**Nie Haisheng** (talaffuzi: *Nie Haisheng* 1964-yil 13-oktabrda tugʻilgan) — Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi Strategik Yordam Kuchlarining (PLASSF) general -mayori, fazogir sifatida faol xizmatda va PLA Astronavtlar Korpusining (PLAAC) uchinchi qoʻmondoni (boʻlinma boshligʻi). U PLA havo kuchlari qiruvchi uchuvchisi va navigatsiya direktori sifatida xizmat qilgan.

Nie Shenzhou 6 da uchdi va Shenzhou 10 va Shenzhou 12 missiyalarida qoʻmondon boʻlib xizmat qildi. 2021-yilda 111 kunlik koinotda u xitoylik astronavtning koinotda eng uzoq qolishi boʻyicha yangi rekord oʻrnatdi va uch marta uchgan ikki xitoylik astronavtdan biri hisoblanadi.

Harbiy havo kuchlari martabasi
------------------------------

 Nie 2010-yilda Somalining markasida
Nie 1964-yil 8-sentyabrda Xubey provinsiyasi, Sianyan shahri, Zaoyang okrugining Yangdang shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach, u 1983-yil iyun oyida Xalq Ozodlik Armiyasi Harbiy-havo kuchlariga qoʻshildi va qiruvchi uchuvchi boʻldi. U PLAAFning 7-raqamli uchish maktabida tahsil olgan va 1987-yilda uni tamomlagan.

1989-yil 12-iyunda uning samolyoti 13000 fut (4000 m) balandlikda uchayotganda portlash sodir boʻldi va dvigatel shikastlandi. Samolyot yerga qulay boshladi, yerga 400-500 metr qolganda Nie katapulta orqali sakrab omon qodi. Bu jasorati uchun uchinchi darajali mukofot bilan taqdirlangan.

Astronavtlar korpusi martabasi
------------------------------

1998-yil yanvar oyida u Xitoyning kosmik parvozlar dasturi uchun tanlangan. Nie Xitoyning birinchi boshqariladigan kosmik parvozi boʻlgan Shenzhou 5 parvoziga tayyorgarlik koʻrish uchun yakuniy guruhning bir qismi boʻlgan uchta nomzoddan biri edi.

Nie Fei Junlong (qoʻmondon) bilan birga 2005-yil 12-oktyabrda Shenzhou 6 parvozining bort muhandisi sifatida orbitaga chiqdi. Missiya besh kundan ozroq davom etdi.

U Shenzhou 9 missiyasi uchun zaxira ekipaj komandiri etib saylandi. 2013-yilda Nie Xitoyning Tiangong 1 prototipi kosmik stantsiyasiga Shenzhou 10 kosmik missiyasini boshqarish uchun tanlangan. U Shenzhou 10 missiyasi ishga tushirilganda bosh unvonga sazovvor boʻldi, yaʼni ofitser etib tayinlandi.

Shaxsiy
-------

Nie uylangan, bir nafar qizi bor. U Shenzhou 6 missiyasi davomida oʻzining 41 yoshini kosmosda nishonlagan.

Asteroid 9517 Niehaisheng uning sharafiga nomlangan.

Havolalar
---------

* „Road to the space: stories of Niè Hǎishèng". *PLA Daily* (22-oktabr 2003-yil).
* „Behind Every Successful Spaceship Launch is a Group of Women". Women of China English Monthly (2004-yil yanvar).
* „China Prepares for Shenzhou VI Space Flight 13 October - Agency". China News Service (24-sentabr 2005-yil).
* Niè Hǎishèng at the Encyclopedia Astronautica. Accessed 22 July 2005.
* Spacefacts biography of Nie Haisheng

Manbalar
--------


1. ↑  „Taikonaut (yuhangyuan) Biography: Nie Haisheng". *spacefacts.de* (10-fevral 2022-yil). Qaraldi: 20-sentabr 2022-yil.
2. ↑  „Chinese astronaut Nie Haisheng set for record-breaking space stay".
3. ↑  „Taikonaut Biography: Nie Haisheng" (27-iyun 2018-yil). Qaraldi: 11-fevral 2021-yil.
4. ↑  „Nie Haisheng". 31-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2021-yil.
5. ↑  *Jiang Wei (江巍).* „Biographies of Shenzhou XII astronauts". *www.chinadaily.com.cnb* (16-iyun 2021-yil). Qaraldi: 21-iyun 2021-yil.
6. ↑  *Morris Jones*. „Shenzhou's Shadow Crew". Space Daily (3-aprel 2013-yil).
7. ↑  „Astronauts of Shenzhou-10 mission meet press". Space Daily (11-iyun 2013-yil).
8. ↑  „China's space dream crystallized with Shenzhou-10 launch". SpaceDaily (16-iyun 2013-yil).