kanal

**Bo`rjar** ( oʻzbekcha: Bo‘rjar*,* Бўржар ; eski nomi — *Rakatsu*  ) — Toshkentdagi kanal, Anhor kanalining chap tarmogʻi (baʼzan Boʻzsuv kanalining chap tarmogʻi deb ham yuritiladi). Nisbatan qisqa uzunligiga (5,4 km) qaramay, u shaharning yuqori suvli kanallaridan biri (suv oqimi 33 m³/sek)  . Bo`rjar GESi Bo`rjarda qurilgan.

Tavsif
------

U Anhordan, Kosmonavtlar shoh ko'chasidan uncha uzoq bo'lmagan joyda (bu yerdagi qirg'oqlardan biri bo'ylab O'zbekiston Prezidentining sobiq qarorgohi "Oqsaroy", hozirgi Birinchi Prezident muzeyi; boshqa tomonida Beshag'och ko'chasi) boshlanadi. Shu bilan birga, "Anhor" nomi g'arbga bir oz yon tomonga ketadigan kichikroq kanal uchun saqlanib qolgan. Bo`rjar bu yerdan janubi-gʻarbga oqib oʻtadi va Anhor suvlarining koʻp qismini va yoʻnalishini ajralish paytigacha saqlab turadi. Ba'zan  umumiy kanalning ustki qismi Bo'zsuv kanaliga tegishli bo'lib, anhorning Bo`rjar bilan bir vaqtda boshlanishi hisobga olinadi.Bundan tashqari, Bo`rjar navbatma-navbat poytaxtning bir qancha yirik koʻchalarini kesib oʻtadi. Kanalda 5 ta ko‘prik qurildi  : Kosmonavtlar shoh ko‘chasi, *Furqat* / *Bobur* ko‘chasi , *Muqimiy* ko‘chasi, *Chapanat* ko‘chasi, *Kichik halqa yo‘li* uchun. Bo`rjar uchastkasi tugashidan oldin Toshkent- Samarqand temir yo'li va *Chashtepa* ko'chasi ostidan suv o'tadigan gidrotrubalarda yashiringan. Kanal qirg'oqlari deyarli hamma joyda tik.

Bo`rjar sohillarida Alisher Navoiy nomidagi Milliy bog', "Sharq" stadioni, 2010 yilgacha 2-trolleybus deposi joylashgan. Kanal boʻylab deyarli butun uzunligi boʻylab (qoʻshilishgacha boʻlgan yer osti qismidan tashqari) Toshkentning Chilonzor va Yakkasaroy tumanlari chegarasi chizilgan.

Choshtepa ko‘chasidan keyin Bo`rjar Salar kanaliga quyiladi.

Burjar GES
----------

Kosmonavtlar xiyobonidan pastda (41°18′19″N 69°15′13″E﻿ / ﻿41.30528°N 69.25361°E﻿ / 41.30528; 69.25361GO ) kanalida Bo`rjar GESi qurildi (1933-1936), bu yerda SSSRda 1-marta SRPP (RMZ) tomonidan loyihalashtirilgan bosimli basseynning avtomatik gidravlik klapandan foydalanilgan. Suv bosimining balandligi 18,5 metr, elektr stantsiyasining quvvati (1983 yil ma'lumotlariga ko'ra) 6,4 MVt. "Toshkent ensiklopediyasi"ga koʻra, Bo`rjar GESining boshqaruv pulti Boʻzsuv tizimidagi Toshkent – Boʻzsuv va Shayxontoxirda joylashgan boshqa gidroelektr stansiyalarini ham boshqaradi.  .

 Kaskad
 Rakatboshi

Bo`rjar tegadi
--------------

Bo`rjarning oʻng tarmogʻi Milliy bogʻ hududidan boshlanuvchi yirik Oqtepa (Aqtepa) kanalidir. A. Navoiy (41°17′50.4″N 69°14′30.7″E﻿ / ﻿41.297333°N 69.241861°E﻿ / 41.297333; 69.241861GO ).

To'g'ridan-to'g'ri Bo`rjar GESi ro'parasida kichik kanal (ariq) *Rakatboshi* yoki *Rakat* (41°18′19.1″N 69°15′17.5″E﻿ / ﻿41.305306°N 69.254861°E﻿ / 41.305306; 69.254861GO ).

Eslatmalar
----------

Izohlar
1. ↑  Кроме того, приведённое значение, вероятно относится к участку ниже отхода Актепы, поскольку расход воды в Актепе достигает 52 м³/сек
2. ↑  Улица меняет название в точке пересечения с каналом

Manbalar

1. ↑  Булатова В. А. Маньковская Л. Ю. Памятники зодчества Ташкента XIV—XIX вв. — Ташкент: Издательство литературы и искусства, 1983. С. 41
2. 1 2  Ташкент. Энциклопедия / Главный редактор Зиядуллаев С. К. — Ташкент: «Главная редакция УзСЭ», 1983. Ст. «Бурджар»
3. ↑  Ташкент. Энциклопедия / Главный редактор Зиядуллаев С. К. — Ташкент: «Главная редакция УзСЭ», 1983. Ст. «Анхор»
4. ↑  Ташкент. Энциклопедия / Главный редактор Зиядуллаев С. К. — Ташкент: «Главная редакция УзСЭ», 1983. Ст. «Бурджарская ГЭС»

Adabiyot
--------

* 
* Ташкент. План города. — Ташкент: «Узгеодезкадастр», 1995.