recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lola Bunny** (talaffuzi: *Lola Banni*) — Warner Bros. Studios tomonidan yaratilgan, *The Looney Tunes*da uchraydigan animatsion xayoliy urgʻochi quyon. Bu personaj ilk marotaba 1996-yilda suratga olingan *Space Jam* filmida koʻrinish bergan.

Tarixi
------

### *Space Jam*

Lola ilk marotaba 1996-yilda suratga olingan *Space Jam* filmida paydo boʻlgan. U moʻynali, sargʻish tusdagi urgʻochi quyon qiyofasida tasvirlangan va ikkala qulogʻiga binafsha rangli kauchuk lenta taqib olgan. Uning rangli koʻzi bor. Lola personajiga filmda Kath Soucie ovoz bergan.

Lolaning basketbol oʻynash mahorati Tunes Squadda oʻz oʻrnini topadi, u yerda *Looney Tunes* qahramonlari bilan Michael Jordanning yordami bilan basketbol jamoasi aʼzoligi uchun ayovsiz kurashadi.

Dastlab, Lola Bugs Bunnyga qiziqmagan boʻlsa-da, u oʻzining alamli tarzdagi tuygʻularini romantizmga aylantiradi. Ushbu his-tuygʻular ogʻushida u Bugsdan boʻsa oladi hamda filmning oxiriga kelib uning yoqtirgan qiziga aylanadi.

Lola Bugs uchun romantik qiziqish sifatida yaratilgan. Lola „egri tanasi"ga ega, kalta kiyim kiyadi va ekranga birinchi marta chiqqanida oʻzini behayo tarzda tutadi. Bunga javoban Bugs bir zumda uni sevib qoldi va unga yoqishga harakat qiladi. Lola basketbol boʻyicha mahoratini namoyish etadi.

Lolada „Meni qizaloq deb chaqirma" feministik jozibador iborasi mavjud. Toni Cervone aytganidek, animatorlar dastlab bu personajda koʻproq „erkaksifat" xususiyatlarga ega edilar, biroq bu „oʻta erkakka" qarashidan qoʻrqishdi. Shuning uchun ham ular ushbu personajda „ayollik fazilatlarini" ham taʼkidlab oʻtishdi. Jumladan, Lola basketboldagi raqiblaridan biri tomonidan jarohat oladi va Bugs uni qutqarib qoldi. Bugs oʻyin davomida uning minnatdorchilik sifatida boʻsasini oladi.

Lolaning shaxsiyati — bu Hawksian urgʻochi quyon. U nihoyatda mustaqil hamda oʻziga ishonadigan, qoʻpol gapiradigan va beparvodir. U harakat jihatidan sportchilardek boʻlsa-da, u nihoyatda jozibali sanaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Britt McKillip". *IMDb*. Qaraldi: 16-iyun 2020-yil.
2. ↑  „ABOUT".  VOICES. Qaraldi: 30-noyabr 2020-yil.
3. ↑  „Daffy Duck Dance Off" (en-US). *Behind The Voice Actors*. Qaraldi: 5-dekabr 2020-yil.
4. ↑  Sandler, Kevin (1998). *Reading the Rabbit: Explorations in Warner Bros. Animation*, p. 9. Rutgers University Press. ISBN 0813525381
**Oharun** — ilk oʻrta asrlarda Chagʻoniyonning shim.da joylashgan viloyat (6—10-asrlar). O. hokimi qoʻshni Shuman shohiga tobe boʻlgani tufayli tarixiy manbalarda bu viloyatlar qoʻshma holda uchraydi. Xitoy sayyohi Syuan Szanning xotiralarida Xo-ru-mo deb atalgan. O. hokimi Xi-su urugʻiga mansub turk boʻlgan. 7-asrda bu yerda 2 budda ibodatxonasi va 100 ga yaqin rohib bor edi. Xitoy tarixiy yilnomasi "Tan shu" ("Tan sulolasining tarixi")da O. Xu-lu-yen shaklida qayd etilgan. Unga koʻra, Xitoy maʼmurlari tomonidan 658—659 yillarda Gʻarbiy Turk xokrnligi yerlarida oʻtkazilgan maʼmuriy is-lohotdan soʻng Xu-lu-yen mulki Shuman bilan birlashib yagona gubernatorlikni tashkil etgan. Tabariyga koʻra, 700 yil arab sarkardasi Muxallab ibn Abu Sufra Kesh qamalini boʻshatib shoshilinch ravishda qoʻshini bilan O.ga kelgan. 705 yil O. va Shuman shohi Gʻushtasbon kuchayib, Chagʻoniyon viloyatiga hujum qilgan, Chagʻoniyon shohi Tish arablar bilan ittifoq tuzgan. 722—723 yillarda O. va Shuman shohi Gʻuram arablar tomonidan turib Devashti qoʻzgʻo-lonini bostirishda qatnashgan. Gʻuram 700 yilda arablar tomoniga oʻtgan "O.hokimi" boʻlib, shu tufayli Shuman shohi Gʻushtasbon uni taʼqib etgan. Gʻushtasbon 709/710 yilda oʻldirilgan. Shundan sung Gʻuram O. va Shuman shohi bulgan.

9-asrning 1-yarmida O. Toharistonning alohida okrugi bulgan. 826—827 yillarda undan 32 ming dirham miq-dorda xiroj olingan. O. poytaxti Hamavaron shahri bulgan. 10-asrda somoniylar davrida O. tanazzulga uchragan. 10— 12-asrlarda O. nomi manbalarda uchramaydi.

Adabiyot
--------

* Kamal idd i nov Sh.S. Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistana po araboyazichnim istochnikam IX — nachalo XIII vv. T. 1996.

Sayfullo Tursunov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Yodgorlik plitasi yaqin
**Leningrad hayvonot bogʻi xodimlariga yodgorlik lavhasi ―** Leningrad hayvonot bogʻining markaziy kirish qismidagi pavilyonda (Aleksandr bogʻi, 1-uy) Leningrad qamali va Ulugʻ Vatan urushi yillarida hayvonot bogʻida ishlaganlar xotirasiga oʻrnatilgan.

Lavha oq marmardan qilingan, unga qora rangda matn qoʻllanilgan:

*"1944-1994.* *Leningrad hayvonot bogʻi xodimlariga — kechayu kunduz qamal qahramonlari.* *Ular jasorati bilan hayvonlarning hayotini asrab qoldi va shahar uchun noyob ilm-fan va madaniyat markazini saqlab qoldi"*.

Memorial lavha 1985-yilda haykaltarosh M. K. Anikushin tomonidan yaratilgan, 2012-yil may oyida 33008 raqami ostida yagona Xotira kitobiga kiritilgan.

Ulugʻ Vatan urushi davrida Leningrad hayvonot bogʻi
---------------------------------------------------

1941-yilning yozidan boshlab hayvonlarni Leningrad hayvonot bogʻidan Qozonga evakuatsiya qilish boshlandi. Biroq hayvonot bogʻining oʻn uchta xodimi hamrohligidagi hayvonlarning faqat birinchi partiyasini olib chiqish mumkin edi. Hayvonlarning bir qismi tashish paytida nobud boʻlgan.

Shaharda qolgan hayvonlar, shuningdek, hayvonot bogʻida ishlagan odamlar shaharni qamal qilish paytida doimiy tahdid ostida edilar — hayvonot bogʻi shahar markazida joylashgan edi, tez-tez portlashlar boʻlib turardi. Urush yillarida hayvonot bogʻi binolariga bir necha bor bombalar tushdi, portlash natijasida odamlar ham, hayvonlar ham halok boʻldi.

Qiyin sharoitlarga qaramay, hayvonot bogʻi xodimlari nafaqat hayvonlar fondining katta qismini saqlab qolishga, balki shaharning qamal qilingani sharoitida baʼzi turlardan nasl olishga ham muvaffaq boʻlishdi.

1942-yilning yozidan boshlab hayvonot bogʻi tashrif buyuruvchilar uchun ochiq edi, shundan soʻng u qamal tugagunga qadar ishladi. Shuningdek, har doim, qamalning birinchi yilidagi qishdan tashqari, hayvonot bogʻida yoshlar toʻgaragi ishlashni davom ettirdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Петроградский район - 33008 Александровский парк, д. 1, мемориальная доска сотрудникам зоопарка". *lenww2.ru*. 4-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-fevral 2021-yil.
2. ↑  „Мемориальная доска памяти сотрудников зоопарка" (ru-RU). *Оборона и блокада Ленинграда*. Qaraldi: 26-fevral 2021-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. 1 2  „Энциклопедия Санкт-Петербурга". *www.encspb.ru*. Qaraldi: 26-fevral 2021-yil.
4. 1 2  „Ленинградский зоопарк в годы блокады | Leningrad Pobeda". *leningradpobeda.ru*. Qaraldi: 26-fevral 2021-yil.
5. ↑  „Зоосад в годы Великой Отечественной войны и блокады Ленинграда" (ru).
6. ↑  „20 блокадных адресов, которые должен знать каждый петербуржец | Sankt-Peterburg Tsentr" (ru). *peterburg.center*. Qaraldi: 26-fevral 2021-yil.
**Els De Temmerman** (1962-yil 10-fevral, Oudenaardeda tugʻilgan — Afrikadagi bolalar askarlarini reabilitatsiya qilish uchun ishlaydigan Childsoldiers tashkilotini tashkil etgan belgiyalik sobiq jurnalist. U 1996-yilda Shimoliy Ugandada oʻgʻirlangan abokelar haqidagi „*Aboke qizlari*" romani muallifi.

Jurnalist sifatidagi faoliyatidan oldin u Xitoyning Feng Chia universitetida dars bergan. U Sudandagi MSFda ham faoliyat olib borgan.

2006-yil 12-noyabrda u Ugandada joylashgan „*New Vision*" gazetasining bosh muharriri etib tayinlandi. Bu tayinlash 2006-yil 1-dekabrdan kuchga kirdi. U 2008-yil oktyabr oyida isteʼfoga chiqdi.

2010-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Els De Temmermanga Kongo shimoli-sharqida askar bolalar uchun boshpana ochishni ishonib topshirgan va u 2013-yilda bu kasalxonanni ochgan.

Els De Temmerman Oosterzele shahrida yashovchi belgiyalik siyosatchi Johan Van Hecke bilan turmush qurgan. 2006-yilda Els Ugandadagi Cassia Lodge mehmonxonasining egasi boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Childsoldiers.net". Qaraldi: 28-avgust 2006-yil.
2. ↑  „New Vision: Staff". 9-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2010-yil.
3. ↑  „De Temmerman stapt op als hoofdredactrice Oegandese krant - Buitenland - De Morgen" (niderlandcha).  Demorgen.be. Qaraldi: 12-may 2012-yil.
4. ↑  „Els De Temmerman stapt op als Oegandese krantenbaas - Het Nieuwsblad" (niderlandcha).  Nieuwsblad.be. Qaraldi: 12-may 2012-yil.
5. ↑  *Knack.* „'AFRIKA, IK ZAL ER NOOIT VAN GENEZEN'" (niderlandcha). *Knack* (29-yanvar 2013-yil). Qaraldi: 10-iyul 2022-yil.
**Ohod** (arab. yolgʻiz, yagona) - isnodning muhaddisga yetib borishi boʻyicha boʻlinishining mutavotirdan keyingi bir turi. Istilohda - roviylar soni mutavotir darajasiga yetmagan hadis tushuniladi. Ozchilik kishilardan rivoyat qilingan hadis. Shuning uchun nazariy ilm hisoblanib, tekshiruv va dalil qidirishga muhtojdir. Ohod hadis bilan sobit boʻlgan hukmga amal qilish vojib sanaladi. U mashhur, aziz, gʻarib kabi turlarga boʻlinadi. Ammo hanafiy mazhabi olimlari mashhur hadisni ohod turiga kiritmay alohida tur sifatida ajratadilar va hadislarni yetib kelishi boʻyicha - mutavotir, mashhur va ohodga boʻladilar. Ohod hadislar amal qilinishi boʻyicha maqbul va mardudga boʻlinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 313. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**V. I.** **Lenin haykali —** Ukrainaning Lvov shahri, Svobody prospektida, Opera teatri yaqinida oʻrnatilgan yodgorlik. Baland minbar koʻrinishida granitdan yasalgan tagkursiga oʻrnatilgan yarim tanali haykaldan iborat edi.

Tarixi
------

1941-yil iyun oyida Lenin haykali oʻrnatishga tayyorgarlik boshlandi. Loyihalarini taqdim etganlar orasida Kiyev, Odessa va Lvovdan 10 ga yaqin haykaltarosh bor edi (lvovliklar orasida — Y. Stajinskiy va M. Vnuk). Haykal 1942-yilda tugallanishi kerak edi, ammo ochilishi 12-yildan keyin boʻlib oʻtdi. Bunga Gitler Germaniyasi bosqini sabab boʻldi.

1952-yil 20-yanvarda yodgorlik Opera va balet teatrining kirish eshigi oldida oʻrnatilgan. Haykaltarosh S. D. Merkurov, meʼmorlar V. Sharapenko va S. Fransuz loyihani amalga oshirishda ishtirok etgan. 1959-yilda shaharning markaziy koʻchasi Lenin prospekti deb nomlangan.

Ushbu yodgorlik 1990-yil 14-sentabrda mahalliy hokimiyatning ruxsati bilan demontaj qilingan. Bronzadan yasalgan yodgorlik keyinchalik eritilib, hosil boʻlgan metall Lvovda kommunistik qatagʻon qurbonlari yodgorligi qurish uchun ishlatilgan. Lenin haykali demontaj qilingandan soʻng, bu yodgorlik poydevori yahudiy qabristoni qabr toshlaridan qurilganligi maʼlum boʻlgan.

Madaniyatda
-----------

1954-yilda rassom Ivan Priydan „V. I. Leningning Lvovdagi yodgorligi ochilishi" rasmini chizdi.

Yodgorlik A.Shmigelskiyning „Lvovdagi Lenin yodgorligi" va A. Baygushev „Maydonda — Lenin" sheʼrlarida oʻz aksini topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Чоповський В.Ю.*. Історичний поступ на шляху державотворення: нариси історії національно-визвольного руху за самостійність, державність і духовне відродження на західних землях України (1900-2005 рр.)*, Брошнів-Осада, Таля, 2005 — 372 bet.
2. ↑  Ukrainskie sovetskie xudojniki: spravochnik. — M.: Iskusstvo, 1972. — S. 376.

Havolalar
---------

* Vídkrittya yodgorligi V.I. Lvov yaqinidagi Lenina Arxivirovano 26 2013-yil avgust yilning.
* Lvov tarixi: uch jildda. Barglarning tushishi 1918-yil — post. XXI asr — 3-jild — 192-bet.
* Bizning Lvov: almanax : 1256-2006 — Storinka 102.
* Lvov yaqinidagi Lenin haykali demontaj qilindi. Andoza:Wayback 2 -da
Daniyaning Herning shahri yaqinidagi Karl-Henning Pedersen va Else Alfelt muzeyi
**Else Alfelt** (1910-yil 16-sentyabr — 1974-yil 9-avgust) abstrakt rasmlar chizishga ixtisoslashgan daniyalik rassom. U COBRA avangard harakatining ikki ayol aʼzosidan biri boʻlgan. Alfelt COBRA harakatining yana bir taniqli aʼzosi Karl-Xöning Pedersen bilan turmush qurgan.

Ilk tarjimayi holi va taʼlimi
-----------------------------

Else Alfelt Kopengagenda Karl Valdemar Alfelt (1882-1954) va Edit Alexandra Regina Julia Tomsen (1893-1938) oilasida tug‘ilgan. U yoshligida rasm chizishni boshlagan.

Faoliyati
---------

Ahlefeldt oʻz ishini Daniya rassomlarining yillik kuzgi sarhisobida taqdim etgan (dat. Kunstnernes Efterårsudstilling). 1929-yildan boshlab 1936-yilgacha uning ishi ikkita naturalistik portretni namoyish etgunga qadar qabul qilinmadi. Koʻp oʻtmay, Alfeltning rasm uslubini meditatsion va rang-barang prizmatik kompozitsiyalarning mutlaqo mavhum idiomasiga oʻzgartirdi.

Alfelt 1930-yillardan 1950-yillargacha Daniyadagi asosiy avangard sanʼat harakatlarida ishtirok etgan. U „Line" da ijod qilgan (dat. Linien, 1934-1939), (Ikkinchi jahon urushi paytida Daniyadagi fransuz surrealizmining birinchi kanali boʻlib xizmat qilgan rassomlar guruhi va badiiy jurnal). Germaniya Daniyani bosib olganida, Alfelt „Helhesten"ning ajralmas qismi boʻlgan (1941-1944) (Asger Jorn tomonidan eksperimental sanʼat va ishgʻolga yashirin madaniy va siyosiy qarshilikning xabarchisi sifatida asos solingan bir guruh rassomlar va sanʼat jurnali). Urushdan keyingi davrda Alfelt ham COBRA avangard harakatining muhim aʼzosi boʻlib qolgan (1948-1951).

Alfelt oʻz ishida „ichki makon"ni ifoda etuvchi spirallar, togʻlar va sferalar kabi motiflarni oʻrgangan. Alfelt oʻz sanʼati uchun bevosita tabiatdan ilhom olgan: uni, ayniqsa, 1945-yilda Laplandiyaga va 1967-yilda Yaponiyaga qilgan sayohati va boshqa koʻplab sayohatlari davomida uchratgan togʻlari ilhomlantirgan. Rasmlardan tashqari, u bir nechta mozaikalarni ham yaratgan.

U 1961-yilda Tagea Brandt Rejselegat mukofoti bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Korshøj, Lotte* „Biography: Else Alfelt 1910-1974". *CHPEA Museum*. Qaraldi: 4-may 2020-yil.
2. ↑  „Else Alfelt" (da). *Den Store Danske*.  Gyldendal. 21-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 апреля 2020.

Havolalar
---------

* Aks holda Alfelt
* Kulturarv.dk saytida Else Alfelt
**Aravon** — shaharcha, Qirgʻiziston Respublikasi Oʻsh viloyatining Aravon tumani maʼmuriy markazi. Qadimgi qishloq oʻrnida vujudga kelgan. Aravonsoy quyi oqimining har ikkala sohilida, togʻlar orasida joylashgan. Oʻsh shahridan 25 km gʻarbda, Oʻzbekistonning Marhamat shahridan 14 km narida. Aholisi 2,5 ming kishi (1977), aksari qismi oʻzbeklar; shuningdek qirgʻiz, rus, ukrain, turk, tojik va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholi asosan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish (dehqonchilik, bogʻdorchilik va chorvachilik) bilan shugʻullanadi. A.da tuman hokimiyati binosi, pochta, univermag, 4 ta maktab, choyxonalar, klub va boshqa bor. A. atrofida dam olish maskanlari barpo qilingan. A.da akademik H. M. Abdullayev tugʻilgan. U oʻqigan maktab qoshida olim xotirasiga muzey tashkil etilgan, byusti oʻrnatilgan, qishloqning eng katta koʻchasi H. M. Abdullayev nomiga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nitvenskiy tumani** — Rossiyaning Perm oʻlkasidagi maʼmuriy-hududiy birlik (rayon). Tuman hududida **Nitvenskiy shahar okrugi** tashkil etildi. Maʼmuriy markazi — Nitva shahri.

Geografiya
----------

U Kamaning oʻng qirgʻogʻida, uning kichik irmoqlari — Nitva va Syuzva daryolari havzalarida joylashgan. Tumanning maydoni 1655 km². Hudud qulay iqtisodiy va geografik mavqega ega va Perm shahar aglomeratsiyasining bir qismidir.

Tumanning shimolida Perm-Moskva magistral temir yoʻl liniyasi oʻtadi; Novoilinskiy. Nytvadan unchalik uzoq boʻlmagan joyda, mintaqani qadimgi Qozon traktiga olib boradigan muhim Perm-Ocher avtomobil yoʻli kesib oʻtadi, Permdan Nitvagacha boʻlgan masofa 70 km. Daryo boʻylab Kama, Perm daryosi stantsiyasidan Nitvenskaya iskalagacha boʻlgan masofa 93 km.

Tarixi
------

Nitva qishlogʻi 1623-yilda Qaysarov aholini roʻyxatga olishda ham eslatib oʻtilgan, ammo bu, ehtimol, hozirgi Ust-Nitva hududidagi qishloqqa tegishli. Bugungi kunda tumanning maʼmuriy markaziga aylangan aholi punkti bir necha yillardan keyin paydo boʻlgan va 1641-yilda Cheremezov roʻyxatida qayd etilgan. 1756-yilda Stroganovlar Nitvada mis eritish zavodiga asos soldilar, keyinchalik u temir zavodga aylantirildi. Nitvaning oʻzi, zavod tashkil etilgan paytdan boshlab, zavod shaharchasi sifatida rivojlana boshladi. Nitva tuman boʻysunuvchi shahri Kama daryosining oʻng qirgʻogʻida, Permdan 93 km uzoqlikda, daryo boʻylab joylashgan. Permdan Nitvagacha boʻlgan yoʻl bilan — 70 km. 1913-yilda qurilgan Nitvadan Chaykovskaya stantsiyasiga temir yoʻl liniyasi shaharga Perm-Moskva temir yoʻl liniyasiga kirish imkonini beradi.

Nitvenskiy tumani 1923-yilda RSFSR ning Ural viloyati Perm tumanida Perm viloyatining Oxanskiy tumanidagi bir nechta volostlarni birlashtirgan holda tashkil etilgan. 1932-yilda tugatilgan Leninskiy tumani Nitvenskiy tumani tarkibiga kiritildi.

1952-yilda Nitvenskiy tumanidan yana Grigoryevskiy deb nomlangan hudud ajratildi. 1956-yilda u yana Nitvenskiy tumani foydasiga bekor qilindi.

1963-yilda Nitvenskiy sanoat rayoni tashkil etilganda uning tarkibiga Vereshchagino, Nitva, Oxansk, Ocher shaharlari kirdi. 1965-yilda hozirgi chegaralar ichida Nitvenskiy tumani tashkil etildi.

1. ↑  „Административно-территориальное деление Союза ССР. Изменения произошедшие за время с 1/XI-1931 г. по 1/ VII-1932 г.:".
2. ↑  „Нытвенский районный комитет КПСС, Пермская область". 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-sentabr 2014-yil.
**Raden Ajeng Kustiyah Wulaningish Retno Edhi** — Nyi Ageng Serang nomi bilan mashhur, Indoneziya Milliy Qahramoni.

Biografiyasi
------------

Nyi Ageng Serang 1752 yilda Serangda (Solo shahridan 40 kilometr (25 mil) shimolda) Raden Ajeng Kustiyah Vulaningish Retno Edhi nomi bilan tugʻilgan. Uning otasi Pangeran Natapraja (shuningdek, Panembahan Serang nomi bilan ham tanilgan), Serang va Pangeran hukmdori edi. Mangkubumining urush qoʻmondoni. U ham Sunan Kalijaga avlodidan edi. Nyi Ageng Serang nomi otasi kasallik bilan yashab, oʻz lavozimini egallaganidan keyin unga berilgan.
U otasiga Gollandiya mustamlakachi hukumatiga qarshi kurashishda yordam berdi, otasi Giyanti shartnomasini buzgan holda, hali ham qoʻshinlarni saqlab qolgani uchun ularga hujum qildi. Jangdan keyin uni hibsga olishdi va Yogyakartaga olib ketishdi. Keyin uni Serangga qaytarib yuborishdi.
1825 yilda Diponegoro urushining boshida 73 yoshli Nyi Ageng Serang Pangeran Diponegoroga gollandlarga qarshi kurashda yordam berish uchun zambilda kuchga buyruq berdi. Urush paytida unga kuyovi Raden Mas Pak-pak hamrohlik qilgan. U shuningdek, urush maslahatchisi boʻldi. U Purvodadi, Demak, Semarang, Juwana, Kudus va Rembang kabi bir qancha hududlarda jang qilgan. U, shuningdek, Prambanan hududini gollandiyaliklardan himoya qilish uchun tayinlangan. Uning eng mashhur strategiyalaridan biri niqob uchun lumbu (yashil taro barglari) dan foydalanish edi. Uning kuchlari taro bogʻiga oʻxshab koʻrinishi uchun lumbuni ustunlarga bogʻladilar. U 3 yildan soʻng jang qilishni toʻxtatdi, garchi kuyovi jangni davom ettirdi. Gollandiyaliklar bilan jang qilishlariga qaramay, 1833 yildan boshlab ular unga oyiga 100 guldan annuitet berishdi.
U 1838 yilda Yogyakartada vafot etdi. Uning qoldiqlari Beku, Kulon Progo, Yogyakartada dafn etilgan.

Merosi
------

Nyi Ageng Serang Prezidentning 1974-yil 13-dekabrdagi 084/TK/1974-sonli farmoni bilan Indoneziya Milliy Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Uning nabiralaridan biri Raden Mas Soevardi Soerjaningrat ham milliy qahramondir. Uning nomi Janubiy Jakartadagi Madaniyat va muzey idorasi (Dinas Kebudayaan dan Permuseuman) binosi uchun ishlatiladi.

Manbalar
--------

{{}
**Manjeta** (frans. manchette — yeng) — mashinalarning birikmalaridagi zichlovchi detal; suyuklik yoki gazning yuqori bosimli boʻshliqdan past bosimli boʻshliqqa sizib chiqishiga yoʻl qoʻymaydi. M. oʻziga xos P-kesimli halqa koʻrinishida charm, rezinadan tayyorlanadi. Halqaning silindrik sirti birikmadagi qoʻzgʻaluvchan va qoʻzgʻalmas detallar orasidagi tirqishni zichlab turadi va suyuklik (moy, yonilgʻi, suv) va gazning sizib chiqishiga, ish boʻshligʻiga chang va loy kirishiga toʻsqinlik kiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Napoleon on horseback, reviewing a rank of Imperial Guards in bearskin hats Horace Vernetning „Imperator Napoleon Jenada" jangidan bir voqeani koʻrsatadi. Imperator umumiy hujumga buyruq berganida, bir qoʻriqchi ayiq terisidan tikilgan shlyapasini yechib, „Oldinga" deb qichqirdi. Napoleon askarga tanbeh berdi: „Faqat soqolsiz yoshgina men nima qilishim kerakligini oldindan hukm qilishga oʻylaydi". 
**Jena-Auerstedt kampaniyasining jang tartibi** quyida keltirilgan. Jang tartibi 1806-yil 14-oktabrda Yena-Auerstedtdagi hal qiluvchi jangni oʻz ichiga olgan kampaniyada bir-biri bilan jang qilgan Birinchi Fransiya imperiyasi va Prussiya Qirolligining boʻlinmalarini oʻz ichiga olar ekan. Jang tartibi Jena-Auerstedtdan oldin sodir boʻlgan Shleys va Saalfeld janglarini, shuningdek, Erfurt, Halle, Prenzlau, Pasewalk, Stettin, Varen-Nossentin kabi 14 oktyabrdan keyin sodir boʻlgan janglar va taslim boʻlishlarni kuzatish uchun foydali boʻlishi mumkin ekan.

Manbalar
--------

1. ↑  Chandler, David G. *Jena 1806: Napoleon Destroys Prussia*. Westport, Conn.: Praeger Publishers, 2005. p 63
**Nu'monbek Dolimovich Dolimov** (1906.1.2. - Toshkent - 1977.10.7) - geograf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1970). Toshkent kechki pedagogika institutini tugatgan (1940). Geogr. fanlari nomzodi (1944), dotsent (1945). Oʻrta Osiyo davlat universiteti (keyinroq Toshkent Davlat Universiteti deb atalgan) geografiya fakulteti dekani (1945—68). Ilmiy faoliyati Oʻzbekiston tabiatini oʻrganishga, lugʻatlar, tabiiy geografiyadan darsliklar, oʻquv geografik haritalari, atlaslar yaratishga bagʻishlangan. Oʻquv adabiyotlarini oʻzbek tiliga tarjima qilishda qatnashgan.

Manbalar
--------

* Geografik terminlarning qisqacha ruscha-oʻzbekcha lugʻati, T. 1953; Oʻzbekiston geografiyasi, T. 1962 (hammuallif); Oʻzbekiston tabiiy geografiyasi, T. 1986 (hammuallif).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Noʻyon**, noʻyonlar (moʻgʻulcha noyon, noyan, noyin — janob, knyaz) — oʻrta ayerlarda Moʻgʻulistondagi oliy tabaqa vakillari. Dastlab (11-asr — 12-asrning 1-yarmi) qad. moʻgʻullarning aslzoda urugʻ boshliqlarini anglatgan, soʻngra (12-asrning 2-yarmida) — choʻl zodagonlarini, urugʻchilik tuzumi yemirilib mulkdorlik munosabatlari shakllanayotgan davrda ajralib chiqqan aslzodalarni bildirgan. Chingizxon imperiyasi tashkil topgunga qadar N.lar oʻzlariga taallukli qavmlarga boshchilik qilgan. Moʻgʻullar davlatipya (13—14-asrlar) N. — chingiziy shahzodalar, tumanboshilar, mingboshilar, yuzboshilar, umuman barcha "oq suyaklar" ("sagan yasun"). N.lar aksariyat hollarda sechan (chechan), bay-an, batur kabi yuqori unvonlarga sazovor etilgan. Etnik tarkrklik sharoi-tida (14—17-asrlar) N. — markazlashgan xon hokimiyatidan mustaqil boʻlgan mulk hokimlari; ular mustaqil tashqi siyosat yurgizib, oʻzlariga qaram aratlarni ekspluatatsiya qilishga toʻla huqukli boʻlganlar. 16—19-asrlarda, aso-san, antroponimning komponentiga aylangan va kishi nomidan keyin kelgan. Manjurlar hukmronligi davrida (17— 20-asr boshi) N. — turli daraja va rut-badagi hokimlar — siyosiy mustaqillikdan mahrum boʻlishgan, biroq oʻzlarining mulqsorlik xuquqlari va imtiyozlarini daxlsiz sakdab qolishgan. 1911 — 19 yillarda N. yana davlat hokimi-yatiga ega boʻlishgan. Xalq inqilobining dastlabki yillaridayoq N. hokimiyatdan chetlatilib, barcha tabaqaviy imtiyozlardan maxrum etilganlar. 1940-yilga kelib Moʻgʻulistonda mulkdorlar sinf sifatida tugatilishi munosabati bilan N. ta-rix sahnasidan tushgan.

Hamidulla Dadaboyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Grozniydagi Archangel Maxail pravoslav cherkoviga hujum** — 2018-yil 19-may kuni Checheniston poytaxti Grozniy shahrida sodir etilgan. Bu musulmonlar va nasroniylar birga yashab keladigan Shimoliy Kavkaz mintaqasidagi pravoslav cherkoviga 2018-yilda qilingan ikkinchi hujumdir. Bu vaqtga qadar shu kabi hujumlar juda kam kuzatilgan. Birinchisi 2018-yil boshida Kizlyarda sodir bo‘lgan edi. O‘shanda mahalliy aholi vakili pravoslav cherkovi yaqinidagi odamlarga qarata miltiqdan o‘q uzgan va besh ayolni o‘ldirgan edi.

2018- yil 19-mayda tungi mudroqsizlik ibodati chogʻida ibodatxonaga qurolli hujum uyushtirildi. Natijada cherkov kelganlardan biri va qoʻriqlashni amalga oshirgan ikki politsiyachi: Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Saratov viloyati IIB xodimlari Qayrat Raxmetov va Vladimir Gorskov halok boʻldi. Cherkovga kelgan yana bir shaxs — Oʻzbekiston rezidenti, Chechenistonga qarindoshlarini ziyorat qilish uchun kelgan Artemiy va Checheniston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining ikki xodimi jarohat olgan. Hujum qilgan barcha jangarilar yo‘q qilingan.

Terrorchilarni yo‘q qilish bo‘yicha maxsus operatsiyaga shaxsan Ramzan Qodirov rahbarlik qilgan. Guvohlarning so‘zlariga ko‘ra, qurollangan to‘rt nafar yigit ibodatxona kiraverishida turgan politsiya xodimlarini otib tashlab yoki pichoqlab ibodatxonaga bostirib kirishgan va bevosita cherkov hududiga kirishni maqsad qilgan. Hujumchilarda oʻqotar qurollar, molotov kokteyllari, pichoqlar, boltalar boʻlgan. Biroq, hovlidagi otishma ovozini eshitgan ruhoniy va barcha tashrif buyurganlar zudlik bilan eshiklarni yopishga ulgurgan, ammo bu orada gʻarazgoʻylar cherkovga kelganlardan birini ogʻir yaralaydi.

Checheniston prezidenti Ramzan Qodirov, hujum qilganlarning maqsadi cherkovdagi odamlarni garovga olish bo‘lganini aytgan, biroq bunday xulosalar qanday dalillarga tayangan holda chiqarilganiga izoh bermagan. Rossiya Tergov qo‘mitasining Checheniston bo‘limi Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 317-moddasi (huquq-tartibot organi xodimining hayotiga tajovuz) bilan jinoiy ish qo‘zg‘atgan. Ertasi kuni ibodatxonaga hujum qilgan jangarilarning ism-shariflariga aniqlik kiritilgan. Bular chechenistonlik Amir Yunusov, Ali Yunusov va Mikail Elisultanovlar, shuningdek, Ingushetiya fuqarosi Axmed Tsechoyevlardir. Checheniston rahbarining avvalroq aytgan maʼlumotlariga koʻra, oʻldirilgan respublikaning uch nafar fuqarosi Kurchaloyev tumanidagi Geldagan qishlogʻi va Grozniy yaqinidagi Argun (Alxan-Churt) qoʻrgʻoni fuqarolaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  Strelba v xrame v Chechne: chto stoit za tragediey // Aleksandra Balandina
2. ↑  Otkrivshego strelbu u serkvi v Kizlyare nazvali chlenom spyaщey yacheyki IG
3. ↑  Napadenie na pravoslavniy xram v Groznom: est pogibshie
4. ↑  Tri urojensa Chechni i jitel Ingushetii nazvani ispolnitelyami terakta v Groznom Istochnik: © Kavkazskiy Uzel.
**Naman Boʻrixoʻjayev** — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Boʻrixoʻjayev Naman 1927-yilda tugʻilgan. KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Boʻrixoʻjayev 1944-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1944-1985-yillarda Toshkent viloyati,,Dalvarzin-1" sovxozi klubida kinomexanik yordamchisi, kinomexanik mutaxassis, Orjonikidzev tumani prokuraturasi tergovchisi, Oʻzbekiston SSR prokuraturasi apparati xodimi, boʻlim prokurori, boʻlim boshligʻining oʻrinbosari, boʻlim boshligʻi, respublika prokurori oʻrinbosari vazifalarida faoliyat olib borgan. Shuningdek,  Boʻrixoʻjayev Naman Oʻzbekiston SSR Adliya vazirligi sud hokimiyati boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR adliya vazirining birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR prokurori, Oʻzbekiston SSR adliya vaziri lavozimlarida ham ishlagan.

Naman Boʻrixoʻjayev Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 10- va 11-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Davlat va siyosat arbobi Boʻrixoʻjayev Oʻzbekistonda istiqomat qilgan.

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: Oʻninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). — T.: Oʻzbekiston, 1981. — S. 282
* GA RF R7523 105 153 SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 30-avgustdan 31-avgustgacha qabul qilingan Farmonlari va Farmonlari va ularga materiallar / 14-sonli bayonnomaga / No 2079-VIII dan 2089-songacha. VIII. 8-jild
Yaponiyadagi bir minimarket ichkarisi.
**Minimarket** yoki **mini-market** (lot. mini — „kichik" va ingl. market — „bozor") kichik doʻkon boʻlib, unda oziq-ovqat mahsulotlari, yengil taom, qandolat, shaxsiy gigiyena mahsulotlari, ichimlik, tamaki kabi kundalik mollar sotiladi. Odatda minimarketlarda pul oʻtkazish (masalan, Paynet) xizmati ham koʻrsatiladi. Mahalliy qonunchilikda ruxsat berilgan boʻlsa, spirtli ichimliklar ham sotilishi mumkin. Minimarketda ulgurji sotuv amalga oshirilmasligi bilan supermarket va bozordan farq qiladi.

Minimarket avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchasi yoki bekat qismi boʻlishi, yoki alohida turishi mumkin. Minimarketdagi mahsulotlar narxi bozor va supermarketnikidan baland boʻlishi odatiy holdir, chunki minimarket shu joylarda ulgurji mol olib, ustama narx bilan sotadi. Bu qoʻshimcha qiymat evaziga minimarketning aholiga nisbatan yaqinroqligi, koʻp joylarda uchrashi kabi qulayliklari mavjud.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Minimarket*** haqida turkum mavjud |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**No‘mon ibn Muqarrin** (arab. النعمان بن مقرن) (641-yil dekabrda vafot etgan) Muhammad alayhissalomning  sahobiylaridan bo‘lgan. U Banu Muzayna qabilasining boshlig‘i edi. Banu Muzayna qabilasi Yasribdan bir oz olisda, shaharni Makkaga bog‘laydigan karvon yo‘lida yashagan.

Abu Bakr va Umar xalifaliklari davrida
--------------------------------------

No‘monning bir qancha aka-ukalari bo‘lib, ularning barchasi mohir askarlar edi. Abu Bakr (632–634) xalifaligi davrida No‘mon va uning oilasi ridda urushlarida murtadlarga kurashda katta rol o‘ynagan. Ular Iroqdagi urushlarda avvaliga Xolid ibn Valid, keyinroq Sa’d ibn Abu Vaqqos qo‘li ostida jang qilganlar. Kaskar jangidan so‘ng, No‘mon Kaskar tumaniga hokim etib tayinlangan.

No‘mon ma’muriy lavozimiga tayinlanganidan norozi bo‘lib, xalifa Umar ibn Xattobga (hukmronligi 634–644) maktub yozib, unga faolroq xizmat berishini so‘raydi. Nahovandda to‘plangan forslarga qarshi yurishda Umar No‘monni musulmonlar qo‘shiniga qo‘mondon etib tayinlagan. U 641-yil dekabrda Nahovand jangining ikkinchi bosqichida shahid bo‘lgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Hadrat 'Umar Faroooq*, Prof. Masudul Hasan, Islamic Publications Lahore
Koordinatalari: 39°19′39.000000000002″N 82°6′0″W﻿ / ﻿39.32750000000000057°N 82.10000°W﻿ / 39.32750000000000057; -82.10000GO

**Ogayo universiteti** (inglizcha: *Ohio University*) — Amerika davlat tadqiqot universiteti 7,5 kvadrat metr maydonda joylashgan Afinada, Ogayo shtatida. Ogayo universiteti Kongress qarori bilan yaratilgan Amerikadagi birinchi universitet, shuningdek, sobiq Shimoli-g'arbiy hududdagi birinchi universitetdir; u, shuningdek, Qo'shma Shtatlardagi to'qqizinchi eng qadimgi davlat universitetidir. Afinadagi asosiy kampusda deyarli har bir shtatdan va 100 ga yaqin mamlakatdan kelgan 26 000 dan ortiq talabalar bor.

Ogayo universiteti 250 dan ortiq bakalavriat yo'nalishlarini taklif etadi. Magistratura darajasida universitet ko'plab asosiy akademik oqimlari bo'yicha magistrlik darajasini beradi. Ogayo universiteti Shimoliy Markaziy kollejlar va maktablar uyushmasi tomonidan to'liq akkreditatsiyadan o'tgan. Karnegi ta'limni rivojlantirish jamg'armasi Ogayo universitetini asosiy tasnif toifasida tadqiqot universiteti (yuqori tadqiqot darajasi) sifatida tasniflaydi.

Fulbright dasturi g'oliblarining umumiy soni bo'yicha universitet Boston kolleji, Princeton universiteti va UCLA kabi universitetlar qatorida turadi. Ogayo universiteti Ta'lim va madaniyat masalalari byurosi tomonidan 2014-2015-yillarda amerikalik talabalar orasida Fulbright dasturini olgan talabalar soni bo'yicha eng kattasi deb tan olingan.

Tarix
-----

Ogayo universiteti rasman 1804-yil 18-fevralda tashkil etilgan boʻlib, uning nizomi yangi shtat Bosh Assambleyasi tomonidan tasdiqlangan. Uning kafolati Ogayo shtati Qo'shma Shtatlarga qabul qilinganidan 11 oy o'tib keldi. Birinchi uchta talaba universitetga 1809-yilda qabul qilingan. Ulardan ikkitasi 1815-yilda bakalavr darajasini olib universitetni tamomlagan.

Faxriy professorlar
-------------------

* MakGinn, Richard (Dik) Bernard (1939-2018).

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Act of February 18, 1804, 2 v. L.O. p. 193. Printed in full in A compilation of laws, treaties, resolutions, and ordinances: of the general and state governments, which relate to lands in the state of Ohio; including the laws adopted by the governor and judges; the laws of the territorial legislature; and the laws of this state, to the years 1815–16. G. Nashee, State Printer. 1825. pp. 226–232.
3. ↑  Burke, Thomas Aquinas (September 1996). Ohio Lands: A Short History (8th ed.). Ohio Auditor of State. Retyped & graphics rescanned by Stewart-Zimmerman, Maggie (December 1997). "Ohio Lands - A Short History" Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-12-07)..
4. ↑
5. ↑
6. ↑  "OHIO: Compass - University named a top producer of U.S. Fulbright Students". Ohio University.
7. ↑
8. ↑  "Ohio University". Ohio History Central: An Online Encyclopedia of Ohio History.
**Boghar-**Jazoirning Médéa viloyatida joylashgan kommuna hisoblanadi.

Tarix
-----

Rim imperiyasi davrida shahar Vonkariya deb nomlangan. Rim shahrining joyi bo'lgan. Katolik va donatist episkoplari o'rtasidagi 411-sonli Karfagen konferentsiyasida shaharni Donatist Feliks vakil qilib, uning yeparxiyasida katolik raqibi yo'qligini e'lon qildi. Keyin Karfagenda 484-yilda Vandal qirolligining Arian hukmdori Xunerik tomonidan chaqirilgan sinodda episkop Donatus Voncariensis shahar vakili edi.

Zamonaviy shahar 1839-yilning iyul oyida Abd al-Kadir tomonidan boshlangan. O'sha yilning oktabr oyida qal'aning poydevori qurildi. Keyingi yil bino qurib bitkazildi. Shahar 1841-yilda general Baraguay-d'Hilliers tomonidan yoqib yuborilgan va keyin fransuzlar tomonidan qayta tiklangan.

Siyosat
-------

Hozirgi mer - Hazedj Abdelkader.

Manbalar
--------

1. ↑  Dezobry et Bachelet, *Dictionnaire de biographie*, t.1, Ch.Delagrave, 1876, p.318
2. ↑  Voncaria at www.gcatholic.org.
3. ↑  J. Mesnage, *L'Afrique chrétienne*, (Paris, 1912), p. 506.
4. ↑  *Patrologia Latina*, vol XI, col. 1347.
5. ↑  Auguste Audollent, v.
6. ↑  *Patrologia Latina*, vol LVIII, coll. 174, 342 e 347.
**Miniy** (qadimgi yunoncha: *Μινύας*) — qadimgi yunon mifologiyasida Beotiyadagi Orhomen shahrining shohi. Uning ismi qirol Minos nomiga yaqin. Bundan tashqari, yunonlar kelishidan oldin ham materik Gretsiyaning bir qismida yashagan Minian xalqining nomi uning nomi bilan bogʻliq.

Uning nasl-nasabi haqidagi maʼlumotlar juda ziddiyatli.

Bir tahlilga koʻra, Poseidon va Evrianassaning oʻgʻli. Klimenaning otasi. Rodoslik Apolloniyning soʻzlariga koʻra, Eolning oʻgʻli, Orhomen asoschisi, Klimenaning otasi. Boshqa tahlilga koʻra, Krisning oʻgʻli minilarni boshqargan. Orhomenning otasi. Boshqa tahlillarga koʻra, Eteokl, Arey va boshqalarning oʻgʻli, Tritogen yoki Klitodorning eri, Orhomen, Presbon, Afaman, Diohton va qizlarning otasi. Gesiodning soʻzlariga koʻra, Andreyning otasi.

Orhomenning oʻgʻli, uchta Miniadning otasi. Dionisni masxara qilgani uchun uning qizlari vinochilik xudosi tomonidan jazolangan va ularni koʻrshapalaklarga aylantirgan. Minyas xazinasi va uning qabri Orhomenda koʻrsatilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2   Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T.2. S.402
2. ↑   Gesiod. Perechen jenщin, fr.62 M.-U.
3. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 9, 2
4. ↑   Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika III 1089
5. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 36, 4-6
6. ↑   Gesiod. Perechen jenщin, fr.70 M.-U.
7. ↑   Antonin Liberal. Metamorfozi 10, 1
8. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 38, 2

Adabiyotlar
-----------

* Sm. Non. Dionis XIII faoliyati 94.
**Kamol Turbatiy** (15-asr, Turbat) – fors-tojik shoiri. 

Asosan Tabriz va Mashhadda yashab ijod qilgan. Alisher Navoiyning "Majolis un-nafois"da maʼlumot berishicha, "koʻp diqqatliq, tabʼliq kishi erdi. Xoja Hofiz gʻazallaridan koʻp muxammas qilibdur".

Koʻpdan buyon koʻrishish orzusida yurgan Navoiy Mashhadda tahsil olayotganida bir hujrada kasal boʻlib, yolgʻiz va qarovsiz yotgan paytida tanishish baxtiga muyassar boʻladi. Qurbon hayiti arafasida muqaddas joylarni ziyorat qilish, beva-bechoralardan hol-ahvol soʻrash odatga aylangan. Shunda shoir yotgan madrasaga ham tashrif buyurgan bir guruh kishilar devorga bitilgan sheʼr ustida bahslashib qoladilar. Ular orasidagi yoshi ulugʻ bir kishi boshqalarga oʻz fikrini oʻtkazib, sheriklarini mulzam qiladi. Shunda Navoiy xasta boʻlsa ham bahsga sabab boʻlgan masalaga doir oʻzining munosabatini bildiradi. Buni eshitgan yoshi ulugʻ kishi oʻz fikridan qaytib, yosh Navoiyga tahsin aytadi. Keyin maʼlum boʻlishicha, u haj safariga otlangan va Mashhadda toʻxtagan K.T. ekan. U ham Navoiy haqida koʻp eshitgan va uni bir koʻrishga orzumand edi. Kamol Turbatiy manziliga qaytgach, Navoiyga hayitlik yuboradi va uning ahvo­lidan xabar olib turadi. Haj safaridan qaytib kelgach, Turbatda vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at*.
2. ↑  *Majolis un-nafois*.
**Mitseliy** (yun. Mykes — zamburugʻ) — zamburugʻlarning vegetativ tanasi (tallom). M. ingichka ipchalar — giflardan iborat. Odatda, substrat ichida, baʼzan uning sirtida rivojlanadi; substratdan organik moddalarni osmatik yoʻl bilan soʻrib olish funksi-yasini bajaradi. Xitridiyli zamburugʻlar, zigomitsetlar va somitsetlarning M.si toʻsiqsiz, bitta hujayradan iborat boʻlib, uz. bir necha oʻn sm ni (mas, mogʻor) tashkil etadi. Xitridiyli zamburugʻlarda M. kucheiz rivojlangan boʻlib, rizomitseliy deyiladi. Aksomitsetlar, bazidiyali zamburugʻlar M.si toʻsikdar (sektalar)ga boʻlingan koʻp hujayrali. M.ning bir qismi orqali zamburugʻlar vegetativ koʻpayadi. M.dan zamburugʻlarning reproduktiv organlari va mevali tanasi hosil boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ekspressivlik (maʼnolari).

**Ekspressivlik** (lotincha: ifodalanish, namoyon boʻlish) — har xil individlarda maʼlum gen allelining fenotipik namoyon boʻlish darajasi. "E." terminini fanga rus olimi N. V. TimofeyevResovskiy kiritgan (1927). Allel gen tomonidan boshqariluvchi belgida oʻzgaruvchanlik boʻlmaganida doimiy E. aks holda oʻzgaruvchan E. namoyon boʻladi. Har xil genlarning allellari turli darajadagi E. bilan tavsiflanishi mumkin. Odamlarda AVO (qon guruhlari) allellari tizimi deyarli doimiy E.ka, koʻz rangini belgilovchi allellar oʻzgaruvchan E.ka misol boʻladi. Drozofila pashshasida koʻz fasetkalarining sonini kamaytiruvchi mutatsiya gomozigotali pashshalarda fasetkalar sonini 0 dan 50% gacha oʻzgarishini taʼminlaydi. Oʻzgaruvchan E. hodisasi genotipik muhit va tashqi muhit sharoitlarining taʼsirida roʻy beradi. Shuning uchun organizm genotipi genotip bilan yashash muhiti sharoiti taʼsirida fenotipik namoyon boʻladigan genlarning oʻzaro taʼsiri natijasida shakllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ekspressivlik (maʼnolari).

**Ekspressivlik** (tilshunoslikda) — til birligining semantikstilistik belgilari majmui; til birligining aloqasoʻzlashuv jarayonida soʻzlovchining nutq mazmuniga yoki nutq qaratilgan shaxsga nisbatan subyektiv (ijobiy yoki salbiy) munosabatining ifoda vositasi boʻla olishini taʼminlaydi. E. tilning barcha sathlari birliklari uchun xosdir. Fonetik ekspressiv vositalar sifatida soʻz tarkibidagi undoshlardan birining qoʻshaloq holda yoki biror unlining choʻziq talaffuz etilishi, urgʻuning oʻrnini oʻzgartirish kabilarni koʻrsatish mumkin. Morfologik vositalar sifatida keng miqyosdagi erkalashkichraytish qoʻshimchalari (subyektiv baho ifodalovchi qoʻshimchalar)ni koʻrsatish mumkin (oyioyijon, ukaukaginam va boshqalar). Leksik ekspressiv vositalarga oʻz haqiqiy maʼnosidan tashqari uslubiy (salbiy yoki ijobiy) boʻyoqqa ega boʻlgan soʻzlar, undov soʻzlar va kuchaytiruv yuklamalari kiradi (mas, "qiltiriq" soʻzi ozgʻinlikni salbiy jihatdan ifodalaydi, baholaydi). Sintaktik sathda esa E. odatdagi soʻz tartibini oʻzgartirish, elliptik tuzilmalardan foydalanish, soʻz takrorlari orqali taʼminlanadi. Aloqasoʻzlashuv jarayonida lisoniy ekspressiv vositalar bilan parallel ravishda, nutq ekspressivligini kuchaytirishga koʻmak beruvchi koʻplab paralingvistik (nolisoniy) vositalar (tovushning balandligi va tembri, nutq surʼati, mimika, imoishora) ham qoʻllanadi. E. bevosita inson histuygʻularini ifodalash bilan bogʻliq boʻlganligi uchun uni emotsionallik (hissiyot, emotsiyani ifodalovchi soʻzlar va ulardan foydalanish)dan ajratib tasavvur etish qiyin. Hatto baʼzi tilshunoslarning asarlarida E. va emotsionallik kategoriyalari bir xil hodisa deb talqin qilinadi.

Neʼmat Mahkamov.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yechim** — badiiy asar kahramonlari oʻrtasidagi qarama-qarshilikning hal etilishi. Ye. badiiy asarning muqaddimasida ham, oʻrtasida ham, xotimasida ham kelishi mumkin. Lekin xotima yoki muqaddimadan keskin farq qiladi, yaʼni asar voqealarining tarkibiy qismini tashkil etadi — asosiy voqealar bilan bevosita bogʻliq boʻladi. Bundan tashqari, asarning "tuguni", albatta, muayyan Ye.ni talab qiladi. Ye. voqealarning eng yuqori nuqtasidan soʻng boshlanadi. Masalan, "Oʻtgan kunlar" (Abdulla Qodiriy) romanida Kumushbibining oʻlimi — asar yechimidir. Otabekning oʻlimi esa romanning xotimasi, xolos. Chunki, Otabekning oʻlimi asardagi asosiy voqealarga uzviy bogʻliq boʻlmay, oʻquvchiga shunchaki axborot berish uchun xizmat qiladi. Detektiv yoʻnalishidagi asarlarda Ye. hatto muqaddima oʻrnida kelishi mumkin (mas, Oʻlmas Umarbekovning "Yoz yomgʻiri" asari). Ye. baʼzan asarda bevosita aks ettirilmasdan, kitobxon hukmiga havola etiladi. Ye. muallifning badiiy maqsadini roʻyobga chiqaradigan samarali vositalardan biri hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻtin** — yoqilgʻi sifatida foydalanish uchun moʻljallangan yogʻoch (taxta, poya, shoxshabba va boshqalar). Har xil jinsli daraxt tanasi va shoxlarini arralab va yorib tayyorlanadi. Oʻ. sifatida eman (dub), qayin, qaragʻay, archa va boshqalar igna bargli daraxtlar, terak, togʻterak, tol, tok poyalari, saksovul yogʻochi hamda oʻrik, yongʻoq va boshqalar mevali daraxtlar yogʻochi ishlatiladi. Oʻzbekistonda, ayniqsa, archa, yongʻoq, oʻrik yogʻochi, saksovul Oʻ. sifatida qadrlanadi. Ular tandir, oʻchoq, qoʻrada non va somsa yopish, turli-tuman ovqatlar, kabob va tandir kabob pishirish uchun juda qimmatli yoqilgʻi hisoblanadi. Oʻ.dan pista koʻmir ham tayyorlanadi. Oʻ. ning hajmi, asosan, sarjin bilan oʻlchanadi.

Yuqorida sanab oʻtilgan barcha jinsdagi oʻtinbop yogʻochlarning (saksovuldan tashqari) kimyoviy tarkibi oʻxshash boʻlib, taxminan 50 foizini uglerod tashkil qiladi. Shuning uchun mutlaqo quruq holatdagi yogʻochlarning yonish issiqligi deyarli bir xil: 1 kg Oʻ. yonganda ajraladigan issiqlik miqdori 18800 kJ (4500 kkal)ni tashkil qiladi (har qaysi jinsdagi daraxt yogʻochi uchun bundan 3—5% farq qilishi mumkin). Hozir yoqilgʻi sifatida gaz, neft, torf, koʻmir, elektr energiyasi koʻproq ishlatilgani tufayli Oʻ.ning yoqilgʻi sifatidagi ahamiyati kamaygan, lekin oʻzbek milliy pazandachiligida Oʻ.ning qadri hali ham yuqori.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |