recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
1. YO‘NALTIRISH Salmon ibn Abdulaziz as-Saud **Salmon ibn Abdulaziz as-Saud**

Salmon ibn Abdul-Aziz Ibn Abdurrahmon Al Saud (arab. سلمان بن عبد العزيز بن عبد الرحمن آل سعود‎)23 dekabrda tugʻilgan, Saudiya Arabistoni va Oliy Arabistoni 2015 yil. 2015 yil 23 yanvardan 2022 yil 27 sentyabrgacha Bosh vazir. U oʻgay ukasi podshoh Abdulloh vafotidan keyin shoh boʻldi. 2011-2015 yillarda Mudofaa vaziri. 1963 yildan 2011 yilgacha Ar-Riyod gubernatori.
Saudiya sulolasining yigirmanchi rahbari. Saudiya Arabistoni asoschisi, qirol Abdulaziz Al Saudning 25-oʻgʻli, Hassa al-Sudairiydan, oltinchi Sudairi yettiligi.
U podshoh Abdulazizning tirik o‘g‘illari orasida to‘ng‘ich o‘g‘lidir.

2022-yil 8-sentabrda Buyuk Britaniya qirolichasi Yelizaveta II vafotidan so‘ng u dunyodagi eng keksa monarxga aylandi.

1956 yilda Buyuk Britaniya, Fransiya va Isroilning Misrga qarshi birgalikdagi tajovuzi (Suvaysh inqirozi) paytida Misr armiyasiga koʻngilli sifatida qoʻshilgan.
U 1935-yil 31-dekabrda Ar-Riyodda (Saudiya Arabistoni) tugʻilgan, qirol Abdulaziz Al Saudning 25-oʻgʻli boʻlib, Hassa bint Ahmad al-Sudairiydan boʻlgan. Olti aka-uka bilan birgalikda u „Sudairi yettiligi" deb nomlangan tashkilotni tuzdi.

Uning olti akasi va to‘rt singlisi bor edi. Uning ukalari: qirol Fahd (1921-2005), shahzoda Sulton (1930-2011), shahzoda Abdurahmon (1931-2017), shahzoda Naif (1933-2012), shahzoda Turki (1934-2016) va shahzoda Ahmad (1942 yilda tugʻilgan) va opa-singillar: Luluva (vaf. 2008), Latifa, Al-Javhara (vaf. 2019) va Javohir (vaf. 2015).

Murabba[8] saroyida tarbiyalangan. U boshlangʻich taʼlimni Ar-Riyoddagi, podshoh Abdulaziz tomonidan farzandlari uchun tashkil etilgan shahzodalar maktabida olgan. Din va zamonaviy fanlarni oʻrgangan.

U 18 yoshga toʻlganda, otasi uni 1953 yil mart oyida Ar-Riyod viloyatiga oʻzining vakili va gubernatori etib tayinladi.
Keyinchalik, 1955 yil aprel oyida qirol Saud uni vazir darajasida Ar-Riyod gubernatori etib tayinladi.
1960 yil dekabr oyida u bu lavozimdan isteʼfoga chiqdi.

1956 yilda Buyuk Britaniya, Fransiya va Isroilning Misrga qarshi birgalikdagi tajovuzi (Suvaysh inqirozi) paytida Misr armiyasiga koʻngilli sifatida qoʻshildi.

Adabiyotlar
-----------

 [  ibn Abdulaziz as-Saud biografiya]
**Muomala** (iqtisodiyotda) — mehnat mahsulotlarini oldisotdi vositasida ayirboshlash. Maxsult xoʻjaligi uchun xos. M. bevosita ayirboshlashpzm pul vositachiligi bilan farq qiladi. M. ibtidoiy jamoa tuzumining oxirlarida, natural xoʻjalik asosida tovar xoʻjaligining paydo boʻlishi bilan boshlangan. Almashuv uchun maqsulot (tovar) ishlab chiqarish shakllana boshlagach, almashuvga zaruriyat tugʻilgan, natijada M. kelib chiqqan. Maxsulotlarning oddiy, bevosita almashuvi (T—T)dan farqli ravishda M.da tomonlar pul orqali bogʻlanadilar (T— P—T). Almashuv ishtirokchilaridan birining qoʻliga oʻtgan pul maʼlum vaqtdan soʻng tovarlar va xizmatlar sotib olishga sarflanadi, jarayon toʻxtovsiz davom etadi. Mex.nat mahsullarining tovarga aylanishi M.ning kelib chiqishiga shart-sharoit yaratadi. Qiymatning pul shakli kelib chiqishi natijasida M. funksional mustaqillik kasb etdi. Dastlabki bosqichlarda tovar M. si mahalliy bozorlar doirasida cheklangan edi. Ijtimoiy mehnat taqsimotinint chuqurlashuvi, tovar—pul munosabatlarining kengay-ishi natijasida yagona ichki bozor va jahon bozori shakllandi. Keyinchalik tovar M.si rivojlanib, tovarlarni yetkazib berish vaqti ularning qiymatini qoplash vaqtidan farq qila boshladi. Yirik mashinalashgan ishlab chiqarish moddiytexnika asosining shakllanishi kredit, keyinchalik qimmatli qogʻozlar M.sini rivojlantirdi.

M. ijtimoiy mahsulotni ishlab chiqarishdan isteʼmolga yoʻnaltirishda alohida vazifalarni bajaradi. M. sohasida tovar ishlab chiqaruvchilarning abstrakt mehnati oʻzining ijtimoiy bahosini oladi, zarur mehnat vositalari va buyumlarini sotib olish orqali ishlab chiqarishning yangi sikli uchun sharoit yaratiladi, tayyor mahsulot isteʼmol fazasiga yekazib beriladi, aholining talab darajasi aniqlanadi.

Nuriddin Yoʻldoshev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Salomas - suyuq yog'larni, asosan o'simlik moylarini gidrogenlash orqali sanoatda olinadigan qattiq yog'. Cho'chqa yog'i ishlab chiqarish SSSRda oziq-ovqat sanoatining katta miqdordagi qattiq yog'larga - hayvon yog'i o'rnini bosuvchi moddalarga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish uchun keng tarqaldi.

Gidrogenlash jarayonining mohiyati yog'ning to'yinmagan yog'li kislotalarini tashkil etuvchi qo'sh bog'larning qisman gidrogenlanishidir. Nikel katalizatorlari sanoatda qo'llaniladi. Gidrogenatsiya jarayonining muhim xususiyati trans yog'larning, asosan, elaid kislotasining hosil bo'lishidir. Hozirgi vaqtda oziq-ovqat sanoatida cho'chqa yog'i o'rnini qiziqtiradigan yog'lar egallaydi. Bu oziq-ovqat mahsulotlarida trans-yog'li kislotalarning tarkibiga cheklovlar joriy etilishi bilan bog'liq.

Sanoatda texnik va oziq-ovqat yog'lari olinadi. Eng keng tarqalgan oziq-ovqat cho'chqa yog'i brendlari pM2, pM5, pM12. Ovqatlanadigan cho'chqa yog'i margarin, maxsus yog'lar ishlab chiqarishda, shuningdek, sovun ishlab chiqarishda ishlatiladi.

Rossiya imperiyasida qattiq yog'lar, shuningdek, boshqa oziq-ovqat va kimyoviy komponentlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bir nechta korxonalarni birlashtirgan "Salomas" aktsiyadorlik jamiyati mavjud edi.

1. ↑  „Ruscha Wikipediya" (2021-yil 29-noyabr). Qaraldi: 17-aprel.
**Oqma yara** *(„fistula")* deb, odatda, patologik sharoitda kovak organlarni, boʻshliqlarni (shu jumladan, patologik) yoki chuqur joylashgan toʻqimalarni badan yuzasi — tashqi muhit bilan tutashtirib turuvchi ingichka kanalga (patologik yoki artifitsial) aytiladi. Shuningdek, kovak organlarni bir-biri bilan ham tutashtirish mumkin. Oqma granulyatsion toʻqimalar yoki epiteliylar bilan qoplangan boʻladi.

Etiologiyasi
------------

Oqma yaralarning paydo boʻlish yoʻllari juda ham xilma-xil, bunga yalligʻlanish jarayonlari (infeksiya), yot jismlar, toʻqimalarning zararlanishi yoki oziqlanishining buzilishi, oʻsmalar, tugʻma anomal hollar sabab boʻlishi mumkin. Qator hollarda oqma yaralar sunʼiy ravishda yuzaga keladi, biroq ular jarrohlik yoʻli bilan davo qilingandan soʻng yaraning yiringlashi va infeksiya tushgan choklar tufayli (bunday hollarda oqma yara infeksiyalashgan barcha qon tomirlar, toʻqimalar tikilganda ishlatilgan iplar (ligaturalar)dan infeksiya olib tashlanmaguncha bitmaydi) rivojlanishi mumkin. Yiringli oqma yaralar koʻpincha osteomiyelit, suyak boʻgʻimi sili, yot jismlar, shuningdek qorin boʻshligʻi organlari operatsiyasidan keyin uchraydi. Oqma yaralardan chiqayotgan ajratma xususiyati rang-barang boʻlib, u etiologiya bilan bogʻliqdir. Bu jinsiy aʼzo hosilalari (siydik, safro, nafas va boshq), yiringli ekssudat, toʻqima detriti, shilliq moddalar boʻlishi mumkin.

Tasniflash
----------

Oqma yaralar turlicha belgilarga qarab ajratiladi. 1. Kelib chiqishiga koʻra, tugʻma va hayotda orttirilgan turlari farqlanadi. Tugʻma oqma yaralar — tugʻma nuqsonlar (anomaliyalar) sababli: kistalar va boʻyin oqma yaralari (ular rudasimon oyquloq ravoqlarga oiddir); kindik oqma yarasi (uraxusning qoldigʻiga xosdir). 2.Tashqi va ichki oqma yaralar ham farqlanadi. Tashqi oqma yaralar ichki organlarni, boʻshliqlarni yoki chuqur joylashgan toʻqimalarni badan yuzasi bilan tutashtiradi (sterkoral, pararektal, bronxotorakal oqma yaralar). Ichki oqma yaralar yonma-yon joylashgan kavak organlar yoki organ bilan chuqur joylashgan patologik boʻshliqlar oʻrtasida paydo boʻladi (meʼda-ichak, bronx-plevral, bronx-ezofagal teshik yarasi).

Manbalar
--------

1. ↑  Oripov*. Oqma yaralar*, 2, Toshkent: Yangi asr avlodi, 2008-yil — 470-474 bet. ISBN 978-9943-08-238-0.
2. ↑  Кузин*. Дифференциальная диагностика*. Москва: Медицина, 2002-yil — 181-182 bet. ISBN 978-5-225-00920-4.
thumb| Afina markaziy vokzalidagi temir yoʻl kompaniyasining xati

OSE ning bosh ofisi Afinada joylashgan.

Tarixi
------

### Boshlanishi

Afinadagi Peloponnes temir yo'l stantsiyasi (dizayni Ernst Ziller, fotosurat 2005-yilda yopilganidan bir necha kun o'tgach)
Germaniyada ishlab chiqarishidan 520 yil oldingi dizel vagon
1920-yilda Gretsiyada ilgari faoliyat yuritgan temir yoʻl kompaniyalarining aksariyati yangi tashkil etilgan davlat hisoblanadi.

„Ikkinchi Jahon urushidagi Gretsiya qurbonlari" toʻplangan asarida meʼmor Konstantinos Doxiadisni yunon temir yoʻl tarmogʻining yoʻqotishlarini birlashtirdi.

OSE 1973-yilda SEKning vorisi tashkilot sifatida tashkil etilgan.

1975-yilda oʻsha paytgacha xususiy boʻlgan Pirey-Afina- Kifissya temir yoʻli OSE tomonidan qabul qilindi.1977-yilda Gretsiya temir yoʻl tarmogʻi 2502 kilometrni bosib oʻtgan. Ulardan 1565 kilometri standart, 915 kilometri metr va 22 kilometri tor oʻlchovli (600 kilometr) boʻlgan. mm, Pelionbahn). Oʻz hududiga nisbatan Gretsiya temir yoʻl tarmogʻining zichligi atigi bir kilometrni tashkil etib, juda past boʻlgan 52,75 km² maydoni. Shuningdek, chiziqning faqat uchta qismi ikki tomonlama kuzatilgan: Pirey-Afina-Kifisia (22) km), Afina–Inoy yoki Oinoi (61 km) va Saloniki-Plati (38 kilometr).

Pirey-Afina-Kifisia elektrlashtirilgan tezyurar liniyasi bundan mustasno, faqat teplovozlar bor edi. Lokomotivlar hatto yuk tashish uchun ham ishlatilgan. Shu bilan birga, Kryoneri-Agrinio (Aetolia-Acarnania) metr oʻlchagich liniyasi yopildi va Volos-Milies (Magnisiya) liniyasi vaqti-vaqti bilan muzey temir yoʻlining ishlashiga qisqartirildi. 

*HellasSprinter elektrovozlari* Siemens EuroSprinterning hosilasidir.
Boshqa Yevropa davlatlaridan farqli oʻlaroq, Gretsiyada temir yoʻl uzoq vaqt davomida transport vositasi sifatida muhim rol oʻynagan. Buning ikkita sababi bor edi: bir tomondan, Gretsiya materikining relyefi togʻlar bilan ajralib turadi. Bu yerda temir yoʻl qurilishi katta investitsiyalarni talab qiladi. Boshqa tomondan, koʻplab muhim markazlar, ayniqsa turizm, baribir orollarda. Mamlakatning ilgari temir yoʻl xizmati koʻrsatilmagan qismlarini, ayniqsa, gʻarbiy hududlarni bogʻlash boʻyicha ulkan rejalar haligacha amalga oshirilmagan. 1990-yildan keyin kengaytirishni rejalashtirish Korinf-Afina-Saloniki shaharlararo yoʻnalishiga va mamlakatning ikkita yirik metropoliyasida temir yoʻl harakatiga qaratildi.

2011-yil fevral oyida qolgan barcha xalqaro aloqalar (Salonikidan Istanbulga bir juft yoʻlovchi poyezdi, Skopyega bir juft poyezd va Sofiyaga uch juft poyezd, shu jumladan,Buxarestga bir juft poyezd) iqtisodiy sabablarga koʻra keyingi ogohlantirishgacha toʻxtatildi. 

Afina shimolidagi Agii Anarjiri temir yo'llarining tasviri. Chap tomonda Korint yo'nalishi bo'yicha o'lchagich chizig'i (eski), o'ngda SKA yangi bosh stantsiyasiga standart o'lchagich liniyasi.

Adabiyotlar
-----------

* NN: *Die Griechische Staatsbahn – eine Momentaufnahme*. In: Eisenbahn-Revue International, Heft 7/2002.
* Henning Wall: *Eisenbahnatlas Griechenland*. Schweers + Wall, Köln 2018.
**Sandhurst**, shahar (cherkov), Bracknell Forest unitar hokimiyati, Berkshirning tarixiy okrugidan iborat bo`lgan shaharcha, Angliya janubi-sharqida joylashgan. U shahardan 9 milya (14 km) shimolda va Aldershot harbiy bazasida joylashgan kichik hududdir. London markazidan taxminan 30 milya (48 km) g'arbiy-janubiy-g'arbiy tomonda joylashgan Sandxerst Surreydagi Kamberli yaqinidagi Sandhurst Qirollik harbiy akademiyasi bilan mashhur.

Britaniya armiyasi uchun potentsial muntazam ofitserlarning aksariyati Sandhurst deb ataladigan akademiyada ofitser kursantlari sifatida umumiy va harbiy ta'lim kursidan o'tadi. Bu akademiya Londondagi Vulvichdagi Qirollik harbiy akademiyasi (1741-yilda tashkil etilgan) va Sandxerstdagi Qirollik harbiy kolleji tomonidan 1939-yilgacha bajarilgan vazifalarning davomchisi hisoblanadi. Ikkinchisi, asosan, polkovnik J.G.ning sa'y-harakatlari natijasida 1802-yilda Buyuk Marlouda qirol farmoni bilan tashkil etilgan. Le Marchant va quvg'indagi fransuz zobiti general Frensis Jarri, uch yil oldin Bukingemshirdagi High Wycombe shahrida ofitserlar uchun o'quv maktabini tashkil qilgan. Qirollik harbiy kolleji 1812-yilda Sandhurstga ko'chirildi.

Birinchi jahon urushidan keyin kurs davomiyligi 18 oy etib belgilandi va ofitserlar Vulvichda alohida ta'minlangan artilleriya, muhandislar va signallardan tashqari Britaniya va Hindiston armiyalarining barcha bo'linmalarida komissiyalar uchun tayyorlandi. Barcha muntazam armiya ofitserlarini umumiy asosda o'qitish va o'qitish uchun hukumat 1940-yilda Sandhurstdagi Qirollik Harbiy Akademiyasi va Qirollik Harbiy Kollejini birlashtirishni rejalashtirgan. Ikkinchi Jahon urushi aralashib, hozirgi akademiya 1947-yilda paydo bo'lgunga qadar Sandxerst ofitser kadetlarini tayyorlash bo'limiga aylandi.

Aksariyat kursantlar akademiyaga 18 1/2-19 1/2 yoshda, armiyaga kirish imtihonini topshirgandan so'ng va qisqa muddatli harbiy tayyorgarlikdan o'tgandan so'ng o'qishga kiradilar. Boshqa kursantlar Uelbek kolleji, Worksop, Nottingemshire, 1953- yilda harbiy idora tomonidan texnik qurollar bo'yicha komissiya olishni niyat qilgan taxminan 16 1/2 o'g'il bolalar uchun tashkil etilgan. Raqam har xil bo'lsa-da, odatda kursantlarning o'ndan bir qismi Hamdo'stlikning chet el hududidan kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Angliya shaharlari".
2. ↑  „Sandhurst".
**Işkamiş** (18-asrgacha Iskimişt, Sikimişt) — Afgʻonistonning shim.sharqida joylashgan tarixiy shahar. Oqsaroy (Qunduzdaryo) daryosi irmogʻining yuqori oqimida, Qunduz sh.dan 190 km jan.sharqda joylashgan. Xitoy yilnomasi — "Tanshu" da Siki-mi-siti sh. deb qayd etilgan (659-yil). "Hudud ul-olam"ta koʻra, 10-asrda I. dehqonchilik rivojlangan, moʻl-koʻl don yetishtiruvchi keng nohiya boʻlgan. 19-asrda mahalliy aholi oʻrtasida I. atrofidagi togʻli viloyatni "Esk-mushk" yoxud "Eshk-mushk" deb atash urf boʻlgan. I. tekis yerlar, koʻplab yaylov, oʻtloqlari boʻlgan keng vodiyda joylashgan. I.ning aholisi, asosan, oʻzbeklardan iborat boʻlib, ular dehqonchilik, chorvachilik va toʻqimachilik, shuningdek, tuz savdosi bilan shugʻullangan. Tabariyning yozishicha, 8-asrda I.da Vaxsh Xashon deb ataluvchi chashma boʻlgan. 709-yil shu chashma yonida Qutayba ibn Muslim Bodxiz sh.ning turkiylardan boʻlgan hokimi, Tohariston aholisining arablarga qarshi qoʻzgʻoloni rahbari Nizak tarxonnhh oyoq-qoʻlini dorga mixlash yoʻli bilan qatl etgan. Amir Temur va Temuriylar davrida I. butun Badaxshon kabi Temuriylar saltanatiga vassal qaramlikda boʻlgan. 15-asr oxiri — 16-asr boshlarida (1445—96), soʻngra (1507—08) bu yerda temuriy Badiuzzamon bilan Xusravshoh, Boburnmng ukasi Nosir Mirzo bilan Badaxshon beklari oʻrtasida harbiy qarakatlar sodir boʻlgan. 16-asr boshida I.ni Shayboniyxon egallagan, uning vafotidan soʻng Badaxshon 80 yil mobaynida temuriy mirzo Sulaymonshoh qoʻlida boʻlgan. Faqat 1584-yilga kelib uni Abdullaxon //egallagan. Ashtarxoniylar davrida I. dastlab Abdulaziz sultonga, soʻngra (1631-yildan) Xusrav sultonga iqto qilib berilgan; keyinchalik Muhammad Muqim sulton va Mahmudbiy otaliq davrida I. Qunduzga tobe boʻlgan. 18-asrning 1-yarmida I. yoriylar sulolasi bilan Kattagon oʻzbeklari oʻrtasida ku-rash maydoniga aylangan. 1713—14-yil Mir Yorbekning ikkinchi oʻgʻli va vorisi Yusuf Alixon I.ni Kunduz hokimi qoʻlidan tortib olgan. 1718—20-yilda Mahmudbiyning vorisi Yusufbiy I.ni yana Kunduzga tobe etgan. Biroq yoriylardan Mir Ziyovuddin Ili oʻlkasidan kelgan qalmiklar yordamida uni oʻziga boʻysundirgan. Shundan buyen I. yoriylar, keyinchalik, Durroniylar davlati va Afgʻoniston tarkibida.

Adabiyot
--------

* Axmedov B. Istoriya Balxa, T. 1982; Kamaliddinov Sh. S, Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistana po araboyazichnim istochnikam IX — nachala XIII vv. T. 1996.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Asar Muallifi
-------------

Mirza Mahdiyxon davlat xizmatida boʻlib Nodirshoh (1688-1747)ning shaxsiy munshisi va saroy tarixchisi vazifalarida ishlab yurgan. 1875 yil Bombay nashri Mahdiyxonning tarixchigina emas balki zoʻr stilist yozuvchi boʻlganini ham koʻrsatib beradi.
Albatta bunday shoh qoʻlida xizmat qilish yoki Mahdiyxonning saroyda tutgan mavqeyi nuqtai nazaridan yonma-yon ishlash har qanday lishining qoʻlidan kelmaydi. Aftidan Mahdiyxon oʻta tadbirkor va siyosatli kishi boʻlgan 1748 yil Nodirshohga bagʻishlangan "Tarixi Nodiriy" asarini yozib tugatgandan,yana 11 yildan soʻng,ya'ni 1759 yilda "Sangloh"ni ham nihoyasiga yetkazadi.

Asar haqida
-----------

Mirza Mahdiyxon Navoiy asarlariga bag'ishlab o'zining "Sangloh" lug'atini tuzgan.
Bu lug'at Navoiy asarlari bo'yicha tuzilgan eng katta lug'at hisoblanadi. "Sangloh"ning o'zidan oldingi lug'atlarga nisbatan beqiyos katta hajmi ko'zga tashlanadi.6181 lug'at maqolani o'z ichiga olgan bu lug'at "Badoyi al -lug'at" va "Abushqa" dagi hamma so'z va so'z formalarini birga qo'shib sanaganda ham ulardan ko'ra bir necha marta ko'p o'rin egallashi aytilgan. Mirza Mahdiyxon turkiy xalqlarning afshar urug'idan bo'lib, u Eron shohi Nodirshohning kotibi bo'lgan.
Lug'at tuzishdan maqsadi Navoiy asarlarida uchraydigan qiyin so'zlar ma'nosini forsiyzabon xalqlarga ochib berish edi.Shuning uchun u lug'atni "Sangloh", ya'ni toshli yer,toshloq deb atadi. Lug'at 1759-1760-yillarda yozib tugallangan. Mahdiyxon kitobni umumiy nom -" Sangloh" bilan atagan. Bu haqda muallifning o'zi lug'atning kirish qismida o'zbek tili va Navoiy leksikasi va iboralarining salobati va so'zlarining qiyin (qattiq)ligi sababli kitobga "Sangloh" deb nom qo'yganini aytadi. 
Bu haqda "Badoyi al-lug'at" asari oxiriga ilova qilingan 180 so'z boshlanishidagi biz yuqorida tarjimasi bilan bergan jumladagi "Sangloh" ma'nosi to'g'ri ekanini yana bir bor qayd qilish mumkin.
Hozircha lug'atning uch nusxasi aniqlangan bo'lib, ular Angliya qo'lyozma xazinalari fondida saqlanadi.
"Sangloh" lug'ati 1960-yilda mashhur ingliz olimi Djerard Kloson tomonidan turli sharh va izohlar bilan Londonda nashr ettiriladi.
Lug'atshunos so'z ma'nolarini ochihttps://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Sangloh\_asari&action=submit#sh uchun asosan Alisher Navoiyning poetik asarlariga murojaat qiladi. Ayrim hollarda qo'shimcha ravishda Bobur, Husayn Boyqaro, Lutfiy kabi shoirlar ijodidan ham misollar keltiriladi. Ushbu lug'atning boshqa mumtoz lug'atlardan farqi shuki, "Sangloh" da birinchi marta nasriy asarlardan ham misollar keltirilgan.
== Manbalar

1. ↑  Hasanov, Botirbek*. Sangloh asari*. Toshkent: G'ofur G'ulom nomidagi adabiyot va san'at, 1989.
**Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti** **(OSNAA)** — xalqaro  jamoat tashkiloti boʻlib, uning maqsadi Osiyo va Afrika xalqlarining imperializm, mustamlakachilik, neokolonializm, irqchilik, sionizm va fashizm"ga qarshi ozodlik kurashini birlashtirish, muvofiqlashtirish va kuchaytirishni hamda ularning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlanishini taʼminlashni o‘z oldiga vazifa qilib qo‘ygan. Ushbu tashkilotning Bosh qarorgohi — Qohirada joylashgan.

Tarixi
------

 SSSR pochta markasi, 1987-yil: OSNAAning 30 yilligi
Osiyo-Afrika birdamlik[*sayt ishlamaydi*] kengashi nomi ostida Qohirada (1957-yil 26-dekabr — 1958 -yil 1-yanvar) Birinchi Osiyo-Afrika birdamlik konferensiyasi  (*2016-yil 8-martda Wayback Machineda arxivlangan*)da tashkil etilgan. Keyinroq 1960-yil aprel oyida Konakridagi ikkinchi konferensiyada Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti (OSNAA)ga aylantirilgan.

OSNAA nizomi 1974-yilda qabul qilingan. Tashkilot 80 ga yaqin aʼzo tashkilotlarni birlashtiradi; Yevropa sotsialistik mamlakatlari birdamlik qoʻmitalari OSNAA faoliyatida assotsiativ aʼzo sifatida, bir qator xalqaro tashkilotlar, jumladan, WFTU, WFDW, WFDY, Butunjahon tinchlik kengashi, Xalqaro talabalar ittifoqi ham kuzatuvchi sifatida ishtirok etgan.

OSNAAning oliy organi — qurultoy (uch yilda bir marta chaqiriladi); tashkilot rahbarlari — OSNAA aʼzolari va kuzatuvchilardan iborat yillik Kengash sessiyalari, yiliga 2 marta — aʼzolari harakatning taniqli namoyandalari bo‘lgan muvofiqlashtiruvchi organ Prezidiumining sessiyalari chaqirilgan. Ishchi organ Bosh kotib boshchiligidagi Doimiy kotibiyat hisoblangan.

OSNAA oylik „Afro-Asiatic Peoples" (ingliz, arab va fransuz tillarida) jurnalini nashr etgan.

Mazkur tashkilotga (OSNAA) 2008-yildan 2011-yilgacha misrlik taniqli yozuvchi va jamoat arbobi Ahmad Hamrush prezident bo‘lgan.

2008-yilda Qohirada Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkilotining 50 yilligiga bagʻishlangan xalqaro konferensiya boʻlib oʻtgan.

Yana qarang
-----------

* Osiyo va Afrika mamlakatlari birdamligi Sovet qoʻmitasi
* Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi xalqlarining birdamlik tashkiloti

Manbalar
--------

1. ↑  Axmed Xamrush (Seyranyan B. G.) // Afrika. Ensiklopediya. t. 2 / M.2010 — S.865.
2. ↑  „А. Дзасохов принял участие в международной конференции, посвященной 50-летию организации солидарности народов Азии и Африки". 2019-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 18-iyun.

Havolalar
---------

* Organizatsiya solidarnosti narodov Azii i Afriki — statya iz Bolshoy sovetskoy ensiklopedii.
**Sanyuan** (xitoycha - "Uch ibtido") - daochilik ta’limotida, Lao szi vafotidan so‘ng, bir necha marotaba insonlarga ko‘rinib turgan va o‘z ta’limotini yetkazgan, deb hisoblanadi. Rivoyatlarga ko‘ra, u o‘zining mana shunday paydo bo‘lishlarining birida, Chjan Daolinga borliq uch: syuan (xitoycha - "sir tutilgan"), yuan ("azaliy") va shi (xitoycha- ibtido) unsurga asoslanishini aytgan. Bular asosida uch osmon xizmatchilari boshqarib turadigan osmon, suv va Yer paydo bo‘lgan. Shundan kelib chiqqan holda, yuqoridagi uchlik bilan bog‘liq quyidagi bayramlar nishonlanadi: a) "Oliy ibtido" — 1-oyning 15-kunida nishonlanadigan Osmon xudosiga bag‘ishlangan bayram. U xalq orasida "Chiroqlar bayrami" nomi bilan ham mashhur. b) "Ikkinchi ibtido" — 7-oyning 15-kunida nishonlanadigan Yer xudosiga bagishlangan bayram. v) "Uchinchi ibtido" — 10-oyning 15-kunida nishonlanadigan suv xudosiga bag‘ishlangan bayram.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 337. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Ostracine** (Greek , *Ostrakinē* ) Rimning Augustamnica Prima viloyatidagi qadimiy shahar bo'lgan. U Lotin katolik episkopi bo'lib xizmat qilgan, Pelusium suffragan, provinsiyaning poytaxti .

Tarixi
------

Pliny Elder (Hist. naturalis, V, xiv) shaharni Pelusiydan 65chaqirim uzoqlikda joylashgan. Ptolemey (IV, v, 6) uni Kassiotisda, Kassiy tog'i va Rhinocolura o'rtasida joylashtiradi. Hierokles, Jorj Kipr va boshqa geograflar har doim Augustamnica eslatib o'tadi.

Biz Iosifdan ma'lumki ("Bellum Jud.",,IV, xi, 5) Vespasian o'z qo'shini bilan Misrdan Falastinga yo'lda to'xtagan.O'shanda shaharda qal'alar yo'q edi. U suvni Deltadan kanal orqali olgan. U yerda Rim garnizoni joylashgan edi.

Le Quien (*Oriens christianus*, II, 545) to'rtinchi va beshinchi asrlarda yashagan uchta episkop, Teoktist, Serapion va Ibrohim haqida gapiradi.

Bu mintaqada, dengizga yaqinda, **Straki** nomli kichik shaharcha bor, u ehtimol Ostrasin o'rnini egallagan.

Jakob Lorber
------------

Jakob Lorber Ostrasinni *Isoning yoshligida* (Lorber Verlag - Bietigxaym) eslab, 1843- yildan 1851- yilgacha bo'lgan davrda "Ichki so'z"dan olgan narsalari haqida gapirib berdi. Bu hikoyada Muqaddas oila Rim hukumati, ayniqsa o'sha paytda Tirda yashagan va ularni o'z kemasi bilan Ostrasinga olib kelgan Suriya gubernatori Kireniyning yordami bilan Ostrasinga borgan.

Adabiyotlar
-----------
**Kamolov Murod Kallibekovich** (1955-yil 24-iyunda, Nukus) — Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston davlat arbobi, 2020-yildan buyon u Qoraqalpogʻiston Jokargi Kenesining raisi va ayni paytda Oʻzbekiston Respublikasi Senati rahbarining oʻrinbosari.

Hayoti
------

Murat Kamolov 1955-yil 24-iyunda Nukusda tugʻilgan.

1977-yilda KGB oliy maktabini tugatgan.

1987-1990 — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining kichik ilmiy xodimi.

1990-1991 — „Konsul" diplomatik va boshqa unga tenglashtirilgan xorijiy vakolatxonalarga xizmat koʻrsatish tashkilotining bosh muhandisi.

1991-1996 yillarda — Qoraqalpogʻiston Vazirlar Kengashi huzuridagi „Qoraqalpoqintorg" xorijiy mamlakatlar bilan biznes hamkorlik assotsiatsiyasining Toshkentdagi vakolatxonasi direktori. 1996—2010 — Toshkentdagi Stellor unitar korxonasi rahbari.

2010—2018 — „khukyky business kham consulting agent league" yuridik firmasining maslahatchisi.

2018—2020 — Davlat xavfsizlik xizmati Qoraqalpogʻiston boʻyicha boshqarmasi boshligʻi.

Murat Kamolov — Kallibek Kamolovning oʻgʻli, Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi (1963-1984).

2020-2022-yillarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi kenges raisi. 2022-yil 26-avgust Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Mirziyoyev boshchiligida oʻtkazilgan sessiyada vazifasidan ozod etildi. Murod Kamolov oʻrniga Amanbay Orinbayev Joʻqorgʻi kenges raisi etib tayinlandi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  „Murat Kamalov Jo‘qorg‘i Kenges raisligidan ketdi. Uning o‘rnini Amanbay Orinbayev egallaydi" (2022-yil 26-avgust). Qaraldi: 26-avgust 2022-yil.
**Ota-Qo‘zi ota jome masjidi**—1913 yil qurilgan bo‘lib, Paxtaobod tumani, To‘quvchi aholi punkti, "Qo‘rg‘oncha" MFY, Qirg‘iz Qo‘rg‘on ko‘chasida joylashgan. Jom'e masjidi madrasa vazifasini ham o'tagan. Otaqoʻzi madrasasi Qoʻqon xonligining soʻnggi davr meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi.

### Jom'e masjidi qurilish tarixi

O‘z davrining noyob inshooti Namangandagi usta Muhammadjon tomonidan qurilgan Otaulloh hamda Mulla Qirg‘iz madrasalarini qurdirgan Ota Qo‘zining (1855—1918) mablag‘iga qurligan. Madrasa bezaklari usta Sa’dullaxon tomonidan bajarilgan. Madrasa aylanasiga talabalarga dars o‘tilishi uchun mo‘ljallangan xonalar (hujra) bilan o‘ralgan, g‘arbdan esa masjid qad rostlagan.

### Joylashuvi

Ota Qo‘zi madrasasi Farg‘onalik ustalar Qirg‘izboy hamda usta Mamajon tomonidan XX asr boshida barpo qilingan. Bino Andijonning shimolida Qirg‘iziston chegarasiga yaqin joyda joylashgan.

### Arxitekturasi

Me’morlar pishgan g‘ishtning barcha nafis imkoniyatlarini namoyish qilishgan. Ota Qo‘zi madrasasi binolarining hajmi bir-biridan baland. Shuningdek, minora majmuadan va hujra hajmidan baland ko‘tarilgan ark yoritgichli gumbaz bilan berkitilgan.

Ota Qo‘zi madrasasining umumiy majmuasi o‘z davrining binolariga monanddir. Majmuaning tashqa bezagida ham umumiylik mavjud bo‘lib, devor balandligi bo‘ylab vertikal qatorga saflangan dekorativ minoralar birlashadi. Shu bilan birga yodgorlik o‘zida Farg‘ona yeriga xos alohida xususiyatlarni jamlagan bo‘lib, o‘tmish yodgorligiga o‘zi xoslik bag‘ishlaydi.

### Keyinchalik

Madrasa hududi 1971—75−yillarda taʼmirlanib, u yerga oʻlkashunoslik muzeyi joylashtirilgan.

### Rivoyat va afsonalar

Xalqda Otaqoʻzi jo'e masjidi qad rostlagan joy bilan bog‘liq afsona saqlanib qolgan. Bu yerlarning hukmdori tush koʻradi. Goʻyo uning oldiga oddiy dehqon hukmdor yerlari orqali ekinlarini sug‘orish uchun ariq yotqizishni iltimos qilib kelgan. Hukmdor rad etadi va oʻsha kuni kechqurun momaqaldiroq chaqib, osmondan shunday suv oqimi tushdiki, hukmdorning barcha ekinlari nobud boʻladi. Ertalab hukmdor ko‘ribdiki, o‘sha dehqon yana bug‘doy ekish uchun hukmdorga bir necha tort va bir qop don olib kelibdi. Shunda hukmdor o‘z qaroridan uyaldi va o‘zi dehqonning mehribon qalbi uchun minnatdorchilik bildirish maqsadida uning yerlari orqali katta ariq yotqizishni buyurdi. Oradan bir necha yil o‘tib, namoz vaqtida hamma teng bo‘lgan bu kanal ustida masjid quriladi. Bo‘sh vaqtlarida esa masjid odamlarning qalblari dam oladigan, salqin sukunatda muloqot qiladigan maskanga aylanadi.

### Masjid imomi

```
Bugungi kunda masjid imomi — Dehqonov Ahmadjon
```

1. ↑
2. ↑  „arxiv nusxasi". 2023-yil 19-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 19-iyun.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
**Pavel Valeryevich Pavlov** (1982-yil 12-iyun) — oʻzbek futbolchisi, hujumchi. Hozir u „Verxnyaya Pyshma" FK Lider jamoasiga murabbiylik qilmoqda.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

U 2003-yilda Fargʻonaning „Neftchi" jamoasi tarkibida Oʻzbekiston oliy ligasida debyut qilgan, 3 ta oʻyinda maydonga tushgan.

Keyin „Sementchi" safida uch mavsum birinchi ligada oʻynadi va 2005-yilda 29 ta gol bilan turnir toʻpurari boʻldi.

2007-yildan beri u yana oliy ligada oʻynab, „Andijon", "Lokomotiv" (Toshkent), „Soʻgʻdiyona" va "Shoʻrtan" klublari sharafini himoya qilgan.

U O‘zbekiston oliy divizionida jami 58ta o‘yin o‘tkazib, 6ta gol urgan.

2011-yilda Qirgʻizistonning oʻsha paytdagi chempioni "Neftchi" (Qoʻchqor-Ota) jamoasiga kelib qoʻshildi. Bu jamoa bilan u 2011-yilda „Dordoy"ga qarshi o‘yinda (2:1) gollardan birini kiritib , Qirg‘iziston Superkubogi sohibiga aylandi, shuningdek, Qirg‘iziston chempionati kumush medali sovrindori va mamlakat kubogi finalchisiga aylandi. AFC Prezidenti Kubogi bahslarida u Myanmaning „Yadanarbon" jamoasiga qarshi o‘yinda (8:2) xet-trik qayd etib, 5 uchrashuvda 5 ta gol urdi. 2011-yilgi mavsum yakunida u FFKR ga koʻra Qirgʻiziston chempionatining legionerlar ramziy terma jamoasiga kiritilgan.

Keyingi taqdir nomaʼlum.

Manbalar
--------

1. ↑  „NEFTCHI VS. YADANARBON 8 — 2". 2019-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 8-fevral.
2. ↑  „Составлена символическая сборная легионеров чемпионата Кыргызстана по футболу". 2019-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 8-fevral.

Havolalar
---------

* Profil na sayte FootballFacts.ru
* Profil na sayte Soccerway (angl.)
* „Igraem tolko na pobedu!"
*
**Igor Vitalyevich Rogovanov** (1995-yil 4-iyul, Qirgʻiziston) — oʻzbek va rossiyalik futbolchi, hujumchi va ekstremal yarim himoyachi.

Faoliyati
---------

Futbolchi va murabbiy Vitaliy Rogovanovning oʻgʻli. U uch yoshida otasi qo‘l ostida Qizilqum (Zarafshon) o‘smirlar sport maktabida, 14 yoshidan esa „Paxtakor" maktabida futbol bilan shug‘ullana boshlagan. 2012-yilda „Qizilqum"ning asosiy jamoasi arizasiga kiritilgan, biroq birorta ham o‘yinda maydonga tushmagan.

2013 yilda „Paxtakor" ga oʻtdi. U O‘zbekiston chempionatidagi debyut uchrashuvini 2013-yil 27-may kuni „Qizilqum"ga qarshi o‘tkazib, 91-daqiqada G‘ulom O‘runov o‘rniga maydonga tushdi. Umuman olganda, mavsum oxirigacha u oliy liganing uchta oʻyinida qatnashdi, barchasida oʻyinlar oxirida zaxiradan maydonga tushdi. 2014-2015-yillarda u „Paxtakor" tarkibida davom etdi, ammo chempionatda asosiy jamoasida oʻynamadi. 2014-yilda O‘zbekiston kubogida bitta o‘yin o‘tkazgan.

U O‘zbekiston yoshlar (19 yoshgacha) terma jamoasida to‘p surgan, bir nechta o‘rtoqlik uchrashuvlarida ishtirok etgan.

2010-yillarning oʻrtalarida u Rossiyaga koʻchib oʻtdi. U havaskorlar darajasida Yelets uchun, shuningdek, futbol va mini-futbolning bir qator boshqa klublarida oʻynagan — Rodnik (Parshinovka), Avangard (Chaplygin) va boshqalar.

2018/19-yilgi mavsumda u Qrim chempionatida mahalliy Premer-liganing debyutanti Inkomsport (Yalta) uchun oʻynadi va 11 gol bilan chempionat toʻpurarlari bahsida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2019-yilning yozida u Qrim chempionatining boshqa klubi — „Sevastopol" ga oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „QIZILQUM VS. PAKHTAKOR 0 — 1". 2019-yil 20-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.
2. ↑  „Игорь Рогованов: «В Узбекистане намного жарче, чем в Крыму»". 2019-yil 7-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.

Havolalar
---------

* FootballFacts.ru saytidagi profil
* *Futbol yoʻli*  profili
* Transfermarktda oʻyinchi profili
* Igor Rogovanov: „Futbol bosh bilan oʻynaladi. Soʻzning har qanday maʼnosida" (Wayback Machine saytida 2022-09-24 sanasida arxivlangan)
**Zayd ibn sobit**, (to'liq ismi **Abu Xorija (Abu Sayd) Zayd ibn Sobit ibn az Zahhok al-Ansoriy al-Xazrajiy**) (taxminan 615-taxminan 665) — Muhammad (sav)ning kotibi, Qurʼonning yozma matnini jamlovchisi. Xazraj qabilasidan. 11 yoshida islomga kirdi, Muhammad (sav) xuzurida Qurʼonni oʻrgandi va yod oldi. Sahobalarning yetuk namoyandalaridan biriga aylandi. Oromiy (suryoniy) hamda yaxudiylar xati (yozuvi) va tilini bilgan. Muhammad (sav) vafotidan soʻng xalifa Abu Bakr Siddiq unga Qurʼon matnini jam qilishni buyurdi. Xalifa Usmon ibn Affon davrida (650-yildan soʻng) unga uch makkalik (Abdulloh ibn Zubayr, Saʼd ibn Asom, Abdurahmon ibn Horis) bilan birga Qurʼonning rasmiy yozma matnini tuzish topshirilgan. Tuzilgan bu toʻplam "Mushaf", "Usmon mushafi" nomi bilan yuritilgan. Uni xalifa Usmon birdan-bir toʻgri va barcha musulmonlar oʻqishi uchun majburiy matn, deb eʼlon qilgan. Undan farq qiladigan toʻplamlarning barchasini yoʻqotish haqida buyruq bergan. 3. S, shuningdek, mol-mulkni taqsimlash qoidalari (faroiz) bilimdoni, hazrat Umar davrida qabilalar devonini tuzuvchilardan biri, xalifa Usmon davrida Madinada xalifaning xazinaboni boʻlgan va qozilik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

| * k
* m
* t
Muhammad Ansoriylari |
| --- |
| Xazrajiylar | 
* Abbod ibn Bishr
* Abdulloh ibn Zayd
* Abdulloh ibn Ubay
* Amr ibn Jamuh
* Anas ibn Molik
* Asʼad ibn Zurora
* Abdulloh ibn Ravoha
* Abu Ayyub al-Ansoriy
* Abu Dujona
* Abuddardo
* Abu Said al-Xudriy
* Al-Baro ibn Molik al-Ansoriy
* Jobir ibn Abdulloh
* Zayd ibn Arqam
* Zayd ibn Sobit
* Saʼd ibn ar-Rabi
* Saʼd ibn Uboda
* Ubay ibn Ka’b
* Habib ibn Zayd al-Ansoriy
* Hasson ibn Sobit

 |
| Avsiylar | 
* Abulhaysam ibn at-Tayyihon
* Al-Baro ibn Ozib
* Bashir ibn Saʼd
* Muoz ibn Jabal
* Muhammad ibn Maslama
* Saʼd ibn Muoz
* Sahl ibn Hunayf
* Usayd ibn Huzayr
* Usmon ibn Hunayf
* Xubayb ibn Adiy
* Xuzayma ibn Sobit

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
##### **Abstraksiya** (lot. abstractio — ajratish, mavhumlash) — 1) butunning tomoni, momenti, boʻlagi, fragmenti, rivojlana olmagan, bir tomonlama, fragmentar (abstrakt) narsa; 2) bilishda ob’ektiv reallikdagi predmet, hodisalarning ikkinchi darajali, uncha muhim boʻlmagan ayrim xususiyatlari-dan xayolan uzoqlashtiruvchi va shu asosda ularning eng muhim, asosiy tomonlarini boʻrttirib koʻrsatuvchi fikriy model. Narsa va hodisalarning konkret tomon, belgilaridan uzoqlashish va muhim jihat, belgilarini ajratish jarayoni abstraksiyalash (mavhumlashtirish), shu jarayonning natijasi, yakuni, xulosasi esa Abstraksiya deyiladi. Abstraksiya bilishda tushuncha, kategoriya shaklida namoyon boʻladi. Mavhumlashtirish asosan tafakkoʻrning muhim xususiyati hisoblansada, lekin tasavvurda ham abstraksiyaning ayrim elementlarini uchratish mumkin. Abstraksiyalash jarayonida turli kategoriyalar, qonun, qonuniyat, sababiyat kabi mavhum tushunchalar vujudga kelib, bu tushuncha va kategoriyalar olamni bilishning muhim yakunlarini, natijalarini qurollarini tashkil etadi. Olamni oʻrganishda, hodisalarning mohiyatini ochishda, ular haqida toʻgʻri xulosalar chiqarishda A. ning ahamiyati katta. Abstraksiyalash miyaning sof ichki mahsuli emas, u reallikdagi hodisalar xususiyatini u yoki bu tarzda aks ettirishning hosilasidir. Reallikdagi har bir predmet bevosita yoki bilvosita boshqa predmet bilan bogʻliq va u bilan birga qandaydir umumiylikka ega. Shuning uchun har bir predmetning faqat oʻziga xos hislatlari bilan birga umumiy tomonlari ham borki, bular shu predmetning maʼlum tartibga, qandaydir umumiy qonuniyatga boʻysunishini koʻrsatadi. Shu umumiy tomonlarda bir turdagi qator predmetlarning hammasiga xos boʻlgan xususiyatlar ifodalanadi, buni faqat predmetning ayrim tomonlarini mavhumlashtirish, ulardan uzoqlashib, umumiy tomonlarini aniqlabgina bilish mumkin. A. jarayonida real predmetlardan ajralib qolish hodisalari ham koʻp uchraydi, bunda u asosli xulosalarga emas, balki xato natijalarga, quruq formula, sxemalarga olib keladi. A. ilm-fan, sanʼat uchun reallikni toʻgʻri va chuqur, har tomonlama bilish quroli boʻlib xizmat qiladi. Falsafa A. va abstraksiyalashning mohiyati, mazmuni, tabiati, ahamiyatini eng umumiy shaklda yoritib beradi. Aning turli xususiy tomonlari mantiq, psixologiyada ham tahlil etiladi. A. dialektika doirasida talqin etilganda, „konkretlikdan abstraktlikka oʻtish" va „abstraktlikdan konkretlikka oʻtish" degan dialektik bilish usullari asoslab beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abstraksiya" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Tarix
-----

Ovruch Kiev Rusining muhim shahri sifatida paydo bo'lgan, birinchi marta 977-yilda **Vruchiy** nomi bilan tilga olingan. Keyinchalik Iskorosten ishdan bo'shatilgandan so'ng u Drevlian poytaxtiga aylandi. 14-asrda Litva Buyuk Gertsogligi tarkibiga kirdi. 1483-yilda Qrim tatarlari aholi punktini vayron qilishdi. Lublin shartnomasiga ko'ra 1569-yil Volinya Ovruch bilan Polsha-Litva Hamdo'stligining viloyatini tashkil etdi. 1641-yilda Polsha qiroli Vladislav IV Vasa Ovruch shahriga huquqlar berdi. Bu Polshaning qirollik shahri edi. 1793-yilda Polshaning ikkinchi bo'linishidan keyin u Rossiya imperiyasiga qo'shildi.

Shaharning qadimiyligining yagona belgisi 1190-yillarning oxirida Kievlik Rurik II tomonidan o'zining saroy me'mori Pyotr Miloneg tomonidan buyurtma qilingan Avliyo Vazil cherkovi. Cherkov Rurikning votchinasida qurilgan va uning homiysi avliyosiga bag'ishlangan.

Geografiya
----------

Ukrainaning shimoli-g'arbiy qismida joylashgan, 50 Belarusiya chegarasidan km janubda, Ovruch Poleziya geografik mintaqasining bir qismidir. 48-da joylashgan Korostendan km (30 milya), 133 Jitomirdan km va 92 Belarusiyadagi Mazir shahridan km; va bu 100 arvoh shahar Pripyat km, Chernobil Atom elektr stantsiyasi yaqinida.

Arxitektura
-----------

 Avliyo Vasiliy cherkovi

1. ↑  Mykhailo Hrushevsky.
**153d piyodalar polki** ( **Birinchi Arkanzas** )  Amerika Qo'shma Shtatlari piyoda askarlar polki bo'lib,hozirda Arkanzas armiyasi Milliy gvardiyasida1-batalyon,153-piyoda askarlari tomonidan taqdim etilgan,shtabkvartirasi Arkanzas shtatining Malvern shahrida va 2-batalyon, 153-chi shtab- kvartirada joylashgan, Arkanzas,39-brigada jangovar jamoasining elementlari.Polk, shuningdek,2005-yil 5-sentyabrda ishdan bo'shatilgunga qadar,shtab-kvartirasi Arkanzas shtati Uorren shahrida joylashgan 153-piyoda polki bo'lgan 3-batalyon tomonidan taqdim etilgan.Polk Ispaniya-Amerika urushi uchun Arkanzasdagi 1-ko'ngilli piyoda askar sifatida faollashtirilgan,ammo chet elda joylashtirilmagan.Polk Birinchi Jahon urushi uchun faollashtirildi,153-piyoda sifatida qayta tayinlandi va 39-divizionning bir qismi sifatida Fransiyaga jo'natildi,ammo uning o'rnini bosuvchi bo'linmaga aylandi va xodimlar boshqa AEF bo'linmalariga qayta tayinlandi.Polk Ikkinchi Jahon urushi uchun faollashtirilgan va Aleut orollari kampaniyasida qatnashgan Aleut orollariga joylashtirilgan.So'nggi paytlarda polkning bo'linmalari 2004-yilda va 2008-yilda "Iroq erkinligi" operatsiyasini qo'llab-quvvatlash bo'yicha ikkita safarbarlikda ishtirok etishdi.

1. ↑  „Special Designation Listing".  United States Army Center of Military History (2010-yil 21-aprel). 2008-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 14-iyul.
**Goychay tumani** ( ozarbayjoncha: *Göyçay tumani* ) — Ozarbayjonning 66 ta tumanidan biri. Mamlakatning markazida joylashgan va Markaziy Aran iqtisodiy tumaniga tegishli. Tuman Agdash, Qabala, Ismayilli, Kurdamir va Ujar tumanlari bilan chegaradosh. Poytaxti va eng yirik shahri — Goychay. 2020 yil holatiga ko'ra, tumanda 121,700 aholisi bo`lgan. Goychay tumani anor yetishtirish sanoati va anor bayrami bilan mashhur.

Geografiyasi
------------

Goychay tumani Shirvan vodiysida, Katta Kavkaz togʻ tizmasi etagida joylashgan. Tuman taxminan shimoldan janubga qadar 25 km ni va sharqdan g'arbga qadar 40 kmni , jami 726 km 2 ni tashkil qiladi. Tumanning markazi Goychay shahri Boku-Qozogʻiston avtomobil yoʻlining 216-km da va Ujar vokzalidan 18 km uzoqlikda joylashgan. Geografik jihatdan mintaqa togʻli va pasttekisliklardan tashkil topgan. Bozdag Qaramaryam togʻ tizmasi tumanning togʻli qismini tashkil qiladi. Goychay tumani va poytaxt Boku oʻrtasidagi masofa 226 km. Tuman shahar va 55 qishloqdan iborat. Eng yirik aholi punktlariga Bığır, Ləkçılpaq, Çaxırlı va İncə qishloqlari kiradi. 

Hududdan Goychay va Yukhari Shirvan daryolari oʻtadi, bu esa qurilishda foydalaniladigan mahsulotlar uchun xomashyo sifatida xizmat qiladi. Goychoy daryosi qoyalar va yumshoq qumga boy boʻlib, Qarabaqqal qishlogʻi yaqinida topilgan loy konlari gʻisht ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. 

### Iqlimi

Hududning geografik joylashuvi yarim choʻl va togʻli hududlar bo`lganligi Goychay tumanining iqlimiga taʼsir koʻrsatgan. Yuqorida ko`rsatilgan geografik joylashuvdan kelib chiqqan holda, mintaqa iqlimi o'ziga xos xususiyatlarga ega. Tuman hududida yumshoq issiq yarim-quruq va quruq subtropik iqlim hukmron. Bu turdagi iqlim o'zining yumshoq va nam qishi va quruq va issiq yozi bilan ajralib turadi. Goychay tumanidagi iqlimni 2 toifaga boʻlish mumkin; birinchisiga Goychayning janubiy qismida joylashgan hududlar kiradi, ikkinchisi esa Katta Kavkaz etagida joylashgan qishloqlarning iqlimi kiradi. Shimoliy togʻ etaklarida (togʻli hududlarda) hamda sharqiy issiq qismlarda havo oʻrtacha va nam boʻlganligi sababli, mintaqa qishloq xoʻjaligi uchun katta imkoniyatlarga ega. Mintaqaning qolgan qismi qishda sovuq, yozda issiq bo'lib, sug'orishdan foydalanishni talab qiladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  „İnzibati-ərazi vahidləri". *preslib.az*. Qaraldi: 2021-yil 28-fevral.
2. ↑  „Population of Azerbaijan". *stat.gov.az*.  State Statistics Committee. Qaraldi: 2021-yil 22-fevral.
3. 1 2  „Regionların inkişafı və Dövlət Proqramları Şöbəsi: Göyçay rayonu".  Regional Development and State Programmes Department. 2011-yil 23-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 27-may.
4. ↑  „Goychay Library System". 2012-yil 24-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 27-may.
5. ↑  „Coğrafi mövqeyi | Azərbaycan Respublikası Göyçay Rayon İcra Hakimiyyəti". *goychay-ih.gov.az*.
**1993-yilgi Shimoliy Kipr Turk Respublikasi umumiy saylovlari** 1993-yil 12-dekabrda faqat Turkiya tomonidan tan olingan Shimoliy Kipr Turk Respublikasida boʻlib oʻtgan parlament saylovlaridir.

1983-yilda Shimoliy Kipr Turk Respublikasining bir tomonlama e'lon qilinishidan so'ng, Kipr turklari parlament saylovlari uchun to'rtinchi marta saylov uchastkalariga bordilar. Siyosiy partiyalar 50 a'zolik parlamentdan o'rin olish uchun 5 foizlik saylov chegarasidan o'tishlari kerak edi. Faqat to'rtta siyosiy partiya, ya'ni Milliy birlik partiyasi, Respublikachi Turk partiyasi, Demokratik partiya va Kommunal ozodlik partiyasi bo'sag'adan o'ta oldi. Milliy birlik partiyasi 29,8 foiz ovoz olib, 17 nafar deputatni sayladi. Demokratik partiya 29,2% ovoz bilan 15 deputatni qoʻlga kiritdi. Saylovlardan keyin DP va CTP Hakqi Atun bosh vazirligi ostida koalitsion hukumat tuzdilar, uning asosiy hamkori DP va UBP esa asosiy muxolifat partiyasiga aylandi.

saylovoldi
----------

Saylov oldidan oʻtkazilgan soʻrovda Milliy birlik partiyasi 36,87 foiz, Respublikachi Turk partiyasi 17,59 foiz, Demokratik partiya esa 14,93 foiz ovoz olishi xulosaga keldi.

Saylov oldidan UBP prezidenti Dervish Erog'lu hokimiyatga qaytamiz, TKP raisi Mustafo Akinji jamiyatdagi diskriminatsiyani yo'q qilamiz, DP raisi Serdar Denktosh partiyaviylikka chek qo'yamiz, CTP raisi O'zker O'g'ur. ular davlat amaldorlari oldida siyosatga qo'yilgan taqiqni olib tashlashlarini. Davr Prezidenti Rauf Raif Denktosh, UBP davrida iqtisodning yomonlashganini va tarafdorlik jiddiy o'lchamlarga erishganini aytib, saylovchilarga ovozlarini behuda sarf qilmasliklarini aytdi.

Natijalar
---------

Saylovda 456 sandiq mavjud bo’lgan Shimoliy Kiprda ro’yxatga olingan 108 ming 622 saylovchidan 100 ming 867 nafari ovoz berdi. Saylovchilarning 92,9 foizi ishtirok etdi. Faqat 96 ming 11 ovoz haqiqiy deb hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑  KKTC'de kamuoyu yoklaması. Milliyet (8 aralık 1993), s. 19.
2. ↑  Atun, görevi devraldı. *Anadolu Ajansı*. Milliyet (4 ocak 1994), s. 17.
3. ↑  „Derviş Eroğlu KKTC'nin yeni cumhurbaşkanı" (Türkçe). 14 aralık 2011da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8 aralık 2010.
4. 1 2 3  KKTC'de geri sayım. Milliyet (9 aralık 1993), s. 19.
**Axrorbek SamandarSedana** (Nigella L.) — ayiqtovondoshlar oilasiga mansub bir yillik oʻtsimon oʻsimliklar turkumi; ziravor ekin. Asosan, yovvoyi S. (N. integrifolia Rgl.), madaniy ekma S. (N. sativa) turi Kavkaz va Oʻrta Osiyoning adir va togʻlarida uchraydi. Ziravor oʻsimlik sifatida ekiladi. Boʻyi 20— 75 sm, poya tubidagi barglari butun, yuqoridagilari panjasimon boʻlingan. Bargi (mevasi) tuklar bilan qoplangan. Aprel—may oylarida gullab urugʻlaydi. Yaxshi asal beradi. Uning qoramtir xushboʻy urugʻlarida efir moyi bor. Non pishirishda, karam va bodring tuzlashda, veterinariya va tabobatda ishlatiladi. Urugʻi ochiq maydonlarga erta bahorda sepiladi. Damashq S.si (N. damasceana L.) turi manzarali oʻsimlik sifatida ekiladi. Urugʻi tarkibida damassenin alkaloidi va efir moyi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sebahattin O'zturk** (1962 yil 1 iyulda tug'ilgan; Chaykara, Trabzon ), turk byurokrati, Turkiya sobiq ichki ishlar U 1962-yil 1-iyulda Trabzonning Chaykara shahrida Sariye va Abdulla Oʻzturkning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. 1986 yilda Istanbul universiteti siyosiy fanlar fakulteti davlat boshqaruvi bo‘limini tamomlagan. 1987-yil 19-iyun kuni tuman hokimi lavozimiga 1987-yilda ochilgan imtihonda g‘alaba qozonib, tuman hokimi nomzodi sifatida bu kasbga kirdi. U Angliyaning Brighton shahrida chet tilini o'rgangan. 1990 yilda tuman hokimi kursini muvaffaqiyatli tamomlab, tuman hokimi etib tayinlandi. Kasbda 19 yil ishlagan va Osmangazi tumani hokimi lavozimida ishlab kelmoqda va 2007 yil 30 noyabrdagi gubernatorlar qarori bilan Nig'de hokimi bo'ldi. Vazirlar Kengashining 2009-yil 4-oktabrdagi rasmiy gazetasida chop etilgan 2009/15479-son qarori bilan Erzurum hokimi etib tayinlandi. Vazirlar Kengashining 2013/4699-sonli gubernatorlarni tayinlash haqidagi qarori 2013-yil 9-maydagi Rasmiy gazetada e’lon qilinganidan keyin Antaliyagubernatorligiga tayinlandi.

1. ↑  „2013/4699 Vali Atamaları Hakkında Karar".  Resmi Gazete. 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9 mayıs 2013.