**Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YIDXP)** – bu butunjahon internet tarmog‘ida foydalanuvchilarga O‘zbekiston Respublikasi davlat tashkilotlari hamda boshqa idoralar tomonidan ko‘rsatiladigan interaktiv xizmatlardan foydalanish imkoniyatini taqdim etuvchi internet portal (my.gov.uz).

YIDXP orqali ko‘rsatiladigan elektron davlat xizmatlari bo‘yicha arizalar berish uchun foydalanuvchilar (jismoniy va yuridik shaxslar) shaxsga doir ma’lumotlarni o‘z ichiga oluvchi Yagona identifikatsiya tizimi (OneID) orqali ro‘yxatdan o‘tadi.

YIDXP tarixi
------------

YIDXP 1-talqini asosiy oynasi ko‘rinishi
2013-yil 1-iyul kuni Internet tarmog‘ida my.gov.uz veb-manzilida YIDXP 1-talqini test rejimida ishga tushdi.

YIDXP O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 14-fevraldagi PF-1920-son Farmoni bilan tasdiqlangan "Obod turmush yili" Davlat dasturiga hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 30-dekabrdagi 378-son qaroriga asosan yaratilgan.

YIDXP 1-talqida kundalik turmushga taalluqli soha va yo‘nalishlarni o‘z ichiga oluvchi 40 ga yaqin interaktiv xizmatlar taqdim etildi. Ularning ayrimlari quyidagilar:

* Vazirlik va idoralarga murojaat yo‘llash;
* Vazirlik va idoralar rahbari qabuliga yozilish;
* Vazirlik va idoralarning bo‘sh ish o‘rinlari bo‘yicha murojaat qilish;
* Yuridik va jismoniy shaxslar uchun Internet va statsionar telefon ulash uchun ariza berish;
* Davlat soliq xizmatlari organlari tomonidan soliq qarzi mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumotnoma olish uchun ariza berish;
* Telekommunikatsiya sohasiga tegishli litsenziyalarni olish bo‘yicha ariza berish.

2017-yil 18-iyul sanasida YIDXP ning yangi 2-talqini my2.gov.uz veb-manzilida ishga tushdi hamda bugungi kunga qadar faol foydalanib kelinmoqda. YIDXP 2-talqini jismoniy va yuridik shaxslarning ma’lumotlar bazasi bilan integratsiya qilingan hamda Portalga kirish foydalanuvchilar yagona identifikatsiyasi qilish tizimi (OneID) orqali amalga oshiriladi.

Shuningdek, YIDXP 2-talqinida fuqarolar (jismoniy shaxslar) va tadbirkorlar (yuridik shaxslar) shaxsiy kabinetlari ajratilgan, elektron davlat xizmatlari uchun onlayn to‘lov imkoniyati yaratildi.

YIDXP 2-talqinida portal foydalanuvchilar uchun soliq bo‘yicha qarzdorlik, kommunal xizmatlar, yo‘l harakati qoidalari jarimasi, shaxsiy nafaqa va sug‘urta jamg‘armasi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni onlayn rejimda olish imkoniyati joriy etilgan.

2023-yil 24-oktabr kuni ICT Summit 2023 tadbirlari doirasida YIDXP ning yangi 3-talqini my3.gov.uz veb-manzilida taqdim etildi. YIDXP 3-talqini zamonaviy texnologiyalar asosida takomillashtirilgan dizaynga ega bo‘lib, MyID yuzni tanish orqali identifikatsiyadan o‘tish, "Muxlisa" ovozli yordamchisi, elektron xizmatlarni baholash kabi imkoniyatlarni o‘z ichiga oladi.

Huquqiy tartibga solinishi
--------------------------

O‘zbekiston Respublikasining "Elektron hukumat to‘g‘risida"gi Qonuni 28-moddasiga muvofiq elektron davlat xizmatlari ariza beruvchilarga davlat organlarining rasmiy veb-saytlari orqali hamda davlat organlari tomonidan ko‘rsatiladigan interaktiv davlat xizmatlaridan foydalanishning yagona nuqtasi bo‘lgan Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko‘rsatiladi.

Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-sentabrdagi 728-sonli qarori bilan tasdiqlangan YIDXP to‘g‘risidagi nizomga asosan YIDXP axborot, uslubiy, texnik kuzatuvi va ma’murchiligi "Davlat axborot tizimlarini yaratish va qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yagona integrator UZINFOCOM" MChJ tomonidan amalga oshiriladi.

Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 25-iyundagi 409-sonli qaroriga asosan elektron hukumat infratuzilmasini yanada rivojlantirishni ta’minlash, shu jumladan YIDXP, davlat xizmatlari va boshqa elektron hukumat axborot tizimlari xizmatlarini ko‘rsatganlik uchun to‘langan davlat boji va yig‘imlar miqdorini hisobga olishning yagona billing tizimini rivojlantirish "Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi" davlat muassasasining funksiyalaridan biri sifatida belgilangan.

Foydalanuvchilar
----------------

YIDXPdagi elektron davlat xizmatlaridan jismoniy (yakka tartibdagi tadbirkor) va yuridik shaxslar foydalanadilar. Ayrim davlat xizmatlaridan faqat ma’lum bir talablarni bajargan talabgorlar foydalanishlari mumkin.

2023-yil 31-dekabr holatiga YIDXP foydalanuvchilar 8 mln nafarni tashkil etdi. Foydalanuvchilarning **56,2 foizi erkaklar, 43,8 foizini ayollar** tashkil etmoqda.

**Foydalanuvchilarning yosh bo‘yicha taqsimlanishi**| **Foydalanuvchi yoshi** | **Umumiy miqdordagi ulushi** |
| --- | --- |
| 18 yoshgacha | 1,8 foiz |
| 19-24 yosh oralig‘ida | 18,6 foiz |
| 25-34 yosh oralig‘ida | 31,5 foiz |
| 35-44 yosh oralig‘ida | 23,4 foiz |
| 45-54 yosh oralig‘ida | 12,9 foiz |
| 55 va undan yuqori | 11,8 foiz |

Elektron davlat xizmatlari
--------------------------

Elektron davlat xizmati – axborot-kommunikatsiya texnologiyalari qo‘llanilgan holda ko‘rsatiladigan davlat xizmatidir.

YIDXP orqali ko‘rsatiladigan elektron davlat xizmatlari va servislar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan huquqiy hujjat yoki Raqamli texnologiyalar vazirligi va Vakolatli tashkilot tomonidan tasdiqlangan kelishuvda ko‘rsatilgan tartib (reglament) asosida ko‘rsatiladi.

YIDXP orqali elektron davlat xizmatlarini ko‘rsatishda ariza beruvchi hamda uning mol-mulkiga tegishli ma’lumotlar identifikatorlar asosida davlat organlari axborot tizimlaridan idoralararo elektron hamkorlik asosida olinadi.

**2017-2022 yillarda YIDXP orqali ko‘rsatilgan xizmatlar va yuborilgan arizalar ko‘rsatkichlari**| **Yillar** | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Xizmatlar soni** (ta) | 49 | 127 | 173 | 218 | 300 | 370 | 570 |
| **Arizalar soni** (mln) | 0,5 | 1,3 | 2,8 | 3,1 | 9,3 | 14,2 | 20,0 |

Elektron davlat xizmatlari xizmat ko‘rsatish muddatiga ko‘ra "avtomatik" hamda "yarim avtomatik" xizmatlarga bo‘linadi. "Avtomatik" davlat xizmatidan foydalanilganda xizmat natijasi darhol (avtomatik tarzda) taqdim etiladi, "Yarim avtomatik" davlat xizmatlarida esa xizmat ko‘rsatish muddati reglamentga muvofiq bir necha ish kunini tashkil etadi.

YIDXP da 2024-yil 1-mart holatiga 590 ta elektron davlat xizmati joriy etilgan bo‘lib, mazkur xizmatlar 18 ta soha (Fuqarolik, Ta’lim, Oila va bolalar, Yoshlar, Ijtimoiy himoya, UJXK, Soliqlar, Bojxona, Transport, Ko‘chmas mulk, Ma’lumotnomalar va boshqalar) bo‘yicha taqsimlangan.

### Jismoniy shaxslar uchun

YIDXP orqali joriy etilgan xizmatlardan 288 turdagi xizmatlardan faqat jismoniy shaxslar foydanalishi uchun joriy etilgan. Shuningdek, 458 turdagi elektron davlat xizmatidan ham jismoniy, ham yuridik shaxslar foydalanishlari mumkin.

**Jismoniy shaxslar tomonidan YIDXP orqali foydalaniladigan ommabop xizmatlar** (2023-yilda)| Xizmat nomi | Soha | Arizalar soni |
| --- | --- | --- |
| Doimiy yashash joyi to‘g‘risida ma’lumotnoma berish | Ma’lumotnomalar | 2 073 231 |
| Bolani davlat maktabgacha ta’lim muassasasiga joylashtirish uchun ariza berish | Oila va bolalar | 1 824 100 |
| Hisoblangan ish haqi summalari to‘g‘risida ma’lumot | Soliqlar | 1 602 309 |
| Soliqlar va yig‘imlardan soliq qarzi mavjud yoki mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumotnoma berish | Soliqlar | 1 424 500 |
| Mehnat daftarchasidan ko'chirma olish | Ma’lumotnomalar | 1 144 594 |
| UzAuto Motors AJ orqali avtomobil uchun navbatni tekshirish | Transport | 908 604 |
| Tashqi iqtisodiy faoliyatga tegishli kontrakt ma’lumotlarini Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimiga kiritish | Iqtisodiyot, biznes va e-tijorat | 759 420 |
| Avtotransport boshqaruvi uchun jismoniy shaxslarga elektron ishonchnoma (sotish, boshqa davlatga olib ketish huquqisiz) berish | Adliya | 747 632 |
| Sudlanmaganlik (sudlanganlik) to‘g‘risida ma’lumotnoma berish | Ma’lumotnomalar | 671 752 |
| O‘z-o‘zini band qilgan shaxslarni ro‘yxatdan o‘tkazish | Soliqlar | 669 971 |

### Yuridik shaxslar uchun

YIDXP da mavjud xizmatlardan 151 turdagisi faqat yuridik shaxslar uchun ko‘rsatiladi. Yuridik shaxslar tomonidan elektron davlat xizmatlaridan foydalanishda ayrim hollarda yuborilayotgan ariza elektron raqamli imzo (ERI) bilan tasdiqlash talab etilishi mumkin.

**Yuridik shaxslar tomonidan YIDXP orqali foydalaniladigan ommabop xizmatlar** (2023-yilda)| Xizmat nomi | Soha | Arizalar soni |
| --- | --- | --- |
| Tashqi iqtisodiy faoliyatga tegishli kontrakt ma’lumotlarini Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimiga kiritish | Iqtisodiyot, biznes va e-tijorat | 175 382 |
| O‘zbekiston Respublikasi hududiga temiryo‘l transport vositasi orqali olib kirilayotgan yuk haqida ma’lumot olish | Bojxona | 65 261 |
| Avtomobil transportida yo‘lovchilarni va yuklarni xalqaro yo‘nalishlar bo‘yicha tashishga litsenziya | Transport | 61 577 |
| Turar-joy obyektlarini kadastr pasportini shakllantirish | Ko‘chmas mulk | 59 188 |
| Noturar obyektlarini kadastr pasportini shakllantirish va ularga bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish | Ko‘chmas mulk | 54 916 |
| Loyiha-smeta hujjatlarini kelishish | Ko‘chmas mulk | 53 089 |
| Yuridik shaxslarning hisobga qo‘yilgan ma’lumotlari bilan tanishish | Iqtisodiyot, biznes va e-tijorat | 51 725 |
| O‘zbekiston Respublikasi hududida avtotransport vositasi orqali olib kirilayotgan yuk haqida ma’lumot olish | Bojxona | 46 091 |
| Turar-joy obyektlariga bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga ariza yuborish | Ko‘chmas mulk | 38 972 |
| Soliqlar va yig‘imlardan soliq qarzi mavjud yoki mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumotnoma berish | Soliqlar | 37 142 |

MyGov mobil ilovasi
-------------------

MyGov mobil ilovasi
YIDXP orqali ko‘rsatilayotgan elektron davlat xizmatlarini aholi uchun yanada qulay formatda taqdim etish uchun MyGov mobil ilovasi ishlab chiqilgan bo‘lib, mazkur ilova orqali 2024-yil 1-yanvar holatiga 267 ta xizmat taqdim etilmoqda.

MyGov mobil ilovasidan foydalanishning afzalliklari:

* MyID yuzni tanish yordamida identifikatsiyadan o‘tish;
* MobileID identifikatsiya usulidan foydalanib tizimga kirish;
* YIDXP yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali yuborilgan arizalarni kuzatish yoki natijasini elektron hujjat shaklida olish;
* Pullik elektron davlat xizmatlari uchun to‘lov qilish;
* YIDXP ga kirilgan qurilmalardagi sessiyalarni boshqarish.

MyGov mobil ilovasi orqali istalgan vaqtda elektron davlat xizmatlaridan foydalanish mumkin.

MyGov mobil ilovasini quyidagi havolalar orqali smartfon qurilmasiga bepul yuklab olib, o‘rnatish hamda elektron xizmatlardan foydalanishni boshlash mumkin: App Store hamda Google Play.

YIDXP modullari
---------------

Jismoniy va yuridik shaxslarga YIDXPning elektron davlat xizmatlari 209 ta Davlat xizmatlari markazlarida dxa.gov.uz modulidan, olis va chekka hududlardagi 1016 ta pochta bo‘limlarida postal.gov.uz modulidan, O‘zbekiston Respublikasining xorijdagi 56 ta diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalarida consul.gov.uz modulidan foydalangan holda ham ko‘rsatiladi.

Pullik xizmatlarga 10 foiz chegirma
-----------------------------------

O‘zbekiston Respublikasining "Davlat boji to‘g‘risida"gi Qonuniga muvofiq har qanday davlat xizmatini olish, shu jumladan litsenziya, ruxsatnoma olish, davlat ro‘yxatidan o‘tish va boshqa xizmatlar uchun YIDXP orqali mustaqil ravishda murojaat etilganda davlat boji, yig‘imlar va boshqa to‘lovlar Davlat xizmatlari markazlari orqali yoki xizmat ko‘rsatuvchi organlarga bevosita murojaat etilgan taqdirda to‘lanadigan summaning 90 foizi miqdorida undirilishi belgilangan.

Foydali havolalar
-----------------

* Yagona identifikatsiya tizimi OneID
* Ochiq ma’lumotlar portali
* Raqamli hukumatning axborot tizimlari va resurslari yagona reyestri
* Elektron hukumatning ma’lumotnomalar va klassifikatorlar registri
* Attestatsiyadan o‘tkazish va malaka sertifikatini berish yagona axborot tizimi
* Elektron litsenziyalash tizimi

Manbalar
--------

1. ↑  „department.official.gov.uz".
2. ↑  „department.official.gov.uz".
3. ↑  „gazeta.uz".
4. ↑  „lex.uz".
5. ↑  „lex.uz".
6. ↑  „lex.uz".
7. 1 2  „https://my.gov.uz/oz/site/statistic-graph".
8. ↑  „lex.uz".