recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Logitsizm** — Kantning matematik haqiqatlarning sintetik harakteri toʻgʻrisidagi tezisini mat. asosida inkor etuvchi yoʻnalish. 19-asr oxiri — 20-asr boshida paydo boʻlgan. L. mat.ga sof taxliliy fan sifatida qaraydi, uning barcha tushunchalarini deduktiv mantiq doirasida biron-bir nomantiqiy qoidalardan foydalanmay belgilash mumkin, deb biladi. Asosiy vakillari — G. Frege, B. Rassel, A. Uaytxed. "Mat.ni mantiqdan iborat qilib qoʻyish" haqidagi tezis oʻzini oqlamadi, shu bilan birga L. matematik mantiqning rivojlanishiga yordam berdi. ... LOGIYA (yun. logos — soʻz) — qoʻshma soʻzlar tarkibiy qismi, oʻzi qoʻshilgan soʻzga fan, taʼlimot, soʻz, asar maʼnolari ifodasini beradi (mas, geologiya, filologiya, trilogiya).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mingbuloq botigʻi** - Qizilqumdagi botiq (Navoiy viloyati). Boʻkantovning janubiy etagi boʻylab gʻarbdan sharqqa 100 km, janubidan shimolga 30– 35 km choʻzilgan. Umumiy maydoni 5400 km². Mingbuloq botigʻi asimmetrik sinklinal tarzida tuzilgan boʻlib, shimolida Boʻkantovning Tubabergen, Aytim, Koʻkpatos togʻlari, gʻarb va janubidan uncha baland boʻlmagan tepaliklar bilan oʻralgan. Botiqning eng past joyi — 12 m (Qizilqumning eng past joyi). Paleozoy, mezozoy va kaynozoy yotqiziklaridan tarkib topgan. Iqlimi keskin kontinental. Yillik oʻrtacha temperatura 11 — 15°, yillik yogʻin miqdori 120–140 mm. Shamolning oʻrtacha tezligi 2,3—7,3 m/sek. Bu yerda bir necha bulok, suvlari birlashib, kichik soy hosil qilgan. Mingbuloq botigʻida boʻz tuproq, shoʻrxok, shoʻrtoblar, qumli va shagʻalli tuproqlar uchraydi. Efemer, efemeroid oʻsimliklar, saksovul, astragal va teresken koʻp. Hayvonot dunyosi, asosan, kaltakesak, ilon, toshbaqa, yumronqoziq, qoʻshoyoq, qumsichqonlardan iborat. Mingbuloq botigʻidan yaylov sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Maureen OʻHara** (qizlik familyasi: ***FitzSimons***, 1920-yil 17-avgust — 2015-yil 24-oktyabr) asli irlandiyalik va amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi boʻlib, 1940-yillardan 1960-yillargacha Hollywoodda muvaffaqiyat qozongan. U koʻpincha gʻarb va sarguzasht filmlarida ehtirosli, ammo aqlli qahramonlarni oʻynashi bilan mashhur boʻlgan tabiiy qizil soch edi. Maureen rejissyor John Ford va koʻp yillik doʻsti John Wayne bilan koʻplab loyihalarda ishlagan.

Karyerasi va taʼlimi
--------------------

 OʻHara onasi Marguerite FitzSimons bilan, 1948-yilda
1920-yil 17-avgustda tug‘ilgan OʻHara Dublin chekkasidagi Ranelagdagi Bechwood avenyusida Maureen FitzSimons sifatida hayotni boshlagan. U „men umid qilgan eng ajoyib va eksantrik oilada tugʻilganini" aytdi. Charles va Marguerit (niyasi Lilbern) FitzSimonsning olti farzandining ikkinchi kattasi va oiladagi yagona qizil boshli bola edi. Uning otasi kiyim-kechak biznesi bilan shugʻullangan va Shamrock Rovers futbol klubini sotib olgan. OʻHara bolaligidan qoʻllab-quvvatlagan jamoada katta boʻlgan.

Kino karyerasi
--------------

17 yoshida OʻHaraga Abbey teatrida oʻzining birinchi asosiy rolini taklif qilishdi, lekin aktyor-qoʻshiqchi Harri Richmanning diqqatini chalgʻitib qoʻydi. Richman Dublindagi Gresham mehmonxonasi menejeri bilan oilasi bilan ovqatlanayotganda uni mehmonxonada kutib olish uchun kelishib oldi. Unga Elstree studiyasiga ekran sinovidan oʻtishni va kino aktrisasi boʻlishni taklif qildi. OʻHara koʻp oʻtmay onasi bilan Londonga keldi. Ekran sinovi davomida studiya uni „yengi qanotlaridek qimirlatib turadigan oltin oqsoq koʻylak" va zeb-ziynatli soch turmagi oʻz chiqishini qildi, bu esa qoniqarli emas deb topildi. OʻHara tinglovni yomon koʻrardi, bu vaqt ichida u ichkariga kirib, telefonni olishga majbur boʻldi. U o‘zicha: „Xudoyim, meni Abbeyga qaytaring", deb o‘ylaganini esladi. Charles Laughton keyinroq sinovni koʻrdi va haddan tashqari koʻp boʻyanish va kostyumga qaramay, uning katta va ifodali koʻzlariga alohida eʼtibor berib, qiziqib qoldi. Uning biznes sherigi Erich Pommerning rozilik bildirgandan soʻng, ular Conni Chapman va Vere Barker tomonidan boshqariladigan isteʼdod agentligi orqali OʻHara bilan uchrashishdi. Laughton OʻHaradan hayratga tushdi, ayniqsa uning asabiyligi va uning iltimosiga koʻra koʻchirmani tayyorlanmagan holda oʻqishdan bosh tortdi va u: „Men juda afsusdaman, lekin mutlaqo iloji yoʻq" dedi.

Manbalar
--------



1. ↑  *Beresford.* „Maureen O'Hara: 7 things you never knew about the Irish Hollywood Icon". *The Irish Post*. Qaraldi: 21-iyul 2021-yil.
2. 1 2 3 4 5  Malone 2013. sfn error: no target: CITEREFMalone2013 (help)
3. 1 2  O'Hara & Nicoletti 2005. sfn error: no target: CITEREFO'HaraNicoletti2005 (help)
4. 1 2  „This Is Your Life:Maureen O'Hara".  YouTube. 6-dekabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-oktabr 2015-yil.
5. ↑  „Overview for Maureen O'Hara".  Turner Classic Movies. 4-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2009-yil.
6. ↑  Rice 2005. sfn error: no target: CITEREFRice2005 (help)
7. 1 2  Sigillito 2007. sfn error: no target: CITEREFSigillito2007 (help)
**Minhojiddin Haydar** (1941.05.03, Andijon viloyati, Oltinko‘l tumani Maslahat (To‘n ko‘ygan) qishlog‘i) — jurnalist, shoir, tarjimon, dramaturg. To‘liqsiz o‘rta maktabdan so‘ng Andijon meditsina bilim yurtida (1958-1960) o‘qiydi. Toshkent Davlat dorilfununining filologiya fakultetida (1963-1968) tahsil ko‘radi. „Oʻzbekiston madaniyati" (hozirgi „Oʻzbekpston adabiyoti va sanʼati") ro‘znomasida, „Yosh gvardiya" va Gʻafur Gʻulom nashriyotida yetakchi muharrir bo‘lib xizmat qiladi.

Minhojiddin Haydar hozirda Oʻzbekiston Yozuvchilari uyushmasi qoshidagi „Minhoj" saxovat nashriyotini ochib, unga o‘zi rahbarlik qilib kelmoqda. Mazkur nashriyotda xalqimizning boy tarixi, madaniy merosiga oid noyob asarlari chop etilmoqda.

Sheʼriy toʻplamalari
--------------------

* „Inson yuragi" (1971)
* „Nina ustida qasr" (1979)
* „Oʻchmas bo‘ron" (1979)
* „Tirik alanga" (1984)
* „Bulbulsiz" (1991)

Minhojiddin Haydarning „Musallo" (1992) nomli publitsistik asari nashr etildi.

Sheʼriy dramalari va pamfletlari
--------------------------------

* „Onaizor" (1970)
* „Do‘zaxdagi shayton" (1976)

Manbalar
--------

1. ↑  Sobir Marvaliyev. Oʻzbek adiblari. T.: „Fan", 1993

Havolalar
---------

* Minhojiddin Haydar: „Bulbulsoʻz" saqlab olish Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-04-17).
* Minhojiddin Haydar: „Visol xabari" saqlab olish Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-04-18).
* Minhojiddin Haydar „Buyuk shaxslar" portalida Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-04-18).
**Negiz** — soʻzning shaklini hosil qilish uchun asos boʻlib xizmat qiladigan til birligi; soʻzning "oʻzak + yasovchi qoʻshimcha" shaklidagi qismi (ish — oʻzak, chi — soʻz yasovchi qoʻshimcha, demak: ishchi — negiz), undan keyin qoʻshiladigan qoʻshimchalar soʻzning grammatik shaklini hosil qiladi. N.ning hosil boʻlishi yangi lugʻaviy birlik bilan aloqador. Oʻzbek tilida qoʻshimchalar oʻzakdan keyin qoʻshiladigan xususiyatga ega boʻlganligidan, N. asosan "oʻzak + yasovchi qoʻshimcha" shak-lida boʻladi, lekin boshqa tillardan kirgan old qoʻshimchalar mavjudligi va bu qoʻshimchalarning soʻz yasovchilarga mansubligi N.ning "old qoʻshimcha + oʻzak" (badavlat), shuningdek, "old qoʻshimcha + oʻzak + yasovchi" (notinch) shakllari ham borligini koʻrsatadi. Demak, N. morfemalarning qoʻshilishidan hosil boʻladi, yaʼni qoʻshimcha or-qali oʻzakdan N. yaratiladi yoki bir N.dan boshqa N. hosil qilinadi (Mas, temirchilik soʻzida temir + chi = birlamchi N. temirchi + lik ikkilamchi N. N. va yasama soʻz tushunchalari oʻzaro aloqador, lekin boshqa-boshqa hodisalardir. Baʼzi adabiyotlarda asos, oʻzak-negiz terminlari ham N. soʻzining si-nonimi sifatida qoʻllanadi.

Nemat Mahkamov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kandil**, Kandil sinap — kechpishar olma navi. Yevropa mamlakatlari, Qrim, Gruziya, Ozarbayjonda koʻp ekiladi. Oʻzbekistonga 19-asrning 90-y.larida Qrimdan keltirilgan va sanoat ahamiyatidagi bogʻlar barpo etishda asosiy nav hisoblangan. Daraxti baland (9–12 m), shox-shabbasi ixcham oʻsadi. Koʻchati oʻtqazilgach, 10—12-yili hosil beradi (18—20-yili toʻliq hosilga kiradi). Apr.ning oʻrtalarida gullaydi. Mevasi chiroyli, silindrsimon, 100—120 g, baʼzan 200—250 g, poʻsti och sariq, eti oq, oftobga qaragan tomoni och qizil, sersuv, nordon-shirin (11,5% qand, 0,38% kislota, 0,27% kul moddalari). Mevasi avgust oxiri — sent. boshlarida teriladi, fevral—martgacha yaxshi saqlanadi. Namgarchilik yetarli va yezda kuchli shamollar boʻlmaydigan hududlarda yaxshi oʻsadi va koʻp hosil beradi. Oʻgʻitlarga, sugʻorishga talabchan.

Bir tupidan 500–600 kg gacha qosil olinadi. Mevabandi uzun (22–30 mm) boʻlgani sababli mevalari shamolda toʻkilishga moyilroq. Sovuqqa chidamli. K. sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan, eksportbop eng yaxshi xoʻraki navlardan biri. Kech hosilga kirishi sababli 20-asrning 70-y.laridan Oʻzbekistonda kam ekiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Griffen qal’asi** 1124-1146-yillarda Bamberg yepiskopi Otto buyrugʻi bilan qurilgan. 1160-yilgi hujjatda Germaniya imperatori Fridrix I Barbarossa *Griffen qal’asini* Bamberg mulki sifatida tilga olgan.

1292-yilda karintiyalik zodagon graf Ulrich fon Heunburg Zaltsburg arxiyepiskopi Konrad IV koʻmagida Germaniya qiroli Rudolf I va gersog Meynxard II ning oʻgʻli Albert Gabsburgga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarib qal’aga hujum qildi va uni egallab oldi. Biroq, Ulrich ittifoqchilari tomonidan yakka oʻzi tashlab ketilgan va buning natijasida bir yildan keyin qal’ani tark etishga majbur boʻlgan. 1759-yilda yepiskop Adam Fridrix Karintiyadagi Bamberg mulklarini avstriyalik Mariya Terezaga sotdi va qal’a Karintiya gersogligi tarkibiga kiritildi.

Taxminan 1520-yilda Usmonli turklar qoʻshinlari tahdididan himoya qilish uchun qal’aning katta qismi rekonstruktsiya amalga oshirildi, uning bazasi taxminan 4000 m 2 ni tashkil etdi, lekin, turklar Griffenni hech qachon qamal qilmaganlar. 1659-yilda minoralardan birini yashin urgan va qal’ada yongʻin boshlangan. 1768-yilda oxirgi diniy marosim boʻlib oʻtdi va taxminan 1840-yilda tomlari qulab tushgan. 2000-yildan beri qal’ani hozirgi koʻrinishini saqlab qolish boʻyicha turli ishlar amalga oshirilmoqda. Tik piyoda yoʻlak togʻdan vayronalarga olib boradi.

Gʻor
----

Togʻ ichida uzunligi 485 m boʻlgan *Griffener Tropfsteinhöhle* (tomchi tosh gʻor) joylashgan. Bu gʻor Ikkinchi Jahon urushining oxirgi kunlarigacha kashf etilmagan. U 1957-yildan beri hamma uchun ochiq va tabiiy diqqatga sazovor joy.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑

Havolalar
---------

* (in German) Griffen at burgen.de
**Kanat** (rus. — arqon) — poʻlat sim yoki oʻsimlik tolalari, mineral yoki sintetik iplardan eshilib tayyorlanadigan egiluvchan buyum. Tayyorlanish usuliga koʻra, K. pishitilgan, pishitilmagan va oʻrilgan turlarga boʻlinadi. Poʻlat K. odatda, 0,3—0,4 mm diametrli pishiq simlardan dumaloq va shakldor qilib tayyorlanadi Eshilgan dumaloq K. 1 oʻrimli (spiral), 2 oʻrimli (trosli) va 3 oʻrimli (kabeltli) boʻladi. K. qayishqoq va chidamli boʻlishi uchun oʻrtasiga tolali (tabiiy yoki sintetik ip) yoki metall oʻzak eshiladi. Eshilgan tutamda simlarning nuqtaviy, chiziqli yoki aralash tegadigan, shuningdek, bir tomonga pishitiladigan, yarmi chapga, yarmi oʻngga pishitiladigan K. turlari boʻladi. Pishitilmagan K. poʻlat simlar yoki spiral K.lar tutamidan iborat boʻlib, ustidan sim bilan oʻraladi, yo boʻlmasa qisqich bilan qisiladi. Metallmas K. tabiiy (paxta, jut, asbest) yoki sintetik (kapron, neylon, perlon va b.) tolalardan tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Gerbariy** (lot. herba — oʻt, oʻsimlik) — 1) maʼlum maqsadlar (flora, sistematika, geobotanika, geografiyaga oid tadqiqotlar olib borish va b.) uchun maxsus usullar asosida yigʻib quritilgan oʻsimliklar kolleksiyasi. Dunyoda oʻsimliklarning 300000 dan ziyod turi saqlanadigan 500 ga yaqin yirik G. bor. Bunday kolleksiyalarning eng kattalari Parij, Praga, London (Linney G.si), Jeneva (Dekamdol va Buasye G.si), Vashington, London, SanktPeterburg , Moskva, Toshkent, Tomsk, Kiyev kabi shaharlarda toʻplangan. Toshkent (Oʻzbekistan FA Botanika instituti va botanika bogi) da bir mln.dan ziyod oʻsimlik nusxalari saqlanadi.

Umumiy G. (muayyan hudud oʻsimliklari kolleksiyasi) va maxsus G. (ovqatga ishlatiladigan, texnik, dorivor va b. oʻsimliklar kolleksiyasi) boʻladi. Yigʻilgan oʻsimliklar tikiladigan yoki yopishtiriladigan qogʻoz 42x30 sm hajmda boʻlishi lozim. Maxsus qogʻozlarga tikilib yorliqlari yopishtirilgan oʻsimlik nusxalari dunyo boʻyicha qabul qilingan yagona tizim (Engler tizimi) asosida G.lar uchun maxsus tayyorlangan shkaf yoki qutilarda saqlanadi. 2) tayyor kolleksiyalar (G.lar) saqlanadigan va ular ustida ilmiy ishlar olib boriladigan maxsus muassasalar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Optron** — yorugʻlik signallarini kuchaytirib yoki oʻzgartirib beradigan asbob. Yoruglik nurlatgichi va foto qabul qilgichdan iborat. O. elementlari oʻzaro optik, elektr yoki aralash usulda ulanadi. Yorugʻlik nurlatgichida kiruvchi elektr signallar yorugʻlik signallariga aylanadi va optik kanal orqali foto qabul qilgichga uzatilib, unda elektr signallariga aylanadi. Nurlatgich sifatida, odatda, yarim oʻtkazgichli yorugʻlik nurlatuvchi diodlardan; optik kanalining oraliq muhiti sifatida optik yelimlar, shishalar, tolali yorugʻlik oʻtkazgichlar, havodan; foto qabul qilgich sifatida fotodiod, fotorezistor, fototranzistor va boshqalardan foydalaniladi. O. radioelektronika va hisoblash texnikasida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abbos (Abbas) Aliyev** (tojikcha: *Аббоси Алӣ*; 1899-yil, Buxoro, Buxoro amirligi — 1958-yil 16-yanvar, Olmaota, Qozogʻiston SSR) — tojik sovet siyosiy va davlat arbobi, Tojikiston ASSR birinchi xalq taʼlimi xalq komissari (1924—1927), olim, tarixchi, tarjimon, birinchi tojik professori, tarix fanlari doktori.

Biografiyasi
------------

Aliyev 1899-yil Buxoroda tugʻilgan. Otasi 1916-yilda inqilobiy faoliyati uchun Buxoro amiri tomonidan o‘ldirilgan inqilobchi. Rus bolsheviklari oilasida tarbiyalangan, amirlikka qarshi inqilobiy harakatga qoʻshilgan.

Tojikiston sovet ensiklopediyasi va Oʻzbek sovet ensiklopediyasi maʼlumotlariga koʻra, 1917-yildan KPPS aʼzosi, 1917—1918-yillarda Buxoro Kommunistik partiyasi tuzilishida qatnashgan. 1918-yildan Buxoro Kompartiyasi aʼzosi boʻlgan.

1918—1920-yillarda Buxoro va Kogonning yashirin kommunistik tashkilotlarida ishlagan. 1920-yil 2-sentyabrda Buxorodagi inqilob va Buxoro amiri hokimiyatining agʻdarilishida ishtirok etgan.

Buxoro Xalq Sovet Respublikasining asoschilaridan biri va Buxoro XSR atoqli arbobi. 1920-yilgi inqilobdan keyin Buxoro Kompartiyasi Markaziy Komissiyasi aʼzosi. Targ‘ibot bo‘limini boshqargan. Partiya va davlat institutlarini yaratishda qatnashgan, keyin „Qutulush", „Ozod Buxoro", „Buxoro proletari", „Buxoro haqiqati" gazetalarida muharrir boʻlib ishlagan.

Buxoro Xalq Respublikasi Qahramonlaridan biri. 1922-yilda „Qizil Yulduz" ordeni bilan taqdirlangan.

Buxoro komsomoli MK aʼzosi, soʻngra Buxoro komsomolining birinchi kotibi boʻlgan. Buxoro xalq taʼlimi xalq komissarining oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1924-yilda Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tugatilgandan soʻng, 1924—1927-yillarda Tojikiston ASSR Xalq taʼlimi xalq komissari lavozimida ishlagan. Shu bilan birga — Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi boʻlgan.

1936-yilda besh yilga qamaldi. 1941-yildan Stalinoboddagi pedagogika institutida umumiy tarix va SSSR tarixidan maʼruzalar oʻqigan.

1945-yilda Frunzega koʻchib oʻtdi va u yerda Pedagogika institutining tarix fakultetida ishlagan.

1947-yilgacha Qirg‘izistonda, undan keyin Dniproda ishlagan. 1947—1953-yillarda — professor, Dnepropetrovsk davlat universitetining tarix kafedrasi mudiri. 1953—1954-yillarda Orjonikidze nomidagi pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1954-yilda Olmaotaga koʻchgan.

1958-yil 16-yanvarda boʻlib oʻtgan yigʻilish paytida toʻsatdan vafot etgan. Olmaota markaziy qabristoniga dafn etilgan.

Ilmiy faoliyati
---------------

Tojiklar va Markaziy Osiyoning boshqa xalqlari tarixiga oid bir qator asarlar muallifi. Uning „Istoriya Drevnego Vostoka" (1933) va „Istoriya narodov Sentralnoy Azii" (1935) ilmiy asarlari yuqori baholandi, SSSR Maorif kengashi va attestatsiya komissiyasi qarori bilan Abbos Aliyev 1947-yilda tarix fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. 29 dan ortiq ilmiy maqola va maqolalar yozgan.

Mukofotlari
-----------

* Qizil Yulduz ordeni

Manbalar
--------

1. ↑  „ВКЛАД АББОСА АЛИЕВА В РАЗВИТИЕ СИСТЕМЫ НАРОДНОГО ОБРАЗОВАНИЯ ТАДЖИКИСТАНА".
2. ↑  „Китобҳо. Таъриху мардумшиносӣ".
3. ↑  Mesto zaxoroneniya

Havolalar
---------

* Abbos Aliyev (toj. )
**Tohirjon Jamolovich Mirjalilov** (1950.8.2 — Toshkent —2000.16.7) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekiston xalq rassomi (2000). Respublika rassomlik bilim yurti (1971) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1977)ni tugatgan. Respublika rassomlik bilim yurtida ped. (1977—84), Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasi Badiiy fondi raisi (1984—91), Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasi raisi (1994—97); 1997-yildan Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi raisi oʻrinbosari-ijrochi direktori. M. ijodida zamondoshlari qiyofalari, ona yurt manzaralari haqqoniy aks ettirilgan, maishiy lavqalar, natyurmortlar ham yaratgan. "Kinorejissyor Ravil Botirov" (1977), "Togʻdagi tun" (1980), "Otam" (1982), "Forish manzarasi" (1982), "Uzum gullaganda" (1982), "Balkonda" (1983), "37-yil" (1985), "Gazeta va odam" uchligi (1990), "Eski Toshkent", "Beshyo-goch", "Surxondaryo" turkum asarlari rassomga shuhrat keltirdi. Ayniqsa, "Siren" turkumidagi natyurmortlari tomoshabinda katta taassurot qoldiradi.

1978-yildan respublika va xorijiy mamlakatlardagi badiiy koʻrgazmalarda faol ishtirok etdi, jumladan, Marokashdagi shaxsiy koʻrgazmasi (1990), Parijdagi oʻzbek zamonaviy sanʼati koʻrgazmalari (1996) va boshqa Asarlari Rossiya, Isroil, Turkiya, Angliya, Germaniya, Italiya, Yaponiya muzey, galereya va boshqa xususiy toʻplamlarda saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ekvator
**Ekvator** (lotincha: *aequator* — teng boʻluvchi), geografik ekvator, Yer ekvatori 

1) Yer yuzasida qutblardan teng uzoqliqdan oʻtkazilgan katta aylana chiziq; Yerning aylanish oʻqiga perpendikulyar boʻlgan va uning markazidan oʻtuvchi yassi yuza bilan yer yuzasining kesishgan chizigʻi. Ekvator uzunligi 40 075 696 m. Ekvator Yer sharini ikkiga — Shimoliy va Janubiy yarim sharlarga boʻladi. Geografik kengliklar Ekvatordan qutblarga tomon hisoblanadi. Ekvatorda kecha va kunduz
doimo teng boʻladi. Quyosh Ekvator ustida har yili 2-marta — bahorgi teng kunlik va yozgi teng quk/shklarda zenitda boʻladi;

2) Osmon ekvatori — osmon sferasi barcha nuqtalarining olam qutblaridan 90° da joylashgan katta doirasi. Osmon Ekvator tekisligi Yer Ekvator tekisligiga parallel va kuzatish joyidan biror tomonda ufq tekisligiga 90° — (r burchak ostida qiya joylashgan, f — bu yerda joyning kengligi. Osmon Ekvator osmon sferasini Shimoliy va Janubiy yarim sharlarga ajratadi.

Ekvator liniyasi dunyoning shakli tufayli osmonga eng yaqin nuqtadir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  Equator Line/Countries on the Equator, Map Universal
**Tojiddin madrasasi** Mirzo Abdug‘afur guzarida joylashgan bo‘lib, 12 hujrasi bo‘lgan. Registon dahasida bo‘lgan.

Tarixi
------

Qozikalon Abdushukur arznomasida Bobokalon ismli qori maqsuraxonlik qilish uchun hazrat shayx Tojiddin mozori boshiga yuborilgani maʼlum qilingan. Manbalardan Buxoroda yashab o‘tgan shayx yoolim Tojiddin ismli shaxs nomini qaralganda, „*Tarixi mullazoda*" asarining „*Sitojiya maqbaralari zikri*" bo‘limida quyidagi maʼlumotlar aniqlangan. "Abu Bakr Fazl maqbarasining sharqiy tomonida Sitojiya imomlarining maqbaralari bo‘lgan. Ularning har biri bir jahonning darg‘asi bo‘lgan. Bu joy avliyolar va Tangrining xos kishilari qabrlaridan iboratdir. Xovand Tojiddin ibn Xovand Faxriddin „*Bo‘ston ul-muzakkirin*" asarini yozgan. Hijriy 730-yil muharram oyida (1329-yil oktyabr') vafot etgan. O‘g‘li Xovand Sadriddin hijriy 750-yil muharram oyida (1349-yil mart — aprel') dunyodan ko‘z yumgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro taʼlim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. — B. 414.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fitomelioratsiya** (fito... va melioratsiya) — ekinlar ekish va koʻchat oʻtqazish yoʻli bilan yerni yaxshilash va unumdorligini oshirish. F.dan koʻpincha koʻchma qumlarni mustaqkamlash (toʻsish) va qumlikda daraxtzorbutazorlar barpo etish, yaylovlarni yaxshilash va yuvilgan togʻ yonbagʻirlarini, daryolar yoyilmalarini, shoʻrlangan yerlarni, grunt suvlari yer yuziga yaqin yotgan maydonlarni oʻzlashtirish, shuningdek, dalalarni qurgʻoqchilik, kuchli shamollardan muhofaza qilish maqsadlarida dala ihota urmonzorlari barpo etishda foydalaniladi (yana qarang Agrooʻrmon melioratsiyasi). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Siddiq Rajabovich Rajabov** [1910.19.3 (1.4), Qozogʻistonning xrz. Taroz shahri — 1993.28.2, Toshkent] — pedagog olim, ped. fanlari doktori (1958), professor (1959), SSSR Ped. Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzosi (1968), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1964). Fargʻona pedagogika institutini tugatgan (1933). Ilmiypedagogik faoliyatini shu institutning ped. nazariyasi va tarixi kafedrasida assistentlikdan boshlagan. 1935-yildan Toshkent pedagogika institutida oʻqituvchi, 1941 — 42 yillarda maʼmuriy ishlarda. 1943-yildan "Qizil Uzbekistan" gazeta muharriri, 1947—61 va 1966-yildan Toshkent pedagogika institutining ped. kafedrasi mudiri. 1962 — 66 yillarda Oʻzbekiston ped. fanlari ilmiy tadqiqot instituta direktori. Ilmiy ishlari didaktika, ped. nazariyasi. Oʻzbekistonda ped. tarixi masalalariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

* Pedagogika fani taraqqiyotining baʼzi masalalari, T. 1977; Xalq maorifi va pedagogika fanining buyuk allomalari, T. 1990.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**"Oq ayiqlar"** (oʻzbekcha: *«Beliye medvedi» Toshkent xokkey klubi / «Белие медведи» Тошкент хоккей клуби*) — Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahridan boʻlgan oʻzbek xokkey klubi. 2012-yil oxirida tashkil etilgan.

2013-yil yanvar oyida Oʻzbekiston Xokkey Ligasining ilk bor qur’a tashlash marosimida ishtirok etdi. Birinchi davra natijalariga koʻra (ikkinchi davra oʻtkazilmagan va aslida chempionat bekor qilingan) 3 ochko bilan toʻrtta jamoa orasida uchinchi oʻrinni egalladi. U Oʻzbekiston xokkey ligasining 2013-yilgi bronza sovrindori hisoblanadi.

Havolalar
---------

* „Чемпионат Узбекистана 2013" (ruscha).  Хоккейные Архивы — hockeyarchives.ru. 2-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.



* „В Узбекистане стартовал чемпионат страны по хоккею" (ruscha).  ИА Спорт.KG — sport.kg. Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.



* „Жаркий узбекский лед" (ruscha).  fergana.agency. Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.
**Fitoftoroz**, qizgʻish chirish — oʻsimliklarda fitoftora (Phytophtora) turkumiga mansub zamburuglar qoʻzgʻatadigan kasalliklar. Kartoshka, pomidor, piyoz, sitrus ekinlari, olma va boshqalarda uchraydi. Kartoshka F.ida (qoʻzgʻatuvchisi — P.infestans) barglarda yirik dogʻlar, nam obhavoda barglarning orqa tomonida oq gʻubor paydo boʻladi, tuganagida dastlab qora dogʻlar koʻrinadi, soʻngra ular qoʻngʻir rang olib, chiriydi va qattiklashib qoladi. Zararlangan tuganaklar kartoshkani saqlash jarayonida yana boshqa kasalliklar bilan zararlanadi.

Kurash choralari: kasallikka chidamli navlarni ekish, sogʻlom urugʻlik tayyorlash, fosfor-kaliy oʻgʻitlarini yuqori dozalarda qoʻllash, fungitsidlar purkash, kavlashdan oldin oʻsimlik palaklarini oʻrib olish. Pomidor F.ida ham (qoʻzgʻatuvchisi — P.infestans) barglarning orqa tomonida oq gʻuborli, poyasida gʻuborsiz choʻziq qoʻngʻir dogʻlar, mevasida qoʻngʻir chirish paydo boʻladi. Olma F.i (qoʻzgʻatuvchisi — P.omnivora), asosan, daraxtning ildiz boʻgʻzini zararlaydi, daraxt poʻstlogʻi koʻkbinafsha tus oladi va yorilib ketadi.

Kurash choralari: toʻkilgan mevalar yigʻishtirib olinadi va yoʻq qilinadi. Yorilgan poʻstloq tozalanib dezinfeksiya qilinadi, zararlangan joylari kuydiriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oliy va oʻrta maxsus maktab muammolari instituti** — Oʻzbekiston Respublikasida oliy va oʻrta maxsus taʼlimni takomillashtirish va rivojlantirishning dolzarb muammolarini hal qiluvchi ilmiy-metodik markaz. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 1995-yil Toshkent shahrida tashkil etilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi qaramogʻida. Institut oʻz faoliyatini Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi rahbarligida Fan va texnologiyalar markazi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi, taʼlim muassasalariga ega boʻlgan boshqa tarmoq vazirlik va idoralari, oliy taʼlim muassasalari, ilmiy muassasa va ishlab chiqarish korxonalari bilan uzviy hamkorlikda amalga oshiradi. Institutda 3 ilmiy-metodik boshqarma (oliy taʼlim normativlari va standartlari; ijtimoiy-iqtisodiy tadqiqotlar; malaka oshirish, ped. va axborot texnologiyalari), 11 boʻlim (kasbiy ilmiy-metodik taʼminoti; magistraturaning ilmiy-metodik taʼminoti; taʼlim, fan va ishlab chiqarishni institutegratsiyalash; iqtisodiyot taʼlimi; maʼnaviyat va maʼrifat; isteʼdodli yoshlar bilan ishlashning ilmiy-metodik taʼminoti; oʻquv adabiyotlari yaratishning ilmiy-metodik taʼminoti; qayta tayyorlash va malaka oshirishning ilmiy-metodik taʼminoti; pedagogik texnologiyalar va taʼlim sifati; taʼlimda yangi axborot texnologiyalarining ilmiy-metodik taʼminoti; kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga oshirish monitoringi), 1 sektor (jahon taʼlim tizimlarining qiyosiy taxlili) bor. Institut jahon tajribalarini inobatga olgan holda, oliy va oʻrta maxsus taʼlim tizimini takomillashtirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqish, respublika ijtimoiy-iqtisodiy sohasidagi oʻzgarishlarga, bozor iktisodiyoti ehtiyojlari talablariga toʻliq javob bera oladigan, koʻp bosqichli taʼlim muassasalarining zamonaviy modellarini yaratish, mutaxassislarga taʼlim va tarbiya berishning zamonaviy metodlarini, yangi informatsion va pedagogik texnologiyalarni oʻquv jarayoniga tatbiq etish, talaba yoshlar dunyoqara-shini shakllantirish, Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligini mustahkamlash gʻoyasiga sodiq boʻlgan vatanparvarlarni tarbiyalash, oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida talaba yoshlar bilim darajalarini aniklashning test nazorati va baholashning reyting usulini izchil ravishda oʻquv jarayoniga tatbiq etish ishlarini amalga oshirish, kasbiy taʼlim tizimini takomillashtirish, fan va texnika yoʻnalishining zamonaviy holatini aks ettiruvchi original darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari, monografiya va maʼruza matnlarini tanlov asosida nashr etishni tashkil qilish va boshqa yoʻnalishlar boʻyicha faoliyat yuritadi. Institutda 1996-yildan har chorakda „Taʼlim muammolari" ilmiy-metodik jurnal chop etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Fitore** — Albaniyaning Korçë okrugida joylashgan taxminan 300 kishidan iborat qishloq. U sobiq Miras munitsipaliteti tarkibiga kiradi. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida qishloq Devoll munitsipaliteti tarkibiga kirdi. Bu yerdagi oilalarning aksariyati dehqon boʻlib, ular sigir, qoʻy, tovuq, quyon va boshqa chorva mollarini boqishadi. Fitoreda otlar asosan dala boʻylab, qishloqdan qishloqqa yuk tashish uchun ishlatiladi. Ular togʻdan yoqish uchun ishlatiladigan qattiq yogʻochlarni olib kelish uchun ham ishlatiladi. Baʼzi oilalar it va mushuklarni uy hayvonlari sifatida boqishadi. Qishloq nomi diniy nomlardan foydalanish taqiqlanganligi sababli ikkinchi jahon urushidan keyin oʻzgartirilgan, u eski nomi Shënkollas (Avliyo Nicholas) nomi bilan tanilgan edi. Bu yerda Dobranj, Bracanj, Fitore, Zicisht, Poncare, Menkulas, Zicisht, Sul va Koshnicedagi oʻquvchilar oʻqish uchun keladigan boshlangʻich va oʻrta maktab mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Law nr. 115/2014" (sq) 6372–6373. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.


|  |  |
| --- | --- |
| Albaniya geografiyasi | *Albaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fromaj blan** (fr. Fromage blanc) — fransuz yumshoq yosh pishloq, qalin qaymoqli mustahkamlik bilan, uzoqdan rassiya parhez tvoroglarini eslatadi.

Fromaj blan (soʻzma-soʻz „oq pishloq") himoyalangan hududga ega emas va Fransiyaning koʻplab joylarida, shuningdek, Belgiyada ishlab chiqariladi. Shunga qaramay, fransuz qonunchiligi bunday pishloq ishlab chiqarishni batafsil tartibga soladi. Fromaj blan „fromage frais" (soʻzma-soʻz „yangi pishloq") deb nomlangan eng yaqin analogidan farq qiladi, chunki fromaj frais sotilganda jonli madaniyatlarni oʻz ichiga oladi, shu bilan birga fromaj blanda fermentatsiya sotuvga chiqarilgan paytda toʻxtatilgan.

Fromao ilan yogʻsiz sut, butun sut va qaymoqdan tayyorlanishi mumkin. Bunday pishloqning yogʻ miqdori 0 dan 8% gacha va hatto 20% ga (kremni oʻz ichiga olgan navlar uchun) oʻzgarishi mumkin.

Turli ishlab chiqaruvchilarning fromaj blan fransuz supermarketlarida 0.5 va 1 kg chelaklari va yogurt kabi kichik paketlar sifatida sotiladi. U yogurt kabi, krem pishloq kabi, nonga yoyilib, meva yoki murabbo, shirin sous yoki asal bilan aralashtirilishi mumkin.

Fromaj blan pishirish uchun ham ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* «Fromage blanc» in the Oxford British & World English Dictionary Wayback Machine saytida arxivlandi (9-iyun 2022-yil).
* Hastings, C.; De Leo, J.; Wright, C.A. (2014). The Cheesemonger's Seasons: Recipes for Enjoying Cheeses with Ripe Fruits and Vegetables. Chronicle Books LLC. p. 80. ISBN 978-1-4521-3554-0. Retrieved June 23, 2017.
**Lac du Bonnet** Kanada gʻarbidagi Manitoba provinsiyasidagi qishloq munitsipaliteti boʻlib, shimoli-sharqda Nopiming provinsiya bogʻi va janubi-sharqda Uaytshell provinsiya bogʻi oʻrtasida joylashgan.

Alohida boshqariladigan Lac du Bonnet shaharchasi munitsipalitet chegarasida joylashgan. Shuningdek, u asosan munitsipalitetning janubi-sharqiy qismidagi Pinava mahalliy hokimiyat okrugini o'rab oladi. Munitsipalitetning katta qismi Vinnipeg daryosi va uning irmoqlari suvlarini o'z ichiga oladi. 

Manitobaning Brightstone Sand Hills provinsial o'rmonining janubiy qismini va Agassiz provintsiyasi o'rmonining shimoliy qismini o'z ichiga oladi, garchi bu o'rmonlarning aksariyati boshqa joylarda joylashgan bo'lsa-da.

Jamiyatlar
----------

* Allegra
* Li daryosi
* MakArtur sharsharasi
* Milner Ridj
* Seddons burchagi (qism)
* Bahor yaxshi

Demografiya
-----------

Kanada Statistikasi tomonidan o'tkazilgan 2021-yilgi aholini ro'yxatga olishda Lac du Bonnet 3,563-kishidan iborat bo'lib, uning 2,757-umumiy xususiy uylaridan yashaydi.14.2%2016-yildagi 3121-kishidan. 1,097.61 km2 (423.79 mi²) er maydoni bilan, aholi zichligiga ega edi 3,2/km 2021-yilda.

1. ↑  „History of the Rural Municipality of Lac du Bonnet" (en). *www.rmoflacdubonnet.com*. Qaraldi: 7-avgust 2021-yil.
**Mizvad** ( **mezoued**, **mizvid** ) ( Tunis arab : **miz̊wd** ; ko'plik **mazạwd** mazāwid, so'zma-so'z "xalta", "sumka" yoki "oziq-ovqat xaltasi") degan ma'nolarni anglatadi.Tunisda ishlatiladigan musiqa asbobi hisoblanadi.(fransuzcha).  Asbob qo'y terisidan yasalgan Birlashtirilgan qo'sh chanterga ega, shox trubasiga (asbobga) o'xshash ikkita sigir shoxi bilan tugaydigan teri sumkasidan iborat. Bu asbob bitta qamish bilan chalinadi.

Etnomuzikolog Entoni Beynsning taʼkidlashicha, "zukra" atamasini shu asbob uchun ham qoʻllanilsa bõladi. Ammo trubka ishqibozi Oliver Siler bu bogʻliqlik notoʻg'ri ekanligini aytadi. "Zukra"ga oʻxshash boʻlishi mumkin boʻlsa-da, u bir xil emas, aksincha, Liviyada puflama cholgʻu boʻlib, u bir xil boʻlmasa-da, mizvadga oʻxshaydi  .

Mizvad - Tunisdagi mashhur anʼanaviy musiqa asbobi turi boʻlib, u Darbuka va Mizvad deb nomlangan Tunis barabani hisonlanadi. Bu musiqa dastlab qishloq va ishchilar sinfining musiqasi asbobi hisoblangan. U koʻpincha toʻylarda va rasmiy bayramlarda oʻynaladi, shuningdek, odamlar transga oʻxshash holatda, oʻziga xos anʼanaviy raqslarga tushishadi.

Mizvad - tunisda baraban bilan birga oʻynaladigan eng mashhur musiqa asboblaridan biri hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Habbon
* Mijwiz
* Erke

Manbalar
--------

1. ↑  *Nadia Saou*. „Biskra sur Seine". El Watan. El Watan (15-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2017-yil.
2. ↑  Seeler, Oliver. "MEZOUED". Accessed 23 May 2012.
**Xalkopirit** (yun. Chalkos mis va pirit), mis kolchedani — mineral, mis va temir sulfidi. Kimyoviy tarkibi CuFeS2 (34,57% mis, 30,54% temir, 34,9% oltingugurt), aralashma holda Ag, Zn, Au, As, Se, Sn bor. Tetragonal va kub singoniyada kristallanadi. Moʻrt. Yarimoʻtkazgich; antiferromagnetik. Donador, yashirin kristalli, baʼzan buyraksimon agregatlar hosil qiladi. Rangi oltindek sariq, toʻq sariq. Metalldek yaltiroq. Qattikligi 3—4; zichligi 4,1—4,3 g/sm3. Deyarli barcha genetik tipdagi magmatik konlardan choʻkindi konlargacha uchraydi. Intruziv jinslar orasida joylashgan misnikel sulfid konlarida pirrotin, pentlandit, magnetit, kubanit va boshqa minerallar bilan birga topiladi. Nurash jarayonida X. hisobiga kuprit, malaxit, limonit, xrizokolla va boshqa minerallar hosil boʻladi. X. misning eng koʻp tarqalgan minerali va mis rudalarining asosiy minerali. Konlari Rossiya Federatsiyasi (Norilsk), Qozogʻiston (Jezqazgan), Kanada, Ispaniya, Buyuk Britaniya, AQSH, Markaziy Afrikada mavjud. Oʻzbekistonda Olmaliq, Qoʻngʻirot, Qoʻrgʻoshinkon, Qalmoqqir, Qoʻshbuloq, Qoramozor konlarida topilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xalifa Makkor**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XIV—XVI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "H. Olimjon" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Xalil Ibn Ahmad** (toʻliq nomi Abu Abdurahmon alXalil ibn Ahmad ibn Amr ibn Taymir) (718, Ummon — 792, Basra) — arab olimi. AlBasriy taxallusi bilan mashhur boʻlgan. X. ibn A. aruz ilmi asoschilaridan, u arab grammatikasini tizimlashtirgan. "AlAruz", "Kitob ushshavohid" ("Shohidlar kitobi"), "anNukat vashshakl" ("Mazmun va shakl"), "an-Nagʻam" ("Ohanglar"), "Maoniy alxuruf" ("Yordamchi soʻzlarning maʼnolari"), "Jumlat olot alarab" ("Arab tilidagi notugal gaplar"), "alAvomil" ("Yuklamalar") va boshqa asarlari mashhur. Bizgacha arab tilining birinchi eng katta izohli lugʻati — "Kitob ulayn" ("Buloq kitobi") asari yetib kelgan; Bagʻdod muzeyida.

Adabiyot
--------

* Krachkovskiy I. Yu. Izbrannie sochineniya, t. 2, M. 1956; Zveginsev V. A. Istoriya arabskogo yazikoznaniya, Kratkiy ocherk, M. 1958.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu maqola **National Vocational Qualification** haqidadir. bilan adashtirmang.

**Umumiy milliy kasbiy malakasi** yoki **UMKM** Buyuk Britaniyadagi kasbiy ta'lim sertifikati edi.Oxirgi **Umumiy milliy kasbiy malakasi** 2007-yilda berilgan.

Har qanday aniq ish emas, balki umuman kasbiy sohalarga tegishli malakalar. Ular keng doiradagi mavzularda olinishi mumkin edi. **Umumiy milliy kasbiy malakasi**ning turli darajalari bor edi,ya'ni O'rta daraja (to'rtta o'rta ta'lim umumiy sertifikatiga teng) va ilg'or daraja (ikkita Ilg'or darajadagi umumiy ta'lim sertifikatiga ekvivalent).

GNVQ barcha yoshdagi odamlar uchun mavjud edi.Ko'pgina maktablar va kollejlar ushbu kurslarni taklif qilishdi va ularni GCSE yoki A darajalari bilan birga o'rganish mumkin edi.**Umumiy milliy kasbiy malakasi** odatda juda ko'p kurs ishlarini(6-8 ta katta topshiriqlar) o'z ichiga oldi,bu esa egalarga ishga kirishda o'z mahoratini ko'rsatishga imkon berdi.

**Umumiy milliy kasbiy malaka**lar Uelsdagi ko‘plab maktablarda uchta asosiy fan bo‘yicha qo‘llanilgan: muhandislik,sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmat,hamda dam olish va turizm.Ular odatda 2000-yil va 2005-yillar boshida o'z ta'limini oltinchi sinfda davom ettirmoqchi bo'lgan,lekin A-Level standartida emas,GCSEdan keyingi talabalar uchun bir yillik kurslar sifatida foydalanilgan.Kurs odatda Uelsda o'rta darajada bo'lib o'tdi va yil davomida maktab soatlarida tegishli ish joyida kunlik bo'shatilardi. 2005-yildan keyin koʻpgina maktablar oltinchi sinfda **Umumiy milliy kasbiy malakasi** kurslaridan foydalanishni toʻxtatdilar va 2004-yildan keyin GCSE bilan birga 10 va 11-sinflardagi oʻquv rejasiga Oʻrta yoki Asosiy darajadagi **Umumiy milliy kasbiy malaka**larni kiritdilar.Bu ko'proq talabalarni majburiy ta'limning bir qismi sifatida kasbiy ta'lim yo'nalishlarini olishga undash edi. Oltinchi talabalar uchun bir yillik kurslarning aksariyati keyinchalik BTEC birinchi diplomlari va sertifikatlari bilan almashtirildi.

2007-yil oxirida **Umumiy milliy kasbiy malak**lar taklif qilinishini to'xtatdi.Angliya va Uelsdagi o'quvchilar o'rniga BTEC va OCR milliy sertifikatlari va diplomlarini olishlari mumkin.GNVQ malakalariga alternativa kasbiy malakalar, diplomlari va sertifikatlari, OCR Nationals va City and Guild progress mukofotlari kiradi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Schools seek new qualifications" (25-avgust 2005-yil).
2. ↑  „So what's a GNVQ worth?". *The Independent* (26-iyun 1997-yil).
3. ↑  „Lies, damned lies and education". *The Spectator* (20-noyabr 2004-yil).
4. ↑  „UK: PASS OR FAIL FOR GNVQS?". *www.managementtoday.co.uk*.
5. ↑  *Curtis.* „GNVQ qualification to be withdrawn" (11-dekabr 2003-yil).

Havolalar
---------

* Directgov: NVQ va GNVQ
**Taha Dyab** (1990-yil 23-iyulda Suriyaning Aleppo shahrida tugʻilgan) suriyalik futbolchi, Suriya Premer-ligasida ishtirok etuvchi "Al-Herafyin" jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi va hozirda Suriya milliy futbol jamoasi aʼzosi hisoblanadi.

Karyera
-------

### Jamoalardagi faoliyati

Dyab faoliyatini "Al-Ittihod" yoshlar tizimida boshlagan va u Suriya Premer-ligasidagi ilk professional o‘yinini 2007-yil 30-oktabrda "Al-Ittihod" safida Al-Futovaga qarshi o‘ynagan (0:0).  U klubga Osiyodagi ikkinchi muhim kubogi bo'lgan OFK kubogi finaliga chiqishga yordam berdi. "Al-Ittihod" finalda Quvayt Premer-ligasi chempioni "Al-Qodsia" ustidan penaltilar seriyasida g‘alaba qozondi. O‘yinning asosiy va qo‘shimcha taymlari yakunlanganidan keyin 1:1 hisobi qayd etildi.  Dyab 2012-yilning 3-fevralida Suriya ligasining Al-Shorta klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. Keyinchalik, u 2018-yilda Al-Herafyinga o'tishdan oldin Iroq, Livan va Hindistonda qisqa muddatli mashg'ulotlarni o'tkazdi.

### Xalqaro martabasi

Dyab 2008-yilda Saudiya Arabistonida bo'lib o'tgan U-19 Osiyo chempionatida Suriya U-19 terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan. U 2010-yildan beri Suriya terma jamoasida muntazam o'ynab kelmoqda va 2010-yilning 18-dekabrida Iroqqa qarshi o'rtoqlik uchrashuvida debyut qilgan. U ikkinchi bo'limda Mohamed Al Zeno o'rniga maydonga tushdi va debyutida gol urdi.  Dyab Valeriu Titaning 2011-yilda Qatarda bo'lib o'tadigan Osiyo Kubogi uchun 23 kishilik yakuniy tarkibiga tanlangan edi , lekin u Suriyaning uchta guruh o'yinlarining birortasida ham maydonga tushmagan.

Yutuqlar
--------

### Klub

**Al-Ittihod**

* Suriya kubogi: 2011-yil
* OFK kubogi: 2010-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Taha Dyab – Player profile" (Arabic). *ittihadaleppo.com*. Qaraldi: 4-aprel 2011-yil.
2. ↑  „2010 AFC Cup Final – Match Summary". *the-afc.com*. Qaraldi: 29-may 2011-yil.
3. ↑  „IRQ vs SYR – Match Report" (Arabic). *psyrianp.com*. Qaraldi: 4-aprel 2011-yil.
4. ↑  „Syria squad". *the-afc.com*. Qaraldi: 19-mart 2011-yil.
**Oqtoʻqay gʻori** - Qozogʻistonning Jambul viloyati, Sarisu tumanidagi gʻor. Oqtoʻqay qishlogʻining jan. chekka-sida, Chabakti daryosi sohilida, 850 m balandlikda joylashgan. Toshkoʻmir davriga mansub ohaktoshlarda hosil boʻlgan.

Gʻorning kirish qismi Chabakti daryosi oʻzanidan 30 m balandlikda, eni 14 m, balandligi 0,6 m. Gʻor bir xona (zal)dan iborat, uz. 48 m, eni 6–16 m, balandligi 3–9 m. Sahni ichkariga tomon koʻtarilib boradi, shipi gumbaz shaklida. Gʻor oxiridagi teshik yer yuzasiga chiqadi. Gʻorning maydoni441 m2, hajmi 2198 m3.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chaqiq jinslar** - choʻkindi togʻ jinslari; turli togʻ jinslari (magmatik, metamorfik yoki choʻkindi togʻ jinslari) hamda minerallar (kvars, dala shpatlari, slyudalar, baʼzan glaukonit, vulkan shishasi va boshqalar) boʻlaklari, parchalaridan tashkil topgan. Chaqiq jinslarning sementlashgan, sementlashmagan va gʻovak turlari mavjud. Sementlashgan Chaqiq jinslarda karbonatlar (kaltsit, dolomit), kremniy oksidlari (opal, xalsedon, kvars), temir oksidlari (limonit, gyotit va boshqalar), gilli minerallar va boshqa bogʻlovchi material vazifasini oʻtaydi. Chaqiq jinslarda koʻpincha organik qoldiqlar, mollyuska chigʻanoqlari, daraxtlarning tana va shoxlari va boshqa boʻladi. Chaqiq jinslar, asosan, strukturali belgi — jins boʻlaklari, parchalari, zarralar oʻlchamiga koʻra tasniflanadi: yirik chaqilgan jinslar yoki psefitlar, zarralarining oʻlchami 1 mm dan ortiq (sementlashmagan jinslar: palaxsa, gʻoʻlatosh, chagʻir toshlar, mayda va yirik shagʻallar; sementlashgan jinslar — konglomerat, brekchiya, gravelit va boshqalar); qum jinslar yoki psammitlar, zarrachalarining oʻlchami 1—0,05 mm (qum va qumtoshlar); changsimon jinslar yoki alevritlar, zarrachalarining oʻlchami 0,05—0,005 mm (alevritlar va alevrolitlar); gilli jinslar yoki pelitlar zarralarining oʻlchami 0,005 mm dan kam (gillar, argillitlar va boshqalar) boʻlgan jinslarga ajratiladi. Chaqiq jinslarga vulkan jinslari ham kiradi. Oltin, platina, qimmatbaho toshlar sochmalari, qalay, volfram minerallari, kamyob va radioaktiv elementlar dare va dengiz kumlarida uchraydi. Chaqiq jinslardan qurilish materiali sifatida, qumdan — shisha va metallurgiya sanoatida foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |