recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rebecca Blumenstein** - jurnalist va gazeta muharriri. Blumenstein hozirda *The New York Times gazetasidagi* eng yuqori lavozimli ayollardan biri hisoblanadi.

Tarjimai holi
-------------

Blumenstein Michigan universitetida tahsil oldi, u yerda iqtisod va ijtimoiy fanlar bo'yicha bakalavr darajasini olish uchun *Michigan Daily gazetasining* bosh muharriri bo'lib ishladi.

Blumenstein o'z faoliyatini *Tampa Tribune'da* boshlagan, keyin esa *Gannett Newspapers* va *Newsday nashrlariga* hissa qo'shgan. Blumenstein 1995-yilda "*Wall Street Journal*" jurnalida Detroytda "General Motors" jurnalini yorituvchi muxbir sifatida faoliyat yuritdi. 2005-yilda Xitoyni yoritishni boshladi. U 2013-yil yanvarida *The Wall Street Journal* bosh muharriri o‘rinbosari bo‘ldi. *The Wall Street Journal*da yigirma yildan ko'proq vaqt o'tgach, Blumenstein 2017-yil fevral oyida *The New York Times gazetasiga* boshqaruvchi muharrir o'rinbosari sifatida qo'shildi va uni yangiliklar bo'limidagi eng yuqori lavozimli ayollardan biriga aylantirdi.

Blumenshtein General Motors, Detroit, AT&T Corp, WorldCom Inc, New York shtati qonun chiqaruvchi organi, Xitoy va telekommunikatsiya sohasidagi birlashishlar haqida birinchilardan bo`lib xabar berdi. 1993-yilda Long-Aylend temir yo'lidagi otishmalarni yoritganligi uchun New York Newswomen mukofotiga sazovor bo'ldi. 2003-yilda uning jamoasi WorldComni yoritganligi sababli Jerald Loeb mukofotini qo'lga kiritdi. 2007-yilda uning Xitoydagi jamoasi Xalqaro reportaj uchun Pulitzer mukofotiga sazovor bo'ldi. 2009-yilda u Aspen institutining Genri Crown stipendiyasiga nomzod bo'ldi. U Jerald Loeb mukofotining 2015-yilgi Minard muharriri mukofotini biznes jurnalistikasiga qo'shgan hissasi uchun sazovar bo`ldi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Rebecca Blumenstein - NYU Journalism" (en-US). *NYU Journalism*. Qaraldi: 3-fevral 2018-yil.
2. 1 2 3  *Ember, Sydney*. „Times Names Wall Street Journal Editor to Its Masthead" (en-US). *The New York Times* (7-fevral 2017-yil). Qaraldi: 4-fevral 2018-yil.
3. ↑  „Essexville Garber graduate Rebecca Blumenstein named front page editor of Wall Street Journal" (en-US). *MLive.com*. Qaraldi: 4-fevral 2018-yil.
4. 1 2  „Rebecca Blumenstein: Executive Profile & Biography - Bloomberg". *www.bloomberg.com*. Qaraldi: 4-fevral 2018-yil.
5. 1 2  „User Profile - AGLN - Aspen Global Leadership Network" (en-US). *AGLN - Aspen Global Leadership Network*. Qaraldi: 4-fevral 2018-yil.
6. ↑  „Bay County native named New York Times deputy managing editor" (en-US). *MLive.com*. Qaraldi: 4-fevral 2018-yil.
7. ↑  *Journal, Matthew Rose Staff Reporter of The Wall Street*. „Journal Gets Loeb Award For WorldCom Coverage" (en-US). *WSJ*. Qaraldi: 4-fevral 2018-yil.
8. ↑  „UCLA Anderson School of Management Announces 2015 Gerald Loeb Award Winners". *UCLA Anderson School of Management* (24-iyun 2015-yil). Qaraldi: 31-yanvar 2019-yil.
**Asadulla Ikromovich Maʼrupov** (1910.30.10 — Toshkent — 1965.29.10) — patolog-anatom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1960), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1950), tibbiyot fanlari doktori (1949), professor (1950). Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgach, patologik anatomiya kafedrasida aspirant (1936—40), assistent (1940—43), dotsent (1943—50), professor (1950-51). SamTI patologik anatomiya kafedrasi mudiri (1951—58), Toshkent tibbiyot akademiyasi patologik anatomiya kafedrasi professor (1958—65), ayni vaqtda ilmiy ishlar boʻyicha prorektor. Oʻzbekistonda Joylangar ense-faliti, poliomiyelit, trixodesmotoksikoz patologik anatomiyasini, gemorragik isitmada nerv sistemasidagi oʻzgarishlarni, Oʻzbekiston sharoitida aterosklerozning oʻtish xususiyatlarini oʻrgangan. Oʻzbekistonda patolog-anatomlar jamiyatining tashkilotchilaridan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Jinssiz koʻpayish** - organizmlarning jinsiy jarayon sodir boʻlmaydigan, jinsiy hujayralar ishtirok etmaydigan koʻpayish usuli. Jinssiz koʻpayish ayniqsa bir hujayrali organizmlar orasida koʻp uchraydi, ammo koʻpchilik koʻp hujayralilar: zamburugʻlar, oʻsimliklar va hayvonlar ham jinsiy koʻpayish xususiyatiga ega. Jinssiz koʻpayish faqat toʻgarak chuvalchanglar va mollyuskalarda uchramaydi, boʻgʻimoyoqlilar va umurtqalilarda istisno tariqasida (poliembrioniya shaklida) uchraydi. Jinssiz koʻpayish ona organizmdan uning bir qismini ajralib chiqqan, yangi qiz organizmga aylanishi, shuningdek, koʻpayish vazifasini bajaradigan maxsus tuzilmalar (bir hujayralilarda — sporalar, gʻovaktanlilarda — gemmulalar, mshankalarda — statoblastlar) hosil qilib, keyinchalik yangi qizlik organizmini hosil qilish orqali sodir boʻlishi mumkin. Nemis biologi M. Gartman (1924) va ayrim biologlar jinssiz koʻpayish agam sitogoniya, yaʼni jinssiz hujayralarning teng ikkiga va koʻp marta (shizogoniya) boʻlinishi (bir hujayralilarda) va ayrim hujayralar sporalarning boʻlinishi (koʻp hujayrali oʻsimliklarda) tarzida sodir boʻlishini koʻrsatishadi. Ona organizmdan uning bir kiyem hujayralari ajralishi orqali koʻpayish vegetativ koʻpayish deyiladi. Odatda, bir turning oʻzida jinssiz koʻpayish bilan birga jinsiy koʻpayish ham boʻladi. Shuning bilan birga bitta tur bir necha xil usulda jinssiz koʻpayish mumkin. Masalan, oʻsimliklar spora hosil qilish, novdasi, ildizmevasi, tuganagi orqali; gʻovaktanlilar tashqi va ichki kurtaklar (gemmulalar, statoblastlar) orqali koʻpayadi. Jinssiz koʻpayish jinsiy koʻpayish bilan gallanib turishi mumkin (qarang Nasl gallanishi).

Yana qara
---------

* Jinsiy koʻpayish
* Vegetativ koʻpayish

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sergey Stepanovich Kanash** (1896.23.9 – Toshkent – 1975.30.10) — seleksioner olim, Oʻzbekiston fanlar akademiyasi (1952) va VASXNIL (1948) akademik, Oʻzbekiston (1944) va Tojikiston (1946) Respublikalarida xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi. Oʻrta Osiyo universitetining qishloq xoʻjaligi fakultetini tugatgan (1925). Turkiston seleksiya stansiyasida seleksioner, assistent (1925 – 29), SoyuzNIXIning Markaziy seleksiya stansiyasi sektor mudiri (1930-38), ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari (1939–41), direktori (1942–57), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi aʼzosi va biol. fanlari boʻlimi raisi (1956–60), Butunittifoq gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi ilmiy tadqiqot instituti direktori (1960–64). Kanash gʻoʻzaning serhosil, viltga va gommozga chidamli 8517, 8582, 8427, S-460, S-1579, S-1622, 18819, S-450555, S–1472, S–1225 va boshqalar navlarini yaratdi; ilmiy ishlari gʻoʻza biol.si, seleksiyasi va urugʻchiligi, har xil xromosomali gʻoʻza turlarini duragaylash usullari masalalariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Kanash Sergey Stepanovich" *OʻzME*. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Mejvidovaya gibridizatsiya v predelax raznoxromosomnix vidov xlopchatnika, M. – T. 1932.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sariagʻach tumani** — Janubiy Qozogʻiston viloyatining eng yirik tumanlaridan biri. Hozirgi vaqtda maydoni 7613 km². Tumanda 40 dan ortiq millat va elatlar yashashadi. Aholisi 306,494 (2013).
Sariagʻach tumani — viloyatning janubida joylashgan. 1928-yillarda Keles tumani nomi bilan tashkil topgan. 1939-yilda Sariagʻash nomi berildi. Maydoni 7613 km². Tuman markazi — Sariagʻash shahri. Tuman hududi orqali Chimkent — Termiz Xalqaro avtomobil magistrali, Orenburg — Toshkent temir yoʻli oʻtadi.

Aholisi
-------

Tuman aholisi 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha 306,494 kishi, aholining oʻrtacha zichligi1 km 2 40,2 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman aholisi koʻp millatli hisoblanadi, aholining asosiy qishmini qozoqlar (86,9 %), undan boshqa oʻzbeklar (4,1 %), tojiklar (2,7 %), ozarbayjonlar (1,2 %), ruslar (1,1 %), tatarlar (0,9 %) va boshqalari istiqomat qilishadi.

Iqlimi
------

Iqlimi kontinental, qishi iliq, yozi issiq, qurgʻoq. Yanvar oyining yillik oʻrtacha harorati −2 — 3 °C, iyulniki 24 — 28 °C. JYogʻingarchilikning yillik miqdori 200 – 300 mm.

Katta qishloqlari
-----------------

Sariagʻash shahri

* Abay qishlogʻi
* Derbisek qishlogʻi
* Jibek joʻli qishlogʻi
* Intimaq qishlogʻi
* Qabilanbek qishlogʻi
* Aqjar qishlogʻi
* Qiziljar qishlogʻi
* Jilgʻa qishlogʻi
* Darbaza qishlogʻi
* Aqniet qishlogʻi
* Qurkeles qishlogʻi
* Qoshqarata qishlogʻi
* K.Marks qishlogʻi
* Aqjoʻl qishlogʻi
* Koʻkterek qishlogʻi

Ijtimiy soha
------------

Tumanda umumiy bilim beruvchi 137 ta maktab bor, uning 94 tasi oʻrta, 15 tasi asosiy, 28 tasi boshlangʻich va 2 sport, musiqa maktablari. Madaniy mahkamlaridan 290 ta madaniyat markazlari va 36 ta kutubxona bor. Tibbiyot sohasida 2 shifoxona, 4 kasalxona, 24 oilaviy-shifokorlik ambulatoriya, 104 feldsher-akusherlik punkt, silga qarshi dispanser faoliyat yuritmoqda. Oʻzbekiston bilan chegaradosh Jibek joʻli qishlogʻida bojxona joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года
2. ↑  Janubiy Qozogʻiston viloyatining telefon kodlari

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkiston viloyatining hududiy boʻlinishi |
| --- |
|  |
| Viloyat markazi | 
Turkiston | 
Janubiy Qozogʻiston viloyatining gerbi |
|  |
| Shaharlar | 
Oris • Kentov • Jetisay • Lenger • Sariagʻash • Chordara |
|  |
| Tumanlar: | 
Boydibek • Qazigʻurt • Paxtaorol • Oʻrdabasi • Oʻtror • Sauran • Sayram • Sariagʻash • Sozaq • Toʻlebiy • Tulkibosh • Chordara • Jetisay • Keles |
|  |
| Katta qishloqlar: | 
Oqsuvkent • Qazigʻurt • Koʻkterak • Sayram • Koʻlkent • Qorabuloq • Shavildir • Turar Risqulov • Mirzakent • Sastoʻbe • Taukent • Sutkent • Shoʻlaqoʻrgʻan • Shayan |

 |
Категория:Персоналии по алфавиту
**Li Dun Su** (1914-yil 11-dekabr, Koreya – 1970-yil 22-sentyabr) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Engels nomidagi kolxoz agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

Biografiyasi
------------

Li Dun Su 1914-yil 11-dekabrda Koreyada dehqon oilasida tavallud topgan. Keyinchalik qarindoshlari bilan birga Rossiya imperiyasining Primorsk viloyatiga ko'chib ketgan. 1932-yildan boshlang'ich maktab o'qituvchisi, 1936-yildan Tinchen Buddonovskiy tumanida koreys boshlang'ich maktabi mudiri lavozimlarida faoliyat olib borgan. Li Dun 1937-yilda G‘arbiy Qozog‘iston viloyati, Qozog‘iston SSRdagi maxsus turar-joyga surgun qilingan. 1937-yildan Dengiz tumani, Kudryashevo qishlog'idagi boshlang'ich maktabda mudir bo'lib ishlagan.

Li Dun 1939-yilda Guryev pedagogika texnikumini tamomlab, O‘zbekiston SSRga ko‘chib o‘tgan. 1939–1942-yillar oralig'ida Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumani Budonniy nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, brigada boshligʻi keyinchalik brigadir boʻlib ishlagan. Li Dun Su 1941-yilda KPSS safiga kirgan. 1943-yilda Quyi Chirchiq viloyatidagi "Sotsializm yo'li" kolxoziga rais etib saylangan. 1951-yildan shu kolxozda dala dehqoni bo'lgan.

Li Dun Su 1951-yilda Toshkent qishloq xo‘jalik institutining agronomiya kurslarini tamomlagan, so‘ngra 1967-yilgacha Quyi Chirchiq tumanidagi Engels nomidagi kolxozda agronom bo‘lib ishlagan. Kanop va jut yetishtirishda ilg'or agrotexnika usullari joriy etgan. Uning samarali mehnati tufayli 1953-yilda kolxoz jami 221,2 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 63,5 sentnerdan davlatga ko‘kat poyasi topshirgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni, "O‘roq va Bolg‘a" oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Agranom 1955-yilda VDNKh Butunittifoq ko'rgazmasida qatnashgan. 1964-yilda Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikumini agronom-seleksiyachi mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.

1963-yil Quyi Chirchiq viloyati Soldatskiy qishloq Sovetiga, 1969-yil Oqqo‘rg‘on tumani Kirov qishloq Sovetiga deputat etib saylangan.

Li Dun Su 1970-yil sentyabr oyida vafot etgan. U Quyi Chirchiq tumani (hozirgi Oqqoʻrgʻon tumani) sobiq Engels nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Li Dun Sy Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Lenin ordeni hamda "1941–1945-yillardagi Ulug' Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „���� online". *opisi.rgae.ru*. Qaraldi: 20-noyabr 2023-yil.
**Najmiddinov Muhiddin hoji** (1888, Andijon — 1964) — xalq sozandasi (dutor, tanbur) va xonandasi. Bobosi Shamsiddin va otasi Najmiddin hofizlardan dutor va tanbur chalishni hamda Fargʻona-Toshkent maqom yoʻllarini oʻrgangan. Toji Mubtalodan "Uz zol", "Ilgʻor", "Ajam Sheroziy", "Nasrulloyi", "Navroʻzi ajam" yoʻllarini oʻzlashtirgan. Ayniqsa, "Kurd", "Choʻli kurd", "Sayqal" va boshqa kuylarni dutorda mahorat bilan ijro etgan.

1924-yil Andijonda Hamza Hakimzoda Niyoziy tashkil qilgan milliy musiqa toʻgaragida musiqa rahbari boʻlgan. Oʻzbek davlat konsert-etnografik truppasi (1926-1928), Hamza teatri (1929-1930)da sozanda, Samarqand viloyat musiqali drama teatri (1930-1931) hamda 1931-yildan Qoʻqon temiryoʻlchilar teatrida musiqa rahbari. Viktor Uspenskiy va Ilyos Akbarov 1931-yildan Muhiddin hojidan bir qancha yirik kuy va ashulalar yozib olishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Taras Shevchenko haykali** (ukraincha: *Пам'ятник Тарасу Шевченку*) — Mariupolda ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Yodgorlik muallifi Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist Aleksandr Vitrik. Arxitektorlar — Andrey Qodirov va Eduard Andrushkevich. Haykalning balandligi 2,5 metrni tashkil etadi, poydevor bunday oʻlchamlarga ega — 1,5 dan 1,3 ga 1,9 metr. Yodgorlikning oʻzi temir-betondan yasalgan va mis lavha bilan qoplangan. Poydevor ishlab chiqarish uchun qora va qizil granit ishlatilgan.

Tarixi
------

Shevchenko bulvarida Shevchenkoga zamonaviy yodgorlik oʻrnatildi. Bu shaharning asosiy transport arteriyasi boʻlib, u tarixiy kvartallar va turar-joylarni shaharning asosiy sanoat korxonalaridan biri, Azovstal bilan bogʻlaydi. Ushbu yodgorlik shaharda 2001-yilda, mustaqil Ukraina mavjudligining oʻn yilligida paydo boʻlgan.

Shevchenkoning birinchi haykali shaharda 1964-yilda, ukrain shoiri tavalludining 150-yilligi nishonlanganda paydo boʻlgan. U Teatr maydoni qarshisidagi Lenin prospektidagi stalinchilar uylari tomonidan tashkil etilgan burchakka joylashtirilgan. Bu sement stelasiga oʻrnatilgan byust. Shevchenko — bu yetuk arbob. Shoir byusti toshdan yasalgan.

Tavsifi
-------

Qizil granitning uch bosqichli platformasiga qora qovurgʻali bazalt kubigi oʻrnatilgan. Unda metall „yirtilgan tosh" koʻrsatilgan. Unda Iso Masih yoshida tasvirlangan ukrain shoiri oʻtiradi. 33 yoshida Taras Grigoryevich qozoq choʻlida, Orol dengizi qirgʻogʻida joylashgan Novopetrovsk qal’asida (hozirgi Fort Shevchenko) askar sifatida surgunda edi. Shevchenkoning tizzasida u sheʼrlar yozgan va eskizlar qilgan kichik kitob yotadi.

Adabiyot va maʼlumotnomalar
---------------------------

* *Kucheruk Oleksandr* (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… *Mangʻishloqning Vashingtongacha* boʻlgan koʻrinishi. // Cherkaskiy viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniy toʻplam. K.: „Ukraina propile", 2002, bet. 67-80
* „Памятники Шевченко на сайте kobzar.info". 7-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2017-yil.



* „Интерактивная карта памятников Тарасу Шевченко". 28-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2017-yil.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Памятник Т.Г. Шевченко - Памятники - Достопримечательности - EURO 2012 POLAND-UKRAINE" (en).  marsovet.org.ua. 25-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2017-yil.
2. 1 2 3  „Мариуполь почтил память Великого Кобзаря - Новости - Приазовский Рабочий, Мариуполь".  pr.ua. 20-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2017-yil.
3. 1 2 3  „Памятник Тарасу Шевченко в Мариуполе" (ru).  otdyhaem.com.ua. 27-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2017-yil.
**Panjikent devoriy suratlari** – Tojikistondagi qadimgi Soʻgʻdiyonaning Panjakent shahrida islomgacha boʻlgan davrning eng mashhur devoriy rasmlari qatoriga kiradi. Ushbu hududdan koʻplab devoriy suratlar topilgan va ularning aksariyati hozirda Sankt-Peterburgdagi Ermitaj muzeyida va Dushanbedagi Tojikiston Milliy asarlar muzeyida saqlanadi. Devoriy rasmlarda Panjikentdagi soʻgʻd va turkiy elita, ularning kelib chiqishi boshqa xorijiy savdogar bilan savodo aloqalarini koʻrish mumkin. Rasmlarda qadimgi turkiy liboslar, qurol-yarogʻ buyumlari, marosim kosalari bilan sezilarli oʻxshashlik qiyosiy tadqiqotlar natijasida qayd etilgan.

Panjikent devoriy rasmlari eramizning V asr oxiri VI asr boshlarigacha boʻlgan eng qadimgi soʻgʻd rasmlari boʻlib, undan oldin Bolalik tepa Toxaristonning eftalit devoriy suratlari mavjud boʻlib, ular ikonografik va uslubiy taʼsirga ega boʻlgan. Bundan tashqari, mahalliy zardushtiylik, nasroniylik, buddaviylik va hind kultlari bilan bir qatorda yunon bezak uslublarining ellinistik taʼsiri ham koʻrinadi.

Ushbu suratlarni 722-yilda Abbosiylar xalifaligining bostirib kirishi bilan yaʼni musulmonlar tomonidan Movarounnahrni bosib olishi bilan koʻplab sanʼat asarlari shikastlangan va yoʻq qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  The Sogdians: Influencers on the Silk Roads, The City of Panjikent and Sogdian Town-Planning by Alexander Brey. Smithsonian Institution.
2. ↑  Azarpay, Guitty*. Sogdian Painting: The Pictorial Epic in Oriental Art* (en). University of California Press, January 1981 — 93 bet. ISBN 978-0-520-03765-6.
3. ↑  „PANJIKANT – Encyclopaedia Iranica". *iranicaonline.org*.
4. ↑  Compareti, Matteo (2012). "Classical elements in Sogdian art: Aesop's fables represented in the mural paintings at Penjikent" (en). *Iranica Antiqua* **XLVII**: 303–316. .
5. ↑  Guides, Insight*. Insight Guides Silk Road (Travel Guide eBook)* (en). Apa Publications (UK) Limited, April 2017 — 521 bet. ISBN 978-1-78671-699-6.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Afrosiyob (maʼnolari).

**Afrosiyob devoriy rasmlari** — Afrosiyobda arxeologik qazilmalar natijasida topilgan mahobatli rangtasvirning noyob namunalari. Dastlabki namunalari arxeolog V. Vyatkin tomonidan ochilgan (1913). Keyingi qazishlar davri (1965-68)da oʻzbek arxeologlari 30 ga yaqin saroy xonasini ochishga muvaffaq boʻlganlar, bu xonalarning koʻplari devoriy rasmlar, naqshlar bilan bezatilgan. Shulardan katta (11x11 m) va kichik (7x7 m) xonalardagi rasmlar birmuncha yaxshi saqlangan. Xo-nalardan birida erkak va ayol ark oldida oʻtirgan holda tasvirlangan. Katta xona devorlariga ishlangan rasmlar de-tallarga boyligi, saqlanib qolgan sugʻd yozuvlari bilan ahamiyatli. Xona devorlariga ishlangan rasmlarda toʻy marosi-mi, Sugʻd hukmdorining xorijiy dav-latlarning elchilarini qabul qilishi, bu elchilarning yoʻldagi sarguzashtlari, yirtqich hayvonlar bilan olishuv, ov man-zaralari, afsonaviy mahluqlar tas-virlangan. Saqlanib qolgan rasmlar tahlili oʻrta asr mahobatli tasviriy sanʼatining gʻoyaviy badiiy yoʻnalishi, rassomning ish usullari va vositalari haqida, tafsilotlarga boy maishiy sahnalar, etnik koʻrinishlar oʻsha davr haqida fikr yuritish imkonini beradi. Rassom devorni 3 qismga boʻlib, 2 chetki qismidan ensiz naqsh hoshiyasi ajratib olgan, asosiy qismga mavzuli tasvir ishlagan, voqealarni yuqoridan kuzata-yotganday aks ettirgan. Afrosiyob devoriy rasmlari yagona bir mazmunga boʻysundirilgan: markazda sugʻd hukmdori Varxumon turadi, anʼanalarga koʻra rassom uni boshqalarga nisbatan yirik koʻrinishda (butun devor balandligida, 5-6 m) tasvirlab, hukmdorning buyukligini eʼtirof etadi, unga abadiylik, qahramonlik baxsh etadi. Afrosiyob devoriy rasmlari r. Oʻrta Osiyoda arablar istilosiga qadar mahobatli rangtasvirning rivojlanganligini, Samarqand uning markazi boʻlganligini koʻrsatadi. Ad.: Pugachenkova G. A. Rempel L. I. Ocherki iskusstva Sredney Azii, M. 1982.

**Janubiy devor**  
Ixshid Varxumon boshchiligida oʻzidan oldingi Shishpir sharafiga dafn marosimi

Manbalar
--------

1. ↑  Baumer, Christoph*. History of Central Asia, The: 4-volume set* (en). Bloomsbury Publishing, 18 April 2018 — 243 bet. ISBN 978-1-83860-868-2.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jannatmakon madrasasi** — Buxoro madrasasi. Hozirgi kunda madrasa saqlanib qolmagan.
Jannatmakon madrasasi XVIII asrda Jaʼfarxoja naqib guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Shohmurod davrida, Bibi Otun oyim tomonidan bunyod etilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Ushbu madrasa ayrim maʼlumotlarga koʻra Amir Shohmurod tomonidan qurilgan. Zamondoshlari Amir Shohmurodni eʼzozlab, „Jannatmakon" deyishgan. Ammo vaqf hujjatlarida madrasa Bibi Otun tomonidan qurilganligi koʻrsatilgan. Vaqf hujjatlari maʼlumotlariga koʻra madrasa oʻn bitta hujra, xonaqoh, 1 ta chillaxona va ichki ayvon, tashqarisida sufasi ham mavjud boʻlgan. Madrasa pishiq gʻisht va ganchdan qurilgan. Jannatmakon madrasasi gʻarbida hazrat eshon mulla Niyozquli oxund hovlisi, shimolida koʻcha va sufa, sharqida Muhammad Yusufxoʻja mudarris hovlisi va oraligʻida koʻcha mavjud boʻlgan. Ushbu madrasa uchun Bibi otun Komot tumanidagi Holvagaron mavzesidagi 3 tanob xurri xolis yerini va uning yonidagi 2 ta tegirmon va boshqa hudulardagi 3 ta tegirmonni vaqf qilgan. Malika Bibi otun koʻplab ilmlardan xabardor boʻlib, madrasada ajdodlari yoʻlini davom ettirgan. U madrasaga naqshbandiya tariqati vakilini mudarris qilib tayinlagan. Ushbu madrasa shoʻro inqilobiga qadar mujaddiya-naqshbandiya tariqati gʻoyalarini targʻib qiluvchi ilm darogohlaridan biri hisoblangan. Madrasa faoliyatini Miyon Fayzulloh avlodlari boshqargan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 12 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Jannatmakon madrasasi 11 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
3. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.
**Syuzan Mariya Blu**, **Syu Blu** nomi bilan tanilgan, amerikalik ovozli aktrisa, ovoz rejissyori va Amerika va Kanada kino va televideniyesida kasting-rejissyor. U *"Transformerlar: film"* va *"Transformerlar"* filmining 3 va 4-fasllari (keyinchalik u *"Transformerlar: Animatsiya"* filmidagi rolni takroran ijro etgan) "Arsini" filmida eng ko‘p ovoz bergan. U shuningdek, 1980-yillardagi *Jem* animatsion serialida Stormer/Meri Fillips va Lindsi Pirs rollarini ijro etgani bilan ham tanilgan. U, shuningdek, *Handy Manny* filmida kasting va ovoz rejissyori bo'lib ishlagan va u Marion rolini ham ijro etgan.

Hayot va martaba
----------------

Blu 1968-yilda Missuri shtatining Kolumbiya shtatidagi Stiven kollejini tamomlagan.  Uning ovozli rollari orasida "*Smurflar"* filmidagi enaga Smurf, *BraveStarr* filmidagi sudya JB Makbrayd, "*Ghostbusters"* filmidagi Jessica Wray, Futura va Belfry, *"Galaxy High"* filmidagi Eymi Braytouer, *Fangface* filmidagi Kim, "Happytown", "Loft *of Little Clowns" filmidagi* Hiccup, *My Little Pony* filmidagi tugmalar va boshqa kichik qahramonlar, *"Yirtqichlar urushi"* serialining xuddi shu nomdagi epizodidagi "Transmutatsiya" personaji va *"XII vaqtdan oldingi er: "Flyersning buyuk kuni"* filmidagi Petrining aka-uka va opa-singillaridan biri (2006).). U, shuningdek, Xanna-Barberaning *panjalari panjalarida*, Sfenksning *"Tiny Toon sarguzashtlari"* filmida "Princess PawPaw" rolini o‘ynadi va *"Scooby Du and the Ghoul School"* (1988) televizion filmidagi Sibella ovozini taqdim etdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Blu ochiqchasiga lezbiyen. Bluning uy sherigi, aktrisa Sintia Songe 2010-yil 19-mayda Kaliforniyaning Arroyo Grande shahrida vafot etdi Uning o'limidan oldin Songe va Blu Los-Anjelesda joylashgan *Blupka Productions, Inc.* televideniye va kino ovozli maktabining egalari edi. Ular, shuningdek, sohaga oid *"Og'izdan so'z" kitobining mualliflari edi.* *.* *.* *Voiceover Excellence uchun qo'llanma* .  .

2013-yil avgust oyida Blu Konnektikut shtatining Stamford shahrida sevgilisi Tania Themmenga turmushga chiqdi. Taniya bastakor Ivana Marburger Themmenning qizi va aktyor Parij Themmenning singlisi (u *"Villi Vonka va shokolad fabrikasi"* filmidagi Mayk Tevi roli bilan tanilgan),

Manbalar
--------

1. ↑  *Kent.* „Vancouver Voiceover Actress Cynthia Songé Passes Away". *thecelebritycafe.com* (21-may 2010-yil). 25-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Fury.* „Congratulations Sue Blu and Garry Chalk!". *TFW2005* (8-sentabr 2013-yil). Qaraldi: 23-noyabr 2013-yil.
Prokariot bakteriya hujayrasi
**Prokariotlar** (lotincha: *Pro* — oldingi, ilgarigi va karion — yadro) — hujayrasida membrana bilan chegaralangan yadrosi boʻlmagan organizmlar. Prokariotlarga bakteriyalar, sianobakteriyalar, arxebakteriyalar kiradi. DNK, oqsil va RNKdan iborat yadro apparati sitoplazmada ochiq joylashgan. Genetik sistemasi (genofor) hujayra membranasiga yopishgan boʻlib, primitiv xromosomaga mos keladi. Koʻpayishda genoforning har qaysisi hujayra membranasi bilan birga yangi hujayralarga oʻtadi. Mitoz boʻlmaydi, xloroplastlar, endoplazmatik toʻr, mitoxondriyalar, Golji apparati, sentriollar uchramaydi.Hujayra devori asosi glikopeptid murendan iborat. Ribosomalari ancha kichik, eukariotlar xromosomalaridan oqsil soni va sedimentatsiya koeffitsiyenti bilan farq qiladi. Prokariotlar bir qator oʻziga xos spetsifik fiziologik jarayonlar, mas, havodan molekulyar azotni oʻzlashtirish xususiyatiga ega. Ayrim karashlarga binoan, Prokariotlar eukariot ajdodlari bilan birga eng qad. hayvonlarga kiritiladi.

Yana qarang
-----------

* Eukariotlar

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qozogʻistonda futbol** — Qozogʻiston Futbol Federatsiyasi milliy organ tomonidan boshqariladi. QFF erkaklar, ayollar va futzal terma jamoalarini tashkillashtiradi. Futbol mamlakatda eng ommabop sport turlaridan biri boʻlib, undan keyin xokkey turadi.

Tarix
-----

Qozoq futboli birinchi Semeyda Birinchi Jahon urushidan oldin paydo boʻlgan, oʻsha paytda britaniyalik savdogarlar oʻyinni Qozogʻistonga olib kelishgan edi. Oʻyinning ilk oʻyinchilaridan biri yozuvchi Muxtor Avezov edi. Koʻp oʻtmay jamoalar Pavlodar va Jambulda, 1928-yilda Qozogʻiston SSR vakili jamoasining birinchi rasmiy paydo boʻldi. 1930-yillarga kelib, qozoq klublari Sovet futbolining quyi divizionlarida muntazam qatnashib turishdi.

Ikkinchi Jahon Urushidan keyin 1946-yilda muntazam liga boshlandi, 1948-yilda doimiy ravishda tashkil qilingan kubok musobaqasi tashkil etildi. 1959-yilda Qozogʻiston SSR doimiy futbol federatsiyasi tashkil etildi. „Qayrat" jamoasining yetakchi klubi 1960-yilda tarixga kirdi. 1963-yilda Sovet Ittifoqi Oliy Ligasida kurash olib borgan birinchi qozoq tomoni boʻlib, Sovet Ittifoqi Kubogining yarim finaliga qadar yetib borgan va bu tarixdagi eng yaxshi koʻrsatkich. Ular 1976-yilda Sovet Birinchi Ligasida Qozogʻistonning birinchi gʻalabasini qayd etishgan.

1977-yilgacha „Qayrat" klubi himoyachisi Seilda Baishakov Jahon chempionati saralashida Vengriyaga qarshi oʻyinda debyut qilgan paytgacha biron bir qozoq futbolchisi SSSR terma jamoasida oʻynamagan edi. Keyinchalik, 1986-yilda uning klubi oliy ligada yettinchi — qozoq klublari uchun eng yaxshi marrani zabt etish bilan oʻzlarining shon-sharaflariga yana yangi gʻalaba qoʻshishdi. Shuningdek, mamlakatning Yevgeniy Yarovenko ham 1988-yilgi Yozgi Olimpiada Oʻyinlarida gʻolib boʻlib Sovet Ittifoqining shon-sharaflariga qoʻshildi.

Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng, 1992-yilda Qozogʻiston Respublikasi Futbol Uyushmasi tashkil etildi va koʻp oʻtmay FIFA va Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga qabul qilindi. Tez orada terma jamoa debyut qildi va qozoq individual musobaqalari tashkil etildi. Qayta nomlangan FFK 2002-yilda UEFA ga oʻtidi, OFK bilan munosabatlarini tugatdi
.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gilbey, Mark* „When Saturday Comes - Capital gains". *www.wsc.co.uk*. Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
2. 1 2  *Paxton, Robin* „Kazakhstan looks to Europe for soccer growth". 22-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
3. ↑  *Fergus, Michael; Jandosova, Janar* „Kazakhstan: Coming of Age".  Stacey International (21-aprel 2018-yil). Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
4. ↑  *Wilson, Jonathan* „FC Astana’s group stage debut shows how far Kazakh football has come - Jonathan Wilson". *the Guardian* (15-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
5. ↑  „Ames: A trip to see FC Astana's grand project". Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
6. ↑  „A belief in west is best for future of Kazakhstan". Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
**Ras** (masri jbnẗ rwmy̰ *Gebna Rūmi*) — Misrning asosiy pishloq navlaridan biri, Misrdagi eng mashhur qattiq pishloq. Oʻtkir hidga ega, turli darajadagi shoʻr taʼmga ega (dimiqish vaqtiga qarab).

Bu yunon pishloqidan keladi Kefalotiri. Manchego, Idiazabal yoki Pecorino Romano kabi bir oilaga tegishli. U tabiiy sigir sutidan yoki sigir va xoʻkiz aralashmasidan tayyorlanadi. Xamirturush ishlatilmaydi. Qora murch qoʻshilishi mumkin. Tayyor mahsulot 10 kg ogʻirlikdagi disk shaklida yoki vakuumli qadoqlarda qadoqlangan boʻlaklarda ishlab chiqariladi. Qovurilganda u yumshaydi va ozgina yogʻ chiqaradi, lekin shaklini saqlab qoladi. Oziqlanish qiymati — 100 g uchun 353 kkal, yogʻ miqdori — 28%.

3-4 oydan keyin kesish uchun mos keladi. Taxminan 3-yildan keyin u oʻrtacha yetuklik darajasiga yetadi, 8-12 yildan keyin u „eski" hisoblanadi. Yoshi bilan oʻtkirroq va toʻkiluvchan boʻladi.

Tajriba sifatida 70 dan 75 gacha koʻtarildi °C pasterizatsiya haroratida yogʻi 4% dan 2% gacha kamaytirilgan sutdan maqbul sifatli pishloq ishlab chiqarildi. Yogʻsizlangan sut ultrafiltrati qoʻshilishi protein tarkibini oshirib, yogʻ va namlik miqdorini kamaytirib, pishloqni qattiqroq qiladi.

Propolis mogʻor qoʻziqorinlari Aspergillus (*Aspergillus ochraceus*) oʻsishini va pishloq pishishi paytida okratoksin biosintezini inhibe qilish uchun ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Fox 1999. sfn error: no target: CITEREFFox1999 (help)
2. ↑  Fox 2004. sfn error: no target: CITEREFFox2004 (help)
3. ↑  Tamime 2011. sfn error: no target: CITEREFTamime2011 (help)
4. ↑  „African Cheese(ingl.)".  iFood.tv.
5. ↑  „Varieties of Cheese(ingl.)".  Clovegarden.
6. ↑  „Egyptian Roomy Cheese: пищевая ценность".  MyFitnessPal, Inc (2012).
7. ↑  Применение прополиса в медицине // «Её величество пчела» : международный пчеловодческий журнал. — 2013. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр.
8. ↑  Липиды. (Wayback Machine saytida 25-dekabr 2014-yil sanasida arxivlangan) Всё о технологии молока.

Adabiyotlar
-----------

* *Cheese: Chemistry, Physics and Microbiology. Volume 2: Major Cheese Groups(ingl.)*, Second edition, Aspen, 1999. ISBN 978-0-8342-1339-5.
* *Cheese: Chemistry, Physics and Microbiology. Volume 2: Major Cheese Groups(ingl.)*, Third edition, Elsevier, 2004. ISBN 978-0-1226-3653-0.
* Tamime, A. Y. „Cheese Flavours",*. Processed Cheese and Analogues(ingl.)*. John Wiley & Sons, 2011. ISBN 978-1-4443-4183-6.
**Qarta** — otning yogʻli yoʻgʻon ichagi va undan maxsus tayyorlanadigan yaxna taom. Ot goʻshtining qarta qismi yaxshilab ishqab yuviladi. Shilliq pardasi tozalanib hidini ketkazish uchun qatiqqa yoki zardobga bir kun botirib qoʻyiladi. Yuvib tozalangan Q.ni, kattakatta boʻlaklarga boʻlib, tuz, murch, zira va uzum sirkasi sepib, 10 soatgacha salqin yerga olib qoʻyiladi. Tayyor masalliq qaynab turgan suvga solinib pishiriladi. Shoʻrvasiga piyoz, sabzi, dafna yaprogʻi, tuyilmagan murch kabi ziravorlar qoʻshib, 2 soat sust olovda mildiratib qaynatiladi. Pishgan Q. sovitilib, salatlar bilan birga dasturxonga tortiladi.

Baʼzan Q.ning ichi agʻdarilib, tozalab yuviladi, ochilgan Q. yuzasiga tasmasimon kesilgan son goʻshti, toʻsh yogʻi qoʻyilib, ruletga oʻxshab oʻraladi va chetlari hamda oʻrtasi qalin ip bilan bogʻlanib, qozondagi sovuq suvga solib, 2—2,5 soat mildiratib qaynatiladi. Sovitib, yaproqlab kesib isteʼmol qilinadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Vayang Kulit** ( indonezcha: *wayang* ) - Indoneziya va Malayziyadagi an'anaviy xalq teatrining har xil turlari. Bu atama teatrning oʻzi uchun ham, spektakllarda qoʻllaniladigan qoʻgʻirchoqlar nomlari uchun ham qoʻllaniladi. Indoneziyada u Yava   va Bali orollarida eng koʻp tarqalgan. Miloddan avvalgi I asrda Janubi- Sharqiy Osiyoda hinduizm paydo bo'lishidan oldin Vayang Kulit mavjudmi yoki yo'qligi ma'lum emas. Garchi Indoneziyaning tub xalqlarining og'zaki ijodi rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatgan bo'lishi mumkin.

Indoneziyadagi Vayang teatrining turlari: Vayang Beber, Vayang Golek (yogʻochdan yasalgan qoʻgʻirchoq teatri),Vayang Kulit yoki Vayang Purvo esa soyalar teatri, wayang topeng, wayang vong (niqobli teatr); Malayziyada: Wayang Siam, wayang jawa, wayang gedek

Malayziyada "wayang" atamasi kinoga ham qo‘llaniladi (wayang gambar).

Eslatmalar
----------

1. ↑  „"Wayang puppet theatre", Inscribed in 2008 (3.COM) on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (originally proclaimed in 2003)".  UNESCO. 5-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-oktyabr 2014-yil.
2. ↑  „History and Etymology for Wayang". *Merriam-Webster*. 10-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2020-yil.
3. ↑  „Daftar Lengkap Wayang Indonesia: Warisan Budaya Tak Terhingga". *marikupas.com* (12-noyabr 2023-yil).

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------

* Кузнецова С. С.*. У истоков индонезийской культуры: (яванская культурная традиция XVII—XX вв.)*. М.: «Наука», Главная редакция восточной литературы, 1989.
*
**Ganja darvozasi** (ozarbayjoncha: *Gəncə qapısı*, armancha: *Գանձակի դարպաս*) – Ozarbayjonning Shusha shahri Shusha qalʼasining asosiy uchta darvozalaridan biri boʻlib, qalʼaning shimoliy tomonida joylashgan. Qolgan ikkita darvoza Iravan darvozasi va Ağoğlan darvozasi.

Tavsifi
-------

Ganja darvozasi, ShushaGanja darvozasi, Shusha
Xonlik davridagi oʻrta asr shaharsozlik anʼanalariga muvofiq Shusha qalʼasi devorlari toʻrtta darvozadan iborat boʻlgan. Asosiy darvoza shimolga, Ozarbayjonning Ganja shahriga olib boradigan yoʻlga qaragan va shuning uchun ham Ganja darvozasi deb nomlangan. Gʻarbiy darvoza gʻarbiy hududlarga, shu jumladan, Eron Irivan xonligiga qaragan va shuning uchun Irivan darvozasi deb nomlangan. Qolgan ikkita darvoza atrofdagi togʻli qishloqlarga qarata qurilgan. Shushaning ichki qal’asi Ganja darvozasi yaqinidagi choʻqqida joylashgan edi. Ganja darvozasi meʼmoriy ahamiyatga ega boʻlib, XVIII asr Shusha davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasining boshqa muhim 279 atributlari qatorida tez-tez tilga olinadi.

Tarixi
------

Qal’a va shahar Togʻli Qorabogʻ muxtor viloyati tarkibiga kirgan. 1992-yil 8-may kuni Shusha jangidan soʻng, 2020-yil 8-noyabrgacha Ozarbayjon Qurolli Kuchlari 3 kunlik jangida shahar qaytarib olinganidan keyin oʻz-oʻzini respublika deb eʼlon qilgan Togʻli Qorabogʻ respublikasi nazoratiga oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ДРЕВНИЙ ГАРАБАГ". Qaraldi: 9-avgust 2010-yil.
2. 1 2  „Karabakh Foundation - Shusha". 4-oktyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2010-yil.
3. ↑  „Abidələrin siyahısı (Şuşa)". 6-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2010-yil.
4. ↑  „Gündəm - İctimai-siyasi təşkilatlar qara ildönümlə bağlı tədbirlər keçirəcək". 9-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2010-yil.
5. ↑  „Ministry of Culture - Shusha city". Qaraldi: 9-avgust 2010-yil.
"JOME at-TAVORIX" ("Tarixlar toʻplami") — tarixiy asar. Muallifi — Rashiduddin Fazlulloh 1302—10/11 yillarda fors tilida yozilgan.

Asar 3 qismdan iborat: 1-qism "Tarixi Gʻozoniy" deb atalib, Gʻozonxon farmoniga binoan bitilgan. Unda moʻgʻullar, Chingizxon va moʻgʻullar barpo qilgan davlatlar, xususan, Hulokuiylar davlati tarixi (1304-yilgacha) yoritilgan. 2- qism Oʻljoytuxon topshirigʻiga koʻra kashmirlik Kamalashri, xitoylik Li Dachji, fransiyalik bir monax va ikki fors olimi ishtirokida yaratilgan boʻlib, u Islom olamining moʻgʻullar istilosidan ilgarigi tarixi, qad. yahudiylar, franklar, Rim imperatorlari, Hindiston va Xitoy tarixi, shuningdek, Sharqiy Yevropa xalqlariga doir maʼlumotlardan iborat. 3- qiyom esa Yetti iqlim geografiyasiga bagʻishlangan boʻlib, u bizgacha yetib kelmagan. Hofizi Abru bu asarga Shohrux farmoniga binoan "Zayli Jome at-tavorix" nomli ilova yozib, unda Eron tarixi bayonini 1371-yilgacha yetkazgan. "J. at-t."ning 16-asrda eski oʻzbek tiliga oʻgirilgan ikki nusxasi (Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti, Turkmaniston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti fondlarida) mavjud boʻlib, ulardan birining tarjimoni Muhammad Ali ibn Darvesh Ali Buxoriy, ikkinchisiniki Solur bobo ibn Qul Alidir. "J. att." fransuz (1836, 1911), chex (1941), rus (1858, 1868, 1888, 1968) va b. tillarga ham tarjima qilinib nashr etilgan.

Adabiyot
--------

* Ahmedov B. A. Oʻzbekiston xalqlari tarixi manbalari, T. 1991.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ekotip**, ekologik tip — muayyan ekologik sharoitga moslashgan. bir turga mansub oʻsimliklardagi bir xil populyatsiyalar majmui; shu sharoitda irsiy morfologik, fiziologik, biokimyoviy va boshqalar xususiyatlar vujudga keladi. "E." terminini fanga shved olimi G.Turesson kiritgan (1920). E.ning 3 turi bor: iqlimiy yoki geografik E. — tur yashash arealining alohida qismini ishgʻol qiladi; ular maʼlum iqlim sharoiti taʼsirida shakllangan, mas, janubiy E. shimoldagisidan past boʻyliligi, qisqa, ingichka va dagʻal bargi hamda ustida mumsimon qavat boʻlishi bilan farq qiladi; edafik E. — tuproq taʼsirida hosil boʻladi; mas, Piskom daryosi havzasida oʻsgan piskom piyozi alohida tur sifatida tavsiflangan; biotik yoki senotik E. — tur atrofidagi maʼlum oʻsimliklar qoplami taʼsirida vujudga keladi va rivojlanadi; mas, oqsoʻxtaning oʻtloq va oʻrmondagi ekotipi.

E. turlarning kelib chiqishi jarayonidagi bosqichlardan biri. U uzoq davom etgan tarixiy jarayonda paydo boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stoyanovo** - Bolgariyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Montana viloyati, Varshets munitsipalitetidagi qishloq .

### Temir koʻprik

19-asrda Sopovo posyolkasi oʻrtasida Botunya daryosi ustida yogʻoch koʻprik boʻlgan. Lekin suv uni koʻp marta olib ketgan. Bir kuni, daryo yana koʻprikni vayron qilganda, knyaz Ferdinandning aravasi suvga toʻlib qoladi. Shahzoda yovvoyi Botunya daryosiga deyarli choʻkib ketdi. Shahar hokimi va mahalliy aholi unga yordam berishdi. U 100 yil kafolatli temir koʻprik qurish va taʼmirlash uchun italiyalik muhandislarni yolladi. Keyinchalik bu koʻprik „Shimoli-gʻarbiy mo''jiza" deb nomlangan. U 130 yil oʻtib, bugungi kunda ham buzilmagan va mukammal holatda saqlanib qolgan.

 Bolgariyaning Montana munitsipalitetidagi eski va chiroyli temir koʻprik

### Sopovo tumani

**Sopovo** posyolkasi - Bolgariyaning shimoli-g'arbiy qismidagi Stoyanovo qishlog'iga yaqin joylashgan go'zal va g'ayrioddiy joy. Borish juda ham qiyin. U [Berkovitsa] sharqida, Botunya daryosi vodiysida, Vratsa va Montana o'rtasida joylashgan. 10. Varshetsga chorrahadan keyin boriladi. **Qiziqarli faktlar**

1. ↑  Guide Bulgaria, Accessed Nov 15, 2014
**Colleen Hoover**(1979-yil 11-dekabr) – amerikalik yozuvchi, asosan ishqiy, romantik va fantastika janrlarida romanlar yozadi.

Hayoti
------

Colleen Hoover 
**Colleen Hoover** 1979-yilning 11-dekabrida Texasning Sulphur Springs shahrida tugʻilgan.Uning asl ismi Margaret Colleen Fennell boʻlgan. Colleen Texasning Saltillo shahrida oʻsgan va 1998-yilda Saltillo oʻrta maktabini tamomlagan.2000-yilda Heath Hooverga turmushga chiqgan va ularning uchta oʻgʻli bor(Cale, Levi va Beckham).
Colleen Hoover Texas A&M-Commerce universitetini ijtimoiy ish boʻyicha oʻqigan va shu yerni tugatgan. U mualliflik faoliyatini boshlashdan oldin turli ijtimoiy ishlarda ishlagan va oʻz vaqtida oʻqituvchilik ham qilgan.2016-yilda chop etilgan „ It Ends with Us" ishqiy romani bilan
mashhurlikka erishadi. Uning koʻpgina asarlari nashriyot tomonidan olib ketilgunga qadar mustaqil ravishda nashr etilgan.2022-yil oktabr holatiga koʻra, Colleen taxminan 20 million kitob sotgan. Time jurnali tomonidan 2023-yilda dunyodagi eng nufuzli 100 kishidan biri deb topilgan. .Colleen oʻz oilasi bilan 2015-yilda „The Bookworm Box" xayriya kitob doʻkoniga asos soladi. U yerda har yili kitobga imzo chekish(Book Bonanza) boʻlib oʻtadi, unda 200 dan ortiq mualliflar ishtirok etadi, shuningdek, kam taminlanganlarga oziq-ovqat bilan taminlash uchun mablagʻ yigʻish yillik auksionlari ham oʻtkaziladi. Butun mamlakat boʻylab boshqa xayriya tashkilotlari ham bunda qatnashadi. Bugungi kunga qadar „The Bookworm Box" muhtojlarga yordam berish uchun 1 000 000 AQSH dollaridan ortiq xayriya qilgan.

Asarlari
--------

* Slammed (2012)
* Point of Retreat (2012)
* This Girl (2013)
* Hopeless
* Hopeless (2013)
* Losing Hope (2013)
* Finding Cinderella (2014)
* Finding Perfect (2019)
* Maybe Someday (2014)
* Maybe Not (2014)
* Maybe Now (2018)
* Never Never (2015)
* Never Never: Part Two (2015)
* Never Never: Part Three (2015)
* It Ends With Us (2016)
* It Starts With Us (2022)
* Ugly Love (2014)
* Confess (2015)
* November 9 (2015)
* Too Late (2016)
* Without Merit (2017)
* All Your Perfects (2018)
* Verity (2018)
* Regretting You (2019)
* Heart Bones (2020)
* Layla (2020)
* Reminders of Him (2022)

Mukofotlari
-----------

* Goodreads Choice Awards Romance(2013)
* UtopYA Con Awards Most Innovative Marketing(2014)
* Goodreads Choice Awards Romance(2015)
* Goodreads Choice Awards(2016)

Manbalar
--------

1. ↑  „C.H biografiyasi". Qaraldi: 14-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Colleen Hooverning oilasi". Qaraldi: 14-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Time jurnali" (inglizcha). Qaraldi: 14-sentabr 2023-yil.
4. ↑  „Bookworm box" (inglizcha). 11-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Colleen Hoover bilan intervyu
*
**Andrey Lvovich Zaykin (**1968-yil 15-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR —1993-yil 1-iyun, Sankt-Peterburg, Rossiya) — sovet, oʻzbek va rus sobiq futbolchisi, darvozabon.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Toshkent shahridagi oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi, murabbiy — S. A. Arutyunov. Birinchi klubi — „Paxtakor" (1984-1986) bir oʻyin oʻtkazgan boʻlsa, 1985-yilda birinchi ligada 2 ta gol oʻtkazib yuborgan. Oʻzbekistonning ikkinchi ligasida „Shaxtyor" (Angren, 1986) va „Zarafshon" (Navoiy, 1987) klublarida ham oʻynagan.

### Rossiya chempionatlarida

1988-1989-yillarda **SKA Rostov** uchun birinchi ligada oʻynagan  — 19 oʻyin, 32 gol oʻtkazib yuborilgan.

1990-yilda u Leningradning „Zenit" ga koʻchib oʻtdi. 1991-yilda u Pardaugava uchun 10 ta oʻyin oʻtkazdi, keyin „Zenit"ga qaytdi, 1992-yilda u oliy ligada ikkita oʻyin oʻtkazdi va oʻz darvozasidan 10 ta gol oʻtkazib yubordi.

1993-yil 1-iyunda 25 yoshida Zaykin ogʻir va davolab boʻlmaydigan kasallikdan vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Буква «З»". 27-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-mart 2014-yil.

Havolalar
---------

* Na sayte footbook
* Statistika na sayte zenit-history.ru