**Elaine Brown** (1943-yil 2--martda tugʻilgan) — amerikalik qamoqxona faoli, yozuvchi, qoʻshiqchi va Kaliforniyaning Oklend shahrida joylashgan Qora Pantera partiyasining sobiq raisi. Brown qisqa muddatga Ekologiya partiyasidan 2008-yilda prezidentlikka nomzod boʻlgan.

Yoshligi
--------

Elaine Brown Shimoliy Filadelfiyaning ichki shahrida onasi Dorothy Clark bilan birga oʻsgan. Qashshoqlikda boʻlishiga qaramay, Brownning onasi uni taʼminlash uchun koʻp mehnat qildi. U xususiy maktabga yozildi, musiqa saboqlari oldi va chiroyli kiyimlari bor edi. Bolaligida u koʻp yillar davomida asosan oq tanli eksperimental boshlangʻich maktabda klassik fortepiano va baletni oʻrgangan. Yosh oq tanli ayol sifatida Elainening juda kam afro-amerikalik doʻstlari bor edi va koʻp vaqtini oq tanlilar bilan oʻtkazdi. Filadelfiyadagi qizlar uchun oʻrta maktabni, iqtidorli yosh ayollar uchun davlat tayyorlash maktabini tugatgandan soʻng, u Templ universitetida bir semestrdan kamroq vaqt oʻqidi. U musiqa sohasida ishlash istagi tufayli Templdan ketdi. Brown professional qoʻshiq muallifi boʻlish uchun Los-Anjelesga (Kaliforniya) koʻchib oʻtdi. Los-Anjelesda boʻlganida, Brown Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetiga oʻqishga kirdi. Keyinchalik u Mills kolleji va Janubi-gʻarbiy universitet huquq fakultetida qisqacha oʻqishni davom ettirdi.

Kaliforniyaga kam pul va kam aloqalar bilan kelganidan soʻng, Brown *The Pink Pussycat* striptiz klubida kokteyl ofitsianti boʻlib ishga kirdi. „Pink Pussycat" da ishlayotganida, u musiqa rahbari Jey Richard Kennedy bilan uchrashdi va unga ijtimoiy adolatning nozik tomonlarini oʻrgatdi. Kennedy Brownni siyosiylashtirgan va radikallashtirgan birinchi shaxs edi. Kennedy unga bergan Fuqarolik huquqlari harakati, kapitalizm va kommunizm boʻyicha chuqur taʼlim tufayli Brown keyinchalik qora tanlilar ozodlik harakati bilan shugʻullangan. *Hollywood Hills* mehmonxonasida qisqa vaqt birga yashagach, er-xotin ajralishdi. Ushbu muhim munosabatlardan soʻng, Brownning siyosatdagi ishtiroki oʻsdi va u *Harambee* radikal gazetasida ishlay boshladi. Koʻp oʻtmay, Brown Kaliforniyadagi qora tanlilar kongressida qora tanli talabalar ittifoqining birinchi vakili boʻldi. 1968-yil aprel oyida Martin Lyuter King Jr. oʻldirilganidan soʻng, u Qora Pantera partiyasining Los-Anjelesdagi boʻlimining birinchi yigʻilishida qatnashdi.

Siyosiy faoliyati
-----------------

Qora pantera partiyasini tark etgandan soʻng, qizi Erikkani tarbiyalash uchun Brown oʻzining „*Kuch taʼmi"* xotirasida ishladi. Oxir-oqibat u qora tanlilar ozodligi uchun kurashga qaytdi, ayniqsa qamoqxonani tubdan isloh qilish zarurligini yoqladi. 1980-yildan 1983-yilgacha u Los-Anjelesdagi Janubi-gʻarbiy universiteti huquq fakultetida tahsil olgan. 1990-yildan 1996-yilgacha u Fransiyada yashagan. 1996-yilda Brown Jorjiya shtatining Atlanta shahriga koʻchib oʻtdi va kambagʻal afro-amerikalik bolalar uchun taʼlim olish imkoniyatlarini taqdim etishni maqsad qilgan „Fields of Flowers, Inc." notijorat tashkilotiga asos soldi. 1998-yilda u Jorjiya shtatida bolalarning kattalar sifatida jinoiy javobgarlikka tortilishini himoya qilish uchun „Voyaga yetmaganlar uchun odil sudlovni himoya qiluvchi onalar" boshlangʻich guruhiga asos solgan. Taxminan bir vaqtning oʻzida u Michael Lewis Huquqiy Mudofaa qoʻmitasini tashkil etish va unga rahbarlik qilish orqali qamoqqa olingan yoshlarni himoya qilishni davom ettirdi. „Kichik B" nomi bilan ham tanilgan Michael Lewis 14 yoshida Brown oʻzi qilmagan deb hisoblagan qotillik uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan. Brown oxir-oqibat, qora tanli yoshlarni qamoqqa olishning koʻpayishi muammosining bir qismi sifatida Lewisning taʼqib qilinishini tahlil qiladigan *"Kichik Bning hukmi"* nomli fantastika romanini yozadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Wheaton, Sarah (December 12, 2010), „Inmates in Georgia Prisons Use Contraband Phones to Coordinate Protest", *The New York Times*.
2. ↑  Brown, Elaine. *A Taste of Power: A Black Womanʼs Story* (New York: Doubleday, 1992), pp. 70-72.
3. ↑  „Elaine Brown (2-mart 1943-yil)" (inglizcha). *National Archives* (25-avgust 2016-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2020-yil.
4. ↑  Brown, Elaine. *A Taste of Power: A Black Womanʼs Story* (New York: Doubleday, 1992).
5. ↑  Brown, Scot (2001). „The US Organization, Black Power Vanguard Politics, And The United Front Ideal: Los Angeles And Beyond". *Black Scholar*. 31-jild, № 3/4. 21-bet. doi:10.1080/00064246.2001.11431153.
6. ↑  „Brown, Elaine (1943-) | The Black Past: Remembered and Reclaimed".  The Black Past (24-noyabr 2007-yil). Qaraldi: 27-avgust 2010-yil.
7. ↑  „Seize the Time: Elaine Brown." Seize the Time: Women in Power Seminars.
8. ↑  "The Condemnation of Little B." Fleming, Robert, *Black Issues Book Review*, 15220524, May/Jun2002, Vol. 4, Issue 3.