**Al Jolson** (talaffuzi: „Al Jolson", 1886-yil 9-iyun — 1950-yil 23-oktyabr) — Litva-Amerika yahudiy qoʻshiqchisi, komediyachi, aktyor va vodvil. U 1920-yillardagi Qoʻshma Shtatlarning eng mashhur va eng koʻp maosh oluvchi yulduzlaridan biri boʻlgan va oʻzini „Dunyoning eng zoʻr oʻyinchisi" deb atagan. Jolson ijroga nisbatan „uyatsiz sentimental, melodramatik yondashuvi", shuningdek, kuylagan koʻplab qoʻshiqlarni ommalashtirishi bilan mashhur edi. Jolsonni zamonaviy tanqidchilar „qora yuzli ijrochilar qiroli" deb atashgan.

Garchi bugungi kunda *"Jazz qoʻshiqchisi"* (1927) filmining yulduzi sifatida esda qolgan boʻlsa-da, u 1930-yillarda bir qator muvaffaqiyatli musiqiy filmlarda rol oʻynagan. 1941-yil dekabr oyida Pearl Harborga qilingan hujumdan soʻng, u Ikkinchi Jahon urushi paytida chet elda qoʻshinlarni kutib olgan birinchi yulduz edi. Mudofaa vaziri George Marshall vafotidan keyin uni "Buyuk xizmatlari uchun" medali bilan taqdirladi.

Yoshlik
-------

 Jolson, taxminan 1916-yil
Al Jolson Eizer hozir Serednike nomi bilan tanilgan Litvada Kaunas yaqinida, oʻsha paytda Rossiya imperiyasining bir qismi boʻlgan yahudiylarning Srednike qishlogʻida tugʻilgan.

1891-yilda otasi yaxshi kelajakni taʼminlash uchun Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi.

Jolsonning onasi Naomi 1895-yil boshida 37 yoshida vafot etdi va yetti oy davomida Jolson ruhiy tushukunlik holatiga tushib qoldi. U Baltimordagi Xaverian birodarlar tomonidan boshqariladigan yetim bolalar uchun ilgʻor islohot uyi boʻlgan Sent-Meri’s Oʻgʻil bolalar sanoat maktabida vaqt oʻtkazdi.

Sahnadagi ijro
--------------

1902-yilning bahorida Jolson Walter L. Mainning sirkiga ishga qabul qilindi. Main uni ustoz sifatida yollagan boʻlsa-da, Main Jolsonning qoʻshiq ovozidan hayratda qoldi va sirkning Hindiston tibbiyoti tomoni koʻrgazmasi segmentida unga qoʻshiqchi lavozimini berdi. Yil oxiriga kelib, sirk yopilgan va Jolson yana ishsiz edi. -yil may oyida burlesk shousining bosh prodyuseri *Dainty Duchess Burlesquers* Jolsonga bitta shouda rol berishga rozi boʻldi. U „Be My Baby Bumble Bee" qoʻshigʻini ijro etdi va prodyuser uni olib qolishga rozi boʻldi, ammo shou yil oxirigacha yopildi.

Filmografiya
------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1926 | *A Plantation Act* | Oʻzi | Film debyuti |
| 1927 | *The Jazz Singer* | Jakie Rabinowitz |  |
| 1928 | *The Singing Fool* | Al Stone |  |
| 1929 | *Sonny Boy* | Oʻzi | Cameo |
| *Say It with Songs* | Joe Lane |  |
| *New York Nights* | Oʻzi | Cameo |
| 1930 | *Mammy* | Al Fuller |  |
| *Showgirl in Hollywood* | Oʻzi | Cameo |
| *Big Boy* | Gus |  |
| 1933 | *Hallelujah, I’m a Bum* | Bumper |  |
| 1934 | *Wonder Bar* | Al Wonder |  |
| 1935 | *Go into Your Dance* | Al Howard |  |
| 1936 | *The Singing Kid* | Al Jackson |  |
| 1939 | *Rose of Washington Square* | Ted Cotter |  |
| *Hollywood Cavalcade* | Oʻzi |  |
| *Swanee River* | Edwin P. Christy |  |
| 1945 | *Rhapsody in Blue* | Oʻzi |  |
| 1946 | *The Jolson Story* | Akkreditivsiz  |
| 1949 | *Jolson Sings Again* | Akkreditivsiz  |
| *Oh, You Beautiful Doll* | Yakuniy film, Akkreditatsiya qilinmagan  |
|

Manbalar
--------


1. ↑  Bainbridge, Beryl*. Front row: Evenings at the Theatre*. London: Continuum, 2005 — 109 bet. ISBN 9780826482785.
2. ↑  „Radio - Variety shows" (en). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
3. ↑  *Ruhlmann.* „Al Jolson". *AllMusic*. Qaraldi: 22-sentabr 2018-yil.
4. ↑  „Al Jolson | Biography & History" (en). *AllMusic*. Qaraldi: 3-may 2021-yil.
5. ↑  *Moss.* „Was Al Jolson 'Bamboozled'?". *Los Angeles Times* (20-oktabr 2000-yil). Qaraldi: 22-sentabr 2018-yil.
6. ↑  Rogin, Michael (Spring 1992). "Blackface, White Noise: The Jewish Jazz Singer Finds His Voice". *Critical Inquiry* (University of Chicago Press) **18** (3): 417–453. doi:10.1086/448640.
7. ↑  Oberfirst 1980. sfn error: no target: CITEREFOberfirst1980 (help)