recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**2002-yilgi OFC Millatlar kubogi** Okeaniya futbol chempionatining 6 mavsumi boʻlib, uning gʻolibi nafaqat 2003-yilgi Konfederatsiyalar kubogida, balki OFK/OFK Chaqiruv kubogida ham OFC vakili boʻlish huquqini qoʻlga kiritadi. Turnir Yangi Zelandiyada 2002-yil 5-iyuldan 14-iyulgacha boʻlib oʻtdi. Ushbu OFC 2002 Millatlar kubigida Avstraliya, Yangi Zelandiya, Vanuatu, Fiji, Taiti, Yangi Kaledoniya, Solomon orollari va Papau Yangi Gvineya jamolari qatnashdi. Umumiy oʻyinlar soni 16 ta. Umumiy gollar soni — 64 ta, har bir oʻyinga oʻrtacha 4 tadan gol toʻgʻri keldi.

Saralash turniri
----------------

6 ta eng kuchsiz jamoa (FIFA reytingiga koʻra) saralash turnirida ikkita yoʻllanma sohiblarini aniqlab berdi.

Stadionlar
----------

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| "Eriksson "| "Shimoliy bandargoh "|
| 26 500 | 25 000 |
| Oklend | Shimoliy qirgʻoq |

Guruh bosqichi
--------------

### A guruhi

| Jamoa | O | Oʻ | Gʻ | D | M | Urilgan toʻplar | Oʻtkazib yuborilgan toʻplar | Toʻplar nisbati |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya | **9** | 3 | 3 | 0 | 0 | 21 | 0 | +21 |
| Vanuatu | **6** | 3 | 2 | 0 | 1 | 2 | 2 | 0 |
| Fiji | **3** | 3 | 1 | 0 | 2 | 2 | 10 | −8 |
| YAngi Kaledoniya | **0** | 3 | 0 | 0 | 3 | 1 | 14 | −13 |

1-tur

Fiji 2-1 Yangi Kaledoniya

Avstraliya 2-0 Vanuatu

2-tur

Vanuatu 1-0 FIji

Avstraliya 11-0 Yangi Kaledoniya

3-tur

Vanuatu 1-0 Yangi Kaledoniya

Avstraliya 8-0 Fiji

### B guruhi

| Jamoa | O | Oʻ | Gʻ | D | M | Urilgan toʻplar | Oʻtkazib yuborilgan toʻplar | Toʻplar nisbati |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yangi Zelandiya | **9** | 3 | 3 | 0 | 0 | 19 | 2 | +17 |
| Taiti | **6** | 3 | 2 | 0 | 1 | 6 | 7 | −1 |
| Solomon orollari | 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 9 | −6 |
| Papau Yangi Gvineya | 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 12 | −10 |

1-tur

Papau Yangi Gvineya 0-0 Solomon orollari

Yangi Zelandiya 4-0 Taiti

2-tur

Taiti 3-2 Solomon orollari

Yangi Zelandiya 9-1 Papau Yangi Gvineya

3-tur

Taiti 3-1 Papau Yangi Gvineya

Yangi Zelandiya 6-1 Solom orollari

Yarim final
-----------

Avstraliya 2-1 Taiti

Yangi Zelandiya 3-0 Vanuatu

3-oʻrin uchun oʻyin
-------------------

3-oʻrin uchun bahsda Vanuatu va Taiti oʻzaro raqib boʻldi. Ushbu oʻyinda Taitilik Auraaning 65' daqiqada urgan goli, Taitiliklarning Vanuatu ustidan 1-0 hisobidagi gʻalabasini taʼminladi va Millatlar kubigi OFC 2002 ning 3-oʻrin sohibiga aylanishdi.

Final
-----

Yangi Zelandiya 1-0 Avstraliya

Final oʻyinida Yangi Zelandiyalik Nelsenning 78' daqiqada kiritgan goli Yangi Zelandiyaga kubikni taqdim etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Andoza:Country data NCL schitalas samoy slaboy, poskolku ne yavlyalas polnopravnim chlenom FIFA.
2. ↑  [www.concertarchives.org „Ericson Stadium Concert history"].
**Abbos Vaez Tabasiy** (forscha: عباس واعظ طبسی 1935-yil 25-iyun — 2016-yil 4-mart) turli muassasalarda aʼzolik qilgan nufuzli eronlik ulamo edi. U 1979-yildan to 2016-yilda vafotigacha Astana Quds Razaviy boshqaruvi raisi boʻlgan.

Hayoti
------

Vaez Tabasiy asli Mashhadiy oilasidan. 1935-yil 25-iyunda tugʻilgan. U 12 yoshida turli seminariyalarda oʻqishni boshlagan.

Faoliyati
---------

Vaez Tabasiy Islom Respublika partiyasi markaziy kengashi, Maqsadlilikni aniqlash kengashi va Eron Islom Respublikasi Ekspertlar Assambleyasi aʼzosi edi. U, shuningdek, Oston Quds Razaviy rahbari boʻlgan.

Uning 2006-yilda u ekspertlar assambleyasiga saylanishi baʼzi kuzatuvchilarni hayratda qoldirdi. Biroq, u 2016-yilgi saylovlarda qatnashishdan bosh tortganidan keyin nafaqaga chiqdi.

Oilasi
------

Vaez Tabasiyning qizi oliy rahbar Xomanaiyning oʻgʻli Sayyid Hasan bilan turmush qurgan.

Oʻlim
-----

2015-yil 2-noyabrda uning saraton kasalligidan aziyat chekayotgani maʼlum boʻldi. 2016-yil 27-fevralda nafas olish tizimidagi asoratlar tufayli kasalxonaga yotqizilgan. Kasalxonaga yotqizilgandan bir necha kun oʻtib, 4-mart kuni vafot etdi. U vafot etganda 80 yoshida edi. Uning vafotidan keyin Xuroson viloyatida uch kunlik motam eʼlon qilindi.  Uning dafn marosimida Ali Xomanaiy va prezident Hasan Ruhoniy kabi boshqa rasmiylar ishtirok etdi. Vaez Tabasiy Imom Rizo ziyoratgohida dafn etilgan.

Inqilobiy faoliyat
------------------

Vaez Tabassiy, Ali Xomanaiy va Sayid Abdul Karim Hoshimiy Nejodlar Mashhaddagi imom Rizoning atrofida aylanib yurgan inqilobiy faoliyatidagi ulamolarning oʻzagi edi. U 1952—1955-yillarda Pahlaviy rejimining kuchayishiga qarshi chiqishlarida Navvob Safaviyning kuchli taʼsirida boʻlgan. 1955-yilda nutq yana taʼqiqlangan. Abbos Vaez Tabasiy ilk marta 1952-yilda hibsga olingan va SAVAK qamoqxonasiga tashlanadi. Abbos Vaez Tabasiy 1955-yilda Rafsanjonda Muhammad-Javod Bahonarni kutib olish marosimida nutq soʻzlash uchun taklif qilindi. Bahonar yigʻilish yakuniga yetmay turib, nutqda koʻtarilgan muammolar haqida gaplashdi. Bundan soʻng Vaez Tabasiyga nutq soʻzlash taqiqlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  Suspended
2. ↑  *Bar.* „Iranian Defense Doctrine and Decision Making". *Institute for Policy and Strategy* (2004). 2-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyul 2013-yil.
3. ↑  „Major Iranian Cleric Ayatollah Vaez Tabasi Passes Away" (4-mart 2016-yil).
4. ↑  al-monitor*. Iran names head of country's wealthiest foundation*.
**Yerchoy** (Orthurus kokanicis) — raʼnodoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻt, boʻyi 45 sm cha. Boʻgʻiz barglari oddiy, poyadagilari qisqa bandli yoki bandsiz. Gullari sariq, 2—7 tadan.burma toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi — murakkab, pista, Oʻzbekistonning togʻli tumanlarida oʻsadi. Ye.ning yer ostki qismi tarkibida gein glikozidi, 0,42% gacha efir moyi, 36% dan ortiqroq oshlovchi moddalar, organik kislotalar va b. bor. Efir moyining 85% chasi evgenol. Ye. xalq tabobatida tish kasalliklarini davolash va ogʻriqni qoldirishda, damlama va ekstrakti meʼda-ichak kasalliklarini davolashda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abboz Dabilov** (qoraqalpoqcha: *Abbaz Dabiʻlov*, 1898, Rossiya imperiyasi, Amudaryo otdeli, Qoraoy qishlogʻi — 1970, OʻzSSR, SSSR) — qoraqalpoq shoiri va dostonchisi. Oʻzbekiston xalq artisi (1957).

Abboz Dabilovning otasi Dabil erta vafot etib, onasi bilan birga qoladi. Abboz shoirga "Qoraqalpogʻiston xalq shoiri", "Oʻzbekiston xalq jirchisi" unvonlari berildi. A. Dabilov "Bahodir" dostoni uchun Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston davlat mukofoti laureati boʻldi. U eng dastlab tugʻishgan akasi Hamzadan qissa oʻqishni oʻrgandi. Shoirning «Qoʻshiqlar» (1940), «Jeńisler yoshı» (1942), «Alǵa» (1959), «Qosıqlar» (1962),«Júrekke jaqın adamlar» (1965), «Arnawlar» (1966), «Bilimlen» (1968), «Temir yol» (1973), «Námárt jigit nege dárkar» (1976) va boshqa poezik toʻplamlari bosilib chiqdi. Shoirning "Bahodir" dostoni ikki marotaba 1950, 1957-yillari, uning toʻliq nusxasi esa rus tilida 1989-yili bosilib chiqdi. Ulardan tashqari, shoirning uch toʻplami (1, 2, 3 tomksri) 1958, 1967, 1972-yillari bosildi. A. Dabilov "Mehnatda botirligi" va "Miynette ayriqchaligi uchun" ordeni va medallari bilan Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston Joqorgʻi kenʼesi va Prezidiumining hurmat yorliqlari bilan taqdirlandi.

Abbaz Dabilov

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* „Аббаз Дабылов (1898-1970)". *Ziyouz.uz*. Qaraldi: 15-aprel 2021-yil.



* „Каракалпакия в 1944-ом: напрягая все силы". *Vesti.uz*. Qaraldi: 15-aprel 2021-yil.
**Teshik qal’a (Yerikli qala)**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII-VIII asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Ellikqal’a tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Qirqqiz" OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Yerbodom**, chufa (Cyperus esculentus L.) — hiloldoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻtsimon oʻsimlik; bir yillik moyli ekin. Vatani—Afrika. Afrikada (Oq Nil havzasida) yovvoyi holda oʻsadi. Misrda mil.av. 3-asrdan boshlab ekib kelingan. Boʻyi 50—100 sm, bardisimon shaklda oʻsadi. Gullari mayda, ikki jinsli, ildizpoyalarining uchi tuganaksimon, yoʻgʻonlashgan. Namsevar va issiqsevar oʻsimlik. Vegetatsion davri 110—120 kun. Oʻrta dengiz mamlakatlari, Ispaniyada, tropik va Janubiy Afrikada, Hindiston, Shimoliy Amerika, qisman Oʻrta Osiyoda, Rossiyada (Volgaboʻyida) bir yillik ekin sifatida ekiladi. Tuganagida 30— 35% kraxmal, 15—20% shakar, 20—25% gacha moy, 3—7% oqsil mavjud. Hosildorligi quritilmagan tuganak boʻyicha 2—4 t/ga. Ye. tuganagidan ovqatga ishlatiladigan, qurib qolmaydigan yogʻ olinadi; parfyumeriya, tibbiyot va texnikada ham ishlatiladi. Bargidan qogʻoz va arqon tayyorlanadi. Tuganak mevalarining mazasi bodomni eslatadi.

Dilorom Yormatova.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Barograf** (baro... va yun. grapho — yozaman) — atmosfera bosimini uzluksiz qayd qilish uchun moʻljallangan asbob. Ishlash tarziga qarab, aneroidli va simobli xillarga boʻlinadi. Amalda aneroidli B. koʻproq ishlatiladi. Uning qabul qiluvchisi bir-biriga mahkamlangan aneroid qutilaridan iborat. Atmosfera bosimi oʻzgarganda qutilar qisiladi yoki choʻziladi, natijada ularning qopqoqlari koʻtariladi yoki pasayadi va shunda pero darajalarga boʻlingan lentaga muayyan chiziqlarni chizadi. Shu tariqa atmosfera bosimi qayd qilib boriladi. Juda sezgir B. mikrobarograf deb ataladi. Meteorologiya st-yalarida, samolyot va aerostatlarda ishlatiladi (qarang Barometr).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Nurmamat Rustamov** (1928-yil tavallud topgan — vafot etgan sanasi nomaʼlum) — Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosiy arbobi, Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni , „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda unvoni Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining X-chaqiriq (1981—1985) va xalq deputatlari Qashqadaryo okrugi Kengashi deputati. KPSS aʼzosi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1928-yilda Oʻzbekiston SSR Qashqadaryo okrugida tavallud topgan. Millati turkman. Mehnat faoliyatini 1944-yilda mahalliy kolxoz hisobchisi sifatida boshlagan. Nurmamat Rustamov Samarqand qishloq xoʻjalik institutini tamomlagan, Qashqadaryo okrugi Bahoriston tumani „Oʻzbekiston" sovxozida hisobchi, keyin kadrlar boʻlimi mudiri, boʻlim mudiri, chorvachilik boʻyicha bosh mutaxassis, partiya qoʻmitasi kotibi lavozimlarida ishlagan.

1969-yildan Bahoriston tumanidagi qorakoʻlchilik bilan shugʻullanuvchi „Oʻzbekiston" sovxoziga rahbarlik qilgan. Sovxozga yangi direktor kelishi bilan Qarshi dashtining qurgʻoqchil iqlim sharoitiga va tabiiy yem-xashak (quruq yaylov)ga koʻproq moslashgan qorakoʻl zotli qoʻylar boʻyicha katta seleksiya ishlari yoʻlga qoʻyildi. Dodlalarning yuqori mahsuldorligi, ularning koʻpligi (hayvonlarning unumdorligi 130 foizdan 140 foizgacha, bir qoʻy umrida 150 qoʻzi tugʻishi mumkin) tufayli sovxoz podalari soni muvaffaqiyatli koʻpaydi. „Oʻzbekiston" sovxozi (keyinchalik — davlat naslchilik zavodi) direktori Nurmamat Rustamov sovxoz chorva mollarining choʻchqa goʻshti sifatini yaxshilash, goʻsht va jun mahsuldorligini oshirish borasida salmoqli ishlarni amalga oshirdi. Uning rahbarligida toʻqqizinchi besh yillik (1971—1975) davridayoq xoʻjalik Qashqadaryo okrugidagi qorakoʻlchilik va qoʻychilik boʻyicha 21 ta sovxoz orasida ilgʻor xoʻjaliklardan biriga aylandi.

Butunittifoq sotsialistik musobaqadagi muvaffaqiyati va 1972—1973-yillar qish mavsumida chorvachilik mahsulotlarini koʻpaytirish boʻyicha majburiyatlarni muddatidan oldin bajarganligi uchun Nurmamat Rustamov Lenin ordeni bilan taqdirlandi.

oʻninchi besh yillikning keyingi yillarida (1976—1980) Oʻzbekiston chorvadorlari qorakoʻl yetishtirishni har yili oshirib, uning tannarxini arzonlashtirib, viloyatda yetakchilikni saqlab qolishdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 26-fevraldagi Farmoni bilan Rustamov Nurmamat Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining X-chaqiriq (1981—1985) va xalq deputatlari Qashqadaryo okrugi Kengashi deputati etib saylangan. Bahoriston (2003-yildan — Mirishkovskiy) tumanida yashagan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (1973-yil 9-iyun; 1981-yil 26-mart);

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971-yil 4-avgust).

Manbalar
--------


1. 1 2  „Депутаты Верховного Совета Узбекской ССР X-го созыва (1980 - 1985)". 6-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2023-yil.
2. 1 2 3  „Nurmamat Rustamov biografiyasi".
**Kichik Xonimqoʻrgʻontepa arxeologik manzili Qadimgi Gʻallaorol qoldiqlari**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XII asr. Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Gʻallaorol tumanida joylashgan. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

```
   == Manbalar ==
```

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*.
**Chor-Sutun masjidi** — kichik masjid boʻlib, ustunli gumbazli masjidning tipik namunasidir. Masjid Termizning shimoliy qismida, monumental binodan unchalik uzoq boʻlmagan joyda qurilgan boʻlib, uni mahalliy aholi „kyoshk" — qal’a deb atashgan. XI asr boshlarida masjid yonida Oʻrta Osiyodagi eng qadimiy minora Chor-Sutun minorasi qurilgan.

Oʻsha paytda uzoq vaqt tashlab ketilgan masjid xarobalari 1938-yilda V. A. Shishkin tomonidan topilgan. Masjid xarobalar topilgan vaqtda uning devor va ustunlarning faqat pastki qismlari saqlanib qolgan. Saqlanib qolgan qismlarini qayta tiklash orqali masjidning juda gʻayrioddiy boʻlib chiqqan asl qiyofasini tasavvur qilish imkon paydo boʻldi.

Arxitekturasi
-------------

Masjidning diametri bir metrdan sal koʻproq boʻlib, ustunlari pishiq gʻishtdan shlakli ohakdan yasalib bir xil kenglikdagi kvadrat asoslarda turardi. Janubi-gʻarbiy devorning oʻrtasida gʻayrioddiy shakldagi mehrob bor boʻlgan. Mehrobning yarim doira shaklidagi uyasi islomgacha boʻlgan davrda monumental binolarning jabhalarini bezashda ishlatilganiga oʻxshash oltita qavariq toʻsiqlar bilan bezatilgan edi. Markaziy Osiyodagi mehroblarning aksariyati toʻrtburchak yoki beshburchak shaklda, yarim doira shaklidagi mehroblar juda kam uchraydi, Chor-Sutun masjidining yarim doira shaklidagi „gofrirovka qilingan" mehroblari esa mutlaqo oʻziga xosdir. Markaziy Osiyoda, balki islomning boshqa mamlakatlarida ham kam ucharatilgan. Chor-Sutun masjidi (X asr) muayyan davrlarda jome va baʼzida namozgoh masjid vazifasini bajargan.

Chor-Sutun masjidi topilgan paytdan boshlab — arxeologik topilmalar va uning meʼmorchiligi xususiyatlariga koʻra IX—X-asrlar qurilishi sifatida qaraldi. G. A. Pugachenkova Chor-Sutun masjidi XI asrga tegishli deb taʼkidlaydi. Uning fikricha, masjid minora bilan bir vaqtda qurilgan deb hisoblaydi. Masjid qoldiqlari 1930-yillarning oxirida vayron qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Хмельницкий 1992, s. 81. sfn error: no target: CITEREFХмельницкий1992 (help)
2. ↑  „Chor-Sutun masjidi tarixi".
3. ↑  „Chor-Sutun masjidi qachon qurilgan".
4. ↑  Хмельницкий 1992, s. 82. sfn error: no target: CITEREFХмельницкий1992 (help)

Adabiyotlar
-----------

Хмельницкий С. Г*. Между Арабами и Тюрками*. Берлин—Рига: Раннеисламская архитектура Средней Азии, 1992 — 344 bet.
**Yevgraf Stepanovich Fyodorov** (1853. 22.12, Orenburg — 1919.21.5, Petrograd) — rus mineralogi va kristallografi, hozirgi zamon strukturali kristallografiya va mineralogiya asoschilaridan biri. Rossiya Fanlar akademiyasi akademik (1919). Peterburg konchilik intini tugatgan (1883), professor (1895). Peterburg konchilik instituti direktori (1905—10). Fyodorov koʻp qirrali kristallar tasnifini yaratib, birinchi boʻlib kristallar simmetriyasining 230 guruhini aniqladi. Togʻ jinslarining nomenklaturasi va tasnifini ishlab chikdi. Ilk bor kristallkimyoviy analiz metodlarini kashf qildi. Fyodorov oʻzi tomonidan yaratilgan Fyodorov stolchasi yordamida kristallografik tadqiqotlar olib bordi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yevgeniya Ivanovna Sokolova** (1910.31.5, Xarkov - ?) - Oʻzbekiston xalq artisti (1979). Kuybishev drama teatri qoshidagi studiyani tugatgan (1930). Urush qatnashchisi. 1946— 86 yillar Samarqand rus drama teatrida aktrisa. Yuqori aktyorlik texnikasi, sahna madaniyati, chuqur psixologik kechinmada ifodalash va kuchli ehtiros S. ijodiga xos. "Irkutsk voqeasi" (A.Arbuzov)da Larisa. "Terezaning tugʻilgan kuni" (G.Mdivani)da Tereza, "Qoidasiz oʻyin" (L.Sheynin)da Marfa, "Oʻgay ona" (O.Balzak) da Gertruda, "Vanya togʻa" (A.Chexov)da Marina kabi obrazlar yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ahmad Mazin Alshugairi** (arabcha:أحمد مازن الشقيري ) 1973-yilning 6-iyunida Saudiya Arabistonining Jidda shahrida tugʻilgan saudiyalik tashabbuskor va OAV namoyondasi. U 2005-yildan 2015-yilgacha boʻlgan vaqtni qamrab olgan "Goʻyalar" ("خواطر") dasturi bilan mashhur bo'lib, bu arab dunyosida, xususan Saudiya Arabistonida muhim tijorat muvaffaqiyati edi. U ijtimoiy tarmoqlarda sezilarli taʼsirga ega boʻlib, 18,2 million obunachiga ega (2019-yil oktyabr holatiga koʻra). Dunyodagi eng yaxshi 100 talikka kirganlardan. Shuningdek, u 2015-yilda Twitterda Saudiya Arabistoni boʻyicha 1-oʻrinni egallagan.

Tarjimai holi
-------------

### Shaxsiy hayoti

Alshugairi Saudiya Arabistoni Qirolligining Jidda shahrida tugʻilgan va Jiddadagi Manarat oʻrta maktabini tugatib, AQShga koʻchib borgan va u yerda menejment tizimlari boʻyicha bakalavr darajasini va Kaliforniya shtati universiteti-Long-Bichda magistratura darajasini oldi.

1996-yilda Saudiya Arabistoniga qaytib, otasining tijoratida ishlay boshladi.

Otasi Mazen Alshugairi, onasi Affaf Ali. Ahmad Alshugairi 2 marta turmush qurgan; 1-turmush oʻrtogʻi Yasmin bilan ajrashgandan soʻng, u 2-turmush oʻrtogʻi, "Gʻoyalar" dasturining 5 va 6- mavsumidagi kostyumlar dizayneri boʻlgan Rola Dashishaga uylandi. Ularning Yusuf va Ibrohim ismli ikki o‘g‘li bor.

Mehnat faoliyati
----------------

Media sohasidagi faoliyatini 2002-yilda "*Yalla ya Shabob"* ("Keling, yigitlar"), "Agar u oramizda bo‘lganida" va *"Shayx* Hamza Yusuf bilan sayohat" kabi dasturlari bilan MBC telekanalida boshlagan. U 2005-yildan 2015-yilgacha Ramazon oyida efirga uzatilgan "Gʻoyalar" teleko‘rsatuvining boshlovchisi boʻlgan. U 2015-yilda Shayx Muhammad bin Rashid al-Maktum bilim mukofoti 1 million AQSh dollarini qo‘lga kiritgan.

Uning koʻplab chop etilgan nashrlari boʻlib, ular:

* "Gʻoyalar" kitoblarida Gʻoyalar teleserialining mazmunini oʻz ichiga oladi.
* "Yaponiyadan Gʻoyalar", Yaponiyada bo'lgan G'oyalar koʻrsatuvining 5-mavsumiga ishora.
* "Gandi bilan sayohatim", u ushbu kitobda bu hayotdagi o'z tajribasi haqida gapiradi.
* "40" kitobida Ahmadning eng sevimli 40 ta narsasi haqida soʻz boradi, masalan, 40 ta sevimli kitob, Qurʼonning 40 ta sevimli oyatlari va boshqalar.

Havolalar
---------

* Ahmad Al Shugairi Facebookda.
* Ahmad Al Shug‘ayriy Twitter’da.
* Ahmad Al Shugairi Youtube-da.
* Top 500 arab raqamlari (arabcha).

Manbalar
--------

1. ↑  „Reference at www.arabianbusiness.com".
2. ↑  „أحمد الشقيري ... الجد والحفيد بقلم خليل الصمادي". *دنيا الرأي*.
3. ↑  „أحمد الشقيري Twitter Stats & Rankings (shugairi) | Twitaholic.com". *twitaholic.com*. 17-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
4. ↑  „Reference at www.linkedin.com".
5. ↑  „Preaching Moderate Islam and Becoming a TV Star – The New York Times".
**Yevgeniy Grigoryevich Yavorskiy** (1909.16.2, Simferopol 1971.14.11, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1952). Ijodiy faoliyatini 1926-yil Simferopol drama teatrida boshlagan. 1934—58 yillar (orada tanaffuslar bilan) Turkiston harbiy okrugi teatri, 1958-yildan M.Gorkiy nomidagi Toshkent rus akademik drama teatrida aktyor. Ya. yorqin, oʻtkir xarakterli komik aktyor sifatida tanilgan, lekin lirikdramatik rollar ham unga yaqin boʻlib, "kichik odamlar" obrazlarini meʼyoriga yetkazib ijro etgan. Rasplyuyev ("Krechinskiy toʻyi"), Bartolo ("Telba dunyo yoki Figaroning uylanishi"), Shmaga ("Aybsiz aybdorlar"), Ser Endryu ("Oʻn ikkinchi kecha"), Robinzon ("Sepsiz qiz"), Martin ("Koʻza koʻtargan qiz"), Poloniy ("Hamlet"), Sorin ("Chayka"), Akim ("Zulmat hukmronligi") kabi rollari bilan shuhrat qozongan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Discus ruderatus** nima?

*Ilmiy klassifikatsiya*

* **Olam:** Hayvonat
* **Turkumi:** Malyuskalar
* **sinf:** gastrapodlar
* **Turkum:** O'pka salyangozlari
* **Pastki turkum:** Eupulmonata
* **Oilasi:** Discidae
* **Tur:**Discidae
* **ko'rinishi:**Discus ruderatus

**Discus ruderatus:** *Quruqlikdagi malyuskalar oilasiga mansub tur-* ***Discidae*.**

Qobiqning balandligi 2-3,5mm, kengligi esa 5,7mm. qobiqning pastki qismi konussimon yoki bosilgan konussimon shaklda bo'ladi.**Xarakter xususiyati:**Qobiqning yuzasi kuchli va bir tekis qovurg'ali. Qovurg'alarning kengligi qovurg'alararo bo'shliqlar kengligidan kamroq. Aylanasi 4-4,5 asta sekinlik bilan o'sib boruvchi qavariq bo'lib, diafragmasi qiya deyarli yumaloq qirralari esa yupqa ko'rinishda bo'ladi. Chig'anoqning shohlari qizil, to'q qizil va jigarang rangda bo'ladi.Tanasi kulirang, to'q kulirang qobiqning pastki qismi och rangda. bolib,turli hil biotiplarda yashaydi:nam va quruq (o'rmonli,ochiq joylarda , Dengiz sathidan to 2800m bo'lgan tog'larda) antropogen biotoplarda( bog'lar va hiyobonlarda) u chirigan daraxtlarda,daraxt tanasining po'stlog'ining moxli joylarida, toshlarning ostida va zaht joylarda yashaydi.U Shimoliy Evrosiyoda Evropadan Sharqiy Sibirgacha va g'arbiy Kanadada. tarqalgan.

|  |  |
| --- | --- |
| Koʻk kapalak | *Biologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  „discus ruderatus" (o'zbek).
2. ↑  *Welter-Schultes F.* „Species summary for *Discus ruderatus*" (en) (deadlink). *AnimalBase. Early zoological literature*.  AnimalBase Project Group (2009). 22-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 stycznia 2012.

Adabiyot
--------

* Lixarev I. M. Rammelmeyer E. S. SSSR faunasining quruqlikdagi mollyuskalari. - M.-L.: SSSR Fanlar akademiyasining nashriyoti, 1952. - 512 p.
**Gamma-apparat**, teleradiy apparat — asosan, rak va b. xavfli oʻsmalarni gamma-nurlar bilan davolashda, shuningdek material va buyumlarning nuqsonlarini aniqlashda ishlatiladigan apparat (qarang Defektoskopiya). Kalta fokusli va uzun fokusli turlari bor. Kalta fokuslisi 5 sm gacha chuqurlikdagi oʻsmalarga, uzun fokuslisi undan chuqurroqdagi oʻsmalarga nur berish uchun ishlatiladi. G.-a.ning bir oʻq atrofida aylanadigan (rotatsion) yoki oʻzaro perpendikulyar ikki oʻq atrofida siljiydigan (rotatsion-konvergent) xillari boʻladi. Bemorni toʻgʻri yotqizish, nurlar dastasini kasallik oʻchogʻiga gʻuj tushirish uchun apparatning rentgen, optik yoki mexanik markazlovchilaridan foydalaniladi. G.-a.ning baʼzi turlarida ionlash kameralari bor, bular bemor gavdasidan oʻtgan nurlarni oʻlchab turadi. G.-a. oʻrnatilgan binoning devorlari, shipi va eshigi tevarakatrofga gamma-nurlarni oʻtkazmaydigan qilib ishlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hirot jangi

Hirotlik abdaliylar yurishda duch kelgan ketma-ket muvaffaqiyatsizliklardan soʻng Ollohyorxon bu masalani hal qilish uchun soʻnggi jangga chiqishga qaror qildi. Afsuski, afgʻon otliqlarining hujumi Fors chizigʻidagi mushketyorlarning intizomli otishmasi va qoʻllab-quvvatlovchi fors otliqlarining qanotli hujumlari natijasida yana buzildi. Ollohyorxon yaqinlashib kelayotgan qamalga dosh berish umidida kaltaklangan qoʻshinini Hirot devorlari orqasiga olib chiqishdan boshqa chorasi qolmadi. Ogʻir toʻp va minomyotlar bilan shahar mudofaasiga zarba berib, shaharni kuchli bombardimon qilish boshlandi. Oʻz maslahatchilari bilan maslahatlashgandan soʻng, Ollohyorxon keyingi qarshilik koʻrsatishning befoydaligiga amin boʻldi. Tinchlik shartlari taklif qilindi va Abdaliylar Fors va Hirotning qonuniy hukmdori sifatida Tahmasp II ga sadoqat bildirishga rozi boʻlishdi. Shunday qilib, Abdaliylar Fors hukmronligi ostiga oʻtkazildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Michael Axworthy, *The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant* Hardcover 348 pages (26 July 2006) Publisher: I. B. Tauris Language: English ISBN 1-85043-
**"Bars"** (oʻzbekcha: *«Bars» Toshkent xokkey klubi / «Барс» Тошкент хоккей клуби*) — Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahridan boʻlgan oʻzbek xokkey klubi. 2012-yil oxirida tashkil etilgan.

2013-yil yanvar oyida Oʻzbekiston Xokkey Ligasining ilk bor qur’a tashlash marosimida ishtirok etdi. Birinchi davra natijalariga koʻra (ikkinchi davra oʻtkazilmagan va aslida chempionat bekor qilingan) 5 ochko bilan toʻrtta jamoa orasida birinchi oʻrinni egalladi. U Oʻzbekiston xokkey ligasining 2013-yilgi amaldagi gʻolibi.

Havolalar va manbalar
---------------------

* „Чемпионат Узбекистана 2013" (ruscha).  Хоккейные Архивы — hockeyarchives.ru. 2-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.



* „В Узбекистане стартовал чемпионат страны по хоккею" (ruscha).  ИА Спорт.KG — sport.kg. Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.



* „Жаркий узбекский лед" (ruscha).  fergana.agency. Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.
Muqaddas Rim imperatori Fridrix II ning o‘g‘li Konrad IV (1228-yil 25-aprel, 1254-yil 21-may). Germaniya qiroli 1237-1254-yillar.

Fridrix II ning o‘g‘li Konrad IV 
Konrad 1228-yilning 25-aprelida Muqddas Rim imperatori Fridrix II va uning rafiqasi Quddus qirolichasi Izabella II oilasida dunyoga kelgan. Katta akasi Genrix valiaxdlik maqomidan tushirilganidan so‘ng, Konrad 1237-yilda Rim tojini boshiga kiydi. U otasi uzoq safarda yurgan paytlarda Germaniyani uni nomidan boshqargan. 1240-yildan boshlab Konrad imperiya siyosatiga faol aralasha boshladi. U akasidan farqli o‘laroq otasiga sadoqatli edi. Hatto 1245-yilda papa Innokentiy IV Lion soborida Fridrixni cherkovdan chiqarib yuborgan bo‘lsada, Konrad Germaniyada otasiga yordam berib turdi. U Tyuringiya landgrafi Genrix Raspe bilan kurashlar olib borib, sulola dushmanlarini birma-bir bo‘ysunishga majbur qilgan. 1246-yilda Genrix Raspe Frankfurtda Konrad IV ni mag‘lub etdi. Biroq, u 1247-yilning 16-fevralida Ulm shahri qamalida kasallikdan vafot etadi. Genrix o‘lgan bo‘lsada, Gogenshtafuenlarning dushmanlari tugamas edi. Uni o‘rniga Gollandiya gersogi Vilgelm II keldi. 1251-yili imperator Fridrix vafot etganidan keyin, Konrad voris sifatida Vilgelmga qarshi kurashni davom ettiradi. Ammo, "Oppengaym jangi" da unga mag‘lub bo‘ladi. 1252-yil boshiga kelib Konrad Italiyada paydo bo‘ldi. Dastlab, Kapua, so‘ngra 1253-yilda Neapolni o‘ziga bo‘ysundirib, butun yarim orolning janubiga xo‘jayinlik qila boshladi. Papa Innokentiy vaziyatni o‘z tomoniga og‘dirish uchun rasmiy bid’at qo‘zg‘atib Konradni cherkovdan chiqarib yubordi. Bunga javoban, Konrad Shimoliy Italiya yurishiga tayyorgarlik ko‘ra boshladi. Lekin, 1254-yilning 21-mayida Lavello yaqinidagi harbiy lagerda bezgakdan vafot etadi. Konradning jasadi Messina soborida dafn etilgan.
**Kopi Soh** — malayziyalik yozuvchi va illyustratorning taxallusi boʻlib, u oʻzining „ *Oh, men oʻzimni yagona deb oʻylagandim"* kitobi bilan mashhur hisoblanadi. U Facebook ijtimoiy tarmogʻida kasal va muhtojlar uchun „shifobaxsh sanʼat" ishlab chiqarishga qaratilgan „Stick It To Me" sahifasiga asos soldi mashxurlardan biri qolaversashifoxonalar va xayriya tashkilotlari uchun sanʼat yaratish uchun koʻngillilar guruhini tashkil qilgan. Uning „Stick It To Me" bilan ishi Digi WWWOW Awards 2015 da eʼtirof etildi va „Ijtimoiy yigʻilish" nominatsiyasida mukofotga sazovor boʻldi.U, shuningdek, TEDxWeldQuay 2013rasmiy illyustratori sifatida xizmat qilgan qolaversa AsPaCC Community Hospice, Pusat Perubatan Universiti Malaya (PPUM), Pusat Perubatan Universiti Kebangsaan Malaysia (PPUKM), Bukit Harapan Water va Cambohan kabi turli notijorat tashkilotlar bilan ishlagan loyihalardan biri.

2017-yilda Stick It To Me shifo sanʼatini xayriya ishlariga oʻz hissasini qoʻshib, Malayziyaning Sabah shahridagi Sandakan poligonida yashovchi yuzlab oilalarga yordam berdi.Hari Raya mavsumida Stick It To Me Negri Sembilandagi Bahau shahridagi muhtoj oilalarni oziq-ovqat va sanʼat bilan taʼminlashda yordam berdi.

Yozuvlar
--------

Kopi Sohning 2012-yilda Dawning Victory Consultancy tomonidan nashr etilgan „ *Oh, men oʻzimni yolgʻiz deb oʻyladim" deb* nomlangan birinchi kitobi kundalik hayotda namoyon boʻladigan umumiy psixologik muammolardan xabardorlikni shakllantirishga qaratilgan oʻz-oʻziga yordam kitobidir. 2013-yilda Kopi Soh oʻzining ikkinchi kitobi „ *Oh..* *.* *Men yolgʻizman deb oʻyladim 2* , bolalarning turli stresslarni qanday boshdan kechirishiga qaratilgan davomi.

2019-yilda uning *"Kullarga qarash"* asl qoʻlyozmasi Penguin Random House SEA tomonidan nashrga qabul qilindi va roman 2021-yilda chop etildi.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  „Healer of hearts – creating smiles and saving lives – Malaysiakini". *www.malaysiakini.com* (28-fevral 2016-yil). Qaraldi: 26-avgust 2016-yil.
2. ↑  „Superhero artist anonymously creates healing art for terminally ill children". *Eksentrika* (26-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2017-yil.
3. ↑  „Art, compassion and healing – In Your Face | The Star Online". *www.thestar.com.my*. Qaraldi: 26-avgust 2016-yil.
4. ↑  *Chng, Joni*. With a Stroke of Love. *HealthToday*.
5. ↑  „Digi WWWOW Awards 2015 Winners announced". *www.malaysianwireless.com* (26-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 26-avgust 2016-yil.
6. ↑  „TEDxWeldQuay on Twitter". Qaraldi: 26-avgust 2016-yil.
7. ↑  „Hundreds of families living in Sabah landfill to receive aid | The Malaysian Insight" (en). *www.themalaysianinsight.com*. Qaraldi: 22-iyun 2017-yil.
8. ↑  *Tan.* „Stepping up to show compassion – In Your Face | The Star Online". *www.thestar.com.my*. Qaraldi: 22-iyun 2017-yil.
9. ↑  „Malaysian Artist Kopi Soh is Now an Author After Penguin Accepts Email Submission" (17-avgust 2021-yil).
**Gamma-astronomiya** - astronomiyaning kosmik jismlar va yulduzlararo muhitning fizikaviy holatini ularning gamma-nurlanishlari boʻyicha oʻrganish bilan shugʻullanadigan boʻlimi. Yer sunʼiy yoʻldoshlari va kosmik kemalar bortiga gamma-nurlarni qayd qiluvchi asboblar oʻrnatib, ular vositasida kosmik fazoni tekshirish mumkin. Kosmik nurlar (proton va ogʻir atom yadrolari) yulduzlararo gaz atomlari yadrolari bilan toʻqnashganda kosmik gamma-nurlar hosil boʻladi. G.-a. gamma-nurlarni hosil qiluvchi zarralarning kosmik fazoda tarqalishini oʻrganadi, yulduzlararo muhitdagi gazlar zichligini aniklaydi. Kuzatishlarga koʻra 1 m2 yuzaga 1 s da energiyasi 50 MeV dan ortiq boʻlgan 10 ta foton tushadi. Quyoshda portlash yuz berganda energiyasi 0,5 MeV li nurlar hosil boʻlishi ham aniklandi. G.-a. sohasidagi tadqiqotlar kosmologiyada (galaktikalararo qaynoq gazlarni kuzatish), kvazarlar, neytron yulduzlar, galaktika va galaktikadan tashkari rentgen va gammanurlanishlar diskret manbalari tabiatini oʻrganishda muhim.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gamma-spektrometr** - gammanurlanish energiyasini oʻlchaydigan asbob. Magnitli, kristall (difraksion) va ssintillyatsion G.-s. koʻproq ishlatiladi. Magnitli G.-s. ikkilamchi elektronlar (tepki elektronlar, foto-elektronlar, elektron-pozitron juftlar)ni tazushl kilishda ishlatiladi. Magnitli G.-s.ning turi — gamma-godoskop elektronlar trayektoriyasi va energiyasini aniklaydi. Kristall G.-s.ning ishlashi kristall panjarada u-nurlanish difraksiyalanishiga asoslangan. Kristall G.-s. gamma-nurlanish energiyasini juda toʻgʻri oʻlchaydi, lekin tuzilishi murakkab boʻlgani uchun kam ishlatiladi. Gamma-kvant moddaga yutilganda paydo boʻladigan ikkilamchi elektronni ssintillyatsion G.-s. qayd qiladi. Bunday G.-s.ning ajrata olish qobiliyati magnitli va kristall G.-s.nikidan kichik, lekin sodda va ishlatish qulay boʻlgani uchun koʻp qoʻllaniladi. G.-s. yadro reaksiyalarini va elementar zarralarni qayd qilishda, metallurgiya va h.k. sohalarda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kuzebay Gerd** **haykali ―** Udmurt shoiri, nosir, dramaturg, xalq va jamoat arbobi Ijevsk shahrida Kommunarov koʻchasida Udmurt Respublikasi Milliy muzeyi yonida oʻrnatilgan.

Tarix
-----

2004-yilda Fin-Ugr xalqlarining IV Jahon Kongressi boʻlib oʻtgan. 2004-yil 26-iyulda Udmurtiya Davlat kengashida boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida Ijevskdagi Kuzebay Gerd haykali uchun xayriya yigʻilayotgani eʼlon qilingan. Bir yil oʻtgach, Udmurt Respublikasi Hukumatining 2005-yil 25-iyuldagi 732-R-sonli „Ijevsk shahrida Kommunarov koʻchasida Kuzebay Gerd haykali qurish toʻgʻrisida"gi qarori chiqqan. Yodgorlik oʻrnatilishi Udmurt davlatchiligining 85-yilligini nishonlashga toʻgʻri kelgan. Yodgorlik mualliflari haykaltaroshlar, Kuzebay Gerd yodgorlik lavhasini yasagan, Anatoliy Yegorovich Anikin va Vitaliy Petrovich Yakovitskiylar. Ular Kuzebay Gerd obrazini qahramonlik yoki fojiali tarzda emas, balki sheʼriy obraz sifatini tanlaganlar: bronza haykalda shoirning yashmadan yasalgan katta poydevorda oʻtirganini tasvirlashgan.

Yodgorlik 2005-yil 2-noyabrda ochilgan. Ochilish marosimida Udmurt Respublikasi Prezidenti Volkov A. A. shuningdek Udmurtiya Davlat kengashi raisi Semyonov I.N. va Udmurtiya Respublikasi hukumati raisi Pitkevich Yu.S. qatnashganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  
„В Ижевске установят памятник Кузебаю Герду" (ru).  «День» (26-iyul 2004-yil). 20-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2013-yil.
2. ↑  
„Распоряжение от 25 июля 2005 года № 732-Р" (ru).  Право.Ru. 20-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2013-yil.
3. ↑  *Ирина Хомич.* „Распоряжение от 25 июля 2005 года № 732-Р" (ru).  Удмуртская правда (9-fevral 2007-yil). 20-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2013-yil.
4. ↑  
„Сегодня в Ижевске состоялось торжественное открытие памятника Кузебаю Герду" (ru).  «День» (5-noyabr 2005-yil). 20-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2013-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Udmurtskaya Respublika : Ensiklopediya / gl. red. V. V. Tuganaev. — 2-e izd. ispr. i dop. — Ijevsk : Izdatelstvo „Udmurtiya", 2008. — 768 s. — 2200 ekz. — ISBN 978-5-7659-0486-2.
Kyuri (Ci belgisi) dastlab 1910-yilda aniqlangan SI boʻlmagan radioaktivlik birligidir. Oʻsha paytda "Nature" jurnalida eʼlon qilingan xabarga koʻra, u Per Kyuri sharafiga nomlanishi kerak edi, lekin hech boʻlmaganda baʼzilar tomonidan koʻrib chiqilgan. Mari Skłodowska-Kyuri sharafiga, va keyingi adabiyotlarda ikkalasi uchun ham nomlangan.

U dastlab "bir gramm radiy (element) bilan muvozanatdagi radiy emanatsiyasining miqdori yoki massasi" deb ta'riflangan, ammo hozirda aniqroq o'lchovlardan so'ng 1 Ci sekundiga 3.7×1010 parchalanish sifatida aniqlanadi. 226Ra faolligi (uning o'ziga xos faolligi 3.66×1010 Bq/g ). 1975 yilda Og'irliklar va o'lchovlar bo'yicha Bosh konferentsiya soniyada bitta yadroviy parchalanish sifatida belgilangan bekkerelga (Bq) SI faoliyat birligi sifatida rasmiy maqom berdi. Shuning uchun:1 Ci = 3.7×1010 Bq = 37 GBq

Milliy Standartlar va Texnologiyalar Instituti (NIST) va boshqa organlar uni doimiy ravishda qo'llashni ma'qul ko'rmagan bo'lsa-da, kuri hali ham Amerika Qo'shma Shtatlarida va boshqa mamlakatlarda hukumat, sanoat va tibbiyotda keng qo'llaniladi. Kyurini dastlab belgilab bergan 1910 yilgi yig'ilishda uni 10 nanogramm radiyga (amaliy miqdor) tenglashtirish taklif qilindi. Ammo Mari Kyuri dastlab buni qabul qilgach, fikrini o'zgartirdi va bir gramm radiyni talab qildi. Bertram Boltvudning so'zlariga ko'ra, Mari Kyuri "har qanday narsaning cheksiz darajada kichik [a] miqdori uchun "kyuri" nomidan foydalanish mutlaqo nomaqbuldir" deb o'ylagan.

Bir kyuriyga mos keladigan radioaktiv parchalanishda chiqarilgan quvvatni parchalanish energiyasini taxminan 5,93 mVt/MeV ga ko'paytirish yo'li bilan hisoblash mumkin. Radioterapiya apparatida seziy-137 yoki kobalt-60 kabi taxminan 1000 Ci radioizotop bo'lishi mumkin. Radioaktivlikning bu miqdori bir necha daqiqaga yaqin masofada, himoyalanmagan ta'sir qilish bilan sog'liq uchun jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Radioaktiv parchalanish zarrachali nurlanish yoki elektromagnit nurlanishning tarqalishiga olib kelishi mumkin. Ba'zi zarrachalar chiqaradigan radionuklidlarning oz miqdorini ham iste'mol qilish o'limga olib kelishi mumkin. Masalan, yutilgan poloniy-210 uchun o'rtacha o'lim dozasi (LD-50) 240 mCi; taxminan 53,5 nanogramm. Garchi, yadroviy tibbiyotda elektromagnit chiqaradigan radionuklidlarning millikuriy miqdori muntazam ravishda qo'llaniladi. Odatiy inson tanasida taxminan 0,1 mCi (14 mg) tabiiy ravishda uchraydigan kaliy-40 mavjud. 16 kg uglerodni o'z ichiga olgan inson tanasida taxminan 24 nanogram yoki 0,1 mCi uglerod-14 bo'ladi. Bular birgalikda inson tanasida jami taxminan 0,2 mCi yoki sekundiga 7400 yemirilishga olib keladi (asosan beta-parchalanishdan, ba'zilari esa gamma-parchalanishdan).

Adabiyotlar
-----------

1. Rutherford, Ernest (6 October 1910). "Radium Standards and Nomenclature". *Nature*. **84**
2. Frame, Paul (1996). "How the Curie Came to Be". *Health Physics Society Newsletter*. Archived from the original on 20 March 2012. Retrieved 3 July 2015.
3. Delacroix, D. (2002). *Radionuclide and Radiation Protection Data Handbook 2002*. Radiation Protection Dosimetry, Vol. 98 No. 1: Nuclear Technology Publishing. p. 147.
**Mugʻanniy Safo** (taxallusi; asl ism-sharifi Olloberganov Safo; 1882, Xiva yaqinidagi Gandimiyon qishlogʻi — 1940) — shoir, bastakorsozanda, jamoat arbobi. Mehnat Qahramoni (1936). XXSR maorif nozirligida madaniyat boshqarmasi boshligʻi (1920—22), yersuv islohotini oʻtkazish davrida yer shoʻʼbasi raisi (1925—26), Urganch tumani ijroiya qoʻmitasi raisi (1927—28), Xorazm okrug teatrida rejissyor (1929—37); ayni paytda oʻqituvchilik bilan shugʻullangan (1935— 37). Yoshlik kezlarida musiqa sanʼatiga qiziqib, zamonasining koʻzga koʻringan sozanda va xonandalaridan tanbur, dutor va boshqa musiqa asboblarida kuy chalish hamda ashula aytishni oʻrgangan. Komil Xorazmiyaan taʼlim olgan. Sozandalik va xonandalik mahoratini oshirish bilan birga ustozi taʼsirida sheʼrlar ham yozgan. Xorazm shoirlarining, shuningdek, oʻzining sheʼrlariga kuy bastalagan. M.ning bizga qadar yetib kelgan sheʼrlarida maʼrifatni ulugʻlash, Xorazm axlining nurli kelajagiga umid, yoshlarni millat va vatan baxtsaodati yoʻlida ishlashga daʼ-vat ohanglari ustuvorlik qiladi. M. 1937-yil 28 avgustda "xalq dushmani" sifatida qamoqqa olinib, oʻsha yilning 28-noyabrda 10 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan va mustabid tuzumning lagerlaridan birida vafot etgan.

Naim Karimov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bangladesh bayrog'i
1971-yil Bangladesh bayrog'i
Bangladesh bayrog'i olchamlari
**Bangladesh bayrogʻi -** Bangladesh Xalq Respublikasining rasmiy ramzidir. Hozirgi bayroq 1972-yil 17-yanvarda qabul qilingan.

Bayroq yashil maydondagi qizil doiradir. Doira bayroqning deyarli oʻrtasida joylashgan boʻlib, uning markazi bayroqning uzun tomonining 9/20 qismidan tushirilgan (bayroq ustunidan hisoblangan) vertikal chiziq va bayroqning oʻrtasiga chizilgan gorizontal chiziqning kesishish nuqtasidir. Diskning radiusi bayroq uzunligining 1/5 qismini tashkil qiladi. Bayroq maydoniga nisbati 3:5 ni tashkil qiladi.

Tarixi
------

1970-yil 6-iyunda Bangladesh bayrogʻining oʻz versiyasini birinchilardan boʻlib Dakka universiteti talabalari va Mustaqil Bangladesh talabalar harakati kengashi faollari taqdim etdilar. Ushbu bayroqni ishlab chiqishda keyinchalik taniqli siyosatchilarga aylangan yosh Qozi Aref Ahmad, Abdur Rab, Shajaxon Siraj, Hasanul Hak Inu, Manirul Islom, Svapan Kumar Chudhuri, Kvamrul Alam Xon Xasru, Yusuf Salohiddin Ahmad ishtirok etdi.

Bayroqni yaratishda yarim oy va yulduzdan foydalanmaslikka qaror qilindi, chunki ular Pokiston bayrogʻida mavjud. Buning oʻrniga markazdagi qizil doirada mamlakat hududining silueti tasvirlangan. Bayroq qabul qilinganidan taxminan bir yil oʻtgach, mamlakat silueti, asosan, bayroqning har ikki tomonida toʻgʻri koʻpaytirish qiyin boʻlganligi sababli olib tashlandi.

Simvolizm
---------

Yashil rang islomni anglatadi, ammo boshqa manbalarga koʻra, u mamlakat oʻsimliklarini, qizil doira - mustaqillik ramzi sifatida chiqayotgan quyoshni anglatadi.

* Sharqiy Pokiston bayrog'i 1947-1971Sharqiy Pokiston bayrog'i 1947-1971
* Bangladesh bayrog'i 1971-1972Bangladesh bayrog'i 1971-1972
* Bangladesh bayrog'i 1972-Bangladesh bayrog'i 1972-

Qiziq faktlar
-------------

Odamlar ishtirokida yaratilgan Bangladesh bayrogʻi dunyodagi eng katta bayroqqa aylandi. 27117 kishi ishtirok etgan kompozit bayroq Ginnesning rekordlar kitobi vakillari tomonidan 2013-yil 16-dekabrda qayd etilgan.

* 1:2 Bangladeshning savdo bayrog'i1:2 Bangladeshning savdo bayrog'i
* 1:2 Bangladesh havo kuchlari bayrog'i1:2 Bangladesh havo kuchlari bayrog'i
* 1:2 Bangladesh dengiz floti bayrog'i1:2 Bangladesh dengiz floti bayrog'i

Manbalar
--------

* FOTW veb-saytida Bangladesh bayrog'i

Havolalar
---------

1. ↑  *Rashid, Tania* „Bangladesh makes world's biggest human flag" (en).  CNN (6-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2014-yil.
**Hujjatli kanal** — bu hujjatli filmlarni translyatsiya qilishga qaratilgan maxsus kanal. Baʼzi hujjatli kanallar oʻzlarining teledasturlarini maʼlum bir bilim sohasidagi hujjatli yoki hujjatli filmlarning muayyan turlariga bagʻishlash orqali yanada ixtisoslashgan boʻladi. Bumga xalqaro tartibda misol keltirish mumkunki Hujjatli film va The History Channel kanallardir, Yangilik kanallari va hujjatli kanallar oʻrtasida biroz oʻxshashlik mavjud, biroq hujjatli kanal dolzarb voqealar haqidagi koʻrsatuvlarni ham efirga uzatishi mumkin boʻlsa-da, qoida tariqasida, u uzoqroq, chuqurroq segmentlarni efirga uzatadi va eng soʻnggi yangiliklarni taqdim etmaydi. qamrab olish doirasi esa asosan asoslangan va maʼlum mavzu doirasidagi topilmalar va izohlarga bagʻishlangan. Bundan tashqari, boshqa koʻplab telekanallar muntazam ravishda hujjatli filmlarni namoyish etadilar, ammo agar kanal hujjatli filmlar koʻrsatuviga jiddiy bagʻishlangan boʻlmasa, u hujjatli kanal deb hisoblanmaydi. 2006-yildan boshlab eng mashhur hujjatli kanallardan baʼzilari Discovery Channel va National Geographic Channel hisoblanadi.

Havolalar
---------

* Hujjatli telekanallar ro'yxati