recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Yadroni tashkil qilgan nuklonlar spinga ega va Fermi-Dirak statistikasiga
boʻysunadi. Mazkur modelda yadroni tashkil qilgan har bir zarra yadroning
boshqa nuklonlari tomonidan hosil qilingan oʻrtacha maydonda deyarli
mustaqil harakat qiladi deb hisoblanadi. Mustaqil harakat deganda, zarraning
yadro ichidagi oʻrtacha erkin yugurish yoʻli yadroni diametriga yaqin boʻlishi
tushuniladi. Oʻzaro kuchli taʼsirlashadigan nuklonlar deyarli oʻzaro
taʼsirlashmaydigan zarralardan tashkil topgan gaz deb qabul qilish mumkin.
Yadrodagi nuklonlar fermion boʻlib, bir vaqtning oʻzida bir xii harakatga
ega boʻla olmaydi, yaʼni aynan bir holatda, bir energetik sathda spin
yoʻnalishlari bilan farq qiladigan faqat ikkita proton yoki ikki neytron boʻlishi
mumkin xolos. Mikrozarralarning Pauli prinsipiga amal qilllvchi va hamma
pastki sathlarni toʻliq toʻidiruvchi bunday sistemani aynigan Fermi — gaz
deb ataladi. Aynigan Fermi — gaz nuklonlar oʻrtasida kuchli oʻzaro yadro
taʼsiri boʻlishiga qaramasdan nuklonlarning toʻqnashuvi taqiqlanadi va ular
xuddi oʻzaro taʼsir juda kichik boʻigandagidek, oʻzlarini erkin tutadi. Aslida
esa qandaydir bitta nuklon ikkinchisi bilan toʻqnashuvi va oʻzining energiya
va impulsining bir qismini ikkinchi nuklonga berishi mumkin. Bu holda
ikki nuklon boʻshroq va yuqoriroq sathga oʻtishi mumkin. Birinchi nuklon
esa energiyasi pastroq sathga oʻtadi. Ammo pastki sathlar Pauli prinsipiga
asosan band boʻladi. Bu shuni koʻrsatadiki, birinchi va ikkinchi nuklonlar
orasida toʻqnashuv boʻimaydi, Pauli prinsipi toʻqnashuvni taqiqlaydi.
Shuning uchun yadroning barcha nuklonlari Pauli prinsipiga koʻra,
yadroning oʻrtacha maydoni hosil qilgan potensial oʻrada eng pastki sathdan
tortib, Fermi energiyasi sathigacha boʻigan sathlarni ketma-ket egallaydi. Yadroda tortuvchi markaz boʻlmasada, nuklonlarning oʻzaro tortishishi natijasida ular sistemaning inertsiya markazi atrofida toʻplangan boʻladi. Bunda yadroning siqilishiga nuklonlarning yaqin masofalarda oʻzaro itarilish taʼsirlari qarshilik qiladi.
Agar yadrodagi nuklonlar harakatining real taʼsirini vaqtincha soddalashtirib, nuklonlararo kuchlar nuklonlarni yadro hajmida faqat ushlab turadi deb hisoblasak, u holda yadro strukturasini tasvirlash masalasi alohida sathlar yoki nuklonlar harakatlanadigan orbitalarning energiyalari va boshqa kvant xarakteristikalarini aniqlashdan iborat boʻladi. Buning uchun bir nuklonning toʻlqin funktsiyasi uchun Shredinger tenglamasini yechish kerak. Bu tenglamada potensial energiya operatori yoki potensial yadroda maʼlum sondagi nuklonni ushlab turishni taʼminlash lozim.

Yana qarang
-----------

* Yadro modellari
* Yadroning tomchi modeli
* Yadroning qobiq modeli

Adabiyotlar
-----------

* T. M. Moʻminov,Atom yadrosi va zarralar fizikasi,Toshkent: „Oʻzbekiston faylasuflari jamiyati", 2009-yil, 288 bet.
* Bekjonov R. B."Elementar yadro fizikasi" Toshkent 《Oʻqituvchi》1982
**Mashiah ben-Yosef** (boshq. מייי-ywוו, „Yusufning oʻgʻli Masih") — ibroniy apokaliptik adabiyotida Yusuf yoki Efrayim qabilasidan kelib chiqqan Masih. U Dovud Oʻgʻli Masihning oldiga keladi va Isroil dushmanlari bilan jangda halok boʻladi.

Baʼzilar bu tasvirni ravvinlarning „ixtirosi" deb hisoblashadi, ammo boshqalar uning kelib chiqishi Troyada deb hisoblashadi.

Ehtimol, Yusufning qabilasidan („Masih, Yusufning oʻgʻli") va uning oʻlimi haqidagi fikr bar-Kohba va uning qoʻzgʻolonidan kelib chiqqan. Keyingi Talmud manbalarida milliy-siyosiy motivlar asosan maʼnaviy va mifologik motivlarga oʻz oʻrnini bosadi.

Mashiah ben Yosef Talmudda faqat bir marta eslatib oʻtilgan: "donishmandlar bu yozilganidek oʻldirilishi kerak boʻlgan mashiah ben Yosef haqida gapirishdi (Zaxarya 12,10): „…va ular kimga zarba bergani uchun koʻzlarini menga qaratadilar …".

Rashi maʼlumotlariga koʻra, Mashiah ben Yosef Gog va Magog urushi paytida oʻldiriladi.

Rav Saadiya Gaon Yosefning avlodi Galileyda paydo boʻlishini va uning atrofida odamlar toʻplanishini batafsil bayon qildi; u Edomning qoʻlida boʻlgan maʼbadga boradi; keyinchalik u oʻladi.

Kabbalah Arizona („Shaar ha-cavanot") taʼlimotiga koʻra, har bir avlodda Mashiah ben Yosef ruhining „uchqunlari" boʻlgan qahramon mavjud. Rabi Haim Vitalning soʻzlariga koʻra, Arizalning oʻzi shunday odam edi va „Dovud taxtini" tiklashga chaqirgan Shmon-Esre duosi paytida talabalardan Mashiah ben Yosef oʻldirilmasligi uchun ibodat qilishni soʻradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Мессия". *Электронная еврейская энциклопедия*.
2. ↑  *Schochet, Rabbi Prof. Dr. Jacob Immanuel* „Moshiach ben Yossef". Qaraldi: 6-fevral 2014-yil.
3. ↑  D.C. Mitchell, *Messiah ben Joseph* (Newton Mearns: Campbell, 2016); 'Firstborn *shor* and *rem*: A Sacrificial Josephite Messiah in 1 Enoch 90.37-38 & Deuteronomy 33.17', *Journal for the Study of the Pseudepigrapha* 15.3 (2006) pp. 211-28.
4. 1 2 3 4  *Браха Губерман.* „Машиах: Эпоха и человек". *toldot*.
5. ↑  (Emunot ve Deot 8, 5)
**Yadro spektroskopiyasi** — atom yadrosi tuzilishi xususiyatlari va aylanishlarini oʻrganadigan yadro fizikasi sohasi; bunda radioaktiv boʻlinishda yoki yadro reaksiyalarida hosil boʻladigan zarralarning energetik spektri, intensivligi, burchak boʻyicha taqsimlanishi va qutblanishini oʻlchash boʻyicha turli holatdagi yadrolarning xossalari (energiyasi, spinlari va boshqalar) tekshiriladi. Yadrolarning tuzilishi va yadroviy kuchlar haqidagi taʼlimot uch manbaga: radioaktiv yemirilish, yadro reaksiyalari va yuqori energiyalar fizikasiga asoslangan. Radioaktiv yadrolar yemirilganda hosil boʻladigan turli xil nurlanishlarni oʻrganib, yadroning tuzilishi haqida maʼlumot olinadi. Yadro tuzilishini oʻrganish maqsadida nazariy jihatdan yadro modellari yaratilib, uning haqiqiy yadrolarning xususiyatlariga toʻgʻri kelishi yoki kelmasligini tekshirish mumkin. Atom yadrosi strukturasini oʻrganishda yadro modellarining ahamiyati katta boʻlib, ular Yadro spektroskopiyasining nazariy asosi hisoblanadi. Yadro spektroskopiyasining muvaffaqiyati asosida yadroning ichki tuzilishi haqida model tasavvurlar vujudga keldi. Yadro spektroskopiyasining eksperimental va nazariy tadqiqotlar natijalari xalq xoʻjaligining yadro energetikasi, aktivatsion tahlil, tibbiyot, texnika va boshqalar sohalarda keng qoʻllaniladi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Murod Sharifxoʻjayev** (1932.20.8, Toshkent) — iqtisodchi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1995), iqtisod fanlari doktori (1976), professor (1978), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1981), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1992). Toshkent moliya iqtisod institutini tugatgan (1953). Shu intda aspirant, assistent, katta oʻqituvchi (1953—63), dotsent (1963—67), xalq xoʻjaligini rejalashtirish kafedrasi mudiri (1967—79). Oʻzbekiston Davlat plan qoʻmitasi (Gosplan) qoshidagi Iqtisodiy ilmiy tadqiqot instituti direktori (1975—76), Toshkent xalq xoʻjaligi instituti rektori (1976—86), Qurilish komplekslari rahbarlari va mutaxassislari malakasini oshirish va kayta tayyorlash instituti prorektori (1986—90), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi bosh ilmiy kotibi (1990—91). Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari va Istiqbolni belgilash va statistika davlat qoʻmitasi raisi (1994—95), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasining rektori (1995-yil aprel—iyul). Toshkent moliya instituti rektori (1991—2005).

Ilmiy ishlari Oʻzbekistonda kapital qurilishi, iqtisodiy nazariya, respublikaning iqtisodiy mustaqilligini mustahkamlash, iqtisodiyotni erkinlashtirish, xalq xoʻjaligida tarkibiy oʻzgarishlar, tashqi iqtisodiy aloqalar, aholini ish bilan taʼminlash va boshqa masalalarga bagʻishlangan. Oliy oʻquv yurtlari uchun darslik, oʻquv qoʻllanmalari muallifi. 2chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati. 2005-yil fevral dan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati raisi.

Manbalar
--------

* Kapitalnoye stroitelstvo v Uzbekistane i yego materialnotexnicheskaya baza, T. 1971; Ekonomicheskiye problemi proizvodstva stroitelnix materialov, T. 1971; Bozor iktisodiyoti nazariyasi va amaliyoti, T. 2000; Menejment, T. 2001; Uzbekistan. Yangi gʻoyalar, yangi yutuklar, T. 2002; Oʻzbekistonda ochiq fuqarolik jamiyatining shakllanishi, T. 2003; Chelovek, opredelivshey epoxu, M, 2004; Davrni belgilab bergan inson, T. 2004 (hammualliflikda).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Yadro kuch qurilmasi (maʼnolari).

**Yadro kuch qurilmasi** — yadro energiyasi hisobiga ishlaydigan kuch qurilmasi. Atom reaktori va bugʻ yoki gaz turbinasidan iborat. Reaktorda ajralgan issiqlik energiyasi turbinada mexanik yoki elektr energiyasiga aylanadi. Eng keng tarqalgan Yadro kuch qurilmasi (qurilma) q. bosim ostidagi suvsuvli reaktor hisoblanadi. Yadro kuch qurilmasi (qurilma) q.da uran izotoplaridan foydalaniladi. Undagi f. i. k. 40% ga yetadi. Yadro kuch qurilmasi (qurilma) q.dan muzyorar kemalar, suv osti kemalari va atom elektr stansiyasida foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Akkreditlash** — xalqaro huquqda davlatning diplomatik vako-latxona boshligʻi yoki biron-bir xalqaro tashkilotda doimiy vakili lavozimiga tayinlanish va lavozimni bajarishga kirishishi bilan bogʻliq xatti-harakatlar majmui. A. jarayoni quyidagilardan iborat: davlat vakolatli organi tomonidan muayyan shaxsni oʻz diplomatik vakili etib tayinlash toʻgʻrisidagi ichki hujjatni eʼlon qilish, uning xorijiy davlat tomonidan qabul qilinishiga rozilik olish (agreman) hamda yangi ishga tayinlangan vakilning xizmat qiladigan davlat vakolatli organiga ishonch yorliqlarini topshirish. Biron-bir davlatda mavjud tajribaga asosan diplomatik vakolatxona boshligʻi ishonch yorliklarini topshirgan paytdan yoxud oʻz tashrifi haqida xabar bergan va xizmat qiladigan davlat tashqi ishlar vazirli-giga tasdiqlangan ishonch yerliqlarining nusxalarini taqdim etgan vaqtdan eʼ-tiboran oʻz vazifalarini bajarishga kirishgan hisoblanadi. Davlatning xalqaro tashkilotdagi doimiy vakili xalqaro tashkilotning vakolatli organiga vakolat yorligʻini topshirgan paytdan boshlab oʻz vazifalarini bajarishga kirishgan hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**FUKO (Foucault) Jan Bernar Leon** (fransuzcha: *Jean Bernard Léon Foucault*; 1819.18.9 Parij 1868.11.2) - fransuz fizigi. Berlin FA, London Qirollik jamiyati aʼzosi. Peterburg Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1860). Parij Fanlar akademiyasi aʼzosi (1865). Parij rasadxonasi fizigi (1855-yildan). Ilmiy ishlari optika, mexanika va elektromagnetizmga oid. Aylanma koʻzgu usuli (Fuko usuli) ni kashf qildi (1850). Mayatnik (Fuko mayatnigi) yordamida Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanishini eksperimental tasdiqdadi (1851). Giroskop ixtiro qildi (1852). Yaxlit metall jismlarning induksion toklar (Fuko toklari) taʼsirida qizishini aniqladi va uni kamaytirish usullarini koʻrsatdi. Birinchi marta shisha koʻzgular yasashning aniq usulini yaratdi (1857), birinchi boʻlib nurlanish va yutilish chiziklari orasidagi bogʻlanishni aniqladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*
**Oqoltin** — Andijon viloyati Ulugʻnor tumanidagi shaharcha. Tuman markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Margʻilon (35 km). Viloyat markazi (Andijon)gacha 65 km. Oqoltin 1987-yilda Shahriobod va Oqoltin qishloqlarining birlashtirilishidan vujudga kelgan. Maydoni 780 ga, 450 m balandlikda. Aholisi 9 ming kishi (2003), asosan, oʻzbeklar (99,8%). Shaharchaning asosiy suv manbasi — Katta Andijon kanali. Oqoltinda tuman hokimiyati binosi, „Oqoltin" shirkat xoʻjaligi, bir qancha fermer xoʻjaliklari, paxta tozalash zavodi, „Universal" bozori, Buyuk Britaniyaning Kordes LTD firmasi bilan hamkorlikda ish boshlagan toʻqimachilik va tikuvchilik-ka ixtisoslashgan „Ulkard" qoʻshma korxonasi, avtokorxona, maishiy xizmat uyi bor. Oqoltin hududidan Margʻilon — Soyboʻyi — Ulugʻnor — Mingbuloq, Shtab — Ulugʻnor magistral yoʻllari oʻtgan. Oqoltin avtomobil yoʻllari orqali Namangan, Margʻilon, Fargʻona, Andijon va boshqa shaharlar bilan bogʻlangan. umumiy taʼlim maktablari, 3 kasb-hunar kolleji, internat litseyi, internat-gimna-ziyasi, bolalar musiqa maktabi, madaniyat uyi, markaziy kutubxona faoliyat koʻrsatadi. „Ulugʻnor" stadioni, „Ulugʻ-nor" qishloq sport sogʻlomlashtirish klubi, tennis korti, „Al Majiddin" sport-ishlab chiqarish firmasi, bolalar sport maktabi ishlab turibdi. Markaziy kasalxona (170 oʻrin), uning bolalar, jar-rohlik, tez tibbiy yordam, ginekologiya, terapiya, tugʻruqxona boʻlimlari mavjud). Poliklinika, 5 dorixona bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность сельского населения союзных республик - жителей сельских населенных пунктов - районных центров по полу(rus.)
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Andijon viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Andijon** |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* **Andijon tumani** (Kuyganyor)
* **Asaka tumani** (Asaka)
* **Baliqchi tumani** (Baliqchi)
* **Boʻston tumani** (Boʻston)
* **Buloqboshi tumani** (Buloqboshi)
* **Izboskan tumani** (Poytugʻ)
* **Jalolquduq tumani** (Jalaquduq)
* **Xoʻjaobod tumani** (Xoʻjaobod)
* **Qoʻrgʻontepa tumani** (Qoʻrgʻontepa)
* **Marhamat tumani** (Marhamat)
* **Oltinkoʻl tumani** (Oltinko‘l)
* **Paxtaobod tumani** (Paxtaobod)
* **Shahrixon tumani** (Shahrixon)
* **Ulug‘nor tumani** (Oqoltin)
 | 
 |
|  |
| Boshqa shaharcha va qishloqlar | 
* Qorasuv
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Engel qonuni** — bir mamlakat miqyosida daromad bilan isteʼmol oʻrtasidagi aloqadorlikni tavsiflaydigan qonun. Nemis iqtisodchisi va stastistigi Ernst Engel (1821 — 1896) tomonidan ifodalab berilgan. K°nunning asosiy gʻoyasi milliy daromadning oziqovqat mahsulotlari uchun sarflangan hissasi farvonlikning bevosita indikatori ekanligini koʻrsatishdan iborat. Bu hissaning past boʻlishi farovonlikning yuqori ekanligini ko'rsatadi. Oilaning daromadi oʻsishi bilan oziq-ovqatga qilinadigan xarajatlar salmogʻi pasayadi, kiyimkechak, uyjoy, kommunal xizmatlar xarajatlari nisbatan kam oʻzgaradi, madaniy extiyojlarni qondirish xarajatlari hissasi esa ortadi. Daromad bilan isteʼmol oʻrtasidagi teskari proporsionallikni ifodalashda Engel egri chizigʻi qoʻllaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
FUKE (Fouquet) Jan (taxminan 1420 Tur — 1481.8.11) — fransuz rassomi, Fransiyada Ilk Uygʻonish davri sanʼati asoschilaridan. 1440—45 yillar Parijda yashagan. 1445—47 yillar orasida Rimda boʻlgan (A. Filaretedan emal texnikasini, L.Alberti asarlarini oʻrgangan), Mazachcho va F. Anjelikolardan ilhomlangan. 1475-yildan qirol saroyida rassom. F.ning diniy va tarixiy mavzudagi kitob miniatyuralarida voqealar real tasvirlangan, asarlari mayin koloriti, mahorat bilan qoʻllangan perspektivasi bilan ajralib turadi ("Katta fransuz xronikalari", J. Bokkachchoning "Taniqli erkak va ayollar hayoti", fransuz tilida, 1458). F. yaratgan portretlar oʻta hayotiyligi bilan ajralib turadi (Karl VII; kansler G.Jyuvanel dez Yursen va boshqalar). Shuningdek, F. nafis koloriti va rasmi bilan ajralib turuvchi diniy kompozitsiyalar ("Madonna goʻdak bn" diptixining chap boʻlagi, taxminan 1451, Nafis sanʼatlar qirollik muzeyida, Antverpen va boshqalar) muallifi hamdir.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pakana gʻoʻza** — boʻyi past, tupi ixcham, hosil shoxlari kalta, tabiiy holda uchraydigan gʻoʻza shakllari va sunʼiy yaratilgan navlari. P.gʻ. navlari oddiy madaniy navlarni past boʻyli gʻoʻza shakllari bilan chatishtirish, shuningdek, chigit yoki gʻoʻzaning generativ organlariga mutagenlar (kimyoviy modda, gamma nurlar va h.k.) taʼsir ettirish natijasida yaratilgan. P.gʻ.ning boʻyi 30—70 sm dan oshmaydi. Birinchi hosil shoxi 3—5 boʻgʻimda paydo boʻladi, koʻsaklari tez ochiladi. Barglari mayda va siyrak boʻlib, erta toʻkiladi. Ildiz tarmogʻi yaxshi rivojlanmagan, mineral oʻgʻit va suvga talabchan.

Tupining ixchamligi muayyan maydonda koʻp tup (300—350—400 ming) qoldirish imkonini beradi. Oʻzbekiston seleksionerlari gʻoʻzaning sifatli tola beradigan pakana navlari (Kalta poyali 1, Qarshi 2 va h.k.)ni yaratdilar. Keyingi vaqtda birmuncha kam ekiladi.

Abdumavlon Abdullayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Forsunka** (ing. force — bosim bilan xaydash) — suyuq yonilgilarni zarralar tarzida purkash uchun moʻljallangan qurilma. Yonilgʻilar bosim ostida yoki siqilgan gaz, bugʻ taʼsirida purkaladi. Yonilgʻi F.dan uzluksiz (oʻchoqlar, gaz turbinali va reaktiv dvigatellar, kavsharlash lampalari va boshqalarda) yoki qisqaqisqa vaqt oralatib (dizellar va boshqalarda) purkalishi mumkin. F.ning markazdan qochma, uyurmali, aylanma toʻzitgichli, oqma, shtiftli, gaz purkaydigan va boshqa turlari bor. F.larda berilayotgan yonilgʻi miqdorini oʻzgartiradigan klapani (mas; nina) boʻladi. Klapanni qoʻlda, berilayotgan suyuklik taʼsirida yoki avtomatik kurilmalar yordamida boshkariladi. Gazsimon yoki changeimon yonilgʻini purkash uchun moʻljallangan F.ga oʻxshash kurilma gorelka deb ataladi. F.lar isitish krzonlari, pech agregati, gaz turbinalari, reaktiv dvigatellar, ichki yonuv dvigatellarida ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Carrie Kelley** ― DC komikslari qahramoni. U „Batman. Nomaʼlum ritsarning qaytishi" grafik romanida debyutini boshladi va uning davomlari „The Dark Knight Strikes Again" va „The Dark Knight III: The Master Race" da paydo boʻldi. U „Nomaʼlum ritsarning qaytishi" filmida Batmanning hayotini saqlab qolib, yangi **Robinga** aylanadi. Keyinchalik, „The Dark Knight Strikes Again" filmida u Catgirl obrazini oʻz zimmasiga oladi va „The Dark Knight III: The Master Race" da **Batwomanga** aylanadi. Garchi Juli Medison „*Detektiv komikslar № 49"* (1941-yil mart) dagi Bob Keyn hikoyasida Robinni qisqacha taqlid qilgan boʻlsa ham, Kerri Betmen franshizasi tarixidagi birinchi Robin ayol edi.

Tanqid va meros
---------------

Comic Book Resources’dan Jeyms Brizuela qahramonning tashqi koʻrinishi „Lego film: Batman"da Dik Greyson/Robin obraziga taʼsir qilganini taʼkidladi. Screen Rantʼdan Shon L. Lealos **Carrieni** Robinning eng yaxshi versiyalarida 4-oʻringa qoʻydi va „u qochmadi va bu dunyosida Batmanga kerak boʻlgan Robin ekanligini" taʼkidladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Titans Season 3's Carrie Kelley & Other Robin Candidates Explained" (en). *Screen Rant* (12-avgust 2021-yil). 21-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „Batman: How DC Made Carrie Kelley the Robin of the Future" (en). *CBR* (26-mart 2020-yil). 21-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.
3. 1 2 3  „Batman: 10 Things To Know About Carrie Kelley, The Robin Of The Future" (en). *CBR* (7-aprel 2020-yil). 21-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.
4. ↑  „Batman: Every Version Of Robin, Ranked" (en). *Screen Rant* (5-avgust 2021-yil). 21-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.
**Oʻrel** (qozoqcha: *Өрел*) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Katon-Qoragʻay tumaniga qarashli bo'lgan qishloq. Oʻrel qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi - 635457100.

Geografik joylashuvi
--------------------

Buxtarma daryosining chap qirgʻogʻining yuqori oqimida joylashgan. Qishloq hududidan Ulken Norin - Raxmanovskie Klyuchi yo'li o'tadi. Daryoning qarama-qarshi qirg'og'ida Jambil qishlog'i joylashgan.

Aholisi
-------

1999-yilda qishloq aholisi 2008 kishi (1067 erkak va 941 ayol)ni tashkil etgan. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 1334 kishi (696 erkak va 638 ayol) istiqomat qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Урыль в базе КАТО". 25-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Pasterlash** — suyuklik va oziqovqat mahsulotlaridagi mikroorganizmlarni turlicha davomiylikda bir martalik 100° dan past (odatda, 60—70°) gacha qizdirib yoʻqotish usuli. L. Paster taklif etgan. Yuqori temperaturada sifati oʻzgarmaydigan sut, qaymoq, mevalar sharbati, jele va boshqa oziq-ovqat mahsulotlari P. qilinadi. P. natijasida sporasiz bakteriyalar, mogʻor zamburugʻlari oʻladi, lekin P.dan ke-yin ham baʼzi sporalar saqlanib rivojlanishi mumkin. Ularni yoʻqotish uchun sutdan sariyogʻ va sut konservalari ishlab chiqarishda lahzalik (temperatura 85—90°da), sir va boshqa sof sut mahsulotlari ishlab chiqarishda qisqa muddatli (20—25 min. davomida 72—76°da), bevosita isteʼmol uchun sut ishlab chiqarishda uzoq muddatli (30 min. davomida 62—65°da) P. usullari qoʻllanadi. P. maxsus apparat — paste-rizatorlarda bajariladi. Mevalar, sabzavotlar yoki ulardan tayyorlangan mahsulotlar zich yopilgan banka yoki shishalarga solingan holda 85—95° da, uzum sharbati 73—85° da pasterlanadi. Natijada mahsulotlardagi mogʻor zam-burugʻlari va achitqi (drojji)lar yoʻq qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**DC minorasi** osmonoʻpar bino boʻlib, u Vena va Avstriyadagi birinchi eng baland bino hisoblanadi. Minora Dunay daryosi boʻyida, Kaisermuhlen tumanida joylashgan boʻlib, ushbu tumanda ustunlik qiladi. Binoning umumiy maydoni 93 600 m², shundan 66 000 m² ofis maydoni. Bino qurilishi 2010-yildan 2013-yilgacha davom etgan. Qora jabhasi bilan bino Vena biznes tumanidagi diqqatga sazovor bino hisoblanadi.

Qurilish
--------

Bino yagona me'moriy uslubda qurilgan - futurizm. Minoraning shakli prizma shaklida boʻlib, uning tomonlaridan biri "qirrali" koʻrinadi. Binoning asosiy qoplama materiallari shisha boʻlib, ramka temir betondan qurilgan.

DC minoralaridagi tijorat faoliyati
-----------------------------------

Binoning katta qismini ofislar, mehmonxona, fitness klubi va yuqori qavatlarda joylashgan restoran egallaydi.

Galereya
--------

* Вид с юго-западаJanubi-gʻarbiy tomondan koʻrinish
* Вид с югаJanubdan koʻrinish
* Юго-восточный фасадjanubi-sharqiy fasadi
* Вид с юго-запада во время строительства (2012)Qurilish paytida janubi-gʻarbiy koʻrinish (2012-yil)
* Donau City и DC Tower 1 с северо-западаDonau Siti va shimoli-gʻarbdan DC minorasi
"OʻRINBOY"— ertapishar tarvuz navi. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tekshirish instituti va Toshkent davlat agrar universiteti olimlari hamkorlikda yaratgan (V.I.Zuyeye, Oʻ.Karimshoyev, R.Gʻanixoʻjayeva). Palagi oʻrtacha, yon shoxlari va barglarining soni oʻrtacha. Barglari konussimon, mayin tukli. Mevasi dumaloq, yuzasi silliq. Tusi och yashil, siyrak toʻq yashil tasmalari bor, ogʻirligi 2,0—2,5 kg. Poʻsti qattiq, eti toʻq pushti rangda, sersuv, shirali, nisbatan kam tolali. Tarkibida quruq modda miqdori 6,1%, qand miqdori 5,2%. Niholi unib chiqqanidan keyin birinchi hosili 75—80 kunda pishadi. Hosildorligi 230—250 s/ga. 1997-yildan Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Khaled Mohammed Khaled** 1975-yilning 26-noyabrda tugʻilgan.  Professional sifatida **DJ Khaled** nomi bilan tanilib ulgurgan, amerikalik DJ, rekord ijrochi, rekord prodyuser va reppeddir. 

Xolid 1990-yillar boshida 99 Jamz radiostantsiyasida radio boshlovchi sifatida tan olingan. Terror Squad xip-xop jamoasi bilan jonli ijrolari uchun DJ sifatida ishlash orqali tarjima qilgan. Guruh materiallari bo'yicha ishlab chiqarish kreditlarini qo'lga kiritgandan so'ng,  Xolid 2006 yilda o'zining *"Listenn... the Album"* debyut studiyaviy albomini ommaga taqdim etdi va u oltin sertifikat bilan taqdirlandi. U *"We the Best"* (2007) bilan "I'm So Hood "ning eng yaxshi 20 singlini o'z ichiga olgan edi. Uning keyingi ikkita relizi - *We Global* (2008) va *Victory* (2010) "We the Best Music Group" yozuvlar yorlig'iga asos solganidan keyin taqdim qilingan. Ushbu ikki albom ham AQSh *Billboard* 200 ro'yxatida kuchli o'ntalikka kirib ulgurgan. Ikkinchisida esa "All I Do Is Win "singli mavjud bo'lib, uch karra platinaga sazovor bo'lgan.

Uning beshinchi studiya albomi *We the Best Forever* (2011) ham xuddi shunday tijoriy muvaffaqiyatga erishgan va Xolidni xalqaro miqyosga olib chiqishga sabab bo’lgan.Sababi unda "I'm on One "qo'shig'i o'zining birinchi o'nta hit taronasiga kirgan edi. Uning oltinchi va yettinchi albomlari "*Uzukni o'pish* "(2012) va "*Muvaffaqiyatdan azob"* (2013) *Billboard* 200 ro'yxatining birinchi o'ntaligidan joy olgan va sakkizinchi *"I Changed a Lot"* (2015) studiyaviy albomi 12-o'rinni egallagan  2015-2016 yillarda Xolid ijtimoiy tarmoqlardagi faol bo’lganligi sabab butun dunyo e'tiborini ommaviy axborot vositalari shaxsi sifatida qozongan. Bu uning to'qqizinchi studiyaviy albomi *Major Key* (2016) chiqishini oldindan ko'ra oldi shu bilan birga tanqidiy va tijorat muvaffaqiyatiga erishdi. U *Billboard* 200 ro'yxatida birinchi o'rinni egallab,oltin sertifikatga sazovor bo'ldi va eng yaxshi rap albomi uchun Grammy nominatsiyasiga sazovor bo'ldi.

Diskografiya
------------

Studiya albomlari
* *Tinglang... albom* (2006)
* *Biz eng yaxshimiz* (2007)
* *Biz global* (2008)
* *G'alaba* (2010)
* *Biz abadiy eng yaxshimiz* (2011)
* *Uzukni o'p* (2012)
* *Muvaffaqiyatdan azob chekish* (2013)
* *Men juda ko'p o'zgardim* (2015)
* *Asosiy kalit* (2016)
* *Rahmatli* (2017)
* *Asadning otasi* (2019)
* *Xolid Xolid* (2021)
* *Xudo qildi* (2022)

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  *Kellman, Andy.* „DJ Khaled Biography".  allmusic. 28-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2017-yil.
2. ↑  „DJ Khaled on Roc Nation" (2017).
3. ↑  *Lynch.* „How DJ Khaled revived his career through media marketing". *Business Insider* (22-iyun 2018-yil).
4. ↑  „DJ Khaled > Credits".  allmusic. Qaraldi: 13-dekabr 2008-yil.
5. ↑  *Korten.* „Faithful As I Wanna Be". *Miami New Times* (5-noyabr 1998-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2008-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* DJ Khaled Twitter sahifasi
* DJ Khaled AllMusicda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* DJ Khaled IMDbda
**Oʻrgimchakkanalar** — oʻrgimchaksimonlarga mansub kanalar oilasi. Texnika, poliz ekinlari hamda mevali daraxtlar ashaddiy zararkunandasi. Oʻ.ning oddiy oʻrgimchakkana Oʻ. atlant oʻrgimchakkanasi, bogʻ oʻrgimchakkanasi meva qoʻngʻir kanasi, meva qizgʻish kanasi (Tetranychus urticae Koch.) kabi 100 ga yaqin turi maʼlum.

Oʻrta Osiyoning sugʻorma dehqonchilik mintaqalarida koʻp uchraydigan oddiy Oʻ. — hammaxoʻr zararkunanda. Yetuk hasharoti tana uz. 0,4—0,5 mm, 4 juft oyokli, tanasining ustki qismida 26 ta ingichka tukchalari bor, rangi yozda sargʻishkoʻkimtir, kuzda, qishda va erta bahorda qizgʻish yoki qizil. Tuxumi sharsimon (0,1 mm), yaltiroq, koʻkimtir. Lichinkasi 0,13—0,19 mm, uch juft oyoqli. Nimfalari 0,13—0,15 mm. Oʻsimlik shirasi bilan oziqlanadi, oʻsimlik bargining orqa tomoniga uya yasaydi, shu joyda rivojlanadi. Erkagi urgʻochisiga nisbatan 2-marta kichik. Rivojlanish siklida tuxum, lichinka, pronimfa, deytnoma va yetuk hasharot (imago) davrlarini oʻtaydi. Yetuk urgʻochilari 40 kungacha yashaydi va 140—600 tagacha tuxum qoʻyadi. Harorat koʻtarilishi bilan rivojlanishi tezlashadi. Tuxumlardan 2—3 kunda lichinkalar chiqadi. Yiliga 12—18-martagacha avlod beradi. Oʻ. kuzda qaysi dalada oziqlagan boʻlsa oʻsha yerda yoki uning yaqinida imago holida tuproq yuzasi va tagida hamda tut daraxtlarida qishlaydi. Qishning — 28° dan ortiq sovugʻi, bahorda esa dambadam yogʻadigan jala Oʻ.ni koʻplab nobud qiladi. Oʻ. mart oyida, oʻrtacha havo harorati 12—14° da qishlovdan chiqib, begona oʻtlarda birinchi avlodni oʻtaydi. Begona oʻtlar quriy boshlagach (may oyining 2-yarmida), gʻoʻza, poliz ekinlari (bodring), soya va mevali daraxtlargaoʻtadi. Oʻ. oʻzi ajratgan oq ipakchalari bilan oʻsimlik barglarini butkul qoplab oladi va hujayra shirasini soʻrib, xloroplastlarni yemiradi. Natijada barglarda qizgʻish dogʻlar paydo boʻladi, keyinchalik dogʻlar bir-biriga qoʻshilib barglar qoʻngʻir tusga kiradi va vaqtidan erta toʻkilib ketadi, oʻsimlik mevalari yaxshi rivojlanmay nobud boʻladi. Atl ant oʻrgimchakkanasi odsiy Oʻ.ga oʻxshash; beda, yoʻngʻichqa, nok, olma va boshqalar mevali daraxtlarni ham zararlaydi.

Kurash choralari: kuzda ekin poyalari daladan chiqarib tashlanadi; begona oʻtlar yoʻqotiladi, vegetatsiya davrida daraxtlar va ekinlarga oltingugurt kukuni bilan ishlov beriladi; erta bahorda mevali daraxtlarga akaritsidlar purkaladi. Shuningdek, Oʻ.ga qarshi biologik kurash usulida nuqtali kanaxoʻr (stetorus), yirtqich kana (orius), kanaxoʻr trips va oltinkoʻzlar lichinkasidan foydlaniladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Chexoslovakiya** (*Československo*), **Chexo-Slovakiya** (*Česko-Slovensko*) - Markaziy Yevropadagi davlat (1993-yilgacha mavjud boʻlgan). 1918-yil Avstriya-Vengriya imperiyasining parchalanishi natijasida chex va slovak xalkdari yerlarida tashkil boʻlgan. 1938-yil oktabr — 1939-yil martda Germaniya tomonidan bosib olingan. 1945-yil mayda Chexoslovakiya hududi ozod etilgach, yagona, mustaqil davlat sifatida qayta tiklandi; 1948-yil xalq demokratik respublikasi deb eʼlon kilindi. Hokimiyat tepasida Chexoslovakiya KP turgan (1989-yilgacha). 1960—1990-yil martda Chexoslovakiya Sotsialistik Respublikasi (CHSSR) deb ataldi. 1968-yilda avj olgan jamiyatni demokratik yangilash jarayoni 1968-yil avgustda Varshava shartnomasi tashkiloti aʼzolari boʻlgan 5 davlat (SSSR, Bolgariya, Vengriya, German Demokratik Respublikasi, Polsha) qoʻshinlari tomonidan barbod etildi. 1990-yildan Chexoslovakiya federativ davlat sifatida Chex va Slovak Federativ Respublikasi (CHSFR) nomida boʻldi. 1992-yil noyabrda CHSFR parlamenti 1993-yil 1-yanvardan chexoslovak federatsiyasi tugatilganligi va u Chexiya hamda Slovakiya respublikalariga ajratilganligi toʻgʻrisida federal qonun qabul qildi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Andriivka** ( ukraincha: *Андрі́ївка* ) — Gʻarbiy Ukrainaning Lvov viloyati Chervonohrad tumanidagi qishloq ( *selo* ). U Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Radexiv shahar hromadasiga tegishli. 

Andriivka - 4000-3600 yillarga to'g'ri kelgan qadimiy mega aholi punkti joylashgan. Miloddan avvalgi Kukuteni-Tripiliya madaniyatiga mansub. Aholi punkti o'z vaqtida juda katta bo'lib, 80 gektar maydonni egallagan. Bu proto-shahar Moldova va Ukrainada hozirgacha topilgan 2440 Kukuten-Trypillia aholi punktlaridan biri. Bu aholi punktlarining 194 tasi (8%) eramizdan avvalgi 5000–2700 yillar oraligʻida 10 gektardan ortiq, 29 dan ortiq aholi punktlari esa 100–300–450 gektar maydonga ega boʻlganligi mavjud. 

2020 yil 18 iyulgacha Andriivka Radexov tumaniga tegishli edi. 2020 yil iyul oyida Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida bu tuman tugatildi, bu esa Lvov viloyatining 7 ta raumga qisqardi. Radexov tumani hududi Chervonohrad tumaniga birlashtirildi ekan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Радеховская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  *VIDEIKO M. YU. TRYPILLIA CULTURE PROTO-CITIES: AFTER 40 YEARS OF INVESTIGATIONS*, 2011.
3. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
4. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України (17-iyul 2020-yil).
**Dominika — Meksika munosabatlari** Dominika va Meksika oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Mamlakatlar Karib dengizi davlatlari uyushmasi, Amerika davlatlari tashkiloti va Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo sanaladi.

Tarixi
------

1979-yil 3-aprelda diplomatik aloqalar oʻrnatildi. 2010-yil fevral oyida Dominika Bosh vaziri Ruzvelt Skerrit Meksika-Karib dengizi hamjamiyatining (CARICOM) sammitida ishtirok etish uchun Kankunga tashrif buyurdi. 2014-yil may oyida Dominika Bosh vaziri Ruzvelt Skerrit Merida dagi Meksika — Karib dengizi hamjamiyatining sammitida ishtirok etish uchun Meksikaga qaytib keldi. Tashrif chog‘ida Rivojlanish sohasidagi hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolandi.

2014-yilda Meksika hukumati 2013-yilda kuchli yomg‘irdan zarar ko‘rgan sektorlarni tiklash uchun Dominikaga 500 ming dollar xayriya qildi. 2015-yil avgust oyida Dominika Erika tropik bo‘ronidan qattiq zarar ko‘rdi va Meksika prezidenti Enrike Penya Nieto yordam ko‘rsatish uchun 250 ming AQSh dollari miqdorida gumanitar yordam paketlarini ulashdi.

2017-yilning mart oyida Meksikada Roseau shahrida faxriy konsullik ochildi. 2017-yil iyun oyida Dominika tashqi ishlar vaziri Fransin Baron Kankun shahrida boʻlib oʻtgan Amerika Davlatlari Tashkilotining 47-Bosh Assambleyasida ishtirok etish uchun Meksikaga tashrif buyurdi. Har yili Meksika hukumati Dominika fuqarolariga Meksika oliy taʼlim muassasalarida aspiranturada oʻqish uchun stipendiyalar taklif qilib kelmoqda.

Savdo
-----

2018-yilda mamlakatlar o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 29,4 million AQSH dollarini tashkil qildi. Dominikaning Meksikaga eksporti: kiyim-kechak, teri va teri shunga oʻxshash mahsulotlardan iborat. Meksikaning Dominikaga eksporti: elektr energiyasi uchun izolyatsiyalangan kabellar, telefonlar, shu jumladan uyali telefonlar va sanoat asbob uiskunalari eksport qiladi. Meksikaning Cemex transmilliy kompaniyasi Dominikada mavjud.

Diplomatik missiyalar
---------------------

* Dominikaning Meksikadagi manfaatlari Vashingtondagi (AQSh) elchixonasi orqali amalga oshiriladi.
* Dominikadagi Meksika manfaatlari Castriesdagi (Sent-Lyusiya) elchixona va Roseaudagi faxriy konsullik orqali amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „México-Dominica (in Spanish)". 29-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2020-yil.
2. ↑  Roosevelt Skerrit attend summit in Mexico[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Prime Minister at Third Summit of CARICOM and Mexico Leaders". 21-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2020-yil.
4. ↑  Bilateral agreement between Mexico and Dominica (in Spanish)[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  „Official Photo of the 47th OAS General Assembly". 22-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2020-yil.
6. ↑  „Mexican Ministry of the Economy: Dominica (in Spanish)". 28-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2020-yil.
7. ↑  „Embassy of Mexico in Saint Lucia". 23-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2020-yil.
**Gledichiya**, tikandaraxt (Gleditshia) — burchoqdoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Bargi qoʻsh patsimon murakkab. Gullari bir jinsli. aktinomorf, mayda, koʻkish, barg qoʻltigʻidan chiqqan boshoqsimon chochoq toʻpgulda joylashgan. Dukkagi yirik, uzun, jigarrang, Shimoliy va Janubiy Amerikada, Janubiy Osiyoda va Afrika tropiklarida 12 turi maʼlum. Shimoliy Amerikadan kelib chiqqan tikanli G. (G. tricanthos) Oʻrta Osiyo, Kavkaz, Qrimda ekiladi. Tez usadi, boʻyi 40 m gacha boʻladi. May—iyunda gullaydi; qurgʻoqchilikka chidamli, qattiq tikanli, yashil devor hosil qilish uchun ekiladi. G.ning guli nektarga boy.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Glazkov madaniyati** - mil.av. 18—13-asrlarda Baykal koʻli atrofida yashagan qabilalarning ilk jez davriga oid madaniyati. Birinchi marta Irkutsk shahri yaqinidagi Glazkov qabristoni (Irkut daryosining Angaraga quyilish joyi)da topilgani uchun shu nom bilan ataladi. Qazish ishlari 1887 yildan boshlangan. Keyingi davrda arxeolog A. P. Okladnikov tekshirgan. Buyerda yashagan qabilalar ovchilik va terimchilik bilan shugʻullangan. Mehnat qurollarini toshdan, zeb-ziynat buyumlarini nefrit, sadaf va suyakdan yasagan. Suyak va metalldan qoshiq, qarmoq, choʻkich, yey, garpun, pichoq, igna, bigiz, halqasimon bilaguzuk va odam haykalchalari tayyorlangan. Topilmalar orasida mis va jezdan ishlangan buyumlar ham uchraydi. Qabilalar ijtimoiy hayotida patriarxal qulchilik belgilari, shomoniylik dinining dastlabki kurtaklari yuzaga kela boshlagan. Glazkov madaniyatini yaratgan qabilalarning hozirgi tungus, evenk va yukagir xalqlarining ajdodi ekanligini arxeologik topilmalar bilan birga xalq ogʻzaki ijodi namunalari va antropologik maʼlumotlar qam tasdiqlamoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gʻozi Olim Yunusov** (Gʻozi Yunus, 1893 — Toshkent shahri — 1938.5.10) — tilshunos, folklorshunos olim. Turkiya untida, Anqaradagi "alAzhar" madrasasida oʻqigan (1912—14). 1918-yil iyulda Turkiston yoshlarini milliy va ilmiy ruhda tarbiyalash maqsadida "Turk oʻchogʻi" tashkilotini tuzgan. 1920—22 yillarda Maorif komissarligi qoshidagi ilmiy kengash til va terminologiya shoʻʼbasida ishlagan. Shu komissarlik qoshidagi Til va terminologiya qoʻmitasida ilmiy kotib, Samarqand pedakademiyasida oʻzbek tili kafedrasi professor (1925—30), Til va adabiyot institutida ilmiy xodim (1934—37). Samarqand, Toshkent, Sirdaryo (Mirzachoʻl) viloyatlarida boʻlib, xalq qoʻshiqlari, jumboqlari, maqollarini, "Alpomish" dostonining 2 qismini (50 sahifa), "Hiylakor kal", "Topqir kal", "Shum kal", "Tulki va bedana", "Tulki va tojik", "Kimlar oʻgʻri", "Oʻrinsiz tilak", "Aldangan qozi", "Yengilgan podshoh" kabi hikoyatlarni toʻplagan.

"Oʻzbek urugʻlaridan qatagʻonlar va ularning tili" (1930), "Yuridik terminlar lugʻati" (1926), "Oʻzbek tili grammatikasi" (1936) ilmiy asarlar muallifi. Oʻzbek xalq eposi — "Alpomish" dostonining ilk tadqiqotchilaridan biri. 20—30-yillar matbuotda Gʻozi Yunus taxallusi bilan matbuot, tilshunoslik, adabiyot, folklorshunoslikka oid dolzarb maqolalar yozgan. 1937-yil 3-iyulda hibsga olinib, 1938-yil 4-oktabrda otilgan. 1989-yilda oqlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  Ahmedov, Sirojiddin. "Yunusov Gʻozi Olim" *OʻzME*. Yu-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Xonaki gʻoz
**Gʻoz**, xonaki gʻoz — oʻrdaksimonlar oilasiga mansub parranda turi. Yevrosiyoning tundra va oʻrmon tundra zonasida yashovchi kulrang turi gʻozlarning urugʻboshi hisoblanadi. Gʻoz parhez goʻshti uchun deyarli barcha mamlakatlarda boqiladi. Gʻozning tana tuzilishi qayiqsimon, boʻyni uzun, oyoq barmoqlari suzuvchi parda bilan oʻralgan. Tumshugʻining shakli har xil(toʻgʻri, qayrilgan, choʻqqaygan kabi). Ayrim gʻozlarining tumshugʻi ustida doʻmbogʻi bor. Patlarining rangi oq, kulrang, qoʻngʻir, dogʻli boʻladi. Tumshugʻi sargʻish-qizil. Kamdan-kam qora. Pat qoplami tigʻiz, sovuqdan yaxshi himoya qiladi. Gʻozlar boshqa xonaki parrandalarga nisbatan kechroq (34—44 haftaligida) jinsiy yetiladi. Xoʻjalikda 3—4 yil foydalaniladi (ayrim hollarda 5 yil). Toʻdada 3— 4 makiyonga 1 nar gʻoz. qoldiriladi. Makiyoni 265—350 kunligida iqlim sharoitlariga koʻra (qishda, bahorda) tuxumga kiradi. Bir mavsumda 30—50 (ba'zan 100 tagacha) dan koʻp tuxum qiladi. Joʻjasi 29—30 kunda tuxumdan chiqadi. Gʻozning xitoy, kuban zotlari birinchi yili foydalanishda eng mahsuldor hisoblanadi. Voyaga yetgan nar gʻozlarning tirik vazni 5 — 8 (15), makiyonlariniki 4—7 (12) kg gacha. Yaxshi boqilgan gʻozlar 9 oyligida (3.5 — 4,5 kg) goʻshti uchun soʻyiladi. Asosan, goʻshti uchun boqiladi (goʻshti tarkibida 16% oqsil, 35% ga yaqin yogʻ bor). Goʻsht ishlab chiqarish uchun yirik kulrang, kuban, xolmogor, italiya, reyn zotli gʻozlar boqiladi. Pati va momigʻi sanoat uchun qayishqoqligi, suv oʻtkazmasligi, issiqlik oʻtkazuvchanligi, chidamliligi tufayli qimmatli xomashyo hisoblanadi. Gʻozlar maxsus fermalarda boqiladi. Yosh joʻjalari goʻsht uchun 9 haftaligida soʻyiladi. Naslchilik toʻdalarida katta yoshli gʻozlar bir yilda 130 kg toʻla qimmatli aralash yem bilan boqiladi. Bir sutkada bir bosh gʻoz uchun ozuqa ratsioni (grammda): don — 150—200, kunjara va shrot — 15—20, yashil va shirali ozuqalar — 400—500. oʻt uni — 20—30, achitqi yem — 7—10, mineral ozuqalar.

Ayrim mamlakatlarda (Vengriya, Polsha, Fransiya kabi) sanoat parrandachiligida land, tuluza, italiya. reyn, venger zotli gʻozlar koʻp boqiladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |