recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alfa zarracha rentgen spektrometri** ( **AZRS**) alfa zarralari va lyuminestsent rentgen nurlaridan olingan namunani alfa zarralari va radioaktiv manbalardan olingan rentgen nurlari bilan nurlantirgandan so'ng tahlil qiluvchi spektrometrdir. Namunaning elementar tarkibini tahlil qilishning bu usuli ko'pincha past kuchlanish, kichik o'lcham va minimal quvvat sarfini talab qiladigan kosmik tadqiqotlarda qo'llaniladi. Boshqa usullar (masalan, massa spektrometriyasi ) katta quvvat talablari bo'lgan kattaroq uskunalarni talab qiladi. Variatsiya **alfa proton rentgen spektrometridir**, masalan, Pathfinder missiyasidagi kabi, u ham protonlarni aniqlaydi.

Manbalar
--------

Alfa zarralar rentgen spektroskopiyasida nurlanishning bir necha shakllari qo'llaniladi. Ularga alfa zarralari, protonlar va rentgen nurlari kiradi. Beqaror atomlarning radioaktiv parchalanishi paytida alfa zarralari, protonlar va rentgen nurlari chiqariladi. Alfa zarralarining umumiy manbayi kurium-244 dir. Energiyasi 5,8 MeV bo'lgan zarrachalarni chiqaradi. Plutoniy-240 ning parchalanishida 14 va 18 keV rentgen nurlari chiqariladi.

Alfa zarralari
--------------

*Sojourner* Yogi Rokning Alfa zarra rentgen spektrometri o'lchovini oladi.
Aniqlangan energiyaning ba'zi alfa zarralari, agar ular atom yadrosi bilan to'qnashganda, detektorga orqaga tarqaladi. 180 ° ga yaqin burchakda Rezerford fizik qonunlari energiyaning saqlanish qonuni va chiziqli impulsning saqlanishi bo'ladi. Bu alfa zarracha urgan yadro massasini hisoblash imkonini beradi.

Yengil elementlar alfa zarrachalarining energiyasini ko'proq o'zlashtiradi, alfa zarralari esa deyarli bir xil energiya bilan og'ir yadrolar tomonidan aks ettiriladi. Tarqalgan alfa zarralarining energiya spektri dastlabki alfa zarralarining 25% dan 100% gacha cho'qqilarini ko'rsatadi. Ushbu spektr namunaning tarkibini, ayniqsa yengilroq elementlar uchun aniqlash imkonini beradi.

Protonlar
---------

Alfa zarralarining bir qismi atom yadrolari tomonidan so'riladi. Bu so'rilish bilan natriy, magniy, kremniy, alyuminiy va oltingugurtni aniqlash mumkin. Bu usul faqat Mars Pathfinder aparatida Alfa zarra rentgen spektrometrida qo'llanilgan. Mars Exploration Rovers aparati uchun proton detektori ikkinchi alfa zarracha sensori bilan almashtirildi. Shuning uchun u alfa zarrachalar rentgen spektrometri deb ham ataladi.

rentgen nurlari
---------------

Alfa zarralari, atomning ichki qobig'idan (K- va L-qobig'i) elektronlarni chiqarishga qodir. Ushbu bo'sh joylar tashqi qobiqlardan elektronlar bilan to'ldiriladi, buning natijasida xarakterli rentgen nurlari hosil bo'ladi. Bu jarayon zarrachalar induktsiyali rentgen nurlanishi deb ataladi va uni aniqlash nisbatan oson va og'irroq elementlar uchun eng yaxshi sezgirlik va ruxsatga ega.

"Ma'lumot O;zbekiston Milliy Universiteti Fizika fakulteti tomonidan tarjima qilindi"

1. ↑  
Economou, T.E.; Turkevich, A.L.; Sowinski, K.P.; Patterson, J.H.; Franzgrote, E.J. (1970). „The Alpha-Scattering Technique of Chemical Analysis". *Journal of Geophysical Research*. 75-jild, № 32. 6514-bet. Bibcode:1970JGR....75.6514E. doi:10.1029/JB075i032p06514.
**Nizomiddin Mamadaliyevich Maxmudov** (1951 yilda tugʻilgan) — filologiya fanlari doktori, professor, Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti oʻzbek kafedrasining sobiq mudiri. Hozirda OʻzR FA Alisher Navoiy nomli Til va adabiyot instituti direktori. Tilshunoslik adabiyotshunoslik, maʼnaviyat va maʼrifat masalalari boʻyicha izlanishlar olib borgan. Nashr etilgan 300 ga yaqin asarlarining qirqdan ortigʻi alohida kitoblardir. Bir qator ilmiy ishlari AQSH, Turkiya, Ozarbayjon, kabi xorijiy malakatlarda chop etilgan.

„Soʻz estetikasi"(1981), „Oʻzbek tilidagi sodda gaplarda semantik-sintaktik asimmetriya" (1984), „Gapda forma va mazmun"(1984), „Oʻzbek tilda ish yuritish"(1990), „Oʻzbek tilini oʻrganamiz. Rasmli lugʻat"(1991), „Til va madaniyat"(1992), „Oʻzbek tilining mazmuniy sintaktikasi"(1992), „Turkcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-turkcha lugʻat"(Toshkent,1993; Anqara,1998),Oʻzbek tilining nazariy gramatikasi. Sintaksis"(1995), „Oʻzimiz va tilimiz"(1997), „Til"(1998), „Maʼrifat manzaralari"(1999), „Komillik kaliti. Maʼnaviyatdan oʻzbekcha-ruscha-ingilizcha lugʻat"(1999, 2006), „Oʻqituvchi nutqi madaniyati"(2009), „Tilimizning tilla sandigʻi"(2011) kabi kitoblar shuningdek, oʻrta maktablarning V-IX sinflari uchun „Ona tili" dasrliklari muallifidir. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

N. Y.M
**Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi** Oʻzbekiston Respublikasida jamiyat va davlat qurilishi sohasida norma ijodkorligi va huquqni qoʻllash amaliyoti sohasida yagona davlat siyosatini izchil amalga oshiruvchi davlat boshqaruvi organi.

Tuzilmasi
---------

﻿Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2023-yil 7-fevraldagi 27-son buyrugʻiga koʻra, Adliya vazirligi markaziy apparatining quyidagicha tuzilgan:

Vazir
Ijro nazorati va murojaatlar bilan ishlash boshqarmasi
Jamoatchilik bilan aloqalar boʻlimi
Raqamlashtirish boshqarmasi
Strategik rejalashtirish va samaradorlikni baholash boshqarmasi
Inson resurslari boshqarmasi
Ishlar boshqarmasi
Moliya-iqtisod boshqarmasi
Intellektual mulkni huquqiy himoya qilish boshqarmasi
Davlat xizmatlari koʻrsatilishini nazorat qilish boshqarmasi
Adliya vazirligi tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish boʻlimi
Ichki audit boʻlimi
Birinchi boʻlim
Vazir oʻrinbosari
Qonunchilik departamenti
Jinoiy, maʼmuriy va ijtimoiy qonunchilik boshqarmasi
Iqtisodiy qonunchilik boshqarmasi
Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boshqarmasi
Qonunchilik hujjatlarini tahlil qilish, tartibga solish taʼsirini baholash va huquqiy axborot boshqarmasi
Vazir oʻrinbosari
Huquqni qoʻllash departamenti
Huquqni qoʻllashni metodik taʼminlash boshqarmasi
Huquqni qoʻllash amaliyotini oʻrganish boshqarmasi
Inson huquqlarini himoya qilish boshqarmasi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlari ijrosini nazorat qilish boshqarmasi
Yuridik taʼlim va sud-ekspertiza boshqarmasi
Yuridik texnikumlar va Akademik litsey
X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertiza markazi
TDYU
YuMOM
Vazir oʻrinbosari
Intellektual mulk departamenti
Intellektual mulkni roʻyxatga olish va rivojlantirish boshqarmasi
Xalqaro-huquqiy hamkorlik va xalqaro reytinglar boshqarmasi
Oʻzbekiston manfaatlarini huquqiy himoya qilish boshqarmasi
Notariat, advokatura va huquqiy xizmatlar boshqarmasi
Nodavlat notijorat tashkilotlar boshqarmasi
„Intellektual mulk markazi" davlat muassasasi
Vazir oʻrinbosari
Davlat xizmatlari departamenti
Davlat xizmatlari markazlari va FHDY organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi
Davlat xizmatlarini tahlil qilish va rivojlantirish boshqarmasi
„Oʻzarxiv" agentligi
„Adolat" MHAMPersonallashtirish agentligi
AKTRM davlat muassasasi
„Davlat xizmatlarini rivojlantirish markazi" davlat muassasasi

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 12-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 3-may 2017-yil.
2. ↑  „arxiv nusxasi". 16-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 3-may 2017-yil.
3. ↑  „Ўзбекистонда ташкилий, ижро ва назорат фаолиятининг ягона тизими йўлга қўйилади". *Bugun.uz*. 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-fevral.

 (Wayback Machine saytida 9-iyul 2021-yil sanasida arxivlangan)
**Ali Chinar**, (1965 y. t. Andirin, Qahramanmarosh ), turk byurokrati.

1987 yilda Anqara universitetining siyosiy fanlar fakultetini tamomlagan. Artova tuman hokimi o'rinbosari, Karkamış, Sincik, Yeşilhisar, Birecik, Mudanya va Shahinbey tuman hokimliklarida ishlagan. Vazirlar Kengashining 2010 yil 13 dekabrdagi 2010/1159-sonli qarori bilan Mush hokimi etib tayinlangan. Uylangan, farzandi bor. Vazirlar Kengashining 2013/4699-sonli gubernatorlarni tayinlash to'g'risidagi qarori 2013-yil 9-maydagi Rasmiy gazetada e'lon qilinganidan so'ng Bartin hokimi etib tayinlandi. 2014-yil 23-mayda Rasmiy gazetada e’lon qilingan hokimlarning farmoni bilan u Markaz gubernatori etib tayinlandi.

15 iyuldagi davlat to‘ntarishiga urinishdan keyin 2016 yil 19 iyulda Ichki Ishlar Vazirligi tomonidan boshlangan tergov doirasida to‘xtatilgan  Chinar 2016 yil 1 sentabrda 672-sonli Qonun qarori asosida ishdan bo‘shatilgan edi. Favqulodda holat .

1. ↑  „21/5/2014 Tarihli ve 2014/6366 Sayılı Kararname Eki".  Resmî Gazete. 20 kasım 2015da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23 mayıs 2014.
2. ↑  „FETÖ üyeliğinden re'sen soruşturma".  Yeni Şafak (20 temmuz 2016). 21 şubat 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29 şubat 2020.
3. ↑  „İhraç edilen vali ve vali yardımcısı isim isim tam liste".  İnternethaber (2 eylül 2016). 21 şubat 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29 şubat 2020.
Valadi — Trichi shahridagi zona, Tamilnadu shtatining Trichi shahridagi Chathram avtobus terminalidan 5 mil uzoqlikda, Trichy- Chennai temir yoʻli boʻylab joylashgan. Uning hajmi va ahamiyati bugungi kunda mustaqillikdan oldingi davrdagi mavqeidan ancha past darajada, chunki soʻnggi bir necha oʻn yilliklar davomida yaxshi martaba izlash uchun ommaviy emigratsiya va uning bir necha ming kishilik diasporasi butun dunyo boʻylab tarqalgan.

Iqtisodiyoti
------------

 Kaveri toʻliq miqyosda
Valadi asosan qishloq xoʻjaligi boʻlib, Trichi — Tanjavur viloyatining unumdor sholi kamarida joylashgan. Mintaqada Kaveri daryosining mavjudligi va uning Kollidam kabi qoʻllab-quvvatlovchi kanallari yiliga uch marta hosil olish imkonini berdi va shuning uchun hudud obod boʻldi. Tarixdagi birinchi yirik toʻgʻonlardan biri, taxminan 2000 yil oldin Chola shohi Karikala choʻlan tomonidan qurilgan Kallanai bu joydan bir necha mil uzoqlikda joylashgan. Aksariyat aholi Lalgudi yaqinidagi joylarda ham ish topadi va Hindistondagi iqtisodiy yuksalish bilan xizmat koʻrsatish sohasida ham oʻsish kuzatildi. Iqtisodiy oʻsish tufayli bu mintaqaga bir qancha qimmat uylar kela boshladi, shuningdek, Chennai va Bangalor kabi yirik moliya markazlaridan uzoq masofa tufayli diaspora sarmoyasi haligacha kela boshladi.

Ibodat joylari
--------------

Qadimgi Shiva ibodatxonasi, **Vishvanathasami ibodatxonasi** va **Shri Ulaganayaki ibodatxonasining** mahalliy maʼbuda qarorgohi Valadidagi asosiy ibodat joylaridir. Lakshminarayana suzib yurgan ibodatxonasi deya atalgan Keezha Valadining asosiy diqqatga sazovor joyidir. Mahaperiyaval Shri Chandrasekarendra Saraswathi Svamigal tashrif buyurgan va unga sigʻinadigan Keezha Sivan Kovil ham bor. Ranganathasvami ibodatxonasidagi mashhur Vishnu ibodatxonasi, Rokfortdagi Ganesh ibodatxonasi va Tiruvanaikavaldagi Shiva ibodatxonasi Valadidan 5 milya radiusda joylashgan. Shuningdek, mashhur **Lord Shri Muthumariyamman ibodatxonasi** Kavalkara koʻchasida joylashgan va Elamanadichining eng qadimgi ibodatxonasidan biri boʻlgan katta suv idishi boʻlgan **Amman ibodatxonasi** **Valadi Valadi kallar koʻchasida** joylashgan.

Madaniy boylik
--------------

Valadi — buyuk madaniy merosga ega joydir. U koʻplab buyuk musiqachilar va olimlarning uyi edi. Valadi Krishnaiyer, Lalgudi Jayaraman, V. Seshasayee Valadining baʼzi bir mahalliy aholisi sanaladi.

Bank, pochta, maktab va temir yoʻl stantsiyasi
----------------------------------------------

Bu pochta boʻlimi va banki boʻlgan kam sonli qishloqlardan biridir. Bundan tashqari, bankdan tashqarida avtomatlashtirilgan kassa mashinasi mavjud. Odamlar ushbu bankomatdan bank rasmiy soatlarida foydalanishlari mumkin.

Pochta boʻlimidan yaqin atrofdagi qishloqlar ham foydalanadi, bu esa qoʻshni qishloqlar uchun katta yordamdir.

Mahalliy yoʻlovchi poyezdlari toʻxtaydigan davlat oliy oʻrta maktabi va temir yoʻl vokzali mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Valadi".. Qaraldi: 8-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Officials hopeful of getting Valadi bridge ready by August". *The Hindu* (26-noyabr 2004-yil). 13-yanvar 2005-yilda asl nusxadan arxivlangan.
**Surinamdagi qishloq xoʻjaligi Surinamning** iqtisodiyotdagi uchinchi yirik sanoati boʻlib, ishchi kuchining 9-15% ni ish bilan taʼminlaydi va YaIMning 9% ni tashkil qiladi. Qishloq xoʻjaligi Surinamdagi uglerod chiqindilarining 40% ni tashkil qiladi va Surinam siyosatining muhim qismi hisoblanadi.

2018-yilda Surinamda banan (48 ming tonna), apelsin (19 ming tonna) va kokos (14 ming tonna) kabi boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining kichik ishlab chiqarishlariga qoʻshimcha ravishda 273 ming tonna guruch, 125 ming tonna shakarqamish ishlab chiqarildi.

Surinamning umumiy yer maydonining atigi 0,4 foizi ekin maydonlariga toʻgʻri keladi, uning yarmi guruch yetishtirishga ixtisoslashgan boʻlib, bu Surinamning umumiy eksportining taxminan 10 foizini tashkil qiladi. 1999-yilda 180 000 tonna ishlab chiqarilgan. Banan sanoati ham umumiy eksport tushumining 2,5 foizini tashkil qiladi, 1999-yilda 55 000 tonna ishlab chiqarilgan. Surinam, shuningdek, palma yogʻi, kokos, shakar, plantain, yeryongʻoq, mol goʻshti, tovuq va qisqichbaqalar ishlab chiqaradi. XVIII asrda Gollandiya mustamlakasi davrida kofe ishlab chiqarish katta ahamiyatga ega edi, lekin asta-sekin kamaydi.

1945-yildan beri Surinamda qishloq xoʻjaligida mexanizatsiyalashgan texnikani qoʻllash boʻyicha komissiya yangi yerlarni muvaffaqiyatli oʻzlashtirdi va eski plantatsiyalarga qayta ishov berdi va umumiy qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini yaxshiladi. Kasaba uyushmalari bosimi ostida hukumat 1987-yil boshida ishlab chiqarishni samaraliroq qilish va ish oʻrinlarini yaratish uchun milliy shakar rejasiga rozi boʻldi. Gayanadagi shakar sanoati, ayniqsa, 1976-yildan beri Gayana shakar korporatsiyasining faoliyati bilan bogʻliq. 1999-yilda 90 000 tonna ishlab chiqarilgani katta eʼtiborga sazovordir.

Baliq ovlash, qisqichbaqalar (ayniqsa yovvoyi qisqichbaqalar) 29 million AQSh dollarini yoki 1998-yilda barcha eksportning 6,7 foizini tashkil etgani va baliq ovlash sanoati yiliga 40-50 million AQSh dollari miqdorida daromad keltirishi bilan ham muhimdir. 2000-yil oktyabr oyida Surinamdagi akvakultura mahsulotlariga zaharli qoldiqlar miqdori yuqori boʻlganligi sababli taqiq qoʻyilgach, sanoat buzildi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Impacts on Agriculture" (en). *Climate Change Knowledge Portal*.  World Bank. 2020-yil 7-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-iyun.
2. 1 2  „Suriname's Second National Communication - In Progress | UNDP Climate Change Adaptation" (en). *www.adaptation-undp.org*. 2020-yil 7-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-iyun.
3. ↑  Suriname production in 2018, by FAO
4. ↑  Nations Encyclopedia
5. ↑  Topik, Steven*. The World Coffee Market in the Eighteenth And Nineteenth Centuries, from Colonial To National Regimes.*. OCLC 1274577285.
6. ↑  Nations Encyclopedia

Havolalar
---------

* Surinam qishloq xoʻjaligi hosildorligi
Alisher Navoiyning "Oqquyunli muxlislar devoni
==============================================

Topilishi
---------

```
 "Oqquyunli muxlislar devoni" 
```

Alisher Navoiyning muxlislari tomonidan tuzilgan 2-devon hisoblanadi. Bu devon 2012-yil adabiyotshunos olim **Aftondil Erkinov** tomonidan jahon qo'lyozma fondlarida saqlanayotgan nusxalarni o'rganish asosida topilgan. Mazkur devon Alisher Navoiyning Oqquyunlilar(Ozarbayjon va G'arbiy Eron hududida 1378-1508-yillarda hukmronlik qilgan o'g'uz turklari)hukmronligi hududidagi muxlislari tomonidan 1471-yilda tuzilgan bo'lib, hozircha shartli ravishda **"Oqquyunli muxlislar devoni"** nomi bilan yuritilmoqda.Devonni Anisiy taxallusi bilans she'rlar yozgan shoir va xattot Abdurahim ibn Abdurahmon Xorazmiy tomonidan Sherozda o'chirilgan.

Janrlar
-------

```
  Devonda jami 229 ta she'r bo'lib, 224 tasi g'azal,1 ta mustazod, 3 ta muxammas, 1 ta tarji'banddan iborat.Bu majmuadagi 224 ta g'azaldan 217 tasi"Badoyi' ul-bidoya"ga,1 tasi "Navodir un-nihoya"ga kiritilgan.Devondagi 85%g'azal "Ilk devon"da uchramaydi.Bu mazkur g'azallarning katta qismi 1466-yildan keyingi 5 yil ichida(1471-yilgacha)yozilganidan dalolat beradi. Devondagi g'azallarning aksariyati 5 yoki 7 baytdan tashkil topgan.Devondagi 3 muxammas Lutfiy gʻazallariga yozilgan boʻlib, ular ham keyinchalik "Xazoyin ul-maoniy" tarkibidagi devonlardan oʻrin olgan."Oqquyunli muxlislar devoni" devondagi soʻnggi janr - tarji’bandning:
```

Yodingni qilay harifi majlis,
Fikringni etay ko'ngulga munis
- bayti bilan yakun topgan

```
 Oqquyunlilar saltanatinig asosiy aholisi o'g'uz turklari bo'lgani uchun mazkur devonda Alisher Navoiyning she'rlari o'g'uz lahjasiga moslashtirib ko'chirilgan.Masalan,quyosh-gunash,tosh-dosh , ber-ver, yig'lar-ag'lar,bor-vor,emas-emaz,sarg'arib-sararub,yo'q-yo'x tarzida berilgan.
 "Oqquyunli muxlislar devoni"ning hozirga qadar bittagina qo'lyozmasi ma'lum bo'lib,u Qohira shahridagi Misr milliy kutubxonasida Lit.Turc.68 raqami ostida saqlanmoqda.
```

Adabiyotlar
-----------

1.Shuhrat Sirojiddinov,Dilnavoz Yusupova,Olimjon Davlatov.Navoiyshunoslik.-T.: Tamaddun,2018.

Manbalar
--------

1.
2.
**Alisher Sahiboyev** – Sharqshunos-iqtisodchi-hindshunos, tarix fanlari nomzodi. 1949-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1972-yil bitiruvchisi.

1973-yildan OʻzFA Iqtisod instituti aspiranti, 1976-yildan kichik ilmiy xodim; 1978-yildan OʻzFA SHIda kichik ilmiy xodim, 1991 dan ilmiy xodim, 1994-yildan buyon katta ilmiy xodim (shu orada 1995 – 1999-yillar TIVda masʼul xodim).

**Ilmiy yoʻnalishi –** xalqaro munosabatlar, Hind oʻzbek hamkorligi. 30 ga yaqin ilmiy ishlar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Sovet-hind iqtisodiy va madaniy aloqalarida Oʻzbekiston". – T. 1991.

1. Hindistondagi sotsial-iqtisodiy oʻzgarishlar // Oʻzbekiston kommunisti – Toshkent, 1976. – №6. – B.70 – 75.

2. Oʻzbekiston Respublikasini xorijiy Sharq mamlakatlari bilan iqdisodiy aloqalarining rivojlanishi // SSSR FA ning SHI Yosh ilmiy xodimlar va aspirantlar konferensiyasi tezislari. Tom 1, Iqtisod. Tarix. – M.1978. - S. 112 – 114.

3. Oʻzbek-hind iqtisodiy va madaniy aloqalarining rivojlanishi // Sotsial ravnaq va maʼnaviy taraqqiyot: Yosh olimlar va aspirantlar ilmiy-nazariy konferensiyasining tezislari. Toshkent, sentyabr 1984-y. – Toshkent, 1984. – B.40 – 41.

4. Oʻzbekiston Respublikasi FA Sharqshunoslik institutining hind olimlari bilan hamkorligi // "The National Herald" 14 June 1986. – New Delhi, 1986. – 0,4 b.t. (Hindiston).

5. Oʻzbek-hind ilmiy aloqalarining rivojlanishi (70 – 80 yillar) // Iz istorii kulturnыx svyazey narodov Sredney Azii i Indii. – Toshkent, 1986. - B.165 – 179.

6. Oʻzbekiston-Hindiston. Iqtisodiy aloqalar (70 – 80 yillar) // Sharqshunoslik. Tarix. Manbashunoslik. Filologiya: Yosh olimlar va aspirantlar konferensiyasi. – Toshkent: Fan, 1987. – B.30-31.

7. Oʻzbekiston – Hindiston. Doʻstlik va hamkorlik // Oʻzbekiston kommunisti. – Toshkent, 1987. № 2. – B.85 – 87.

8. Oʻzbek-hind texnika-iqtisodiy  hamkorligi (70 – 80 yillar) // Janubiy Osiyo: tarix va hozirgi zamon. – Toshkent: Fan,1991. - B.99 – 110.

9. Bukhara. Buxoroning 2500-yilligi. – London: Oʻzbekistonning Buyuk Britaniyadagi elchixonasi,1997. - 22 b. – ingliz tilida.

10. Khiva. – London: Oʻzbekistonning Buyuk Britaniyadagi elchixonasi, 1997. - 22 b.

11. Vozrojdeniye duxovnogo naslediya musulman Uzbekistana //

Media Times International. June 98

Vol:2, Issue 6 p.p. 105 – 107. – Pakistan 1998.

12. Istoriya Buxarы: Posvyaщena 2500-letiyu Buxarы. – London, 1998. - 16 s.

13. Mustaqillik davrida Oʻzbekiston bilan Hindiston oʻrtasidagi iqtisodiy va madaniy aloqalarining rivojlanishi (1991 – 2004-yillar) // Markaziy Osiyo Xalqaro munosabatlari tarixidan mavzuidagi ilmiy anjuman tezislari. – Toshkent, 2004. – B.5 – 6.

14. Tema Sentralnoy Azii (istoriya i sovremennost) v issledovaniyax uchenыx Indii // tezisы yubileynoy konferensii, posvyaщennoy 60-letiyu kafedrы yazыkov Yujnoy Azii. – Tashkent, 2009. S.89-92. – *rus, ingliz, oʻzbek tillarida.*

15. Qoʻlyozmalar xazinasining yosh vorislari // Sharq mashʼali (maxsus son). – Toshkent, 2008. – № 1 – 2 (33). – B.10 – 14.
Haren markazidagi Avliyo Yelizaveta cherkovi
**Xaren** (Talafuzi: Xaren) — Belgiyadagi Bryusselning eski munitsipaliteti boʻlib, 1921-yilda Bryussel shahri munitsipalitetiga birlashtirilgan. Bu shahar munitsipalitetining chekka qismi boʻlib, Bryussel poytaxti mintaqasining shimoli-sharqiy chekkasida joylashgan. Koʻpgina Bryusseldan farqli oʻlaroq, Xaren deyarli fransuz tilida soʻzlashuvchilar kabi golland tilida soʻzlashuvchilarni saqlab qoldi va bir oz qishloq qiyofasini saqlab qoldi.

Talaffuz
--------

* Gollandiya: [ˈɦaːrentinglang)] (</img>
* fransuz[aˈʁɛn]

Saytlar
-------

Harenda uchta temir yoʻl stantsiyasi mavjud: Bryussel va Antverpen oʻrtasidagi 25-qatorda Buda (ilgari Xaren-Buda deb ataladi), Xalle va Vilvoorde oʻrtasidagi 26-qatorda Xaren (ilgari Xaren-Linde deb ataladi) va Bryussel — Leuven 36 liniyasida Haren Zuid/Sud. . Belgiya Milliy temir yoʻl kompaniyasining marshall hovlisi, baʼzan „ Schaarbeek Vorming" deb nomlanadi, asosan Haren munitsipaliteti hududida joylashgan.

Xarenning pochta indeksi — 1130.

Haren NATO, EUROCONTROL, shuningdek, koʻplab yirik xalqaro kompaniyalarning shtab-kvartiralariga mezbonlik qiladi.

Birinchi Bryussel aeroporti ham 1914-yildan 1950-yillarning boshlarida Xaren shahrida joylashgan. Keyinchalik Belgiya harbiy-havo kuchlari tomonidan foydalanilgan sayt 2018-yildan beri NATOning yangi bosh qarorgohi sifatida xizmat qiladi, avvalroq 20 kilometr janubda joylashgan. Hozirgi Bryussel aeroporti maydoni bir necha kilometr sharqda joylashgan.

1932-yildan 1997-yilgacha Harenda Renault avtomobil zavodi joylashgan boʻlib, u 1969-yilda birinchi marta bir yilda 100 000 dan ortiq avtomobil ishlab chiqargan. Oʻsha paytda u asosan Benilyuks, Germaniya va Skandinaviyada sotiladigan Renault 4 va Renault 6 modellarini yigʻishga eʼtibor qaratgan. Renault, shuningdek, Evropa bozorlarida sotish uchun AMC kompaniyasining Rambler avtomobillarini yigʻdi.

Galereya
--------

* NMBS marshalling hovlisiNMBS marshalling hovlisi
* NATO, Shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti (inglizcha: North Atlantic Treaty Organization, NATO; fransuzcha: Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN) — Yevropa, Amerika Qoʻshma Shtatlari hamda Kanada kabi koʻpchilik mamlakatlar birlashgan jahondagi eng yirik harbiy va siyosiy jamlanmasi, yaʼni, „Yevropani tashqi taʼsirlardan himoya qilish" uchun ushbu tashkilotga 4-aprel 1949-yil AQShda asos solingan. Tashkilot yaratilgan paytda 12 ta mamlakat aʼzo boʻlgan, hozirgi kunda esa aʼzolar soni 30 taga yetgan.NATO shtab-kvartirasi
* Harendagi eski Bryussel aeroporti 1929-yil.Harendagi eski Bryussel aeroporti 1929-yil.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  „News and Views: Renault in Belgium". *Autocar*. 133 (nbr3855)-jild. 1 January 1970. 32-bet.
2. ↑  Billeter, Vera (1965). Logoz, Arthur (muh.). „The American Motors Story". *Auto-Universum 1966 (English Edition)*. IX-jild. Zürich, Switzerland: Verlag International Automobile Parade. 17-bet.

Havolalar
---------

* Belgiya temir yoʻli tafsilotlari
**Alloh Dino Sand,** shuningdek, Allohdino Sand (Sindhi:**ạlhẏ sand**)-Pokiston,Sindh,Taluka va Matiari tumanidagi qishloq. Bu qishloq Karachi-Peshaver temir yoʻl liniyasi boʻylab joylashgan. Bu qishloqda temir yoʻl vokzali bor, lekin hozircha bu yerda poyezd toʻxtamaydi. Qishloq Matiari,Tando Jam,Naserpur shaharchasi,Shahpur Darpur,Masu Bhurgri va Vohid Dino Unar qishlogʻi (shuningdek , Hakeem Pir Hajan Shoh Rashidi qishlogʻi) bilan yoʻl orqali bogʻlangan. Bu qishloqdan Matiarigacha boʻlgan yoʻl 2017-yilda yaxshilandi Bu qishloq taxminan 13 masofada joylashgan km Matiari janubi-sharqida va 11 km shimoli-gʻarbiy Tando Jam. Bu yerda boshlangʻich maktab, oʻrta maktab, tibbiy dispanser va pochta boʻlimi tashkil etilgan. Bu qishloq qishloqning olijanob odami nomi bilan atalgan. Uning ismi Alloh Dino Sand edi. Qum yoki Saand (sindhi:sand)—Sindx musulmon jamoasining familiyasi .

Bu qishloq Sindning juda unumdor hududida joylashgan. Bu hududda paxta, bug‘doy, banan, shakarqamish asosiy ekinlar hisoblanadi.

**Manbalar**

1. ↑  „CM vows to complete 41 road projects by year’s end" (en). *www.thenews.com.pk*. Qaraldi: 2020-yil 19-fevral.
2. ↑  „Murad forms body to oversee road projects in Sindh" (en-US). *Daily Times* (2017-yil 30-noyabr). Qaraldi: 2020-yil 19-fevral.
3. ↑  „Govt. Boys High School Allah Dino Sand, Mitiari, Hyderabad". *hamariweb.com*. Qaraldi: 2020-yil 16-fevral.
4. ↑  „Allah Dino Sand, Hyderabad, Sindh - North: 70091 | Pakistan Postcode ✉️". *pak.postcodebase.com*. Qaraldi: 2020-yil 16-fevral.
Vikinglarga taʼrif
------------------

Norseman yoki Norman deb ham ataladi, vikinglar , 9-11-asrlarda Evropaning keng hududlariga bostirib kirgan va Evropa tarixiga chuqur taʼsir ko'rsatgan Skandinaviya dengizchi jangchilarining aʼzolari. Bu butparast Daniya, Norvegiya va Shvetsiya jangchilari, ehtimol, uydagi aholining haddan tashqari ko'payishidan tortib, chet eldagi qurbonlarning nisbiy nochorligigacha bo'lgan omillarning kombinatsiyasi tufayli o'z reydlarini amalga oshirishga undagan. Vikinglar yer egalari boshliqlari va qabila boshliqlari, ularning xizmatchilari, ozod odamlar va chet elda sarguzasht va o'lja qidirayotgan har qanday baquvvat yosh urug' aʼzolaridan iborat edi. Uyda bu skandinaviyalar mustaqil dehqonlar edi, lekin dengizda ular bosqinchilar va talonchilar edi.
Hayoti

Turmush tarzi
-------------

Vikinglar davrida Skandinaviya mamlakatlari deyarli bitmas-tuganmas ishchi kuchiga ega bo'lib ko'rinardi va jangchilar guruhlarini zabt etuvchi guruhlar va qo'shinlarni tashkil eta oladigan qobiliyatli rahbarlar kamdan-kam hollarda etishmas edi. Bu guruhlar o'zlarining kemalarida dengizlar bo'yicha muzokaralar olib borishar va Evropaning qirg'oqlari bo'ylab shahar va qishloqlarda bosqinchilik reydlarini o'tkazishadi. Ularni yoqish, talon-toroj qilish va o'ldirish ularga vikingr nomini berdi, yaʼni ilk Skandinaviya tillarida "qaroqchi" degan maʼnoni anglatadi.Viking qo'shinlarining aniq etnik tarkibi alohida holatlarda nomaʼlum, ammo vikinglarning Boltiqbo'yi mamlakatlarida va Rossiyada kengayishini shvedlar bilan bog'lash mumkin. Boshqa joylarda,Orkney orollari,Farer orollari va Islandiyani noharbiy mustamlaka qilish norveglar tomonidan aniq amalga oshirildi.

Adabiyotlar;  Saytidan tarjima.
**Abu Qatoda ibn Rab'iy al-Ansoriyning** **Xadraga yurishi** (shuningdek, *Xadira* deb ham ataladi) milodiy 629-yilning noyabr oyida (hijriy 8-yilning 8-oyi) bo'lib o'tgan.

Yurish
------

Hijriy 8-yilning shaʼbon oyida Islom pag'ambari Muhammadga Islomni qabul qilishdan bosh tortgan Bani G'atafonlar qo'shin to'plagani haqida xabar kelgan. Muhammad shoshilinch ravishda Abu Qatodani chaqirib, qabilani tartibga solish maqsadida uni 18 kishiga bosh qilib jo‘natgan.

Ularga yetib borish uchun 15 kun kerak bo‘lgan. Dushman tomondan ba'zilar o'ldirilgan, boshqalari qo'lga olingan va ularning barcha mol-mulki o'lja sifatida olingan.

Ushbu yurish Banu Gatafon qabilasidan bo'lgan Xudra urug'iga qarshi uyushtirilgan bo'lib, natijada katta suruv qo'lga olingan.

Bu g'azotdan so'ng ko'plab qabilalar o'z bay'atlarini o'zgartirib, islomni qabul qilgan. Ular orasida Bani Zobian, Banu Fazara, Banu Abs qabilalari bor edi. Banu Sulaym ham Ibn Abu al-Avja as-Sulamiy g'azotida o'z izdoshlari bilan jang qilganidan keyin Muhammadga bo'ysungan.

Yana qarang
-----------

* `Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Atlas Al-sīrah Al-Nabawīyah". Qaraldi: 2014-yil 17-dekabr.
2. ↑  The sealed nectar, By S.R. Al-Mubarakpuri, Pg247 Author references Rahmat-ul-lil'alameen 2/233; Talqeeh Fuhoom Ahl Al-Athar p.33
3. ↑  "Khadrah Campaign", Witness-Pioneer.com
4. ↑  „List of Battles of Muhammad". 2011-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 6-may.
5. ↑  The sealed nectar, By S.R. Al-Mubarakpuri, Pg247 Author references Rahmat-ul-lil'alameen 2/233; Talqeeh Fuhoom Ahl Al-Athar p.33
6. ↑  "Khadrah Campaign", Witness-Pioneer.com
7. ↑  „The Life of Mahomet and History of Islam to the Era of the Hegira". Qaraldi: 2014-yil 17-dekabr.
Hayoti
------

**Abu Abdulloh Horun ibn Muso al-Ataki al-Avar** (vaf. 170 hijriy/786 milodiy) yahudiylikdan islomga barvaqt kirgan, arab tili va islom ilmi olimi boʻlgan. keyinchalik qabilaga mansub boʻlgan. U Basron arab grammatik maktabiga aloqador boʻlgan. Lugʻatshunoslik boʻyicha mutaxassis al-Aʼvar qiroat yoki Qur’onning oʻzgaruvchan qiroatlarini oʻrganishga katta hissa qoʻshgan va turli qiroat uslublarini birinchi rasmiy tuzuvchidir. Uning eng faol davri, uning faoliyati davomida 752 yildan to vafotigacha Qur’onga oid leksikografik tadqiqotlarda yangi oʻzgarishlar bilan ajralib turadi.

Ibn Muso arab tili grammatikasining etnik fors otasi boʻlgan Sibavayhning yetti nafar oʻqituvchisidan biri boʻlgan, ammo boshqa Qur’on oʻquvchilari kabi Sibavayhi sof grammatikachilarga qaraganda kamroq iqtibos keltirgan va mashhur Kitobda atigi beshta iqtibos keltirgan. Bundan tashqari, u Ibn Abu Ishoq va Abu Amr ibn al-Aloning shogirdi edi.

Adabiyotlar
===========

1. ↑  *محمد فارس موسوعة علماء العرب والمسلمين العرب العرب المسلمون الامم الاسلامية العثمانيون علماء ومهندسون ومخترعون ط دار فارس للنشر*. «موسوعة علماء العرب والمسلمين » [1993] — 209 bet.
**Alpari Group -** valyuta, qimmatbaho metallar va CFD brokeri boʻlib, uning bosh qarorgohi bir necha mamlakatlarda joylashgan. Bu kompaniyaning Buyuk Britaniyadagi korxonasi 2015-yil 19-yanvarda Shveytsariya frankining yevroga nisbatan savdosida katta yoʻqotishlardan soʻng toʻlovga qodir emas edi.

Alpari Group (logo)
Kompaniya quyidagilar bilan savdo qilish uchun litsenziyaga ega:

* Belarusiya
* Sent-Vinsent va Grenadinlar

Bosh qarorgohi
--------------

Brendning bosh ofisi Komor orollarida joylashgan. Alpari (Komor) LTD kompaniyasi Komor Ittifoqining Moheli orolining Fomboni shahrida roʻyxatdan oʻtgan.

Xizmatlar
---------

Alpari brendi jahon miqyosida 165 mamlakatda mavjud. Alpari qulay onlayn savdo va investitsiya xizmatlarini taqdim etish uchun texnik yechimlardan foydalanishga moʻljallangan.

Tarixi
------

Kompaniya Rossiyaning Qozon shahrida 1998-yilda tashkil etilgan. Biroq, faqat 2002-yilda Alpari oʻz veb-saytini ingliz tilida taqdim etish orqali xalqaro miqyosda kengayishni boshladi.

Asoschisi
---------

Kompaniya direktorlar kengashi raisi Andre Dashin tomonidan tashkil etilgan. Andrey Valerievich Dashin Alpari va FXTM brokeriga egalik qiladi, shuningdek, u ForexTime nomi bilan ham tanilgan.

Alpari xayriya jamgʻarmasi
--------------------------

"Alpari" xayriya jamgʻarmasi 2005-yilda Andrey Dashin tomonidan Tatariston Respublikasidan boʻlgan bolalarning ijtimoiy-iqtisodiy kelib chiqishi yoki aqliy va jismoniy imkoniyatlaridan qatʼiy nazar, oʻz salohiyatini toʻliq roʻyobga chiqarishga yordam berish maqsadida tashkil etilgan dastur.

2018-yilda „Alpari" xayriya jamgʻarmasi Tatariston aholisiga jami 29,4 million rubl miqdorida yordam koʻrsatdi. 2019-yilning birinchi yarmida Tataristondagi benefitsiarlarni qoʻllab-quvvatlash uchun jami 24,9 million rubl ajratildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „News for customers of Alpari (UK) Limited".  Financial Conduct Authority (2015-yil 20-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 6-mart.
2. ↑  „Information about the legal entities included in the forex companies registry as of 03.09.2017". *National Bank of the Republic of Belarus*. Qaraldi: 2020-yil 12-sentyabr.
3. ↑  Golovtchenko, Victor (2018-11-21). „Exclusive: Alpari Closes Down Belize Subsidairy". Retrieved 2020-09-12.
4. ↑  „About Alpari". Qaraldi: 2023-yil 15-sentyabr.
5. ↑  „Alpari Company History". Qaraldi: 2022-yil 11-sentyabr.
6. ↑  *Plotnikova.* „Dollar millionaire Andrey Dashin files a lawsuit against Google and Yandex" (2017-yil 16-oktyabr). Qaraldi: 2020-yil 12-sentyabr.
7. ↑  „Благотворительный фонд Альпари".  The Alpari Charitable Fund. Qaraldi: 2019-yil 5-sentyabr.
8. ↑  „Татарстанцы через благотворительный фонд помогли нуждающимся почти на 30 млн рублей".  Татар-инфо. Qaraldi: 2019-yil 14-may.
9. ↑  „Благотворительный фонд "Альпари" оказал помощь в Татарстане на рекордную для полугодия сумму".  Реальное время. Qaraldi: 2019-yil 31-avgust.
**Tusiy**,Nosiriddin Abu Jaʼfar Muhammad ibn Muhammad—faylasuf,tabiiyotshunos va diniy-siyosiy arbob.

Faoliyati
---------

Tusiy(1201-1273/74)—Tus shahri yaqinidagi Jaxrunda tug‘ilgan. Diniy va falsafiy ilmlarni 1216-yildan Nishopurda, shaharni mo‘g‘ullar bosib olganidan keyin (1222) esa,Tusda o‘rgangan.1228—1255-yillarda ismoiliy hukmdorlar, jumladan,Ko‘histon hokimi Nosiriddin va uning o‘g‘li Muinvddin saroyida xizmat qilgan.1255—1273-yillarda mo‘g‘ul hukmdorlari Xuloku va Abaqa huzurida mas’ul lavozimlarni egallagan. Bag‘dodda vafot etgan. Tusiy kalom ilmi masalalarini Aristotel falsafasi asosida hal etib, bu sohada Abu Ali ibn Sino anʼanasiga rioya etgan. Tusiy soʻfiylikka qiziqish bilan qaragan, o‘z davrining mashhur soʻfiylari bilan yozishib turgan. Tibbiyot,riyoziyot,tabiat va ayniqsa falakiyotga oid asarlar muallifi,Marog‘a rasadxonasining asoschisi sifatida shuhrat qozongan. Shia doiralarida faylasuf olim sanalib, katta obro‘ orttirgan.

Asarlari
--------

* „At-Tajrid" („Nutq pokligi") va „Qavoid al-aqoid" („Aqidalar asosi") asarlari fiqh hamda kalomga bag‘ishlangan.
* Odob-axloqqa doir „Axloqi Nosiriy" va falakiyotga oid „al-Muiniyya" risolalarini yozdi.

Adabiyotlar
-----------

* Husniddinov, Zuhriddin*. Islom ensiklopediyasi*. Toshkent: „O’zbekiston milliy entsiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, 2004.
**Nebolsinlar uyi**, shahar mulki: „Krasnopresnenskaya" metro bekati yaqinida, Sadovo-Kudrinskaya koʻchasi 15-uy, Filatov bolalar kasalxonasi hududi, Moskva, Rossiya
**Nebolsin**, shuningdek, **Gagarin** uyi, 18-asrning ikkinchi yarmida qurilgan Moskvadagi tarixiy bino. Federal ahamiyatga ega madaniy meros ob’ekti. Sadovaya-Kudrinskaya koʻchasida joylashgan 15-bino, 3a-mavzesi (Filatov bolalar kasalxonasi hududi yonida).

Tarix
-----

Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, bino 18-asrning birinchi yarmida knyaz A. Y. Urusov tasarrufida shakllangan. Uy 18-asrning ikkinchi yarmida shahzoda G. P. Gagarin uchun xizmat qilgan. 1812-yilgi yongʻindan soʻng, uy Moskva fuqarolik gubernatori **N. A. Nebolsin** tassarufiga oʻtadi va uy Osip Bove loyihasi boʻyicha Empire uslubida qayta quriladi. 1848-yildan beri bino Rostopchinlarga tegishli boʻlib, taxminan oʻsha paytda oxirgi keng koʻlamli tamirlash ishlari olib borilgan. Binoda 1850-yildan beri ommabop hisoblangan A. F. Rostopchinning sanʼat galereyasi joylashgan. 1852-yildan beri mulk malika S. S. Shcherbatovaga oʻtgan, Bu shaxs asr oxirida u yerda Sofiya bolalar kasalxonasini tashkil qiladi. 1898-yildan boshlab kasalxonani kengaytirish uchun qoʻshni mulk ham sotib olindi (Protkovaning uyi). 1922-yildan shifoxona N. F. Filatov nomi bilan atalgan. Hozir binoda Filatov bolalar kasalxonasining maʼmuriyati va bir nechta boʻlimlari joylashgan.

Nebolsinlar uyi (Markaziy maʼmuriy okrug)

Arxitektura
-----------

Uy koʻchaga qaratilmagan, chunki 18-asrda bu hudud shahar atrofida boʻlgan. Asosiy jabha Presnenskiy koʻlmaklariga aylantirildi. Uyning orqasida suv havzalari boʻlgan keng bogʻ bor edi. 18-asr oxiridagi bino dekoratsiyasidan orqa jabhaning tafsilotlari — boʻshliqlar va deraza tokchalari, tekis markaziy risalit saqlanib qolgan. 19-asrning boshlarida qayta qurish paytida uy sakkizta ion yarim ustunlari, shlyapa boshlari va frizli monumental portikoga ega boʻldi. Yuqori zinapoyalar va yashash xonalari, juftlashtirilgan ustunlar bilan bezatilgan. Keyinchalik kengaytmalarda (va bir vaqtning oʻzida qayta ishlangan orqa jabhada) ikkinchi qavatda mustahkam arxitravli baland kemerli derazalar oʻrnatilgan, bu erta eklektizmga xosdir.

Manbalar
--------

1. ↑   Dom Gagarina, 1792 g, s perestroykoy nachala XIX v, arx. O. I. Bove. Obʼekti kulturnogo naslediya. Portal otkritix dannix Pravitelstva Moskvi. Data obraщeniya: 28.05.2022.
2. ↑  Dom Nebolsinix Pamyatniki arxitekturi Moskvi. Territoriya mejdu Sadovim kolsom i granitsami goroda XVIII veka, gl. red.
3. ↑  Solovyova A. Dom knyazya Gagarina. Uznay Moskvu. Data obraщeniya: 28.05.2022
**Nuklon spin strukturasi** nuklonning ( proton va neytron ) ichki burchak momentumining ( spin ) partonik tuzilishini ifodalaydi. Kerakli savol - kattaligi 1/2ħ bo'lgan nuklonning spini uning tarkibiy qismlari ( kvarklar va glyuonlar ) tomonidan qanday amalda ko'rsatiladi. Avvalo, 1980-yillarga qadar kvarklar barcha nuklon spinini olib yurishi kutilgan edi, ammo keyingi tajribalar bu taxminga noto'gri keldi. 1980-yilning so'ngida Yevropa muon hamkorligi (EMC) tajribalar oʻtkazdi, bunda kvarklar tarafidan yuboriladigan spin nuklonlarning umumiy spinini hisobga olish uchun yetarli emasligini koʻrsatdi. Ushbu topilma o'sha davrdagi zarrachalar fiziklarini hayratda soldi va kerakli spin qayerda joylashganligi muammosi ba'zan proton spin inqirozi deyildi.

Ushbu manbalar bo'yicha eksperimental tadqiqotlar Spin Muon Collaboration (SMC) va CERN da COMPASS tajribasi, SLACda E142, E143, E154 va E155 tajribalari, DESY da HERMES, JLab va RHIC tajribalari va boshqalar tomonidan bajarildi. Xamma kerakli eksperimentlar informatsiyalarning global tahlili EMCning ilk kashfiyotini tasdiqladi va kvark spini nuklonning umumiy spiniga taxminan 30% hissasi borligini ko'rsatdi. Zamonaviy zarralar fizikasinI asosiy manbasi glyuon spini yoki glyuon va kvark orbital burchak impulsi orqali olib boriladigan yetishmagan burchak momentumini qidirishdir. Bu fakt yig'indisi xossasi bilan ifodalanadi,

{\displaystyle {\frac {1}{2}}={\frac {1}{2}}\Sigma \_{q}+\Sigma \_{g}+L\_{q}+L\_{g}.}
Gluon spin komponentlari {\displaystyle \Sigma \_{g}} ko'plab tajribalar bilan hisoblanadi. Kvark ilan glyuon burchak momentlari boshqa laboratoriyalar qatori CERN ( COMPASS ) va Jefferson laboratoriyasida o'tkazilgan chuqur virtual kompton tarqalishi (DVCS) tajribalari orqali umumlashtirilgan parton taqsimotini (GPD) o'lchash orqali o'rganiladi.
Teodor Haviland tomonidan issiq shokolad uchun chinni servizi, Limoges, c. 1895-1905-yillar
 Antuan Bourdelle tomonidan 1898-yil uslubida Jan Avril byusti
**Haviland & Co.** — Fransiyaning mashhur Limoj chinni ishlab chiqaruvchi kompaniyasi.

Tarixi
------

Devid Hevilend asli Nyu-York shahridan boʻlgan amerikalik tadbirkor boʻlib, chinni oldi-sotdisi bilan shugʻullangan. U yangi biznes imkoniyatlarini izlash uchun Fransiyaning Limoj shahriga keladi va 1842-yildayoq Limoj chinni mahsulotlarining ilk toʻplamini Amerika Qoʻshma Shtatlariga joʻnatishga muvaffaq boʻladi. Taʼkidlash kerak, aynan u 1873-yilda chinnilarga ishlov berish va ularni bezashning yangi jarayonini ishlab chiqib, amaliyotga joriy qila oldi.

1890-yilda Devidning oʻgʻli *Teodor Xevilend* Limojsda boshqa barcha mahalliy chinni zavodlaridan ajralib turuvchi juda katta zavod qurib, ishga tushirdi. Ushbu zavodda chinni buyumlarni pishirish va bezashning yangi texnologiyalari joriy etildi. Teodordan soʻng *Haviland* kompaniyasini uning nabirasi *Uilyam Xevilend*, undan keyinroq esa chevarasi *Teodor Xevilend II* boshqargan.

### Hozirda

Bugungi kunda *Haviland & Co.* Hevilend oilasi nazoratida. Ishlab chiqarish quvvatlari modernizatsiya qilinib, korxona chinni buyumlardan tashqari kumush idishlar, billur va sovgʻabop mahsulotlarni xaridorlarga yetkazib bermoqda. Haviland & Co doimiy ravishda xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etib keladi.

Chinni
------

*Haviland* chinni buyumlari „Limoj chinnisi"ning eng nufuzli mahsulotlaridan biri hisoblanadi. Oldingi davrlarda ishlab chiqilgan koʻplab chinni toʻplamlar hamon mavjud boʻlib, qimmatbaho kollektsiya hisoblanadi. Ayrim hisob-kitoblarga koʻra, hozir dunyo boʻylab 60 000 ga yaqin *Haviland* chinni buyumlari kolleksiyasi mavjud. Biroq, bu borada aniq raqamni taxmin qilish mushkul, chunki koʻpgina mahsulotlar hech qachon kataloglarga kiritilmagan va alohida nom olmagan, bundan tashqari, zavod hisob arxivi toʻliq yuritilmagan.

Mahsulotlarni katalogga kiritishga urinishlar bir nechta mustaqil tizimlarning paydo boʻlishiga olib keldi, ular orasida *Shleyger nomenklaturasi* va norasmiy kolleksionerlar kataloglari mavjud.

 Oq uy serviz toʻplami 1861-yil
### Shleyger nomenklaturasi

Ushbu raqamlash tizimi 1930-yillarning boshida *Arlen Shleyger* tomonidan ishlab chiqilgan va 6 jildda nashr etilgan. Nomenklaturaga *Haviland & Co* tomonidan ishlab chiqarilgan taxminan 4000 dona chinni toʻplamlari nomi kiritilgan.

### Mashhur mahsulotlariasarlar

*Haviland* koʻplab mashhur mahsulotlarni ishlab chiqargan, shu jumladan:

* Prezident Linkoln maʼmuriyati tomonidan buyurtma qilingan Oq uy uchun chinni buyumlar toʻplami.

Manbalar
--------

1. ↑  Istoriya kompanii Haviland
2. ↑  *Dom limojskogo farfora „Haviland & Co" predstavil novie kolleksii*, 2017-03-12da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-05
3. ↑  Haviland Online
4. ↑  Chto takoe Nomenklatura Shleygera?
5. ↑  Beliy dom kak rezidensiya Meri i Avraama Linkolnov

Havolalar
---------

* Haviland Limoges rasmiy sayti
**Hedju Hor** — Qadimgi Misr nol sulolasining taxmin qilingan firʼavni, miloddan avvalgi 4-mingyillik oxirida hukmronlik qilgan.

Biografiyasi
------------

Baʼzilarning fikriga koʻra, uning hukmronligi miloddan avvalgi 3250-yillarda boʻlgan, ammo uning hukmronligi tarixidan oldin boʻlgani uchun hozircha aniq tafsilotlar mavjud emas. Uning hukmronligi toʻgʻrisida deyarli hech narsa maʼlum emas, chunki u faqat Delta mintaqasida joylashgan yozuvlardan va Turadan yasalgan kulolchilik dastgohlaridan bilinadi. Turli xil taxminlarga koʻra, u Quyi Misrning birinchi firʻavni yoki oxirgisi yoki u nol sulolasi aʼzosi bo'lgan.

Ilmiy
-----

Misrshunoslar Toby Wilkinson va Jochem Kahl Hedju Horvalar suloladan avvalgi firʼavn emas, balki suloladan avvalgi kichik proto davlatining hukmdori va uni Qirol unvoniga sazovor deb taʼkidlaydilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Dr. Günther Eichhorn - Protodynastic Period - 3200 to 3100 BCE[*sayt ishlamaydi*].
2. ↑  Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens (= Orbis Biblicus et Orientalis 205). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2004; Academic Press, Fribourg 2004, ISBN 3-7278-1486-1.
3. ↑  „Ancient Egypt - Dynasty 0". *www.narmer.pl*. Qaraldi: 2019-yil 6-oktyabr.
4. ↑  Toby A.H. Wilkinson: Early Dynastic Egypt - Strategy, Security and Society. Routledge, London 1999, ISBN 0-415-18633-1. page 55-56.
**Perak State Herb Park**— Malayziya, Perak, Kinta tumani, Batu Gaja shahridagi park.

Tarixi
------

Bogʻ avvallari tashlandiq qalay qazib olish hududi boʻlgan. 1987-yildan boshlab bu yerlarda sabzavot ekishda foydalanila boshlandi. 2002-yilda Perak bosh vaziri Tajol Rosli Mohd Gʻazali Perak State Herb Parkini tashkil etish taklifini berdi. Shu vaqtdan boshlab bogʻda turli xil oʻsimliklar ekish boshlandi. Park 2009-yil 18 iyunda Perak Sulton Azlan Shoh tomonidan rasman ochilib, faoliyat boshlagan.

Geologiya
---------

Park 500 tadan ortiq turli xil oʻsimliklardan iborat.

Faoliyatlar
-----------

Parkda velosiped, lager, trekking, baliq ovlash kabi qiziqarli tadbirlarni amalga oshirish mumkin.

Imkoniyatlar
------------

Parkda avtoturargohlar, hojatxona, namozxona, lager maydoni, zal va boshqalar mavjud..

Manbalar
--------

1. ↑  „Taman Herba".  Ipoh Echo (Archives) (2010-yil 1-iyul). Qaraldi: 2016-yil 30-dekabr.
2. ↑  „Pengenalan" (Malay).  Taman Herba Negeri Perak. Qaraldi: 2016-yil 30-dekabr.
3. ↑  *Ahmad Termizi, Amirul Tunizar* „Taman herba di tengah bandar" (Malay).  Utusan Online (2009-yil 19-iyun). Qaraldi: 2016-yil 30-dekabr.
4. ↑  „Parkir" (Malay).  Taman Herba Negeri Perak. Qaraldi: 2016-yil 30-dekabr.
**Gayane Chiloyan** ( armancha: *Գայանե Չիլոյան* ; ) - armanistonlik sportchi, qisqa masofaga yugurish bo'yicha mutaxassis. 2016-yildan beri Armaniston yengil atletika jamoasida o‘ynab kelmoqda, milliy chempionatlar g‘olibi va sovrindori, bir qancha sprint yo‘nalishlari bo‘yicha amaldagi milliy rekordchi, Rio-de-Janeyrodagi Yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

Biografiyasi
------------

Gayane Chiloyan 2000-yil 27-sentyabrda Yerevanda tug'ilgan.

10 yoshida yengil atletika bilan shug‘ullana boshlagan.

Sprint yugurish bo'yicha o'zining birinchi jiddiy muvaffaqiyatiga 2016-yilda 15 yoshida erishgan, o'shanda Artashatda bo'lib o'tgan Armaniston chempionatida 100 va 200 metr masofalarga o'z shaxsiy rekordlarini o'rnatgan - mos ravishda 11,54 va 23,16 soniyada bu natijaga chiqa olgan. Olimpiya saralash standartini bajarib, Armaniston terma jamoasiga qo'shilgan va Rio de Janeiroda bo'lib o'tadigan Yozgi Olimpiya o'yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qo'lga kiritgan, ammo yakunda 200 metrga yugurish dasturida dastlabki saralash bosqichidan o‘ta olmadgan. Shu bilan birga, Armaniston tarixidagi Olimpiya o'yinlarining eng yosh ishtirokchisiga aylangan.

Rio Olimpiadasidan keyin Chiloyan yana bir olimpiya siklida Armaniston yengil atletika jamoasi safida yirik xalqaro musobaqalarda qatnashishda davom etgan. Shunday qilib, 2017 yilda Istanbuldagi musobaqada u yopiq inshootlarda 200 metrga yugurishda - 24,70 soniya bilan Armaniston milliy rekordini o'rnatgan. Belgraddagi yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida 60 metr masofaga yugurishda qatnashgan, Yevropa jamoaviy chempionati uchinchi ligasida 200 metrga yugurishda bronza medalini qo'lga kiritgan. Nayrobida bo'lib o'tgan o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionatida 100 metrga yugurish bo'yicha o'z natijasi bilan e'tirof etilgan.

2018-yilda Tampere shahrida o'tkazilgan o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionatida 200 metr masofaga yugurishda ishtirokchi.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Дорога к Рио». Легкоатлетка Гаяне Чилоян".  Олимпийский комитет Армении (2016-yil 14-iyul). 2020-yil 17-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-oktyabr.
2. ↑  Gayane Chiloyan at Olympedia
3. ↑  *Гоар Налбандян.* „Гаяне Чилоян: Я не рассчитывала на олимпийскую путевку".  sport.mediamax.am (2016-yil 21-iyun). 2021-yil 27-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-oktyabr.
**Fumio Kishida**, (Fumio Kishida, 1957-yil 29-iyulda tugʻilgan) — yapon siyosatchisi va 2021-yil 4-oktabrdan beri Yaponiyaning amaldagi bosh vaziri .Shuningdek, u 2021-yil 29-sentabrdan boshlab (LDP) Liberal demokratik partiyasi bosh vaziri bo'lib kjelgan. Vakillar palatasi aʼzosi boʻlgan holda, u avval 2012-2017-yillarda tashqi ishlar vaziri, 2017-yilda esa Mudofaa vaziri vazifasini bajaruvchi lavozimlarida ishlagan. 2017-yildan 2020 yilgacha u LDP siyosatini o'rganish kengashiga ham raislik qilgan. U 2021-yilgi LDP rahbariyati saylovida Taro Konoga qarshi ikkinchi bosqichda 60,2% ovoz bilan g‘alaba qozondi va 2021-yilning 4-oktabrida partiyaning avvalgi yetakchisi Yosixide Sugadan keyin Yaponiya Bosh vaziri lavozimini egalladi.

Shaxsiy hayot
-------------

Uning taqdimoti u amalda bosh vazir bo'lganidan ko'p o'tmay LDP xabarlarida namoyish etilgan. U animega muxlisi bo‘lib, boshqaruvi davomida Yaponiya animatsiya sanoatini moliyaviy qo‘llab-quvvatlashga va’da bergan.

Adabiyotlar
-----------

Havolalar
---------

* rasmiy veb-sayti
**Suzma gazkondensat koni** (Sharqiy)— Buxoro viloyati Qorakoʻl tumanida joylashgan. 1987-yilda ochilgan. Gazli shahridan 85 km janubi gʻarbda, Chorjuy tektonik pog'onasidagi Qorakoʻl egilmasining shim.gʻarbiy qismida, sharqiy suzma strukturasi bilan bogʻliq. Paleozoy, yura, boʻr, paleogen, neogen va toʻrtlamchi davr yotqiziklarida 6 ta quduq qazilgan. Yura yotqiziqlari mahsuldor 3 qatlamga boʻlinadi: terrigen (oʻrta yura— quyi kellovey), karbonat (oʻrta kellovey — Oksford) va tuzli angidrit (kimerij—titon). Qatlamlar, asosan, qumtosh, alevrolit, argillit va gildan tarkib topgan. Kesimda kollektorlarning umumiy qalinligi 14–35 m, gʻovakliligi 4—16,5%. Sanoat miqyosidagi gazlar yura davrining karbonat va terrigen yotqiziqdarida mavjud. 16 gorizontda gaz debiti 15 ming m³/sut. Uyum oʻlchami 4,2x1,7 km. 15 gorizontdagi gaz debiti 340 ming m³/sut. Uyum oʻlchami 4,5x1,8 km. Barcha gorizontlardagi gazlar yengil (S2N6Q yuqori q6,46%). Komponentlar (%da): metan 89,81, etan 3,89, propan 1,67, izobutan 0,16, nbutan 0,31. Kam oltingugurtli (0,3%), benzin fraksiyasining miqdori 82%. Yura davrining terrigen yotqiziqlardagi qatlam suvlarining minerallashganligi oʻrtacha 206 g/l. Suvlar yuqori metamorflashgan boʻlib dengiz genezisiga ega. Kon sanoat miqyosida foydalanishga tayyorlangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |