**Kermesit** yoki antimon oksisulfidi **qizil surma** (Sb 2 S 2 O) sifatida ham tanilgan. Mineralning rangi gilos qizildan to quyuq qizilgacha qora ranggacha. Kermesit stibnit (Sb 2 S 3) va valentinit (Sb 2 O 3) yoki stibikonit (Sb 3 O 6 (OH)) kabi boshqa antimon oksidlari oʻrtasidagi qisman oksidlanish natijasidir. Kislorodli suyuqliklar bilan maʼlum sharoitlarda barcha oltingugurtning kislorodga aylanishi sodir boʻladi, ammo bu transformatsiya toʻxtatilganda kermezit paydo boʻladi.

Kon va namunalar
----------------

 Yaltiroq, acikulyar, chuqur vino-qizil kermesit kristallari, uzunligi 4 sm gacha, massiv sulfid matritsasida, Pezinok, Male Karpaty togʻlari, Bratislava viloyati, Slovakiya.
Ushbu mineralning konlari butun dunyoda topilgan, ammo muhim konlar Frayberg, Saksoniya, Germaniya yaqinidagi Braunsdorfda topilgan; Pernek, Pezinok va Pribram, Chexoslovakiya ; Lac Nicolet koni, Saut Xem shaharchasi, Vulf okrugi, Kvebek, Kanada ; Sombrerete, Zacatecas, Meksika ; Santa Kruz va San-Fransisko konlari, Poopo, Oruro, Boliviya ; Que Que, Zimbabve ; Djebel Haminate, Jazoir ; Broken Hill, Yangi Janubiy Uels, Avstraliya ; Mohave, Kern okrugi, Kaliforniya va Burk, Shoshone okrugi, Aydaxo .

Tarix va foydalanish
--------------------

Kermesit ilgari ishlatilgan qizil boʻyoq, kermes (boʻyoq) sharafiga nomlangan va mineralning koʻpincha donli qizil rangga ega boʻlganligi sababli shunday nomlangan. Nomi 1832 yilga toʻgʻri keladi. Ilgari ingliz tilida (17—18-asrlar) baʼzi surma birikmalari xuddi shu sababga koʻra "kermes minerali "deb atalgan. Ushbu mineralning konlari butun dunyoda topilgan, ammo muhim konlar Frayberg, Saksoniya, Germaniya yaqinidagi Braunsdorfda topilgan; Pernek, Pezinok va Pribram, Chexoslovakiya ; Lac Nicolet koni, Saut Xem shaharchasi, Vulf okrugi, Kvebek, Kanada ; Sombrerete, Zacatecas, Meksika ; Santa Kruz va San-Fransisko konlari, Poopo, Oruro, Boliviya ; Que Que, Zimbabve ; Djebel Haminate, Jazoir ; Broken Hill, Yangi Janubiy Uels, Avstraliya ; Mohave, Kern okrugi, Kaliforniya va Burk, Shoshone okrugi, Aydaxo .

Kermesit yoki qizil surma Qadimgi Misrda Qadimgi Qirollikning 6-sulolasi davrida (miloddan avvalgi 2345-2181-yillar) lablar kosmetikasida va 18-sulolada qirolicha Xatshepsut (Maatkare) (miloddan avvalgi 1498-1483) bilan muzokaralar olib borgan. Rangli surma konlari uchun Punt erlari. Koʻz uchun qizil rang uchun ishlatiladigan stibnitdan tashqari, surma kosmetikada ishlatiladigan eng qadimgi minerallardan biridir. Qoʻshimcha arxeologik dalillar shuni koʻrsatadiki, antimonning har ikkala birikmasi ham taʼsir qilgan qadimgi Misr ayol qoldiqlarida surma darajasi yuqori boʻlgan (Bencze, 1994). Oʻzining rangi tufayli kermesit choʻkmasi rang beruvchi vosita sifatida va kimyoda ishlatilgan. Alkimyoda materialning oʻzgarishiga eʼtibor qaratilganligi sababli, rang bilan tasdiqlanadigan qizil rangni olish uchun qizil surma ishlatilgan. Kermesit — asrlar davomida tibbiyot sohasida keng qoʻllanilgan Kermes mineralining mineral holati

Hozirgi vaqtda kermesit oʻzining kristall metall tuzilishining goʻzalligi uchun toʻplanadi va u surma bilan boʻlgan zaharli taʼsiri tufayli endi na kosmetika, na tibbiyot sohasida qoʻllanilmaydi; ham organik, ham farmatsevtik ishlab chiqarish yordamida kamroq zararli oʻrinbosarlar topilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Palache, C. H. Berman, and C. Frondel (1944) *Danaʼs System of Mineralogy,* Wiley, 7th ed. v.
2. ↑  *A New English Dictionary on Historical Principles* (year 1901).