recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qandahor** — Afgʻonistonning oʻttiz toʻrtta viloyatidan (viloyatlaridan) biri. Afgʻonistonning janubida, Hilmand, Uruzgon va Zobul viloyatlari oraligʻida joylashgan. Maʼmuriy markazi Qandahor shahri. Hududi — 54 022 km², aholisi 1 070 200 kishi, ularning 300 000 dan ortigʻi Qandahor shahrida istiqomat qiladi.

Geografiyasi
------------

Viloyatning katta qismini Bakviy choʻli egallaydi. Qandahor shahri atrofida tut va sarv oʻsadigan voha bor.

Qandahor uzum va kishmish (mayiz), anor, palma va oʻrik yetishtirish bilan mashhur. Viloyat iqtisodiyotida chorvachilik katta oʻrin tutadi, chunki aholining salmoqli qismini koʻchmanchi chorvadorlar tashkil qiladi.

Qandahor viloyatida olti turdagi baliqlar sunʼiy ravishda yetishtiriladi, biroq sazan eng keng tarqalgan. Viloyatda birinchi baliqchilik fermasi 2012-yilda qurilgan. 2013-yilda 6 ta, 2014-yilda 92 ta, 2015-yilda esa 176 taga yetdi. O‘nlab viloyat aholisi qishloq xo‘jaligi boshqarmasiga yangi fermer xo‘jaligi tashkil etish uchun ruxsat so‘rab murojaat qilmoqda. Ana shunday xo‘jaliklardan biri yiliga 15 tonnagacha yangi baliq yetishtirish imkoniyatiga ega. Mahsulotlar nafaqat Qandahor shahrida, balki qo‘shni viloyatlarga ham eksport qilinmoqda.

Viloyatda 30 dan ortiq foydali qazilma konlari mavjud: ftorit, xrom, oltin, marmar, rux, magnetit, temir, koʻmir, qimmatbaho va yarim qimmatbaho toshlar. 2016-yil avgust oyi boshida magnetit (Xakrez) va marmar (Shoh-Vali-Kot) konlarini o‘zlashtirish bo‘yicha tenderlar to‘xtatildi. Naish okrugida ftorit qazib olish uchun tender imzolandi.

Maʼmuriy boʻlinishi
-------------------

 iQandahor viloyatining 15 ta viloyati
Viloyat tarkibiga 16 ta tuman kiradi:

* Argʻandab
* Argʻiston
* Daman (Daman)
* Gorak (Ghorak)
* Qandahor (maʼmuriy markaz)
* Xakrez (Xakrez)
* Maruf (Maruf)
* Mayvand (Mayvand)
* Miyannashin (Miyannashin)
* Naish
* Panjvay
* Reg (reg)
* Shoh Vali Kot
* Sho‘rabak
* Boldakni aylantiring
* Tong (Jari)

 Qandahor xalqaro aeroporti

Arxeologiyasi
-------------

Qandahordan 55 km shimoli-gʻarbda eneolit, bronza va ilk temir davri Mundigak manzilgohi qoldiqlari .

Adabiyoti
---------

* Vavilov N.I. Besh qitʼa. — M .: Fikr, 1987-yil. Janubiy Afgʻoniston

1. ↑  Masson V. M. Srednyaya Aziya i Drevniy Vostok, M. — L. 1964
2. ↑  Casal J. M. Fouilles de Mundigak, v. 1—2, P. 1961
**Thul Tehsil** — Pokistonning Sind viloyatidagi Yakobobod tumanidagi maʼmuriy Tehsil. Boʻlinma maʼmuriy jihatdan 24 ta Ittifoq Kengashiga boʻlingan, Thulni poytaxtida ikkitasi joylashgan. Tul Yakobobod tumani aholi zich joylashgan Taluka shahridan biri boʻlib, 317,520 akr maydonni egallaydi. U butun tuman aholisining qariyb yarmidan iborat bo'lib, aholisi taxminan 356 705 kishini tashkil qiladi. Bunda 19 ta kasaba uyushma kengashi va 96 ta olimlar mavjud. Buning shtab-kvartirasi tuman shtab-kvartirasining sharqiy tomonida taxminan 33 km uzoqlikda joylashgan va temir yo'l va avtomobil yo'llari bilan Kandkot, Shikarpur va Baluchiston provintsiyalari kabi boshqa qismlar bilan bog'langan.

Dini
----

* Islom
* Hinduizm, Sindhi hindulari asosan shaharlarda to'plangan.
* Boshqalar.

Tillar
------

Sindhi, baluchi va boshqalar. Sindhi va baluchi tillari mintaqada muloqot qilish uchun keng tarqalgan, chunki u Balujiston yaqinida joylashganligi sababli, bu shaharda ko'plab balujlar yashaydi, shuning uchun baluchi Sindhidan eng ko'p gapiriladigan tilga aylandi.

Transporti
----------

Thul Sind uchta Yakobobod, Shikarpur va Kashmortumanining burchagida joylashgan. Shaharlarning har bir tuman shtablariga taxminan bir soatda sayohat qilish mumkin.

**Temir yo'l:** Thul temir yo'l stantsiyasi Thul shahridan taxminan 3 km tashqarida joylashgan. U Tul shahrini Yakobobod va Kandkot bilan bog'laydi.

**Yo'l orqali:** Thul Pokistonning ko'pgina yirik shaharlariga yo'l orqali ulanadi, masalan Karachi Hamayun hududidagi milliy avtomagistral, Panjab, Islomobod, Peshovar, Gilgit-Baltiston, AJK va boshqalarni Kandkotdagi Indus shossesi va Yakoboboddagi Milliy avtomagistral orqali bog'laydigan Kvetta orqali bog'laydi.

Muhim ekinlar
-------------

Tul aholisining 85% dan ortig'i qishloq xo'jaligi yoki boshqa kasblar bilan bog'liq. Padi, bug'doy va arpa Tulning muhim ekinlaridir. Thulda taniqli guruch bozori mavjud.

### Taluka Thulning geografik joylashuvi quyidagicha

Lat: 28,2333, Lat (DMS): 28° 13' 60N,

Uzunligi: 68,7667, Uzoq (DMS): 68° 46' 0E

Balandligi (fut): 196, Balandligi (metr): 59.

Yana qarang
-----------

* Garhi Khairo Tehsil
* Thul
* Yakobobod tumani

Manbalar
--------

1. ↑  Taluka Municipal Administration Matli
**Xaritagramma** (xarita va ... gramma) — biror hodisaning oʻrtacha intensivligini xaritada koʻreatilgan maʼmuriyhududiy birlik doirasida har xil quyuqlikdagi ranglar bilan yoki zichlikda shtrixlab tasvirlash usuli. Xaritadiagrammalaryaan farkli ravishda, X.da nisbiy koʻrsatkichlardan foydalaniladi (mas, viloyat yoki tumanlar boʻyicha aholi zichligi, qishloq xoʻjaligi ekinlarining hosildorligi va h.k.). Rangning quyuqlanishi yoki shtrixyaarning zichligi xaritaga tushirilayotgan koʻrsatkich qiymatining oʻsishi yoki kamayishiga moye ravishda oʻzgarib boradi, odatda, intensivlik uchun pogʻonali shkala qoʻllaniladi. X.ni tuzishda xaritaning maqsadi eʼtiborga olinadi. Oʻquv xaritalarida pogʻonalar 3—5 tadan oshmaydi, maʼlumotnoma xaritalarda esa koʻproq tanlanadi. Natijada koʻrsatkichlarning aniqligi ortadi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shimoliy Reyn-Vestfaliya** (nemischa:) Olmoniya yerlaridan biridir. Poytaxti - Düsseldorf.

**Shimoliy reyn-vestfaliya** — Germaniya yeri. Maydoni 34,1 ming km². Aholisi 18 mln. kishi (2001). Maʼmuriy markazi — Dyusseldorf shahri Sh.R.V. Shim. Germaniya pasttekisligi va Reyn Slanetsli togʻlarida joylashgan. Mamlakatning aholisi eng koʻp va zich (1 km²ga 521 kishi) yeri. Aholining yarmidan ortigʻi aholisi 500 ming kishilik shaharlarda yashaydi.

Yevropaning eng katta sanoat regionlaridan biri — Rur sanoat havzasi shu yerda. Iqtisodiyoti koʻp tarmoqli. 1960 yildan boshlab koʻmir sanoati ulushi keskin kamaydi. Madaniyat va ommaviy axborot vositalari sohalari rivojlangan. Ularda 230 mingdan ortiq aholi band, bu esa koʻmir va poʻlat quyish sanoatida bandlar sonidan ancha ortiq. Rangli metallurgiya va ogʻir mashinasozlik, elektronika, neftni qayta ishlash, kimyo, toʻqimachilik, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Sement va oynashisha ishlab chiqariladi. Tabiatni muhofaza qilish sohasining 160 dan ziyod korxonasi ishlab turibdi. Sh.V.R. — Yevropaning yetakchi ekologik toza texnologiyalari markazi. Qishloq xoʻjaligida sabzavotchilik, sut chorvachiligi rivojlangan. Qisman donli ekinlar, qand lavlagi ekiladi. Hududining 25% oʻrmon.

SH.R.V. yeri 1946 yilda Reyn va Vestfaliya provinsiyalaridan tashkil etilgan. 1949 yildan Germaniya birlashuviga qadar Bonn shahri Germaniya Federativ Respublikasi poytaxti boʻlgan. Yirik shaharlari: Keln, Essen, Dortmund, Dyusseldorf, Duysburg , Boxum, Vuppertal, Bilefeld, Gelzenkirxen, Zolingen, Liverkuzen va Axen. Hududidan xalqaro ahamiyatga ega transport yoʻllari oʻtgan. Duysburg jahonda eng yirik daryo portlaridan. Turizm rivojlangan, yiliga 12 mln. turist kelib-ketadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Shimoliy Reyn-Vestfaliya" *OʻzME*. S-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Germaniya | *Germaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Germaniya yerlari |
| --- |
|  |
| 
Bavariya • Baden-Vyurtemberg • Berlin • Brandenburg • Bremen yeri • Hamburg mustaqil genzey shahri • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Quyi Saksoniya • Reynland-Pfalts • Saar • Saksoniya mustaqil davlati • Saksoniya-Anhalt • Shimoliy  Reyn — Vestfaliya • Turingiya mustaqil davlati • Schleswig-Holstein |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb11865122q (maʼlumot)
* GND: 4042570-8
* ISNI: 0000 0001 0941 5702
* LCCN: n79108403
* MusicBrainz: 1de7fa77-cb52-40a2-b82a-251c7818249d
* NDL: 00698131
* NKC: ge130790
* NLI: 000100295
* SUDOC: 026395975
* VIAF: 131339289
* en:WorldCat Identities: lccn-n79108403

 |
**Wilmot** (talaffuzi: *Vilmot*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 432 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi
------------

Wilmot AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.49 kvadrat mil (1.27 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 352 |  | — |
| **1910** | 427 |  | 213% |
| **1920** | 617 |  | 445% |
| **1930** | 566 |  | −83% |
| **1940** | 628 |  | 110% |
| **1950** | 590 |  | −61% |
| **1960** | 467 |  | −208% |
| **1970** | 518 |  | 109% |
| **1980** | 507 |  | −21% |
| **1990** | 566 |  | 116% |
| **2000** | 543 |  | −41% |
| **2010** | 492 |  | −94% |
| **2020** | 432 |  | −122% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish
 |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 492 kishi, 208 xonadon va 122 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 89,4% oq tanli, 7,9% tubjoy amerikaliklar, 0,4% boshqa irqlar va 2,2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,4 foizini tashkil etadi.

Shaharda 208 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 28,4 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 45,2 foizi turmush qurgan er-xotinlar, 8,7 foizida eri boʻlmagan ayollar, 4,8 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 41,3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 37,5 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 18,2 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 45,4 yoshni tashkil etadi. Aholining 24,8 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 4,8% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 19,8% 25 dan 44 gacha; 25,4% 45 dan 64 gacha; va 25,2% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 50,2% erkaklar va 49,8% ayollarni tashkil qilgan.

Shahardagi bir xonadonning o‘rtacha daromadi 25 000 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 29 750 dollarni tashkil qilgan. Erkaklarning oʻrtacha daromadi 22 125 dollarni, ayollarniki esa 15 673 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 13 561 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 13,6 foizi va aholining 16,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 15,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 22,9 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Wilmot city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 28-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 20-iyul 2014-yil.
5. ↑  „Population Estimates".  United States Census Bureau. Qaraldi: 8-iyun 2018-yil.
6. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
7. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Dismenoreya** (due... va yun. men — hayz, rhoira — kechish), algomeno-r ye ya — hayzning ogʻriqli kechishi. D.da, odatda, qorin pasti, bel va dumgʻaza sohasi ogʻriydi. Ogʻriq hayzdan oldin yoki uning dastlabki kunlari paydo boʻlib, butun hayz kunlari davomida kuzatiladi. Baʼzan koʻngil aynishi, qusish, bosh ogʻrigʻi, umumiy ahvolning oʻzgarishi hollari kuzatiladi. D. birlamchi va ikkilamchi boʻladi. Birlamchi D. jinsiy aʼzolarning kasalliklari bilan bogʻliq boʻlmaydi, koʻpincha tugʻmagan ayollarda uchraydi. Ikkilamchi D. turli ginekologik kasalliklar (oʻsma, endometrioz va b.)ning oqibatidir. D. mustaqil kasallik boʻlmay, balki turli kasalliklar, rivojlanish anomaliyalari va b.ning belgisi sifatida namoyon boʻladi. D.ning yuzaga kelishida ayniqsa, nerv sistemasining funksional xususiyatlari va oʻzgarishlari, shuningdek, boshdan kechirilgan kasalliklar (infeksiya, zoʻriqish, ogʻir ruhiy kechinmalar), infantilizm, endokrin buzilishlar muhim rol oʻynaydi. D.ni davolash uni yuzaga keltirgan omillarni bartaraf etishdan iborat. Birlamchi D.da nerv sistemasi faoliyatini tartibga solish, normal hayot tarzi, toʻgʻri ovqatlanish, ruhiyatga zararli taʼsirotlarni yoʻqotish, turli somatik kasalliklarni davolash lozim. Ikkilamchi D.da yalligʻlanish kasalliklari, endometrioz va b.ni davolashga eʼtibor berish kerak.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Diskografiya** — bu koʻpincha maʼlum sanʼatkorlar tomonidan yoki belgilangan musiqa janrlari doirasida chop etilgan ovoz yozuvlarini oʻrganish va kataloglash. Kiritilgan aniq maʼlumotlar diskografiya turiga va koʻlamiga qarab oʻzgaradi, lekin maʼlum bir yozuv uchun diskografiya yozuvi koʻpincha ishtirok etgan rassomlarning ismlari, yozuv vaqti va joyi, ijro etilgan asarning nomi kabi tafsilotlarni sanab oʻtadi. Shuningdek, baʼzida chiqarilgan sanalar, grafik pozitsiyalari va savdo koʻrsatkichlarini ham.

Diskografiya alohida rassom, guruh yoki orkestrning yozuvlar katalogiga ham murojaat qilishi mumkin. Bu seansografiyadan farq qiladi, yaʼni ushbu yozuvlardan qilingan har qanday vositadagi yozuvlar katalogi emas, balki yozib olish seanslari katalogidir. Bu ikkisi baʼzan chalkashib ketadi, ayniqsa jazzda, chunki jazz yozuvlarining aniq chiqish sanalarini aniqlash koʻpincha qiyin va sessiya sanalari rassomning katalogini tashkil qilish vositasi sifatida almashtiriladi.

Diskografiyaning yana bir soʻnggi taʼrifi ijrochi yoki bastakorning asar sifatida qabul qilingan musiqiy yozuvlari toʻplamini anglatadi. Masalan, ijrochining barcha studiya albomlarini birgalikda ularning diskografiyasi deb hisoblash mumkin.

„Diskografiya" atamasi 1930-yillarda jazz yozuvlarini yigʻuvchilar tomonidan ommalashgan.Jazz muxlislari jazz yozuvlari qachon yaratilganligi va yozuvlarda qanday musiqachilar borligi haqida tadqiqot olib bordilar va oʻzlari nashr etgan diskografiyalarni oʻtkazdilar, chunki oʻsha paytda ovoz yozish kompaniyalari odatda bu maʼlumotni yozuvlarga yoki yozuv kasetalariga kiritmagan. Ikkita dastlabki jazz diskografiyasi Xilton Shleman tomonidan yozilgan „Rhythm on Record" va Charlz Delaunay tomonidan „Hot Discography" edi.

Ijrochining pianino rollari toʻplami „rollografiya" deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Roy Shuker. Ommabop musiqa: asosiy tushunchalar. Routledge, 2005.
2. ↑  Jon Shepard va boshqalar. Dunyoning mashhur musiqasi continuum ensiklopediyasi. Continuum, 2003.
3. ↑  Sadi, Stenli; Tyrrell, Jon (2001). „Rollografiya". Musiqa va musiqachilarning yangi Grove lugʻati (2-nashr). London: Makmillan.
**Braal qalʻasi** (inglizcha: *Braal Castle*) — Shotlandiya qalʻasi, Keytness shahrida, Highland, Shotlandiya hududida joylashgan. Qal’a hamon xarobada.

Tarix
-----

 Oʻrmondagi Braal qalʻasi xarobalari
Qalʻa XIV asr oʻrtalarida qurilgan va dastlab Bratvell deb nomlangan (inglizcha: *Castle of Brathwell*). Taxminan 1376-yilda qirol Robert II uni oʻgʻli Devid Styuartga, atrofdagi yerlar va Keytning 1 -grafi unvoni bilan birga berdi. 1450-yilda Jeyms II ning inoyati bilan Braal va graf unvoni ser Jorj Krikton[en]ga oʻtdi, lekin u uzoq vaqt davomida qalʻaga egalik qilmadi — 1455-yilda vafotidan keyin qalʻa Sinkler urugʻiga oʻtdi.

XIXasrda Sinkler klani mahallada hozir Braal qalʻasi deb nomlanuvchi qasr qurgan. Qalʻa keyinchalik mehmonxona sifatida ishlatilgan, ammo Ikkinchi jahon urushi paytida qalʻa armiya tomonidan rekvizitsiya qilingan. 1970-yillarda qalʻa 15 ta kvartiraga qayta qurilgan. Biroq, bir muncha vaqt oʻtgach, qalʻa butunlay xarobaga aylandi.

Yana qarang
-----------

* Shotlandiyadagi qalʻalar roʻyxati
* Sinclair klani

Manbalar
--------

1. 1 2  „Caithness.Org - Caithness Castles : Braal Castle".  www.caithness.org. Qaraldi: 2-avgust 2017-yil.
2. ↑  „Braal Castle, Halkirk".  www.braalcastle.com. 4-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* Caithness.org saytida qalʻa haqida maʼlumot(ingl.) )
* Qulfning ichki tuzilishi sxemasi
Abdulloh ibn Abdurrahmon al-Dorimiyning (hijriy 181-255) **"Sunani Dorimiy"** (arab. سنن الدارمي) yoki **"Musnadi Dorimiy"** (arab. مسند الدارمي) kitobi "al-Kutub as-Sitta", "al-Muvatto" va Imom Ahmadning "Musnad"i qatorida ahli sunna olimlari tarafidan eng mo‘tabar deb hisoblangan to‘qqiz kitobdan biri sanaladi.

"Musnad" deb atalishiga qaramay, bu kittob boshqa musnadlar - Tayolisiy yoki Ibn Hanbal musnadlari singari roviylarga koʻra tartibga solinmagan. Aksincha, Ibn Mojaning "Sunan"iga o‘xshab mavzular bo‘yicha tartiblangan.

Tavsif
------

Maktaba Shomilaning ma’lumotlariga ko’ra, asarda uch yarim mingdan ortiq (aniqrogʻi 3833 ta) hadis mavjud. Hadislar mavzularga koʻra tartibga solingan. Sunandagi hadislarning aksariyati sahih, bir qismi esa zaifdir.

Naql qilinishi
--------------

Dorimiy bu hadislarni Iso ibn Umar as-Samarqandiyga naql qilgan (uning vafot sanasi noma’lum, lekin taxminan hijriy 293-yildan keyin vafot etgan). Shundan so‘ng kitob quyidagi olimlarga o‘tgan:

• Abdulloh ibn Ahmad ibn Hamaviya as-Sarxosiy (293-381 hijriy)

• Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Muzaffar ad-Dovudiy "Jamolul-islom" (374–467 hijriy).

• Abul-Vaqt Abdulavval ibn Iso ibn Shuayb as-Sijizziy (458-553 hijriy).

Nashrlari
---------

• Husayn Salim Asad tahriri. Dorul-Mug’niy. 1420 hijriy/2000-yil.
• Al-Musnad al-Jome’ - Sunan al-Dorimiy (المُسْنَد الجَامِع المعروف سُنَن الدَّارِمِي) Imom Abu Muhammad al-Dorimiy. Nashriyot: Muassa ar-Risola. Bayrut, Livan.

Manbalar
--------

1. ↑  *al-Musnad al-Jami' - Sunan al-Darimi by Imam Abi Muhammad al-Darimi*. ISBN 978-9933-23-191-0. 30-aprel 2019-yilda qaraldi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-05-02).
2. ↑  „سنن الدارمي • الموقع الرسمي للمكتبة الشاملة".
3. ↑  *Sunan al-Darimi (1 vol Resalah) سنن الدارمي*. ISBN 978-9933-23-191-0. 30-aprel 2019-yilda qaraldi.
4. ↑  „Finishing the Sunan of Ad-Darimi". 17-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2019-yil.
5. ↑  *al-Musnad al-Jami' - Sunan al-Darimi (المُسْنَد الجَامِع المعروف سُنَن الدَّارِمِي) Imam Abi Muhammad al-Darimi*. ISBN 978-9933-23-191-0. 30-aprel 2019-yilda qaraldi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-05-02).
**Miokardiodistrofiya** (mio... kardio... va distrofiya), kardiomiopatiya — yurak muskuli (miokard)ning yalliglanmasdan, balki moddalar almashinuviiint buzilishi (biokimyoviy oʻzgarishlar) tufayli zararlanishi. Qon elektrolit tarkibining buzilishi, kislota-ishkrr muvozanatining oʻzgarishi va boshqa kasalliklar tufayli vujudga keladi. M. yurak ishi yetishmovchiligiga sabab boʻlishi mumkin. M.da miokardning qisqarish fa-oliyati susayadi, lekin unda morfologik oʻzgarishlar kuzatilmaydi. M.ga ekzogen (zaharlanish, jismonan zoʻriqish, stress va h.k.) va endogen (endokrin buzilishlar, mas, tireotoksikoz, qandli diabet, kamkrnlik, buyrak yetishmovniligi, jigar kasalliklari va boshqalar) omillar tufayli roʻy bergan M. ajratiladi. M.da asta-sekin rivojlanadigan yurak yetishmovchiligiga xos klinik alomatlar (nafas qisishi, jigar kattalashishi, oyoq-qoʻllarda shish), yurak sohasida uzoq davom etadigan suyet ogʻriq va boshqa kuzatiladi.

Davo M.ni keltirib chiqargan asosiy kasallikka qarshi qaratiladi, yurak muskullarida almashinuv jarayonini yaxshilash choralari koʻriladi. M.ga sabab boʻlgan asosiy kasallikni davolash bilan yurak muskulining faoliyati asl holatiga keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Personaj** (lot. persona — shaxs) — sanʼat va badiiy adabiyotda muallif tomonidan tasvir etilgan shaxs. P.lar asar voqealarida qatnashuvi, tasvirlanishi va umumlashtirilishi darajasiga koʻra asosiy P.lar, yordamchi P.lar, epizodik P.larga boʻlinadi. Badiiy asar voqealarining boshidan oxirigacha faol qatnashgan va yozuvchining asosiy gʻoyaviyestetik niyatini tashuvchi shaxslar asosiy P.lar hisoblanadi. Ular asarning bosh qahramoni deb ataladi. Barcha voqealarda toʻla qatnashmasada, yozuvchining gʻoyaviy niyatini toʻlaroq ochishga xizmat qiladigan faol obrazlar yordamchi P.lardir. Asarning makrostrukturasida yanada kamroq qatnashadigan shaxslar epizodik P. boʻlib qolaveradi. Epizodik P.lar asosiy qahramon tabiatidagi muhim xususiyatlarni ishonarli yoritishga xizmat qiladilar.

Yozuvchi munosabatiga qarab P.lar ijobiy yoki salbiy shaxslar tarzida tasvirlanadi. Badiiy asarda bunday qaramaqarshi qahramonlarning ifo-dalanishi adabiyotning azaliy muammosi boʻlmish hayotning yaxshilik va yomonlikdan iborat ekanligiga ishoradir. P.lar orqali hayot hodisalari turli darajada ifodalanadi. Chukur va mukammal tasvirlangan, umumlashtiruvchi kuchga ega boʻlgan P. tip darajasiga kutariladi. Tip badiiy asarda ishtirok etuvchi P.larning eng oliy choʻqqisini egallaydi. Tipga kura, kamroq umumlashma quvvatiga ega P.lar obraz yoki harakter deb yuritiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Marwan Kenzari** (niderlandcha: *Marwan Kenzari*; tugʻ. 1983-yil 16-yanvar, Gaaga, Niderlandiya) — asli tunislik boʻlgan gollandiyalik aktyor. Guy Ritchiening „Aladdin" (2019) filmida Aladdin rolini ijro etgan. Eng yaxshi erkak roli nominatsiyasida 2013-yil „Oltin buzoq" gʻolib boʻlgan.

Hayoti
------

Marwan Chiko Kenzari 1983-yil 16-yanvarda Gollandiyaning Janubiy Gollandiya poytaxti Gaaga shahrida Tunisdan kelgan muhojirlar oilasida tugʻilgan. 2008-yildan boshlab u Niderlandiyada filmlarda va televideniyeda rol oʻynay boshlagan. 2009-yilda Kenzari Maastrixt teatr akademiyasini tugatdi va diplom bilan rasmiy ravishda professional aktyor boʻldi.

Martaba
-------

2013-yilda „Boʻri" filmidagi roli uchun „Oltin buzoq" va 2014-yilda esa Berlin kinofestivalida „Koʻtarilgan yulduz" mukofotlarini olgan.

2016-yilda u bir nechta ingliz tilidagi filmlarda, jumladan „Ben-Gur" filmida suratga tushgan. 2017-yil aktyor sifatida Marwan Chiko Kenzari martabasida nihoyatda faol yil boʻldi. Keyin uning Filmografiyasi Aleks Kurtzmanning „mumiya", Tommi Virkolaning „yetti opa-singilning siri", Kennet Brananing „Sharq ekspressida qotillik" kabi juda katta lentalari bilan toʻldirildi. Shuningdek, 2018-yilda Kenzari isroillik josus Ashraf Marvan haqidagi biografik „Farishta" filmida bosh rolni oʻynadi. Kanzari, shuningdek, 2019-yilda prokatga chiqqan Guy Ritchie tomonidan suratga olingan „Aladdin" nomli mashhur film — ertakda kuchli sehrgar — vazir Jaʼfar rolini oʻynagan.

Shaxsiy hayoti
--------------

"Aladdin" filmini tomosha qilgandan soʻng, rus tomoshabinlari aktyorga koʻproq qiziqish bildirishdi.

Endi aktyor model Nora Ponse bilan uchrashmoqda. „Aladdin" premyerasida u qiz doʻsti bilan paydo boʻldi va keyinchalik Instagram-da tadbirdan ularning qoʻshma fotosuratlarini joylashtirdi.

Filmografiyasi
--------------

| Yil |  | Nomi | Original nomi | Rol |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | f | Bo'ri | *Wolf* |  |
| 2016 | f | Avtomobil | *Collide* | Mattias
 |
| 2016 | f | Va'da | *The Promise*  |  |
|  | f |  | Original nomi berilmagan |  |
| 2017 | f | Mumiya | *The Mummy*  | Malik
 |
|  | f |  | Original nomi berilmagan |  |
|  | f |  | Original nomi berilmagan |  |
| 2018 | f | Farishta | *The Angel*  | Ashrar Marvan
 |
| 2019 | f | Alladin | *Alladin* | Jafar
 |
|  | f |  | Original nomi berilmagan |  |
| 2020 | f | O'lmas gvardiya | *The Immortal Guard* | Jo
 |
| 2022 | f | Qora odam | *Black Adam* |  |



1. ↑
2. ↑
3. ↑  „Breakout ʻAladdin’ star Marwan Kenzari (aka ʻhot Jafar’) got into acting accidentally to impress a girl". 7-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
4. ↑  „Golden Calf Winners". 13-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
5. ↑  „European Shooting Stars Awards 2014". 28-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „The True Story Behind the Movie The Angel". 7-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
9. ↑  „Disney’s Live-Action ʻAladdin’ Reboot Casts ʻMummy’ Actor as Jafar". 5-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
10. ↑
11. ↑
**Kayo Santa-Mariya** (Sent-Meri Kay yoki „Kalit") — Jardines del Rey arxipelagidagi Kubaning shimoliy markaziy qirgʻogʻida joylashgan orol. Asosiy oroldagi Kaybaryen shahri bilan yoʻl hamda koʻprik orqali bogʻlangan. Kayo Santa Mariya oʻzining oq qumli plyajlari va hashamatli hamma narsani oʻz ichiga olgan kurortlari bilan mashhur hisoblanadi.

„Kayo Santa Mariya" nomi oʻtish yoʻli bilan bogʻlangan uchta orol zanjirini oʻz ichiga olgan butun kurort hududiga nisbatan ishlatiladi.

Geografiyasi
------------

Orol Kaibarien yaqinidagi materik bilan 48km bogʻlangan yoʻl 1989-1999-yillar orasida Campana de Las Villas tomonidan qurilgan. Orol, Villa Klara provinsiyasidagiKaibarien munitsipalitetining bir qismi sifatida boshqariladi.

Transportlari
-------------

Pedraplen a Cayo Santa Maria — orolni materik bilan bogʻlaydigan yoʻl. Abel Santamaria aeroporti 99.82 kilometr (62.03 mi) orolning gʻarbiy qismi orolning kurortlariga sayohat qiluvchi sayyohlarga beminnat xizmat qiladi. Har bir sayyoh bu oroldan oʻzgacha tasurot olisadi.

Turizm
------

Insonlarga eshigini ochgan birinchi mashhur mehmonxona 2001-yil dekabr oyida Sol Cayo Santa Maria edi. Kayo Santa-Mariyadagi barcha mehmonxonalar, hozirda jami 9857 xonadan iborat hamda 17 ta mehmonxonalar Kubaning Gaviota guruhiga tegishli. „Kayos de Villa Klara" loyihasi Kayo Santa Mariya, Kayo Ensenachos va Kayo Las-Bryusas orollarida 10 000 ta xonani qurishdan iborat boʻlgan. 

 Kayo Santa Mariya plyaji, Kuba

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Kayo Santa Mariya, Kuba (English and fransuzcha)
* Kanadaliklar Kubaning chaqirigʻiga javob[*sayt ishlamaydi*] berishdi Jozef Kula, *Kanvest*, 2009 yil 14 sentyabr
* Cayo Santa Maria haqida mehmonxonalar, ob-havo, xarita va boshqalar.
**Perspecta Inc** Virjiniya shtatining Chantilly shahrida joylashgan Amerika davlat xizmatlari kompaniyasi boʻlgan. Kompaniya Peraton tomonidan 2021-yilda sotib olingan.

Tarix
-----

Perspecta 2018-yilda DXC Technology kompaniyasining AQSH davlat sektori boʻlinmasi Vencore, Inc. va KeyPoint Government Solutions bilan birlashishi natijasida tashkil topgan. Iyun oyida Veritas Capital kompaniyaning 14,5% ulushini sotib olgan investor boʻldi.

2019-yilda kompaniya Knight Point Systems’ni 250 million dollarga sotib oldi. Xuddi shu yili Perspecta Milliy geofazoviy razvedka agentligi bilan 824 million dollarlik shartnomani va dengiz floti uchun IT xizmatlari shartnomasini 657 million dollarga uzaytirdi.

2021-yil fevral oyida Perspecta kompaniya Mudofaa vazirligi (DOD) uchun pudratchilarni boshqarish boʻyicha muhim dastur bilan Mudofaa ishchi kuchi ma1lumotlar markazini (DMDC) qoʻllab-quvvatlashni davom ettirish uchun potensial besh yillik 38 million dollarlik shartnoma mukofotini olganini eʼlon qildi. Kompaniya, shuningdek, DOD qaror qabul qiluvchilarni insonparvarlik va tinchlikparvarlik missiyalari bilan bogʻliq xodimlarning holati, tayyorgarlik va xavfsizlik toʻgʻrisida xabardor qilish uchun ishlaydi. Perspecta bulutli migratsiya, dasturiy taʼminotni ishlab chiqish, sifatni taʼminlash, 24/7 yordamni qoʻllab-quvvatlash va oʻqitishni rejalashtirmoqda. Oʻsha yili kompaniya AQSh Mudofaa vazirligi bilan 437 million dollarlik shartnoma imzoladi.

2021-yil may oyida Perspecta aksiyadorlari har bir aksiya uchun 29,35 dollar olgan birlashish to‘g‘risidagi bitimni qabul qilish uchun ovoz berishdi. Kompaniya Veritas Capitalga tegishli Peraton tomonidan jami 7,1 milliard dollarga sotib olingan.

Korporativ ishlar
-----------------

Kompaniyaning birlashishi vaqtida Perspecta taxminan 14 000 kishini ish bilan taʼminlagan va yillik daromadi 4,5 milliard dollarni tashkil etgan (2020). Kompaniyani bosh direktor va prezident Mac Curtis boshqargan, u sotilgandan keyin Peratonga oʻtmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Terry.* „Perspecta debuts on the New York Stock Exchange, unveils board of directors". *American City Business Journals* (1-iyun 2018-yil).
2. ↑  „Perspecta CEO Mac Curtis retiring; Peraton CEO Stu Shea taking reins" (en-US). *Virginia Business* (12-fevral 2021-yil). Qaraldi: 4-aprel 2022-yil.
3. ↑  „Perspecta Receives $38M to Support Defense Manpower Data Center for DOD; Jeff Bohling Quoted" (en-US). *www.executivegov.com* (24-fevral 2021-yil). Qaraldi: 11-mart 2021-yil.
4. ↑  „Perspecta, now under Peraton, lands $473.8 million agreement" (en-US). *Virginia Business* (18-may 2021-yil). Qaraldi: 4-aprel 2022-yil.
5. ↑  PR Newswire (6-may 2021-yil). „Veritas Capital Completes Acquisition of Perspecta". Press-reliz.
6. ↑  „UPDATED: Peraton completes $7.1B Perspecta acquisition" (en-US). *Virginia Business* (6-may 2021-yil). Qaraldi: 4-aprel 2022-yil.
7. ↑  „Perspecta Inc. acquired by Peraton". *www.securityinfowatch.com*. Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
8. ↑  „Veritas closes its acquisition of Perspecta". *www.bizjournals.com*. Qaraldi: 4-aprel 2022-yil.
**Aktiy** (Aktin yoki Aktid, qadimgi yunoncha: *Ἀκτίς*) — yunon mifologiyasida Aktiy Rodos orolini boshqargan Roda va Geliosning yettita oʻgʻlidan biri.

Akasining oʻldirilishida qatnashgani uchun surgun qilingan, u Misrga qochib ketgan va u yerda Geliopol shahriga asos solgan. Otasi Gelios xohlaganidek, misrliklarga astrologiyadan birinchi boʻlib dars bergan.

Toʻfon paytida qadimgi yunonlarning koʻplab yozma manbalari yoʻqolgan. Sitsiliyalik Diodor koʻra, shuning uchun misrliklar astrologiya sohasidagi yutuqlarni oʻzlashtirishgan. Ancha avlodlar almashinuvidan keyin, Agenorning oʻgʻli Kadmus birinchi marta Finikiyadan Elladaga yozuvlarni olib keldi va shundan keyin yunonlar yulduzlar haqidagi fanga oʻz qoʻshimchalarini kiritganlar, lekin uning asoschilari sifatida tan olinmagan.

Rodoliklar Aktiy sharafiga (versiyalardan biriga koʻra) Kolossni portga kiraverishda dunyoning yetti moʻjizasi qatoriga kiruvchi oʻttiz yetti metrlik Geliosning bronza haykalini qurdilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Диодор Сицилийский. Историческая библиотека V 56; 57
2. ↑  А. П. Кондрашов, Боги и герои древней Греции и Рима, 24
**Geterotsiklik birikmalar** (getero... va yun. kyklos — halqa) — molekulasida halqa saqlaydigan va bu halqada ugleroddan tashqari bir yoki bir nechta boshqa elementlarning atomlari (geteroatomlar)ni tutadigan organik moddalar. Halqasida azot (N), kislorod (O), oltingugurt (S) tutadigan G.b. katta ahamiyatga ega boʻlib, ularga nuklein kislotalar, oqsillar va b. molekulalari tuzilishida ishtirok etadigan alkaloidlar, vitaminlar, antibiotiklar va tabiiy pigmentlar kiradi. Xalqaro nomenklaturaga asosan muhim G.b.ning trivial nomlari saqlanib qolgan, mas, pirrol (I), furan (II), tiofen (III). Halqasida 3 tadan 10 tagacha atom tutgan monotsiklik G.b.ning nomlari ulardagi geteroatomlar (N — aza, O — oksa, S — tia, R — fosfa va h.k.)ni, aʼzolarining sonini, halqalarning toʻyingan yoki toʻyinmaganligini eʼtiborga olgan holda tuziladi Mas, aziridin (IV), tiiren (V), tiyet (VI), 1,3dioksolan (VII), pergidropirimidin (VIII). 5 va 6 aʼzoli toʻyinmagan G.b. aromatik xossaga ega boʻlganligi sababli geteroaromatik birikmalar deb ataladi. Ular (mas, tiofen, pirrol, piridin)ning kimyoviy xossalari benzol va uning hosilalariga oʻxshashdir. G.b.ga koʻpchina moddalar, mas, furan guruhiga furfurol (plastmassa i.ch.da ishlatiladigan xom ashyo), pirrol hosilasiga oʻsimliklar xlorofili va qon gemini kiradi. G.b. oʻsimlik va tirik organizm hayot faoliyatida muhim ahamiyatga ega. Tibbiyotda qoʻllaniladigan doridarmonlarning deyarli yarmi G.b.dan iborat.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Getman Mazepa haykali** (ukraincha: *Пам'ятник гетьману Мазепі*) — Ukrainadagi Xetman Ivan Stepanovich Mazepaning birinchi yodgorligi, 1994-yil 6-noyabrda Kiev viloyati, Belotserkovskiy tumani, Mazepintsi qishlogʻida oʻrnatilgan. Haykaltarosh E. Gorban.

Yodgorlik tarixi
----------------

Yodgorlikni oʻrnatish tashabbuskori va uning homiysi AQShda yashovchi taniqli ukrainalik xayriyachi Moryan Kots edi. Yodgorlikni oʻrnatish Xalqaro taʼlim jamgʻarmasi homiyligida Valentina Strilko boshchiligidagi, Yaroslav Donishmand fondi tomonidan oʻrnatildi. Ushbu yodgorlik loyihasining muallifi haykaltarosh E. Gorban.

1994-yil 6-noyabrda davlat rahbarlari, chet-el elchilari, siyosiy partiyalar va jamoat tashkilotlari vakillari ishtirokida yodgorlikni ochilish marosimi boʻldi.

Ukraina Milliy Fanlar akademiyasining Tarix instituti katta ilmiy xodimi Olga Kovalevskayaning soʻzlariga koʻra, bu voqea butun Ukraina jamiyati uchun katta ahamiyatga ega edi, chunki bu bayramlar ortida Xetman I. Mazepaning Ukrainaning taniqli davlat arbobi va ruhiy rahbari rasman tan olinishi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Kovalevskaya O. Eto pravo prinadlejit nam. Kto reshit sudbu pamyatnika getmanu Ivanu Mazepe?

Yana qarang
-----------

* Hetman Mazepa haykali (Chernigov)
* Hetman Mazepa haykali (Galati)
* Hetman Mazepa va Charlz XII haykali (Degtyarevka)

Adabiyotlar
-----------

* Kovalevska O. Ivan Mazepa. — Kiev: „Tempora". — 2008-yil.

Havolalar
---------

* Kievщina — kray kazatskiy
* Eto pravo prinadlejit nam. Kto reshit sudbu pamyatnika getmanu Ivanu Mazepe?
**Getlar** (Getae) — daklarga qardosh boʻlgan qad. frakiy qabilalari; mil. av. 5-asrda Bolqon ya. o. bilan Dunay daryosi oraligʻidagi hududda yashashgan (Gerodot). Mil. av. 512 y.daDoro I ga qattiq qarshilik koʻrsatgan. G.ga qarshi Aleksandr (Iskandar Maqsuniy) ham urushgan. Mil. av. 1-asrda G. Dunayning quyi oqimining har ikki tomoni — gʻarbda Osim daryosidan sharkda Qora dengiz qirgʻoklarigacha yoyilgan hududda yashagan (Ptolemey, Strabon, Ovidiy). G.ning asosiy mashgʻuloti — dehqonchilik va chorvachilik. Mil. av. 1-asrning 60-y.larida G. qudratli harbiy qabila ittifoqi barpo etgan va birmuncha muddat Gʻarbiy Pont shaharlarida Rim hukmronligiga chek qoʻyilgan. Mil. av. 29—27 yillarda Rim sarkardasi Mark Krase G.ni Rimga tobe ettirgan, birok Rimning hukmronligi mustahkam emasdi, chunki G. ozodlik urushini davom ettirmoqsa edilar. Faqat 106 y. Trayan G.ni uzil-kesil boʻysundirib, ularni yangi tashkil etilgan Rim viloyati Dakiya tarkibiga kiritgan. G.ning ozodlik kurashi ayniqsa 3-asrda, var-varlarning Rim imperiyasiga hujumi davrida kuchaygan. Natijada Dakiyada Rim hukmronligiLvreliandavri (270— 275) ga kelib barham topgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alfonso XIII haykali** (ispancha: *Monumento a Alfonso XIII*) — Madriddagi (Ispaniya) Universitet kampusi hududida joylashgan. U ispan haykaltaroshi Fruktuoso Orduna tomonidan yaratilgan va 1920-yillarda ushbu Universitet kampusining qurilishida hal qiluvchi rol oʻynagan Ispaniya qiroli Alfonso XIII ning bronza haykali.

Tarix va tavsif
---------------

1941-yil mart oyida Madrid shaharchasi Kengashining Doimiy qoʻmitasi ispan rassomi va haykaltaroshi Fruktuoso Orduna tomonidan Alfonso XIII haykalini yaratishni topshirdi. Boʻlajak yodgorlikning ikkita gipsli maketi Orduna tomonidan 1946-yilga kelib qurib bitkazildi. Ulardan balandligi 5 metr boʻlgan bittasi hech qachon ishlatilmagan. Ikkinchisi oʻnlab yillar davomida Madridning Arganda-del-Rey chekkasida bronzadan ishlangan ga qadar saqlangan.

Madridning Complutense universiteti rektori Gustavo Villapalos haykalni kampusga joylashtirishga qaror qildi. Alfonso XIII haykali 1988-yil 28-sentabrda Alfonso XIII ning oʻgʻli, Barselona grafi Xuan va uning rafiqasi Burbon-Sitsiliyadan Mariya de las Mersedes, shuningdek, ularning qizlari Pilar va Margerita ishtirokidagi marosimda ochildi.

Yodgorlik uchun joy sifatida tanlangan aholi kam yashaydigan joy uni vandallarning oson nishoniga aylantiradi.

Yodgorlik balandligi qariyb 2,5 metr boʻlgan shohning bronza figurasi boʻlib, Karl III ordeni buyuk ustasi libosida va boʻynida „Oltin jun" ordeni bilan toʻliq oʻsgan holda turibdi. Chap qoʻlida tayoq bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  Fernández de Sevilla Morales 1993. sfn error: no target: CITEREFFernández\_de\_Sevilla\_Morales1993 (help)
2. 1 2 3 4  Portela Sandoval 2001. sfn error: no target: CITEREFPortela\_Sandoval2001 (help)
3. 1 2  Gómez Moreno 2015. sfn error: no target: CITEREFGómez\_Moreno2015 (help)
4. ↑  „Alfonso XIII, en su ciudad universitaria". *ABC*. Madrid. 29–sentabr 1988–yil. 1-bet.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()

Adabiyotlar
-----------

* Fernández de Sevilla Morales, Miguel (1993). „Historia jurídico administrativa de la ciudad universitaria de Madrid" (PDF). *Journal of Iberian and Latin American Literary and Cultural Studies*. ISSN 2327-4751.
* Gómez Moreno, Ángel (2015). „Sociedad, política y cultura en la España regeneracionista: el legado de Alfonso XIII" (PDF). *Studia Iberica et Americana*. 2-jild, № 2. Fullerton, CA: California State University–Fullerton. 2021-10-20da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2021-08-02.
* Portela Sandoval, Francisco José „Pintura de los siglos XIX y XX. Escultura, orfebrería, mobiliario",*. Patrimonio artístico de la Universidad Complutense de Madrid*. Madrid: Editorial Complutense, 2001 — 29–46 bet. ISBN 8489784736.
**Indoneziya tabiati** – 17 000 dan ortiq orollar vulqonlar, o'rmonlar, ko'llar, o'tloqlar, mangrovlar, ajoyib marjon bog'lari va hatto qorli tog'lar uchun yulduzli landshaftni tashkil qiladi. O'simlik va faunaning ajoyib xilma-xilligi bilan Indoneziya o'rganishni kutayotgan tabiiy mojizalar jannatidir.

**Iqlimi**

Indoneziyaning iqlimi asosan issiq va nam bo'lib, yog'ingarchilik asosan past-baland hududlarda va sovuqroq haroratni boshdan kechirayotgan tog'li hududlarda yog'adi. Jakarta, Ujung Padang, Medan, Padang va Balikpapan shaharlarida o'rtacha minimal harorat 22,8 ° C va eng yuqori harorat 30,2 ° S ni tashkil qiladi.

**Hayvonot olami**

Dramatik manzaralar, yovvoyi vulqonlar, maftunkor plyajlar va boy tarix va madaniyatga ega Indoneziya orol mamlakati o'z mehmonlarini quchoq ochib taklif qiladi. Bu orol sir, afsona va afsonalar aralashmasidir va shu bilan birga u yovvoyi tabiatning rang-barang aralashmasiga ega. Yovvoyi hayvonlar va qushlarning noyob zotlari yashaydigan bu yerdagi yovvoyi tabiat noyob va xilma-xildir, chunki biologik xilma-xillik Indoneziyaning yuqori qismida joylashgan va shuning uchun agar siz tabiat va yovvoyi tabiatni sevuvchi bo'lsangiz, bu siz uchun joy bo'lishi mumkin. Bir umr sarguzashtlari bilan Indoneziya sizni yovvoyi tabiatdagi xilma-xilligi bilan hayratda qoldiradi va sizga eng katta kaltakesaklardan eng kichigigacha bo'lgan primatlarga duch kelish tajribasini beradi! 1. Komodo Dragon,2. Sumatran Orangutan, 3. Maleo, 4. Pygmy Tarsier, 5. Javan Rhinoceros.

**O`rmonlari**

Indoneziya o'rmonlari Jannat o'rmonlarini qog'oz va palma yog'i kompaniyalaridan himoya qilish. Indoneziya o'rmonlari ajoyib yovvoyi tabiatning xazinasidir. Mamlakatda dunyoga mashhur o'simliklar, sutemizuvchilar va qushlarning 10-15 foizi yashaydi. Ammo so'nggi yarim asrda Indoneziyadagi tropik o'rmonlarning 74 million gektardan ko'prog'i - Germaniyadan ikki baravar kattaroq maydon - kesilgan, yoqib yuborilgan yoki vayron qilingan.Indoneziya allaqachon buzilmagan o'rmonlarning 72 foizini yo'qotgan. Bu Sumatran yo'lbarslari va orangutanlar kabi turlarning yashash muhitiga tahdid solmoqda, shuningdek, oziq-ovqat, boshpana va yashash uchun Indoneziya o'rmonlariga bog'liq bo'lgan millionlab odamlarga zarar etkazmoqda. Bu global isish uchun ham yomon yangilik. Torfli yerlar, shu jumladan Indoneziya tropik o'rmonlarining botqoqli zaminini tashkil etuvchi yerlar - dunyodagi eng katta uglerod cho'kmalaridan biri. Indoneziyaning torfzorlari 35 milliard tonna uglerodni saqlaydi. Bu torf yerlari quritilganda, yoqib yuborilganda va plantatsiyalar bilan almashtirilsa, u minglab tonna karbonat angidridni chiqaradi va halokatli o'rmon yong'inlari uchun zamin yaratadi.

**Adabiyotlar**
1
```
**Indoneziya diniy meʼmorchiligi**
```

Diniy meʼmorchilik Indoneziya ning barcha burchaklarida keng tarqalgan bo'lsa-da, bu me'morchilik san'ati Java orolida tez rivojlanmoqda. Java-da dinning sinkretizatsiyasining ta'siri me'morchilikka ham tarqaladi, natijada hind , buddist , musulmon va xristian diniy binolari uchun yava me'moriy uslublari paydo bo'ldi .
Yava orolida 8—14-asrlar oraligʻida Indoneziya hindu-buddist qirolliklarining gullab-yashnagan davrida, koʻpincha katta hajmli va dizayni murakkab boʻlgan ibodatxonalar kabi bir qator diniy binolar qurilgan. Javada saqlanib qolgan eng qadimgi hindu ibodatxonalari Dieng tog'larida joylashgan. Taxminlarga ko'ra, o'tmishda Diengda to'rt yuzga yaqin ibodatxonalar bo'lgan, hozirda faqat sakkizta ibodatxona qolgan. Dastlab, Diengdagi binolarning konstruksiyalari kichik va nisbatan sodda edi. Biroq, Javada meʼmorchilik bilimi darajasi ortib bormoqda. Faqat yuz yil ichida ikkinchi Mataram qirolligi Yogyakarta yaqinida Prambanan ma'bad majmuasini qurishga muvaffaq bo'ldi.Bu Javadagi hind arxitekturasining eng katta va eng yaxshi namunasi hisoblanadi.
Borobudur ibodatxonasi Buddist yodgorligi sifatida YuNESKOning Jahon merosi ob'ektlari ro'yxatiga kiritilgan, Syailendra sulolasi tomonidan miloddan avvalgi 750 va 850 yillar orasida qurilgan, ammo Borobudur qurilishga tayyor bo'lishi bilanoq, bir muddat tark etilgan. Buddizm orqaga chekindi va hokimiyat boshqa tomonga o'tdi.Yava sharqida. Borobodurda juda koʻp qiziqarli haykallar mavjud boʻlib, ular yer sathidan boshlab koʻrib chiqilsa, maʼrifatga erishishning metaforasidir. Mataram qirolligining chekinishi bilan, Java sharqida shivaizm, buddizm va aniq Yava ta'sirini aks ettiruvchi juda qiziqarli uslubdagi diniy arxitektura markazi bo'lgan; Yava orolida dinning xususiyatlarini aks ettiruvchi termoyadroviy.
15-asrga kelib islom eng zich joylashgan Yava va Sumatra orollarida hukmron dinga aylandi. Oldingi hindu va buddist dinlari singari, ushbu yangi dinga qo'shilgan begona ta'sirlar Javaga xos bo'lgan masjid me'morchiligi uslublarini yaratadigan tarzda joylashtirdi va talqin qildi.

Manbalar
--------

{{Shoppert, P. Damais, S. Java uslubi , 1997, Didier Millet, Parij, 207 bet, ISBN 962-593-232-1

```
Douson (1994), p. 10}}
```

Adabiyotlar
-----------

```
{{}
```
**Indol** (2,3-benzopirrol) — kuchsiz naftalin hidli, rangsiz kristall. Mol. m. 117,8; zichligi 1072 kg/m3, suyuqlanish temperaturasi 52,5°, kaynash temperaturasi 254°, haydalish temperaturasi 150°. Issiq suv va organik erituvchilarda eriydi. Tozalangan I. xushbuy. Baʼzi efir moylari (mas, jasmin moyi)da, toshkoʻmir smolasida (undan I. ishqoriy metallar tuzi sifatida ajratib olinadi) bor, I. skatol (3-metilindol) bilan birgalikda odam va sut emizuvchilar ichagida topilgan. I. ning koʻpgina hosi-lalari, mas, 3-indolilsirka kislota (geteroauksin A — oʻstiradigan mod-da), serotonin va rezerpinlar biologik jihatdan faol moddalardir. I. geteroauksin va triptofanni sintez qilishda xom ashyo sifatida, shuningdek, atir-upa va dori-darmon (mas, indopan, indometatsin) i. ch. da qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sayyor syujetlar nazariyasi**, migratsion nazariya — xalq ogʻzaki poetik ijodidagi nazariya. Oʻzlashtirish nazariyasi deb ham yuritiladi. 1859-yilda nemis faylasufi, Gyottingen universitetining professor T. Benfey (1809—1881) asos solgan. Rossiyadagi tarafdorlari: A. N. Pipin (18331904), V.F. Stasov (1824—1906) va boshqa Sayyor syujetlar nazariyasin. turli xalqlar folkloridagi syujet, motiv, uslub va obrazlardagi oʻxshashliklarni ogʻzaki va kitobiy yoʻl bilan bir yoki bir necha manbadan tarqalgani bilan izohlab, ularni bir xalqdan ikkinchi xalqning shunchaki oʻzlashtirishi deb, bir yoklama talqin qilgan. Bu nazariya tarafdorlari Yevropa va boshqa xalqlar ertaklarining hind ertaklariga oʻxshashligiga tayanib, ularning asosida "Gipopadesha" va "Panchatantra" nomli qad. hind toʻplamlari yotadi, degan xulosaga kelganlar. Aniq faktlarga asoslanish, folklor asarlarining tarqalish arealini oʻrganish, syujet va motivlarning har bir xalq tomonidan qayta ishlanishini qayd etish, xalqlar oʻrtasida oʻzaro madaniy aloqalarning mavjudligini taʼkidlash Sayyor syujetlar nazariyasin.ning yutuklari boʻlgan. Ammo har bir xalq ijodidagi folklor asarlarining faqat boshqa, nisbatan qadimiyroq xalqlar poetik ijodining taʼsiri, deb koʻrsatish mazkur xalqlarning milliy yutuklarini, ijod qobiliyatini inkor qiladi. Bu kamchilikni Antropologik maktab tarafdorlari maʼlum darajada tuzatdilar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |