recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gonadotrop gormonlar**, gona dotroplar — gipofizning oldingi boʻlagi va platsenta (yoʻldosh)da hosil boʻlib, jinsiy bezlar (gonadalar) faoliyatini boshqaradigan gormonlar. Ular peptid tabiatli uchta gormon (follikulni stimullovchi, interstitsial hujayralarni stimullovchi — lyuteinlovchi va lyuteatrop gormon)dan iborat. Follikulni stimullovchi gonadotropin tabiatan glikoproteid (oqsil va uglevoddan tuzilgan murakkab birikma) boʻlib, adenogipofizning bazofil hujayralaridan ishlanib chiqadi, tuxumdon follikullarning oʻsishi va rivojlanishini, erkaklarda esa spermatozoidlar yetilishini kuchaytiradi; lyuteinlovchi gormon avvalgi gormon bilan birgalikda tuxumdonda tuxum hujayralar yetilishiga va sariq tananchnt shakllanishiga yordam beradi; lyuteotrop gonadotropin laktogen gormon hisoblanadi. Platsentadan chiqadigan xorion gonadotropini ham deyarli lyuteinlovchi gormon kabi taʼsir etadi, u homiladorlar siydigida koʻproq boʻladi.

G.g. preparatlari jinsiy yetilish kechikishini davolashda, bepushtlikda, shuningdek, xalq xoʻjaligining turli tarmoklarida qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Koreya milliy folklor muzey**i - Janubiy Koreyadagi milliy muzey Seuldagi Jongnogu tumanidagi Gyeongbokkong saroyida joylashgan ikkita muzeydan biridir. Muzey ekspozitsiyasi koreys xalqining qadim zamonlardan Xoseon davrigacha bo'lgan an'anaviy turmush tarziga bag'ishlangan. U dunyodagi eng ko'p tashrif buyuriladigan san'at muzeylarining yigirmataligiga kiradi .

Yaratilish tarixi
-----------------

1945-yil 8-sentabrda AQSh hukumati ishtirokida yaratilgan, 1946-yil 25-aprelda Milliy antropologiya muzeyi nomi bilan ochilgan. 1975-yilgacha Koreya Milliy muzeyi bilan birga joylashgan. 1975-yil 11-aprelda Kyonbokgun saroyi hududidagi Zamonaviy san'at muzeyining eski binosida Koreya Milliy xalq muzeyi nomi bilan ochildi. 1993-yil 17-fevralda Milliy muzeyning sobiq binosidagi hozirgi manziliga ko'chirildi.

Ko'rgazma va tashrif
--------------------

Muzey ekspozitsiyasi uchta asosiy yo'nalishga bo'lingan - *koreys xalqi tarixi,* koreyslarning turmush *tarzi* va *Joson davridagi koreyslarning hayot aylanishi*, bundan tashqari, ekspozitsiyaning ko'p qismi ochiq havoda namoyish etiladi. qal'a.

Seul shimolidagi Jongno -gu hududida joylashgan muzeyga metroning 3-chi liniyasi, Gyeongbokgung stantsiyasi yoki 5 -qator, Gvanxvamun stantsiyasi orqali borish mumkin. Muzeyga kirish bepul. Dam olish kuni seshanba. Ish vaqti 9:00 dan 17:00-19:00 gacha (mavsumga qarab).

Tasvirlar
---------

* Uyning an'anaviy ichki qismiUyning an'anaviy ichki qismi
* hanbokhanbok
* Joseon davridagi rasmJoseon davridagi rasm
* An'anaviy kiyimdagi cholAn'anaviy kiyimdagi chol

Manbalar
--------

1. ↑  „The National Folk Museum of Korea". 23-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2015-yil.
2. ↑  „Туризм в Корее: Государственный фольклорный музей Кореи". 21-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2015-yil.
3. ↑  „The National Folk Museum of Korea". 25-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2015-yil.
**Afgʻon pechenyesi** — un, sariyogʻ, makkajoʻxori yormalari, shakar va kakao kukunidan tayyorlangan, shokoladli glazur va yarim yongʻoq bilan qoplangan anʼanaviy Yangi Zelandiya pechenyesi. Retseptda sariyogʻ koʻp, shakar esa nisbatan past miqdorda boʻlib, unda yumshatgich yoʻq, bu unga yumshoq, quyuq va makkajoʻxori yormali boy tekstura beradi. Yogʻ miqdorining yuqoriligi unga yumshoq konsistensiya beradi, glazurning shirinligi shakar kamligi va kakao achchiqligini oʻrnini qoplaydi. Retseptning kelib chiqishi Yangi Zelandiya, ammo bu nom, ehtimol, „Afgʻoncha jigarrang" rangi (inglizcha: *Afghanistan brown*) nomidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin. Ushbu nom ostida retsept Yangi Zelandiyaning mashhur „Edmonds Cookery Book" pazandachilik kitobining koʻplab nashrlarida paydo boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Afghan Biscuits, Isle of Capri Tomatoes and Broken Heart Gin" (en).  Asia Sentinel (7-mart 2014-yil). 6-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2019-yil.
2. ↑  *Tran, Mark*. „From bovver to budgie smugglers: the latest entries to the OED". *The Guardian* (7-iyul 2016-yil). Qaraldi: 6-oktabr 2019-yil.
3. ↑  p.18, Edmonds Cookery Book, De Luxe Edition, Edmonds Food Industries Ltd. 1955
4. ↑  Timothy G. Roufs Ph.D, Kathleen Smyth Roufs. Sweet Treats around the World: An Encyclopedia of Food and Culture: An Encyclopedia of Food and Culture. — ABC-CLIO, 2014-07-29. — 658 с. — ISBN 9781610692212. Архивная копия от 20 сентября 2020 на Wayback Machine
**Batiskaf** (yun. bathus — chuqur va skaphos — kema) — chuqur suv ostida okeanografik va boshqa tadqiqotlar olib borish uchun moʻljallangan oʻzi yurar apparat. Suvdan yengil suyuqlik (benzin) toʻldirilgan korpus va poʻlat shar (gondola)dan iborat. Korpusida ballastli sisternalar va akkumulyatorlar batareyasi bor. Gondolasida B. ekipaji (1 — 3 kishi), boshqarish apparatlari, havo almashtirish tizimi, radiostansiya, ultratovush telefoni, televizion kamera va ilmiy tadqiqot asboblari boʻladi. Tashqarisiga yoritqichlar va eshkak vintli elektr dvigatellar oʻrnatiladi. Zamonaviy Blar grunt namunasini oladigan qurilmalar, fotoapparatura va suv osti ishlarini bajarish uchun masofadan turib boshqarish manipulyatorlari bilan jihozlanadi. Qattiq ballast (odatda, poʻlat pitralar)ni tashlab yuborish va manevr sisternasidan benzinni toʻkish yoʻli bilan B.ning suzuvchanligi rostlanadi. Dastlabki B. (FNRS-2)ni Shveysariya olimi O. Pikkar 1948-yilda yasab, sinab koʻrgan. O. Pikkar ugʻli Jak bilan 1953-yilda "Triyest" B.ida 3160 m chuqurlikka tushgan. J. Pikkar va D. Uolsh 1960-yilda takomillashtirilgan "Triyest" B.ida Tinch okeandagi Mariana botigʻining eng chuqur (taxminan 11 ming m) joyiga tushishgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bata** (misrcha: *Bȝt*) — Misr mifologiyasida, ayol va erkak shaklida hurmatga sazovor boʻlgan eng qadimgi xudoning nomi.

Bata xudosi buqaga tenglashtirilgan, uning ibodat markazi Kasa shahri edi (keyinchalik yunon. Kinopolis) — Yuqori Misrning 17 -nomiyasining poytaxti. Bundan tashqari, bu shahar keyingi hayotga yoʻl koʻrsatuvchi xudo — Anubis uchun muhim ibodat joyi edi. Anubis va Bata odatda aka-uka hisoblanardi, bu Anubis va Bata ismli ikki aka-uka haqidagi Yangi Qirollik davridagi ertakda aks ettirilgan.

Maʼbuda Bat inson boshi, sigir quloqlari va shoxlari boʻlgan sistr shaklida hurmatga sazovor boʻlib, Somon yoʻli yulduz turkumining timsoli hisoblangan. Uning ibodat markazi Xiu shahri boʻlgan (yunon.Diospolis Mikra), Yuqori Misrning 7 -nomi poytaxti. Diospolis Mikra), Yuqori Misrning 7 -nomi  poytaxti. Uning ismining bu hudud bilan aloqasi nomning Bat nomida saqlanib qolgan. Juda erta davrlarda (Yangi Qirollik davrida) Bat Xatxor va qoʻshni shaharning maʼbudasi Iunet-ta-necheret (yunon-rim.Tentira) bilan tenglashtirilgan..

Manbalar
--------

1. ↑  Alan H. Gardiner: *Late-Egyptian Stories.* Brüssel 1973, S. 9-30a
2. ↑  *N. N. Shves.* „Slovar egipetskoy mifologii".
3. ↑  Sovremenniy gorod Xiv v Yegipte.
4. ↑  Rimskoe nazvanie Diospol Parva.

Adabiyotlar
-----------

* Швец Н.Н.*. «Словарь египетской мифологии»*. М.: ЗАО «Центрполиграф», 2008. ISBN 978-5-95244-3466-0.

Havolalar
---------

* „Misrshunoslik tanlovi".

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gomoyosmotik hayvonlar** (gomo... va yun. osmos — turtki, bosim) — tana suyukligi hamda qon bosimini tashqi muhitning osmotik bosimiga bogʻliq boʻlmagan holda doimiy ushlab turish xususiyatiga ega boʻlgan suv hayvonlari. Osmotik bosim ayirish sistemasi yordamida tanadan ortiqcha suv va tuzlarni chiqarib tashlash orqali amalga oshiriladi. Dengiz hayvonlarida toʻqima suyuqligi va qonning bosimi ular yashaydigan suvdagiga nisbatan past boʻladi; bosim buyrak orqali toʻqima suyukligi va qondan ortiqcha suv, jabralar orqali esa ortiqcha tuzlar chiqarib tashlanishi tufayli doimiy saqlanadi. Chuchuk suv baliqlarida esa aksincha toʻqima suyukligi va qonning bosimi atrof muhitdagi bosimdan yuqori boʻladi; buyrak orqali juda koʻp miqdorda suv, jabralar orqali esa tuz shimib olinishi tufayli qon va toʻqima suyuqligining bosimi tashqi muhitnikiga nisbatan yuqori boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Afina Mattei** — Afinaning antiqa haykali; Miloddan avvalgi 100-yillardagi Rim nusxasi, miloddan avvalgi IV-asrga oid yunon bronza asli, ehtimol Evfranorning ishi.

Tarix va tavsif
---------------

Haykal 1959-yilda Pireda (Afina) topilgan bronza asl nusxaning antiqa nusxasi. 1626-yildan beri haykal oʻz nomini olgan Mattei kolleksiyasida edi. 1808-yilda Kardinal Fesch tomonidan sotib olingan, 1814-yilda Bovo-Kraon uyi oilasining mulkiga oʻtdi. 1821-yilda Lui XVIII tomonidan sotib olingan.

 Luvr zalida „Afina Mattei"
Afina chap oyogʻini bir oz egilgan holda oʻng oyogʻiga suyanib turadi. Chap qoʻl maʼbudaning tanasidan burilib, egilgan oʻng uning beliga yotadi. Mutaxassislarning taʼkidlashicha, chap qoʻlda nayza yoki qalqon boʻlishi mumkin. Bronza haykalning nusxachisi dubulgʻada tasvirlangan boyqushlarni qoʻchqor boshlari tasviriga almashtirdi. Haykal chap bilak va qoʻl, oʻng qoʻl barmoqlari, boʻyinning oʻng tomoni va pastki iyagi, shuningdek, maʼbuda yuzi elementlari va uning dubulgʻasi zamonaviy restavratsiya qilingan.

Afina sandalda (chap oyogʻida koʻrinadi) tagida turibdi. Uning ustida yerga qulab tushayotgan peplos. Koʻkrakda oʻng yelkada oʻrnatilgan egida bor. Egida markazida Gorgoneion (yomon koʻzga qarshi talisman) joylashgan. Sochlar soch turmagiga yigʻilib, Chalkid dubulgʻasi bilan qoplangan.

Haykalning balandligi, poydevor bilan birga 230 sm. Hozirda, u Luvrda (inventar raqami Ma 530), zallardan birining markazida marmar poydevorda joy olgan.

Adabiyotlar
-----------

* *Waywell GB* „Athena Mattei", Afinadagi Britaniya maktabining yillik jurnalida, 66, 1971, p. 373-382.

Yana qarang
-----------

* Afina antiqa haykaltaroshlikda

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „«Афина Маттеи»". 13-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2020-yil.
2. ↑  Louvre Ma 530 (Sculpture)
3. ↑  „Athena, called the «Peaceable» or the «Mattei Athena»". 24-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2020-yil.
4. ↑  „Athena Mattei". 14-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2020-yil.

Havolalar
---------

* Afina Mattei
**Afgʻonistondagi oʻzbeklar** turli xil maʼlumotlarga koʻra 2,7 dan 3,5 million kishiga qadar boʻlgan Afgʻonistonning toʻrtinchi etnik guruhidir.

Oʻzbek tili — Afgʻonistonning baʼzi shimoliy viloyatlarining mintaqaviy tili hisoblanadi.

Shayboniylar va Ashtarxoniylar davrida Balx viloyatini oʻzbek noiblari boshqargan. Viloyat aholisini katta qismini oʻzbeklar tashkil qilgan. Bu davrda Balx viloyati ancha rivojlandi, katta ilmiy markazga aylandi, koʻplab tarixiy, jugʻrofiy va adabiy asarlar yaratildi. 

Bugungi kunda oʻzbeklar MDH bilan chegaradosh viloyatlarda, ilgari mustaqil oʻzbek davlatlari boʻlgan Chor viloyat (toʻrt mintaqa: Andhuy, Shibirgʻon, Saripul, Aqcha) tarixiy nomi bilan mashhur hududda, Foryob, Joʻzjon, Balx va Qunduz viloyatlarida yashaydilar.

Afgʻonistonlik mashxur oʻzbeklardan Abdul Rashid Doʻstum xisoblanadi. U mustaqil ravishda Afgʻonistondagi oʻzbeklar jamoasiga rahbarlik qiladi. Shuning bilan birga 1980-yillari Mujohidlarga va 1990-yillarda Tolibonlarga qarshi harbiy toʻqnashuvlarda faol ishtirok etgan.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Khashimbekov KH. Uzbeki severnogo Afganistana. M. 1994.
* Nazarov N. Afgʻoniston oʻzbeklari. T. 2011
Sulla Lutsiy Korneliy
SULLA (Sulla) Lutsiy Korneliy (mil. av. 138, Afina — 78) — Rim sarkardasi, konsul (88). S. oliy tabaqali zodagon oilasida tavallud topgan. Afrika yurishi paytida numidiylar shoxi Bokx yordamida Yugurtni maxv etgan S.ning obroʻeʼtibori oshib ketadi, sekinasta u kvestor, legat, harbiy tribun lavozimlariga koʻtariladi. S. sarkarda Katull ishonchiga kiradi va Kichik Osiyoning jan.sharkidagi Kilikiya viloyati pretori — hokimi vazifasini egallaydi. Parfiya hukmdori MitridatPbilansulhtuzadi. Oliy bosh qoʻmondon — imperator sifatida u Yunoniston va uning poytaxti Afinani qoʻlga kiritadi. S. Pont va Rim oʻrtasidagi qaramaqarshilikka chek qoʻygan. Rim davlati oldidagi buyuk xizmatlari evaziga "feliks" ("baxtli") taxallusi bilan atalgan S. mil. av. 82-yil oxirida oʻzini diktator deb eʼlon qilgan. 79-yil diktatorlikni oʻzidan soqit qilgan va koʻp oʻtmay vafot etgan. Plutarxning taʼkidlashicha, Sdan 22 kitobdan iborat "Esdaliklar" qrlgan.

Adabiyot
--------

* Plutarx, Izbrannie jizneopisaniya, t.2, M„ 1990.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dryuon Antigon** — Silviya Brabo afsonasi bilan bogʻliq boʻlgan Antverpen folklor qahramoni.

Afsona
------

Afsonaga koʻra Druon Antigon Brabantda yashagan gigant edi. Druon Antigon Sheldeda suzib yurgan kemalardan toʻlovlarni yigʻdi. Agar kema kapitani toʻlashdan bosh tortsa, dev uning qoʻlini kesib, suvga tashladi. Bu Rim askari Silvius Brabo devni magʻlub etib, uni oʻldirib, qoʻlini kesib, Sheldega tashlaguncha davom etdi. Ushbu „qoʻl otish" dan (niderlandcha: *hand werpen*) afsonaga koʻra „Antverpen" nomi paydo boʻldi.

Madaniyatda
-----------

1534-1535-yillarda Piter Kuk van Aalst Druon Antigone afsonasi asosida shahar devining qoʻgʻirchogʻini yaratdi. 1549-yilda qoʻgʻirchoq Ispaniyaning Filippning Antverpenga tantanali kirishi paytida shahar koʻchalari boʻylab olib borildi. Bugun esa shahar yurishlarida, koʻchalarda metall va papier-machedan yasalgan qoʻgʻirchoq olib ketilmoqda; odatda MAS muzeyida boʻladi.

Antverpendagi koʻplab Brabo haykallarida askar doimo gigantning kesilgan qoʻli bilan tasvirlangan. Antverpen meriyasi oldidagi Katta bozordagi (asosiy maydon) favvorada ham Antigonusning boshsiz tanasi tasvirlangan.

Brabo va Antigone afsonasi Suska va Viska komikslaridan birida ham aytilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Keer weer om: Zes eeuwen reuzen en ommegangen" 13. 19-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2015-yil.
**Sulh Ota madrasasi** — Samarqand madrasasi. Sulh Ota madrasasi Katta Soʻgʻd (Soʻgʻudi kalon) tumani, Holvayi volosti, Oqqoʻrgʻon oqsoqolligidagi Oqqoʻrgʻon qishlogʻida joylashgan boʻlgan. Madrasa Rossiya imperiyasi va Buxoro amirligi oʻrtasidagi urushlar oqibatida buzilib ketgan. Uning faoliyati bilan bogʻliq bir nechta tarixiy hujjatlar va qiziqarli maʼlumotlar saqlanib qolgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasaning 1882—1890-yillarga oid vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Madrasa uchun Xolvayi volosti Oqqoʻrgʻon oqsoqolligi Chuqur qishlogʻida 240 tanob yer 160 rubl, 1 juvoz — 6 rubl, hammasi 166 rublni tashkil etgan. Mazkur vaqf mulkiga Abduhafiz mutavvali boʻlgan. 1882-yili vazifadorlarga 149 rubl madrasa uchun qoldirilgan. Rus maʼmurlari esa 16 rubl soliq undirgan. 1883—1884-yillarda madrasa va vazifadorlarga 149 rubl ajratilgan. Rus maʼmurlari 16 rubl soliq undirgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. 1888—1889-yillarda ham madrasa uchun 149 rubl qoldirilgan va 16 rubl soliq uchun undirilgan. Ushbu yillarda vaqf mulkiga mulla Abdugʻafur mutavvali qilib tayinlangan. Abdusattor Jumanazarov tadqiqotlariga koʻra madrasa XVIII asrlarda buzilib ketgan. Amir Haydar davrida madrasa va vaqf mulklari qayta tiklangan. Sulh Ota toʻgʻrisida aniq tarixiy faktlar haligacha oʻrganilmagan.

Meʼmorchiligi
-------------

Sulh Ota madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Tursunova M*. Samarqand madrasalari (monografiya)*. Toshkent: Fan nashriyoti, 2019 — 208 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixi*. Toshkent: Fan, 2021 — 520 bet.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sulfatlar (maʼnolari).

**Sulfatlar**, tabiiy sulfatlar — sulfat kislotasining tabiiy tuzlaridan iborat minerallar sinfi. 190 ga yaqin minerali bor; ammo barqaror va keng tarkalgan S. soni Yer pustila nisbatan kam (angidrit, barit, gips, selestin, alunit, mirabilit va boshqalar). S. massasi boʻyicha Yer poʻstining 0,1%ni tashkil qiladi. Kimyoviy jihatdan S. oddiy suvsiz tuzlardan yoki koʻp qismi oddiy va kristallangan suvli yoki qoʻshimcha anionli qoʻshaloq tuzlardan iborat. Oddiy tuzlar uchun ularning umumlashgan formulasi Am[SO4]pZqxH2O va qoʻshaloqtuzlar uchun AmBJSOJpZqxH2O, bunda A va V — kationlar, Z — esa qoʻshimcha anionlar (YUN], SG, [SO3]2, RO43’). Muxim turlarni yuzaga keltiruvchi kationlar S.da: Gʻe (ayniqsa, Gʻe3Q), NaQ, KQ, Cu2Q, Mg2Q, Al3Q, Ca2Q, Pb2Q, Ba2Q. S.ning asosiy struktura birligi — tetraedr [SO4]2~. S. kimyoviy xom ashyo, baʼzan metall rudasi. [SOJ2~ anionlari doim boshqa kationlar va anionlar bilan ajralgan holda boʻladi, shuning uchun S. orasida orolli struktura koʻproq boʻladi. S. strukturasi boʻyicha orolli, xalqali, zanjirli, qatlamli va boshqa S.ning kristallari izometrik gabitusga ega. Rangi ionxromoforlarga, mineral qoʻshimchalar va strukturalar nuqsoniga bogʻliq. S.ning zichligi 1,5—6,9 g/sm³, suvda tez eruvchan. Qattiqligi kam, 3,5 dan oshmaydi. Deyarli barcha S. katta suv havzalaridagi sedimentogenezda va gipergenez zonalarida xrsil boʻladi. S. gidrotermal konlarda barit, baʼzan suvsiz S. — angidrit, selestin va anglezit holida uchraydi. Koʻplab S. mas, gips, broshantit, yarozit, kuporoslar vulkanlarning solfatar harakatlarida (mas, alunit) sulfid konlarining oksidlanish zonasida hosil boʻladi; baʼzi kam uchraydigan S. (mas, xalkopirit) fumarol harakatlar natijasida paydo boʻladi. S. kimyo sanoatida metallar (Va, Sr, R,A1) olish uchun xom ashyo sifatida; burgʻilashda — gilli eritmani (barit) ogʻirlashtirishda; rezina, qogʻoz, lokboʻyoq, shakar sanoatida; oyna va keramika ishlab chiqarish.da; qurilish ishlarida sement (gips va angidrit) tayyorlashda, farmatsevtika, charm, toʻqimachiliqda keng qoʻllaniladi. Baʼzi Sdan kaliy oʻgʻitlari olishda foydalaniladi. Oʻzbekistonda gips va angidritning Xoʻjakoʻl (Qoraqalpogʻiston), Shargʻun (Surxondaryo viloyati), Qamishboshi (Fargʻona viloyati), Qoʻngʻirtog (Samarqand viloyati) va mirabilitning Tumruq (Qoraqalpogʻiston) konlari mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konform akslantirish** (lot. conformis — oʻxshash) — bir sohani (sirtning bir boʻlagini yoki fazoning bir qismini) ikkinchi sohaga shunday oʻzaro bir qiymatli akslantirishki, bunda birinchi sohaning soha chegarasida yotmaydigan uchi biror a burchak ostida kesishuvi ixtiyoriy (har qanday) ikkita chizigʻi ikkinchi sohaning (obrazning) shu a burchak ostida kesishuvchi ikkita chizigʻiga oʻtadi. Bunda cheksiz kichik figuralar oʻzlariga oʻx-shash cheksiz kichik figuralarga almashinadi. Konform akslantirishdan haritagrafiyada shar sirti bir qismini tekislikka tasvirlashda qadimdan foydalanib kelinadi. Konform akslantirish borasidagi taʼlimot (kompleks oʻzgaruvchili funksiyalar nazariyasining boʻlimlaridan biri) gidrodinamika va aeromexaniqa, elastiklik nazariyasi va boshqa sohalarda keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulfanilamidlar** - sulfanil kislotasining kimyoviy hosilalari, S.ning (streptotsid) antibakterial xossasini birinchi boʻlib 1935-yil nemis patologi va mikrobiologi G. Domagk aniqlab, amaliy tibbiyotga kiritdi.

Quyidagi guruxlarga boʻlinadi: qisqa muddat taʼsir etuvchi S. — streptotsid, norsulfazol, etazol, sulfademizin va boshqa; uzoq vaqt taʼsir etuvchi S. — sulfodimetoksin, sulfopiridazin, sulfalen va boshqa; mahalliy qoʻllaniladigan S. — sulfalennatriy va boshqa

S.ning taʼsir mexanizmi ular tuzilishining paraaminobenzoy kislotasiga (PABK) oʻxshashligi bilan boglik. PABK koʻpgina mikroorganizmlar sintez qiladigan digidrofol kislotasi tarkibiga kiradi. Kimyoviy tuzilishining oʻxshashligi hisobiga S. PABKni digidrofol kislotasi tarkibiga kirishiga toʻsqinlik qiladi. Bundan tashqari, ular digidropteroatsintetaza fermentining faolligini susaytiradi. Digidrofol kislotasi sintezining buzilishi, undan tetragidrofol kislotasining hosil boʻlishini kamaytiradi, natijada nuklein kislotalarining sintezi buziladi va mikroorganizmlarning oʻsishi va koʻpayishi toʻxtaydi, yaʼni S. bakteriostatik taʼsir koʻrsatadi. Odam va hayvonlar toʻqimalarida bunday holat yuzaga kelmaydi, chunki ular organizmida tayyor digidrofol kislotasi boʻladi.

S. tibbiyotda patogen mikroorganizmlarga qarshi vosita sifatida qoʻllanadi. S. meʼdaichak yoʻlidan yaxshi soʻriladi, hamma toʻqimalarga tarqaladi. Jigarda uning metabolitlari hosil boʻladi. Organizmdan buyrak orqali chiqariladi.

S.ni boshqa antimikrob dori vositalari bilan birga qoʻllash mumkin.

S. uzoq vaqt qoʻllansa, ularga nisbatan mikroorganizmlarga chidamlilik yuzaga keladi. Ular odam organizmining har xil tizimlariga nojoʻya taʼsir koʻrsatishi mumkin, shu bilan birga ularga qarshi allergik reaksiyalar ham rivojlanadi. Shuning uchun S.ni faqat shifokor maslahati bilan qoʻllash lozim.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulfid rudalari** — metallning oltingugurtli (sulfid yoki kolchedanlar), shuningdek, selenli, tellurli, mishyakli va surmali birikmalaridan tarkib toptan tabiiy mineral hosilalar. Sulfid rudalaridan, asosan, Ni, Co, Cu, Zn, Pb, Mo, Bi, Sb va Hg olinadi. Sr. tarkibida sulfidlardan tashqari, nometall (kvars, kalsit baʼzan barit, slyuda) minerallar ham boʻladi. Tarkibidagi sulfidlar va boshqa minerallarning oʻzaro nisbatiga koʻra, ya x l i t yoki massiv (sulfidi koʻproq) Sulfid rudalari bilan tomirli yoki xolxol (nosulfid minerali koʻp) va kompleks (polimetall) Sulfid rudalari boʻladi. Oddiy, yoki monometalli va kompleksli yoki tarkibida mis, rux, qoʻrgʻoshin sulfidlari boʻlgan polimetall Sulfid rudalari keng tarqalgan (qarang Polimetall rudalar.); ularga mis, kobalt, nikel, surma va simob rudalari ham kiradi. Koʻpgina Sulfid rudalarida Pt, Au, Ag, Cd, In, Se, Te aralashma holida uchraydi. Sulfid rudalari konlarining kupi endogen konlarga mansub boʻlib, ular orasida gidrotermal konlar ayniqsa koʻp. Ruda tanalari koʻpincha tomir, qatlam, linza, shtok va quvursimon yotqiziqlardan iborat; uzunligi va chuqurligi yuzlab m dan bir necha km ga yetadi. Ularda Sulfid rudalari zaxirasi yuzlab mln. va hatto mlrd. t. ga, ruda tarkibidagi metall birikmalari esa 0,1%dan bir necha oʻn %ga yetadi. Sulfid rudalari konlari Oʻrta Osiyoda Qoramozor, Qizilqum, Chatqol, Turkiston togʻlarida bor (ya na q. Kolchedanlar).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eran** — oʻzbek xalq dostonlarida hamda shomonlik folklorida doston qahramoniga, shomonga doimiy ravishda yordam beruvchi, ustozlik qiluvchi homiy kuch. "E." atamasi "Alpomish", "Goʻroʻgʻli" va boshqalar dostonlarda chiltonlar, Xizr va shahrik. azizavliyolarga nisbatan umumlashma nom sifatida qoʻllanadi. Odatda, Xizr barcha eranlarning yoʻlboshchisi deb qaraladi. Turli diniy manba va manoqiblarda ham "E." atamasi azizavliyo maʼnosida ishlatiladi. E. oʻzbeklardan tashqari qozoq, turkman, qoraqalpoq, ozarbayjon va Sibirdagi bir qator turkiy xalqlar folklorida ham faol obrazlardan hisoblanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sulfidlar (maʼnolari).

**Sulfidlar**, tabiiy sulfidlar — minerallar sinfi, metallarning oltingugurtli aralashmasi. S. Yer poʻstining 0,15%ga yakinini tashkil kilib, 200 dan ortiq mineral turini oʻz ichiga oladi. S.ga tabiiy selenidlar, telluridlar, arsenidlar gʻamda antimonidlar va vismutidlar yaqin. S.da asosiy tur hosil qiluvchi elementlar Pb,Cu, Sb, As, Ag, Bi, Fe, Co va Ni oʻnlab mineral turlari tarkibiga kiradi. Zn, Cd, Mn, Ge, Sn, Tl, Mo, Hg lar kam turli birikmalar bersada, bularning ichida ham sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan va keng tapqalgan muhim minerallar — sfalerit (ZnS), molibdenit (MoS2), kinovar (HgS^ap uchraydi. S.da izomorf aralashmalar holida uchraydigan elementlarga Ai, Ag, Ga, Ge, In, Tl va Re lar kiradi. H2S (maye As2S, R5)ning hosilasi boʻlgan oddiy Sdan tashqari H2S2 (mas, Gʻe82)ning hosilasi pers ulfidl ar; murakkab sulfidlar (mas, Pb5Sb4Sn) va sulfasollar [AsS]3~, [SbS3]3~ anionlari bilan; qoʻshaloq sulfidlar (mas, xalkopiritlar) ham mavjud. S.ning kristallokimyoviy maʼlumotlariga asoslangan zamonaviy tasnifida, asosiy kimyoviy tiplari orasida kichik sinflar mavjud boʻlib, ulardan struktura tiplariga mos boʻlgan guruhlar farq qilinadi. S.ning eng muhim guruhlariga: koordinatsion S.ning kichik sinfiga — galenit PbS, sfalerit ZnS, pirrotin Fe,\_xS, pentlandit (Fe,Ni)9Sg, kubanit CuFe2S3 xalkopirit, bornit Cu5FeS4 va boshqa guruxlar; S.ning sinchl i kichik sinfiga — argentit As2S, xira rudalar guruhlari; S.ning halqali kichik sinfiga — realgar AsS guruhi; orolli kichik sinfiga — pirit FeS2, kobaltin CoAsS — arsenopirit FeAsS va boshqa guruxlar; S.ning zanjirli kichik sinfiga antimonit Sb2S3, millerit NiS, kinovar HgS guruhlari; S.ning qatlamli kichik sinfiga — molibdenit MoS2, auripigment As2S3, kovellin CuS va boshqa guruxdar kiradi. S.ning kattikligi 2— 4, katlamli Sda 1—2 gacha (molibdenit, kovellin va boshqalar), persulfidlarda esa 5— 7 gacha (pirit va boshqalar). Zichligi 4 g/sm³dan ortiq. S. Yer yuzida oksidlanganda osonlik bilan sulfatlarga, sunfa gidroksidlarga, karbonatlarga, baʼzan sof tugʻma elementlarga (mas, Si, Ag) aylanadi. Kuplab S. muhim rudali minerallar bulib, rangli, ogʻir, kamyob va tarqoq metallar, ularning qotishmalari va birlashmalari olinadigan xom ashyo hisoblanadi. S.ning elektrofizik, jumladan, elektrooptik va yarimutkazgichlilik xususiyatlari tufayli ulardan, IKdetektorlarning sezuvchan elementlarini, yarimoʻtkazgich va elektrooptik qurilmalarni i. ch. da foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Brno
**Brno**- chex. Brno [ˈbr̩no], oldingi nomi nemischa: — Bryun) — Chexiya Respublikasi janubidagi shahar.

**Brno** — Chexiyadagi shahar, Janubiy Moraviya viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 398 ming kishidan ziyod (1990ylar urtalari). Transport yoʻllari tuguni. B.da, asosan, mashinasozlik sanoati rivojlangan. B. Chexiyaning yirik ilmiy va madaniy markazlaridan. Chexiya Fanlar akademiyasi filiali, unt, muzeylar (sanʼat, Moraviya muzeyi) va boshqa bor. Shaharda meʼmoriy yodgorliklardan Shpilberk kasri (13— 18-asrlar), Gotika cherkovi, Eski ratusha (14—16-asrlar), Yangi ratusha (16— 18alar) saqlangan. Oʻrmon parklari koʻp. 1805-yilda B.yonida Fransiya armiyasi bilan Rossiya va Avstriya qoʻshinlari oʻrtasida kattajang boʻlgan. Shaharga 11-asrda asos solingan.

Kattaligi bo'yicha Chexiyada ikkinchi yirik shahar. Aholisi: 405,4 ming kishi. Maydoni: 230 km².

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kaprolaktam** — ye - aminokaprolaktam kislotaning laktami, oq rangli kristall modsa, suyuqlanish temperaturasi 68—69°, qaynash temperaturasi 262,5°. Suvda va organik erituvchilarda, mas, spirt, efir, benzolda yaxshi eriydi. K.ning muhim xossasi polimerlanib qimmatbaho polimerpolikaproamid hosil qilishidir. K. i.ch.ning asosiy usullaridan biri — siklogeksanni havo kislorodi bilan katalitik oksidlab siklogeksanonga, soʻngra uni gidroksilamin bilan taʼsir ettirib siklogeksanonoksimga aylantirishga asoslangan. Soʻnggi oraliq mahsulot Bekman qayta guruhlanishi orqali K.ga aylantiriladi. K. fenoldan ham sintez qilinadi. K. poliamid plastmassalar, plyonkalar, sunʼiy tolalar va lizinlar olishda qoʻllaniladi. Oʻzbekistonda K. Chirchiq sh.dagi zavodda ishlab chiqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tokdoshlar** (Vitaceace) — ikki urugʻpallali oʻsimliklar oilasi. Daraxtsimon, ilashuvchi lianalar. Barglari oddiy, panjasimon murakkab, navbatlashib joilashgan, yonbargchali. Novdasida poyaning oʻzgarishidan hosil boʻlgan gajaklar bor. Tupgullari kichik, roʻvak. Gullari ikki jinsli yoki bir jinsli, mayda, koʻkimtir. Mevasi rezavor yoki juda quruq. T.ga 12 turkum, 700 tur kiradi. Koʻpincha subtropik va tropik mamlakatlarda oʻsadi. Muhim iqtisodiy ahamiyatga ega yirik turkumlaridan biri tok (uzum) hisoblanadi (yana qarang Tok). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
NEPER (Napier) Jon (1550, Merchis-tonKasl, Edinburg yaqinida — 1617.4.4) — logarifmlarni kashf qilgan shotland matematigi. Edinburg universitetida oʻqigan. "Logarifmlarning ajoyib jadvali tavsifi" (1614) ishida N. logarifmlarga taʼrif bergan, ularning xossalari va qoʻllanilishini tushuntirgan. "Logarifmlarning ajoyib jadvalini tuzish" (1619) ishida 1614-yildagi "... tavsifi"da bayon etilgan logarifm nazariyasi va oʻnli logarifmlar gʻoyasi bayon qilingan.

N.ga sferik uchburchaklarni logarifmlash uchun bir qator qulay yechish formulalari ham taalluqli.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kanakpur-Kansad** - Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi Surat munitsipal korporatsiyasida joylashgan shaharcha. Shahar Surat janubida 25 km uzoqlikda, Sachin yaqinidagi Surat-Navsari avtomobil yoʻlida oʻrnashgan. Shahar Mindxola daryosi boʻyida joylashgan. Sanoat shaharchasi Sachinga yaqin boʻlgani uchun bu yerda toʻqimachilik sanoatining koʻplab ishchilari va xizmatchilari istiqomat qilishadi. Bu yerdagi aholining asosiy qismi mahalliy kolislardir.

Geografiyasi
------------

Shahar oʻrtacha 12 m (66 fut) balandlikda joylashgan.

Demografiyasi
-------------

2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kanakpur-Kansad aholisi 23567 kishidan iborat edi. Aholining 54 foizini erkaklar va 46 foizini ayollar tashkil qiladi. Kanakpur-Kansad oʻrtacha savodxonlik darajasi 74% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha koʻrsatkich 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 81% va ayollar savodxonligi 63% ga teng. Kanakpur-Kansadda aholining 14 foizini 6 yoshgacha boʻlgan yoshlar tashkil qiladi. Shahar oʻn yil oldin 17,384 atrofida aholiga ega boʻlgan katta qishloq edi, ammo hududning sanoatlashuvi tufayli shahar aholisining oʻsishini kuzatila boshladi va shuning uchun gramm panchayat asosiy qulayliklarni taʼminlash uchun munitsipalitet darajasiga koʻtarildi.

Transport
---------

Kanakpur-Kansad Udhana shahridan 17 km va Suratdan 22 kmlik masofaga ega.

Havo orqali: Eng yaqin aeroport Surat shahrida boʻlib, u Kanakpur-Kansaddan 22 km uzoqlikda joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)".  Census Commission of India. 16-iyun 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2008-yil.

  



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Surat tumani hududiy birliklari |
| --- |
|  |
| Shahar va shaharchalar | 
* Bardoli
* Bhestan
* Chalthan
* Chhaprabhatha
* DREAM siti
* Dindoli
* Godadara
* Ichchhapor
* Kadod
* Kadodara
* Kamrej
* Kanakpur-Kansad
* Karchelia
* Kim
* Kosad
* Kosamba
* Limbayat
* Limla
* Mahuva
* Mandvi
* Mota
* Olpad
* Parvat
* Rander
* Sachin INA
* Sachin
* Sayan
* Surat (tuman ma’muriy markazi)
* Tadkeshvar
* Tarasadi
* Un
* Utran
* Zanxvav
 |
|  |
| Qishloqlar | 
* Akoti
* Barbodhan
* Bhairav
* Bhanodra
* Bhatha
* Bhuvasan
* Bodhan
* Eklera
* Ena
* Haripura
* Kapletha
* Kumbhariya
* Lajpor
* Mohnivilla
* Nani Naroli
* Sarbhon
* Sevni
* Simalthu
* Umarpada
* Vachhavad
* Varad
* Variav
* Veluk
* Zervavra
 |

 |
**Tokugava Ietsugu**(1709-1716) — Yaponiya tarixidagi Edo davrida yashab, hukmronlik qilgan yettinchi shogun hisoblanadi.
Ietsugu 1713-1716-yillarda hukmronlik qilgan. Ietsugu erta vafot etdi, uning oʻlimi bilan Tokugava Ieyasu avlodlarining toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻnalishi toʻxtatildi va Tokugava xonadonining bosh vakillari hokimiyatga kelishdi.

Hayot yoʻli
-----------

Tokugava Ienobuning oʻgʻli Tokugava Ietsugu 1709-yilning 8-avgustida Edo shahrida tavallud topgan. Otasi vafot etganda u endigina 3 yoshda edi. Shu yoshda shogun deb eʼlon qilindi. U 1715-yilda imperator Reygenning qizi Yoshiko no Miyaga (1714-1758) bilan oila qurgan, oʻsha paytda u atiga 4 yoshda edi, Yoshiko no Miya esa bir yoshda boʻlgan.

Hukmronlik yillari
------------------

Ietsugu syogun lenobuning uchinchi oʻgʻli edi, u otasi vafot etganida 4 yoshda edi. Ammo ikki shogirdlari yosh vafot etgani uchun uni shogun deb eʼlon qilishdi. Shogun sifatida qisqa vaqt davomida hukumatni Aray Xakuseki boshqargan. U baʼzi islohotlarni amalga oshirdi va Koreya bilan munosabatlarni oʻrnatdi. U Koreya missiyasini qabul qilish marosimini soddalashtirdi va Koreya qiroli va Yaponiya syogunining teng unvonga ega boʻlishlarini talab qildi va shu bilan Koreya shoguni Yaponiyada eng yuqori kuchga ega ekanligini bilvosita tan olishga harakat qildi.

Manbalar
--------



1. ↑  „Tokugawa Ietsugu" (ingliz tili). Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
2. ↑  Жуков, А..Е*. История Японии* (rus tili), 1998.
3. ↑  *Madvaliyev, Orifjon* „Yaponiya Qirolligi" (o'zbek tili). 13-dekabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Abduvahob Azimov** (1897.7.9 – Andijon – 1964.1.2) – aktyor va rejissyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1939). Hamza bilan birga Andijon teatrini tashkil qilishda qatnashgan. Truppaning tashkiliy davrida Hamzaning "Boy ila xizmatchi", "Fargʻona fojiasi" spektakllarida rejissyorlik va aktyorlik qilgan. Andijon teatrida aktyor, rejissyor (1919–34, 1939, 1946–58), Hamza teatrida aktyor (1934–35), Olmaota uygʻur musiqali drama teatrida (1936–38), Andijon musiqali drama teatrida (1942–46) badiiy rahbar. Azimov yaratgan Solihboy (Hamza, "Boy ila xizmatchi"), tabib (F. Zafariy, "Halima"), Majididdin (Uygʻun, I. Sulton, "Alisher Navoiy") va boshqa obrazlari alohida ajralib turadi. A. hajviy harakterli rollarni zoʻr mahorat bilan oʻynagan. Mubolagʻa, mimika va sahna nutqi vositalaridan ustalik bilan foydalangan. rejissyor sifatida "Tohir va Zuhra" (Sobir Abdulla, 1941), "Nurxon" (Komil Yashin, 1942) kabi asarlarni sahnalashtirgan. A.ning Namangan va Oʻsh teatrlarini, Andijon uygʻur teatrini tashkil etishda ham hissasi bor. U Toshkentdagi Muqimiy nomli musiqali drama va komediya teatrining tashkilotchilaridan biri boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kaptaj** (lot. capto — ushlayman, tutaman) — yer osti suvlarini ochish, ularni yer yuzasiga chiqarish va muayyan muddat davomida turgun (optimal) koʻrsatkichlar bilan (suv sarfi, kimyoviy tarkibi, harorati va sh.k.) foydalanishni taʼminlovchi muhandislik-texnikaviy tadbirlar majmui. Jan. Sharqiy Osiyoda, Oʻrta Osiyo va Zakavkazyeda tarqalgan qadimiy K. inshootlaridan biri korizdir. Yer osti suvlarning zamonaviy K. inshootlari (asosan, burgʻi qudugʻi) oʻzining konstruksiyasi va tiplariga koʻra turli xil boʻlib, ular gidrogeologik sharoit xususiyatlarini, suv tarkibini, texnika va sanitariya talablarini, foydalanish rejimi va maqsadlari va b.ni hisobga olgan holda quriladi. Yuzaroq joylashgan suvli qatlamlardan yer osti suvlarini olishda K. ning eng sodda turi — shaxtasimon quduqlardan foydalaniladi. Favvora boʻlib chiqadigan yer osti suvlari va namakoblardan foydalanish iqtisodiy jihatdan samarali hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Neriamangalam** - Hindistonning Kerala shtatidagi Ernakulam tumanidagi qishloq. Neriamangalam Periyar daryosi bo'yida joylashgan. Ernakulam va Idukki tumanlari chegarasida joylashgan. Bu hududda qishloq xoʻjaligida ustunlik qiladi. Neriamangalam koʻprigi, Ranikallu (malika toshi) va boshqalar tarixiy ahamiyatga ega. Periyar daryosi bo'ylab qurilgan Neriamangalam ko'prigi Idukki tumanining yuqori hududlariga, ayniqsa Munnarga olib boradigan yo'lda bo'lgani uchun ko'pincha "Tog'lar darvozasi" deb nomlanadi. Ko'prik 1935-yilda Travankor Maharajasi tomonidan qurilgan. Hozirgi kunda ko'prik Tamil Nadudagi Dhanushkodi shahriga olib boradigan 85-milliy avtomagistralning bir qismidir. Neriamangalam Sent-Jozef cherkovi bu mintaqadagi Suriya-Malabar nasroniylari uchun asosiy ibodat joyidir. Jawahar Navodaya Vidyalaya, Neriamangalam ushbu mintaqadagi muhim ta'lim muassasasi hisoblanadi. Eng yaqin shahar-Kothamangalam, Neriamangalam Kerala shtatidagi eng yuqori o'rtacha yog'ingarchiliklardan biri. Shunday qilib, bu joy "Keralaning Cherrapunjisi "deb nomlanadi. Eng yaqin shahar Kothamangalam bo'lib, u taxminan 17.6 km (11 mi) Neriamangalamdan uzoqlikda joylashgan.

 Shahar cherkovi

Demografiya
-----------

2011-yil holatiga ko'ra, Neriamangalamda jami aholi 15,994 kishini tashkil etadi. Shundan 8,017 nafari erkak va 7,977 nafari ayol kishidan iborat.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Census of India : Villages with population 5000 & above".  Registrar General & Census Commissioner, India. Qaraldi: 10-dekabr 2008-yil.
2. ↑  „District Census Handbook 2011: Ernakulam". *censusindia.gov.in* (2011).
Andoza:Ernakulam district

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Neriamangalam*** haqida turkum mavjud |

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Knauf Gips KG** (Rossiyadagi *Knauf* ) xalqaro innovatsion va ishlab chiqarish kompaniyasi. Bosh qarorgohi Shimoliy Bavariya ( Germaniya ) Iphofen shahrida joylashgan.

Tarixi
------

Knauf kompaniyasi 1932 - yilda Germaniyada aka-uka Alfons va Karl Knauf tomonidan tashkil etilgan.

1949 - yilda Bavariya shimolida gipsli ohak ishlab chiqaradigan zavod tashkil etildi. 1958 - yilda gipsokarton plitalarini ishlab chiqaruvchi birinchi zavod ishga tushirildi. 1970 - yilda Knauf Deutsche-Perlite GmbH (Dortmund) ulushini sotib oldi, u o'sha paytda sement asosidagi quruq aralashmalar ishlab chiqaradi. O'z biznesini diversifikatsiya qilib, Knauf AQShning Shelbivil shahridagi shisha tolali izolyatsiyalash zavodini sotib oldi.

 Germaniyadagi Knauf zavodi
1993 -; yilda Knauf o'z investitsiya faoliyatini Rossiyada boshladi, keyin Ukraina, Moldova, Qozog'iston, O'zbekiston, Latviya va Ozarbayjonda korxonalarni sotib oldi va yaratdi. Kompaniya xayriya faoliyati bilan ham shug'ullanadi (xususan, Tyutchevning Ovstug mulkidagi cherkovni rekonstruktsiya qilishni moliyalashtirdi) .

2013 - yilda Knauf Rossiya Federatsiyasidagi nemis madaniyati va iqtisodiyoti ittifoqining nemis tilidan rus tiliga gumanitar yoki adabiy asarning eng yaxshi tarjimasi uchun V. A. Jukovskiy mukofotiga homiylik qiladi . 2015 - yilda Knauf Belarus Respublikasi Arxitektura va qurilish vazirligi tomonidan tashkil etilgan "Minsk-2015" XI milliy arxitektura festivalining bosh homiysi hisoblanadi  .

Ishlab chiqarilgan mahsulotlar
------------------------------

 Krasnogorskda (Moskva viloyati) gips mahsulotlari va qurilish aralashmalari ishlab chiqarish bo'yicha Knauf kompaniyasi.
Knauf to'liq tizimlar bilan turli qurilish ilovalari uchun to'liq echimlarni taklif etadi. Knauf gipsokarton, quruq aralashmalar, PFT suvoq mashinalari, issiqlik va energiyani tejovchi izolyatsiya materiallari ishlab chiqaradi.

* *Issiq devor* - tashqi izolyatsiya tizimidir.
* *Yuzli* - gipsli karton qatlamlari bilan qoplangan metall ramka, bu esa, o'z navbatida, tugatish qoplamalari bilan qoplangan.
* *To'xtatilgan shiftlar* dekorativ ichki bezatish, issiqlik va ovoz yalıtımını oshirish uchun mo'ljallangan. Shiftlarning asosi KNAUF gipskarton plitalari (GKL) yoki gips tolali plitalar (GVL) hisoblanadi. Ramka elementlari galvanizli po'latdan yasalgan. Ilgichlar langar bilan o'rnatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Премия имени В. А. Жуковского". 26-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2015-yil.
2. ↑  КНАУФ — спонсор фестиваля архитектуры «Минск-2015»
**Kmart korporatsiyasi** (ruscha: *«Кей-март»*) — Qoʻshma Shtatlardagi chakana savdo doʻkonlari tarmogʻi. Detroytda 1899-yilda *SS Kresge kompaniyasi* sifatida tashkil etilgan, 1962-yilda Kmart nomini oldi. 1980—1990-yillarda u dunyodagi uchinchi yirik chakana savdo tarmogʻiga aylandi (Walmart va Targetdan keyin).

2005-yil boshida u Sears tarmogʻini (Sears Holdings) boshqaruvchi xolding kompaniyasi tarkibiga kirgan, 2014-yildan boshlab u Kmart nomi ostida Sears tarkibiga kirib oʻz faoliyatini davom ettirmoqda, AQShning 49 shtatidagi 1 mingdan ortiq doʻkonlarni birlashtirgan. Guamda, Puerto-Rikoda va AQSh Virjiniya orollarida boʻlgani kabi 2010-yilda tarmoq aylanmasi 15,6 milliard dollarga yetgan. Asosiy mahsulot guruhlari kiyim-kechak, poyabzal, koʻrpa-toʻshak, mebel, zargarlik buyumlari, kosmetika, elektronika, maishiy texnika va uy-roʻzgʻor buyumlari.

Sm. Shuningdek
--------------

* Kresgi jamgʻarmasi

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Kmart rasmiy veb-sayti (onlayn do'kon)
* Kmart rasmiy veb-sayti (korporativ veb-sayt)
**Xoʻjalik nizolari** (Oʻzbekiston Respublikasida) -iqtisodiyot sohasida va uni boshqarish jarayonida taraflar oʻrtasida kelib chiquvchi kelishmovchiliklar. Yuridik shaxslar, yuridik shaxs tuzmagan holda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan va yakka tartibdagi tadbirkor maqomini olgan fuqarolar Xoʻjalik nizolari bilan bogʻliq huquqiy munosabatlarning subʼyektlari hisoblanadi. Xoʻjalik nizolarining quyidagi turlari mavjud: tuzilishi nazarda tutilgan shartnoma moddasidan kelib chiqqan kelishmovchiliklar yoki shartnoma yuzasidan kelib chiqqan boʻlib, hal etish uchun xoʻjalik sudiga topshirish haqida taraflar oʻzaro kelishgan ixtiloflar; shartnoma shartlarini oʻzgartirish yoki shartnomani bekor qilish haqidagi; mulk huquqini tan olish toʻgʻrisidagi; majburiyatlar bajarilmaganligi yoki tegishli tarzda bajarilmaganligi; mulkdor yoki molmulkning boshqa qonuniy egasi tomonidan molmulkni boshqa shaxsning qonunsiz egaligidan talab qilib olishga oid; mulkdorning yoki molmulkning boshqa qonuniy egasining huquklari egalik qilishdan mahrum etish bilan bogʻliq boʻlmagan holda buzilganlik; yetkazilgan zararni qoplash; shaʼn, qadrqimmat va ishchanlik obroʻsini himoya qilish toʻgʻrisidagi va boshqa nizolar, davlat roʻyxatiga olishni rad etganligi yoki belgilangan muddatda davlat roʻyxatiga olishdan bosh tortganlik ustidan shikoyat kabilar.

Xoʻjalik nizolarini, asosan, xoʻjalik sudlari koʻrib chiqadi. Xoʻjalik sudlarining vakolat doirasi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida (111modda) belgilab berilgan. Xoʻjalik nizolari, shuningdek, hakamlar sudita koʻrish uchun topshirilishi mumkin (Oʻzbekiston Respublikasi XPK, 25modda).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |