Elektrolit eritmasining **o'tkazuvchanligi** (yoki **o'ziga xos o'tkazuvchanligi** ) uning elektr tokini o'tkazish qobiliyatining o'lchovidir. SI o'tkazuvchanlik birligi Siemens nomiga metr (S/m).

O'tkazuvchanlik o'lchovlari ko'plab sanoat va ekologik dasturlarda eritmadagi ion miqdorini tez, arzon va ishonchli o'lchash usuli sifatida muntazam ravishda qo'llaniladi.  Misol uchun, mahsulot o'tkazuvchanligini o'lchash suvni tozalash tizimlarining ishlashini kuzatish va doimiy ravishda tendentsiya qilishning odatiy usuli hisoblanadi. Aslida elektrolitiklar moddalarni ajratib olish uchun ham foydalaniladi.

 Ultra yuqori toza suvning elektrolitik o'tkazuvchanligi yuqori dissotsiatsiyasi tufayli harorat (T) funktsiyasi sifatida ortadi.  in H + va OH − T bilan.Umumiy PH
distillangan suv elektrolitik emas balki eritmalar elektrolitiklar deb ataladi

Ko'pgina hollarda, o'tkazuvchanlik to'g'ridan-to'g'ri erigan qattiq moddalar (TDS) bilan bog'liq. Yuqori sifatli deionizatsiyalangan suv taxminan 0,05 o'tkazuvchanlikka ega 25 da mS/sm °C, odatdagi ichimlik suvi 200-800 oralig'ida mS/sm, dengiz suvi esa 50 ga yaqin mS/sm  (yoki 0,05 S/sm).

O'tkazuvchanlik an'anaviy ravishda elektrolitni Wheatstone ko'prigiga ulash orqali aniqlanadi. Suyultirilgan eritmalar Kolrauschning ion hissalarining konsentratsiyaga bog'liqligi va qo'shimchalilik qonunlariga amal qiladi. suyuqliklar 2turga bo'linadi elektrolitlar va elektrolitmaslar

Birliklar
---------

SI o'tkazuvchanlik birligi S / m va agar boshqacha shart bo'lmasa, u 25 ga ishora qiladi °C. An'anaviy mS/sm birligi ko'proq uchraydi.

Odatda ishlatiladigan standart katakning kengligi 1 ga teng sm, va shuning uchun havo bilan muvozanatda juda toza suv uchun megohm deb nomlanuvchi taxminan 10 6 ohm qarshilikka ega bo'ladi. Ultra toza suv 18 megohm yoki undan ko'proqqa erisha oladi. Shunday qilib, o'tmishda megohm-sm ishlatilgan, ba'zan "megohm" deb qisqartirilgan. Ba'zan o'tkazuvchanlik "microsiemens" da beriladi (birlikdagi masofa atamasi hisobga olinmaydi). Bu xato bo'lsa-da, uni ko'pincha an'anaviy mS/sm ga teng deb hisoblash mumkin. Ko'pincha, tipografik cheklovlar bilan mS / sm uS / sm sifatida ifodalanadi.

O'tkazuvchanlikning umumiy erigan qattiq moddalarga aylanishi namunaning kimyoviy tarkibiga bog'liq va 0,54 dan 0,96 gacha o'zgarishi mumkin. Odatda, konvertatsiya qattiq moddaning natriy xlorid ekanligini hisobga olgan holda amalga oshiriladi; 1 mS/sm keyin taxminan 0,64 ga teng 1 kg suv uchun mg NaCl.

Molyar o'tkazuvchanlik SI birligi S ga ega m 2 mol −1. Eski nashrlarda Ō −1 birligidan foydalaniladi sm 2 mol −1 .

O'lchov
-------

 O'lchov printsipi
Elektrolit eritmasining elektr o'tkazuvchanligi qattiq masofa bilan ajratilgan ikkita tekis yoki silindrsimon elektrodlar orasidagi eritmaning qarshiligini aniqlash orqali o'lchanadi. Suv elektrolizini minimallashtirish uchun odatda o'zgaruvchan kuchlanish ishlatiladi.  Qarshilik o'tkazuvchanlik o'lchagich bilan o'lchanadi. Amaldagi odatiy chastotalar 1-3 kHz oralig'ida. Chastotaga bog'liqlik odatda kichik, lekin juda yuqori chastotalarda sezilarli bo'lishi mumkin, bu Debye-Falkenhagen effekti deb nomlanadi.Odatiy turmushdagi oziq -ovqatmahsulotlari ham PH ko'rsatkichi shu yo'l bilan aniqlanadi

Savdoda keng turdagi asboblar mavjud.  Ko'pincha, ikki turdagi elektrod sensori ishlatiladi, elektrodga asoslangan sensorlar va induktiv sensorlar. Statik konstruktsiyali elektrod sensorlari past va o'rtacha o'tkazuvchanlik uchun mos keladi va har xil turdagi ikkita yoki to'rtta elektrodga ega, bu erda elektrodlar qarama-qarshi, tekis yoki silindrda joylashtirilishi mumkin.  Ikki qarama-qarshi joylashgan elektrodlar orasidagi masofa o'zgarishi mumkin bo'lgan moslashuvchan dizaynga ega elektrod xujayralari yuqori aniqlikni ta'minlaydi va yuqori o'tkazuvchanlik muhitini o'lchash uchun ham ishlatilishi mumkin.  Induktiv sensorlar og'ir kimyoviy sharoitlarga mos keladi, ammo elektrod sensorlariga qaraganda kattaroq namuna hajmini talab qiladi.  O'tkazuvchanlik sensorlari odatda ma'lum o'tkazuvchanlik KCl eritmalari bilan kalibrlanadi. Elektrolitik o'tkazuvchanlik yuqori haroratga bog'liq, ammo ko'plab tijorat tizimlari haroratni avtomatik tuzatishni taklif qiladi. Ko'pgina umumiy echimlar uchun mos yozuvlar o'tkazuvchanlik jadvallari mavjud.

Ta'riflar
---------

Qarshilik, R, elektrodlar orasidagi masofaga, l ga proportsionaldir va namunaning A ko'ndalang kesimi maydoniga teskari proportsionaldir (yuqoridagi rasmda S qayd etilgan). Maxsus qarshilik yoki qarshilik uchun ρ (rho) ni yozish.A yuzalarga bog'liq kattalik

{\displaystyle R=\rho {\frac {l}{A}}} Resistance
Amalda o'tkazuvchanlik xujayrasi ma'lum o'ziga xos qarshilik ρ\* eritmalari yordamida kalibrlanadi, shuning uchun l va A alohida miqdorlarni aniq bilish kerak emas, faqat ularning nisbati.  Agar kalibrlash eritmasining qarshiligi R\* bo'lsa, l va A ( C =) nisbati sifatida aniqlanadigan hujayra doimiysi.l⁄A ), hosil bo'ladi.

{\displaystyle R^{\*}=\rho \times C}
Maxsus o'tkazuvchanlik (o'tkazuvchanlik), κ (kappa) o'ziga xos qarshilikning o'zaro ta'siridir.

{\displaystyle \kappa ={\frac {1}{\rho }}={\frac {C}{R}}}
O'tkazuvchanlik ham haroratga bog'liq. Ba'zan o'tkazuvchanlik (qarshilik o'zaro) G = sifatida belgilanadi1⁄R Keyin o'ziga xos o'tkazuvchanlik κ (kappa):

{\displaystyle \kappa =C\times G}

Nazariya
--------

Bitta elektrolitni o'z ichiga olgan eritmaning o'ziga xos o'tkazuvchanligi elektrolit kontsentratsiyasiga bog'liq. Shuning uchun o'ziga xos o'tkazuvchanlikni konsentratsiyaga bo'lish qulay. Molyar o'tkazuvchanlik deb ataladigan bu ko'rsatkich Λm bilan belgilanadi

{\displaystyle \Lambda \_{\mathrm {m} }={\frac {\kappa }{c}}}
### Kuchli elektrolitlar

Kuchli elektrolitlar eritmada butunlay dissotsiatsiyalanadi deb taxmin qilinadi. Kuchli elektrolitlar eritmasining past konsentratsiyadagi o'tkazuvchanligi Kolrausch qonuniga bo'ysunadi

{\displaystyle \Lambda \_{\mathrm {m} }=\Lambda \_{\mathrm {m} }^{0}-K{\sqrt {c}}}
bu erda Λ</br> Λ cheklovchi molyar o'tkazuvchanlik sifatida tanilgan, K - empirik doimiy va c - elektrolitlar konsentratsiyasi. (Bu erda cheklash "cheksiz suyultirish chegarasida" degan ma'noni anglatadi. ) Aslida, kuchli elektrolitning kuzatilgan o'tkazuvchanligi konsentratsiyaga to'g'ridan-to'g'ri proportsional bo'ladi, ya'ni etarlicha past konsentratsiyalarda.

{\displaystyle \Lambda \_{\mathrm {m} }^{0}\gg K{\sqrt {c}}}
Konsentratsiyaning oshishi bilan o'tkazuvchanlik endi mutanosib ravishda oshmaydi. Bundan tashqari, Kolrausch elektrolitning cheklovchi o'tkazuvchanligini ham aniqladi;

*λ* and *λ* are the limiting molar conductivities of the individual ions.
Quyidagi jadvalda ba'zi tanlangan ionlar uchun cheklovchi molyar o'tkazuvchanlik qiymatlari berilgan. 

| Suvdagi ion o'tkazuvchanligini cheklash jadvali 298 K (taxminan 25 °C)  |
| --- |
| Kationlar | *λ*</br> *λ* / mS m 2 mol −1 | Kationlar | *λ*</br> *λ* / mS m 2 mol −1 | Anionlar | *λ*</br> *λ* / mS m 2 mol −1 | Anionlar | *λ*</br> *λ* / mS m 2 mol −1 |
| H + | 34.982 | Ba 2+ | 12.728 | OH - | 19.8 | SO2−</br> SO | 15.96 |
| Li + | 3.869 | Mg 2+ | 10.612 | Cl - | 7.634 | C</br> C O 2−</br> C | 7.4 |
| Na + | 5.011 | La 3+ | 20.88 | Br - | 7.84 | HC</br> HC O −</br> HC | 4.306  |
| K + | 7.352 | Rb + | 7.64 | men - | 7.68 | HCOO - | 5.6 |
| NH+</br> NH | 7.34 | Cs + | 7.68 | NO-</br> NO | 7.144 | CO2−</br> CO | 7.2 |
| Ag + | 6.192 | 2+ bo'ling | 4.50 | CH 3 COO - | 4.09 | HSO2−</br> HSO | 5.0 |
| Taxminan 2+ | 11.90 |  |  | ClO-</br> ClO | 6.80 | SO2−</br> SO | 7.2 |
| Co(NH</br> Co(NH ) 3+</br> Co(NH | 10.2 |  |  | F - | 5.50 |  |  |

1. ↑  Gray, James R. „Conductivity Analyzers and Their Application",*. Environmental Instrumentation and Analysis Handbook* Down, R. D.:. Wiley, 2004 — 491–510 bet. ISBN 978-0-471-46354-2.
2. ↑  „Water Conductivity".  Lenntech. Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
3. ↑  Marija Bešter-Rogač and Dušan Habe, "Modern Advances in Electrical Conductivity Measurements of Solutions", Acta Chim. Slov. 2006, 53, 391–395 (pdf)
4. ↑  Boyes, W.*. Instrumentation Reference Book*, 3rd. Butterworth-Heinemann, 2002. ISBN 0-7506-7123-8. 10-may 2009-yilda qaraldi.
5. ↑  Gray, p 495
6. ↑  Doppelhammer, Nikolaus; Pellens, Nick; Martens, Johan; Kirschhock, Christine E. A.; Jakoby, Bernhard; Reichel, Erwin K. (2020-10-27). "Moving Electrode Impedance Spectroscopy for Accurate Conductivity Measurements of Corrosive Ionic Media". *ACS Sensors* **5** (11): 3392–3397. doi:10.1021/acssensors.0c01465. PMID 33107724. PMC 7706010. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7706010.
7. ↑  Ghosh, Arun K.*. Introduction to measurements and instrumentation*, 4th ed. Eastern economy, Delhi: PH Learning, 2013. ISBN 978-81-203-4625-3. OCLC 900392417.
8. ↑  „Conductivity ordering guide".  EXW Foxboro (3-oktabr 1999-yil). 7-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
9. ↑  „ASTM D1125 - 95(2005) Standard Test Methods for Electrical Conductivity and Resistivity of Water". Qaraldi: 12-may 2009-yil.
10. 1 2  Adamson, Arthur W.*. Textbook of Physical Chemistry*. London: Academic Press inc. 1973 — 512 bet.
11. ↑  Bešter-Rogač, M.; Tomšič, M.; Barthel, J.; Neueder, R.; Apelblat, A. (2002-01-01). "Conductivity Studies of Dilute Aqueous Solutions of Oxalic Acid and Neutral Oxalates of Sodium, Potassium, Cesium, and Ammonium from 5 to 35 °C" (en). *Journal of Solution Chemistry* **31** (1): 1–18. doi:10.1023/A:1014805417286. ISSN 1572-8927. .