**Jozef-Antuan Bell** (1954-yil 8-oktyabrda tug'ilgan), ba'zan **JoJo Bell** deb ham ataladi, Kamerunlik sobiq xalqaro futbol darvozaboni. 20 yillik faoliyati davomida u o'zining tug'ilgan joyi Kamerunda, shuningdek, Fransiyaga ko'chib o'tishdan oldin Kot-d'Ivuar va Misrda o'ynadi, u yerda bir nechta yuqori darajadagi klublar, jumladan, Marsel, Bordo kabi jamoalarda o'ynadi va oxir-oqibat o'yinchi faoliyatini "AS Saint-Étienne" bilan yakunladi. U milliy terma jamoani uchta jahon chempionati (1982, 1990, 1994), 1984-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlari va bir nechta Afrika Millatlar Kubogida himoya qilgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Bell Muande shahrida tug'ilgan. U o'z karyerasini Eclair Doualeda, keyin Oriks Douala va Prisons Bueada Kamerundagi Union Dualadan oldin boshlagan, u yerda 1975 -yildan 1981-yilgacha bo'lgan. Keyin u Africa Sports Nationalga ko'chib o'tdi va u yerda ikki mavsum qoldi. 1983-1985-yillarda Misrning "Al-Mokavlun al-Arab "klubida oʻynagan.

Fransiyaga o'ynash uchun ketganida, u allaqachon 31 yoshda edi. U 1985-yildan 1988-yilgacha "Olympique de Marseille" o'ynagan va u yerdagi uch mavsumning har birida 36, 38 va 35 ta o'yin o'tkazgan. Keyin u bir mavsumni "Sporting Toulon Var"da 31 ta o'yin o'tkazdi. Ikki yil davomida "FC Girondins de Bordeaux" da u 1989–90-yillarda 38ta, 1990–91-yillarda esa 37ta oʻyin oʻtkazgan. U o'z futbolchilik faoliyatini "AS Saint-Étienne"da yakunlagan, u yerda 1991-92-yillarda 35 ta, 1992-93-yillarda esa 38 ta o'yin o'tkazgan, ammo 1993-94-yillarda atigi 26 ta o'yin o'tkazgan.

Xalqaro martabasi
-----------------

Milliy terma jamoa uchun Bell 1982 va 1990-yillardagi futbol bo'yicha jahon chempionatlarida qatnashgan, ammo hech qanday o'yin o'tkazmagan. U shuningdek, 1994-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun terma jamoaga tanlangan edi, uyerda u Kamerunning guruhdagi ikkita o'yinida o'ynab, debyut qildi. 1994-yilda Kamerun mag'lubiyatga uchragach, g'azablangan muxlislar Doualadagi Bellning uyiga o't qo'yishdi. Bell 1984-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida ham o'ynagan va 1984 va 1988-yilgi Afrika Millatlar Kubogida Kamerunning g'olib jamoasida bo'lgan. Xalqaro miqyosda esa u ko'p yillar davomida Tomas N'Konodan keyin ikkinchi darvozabon bo'lgan.

O'yin uslubi
------------

Barcha davrlarning eng buyuk afrikalik darvozabonlaridan biri hisoblangan Bell ko'pincha "sweeper-keeper" vazifasini bajargan.

Yutuqlari
---------

### Klub

Al-Mokawloon al-Arab
* African Cup Winners' Cup: 1982, 1983
* Egyptian Premier League: 1983-yil

### Individual

Bell "Century Elections" doirasida IFFHS tomonidan "African Goalkeeper of the Century" deb topildi. Eng yaxshi oltita darvozabon orasida Kamerunning uchta darvozaboni bor edi, Tomas N'Kono ikkinchi va Jacques Songo'o oltinchi o'rinni egalladi. Sadok Attouga uchinchi, Badou Ezzaki toʻrtinchi va Mwemba Kazadi beshinchi boʻldi.

Havolalar
---------


1. 1 2  Joseph-Antoine Bell at National-Football-Teams.com
2. ↑  Profile on Worldcup-History.com
3. ↑  „Queman la casa de Bell en Camerún" (es). *El País* (1-iyul 1994-yil). Qaraldi: 18-iyul 2010-yil.
4. ↑  „Joseph-Antoine Bell".  Sports-Reference.com. 18-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2009-yil.
5. ↑  „IFFHS' Century Elections".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 25-dekabr 2009-yil.