**Valeriy Ivanovich Savchuk** (1905-yil 22-avgust, Barabinsk stansiyasi, Tomsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1960-yil 24-mart, Leningrad, SSSR) – Sovet harbiy qoʻmondoni, general-mayor (11.02.1944).

Hayoti
------

Valeriy Savchuk 1905-yil 22-avgustda Omsk temir yoʻlining Barabinsk stantsiyasida tugʻilgan. Millat – rus. Savchuk armiyada xizmat qilishdan oldin Barabinsk va Tomsk viloyatida (Tomsk tumani, Torbeevo qishlogʻi) inqilobiy qoʻmitasidagi stansiyada xizmatchi boʻlib ishlagan.

Harbiy xizmati
--------------

1922-yil 6-yanvarda ixtiyoriy ravishda ChONning 16-Anje eskadroniga qoʻshilib, mart oyidan boshlab kotib boʻlib xizmat qilgan. 1923-yil noyabrda Savchuk Tomsk shahridagi 21-Perm otishma diviziyasining 61-Osinskiy otishma polkiga yuboriladi.

1924-yil fevral oyida Oʻrta Osiyoga OGPU qoʻshinlarining 10-polkiga oʻtkazilgan. Uning tarkibida Chimkent yaqinida va Oloy vodiysida bosmachilar bilan janglarda qatnashgan. 1924-yil oktyabrdan boshlab Toshkent shahridagi V. I. Lenin nomidagi Birlashgan harbiy bilim yurti kursanti boʻladi. U kursant sifatida bosmachilar harakatiga qarshi kurashda qatnashgan. 1927-yil sentyabr oyida oʻqishni tugatgandan soʻng, Nevinnomyssk shahridagi 4-otliq korpusining 10-Terek-Stavropol kazak diviziyasining 78-otliq polkiga vzvod komandiri sifatida yuboriladi. 1931-yilning noyabridan 1932-yil martgacha Leningradda V. I. Lenin nomidagi fizika taʼlimi qoʻmondonlik tarkibining malakasini oshirish boʻlimiga qaytib kelib, ushbu boʻlinmani boshqarish uchun jismoniy tarbiya instruktori etib tayinlanadi.

### Urushdan keyingi davr

Urushdan keyin general-mayor Savchuk 46-gvardiya miltiq diviziyasiga qoʻmondonlik qilishni davom ettiradi. 1946-yil yanvardan 1948-yil martgacha K. E. Voroshilova nomidagi Oliy harbiy akademiyada tahsil olgan. Keyin Uzoq Sharq harbiy okrugi logistika shtabining boshligʻi etib tayinlangan. 1950-yil may oyidan 98-gvardiya havo-desant Svir Qizil Bayroq diviziyasi qoʻmondoni, 1952-yil aprel oyida esa aviatsiya bosh marshali A. E. Golovanov qoʻmondonligi ostida 37-gvardiya havo-desant Svir Qizil Bayroq korpusining shtab boshligʻi etib tayinlangan. 1953-yil noyabrdan Valga shahrida (Estoniya) Aleksandr Nevskiy ordenli 21-gvardiya havo-desant diviziyasini boshqargan. 1954-yil iyun oyida u Leningrad harbiy okrugining havo mudofaasi boʻlimi boshligʻi lavozimiga oʻtkaziladi. 1955-yil 2-avgustda gvardiya general-mayori Savchuk ishdan boʻshatilgan.

Valeriy Savchuk Leningradda yashagan. 1960-yil 24-martda vafot etgan. U Bogoslovskoye qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin ordeni (30.04.1947)
* toʻrtta Qizil Bayroq ordeni (01.03.1944, 11.03.1944, 06.09.1945, 13.06.1952)
* 2-darajali Kutuzov ordeni (19.09.1944)
* 1-darajali Vatan urushi ordeni (31.01.1944)
* Qizil Yulduz ordeni (01.09.1943)
* medallar, shu jumladan:
	+ „Stalingrad mudofaasi uchun" medali (1943)
	+ „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali (1945)

Manbalar
--------

1. ↑  Po novomu stilyu
2. ↑  „САВЧУК Валерий Иванович (1905-1960)". 2021-yil 1-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 8-aprel.
3. 1 2 3  Nagrajdyon v sootvetstvii s Ukazom Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR ot 04.06.1944 „O nagrajdenii ordenami i medalyami za vislugu let v Krasnoy Armii"

Adabiyotlar
-----------

* Kollektiv avtorov. Velikaya Otechestvennaya: Komdivi. Voenniy biograficheskiy slovar. Komandiri strelkovix, gornostrelkovix diviziy, krimskix, polyarnix, petrozavodskix diviziy, diviziy rebolskogo napravleniya, istrebitelnix diviziy. (Pivovarov – Yasun). – M.: Kuchkovo pole, 2014. – T. 5. – S. 278—279. – 1500 ekz. – ISBN 978-5-9950-0457-8.

Havolalar
---------

* „Xalq xotirasi" – axborot loyihasi