Shimodate Haguro ziyoratgohi
**Chikusei** (yaponcha: *筑西市* *Chikusei-shi*?) shahri Yaponiyaning Ibaraki prefekturasida joylashgan. 2020-yil 1-oktyabr holatiga koʻra, shaharning 37,635 xonadonida 99,987 kishi istiqomat qiladi va aholi zichligi har 1 km² ga 487 kishini tashkil etadi. 65 yoshdan oshganlar aholining 31.2% ini oʻz ichiga oladi. Shahar umumiy maydoni 205.30 km².

Geografiyasi
------------

Ibaraki prefekturasining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Chikusei Tsukuba togʻining gʻarbiy tomonida joylashgan va shimolda Tochigi prefekturasi bilan chegaradosh. Shahar boʻylab Kinugava va Kokaigava daryolari oqib oʻtadi. Shahar Tokio markazidan 70 km shimolda joylashgan. Shaharning deyarli butun hududni balandligi taxminan 20 dan 60 metrgacha boʻlgan tekislik yoki tuprogʻi boʻsh tepaliklar egallagan, ammo shimoli-sharqiy uchida Abukuma togʻlari bilan bogʻlangan 200 metr balandlikdagi tepaliklar bundan mustasnodir. Shahar umumiy maydonining taxminan 95% ni turar-joy yoki dehqonchilik maydonlari tashkil etadi. Guruch maydonlari shaharning umumiy maydonining taxminan 40% ni egallaydi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Ibaraki prefekturasida

* Yuki
* Shimotsuma
* Tsukuba
* Sakuragava
* Yachiyo

Tochigi prefekturasida

* Oyama
* Mooka

### Iqlimi

Chikusei nam kontinental iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Chikuseida oʻrtacha yillik harorat 14.3 °C (57.7 °F). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori esa 1,208.3 mm (47.57 in) boʻlib, oktyabr yilning eng nam oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat avgustda 26.1 °C (79.0 °F) atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan 2.6 °C (36.7 °F) ni tashkil etadi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chikusei aholisi taxminan 1990-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqqan va shundan beri doimiy ravishda kamayib bormoqda.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 101,963 | —     |
| 1960 | 97,894 | −4.0% |
| 1970 | 98,31 | +0.4% |
| 1980 | 110,846 | +12.8% |
| 1990 | 117,805 | +6.3% |
| 2000 | 116,12 | −1.4% |
| 2010 | 108,518 | −6.5% |
| 2020 | 100,753 | −7.2% |

Tarixi
------

Edo davrida zamonaviy Chikusei shahrining bir qismi Tokugava syogunligining feodal domenlaridan biri boʻlmish Shimodate domenlari tomonidan boshqarilgan. 1889-yil 1-aprelda Meydzi islohotidan soʻng zamonaviy munitsipalitetlar tizimining yaratilishi bilan Ibarakining Makabe tumanida Shimodate shahri tashkil etildi. Shimodate 1954-yil 15-martda shahar maqomiga koʻtarildi.

Chikusei shahri 2005-yil 28-martda Shimodate shahri va Akeno, Kyova, Sekijo (barchasi Makabe tumanidan) shaharchalarining birlashishi natijasida tashkil etilgan.

Hukumati
--------

Chikusei toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 24 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Chikusei Ibaraki prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzodan hissa qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Ibaraki 1-okrugi tarkibiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Chikusei anʼanaviy ravishda kuchli qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotiga ega boʻlib, bu yerda *koshihikari* guruchi, nashi noklari, mayda tarvuzlar, bodring, qulupnay va pomidorlar yetishtiriladi. Tokio poytaxti yaqinida joylashganligi va keng tekis erlarga ega boʻlishidan foydalangan holda, 1980-yillardan boshlab Kanto ichki sanoat hududining bir qismini tashkil etuvchi koʻplab sanoat parklari yaratilgan. Shuningdek, u janubiy Tochigi prefekturasi shaharlariga boradigan masofada joylashgan.

Taʼlimi
-------

Chikusei shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 20 ta davlat boshlangʻich maktabi va yetti davlat oʻrta maktabi va Ibaraki prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktabiga ega. Shuningdek, yana hududda bitta xususiy oʻrta maktab va bitta xususiy oliy taʼlim muassasasi mavjud.

Transporti
----------

### Temir yoʻl

 JR Sharq - Mito liniyasi

* Kavasima - Tamado - Shimodate - Niihari

Kanto temir yoʻli - Joso liniyasi

* Kurogo - Otago - Shimodate

 Mooka temir yoʻli

* Shimodate - Shimodate-Nikomae - Orimoto - Higuchi

### Magistral yoʻl

yoʻlSakuragava–Chikusei yoʻl oʻtkazish punkti
* Kita-Kanto tezyurari (eng yaqin oʻtish joyi qoʻshni Mooka shahridagi Mooka IC hisoblanadi)
* 50-milliy yoʻnalishi
* 294-milliy yoʻnalishi
* 408-milliy yoʻnalishi

Mahalliy diqqatga sazovor joylari
---------------------------------

* Seki qal'asi (milliy tarixiy yodgorlik)
* Iso qal'asi
* Funatama kofuni
* Kogeta qal'asi
* Shimodate qal'asi
* Shimodate Gion festivali

Chikuseilik taniqli shaxslar
----------------------------

* Hazan Itaya, kulol
* Norihiko Akagi, siyosatchi
* Shingo Katayama, golf oʻyinchisi
* Yoko Teppozuka, dublyaj aktrisasi

Galereya
--------

* Shahardagi chorrahaShahardagi chorraha
* Politsiya mahkamasiPolitsiya mahkamasi
* Tsukuba togʻining Aritadan koʻrinishiTsukuba togʻining Aritadan koʻrinishi
* Sholi dalasiSholi dalasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Ibaraki prefectural official statistics" (yaponcha).
2. ↑  Chikusei population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayti (yaponcha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Ibaraki prefekturasining soyali suratiIbaraki prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Mito markaz[en] |
|  |
| Asosiy shahar[en] | 
* Mito
 | 
Ibaraki prefekturasi bayrogʻiIbaraki prefekturasi gerbiPrefektura xaritasi |
|  |
| Maxsus shahar[en] | 
* Tsukuba
 |
|  |
| Shaharlar | 
* Bando
* Chikusei
* Hitachi
* Hitachinaka
* Hitachiomiya
* Hitachiota
* Hokota
* Inasiki
* Isioka
* Itako
* Joso
* Kamisu
* Kasama
* Kasima
* Kasumigaura
* Kitaibaraki
* Koga
* Moriya
* Naka
* Namegata
* Omitama
* Ryugasaki
* Sakuragava
* Simotsuma
* Takahagi
* Toride
* Tsuchiura
* Tsukubamirai
* Usiku
* Yuki
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Higasiibaraki tumani
* Ibaraki
* Oarai
* Sirosato
* Inasiki tumani
* Ami
* Kavachi
* Miho
* Kitasoma tumani
* Tone
* Kudzi tumani
* Daigo
* Naka tumani
* Tokai
* Sasima tumani
* Goka
* Sakai
* Yuki tumani
* Yachiyo
 |
|  |
| 
Ibaraki prefekturasidagi birlashuvlar roʻyxati |

 |