**Lulua masjidi** yoki **al-Lu'lu'a masjidi** (arabcha: ) – Misrning Qohira shahridagi masjid. Milodiy 1015–1016-yillarda qurilgan. Uchinchi Fotimiylar xalifasi al-Hakim davrida Fotimiy meʼmoriy uslubida qurilgan. Masjid 1919-yilda deyarli butunlay vayron bo'lgan, ammo keyinchalik 1998-yilda diniy nasl-nasabini Fotimiylar xalifaligining shia islomiga bog'laydigan <a href="./Dovudi\_Bohra" rel="mw:WikiLink" data-linkid="119" data-cx="{&amp;quot;adapted&amp;quot;:false,&amp;quot;sourceTitle&amp;quot;:{&amp;quot;title&amp;quot;:&amp;quot;Dawoodi Bohra&amp;quot;,&amp;quot;thumbnail&amp;quot;:{&amp;quot;source&amp;quot;:&amp;quot;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/MKE-EID1440-1866-4-2019-Edit.jpg/80px-MKE-EID1440-1866-4-2019-Edit.jpg&amp;quot;,&amp;quot;width&amp;quot;:80,&amp;quot;height&amp;quot;:99},&amp;quot;description&amp;quot;:&amp;quot;Sect of Ismaili Shia Islam&amp;quot;,&amp;quot;pageprops&amp;quot;:{&amp;quot;wikibase\_item&amp;quot;:&amp;quot;Q653227&amp;quot;},&amp;quot;pagelanguage&amp;quot;:&amp;quot;en&amp;quot;},&amp;quot;targetFrom&amp;quot;:&amp;quot;mt&amp;quot;}" class="cx-link" id="mwGg" title="Dovudi Bohra">Dovudi Bohra</a> tomonidan ta'mirlangan. Masjid Muqottam tepaliklarida joylashgan.

Geografiyasi
------------

Masjid Muqottam tepaliklarining janubiy qabristoni yaqinida, Qohiradan sharqdagi pastroq tepaliklarda joylashgan. Uning o'rtacha balandligi dengiz sathidan 180 metr (590 ft) yuqori, eng baland cho'qqisi esa 213 metr (699 ft). U uch qismga bo'lingan. Eng baland qismi Muqottam togʻi deb ataladigan past togʻ relyefidir. Bu masjidlar va cherkovlar qurilishida foydalanilgan ohaktosh uchun muhim qadimiy Misr karerining joyi edi. Lulua masjidi ham shu ohaktosh bilan qurilgan.

Tarixi
------

Al-Hakim (996–1021) Qohirada turli binolar barpo etishda xizmat qilgan, Muqottam tepaligida qurilgan koʻplab kichik masjidlar qatorida bu masjidni ham qurdirgan. Rivoyat qilinishicha, Hakim kechalari masjidga yolg‘iz o‘zi ibodat qilgan. Al-Lulua nomi "marvarid" degan ma'noni anglatadi, chunki masjidning tashqi ko'rinishi bezakli va yorqin edi.

Masjidning birinchi taʼmirlanishi 16-asrda boʻlgan. 1919-yilda uning jabhasi va qabrlari vayron boʻlganidan soʻng, masjid 1990-yillarning oxirida Hindistonning Dovudi Bohra jamoasi tomonidan qayta taʼmirlangan.

 Yangilangan masjid ichidagi mehrob
Fotimiylar masjidi ohaktosh cho'qqisida qurilgan bo'lib, tepalik tizmasining alohida qismi sifatida xavfli tarzda o'rnatilgan. Ochilgan ohaktosh masjid qurilishi uchun poydevor bo'lgan. Masjid noyob fotimiy meʼmoriy uslubida qurilgan. Bu Misrda qurilgan dastlabki masjidlardan biri boʻlib, u yerda fotimiylarga xos meʼmoriy uslubda qurilgan. Lulua masjidi dastlab toʻrtburchaklar reja boʻyicha qurilgan uch qavatli minorasimon inshootdan iborat edi. Pastki qavat tepalikdan qisman qazilgan. Uch qavatli kirish eshigi, har bir qavatda orqa devorida mehrob bo‘lgan. Yuqori qavatlar g'ishtdan qurilgan va ichki devorlari gipslangan. Bu ustki qavatlardan birining kirish joyi ham uch kamarli edi; arklar gʻisht va toshdan qurilgan. Oʻrta qavat, bochkali, orqa tomonida naqshinkor mehrob va bitta toʻrtburchak derazasi bor edi. Yuqori qavatda ikkita bo'lim bor edi, ularning har biri bitta oynaga ega edi. Yuqori qavatlardagi gumbazlar g'ishtdan qurilgan. Joylashtirilgan tarixiy fotosurat ko'plab tafsilotlarni tasdiqlaydi. Fasadda ikonografik yozuvlar ko'p edi.

Yana qarang
-----------

* Masjidlar ro'yxati
* Afrikadagi masjidlar ro'yxati
* Misrdagi masjidlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Al-Lu'lu'a Mosque". 2011-yil 29-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 3-dekabr.
2. ↑  **Note:** Sources conflict on the period of dating the mosque - either during the reign of the third Fatimid caliph (per MIT) or of the sixth caliph, in another ("Hakem be-Amr Allah" entry, *Encyclopædia Iranica* Vol. 11, pp. 572-573, ed. Ehsan Yarshater. Encyclopædia Iranica Foundation & Eisenbrauns, Inc. New York, 2003). MIT is cited here, pending agreement of authoritative sources.
3. 1 2  „5 – Fatimid Mosques in Cairo".  Massachusetts Institute of Technology. Qaraldi: 2013-yil 8-mart.
4. 1 2 3 4 5  Williams, Caroline*. Islamic Monumentss in Cairo: The Practical Guide*. American Univ in Cairo Press, 2008 — 279 bet. ISBN 978-977-416-205-3.
5. ↑  Särkkä, P.*. Rock Mechanics – A Challenge for Society: Proceedings of the Isrm Regional Symposium Eurock 2001, Espoo, Finland, 4 – 7 June 2001*. Taylor & Francis, 2001 — 402 bet. ISBN 978-90-265-1821-8.
6. ↑  Bloom, Jonathan M.*. Arts of the City Victorious: Islamic art and architecture in Fatimid North Africa and Egypt*. Yale University Press, 2007. ISBN 978-0-300-13542-8.
7. 1 2 3  „5 – Fatimid Mosques in Cairo". *The Mosque of al-Lu'lu'a:(1015-16)*.  Mit.edu. Qaraldi: 2013-yil 1-mart.
8. 1 2  „Al-Lu'lu'a Mosque".  Unusualegypt.com. 2013-yil 9-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 1-mart.
9. ↑  Williams, Williams (2008), p. 129