recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
„**Ramayana**" — sanskrit tilidagi qadimgi hind eposi. Muallifi Valmiki deb taxmin qilinadi. Miloddan avvalgi 4-asrda Sharqiy Hindistonda yaratilgan, xalq ogʻzaki ijodida toʻldirilgan va qisman oʻzgarib, milodning 2-asriga kelib toʻliq shakllangan. Dostonda Quyosh sulolasiga mansub afsonaviy shoh Ramaning qahramonliklari, uning zulm va adolatsizlikka qarshi kurashi bayon etiladi. Odamxoʻr dev (rakshas)lar podshosi Raavan tomonidan Ramaning rafiqasi Sitaning oʻgʻirlab ketilishi va Sitani qutqarish uchun Ramaning Raavan bilan janglari „Ramayana"ning markaziy voqeasini tashkil etadi. Oʻrta asrlarda „Ramayana" vishnuizmning muqaddas kitoblaridan biri boʻlgan. „Ramayana" 7 kitobdan iborat, 1–7-kitoblari til va mazmun jihatdan boshqalaridan farq qiladi hamda bu fakt asarga keyinchalik qoʻshimchalar qilinganini tasdiqlaydi. „Ramayana" Hindistonda „Mahabharata" dan keyin turadigan mashhur asar. Uning syujetlari mumtoz hind adabiyotida qoʻllangan. 14–17–asrlarda qator yangi xind, dravid tillariga tarjima qilingan. „Ramayana"ning turli variantlari Tibet, Xitoy, ayniqsa, Janubi Sharqiy Osiyo mamlakatlarida asrlar davomida tasviriy sanʼat hamda xalq teatrlari uchun sevimli syujet manbai boʻlib xizmat qilgan. Dostonni Muhammad Ali Ahmedov oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Shuningdek, „Ramayana" asosida hind kinoustalari yaratgan videofilm oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Adabiyot
--------

* Rama haqida qissa [Premchand bayonida], T. 1970; Maxabharata, Ramayana, M. 1974; Serebryakov I.D. Ocherki drevneindiyskoy literaturi, M. 1971; Ramayana. Qadimgi hind eposi, T. 1978.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Xitoy faylasufi Shan Yan(miloddan avvalgi 390-338) kambaxallashgan aslzoda oiladan boʻlib, xaqiqiy ismi Gunsun Yan edi. SHan Yan Veysaltanati hukmdori Ven-xo uning birinichi vaziri faylasuf Li Kuy(miloddan avvalgi 424-386) ning qoʻlida taxsil olgan. Keyinchalik u saroyda maslaxatchi va isloxotchi vazifalarida xizmat qilgan. Shan Yan legistlar maktabining vakillaridan edi. Uning „Shan viloyati hukmdorining kitobi" nomli asari bizgacha maʼlum. Sin hukmdori Syao Gun(miloddan avvalgi 361-388) Shan Yan taʼlimoti bilan qiziqib, unga davlat isloxotlarini oʻtkazishni ishonib topshiradi. Bu voqea qadimiy Xitoyda yangi falsafiy taʼlimotning ilk bor xayotga tatbiq etilishi sifatida tarix sahifalariga bitildi va bu ish katta muvaffaqiyatlar bilan amalga oshirildi. Shan Yan oʻta yuksak farosat soxibi edi. U oʻz isloxotlari baʼzi guruhlar tomonidan qarshilikka uchrashini avvaldan koʻra bildi. Shu bois barcha shubxa va gumonlarning oldini olish, jamoatchilikka davlat qonunlarining kuchigat ishonch tuygʻularini uygʻotish uchun avvaldan maxsus
farmon chiqardi. Bu gʻaroyib farmonda kimda-kim katta gʻoʻlani yelkasiga ortib, mamlakat poytaxtining shimoliy darvozasidan janubiy darvozasiga qadar olib borsa, oʻsha odamni 10 tilla tanga bilan mukofotlash vaʼda qilingandi. Oʻsha vaqtlarda 10 tilla tanga juda katta boylik sanalardi. Shu tufayli farmonni eshitgan fuqorolar ishonishni ham, ishonmasliklarini ham bilmay qoldilar. Xech kim bu ishni bajarishga jur’at etmadi. Shunda poytaxtning markaziy maydonida mukofot 50 tilla tanga qilib belgilangani haqida farmoyish oʻqib eshittirildi. Bir fuqaro bu ishni amalga oshirishga rozilik bildirib, gʻoʻlani xammaning koʻz oʻngida yelkasiga orti-da, shaharning bir burjida ikkinchi burjiga olib bordi. Xukumat vakillari xaloyiq guvoxligida 50 tilla tangani sanab, egasiga topshirdi. Bu tadbir odamlarni davlat qonunlariga ishontirish maqsadida atayin oʻylab topilgandi. Buyuk xitoy faylasufi Shan Yan miloddan avvalgi 338-yilda vafot etgan

Manbalar
--------

* Xitoy tarixi
* Xitoy milliy ensiklopediyasi

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
***Yaklok*** 1918-1919-yillarda Sietl Shimoliy Tinch okeani kemasozlik kompaniyasi tomonidan qurilgan bug‘li yuk tashish kemasi. Bu kema Amerika Qoʻshma Shtatlari Yuk tashish kengashi va Favqulodda vaziyatlar floti korporatsiyasining (EFC) urush davridagi kema qurish dasturi doirasida yasalgan. Kema mamlakatning dengiz savdogarlarini tiklash uchun qurilgan bugʻli yuk kemasi husoblanar edi. Kema 1921-yil oʻrtalarida ishga tushirilgunga tushirilgan. Kema dastlab faoliyatining dastlabku ikki yilida Evropaga bir necha bor sayohat qildi va oxir-oqibat 1930-yilda parchalab tashlandi.

Dizayn va qurilish
------------------

Qoʻshma Shtatlar Birinchi Jahon urushiga qo‘shilgandan soʻng, Qoʻshma Shtatlar va ularning ittifoqchilarining yuk tashish imkoniyatlarini oshirish va yuk miqdorini ko‘paytirish uchun katta kema qurish dasturi amalga oshirishga majbur bo‘ladi. Ushbu kema yasash dastur doirasida EFC milliy kemasozlik zavodlariga koʻp sonli standart dizayndagi kemalarga buyurtmalar kelib tushadi.. USSB tomonidan qabul qilingan taxminan 9400 tonna ogʻirlikdagi standart yuk tashuvchi kema edi.

*Yaklok* USSB tomonidan 1917-yil 5-noyabrda Sietl Shimoliy Tinch okeanining kemasozlik kompaniyasiga berilgan oʻnta kemaga buyurtmaning bir qismi sifatida quriladi. Kema 1918-yil 3-iyulda foydalanish uchun ishga tushirilgan va 1918-yil 31-oktabrda (2-hovli), tekshiruv oʻtkazuvchisi Miss Greys East bilan birga suvga tushirildi va birinchi sinovdan o‘tkaziladi. 

Qaytgandan soʻng *Yaklok* JH Winchester &amp; Company kompaniyasiga ajratildi va 1920 yil 1 fevralda Nyu-Yorkdan ikkinchi safarida javdar yuki bilan Dunkerk va Antverpenga joʻnadi. 5 fevralda, taxminan 200 nautical mile (370 km) Keyp-Sable yaqinida uning yuqori bosimli turbinasi ishdan chiqdi va u yana yordam soʻrab favqulodda chaqiruv yuborishga majbur boʻldi. U 10-fevral kuni *Uaytash* va *WF Dalzell* kabi ikkita skameyka bilan Nyu-Yorkka qaytib keldi.  Taʼmirlash ishlarini tugatgandan soʻng yuk tashuvchisi oʻn kundan keyin Nyu-Yorkdan joʻnab ketdi va 8 mart kuni Antverpenga yetib keldi

Eslatmala
---------

1. ↑  November Records Many Launchings In The Pacific.. *Railway And Marine News* (dekabr 1918), s. 24.
2. ↑  Maritime Miscellany.. *New York Herald* (11-fevral 1920-yil), s. 16.
3. ↑  Cable Reports.. *New York Herald* (12-mart 1920-yil), s. 7.
**Luqmon** — Qurʼonda tilga olingan donishmand (31-Luqmon surasi). Naql qilishlaricha, Luqmon ming yil umr koʻrgan boʻlib, Alloh u zotga narsa va voqea hodisalarning mohiyat — haqiqatiga bexato yetish va eng toʻgʻri hukm chiqara olish neʼmatini, yaʼni hikmatni ato etgan ekan. Qurʼonda Luqmonning oʻgʻliga qilgan pand-nasihatlari (Allohga shirk keltirmaslik, yaxshi amallar qilish, namoz oʻqish, sabr-toqatli boʻlish, kibr-havoli, maqtanchoq boʻlmaslik kabilar) keltiriladi.

Luqmon haqida rivoyatlar koʻp. Shulardan biriga koʻra, Luqmon Od qavmidan boʻlib, uni Luqmon ibn Od deb atashgan. Afsonada aytilishicha, Arabistonda yashagan ana shu xalq Allohning gʻazabiga uchrab qurgʻoqchilikka duchor boʻladi. Xalq bu ofatdan qutulish maqsadida oʻz vakillarini Makkaga yomgʻir soʻrab duo oʻqish uchun yuboradi. Ularga Luqmon boshliq boʻladi, lekin u Allohdan oʻziga uzoq umr soʻraydi. Alloh Luqmonga yettita burgut umriga teng keladigan uzoq umr ato etadi.

Oʻrta Osiyo xalqlari orasida Luqmon buyuk hakim, dono, bilimdon inson sifatida mashhur boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**SS Oqqushsimon (UGSS) oʻzgaruvchan yulduz** ilk kashf etilgan SS Oqqush nomi bilan atalgan mitti yangi yulduzlarni uchta kichik toifadan biridir. Ushbu yulduzlar amplitudasi 2m dan 6m gacha boʻlgan porlashlarni hosil qiladi, 1 dan 2 kungacha davom etib, soʻng bir necha kundan keyin asl koʻrinishiga qaytadi. Porlash orasidagi oʻrtacha interval 10 kundan bir necha yilgacha. Aksariyat SS Oqqush yulduzlari turli xil qisqa va uzun chaqnashlarning aralashmasini koʻrsatsa ham, ikkinchisi SU Katta Ayiq yulduzlarining supermaksimasidan sezilarli darajada farq qiladi.

1970-yillarda birinchi boʻlib J. Smak, keyin esa J. Osaki saqlash diski gipotezasi bilan chiqdi, unda „sovuq" yulduzdan diskka materiya oqimi doimiy tezlikda sodir boʻladi, materiya diskda toʻplanadi va vaqti-vaqti bilan oq mitti yuzasiga tashlanadi. Yonuvchanlik diskning baʼzi (oʻsha paytda hali aniqlanmagan) beqarorligi tufayli diskdan oqib oʻtadigan materiya tezligining oshishi natijasida yuzaga keladi. Keyinchalik F. Mayer va E. Meyer-Hofmeister mitti nova disklarning termal beqarorligi mexanizmini taklif qildi. Disk ikkita barqaror holatda boʻlishi mumkin. „Sovuq" holatda diskdagi vodorod neytral hisoblanadi. Disk moddasining yopishqoqligi past va oq mitti ustiga toʻplanish tezligi nisbatan past. Ikkilik tizimning qizil komponentidan oqib chiqadigan massaning asosiy qismi diskda toʻplanadi, uning massasi va sirt zichligi asta-sekin oʻsib boradi. Nihoyat, sirt zichligi kritik qiymatga etadi. Yuqori sirt zichligida disk sovuq holatda boʻlolmaydi, „issiq" disk holatiga oʻtish sodir boʻladi. Diskdagi vodorod endi ionlangan. Bunday holda, zichlanish keskin oshadi, toʻplanish tezligi oshadi va mitti portlashi paydo boʻladi. Biroz vaqt oʻtgach, kritik sirt zichligiga erishiladi, disk „sovuq" holatga qaytadi va miltillash tugaydi. Taʼriflangan holat koʻp marta takrorlanadi, bu UGSS tipidagi mitti novalarning kvazi-davriy portlashlari deb tushuntiradi.

Yana qarang
-----------

* SU Ursa Major kabi oʻzgaruvchan yulduzlar
* Z tipidagi oʻzgaruvchan yulduzlar Jirafa

Manbalar
--------

1. ↑  „SS Cygni star". *David Darling Encyclopedia*. 6-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.

(ingl.)
2. ↑  *Н.Н.САМУСЬ.* „ВЗРЫВНЫЕ И НОВОПОДОБНЫЕ ПЕРЕМЕННЫЕ ЗВЕЗДЫ" (ru). *ПЕРЕМЕННЫЕ ЗВЕЗДЫ*.  ГАИШ МГУ. 28-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
Sera Kadigil
------------

Soliha Sera Kadigil Sutlu (29-noyabr 1984-yil) - turk siyosatchisi va huquqshunosi. U Turkiya Ishchilar partiyasida Istanbul deputati sifatida ishlaydi.1984-yil 29-noyabrda Istanbulda tug‘ilgan. 2003-yilda Vefa litseyini tamomlagandan so‘ng, 2007-yilda Istanbul universitetining huquq fakultetini tamomlagan. 2010-yilda shu universitetda xususiy huquq yo‘nalishi bo‘yicha magistraturani tamomlagan.Kadigil, London Qirolichasi Meri universitetida olib borilgan tadqiqotlari natijasida kino asarlari bo'yicha magistrlik dissertatsiyasini tugatgan. Kadigil Istanbul universitetida doktorlik faoliyatini davom ettirmoqda.

Ish faoliyati
-------------

Huquqiy faoliyatini madaniyat va san'at huquqi sohasida yo'naltirgan Kadigil, ko'plab teatr va san'at tashkilotlari, shuningdek, Aktyorlar uyushmasi, Kino va Televidenie Sindikati kabi mehnat tashkilotlarida advokatlik qildi. Istanbul advokatlar uyushmasi Hayvonlar huquqlari komissiyasi Ijroiya kengashi a'zosi bo'lib ishlagan.2011-2012-yillarda CHP Xotin-qizlar boʻlimi Markaziy Ijroiya Kengashi aʼzosi, 2014-yildan buyon esa 3 muddat partiya kengashi aʼzosi boʻlgan. 27- muddatda CHP Istanbul 1-mintaqa deputati etib saylangan Kadigil, GNAT "Erkaklar va ayollar tengligi" komissiyasi a'zosidir.2021-yil 25-iyun, juma kuni CHPdan isteʼfoga chiqdi va TİPga oʻtdi. U partiya matbuot kotibi va Qonunchilik byurosi kotibi lavozimlarida ishlaydi. 2022-yilgi budjet muzokaralari chog‘ida o‘zi bilan olib kelgan ovoz kuchaytirgich bilan "Yolg‘on" qo‘shig'ini ijro etib, o‘sha paytda gapirayotgan Fuat Oqtayga e’tiroz bildirgan va uning nutqini to‘xtatib qo‘ygan.Norozilik namoyishi ortidan Turkiya Buyuk Millat Majlisi raisi Mustafo Shentop tomonidan qoralangan Kadigil, Turkiya Buyuk Millat Majlisining ichki qoidalariga muvofiq himoya qilish huquqidan foydalangan, shuning uchun Erkan Bosh budjet munozaralarida so'z oldi.
Shahar Dumasi binosi.
**Rostov-Don** (ruscha: *Ростов-на-Дону*) — Rossiyadagi shahar, Rostov viloyati markazi. Yirik temir yoʻl, shosse va havo yoʻllari tuguni. Daryo porti. Don daryosi boʻyida, uning Azov dengiziga quyilish joyidan 46 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 1 115 000 kishi (2015). 7 tumanga boʻlingan.

Rostov-Don — yirik sanoat markazi. Asosiy sanoat tarmoqlari: mashinasozlik, shu jumladan, qishloq xoʻjaligi („Rostselmash" ishlab chiqarish birlashmasi va boshqalar), dastgohsozlik, aviasozlik, elektrotexnika, radioelektron, kimyo, yengil (koʻn-poyabzal, trikotaj birlashmasi, tikuvchilik fabrikalari), oziq-ovqat (tamaki, qandolat fabrikalari, goʻsht mahsulotlari, vino zavodlari), yogʻochsozlik sanoatlari mavjud.

Shaharda 9 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet), konservatoriya, 4 teatr faoliyat koʻrsatadi. Oʻlkashunoslik, tasviriy sanʼat muzeylari bor. Rostov-Donga 1749-yilda Temernitskaya bojxonasi va porti sifatida asos solingan. 1761-yilda mitropolit Dmitriy Rostovskiy sharafiga „Rostovskaya" deb nomlangan qalʼaning qurilishi boshlangan. 1806-yildan Rostov-Don nomini olgan. 20-asr boshlarida Rostov-Don hududiga Naxichevan-Don shahri (1778-yilda asos solingan) ham kiritilgan. Ikkinchi jahon urushi davrida shaharni 2 marta nemis fashistlari egallagan. 1943-yilda ozod qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Ростовстат. Численность городского и сельского населения на 1 января 2015 года
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Stepan Razin** haykali — Rostov-Don shahridagi yodgorliklardan biri. 1670-1671-yillardagi dehqonlar qoʻzgʻoloni rahbari Stepan Timofeevich Razinga bagʻishlangan. Bu madaniy meros obyekti hisoblanadi.

Tarix
-----

17-asr oʻrtalarida boʻlgan yirik dehqon-kazak qoʻzgʻolonining rahbari Stepan Razin Donda tugʻilib oʻsgan. Va shu yerdan u oʻziga sodiq odamlar bilan shohga qarshi yurish boshladi. Donda afsonaviy Don atamani bilan bogʻliq koʻplab unutilmas joylar mavjud. Starocherkasskaya qishlogʻida Stepan Razin tugʻilgan uy saqlanib qolgan. Bir necha yillar davomida tarixchilar va arxeologlar Kagalnitskiy kazak shaharchasini qidirib, qazishdi, bu yerda ataman oʻz qoʻshini bilan birga joylashgan boʻlgan. Novocherkassk muzeyida S.Razinning haykaltarosh figurasi namoyish etilgan. Uning muallifi E. V. Vuchetich. Mashhur boshliqning bu tasviri uzoq vaqt davomida uning atrofida koʻplab madaniyat arboblari murojaat qilgan koʻplab afsonalarni yaratdi. Ulardan biri SSSR xalq artisti S. T. Konenkov (yodgorlik oʻrnatilishini koʻrishgacha umr koʻrmagan, lekin uning yogʻoch maketini yaratgan) va meʼmor L. M. Lobak, atamanga bagʻishlangan yodgorlik loyihasini ishlab chiqishni oʻz zimmasiga oldi. Barcha haykallar mahalliy zavodda betondan yasalgan.

1972-yil 5-iyun Rostov-Don qirgʻogʻida, Sedov nomidagi dengiz maktabidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda Stepan Razin va uning sodiq otryadiga haykal oʻrnatildi.

### Tashqi koʻrinish

Yodgorlik yettita haykaldan iborat kompozitsiya boʻlib, ularda Stepan Razin va fors malikasi, shuningdek, qayiqda turgan beshta sodiq jangchi figuralari mavjud.

Havolalar
---------

* Yodgorlikning fotosuratlari Andoza:Wayback 2

Manbalar
--------

1. ↑  „Перечень выявленных объектов культурного наследия г. Ростова-на-Дону (памятников истории, архитектуры, монументального искусства)". 15-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-fevral 2017-yil.
2. ↑  „Памятник Степану Разину, Ростов-на-Дону" (ru). *Изготовление памятников*. Qaraldi: 8-yanvar 2017-yil.
3. 1 2  *Елена Александровна Пугачёва, Алексей Сергеевич Злыгостев.* „История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья (Кукушин В.С.)".  rostov-region.ru. 10-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-yanvar 2017-yil.
4. ↑  „Памятник Степану Разину в Ростове-на-Дону | Pamyatniki vsego mira".  foretime.ru. 27-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-yanvar 2017-yil.
**Mark Mitchell** (*talaffuzi: Mark Mitchell;* 1968-yil 2-mayda tugʻilgan) — amerikalik sobiq figurali uchuvchi. Mark Mirchell figurali uchish boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari chempionatining uch karra sovrindori va figurali uchish boʻyicha jahon chempionatida toʻrtinchi oʻrinni egallagan (1993). Hozirda u figurali uchuvchi Piter Johansson bilan Bostonda murabbiy va xoreograf sifatida ishlaydi.

Faoliyati
---------

Mitchell 1986-yilda AQSh oʻsmirlar milliy chempioni boʻlgan. U 1990-yilda figurali uchish boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Mitchell 1991-yilda figurali uchish boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari chempionatida 4-oʻrinni egallab, yana Jahon terma jamoasidagi oʻrnini yoʻqotdi.

Mark Mirchell 1992-yilda figurali uchish boʻyicha AQSh chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 1992-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlariga AQSh terma jamoasi vakili sifatida uchta yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Mitchell 1992-yilda figurali uchish boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etdi va u yerda Eldredgedan oldinda 5-oʻrinni egalladi.

Mark Mirchell 1993-yilda figurali uchish boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari chempionatida 2-oʻrinni egalladi va Jahon terma jamoasiga saylandi. Jahon chempionati musobaqasida u oʻzining qisqa dasturidagi taqdimoti uchun 6,0 ball oldi va musobaqaning bu qismidan keyin Kurt Browning ortidan 2-oʻrinni egalladi. Erkin dasturda Mitchell umumiy hisobda 4-oʻringa tushib ketdi.

Mark Mirchell 1993-yilgi jahon chempionatidan soʻng murabbiy Carlo Fassi bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun Italiyaning Milan shahriga koʻchib oʻtdi. 1994-yilda figurali uchish boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari chempionatida Mitchell 5-oʻrinni egalladi va 1994-yilgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma oldi.

Mitchell 1993—1994-yilgi mavsumdan keyin professionalga aylandi.

| Xalqaro |
| --- |
| Tadbir |  | 83-84 | 84-85 | 85-86 | 86-87 | 87-88 | 88-89 | 89-90 | 90-91 | 91-92 | 92-93 | 93-94 |
| Jahon chempionatlari |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 5 | 4 |  |
| Skate America |  |  |  |  |  |  |  | 4 |  |  | 3 |  |
| Skate Kanada |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |  |  | 2 |
| Int. de Parij |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1ㅤ |  |
| Millatlar kubogi |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1ㅤ |  |  |
| Novarat kubogi |  |  |  |  | 3 |  | 1ㅤ |  |  |  |  |  |
| Milliy |
| AQSh chempioni. | 3-n |  | 11 J | 1-J |  | 13 | 8 | 3 | 4 | 3 | 2 | 5 |
| Olimpiya festivali |  |  |  |  |  |  |  | 1ㅤ |  |  |  |  |
| Darajalar: N = kichik; J = oʻsmirlar |

Manbalar
--------

1. ↑  Bowman Takes Title with Ease
2. ↑  Mitchell Receives a Mark of Perfection
3. ↑  Canadian Team Mixes Some More Gold With Ice
4. ↑  Mitchell Takes a Shot at Reversing His Luck
5. ↑  Beyond the Grace, Skating is a Steely Sport
**Espinol** (dat. Espingol, bu atama, shuningdek, qoʻpol qurolni ham anglatadi) — 16-19-asrlarga oid koʻp zaryadlangan oʻqotar qurol, uning oʻziga xos xususiyati shundaki, zaryadlar barrelga birin-ketin joylashtirildi. Ularning oʻrtasida mumga moʻl-koʻl namlangan, oʻtga chidamli teri boʻlaklari ajratilgan.

 19-asrning birinchi yarmidagi ingliz espinol toʻpponchasi
Bunda qiyinchilik oʻz navbatida zaryadlarni qanday yoqish edi. Toʻpponcha va miltiqlar bir nechta qulflar bilan, bir nechta oʻq uchun teshiklari, agʻdarilgan barrellar bilan qilingan.

Ammo eng original tizimlar zaryad boʻylab barrel ichida joylashgan ateşleyici shnurli modellar edi. U yuqori uchidan yondirildi, shundan soʻng barcha oʻqlar barreldan birin-ketin uchib chiqdi. Bunday tizimga ega boʻlgan vatkalar kerak emas edi.

AQShdagi Jozef Gaston Chembers ushbu turdagi qurollardan birini ixtiro qildi. 1812-15 yillardagi Angliya-Amerika urushi paytida 1813-yil sentyabr oyida 200 ta takrorlanuvchi miltiq va 100 ta Chambers toʻpponchasi ishlab chiqarildi. Shuningdek, harbiy kemalarni qurollantirish uchun 53 ta yetti barrelli espinol ishlab chiqarilgan. Ammo espinollarning jiddiy kamchiliklari darhol aniqlandi — juda uzoq va qiyin yuklash, shuningdek, barcha ayblovlar oʻqqa tutilmaguncha olovni toʻxtatishning mumkin emasligi.

 Daniya espinoli
Daniyada Шумахер, Андреас Антон Фредерик [Андреас Шумахер; Andreas Anthon Frederik Schumacher] 19-asr boshlarida ham xuddi shunday tizimni ixtiro qilgan. 1848-yilda uning dizayni espinoli Daniyada qabul qilindi, ular ikki gʻildirakli aravada engil qurollar edi. Ular uch xil boʻlgan: engil — miltiq oʻqlari uchun, divizion uch novdali — 30 g ogʻirlikdagi oʻqlar uchun va defile — 93 g ogʻirlikdagi oʻqlar bilan. Shu bilan birga, ularni yuklash shunchalik ehtiyotkorlikni talab qildiki, buni faqat maxsus laboratoriyada qilish mumkin edi. Shuning uchun, har bir espinoli uchun bir nechta oldindan yuklangan bochkalar mavjud edi.

1864-yilgi Avstriya-Prussiya-Daniya urushi paytida Daniya dala artilleriyasi 19 ta espinol batareyasi bilan qurollangan va Als orolidagi qal’ada yana 36 ta espinol bor edi. Ammo Prussiya hujumi paytida daniyaliklar koʻpchilik espinollardan birorta ham oʻq uzolmadilar. Bu urushdan soʻng, espinoli nihoyat ishlatilmay qoldi.

1983-2012 yillarda Avstraliyaning Metal Storm kompaniyasi jurnal barrelida granatalarning tandem tartibida joylashgan espinolga oʻxshash granatalarni ishlab chiqardi.

Yana qarang
-----------

* Rim sham

Manbalar
--------

1. 1 2  Espinol
2. 1 2  TRIDTsAT PUL V ODNOM STVOLYe
3. 1 2  Pradedushka „Minigana" i „Metal shtorma"
4. ↑  To George Washington from Joseph Gaston Chambers, 5 August 1793
5. ↑  A War of 1812 „Gatling Gun"
6. ↑  *Максим Попенкер.* „Многозарядный гранатомёт Metal Storm (Австралия)".  World Guns. 17-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 августа 2011.
**Jun gazlama** — jun tolasidan toʻqiladigan mato. Toza junli va yarim junli xillari boʻladi. Toza J. g .lar 100% jun ipdan toʻqiladi. Junli kiyim-kechaklarning tashqi koʻrinishini yaxshilash maqsadida jun tarkibiga 6—10% gacha (umumiy ogʻirligiga nisbatan) paxta ipi, viskoza, sunʼiy ipak, shtapel tolasi va b. aralashtirilgan gazlama ham toza J. g. jumlasiga kiritiladi. Yarim junli gazlamalar tarkibida 85% gacha tabiiy yoki sunʼiy jun boʻladi. Iplarning sifatiga qarab J. g .lar, asosan, kamvol va movut gazlamalarga boʻlinadi. Kamvol gazlamalar yuqori va oʻrta raqamli jun ipdan toʻqiladi. Kamvol gazlama sirti tekis, koʻpincha, tuksiz pishiq, yengil, changni oʻziga kam oladi, undan tikilgan kiyim chidamli boʻladi, taxi tez buzilmaydi, chang va b. iflosliklardan oson tozalanadi. Erkaklar, ayollar va bolalar kiyimlari tikish uchun ishlatiladi. Koʻylakbop, kostyumbop, shimbop, paltobop va maxsus kamvol gazlamalar bor. J. g .lardan kiyim-kechak, adyol, roʻmol, gilam va b. mahsulotlar ham tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vektor bozoni** spini bir birlikka teng bozondir. {\displaystyle \hbar } (Plank doimiysi ga boʻlinadi {\displaystyle 2\pi }). Zarrachalar fizikasida asosiy zarralar hisoblangan vektor bozonlari hammasi oʻlchovli bozonlardir. Eng mashhur vektor bozoni foton yoki yorugʻlik kvantidir, yaʼni oʻlchov bozonidir. a a

Bundan tashqari, vektor bozonlari ham mavjud, ular kompozit zarrachalar, masalan, vektor mezonlari, ular bir birlikning umumiy spiniga ega boʻlgan kvark va antikvarkdan iborat.s d

*"Vektor bozon"* nomi kvant maydon nazariyasidan kelib chiqqan. Har qanday oʻq boʻylab bunday zarrachaning spin komponentlari har doim *uchta* qiymatdan birini oladi: {\displaystyle +\hbar }, 0 yoki {\displaystyle -\hbar } (bu hech boʻlmaganda massiv vektor bozonlari uchun toʻgʻri; ushbu maqola doirasidan tashqarida boʻlgan sabablarga koʻra, foton kabi massasiz zarralar uchun vaziyat biroz boshqacha). Shuning uchun spin holatlari fazosi uch oʻlchovli fazodagi matematik vektor komponentlari soni bilan bir xil, uch erkinlik darajasiga ega. Bu holatlarning kvant superpozitsiyalari aylanish jarayonida aylanuvchi vektorning fazoviy komponentlari kabi oʻzgarishi mumkin. Agar vektor bozoniga maydon kvanti sifatida qaralsa, u holda maydon vektor maydoniga aylanadi.

Adabiyot
--------

* Bogolyubov N. N. Shirkov D. V. Vvedenie v teoriyu kvantovannix poley. — M.: Nauka, 1984. — 600 s. (nedostupnaya ssilka)
* Ventsel G. Vvedenie v kvantovuyu teoriyu volnovix poley. — M.: GITTL, 1947. — 292 s.
* Isikson K. Zyuber J.-B. Kvantovaya teoriya polya. — M.: Mir, 1984. — T. 1. — 448 s.
* Rayder L. Kvantovaya teoriya polya. — M.: Mir, 1987. — 512 s.
* d d d d
PRISTLI (Priestley) Jozef (1733.13.3, Fildxed, Yorkshir — 1804.6.2, Nortamberlend, Pensilvaniya, AQSH) — ingliz faylasufi, kimyogari, deizm tarafdori. 1794-yil AQSH ga muxrjir boʻlib ketgan. "Materiya va ruh toʻgʻrisida tadqiqotlar" asari (1777)da tabiatning moddiyligi, ruh materiyaning xususiyati ekanligi toʻgʻrisidagi gʻoyalarni ilgari surgan. D. Gartlining assotsiatsiyalar toʻgʻrisidagi taʼlimotini rivojlantirgan. Kislorodni kashf etgan (1774), vodorod xlorid va ammiak hosil qilgan (1772— 74). Nafas olishchiqarish tufayli bu-zilgan havoni yashil oʻsimliklar "to-zalaydi", deb koʻrsatib oʻtgan. Flogiston nazariyasini himoya qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Bakr Alouddin Kosoniy**. Toʻliq ismi — Abu Bakr ibn Masʼud ibn Ahmad Alouddin Kosoniy - faqih.

Abu Bakr Alouddin Kosoniy faqih Alouddin Muhammad Samarqandiyning shogirdidir.
Rum podshohining elchisi sifatida Halabga Nuriddin Mahmud huzuriga yuborilgan. Shu podshohning hukmronlik davrida Damashqda hanafiylik mazhabi imomi mansabida turgan. U Maliku-l-ulamo laqabi bin mashhur boʻlgan.

Asarlari
--------

"Tuhfatu-l-fuqaho" ("Faqihlar tuhfasi") asariga "Badoiʼu-s-sanoiʼ fi tartibi-sh-sharoiʼ" ("Shariat tartibida ajoyib sanʼatlar") nomli sharh bitgan.

Vafoti
------

Abu Bakr Alouddin Kosoniy hijriy 587 yil rajab oyining 10-kuni (mil. 3 avg. 1191 y.)da Halab shahrida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Uvatov U. Oʻzbekiston — buyuk allomalar yurti. — B. 156.
2. ↑  Qoriev O. A. Fargʻona fiqh maktabi va Burhoniddin al-Margʻinoniy. — B. 54.

Adabiyotlar
-----------

* Oʻrta asr Sharq allomalari va mutafakkirlari ensiklopediyasi. Masʼul muharrirlar Sh. Ziyodov, O.Muhammadiev. Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2016.
**Abu Amr al-Argʻiyoniy** (arabcha:  — Abu Amr Muhammad ibn Ahmad ibn Jaʼfar ibn Ahmad ibn Sayyor al-Muazzin al-Arg‘iyoniy) — hadis hofizi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Asli [Nishopur]]dagi bir necha qish­loqni o‘z ichiga olgan nohiya — Arg‘iyonga mansub Abu Amr al-Arg‘iyoniy Samarqand shahrida yashagan. Olim fozil, hadis borasida so‘z va rivoyatlari ishonch­li, hadis eshitish qobiliyati kuchli hofiz bo‘lgan.

### Hadislar

Abu Amr al-Argʻiyoniy Samarqandda Abu-l-Abbos Mu­hammad ibn Ishoq as-Sarroj, Ali ibn al-Fazl ibn Tohir al-Balxiy va boshqalardan hadis ilmidan taʼlim olgan.

O‘z navbatida, hofizdan Abu Saʼd Abdurrahmon ibn Muhammad al-­Idrisiy hadis rivoyat qilgan.

Adabiyotlar
-----------

1. As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Haydarobod: „Doi­ra al-maʼorif al-Usmoniyya", 1962. I, 168;
2. Abdulkarim as-Sam’oniy. Nasabnoma. — T.: „Hilol-nashr", 2017. 161.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Barish Yarkadaş** (1974-yil 2-avgust) - turk jurnalisti, siyosatchisi va yozuvchisi. 2015-yil iyun va 2015-yil noyabr oylarida Turkiyada boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Respublika Xalq partiyasidan Istanbul deputati etib saylangan.

hayot
-----

U 1974-yil 2-avgustda Karsning Susuz shahrida Zülfiye va Rasim Yarkadoshlarning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan.Boshlang'ich va o'rta ta'limni Karsda tugatgan.1988-yilda oilasi bilan Istanbulning Uskudar tumaniga joylashdi.O‘rta ta’limni Sultonahmet matbaa kasb-hunar litseyida tamomlagan. Anadolu universiteti davlat boshqaruvi va Marmara universitetining matbaa bo‘limida tahsil olgan.

Universitet yillarida jurnalistikaga professional qadam qo‘ydi."Yeni Doğu", "Güneş", "Yeni Istanbul", "Xalq kuchi", "Radyo Yenigün" va "KMP Anadolu TV"da ishlagan.U TV 8 ni tashkil etish jarayonida ishtirok etgan. Ikki mingga yaqin a'zosi bo'lgan Zamonaviy Jurnalistlar Uyushmasi Istanbul bo'limi raisligini egallagan va ikki marta prezidentlikka saylangan.U ko'plab teleradiokompaniyalarda, ayniqsa Star va Hurriyat gazetalarida ishlagan, M1 TV, Dem TV, Kent TV, Cem TV, Kent Radyo, Yön Radyo va Box Radioda ko'rsatuvlar qilgan.2006-yilda Gerçek Gündem nomli veb-saytga asos solgan.2011-yilda Xalq TVda ish boshlagan.

U 2015-yil 7-iyun va 1-noyabrda bo'lib o'tgan Turkiya umumiy saylovlarida 25 va 26 muddat Istanbul deputati sifatida parlamentga kirdi. U 2018 yilgi saylovlarda o'z partiyasi tomonidan ko'rsatilmagan.

Shaxsiy hayot
-------------

Harbiy xizmatni Vanda tugatgan.Turkiya Jurnalistlar uyushmasi a’zosi.Zamonaviy jurnalistlar assotsiatsiyasi va Iqtisodiyot jurnalistlari assotsiatsiyasining mukofotlariga sazovor bo'lgan.

uning kitoblari
---------------

* *Hepsi Yaralar Sonuncusu Öldürür*. İstanbul: Babil Yayınları, 2004. ISBN 978-9-7562-0703-1.
* *Aksaray'ın Sırları*. İstanbul: Asi Kitap, 2015. ISBN 978-6-0565-4806-2.
* Adalet

Manba
-----

1. ↑  „İstanbul'da hangi partiden kim Meclis'e girdi?". *Radikal* (7 haziran 2015). Qaraldi: 8 haziran 2015.
2. ↑  „Barış Yarkadaş - Hakkımda". 10 mayıs 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 haziran 2015.
**Abu Bakr Jug‘iy Samarqandiy** (arabcha: أبو بكر جوغي سمرقندي — Abu Bakr Jug‘iy Samarqandiy — Toʻliq ismi Abulmahosin Ruknulislom Muhammad ibn Abu Bakr Jug‘iy Samarqandiy (1098-1177)) — Qonunshunos olim.

Hayoti
------

O‘z davrida „*Islomning ustuni*", „*Dining ustuni*" „*Imomzoda*", „*Buxoro aholisiinng muftiysi*" kabi sharafli unvonlarga sazovor bo‘lgan Muhammad ibn Abu Bakr Jug‘iy Buxoriy Hanafiy bo‘lib, bu kishi Imomzoda taxallusi bilan tanilgan. U „*Ajra*ʼ", „*jur'*" yoki „*jug‘*" nomli qishloqda 491/1098-yil robi’ul avval oyida tavallud topgan. Uning hayoti, oilaviy ahvoli haqida manbalardagi maʼlumot juda oz bo‘lib, Sam’oniy uning Mas’ud ismli o‘g‘li bo‘lganligi va u ham otasidek hanafiy olimlardan bo‘lgani va yoshligidan otasi taʼlif etgan kitoblarni ko‘p mutolaa qilgani haqida maʼlumotlar keltirgan.

Faoliyati
---------

Uning O‘rta Osiyo va Xurosonning yirik madaniyat va maʼrifat o‘choqlari bo‘lgan Samarqand va Buxoro kabi shaharlarda yashab, ijod etgani uchun Samarqandiy, Buxoriy va Qummiy kabi nisbiy nomlarni olgan. Manbalarda keltirilishicha, alloma mo‘g‘ullarning Buxoroni bosib olgan ilk kezlarda shahid bo‘lgan. Bu voqea haqida tarix kitoblarida shunday yoziladi. Mo‘g‘ullar Buxoroni qo‘lga olgach, xalqni mol-dunyosini talab, o‘ldirib, ayollarni erlarining ko‘z o‘ngida zo‘rlab-xo‘rlashgan. Bu haqoratga chidab turolmagan baʼzi musulmonlar ojiz bo‘lishsada, dushmanga qurol ko‘tarib, shahid bo‘lishni afzal ko‘rishgan. Imomzoda va o‘g‘li Mas’ud ham mo‘g‘ullar qo‘lida shahid bo‘lgan.

Ustozlari
---------

Alloma ilmni Buxoro faqihlaridan olgan va asosan Abulfazl Bakr ibn Muhammad ibn Ali Zaranjariy va Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh ibn Foil Surxakatiyning shogirdi bo‘lgan.

Asarlari
--------

„*Shir’atu-l-islom ila dori-s-salom*", "*Uqudu-l-aqoid fi fununi-l-favaid*" va "*G‘aroibu-l-Qur’on*".

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 563.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Barion yulduz** — nazariy tadqiqotlarda oldindan aytib berilgan oʻta zich osmon jismi. U asosan ogʻir elementar zarrachalardan tashkil topgan; massasining asosiy qismi markaziy sohasida boʻlishi kerak. Bu natijalar musbat energiyali va muvozanat holatida boʻlgan yulduzlarning barqarorligini tekshirish hamda Ambarsumyanning oʻta zich obʼyektlar tugʻilishi bilan bogʻliq taraqqiyot konsepsiyasini tahlil qilish kabi nazariy yoʻnalishlarda qoʻlga kiritilgan. Dastlabki hisoblar asosida Barion yulduz giperon yadro (zichligi r>1015 gr/sm), oraliq neytron qatlamva aynigan elektron-proton gaz qobiqlaridan iborat, deb taxmin kilinadi. Uning massasi 2 Quyosh massasidan kichik, radiusi 10 km atrofida.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Bakr Mustag‘firiy Nasafiy Samarqandiy** (arabcha: محمد بن أبو بكر مستغفيري نسفي سمرقندي — Abu Bakr Mustag‘firiy Nasafiy Samarqandiy — Toʻliq ismi Abulabbos Jaʼfar ibn Abu Ali Muhammad ibn Abu Bakr Mustag‘firiy Nasafiy Samarqandiy (vafoti. 1040 yil.)) — Tarixchi, adib, muhaddis va faqih.

Hayoti
------

Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiy ko‘zga ko‘ringan tarixchi, adib, muhaddis va faqih bo‘lgan. Dehxudoning „*Lug‘atnoma*" asarida yozilishicha, alloma bir necha vaqt Marv va Saraxsda istiqomat qilgan. Shu yerda boshlang‘ich maʼlumotni olgandan keyin Buxoroga borib yashagan va u yerning bir necha olimlaridan taʼlim olgan. U Nasaf (Qarshi) shahrida yashab, shu yerda 432/1040-yil vafot etgan. Samarqandiy nisbasi uning Samarqandda yashagani yoki u yerda tug‘ulganidan dalolat beradi.

Ustozlari
---------

Uning otasi Abu Ali Muhammad ibn Mustag‘firiy (318/930-372/982-yillar.) ilm olishida ustozi bo‘lgan. Shuningdek, bobosi Abu Bakr Mu’taz ibn Muhammad ibn Mustag‘fir, Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad Roziy Saraxsda ibn Abu Ali Zohir ibn Ahmad Saraxsiy, Naysaburda Abu Sahl Horun ibn Ahmad Astrobodiy, Buxoroda Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad G‘unjor, Marvda Ibrohim ibn Haysam Muhammad ibn Kushmihaniydan taʼlim olgan.

Asarlari
--------

„*Kitob tarixi Samarqand*", „*Kitob tarixi Nasaf va Kesh*", „*Kitobu-sh-sheʼr va-sh-shuaro*", „*Kitobu-l-vafo*", „*Kitob daloili-n-nubuvva*", „Kitobu-d-daʼavot", „*Kitob xutabu-n-nabiy*", „*Kitob tibbi-n-nabaviy*".

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 558.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
* ToʻgʻrigaToʻgʻriga
* KavisliKavisli

**Alto fleyta** (italyancha: *flauto contralto*; fransuzcha: *flûte alto*; nemischa:) zamonaviy nayning bir turi. Asosiy diapazon: kichik sol — uchinchi oktavada fa. Haqiqiy tovushning toʻrtinchi qismi bilan belgilanadi. Kamroq tarqalgan *fa* dagi alto fleyta boʻlib, yuqoridagi beshinchi sifatida qayd etilgan. Asbobning tembri toʻliq, keng, eng katta goʻzallik pastki registrda. Katta fleyta bilan solishtirganda, alto biroz uzunroq va qalinroq. Barmoqlar joylashuv tartibi bir xil. *Katta* va *kichik fleyta* bilan birgalikda simfonik orkestr tarkibiga kiradi.

Alto fleyta, asosan, orkestrda maxsus tembrning oʻziga xos past tovushlarini chiqarish uchun ishlatiladi, ammo XX-asrning ikkinchi yarmida u ansambl va yakkaxon cholgʻu sifatida ham qoʻllanila boshlandi. Uni birinchilardan boʻlib Rimskiy-Korsakov „Mlada" opera-baletida ishlatgan (1890). Keyinchalik alto nay qismi A.K. Glazunov (Sakkizinchi simfoniya), M. Ravel („Dafnis va Xloya"), I.F. Stravinskiy („Muqaddas bahor"), G. Xolst („Sayyoralar"), D.D. Shostakovich (Yettinchi simfoniya) va boshqa bastakorlar asarlarida paydo boʻldi. Alto fleyta Pyer Bulezning „Ustasiz bolgʻa" asari ansambliga kiritilgan. Alto fleyta uchun yakkaxon asarlar Mati Kuulberg, Egil Hovlann, Leonid Bashmakov, Aulis Sallinen, Erland fon Koh tomonidan yozilgan. Shuningdek, keksaligida uni afzal koʻrgan Theobald Böhm ham alto fleyta uchun yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Черных А.В. „Флейта",*. Советское духовое инструментальное искусство. Справочник*. М.: Советский композитор, 1989 — 83 bet.
2. ↑  Радвилович А.Ю. „Флейты",*. Приложение к учебнику М. И. Чулаки «Инструменты симфонического оркестра»*. Композитор, 2013 — 5 bet.

Adabiyotlar
-----------

* Рогаль-Левицкий Д.Р. „Альтовая флейта",*. Современный оркестр. Часть I*. М.: МузГИз, 1953 — 259—263 bet.
**Soliq stavkasi** — soliq obyektining muayyan birligiga nisbatan undiriladigan soliq miqdori; pul summasi hisobida undiriladi. Masalan, ish haqi yoki foydaning pulda hisoblangan miqdori, yerning ga hisobidagi sathiga nisbatan hisoblangan soliq. Soliq stavkasi qonun yoʻli bilan turli usulda belgilanadi: qatʼiy yoki proporsional belgilangan stavkalar — soliq obyekti miqdoriga nisbatan oʻzgarmaydigan bir xil ulushda undiriladi. Masalan, Oʻzbekistonda korxonalar molmulkidan undiriladigan soliq 4% qilib belgilangan, ushbu Soliq stavkasi obyekt qiymati (molmulk qiymati)ning maʼlum ulushiga teng (4%) boʻladi; progressiv soliq stavkasi — soliq obyekti miqdoriga qarab ortib boruvchi stavkalar. Oʻzbekistonda soliq qonunchiligiga koʻra eng kam ish haqining 5 barobariga teng qismiga 13%, undan 10 marta oshgan qismiga 21% Soliq stavkasi belgilangan va daromad miqdorining ortib borishi bilan Soliq stavkasi ham oshib boradi (2004, 1 yanvar). Regressiv soliq stavkasi — daromadlarning oʻsishi bilan stavkalar miqdori kamayib boradi. Jahon mamlakatlari amaliyotida kamdankam, asosan, qazib oluvchi tarmoklarda qoʻllanadi. Nolli soliq stavkasi — eksportga moʻljallangan tovarlar i.ch.ni ragʻbatlantirishda qoʻllaniladi. Masalan, toʻlangan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi boshqa tovarlar tushumi boʻyicha olinadigan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasidan chegirib kamaytiriladi. Bunday Soliq stavkasini qoʻllash iqtisodiyotning rivojlanishiga ijobiy taʼsir etadi.

Yana q.
-------

* Soliq
* Soliq imtiyozlari
* Soliq islohotlari

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Botqoqlanish**, tuproq botqoqlanishi — tuproqning yer usti yoki grunt suvlari bilan ortiqcha namlanishi natijasida paydo boʻladigan jarayon. Bunda tuproqda anaerob sharoit vujudga keladi, gleylanish belgilari roʻy beradi, yarim chirigan oʻsimlik qrldiklari yigʻilib boradi, suvhavo rejimi oʻzgaradi. Asosan, atm. yogʻinlari bugʻlanishdan ustun boʻlgan zonalarda tarqalgan. Arid zonada B. sof holda kam uchraydi; aksariyat tuproq shoʻrlanishi bilan birga yuz beradi, natijada ekinlar yaxshi rivojlanmaydi va nobud boʻladi. B. tabiiy va sunʼiy sabablarga koʻra yuz beradi. Tabiiy sabablar: grunt suvlarining oqib ketishini qiyinlashtiradigan relyef xususiyatlari va geologikgidrogeologik sharoitlar (mas, Fargʻona, SurxonSherobod vodiylaridagi quyi terrasalar, tekis hudud va botiqdardagi daryolarning qayir terrasalari); toshqinlar natijasida yerlarni suv bosishi; suvning daryo va qoʻllardan sizishi va shahrik.; insonning xoʻjalik faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan sunʼiy sabablar — grunt suvlarining oqib ketishi tabiiy qiyin boʻlgan yerlarni drenajlar qurmasdan sugʻorish; sugorish va shoʻr yuvishda meʼyordan ortiqcha suv berish; kanal va suv omborlaridan siziladigan suvlar hisobiga yerlarni muntazam zax bosishi, yer usti suvi okimlarining tartibga solinmaganligi; sugʻorish va kollektordrenaj tarmoqlarining qoniqarsiz holati va boshqa Oʻrta Osiyoning sugʻoriladigan zonal arid a yerlarning katta qismi (deyarli 35—50%) da u yoki bu darajada B. xavfi mavjud. Yerlarni B.dan saqlash maqsadida kollektordrenaj tarmogʻi quriladi. B.ga qarshi kurashish uchun agrotexnik, meliorativ va ekspluatatsion kompleks choratadbirlar oʻtkaziladi, yaʼni daraxtzorlar barpo etiladi, koʻp yillik oʻtlar bilan almashlab ekish joriy qilinadi; sugʻoriladigan maydonlar toshqin va muz tikinlari davrlarida suv bosishdan sakdanadi, shoʻr yerlarni yuvish texnologiyasiga rioya qilinadi; drenaj va suv tashlash tarmoqlarining optimal zichligi taʼminlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bariy oksid**, VaO - bariyning kislorod bilan birikmasi, kubik panjarali rangsiz kristall modda. Zichligi 5700 kg/m3. 23° da va yuqori bosimda tetragonal modifikatsiyaga aylanadi. Suyuqlanish temperaturasi 2017°; qizdirilganda uchish xususiyati bor. Sut kislota va karbonat angidrid bilan oson reaksiyaga kirishadi. Bariy karbonatni 700 — 900° da yoki bariy peroksidni 500 — 600° da termik parchalash yoʻli bilan olinadi. Bariy oksid 500° atrofida kislorodli muhitda qizdirilganda bariy peroksid (VaO2)ga aylanadi. 500° dan yuqori temperaturada esa parchalanib kislorod ajratib chiqaradi, sulfat kislota taʼsirida vodorod peroksid (N2O2) hosil qiladi. Bariy peroksid— sof kislorod manbai, pirotexnik tarkiblar komponenti, gazmol va qogʻozni oqartiruvchi modda sifatida ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Rigadagi Rozenberg shtab-kvartirasining kitob doʻkoni.
**Reichsleiter Rosenberg shtab-kvartirasi** (nemischa:) — bosib olingan hududlardan madaniy boyliklarni musodara qilish va olib chiqish bilan shugʻullanadigan natsistlar tashkiloti.

Tashkilot asosan bosma materiallarni (kitoblar va arxiv hujjatlarini) musodara qilish, shuningdek, bosib olingan hududlar toʻgʻrisida turli maʼlumotlarni, birinchi navbatda, bolsheviklar mafkurasi materiallarini toʻplash va ularni keyinchalik ilmiy oʻrganish va ulardan foydalanish uchun targʻibot qilish bilan shugʻullangan. Shtab xodimlari mafkuraviy xarakterga ega boʻlgan maʼlumotlardan tashqari, bosib olingan hududlarning resurs bazasi, iqtisodiyot, madaniyat, fan, taʼlim va boshqalar haqida maʼlumot toʻplaganlar. Tashkilot aʼzolari uchun Germaniya mustamlakalari, ayniqsa Sovet Ittifoqi respublikalari hududidagi materiallar qiziq boʻlgan. Ushbu tashkilotning mahalliy boʻlimlari (asosiy ishchi guruhlar) Amsterdam, Bryussel, Parij, Belgrad, Riga, Tallin, Dorpat, Minsk, Smolensk, Kiev, Xarkov, Dnepropetrovsk va Simferopolda joylashgan edi. Bosh shtab-kvartirada faoliyati mavzuli (fan, qadimiy tarix, folklor, nasl-nasab, tasviriy sanʼat, musiqa, dunyoqarash maʼlumotlari va boshqalar) bo‘lgan Sonderstaff („Sonderstäbe" — „maxsus shtab") ham bor edi.

Germaniya urushda mag‘lubiyatga uchragach, Rozenberg qarorgohi hujjatlari ittifoqchilar tomonidan tortib olingan va hozirda Rossiya, Ukraina va AQSh arxivlarida saqlanmoqda. Rossiya davlat harbiy arxivida 1402 („Reyxsleyter Rozenberg operativ shtab-kvartirasining arxiv fondi — ERR") va 1401 („Reyxsleyter Rozenberg operativ shtab-kvartirasi arxiv fondining kartotekasi") fondlari mavjud. Bosh qarorgohi hujjatlarining bir qismi Ukrainada, Kiyevda Oliy hokimiyat va boshqaruv organlarining davlat arxivida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ernst Piper: *Alfred Rosenberg — der Prophet des Seelenkrieges. Der gläubige Nazi in der Führungselite des nationalsozialistischen Staates.* In: Michael Ley / Julius H. Schoeps (eds): *Der Nationalsozialismus als politische Religion*. Bodenheim bei Mainz 1997, p. 122, ISBN 3-8257-0032-1.
2. ↑  Hoeven, Hans van der; Van Albada, Joan, 1996, „Memory of the World: Lost Memory: Libraries and Archives Destroyed in the 20th Century." pp. 7-15. They comment from: *Bibliothekswesen und Bibliographie in der USSR. Uebersetzungen aus der Grossen Sowjetenzyklopädie*. Berlin [c. 1958], 38; ELI vol. 26, 182.

Havolalar
---------

* Reichsleiter Rosenberg operativ shtabining „Nauka" Sonderstaffining Ukraina ilmiy muassasalarining qimmatbaho buyumlarini musodara qilish boʻyicha faoliyati (1941-1943)
* Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (ERR) rekordlari
* Reichsleiter Rosenberg operatsion shtab-kvartirasining hujjatlari toʻplami
**Bariy nitrat**, bariyli selitra, Ba(NO3)2 — nitrat kislotaning bariyli tuzi, kubik panjarali rangsiz kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 595°, zichligi 3240 kg/m3. Suvda eruvchanligi: 100 g da 5 g (0°da), 9,2 g (20° da), 34,2 g (100° da). Spirtda va konsentrlangan nitrat kislotada erimaydi. Ishqoriy metallar nitratlari, ammoniy nitrat va bariy bromid bilan evtektik aralashmalar, kobalt va stronsiy nitratlar bilan qattiq eritmalar hosil qiladi. 595° dan yuqori temperaturada bariy nitritga aylanib, 670° atrofida bariy oksidgacha ajraladi. Tabiatda nitrobarit minerali holida uchraydi. Bariy nitrat bariy sulfid yoki bariy karbonatga nitrat kislota, shuningdek almashinish reaksiyalaridan foydalanib bariy xlorid, bariy gidroksid yoki bariy sulfidga kalsiy, ammoniy, kaliy yoki natriy nitratlar taʼsir ettirib olinadi. Bariy oksid va bariy peroksid olishda, emal va sirlarning komponenti sifatida hamda yashil bengal olovlari tayyorlashda qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |