Olloqulixon qabri. Pahlavon Mahmud maqbarasida joylashgan.
**Olloqulixon** (taxminan 1794—1842) — Xorazm xoni (1825—1842) — Muhammad Rahimxon Ining oʻgʻli, qoʻngʻirotlar oʻzbek sulolasidan. 

Olloqulixon madrasasi, Xiva
Olloqulixon davrida zulm, talonchilik, oʻzaro urushlar kuchaygan. Olloqulixon Buxoro amirligi bilan sulh tuzilganiga qaramay 7-marta amirlik hududiga yurishlar qilib qishloqlarni talab qaytgan. Xurosonga 5-marta yurish qilgan. Qoraqalpoq va turkmanlarning qoʻzgʻolonlarini beshafqat bostirgan (1828). Rossiya bilan savdo va elchilik munosabatlarini (1840—1841) rivojlantirgan. Olloqulixon davrida Xivada karvonsaroy, tim, 111 xona va boʻlmali Toshhovli saroyi (1834—1835), Ichan qalʼaning sharqiy darvozasiga tutashtirib qurilgan Olloqulixon madrasasi, Oq masjid, Saitboy masjidi, Toshhovuz qalʼasi (1835—1836) va boshqa inshootlar qurilgan. Yangi kanallar qazdirib sugʻoriladigan yerlarni kengaytirgan. Xiva shahrining obodonchiligi uchun koʻp mehnat sarf qilgan. Olloqulixon davrida koshinpazlik (koshinkorlik) sanʼati yuksak choʻqqiga chiqqan. Pahlavon Mahmud maqbarasi va Koʻhna Ark koshinlar bilan bezatilgan. Sayid Alovuddin maqbarasi va boshqa koʻpgina tarixiy obidalar taʼmirlandi. Arab Muhammadxon va Muhammad Amin inoq madrasalari qaytadan qurildi. Xiva shahrining atrofi mudofaa devori bilan oʻrab olingan (1842). Ichan qalʼa tashqarisida yashayotgan aholini himoya qilish maqsadida Dishan qalʼa (Tashqari qalʼa) qurilgan. Qalʼaning uzunligi 6250 metr boʻlib, shunday ulkan qurilish qoʻl kuchi bilan paxsadan 30 kun davomida qurib bitkazilgan. Ichan qalʼaning janubiy darvozasidan Dishan qalʼa devorigacha boʻlgan masofa 300–400 metrni tashkil qiladi. Olloqulixon 1842-yil Chorjoʻyga yurish qilib qalʼani qamal qilgan paytda ogʻir kasalga duchor boʻlib orqaga qaytishga majbur boʻlgan va 23-noyabrda vafot etgan. Uni oʻzi hayot vaqtida tayyorlab qoʻygan Pahlavon Mahmud maqbarasiga dafn etishgan.

Adabiyot
--------

* Yoʻldoshev M. Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T. 1959;
* Gulyamov Ya. G. Pamyatniki goroda Xivi, T. 1941;
* Xudoyberganov K. Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
* Gulomov X. G. Diplomaticheskiye otnosheniya gosudarstv Sredney Azii s Rossiyey v XVIII — pervoy polovine XIX veka. Tashkent, 2005
* Gulyamov Y.G. Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957
* Istoriya Uzbekistana. T.3. T.1993.
* Istoriya Uzbekistana v istochnikax. Sostavitel' B. V. Lunin. Tashkent, 1990
* Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
* Sevara Saburova.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000.

Manbalar
--------


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Xorazm hukmdorlari |
| --- |
|  |
| 
* Elbarsxon
* Sulton Hojixon
* Xasanqulixon
* So‘fiyonxon (Sufiyonxon)
* Bujaqaxon (Bujugaxon)
* Avaneshxon
* Kalxon
* Aqatoyxon
* Doʻstxon
* Hoji Muhammadxon (Hojimxon)
* Arab Muhammadxon
* Habash sulton va Elbars sulton
* Asfandiyorxon
* Abulgʻoziy Bahodirxon
* Anushaxon
* Xudoydodxon
* Erengxon
* Jo‘ji sulton
* Valixon
* Shohniyozxon
* Shohbaxtxon
* Sayid Alixon
* Musoxon
* Yodgorxon
* Shergʻozixon
* Elbarsxon II
* Tohirxon
* Abulxayrxon
* Nuralixon
* Jahongirxon
* Bulakayxon
* Muhammad Amin inoq
* Avaz Muhammad inoq
* Eltuzarxon
* Muhammad Rahimxon I
* Olloqulixon
* Rahimqulixon
* Muhammad Aminxon
* Abdullaxon
* Qutlugʻmurodxon
* Said Muhammadxon
* Muhammad Rahimxon II
* Asfandiyorxon
* Said Abdullaxon
 | 
nothumb |

 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |