recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ummonshunoslik**, **okeanologiya** (okean va ... logiya), yoki **okeanografiya** deb ham yuritiladi. — Dunyo okeanidagi fizik, kimyoviy, geologik va biologik jarayonlarni oʻrganadigan fanlar majmui. O.ning asosiy amaliy maqsadi — dengizdagi suv usti va suv osti kemalari katnovining xavfeizligini taʼminlash va samaradorligini oshirish, okean suvlari va tubining biologik-mineral va energetika resurelaridan foydalanish; ob-havoni oldindan aytish usullarini mukammallashtirish.

O. asosan, kemalarda va gidrologik st-yalarda oʻlchovlar oʻtkazishga asoslanadi: kemalarda exolot yordamida okean tubining chuqurligi oʻlchanadi; astronomiya usulida Yerning radio yoʻldoshlari va maxsus navigatsiya yoʻldoshlari yordamida kema turgan joyning oʻrni anikdanadi; gidrologik st-yalarda esa suvning temperaturasi oʻlchanadi; shoʻrligi va kimyoviy, optik xususiyatlarini aniklash uchun turli chuqurlikdan namuna olinadi. Bu fan okean suvi yuzasidagi va chuquridagi oqimlarni, toʻlqinlarni oʻlchash; suv rangini, muzlarning xususiyatini aniklash, gruntdan, hayvon va oʻsimliklardan namuna olish usullaridan ham foydalanadi. Bir qancha oʻlchovlar (dengiz sathi, suv koʻtarilishi, toʻlqinlar, temperatura va boshqalar) qirgʻoq va orol st-yalarida olib boriladi. Dunyo okeanografiya katalogi (1973) 200 ming gidrologiya st-yasining maʼlumotlarini oʻz ichiga oladi. Okean tubi chuqurliklarini sistemali ravishda oʻlchab turish yoʻli bilan toʻplangan maʼlumotlar okean maydoni asosiy qismining 1:10 000 000 masshtabli batimetrik haritalarini tuzish imkonini bermokda. O. maʼlumotlari navigatsiya haritalari, jadvallar, qoʻllanmalar va lotsiyalar tuzishda gidrografiya xizmati muassasalari uchun ilmiy asos boʻlib xizmat qiladi.

Okean fizikasi (fizik okeanografiya, dengiz fizikasi) gidrotermodinamika, akustika, okean optikasi, radioaktivligi (yadro gidrofizikasi) va elektromagnit maydonini tadqiq etishni oʻz ichiga oladi. Okean fizikasining eng yirik muammosi ob-havoni ancha vaqt oldindan aytish imkonini beradigan krnuniyatni — okean va atmosfera oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir qonuniyatini aniqlashdan iborat.

Okean kimyosi (kimyoviy okeanografiya) okean suvlarining gidro-kimyosi va okean tubi choʻqindilarining geokimyosini oʻz ichiga oladi.

Okean geologiyasi geol. geofizika va geokimyoning Dunyo okeani tagidagi Yer qobigʻiga tegishli barcha boʻlimlarini oʻz ichiga oladi.

Okean biol ogiyasi tirik organizmlar — plankton, nekton, bentos va mikroorganizmlarni oʻrganish bilan shugʻullanadi.

Asosiy xalqaro okeanologiya tashkilotlari: YUNESKO qaramogʻidagi hukumatlararo okeanografiya komissiyasi (XOK), Dengizni oʻrganish xalqaro kengashi va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Buqoq ohu** (Procapra gutturosa) -gʻizollar urugʻining bir turi. Kuvushshoxlilar oilasiga mansub. Erkagi dzeren, urgochisi sergakchin deb ataladi. Markaziy Osiyoda tarqalgan. Mongoliyaning shim.sharqida va Qozogʻistonning Chu choʻllarida koʻp uchraydi. Qirli choʻllarda, baʼzan togʻli yerlarda yashaydi. Qomati kelishgan. Tanasining uz. PO sm, boʻyi 80 sm, ogʻirligi 50 kg gacha. Oyoqlari uzun va ingichka, tuyoqlari ixcham. Qorni oq, yelkasi va biqini yozda sargʻish qumrang, qishda ochroq boʻladi. Dumi kalta. Erkagida halqa boʻgʻimli uzun qora shox bor, urgʻochisi shoxsiz. Buqoq ohu shuvoq, burgan kabi oʻtlar bilan oziqlanadi. May — iyunda bitta, baʼzan ikkita bola tugʻadi. Boshqa ohular kabi kichikroq poda boʻlib yuradi. Goʻshti mazali. Ovlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Buqoq (maʼnolari).

**Buqoq**, oʻsimliklar raki — oʻsimliklarda uchraydigan kasallik. Oʻsimlik ayrim organlarining haddan ortiq va notoʻgʻri oʻsib ketishi natijasida oʻsimta, gʻudda, oʻsma, shishlar paydo boʻladi. Bunda hujayralar normal boʻlinmay, hajmi kengayadi, natijada, kengaygan hujayra toʻqimasi tashqariga oʻsimta — shish boʻlib oʻsib chiqadi. Bunday shishlar "buqoq" yoki "rak" deyiladi. Kartoshka B. mevali daraxtlarning ildiz raki, olmaning qora raki, pomidor bakterial raki keng tarqalgan va koʻp zarar yetkazadi. Kartoshka rakini Sunchytrium endobioticum zamburugʻi qoʻzgʻatadi. Kartoshka tuganaklarida, ahyonda poya va barglarida qattiq doʻmboq shishlar paydo boʻladi. Bu kasallik ichki karantin obʼyekti hisoblanadi. Rakka chidamli navlar va kasallik yuqmagan urugʻlik ekish, tuproqni nitrafen va boshqa preparatlar bilan yuqumsizlantirish choratadbirlari koʻriladi. Olma, nok daraxtlaridagi ildiz raki deb ataladigan kasallikni Bacterium tumefaciens bakteriyasi paydo qiladi, kasallik daraxtning ildizi va ildiz boʻgʻzini shikastlaydi. Olmaning qora rakini Sphaeropsis melorum zamburugʻi keltirib chiqaradi. Daraxtning tanasi, asosiy shoxlari, poʻstlogʻi, bargi, guli, mevalarini zararlaydi. Avval shishlar kichkina boʻlib, astasekin kattalashadi, och sariq yoki och pushti rangga, keyinchalik jigarrangga kirib, sirti gʻadirbudurlashadi. Katta shishlar oʻsimlikda bir necha oy va hatto 2—3 yil saqlanadi. Kasallikni vujudga keltiradigan organizmlar namgarchilik kam boʻlganda koʻpayib, tuproq, shamol, yomgʻir hamda hasharotlar orqali tarqaladi. Kasallangan oʻsimlik yaxshi rivojlanmaydi, barglari sargʻayib quriydi, ayniqsa ildizdagi shishlar suv va oziq-ovqat moddalar harakatini susaytiradi. B.ga qarshi kurashish uchun sogʻlom koʻchat va qalamchalar tayyorlash, kasallangan novda, shox va zanglarni kuzda kesib, kesilgan joyiga mis kuporosining 1% li yoki temir kuporosining 5% li eritmasini surtish, koʻchat ildizlarini 1% li eritma bilan dezinfeksiyalash, kasal koʻp tarqalgan koʻchatzorni haydab, yerdan 3—4 yilgacha foydalanmaslik, daraxt tanasini ohak bilan oqlash, vegetatsiya davrida daraxtga turli fungitsidlar (naptan, sineb, xolitsin va boshqalar) purkash zarur.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hoadhadu** — Maldiv orollari, Fuvahmulah viloyatining maʼmuriy boʻlimi. Tuman Dhadimagu, Dhiguvaandu va Maadhadu bilan chegaradosh. Hoadhadu tarix davomida Fuvahmulahdagi eng kichik tuman boʻlgan. 20-asr oxirlarida tuman aholisining koʻpayishi qoʻshni hududlardagi yerlarga bosimning kuchayishiga olib keldi. Bu qishloqning shimoliy kengayishiga olib keldi, natijada Dhadimagu va Dhiguvaandu palatalaridan qishloqqa daʼvogarlik qilindi. Garchi bu bahsli davlatdagi taxmin qilinadigan hududlarning oʻzgarishiga olib kelgan boʻlsa-da, hech qanday rasmiy oʻzgartirishlar kiritilmagan va turli qarashlardagi hudud daʼvolari mavjud.

Tarix
-----

Hoadhadu Fuvahmulahdagi Islomni qabul qilgan birinchi tumandir. Konvertatsiya davrida qishloqning kichikroq aholisi boʻlganligi qishloqning birinchi tuman boʻlishining asosiy sababi boʻlishi mumkin. Tarixiy manbalardan maʼlum boʻlgan narsa shundaki, Fuvahmulahning kichikroq tumanlari birinchi boʻlib, kattaroq tumanlar oxirgi boʻlgan. Xoadxadudan keyin Maadhadu, Maalegan, Miskiymagu va Dxashukubaa (oʻsha paytdagi qolgan eng kichik qishloqlar) aylantirildi. Kattaroq qishloqlar, Dhadimagu, Dhoondigan, Funaadu va Dhiguvaandu oʻzgargan oxirgi qishloqlardir.

Iqtisodiyoti
------------

Tarixiy jihatdan, Xoadxaduning koʻplab aholisi asosiy daromad manbai sifatida baliq ovlashga bogʻliq edi, garchi bugungi kunda chakana biznes va oq yoqali ishlar baliq ovlashga qaramlikni kamaytirdi. Fuvammulaning anʼanaviy portlaridan biri „Anbule Athiri" Hoadhadu ichida joylashgan boʻlib, bu tumanning baliq ovlashga bogʻliqligini tushuntiradi.

Qiziqarli joylari
-----------------

* Sobiq Naaibu Aboobakuru maktabi: 2012 yilgacha Fuvahmulahdagi toʻrtta boshlangʻich maktabdan biri boʻlib, u oroldagi boshqa boshlangʻich maktablar bilan birlashtirildi. Maktab oʻrnida davlat tomonidan oʻrta maktab yoki politexnika instituti ochish rejalashtirilgan.
* Anbule Athiri: Fuvahmulaning anʼanaviy portlaridan biri.
* Hanihari (Heniari) Miskiy: Fuvahmulada qurilgan birinchi masjid. U 1950-yillarda buzib tashlangan va hozir u yerda faqat poydevorining xarobalari qolgan.
* Hoadhadu Miskiy: Fuvahmulada quriladigan ikkinchi masjid.
* Kilhiemagi Miskiy: 100 yildan ortiq boʻlgan masjid.
* Seedhi Miskiy: 100 yildan ortiq boʻlgan yana bir masjid.
* Hoadhadige: Yusuf Naaibu oilasi (orolga Islomni kiritgan) yashagan uy.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  „Archived copy". 22-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2009-yil.
2. ↑  „白菜网站专业推荐". 12-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-aprel 2023-yil.
**Oqqovun**, Oq qovun -557 -oʻrtapishar, serhosil nav. Shakli choʻziq — tuxumsimon, yirik, uz. 30—35 sm, yaxshi parvarish qilinsa 50—60 sm gacha yetadi, 6—10 kg. Sirti bir oz gʻadirbudur, yirik toʻrli. Tusi koʻkish-oq. Poʻsti qattiq. Etining qalinligi oʻrtacha —5—6 sm, oq, sershira, qumoq-yumshok. karsildoq. xushboʻy. Tarkibida 6,27- -10% qand, shu jumladan, 5,3—6,5% saharoza, 11,6—14,0% quruq modda bor.

Urugʻxonasi oʻrtacha, urugʻi yirik. Urugʻi unib chiqqach, 85—100 kundan keyin pishib yetiladi. Boʻz tuproqli yerlarda, ayniqsa yaxshi hosil beradi. Hosildorligi 250—380 s/ga. Uzoqjoylarga yuborishga, qoqi qilishga yaroqli. Toshkent viloyati va Fargʻona vodiysi uchun rayonlashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yodgorlik-parovozi** — Orel temir yoʻli stantsiyasining lokomotiv deposiga kirish qismida oʻrnatilgan.

Tavsifi
-------

1868-yilda Serpuxov — Tula — Orel — Kursk temir yoʻl liniyasi qurildi. Oʻsha yili Orelda harakatlanuvchi tarkibga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash uchun lokomotiv deposi qurildi. Bir nechta temir yoʻllarning kesishmasida joylashgan Orel yirik temir yoʻl kesishmasiga aylandi.

Orlovskiy lokomotiv deposining 120-yilligini nishonlash uchun 1988-yil 15-avgustda unga kirish qismida inqilobdan oldingi Rossiyaning 1898-yilda eng massiv lokomotivi 4775 O seriyali lokomotiv yodgorligi („Qoʻy") oʻrnatildi.

Yana qarang
-----------

* Burgut yodgorliklari ro'yxati

* Bug 'lokomotivining tarixi

Manbalar
--------

1. ↑  *Живая связь времён (Памятники, мемориальные доски г. Орла). Справочник*. Орёл: «Вешние Воды», 2004 — 19 bet. ISBN 5-87295-156-6.
2. ↑  Егоров Б. А. Ерёмин В. П.*. Весь location Орёл: справочник*. Орёл: Орёлиздат, 1993 — 219 bet. ISBN 5-87025-001-3.
**Mirzo Samarqandiy Mulla Abdurahmon ibn Muhammad Latif Mustajir** (19-asr) — samarqandlik tarixchi va tarjimon. Iskandarkoʻl ekspedi-siyalarit sharqshunos A. L. Kunning shaxsiy tarjimoni sifatida qatnashgan. M. S. "Roʻznomayi safari Iskandarkoʻl" ("Iskandarkoʻlga qilingan sa-far kundaligi"), "Roʻznomayi vistavkayi Maskob" ("Moskva koʻrgazmasi kundaligi") (A. L. Kun bilan birgalikda) nomli asarlar muallifi. M.S. "Roʻznomayi safari Iskandarkoʻl" asarida Iskandarkoʻl hududining oʻsha dav-rdagi ahvoli, aholisining turmushi va tili haqida maʼlumotlar berilgan. Bu asarlarning dastlabki nusxalari Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti Sankt-Peterburg boʻlimida saqlanadi. Asar Oʻrta Osiyo xalqlarining tarixi, et-nografiyasi va arxeologiyasini oʻrganishda muhim manbadir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Audiometriya** (lot. audio – eshi-taman va ... metriya), akumetriya – eshi-tish oʻtkirligi (yaxshi eshitish)ni oʻlchash. Eshitish oʻtkirligi, asosan, tovushni qabul qilish boʻsagʻasi bilan aniqlangani uchun A. inson qulogʻi qabul qiladigan eng past tovush kuchini aniqlashdan ibo-rat boʻladi. A.ning eng oddiy usuli har xil masofada turgan inson tovushi yoki kamertonning turli balandlikdagi to-vushlarini qabul qilish hisoblanadi. A. asosan, maxsus elektr akustik asbo-blar – audiometrlar bilan amalga oshiri-ladi. Audiometrlarda tovush balandligi (100 dan 8000 gs gacha) va kuchi (0 dan 125 db gacha) oʻzgartirilib, tovush xiyol eshi-tiladigan holga (eshitish boʻsagʻasiga) keltiriladi. A. natijalari audiogram-ma (egri chiziq) tarzida yozib olinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Cherasuolo di Vittoriya** (italyancha: *Cerasuolo di Vittoria*) — Italiya quruq qizil sharobi, Sitsiliyada ishlab chiqarilgan yagona DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) sharobidir. Sharob ishlab chiqarish uchun mahalliy uzum navlari — Nero d’Avola va Frappato ishlatiladi. Sitsiliyada vinochilik uzoq tarixga ega — qadimgi davrga — Buyuk Gretsiya davriga. Qadimgi Rim davrida sharob bugʻdoy va zaytun moyi bilan bir qatorda oroldan Rimga va imperiyaning boshqa markazlariga yetkazib beriladigan asosiy tovarlardan biri boʻlgan, bu amforalarda sharob yuki boʻlgan choʻkib ketgan savdo kemalarining koʻplab topilmalaridan dalolat beradi. Vittoriya shahri yaqinida zamonaviy vinochilik XVII asrning boshlariga toʻgʻri keladi.

Vittoriya asoschisi Vittoria Colonna Henrikes, Dyuk Luis Enrikes de Kabreraning rafiqasi, oʻz fieflarining iqtisodiy farovonligi umidida koʻchmanchilarga uzumzorlar uchun yer berdi va eksportni ragʻbatlantirish uchun turli imtiyozlar berdi. Ingliz, nemis va hatto fransuz bozorlariga yetkazib berila boshlagan vino eksporti uchun Skolitti sunʼiy yoʻldosh porti qurildi. Ammo XIX asrda Sitsiliyadagi umumiy iqtisodiy tanazzul, keyin esa fillokser epidemiyasining avj olishi Sitsiliya vinochilik anʼanalarini buzdi. XX asrning ikkinchi yarmigacha italyan vinolari butun dunyo boʻylab bozor va yuqori obroʻga ega boʻlgan bir paytda Sitsiliya sharob materiallarini boshqa mintaqalarga ommaviy yetkazib berish bilan chegaralangan edi .

Manbalar
--------

1. ↑  Italian Wine Central. sfn error: no target: CITEREFItalian\_Wine\_Central (help)
2. ↑  cerasuolovittoria.it. sfn error: no target: CITEREFcerasuolovittoria.it (help)

Havolalar
---------

* „Cerasuolo di Vittoria - The History" (en). *www.cerasuolovittoria.it*.  The Consortium for the protection of the Cerasuolo di Vittoria DOCG wine (2022). Qaraldi: 25-yanvar 2022-yil.



* „Cerasuolo di Vittoria DOCG" (en)..  Italian Wine Central (13-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 30-noyabr 2021-yil.
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Audiovizual asar** — mualliflik huquqi ob’yektlaridan biri boʻlib, bir biri bilan bogʻlangan tasvirlarning yozib olingan turkumidan iborat boʻlgan, tegishli texnika vositalari yordamida koʻrib va eshitib idrok etish uchun moʻljallangan asar. Audiovizual asarni tayyorlovchi shunday asarni tayyorlash tashabbusi va mas’uliyatini oʻz zimmasiga olgan yuridik yoki jismoniy shaxs hisoblanadi.Audiovizual asar yaratish va undan foydalanish uchun mualliflik shartnomasini tuzish, agar shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, bu asar mualliflari tomonidan audiovizual asarni tayyorlovchiga takrorlash, tarqatish, prokatga berish, omma oldida ijro etish, efirga uzatish, kabel orqali yuborish va matnni dublyaj qilish boʻyicha mutlaq huquqlarning oʻtkazilishiga olib keladi.
*Audiovizual asar nusxalarining prokati uchun haq olish huquqini, mazkur haqning eng kam miqdori, uni toʻlash shartlari va tartibini OʻzR Vazirlar Mahkamasi belgilab beradi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Cheriklar**, choriklar — turkiy qabilalardan biri. "Cherik" etnonimi 8-asrdan buyen maʼlum. Ch. qad. turkiy qabilalardan biri sifatida ilk va soʻnggi oʻrta asrlarda oʻzbeklar va qirgʻizlar tarkibida boʻlganlar. Ch. Fargʻona qipchoqlarining sari qipchoq uyushmasiga kirgan. Nurota turkmanlari tarkibida cherikli tarmogʻi mavjud boʻlgan. Shuningdek, urugʻ tarmogʻi sifatida qirgʻizlarning bogʻish qabilasi tarkibiga ham kirgan. Oʻzbeklar tarkibidagi Ch. oʻtroqlashib dehqonchilik, qirgʻizlar ichidagi Ch. chorvachilik bilan shugʻullanganlar. Davrlar oʻtishi bilan Ch.lar oʻzbek va qirgʻizlar tarkibiga qoʻshilib ketganlar.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mehnat bilan davolash** - mehnatdan shifobaxsh omil sifatida foydalanish. Bemorning ruhiyatiga taʼsir etish usullaridan biri (ayniqsa, ru-hiy kasalxonalarda). Organizm tonusini oshirish, moddalar almashinuvi jarayonini normallashtirish vositasi boʻlib, tybbyyotning turli sohalarida shifobaxsh fizkultura va sport bilan bir qatorda tatbiq etiladi. Davolash muassasalarida bemor uzoq yotganda (mas, suyak va oʻpka sili, poliomiyelit oqibatlari) M. bilan d. keng qoʻllaniladi. Sh. A. Alimov Oʻzbekistonda M. bilan d.ni ilgari surdi. Shu bois res-publikamizda M. bilan d. sanatoriysi va dispanserlari ochildi.

Ruhiy bemorlarni M. bilan d.da ular mehnat qilish qobiliyatini qay darajada yoʻqotganligiga, sogʻlom vaqtida bajargan kasbiga eʼtibor beriladi. Bunda dastlabki kunlar joʻn ishlar (qogʻoz yopishtirish va qutichalar yasash) qildiriladi, mehnat qilish qobiliyati tiklana borgan sari bemorni fikrlashga majbur etuvchi mehnatga (bichishtikish, chizmachilik va h. k.) oʻtkaziladi. Kasallikning ogʻir-yengilligi, kechishiga qarab deyarli hamma ruhiy bemorlar mehnat bilan davolanadi. Travmatologiya, ortopediya va nevrologiyada harakat faoliyatini tiklash uchun shifobaxsh gimnastika bilan birga M. bilan ham qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Mikrozarralar** - oʻlchami 10 8 m dan 10 7 m gacha oralikdagi qiymatga mos kelgan barcha zarralar. Elementar zarralar, yadro, atom, molekula M. hisoblanadi. M.ning katta jismlardan farqi: M. bir vaqtning oʻzida ham toʻlqin, ham korpuskulyar xususiyatga ega; M.ni harakterlovchi fizik kattaliklar, asosan, diskret qiymatlargagina ega boʻlishi mumkin; M. harakati oʻrganilayotganda temperaturayektoriya tushunchasi oʻz mazmunini yoʻqotadi, uning oʻrnida M.ning fazoning biror kichik sohasida kuzatilayotgan vaqt oraligʻida boʻlish ehtimolligi haqida fikr yuritish mumkin. M.ning harakati bilan bogʻliq boʻlgan hodisalarni kvant mexanika oʻrganadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Android Wear logotipi (oldingi operatsion tizim nomi)
**Wear OS** (*ilgari Android Wear*) — aqlli soatlar va boshqa taqiladigan qurilmalar uchun yaratilgan Google Android operatsion tizimining versiyasi. Smartfon Android 4.4 va undan yuqori versiyalarida yoki iOS 9.3 versiyasida va aqlli qurilmada ulanganda, Wear OS unga Google Assistant funksiyasini birlashtiradi va kiruvchi bildirishnomalar va ogohlantirishlarni smartfondan taqiladigan qurilmaga olish imkonini beradi.

Platforma 2014-yil 18-martda eʼlon qilindi. Motorola, Samsung, LG, HTC va Asus kabi kompaniyalar Android Wear loyihasida ishtirok etishlarini tasdiqladilar. 2014-yil 25-iyun kuni Google I/O dasturchilar konferensiyasida birinchi Android Wear aqlli soatlari taqdim etildi: Samsung Gear Live va LG G Watch. 2014-yil 3-sentabrda esa IFA 2014 koʻrgazmasida Asusning ZenWatch taqdimoti boʻlib oʻtdi. Motorolaning yumaloq displeyli birinchi soati Moto 360 ham eʼlon qilingan va 2014-yilning kuzida sotuvga chiqarilgan.

Android Wear ham kvadrat, ham dumaloq soatlarga mos keladi (Moto 360).

2015-yil avgust oyida Google rasmiy ravishda iOS operatsion tizimida ishlovchi smartfonlar uchun maxsus mobil ilova chiqarilishini eʼlon qildi, buning yordamida Android Wear asosidagi har qanday aqlli soatlar iPhone bilan sinxronlashtirilishi mumkin.

2018-yil mart oyida operatsion tizim nomi Wear OS ga oʻzgartirildi. Wear OS bir qator funksiya va ilovalar bilan birga Bluetooth, NFC, Wi-Fi, 3G va LTE tarmoqlarini qoʻllab-quvvatlaydi. Terish uslublari yumaloq, kvadrat va toʻrtburchak shakllarni oʻz ichiga oladi.

2022-yil uchun Google Play hisob-kitoblariga koʻra, Wear OS allaqachon 50 million marta oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Al Sacco.* „Android Wear for iOS gives iPhone owners more smartwatch options" (inglizcha). *CIO* (31-avgust 2015-yil). 30-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Google анонсировал SDK для носимых устройств". 29-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2014-yil.
3. ↑  „Asus представила часы ZenWatch".  ixbt.com (3-sentabr 2014-yil). 14-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „Official Google Blog: Android Wear now works with iPhones". 5-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2015-yil.
5. ↑  „Список «умных» часов на Android Wear, которые обновятся до Wear OS" (ruscha). *gagadget.com*. Qaraldi: 12-noyabr 2022-yil.
6. ↑  „Приложения в Google Play – Wear OS by Google" (ruscha). *play.google.com*. Qaraldi: 12-noyabr 2022-yil.
**Cheremuxa** (Padus) — raʼnodoshlar oilasiga mansub daraxt yoki butalar turkumi. Boʻyi 2—17 (20) m, diametri 40 sm. Shoxshabbalari keng, kalin, egilib turadigan poyasining poʻstlogʻi kulrangqora, yosh novdalariniki ochiq yashil yoki qiziljigarrang, yaltiroq. Bargi 5—15 sm. Gullari xushboʻy, hidli, 8—12 sm uzunlikdagi shingilga toʻplangan. Mevasi danakli, bir urugʻli, sharsimon kora, yaltiroq, shirin reeavor. May—iyun oylarida gullaydi. Bargi, poʻstlogʻi, guli, mevasi va urugʻida amigdalin glyukozidi bor. Shim. Amerika, Yevropa va Osiyoda tarqalgan. 20 turi maʼlum. Shulardan oddiy Ch.ning (P.racemosa) ahamiyati katta. Oʻzbekistonda oddiy Ch. va virgi n Ch. manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Poʻstlogʻidan yashil va qoʻngʻir boʻyoq olinadi. Mevasida olma, limon kislota va 5% qand, bargida vitamin S va efir moyi — prunozin bor. Mevasi isteʼmol qilinadi va ichimliklar tayyorlashda ishlatiladi, shuningdek, ichburugʻga qarshi dori tayyorlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mehmet Emin Yurdaqul** (1869.1.5 — Istanbul — 1944.14.1) — turk shoiri. "Turk yurdu" va "Turk oʻchogʻi" jamiyatlari asoschilaridan biri. Istan-buldagi Beshiktosh harbiy maktabi, Saroy, Mulkiya va huquq maktablarida tahsil olgan. Dastlabki sheʼriy toʻshtami — "Fazilat va adolat" (1891). Ijodida vatanga boʻlgan mehri, tur kiy olam bilan bogʻliq fikr-tuygʻulari, orzu-xayollari aks etgan ("Jangga ketarkan", 1897). "Turkcha sheʼrlar" (1898), "Turk sozi" (1914) sheʼriy toʻplamlarida oʻzi yashagan jamiyat kirdikorlari fosh qilingan. "Qoʻy, men hayqiray" (1914), "Ey turk, uygon!" (1914), "Zafar yoʻli" (1918) sheʼriy toʻplamlarida Turon yurti madh etilib, oʻzbek, qozoq, usmonli, koʻkturk, tatar va boshqalarni bir butunning boʻlaklari ekanligini taʼkidlab, ularni birlashtirishga daʼvat etgan.

M. E. "Tong sadolari" (1915), "Qoʻshin dostoni" (1916), "Xasta boquvchi xonimlar" (1917), "Turonga qarab" (1918), "Isyon va duo" (1919), "Oydin qizlari" (1921), "Anqara" (1939) va boshqa sheʼriy toʻplamlar muallifi. Ayrim sheʼrlari oʻzbekchaga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

* Ey turk, uygʻon!, T. 1997.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miksomitsetlar** (Myxomyceta, yun. tuxa — shilimshiq, mykes — zamburugʻ), shilimshiqsimon zamburugʻlar — xlorofilsiz zamburugʻsimon organizmlar tipi. Sporalar yordamida koʻpayadi. 400 ga yaqin turi bor, koʻpchiligi kosmopolit. Vegetativ davri diploid, kup yadroli protoplazma massali, reproduktiv davri esa pardali spora koʻrinishida. Har bir sporadan bitta (baʼzan koʻproq), ikkita xivchinli, harakatchan, qobiqsiz hujayra chiqadi. Bunday hujayralar bir necha marta boʻlingandan keyin mikso-amyobalarga aylanib, zigotalar hosil qiladigan gametalar vazifasini bajaradi. Zigotalar plazmodiyni vujudga keltiradi. Keyinroq butun plazmodiy yoki uning bir boʻlagi sporali sporangiyga aylanadi. M. odatda, oʻrmonlarda, shuningdek, nam joylarda, chirigan yogʻochlarda yoki oʻsimlik qoldiqlarida rivojlanadi. Koʻpchilik M. saprofit; baʼzilari parazit, mas, karamda kila, kartoshkada kalmaraz kasalligini M. qoʻzgʻatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Millatlar ligasining sanksiyalari Ligaga aʼzo davlatlar tomonidan Millatlar Ligasi Nizomida oʻz zimmalariga olgan majburiyatlarga zid ravishda qurolli kuch ishlatgan boshqa davlatga nisbatan qoʻllaniladigan majburlov choralari majmui edi. Birinchi jahon urushi tugagandan soʻng, Millatlar Ligasining tashkil etilishi birinchi institutsional mexanizmning paydo boʻlishini anglatadi, umuman jamoaviy xavfsizlikni, xususan, majburlash institutini rivojlantirishga koʻmaklashish uchun moʻljallangan.

Millatlar Ligasining Xalqaro blokada komissiyasi, 1921-yil
Shunday qilib, xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash tizimi oʻz-oʻziga yordam berish vositalari bilan birga yana bir shakl - jamoaviy xavfsizlik tizimi bilan toʻldirildi. Aynan Millatlar Ligasi Nizomida sanksiyalar atamasi zamonaviylikga yaqin maʼnoda birinchi marta paydo boʻldi. Shunday qilib, Millatlar Ligasi Nizomining 16-moddasida Liganing har qanday aʼzosi Nizom qoidalariga zid ravishda urushga murojaat qilgan taqdirda, Liganing boshqa aʼzolari "u bilan barcha tijorat yoki moliyaviy munosabatlarni darhol toʻxtatish majburiyatini oladilar". Millatlar Ligasi Nizomining 16-moddasi noaniq va toʻliq emas edi. Ushbu maqola Liganing koʻplab organlarida sinchkovlik bilan muhokama qilingan va Xalqaro blokada komissiyasi tomonidan koʻp marta sharhlangan va toʻldirilgan, u sanksiyalarni qoʻllashni oʻrganishga chaqirilgan. Millatlar Ligasi tomonidan sanktsiyalarni qoʻllash tahlili sanksiyalarni qoʻllashning bunday tizimining nomukammalligini koʻrsatdi, bu esa jiddiy tuzatishlarni talab qildi.

Izoh
----

1. ↑  Millatlar Ligasi qonuni. — М. 1934. — С. 12
2. ↑  League Doc. A, 24 (1), 1921, V [A. C. 40(a); League Doc. A, 14, 1927, V. Reports and Resolution on the subject of Article 16 of the Covenant
Grozniy viloyatida **1907-yil 19-iyunda (2-iyul) qatl paytida halok boʻlgan Eski sanoat ishchilarining ommaviy qabriga** haykal 1977-yilda oʻrnatilgan.

Tarix
-----

1907-yil 19-iyun (2-iyul) Grozniyning politsiyasi va kazaklarda inqilobiy tashviqot uchun hibsga olingan oʻrtoqlarning ozod qilinishini talab qilgan ishchilar mitingi otib tashlandi. Joyda 11 kishi halok boʻldi, yana 23 kishi jiddiy jarohatlandi. Oʻlganlar, ommaviy qabrga dafn qilindi. 1977-yilda tuman Madaniyat uyi yaqinida vafot etganlar qayta dafn qilindi. Qabrga uch bosqichli beton stella qoʻyilgan. Stelning old tomoni marmar plitalar bilan qoplangan. Stelda, ishchi zanjirni yirtib tashlayotgan holat tasvirlangan metall barelf, mavjud. Barelf ostida, „Sovetlarning kuchi uchun kurashchilar" yozuvi oʻyilgan. oʻyilgan Yozuvda asosida (oʻliklarning ismlari saqlanmagan).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| RSDLP aʻzosi Andreev 2/VII 1907-yil oʻldirilgan.
RSDLP aʻzosi Lyaxovskiy 2/VII 1907-yil oʻldirilgan.
RSDLP aʻzosi Kovalyov 2/VII 1907-yil oʻldirilgan. | "|

Stella, 1977-yil 4-noyabrda ochilgan. Yodgorlik madaniy meros obyekti sifatida tan olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Пономарёва 1987. sfn error: no target: CITEREFПономарёва1987 (help)
2. ↑  Карта. sfn error: no target: CITEREFКарта (help)

Havolalar
---------

* „Братская могила рабочих Старогрозненских нефтепромыслов Андреева, Ляховского и Ковалева, расстрелянных царскими войсками 2 июля 1907 года" (ru). *Карта России*. 29-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-fevral 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Пономарёва И. З. Севостьянов М. П.*. Памяти вечной достойны*. Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987 — 13-14 bet.
"ESKI MACHIT" — Qarshi shahridagi teatr. 1992-yil "Muloqot" teatr studiyasidan ajralib chiqib, teatrstudiya sifatida ish boshlagan. Abdunabi Bobojonov, Ishoq Toʻrayev, Oygul Xalilova, Botir Qurbonov, Gulnoza Rahmatova, havaskor sozanda va xonandalar truppa asosini tashkil etgan. "Eski machit" teatrining birinchi asari "Mehribonginam" (Sh.Shomanadze asari) spektaklidayoq truppaning muhim ijtimoiy muammolarni yangi uslubdagi teran sahnaviy talqinlarda yorqin va taʼsirchan ijrolarda aks ettirishga boʻlgan intilishi koʻrindi. Spektakl "Navroʻz95" festivalida 1-oʻrinni oldi. Teatr yangicha fikrlaydigan novator rej.larni taklif etib, shu paytgacha hech kim eʼtibor bermagan manbalar asosida murakkab sahna asarlari yaratish, yangi talkin uslubi va vositalar izlab topish, tomoshabinni voqealarning ishtirokchisiga aylantirish yoʻlidan bordi. 1995-yil rej. Farrux Qosimov Farididdin Attorning "Mantiq uttayr", Navoiyning "Lison uttayr" asarlari asosida "Shayx Sanʼon" va "Tarso duxtar"ni sahnalashtirdi. 1998-yil Ukrainaning Xarkov shahrida oʻtgan "Sharq ekspressi" xalqaro teatr festivalida "Ayol alvasti yoki haroratli ayiq" spektakli 1-oʻrin oldi. 1999-yil Ch. Aytmatovning "Asrga tatigulik kun" asari asosida sahnalashtirilgan "Nayman ona qissasi" spektakli "Navroʻz — 99" respublika festivalida alohida sovrin, Bishkek (Qirgʻiziston)da oʻtgan "CH.Aytmatov va teatr" xalqaro festivalida eng oliy sovrin — Granprini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, "Qobil va Hobil", "Raqsu samoʼ" kabi spektakllar ham turli mukofotlarga sazovor boʻldi. "Chiyali bozordagi hangoma", "Moʻʼjizaviy daraxt", "Manqurtlarga bermang dunyoni" kabi teatrlashgan tomoshalari ham muvaffaqiyat qozondi.

Teatrning badiiy rahbari va bosh rej.i — Ishoq Toʻrayev.

Muhsin Qodirov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shift**, ship — xona, ayvon va boshqalar devorlarining yuqoridan qoplangan tepa qismi; tomning uy ichidan koʻrinishi. Tekis va relyef (pastbaland)li Sh. xillari koʻp uchraydi. Ibodatxona, saroy kabi yirik inshootlarning Sh.lari qadimdan bezatilgan. Oʻzbek xalq meʼmorligida vassash Sh. toʻsin ustiga qamish (chiy) tashlab suvalgan yoki taxta qoqib chiqilgan lamba Sh. keng tarqalgan. Oʻzbekiston hududida bunyod etilgan meʼmoriy yodgorliklar (saroy, madrasa, masjid va boshqalar) Sh.i qadimdan ganch, yogoch oʻymakorligi, naqshlar bilan jozibador bezatilgan.

Zamonaviy turar joylarning Sh.lari temir beton yaxlit plita oʻrnatib yaratiladi, soʻngra suvab ishlanadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Eski Zamostye shahri (Polsha)** (polyakcha: *Stare Miasto w Zamościu*) ― Zmostye (Zamosc) shahrining eng qadimgi tarixiy tumanidir. Hudud Polshaning Jahon merosi obyekti (1992-yilda qoʻshilgan). YUNESKO maʼlumotlariga koʻra uning qiymati „XVI asr oxirlarida shaharni Uygʻonish davri rejalashtirishning ajoyib namunasi boʻlib, oʻzining asl tartibini va alohida qiziqish uygʻotadigan koʻplab binolarni saqlab, Italiya va Markaziy Yevropa meʼmorchiligi anʼanalarini aralashtirib yuboradi".

Bu hudud 1994-yil 16-sentabrdan beri Polshaning rasmiy milliy tarixiy yodgorligi (*Pomnik historii*) hisoblanadi. U Polshaning milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan. Oʻrta asrlar shahri 75 gektar va qoʻriqlanadigan hududda 200 gektar maydonga ega.

 Zamostyening eski shahar xaritasi

Tarixi
------

Shaharda quyidagi muzeylar joylashgan: Zamostye muzeyi, Arsenal istehkomlar va qurollar muzeyi, Din muzeyi, Yoʻl va koʻprik qurilishi texnologiyalari muzeyi; Zamostye yahudiylarining „Sinagoga" markazi, bastion. Koʻrgazmalar ochiq: Zamostye galereyasi, „Town Hall" fotosuratlari koʻrgazmasi va boshqalar.

Zamostye XVI asr oxirida Italiyaning „ideal shahar" nazariyasiga muvofiq qayta qurilgan. Yangi shahar qurilishi Xetman Yan Zamoyski tomonidan boshlangan va meʼmor Bernardo Morando loyihasi boʻyicha amalga oshirilgan. Shahar Uygʻonish davrining markaziy Yevropa shahar anʼanalarida mannerizm aralashmasi namunasidir. Shaharda maydonlarni oʻrab turgan galereyalarning arkadalari mavjud.

Yodgorliklar
------------

 Zamostyedagi shahar hokimiyati binosi
Zamostye viloyatida 200 ga yaqin yodgorliklar, jumladan, Zamostye meriyasi, Zamostye sobori, sinagoga, Zamostye akademiyasi va Zamostye saroyi joylashgan.

Arxitektor Morando shaharni olti burchakli shaklda loyihalashtirgan.

Eski shahar Zamostye qal’asi qoldiqlari bilan oʻralgan. Shaharda quyidagi yodgorliklar joylashgan:

* Zamostye tosh bolalari xotirasi. Akademik koʻchasi, eski Lublin darvozalari yonida;
* Ioann Pavel II haykali;
* Yan Zamoyskiy haykali;
* Shoh Dovud Zabur haykali;
* „Katin 1940" yodgorlik xochi.

Havolalar
---------

* Zamość Eski shahar, unesco.org saytida
* Xarita : unesco.org
* Eski Zamość shahri Polshadagi Uygʻonish davrining marvarididir.
* (Polsha) w,Zamosciu,%281992%29,7527.html Stare Miasto W Zamościu (1992)[*sayt ishlamaydi*] Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* (Polsha) Miasto V Zamościuni Dziedzictwa institutida tomosha qiling
* Zamosk xaritasi, Eski shahar (mavjud havola) Dziedzictwa narodowy institutida.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  UNESCO World Heritage Centre (2013-06-27).
2. ↑  Dawid Lasocinski; Tomasz Duda; Malgorzata Duda (January 2007).
3. 1 2  Mark Baker; Kit F. Chung (28 June 2011).
Moloch
**Kanʼon dini** — Qadimgi dunyo davrida Sharqiy Oʻrta yer dengizining gʻarbiy somiy (aslida amoriy) qabilalari va xalqlarining (finikiyaliklar) eʼtiqodlari va ular bilan bogʻliq diniy amaliyoti. Kanʼon atamasi Bibliyadan kelib chiqqan va Isroil qabilalari paydo boʻlishidan oldin Isroil hududini bildirgan, ammo Kanʼon dini nafaqat Isroildan oldingi ibodatlarni, balki Sharqiy Oʻrta yer dengizida yahudiylikka parallel ravishda mavjud boʻlganlarni ham oʻz ichiga oladi.

Panteon
-------

Kanʼon dinining asosiy samoviy xudosi Baʼl edi. U tugʻilish xudosi Hadad bilan tanilgan. Baʼl odatda buqa shoxli odam sifatida tasvirlangan. Unga dengiz xudosi Yam qarshilik koʻrsatdi. Baʼlning yana bir raqibi er osti oʻlim xudosi Mot edi. El esa qadimgi qudratli xudo hisoblangan.

Mashhur Kanʼon xudosi Moloch edi, lekin u alohida xudo yoki faqat oliy xudo Baʼlning shafqatsiz namoyon boʻlganligi aniq emas. Yunonlar Baʼlni Zevs bilan, Melqartni esa Moloch bilan, Gerkules (Zevsning oʻgʻli) bilan solishtirgan. El bilan Kronos (Zevsning otasi) solishtirilardi.

Ibodat
------

Kanʼon dinining xususiyatlaridan biri Moloch yoki Melqartga bagʻishlangan inson qurbonligi edi. Bu amaliyot Bibliyada tasvirlangan (Arslon. 18:21). Bunday qurbonlik izlari 1966-1967-yillarda Amman hududidan topilgan. Isroilliklar orasida Kanʼon qurbonliklarining takrorlanishi Muqaddas Kitobda tilga olingan Tofet edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Lidar navel arxeologov na sled poteryannogo xrama Gerakla
2. ↑  Zachem detey prinosili v jertvu?

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kapaney.
 Amfora *"Fivaga qarshi yettovlon"*, narvondan koʻtarilayotgan Kapaney. Kaivan vaza rassomi
**Kapaney** (qadimgi yunoncha: *Καπανεύς*) — qadimgi yunon mifologiyasida Sfenelning otasi, Fivaga qarshi yurishda qatnashgan yetti qahramondan biri. Gipponoy va Astinomaning oʻgʻli. Boshqa versiyaga koʻra, Alektorning oʻgʻli va Sfenelning otasi.

Biografiyasi
------------

Argos shahridan. Nemeya oʻyinlarida u qoʻl jangida qatnashgan. Fivaga qarshi yetti kishidan biri, qalqonda u perunli yalangʻoch jangchining tasviri va „Men shaharni yoqib yuboraman" degan yozuv bor edi. Elektra darvozasi oldida turgan. Boshqa bir versiyaga koʻra, u Ogigiy darvozalarini qamal qilgan. Hujum paytida u oʻlmas maʼbudlar xohlamasa ham, shaharni egallab olish haqida qasamyod qildi.

Narvonni qoʻyib, u shahar devorlariga chiqishga harakat qiladi, lekin uning maqtanchoqligidan gʻazablangan Zevs uni chaqmoq bilan uradi va u devorga koʻtarilgan narvon bilan birga yiqiladi — bu mumtoz shoirlar va rassomlar tomonidan koʻpincha tasvirlanadigan sahnadir. Boshqa versiyaga koʻra, u shahar devoriga zinadan koʻtarilayotganda halok boʻlgan. Yoki avval u devorga chiqadi va keyin u yerda halokatga uchraydi. Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, bu Elektra darvozalarida sodir boʻlgan.

Rim shoiri Statsiy ham oʻzining „Fivaida" asarida (X, 827-XI, 20) uning oʻlimi haqida hikoya qiladi. Argosda uning jasadini yoqish paytida uning rafiqasi Yevadna oʻzini olovga tashlaydi va u bilan birga yonadi. Stesixorning maʼbud Asklepiy uni keyin tiriltirgani haqidagi versiyasi mavjud. Uning haykali Delfida boʻlgan.

Madaniyatda
-----------

Timesyfeyning „Kapaney" tragediyasi qahramoni. Dantening „Ilohiy komediya"sida Kappaney kufrligi uchun doʻzaxning yettinchi doirasiga joylashtirilgan, u yerda gʻurur bilan azob-uqubatlarga chidab, Zevsga gʻazab bilan qarshi chiqishda davom etgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.1. S.622
2. ↑   Gomer. Iliada II 564
3. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 10, 3; Ovidiy. Ibis 470
4. ↑   Gigin. Mifi 70
5. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 18, 4
6. ↑   Statsiy. Fivaida VI 747—786
7. ↑   Sofokl. Edip v Kolone 1319; Yevripid. Umolyayuщie 860—871; Finikiyanki 179—191
8. ↑   Esxil. Semero protiv Fiv 422—436; Yevripid. Finikiyanki 1129
9. ↑   Yevripid. Umolyayuщie 498—500; Finikiyanki 1181; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 6, 3 dalee; Statsiy. Fivaida X 921—939
10. ↑   Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 65, 8
11. ↑   Gigin. Mifi 68
12. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 8, 7
13. ↑   Stesixor. Erifila, fr.194 Peydj; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 10, 3
14. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 10, 3

Adabiyotlar
-----------

* Капаней // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.


[[Turkum:Fivaga qarshi
«nznznn
Lzlxl
Black»

```
yetti inson
```
**Kanzya** (xitoycha: línjia) — Xitoyda yashovchi kichik moʻgʻul etnik guruhi. Madaniyat va til jihatidan ular Baoan va Dongxiangga yaqin. Ularning aholi soni 2 mingga yaqin. Hui xalqi tarkibiga kiritilgan.

Til
---

Fanda kanzya tili nisbatan yaqinda tasvirlangan. Bu tilning kashf etilishi ilm-fan tomonidan taʼriflanmagan boshqa moʻgʻul dialektlarining mavjudligini koʻrsatishi mumkin.

Kanjia tili janubiy moʻgʻul tillari guruhiga kiradi va Baon hamda Dongxiang tillariga eng yaqin hisoblanadi. Janubiy moʻgʻul tillari guruhiga moʻgʻul tilini ham oʻz ichiga olgan shirongol tillari tarmogʻiga kiradi.

Shirongol tillarini G. N. Potanin. Biroq, u kanzya tilining mavjudligi haqida bilmas edi.

Kanjia xalqining 2000 nafar vakilidan 1000ga yaqini oʻz ona tilida soʻzlashadi.

Joylashuvi
----------

Ular Xuannan-Tibet avtonom prefekturasi, Tongren okrugidagi Xitoyning Tsinxay provinsiyasida yashaydi.

Yana qarang
-----------

* Moʻgʻul xalqlari

Manbalar
--------

1. ↑  „Kangjia" (en).  Ethnologue. 1-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2019-yil.
2. ↑  *Joshua Project.* „Kangjia in China" (en).  joshuaproject.net. 22-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2019-yil.
3. ↑  R. E. Asher, C. Moseley*. Atlas of the World's Languages*. Routledge, 2018. ISBN 9781317851080.
4. ↑  Hans Nugteren*. Mongolic Phonology and the Qinghai-Gansu Languages*. Utrecht: LOT, 2011 — 19 bet. ISBN 978-94-6093-070-6.
5. ↑  „Glottolog 4.0 — Kangjia".  glottolog.org. 12-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2019-yil.
6. ↑  Hans Nugteren*. Mongolic Phonology and the Qinghai-Gansu Languages*. Utrecht: LOT, 2011 — 20 bet. ISBN 978-94-6093-070-6.
7. ↑  Hans Nugteren*. Mongolic Phonology and the Qinghai-Gansu Languages*. Utrecht: LOT, 2011 — 20 bet. ISBN 978-94-6093-070-6.
**Oswaldo Alanís Pantoja** (talaffuzi: *Osvaldo Alanis Pantoxa*) — meksikalik futbolchi, „Mazatlán" jamoasining markaziy himoyachisi. U Meksika terma jamoasida oʻynagan.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Osvaldo Alanis Meksika terma jamoasi aʼzosi boʻlib, 2009-yilgi CONCACAF yoshlar chempionatida qatnashgan va faqat Trinidad va Tobagoga qarshi oʻyinda maydonga tushgan. Meksika oʻz guruhida oxirgi oʻrinni egalladi va 2009-yilgi 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi jahon chempionatiga chiqa olmadi.

Alanis Meksika U23 terma jamoasida Pachuca, Toluca va Toros Nezaga qarshi uchta oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushdi. Ularning oxirgisida u terma jamoaning yagona goliga mualliflik qildi. U Amerika jamoasining 2012-yilgi Olimpiya oʻyinlari saralash bosqichi uchun dastlabki tarkibiga kiritilgan, ammo yakuniy roʻyxatga kiritilmagan.

2011-yil iyun oyida Osvaldo murabbiy Luis Fernando Tena tomonidan 2011-yilgi Amerika kubogiga chaqirilgan edi. Turnirda Alanis zaxiradan maydonga tushmadi.

Osvaldoni terma jamoaga so‘nggi chaqiruvidan uch yil o‘tib, bosh murabbiy Migel Errera (2009-yilda „Estudiantes Tecos" futbol klubiga murabbiylik qilgan) 6-sentabrda Chili va 9-sentabrda Gonduras bilan ikkita o‘rtoqlik o‘yiniga chaqirgan.

Osvaldo terma jamoadagi debyutini 2014-yil 6-sentyabrda o‘tkazdi, u Chiliga qarshi o‘yinda asosiy tarkibda maydonga tushdi va to‘liq 90 daqiqa o‘ynadi. U terma jamoadagi ilk golini 9-sentabr kuni Gonduras bilan o‘yinda kiritgandi.

2015-yil iyun oyida jarohatlangan Héctor Moreno oʻrniga 2015-yilgi CONCACAF oltin kubogiga chaqirildi. Turnirda u uchta pley-off oʻyinini, shu jumladan finalni ham oʻtkazdi va Meksika jamoasi turnirda gʻolib chiqdi.

Statistika
----------

|  |
| --- |
| **Xalqaro oʻyinlarda** |
| Mavsum | Oʻyin | Gol |
| 2014 | 4 | 1 |
| 2015 | 8 | 0 |
| 2017 | 8 | 1 |
| 2018 | 3 | 0 |
| Jami | 23 | 2 |

| Meksika terma jamoasi |
| --- |
| Yil | Oʻyinlar | Gollar |
| 2014-yil | 4 | 1 |
| 2015-yil | 7 | 0 |
| Jami | 11 | 1 |

Manbalar
--------



1. ↑  „Amaury Vergara se 'aplicó' y Chivas repatria a Oswaldo Alanís con contrato por 3 años" (es). *Mediotiempo* (12-iyun 2019-yil). Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
2. ↑  „MATCH RECAP: Earthquakes 2, Toronto FC 2" (en) (deadlink). *San Jose Earthquakes* (29-fevral 2020-yil). 17-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-may 2021-yil.
3. ↑  *Juan Manuel Figueroa.* „Liga MX: Oswaldo Alanís es nuevo jugador del Mazatlán F.C.; tuvo ofertas de Australia" (es). *Mediotiempo* (6-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
**Mexanik bogʻlanishlar** - biror jism yoki jismlar tizimining fazoda siljishini cheklovchi toʻsiqlar. Masalan, jism sirpanayotgan yoki dumalayotgan sirt; yuk osilgan ip; mexanizm zvenolarini bir-biriga bogʻlovchi sharnirlar va boshqa Mexanik tizim nuqtalari vaziyati Dekart koordinatalari xk, uk, zk, (k=l, 2, ... p, bunda p — tizim nuqtalari soni) bilan belgilansa, ularning vaqt boʻyicha birinchi hosilalari xk, uk, zk tizimi nuqtalarining tezligi boʻladi. Tizim nuqtalarining faqat vaziyati chegaralansa, geometrik Mexanik bogʻlanishlar, tezlik ham chegaralansa, kinematik yoki differensial Mexanik bogʻlanishlar deyiladi va quyidagicha ifodalanadi: f (... xk, uk, zk, ... xk, uk, zk, ... t) =0. Bu tenglama vaqt boʻyicha integrallansa kinematik bogʻlanish integrallanuvchi deyiladi va geometrik bogʻlanishga ekvivalent boʻladi. Geometrik va integrallanuvchi kinematik bogʻlanishlar golonomli Mexanik bogʻlanishlar deyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |