquvmashgʻulot markazi negizida tashkil qilindi. Institutda 5 ft: umumtexnika, aviakoinot, fuqaro aviatsiyasi, sirtqi va malaka oshirish ftlari bor. Unda 23 ta kafedra, kompyuter texnologiyalarini oʻquv jarayoniga tatbiq qilish va masofaviy taʼlim tizimini shakllantirish muammolari bilan shugʻullanadigan „Axborot taʼlim markazi" va Oʻzbekiston Respublikasi aviatsiya sohasining muammolari ustida ilmiy tadqiqotlarlar olib boradigan 4 ta markaz: „Aviatsiya ilmiy-texnika markazi", „Marketing tadqiqotlari markazi", „Oʻquvilmiy ishlab chiqarish. markazi" va „Til markazi" mavjud. Ularning faoliyati Oʻzbekiston va jaxon bozorini chuqur marketing taxlili asosida oʻrganish, texnologik jarayonlarni yangi zamonaviy tadqiqotlar asosida avtomatlashtirish, korxonalar mugaxassislarining malakalarini oshirish kurelarini tashkil qilish, konsalting xizmatlarini tashkil qilish, institutda oʻquv va ilmiy tadqiqotlar faoliyatini takomillashtirish borasida yangi oʻquv, uslubiy va ilmiy ishlarni rivojlantirishdan iborat.

Institut qoshida avialitsey faoliyat koʻrsatmoqda. Institut 3 ta binosining xar bir fakultetida kutubxonalar mavjud (300 mingdan ortiq asar). Institut 9 yoʻnalish boʻyicha bakalavrlar, 9 mutaxassislik boʻyicha magistrlar tayyorlaydi; 2003/04 oʻquv yili institutda, 1,8 ming talaba oʻqidi, 175 oʻqituvchi, shu jumladan, 21 fan doktori va professor ishladi. Institut xorijiy mamlakatlar — AQSH, Germaniya, Fransiya, Janubiy Koreya, Ukraina, Rossiya, Yaponiya bilan ilmfan, taʼlim va boshqa sohalarda hamkorlik qiladi. Institutda yengil rusumli uchish apparatlarini loyihalash va ishlab chiqarish.ga joriy qilishga doyr ishlari olib boriladi. Institut pedagogolimlari „Oʻzbekiston aviatsiya industriyasi ni 2010-yilgacha rivojlantirish strategiyasi" milliy dasturini ishlab chiqishdi. Institutda 200 ta talabaga moʻljallangan talabalar uyi faoliyat koʻrsatadi. Institut faoliyati O. U. Salimoye, X. G. Sarimsoqov, G. I. Yakubin, K. B. Usmonov, Sh. F. Gʻanixonov, M. A. Ikromov va boshqa olimlar nomi bilan bogʻliq. Institutda 2004-yilgacha 3000 dan ortiq mutaxassis tayyorlandi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  

{{University
-stub}}
**Toshkent haqiqati** Toshkent viloyati hokimligining ijtimoiysiyosiy gazetasidir. Muassisi — Toshkent viloyati hokimligi. Toshkent shahrida haftada 5 marta chiqadi. Dastlab 1928-yil 11 dekabrda "Sharq haqiqati" nomi bilan "Toshkent okrug firqa qoʻmitasining, okrug ijroiya qoʻmitasining va okrug kasaba soyuzlari shoʻrosining nashr afkori" sifatida chop etilgan (jami 519 soni chiqqan). 1930-yil 23-sentabrdan "Qizil Oʻzbekiston" gaz.ga qoʻshilgan. 1954-yil 9-fevraldan hozirgi nomda. Gazetaga turli yillarda R. Alimov, E. Ismoiljonov, 3. Yesenboyev, M. Qoriyev, A. Ismoilov, N. Nasimov, F. Muhiddinov va boshqa muharrirlik qilishgan.

Gazetaning tashkil etilishida va dastlabki sonlaridan boshlab siyosiyiqtisodiy, ijtimoiy va iqtisodiy hayot hodisalariga hozirjavob gaz. sifatida namoyon boʻlishida oʻsha davrning taniqli yozuvchi va jurnalistlari — Abdulla Qodiriy, Gʻafur Gʻulom, Maqsud Shayxzoda, Sotti Husayn, Komil Aliyev, Orif Ayupovlar katta ijodiy hissa qoʻshganlar. 2001-yil 7-iyuldan "Toshkent haqiqati" va "Tashkentskaya pravda" gazetalarining birlashgan tahririyati tashkil etildi. Gaz. sahifalarida bozor iqtisodiyotini rivojlantirish, keng koʻlamli islohotlarni amalga oshirish, ijtimoiyiqtisodiy taraqqiyot, tadbirkorlik harakati miqyoslarini kengaytirish muammolariga doir mavzular yoritib boriladi. Barkamol inson tarbiyasi vatanparvarlik va yuksak axloqiymaʼnaviy fazilatlarni shakllantirish, huquqtargʻibot masalalari gazetada yetakchi mavzularga aylangan. Adadi 12 000 nusxa (2004).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Toshkent hayvonot bogʻi
Toshkent hayvonot bogʻining sxemasi
**Toshkent hayvonot bogʻi** — maʼrifiy va ilmiy tadqiqot ishlari olib boradigan muassasa. 1924-yilda 3 ga maydonda Oʻrta Osiyo universiteti biolog olimlari tashabbusi bilan sobiq podsho generalgubernatorining shahar chekkasidagi dala hovlisidagi kichik hayvonot burchagi negizida tashkil etilgan. 1940-yillar oxirida 200 turdan ortiq hayvonlar jamlangan hayvonot bogʻiga aylandi. Oʻzbekiston Respublikasi hukumati qaroriga koʻra, 1994—97 yillarda Toshkent hayvonot bogʻib. uchun barcha zamonaviy talablar va standartlarga javob beradigan yangi hayvonot bogʻi qurildi. Botanika bogʻi yaqinida joylashgan mazkur hayvonot bogʻiga 1997-yil 1-sentyabrda Toshkent hayvonot bogʻib. koʻchib oʻtdi. Umumiy maydoni 22,7 ga. 349 turdagi 3 000 dan ortiq jonivorlar, shu jumladan, sut emizuvchilarning 58 turi, qushlarning 74 turi, reptiliyalar va amfibiyalarning 26 turi, baliqlarning 191 turi (2 141 dona) saqlanadi (2004). Akvarium boʻlimida dengiz akvasistemasi barpo etilgan boʻlib, unda dengiz jonivorlari, akula va baliqlar, poliplar va boshqa yashash uchun sharoitlar yaratilgan. Hayvonot bogʻi yirtqich qushlarni koʻpaytirishga ixtisoslashgan (qoraqush, kalxat, boltayutar, kondor va boshqalar). Noyob va yoʻqolib borayotgan hayvonlar turlarini koʻpaytirish boʻyicha ilmiy ishlar olib boriladi. Chet ellardagi 86 muzey bilan hayvonlar va ilmiy axborotlar almashish boʻyicha hamkorlik qiladi. 1998-yildan Yevropa—Osiyo zooparklar va akvariumlar mintaqaviy uyushmasiga aʼzo. Toshkent hayvonot bogʻib. Ashxobod, Termiz, Dushanba, Olmaota hayvonot bogʻlarini tashkil topishida bevosita ishtirok etgan.

Yana qarang
-----------

* Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Botanika instituti

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n2006091443
* VIAF: 144465454
* en:WorldCat Identities: lccn-n2006091443

 |
Bu maqola **Międzybórz (disambiguation)|Międzybórz** haqidadir. bilan adashtirmang.
**Medjibij**, ilgari Mezhybozhe nomi bilan mashhur, aholisi 1,731, (2001 yilgi aholi ro'yxati) ( ukraincha: *Меджибіж* , ruscha: *Меджибож* , Translit: *Medzhibozh*, polyakcha: *Międzybóż* , nemischa: , idishcha: מעזשביזש , translit. *Mejbij* ) — Ukraina gʻarbidagi Xmelnitskiy viloyatidagi shahar tipidagi aholi punkti. U Xmelnitskiy tumanida, Xmelnitskiydan 25 km uzoqlikda, Xmelnitskiy va Vinnitsa o'rtasidagi asosiy magistral yo'lda, Janubiy Bux va Bujok daryolarining qo'shilish joyida joylashgan. Medjibij bir vaqtlar sobiq Podoliya viloyatidagi mashhur shahar edi. Uning nomi "mezhbuzhye" dan olingan bo'lib, "Buzhenka (va Buh ) daryolari o'rtasida" degan ma'noni anglatadi. U yahudiylarning Hasidik mistik diniy harakatining tug'ilgan joyi sifatida tanilgan. Medjibijda Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan aholi punktda Medjibij posyolkasi ma'muriyati joylashgan.  Hozirgi aholi: 1,276 ni tashkil etadi.

Tarixi
------

### Eng qadimgi tarix

 1871 yilda Medzhybizh qal'asi
1. ↑  „Меджибожская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
**Muhammad ibn al-Abbos al-Xorazmiy at-Tabarxaziy** (935-yil, Xorazm — 993-yil, Nishopur) — shoir. Uning otasi tabariylik, onasi esa xorazmlik bo‘lib, shu ikki ismdan tarkib topgan Tabarxaziy nisbasi bilan tanilgan. U arab tili usullarining bilimdoni va hofizi, g‘oyatda mashhur shoir, adib va nosir bo‘lgan. U Xorazmda 955-yil tugʻilib, o‘sib-ulg‘ayib, o‘smirlik chog‘ida ilm olish maqsadida ayrim shaharlarga safarlar qilgan. Jumladan, Sijistonga borganda, avval shahar hokimi Tohir ibn Muhammadni maqtab qasidalar bitgan, so‘ngra hokimni hajv qilganda, hokim uni hibsga olgan. Hibsdan chiqqach, yana safarini davom ettirib, bir muddat Damashqda yashagan, so‘ngra Halabning yaqinida ham biroz istiqomat qilgach, Nishopurga o‘tib, Sohib ibn al-Abbod bilan bog‘langan. Muhammad al-Xorazmiy Sohib ibn al-Abbodning majlisini xush ko‘radigan fozillardan biri edi. U ko‘plab olimlardan hadislar rivoyat qilgan bo‘lib, undan ham ko‘plab hadislar rivoyat qilingan. U 993-yilning ramazon oyida Nishopurda vafot etgan.

Asarlari
--------

* „Divoni Sheʼr" („Sheʼriy Devon")
* „Divoni rasoil" („Maktublar devoni")
* „Rasmu-l-maʼmur mina-l-bilod" („Mamlakatdagi obod joylarning rasmi").

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Renessans olimlari qomusi* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 121 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pangu** - qadimgi Xitoy afsonalariga koʻra Yer yuzidagi ilk inson, u haqidagi miflar milodiy 3-asrdan yozma shaklda tarqalgan. Rivoyatga binoan, borliqning ibtidosi xaosdan iborat boʻlib, ushbu xaosdan universal tuxum, undan esa Pangu yuzaga kelgan. Keyinroq, u ulkan boltasini silkishi natijasida In va Yan bir-biridan ajralib, qorongʻulik (In) va yorugʻlik (Yan) yoki osmon va zamin yaralgan. Osmon va yer bir-biriga yaqinlashmasligi uchun Pangu ularni uzoqlashtirib turgan. Oxirida osmon va yer faoliyati oʻz iziga tushib, Pangu aralashiga ehtiyoj qolmagach, u oʻlgan. Panguning nafasi shamol, ovozi momaqaldiroq, chap koʻzi quyosh, oʻng koʻzi oyga aylangan. Shuningdek, uning qoʻl va oyoqlaridan yerning toʻrt tomoni, yer osti suvlari, qonidan daryolar, tomiridan yoʻllar, sochidan yulduz va oʻsimliklar, tishi va suyagidan metall, suyak iyagidan nefrit (mineral) vujudga kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 315. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Panjara** — meʼmoriy boʻlak; kataksimon toʻqima shakl, toʻsiq. Binolarning eshik, darcha, tuynuk, zinapoyalarida, ayvonlarda toʻsiq va ayni paytda bezak vazifasini oʻtaydi. Turar joy, bogʻlarda, koʻchalarda, uy-roʻzgʻor buyumlarida, amaliy sanʼat va hunarmandlik buyumlarida ham bezak sifatida foydalaniladi. P. yogʻoch taxtachalarni, gʻishtni qalab, ganch va metallni quyib va oʻyib, toshni qalab va oʻyib oʻsimliksimon, handasiy shakl hosil qilib tayyorlanadi. Sodda va murakkab turlari bor. P. tayyorlash usuli P.ning xom ashyosiga, vazifasiga, oʻrni, ustaning malakasi va mahoratiga bogʻliq. P.ning keng Tap-kalgan turi yogʻoch P. uchun oldin rom tayyorlanib, chizma boʻyicha hozirlangan taxtachalar uning ichiga qalab-yigʻib chiqiladi (yogʻoch boʻlaklarining porsi qilingan, tish chiqarilgan joylari birbiriga bolgʻacha bilan urib jipslashtiriladi). Bu ustadan koʻp mehnat, ma-horat, aniqlik talab qiladi. Taxtani parma va iskana bilan oʻyib ham P. tayyorlanadi. Ganch P. ganchning eng yaxshi navidan qolipga quyib yoki tayyor ganch taxtani oʻyib hosil qilinadi, soʻng pardozlanadi. Shakli oldin ganchdan yoki gʻishtdan qalab tayyorlanib, ustiga koshin qoplangan P. ham bor. Metall P.lar kamdan-kam boʻlib, quyib yoki mis taxtani oʻyib tayyorlangan (hozir koʻpincha choʻyandan quyilib tayyorlanmoqda). Zamonaviy meʼmorlikda metall va beton P.lar keng qoʻllanadi.

Arxeologik materiallar P. sanʼati qadimdan mavjudligini, ayniqsa, Sharq mamlakatlarida keng tarqalganligini koʻrsatadi. Tuproqqalʼa (3-asr) saroylarida ham xom gʻishtni qalab, Varaxsha (8-asr) binolarida ganchni oʻyib ishlangan P. qoldiqlari bor, Ismoil Somoniy maqbarasida pishiq gʻishtni qalab P. hosil qilingan. Te-muriylar davrida jozibador ishlangan P. namunalari yaratilgan Shohi-zinda majmuasi (14-asr)da mahorat bilan ishlangan yogʻoch P. va boshqa meʼmoriy yodgorliklarda marmardan ishlangan P. namunalari saqlangan.

Mir Arab, Abdullaxon (16-asr Buxoro), Sherdor (17-asr, Samarqand) madrasalarida rangli koshinlardan mozaika P.larining ajoyib namunalari, Sitorai Mohi Xosa majmui (1913—14), Xivadagi Toshhovli, Samarqanddagi Imom al-Buxoriy majmui, Toshkentdagi Navoiy teatri, Oʻzbekiston tarixi muzeyi, Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi, "Koʻk gumbaz" kafe va choyxonasi, Temuriylar tarixi davlat muzeyi, "Oʻzbekiston" mehmonxonasi va boshqa binolarda P.ning jozibador namunalarini koʻrish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Biriktiruvchi toʻqima** — odam va hayvonlarda mezenximaaan rivojlanadigan toʻqimalar guruhi. Organizmda trofik, himoya, plastik va mexanik funksiyalarni bajaradi. Xususiy, togʻay va suyak Biriktiruvchi toʻqima lari farq qilinadi. Xususiy Biriktiruvchi toʻqima koʻpincha trofik, himoya va plastik funksiyalarni, togʻay Biriktiruvchi toʻqima esa mexanik funksiyani bajaradi; u xondroblast va xondrotsitlar, hujayraaro modda hamda kollagen va elastik tolalardan iborat. Xususiy Biriktiruvchi toʻqima zich va gʻovak Biriktiruvchi toʻqima ga boʻlinadi. Gʻovak Biriktiruvchi toʻqima terini muskullarga biriktirib, aʼzolar orasini tuldirib turadi, shilliq va seroz pardalarning Biriktiruvchi toʻqima li qavatini hosil qiladi. Uning hujayrali tarkibida fibroblastlar, gistiotsitlar makrofaglar, semiz hujayralar — labrotsitlar, plazmatik hujayralar — plazmatsitlar, yogʻ hujayralari — lipotsitlar, retikulyar hujayralar, qisqartiruvchi hujayralar — peritsitlar, xromatoforlar, endotelial hujayralar ajratiladi. Zich Biriktiruvchi toʻqima shakllangan va shakllanmagan boʻladi. Shakllanmagani teri asosini yoki uning toʻr qavatini tashkil etadi. Shakllangan zich Biriktiruvchi toʻqima tolali tuzilmalarning tartibli joylashishi bilan ajralib turadi; baʼzi aʼzolar (koʻz oqi, teri, fassiya) da ular oʻrim boʻlib joylashsa, boshqalarida (boylamlar, paylarda) parallel joylashadi. Shakllangan zich Biriktiruvchi toʻqima dan tomirlar, bronxlar va boshqa tuzilmalar devorini hosil qiladigan elastik toʻqimalar ham tashkil topadi. Suyak Biriktiruvchi toʻqima dan odam va umurtqali hayvonlar skeletk tashkil topadi.

Suyak toʻqima osteoblastlar, osteotsitlar va osteoklastlardan iborat. Hujayraaro modda kollagen tolalardan tuzilgan boʻlib, tarkibida koʻpgina mineral tuzlar bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abrbandi** (fors-toj.) — atlas, shoyi tanda iplariga gul (naqsh) solish usuli. Bu usul qoʻl mehnatiga asoslangan: naqshdor qilib boʻyaladigan tanda iplarini oldin qatqoziqqa oʻrab, har 40 — 50 — 60 liviti bir qat qilib qatlanadi. Uning orasiga abrbandi choʻpsa solib, qoʻlqoziqlarga tarang tortib bogʻlab, livitlari yoziladi. Keyin tandaning yuzi boʻylab gullar chiziladi. Bu gullar bir necha rangda boʻlishi va har bir rang alohida bosqichma bosqich boʻyalishi lo-zim: livitlarning bir rangda boʻyaladigan joylari ochiq qoldirilib, boshqa joylari abr iplar bilan oʻrab boʻgʻiladi va boʻyoqqa solib bir necha minut saqlanadi. Ipak-ka rang yaxshi singishi uchun achchiqtosh eritmasi (achchiqqozon)ga solib olinadi va quritiladi. Soʻng boʻyoq ichgan livitlar boʻgʻiladi, boshqa livitlari yechilib, ikkinchi xil boʻyoqqa boʻyaladiganlari ochiq qoldirilib, boshqalari yana mahkam boʻgʻilib, boʻyoqqa solinadi va hokazo Tanda ipining abr boʻgʻilmay qolgan, ammo mayda gullar tushadigan joyi kosa boʻyoqda boʻyaladi. Tandaning hammasi boʻyalib, achchiqtoshga solinib quritilgach, juft-langan livitlar qayta tortiladi. Gul berilgan naxlar (eniga) yoziladi va matoning butun guli toʻliq shakl oladi. Gul solingan tandaga gula koʻtarib, tigʻdan oʻtkazilgandan soʻng, toʻqish uchun dastgohga solinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Heartland (ing.  Heartland  - „yadro", oʻrta yer; yurakdan — yurak + quruqlik — yer) — Yevrosiyoning janubiy va sharqdan togʻ tizimlari bilan chegaralangan massiv shimoli-sharqiy qismi, lekin uning chegaralari turli tadqiqotchilar tomonidan turlicha belgilanadi.

Heartland geosiyosiy kontseptsiyaning asosiy kontseptsiyasi boʻlib, uni 1904  yil 25 yanvarda ingliz geografi va Oksford universiteti professori Xelford J. Makkinder Qirollik geografiya jamiyatiga bergan maʼruzasida aytgan va keyinchalik mashhur "Tarixning geografik oʻqi "maqolasida eʼlon qilingan. [1]. Bu kontseptsiya klassik Gʻarb geopolitikasi va geostrategiyasining rivojlanishi uchun boshlangʻich nuqtaga aylandi. Biroq, „Heartland" atamasining oʻzi "Demokratik ideallar va haqiqat „ kitobidan boshlab, kontseptsiyada qoʻllanila boshlandi ."(1919), "tarix oʻqi "oʻrniga. 1904 yilgi asarda faqat tire orqali „Yevropa-Osiyoning yuragi mamlakati" qayd etilgan .Heartland (ing.  Heartland  - „yadro", oʻrta yer; yurakdan — yurak + quruqlik — yer) — Yevrosiyoning janubiy va sharqdan togʻ tizimlari bilan chegaralangan massiv shimoli-sharqiy qismi, lekin uning chegaralari turli tadqiqotchilar tomonidan turlicha belgilanadi.

Heartland geosiyosiy kontseptsiyaning asosiy kontseptsiyasi boʻlib, uni 1904  yil 25 yanvarda ingliz geografi va Oksford universiteti professori Xelford J. Makkinder Qirollik geografiya jamiyatiga bergan maʼruzasida aytgan va keyinchalik mashhur "Tarixning geografik oʻqi "maqolasida eʼlon qilingan. [1]. Bu kontseptsiya klassik Gʻarb geopolitikasi va geostrategiyasining rivojlanishi uchun boshlangʻich nuqtaga aylandi. Biroq, „Heartland" atamasining oʻzi "Demokratik ideallar va haqiqat „ kitobidan boshlab, kontseptsiyada qoʻllanila boshlandi ."(1919), "tarix oʻqi "oʻrniga. 1904 yilgi asarda faqat tire orqali "Yevropa-Osiyoning yuragi mamlakaty

Manbalar
--------

1. ↑  *Vadim Tsimburskiy. Xelford Makkinder: Heartland trilogiyasi va geosiyosat kasbi // Kosmopolis. 2007. № 2(16)
Sempa, F.P. "Makkinder dunyosi "(2000)*.
2. ↑  [Vadim Tsimburskiy. Xelford Makkinder: Heartland trilogiyasi va geosiyosat kasbi // Kosmopolis. 2007. № 2(16) Sempa, F.P. "Makkinder dunyosi "(2000) „Heartland nazariyasi"].
**Shin Eun-chul** (koreyscha: *신은철* ; jins. 1973 -yil 26-dekabr) - Koreyalik bokschi, yengil vazn toifasi vakili. U 1990-yillar davomida boks bo‘yicha Janubiy Koreya terma jamoasida o‘ynagan. Jahon chempionatining bronza medali sovrindori hisoblanadi. Osiyo o‘yinlarining bronza medali sohibi, Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

Biografiya
----------

Shin Eun Chul 1973-yil 26-dekabrda tug'ilgan.

1993-yilda u Janubiy Koreya terma jamoasiga kelib, Manila merining kubogida muvaffaqqiyatli ishtirok etgan.

1995 -yilda Toshkentda bo'lib o'tgan Osiyo chempionatida yengil vazn toifasida chorak finalga qadar yetib borgan bokschi hisoblanadi.

Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u 1996-yilda Atlantada bo'lib o'tgan Yozgi Olimpiada o'yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qo'lga kiritdi. 60 kg vazn toifasida u turnir jadvalidagi ikkita raqibini muvaffaqiyatli mag'lub etdi. Biroq uchinchi chorak final jangida Jazoirlik Xosin Soltani 10:16 hisobida mag'lub bo'ldi. Natijada u ushbu Olimpiya turniri g'olibiga aylandi.

Olimpiadadan keyin, Sin Janubiy Koreya boks terma jamoasining asosiy tarkibida qoldi va yirik xalqaro turnirlarda qatnashishda davom etdi. Shunday qilib, 1997-yilda u Budapeshtda bo'lib o'tgan Jahon chempionatiga tashrif buyurdi va u yerdan bronza medalini olib keldi. yengil vazn toifasida yarim finalda rossiyalik Aleksandr Maletinga 2:15 hisobida mag'lub bo'ldi.

1998-yilda u Bangkokda bo'lib o'tgan Osiyo o'yinlarida qatnashib, yengil vazn toifasida bronza medali sohibiga aylandi .

Manbalar
--------

1. ↑  По материалам базы данных *amateur-boxing.strefa.pl*

Havolalar
---------

* Син Ын Чхоль — олимпийская статистика на сайте Sports-Reference.com (англ.)
**Shin Soo Ji**(koreyscha: *신수지* -seo, 1991-yil 8-yanvarda Seulda tugʻilgan) — janubiy koreyalik gimnastikachi (badiiy gimnastika) va boullingchi.

Biografiya
----------

### Sport karyerasi

Shin toʻrtta jahon chempionatida qatnashgan, uning eng yuqori yutugʻi 2007-yilgi jahon chempionatida umumiy chempionatda 17-oʻrinni egallagan. 2008-yilda Xing Pekin Olimpiadasida ishtirok etdi, ammo umumiy chempionatda qatnasha olmadi, 12-oʻrinni egalladi va faqat saralash uchun „zahira" maqomini oldi.Shin 2008-yilda Sema Sports Marketing bilan shartnoma imzolagan boʻlsa-da, oilaviy moliyaviy qiyinchiliklar tufayli Rossiyada mashq qildi.

2009-yilda Osiyo chempionatida mutlaq chempionatda bronza medali sohibi, shuningdek, Osiyo chempionatida uchta kumush medal (2006-yilda bitta, 2009-yilda ikkita) sohibi. 2010-yilda Guanchjouda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida Janubiy Koreya terma jamoasi tarkibida 4-oʻrinni egalladi.Shinning oxirgi turniri 2011-yilgi jahon chempionati edi; U toʻpigʻidan olgan jarohati tufayli London oʻyinlaridan chiqdi.

### Gimnastikadan tashqari

2012-yilda Shin bir qator telekoʻrsatuvlarda qatnashib, televizorda ishlay boshladi: masalan, u 2012-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida sharhlovchi boʻlib ishlagan.2014-yilda u MBC telekanalida 2014-yilgi Incheon yozgi Osiyo oʻyinlari sharhlovchisi etib tayinlangan. 2015-yildan beri bouling bilan shugʻullanaman.

2013-yilda Shin Soo Ji Janubiy Koreya beysbol chempionati(ingl.)o'zb. jamoalar oʻrtasida "Dusan Barz(ingl.)o'zb. "va "Samsung Lions(ingl.)o'zb. ", birinchi ramziy xizmatni bajarish orqali. Xizmat paytida Sin Soo Ji bir oyogʻida tik turgan holda gavdani toʻliq aylantirdi va shundan keyingina toʻpni tashladi. Video Internetda 10 milliondan ortiq koʻrishni toʻpladi va virusli maqomga ega boʻldi, rus Internet-shousi „Bu yaxshi" ni urdi. Keyinchalik Shin oʻzining kaskadyorini televizorda bir necha marta takrorladi.

2015-yilda Shin Soo Ji "Running Man "(257-qism) da mehmon yulduzi boʻlgan va 2017-yilda qoʻshiqchi Sungjae bilan birga yozgi festivalda Sprite sodasini targʻib qilgan.Ommaviy axborot vositalari uni koreyalik aktyor Xo Kyung Xvan[en] bilan ishqiy munosabatda boʻlganligi bilan izohladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Vstrechaetsya napisanie **Shin Su Dji**
2. 1 2  „Архивированная копия". 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyul 2013-yil.
3. ↑  „프로 볼러 전향 신수지, 바이네르 콜롬비아컵 성대결 승리". 8-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2017-yil.
4. ↑  South Korean rhythmic gymnast Shin Soo-ji's first pitch YouTubeda
5. ↑  This is Хорошо - Как правильно прыгнуть на врага с топором! 4:11' YouTubeda

Havolalar
---------

* Xalqaro gimnastika federatsiyasi veb-saytidagi profil(ingl.) )
* Sin Su Dji -
**Shimoliy dengiz** (inglizcha: *North Sea*, fransuzcha: *Mer du Nord*, nemischa:, niderlandcha: *Noordzee*, norv.: *Nordsjøen*, dancha: ) — Atlantika okeanining chekka dengizi, Yevropa (Buyuk Britaniya, Fransiya, Belgiya, Niderlandiya, Germaniya, Daniya, Norvegiya va Shvetsiya) qirgʻoqlariga tutash, sharqda Skandinaviya va Yutlandiya yarim orollari, gʻarbda Buyuk Britaniya, Orkni va Shetlend o.lari bilan oʻralgan. Boltiq dengizi bilan Daniya boʻgʻozlari, Atlantika okeani bilan PadeKale va LaMansh boʻgʻozlari orqali bogʻlangan. Maydoni 565 ming km². Qirgʻoqlari shim.sharqida fordli, qolgan qismi past, baʼzan qumli. Aksari qismining chuq. 100 m dan ortiq, jan. qismida sayozliklar bor. Eng chuqur joyi 725 m. Eng yirik oroli — Gelgoland o. Shimoliy dengizga Elba, Vezer, Reyn, Temza daryolari quyiladi. Suvining temperaturasi fevralda 2 — 7°, avgustda 12—19°. Shoʻrligi 31—35%0. Dekabrdan mart oylarigacha qirgʻoklarga yaqin qismida muzlar suzib yuradi. Teztez tuman boʻladi. Suv koʻtarilishi (7,6 m gacha) har yarim sutkada takrorlanadi. Shamollar taʼsirida dengiz suv sathi 3 m va undan ortiq koʻtariladi va natijada Buyuk Britaniya, Daniya, Niderlandiya, Belgiya sohillarining ancha qismini suv bosadi. Organik dunyosi Shimoliy Atlantika zoogeografik oblastiga mansub. Shimoliy dengizda oʻsimliklarning 300 dan ortiq turi uchraydi, hayvonlarning 1500 dan ziyod turi yashaydi. Baliq (kambala, treska, piksha, sayra, skumbriya, seld va boshqalar) ovlanadi. Dengiz tubidan neft va tabiiy gaz olinadi. Shimoliy dengiz orqali Atlantika okeaniga muhim dengiz yoʻllari oʻtgan. Asosiy portlari: Rotterdam, Amsterdam (Niderlandiya), Antverpen (Belgiya), London, Immingem, Xall (Buyuk Britaniya), Gamburg, Bremen, Vilgelmsxafen (GFR), Gyoteborg (Shvetsiya), Oslo, Bergen (Norvegiya).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Shindand tumani (janubda) Hirot viloyati xaritasida
**Shinḍanḍ tumani** (شينډنډ, ilgari **Sabzvār**, سبزوار) Afgʻoniston gʻarbidagi Hirot viloyatining 16 tumanidan biri boʻlib, u viloyatning janubiy qismida joylashgan. U shimolda Adraskan tumani, sharqda Gʻor viloyati va janub va gʻarbda Farah viloyati bilan chegaradosh. Aholisi 173 800 kishi (2012-yil). Tuman markazi - Shindand shahri bo'lib, u juda faol bozor maydoniga ega. Shindand aviabazasi shahar yaqinida joylashgan. Tuman hududidan asosiy Hirot – Qandahor yoʻli oʻtadi. Zerkoʻh vodiysi tumanda.

Tarixi
------

Uning qadimiy nomi Esfezar edi, chunki Eronning kichik shahri, ko'proq qishloq, Eron tomonida Afg'oniston chegarasiga yaqin edi. Shindanddagi diqqatga sazovor tarixiy joylar orasida Qala-Dokhtar va Qala Rustam-Zal bor.

Bo'limlari
----------

Shindand tumani beshta yirik tumanga boʻlingan: Zavol, Zerkoh, Poshteh-Koh, Kuh-Zoʻr va Qasaba. Shindand tumani Afgʻonistondagi eng xilma-xil va keng tumanlardan biri boʻlib, oʻttiz xil afgʻon qabilalarini ifodalaydi, ular orasida tojik va pushtun guruhlari va kichik guruhlari mavjud. Hozirgi Energetika va suv vaziri Ismoil Xon hamon bu tumanda *hukmronlik* qilmoqda va ayniqsa tojikistonlik hamkasblari orasida katta yordamga ega. Ismoil Xon Shindand viloyatidan.

Demografiyasi
-------------

Qabila va etnik guruhlar nuqtai nazaridan Shindand Hirot viloyatidagi eng xilma-xil tumanlardan biridir. Aholining qariyb 60 foizini pushtunlar, 40 foizga yaqinini tojik va aymaq hazoralari (temuriylar va boshqa qabilalar) va baʼzi baluchilar tashkil qiladi. Biroq tojiklarning oltmish foizi Qasaba va uning atrofidagi tumanlarni oʻz ichiga olgan Shindand shahrida istiqomat qiladi. Tumanda so'zlashadigan asosiy tillar - pushtu va dari fors .

Iqlimi
------

Shindand butun yil davomida quyoshli va shamolli. Shamollar maydan sentyabrgacha kuchayib, Badayeh-Sado-Bist Roozeh (120 kunlik shamol) deb ataladi. Yomg'irli mavsum noyabr/dekabrdan mart/aprelgacha davom etadi, ammo yomg'irlar tarqalib ketadi.

Manbalar
--------

* AIMS tuman xaritasi

Havolalar
---------

* Shindand tumanidagi fotosuratlar Robert Lankenau, 2005-0

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n2012029516
* VIAF: 249956736
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 249956736

 |

1. ↑  Dupree, Nancy Hatch (1971) *An Historical Guide To Afghanistan* Chapter 15, Afghan Tourist Organization, Kabul OCLC 241390
2. ↑  „Archived copy". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2016-yil.
3. ↑  STABILITY IN KEY AREAS
(SIKA) – WEST - SHINDAND DISTRICT PROFILE, p. 1,
4. ↑  Journal of the Asiatic Society of Bengal, Band 22,Ausgaben 1-7, p. 157-159
**Ergasteriyalar** (yunoncha: — ishlayman) — Yunoniston, ellinizm davridagi Sharqda, soʻngra Rim imperiyasining sharqiy viloyatlari va soʻngra Vizantiyada — hunarmandchilik ustaxonalari. Odatda, E.da qullar mehnatidan foydalanilgan. E. egalari gohida oʻzlari ham ular bilan ishlashgan, yoxud qullar ustidan nazorat qilib turishgan. Baʼzan E. qulnazoratchilarga topshirilgan. Yunonistondagi E. yaxshi tadqiq etilgan. Ularda qullar soni uncha koʻp boʻlmagan: 3—4, 10—12 ta, baʼzan 30 dan oshgan. Faqat miloddan avvalgi 4-asrga kelib 100 ta qul boʻlgan E. qayd etilgan. E. hunarmandchilikning barcha sohalarida mavjud edi. Konlar qoshidagi E.da mehnat ogʻir boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidravlik transport** - materiallarni suv oqimi yordamida tashiydigan transport turi. Bosimsiz va bosimlixillari bor. Bosimsiz G. t.da gidravlik aralashma qiya nov va quvurlar boʻylab siljib, bosimi atmosfera bosimiga teng boʻlgan erkmn sirtga ega boʻladi. Bosimli G. t.da gidravlik aralashma quvurlarda nasoslar hosil qilgan ortiqcha bosim taʼsirida siljiydi. Tashiladigan zarralar, gidravlik aralashma konsentratsiyasining zichligi va oʻlchamlariga hamda quvurning diametriga qarab tezlik qiymati 1,5—2 dan 4—5 m/s gacha boradi. G. t. gidromexanizatsiyada foydali qazilmalarni tashish, ularni boyitish uchun ulardan chiqindilarni chiqarib tashlashda, tuproq inshootlari (toʻgʻon, damba va b.)ni kutarishda, qozon qurilmalaridan shlak, kullarni chiqarib tashlashda, foydali qazilmalarni tashishda, turli materiallar (yogʻoch chiqindilari, qogʻoz massalari, qand va spirt zavodlari xom ashyolari va b.)ni tashishda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidroaeromexanika** (gidro... aero... va mexanika) — mexanikaning suyuq va gazeimon muhitlar muvozanati va harakatini, ularning birbiriga va qattiq jismlarga taʼsirini oʻrganish bilan shugʻullanadigan boʻlimi. G. kundalik hayot ehtiyojlari bilan chambarchas bogʻliq holda rivojlandi. Gidrotexnika qurilmalari (kanallar, quduqlar), suvda suzish vositalari (sol, qayiq) qadim zamonlardan maʼlum. G. ga asos solgan Arximed gidrostatika qonunlarini kashf qilgan, suyuqliklar muvozanati nazariyasini yaratgan. Keyinchalik, Leonardo da Vinchi jismlarning suyuqpik va gazlardagi harakatini oʻrgangan, qushlarning uchishini kuzatib, muhit qarshiligi mavjudligini kashf qilgan. B. Paskal suyuqlikning istalgan nuqtasida bosim kuchi hamma yoʻnalishda bir xil boʻlishini aniqlagan. I. Nyuton G. qonun va tenglamalarini nazariy isbotlab bergan. Nazariy G. asoschilari L. Eyler. D. Bernulli G.ni mexanikaning qonunlariga tatbiq qilishgan. 19-asr boshida G.da qovushoq suyuqliklar harakati oʻrganildi, u gidravlika, gidrotexnika va mashinasozlikning tez rivojlanishiga turtki boʻldi. Qovushoqlik kuchi har qanday harakatga qarshilik qilishini tajriba koʻrsatdi.

19-asr oxirida G.ning yana bir yoʻnalishi — siqiluvchan muhitlar oqishini oʻrganish rivojlandi. Barcha suyuqliklar amalda siqilmaydi, aksincha, gazlar hajmini (yaʼni zichligini, bosim temperaturasini oshirib) osongina oʻzgartirsa boʻladi; G. ning siqiluvchan muhitlar harakatini oʻrganadigan boʻlimi gaz dinamikasi deyiladi. Aviatsiya va raketa texnikasining rivojlanishi, EHM, kompyuterning paydo boʻlishi munosabati bilan aerodinamika va gaz dinamikasi ham rivojlandi. G.ning siqilmaydigan suyuqliklar harakati muvozanatini oʻrganadigan boʻlimi gidromexanika, iqlim va obhavoni oʻrganadigan boʻlimidinamik meteorologiya deyiladi. G. mat. fizika va kimyo fanlari bilan uzviy bogʻlangan. G. usullari va tavsiyalari aviatsiya, gidromashinasozlik, kemasozlik, sanoat aerodinamikasi, qurilish, q. h. sohalarida keng qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidatodlar** (yunoncha: Hydotod, hydotos — suv va hodos — yoʻl, teshik) — oʻsimliklardan suv va tuzlarning quyuq tomchi holida ajralishiga imkon beradigan barg hujayralari. Nam iklimda oʻsadigan oʻsimliklar uchun xos. Suv ajratish G. orqali passiv (ildiz bosimi tufayli) yoki epiderma orqali faol sodir boʻlishi mumkin. G. odatda, barglarning qirralari va tishchalarida boʻladi. G. funksiyasini maxsus bezli tukchalar (trixomalar) bajarishi mumkin. Gidatodli oʻsimliklar nam tropik oʻrmonlarda koʻp uchraydi. G. orqali suv ajratish tuproq va havo namligi yuqori boʻlganda ayniqsa jadal boradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidrodinamik uzatma** - dvigatel uzatayotgan burovchi momentni yoki mashina-qurol valining aylanishlar sonini bevosita (pogʻonasiz) oʻzgartiradigan gidravlik uzatma. Vazifasi bir oʻqda joylashgan parrakli nasos va turbinalarning ishi hisobiga amalga oshiriladi. Ular ish suyuqligi (qovushoqligi kichik moy yoki suv) bilan toʻlgan torsimon boʻshliqni hosil qiladigan darajada bir-biriga yaqin joylashtiriladi. G. u. gidromufta va gidrotransformatorga boʻlinadi. Ikki (nasos va turbina) parrakli gʻidsiragi boʻlgan hamda ikkala valdagi burovchi momentlari bir xil boʻlgan G. u.ga gidromufta deyiladi; uningf.i.k. 95—98%. Gidromufta burgʻilash qurilmalari, taʼminlash nasoslari va b.da ishlatiladi. Uchta yoki undan ortiq (nasos, yoʻnaltiruvchi apparat va turbina) parrakli gʻildiragi boʻlgan G. u.ga gidrotransformatorlar deyiladi; buning gidromuftadan farqi shundaki, unda sirkulyatsiyalanadigan suyuklik reaktordan qoʻshimcha oʻtib, oqim yoʻnalishini oʻzgartiradi va turbinadagi valning burovchi momentini pogʻonasiz rostlashga (oʻzgartirishga) imkon beradi. Avtomobil, teplovozlarning transmissiyalari, kemalarning kuch uzatmalari va b.da ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**"Gʻam va qaygʻudagi tasalli"** — bu pravoslavlikda moʻjiza sifatida hurmat qilinadigan Xudo onasining timsoli.

1863-yilda iyeromonax Paisiy Vyatka viloyatining Sloboda shahriga xayr-ehson yigʻish uchun Afondan keldi va oʻzi bilan Xudoning onasining suratini olib keldi.

Bu Afondagi rus Andreyevskiy Sketei asoschisi iyerosximonax Vissarionning shaxsiy ziyoratgohi edi. Ilgari afsonaga koʻra u Konstantinopolning sobiq Patriarxi Afanasiy III ga tegishli edi.

1876-1882-yillarda tasvir yana Rossiyada boʻldi va kasallarning shifo topishi yana kuzatildi. 1890-yilda Andreyevskiy Sketi birodarlarining qarori bilan ikona doimiy ravishda Rossiyaga yuborildi. Belgi Sankt-Peterburgda Andreyevskiy Sketi hovlisida qoldi. 1890-1891-yillarda Sankt-Peterburgda turli kasalliklardan 21 ta shifo qayd etilgan.

Tasvir oldidagi ibodatdan soʻng afsonaga koʻra olti yil davomida soqov boʻlgan mahalliy ruhoniy Vladimir Nevolinning 18 yoshli oʻgʻli moʻjizaviy tarzda soqovlikdan shifo topdi. Namozdan soʻng u lablari bilan tasvirga tegib gapirdi. Tasvir Slobodsk va Vyatkada boshqa moʻjizalar bilan mashhur boʻldi.

Uning aniq roʻyxati monastirning oʻzida qoldi. 1929-yildan keyin ikonaning joylashuvi nomaʼlum.

Belgi 40 × 31 sm oʻlchamdagi buklangan burma shaklida joylashtirilgan. Ilohiy ona tasvirida quyidagi ilohiy shaxslar mavjud: Buyuk shahidlar Jorj Gʻolib va Salonikalik Demetrius, suvga choʻmdiruvchi Yuhanno, Havoriy Yuhanno ilohiyotchisi, Buyuk avliyolar Entoni, Buyuk Evtimiy, Buyuk Onufriy, Muqaddas Savva, Muqaddas Avliyolar Spiridon va Nimifuntskiy Trixo.

Belgini nishonlash 19-noyabr kuni boʻlib oʻtadi. Belgida alohida gimnografiya yoʻq va ikonaga sigʻinishda Xudo Onasining „ Mening qaygʻularimni qondirish" ikonasiga troparion, kontakion va akafist ishlatiladi.

„Gʻam va qaygʻudagi tasalli" belgisidan oldin ular kasalliklarni davolash uchun ibodat qilishadi: bosh ogʻrigʻi, falaj, soqovlik va yengillik.

Manbalar
--------

1. ↑   Троицкий П. В. «В скорбех и печалех Утешение», икона Божией Матери // Православная энциклопедия. — М. 2005. — Т. IX : «Владимирская икона Божией Матери — Второе пришествие». — С. 718—719. — 752 с. — 39 000 экз. — ISBN 5-89572-015-3.

Adabiyotlar
-----------

* Тальберг Н. Д.*. Пространный месяцеслов Святых в Земле Российской просиявших. В каких нуждах каким иконам надлежит поклонятся*, Репринтное воспроизведение издания, Вера, 1997 — 493—494 bet.
* Troitskiy P. V. „V skorbex i pechalex Uteshenie", ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M. 2005. — T. IX : „Vladimirskaya ikona Bojiey Materi — Vtoroe prishestvie". — S. 718—719. — 752 s. — 39 000 ekz. — ISBN 5-89572-015-3.
**Gʻafur Nasreddinovich Nasreddinov** — Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Gʻafur Nasreddinovich Nasreddinov 1923-yilda Uzun tumanida tugʻilgan. 1947-yildan KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Nasreddinov 1942-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1942-1985-yillarda dastlab quruvchi, keyinchalik Uzun tuman ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, Uzun MTS partiya tashkilotining boʻshatilgan kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Denov tuman qoʻmitasi targʻibot va tashviqot boʻlimi mudiri, Surxondaryo viloyat partiya qoʻmitasining birinchi kotibi. Sariosi tuman partiya qoʻmitasi, Surxondaryo viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi hamda Oʻzbekiston SSR mahalliy sanoat vaziri lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan.

Gʻafur Nasreddinovich Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 8-, 9- va 10-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Davlat va siyosat arbobi Nasreddinov 1985-yildan keyin vafot etgan.

Havolalar
---------

* Nasreddinov, Gʻafur Nasreddinovich. Oʻzbekiston mahalliy sanoati: zaxiralari va rivojlanish istiqbollari / Gʻofur Nasreddinovich Nasreddinov. — Toshkent : o-OʻzSSR „Bilim"da, 1982. — 16 b.; 21 sm
* Nasreddinov



1. ↑  ГА РФ Р7523 105 91 Указы Президиума Верховного Совета СССР, принятые 8 апреля 1971 года, и материалы к ним /к протоколу № 10/ с № 1455-VIII по № 1458-VIII том 16
**Gʻunajin** — 2 yoshdan oshgan urgʻochi qoramol. Tanalar zoti va oʻsishiga qarab birinchi bor qochirishga qoʻyiladi va boʻgʻozlik muddati 6 oyga yetganda Gʻ. guruhiga kiritiladi. Gʻ.lar boʻgʻozlik davrida toʻyimli va sifatli ozuqalar, makro- va mikro-elementlar, mineral ozuqali qoʻshimchalar bilan boqiladi va parvarishlanadi. Qishki yoki yozgi ratsion toʻyimliligi 8,5—9 ozuqa birligiga, quruq modda 8 – 10 kg, hazm boʻladigan protein 800—900 g ga yetkaziladi. Bunday parvarish Gʻ.ning sogʻlom oʻsishi va homilaning normal rivojlanishini taʼminlaydi. Tugʻishiga 10 kun qolganda ratsiondagi shirali va konsentrat ozuqalar miqdori 50% ga kamaytiriladi, tugʻishi nazoratga olinadi hamda uning buzoqlashida birinchi yordam koʻrsatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |