**Indoneziya ta'lim tizimi** — Indoneziyadagi ta'lim Ta'lim, Madaniyat, Tadqiqot va Texnologiya vazirligi (Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Technology yoki Kemdikbudristek) va Diniy ishlar vazirligi (Kementerian Agama yoki Kemenag) zimmasiga tushadi. Indoneziyada barcha fuqarolar o'n ikki yillik majburiy ta'lim olishlari kerak, bu boshlang'ich bosqichda olti yil va o'rta va o'rta maktablarda har biri uchtadan iborat. Islom, nasroniy, katolik va buddist maktablari Din ishlari vazirligi zimmasida.

Ta'lim - bu o'quvchining diniy va ma'naviy saviyasi, ongi, shaxsiyati, aql-zakovati, xulq-atvori va ijodkorligi bo'yicha o'ziga, boshqa fuqarolarga va millatga nisbatan faol rivojlanishi uchun o'quv muhiti va ta'lim jarayonini tashkil etish bo'yicha rejalashtirilgan harakat sifatida belgilanadi. Konstitutsiyada, shuningdek, Indoneziyada ta'limning ikki turi mavjudligi qayd etilgan: rasmiy va norasmiy. Rasmiy ta'lim yana uch bosqichga bo'linadi: boshlang'ich, o'rta va oliy ta'lim.

Indoneziyadagi maktablar hukumat (negeri) yoki xususiy sektor (swasta) tomonidan boshqariladi. Ba'zi xususiy maktablar o'zlarini "milliy plyus maktablar" deb atashadi, bu ularning o'quv rejasi Ta'lim vazirligi tomonidan belgilangan talablardan oshib ketishini anglatadi, ayniqsa ingliz tilidan o'qitish vositasi sifatida foydalanish yoki milliy o'rniga xalqaro asoslangan o'quv dasturiga ega. Indoneziyada taxminan 170 000 boshlang'ich maktab, 40 000 o'rta-o'rta maktab va 26 000 o'rta maktab mavjud. Bu maktablarning 84 foizi Ta’lim va madaniyat vazirligiga, qolgan 16 foizi esa Din ishlari vazirligiga qarashli.

Tarixi
------

Indoneziyada islom davlatining paydo bo'lishi islom va hindu-buddist an'analarining o'sishi bilan ajralib turadi. Bu vaqtda islom maktab-internatining bir turi bo'lgan pondok pesantren joriy etildi va ularning bir qanchalari tashkil etildi. Pesantrenning joylashuvi asosan shaharning shovqinli olomonidan uzoqda joylashgan bo'lib, Karsyanning joylashgan joyiga o'xshaydi.

Erta ta'lim
-----------

Indoneziyada maktabgacha ta'lim PAUD (Pendidikan Anak Usia Dini, lit. Erta yoshdagi ta'lim) doirasida qamrab olingan bo'lib, u Taman Bermain (o'yin guruhi) va Taman Kanak-Kanak (bolalar bog'chasi, qisqartirilgan TK) qamrab oladi. PAUD Erta yoshdagi ta'limni rivojlantirish direksiyasining bevosita nazorati va qamrovi ostida (direktorat Pengembangan Pendidikan Anak Usia Dini).

2 yoshdan boshlab ota-onalar farzandlarini Taman Bermainga yuborishadi. 4 yoshdan boshlab ular Taman Kanak-Kanakga boradilar. Aksariyat TKlar sinflarni ikkita sinfga ajratadilar: A va B, norasmiy ravishda kelas nol kesil (kichik nol sinf) va kelas nol besar (katta nol sinf) deb ataladi. Ushbu ta'lim darajasi majburiy bo'lmasa-da, u bolalarni boshlang'ich maktabga tayyorlashga qaratilgan. Indoneziyadagi 49 000 ta bolalar bog'chalarining 99,35 foizi xususiy korxonalar tomonidan boshqariladi. Bolalar bog'chasi yillari odatda "A" va "B" sinflariga bo'linadi, o'quvchilar har bir sinfda bir yil o'tkazadilar.

Davlat boshlang'ich va o'rta ta'lim
-----------------------------------

Indoneziyaliklar 12 yillik maktabga borishlari shart. Talabalar haftasiga besh kun soat 07:30 dan 15:30 gacha maktabga borishlari kerak.Talabalar Milliy Taʼlim Vazirligi (Kemdiknas) nazoratidagi davlatga qarashli, diniy boʻlmagan davlat maktablari yoki xususiy yoki yarim xususiy diniy (odatda) oʻrtasida tanlov qilishlari mumkin. Din ishlari vazirligi tomonidan boshqariladigan va moliyalashtiriladigan islomiy) maktablar.Talabalar maktab tomonidan taqdim etiladigan sport, san'at yoki diniy fanlar kabi darsdan tashqari tadbirlarda qatnashishni tanlashlari mumkin. Biroq, Indoneziya aholisining 86,1 foizi musulmon sifatida ro'yxatga olingan bo'lsa-da, 2000 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, maktab yoshidagilarning atigi 15 foizi diniy maktablarda qatnashgan. Umumiy roʻyxatga olish koʻrsatkichlari qizlar oʻgʻil bolalarga qaraganda bir oz yuqoriroq va Javada Indoneziyaning qolgan qismiga qaraganda ancha yuqori.
Milliy ta'lim tizimining asosiy maqsadi dunyo haqida dunyoviy donolik berish va bolalarga zamonaviy milliy davlat, uning byurokratiyasi va axloqiy va mafkuraviy asoslarida ishtirok etish tamoyillarini o'rgatishdir. Boshqariladigan demokratiya (1959–65) davrida boshlanib, 1975 yildan keyin Yangi tartib bilan mustahkamlangan milliy oʻquv dasturining asosiy xususiyati – boshqa milliy institutlar uchun ham – Pancasilaʼda oʻqitish boʻldi. Olti va undan katta yoshdagi bolalar uning beshta tamoyilini - yagona Xudoga ishonish, insonparvarlik, milliy birlik, demokratiya va ijtimoiy adolatni o'rgandilar va har kuni ushbu asosiy milliy ramzning ma'nolarini o'z hayotlarida qo'llashni buyurdilar. Ammo 1998 yilda Yangi tartibning tugashi va milliy hukumatni markazsizlashtirish kampaniyasining boshlanishi bilan viloyat va tuman darajasidagi ma'murlar maktab ta'limi mazmunini belgilashda ortib borayotgan avtonomiyaga ega bo'ldilar va Pancasila o'quv dasturida kamayib borayotgan rol o'ynay boshladi. 
Davlat maktablari sinflarida esdalikdan o'rganish va o'qituvchining obro'siga hurmat ko'rsatishni ta'kidlaydigan pedagogika uslubi hukm suradi. Garchi eng kichik bolalarga ba'zan o'z mahalliy tillaridan foydalanishga ruxsat berilsa-da, boshlang'ich maktabning uchinchi yilida deyarli barcha ta'lim indonez tilida olib boriladi. O'qituvchilar odatda individual talabalarga savol bermaydilar; aksincha, standart o'qitish texnikasi tarixiy voqeani hikoya qilish yoki matematik muammoni tasvirlash, asosiy nuqtalarda to'xtab, o'quvchilarga "bo'sh joylarni to'ldiradigan" javoblarni chaqirish imkonini beradi. O'quvchilarning individual muammolarini aniqlamaslik va hissiy jihatdan uzoqlashgan xulq-atvorni saqlab qolish orqali o'qituvchilar o'zlarini sabr-toqatli deb ko'rsatishadi, bu hayratlanarli deb hisoblanadi.
6–12 yoshdagi bolalar Sekolah Dasar (SD) deb nomlangan boshlang'ich maktabga boradilar. 2014 yil holatiga ko'ra, boshlang'ich maktablarning aksariyati hukumat tomonidan boshqariladigan davlat maktablari bo'lib, ular Indoneziyadagi barcha boshlang'ich maktablarning 90,29% ni tashkil qiladi. Talabalar olti yil boshlang'ich maktabda o'qishadi, biroq ba'zi maktablar tezlashtirilgan o'quv dasturini taklif qilishadi, bunda yaxshi natijalarga erishgan o'quvchilar besh yil ichida bu darajani yakunlashlari mumkin.[iqtibos keltirish kerak].
Uch yillik o'rta maktab (Sekolah Menengah Pertama yoki SMP) boshlang'ich maktabdan keyin keladi. Ba'zi maktablar tezlashtirilgan o'quv dasturini taklif qiladilar, unda yaxshi natijalarga erishgan talabalar ikki yil ichida darajani yakunlashlari mumkin.
Oliy darajali diplom olishga olib keladigan akademik va kasb-hunar o'rta maktablari mavjud. Shuningdek, qizlar uchun "maishiy fanlar" oʻrta maktablari ham mavjud.
O'qishni tugatgandan so'ng, ular uch yillik o'rta maktabda (Sekolah Menengah Atas yoki SMA) qatnashishlari mumkin. Ba'zi o'rta maktablar tezlashtirilgan o'quv dasturini taklif qilishadi, shuning uchun yaxshi natijalarga erishgan talabalar ikki yil ichida o'z darajalarini to'ldirishlari mumkin. O'rta maktabdan tashqari, talabalar quyidagi sohalarga bo'lingan kasbiy va kasb-hunar o'rta maktabining (Sekolah Menengah Kejuruan yoki SMK) 47 ta dasturidan birini tanlashlari mumkin: texnologiya va muhandislik, sog'liqni saqlash, san'at, hunarmandchilik va turizm, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, agro -biznes va agrotexnologiya, biznesni boshqarish. Har biri uch yillik o'qishni talab qiladi. Oʻrta maktabda uch yillik qishloq xoʻjaligi, veterinariya va oʻrmon xoʻjaligi maktablari akademik oʻrta maktabni tamomlagan talabalar uchun ochiqdir.

Kichik va yuqori darajadagi maxsus maktablarda mehmonxona boshqaruvi, yuridik xizmat, plastik sanʼat va musiqa fanlari oʻrgatiladi.

Manbalar
--------

1. Andoza:"Indonesia". uis.unesco.org. 27 November 2016. Archived from the original on 21 August 2017. Retrieved 23 August 2020.
2. Andoza:"Sedikit Uraian Sejarah Pendidikan Indonesia « Tinulad". Tinulad.wordpress.com. 17 May 2008. Archived from the original on 26 July 2012. Retrieved 1 November 2012.
3. Andoza:Education in the Netherlands East-Indies (PDF), n.d. archived (PDF) from the original on 4 October 2015, retrieved 2 October 2015 – via indonesia-dutchcolonialheritage.nl
4. Andoza:"Hendry's Site - 1. SEKOLAH MENENGAH". Attaubah60.multiply.com. 10 April 1946. Archived from the original on 16 March 2012. Retrieved 1 November 2012.