recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Termomagnit qotishmalar** - temperatura uzgargan sari (—60° dan 170° gacha) magnit induksiyasi deyarli chiziqli Uzgaradigan metall materiallar. Asosan, 3 guruhi maʼlum: misnikelli (30—40% mis —Si), temirnikelli (30—38% nikel — Ni) va legirlangan (bular alyuminiy — A1, 1,5% gacha, xrom — Se, 14% gacha, manganin — Mp, 2% gacha bilan legirlangan). Legirlangan temirnikelli Termomagnit qotishmalar. eng kup tarqalgan. Bularnig magnit xossalari krtishmalarning magnit xossalariga nisbatan yaxshiroq boʻladi. Termomagnit qotishmalar oʻlchov asboblari (galvanometrlar, elektr energiyasi hisoblagichlari, spidometrlar va b.), temperatura relelarida koʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Termiz arxeologik kompleks ekspeditsiyasi** - Termiz sh. va atrofining tarixiy davrlarini belgilash hamda arxeologik materiallar toʻplash maqsadida Oʻrta Osiyoda birinchi marta tashkil etilgan ilmiy ekspeditsiya (1936—38). Termiz arxeologik kompleks ekspeditsiyasi ishlariga M.Ye. Massoy rahbarlik qilgan. Ekspeditsiyaga Oʻzbekiston qad. va sanʼat yodgorliklarini muhofaza qilish qoʻmitasi (Uzkomstaris), Leningrad davlat ermitaji, Moskva dinga qarshi kurash Markaziy muzeyi, Samarqand va Termiz tarix muzeylari xodimlaridan iborat bir necha guruh (otryad) tuzilgan. A.P.Okladnikov rahbarligidagi guruh Teshiktosh gʻoridesh mustye davriga oid bolaning skeleti qoldikdarini topib, dunyo ahamiyatiga molik kashfiyot qildi. Termiz shahrining tarixiy topografiyasi tuzildi. Chingiztepa va Qoratepa qad. budda ibodatxonasi ochildi; Antik davr frizlari topildi; Ayritom xarobasida arxeologik tadqiqotlar olib borildi; Termizshohlar saroyinkt xarobalarini oʻrganish ishlari keng yoʻlga qoʻyildi. Termiz va uning atrof rnlarining sugorish tarixi bilan bogʻliq holda oʻrta asr meʼmoriy yodgorliklari ham oʻrganildi. Mil. av. 1-asr va mil 1-asrga oid sopol buyumlarning kompleks sanʼat namunalari topildi va Kushon podsholigi tarixini oʻrganishga jiddiy qadam qoʻyildi. Oʻzbekistonda birinchi marta tosh idishga bitilgan kxaroshti hind yozuvining namunasi topildi. Bu arxeologik topilmalar, asosan, Oʻrta Osiyoda quldorlik jamiyatining paydo boʻlish, rivoji va tushkunlikka yuz tutish davrlarini belgilab berishda katta rol oʻynadi. Umuman ekspeditsiyaning faoliyati Termiz va uning atrof rnlarini oʻrganish bilan cheklanibgina qolmay, balki Oʻrta Osiyo tarixini arxeologik jihatdan tadqiq etish hamda davrlashtirishda ilmiy ahamiyatga ega.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oqsoqol** — Markaziy Osiyo xalqlari, jumladan, oʻzbeklar oʻrtasida obroʻ eʼtiborli, uvali-juvali va tadbirkor kishilarga nisbatan hurmat yuzasidan ishlatiladigan atama. O.lar qadimda urugʻ-jamoa boshligʻi va keyingi davrlarda nufuzli aʼyonlar toifasiga kiritilgan. Mas, Xiva xonligida O.lar elchilarni qabul qilish va boshqa koʻpgina tadbirlarda faol ishtirok etishgan.

Qishloqjamoasini ham saylab qoʻyiladigan O. lar boshqarishgan. Yirik shaharlar, dahalar va mahalla (guzarlar) boshliklari ham O.lar hisoblangan. Shuningdek, qishloq hunarmandchilik ustaxonalariga ham O.lar rahbarlik qilgan. Yirik suv tarmoklarida sugʻorishtaqsimlanishini ariq-oqsoqol nazorat qilgan. O.lar turli soliqlar toʻplashga, qishloq xoʻjaligi yumushlarini bajarishga, qasharlarni uyushtirishga va toʻymarakalarni tashkil etishga rahbarlik qilganlar. Baʼzan zarurat tu-gʻilganda O. lardan oilaviy-maishiy masalalarni hal etishda ham maslahatlar soʻralgan.

Hozir — qishloq fuqarolar yigʻinlari va shaharlar mahalla qoʻmitalari raislari. Respublika, viloyat, tuman va shaharlarda O.lar kengashlari faoliyat yuritmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oqsoʻxta** (*Dactylis glomerata* L.) - boshoqdoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻt. O.ning boʻyi 100-150 sm. Poyasi koʻp, havol, serbarg. Ildiz oldi barglari juda koʻp, ingichka va uzun (100 sm gacha). Toʻpguli bir yonlama roʻvak, poyaning uchida. Ildizi sershox, uzun (100 sm gacha).

O. qor ostidayoq koʻkara boshlaydi, iyunda gullaydi, avgustda urugʻi pishadi va yer ustki qismi quriydi. Oʻzbekistonda togʻlarning shimoliy yon bagʻirlarida, ayniqsa, daraxt va butalar ostida koʻp usadi. O. eng yaxshi ozuqabop oʻsimliklardan biri; tarkibida 6,2— 24,3% protein bor. Mollarga koʻk holida beriladi, pichan tayyorlashda 19-asr boshlarida O. lalmikor va sugʻoriladigan yerlarga ekila boshlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kalit (maʼnolari).

**Kalit** — 1) qulftl berkitish va ochish uchun ishlatiladigan tishli yoki oʻyiqli burash asbobi. Pishiq metalldan tishlari yoki oʻyiqlari qulf ariqchalari yoki chiqiqlariga tushadigan qilib tayyorlanadi. Har qaysi qulf va kalit bir-biriga moslanib, raqamlab qoʻyiladi. Shuning uchun bir qulfning K.i. boshqa qulfnikiga tushmaydi (qulfkalit iborasi shundan paydo boʻlgan); 2) biror mexanizmni burab yurgizish, ishga tushirish uchun ishlatiladigan metall asbob. Mas, burama (prujinali) soatlar, oʻyinchoklarning prujinasini burab taranglash uchun qoʻllanadi. Oʻyinchoqlarning K.i plastmassadan ham tayyorlanishi mumkin; 3) mashinasozlikda — gayka va boltlarni burab qattiqlash yoki boʻshatish uchun ishlatiladigan uzunchoq dastali va jagʻli metall asbob. Jagʻi gayka va bolt kallagining shakliga (necha qirraligiga) qarab ishlab chiqariladi. Mashinalarni yigʻish, qismlarga ajratish va taʼmirlashda ishlatiladi; 4) elektrotexnikada — boshqarish pultida elektr zanjirlarini ulash va uzish, kontaktlarni bir vaziyatdan ikkinchisiga oʻtkazish uchun ishlatiladigan dastaki moslama. Ikki yoki koʻp vaziyatli boʻlishi mumkin. K. dispetcherlik boshqarish pultlarida, avtomatika va telemexanika tizimlarda qoʻllanadi (yana q. Boshqarish pulti).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Prus tili** — boltiq tillaridan biri, baʼzan uni nemis tilining prus shevalaridan farqlash uchun qad. prus tili deb ham atashadi. Prus tili Boltiqboʻyining jan.-sharqida, Visla daryosining sharqida tarqalgan; 2-ming yillikning boshlarida uning tarqalish hududi to-rayadi. 18-asr boshida esa Prus tili ulik tilga aylanib, pruslarning avlodlari nemis tilida soʻzlasha boshlaganlar.

Prus tilining 14—16-asrlardan saqlanib qolgan yodgorliklari — 800 soʻzli nemischa-pruscha, 100 soʻzli pruscha-nemischa lugʻatlar, bir qator hujjatlar, sheʼriy parchalar hamda nemis tilining prus shevalari va polyak tilidan oʻtgan oʻzlashmalar bu til haqida muayyan tasavvur uygʻotadi.

Yana qara
---------

* Pruslar
* Prussiya

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Oqsuv (maʼnolari).

**Oqsuv** — toza chuchuk suv. Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan atama. Koʻproq turgʻun, zax suvdan farq qilib, oqar suv maʼ-nosida ishlatiladi. Koʻpincha suv nomlari (gidronim)ga aylanadi. Koʻpgina olimlar, jumladan, N. G. Mallitskiy, "muzlik tagidan oqib chiqadigan suv oqsuv deyiladi, chunki tarkibidagi muz zarralari tufayli muzlik suvi oq koʻrinadi", deb hisoblaydi. V. L. Vyatki n fikricha, togʻ daryolari Oqsuv (yoki Okdaryo)dir. Akademik V. V. Bartoldning kuzatishicha, oʻz oʻzanida oqadigan suv Oqsuv yoki Oqdaryo, kanal qazib oqizilgan suv esa Qorasuv yoki Qoradaryo deb yuritiladi (k,. Qorasuv).

A. N. Kononov O.ni okar suv deb izohlaydi. Oqsuv soʻzi "Boburnoma"da koʻp uchraydi. Umuman, muzlik suvlari oqish koʻringanidan shunday nom olgan. Suvi loyqa daryolar ham O. Okdaryo deb yuritiladi. Shu nomdagi daryo juda koʻp.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ekklesiya** (yun.) - Yunonistonda xalq majlisining eng koʻp tarqalgan nomi. Demokratik polislarda (mas, miloddan avvalgi 5-asr oʻrtasida Perikl davridagi Afinada) E. — qonun chiqarish, ijroiya va sud hokimiyatiga ega boʻlgan davlatning oliy organi; mansabdorlarni saylab ularni doimo nazorat ostiga olgan E. tarkibi mulkiy senz belgilari orqali fuqarolar orasidan tanlab olingan. Odatda, E. oʻz vazifasini bule — E. muhokamasi uchun oldindan savollar tayyorlab qoʻyadigan kengash bilan amalga oshirgan. Bir qator yunon polislarida xalq majlislari maxsus nomlar bilan atalgan: Spartada — apella, Delfa va Fessaliya shahrilarida — agora, Argos, Epidavr, Gel, Akragantda — aliya. Soʻnggi davr antik yozuvchilari asarlarida xalq majlislari oʻtkaziladigan joy ham E. deb atalgan. Xristianlikda E. deb dindorlar jamoasi, baʼzan butun cherkov tushunilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zubovka**, **Zubovsk** (qozoqcha: *Andoza:Без курсива*) — Qozogʻiston Respublikasi Sharqiy Qozogʻiston viloyati Ziryanov tumanidagi qishloq (1973-yildan). Zubovskaya qishloq ma'muriyatining ma'muriy markazidagi aholi punkti.

Aholi
-----

1999-yilda qishloq aholisi soni 2622 kishidan iborat (1300 erkak va 1322 ayol), 2004-yilda — taxminan 2300 kishi edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish ma'lumotlariga koʻra, qishloqda 2318 kishi (1159 erkak va 1159 ayol) istiqomat qilgan.

Geografik joylashuv
-------------------

Ziryanovskdan 5 km shimolda, daryoning chap sohilida joylashgan. Buqtirma.

Iqtisodiyot
-----------

Qishloqning asosiy maqsadi qishloqda joylashgan Ziryanov temir yo'l stantsiyasiga xizmat ko'rsatishdir. Bundan tashqari, qishloqda Ziryanov pivo zavodi, lift, tank fermasi joylashgan.

Qishloqda 2ta fermer xoʻjaligi, 3 ta tegirmon, 3 ta moy press, 2 ta yorma ishlab chiqarish ishxonalari bor.

Zubovsk yogʻoch kesish hududi boʻlib, 7 ta arra tegirmoni, yogʻochni qayta ishlash sexi va tayyor duradgorlik mahsulotlari ishlab chiqarish korxonalari mavjud.

8 ta MChJ, 2 ta ishlab chiqarish kooperativi mavjud.

Noishlab chiqarish sohasi
-------------------------

Qishloqda oʻrta maktab, feldsher — akusherlik punkti, kutubxona, 12 ta savdo korxonasi, pochta aloqasi, yongʻin oʻchirish posti, "Kazselezashchita", "Kazvtorchermet" uchastkalari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2014-yil.
2. 1 2 3  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2017-yil.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Sharqiy Qozogʻiston viloyati Altay tumanining aholi yashash punktlari |
| --- |
|  |
| 
* Aleksandrovka (Jana Buqtirma posyolka maʼmuriyati)
* Aleksandrovka (Sredigorniy qishloq okrugi)
* **Altay**
* Altayka
* Andreyevka
* Bayanovsk
* Berezovka
* Berezovskoye
* Bogatirevo
* Borodino
* Buqtirma (stansiya)
* Bikovo
* Vasilyevka
* Shigʻis
* Dorodnitsa
* Yermakovka
* Zavodinka
* Zubovka
* Kremnyuxa
* Krestovka
* Kutixa
* Landman
* Leninsk
* Maleyevsk
* Mayak
* Nikolsk
* Jana Buqtirma
* Janasharua
* Oktyabrskiy
* Orlovka
* Parigino
* Podorlenok
* Polyanskoye
* Pribrejniy
* Proletarka
* Putinsevo
* Sajayevka
* Severnoye
* Seleznyovka
* Serebryansk
* Snegirevo
* Solovyovo
* Sredigornoye
* Turgʻisin
* Feklistovka
* Chapayevo
* Shirikqayin
 |

 |

Havolalar
---------

* P. Zubovsk Ziryanov tumani hokimining veb-saytida
**Eklera** — Hindistonning Gujarat shtati, Surat tumanida joylashgan kichik musulmon qishloqchasi hisoblanadi. Bu taxminan Arab dengizi sohilidan 15 kilometr (9.3 mi) va Surat shahar munitsipal chegarasidan4 kilometr (2.5 mi) joylashgan. Unga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Suratdagi Bhistandir.

Demografiyasi
-------------

Eklerada 1200 ga yaqin aholi istiqomat qiladi, ularning aksariyati sunniy Surti Vohra va oz sonli qismi esa qabila hindulari hisoblanadi. Aholining taxminan chorak qismi (sunniy Surti Vohralar) chet elda, jumladan Buyuk Britaniyada, asosan London, Dewsbury, Batley, Botswana, Panama, Janubiy Afrika, Kanada, Yangi Zelandiyada istiqomat qiladi. Oilalarning aksariyati dehqonchilik bilan shug‘ullanadi. Kichikroq qoʻshni Bhanodra qishlogʻining koʻpchilik vakillari Eklera ichida istiqomat etishadi.

Inshootlar
----------

Eklerada bitta masjid, bitta maktab, suv inshooti, tegirmon va sut zavodi bor. Qishloq aholisi istiqomat qiladigan uylar va savdo-sotiq uchun zarur boʻlgan mahsulotlar bilan taʼminlaydigan kichik doʻkonlar ham mavjud. 2007-yilda Eklera va Bhanodra katta masjid qurish loyihasini boshlandi, jumladan, toʻrt qavatli madrasa (Islom qoʻshimcha maktabi), shuningdek, dorixona va koʻp funksiyali zalni oʻz ichiga oladigan hudud qurilishi loyihalashtirilgan edi. Loyihani moliyalashtirish mablagʻlari asosan norezident hindlardan olingan.

Qishloqni yaqin atrofdagi Unn, Sachin va Bhistan bilan bogʻlaydigan uchta asosiy yoʻl mavjud. Qishloqning nisbiy farovonligi, shuningdek, qishloqdagi yer narxlarining yuqoriligi va koʻplab sobiq NRI (norezident Hindiston va Hindiston kelib chiqishi) qishloq farovonligiga qoʻshgan hissasi tufayli sezilarli darajada oshdi. NRIlar ikki qishloqning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida hal qiluvchi rol oʻynaydi. Oilalar va keng jamoatchilikka muntazam ravishda pul oʻtkazmalari „panchayat" qishloqqa infratuzilmani yaxshilash imkonini beradi. Hududda tibbiy xizmat uchun pul toʻlashga qodir boʻlmagan kambagʻal qishloq aholisiga, ularning kelib chiqishidan qatʼi nazar, hayotiy yordam koʻrsatadigan maxsus jamgʻarmalar tashkil etilgan.

Koordinatalari: 22°43′N 76°18′E﻿ / ﻿22.717°N 76.300°E﻿ / 22.717; 76.300GOKoordinatalari: 22°43′N 76°18′E﻿ / ﻿22.717°N 76.300°E﻿ / 22.717; 76.300GO

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Surat tumani hududiy birliklari |
| --- |
|  |
| Shahar va shaharchalar | 
* Bardoli
* Bhestan
* Chalthan
* Chhaprabhatha
* DREAM siti
* Dindoli
* Godadara
* Ichchhapor
* Kadod
* Kadodara
* Kamrej
* Kanakpur-Kansad
* Karchelia
* Kim
* Kosad
* Kosamba
* Limbayat
* Limla
* Mahuva
* Mandvi
* Mota
* Olpad
* Parvat
* Rander
* Sachin INA
* Sachin
* Sayan
* Surat (tuman ma’muriy markazi)
* Tadkeshvar
* Tarasadi
* Un
* Utran
* Zanxvav
 |
|  |
| Qishloqlar | 
* Akoti
* Barbodhan
* Bhairav
* Bhanodra
* Bhatha
* Bhuvasan
* Bodhan
* Eklera
* Ena
* Haripura
* Kapletha
* Kumbhariya
* Lajpor
* Mohnivilla
* Nani Naroli
* Sarbhon
* Sevni
* Simalthu
* Umarpada
* Vachhavad
* Varad
* Variav
* Veluk
* Zervavra
 |

 |
**Natriy metasilikat** - bu noorganik birikma, ishqoriy metall natriy va metasilikat kislotaning tuzi, formulasi Na 2 SiO 3 , rangsiz yoki oq kristall modda, sovuq suvda eriydi, kristall gidrat hosil qiladi.

Olinish usullari
----------------

* Kremniy (IV) oksid bilan kaustik sodani suyuqlantirib:

{\displaystyle {\mathsf {SiO\_{2}+2NaOH\ {\xrightarrow {900-1000^{o}C}}\ Na\_{2}SiO\_{3}+H\_{2}O}}}
* yoki natriy karbonat bilan:

{\displaystyle {\mathsf {SiO\_{2}+Na\_{2}CO\_{3}\ {\xrightarrow {1150^{o}C}}\ Na\_{2}SiO\_{3}+CO\_{2}}}}
* Natriy ortosilikatning parchalanishidan:

{\displaystyle {\mathsf {Na\_{4}SiO\_{4}\ {\xrightarrow {1120^{o}C}}\ Na\_{2}SiO\_{3}+Na\_{2}O}}}
* Suvsiz tuz kristallgidratni qizdirib olinadi:

{\displaystyle {\mathsf {Na\_{2}SiO\_{3}\cdot 9H\_{2}O\ {\xrightarrow {100-300^{o}C}}\ Na\_{2}SiO\_{3}+9H\_{2}O}}}

Fizikaviy hossalari
-------------------

Natriy metasilikat rangsiz yoki oq rangli kristallar hosil qilib, rombik tuzilishga ega, fazoviy guruhi ***C cm2***, panjara parametrlari *a* = 0,6078 nm, *b* = 1,053 nm, *c* = 0,4825 nm, Z = 4.

Sovuq suvda yaxshi eriydi, konsentrlangan eritmalari SiO 2 • *n* H 2 O gidrozolining "suyuq shisha" kolloid eritmasi hosil qiladi.

Kristalli gidrat Na 2 SiO 3 • 9H 2 O suvli eritmalardan ajralib chiqadi, u o'z kristallanish suvida 47 ° C da eriydi va 100 ° C dan yuqori haroratlarda parchalana boshlaydi.

Issiq suvda parchalanadi.

Kimyoviy hossalari
------------------

* Issiq suvda gidrolizlanadi:

{\displaystyle {\mathsf {Na\_{2}SiO\_{3}+({\mathit {n}}+1)H\_{2}O\ {\xrightarrow {T}}\ 2NaOH+SiO\_{2}\downarrow \cdot {\mathit {n}}H\_{2}O}}}
* Kislotalar ta'siridan parchalanadi:

{\displaystyle {\mathsf {Na\_{2}SiO\_{3}+2HCl\ {\xrightarrow {}}\ 2NaCl+SiO\_{2}\downarrow +H\_{2}O}}}
* va ishqorlarda ham:

{\displaystyle {\mathsf {Na\_{2}SiO\_{3}+2NaOH\ {\xrightarrow {}}\ Na\_{4}SiO\_{4}+H\_{2}O}}}
* Karbonat angidrid bilan reaksiyaga kirishadi:

{\displaystyle {\mathsf {Na\_{2}SiO\_{3}+CO\_{2}\ {\xrightarrow {}}\ Na\_{2}CO\_{3}+SiO\_{2}\downarrow }}}
* Shisha ishlab chiqarishda shixta komponenti.
* Issiqlikka chidamli kislotaga chidamli beton ishlab chiqarish.
* Quduqlarnini sementlash uchun yengil sement aralashmalarida to'ldiruvchi modda sifatida.
* Dag'al sirtlarni dezinfektsiya qilish.
* "Suyuq shisha "deb nomlangan yelim  .

Izohlar (tahrirlash)
--------------------

1. ↑  *Summers V.* Uses of Sodium Metasilicate // sciencing.com (англ.)

Adabiyot
--------

* *Химическая энциклопедия*. М.: Советская энциклопедия, 1992. ISBN 5-82270-039-8.
* *Справочник химика*, 3-е изд. испр, Л.: Химия, 1971.
* Лидин Р.А. и др.*. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов*, 3-е изд. испр, М.: Химия, 2000. ISBN 5-7245-1163-0.

Havolalar
---------
**Adagalale** — Hindistonning Karnataka shtati janubida joylashgan qishloq hisoblanadi. U Karnatakaning Shimoga tumanidagi Sagara taluka shahrida joylashgan. Adagalale aholisi asosan dehqonchilik bilan shugʻullanadi, ekinlari sholi va Areka yongʻogʻi hisoblanadi.

Adagalalega qanday borish mumkin
--------------------------------

### Temir yoʻl orqali

Sagara Jambagaru temir yoʻl stantsiyasi — Adagalalega juda yaqin temir yoʻl stantsiyalari hisoblanadi. Sagara Jambagaru temir yoʻl stantsiyasi (Sagar yaqinidagi), Shiroor temir yoʻl stantsiyasi (Bhatkal yaqinidagi), Bhatkal temir yoʻl stantsiyasi (Bhatkal yaqinidagi) — shaharlar yaqinida joylashgan temir yoʻl stantsiyalari boʻlib hisoblanadi.

### Yoʻl orqali

Sagar, Jog sharsharasi, Bhatkal Adagalalega yaqin boʻlgan shaharlar boʻlib hisoblanadi va Adagalale bilan yoʻl aloqasi mavjud.

Adagalale yaqinidagi kollejlar
------------------------------

**Lal Bahodur Sanʼat, Fan va Sb, Solabanna Shetty tijorat kollejlari mavjud**

Manzil : *Sagar tumani, Shimoga Karnataka*

Yana qarang
-----------

* Shimoga
* Karnataka tumanlari

Manbalar
--------

1. ↑  „Census of India : List of Villages Alphabetical Order > Karnataka". *Registrar General & Census Commissioner, India*. Qaraldi: 18-dekabr 2008-yil.

 , Census Village code= 1161300
2. ↑  „Yahoo! maps India :". 18-dekabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2009-yil.

 Adagalale, Shimoga, Karnataka

Havolalar
---------

*
**Kulrang chiziqli iloni** (*Lampropeltis alterna*) — Kolubridalar *oilasiga mansub* zaharsiz ilon. 2 ta kichik turi bor.

Umumiy uzunligi 80-90 sm ga yetadi, maksimal uzunligi 150 sm. Boshi uchburchak shaklida. Tana kuchli va massivdir. Boshning rangi qora yoki kulrang. Tananing naqshlari juda oʻzgaruvchan boʻlib, kulrang va toʻq sariq rangli maydonlarning kombinatsiyasi hisoblanadi. Toʻq kulrang fonda keng, egar shaklidagi toʻq sariq dogʻlar mavjud. Boshqalar asosiy rang bilan aralashtiriladi, bu bir xil rangdagi joylar chegaralarida koʻproq seziladi: toʻq sariq chiziqlar qora chegara bilan, kulranglar esa oq rang bilan chegaralangan. „Qorongʻu" va „yorugʻlik" oʻzgarishlari bu ilonning kichik turlarini tavsiflovchi asosiy kulrang ohangning intensivligini bildiradi.

Oʻrmonli, toshli va toshloq yerlarni yaxshi koʻradi. Kechasi faol. Kaltakesaklar, sichqonlar, amfibiyalar bilan oziqlanadi.

Bu tuxum qoʻyuvchi ilon. Urgʻochisi 3-13 ta tuxum qoʻyadi.

U Texasning janubida, Nyu-Meksikoda (AQSh), Chihuahua provinsiyasida (Meksika) yashaydi.

Kichik turlari
--------------

* *Lampropeltis alterna alterna*
* *Lampropeltis alterna blairi*

Manbalar
--------

1. ↑   Ananeva N. B. Borkin L. Ya. Darevskiy I. S. Orlov N. L. Pyatiyazichniy slovar nazvaniy jivotnix. Amfibii i reptilii. Latinskiy, russkiy, angliyskiy, nemeskiy, fransuzskiy. / pod obщey redaksiey akad. V. Ye. Sokolova. — M.: Rus. yaz. 1988. — S. 307. — 10 500 ekz. — ISBN 5-200-00232-X.

Adabiyot
--------

* Hibbits, T.D.; Salmon, GT & Bryson Jr. RW 2003 yil. Texasdagi Gray-banded Kingsnake (Lampropeltis alterna) uchun yangi tarqatish yozuvlari. Herpetologik tekshiruv 34(4): 393
* Zoologiyadan Slovnik-dovidnik. — K. 2002 yil.
**Kulon (Coulomb) Sharl Ogyusten** (fransuzcha: *Charles-Augustin de Coulomb*; 1736.14.6, Angulem - 1806.23.8, Parij) — fransuz fizigi va harbiy muhandisi. Fransiya Akademiyasi aʼzosi (1781-yildan). Elektrostatika asoschilaridan biri. Ilmiy ishlari elektr, magnetizm va texnik mexanikaga oid. Oʻzi topgan buralish qonunlariga asosan kuch oʻlchash asbobi — buralma tarozini yasagan (1784). Bu tarozidan foydalanib, Kulon bir ishorali va har xil ishorali nuqtaviy elektr zaryadlarning oʻzaro taʼsirini batafsil tekshirgan. Bu tajribalari asosida elektrostatikaning asosiy qonuni — Kulon qonuninn kashf etgan (1785). Oʻzining 1785—89-yillarda eʼlon qilgan ishlarida elektr zaryadlar hamisha oʻtkazgich sirtida joylashishini koʻrsatgan. Magnit momenti, zaryadlarning qutblanishi va boshqa iboralarni fanga kiritgan.

Uning eksperimental ishlari elektromagnit hodisalar nazariyasining yaratilishida muhim ahamiyatga ega boʻldi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Darqoviyya** (درقاوية‎) yoki Darqoviy so‘fiylik tariqati Marokashda paydo bo‘lgan Shoziliyya tariqatining qayta tiklanuvchi bo‘limidir. Darqoviylik marokashlik shayx Muhammad Arabiy Darqoviyning (1760-1823) tarafdorlaridan iborat edi. Marokashdagi yetakchi so‘fiylik tariqatlaridan biriga aylangan ushbu harakat qashshoqlik va zohidlikni targ‘ib qilgan. U qishloq aholisi va shaharning quyi tabaqalari orasida keng qo‘llab-quvvatlangan. Tariqatning mashhurligi o‘z marosimlarida musiqa asboblaridan foydalanishi bilan yanada oshgan. Marokashda ham, Jazoirda ham darqoviylar siyosiy faoliyat va norozilik harakatlarida qatnashganlar.

Darqoviylik Yevropaga yaqinligi va nisbatan yaqin tarixga ega boʻlishiga qaramay, boshqa soʻfiylik tariqatlariga nisbatan sharqshunoslar tomonidan unchalik eʼtiborga olinmagan. Darqoviyya haqida yozgan mualliflardan Depont va Koppolani o‘zlarining "Confreries" nomli kitoblarida ularni "ashaddiy mazhabchilar" va "islom puritanlari" deb atashadi (504-5-betlar). Bu hukmlarni E. Doutte o‘zining "L'Islam algerien en 1900" asarida yanada to‘ldirgan: "Darqovilar tilanchi darveshlardir. Bu xavfli tariqat hukumatlarga qarshi bo‘lib o‘tgan deyarli barcha qo‘zg‘olonlarda o‘zini ko‘rsatgan". Marokashda darqoviylikning ta’siri o‘tgan asr davomida shunchalik kuchli bo‘ldiki, "XVIII asr nosiriylik asri bo’lgani kabi XIX asr ham darqoviyya asr bo‘lgan" deb aytiladi". Xuddi shu davrda tariqat Shri-Lanka, Liviya, Misr, Falastin, Suriya va Livanda kuchaygan.

Darqoviylarning "Murobitun" deb ataluvchi bo‘limi Meksikaning Chiapas shahrida faoliyat yuritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  G. Drague, p. 267
2. ↑  The Murabitun in Mexico
**Faule Mette** (Lazy Mette, *Braunschweig* Mette tarjimasi ham qoʻllaniladi) — oʻrta asrlardagi nemis bombardimoni, eng katta qurollar roʻyxatida 3-oʻrinni egallaydi.

Tarixi
------

Birinchi marta Kohlmarkt maydonida ommaviy namoyishda paydo boʻldi (nemischa:) 1411-yilda usta Xenning Bussenshutte asbobning yaratuvchisi hisoblanadi. Qurolning ogʻirligi 8,7 tonna va turli manbalarga koʻra 67 dan 80 sm gacha boʻlgan kalibrga ega edi. U 24 dan 33 kg gacha porox zaryadi bilan ogʻirligi 322 dan 432 kg gacha boʻlgan ulkan tosh oʻqlarni otdi. Qurol oʻsha paytda Germaniyada yoki hatto Yevropada yaratilgan eng kuchli qurollardan biri hisoblangan. 1717-yil 1-noyabrda qurol 2442 m masofada 341 kg ogʻirlikdagi tosh sharni otdi. Bronza qurol 1787-yilda eritilgan va bronzadan kichikroq kalibrli bir nechta qurol yaratilgan. Oʻz tarixi davomida qurol 12 marta oʻq uzgan.

 „Bombard" maqolasi uchun rasm. Sytin harbiy ensiklopediyasi (Sankt-Peterburg, 1911-1915yillar)

Manbalar
--------

1. ↑  „Огнестрельное оружие. Часть 4". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2011-yil.
2. ↑  Schmidtchen 1977, s. 221f.

Adabiyot
--------

* Shmidtchen, Volker (1977), „Riesengeschütze des 15. Jahrhunderts. Technische Höchstleistungen ihrer Zeit", Technikgeschichte 44 (3): 213-237 (221-226)
Dubay "Mo'jizlar bog'i"
**Dubaydagi "Mo'jizalar bog'i"** (Miracle Garden) – Birlashgan arab amirliklaridagi Dubayning Dubayland ko'ngilochar maskanida joylashgan gul bog'i. Bog' 2013 yilda, "Sevishganlar kuni"da ochilgan. U 72 000 kvadrat metrdan ortiq maydonni egallaydi. "Mo'jizalar bog'i" dunyodagi eng katta tabiiy gul bog'i bo'lib, 50 milliondan ortiq gul va 250 milliondan ko'proq o'simliklarni o'z ichiga oladi.

2015-yil aprel oyida bogʻ Garden Tourism Award tomonidan "Yilning eng diqqatga sazovor yangi bog'i" uchun Moselle mukofotini qo'lga kiritgan.

**O'ziga xosligi**
------------------

O'ziga xos "Mo'jizalar bog'i"
Dubay "Mo'jizalar bog'i"ning oʻziga xosligi, birinchi navbatda, butunlay oʻlik choʻlda barpo boʻlganidir. Bunday qiyin sharoitlarda gul yetishtirish uchun bogʻga kuniga 757 000 litr suv kerak boʻladi.
Yuqori texnologiyalar shahar oqava suvlarini tozalab, bogʻ boʻylab tomchilatib sugʻorish tarmogʻi orqali, vaqti-vaqti bilan oʻsimliklarni sugʻorib turadi. Moʻjizaviy bogʻni anʼanaviy maʼnodagi klassik botanika bogʻi yoki issiqxona deb atytib boʻlmaydi. Bu gul sanʼatining koʻplab namunalari jamlangan ajoyib maskandir.

Bogʻda Fors koʻrfazi mintaqasida va qoʻshni mamlakatlarda uchramaydigan noyob oʻsimlik kompozitsiyalarini uchratish mumkin. Xilma-xil oʻsimliklardan iborat bog' koʻplab gulzor va xiyobonlarni, figurali arkalarni va sunʼiy sharsharalarni, ulkan gul soatlari va obrazli yodgorliklarni o'z ichiga oladi.

**E'tirof**
-----------

"Mo'jizalar bog'i" A-380
Dubaydagi Mo'jizalar bog'i bir qator mintaqaviy va xalqaro mukofotlarga sazovor boʻlgan. Bog' uch marotaba Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. 2013 yilda u dunyodagi eng katta vertikal bog' deb e'lon qilindi. 2016 va 2018-yillarda Mikki Maus shaklida kesilgan butalarning eng baland uzunligi 18,06 metrni tashkil qilgani uchun hamda Airbus A-380 samalyoti shaklidagi eng katta gul kompozitsiyasi uchun rekordlar kitobidan joy olgan.

1. ↑  "The World's most beautiful garden-In Dubai". Xpress. 20 February 2013
2. ↑  Tesorero, Angel (7 November 2017). "50 million blooms to wow visitors at Dubai Miracle Garden". Khaleej Times. Retrieved 30 October 2018
3. ↑  "Dubai Miracle Garden wins International Award". Gulf News. 1 April 2015. Retrieved 30 October 2015
4. ↑  "First Miracle Garden project opens in Dubai". Arabian Business. 16 February 2013. Retrieved 20 October 2015
5. ↑  Croucher, Martin (15 March 2013). "Cooling domes to be in bloom for summer at Dubai's Miracle Gardens". The National. UAE
6. ↑  Guinness World Records of Dubai Miracle Garden". Miracle Garden Blog. 27 April 2019
7. ↑  "Watch: Dubai Miracle Garden now home to 18-metre floral Mickey Mouse". The National. February 2018. Retrieved 30 October 2018
**Fauna & Flora International** (**FFI**) — Yer sayyorasidagi yovvoyi tabiat va ularning yashash hududlarini muhofaza qilish maqsadida tashkil etilgan xalqaro xayriya va nodavlat tashkilotdir. U 1903-yilda tashkil etilgan. **FFI** dunyodagi eng qadimgi xalqaro ekologik tashkilotdir. Oq (arab) oriksi tashkilot timsoli hisoblanadi. Bunga jamiyat tomonidan ushbu jonivorni koʻpaytirish boʻyicha loyihaning muvaffaqiyatli yakunlangani sabab boʻlgan.

Bir vaqtlar Britaniya Imperiyasining Yovvoyi tabiatni muhofaza qilish jamiyati sifatida tashkil etilgan xalqaro tashkilot 20-asrdagi ilk qoʻriqxonalar barpo qildi va hayvonlarni koʻpaytirish dasturlarini hayotga tatbiq etdi. Oʻshandan beri, nomlanishii va yondashuvlarida bir qancha oʻzgarishlarga uchradi. FFI hozirda 40 ga yaqin mamlakatda tabiatni muhofaza qilish dasturlarini muvofiqlashtirish orqali mahalliy tashkilotlar bilan muvaffaqiyatli hamkorlik qilmoqda. U salohiyatni rivojlantirish, mahalliy darajadagi yondashuvlar va dengizni muhofaza qilishga koʻproq eʼtibor qaratmoqda. Jamiyatning „Oriks" nomi bilan tanilgan ilmiy jurnali 1984-yildan beri tabiatni muhofaza qilish boʻyicha ilmiy maqolalarni chop etib keladi.

Fauna & Flora International ingliz qonunchiligiga binoan mas’uliyati cheklangan jamiyat sifatida tashkil etilgan va bosh qarorgohi Kembrijda joylashgan roʻyxatdan oʻtkazilgan xayriya tashkiloti hisoblanadi. FFIning AQSH va Avstraliyada shoʻba tashkilotlari va Singapurda shoʻba shirkati mavjud. Hozirda FFI 40 ga yaqin mamlakatda mahalliy hamkor tashkilotlar, muassasalar, jamoalar va hokimiyatlar bilan ishlab, tabiatni muhofaza qilish dasturlari va tadbirlarini amalga oshirib kelmoqda.

FFI qirollik oilasi homiyligida boʻlib, u 1928-yilda tashkilot homiysiga aylangan Uels shahzodasi Edvard (keyinchalik qirol Edvard VIII) davriga toʻgʻri keladi. Qirolicha Yelizaveta II taxtga oʻtirganidan keyin 68 yil davomida, 2020-yil oktabrgacha, Kembrij gertsogi shahzoda Uilyamga homiylikni topshirdi. Bu shahzoda Uilyamning kelgusi avlodlar uchun tabiiy muhitni muhofaza qilib kelayotgan jamoalarni saqlash va qoʻllab-quvvatlashdagi koʻp yillik mehnatining eʼtirofidir. FFI’ning hozirgi prezidenti Niderlandiya malikasi Lorentindir.FFI boshqaruvida katta vitse-prezident lavozimlari ham boʻlib, ular orasida 1959-yildan buyon FFI bilan aloqador boʻlgan Devid Attenboro, Stiven Fray, Sharlotta Ulenbruk va Lord Jon Braun Madingli ham bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Search the register of charities
2. ↑  Our Patron , Fauna and Flora International (accessed March 14, 2019).
3. 1 2 3  The Queen and David Attenborough urged to cut ties with charity linked to Finland mining plans , *The Guardian* (August 17, 2016).
4. ↑  *Adam.Vallance* „New wildlife conservation Patronages announced for The Duke of Cambridge" (en). *The Royal Family* (19-oktabr 2020-yil). 19-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2020-yil.
5. 1 2 3  *Vaughan, Adam*. „Stephen Fry brings spit, wit and tweets to conservation group" (en-GB). *The Guardian* (13-noyabr 2009-yil). 9-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2021-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
**Povellit** (amerikalik geolog J. Pouell nomidan) — molibdatlar sin-figa mansub mineral. Kalsiyning molibdati Sa[MoO4], tarkibida 72% MoO3, 28% SaO boʻladi, 10% gacha molibden izomorf tarzda volfram bilan almashadi. Tetragonal sistemada kristallanadi, dipiramidal va tabletkasimon kristallar hosil qiladi. Rangi sariq, sargʻishyashil, oq, koʻkimtiryashil, qizgʻish boʻladi. Olmos kabi yal-tiroq, tangasimon agregatlari sadaf rangli. Qattiqligi 3,5. Zichligi 4250– 4520 kg/m3. Oʻta moʻrt, sinish yuzasi notekis. Molibden rudalari oksidlanishi yoki gipergen jarayonlar zonasida molibdenit singari rivojlanib hosil boʻladi. Gipergen minerali si-fatida siyenit-pegmatitlarda va gidrotermal tomirlarda Islandiya shpati va seolitlar bilan birgalikda uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fatvo** (arab. — tushuntirish, izoh, hukm, qaror) — islomda muftiy yoki ulamolar kengashi tomonidan diniy, huquqiy, siyosiy hamda ijtimoiy masalalarda beriladigan qaror, hukm yoki izoh. Islomning dastlabki davrida Muhammad (sav) safdoshlari, ayniqsa, dastlabki toʻrt xalifa (choryorlar)ning turli huquqiy masalalar yuzasidan bergan izoxlari, shuningdek, ularning fiqhga doir chiqargan qarorlari F. deb aytilgan. F. barcha diniyhuquqiy mazhab asoschilari tomonidan fiqhga oid qoʻshimcha manba sifatida qaralgan. Huquqiy masalalarda berilgan F. diniy jamoalar, muassasalar va musulmonlar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi. F. Qurʼon, hadislar va shariatga yoki ilgari berilgan F.larga asoslanib chikariladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Simmetriklik** - binar (ikki oʻrinli, ikki hadli) munosabatlarning xossasi. Bu munosabatlarning bajarilishi (yechilishi) unda ishtirok etuvchi elementlar juftlarining kanday tartibda kirishiga bogʻliq boʻlmaydi. Agar aniklanish sohasida olingan har qanday ikkita x va u element uchun xRy munosabatdan yRx munosabat kelib chiqsa, R munosabat simmetrik munosabat deyiladi. Tengliktipidagi (mas, ayniyat, ekvivalentlik, oʻxshashlik) munosabatlar ham simmetrik boʻladi. S.ning teskarisi antisimmetriklik boʻlib, unda x=u boʻlganda xYauxglL yRx (xRy ning inkori) kelib chiqadi, yaʼni xRy bilan yRx dan, albatta, x=u degan xulosaga kelinadi. Mas, sonlar toʻplamidagi tartiblanish munosabati (kattakichik) antisimmetrikdir. Logikmatematik amallarga nisbatan S. kommutativlik deb ataladi. Mas, sonlarni kushish, kupaytirish, tuplamlarni birlashtirish va kesishtirish natijalari qoʻshiluvchi, koʻpaytuvchi va boshqa tartibiga bogʻliq emas.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hisor madaniyati** - mil. av. 6-3-ming yilliklarga oid neolit davri arxeologik majmuasi. Asosiy yodgorliklari Tojikistonning Yovonsu, Vaxsh, Qizilsuv, Kofarnihon daryolari havzalarida qayd etilgan. Hisor madaniyatini 1948 yil A.P.Okladnikov kashf etgan; asosiy yodgorliklari Tutkovul, Sayyod, Qozi Berdi va boshqa Bu madaniyat davriy jihatdan Oʻzbekistondagi Kal-taminor va Turkmanistondagi Joytun arxeologik madaniyatlari bilan bir vaqtga toʻgʻri keladi. Topilmalari tosh va suyakdan yasalgan qurollar, qar xil maishiy oʻchoqlardan iborat. Tosh qurollar yasashda ohaktosh, kvarsit, serpantin, yashma kabi materiallardan foydalanilgan. Hozirgacha Hisor madaniyati yodgorliklarida sopol buyum namunalarini uchramasligi tadqiqotchilar uchun yechilmagan muammo boʻlib qolmoqda. Holbuki, Kaltaminor madaniyati davrida — Oʻrta Osiyoda sopol idish tayyorlangani maʼlum edi. Hisor madaniyati sohiblarini xoʻjalik jihatdan en-digina oʻtroqlashayotgan ovchilar, terimchilik bilan tirikchilik qiluvchilar tashkil etardi deb hisoblash mumkin. Dehqonchilikning ilk belgilari faqat Hisor madaniyati ning soʻnggi davrida paydo boʻlgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Simit** — Izmirda kunjut bilan qoplangan yumaloq shakldagi nonga berilgan umumiy nomdir. U Yaqin Sharq va Bolqonda, jumladan Turkiyada keng isteʼmol qilinadi.

Etimologiyasi
-------------

Qadimda Istanbulga kelayotgan yoki Istanbuldan sharqqa ketayotgan karvonlarning turar joyi sifatida tanilgan Izmitda yoʻlovchilar uchun tayyorlangan simitni fastfudning birinchi namunalaridan biri sifatida koʻrish mumkin. Bu aylana shaklidagi taomning nomi simit bo‘lib qolgan, chunki karvonlarda yurgan odamlar yo‘lda uchragan odamlarga simitlarni „Simiti"dan sotib olganliklarini aytishgan.

Odatda yolgʻiz isteʼmol qilinadigan simitni nonushtada pishloq, choy yoki murabbo bilan isteʼmol qilish mumkin. Bugungi kunda simitni zamonaviy novvoyxonalar va non sotadigan doʻkonlarda, shuningdek, ko‘cha-ko‘yda savdogarlar aravachada tayyorlab sotishlari mumkin.

Kelib chiqishi
--------------

**Smit** — Saljuqiylar oshxonasida yengil taom sifatida isteʼmol qilingan. Simit tilga olingan eng qadimiy arxiv manbalarida simit Istanbulda 1525-yildan beri isteʼmol qilingani yoziladi. 17-asr sayohatchisi Evliya Chalabiy 1630-yillarda Istanbulda simit sotadigan 70 ta korxona borligini yozgan. Simit yaratuvchilarni Jan Brindesining 19-asr boshlariga oid Istanbuldagi kundalik hayot tasvirlangan rasmlarida koʻrish mumkin. Tarixda simit va uning turlari butun Usmonlilar imperiyasida mashhur taomga aylangan.

Kerakli mahsulotlar
-------------------

1. un — 300 gramm;

2. xamirturush — 15 gramm;

3. shakar — 1 osh qoshiq;

4. o‘simlik yog‘i — 2 osh qoshiq;

5. tuz — 2 gramm;

6. asal — 1 osh qoshiq;

7. suv — xamir uchun 130 ml​, sirop uchun 200 ml.

Tayyorlanish jarayoni
---------------------

1. Xamirturush, shakar, tuz, iliq suv va unni aralashtirib, xamir tayyorlanadi.

2. Xamirni dumaloq shaklga keltirib, usti yog‘lanadi.

3. Xamirni yog‘ ichiga singdirib, elastik bo‘lgunicha mushtlanadi.

4. Ustini sochiq bilan yopib, 30-40 daqiqa tindiring.

5. So‘ngra xamirni olib, to‘rt bo‘lakka bo‘linadi (kichikroq qilishni istasangiz, 6 bo‘lakka bo‘lishingiz mumkin) va yana 20 daqiqa kutiladi.

6. Xamirni uzunchoq qilib o‘rama shaklga keltirib, ikki tomonini birlashtiriladi.

7. Sirop uchun iliq suvga asal aralashtiriladi va nonni aralashmaga botiriladi.

8. Simitning ikki tomonini ham kunjut bilan qoplanadi.

9. Gaz listiga pishiriq uchun mo‘ljallangan qog‘oz solinadi va simitlar terib chiqiladi.
180 darajali qizigan duxovkaga 30-35 daqiqaga qo‘yiladi.

Havolalar
---------

* (Turkcha simit tayyorlash Daryo.uz)

* (Eskishehir simiti)
*Hisob'* — sonlarni ifodalash va bel-gilash usuli. H. tizimlarida p ta birlik (mas, oʻn) 2-razryadning bir birligiga (oʻnlikka) birlashadi. 2-raz-ryadli shuncha son 3-razryadning bir birligiga (yuzlikka) birlashadi va h.k. p soni H. tiziminingʻ asosi, har bir razryaddagi birliklarning sonini ifodalovchi belgilar raqamlar deyiladi. Eng kup qoʻllanadigan H. tizimi oʻnlik tizim boʻlib, unda 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 raqamlari ishlatiladi (qarang Oʻnli sanoq tizimi). Baʼzi xalqlar H.ning beshlik tizimidan foydalanishgan. Qad. Bobilda oltmishlik tizim mavjud boʻlib, bu tizim soat va gradusning 60 min.ga, minutning 60 sek.ga boʻlinishida hozirgacha saqlanib qolgan.
★Operativ hisob
★Statistik hisob
★Buxgalteriya hisobi

```
Yuqoridagi Hisob turlarining qaysi biridan foydalanish, eng avvalo amalga oshirilayotgan iqtisodiy jarayonni o'rganish va kuzatish muddatlariga bog'liq bo'lsa, ikkinchidan, ma'lumotlarni, ya'ni o'tkazilgan kuzatish natijalarini umumlashtirish tartibiga ham bog'liq hisoblanadi.
```

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


Andoza:'''Buxgalteriya hisobi''' darslik A. Abdullayev va boshqalar

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tugʻilganlik haqida guvohnoma**— bolaning tugʻilganligi, uning otaonasi kim ekanligini tasdiklovchi hujjat. Bolaning tugʻilishini qayd etish majburiy boʻlib, bola tugʻilgan joydagi yoki otaonasidan birining doimiy yashash joyidagi Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (FHDYO) organida amalga oshirilishi lozim. Tugʻilganlik haqidagi ariza bola tugʻilgan kundan boshlab 1 oy muddat ichida berilishi zarur. Tugʻilganlikni qayd etish uchun: tibbiyot muassasasining bola tugʻilganligi toʻgʻrisidagi tibbiy maʼlumotnomasi, otaonalarining pasportlari yoki ularning oʻrnini bosuvchi hujjatlar, nikoh tuzilganligi toʻgʻrisidagi gerbli guvohnoma yoki otalikni belgilash haqidagi ariza taqdim etiladi. Tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilgach, ariza beruvchiga Tugʻilganlik haqida guvohnomag. hamda sugʻurta kassasiga topshirish uchun maʼlumotnoma beriladi. Egizak (2 va undan ortiq) bolalar tugʻilganda ularning har biri uchun tugʻilganlik haqida tibbiy maʼlumotnoma taqdim etilishi kerak, ular asosida tugʻilganlik haqida alohidaalohida dalolatnoma yozuvlari, ularning har biriga alohida Tugʻilganlik haqida guvohnoma g. beriladi. Ulik tugʻilgan bolaning tugʻilganligini, shuningdek, hayotining 1haftasida oʻlgan (perinatal oʻlim) bolalarning tugʻilganligini va oʻlimini qayd etish tibbiy muassasa arizasiga binoan, shu hududdagi FHDYO organida 24 soat ichida amalga oshiriladi. Ushbu harakatlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ʻʻOʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan meʼyoriy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida’’gi 171sonli qarori (1999-yil 1-aprel) 1ilovasi bilan tasdiqlangan Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalari asosida bajariladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eggah** (arabcha:  eggah, aggat el-bayḍ) arab oshxonasida frittataga oʻxshash tuxumga asoslangan taomdir. U arab omleti sifatida ham tanilgan. Eggah odatda doljin, zira, koriander urugʻlari yoki barglari, kurkuma, mayiz, qaragʻay yongʻoqlari, muskat yongʻogʻi va yangi oʻtlar kabi ziravorlar bilan tatib koʻriladi. Odatda u toʻyimli boʻlib, sabzavot va baʼzan goʻsht bilan toʻldiriladi va quyuq holga kelmagunicha pishiriladi. Eggah, shuningdek, frittata, ispan omleti, fors kuku yoki fransuz omletiga oʻxshaydi.

Eggah variantlari qovoq, piyoz, pomidor, ismaloq, non, artishok, tovuq va pirasa kabi qoʻshimchalarni oʻz ichiga olishi mumkin. U yumaloq shaklga ega boʻlib, toʻrtburchak yoki tilim shaklida kesilib, goh issiq, goh sovuq holda dasturxonga tortiladi. Eggah ishtaha ochar tamaddi, asosiy taom yoki garnir sifatida xizmat qilishi mumkin
Indoneziyada martebak deb ataladigan shunga oʻxshash taom mavjud boʻlib, uni ichkaridan pishirish uchun tuxum qobigʻi (yoki baʼzan yupqa xamir) tayyorlanadi; sous bilan ham tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *RIVERA, OSWALD* „Eggah – Arabic Egg Cake". *oswald rivera*. Qaraldi: 27-avgust 2018-yil.
2. ↑  Roden, Claudia*. The New Book of Middle Eastern Food*. Penguin Books, 1986 — 169 bet. ISBN 9780307558565. 27-avgust 2018-yilda qaraldi.
3. 1 2  Roden, Claudia*. The New Book of Middle Eastern Food*. New York: Knopf Doubleday Publishing Group, 2008 — 174 bet. ISBN 9780307558565.
4. ↑  *Rivera, Oswald* „Eggah – Arabic Egg Cake" (13-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 14-noyabr 2017-yil.
5. ↑  „Indonesian Street Eats: Martabak Mesir (Egyptian Omelet)" (18-dekabr 2011-yil). Qaraldi: 14-noyabr 2017-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Charles Sinclair. eggah, eggeh // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 198. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
**Qoraqamish koʻchasi** — Toshkent shahridagi Olmazor tumanida joylashgan. Sagʻbon va Muxbir koʻchalari oraligʻidagi joylashgan.

1966-yilda Toshkent shahrida boʻlib oʻtgan kuchli zilzilasidan soʻng aholini turay joy bilan taʼminlash maqsadida tashkil etilgan hududlardan biri. 1971-yilga kelib yangi tashkil topgan koʻcha sifatida 2-Qoraqamish nomi berilgan. 1978-yilning 15-sentabrga kelib C.Ziyomov koʻchasi deb nomlangan. 2008-yil 9-iyundan boshlab hozirgi kungacha Qoraqamish koʻchasi deb yuritib kelinmoqda.

Qoraqamish koʻchasi yoʻnalishida hozirgi kungacha Qoraqamish 1, 2/2, 2/5 turar joy mavzelari, Qoraqamish kanali, Mehnat va urush faxriylari pansionati, tuman obodonlashtirish boshqarmasi, savdo ma umumiy ovqatlanish shohobchalari, madaniyat va istirohat bogʻi, koʻp qavatli turar joy majmualari va boshqalar joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Toʻxliyev, Nurislom, ed (2009). "Qoraqamish ko'chasi". *Toshkent: Ensiklopediya*. Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti. p. 738.