recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Gabi Burgstaller
**Gabi Burgstaller** (1963-yil 23-mayda tugʻilgan) — avstriyalik siyosatchi, Zalsburg shtatining sobiq gubernatori.

Hayoti
------

U yuqori Avstriyaning Shvanenshtadt yaqinidagi Penetzdorf, Nidertalheym shahrida tugʻilgan. Gmundendagi oʻrta maktabda va Angliyada bir yil chet elda oʻqigandan soʻng, u Salzburg universitetida huquqshunoslik boʻyicha tahsil oldi. 1987—1989-yillarda shu universitetning Konstitutsiyaviy va maʼmuriy huquq va huquq sotsiologiyasi institutlarida assistent lavozimida ishlagan. 1989-yildan Mrs. Burgstaller Zalsburg mehnat palatasida isteʼmolchi maslahatchisi boʻlib ishlagan. U yerda turar-joy huquqlari va ijara huquqi boʻyicha ixtisoslashgan holda, u WEB-IMMAG qurilish trast kompaniyasi tomonidan aldagan 25 000 investor nomidan ish olib borgan holda ajoyib obroʻga ega boʻladi.

Faoliyati
---------

1994-yilda u oʻzining siyosiy faoliyatini shtat hukumati aʼzosi sifatida boshlagan, shu bilan birga u boshidanoq Avstriya Sotsial-demokratik partiyasi (SPÖ) raisi sifatida ishlagan. 1999-yil 27-aprelda Burgstaller Zalsburg shtat hukumatining Davlat maslahatchisi etib saylandi. Hukumatda Burgstaller ayollar konsernlari, qurilish, savdo, isteʼmolchilik va transport uchun masʼul boʻlgan edi.

Partiya boshqaruvi
------------------

2001-yil 31-martda Burgstaller delegatlarning 98% maʼqullashi bilan Zalsburg sotsial-demokratik partiyasini boshqargan birinchi ayol etib saylandi. 25-aprelda u Zalsburg shtati gubernatorining birinchi oʻrinbosari etib tayinlanadi. Uning kun tartibiga jamoalarning vazifalari, sogʻliqni saqlash va yoshlar masalalari, yana ayollar tashvishlari va isteʼmolchilik kabi vazifalar kirgan.

Saylov natijasi
---------------

Sotsial-demokratlarning saylovdagi gʻalabasidan soʻng, Gabi Burgstaller 2004-yil 28-aprelda gubernator boʻldi. U Zalsburgning birinchi ayol gubernatori, Avstriya tarixidagi ikkinchi ayol gubernator Klasnikdan va Ikkinchi jahon urushidan keyingi birinchi Zalsburg gubernatori boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Gabi Burgstaller".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Hayoti".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Faoliyati".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „Partiya boshqaruvi".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
5. ↑  „Saylov natijasi".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
**Alla Shulimovna Kushnir** (ivritcha: *אלה שולימובנה קושניר* ; ruscha: *Алла Шулимовна Кушнир*; 1941-yil 11-avgust — 2013-yil 2-avgust) — asli isroillik ayol shaxmatchi. U 1962-yilda FIDE xalqaro ustasi (WIM) va 1976-yilda ayol grossmeyster (WGM) unvonlari bilan taqdirlangan. 2017-yilda u Butunjahon shaxmat shon-shuhrat zaliga kiritildi.

Hayoti
------

Alla Kushnir 1974-yilda Sovet Ittifoqidan Isroilga koʻchib oʻtgan.

Shaxmatdagi faoliyati
---------------------

Kushnir ketma-ket uch marta ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatining Chellenjeri boʻlgan. U Nona Gaprindashviliga chempionlik uchun oʻyinlarda magʻlub boʻldi, jumladan, Kushnir quyidagi natijalarga erishgan:

* 1965-yil Rigada +3 −7 =3;
* 1969-yil Tbilisi-Moskvada +2 −6 =5;
* 1972-yil Rigada +4 −5 =7.

Turnirlarda u Suxumidagi nomzodlar turnirida (Milunka Lazarevich va Tatyana Zatulovskaya bilar birgalikda) 1964-yilda 1-3 oʻrinni egalladi, 1967-yilda Beberjikda boʻlib oʻtgan musobaqada gʻolib boʻldi, 1967-yilda Subotica (nomzodlar turniri) gʻolibligini qoʻlga kiritdi, 1968-yilda Belgradda 2-oʻrinni egalladi. 1969-yil Sinayda, 2-3-oʻrinlarni (Vobralova bilan ketma-ket, turnirda Ivanka gʻalaba qozongan) zabt etgan. 1971-yilda Veyk-an-Zeeda, 1971-yili Belgradda (Gaprindashvilidan oldinda), yana shu yili Moskvada, 1973-yilda Vrnyačka Banjada boʻlgan musobaqalarda muvaffaqiyatli ishtirok etib, umumiy ayollar reytingida 31-oʻrinni egallagan. Shuningdek, 1976-yili Roosendaal Interzonal musobasida gʻalaba qozondi (Axmilovskaya birgalikda).

Kushnir ayollar shaxmat olimpiadasining uch karra gʻolibi boʻlgan: 1969 va 1972-yillarda u Sovet terma jamoasi oʻyinchisi sifatida turnirda gʻoliblikka loyiq koʻrilgan, har ikki musobaqada u 2-taxtada eng yaxshi natijasini namoyish etgan va 1976-yilda uni Isroil jamoasida 1-taxtada eng yaxshi natija koʻrsatgan shaxmatchi sifatida etirof etilgan.

Alla Kushnir Lipetskda ayollar oʻrtasidagi 5-SSSR chempionati (1959), Bokuda Volpert SSSR ayollar chempianati (1961) musobaqalarida 3-4-oʻrinlarni, Rigada Volpert SSSR ayollar chempionatida (1962) esa 2-3-oʻrinlarni qoʻlga kiritgan. Bokuda oʻtkazilgan Koslovskaya SSSR ayollar oʻrtasidagi shaxmat musobaqasida 3-4-oʻrinlar bilan turnirni yakunlangan.Ushbu turnir pley-off oʻyinida Kushnir Koslovskayani magʻlub etdi: 4-2. 1970-yilgi Beltsi shahrida boʻlgan SSSR ayollar chempionatida esa Ranniku bilan 1-oʻrinni egalladi. Kushnir Moskvada Ranniku bilan oʻtkazilgan pley-off oʻyinida 4 ta gʻalaba qozondi, natija: 1⁄2 −31⁄2.

Vafoti
------

Alla Kushnir 2013-yilda Tel-Avivda, 72 yoshga toʻlishidan toʻqqiz kun oldin, nomaʼlum sabablarga koʻra vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Alla Kushnir rating card at FIDE (archived)
2. ↑  „Alla Kushnir". *World Chess Hall of Fame*.
3. ↑  4th Womenʼs Chess Olympiad: Lublin 1969
4. ↑  5th Womenʼs Chess Olympiad: Skopje 1972
5. ↑  7th Womenʼs Chess Olympiad: Haifa 1976
6. ↑  Alla Kushnir has passed away in Tel Aviv Wayback Machine saytida arxivlandi (13-avgust 2013-yil). chess-news.ru, 11 August 2013.
**Zirk** (*Berberis vulgaris* L.), qoraqand — zirkdoshlar (zirkgullilar oilasi)ga mansub butalar turkumi. Barglari qalin, qisqa bandli, ketmaket joylashgan. Guli sariq, qoʻsh gulqoʻrgʻonli, shingilga toʻplangan; mevasi rezavor. Shim. yarim sharda tarqalgan. 194 turi bor. 45 turi iklimlashtirilgan. Oʻzbekistonning togʻ yon bagʻirlarida qizil zirk bilan qora zirk tarqalgan. 3. bargi tarkibida berberin, oksikontyn, berbamin va b. alkaloidlar bor. Ularning mevalari nordon, mazali boʻlganligidan turli xil taomlarga, jumladan, palovga solinadi, ovqatni xushtaʼm qiladi. Qora 3. keng isteʼmol qilinganligi uchun uning tusiga nisbat berib "qoraqand" deb ataladi. Tabobatda jigar xastaliklarini davolashda, isitmani pasaytiruvchi, ich ketishni toʻxtatuvchi va yurakni mustahkamlovchi vosita sifatida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gabon — Turkiya munosabatlari** Gabon va Turkiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi.

Tarixi
------

Turkiya va Gabon oʻrtasidagi diplomatik aloqalar 1960-yilda Gabon mustaqillikka erishgandan soʻng oʻrnatilgan.

Tarixan Turkiya Gana bilan mustahkam munosabatlarga ega hisoblanadi. Turkiya El Hadj Omar Bongo Ondimba prezidentlikka qoʻshilganidan beri Gabonning iqtisodiy kengayishini qoʻllab-quvvatladi va Trans-Gabon temir yoʻli qurilishida texnik xodimlar bilan birgalikda hamkorlik qilib kelmoqda.

Fransiyalik tergovchi Per Péant Umar Bongo hukumati Turkiya yordamidan 900 million dollarlik (2020-yil holatiga koʻra 4,12 milliard AQSh dollar) hashamatli yangi prezident saroyini qurish uchun foydalanganini fosh qilganidan keyin mamlakatlar oʻrtasidagi munosabatlar keskinlashdi.

Ikki tomonlama aloqalar, ayniqsa, 2008-yilda Afrika Ittifoqi Turkiyani strategik hamkor deb eʼlon qilganidan keyin yanada faollashdi va ijobiy taraflarga qarab oʻzgara boshladi. Librevilda Turkiya elchixonasi va Anqarada Gabon elchixonasi ochilishi tufayli ikki tomonlama munosabatlarning barcha sohalarida aloqalar faollashdi.

Tashriflar
----------

2011-yilning mart oyida Turkiya prezidenti Abdulla Gul Gabonga tashrif buyurdi. 2012-yil iyul va 2015-yil may oylarida Gabon prezidenti Ali Bongo Ondimba Turkiyaga tashrif buyurdi. 2013-yil yanvar oyida Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdo‘g‘on Gabonga tashrif buyurdi..

Iqtisodiy munosabatlar
----------------------

2018-yilda Turkiya va Gabon o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi qariyb 38,9 million AQSh dollarni, 2019-yilda esa 80,5 million AQSh dollarni tashkil qildi.

Viza siyosati
-------------

Davlat, xususiy va xizmat pasportiga ega Turkiya fuqarolari viza olishlari shart hisobalanadi. Diplomatik pasportga ega Turkiya fuqarolari 90 kungacha vizasiz yurish imkoniyati mavjud.

Diplomatik missiyalar
---------------------

2012-yil yanvar oyida Librevilda Turkiya elchixonasi ochildi. 2015-yilning dekabr oyidan Gabonning Anqaradagi elchixonasi faoliyat yuritmoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Türkiye - Gabon İlişkileri" (tr).  Министерство иностранных дел Турции. 30-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2021-yil.
2. 1 2  Carson, Patricia. Materials for West African History in French Archives. London: Athlone Press, 1968.
3. 1 2  Baker, Charles. „Reflexions sur les sources de l’histoire gabonaise." Paideuma 33 (2017): pp. 133—141.
4. ↑  Aaborg, Sam. Le monde des affaires gabonaise. Paris: Editions de Minuit, 2009.
5. ↑  „Gabon'a Seyahat Edecek Türk Vatandaşlarının Dikkatine" (tr).  Министерство иностранных дел Турции. 30-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2021-yil.
**Kwon So-hyun** (1994-yil 30-avgustda tugʻilgan), shuningdek, **Sohyun** nomi bilan ham tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa. U „Cube Entertainment" ostida Janubiy Koreyaning „4Minute" qizlar guruhining aʼzosi sifatida tanilgan. U Janubiy Koreyaning „Orange" qizlar guruhining sobiq aʼzosi. 2016-yilning 15-iyunidan oldin (Cub bilan shartnomasi tugagan) Kwon aʼzolar Nam Ji-xyun, Xeo Ga-Yun va Chjon Ji-Yun bilan birga „4Minute" guruhini va leyblini tark etgan.

Faoliyati
---------

2009-yil iyun oyida Kwon „Cube Entertainment" ostida „4Minute"qizlar guruhining eng yosh aʼzosi sifatida „Hot Issue" singli bilan debyut qilgan.

„4Minute" aʼzosi boʻlishdan tashqari, Kwon televizorda kichik epizod rollarini ijro etgan va bir nechta estrada shoularida ishtirok etgan. Kwon „Teen Top" guruhining „Going Crazy" klipida rol oʻynagan, u erda u L.Joning sevgilisi rolida suratga tushgan. Shuningdek, u Koreyaning „TrendE" kabel kanalida namoyish etilgan „Pink News" hujjatli filmida „2AM" guruhining aʼzosi Jinwoon bilan birga mashhur mehmonlardan biri boʻlgan.

Kwon „Weekly Idol" koʻrsatuvi „Maxsus boshlovchi" sifatida tanlangan. Keyinchalik u „BtoB" guruhi aʼzosi Ilhoon bilan birga epizodlardagi rolini takrorlagan.

2014-yil 17-dekabrda Kwon G.NA, „After School" guruhidan Lizzy va „Kara" guruhidan Youngji bilan birgalikda Hyung Don va Defconning loyihasi boʻlgan *"Hitmaker"* guruhida ishtirok etishi maʼlum boʻlgan.

„4Minute" tarqatib yuborilgach, Kwon „Cube Entertainment"ni tark etgan va „935 Entertainment"ga qoʻshilgan. U uch yildan soʻng „TheCNT" kompaniyasiga oʻtgan. U „*Criminal Minds"* filmida jabrlanuvchi sifatida kameo rolini ijroe tgan va „The secret Life of My Secretary" romantik komediyasi va „Class of Lies" trillerida yanada muhim rollarni ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  G.NA, Lizzy, So-hyun, and Youngji team up as 'Hitmaker’s first project girl group
2. ↑  'Hitmaker’s first project girl group G.NA, Lizzy, So-hyun, and Youngji reveal MV teaser!
3. ↑  „4Minute's Kwon So-hyun signs with 935 Entertainment". *The Korea Herald* (15-noyabr 2015-yil).
4. ↑  „[공식포미닛 출신 권소현, '더씨엔티'와 전속 계약 체결"] (ko). *The Chosun Ilbo* (8-fevral 2018-yil).
Vengriyadagi Chongrad okrugi
**Kübekxaza** ( nemischa: ) — Vengriyaning Chongrad-Chsanad okrugidagi aholi punkti (qishloq). U to'g'ridan-to'g'ri Ruminiya-Serbiya-Vengriya uch chegara punkti yaqinida joylashgan bo'lib, *Triplex Confinium* deb ham ataladi. Serbiyaga chegara punkti 2019-yil oktabr oyida ochilib, qo‘shni Serbiya qishlog‘i Rabening yakkalanishi asrini yakunladi. Qishloqning maydoni 27.31 km2 (10.54 mi²) va 1418 nafar aholi.

Kubekhaza 1844 yilda tamaki dehqonlari tomonidan tashkil etilgan. Aholining salmoqli qismi, 20% bir paytlar nemislar bo'lgan, ularning ko'pchiligi Ikkinchi Jahon urushidan keyin deportatsiya qilingan. Yillar davomida nemislarning mavjudligi kamaygan bo'lsa ham (2020 yilda 0,8%  ), bu meros hali ham qishloq tomonidan ko'cha belgilari va standart venger tilidan tashqari nemis tilida ma'lumotlar aks ettirilgan taxtalar bilan sharaflanadi.

Qishloq avstriyalik davlat arbobi Karl Fridrix fon Kübek ( veng.: *Kübeck Károly Frigyes* sharafiga nomlangan. ). Kübek aholi punktini qurishda to'g'ridan-to'g'ri harakat qilmagan va ehtimol hech qachon Kubekhazaga tashrif buyurmagan.

Har yili yozda mashhur ishtirokchilar ishtirokida operetta-festival boʻlib oʻtganligi sababli aholi punkti baʼzan operetta-qishloq deb ataladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Kübekháza at the Hungarian Central Statistical Office (Hungarian)". *KSH*. Qaraldi: 24-fevral 2021-yil.
2. ↑  *Juhász.* „A 100 Éves Kübekháza" (8-mart 2016-yil). 8-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2021-yil.
**Ikki yoqli burchak** - umumiy bir toʻgʻri chiziqdan chiqadigan ikki yarim tekislik toʻplami. Umumiy toʻgʻri chi-ziq I. yo. b. qirrasi, yarim tekisliklar esa I. yo. b. yoklari deb ataladi. Qirrasi /, yoklari a va r boʻlgan I. yo. b. bunday belgilanadi: ot/r yoki <(a, R) yoki <(/) Agar I. yo. b.ning ikkala yogʻi uning qirrasi bilan birga bitta tekislikni tashkil qilsa, bunday burchak yoyiq burchak deyiladi. Burchak tekislikni ik-kita soqaga boʻlgani kabi yoyiq burchakdan farq qiluvchi I. yo. b. fazoni ikki-ta sohaga ajratadi, ulardan biri qavariq, ikkinchisi qavariq emas. Odatda, fazoning qavariq sohasi I. yo. b.ning ichki sohasi, qavariqmas sohasi esa tashki sohasi deb ataladi. Agar ichki soha uchun qavariq soha qabul qilinsa, u holda I. yo. b. yoyiq burchakdan kichik deyiladi. Agar ichki soha uchun qavariq boʻlmagan soha qabul qilin-sa, I. yo. b. yoyiq burchakdan katta yoki ki-ruvchi ikki yoqli burchak deb ataladi. I. yo. b.ning qirrasiga perpendikulyar boʻlgan tekislik uni I. yo. b.ning chi-zikli burchagi deb ataladigan burchak boʻyicha kesib oʻtadi. Chizikli burchagi toʻgʻri burchak boʻlgan I. yo. b. toʻgʻri I. yo. b. deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ikki taktli dvigatel** - ish sikli porshenning ikki yurishida, yaʼni tirsakli valning bir marta aylanishida bajariladigan ichki yo’nuv dvigateli. Yonuvchi aralashmaning tayyorlanishiga qarab, karbyuratorli va dizel xillarga boʻlinadi. Karbyuratorli I. t. d.da yonuvchi aralashma kri-voshipli kameraga (undagi siyraklanish hisobiga) soʻrilib, soʻngra silindrga haydaladi, dizel dvigatellarda esa silindrga yonilgʻi maxsus haydash nasoslari yordamida kiritiladi. Silindrlarda ish bajargan gaz klapanlar va alohida tuynuklar orqali chiqarib yuboriladi.

Rasmda yonuvchi aralashma krivoshipli kamera orqali haydaladigan karbyuratorli dvigatelning tuzilishi va ishlashi kursatilgan. Porshen pastki chek-ka nuqta (p.ch.n.) dan yukrrigi chekka nuqta (yu.ch.n.) ga harakatlanganda, da-stlab, haydash tuynugini, soʻngra chiqarish tuynugini berkitib, ish aralashmasini qisadi (rasm, a). Bu vaqtda karterda siyraklanish hosil boʻlib, karbyuratordagi yonuvchi aralashma soʻrish tuynugi orqali karterga kiradi. Bunda qisish va soʻrish takti bajariladi. Porshen yu.ch.n.ga yaqinlashganda elektr uchkuni ish aralashmasini yondiradi (rasm, b). Aralashma yonishi natijasida hosil boʻlgan yuqori bosimli gazlar porshenni pastga itaradi. Porshenning harakati shatun (rasm, v) orqali tirsakli valga uzatiladi. Porshen p.ch.n.ga yaqinlashganda chiqarish tuynugi ochilib, silindr ichidagi gazlar atmosferaga chiqib ketadi. Bunda ish yoʻli va chikarish takti bajariladi. Porshen pastga harakat qilib, karter boʻshligʻidagi yonuvchi aralashmani qisadi va haydash tuynugini ochadi. Yonuvchi aralashma haydash tuynugi orqali silindrga kiradi va undagi ish bajargan gazlarni chiqarib, silindr boʻshligʻini toʻldiradi. Nazariy jihatdan I. t. d. toʻrt taktli dviga-telga qaraganda ikki marta koʻp quvvat berishi kerak; biroq baʼzi sabablar (gaz almashinuvining takomillashmagani, porshen ish yoʻlining bir qismi yoʻqolishi va b.)ga koʻra uning quv-vatidan 70% gacha foydalaniladi. I. t. d.lar, asosan, mototsikllar, motorli qayiqlar, avtomobillar, traktorlar va b.da ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Otsego okrugi** — AQSHning New York shtatida joylashgan okrug. 2010-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, aholi soni 62 259 kishi edi. Okruglik oʻrni — Kuperstaun.Otsego nomi Mohawk yoki Oneida soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „toshning joyi" degan maʼnoni anglatadi.

Tarixi
------

1789-yilda Ontario okrugi Montgomeri shahridan ajralib chiqdi. Montgomeri okrugidan ajralib chiqqan hudud hozirgi okrugdan ancha katta edi, chunki u hozirgi Allegani, Kattaraugus, Chautauqua, Eri, Genesi, Livingston, Monro, Niagara, Orlean, Steuben, Vayominq, Yeyts va Shuyler va Ueyn okruglarning bir qismini oʻz ichiga olgan.

Shakllanishi
------------

Otsego okrugi Amerika inqilobiy urushidan keyin Montgomeridan ajralib chiqqan uchta erta shaharlardan biri edi (qolgan ikkitasi Herkimer va Tioga).Otsego okrugi 1791-yil 16-fevralda rasmiy ravishda tashkil etilgan boʻlib, oʻsha paytda Cherry vodiysidagi qishloq ancha katta boʻlgan. Dastlabki okrug uchta yirik shaharchadan iborat edi:

* Cherry Valley (New York) shimolda.
* Otsego (New York)
* Harpersfield (New York)

Geografiyasi
------------

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Official Otsego County Government site
* Otsego County Curlie katalogida
* Henderson Scout Reservation -
**Ikkinchi Axen tinchligi** — bu Avstriya merosxoʻrligi urushini tugatgan tinchlik shartnomasi. 1748-yil 30-aprelda Fransiya va Buyuk Britaniya bilan Niderlandiya oʻrtasida dastlabki tinchlik shartnomasi tuzildi, shundan soʻng oʻsha yilning 18-oktabrida ushbu davlatlar tomonidan yakuniy tinchlik shartnomasi imzolandi, unga Avstriya 28-oktabrda qoʻshildi. Bu tinchlikka koʻra oldingi barcha tinchlik shartnomalari (Breslavl, Drezden va boshqalar) va Pragmatik Sanksiya (1713) tasdiqlangan. Ushbu shartnomaga koʻra, Angliya, Fransiya va Ispaniya urushgacha boʻlgan mulklari bilan qoldilar, chunki birinchi ikki davlat urush paytida bir-biridan Luisburg (Shimoliy Amerikada) va Madras (Hinduston yarim orolida) qoʻlga olinganlar almashilgan. Niderlandlar bu urushdan yana quruqlikdagi bir qator muvaffaqiyatsizliklar tufayli juda zaiflashib chiqdi.

Axen tinchlik kongressi 1756-yilgi diplomatik inqilobning debochasi boʻlib xizmat qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Аахенский мир // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 7—8.
2. ↑  Аахенскіе мирные трактаты // Энциклопедический лексикон — СПб.: 1835. — Т. 1. — С. 5—6.

Adabiyotlar
-----------

* А. Плюшар. Энциклопедический лексикон, том 1. — Типография А. Плюшара; С.-П. 1835 — с. 5 (Аахенскіе мирные трактаты).

Havolalar
---------

* Текст договора Нидерландов и Великобритании с Испанией(isp.)
**Nyu-Jersi bayrogʻi** (inglizcha: *Flag of New Jersey* AQShning Nyu-Jersi shtatining rasmiy ramzlaridan biridir. Bayroqning foni sargʻish jigarrang rangda. Bayroqning markazida shtat muhri joylashgan.

Tarixi
------

Bayroqning tarixi mustaqillik uchun urushga borib taqaladi. 1779-yil 23-martda Kontinental Kongress Bosh qoʻmondonning Nyu-Jersi dengiz piyodalari formalarining rangi va bezaklarini loyihalashtirishiga koʻrsatma berdi. Ushbu koʻrsatmaga binoan, general Jorj Vashington oʻsha yilning 2-oktabrida mayor Eys Gardiner taklifiga binoan formaning asosiy ranglari sifatida sargʻish-jigarrang va toʻq koʻk ranglarni tasdiqladi. Bu ranglar u tomonidan bir vaqtlar Nyu-Jersi ularning koloniyasi boʻlgan Gollandiyaliklar sharafiga tanlangan. 1780-yil 28-fevralda Kontinental ofitserlar kengashi Nyu-Jersidagi barcha polklarda ikkita bayroq, yaʼni Qoʻshma Shtatlar bayrogʻi va foni mundir qismlari rangidan olingan shtat bayrogʻi boʻlishi kerakligi toʻgʻrisida farmon chiqardi. Bayroq Nyu-Jersining rasmiy ramzi sifatida 1896-yil 11-martda shtat qonun chiqaruvchi organi quyi palatasining majlisida rasman qabul qilingan.

2001-yilda Shimoliy Amerika Veksillologiya Assotsiatsiyasi oʻz aʼzolari oʻrtasida AQSh shtatlari, AQSh hududlari va Kanada provinsiyalarining 72 bayrogʻi dizayni boʻyicha soʻrov oʻtkazdi. Nyu-Jersi bayrogʻi 46-oʻrinni egalladi.

Dizayn
------

Bu davlatning buyuk muhri kumush, diametri ikki yarim dyum va qalinligi bir dyum doiraning sakkizdan uch qismiga oʻyilgan boʻlishi kerak; unda Liberty va Ceres shaxslari boʻlishi kerak. Liberty (ozodlik) maʼbudasi bilan pastdagi lenta ustida turgan holatda qizil qalpoq kiydirilgan olti yulduzli kumushrang tayogʻini qoʻlida olib yuradi; sochlari yelkalariga tushib turadi; dafna barglaridan yasalgan gulchambarnihuddiki boshida toj sifatida koʻrasiz; kiyinish; yengil kumush ipakli yaxtak koʻylak kiygan; oyoqlari sandalda. Ceres: Liberty maʼbudasi bilan bir xil, qizil qalpoqli tayoqni ushlashdan tashqari; chap qoʻlda barglar bilan oʻralgan olma, olxoʻri va uzumli kornukopiyani koʻtarib turadi; boshida bugʻdoyli novdadan yasalgan gulchambar bor. Crest: otning haqiqiy boshi. Maʼbudalarni qoʻllab-quvvatlovchi qalqon ostida uchta toʻlqin yoki burmada bilan chegaralangan zumrad rangdagi oʻram bor; yuqori burmalarda „Ozodlik va farovonlik" soʻzlari; pastki qavatda arab raqamlari bilan „1776" raqami yozilgan.

Yana qarang
-----------

* Nyu-Jersi muhri

Manbalar
--------

1. ↑  „The NJ State Flag" (en).  New Jersey Legislature. 11-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2011-yil.
2. ↑  „New York (U.S.)" (en).  CRW Flags Inc.. 11-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2011-yil.
3. ↑  „New Jersey State Flag" (en).  The State of New Jersey. 11-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2011-yil.
4. ↑  „NEW MEXICO TOPS STATE/PROVINCIAL FLAGS SURVEY, GEORGIA LOSES BY WIDE MARGIN" (en).  North American Vexillological Association. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2011-yil.
**Prime time (bo`sh vaqt)** - bu efirga uzatilgan tungi dasturlar bloki hisoblanadi. U asosan katta yoshdagilar (va ba'zan oilalar) uchun mo'ljallangan. Prime time yirik televizion tarmoqlar tomonidan mavsumning tungi dasturlarini efirga uzatish maqsadida ishlatiladi. *Prime time* atamasi koʻpincha belgilangan vaqt oraligʻida aniqlanadi – masalan (AQSh da), 20:00 dan 23:00 gacha (Sharqiy hududlar va Tinch okeani vaqti) yoki 19:00 dan 22:00gacha (Markaziy hududlar va togʻ vaqti).Hindiston va ayrim Yaqin Sharq mamlakatlarida prime-time mahalliy vaqt bilan soat 20:00 dan 23:00 gacha televizorda namoyish etiladigan dasturlardan iborat.

Osiyo
-----

### Bangladesh

Bangladeshda 19:00 dan 22:00 gacha hisblangan vaqtlar davomiyligini **Prime Time** deb nomlashadi. *Maasranga Television, Gazi TV, Channel 9, Channel i*ga o`xshash bir nechta milliy teleradiokompaniyalar Prime-time yangiliklaridan so`ng 20:00 dan 23:00 gacha o'zlarining prime-time ko'rsatuvlarini efirga uzatadi. Islomiy bayramlar mavsumi davomida televizion stantsiyalar soat 15:00 dan boshlab yarim tungacha o'zlarining maxsus tayyorlagan ko'rsatuvlarini hamda Jahon televideniyesi premyeralarini nomoyish etishadilar.Ramazonda bu teleradiokompaniyalar qo`shimcha 14:00 dan 20:00 gacha maxsus tayorlangan dinga va pazandachilikka oid shoularini nomoish etishadilar. Bulardan boshqa, ayblovlardan keyin, Ramazonning bulardan mustasnoligi bilan tunda efirga uzatiladigan tok-shoular ham 01:00 dan 04:00 gacha nomoyish qilinadi. Dinga oid dasturlar ham 01:00 dan tok-shoular hamda yangiliklarning tahlillari bilan bir vaqtning o`zida efirga qo`yiladi.

### Xitoy

Xitoydagi televideniyeda 19:00 dan 22:00 gacha bo'lgan vaqtlar davomiyligi "**Oltin vaqt**" deya nomlanadi("Party time"). O`sha atama "Oltin hafta "deya nomlanadigan bayramlar qatorining taxalluslariga ham ziyon yetkazdi.

#### Gonkong va Makao

Primetime odatda soat 19:00 dan 22:00 gacha bo'ladi. Undan keyin, "PG" (Ota-ona maslahati) deb yuritiladigan dasturlarni nomoyish etishga rozilik berishgan. Frontline (Oldingi qator) dramalari shu vaqt davomida kanton, shuningdek, ingliz tilida filmlar paydo bo'ladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Archived copy". *The Times of India*. 23-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2017-yil.
2. ↑  „Eid Delights on the Small Screen" (25-iyun 2017-yil).
**Botur xuntayji**, Erdeni Botur Xuntayji (? — taxminan 1660) — Oyrot xonligi hukmdori (1635-yildan). B. X. oʻz otasi Hara (Qora) Xulaning siyosatini davom ettirib, markaziy hokimiyatga itoat etishdan bosh tortgan oyrot hokimlari qarshiligini bartaraf qilgan. 1635-yil Gushixon bu kurashda yengilib, Jungʻoriyadan Kukunorga ketgach, B. X. Oyrot xonligining barcha eʼtirof etgan yagona hukmdoriga aylandi. 1640-yil B. X. tashabbusi bilan oyrot, xalxa va qalmiq mulkdorlari yigʻini uyushtirilib, unda "Moʻgʻul oyrot qonunlari" deb atalgan qonunlar qabul qilindi. B. X. bir necha marta Rossiyaga uz elchilarini yuborib, u bilan tinchtotuv yashash va savdo-sotiqni rivojlantirishga intilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mborjedagi cherkovning ichki qismi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Mborje*** haqida turkum mavjud |

**Mborje** — Albaniyaning janubi-sharqidagi Korçë okrugida joylashgan aholi yashash punkti. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Korçë munitsipaliteti tarkibiga kirdi. U Korçë shahrining janubi-sharqiy chekkasi hisoblanadi.

Tarixi
------

Holy Resurrection cherkovi (albancha: *Kisha e Ristozit*) — XIV asrga oid cherkov (1389-yil 13-noyabr) aholi yashash punktining eng muhim madaniy yodgorliklaridan biri hisoblanadi.

Taxminan XV asrning oxirida, mahalliy musulmon boʻlgan alban xoʻjayini Ilias Bey Mirahori tomonidan Korçëga asos solinganidan soʻng, u yangi shaharga dastlab Mborje qal’asida hukmronlik qilgan. XV asr davomida va XVI asr boshlarida qal’a Usmonlilar imperiyasi tomonidan saqlanib qolgan. 1519-yilgi Tapu Defter qal’adagi nasroniy *müsellemlar* jamoasini qayd etadi. Ushbu hujjatga koʻra, Korçëga (*Görice*) qaram boʻlgan Mborje (*Enboryo*) qishlogʻida 88 ta xonadon ahli nasroniy va 18 ta xonadon ahli musulmon boʻlgan.

Taniqli shaxslari
-----------------

* Dhimitër Mborja — Albaniya Mustaqillik Deklaratsiyasini imzolagan shaxs
* Tefik Mborja — Albaniya fashistik partiyasi bosh kotibi

Manbalar
--------

1. ↑  „Law nr. 115/2014" (sq) 6372–6373. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
2. ↑  Gloyer, Gillian*. The Bradt Travel Guide Albania*. Bradt Travel Guides, 2008-07-17 — 120– bet. ISBN 978-1-84162-246-0.
3. ↑  Kiel 1990. sfn error: no target: CITEREFKiel1990 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Kiel, Machiel*. Ottoman Architecture in Albania, 1385-1912*, Islamic art series. Research Centre for Islamic History, Art and Culture, 1990. ISBN 9290633301.



|  |  |
| --- | --- |
| Albaniya geografiyasi | *Albaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nikolay Mixaylovich Straxov** (1900.2(15).4, Volxov shahri, hozirgi Oryol viloyati — 1978, 13.7, Moskva] — rus geologi va geokimyogari, SSSR Fanlar akademiyasi akademik. (1953), hozirgi zamon nazariy litologiyasi asoschilaridan biri. Asosiy ilmiy ishlari Kora, Kaspiy, Orol dengizlari, Balxash koʻli, Tinch, Atlantika va Hind okeanlaridagi hozirgi choʻkindilar genezisini aniklashga bagʻishlangan. S. litogeneznij 4 tipini aniqladi va ularning Yer tarixidagi evolyusiyasini tavsifladi; diagenez, galogenez va gumid ruda hosil boʻlishi nazariyalarini ishlab chikdi; yonuvchi slanetslar, tuzlar, temir va marganets rudalari, ohaqtoshdolomitli togʻ jinslarini tekshirdi. S. choʻkindi jinslar geokimyosi taraqqiyotiga salmoqli hissa qoʻshdi, migratsiya shakllari, qad. suv havzalari, okean, dengiz va daryolarda Gʻe, Mp, R, V va boshqa kimyoviy elementlarning tarqalish qonuniyatlarini oʻrgandi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Straxov Nikolay Mixaylovich" *OʻzME*. S-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**New Underwood** (talaffuzi: *Nyu Andervud*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 590 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Yangi Underwood shahri 44°5′38″N 102°50′3″W﻿ / ﻿44.09389°N 102.83417°W﻿ / 44.09389; -102.83417GO (44,093843, −102,834055) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 1.00 kvadrat mil (2.59 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1910** | 134 |  | — |
| **1920** | 164 |  | 224% |
| **1930** | 311 |  | 896% |
| **1940** | 214 |  | −312% |
| **1950** | 268 |  | 252% |
| **1960** | 462 |  | 724% |
| **1970** | 416 |  | −100% |
| **1980** | 517 |  | 243% |
| **1990** | 553 |  | 70% |
| **2000** | 616 |  | 114% |
| **2010** | 660 |  | 71% |
| **2020** | 590 |  | −106% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 660 kishi, 248 xonadon va 162 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 89,5% oq tanli, 6,4% tubjoy amerikaliklar, 0,2% osiyoliklar, 0,8% boshqa irqlar va 3,2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqning ispan yoki lotinlar aholisining 2,7 foizini tashkil etadi.

Shaharda 248 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 34,3 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 47.6 foizi er-xotinlar, 13.7 foizida eri boʻlmagan ayollar, 4 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 34,7% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 7,6 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 39,9 yoshni tashkil etadi. Aholining 27,4 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 6,5% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 23,2% 25 dan 44 gacha; 26,9% 45 dan 64 gacha; va 16,1% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 50,2% erkaklar va 49,8% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 32 750 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 111 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 25 096 dollarni, ayollarniki esa 21 442 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 14 729 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,8 foizi va aholining 8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 6,5 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 15,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: New Underwood city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 19-mart 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 8-noyabr 2014-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Tutekto** (tarjimada — „quvur") — kichik choʻpon shoxi boʻlgan udmurtcha damli musiqa asbobi.

Tavsifi
-------

Tutekton 250-300 mm uzunlikdagi konussimon naydan iborat boʻlib, qayin poʻstlogʻi, qalay yoki misdan yasalgan. Asbobning yuqori qismiga yogʻoch ogʻiz boʻshligʻi oʻrnatilgan. Tutektonda chalish teshiklari yoʻq, lekin ikkita oʻyin teshigi boʻlgan asboblar mavjud edi. Tutekton cholgʻuga puflab chalinadi; kuchli, biroz qattiq ovozga ega.

Tayyorlanishi
-------------

Tutekton ijrosining anʼanaviy turlaridan tashqari xalq amaliyotida somon tilli yogʻoch va qamish quvurlar ham qayd etilgan. Adabiyotda bunday asboblarning birinchi taʼrifini Mari musiqashunos-folklorshunosi Yakov Andreyevich Eshpay 1937-yilgi ekspeditsiyasidan soʻng bergan.

Qalay yoki mis tutekton soxtaxonada qilingan: olov taʼsirida metall konus shaklidagi trubkaga oʻralgan. Ogʻiz boʻshligʻi iplar uchun yogʻoch gʻaltakdan yasalgan: uning yarmi kesilgan, ikkinchisining ustiga elastik tasma tortilgan, u iplar bilan mahkamlangan. Gʻaltak va rezina tasma orasiga rezina tasmaning kengligiga mos keladigan javdar somoni yoki gugurt solingan.

Tutektonning keyingi versiyalari shisha butilkalardan tayyorlangan. Buning uchun shishaning pastki qismi ip bilan oʻralgan, shundan soʻng u yoqilgan gugurt bilan isitilgan. Bir necha daqiqadan soʻng ular uni sovuq suvga tushirishdi, bu esa choʻzilgan ipning chizigʻi boʻylab pastki qismini yiqilishiga olib keldi va bir turdagi naycha olindi

Foydalanish
-----------

Tutekton Udmurt vokal va cholgʻu ansambllarida hamrohlik qiluvchi, baʼzida yakkaxon cholgʻu sifatida mavjud boʻlgan.

Tutekton asosan kommunikativ vazifani bajargan: uning yordami bilan chorvaning yaylov va qaytish vaqti haqida signallar berilar, dalada podani boshqarishda foydalaniladi. Choʻponlar ham xuddi shunday tarzda bir-birlariga maʼlum maʼlumotlarni uzatgan boʻlishi mumkin.

Asbob endi ishlatilmaydi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Туганаев 2008. sfn error: no target: CITEREFТуганаев2008 (help)
2. 1 2  Загребин 2012. sfn error: no target: CITEREFЗагребин2012 (help)
3. 1 2 3  Пчеловодова 2010. sfn error: no target: CITEREFПчеловодова2010 (help)
4. ↑  Голубкова 1978. sfn error: no target: CITEREFГолубкова1978 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Tutekton // Udmurtskaya Respublika : Ensiklopediya / gl. red. V. V. Tuganaev. — 2-e izd. ispr. i dop. — Ijevsk : Izdatelstvo „Udmurtiya", 2008. — 768 s. — 2200 ekz. — ISBN 978-5-7659-0486-2.
* Tutekton/tuy gumi // Udmurtskaya Respublika : Kultura i iskusstvo : Ensiklopediya / gl. red. A. Ye. Zagrebin. — Ijevsk : Udmurtskiy institut istorii, yazika i literaturi UrO RAN, 2012. — 540 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-901304-62-4.
* *Музыкальная культура Советской Удмуртии. 1917—1967*. Ижевск: Удмуртия, 1978.
* *Аэрофоны в системе традиционной инструментальной культуры удмуртов*. .
Hayot yoʻli
-----------

**Rembo Artur** (fransuzcha: *Jean Nicolas Arthur Rimbaud*) — fransuz shoiri.
Rembo Artur 1854-yilning 20-oktabrida Fransiyanining shimoli-sharqiy qismida Sharlevilda tugʻilgan. Uning otasi, Fredrik Rembo, harbiy boʻlib, Jazoirda xizmat qilgan. Onasi, Mari-Katrin-Vitali Kyuif, oddiy xizmatchi oilasidan boʻlgan. 4 yoshligida ularni otasi tashlab ketadi va shundan soʻng Arturni onasi tarbiyalay boshlaydi. Boshlangʻish taʼlimni Sharlevil litseyida oladi. 1870-yilda birinchi sheʼri chop etilgach, 16 yoshida Rembo Fransiyaning shimoli va Belgiyaning janubiga sayohatini boshlaydi.
17 yoshida Parijda shoir Pol Verlon bilan tanishadi va bir muddatga uning yaqin doʻstiga aylanadi. Verlen Remboni Parijga taklif qiladi va yoʻl harajatlarini oʻzi qoplaydi.

Rembo zamonaviy madaniyatda
---------------------------

XX asrda Remboning meʼrosi munozaralar mavzusiga aylangan. Fransuz shoirlaridan Giyom Appoliner va Pol Elyuar Remboning umumeʼtirof qilingan izdoshlaridan hisoblanishadi. Remboning dunyoqarashi va sheʼriyati Genri Millerning ijodiga taʼsir koʻrsatgan. XX asrning ikkinchi yarmida Artur Rembo juda katta mashhurlikka erishgan.
1991-yilda Rishar Dindoning "Arthur Rimbaud — Une biographie" filmi dunyo yuzini koʻrdi.
Qoʻshiqchi va shoira Patti Smit oʻz ishlarida uni koʻp bor esga oladi.


1. ↑  *(unspecified title)*
**Notoʻqima materiallar** - yigirish va toʻquvchilik usullarini qoʻllamagan holda tolalar yoki iplarni turli yoʻllar bilan biriktirib olinadigan matolar va boshqa toʻqimachilik mah-sulotlari; toʻqimachilik mahsulotlarining asosiy turlaridan biri. Notoʻqima materiallar olishning fizikaviy-kimyoviy va mexanik usullari bor. Fizikaviy-kimyoviy usulda tolalar yoki iplar yopishtiruvchi moddalar (Mas, yelimlar) bilan biriktiriladi, qizdirib presslanadi, qogʻoz olish mashinalaridan foydalaniladi. Filyerli usulda yigiruv mashinasi filyeri (teshik-teshik moslamasi)dan chiqayotgan sintetik tolalar maxsus kanallar orqali oʻtib, havo yordamida choʻziladi, keyin harakatlanib turgan transportyorda matoga aylanadi. Bunda ham yopishqoq moddadan foydalanish mumkin. Bulardan boshqa usullar ham bor.

Mexanik usulda matolar xolst (dagʻal tolalardan toʻqiladigan mato) tikish, iplarni tikib biriktirish, jun tolalarni namatga oʻxshab bosish va boshqa yoʻllar bilan olinadi. Notoʻqima materiallardan tayerlanadigan mahsulotlar: gilamlar, adyollar, popukli sochiqlar, sunʼiy charm, linoleum, kleyonka tayyorlanadigan matolar, filtr materiallar, texnik movut, issiklik-tovush izolyasiyasi materiallari va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Qadimgi yunon kubogidagi Glavk
**Glavk** (qadimgi yunoncha: *Γλαῦκος*) — qadimgi yunon mifologiyasida. Bolaligida Glavk sichqonchani quvgan (Giginning soʻzlariga koʻra u toʻp oʻynagan), soʻng asal solingan bochkaga tushib, vafot etgan. Nihoyat folbin Polid tomonidan topilmaguncha Minos uni behuda qidirdi. Apollon ishora yubordi va Minos orakulning bashoratiga ishora qilib, Poliiddan Glavkni tiriltirishni talab qildi va shu maqsadda uni Glavkning jasadi bilan birga qabrga qamab qoʻydi. Poliid oʻldirilgan ilon boshqa ilon qoʻygan oʻtdan jonlanganini va xuddi shu oʻt yordamida Glavk tirilishini payqadi. Melesagorning yozishicha, uni Asklepiy
 tiriltirgan. Afsonaning ratsional talqiniga ko‘ra Glavk asal ichib qornini buzgan, doktor Poliid esa uni shifobaxsh o‘t yordamida davolagan, bu haqda u doktor Dragondan bilib olgan .

Yupiterning Yevropa yo‘ldoshidagi uning sharafiga Glavk (Glaukos Linea) deb nomlangan.

Keyin Minos Poliiddan Glavkka fol ochish sanʼatini oʻrgatishini talab qildi. Poliid buni qildi, lekin Kritdan ketishdan oldin u Glavkka ogʻziga tupurishni buyurdi. Glavk itoat qildi va darhol oʻzining bashoratli sovgʻasini yoʻqotdi .
Glavk ulgʻaygach, Kritdan Italiyaga kelgan , Kritliklar esa uni Yapigiya  qidirib topishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  afsonaviy Krit qiroli Minos va Pasifaning
2. ↑  Пасифая
3. ↑   Гигин. Мифы 136; Овидий. Ибис 557—558 кратко
4. ↑   Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 10, 3; Овидий. Фасты VI 750—752; Гигин. Мифы 49; Гигин. Астрономия II 14, 5
5. ↑   Палефат. О невероятном 26
6. ↑   Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 1, 2; 3, 1-2
7. ↑   Сервий. Комментарий к «Энеиде» Вергилия VII 72, 796 // Молчанов А. А. Социальные структуры и общественные отношения в Греции II тыс. до н. э. М. 2000. С.109
8. ↑   Афиней. Пир мудрецов XII 522f // Молчанов А. А. Социальные структуры и общественные отношения в Греции II тыс. до н. э. М. 2000. С.109
**Manituveyj** - Kanadaning Ontario provinsiyasidagi kolchedanli kumushmisrux rudalari konlari guruhi. Yuqori koʻldan shim.da joylashgan. 1950-yildan Geko va Uaylroy konlaridan, boshqa konlardan 1964-yildan qazib olinadi. Ruda maydoni arxey davrining amfibolit va kristalli sla-netslari, shuningdek, ularni yorib oʻtgan metamorfiklashgan gabbrodiabaz jinslaridan tuzilgan. Qatlam va linza shakllaridagi ruda tanalari kristallik slanetslar va amfibolitlar orasida deyarli gorizontal holatda joylashgan. Rudadagi asosiy minerallar: pirit, pirrotin, sfalerit; qolgani — xalkopirit, galenit; norudasi — kvars. Razvedka qilingan ruda zaxirasi 40 mln. t dan ziyod. Ruda tarkibidagi Zn 3,7 —4,6%, Si 1,9 —2,1%, Sn 0,32%; Ag 55 —69 g/t. Ruda karyer usulda va yer ostidan qazib olinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yakandoshlar** (.(ipeaseaye) bir urugʻpallali oʻsimliklar oilasi. Bir yillik yoki koʻp yillik oʻtlardan, baʼzan butalardan iborat. Barglari qinli va chiziqsimon yoki silindrsimon yaproqli; baʼzi barglari reduksiyalanib, qinga aylangan. Gullari mayda, koʻrimsiz, toʻgʻri, ikki jinsli, kallaksimon, roʻvaksimon yoki soyabonsimon toʻpgullarga yigʻilgan, shamol yordamida changlanadi. Mevasi koʻp yoki 3 urugʻli koʻsakcha. Ya.ga 8 turkum, 300 ga yaqin tur kiradi. Ya. moʻʼtadil va sovuq mintaqalarda, tropiklarning baland togʻlarida koʻpincha zax, botqoq joylarda oʻsadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Virilizm** (lot. virilis — erkakka xos) — ayollarda erkaklarga xos ikkilamchi jinsiy belgilar paydo boʻlishi; endokrin kasallik. Bunda soqol, moʻylov oʻsishi, ovoz doʻrillashi, skelet muskullarining jadal rivojlanishi va b. kuzatiladi. Buyrak usti bezi poʻstloq qavatining hamda gipofiz oldingi boʻlagi funksiyasining buzilishi va turli kasalliklar tufayli tuxumdonda yuzaga kelgan oʻzgarishlar sabab boʻlishi mumkin. Bunda tuxumdon faoliyati susayadi, jinsiy aʼzolar va koʻkrak bezlari kichrayadi, hayz koʻrish izdan chiqadi. V.ni endokrinolog vrach konservativ yoʻl bilan davolaydi. Ayrim hollarda jarrohlik usuli qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Viru etnik guruhining bayrogʻi
 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Estoniya munitsipalitetlarida viru tilida ona tili sifatida soʻzlashuvchilar ulushi va ularning eng yirik aholi punktlaridagi soni
**Viru** (virus. võrokõsõq, estoncha: *võrukesed*) — estoniyaning janubi-sharqiy tarixiy Virumaa okrugining aholisi, mintaqaviy oʻziga xoslik va oʻz tiliga ega. Rus aholisi bilan yaqin tarixiy aloqalar tufayli, Viru anʼanaviy ravishda pravoslavlikni tan oladi, garchi mustaqil Estoniyada Viruni lyuteranizmga aylantirishga, shuningdek, qoʻshni Setoslar singari ularni estonlashtirishga urinishsa ham.

Turar joy va aholisi
--------------------

2021-yil 1-yanvar holatiga koʻra Estoniya statistika maʼlumotlariga koʻra Viru okrugida 34898 odam kishi istiqomat qilgan.34898 odam, shundan 33110 nafari estoniyaliklar. Shu bilan birga mamlakatning boshqa tumanlarining koʻplab aholisi ham oʻzlarini Viru xalqi deb bilishadi.

Til
---

Viru lahjasi Boltiqboʻyi-Fin tillari kichik guruhiga kiradi. Virumaa viloyatida tarqalgan. Ilgari u ham ushbu mintaqaning bir oz janubi va sharqida — Rossiya va Latviya hududida tarqalgan.

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Viru lahjasida 87044 Estoniya kishi soʻzlashgan.

Adabiyotlar
-----------

* Ehala, Martin va Niglas, Katrin (2007): Etnolingvistik hayotiylikning matematik modelini empirik baholash: Voro ishi. Koʻp tilli va koʻp madaniyatli rivojlanish jurnali.
* Eyxenbaum, K.; Pajusalu, K. (2001). — Keel ja Kirjandus nr 7, lk. 483-489.
* Eller, K. (1999): Võro-Seto tili. Võro Instituti. Voro.
* Valk, A. (2000). Vorokeste identifikatori. K. Koreynik, J. Rahmon (toim.) A kiilt rahvas kynõlõs.. Võrokeste keelest, kommetest, identiteedist (lk. 39-56). Võro Instituti, Võro.

Yana qarang
-----------

* Wuru bayrogʻi

Manbalar
--------

1. ↑  „Архивированная копия". 4-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-dekabr 2017-yil.
2. ↑  *Statistics Estonia.* „RV0222U: POPULATION, 1 JANUARY by Year, Sex, County and Ethnic nationality" (en). *Statistical database*.
3. ↑  *Statistics Estonia.* „RL0445: POPULATION WITH ESTONIAN AS THEIR MOTHER TONGUE BY ABILITY TO SPEAK A DIALECT, AGE GROUP AND PLACE OF RESIDENCE, 31 DECEMBER 2011" (en). *Statistical database*.
**Noʻxatli boʻtqa** (***noʻxat*** ***boʻtqa***) — qaynatilgan noʻxatdan sariyogʻ va ziravorlar qoʻshib yoki qoʻshmasdan pishirilgan boʻtqa.

Noʻxatli boʻtqa mustaqil alohida taom boʻlishi mumkin (koʻpincha tozalangan kungaboqar yogʻida qovurilgan boshpiyoz va qora qalampir bilan isteʼmol qilinadi), shuningdek, baliq yoki goʻshtli taomlar uchun garnir sifatida ham ishlatiladi.

Milliy taom
-----------

Noʻxatli boʻtqa turli milliy oshxonalarda, jumladan rus va ingliz oshxonalarida, shuningdek, mintaqaviy oshxonalarda — Germaniyada Berlin oshxonasida va Kanadada Nyufaundlend oshxonasida anʼanaviy taomdir.

Tarixi
------

Bekon bilan noʻxatli boʻtqa Polshada oʻrta asrlardan beri pishiriladi. Maʼlumki, bekon bilan noʻxat qirol Sigizmund III ning sevimli taomi boʻlgan. XVI-asrda u oqsuyaklar dasturxonida oddiy taom boʻlgan.

Xususiyatlari
-------------

Noʻxatli boʻtqa yuqori ozuqaviy qiymati va kaloriya tarkibiga ega boʻlgan parhez mahsulotidir. Sportchilar tomonidan tiklanish uchun va vegetarianlar tomonidan protein manbai va goʻsht oʻrnini bosuvchi vosita sifatida isteʼmol qilinadi. Bundan tashqari, u dindorlar tomonidan diniy roʻza tutish paytida, hayvon goʻshtining oqsillaridan foydalanish qatʼiy cheklangan paytda isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Peas Pudding Recipe" (en).  Newfoundland.ws - Newfoundland and Labrador Recipes & History. 5-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-mart 2021-yil.
2. ↑  „Pease pudding" (en).  Би-би-си (BBC Good Food). 15-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-mart 2021-yil.
3. ↑  „Архивированная копия". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2018-yil.
4. ↑  „Polona".  polona.pl. 30-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2018-yil.