recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Goʻsht** — qimmatli oziq-ovqat mahsuloti; soʻyilgan hayvon nimtasi yoki nimtasining bir qismi. G. inson isteʼmol qiladigan oziq-ovqatdagi oqsilning asosiy manbai hisoblanadi. G.ning tuzilishi va taʼmi, sifatlari hayvonlar turi, zoti, jinsi, yoshi, boqish va saqlash sharoitlariga bogʻliq. Hayvonlarning turiga qarab, mol (qoramol), qoʻy, ot goʻshti va boshqalarga ajratiladi. Qoramol, qoʻy, echki G.i sifati va semizligiga qarab birinchi va ikkinchi toifalarga boʻlinadi. G. mushak toʻqimalarining kimyoviy tarkibi (%): suv 72—75, oqsil 18—22, yogʻ va yogʻsimon moddalar 0,5—3,5, azotli ekstrativ moddalar 1 — 1,7, uglevodlar 0,7—1,4, mineral moddalar 0,8—1,8. G.ning sifat jihatdan eng muhim qismi mushak toʻqimalari hisoblanadi. G.da uning miqdori 40—70% ga boradi. Mushaklar oqsillarida hayotiy zarur aminokislotalar bor. Mushak tolalaridagi mioglobin oqsili G.ga qizil tus beradi. G.ning isteʼmol qilinadigan qismining mineral tarkibi (mg%): fosfor 180—230, kaliy 200— 300, kalsiy 7—15, magniy 17—25, temir 1,5—3,0 va boshqa G. tarkibida yana turli xil kislotalar, vitaminlar (RR, V,, V2, Ye va boshqalar) boʻladi. G.ning saqlanish muddatini uzaytirish uchun muzlatiladi, tuzlanadi, dudlanadi (qarang Goʻsht sanoati).

Talʼat Akmalxonov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  Ayyıldız, Esat. "Klasik Arap Edebiyatında Et Motifi". *International Malatya Gastronomy Culture and Tourism Conference*. ed. Aynur Ismayilova – Gunay Rzayeva. 19-24. Malatya: IKSAD Publishing House, 2022.
**Behi** (*Cydonia oblonga* Mill.) — raʼnodoshlar oilasiga mansub mevali daraxt yoki buta. B.ning Ozarbayjon, Dogʻiston, Turkmaniston, Eronda yovvoyi turlari uchraydi, turk tilida ayva nomi bilan yuritilgan. Mahmud Koshgʻariyning "Devonu lugʻotit turk" asarida "avya" shaklida tilga olingan. B. Kavkaz, Oʻrta Osiyo, Qrim, Ukrainaning jan. hamda Astraxon viloyatida keng tarqalgan. Oʻzbekistondagi B.zorlarning 80% Fargʻona vodiysida. Balandligi 5–6 m, shoxshabbalari piramida shaklida, baʼzan tarvaqaylab oʻsadi. Bargi oddiy, yashil, cheti butun. Gullari yakka holda, oq yoki och pushti, aprelda gullaydi. Koʻchati oʻtqazilgach, 3—4 yili hosilga kiradi, 30—40 yil yashaydi. Katta yoshdagi daraxtlari oʻrtacha 60— 70 kghosil beradi. Mevasi sentabr—okt. oylarida uzib olinadi; vazni, naviga qarab 150—500 g. B. mevalari limon rangda yoki toʻq sariq, tuk bilan qoplangan; yetilganda tuki toʻkilib ketadi, xushboʻy. Yangi uzilgan mevasi kam isteʼmol qilinadi. B. entomofil (hasharotlar bilan changlanadigan) oʻsimlik. B. tarkibida 74,7—83,5% suv, 8,5— 15,2% qand, 0,2—1,5% kislota bor, shuningdek oshlovchi moddalar va tosh hujayralar boʻladi. Mevasi dagʻal boʻlib, uzoq saqlangandan keyin tosh hujayralar yumshab qoladi. B.dan murabbo, kompot, marmelad, sukat, qiyom, jem tayyorlanadi, ovqatga (koʻpincha palovga bosiladi) ishlatiladi. B. asosan, payvandlab koʻpaytiriladi, koʻchati 6×6 yoki 5×5 m sxemada oʻtqaziladi. B.ning koʻpchilik navlari nokka payvandtag boʻla oladi; unga ulangan nok pakana boʻladi. B. issiklik va namlikka talabchan. Sugʻoriladigan unumdor tuproqlarda, shuningdek shoʻri kam yerlarda yaxshi oʻsadi. Oʻsuv davrida tuproq sharoitiga qarab 3—8-marta sugʻoriladi.

Asosiy navlari: Non B. Quva B. Shirin B. Samarqand yirik B. Xorazm olmasimon B. N o n B. —ertapishar, xoʻraki va konservabop, daraxti oʻrtacha. Mevasi yirik 300—400 g, olma shaklida, sariq. Eti sargʻish, oʻrtacha suvli, sal nordon, xushboʻy. Sentabrning ikkinchi yarmida uziladi, dekabrgacha saqlanadi. 50–70 kg hosil beradi; Quva B.—oʻrtapishar, xoʻraki, daraxti katta (5–6 m), mevasi oʻrtacha (150—200 g), tilimli, olma shaklida, och sariq. Eti oq, tigʻiz, oʻrtacha suvli, shirin, xushxoʻr. Okt. boshlarida uziladi, yanvargacha saqlanadi. Tupi 150–200 kg hosil beradi; Shirin B. —ertapishar, xoʻraki, daraxti oʻrtacha. Mevasi 150—180 g, tilimli, noksimon, eti och sariq, sersuv, shirinnordon, yeyishli. Sentabrning ikkinchi yarmida uziladi, uzoq saqlanmaydi.

Zararkunandalari: olma qurti, olma qon biti, nok kanasi, doʻlana kapalagi va boshqa; kasalliklari: qora chirish, zang va boshqa

Rixsivoy Joʻrayev.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Archicad** — Graphisoft firmasi tomonidan yaratilgan axborot modellashtirish texnologiyasi (bino maʼlumotlarini modellashtirish — BIM) asosida arxitektorlar uchun dasturiy taʼminot toʻplami. Arxitektura va qurilish tuzilmalari va echimlari, shuningdek, landshaft elementlari, mebellar va boshqalarni loyihalash uchun moʻljallangan.

Paketda ishlashda virtual binoning kontseptsiyasi qoʻllaniladi. Uning mohiyati shundaki, Archicad loyihasi kompyuter xotirasida mavjud boʻlgan haqiqiy binoning virtual modelini taqdim etadi. Uni amalga oshirish uchun loyiha bilan ishlashning dastlabki bosqichlarida dizayner aslida aslida „qurmoqda" bino, aslida uning toʻliq analoglari boʻlgan asboblardan foydalanadi: devorlar, shiftlar, derazalar, zinapoyalar, turli xil ob’ektlar va h .k. modellashtirish bosqichini tugatgandan soʻng, foydalanuvchi „virtual bino" dan loyiha hujjatlarini yaratish uchun barcha kerakli maʼlumotlarni olishi mumkin: qavat rejalari, jabhalar, kesmalar, tushuntirishlar, spetsifikatsiyalar, vizualizatsiya va boshqalar.

Achicad dasturi Graphisoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan, birinchi tizimli BIM (Building Information Modeling) dasturlaridan biri. Graphisoft 1982-yilda birgina turli va bir-biriga bog'liq dasturlar o'zlashtiruvchi bir qator yaxshi yaratish texnologiyalari (CAD) va bina informatsiya modelini (BIM) yaratishda o'zlashtiruvchi dasturlar ishlab chiqarishda bo'lgan bir kompaniya bo'lib, shu kunga qadar bu sohada keng namlikka erishgan.

Archicad, boshlang'ich tashqi boshqaruv tizimlarini ishlab chiqishda bo'lgan bir nechta muhim innovatsiyalarga ega bo'lgan dastur hisoblanadi. Bunda bina modelli tarkibi va qurilmalarini ko'rib chiqish, 3D modelni o'lchash va animatsiyalarni yaratish, boshqa dasturlar bilan integratsiya va ko'p qatlamli ko'rsatkichlar yaratish, va shunga o'xshash ko'plab funktsiyalar mavjud.

Graphisoft kompaniyasi, boshqa muvaffaqiyatli dasturlar bilan qiyoslanib, archicadni boshqa dizayn va inshoot platformalariga ko'chirish va bir qancha kompaniyalarga bina va inshoot loyihalarini rivojlantirish uchun maxsus halqaro xizmatlar ko'rsatish bilan keng doira olib boradi. Raqiblari orasida Autodesk Revit va Nemetschek Vectorworks kabi dasturlar mavjud.

|  |  |
| --- | --- |
| Kompyuter | *Kompyuterlarga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Molikiylik** (arabcha: ) — sunniylikdagi diniy-huquqiy mazhablardan biri. Molik Ibn Anas asos solgan. Molikiylik Madinada paydo boʻldi, Arabiston yarim oroliga, keyin Misr, Shimoliy Afrika va Andalusiyaga tarqaldi. Molik ibn Anasning „al-Muvattaʼ" (ommaviy, barchaga tushunarli maʼnosida) asari molikiylik taʼlimotining asosiy manbai hisoblanadi.

Molikiylik tarafdorlari Muhammad paygʻambar hayotligi vaqtida ilk islomda shakllangan fiqh meʼyorlarini tan oladi, fiqhning asosiy manbai sifatida Qurʼon va sunnaga tayanadi, Madinaning savodli aholisi yakdillik bilan maʼqullagan qoidalarnigina ijmo deb hisoblaydi. Shu bilan birga musulmonlarning umumiy manfaatlariga javob beruvchi shariat hukmlariga monelik qilmaydi. Hozirgi vaqtda ham bu mazhab qoidalarining Marokash, Tunis, Jazoir va Liviya nikoh-oila va mulkka oid huquqiga sezilarli taʼsiri bor. U Liviyaning bir qancha jinoyat qonunlari asosini tashkil etadi.

Adabiyot
--------

* Husniddinov 3. Islom: yoʻnalishlar, mazhablar, oqimlar, T. 2000.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ash** (forscha: شش) — odatda issiq xizmat tortiladigan va Eron oshxonasining bir qismi boʻlgan quyuq shoʻrva/ragu. U afgʻon, Ozarbayjon, Kavkaz va turk oshxonalarida ham uchraydi.

„Oshpaz" soʻzi fors tilida „aushpaz"kabi eshitiladi. Bu soʻz ikki forscha „aush" va „paz" soʻzining birikmasidan iborat boʻlib, soʻzma-soʻz „aush pishiruvchi" degan maʼnoni bildiradi. Shuningdek, „oshpaz" soʻzi „aushpazkhaneh" deb tarjima qilingan*:* *"aushpaz"* va *"khaneh" soʻzlarining birikmasidan kelib chiqib,* uy maʼnosini bildiradi.

Ingrediyentlar
--------------

Ash uchun turli imasaliqlardan foydalanish mumkin, masalan: bugʻdoy makaroni, kurkuma, sabzavotlar (brokkoli, sabzi, piyoz, selderey, ismaloq, sarimsoq, jalapenos), dukkaklilar (noʻxat, loviya), oʻtlar (ukrop, yalpiz, koriander, toʻldirilgan shilantro).), yogurt va maydalangan qoʻzichoq, mol yoki tovuq.

Ash turiga qarab, tarkibida turli xil don, dukkakli (noxat, loviya, yasmiq), sabzavot, pomidor, sholgʻom, oʻtlar (petrushka, ismaloq, ukrop, yashil piyoz, kashnich, quritilgan yalpiz), piyoz, sariyogʻ, goʻsht, sarimsoq, kesma (ash-e reshte) va tuz, qalampir, zaʼfaron va boshqalar kabi ziravorlar ishlatilishi mumkin.

Ash toʻliq yoki birinchi taom deb hisoblanishi mumkin. Ash koʻpincha fors doʻkonlarida konserva shaklida, quruq aralashmalar yoki muzlatilgan holda sotib olinishi mumkin.

Turlari
-------

### Afgʻon oshxonasi

Afgʻon shoʻrvasi odatda pomidor asosidagi shoʻrvada makaron va turli sabzavotlar bilan tayyorlanadi. Shoʻrvaning afgʻon variantida pomidor yoki pomidorli shorva tez-tez uchraydi. U Chako (yogurtli sous) va quruq/tugʻralgan yalpiz barglari qoʻshiladi.

### Eron oshxonasi

Eron oshxonasida 50 dan ortiq quyuq shoʻrva (ash) mavjud va ash-e reshte eng mashhur turlaridan biridir. Baʼzi boshqa taniqli ashlar orasida ash-e-Anar (anor güveç), ash-e-yo (arpa güveç), ash-e-doʻst, ash-e-saak (ismaloq Stew güveç), ash-e-qavat (lavlagi, tuzlangan) kiradi. Kulning Eron xilma-xilligi koʻpincha qovurilgan yalpiz moyi, sarimsoq chiplari yoki piyoz chiplari bilan yonma-ovqat (nana-dag) bilan toʻldiriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Ash-Reshteh (Persian New Years Noodle Soup) Recipe". *Follow Me Foodie*. Qaraldi: 2016-yil 26-mart.
2. 1 2 3 4  „Āsh ʻeh Anar, Pomegranate soup" (deadlink). *Fig & Quince*. 2016-yil 8-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 26-mart.

 (Wayback Machine saytida 2016-04-08 sanasida arxivlangan)
3. ↑  Starkey.. „DINING OUT; A New Taste (Afghani) in Huntington" (en-US). *The New York Times* (1990-yil 5-avgust). Qaraldi: 2017-yil 31-may.
4. ↑  Cook.. „A Review of Afghan Kabob Fusion, in Franklin Park" (en-US). *The New York Times* (2012-yil 14-dekabr). Qaraldi: 2017-yil 31-may.
5. ↑  „Persian barley soup". *Amazon.com*. Qaraldi: 2016-yil 25-mart.
6. 1 2  „Aush Vegetable Soup". *Washington Post* (2014-yil 14-dekabr). Qaraldi: 2017-yil 31-may.
7. ↑  Scholem.. „Afghan Restaurant Offers Exotica for Frugal" (en-US). *The New York Times* (1996-yil 29-sentyabr). Qaraldi: 2017-yil 31-may.
8. ↑  Starkey.. „A Review of Choopan Grill, in Hicksville" (en-US). *The New York Times* (2012-yil 18-may). Qaraldi: 2017-yil 31-may.
Oʻzbekiston tojiklari
 [  ]
**Oʻzbeklashtirish** — turli maʼmuriy vositalar orqali odamlarga yoki madaniy merosga oʻzbeklik tuygʻusini majburiy singdirish jarayoni. Bu atama 1920-yillar oxirlari va 1930-yillarning boshlarida Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish jarayonida Oʻzbekistonda sodir boʻlgan mahalliylashtirishning (<i id="mwEw">korenizacija</i>) oʻziga xos shakllarini bildiradi.

1924-yilda O‘zbekiston SSR tashkil etilishi bilan boshlangan assimilyatsiya tazyiqlari tufayli etnik tojiklar aholini roʻyxatga olish blankalarida koʻpincha oʻzlarini oʻzbeklar deb koʻrsatishni afzal koʻrdilar va qishloq xoʻjaligi va togʻli hududlarni tark etmaslik uchun oʻz pasportlarida o‘zbek sifatida qayd etilishini afzal koʻrdilar. Tojikiston. Rasmiy Oʻzbekiston statistikasi Oʻzbekistondagi jami tojik aholisini taxminan 5% tashkil qilgan boʻlsa-da,   subʼyektiv ekspert hisob-kitoblariga koʻra, tojiklar mamlakat umumiy aholisining 25-30% ni tashkil qilishi mumkinligi aytilgan.

Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng Oʻzbekistonda sovetlashtirish va ruslashtirish natijalaridan keyingi jarayonlarga "oʻzbeklashtirish" atamasi qoʻllanila boshlangan. Majburiy taʼlimda rus tili oʻrnini bosgan oʻzbek tilining ahamiyatini tiklash, oʻzbek anʼanalari va madaniyatini targʻib qilish shular jumlasidandir.[  ]

Shuningdek qarang
-----------------

* Turklashtirish siyosati
* Xitoylashtirish siyosati
* Ruslashtirish siyosati

Manbalar
--------

1. ↑  „Results of population censuses in Uzbekistan in 1959, 1970, 1979, and 1989.". 2008-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 9-iyun.
2. ↑  CIA World Factbook: Uzbekistan (1996 est.)
3. ↑  Richard Foltz, "The Tajiks of Uzbekistan", *Central Asian Survey*, 15(2), 213-216 (1996).
Andoza:Cultural assimilation
**Tasmasimon chuvalchanglar**, sestodlar (Cestoda) — yassi chuvalchanglar sinfi. Hayvonlar va odam ichagida, baʼzan boshqa organlarida parazitlik qiladi. Gavdasi tasmasimon (nomi shundan), uz. mm ning bir necha ulushidan 30 m gacha, bosh (skoleks), boʻyin va strobiladan iborat. Boshida yopishuv organlari (soʻrgʻichlar, ilmoqlar, xartumlar va boshqalar) joylashgan. Boʻyin qismi oʻsuvchi yosh boʻgʻim (proglotid)lardan iborat. Strobilasi, odatda, bir nechtadan oʻnlab, hatto yuzlab boʻgʻimlarga boʻlingan. Jinsiy organlari germafrodit, har bir boʻgʻimida bitta yoki bir juftdan boʻladi. Tanasi botib kirgan kipriksiz epiteliy bilan qoplangan. Ichagi boʻlmaydi, tanasining yuzasi orqali ichakdagi suyuq oziqni soʻrib oladi. Juda serpusht, ayrim turlari bir yilda 600 mln.gacha tuxum qoʻyadi. Xoʻjayin almashtirib rivojlanadi. Tuxumlari ichida tashqi muxitda 6 ilmokli onkosfera lichinkalar rivojlanadi. Tuxumlar oraliq xoʻjayin ichagiga tushganida lichinkasi kon orkali turli organlarga borib, pufak (finna)ga aylanadi. Asosiy xoʻjayin finnali organ (goʻsht, jigar va boshqalar)ni yeb, parazitni yuktiradi. Asosiy xoʻjayin ichagida finnadan chiqqan lichinka ichak devoriga yopishgach, yangi boʻgʻimlar chiqarib oʻsadi. Ayrim Tasmasimon chuvalchanglar 2 oraliq xoʻjayinda rivojlanadi. 9—10 turkum, 3000 ga yaqin turi bor. Tibbiy nuqtai nazardan qoramol tasmasimon chuvalchangi, exinokokk, zanjirsimon tasmali chuvalchanglar, qoʻy miya qurti, serbar Tasmasimon chuvalchanglar, ligula va boshqa katta ahamiyatga ega. Meliboyev Azizxan. 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Skoleks-bosh qismi, tasmasimon chuvalchanglar tanasining oldingi qismi,ularda fiksatsiya organlari joylashgan boʻlib,ular yordamida bu parazitlar xoʻjayin ichak devoriga yopishadi.
**Dialektizmlar** — adabiy tildagi dialektlarning oʻziga xos hududiy unsurlari. Dialektizmlar tilshunoslikning barcha sohalari (fonetika, leksika, morfologiya, sintaksis va boshqalar)ga taalluqli. Badiiy ijodda dialektizmlar narsa, voqea va hodisaga mahalliy urgʻu berish maqsadida qoʻllaniladi, bundan tashqari, personaj nutqini individuallashtirish uchun foydalaniladi. Biroq, bunday qoʻllash tufayli dialektizmlarlar adabiy tilga oid boʻlib qolmaydi. Dialektizmlarni qoʻllash uslublararo ham cheklangan. Badiiy uslubda ancha keng, publitsis-tik uslubda qisman qoʻllangani holda ilmiy, rasmiy uslublarda deyarli uch-ramaydi. Baʼzi soʻzlar adabiy til va dialektda qoʻllangani holda boshqa dialektda boshqa maʼnoni ifodalaydi. Mas, „shoti", „tovoq" Fargʻona til shevalarida „narvon", „lagan"ni bildirsa, adabiy tilda „arava shotisi" „kosaga oʻxshash idish"ni anglatadi. Xorazm shevasiga xos „gʻoʻch" soʻzi — „mard", „botir"; „nishatamiz" — „nima qilamiz" degan maʼnoni bildiradi. Dialektizmlarlardan oʻrinli foydalanish badiiy ijodning, umuman nutqning badiiyligini, uslubning fazilati, taʼsirchanligini oshiradi.

Yana qara
---------

* Leksikologiya

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Melba** (inglizcha: *) — klassik muzqaymoqli desert. 1892/93-yilda Auguste Escoffier (Londondagi Savoy mehmonxonasining fransuz bosh oshpazi) tomonidan opera divasi Nellie Melba sharafiga yaratilgan klassik muzqaymoq shirinligi. Shirinlik qobigʻidan tozalangan shaftoli boʻlaklari, malinali sous va vanilinli muzqaymoqdan tayyorlanadi.*

Desert AQSHda XX asr boshidan buyon mashhur boʻlib, eng ommabop shaftolili desert hisoblanadi. Har yili 13-yanvar kuni AQSHda „Shaftoli Melba" Milliy kuni nishonlanadi.

Yaratilish tarixi
-----------------

1892-yilda Nellie Melba Richard Wagnerning Covent Gardenda tashkil etilgan Lohengrin operasida chiqish qiladi. Orlean gertsogi Filipp Nellie Melbaning shuhratini munosib baholash maqsadida, uning sharafiga kechki ziyofat dasturxoni yozadi. Shu munosabat bilan Auguste Escoffier yangi desert yaratadi. Auguste Escoffier desertni taqdim etar ekan, uni tarkibida shaftoli boʻlakchalari boʻlgan oqqushning muz haykalchasi koʻrinishidagi vanilinli muzqaymoq bilan bezaydi. Xonanda muzqaymoqni juda yaxshi koʻrishi, lekin tomogʻini shamollatib, ovozini buzib qoʻymaslik uchun uni yeyishga jur’ati yetmasligi haqida mish-mishlar yurardi. Muzqaymoq desert tarkibiy masalliqlardan birigina boʻlgani bois, u qoʻshiqchining vokal kordlariga unchalik ham zararli taʼsir koʻrsatmaydigan holatda edi. Desertni bezash uchun oqqush shakli ham bejizga tanlanmagan edi. Operaning birinchi va uchinchi sahnasida oqqush (jodugar tufayli oqqushga aylangan kichkina shahzoda Gotfrid) oʻtirgan qayiqni ritsar Lohengrin ikki marta tortib suzib chiqadi. Lohengrin operasi oqqush Ritsar afsonalari motivlari asosida yaratilgan.

1900-yilda Auguste Escoffier shirinlikning yangi versiyasini yaratadi. Auguste Escoffier oʻzi bosh oshpaz boʻlgan Carlton mehmonxonasining ochilishida muz oqqushidan foydalanmaydi, shaftoli ustiga malina pyuresini qoʻyadi. Ushbu shirinlikning boshqa versiyasida shaftoli va/yoki malina sousi oʻrniga nok, oʻrik yoki qulupnaydan foydalaniladi. Yana bir namunasida — malina pyuresi oʻrniga eritilgan qizil qoragʻat jelesi ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Собеседник 19-2014 — Редакция газеты Собеседник — Google Books
2. ↑  The Oxford companion to American food and drink. / By Andrew F. Smith.
3. ↑  „American Holidays — United States National Holidays". 2011-yil 17-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 7-may.

Adabiyotlar
-----------

* Charles Sinclair. peach Melba // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 429—430. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Tashkent City Mall*** — Toshkent shahrida joylashgan savdo koʻngilochar markazi.

Tarixi
------

Majmua
------

*Tashkent City Mall*-ning umumiy maydoni 245 000 m2-ni, ijaraga beriluvchi maydoni 100 000 m2ni tashkil qiladi. Savdo markazi hududida 300 dan ortiq ijarachilar uchun joy mavjud. Savdo markazning 4500 m2 maydoni koʻngilochar, 5800 m2 maydoni kinoteatr, 15100 m2 kafe va restoranlar, 3300 m2 maydonida esa fitnes-klub joylashgan.

Tashkent City Mall-ning 9000 m2 maydonida 23 ta lyuks va premium brendlarni oʻzida birlashtirgan moda galereyasi ham boʻladi. Galereya mehmonxona va kvartiralarga ulanadi.

Tashkent City Mall savdo markazi shaharning markaziy qismida, kuniga 100 mingga yaqin kishi tashrif buyuradigan Tashkent City xalqaro biznes markazi hududida joylashgan. Markazning avtoturargohi 2500 ta avtomobilga moʻljallangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Гигантский Tashkent City Mall объединит более 300 магазинов" (ruscha) (3 мая 2023). Qaraldi: 12-aprel.
**Peshrav** (fors. — oldinda yuruvchi) — 1) ashula yoʻllarida cholgʻu muqad-dima vazifasini bajaruvchi kuy tu-zilmasi. Bastakorlik ijodiyoti rivojlanishi jarayonida P. mustaqil cholgʻu kuy sifatida shakllangan. 14— 17-asrlarda "P." nomi ayrim ashula namunalariga ham ishlatilgani maʼlum; 2) Shashmaqom va Xorazm maqomlari tarkibidagi cholgʻu qism nomi. Shashmaqom majmuasidagi Dugoh ma-qomi mushkilot boʻlimida P.i Dugoh asari mavjud. Xorazm maqomlarida P. asosiy cholgʻu qismlaridan biri hisoblanadi; 3) kuy rivoji vositasi, us-lubi. Unga koʻra, har navbatdagi yuqoriroq joylashgan pardalardan biri zabt etilib, pogʻonama-pogʻona pastga qarab siljish orqali tayanch pardagacha kay-tib kelinadi. Deyarli barcha mumtoz cholgʻu kuylarda P. vositasi qoʻllanilgan. Keng maʼnoda maqom cholgʻu yoʻllari P. uslubi taʼsiri ostida bastalangan. P. tojik, uygʻur, ozarbayjon, turk, eron, arab va boshqa sharq xalklari musiqasida ham katta oʻrin tutadi. 20-asr uzbek bastakorlari (T.Jalilov, Yu.Rajabiy, K.Jabborov va boshqalar) P. xu-susiyatlaridan foydalanib ashula, ommabop qoʻshiqlar yaratishgan. 

Ravshan Yunusov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tarona** (fors.) — qoʻshiq, ashula turi. Oʻtmishda ruboiy shaklidagi sheʼrlar bilan ijro etiladigan qoʻshiq va ashulalar T. deb yuritilgan. T. atamasi, ayniqsa 14—15 a.lardan keng qoʻllanila boshlagan. Najmiddin Kavkabiy va Darvishali Changiypshnt musiqa risolalarida kuy (qoʻshiq)ning muayyan shakli sifatida tushuntirilgan; Oʻn ikki matsom tizimida Ushshoq maqomi T. deb xam atalgan. "T." atamasi bizgacha maqomlarning tarkibiy qismi (xususan, 15—17 a.larda keng qoʻllanilgan naqsh, amal, kor, qavl, rexta, sajʼ, savt, zarbayn kabi kuy va qoʻshiq shakllari)ning umumlashgan nomi sifatida yetib kelgan. Ularni Shashmaqom, Xorazm va Fargʻona — Toshkent makom turkumlari.tarkibidagi T.lar orkali tasavvur et’ish mumkin. Jumladan, Shashmaqom ning 1gurugʻ shoʻʼbalari tarkibidagi T.larning umumiy soni 57 ta boʻlib, ular hajman ixcham koʻrinishdan tortib, shaklan rivojlangan, bastakorlik ijodiyotiga mansub ashulalargacha boʻlgan namunalarni oʻzida mujassam etgan (mas. xalq qoʻshigʻiga yaqiya boʻlgan Saraxbori Dugoxning 2 T.si, bastakorlik ijodiyotiga mansub 6T.si) va boshqa Xorazm maqomlari turkumida sof "T." nomli yoʻllaridan tashqari, oʻzga maqomlarda uchramaydigan Suvora, Naqsh, Faryod kabi ashula qismlari mavjud. T.ga turdosh mazkur aytimlarning musiqiy tuzilishi asosan rivojlangan shoʻʼba shakliga moye keladi, ularning har biri murakkab usullariga asoslanib, mumtoz shoirlar sheʼrlari bilan aytiladi. Fargʻona — Toshkent maqomlari tarkibida dastlabki qismlardan keyin keluvchi ashulalarning ayrimlari oʻzining tuzilishi, vazni va doyra jihatidan T.larni eslatadi. Ushbu turkum taronalari ham Xorazm maqom taronalari singari shaklan shoʻʼbalar darajasiga yetgan ashulalardir. Mazkur T.larning musiqiy tili ham, uslubi ham murakkab. Baʼzan T.larning kuy rivojida namudlar ham uchraydi. T.lar koʻpincha 3/4, 4/4, 3/4=3,8, 3/4Q4/4, 6/4 va, hatto murakkab 13/4 oʻlchovidagi Suvora usuliga bogʻlab aytiladi. Maqom T.lari makrmlarning 2 asosiy shoʻʼbasini oʻzaro bogʻlaydi, hajman yirik, tabiatan vazmin asosiy shoʻʼbalar orasida yangilanish (kontrast)ni yuzaga keltiradi, asosiy shoʻʼbalarning ijrochi (yetakchi hofiz)lariga dam olish imkoniyatini yaratadi. T. atamasi hozirgi zamon musiqa amaliyotida kuy, ogʻang maʼnosida ham keng qoʻllaniladi (mas. "Sharq taronalari", "Chang taronalari"). 

Shahnoza Oyxoʻjayeva.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rost** — Oʻn ikki maqom, Shashmaqom va Xorazm maqomlaridan biri. Oʻrta asr musiqa risolalarida koʻp kuy va ashulalar R. tovushqatoriga mos kelgani uchun shu nom bilan atalganligi qayd etilgan. R. maqomi miksolidiy gammaga toʻgʻri keladi. Shashmaqomda R.ning cholgʻu qismlari Tasnifi R. Garduni R. Muhammasi R. Muhammasi Ushshoq, Muhammasi Panjgoh, Saqili Islimxon, Saqili rakraklardan iborat. Ashula boʻlimida 2 guruh shoʻʼbalar boʻlib, birinchisiga Saraxbori P. Talqini Ushshoq, Nasri Ushshoq, Navroʻzi Sabo, ularning taronalari va Ufari Ushshoq hamda suporish qismlari kiradi. 2 guruh shoʻʼbalari Savti Ushshoq, Savti Sabo va Savti kalon deb atalib, har birida 5 ta shoxobcha turkum tarzida ijro etiladi. R. maqomi shoʻʼbalari avjida Ushshoq, Segoh, Uzzol, Muhayyari Chorgoh namudlari va Zebo pari avji ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boʻlamon** balamon, balabon — Markaziy Osiyo va Kavkaz xalqlarining tilchali puflama sozi. Kadimdan mashhur, ayniqsa 15—17-asrlardagi B.chi sozandalar nomi tarixiy manbalarda koʻp uchraydi. Tashqi koʻrinishi kichik surnaysimon boʻlsada, nayining ichki kengligi uzunasiga bir xil.

Yuqori qismiga yakka tilchali qilib kesilgan qamish naycha oʻrnatiladi. Asosan, tut yogʻochidan yasaladi. Barmoqlar uchun moʻljallangan 7 ta teshigi yuzida, 1 tasi orqa tomonida boʻladi. B. sibizgʻannt takomillashtirilgan turi boʻlsada, sadolanish kuchi, tembr xususiyatlari hamda ijro imkoniyatlariga koʻra qoʻshnayta yaqin. Diapazoni taxminan2 oktava. Oʻzbekistonning Xorazm vohasi va qisman Qoraqalpogʻistonda tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Boʻlamon" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Karomatov F. Oʻzbekskaya instrumentalnaya muzika, T. 1972.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Muxammas (maʼnolari).

**Muxammas** (musiqada) - 1) Oʻrta asr Sharq musiqa nazariyasida iyqo davra (usul)laridan biri; 2) Shashmakrm va Xorazm maqomlari turkumlarining cholgʻu boʻlimlaridan oʻrin olgan asosiy qismlardan biri. M.larning doyra usuli davomli va murakkab boʻlib, 2/4 yoki 4/4 oʻlchovida 16 taktni tashkil etadi. Shashmaqom tarkibida 16 M. Xorazm maqomlari tarkibida 10 M. mavjud. Barcha M.larda bozgoʻy va xonalar hajmi teng keladi. Usuli 5 ritmik boʻlaklardan tashkil topgani uchun (mas, Xorazmda 4+3+2+3+4) M. nomini olgan boʻlsa kerak. Kompozitor M. Mahmudov anʼanaviy musiqa ijodiyoti qonuniyatlaridan unumli foydalanib kamer orkestr uchun 2 qismli "Muxammas va Ufar" 1, 2, 3 asarlarini yaratdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Musiqa maktablari**, bolalar musiqa maktablari — boshlangʻich musiqa taʼlimini beruvchi maxsus oʻquv yurtlari. Musiqa maktablariga asosan umumtaʼlim maktablarida oʻqiydigan isteʼdodli bolalar va oʻsmirlar qabul qilinadi. Musiqa maktablarida musiqa cholgu asboblari (fortepiano, skripka, violonchel, truba, klarnet, akkordeon va boshqa, oʻzbek xalq cholgularidan — doyra, qashqar rubobi, dutor, gʻijjak, chang, nay va boshqalar)da chalish oʻrgatiladi; musiqa savodi va elementar musiqa nazariyasi, solfejio, musiqa adabiyoti, xor qoʻshiqchiligi boʻyicha taʼlim beriladi. Oʻqish muddati 5 (xalq, urma va puflama chol-gʻulari boʻlimlarida) va 7 (Yevropa cholgu asboblari boʻlimida) yil. Oʻzbekistonda Musiqa maktablari 20-asrda tashkil qilingan. Turkiston xalq konservatoriyasi (Toshkent, 1918), Xalq konservatoriyalari (Samarqand, Fargʻona, 1919)da talabalarga 1-bosqich musiqa taʼlimi berilgan. 1920-yil Buxoroda Sharq musiqa maktabi ochilib, unda Shashmaqom uslublari oʻrgatilgan. Hozirda Oʻzbekistonda 300 dan ortiq 7 yillik Musiqa maktablari mavjud. Ulardan tashqari Toshkentda Glier nomidagi, V. Uspenskiy nomidagi, Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi qoshidagi Respublika maxsus musika akademik litseylari, Respublika puflama va urma cholgʻu sozandalari tarbiyalovchi, shuningdek, Andijon, Kattaqoʻrgʻon, Fargʻona shahri musika internat maktablari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bagʻal** – meʼmoriy bezak. Gumbaz ostidagi shakl. Toʻgʻri toʻrtburchak, murab-ba targʻli xonalar B. yordamida doyra shakliga keltiriladi. Binoning ichki qismidagi gumbaz ostiga yoki poygum-bazga ishlanadi. Gumbaz ogʻirligi asosan B.ga tushadi. Koʻpincha ravoqchalar koʻrinishida boʻladi. Vizantiya meʼmorligining asosiy konstruktiv elementlaridan biri hisoblangan (asosan xochsimon tarhli binoning gumbazlari qurilishida), keyinchalik rus meʼmorligida ham qoʻllanilgan. Shuningdek Uygʻonish davri meʼmorligida gumbazli binolar qurishda B.ning murakkab namunalari yaratilgan. Turkistonda 9 – 11-asrlar meʼmorligida qoʻllanila bosh-lagan. 14 – 15-asrlarda B. yuksak darajada rivojlanib, uning oʻziga xos milliy meʼmorlik anʼanalari asosida badiiy namunalari yaratilgan. Saroy, Madrasa, masjid, maqbaralar qurilishida sergʻovak, charhi, ravoqli, qalqonsimon ravoqli, muqarnas ravoqli, qalqonsimon mumtoz, toʻliq boʻlmagan qalqonsimon, ravoklarda kesishgan koʻp qatlamli qalqonsimon kabi B.lardan foydalanilgan. B.lar turt, sakkiz, katta binolarda oʻn olti ravoqchali qilib ishlangan, oraligʻi gajaklar yordamida toʻldirilgan, uchburchak shaklida yupqa devor hoshiyalar terilgan. Muqarnas, iroqi, iroqi-muqarnas, pogʻonali, qolipkori uslubida bezatilgan. Keyingi yillar meʼmorligida ham uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bagʻal" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toʻy** — bazm tomosha va ziyofat bilan nishonlanadigan xalq marosimlarining umumiy nomi. Oʻzbeklarda nikoh toʻyi, beshik toʻyi, xatna toʻyi, hovli toʻyi va boshqa turdagi Toʻylar oʻtkaziladi.

Toʻylarni oʻtkazish jarayonida insonparvarlik, izzatikrom, mehribonlik, mehmonnavozlik, inoqlik kabi oliyjanob fazilatlar yorqin oʻz ifodasini topadi. Inson zotini qadrlash, hurmatlash va ulugʻlashda Toʻylar beqiyos qimmatga ega. Toʻy bir kishining shaxsiy ishi boʻlmay, u keng jamoatchilik tashabbusi va ishtiroki bilan oʻtadigan tantanadir. Shuning uchun Toʻylarni zamon talabi darajasiga koʻtarish doimo muhim hisoblanadi. Toʻylarni oʻziga xos bayram tarzida tashkil etish, ularni har tomonlama tartibga solish, ixchamlashtirish, ayniqsa, badiiy jihatdan boyitish hozirgi davr talabidir. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tannin** (frans. tanner — terini oshlash) — oʻsimliklarda koʻplab uchraydigan fenolli birikma. T. — amorf ochsariq kukun. Suvda, glitserinda, sirka efirida eriydi. Suvdagi eritmasi — kolloid eritma, kislotali reaksiyaga ega, polyarizatsiya tekisligini oʻngga buradi. Oqsillar va baʼzi tabiiy polimerlar (sellyuloza, pektin moddalari) bilan mustahkam bog hosil qiladi. "Tannin" termini dastlab (18-asr oxirida) suvdagi eritmasi xom terini oshlash xossasiga ega boʻlgan oʻsimlik moddalari aralashmasiga aytilgan. T.ga tabiatda uchraydigan, mol. m. 500 dan 3000 gacha boʻlgan (tarkibida fenolli gidroksil guruh soni koʻp boʻlgan) birikmalar kiradi.

T. teri oshlashda, boʻyoqchilikda xurush sifatida va tibbiyotda qoʻllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Donnington** (ingliz. *Donnington* *qal’asi*) — Nyuberi shahridan shimolda joylashgan Buyuk Britaniyaning Berkshir grafligidagi Donnington aholi punkti hududida joylashgan vayron boʻlgan oʻrta asr qal’asi. 1386-yilda ser Richard Abbenbari buyrugʻi bilan qurilgan, keyinchalik Jamoat palatasi spikeri Tomas Chaucer tomonidan sotib olingan. Birinchi ingliz fuqarolar urushi paytida royalist Jon Boys tomonidan qal’a 18 oylik qamalda boʻlgan. Oxir-oqibat, garnizon taslim boʻlgan va qal’a, qoʻriqchi minorasidan tashqari, vayron qilingan. Xarobalar hozirda Angliya tarixiy binolar va yodgorliklar komissiyasi himoyasida.

Tarixi
------

Donnington posyolkasi 1292-yildan beri Abbenberi oilasi tasarrufida. Qal’aning oʻzi qirol Richard II ning ruxsati bilan 1386-yilda Richard Abbenberi tomonidan qurilgan. 1398-yilda bino Tomas Choser tomonidan uning qizi, boʻlajak Saffolk gertsoginyasi Alisa uchun turar joy sifatida sotib olingan. Saffolk gertsoginyasi va gersogi joylashgandan soʻng, qal’a qayta obodonlashtirilgan.

Keyinchalik, Saffolk va Tyudorlar oʻrtasidagi ziddiyat tufayli qal’a qirollik mulkiga aylangan. Charlz Brandon, Saffolkning 1-gersogi 1514-yildan 1516-yilgacha Donningtonda yashagan. 1539-yilda Genrix VIII qal’aga tashrif buyurgan va 1568-yilda u yerda uning ikkinchi qizi Yelizaveta qolgan.

1600-yilda Elizabeth qal’ani Nottingemning 1-grafi Charlz Xovardgataqdim qilgan. Angliya fuqarolar urushi boshlanishi bilan qal’a Jon Pakerning mulkiga aylangan, ammo 1643-yilda Nyuberi jangidan soʻng qal’a Jon Boys tomonidan bosib olingan. 1644-yil oktyabr oyida Boys oʻz sheriklari bilan qal’ani qamal qilgan. 1646-yilda qamal bekor qilingan, qal’aning oʻzi esa oʻsha yili vayron qilingan.

Yana qarang
-----------

* Angliyadagi qal'alar ro'yxati

Eslatmalar
----------

1. ↑   „Shaw-cum-Donnington: Castle",*A History of the County of Berkshire: Volume 4*, Victoria County History, 1924 — 87—97 bet.

Havolalar
---------

* Donnington qal’asidagi ingliz merosi sahifasi
* Donnington qal’asi uchun Gatehouse Gazetteer rekordi
* Investitsiyalar tarixi
**Gourhati** - Hindistonning G'arbiy Bengal shtatidagi Hugli tumanining Arambagh bo'linmasidagi Arambagh CD blokida joylashgan qishloq.

Geografiya
----------


[Xaritani toʻliq ekranda koʻrish]

### Hududga umumiy nuqtai

Xaritada yonma-yon ko'rsatilgan Arambagh bo'linmasi ikkita fiziografik qismga bo'lingan - Dvarakesvar daryosi bo'linish chizig'i. G'arbiy qismi tog'li va qoyali bo'lib va u qo'shni Bankura tumani erining davomi hisoblanadi. Sharqiy qismi tekis allyuvial tekislik maydoni. Temir yo'llar, avtomobil yo'llari va suv toshqinlariga qarshi choralar hududga ta'sir ko'rsatdi. Hudud asosan qishloqlardan iborat bo'lib, aholining 94,77% qishloq joylarda va 5,23% shaharlarda istiqomat qiladi.

Demografiyasi
-------------

Hindistonning 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Gaurhati jami 13,084 aholiga ega bo'lgan, ulardan 6,716 (51%) erkaklar va 6,368 (49%) ayollar edi. 0 yoshdan 6 yoshgacha bo'lgan aholi soni 1380 kishini tashkil etdi. Gaurhatida savodxonlarning umumiy soni 9442 kishini tashkil etdi (6 yil ichida aholining 80,67%).

Ta'lim tizimi
-------------

Bu erda (Gourhati-II) ikkita o'rta maktabga yo'q biri qizlar uchun (10-sinfgacha, nomi - Gourhati Durgadas Balika Vidyalaya) va boshqasi o'g'il bolalar uchun (12-sinfgacha, o'g'il bolalar uchun 5-10-sinf, 10 yoshdan keyin) sinf muharriri, nomi - Gourhati Haradas instituti)

Madaniyati
----------

* Gangadhara Siva ibodatxonasi kichikro *bo'lib*, 1752-yilda qurilgan, terakota bilan bezatilgan, bitta kirish joyiga ega bo'lgan.
* Dolmancha *pancha ratna* sifatida xom terakota shakllari bilan.

Gourhati rasmlar galereyasi
---------------------------

* Gangadhara Siva temple, at chala built in 1752 *Chaladagi*Gangadhara Siva ibodatxonasi 1752-yil davomida
* Terracota decoration in Gangadhar Siva templeGangadhar Siva ibodatxonasidagi terakota bezaklari
* Damodarjiu temple, pancha ratnaDamodarjiu ibodatxonasi,*pancha ratna*
* Ram Gopal temple, pancha ratnaRam Gopal ibodatxonasi,*pancha ratna*

Manbalar
--------

1. ↑  „District Census Handbook: Hugli, Series-20, Part XIIA". *Physiography, Page 17-19*.  Directorate of Census Operations, West Bengal, 2011. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.
2. ↑  „District Statistical Handbook 2014 Hooghly". *Table 2.2, 2.4(a)*.  Department of Planning and Statistics, Government of West Bengal. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.
3. ↑  „2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables". *West Bengal – District-wise*.  Registrar General and Census Commissioner, India. Qaraldi: 2020-yil 24-sentyabr.
**Komiljon Otaniyozov ijod markazi** – Xorazm viloyati Urganch shahrida joylashgan. Shavkat Mirziyoyevning 2016-yil noyabrda Xorazmlik saylovchilar bilan uchrashuvda, Komiljon Otaniyozovning ijod markazini tashkil qilish va 100 yillik yubileyini nishonlash takliflarini berdi. 2017-yil Komiljon Otaniyozovning 100 yillik yubileyini nishonlash doirasida Komiljon Otaniyozov ijod markazi ochildi. Komiljon Otaniyozov O'zbekiston, Turkmaniston, Qoraqalpog'iston xalq artisti hisoblanib, Shovot tumanida tugʻilgan. Komiljon Otaniyozov ijod markazi 2017-yil 20-iyunda ijod markaz oʻz faoliyatini boshladi. Shavkat Mirziyoyevning Oʻzbekiston xalq artisti Komiljon Otaniyozov tavalludining 100 yillik bayrami qatnashchilariga tabrigini davlat maslahatchisi X.Sultonov oʻqib eshittirdi. Komiljon Otaniyozov oʻz sheʼrlaridan birida: „Oʻylasang oʻz baxtingni, el baxti birlan yor et, Ey, Komil, nomingni sen yaxshilar ichra bor et", deb yozgan va bu hikmatni oʻzining hayotiy eʼtiqodiga aylantirgan shaxs edi. U faqatgina oʻz sozi va ovozi bilan emas, balki goʻzal insoniy fazilatlari bilan ham barchaga oʻrnak va namuna boʻlolgan buyuk sanʼatkor edi. Uning sanʼatga fidoyiligi, toʻgʻrisoʻz va samimiyligi, odamlarga mehribonligi hanuzgacha tillarda doston boʻlib kelayotgani bejiz emas. Mustaqillik yillarida madaniyatimizning barcha ulkan namoyandalari qatorida Komiljon Otaniyozov xotirasiga ham munosib hurmat va eʼtibor koʻrsatilib, u 2000-yilda Oʻzbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimovning farmoniga koʻra „Buyuk xizmatlari uchun" ordeni bilan mukofotlangani ayni el-yurtimizning koʻnglidagi ish boʻlgan edi. Dunyoga mana shunday buyuk zotlarni bergan, ularning yodini eʼzozlab, ardoqlab kelayotgan xalqimiz doimo omon boʻlsin. Shavkat Mirziyoyevning tabrigidan parcha. Shu bilan birga Komiljon Otaniyozov ijod markazi atrofida bogʻ barpo etildi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
**Ariana gubernatorligi** (arabcha:  *Vilāyat Aryānah*; fransuzcha: *Gouvernorat de l'Ariana*) Tunisning yigirma toʻrt gubernatorligidan (viloyatlaridan) biridir.

Joylashuvi
----------

Ariana gubernatorligi Tunisning shimolida joylashgan boʻlib, taxminan uchburchak shakliga ega. Uning bir tomoni Tunis koʻrfazining bir qismi boʻlib, 482 km² maydonni egallaydi. Poytaxti – Ariana shahri.

Geografiyasi
------------

Gubernatorlik Tunis va Bizerta gubernatorliklari bilan chegaradosh.

Hududagi oʻrtacha harorat 18,7 °C ni, yillik yogʻingarchilik esa 450 millimetrni tashkil etadi.

Maʼmuriy boʻlinmalar
--------------------

 Maʼmuriy boʻlinmalar Ariana
Maʼmuriy jihatdan gubernatorlik yetti delegatsiya (*mutadiyat*), oltita munitsipalitet, toʻrtta qishloq kengashi va 42 ta sektorga (*imadaga*) boʻlingan.

Aholisi
-------

2014-yilgi aholini roʻyhatga olish maʼlumotlariga koʻra, gubernatorlikda jami 576,088 aholi istiqomat qilgan.

2004 va 2014-yillardagi aholini roʻyxatga olishda delegatsiyalar va ularning aholisi quyida keltirilgan:

| Delegatsiya | 2004-yilgi aholi | 2014-yilgi aholi |
| --- | --- | --- |
| Ariana Medina | 97 687 | 114 486 |
| Ettadhamen | 78 311 | 84 312 |
| Kalaat al-Andalous | 23 045 | 26 796 |
| Mnihla | 53 752 | 89 884 |
| Raoued | 60 896 | 106 414 |
| Sidi Thabet | 19 404 | 24 503 |
| Soukra | 89 151 | 129 693 |

Ariana gubernatorligida quyidagi oltita munitsipalitet joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  (fransuzcha) „tunisieindustrie.nat.tn". 2009-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan.
2. 1 2  „2014 Tunisian census data". 2015-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 30-yanvar.

.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tunis geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Elektrolitlar** (elektro… va yun. 1u1o8 — eruvchan, parchalanuvchan) — elektr tokini oʻtkazuvchi ionlarning maʼlum konsentratsiyasi qatnashadigan kimyoviy moddalar yoxud sistema; tor maʼnoda — elektrolitik dissotsiatsiya natijasida hosil boʻladigan ionlar bilan elektr toki oʻtkazadigan eritmalar. Elektrolitik dissotsiatsiya darajasiga koʻra kuchli Elektrolitlar (a birga yaqin) va kuchsiz Elektrolitlar (a 0 ga yaqin) farqlanadi. Eritmada 1 ta molekulani dissotsiatsiyalaydigan ionlar soniga qarab Elektrolitlar binar (2 ta ion), ternar (3), kvarternar (4), simmetrik va assimmetrik xillarga boʻlinadi. Elektrolitlar fan va texnikada keng qoʻllanadi. Tirik organizmlarning barcha suyuq sistemalarida Elektrolitlar boʻladi. Elektrolitlar koʻpgina kimyoviy sintezlar va elektrokimyoviy ishlab chiqarish jarayonlarida muhim ahamiyatga ega.
Elektrolit eritmalar deb suyuqlanmasi yoki suvdagi eritmasi elektr toʻkini oʻtkazsa elektrolitlar hisoblanadi

  

Elektrolit eritmasidan yoki suyultirilgan elektrolitdan elektr toki oʻtkazilganda sodir boʻladigan oksidlanish-qaytarilish jarayoniga elektroliz deb ataladi. Elektrolizning mohiyati shundan iboratki, anodda oksidlanish, katotda esa qaytarish jarayoni boradi. Elektolitlarning  eritmalari yoki suyuqlanmalari har xil ishoradagi ionlar boʻlib, ular tartibsiz harakatlanadi. Agar elektolitlarning yoki suyuqlantirilgan eritmasiga  M: NaCl eritmasiga grafitdan yasalgan elektrodlarni tushirib oʻzgarmas tok manbaiga ulansa Na+ ionlari anodga, Cl- ionlari katodga tomon harakatlanadi, Natijada natriy ionlari elektronlar olib qaytariladi Na+ +e =Na xlor ionlari esa elektronlar berib oksidlanadi 2Cl- — 2e = Cl2. Natijada katodda natriy metali, anodda xlor ajralib chiqadi. 2 Na+ +2Cl- = 2Na + Cl2. Bu reaksiya oksidlanish-qaytarilish reaksiyasi hisoblanadi. Anodda oksidlanish, katodda esa qaytarilish jarayoni boradi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Arab tangosi matni

Ya zahratan fi hayali,  

Roaytuha fi fuadi.   

Gannat alayh allayali,  

Va azbalathal ayadi.  

Va shagʻalathal gʻuyun,  

Famat al sahrul gufun.  

  

Heya g’arami kulli shayin zo aminni,  

Fanaz atil hobba min qalbi va ruhi.  

Va vahabtul umru aftari va lahni,  

Vatogʻonaytu fadavaytu guruhi.  

Ana toyrun fi rubal fanni yugʻanni,  

Lituyur, lizuhur, filgʻusun.  

  

**Tarjimasi**  

Xayolimning zebo chechagi,  

Yuragimning sohibasisan,  

Tunlarimning jannatiy isi,  

Kunlarimning jozibasisan.  

Ko‘zlar senga bog‘langan onda,  

Joy olgandi xayoling jonda.  

  

Borlig‘imni olding qo‘limdan,  

Jonu dilda ishqing mujassam.  

Xush ovozing eshitgan onda,  

Shifo topdi jarohatlar ham.  

Men bog‘ingda nolon qush bo‘lib,  

Vasfing kuylay ilhomga to‘lib.  

Barcha gullar, qushlar albatta,  

Tinglab meni, qolsin hayratda.

„**Arab tangosi**" (arabcha: , *Ya zahraten fi xayali*; tarjimasi: *Mening nurli orzularim*) – sovet davri oʻzbek qoʻshiqchisi Botir Zokirov tomonidan kuylangan qoʻshiq. Qoʻshiq Botir Zokirovni jahon ommasiga tanitgani alohida eʼtirof etib kelinadi. U ilk bor Farid al-Atrash tomonidan ijro etilgan.

Qoʻshiq tarixi
--------------

Qoʻshiq ilk bor 1947-yilda Suriyalik hamda misrlik qoʻshiqchi Farid al-Atrash tomonidan „Habibal-’umr" – „Hayotim sevgisi" filmida kuylangan. „Ya zahraten fi xayali" qoʻshigʻi keyinchalik shu nomdagi film uchun asos boʻlgan. Bu ayni paytda Atrash rol ijro etgan eng soʻnggi filmdir. Filmni suratga olish jarayonlari 1974-yilda boʻlib oʻtib, film namoyishi Atrashning vafotidan keyin – 1975-yil 25-yanvar kuni amalga oshirilgan.

Botir Zokirov Sharq ijrochilik anaʼanalariga qiziqqanligi sababli bu qoʻshiqni ijro etgani aytiladi. Qoʻshiq 1957-yil Moskvada oʻtkazilgan oʻzbek dekadasida Botir Zokirov tomonidan ilk bor kuylangan. Qoʻshiq 1959-yili tasmaga yozib olingan. „Arab tangosi" nomi bilan tanilgan qoʻshiq xonandani koʻpgina davlatlarda mashhur qilib, koʻp yillar davomida uning oʻziga xos „tashrif qogʻozi" ham boʻlib kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Botir Zokirov kuylagan «Arab tangosi»ning ilk ijrochisi kim?". 2023-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 25-noyabr.
2. ↑  *boshqaruvchisi, Sayt* „Olamni mahliyo aylagan yulduz". *gulxan.uz*. Qaraldi: 2023-yil 25-noyabr.
3. ↑  „BOTIR ZOKIROV". 2022-yil 10-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 25-noyabr.
4. ↑  „BOTIR ZOKIROV IJODIDA KOMPOZITOR IKROM AKBAROVNING ESTRADA QO’SHIQLARI". 2023-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 25-noyabr.



| * k
* m
* t
Botir Zokirov qoʻshiqlari |
| --- |
| 
* Arab tangosi (1957)
* Maftun boʻldim (1958)
* Majnuntol (1975)
* Raʼno (1964)
* Umid (?)

 |