1973-yildagi Volkswagen yigʻish liniyasi
 Germaniyada avtomobil ishlab chiqarish, 2017-yil
**Germaniya avtomobil sanoati** bu dunyoda eng katta ish beruvchilardan biridir, misol uchun, 2016-yilda 857 336 dan ortiq ishchi kuchi sanoatda ishlagan.

Mezbonlik qilgan zamonaviy avtomobil, nemis avtomobil sanoati, dunyodagi eng raqobatbardosh va innovatsion hisoblanadi , shu bilan birga dunyoning uchinchi eng koʻp engil avtomobil ishlab chiqaruvchisi  va toʻrtinchi eng koʻp motor transporti islab chiqaruvchisidir.-yillik ishlab chiqarish olti milliondan oshib va Evropa Ittifoqining 31,5 foiz ulushiga ega (2017), shu bilan birga Germaniyada ishlab chiqarilgan avtomobillar „Evropaning eng yaxshi avtoulovi", „Jahonning eng yaxshi-yil avtomobili" kabi mukofotlarni boshqa davlatlarga koʻra koʻproq olgan. „ Asrning avtomobili" mukofotida Volkswagen qoʻngʻiz va Porsche 911 lar 4 va 5-oʻrinlarni egallagan.

Tarixi
------

 1885-yilda qurilgan Benz Patent Motorwagen nusxasi
Opel Olympia (1935-1937)
 1-millioninchi zargarlik — Type 1
 Trabant 601 De Luxe limuzin
Audi 100 Coupe S (C1)
 Ford Taunus TC3 (1979-1982)
 Volkswagen Golf Wolfsburg va Zwickauda ishlab chiqarilgan 
### Erta tarix

Karl Benz (keyinchalik Mercedes-Benzni ishga tushirishni boshlagan) va Nikolaus Otto 1870-yillarning oxirlarida 4 tsikllik Ichki yonilgʻi dvigatellarini ishlab chiqdilar va 1887-yilda Benz oʻz dizaynini unga moslashtirdi, bu esa zamonaviy motor avtomobiliga olib keldi. 1901-yilga kelib Germaniyada-yiliga 900 ga yaqin avtomobil ishlab chiqarila boshlandi. 1926-yilda Daimler-Benz oldingi Karl Benz va Gottlieb Daimlerning kompaniyalaridan tashkil topib, Mercedes-Benz markasi ostida avtomobillar ishlab chiqarishni boshlagan. 1916-yilda BMW tashkil etildi, lekin 1928-yilgacha avtomobil ishlab chiqarishni boshlamagan.

Amerikalik iqtisodchi Robert A.Brady 1920-yillarda Germaniya sanoatini shakllantirgan ratsionalizatsiya harakatini keng hujjatlashtirgan va uning harakatning umumiy modeli avtomobilsozlik sanoatida qoʻllanilgan boʻlsa ham Weimar Respublikasining keyingi-yillarida ushbu sohaning sogʻligʻi yaxshi emas edi. Germaniyaning sanoatning sust rivojlanishi yirik Amerika avtomobil ishlab chiqaruvchilari uchun bozorni ochiq qoldirdi, shu jumladan 1929-yilda Germaniyaning Opel kompaniyasini General Motors egallagan va 1925-yildan boshlab Ford Motor kompaniaysi Germaniyadagi Ford-Werke sho''ba korxonasi muvafaqqiyatli faoliyat yuritgan.

XX asrning 30-yillari boshlarida Buyuk Depressiya davrida jahon iqtisodiyotining inqirozi Germaniyaning avtosanoatini ham ogʻir inqirozga olib keldi. Germaniyada sakson oltita avtokompaniya 1920-yillarda mavjud boʻlgan boʻlsa-da, oʻn ikkitasi depressiyadan omon qoldi, shu jumladan Daimler-Benz, Opel va Kölndagi Ford zavodlari. Bundan tashqari, mamlakatning toʻrtta yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilari — Horch, Dampf Kraft Wagen (DKW), Wanderer va Audi — 1932-yilda Germaniyaning depressiyadan qaytishida etakchi rol oʻynaydigan Auto Union deb nomlangan qoʻshma korxona tuzdilar.

Germaniya avtosanoati uchun burilish davri natsistlar partiyasi hokimiyatga saylanganidan keyin 1930-yillarning oʻrtalarida keldi. Natsistlar „Motorisierung" (motorizatsiya) nomi bilan maʼlum boʻlgan transport siyosatni joriy etishdi va Adolf Gitlerning oʻzi bu siyosatni odamlarning turmush darajasini koʻtarish orqali fashistlar hukumatini qonuniylashtirishga urinishlarning asosiy elementi deb hisoblagan. Volkswagen loyihasi asosiy magistral sxemalarini ishlab chiqish va kengaytirish bilan bir qatorda (1935-yilda birinchi Avtoban tugagan edi), Volkswagen loyihasi, mustahkam, arzon „xalq avtomobilini" loyihalashtirish va qurishga moʻljallanib, Volkswagen Beetle ishlab chiqarilishi 1937-yilda ishga tushirilgan edi. Yangi shahar (1945-yildan beri Wolfsburg nomi bilan tanilgan) ulkan ishchi kuchini yigʻish uchun zavod atrofida joylashdi.

### Urushdan keyingi davr

Ikkinchi Jahon Urushining oxiriga kelib, avtozavodlarning aksariyati vayron boʻlgan yoki jiddiy zarar koʻrgan edi. Germaniya qarzlarni engillashtirishga muhtoj edi. 1953-yildagi Germaniya tashqi qarzlari boʻyicha London bitimiga asosan, Gʻarbiy Germaniya toʻlovlari muddatli edi, shu paytda u savdo profitsitiga ega edi va toʻlovlar eksport tushumining 3 % bilan cheklangan edi. Bu Germaniya kreditorlariga avtomobil sanoatini qayta tiklashga yordam beradigan nemis tovarlarini import qilishda kuchli ragʻbatlantiruvchi omil boʻldi. Bundan tashqari, Germaniyaning sharqiy qismi Sovet Ittifoqining nazorati ostida edi va u qolgan texnikani demontaj qilib urush zararlarini qoplash sifatida Sovet Ittifoqiga yuborilgan. Baʼzi ishlab chiqaruvchilar, masalan, Maybach va Adler (automobile), yana faoliyatini tikladi, ammo yengil avtomashinalarini ishlab chiqarishni davom ettirmadi. Wolfsburgdagi Volkswagen ishlab chiqarish korxonasi urush-yillari zavod harbiy yuk mashinalarini ishlab chiqarishga oʻtkazilgan edi, shu bilan birga 1945-yilda Volkswagen qoʻngʻizini (1-tip)ini urushga qadar (KdF-Vagen nomi bilan) ishlab chiqarishni rejalashtirgan avtomobilni ishlab chiqarishni davom etdi. 1955-yilga kelib VW bir million Volkswagen qoʻngʻizini ishlab chiqardi, 1965-yilga kelib esa 10 millionchi avtomobil chiqardi, chunki u eksport bozorida ham, ichki bozorda ham mashhur boʻldi. Boshqa avtoulov ishlab chiqaruvchilari zavodlarini tikladilar va asta-sekin ishlab chiqarishni qayta boshladilar, dastlabki modellar esa asosan urushdan oldingi dizaynlarga asoslangan edi. Mersedes-Benz 1946-yilda urushdan oldin ishlab chiqarilgan 170-chi seriyani ishlab chiqarishni qayta boshladi. 1951-yilda ular 220 seriyani yanada zamonaviy dvigatel bilan taqdim etdi va 300 seriyani ham. Opel urushdan oldingi avtomobili Opel Olympia ni 1947-yil va Opel Kapitanni 1948-yilda qayta tikladi. (Opel Kadett uchun jihozlar va qoliplarni Sovetlar olib ketishgan, Moskvich 400-420 rusumli avtomobillar ishlab chiqarish uchun). Porsche oʻzlarining Porsche 356 rusumli sport avtomobillarini 1948-yilda ishlab chiqarishni boshlagan va 1964-yilda ularni uzoq umr koʻradigan Porsche 911 bilan almashtirgan (50-yildan ortiq ishlab chiqarilmoqda va keyinchalik bir necha bor oʻzgartirilgan).

Borgward 1949-yilda ishlab chiqarishni boshladi va Goliath, Lloyd, Gutbrod va Auto Union (DKW) 1950-yilda boshlashdi. Urushdan keyingi BMW ning birinchi mashinalari 1952-yilda hashamatli BMW 501 va BMW 502 boʻlgan. 1957-yilda NSU Motorenwerke avtomobil bozoriga qaytdi.

Sharqiy Germaniyadagi urushdan keyingi avtomobil ishlab chiqaruvchilari keyingilardan iborat edi : Eisenacher Motorenwerk (EMW) Wartburg ishlab chiqargan va VEB Sachsenring Automobilwerke Zwickau IFA F8 (DKW F8 olingan) va Trabantni ishlab chiqargan. Sharqiy Germaniyaning kommunistik mamlakat sifatidagi mavqei ushbu mashinalarning nisbatan sodda dizayni va yangilanishida oʻz aksini topdi, garchi ikkalasi ham 90-yillarning boshlarigacha, kommunistik boshqaruvning qulashi va Germaniyaning birlashuvidan koʻp oʻtmay ishlab chiqarishda davom etishdi.

Urushdan keyin EMWning dastlabki ishlab chiqarishi asosan urushgacha boʻlgan BMW 326 va BMW 327 modellari edi, chunki Eisenachdagi zavod ilgari BMWga tegishli edi.

1950-yillarning oʻrtalaridan oxiriga qadar Bubble car avtomobili ommalashib ketdi. BMW eng katta ishlab chiqaruvchi boʻldi, BMW Isetta va BMW 600 si bilan. Boshqalar qatoriga Messerschmitt KR175 va KR200, Heinkel Kabine va Zundapp Yanus kiradi. Glas Goggomobile, BMW 700 va Lloyd 600 kabi mikrokarlar ham mashhur edi. Biroq, „Bubble car" tushunchasi 1970-yilga qadar yoq boldi.

1950-yillarning oxirida BMW moliyaviy qiyinchiliklarga uchradi va kompaniyani boshqarish Quandt oilasi tomonidan qoʻlga kiritildi. BMW Glasni 1966-yilda sotib olgan. 1961-yilda Borgward Auto Group, shu jumladan Goliath va Lloyd oʻz faoliyatini toʻxtatdi. 1958-yilda Daimler AG Auto Unionni sotib oldi, ammo keyinchalik u 1964-yildan 1966-yilgacha bosqichma-bosqich Volkswagen AG ga sotildi (bu vaqtda DKW markasi tugadi va Audi nomi qayta tirildi). 1969-yilda Volkswagen AG NSU Motorenwerke-ni (Wankel dvigatelini ishlab chiquvchisi) sotib oldi va uni Auto Union bilan birlashtirdi, ammo NSU markasi 1977-yilda Ro80 rotorli dvigatel ishlab chiqarilishi toʻxtaganda (10-yil oldin \,-yilning Yevropa avtomobili) asosan umidsizlikka tushgan savdo-sotiq va ishonchlilikning pastgi tufayli toʻxtatildi.

Ford oʻzining Germaniya va Buyuk Britaniyadagi operatsiyalarini 1967-yilda Germaniya va Britaniya fabrikalarida bir xil avtomobil ishlab chiqarish niyatida birlashtirgan. 1963-yilda Ford Genk shahrida (Belgiya) zavod ochdi. 1976-yilda, shuningdek, Ispaniyaning Valensiya shahrida yangi Fiesta supermini (har qanday mamlakatda bunyod etilishi mumkin boʻlgan birinchi Ford) ishlab chiqariladigan zavod ochildi. 1967-yilda ishga tushirilgan Eskort Germaniya va Britaniya zavodlarida ishlab chiqarilgan birinchi yangi Ford edi. 1969-yil boshida Ford Eskort kabi butun Evropa boʻylab ishlab chiqarilgan Capri sport kupesini chiqardi. 1970-yildagi Taunus Britaniya Cortina MK3 bilan bir xil asosiy dizayndan foydalangan, ammo 1976-yilda ishlab chiqarilgan Taunusning ishga tushirilishi bilan bu farqlar olib tashlangan boʻlsa-da, tashqi dizayni biroz boshqacha boʻlgan. Fordning yangi flagman modeli — Granada 1972-yil boshidan Buyuk Britaniya, Germaniya va Ispaniyada qurilgan, ammo Britaniya ishlab chiqarishi bir necha-yildan keyin qaytarib olingan.

### 1970-yillar

70-yillarning boshlarida Volkswagen katta moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi; qarigan Beetle (qoʻngiz) hanuzgacha butun dunyoda kuchli sotilmoqda, ammo uning yangi modellari unchalik muvaffaqiyatli boʻlmagan. Biroq, keyinchalik 1973-yilda mashhur Passat, 1974-yilda Golf va 1975-yilda Polo paydo boʻlishi bilan kompaniya jonlanishni boshdan kechirdi — ushbu mashinalarning barchasida oldingi gʻildirakchali yangi xetchbek sxemasi mavjud boʻlib, ular avval Evropada mashhur boʻlib, birinchi boʻlib 1965-yilda Fransiyaning Renault tomonidan patentlangan edi. Polo Volkswagen ning kirish darajasidagi yangi modeli edi va toʻgʻridan-toʻgʻri Fiat 127 va Renault 5 kabi zamonaviy kichik xetchbeklarga qaratilgan edi. Oʻrta masofali Golf avtomobili Beetle-ni almashtiradigan mashina sifatida koʻrildi va osonlikcha Evropada bu birinchi mashhur xetchbek boʻlib, 1980-yillarning boshlariga kelib xuddi shunday oʻlchamdagi xetchbekka ega boʻlishga koʻplab etakchi avtomobil ishlab chiqaruvchilarini jalb qildi. Beetle ishlab chiqarilishi 1978-yilda Germaniyada yakunlandi, ammo Meksika va Braziliyada 2003-yilga qadar ishlab chiqarildi, soʻnggi 25-yil ichida oz miqdordagi modellar Germaniyaga va qolgan Evropaga import qilindi. Passat anʼanaviy katta salonga ega Ford Taunus / Cortina, Opel Ascona (Britaniyada 1975-yildan boshlab Vauxhall Cavalier nomi bilan sotiladi) va Renault 12 avtomobillariga yanada zamonaviyroq alternativa sifatida sotildi.

1974-yildagi Scirocco kupesi, shuningdek, Ford Capri va Opel Manta avtomobillariga raqobatlashadigan kichik avtomobil bozorida muvaffaqiyat qozondi. Uning hamkori boʻlgan Audi kompaniyasi Audi 100 (1968-yilda ishga tushirilgan) va kichikroq (1972-yilda ishga tushirilgan va Evropaning eng yaxshi avtomashinasi deb nomlangan) Audi 80 seriyasi muvaffaqiyatga erishganligi sababli koʻtarildi. Ikkala yangi Audi modelida old gʻildirak disklari mavjud. Volkswagen Polo aslida Audi 50- ning yangilangan versiyasi edi, lekin Audi asl nusxasi Volkswagen-ga qaraganda ancha sekin sotuvchi edi va u faqat maʼlum bozorlarda sotila boshladi.

Volkswagen va Audi ikkalasi ham 1970-yillarda tashqi bozorlarda ommaviylashib borgan sari oʻsishni davom ettirishgan va bu 1980-yillarda ham davom etgan. Audi 1968-yilda yaxshi taniqli katta salonli Audi 100 modelini chiqardi va bundan toʻrt-yil oʻtgach, 1973-yilda Evropaning eng yaxshi avtomobili sovrindori boʻlgan kichik Audi 80 avtomobili bilan chiqdi. 1980-yilda Audi oʻzining oldingi gʻildirakli Coupe va toʻrt gʻildirakli, yuqori quvvatli Quattro versiyalari bilan sport avtomobillari bozoriga oʻtdi. Quattro toʻrt gʻildirakli haydovchi tizimi keyinchalik Audi salonining modellarida qabul qilindi.

1970-80-yillar boshlarida General Motors Opelni Britaniyaning Vauxhall brendi bilan birlashtirdi, shunda dizayn bir boʻlib farq faqt nomlarida edi. Volkswagen kompaniyasining zamonaviy dizayni bilan shiddatli raqobatga duch kelgan General Motors 1979-yilda Opel Kadettning soʻnggi versiyasi bilan old gʻildirakli xetchbekka oʻtdi va 1981-yilda yangi Ascona ishlab chiqarildi (Britaniya bozorida Vauxhall Cavalier nomini saqlab qoldi). 1982-yilda yangi Opel Corsa supermini ishlab chiqarish uchun Ispaniyaning Zaragoza yangi zavodini ochdi; keyinchalik ushbu mashina Britaniyaga Vauxhall Nova sifatida olib kirilgan. Kadett / Astra va Ascona / Cavalier modellarini ishlab chiqarish Germaniya, Belgiya, Ispaniya va Britaniyadagi fabrikalar oʻrtasida taqsimlandi. Vauxhall Carlton 1978-yilda ishga tushgandan beri qisqa vaqt ichida Britaniyada chiqarilgan, ammo bir necha-yil ichida ishlab chiqarish toʻliq Germaniyaga oʻtib, u erda xuddi shu Opel Rekord yonida ishlab ichiqarilgan.

### 1980 va 1990-yillar

Opel Kadettning soʻnggi versiyasi 1984-yilda sotuvga chiqarilgandan keyin Evropaning-yil avtomobili, Opel Rekordning vorisi Omega esa ikki-yildan keyin tanlandi. Ascona-ning vorisi Vectra (hali ham Britaniyada Vauxhall Cavalier) 1988-yilda ishga tushirilgan, ammo Fiat Tipo ga Evropaning eng yaxshi avtomobili birinchiligini berib qoʻygan.

70-yillarda va 1980-yillarda avtoulov dizaynidagi tub oʻzgarishlar natijasida Ford oʻzining model tarkibini tubdan oʻzgartirdi. 1976-yilda Fiesta supermini ishga tushirilgandan soʻng, u oldi gʻildirak MK3 Escort hatchbekga 1980-yilda oʻtdi va Taunus / Cortinani 1982-yilda Sierra bilan almashtirishni afzal koʻrdi — 1982-yilda mashhur boʻlgan salon formatidan voz kechdi, garchi salon versiyasi 1987-yilda qoʻshildi. 1983-yilda Ford Escort-ning saloni boʻlgan Orion-ni ishga tushirib, oilaviy salonlarga boʻlgan talabga javob berdi. Scorpio, Granadani — Fordning Evropadagi flagmanini, 1985-yilda almashtirdi va faqat Germaniyadagi Köln zavodida ishlab chiqarilgan. Scorpio dastlab faqat xetchbek sifatida sotilgan va mashhurligiga qaramay, Ford 1990-yilda Salon modelini va 1992-yilda mulk (estate) modelini ishga tushirib Scorpio oraligʻini kengaytirdi. Sport kupelariga boʻlgan talabning pasayishi Fordning 1986-yildan keyin toʻxtatilgan Kaprini toʻgʻridan-toʻgʻri almashtirmaslik qaroriga olib keldi.

70-yillar davomida yoshartirilganidan soʻng, VW 1980-yillarning birinchi yarmida oʻzining model diapazonlarini modernizatsiya qildi va Germaniyada va boshqa koʻplab Evropa bozorlarida kuchli sotishdan zavqlandi. Polo, Passat va Scirocco 1981-yilda oʻzlarining ikkinchi avlodlariga kirib kelishdi va MK2 Golf 1983-yilda ishga tushirilgan. MK1 Golf-ning salon versiyasi — Jetta- 1979-yildan beri mavjud boʻlib, MK2 Jetta 1984-yilda sotuvga chiqarildi. 1988-yilda MK3 Passat va Scirocco yonida ishlab chiqarilgan Corrado yangi kupesi namoyish etildi.

1990-yilda VW Polo yangilandi va 1994-yilda yangisi paydo boʻldi va MK3 Golf 1991-yilda sotuvga chiqqandan koʻp oʻtmay Evropaning eng yaxshi avtomobili deb tan olindi. Vento, MK3 Golfning salon versiyasi 1992-yilda ishga tushirilgan. Passat 1993-yilda yangilandi, 1996-yilda esa yangi model paydo boʻldi. Corrado 1996-yilda zudlik bilan almashtirilmasdan toʻxtatilgan. VW 1995-yilda Portugaliyada Ford bilan qoʻshma korxona ishlab chiqaradigan Sharan modeli bilan MPV bozoriga kirib keldi. Oldi gildirak tashuvchi va olddvigatelga ega boʻlgan yangi Beetle 1998-yilda sotuvga chiqarildi, ammo original modelning keyingi versiyalari singari u Germaniyada emas, Meksikada ishlab chiqarilgan. MK4 Golf 1997-yil oxirida ishga tushirilgan va bir-yildan soʻng Bora salonining yangi versiyasi bilan qoʻshilgan.

BMW va Mercedes-Benz bu-yillar davomida salon va orqa kupe larda orqa tashuvchi avtomobillarga sodiq qolishgan. Biroq, BMW oʻzining model doirasini 1980 va 1990-yillar boshlarida yanada kengroq rivojlantirdi. 1975-yilda ishlab chiqarilgan BMW 3 seriyali ikki eshikli salon yoki kabriolet sifatida sotilgan. 1982-yilda ishlab chiqarilgan ikkinchi avlod modeli oxir-oqibat toʻrt eshikli salon va besh eshikli estate sifatida ham sotuvga chiqarildi va 1990-yillarda uchinchi avlod modellari uch eshikli xetchbekni ham oʻz ichiga oldi. 1972-yilda ishlab chiqarilgan BMW 5 Series oʻrta masofali modeli dastlabki ikki avlodi uchun faqat toʻrt eshikli salon sifatida sotilgan, ammo uchinchi avlod modeli 1991-yildan beri estate sifatida sotuvga qoʻyilgan.

Germaniyaning gʻarbiy qismi Sharq bilan taqqoslaganda texnik jihatdan ancha rivojlangan edi (1980-yillarda 200 ming-yillik avtomobil ishlab chiqarishga qarshi 4,5 milliondan ortiq) va boʻlinish 1990-yilda Germaniyaning birlashishi bilan tugadi.

1980-1990-yillarda nemis avtosanoati butun dunyoda yirik sotib olish va xalqaro miqyosda kengayish bilan shugʻullangan. Toʻgʻridan-toʻgʻri eksportdan tashqari, nemis ishlab chiqaruvchilari Evropa, Osiyo, Lotin Amerikasi mamlakatlarida va hatto AQShda ham zavodlar ochdilar yoki sotib oldilar. Meksika, Braziliya, Xitoy, Turkiya va bir qator sobiq Ittifoq davlatlari avtosanoati Germaniyadan sarmoyalar jalb qilgan.

Volkswagen 1984-yilda Shanghai Automotive Industry Corporation bilan qoʻshma korxona tuzdi (Shanghai Volkswagen Automotive nomi bilan ataladi) va 1990-yilda Xitoyda VW va Audi ishlab chiqarish uchun FAW-Volkswagen tashkil etildi. VW Ispaniyaning SEATni 1986-yilda va Chexoslovakiyaning Skodasini 1991-yilda sotib oldi, modelarini takomillashtirib Evropa boʻylab ancha ularning bozor ulushini koʻpaytirdi. Volkswagen hatto Polo ishlab chiqarishni Ispaniyadagi SEAT zavodiga oʻtkazdi va 1993-yilda SEAT Ibiza keyingi Polo uchun asos yaratdi.

VW, shuningdek, uning qismlaridan turli xil modellarda foydalangan, masalan, 2000-yilga kelib, Volkswagen Golfning poli Audi A3, Audi TT, SEAT Toledo, Seat Leon, Skoda Octavia va Volkswagen Bora avtomobillariga qoʻyilgan.

90-yillarning oxiriga kelib, VW bozorini kengaytirib hashamatli (lux) va superkarini chiqaradigan Britaniyaning Bentley va Italiyadagi Bugatti va Lamborghini markalarini sotib oldi.

1980-yillar oxiridan Ford Sierra ishlab chiqarishni Germaniyada va Britaniyada emas, balki Belgiyada oʻtkazib uning merosxoʻri — Mondeo ni 1992-yil oxirida Belgiyada ishlab chiqarilgan. Eskort butun Evropada 2000-yilgacha ishlab chiqarishda qoldi, uning vorisi boʻlgan Focus 1998-yilda chiqarilishi boshlangan va Evropada xaridorlarga faqat Germaniyada ishlab chiqarilgan. Scorpio 1998-yilda toʻxtatilgan va toʻgʻridan-toʻgʻri almashtirilmagan, Ford esa Scorpio oʻrniga xaridorlarini kichik Mondeoning yuqori specifikatsiyadagi versiyalariga yoʻnaltirgan. Scorpionning halokati Ford avtomobil boshqaruvi bozorida kuchli ishtirok etgan Volvo ni qoʻlga kiritgan bir paytda roʻy berdi, Ford esa hashamatli avtomobil ishlab chiqaruvchisi Jaguarni 1989-yilda egallab olgan va Jaguar S-Type avtomobilini sotmoqchi boʻlgan.

90-yillarning boshlarida Ford va Volkswagen bir xil asosiy dizayndagi zavodda birgalikda MPV ishlab chiqarishga kelishdilar. Ushbu korxonaning natijasi Ford Galaxy va Volkswagen Sharan edi, ammo bu transport vositalari 1995-yilda sotila boshlanganidan beri Germaniyada emas, Portugaliyada ishlab chiqarilgan. Ular bir-yildan soʻng SEAT Alhambra tomonidan qoʻshilishdi.

### 21-asr

BMW Britaniyaning Rover Group kompaniyasini 1994-yilda sotib olgan, ammo katta yoʻqotishlar uning 2000-yilda sotilishiga olib kelgan. Biroq, BMW 2001-yilda Britaniyada ishlab chiqarilgan yangi avtomobillar qatoriga Mini (marque) nomini saqlab qoldi. 1990-yillarda, BMW SUV’lar ishlab chiqarish zavodlarini Spartanburg County, Janubiy Karolina da tashkil qildi. BMW shuningdek 2003-yilda amalda boʻlgan Rolls-Royce Motor Cars nomini oldi va oʻsha-yili Xitoyda BMW Brilliance nomli qoʻshma korxona tuzdi. Daimler-Benz dastlab 1998-yilda Chrysler Corporation bilan „tengliklarning birlashishi" deb nomlangan alyansga kirdi. Biroq, madaniy tafovutlar va operatsion yoʻqotishlar 2007-yilda uning tarqalishiga olib keldi, garchi Daimler-Benz Chryslerning Pekin Benz deb nomlangan Xitoy qoʻshma korxonasini saqlab qoldi. Kompaniya shuningdek 1998-yilda Smart- ni ishga tushirdi va 2002-yilda Maybach brendini chiqardi. Bundan tashqari, 90-yillarda ular Alabama shtatining Tuskaloosa okrugida yolgʻiz avtoulovlar uchun ishlab chiqarish korxonasini ochdilar.

2012-yil 5-iyulda Volkswagen AG Porsche bilan bitimga qoʻl qoʻyib, natijada VW 2012-yil 1-avgustda Porsche-ga toʻliq egalik qildi. Bitim restrukturizatsiya sifatida koʻrilgan chunki 1 aksiya transferi sababli. Volkswagen AG Porsche aktsiyadorlariga 5,61 milliard dollar toʻlagan, qolgan 50,1 foizi uchun.

Hozirgi vaqtda mamlakatning avtomobilsozlik sanoatida beshta nemis kompaniyalari va ettita marka ustunlik qilmoqda: Volkswagen AG (va Audi va Porsche shoʻba korxonalari), BMW AG, Daimler AG, Adam Opel AG va Ford-Werke GmbH. Har-yili Germaniyada olti millionga yaqin transport vositasi ishlab chiqariladi va 5,5 millionga yaqini Germaniyada ishlab chiqarilgan. AQSh, Xitoy va Yaponiya bilan bir qatorda, Germaniya dunyodagi eng yaxshi 4 ta avtomobil ishlab chiqaruvchilardan biri.   The Volkswagen Group (bilan birga dunyodagi uch yirik avtomobil kompaniyasi biri deb hisoblanadiganlar — Toyota va General Motors).

Chevrolet Volt va uning GM Voltec powertrain texnologiyasi birinchi navbatda sobiq Opel nemis muhandisi Frank Weber tomonidan ixtiro qilingan va ishlab chiqilgan va hanuzgacha GMning elektr transport vositalarini rivojlantirishning eng muhim qismlari Germaniyada amalga oshiriladi.

Zavodlar
--------

 Sindelfingendagi Mercedes-Benz zavodi 
Germaniyadagi avtomobil zavodlari:

### Baden-Württemberg

* Affalterbach: AMG
* Lorch: Binz custom vehicles (Mercedes-Benz)
* Mannheim: Mercedes-Benz, Setra, truck engines, EvoBus
* Neckarsulm: Audi
* Rastatt: Mercedes-Benz
* Sindelfingen: Mercedes-Benz
* Stuttgart-Zuffenhausen: Porsche
* Ulm: Magirus firefighting vehicles
* Untertürkheim (Stuttgart): Mercedes-Benz
* Weissach: Porsche

### Bavaria

* Dingolfing: BMW BMW Group Plant Dingolfing
* Ingolstadt: Audi
* Munich: BMW
* Munich: MAN heavy trucks
* Neu-Ulm: Mercedes-Benz, Setra, EvoBus
* Nuremberg: MAN
* Regensburg: BMW

### Sharqiy Germaniya

Drezdendagi Volkswagen Glaserne Manufaktur
* Chemnitz: Volkswagen
* Dresden: Volkswagen Transparent Factory
* Eisenach: Opel Eisenach
* Kölleda: Mercedes-Benz
* Leipzig: BMW
* Leipzig: Porsche
* Ludwigsfelde: Mercedes-Benz
* Zwickau: Volkswagen

### Quyi Saksoniya

* Emden: Volkswagen
* Hanover: Porsche, Volkswagen
* Osnabrück: Volkswagen, Porsche
* Salzgitter: MAN heavy trucks
* Salzgitter: Volkswagen
* Wolfsburg: Volkswagen

### Shimoliy Reyn-Vestfaliya

* Dortmund: Mercedes-Benz minibuses, EvoBUs
* Düsseldorf: Mercedes-Benz, Volkswagen
* Köln: Ford Germany

### Mamlakatning qolgan qismi

* Berlin: Mercedes-Benz
* Bremen: Mercedes-Benz
* Heyda: AC sports cars
* Kaiserslautern: Opel/Vauxhall
* Rüsselsheim: Opel/Vauxhall
* Saarlouis: Ford Saarlouis Body &amp; Assembly
* Wörth: Mercedes-Benz, Unimog

Manbalar
--------

1. ↑  Germany — The World’s Automotive Hub of Innovation, Germany Trade & Invest, Ernst & Young European Automotive Survey 2013, retrieved 25-aprel 2015-yil
2. ↑  Total Cars Produced In The World (accessed 16-fevral 2014-yil). Data source is from Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles („OICA"); production statistics; 2012 statistics, oica.net (accessed 16-fevral 2014-yil).
3. ↑  „The German Car Industry". 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan.
4. 1 2  Reich, Simon „Volkswagen and the State",*. The Fruits of Fascism: Postwar Prosperity in Historical Perspective*. New York: Cornell University, 1990 — 25 bet. ISBN 0-8014-9729-9.
5. ↑  Abelshauser, Werner*. The Dynamics of German Industry: Germany's Path Toward the New Economy and the American Challenge*. Germany: Berghahn Books, 2005. ISBN 1-84545-072-8.
6. ↑  Heather Stewart. „A new idea steals across Europe - should Greece's debt be forgiven?" (18-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 25-yanvar 2015-yil.
7. ↑  Norbye, Jan P.*. The Complete History of the German Car*. Portland House, 1987. ISBN 9780517641804.
8. ↑  Eckermann, Erik*. World History of the Automobile*. Society of Automotive Engineers, 2001. ISBN 9780768008005.
9. ↑  „History of Volkswagen Aktiengesellschaft".  fundinguniverse.com. Qaraldi: 15-fevral 2015-yil.
10. ↑  „History of Bayerische Motoren Werke AG".  fundinguniverse.com. Qaraldi: 15-fevral 2015-yil.
11. ↑  „History of DaimlerChrysler AG".  fundinguniverse.com. Qaraldi: 15-fevral 2015-yil.
12. ↑  „Volkswagen finally, really, taking over Porsche".  Autoblog.com.
13. ↑  *Facts about Germany.* „Car-making: The strongest sector". 27-mart 2010-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 15-fevral 2015-yil.

 (Wayback Machine saytida 2010-03-27 sanasida arxivlangan)
14. ↑  „Electrifying Prospects".  Deutschland online (2008-yil 18-iyun). 2011-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 13-aprel.

 (Wayback Machine saytida 2011-07-14 sanasida arxivlangan)
15. ↑  „Automobile Assembly and Engine Production Plants in Europe" (en). *ACEA - European Automobile Manufacturers' Association*. Qaraldi: 1-yanvar 2018-yil.