**BBIBP-CorV** — Sinopharm tomonidan ishlab chiqilayotgan ikkita butun virusli inaktivatsiyalangan COVID-19 ga qarshi vaksinalardan bittasi. Vaksina ikki dozali, mushak ichiga yuborish uchun, inyeksiyalar orasida 3—4 hafta oraliq boʻlishi kerak. 2—8 °C haroratda saqlanadi.

Tarix
-----

2020-yil dekabr holatiga koʻra, u Argentina, Bahrayn, Misr, Marokash, Pokiston, Peru va Birlashgan Arab Amirliklarida (BAA) III bosqich klinik sinovlardan oʻtgan, tadqiqotda 60 000 dan ortiq kishi ishtirok etgan. 2020-yilning noyabriga kelib, Xitoyning favqulodda vaziyatlarda foydalanish dasturi doirasida bir millionga yaqin odam emlangan. 2020-yil dekabriga kelib, BAAda 100 000 ga yaqin odam ham ixtiyoriy dastur doirasida emlandi.

2020-yil 9-dekabrda, III bosqich klinik tadqiqotlarining oraliq tahlili BBIBP-CorV ning COVID-19 infeksiyasiga qarshi samaradorligi 86 % ekanligini koʻrsatganidan keyin, BAA BBICP-CorV ning rasmiy roʻyxatga olingani haqida eʼlon qildi. Bahrayn ham, BAA ham vaksinadan foydalanishni maʼqullagan. BAAda emlash qanday amalga oshirilishi haqida xabar berilmadi.

2020-yil 12-dekabrda Peru koʻngillilardan birida aniqlangan nojoʻya taʼsirni oʻrganish uchun Sinopharm vaksinasining klinik sinovlarini vaqtinchalik toʻxtatdi va ularni 16-dekabrdan davom ettirdi.

2020-yil 31-dekabrda Xitoy Xalq Respublikasi Milliy sogʻliqni saqlash komissiyasi BBIBP-CorV vaksinasini mahalliy ishlab chiqarilgan birinchi koronavirus vaksinasi sifatida keng qoʻllash uchun tasdiqladi. Tasdiqlash ishlab chiqaruvchi Sinopharm III bosqich klinik sinovlarning oraliq tahliliga koʻra vaksina samaradorligi 79,34 % ekanligini eʼlon qilganidan keyingi kun olindi.

BBIBP-CorV III bosqich klinik sinovlaridan oʻtayotgan CoronaVac, BBV152, KoviVak va boshqa inaktivatsiyalangan butun virusli COVID-19 vaksinalariga oʻxshash, anʼanaviyroq texnologiyadan foydalanadi. Ushbu texnologiya koʻplab mashhur vaksinalarda, masalan, quturishga qarshi kabi vaksinalarda muvaffaqiyatli qoʻllanilgan.

Argentina Sogʻliqni saqlash vazirligi 2021-yil 1-iyulda xabar berishicha, 2021-yilning fevral-iyun oylarida 60 yoshdan oshgan 471 682 argentinalik saylanmasidagi dastlabki natijalarga koʻra, COVID-19 dan oʻlimga qarshi samaradorlik Sinopharm BBIBP-CorV vaksinasining birinchi dozasi uchun 61,6 %ni va toʻliq ikki dozali emlash kursi uchun 84,0 %ni tashkil etadi. (taqqoslash uchun, xuddi shu sharoitlarda AstraZeneca vaksinasi 79,5 % va 88,8 %, Sputnik V vaksinasi — 74,9 % va 93,3 % samaradorlikni koʻrsatdi).

Manbalar
--------

1. ↑  *Staff, Reuters*. „China Sinopharm's coronavirus vaccine taken by about a million people in emergency use". *Reuters* (19-noyabr 2020-yil). 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
2. ↑  *Mostafa Salem and Yong Xiong CNN.* „China's Sinopharm vaccine has 86% efficacy against Covid-19, says UAE". *CNN*. 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
3. ↑  „UAE: Ministry of Health announces 86 per cent vaccine efficacy" (en). *gulfnews.com*. 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
4. ↑  *Staff, Reuters*. „UAE says Sinopharm vaccine has 86% efficacy against COVID-19". *Reuters* (9-dekabr 2020-yil). 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
5. ↑  *A. B. C. News.* „Bahrain approves Chinese COVID-19 vaccine for use" (en). *ABC News*. 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
6. ↑  „Covid: What do we know about China's coronavirus vaccines?". *BBC News* (16-dekabr 2020-yil). 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
7. ↑  *Staff, Reuters*. „Peru says China's Sinopharm may resume coronavirus vaccine trial after volunteer's illness". *Reuters* (16-dekabr 2020-yil). 24-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2020-yil.
8. ↑  *Nectar Gan.* „China approves Sinopharm Covid-19 vaccine, promises free shots for all citizens" (en).  CNN (31-dekabr 2020-yil). 30-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2020-yil.
9. ↑  Jon Cohen (2020-12-11) (en). *China's vaccine gambit*. **370** (Science nashri). pp. 1263–1267. doi:10.1126/science.370.6522.1263. ISSN 1095-9203 0036-8075, 1095-9203. .
10. ↑  Ministros de Salud de todo el país consensuaron redoblar esfuerzos para completar los esquemas de vacunación en mayores de 40 años. — Ministerio de Salud. 01 de julio de 2021.