recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ahmat Hikmat Muftuog'lu** (1870 yil 3 iyun - 1927 yil 19 may), turk yozuvchisi va diplomati.

Hayoti
------

U 1870 yilda Istanbulda tug‘ilgan. Uning otasi shoir Yahyo Sezai afandi  edi. Uning oilasi o‘sha davr ulamo tabaqasidan edi; Uning bobosi Mo‘ra muftiysi Abdulhalim afandi edi. U yetti yoshida otasidan ayrilgan, akasining qaramog‘ida ulg‘aygan. Ta'limini Soğukcheshme harbiy o'rta maktabida boshlagan; U Galatasaray Sultanisida davom etdi. U shu maktabda Tevfik Fikret bilan uchrashib, do‘stlashdi. Uning adabiyotga qiziqishi o‘rta maktabda boshlangan. Uning birinchi asari "*Leyla Yahut bir Majnun qasosi* "maktabda o‘qib yurgan paytlarida nashr etilgan . 1888-yilda oʻqishni tamomlab, Tashqi ishlar vazirligida ish boshladi; Boshqa tomondan, u Galatasaray Sultonisida o'qituvchi bo'lib ishlagan.

Manba
-----

1. ↑  „Biyografi Net Sitesi Ahmet Hikmet Müftüoğlu Sayfası". 9 aralık 2010da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4 ocak 2011.
2. ↑  „Turkceciler.com sitesi Ahmet Hikmet Müftüoğlu maddesi". 23 aralık 2010da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4 ocak 2011.
**Shammi** (hindcha: *शम्मी* ; 1929-yil 24-aprel, Bombay - 2018-yil 6-mart, Mumbay) — hind актрисаHind filmlarida rol oʻynagan. 50 yildan ortiq va 400 ga yaqin filmlarni qamrab olgan faoliyati davomida Shammi ikkala qahramon rolini ham («Обратная сторона любви»[en], 1981) va „*Ittefaq*" filmidagi toʻxtovsiz qoʻshni (1969) kabi bit qismlarini ijro etgan. Keyingi yillarida u bir necha bor suhbatdosh buvisini oʻynadi.

Hayoti
------

U Bombeyda zardushtiylik diniga eʼtiqod qiluvchi parsilar oilasida tugʻilgan, tugʻilganida Nargis Rabadiy ismini olgan. U uch yoshida vafot etgan otasi maʼbadda ruhoniy edi. Uning vafotidan keyin onasi pul topish uchun diniy tadbirlarda ovqat pishirishni boshladi. Boʻlajak aktrisa va uning katta singlisi Mani Rabadi, keyinchalik modelyer boʻlib, oʻqish uchun pul toʻlash uchun oʻyinchoq fabrikasida ishlagan.

Shammi oʻz faoliyatini 1949-yilda kino sanoatida ishlagan oila dugonasi u va prodyuser Шейхом Мухтаром[en] oʻrtasida "*Ustad Pedro* "filmdagi rolni muhokama qilish uchun uchrashuv uyushtirganidan boshlangan. Muxtorga uning "ruhi" yoqdi va ertasi kuni uni ikkinchi darajali rolga olib borib, birdaniga uchta filmga shartnoma imzoladi. Biroq, u „Shammi" taxallusini olishga majbur boʻldi, chunki bu sohada allaqachon Nargis ismli aktrisa bor edi. Ikkinchi filmida u allaqachon katta rol oʻynagan. Bu *Malhar* edi (1951) — mashhur hind qoʻshiqchisi Mukesh tomonidan ishlab chiqarilgan yagona film. Natijada, undagi qoʻshiqlar xitga aylandi, ammo filmning oʻzi kassada muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Suratga olish jarayonida aktrisa oʻzining ism- sharifi Nargis bilan tanishib, doʻstlashdi.


1. ↑  *(unspecified title)* — С. 174.
2. ↑  *(unspecified title)* — С. 6.
3. 1 2  *Kai Schultz.* „Shammi, Bollywood Actress Known for Comedic Roles, Dies at 89" (inglizcha). *The New York Times* (8-mart 2018-yil). 23-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-fevral 2019-yil.
4. ↑  „Over 400 films in 50 years: Actor Shammi no more" (inglizcha). *Bombay Times* (7-mart 2018-yil). 12-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-fevral 2019-yil.
„**Peshovar yettiligi**" (*„Afgʻon mujohidlari islomiy ittifoqi"* yoki *„Yettilar alyansi"*) — afgʻon mujohidlarining harbiy-siyosiy ittifoqi. Ular Kobul rejimi va SSSR qoʻshinlariga qarshi kurashgan. 1981-yil Peshovarda dastlab 6 ta siyosiy guruh hamkorligida tuzilgan. Ishtirokchilar tarkibi va soni bir necha marta oʻzgargan (1982, 1985) va bunga ichki qarama-qarshiliklar sabab boʻlgan. 7 ta sunniy mazhabdagi fundamentalist va traditsionalist kuchlarning birlashuvidan „Ittifoq" yakuniy koʻrinishiga olgan.

Ittifoq tarkibi:
----------------

1. „Afgʻoniston islomiy inqilobi harakati" (rahbari M. N. Muhammadiy)
2. „Afgʻoniston islom partiyasi" (rahbari G. Hikmatyor)
3. „Afgʻoniston ozodligi islomiy ittifoqi" (rahbari A. Safyor)
4. „Afgʻoniston islom partiyasi" (rahbari Y. Xolis)
5. „Afgʻoniston milliy islomiy" fronti (rahbari S. A. Giloniy)
6. „Afgʻoniston islom jamiyati" (rahbari B. Rabboniy)
7. „Afgʻonistonni qutqarish milliy fronti" (rahbari S. Mujaddadiy)

Bularning ichida Burhoniddin Rabboniyning „Afgʻoniston islom jamiyati" guruhi pashtunlardan emas, asosan etnik tojiklar va Shimoliy Afgʻonistonning boshqa milliy ozchilik vakillaridan iborat edi. Ushbu Alyans yaratilishida muhim oʻrin tutgan davlatlar — Pokiston, Saudiya Arabistoni va AQSh hisoblanadi. Shialardan tarkib topgan afgʻon mujohidlari esa Eron yordamida birlashtirilgan. Afgʻon xalqi nomidan faoliyat yuritayotgan kuch sifatida qurolli muxolifatni namoyon etishga manfaatdor yetakchi kuchlar harakat qilgan. Muxolifat yetakchilarining diplomatik faolligi ortgan. 1980-yillarining 2-yarmida xorijiy mamlakatlar, xususan, AQSh, Germaniya, Fransiya va boshqa davlatlarning rahbarlari bilan uchrashuvlar tashkil etilgan. BMT va Islom konferensiyasi tashkilotida a’zolikka da’vogarlik qilgan, ammo tashqi hamjihatlikning mavjudligiga qaramasdan, 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshida Afgʻonistonda sodir boʻlgan voqealar rivoji „Peshovar yettiligi" a’zolari manfaatlarining mushtarak emasligi va siyosiy qarashlarining bir-biriga zidligini koʻrsatdi.

Adabiyotlar
-----------

* И. И. Бобокулов.*. Афғонистон луғат-маълумотнома.*. Toшкeнт: «COMPLEX PRINT» нашриёти, 2021 — 248 bet.
**Felino Jardim — gollandiyalik futbolchi,** (1985-yil 10-avgustda tugʻilgan), „Nieu-Lekkerland" klubi yarim himoyachisi sifatida toʻp suradi.

Faoliyati
---------

U ilgari „Feyenoord", „RKC Waalwijk" va „Sparta Rotterdam" nomli klublarda oʻynagan futbolchi shuningdek, Niderlandiya uchun 17 va 19 yoshgacha boʻlganlar darajasida toʻp surib oʻyin oʻynagan. Shunga qaramay, u bir nechta katta oʻyinlarni uddalagan holda yaxshi oʻyin oʻynaydi, shu jumladan RKC Waalwijk uchun Erediviziya pley-offida oʻrinbosar sifatida ham maydonga tushib toʻp surdi. 2007-2008-yilgi mavsum oxirida Sparta Rotterdam tomonidan oʻyinlardan ozod etilganidan soʻng, u Angliyada Bedford Taun, Kembrij United va Barnet bilan sinovlardan oʻtdi, shundan soʻng esa nihoyat 2008 –yil 7-avgustda Kembrij United bilan oʻyin uchun bir yillik shartnoma imzolaydi.

Jardim Kembrijdagi debyutida 2008-yilning 9-avgustida Nortvich Viktoriya stadionida boʻlib oʻtgan Konferensiya Milliy oʻyin boʻlib oʻtadi va u oʻzining golini uradi. 2009-yilning fevralida oʻyindan ozodlikka chiqdi.

2009-yil iyul oyida u Gollandiyaga qaytib keldi va RBC Roosendaal bilan ham shartnoma imzoladi. 2011-yil 28-iyulda u Konferensiya milliy klubi Newport County bilan shartnoma imzoladi va u 2012-yil iyul oyida Newport okrugi tomonidan ozod qilindi.

Jardim keyinchalik Gollandiya futbolining quyi pogʻonasida oʻynadi, ayniqsa Spiykenisse uchun esa u besmh yil oʻyin oʻynagan edi. 2020-yil iyun oyida u Eerste Klassedagi Nieuw-Lekkerlandga koʻchib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Felino Jardim" (en). *worldfootball.net*. Qaraldi: 16-aprel 2021-yil.
2. ↑  „UEFA.com Under 17 °C’ship" Retrieved on 12 August 2008
3. ↑  „ESPN Soccer Match — Vitesse Arnhem vs RKC Waalwijk" Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-12). Retrieved on 12 August 2008
4. ↑  „U’s sign Felino Jardim" Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-09-05). Retrieved on 9 August 2008
5. ↑  „BBC Sport: Northwich 0 — 1 Cambridge" Retrieved on 9 August 2008
6. ↑  „Felino released by United". Cambridge United F.C (2-fevral 2009-yil). Qaraldi: 4-fevral 2009-yil.
7. ↑  „Felino Jardim en Sander Barragan weg bij Spijkenisse |" (nl). *VoetbalRotterdam* (2-aprel 2020-yil).
8. ↑  *Feenstra, Richard*. „Jardim en Van AxelDongen op valreep naar Nieuw Lekkerland |" (nl). *VoetbalRotterdam* (20-iyun 2020-yil).
**Ahmad Ifrankadiy** (arabcha: احمد الافرنكادي — Ahmad ibn Abdulvohid ibn Mansur ibn Nasr ibn Mutayin Ifrankadiy) — Muhaddis, roviy va faqih.

Ahmad Ifrankadiy muhaddis, faqihi, roviy va fozil kishi boʻlgan. U XI asrning oxiri, XII asrning boshlarida „Ifrankad" qishlogʻida muftiylik qilgan. Shu bilan birga qishloq ahliga fiqh — islom shariatidan saboq bergan. Ahmad Ifrankadiy nafaqat fiqh borasida, balki hadis rivoyat qilish boʻyicha ham ishonchli roviy boʻlgan.

Ustozi
------

Ahmad Ifrankadiy hadis ilmi sir-asrorlarin ustozi Muhammad ibn Ahmad Humayjakasiydan oʻrgangan va hadis rivoyat qilgan.

Shogirdi
--------

Ahmad Ifrankadiy tarixchi, faqih, mutakallim, tilshunos, muhaddis, mufassir Abu Hafs Najmiddin Umar Nasafiy (1069-1142 y.)ga ustozlik qilgan. Kezi kelganda Abu Hafs Najmiddin Umar Nasafiydan hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Ahmad Ifrankadiy hijriy yil hisobida 527 yil shaʼbon oyi, milodiy 1133-yil iyun oyida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abu Saʼd Abdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.9. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 285.

Adabiyotlar
-----------

* Isaev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 65.
**Ahmad Kalassiy** (1990-yil 18-iyulda tugʻilgan) — suriyalik futbolchi, Suriya Premer-ligasida "Al-Ittihod" jamoasida oʻynaydi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Ahmad professional faoliyatini 2008-yilda "Al-Ittihod" da boshlagan.

Suriyada "Al-Ittihod" safida besh mavsum o'tkazganidan so'ng, u 2013-yilda ijara asosida "Al-Sho'rta"ga o'tdi. 2014-yilda u "Naft Maysan" bilan Iroq Premer-ligasida o'ynagan. 

2014-yilning 29-iyulida u Yevropaga ko‘chib o‘tdi va Bosniyaning eng yuqori toifasidagi FK Sarayevo jamoasiga qo‘shildi. U 2017-yilgacha shartnoma imzoladi.

Xalqaro martabasi
-----------------

2006-yildan 2008-yilgacha u 17 yoshgacha bo'lgan Suriya terma jamoasi va 20 yoshgacha bo'lgan Suriya terma jamoasida o'ynagan. U 2007-yilda Janubiy Koreyada bo'lib o'tgan 17 yoshgacha bo'lgan o'smirlar o'rtasidagi Jahon chempionatida ishtirok etgan jamoaning bir qismi edi. U turnirda bitta o'yinda maydonga tushdi va Argentina bilan 0:0 hisobida durang o'ynadi. U 2008-yilda 19 yoshgacha bo'lgan futbolchilar o'rtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etgan terma jamoa a'zosi edi.

U 2008-yilgi WAFF chempionatida Suriya milliy futbol jamoasi tarkibida ishtirok etgan.

Karyera statistikasi
--------------------

| Klub faoliyati | Liga | Kubok | Kontinental | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavsum | Klub | Liga | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar |
|
| Bosniya va Gertsegovina | Liga | Kubok | Yevropa | Jami |
| 2014–15 | FK Sarayevo | BH Premijer ligasi | 10 | 1 | 3 | 0 | 0 | 0 | 13 | 1 |
| 2015–16 | 13 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 14 | 0 |
| 2014–15 | Jami | 23 | 1 | 4 | 0 | 0 | 0 | 27 | 1 |

Yutuqlar
--------

### Klub

**Al-Ittihod**

* Suriya kubogi: 2011-yil
* OFK kubogi: 2010-yil

**FK Sarayevo**

* Bosniya va Gersegovina Premer-ligasi: 2014–15

### Milliy terma jamoa

* FIFA U-17 Jahon chempionati 2007: 1/8 final

Manbalar
--------


1. ↑  Foreign Players in the Iraqi Premier League at RSSSF
2. ↑  „Kalasi Archived 25 October 2014 at the Wayback Machine at sport033.com".
**Kovalivka** (ukraincha: *Ковалівка*) — Ukraina, Kiyev viloyati, Bila Tserkva tumanida joylashgan qishloq. U yerda Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Kovalivka qishloq hromadasi maʼmuriyati joylashgan. Qishloq oʻzining qishloq kengashi tomonidan boshqariladi. Aholisi taxminan 1500 kishini tashkil etadi.

Tarixi
------

Qishloqqa 1501-yilda afsonaviy temirchi Myna Nazarenko tomonidan asos solingan. 1753-yilda bu yerda Buyuk Vladimirga bagʻishlangan Aziz Vladimir cherkovi qurilgan. U 1797-yilda Kovalivka Vasilkov okrugi tarkibidagi volost markaziga aylandi. Sovet davrida qishloqda Shchors kolxozi joylashgan boʻlib, u Sovet Ittifoqi tarqalgach, „Svitanok" agrofirmasi sifatida qayta tashkil etilgan.

1985-yildan beri Kovalivkada mahalliy „Svitanok" („Tong" degan maʼnoni anglatadi) agrar shirkati hukmronlik qiladi, u ilgari Zasuxalar (Anatoliy va Tetiana) oilasi tomonidan boshqariladigan „Shchors Kolxoz" edi. 1996-yilda qishloqda Theotokosning tugʻilishi cherkovi (Ukraina pravoslav cherkovi) qurilgan. 2007-yilda Kovalivkada Oldenburgning Rossiya Buyuk Gertsogi Aleksandra Petrovnaga bagʻishlangan Sankt-Anastasiya monastiri qurila boshlandi. 2009-yildan beri Kovalivkada „Jnyva" etnik festivali oʻtkaziladi. 2014-yilda qishloqda Rim Tatyana (UOC-MP) ga bagʻishlangan St. Tetiana cherkovi ochildi.

2020-yil 18-iyulgacha Kovalivka Vasilkov tumaniga tegishli edi. Oʻsha kuni Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida tuman parchalanib ketdi, buning natijasida Kiyev viloyatlarining soni 7 taga kamaydi. Vasilkov tumani hududi Bila Tserkva, Fastiv va Obuxiv tumanlari oʻrtasida boʻlinib, Kovalivka Bila Tserkva tumaniga birlashtirildi.

Geografiyasi
------------

Qishloq Ros daryosining irmogʻi boʻlgan Kamianka daryosida joylashgan hovuz ustida joylashgan.

Foyda keltiradigan tarmoqlari
-----------------------------

* „Kolos" stadioni, mahalliy „Kolos Kovalivka" futbol klubining uy stadioni

Manbalar
--------

1. ↑  „Ковалевская громада" (ru). *Gromada.info*. Qaraldi: 2-iyun 2022-yil.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (ukraincha). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (ukraincha).  Міністерство розвитку громад та територій України.

Havolalar
---------

* Tutbuv.com saytida qishloq haqida maʼlumot
* Profil  Oliy Rada veb-saytida
**Bermejillo saroyi** (ispancha: *Palacio de Bermejillo*), shuningdek**, Bermejillo del Rey Markizlar saroyi** sifatida ham tanilgan, Ispaniyaning Madrid shahrida neo-plateresk uslubida qurilgan bino. Hozirda bu Ispaniya Ombudsmani joylashgan.

Tarix va tavsif
---------------

U Paseo de Eduardo Dato 31, Almagro mahallasida joylashgan.

Loyiha dastlab Fransisko Reynals Toledoga topshiriladi (keyinchalik uning oʻrniga Frank Rank keladi). Parijdagi 1900 xalqaro koʻrgazmasi uchun neoplateresk ispan paviloni taʼsirida u Granadadagi XVI asrdagi Kaysedo saroyi loyihasini yaqindan kuzatib boradi. 1913-1916 yillarda qurilgan asarlar Eladio Laredo va Benito Gitart tomonidan boshqarilgan. U 1983-yilda Ispaniya Ombudsmanining shtab-kvartirasiga aylanadi.

Manbalar
--------


1. 1 2  San Antonio Gómez 1998. sfn error: no target: CITEREFSan\_Antonio\_Gómez1998 (help)
2. 1 2 3 4  Lasso de la Vega Zamora, Rivas Quinzaños & Sanz Hernando 2010. sfn error: no target: CITEREFLasso\_de\_la\_Vega\_ZamoraRivas\_QuinzañosSanz\_Hernando2010 (help)
**Usret** (Useret; misr. Wsrt „Qudratli") — qadimgi Misr mifologiyasidagi himoya maʼbudasi. Maʼbudaning diniy markazi Fiva shahri boʻlgan.

Tavsif
------

Maʼbuda kulti XII sulola davrida, uchta firʼavnga uning oʻgʻillari deb nom berilganda oʻsdi. Ushbu firʼavnlardan biri Senusert I boʻlib, uning nomi „Useret maʼbudasining odami" yoki „Kuchli odam" deb tarjima qilingan.

Bu maʼbudaning tasviri juda kam. Uning surati tushirilgan bironta ham ibodatxona topilmadi. Maʼbudaning kam sonli tasvirlaridan biri barelyefli stela boʻlib, uning oʻng tomonida maʼbuda rasmi tushirilgan.

Useret uzun toj bilan tasvirlangan, qoʻlida uning nomi bilan bogʻliq „uas" saltanat hassasi bor. Maʼbuda boshi tepasida patli „uas" saltanat hassasi, qoʻlida esa nayza kamon va oʻqlar bilan Maat ham tasvirlangan boʻlishi mumkin.

Keyingi davrlarda Usret maʼbudasi oʻrnini Mut maʼbudasi egalladi, u Xathor maʼbudasining shakliga aylandi. U, shuningdek, Isidning oʻgʻli (yoshligida) maʼbud Horusning himoyachisi, deb hisoblangan.

U Amunning birinchi xotini edi (Jon Rey u haqida „qoʻshni qizning ilohiy ekvivalenti" deydi), keyin u maʼbuda Mut bilan almashtirildi. Mut nomi Usret ismining keyingi versiyasi boʻlishi ham ehtimoldan xoli emas.

Yana qarang
-----------

* Misr xudolari roʻyxati
* Amaunet
* Mut

Manbalar
--------

1. ↑  Ray, John *Reflections of Osiris: lives from ancient Egypt* — Oxford University Press. p.28

Adabiyotlar
-----------

* Xans Bonnet: *Reallexikon der ägyptischen Religionsgeschichte*, Berlin-Nyu-York 2000-yil.
* Kristian Leitz (Hrsg): *Lexikon der ägyptischen Götter va Götterbezeichnungen*, Leuven 2002.
* Richard H. Wilkinson: *Die Welt der Götter im Alten Ägypten.* *Glaube-Macht-mifologiya*. Theis Verlag, Shtutgart 2003, ISBN 3-8062-1819-6, S. 169.

Havolalar
---------

* Misr ayollari: Wosret, „kuchli")
* Misr: Wosret — Thebes maʼbudasi)
**Rajabov Boltaboy** (1878.20.2, Margʻilon yaqinidagi Shakar qishlogʻi — 1960.17.3, Margʻilon) — Oʻzbekiston xalq hofizi (1939). Tiniq va mayin ovoz sohibi. Ashula yoʻllarini dastlab bobosi Matxoliq hofiz, otasi Rajabboy, togʻasi Maksud hofizlardan, keyinchalik Hamroqul qori, Turgʻun sariq, Xolqora ota, Abu Baxriddin kabi ustoz sanʼatkorlardan oʻrgangan. 1920—30 yillarda Fargʻona vodiysida katta ashula ijrochisi sifatida tanilib, mazkur janr rivojiga katta hissa qoʻshgan va talqinchilik maktabini yaratgan. Fargʻona, Andijon, Namangan, Qoʻqon shaharlari va tumanlarida, Katta Fargʻona kanali (1939) va boshqa qurilishlarda madaniy xizmat qilgan. Repertuaridagi 150 dan ziyod xalq qoʻshiq, yalla va ashulalari, ayniqsa, ashulalar ("Kelibman", "Ey sanam", "Xayrul bashar", "Judo qilma", "Shoyad", "Oh kim", "Boʻston", "Bu gulshan") taʼsirchan ohangda, jozibali yangragan. Mamatbuva hofiz, J. Sultonov, M. Uzoqov kabi hofizlarga ustozlik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Halovard** — oʻrta asrlardagi Vaxsh viloyatining markazi. Kofirqalʼa shahri xarobasi oʻrnida joylashgan. 10-asr

da H. Hulbukdan katta boʻlgan. Shahar atrofida koʻplab bogʻ-rogʻlar, hosildor yerlar boʻlib, aholi dehqonchilik bilan shugʻullangan. Shahar aholisi mohir kamonboz boʻlishgan. H. Vaxsh daryosidan maxsus chiqarilgan (6—7-asrlar) Kofir kanalidan suv ichgan. Ilk oʻrta asrdagi H. arkida budda sajdagohi topilgan, unda hokim va uning oila aʼzolari ibo-dat qilishgan. Saroyda oʻtkazilgan qazishmalar natijasida braxmi yozuvi bilan bitilgan 50 ga yaqin qoʻlyozma parchalari topilgan. Arablar istilosi natijasida (750 y.) H. vayron boʻlib, shahar yangi hududda, Kofirqalʼadan 12 km shim.-gʻarbda Vaxsh daryosi boʻyida qayta barpo etilgan. U hozirgi Lagʻmon shahri xarobasiga toʻgʻri keladi. Uning umumiy maydoni 100 gaga yaqin boʻlib, mudofaa devori bilan oʻralgan; 4 ta darvozasi, kuzatuv minoralari boʻlgan. Shahar ayrim yerlarda 2 qator mudofaa devori bilan oʻralgan. 10—13-asr boshlarida rav-naq topgan. Shahardagi deyarli barcha turar joylar pishiq gʻishtdan ishlangan, koʻcha va maydonlarga toshlar yotqizilgan. H.da Vaxshning zarbxonasi joylashgan. Shahar moʻgʻullar istilosi natijasida vayron boʻlgan.

Adabiyot
--------

* Kamal iddinov Sh.S.. Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaz1chn1M istochnikam IX — nachala XIII vv.. T. 1996.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jeyms Robinson** (1794 – 1873) britaniyalik jokeychi edi. 1852-yilgacha davom etgan chavandozlik faoliyatida u 24 Britaniya klassika poygalarida gʻolib boʻlgan. Uning Derbidagi oltita gʻalabasi 1976-yilda Lester Piggott oʻzining yettinchi derbisida gʻalaba qozonmaguncha rekord oʻrnatadi. Uning 2000-yilgi Gvineyadagi toʻqqizta gʻalaba rekordi tengsizligicha qolmoqda. Koʻpincha „Jem" nomi bilan mashhur boʻlgan Robinson 1852-yilda jarohatdan soʻng chavandozlikdan nafaqaga chiqdi va 1873-yilda vafot etdi.

Fon
---

Robinson Nyumarketda, Suffolkda tugʻilgan. Uning otasi Jon *(* 1845-yilda) murabbiy boʻlgan, uning akasi ham Jon *(* 1863).Tarantellani 1833-yilda 1000 Gvineyada gʻalaba qozonish uchun tayyorlagan. Uning oʻgay akasi Tom Robinson *(* 1875-yilda) Prix du Jockey Clubning birinchi va uchinchi gʻoliblari boʻlgan.

Chavandozlik faoliyati
----------------------

Robinson haydash uslubini ishlab chiqdi, unga koʻra past, choʻkkalab, ayniqsa marrada. Bu asrning oxirida Tod Sloan kabi amerikalik chavandozlar tomonidan Angliyaga kiritilgan zamonaviy uslubga yaqinroq bo'lgan. Koʻpchilik jokeylardan farqli oʻlaroq, „tik holda" oʻtirishga moyil edi. Hatto oʻz davrining meʼyorlariga koʻra, Robinson qamchidan tez-tez va kuchli foydalangan. Baʼzi togʻlarini qonga botgan. Ardrossan ismli bir ot shu qadar taʼsirlanganki, u keyinchalik Robinsonga mashgʻulot chogʻida hujum qildi.Jokey ogʻir jarohatlardan qutulib qoldi.

Isteʼfo
-------

Robinson ot minishdan olgan daromadining katta qismini Nyumarketdagi mashgʻulot maydonchasini qurishga sarflagan. U otxonani boshqarishga unchalik qiziqmas edi. Koʻp vaqtini Londonda muloqot qilish bilan oʻtkazardi. U qolgan pulining koʻp qismini doʻstlariga berdi va faqat keyinchalik Rutlend va Bedford gersoglari koʻmagida qashshoqlikdan qutuldi. Robinson 1873-yilda Nyumarketdagi Rutlend Pleysdagi uyida vafot etdi va Nyumarket qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Legends: Lester Piggott".  Britishhorseracing.com. 4-iyun 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil.
2. ↑  „Most wins horse racing 2000 Guineas by a jockey".  Guinnessworldrecords.com. Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil.
3. ↑  „"THE CROUCHING JOCKEY" WHO PRECEDED SLOAN". Otago Witness (17-avgust 1899-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil.
4. ↑  „JEM ROBINSON". Press (Canterbury, New Zealand) (10-fevral 1888-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil.
5. ↑  Mortimer, Roger*. Biographical Encyclopedia of British Flat Racing*. Macdonald and Jane’s, 1978. ISBN 0-354-08536-0.
6. ↑  *Encyclopedia of British Horse Racing*. Routledge, 2005. ISBN 9781135762667. 6-yanvar 2013-yilda qaraldi.
7. ↑  *MISCELLANEOUS*. Wellington Independent, 27-mart 1873-yil. 6-yanvar 2013-yilda qaraldi.
**Lari**:

* Lari - {{Bilgiquti aholi punkti

| oʻzbekcha nomi = Lari
| mavqe = kommuna
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi|Viloyat
| mintaqa = Toskana
| jadvalda mintaqa = Toskana
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Pisa (provinsiya)|Pisa
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 43 | lat_min = 34 | lat_sec = 8
| lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 35 | lon_sec = 36
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 280
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 45
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 130
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 8559
| sanalgan yil = 2008
| zichlik = 190
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 0587
| pochta indeksi = 56035
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 050017
| Commons turkumi = Lari
| sayt = .

* Lari (pul birligi) — Gruziya Respublikasi pul birligi.




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Lari (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
Bermud orollari birinchi marta 1936-yilda Olimpiya o'yinlarida qatnashgan va o'shandan beri sportchilarni har bir yozgi Olimpiya o'yinlarida qatnashish uchun yuborgan, ular 1980-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlari boykotida qatnashgan hollar bundan mustasno. Bermud orollari 1992-yildan beri har bir qishki Olimpiya o'yinlarida qatnashib keladi.

2021-yilda Flora Daffyning ayollar triatlonida oltin medali bilan Bermuda yozgi Olimpiya o'yinlarida oltin medalni qo'lga kiritgan aholi soni bo'yicha dunyodagi eng kichik mamlakatdir. 1976-yildan beri ular aholi soni boʻyicha umumiy medal qoʻlga kiritgan eng kichik davlat boʻlib kelgan, biroq bu rekord 2021-yilda Alessandra Perilli tuzoqdan otish boʻyicha San-Marino uchun bronza medalini qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi.

Bermud orollari milliy olimpiya qo'mitasi 1935-yilda tashkil etilgan va 1936-yilda Xalqaro Olimpiya qo'mitasi tomonidan tan olingan.

1. ↑  „Bermuda becomes smallest country to win gold as Flora Duffy claims triathlon" (en). *the Guardian* (27-iyul 2021-yil). Qaraldi: 28-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Bermuda celebrates first Olympic gold" (en-GB). *BBC Sport*. Qaraldi: 28-iyul 2021-yil.
3. ↑  *Mackenzie, Alasdair*. „Shooting-Tears of joy as San Marino becomes smallest Olympic medal-winning nation". *Reuters* (29-iyul 2021-yil). Qaraldi: 29-iyul 2021-yil.
**Borovaniy** (nemischa:) Chexiya Respublikasining Janubiy Chexiya viloyatining Cheske Budějovice tumanidagi shaharchadir. 4100 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Borovanining bir qismi bo'lgan Trocnov, Chexiya tarixidagi eng taniqli odamlardan biri Yan Jijkaning tug'ilgan joyi sifatida tanilgan.

Ma'muriy qismlar
----------------

Vrcov, Xluboká u Borovan, Dvorec, Třebeč, Radostice va Trocnov qishloqlari Borovanining ma'muriy qismidir.

Geografiyasi
------------

Borovany taxminan 13 kilometr (8 mi) České Budějovice shahridan janubi-sharqda. U Gratzen etaklarida joylashgan. Hududdan Stropnitsa daryosi oqib o'tadi.

Tarixi
------

Borovaniy haqida birinchi yozma eslatma 1186-yilga tegishli. 1455-yilda Borovany monastiri tashkil etilgan.

19-asrda qishloqning rivojlanishi 1869-yilda qurib bitkazilgan Cheske Budejovitse- Vena temir yo'lining qurilishi va asr oxirida diatomli tuproq konlarining topilishi bilan sodir bo'ldi. Birinchi jahon urushidan keyin u intensiv ravishda qazib olinib, qurilish sanoati uchun qayta ishlana boshladi. Yana bir zavod Ikkinchi jahon urushidan keyin, uchinchisi esa 1970-yilda qurilgan. 1973-yilda Borovaniy shahar maqomini oldi.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

Dvorecda mamlakatdagi eng kichik hayvonot bog'laridan biri bo'lgan Dvorec hayvonot bog'i mavjud.

Taniqli shaxslar
----------------

* Yan Žižka (taxminan 1360–1424), general

Galereya
--------

* Bokira Maryamning tashrifi cherkoviBokira Maryamning tashrifi cherkovi
* Borovany monastiriBorovany monastiri
* Yan Jižka haykaliYan Jižka haykali
* Nepomuklik Avliyo Ioannning farishtalar bilan haykaliNepomuklik Avliyo Ioannning farishtalar bilan haykali
* PilloryPillory

Manbalar
--------

1. 1 2  „Historie Borovan" (cs).  Informační centrum Borovany. Qaraldi: 28-avgust 2021-yil.

"Historie Borovan" (in Czech).

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Borovany (Cheské Budějovice tumani)*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayti (chexcha)
* Official tourist portal
**Lara Fabian** (*Лара Фабиан*; 1970-yilda tugʻilgan, Ettenberg) — Belgiyalik xonanda. Lara Fabian belgiyada tugʻilib oʻsib, kanadada fuqarosi. Lara Fabian ingliz, ispan va rus tilida qoʻshiq aytadi, lekin koʻpincha fransuz tilida qoʻshiq aytadi. Yevrovidiniye-88 da Luksemburg nomidan borgan.

### Yoshligi

Lara Fabian 9 yanvar 1970 yilda Ettenberg shahrida tugʻulgan. 1975 yilgacha Italiyaning Sitsiliya shahrida yashagan. Faqat 1975 yilda oilasi bilan Belgiyaga koʻchib borgan. 5 yoshligida Laraning otasi unda musiqiy maʼlumotni sezgan va 8 yoshida unga pianino olib bergan. Lara 8 yoshdan boshlab oʻzini birinchi musiqalarini yozgan. Kechroq Konservatoʻriyada qoʻshiq aytishni oʻrgangan.
  
Laraning muvaffaqiyoti 14 yoshdan boshlangan. Otasi gitarachi boʻlib u bilan klublarda qoʻshiq aytgan. U koʻp musiqiy tanlovloda qatnashgan. Masalan: tramplin («Tremplin de la chanson») musiqiy tanlovda 1986 yilda gʻolib boʻlgan. Laraga xalqaro muvaffaqiyoti 1988 yilda kelgan. 1988 yildagi Yevrovideniyeda Luksemburgni taqdim etgan. Lekin faqat 4 oʻrini olgan.

### Kanada

Laraning muvaffaqiyoti uchun 28 may 1990 yil juda katta ahamiyati bor. Bu kuni Lara Rik Ellison bilan uchrahsadi va oz vaqt oʻtib Kanadaga uchib ketadi. Shu vaqtda esa Laraning otasi, uning birinchi musiqiy albomini pulini toʻlaydi. Bu albomi chiqshi bilan tez sotilib ketdi. Har bir kontsertida uni yaxshi kutib olishdi va 1991 yil "Felix" musiqiy mukofotida gʻolib boʻlib chiqdi.
  
1994 yilda esa Kanadada uning ikkinchi musiqiy albomi chiqdi - «Carpe Diem».
**Jhukar madaniyati** - jez davri madaniyati (mil. av. 2-ming yillik oʻrtalari). 1928 yilda hind arxeologi N. Mad-jumdar Jhukar aholi turar joyi (Pokistonning Sind viloyati)dan topgan. J. m.ning asosiy yodgorliklari — Jhukar, Lohumjodaro va Chanxudaro (2 katlam). J. m. uylari pishiq gʻishtdan, oʻchoqlar qurilganligi bilan oʻziga xos. Sopol idishlaridagi geometrik va oʻsimliksimon naqshlar sargʻish fonda qora va qizil boʻyoq bilan chizilgan. Jez buyumlaridan keng foydalanilgan (bolta, bandak, tamgʻa va h. k.). Tamgʻamuhrlar sopol, toshdan tayyorlangan, turli geometrik shakllar, baʼzan hayvonlarning rasmlari bilan bezatilgan. J. m.ning tamgʻa-muhrlari Harappa tamgʻamuhrlaridan yozuvi yoʻqligi bilan farq qiladi. J. m. koʻp jihatdan Balujiston, Shim. Eron va Oʻrta Osiyo madaniyatiga oʻxshab ketadi.

Ad..Masson V. M. Drevnezemledelcheskaya kultura Margiani, M. L. 1959.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Li Erl "Jeyms" Ellroy** (1948 yil 4 martda tug'ilgan) - amerikalik kriminal fantastika yozuvchisi va yozuvchi. Ellroy o'zining eng so'nggi asarida telegrammatik nasr uslubi bilan mashhur bo'lib, u ko'pincha bog'lovchi so'zlarni o'tkazib yuboradi va faqat qisqa va alohida bo'lgan jumlalarni ishlatadi.Xususan *,"Qora Dahlia"* (1987), *"Katta hech qanday joy"* (1988),Maxfiy Los angeles(1990), *Oq jaz*(1992), *Amerikancha kichik gazeta* (1995), *Sovuq olti ming* (2001) va *Qaroqchining qoni*(2009) romanlarida ko'rish mumkin.

### Hayotning boshlang'ich davri

Li Erl "Jeyms" Ellroy Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida tug'ilgan. Uning onasi Jeneva Odeliya (niki Xilliker) hamshira bo'lgan.Uning otasi Armand,hisobchi va bir vaqtda Rita Xeyvortning biznes menejeri bo'lgan. Uning ota-onasi 1954 yilda ajrashishdi, keyin Ellroy va onasi Kaliforniyaning El Monte shahriga ko'chib o'tishdi.

7 yoshida Ellroy onasini yalang'och holda ko'rdi va u haqida jinsiy fantaziya qila boshladi. U yoshligida bunday yomon fikrlar bilan kurashgan, chunki u bilan psixo-jinsiy aloqada bo'lgan va uning yalang'ochligini ko'rishga harakat qilgan.Ellroy shunday dedi: "Men yalang'ochlarni ko'rishni o'ylab yashadim. Men undan bir vaqtning o'zida nafratlanardim va unga havas qilardim...''

1958 yil 22 iyunda, Ellroy o'n yoshga to'lganida, onasi zo'rlangan va o'ldirilgan.Keyinchalik Ellroy onasini "O'tkir tilli [va] yomon xulqli",barqaror ish bilan shug'ullana olmaydigan, ichkilikboz va jinsiy aloqada bo'lgan deb ta'riflagan. Uning o'limini eshitgandan so'ng uning birinchi munosabati yengillashdi.Endi u o'zi yaxshi ko'rgan inson-otasi bilan yashashi mumkin edi. Uning otasi Ellroyga o'zi xohlagan ishlarini qilishiga ruxsat bergan, ya'ni "o'qish uchun yolg'iz qolishga, tashqariga chiqishga va derazadan manzarani ko'rishga, atrofni aylanib chiqishga va havodan bahra olishga ruxsat berdi.Politsiya uning onasining qotilini hech qachon topa olmadi va ish haligacha ochilmagan. Qotillik, Jek Uebbning *"Nishon"* ( Los-Anjeles politsiya departamenti fayllaridagi shov-shuvli holatlardan iborat bo'lgan kitob edi, otasining tug'ilgan kuni sovg'asi) kitobini o'qish bilan birga Ellroyning yoshligidagi muhim voqealar edi.

Ellroyning onasining o'ldirilishi bilan bog'liq hislar bilan kelisha olmasligi uni boshqa qotillik qurboni Elizabeth Shortga o'tkazishga olib keldi. "Qora Dahlia" nomli kitobida,Short bo'yi past yosh ayol,1947 yilda o'ldirilgan,uning tanasi yarmiga bo'lingan va Los-Anjelesda noma'lum va ochilmagan jinoyatda o'ldirilgan yosh ayol edi. Yoshligida Ellroy o'zining qarama-qarshi hislari va istaklari uchun Shortdan o'zi uchun foydalangan.Uning kuchli qo'rquvi klinik depressiya davriga olib keldi va u asta-sekin tuzala boshladi.
**Jovvat Hojiyev** (1938.4.7, Toshkent) — matematik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1990), fizikamat. fanlari doktori (1977), professor (1979). Mosk-va universitetining mexanika-matematika fakultetini (1962) va aspiranturasini (1965) tugatgan. 1965-yildan Toshkent universitetida assistent (1965—67), katta oʻqituvchi (1967—69), dotsent (1969-78), professor (1978-98), mat. fakulteti dekani (1971—85), algebra va sonlar nazariyasi kafedrasi mudiri (1985—98). Ilmiy ishlari in-variantlar nazariyasi va uning tat-biqlari (xususan egri chiziqlar va sirtlar differensial geometriyasi)ga, /-gruppoidlar nazariyasi va ularning tatbiklari (xususan, qator algebraik sistemalarning tub radikalining xossalarini oʻrganish)ga hamda funksional analiz topologik yarim maydonlar nazariyasiga, lokal-kompakt gruppalarning lokal qabariq fazolardagi tasvirlar nazariyalariga oid. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti lau-reati (1995).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

As.Teoriya invariantov binarnix form, T. 1978; Prilojeniye teorii invariantov k differensialnoy geometrii krivmx, T, 1988; Algebra va sonlar nazariyasi kursi (darslik) (hamkorlikda), T. 2001.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Liviya asidasi xurmo asali va eritilgan qo'y go'shti bilan beriladi. Liviya asidasini iste'mol qilishning an'anaviy usuli - uni o'ng qo'lning ko'rsatkich va o'rta barmoqlari bilan iste'mol qilish.
**Liviya oshxonasi**- Liviya va uning xalqlarning oshpazlik an'analari.

Liviya oshxonasi asosan O'rta er dengizi, Shimoliy Afrika va Berber oshxonalarining an'analariga asoslangan. Liviyaning eng mashhur taomlaridan biri bu bazin non arpa unidan, suv va tuzdan tayyorlangan xamirturushsiz non . Bazin non arpa unidan qaynatib tayyorlanadi suvda, so'ngra magraf yordamida xamir hosil qilish uchun uni urib, bu maqsad uchun mo'ljallangan noyob tayoq. Liviyada cho'chqa go'shtidan foydalanish shariat - Islom dini qonunlariga muvofiq taqiqlangan .

Liviya poytaxti Tripolida oshxonaga, ayniqsa, italyan oshxonasi ta'sir ko'rsatdi. Makaron keng tarqalgan; ko'plab dengiz mahsulotlari mavjud. Janubiy Liviya oshxonasi ko'proq an'anaviy arab va berberdir. Keng tarqalgan meva va sabzavotlarga anjir, xurmo, apelsin, o'rik va zaytun kiradi .

 Bazin non qovurilgan go`sht va qattiq qaynatilgan tuxum bilan xizmat qiladi
* Liviya madaniyati


1. ↑  Rozario, P.*. Libya*, Countries of the world. Gareth Stevens Pub. 2004 — 40 bet. ISBN 978-0-8368-3111-5.
**Yuna Izrailovich Ishoqov** (1909. 30.12 — Toshkent — 1977.6.5) — iqtisodchi olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1970), iqtisod fanlari doktori (1950), professor (1950). Oʻrta Osiyo plan-iktisod institutini tugatgan (1932). Shu institutda oʻqituvchi, 1934—44 yillarda Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti siyosiy iqtisod kafedrasi mudiri, Toshkent moliya-iqtisod institutida dotsentabr Angren t.n. Oʻzbekiston metallurgiya zavodi, Farhod GES qurilishlarida qatnashdi. 1944-yil dekabridan to umrining oxirigacha Toshkent politexnika instituti siyosiy iqtisod kafedrasi mudiri. Ilmiy ishlari mehnat unumdorligi, siyosiy iqtisod muammolariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Livandagi fransuzlar** ― (fransuzcha: *Français du Liban*), shuningdek, **livanlik** **fransuzlar** (fransuzcha: *Franco-Libanais*) Livanda yashovchi fransuz diasporasining bir qismidir. Ularning koʻpchiligi Fransiya fuqarolari boʻlib, ular orasida ikki fuqarolikka ega boʻlganlar koʻp. Fransuz livanliklar umumiy aholi soni 21 mingga yaqin; biroq ularning diniy va lingvistik mansubligiga oid maʼlumotlar, mavjud emas.

Siyosiy vakillik
----------------

Livanlik fransuzlar Fransuz fuqarolari assambleyasida chet eldagilar sifatida taʼkidlangan; Livan Suriya, Iroq va Iordaniya bilan bir qatorda (garchi ancha kichik boʻlsa ham, bu mamlakatlarda ham fransuz hamjamiyati bor) Bayrut saylov okrugining bir qismi boʻlib, undan uch vakil Assambleyaga saylanadi. Oxirgi assambleya saylovlari 2006-yil 18-iyulda boʻlib oʻtdi, unda 4156 saylovchi, shu jumladan 3787 livanlik fransuz saylovchilari ishtirok etgan. Jan-Lui Mange (f. *Jan-Lui Maingui*; 1953-yilda tugʻilgan, Bayrut, Demokratlar va mustaqil liberallar ittifoqi partiyasi), Denis Rever-Xaddat (f. *Denis Revers-Xaddad*; 1940-yilda tugʻilgan, Varenn-Jarsi, chet eldagi Fransiya fuqarolari harakati partiyasi) va Marsel Logel (fr. *Marsel Laugel*; 1931-yilda tugʻilgan, Jazoir, Demokratlar va mustaqil liberallar ittifoqi partiyasi), kabi vakillar saylangan.

2012-yilda Livan Chet eldagi fransuzlar uchun shakllantirilgan va Yaqin Sharq, Markaziy, Sharqiy va Janubiy Afrikani oʻz ichiga olgan Oʻninchi saylov okrugi tarkibiga kirgan. 2011-yil 31-dekabr holatiga koʻra, okrugda 147,997 nafar saylovchi roʻyxatga olingan, ulardan 21,428 nafari Livanda. Saylov okrugida qatnashgan 11 nomzoddan faqat ikkitasi Livanda doimiy yashovchi sifatida qayd etilgan; ulardan hech biri Fransiyadagi asosiy partiyalardan biriga mansub boʻlmagan.

Livanlik fransuzlar Fransiyada
------------------------------

2007-2012-yillarda Fransiya Milliy Assambleyasida, kelib chiqishi livanlik boʻlgan, ikki deputat — Anri Jibrael (Sotsialistik partiya aʼzosi) va Eli Abud (1959-yilda Bayrutda tugʻilgan, Xalq harakat uchun ittifoqi aʼzosi) boʻlgan. Bundan tashqari, xuddi shu yillarda sanoat, energetika va elektron iqtisodiyot vaziri sifatida, onasi Livanlik boʻlgan Erik Besson, Fransiya hukumati aʼzosi boʻlgan.

Yana qarang
-----------

* Livandagi italyanlar
* Fransiyaning Suriya va Livandagi mandati
* Katta Livan
* Livan-Fransiya munosabatlari
* Levantinlar

Manbalar
--------

1. ↑  Rezultati viborov 2006 goda na sayte Assamblei fransuzskix grajdan za rubejom
2. ↑  Français inscrits au registre mondial au 31/12/2011
**Yumgʻon** — oʻrta asrlarda Badaxshonning jan.-sharqida joylashgan tarixiy togʻli tuman va shahar nomi. 7-asr Xitoy manbalarida (Syuan Szan) Inpokyen mulki sifatida qayd etilgan. "Yumgʻon" atamasi "qama kon", yaʼni "hamma yeri kon" maʼnosini anglatgan, chunki ushbu togʻli tumanda turli-tuman katta konlar mavjud boʻlgan. Mahmud ibn Valining yozishicha, qadimda Y. butun Badaxshonning poytaxti boʻlgan. B. A. Ahmedovning fikricha, bu shahar hozirgi Fayzobod oʻrnida boʻlib, Juzun deb ham atalgan. Baʼzi manbalarga koʻra, mil. 861—862-yillarda Y. dagi qattiq zilzila natijasida shahar vayron etilgan. Biroq tez orada shahar tiklanib, 17-asrda mustahkam shahar sifatida maʼlum boʻlgan. taxminan 1059—63-yillarda mashhur shoir Nosir Hisrav Balxdan Y.ga qochib kelgan va umrining oxirigacha shu yerda yashagan. U bu yerda koʻplab ajoyib binolar, gʻaroyib inshootlar, jumladan, zamonasining moʻʼjizasi hisoblangan katta hammom qurdirgan, biroq 17-asr da hammom saqlanib qolmagandi. Nosir Hisrav vafotidan soʻng Y. yaqiniga dafn etilgan. 9—10-asrlarda, Somoniylar davrida Y.da zarbxona boʻlib, kumush dirhamlar zarb qilingan.

Adabiyot
--------

* Ahmedov B. Istoriya Balxa, T. 1982; Kamaliddinov Sh. S, Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistona po yaraboyazichnim istochnikam IX - nachala XIII vv. T. 1996.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konstruktiv mantiq** (lot. constructo — tuzish, qurish, yasash) — matematik mantiqdagi yoʻnalish. Asoschilari: L.Brauer, G.Veyl, A.Geyting va boshqa Chekli koʻp obʼyektlarga mansub boʻlgan prinsiplarni cheksiz koʻp obʼyektlarga qoʻllashni inkor etadi (mas, butunning qismdan kattaligi haqidagi qoida). Cheksizlik tushunchasi klassik (anʼanaviy) mantiq va Konstruktiv mantiqda turlicha talqin etiladi. Klassik mantiq cheksizlikni tugal mavjud deb, Konstruktiv mantiq esa nooshkor shakllanayotgan deb qaraydi. Konstruktiv mantiq uchun obʼyektlar va umuman mantiqiy matematik nazariyalarni induktiv tuzish (konstruksiyalash) harakterli. Ayrim olimlar Konstruktiv mantiq prinsiplariga asoslanib, hozirgi zamon matematik mantiq va mat.ning asosiy natijalarini qayta koʻrib chiqishga urinmoqdalar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konsul** (lot. consul — maslahatchi) — 1) Qad. Rimda ilk respublika davrida vujudga kelgan oliy mansabdor shaxs. Konsullar 2 kishidan iborat tartibda dastlab 1 yillik muddatga faqat patritsiylar tomonidan saylangan. Mil.av 367 yildan soʻng K.dan biri plebeylar orasidan saylangan. K. xalq yigʻinlari va senatni chaqirgan. Alohida hollarda senat K.ga cheksiz xuquqlar bergan. K. imperiya davrida oʻz amaliy ahamiyatini yoʻqotib, faxriy unvonga aylangan; 2) oʻrta asr Shimoliy va Markaziy Italiya shaharlaridagi oliy mansabdor shaxs. 8-asrning 1-yarmida K. fuqarolar tomonidan, asosan, 1 yilga 4— 12 kishidan iborat tarkibda saylanib, oliy ijroiya, maʼmuriy, moliyaviy, sud va qisman qonun chiqaruvchi hokimiyatga egalik qilgan va shahar patritsiylari manfaatini ifoda etgan; 3) bir davlatning boshqa davlat hududida oʻz mamlakati, uning yuridik shaxslari va fuqarolari manfaatlarini himoya qilish, 2 davlat orasida siyosiy, iqtisodiy, ilmiy va madaniy aloqalarni rivojlantirishga yordam berish uchun tayinlanadigan mansabdor shaxs. K.ning tayinlanishida uni qabul qiluvchi davlatning aniq roziligi talab etiladi. K. qabul qiluvchi davlatning qonunlari, odat va anʼanalarini buzmasligi lozim. K.ning faoliyati uni yuboruvchi davlat elchixonasi tomonidan nazorat etiladi. K.lik toifalari K.larning oʻz xizmat darajadari bilan bogʻliq unvonlari boʻlib, ularning 4 xili mavjud: Bosh K. K. Vitse-K. va K.lik agentlari. K.lik toifalarini berish, yuboruvchi davlatning ichki ishi hisoblanadi va shu davlatning qonunlari bilan tartibga solinadi. 1963-yilda BMT doirasida "K.lik aloqalari haqida" Vena Konvensiyasi ishlab chiqilgan, 1994-yil 6-mayda Oʻzbekiston Respublikasi ushbu Konvensiyaga qoʻshilgan. Oʻzbekiston, shuningdek, bir qator davlatlar bilan K.lik bitimlari tuzgan va ularda K.lik vakolatxonalari va boshqa mansabdor shaxslar faoliyat doirasi, huquq, imtiyoz va immunitetlari belgilangan. 1996-yil 29 avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Konsullik ustavi qabul qilindi, unda K.lik muassasalarining ishini tashqil etish, shu ishlarni bajarish tartibi K.lik mansabdor shaxslar tomonidan belgilab berildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avstraliya zoogeografik oblasti** – quruklikdagi zoogeogra-fik oblastlardan biri. Avstraliya zoogeografik oblasti o. Avstra-liya qit’asi, Tasmaniya, Timor, Yangi Gvineya, Bismark va Solomon arxipela-glari hamda boshqa birqancha orollarni oʻz ichiga oladi. Avstraliya bilan Yangi Gvineya qadimdan qoʻshni qitalardan ajralib qolganligi, ayrim orollar esa hechqachon qit’alar bilan qoʻshilmaganligi sababli bu oblast faunasi birinchi-dan, uncha boy emas, ikkinchidan, juda koʻp endemik va qadimgi turlarga ega. Avstraliya zoogeografik oblasti o.da odamlar olib kelib, keyin yovvoyilashib ketgan dingo iti, choʻchqa va quyonlarni is-tisno qilganda yuksak sut emizuvchilar (yoʻldoshlilar) faqat ba’zi bir kemi-ruvchilar va qoʻlqanotlilardan iborat. Qoʻlqanotlilar uzoqqa ucha olishi tufay-li, kemiruvchilar esa shox-shabbalar bilan birga dengiz orqali oqib kelib qolgan boʻlishi mumkin. Avstraliya zoogeografik oblasti o. orol holati tu-fayli uning faunasi tarkibida bir te-shiklilar (tuxumqoʻyuvchilar) kabi relikt hayvonlar guruhi saqlanib qolgan. Bir teshiklilardan oʻrdakburun, yexidna va proyexidna endemik turlar hisoblanadi. Bu yerda faqat xaltalilar faunasi xilma-xil boʻlib, 162 toʻrni oʻz ichiga oladi. Xaltalilarning turlari boshqa zoo-geografik oblastlardagi sut emizuvchilarning turli biologik tiplariga mos keladi. Mas, xaltali boʻri va xaltali suvsar yirtqichlarga, xaltali chumolixoʻr va xaltali krot hasharotxoʻrlarga, xal-tali olmaxon va koala olmaxon tipidagi kemiruvchilarga, kenguru esa tuyo-klilarga yaqin turadi. Avstraliya zoogeografik oblasti o.da 660 tur qushlardan 450 dan ortiqrogʻi endemik hisoblanadi. Bu oblastda Avstraliya tuyaqushlaridan kazuarlarning 3 turi va emu (bir tur), liradumlilar (2 turi), jannat qushlarining 100 dan ortiq turi tarqalgan. Avstraliya zoogeografik oblasti o. faunasida ayniqsa toʻtiqushlar xilma-xil boʻladi, ular ora-sida nakadu, rozema, toʻlqinsimon patli toʻtilar koʻpchilikka ma’lum. Asalxoʻrlar Avstraliya zoogeografik oblasti o. uchun harakterli boʻlib, 200 ga yaqin turi bor. Sudralib yuruvchilar faunasi 400 turga yaqin boʻlib, ular asosan kal-takesaklar (240 tur), ilonlar (140 tur), toshbaqalar (10 tur) va timsoxlardan (3 tur) iborat. Sudralib yuruvchilardan yoʻgʻondumli gekkonlar, plashchli kal-takesak, baliqlardan ikki xil nafas oluvchi seratod Avstraliya zoogeografik oblasti o. uchun xosdir. Suvda ham, quruklikda ham yashovchilar orasida dumlilar umuman uchramaydi, dumsizlar esa 60 dan ortiqroq toʻrni oʻz ichiga oladi. Umurtqasiz hayvonlardan eng yirik 109yomgir chuvalchanglari – skolesidlar (3,5 m gacha), bichikchi chumolilar, asalxoʻr chu-molilar, termitlar koʻproq uchraydi.Ad.: Voronov A. T. Biogeografiya s osnovami ekologii, M. 1984; Kobishev A. M. Kubansev B. S, Geografiya jivot-nix s osnovami zoologii, M. 1988.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |