recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Toshtuz**, galit, osh tuzi — 1) galit minerali, kimyoviy tarkibiga koʻra natriy xlorid NaCl(Na— 39,34%, Cl 60,66%). Kub sistemada kristallanadi. Odatda, tabiatda turli kattalikdagi donador kristall agregatlar shaklida uchraydi. Sof holda rangsiz va tiniq, lekin koʻpincha gil, organik moddalar, temir oksidlari va boshqa bilan aralashmasi kulrang, jigarrang, qizil, pushti. Shisha kabi yaltiroq. Qattiqligi 2—2,5; zichligi 2,1—2,3 g/sm³. Suvda oson eriydi; 2) choʻkindi togʻ jinsi, asosan (99%), galitdan iborat. Fanerozoyning deyarli barcha geologik davrlari yotqiziqlarida uchraydi. Eng yirik yotqiziklari kembriy, devon, perm va neogen katlamlarida joylashgan. T. ayniqsa, shoʻr koʻllar tubida koʻp. Oʻrta Osiyoda yirik konlari bor. T. xalq xoʻjaligida keng ishlatiladi. Tozalangan T. oziq-ovqat mahsuloti sifatida, konservalashda, muzlatish ishlarida, kimyo sanoatida soda, xlor, xlorid kislota va natriyning qator tuzlarini olishda, anilin va lokboʻyoq, oʻrmon kimyosi, toʻqimachilik, farmatsevtika, metallurgiya, teri, neft sanoatlarida, plastmassalar ishlab chiqarish. da, yirik tiniq kristallari optik asboblar tayyorlashda qoʻllanadi (yana qarang Natriy xlorid).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mullajonova Shoista Rubinovna** (1925.3.9, Dushanba) — opera xonandasi (lirik soprano), Tojikiston xalq artisti (1957). Nihoyatda keng nafasli, kuchli, ayni paytda oʻziga xos va yoqimli ovoz sohibasi. Moskva konservatoriyasini tugatgan (1953). 1941—43 yillar (yana 1958-yildan) Tojik filarmoniyasida, 1944—58 yillar Tojik opera va balet teatrida ishlagan. Eng yaxshi partiyalari: Mohim (Lenskiy, "Tohir va Zuhra"), Guluzor (Balasanyan, "Vose qoʻzgʻoloni"), Marfa (Rimskiy—Korsakov, "Shoh qayligʻi"), Gulchehra (U. Hojibekov, "Arshin mololon") va boshqa M. tojik xalq qoʻshiklari, Tojikiston va Oʻzbekiston kompozitorlarining asarlari va boshqa xalqlar qoʻshiklarining mohir ijrochisi sifatida tanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mavlono Jaloliddin Keshiy**(arabcha:مولانا جلال الدين كيشي —**
Mavlono Jaloliddin Keshiy — Toʻliq ismi:Mavlono Jaloliddin Xolidiy
Keshiy (taxminan XIV asr oxiri XV asr boshida yashagan)) — Soʻfiy.

Hayoti
------

Mavlono Jaloliddin Keshiy Amir Sayid Kulolning shogirdi boʻlib, Amir Temur bu shaxsning bilimi va obroʻyidan mamlakatda tinchlik va osoyishtalikni taʼminlashda ijobiy foydalangan. Mavjud nizolarni bartaraf etish maqsadida baʼzi mamlakatlarga elchi qilib joʻnatgan. Sharafuddin Ali Yazdiyning taʼbiri bilan aytganda, „*ilm va taqvosining yetuk-ligi, dars va fatvosiniig fazilati bilan tanilgan*" bu zot Xorazm voliysi Husayn Soʻfi huzuriga elchi qilib yuborilganligi ham maʼlum. Bu haqda Yazdiy yana shunday yozadi: „Mavlono Jaloliddin Keshiy xayrixohlik yuzini Xorazm tomon qaratdi va bu muhim (vazifa)ni rahm-shafqat yoʻli bilan hal etmoqchi boʻldi. U yerga borgach, donishmand ulamo va dinparvar peshvolarga xos boʻlgan nasihat va xushmuomalalik bilan soʻz qotdi, nizoni tubdan bartaraf etish va fitna olovini oʻchirish uchun oyatlar va isbotiga hadislar keltirdi".

Faoliyati
---------

Ammo Husayn Soʻfi bu oqilona soʻzlarga quloq tutmaydi va elchini qamab qoʻyadi. Bundan xabar topgan Amir Temur tezda Husayn Soʻfiga maktub yoʻllaydi. Uning matniga quyidagi sheʼriy toʻrtlik ham ilova qilingan edi:

```
Podshohlar udumiyu yaxshilar ishi,
Nahot shuni bilmas ul zukko kishi.
Elchiga oʻlim yoʻq, qamab ham boʻlmas,
Buni inkor qilgan xiradmand emas.
```

Husayn Soʻfi bu maktubni olgach, Mavlono Jaloliddin Keshiyni ozod qilib, oʻz yurtiga joʻnatishga majbur boʻladi.
Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan „*Chahor kitob*" darsligining 2-qismi „*Bidon*", yaʼni „Oʻrgan", „Bil" deb nomlangan. Savol-javoblar shaklida bitilgan va islom ruknlari hamda unga bogʻliq masalalar haqidagi bu asarni Mavlono Jaloliddin Keshiy yozgan degan taxminlar bor. 1913-yilda Tahrirda bosilgan „Chahor kitobi turkiy" darsligining soʻnggi soʻzida shunday fikr bildirilgan.

Asarlari
--------

```
"Chahor kitob", 
"Bidon".
```

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammadiyev N. Nasaf va Kesh allomalari. — B. 102.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
| Sidney metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Avstraliya |
| Shahar | Sidney |
| Ochilgan vaqti | 2019-yil 26-may |
| Boshqaruvchi shirkat | Metro Trains Sydney |
| Davlat | Avstraliya |
| Uzunligi | 36 km |
| Stantsiyalari soni | 13 ta |
| Yoʻllari soni | 1 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 62,570 |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 22.8 million |
| Sxemasi |
| Sidney metropoliteni |

**Sidney metropoliteni** — toʻliq avtomatlashtirilgan tezkor tranzit tizimi, Sidney, Yangi Janubiy Uels, Avstraliya. Hozirgi vaqtda 2019-yil 26-mayda ochilgan bitta tarmoqdan iborat boʻlib, Tallawongdan Chatsvudgacha boʻlgan 13 ta stantsiyadan va 36 km (22,4 milya) egizak yoʻllardan iborat. Ushbu liniyani Chatsvuddan Bankstaungacha, Sidney Harbori va CBD tomonidan 2024-yilgacha rejalashtirilgan tugatish bilan kengaytirish boʻyicha ishlar davom etmoqda. Qurib bitkazilgandan soʻng, ushbu liniya 66 km (41.0 milya) egizak yoʻllarni va 31 ta stansiyani oʻz ichiga oladi.

Sidney Metro West loyihasi ham eʼlon qilindi va CBDdan Vestmeadgacha 24 km (14.9 milya) yer osti egizak yoʻllari va yettita stantsiyani oʻz ichiga oladi. Ushbu liniyani Gʻarbiy Sidney aeroportiga, shuningdek Sent-Mersi, Liverpul va Maksur oʻrtasidagi aeroport orqali qoʻshimcha liniyalarni kengaytirish uchun dastlabki loyihalash ishlari olib borilmoqda.

Sidney toʻliq avtomatlashtirilgan metro tizimini qurgan Avstraliyaning birinchi shahri. Sidneyda tezyurar, tezkor tranzit metro temir yoʻlini qurish rejalari va loyihalari 2008-yilga toʻgʻri keladi, ammo dastlabki taklif 2001-yilda paydo boʻlgan edi. Ilgari yer osti tarmogʻini qurish boʻyicha katta rejalarga qaramay, xususiylashtirish va moliyalashtirish boʻyicha tortishuvlar hukumat tomonidan maʼqullanishiga toʻsqinlik qildi va bu uning boshlanishini keyinga qoldirdi. Loyihani amalga oshirish qiyin boʻlganiga qaramay, 2013-yilda Sidneyning birinchi metrosi deb nomlanuvchi Shimoliy Gʻarbiy temir yoʻl liniyasini qurish hukumat tomonidan maʼqullangan.

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Metro patronage". *Transport for NSW*. Qaraldi: 3-noyabr 2019-yil.
2. ↑  „Sydney Metro: Info". *sydneymetro.info* (13-iyul 2015-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-mart 2020-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (4-mart 2016-yil).
3. ↑  „Sydney Metro an Australian first". *mondaq.com* (8-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 13-iyul 2015-yil.
4. ↑  „Don't worry about debt, Sydney needs this metro". *The Sydney Morning Herald* (29-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 13-iyul 2015-yil.
5. ↑  „Long Term Strategic Plan for Rail". *catalyst.com.au* (2001-yil iyun). 30-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2015-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (30-iyul 2018-yil).
6. ↑  „NSW tests the market over Sydney Metro construction". *The Australian* (23-iyun 2015-yil). Qaraldi: 13-iyul 2015-yil.

Havolalar
---------

* NSW Government Sydney Metro Website
* Transport NSW Metro Page
* MTS Home Page Wayback Machine saytida arxivlandi (28-dekabr 2021-yil).
**Presnogorkov** (qozoqcha: *Пресногорьков*) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Uzunkoʻl tumaniga qarashli qishloq. Presnogorkov qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Uzunkoʻl qishlogʻidan 58 km shimoli-sharqda joylashgan.

Geografiyasi
------------

Sho‘rtabulat ko‘li qishloqdan 5 km shimoli-sharqda, Maloye Krivoye ko‘li esa 4 km janubda joylashgan.

Tarixi
------

1935-1963-yillarda Presnogorkov Presnogorkovskiy tumanining markazi edi.

Aholisi
-------

1936-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Presnogorkovda 2026 kishi (978 erkak va 1048 ayol) yashagan.

1999-yilda qishloq aholisi 1837 kishidan (874 erkak va 963 ayol) iborat edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1873 kishi (906 erkak va 967 ayol) yashagan.

Dini
----

Presnogorkovda XVIII asrning ikkinchi yarmida qurilgan Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi mavjud. Maʼbadning meʼmoriy uslubi—klassitsizmdir.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2019-yil.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2019-yil.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Uzunkoʻl tumanining aholi yashash punktlari |
| --- |
|  |
| 
* Abay
* Bawman
* Beloglin
* Varvarov
* Volna
* Voskresenov
* Yershov
* Yesmirza
* Ivanorovniy
* Kirov
* Krasniy Borok
* Krutoyar
* Ksenyev
* Mirolyubov
* Moxoviy
* Novopokrov
* Otinagʻash
* Pavlov
* Pervomay
* Peschaniy
* Presnogorkov
* Rechnoy
* Ryajskiy
* Satay
* Sibir
* Sokol
* Taysoygʻan
* Troebrat
* Obagʻan (qishloq)
* Uzunkoʻl
* Ukiatqan
* Fyodorov
 |

 |
**Toshxoʻja Ashurxoʻjayev** — siyosat va jamoat arbobi, Turkistondagi milliy rahbar xodimlardan biri.

Biografiyasi
------------

Xoʻjandda oʻzbek dehqoni oilasida tugʻilgan. Turmush oʻrtogʻi Turgʻun bibi Boychaboyeva. Uning hayoti va faoliyati toʻgʻrisida juda oz ma’lumotlar saqlanib qolgan.

Siyosiy faoliyat
----------------

Toshxoʻja Ashurxoʻjayev 1917-yilda tashkil qilingan musulmon ishchilarining „Ittifoq" tashkilotida faol qatnashgan. 1917-yil noyabrda Qoʻqonda oʻtkazilgan Butunturkiston musulmonlari favqulodda IV qurultoyida u Turkiston Milliy Majlisi a’zoligiga saylandi. Muxtoriyat hukumati agʻdarilgach, 1918-yil bahoridan boshlab u sovet hokimiyati idoralarida turli lavozimlarda ish boshladi. Bu paytda u bolsheviklar partiyasining a’zosi edi.
1918-yil 20-aprel — 1-mayda Toshkentda boʻlgan Turkiston ishchi, soldat, krestyan, musulmon va dehqon deputatlarining V oʻlka syezdida Toshxoʻja Ashurxoʻjayev Turkiston ASSR Milliy ishlar xalq komissari (Narkom Turknats) hamda Sa’dullaxoʻja Tursunxoʻjayev Sogʻliqni saqlash xalk komissari lavozimiga saylandi. Ular tub xalqlar vakillaridan dastlabki komissarlar sifatida Turkistondagi sovet hukumati tarkibiga kiritilgan milliy rahbar xodimlar - milliy kommunistlar edi.

Vafoti
------

1918-yil kuzida Fargʻona vodiysiga xizmat safariga yuborilgan Ashurxoʻjayev bilan aloqalar uzilib qoladi. 1918-yili noyabrda halok boʻlgan, degan fikr oʻsha davr manbalarida uchraydi. 1919-yil 10-yanvarda xotini Turgʻun bibi Boychaboyevaning arizasiga koʻra, boquvchisini yoʻqotganlik uchun unga nafaqa tayinlangan.

Yana qarang
-----------

Turkiston muxtoriyati

Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi

Bolsheviklar

Butunittifoq kommunistik partiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  Ражабов К. Хайдаров М. Туркистон тарихи (1917-1924 й.). -Тошкент: "Университет", 2002.-B.48.
2. ↑  Rajabov Q. Turkiston muxtoriyati vazirlari hamda Milliy Majlis aʼzolari hayoti va taqdiri. Toshkent: Bodomzor invest, 2021. 61-62-betlar
**Totim** (*Rhus*) — pistadoshlar oilasiga mansub doim yashil oʻsimliklar turkumi. Bir yoki ikki uyli; daraxt, butalardan, baʼzan, daraxtsimon lianalardan iborat. Boʻyi 0,5–12 m (baʼzan 20 m gacha). Barglari ketma-ket joylashgan. Gullari mayda, toʻpgullarga yigʻilgan. Mevasi kichik danakcha. 60 (baʼzi maʼlumotlarga koʻra, 250) turi maʼlum. Iyun—iyulda gullab, sentabrokt.da meva tugadi. Asosan, Shimoliy Amerika, Sharqiy Osiyo, Afrika va Janubiy Yevropada tarqalgan. Oshlovchi T. Qrim, Kavkaz, Pomir, Olay va boshqa togʻlarda oʻsadi. Bargida 13—25% oshlovchi modda — tannid bor. T. boʻyoq va dorivor moddalarga boy. Oʻsimlikning mum va lok beradigan, zaharli, manzarali va boshqa turlari bor. Barglari, ildizlari, poʻstlogʻi, yosh novdalari va mevalari boʻz, teri, jun va ipakni boʻyash uchun ishlatiladi. Oʻzbekistonda 1 yovvoyi va 3 ta madaniy turi bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jibuti adabiyoti** qadimdan sheʼriyat anʼanalariga ega. Bir necha yaxshi ishlab chiqilgan Somali versifikatsiya shakllariga gabay, jifto, gerar, wiglo, buranbur, bi’rade, afarei va gurau kiradi. Gabay (epik sheʼr) eng murakkab uzunlik va metrga ega, koʻpincha 100 misradan oshadi. Yosh shoirning shunday misra yoza olishi sheʼriyatning yutug‘i, sheʼriyatning cho‘qqisi sanaladi. Hikoyachilar va qorilar (hafidayaal) guruhlari anʼanaviy ravishda yaxshi rivojlangan sanʼat turini targʻib qilishgan. Sheʼrlar bir nechta asosiy mavzular atrofida, jumladan, barodik (elegiya), aman (maqtov), jaail (romantika), gukhadin (diatribe), digasho (gʻulgʻayish) va gubabo (rahbarlik). Barorodik muntazam ravishda taniqli shoir yoki arbobning oʻlimiga bagʻishlangan. Afar xalqi o‘ziga xos jangchi-shoir va folbin bo‘lgan jinnilar bilan yaxshi tanish, xalq ertaklarining boy og‘zaki ijodiga ega. Ular, shuningdek, jangovar qoʻshiqlarning keng repertuariga ega.

Bundan tashqari, Jibuti islom adabiyotining uzoq anʼanalariga ega. Bunday tarixiy asarlar orasida eng mashhuri o‘rta asrlarga oid „Futuh al-Xabash Shihob al-Din" asari bo‘lib, unda XVI asrda Adal sultonligi qo‘shinlari Habashistonni bosib olgani haqida hikoya qilinadi. So‘nggi yillarda qator siyosatchilar va ziyolilar ham mamlakat haqida xotiralar yoki mulohazalar yozdilar.

Adabiyotlar
-----------

  

* Hibo Moumin. Historical overview of Djiboutian literature in French, 1959—2007 // Africas Horn, 1 (2014). (angl.)
* Pénel, Jean Dominique. Djibouti 70. Abdillahi Doualeh Waïs, Houssein Abdi Gouled, Dini: Repères sur l'émergence de la littérature djiboutienne en français dans les années soixante-dix Nouvelle édition. L’Harmatan, 2020. ISBN 978-2-343-18213-1 (fr.)

Mumendan:

* Abdourahman Ali Waberi (2007). Les voix poétiques de Djibouti. (fr.)
* Pénel, Jean Dominique. La Littérature djiboutienne en fronçais // Notre Librairie, no 126, avril-juin 1996, pp.48-61. (fr.)
* Pénel, Jean Dominique. Littérature orale djiboutienne: les travaux de Didier Morin // Notre Librairie, no 126, avril-juin 1996, pp. 62-64. (fr.)
* Lilius, Suzanne. Djibouti connections // Jimale Ahmed & Taddesse Adera (eds.): The road less traveled. Reflections on the literatures of the Horn of Africa. Trenton, NJ: Red Sea Press, 2008, 19‒53. (angl.)

Havolalar
---------

Jibuti adabiyoti

Manbalar
--------

1. ↑  Mohamed Diriye Abdullahi, Culture and Customs of Somalia, (Greenwood Press: 2001), p.75-76
2. ↑   Matt Phillips, Jean-Bernard Carillet, Lonely Planet Ethiopia and Eritrea, (Lonely Planet: 2006), p.301.
3. ↑  Shihāb al-Dīn Aḥmad ibn ʻAbd al-Qādir ʻArabfaqīh, Translated by Paul Stenhouse, Richard Pankhurst. The conquest of Abyssinia: 16th century. — Tsehai Publishers & Distributors, 2003. — P. 77. Arxivnaya kopiya ot 5 sentyabrya 2015 na Wayback Machine
**Alexei Fedorov** (ruscha: *Алексей Дмитриевич Фёдоров*, *Aleksey Dimitriyevich Fyodorov*, belaruscha: *Аляксей Фёдараў*, *Aliaksey Fyodarau*; 1972-yil 27-sentyabrda tugʻilgan) — belaruslik shaxmatchi. FIDE tomonidan 1992-yilda xalqaro shaxmat ustasi va 1995-yilda grossmeyster unvonlari bilan taqdirlangan.

Alexei Fedorov Mogilyov shahrida tugʻilgan, Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin qisqa muddat Rossiya terma jamoasida, 1993-yildan esa Belarus shaxmat federatsiyasida oʻynagan.

Fedorov 1993, 1995, 2005 va 2008-yillarda shaxmat boʻyicha Belarus chempionatida gʻolib chiqdi va yettita shaxmat olimpiadasida qatnashdi (1994, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006 va 2008-yillar) (+25=32 % koʻrsatkich). Fedorov 1999, 2000 va 2002-yillarda FIDE jahon shaxmat chempionatida ishtirok etgan. 1999-yilda u toʻrtinchi raundda qaqshatqich magʻlubiyatga uchragan boʻlsa, 2000 va 2002-yillarda u birinchi raunddayoq magʻlub boʻlgan.

Turnirlardagi natijalari
------------------------

2001-yilda Korus shaxmat turnirida qatnashgan. Ammo turnirda Garri Kasparov gʻalaba qozondi, Fedorov esa 10-oʻrinni oldi.

2003-yilda Aeroflot Openda birinchi boʻlib (tay-brek boʻyicha uchinchi oʻrin) Viktor Bologan bilan uchinchi oʻrini boʻlishdi.

Birinchi marta 2006-yilda Parsvnath xalqaro ochiq shaxmat turnirida (10 balldan 9 ball bilan) yuqori oʻrinni egaladi.

2013-yilda Cappelle-la-Grande Open turnirida birinchi marta ishtirok etib, Sanan Sjugirov, Parimarjan Negi, Maksim Rodshteyn, Sergey Fedorchuk, Erik Xansen, Vlad-Kristian Jianudan keyin yettinchi oʻrini Yuriy Vovk bilan boʻlishdi.

Birinchi marta Toshkentdagi Georgiy Agzamov memorialida 2019-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Alexei Fedorov" (Belarusian). 10-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Alexei Fedorov team chess record at Olimpbase.og
3. ↑  Corus Chess history — Tournament
4. ↑  ChessBase.com — Chess News — 4th Parsvnath GM tournament in Delhi
5. ↑  „Memorial of Georgy Agzamov finished in Tashkent". FIDE. 19 March 2019.
**Rahmatulla Alimovich Alimov** (1902.25.11 — Toshkent — 1987.2.1) — Oʻzbekiston fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1943), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan irrigator (1950), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1972). Moskva suv xoʻjaligi injenerlari institutini tugatgan (1930). Suv xoʻjalik qurilishi ob’ektlarida injener (1930-39), Oʻzbekiston SSR Yengil sanoat (1939- 40) va Oʻzbekiston SSR suv xoʻjaligi (1941-43) xalq komissari, „Farhod-qurilish" boshligʻi, „Gidroproyekt" institutining 327Oʻrta Osiyo boʻlimi rahbari (1943-50). Oʻzbekiston SSR Suv xoʻjaligi vaziri (1951-56), Oʻzbekiston fanlar akademiyasi Suv muam-molari va gidrotexnika instituti direkto-ri (1956-63), Oʻrta Osiyo irrigatsiya institutida boʻlim mudiri (1964-80), guruh rahbari (1981-yildan). A. ilmiy ishlari suv resurslaridan irrigatsiya va energe-tika maqsadlarida foydalanish usullarini yaratish va kopleks maqsadlardagi gidroinshootlar parametralarini aniqlashga bagʻishlangan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston davlat mukofoti laureati (1973).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirzayev Rahmat** (1878 - Buxoro -1963) — zardoʻz, Buxoro zardoʻzlik maktabining yirik namoyandasi. Oʻzbekiston xalq rassomi (1957). Zardoʻzlikni otasi va boshqa ustalardan oʻrgangan. Yoshligidan Qori Hasan ustaxonasida ishlagan. 1928-yildan turli artellar (keyinchalik "Buxoro zardoʻzlik fabrikasi")da zardoʻz. Zardoʻzlik sanʼatini puxta egallagan M. zardoʻzlik rivojiga katta hissa qoʻshgan; anʼanaviy naqshlarni mahorat bilan qoʻllab amaliy sanʼat na-munalarini yaratdi, naqsh mujassamotlarini yangi xususiyatlar bilan boyitdi, zardoʻzi choklarning nafisligi va jozibadorligiga erishdi. "Tinchlik kabutari" peshonabandi (1949—50), "Ismoil Somoniy maqbarasi" namoyoni, rangbarang mujassamotli ("darham", "zamindoʻzi", "toj", "qubbadoʻzi" va boshqalar) doʻppilarni mustaqil yaratgan, Navoiy teatri uchun sahna pardasi (1947, akademik Shchusev chizgisi), "Paxta" (1954, M. Prutskaya) va boshqa zarduzi namoyonlarni tayyorlashda faol ishtirok etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Oqpadar**, oq qilish — ota-ona tomonidan oʻz bolasini farzandlikdan maʼnaviy mahrum etish. Oʻgʻil yoki qiz juda qattiq gunoh (vatanga xoinlik, qotillik, buzuklik va boshqalar), no-joʻya xattiharakat bilan ota-onaga no-mus keltiradigan ish qilsa, ota-ona bunday farzanddan voz kechgan va oʻz qarorini koʻpchilik oldida ochiqdan-ochiq eʼlon qilgan. Oq qilingan farzandlar "oqpadar" deb atalgan (aksariyat, farzandlarini otalar "padarlar" oq qilganlari uchun shunday atalgan). Ular merosdan maxrum etilgan va uydan badargʻa qilingan, ularga qiz bermaganlar, jamoatga aralashtirmaganlar. O.lar koʻpincha el-yurtdan chiqib, musofirlikda yashashga majbur edi. O. ota-ona tomonidan farzandlariga beriladigan eng oliy axloqiy jazo hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**So Do-hyon** (1985-yil 5-iyun kuni Hongcheonda tugʻilgan) — K3 ligasining Gyeongju KHNP klubining futbolchisi.

Yoshlik yillari
---------------

So Do hyon 1985-yil 5-iyun kuni Janubiy Koreyaning Gangwon-do shahrida tug‘ilgan. U Seulga koʻchib oʻtishdan va Konkuk universitetiga oʻqishga kirishdan oldin Janubiy Koreyaning Yeonpyong shahrida yashagan va mahalliy maktabda tahsil. U 2005-yil K-liga loyihasining birinchi bosqichida Suwon Samsung Bluewings tomonidan tanlangan.

Faoliyati
---------

### Klubdagi faoliyati

2006-yilda Suwon Samsung Bluewings jamoasidagi birinchi yilida So Do hyon 26 o‘yinda maydonga tushgan va 2 ta gol urgan. U koʻp oʻyinlarda zahiradan maydonga tushgan.

Biroq, 2007-yilda u toʻpigʻidan olgan jarohati tufayli oʻsha mavsumda atigi 12 marta maydonga tushgan va uning tuzalishi 6 oy davom etgan. Oʻzining bir nechta oʻyinlarida u 4 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan .

2008-yil „So Do-hyon oʻsishi" deb nomlanuvchi yil hisoblanadi. Suwon Samsung Bluewings gol urish uchun hujumchiga muhtoj boʻlgan bir paytda So katta sahnaga chiqgan. Joriy yilga qadar u 21 oʻyinda 11 gol urgan va mavsumning yarmini shu tariqa yakunlagan.

2010-yil iyul oyida u Gangwon FCga koʻchib oʻtgan.

2011-yilning noyabr oyida u Gangwondan Jeju Unitedga hujumchi Kim Yun-yungga almashtirilgan.

2005-yil 21-iyulda u Chunnam ustidan jamoasi bilan 6:0 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi ilk xet-trikini qayd etgan.

### Xalqaro faoliyati

U 2008-yil 5-sentabr kuni Iordaniyaga qarshi o‘z uyida o‘tkazilgan o‘rtoqlik o‘yinida Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi safida debyut qilgan, so‘nggi 15 daqiqalikda zahiradan maydonga tushgan va qo‘shib berilgan vaqtda gol urishga muvaffaq boʻlgan.

Yutuqlar
--------

So Do Hyonning kuchli oʻyini Suwon Samsung Bluewings jamoasining rasmiy qoʻshigʻi So Do Hyonga bagʻishlangan. Janubiy Koreyada kuylangan „So Do-hyon Football Genius" juda mashhur boʻlgan va original ijodkor Iain Pirs So Do-hyon bilan hamkorlik qilgan.

Klubdagi statistikasi
---------------------

| Klub faoliyati | Liga | Kubok | Liga kubogi | Qitʼa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavsum | Klub | Liga | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
|
| Janubiy Koreya | Liga | KFA kubogi | Liga kubogi | Osiyo | Jami |
| 2006-yil | Suvon Samsung Bluewings | K-liga | 14 | 2 | 2 | 1 | 12 | 0 | - | 28 | 3 |
| 2007-yil | 8 | 2 | 1 | 1 | 4 | 2 | - | 13 | 5 |
| 2008-yil | 23 | 9 | 2 | 0 | 12 | 4 | - | 37 | 13 |
| 2009-yil | 14 | 0 | 4 | 0 | 1 | 0 | 6 | 1 | 25 | 1 |
| 2010-yil | 9 | 2 | 1 | 0 | 3 | 0 | 4 | 0 | 17 | 2 |
| Gangwon FC | 13 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 13 | 5 |
| 2011-yil | 25 | 2 | 2 | 0 | 3 | 2 | - | 30 | 4 |
| 2012-yil | Jeju United | 22 | 9 | 2 | 1 | - | - | 24 | 10 |
| Jami | Janubiy Koreya | 128 | 31 | 14 | 3 | 35 | 8 | 10 | 1 | 186 | 43 |
| Karyerada jami | 128 | 31 | 14 | 3 | 35 | 8 | 10 | 1 | 186 | 43 |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „K-League Homepage News & Notice" (Korean). K-LEAGUE (23-iyul 2012-yil).
Armut tomchilari
**Armut tomchisi,** shakar va aromalardan tayyorlangan inglizlarning qaynatilgan shirinligidir. Klassik nok tomchisi - yarim pushti va yarim sariqning qo'shilmasidan  nok shaklidagi tomchida, taxminan, eskiz kattaligida, lekin ular ko'pincha taxminan teng nisbatda alohida sariq va pushti tomchilarni o'z ichiga olgan paketlarda topiladi. Sun'iy tatlar izoamil asetat va etil asetat nok tomchilarining o'ziga xos ta'mi uchun javobgardir: birinchisi banan ta'mini beradi, ikkinchisi nok ta'mini beradi. Ikkala ester ham ko'plab nok va banan aromali shirinliklarda ishlatiladi. Biroq, ba'zida armut sharbati konsentratidan tabiiy armutdan olingan mahsulot ishlatiladi.

Dunyodagi eng katta nok tomchisi Oswaldtwistle, Lancashire, Angliyadagi Oswaldtwistle Millsdagi Stockley's Sweets -da joylashgan.  2009-yilda 4000 nafar kattalar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov shuni ko‘rsatdiki, nok tomchilari Buyuk Britaniyadagi eng mashhur shirinliklar orasida o‘n to‘rtinchi o‘rinda turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Mazzafiore, Anne-Louise*. „Retro flavours for Lancastrian sweet teeth". *BBC News*. London: BBC (27-aprel 2004-yil). Qaraldi: 3-iyul 2014-yil.
2. ↑  „How Stockleys make their sweets". *Stockley's Sweets*. 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2014-yil.
3. ↑  *Renton, Alex*. „Humbugs, mints, gums and our Top 20 sweets". *The Times*. London: News UK (10-sentabr 2009-yil).
**Rahim Muhamedovich Nurmuhamedov** (1925.26.4, Yangiyoʻl) — xirurg va gerontolog olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1975), tibbiyot fanlari doktori (1969), professor (1970). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgach (1954), shu institut xirurgiya kafedrasining klinik ordinatori (195457), assistenta (1957-58), do-senti (1958—69), pediatriya fakulteti (1969—72), 1972-yildan davolash fakulteti umumiy xirurgiya kafedrasi mudiri, oʻquv ishlari boʻyicha prorektor (1971 — 81), Andijon tibbiyot instituti rektori (1981—89). N. Oʻzbekistonda gerontologiya xizmati tashkilotchisi va raisi. Ilmiy faoliyati yara kasalligi, ji-gar, oʻt pufagi, churra kasalligi, turli shikastlanishlar, xususan, bosh miya shikastlari, peritonit, ichakdan toʻsatdan hech narsa oʻtmay qolish holatlari, tomir patologiyasining xirurgiyaga xos jihatlarini oʻrganish va davolash, shuningdek, operatsiya jarayonida ogʻriqsizlantirish muammolariga oid.

Manbalar
--------

* Nekotorie voprosi xirurgicheskogo lecheniya bolnix pojilogo i starcheskogo vozrasta, T. 1973.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |




1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Armrestling
**Armrestling** (ing. Arm — qoʻl, wrestling — kurash) — sport turi, ikki kishi (sportchi)ning maxsus stolda tirsagini tayanchdan uzmasdan bir-birining qoʻlini qayirib mushti sirtini stolga tegizish uchun kurashi. Agar oʻng (chap) qoʻl bilan musobaqalashilsa, chap (oʻng) qoʻl bilan stoldagi maxsus tutqichdan ushlanadi. Musobaqada vaqt cheklanmaydi. Erkaklar 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 90, 100, 110 kg va 110 kg dan ziyod, ayollar 45, 50, 55, 60, 65, 70, 80 kg va 80 kg dan ziyod vazn toifalarida musobaqalashadilar.

A. qadimiy kuch sinashish turlaridan biri boʻlishiga qaramasdan 20-asrning 50-yillariga kelibgina AQShdagi olis masofaga qatnovchi avtomobil haydovchilari oʻrtasida sport turi sifatida shakllandi. 1962-yilda Jahrn armrestling federatsiyasi (\UA Gʻ)ga asos solindi, unga 95 davlat (Oʻzbekiston 1996-yildan) aʼzo (2005). A. boʻyicha ilk jahon chempi-onati 1962-yilda (Osiyo chempionati 2000-yilda) oʻtkazildi. Shundan buyon har yili erkaklar, ayollar va yoshlar oʻrtasida jahon chempionatlari tashkil qilinadi. A. AQSH, Gruziya, Rossiya, Ukraina, Qozogʻiston, Oʻzbekiston kabi davlatlarda yaxshi rivojlangan.

Oʻzbekistonda A. 20-asrning 90-yillarida sport turlari qatoridan oʻrin oldi. 1991-yilda Oʻzbekiston A. fede-ratsiyasi tuzildi va Oʻzbekiston chem-pionatlari (erkaklar va ayollar oʻrtasida) uyushtirildi. Hozirgi vaqtda mamlakatda A. boʻyicha 10 dan ziyod turli toifadagi musobaqalar tashkil etiladi. Oʻzbekiston A. chilari 1995-yildan xalqaro musobaqalarda qatnasha boshladi. A. boʻyicha oʻz vazn toifalarida Umidjon Ahmedov 6 karra (1998 — 2000, 2002, 2003, 2005), Yusuf qodirov 2 karra (2000, 2002), Farid Usmonov 2 karra (ikki turda, 2005), Mirzohid Sharapov (2005) va yoshlar oʻrtasida Komil Kerimov (2001, Sar-vinoz Tangatova 2 karra (ikki turda, 2005), Ruslan Muxtorov (2005) jahon chempioni boʻlishdi. Shuningdek, Avazbek Asadov, Jasur Aliakbarov, Yelena Shafronova, Amir Oʻroqov kabi A.chilar jahon chempionati sovrin-dorlari va Osiyo chempionlaridir va Oʻzbekistonda A.
ning kuchayishi eng katta hissa qoʻshgan inson bu-hozirda A. buyicha „Oʻzbekiston bosh armrestling ustozi" Sultonbek Neʼmatullayevning oʻrni beqiyos. Respublikadagi 67 ta A. boʻlimi va toʻgaraklarida Fikrat Kerimov, Qurbon Konishev, Igor Shishkov, Pavel Dokuchayev kabi 29 nafar murabbiy qoʻl ostida 809 kishi (45 nafari ayol) shu sport turi bilan muntazam shugʻullanadi (2005).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pak chi von** (taxallusi Yonam) (1737.5.3 - Seul - 1805.10.12) - koreys yozuvchisi, krmusiy olim. Sirhaq (aniq fanlar) oqimining yirik namoyandasi. Tabiiy fanlar, iqtisodiyot, falsafa, tarix, harbiy sanʼatga oid asarlar muallifi. Tabiiy materialist sifatida geliotsentrik nazariyani qoʻllab-quvvatlagan. Yerdan foydalanishdagi tartibni qayta qurish loyihalarini taklif etgan ("Dehqonchilik haqida risola", 1799); xalqni maʼrifatli qilishga daʼvat etgan, lekin konfutsiychilik tarafdori sifatida mazkur gʻoyalarni amalga oshirish maʼrifatli podshohning vazifasi deb hisoblaydi. P. Ch. V.ning adabiy merosi koreys adabiyotidagi realistik yoʻnalishning rivojlanishida muqim rol oʻynagan. Ilk hajviy novellalari ("Pangyonyuk ibodatxonasining norasmiy tarixi" toʻplami)da davrning ijtimoiy muammolari aks etgan. Koʻp jildli "Jexey kundaligi" (1—26kitoblar, taxm, 1783) olimning 1780-yilda Xitoyga qilgan sayohati taassurotlari asosida yozilgan. Unda "Yoʻlbarsning qaqshatqich zarbasi" hajviy allegoriyasi va "Xo Sen haqida qissa" utopik asari oʻrin olgan. Tabiat manzaralari tasvirlangan va falsafiy lirikasi vatanga muxabbat ruhi bilan yoʻgʻrilgan. Adabiy-tanqidiy maqolalarida adabiyotning ijtimoiytarbiyaviy ahamiyati taʼkidlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Jubaturova Rahima Toʻlagan qizi (qozoqcha: *Жұбатырова Рахима Төлегенқызы*) — 1943-yil 15-mart kuni Andijon shahrida tugʻilgan. Sovet Ittifoqi va Qozogʻiston qoʻshiqchisi. (1982; 1978-yildan xizmat koʻrsatgan artist), professor (2001).

Biografiyasi
------------

1970-yilda Olmaota konservatoriyasini tamomlagan.

1975-yildan Qozogʻiston akademik opera va balet teatrining solisti.

1995-yildan Qozoq milliy konservatoriyasida dars beradi.

Repertuardan Sara (M. Tulebayevning Birjan va Sara), Dana (E. G. Brusilovskiyning Er Targʻin), Gulbarshin, Qamar (E. Raxmadiyevning Alpamis va Qamar Sulu), Tatyana, Iolanta (Yevgeniy Onegin) va P. I. Chaykovskiyning „Iolanta"lari bor. Chaykovskiy), Marta (N. A. Rimskiy-Korsakovning „Tsar kelini"), Aida, Ameliya („Aida" va G. Verdining „Maskaradli bal"), Meri Styuart (operada S. Slonimskiyning shu nomli), Margerit (Sh. Gunodning „Faust"), Toska, Cio-Cio-san (G. Puchchinining shu nomdagi operalarida) va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑  *Святослав Антонов.* „Судьба человека: От струн к вокалу".  Сайт "VOX POPULI" (1 августа 2016). 17-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2018-yil.
2. ↑  Iz KNE|2|343|Jubaturova, Raxima Tulegenovna
CHEREPANOVLAR Yefim Alekseyevich (1774, Viysk zdi 1842, Nijniy Tagil) va Miron Yefimovich (1803, Viysk zdi — 1849, Nijniy Tagil) — otabola rus mashinasozlari va ixtirochi mexaniklari, parovoz ixtirochilari. Zavodchi Demidovlarning krepostnoylari boʻlishgan. Nijniy Tagildagi zdlarda ishlashgan. Yefim va uning rafiqasiga 1833-yilda, Miron va uning rafiqasiga 1836-yilda ixtirochilik faoliyatlari uchun ozodlik berilgan. Ch. har xil mexanizmlar, metall quyish, temirchilik, mis eritish sanoatidagi jarayonlarni, nodir metallarni qazib olishdagi ishlarni takomillashtirishga doyr ixtirolar qilishgan, zdlar va transport uchun quvvati 2—60 o. k.li 20 ga yaqin bugʻ mashinalari yasashgan va amalda joriy qilishgan. Rossiyada birinchi parovozni 1833—34 yilda, ikkinchi parovozni esa 1835-yilda yasashgan. Ch.lar tashabbusi bilan Viysk zdidan Medniy rudnikkacha choʻyan temir yoʻl izi yotqizilgan, lekin 20-asr boshigacha bu izda parovoz oʻrniga otlar qoʻshilgan vagonlardan foydalanilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Somon bank** (forscha: بانک سامان sạmạn , *Bank Saman*) - Eronning xususiy banklaridan biri. Tehron fond birjasida listingga qoʻyilgan .

Tarixi
------

Bank oʻz faoliyatini 1999-yil sentabr oyida Kredit tashkiloti sifatida boshlagan. Keyinchalik, 2002-yil avgust oyida toʻliq bank litsenziyasini oldi va nomini Somon bank deb oʻzgartirdi. Somon Eqtesad kredit korporatsiyasi 1999-yil 23-sentabrda 11 milliard rial (1,4 million AQSh dollari) ustav kapitali bilan tashkil etilgan. 1999-yil 22-noyabrda oʻzining birinchi filialini ochdi va faoliyatining birinchi yilida kapitalining 5%i miqdorida daromad olishga erishdi. 2002-yilda Somon inqilobdan keyingi Eronda bank litsenziyasini olgan uchinchi xususiy moliya muassasasi boʻldi. Shu nuqtai nazardan, ustav kapitali 220 milliard rialga (26 million AQSh dollari) oshdi.

2018-yilning may oyi holatiga koʻra, bankning Eronda 174 ta filiali ( Tehronda 81 ta va boshqa shaharlarda 68 ta filial) faoliyat olib bormoqda .

2007-yil mart oyida Somon bank 900 milliard rial (97 million AQSh dollari) miqdorida shakllantirilgan ustav kapitaliga ega edi. Bankning Eron boʻylab 149 ta filiali faoliyat koʻrsatmoqda. Somon bank, shuningdek, Eronda birinchi internet-banking xizmatini ishga tushirgan va shundan beri elektron bankingni kengaytirish va takomillashtirishda birinchi oʻrinda turadi.

Somon moliya guruhi
-------------------

Somon bankdan tashqari, Somon moliya guruhi 2003-2012 yillarda tashkil qilingan yoki aksiyalar nazorat paketi sotib olingan yana sakkizta shoʻba kompaniyalarni oʻz ichiga oladi.

* Somon Kish elektron toʻlovi
* Somon yoʻldosh aloqalar guruhi (Saman SCG)
* Saman Exchange
* Saman Insurance
* Somon brokerligi Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-08-12).
* Eron kredit byurosi va skoring
* Saman Processing
* Aftab Tejarat Saman Servicing
* Kardan investitsiya banki

Yutuqlari
---------

* Somon bankning "Suv bor, biroq juda oz!" aksiyasi toʻrtinchi Sarv-e Noghrey Biennalesida eng yaxshi tijorat grafik dizayni uchun Sarv-e Zarbin mukofotini qoʻlga kiritdi.

Homiyligi
---------

 Somon bank 2014-yilda Eron erkaklar milliy voleybol jamoasiga homiylik qilgan.
Somon bank 2013-2016 yillarda Eron voleybol jamoalari va federatsiyasi homiysi boʻlgan .

Yana qarang
-----------

* Eronda bank ishi va sugʻurta
* Eron iqtisodiyoti
* Erondagi banklar roʻyxati

Havolalar
---------

1. ↑  „سامان--" (fa). *irfarabourse.com*. 4-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
2. ↑  „Saman Bank Branches". *banksaman.ir*.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „صفحه مورد نظر يافت نشد". *banksaman.ir*.

[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „بانک سامان حامی تیم های ملی والیبال شد". *iranvolleyball.com*. 23-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2013-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* View Annual Report 2009 of BEESaman Bank[*sayt ishlamaydi*]
**Somon daha jamoati** — Tojikistonning Hisor tumanidagi jamoa boʻlib, markazga boʻysunadi.

Somon QFY (sobiq Xonaqoh), Hisor tumanidagi qishloq fuqarolar yigʻini. U 1929-yilda tashkil etilgan. 28029 nafar aholi, 3011 fermer xoʻjaligi istiqomat qiladi.Dushanbe-Tursunzoda avtomobil yoʻli yoqasida, tuman markazidan 6 km uzoqlikda, markazi Afgʻonistonning Shoʻrab qishlogʻida joylashgan. Yomonlikdan jamoat. Navobod qishloq fuqarolar yigʻini, Hisor shahri, Dehqonobod mahalla fuqarolar yigʻini va boshqalar bilan. Rudakiy tumani bilan, Shimdan. Jamoat Almosiy va boshqalar bilan. Jamoat Durbat bilan chegaradosh. Jamiyatning yer maydoni 3642,36 gektar bo‘lib, shundan 1564 gektar qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar, 610,28 gektar qo‘shni yerlar, 74,88 gektar esa yordamchi yerlardir. Dehqon xoʻjaliklari yerlari 696,6 ga, shundan sugʻoriladigan yerlar 464,3 ga, lalmi yerlar 232,3 ga. Jamiyat hududida qishloq xoʻjaligi "Vatan", "15-yillik Mustaqilligining 15-yilligi Tojikiston Respublikasi" fermer xoʻjaliklari, AJ "Korvon asr" yordamchi xoʻjaligi va 200 ta kichik fermer xoʻjaliklari faoliyat koʻrsatmoqda. Gulrez (sobiq Yuqori Cheptura), Xirmanak, Duchinora, Istiqlol, Gʻayratobod, Afgʻonobod, Koʻchabogʻi, Shoʻrobi Iskandar, Nurafshon (sobiq Quyi Shoʻrobi), Chamaniston, Obshoron, Bogʻiston (sobiq Tula), Mortepa va Chashmasor (sobiq Beshbuloq) qishloqlari hududida. mavjud. Jamiyat hududida 8 ta umumta’lim maktabi, 4 ta boshlang‘ich maktab, 2 ta boshlang‘ich maktab, "Hotam va PV" litseyi, polimelit maktab-internati, madaniyat va ko‘ngilochar markaz, 2 ta kutubxona, 5 ta sog‘lomlashtirish maskani, 3 ta tibbiyot punkti, 6 ta yog‘och o‘ymakorligi bo‘limlari mavjud. fabrikalar, poyabzal taʼmirlash zavodi. 10 tegirmon va tegirmon, 4 gʻisht zavodi, jamoat masjidi, 28 besh kunlik masjid va 40 dan ortiq doʻkon bor.

Jamoa qishloqlari
-----------------

|  |
| --- |
| **Jamoa qishloqlari** |
| Qishloq | Aholi (taxminan 2015 yil) |
| Gulrez (qishloq) |  |
| Chiroqchi |  |
| Duchinora |  |
| Mustaqillik |  |
| Gʻayratobod |  |
| Afg'oniston |  |
| Ko'chada bog'dorchilik |  |
| Yorqin |  |
| Iskandar vinosi |  |
| Germaniya |  |
| Suvchilar |  |
| Bog' |  |
| Mortepa |  |
| Chashmasor |  |
|

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 559
**Oʻrilish** — toʻqima (mato, gazlama) toʻqishda arqoq (koʻndalang ip) va tanda (boʻylama ip) ning oʻzaro birlashishi. Toʻqima siyrak yoki zich Oʻ.da toʻqilishi mumkin. Toʻqimaning tanda boʻyicha zichligi arqoq boʻyicha zichligidan farq qiladi yoki ular bir xil boʻladi. Toʻqimaning 10 sm eniga toʻgʻri keladigan tanda iplari soni tanda boʻyicha zichligi, arqoq iplari soni arqoq boʻyicha zichligi deb ataladi. [[Toʻquvchilik Oʻ.larining turi koʻp. Ular toʻqimaning tuzilishi (mas, zich yoki siyrakli) va xossalariga bogʻliqboʻladi. Toʻqima oʻngidagi guli, sirtining silliqligi yoki gʻadirbudurligi (relyefi), koʻndalang va boʻylama yoʻllari boryoʻqligi, tovlanib turishi tanda va arqoq iplarining U. turiga bogʻliq boʻladi. Oʻ.lar gazlamaning pishiqligiga, choʻziluvchanligiga, kirishishi yoki choʻzilishi va boshqalar xossalariga taʼsir qiladi.

[[Toʻquvchilik Oʻ.lari oddiy (tekis), mayda gulli, murakkab va yirik gulli turlarga boʻlinadi. Har qaysi Oʻ. turida tanda boʻyicha rapport (Oʻ. gulini hosil qiladigan iplar soni) va arqoq boʻyicha rapport farqlanadi. Tanda boʻyicha rapport Oʻ. gulini hosil qiladigan tanda iplari soni, arqoq boʻyicha rapport Oʻ. gulini hosil qiladigan tanda iplari soni. Mas, tanda boʻyicha zich toʻqimada tanda iplari soni koʻp, arqoq boʻyicha zich toʻqimada arqoq iplari soni koʻp boʻladi va aksincha. Gazlamada qanday gul hosil qilinishi rapportga bogʻliq boʻladi.

[[Toʻquvchilikda eng keng tarqalgan Oʻ. oddiy Oʻ. hisoblanadi. Oddiy Oʻ.ga polotno, sarja, atlas va satin Oʻ.lar kiradi (rasmga q.). Bu oʻrilishlarda arqoq ipi bilan faqat bir marta oʻrilishadi. Har doim tanda ipi boʻyicha rapport arqoq boʻyicha rapportga teng boʻladi. Oʻzbekistonda qadimdan qoʻllanib ke linadigan Oʻ. atlas Oʻ. hisoblanadi. Mas, besh ipli atlas Oʻ. Rapportdagi har qaisi tanda ip toʻrtta arqoq ipi ustida yotadi va bitta arqoq ipi tagidan oʻtadi. Demak, atlas Oʻ.li gazlamaning oʻngi asosan tanda iplaridan iborat boʻladi.

Mayda gulli, murakkab va yirik gulli Oʻ.lar bir-biridan tanda boʻyicha rapport va arqoq boʻyicha rapportning nisbati bilan farqlanadi (qarang [[Toʻquvchilik).

Adabiyot
--------

* Olimboyev E.Sh. va boshqalar, [[Toʻquvchilik texnologiyasi va toʻquv stanoklari, T. 1987.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Tamilnad** (1969-yilgacha Madras) — Hindistonning jan. qismidagi shtat, Hind okeanining Bengaliya qoʻltigʻi soxilida. Maydoni 130 ming km². Aholisi 62,1 mln. kishi (2001), asosiy kismi tamillar. Maʼmuriy markazi — Chennay sh. Shtat hududi Hindiston yarim orol janubiy chekkasining sharqiy qismidagi allyuvial dengizboʻyi tekisligi va Dekan yassitogʻligining jan. chekkasini egallaydi, gʻarbda uni 2500 m gacha balandlikdagi togʻlar chegaralab turadi. Iqlimi tropik mussonli iqlim, yillik yogʻin 600–1200 mm. Yirik daryosi — Kaveri. Barg toʻkuvchi tropik oʻrmonlar shtat hududining 10% dan ortigʻini egallagan.

Tamilnad — mamlakatning aholisi zich shtatlaridan. Mehnatga layoqatli aholining katta qismi qishloq xoʻjaligi.da ishlaydi. Yetakchi tarmoq —dehqonchilik. Ekin maydonining katta qismida oziq-ovqat ekinlari (sholi, bugʻdoy, makkajoʻxori, dukkakli ekinlar, sabzavotlar) yetishtiriladi. Texnika ekinlaridan yer yongʻoq, paxta, shakarqamish, kofe, choy, ziravorlar ekiladi. Kokos palmasi plantatsiyalari bor. Chorvachilikda koramol, qoʻy boqiladi. Baliq ovlanadi. Oʻrmonchilik rivojlangan. Dengizdan osh tuzi olinadi. Lignit, boksit, magnezit konlari bor. Asosiy sanoat tarmogʻi — toʻqimachilik (markazlari — Koimbatur, Maduray sh.lari). Oziq-ovqat, koʻnteri, mashinasozlik (toʻqimachilik mashinalari, mototsikllar, traktorlar, elektronika va radioelektronika jihozlari), qora metallurgiya sanoati korxonalari mavjud. Kurilish materiallari, asosan, sement ishlab chikariladi. Kime, neftni qayta ishlash, alyuminiy zdlari bor. Hunarmandchilik rivojlangan: koʻnteri, metall buyumlar tayyorlanadi, ipak matolar toʻqiladi. Asosiy sanoat markazi va porti — Chennay sh. Shtat Hindistonning tamil xalqi yashaydigan tarixiy viloyati nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  List of states with Population, Sex Ratio and Literacy Census 2011

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Hindiston shtatlari va hududlari |
| --- |
|  |
| 
Andhra Pradesh • Arunachal-Pradesh • Accom • Bihar • Goa • Gujarot • Jammu va Kashmir • Jarkhand • G'arbiy Bengaliya • Karnataka • Kerala • Madhya-Pradesh • Manipur • Maharashtra • Meghalaya • Mizoram • Nagalend • Orissa • Panjob • Rojasthon • Sikkim • Tamilnad • Tripura • Uttarakhand • Uttarpradesh • Xaryana • Ximachalpradesh • Chxattisgarx
 **Ittifoqdosh hududlari:** Andaman va Nikobar orollari | Dadra va Nagar-Haveli • Daman va Diu • Dehli • Lakshadvip • Puducherri • Chandigarh |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pert shartnomasi** (inglizcha: *Treaty of Perth* ) - 1266-yilda Pert shahrida Norvegiya va Shotlandiya oʻrtasida tuzilgan tinchlik shartnomasi, u Hebridlar ustidan hokimiyat uchun Norvegiya-Shotlandiya raqobatini tugatdi. Shartnoma shartlariga binoan, orollar 4000 marka evaziga Shotlandiyaga berilgan.

Tarixi
------

9-asrdan boshlab Gebridlar va Shotlandiyaning gʻarbiy qirgʻoqlarining bir qismi Norvegiya vikinglarining taʼsir doirasiga kirdi va 1098 yilda ular Norvegiyaning mulki sifatida rasman tan olindi. XII asr oʻrtalarida Norvegiya qirolining syuzerinligini tan olgan Gebridlar - orollar qirolligida Gael davlati tashkil topdi. Ammo 13-asrning boshidanoq mustahkamlangan Shotlandiya gʻarbga tarqala boshladi va Norvegiyaning Gebridlarga boʻlgan huquqlariga qarshi chiqdi.
Shotlandiya-Norvegiya mojarosi 1263-yilda, qirol Xokon IV boshchiligidagi kuchli Norvegiya floti Gebrid orollariga yetib kelib, Shotlandiya qirolining mulkini talon-toroj qilganda avjiga chiqdi. 1263-yil 2-oktyabrda Largs jangida norvegiyaliklarga Shotlandiya armiyasi qarshilik koʻrsatdi va Xokon IV 15 dekabrda vafot etdi. Keyingi yili shotlandlar Shotlandiyaning gʻarbiy sohilidagi Norvegiya erlariga hujum qildilar va orollar qirolligi hukmdorlarini oʻz hokimiyatiga boʻysundirdilar. 1265-yilda shotlandlar Man orolini zabt etishdi. Norvegiyaning yangi qiroli Magnus VI muzokara olib borishga majbur boʻldi.

Tinchlik shartnomasi 1266-yil 2-iyulda Shotlandiyaning Pert shahrida tuzilgan. Norvegiya Xebrid va Meyn orollarini Shotlandiyaga toʻrt yil davomida toʻlanishi kerak boʻlgan 4000 marka toʻlov evaziga berdi. Shotlandiya qiroli orollar aholisining huquqlari va urf-odatlari saqlanishini kafolatladi. Ikkala tomon ham boshqa tomonning xoinlari va jinoyatchilariga boshpana bermaslikka vaʼda berishdi. Bundan tashqari, shotlandlar Norvegiya qiroliga har yili 100 marka toʻlashlari kerak edi (bu toʻlov faqat 1468-yilda bekor qilingan, garchi u XIV asrda toʻlashni toʻxtatgan boʻlsa ham). Orkney va Shetland Norvegiyaning mulki sifatida tan olingan.

Pert shartnomasi Gebridlarni nazorat qilish uchun ikki kuch oʻrtasidagi raqobatni tugatdi va Norvegiya va Shotlandiya oʻrtasida doʻstlik va ittifoq davrini ochdi. Orollarning Shotlandiyaga qoʻshilishi nafaqat Shotlandiya davlatining hududiy asosini shakllantirishning yakunlanishini, balki Britaniya orollarida yangi kuchlar muvozanatining shakllanishini ham anglatardi: koʻplab qirolliklar davri va vikinglarning mavjudligi. tugadi va Britaniya orollari nihoyat ikki davlatga: Angliya va Shotlandiyaga boʻlindi.

Manbalar
--------

* *Magnus IV va Aleksandr III oʻrtasidagi kelishuv, 1266* yil - shartnoma matni. Архивная копия (ingl.) ) , (lat. )