recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kristo de la Konkordiya** (ispancha: *Cristo de la Concordia*) — Iso Masih haykali. Boliviyaning Kochabamba shahridagi San-Pedro tepaligida barpo etilgan. Haykalning balandligi 34,2 metr, tagkursisi 6,24 metr, umumiy balandligi 40,44 metr. Haykal Rio-de-Janeyrodagi Najotkor Masihning mashhur haykalidan 2,44 metr balandroq boʻlib, u Janubiy yarimshardagi eng katta haykal hisoblanadi.

Yodgorlik majmuasi qurilishi 1987-yil 12-iyulda boshlanib, 1994-yil 20-noyabrda yakuniga yetgan. Dizaynerlar Sezar va Valter Terrazas Pardo haykalni Rio-de-Janeyrodagiga oʻxshatib yasagan. Shahar sathidan 256 metr balandlikdagi tepalikka oʻrnatilgan haykal dengiz sathidan 2840 metr balandlikda. Uning ogʻirligi taxminan 2200 tonnani tashkil qiladi. Haykal boshining balandligi 4,64 metr, vazni esa 11850 kg. Qoʻl uzunligi 32,87 metr. Yodgorlik maydoni 2400 kv.m. Haykal ichidagi tomosha maydonchasiga 1399 pogʻona orqali chiqiladi. Haykal poʻlat va betondan yasalgan. „Birdanlik Masihi"ga kanatli yoʻl olib chiqadi, unga taksi va avtobusda ham borsa boʻladi. Istaganlar 2000 pogʻonali zinapoyadan ham chiqishlari mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Blore, Shaun*. Frommers South America*. Frommer's, 2004. ISBN 0764571699.  p. 221 „Frommer's South America". *books.google.com*. 20-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2020-yil.
2. ↑  „Largest Christ Statue in the World".  „Turn Back to God". *www.turnbacktogod.com*. Qaraldi: 1-may 2020-yil.
. 26-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2009-yil.
3. ↑  „Кристо-де-ла-Конкордия (Cristo de la Concordia) описание, фото - Боливия: Кочабамба".  www.votpusk.ru. Qaraldi: 30-iyul 2017-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Tayvan (maʼnolari).

**Tayvan**, Formoza — Tinch okeandagi orol, Osiyoning jan.sharqiy qirgʻoqlari yaqinida, materikdan Tayvan boʻgʻozi orqali ajralgan. Maydoni 36 ming km². Maʼmuriy markazi — Taybey sh. Aholisi 22,3 mln. kishi (2001), 1 km² ga 621,7 kishi toʻgʻri keladi. Rasmiy til — xitoy (mandarin) tili. Aholi buddizm, daosizm va xristian dinlariga eʼtiqod qiladi. Pul birligi — yangi Tayvan dollari.

Tayvanning qirgʻoq chizigʻi tekis, sharqiy qismida Tayvanshan suvayirgʻich tizmasi oʻtgan. Gʻarbiy sohili tekislik. Shimolida bir necha soʻngan vulqon bor. Kuchli zilzilalar boʻlib turadi. Iqlimi shimolida subtropik, janubida tropik, mussonli iqlim, yanvarning temperaturasi 15— 20°, iyulniki 25—30°. Yillik yogʻin 1500–2500 mm. Tez-tez tayfun boʻladi. Daryolari sersuv. Hududining yarmiga yaqini doim yashil oʻrmon bilan qoplangan, 3300 m dan baland qismi butazor va oʻtloqlar. Foydali qazilmalardan neft, tabiiy gaz, koʻmir qazib olinadi, oltingugurt konlari bor. Tekisliklarda sholi, choy, batat, shakarqamish, ananas va hokazo ekiladi.
Tayvanliklar turli xil davlatlarga ham tarqalgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tazar** — yer ostidagi suv, yomgʻir, kor suvlarini yigʻib shahar tashqarisiga chiqarish va oqindilar uchun katta (yoʻgʻon) sopol quvurdan yoki gʻisht va loydan tayyorlangan maxsus qurilma. Qadimdan zahob yerlarning suvini qochiradigan zovur uslubidagi kuvurlar boʻlgan. Qad. Misr, Rim, Yunoniston va Hindistonda T. qoʻllanilgan. Dalvarzintepadan mil. 2—3-asrlarga oid boyzodagon uyining poli ostidan (3,5 m chuqurlikdan qazib olingan 20 ta T.ning uz. 93—98 sm, diametri 42— 46 sm boʻlgan) topilgan. Afrosiyobdan, Tojikistonning Qoʻrgʻontepa budda ibodatxonasidan (2—3-asrlar), Termizdagi Qoratepa budda ibodatxonasidan (2—3-asrlar), Afgʻonistonning Oyxonim sh. xarobasidan (mil.av. 4-asr), Marvpe.t Abdullaxon shaharqalʼa xarobasidan topilgan T.lar oʻziga xosdir. Oʻrta Osiyoda (11—16-asrlar) ark, oʻrda, qalʼa, turar joy meʼmorligi, Madrasa va hammomlar qurilishida T.dan foydalanilgani haqida yozma maʼlumotlar saqlangan. Hozirgi kunda koʻpqavatli uylar, jamoat binolari va boshqa qurilishlarda kanalizatsiya tizimidan foydalanilmokda.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Niels Overweg** (1948-yil 15-mayda tugʻilgan) — gollandiyalik sobiq professional futbolchi, DWS, Go Ahead Eagles, FC Twente va DS’79 klublarida himoyachi sifatida oʻynagan. U Gollandiya terma jamoasi safida toʻrt marta maydonga tushgan. Oʻyinni tugatgandan soʻng u murabbiy sifatida ham oʻz faoliyatini yuritmoqda.

Klubdagi faoliyati
------------------

Oʻn toʻqqiz yoshida, 1967-68 yilgi mavsumda Overweg Eredivisie klubi DWS ning birinchi jamoasiga aylandi. Amsterdam klubidagi birinchi yilida himoyachi oʻn beshta oʻyinda maydonga tushdi, ammo jamoada hali muntazam oʻyinchi emas edi. Keyingi yili Overweg oʻzining yutugʻini amalga oshirdi va bundan buyon har doim mavsumda 31 dan ortiq liga oʻyinlarini oʻtkazdi. Bu vaqt ichida himoyachi shaharlararo yarmarka kubogida ishtirok etib, oʻzining ilk xalqaro tajribasiga ham ega boʻldi.

1972-yilda DWS Blauw-Wit bilan birlashgandan soʻng, FC Amsterdamni tashkil qilgandan soʻng, Overweg boshqa liganing Go Ahead Eagles jamoasiga oʻtdi.

1974-yilda FK Tventega oʻtish bilan Overweg oʻz faoliyatida muhim qadam tashladi. Garchi yaxshi raqobat uning boshlangʻich oʻrni uchun kurashishi kerakligini anglatgan boʻlsa-da, u oʻyinlarning aksariyat qismini oʻtkazdi. Enshededagi yetti yillik faoliyati davomida „Twente" uch marta Erediviziyada toʻrtinchi oʻrinni egalladi. 1976-77 yilgi mavsumda ular finalda PEC Zwolleni 3:0 hisobida magʻlub etib, KNVB kubogini qoʻlga kiritdilar. Ikki yil oldin, Overweg ham FK Tvente bilan finalga chiqqan edi, ammo FC Den Haagga qarshi 1:0 hisobida magʻlub boʻldi. Oʻsha mavsumda ular UEFA kubogi finaliga qadar yetib borgan va Germaniyaning Myonxengladbaxning „Borussiya" jamoasiga qarshi oʻynagan. Mehmonda 0:0 hisobidagi o‘yindan so‘ng „Twente" o‘z maydonida 5:1 hisobida mag‘lub bo‘ldi.

1981-yilning yozida Overweg Eerste Divisie tomoni DS’79 ga oʻtdi. Ikki mavsumdan soʻng u faol faoliyatini yakunladi.

Xalqaro maydonlarda
-------------------

1975-yilda Overweg bosh murabbiy Jorj Knobel tomonidan Niderlandiya terma jamoasiga chaqirildi. U 1975-yil 17-mayda Gʻarbiy Germaniyaga qarshi oʻyinda Frans Tiyssenning tanaffusda oʻrinbosar sifatida debyut qildi. Uchrashuv 1:1 hisobida yakunlandi. Oʻzining toʻrtinchi xalqaro oʻyinida Polshaga qarshi 4:1 hisobida magʻlubiyatga uchragani uchun Overweg qattiq tanqid qilindi va keyinchalik u boshqa chaqiruv olmadi.

Menejerlik martaba
------------------

Oʻzining futbolchilik faoliyatidan soʻng Overweg murabbiylik faoliyatini boshladi. 1987-yilda u Vitesseni boshqargan; ilgari u Hans Dorjining yordamchisi boʻlgan. Uch yil oʻtgach, Overweg Velsendan Telstarning murabbiyi boʻldi. 1993-yilning yozida uning oʻrnini Saymon Kistemeker egalladi. 1994-95 yilgi mavsumda Overweg Frits Korbax ketganidan keyin Kambuurga vaqtinchalik menejer etib tayinlandi. Koʻp oʻtmay, uning oʻrnini Xan Berger egalladi. Keyinchalik u Cambuur uchun yoshlar murabbiyi sifatida ham faol boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Germany — Netherlands 1: 1 (1: 0) of 17 May 1975 dfb.de
**Shena Aleksandrovna Shulgina**  (nee - **Anna** ; tugʻ. 21-iyun 1993(1993-06-21) (30 yosh), **Lua xatosi in package.lua at line 80: module 'Module:Wikidata/Places2' not found.** ), **Shena** nomi bilan mashhur, rus qo'shiqchisi va aktrisasi. 2023 yilda u NTV telekanalidagi Mask shousining 4-mavsumida Skunk qiyofasida ishtirok etdi. 2023-yil 2-aprelda efirga uzatilgan sakkizinchi epizodda Skunkning niqobi ochildi.

1993 -yil -21 iyunda Moskvada musiqachilar oilasida tug'ilgan: Rossiya xalq artisti, qo'shiqchi Valeriya va prodyuser Aleksandr Shulgin. Kichik birodarlar - Arseniy va Artemiy Shulgin.

2009 -yilda Moskva markaziy maktabini individual fanlarni chuqur o'rganish bo'yicha tamomlagan. Xuddi shu yili u Teatr institutiga o'qishga kirdi. B.Shukin. 2013 -yilda "Drama teatri va kino aktrisasi" va "Estrada artisti (badiiy o'qish)" diplomlarini oldi. 2013 -yildan boshlab u she'r yozish bilan shug'ullana boshladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Анну Шульгину забыли: SHENA? официально сменила имя в паспорте" (ru).  www.cosmo.ru. 29-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-yanvar 2020-yil.

Havolalar
---------
**Arben Arberi** (1964-yil 6-yanvarda tugʻilgan) — albaniyalik nafaqadagi futbolchi, 1986-87-yilgi Albaniya Superligasining eng yaxshi toʻpurari sifatida 14 ta gol bilan Albaniyaning Oltin butsasini qoʻlga kiritishi bilan tanilgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Arberi asosan Albaniyaning Tomori Berat va Gretsiyaning PAS Jannina klublarida hujumchi sifatida oʻynagan.

Xalqaro martabasi
-----------------

U Albaniya terma jamoasi safida 1989-yil oktyabr oyida Shvetsiyada bo‘lib o‘tgan futbol bo‘yicha Jahon chempionati saralash bosqichi doirasidagi o‘yinda maydonga tushdi, lekin birorta ham gol urmadi. Uning soʻnggi xalqaro oʻyini 1990-yil may oyida Islandiyaga qarshi Yevropa chempionati saralash oʻyini edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Uning katta akasi Teodhor Arberi ham 1980-yillarda Tomori Beratda o‘ynagan futbolchi bo‘lgan va uning ukasi Klodian ham Albaniyaning boshqa jamoalari qatorida Tomori Berat uchun to‘p surgan, shu bilan birga u qisqa muddat Sloveniyada NK Mariborda o‘ynagan. Uning jiyanlari Gersi va Polizoi ham ayni damda mos ravishda Tomori Berat va Flamurtari Vlorë jamoalarida oʻynaydigan futbolchilardir.

Yutuqlar
--------

### Shaxsiy

* Albaniya Superligasi toʻpurari (1): 1986-87
* Albaniya birinchi divizioni toʻpurari (1): 1987-88

Manbalar
--------



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. ↑  Footballdatabase profile
2. ↑  „Arben Arbëri - national football team player".  EU-Football.info. Qaraldi: 19-noyabr 2018-yil.
3. ↑  11v11 Profile
4. ↑  Scoreself profile
Fort Larami 1858-yildan keyin.
**Fort Laramidagi shartnoma** (inglizcha: *Treaty of Fort Laramie*) — 1851-yil 17-sentabrda Amerika hukumati va Buyuk tekisliklar hind xalqlari vakillari oʻrtasida tuzilgan shartnoma. Tekisliklarning tub aholisi oʻrtasida ham tinchlik oʻrnatildi va ularning hududlari chegaralari belgilandi.

Tarixi
------

 Shartnomaga muvofiq hind xalqlarining yerlari
1846-yilda Oregon marshruti Villamet vodiysiga yotqizildi va u orqali oʻtadigan muhojirlar oqimi sezilarli darajada oshdi. Minglab oq tanlilar Gʻarbga oqib kelishdi. Ular daraxtlarni kesishdi, ularning chorvalari yaylovlarni buzdi. 1849-yilga kelib, karvonlar soni shunchalik koʻpayib ketdiki, vagonlarning shovqinidan bezovta boʻlgan buyvol podalari boshqa mamlakatlarga keta boshladi. Koʻchmanchilar Buyuk tekisliklarga yangi kasalliklarni olib kelishdi, hindlarning immuniteti past edi. 1849-1850-yillarda yuzlab hindular vabo, chechak va qizamiqdan vafot etdi. 1849-yilda AQSh hukumati Larami daryosi boʻyida savdo nuqtasini sotib oldi va u yerda harbiy garnizonni joylashtirdi. Hindlarni tinchlantirish va vaziyatni nazorat ostiga olish uchun AQSh hukumati tekislik qabilalari bilan katta kengash oʻtkazishga qaror qildi.

1851-yil fevral oyida AQSh Kongressi buning uchun 100 000 dollar ajratdi. Sentabr oyida turli qabilalarning hindulari Fort Laramiga toʻplanishdi, ularda: Arapaxo, Arikara, Assiniboine, Groventry, Lakota, Crow, Cheyenne, Shoshone, Mandan va Hidatsa — jami 12 mingdan ortiq kishi. Amerika hukumati hindlarga har yili mol ijarasi toʻlash, tekislik xalqlari esa, oʻz navbatida, qabilalararo urushlarni toʻxtatish va koʻchmanchilar karvonlariga xalaqit bermaslik majburiyatini oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Стукалин Ю.*. Энциклопедия военного искусства индейцев Дикого Запада*. «Яуза» и «Эксмо», 2008 — 5 bet.
2. ↑  Kvasnicka, Robert M. and Herman J. Viola: The Commissioners of Indian Affairs, 1824-1977. Lincoln and London, 1979, p. 52 and pp. 49-55.
3. ↑  „Fort Laramie Treaty of 1851 (Horse Creek Treaty)". Qaraldi: 28-avgust 2016-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Стукалин Ю.*. Энциклопедия военного искусства индейцев Дикого Запада*. «Яуза» и «Эксмо», 2008. ISBN 978-5-699-26209-0.

Havolalar
---------

* „Fort Larami shartnomasi Sioux va boshqalar, 1851-yil." Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-08-12). Arxivlangan 11 Arxivnaya kopiya : qonunlar va shartnomalar — jild. II: Shartnomalar. *Vashington, DC: Hukumat bosmaxonasi, 1904, s. 594-596.* *Oklahoma shtati universiteti kutubxonasi, Elektron nashriyot markazi orqali.*
* omniatlas.com saytida 1851-yilgi Fort Larami shartnomasidan keyin Shimoliy Amerika xaritasi
* Milliy bogʻlar xizmati, shartnomalar va buzilgan vaʼdalar, 2016-yil 23-noyabrda olingan
**Qutbiy oʻlkalar**, qutb oʻlkalari — Yer sharining Shimoliy va Janubiy qutblari atrofidagi qattiq tabiatli sovuq oʻlkalar. Eng iliq oyning oʻrtacha temperaturasi 5° boʻlgan izotermalar oʻtgan joylar Q.oʻ. chegarasi hisoblanadi. Yillik radiatsiya balansi 1 sm2ga 1 kkal. Yil davomida arktika va antarktika havosi hukmron. Quyosh nurining kam tushganligidan iqlim sovuq. Qish oylarida oʻrtacha temperatura shimoliy Q.oʻ.da —40° gacha, janubiy Q.oʻ.da —60°, —70° ga yetadi, yoz oylarida shimolida 0—5° va janubida —20°, —30°. Yer sharining sovuqlik qutbi ham shu oʻlkada — Sharqiy Antarktidada boʻlib, havo temperaturasi —89,2° kuzatilgan. Yogʻin kam, asosan, qor yogʻadi. Yillik yogʻin shimoliy Q.oʻ.da 150–400 mm, janubida 100–200 mm. Yer yuzasining katta qismi muz bilan qoplangan. Qor va muzdan holi joylarda ham tuproq qatlami deyarli yoʻq. Oʻsimliklardan yoʻsin va toshlarga yopishgan lishaynik uchraydi. Dengiz hayvonlaridan morj, tyulen, baliqlar, qisqichbaqa bor. Yozda "qushlar bozori" boʻladi. Yirik hayvonlardan oq ayiq, qutb tulkisi, Antarktidada pingvin bor (yana qarang Geografik qutblar).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qutayba Ibn Tugʻshoda** (8-asr, buxoro) — buxorxudot (738—753). Q. ibn T.ning otasi Tugʻshoda 32 yil Buxoroda buxorxudot lavozimida turgan. Tugʻshoda musulmon boʻlgandan soʻng tugʻilgan oʻgʻliga Qutayba ibn Muslim sharafiga Qutayba deb ism qoʻygan. Tu-shoda arablar tomonidan Samarqandda oʻldirilgach, Buxoro taxtiga uning oʻgʻli Q. ibn T. oʻtirgan (738). Narshaxiyning yozishicha, Q. ibn T. Sharik koʻzgʻolonini bostirishda arab lashkarboshisi Ziyod ibn Solihga yordam bergan. Biroq Q. ibn T. keyinchalik arablarga qarshi kurash eʼlon qilgach, Xuroson va Movarounnahr noibi Abu Muslim tomonidan oʻzi, birodari, oila aʼzolari va tarafdorlari bilan birgalikda oʻldirilgan (753).

Q. ibn T.ning oʻlimidan keyin uning boshqa birodarlari Sukon ibn Tugʻshoda va Bunyot ibn Tutshoda Buxoroga buxorxudot (podshoh) boʻlganlar.

Manba: Narshaxiy, Buxoro tarixi. T. 1966.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Neorealizm (maʼnolari).

**Neorealizm** (neo... va realizm) — 20-asr ingliz falsafasidagi qukmron oqim. Kembrij shahrida 1903-yilda ingliz faylasufi J. Mur (1873—1958) asos solgan. N. neogegelchilikka, ayrim falsafiy masalalarni spekulyativ ishlab chiqishga qarshi qaratilgan boʻlib, uning vakillari bu masalalarni man-tiqiy tahlil vositasi bilan, yaʼni ta-biatshunoslik uslubi bilan hal qilishga urinadilar. Falsafa tizim sifatida rad etiladi. Falsafiy qiziqishlari markazida mantiq, bilish nazariyasi, biol. va fizika turgan. J. Murdan tashqari, N.ning vakillari S. Aleksander, ingliz faylasufi Ch. D. Broud (1887—?), S. L. Morgan, B. Rassel, ingliz-amerika faylasufi A. N. Uaytxed (1861 — 1947) va boshqadir. Neore-alistlar ikkinchi guruhining rahbari ingliz faylasufi A. Ayer (1910— 89) boʻlib, neopozitivizmga yaqin turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qutb shayx masjidi** — Qarshi masjidi.
Masjid Dodxoh guzarining shimolida boʻlgan. Vaqf hujjati saqlanib qolgan. Amir Shohmurod davriga tegashli boʻlib, asl nusxasi saqlanib qolgan. Amir Shohmurod va qozi kalon muhri bilan tasdiqlangan. Nastaliqda yozilgan, tili forsiy. Hujjatda taʼkidlanishicha: *"Hijriy 1214-yil muharram oyining soʻnggi oʻn kunligida Tangrining xos bandalaridan biri yuksak fikrlar sohibi Nazar Muhammadboyning farzandi arjumandi hazrat diyonat ogoh, Soʻfi Ashur Muhammad oʻzining soliqlardan ozod boʻlgan barcha xurri xolis mulk va yerlarini Nasaf shahrining qadim qal’asi ichida joylashgan Kutb shayx mavzesidagi masjid uchun shar’iy tarzda vaqf qiladi"*. Masjidning atrofida Ollohyor qorovulbegining toʻngich oʻgʻli Muhammad Bekmurodbiy dodxoh yerlari va masjidning janubida uning uyi va uylar boʻlgan. Voqif Zulfiqor Qoʻrgʻonchasi mavzeida bahosi Amir Doniyolbiy davrida zarb etilgan bir misqollik 20 ashrafi qizil tillo tangaga teng uch bulakdan iborat yerlari va Xoʻrda Qoʻrgʻonchasi mavzesida biru nimchorak tanob yerini vaqf qiladi. Ushbu vaqf mulklariga Xonkeldiboy oʻgʻli Qorjov soʻfi mutavalli etib tayinlanadi. U vafot etsa, qozi guzar ahli bilan maslaxatlashib, guzardan munosib kishini tayinlaydi. Vaqf hosili avvalo, masjid binosi ehtiyojiga sarflanadi. Ortgani oʻn qismga boʻlinadi. Mutavalli uning beshdan bir boʻlagini oladi. Qolgan 8 qismdan imomga 4 va muazzinga 2 hissa ulush beriladi. Muazzin farroshlik ham qiladi. Oxirgi 2 hissa masjid chirogʻi va toʻshaklariga ishlatiladi. Masjid inqilobdan keyin tekislanib ketgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 639 bet.
**Sitseron Mark Tulliy** (Marcus Tullius Cicero) (lotincha: *Marcus Tullius Cicero*; mil. av. 106.3.1, Arpinum — mil. av. 43.7.12, hozirgi Gaeta yaqini) — Rim siyosiy arbobi, notiq, yozuvchi. Rimda tahsil olib, notiqlik sanʼatini egallaydi, soʻng Afina, Kichik Osiyo va Rodosda oʻz bilimini mukammallashtiradi. Elchilik davrida (mil. av. 63 y.) Katalina fitnasini fosh etgani uchun "fuqarolik chambari" bilan taqdirlanadi va Rim fuqarolari orasida birinchi boʻlib "Yurt otasi" unvoniga sazovor boʻladi, ammo rimlik fitnachilarni sudsiz qatl etgani sababli mil. av. 58-yilda quvgʻinga uchrab, xorijda yashashga majbur boʻlgan. Yuliy Sezar oʻldirilgach (mil. av. 44 y.), Mark Antoniy buyrugʻi bilan qatl etilguniga qadar Rimning amaldagi hukmdori sanalgan.

*Opera omnia*, 1566Sitseron siyosat, falsafa va adabiyotda "oʻrta oqim" hisoblangan barqarorlik va vazminlik aqidalariga sodiq boʻlgan. "Aralash davlat tuzilmasi" (monarxiya, aristokratiya va demokratiyaning qoʻshilishidan paydo boʻlgan hokimiyat) Sitseronning siyosiy ideali boʻlib, mil. av. II asr boshidagi Rim Respublikasini buning namunasi deb hisoblagan. Sitseron faylasuf sifatida atomizmga qarshi chiqdi, jonni oʻlmas va abadiy deb bildi, real tasavvurlarni real boʻlmagan tasavvurlardan farq qilish uchun mezon yoʻq, deb hisobladi. Falsafiy asarlarida etika masalalariga asosiy eʼtiborni qaratdi. Yunon falsafasi atamalarini ishlab chiqdi. Davlat haqidagi risolalarida davlatni xususiy mulkni himoya qiluvchi, umumiy huquq meʼyorlariga asoslangan kishilar uyushmasi sifatida talqin etdi.

Sitseronning 58 ta nutqi, 19 ta asari va 800 dan ziyod maktublari saqlanib qolgan. Sitseron asarlari Rimdagi fuqarolar urushi davri toʻgʻrisidagi maʼlumotlar manbai hisoblanadi. Sitseron jahon tarixida notiqlik sanʼatini mukammal egallagan kishi sifatida shuhrat qozongan. Uning turli sud jarayonlarida soʻzlagan nutqlari notiqlik sanʼatining eng yuksak namunalaridir. Sitseron oʻz asarlari ("Yaxshilik va yomonlikning chegaralari toʻgʻrisida", "Davlat toʻgʻrisida", "Qonunlar toʻgʻrisida", "Majburiyatlar toʻgʻrisida" va boshqalar) hamda nutqlari bilan Rim mumtoz nasri va adabiy tiliga tamal toshini qoʻygan. Sitseronning "Verresga qarshi nutqlar", "Katilinaga qarshi nutqlar", "Orator haqida" traktatini Oybek oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Manbalar
--------

* Rim adabiyoti, T. 1939; Rechi, t. 1—2, M. 1962; Tri traktata ob oratorskom iskusstve, M. 1972; Izbrannie sochineniya, M. 1975.

Adabiyot
--------

* Utchenko S, Sitseron i yego vremya, M. 1972.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. 1 2 3  *(unspecified title)*
5. 1 2  *(unspecified title)*
**Neokonfutsiychilik** (neo... va konfutsiychilik) — Sun dinastiyasi hukmronligi davrida (10—13-asrlar) Xitoy falsafasida paydo boʻlgan oqimlardan biri. Ilk konfutsiychilikdan, asosan, uning axloqiysiyosiy gʻoyasidan farqli oʻlaroq, N.da ontologiya, naturfalsafa va kosmogoniya masalalari muayyan oʻrin egallaydi. N. vakillari yangi gʻoya va tushunchalarni, xususan, ili (burch va qonun) sin-min (tabiat va takdir) kabi tushunchalarni ishlab chikdilar. 10—11-asrda yashab, ijod etgan Sun-fu, Xu-Yuan va Shi Sze N. asoschilari hisoblanadi. N.da 6 ta asosiy konsepsiya — buyuk chegara, prinsip (li-qonun), moddiy kuch, inson tabiati, narsalar tabiatini anglash, insonpar-varlik muhim oʻrin tutadi. N. Min dinastiyasi davrida (1368—1644) yanada rivojlandi, unga oid kitoblar nashr qilindi. N. 20-asrning 30-yillaridaChen-Chju maktabi gʻoyalari Fen Yulan fal-safiy karashlarining shakllanishida asosiy manba boʻldi. N. Yaponiya, Koreya va Vyetnamda ham katta taʼsirga ega boʻlgan. N. 1949-yilda XXR barpo etilgach, barham topdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Las-Kolinas mustanglari ―** Irving shahrining Los-Kolin tumanida Uilyam maydonidagi bronza haykaltaroshlik kompozitsiyasi. Bu dunyodagi eng katta haykaltaroshlik guruhlaridan biri hisoblanadi. Haykaltarosh — Robert Glen (Robert Glen, 1940-yilda tugʻilgan).

Tavsif
------

Haykalda Texasning katta qismida uzoq vaqt davomida topilgan toʻqqizta Mustang — yovvoyi otlar tasvirlangan. Bronza mustanglarining kattaligi ularning tabiiy kattaligidan bir yarim baravar katta. Ular hozirgi suv ustida ishlaydigan favvoralar bilan tasvirlangan, tuyoqlar tomonidan koʻtarilgan chayqalish effektini yaratadi. Haykalning asosiy gʻoyasi uning rivojlanish davrida Texasga xos boʻlgan harakatlantiruvchi kuch, tashabbus va ozod ruhni yetkazishdir.

Maydonning Janubiy qismi OʻKonnor bulvariga ochiladi, maydonning boshqa tomonidagi binolar ancha baland — shimolda 26 qavatli bino (balandligi 109 m) va Sharqda va gʻarbda 14 qavatli binolar (balandligi 66 m). Haykalning taʼsirchan hajmiga qaramay, uning atrofidagi baland binolar fazoviy taʼsirni kamaytiradi.

Tarix
-----

Haykaltaroshlik kompozitsiyasi ustida ishlash 1976-yilda boshlangan. Birinchi bosqichda keniyalik haykaltarosh Robert Glen haykallarni yaratishga ishonib topshirilgan, Nayrobidagi studiyasida Mustang modellarida ishlagan. 1981-yilning noyabrida „Morris singer" (1984-yilning noyabrida) quyish ustaxonasida bronza figuralari ishlab chiqarildi va haykalning oʻzi 1984-yilda oʻrnatildi. Arxitektura dizayni SWA Group tomonidan yaratilgan va taxminan 130 m uzunlikdagi sayoz suv oqimi boʻlib, shimoli-sharqdan Janubi-gʻarbga granit bilan qoplangan (yengil qiyalik bilan) Uilyams maydoni orqali oqib oʻtadi. Haykaltaroshlik rejasi Amerika landshaft meʼmorlari jamiyatining (asla) faxriy milliy mukofotiga sazovor boʻldi.

Yana qarang
-----------

* Irving (Texas)
* Mustanglar
* Лас-Колинас[en]

Manbalar
--------

1. ↑  „Биография Роберта Глена" (en).  robertglen.com. 12-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2011-yil.
2. ↑  „The Mustangs of Las Colinas — History" (en).  www.mustangsoflascolinas.com. 12-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-may 2013-yil.

Havolalar
---------

* Mustangs of Las Colinas, Siti Irving veb-sayti, www.irvingtexas.com
* Las Kolinasning Mustanglari va muzey namoyishi, www.mustangsoflascolinas.com
* Robert Glenning www.robertglen.com veb-saytida Las Kolinasning Mustanglari
Linux operatsion tizimi logotipli choʻntak himoyasi
**Choʻntak protektori himoyachisi** (ingliz. *pocket* *protector*) — koʻylak choʻntagini turli predmetlar (oʻlchagich, kichik otvyortka) tomonidan shikastlanishdan yoki qalam, oqadigan ruchka kabi yozuv obyektlaridan ifloslanishdan himoya qilish uchun moʻljallangan qurilma. Choʻntak himoyachisi koʻylak choʻntagiga mahkam oʻrnatish uchun moʻljallangan va koʻpincha mahkam oʻrnatish uchun moʻljallangan  klapanga ega.

Choʻntak himoyachisi Ikkinchi Jahon urushi davrida Xarli Smit (Hurley Smith) tomonidan Nyu-Yorkning Buffalo shahrida ishlayotganida ixtiro qilingan. Dizayn1947-yil 18-martdagi patent bilan himoyalangan (patent raqami AQSh 2417786).

Raqobatchi ixtiro 1952-yilda Long-Aylend plastik magnati Gerson Strasberg (Gerson Strassberg) tomonidan yaratilgan. Strasberg hisob kitoblari uchun plastik qopqoqlar ustida ishlagan. Bir kuni u telefon qoʻngʻirogʻi vaqtida qopqoqni choʻntagiga solib qoʻydi va keyinchalik bu yaxshi mahsulot boʻlishi mumkinligini aniqladi.

Dastlab, choʻntak himoyachilari korporatsiyalar tomonidan markali reklama materiali sifatida joylashtirilgan PVX plyonkalaridan tayyorlangan. Keyinchalik ular talabalar, muhandislar (koʻpincha mexaniklar) va ofis xizmatchilari uchun isteʼmol tovarlari sifatida paydo boʻldi.

Amerika madaniyatida bu aksessuar nerd kiyimlari uchun stereotipik element hisoblanadi („nerd" soʻzining eng yaqin ruscha atamasi „botanik").

Manbalar
--------

1. ↑  *Madea, Jeanette* „History of the Pocket Protector".  IEEE History Center. 15-may 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2009-yil.
2. ↑  *Murray, Caryn* „The Pocket Protector Was His Baby".  Orlando Sentinel. 16-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentabr 2010-yil.
3. ↑  Slatalla, Michelle. «Classic Nerdwear; Pocket Protector, Image Projector». *New York Times* 24 June 1999.

Havolalar
---------

* Choʻntak himoyachilari veb-seumi
**Krisztián Tóth** (tugʻ. 1994-yil 1-may, Darmstadt, Hessen, Germaniya) — vengriyalik dzudochi, 90 kg vazn toifasida, Vengriya terma jamoasi aʼzosi. Vengriya chempioni, Yozgi Universiada, Yevropa va Jahon chempionatlari sovrindori. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchi va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

Faoliyati
---------

1994-yil 1-mayda Darmstadtda (Hessen) tugʻilgan. Oʻrta vazn toifasida (90 kg gacha) ishtirok etadi. 2008-yilda kadetlar oʻrtasida Vengriyaning kumush medali va 2009-2010-yillarda chempioni. 2010-2011-yillarda oʻsmirlar oʻrtasidagi Vengriya chempionati gʻolibi. 2012-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Vengriya chempionati gʻolibi. Ketma-ket besh marta (2011-2015) kattalar oʻrtasida Vengriya chempioni boʻldi. Nufuzli xalqaro turnirlarning koʻp karra gʻolibi va sovrindori. 2019-yilda Neapolda (Italiya) boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Yozgi Universiada bronza medali sovrindori. Yevropa chempionatining bronza (2014) va kumush (2016) sovrindori. 2014-yilda Chelyabinskda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatining kumush medali sovrindori.

2016-yilda Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Olimpiadada u birinchi bahsda keniyalik magʻlub etdi, Ikkinchisida u xitoylik dzyudochi Cheng Xunzhaoga yutqazib qoʻydi va yakuniy 9-oʻrinni egallab, keyingi jangni tark etdi.

2021-yilda Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 90 kg vazn toifasida vengriyalik sportchi turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida venger uchinchi oʻrin uchun kurashda mongoliyalik sportchi Gantulgin Altanbaganni magʻlub etib, 90 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 90 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda rossiyalik dzyudochi Mikhail Igolnikovni.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
**Fernando Nando Maria Neves** (9-iyun, 1978-yilda tugʻilgan) — isteʼfodagi Kabo-Verdelik futbol himoyachisi, Kabo-Verde milliy futbol jamoasida oʻynagan.

Hayoti
------

U Mindelolik Batuke bilan yoshlar jamoasida oʻynagan. U 1998-yilda bir mavsum davomida Portimonense jamoasi aʼzosi boʻlganidan soʻng, bir mavsum uchun Portugaliyaning Amarante jamoasida paydo boʻldi. U Tunisda 2006—2007-yilgi mavsumning eng yaxshi markaziy himoyachisi va eng yaxshi xorijlik oʻyinchisi boʻldi, bu mukofotga sazovor boʻlgan birinchi Kabo-Verdeliklardan biri va u yaqinda Qatarning Al Sailiya jamoasi bilan 2007/2008-yilgi mavsum uchun shartnoma imzoladi. 2009-yil iyul oyida u Banik Ostrava klubiga oʻtdi, u 54 ta oʻyinda maydonga tushdi va 7 ta gol urdi. 2011-yilda u LB Châteauroux bilan ikki mavsum oʻynadi, u 62 marta maydonga tushdi va shunchaki gol urdi. U Chexiyaga qaytdi va bir mavsum Praganing Slavia jamoasida oʻynadi, 18 ta oʻyinda maydonga tushdi va birorta ham gol urmadi. Bir yil oʻtgach, u FK Pribram bilan bir mavsum oʻynadi va 16 oʻyin oʻtkazdi va gol urdi, bu uning klubdagi soʻnggi uchrashuvi edi.

Xalqaro karyera
---------------

2006 va 2010 FIFA Jahon chempionati saralashida Kabo Verde terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. Kabo-Verde terma jamoasidan soʻng u 2009-yilning avgustida Malta va Angola bilan oʻrtoqlik oʻyini uchun chaqiruv oldi va 2010-yilning may oyida Portugaliya bilan 0:0 hisobida durang oʻynadi. Nando 2013-yilda Afrika Millatlar Kubogida Kabo-Verde terma jamoasi sardori boʻlgan va bu oʻz mamlakati uchun ushbu turnirda birinchi ishtirokini qayd etgan. Uning butun turnir davomidagi oʻyinlari 2013-yilgi Afrika Millatlar Kubogi turnirining terma jamoasiga saylanish orqali taqdirlandi. Uning soʻnggi xalqaro oʻyini 2013-yilning 2-fevralida ACN chorak finalida Ganaga qarshi oʻtkazilgan va unda jamoasi 2:0 hisobida magʻlub etilgan. Ushbu magʻlubiyatdan soʻng u darhol terma jamoadagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.

Yutuqlar
--------

### Klub

Grasshoppers
* Shveysariya Superligasi (1): 2002-03

### Individual

* Championnat de Tunisie eng yaxshi markaziy himoyachi: 2006-07
* Championnat de Tunisie eng yaxshi xorijlik futbolchisi: 2006-07
* 2013 Afrika Millatlar Kubogi: Turnir jamoasi

Manbalar
--------

1. ↑  „SELECÇÃO NACIONAL DE FUTEBOL: divulgada lista para amistosos com Malta e Angola" (portugalcha). *Expresso das Ilhas* (29-avgust 2009-yil). Qaraldi: 28-iyun 2010-yil.
2. ↑  „Portugal held to 0-0 draw by Cape Verde". Published by USA Today. Associated Press (24-may 2010-yil). Qaraldi: 28-iyun 2010-yil.
3. ↑  „«Quero Cabo Verde qualificado para um Mundial» - SAPO Desporto" (pt). 5-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2013-yil.
**Kristine Beate Walhovd** (1976-yilda tugʻilgan) — norvegiyalik psixolog, nevrolog va Oslo universitetining neyropsixologiya fakulteti professori. 2015-yilda turmush o‘rtog‘i neyrobiolog Anders Fjell bilan birgalikda Oslo universitetida Norvegiya hukumati tomonidan „dunyodagi yetakchi tadqiqot muhiti" maqomini olgan „Miya va idrokda umr ko‘rish davomiyligi o‘zgarishlari markazi"ni tashkil qilgan. Olima va eri 2007-yilda Fridtjof Nansen mukofotiga sazovor bo‘lishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Kristine Beate Walhovd, University of Oslo
2. ↑  Utpekt til verdensledende hjerneforskere
3. ↑  UiOs fem verdensledende forskningsmiljøer
4. ↑  Hjerne og forstandsaktivitet i et livsløpsperspektiv

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 2026868
* VIAF: 130145969953632250356
* en:WorldCat Identities: viaf-130145969953632250356

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„Styopa amaki — veteran"** (ruscha: *Дядя Стёпа — ветеран*) — rus yozuvchisi va shoiri Sergey Mixalkov qalamiga mansub poema. Ilk bor 1981-yil „Pravda" gazetasida nashr qilingan. Oʻsha yili „Murzilka" jurnalida ham chop etilgan. Alohida asar oʻlaroq 1982-yil Moskva shahrida „Detskaya literatura" nashriyotida chop etilgan.

„Styopa amaki — veteran" poemasi „Styopa amaki" (1935), „Styopa amaki — militsioner" (1954), „Styopa amaki va Yegor" (1968) poemalari bilan birgalikda Mixalkov yaratgan Stepan Stepanov obrazi haqidagi toʻrt qismli poemalar toʻplamini tashkil etadi.

Poema kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan. Asar oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Styopa amaki — veteran" (ruscha). *Rossiya davlat kutubxonasi*. Qaraldi: 11-oktabr 2016-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Uncle Styopa*** mavzusiga oid fayllar bor. |

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Taypindao** — milodiy ikkinchi asrda daochilik tarkibida paydo bo‘lgan oqimlardan biri. Xitoycha „buyuk tenglik taʼlimoti" maʼnosini bildiruvchi mazkur oqim asoschisi Chjan Szue hisoblanadi. U xalq orasida sehr-jodu orqali barcha kasalliklarni tuzatuvchi hamda kishi umrini uzaytiruvchi shaxs sifatida shuhrat topadi. U o‘z atrofiga tarafdorlarini yig‘a boshlaydi. Chjan Szue insonlarni 36 jangovor guruhga bo‘ladi. Katta guruhlarga "da fan "-sehrgarlar, kichik guruhlarga "syao fan " — kichik sehrgarlar boshliq etib tayinlangan. Sektaning yuqori boshlig‘i Chjan Szue („Buyuk osmon rahnamosi") sanaladi. Uning ikki ukasi „Buyuk yer rahnamosi" va „Buyuk inson rahnamosi" deb talqin qilinadi. Mazkur uchtalik bu dindagi — osmon, Yer va inson birligining ramziy timsolidir. Sekta taʼlimoti va qarashlari „Taypinszin" kitobida o‘z ifodasini topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 356. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Jalatorsoy** - Samarqand viloyati Qoʻshrabot tumanidagi soy. Qalamjarsoy (Selsoy)ning oʻng irmogʻi. Nurota togʻ tizmasining tarmogʻi — Qorankoʻl togʻlarining jan. yon bagʻridagi buloqlardan boshlanadigan 30ga yaqin mayda irmoqning qoʻshilishidan hosil boʻladi. Jalator qishlogʻi yonida J.ga chapdan uz. 9 km boʻlgan Oydinsoy qoʻshiladi. Quyi oqimda Joʻshsoy ham deyiladi. Uz 21 km, havzasining mayd. 71 km2. Oqmachit qishlogi yonida Kattasoy bilan qoʻshilib, Qalamjarsoyni hosil qiladi. J. asosan mavsumiy qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadi. Yillik oqimining 60—70% fevral—apr.da oqib oʻtadi, boshqa vaktlarda suvi juda kamayib ketadi, baʼzan qurib qoladi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 120—150 l/sek.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tayyorlov boʻlimi** - oliy maktablarda unga kiruvchilarning umumiy tayyorgarlik darajasini oshirish va kirish uchun zarur boʻlgan bilimlar berishga yoʻnaltirilgan tuzilma. Tayyorlov boʻlimiga umumiy oʻrta maktab, kasbhunar kollejlari, akademik litseylarni bitirgan oʻquvchilar, shuningdek harbiy xizmatdan qaytgan oʻrta maʼlumotga ega shaxslar qabul qilinadi. Tayyorlov boʻlimiga kiruvchilar maxsus suhbatdan oʻtkaziladi va shartnoma asosida qabul qilinadi. Tayyorlov boʻlimida muayyan mutaxassislik boʻyicha oliy oʻquv yurtiga kirish testlarini yechishga xizmat qiladigan fan sohalari chuqur oʻrgatiladi. Tayyorlov boʻlimi oliy maktabga kiruvchilarni oliy oʻquv yurtlariga kirish imtihonlari va test topshiriqlaridan oʻtishga tayyorlaydi. Tayyorlov boʻlimini bitirganlarga oliy oʻquv yurtiga kirishida hech qanday imtiyoz berilmaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Rodonit
**Rodonit** (yun. rhodon — atirgul) — silikatlar sinfining vollastonitrodonit guruhiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi CaMns [Si5Ol5]. Tarkibi: 54,15% MpO va 45,85% SiO2. Tabiiy R. tarkibida 14,5% gacha GʻeO (ferrodonit), 2—9% gacha Sa, Mg, A1 va Zn (foulerit) boʻlishi mumkin. Kristallari (tabletkasimon, prizmasimon) juda kam uchraydi; odatda, mayda donali yoki zich monolit massalar va agregatlar. Rangi qoʻshimchalariga qarab pushti, qoʻngʻirqizgʻish, sargʻishdan to kulranggacha, nurash jarayonida qoragacha oʻzgargan boʻlishi mumkin. Yaltiroqligi shishasimon. Qattiqligi 5,5—6,5. Zichligi 3,5—3,7 g/sm³. Oson nurab, kora yoki toʻq qoʻngʻir marganets gidrooksili (vernadit) va kremniy gidrooksilini hosil qiladi. R. past trali regional va kontakt metamorfizm jarayonlari natijasida hosil boʻladi, baʼzan pegmatitlar tarkibida uchraydi. Mineral yoʻldoshlari psilomelan, rodoxrozit, spessartin va kvars. Yirik R. konlari: Shvetsiya, Buyuk Britaniya, Italiya, XAPJ Hindiston, AQSH, SultonUvays (Oʻzbekiston), Oltintopkan (Tojikiston)da. R. qurilishda qoplamabezak tosh sifatida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tazod**, mutobiqa, mutazod (arab. — zidlash) — badiiy tasvirning taʼsirchan va keng qoʻllanadigan vositalaridan. Nasrda ham, nazmda ham uchraydi. Oʻzaro zid tushunchalarni ifodalovchi soʻz yoki iboralarni ishlatishda koʻzga tashlanadi:Gahe tobtim falakdan notavonligʻ, Gahe koʻrdim zamondan komronligʻ. Base issigʻ-sovugʻ koʻrdim zamonda, Base achchigʻchuchuk togtim jahonda.

(Navoiy).

"Notavonligʻ— komronligʻ", "issiqsovuq", "achchigʻ-chuchuk" soʻzlari vositasida T. yaratilgan. T. dastlab folklor va qad. badiiy adabiyotda ishlatilgan. Navoiy asarlarida yuksak sheʼriy sanʼat darajasida taraqqiy etgan. Oʻzbek shoirlari ijodida ham T. uchraydi (Gʻ. Gʻulom, "Sen yetim emassan", E.Vohidov, "Yurak va akl" va boshqalar). Ad.: Husayniy A. Badoyiʼ ussanoyiʼ, T. 1981.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tayyar Altiqulach** (1938-yil, Devrekani, Kastamonu), 13. Din ishlari boʻlimi boshligʻi, XX. va XXII. U sobiq Istanbul deputati va AK Partiya asoschisi.

Hayot
-----

Istanbul oliy islom institutini tamomlagan. Diniy taʼlim vazirligi bosh boshqarmasi, Taʼlim va intizom boʻyicha kengash aʼzosi , Marmara universiteti va Boku davlat universitetining ilohiyot fakultetlarida professor-oʻqituvchi, TDV Islomshunoslik markazi raisi, Turkiya Buyuk Millat Majlisi Milliy ta’lim, madaniyat, yoshlar va sport komissiyasi raisi. Oilali, 4 nafar farzandi bor.

1938-yilda Kastamonuning Devrekani tumanida tugʻilgan. 9 yoshida hofiz boʻldi. Boshlangʻich ta’limni Devrekoniyda, oʻrta va oliy ta’limni Istanbulda tugatgan. 1963-yilda Oliy islom institutini tamomlagan. 1963-yil iyuldan 1965-yil fevralgacha Istanbul Imom-Xotip oʻrta maktabida oʻqituvchi va boshqaruvchi boʻlib ishlagan.

1965-yil 15-fevraldan 1971-yil 15-iyulgacha Istanbul va Kayseri oliy islom institutlarida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Shu bilan birga, 1967-1968 oʻquv yilida Bagʻdod universitetida arab tili va adabiyoti fakultetida tahsil oldi. Altikulachning tafsir sohasida doktorlik dissertatsiyasini bergandan so'ng keyingi vazifalari quyidagilardan iborat:

* Din ishlari boʻyicha vitse-prezidenti (1971-yil 15-iyul – 1976-yil 7-sentyabr)
* MEB Diniy ta’lim bosh boshqarmasi (1976-yil 7 sentyabr – 1977-yil 2-noyabr)
* MEB Ta'lim va intizom kengashi (1977-yil 2-noyabr - 1978-yil 9-fevral)
* Din ishlari boʻyicha raislik (1978-yil 9-fevral – 1986-yil 10-noyabr)

Namoz va imsak uchun tamkin vaqtlari 1983-yilning 1-yanvarida oʻsha paytdagi Din ishlari boʻyicha raisi Tayyar Altikulach tomonidan bekor qilingan edi.

Unga Ozarbayjon Milliy Akademiyasi tomonidan professor unvoni berildi va ushbu akademiyaning doimiy a’zosi boʻldi. Din ishlari boʻyicha raislikdan nafaqaga chiqqanidan soʻng Marmara universiteti va Boku davlat universitetining ilohiyot fakultetlarida oʻqituvchi, TDV Islomshunoslik markazi rahbari lavozimlarida ham ishlagan. 1995-yil 24-dekabrda boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Altıkulach parlamentga Istanbul deputati sifatida kirdi.

2011-yilda uning "*Qiyinchiliklarni yengish* "nomli uch jildlik kitobi nashr etilgan boʻlib, unda Din ishlari boʻyicha raisligi haqidagi xotiralari bor edi. Hali ham Istanbul 29 May universiteti vasiylik kengashi raisi.

Mukofotlar, nishonlar va a'zoliklar
-----------------------------------

* Ozarbayjon Dinshunoslik instituti faxriy doktori

Manba
-----

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 10 temmuz 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2 haziran 2014.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 6 haziran 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2 haziran 2014.
3. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 6 haziran 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2 haziran 2014.
**Tayvan ibtidoiy madaniyat milliy muzeyi** (xitoycha : 國立臺灣史前文化博物館, pinyin: Guólì Táiwān Shǐqián Wénhuà Bówùguǎn) ― Tayvanning Taydun shahri, Taydun okrugida joylashgan.

Muzey Taydun temiryoʻl vokzali yonida, Bouguan-lu (Muzey koʻchasi) dan besh daqiqalik yoʻl uzoqligida joylashgan.

Tarixi
------

1980-yilda Tayvan temir yoʻlining janubiy liniyasi qurilishi vaqtida neolit davri madaniyatiga oid Beynan (卑南 遺址-) („beinan" xitoychada „puyuma" degan maʼnoni anglatadi) artefaktlari topildi. Slanets sarkofag va artefaktlar topilganidan soʻng Taydun shahri rahbariyati taklifi bilan Taydun stansiyasining qurilishi toʻxtatildi. Tayvan Davlat universiteti boshchiligidagi mutaxassislar jamoasi 10-yillik qazishma ishlari natijasida oʻn gektarga yaqin maydondan 1500 dan ortiq qabr va oʻn minglab artefaktlarni topishdi. Ushbu topilma Tayvanning oʻrta neolit davridagi tarixiga oid eng muhim arxeologik yodgorlik boʻlib chiqdi. Keyingi yillarda hudud Beynan madaniyat bogʻiga aylantirildi.

Ochiq osmon ostidagi muzey va muzey binosini tashkil etish taklifi 1990-yilda tasdiqlandi. Muzey binosi amerikalik arxitektor Maykl Greyves tomonidan ishlab chiqildi. Binodan foydalanish jarayoni 2001-yil 10-iyulda boshlandi va muzeyning rasmiy ochilishi 2002-yil 17-avgustda boʻlib oʻtdi.

Muzey 2020-yil 31-mayda taʼmirlash ishlari uchun yopildi. Ayni paytda u tashrif buyuruvchilar uchun yopiqligicha qolmoqda, ammo muzey xodimlari boshqa maydonlarda ishlashda va tadbirlar oʻtkazishda davom etmoqdalar.

Koʻrgazmalar
------------

* Tayvanning tabiiy tarixi (MET Studio tomonidan ishlab chiqilgan, London)
* Tayvanning ibtidoiy davri
* Tayvan mahalliy xalqlari (MET Studio tomonidan ishlab chiqilgan, London)

Fotogalereya
------------

* Arxeologik artefakt (Beinan sayti)Arxeologik artefakt (Beinan sayti)
* Arxeologik artefakt (Beinan sayti)Arxeologik artefakt (Beinan sayti)
* Arxeologik artefakt (Beinan sayti)Arxeologik artefakt (Beinan sayti)

Manbalar
--------

1. ↑  *Ministry of Foreign Affairs, Republic of China (Taiwan).* „Артефакты из глубины веков" (ru). *Тайваньская панорама* (1-yanvar 2003-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2021-yil.
2. ↑  „About Us: The Museum".  National Museum of Prehistory. 15-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2022-yil.
3. ↑  „Establishment".  National Museum of Prehistory. 14-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2010-yil.
4. ↑  „Museum offers insights into prehistoric life in Taiwan". 13-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2022-yil.
5. ↑  „Notice for Visitors". *National Museum of Prehistory*. 29-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Facebook" ijtimoiy tarmogʻidagi hamjamiyat
Orolning manzil
**Rodos** (grekcha: *Ρόδος*) — oʻrtadengizning sharqiy qismidagi orol, Janubiy Sporada arxipelagida. Kichik Osiyo yarim oraldan 18 km, Yunoniston hududi. Maydoni 1404 km². Qirgʻoqlari kam parchalangan. Eng baland joyi 1215 m (Ataviros togʻi). Asosan, ohaktosh va marmardan tuzilgan. Keng bargli va igna bargli oʻrmonlar, butazorlar uchraydi. Sohilboʻyi payettekisliklarida tokzorlar, bogʻlar, sitrus mevalar plantatsiyalari, zaytunzorlar bor. Baliqovlanadi. Turizm rivojlangan. Kurort koʻp. Yirik shahri — Rodos. R. — egey madaniyati markazlaridan. Oʻrta asr yodgorliklaridan Vizantiya ibodatxonalari (11 — 15-asrlar), musulmonlar meʼmorligi obidalari (16— 19-asrlar) saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |