**Marmara universiteti** ( turkcha : *Marmara Üniversitesi* ) Turkiyaning Istanbul shahridagi davlat universitetidir .

Universitet Marmara dengizi nomi bilan atalgan va 1982-yilda universitet sifatida tashkil etilgan. 1883-yilda *Hamidiye Ticaret Mekteb-i Alisi* nomi bilan Istanbul markazidagi bir uyda yaratilgan. Universitet besh tilda ( turk, ingliz, nemis, fransuz, arab ) kurslarni taklif etadi, Turkiyadagi yagona ko'p tilli universitet. Universitetda 13 ta kampus, 11 ta institut, 8 ta kollej va 28 ta ilmiy markaz mavjud.

Taniqli bitiruvchilar orasida Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo'g'an, komik aktyor Kamol Sunal va media magnat Aydin Do'g'an bor.

Ta'lim
------

Marmara universitetida 3,000 dan ortiq professor-o'qituvchilar va Istanbul shahridagi bir nechta kampuslarda 60,000 ga yetgan talabalar jamoasi mavjud. 124 yildan buyon Turkiyaning yetakchi oliy ta’lim muassasalaridan biri hisoblanadi. Universitet muhandislik, tibbiyot va stomatologiya fakultetlari bilan bir qatorda turk va ingliz tillarida o'qitiladigan xalqaro fakultetlar ham mavjud. Universitet tarkibiga besh tilda: turk, ingliz, fransuz, arab va nemis tillarida ta'lim beradigan Iqtisodiyot va ma'muriy fanlar fakulteti kiradi, bu Marmara universitetini Turkiyadagi yagona ko'p tilli universitetga aylantiradi. Universitet tibbiyot, huquq va tasviriy san'at sohasida ayniqsa muvaffaqiyatga erishdi. 2020-yilda rasmiy yopilishi bilan Istanbul Siti Universitetidan yangi talabalar kelishi bilan yangi fakultetlar tashkil etildi.

Universitet ma'rifat me'yorlariga amal qiladi va Turkiya konstitutsiyasida belgilangan tamoyillarga muvofiq ishtirokchi demokratik boshqaruv orqali talabalar tayyorlaydi. Fakultetda 2839 xodimlar, jumladan, 558 nafar professor, 569 nafar dotsent, 237 nafar o‘qituvchi, 987 nafar ilmiy xodim, 172 nafar o‘qituvchi, 78 nafar mutaxassis va 3 nafar tarjimon, 1 nafar ta’limni rejalashtirish bo‘yicha mutaxassis hamda 1354 nafar ma’muriy xodimlar faoliyat yuritmoqda. 500 nafar professor-o‘qituvchilar boshqa universitetlarda dars berishmoqda.

Marmara universitetida 57.000 talaba tahsil oladi, ulardan 44.661 nafari bakalavriat, 7.406 nafari esa magistratura bosqichida talabadir. Muassasada 73 davlatdan jami 1354 nafar xorijlik talaba tahsil olmoqda. Talaba qizlar umumiy aholining 54% ni tashkil qiladi.

Fakultetlar
-----------

 Imperial tibbiyot kolleji, hozirda Istanbulning Kadiko'y tumanidagi Marmara universitetining Haydarpasha kampusi. Bino arxitektorlar Aleksandr Vallauri va Raimondo D'Aronko tomonidan ishlab chiqilgan.
* Otaturk ta'lim fakulteti
* Stomatologiya fakulteti
* Farmatsevtika fakulteti
* San'at va fanlar fakulteti
* Tasviriy san'at fakulteti
* Huquq fakulteti
* Iqtisodiyot va ma'muriy fanlar fakulteti
* Ilohiylik fakulteti
* Aloqa fakulteti
* Muhandislik fakulteti
* Texnik ta'lim fakulteti
* Tibbiyot fakulteti
* Sog'liqni saqlash ta'limi fakulteti

Oliy maktablar
--------------

 Haydarpasha kampusi hovlisida talabalar
 Haydarpasha kampusi
* Aniq va amaliy fanlar bo'yicha magistratura instituti
* Yevropa hamjamiyat instituti, 2007 yilda Yevropa Ittifoqi instituti deb qayta nomlandi
* Bank va sug'urta instituti
* Ta'lim fanlari instituti
* Gastroenterologiya fanlari instituti
* Tasviriy san'at instituti
* Nevrologik fanlar instituti
* Tibbiyot tadqiqotlari instituti
* Ijtimoiy fanlar instituti
* Turkologiya tadqiqot instituti
* O'rta Sharq tadqiqotlari instituti
* Sog'liqni saqlash fanlari instituti

Kasb-hunar maktablari
---------------------

### To'rt yillik dasturlar

* Bank va sug'urta maktabi
* Jismoniy tarbiya va sport maktabi
* Hamshiralik maktabi
* Istanbul Zeynep Komil Sog'liqni saqlash xizmatlari kasb-hunar maktabi
* Chet tillar maktabi

### Ikki yillik dasturlar

* Ilohiylik kasb-hunar maktabi
* Sog'liqni saqlash bilan bog'liq kasblar kasb-hunar maktabi
* Ijtimoiy fanlar kasb-hunar maktabi
* Texnika fanlari kasb-hunar maktabi

Xalqaro profil
--------------

Universitet xalqaro talabalarni qabul qiladi va deyarli barcha sohalarda xalqaro standartlarda ta'lim beradi. Marmara universiteti zamonaviy va xalqaro universitet bo'lib, ilmiy uchrashuvlar, madaniy tadbirlar, san'at ko'rgazmalari va sport turlari bilan bir qatorda boshqa milliy va xalqaro tadbirlarga mezbonlik qiladi va ishtirok etadi. Marmara universiteti Yevropa Universitetlar Uyushmasi (EUA) aʼzosi boʻlgan kam sonli turk universitetlaridan biridir. Muhandislik va texnik ta'lim fakultetlari ham ABET orqali xalqaro tadqiqotlar olib bormoqda. Iqtisodiyot va ma'muriy fanlar fakulteti va Ijtimoiy fanlar instituti Evropada menejment va biznes boshqaruvi bo'yicha xalqaro akkreditatsiya tizimi EQUIS tomonidan o'tkaziladigan sifatni baholashga tayyorgarlik ko'rmoqda. Ijtimoiy fanlar instituti hozirda menejmentni rivojlantirish bo'yicha Yevropa jamg'armasi EFMDning institutsional a'zosi hisoblanadi. Huquq fakulteti doimiy ravishda Amerika Qo'shma Shtatlaridagi Phillip C. Jessup Moot Court Competition va Avstriyadagi Willem C. Vis Moot Court Competition kabi bir qancha xalqaro bahsli sud musobaqalarida qatnashadi. Huquq fakulteti Siyosatshunoslik va xalqaro munosabatlar kafedrasi bilan birgalikda har yili Birlashgan Millatlar Tashkilotining bir nechta turli model dasturlarida universitetni namoyish etadi. Sokrat dasturi orqali universitet 120 nafar professor-o'qituvchilarni qabul qildi va so'nggi besh yil ichida 53 nafarini chet elga yubordi.  ]

Marmara universitetining xalqaro idorasi va talabalarga yo'naltirilgan ESN Marmara tashkiloti universitet orasidan chet ellik talabalarga yordam beradi. Marmara Universiteti Menejment klubi talabalari har yili Marmara universiteti xalqaro hamjamiyatining ijtimoiy mavqeini targ'ib qilish maqsadida "Xalqaro haftalik"ni tashkil qiladi va tadbirga taklif etilgan xalqaro mehmon talabalarga keng ko'lamli madaniy dastur taqdim etadi.

### Erasmus dasturida samaradorlik

2003-2004 va 2009-2010 o'quv yillari davomida universitet Erasmus dasturi bo'yicha 1097 nafar talabani chet elga yubordi. Dasturga qabul qilingan talabalar Yevropaning 22 davlatining 230 ta hamkor universitetlaridan birida 1-2 davra oʻqish imkoniyatiga ega boʻldilar. Qabul qilingan talabalarning 95% bakalavriat va magistraturaga hujjat topshirgan boʻlsa, qolgan 5% xorijiy amaliyot dasturlariga qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlgan. Yuqorida tilga olingan talabalar universitet va Yevropa Komissiyasi tomonidan chet elda bo'lgan vaqtlarida moliyaviy qo'llab-quvvatlanadi. Bir vaqtning o'zida Marmara universiteti xuddi shu dastur bilan 839 evropalik talabani qabul qildi. Yevropa Ittifoqi Ta'lim va Yoshlik Dasturlari Markazi tomonidan e'lon qilingan statistik ma'lumotlarga ko'ra, Marmara universiteti Turkiyada taklif qilingan almashinuv dasturlariga murojaat qilgan chet ellik talabalar orasida eng yaxshi 3 ta tanlovdan biri hisoblanadi.

Marmara universiteti 2006-yildan beri chet ellik talabalar uchun turk tilida bepul intensiv til kurslarini (EILC) taklif etadi. Ushbu dastur bo'yicha universitet Yevropa Komissiyasining mukofoti bo'lgan Yevropa til belgisini qo'lga kiritish sharafiga muyassar bo'ldi.

### Reytinglar

Bitiruvchilar
-------------

Recep Tayyip Erdogan Rejep Tayyip Erdog'an, Turkiya prezidenti
* Rejep Tayyip Erdog'an, Turkiya prezidenti, Iqtisodiyot va ma'muriy fanlar fakultetini tamomlagan
* Aydin Dog'an, 1960-yilda turk tadbirkori va sanoatchisi
* Nihat Erg'un 2009-yilning may oyidan beri Turkiya sanoat va savdo vaziri
* Kemal Suna kino komediyalaridagi roli bilan tanilgan turk aktyori.Marmara universiteti Ijtimoiy fanlar institutining Televideniya bo'limi magistraturasini tamomlagan.
* Ismoil Acar, turk rassomi
* Betul Kachar, turk astrobiologi
* Nazli Tolga, turkiyalik jurnalist
* Nesrin Nas, turkiyalik akademik, siyosatchi va ona Vatan partiyasining sobiq rahbari
* Ali Kurumahmut, Turkiya Davlat kengashining sobiq a'zosi
* Sevil Sabanji, Sabanji oilasining uchinchi avlod a'zosi, turk ishbilarmon ayol
* Setenay Özbek, turk yozuvchisi, rassomi va hujjatli film muallifi
* Mustafo Sarigul, Turkiya parlamentining sobiq deputati va 1999-yildan beri Shishli Istanbul tumani hokimi
* Xoqon Utangach, musiqachi
* Shebnem Paker, turkiyalik gitarachi va qo'shiqchi
* Yildo, shoumen, nafaqadagi futbolchi
* Edibe Sözen, prof. Doktor, akademik va siyosatchi
* Bengu, musiqachi
* Kiraç, musiqachi
* Aysel Özakin, turk-ingliz yozuvchisi
* Kaan Urganjiog'lu, turk aktyori

Talabalar uchun elektron kampus
-------------------------------

* Marmara universitetining elektron kampusi

Kampus
------

Marmara universitetida 12 ta kampus mavjud bo'lib, ulardan biri kasalxona bo'lib xizmat qiladi va Istanbul shahrida keng tarqalgan.

* Göztepe kampusi (Asosiy kampus)
* Haydarpasha kampusi
* Anadolu Hisarı kampusi
* Acıbadem kampusi
* Nishantashi kampusi
* Baglarbaşı kampusi
* Bahçelievler kampusi
* Kartal kampusi
* Beyazit kampusi
* Tarabya kampusi
* Marmara universiteti kasalxonasi
* Sultonahmet kampusi

Kampuslar atrofidagi eshittirishlar quyida keltirilgan:

* Marmara University TV Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-01-18).
* Radio Marmara Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-05-11).

### Sport

 Marmara universitetining ayollar futbol jamoasi
Sport va dam olish tadbirlari rasmiy ravishda Sog'liqni saqlash madaniyati va sporti boshqarmasi tomonidan talabalar jamoasi uchun tashkil etiladi va talabalar va universitet xodimlariga taklif etiladi. Bu yer sportning basketbol, voleybol, shaxmat, stol tennisi, raqs, fitnes, tae-bo, alpinizm kabi ko‘plab turlari bilan shug‘ullanish uchun mo‘ljallangan.

Göztepe kampusida 2000 tagacha kengaytirilishi mumkin bo'lgan 850 o'rinli sport zali mavjud. Kattaroq zaldan tashqari, uchta kichikroq ko'p maqsadli zal, uchta sinf xonasi, fitnes markazi, bilyard zali va Fotografiya klubi a'zolari va fotografiya kurslarini o'tayotganlar uchun qorong'i xona mavjud. Kampusda tennis, voleybol va basketbol uchun ochiq kortlar mavjud.

Talabalar maktab o‘quvchilarining voleybol, basketbol va futbol bo‘yicha erkaklar va ayollar jamoalarida "Rektorat kubogi" musobaqalarida, shaxmat va stol tennisi bo‘yicha turnirlarda, oliy o‘quv yurtlari o‘rtasidagi o‘yinlarda qatnashishlari rag‘batlantirilmoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Marmara University" (en). *Times High Education* (30-noyabr 2021-yil).
2. ↑  „Archived copy". 2-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2010-yil.
3. 1 2  „Archived copy". *erasmus.marmara.edu.tr*. 4-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2022-yil.
4. ↑  „Profile: Recep Tayyip Erdogan". *BBC News* (18-iyul 2007-yil). Qaraldi: 29-avgust 2008-yil.
5. ↑  „Erdoğan'ın diploması aslında hangi okuldan" (tr). *oda TV* (25-aprel 2014-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2014-yil.
6. ↑  *Cengiz Aldemir*. „Erdoğan'ın diploması Meclis'te" (tr). *Sözcü* (28-aprel 2014-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2014-yil.
7. ↑  „Rektörlük, diplomasını yayınladı; Halaçoğlu yeni belge gösterdi" (tr). *Zaman* (25-aprel 2014-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2014-yil.

Havolalar
---------

* Marmara universiteti bosh sahifasi (inglizcha)
* Marmara universiteti muhandislik fakulteti (ingliz tili)
* Marmara universitetining elektron kampusi (Turkiya)
* Marmara Universiteti Öğrenci Portalı (Turkcha)

1. ↑  Sufficient proofs of entry and graduation are lacking, several Turkish sources dispute that he graduated.