recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rarotonga shartnomasini ratifikatsiya qilgan davlatlar
**Rarotonga shartnomasi** — Janubiy Tinch okeani yadrosiz zonasi toʻgʻrisidagi shartnomaning umumiy nomi boʻlib, unga koʻra har bir tomon *" hech qanday shaklda hech qanday yadroviy portlovchi qurilmani ishlab chiqarmaslik yoki sotib olmaslik, Tinch okeanining janubiy qismidagi yadrosiz zona ichida yoki undan tashqarida hech qanday shaklda hech qanday yadroviy portlovchi qurilmaga egalik qilmslik yoki nazorat qilmaslik."" majburiyatini oladi.*

Shartnoma Kuk orollarining poytaxti joylashgan Rarotonga orolida 1985-yil 6-avgustda quyidagi Janubiy Tinch okeani shtatlari tomonidan imzolangan: Avstraliya, Vanuatu, Gʻarbiy Samoa (hozirgi Samoa), Kiribati, Nauru, Niue, Yangi Zelandiya, Kuk orollari, Papua — Yangi Gvineya, Solomon orollari, Tonga, Tuvalu va Fiji. 1991-yil dekabrda ular ham shartnomani ratifikatsiya qilishdi.

Shartnoma 3 ta bayonnomadan iborat:

1. 1-bayonnomada hududlari Tinch okeanining janubiy yadrosiz zonasida joylashgan imzolagan davlatlar *har qanday yadroviy qurilmalarni ishlab chiqarish, joylashtirish va sinovdan oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlsa, „3, 5 va 6-moddalarda koʻrsatilgan* harakatlardan voz kechishga majbur qiladi, *bu hududlar ichida"*.
2. Protokol 2 imzolagan davlatlarni shartnoma ishtirokchilariga qarshi hech qanday yadroviy qurilmadan foydalanmaslik yoki foydalanish bilan tahdid qilmaslik majburiyatini oladi.
3. Protokol 3 tomonlarni Tinch okeani janubidagi yadrosiz zonada hech qanday joyda yadroviy sinovlar oʻtkazmaslik majburiyatini oladi.

1996-yil 25-martda Fiji poytaxti Suvada AQSh, Fransiya va Buyuk Britaniya shartnomani imzoladilar. Biroq, u ancha keyinroq ratifikatsiya qilingan (masalan, 1996-yil 10-sentabrda Fransiya va 1997-yil 19-sentabrda Buyuk Britaniya) va Qʻshma Shtatlar hali buni amalga oshirmagan. Xitoy 1987-yilda 2 va 3 protokollarini imzoladi va ratifikatsiya qildi.

SSSR 1986-yil 15-dekabrda 2 va 3 protokollarini imzoladi va 1988-yil 21-aprelda ratifikatsiya qilindi.

### Qoʻllash doirasi

* 115 meridian gʻarbiy uzunlik
* 115 meridian sharqiy uzunlik
* Ekvator
* 60-parallel janubiy kenglik

Havolalar
---------

* Bitimning rus tilidagi matni va SSSR Hukumatining 1986-yil 15-dekabrdagi 2 va 3-sonli protokollarni imzolashdagi bayonoti.[*sayt ishlamaydi*]
* Shartnomani imzolagan va ratifikatsiya qilgan davlatlar roʻyxati
**„Yashil Sezar"** (nemischa:) — Rim davlat arbobi va qoʻmondoni Gay Yuliy Sezarning antiqa byusti (miloddan avvalgi 100 — miloddan avvalgi 44-yillar) Berlin antiqa kolleksiyasidan yashil shiferdan yasalgan. Eski muzey ekspozitsiyasida namoyish etilgan.

Rim anʼanalarida tasvirlangan shaxsni idealizatsiya qilish odatiy hol emas edi, aksincha, haykaltarosh tabiiy xususiyatlarni yetkazishga harakat qildi. Shuning uchun tasvirlangan yuz yorqin shaxsga ega.

Ustunning balandligi 41 santimetrga teng, bu tabiiy oʻlchamdan kattaroqdir. Haykalning koʻzlarida marmar qoʻshimchalar va kichik poydevor keyingi qoʻshimchalardir.

Ustun yaratilgan joy, ehtimol, Misr. Eng kamida haykal qilingan yashil shifer Yuqori Misrdan keladi. Misrning kelib chiqishi, shuningdek, Sezarning sochlari Rimda odat boʻlganidek, hajmli emas, balki oʻyilganligi bilan ham koʻrsatilgan.

Sezarning hayoti davomidagi portretlaridan faqat tangalardagi tasvirlar saqlanib qolgan, barcha taniqli haykaltaroshlik portretlari uning vafotidan keyin yaratilgan. Bu ustun ham milodiy birinchi asrda imperatorlik davrining boshida qilingan boʻlsa-da, baʼzi ekspertlar ertaroq sana — eramizdan avvalgi birinchi asrga yoʻl qoʻyishadi.

 Sezar va Kleopatra Altes muzeyida
Haykal yaratilgandan keyin Rimda boʻlgan va bir muncha vaqt unutilganidan keyin u yerda qayta topilgan. 1767-yilda u Parijda Prussiya qiroli Frederik II uchun *Julien kolleksiyasining* bir qismi sifatida sotib olingan. Bugungi kunda u Berlindagi Altes muzeyida, Gay Yuliy Sezar bilan qiyin munosabatda boʻlgan Misr malikasi Kleopatra byusti yonida namoyish etilmoqda.

Yana qarang
-----------

* Rim haykaltaroshlik portreti

Adabiyotlar
-----------

* Maks Kunze: *Bildnis des Gaius Yuliy Tsezar.* In: *Die Antikensammlung im Pergamonmuseum und Charlottenburg.* Filipp fon Zabern, Mainz 1992, ISBN 3-8053-1187-7, S. 203-204.
* Dagmar Grassinger: *Grüner Tsezar.* In: *Staatliche Museen zu Berlin.* *Die Antikensammlung.* *Altes muzeyi.* *Pergamon muzeyi.* Filipp fon Zabern, Mainz 2007, ISBN 978-3-8053-2449-6, 120-121-betlar.
* Maykl Siebler: *Römische Kunst.* Taschen, Koln 2007, ISBN 978-3-8228-5451-8, S. 36-37.

Havolalar
---------

* koʻkrak tavsifi
**Dipleurula** (di... va yun. pleura — tomon, yon) — ninaterililar va ichak bilan nafas oluvchilarning ikki tomonlama simmetriyali pelagik lichinkasi. Tanasi oval, orqa tomoni boʻrtiq, qorin tomoni botib kirgan. Tanasining ogʻizoldi qismida kipriklari, egilgan boshlangʻich ichagi, ogʻiz va anal teshiklari boʻladi. Selomik xaltachalari 3 juft. Ninaterililar D. lichinkasi rivojlanib exinopluteus (dengiz tipratikanlarila), ofiopluteus (ofiuralarda) bipinnariya, soʻngra braxiolyariya (dengiz yulduzlaripa), aurikulyariya va deliolyariya (goloturiyalarda), bochkasimon lichinka (dengiz nilufarlaripya) yoki tornariyaga (ichak bilan nafas oluvchilarda) aylanadi (yana qarang Lichinka).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
ʻʻʻDiplesʻʻʻ yoki ʻʻʻtiplesʻʻʻ (grekcha: *Δίπλες*) — yupqa qatlamli xamirdan tayyorlangan Peloponnesdan kelib chiqqan yunon shirinligi. Xvorost yoki Ukraina vergunlarini yoki oʻzbek toʻylari pishiriqlarini eslatadi, faqat dipleslar quruq holda emas, balki sirop yoki asalga shimitib beriladi. Diples koʻpincha toʻy va Yangi yil bayramlarida dasturxonga tortiladi.

Tayyorlanishi
-------------

Xamir uchun un yoki manniy krupa ishlatiladi, unga tuxum va apelsin sharbati qoʻshib qoriladi. Xamir uzun tasmasimon yoyilib, qizdirilgan yogʻda qovuriladi, soʻngra shakar yoki asal siropi shimdiriladi. Dipleslar turli-tuman shaklda boʻlishi mumkin, ulardan eng keng tarqalgani kapalak, bantik va spiralsimondir.

Diples pishirishning yana bir usulida maxsus temir qolipdan foydalaniladi. Bunda dipleslar qolipdan ajragunicha oʻsimlik yogʻida qovuriladi. Soʻng ustiga sirop quyib, maydalangan yongʻoq va dolchin sepiladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2009-04-29da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-10
4. ↑  *arxiv nusxasi*, 2009-09-04da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-10
5. ↑
**Diplomatik vakillik** - davlatlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni boshqaradigan elchixona yoki missiya. Elchi boshqaradigan D.v. — elchixona, vakil yoki doimiy ishlar vakili boshqaradigan D.v. — missiya deb ataladi. D.v. 16—18-asrlarda Yevropada vujudga kelgan. D.v. elchi ayirboshlagan davlatda oʻz davlati nomidan muzokaralar olib boradi, vakillik joylashgan davlatning hayoti toʻgʻrisida bundagi vakolatxona (elchixona, missiya)lar haqidagi qonun yoʻl qoʻygan doirada maʼlumotlar toʻplaydi, har ikkala davlat oʻrtasidagi siyosiy, iqtisodiy, madaniy-texnikaviy aloqalarning rivojlanishiga yordamlashadi, oʻz davlati hamda fuqarolarining huquq hamda manfaatlarini qoʻriqlaydi. D.v. faoliyatiga raqbarlik qiladigan elchi diplomatik imtiyoz va immunitetga ega. D.v.ning huquqiy mavqei Diplomatik munosabatlar toʻgʻrisidagi 1961-yilgi Vena konvensiyasi, ikki tomonlama bi-timlar, shuningdek, D.v. joylashgan davlat ichki qonunlari bilan belgilanadi. Xalqaro tashkilotlar huzuridagi (jumladan, kuzatuvchilar missiyasidagi) vakilliklar ham D.v.ning bir turi boʻlib, uning huquqiy mavqei Davlatlarning universal tusdagi xalqaro tashkilotlar bilan munosabatlari boʻyicha vakilligi toʻgʻrisidagi 1975-yilgi Vena konvensiyasida belgilab berilgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Slavuta** ( ukraincha: *Славута* , ruscha: *Славу́та* , polyakcha: *Sławuta* , idishcha: סלאוויטא ) — Gʻarbiy Ukrainaning Xmelnitskiy viloyati ( viloyati ) ning Shepetivka tumanidagi shahar, Xorin daryosi boʻyida joylashgan. Shahar taxminan 80 ga yaqin joylashgan viloyat markazi Xmelnitskiydan km, atrofida50°18′N 26°52′E﻿ / ﻿50.300°N 26.867°E﻿ / 50.300; 26.867GO. Slavutada Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan Slavuta urban aholi punktida ma'muriyati joylashgan. Aholisi: 35,068

Tarixi
------

Voliniyada joylashgan Slavuta 1633 yilda Zaslavskiylar oilasi a'zosi tomonidan tashkil etilgan Oila halok bo'lgach, uning barcha mulki Lubomirskiylar oilasiga o'tkazildi. Oxir-oqibat shahar Marianna Lubomirskaga o'tdi, u Pavel Sangushkoga turmushga chiqdi, u shaharni Sanguszko knyazlarining oilaviy qarorgohiga aylantirdi.

1922-1939 yillarda Sovet Ittifoqining Polsha bilan chegarasida joylashgan.

1791 yilda Szapira oilasi Slavutada ibroniycha bosmaxonani qurdi, u Talmudning nufuzli nashrini nashr etdi. Moshe Feldenkrais 1904 yil 6 mayda Slavuta shahrida tug‘ilgan 

2020-yil 18-iyulgacha Slavuta viloyat ahamiyatiga ega boʻlgan shahar sifatida qoʻshilgan va Slavuta tumaniga tegishli boʻlmasa-da, uning maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qilgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida Xmelnitskiy viloyatining tumanlari sonini uchtaga qisqartirgan holda Slavuta shahri Shepetivka tumaniga birlashtirildi.

1. ↑  „Славутская городская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Slavuta" (10-mart 2013-yil). — „1633 .. self-governing town rights. .. first synagogue, archive documents in 1731. In 1765 .. poll tax .. 246 Jews registered". Qaraldi: 24-may 2019-yil.
3. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
4. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
Andoza:Infobox chess player

**Verner Golz** (1933-yil 8-noyabr — 1974-yil 26-oktabr) — nemis shaxmatchisi bo'lgan.U 1970-yil bo'lib o'tgan shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida bronza medali sovrindoriga aylangan.

Biografiya
----------

1958-yilda Verner Golz Sharqiy Berlin shaxmat chempionatida g'olib chiqdi. 1957-yildan 1969-yilgacha u Sharqiy Germaniyada bo'lib o'tgan shaxmat chempionatining barcha finallarida qatnashgan va u erda yaxshi muvaffaqiyatlarga erishgan. 1957-yilda 3-oʻrinni, 1964-yilda Magdeburgda 3-4-oʻrinlarni, 1965-yilda esa 2-3-oʻrinlarni boʻlishib olgan. Verner Golz eng katta muvaffaqiyatga 1959-yilda Leyptsigda erishgan, u birinchi o'rinni bo'lishib, faqat Sharqiy Germaniya chempioni unvoni uchun o'yinda o'z o'rnini Volfgang Pitsshga bo'shatib bergan. 1964-yilda Verner Golz shaxmat bo'yicha Berlin ochiq chempionatida g'olib chiqdi va 1970-yilda Kurt Rixter xotirasiga bag'ishlangan turnirda 1-o'rinni egalladi.Bu 10 yil ichida u juda katta natijalarni qolga kiritdi.

Verner Golz Shaxmat Olimpiadalarida Sharqiy Germaniyada o'ynagan:

* 1960-yilda Leyptsigdagi 14-shaxmat Olimpiadasida ikkinchi zaxira kengashida (+4, =3, -4),
* 1964-yilda Tel-Avivdagi 16-shaxmat Olimpiadasida zaxira taxtasida (+4, =4, -1).

Verner Golz Shaxmat bo'yicha Evropa jamoaviy chempionatida Sharqiy Germaniya uchun o'ynadi:

* 1970-yilda Kapfenberg shahrida bo'lib o'tgan 4-jamoaviy shaxmat bo'yicha Evropa chempionatida to'qqizinchi o'rinni egalladi (+3, =1, -2) va jamoaviy bronza medalini qo'lga kiritdi.

Verner Golz Sharqiy Berlindagi nashriyotlardan birida korrektor va muharrir yordamchisi sifatida ishlagan. 1970-yildan mustaqil jurnalist. Verner Golzning uchta farzandi bor edi. U uzoq davom etgan kasallikdan so'ng vafot etdi - oshqozon saratoni. Berlindagi Karlshorstda dafn etilgan.

Malumotlar
----------

1. ↑  „XIV. Deutsche Meisterschaft des DSV in Magdeburg 1964 - Deutscher Schachbund". *www.schachbund.de*.
2. ↑  „OlimpBase :: Men's Chess Olympiads :: Werner Golz". *www.olimpbase.org*. 15-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-avgust 2022-yil.
3. ↑  „OlimpBase :: European Men's Team Chess Championship (preliminaries) :: Werner Golz". *www.olimpbase.org*.

Havolalar
---------

* Werner Golz chess games at 365chess.com

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb17024785n (maʼlumot)
* GND: 108062384
* ISNI: 0000 0000 3420 8804
* LCCN: n77008090
* NKC: mzk2013753622
* NTA: 071570772
* VIAF: 66998059
* en:WorldCat Identities: lccn-n77008090

 |
**Malik Muhammadxon** Bokuning ikkinchi xoni va Mirzo Muhammadxonning oʻgʻli edi.

Hukmronlik
----------

Mirzo Muhammadning toʻngʻich oʻgʻli va Husaynxon Rudbarning nabirasi edi. Keyinchalik u Fatali xonning kuyovi boʻldi. U 1765-yildan otasining nomidan hukmronlik qilgan va amalda Quba xonligining vassali edi. Fatali xon 1766-yilda Darband xonligiga bostirib kirganida, uning xoni Muhammad Husaynxonni asirga olib, koʻzini koʻr qilib, oʻgʻli Ali bilan Bokuga joʻnatadi va Malik Muhammadga ularni garovda saqlashni buyuradi.

U Samuel Gmelin tomonidan oʻta shafqatsiz hukmdor sifatida tasvirlangan. Garchi ozarbayjonlik tarixchi Marziya Isgʻandarovaning fikricha, 1770-yilda Samuil neft konlarini koʻzdan kechirayotganida, xonning undan shubhalanib, bir marta "Rossiyada begona odamga shunday qilishiga ruxsat berisharmidi?" degani sabab boʻlishi mumkin. Shomuilga hatto shahar devorlari ichida qolish va shahar quduqlaridan suv ichish ham man etildi. Samuilning soʻzlariga koʻra, Quba armiyasi kontingenti Saroyda garnizon qilgan edi.

Fatali xon Shamaxiga bostirib kirib, Ogʻasixonni zoʻrlik bilan taxtdan agʻdargandan soʻng, Avar xoni (nutsal) Muhammad IV va Shaki xoni Muhammadhusaynxonlar kuchlarini birlashtirib, Fataliy xonga hujum qiladilar. Jang ittifoqchi kuchlar uchun falokatli boʻldi, jangda Avar xoni ukasi va jiyanini yoʻqotdi. Biroq 1774-yilda Muhammad Ogʻasixonni Shirvon taxtga tikladi va Quba xonligi qoʻshinlariga qarshi chiqdi. Malik Muhammad oʻz qoʻshinlarini jangga qoʻshib, nutsalni magʻlub etib, uni muzokaraga chaqirib, keyin oʻldirgan.

Bu xoinona harakat Kavkaz hukmdorlarini gʻazablantirdi. Ular Fatalixonga qarshi oʻz kuchlarini birlashtirdilar. Yangi baquvvat avar nutsal Umma V va Kaytag utsmi Amir Hamza katta-kichik Dogʻiston hukmdorlarini yigʻib, Qorabogʻ xonligidan (Ibrohim Xalilxon Uma Vning oʻgʻli edi) qoʻshimcha kuchlar bilan Qubaga bostirib kirishdi. 1774-yilda Xudot yaqinida Gavdushon tekisligidagi jang Fatalixonga ogʻir zarba boʻldi. Amir Hamza Boku atrofiga bostirib kirdi va bir yil ichida Qaytagga qaytib keldi.

U 1779-yilda Fataliy tomonidan sulh muzokaralari uchun Qorabogʻga yuborilgan va u yerda Ibrohimxalil xon tomonidan hibsga olingan. Biroq Fataliyning jazo guruhlari harakatlaridan soʻng 1781-yilda ozod qilinadi.

Vafoti
------

Ozodlikka chiqqach, Makkaga haj safariga ketadi va 11 yoshli oʻgʻli Mirzo Muhammadni Bokuga mas’ul etib tayinladi. Ammo u 1784-yilda Najafga yaqin yoʻlda vafot etgan. Bakixonovning yozishicha, u Karbaloda dafn etilgan.

* +

Manbalar
--------

1. ↑  Iskenderova M.S. The Baku Khanate, Baku: Çaşıoğlu, 1999, p.76 (in Russian)
2. ↑  Mustafazadä, Tofiq Teyyuboğlu*. Quba xanlığı*, A.A. Bakıxanov adına Tarix İnstitutu. (Azerbaijani), Bakı: Elm, 2005 — 103 bet. ISBN 5806617475. OCLC 63530563.
3. ↑  Leviatov V.N. Essays from the history of Azerbaijan in the XVIII century. – B.: AN ASSR, 1948. pp. 132–133 (in Russian)
4. ↑  A. BERZHE*. AKTY, SOBRANNYE KAVKAZSKOJ ARHEOGRAFICHESKOJ KOMISSIEJ TOM 5 CHAST 1.*. [S.l.]: BOOK ON DEMAND LTD, 2014 — 1119 bet. ISBN 978-5458678100. OCLC 972599590.
**Mali Federatsiyasi** (fr. Fédération du Mali) — XX asrning 50-yillari oxiri - 60-yillarning boshlarida Gʻarbiy Afrikada (Gʻarbiy Sudan makroregioni) mavjud boʻlgan Fransuz Hamjamiyatiga qarashli (Britaniya dominionliklari kabi) davlat.

Mali Federatsiyasi sobiq mustamlakalari boʻlgan Fransuz Sudani (Sudan Respublikasi, hozirgi Mali davlati) va Senegaldan (Senegal Respublikasi) iborat edi. U 1959-yilda tashkil etilgan va 1960-yilgacha, uning alohida qismlari toʻliq mustaqillikka erishgunga qadar mavjud edi. 1958-yilda Yuqori Volta ham rejalashtirilgan federatsiyaga qoʻshilish istagini bildirdi, ammo qoʻshni Fil Suyagi Qirgʻogʻining bosimi ostida u oxir-oqibat Mali federatsiyasida ishtirok etishdan bosh tortdi. Shuningdek, bir muncha vaqt federatsiyani yaratish va unga qoʻshilish gʻoyasi Dagomeya hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Federatsiyaning maydoni 1 436 190 km² edi. Aholisi 6 million 900 ming kishi (1960-yilda). Uning nomi fransuzlar tomonidan kiritilgan Sudan mamlakat nomini almashtirishi va anʼanaviy ravishda 11-18-asrlarda bu hududda qadimgi Mali imperiyasining mavjudligini eslatishi kerak edi.

Federatsiya hukumati raisi Modibo Keyta 1959-yil 17-yanvarda Dakarda mamlakat konstitutsiyasi qabul qilingandan keyin davlat assambleyasi oldida soʻzlagan nutqida shunday dedi: *Mali — butun Gʻarbiy Afrikaga tegishli mashhur ism; hokimiyat ramzi, qora tanlining siyosiy, maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy tashkiloti qobiliyati. Bu soʻz allaqachon qalblarda va qalblarda kelajakning buyuk umidi - Afrika xalqining mistik muhrini qoldiradi! Dakar davlat assambleyasi! Ovoz berishingiz bilan siz Afrika birligiga poydevor qoʻydingiz!*

Siyosiy jihatdan Mali Federatsiyasining tashkil etilishi Negrlarning Pan-Afrika gʻoyalarini oʻzida mujassam etgan.

Manba
-----

* *Tshitenge Lubabu M.K.* „Sénégal, la leçon de Dakar Aller au sommaire du dossier Sénégal-Indépendances de 1960 20 août 1960: la fin d'une union, la naissance d'une nation Lire l'article sur Sénégal, la leçon de Dakar | 20 août 1960 : la fin d’une union, la naissance d’une nation" (французский).  Jeuneafrique.com (31/03/2010 à 11h:32). 21-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2012-yil.
**Oltoylar** (oʻzlarini — oltoy-kiji deb ataydilar) — Oltoy Respublikasidagi Turkiy xalq (59 ming kishi). Rossiya Federatsiyasida jami 69 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Quyidagi etnografik guruxlarga boʻlinadi: oltoy-kiji, telengitlar, teleslar, teleutlar, tubalorlar, chelkanlar, kumandinlar. Oltoy tilida soʻzlashadi. Dindorlari — pravoslavlar, bir qismi baptistlar, anʼanaviy diniy eʼtiqodlar saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

Turkiy xalqlar
Ozarbayjonlar | Oltoylar | Bolqorlar | Boshqirdlar | Gagauzlar | Dolganlar | Sariq uygʻurlar | Qozoqlar | Qaraimlar | Qoraqalpoqlar | Qaramanlidlar | Qorapapaxlar | Qorachoylar | Qashqaylar | Qrim tatarlari | Qrimchoqlar | Qumandinlar | Qoʻmiqlar | Qirgʻizlar | Nagaybaklar | Noʻgʻaylar | Salarlar | Sibir tatarlari | Tatarlar | Telengitlar | Teleutlar | Tofalar | Truxmenlar | Tubalar | Tuvalar | Turklar | Turk-mesxetinlar | Turkmanlar | Turkomanlar | Oʻzbeklar | Uygʻurlar | Xakaslar | Xalajlar | Chelkanlar | Chuvashlar | Chulimlar | Shorlar | Yuryuklar | Yoqutlar

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vengriya ID kartalari** (veng.: ***Személyazonosító igazolvány***, soʻzlashuv tilida „személyi") Vengriya fuqarolari uchun majburiy emas, garchi ularni tugʻilgandan keyin har kim olishi mumkin. Shu bilan birga, 14 yoshga toʻlgan har bir fuqaro uchta shaxsni tasdiqlovchi hujjatdan kamida bittasiga ega boʻlishi kerak. ID karta pasport, 17 yoshgacha yoki 17 yoshdan oshgan har bir kishi uchun foto-karta haydovchilik guvohnomasi). Fuqarolar Yevropaning istalgan joyiga (Belarus, Rossiya, Ukraina va Buyuk Britaniyadan tashqari), shuningdek, Gruziya, Fransiyaning chet el hududlari va Montserratga faqat ushbu ID kartadan foydalangan holda sayohat qilishlari mumkin (Kosovoga sayohat qilish uchun faqat yangi biometrik karta qabul qilinadi).

Hozirgi vaqtda shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarning uch turi mavjud (*Személyi igazolvány*, abbr. Sz.ig.). Eng qadimgi amaldagi tur hisoblanadi — Vengriya Xalq Respublikasi tomonidan 1989-yilgacha chiqarilgan qattiq muqovali, koʻp sahifali kitobsimon (Ichki pasport); ikkinchi turi — 1989-yilda demokratiya tiklanganidan keyin chop etilgan yumshoq muqovali, koʻp sahifali. Ushbu hujjatlarning har birida egasining asl fotosurati, egasi va mahalliy politsiya vakilining asl imzolari mavjud. 2000-yildan beri qabul qilingan uchinchi tur plastik karta boʻlib, odatda „Shaxsiy identifikatsiya kartasi" deb ataladi, uning egasining fotosurati va imzosi raqamli koʻpaytiriladi.

ID kartada egasining to‘liq ismi, agar mavjud bo‘lsa, qizining ismi, tug‘ilgan sanasi va joyi, onasining ismi, jinsi, kartaning amal qilish muddati, shuningdek, kartani bergan mahalliy davlat organi ko‘rsatiladi. Karta oltita raqam va ikkita harfdan iborat noyob identifikatsiya qatoriga ega. Unda egasining yashash manzili va shaxsiy identifikatori haqida hech qanday maʼlumot yoʻq — bu maxfiy maʼlumotlar Authority ID (odatda *lakcímkártya*, „turar joy manzili kartasi" deb ataladi) deb ataladigan alohida kartada mavjud.

Boshqa haqiqiy hujjatlar — pasport (koʻk yoki qizil, RFID chipi mavjud) va haydovchilik guvohnomasi; shaxsning har doim qoʻlida kamida bittasi boʻlishi talab qilinadi. Shaxsiy guvohnoma shtat saylovlarida ovoz berish yoki mamlakatda bank hisob raqamini ochish uchun talab qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Nem kötelező kiváltani a személyi igazolványt". *Magyar Nemzet* (12-oktabr 2005-yil). 4-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2021-yil.
2. ↑  *MNO.* „Nem kötelező kiváltani a személyi igazolványt" (hu). *Nem kötelező kiváltani a személyi igazolványt* (12-oktabr 2005-yil). Qaraldi: 17-avgust 2021-yil.
3. ↑  *Index.* „2016-tól megújulnak a személyi igazolványok" (hu). *index.hu* (29-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 17-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Information for Foreign Citizens".  Republic of Macedonia, Ministry of Foreign Affairs. 14-noyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2011-yil.
**Dinamometr** (yun. dynamis — kuch va ... metr) — kuch yoki burovchi momentni ulchaydigan asbob. D. kuch zvenosi (qayishqoq element) va hisoblash qurilmasidan iborat. Vazifasiga koʻra, namuna (etalon) va ish D.lari boʻladi. Namuna D. lab. sharoitida mashina, mexanizm va materiallarga taʼsir etuvchi kuchlarni oʻlchashda qoʻllaniladi. Ish D.lari avtomobil, traktor, lokomobillarning tortish kuchlarini, qishloq xoʻjaligi mashinaqurollarining tortishga qarshiligini ulchashda ishlatiladi. Ish tarziga koʻra mexanik, gidravlik va elektr D.lar boʻladi. Gidravlik va elektr D.lar dinamograflarning kuch zvenosi sifatida ishlatiladi. Tibbiyotda D. mushaklarning eng yuqori kuchini oʻlchashda ishlatiladi. Antropologiya, nevrapotologiya, ortopediya, harbiy tibbiyot, fiziologiya, sport tibbiyoti va h. k.da qoʻllaniladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Katangini*** - Matungulu saylov okrugidagi bozor qishlog'i, Keniyaning pastki sharqiy mintaqasida va Tala shahridan 15 kilometr g'arbda va Tikaning oralig'ida joylashgan. Bu 3000 fut dengiz sathidan balanddir. U ham Keniya poytaxti Nayrobidan taxminan 96 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Odamlar va tillar
-----------------

Asosiy so'zlashadigan til - Kikamba, lekin u yerda yashovchilar suahili va ingliz tilini tushunishadi.

Maktablar
---------

Qishloqdagi maktablarga quyidagilar kiradi:

* Assis Kvatombe o'rta maktabining Avliyo Frensis
* Katangini o'rta maktabi
* Assis Kwatombe boshlang'ich maktabining Avliyo Frensis
* Sent-Getrude bolalar bog'chasi

Din
---

Katangini aholisi asosan nasroniylar,

* Aziz Frensis Assis katolik cherkovi va
* Qishloq ichidagi Xushxabar cherkovi qutqarildi

Boshqa qulayliklar
------------------

* Gofrirovka qilingan ob-havo yo'li **(Thika yo'li** ) uni Tala bilan bog'laydi.
* Kijito Wind nasosli burg'ulash teshigi
* Shamol bilan ishlaydigan nasos - quduq

Manbalar
--------

* Umumiy ijtimoiy qulayliklar ro'yxatini toping)
**Katamaran** (tamilcha kattumaram; soʻzma-soʻz — bogʻlangan xodalar) — 1) bir-biriga bogʻlangan bir necha xodadan iborat sol. Kisqa suv yoʻllari va baliq ovida ishlatiladi. Hind okeanining Osiyo tomondagi qirgʻoklari va ularga yondosh orollarda, Tinch okean orollari va Jan. Afrikada yashovchi xalklar foydalanadi. Eshkak yoki yelkan yordamida harakatlanadi; 2) eshkak-Yuk tashiydigan katamaranli yoki yelkanli kichik kema. Ikki uchi teshilgan va oʻtkirlangan bir necha gʻoʻlani birlashtirib yasaladi; 3) bir-biriga birlashgan ikki korpusli (katta palubali) yoki qalqovuch — muvozanatlagichi bort tashqarisida joylashgan bir korpusli kema. Dengizda yaxshi suzishi va suvda turgʻunligi bilan farq qiladi. Daryo, dengizda yoʻlovchilar va yuk tashish, baliq ovlash, sport-sayyohlik va b. maqsadlarda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oswald Külpe** (1862.3.8, Kandau, Kurlyandiya — 1915.30.12, Myunxen) — nemis psixologi va faylasufi, Vyursburg maktabi asoschisi. 1894—1909-yillarda Vyursburgda, 1912-yildan Myunxenda professor, tanqidiy realizm namoyandasi. "Psixologiya ocherklari" (1893) asarida V. Vundga yaqin gʻoyalarni targʻib qildi. Assotsiativ psixologiyani tanqid qilib chiqdi va sinaluvchilarni oʻzini oʻzi kuzatish metodiga oʻrgatish mumkinligini isbotlashga intildi. Tafakkurning mazmuni va mohiyatini zudlik bilan fikr obʼyektiga tushirish va uzatish mumkin emas, degan xulosaga kelgan. Uningcha, tafakkur bilishning yuqori, aql-idrokka asoslangan bosqichi boʻlishiga qaramay, sezgilar kabi birlamchidir. "Falsafaga muqaddima" va boshqa asarlar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Dulyama Zand ibn al-Jawn** (arab. ạ̉bw dlạmẗ znd bn ạljwn‎; 730 ‒ 777-yilgacha) — arab tilida soʻzlashuvchi satirik shoir.

Biografiya
----------

Abu Dulama Afrikadan kelgan; u qora tanli qul yoki qulning o‘g‘li Kufadagi Bani Asadning mijozi (mavlosi) edi. Ona tili nomaʼlum. Baʼzi manbalarda uning ismi Zubod yoki Zayd boʻlgan, lekin koʻpchilik uning ismini Zand ibn al-Jawn deb oʻylashga moyil boʻlgan. Uning kunyasi Abu Dulom haqida ham ixtiloflar mavjud. Baʼzilar bu uning oʻgʻli Dulyama nomidan kelib chiqqan deb ishonishgan boʻlsa, boshqalari Dulyama Makkadagi ziyoratchilar ustida koʻtarilgan togʻning nomi, bu togʻ silliq qoya bilan qoplangan qora va qizlar yashaydigan joy, deyishadi. islomdan oldingi davrda tiriklayin dafn etilgan.
Abu Dulama ikki sulola — Umaviylar va Abbosiylar sulolasining burilish nuqtasida turadi, bu davrda uning hayotining taxminan 25 yili oʻtdi. U oxirgi Umaviy xalifasi tarixida tilga olinadi, lekin faqat Abbosiylar davrida „shoir" sifatida namoyon boʻladi. Abu Dulyama xalifa as-Saffah saroyida va ayniqsa, xalifa al-Mansur va al-Mahdiy davrida saroy masxarabozi rolini ijro etgan. Uning Abu Muslimning vafoti haqidagi sheʼri (vaf. 754/755) uning nomini ochib bergan asarlaridan birinchisi bo‘lganligi aytiladi. Bizgacha yetib kelgan divan parchalari uning aqlli, zukko shoir ekanligini, chinakam hazil xususiyatiga ega ekanligini ko‘rsatadi.
Olomonning maqtovidan kuladi, uning yomon tilidan hamma qo‘rqadi. Toʻgʻri, u oʻzini, hatto yaqin qarindoshlarini ham ayamadi; hatto baʼzan homiylaridan biri u orqali boshqasini masxara qilmoqchi boʻlganida, olijanob odamlarning unga yoʻllagan hazilining qoʻpolligi uchun oʻch oldi. U, shuningdek, hazil-mutoyibaning islom qonunlaridan ustun boʻlish erkinligidan bahramand boʻlgan va ularni oʻzining masxara qilish obyektiga aylantirishi mumkin edi. Har qanday nuqsoni bor xachirini ulug‘ladi va unga hazil qasidasini bag‘ishladi. U taniqli latifalar shaklida saqlanib qolgan oʻzining taʼsirli satirik misralari bilan mashhur edi. Abu Dulyama qoʻpol va oʻzini tutib boʻlmaydigan komediyachi turini oʻzida mujassam etgan; Shuning uchun u va Abu Nuvos tomonidan aytilgan baʼzi latifalar tarixiy boʻlib, u koʻpincha unga oʻxshatiladi.

Adabiyotlar
-----------

 [  Dulyama]
Alderney Train Elizabeth va London metro vagonlari Alderney temir yoʻlida. 2007-yilda olingan surat.
Alderney turizmi **Alderney** Tourism tomonidan targʻib qilinadi.

Diqqatga sazovor joylari
------------------------

Orolda Normandiya orollaridagi yagona ishlaydigan temir yoʻl joylashgan. 1847-yilda qirolicha Viktoriya tomonidan ochilgan temir yoʻl London metrosining foydalanishdan chiqarilgan vagonlarini tortadigan dizel dvigatel bilan ishlaydi va butun dunyodan bir qator temir yoʻl ishqibozlarini jalb qiladi. Orolda 1912-yilda qurilgan Alderney mayoqchasi ham joylashgan. Qushlarni kuzatish Alderneyga tashrif buyuruvchilar orasida mashhur faoliyatdir va Longis va Mannes hovuzlari yaqinida joylashgan orolning qush terisi yiliga 2500 nafar mehmonni jalb qiladi. Alderneyda bir qator plyajlar ham bor.

Orolda, shuningdek, toʻqqiz teshikli golf maydonchasi, muqobil maydonlar ham mavjud. Shamol va bir qancha manzarali qoʻltiqlar tufayli Normandiya orollaridagi eng murakkab tabiatli orollaridan biri ekanligi aytiladi.

Statistika
----------

2007-yil sentyabr oyida Alderneyga 8099 kishi tijorat samolyotlari bilan kelgan. Bu 2006-yilning sentyabriga nisbatan 16 foizga oshgan, oʻshanda bu koʻrsatkich 6978 tani tashkil etgan. 2007-yil sentyabr oyida Alderneyga 190 ta xususiy samolyot qoʻndi, 1550 ta xususiy yaxta tashrif buyurdi. 2007-yil sentyabr oyida Manche Iles Express qayigʻida Olderneyga 604 yoʻlovchi yetib keldi — bu yoʻlovchilar sonining 73 foizga kamayishi boʻlsa-da, bu asosan orolga suzib ketishlar sonining vaqtincha qisqarishi bilan bogʻliq edi. Alderney hukumati 2007-yil sentyabr oyida Alderneyga tashriflar sonining ortishiga Buyuk Britaniyaning materik televideniesida orol haqida eʼlon qilingan reklamaning koʻpayshi bilan bogʻliq deb hisoblanadi — „Britaniya va qirgʻoq tabiati" kabi koʻrsatuvlar orolning tabiiy va ijtimoiy xususiyatlariga katta ahamiyat qaratadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Alderney railway".  Alderney Tourism. 22-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2011-yil.
2. 1 2  „Attractions".  Alderney Tourism. 22-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2011-yil.
3. ↑  „Golf".  Alderney Tourism. 31-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2011-yil.
4. ↑  „Beaches".  Alderney Tourism. Qaraldi: 27-yanvar 2011-yil.
5. ↑  *Parmentier.* „Alderney visitor statistics on the up" (25-oktabr 2007-yil). Qaraldi: 27-yanvar 2011-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Bogʻlov** — singan, chiqqan, lat yegan, tirnalgan, yorilgan, jarohatlangan aʼzolarni ifloslanish va boshqa taʼsirlardan saqlash, shuningdek gavdaning biror qismini qimirlamaydigan qilib qoʻyish va bosib turish uchun qoʻllaniladigan vosita. B.lar qattiq va yumshoq hamda oddiy va murakkab boʻladi. Mahkamlovchi, bosuvchi, taxtakachlovchi (qarang Immobilizatsiya), qotiruvchi (qarang Gips bogʻlov) va shina B.lar bor. Mahkamlovchi B.ning plastirli, yelimli va bintli turi koʻp ishlatiladi. B.lar boshoqsimon, sakkizsimon, spiralsimon va h.k. shakdda boʻladi. Ular jarohatni toza saqlash, yara seli va yiringni shimish, shikastlangan toʻqimaga shifobaxsh taʼsir koʻrsatish, infeksiyaga qarshi kurashish maqsadida ishlatiladi. B. tayyorlashda turli bogʻlov materiallaridan foydalaniladi. Dokadan salfetka, bint va tamponlar tayyorlanadi. Yaraga bevosita bogʻlanadigan B. materiallari sterillangan boʻlishi lozim (qarang Antiseptika, Aseptika). Gigroskopik boʻlmagan paxtani isituvchi kompresslarda ishlatish, shina ostiga qoʻyish yoki gips B.da qoʻllash mumkin. Sterillangan va sterillanmagan B. materiallari: salfetka, bint, paxta oʻrami, bogʻlov paketa va boshqa dorixonalarda sotiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bogʻlov" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ömer Bedrettin Ushaklı**, (1904-yil 24-avgust, Ushak, Turkiya — 1946-yil 23-fevral, Istanbul, Turkiya), turk shoiri, amaldor va siyosatchi.

Hayot
-----

Oʻmer Bedrettin Ushakli oʻsha paytda Kütahyaning tumani boʻlgan Ushakda tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni Ushakda, oʻrta taʼlimni Sivasda tugatgandan soʻng, 1927-yilda Mulkiye Mektebini bitirib, maʼmuriy hayotga kirishdi. Bursada shtab xodimi sifatida amaliyot oʻtab boʻlgach, Mudanya tuman hokimi oʻrinbosari etib tayinlandi. Keyinchalik Manavgat, Unye va boshqa tumanlar hokimliklarida, bir muddat Artvin hokimi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. 1938—1943-yillarda fuqarolik inspektori boʻlib ishlagan. 1943-yili 7-muddat Kutahya deputati etib saylandi va parlamentga kirdi. U yoshligida sil kasalligidan vafot etdi.

 O'mer Bedrettin Ushakli qabri

  

Ilk she’rlari oliy ta’lim davrida "*Milli Mecmua* "da chop etilgan. Onadoʻlida ishlagan yillari bilgan hududlari, shaxsiy taassurotlari va kuzatishlari sheʼriyatining his-tuygʻu va tafakkur manbaini tashkil qilgan.

U oʻz she’riyatida tabiatni impressionistik koʻz bilan, yurt voqeligi va individual tuygʻularni, ichki ta’sirchanlik sezgilari va sub’ektiv qarashlari bilan aks ettirgan. U davrning "Anadolu shoiri" sifatida shuhrat qozondi. Xotini va qizidan ayrilgani she’riyatiga qaygʻu va ichki sezgirlik olib keldi. U oʻzining "*Sariq qiz marmarlar* "she’riy kitobini qiziga bagʻishlagan.

Manbalar
--------
**O‘mer Faruk Yurtseven** (1998-yil 19-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston) — turkiyalik basketbolchi, NBA jamoalaridan biri boʻlgan Mayami Heat jamoasida asosiy pozitsiyada oʻynaydi.

Faoliyati
---------

U 2015-yilning 5-oktabrida Fenerbahche tarkibida, Barclays Centerda Bruklin Netsga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushdi. O‘mer Faruk jamoasi Bruklin Netsni yutish uchun 15 daqiqa vaqt sarfladi va oʻyinni 8 ochko, 7 ribaund va 1 blok bilan yakunladi. Shu sanada u NBAning mavsumoldi oʻyinida oʻynagan eng yosh o‘yinchiga aylanadi.

U 2014 -yilda oʻtkazilgan FIBA 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa basketbol chempionatining eng yaxshi 5 taligi uchun tanlab olindi. 2015-yilning 20-martida u Fenerbahche tarkibida Emporio Armani Milanoga qarshi Yevroligadagi ilk uchrashuvini o‘tkazdi va 2 ochko qo‘lga kiritdi. 2016-yilda u AQShga borganligi sababli ustozi Jelko Obradovich tomonidan tanqidga uchragan. 2020-yil NBA loyihasiga tanlab olinmagan. Oradan bir yil o‘tgach, 2021-yilgi NBA loyihasida ishtirok etdi va yana tanlanmadi. U NBA yozgi ligasi davomida sinov uchun NBA jamoalaridan biri bo‘lgan Miami Heat bilan shartnoma tuzdi. Yozgi ligadagi oʻyini bilan esa, u 2021-yilda Miami Heat bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Son dakika - Miami Heat, Ömer Faruk Yurtseven'i kadrosuna kattı! - Basketbol - Spor Haberleri". *www.milliyet.com.tr*. 14 mayıs 2021da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 mayıs 2021.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 9 eylül 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 nisan 2015.
3. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 23 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 nisan 2015.
4. ↑  „Ӧmer Yurtseven Signs With HEAT" (İngilizce). *Miami Heat*. 7 aralık 2021da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 haziran 2022.
2008 konferentsiya stendi
**Kaliforniya universiteti matbuoti**, aks holda **UC Press** sifatida tanilgan, akademik nashriyot bilan shugʻullanadigan Kaliforniya universiteti bilan bogʻliq nashriyot uyidir. U 1893-yilda  tashkil etilgan boʻlib, 25 yil avval 1868-yilda tashkil etilgan Kaliforniya universiteti professor-oʻqituvchilari tomonidan ilmiy va ilmiy asarlarni nashr etish maqsadida tashkil etilgan boʻlib, rasmiy qarorgohi tashkil etilganidan beri Kaliforniyaning Berkli shahridagi universitetning flagman kampusida joylashganligi aniqdir. 

Kaliforniya universiteti tizimining notijorat nashriyot boʻlimi sifatida UC Press universitet va Kaliforniya shtati tomonidan toʻliq subsidiyalanadi. Uning mualliflarining uchdan bir qismi universitet professor-o‘qituvchilari hisoblanadi. Matbuot har yili gumanitar, ijtimoiy fanlar va tabiiy fanlar boʻyicha 250 dan ortiq yangi kitoblar va deyarli toʻrtta koʻp sonli jurnallarni nashr etadi va bosma nashrlarda 4000 ga yaqin kitob nomlarini saqlagan va hozirham. Shuningdek, u Collabra va Luminos ochiq kirish (OA) tashabbuslarining raqamli noshiri hisoblanadi.

Kaliforniya universiteti matbuoti quyidagi mavzularda nashr etadi: Afrikashunoslik, Amerikashunoslik, qadimgi dunyo (klassiklar), antropologiya, sanʼat, Osiyoshunoslik, aloqa, kriminologiya va jinoiy odil sudlov, iqtisod, atrof-muhitni oʻrganish, kino va media tadqiqotlari, oziq-ovqat va vino, gender va jinsiylik, global tadqiqotlar, salomatlik, tarix, til, Lotin Amerikasi tadqiqotlari, adabiyotshunoslik va sheʼriyat, Yaqin Sharqshunoslik, musiqa, falsafa, siyosat, psixologiya, din, fanlar va sotsiologiyalardan iboratdir.

UC Press-da ochiq kirish (OA) dasturlari
----------------------------------------

Collabra
Collabra — Kaliforniya universiteti matbuotining ochiq kirish jurnali dasturidur. Collabra dasturi hozirda ikkita ochiq jurnalni nashr etadi, *Collabra: Psixologiya* va *Elementa: Antropotsen fanlari*, davomiy kengaytirish va jurnallarni sotib olish rejalari bilan borligi aniqdur. 

Luminos
Luminos — Kaliforniya universiteti matbuotining muammoli monografiya manzarasiga ochiq kirish javobligi ekan va hizmatham bor. Anʼanaviy kitob nashr etish dasturi kabi tanlash, oʻzaro koʻrib chiqish, ishlab chiqarish va marketing boʻyicha bir xil yuqori standartlarga ega Luminos oʻzgaruvchan model boʻlib, u xarajatlar va foydalar boʻlinadigan hamkorlik sifatida qurilgaigi aniqdur.

Manbalar
--------

1. ↑  Camhi, Jeff*. A Dam in the River: Releasing the Flow of University Ideas*. Algora Publishing, 15 April 2013 — 149– bet. ISBN 978-0-87586-989-6. 31-avgust 2013-yilda qaraldi.
2. ↑  „University of California Press | UCOP". *www.ucop.edu*. 28-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2023-yil.
3. ↑  „University of California Press". *University of California Press*.

[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „Collabra: Psychology". *www.collabra.org*.
5. ↑  „University of California Press". *www.luminosoa.org*.
**Chittaklar** (Paridae) — chumchuqsimonlar oilasi. 65 turni birlashtirgan 10 urugʻi bor. Tanasining uz. 10—20 sm, ogʻirligi 7—25 g. Konussimon tumshugʻi qisqa, burun teshiklari atrofi kilsimon par bilan oʻralgan. Oyoqlari baquvvat, tirnogʻi ichiga qayrilgan. Nari va modasining rangi uxshash; boshi va tomogʻi kora, kukragi kora yoʻlli sariq, tanasining usti, korni va yoni sargʻishkoʻkimtir. Ch. daraxt kovaklari va shoxshabbalariga uya quradi. Yilda bir (jan. mintaqalarda ikki) marta 3—16 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumini modasi 12—13 kun bosadi. Jujalarini nari bilan modasi birgalikda boqadi. Ch. faqat hasharotlar bilan oziqlanadi; oʻrmon, park, bogʻ zararkunandalarini qirib fonda keltiradi. Yevrosiyo, Afrika, Shimoliy Amerikada tarqalgan. Oʻzbekistonda oq chittak, sariq tomoq chittak, katta chittak, vahimaqush (uyasini daraxt novdalariga osiltirib quradi) kabi turlari yashaydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chivinxoʻrlar** (Muscicapidae) -chumchuqsimonlar turkumi oilasi. 70 ga yaqin urugʻi va 360 ga yakin turi bor. Yer yuzining Amerikadan tashqari hamma qitʼalarida uchraydi, ayniqsa, tropik mamlakatlarda keng tarqalgan. Tanasining uz. 110–180 mm, vazni 8—25 g. Keng mustahkam tumshugʻi asosida egik qillari bor. Uyasini daraxtlar shoxiga quradi. 2— 10 (koʻproq 68) ta tuxum qoʻyib, modasi yoki ikkala qush 10—17 kun bosadi. Joʻjalarini ham ikkalasi 10—18 kun boqadi. Hasharotlar, oʻrgimchaklar, kapalaklar va boshqa qanotli hasharotlar bilan oziqlanadi. Ayrim turlari ucha olmaydigan umurtqasizlar (qoʻngʻiz, kana, oʻrgimchaklar va boshqalar)ni yeydi. Kuzda oziq yetishmaganda oʻsimlik mevalari va urugʻlari bilan ham oziqdanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dakos** yoki ntakos (yunoncha ĝtĬkos) ― kokuvagia yoki kukuvagia (kkoyka, „boyqush") nomi bilan ham tanilgan), sharqiy Kritda kulukopsomo (kouloukopsomo, kulouki + nondan olingan) puppze + psomi deb ataladi. Yunoniston boʻylab maʼlum boʻlgan, quritilgan non yoki dumaloq shakldagi arpa krekeridan (Paximadia/Limdia) toʻgʻralgan pomidor va maydalangan feta yoki mizitra pishloqi, zaytun moyi bilan sugʻorilgan va quritilgan oregano kabi oʻtlar bilan taʼmlangan. Zaytun, qora zaytun, piyoz va qalampir ham qoʻshilishi mumkin.

 Paximadia noni
Κουκουoßάγιa (boyoʻgʻli, boyoʻgʻli) nomi, shubhasiz, boyoʻgʻli koʻziga oʻxshashligi tufayli paydo boʻldi. Boshqa bir versiyaga koʻra, Koukouvagias ismini olgan Krit shahri Retimnon chetidagi bar egasi tufayli. XX-asrning 50-larida u bu aperatifni menyuga qoʻshib qoʻydi, shundan keyin taom ayniqsa mashhur boʻldi.

Taom Katalan pomidorli non, italyanch brusket, frizella yoki ispan tostadasiga oʻxshaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Дакос (Ντάκος)". 10-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
2. ↑  „Поваренная книга гурмана. 75 рассекреченных рецептов. Куштуева Л. Куштуев М.". 10-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
**Angelina Lübke** (1991-yil 24-fevralda tugʻilgan) — germaniyalik futbolchi. U „FFV Leipzig"da hujumchi sifatida oʻynaydi.

Faoliyati
---------

Lübke oʻsmirlik davrida „USC Paloma"da oʻynagan. 16 yoshida u 2007—2008-yilgi mavsumda Bundesliganing „Hamburger SV" klubi bilan shartnoma tuzgan.

Klub bilan Bundesligadagi ilk oʻyini 2007-yilning 4-noyabrida (5-tur) TSV Krayskhaymga qarshi safar oʻyinida ishtirok etgan. Hamburg bilan toʻrt mavsumdan soʻng, u 45 liga oʻyinida ishtirok etdi, u Bundesliga 2007—2008-yilgi mavsumidan soʻng, Lokomotive Leipzig klubiga oʻtdi. 2012-yilning 15-aprelida ham u muvaffaqiyatga erishdi (17-tur), oʻz uyida VfL Wolfsburgga 2:9 hisobida gʻalabaga erishdi. Oʻtgan mavsumdan keyin klub yana 2-ligaga tushib ketdi. Shimoliy Bundesliga Ikkinchi divizion mavsumida, Lübke ligada 21 ta oʻyin oʻtkazib, 9 ta gol urdi.

2013—2014-yilgi mavsum uchun u ikkinchi divizionda „SC Sand" bilan shartnoma imzoladi. Biroq, oʻzgarish amalga oshmadi va u Birinchi ligaga qaytdi. Birinchi liga jamoasi „Lokomotive Leipzig"ga qaytdi (FFV Leyptsig).

Oʻsmirlar oʻyinchisi sifatida „Germaniya U17" terma jamoasiga tegishli edi. 2008-yil Yangi Zelandiyada boʻlib oʻtgan 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida, u 16-noyabr kuni uchinchi oʻrin uchun oʻyinda Angliya terma jamoasi ustidan 3:0 hisobidagi oʻyinda ishtirok etdi va 89-daqiqada Leonie Maier oʻrniga oʻyinda debyut qildi. 2008-yilda u „Germaniya U19" terma jamoasi uchun toʻrtta, keyin 2010-yilga kelib, „Germaniya U20" terma jamoasi uchun uchta oʻyinda ishtirok etdi.

2012-yilda u 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoa tarkibida Shvetsiyaga oʻyinda ishtirok etdi.

Yutuqlari
---------

* 17 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati, uchinchi oʻrin: 2008-yil

Manbalar
--------

1. ↑  Squad
2. ↑  „Lübcke change to FFV Leipzig". 22-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2016-yil.
3. ↑  U-23-Team dfb.de
4. ↑  Lübcke U-23-Debut dfb.de

Havolalar
---------

* Futbolchining Germaniyadagi ichki futbol statistikasi
**Hiyol** — tomatdoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻtsimon oʻsimlik turi. Fargʻona vodiysi, Oloy tizma togʻining shimoliy yon bagʻirlari, Soʻx va Shohimardon daryolari havzalarida tarqalgan. Boʻyi 50 sm, ildizi 200 sm gacha chuqurlikda joylashgan. Barglari keng, tuxumsimon, uz. 6—10 sm, eni 4—7 sm. Gullari toʻpgullarga yigʻilgan. Mevasi koʻsakcha. Aprel-may oylarida gullab, iyunda urugʻlaydi. 2200–2500 m balandliqdagi archazorlarda, qoyalar tagidagi sernam joylarda, baʼzan ochiq yalangliklarda oʻsadi. Zaharli. Tarkibida giossiamin, skopolamin, belladonin va tibbiyotda qoʻllaniladigan alkoloidlar bor.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hisori qoʻy zoti** - goʻsht-yogʻ yoʻnalishdagi dumbali, dagʻal junli qoʻy zoti. Tojikistonning Hisor tog'i etaklarida xalq seleksiyasi yoʻli bilan chiqarilgan qadimgi qoʻy zotlaridan biri. Hisori qoʻy zoti tanasining uzunligi va kengligi, yirik dumbasi, togʻ sharoitiga va yaylovdan-yaylovga koʻchishga moslashganligi, tez yetilishi, keng koʻkrak qafasi, baquvvat oyoqlari bilan boshqa dumbali qoʻylardan anchagina farqlanadi. Qoʻchqor va sovliqlari (ayol qo'y) toʻqol(shoxsiz). Tusi(rangi) malla, qoʻngʻir, qora, kamdan-kam oq. Qoʻchqorlarining qarchigʻay balandligi oʻrtacha 87 sm, uzunligi 85 sm, sovliqlariniki esa balandligi 79 sm va uzunligi 75 sm. Qoʻchqorlarining tirik vazni 110–120kg (160–180kg)gacha, sovliklariniki 80–90kg (110– 115kg)gacha, dumbasi oʻrtacha 15–20kg (30kg gacha), 4,5—5 oylik erkak qoʻzilarning tirik vazni 50–54kg, serpushtligi 110—120%. Hisor qoʻy zoti sersut qoʻylar hisoblanadi va sovliq suti qoʻzilarini parvarishlashga sarflanadi. Ammo lekin Jun sifati past. Qoʻchqorlaridan 1,3—1,5kg, sovliqlaridan 1 — 1,2kg jun qirqib olinadi. Juni faqat namat (kigiz) tayyorlashda ishlatiladi. Sof holda Tojikiston va Oʻzbekiston ("Boysun" va "Hisor" naslchilik shirkat xoʻjaliklari)da koʻpaytiriladi. Yil boʻyi yaylovda boqiladi.

Hisori qoʻylardan boshqa dumbali qoʻylarning zot xususiyatlarini yaxshilashda, yangi zotlar chiqarishda foydalaniladi. Hisori qoʻy zoti ishtirokida Tojikiston qoʻy zoti chiqarilgan.

Ad.:Flrs nxa i on S.I. Gissarskaya ioroda ovets, Dushanbe, 1981.

Abdusattor Amirov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |