**Thomas Jürgen** „**Icke**" **Häßler** *(talaffuzi: Tomas Yurgen Ike Hazler)* (1966-yil 30-mayda tugʻilgan) — nemis sobiq professional futbolchisi. Thomas Häßler butun faoliyati davomida yarim himoyachi sifatida oʻynadi. Klub darajasida Thomas Häßler toʻrtta jamoada bir asr davomida maydonga tushdi. Thomas Häßler Germaniyada FC Kyoln, Karlsruher SC va 1860 Munichva Italiyada Roma, bir mavsumni Juventus, Borussia Dortmund va SV Salzburg bilan oʻtkazdi.

Häßler Germaniya terma jamoasida ham 100 martadan ortiq maydonga tushgan. Thomas Häßler 1990-yilgi FIFA Jahon chempionati (Gʻarbiy Germaniya kabi) va UEFA Yevro-1996 gʻolibi boʻlgan jamoa aʼzosi edi. U, shuningdek, 1994 va 1998 FIFA Jahon Chempionatlari, 1992 va 2000 UEFA Yevropa chempionati va 1988 Olimpiya oʻyinlarida ham oʻynagan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### 1. FC Kyoln (1984—1990)

Gʻarbiy Berlinda tugʻilgan Häßler oʻzining ilk oʻyin kunlarini Reinickendorfer Füchse yoshlar jamoasida oʻtkazdi. Thomas Häßler professional faoliyatini 1984-yilda Bundesliganing FC Kyoln jamoasi bilan boshlagan. Thomas Häßler jamoa uchun olti yil muvaffaqiyatli oʻynadi, klubga 1989 va 1990-yillarda Bundesliga ikkinchi oʻrinni egallashga yordam berdi.

### „Juventus" (1990—1991), „Roma" (1991—1994)

1990-yilda Germaniya terma jamoasi bilan Italiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida gʻalaba qozonganidan koʻp oʻtmay, Häßler „Juventus" jamoasiga 15 million markaga oʻtdi. Thomas Häßler Turinda bor-yoʻgʻi bir yil oʻtkazdi va Thomas Häßler Italiyaning boshqa bir klubi „Roma"ga 14 million marka evaziga oʻtishga qaror qildi. Bu safar Thomas Häßler 3 yil qolib, 88 oʻyin oʻtkazib, 11 gol urdi.

### Karlsruher SC (1994—1998)

1994-yilda Häßler Bundesligaga qaytishni xohladi. Baʼzi yirik nemis klublarining takliflariga qaramay, Thomas Häßler Karlsruher SC bilan 7 million Markaga shartnoma imzolashga qaror qildi. Bu klub oʻtkazgan eng yuqori transfer summasi edi. Keyingi uch yil ichida Karlsrue va uning yangi asosiy oʻyinchisi 1996-97 va 1997—1998-yillarda UEFA kubogida ishtirok etgan holda jadvalning yuqori uchdan biridan joy oldi.

1997—1998-yilgi mavsum oxirida klubning ahvoli sezilarli darajada yomonlashdi. Häßler faoliyatida birinchi marta quyi ligaga tushib qolish ehtimoli bilan duch keldi. Thomas Häßler bosimni his qilib, yana bir bor oʻzining ajoyib mahoratini koʻrsatdi va mavsumning soʻnggi uchta oʻyinida toʻrtta gol urdi. Häßlerning oʻyinlariga qaramay, Karlsrue dramatik mavsum finalidagi soʻnggi oʻyinida magʻlub boʻldi va Bundesligadan tushib ketdi.

### Borussia Dortmund (1998—1999)

Shartnoma bandi tufayli Häßler Karlsrueni zudlik bilan tekinga tark etishi lozim edi. Thomas Häßler 1997-yilda UEFA Chempionlar ligasida gʻolib chiqqan „Borussia Dortmund"ga oʻtishga qaror qildi. U yerda Thomas Häßler Germaniya terma jamoasining keyingi yordamchisi Mixael Skibbe bilan uchrashdi. Mavsum davomida Häßler va Skibbe oʻrtasida jiddiy kelishmovchiliklar yuzaga keldi. Yakunda Häßler bor-yoʻgʻi 18 ta oʻyinda maydonga tushdi va hech qachon toʻliq 90 daqiqa oʻynamadi.

### 1860 Munich (1999—2003)

Dortmunddagi mavsumidan hafsalasi pir boʻlgan Häßler klubni Bavariya tomon tark etdi va TSV 1860 Munich jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Thomas Häßler Münchenda toʻrt yilni juda muvaffaqiyatli oʻtkazdi va jamoaning muhim qismiga aylandi. Oʻzining birinchi mavsumidayoq klub Bundesligada shov-shuvli toʻrtinchi oʻrinni egalladi. UEFA Chempionlar ligasi saralash bosqichida „Lids Yunayted"ga qarshi oʻyinda gʻalaba qozona olmaganidan soʻng, Häßler va uning jamoasi UEFA kubogida ishtirok etishdi. Ammo 1860 Munich jamoasi bilan ham Thomas Häßler musobaqaning uchinchi bosqichidan oʻta olmadi. Keyingi ikki yil ichida klub UEFA Intertoto kubogida qatnashdi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi. 2002-03-yilgi mavsumdan soʻng Häßler oʻz faoliyatini Avstriyada yakunlash uchun Myunxenni tark etdi.

### SV Zalsburg (2003—2004)

2003-yilda Häßler Avstriyaning „Zalsburg" klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. Thomas Häßler 19 uchrashuvda maydonga tushdi va 2003-04-yilgi mavsumda nafaqaga chiqishini eʼlon qilishdan oldin yettinchi oʻrinni egalladi.

Umuman olganda, Häßler 1989 va 1992-yillarda „Yil futbolchisi" (Germaniya) boʻlgan futbolchilik faoliyati davomida 539 ta qiziqarli oʻyin va jami 81 ta gol urgan. Garchi Thomas Häßler barcha davrlarning eng yaxshi nemis futbolchilaridan biri hisoblansa-da, Thomas Häßler UEFA kubogi finalida 1 ta gol bilan magʻlub boʻlgan holda birorta ham yirik klub chempionligini qoʻlga kirita olmadi.

Xalqaro maydondagi faoliyati
----------------------------

Germaniya terma jamoasi safida Häßler 101 marta maydonga tushib, 11 gol urgan. 1990-yilgi FIFA Jahon kubogi va 1996-yilgi UEFA Yevropa chempionatidagi ikkita yirik turnirda gʻalaba qozonganidan tashqari, Thomas Häßler oʻz mamlakati uchun 1994 va 1998 FIFA Jahon chempionatlarida, Yevro 92 va Yevro 2000da ham oʻynagan.

1988-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Gʻarbiy Germaniya terma jamoasi uchun bronza medalini ham qoʻlga kiritdi. Thomas Häßler Diego Maradonaning 1986-yilgi jahon chempionatidagi mardonavorlarini eslatuvchi oʻyinlarini namoyish qilib, Yevro-92ning dominant figurasi edi. Thomas Häßler ajoyib jarima zarbalari, tinimsiz chidamlilik va koʻzni qamashtiruvchi dribling zarbalari bilan oʻz mahoratini namoyish etdi, chunki Germaniya turnir finaliga chiqdi.

Oʻyin uslubi
------------

1990-yillarning eng yaxshi nemis oʻyinchilaridan biri hisoblangan Häßler iqtidorli, dinamik va kreativ yarim himoyachi, tez oyoqlari va oʻng oyogʻi yaxshi edi. Thomas Häßler tezligi, kuchi va maydon boʻylab doimiy harakati bilan ajralib turdi. Kichkina oʻyinchi, ayniqsa jismonan iqtidorli boʻlmasa-da, Thomas Häßler oʻzining texnikasi va dribling mahorati, shuningdek, gol urish yoki jamoadoshlariga assistentlik qilish qobiliyati bilan mashhur edi.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

 Häßler „Kyoln"da yordamchi murabbiy sifatida, 2008-yil
Häßler FC Kyolnda murabbiy yordamchisi boʻlgan. Thomas Häßler avvalroq Nigeriya bosh murabbiyi boʻlganida Berti Fogtsning yordamchi murabbiyi boʻlib ham ishlagan, ammo keyinchalik ikkalasidan ham Nigeriya futbol federatsiyasi tomonidan ishdan boʻshatildi.

Häßler 2010-yil iyun oyida Shotlandiya Premer-ligasi Kilmarnock klubida boshqaruv lavozimi uchun intervyu oldi. 2014-yilning 24-mayida Thomas Häßler Eron Pro-ligasida yangi chiqqan „Padideh" klubining yordamchi murabbiyi etib tayinlandi. Thomas Häßler oʻzining uzoq yillik doʻsti Aliriza Marzban bilan ishlaydi.

2016-yil fevral oyida Häßler sakkizinchi divizion *Bezirksliga* klubi Italia Berlin klubiga yangi murabbiy sifatida qoʻshildi va oʻzini yakuniy 3-ligaga koʻtarilish maqsadini eʼlon qildi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

| Klub | Mavsum | Liga | Kubok | Mintaqa | Boshqalar | Umumiy |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Diviziya | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar |
| 1. FC Köln | 1984-85 | Bundesliga | 6 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | 7 | 0 |
| 1985-86 | 21 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 | - | 28 | 0 |
| 1986-87 | 21 | 1 | 2 | 0 | - | - | 23 | 1 |
| 1987-88 | 34 | 5 | 2 | 0 | - | - | 36 | 5 |
| 1988-89 | 33 | 5 | 2 | 1 | 6 | 0 | - | 41 | 6 |
| 1989-90 | 34 | 6 | 3 | 0 | 10 | 0 | - | 47 | 6 |
| Umumiy | 149 | 17 | 9 | 1 | 24 | 0 | 0 | 0 | 182 | 18 |
| Juventus | 1990-91 | Serie A | 32 | 1 | 4 | 1 | 8 | 1 | 1 | 0 | 45 | 3 |
| Roma | 1991-92 | Serie A | 32 | 3 | 5 | 0 | 6 | 0 | 1 | 0 | 44 | 3 |
| 1992-93 | 26 | 6 | 9 | 1 | 7 | 2 | - | 42 | 9 |
| 1993-94 | 30 | 2 | 2 | 0 | - | - | 32 | 2 |
| Umumiy | 88 | 11 | 16 | 1 | 13 | 2 | 1 | 0 | 119 | 14 |
| Karlsruher SC | 1994-95 | Bundesliga | 33 | 3 | 4 | 1 | - | - | 37 | 4 |
| 1995-96 | 34 | 8 | 6 | 4 | 6 | 2 | - | 46 | 14 |
| 1996-97 | 17 | 5 | 4 | 1 | 9 | 4 | - | 30 | 10 |
| 1997-98 | 34 | 12 | 2 | 1 | 6 | 3 | 2 | 0 | 44 | 16 |
| Umumiy | 118 | 28 | 16 | 8 | 21 | 9 | 2 | 0 | 157 | 44 |
| Borussia Dortmund | 1998-99 | Bundesliga | 18 | 2 | 1 | 1 | - | - | 19 | 3 |
| 1860 Munich | 1999-00 | Bundesliga | 33 | 8 | 2 | 0 | - | - | 35 | 8 |
| 2000-01 | 32 | 7 | 3 | 0 | 8 | 1 | 1 | 0 | 44 | 8 |
| 2001-02 | 29 | 6 | 3 | 1 | 6 | 2 | - | 38 | 9 |
| 2002-03 | 21 | 0 | 3 | 1 | 0 | 0 | - | 24 | 1 |
| Umumiy | 115 | 21 | 11 | 2 | 14 | 3 | 1 | 0 | 141 | 26 |
| SV Salzburg | 2003-04 | Austrian Bundesliga | 19 | 1 | 0 | 0 | 3 | 1 | - | 22 | 2 |
| Umumiy | 539 | 81 | 57 | 13 | 83 | 16 | 5 | 0 | 685 | 110 |

### Xalqaro maydonda

Terma jamoa va boʻyicha koʻrinish va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyinlar | Gollari |
| --- | --- | --- | --- |
| Germaniya | 1988 | 2 | 0 |
| 1989 | 6 | 1 |
| 1990 | 12 | 0 |
| 1991 | 5 | 1 |
| 1992 | 13 | 4 |
| 1993 | 7 | 0 |
| 1994 | 14 | 0 |
| 1995 | 10 | 2 |
| 1996 | 14 | 2 |
| 1997 | 5 | 1 |
| 1998 | 9 | 0 |
| 1999 | 0 | 0 |
| 2000 | 4 | 0 |
| Jami | 101 | 11 |

*Ballar va natijalar birinchi boʻlib Germaniyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, ballar ustuni har bir Häßler golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.*

Thomas Häßler tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| Yoʻq. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1989 15-noyabr | Müngersdorfer stadioni, Kyoln, Germaniya |  Uels | 2-1 | 2-1 | FIFA Jahon chempionati 1990 saralash |
| 2 | 1991 18-dekabr | Ulrich-Haberland-Stadion, Leverkuzen, Germaniya | Lyuksemburg | 4-0 | 4-0 | UEFA Yevro-1992 saralashi |
| 3 | 1992 −22-aprel | Stadion Eden, Praga, Chexoslovakiya |  Chexoslovakiya | 1-0 | 1-1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 4 | 1992 12-iyun | Idrottsparken, Norrköping, Shvetsiya |  Shvetsiya | 1-1 | 1-1 | UEFA Yevro 1992 |
| 5 | 1992 21-iyun | Råsunda stadioni, Stokgolm, Shvetsiya |  Shvetsiya | 1-0 | 3-2 | UEFA Yevro 1992 |
| 6 | 1992 20-dekabr | Estadio Centenario, Montevideo, Urugvay |  Urugvay | 3-0 | 4-1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 7 | 1995 23-iyun | Wankdorf stadioni, Bern, Shveysariya |  Shveysariya | 1-0 | 2-1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 8 | 1995 15-noyabr | Olimpiya stadioni, Berlin, Germaniya |  Bolgariya | 2-1 | 3-1 | UEFA Yevro-1996 saralashi |
| 9 | 1996 9-oktyabr | Razdan stadioni, Yerevan, Armaniston |  Armaniston | 1-0 | 5-1 | FIFA Jahon chempionati 1998 saralash |
| 10 | 3-0 |
| 11 | 1997 10-sentyabr | Westfalenstadion, Dortmund, Germaniya |  Armaniston | 3-0 | 4-0 | FIFA Jahon chempionati 1998 saralash |

Yutuqlari
---------

**1.** **FC Kyoln**

* UEFA kubogi sohibi: 1985-86
* Bundesliga 2-oʻrinchisi: 1988-89, 1989-90

**Juventus**

* Italiya Superkubogi sohibi: 1990-yil

**Roma**

* Italiya kubogi sohibi: 1992-93
* Italiya Superkubogi sohibi: 1991-yil

**Karlsruher SC**

* DFB-Pokal ikkinchi sovrindori: 1995-96

**Germaniya**

* FIFA Jahon chempionati: 1990-yil
* UEFA Yevropa chempionati: 1996-yil
* UEFA Yevropa chempionatining ikkinchi sovrindori: 1992-yil
* Yozgi Olimpiya oʻyinlari: bronza medali 1988-yil

**Individual**

* *kicker* Bundesliganing mavsum jamoasi: 1987-1988, 1988-1989, 1989-1990, 1995-1996
* Germaniyada yilning eng yaxshi futbolchisi: 1989, 1992
* FIFA Jahon chempionatida eng koʻp golli uzatma: 1994
* UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 1992-yil
* FIFA Jahonning eng yaxshi futbolchisi : Bronza mukofoti 1992
* FIFA XI: 1999

Manbalar
--------

1. ↑  Krech, Eva-Maria*. Deutsches Aussprachewörterbuch* (de). Berlin: Walter de Gruyter, 2009 — 59, 570, 984 bet. ISBN 978-3-11-018202-6.
2. ↑  *Arnhold.* „Thomas Häßler - Matches and Goals in Bundesliga".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (26-iyul 2012-yil). Qaraldi: 2-avgust 2012-yil.
3. 1 2  *Arnhold, Matthias.* „Thomas Häßler – Century of International Appearances".  RSSSF (1-fevral 2006-yil). Qaraldi: 20-iyul 2009-yil.
4. ↑  *Stefano Bedeschi.* „Gli eroi in bianconero: Thomas HÄßLER" (italyancha).  Tutto Juve (30-may 2013-yil). Qaraldi: 18-sentabr 2015-yil.
5. ↑  „Scholl, Basler, Calhanoglu and the Bundesliga's best ever free-kick takers".  Bundesliga. Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
6. ↑  „Thomas Haessler".  BBC Sport. Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
7. ↑  *Chesi.* „Speciale Goal.com - Quando nella botte piccola c'è il vino buono: Maradona&co, i campioni tascabili che han fatto la storia" (italyancha).  Goal.com (11-oktabr 2010-yil). Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
8. ↑  *Pastore.* „Tra Maifredi e la Juventus non poteva funzionare" (italyancha).  Ultimo Uomo (1-avgust 2019-yil). Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
9. ↑  *Chiappini.* „Gotze alla Juve nel segno della tradizione" (italyancha).  TuttoCalciatori (20-iyul 2015-yil). Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
10. ↑  „Top Five: Roma-Juve clashes from the last 30 years".  A.S. Roma (8-may 2019-yil). Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
11. ↑  *Barnes, John*. „Thomas Hassler holds Kilmarnock manager talks". BBC Sport (11-iyun 2010-yil). Qaraldi: 13-iyun 2010-yil.
12. 1 2  *Barnes, John*. „Thomas Hassler holds Kilmarnock manager talks". BBC Sport (11-iyun 2010-yil). Qaraldi: 13-iyun 2010-yil.
13. ↑  „Häßler will in Liga 3: "Man muss geil drauf sein"" (olmoncha). *kicker.de*.  Kicker (sports magazine) (8-fevral 2016-yil). Qaraldi: 12-mart 2016-yil.
14. ↑  „Häßler, Thomas" (olmoncha).  kicker.de. Qaraldi: 2-yanvar 2014-yil.
15. ↑  „Bundesliga Historie 1987/88" (olmoncha).  kicker.
16. ↑  „Bundesliga Historie 1988/89" (olmoncha).  kicker.
17. ↑  „Bundesliga Historie 1989/90" (olmoncha).  kicker.
18. ↑  „Bundesliga Historie 1998/96" (olmoncha).  kicker.
19. ↑  „World Cup 1994 – Statistics". Planetworldcup.com. Qaraldi: 2-mart 2016-yil.
20. ↑  „Van Basten pips Stoichkov and Hassler".  FIFA.com. 23-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2015-yil.
21. ↑  FIFA XI´s Matches — Full Info

Havolalar
---------

* Tomas Häßlerning nemis tilidagi rasmiy sayti