**Chicopee** (talaffuzi: *Chikope*) — AQShning Massachusets shtati, Hampden okrugidagi Konnektikut daryosida joylashgan shahardir. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar 55 560 aholiga ega boʻlib, u Gʻarbiy Massachusets shtatidagi Springfielddan keyin ikkinchi eng katta shahar hisoblanadi. Chicopee Springfield, Massachusets Metropolitan statistik hududining bir qismidir.

Geografiyasi
------------

Chicopee shahri 42°10′13″N 72°35′19″W﻿ / ﻿42.17028°N 72.58861°W﻿ / 42.17028; -72.58861GO (42,170159, −72,588630) koordinatalarda joylashgan.

Shahar shimoli-gʻarbda Holyoke, janubi-gʻarbda West Springfield, janubda Springfield, sharqda Ludlow, shimoli-sharqda Granby va shimolda South Xedley bilan chegaradosh. Chicopee 29 milya (47 km) Xartforddan uzoqda, 89 milya (143 km) Bostondan, 90 milya (140 km) Albanydan va 140 milya (230 km) New York shahridan uzoqda jolyashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotlariga koʻra, shaharning umumiy maydoni 23.9 kvadrat mil (62 km2) ni tashkil qiladi, shundan 22.9 kvadrat mil (59 km2) quruqlik va 1.0 kvadrat mil (2.6 km2) suvdan iborat. Chikopee daryosi shaharning janubiy qismidan oqib oʻtib, Konnektikut daryosiga quyiladi. Koʻplab hovuzlar, koʻllar va daryolar Chikopee daryosi yoki Connecticut daryosi suv havzalarining bir qismidir.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 19 167 |  | — |
| **1910** | 25 401 |  | 325% |
| **1920** | 36 214 |  | 426% |
| **1930** | 43 930 |  | 213% |
| **1940** | 41 664 |  | −52% |
| **1950** | 49 211 |  | 181% |
| **1960** | 61 553 |  | 251% |
| **1970** | 66 676 |  | 83% |
| **1980** | 55 112 |  | −173% |
| **1990** | 56 632 |  | 28% |
| **2000** | 54 653 |  | −35% |
| **2010** | 55 298 |  | 12% |
| **2020** | 55 560 |  | 05% |

2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chicopeeda 3,1% qora tanlilar, 1,6% osiyoliklar, 18,5% ispan yoki lotinlar, 75% oq tanlilar yashaydi.

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 54 653 kishi, 23 117 xonadon va 14 147 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 922.7/km² kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 89,82% oq tanli, 2,28% afro-amerikalik, 0,20% tubjoy amerikalik, 0,87% osiyolik, 0,10% Tinch okeani orollari, 4,90% boshqa irqlardan va 1,84% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqning ispan yoki lotin aholisi 8,76% ni tashkil qiladi.

Shaharda 23 117 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 26,5% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 42,6% er-xotinlar birga yashagan, 14,2% eri boʻlmagan ayollar, 38,8% esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 32,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 14,1 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi keng tarqalgan boʻlib, 22,6% 18 yoshgacha, 8,5% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 28,8% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 17,6% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 39 yoshni tashkil etadi. Har 100 ayolga 90,7 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 87,1 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 35 672 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 44 136 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 35 585 dollarni, ayollarniki esa 25 975 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 646 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 9,6 foizi va aholining 12,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 19,5 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 9,3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Hukumati va siyosati
--------------------

Chicopee hokimiyatning meri-kengash shakliga ega, uning qonun chiqaruvchi tarmogʻi shahar kengashi va ijro etuvchi hokimiyati mer hisoblanadi.

| Shahar Kengashi aʼzolari |
| --- |
| Sarlavha | Ism | Tuman | Saylangan yili |
| Kengaytirilgan maslahatchi / Prezident | Frank N. Laflamme | Kattaroq | 2010-yil |
| Kengaytirilgan maslahatchi | Gerard Roy | Kattaroq | 2014-yil |
| Kengaytirilgan maslahatchi | James Tillotson | Kattaroq | 1996-yil |
| Kengash maslahatchisi / vitse-prezident | Robert J. Zygarowski | Kattaroq | 2004-yil |
| Hudud maslahatchisi | Joel McAuliffe | 1 | 2018-yil |
| Hudud maslahatchisi | Shane D. Brooks | 2 | 2014-yil |
| Hudud maslahatchisi | Delmarina López | 3 | 2022-yil |
| Hudud maslahatchisi | George A. Balakier | 4 | 2018-yil |
| Hudud maslahatchisi | Frederick T. Krampits | 5 | 2002-yil |
| Hudud maslahatchisi | Derek Dobosz | 6 | 2018-uil |
| Hudud maslahatchisi | William Courchesne | 7 | 2016-yil |
| Hudud maslahatchisi | Gary R. Labrie | 8 | 2013-yil |
| Hudud maslahatchisi | Mary Beth Pniak-Costello | 9 | 2022-yil |

### Saylovchilarni roʻyxatga olish

| Roʻyxatga olingan saylovchilar va partiyalar roʻyxati |
| --- |
| Yil | Demokratik | Respublikachilar | Ro‘yxatdan o‘tmagan | Jami |
| 2004-yil | 15 240 | 44.9% | 3836 | 11.3% | 14,519 | 42.8% | 33 907 |
| 2006-yil | 14 476 | 43.5% | 3748 | 11.3% | 14 811 | 44.5% | 33 306 |
| 2008-yil | 14 751 | 42.2% | 3,759 | 10.8% | 16,162 | 46.2% | 34 959 |
| 2010-yil | 14,265 | 41.2% | 3677 | 0% | 16484 | 0% | 34 645 |
| 2012-yil | 14,171 | 39.6% | 3,786 | 10.6% | 17 578 | 49.2% | 35 761 |
| 2014-yil | 14,171 | 39.8% | 3707 | 10.4% | 17 943 | 50.4% | 35 583 |
| 2016-yil | 13,172 | 35.5% | 4070 | 11% | 19 322 | 52.1% | 37 110 |
| 2018-yil | 12 510 | 33.4% | 4,153 | 11.1% | 20,139 | 53.8% | 37 410 |
| 2020-yil | 12 013 | 30.8% | 4357 | 11.2% | 21 953 | 56.4% | 38 943 |
| 2022-yil | 11,196 | 28% | 4088 | 10% | 23 951 | 60% | 39 816 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Census - Geography Profile: Chicopee city, Massachusetts". Qaraldi: 2021-yil 25-sentyabr.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (2011-yil 12-fevral). Qaraldi: 2011-yil 23-aprel.
3. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 2008-yil 31-yanvar.
4. ↑  „City Council". *chicopeema.gov*. Qaraldi: 2022-yil 29-sentyabr.
5. ↑  „Registration Statistics". Qaraldi: 2022-yil 29-sentyabr.