**Anton Borisovich Nosik** (1966-yil 4-iyul Moskva — 2017-yil 9-iyul Pirogovo) — Rossiya va Isroil startap menejeri, jurnalist, jamoat arbobi va mashhur blogger (2011-yil holatiga koʻra Yandex boʻyicha Runetda beshinchi oʻrin). Koʻpgina jurnalistlar va Internet arboblari uni „Runetning otalari"dan biri deb nomlaydi.

U Lenta.ru (uning asoschisi boʻlgan va 2004-yilgacha bosh muharrir boʻlgan), Vesti.ru, Gazeta.ru va NEWSru.com ning eng yirik onlayn yangiliklar nashrlari muharriri edi. Rambler xoldingi va SUP Media blog xizmatining sobiq menejerlaridan biri (bu lavozimda LiveJournal xizmatini takomillashtirishda ishtirok etgan), Pomogi.org xayriya jamgʻarmasi asoschisi. 2011-yilning martigacha u Bfm.ru veb-saytining bosh muharriri lavozimida ishlagan. 2009-yil oktabr oyining oʻrtalaridan boshlab u United Media bosh direktori oʻrinbosari va bir vaqtning oʻzida Bfm.ru bosh muharriri lavozimini egalladi. 2011-2012-yillarda Anton Nosik LiveJournal xizmatiga egalik qiluvchi SUP Media kompaniyasining media direktori boʻlgan.

Biografiya
----------

Yozuvchi Boris Nosik va polonist filolog Viktoriya Mochalova oilasida tugʻilgan. Ota 2011-yilda Rossiya Badiiy akademiyasining faxriy aʼzosi etib saylangan. Oʻgay ota — rassom Ilya Kabakov. Opasi Sandra Fransh-Komte fransuz universitetida ijtimoiy lingvistika boʻyicha oʻqituvchi. Millati boʻyicha yahudiy.

1981-1983-yillarda 40-sonli (ingliz tiliga ixtisoslashtirilgan) va 201-sonli (Z. va A. Kosmodemyanskiylar nomidagi) maktablarda oʻqigan. 201-maktabda sinf rahbari RSFSR maktabining xizmat koʻrsatgan oʻqituvchisi Z. N. Kulakova, fizika va astronomiyadan RSFSR maktabining xizmat koʻrsatgan oʻqituvchisi G. M. Chernix.

1989-yilda MGMSU (Moskva Davlat tibbiyot va stomatologiya universiteti) tibbiyot fakultetini tamomlagan. U Vladimir viloyati, Selivanovskiy tumani, Krasnaya Gorbatka qishlogʻida tibbiy amaliyotdan oʻtdi.

1990-yilda Isroilga borgan va u yerda jurnalistik faoliyatini boshlagan. U Isroilning rus tilidagi "Vesti "gazetasiga iqtisodiy sharhlar va Internet yangiliklari boʻlimiga rahbarlik qildi. 1990-1994-yillarda u Rossiya va Isroildagi Fidonet tarmogʻidagi ijtimoiy-siyosiy munozaralarning faol ishtirokchisi boʻlgan. *Emigrant* taxallusi ostida ARM hamjamiyatida, xususan *#russian* kanalida faol ishtirok etgan. U rus tilidagi internetning kashfiyotchilaridan biri hisoblangan. Jamoa bilan birgalikda Artemi Lebedeva Cityline Internet-provayderi va Netskate kontent provayderi faoliyati bilan bogʻliq kontent loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etdi.

1994-1995-yillarda Limassolda chiqadigan rus tilidagi „Vesti s Kipra" gazetasida muharrir boʻlib ishlagan. U Arkan Kariv bilan birgalikda Yitzhak Rabinning oʻldirilishi haqida detektiv roman yozgan. Turli tillardan tarjima qilingan. 1997-yilda u Rossiyaga qaytib keldi.

1996-yil 24-dekabrdan 1999-yil apreligacha „deyarli har kuni" rejimda chiqarilgan Runetdagi birinchi pullik bloggerlik loyihalaridan biri — "Kechki Internet "muallifi, shundan soʻng rejim tartibsiz boʻlib qoldi, oxirgi soni 2001-yil 14-fevralda.

  

2001-yilda u „Yandeks kubogi" ni qoʻlga kiritdi, Internetda qidirish qobiliyati uchun mukofotlangan.

2004-yil 16-17-iyun kunlari Parijda boʻlib oʻtgan YeXHTning Internetda irqchilik, ksenofobiya va antisemitizm targʻiboti va nafrat jinoyatlari oʻrtasidagi munosabatlarni aniqlashga bagʻishlangan ikki kunlik xalqaro konferensiyasida (inglizcha: *OSCE Meeting on the relationship between racist, xenophobic and anti-Semitic propaganda on the Internet and hate crimes* yigʻilishi) 3-boʻlim sessiyalari boshlanishidan oldin („Irqchilik, ksenofobiya va antisemitizmga qarshi kurashda davlat va xususiy hamkorlik" Internet") "*Internet hamjamiyati irqchilik, ksenofobiya va antisemitizmga qarshi: Rossiya tajribasi* "hisobotini taqdim etdi (inglizcha: *Internet Community vs. Racism, Xenophobia and Anti-Semitism: The Russian Experience*).

2005-yil oxiridan beri u „Pomogi.org" asoschilaridan biri.

2006-yil kuzidan boshlab u Endryu Polson va Aleksandr Mamut tomonidan yaratilgan "SUP "kompaniyasida „Ijtimoiy media xushxabarchisi" boʻlib ishlagan, u Six Apart (LiveJournal xizmati egasi) ga xizmat koʻrsatish uchun litsenziyani sotib olgan. Kiril LJ sektori", deyarli bir yil oʻtgach, bu kompaniya LiveJournal -ni butunlay sotib oldi.

2008-yil 23-may kuni „Remix’08" konferensiyasida ishtirok etdi, u yerda Stiv Ballmer bilan ochiq muhokamada ishtirok etdi.

2008-yil 10-sentabrda Nosik SUP kompaniyasidan isteʼfoga chiqqanini eʼlon qildi.

2009-yil oktabridan 2011-yil martigacha u Bfm.ru axborot resursi bosh muharriri boʻlgan.

2009-yilda uning „universal qidiruv boʻlmagan qoʻllanmasi" WhoYOUgle Runet mukofotiga sazovor boʻldi.

2010-yil oktabr Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedev Twitterda dolboed taxallusi ostida roʻyxatdan oʻtgan Anton Nosikning mikroblogini doʻstlariga qoʻshdi.

Nosik oʻzining tanqidlari bilan mashhur edi „. rf" — Medvedev tashabbusi bilan yaratilgan kirillcha domen zonasi.

2011-yil noyabr oyida u SUPga media direktori sifatida qaytdi, lekin 2012-yil noyabr oyida yana ketdi.

2014-yil oʻrtalaridan boshlab u marketing tadqiqotlari va jamoatchilik fikrini oʻrganish bilan shugʻullanadigan Shaggy Cheese MChJ hammuassisi hisoblanadi.

Soʻnggi ikki yil ichida Nosik sogʻligʻidan shikoyat qildi, tayoq bilan harakat qildi, „tomirlar harakat qilmoqda". U 2017-yil 9-iyul kuni ertalab soat ikkilarda doʻstining dacha uyida yurak xurujidan vafot etdi.

Aleksey Navalniy, Pavel Durov, Dmitriy Medvedev kabi koʻplab taniqli shaxslar hamdardlik bildirdi.

U Moskvadagi Vostryakovskiy qabristoniga dafn etilgan.

Oilasi
------

1993-yil iyunda u oila qurdi, uning rafiqasi Olga.

Beva ayol Anna Pisarevskaya. Oʻgʻil Lev Matvey.

Ijtimoiy faoliyat
-----------------

 Runet mukofoti-2009 taqdirlash marosimida
„Pomogi.org" jamgʻarmasi asoschisi sifatida u kasal bolalar uchun, shu jumladan oʻz bloglari orqali xayriya toʻplagan.

2013-yil mart oyida u Pussy Riot aʼzolari Mariya Alyoxina va Nadejda Tolokonnikovani ozod qilish uchun bir qator yakkaxon piketlarda qatnashdi.

U 2014-yil 24-25-aprel kunlari Kiyevda boʻlib oʻtgan „Ukraina — Rossiya: dialog" kongressida ishtirok etdi.

Rossiya yahudiylari kongressi jamoat kengashi aʼzosi.

U Armaniston va tan olinmagan Togʻli Qorabogʻ Respublikasiga hamdardlik bildirdi , Ozarbayjonning suveren davlat sifatida mavjudligini „afsusli tarixiy xato" deb atadi. Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligi persona non grata deb eʼlon qilindi.

Rossiya Bosh vaziri Dmitriy Medvedev Anton Nosikning oʻlimiga izoh berar ekan, uni „Rossiya internetining kashfiyotchisi" sifatida taʼrifladi va uning rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan.

Ekstremizmda ayblash
--------------------

2015-yil oxirida Anton Nosikga nisbatan Suriya haqidagi maqola uchun Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 282-moddasi 1-qismi (nafrat yoki adovat qoʻzgʻatish) boʻyicha jinoiy ish qoʻzgʻatilgan edi. Tergov maʼlumotlariga koʻra, 2015-yil 1-oktabrda Nosik Internetda „Suriyani Yer yuzidan yoʻq qiling" sarlavhali maqola eʼlon qildi, unda til ekspertizalariga koʻra, „suriyaliklarga nisbatan dushmanlikni qoʻzgʻatish alomatlari milliy-hududiy asos shaxsda aniqlangan" deb topilgan. 2016-yil 19-sentabrda davlat ayblovi Nosikni aybdor deb tan olishni va uni ikki yilga ozodlikdan mahrum qilishni soʻradi. 2016-yil 3-oktabrda Moskvaning Presnenskiy sudi Nosikni aybdor deb topdi va uni 500 ming rubl miqdorida jarimaga tortdi. 2016-yil 15-dekabrda Moskva shahar sudi jarimani 300 ming rublgacha kamaytirdi. 2017-yilning yanvarida Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudi Nosikning Moskva shahar sudi hukmi ustidan shikoyatini qabul qildi.

Bibliografiya
-------------

Anton Nosik quyidagi kitoblarning hammuallifi:

* Аркан Карив, Антон Носик*. Операция «Кеннеди»*. Jerusalem, Israel: Beseder, 1996.
* Галина Тимченко, Антон Носик, Иван Колпаков*. Дорогая редакция. Подлинная история «Ленты.ру», рассказанная ее создателями*. М.: АСТ, Времена 2, 2014. ISBN 978-5-17-086970-1.

Nosikning hayoti davomida Sergey Kuznetsovning „Filni his qilish" kitoblarining katta qismlari. „Rossiya Interneti tarixi boʻyicha eslatmalar" (2004) va Yuliya Idlis „Runet: yaratilgan butlar" (2010). Uning oʻlimidan soʻng, onasi Viktoriya Mochalova Elena Kallo bilan birgalikda Nosik tomonidan tanlangan matnlar toʻplamini tuzib, uni 2020-yilda "Litdybr "kitobi sifatida nashr etdi. Kundaliklar, dialoglar, nasr. 2021-yil 4-iyulda Mixail Vizelning Anton Nosik haqidagi „Anton Nosik rus internetining koʻzgusi" nomli biografik kitobi eʼlon qilindi. Bir bob Meduza tomonidan nashr etilgan, kitob 2022-yilda chiqishi kutilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Рейтинг блогов рунета" (ru). 23-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Умер основатель российского интернета Антон Носик" (ru). *Лента.ру* (9-iyul 2017-yil). 10-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
3. ↑  „Умер один из «отцов Рунета» Антон Носик" (ru).  «Московский комсомолец». 10-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
4. ↑  „Медведев о Носике: он был первопроходцем российского интернета" (ru).  НТВ. 9-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
5. 1 2  „«Разве может умереть dolboeb, который успевает везде и сразу?» Навальный, Дуров, Волож и другие — об Антоне Носике" (ru).  Медуза. 2-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
6. 1 2  „Носик, Антон" (ru). *lenta.ru*. 3-noyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-noyabr 2008-yil.
7. ↑  *Галина Зеленина.* „Виктория Мочалова: «Нельзя прекращать сбивать масло»" (ru).  Фонд Ави Хай (19-may 2012-yil). 21-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2012-yil.
8. 1 2 3 4  „Что знает обо мне Государство".  Эхо Москвы (1-iyun 2016-yil). 2-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2016-yil.
9. ↑  *Пишет Anton NossikAnton Nossik dolboeb.* „Памяти школы" (ru). *dolboeb.livejournal.com*. 23-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-noyabr 2021-yil.
10. ↑  „В Красной Горбатке «Отец Рунета» занимался ампутацией" (ru). 12-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2017-yil.
11. ↑  „Homepage for #russian IRC channel". 29-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2008-yil.
12. 1 2  „Умер Антон Носик" (ru). 11-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
13. ↑  „Вечерний Интернет, заметка 446" (ru). 29-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-avgust 2007-yil.
14. ↑  „Нетоскоп / Кубок «Яндекса» взял Антон Носик". 27-mart 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2010-yil.
15. ↑  *Meeting on the relationship between racist, xenophobic and anti-Semitic propaganda on the Internet and hate crimes*. Paris, 16 and 17-iyun 2004-yil: OSCE — 54—55 bet.
16. ↑  „Беспредел и хамство в «Живом Журнале»". 10-noyabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2006-yil.
17. ↑  „ReMIX 2010 — Третья ежегодная веб-конференция" (ru). 21-fevral 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2018-yil.
18. ↑  *dolboeb.* „Лытдыбр: отставка".  Живой журнал. 13-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2008-yil.
19. ↑  „«Премия Рунета — 2009» назвала лидеров отрасли". 2-aprel 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-mart 2010-yil.
20. ↑  „Медведев зафрендил в Twitter Антона Носика" (ru). *Lenta.ru*. 29-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2010-yil.
21. ↑  Нужен ли кириллический домен? YouTubeda
22. ↑  „Умер Антон Носик". *Газета.Ru*. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
23. 1 2  „Москва прощается с Антоном Носиком". 11-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2017-yil.
24. ↑  „Московские могилы. Носик А.Б.\_2". *www.moscow-tombs.ru*. 1-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-mart 2022-yil.
25. ↑  „В Москве завершилась серия пикетов в поддержку Pussy Riot" (ru). *Грани.ру* (8-mart 2013-yil). 11-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
26. ↑  „В Киеве открылся Конгресс «Россия — Украина: диалог». Фоторепортаж". 26-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2014-yil.
27. ↑  „Структура Российского Еврейского Конгресса" (ru). 15-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-mart 2015-yil.
28. ↑  „Антон Носик: существование Азербайджана как суверенного гособразования-досадная историческая ошибка" (ru).  «Новости-Армения» (18-mart 2017-yil). 12-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
29. ↑  „Блогосфера и восторженный бал идиотов". 10-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2018-yil.
30. ↑  „СМИ сообщили о проверке обстоятельств смерти Носика сотрудниками СКР". *Росбизнесконсалтинг*. Qaraldi: 9-iyul 2017-yil.
31. ↑  „Прокурор попросил приговорить Носика к двум годам заключения" (ru).  РИА Новости. 19-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentabr 2016-yil.
32. ↑  „Суд назначил блогеру Носику штраф 500 тысяч рублей за экстремизм" (ru). 5-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2016-yil.
33. ↑  „4 июля 2021 года Антону Носику исполнилось бы 55 лет Мы публикуем фрагмент еще не изданной книги Михаила Визеля о человеке, который создавал русский интернет" (ru).  Meduza. 7-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2021-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Сергей Кузнецов*. Ощупывая слона. Заметки по истории русского Интернета*, 2004.
* Юлия Идлис*. Рунет: Сотворённые кумиры*, 2010.

Havolalar
---------

 

* Anton Nosik Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-06-15). Arxivnaya kopiya on the Snob loyihasidagi
* 2-sonli soʻrovnoma FRI da Arxivnaya kopiya
* Anton Nosik Arxivnaya kopiya „Exo Moskvy" radiosidagi -da
* Anton Nosikning New Times jurnaliga intervyusi (video), 2008-yil 11-iyul
* Anton Nosik „Skandal maktabi" dasturida Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-02-07). -dagi Arxivnaya kopiya
* Anton Nosikning „Fakultet" radiosida bir qator maʼruzalari. -dagi Arxivnaya kopiya
* „Shantaram" kitobining taqdimoti Arxivnaya kopiya (video), 2009-yil 5-dekabr
* Blogger Nosik ekstremizmda ayblanmoqda Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* Doʻstlarning maʼruzalari, intervyulari va xotiralari arxivi Arxivnaya kopiya
* *Саша Сулим.* „«Он всё-таки был человек бесстрашный»" (ru). *// meduza.io*.  Meduza (9-iyul 2018-yil). 19-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2018-yil.