recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**David Hamilton Koch** (talaffuzi: *Devid Gamilton Kox*, 1940- yil 3-may, Vichita, Kanzas, AQSH – 2019-yil 23-avgust) – amerikalik biznesmen va muhandis, milliarder.

Biografiyasi
------------

Koch Industries asoschisi Fred Kochda tugʻilgan. Charlesdan tashqari uning yana ikkita ukasi bor – Frederick[en] va William. Umrining oxirigacha Koch Industries kompaniyasining hamraisi va ijrochi vitse-prezidenti edi.

David 30 yoshida u Koch Industries kompaniyasida ishlay boshladi va toʻqqiz yildan soʻng Koch Engineering prezidenti lavozimini egalladi. Aka-ukalarning saʼy-harakatlari tufayli kompaniya tez rivojlandi. ammo otasi vafotidan keyin oilada haqiqiy inqiroz paydo boʻldi. Ikki aka-uka Bill va Frederik Charles oilaviy biznesni oʻz qoʻliga olishga urinayotganiga faol norozilik bildirishdi. 1980-yilda ular nimanidir oʻzgartirishga harakat qilishdi, ammo keyin David Charlesning himoyasiga keldi. 3 yildan soʻng ikkalasi akalari va boshqa aksiyadorlarning aktsiyalarini sotib olishga muvaffaq boʻlishdi va ular uchun 1,3 milliard dollar toʻlashdi. Bu haqiqatan ham astronomik summa edi, ammo bu kelishuv ular uchun foydali boʻldi.

Aka-ukalar boshidanoq oʻz kompaniyalari faoliyati chegaralarini kengaytirishga faol kirishdilar. Agar ilgari Koch Industries anʼanaviy ravishda energetika sohasi bilan bogʻlangan boʻlsa, endi kompaniya oʻz faoliyatini xomashyoni qayta ishlashga aylantirdi. Aka-ukalar neftni qayta ishlash, oʻgʻitlar, polimerlar, tolalar ishlab chiqarish, oʻrmonchilik, xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarishga sarmoya kiritadilar.

Siyosiy harakatlarni, siyosiy arboblarni moliyalashtirdilar va konservativ yoʻnalishdagi ommaviy noroziliklarni qoʻllab-quvvatladilar. Eng yirik konservativ lobbi guruhlardan biri boʻlgan amerikaliklar farovonlik uchun tashkilotni tashkil qilib, moliyalashtirdilar. Kochlar insoniyat oʻz faoliyati orqali global isishga sabab boʻlayotgani haqidagi nazariyani rad etishga qaratilgan tadqiqotlarga millionlab dollar sarmoya kiritdi. Jorj Meyson universiteti qoshidagi Insonparvarlik tadqiqotlari institutida tadqiqot va taʼlim dasturlarini qoʻllab-quvvatlagan. Aka-uka Kochlarning boyligi jami yuz milliard dollarga baholangan. Aka-ukalarning biznesdagi muvaffaqiyat tarixi ular birgalikda rivojlanishida ishtirok etgan Koch Industries bilan uzviy bogʻliq.

Kompaniyaning daromadlarini qayta investitsiyalash 90% ga yetadi, har yili aka-uka oʻz biznesiga katta miqdordagi mablagʻni kiritdi va 2012-yilda kompaniyaning daromadi taxminan 115 milliard dollarni tashkil etdi.

1980-yilgi prezidentlik saylovlarida David vitse-prezidentlikka nomzod boʻldi.

1991-yil 1-fevralda Los-Anjeles aeroportida halokatga uchragan USAir Boeing 737 samolyotining 83 nafar yoʻlovchilaridan biri edi. Bir nechta kuyish jarohatlari oldi, ammo tirik qoldi.

Manbalar
--------

1. ↑  David Koch on Forbes Lists
2. ↑  „David Koch, billionaire conservative activist and philanthropist, dies at 79". 2019-yil 25-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 23-avgust.
3. ↑  Леонард 2021. sfn error: no target: CITEREFЛеонард2021 (help)
4. ↑  „Last in Line for the Exit". 2019-yil 23-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 21-sentyabr.
**Shenyan**, Mukden — Xitoyning shim.sharqiy qismidagi shahar, Xuanxe daryosi boʻyida. Lyaonin provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 6,7 mln. kishi (shahar atrofi bilan, 1998). Transport yoʻllarining yirik chorrahasi. Sanoat markazi. Mashinasozlikning turli tarmoklari (sanoat jihozlari, transport vositalari, elektrotexnika motorlari ishlab chiqarish) rivojlangan. Rangli metallurgiya (qoʻrgʻoshin va rux eritish), kimyo, oynashisha, yengil, oziqovqat sanoati korxonalari ishlab turibdi. Universitet, madaniy muassasalar bor. Shahar Xouchen nomi bilan mil. av. 2-asrdan maʼlum. 1621-yilda shahrini manjurlar egallagan. 1625— 1912-yillarda Mukden deb atalgan. Sin sulolasi davrida (1644—1911) Xitoyning 2poytaxti boʻlgan. Meʼmoriy yodgorliklardan Sh. va uning atrofida 9—14-asrlarda qurilgan saroy va ibodatxonalar saqlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Dürnstein qalʼasi
**Dyurnshteyn qalʼasi** (nemischa:) — Avstriyadagi qoyatoshlar ustiga qurilgan oʻrta asr qasrining xarobasi. U Dyurnshteynda, Quyi Avstriyaning Vachau mintaqasida, Dunay daryosi boʻyida, dengiz sathidan 312 metr yuqorida joylashgan.

Tarixi
------

Qalʼa XII asr boshlarida avstriyalik margraf Leopold III xizmatida *vazir* boʻlgan Kuenringlik Hadmar I (vafoti 1138) buyrugʻi bilan uning ajdodlari Gobatsburglik Azzo Tegernsee abbeyidan sotib olgan mulklari ustida XI asr oxirida qurilgan. Zvettl abbatligiga ham asos solgan Hadmar qalʼani Dunay daryosiga qaraydigan strategik joyda qurdirgan. U Dyurnshteyn bilan shahar devorlaridan choʻzilgan mudofaa devori orqali bogʻlangan.

Qalʼa uchinchi salib yurishidan qaytgan Angliya qiroli Richard I 1192-yilning dekabr oyidan 1193-yil mart oyida imperator Genrix VI ga topshirilgunga qadar Avstriya gersogi Leopold V tomonidan qamoqqa tashlangan joy boʻlganligi bilan mashhur. Leopol V Angliya qiroli Sheryurak degan laqab olgan Richard I ni Vena yaqinida qoʻlga olib qalʼaga qamagan.

1428 va 1432-yillarda Hussite (Chexiya proto-protestant nasroniy harakati) qoʻshinlari Dyurnshteyn shahri va qalʼasini talon-toroj qildilar.

1645-yilda, Oʻttiz yillik urushning oxiriga yaqin, Lennart Torstensson boshchiligidagi shved qoʻshinlari Dyurnshteynni zabt etdi. Chiqib ketish oldidan, qoʻshinlar darvoza qismlarini vayron qilishdi. 1662-yilga kelib, qalʼada doimiy yashovchi yoʻq edi, ammo u Avstriya-Turkiya urushida (1663-1664) yashirinish uchun boshpana sifatida roʻyxatga olingan.

1663-yilda starhemberglik Konrad Baltasar qalʼani sotib oldi, u hozirgi kungacha uning merosxoʻrlariga tegishli. 1679-yildan esa qalʼa yashash uchun yaroqsiz boʻlib qoldi va tashlab ketilgan. Bugungi kunda qalʼa YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan „Vachau madaniy landshafti" ning bir qismidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „%29 Burgruine Dürnstein Elevation and Position". 2022-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-avgust.
2. ↑  „United Nations Educational, Scientific And Cultural Organization Convention Concerning The Protection Of The World Cultural And Natural Heritage, World Heritage Committee:Twenty-fourth session, Cairns, Australia:27 November – 2 December 2000: Report".  Unesco.org. Qaraldi: 2010-yil 5-dekabr.
**Qaldirgʻochlar** — sayroqi chumchuqsimonlar oilasi. Uzunligi 10— 23 sm. Qanotlari uzun va ingichka; uzoq va tez (27,5 m/sek. gacha) uchishga moslashgan. Deyarli faqat hasharotlar bilan oziqlanadi. Oyoqlari kalta, yerda yaxshi yurolmaydi. Shuning uchun yerga faqat in qurish davrida material yigʻish uchun qoʻnadi; oʻljasini havoda tutadi; suv ustida past uchib, suv ichadi va choʻmiladi. Qning 20 urugʻi va 79 turi maʼlum. Arktika va Antarktidadan tashqari barcha hududlarda tarqalgan. Oʻzbekistonda 4 urugʻga mansub 6 turi (shahar qaldirgʻochi, togʻ qaldirgʻochi, qirgʻoq qaldirgʻochi, kichik qaldirgʻoch, tuyaqaldirgʻoch, qishloq qaldirgʻochi) uchraydi. Qishloq qaddirgʻochi respublikamizdagi barcha shahar va qishloqlarda binolarning shifti ostidagi toʻsinlarga va devoriga yarimsharsimon uya quradi. Bunda soʻlak bilan aralashtirilgan loydan foydalanadi. Uyasiga 2—7 taga yaqin tuxum qoʻyib, urgʻochisi va erkagi navbat bilan bosadi. Qaldirgʻoch qon soʻruvchi hasharotlarni qirib, katta foyda keltiradi.

Qaldirgʻochlar mart oyida uchib keladi va aprel-may oylarida in quradilar. Qaldirgʻoch inini, koʻpincha, yarim doira va koʻzasimon shaklida jun va xas-xashak aralash loydan yasaydi. Yiliga 1—2 marta 4—6 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumini 14—16 kunda ochib chiqadi. Qaldirgʻochlar avgust oyining oxirlarida oila boʻlib, issiq mamlakatlarga uchib ketadi. Sayohatni erta boshlashiga sabab manzillari uzoq boʻlib safar 2 oy davom Qaldirgʻochlar daraxtda qoʻnib bilmaydi bunga sabab ularning oyoqlari kichik 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
***Galateyaning gʻalabasi*** – Rimdagi Farnesina villasi uchun italyan rassomi Rafael tomonidan 1512-yilda yaratilgan freska.

Farnesina villasi oʻsha davrning eng boy odamlaridan biri boʻlgan sienalik bankir Agostino Chigi uchun qurilgan. Keyinchalik Farnes oilasi Tiberning narigi tomonidagi koʻrkam saroydan kichikroq villani sotib oldi va nomini oʻzgartirdi. Freska binoning ochiq galereyasini bezab turgan seriyaning mifologik sahnasi boʻlib, shoir Anjelo Polizianoning tugallanmagan „Stanze per la giostra" asaridan ilhomlanib yaratilgan. Yunon mifologiyasida goʻzal Nereid Galateya choʻpon Acisni sevib qoladi. Uning turmush oʻrtogʻi, bir koʻzli bahaybat Polifem, bu ikki sevishganlarni bilan uchratganidan soʻng, ulkan ustunga tegib, Acisni oʻldiradi. Shuningdek, Sebastiano del Piombo Rafaelning asari yonida Polifem freskasini yaratdi.

Rafael hikoyaning asosiy voqealarini tasvirlamagan. U nimfaning apofeozi sahnasini tanladi (*Stanze*, I, 118-119). Galateaning atrofini dengiz jonzotlari oʻrab turadi. Rassom tasvirlashda ularning shakllarini biroz Mikelanjelodan, yorqin ranglar va bezaklarini qadimgi Rim rasmlaridan ilhomlangan boʻlishi mumkin. Chap tomonda Triton (qisman odam, qisman baliq) dengiz nimfasini oʻgʻirlaydi. Galatea ikki delfinli aravada yuradi.

Baʼzilar Galateya uchun model sifatida xushmuomala, Imperiya, Agostino Chigining sevgilisi va Rafaelning yaqin zamondoshi obrazini koʻrgan boʻlsa-da, Giorgio Vasari Rafael Galateya uchun hech bir insonga oʻxshamasligini emas, balki ideal goʻzallikni ifodalashni nazarda tutganini taʼkidlab yozgan. Rafaeldan bunday goʻzallik modelini qayerdan topganini soʻrashganida, u miyasida shakllangan „maʼlum bir gʻoyadan" foydalanganini aytdi.

Baldassare Kastilyonega yozgan maktubida Rafael Pietro Aretino orqali shunday degan: „Agar Xudo eng yaxshisini tanlash uchun men bilan birga boʻlsa, goʻzallikni yaratish uchun men bir qancha goʻzalliklarni koʻrishim kerak. Ammo yaxshi hakamlar va chiroyli shakllar yoʻqligi sababli men xayolimga kelgan gʻoyadan foydalanaman".

Manbalar
--------

1. 1 2  Gombrich 1989. sfn error: no target: CITEREFGombrich1989 (help)
2. ↑  Salmi et al. 1969. sfn error: no target: CITEREFSalmiBecherucciMarabottiniTempesti1969 (help)

* Gombrich, Ernst*. The Story of Art*, 15, London: Phaidon Press, 1989. ISBN 0714825840.
* Salmi, Mario*. The Complete Work of Raphael*. New York: Reynal and Co. William Morrow and Company, 1969 — 529 bet.
* Ansa. „Raphael used Egyptian blue in Galatea". *ANSA* (2020-yil 23-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 23-dekabr.
**Diniy marosim**-kishilarning diniy 
ta’limotlardan, ularning qonun-qoidalari va aqidalaridan 
kelib chiqadigan diniy faoliyat va xatti-harakatlari. 
Diniy marosim har qaysi din vakillarining o‘z diniy ta’limotlari asosidan kelib chiqqan. Islom dinida aqiqa, amri ma’ruf,xatna, ro‘za va ramazon hayiti, qurbonlik va qurbon hayiti,namoz, haj va boshqa marosimlar bor. O‘zbekistonda diniy marosimning bemalol amalga oshirilishi ta’minlanadi, ammo ular qonunlar, jamoat tartibini buzmasligi va shaxsga hamda fuqarolarning huquqiga daxl qilmasligi kerak.Diniy marosimda qatnashish fuqarolarning xususiy ishidir va hech qanday huquqiy munosabatlarni keltirib chiqarmaydi. Diniy marosimga amal qilinganlik haqidagi hujjatlar huquqiy kuchga ega emas.Diniy marosim ibodatxonalar, diniy tashkilot muassasalari,ziyoratgoxdar, qabristonlar,fuqarolar xonadonlari va uylarida o‘tkaziladi. Maxsus binolardan tashqarida diniy marosim yoki ommaviy ibodatlar o‘tkaziladigan holatlarda bu haqda mahalliy hokimiyat ogohlantirib qo‘yishi va bunday tadbirlar qat’iy tartibga rioya qilingan holda tashkil etilishi lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 175. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Diniy mutaassiblik** - diniy g‘oyalarga ko‘r- 
ko‘rona o‘ta darajada ishonish, ixlos qo‘yish va unga hayotda so‘zsiz rioya qilish, ba’zi e’tiqoddagilar va boshqacha fikrlovchilarga toqat qila olmaslik.Turli cherkovlar,xususan xristian cherkovining tarixi Diniy mutaassiblik haqida juda ko‘p misollarni biladi. Diniy mutaassiblik ayniqsa diniy sektantlikda yaqqol namoyon bo‘ladi.Aql-idrokka nisbatan hissiyotning ustun kelishi Diniy mutaassiblikni namoyon bo‘lishining xarakterli xususiyati hisoblanadi.Mutaassiblar turli tipda: passiv mushohada qiluvchi mistik dindordan ta aktiv ekstremistgacha bo‘lishlari mumkin.Diniy mutaassiblik turli shakllarda: diniy norma,ahdlarga so‘zsiz rioya qilish (mas. monaxlik), «zohidlik jasoratlari» (tarki dunyochilik va h.k.)da, atrofdagilarni «haqiqiy e’tiqod»ga majbur qilishda va h.k.da namoyon bo‘ladi.Diniy mutaassiblikning cho‘qqisi diniy yovuzlikdir.Cherkov va ekspluatator tabaqalar diniy mutaassiblik kayfiyatlaridan boshqa diniy ta’limotlarning tarafdorlariga nisbatan adovat qo‘zg‘atish, «bid’at»chilarni jazolash, progressiv kuchlarga qarshi kurashish va boshqa reaksion ishlarni amalga oshirish uchun foydalanadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 176. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Miroqilov Mirshohid** (1899, Qoʻqon — 1959.21.10, Toshkent) — oʻzbek teatrining atoqli aktyori, rejissor Oʻzbekiston xalq artisti (1937). Ijodiy faoliyatini 1915-yilda boshlagan. Dastlab akalari Mirhamid va Mirzohid bilan Abdulla Avloniy rahbarligidagi „Turon" truppasining (Toshkentdan Qoʻqonga borib koʻrsatgan) spektakllarida qatnashgan. Keyinchalik Hamza bilan birga Qoʻqonda teatr tashkilotchisi va rahbari (1918—25). Bu yerda „Yoriltosh" (P. Moʻmin), „Uylanish" (N. Gogol), „Boy ila xizmatchi" (Hamza) kabi asarlarni sahnalashtirgan.1925— 27 yillarda Samarqanddagi Markaziy namuna truppasida direktor va aktyor. 1927-yilda Qoʻqonda yangi teatr tashkil etgan. 1929—59 yillar Toshkentdagi Hamza teatri aktyori. M. Respublika komediya teatri (hozirgi Muqimiy meampu) tashkilotchilaridan. Teatr M. sahnalashtirgan „Maysaraning ishi" (Hamza) spektakli bilan ochilgan. M. ilk bor „Turkiston tabibi" (M. Uygʻur) komediyasidagi Eshimqul roli bilan tanilgan (1920). U xalq qiziqchilari anʼanalarini yangi teatr uslubi bilan bogʻlagan. M. oʻz ijrosida taklid, mimikaga katta oʻrin bergan, xatti-harakatlarini bir oz boʻrttirgan, soʻzlarni donadona talaffuz qilgan, kichkina rolda boʻlsada, har tomonlama hayotiy, toʻlaqonli obraz yaratgan. „Kichik rollar" ustasi, komik aktyor sifatida mashhur boʻlgan. Ayniqsa, Akbarali, Hasan ellikboshi, Mulladoʻst (Hamza, „Tuhmatchilar jazosi", „Boy ila xizmatchi", „Maysaraning ishi"), Goʻrkov (U. Shekspir, „Hamlet"), Mamarasul (Uygʻun, „Kaltis hazil"), Bobchinskiy (N. Gogol, „Revizor"), Rizamat (Abdulla Qahhor, „Ogriq gishlar") kabi Mirshohid hajviy va kulgili obrazlari mashhur. M. konsertlarda konferansyelik qilgan, voqeaviy hikoyalar, latifalar aytgan. 1937-yilda „Oʻzbek xalqining sanʼati" nomli 2 qismli ins-senirovkani sahnalashtirishda M. Uygʻurga yordamlashgan. „Nasriddin Buxoroda", „Nasriddinning sarguzashtlari" „Qutlugʻ qon", „Maftuningman", „Kushik, parvoz etadi" filmlarida suratga tushgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„English Vocabulary in Use Advanced"** („Amaldagi ingliz tili soʻz boyligi: Yetuk [darajadagi talablar uchun]") — ingliz tili soʻz boyligi boʻyicha Michael McCarthy hamda Felicity O'Dell qalamiga mansub kitob. Ilk bor 2002-yil Cambridge shahrida Cambridge universiteti nashriyotida chop etilgan. 2013-yil va 2017-yillarda ayni nashriyotda asarning mos ravishda ikkinchi va uchinchi nashri bosilib chiqqan.

Qoʻllanma ingliz tilini yetuk darajada oʻzlashtirilgan va IELTS hamda TOEFL kabi standartlashtirilgan testlarga hozirlanayotganlar orasida keng qoʻllaniladi[]. Asarning ingliz tilini boshlangʻich va yuqori-oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻquvchilar uchun yozilgan versiyalari ham mavjud. Oʻrtadan yuqori darajada oʻzlashtirgan til oʻrganuvchilari uchun moʻljallangan kitobni Clare Welch „Tefl" nashri uchun yozgan taqrizida yuqori baholagan.

Yana qarang
-----------

* „English Collocations in Use Advanced"
* „English Vocabulary in Use Elementary"
* „English Vocabulary in Use Upper-Intermediate"

Manbalar
--------

1. ↑  „Review: English Vocabulary in Use" (inglizcha). *Tefl* (2012). Qaraldi: 10-aprel 2024-yil.

Havolalar
---------

* „English Vocabulary in Use Advanced" Cambdridge universiteti nashriyoti saytida (ingl.)


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Elbrus Satsayev**–Sharqshunos-filolog-afgʻonshunos, filologiya fanlari nomzodi, dotsent. 1956-yil Shimoliy Osetiya avtonom respublikasining Dongaron qishlogʻida tugʻilgan. ToshDU sharq fakultetining 1980-yil bitiruvchisi.

1978 – 1980-yillar Afgʻonistonda, 1980 – 1984-yillar Toshkent Oliy partiya maktabida malaka oshirish uchun kelgan afgʻon tinglovchilariga tarjimon; 1984 – 1990-yillar esa harbiy qismda afgʻon tilidan oʻqituvchi. 1990-yildan ToshDSHI eron-afgʻon filologiyasi kafedrasida oʻqituvchi, 1992-yildan katta oʻqituvchi, 1996-yildan dotsent. 1996-yildan harbiy qismlarda fors tili oʻqituvchisi va 2006-yildan Shimoliy Osetiya gumanitar va ijtimoiy tadqiqotlar instituti Folklor va adabiyot boʻlimida katta ilmiy xodim boʻlib ishlamoqda.

**Ilmiy yoʻnalishi –** sharqshunoslik, afgʻon va forsiy tilshunoslik. 50 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Yujnыe dialektы v yazыke pashtu (fonetikomorfologicheskiy i leksiko-semanticheskiy analiz)". – T. 1994.

1. Sxodnыe syujetnыe motivы v  epose "Shaxname" i ustnom narodnom tvorchestve iranskix narodov // Nasha epoxa. – Osetiya, 1987.

2. Pushtunы Afganistana i Pakistana. (Plemennoye deleniye, rasseleniye, chislennost). -Ordjonikidze: Sev. Osetinskiy gosuniversitet, 1988.

3. Pushtunskaya problema. (Istoriya i sovremennost). – Ordjonikidze: Sev. Osetinskiy gosuniversitet, 1988.

4. Glagol v mangalskom dialekte // Iranskoye yazыkoznaniye: yejegodnik. – M. 1989.

5. Pashto – yedinыy literaturnыy yazыk Afganistana // Mayak Vostoka. – Tashkent: TashGIV, 1994. –№ 1.

6. Vliyaniye yujnыx dialektov na formirovaniye yedinogo literaturnogo afganskogo yazыka (pashtu) // Mayak Vostoka. – Tashkent: TashGIV, 1994. – № 1.

7. Foneticheskiye osobennosti yujnыx dialektov afganskogo yazыka // Eronshunoslik. – Toshkent, 1995. – S. 10 – 17.

8. Grant YURRS "Molodej v polikonfessio-nalnoy srede". 2006. – uchastnik granta.

9. Grant YURRS "Profilaktika  mejetnicheskix konfliktov i likvidatsiya ix posledstviy na Severnom Kavkaze". 2007. – uchastnik granta.

10. Nartovskiy epos i iranskaya poema "Shaxname" (sxodnыe syujetnыe motivы). Vladikavkaz, 2008.

11. Osetinskiye pisateli. Seriya "Moya Osetiya". – Vladikavkaz, 2008.

12.Grant RGNF "Iranskiy komponent v etnogeneze narodov Yujnogo Kavkaza". 2010. – uchastnik granta.

13. Osetinskiy i afganskiy (pushtu) yazыki: sravnitelno-sopostavitelnыy analiz. – Vladikavkaz, 2013.

14. Etnolingvisticheskaya ekspeditsiya po izucheniyu kulturno-yazыkovыx osobennostey jiteley seleniya Djalgan (Yujnыy Dagestan), 2016. – uchastnik ekspeditsii.
***Elektromagnit tadqiqotlaridagi taraqqiyot*** elektromagnit nazariyasi va qo'llanilishining barcha jihatlarini qamrab oladigan, ochiq kirish ilmiy jurnali. U 1989 yilda *Elektromagnit to'lqinlar* nomi bilan tashkil etilgan. Bosh muharrirlar - Weng Cho Chew ( Purdue universiteti ) va Sailing He ( Qirollik texnologiya instituti ). Jin Au Kong asoschi bosh muharrir edi.

Abstraktlashtirish va indekslash
--------------------------------

Jurnal abstraktlanadi va Science Citation Index Expanded, Current Contents, Inspec, Scopus va Compendex tomonidan indekslanadi. Shuningdek, u CrossRef a'zosi hisoblanadi. *Journal Citation Reports* ma'lumotlariga ko'ra, jurnal 2019 yilda 1,898 ta impakt faktorga ega edi. Biroq, u 2012 yilda ro'yxatga kiritilmagan, chunki "anomal iqtibos naqshlari jurnalning ta'sir faktorini sezilarli darajada buzishga olib keladi, shuning uchun unvon jurnalning adabiyotdagi iqtibos ko'rsatkichini aks ettirmaydi".**Elektromagnit toʻlqinlar** — vaqt boʻyicha davriy oʻzgaradigan elektromagnit maydon (oʻzaro bogʻlangan Ye elektr va N magnit maydonlar)ning fazoda chekli tezlik bilan tarqalish jarayoni. Oʻzgaruvchi induksiya oqimi uyurma elektr maydonni, u esa, oʻz navbatida, uyurma magnit maydonni uygʻotadi. Tarqalayotgan elektromagnit maydon Elektromagnit toʻlqinlar deyiladi. Elektromagnit toʻlqinlar Koʻndalang toʻlqinlar boʻlib, vakuumda s=3105^ tezlik bilan tarqaladi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑   „Progress in Electromagnetics Research",*2019 Journal Citation Reports*, Science, Web of Science, Thomson Reuters, 2020.
2. ↑  „Journal Citation Reports Notices". *Journal Citation Reports*.  Thomson Reuters (2012). 2013-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 14-sentyabr.

Havolalar
---------
50¢ 1871 Kanada tangasi
**50¢** — Kanadaning 50 sentlik tangasi. Tanganing orqa tomonida Kanada gerbi tasvirlangan. 1908-yil 2-yanvarda Qirollik zarbxonasining Ottava filialining bagʻishlanishida general-gubernator Erl Grey birinchi tangani oʻzi zarb qilish orqali zarb qilishni boshladi. Bular qirol Edvard VII surati tushirilgan kumush 50 sent edi.

2004-yildan beri tanga koʻp miqdorda zarb qilinishda davom etayotgan boʻlsa-da, u deyarli muomalaga kirmaydi va kollektorlar tomonidan tanga uchun 1 dollardan toʻliq sotib olinadi. Kanada zarbxonasi odatda 25 yoki 50 tangadan iborat rulonlarni sotadi. Banklar tangalarni nominal qiymatida qabul qiladi va sotadi.

Chiqarish tarixi
----------------

### 1921-yil tangalari

1921-yildan boshlab 50 sentlik tangalar unchalik mashhur boʻlmagan. 1921—1929-yillarda atigi 28 000 nusxa muomalaga chiqarilgan. 1929-yilda ularning soni kam edi va milliy bank seyflarida boʻlgan 1921-1929-yillarda chiqarilgan tangalar muomalaga kirdi — 480 392 tanga. Hozirgi kungacha 1921-yilda chiqarilgan atigi 75 ta tanga saqlanib qolgan.

### 2000-yil tangalari

2000-yilda chiqarilgan tangalar 276 nusxadan iborat kichik tiraji tufayli Kanadaning eng nodir tangalaridan biriga aylandi. 276 tanganing barchasi milliy bank xodimlariga sovg‘a qilingan.

### 2017-yil tangalari

Kanadaning oltindan yasalgan yangi tangasida ikkita chinor barglari tasvirlangan. Numizmatik mahsulotning nominal qiymati 50 sentni tashkil qiladi. Kanada Qirollik zarbxonasining xabariga koʻra, „bu eng arzon oltin tanga". Eʼlon qilingan qiymat $ 129.95 CAD (taxminan$ 96 USD). Tanga 1,27 gramm ogʻirlikdagi eng toza oltindan qilingan. Diametri atigi 13,92 mm.

Orqa tomonda ikkita chinor barglari daraxt shoxida joylashgan holatda koʻrsatilgan. Bunday dizaynning muallifi rassom Margaret Best.

| Teskari | Old yuzi | yillar | Ogʻirligi (g) | Diametri (mm) | Qalinligi (mm) | Eslatma |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | 2000 — hozirgi kun | 6.9 | 27.13 | 1.95 | 93,15% poʻlat, 4,75% mis, 2,1% nikel |
|  |  | 1980-1999 yillar | 8.10 | 27.13 | 1.9 | 99,9% nikel |
|  |  | 1920-1967 yillar | 11.66 | 29.72 |  | 80% kumush, 20% mis |
|  |  | 1908-1919 yillar | 11.62 | 29.72 |  | 92,5% kumush, 7,5% mis |

Sm. shuningdek
--------------

* Kanada dollari

Manbalar
--------

1. ↑  50-cent Special Wrap Circulation Roll (2018)
2. ↑  „Canada: George V 50 Cents 1921,… Canada". 2010-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 17-iyul.
3. 1 2 3 4 5
Mariella kemasi, Kustanmiekka boʻgʻozi (Xelsinki)
**Mariella** - Finlandiyaning Viking Line kompaniyasiga qarashli, 11 palubali kema. U Xelsinki — Mariehamn / Langnäs — Stokgolm yoʻnalishi boʻyicha muntazam reyslarni amalga oshiradi. 1985-yilda SF Line yuk tashish kompaniyasi buyurtmasiga asosan, Viking Line korparatsiyasining bir qismi sifatida qurilgan.

Qurilish
--------

Kema Finlandiyaning Turku shahridagi Wärtsila kemasozlik zavodida qurilgan. Ishga tushirish rejasi 1984-yil 8-aprelda tuzilgan va shu yilning 28-sentabrda ishga tushirilgan. U 1989-yilgacha dunyodagi eng katta (kruiz paromi) kema boʻlgan.

Kemani suvga tushirish ishlari 1984-yil 18-aprelda boshlangan boʻlsa, 1984-yil 28-sentabrda u ishga tushirildi. Dengiz sinovlaridan muvafaqiyatli oʻtgan kema, 1985-yil 18-mayda SF-Line AB (Viking Line korparatsiyasi operatori) ga topshirildi.

Ekspluatatsiya
--------------

Mariella kemasi Xelsinki-Mariehamn/Longnaes-Stokgolm yoʻnalishi boʻyicha eng uzun uzluksiz ishlash boʻyicha rekordchi hisoblanadi.

1996-yilning yoz mavsumida Xelsinkida toʻqqiz soatlik dam olish vaqtining oʻrniga Mariella jadvaliga Xelsinkidan Tallinga toʻxtab oʻtish rejasi tuzildi va amalga oshirildi, biroq bu reja amalda oʻzini qoqlamadi va yoʻnalish yopildi.

2000-yil sentabr oyida Mariella paromi Naantali zavodida modernizatsiya qilindi. Orqa panduslar va yangi tezyurar qutqaruv qayiqlari oʻrnatildi. Ichki koʻrinishi ham sezilarli darajada yangilandi va jamoat joylari qayta qurildi.

Keyingi katta taʼmirlash 2006-yil sentabr oyida Naantali shahrida boʻlib oʻtdi. Bu safar boj olinmaydigan savdo doʻkoni qayta qurilib, yangi diskoteka zali va yana 1 ta restoran barpo etildi.

Qiziqarli faktlar
-----------------

Mariella 1994-yil sentabrida Estoniyadagi kema halokatiga yetib kelgan birinchi parom edi. Qutqaruv operatsiyalari davomida ekipajda 15 nafar tirik qolgan odamlar bortga olib chiqdi. Yana 11 kishi qutqaruv vertolyotida olib kelindi, chunki Mariella bortidan qutqaruv operatsiyasi davomida vertolyot qoʻnadigan joy sifatida foydalanilgan.

Deyarli barcha Viking Line kema (eng yangi Viking XPRS va Viking Greysdan tashqari) nomlarining oxirgi qismi *-ella* qoʻshimchasi bilan (Gabriella, Mariella, Amorella, Rosella, Cinderella). Ushbu anʼana kompaniya asoschisining rafiqasi sharafiga tashkillashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Viking Line rasmiy veb-sayti
2. ↑  MarineTraffic-dagi paromning hozirgi holati, texnik xususiyatlari va fotosuratlari
**Basenji** *(basenji)*, afrikalik hurmaydigan it, eng qadimgi it zotlaridan biri hisoblanadi.

Itning tarixi
-------------

Qadimgi Misrda bu itlar fir'avnlarga sovg'a sifatida olib kelingan, Misrliklar bu it zotini juda hurmat qilgan va ularni tirik tumor deb hisoblagan. Bu gapning isbotini fir'avn qabrlaridagi devor tasvirlari, shuningdek itlarning topilgan mumiyalari tasdiqlaydi. Basenji kabi itlar Nubiyada (zamonaviy Sudan hududi) keng tarqalgan. Kermaning qadimgi Nubiya madaniyati davrida arxeologlar ayol qabridan, basenjiga o'xshash itning suyak qoldiqlari topilgan.

Oq-jigarrang ko'rinishdagi Basenji
Kongo Demokratik Respublikasi) hayvonlarni ovlash mavsumida bu it zotidan yordamchi sifatida foydalanishadi va ularni yuksak etirof etishadi. Basenji itlari 1895-yilda birinchi marta Afrika qit'asini tark etdi va dengizchilar tomonidan Angliyaga olib ketildi, ammo bu itlar iqlimga moslasha olmay qirilib ketdi.

1905-yilda Basenji Berlin hayvonot bog'ida ekzotik hayvonlar sifatida paydo bo'ldi va 1930-yillarda ular Angliyaga olib kelindi, u yerda Basenji zotidagi standarti tasdiqlandi , bugungi kunda ham boqib kelinadi. 1937-yilda birinchi Basenji Amerika Qo'shma Shtatlaridagi ko'rgazmada "Kongo teriyeri" nomi bilan paydo bo'ldi, shundan keyin bu zot e'tiborga olindi. 1941-yilda Amerikaga bir nechta basenji olib kelindi va bu zotning dunyo bo'ylab tarqalishi ular bilan boshlandi. Basenji ham hurishi mumkin, lekin odatda faqat bir marta huriydi va keyin jim qoladi. Shuningdek, u qisman xonakilashtirilgan deb taxmin qilinadi. Uning metabolizmi boshqa uy hayvonlarinikiga o'xshamaydi.

Oq-qora va jigarrang rangli Basenji

Tavsifi
-------

• Bo'yi — 43 sm

• Vazn — 11 kg

• Rangi — 4 xil

Manbalar
--------

1)*Noonan, C. H. B.; Kay, J. M. (1990). "Prevalence and Geographic-distribution of Fanconi syndrome in Basenjis in the United States". Journal of the American Veterinary Medical Association.*

2)*Dollman, Guy (April 1937). "The Basenji Dog". Journal of the Royal African Society*

3)*Edwards, Richard J.; Field, Matt A.; Ferguson, James M.; Dudchenko, Olga; Keilwagen, Jens; Rosen, Benjamin D.; Johnson, Gary S.; Rice, Edward S.; Hillier, La Deanna; Hammond, Jillian M.; Towarnicki, Samuel G.; Omer, Arina; Khan, Ruqayya; Skvortsova, Ksenia; Bogdanovic, Ozren; Zammit, Robert A.; Aiden, Erez Lieberman; Warren, Wesley C.; Ballard, J. William O. (2021). — "Chromosome-length genome assembly and structural variations of the primal Basenji dog (Canis lupus familiaris) genome"*
|  |
| --- |
|  |
| **Tinch okeani radiostansiyasi** |
| Mamlakat: | SSSR |
| Formati: | Dunyoning dengiz yo'llarida: yangiliklar, musiqa, kemalarning joylashuvi |
| Eshittirish zonasi: | Uzoq Sharq dengizchilari va baliqchilari uchun (butun Tinch okeani havzasi) |
| Vebsayt: | oceandx.narod.ru (norasmiy) |  |
|

**Tinch okeani (radiostansiya)** - 1963-yildan 2001-yilgacha va 2005-yildan 2008-yilgacha o'rta to'lqin oralig'ida 810 kHz chastotada va turli vaqtlarda 12065 kHz, 17590 kHz59, 5960 kHz, 7330 kHz qisqa to'lqin diapazonida, VHF diapazonida 66 MGts chastotada (Vladivostokda), shuningdek, 1- simli ("radio nuqtasi") eshittirish dasturi hisoblanadi.

Eshittirish hududi Tinch okeani va Hind okeanlari, Arktikaning sharqiy sektori, Uzoq Sharq kemalari suzib yuradigan asosiy zonadir. Radiostansiya materik bilan yagona aloqa vositasi edi. Ko'rsatuvlar kuniga 3 marta efirga uzatildi. Radiostansiyaning chaqiruv belgisi "Vodiylar va tepaliklar orqali "qo'shig'ining ohangi edi. Efirda viloyat va mamlakat yangiliklari, qarindoshlarning salomlari yangrardi. Xotinlar, onalar, bolalar dengizchilarga o'z hayotlari, oilalari haqida so'zlab berishardi va musiqiy tabriklarni yetkazishardi. Dastur oxirida **Pol Mari** musiqasi ohangi ostida, Melancolie Melody Lady, Uzoq Sharq kemasozlik kompaniyasi kemalari qaysi portlarda joylashgani yoki ular qaysi yo'nalishda ketayotgani, rejalashtirilgan kelish sanasi haqida xabar berildi.

**2000-yillarda eshittirishni toʻxtatish va qayta tiklash**
-----------------------------------------------------------

2001-yilda mablagʻ yetishmasligi sababli eshittirishlar toʻxtatildi. 2003-yilda, ayniqsa Uzoq Sharq aholisi uchun uch kun davomida (7, 8 va 9-may kunlari soat 18:15 dan 19:00 soatgacha) eshittirish qayta tiklandi. 2005-yilda Vladivostok shahri ma'muriyati Vladivostok davlat teleradiokompaniyasi bilan birgalikda stansiyani qayta tiklashni qo'llab-quvvatladi va 10 dan 17-noyabrgacha 7330 kHz qisqa to'lqinlar chastotasida sinov uzatishlar o'tkazildi. Oxota dengizi dengizining shimoliy qismining yo'nalishi, ushbu chastotadagi signalni Finlandiya havaskor radio operatori tomonidan qabul qildi. 2005-yil 20-noyabrda Argentinada 5960 kHz qisqa to'lqinli signal qabul qilindi. 10-dekabr kuni Sankt-Peterburgda 7330 kHz qisqa to'lqinli chastotali signal qabul qilindi. 25-dekabr kuni AQSHning Kaliforniya shtatida 5960 kHz chastotali qisqa toʻlqinli signal qabul qilindi. 2008-yilda radiostansiya yana jim qoldi.

**Manbalar**
------------

1. ↑  Неофициальный сайт радиостанции "Тихий океан".
2. ↑   50 лет назад вышла в эфир приморская радиостанция «Тихий океан», ГТРК "Владивосток".
3. ↑   Владивосток, Работает радиостанция «Тихий океан». Дата обращения: 21 апреля 2013
Andoza:Infobox dam
**Kroton to'g'oni** (yoki **Croton gidroelektrostansiyasi** ) - Michigan shtatining Nyuaygo okrugi, Kroton shaharchasidagi Muskegon daryosidagi tuproq bilan to'ldirilgan to'g'on va elektr stantsiyalari majmuasi bor. U 1907 yilda Uilyam D. Fargo rahbarligida Consumers Energy kompaniyasining salafi Grand Rapids - Muskegon Power Company tomonidan qurilgan. 40-fut-high (12 m) to'g'on 7,2 mlrd gallon (6 milliard imp. gal /27 milliard L) suvning 1,209-acre (489 ha) suv ombori va eng yuqori oqimda 8850 kilovatt ishlab chiqqanchiqarishga qodir. U 1979 yilda Milliy tarixiy joylar reestriga kiritilgan ekan.

1. ↑  „Croton Dam 1907-2007 Centennial Celebration brochure" (PDF). 2007-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 11-iyun.
2. ↑  Jeff Alexander. „Historic Croton Dam changed West Michigan". *Muskegon Chronicle*. Qaraldi: 2008-yil 11-iyun.
3. ↑  „Muskegon River Hydroelectric Resources". *Consumers Energy*. 2007-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 11-iyun.
**Elektron qamrash** (K-elektronni qamrash, shuningdek, K-qamrash yoki L-qamrash, L-qamrash) — bu elektr neytral atomning protonga boy yadrosi odatda K yoki L dan ichki atom elektronini yutish jarayonidir. Shunday qilib, bu jarayon yadro protonini neytronga oʻzgartiradi va bir vaqtning oʻzida elektron neytrinoning emissiyasini keltirib chiqaradi.

p + e− →  n + ν

Bu yagona chiqarilgan neytrino butun parchalanish energiyasini oʻz ichiga olganligi sababli, u yagona xarakterli energiyaga ega. Xuddi shunday, neytrino emissiyasining momentumi paydo boʻlgan atomining bir xarakterli impuls bilan orqaga qaytishiga olib keladi.

Olingan nuklid, agar u gʻalayonlangan holatda boʻlsa, u holda uning oʻzi asosiy holatiga oʻtadi. Odatda, bu oʻtish paytida gamma nurlari chiqariladi, ammo yadroviy de-qoʻzgʻalish ichki konversiya orqali ham sodir boʻlishi mumkin.

Tarixi
------

Elektron qamrash nazariyasi birinchi marta 1934-yilgi maqolada Gian-Karlo Wick tomonidan muhokama qilingan, keyin esa Xideki Yukava va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan. K-elektron tutilishi birinchi marta Luis Alvares tomonidan vanadiyda, da kuzatilgan, bu haqda u 1937-yilda xabar bergan. Alvares galliyda elektron qamrashni oʻrganishni davom ettirdi.
**Lev Konstantinovich Nikiforov** (1936-yil 5-oktabr, Pskov viloyati Bejanitsy) - Sovet va Rossiya og'ir atletikachisi, og'ir atletika bo'yicha murabbiy. RSFSRda xizmat ko'rsatgan murabbiy hamda SSSR sport ustasi.

**Biografiya**
--------------

1936-yilda Bejanitsy shahrida tug'ilgan. Kechki maktabni va Leningrad temir yo'l maktabini tugatgan. Lev o'sha paytlarda eshkak eshish mashg'ulotlariga qatnagan va 1955-yilda jamoa tarkibida Leningrad chempioni bo'lgan. Keyin to'rt yil davomida u dengiz flotida xizmat qildi.

Xizmatdan so'ng u Bejanitsyga qaytib, Bejanitsidagi "Udarnik" sovxozida sport instruktori-metodisti bo'lib ishladi. 1960-yilda u ogʻir atletika bilan shugʻullanib, hududdagi birinchi murabbiylardan biriga aylandi.

**P.F.Lesgaft** nomidagi Jismoniy tarbiya va sport institutini ogʻir atletika (murabbiy-oʻqituvchi) mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. U RSFSRda xizmat ko'rsatgan murabbiy A.I.Falameevning tarbiyachisi edi. Taqsimotga ko'ra, u Chelyabinsk viloyatida, Ozyorskda ishga joylashdi va u yerga xotini va bolalari bilan ko'chib o'tdi. U ana shu joyda 15 yil yashab ishladi, shu vaqt ichida birinchi xotini vafot etdi.

1982-yilda u Kaluga viloyatining Obninsk shahriga ko'chib o'tdi va u erda yana 15 yil yashadi. U Jukov shahriga ko'chib o'tdi va u erda Muz saroyining direktori lavozimiga taklif qilindi. Shu bilan bir qatorda u kechqurunlari ham murabbiylik faoliyatini davom ettirdi.

1996-yilda u SSSR marshali G.K.Jukovga bag'ishlangan musobaqalarni tashkil etdi. O'sha yili og'ir atletika faxriylari federatsiyasining asoschilaridan biri bo'ldi. U Beshta Jahon o'yinlarida qatnashgan: ikki marta Sidney va Melburnda chempion, ikki marta kumush va bir marta bronza medali sohibi bo'lgan.

Qirq yildan ortiq murabbiylik faoliyati davomida Nikiforov og'ir atletika bo'yicha ikkita, pauerlifting bo'yicha besh nafar xalqaro sport ustasini tayyorladi. Ular orasida Yevropa chempioni Nikolay Platoshechkin , oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati kumush medali va oʻsmirlar oʻrtasida Yevropa chempioni Andrey Nazarov, oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati bronza medali sovrindori Aleksey Smetanin, oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati kumush medali sovrindori Igor Pilipenko, o'smirlar o'rtasidagi Yevropa chempionati bronza medali sovrindori Irina Abramova kabi sport ustalari bo'lgan.

Nikiforovning nomi **"Rossiyaning eng yaxshi odamlari"** ensiklopediyasiga kiritilgan. Shuningdek u shon-sharaf kitobiga ("IWF-Masters Olov zali") ham kiritilgan. Qiziqarli tomoni u 80 yoshida sport bilan shug'ullanishni davom ettirgan.

**Manbalar**
------------

1. ↑  Тяжёлая атлетика (рус.). Дата обращения 28.05.2022
2. ↑   Фаламеев Александр Иванович | Спорт-страна.ру. sport-strana.ru. Дата обращения: 28.05.2022
3. ↑   Лев Никифоров: Тяжелую атлетику осваивали по книге. Сегодня в Пскове, Новости на PskovLive.ru. news.pskovlive.ru.
4. ↑  Лев Никифоров. Живая легенда калужского спорта (рус.), Знамя - газета Калуги и Калужской области (7 апреля 2016).
**Alisher Abdulhakimovich Niyozaliev** (1982-yil 1-dekabr) — oʻzbek futbolchisi, ekstremal yarim himoyachi.

Biografiya
----------

U 2001-yili Samarqand Dinamosi tarkibida Oʻzbekiston oliy ligasida debyut qilgan. Keyin esa oliy divizionning bir qator boshqa klublari — „Metallurg" (Bekobod), „Navbahor", "Lokomotiv" (Toshkent), „Buxoro"da uzoq vaqt hech qayerda oʻzgarmagan holda oʻynadi. Oʻzbekiston oliy ligasida jami 38 ta oʻyin oʻtkazgan. U birinchi liga klublarida, jumladan, „Oqtepa"da ham oʻynagan.

2008-yilda Qirgʻizistonning „Neftchi" (Qoʻchqor-Ota) klubiga oʻtgan. Keyin u Qirgʻiziston chempionatida „Jashtik-Ak-Oltin" va „Olay" jamoalarida oʻynadi, har mavsumda bu ikki jamoaning eng yaxshi toʻpurari boʻldi. 2009-yilda „Yoshlik" tarkibida u bronza medali sohibiga aylandi va 9 ta gol bilan chempionatning eng yaxshi 5 toʻpurari qatoriga kirdi. 2011-yilda u chempionatning xorijlik futbolchilaridan iborat ramziy terma jamoaga va FFKR talqiniga koʻra mavsumning eng yaxshi 10 ta transferi roʻyxatiga kiritilgan.

2012—2013-yillarda 8x8 futbol boʻyicha Moskvadagi havaskor klublarda oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Составлена символическая сборная легионеров чемпионата Кыргызстана по футболу". 2019-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 17-fevral.
2. ↑  „Топ-10 лучших трансферов 2011 года, по мнению ФФКР". 2019-yil 18-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 17-fevral.
3. ↑  Niyazaliev Alisher Abdulxakimovich

Havolalar
---------

* Profil na sayte FootballFacts.ru
**Fredoniya** (ispancha: Fredonia) — Kolumbiyaning gʻarbiy qismidagi shahar bo'lib, Antiokiya departamenti Janubi- g'arbiy Antiokiya subregionida joylashgan.

**Tarix**
---------

Keyinchalik shaharda odamlar soni ortib, 1828-yilda aholi punkti tashkil etilgan. Fredoniya munitsipaliteti 1830-yilda alohida ma'muriy birlikka bo'lingan.

**Geografik joylashuv**
-----------------------

Shahar departamentning janubiy qismida, Kordilyera markaziy tog'li hududida, bo'limning ma'muriy markazi Medellindan taxminan 30 km janubi-janubiy-g'arbda (SSW) joylashgan. Dengiz sathidan 1567 metr balandligda joylashgan. Fredoniya munitsipaliteti shimolda Kaldas munitsipaliteti, shimoli-g'arbda Amaga munitsipaliteti, g'arbda Venezia, janubi-g'arbda Tarso, janubda Geriko munitsipaliteti bilan chegaradosh. Tamesis va La Pintada , sharqda La Pintada munitsipalitetlari va Santa Barbara. Fredoniya munitsipalitetning maydoni 247 km².

**Aholi**
---------

Kolumbiya Milliy ma'muriy statistika departamenti ma'lumotlariga ko'ra, 2012-yilda shahar va munitsipalitetning umumiy aholisi *21 936 kishini* tashkil etdi. Munitsipalitet aholisining yillar bo'yicha dinamikasi:

Yillar bo'yicha aholi soni| 2005-yil | 2006-yil | 2007-yil | 2008-yil | 2009-yil | 2010-yil | 2011-yil | 2012-yil |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 692 | 22 618 | 22 506 | 22 402 | 22 288 | 22 169 | 22 055 | 21 936 |

2005-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, erkaklar Fredoniya aholisining *50,2 foizini,* ayollar esa mos ravishda *49,8 foizini* tashkil qilgan. Irqiy jihatdan *oq tanlilar* va *mestizolar* shahar aholisining *99,8% ni tashkil qilgan*; qora tanlilar, mulattolar va raysaliyaliklar - *0,2%*. Butun aholi orasida savodxonlik darajasi *85,9% ni* tashkil etdi.

**Iqtisodiyot**
---------------

Fredoniya iqtisodiyotining asosini qishloq xo'jaligi, ishlab chiqarish va qazib olinadigan ko'mir tashkil etadi. Shahar va kommunal korxonalar umumiy sonining *62,6 foizi* savdo korxonalari, *27,7 foizi* xizmat ko'rsatish korxonalari, *9,4 foizi* sanoat korxonalari, *0,3 foizi* iqtisodiyotning boshqa tarmoq korxonalari hisobiga to'g'ri keladi.

**Manbalar**
------------

1. ↑   Fredonia, Colombia Page (англ.). Fallingrain Global Gazetteer. Дата обращения: 28.05.2022
2. ↑   Municipalities of Colombia (англ.). Statoids.com Дата обращения:28.05.2022.
3. ↑   Proyecciones de Población departamentales y municipales por área 2005 - 2020 (исп.) (недоступная ссылка). Departamento Administrativo Nacional de Estadística. Дата обращения: 28.05.2022. Архивировано 13 июня 2011 года.
4. ↑   Censo General 2005. Perfil Fredonia - Antioquia (исп.) (недоступная ссылка). Departamento Administrativo Nacional de Estadistica. Дата обращения: 28.05.2022. Архивировано 1 февраля 2014 года.
**Gannover-Limmer** **konslageri** (nemischa:) 1944-yil avgust oyining oxiridan 1945-yil aprel oyining boshigacha Limmer hududidagi ayollar konslageri. Hozir Gannover shahrida (Germaniya) joylashgan.

Lager boshqa bir konslagerga filial sifatida qurilgan va Uchinchi Reyx davridagi Gannoverning 7 ta kontslagerlaridan biri boʻlgan.

Tarixi
------

Lager siyosiy mahbuslar uchun bunyod etilgan. 1944-yil 31-avgustda lagerga asosan fransuz va rus millatiga mansub 500 nafar ayol qamalgan.

Oʻsha yilning noyabr va dekabr oylarida Salzgitter-Vertenshtedt konslageridagi mahbuslar lagerga koʻchirildi, mahbuslar orasida 30 nafar fransuz ayollari bo‘lgan.

1945-yil yanvar oyida Gannover-Langengagen konslageri vayron qilingan va asosan polyak va rus millatiga mansub omon qolgan mahbuslar Limmerga koʻchirildi.

1945-yil mart oyining oxirida lagerda 1011 mahbus bor edi.

Ittifoqchi kuchlarning hujumi paytida Gannoverdagi barcha konslagerlar evakuatsiya qilindi. 1945-yil 6-aprelda Limmerdan 1000 ga yaqin mahbuslar Bergen-Belsen lageriga joʻnatildi. Omon qolganlar lagerga uch kundan keyin yetib kelishdi. 1945-yil 15-aprelda lager ingliz askarlari tomonidan ozod qilindi. Limmer lagerida yurishga qodir boʻlmagan qolgan mahbuslar 10-aprel kuni ozod qilindi.

Qamoqqa olish shartlari
-----------------------

Mahbuslar uchta yogʻoch kazarmada yashashgan. Qolgan binolarda kir yuvish, oshxona, hojatxonalar, sanitariya boʻlimi, shuningdek, maʼmuriy idoralar joylashgan.

Konslager Continental AG zavodi va Limmer qishlogʻi oʻrtasida joylashgan edi. Ayollar zavodda kuniga 12 soatdan gaz niqoblarini ishlab chiqarishda ishladilar. Lagengagendagi fabrikada, shuningdek, Bornumdagi Garri Brot Hannover novvoyxonasida oz sonli ayollar ishlagan.

Yodgorlik
---------

1987-yilda Limmerda bronza plastinka va lager asirlariga bagʻishlangan yodgorlik tosh oʻrnatildi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Außenlagerliste" (de).  www.kz-gedenkstaette-neuengamme.de. 2017-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 6-fevral.
2. ↑  „GBB - Gesamtchronologie" (de).  bergen-belsen.stiftung-ng.de. 2017-yil 18-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 6-fevral.
**Oleg Viktorovich Sinelobov** (5.10.1962; Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — sovet, oʻzbek va rus futbolchisi; murabbiy.

Faoliyati
---------

### Futbolchi sifatida

#### Klubdagi faoliyati

Professional faoliyatini 1980-yilda Xalqobodning "Sohibkor" klubi tarkibida boshlagan. 1983-yil boshida Jizzaxning „Zvezda" jamoasiga oʻtadi va 1984-yilning oxirigacha shu klubda oʻynaydi. Bu vaqt ichida „Zvezda" tarkibida 62 ta oʻyinda maydonga tushib, 13ta gol urgan. 1985-yilning birinchi yarmini „Sohibkor" safida oʻtkazgan. 1985-yilning ikkinchi yarmida Oleg Sinelobov Toshkentning „Paxtakor" jamoasiga oʻtib, 1989-yilning oxirigacha „Toshkent paxtakorlari" safida toʻp surgan. Mazkur vaqt oraligʻida „Paxtakor" safida 145 ta uchrashuvda maydonga tushib, 25 ta gol urishga erishgan.

1990 va 1991-yilgi mavsumlarda Jizzaxning „Soʻgʻdiyona", Namanganning „Navbahor" va Toshkentning „Paxtakor" jamoalari tarkibida oʻynagan. 1992-yilgi mavsumda Buxoroning „Nurafshon" jamoasida, Toshkentning „Paxtakor" va Navoiyning „Zarafshon" klublarida ijarada oʻynagan. 1993-yilda bir muddat Malayziyaning „Perliz" jamoasi safida toʻp surgan.

1994-yil boshida Novotroitskning „Metallurg" klubiga oʻtadi va bu klub 1995-yilda nomini „Nosta"ga oʻzgartiradi. Oleg Sinelobov 2003-yilgacha „Nosta" safida oʻynagan va shu vaqt ichida 220 ta oʻyinda maydonga tushib, 57 ta gol urgan.

#### Jamoadagi faoliyati

1992-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi safida beshta oʻyin oʻtkazgan.

### Murabbiylik faoliyati

Sinelobov futbolchilik faoliyatini yakunlagach, murabbiylik bilan shugʻullana boshlagan. 2004-yilda Novotroitskning „Nosta" klubida murabbiy boʻlib ishlagan. 2008-yilda „Nosta-2" farm klubi bosh murabbiyi boʻlgan. 2010-yildan 2015-yil fevraligacha „Nosta" bosh murabbiyi lavozimida ishlagan. 2012-yil 29-martda „Sharqiy Orenburg" DFL prezidenti etib saylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Статистика игроков сборной Узбекистана" (deadlink). 23-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-avgust 2015-yil.
2. ↑  Олег Синелобов получил лицензию категории «А»
3. ↑  „Олег Синелобов: Прощу прощения за такую игру" (deadlink). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-avgust 2015-yil.
4. ↑  „Олег Синелобов: Будем работать над ошибками" (deadlink). 11-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-avgust 2015-yil.
5. ↑  Олег Синелобов - Президент ДФЛ «Восточное Оренбуржье»
6. ↑  „ДФЛ «Восточное Оренбуржье»". 2021-yil 15-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 15-iyul.

Havolalar
---------

* FootballFacts.ru saytida Profili
**Anvar qori Tursunov** (oʻzbekcha: *Анвар қори Турсунов*; ruscha: *Анвар-кори Турсунов*) Toshkent shahridagi Koʻkaldosh jome masjidining taniqli imom-xatibi boʻlgan. 2009-yilning 31-iyulida unga bir necha marta pichoq bilan zarba berilgan, ammo Tursunov ushbu jarohatdan tuzalib ketgan.

Faoliyati
---------

Anvar qori Tursunov Oʻzbekistonda ekstremistik islomiy faoliyatga qarshi faol kurashgan va „Hizb-ut-Tahrir" va Oʻzbekiston islomiy harakati kabi noqonuniy islomiy guruhlarga aʼzolikda gumon qilingan ayblanuvchilarning sud jarayonlarida koʻpincha guvohi sifatida ishtirok etgan.

Anvar qori Tursunov oʻzbek musulmonlarini hijob oʻrash kabi yot taʼsirlarga qarshi turishga chaqirgan edi. U *„Hidoyat sari"* telekoʻrsatuvida dinga nisbatan oʻzining koʻplab qarashlarini qoʻllab-quvvatlagan. Qori, shuningdek, Oʻzbekiston bosh muftiysi, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi rahbari lavozimlarini egallashi mumkin boʻlgan shaxslardan biri sifatida tilga olingan.

Pichoqlashuv
------------

2009-yil 31-iyul kuni tungi soat 22:30 da Tursunov Yangiobod tumanidagi uyida boʻlgan vaqtida uning eshigi taqillaydi. Oʻgʻli eshikni ochadi va unga otasining diniy marosimga taklif qilinayotganini aytishadi. Tursunov eshik oldiga kelganida, unga uch kishi sakkiz marta, besh marta qoʻliga, uch marta qorniga pichoq bilan zarba berishadi. Keyin esa hujumchilar voqea joyidan qochib ketishadi.

Oʻzbekiston hukumati hujumchilardan biri 2009-yil 29-avgust kuni Toshkentda sodir etilgan otishma chogʻida oʻldirilgani xabar qilingan Oʻzbekiston islomiy harakati aʼzosi Shavkat Mahmudov ekanligini daʼvo qiladi.

Yana qarang
-----------

* Oʻzbekistonda islom

Manbalar
--------

1. ↑  Pannier, Bruce. „Motives Behind Attack On Uzbek Imam Remain Unclear". Radio Free Europe/Radio Liberty (2009-yil 4-avgust).
2. ↑  „Uzbek Cleric Warns Against Hijab, 'Foreign Influences'". Radio Free Europe/Radio Liberty (2009-yil 30-yanvar).
3. ↑  Uzbek TV's religious broadcast warns youth of "slanders" on the Internet. BBC Monitoring Central Asia Unit (2008-yil 5-iyun).
4. ↑  „Uzbekistan: Murdered Official Linked to Interior Ministry's Religious Squad". EurasiaNet (2009-yil 14-avgust).
5. ↑  Pannier, Bruce. „Motives Behind Attack On Uzbek Imam Remain Unclear". Radio Free Europe/Radio Liberty (2009-yil 4-avgust).
6. ↑  „Uzbekistan: Murdered Official Linked to Interior Ministry's Religious Squad". EurasiaNet (2009-yil 14-avgust).
7. ↑  Tynan, Deirdre. „Authorities Link Tashkent Shootout in August to Islamic Movement of Uzbekistan". EurasiaNet (2009-yil 9-sentyabr).