***Ipomoea purpurea***, oddiy **ertalab glory**, **baland boʻyli ertalabki glory**, yoki **binafsharang ertalabki glory**, Meksika va Markaziy Amerikadan kelib chiqqan *Ipomoea* turkumiga mansub tur.

Tavsif
------

Barcha ipomoealar singari, oʻsimlik balandligi 2–3 m (6 ft 7 in–9 ft 10 in)gacha yetadi. Barglari yuraksimon, poyasi jigarrang tuklar bilan qoplangan. Gullari karnaysimon, asosan ko‘kdan binafsha rangdan oq ranggacha, diametri 3–6 cm (1.2–2.4 in).

Tarqalishi va yashash joyi
--------------------------

Oʻsimlik nam va boy tuproqda yaxshi o‘sadi, lekin turli xil tuproq turlarida oʻsishi mumkin. U dunyoning issiq mo‘tadil va subtropik mintaqalarida tabiiy hisoblanadi. Koʻpincha zararli begona oʻt deb hisoblansa-da, *I. purpurea* oʻzining jozibali binafsha va oq gullari uchun ham oʻstiriladi va koʻplab navlari yaratilgan. Keng tarqalgan I. purpurea navlari orasida „Crimson Rambler" (oq tomoqli qizil-binafsha gullari), „Kniolaning qora ritsar", „Yelta yulduzi" va 'Somon yoʻli' (binafsha rang aksanli oq gulchambar) bor.

### Gul rangi

Atsillangan siyanidin glikozidlari *I. purpurea* ning binafsha-koʻk gullaridan ajratib olinishi mumkin. Bu antosiyaninlarning barchasi kofein kislotasi va p-kumar kislotasi bilan atsillangan siyanidin 3-soforozid-5-glyukozidga asoslangan.

Ipomoea purpurea
Atsillangan pelargonidin glikozidlari *I. purpurea* ning qizil-binafsha gullaridan ajratib olinishi mumkin. Atsillangan antosiyaninlarning barchasi pelargonidin 3-soforozid-5-glyukozidga asoslangan.

### Toksik davolash usullari

Tijoratda ipomoea urugʻlariga odatda toksik metil simob bilan ishlov beriladi, bu konservant neyrotoksik zahar boʻlib xizmat qiladi, bu baʼzilar tomonidan giyohvandlik xurujini to‘xtatish foydali deb hisoblanadi. Qoʻshma Shtatlarda urugʻlar zaharli ogʻir metallar birikmasi bilan ishlov berilganligini xaridorlarga oshkor qilish uchun qonuniy talab yoʻq.

Galereya
--------

* Och koʻk rangli I. purpureaOch koʻk rangli *I. purpurea*
* Pushti I. purpureaPushti *I. purpurea*
* Pushti I. purpurea yaqindanPushti *I. purpurea* yaqindan
* I. purpurea Loganvill, Jorjiya*I. purpurea* Loganvill, Jorjiya
* Pushti I. purpureaPushti *I. purpurea*
* Binafsharang I. purpurea yaqindanBinafsharang *I. purpurea* yaqindan
* Binafsharang I. purpurea yaqindanBinafsharang *I. purpurea* yaqindan
* I. purpurea polenining skanerlash elektron mikrografi*I. purpurea* polenining skanerlash elektron mikrografi
* Binafsharang-koʻk I. purpureaBinafsharang-koʻk *I. purpurea*
* Ipomoea purpurea kurtagiIpomoea purpurea kurtagi
* Ipomoea purpurea  bargiIpomoea purpurea bargi

Manbalar
--------

1. ↑  USDA Plants Profile
2. ↑  Fang, Zhou (2013-01-12). "Tracing the Geographic Origins of Weedy *Ipomoea purpurea* in the Southeastern United States". *Journal of Heredity* **104** (5): 666–77. doi:10.1093/jhered/est046. PMID 23894192.
3. ↑  Richard H. Uva, Joseph C. Neal and Joseph M. Ditomaso, *Weeds of The Northeast*, (Ithaca, NY: Cornell University Press, 1997), Pp. 214-217.
4. ↑  Norio Saito; Fumi Tatsuzawa; Kyoko Yoda; Masato Yokoi; Kichiji Kasahara; Shigeru Iida; Atsushi Shigihara; Toshio Honda (November 1995). "Acylated cyanidin glycosides in the violet-blue flowers of *Ipomoea purpurea*". *Phytochemistry* **40** (4): 1283–1289. doi:10.1016/0031-9422(95)00369-I. PMID 7492373. .
5. ↑  Norio Saito; Fumi Tatsuzawa; Masato Yokoi; Kichiji Kasahara; Shigeru Iida; Atsushi Shigihara; Toshio Honda (December 1996). "Acylated pelargonidin glycosides in red-purple flowers of *Ipomoea purpurea*". *Phytochemistry* **43** (6): 1365–1370. doi:10.1016/S0031-9422(96)00501-8. PMID 8987912. .
6. ↑  Dunn Chace, Teri*. Seeing Seeds: A Journey into the World of Seedheads, Pods, and Fruit*. Portland OR: Timber Press, 2015. ISBN 978-1604694925.
7. ↑  Potter, James*. Substances of Abuse*. Redding CA: Jubilee Enterprises, 2008 — 157 bet. ISBN 978-1930327467.