**Gviana delfini** (lotincha: *Sotalia guianensis*) — delfinlar (Delphinidae) oilasiga mansub dengiz sutemizuvchilari turi.

Tavsif
------

Gviana delfinlari ilgari oq delfinning (*Sotalia fluviatilis*) kichik turi hisoblangan. Turlarning mustaqilligi haqidagi dalillar genetik va bosh suyagi shakli va oʻlchamidagi sezilarli morfometrik farqlarga asoslangan. Hozirgi vaqtda ikki turga boʻlinish keng tarqalgan.

Tashqi koʻrinish
----------------

Gviana delfinlarning uzunligi 2,1 m gacha, orqa va yon tomonlarida och koʻk kulranggacha, qorini esa och kulrang. Burnu oʻrta uzunlikda va aniq belgilangan.

Tarqatish va turmush tarzi
--------------------------

Gviana delfinlari Janubiy va Markaziy Amerika va Karib dengizi sharqidagi dengiz va estuariy suvlarda yashaydi. 2-10 kishidan iborat kichik guruhlarda, baʼzan 100 tagacha yashaydi, bu yuqori darajada rivojlangan ijtimoiy tuzilishdan dalolat beradi. Shuningdek, delfinlar juda faol va suvdan sakrab tushishlari, salto qilishlari yoki dumlarini chayqashlari mumkin. Ular turli xil baliqlar, qisqichbaqalar va kalmar bilan oziqlanadilar. Ehtimol, umr koʻrish davomiyligi 30 yilgacha.

Xavfsizlik holati
-----------------

Shuni etib oʻtish kereki, bu tur delfinlari baliq ovlash vositalarining, ayniqsa to'r, qisqichbaqalar va baliq tuzoqlarining tasodifiy oʻlimi tufayli zaifdir. Poytaxtning ko‘p qismlarida sezilarli ovlar qayd etilgan. Bundan tashqari, keyinchalik akulalar va qisqichbaqalar uchun oʻlja sifatida foydalanish uchun odamlar tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri oʻldirishlar sodir boʻlgan. Ushbu tur delfinlari oʻz tarqalishining aksariyat mamlakatlarida qonuniy himoyalangan. Gviana delfinlariCITES I ilovasiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „arxiv nusxasi". 12-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.
3. ↑  „arxiv nusxasi". 12-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.
4. ↑
5. ↑  „arxiv nusxasi". 12-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.
6. ↑
7. ↑  „arxiv nusxasi". 12-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.
8. ↑
9. Van Bénéden, P. J. (1864). *Sur un dauphin nouveau et un Ziphioïde rare*. **16** (Mémoires Couronnés et Autres Mémoires, publiés par L'Academie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique nashri). pp. 1—21.
10. Caballero, S. Trujillo, F. Vianna, J. A. Barrios-Garrido, H. Montiel, M. G. Beltran-Pedreros, S. Marmontel, M. Santos, M. C. Rossi-Santos, M. Santos, F. R. Baker, C. S. (2007). *Taxonomic status of the genus* Sotalia*: species level ranking for "tucuxi" (*Sotalia fluviatilis*) and "costero" (*Sotalia guianensis*) dolphins.*. **23** (Marine Mammal Science nashri). pp. 358—386. doi:10.1111/j.1748-7692.2007.00110.x.
11. Monteiro-Filho, E. L. D. A. L. Rabello-Monteiro, S. F. D. Reis (2002). *Skull shape and size divergence in dolphins of the genus* Sotalia*: A morphometric tridimensional analysis*. **83** (Journal of Mammalogy nashri). pp. 125—134. .
12. Cunha H. A. V. M. F. Da Silva, J. J. Lailson-Brito, M. C. O. Santos, P. A. C. Flores, A. R. Martin, A. F. Azevedo, A. B. L. Fragoso, R. C. Zanelatto, A. M. Solé-Cava (2005). *Riverine and marine ecotypes of* Sotalia fluviatilis *are different species*. **148** (Marine Biology nashri). pp. 449—457.