**Gohenzollern qal'asi** ( nemischa:Hohenzollerndagi imperatorlarning uyi)- qal'a tepalikda qurilgan uchta tepalik qal'asining uchinchisi. U Xenzollern tog'ining tepasida, Hechingenning tepasida va janubida, Germaniyaning Baden-Vyurtemberg markazidagi Svabiya Yurasining chekkasida joylashgan.

Tog'dagi birinchi qal'a 11-asrning boshlarida qurilgan. Ko'p yillar davomida Hohenzollern uyi bir necha bor bo'linib ketdi, ammo qal'a Shvabiya filialida, keyinchalik o'z imperatorlik taxtiga ega bo'lgan Franconian-Brandenburgian kadet filialining sulolaviy qariyalarida qoldi. Ushbu qal'a 1423-yilda Erkin imperator shaharlari tomonidan o'n oylik qamaldan so'ng butunlay vayron qilingan .

Ikkinchi qal'a, kattaroq va mustahkamroq inshoot bo'lgan, 1454-yildan 1461-yilgacha qurilgan bo'lib, u katolik Svabiya Gohenzollernlari uchun O'ttiz yillik urush paytida boshpana bo'lib xizmat qilgan. 18-asrning oxiriga kelib, u oʻzining strategik ahamiyatini yoʻqotdi va asta-sekin yaroqsiz holga keldi, buning natijasida bir qancha eskirgan binolar vayron boʻldi.

Uchinchi va hozirgi qal'a 1846-1867-yillarda oilaviy yodgorlik sifatida Prussiya qiroli Fridrix Uilyam IV Hohenzollern tomonidan qurilgan. Arxitektor Fridrix Avgust Stüler o'z dizaynini ingliz gotikasining uyg'onish me'morchiligi va Loire vodiysi Châteaux asosida yaratdi.  U qurib bitkazilganda Gohenzollern oilasining hech bir a'zosining doimiy yoki doimiy yashash joyida bo'lmagan va 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Germaniya imperiyasining uchta nemis imperatoridan hech biri qasrga umuman hujum qilmagan.1945-yilda u qisqa vaqt ichida oxirgi Gogenzollern monarxi Kayzer Vilgelm II ning o'g'li Germaniyaning sobiq valiahd shahzodasi Vilgelmning uyiga aylandi.

Qal'ada joylashgan Prussiya tarixiga oid tarixiy asarlar orasida Vilgelm II toji , Buyuk qirol Fridrixning shaxsiy buyumlari va AQSh prezidenti Jorj Vashingtonning Gogenzollernning qarindoshi Baron fon Steubenga Amerika inqilobidagi xizmatlari uchun minnatdorchilik bildirgan maktubi bor.

Geografiyasi
------------

 Albtraufdan qal'a va uning atrofidagi qishloqlarning ko'rinishi
Hohenzollern qal'asi Hohenzollern tog'ida joylashgan Hohenzollern bo'lib,Shvabiya yura dengiz sathidan 855 metr balandda,234 metr yuqorida va janubda Hechingen, janubdan esa Shtutgattan taxminan 50 kilometr uzoqlikda joylashgan. Ushbu tog 'ga "der Zollernalbkreis" deb nom beriladi va mahalliy aholi orasida Zollerberg (Zoller tog'i) yoki oddiygina Zoller nomi bilan tanilgan.

### Bugungi kunda qal'a

 Markaziy hovli
 Qal'aning yuqoridan ko'rinishi (2017)
Yiliga 350 000 dan ortiq tashrif buyuruvchilar bilan Hohenzollern qal'asi Germaniyadagi eng ko'p tashrif buyuriladigan qal'alardan biri hisoblanadi.  Qal'a Xohenzollernlar uyiga tegishli bo'lib,  uchdan ikki qismi Brandenburg-Prussiya bo'limiga, qolgan qismi esa Svabiya filialiga tegishli.

 Hohenzollern-Sigmaringen bayrog'i
1952-yildan beri Prussiya malikasi Kira qal'adan har yili bolalar uchun yozgi lager sifatida foydalandi.  Shahzoda Jorj va uning oilasi qal'ada bo'lganida, qal'a ustida Prussiya bayrog'i  hilpiraydi.

2015-yilda qasrda 2016-yilgi "*Salomatlik davosi* "triller-dahshat filmining qismlari suratga olindi,  2015-yil 13-dan 24-iyulgacha  ] qal'a yopildi. 2017-yilda *"Eng yomon jodugar"* filmining teleserialini suratga olishda Gohenzollern qal'asi hamda Angliyadagi Pekforton qal'asi ham ishlatilgan.

Arxitekturasi
-------------

Hohenzollern tog'ining deyarli barcha cho'qqilarini qamrab olgan Gohenzollern qal'asi to'rtta asosiy qismdan tashkil topgan inshootdir. Qal'a harbiy arxitektura, saroy binolari, ibodatxonalar va bog'lardan tashkil topgan.

### Harbiy arxitekturalari

 Burgut darvozasi
Burgut darvozasi ( nemischa: ) va uning biriktirilgan tortma ko'prigi qal'aga kirishni tashkil qiladi. Bu yerdan saroy binolariga to'rtburchak yuqori darvoza orqali kirish mumkin.

### Saroy binolari

 Saroy, Avliyo Maykl ibodatxonasi va hovli
Saroyning o'zi qal'aning ikkinchi konturida joylashgan ochiq osmon ostidagi muzey bo'lib, u protestant va katolik cherkovlari bilan tugaydi. Fridrix Avgust Stüler dizayni bo'yicha minoralar va cho'qqilar bilan bezatilgan uch qavatli Gothic Uyg'onish davri binolari eski kasetlarning tepasida joylashgan. Saroyning to'rtta minorasi bosqinlar qurboni bo'lgan, Imperator minorasi Fuchsloch qal'asiga, Yepiskop minorasi Shpits qal'asiga, Markgraf minorasi Sharfek qal'asiga va Maykl minorasi bog'da joylashgan. Count's Hall kutubxonaga zinapoya sifatida ham qasrda Hohenzollern oilasi istiqomat qilganda bayroq ustuni vazifasini ham bajaradi.

### Ichki tuzilishi

Janubiy qanotni to'liq qoplagan Perron ajdodlar dahliziga olib boradi, u yerdan graflar zaliga kiriladi ( nemischa: ). Styuler tomonidan Gohenzollern uyi tarixini aks ettiruvchi panjaralar va uchli kamarli derazalar bilan bezatilgan graf zalining qovurg'a to'nlari sakkizta qizil marmar ustunlar bilan mustahkamlangan. Graf zali ostida eski qasr oshxonasi, bugungi kunda xazina xonasi joylashgan. Graf zali yonida Imperator minorasi va yepiskop uyi joylashgan bo'lib, u Vilgelm Peters tomonidan Gohenzollern tarixining devoriy rasmlari bilan bezatilgan kutubxonadan keyin joylashgan. Margrave minorasida Styulerning terminologiyasidan farqli o'laroq, Margrave xonasi deb ham ataladigan Qirol xonasi mavjud.

Dafn marosimlari
----------------

* Uilyam, Germaniya valiahd shahzodasi
* Meklenburg-Shverin gersogligi Sesiliya
* Rossiyaning Buyuk Gertsogi Kira Kirillovna, qal'a qabristonida
* Lui Ferdinand, Prussiya shahzodasi, qal'a qabristonida
* Prussiya malikasi Kira, qal'a qabristonida
* Prussiya shahzodasi Hubertus, qal'a qabristonida
* Prussiya malikasi Aleksandrina (1915-1980), qal'a qabristonida

Qo'shimcha qiziqishlar uchun
----------------------------

* Baden-Vyurtembergdagi qal'alar ro'yxati

### Iqtiboslar

1. ↑  Herbert Gers. *Hohenzollern Castle*. 5th ed. Hechingen: Administration of Hohenzollern Castle, 1984.
2. 1 2  Hays 2014. sfn error: no target: CITEREFHays2014 (help)
3. ↑  Germany Travel: Hohenzollern Castle Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-10-17). "Life-saving snuff box, gold and silver"
4. 1 2  Germany Travel: Hohenzollern Castle Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-10-17). "Privately owned for 1,000 years"
5. ↑  Preussen.de: George Frederick The Prince of Prussia Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-05-12).
6. ↑  „Castle Hohenzollern plays backdrop for a movie". *Deutsche Welle* (15-mart 2017-yil). 16-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-avgust 2017-yil.
7. ↑  Architectural Digest: How *A Cure for Wellness* Marries Horror and Beauty in Set Design, 14 February 2017
8. ↑  *Brenner.* „Regisseur Gore Verbinski dreht Horrorfilm auf Burg Hohenzollern" (de).  Schwarzwälder Bote.
9. ↑  BBC: Top 15 facts about The Worst Witch – Media Centre, 11 December 2016
10. ↑  BBC: Cast announced as production begins on CBBC's adaptation of The Worst Witch, 16 May 2016

Adabiyotlar
-----------

* Haessler, H.; Hoang-Trong, P.; Schick, R.; Schneider, G.; Strobach, K. (September 1980). "The September 3, 1978, Swabian Jura earthquake". *Tectonophysics* **68** (1–2): 1–14. doi:10.1016/0040-1951(80)90005-0.
* Hays, Charles*. Old Soldiers*. Xlibris, 3 October 2014. ISBN 9781499066937. Andoza:Self-published inline
* Hendrix, Joseph B.*. Through The Eye of My Lens*. AuthorHouse, 12 September 2012. ISBN 9781477272800.
* Katritzki, Freda*. The World of Private Castles, Palaces and Estates*. Chateaux Prives, 15 October 2005. ISBN 9782952414210.
* Taylor, Robert R.*. The Castles of the Rhine: Recreating the Middle Ages in Modern Germany*, Illustrated, revised, Wilfrid Laurier University Press Press, 4 August 2009. ISBN 9781554588015.

### Qo'shimcha o'qish uchun

* Rolf Bothe: *Burg Hohenzollern. Von der mittelalterlichen Burg zum nationaldynastischen Denkmal im 19. Jahrhundert*. Berlin 1979, ISBN 3-7861-1148-0
* Ulrich Feldhahn (Hg.): *Beschreibung und Geschichte der Burg Hohenzollern.* Berlin Story Verlag, Berlin, 1.Auflage 2006, ISBN 3-929829-55-X
* Patrick Glückler: *Burg Hohenzollern. Kronjuwel der Schwäbischen Alb*. Hechingen 2002; 127 Seiten; ISBN 3-925012-34-6
* Rudolf Graf von Stillfried-Alcantara: *Beschreibung und Geschichte der Burg Hohenzollern*. Nachdruck der Ausgabe von 1870. Berlin Story Verlag, Berlin 2006, ISBN 3-929829-55-X
* Friedrich Hossfeld und Hans Vogel: *Die Kunstdenkmäler Hohenzollerns, erster Band: Kreis Hechingen*. Holzinger, Hechingen 1939, S. 211 ff.

### Qo'shimcha yangi manbalar

* „Top 15 facts about The Worst Witch". *The Media Centre*. British Broadcasting Company. BBC (11-dekabr 2016-yil).
* „Cast announced as production begins on CBBC's adaptation of The Worst Witch". *The Media Centre*. British Broadcasting Company. BBC (16-may 2016-yil).
*

Havolalar
---------

* „Official Website (Start page)". *burg-hohenzollern.com*.  Hohenzollern Castle, Family.



* „Hohenzollern Castle". *germany.travel/en/index.html*.  Federal Ministry for Economic Affairs and Energy. 17-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2022-yil.



* „Official Website of the House of Hohenzollern". *preussen.de/en*.  House of Hohenzollern. 19-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2022-yil.