recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**App Store** — bu iOS va iPadOS operatsion tizimlaridagi mobil ilovalar uchun Apple Inc. tomonidan ishlab chiqilgan va qoʻllab-quvvatlanadigan ilovalar bozori. Doʻkon foydalanuvchilarga Apple iOS SDK doirasida ishlab chiqilgan tasdiqlangan ilovalarni koʻrib chiqish va yuklab olish imkonini beradi. Ilovalarni iPhone, iPod Touch yoki iPad-da yuklab olish mumkin, baʼzilari esa Apple soatlarining aqlli soati yoki 4-avlod yoki yangi Apple televizorlariga iPhone ilovalarining kengaytmasi sifatida oʻtkazilishi mumkin.

App Store doʻkoni 2008-yil 10-iyulda ochilgan boʻlib, dastlabki 500 ta ilova mavjud. Ilovalar soni 2017-yilda 2,2 million atrofida cho‘qqisiga chiqdi, biroq Apple eski yoki 32 bitli ilovalarni o‘chirish jarayonini boshlagani sababli keyingi bir necha yil ichida biroz kamaydi. -Missing required parameter 1=*month*!, 2021-yil(2021-Missing required parameter 1=*month*!-00) holatiga koʻra, the store features more than 1.8 million apps.

Sizga yoqadigan ilovalar.
Siz ishonishingiz mumkin bo'lgan joydan.
O'n yildan ortiq vaqt mobaynida App Store ilovalarni topish va yuklab olish uchun xavfsiz va ishonchli joy ekanligini isbotladi. Ammo App Store do‘koni shunchaki do‘kondan ko‘ra ko‘proq — bu sizga ajoyib tajribalarni taqdim etishga qaratilgan innovatsion manzildir. Va bu tajribalarning katta qismi biz taklif qilayotgan ilovalar maxfiylik, xavfsizlik va kontent uchun eng yuqori standartlarga mos kelishini ta'minlashdir. Chunki biz ikki millionga yaqin ilovalarni taklif qilamiz va ularning har biridan foydalanish sizni yaxshi his qilishingizni istaymiz.

Apple „**ilova iqtisodiyoti**"da yangi ish oʻrinlarini yaratishda App Store doʻkonining rolini taʼkidlab, ishlab chiquvchilarga 155 milliard dollardan ortiq pul toʻlaganini daʼvo qilsa-da, App Store ham ishlab chiquvchilar va hukumat regulyatorlari tomonidan monopoliyada ishlayotgani va Apple kompaniyasining doʻkondan tushgan daromadning 30%ga kamayishi haddan tashqari koʻp. 2021-yil oktabr oyida Netherlands Authority for Consumers and Markets (*oʻzbekcha: Niderlandiya isteʼmolchilar va bozorlar boshqarmasi*) Appleʼning App Store do‘konidagi ilova ichidagi komissiyalar raqobatga zid ekanligi va Appleʼdan ilova ichidagi to‘lov tizimi siyosatini o‘zgartirishni talab qilishi haqidagi xulosaga keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Dutch Regulator Finds Apple App Store Payment System Anti-Competitive - October 8, 2021" (en-US). *Daily News Brief* (8-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 8-oktabr 2021-yil.
Tarixi
------

*Apoyevmatini* kundalik gazeta sifatida 1925-yil 11-iyulda tashkil etilgan. Andonis Vasiliadis gazetaning taʼsischisi hisblanadi. Biroq gazetani jonlantirgan shaxs uning ukasi Konstandinos Vasiliadis edi. Galatasaroy oʻrta maktabi bitiruvchisi va farmatsevt boʻlgan aka-uka Vasiliadislar, bir tumanda ikkita farmatsevt boʻlmasligini tartibga soluvchi qonun tufayli oʻz kasblarini bajara olmay, jurnalistikaga murojaat qilishga majbur boʻladi

Gazetaning asoschisi Konstandinos Vasiliadis matbaa sohasida bilimga ega sherigidan jurnalistikani oʻrganishni boshlagan. Bosh muharrir etib oʻsha paytda Gretsiyada ham, Turkiyada ham jurnalist boʻlib ishlagan Kavalieros Markuizos tayinlandi. Bir muncha vaqt oʻtgach, ularga qoʻshilgan va teg asoschisi sifatida qolgan Grigoris Yaveridis biznes bilan shugʻullanishga oʻtadi. Yaveridis juda ehtiyotkor, oʻz-oʻzini senzura qilishni juda yaxshi biladigan shaxs boʻlib, uning rahbarligida davrida gazeta deyarli muammoga duch kelmagan. Gazetaning tiraji 1920-yillarda 15 mingga yetadi.

Gazeta, Beyogʻlu Istiqlol koʻchasidagi Suriya oʻtish joyida, tashkil etilgan kundan boshlab 2014-yilgacha, eski usullardan foydalangan holda, oq-qora va fotosuratsiz nashr etilgan. Biroq gazetaning ijara haqini toʻlab boʻlmagani uchun korxona yopildi. Gazeta egasi bu vaziyatdan keyin gazetani uyidan chop etishni rejalashtirgan. Sakkiz sahifali gazeta 2003-yildan beri har kuni (shanba va yakshanbadan tashqari) nashr etiladi va taxminan 600 nusxada sotiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Asırlık Rum gazetesinin kapısına kilit vuruldu". 14 ekim 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 ekim 2014.
**Assomlar** (oʻzlarini axomiya, as-somiya deb ataydilar) – Hindistonning Assom shtatida yashovchi xalq, umumiy soni 14,55 mln. kishiga yaqin (1992), shundan 220 ming kishi Butanda yashaydi. Assom tilida soʻzlashadilar. Yevropeoid irqiga mansub. Dini – hinduizm. Milodiy 1-ming yillik oʻrtalarida bu yerda Ka-marupa davlati mavjud boʻlgan. 13-asrda Birmadan chiqqan axomlar uni bosib olib, oʻz davlatlarini tuzganlar. Mamla-kat va xalq nomi shundan olingan. Keyin-chalik yerli xalq bilan aralashib, ularning tili va madaniyatini qabul qilganlar. A. dehqonchilik, chorvachilik, qisman hunarmandchilik bilan shugʻullanadilar, choy yetishtirish plantatsiyalari, neft sanoatida ham ishlaydilar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Mayya (maʼnolari).

**Mayya** — qad. va oʻrta asrlar hind falsafasidagi tushuncha. Bir necha maʼnosi boʻlib, ular ichida koʻproq tarqalgani, mashhur vedantatsa rivojlantirilgan maʼnosi hisoblanadi. Unga koʻra, moddiy rangbarang olam sarob, illyuziyadan iborat. Faqat Braxmagnna mavjud, qolgan barcha narsa-hodisalar uning soyasidir. M.sarob tushunchasi Yevropa madaniyati va falsafasiga ham oʻz taʼsirini oʻtkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Fianitlar** — sirkoniy va gafniy oksidlari asosida olingan sintetik kristallar. 1972-yil sobiq SSSR Fanlar akademiyasi fizika instituti (FIAN)da yaratilgan (nomi shundan). F. tabiatda uchramaydi, kubik kristall panjaraga ega. F. rangsiz yoki aralashmalar taʼsirida turli ranglarga boʻyalgan boʻlishi mumkin. F.ning qattiqligi, erish temperaturasi, kislota va ishqorlarning taʼsiriga turgʻunligi yuqori, nur sindirish koʻrsatkichi p=2,152,25, zichligi 6,5—10 g/sm3. F. zargarlik sanoatida sapfir, topaz, yoqut va hatto olmos kabi qimmatbaho toshlarning oʻrnini bosishi mumkin. F.dan yuqori trada ishlovchi optik linzalar va "tuynukadar yasaladi. F. lar lazer materiali sifatida ham ishlatiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mazachcho** (Masaccio), asli Tommazo di Jovanni di Simone Kassai (Gvidi) (1401. 21.12, Toskana — 1428-yilning kuzi, Rim) — ital-yan rassomi, Florensiya maktabining yirik namoyandasi. M. ijodida gotika anʼanalarini qatʼiy yengib, diniy la-vhalarda inson shaxsi haqidagi insonparvarlik tushunchalarini aks ettirgan. 1422-yildan Florensiyada yashagan, Piza va Rimda ham ishlagan. Ilk asarlari ("Madonna avliyo Anna bilan", taxminan 1424; Pizadagi Santa-Mariya del Karmine cherkovi uchun poliptix, 1426 va boshqalar)dayoq harakatchan nursoya, umumlashma shaklning mahobatliligiga intilishi, shaklning uch oʻlchamliligini oʻta his qilishi bilan diqkatga sazovor (Florensiyadagi Santa-Mariya del Karmine cherkovidagi kapella bezaklari, 1425—28 va b). M. ilk bor devoriy rassomlikda kompozitsiyaga alohida ulugʻvorlik va mutanosiblik baxsh etuvchi yangi tuzilma yaratdi ("Troitsa", 1425—27, Florensiyadagi Santa-Mariya Novella cherkovi va b). M. sanʼati Uygʻonish davri badiiy madaniyati (jumladan, Pyero della Francheska, Mikelanjelo va boshqalar)ga sezilarli taʼsir koʻrsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mayya yozuvi** — indeys xalqlaridan biri — mayyalarning oʻziga xos iyero-glifik (soʻz-boʻgʻinli) yozuvi. 18—20-asrlarda topilgan 4 ta yozma yodgorlik Drezden, Parij, Madrid va NyuYork shaharlarida saqlanadi. Ular milodiy 1-asrga mansub. Shuningdek, mayya shaharlari harobalarida toshlarga yozilgan, biroq ataylab shikayet yetkazilgan bir qancha toshbitiklar ham aniqlangan. Mayya yozuvi 16-asr gacha, ispan cherkovi taqiqlaguncha amalda boʻlgan. Mayya yozuvida harf yoki boʻgʻinni ifodalovchi (fonetik), butun bir soʻzni bildiruvchi (ideografik), shuningdek, oʻqilmasada, soʻz maʼnosini tushuntiruvchi (ochqich) belgilar qoʻllangan. Hammasi boʻlib 300 ga yaqin belgi aniqlangan. Iyeroglifik matnlar tili talaffuz, soʻzlar tarkibi, grammatik jihatlardan 16—17-asrlardagi mayya soʻzlashuv tilidan farq qilgan. Mayya kitoblari maxsus usul va vositalar bilan tay-yorlangan, har ikki tomoniga ohak surtilgan qogʻoz tasmalariga chutka bilan yozilgan. Mayya yozuvini oʻqib oʻrganish harakati 19-asr oʻrtalarida boshlangan boʻlsada, qogʻozga va toshga yozilgan matnlar hozirgacha toʻliq tarjima qilinmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marten ishlab chiqarishi** -marten pechidya choʻyan, temirtersak va temir rudasidan poʻlat ishlab chiqaruvchi tarmoq; qora metallurgiyankt bir sohasi. 19-asr oxirida oldin Fransiyada, keyin Rossiyada tarqala boshladi, keyinchalik taraqqiy etgan mamlakatlarga yoyiddi. Oʻzbekistonda birinchi Marten ishlab chiqarishi ch. 1944-yilda shakllana boshlagan (Bekobod metallurgiya zavodida 1944, 1945 va 1949-yillarda 3 ta marten pechi ishga tushirilgan). Marten ishlab chiqarishi ch.da ishlatiladigan xom ashyo (shixta) metall (suyuq va qattiq choʻyan, temirtersak, oksidlovchi va legirlovchi elementlar) hamda metallmas (temir rudasi, marten aglo-merati va flyus) tashkil etuvchilardan iborat boʻladi. Korxonaga keltirilgan qattiq xom ashyo pechda 1000—1200° da qizdiriladi, shundan soʻng pechga suyuq choʻyan quyiladi. Materiallar eri-yotganda qoʻshilmalar (fosfor, kremniy, marganets va boshqalar) jadal ravishda oksidlanadi va shlak hosil boʻladi, qaynash jarayonida esa uglerod oksidlanib, poʻlat zarur kimyoviy tarkibiga erishadi. Soʻngra metall oksidsizlantiriladi va zarur boʻlsa legirlanadi (qarang Legirlash). Tayyor suyuq poʻlat kovshlar va qoliplarga quyib olinadi. Pechning ish boʻshligʻi devorlari qanday materialdan terilganligiga qarab, marten jarayoni asos harakterli va kislota harakterli jarayonlarga bulinadi. Asos harakterli jarayon kengroq tarqalgan, u amalda turli shixtali (jumladan, tarkibida fosfor va oltingugurt kup) materiallarni kayta ishlashga imkon beradi. Kislota harakterdagi jarayon esa tarkibida gaz va metallmas aralashmalar kam va si-fatli pulat olishga imkon beradi. Xom ashyodagi metallarning tarkibi buyicha Marten ishlab chiqarishi ch.da quyidagi jarayonlar farq qilinadi: skraprudali jarayon (50— 70% suyuq chuyan va 50—30% temirtersak eritiladi), skrapjarayon (xom ashyo — qattiq pulat va temirtersak), rudali jarayon (asosan, suyuq choʻyan ishlanadi), karbyuratorli jarayon (asosiy xom ashyo — temirtersak).

Marten ishlab chiqarishi ch.da yoqilgʻining yonishini va qoʻshilmalarning oksidlanishini tezlatish uchun maxsus qurilmalar yordamida pechga kislorod yuborib turiladi.

20-asr 70-yillari oxiridan boshlab Marten ishlab chiqarishi ch.ga nisbatan kislorodli konvektor usulida poʻlat olish ancha unumli boʻlganligi tufayli keyingi usul va elektr pechlarda poʻlat eritish usuli koʻproq qoʻllanilmoqda (if. Konverter). Oʻzbekiston metallurgiya zavodila ham 1978-yilda elektr pulat eritish kompleksi ishga tushirilgan.

Adabiyot
--------

* Mirboboyev V. A. va boshqa, Metallar texnologiyasi, T. 1971; Metallurgiya stali, M. 1973.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Temir-Uglerod faza diagrammasi

**Martensit** [nemis metallshunosi A. Martensit (1850 — 1914) nomidan] — 1) poʻlatning tarkibiy qismi; past temperaturali modifikatsiyadagi alfatemirga xos uglerodning oʻta toʻyingan qattiq eritmasidan iborat. Poʻlatni toblash paytida austenitshn hosil boʻladi. M. tuzilishli poʻlat juda mustahkam va qattiq. Metallni boʻshatish yoʻli bilan M.ning plastikligi oshiriladi. M. koʻpincha, temir-uglerodli qotishmalarning asosini tashkil qiladi; 2) kristall qattiq jismlar (toza metallar, metall asosli qattiq qotishmalar) ning asosiy strukturaviy tashkil etuvchisi; past temperaturali polimorf modifikatsiyadan iborat. Ignalar, plastinalar va linzalar shaklidagi ayrim kristallar koʻrinishiga ega. Oʻziga xos fazaviy oʻzgarishlar oqibatida hosil boʻladi.

**Martensit** - (nemis metallshunosi A. Martensit (1850 - 1914) nomidan) - poʻlatning tarkibiy qismi; past haroratli modifikatsiyadagi al'fatemirga xos uglerodning oʻta toʻyingan qattiq eritmasidan iborat. Poʻlatni toblash paytida austenit hosil boʻladi. Martensit tuzilishli poʻlat juda mustahkam va qattiq. Metallni boʻshatish yoʻli bilan martensitning plastikligi oshiriladi. Martensit koʻpincha, temir-uglerodli qotishmalarning asosini tashkil qiladi.

Manba
-----

* Oʻzbekiston Milliy Enciklopediyasi

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Pomidorning effekti,** odatda, kasallikning hozirgi mavjud tushunchasi yoki nazariyasi kontekstida mantiqiy boʻlmaganligi sababli, samarali davolash usullari rad etilganda paydo boʻladi. Bu nom pomidorning XIX asrning oxirigacha aksariyat Shimoliy Amerikaliklar tomonidan oziq-ovqat manbai sifatida qabul qilinmaganligini anglatadi, chunki oʻsha paytdagi insonlar eʼtiqod boʻyicha ular pomidorning zaharli ekanligiga ishonishgan.

Yonma-yon(parallel) xavotir - bu yangi klinik sinovlarga asoslangan yangi klinik ma'lumotlar yoki meditsina tajribasiga zid bo'lgan kasallikni tushunishga asoslangan **tibbiy reversiyadir**. Tibbiy reversiya asl klinik tajriba muvaffaqiyatga erisha olmagan yoki foydadan ko'proq zarar keltirganligini anglatadi. Bu almashtirish hodisasidan farq qilgani sababli, foydali klinik sinov yaxshiroq ishlaydigan bilan almashtiriladi.

Misollar
--------

Pomidor 1560-yillarga kelib Yevropada asosiy oziq-ovqat mahsulotiga aylandi, Shimoliy Amerikada ular 1820-yillarga qadar zaharli hisoblanganligi sababli ulardan voz kechishadi. Xuddi shu kabi og'riq va isitmani yengillashtirish uchun majnuntol daraxti po'stlog'i ekstrakti eʻtiborsiz qoldirilgan va faqat 1800-yillarning oxirlarida salitsilat (shuningdek, Aspirin nomi bilan ham tanilgan) tijorat ishlab chiqarilishi bilan bemorlarni ushbu yoʻsinda muolaja qilish buyurilgan.

1753-yilda iskorbitni limon sharbati bilan davolash mumkinligi aniqlandi. Ushbu nazariyaga qaramay, 1800-yillarning oʻrtalariga qadar bu yumor disbalansi deb hisoblangan.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  *Hausenblas, Heather.* „Does Physical Activity Show Signs of a Tomato Effect?". *U.S. News & World Report* (18-avgust 2014-yil). Qaraldi: 15-noyabr 2014-yil.
2. 1 2 3  Goodwin, James S. (11 May 1984). "The Tomato Effect". *JAMA* **251** (18): 2387. doi:10.1001/jama.1984.03340420053025. .
3. ↑  Trowbridge, John Parks*. The Yeast Syndrome*. Random House, 2011 — 87 bet.
4. ↑  "Medical reversal: why we must raise the bar before adopting new technologies". *Yale J Biol Med* **84** (4): 471–8. December 2011. PMID 22180684. PMC 3238324. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=3238324.
5. ↑  Bartholomew, M (2002-11-01). "James Lind's Treatise of the Scurvy (1753)". *Postgraduate Medical Journal* **78** (925): 695–696. doi:10.1136/pmj.78.925.695. ISSN 0032-5473. PMID 12496338. PMC 1742547. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1742547.
6. ↑  *Jason.* „Scurvy and Vitamin C" (en). *dash.harvard.edu* (1-yanvar 2004-yil). Qaraldi: 16-oktabr 2015-yil.
**Sokol** (ital. zoccolo) — 1) bino, inshoot devorining, ustun, haykal va boshqalarning pastki qalinlashgan qismi; poydevoryait davomi, yaʼni yer sirtidan chiqib turadigan qismi. S. pishiq gʻisht, beton yoki temir-beton bloklardan ishlanadi. Binoga alohida koʻrk berish maqsadida granit, marmar va boshqa materiallar bilan qoplanadi; 2) elektrotexnika va radiotexnika d a — elektron yoki ion asboblar — choʻgʻlanma lampalar, lyuminessent lampalar, elektron lampalarning pastki konstruktiv qismi. Lampani patron, lampa paneli (korpusi)ga oʻrnatish va lampa ichida joylashgan elementlar (choʻgʻlanma simlar, elektrodlar)ni tashki elektr zanjiriga ulash uchun xizmat qiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amol Redij** 1977-yil 18-sentyabrda tugʻilgan. Hindistonning Maxarashtra shahridan yozuvchi, shoir va ijodiy kontent dizayneri. U Literoma Author Achiever Award 2021 bilan taqdirlangan.

Taʼlim
------

Amol Redij Mumbayda katta boʻlgan va Sent-Pol oʻrta maktabida tahsil olgan. Maktabni Gokuldham oʻrta maktabi (1984-1993) va oliy oʻrta kollej M. V & LU kolleji (1993-1995)larini tamomlagan. Keyinchalik Amol 1999-yilda Pune universitetida elektronika boʻyicha muhandislik bakalavriatini tugatgan. Amol Axborot texnologiyalari sohasida tan olingan bir nechta sertifikatlarga ega. U oʻz faoliyatini veb-saytlar ishlab chiquvchisi sifatida ish boshlagan va axborot dizayni va ishlab chiqish boʻyicha mutaxassis sifatida muvaffaqiyatli ish yuritgan.

Shaxsiy hayot
-------------

Amol 1977-yil 18-sentyabrda Mumbayning Parel shahri chekkasida Vaishya Vani oilasida tug‘ilgan. U oʻrta sinf Maxarashtrian oilasida oʻsgan. Uning otasi Sewri shahridagi New China Mills kompaniyasida toʻqimachilik fabrikasida ishchi boʻlib ishlagan, onasi esa uy bekasi edi. Amol taniqli marati dramaturgi va kinorejissyori Rajesh Deshpandening amakivachchasi.

Filmlar va ishlar
-----------------

* Ardhaviram] (2015, direktor yordamchisi va ishlab chiqarish menejeri)
* Sovgʻani qaytarish (2016, rejissyor yordamchisi va ssenariy boshligʻi)
* Dhuaa (2016, hammuallif, dialog muallifi va ishlab chiqarish menejeri)
* Qanchalik yaxshi boʻlsa (2010, Yozuvchi)

Havolalar
---------

* Oʻrta
* Blog Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-12-03).
* Hid-ingliz sheʼriyat antologiyasida taniqli shoir Hidden Brook Press, Kanada tomonidan nashr etiladi
* 69" „Boshqacha sheʼr" sharhi — 2015 yil may
* Goadagi Avliyo Xavier shahridagi ijodiy yozish va sheʼriyat ustaxonasi (2012)
* Caren White sharhi
* Boloji boʻyicha intervyu
* MeriNews-ga intervyu Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-11-04).
* CupidSpeaks-da intervyu
* Chillibreeze haqida intervyu
* Gʻamgin sharhning jim onlari — Doktor Shamenaz Shayx
* Gʻamgin sharhning jim lahzalari — DayWalker DreamBeats[*sayt ishlamaydi*]
* Gʻamgin lahzalar sharhlari — Flipkart
* Gʻamgin sharhning jim onlari — Priyanka Dey
* Wipro Technologies, Pune shahrida Mualliflar kunini nishonlash
* Hindustan Timesdagi maqola (2007)
* Hindustan Times gazetasidagi maqola (2008)
**Ammoniylashuv**, ammonifika-siya (ammoniy va lot. facio — qilaman) — azotli organik moddalarning ammiak ajratib parchalanish jarayoni. Tuproqda azotli moddalarning koʻpchiligi (99%) oʻsimliklar oʻzlashtira olmaydigan (gumus, organik oʻgʻitlar, oʻsimliklar qoldiqlari, hayvonot va mikroorga-nizmlar qoldiklari) holda boʻladi. A. jarayoni natijasida ular oʻsimliklar oʻzlashtira oladigan holga keladi. Oqsil moddalar tuproqda chirituvchi bakteriyalar, shuningdek aktinomitsetlar va mogʻor zamburugʻlar taʼsirida parchalanib, am-miak hosil qiladi. Ammiak A. davrida paydo boʻlgan oddiy kislotalar bilan birga reaksiyaga kirishib, ammoniyning suvda oson eriydigan tuzlarini hosil qiladi. Ammoniyning bunday shakldagi turlarini oʻsimliklar oson oʻzlashtiradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sol** (lotincha: *sol*, yoki *so*) solmizatsiyada (solfedjio) — diatonik tovush qatorining beshinchi darajasi uchun mnemonik boʻlgan bekgisidir. U **G** belgisiga oʻxshash. Fadan butun bir ohang va lyadan esa butun ohang past.

Birinchi oktavadagi tovush chastotasi (temperlangan teng qator): 392 Gts.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

Notaning nomi Ioann Krestitelga bagʻishlangan madhiyaning beshinchi qatorining birinchi boʻgʻini uchun aytilgan „Ut queant laxis" — ***sol**ve polluti* („…yomonlikdan tozalang…") — bu yerda har bir satr avvalgisidan balandroq ohangda kelgan. Bunday mnemonik qurilmaning ixtirochisi („gvidon boʻgʻini") Gvido Aretinskiy edi.

Nota ishorasi
-------------

 Lagerdagi eslatmaning boshqa pozitsiyalari

|  |  |
| --- | --- |
| Ikkinchi oktavaning tuzi |  |
| Birinchi oktava tuzi |  |
| Kichik oktava tuzi |  |
| Katta oktava tuzi |  |

Manbalar
--------

1. ↑   Solovyov N. F. G, v muzike // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.

Havolalar
---------

* Solovyov N. F. Eslatmalar / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg. 1890-1907.
* Solfedjio nazariyasi.
* Musiqiy notalar jadvali.
* Onlayn musiqa nazariyasi: shtatlar, kalitlar va ovoz balandligi(Inglizcha) ).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Nota yozuvi |
| --- |
|   |   |  C |  D |  E |  F |   G |  A | H (B) |
|   |  |  |  |  |  |  |  |  |   |
|   |   | do | re | mi | fa | sol | la | si |   |

 |
**Separatizm** (fransuzcha: *séparatisme* — ajratilgan) — ajralishga, alohidalikka intilish; davlatning bir semiki milliy, diniy, etnografik, siyosiy, iqtisodiy sabablarga koʻra, ajratib olib yangi davlat tuzilmasi tuzish yoki mamlakatning bir qismini muxtoriyatga aylantirish harakati. Separatizmning kuchayishi yoki pasayishi tashki va ichki omillarga bogʻliq boʻladi. Mamlakat hududida har bir millat, elat, xalqning manfaatidan kelib chiqib siyosat yuritilsa, ularning har tomonlama rivojlanishi, oʻzini shu mamlakatning teng huquqli fuqarosi sifatida his qilishi uchun huquqiy, siyosiy, iqtisodiy shartsharoitlar yaratilgan boʻlsa, Separatizmga oʻrin qolmaydi va aksincha. Koʻpincha ichki sabablarni kuchaytiruvchi, gijgijlovchi, oʻz maqsadlari yoʻlida foydalanuvchi kuchlar Separatizmning paydo boʻlishi va kuchayishiga olib keladi.

Tarixda Separatizm harakatlari koʻp boʻlgan, ular aksariyat hollarda mojarolarga, nizolarga olib kelgan va fuqarolar urushi orqali kechgan. Hozirgi vaqtda Rossiyaning Chechenistonidagi, Turkiyaning kurdlar, Ispaniyaning basklar yashaydigan hududlari, Kanada Kvebekidagi harakatlarni Separatizmning koʻrinishlaridan hisoblanadi. Separatizm milliy ozodlik harakatidan farqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sayfiddin Joʻrayev.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000

Adabiyotlar
-----------

* Веселовский С. Дмитрий Ванюков, «Непризнанные государства», М. Книжный клуб «КниговеК», ISBN 978-5-4224-0322-6 2011.
* Маркелова, А. А «Феномен сепаратизма: сущность, проблемы и типология». Издание УрФУ им. первого Президента России Б. Н. Ельцина.
* Тринклейн, Майкл (на англ. яз.) (Michael J. Trinklein) «Lost States», Philadelphia, изд. Quirk Books, 2010, ISBN 978-1-59474-410-5.

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Soldagi kolloid zarralar dispersiya muhitining molekulalari tomonidan har tomondan doimiy ravishda bombardimon qilinadi. Biroq, taʼsir barcha yoʻnalishlarda bir xil emas. Natijada, sol zarralari tasodifiy yoki zig-zag harakatlarini nomoyon qiladi. Soldagi kolloid zarrachalarning bunday tasodifiy yoki zig-zag harakati Braun harakati yoki Broun harakati deb ataladi. Broun harakati deb Suyuqlik yoki gazlarda zarraning to‘xtovsiz va tartibsiz harakati xaotik harakatiga aytiladi.

Broun harakati hodisasi Robert Brawn tomonidan suvda muallaq turgan gulchanglar donalarining tasodifiy zig-zag harakati shaklida kuzatilgan. Bunday harakat barcha kolloid tizimlarda uchraydi. Bunday tasodifiy harakat ultramikroskoplarda va oddiy mikroskoplarda ham kattaroq zarralar uchun koʻrinadi. Broun harakatini J.Perren mukammal o‘rganib, 1908—1913-yillarda xaotik harakat qilayotgan zarraning teng vaqtlar oralig‘idagi holatlarini suratga olgan.

Broun harakati asta-sekin kamayib boradi, chunki zarralar hajmi kattalashadi yoki muhitning yopishqoqligi oshadi. Broun harakati molekulalarning tartibsiz harakat qilishidan tashqari, molekulalarning mavjudligini ham isbotlaydi. Xaotik harakat qilayotgan har bir molekula trayektoriyasi-ning to‘g‘ri chiziqli qismida tezligi juda katta bo‘ladi. Lekin biror yo‘nalishdagi ko‘chishi kichik bo‘ladi.
**Sepiolit** — silikatlar sinfiga mansub gilli mineral. Murakkab zanjirli, qatqat strukturali. Kimyoviy formulasi Mg4[Si6Ols]6H2O. Baʼzan Mg ioni Fe2+, Fe3+, Ni, Al, Cu ionlari bilan almashadi va u holda ferrisepiolit, alyumosepiolit, nikelsepiolit va boshqa nomlar bilan yuritiladi. Qattikligi 2—3; zichligi 2,1—2,2 g/sm³. Ipaksimon, mumsimon yaltiraydi. Rombik sistemada kristallanadi. Undan tashqari zich yoki gʻovak, juda yengil agregatlar ("dengiz koʻpigi") shaklida ham uchraydi. Aridli va yarimaridli iqlim sharoitida tuproqda, dengiz va boshqa shoʻr suvli havzalarda, gilli karbonatlardan tarkib topgan choʻkindi jinslarda hamda serpentinitlarni yemirilishidan hosil boʻladi. Nikelga boy S. turlari silikatli nikel rudalari tarkibiga kiradi. Oʻzbekistonda keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sol Hersh Rubinek** (inglizcha: *Saul Rubinek* (1948 — yil 2-iyulda Volfratshauzen, Germaniyada tavallud topgan) — kanadalik aktyor, rejissyor va ssenariynavis hisoblanadi.

Rubinek besh karra xalqaro „Geine" mukofotiga nomzod boʻlib, „Jannatga chipta" (1981) filmi uchun esa eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor va bundan tashqari ikki karra „Gemini" mukofotiga nomzod sifatida koʻrsatilib, yutuqlarni qoʻlga kiritgan. Uning rejissyorlik debyuti „Jerri va Tom" (1998) filmida 1998-yilda „Sundance" kinofestivalida hakamlar hay’atining bosh mukofotiga nomzod boʻladi. U avvaldan samarali ish faoliyat yuritib, sahna aktyori va rejissyor boʻladi. Stratforddagi Shekspir festivali hamda Theatre Passe Muraille tanlovi bilan koʻp ishlaydi va Canadian Stage Company asoschilaridan biriga aylanadi.

Biografiya
----------

Aktyor 1948-yil 2-iyulda polshalik yahudiylar oilasida tugʻilgan boʻlib, xuddi shu yili aktyorning oilasi Kanadaga koʻchib oʻtadi.

Rubinek 1948-yilda Ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Germaniyaga koʻchirilganlar lageri Föhrenvaldda tugʻiladi. Uning ota-onasi Franiya va Isroil Rubinek ikkalalari ham yahudiy tilida soʻzlashuvchi polshalik yahudiylar boʻlib, Ikkinchi Jahon urushi asoratlari tufayli polshalik fermerlar tomonidan ikki yildan koʻproq vaqt davomida yashirilgan edi. U Kvebekning Sent-Agathe-des-Monts shahridagi Camp B’nai Brithda qatnashadi.

Rubinek ota-onasining urushdagi boshidan kechirganlari haqida „Shu qadar koʻp moʻjizalar" (Pingvin Kanada) kitobini yozgan.

1979-yildan boshlab Sol AQShda ishlay boshlaydi.

Sol Rubinekning birinchi turmushi Kate Lynch bilan boʻlgan, keyinchalik u Eleanor Reid bilan turmush quradi, ularning hozirda ikki farzandlari bor. Qizining ismi Xanna (1991) va oʻgʻlining ismi Semdir (1995).

Manbalar
--------

1. ↑  „Saul Rubinek". 23-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Saul Rubinek biografiyasi". 23-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Saul Rubinek". 23-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* Sol Rubinek IMDbda

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 14033558
* BNE: XX1169637
* BnF: cb14222883p (maʼlumot)
* GND: 1061730271
* ISNI: 0000 0001 1454 1893
* LCCN: nr97045513
* NKC: pna2008466881
* NTA: 073636126
* en:SNAC: w6s47p42
* SUDOC: 130257788
* VIAF: 104925712
* en:WorldCat Identities: lccn-nr97045513

 |
Kodonga uch turdagi nuqta mutatsiyalarining tasviri.
 Bir qator uch asosli kodonlarni ko'rsatadigan bir zanjirli RNK molekulasining sxemasi. Har bir uch nukleotidli kodon oqsilga aylantirilganda aminokislotalarga mos keladi. Ushbu kodonlardan biri nuqta mutatsiyasi bilan o'zgartirilsa, oqsilning tegishli aminokislotasi o'zgaradi.
 A dan G nuqtaga mutatsiya Sanger ketma-ketligi bilan aniqlandi
**Nuqtali mutatsiya** genetik mutatsiya bo'lib, unda bitta nukleotid bazasi o'zgartiriladi, organizm genomining DNK yoki RNK ketma-ketligiga kiritiladi yoki o'chiriladi. Nuqtali mutatsiyalar quyi oqimdagi oqsil mahsulotiga turli xil ta'sir ko'rsatadi - bu mutatsiyaning o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda o'rtacha darajada taxmin qilinadi. Bu oqibatlar oqsil hosil bo'lishi, tarkibi va funksiyasiga nisbatan ta'sirsiz (masalan, sinonim mutatsiyalar)dan zararli ta'sirlargacha (masalan, ramka o'zgarishi mutatsiyalari) bo'lishi mumkin.

Sabablari
---------

Nuqta mutatsiyalari odatda DNK replikatsiyasi paytida sodir bo'ladi. DNK replikatsiyasi bitta ikkita zanjirli DNK molekulasi ikkita bitta DNK zanjirini hosil qilganda sodir bo'ladi, ularning har biri komplementar zanjirni yaratish uchun shablondir. Bitta nuqta mutatsiyasi butun DNK ketma-ketligini o'zgartirishi mumkin. Bitta purin yoki pirimidinni o'zgartirish nukleotidlar kodlaydigan aminokislotalarni o'zgartirishi mumkin.

Nuqta mutatsiyalari DNK replikatsiyasi paytida yuzaga keladigan spontan mutatsiyalardan kelib chiqishi mumkin. Mutatsiya tezligi mutagenlar tomonidan oshirilishi mumkin. Mutagenlar jismoniy bo'lishi mumkin, masalan, ultrabinafsha nurlari, rentgen nurlari yoki haddan tashqari issiqlik yoki kimyoviy (baza juftlarini noto'g'ri joylashtiradigan yoki DNKning spiral shaklini buzadigan molekulalar). Saraton bilan bog'liq mutagenlar ko'pincha saraton va uning oldini olish uchun o'rganiladi.

Nuqta mutatsiyalarining paydo bo'lishining bir necha yo'li mavjud. Birinchidan, ultrabinafsha (UV) yorug'lik va yuqori chastotali yorug'lik elektronlarni ionlashtirishga qodir, bu esa o'z navbatida DNKga ta'sir qilishi mumkin. Hujayra metabolizmining qo'shimcha mahsuloti bo'lgan erkin radikallarga ega bo'lgan reaktiv kislorod molekulalari ham DNK uchun juda zararli bo'lishi mumkin. Bu reaktivlar ham bir zanjirli DNK uzilishlariga, ham ikki zanjirli DNK uzilishlariga olib kelishi mumkin. Uchinchidan, DNKdagi aloqalar oxir-oqibat buziladi, bu esa DNKning yaxlitligini yuqori standartda saqlash uchun yana bir muammo tug'diradi. O'zgartirish, kiritish yoki o'chirish mutatsiyalariga olib keladigan replikatsiya xatolari ham bo'lishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Point Mutation". *Biology Dictionary* (22-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 17-may 2019-yil.
2. ↑  „Freese, Ernst (April 1959). "The difference between spontaneous and base-analogue induced mutations of phage T4". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 45 (4): 622–33. Bibcode:1959PNAS...45..622F. doi:10.1073/pnas.45.4.622. PMC 222607. PMID 16590424.".
**Nikolay Afanasyevich Eskin** ( 1868 - 1937 ) - rus harbiy rahbari, general-mayor .

Biografiya
----------

1868 -yil 25- iyulda Perm shahrida savdogar Afanasiy Pavlovich Eskin oilasida tug'ilgan, u 1870- yildan 1880- yilgacha er egasi Diagilevning Bikbarda zavodining boshqaruvchisi bo'lgan; Eskinning ukasi D. LEKIN.

1888- yilda u Perm erkaklar gimnaziyasini tugatdi va 1889- yil sentyabrda Moskva piyodalar kadet maktabiga o'qishga kirdi va uni 1890 -yil 10- avgustda tugatdi. U Perm shahrida joylashgan 232-Irbit zaxira batalonida ikkinchi leytenant sifatida ozod qilindi. 1894- yilda Eskin leytenant unvoniga ko'tarildi. Shtab kapitani 1900- yil 15 -martdan, kapitan - o'sha yilning 10- avgustidan. 1906- yilda u 232-Irbit zaxira batalonining 1-rotasini boshqargan. 1909- yilda u Perm ixtiyoriy o't o'chirish brigadasi boshlig'i etib saylandi va bu lavozimda 1912- yilgacha ishladi. 1912- yilda u podpolkovnik unvoniga ko'tarildi va Eskin Chelyabinskda joylashgan 196-insar piyoda polkiga batalyon komandiri sifatida ko'chirildi.

Birinchi jahon urushi qatnashchisi. 1914- yil oktyabr oyida u vaqtincha 194-piyoda Troitsko-Sergievskiy polkiga qo'mondonlik qildi. O'sha yilning kuzida u vaqtincha 49-piyoda diviziyasining 196-insar polkining komandiri edi.  1915-yil 5-fevralda Eskin polkovnik unvonini oldi va Insor polkiga toʻliq qoʻmondonlik qildi. 1916- yil may oyining oxirida Nikolay Eskin yarador bo'ldi, ammo polk qo'mondonligida qoldi. Jangdan keyin u gospitalga yotqizilgan va Petrogradda davolangan. Sog'ayib, 1916- yil 3- apreldan boshlab u 193-Sviyajskiy piyoda polkining komandiri etib tayinlandi. 1917- yil may oyida u general-mayor unvonini oldi. 1917- yil iyul oyida u 4-piyoda brigadasining bo'linma komandiri lavozimini egalladi va o'sha yilning dekabr oyida u saylangan boshliq bo'ldi.

Demobilizatsiyadan so'ng, 1918- yilda Nikolay Afanasyevich Eskin doimiy yashash uchun Permga keldi. Ammo repressiya tahdidi tufayli 1918- yil kuzida u Qizil Armiya safiga kirdi va 3-Armiya shtab-kvartirasida maxsus tuzilmalar boshlig'i etib tayinlandi. 1918- yil dekabr oyida qizillarning Permdan chekinishi paytida Eskin harbiy eshelondan qochib, ukasi Dmitriy bilan birga yashadi. U 1-O'rta Sibir korpusi askarlari tomonidan hibsga olingan, Qizil Armiya bilan hamkorlikda gumon qilingan va ikki kun hibsda bo'lgan, keyin 16-Perm Sibir miltiq diviziyasida brigadaga qo'mondonlik qilish uchun tayinlangan. Frontdagi bir oz sukunat paytida Nikolay Afanasyevich Permga jo'nadi va u erda u zodagonning qizi, Permning merosxo'r faxriy fuqarosi Vladimir Dmitrievich Kuvshinskiyning qizi Vera Vladimirovna Kuvshinskaya bilan qonuniy nikohda edi. 1919- yil iyul oyida 16-Perm Sibir miltiq diviziyasining qoldiqlari 1-Sibir armiyasining 1-Sibir miltiq diviziyasini to'ldirish uchun jo'nadi, general-mayor Eskin esa 2-Sibir miltiq diviziyasiga yuborildi.

Havolalar
---------

* Eskin Nikolay Afanasyevich Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-08-15). Архивная копия
* Eskin Nikolay Afanasyevich Архивная копия da



1. ↑  „49 пехотная дивизия — люди". 20-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-dekabr 2016-yil.
**Front orti mehnatkashlari yodgorligi** — Chelyabinsk shahridagi yodgorlik.

2015-yil 5-mayda Chelyabinsk Gʻalaba bogʻida tantanali ravishda ochildi. Yodgorlik ixtiyoriy xayr-ehsonlar hisobiga oʻrnatilgan — yodgorlikni tayyorlash va oʻrnatish uchun pulni „Yagona Rossiya" partiyasining viloyat boʻlimi, deputatlar, Chelyabinsk korxonalari va fuqarolari ajratgan. Ochilish marosimida Chelyabinsk viloyati gubernatori Boris Dubrovskiy nutq soʻzlada, shuningdek, „Yagona Rossiya" partiyasining Chelyabinsk viloyati boʻlimi kotibi Vladimir Myakush ishtirok etdi.

Yodgorlik muallifi, Rossiya Rassomlar uyushmasi aʼzosi, haykaltarosh Sergey Vorobyov ikki oʻsmirdan iborat haykaltaroshlik guruhini yaratdi: katta oʻlchamli telogreyka va kirza etik kiygan oʻgʻil va qiz bola, ular reproduktor orqali front hisobotlarini diqqat bilan tingladilar. Bolalarning orqasida urush yillarida Chelyabinskda tanklar uchun detal ishlab chiqarilgan tokar stanogi bor — bu Chelyabinsk traktor zavodi tomonidan taqdim etilgan. Toʻq rangli granit plitalar va yorqin marmar plitalar bilan qoplangan pastak postament ustidagi yozuvda shunday deyilgan: *"1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Janubiy Uralning mehnat jasorati"*.

Kasli choʻyanidan oʻsmir ishchilarning haykallari quyilgan. Qiz obrazining prototipi Chelyabinskda istiqomat qiluvchi Faina Sharova boʻlib, u oʻn yoshidan ishlay boshlagan. U hikoya qiladi:

*"Men tikuvchi boʻlib ishlaganman. Frontga kiyim tikardik. Ertalab soat sakkizdan kechki toʻrtgacha ishlardik. Juda qiyin edi, hatto, soʻz bilan ham ifoda etib boʻlmaydi. Biz shundogʻam unchalik koʻp emasdik — bolalar toʻyib ovqatlanmasdilar, shuning uchun ular hushidan ketardi, kasal boʻlardi, eng chidamlilari dastgohda qolardi. Biz shunchalik koʻp narsalarni boshdan kechirdikki, koʻz yoshlarsiz eslay olmaymiz. Men buni boshqa hech kim boshdan kechirmasligini istardim."*

Yodgorlik atrofidagi kichik maydon yulka plitalari bilan qoplangan. Yodgorlik yonida, beton tumbada urush yillarida Buyuk Gʻalabaga hissa qoʻshgan Chelyabinsk korxonalari roʻyxati tushirilgan yodgorlik taxtasi oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Памятник труженикам тыла". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Памятник Труженикам тыла торжественно открыли в челябинском Саду Победы". 28-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2020-yil.
3. ↑  „В Челябинске установили памятник труженикам тыла". 28-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2020-yil.
4. ↑  „Воробьев Сергей Николаевич". 28-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* V Sadu Pobedi otkrili pamyatnik trujenikam tila
* Pamyat o podvige trujenikov tila v Chelyabinske uvekovechili v Sadu Pobedi
* Podrostkov Chelyabinska v telogreykax uvekovechili v pamyatnike trujenikam tila
**Seolitlar** (yun. zeo — qaynayapman va lithos — tosh) — minerallar guruhi, ishqor suvli alyumosilikatlar. Struktura va morfologik xususiyatlariga koʻra, S. quyidagi mineral guruhlariga ajratiladi: natrolit guruhi — mezolit, skoletsit, tomsonit, gonnardit, edingtonit, mauntinit, rod-zit va boshqa; geylandit guruhi — stilbit, epistilbit, dikiardit, bryusterit, ferryerit, klinoptilolit va boshqa S. tabiatda sof holda uchraydi hamda sunʼiy yoʻl bilan ham olinadi. Tabiiy S. 40 dan ziyod mineral turidan iborat boʻlib, ulardan asosiylari, analtsim, lomontit, fil-lipsit, natrolit, mordenit, geylandit, klinoptilolit, shabazit, erionit, fojazitlardir. Sof S. oq, baʼzan rangsiz va shaffof, qizgʻish, jigarrang va yashil tuslilari mavjud. Qattiqligi 3—5, zichligi 2—2,3 g/sm3. S. asosan, effuziv togʻ jinslari orasidagi boʻshliqiarda va gidrotermal jarayonning oxirgi bosqichlarida paydo boʻladi. Choʻkindi togʻ jinslari orasida autigen koʻp uchraydi. S. neft uglevodorodlarini ajratish va tozalashda, katalizator sifatida hamda gazni tozalash, quritish va gazlarni (shu jumladan, havoni) ajratishda, freonlarni quritishda, radioaktiv elementlarni chiqarib olishda, kuchli vakuumlarni hosil qilishda ishlatiladi. S. konlari Rossiya Federatsiyasi (Voronej), Armaniston va Gruziyada mavjud. Oʻzbekistonda gilmoyalar va opokasimon gillar orasida uchraydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Front orti mehnatkashlari** **yodgorligi** — Boshqirdiston Respublikasi, Ufa shahridagi yodgorlik.

Tarixi
------

2015-yil 8-oktabr kuni Chernikovka shaharchasida joylashgan Ufa Gʻalaba bogʻida Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 70-yilligi nishonlanadigan yilda mehnatkashlar haykali ochilishiga bagʻishlangan tantanali marosim boʻlib oʻtdi. Uchrashuv ishtirokchilarini Boshqirdiston Respublikasi rahbari Rustem Xamitov qutladi.

Bunday yodgorlikni yaratish taklifi Boshqirdiston Respublikasi hukumatiga 2013-yilda urush, mehnat, qurolli kuchlar va huquqni muhofaza qilish organlari faxriylarining respublika jamoat tashkilotidan kelib tushgan. Boshqirdiston Madaniyat vazirligi eng yaxshi loyiha uchun ochiq tanlov oʻtkazdi va haykaltarosh, Rossiya xalq rassomi Andrey Kovalchukning loyihasi eng yaxshi deb topildi. Ufa shahar tumani maʼmuriyati yodgorlik qurilishining barcha bosqichlarida ishlarni muvofiqlashtirdi. Yodgorlik byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan qurilgan. Uning atrofida turli tantanali tadbirlar oʻtkaziladi.

Tavsifi
-------

Yodgorlik kompozitsion jihatdan bir nechta asosiy elementlardan iborat: katta poydevorda yetti bronza figura — neftchi, poʻlat quyuvchi, qizchasi bilan gʻallakor ayol, dastgohda yordamchi nabirasi bilan keksa ishchi, shuningdek, qoʻlida shinel tutgan tikuvchidan iborat haykaltaroshlik guruhi, front ishchilarining asosiy kasblari ifodalangan; kompozitsiyaning fonida Ulugʻ Vatan urushi davrida Boshqirdiston frontga yuborgan mahsulotlar — samolyot dvigatellari, poʻlat, neft, oziq-ovqat tasvirlangan barelyefli stela (kesik toʻrtburchakli piramida shaklida) bor. Stelaning tepasida Gʻalaba ordeni joylashgan. Ushbu yodgorlik mamlakatdagi front ortidagilarga bagʻishlangan eng katta yodgorlikdir: uning stelasining balandligi sakkiz metrni tashkil qiladi. Yodgorlik poydevori va stelasi qizgʻish-jigarrang granit plitalar bilan qoplangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „В Уфе открыт Монумент труженикам тыла". 11-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Министерство культуры Республики Башкортостан". 21-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2020-yil.
3. ↑  „Памятник труженикам тыла". 11-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2020-yil.
4. ↑  „В Уфе состоялось возложение цветов к памятнику труженикам тыла". 11-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2020-yil.
5. ↑  „Уфимский парк Победы". 11-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* V Ufe otkroyut pamyatnik trujenikam tila
* Samiy bolshoy v Rossii pamyatnik trujenikam tila otkrili v Ufe
* Monument trujenikam tila (Ufa)
**"Al-Mu’jam al-kabir"** (arab. المعجم الكبير) – Tabaroniy (vaf. 971) tomonidan tuzilgan hadis kitoblaridan biri. Bu uning "Mu’ajim Tabaroniy" nomidagi hadis kitoblari turkumining bir qismidir. Turkumning qolgan ikkita kitobi "Al-Mu’jam al-avsat" va "Al-Mu’jam as-sag’ir" deb nomlanadi.

Tavsif
------

Maktaba Shomilaga koʻra, asar deyarli oʻn olti ming (16000) hadisni oʻz ichiga olgan yirik hadis toʻplamlaridan biridir.

Nashrlari
---------

Kitob dunyoning koʻplab tashkilotlari tomonidan turli tillarda nashr etilgan:  

• Al-Mu’jam al-kabir (11 jild) المعجم الكبير, nashr qilingan: DKI, Bayrut, 2007.  

• Al-Mu’jam al-kabir (11 jild), Sulaymon ibn Ahmad, nashr qilingan: Bayrut: Dor Ihyo at-turos al-arabiy, 2009.  

• Al-Mu’jam al-kabir, (12 jild toʻliq toʻplam, arabcha-urducha), nashr etilgan: Non, Dorussalam.

Manbalar
--------

1. ↑  „Mujam al-Kabir". *mahajjah.com*. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
2. ↑  „al-Tabarani, Al-Mu`jam al-Saghir". *www.al-islam.org*. 9-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
3. ↑  „المعجم الكبير للطبراني • الموقع الرسمي للمكتبة الشاملة". *shamela.ws*.
4. ↑  „Mujam al Kabir (11 vol) المعجم الكبير". *www.alkitab.com/20076.html*. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
5. ↑  „Mu‘jam al-kabīr (11 v.)by Ṭabarānī, Sulaymān ibn Aḥmad". *www.arabicbookshop.net*. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
6. ↑  „Mu‘jam al-kabīr". *www.darussalaam.co.uk*. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
**Xurrambek** — Surxon vohasida qizil armiyaga qarshi kurashgan qoʻrboshilardan biri.

Tarjimayi holi
--------------

Xurrambekning kelib chiqishi oʻzbeklarning qoʻngʻirot elatidan, qoʻngʻirotlarning xushtamgʻali urugʻidan boʻlgan. Qahramon Rajabov baʼzi adabiyotlarga tayanib, uni qoʻngʻirotlarning tortuvli urugʻining kallar boʻgʻiniga mansub, deb yozgan. Xurrambek Buxoro madrasalarida taʼlim olgan. U Surxon vohasidagi qoʻrboshilarning eng yovquri va tadbirkori boʻlgan.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

Xurrambekka boʻysunovchi qoʻrboshilar orasida qoʻngʻirotlardan Mahmudbek Qachay, Rahimberdibek, Mahmudbek Qachay, Mustafoqul, doʻrmonlardan Nurmuhamamad Toʻqsabo, Toshmatbek, Nurmuhammad Toʻqsabo, turkman juzlaridan Husanbek Dodxoh, Dehqonboy Toʻqsabo, Hayit Toʻqsabo, Qoʻybagʻarbek Toʻqsabo kabi harbiy sarkardalar boʻlgan. Xurrambek 1925-yil Surxondaryo qoʻrboshilarining Amudaryodagi Paygʻambarorolda navbatdagi qurultoyini oʻtkazadi. Mazkur qurultoyda Ibrohimbek ham ishtirok etgan. Ibrohimbek Xurrambekning Surxon vohasi qoʻrboshilarining yetakchisi ekanligini eʼtirof etadi va quroltoyni tark etadi. Shundan soʻng Xurrambek Bobotogʻda faoliyat koʻrsatayotgan qoʻrboshilarni birlashtiradi. Xurrambek 1926-yil oʻzining 19 ta otliq safdoshi bilan Afgʻoniston hududiga oʻtib ketadi. Xurrambekning Afgʻonistondagi tadqiri toʻgʻrisida maʼlumotlar saqlanmagan.
1926—1930-yillarda Xurrambek Ibrohimbek bilan bir necha marotaba uchrashadi. Ular oʻrtasida munosabatlar ancha ziddiyatli boʻlgan. Xurrambek tiriklik chogʻida G. B. Adreyev „Xurrambek" nomli roman yozgan va 1935-yilda rus tilida Toshkentda chop etilgan. „Xurrambek" nomli romanda muallif Surxon vohasidagi harakat jarayoni va inqirozi koʻrsatgan.
Sovet hukumati tomonidan koʻrilgan chora-tadbirlarga qaramasdan qoʻrboshilar oʻz kurashlarini davom ettirdilar. U faoliyati davomida sovet rejimiga qarshi kurash olib bordi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q (2022). *Turkiston qoʻrboshilari "Oʻzbekiston tarixi" jurnali*.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.