recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xandakkoʻl qishloq xarobasi** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XIII asrlar. Xorazm viloyatining Qoʻshkoʻpir tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Kenegas" QFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv xuquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Ravshan Xolxo‘jayevich Saydaxmedov** (1961-yil 27-may, Toshkent tumani, Toshkebt viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Ravshan Saydaxmedov 1961-yil 27-may Toshkent tumanida tugʻilgan. Dastlab Xarkov oliy aviatsiya harbiy injenerlar bilim yurtida, keyinchalik Toshkent politexnika institutining samolyotsozlik fakultetida tahsil olgan. 1986—1988-yillarda Toshkent politexnika instituti samolyotsozlik fakulteti „Mexanik ishlov berish texnologiyasi" kafedrasining laboratoriya mudiri, 1988—1989-yillarda assistent, 1989—1991-yillarda Moskva aviatsiya instituti stajyor-tadqiqotchisi. 1991—2000-yillartda Toshkent davlat aviatsiya instituti „Uchish apparat detallarini ishlab chiqarish texnologiyasi" kafedrasi mudiri, 2000—2002-yillarda Moskva aviatsiya instituti doktoranti, 2002—2004-yillarda Toshkent davlat aviatsiya instituti magistratura boʻlimi boshligʻi, 2004—2005-yillarda „Uchish apparatlarini ishlab chiqarish texnologiyasi" kafedrasi mudiri, 2005—2008-yillarda Toshkent davlat aviatsiya instituti prorektori, 2008-yilda shu institutning rektori, 2008-2010-yillar Toshkent davlat texnika universiteti „Aviasozlik" kafedrasi mudiri, 2010—2011-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti oʻquv ishlari boʻyicha prorektor, 2011—2013-yillarda Andijon mashinasozlik instituti rektori, 2013—2016-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti rektori, 2016—2017-yillar universitetning „Fan va taraqqiyot" davlat unitar korxonasi bosh ilmiy xodimi, 2017—2019-yillarda „Materialshunoslik" kafedrasi professori, 2019—2020-yillarda „Havo kemalari va jihozlarining texnik ekspluatatsiyasi" kafedrasi professori lavozimida faoliyat olib borgan. 2020-yildan Toshkent davlat transport universiteti, Aviatsiya transporti muhandisligi fakulteti „Aviatsiya injiniringi" kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati

2002-yilda ruscha: *„Разработка ионно-плазменных покрытий на основе нитридов и карбидов переходных металлов с регулируемой стехиометрией"* mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 6 ta monografiya, 10 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalari, 300 ga ilmiy maqolalar muallifi.

Mukofotlari
-----------

* „Shuhrat" medali (2000).

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.
2. ↑  „O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 25.08.2000-yildagi PF-2704-son Farmoni".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Tosh-qala I karvonsaroyi xarobasi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XII—XIII asrlar. Xorazm viloyatining Hazorasp tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Tuproq qal’a mavzesi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv xuquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Shamol boʻgʻozi
**Kuba-Gaiti dengiz chegarasi toʻgʻrisidagi shartnoma**1977 -yilda Kuba va Gaiti oʻrtasida tuzilgan xalqaro shartnoma boʻlib, ikki davlat oʻrtasida xalqaro dengiz chegarasini belgilab berdi.  

Shartnoma 1977-yil 27-oktabrda Gavanada imzolangan. Hujjat matni ikki davlat oʻrtasidagi chegarani Shamol boʻgʻozidagi ikkala oroldan taxminan teng masofada boʻlib beradi. Chegara 51 ta yagona nuqtaning koordinatalari yordamida ajratilgan va 50 ta tekis dengiz segmentlariga boʻlingan. Gaitining gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan, hududi Gaiti va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida bahsli Navassa oroli davlat chegarasini koʻrib chiqish eʼtibordan chetda qoldi.

*Shartnoma 1978-yil 6-yanvarda ikkala davlat tomonidan* ratifikatsiya *qilinganidan* keyin kuchga kirdi. Shartnomaning toʻliq nomi — *Gaiti Respublikasi va Kuba Respublikasi oʻrtasidagi ikkala davlatning dengiz chegaralarini delimitatsiya qilish toʻgʻrisida dengiz chegaralari shartnomasi*.

Manbalar
--------

1. ↑  Evan V. Anderson (2003). *Mejdunarodnie granitsi: Geopoliticheskiy atlas,*  s. 217; Djonatan Charni *i dr.* (2005). *Mejdunarodnie morskie granitsi,* s. 551—563.

Manbalar
--------

* Evan V. Anderson (2003). *Xalqaro chegaralar: geosiyosiy atlas.* Yoʻnalish: Nyu-York. ISBN 157958375X, ISBN 9781579583750 ; OCLC 54061586
* Jonatan Charni, Devid Kolson, Robert Smit. (2005). *Xalqaro dengiz chegaralari,* 5 jild. Hotei nashriyoti: Leyden. ISBN 0792311876, ISBN 9780792311874 ; ISBN 904111954X, ISBN 9789041119544 ; ISBN 9041103457, ISBN 9789041103451 ; ISBN 9004144617, ISBN 9789004144613 ; ISBN 900414479X, ISBN 9789004144798 ; OCLC 23254092
**Kusunda** yoki **Ban Raja** („oʻrmon odamlari") Nepalda yashovchi qabiladir; etnik jihatdan chepang xalqi bilan bogʻliq, ammo chepanglardan farqli oʻlaroq ular uylarda emas, balki oʻrmonda yashaydilar. Oʻz urf-odatlarida hind taʼsirini his qilsa-da, Animizmga eʼtiqod qilishadi.  2001-yilgi roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 164 kusunda bor edi, ulardan 160 tasi oʻzlarini hindular deb eʼlon qildi va 4tasi — buddistlar sifatida.

Ular ilgari Tibet-Burman oilasiga mansub deb hisoblangan kusund tilida gapirishadi, ammo zamonaviy gʻoyalarga koʻra, izolyatsiya qilingan. Yaqin vaqtgacha kusunda tilida gapiradigan faqat bir keksa onaxon qolgan deb hisoblanar edi, lekin bir necha yil oldin Nepalda uzoq oʻrmon hududida, bu tilda gapiradigan yana uch kishi topilgan degan tasdiqlanmagan maʼlumot paydo boʻldi.

Adabiyotlar
-----------

* Ruhlen, Merritt. The Origin of Language: Tracing the Evolution of the Mother Tongue. New York: John Wiley & Sons, 1994.
* D. E. Watters (2005): Notes on Kusunda Grammar. NFDIN Katmandu, ISBN 99946-35-35-2.
* P. Whitehouse, T. Usher, M. Ruhlen & William S.-Y. Wang (2004): Kusunda: An Indo-Pacific language in Nepal, PNAS 101:5692-5695 (free access)

Havolalar
---------

* Kusunda SIL ethnologue 14th edition entry, 2000
* Kusunda SIL ethnologue 15th edition entry, 2005
* Notes on Kusunda Grammar: A language isolate of Nepal. Himalayan Linguistics Archive 3. 1-182.
Pekinni Li Tsichen qoʻshinlaridan himoya qilish uchun qurilgan Vanpin qal’asi
**Li Zicheng** (xitoycha: 李自成 pinyin Lĭ Zìchéng *;* 1606-yil 22-sentyabr (1606-09-22) — 1645) — Shimoliy Xitoyda Xitoyning Min sulolasi agʻdarilishiga olib kelgan dehqonlar urushi rahbari.

Biografiya
----------

Qoʻzgʻolonga Shensi provinsiyasidagi ocharchilik sabab boʻlgan. Dehqon qoʻmondonlarining eng qobiliyatlisi boʻlgan Li harakatga (1639-yilda) bir qator taniqli mandarinlar va olimlarni jalb qila oldi. U oʻz qoʻl ostidagilarga oʻgʻirlik qilishni taqiqlab, aholining eng kambagʻal qatlamlariga oziq-ovqat tarqatardi. Li ning malaylari uning jasoratlari haqidagi xabarni butun Xitoyga tarqatdilar.

 Imperator Chju Yujian qizini Li Zicheng isyonchilaridan saqlab qolish uchun oʻldiradi.. Martino Martinining „Tatar urushi haqidagi ertak" uchun yevropalik rassom tomonidan chizilgan rasmda, Hovlining chap tomonida uni daraxtga osilgan holda koʻrish mumkin.
1644-yilda Li oʻzini Shun imperiyasining birinchi imperatori deb eʼlon qildi, sheriklariga dabdabali unvonlar berdi va oʻz tangalarini zarb qila boshladi. U Pekinga yaqinlashdi va poytaxt amaldorlar tomonidan deyarli jangsiz taslim boʻldi.  Chongzhen imperatori (Chju Yujian) imperator saroyining shimolidagi Jingshan togʻining etagida oʻzini osib oʻldirdi.

Shu bilan birga, Ming qoʻmondoni Vu Sangui manjurlar bilan ittifoq tuzib, ular uchun Xitoyga yoʻl ochib berdi. Bir manbaga koʻra, dastlab oʻzini imperator deb eʼlon qilgan general va oʻrtasida hamkorlik boʻlgan, ammo keyin Li Zicheng Vu Sanguining uyiga tashrif buyurganida, uning sevimli kanizakining goʻzalligiga mahliyo boladi va bu mojaroga sabab boʻlgan. Li Zicheng armiyasi Shanxayguan jangida magʻlubiyatga uchradi. Min va Qing qoʻshinlarining birgalikdagi hujumi ostida, Li janubga chekinishga majbur boʻldi va u yerda Xebey provinsiyasida mahalliy aholi bilan toʻqnashuvda vafot etdi.

Adabiyotlarda
-------------

* Li Tsichen xitoy dramaturgi Ah Yingning shu nomdagi tarixiy dramasiga bagʻishlangan (1948).

Oʻxshash manbalar
-----------------

* Chjan Syanchjong — bir vaqtning oʻzida markaziy Xitoyda harakat qilgan qoʻzgʻolon rahbari

Manbalar
--------

* Li Zicheng Google Kitoblarida

Manbalar
--------

1. ↑  Istoriya Kitaya (pod red. A. V. Meliksetova). M. 2004. S. 263.

Havolalar
---------

* Li Tszi-chen // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : v 66 t. (65 t. i 1 dop.) / gl. red. O. Yu. Shmidt. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1926—1947.
**Llanddona** (uels:  [ɬanˈðɔna]); Welsh talaffuzi) — Angleseydagi qishloq va jamoat markazi. Benllech va Beaumaris oʻrtasida joylashgan boʻlib, **Llanddona** dam olish maskani sifatida mashhur, ayniqsa oilaviy dam olish uchun juda qulay hisoblanadi. Qumli plyaji bilan mashhur. Llanddonada doʻkonlar yoʻq; ammo, unda chavandozlar maktabi va jamoat uyi mavjud. 2001 yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 639 kishi edi,  2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 691 tagacha koʻtarildi. 

Llanddona uzatish stansiyasi qishloqdan taxminan bir milya shimoli-sharqda joylashgan. Stansiya Uels shimolidagi televidenie va radioning asosiy eshittirish sayti hisoblanadi.

Muqaddas Dona cherkovi, Llanddona, 610 yilga toʻgʻri keladi, garchi hozirgi bino 1873-yilda qurilgan.

Aytishlaricha, Llanddona bir vaqtlar jodugarlar oilasining uyi boʻlgan, ularning kuchlari onadan qizga oʻtgan.

| Llanddona |
| --- |
| Aholi | 691  *(2011)* |
| OS tarmogʻiga havola | SH5779 |
| Jamiyat | * Llanddona
 |
| Asosiy hudud | * Anglesey
 |
| Saqlangan okrug | * Gwynedd
 |
| Mamlakat | Uels |
| Suveren davlat | Birlashgan Qirollik |
| Pochta shaharchasi | BEAUMARIS |
| Pochta indeksi tumani | LL58 |
| Terish kodi | 01248 |
|  |
| Politsiya | Shimoliy Uels |
| Yongʻin | Shimoliy Uels |
| Tez yordam mashinasi | uels |
| Buyuk Britaniya parlamenti | * Ynys Môn
 |
| Senedd Cymru — Uels parlamenti | * Ynys Môn
 |
| Joylar roʻyxati
Buyuk Britaniya
Uels
Anglesey53,293° shim. 4,139° gʻarb |

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  „https://books.google.com/books?id=oUpNAAAAYAAJ&pg=PA47".
2. ↑  „http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&b=11125822&c=LL58+8AQ&d=16&e=62&g=6488847&i=1001x1003x1032x1004&o=362&m=0&r=0&s=1432120819453&enc=1". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2023-yil.
**Volost** (rus.) — Rossiyada uyezd tarkibiga kirgan quyi maʼmuriyhududiy boʻlinma. Turkistonda boʻlis, voʻlis deb yuritilgan. V. 1861-yilgacha Rossiya hududida davlatga va monastirlarga tegishli qishloq joylarida maʼmuriyhududiy rayon sifatida tashkil qilingan. 1861-yilgi islohotdan soʻng , Rossiyaning hamma qishloq joylarida V. quyi maʼmuriy-hududiy birlik boʻlib qolgan. Rossiya Turkistonni bosib olgandan soʻng , Turkistonning butun hududi (Buxoro amirligi va Xiva xonligidan tashqari) obl. uyezd, V.larga boʻlingan. Turkiston general-gubernatorligiga harashli joylar 5 obl. 27 uyezd va 603 V. ga boʻlingan (1917). Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanishi oʻtkazilgandan soʻng (1925 yilda) Oʻzbekiston hududida 241 V. boʻlgan va 1926-yil gi iqtisodiy-maʼmuriy rayonlashtirishga qadar saqlanib turgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Paleolit davri platosi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Paleolit davr. Namangan viloyatining Pop tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Chodak qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Termiz hayvonot bogʻi** – ilmiy-maʼrifiy muassasa. OʻzRdagi 2hayvonot bogʻi (birinchisi Toshkentda). 1938-yil 1 sentabrda Termiz shahrida 35 ga maydonda tashkil etilgan (1934—37 yillarda Surxondaryo oʻlka muzeyi qoshidagi zoologiya boʻlimi). 

Termiz hayvonot bog'i
1942-yilda hayvonot bogʻi yopildi va uning hayvonlari Toshkent hayvonot bogʻita koʻchirildi. 1947-yil 1 maydan qayta ish boshladi. Maydoni 22 ga, shuningdek, Termiz tumandagi "Yangiariq" shirkatfermer xoʻjaligi hududida yordamchi xoʻjaligi uchun 32 ga yer ajratilgan (2004). Termiz hayvonot bogʻib.da jonivorlarning 140 turi (umumiy soni 434 ta, 2003) mavjud boʻlib, undan 18 turi Xalqaro Kizil kitobga kiritilgan. Hayvonot bogʻida baliqlarning 15 turi; ham suvda, ham quruqlikda yashovchi hayvonlarning 2 turi; sut emizuvchilarning 94 turi mavjud. Bular orasida sher, yoʻlbars, qoplon, yenot, poni, xongul, qulon, har xil maymunlar, qoʻngʻir ayiq, oq tirnoq ayiq, turli xil noyob qushlar bor. Termiz hayvonot bogʻib. tajribabotanika uchastkasida 120 turdan ortiq xar xil mevali va manzarali daraxtlar va butalar oʻstiriladi.

Har yili "qushlar bayrami", sayllar oʻtkaziladi. 2001-yil Termiz hayvonot bogʻib. xalqaro andozalar talabiga javob beradigan tartibda qayta qurildi. Termiz hayvonot bogʻib. haqida "Eng janubiy" hujjatli film yaratilgan (1979). Hayvonot bogʻi MDHdagi barcha hayvonot bogʻlari bilan aloqalarga ega.

Adabiyot
--------

* Termiz hayvonot bogʻi, T. 1959.

Shomat Samatov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Qozi Ahmad G‘afforiydan "Nigoriston" nomli mashhur kitob qolgan (1552 y. yozilgan). Asar Shoh Tahmosp I ga bag‘ishlangan bo‘lib, islom podsholari va mashhur kishilar hayoti bilan bog‘liq 330 latifani o‘z ichiga oladi. Latifalar xronologik tartibda (sulolalar bo‘yicha) berilgan. 

"Nigoriston" islomning paydo bo‘lishidan to muallifning zamonigacha o‘tgan davr ichida mamlakatlar va xalqlarning ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotini o‘rganishda muhim o‘rin tutadi. 

Asarning qo‘lyozma nusxalari ko‘p va Eron, Hindiston, Turkiya, SSSR, Agnliya, Fransiya, Germaniya, Gollandiya va Chexoslovakiyada saqlanadi. 

Matni Bombay (1829, 1859) va Tehron (1962) da chop etilgan. Ayrim parchalar akademik Dorn tarafidan 1858 yili Peterburgda nashr qilingan. Mazkur asarning "Olti" barmoq laqabi bilan mashhur bo‘lgan Sulaymon ibn Muhammad (1622 y. vafot etgan) tarafidan amalga oshirilgan turkcha-usmonlicha tarjimasi ham bor va To‘pqopi saroyi hamda Tabriz kutubxonalarida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *O‘RGANILAYOTGAN MAMLAKAT (MINTAQA) TARIXSHUNOSLIGI VA MANBASHUNOSLIGI (ERON)*.
**Jizzax aviatsiya oliy harbiy bilim yurti** — Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga harbiy uchuvchi va aviatsiya muhandislik mutaxassislar tayyorlovchi bilim yurti. OʻzR Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 18 martdagi qaroriga muvofiq Jizzax sh.da tashkil etilgan. Bilim yurtida oliy harbiy maxsus maʼlumotga ega ofitserlar tayyorlash, harbiy havo kuchlarining uchuvchi va aviatsiya muhandis tarkibini qayta tayyorlash va malakasini oshirish, shuningdek, harbiy-ilmiy ishlar amalga oshiriladi. Bilim yurtida samolyot va vertolyotlarning uchuvchi-muhandisi, shaxsiy tarkib bilan ishlash ofitseri, shturman va jangovar boshqaruv ofitseri, samolyot, vertolyot dvigatellari texnigi, aviatsiya, radioelektron jihozlar va aviatsiya qurollari texnigi ixtisosliklari boʻyicha ofitserlar tayyorlanadi. Kursantlarning taʼlim jarayoni nazariy va uchish tayyorgarliklaridan iborat boʻlib, ular bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Uchish tayyorgarliklari — uchuvchi instruktorlar bilan nazorat parvozlarini bajarish va mustaqil parvozlardan iborat taʼlim jarayonida umumiy parvoz 180 soatni tashkil etadi. Uchuvchi (vertolyotchi)lar konkret tipdagi samolyot (vertolyot)da ixtisosligini oʻtab boʻlgach, bilim yurtini tugatib, uchuvchilik qismlariga yoʻl olishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hojimurod** (18-asr oxiri -1852.23.4) — Kavkaz xalqlarining podsho Rossiyasiga qarshi koʻtargan milliy ozodlik harakati rahbarlaridan biri, Shomilning noibi.

Avar xonlariga yaqin xonadonda tugʻilgan va tarbiyalangan. Imom Hamzatbekka qarshi chorizm tomonidan uyushtirilgan suiqasdda faol qatnashgan (1834). Hamzatbekning oʻlimidan soʻng chor Rossiyasining ishonchli odami Ahmadxon Mextulin bilan birgalikda Avar xonligini boshqargan. A. Mextulin yuborib turgan maʼlumotlarga asosan, H. maxfiy ravishda Shomil bilan aloqa bogʻlaganlikda ayblangan va rus maʼmurlari tomonidan qamoqqa olingan (1836). U qamoqdan qochib, Selmes ovuliga oʻrnashgan. Togʻliklarning ozodlik kurashi (qarang: Kavkaz urushlari)ga qoʻshilib, Shomilning eng yaqin safdoshlari va noiblaridan biriga aylangan. Jasur va qatʼiyatli shaxs sifatida podsho qoʻshinlariga qarshi koʻplab janglarda qatnashib, shuhrat qozongan va partizan urushida oʻzining butun harbiy qobiliyatini namoyish qilgan. Imomlik ichidagi baʼzi tartiblar, ruslarga qarshi urush taktikasi va strategiyasi masalalaridagi ixtiloflar, shuningdek, H. xarakterida mavjud takabburlik va manmanlik natijasida u bilan Shomil oʻrtasidagi munosabatlar buzilgan. 1851-yil 23-noyabrda H. ruslar tomoniga oʻtgan, biroq 1852-yil aprelda ulardan qochib, toqqa ketgan va Nuxa shahridagi otishmalar paytida oʻldirilgan. H.ning fojiali oʻlimi rus yozuvchisi L. N. Tolstoyning "Hojimurod" (1896—1904) qissasida oʻz aksini topgan.

LL.Degayev V.V. Imom Shamil: prorok, vlastitel, voin, M. 2001; Kaziyev Sh. Imam Shamil, M. 2001.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Novatorlik (lotincha — novator) — yangilovchi, yangilanuvchi. Adabiyot va sanʼatdagi yangilanish „novatorlik" soʻzi bilan ifodalanadi. Novatorlik adabiy jarayon bilan bogʻliqdir. U adabiy anʼana bilan mustahkam aloqada boʻlib, keyinchalik oʻzi adabiy anʼanaga aylanuvchi adabiy-estetik hodisadir. Oʻzbek adabiyotida XX asrda shakl va mazmun jihatidan tubdan yangilandi. Bunga Mahmudxoʻja Behbudiy, Fitrat, Choʻlpon, Abdulla Qodiriy singari ijodkorlarning saʼy-harakati, ijodiy intilishlari tufayli erishildi. Ular adabiyotni mavjud voqelikka yaqinlashtirib, unga drama, roman singari yangi janrlarni olib kirishdi. Novator ijodkorlarning intilishlari tufayli aruz sheʼr tizimi oʻrnini turkiy tilga xos barmoq sheʼr tizimi egalladi, adabiy til jimjimador balandparvozlikdan xoli boʻldi. Oʻzbek adabiyoti Yevropa adabiyotiga xos yangi janrlar bilan boyidi. Bir necha yuz yil davomida shakl-shamoyili oʻzgarmasdan kelgan oʻzbek adabiyoti gʻoyat qisqa vaqt — bir necha yil ichida 302 303 mazmun va shakl jihatidan tamoman yangilanib, uning mavzu doirasi kengaydi, avvalgi zamonlarga qiyoslaganda, hayot voqeligiga yanada yaqinlashdi. Ana shu davrda adabiyot toʻgʻrisida tasavvur oʻzgarib, adabiyot mavjud hayot voqeligini aks ettiruvchi oʻziga xos oynaga aylandi. Oʻtgan zamonlarda oʻzbek adabiyoti qiyofasini gʻazal, doston belgilagan boʻlsa, XX asrdan eʼtiboran bu mezon yangilandi. Bu davrga kelib, oʻzbek adabiyotida roman, qisqa, drama janrining salmogʻi ortib, barmoq undagi asosiy sheʼr tizimiga aylandi.

Adabiyotda anʼanaviylik tushunchasi
-----------------------------------

Anʼana novatorlik masalasi vorislik qonuniyatining namoyon boʻlishi demakdir. Anʼana oʻtmish adabiyotidan olgan eng ajoyib gʻoyaviy— badiiy boyliklar, kelajak davr adabiyotidan rivojlantiradigan oʻtmish adabiyoti yoki boshqa xalqlarning adabiyotlarining eng yaxshi yutuqlari adabiy anʼanalari boʻladi .Jumladan, Navoiy oʻzining asarlarida insonparvarlik 'koʻramonlik, xalqlar doʻstligi 'zulm va razolatga nafrat gʻoyalari keyingi yozuvchilar tomonidan davrlar mobaynida rivojlantiriladi.
**Manto** (boshqa Al. Μαντώ „bashoratli") — yunon afsonalarining qahramoni.

Fivdagi bashoratchi. Tirsiya bashoratchining qizi; ism yunoncha „bashoratchi" degan maʼnoni anglatadi.

Ovidiyga koʻra, Niobaning zamondoshi. „Manto oʻrindigʻi" Fibada Apollon maʼbadiga kiraverishda edi.

Keyinchalik afsonalarga koʻra, Fiv epigons tomonidan vayron qilinganidan soʻng, Manto Delfida boʻlgan (argivianlar uni oʻljaning bir qismi sifatida Delfiga yuborgan). Uni Dafna deb atashadi. Delfida u koʻplab bashoratlarni yozdi, shundan keyin Gomer sheʼrlarni oldi. U Sivilla deb nomlangan.

Delfdan u Apollon tomonidan kolofonga  Xudoning maʼbadini topish uchun yuborilgan va Rakiyga uylangan, u Mops bashoratchini dunyoga keltirgan (yoki Mopsning otasi Apollon deb nomlangan). U Klarosda Apollon maʼbadi va Orakl-ni qurdi.

Yevripidga koʻra, u Alkmeondan Amfiloh va Tisifon bolalarini dunyoga keltirgan.

Manto (otasi bilan) „Finikyanki" Yevrepid fojiasida paydo boʻladi; u soʻzsiz kichik rolga ega. Senekaning „Edip" fojiasidagi aktyor.

1917-yilda kashf etilgan asteroid (870) Manto sharafiga nomlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.106
2. ↑  Gigin. Mifi 128; Statsiy. Fivaida IV 463
3. ↑  Ovidiy. Metamorfozi VI 158
4. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 10, 3
5. 1 2  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 7, 4; Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 33, 2
6. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 3-4
7. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 3-4
8. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 3-4
9. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 7, 7
10. ↑   Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 66, 5-6
**Yumaloq tepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Surxondaryo viloyatining Angor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Navroʻz" MFY, Alisher Navoiy koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Arablarning orta asr adabiyotida uchta davrni ajratish mumkin:

ilk orta asr adabiyoti (VII asr oxiri  VIII asr ortalari);

klassik adabiyotning gullab yashnagan davri (VIII asr ortalari  XII asr);

kech orta asr adabiyoti (XIIIXVII asrlar).

Orta asr arab sheriyati saroy, madhiya xususiyatiga egaligiga qaramay, unda qabilaviy sheriy ananalar hali juda kuchli bolgan. Bu davrdagi nasr, xuddi qadimgi arab nasri singari, hamon ogzaki, «notiqlik» xususiyatiga ega. Mumtoz arab adabiyotining gullab-yashnagan davri  xalifalikning kop sonli xalqlari arab madaniyatini yaratish jarayonida keng ishtirok etgan davr. Bu davrga nasr va nazmning barcha janrlari  ishqiy va falsafiy lirika, madhiya sheriyati, qisqa hikoyalar va shu kabilarning gullab-yashnaganligi xosdir. Nihoyat, kech orta asrlardagi arab adabiyotiga saroy sheriyatining tanazzuli hamda sufiylik lirikasi, shahar hikoyanavisligi va xalq romanchiligining yuksalishi xosdir. VIIIXV asrlardagi arab-ispan (andaluziya) adabiyoti orta asr arab adabiyotining alohida tarmogidir. Arab mumtoz adabiyotini organish arab mamlakatlarining ozlarida ham, sobiq Ittifoq davri va Garb mamlakatlarida ham katta ananaga ega. Orta asr arab olimlari (antologiyalar tuzuvchilari, sharhlovchilar va adabiyot nazariyachilari) hamda hozirgi zamon arab adabiyotshunoslari (Jorji Zaydon, Muhammad Kurd Ali, Anis al-Maqdisiy, Taxa Husayn, Shavqi Dayf, Fuad al-Bostoniy, Marun Abbud va boshqalar) arab adabiyoti tarixining ayrim masalalarini tadqiq etish uchun ham, butun adabiy jarayonning manzarasini tiklash uchun ham kop ishlar qildilar.Arab adabiyoti tarixini organishga rus tadqiqotchilari V. R. Rozen, I. Yu. Krachkovskiy, A. Ye. Krimskiy ham katta hissa qoshganlar. Arab adabiyoti tarixida I. Yu. Krachkovskiy oz kitobi, maqolasi yoki qisqa xotirasini bagishlamagan taniqli shoir yoki yozuvchisini topish qiyin. Afsuski, taniqli rus olimining umumlashtiruvchi xususiyatga ega bolgan rejalashtirgan asarini tamomlashiga kopgina sabablar xalal bergan. U rejalashtirgan jamoaviy asar haqida faqat uning xomaki rejasiga qarabgina xulosa chiqarishimiz mumkin. Garbiy Yevropa olimlaridan Silvestr de Sasi, Xammer, T. Neldeke, F. Vyusten feld, Ye. Levi-Provansal, A. Peres, I. Goldsier, K. Brokelmann, R. A. Nikolson, X. A. R. Gibb, R. Blasher, J. Gabrieli ham arab mumtoz adabiyotini tadqiq etish borasida kop mehnat qildilar. Arab, rus va Garbiy Yevropa olimlarining ishlari natijasida arabshunoslik hozirgi zamon sharqshunosligining eng rivojlangan sohalaridan biriga aylandi.

Manbalar
--------

1. ↑  *mumtoz arab adabiyoti o'quv qo'llanma Ziyovuddinova M Toshkent - 2011*.
**Mixail Vladimirovich Denisov** (ukraincha: *Михайло Володимирович Денисов*; 1985-yil 3-oktyabr, SSSR) — ukrainalik futbolchi, himoyachi.

Biografiyasi
------------

Mixail Denisov 198-yilda Ukrainada tavallud topgan.

### Futbolchilik faoliyati

Mixail Denisov 1999-yildan 2002-yilga qadar Mariupol Azovstal jamoasi tarkibida Ukraina yoshlar futbol ligasida oʻyin olib borgan.

2006-yilda Denisov Ukraina ikkinchi ligasida oʻynagan Mariupolning „Ilyichivets-2" jamoasiga tarkibiga kiradi. Futbolga kirib kelishidan oldin zavodda ishlaganligi bois jamoada Marten laqabini oladi. 2005—2006-yilgi mavsum oʻyinlarida „Ilyichevets-2" jamoasi turnirning kumush medali sovrindori boʻladi va faqatgina „Dnepr" jamoasiga oʻyinni boy beradi. Denisov ikkinchi ligada jami 20 ta oʻyin, Ukraina yoshlar chempionatida esa 2 ta oʻyin oʻtkazadi.

Keyinchalik Denisov Vengriyaning „Fehervar" jamoasi tarkibiga oʻtadi, u erda yana bir ukrainalik futbolchi — Roman Drabeniuk bilan jamoa tarkibida toʻp sura boshlaydi. Vengriya chempionatida Denisov jami hisobda 3 ta oʻyin oʻtkazadi. Shundan soʻng, Ozarbayjonning Yevlax shahridagi „Karvan" guruhida oʻz oʻyinlarini olib boradi.

2009-yilda Denisov „Ros" jamoasiga oʻtadi va jamoa tarkibida jami 7 ta oʻyin oʻtkazadi. Ikkinchi liga bahslarida 1 ta gol urishga muvaffaq boʻladi. Keyinchalik, oʻsha yilning yozida „Energetik" jamoasiga koʻchib oʻtadi. Ushbu jamoa safida Ukraina birinchi ligasida jami 5 ta oʻyin oʻtkazadi.

2010-yilning yanvar oyida Qozogʻistonning „Aqjayik" klubi futbolchini jamoa tarkibiga chaqirishga harakat qilgan, ammo klub bilan shartnoma imzolanmagan. Natijada Denisov Kirovogradning „Zvezda" jamoasiga koʻchib oʻtadi. Denisov jamoada olti oy mobaynida oʻyinlarda ishtirok etadi va umumiy hisobda 11 ta oʻyin oʻtkazadi.

2010-yilning yozida Denisov Oʻzbekistonning Namangandan viloyati „Navbahor" futbol jamoasi tarkibiga qoʻshiladi, jamoada Denisovdan tashqari ham bir nechta ukrainalik futbolchilar bor edi. Oʻzbekiston chempionatida Denisov umumiy 12 ta oʻyin oʻtkazib, 1 marotaba raqib darvozasini ishgʻol qiladi.

Denisov 2011-yilning yozida Kramatorskning ikkinchi ligadagi „Avangard" klubiga oʻtadi. 2013-yil avgust oyida esa „Torpedo" (Nikolayev) havaskorlar klubi safida oʻz oʻyinlarini davom ettiradi.

Yutuqlari
---------

* Ukraina Ikkinchi ligasining kumush medali sohibi: 2005—2006-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Прозвища игроков «Ильичёвца»: Катер, Мистер и Корова" (ru).  Террикон (7-sentabr 2009-yil). 3-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2011-yil.
2. ↑  „Александр Ткачук — в «Фехерваре»" (ru).  10000.com.ua. 3-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2011-yil.
3. ↑  „На просмотре в «Акжайыке» несколько игроков" (ru).  sports.kz (14-yanvar 2010-yil). 3-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2011-yil.
4. ↑  „Узбекистанский отряд" (ru).  Football.ua (16-avgust 2011-yil). 3-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2011-yil.
5. ↑  „Гудзикевич усилил «Торпедо»". 30-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2013-yil.
**Bogʻot** — Xorazm viloyatidagi qishloq. Bogʻot tumani markazi. Bogʻot shim.gʻarbda Xoʻjalik, jan.sharqda Beshariq qishloqlariga yondosh. Yaqin temir yoʻl stansiyasi Xonqadan 12 km. Bogʻotdan Urganchgacha 30 km. Aholisi 8,8 ming kishidan ziyod (2000). Tarixiy manbalardan B. 2000 yillik tarixga ega ekanligi maʼlum. Bogʻot janubidagi Qalʼajiq (Dovudqalʼa) dan topilgan buyumlar milod boshlariga oidligi aniqlangan. Bu qalʼa „Buyuk ipak yoʻli"da joylashganligi sababli iqtisodiy, ijtimoiysiyosiy hayotda katta rol oʻynagan. Hozirgi kungacha qalʼaning gʻarbiy qismi mahalliy aholi oʻrtasida „Choʻyanbozor" deb yuritiladi. Hozirda qalʼaning ayrim qismlarigina saqlanib qolgan.

Bogʻotda toʻqimachilik, tikuvchilik fabrikalari, paxta tozalash zavodi, non mahsulotlari kombinati, MTP va boshqalar sanoat korxonalari mavjud. Bogʻot hududidan Urganch — Hazorasp, Xiva — Hazorasp avtomobil magistrallari oʻtgan. Bogʻotda 19-asr oxirlarida katta karvonsaroyli bozor boʻlgan. Bozor ochiq hovlidan iborat toʻrtburchak shakdda qurilgan, rastalari yopiq boʻlib, burchaklarida salobatli gumbazlari boʻlgan. Paxsa devorli va asosi mustahkam boʻlmaganidan saqlanmagan. Bozor atrofida kosib va hunarmandlarning kichik uylari qurilgan. Bogʻot 1970-yildan soʻng bosh reja loyihasiga koʻra rivojlanib bormoqsa. Madaniyat saroyi, Yoshlar uyi, musiqa maktabi, mehmonxona, markaziy kasalxona binolari, ishlab chiqarish binolaridan toʻquv va tikuvchilik fabrikalari, non kombinati, ochiq va yopiq „Navroʻz" bozori majmuasi, „Xumo" choyxonasi, „Baxt uyi", 300 oʻrinli tennis korti kabi jamoat binolari mavjud. 4 ommaviy va bolalar kutubxonasi, musiqa maktabi, 3 umumiy taʼlim maktabi, kattalar taʼlim markazi, bolalar va oʻsmirlar ijod uyi, 6 maktabgacha bolalar muassasasi, istirohat bogʻi, sport va sogʻlomlashtirish majmui faoliyat koʻrsatadi (2000).

Manbalar
--------

1. ↑  "Bogʻot" *OʻzME*. B-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Xorazm viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Urganch** |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* **Bogʻot tumani** (Bogʻot)
* **Gurlan tumani** (Gurlan)
* **Xonqa tumani** (Xonqa)
* **Hazorasp tumani** (Hazorasp)
* **Xiva tumani** (Xiva)
* **Qoʻshkoʻpir tumani** (Qoʻshkoʻpir)
* **Shovot tumani** (Shovot)
* **Urganch tumani** (Qorovul)
* **Yangiariq tumani** (Yangiariq)
* **Yangibozor tumani** (Yangibozor)
* **Tuproqqalʼa tumani**
 | 
 |

 |



|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Uzbekistan Bogʻot tumani |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Bogʻot** |
|  |
| Fuqarolar yig‘ini | 
* Beshariq
* Bogʻot
* Dehqonbozor
* Madaniyat
* Xitoy
* Nayman
* Xoʻjalik
* Qizilravot
* Qipchoq
* Qorayantoq
* Qulonqorabogʻ
 |

 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Gennadievich Kablash** (ukraincha: *Олександр Геннадійович Каблаш*; 1989-yil 5-sentabr, Odessa, Ukraina SSR, SSSR) — ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi.

Biografiyasi
------------

Chernomorets sport maktabi bitiruvchisi.

2002— 2006-yillarda Chermomorets (Odessa) yoshlar jamoasida faoliyat olib bordi. 2006— 2007-yilgi mavsumda „Chernomorets Odessa" tarkibida professional debyut qilgan va bungacha Odessaning havaskor klublarida — „Signal" va „Chernomorets-2"da shahar chempionatida toʻp surgan. „Moryakov"ning maydonida 1 ta oʻyin oʻtkazdi. Ular tarkibida 24 ta oʻyin oʻtkazdi va 7 ta gol urgan.

2007— 2008-yilgi mavsumda Birinchi ligada oʻynagan Mariupolning „Mariupol" jamoasiga oʻtdi va Semyon Altman Mariupol jamoasida bosh murabbiy boʻlgan. Azov jamoasi tarkibida 7 ta oʻyin oʻtkazdi va yana „Chernomorets" yoshlar jamoasiga qaytdi va buning uchun 2 ta oʻyin oʻtkazdi. 2008-yilning noyabr oyi boshida Dnestr bilan shartnoma imzoladi. 2010-yilda Ekranas jamoasida 5 marta maydonga tushib 1 ta gol urdi. 2011-yili Tavriyada 3 marta maydonga tushdi. 2011-yili Bukovinada 5 marta maydonga tushib va 1 ta gol urdi. 2012-yil Odessa jamoasida 28 marta maydonga tushib, 7 ta gol urdi. 2013-yili Nikolayev jamoasida 4 marta maydonga tushdi. 2015-yilda Nasaf jamoasida 3 marta maydonga tushib, 2 ta gol urdi.

„Dnestrovtsi" futbolkasida debyutini 17-turdagi „Stal Alchevsk" bilan oʻyinda oʻtkazgan va oʻyin oxirida zaxiradan maydonga tushdi.

Yutuqlari
---------

* Litva chempioni (1): 2010
* Tojikiston Superkubogi sohibi (1): 2016.

Manbalar
--------

1. ↑  „АЛЕКСАНДР КАБЛАШ ПРОДОЛЖИТ КАРЬЕРУ В «ДНЕСТРЕ»". 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2009-yil.
2. ↑  „«Истиклол» в шестой раз выиграл Суперкубок Таджикистана". 6-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* Profil igroka (angl.) na sayte Transfermarkt
* Profil na sayte „Odesskiy futbol"
* Profil na sayte Ukrainskoy assotsiatsii futbola (ukr.)
* Profil FootballFacts.ru saytida
* Aleksandr Kablash Soccerway saytida
**Mediokratiya** - "Axborot hokimyati". "Axborot hokimyati – bu avvalo, kishilar ustidan ilmiy bilimlar, axborotlar va ularni tarqatish vositalari yordamida hukmronlik qilishdir"[1]. Insonlar ongi va ichki aurasini egallashda axborot texnologiyalari va uning ta'sirchan vositalaridan keng tarzda foydalanish, inson harakteri va jamiyat ijtimoiy muhitiga axborot oqimi orqali ta'sir ko'rsatish va monipulyatsiya qilishga harakat qilish. Bugungi kunda axborortlar oqimining asoiy vositasi "ijtimoiy tarmoqlar"  hisoblanadi. Ular inson hayotining ma’lum ma’nodagi tabiiy ehtiyojiga aylanib qoldi deyish mumkin. Xususan  " dunyoda 4,66 milliard internet foydalanuvchisi, 4,2 milliard ijtimoiy tarmoq foydalanuvchisi, 5,22 milliard mobil aloqa foydalanuvchisi , o’rtacha 6h54 internet sarflagan". Ushbu statistikaning o’zi ham dunyo aholisining 60 %dan ortiq  qismi bevosta "online" foydalanuvchi ekanligini ko’rsatadi. Ijtimoiy tarmoqlarda har kuni minglab axborotlar joylab boriladi. Ular orasida ilm-fan va texnika yutuqlari, yangilik va turli hildagi voqea-hodisalar bilan bir qatorda inson ruhiyati, ongi va fikrlashiga, dunyoqarashi va mafkurasiga salbiy ta’sir etadigan.

---

B. Isoqov. Ma’naviyat – taraqqiyot mezoni. 122-bet

---

1. ↑  *B. Isoqov. Ma’naviyat – taraqqiyot mezoni. Namangan. 122-bet*.
**Hojibobotepa 2** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI-VII asrlar. Surxondaryo viloyatining Shoʻrchi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Oqkamar" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Dmitriy Andreyovich Kondratovich** (1981-yil 24-iyun, Ukraina SSR)— ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi.

Klub karerasi
-------------

U futbolni Kiyevning Bulat klubida boshlagan, keyinroq Dnepropetrovsk Dnepr akademiyasiga oʻtgan. Dastlab u ikkinchi jamoada oʻynadi va 2000-yil 21-mayda u Ukraina Oliy ligasida Ternopil „Niva" ga qarshi oʻyinda debyut qildi. 2002-yildan beri u „Nafkom-Akademiya" (Irpin), „Ros" (Bila Tserkva) va „Spartak-Xorobina" (Sumi) klublarida ijara asosida oʻynagan.

2005-yilda u „Dnepr"da huquqiy bahsda gʻalaba qozondi va erkin agent maqomini oldi . Keyin esa poytaxtning „Alyans" havaskor klubida toʻp surdi. 2006-yilda "Qizilqum" bilan shartnoma imzolagan, 2008-yilda esa "Metalurg" (Bekobod) jamoasiga oʻtgan. 2010-yilning 28-aprelida shartnoma muddati nihoyasiga yetgach, u Ukrainaga qaytib, poytaxtning „Batkivshchina" havaskorlar klubiga kelib qoʻshildi, keyinchalik Brovar tumanining „Favorit" jamoasida oʻynadi.

Muvaffaqiyati
-------------

### Klublar

Ukraina **Viщa lіga Ukraїni**

 Bronzoviy prizer (1): 2001

Ukraina **Druga lіga chempіonatu Ukraїni**

 Chempіon (1): 2003

### Terma jamoada

**Yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati (U-19)**

Kumush medal sohibi (1): 2000-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Zolotaya molodej": Ukraina vs Fransiya — football.ua
2. ↑  Profil igroka — Dmitriy Kondratovich

Havolalar
---------

* Statistika vistupіv v Ukraїnі na ofіsіynomu saytі UAF
* Vіzitna kartka futbolіsta na ofіsіynomu saytі UPL [Arxіvovano 6 kvіtnya 2020 u Wayback Machine.]
* Kondratovich Dmitro Andrіyovich na saytі transfermarkt.com (angl.)
* Statistika vistupіv gravsya na saytі allplayers.in.ua
* Profil FootballFacts.ru saytida
* Profіl gravsya[*sayt ishlamaydi*] na saytі „Ukraїnskiy futbol"
**Shoʻrtepa** — oʻrta asrlar (78, qisman 10—12 va 15alar)ga mansub arxeologik yodgorlik, koʻshkli qishloq xarobasi. Toshkentning shim.sharqiy qismida, Qorasuv anhoridan Tovkat arigʻi bosh olgʻan yerda joylashgan. Bal. 7 m li koʻshk va unga tutashgan qishloq xarobasining bir qismi saqlangan. 1887-yil N. P. Ostroumov tomonidan qayd etilib, qazishlar oʻtkazilgan. 1949-yilda I. Baishev va V. M. Masson kuzatishlar olib borgan. 1968-yil Toshkent arxeologiya ekspeditsiyasi shahrida olib borgan qazishlari tufayli 7—8-asrlarga mansub moddiymadaniyat ashyolari bilan bir qatorda koʻshkning meʼmoriy va qurilish jihatlari aniqlangan. Sh. 8-asr boshlarida arab xalifaligi istilosi natijasida vayron boʻlib, ancha vaqt xaroba holida yotgan. 10—12-asrlar va 15-asrda shahrida hayot qisqa vaqt tiklangan. 1865-yil 9 may kuni shahrida Toshkent mudofaachilari bilan general Chernyayev boshliq rus qoʻshinlari oʻrtasida qattiq jang boʻlgan. Toshkentlik muarrix Muhammad Solih "Tarixi jadidai Toshkand" nomli asarida bu jang haqida mufassal bayon qilgan.

Adabiyot
--------

* Buryakov Yu.F. Kasnmov M. R. Rostovsev O.M. Arxeologicheskiye pamyatniki Tashkentskoy oblasti, T. 1973; Oʻrinboyev A. Boʻriyev O. Toshkent Muhammad Solih tavsifida, T. 1983.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Antil orollari** (inglizcha: *Antilles*) — Vest-Indiyadagi arxipelag. Katta Antil orollari (Kuba, Gaiti, Yamayka, Puerto-Riko) va Kichik Antil orollari (Virginiya, Shamolli va Shamolsiz orollar, Trinidad, Tobago va Barbados)ga boʻlinadi. Maydoni qariyb 220 ming km². Aholisi 30 mln. kishi. Antil orollari yer yuzasining yarmidan kupi togʻlik. Eng baland joyi 3175 m. Katta Antil orollari dagi togʻlar Markaziy Amerikadagi Kordilera togʻlarining tarmoqlaridir. Bu togʻlar Kuba oroldagi ohaktosh platosida tutashadi. Kichik Antil orollarida soʻnmagan Grand-Sufriyer, Mon-tan-Pele, Sufriyer vulkanlari bor. Ku-badagi tekisliklardan tashqari hamma yerda zilzila boʻlib turadi. Iqlimi tropik, issiq, passat iqlimi. Nam koʻp, tez-tez dovul boʻlib turadi. Koʻp yerlarni savanna va barg tashlaydigan tropik oʻrmonlar qoplagan. Shamolga roʻpara yon bagʻirlar esa doim yashil tropik oʻrmonlar bilan qoplangan. Antil orollarida Anti-gua va Barbuda, Barbados, Gaiti, Grenada, Dominika, Dominikana Respublikasi, Kuba, Sent-Vinsent va Grenadini, Sent-Lyusiya, Sent-Kits va Nevis, Trinidad va Tobago, Yamayka davlatlari joylash-gan, shuningdek AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya, Niderlandiyaga karashli mul-klar, Venesuela hududining bir qismi bor. 1493-yil X. Kolumb Sen-Marten orolni kashf etgan. Kyurasao va Aruba orollarini 1499-yilda ispanlar ochgan. 17-asr boshida gollandiyaliklar Aruba orolni, 1634-yilda esa Kyurasao orolni egallaganlar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4002293-6
* NKC: ge134025
* SUDOC: 027375412
* VIAF: 242060110
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 242060110

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Rahmatilloh qori Qosim qori o‘g‘li Obidov** (Rahmatulloh qori Obidov; 1951-yil Namangan viloyati, Uchqoʻrgʻon tumani Qo‘g‘ay qishlogʻida tugʻilgan) — ToshDSHI sharq filologiyasi fakultetining 1998-yilgi bitiruvchisi. Toshkent shahri „Koʻkcha" mahallasi hududidagi Shayx Zayniddin jomeʼ masjidining imom-xatibi. Oʻzbekistondagi yirik islomiy olimlardan biri.

Faoliyati
---------

1973 — 1978-yillarda Buxorodagi Mir Arab diniy madrasasi talabasi; 1978 — 1980-yillarda Uychi tumanidagi „Xudoyberdi Eshon" jomeʼ masjidi imom-xatibi; 1980 — 1983-yillarda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom oliy maʼhadi talabasi; 1983-yildan, shu maʼhad mudarrisi (Ayni vaqtda, oʻrindoshlik asosida T); 1994-1998-yilda TDSHI talabasi.1999 — 2001-yil TIU maʼnaviyat va maʼrifat ishlari boʻyicha prorektori; 2001 — 2012-yillar TIU Islomshunoslik kafedrasi dotsenti, hozir nafaqada.

Ilmiy yoʻnalishi — dinshunoslik, islom tarixi. 40 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi. Marokash, Fransiya, Turkiya, Eron, Malayziya, Misr, Suriya, Saudiya Arabistoni, Kuvayt, Chexoslovakiya, Bolgariya, Ruminiya va boshqa mamlakatlarda ilmiy safarlarda boʻlgan (2000 — 2004).

Asosiy ilmiy ishlari
--------------------

* Nomz. diss. mavzusi: „Seystanskiy vopros". — M. 1955.

* Nomz. diss. mavzusi: „Qurʼoni karimda Iso paygʻambar siymosi". — Toshkent, 2001.

1. Al-Buxoriy. Al-jomeʼ asSahih: 3-kitob tarjimasi / Baxtiyor Nabixon oʻgʻli bilan hammualliflikda. — Toshkent: Qomuslar bosh tahririyati, 1997. −558 b.

2. Qurʼoni karim: Iso paygʻambar haqida. — Toshkent: Movarounnahr, 1998. — 77 b.

3. Imon va eʼtiqod — Toshkent: Movarounnahr, 1999. −111 b.

4. Magʻfirat va poklanish oyi // Hidoyat. — Toshkent: Movarounnahr, 1999. — № 2. — B.4 — 5, 8.

5. Farzand buyuk neʼmat // Sihat-salomatlik. — Toshkent: Sharq, 1999. — № 5-6. — B.8 — 12.

6. Ilohiy kitoblar. — Toshkent: TDSHI, 2000. — 41 b.

7. Bibi Maryam // Saodat. — Toshkent: Sharq, 2000. — № 4, — B.12 — 15.

8. Osmondan tushgan dasturxon qissasi va uning manbalari // Adabiyot koʻzgusi. — Toshkent, 2000. — № 6. B.32 — 38.

9. Ilohiy kitoblar — Toshkent: TDSHI, 2000. −41 b.

10. Haromdan saqlaning // Sihat-salomatlik. — Toshkent, 2001. — № 1. — B.8 — 9.

Manbalar
--------

1. ↑  „Раҳматуллоҳ қори Обидов". *islom.uz*. Qaraldi: 29-may 2023-yil.
2. ↑  „РАҲМАТУЛЛОҲ ҚОРИ ОБИДОВ". *mirarabmadrasa.uz*. Qaraldi: 29-may 2023-yil.
3. ↑  Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi 2021. sfn error: no target: CITEREFOʻzbekiston\_sharqshunoslari\_bibliografiyasi2021 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *O`zbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi*, Toshkent, 2021.
**Gulchamantepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Fargʻona viloyatining Qoʻshtepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Kichikbeshkapa" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.