recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fatos Arapi** (1930-yil 19iyul — 2018yil 11oktyabr) alban shoiri, qissa yozuvchi, tarjimon va jurnalist edi. Arapi nashrlari o‘quvchilari va tengdoshlari tomonidan yuqori baholanib, turli milliy va xalqaro sheʼriyat mukofotlari bilan taqdirlangan. 2008-yilda Arapi „Oltin gulchambar" mukofotiga sazovor boʻlgan birinchi alban shoiri boʻldi. .

Yoshligi
--------

Arapi 1930-yilda Vlorëda tugʻilgan. U 1949-1954-yillarda Bolgariyaning Sofiya shahrida iqtisod boʻyicha tahsil olgan, soʻngra Tiranada jurnalist boʻlib ishlagan.

Faoliyati
---------

Arapi Tirana universitetining tarix va filologiya professori edi 

Arapi 1960-yillarda alban adabiyotida erkin sheʼr va eksperimental sheʼriyatning kashshofi boʻlgan. U dengiz olami haqida yozgan. U yigirma beshdan ortiq kitoblar, jumladan oltita sheʼriy toʻplam va koʻplab hikoya va romanlar muallifi. Safo, Pablo Neruda va Nikola Vaptsarovlarning asarlarini alban tiliga tarjima qilgan. U ikkita antologiyaning bosh muharriri boʻlgan: *"Xalqlar qoʻshiqlari"* va *"Turk sheʼriyati antologiyasi"* .

Arapi 50-yillarning ikkinchi yarmida nashr etilgan sheʼriyatda debyut qildi va 1962-1966 yillarda „*Poetic Paths"* va „*Poems and Verses*"nomli ikkita sheʼriy toʻplamini nashr etdi. Keyinchalik *"Rhythm of Iron"*, „*Give me a name"Gloria Victis* and *Solar Eclips" asarlari dunyo yuzini koʻrdi.* Arapi oʻzining serqirra nasri bilan ham mashhur edi. U bir nechta romanlar yozgan, jumladan, *"Wild Geese* ", „*Snow Cove*" va *"Headless Genius"* U, shuningdek, ikkita antologiyaning bosh muharriri boʻlgan: *"Xalq qoʻshiqlari"* va *"Turk sheʼriyati antologiyasi"* .

Oʻlimi
------

Arapi 2018-yil 11-oktyabrda vafot etdi.

### Sheʼriyati

* *Shtigjet poetike* (Sheʼriy yoʻllar), 1962
* *Poema dhe vjersha* (Sheʼrlar va misralar), 1966
* *Ritme të hekura* (Temir ritmlari), 1968-yil
* *Më jepni një emër* (Menga ism bering), 1972 (keyinroq Enver Xoja rejimi tomonidan taqiqlangan)
* *Gloriya victis*, 1997-yil
* *Eklipsi va endrrës* (Quyosh tutilishi), 2002-yil

### Qisqa hikoyalar

* *Patate të egra* (Nordon kartoshka), 1970-yil
* *Dikush më buzëqeshte* (Kimdir menga jilmayib turardi), 1972-yil
* *Gjeniu pa kokë* (Boshsiz daho), 1999-yil

Manbalar
--------

1. ↑  Elsie, Robert*. Historical Dictionary of Albania*, 2010. ISBN 9780810861886.
2. ↑  „Obituary: Fatos Arapi, one of Albania's greatest modern poets, passes away". *Tirana Times* (12-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2018-yil.
3. ↑  „Obituary: Fatos Arapi, one of Albania's greatest modern poets, passes away". *Tirana Times* (12-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2018-yil.„Obituary: Fatos Arapi, one of Albaniaʼs greatest modern poets, passes away". *Tirana Times*. October 12, 2018. Retrieved October 12, 2018.
4. ↑  „Obituary: Fatos Arapi, one of Albania's greatest modern poets, passes away". *Tirana Times* (12-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2018-yil.„Obituary: Fatos Arapi, one of Albaniaʼs greatest modern poets, passes away". *Tirana Times*. October 12, 2018. Retrieved October 12, 2018.
**Mahmudxon Ahmadxonov** (1896—1938) — davlat va jamoat arbobi.
Mahmudxon Ahmadxonov 1896-yil Qoʻqon shahrida tavallud topgan. Uning otasi ulgurji choy savdosi bilan shugʻullangan. Otasi Ahmadjon Hasanov paxta tozalash zavodi egasi boʻlgan. Mahmudxon Ahmadxonov 1910-yilgacha Qoʻqondagi mashhur jadid muallimi Salohididdin Majidovning yangi usul maktabida tahsil oladi. U 1911—1915-yillar madrasada taʼlim oladi va mustaqil ravishda rus tili va fors tilni oʻrganadi. U dastlab Sulaymon Shayx Nurxonov idorasida ishlay boshlaydi. Qoʻqondagi taraqqiyparvarlik harakatiga Mahmudxon Ahmadxonov 1915—1917-yillarda faol ishtirok etadi. Mahmudxon Ahmadxonov 1917-yil fevral inqiloblaridan soʻng Qoʻqon maʼrifatparvarlarning „Tamim Maorif" tashkilotiga „Shoʻroyi Islom"ning vakili sifatida ishlay boshlaydi. 1919-yil kompartiyaga kirib, Qoʻqon uyezdida milliy ishlar boʻyicha vakil, 1919—1920-yillar Qoʻqon shahar va uyezdida inqilobiy qoʻmita raisi boʻladi. U faoliyati davomida 1921—1922-yillar davomida Fargʻona viloyati xalq xoʻjaligi soveti raisi oʻrinbosari va Fargʻona viloyati madaniy ishlar boshqarmasi boʻlimi mudiri, 1922—1923-yillar inqilobiy qoʻmita raisi, 1923-yildan 6 oy davomida Qoʻqonda viloyat militsiya boshligʻining oʻrinbosari, 1924—1927-yillarda Fargʻona viloyati xalq taʼlimi boshqarmasi boshligʻi, 1927—1929-yillarda Qoʻqonda viloyat Oʻzdavrnashr idorasida boʻlim boshligʻi lavozimlari ishlaydi. Mahmudxon Ahmadxonov 1929-yil Milliy Ittihod tashkilotining aʼzosi degan boʻhton bilan 11 oy qamoqda saqlangan.
Mahmudxon Ahmadxonovni 1942-yil 19-aprel kuni Fargʻona viloyati ichki ishlar boshqarmasi tomonidan qamoqqa olish uchun orden beriladi.
1942-yil Mahmudxon Ahmadxonov OʻzSSR JKning 66-moddasi II bandi, 67-moddasi bilan 10-yilgacha MTLga hukm etiladi. 1943-yil 3-mart kuni jazoni ijro etish uchun Mahmudxon Ahmadxonov Utoijemlagga surgun qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Irzayev B*. Qoʻqon tarixidan lavhalar*. Toshkent: „Akademnashr", 2020 — 240 bet.
2. ↑  Hasanov B*. Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob*. Toshkent: „Akademnashr", 2018 — 304 bet.
*Cochliomyia hominivorax* lichinkasi.
**Koxliomiaz** (**Cochliomyiasis**) — Cochliomyia *hominivorax* lichinkalari bilan invaziyalash natijasida kelib chiqqan miaz.

Qoʻzgʻatuvchisi Amerikada yashovchi obligat parazit boʻlgan *Cochliomyia hominivorax goʻsht chivini*. Urgʻochilari issiq qonli hayvonlarning (C. hominivorax chorva mollari uchun juda zararli) tanasiga, jumladan, odamlarga, masalan, yaralarga 250-500 tuxum qoʻyadi. Hayot sikli 20 kun davom etadi. Urgʻochisi umri davomida 3000 tagacha tuxum qoʻya oladi va 200 kmgacha ucha oladi. AQShda C. hominivorax steril hasharotlar yordamida yoʻq qilingan.

Birinchi oʻlim holati 1883-yilda C. hominivorax lichinkalarini burunda parazitlashtirganda qayd qilingan (qarang. Burun miazi).

Lichinkalar ogʻiz boʻshligʻida koʻpayishi mumkin, bu ogʻiz miazi, parodontni keltirib chiqaradi.

C. hominivorax, shuningdek, teri miazini ham keltirib chiqarishi mumkin: bemorda isitma, lichinkalar boʻlgan shikastlangan terining yiringlashi kuzatiladi. Ular yuz yaralarini ham egallab olishi mumkin. Kindik ham shikastlanishi mumkin.

Davolash lichinkalarni olib tashlashdan iborat.

Yana bir turi, *C. macellaria* ham miazni keltirib chiqaradi.

Shuningdek qarang Entomozlar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Cochliomyiasis" (deadlink). 20-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-08-20).
2. ↑  „Myiasis: infestation of the body with fly maggots" (deadlink). 22-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-may 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-06-22).
3. ↑  Oral myiasis by screwworm Cochliomyia hominivorax
4. ↑  „Cutaneous myiasis by Cochliomyia hominivorax". 24-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2017-yil.
5. ↑  Myiasis of facial wounds by Cochliomyia hominivorax sustained in a natural disaster in Haiti
6. ↑  Neonatal umbilical myiasis with sepsis
**Versal**, Vereai — Fransiyadagi shahar. Ivelin departamentining maʼmuriy markazi. Aholisi 95 mingdan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). 1624— 26 yillarda Lyudovik XSH qurdirgan qasr oʻrnida barpo qilingan. 1682—1789 yillarda Fransiya qirollarining qarorgohi boʻlgan. 1870—71 yillardagi Fransiya-Prussiya askarlari Versalni okkupatsiya qilgan. Versalda 1783 yil hamda 1919 yil Versal sulh shartnomasi imzolangai. Ikkinchi jahon urushi paytida Versalni nemis qoʻshinlari bosib olgan. Keyinchalik ulardan ozod etilgan.

Versal muhim temir yoʻl tuguni. Mashinasozlik korxonalari mavjud. Shaharda bir necha harbiy bilim yurtlari joylashgan. Shahardagi ayrim saroylar yaxlit meʼmoriy ansambl holiga keltirilgan (1661—1708 yillar, klassitsizm uslubida). Ulugʻvor saroy ulkan park bilan uzviy bogʻlangan. Saroyning old tomoni salobatli, ichi hashamatli. Parkda haykallar, fontanlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Versal" *OʻzME*. V-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mahyaddin Abbasov** (ozarbayjon: Məhyəddin Paşa oğlu Abbasov) oʻsha paytda SSSR tarkibidagi Sovet Ozarbayjonida taniqli jurnalist, yozuvchi va yana publitsist boʻlgan.

Mahyaddin Abbasov 1910-yilda Nuxa shahrida mardikor oilasida tug‘ilgan. Bolaligida ota-onasidan ayrilib, Nuxa ipak kombinatining pillachilik bo‘limida ishchi sifatida ishlay boshladi.

1927-yilda Ozarbayjon davlat pedagogika universitetiga o‘qishga kirdi. Oʻqishni tamomlagach, dastlab Nuxaning turli maktablarida, keyin Nuxa pedagogika texnikumida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. U Ikkinchi Jahon urushida qatnashgan. 1944-yilda parchalanib yaralangan va shu paytda chap qoʻlining funktsiyasini yoʻqotgan, keyin ozod qilingan.

1944-yilda „Nuxa fahlasi" („Nuxa mehnati") gazetasida boʻlim mudiri, 1945-yilda bosh muharriri sifatida faoliyat boshlab umrining oxirigacha shu yerda ishladi.

Baxtiyor Vahobzodaning sheʼri Mahyaddin Abbasov davrida ilk bor „Nuxa fahlasi" gazetasida bosilgan.

Mahyaddin Abbasov 1971-yilda Respublikada xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi unvoni bilan taqdirlangan (O‘sha paytda xizmat ko‘rsatgan jurnalist nomi yo‘q edi).

Mahyaddin Abbasov faoliyatining asosiy qismini publitsistik maqolalar, kichik satirik hikoyalar tashkil etadi. U oʻzi nazorat qilgan gazeta sahifalarida „Pashazoda" taxallusi bilan ijod qilgan.

Mahyaddin Abbasov muharrirlik faoliyati bilan birgalikda pedagogik asarlarini yozishni davom ettirdi va M.Qorkiy (hozirgi kunda R. B. Afandiyev) nomidagi 10-maktabda fizika oʻqituvchisi boʻlib ishladi.

Mahyaddin Abbasov 1974-yilning 28-dekabrida vafot etdi. Dafn marosimidan oldin uning jasadi shahar boshqarmasining majlislar zaliga qoʻyildi va juda gavjum va ajoyib vidolashuv marosimi boʻlib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ipekchi [az] qəzeti, 20 dekabr 1971-ci il. № 34-35 (1087-88).
2. ↑  „İpəkçi" qəzeti, 7 mart 2013-cü il.
**Koyamada xalqaro jamgʻarmasi**, koʻpincha **KIF** yoki **KIF Global** deb ataladi, xalqaro nodavlat tashkilot boʻlib, uning vazifasi global yoshlar va ayollarning oʻz salohiyatlarini toʻliq amalda qoʻllash va global tinchlikni mustahkamlash uchun gumanitar yordam koʻrsatish yoʻli bilan odamlarning yashash sifati va barqaror rivojlanishini yaxshilashga qaratilgan..U yettita davlatda milliy boʻlim aʼzolariga ega.

U BMT agentliklari va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Aholishunoslik jamgʻarmasi (UNFPA), UNICEF ning Education Cannot Wait (ECW), Butunjahon karate federatsiyasi (WKF), Junior Chamber International (JCI), Tibbiyot assotsiatsiyasi singari xalqaro tashkilotlar bilan global hamkorlikda.

Tarix
-----

Dastlab tashkilot Shin Koyamada va TEDx Talk spikeri Nia Lyte Qoʻshma Shtatlardagi yoshlarni qoʻllab yordam koʻrsatish, gumanitar yordam va madaniyatlararo faoliyatni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ishtiyoqlarni namoyish etish paytida tashkil etilgan. Ular birinchi navbatda bir qancha doʻstlari bilan Los-Anjeles markazidagi kam taʼminlangan oilalar va jismoniy shaxslarga yegulik va ichimliklar bilan taʼminlashni va Qoʻshma Shtatlar boʻylab madaniy almashinuv faoliyatini targʻib qilishni yoʻlga qoʻydilar.

Kam taʼminlangan yoshlarni jang sanʼatlari maktabiga kirishga moddiy tomondan yordam koʻrsatgan KIFning jang sanʼatlari boʻyicha stipendiya dasturidan foydalanish uchun KIF xalqaro jang sanʼati tadbirini *Amerika Qoʻshma Shtatlari jang sanʼatlari festivalini* (USMAF) tashkilladi, unda 10 dan ziyod turli davlatlar va guruh vakillaridan 1000 dan ortiq qatnashuvchilar ishtirok etdi.

KIF 2019-yilning dekabr oyida BMTning birinchi agentligi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Aholishunoslik jamgʻarmasi (UNFPA) bilan ayollar huquqlarini kengaytirish va genderga asoslangan zoʻravonlik boʻyicha global hamkorlikka imzo qoʻydi. Keyin esa BMTning ikkinchi agentligi UNICEFning „Taʼlimni kutish mumkin emas"(ECW) bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Kenya Joins 'The Last Samurai' Movie Star's Global Foundation" (19-noyabr 2019-yil).
2. ↑  „JCI and KIF (Koyamada International Foundation) Sign Partnership Accelerating the Sustainable Development Goals and Empowering Young People".
3. ↑  „Leveling the Playing Field - Sports for Inclusion and Equality".
**"Milliy" gazeta** 1973-yil 12-yanvarda Hasan Aksay tomonidan Istanbulning Chag'alog'lu tumanidagi ijaraga olingan binoda o`z nashrini boshlagan. Oʻzining bosmaxonasi boʻlmaganligi tufayli bir muddat boshqa gazetalar muassasalarida chop etishni davom ettirdi. 

1978-yilda Topkapi shahrida oʻz muassasalarini tashkil qildi va oʻsha yerda matbuotchilik faoliyatini davom ettirdi. 1999-yilda Bahchelievlerdagi muassasalariga koʻchirilgan gazeta, 40.000 kvadrat metr maydonda tashkil etilgan ushbu muassasalardan birida o`z nashrini davom ettirmoqda.

Ta'sischi va yangi xodimlari
----------------------------

*"Milliy" gazetani* nashr etuvchi jurnalist va yozuvchilar quyidagilardir:

* Bosh direktor va bosh muharrir: Adana o'rinbosari Hasan Aksay
* Kompaniya boshqaruv kengashi o'rinbosari: Og'uzhan Asilturk
* Bosh muharrir: Muzaffer Deligo'z
* Texnik menejer: Erdoğan Atak
* Yangiliklar direktori: Agah Guchlu
* Rassom va tasvirlangan seriallar: Gurbuz Azak
* Fotosuratlar va turli seriallar: Atilay Gulen va uning yordamchisi Ahmet Farsakog'lu
* Tuzatish: Ahmet Semiz
* Sport menejeri: Sefa Yakinoglu
* Arxiv: Avni Ates
* She'riyat 1-sahifada: Maraş senatori Tevfik Paksu
* 2. Sahifa ustuni: Mehmet Jemal Çiftcigüzeli

1973-yil 4-mayda Necip Fazil Kısakürek oʻz asarlarini yoza boshladi.

**Ilk mualliflar** : Prof. Dr. Nejmettin Erbakan, professor. Dr. Sabahattin Zaim, prof. Dr. Saffet Solak, professor. Dr. Usmon Turan, Usmon Yuksel Serdengeçti, Sulaymon Arif Emre, Hulusi Özkul, Şule Yüksel Şenler, Abdülqodir Kocamanoğlu, Ali Oğuz, Ahmet İhsan Genç, Mustafa Müftüoğlu, A. Hikmet Güner, Bekir Sadak, Sezai Karakoch, Pro. Dr. Nevzat Yalchintash, professor. Dr. Asaf Ataseven, professor. Dr. Ayhan Songar, prof. Dr. Ahmet Suphi Firat, Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu, Akif İnan, Cahit Zarifog'lu, Rasim Özdenören, Alaattin Özdenören, Erdem Bayazit, Jevat Ülger, Durali Yilmaz, Sedat Yenigün, İsmet O'zel va boshqalar.

Gazeta mualliflari
------------------

Mehmet Shevket Eygi, Gulay Pınarbaşı, Ali Haydar Haksal, Mustafo Yildirim, Mevlut Özjan, Mine Alpay Gun, Elif Örs, Mehmet Biten, Huseyin Goncagul, Mustafo Topaloğlu, Zeki Ceyhan, Mahmut Toptash, Reşat Nuri Erol, Abibir Professor. Dr. Oya Akgonench, Sulaymon Arif Emre, Selahattin Toprak, Nedim Odabaş, Prof. Dr. Arif Ersoy, Adnan Öksüz, Ahmet Kayir, İlhami Yetiş, Akif Edip, Bekir Gündog'ar, Burak Kıllıoğlu, Cafer Keklikchi, Jevat Akkanat, Davut Shahin, Dogan Bekin, Dr. Ihsan Alperen, Ebubekir Gülüm, Fatma Tuncer, Huseyin Altınalan, Ismoil Okutan, Ibrohim Veli, Ismoil Hakki Akkiraz, Ismoil Killiog'lu, K. Mete Tiryaki, Mehmet Kurtog'lu, Mustafo O'zcan, Mustafa Zohid Ergün, Mustafa Miyastino'g'li, Necmet Odaman O'zbek, Necmet Bilbaşs. Aytekin, prof. Dr. Ata Atun, professor. Dr. Burhanettin Can

Manba
-----

1. ↑  „Hakkında - Milli Gazete". *www.milligazete.com.tr*. 26 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 mart.
2. ↑  „Hakkında - Milli Gazete". *www.milligazete.com.tr*. 26 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 mart.

Havolalar
---------

* Milliy Gazete rasmiy sayti. 2011-yil 30-oktabr
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Trek (maʼnolari).

**Trek** (ing. track — iz, yoʻl) — velosiped va mototsikl sporti boʻyicha mashq va musobaqalar oʻtkaziladigan sport inshooti. Yogʻoch, beton, asfalt yotqizib qurilgan T. yoʻlkasi qiya burilishlar — virajlar bilan birlashgan 2 toʻgʻri qismdan iborat. T. ochiq va yopiq boʻladi. T. yoʻlaklarining uzunligi, odatda, 250 – 500 m, kengligi 6 – 8 m, qoʻshma motovelotrek yoʻlaklari uz. 500—666,7 m, kengligi 8–10 m (yoki undan koʻp) boʻladi. Zamonaviy velotreklar yopiq, ixtisoslashtirilgan va yoʻlaklari yogʻochdan qoplangan. Motovelotreklar esa ochiq holatda boʻlib, yoʻlaklari asfalt bilan qoplanadi. Tokio, Mexiko, Myunxen sh. yaqinidagi, Monreal, Moskva (Krilatskoye) dagi olimpiada T. lari mashhur.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tremolit** (Shveysariyadagi Tremola vodiysi nomidan) — monoklin amfibollar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Ca2Mg5[Si40M] (ON,Gʻ)2. Rangsiz, kulrang, shishadek yaltiroq. Qattiqligi 6—6,5, zichligi 3 g/sm3 atrofida. Ignasimon kristallar, radialnursimon agregatlar hosil qiladi. Zich yashirin kristalli turi nefrit, ingichka tolali agregatlari asbest deb ataladi; vinchit, geksagonit, mangantremolit kabi turlari ham mavjud. Dolomit va ohaktoshlarning kontaktli oʻzgarishining erta bosqichida xrsil boʻlgan metamorfik mineral. T. metamorfik kristallangan ohaktosh, dolomit, slanets va boshkalar bilan birga uchraydi. T.asbest konlari Italiya (Lombardiya) va Korsika o.da topilgan. Oʻzbekistonda T. ChatqolQurama regionida va Gʻarbiy Oʻzbekistonda tarqalgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Карточка на Геокаре: исправить
Категория:Кратеры по алфавиту
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
Milliken krateri (lat. Millikan) - oyning narigi tomonidagi Shimoliy yarim sharda katta qadimiy zarba krateri. Bu nom amerikalik fizik Robert Endryus Milliken (1868-1953) sharafiga berilgan va 1970 yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi nektar davriga to'g'ri keladi.

Kraterning tavsifi
------------------

 Millikan krateri yaqinida. World Wind 1.4 skrinshoti.
Milliken kraterining eng yaqin qo'shnilari shimoli-g'arbda Svan krateri; shimoli-Sharqda Bekeshi krateri; Sharqda Segers krateri; janubda Uells krateri va g'arbiy-janubi-g'arbda Rayet krateri.

Krater markazining selenografik koordinatalari 46°46' n 121°31 ' n 46,76° n 121,52° N g, diametri 94 km, chuqurligi 2,9 km. 

Milliken krateri ko'pburchak shaklga ega va sezilarli darajada vayron qilingan. Mil tekislanadi, janubi-Sharqiy qismida biroz tekislanadi. Terasli strukturaning qoldiqlari bilan milning ichki qiyaligi. atrofdagi milning balandligi 1470 m ga etadi, krater hajmi taxminan 9500 km3 ni tashkil qiladi. Idishning pastki qismi nisbatan tekis bo'lib, ko'plab kichik kraterlar bilan ajralib turadi, idishning Shimoliy qismida kichik sezilarli chashka shaklidagi krater joylashgan. Kosa markazining g'arbiy qismida biroz siljigan va 85-90% plagioklaz (GNTA1) bo'lgan anortozit (A) va gabbro-norito-truktolitik anortozitdan tashkil topgan kichik Markaziy tepalik mavjud.

sun'iy yo'ldosh kraterlari
--------------------------

 LAC-16, LAC-30 xaritalarining parchalari.

| Milliken | Koordinatalar | Diametri, km |
| --- | --- | --- |
| B | 49°46′N 123°23′E﻿ / ﻿49.76°N 123.38°E﻿ / 49.76; 123.38﻿ (Милликен B)GO | 23.3 |
| J | 45°34′N 124°42′E﻿ / ﻿45.56°N 124.7°E﻿ / 45.56; 124.7﻿ (Милликен J)GO | 34.3 |
| Q | 43°44′N 118°40′E﻿ / ﻿43.74°N 118.67°E﻿ / 43.74; 118.67﻿ (Милликен Q)GO | 32.4 |
| R | 45°45′N 117°50′E﻿ / ﻿45.75°N 117.84°E﻿ / 45.75; 117.84﻿ (Милликен R)GO | 49,0 |

* Millikan Q sun'iy yo'ldosh kraterining shakllanishi nektar davriga tegishli .
* Millikan R sun'iy yo'ldosh kraterining shakllanishi erta Imbriya davriga to'g'ri keladi .

Galereya
--------

* Milliken krateri. Surat Apollon 14 dan olingan.Milliken krateri. Surat Apollon 14 dan olingan.
* Milliken krateri. Surat Apollon 16 dan olingan.Milliken krateri. Surat Apollon 16 dan olingan.

shuningdek qarang
-----------------

* Oydagi kraterlar ro'yxati
* oy krateri
* Oy kraterlarining morfologik katalogi
* Sayyora nomenklaturasi
* Selenografiya
* Oyning mineralogiyasi
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Eslatmalar
----------

1. Andoza:Lunar Impact Crater Database

Havolalar
---------

* Oyning raqamli foto atlasi
* Apollon 16 dan krater tasvirlari.
* „Описание кратера на сайте The Moon-Wiki" (en). 31-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-dekabr 2022-yil.



* Andersson, LE va EA Uitaker, NASA Oy nomenklaturasi katalogi, NASA ma'lumotnoma nashri 1097, 1982 yil oktyabr.
**Milliy bozor** — muayyan mamlakatning davlat chegaralari doirasi bilan cheklangan tovar muomalasi sohasi. Kapitalizm taraqqiyoti mayda mahalliy bozorlarni yaxlit milliy bozorga birlashtiradi. Milliy bozor ham qar qanday bozor kabi turli moddiy, maʼnaviy va intellektual tovarlarni ayirboshlash obʼyektiga aylantiradi. Milliy bozor subʼyektini shu mamlakat fuqarolari boʻlmish tovar egalari va pul egalari tashkil etadi. Milliy bozor tarixan oʻtkinchi. U maʼlum davrda paydo boʻlgan, maʼlum bosqichga kelib yoʻqoladi, chunki bozor munosabatlari baynalmilallashib, millatlararo, umumiy bozor vujudga keladi. Natijada bozor munosabatlari uchun milliy doyra torlik qiladi va ular davlatlararo miqyosga chiqadi (yana qarang Bozor.)

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**One ID – Yagona identifikatsiya tizimi** (YIT) – bu hukumat va fuqarolik veb-saytlariga kirish imkoniyatini beradigan yagona akkaunt bilan taʼminlaydigan roʻyxatdan oʻtish tizimi.

Afzalligi
---------

Foydalanuvchilarga davlat idora va tashkilotlari veb-saytlaridan alohida alohida akkaunt yaratmaslik hamda foydalanuvchiga tegishli elektron raqamli imzo orqali YITga javobgar idoralarga bormasdan roʻyxatdan oʻtish imkoniyati taqdim etilgan. 

One ID – Yagona identifikatsiya tizimi. Tizim jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat ishchilariga elektron hukumatning barcha axborot tizimlaridan erkin foydalanish qoidalariga rioya etgan holda ishlab chiqilgan. Foydalanuvchi YITdan avtorizatsiyadan oʻtgandan soʻng, u YITga bogʻlangan veb-saytlarga toʻg’ridan toʻgʻri tashrif buyura oladi. 

One IDdan orqali Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalidan avtorizatsidan oʻtish mumkin.

Xavfsizlik va asillik
---------------------

Shaxsga doir maʼlumotlarning haqiqiyligini taʼminlash va tasdiqlashda hamda onlayn xizmatlarini taqdim etishni taminlaydi. 

One ID foydalanuvchilarning maʼlumotlarini daxldorligi va aslligini jismoniy va yuridik shaxslar markaziy maʼlumotlar bazasi bilan bogʻlangaligi bilan taʼmilab beradi.

Boshqa saytlar bilan integratsiya
---------------------------------

Veb-say yoki foydalanuvchini identifikatsiya qilinganda, xizmat turlari (bank xizmatlari, electron tijorat va h.k.z.) bilan taʼminlash uchun optimal, qonuniy va qulay. Yagona Identifikatsiya Tizimi Vazirlar Mahkamasining 2015-yil 17-dekabrdagi 365-sonli qaroriga asosan foydalanuvchilarni aniqlash Yagona Identifikatsiya Tizimi elektron hukumat haqidagi nizomga muvofiq, Yagona Identifikatsiya Tizimi tomonidan koʻrsatilgan maʼlumotlar haqiqiy deb qabul qilish maqsadga muvofiq.

Yuridik shaxslarni identifikatsiya qilish
-----------------------------------------

Agar tashkilot (kompaniya) rahbari jismoniy shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, shaxsiy kabinetida tashkilot qoʻshishi mumkin. Bunda, Yagona Identifikatsiya Tizimi shaxsiy kabinetida, tashkilot rahbari nomidan olingan Elektron Raqamli Imzo taqdim etilishi kerak. Yuridik shaxs qoʻshilganda tashkilot nomidan davlat xizmatlarini foydalanish uchun boshqa foydalanuvchilarga (tashkilot xodimlarini) oʻz vakolatlarini topshirish mumkin boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-05-17). Yagona identifikatsiya tizimi
2. ↑  Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali
***Buddleja saligna***, **soxta zaytun** yoki **bastard zaytun** deyarli keng tarqalgan boʻlib, Janubiy Afrikada oʻsadi. U koʻpincha sohil va togʻlarning tepasida joylashgan hamda qirgʻoq boʻyidan markaziy platogacha 2000 m balandlikkacha tarqalgan. Bu tur birinchi marta 1809-yilda Wildenow tomonidan kashf qilingan va uning nomi berilgan.

Tavsifi
-------

''Plantarum rariorum horti caesarei Schoenbrunnensis''

Nikolaus Jozeph von Jacquin tasviri
*Buddleja saligna* — balandligi 15 m, tanasi diametri 40 cm gacha oʻsadigan doimiy yashil buta yoki kichik daraxt. *Salix* va *Oleaga* juda oʻxshashdir. Poʻstlogʻiga boʻylama chizilgan. Shoxchalar kesimi toʻrtburchak, qanotli. Qarama-qarshi, tor elliptik va chiziqli barglar 1,2 – 15 gacha oʻlcham va shaklga ega. Uzunligi 0,2-3 cm kenglikda. Bargning ustki yuzasi oʻrtadan toʻq yashil ranggacha yalangʻoch va silliq, pastki qismi esa och yulduzsimon tuklar bilan qoplangan. Asalning xushboʻy gullari och sariq yoki oq rangda, baʼzida tomogʻi qizgʻish toʻq sariq rangda boʻlib, katta boshlari kabi paydo boʻladi. 12 cm × 12 cm bahor va yozda; tojlar 4 ta uzunligi mm boʻladi. Zich yogʻoch (ogʻirligi 0,98) juda yuqori sifatga ega, ammo mebel uchun mos oʻlchamlarda kamdan-kam uchraydi.

Yetishtirilishi
---------------

*Buddleja saligna* qattiq va sovuqqa chidamli. Buyuk Britaniyada Hampshire shtati Stockbridge yaqinidagi Longstock Park bolalar bogʻchasi tomonidan oʻtkaziladigan NCCPG milliy toʻplamining bir qismi sifatida parvarish qilinadi. Buta yaxshi qurigan tuproqda osongina oʻsadi va ayniqsa, qurgʻoqchilikka chidamli .

Manbalar
--------

1. ↑  Willdenow, C. L. (1809). *Enum. Hort. Berol.* 1:159, 1809.
2. 1 2  Leeuwenberg, A. J. M. (1979) *The Loganiaceae of Africa XVIII Buddleja L. II, Revision of the African & Asiatic species*. H. Veenman & Zonen, Wageningen, Nederland
3. ↑  Stuart, D. (2006). *Buddlejas*. RHS Plant Collector Guide. Timber Press, Oregon. ISBN 978-0-88192-668-2

* Palgrave, KC (1984). *Janubiy Afrikaning daraxtlari* .ISBN 0-86977-081-0ISBN 0-86977-081-0
* Van Vik va van Vik. (1997). *Janubiy Afrika daraxtlari uchun dala qoʻllanmasi* .ISBN 1-86825-922-6ISBN 1-86825-922-6
**Andriy** Askoldovich Hrivko (ukraincha: *Андрій Аскольдович Грівко* , shuningdek transliteratsiya qilingan **Hryvko** yoki **Grivko**, 1983- yil 7- avgustda tug'ilgan) - ukrainalik sobiq poygachi, 2005- va 2018- yillar oralig'ida professional tarzda sayr qilgan. Poygadan chiqqanidan beri Xrivko hozirda Ukraina velosport federatsiyasi prezidenti lavozimida ishlaydi.

Karyera
-------

Biloxirsk tumani, Zuya shahrida tug'ilgan Xrivko 2008- yil Pekin Olimpiadasida shosse poygasida qatnashgan, u marraga yetmagan va individual vaqt sinovida 31-o'rinni egallagan. 2012- yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida u faqat shosse poygasida qatnashib, 17-o'rinni egalladi.

U 2016- yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida Ukraina uchun kurashgan.

2017 -yilda Xrivko ushbu poyganing uchinchi bosqichida Marsel Kittelning boshiga musht tushirgani uchun Dubay safaridan chetlashtirildi va u UCI tomonidan diskvalifikatsiya qilinishi yoki jazolanishi kerakmi yoki yo'qmi degan savolga javob berdi.

Professional pelotondagi faoliyatini tugatgandan so'ng, Xrivko Ukraina velosport federatsiyasi prezidenti bo'ldi.

### Grand Tour umumiy tasnifi natijalari xronologiyasi

| Katta sayohat | 2005-yil | 2006-yil | 2007-yil | 2008-yil | 2009-yil | 2010-yil | 2011-yil | 2012-yil | 2013-yil | 2014-yil | 2015-yil | 2016-yil | 2017-yil |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A pink jersey</img> Giro d'Italia | — | — | — | — | 22 | 70 | — | — | — | — | — | — | — |
| A yellow jersey</img> Tour de France | 78 | DNF | 78 | — | — | 136 | 144 | 43 | — | 95 | 64 | 86 | 120 |
| A red jersey</img> Vuelta va Ispaniya | — | — | — | 42 | — | — | — | — | 101 | — | — | — | — |

Manbalar
--------

1. ↑  „individual road race men results - Cycling Road - London 2012 Olympics". *www.olympic.org*. Qaraldi: 21-iyun 2015-yil.
2. ↑  „The Olympic Team of Ukraine: Rio 2016: Official Handbook" (PDF). *noc-ukr.org*.  National Olympic Committee of Ukraine. — „Грівко Андрій / Grivko Andrii". Qaraldi: 14-iyun 2020-yil.
3. ↑  *Pretot, Julien*. „Cycling-Grivko out of Dubai Tour after hitting Kittel". *sports.yahoo.com*. Qaraldi: 2-fevral 2017-yil.
4. ↑  *Marshall-Bell.* „Ukrainian cycling coach and father of recent national champion killed in war; former pro Andriy Grivko working to help country's cyclists" (en). *cyclingweekly.com* (2-mart 2022-yil). Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
5. ↑  „Statement on Ukraine". *UEC.ch*. Union Européenne de Cyclisme (15-mart 2022-yil). Qaraldi: 11-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------
CRT rangli video displeyning **asosiy qo'shimcha ranglarini** belgilaydigan uchta fosforning emissiya spektrlari. Boshqa elektron rangli displey texnologiyalari ( LCD, Plazma displey, OLED ) turli emissiya spektrlariga ega bo'lgan birlamchi o'xshash to'plamlarga ega.
**Asosiy ranglar** yoki **asosiy ranglar** to'plami ( imlo farqlarini ko'ring) ranglar gamutini yaratish uchun turli miqdorda aralashtirilishi mumkin bo'lgan rang beruvchilar yoki rangli chiroqlardan iborat. Bu, masalan, elektron displeylar, rangli chop etish va rasmlarda ranglarning keng doirasini idrok etish uchun ishlatiladigan muhim usul. Birlamchi ranglarning ma'lum kombinatsiyasi bilan bog'liq idroklarni yorug'likning fizik muhit va oxir-oqibat retinaning o'zaro ta'siri fizikasini aks ettiruvchi tegishli aralashtirish modeli (masalan, qo'shimchalar, olib tashlashlar ) bilan bashorat qilish mumkin.

Birlamchi ranglar, shuningdek, kontseptual (haqiqiy bo'lishi shart emas), yoki rang maydonining qo'shimcha matematik elementlari sifatida yoki psixologiya va falsafa kabi sohalarda qaytarilmas fenomenologik toifalar sifatida ham bo'lishi mumkin. Rang maydonining birlamchi belgilari aniq belgilangan va empirik ravishda rangni ko'rishni tushunish uchun asos bo'lgan psixofizik kolorimetriya tajribalariga asoslangan. Ba'zi rang bo'shliqlarining birlamchi ranglari *to'liq* (ya'ni, barcha ko'rinadigan ranglar manfiy bo'lmagan birlamchi intensivlik koeffitsientlari bilan og'irlangan birlamchi ranglari bo'yicha tavsiflanadi), lekin majburiy ravishda *xayoliy* (ya'ni, bu asosiy ranglarni ifodalashning ishonchli usuli yo'q) jismoniy yoki idrok etilgan). Birlamchi ranglarning fenomenologik hisoblari, masalan, psixologik birlamchi ranglar, ular o'z-o'zidan miqdoriy tavsif bo'lmasa ham, amaliy ranglarni qo'llash uchun kontseptual asos sifatida ishlatilgan.

Rang maydonining birlamchi to'plamlari odatda *ixtiyoriydir*, ya'ni kanonik to'plam deb hisoblanishi mumkin bo'lgan birlamchi to'plamlar mavjud emas. Birlamchi pigmentlar yoki yorug'lik manbalari sub'ektiv imtiyozlar, shuningdek, xarajat, barqarorlik, mavjudlik va boshqalar kabi amaliy omillar asosida ma'lum bir dastur uchun tanlanadi.

Asosiy ranglar tushunchasi uzoq, murakkab va tushunishga biroz qiyinchilik tug'diradigan tarixga ega. Asosiy ranglarni tanlash rangni o'rganadigan turli sohalarda vaqt o'tishi bilan o'zgardi. Asosiy ranglarning tavsiflari falsafa, san'at tarixi, ranglar tartibi tizimlari va yorug'lik fizikasi va rangni idrok etish bilan bog'liq ilmiy ishlardan kelib chiqadi.

Badiiy ta'lim materiallari odatda qizil, sariq va ko'k ranglardan asosiy ranglar sifatida foydalanadi, ba'zida ular barcha ranglarni aralashtirish mumkinligini ko'rsatadi. Biroq, hech qanday haqiqiy rang beruvchilar yoki chiroqlar barcha mumkin bo'lgan ranglarni aralashtira olmaydi. Fizikada uchta asosiy rang odatda qizil, yashil va ko'k bo'lib, konus hujayralaridagi fotoreseptor pigmentlarining har xil turlaridan keyin. 

1. ↑  Primary Colors Are Red, Yellow and Blue, Right? Well, Not Exactly, *HowStuffWorks*
2. ↑  Introduction to the Primary Colors, *Olympus Life Science*
**Andriyan Nikolaev haykali** — SSSRning sovet uchuvchi-kosmonavti A. G. Nikolaev haykali, 1987-yilda Cheboksari shahrida oʻrnatilgan.

Tarix
-----

Uchinchi sovet kosmonavtining koinotga birinchi parvozining 25-yilligi sharafiga yodgorlik belgisi 1987-yil 15-avgustda Cheboksari shahrida Lenin prospekti (49-uy) va Nikolaev koʻchasi (5-uy). Yodgorlik mualliflari haykaltarosh Anatoliy Bryndin va meʼmor Anatoliy Oreshnikov.

Jilolangan qizil granit plitalari bilan qoplangan past poydevorda ikkita monolit qizil granit toshlari bir-biriga 90° burchak ostida oʻrnatilgan. Ulardan birida skafandrda Andriyan Nikolaev boshining haykaltarosh tasviri boʻlib, unda ikkita yozuv bor: *"Koʻchaga SSSR uchuvchi-kosmonavti, ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni ANDRIYAN GRIGORYEVICH NIKOLAEV nomi berilgan"*. Ikkinchisida — kosmonavtning ikkita parvozini koʻrsatadigan maʼlumot plitalari: *"Kosmik parvozlar VOSTOK-3 kosmik kemasida 1962-yil 11-15-avgustda va SOYUZ-9 kosmik kemasida 1970-yil 1-19-iyunda amalga oshirildi"*. Ikkita planshet — chunki ulardagi matnlar chuvash va rus tillarida yozilgan.

Haykaltarosh Anatoliy Brindin esladi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| ... Kompozitsiyaning chekkasidagi ikkita tosh ikki parvozni ifodalaydi, "Burgut" ning ikkita qanoti, bu Andriyan Nikolaevning chaqiruv belgisi edi. Chaqiruv belgisini koʻrib, Andriyan Grigorievich koʻziga yosh oldi, shu qadar unga yoqdi. Shundan soʻng bu esdalik belgi pochta konvertlarida bosilgan. | "|

Esdalik belgisi poyiga, xotira kunlari gullar qoʻyiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Брындин Анатолий Константинович". 11-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Орешников Анатолий Бо­рисо­вич". 11-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Состоялось возложение цветов к памятнику космонавта Андрияна Николаева". 12-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2021-yil.

Havolalar
---------

* Kosmonavt A. G. Nikolaevning byusti va haykali Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-07-11). Arxivnaya kopiya
* Kosmonavt Nikolaevga yodgorlik oʻrnatiladi Arxivnaya kopiya
**Asosiy yozuvlar (Keynote Records)** 1940-yilda ovoz yozish do'koni egasi Erik Bernay tomonidan asos solingan rekord yorliq edi. Yorliqning dastlabki nashrlari Sovet Ittifoqi va Ispaniya fuqarolik urushi davridagi xalq va norozilik qo'shiqlari. 1943-yilda yorliq Garri Lim tomonidan ishlab chiqarilgan yorliqda jazz yozuvlarni chiqardi. Musiqa tanqidchisi Jon S. Uilson 1965-yilda kompaniyaning jazz chiqishlarini "zamonning jazz ruhlarining g'ayrioddiy haqiqiy aksi" deb ta'riflagan.  1947-yilda yozuvlarni ishlab chiqarish uchun zavodga qilingan oqilona sarmoya 1948-yilda kompaniyaning yo'q bo'lishiga sabab bo'ldi. Mercury Records nazorati ostida bo'ldi. 

Keynote jazz sessiyasi 1986-yilda Nippon Fonogram/ PolyGram 21 LP to'plamini chiqargandan so'ng, 115 ta ilgari chiqarilmagan suratlar bilan to'liq qayta nashr etilgan.  Robert Palmer 1986-yil oktyabr oyida *The New York Times* gazetasida buni "o'yin oxirida kutilgan yoki umid qilganidan ko'ra mutlaqo muhim klassik jazz spektakllari xazinasiga ancha muhim qo'shimcha" deb ta'riflagan.  2013-yilda Spanish Fresh Sound yorlig'i tomonidan Keynote jazz yozuvlarining 11-CD to'plami chiqarildi.

Havolalar
---------

1. ↑  *Wilson, John S.*. „When Jazz Was Going From Swing to Be-Bop". *The New York Times* (19-dekabr 1965-yil), s. 330. Qaraldi: 17-may 2021-yil.
2. ↑  Ronald D. Cohen, "Keynote Records". In Frank W. Hoffmann and Howard Ferstler, *Encyclopedia of Recorded Sound, Volume 1*. 2004, p. 571. (Google Books)
3. ↑  Morgenstern, Dan*. Living With Jazz: A Reader* Meyer:. New York City: Pantheon Books, 2004 — 958 bet.
4. ↑  „Donald's Encyclopedia of Popular Music - KEYNOTE". *www.donaldclarkemusicbox.com*. Qaraldi: 19-aprel 2020-yil.
5. ↑  *Harrington, Richard*. „Best of the Boxes". *The Washington Post* (21-dekabr 1986-yil). Qaraldi: 17-may 2021-yil.
6. ↑  *Palmer, Robert*. „Boxed Sets: Pop Music's Melting Pot". *The New York Times* (12-oktabr 1986-yil). Qaraldi: 17-may 2021-yil.

Havolalar
---------

* To'liq asosiy yozuvlar to'plami - 1986 yilda chiqarilgan 21-LP to'plami (Yaponiya) - Diskoglar sahifasi
* Keynote jazz yozuvlarining diskografiyasi – Jazz Disco
* Internet arxivining Buyuk 78 loyihasidagi asosiy yozuvlar
*
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Budjet jarayoni** — davlat byudjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish va ijro etish, uning ijrosini nazorat qilish, ijrosi haqidagi hisobotni tayyorlash va tasdiqlash, shuningdek davlat byudjeti tuzilmasiga kiruvchi byudjetlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarning qonun hujjatlari bilan tartibga solingan jarayoni *(„Byudjet tizimi toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 3-moddasi).* — Bu faoliyat bosqichma — bosqich amalga oshiriladi va har yili takrorlanib turadi .
*Budjet jarayoni bosqichlarining davomiyligi byudjet loyihasini tayyorlashdan boshlab byudjet ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tasdiqlash jarayoniga qadar boʻlgan muddat uch yilni tashkil etadi. Budjet jarayonining mazmuni mamlakatning davlat va byudjet tuzilishi, davlat hokimiyati organlarining byudjet huquqlari bilan belgilanadi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Tibet tili** — xitoy-tibet tillari oilasidagi tibet-birma tarmogʻiga mansub tillardan. Lama ibodatxonasi (dini)ning tili hisoblangan yozma adabiy Tibet tili asosan Xitoyning Sinxay va Ichki Mongoliya hududlarida, Mongoliya Respublikasida, qisman RFning Buryatiya va Tuva respublikalarida tarqalgan. Unda soʻzlashuvchilar 5 mln. kishiga yaqin. Yozma Tibet tili va lxasa lahjasi butun Tibet hududida qabilalararo aloqa hamda ish yuritish tillari hisoblanadi. Oʻrta asrdagi Tibet tili bilan hozirgi Tibet tili oʻrtasida soʻz yasalishi va morfologiya sohasida birmuncha farqlar bor. Adabiy tilning paydo boʻlishi yozuvning paydo boʻlishi (eng qad. yozma yodgorlik 7-asrga mansub) va Tibetga buddaviylikning kirib kelishi bilan bogʻliq. Adabiy til sanskritdan muqaddas diniy kitoblarni tarjima qilish jarayonida (8-asr) shakllanib, keyinroq boy tarixiy, diniy, badiiy adabiyot yaratilishi bilan rivojlanib borgan. Tibet tili fonetik jihatdan oʻzaro farqlanuvchi bir necha lahjaga ega. Tovush tizimida 16 unli va 36 undosh fonema mavjud. Soʻzlar oʻzaklarning qoʻshilishi va takrorlanishi orqali hosil qilinadi. Soʻzlar va iboralar oʻrtasidagi grammatik munosabat yuklamalar, yordamchi soʻzlar va gapdagi soʻz tartibi bilan ifodalanadi. Hozirgi adabiy Tibet tili qad. davrlardan boshlab anʼanaviy imloni saqlab qolgan, grammatika ham aytarli oʻzgarmagan, oʻzgarish va yangiliklar, asosan, leksikada sodir boʻlgan. Tibet yozuvi qad. hind yozuvi brahmidan kelib chiqqan (5-asr).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sultonbek Xoʻjanovich Xoʻjanov** (1894, hozirgi Janubiy Qozogʻiston viloyatining Turkiston tumanidagi Aksumbe ovuli — 1938.10.2) — davlat va jamoat arbobi. Toshkentda qozoq tilida nashr etilgan "Birlik tugʻi" gaz.ning muharriri (1917). Sirdaryo viloyati inqilobiy qoʻmitasi raisi (1920), Turkiston ASSR ichki ishlar (1920—21), maorif (1921—22), yer ishlari (1923—24) xalq komissari, Turkiston ASSR MIK raisi oʻrinbosari (1924).

RKP(b) Qozogʻiston oʻlka komiteta kotibi va Markaz VKP(b) MKda milliy respublikalar va viloyatlar boʻyicha masʼul xodim (1925). Xoʻjanov milliy masalada "ogʻmachilik"ka yoʻl qoʻygan deb ayblangan va unga "xoʻjanovchilik" tamgʻasi bosilgan. Xoʻjanov keyinchalik Toshkentda VKP(b) MK Oʻrta Osiyo byurosi tashviqot-targʻibot boʻlimida ishladi (1928—29), Oʻrta Osiyo paxtachilikirrigatsiya politexnika instituti birinchi rektori (1929—31), "Oʻrta Osiyo paxtachilik markazi" boshqarmasi raisi (1931—32); Moskvada "Soyuzxlopok" boshqarmasi raisining oʻrinbosari (193233), SSSR IshchiDehqon nazorati xalq komissarligida paxtachilik boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari (1933—34); SSSR Yer ishlari xalq komissarligining Oʻrta Osiyodagi (Toshkent) vakolatxonasi raisi (1934), Oʻzbekiston paxtachilik tresti direktorining oʻrinbosari (1934).

Xoʻjanov matbuot, maorif va madaniyat, tarix va adabiyot masalalari bilan ham faol shugʻullangan. U "aksilinqilobiy qozoq millatchilik tashkiloti"ning rahbarlaridan biri sifatida ayblanib, 1937-yil 16 iyunda qamoqqa olingan va otishga hukm qilingan (1938-yil 8 fevral). 1957-yilda oklangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Repetek qoʻriqxonasi** — Sharqiy Qoraqumning markaziy qismidagi qoʻriqxona. Turkmanobod (sobiq Chorjoʻy) shahridan 70 km janubda. Qumli choʻlning tabiiy majmuini qoʻriqlash va oʻrganish uchun 1928-yilda Repetek qumli choʻl st-yasi (1912) negizida tashkil etilgan. Oʻrta Osiyoning issiq joylaridan biri (eng baland harorati 50°; yillik yogʻin 114 mm). Maydoni 34,6 ming ga. Boshqa qoʻriqxonalardan joʻyakjoʻyak, doʻng barxanlar va ular majmui, shuningdek, Qoraqum choʻlida oʻsadigan asosiy oʻsimlik turkumlari (oq va qora saksovul, qandim, cherkez, quyonsuyak, borjok, quyonquyruq, yaltirbosh, choʻlkuchala, lolaqizgʻaldoq, sassiqquray, ilonchoʻp, tuyayaproq, shirach va boshqalar) bilan ajralib turadi. Hayvonot dunyosi ham xilmaxil. 1000 turdan ortiq hasharot (qoʻngʻizlar, kapalaklar, kanalar, chumolilar va boshqalar), sudraluvchilardan 13 tur kaltakesak (agama, gekkon, echkiemar va boshqalar), 8 tur ilon (charxilon, oʻqilon, koʻlbor ilon va h.k.), dasht toshbaqasi, 196 tur qush (xoʻjasavdogar, qizilishton, qargʻa va boshqalar), sut emizuvchilardan 20 tur (quyon, yumronqoziq, qoʻshoyoq, jayron, qoraqol va q.k.) yashaydi.

Adabiyot
--------

* Rustamov A. K. Repetekskiy zapovednik. M. 1971.

Abdushukur Xonazarov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reportaj** (ing. report — yetkazmoq, xabar qilmoq) — jurnalistikaning informatsion janr turi. Bu janrda jurnalist (reportyor) bevosita oʻzi ishtirok etgan, shohidi boʻlgan, koʻrgan voqeahodisalar haqida zudlik bilan yorqin, atroflicha xabar beradi. Bunda, odatda, muallif voqealarni oʻz tilidan bayon etadi. R.da barcha informatsion janrlar (lavha, hisobot, suhbat va sh.k.) unsurlari qoʻshilib ketadi. Unda badiiy obrazlar, tarixiy dalillardan keng foydalaniladi.

Ommaviy axborotaloqa vositalari turiga (matbuot, radioeshittirish, telekoʻrsatuv) qarab materiallarni R. orqali yoritishning ayrim oʻziga xos xususiyatlari bor. Matbuotda (asosan, gaz.da) R. vokeaband va mavzuli (turli vaqtda boʻlgan voqealar bir mavzuga birlashtirilib bayon etiladi) boʻlishi mumkin. Bunday R.lar, odatda, voqealar boʻlib oʻtgan joylardan olingan fotosuratlar bilan bezatiladi. Matbuotda fotoreportajlar ham keng tarqalgan. Radio orkali beriladigan R.da voqealar obrazli, jonli soʻzlar bilan tavsiflanib, hamma vaqt xronologik izchillik saqlanadi. Telekoʻrsatuvlardagi R.da ekranda namoyish etilayotgan voqealar sharhlab beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Repressor** (lot. repressor — cheklovchi, toʻxtatib turuvchi) — operondagi genlar transkripsiyasini, hujayrada fermentlar taʼsirini toʻxtatadigan regulyator oqsil. Natijada tegishli RNKning sintezi, binobarin, operon kodlayotgan fermentlarning hosil boʻlishi toʻxtaydi. R. regulyator gen nazorati ostida har bir hujayrada 10— 20 ta molekuladan, faol, yaʼni operator bilan bevosita bogʻlanish imkoniyatiga ega boʻlgan yoki nofaol holatda sintezlanadi. Faol R.ning xrsil boʻlishi indutsital (hujayraga maxsus past molekulali moddalar — induktorlar tushganida sintezlanadigan) fermentlar uchun xos. Induktor R. ga bogʻlanganida R.ning faolligi kamayishi tufayli tegishli fermentning sintezi boshlanadi (induksiya). Nofaol R.lar (aporepressorlar) hosil boʻlishi esa repressobel fermentlar uchun xos. Aporepressor hujayraga past molekulali moddalar (korrepressorlar) tushib qolganida faollashadi. Bunda operon kodlaydigan ferment sintezi toʻxtaydi (repressiya). Odatda, indikator bilan korepressor birgalikda bitta umumiy termin — effektor deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
(2003)
**De marko Gvido** (1931.22.7, Valletta) — Malta prezidenta. Malta qirollik universitetini tugatgan (1952). Yuridik fanlari d-ri (1955). 1966 y. Malta vakillar palatasi (parlament) aʼzosi. 1967 y.dan Malta universiteti oʻqituvchisi, keyinchalik prof. 1972—87 yillarda Milliy partiya bosh kotibi, partiya yetakchisi oʻrinbosari. 1987 y.dan Malta bosh vaziri oʻrinbosari, adliya va ichki ishlar vaziri, Vakillar palatasi boshligʻi. 1990 y.dan Malta tashki ishlar vaziri, ayni vaqtda 1992 y.dan bosh vazir oʻrinbosari. 1999 y. martdan Malta Respublikasi prezidenti.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Malta Prezidentlari |
| --- |
|  |
| Qirolicha (1964–1974) | 
* Yelizaveta II
 | 
 |
|  |
| Prezident (1974-) | 
* Anthony Mamo
* Anton Buttigieg
* Albert Hyzler
* Barbara
* Paul Xuereb
* Ċensu Tabone
* Ugo Mifsud Bonnici
* Guido de Marco
* Eddie Fenech Adami
* George Abela
* Marie Louise Coleiro Preca
* George Vella
 |

 |