recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Reformatsiya** (lotincha: *reformatio* oʻzgartirish, isloh qilish) — 16-asrda Gʻarbiy va Markaziy Yevropada tarqalgan ijtimoiy harakat. Asosan, zamindorlarga qarshi harakterda boʻlib, katolik cherkovi (zamindorlarning asosiy gʻoyaviy tayanchi)ga qarshi kurash tu sini oldi. 1517-yil Germaniya da M. Lyuterning katolik cherkoviga qarshi chiqishi bilan boshlangan. Protestantizm mafkurachilari katolik cherkovi, uning iyerarxiyasi va umuman ruxrniylarning zarurligi amalda inkor qilingan gʻoyalarni ilgari surdilar; katoliklarning Muqaddas rivoyati rad qilindi, cherkovning yer boyliklari va boshqalarga boʻlgan huquklari inkor etildi. Protestantizmning asosiy oqimlari: byurger oqimi (Lyuter, J. Kalvin, U. Svingli); katolik cherkovini yoʻqotish talabini tenglik urnatish uchun kurash bilan bogʻlagan xalq oqimi (T. Myunser, anabaptistlar); uz hokimiyatini mustahkamlash va cherkovga tegishli yerlarni tortib olishga intilgan, dunyoviy hokimiyat manfaatlarini ifodalovchi qirolknyazlik oqimi. Protestantizmning gʻoyaviy bayrogʻi ostida 1524—26 yillarda Germaniyada Dehqonlar urushi, Niderlandiya va Angliya inqiloblari boʻlib utdi. Protestantizm protestantizmta asos soldi (Protestantizm tor maʼnoda — protestantizm ruhida diniy islohotlar utkazish).

Yana q.
-------

* Protestantizm
* Xristianlik

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mehmet Refik Inje** (1885, Lesbos oroli - 1955-yil 24-aprel), turk siyosatchisi.

Hayotiy
-------

U 1885-yilda Lesbos orolidagi Polixinit shahrida tug'ilgan. Boshlang'ich va o'rta ta'limni Eşme Iptidai Mektebi va Izmir o'rta maktabida tugatgan. 1911-yilda Saloniki yuridik maktabini tamomlagan. Beylerbeyi provayder (zahiradagi ofitser) maktabini leytenant unvoni bilan tamomlagan. 1912-yilda Bolqon urushida zaxiradagi ofitser sifatida qatnashgan. U Selchuk stantsiyasida poyezd halokatida chap qoʻlini jarohatlaganidan soʻng shifoxonadan chiqarilgan. Birinchi jahon urushida 135. Polk bo'limi xodimi va 21. U Korpus sud-tibbiy maslahatchisi sifatida milliy xizmatini bajargan. Yunonlar Izmirni bosib olgandan keyin Milliy kurashga qoʻshildi.

1920-yil 28-aprelda Turkiya Buyuk Millat Majlisiga Saruhan (Manisa) deputati sifatida a’zo boʻldi. 1920-yil 21-sentabrda Kastamonu Mustaqillik sudi raisligiga saylandi. 1921-yil 2-martda Turkiya Buyuk Millat Majlisidagi vazifasiga qaytdi. 1921-1922-yillar oralig'ida III. Majburiy advokatlar kengashida sudning o'rinbosari lavozimida ishlagan.

1931, 1935 va 1939-yilgi saylovlarda yana Manisa deputati etib saylandi. U 1945-yilda Demokratik partiyaning asoschisi bo'lgan. 1950-yilgi saylovlarda yana Manisa deputati etib saylandi. 1950-yil 22-mayda. Menderes hukumatida milliy mudofaa vaziri sifatida qatnashgan. 1951-yil 9 martdagi 2. U Menderes hukumatida Davlat vazirligiga tayinlangan, biroq partiya yetakchilari bilan ziddiyat tufayli 1951-yil 30-martda vazirlikdan ketgan. Sherafettin Turan *"Turk inqilobi tarixi* "nomli asarida, Menderes hukumatining Turk Qurolli Kuchlari uchun amalga oshirmoqchi boʻlgan tozalash ishlarida kutilgandek tez harakat qilmagani, Injening Vazirlik lavozimidan chetlatilishida samarali boʻlganini taʼkidlaydi. Milliy mudofaa. 1951-yil 2-noyabrda Demokratik partiya parlament guruhining raisi etib saylandi va bu vazifani 1952-yil 17-iyungacha davom ettirdi.

  

1955-yil 24-aprelda Istanbulda vafot etdi. Izmirdagi Sogukkuyu qabristoniga dafn etilgan.

U taniqli jurnalist-yozuvchi Emin Çölaşanning ona tomondan bobosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950)".  TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 6 şubat 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 eylül 2020.
2. ↑  „TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980)".  TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 12 aralık 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 kasım 2020.
3. ↑  *Türk Devrim Tarihi* (Türkçe). İstanbul: Bilgi Yayınevi, 1999 — 26 bet.
**Mikronez tillari** - avstronez tillari oilasining Okeaniya tillari guruhiga mansub, Mikroneziya (Kiribati, Nauru, Marshall, Karolina va boshqa orollar)da tarqalgan tillar (nauru, kiribati, sonsorol, kuoape, yap, ponape, pingelap, mokil, truk va boshqalar). Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 200 mingdan ortiq. Fonetik jihatdan Mikronez tillari bir qancha oʻxshashliklarga ega, birok, unli va undoshlarning miqdori, talaffuzi boʻyicha oʻzaro farq qiladi. Feʼl kategoriyalarining shakllari bir necha usul (qoʻshimcha qoʻshish, soʻzlar takrori, soʻz qoʻshish) bilan ifodalanadi. Olmoshlar tizimi (tur va shakllari) ancha murakkab. Mikronez tillari adabiy tillar darajasigacha rivojlanmagan; koʻpchiligi lotin alifbosi asosidagi yozuvga ega. Mikronez tillarini lingvistik jihatdan oʻrganish (til oʻrganish markazi — Gonolulu shahri) 20-asrning 40-yillaridan boshlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Refleksiya** (shuningdek, refleks [1]; lotincha reflexio „teskari" dan) — bu ong, ruh, tafakkur yohud insonning oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan turli xil hodisalar va tushunchalarni qamrab oluvchi tushuncha.

Uning mazmuni Yevropa falsafasi va fani tarixi davomida sezilarli darajada oʻzgardi[2]. Klassik Yunonistonda aks ettirish bilan bogʻliq sezgilar allaqachon kuzatilgan boʻlsa, aqlning (intellektning) oʻz harakatlariga aylanishini tizimli koʻrib chiqish neoplatonistlardan boshlangan va sxolastik falsafada „ikkinchi niyatlar" taʼlimotida rivojlangan.

Hozirgi davrda aks ettirishni ilmiy jihatdan oʻrganib chiqish J.Lokk tomonidan boshlangan boʻlib, uning G.V.Leybnits bilan bahsi I.Kant fikrini ragʻbatlantirdi va bu tushunchaga gnoseologik rang berdi. XVIII—XIX asrlarda aks ettirish muammolari asosan nemis klassik falsafasi vakillari va ratsionalistik yoʻnalishdagi boshqa mutafakkirlarni oʻziga jalb qildi. Fikrlash tahlili J.G.Fixte tomonidan gnoseologik burilish uchun qabul qilingan va F.V.G.Hegel buni oʻzining ruhiy rivojlanish kontseptsiyasining asosiga qoʻygan. Fikrlash kontseptsiyasi bilim va harakatning falsafiy tanqidi uchun marksizm va zamonaviy fikrdagi post-marksistik tendentsiyalar uchun muhim boʻlib qolmoqda.

20-asrdan buyon nomdor falsafa maktablari tomonidan refleksiyaning falsafiy rivojlanishini davom ettirish bilan bir qatorda fenomenologlar, ekzistensialistlar, koʻplab bilim sohalari vakillari refleks va refleksivlik muammolarini samarali hal qilmoqdalar ushbu tadqiqotlar natijasida quyidagi sohalarda yangi tarmoqlar yaratildi: psixologiya, iqtisod, pedagogika, filologiya, siyosat, harbiy, tabiiy fanlar va texnologiya.

---

**Ratsionalizm va klassik idealizm**

Qarama-qarshi yoʻnalishda 18-asrdan boshlab falsafiy ratsionalizm tomonidan Lokk gʻoyalarini tanqid qilish mavjud edi.

G.V.Leybnits chekli empirik mavzuda aks ettirishning iloji yoʻqligini taʼkidladi. Bunda Leybnits, birinchidan, "ruhda ong va mulohazasiz sodir boʻladigan oʻzgarishlar bor" degan xulosaga keladi, ikkinchidan, u refleksni empirik sub'ektning idrok, sezgi va his-tuygʻularidan mustaqil fikr va sof harakat sifatida ozod qiladi deb hisoblar edi[3].

18-asr oxiri 19-asr boshlarida aks ettirish konsepsiyasining keyingi rivojlanishi asosan klassik nemis falsafasi vakillari tomonidan amalga oshirilgan. Asosiy gnoseologik savolni („Men nimani bilishim mumkin?") qoʻygan I.Kant uchun mantiqiy aks ettirish - gʻoyalarni bir-biri bilan solishtirish - va transsendental aks ettirish oʻrtasidagi farqni bilish muhimdir, bu esa "oʻz ichiga gʻoyalarni bir-biri bilan ob'ektiv taqqoslash metodini qamrab oladi. "

---

Adabiyotlar: 

1. Рефле́ксия или рефлекси́я – как правильно?. Дата обращения: 18 июня 2021. Архивировано 24 июня 2021 года.
2. ↑ Рефлексия / Белоусов М. А. // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
3. *А. П. Огурцов.* Рефлексия // Новая философская энциклопедия : в 4 т. / пред. науч.-ред. совета В. С. Стёпин. — 2-е изд. испр. и доп. — М. : Мысль, 2010. — 2816 с.
**Optik giroskop** - jismning aylanayotganligini bilishga va uning burchak tezligini aniqlashga imkon beradigan asbob. Ishi lazer nurlarining giroskopiklik xossalariga asoslanadi (qarang Giroskop). O. g.ning datchigi (qarang Datchik) vazifasini xalqasimon lazer oʻtaydi. U umumiy yoruglik kanali boʻyicha tor monoxromatik yorugʻlik dastalari tarzida tarqalib, bir-biriga roʻpara harakatlanayotgan ikki yorugʻlik toʻlqinlarini generatsiyalaydi (hosil qiladi). Halqasimon lazerning rezonatori bitta umumiy qattiq asosga biriktirilgan 3 ta (yoki koʻproq) koʻzgudan iborat. Bu koʻzgular berk sistemani hosil qiladi. Yorugʻlik dastalarining shu koʻzgulardan oʻtishi farqi boʻyicha giroskopiklik xossalari namoyon boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mikotoksikozlar** (yun. mykes zamburugʻ va toxikon — zahar) — chorva mollarida uchraydigan zaharlanish. M. zamburugʻlar zahari (toksinlari) bilan zararlangan ozuqalarni yeyishdan paydo boʻladi. Kasallik toʻsatdan paydo boʻlishi, ommaviy tarqalishi, inkubatsiya davrining qisqaligi, yuqmasligi bilan tavsiflanadi. M. kuzda yoki qishdan keyin gʻallagulli oʻtlar yigʻishtirib olinmagan, oʻsimliklar nobud boʻlgan yaylovlarda bahorda mol boqilganda, molxonada boqish davrida esa molga nam yem-xashak berilganda paydo boʻlishi mumkin. M.da mollarning barcha organ va sistemalari zararlanadi. M.ning ogʻir va klinik kechishi organizmga tushgan mikotoksin miqdoriga, ozuqaning zaharlilik darajasiga, mikroorganizm xususiyatlariga bogʻliq. Toksinlarning turiga koʻra, kasallangan (zaharlangan) hayvonlarda qon hosil boʻlishi izdan chiqadi, yurakqon tomir, nerv sistemasi, nafas olish, siydik ajratish organlarining faoliyati buziladi. Oʻrganilgan M. mustaqil nozoologik birliklarga ajratilgan boʻlib, zaharlovchi zamburugʻning turi yoki avlodi nomi bilan yuritiladi.

Davolash: simptomatik terapiya, antibiotiklarni qoʻllash.

Oldini olish: zaharli yoki zaharlangan ozuqani ratsiondan chiqarish.

Hoshim Nurmamatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dadaali Soatqulov** (1917, Pop tumani — 1985, Toshkent) — kompozitor, sozanda (nay), musiqa jamoat arbobi. Oʻzbekiston xalq artisti (1967). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1953). Otasidan nay chalishni oʻrgangan. Toʻychi hofiz, Yunus va Rizqi Rajabiy, I. Ikromovlardan oʻzbek musiqa merosini oʻzlashtirgan. Chuyet — Pop tumanlararo kolxoz — sovkoz teatrida (1930— 33), Qoʻqon teatrida sozanda, musiqa rahbari (1934—40). Oʻzbekiston radiosi xalq cholgʻulari orkestrida sozanda, dirijyor va bosh dirijyor (1940— 1953). Oʻzbek davlat filarmoniyasida direktor va badiiy rahbar (1953—59, 1960—63, 1969—70), Oʻzbek radiosida badiiy rahbar (1959—60), bosh muharrir (1971—72), Muqimiy teatrida direktor (1963—69). Ijodida oʻzbek musika merosi (Fargʻona yoʻllari)ga tayangan. "Zarafshon qizi" (1960, yangi taxriri, 1963), "Guli siyoh" (1964), "Mahtumquli" (1966, B. Giyenko bilan hamkorlikda), "Fargʻona tong otguncha" (1967), "Oshiklar" (1973), "Yusuf va Zulayho" (1979) kabi musiqali dramalar, "Paxtakorlar —tinchlik uchun" kantatasi (1953—54), nay va xalq, cholgʻulari orkestri uchun "Choʻli Iroq" poemasi (1950), "Sayilga yurish" kabi syuitalar, "Fargʻonacha kvartet", qoʻshiqlar ("Mohigul", "Choʻpon qiz") va romanslar ("Ayladi", "Zebosidan", "Koʻk chashmasi", "Navbahor", "Gul boqqa", "Gulistonim mening") yaratgan, shuningdek, "Stadionda uchrashamiz" (G. Mushel bilan hamkorlikda) kabi kinofilm va radiopostanovkalarga musiqa yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
***Oʻzbekiston tengdir Oʻzbekistonga***  — internetda mashhur boʻlgan ibora. Buxoro viloyati Gʻijduvon tumanida istiqomat qiladigan darvoza yasovchi usta Hakimbek ismli yigit tomonidan aytilgani iddao qilinadi.

Matni
-----

Hazrati Dovud aytganlar  

Ilm istab kezdim bu jahonni  

Farovon qildim O'zbekistonni  

Dunyoga teng qildim deganlar  

O'zbekiston buyuk davlat  

O'zbekistonni alishmasman  
 
Boshqa Jahonga  

O'zbekiston tengdur  

O'zbekistonga

Ommalashuvi
-----------

*„Oʻzbekiston tengdir Oʻzbekistonga"* iborasi ijtimoiy tarmoqlarda paydo boʻlganidan keyin koʻplab muhokamalarga sabab boʻldi. Ushbu „sheʼr" deb iddao qilinayotgan monologda muallif alkogol taʼsirida ekanini koʻrish mumkin. Bu holat jumla taʼsiridagi ironiyani oshirishga xizmat qilgan.
Jumla, odatda, *norozilik kayfiyatini ifodalab, mantiqsiz xatti-harakatlarga qarshilik yoki qoʻshilmaslik* ifodasi oʻlaroq qoʻllanilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „"Er oʻzi nimaga kerak?", "Dunyo sening togʻangmas", "Oʻzbekiston tengdir Oʻzbekistonga!" – Internetdagi trend iboralar sharhi". *oyina.uz* (25-mart 2023-yil). 1-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Hazrati Dovud aytgan: O'zbekiston tengdir O'zbekistonga". *YouTube*. Qaraldi: 9-iyun 2023-yil.
**Mikroflora** (mikro... va flora) — muayyan tabiiy muhit (tuproq, suv, havo, oziq-ovqat mahsulotlari, hayvon, oʻsimlik, odam organizmi yoki organlari)da yashaydigan mikroorganizmlar majmui. M. termini, odatda, tabiiy substratlarga nisbatan qoʻllanadi. Mikroorganizmlarning muhitdagi soni tekshirilayotgan moddaning maʼlum hajmini qattiq yoki suyuq oziq muhitida oʻstirish yoki b. yoʻllar bilan aniqlanadi. Ifloslanganlik darajasiga qarab 1ml suvda 5 mingdan 100 minggacha, 1 g tuproqda 2—3 mln.gacha mikroorganizmlar boʻlishi mumkin. Odam va hayvonlar terisi, shilliq pardalari, meʼdasi, ichaklari va boshqa organlari ham M.ning doimiy yashash joyi boʻlib, normal sharoitda organizmga ziyon yetkazmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Dada*, 1-nashr. Muharrir - Tristan Tzara. Zürich, 1917.
**Dadaizm** (frans. *Dada* - "oʻyinchoq ot") I Jahon Urushi paytida betaraf Shveysariyada paydo boʻlgan va 1916-1920 yillar oraligʻida faollashgan madaniy oqimdir. Oqim vakillari asosan badiiy tasvir, adabiyot, nazm, estetika, teatr sohalarida ijod qilishib, aksilurush siyosatlarini namoyish etishgan. Bunda dadaistlar konservativ sanʼatni rad etib, aksilsanʼat tushunchasini yaratishgan va u orqali isyonkorlik ruhini koʻrsatishgan. Dadaistlar jamoati underground uchrashuvlar oʻtkazishib, unda absurd sheʼrlar oʻqishgan va protestli tasvirlar namoyish etishgan (bu yigʻilishlar aksar hollarda mushtalshuv, toʻs-toʻpolonlar bilan yakunlangan).

Shuningdek
----------

* Fluxus
* Industrial
* Modernizm
* Surrealizm

|  |
| --- |
| **Sanʼat yoʻnalishlari va guruhlar** |
| Oʻrta asrlar |
| Roman tarzi • Gotika • Renessans |
| Yangi Davr |
| Mannerizm • Barokko • Rokoko • Neoklassisizm • Ampir • Sentimentalizm • Romantizm • Realizm (tasviriy sanʼat) • Prerafaelitizm • Akademizm • Impressionizm • Puantilizm • Postimpressionizm |
| XX asr |
| Modernizm • Konstruktivizm • Kubizm • Ekspressionizm • Abstraktsionizm • Dadaizm • Fovizm • Bauhaus • Pop-art • Ar-deko • Abstrakt Ekspressionizm • Futurizm • Suprematizm • Surrealizm • Minimalizm • Postmodernizm • Konseptualizm |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alassio** — Savona provinsiyasidagi shahar va *kommuna*, Shimoliy Italiyaning Liguriya gʻarbiy sohilida,Fransiya chegarasidan taxminan 80 kilometr (50 milya) uzoqlikda joylashgan.
Alassio o'zining tabiiy va go'zal manzaralari bilan mashhur. Shahar markazini Budello deb nomlanuvchi piyodalar uchun toshli tosh yo'l kesib o'tadi.

Shaharda qumli plyajlar,moviy dengiz va dengiz qirg'og'ida ko'plab bar va restoranlar mavjud Alassioda shuningdek, "Molo di Alassio" yoki "Pontile Bestoso" deb nomlanuvchi qal'a mavjud bo'lib,u shahar manzaralarini taqdim etadi. Shahar o'zining "Muretto di Alassio" devori bilan mashhur bo'lib,u rangli keramik plitalarga imzo qo'yilgan. 

Alassio Riviera di Ponente qirg'og'ida joylashgan bo'lib,u "Luca Ferrari" nomli kichik sayyohlik portiga ega.U qishda sog'lomlashtirish maskani va yozda cho'milish joyi sifatida ham tanilgan va ko'plab mehmonxonalarga ega.

Meros
-----

Ingliz bastakori Edvard Elgar 1903-04 yillar qishida Alassioda ta'tilda bo'lganida *"Janubiy" (Alassio)* nomli kontsert-uverturasini yozdi. 

Alassio 1944 yilda *"Bolalar bizni tomosha* qilmoqda" filmida dam olish joyi sifatida tasvirlangan.

Rassom Feliks Nussbaum (1904-1944) 1934 yilda Alassioda qoldi va bu uning ko'plab engil rasmlarida ko'rinadi.Rassomlar Xelen Frankentaler va uning turmush o'rtog'i Robert Motervell 1960 yilda u yerda yozgan va ishlagan.

Xalqaro munosabatlar
--------------------

### Qardosh shaharlar - qardosh shaharlar

Alassio bilan egizak :

* Italiya La Thuile, Italy (2013)

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „ALASSIO | The Muretto". *www.alassio.eu*. Qaraldi: 17-avgust 2020-yil.
2. ↑  Chisholm 1911.
3. ↑  Kennedy 1987. sfn error: no target: CITEREFKennedy1987 (help)

Manbalar
--------

* Chisholm, Hugh, ed. (1911) "Alassio" *Encyclopædia Britannica* **1** (11chi nashri) Cambridge University Press p. 478


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Savona provinsiyasi aholi punktlari |
| --- |
|  |
| 
Alassio • Albenga • Albisola Superiore • Albissola Marina • Altare • Andora • Arnasco • Balestrino • Bardineto • Bergeggi • Boissano • Borghetto Santo Spirito • Borgio Verezzi • Bormida • Cairo Montenotte • Calice Ligure • Calizzano • Carcare • Casanova Lerrone • Castelbianco • Castelvecchio di Rocca Barbena • Celle Ligure • Cengio • Ceriale • Cisano sul Neva • Cosseria • Dego • Erli • Finale Ligure • Garlenda • Giustenice • Giusvalla • Laigueglia • Loano • Magliolo • Mallare • Massimino • Millesimo • Mioglia • Murialdo • Nasino • Noli • Onzo • Orco Feglino • Ortovero • Osiglia • Pallare • Piana Crixia • Pietra Ligure • Plodio • Pontinvrea • Quiliano • Rialto • Roccavignale • Sassello • Savona • Spotorno • Stella • Stellanello • Testico • Toirano • Tovo San Giacomo • Urbe • Vado Ligure • Varazze • Vendone • Vezzi Portio • Villanova d’Albenga • Zuccarello |

 |
**Optik pech** — biron bir energiya manbai (mas, Quyosh, kuchli lampochka) ning nur energiyasini qaytargichlar vositasida toʻplab, kichikroq (odatda 1 – 30 mm, yirik pechlarda 350 mm gacha) sirtga fokuslash orqali yuqori (1000—5000°) temperatura hosil qiladigan qurilma. Hyp energiyasi manbaiga koʻra, quyosh pechlari (gelioqurilma), sunʼiy energiya manbalari (lampochkalar, grafit qizdirgichlar, yoy lampalar, ksenon lampalar, plazmaviy nurlatgichlar)dan foydalaniladigan xillarga boʻlinadi. Optik pech tarkibiga nur tarqatish manbai, nur qaytarish qurilmasi, nur oqimini rostlash qurilmasi va ish ka-merasi kiradi. Optik pech materiallarning fizikkimyoviy xossalarini tadqiq qilishda, qiyin eriydigan materiallarni suyuqlantirish, payvandlash va kavsharlashda, monokristallarni oʻstirishda, rangli metallarni aralashmalardan tozalash (rafinatsiyalash) va boshqa maqsadlarda keng qoʻllaniladi. Yana q. Geliotexnika.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mikrobiologik himoya usuli** — ekinlarni kasalliklar va zararkunanda hasharotlardan himoya qilishda mikroorganizmlardan foydalanish, biologik himoya usulinint tarkibiy qismi. Mikrobiologik himoya usuliu.ning shakllanishida 2 yoʻnalish: antagonistmikroorganizmlar yordamida tuproqni zararsizlantirish (sogʻlomlashtirish) va oʻsimliklarni antibiotiklar yordamida davolash vujudga kelgan. Oʻsimlik kasalliklariga qarshi kurashda antagonist bakteriyalarni qoʻllash samarali. Oʻsimliklar zararkunandalari va kasalliklariga qarshi kurashda mikroorganizmlardan foydalanish yaxshi samara beradi. Bargxoʻr qattiqqanotlilar va Kolorado kartoshka qoʻngʻiziga qarshi entobakterin va boverin, pomidor, dukkaklilarning ayrim bakteri-al kasalliklariga qarshi arenarin, trixotsetin, zigʻir, gʻalla ekinlari kasalliklari, gʻoʻza viltiga qarshi trixodermin muvaffaqiyatli qoʻllaniladi. Entomofaglar, atpgraktantlar,yuvenil gormonlar va repellentlar, antibiotiklar, kimyoviy vositalarni birgalikda qoʻllash Mikrobiologik himoya usuliu. samaradorligini yanada koʻtaradi (q Biologiya himoya u suli).

Kasalliklarga qarshi kurashda kompost, donador mineral oʻgʻitlar va boshqalarni mikrobantagonist hamda antibiotiklar bilan boyitish; urugʻlikni ularning oʻzi bilan yoki fungitsidlar qoʻshib dorilash (antibiotiklar bilan upalash yoki antibiotikli suyuklikda boʻktirish, biopreparatlar bilan drajilash va boshqalar); tuproqqa foydali mikroorganizmlarni biopreparatlar shaklida (bular patogen formalarni mavsumiy yoki bir necha yil davomida rivojlanmasligini taʼminlaydi) hamda vegetatsiya davrida oʻsimlikni oziqlantirish bilan birga qoʻshimcha ravishda antibiotik va mikrobantagonistlar solish usullari qoʻllanadi.

Sulton Mimuhamedov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Optik telegraf** — axborotlarni semafor alifbosi yordamida vizual (koʻrib) uzatish sistemasi. 19-asr 1-yarmida keng tarqalgan. Birinchi Optik telegrafni 1794-yil aka-uka fransuzlar K. va I. Shapp Parij bilan Lill orasiga (225 km) qurgan. Qoʻzgʻaluvchan reykalardan iborat boʻlgan uzatuvchi semafor quril-ma minoraga oʻrnatilgan. Optik telegraf liniyasi birbiridan koʻrinib turadigan minoralar tizimidan iborat boʻlgan. Dunyodagi eng uzun Optik telegraf liniyasi Peterburg (Rossiya)dan Varshava (Polsha)gacha boʻlgan (1200 km) liniya 1835—54 yillarda ishlab turgan. Hozir Optik telegraf oʻrniga radiotelegraf, fototelegraf (faksimil), elektr telefaf aloqa qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dabil** ( *Dabil* ) — bu litavra turiga xos boʻlgan qozoq milliy zarbli cholgʻu asbobi hisoblanadi. U ikki tomoni buqa terisi bilan tortilgan, tutqichli, obodogsimon shaklga ega. Dabilning mis dubulgʻaga oʻxshash qobiqga ega turi mavjud. Asbobning diametri turlicha boʻladi. Dabil baland ovozga ega boʻlib, oʻtmishda harbiy ogohlantirish signallarini berish maqsadida qoʻllanilgan, masalan, hujum signali, dushmanning oldinga siljishi. Qadimda qozoqlar orasida – dabil, dauylpaz va shindauil kabi keng tarqalgan zarbli cholgʻu asboblari mavjud edi, ular ov paytida, diniy marosimlarda, yaqinlashib kelayotgan koʻchmalarni eʼlon qilishda ham foydalanilgan.

Anʼanaga koʻra, dabil qoʻlda yoki qamchi yordamida oʻynalgan. Hozirgi vaqtda orkestr dabillarining: kichik yogʻoch va katta mis qobiqli kabi ikki turi mavjud. Katta dabilda vintni sozlash mexanizmi mavjud. Zamonaviy cholgʻu asboblari yumshoq uchli yogʻoch bolgʻachalar yordamida chalinadi.

Dabilning Shimoliy Amerika hindularining zarbli cholgʻu asboblariga oʻxshash tomoni mavjud boʻlib, ular marosimning raqslari paytida foydalaniladi.

Dabilning Qozogʻiston hududidan topilgan qadimiy namunalari hozirgi vaqtda Sankt-Peterburg, Semey, Omsk, Astraxan va Olma-Ota muzeylarida saqlanmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* Dabil // Qozogʻiston. Milliy ensiklopediya (rus.). — Olma-Ota: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — ISBN 9965-9746-3-2. (CC BY-SA 3.0)

Havolalar
---------

* 
*
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Alasoy tumani** (Alah Say) Afgʻonistonning Kapisa viloyatining sharqiy qismida joylashgan. Janub va sharqda Tagab tumani (Kapisa viloyati), shimolda Nejrab tumani va sharqda Lagmon viloyati bilan chegaradosh. Aholisi 38642 nafar (2015). Tuman markazi — Olasoy, janubi-gʻarbiy qismida joylashgan.

Xavfsizlik va operatsiyalar
---------------------------

Taxminan 2006-yildan 2009-yil martigacha hudud isyonchilar tomonidan nazorat qilingan deb hisoblangan. Biroq mart oyida GTIA Kapisa va Chasseurs Alpins 27e batalyonining fransuz kuchlari afgʻon qoʻshinlari bataloni bilan birgalikda ularni muvaffaqiyatli haydab chiqarishga va vodiyda Afgʻoniston milliy armiyasining ikkita bazasini oʻrnatishga muvaffaq boʻldi.

Geografiya
----------

Alasoy tumanining koʻp qismi togʻli boʻlib, uning koʻplab qishloqlariga mashinalar yetib boʻlmaydi. Alasoy tumanida uchta katta vodiy mavjud:

* Shibi dara (eng koʻp aholi)
* Masken maʼlumotlari
* Alasay dara

Taʼlim
------

Alasoyda hozirda 13 ta maktab mavjud:

* 8 ta boshlangʻich maktab (7091 oʻquvchi, erkak va ayol)
* 2 ta oʻrta maktab (294 oʻquvchi, faqat erkaklar)
* 1 ta madrasa (talabalar soni nomaʼlum, faqat erkaklar)

Hozirda tumandagi oʻrta maktablar va Madrasa oʻgʻil bolalar maktabi hisoblanadi.

Iqtisodiyot
-----------

Alasoy tumani kambag‘al, qishloq xo‘jaligiga yaroqli yerlarning oz qismi bor. Boshqa daromad manbalariga chorvachilik va mehnat kiradi.

Sogʻliqni saqlash
-----------------

Ayni paytda Alasoy tumanida atigi to‘rtta tibbiyot muassasasi mavjud bo‘lib, ular Alasoy, Ashpay, Koti va Eskin qishloqlarida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Andrew McGregor. „French Operation in Afghanistan Aims to Open New Coalition Supply Route." Terrorism Monitor Volume: 7 Issue: 36 25 November 2009. Accessed at:
Karina Ambartsumova
**Karina Ambartsumova** (ruscha: *Карина Львовна Амбарцумова*; 1989-yil 17-avgustda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi, ayol grossmeyster unvoniga ega (WGM, 2011) boʻlgan.

Shaxmat faoliyati
-----------------

Ambartsumova toʻrt yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan va oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat turnirlarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan. 2002-yilda Ispaniyada oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 14 yoshgacha boʻlganlar guruhida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2003-yilda Chernogoriyada u 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida 3-5 oʻrinlarni boʻlishib oldi. 2005-yilda Sochida u 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Rossiya chempionatida 2-oʻrin va 5-oʻrinlarni egalladi. 2010-yilda Moskvada u shaxmat boʻyicha Rossiya talabalar chempionatida gʻolib chiqdi. 2011-yilda Shenjen Ambartsumova XXVI yozgi Universiadada shaxmat boʻyicha Rossiya terma jamoasi safida ishtirok etdi.

2008-yilda u tezkor shaxmat boʻyicha Moskva ayollar chempionatida gʻolib chiqdi. 2012-yilda Ambartsumova shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha Moskva chempionatida gʻolib chiqdi. 2014-yilda shaxmat boʻyicha Moskva ayollar chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi. 2014-yilda Daniyada boʻlib oʻtgan „*Lady Chess"* xalqaro ayollar turnirida gʻolib chiqdi. U Germaniya shaxmat Bundesligasida *SK Schwäbisch Hall* jamoasi uchun ikki marta kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2015 yilda Ambartsumova Sankt-Peterburgda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida gʻolib chiqdi. 2017-yilda Sochida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2016-yilda u shaxmat boʻyicha ayollar klublari kubogida ishtirok etdi.

2011-yilda Ambartsumova Rossiya Davlat ijtimoiy universitetini ijtimoiy pedagogika ixtisosligi boʻyicha tamomlagan. U shaxmat boʻyicha murabbiy boʻlib ishlaydi va Skypeda turli malakaga ega bolalar va kattalar bilan masofaviy darslar oʻtkazadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Administrator.* „FIDE Title Applications (GM, IM, WGM, WIM, IA, FA, IO)". *ratings.fide.com*.
2. ↑  „WGM Karina Ambartsumova winner of Lady Chess 2014 - Chessdom". *www.chessdom.com*.
3. ↑  *Bartelski.* „OlimpBase :: European Women's Chess Club Cup :: Karina Ambartsumova". *www.olimpbase.org*.
4. ↑  „Краткая биография гроссмейстера Карины Амбарцумовой. -". *chesscoach.ru*. 28-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2017-yil.

Havolalar
---------

* Karina Ambartsumova haqida maʼlumot „Chess games" 365Chess.com sayti.
Neumann U87 mikrofoni
**Mikrofon** (mikro... va... fon) — tovush tebranishlarini elektr tebranishlarga aylantiradigan elektr akustik asbob. Tovush kuchaytirib uzatish (eshittirish) uchun qoʻllaniladi. Koʻmirli, elektrodinamikli, kondensatorli, elektretli, pyezoelektrli; tovush uzatish yoʻnalishi jihatdan -yoʻnaltirilmagan, bir tomonga yoʻnaltirilgan (kardioid) va ikki tomonga yoʻnaltirilgan xillari bor. Koʻmirli M.ni birinchi marta rus ixtirochisi M. Mahalskiy (1878) va undan bexabar ravishda P. M. Golubitskiy (1883) yaratishgan. Kumir yoki metall membrana tovush toʻlqinlari taʼsirida tebranib, zichlikni oʻzgartiradi, natijada piston va membranaga tegib turgan kumir kukuni elektr qarshiligini oʻzgartiradi. M. orqali oʻtayotgan tok kuchi oʻzgaradi. Hosil boʻlgan im-pulyelanuvchi (telefonga ulangan oʻtkazgich orqali kelayotgan) tok tele-fondagi membranani M.dagi membranaga mos ravishda tebratadi. Elektrodinamikli M.da yupqa polistirol parda yoki alyuminiydan tayyorlangan diafragma magnit tizimning halqasimon tirqishida joylashgan ingichka simda oʻralgan gʻaltakka biriktirilgan. Tovush toʻlqinlari taʼsirida diafragma tebranganda gʻaltak oʻramlari magnit kuch chiziqlarini kesib oʻtadi va gʻaltakda e.yu.k. hosil boʻladi. Bu e.yu.k. uning qismlarida oʻzgaruvchan kuchlanishni vujudga keltiradi.

Kondensatorli M.da tovush toʻlqinlari yupqa metall membranaga taʼsir etib, uning orasidagi masofani oʻzgartiradi, natijada membrana bilan elektr kondensator plastinkalariga oʻxshash metall korpus orasidagi elektr sigʻimi oʻzgaradi. Plastinkalarga oʻzgarmas kuchlanish berilganda kondensator sigʻimi oʻzgarib, unda tok hosil boʻladi. Tok kuchi tovush chastotalarining tebranishiga mos ravishda oʻzgaradi, natijada tovush tebranishlari elektr tebranishlariga aylanadi. Bunday M. tovushni sifatli yozib olish va qayta eshittirish tizimlarida ishlatiladi.

Elektretli M. kondensatorli M.ga oʻxshaydi. Unda kondensatorning qoʻzgʻalmas platinalari va oʻzgarmas kuchlanish manbai sifatiga elektret plastina qoʻlllaniladi.

Pyezoelektrik M.da tovush toʻlqinlari pyezoelektr xossaga ega boʻlgan modda (mas, segnet tuzi) dan yasalgan plastinkalarga taʼsir etib, ularning sirtida elektr zaryadlari hosil qiladi. Elektromagnitli M.da tovush toʻlqinlari poʻlat yakorga bikr ulangan membranaga taʼsir etadi; membrana oʻzgarmas magnit tirqishida, yakor sirtiga oʻralgan simlardan iborat gʻaltak uchlarida e.yu.k. hosil boʻladi. Pyezoelektr va elektromagnitli M.lar radiohavaskorlik qurilmalari va eshittirish apparatlarida ishlatiladi. Stereofonik radioeshittirish va tovush yozib olish tizimlarida umumiy korpusga zich joilashtirilgan ikkita bir xil M. ishlatiladi. M. telefon aloqada, radio va teleeshittirish, ovozi kuchaytirish hamda tovush yozib olish tizimlarida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Mikrofon*** haqida turkum mavjud |

* Eski mikrofonlar haqida maʼlumot (ingl.)
* Wayback Machine saytida arxivlandi (23-avgust 2010-yil).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kombinatsiyalangan drenaj** -ortiqcha grunt suvlarini oqizib yuborish maqsadlarida quriladigan gorizontal zovurlar va suvi otilib chiquvchi quduklar tarmogʻi. Tuproqgrunt tuzilishi ikki qatlamli hollarda, yaʼni suvni suyet oʻtkazadigan qatlam (qalinligi 5–12 m) tagida yuqori filtratsiya koeffitsiyentga ega boʻlgan qatlam yotganda qoʻllaniladi. Odatdagi zovurlarga ostki qatlamdan grunt suvlari oqib chiqishini kuchaytirish uchun ularga vertikal quduqlar — kuchaytirgichlar qoʻshiladi. Zovurlardagi suv sathi va drenajlar oraligʻidagi yer osti suvlari bosimi har xilligi tufayli grunt suvlari oʻzi oqib keladi. Suv yigʻilishini kuchaytiruvchi vertikal quduqning diametri 200–500 mm boʻlib, suvli qatlam joylashgan (qarang Kaptaj) chuqurlikkacha kavlanadi; quduqqa filtrli (ishchi) quvur (metall, asbes-sement, polietilen, sopol va shahrioʻ.) tik oʻrnatiladi. Quvurning tepa uchiga uch yoʻnalishli suv taqsimlagich oʻrnatilib, undan quduq ishi kuzatiladi va joriy tuzatish ishlari oʻtkaziladi. Quduqlar ochiq va yopiq drenaj tarmoqlarida, shuningdek, berk vodovodlarda qoʻllaniladi. Ular zovurlar boʻylab bir-biridan 50–500 m oralikda quriladi, har bir quvurdan chiqadigan suv sarfi 2—5 l/s ga boradi. Kombinatsiyalangan drenaj — fenajning nisbatan yangi usuli. Kombinatsiyalangan drenajning yirik tarmoqlari Qarshi choʻli, Xorazm va Buxoro vohalarining oʻzlashtirilayotgan yerlarida barpo qilingan. Kombinatsiyalangan drenaj drenaj tarmoqlari uzunligini 2—3-marta qisqartirish imkoniyatini beradi; kuchaytirgich quduqlarni berk vodovodlar bilan birga qurish natijasida tarmoqni loyqa bosmaydi, bu esa melioratsiya tizimini ishlatishda harajatlarni kamaytiradi.

Masharif Boqiyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kariologiya** (kario ... va ... logiya) — sitologiyaningir boʻlimi; hujayra yadrosi va uning tuzilmalari (yadrocha, xromosomalar, yadro membranasi va b.)ni optik va elektron mikroskopiya, sitokimyo, izotop indikatorlar usullari yordamida oʻrganadi. K. 19-asr oxiri 20-asr boshlarida hujayra yadrosining irsiyatdagiyetakchi roli aniqlanganidan soʻng paydo boʻldi. Yadro tuzilmalarining interfaza va hujayraning boʻlinishi (qarang Amitoz, Mitoz, Meyoz, Endomitoz) davrida mikroskopik va submikroskopik tuzilishi, ayniqsa, xromosomalar reduplikatsiyasi qonuniyatlarining aniqanishi K.ning asosiy yutugʻi hisoblanadi. Genetika va K. asosida sitogenetika paydo boʻlgan. K. sitogenetika, rivojlanish biologiyasi, molekulyar biologiya bilan birga hujayra tuzilmalarining rivojlanishi va ixtisoslashuvi jarayonida xromosomalar va ular ayrim qismlarining shakllanishi hamda funksiyasi qonuniyatlarini oʻrganadi. Xromosomalar va ularni tashkil etgan tuzilmalar tarkibini oʻrganish K.ning eng aktual muammosi hisoblanadi. Har xil yoki bitta turga mansub organizmlar kariotiplarini qiyoslash asosida tur doirasida kariotiplarning oʻzgarmasligi prinsipining aniklanishi kariosistematikaning paydo boʻlishiga olib keldi. 20-asrning 50-y.larida odam K.sining rivojlana boshlashi bilan bir qatorda irsiy kasalliklarnit xromosomalar bilan bogʻlikligi aniqlandi (qarang Tibbiyot genetikasi, Odam genetikasi). K. sitologiya, sitosistematika, sitogenetika sohasidagi maqolalar Florensiya universiteti tomonidan nashr etilayotgan "Caryologia" (1948-yildan) xalqaro jur.da chop etiladi.

Sharifjon Toʻrabekov

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mikoriza** (yun. mykes va rhiza — ildiz), zamburugʻildiz — zamburugʻ mitseliysining yuksak oʻsimliklar ildizi bilan oʻzaro simbiozi (birgaliqda yashashi). Ektotrof (tashqi) va endotrof (ichki) M. bor. Ektotrof M.da zamburugʻ yosh ildizlarning ustki toʻqimasi uchlariga oʻralib, poʻstloqning tashqi qatlamlaridagi hujayra oralariga kiradi. Endotrof M.da mitseliy hujayralar ichiga kiradi. Ektotrof M. koʻpchilik daraxtlar (eman, archa, qayin), butalar (tol) va baʼzi oʻtlarga xos. Odatda, bunday oʻsimliklarning yosh ildizlari shoxlanib, ildizning oʻsayotgan qismi zamburugʻ bilan qalin qoplanadi va undan tuproq hamda hujayra oraliqlari boʻylab ildizning bir yoki bir necha qavat ichkarisiga zamburugʻ mitseliysi toʻr hosil qilib tarqaladi. Bunda ildiz tukchalari nobud boʻladi. Ektotrof M.ni, koʻpincha, gimenomitsetlar, baʼzan gasteromitsetlar vujudga keltiradi. Bitta oʻsimlik ildizida bir nechta zamburugʻ M. hosil qilishi mumkin. Endotrof M.da ildiz shakli oʻzgarmaydi, ildiz tukchalari oʻlmaydi va toʻr hosil boʻlmaydi; zamburugʻ mitseliysi ildiz parenximasi hujayrasining ichiga kiradi.

M. oʻsimlikka foydali taʼsir koʻrsatadi: mitseliyning rivojlanishi tufayli ildizning shimadigan yuzasi kattalashib, oʻsimlikka suv va mineral moddalar koʻproq kiradi. M. hosil qiluvchi zamburugʻlari boʻlmagan tuproqqa daraxt ekishdan avval eski oʻrmonlar tuprogʻidan ozroq solinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Komiklik** (yun. komikos — quvnoq, kulgili, komos — Yunonistonda uzumchilik va vinochilik xudosi Dionis sharafiga utkaziladigan bayramda odatdagidan boshqacha kiyimda qatnashgan quvnoq odamlar) — estetika tushunchasi. Kulgililikni anglatadi. Kelib chiqishi xalq kulgili oʻyinlariga borib tarqaladi. Muayyan ijtimoiy hodisaning, kishilar xulq-atvorlari va odatlarining obyektiv haqiqat holga va estetik idealga nisbatan vujudga kelgan nomuvofiqligini kulgi shaklida ifodalaydi. K. turlicha koʻrinishda yangilik bilan eskilikning, mazmun bilan shaklning, maqsad va vositalarning, amal va vaziyatning, insonning real mohiyati va uning oʻzi haqidagi fikrining nomuvofikligida yuz berishi mumkin. Madaniyatning rivojlana borish jarayonida K. turlari — oʻtkir kinoya, hazil, hajv ajralib chiqsi. Voqelik ziddiyatlarini oʻzida aks ettiruvchi K. uchun karikatura (hajv), grotesk (mubolagʻa) alomatlari muhim oʻrin tutadi. Komediya janri K.ka asoslanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Golden Town** - Pokistonning Sind viloyatidagi Karachi shahrida joylashgan shahar.Yaqin atrofdagi shaharlarga Moria Khan Goth,Azeem Pura va Green Town kiradi. Bu shaharchada yashovchi odamlar - hind tilida so'zlashuvchi xalq,pushtun xalqi, panjabi xalqi,saraiki xalqi,sindxiylar va muhojirlardir.

Yo'llar va ko'chalar qoniqarsiz . Shaharning asosiy Katta masjidi - Jama masjidi Soharwardia va boshqa masjidlarga Jama masjidi Aqso,Jama Masjid Xizra,Jama Masjid Madina va Shamsi masjidi kiradi.Bu erda bir nechta xususiy klinikalar,Shamsi kasalxonasi va Star kasalxonasi ishlaydi. Aksariyat odamlar aeroportda ishlaydi va aeroport xavfsizlik kuchlarining ko'p xodimlari bu erda ijarachi sifatida yashaydi. Quaid-e-Azam xalqaro aeroporti taxminan 1 km bu shahardan.

Shahrah-e-Faysaldan Oltin shaharga kirish uchun siz Simsiz darvoza deb nomlanuvchi temir yo'l kesishmasidan o'tishingiz kerak.Simsiz darvozaga kirganingizda, siz o'ng tomoningizda Bob-e-Shamsi masjidini topishingiz mumkin,masjidni kesib o'tsangiz,Oltin shaharchaga kirasiz,xuddi shu yo'lning o'ng tomonida Shamsiy jamiyati joylashgan.

Shaharda taxminan 2000-3000 oilalar turli o'lchamdagi va turli millatga mansub, Kosmopolitan Siti Karachining bir qismi sifatida yashaydi.Shahar bitta siyosiy partiyaning uyi emas,barcha partiyalar vakolatxonalariga ega.
**Kombinatsion layoqat** - oʻsimlik liniyalari yoki navlarining duragay kombinatsiyalarda oʻzaro birikib, u yoki bu belgi va xususiyatlar turlicha ifodalangan avlod (Gʻ,) berish qobiliyati. Kombinatsion layoqatni aniqlash — koʻpgina qishloq xoʻjaligi oʻsimliklarida geterozisam amalga oshirishga karatilgan seleksiyaning muhim bosqichidir. Umumiy va xususiy Kombinatsion layoqat farqlanadi. Umumiy Kombinatsion layoqat oʻrganilayotgan navning barcha duragaylaridagi geterozisning oʻrtacha kattaligi bilan oʻlchanadi va genlarning additiv (jamlangan) taʼsiri tufayli yuzaga chiqadi. Xususiy Kombinatsion layoqat kutilgan oʻrtacha samaradan chetlangan baʼzi kombinatsiyalar bilan oʻlchanib, genlarning noadditiv oʻzaro taʼsirlari tufayli vujudga keladi (qarang Dominantlik, Epistaz).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oltin Budda** (taycha: *พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร**Pra Puttha Maha Suwan Patimakon)* dunyodagi eng katta oltin haykaldir. Bangkokdagi Wat Traimit ibodatxonasida joylashgan.

U toʻqqiz qismdan iborat boʻlib, bir-biriga juda mos keladi. Baʼzilar haykal 18 karatli oltindan yasalgan, boshqalari esa turli qismlarda oltinning ulushi bir xil emas deb taʼkidlaydilar: tana va boʻyin 40 %, bosh 80 %, sochlar va quloqlar (boshning tepasi boʻrtib ketgan) ogʻirligi 45 kg — 99 %.

Oʻtirgan Budda tasvirlangan haykalning ogʻirligi besh yarim tonna boʻlib, u XIII asrda, Suxotay hukmronligi davrida qurilgan deb taxmin qilinadi. Uning balandligi 15 fut 9 dyuym (tayanch bilan, asossiz — taxminan 3 metr) va diametri 12 fut 9 dyuym.

Birma bilan urush paytida haykal gips bilan qoplangan va faqat shu tufayli u 1767-yilda Ayutthaya qopidan omon qolgan. Haykalning sirini bilgan barcha odamlar urush paytida vafot etgan deb ishoniladi. Qirol Rama III hukmronligi davrida haykal Bangkokga koʻchirildi va 1930-yillarning boshlarida tashlab ketilgan ibodatxonalardan biriga (Vat Phrayakrai) oʻrnatildi. Haykal hali ham gipsda, keyin vaqtincha saqlashga oʻtkazildi. 1957-yilgacha haykal koʻp eʼtibor berilmadi — u yangi joyga koʻchirilgunga qadar. Mish-mishlarga koʻra tashish paytida yomgʻir yogʻa boshlagan, undan oldin haykal ham ogʻirligi tufayli uni olib ketayotgan krandan tushib ketgan; u yomgʻirdan himoyalangan edi, lekin shunda rohiblardan biri gʻalati porlashni sezishi uchun suv hanuzgacha joylardan birining qoplamasini yuvib tashladi (yoki boshqa versiyaga koʻra yiqilish natijasida paydo boʻlgan oltin yoriq).

Manbalar
--------

1. ↑  Kenneth Barrett*. 22 walks in Bangkok*.
2. 1 2  „The Golden Buddha at Wat Traimit" (en). 9-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-noyabr 2010-yil.
3. ↑  „Wat Traimit (19th c. buildings, 13th c. statue)" (en). 9-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-noyabr 2010-yil.
4. ↑  Cheri Calvert*. The Garden Song a true story about rape*. 0984100008.

Havolalar
---------

Koordinatalari: 13°44′17.05″N 100°30′50.11″E﻿ / ﻿13.7380694°N 100.5139194°E﻿ / 13.7380694; 100.5139194GO
**Mikrokimyoviy analiz** - analitik kimyoning kam miqsordagi moddalar (massasi 10~3 dan g gacha kattik modda yeki 0,1—1 ml gacha eritma yoxud gaz) namunasini tekshirishga asoslangan usullari majmui. Mikrokimyoviy analiz turli usullarga asoslanib kichik namunadagi na-faqat asosiy komponentlarni, balki elementlar — qoʻshimchalarni ham aniqlashga imkon beradi. Yarimoʻtkazgichlar sanoati, metallurgiya, mineralogiya, sud kimyosi, biokimyo, klinik tadqiqotlar, sintezlab olingan va tabiiy birikmalarni analiz qilish, radiokimyo va boshqalarda Mikrokimyoviy analizdan foydalaniladi.

Sifat Mikrokimyoviy analizda reaksiyalarni filtrlovchi qogʻozda bajarish — tomchi analiz usuli universal usullardan hisoblanadi. Bu usul anorganik moddalarni ham, organik moddalarni ham tekshirishda qoʻllanadi.

Miqdoriy Mikrokimyoviy analizda organik va anorganik moddalar gravimetrik, titrometrik, fotometrik usulda tekshiriladi. Miqsoriy Mikrokimyoviy analiz usulida organik moddalardagi ayrim elementlar (element analizi) va funksional guruhlar (funksional analiz) soni hamda mol. m. aniqlanadi. Hozir Mikrokimyoviy analiz fizikkimyoviy usullar (mas, mass-spektrometriya, atomemission spektroskopiya, lazer analitik spektroskopiya) asosida rivojlanmoqda. Tarkibi murakkab boʻlgan oz miqdordagi na-munalarni tekishirishda mikroanalizning maxsus fizikaviy usullariga asoslangan kombinatsiya usullari qoʻllanadi.

Zamonaviy Mikrokimyoviy analiz usullariyordamida bir mikronamunadagi yoki qattiq modda yuzasidagi 50—60 dan ziyod ele-mentni aniqlash mumkin. Massasi 10~9 g yoki hajmi 10~3 ml boʻlgan namunalarni analiz qilish uchun ultramikrokimyoviy analiz usulidan foydalaniladi. Bu usul mikroskop ostida kapillyar idishlarda mikromanipu-lyatorlar yordamida amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |