**Interventrikulyar septum** ( **IVS,qorincha** **septumi** yoki rivojlanish davrida **septum inferius** ) qorinchalarni, ya'ni yurakning pastki kameralarini bir-biridan ajratib turuvchi mustahkam devor hisoblanadi.

Qorincha septumi orqa tarafdan o'ngga qiyshiq yo'nalgan va konveks bilan o'ng qorincha tomon egilgan.Uning chekkalari oldingi va posterior interventrikulyar sulkuslar bilan mos keladi. Septumning asosiy qismi bo'lgan pastki qismi qalin va muskulli, ancha kichikroq yuqori qismi esa ingichka va membranali tuzilishga ega. 

Har bir yurak siklida interventrikulyar septum qisqaradi va qalinlashadi.

Tuzilishi
---------

 28 kun ichida ko'rsatilgan interventrikulyar septumning boshlanishi
Interventrikulyar septum - qorinchalarni,ya'ni yurakning pastki kameralarini bir-biridan ajratib turadigan mustahkam devordir.

Qorincha septumi qiyshiq orqaga o'ngga yo'naltirilgan va o'ng qorincha tomon qavariq bilan egilgan,uning chekkalari oldingi va orqa bo'ylama sulkuslar bilan mos keladi. Uning katta qismi qalin va muskulli bo'lib, **mushak interventrikulyar septumni** tashkil qiladi. Uning yuqori va orqa qismi esa, aorta vestibulini o'ng bo'lmasining pastki qismidan va o'ng qorinchaning yuqori qismidan ajratib turadi, ingichka va tolali bo'lib, **membranali qorincha septum** deb ataladi.

### Qon ta'minoti

Orqa interventrikulyar arteriya, o'ng koronar arteriyaning bir tarmog'i hisoblanib, interventrikulyar septumning orqa 1/3 qismini ta'minlaydi.Qolgan oldingi 2/3 qismi chap koronar arteriyaning bir tarmog'i bo'lgan chap oldingi tushuvchi arteriyaning septal filiali bo'lgan oldingi interventrikulyar arteriya tomonidan ta'minlanadi.

Interventrikulyar septumning mushak qismi bulboventrikulyar gardishdan kelib chiqadi, u ibtidoiy qorincha va bulbous kordlarning differentsial o'sishi tufayli rivojlangan. Membranali qism bulboventrikulyar gardishning yuqori erkin chetini va atrio qorincha kanalining oldingi va orqa endokard yostiqchalarini bog'laydigan nerv tepasiga ega. Shuningdek, u spiral septumning pastki chegarasiga yoki aorta o'pka septumiga biriktiriladi.

Yurak rivojlanishining so'nggi bosqichlarida interatrial septum interventrikulyar septum bilan bir xil tekislikda moslanadi. Interatrial septum va interventrikulyar septum orasidagi bo'shliq interventrikulyar septumning membrana qismini hosil qiladi.

Klinik ahamiyati
----------------

Qorincha septal nuqsoni (VSD), interventrikulyar septumdagi teshik Fallot tetralogiyasi holatining to'rtta tug'ma nuqsonlaridan biridir. VSD yurakdagi qon oqimining chapdan o'ngga siljishiga olib kelishi mumkin va bu tug'ma yurak nuqsonlarining eng keng tarqalganlaridan biridir. Ushbu turdagi shunt qorincha gipertrofiyasiga olib kelishi mumkin bo'lgan siyanotik bir kasallikdir. 

Turli konjenital yurak kasalliklarida interventriküler septum va interatriyal septumning hizalanması buziladi.

Qo'shimcha rasmlar
------------------

* Yurakning normal qisqa sikli tasviriYurakning normal qisqa sikli tasviri

Manbalar
--------

1. ↑  „Interventricular septum".
2. ↑  "The interventricular septum". *Thorax* **12** (4): 304–12. December 1957. doi:10.1136/thx.12.4.304. PMID 13496033. PMC 1019182. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1019182.
3. ↑  Pillitteri, Adele*. Maternal & Child Health Nursing: Care of the Childbearing & Childrearing Family* (en). Lippincott Williams & Wilkins, 2010. ISBN 9781582559995.
4. ↑  Yoo, Shi‐Joon; Saito, Mika; Hussein, Nabil; Golding, Fraser; Goo, Hyun Woo; Lee, Whal; Lam, Christopher Z.; Seed, Mike *et al*. (2020-11-17). "Systematic Approach to Malalignment Type Ventricular Septal Defects" (en). *Journal of the American Heart Association* **9** (22): e018275. doi:10.1161/JAHA.120.018275. ISSN 2047-9980. PMID 33170057. PMC 7763733. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7763733.

Havolalar
---------

* Histology image: 128\_06 at the University of Oklahoma Health Sciences Center - "Heart and semilunar valve"