**Madhuri Dixit Nene** (hindcha: *माधुरी दीक्षित*) — 1967-yil 15-mayda tugʻilgan hind kino va televideniyesi aktrisasi. U Hindistonning mashhur yetakchi aktrisalaridan biri, u 70 dan ortiq Bollywood filmlarida rollar ijro etgan. Madhuri oʻzining goʻzalligi, raqs mahorati va kuchli personajlari bilan maqtovlarga sazovor boʻlgan, Dixitning dastlabki faoliyati, repertuarini kengaytirishdan oldin asosan romantik va oilaviy dramalardagi rollari bilan shakllangan. Uning mukofotlari orasida rekord darajadagi 17 nominatsiyadan oltita Filmfare mukofoti bor. 2008-yilda Hindiston hukumati uni mamlakatning toʻrtinchi eng yuqori fuqarolik mukofoti boʻlgan Padma Shri bilan taqdirladi. Mumbayda tugʻilib oʻsgan *Dixit* 1984-yilda „Abod" dramasida bosh rolni ijro etib aktyorlik debyutini qilgan. Bir necha ketma-ket muvaffaqiyatsizlikka uchragan filmlardan soʻng, u *Dayavan* va *Tezaab* (1988) filmida muvaffaqiyat qozondi, bu esa unga *Dil* (1990), *Beta* (1992), H*um Aapke Hain Koun..! (1994)* kabi eng koʻp daromad keltirgan romantik filmlarda bosh rollarni ijro etib maqtovlarga sazovor boʻldi va *Dil To Pagal Hai* (1997) filmida Filmfare mukofotlarida u filmdagi rollari uchun toʻrtta eng yaxshi aktrisa mukofotini qoʻlga kiritdi. Uning ushbu davrdagi boshqa muvaffaqiyatli filmlari orasida *Ram Lakhan* (1989), *Tridev* (1989), *Thanedaar* (1990), *Kishen* Kanxaiya (1990), *Saajan* (1991), H*alnayak* (1993) va *Raja* (1995) kabi filmlari ham bor.

Erta hayoti
-----------

Madhuri Dixit 1967-yil 15-mayda Bombayda (hozirgi Mumbay) marathi Kokanastha Brahmin oilasida Shankar va Snehlata Dixit oilasida tug‘ilgan. Uning ikkita katta opasi va akasi bor. U uch yoshida raqsga qiziqishni boshlaydi va sakkiz yil Kathakda mashq qiladi, keyinchalik professional tarzda tayyorlangan Kathak raqqosasiga aylandi.

> To‘qqiz yoshimda Kathak raqqosasi sifatida stipendiya oldim. Hatto esimda, raqs ijrosi tufayli mening ismim birinchi marta gazetada paydo bo'lgan. O'sha paytda men yetti-sakkiz yoshda edim va Guru Purnima festivalida qatnashgan edim. U yerda bir jurnalist bor edi va u bu maqolani yozgan edi, „bu qiz tomoshani o'g'irladi" - shunga o'xshash narsa. Men oydan oshib ketdim. Shunday qilib, raqs menga muvaffaqiyat hissini berdi.
> 
> 

Dixit oʻz taʼlimini Andheri shahridagi Ilohiy bola oʻrta maktabida olgan. Oʻqishdan tashqar, u dramatik mashgʻulotlarda qatnashgan. Mikrobiolog boʻlishga intilgan Dixit Vile Parledagi (Mumbay) Sathaye kollejiga oʻqishga kirdi va u erda bakalavr darajasidagi fanlaridan biri sifatida mikrobiologiyani oʻrgandi. Biroq, u oʻqishni boshlaganidan olti oy oʻtgach, Dixit oʻqishni toʻxtatib, bor etiborini filmlarda rollar ijro etish uchun shugʻullanishga qaror qildi.

 Dixit 2001-yilda *Yeh Raaste Hain Pyaar Ke* uchun matbuot anjumanida
Dixit 2007-yilda *Aaja Nachle* promosyonlari paytida *Nach Baliye 3* toʻplamida

Shaxsiy hayoti
--------------

 Dixit eri Shriram Nene bilan 1999-yilda ularning qabulida
Ommaviy axborot vositalarida uning shaxsiy hayoti haqidagi mish-mishlar orasida Dixit 1999-yil 17-oktyabrda Los-Anjelesdan (Kaliforniya) yurak-qon tomir jarrohi Shriram Madxav Nenega turmushga chiqdi. Nene hech qachon uning filmlarini koʻrmagan va uning mashhurligidan bexabar edi. Diksit ularning munosabatlarini shunday izohladi:

> U meni aktrisa sifatida tanimagani juda muhim edi, chunki o‘shanda u meni birinchi bo‘lib shaxs sifatida taniydi. Odamlar sizni aktrisa sifatida koʻrganlarida, ular oldindan oʻylab topilgan tushunchalarga ega.. . Bu erda u bilan birga hech narsa yoʻq edi. Men toʻgʻri odamni topdim, turmushga chiqmoqchi edim va qildim.
> 
> 

 Diksit va Nenening Mumbaydagi toʻy ziyofatida Hindistonning bir qancha taniqli shaxslari, jumladan, oʻsha paytdagi Maxarashtra Bosh vaziri Vilasrao Deshmux, Shivsena rahbari Bal Tekkeray, Dilip Kumar, Saira Banu, Yash Chopra, Sridevi va boshqalar ishtirok etishdi. Turmush qurganidan soʻng, Dixit oʻn yildan ortiq vaqt davomida Kolorado shtatining Denver shahriga koʻchib oʻtdi. 2003-yil 17-martda Dixit Arin ismli oʻgʻlini dunyoga keltirdi. Ikki yil oʻtgach, 2005-yil 8-martda u Rayan ismli ikkinchi oʻgʻlini dunyoga keltirdi. U onalikni „ajoyib" deb taʼrifladi va uning bolalari „bolasini oʻzida saqlab qolishini" qoʻshimcha qildi. Dixit 2011-yil oktyabr oyida oilasi bilan Mumbayga koʻchib oʻtdi. Bu haqda gapirar ekan, Dixit shunday dedi: „Men har doim bu erda boʻlishni yaxshi koʻraman. Men bu yerda Mumbayda oʻsganman, shuning uchun men uchun bu uyga qaytishga oʻxshaydi. Bu mening hayotimning boshqa bosqichi edi, men uyim, oilam, erim va bolalarim boʻlishni xohlardim … men orzu qilgan hamma narsaga ega boʻlishni xohlardim". 2018-yilda Dixit eri bilan birgalikda RnM Moving Pictures prodyuserlik kompaniyasiga asos solgan. Ular birgalikda taekvondo boʻyicha apelsin kamarlarini ham qoʻlga kiritishdi.

Filmografiyasi
--------------

Dixit oʻn etti nominatsiya boʻyicha oltita Filmfare mukofotiga sazovor boʻldi, jumladan, *Dil* (1990), *Beta* (1992), *Hum Aapke Hain Kaun (1994)* uchun toʻrtta eng yaxshi aktrisa mukofotlari va *Dil To Pagal Hay* (1997) va *Devdas* (2002) uchun eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa uchun Filmfare mukofoti. U Hindiston kino sanoatidagi yigirma besh yillik faoliyati uchun Filmfare maxsus mukofotiga sazovor boʻldi. 2008-yilda u Hindiston hukumati tomonidan sanʼatga qoʻshgan hissasi uchun toʻrtinchi eng yuqori hind fuqarolik mukofoti Padma Shri bilan taqdirlangan.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Film nomi | Roli |
| --- | --- | --- |
| 1984 | Abodh | Gauri |
| 1985 | Awara Baap | Barxa |
| 1986 | Svati | Anandi |
| 1987 | Hifazat | Djanki |
| 1987 | Uttar Dakshin | Chandra |
| 1998 | Xatron Ke Khiladi |  |
| 1988 | Dayavan |  |
| 1988 | Tezaab | Moxini |
| 1989 | Vardi |  |
| 1989 | Ilaaka |  |
| 1989 | Prem Pratigyaa |  |
| 1989 | Tridev | Divya Mathur |
| 1989 | Kanoon Apna Apna |  |
| 1989 | Parinda | Paro |
| 1989 | Mujrim | Soniya |
| 1989 | Ram Lakhan | Radxa Shastri |
| 1990 | Maha-Sangram |  |
| 1990 | Dil |  |
| 1990 | Jeevan Ek Sanghursh |  |
| 1990 | Sailaab |  |
| 1990 | Jamai Raja |  |
| 1990 | Thanedaar |  |
| 1990 | Pyar Ka Devta |  |
| 1990 | Kishen Kanxaiya |  |
| 1990 | Deewana Mujh Sa Nahin |  |
| 1990 | Izzatdaar |  |
| 1991 | Xiloaf |  |
| 1991 | Pratikar |  |
| 1991 | Saajan |  |
| 1991 | 100 kun | Devi |
| 1991 | Prahaar: Yakuniy hujum |  |
| 1992 | Zindagi Ek Juaa |  |
| 1992 | Prem Deewane |  |
| 1992 | Dxaravi |  |
| 1992 | Khel | Seema / Jhari Bhuti |
| 1992 | Sangeet | Nirmala |
| 1992 | Beta | Sarashvati |
| 1993 | Dil Tera Aashiq | Savitri Devi, Sonia Khanna |
| 1993 | Khal Nayak | Gangotri Devi |
| 1993 | Sahibaan | Saxiban |
| 1993 | Aasoo ​​Bane Angaarey | Usha / Madxu |
| 1993 | Phool | Guddi |
| 1994 | Anjaam | Shivani Chopra |
| 1994 | Hum Aapke Hain Koun…! | Nisha Choudxari |
| 1995 | Yaraana |  |
| 1995 | Raja |  |
| 1995 | Paappi Devataa |  |
| 1996 | Rajkumar |  |
| 1996 | Prem Granth |  |
| 1997 | Koyla | Goiri |
| 1997 | Mahaanta |  |
| 1997 | Dil To Pagal Hai | Pudja |
| 1997 | Mrityu Dand |  |
| 1997 | Mohabbat |  |
| 1998 | Gharwali Baharwali |  |
| 1998 | Wajood |  |
| 1999 | Aarzoo |  |
| 2000 | Gaja Gamini |  |
| 2000 | Pukar | Andjali |
| 2001 | Lajja | Janaki |
| 2002 | Yeh Raaste Hain Pyaar Ke | Nexa |
| 2002 | Hum Tumhare Hain Sanam | Radxa |
| 2002 | Devdas | Chandramukxi |
| 2007 | Aaja Nachle | Diya |
| 2013 | Yeh Jawaani Hai Deewani |  |
| 2014 | Dedh Ishqiya |  |
| 2014 | Gulaab Gang |  |
| 2018 |  | Madxura Sane |
| 2018 | Total Dhamaal | Bindu |
| 2019 | Kalank | Baxar Begum |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „India's Celebrity Film Stars". *Forbes India*. Qaraldi: 2001-yil 9-mart.
2. ↑  „Mood of the Nation: Who is the grand icon of Bollywood?". *India Today* (2017-yil 18-avgust). Qaraldi: 2020-yil 9-aprel.
3. ↑  *Handoo.* „Let's get to know Madhuri Dixit better!". *Zee News* (2015-yil 15-may). Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
4. ↑  Gupta, Priya. „Shah Rukh is not a good dancer but has charisma: Madhuri". *The Times of India* (2013-yil 30-may). Qaraldi: 2019-yil 25-may.
5. ↑  „PHOTOS: Happy Birthday Madhuri Dixit: 'Dhak Dhak' girl turns 47". *The Indian Express*.
6. ↑  „Madhuri Dixit, the queen of dance and expressions turns 47 today". *India Today*.
7. ↑  „Shah Rukh is not a good dancer but has charisma: Madhuri". *The Times of India*.
8. ↑  „Madhuri Dixit celebrates 46th birthday today". *Daily News and Analysis* (2013-yil 15-may). Qaraldi: 2014-yil 10-fevral.
9. ↑  Rajan, Anjana. „Dance me no nonsense". *The Hindu* (2010-yil 4-mart). Qaraldi: 2011-yil 6-yanvar.
10. ↑  Bhattacharya, Pallab. „Madhuri's Ardent Admiration for Kathak". *The Daily Star* (2011-yil 26-fevral). Qaraldi: 2011-yil 4-oktyabr.
11. ↑  „Happy birthday, Madhuri: 15 things you didn't know about the Dhak Dhak Girl". *Hindustan Times* (2017-yil 15-may).
12. ↑  „How Madhuri Dixit got her Bollywood debut?". *The Indian Express* (2015-yil 11-sentyabr).
13. ↑  Ganti, Tejaswini*. Bollywood: A Guidebook to Popular Hindi Cinema*. Routledge, 2004 — 134 bet. ISBN 0-415-28854-1.
14. ↑  „AIB Podcast with Madhiri Dixit Nene (26 May 2018)". *AIB podcasts*.  AIB. 2019-yil 13-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 31-may.
15. ↑  Goldenberg, Suzanne. „Heartbreak for millions as Indian film idol weds". *The Guardian* (1999-yil 8-noyabr). Qaraldi: 2010-yil 12-may.
16. 1 2  „Madhuri flashes charm- and Dr Nene on arm". *The Indian Express* (1999-yil 20-dekabr). 2010-yil 19-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 30-iyun.
17. ↑  „'Soulmates Forever': Madhuri Dixit's Anniversary Wish For Sriram Nene Is Just Too Cute". *NDTV.com*.
18. ↑  „Rediff on the NeT: Hubby Hardly Knew of Madhuri's Screen Life". *Rediff.com* (1999-yil 6-noyabr). Qaraldi: 2011-yil 30-iyun.
19. ↑  „Madhuri Dixit: I was happy being unknown in Denver" (2014-yil 11-mart). Qaraldi: 2020-yil 25-yanvar.
20. ↑  „As Ryan turns 14, mom Madhuri Dixit Nene pens an adorable message for the teenager – see post" (en). *Times Now* (2019-yil 9-mart). Qaraldi: 2021-yil 10-aprel.
21. ↑  „Madhuri Dixit talks on motherhood and fitness". *The Times of India* (2012-yil 3-dekabr). Qaraldi: 2020-yil 25-yanvar.
22. ↑  „Finally! Madhuri Dixit is back in India". *Hindustan Times*. 2017-yil 7-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 8-oktyabr.
23. ↑  „Family is important to me, my priority is that: Madhuri Dixit" (2013-yil 20-dekabr). Qaraldi: 2020-yil 25-yanvar.
24. ↑  „Stories from the chawl: Madhuri Dixit turns producer". *The Hindu* (2019-yil 29-mart). Qaraldi: 2020-yil 25-yanvar.
25. ↑  *Hungama.* „Madhuri Dixit reminisces the time she and her family earned the orange belt in Taekwondo : Bollywood News – Bollywood Hungama" (en) (2020-yil 26-iyun). Qaraldi: 2021-yil 20-iyul.
26. ↑  Mehta, Latika. „Madhuri back for good, bag, baggage, doc in tow". *The Times of India*. The Times Group (2011-yil 18-sentyabr). 2022-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 24-aprel.
27. ↑  Badani, Shraddha. „Filmfare Awards 2011: Udaan, Dabangg top winners". *The Economic Times* (2011-yil 30-yanvar). 2011-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 24-aprel.
28. ↑  „Padma Awards".  Ministry of Home Affairs, Government of India (2015). 2015-yil 15-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-iyul.