**Youssoufa Moukoko** (talaffuzi: *Yusuf Mukoko;* 2004-yil 20-noyabrda tugʻilgan) — nemis professional futbolchisi, Bundesliganing „Borussiya Dortmund" klubi hujumchisi. U yoshroq darajadagi gol urish qobiliyati bilan mashhur. Kamerunda tugʻilgan, u Germaniya milliy futbol terma jamoasini xalqaro yoshlar toifasida himoya qiladi.

Klubdagi faoliyati
------------------

### Dastlabki faoliyati

Moukoko 2014-yildan 2016-yilgacha FK Sent-Paulining 13 yoshgacha boʻlgan jamoasida oʻynagan va U15 turnirida hujumchi sifatida 13 oʻyinda 23 ta gol urgan.

2016-yilning iyul oyida u Dortmundning „Borussiya" klubining yoshlar akademiyasiga oʻtdi. U Dortmund uchun Bundesligada 17 yoshgacha boʻlgan yagona 13 yoshli futbolchi sifatida oʻynadi. Moukoko 14 yoshida 2019-20-yilgi mavsumda 19 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga oʻtdi va 19 yoshgacha boʻlganlar Bundesligadagi birinchi oʻyinida „Vuppertaler SV" klubiga qarshi 9:2 hisobida gʻalaba qozonib, oltita gol urdi. U 2019-yilning 17-sentabr kuni „Barselona" ga qarshi UEFA Yoshlar ligasidagi ilk oʻyinini yakunladi va musobaqada maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi. 2019-yil 23-oktabrda Moukoko „Inter" ga qarshi oʻyinda hisobni ochdi va u Yoshlar ligasidagi eng yosh toʻpurarga aylandi. Umuman olganda, Moukoko Dortmundning 17 va 19 yoshgacha boʻlgan jamoalari uchun bor-yoʻgʻi 88 oʻyinda 141 ta gol urgan.

### Borussiya Dortmund

#### 2020—2021-yilgi mavsum

2020-yil yanvar oyidan boshlab Moukokoga Lyusen Favr qoʻl ostida BVBning katta jamoasida mashgʻulotlar oʻtkazishga ruxsat berildi. Avvalgi DFB yosh cheklovlari 2020-yilda oʻzgartirilganligi sababli, u oʻn oltinchi tugʻilgan kunidan keyin Bundesligada oʻynash huquqiga ega boʻldi.21-noyabr kuni, oʻn olti yoshga toʻlganidan bir kun oʻtib, u Dortmundda „Gerta „ga qarshi 85-daqiqada Erling Xolandning oʻrniga maydonga tushdi. Bu paydo boʻlishi bilan u liga tarixidagi eng yosh oʻyinchi boʻldi va Nuri Shahinning 16 yosh-u 334 kunlik rekordini yangiladi. Mehmondagi bahs 5:2 hisobida dortmundliklarning gʻalabasi bilan yakunlandi.

8-dekabr kuni Moukoko Dortmund terma jamoasi safida UEFA Chempionlar ligasida Sankt-Peterburgning „Zenit" klubiga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushdi va 16 yoshu 18 kunligida musobaqa tarixidagi eng yosh futbolchiga aylandi. U avvalgi Selestin Babayaroning 16 yilu 87 kunlik rekordini yangiladi. U Dortmund uchun Bundesligadagi ilk startini 15-dekabr kuni „Verder Bremen"ga qarshi oʻtkazdi va uch kundan keyin „Union Berlin"ga qarshi oʻyinda birinchi golini urdi.Shu tariqa, u 16 yoshu 28 kunligida Bundesliga tarixidagi eng yosh gol muallifiga aylandi va Florian Virtsning 17 yoshu 34 kunlik rekordini ortda qoldirdi. Moukoko 2020-2021-yilgi mavsumda Favr va uning vorisi Edin Terzich qoʻl ostida Bundesligada 14 ta oʻyin oʻtkazdi (bir marta boshlangʻich oʻn birinchi oʻyinda) va 3 ta gol urgan. 2021-yil mart oyi oxirida u jarohat oldi va mavsum oxirigacha safdan chiqdi.

#### 2021—2022-yilgi mavsum

2021—2022-yilgi mavsumda Moukoko yangi bosh murabbiy Marko Rouz qoʻl ostidagi hujumchilar Xaland, Donyell Malen ierarxiyasida edi va baʼzida Steffen Tiggesdan keyin maydonga tushirilar edi. Hujumchi birinchi jamoa uchun golini toʻqqizta oʻyindan soʻng urdi („Hoffenhaym"ga qarshi oʻyinda 3:2 hisobida gʻalaba qozongan), bu ham 2021-yil noyabr oyining oxirida 3-divizionda oʻynaydigan ikkinchi jamoa edi. Umuman olganda, Moukoko Bundesligada 16 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan. Shuningdek, u klub bilan DFB-Pokalda gʻalaba qozondi, bu uning professional futboldagi birinchi unvoni edi.

#### 2022—2023-yilgi mavsum

2022—2023-yilgi mavsum boshlanishi bilan Moukoko Haaland va Tigges ketganidan keyin va yangi imzolangan Haaland oʻrniga kelgan Sebastyan Xaller kasal boʻlganidan keyin, tez-tez maydonga tushirila boshlandi. 2022-yil 17-sentyabrda Moukoko Revyerderbida "Shalke 04"ga qarshi oʻyinda Dortmund uchun hal qiluvchi golni kiritdi.

Xalqaro darajadagi faoliyati
----------------------------

Kamerunning Yaunde shahrida tugʻilgan Moukoko Germaniya U16 terma jamoasida ilk bor 2017-yilning 11-sentyabrida Avstriya ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan. Ikki kundan soʻng, xuddi shu raqibga qarshi ikkinchi oʻyinda u Germaniya terma jamoasining 2:1 hisobidagi gʻalabasiga erishdi. Oʻshanda u 16 yoshgacha boʻlgan futbolchilarning eng yosh futbolchisi edi. Moukokoni ommaviy axborot vositalarining haddan tashqari koʻp eʼtiboridan himoya qilish uchun BVB va DFB uni hozircha tanlangan jamoalarda qoʻllamaslikka qaror qilishdi.

2021-yilning mart oyida u Germaniya U21 milliy futbol terma jamoasiga chaqiruv oldi, biroq mashgʻulotlarda jarohat oldi va u 2020-21-yilgi mavsum oxirigacha safdan chiqdi. Keyinchalik u 2021-yil 2-sentyabrda San-Marino ustidan 6:0 hisobida gʻalaba qozongan holda U21 yoshlar safidagi debyutini oʻtkazdi va bu oʻyinda ikkita gol kiritdi. Shu tariqa Moukoko Germaniya U21 terma jamoasi uchun eng yosh futbolchi va (dubl) gol muallifiga aylandi.

Shaxsiy hayoti
--------------

### Oilasi

Hayotining dastlabki oʻn yilida Moukoko Kamerun poytaxti Yaunde shahrida, asosan, musulmonlar yashaydigan mahallada bobosi va buvisi bilan oʻsgan. 1990-yillardan beri Germaniya fuqarosi sifatida Gamburgda yashab kelayotgan otasi 2014-yilning yozida oʻgʻlini Germaniyaga olib kelgan. Moukokoning toʻrtta ukasi bor. Uning akasi Borel 2022-yildan buyon „Ferizaj" klubida oʻynab kelmoqda.

### Homiylik

Moukoko 2019-yildan beri Nike sport anjomlari ishlab chiqaruvchisi bilan 10 million yevrolik reklama shartnomasiga ega.

Faoliyat statistikasi
---------------------

*202-yil 2-noyabr holatiga ko`ra* 

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtiroki va gollari| Klub | Mavsum | Liga | Milliy kubok | Liga kubogi | Yevropa kubogi | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Diviziya | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar |
| Borussiya Dortmund | 2020-21 | Bundesliga | 14 | 3 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 15 | 3 | - |
| 2021-22 | Bundesliga | 16 | 2 | 2 | 0 | 3 | 0 | 1 | 0 | 22 | 2 | - |
| 2022-23 | Bundesliga | 11 | 4 | 2 | 0 | 6 | 0 | — | 19 | 4 | - |
| Jami faoliyati | 41 | 9 | 4 | 0 | 10 | 0 | 1 | 0 | 56 | 9 | - |

Yutugʻi
-------

**Borussiya Dortmund**

* DFB-Pokal: 2020—2021-yillar

Manbalar
--------

1. ↑  „Youssoufa Moukoko" (olmoncha).  Borussia Dortmund. Qaraldi: 4-sentabr 2020-yil.
2. ↑  *Welle (www.dw.com).* „Youssoufa Moukoko: Borussia Dortmund's star in the making | DW | 12 August 2019" (inglizcha). *DW.COM*. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
3. ↑  *Benjamaa.* „Youssoufa Moukoko Scores 6 Goals in BVB U19 Debut" (inglizcha). *Ultimate Borussia* (12-avgust 2019-yil). 12-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
4. ↑  *Wöckener, Lutz*. „Debüt in der Youth League: Moukoko führt BVB zum Sieg über den FC Barcelona" (olmoncha). *DIE WELT* (17-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
5. ↑  *UEFA.com.* „Internazionale-Dortmund | UEFA Youth League" (inglizcha). *UEFA.com*. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
6. ↑  „Dortmund star is the "best wonderkid in FM history"" (inglizcha). *realsport101.com*. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
7. ↑  *Germany.* „BVB-Jahrhunderttalent Moukoko darf bei den Profis mittrainieren" (olmoncha). *Reviersport* (26-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
8. ↑  *Bourgeois.* „Dortmund remaining cautious over Youssoufa Moukoko's development". *OneFootball* (9-iyun 2020-yil). Qaraldi: 16-iyun 2020-yil.
9. ↑  *Eckner.* „Youssoufa Moukoko: Meet Borussia Dortmund's 16-year-old 'wunderkind'". *BBC Sport* (20-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2020-yil.
10. ↑  „Golden Boy Haaland gets four goals as five-star Dortmund crush Hertha and Moukoko creates history in Berlin". *Bundesliga* (21-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
11. ↑  „Viererpack in Berlin: Gegen Haaland ist kein Kraut gewachsen" (olmoncha). *kicker* (21-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
12. ↑  „Moukoko becomes UEFA Champions League's youngest player". *UEFA* (8-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 8-dekabr 2020-yil.
13. ↑  „Pavlenkas Patzer beschert Terzic einen Einstand nach Maß" (olmoncha). *kicker* (15-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2020-yil.
14. ↑  „Youssoufa Moukoko becomes youngest ever Bundesliga scorer for Borussia Dortmund against Union Berlin". *Bundesliga* (18-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2020-yil.
15. ↑  „The top 10 youngest goalscorers in Bundesliga history". *Bundesliga* (10-iyun 2020-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2020-yil.
16. ↑  „Dortmund win the Revierderby vs Schalke thanks to 17-year-old Moukoko" (inglizcha). *MARCA* (17-sentabr 2022-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2022-yil.
17. ↑  „Nur zwei Spieler in DFB-Kadern" (olmoncha). *nachwuchs.bvb.de*. 5-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
18. ↑  „Borussia Dortmund teenager Youssoufa Moukoko ruled out for remainder of the season". *bundesliga.com - the official Bundesliga website*.
19. ↑  „Jubilar Moukoko mit Doppelpack: Deutschlands neuformierte U 21 feiert klaren Sieg" (de-DE). *kicker*. Qaraldi: 26-oktabr 2022-yil.
20. ↑  *Müller, Oliver*. „BVB: Die rätselhafte Spur des Wunderkindes Youssoufa Moukoko". *DIE WELT* (14-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
21. ↑  *Sport1.de.* „BVB: Youssoufa Moukoko bekommt Millionen-Vertrag mit Nike" (olmoncha). *Sport1.de*. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
22. ↑  Youssoufa Moukoko WorldFootball.net saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash

Havolalar
---------

* Youssoufa Moukoko at DFB (also available in German)
* Youssoufa Moukoko at Soccerway
* Youssoufa Moukoko — UEFA competition record (archive)