recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Indikator oʻsimliklar** (lot. indico — koʻrsataman, aniqlayman) — muayyan ekologik sharoit bilan bevosita bogʻliq oʻsimliklar (yoki ular guruqi). I. oʻ. ning biror joyda oʻsishiga qarab oʻsha joyga tavsif berish mumkin. I. oʻ. dan tuproqning mexanik tarkibi va shoʻrlanishini aniqlashda, choʻllarda chuchuk suvlarni va ayrim foydali qazilmalarni qidirib topishda foydalaniladi. Masalan, bugʻdoydoshlarning ayrim turlari (Festula ovina, Agrostis tennus va b.) — tuproqda qoʻrgʻoshin borligi; gunafshadoshlar — rux; burchokdoshlarning ayrim turlari — selen; koʻpchilik gʻallasimon oʻsimliklar va yoʻsinlar — mis va kobalt; yantoq — yer osti chuchuk suvlari; okbosh, shoʻrajriq va shoʻradoshlar oilasining koʻpchilik turlari tuproq shurlanishining indikatorlari hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
== Sulaymon al-Mahriy ==

Hayoti
======

Sulaymon ibn Ahmad ibn Sulaymon al-Mahriy (taxminan 1480—1550) — 16-asrda yashagan arab dengizchisi. U Yamanning sharqiy qismidagi Hadramautning Shihr shahridan kelgan va arablarning Mahra qabilasining avlodi boʻlgani uchun uni „Al-Mahriy" deb atashgan. Uning faoliyati Ibn Majid ijodini davom ettiradi va kengaytiradi, lekin ularning hech bir asarida ular oʻrtasida aniq munosabat yoʻq.

Asarlari
========

U Hind okeani bo‘ylab suzib o‘tdi va Hind okeani geografiyasi va Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz orollari haqida kitob yozdi. U Ibn Majidsning navigatsiya uchun yulduzlar ro‘yxatini 70 tadan 15 tagacha qisqartirgani bilan mashhur. Bu yulduzlar ro‘yxatining kombinatsiyasi 16-asr boshlarigacha arab dengizchilari va dengizchilar tomonidan ishlatilgan.

15-asr arabcha kitobi „Kitob al-favoid fi val al-ilmi al bahri vaʼl qavoid" („Sharqlanish tamoyillari va qoidalari haqida foydali maʼlumotlar kitobi") Ibn Majid va uning shogirdi Sulaymon Al Mahriy tomonidan tuzilgan. Al Mahri oʻz jurnallarida Siam (Malaya) gʻarbiy sohilidagi orollarni qayd etdi. Ushbu navigatsiya matnlari qamrab olgan eng muhim manzil 15-asrda arab dengizchilari uchun mintaqaning asosiy savdo markaziga aylangan Malakkadir.[iqtibos keltirish kerak] Singapur, Samarraning bir qismi, Java, Xitoy, Birma va Andaman qirgʻoqlari va Nikobar. Orollar uning matnlarining moliyaviy nuqtalari edi.

U Malayya sohillarini Siam bilan, materikni esa Xitoy bilan sharqda yagona qirollik sifatida birlashtirdi. Al-Mahriy kitobidan olingan ushbu parcha arab dengizchilarining chegaralarini koʻrsatadi:

> Bilingki, Java orolining janubida Timor deb ataladigan koʻplab orollar va Timorning sharqida Bandam orollari joylashgan, ular ham koʻp. Ikkinchisi — sandal daraxti, aloewood va mace. Orol chinnigullar orollari deb ataladi, chunki Jawa havolari Maluku orollari deb ataladi.
> 
> 

Koʻpgina orollar ishonch bilan aniqlanmaganligi sababli, uning sayohati va mintaqa bilan tanishligi maʼlum emas.

Al Mahrining Andaman va Nikobar orollarini ikki qismga boʻlishi arab va portugal dengizchilariga yordam berdi. Hatto 16-asr oʻrtalarida Sidi Ali Cheleb Al Mahri matnlarini turk tiliga tarjima qilgan va uning asarini naqshlagan.

Adabiyotlar=
============

1. ↑  *Ibn Bakkār, Al-Zubayr, al-ʻĀnī, Sāmī Makkī (ed.), Al-Akhbār al-muwaffaqīyāt (2nd ed.)*. « Dār ʻĀlam al-Kutub » [1996] — 14-18 bet.
**Sukkulentlar** (lot. succulentus shirador, sersuv) — bargi (agava, aloy) yoki poyasi (kaktusdoshlar va ixrojning baʼzi turlari) kalin va sersuv koʻp yillik oʻsimliklar; kserofitlarning alohida tipi. Markaziy, Shimoliy va Janubiy Amerika choʻllarida, qisman Janubiy Afrikada usadi. S.ning oʻziga xos tashki tuzilishi ularning barg yoki poyalarida suv toʻplash va uni uzok, qurgʻoqchilik sharoitida tejab sarflashga moslashgan. S. — yorugʻliksevar oʻsimliklar. Ular dekorativ va tola beruvchi oʻsimliklar sifatida keng qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ivan Ivanovich Fomenko** (1904.13.4, Samara 1985.1.3, Toshkent) — pianinochikonsertmeyster, pedagog. Oʻzbekiston xalq artista (1967). Toshkent davlat musiqa bilim yurtini tugatgan (1931). 1920-yildan Toshkentda. Dastlab kinoteatrlar (ovozsiz kino seanslari)da, keyinchalik Oʻzbek davlat estrada va sirk birlashmasida (1924—36) pianinochi, Oʻzbek davlat filarmoniyasida konsertmeyster (1936—72), Toshkent konservatoriyasida dotsent (1972-yildan). 2 jahon urushi davrida Tamaraxonim ansambli konsertlarida qatnashgan. Oʻzbek adabiyoti va sanʼati dekadalari (Moskva, 1937, 1951) ishtirokchisi. Chet el gastrollarida boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Fomenko Ivan Ivanovich" *OʻzME*. F-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Suka** (polyakcha: *Suka* — Polshada mashhur boʻlgan kamonli torli cholgʻu asbobi. XIX asrga oid rasmlaridan maʼlum, hozirda yoʻqolgan. Chol’gu asbobini qayta tiklashga urinishlar olib borilmoqda. Uchbu musiqa asbobini Polshaning zamonaviy musiqiy guruhlaridan Varshava Village Band qoʻllaydi.

Ushbu asbobdan Krit lirasida chalishganidek soz chalishgan, u tizzaga vertikal ravishda qoʻyilgan yoki kamarga osilgan. Torlarni tirnoqlari bilan borsilgan.

Asbob korpusi skripkanikiga oʻxshash, lekin boʻyni ancha kengroq va torlarni tortib turuvchi qoziqlari birmuncha qoʻpol. Torlar tonik, beshinchi (kvint) va oktavaga sozlangan.

Asbob tizzada ushlab turilb chalinadigan cholgʻu asboblari oilasi va zamonaviy skripka oʻrtasidagi „oʻtish davri" cholgʻusi hisoblanadi.

Bugungi kungacha birorta ham haqiqiy suka yetib kelmagan, ammo asbob 1895-yilda Voytsex Gerson tomonidan akvarel kartinasidan rekonstruksiya qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Журнал Young Fiddler’s Forum, март 2006" (deadlink). 21-noyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyul 2010-yil.
2. ↑  Maria Pomianowska, Zespół polski, "Oj chmielu... Stare pieśni i tańce polskie", Agencja Artystyczna MTJ, Warszawa 1996.

Havolalar
---------

* Sharqiy Yevropa va loʻli skripkasi
* Werner Bachmann*. The origins of bowing and the development of bowed instruments up to the thirteenth century*. Oxford U.P. 1969.
* Anna Czekanowska*. Polish Folk Music: Slavonic Heritage - Polish Tradition - Contemporary Trends*. Cambridge University Press, 2006 — 167—170 bet. ISBN 9780521027977.
|}**Ivan Amaya Carazo** (1978-yil 3-sentyabrda tugʻilgan) — ispaniyalik futbolchi, markaziy himoyachi sifatida oʻynagan, hozirda nafaqada.

Klub faoliyati
--------------

Madridda tugʻilgan Amaya oʻzining professional faoliyatini tugʻilib oʻsgan shahrining „Rayo Valyekano" jamoasida boshlagan va oʻzining dastlabki ikki mavsumida asosiy jamoa bilan birgalikda 31 ta oʻyin oʻtkazgan, avval ikkinchi divizionda koʻtarilish uchun toʻp surgan. Shundan soʻng, u ikkinchi darajaga qaytdi, lekin shaharda qoldi, yana bir necha yil Atletiko Madridga qoʻshildi va kamdan-kam oʻyinlarda ishtirok etdi.

RCD Espanyol bilan yana bir oddiy La Liga oʻyinidan soʻng, Amaya 2003—2004-yilgi mavsumda Getafe CF uchun 40 ta oʻyinda maydonga tushdi va uchinchi marta yuqori ligaga chiqdi (Getafe klubi uchun birinchisi). Biroq, u keyingi mavsumda juda kam maydonga tushdi, 2005-yilning yanvarida ikkinchi divizionga qaytdi, chunki u Ciudad de Murcia safiga qoʻshildi va doimiy himoyachi sifatida oʻynadi.

Keyin Amaya Elche CF klubi bilan ikkinchi bosqichda ikki mavsum oʻyinlarida oʻynadi. 2009-yilning iyul oyida u "Udinese Calcio" tomonidan sotib olindi va darhol Ispaniyaga „Granada" klubiga ijaraga berildi; Italiyaliklar tomonidan ham sotib olingan vatandoshi Oscar Perez ikki tomonning hamkorlik kelishuvidan soʻng yana yetti nafar futbolchi bilan bir xil pozitsiyada, mavsum davomida harakat qildi.

Andalusiyaliklarga ikkinchi divizionga chiqishga yordam berganidan soʻng, Amayaning krediti 2010-2011-yilga qadar uzaytirildi, ammo uning Granada bilan shartnomasi 2010-yil 26-avgustda bekor qilindi. Ertasi kuni u uchinchi darajali „Real Murcia" jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Mukofotlar
----------

**Ispaniya U23**

* Yozgi Olimpiya kumush medali: 2000

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Iván AMAYA Carazo" (es). Qaraldi: 10-mart 2020-yil.
2. ↑  Diego Mainz e Iván Amaya jugarán en Segunda B con el Granada (Diego Mainz and Iván Amaya will play in *Segunda B* with Granada) Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-02-23).; Rayo Herald, 11 July 2009 (in Spanish)
3. ↑  „Iván Amaya se desvincula del Granada C.F." (es).  Granada CF (26-avgust 2010-yil). Qaraldi: 5-avgust 2011-yil.
4. ↑  „Amaya cumple "un sueño al jugar en el Real Murcia"" (es).  Real Murcia (27-avgust 2010-yil). 3-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-avgust 2011-yil.
5. ↑  „FOTO INTERACTIVA: La medalla de plata más épica, en Sídney" (es).  Royal Spanish Football Federation (20-yanvar 2015-yil). 1-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2019-yil.
**Ishoq ibn Ibrohim SHoshiy Samarqandiy** (arabcha: اسحق بن ابراهيم شوشي سمرقندي — Ishoq ibn Ibrohim SHoshiy Samarqandiy (vafoti 937-yil)) — Faqih.

Hayoti
------

Ishoq ibn Ibrohim SHoshiy Samarqandiyning qisqacha tarjimayi holi Qurashiyning (vafot 775/1373-yil) „*Javo-hiru-l-muziyya fi tabaqoti-l-hanafiyya*" („Hanafiylar avlodlari haqida yorqin javohirlar") nomli kitobida berilgan. Kitobda olimning kunyasi Abu Yaʼqub, nisbasi Xurosoniy Shoshiy deb yozilgan, Samarqandiy nisbasi esa berilmagan. Bu maʼlumotlarni o‘z holicha keltiramiz: "Ishoq ibn Ibrohim Abu Yaʼqub Xurosoniy Shoshiy, uni Ibn Yunus o‘zining „Misrga kelib qolgan g‘ariblar haqida" nomli kitobida eslatadi va shunday deydi: "U Abu Hanafiyya mazhabi qonunlarini o‘rgangan. Shu mazhab tarafdori bo‘lishga qaramay, Misr qozixonalari ishiga aralashib, Misr viloyatlaridan birida qozilik qilgan. Men undan hikoya va hadislarni yozib oldim. U menga Muhammad ibn Hasanning „*Jomi’u-l-kabir*" („Katta to‘plam") kitobini Zayd ibn Usoma tilidan, u esa Abu Sulaymon Juzjoniy tilidan, u esa Muhammad Hasanning o‘zidan eshitganini rivoyat qilib bergan edi. U ishonchli kishi edi. Xudo rahmat qilgur 325-yili vafot etdi".
Abdulhay Laknaviyning „*Favoidu-l-bahiyya*" („Chiroyli foydalar")
kitobida esa Ishoq ibn Ibrohimning kunya va nisbasi - Abu Ibrohim Shoshiy Samarqandiy Xatibiy deb berilgan. Keltirilgan maʼlumotlardan maʼlum bo‘ladiki, Ishoq ibn Ibrohim Shoshda yoki Samarqandda tugʻulgan Ehtimol, bu ikki shaharning birida tug‘ilib, ikkinchisida taʼlim olgan yoki yashagan bo‘lish mumkin. So‘ngra Misrga borib qozilik ishlari bilan shug‘ullangan, baʼzi idoralarni boshqargan. Umrining oxirigacha shu yerda yashagan. 325/937-yili Misrda vafot etgan.

Faoliyati
---------

Ishoq ibn Ibrohim SHoshiy Samarqandiyning „*Kitobu-l-usul*" („Asoslar kitobi") nomli, islom huquqshunosligi usullariga oid, arab tilida yozilgan asari bizgacha yetib kelgan. Asar mazmuni jihatidan uch bahsga bo‘linadi. Har qaysi bahs o‘z navbatida bo‘limlar (fasllar)ga ajraladi va qonunshunoslikning bitta qoidasiga bag‘ishlanadi. „*Kitobu-l-usul*"ning 773/1371-yil Sadruddin ibn Alouddin Xolidiy degan xattot tomonidan ko‘chirilgan noyob nusxasi Abu Rayhon Beruniy nomli SHQMda saqlanmoqda (inv. 3287/1). Bu qo‘lyozma XV asrda Xo‘ja Muhammad Porso (vafot 822/1419-yil)ning vaqfiga tegishli ekani haqida hamma sahifalarga muhr bosilgan.
Ishoq ibn Ibrohim SHoshiy Samarqandiyning „*Fiqh usuli*" nomli asari ham bo‘lgan. Bu asar „*Usulu-sh-shoshiy*" nomi bilan shuhrat topgan.

Asarlari
--------

```
"Kitobu- l-usul", "Fiqh usuli"
```

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 561.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ishoq (maʼnolari).

**Ishoq**, Ishoq turk (8-asr) - Movarounnahrda Abbosiylarga qarshi xalq qoʻzgʻoloni (755 y.) rahbari. Abu Muslimiing joʻshqin tarafdori. Garchi sa-vodsiz boʻlsada, xalq orasida katta obroʻga ega edi. U Abu Muslimning elchisi sifatida turkiylar xokrni huzuriga borib kelganidan soʻng , "Ishoq turk" nomi bilan xalq orasida tanilgan. I. qoʻzgʻoloni Sunbod harakati bilan bir vaqtda boʻlgan. U oʻzini zardushtiylardan hisoblardi. U boshchilik qilgan harakat beshafqat bostirilgan, biroq uning tarafdorlari abbosiylarga karshi faol siyosiy kuch sifatida uzoq vaqt davom etib keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Andrea Seleste Thorisson Díaz** (talaffuzi: *Andrea Torisson*; 1998-yil 14-martda tugʻilgan) — island-shved futbolchisi, IFK Kalmar jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi. Otasi islandiyalik, onasi esa.

Klublardagi faoliyati
---------------------

2015-yil oktabr oyida Thorisson Damallsvenskandagi debyutini FC Rosengård bilan uyda Umeå IK ustidan 3:0 hisobidagi gʻalabada oʻtkazdi. 87-daqiqada Martaning oʻrniga maydonga tushgandi. Torisson 2015-yil dekabr oyida Rosengård tomonidan asosiy jamoa bilan shartnoma imzolagan olti yosh oʻyinchidan biri edi.

2018-yilda Rosengård klubini tark etdi va ikkinchi darajali Elitettanning Kungsbacka DFF jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Kungsbackadan Torisson bir mavsumdan keyin ketdi. Limhamn Bunkefloga qoʻshildi, Skaniyada oilasi yonida yashashni xohladi va Kungsbacka munitsipaliteti Kungsbacka DFFga vaʼda qilgan moliyaviy yordamni taqdim eta olmaganidan norozi edi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Torisson 12 yoshida Islandiya terma jamoasiga qarshi oʻyinda yaxshi oʻynadi. Uning otasi raqib murabbiyiga bobolari tufayli uning islandiya terma jamoasida oʻynashi mumkinligi haqida gapirdi va murabbiy bu maʼlumotni Islandiya futbol assotsiatsiyasiga yetkazdi. Keyinchalik Torrisonga Islandiya yoshlar terma jamoasida oʻynash uchun uning Rosengårddagi jamoadoshlari Sara Byork Gunnarsdottir va Ora Byorg Xelgadottir orqali murojaat qilishdi. Torrison, shuningdek, Bosonda Shvetsiyaning yoshlar terma jamoalari bilan mashgʻulot oʻtkazgan va 2016-yilga kelib, qaysi milliy terma jamoani yuqori saviyada namoyon etishi haqida bir qarorga kelmagan.

Rossiyada boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha 2018-yilgi jahon chempionati oldidan Torisson diplomatik tarzda Shvetsiya, Islandiya va Peru davlatlari safida oʻynash imkonligi borligini aytdi. Nihoyat u Islandiyani yuqori darajadagi xalqaro miqyosda vakillik qildi.

Yutuqlari
---------

### Klub

FK Rosengård
* Damalsvenskan : 2015-yil
* Svenska Kubogi : 2015–16, 2016–17
* Svenska Superkubogi : 2015, 2016

Manbalar
--------

1. ↑  *Þórðarson, Tómas Þór*. „Gæti reynst falinn fjarsjóður" (Icelandic). *Visir.is*. 365 (media corporation) (19-iyun 2015-yil). Qaraldi: 6-avgust 2016-yil.
2. ↑  „FC Rosengård 2 - 0 Umeå IK FF" (Swedish).  Dalslands Fotbollförbund (2-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 6-avgust 2016-yil.
3. ↑  *Cederlund, Christer*. „Unga spelare får A-kontrakt" (Swedish). Skånska Dagbladet (11-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 6-avgust 2016-yil.
4. ↑  *Holmgren, Caroline*. „Avhopp och nyförvärv i KDFF" (Swedish). Norra Halland (17-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 25-may 2019-yil.
5. ↑  *Laneby, Sebastian*. „Framtidsklubben FC Rosengård" (Swedish). Magasinet Match (22-mart 2016-yil). Qaraldi: 6-avgust 2016-yil.
6. ↑  *Löfvendahl, Jonas*. „Andrea har hjärtat i tre kulturer" (Swedish). Kungsbacka-Posten (21-iyun 2018-yil). Qaraldi: 25-may 2019-yil.
**Rafael Nuritdinov** (1977-yil 12-iyun, Oʻzbekiston SSR Fargʻonada tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq velosportchi.

Faoliyati
---------

Rafael ajoyib sprinter, shu bilan birga har doim yaxshi velosipedchi boʻlib kelgan, lekin velosportdagi katta natijalarga erisha olmadi. Havaskorlar orasida u Italiyada Lombard tuzilmalari „UC Bergamasca 1902" va „Ceramiche Pagnoncelli" jamoalari bilan poygalarda qatnashgan. Rafael Nuritdinov 2001-yilda Gran Premio Industria e Commercio Artigianato Carnaghese musobaqasida gʻolib chiqdi va keyin Colpack-Astro velosiped jamoasi musoboqalarda stajor sifatida faoliyat olib bor boshladi. Keyingi yili 2002-yilda „Colpack-Astro" jamoasi bilan professional shartnoma imzoladi. Trofeo di Kastelfidardo musoboqasida 2002-yilgi mavsumdagi eng yaxshi natijasi sifatida 7-oʻrinni egalladi. 2003-yilda „Colpack-Astro" jamoasi „De Nardi-Pasta Montegrappa" bilan birlashib, „De Nardi-Kolpak" jamoasini tashkil qildi va 2004-yilgacha shu jamoa tarkibida qoldi. U oʻzining eng yaxshi natijalarini 2003-yilda „De Nardi" jamoasi tarkibida Uniqa Classic turniring ikkinchi bosqichda qoʻlga kiritdi. Keyingi yili shosseda poyga bo‘yicha O‘zbekiston chempioni bo‘ldi. 2005-yilda u „Domina Vakanse"ga koʻchib oʻtdi. 2005-yilgi mavsumda Nuritdinov „Domina Vakanze" jamoasi tarkibida ilk va soʻnggi bor „Tour de Frans" musoboqasida ishtirok etdi. Turnirda gʻolibga aylangan Lens Armstrongdan deyarli 4 soat ortda 147-oʻrinni egalladi. Oʻsha yili u „Tour of Spain" musobaqasida ishtirok etdi va yakunda 120-oʻrinni qolga kiritdi. Bu uning professional mavsumidagi yagona yuqori nuqtasi edi va keyinchalik u 2006-yilgi mavsum uchun jamoa topa olmadi va shu sababli velosportdan voz kechdi va professional faoliyatini yakunladi.

### Jamoalar

* 2002-yil Colpack Astro
* 2003-yil De Nardi-Kolpak
* 2004-yil De Nardi
* 2005-yil Domina Vakanze

Manbalar
--------

1. ↑  „Storia di Rafael Nuritdinov" (2023). 18-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Rafael Nuritdinov Player Profile" (13 de janeiro de 2014). 13 de janeiro de 2014da asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Rafael Nuritdinov at *velosiped* arxivida
* Rafael Nuritdinov *Radsportseiten.net* maʼlumotlar bazasida
Minskdagi Kuba elchixonasi
 Gavanadagi Belarus elchixonasi
**Belarus — Kuba munosabatlari** Belarus va Kuba oʻrtasidagi iqtisodiy-ijtimoiy aloqalar sanaladi. Ikkala davlat oʻrrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi juda kam hisoblanadi (2008-yilda 49,7 mln. dollar).

Ikki tomonlama savdo
--------------------

### Tarixi

Sovet davrida Belarus SSSRning „yigʻish sexi" hisoblangan. 1960-1980-yillarda Kubaga Belorussiya korxonalari mahsulotlarini (birinchi navbatda mashinalar va oʻgʻitlar) katta miqdorda yetkazib berish amalga oshirildi. Ushbu oʻn yilliklar davomida Kuba Belorussiya SSRdan 30 mingdan ortiq Belarus traktorlari, 700 mingdan ortiq muzlatgichlar, velosipedlar va mototsikllar, Luch soatlari, radiolar, kaliyli va azotli oʻgʻitlar, oziq-ovqat mahsulotlarini sotib oldi. Buning evaziga Kuba tovarlari SSSRga, birinchi navbatda, shakar xom ashyosi (har yili Belarus shakarni qayta ishlash korxonalariga taxminan 200 ming tonna) yetkazib berigan. SSSR parchalanganidan keyin 1992-1993 yillarda oʻzaro savdo inertsiya bilan qoʻllab-quvvatlandi. 1992-yilda ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash 22,3 million dollarni tashkil etdi, Belarusiyaning Kubaga yetkazib bergani 18,2 million dollarni (barcha Belarus eksportining 1,4%i). 1993-yilda oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi ikki baravardan koʻproq qisqarib, 12,8 million dollarga yetdi, 1994-yilda esa deyarli nolga (1,4 million dollar) teng boʻldi. Keyinchalik oʻzaro tovar ayirboshlashda oʻsish kuzatildi: 1997-yilda oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 89,8 million dollarni tashkil etdi (garchi uning katta qismi — 84,3 million dollar — Ushbu savdo hajmining katta qismi Kuba hissasiga toʻgʻri kelgan). 1998-yil inqirozidan soʻng, savdo yana pasayishni boshladi — 2005-yilda 18,9 million dollargacha. Shu bilan birga, 1993-2006 yillardagi balans Kuba foydasiga boʻlgan va faqat 2007-yildan beri u Belarus foydasi hisobiga oʻzgardi.

2000-yilda ikki davlat oʻrtasida savdo-iqtisodiy hamkorlik toʻgʻrisida shartnoma imzolandi.

### Hozirgi holat

2008-yilda oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 49,7 million dollarni tashkil etdi. **Belorussiyadan Kubaga eksport** (2008-yilda 35,1 million dollar, Belarus eksportining 0,11%i): asosan avtobuslar (2008-yilda 15,8 million dollarga oshgan), traktorlar, yuk mashinalari, ichki yonuv dvigatellari kabinsanoat mahsulotlarini sotib olgan. **Kubadan Belarusga import** (2008-yilda 14,6 million dollar, Belarus importining 0,04%): asosan shakar (2008-yilda 13,2 million dollarga koʻp miqdorda sotib olgan).

Ayni paytda texnik va axborot sohalarida hamkorlik jadan rivojlanmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Беларусь и Куба планируют расширить научно-техническое и инновационное сотрудничество | Informatsionno-spravochniy portal Belarusi — interfax.by". 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2015-yil.
2. ↑  „БелаПАН. Беларусь и Куба намерены развивать обмен аудиовизуальной информацией". 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2015-yil.
**Rafinatsiyalash** (nem. Rafﬁ nieren, frans. rafﬁ ner — tozalamoq), rafinirlash — metallar va qotishmalar, yogʻ va moylarni (odatda, suyuq holatda) keraksiz yoki zararli qoʻshimchalardan tozalash. Metallarni R. yuqori trali (pirometallurgiya), elektrolitik va kimyoviy turlarga boʻlinadi. Yuqori trali R.da metallarga oksidlovchilar yoki modifikatorlar qoʻshiladi. Ular qoʻshimchalar bilan suyuq metallda erimaydigan (mexanik yoʻl bilan ajratiladigan) yoki R. trasida uchuvchan kimyoviy birikmalar hosil qiladi. Bundan tashqari, metallga suyuq sintetik toshqollar, inert gazlar (Mas, argon), oltingugurt, galogenlar, galogenidlar va boshqa moddalar bilan ishlov beriladi. Elektrolitik R. tuzlarning suvdagi eritmalari yoki tuzli suyukliklarning elektrolizidan iborat. Bu turning keng tarqalgan usuli tozalanadigan metallarni anodsa eritish va toza metallarni katodda choʻktirish jarayonlarini oʻz ichiga oladi. Kimyoviy R. metall va qoʻshimchalarning kislotali yoki ishqorli eritmalarda turlicha erituvchanligiga asoslangan. R. bevosita pechlar yoki maxsus qurilmalarda amalga oshiriladi. Asl metallarni R. affinaj deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Diana Marie Lyn** (talaffuzi: „Diana Mari Lin"**,** 1926-yil 5-iyul – 1971-yil 18-dekabr) amerikalik aktrisa edi.

Dastlabki yillari
-----------------

Lyn Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida tugʻilgan. Uning otasi Louis Loehr neft taʼminoti boʻyicha menejer, onasi Martha Loehr konsert pianinochisi edi. Lyn bolalar vunderkindi hisoblanardi. U 4 yoshida pianino saboqlarini olishni boshladi va 12 yoshida Los-Anjeles kichik simfonik orkestri bilan birga oʻynadi.

Lyn oʻzining filmdagi debyutini *„They Shall Have Music"* filmida pianinoda ijro etgan va yana bir bor klavishlarga qaytib, Susanna Fosterga hamrohlik qilgan. *„Thereʼs Magisc in Music" filmida*, u koʻrsatishga ruxsat berilganidan koʻra koʻproq salohiyatga ega ekanligiga odamlarni guvoh qildi. Paramount Pictures uning ismini „Diana Lynn" deb oʻzgartirdi va unga oʻzining shaxsiyatini koʻrsatishga va aktrisa sifatida mahoratini oshirishga imkon beradigan filmlarni suratga olishni boshladi.

Bosqichlari
-----------

1964-yilda Lyn Brodveyda olti oy ishladi va *Meri shtatidagi* Barbara Bel Geddes oʻrnini egalladi. 1950-yillarning boshida u Maurice Evans bilan Brodveydagi *„The Wild Duck"* filmida rol oʻynadi.

U, shuningdek, AQSh va Buyuk Britaniyadagi *„The Moon is Blue"* serialida rol o‘ynagan.

Yozuvlari
---------

1947-yilda Motsartning uchta albomini oʻzlashtirgan, bular: *Rondo*, *Laura* and *Body and Soul*.

Oʻlimi
------

*„Play it as it Lays"* filmida suratga olish boshlanishidan oldin Lyn insultga uchradi va 1971-yil 18-dekabrda 45 yoshida vafot etdi. Lyn krematsiya qilindi. Nyu-York shahridagi Samoviy dam olish cherkovida dafn marosimi boʻlib oʻtdi va Kaliforniyaning Beverli-Xillz shahridagi barcha avliyolar episkop cherkovida xotira marosimi boʻlib oʻtdi.

Radiodagi chiqishlari
---------------------

| Yil | Dastur | Epizod/manba |
| --- | --- | --- |
| 1952 | *Theatre Guild on the Air* | „The Silver Whistle" |
| 1953 | *Theatre Guild on the Air* | *Quiet Wedding* |

Manbalar
--------


1. ↑  Copy of birth certificate at Astrodatabank.
2. ↑  *Coons, Robbin*. „Dolly Gets Into Pictures And Is Now Diana Lynn". *Big Spring Daily Herald* (4-iyun 1943-yil), s. 2. Qaraldi: 25-iyun 2015-yil. Andoza:Open access
3. ↑  *Hopper, Hedda*. „Stanley Kramer to Produce Movie About 'U.N. Family'". *Chicago Daily Tribune* (13-dekabr 1951-yil), s. Part 4-Page 8. Qaraldi: 27-iyun 2015-yil.
4. ↑  „Diana Lynn Dies; Actress Was 45", *The New York Times*: 60, 19–dekabr 1971–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
5. ↑  „Better Radio Programs for the Week". *The Decatur Daily Review* (6-aprel 1952-yil), s. 52. Qaraldi: 16-may 2015-yil. Andoza:Open access
6. ↑  „Better Radio Programs for the Week". *The Decatur Daily Review* (15-mart 1953-yil), s. 46. Qaraldi: 25-iyun 2015-yil. Andoza:Open access
**Andrea Mantenya** (Mantegna) (1431, Veneto — 1506.13.9, Mantuya) — italyan rassomi va oʻymakori, Uygʻonish davri namoyandasi, Paduya maktabi vakili. Qad. Rim haykaltaroshligi va meʼmoriy bezaklarini oʻrganishi, arxeologiya va epigrafika bilan shugʻullanishi M. sanʼatining shakllanishida muhim ahamiyatga ega boʻlgan. M. diniy kompozitsiyalarga inson shaxsining qudrati va afzalligini taʼkidlovchi qahramonona dunyoni anglash hissini olib kirdi. M. asarlari (Veronadagi San-Dzeno Majore cherkovi triptixi, 1457—59 va boshqalar)da uning ijodiga xos boʻlgan qimmatbaho emalga qiyoslanadigan boʻyoq qatlamining metall jilosi shakllandi; manzarali zamin va atrof muhitdan muhim omilni ajratib koʻrsata olgan. 1460-yildan Mantuyada Lodoviko Gonzago saroyida yashagan. M. asarlarida meʼmorlik (real va chizilgan) bilan rangtasvir uygʻunligiga erishdi (San-Jorjo qasridagi "Del Spoza xonasi", 1447 va boshqalar). "Sezar tantanasi" asarlar turkumi (1485—88) Qad. Rimning jiddiy ruhi bilan sugʻorilgan; maʼjoziy mifologik kompozitsiyalari, monoxrom kartinalar turkumi ("Parnas", 1497; "Samson va Dalila", 1500-yil) soʻnggi davr asarlariga mansub. M. gravyuralari ("Dengiz xudolarining jangi", 7 ta mis gravyura va boshqalar) obrazlarining mahobatliligi bilan uning rangtasviridan qolishmaydi, ularda kandakori nafis shakllar nozik chiziq (shtrix)lar bilan uygʻunlashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Old Große Olympiaschanze
 Rampa va tepalik yozgi koʻrinishi
 Kuzatish maydonchasi
**Große Olympiaschanze** — (inglizcha: *Great Olympic Hill*) changʻida sakrash togʻi boʻlib, Garmish-Partenkirxen, Bavariya, Germaniyaning Partenkirxen tumanidan janubda Gudiberg togʻida joylashgan boʻlib, anʼanaviy ravishda Toʻrt tepalik turnirining Qishgi sakrashlari oʻtkaziladigan joy hisoblanadi.

1936-yil Qishki Olimpiya oʻyinlari
----------------------------------

1936-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ushbu joy changʻidan sakrash musobaqasi va Nordic kombinatsiyalangan musobaqasining changʻidan sakrash qismiga mezbonlik qilgan. Changʻida sakrashning eng yuqori qismi changʻi sporti stadionini tashkil etgan, unda ochilish va yopilish marosimlari va changʻi poygasi musobaqalarining start/finişh maydoni boʻlib xizmat qilgan.

Toʻrt tepalik turniri
---------------------

Majmuada har yili 1-yanvar kuni Toʻrt tepalik turniri doirasida jahon kubogi musobaqasi oʻtkaziladi.

Tarix
-----

Tepalik 1978-yil va 2007-yillarda ikki marotaba taʼmirdan oʻtkazilgan. Xalqaro changʻi sporti federatsiyasining (XCHF) ilgʻor texnik standartlariga sakrashning zaruriy yangilanishi tufayli butunlay yangi tramplin qurilishi muqarrar hisoblanar edi. Zaha Hadid Architects, Behnisch Architects va boshqalarning loyihalari orasida 2006-yil kuzida boʻlib oʻtgan xalqaro arxitektura tanlovi changʻi sportining yangi belgisi sifatida konstruktsiyani qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga olib kelgan. Majmuada qurilish 2007-yil 26-aprelda boshlangan. Continental Cup/Four Hills turnirining tantanali ochilish marosimi 2008-yil Yangi yil kuni boʻlib oʻtgan. Minora atrofidagi Garmish-Partenkirchen vodiysining panoramik jozibali koʻrinishini taqdim etadi.

Changʻida sakrash yoʻlakchasi yonida 2011-yilgi jahon chempionati oldidan yangilangan Gudiberg togʻ changʻi sporti binosi joylashgan.

Joriy tepalik rekordi 2021-yil 1-yanvarda har yili oʻtkaziladigan Yangi yil changʻisidan sakrash paytida 144 m balandlikka sakrab oʻtgan Dovid Kubakiga tegishlidir. Anders Jeykobsen avvalroq 2014-yil 31-dekabrda mashgʻulot paytida 145 m balandlikka sakrab chiqqan edi, ammo bu yangi tepalik rekordi hisoblanmadi, chunki u saralashdan oldin mashgʻulot oʻtkazayotgan vaqtdagi natija hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  1936 Winter Olympics official report. (PDF) pages 369 to 378. Accessed 20 November 2015.(olmoncha)
2. ↑  *Browne.* „Dawid Kubacki breaks hill record to take Garmisch-Partenkirchen win". *Olympic Channel*.  International Olympic Committee. Qaraldi: 23-mart 2021-yil.
3. ↑  *Johannessen.* „SLIK FIKK JACOBSEN TIL SUPER-HOPPENE" (Norwegian). *VG*.  Schibsted. Qaraldi: 23-mart 2021-yil.
**Diana Rosario Ordóñez Torres** (2001-yil 26-sentabrda tugʻilgan) AQShda **Diana Ordoñez** nomi bilan tanilgan, amerikalik meksikalik professional futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasi North Carolina Courage klubi va Meksika ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Yoshligi
--------

Ordoñez Riversaydda (Kaliforniya, Qoʻshma Shtatlar) meksikaliklar oilasida tugʻilgan. U otasi tomodan ekvadorlik, onasi tomondan meksikalik. Ordoñez besh farzandning eng kichigi edi. Bolaligida oila Dallasning chekkasidagi Friskoga (Texas) koʻchib oʻtdi. U 2010-yildan 2019-yilgacha FC Dallas yoshlar jamoasida futbol oʻynagan.

Ordoñez dastlab Texas A&M universitetida kollej futbolida oʻynashga qaror qilgan, ammo uning oʻrniga doʻsti, futbolchi Taryn Torres Virjiniya universitetida oʻynashga undagan. U oʻrta maktabni bir semestr erta tugatdi va 2019-yil yanvar oyida 17 yoshda Virjiniyaga oʻqishga kirdi. Virjiniyadagi faoliyati davomida (2019—2021) u 45 ta gol urdi va universitetda uchinchi oʻrinni egalladi, garchi u toʻrt yillik huquqining atigi uch yilini oʻynadi. 2021-yilda u Amerikaning birinchi jamoasi va Herman Trophy finalchisi edi.

Milliy ayollar futbol ligasi
----------------------------

2021-yil 18-dekabrda Ordoñez 2022-yilgi ayollar futboli milliy ligasi loyihasida tanlangan oltinchi oʻyinchi boʻldi, soʻngra North Carolina Courage uni chaqirdi. Ordoñez 2022-yil 19-martda NWSL Challenge Cup musobaqasida North Carolina Courage uchun ilk bor maydonga tushdi va birinchi golini 2022-yil 4-mayda kiritdi.

Xalqaro maydonda
----------------

Ordoñez 2022-yil 9-aprelda Meksika ayollar terma jamoasidagi debyutini oʻtkazdi.

### Xalqaro gollar

| Son | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2022-yil 9-aprel | Raymond E. Guishard texnik markazi, Vodiy, Anguilla | Anguilla | **7**–0 | 11–0 | 2022 KONKAKAF W chempionati saralashi |
| 2. | **9**–0 |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „Ordonez Leads From Front for No. 1 Cavaliers". *Virginia Cavaliers Official Athletic Site* (18-oktabr 2019-yil).
2. ↑  „Diana Ordonez". *Virginia Cavaliers Official Athletic Site* (2022). Qaraldi: 7-avgust 2022-yil.
3. ↑  „2022 NWSL Draft Result". *The Equalizer*. Qaraldi: 6-avgust 2022-yil.
4. ↑  „NWSL Challenge Cup". *National Women's Soccer League*. Qaraldi: 6-avgust 2022-yil.
5. ↑  „Se brONCEó". *www.oncediario.com*.

Havolalar
---------

* Virginia profile
**Vellington mol goʻshti** (inglizcha: *beef Wellington*) — mol goʻshtidan tayyorlangan bayramona taom: qatlama xamirda pishirilgan goʻsht. Goʻsht odatda butun katta boʻlak sifatida pishiriladi. Baʼzan taom file-minyon pirojkilari shaklida qismlarga boʻlinadi. Taʼmi yaxshi va suvli boʻlishligi uchun ovqat ziravorlar, goʻsht, qoʻziqorin yoki sabzavotli pashtet solinadi. Sous bilan tortiladi.

Nomi
----

Nomining kelib chiqishi Vellington gertsogi bilan hech qanday aloqasi yoʻq. Vellington gertsogi Vaterloda shuhrat qozongan, bu paytda qovurilgan goʻsht allaqachon ingliz oshxonasining ajralmas qismi boʻlgan. Fransuz oshxonasida ham xamirda mol goʻshti filesi (filet de bœuf en croûte) retsepti mavjud boʻlgan. Ehtimol, Vellington nomi vatanparvarlik toʻlqinidagi taomga berilgan. Taom Yangi Zelandiya poytaxti Vellingtonda ixtiro qilingani haqidagi talqin ham mavjud. Biroq, XIX asr oshpazlik kitoblarida Vellington goʻshti haqida maʼlumot berilmagan. *Los-Anjeles Tayms gazetasi* 1903-yilda „Vellington mol goʻshti" haqida eslatib oʻtgan, ammo taomning oʻzi birinchi marta 1939-yilda tasvirlangan: New York food guide Vellington mol goʻshtini shunday tasvirlaydi: tayyorlanadi, sovutiladi keyin pirog qobigʻi qarsildoq boʻlishi uchun yana pishiriladi, zamonaviy retsepti esa 1960-yillarda tasvirlangan.

„Vellington" nomi ostida qoʻzichoq, kolbasa, tovuq, kurka yoki losos goʻshtlari xamirda pishirilgan boshqa taomlar ham mavjud.

Tayyorlanishi
-------------

Mol goʻshti har tomondan oʻsimlik yogʻida qobiq hosil qilgunga qadar qovuriladi yoki issiq pechda bir oz pishiriladi. Goʻsht har tomondan jigardan qilingan pashtet bilan qoplanadi yoki shirasi oʻzida qolishi uchun bekon boʻlaklari bilan toʻldiriladi. Keyin boʻlak har tomondan duksel — sariyogʻda piyoz va sarimsoq bilan qovurilgan mayda tugʻralgan yoki blenderda maydalangan shampinon pastasi, bilan qoplanadi va qatlama xamir bilan oʻraladi. Pirog rangi chiroyli va yaltirab chiqishi uchun tuxum sarigʻi surtiladi va oʻrtacha qizdirilgan pechda tayyor boʻlgunga qadar pishiriladi.

Toʻgʻri pishirilgan goʻsht kesilganda ichi pushti rang boʻlishi kerak. Ovqat pishirishda eng qiyin narsa pishirish vaqtini toʻgʻri tanlashdir: goʻshtni pechda kam pishirish yoki ortiqcha pishirib yuborish mumkin. Shuning uchun, „Hell’s Kitchen" realiti-shousi boshlovchisi oshpaz Gordon Ramsay koʻpincha tanlov uchun „Vellington" mol yoki qoʻzichoq goʻshtini tanlaydi.

Sous uchun portveyn bulyon bilan qaynatiladi, taʼbga koʻra toshchoʻp va qalampir solinadi. Vellington mol goʻshti sous va sabzavotlar bilan tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Зимин А. (2014). *Пир дюка* (КоммерсантЪ Weekend nashri). pp. 63. .

Adabiyotlar
-----------

* Erhard Gorys. Rinderfilet Wellington // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 437. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
* Charles Sinclair. beef Wellington // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 60. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
**Karayli togʻlari** - Hisor tizmasining janubi-gʻarbiy tarmogʻi. Qashqadaryo viloyatining janubi-sharqida. Eng baland joyi 964 m, uz. 7 km. Ikki antiklinal strukturadan iborat. Yon bagʻirlari shim.-gʻarbida qir-adirlardan keskin koʻtarilgan (Karamel choʻqqisi, 883 m) va kuchli parchalangan. Suvayirgich qismi paleogen (buxoro yarusi)ning qattiq ohaktosh va qumtoshlaridan tarkib topgan. Qattiq ohaktosh va qumtoshlarning mavjudligi sababli kuesta relyef shakli vujudga kelgan. Toʻq boʻz tuproqlarda past togʻlarga xos efemer va efemeroidlar, bugʻdoyiq, togʻ shuvogʻi, chalov, qoʻziquloq, butalardan bodom, pista va b. oʻsadi. Yaylovlarning mahsuldorligi oʻrtacha 2,3—3,0 s/ga. Karayli togʻlari shimoli-sharqidan Qarshi — Termiz avtomobil yoʻli va Gʻuzor daryosi oʻzani oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vellington**, Uellington (Wellington) — Yangi Zelandiya poytaxti, Shimoliy o.ning jan.da, Tinch okeanning Port-Nikolson qoʻltigʻini oʻrab turuvchi togʻ yon bagʻrida joylashgan. Iklimi subtropik dengiz iqlim, yanvarning oʻrtacha tempaturasi 16°, iyulniki 8°, yillik yogʻin qariyb 1445 mm. Tez-tez zilzila boʻlib turadi. Aholisi 335,5 ming kishi (1996). Dengiz porti (yuk ortish va tushirish 15 mln.t). Chetga goʻsht, jun, yogʻ, sut mahsulotlari, me-valar, qishloq xoʻjaligi mashinalar i chiqariladi, chetdan sanoat mahsulotlari, bugʻdoy, choy, kofe, kakao keltiriladi. Xalqaro aeroport bor. Mamlakatning muhim iqtisodiy va madaniy markazi. Oziq-ovqat, mashinasozlik, metallurgiya, yogʻochsozlik, qogʻoz, yengil sanoat korxonalari mavjud. Universitet, politexnika instituti, Yangi Zelandiya Qirollik jamiyati, Yangi Zelandiya nafis sanʼat akademiyasi, milliy rasmlar galereyasi, milliy muzey, teatrlar va botanika bogʻi bor. Shaharga ingliz mustamlakachilari tomonidan 1840-yilda asos solingan. Ingliz davlat arbobi, gersog A. Vellington (1769—1852) nomi bilan atalgan. 1865-yildan poytaxt.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Okeaniya poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Apia **·**  Funafuti **·**  Kanberra **·**  Majuro **·**  Ngerulmud **·**  Nukualofa **·**  Palikir **·**  Port Moresbi **·**  Port Vila **·**  Suva **·**  Tarava **·**  Vellington **·**  Xoniara **·**  Yaren Okrugi |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gatuevlar uyi** — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va tarix yodgorligi. Rossiyaning madaniy merosining aniqlangan obʻekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi Tsagolov koʻchasi, 32-uyda joylashgan.

Tarix
-----

Uy Tarskaya koʻchasida 1894-yil boshida osetin oʻqituvchisi, ruhoniy va osetin cherkovining boʻlajak katta ruhoniysi Aleksiy Gatuev tomonidan Xristianovskoye qishlogʻidan Vladikavkazga koʻchib kelganidan keyin qurilgan. Aleksiy Gatuev 1909-yil vafotigacha oilasi bilan shu uyda yashagan.

Bu yerda, Aleksiy Gatuev osetin yozuvchisi va jamoat arbobi Dzaxo Gatuev (1892-1912-yillar) va Shimoliy Osetiya sovet geologi va madaniyat arbobi Sergey Alekseevich Gatuevning oʻgʻillari yashagan.

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida, uyga xuddi shu koʻchada 42-uyda yashovchi osetin shoiri Kosta Levanovich tashrif buyurdi.

1917-yil dekabr oyida aksilinqilobiy qoʻzgʻolon paytida bolsheviklar faoli Sergey Kirov bu uyda yashiringan.

Uyda yashovchilar
-----------------

Gatuevlar oilasi:

* Gatuev, Aleksiy Georgievich (1846-1909) — protexiy (1894-yildan), Bibi Maryamning tugʻilgan cherkovi (Vladikavkaz).
* Gatuev, Dzaxo Alekseevich (1892-1938) — osetin yozuvchisi va jamoat arbobi.
* Gatuev, Sergey Alekseevich (1881-1950) — sovet geologi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Перечень выявленных объектов культурного наследия Республики Северная Осетия-Алания". 26-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2020-yil.
**Ali Hasan Mahboob** (1981-yil 31-dekabr; Kapsabet) Keniyada tugʻilgan bahraynlik uzoq masofaga yuguruvchi. U 2006-yilgi mavsum oldidan Bahraynning fuqaroligini olgan. Uning 10 000 metrga yugurishdagi eng yaxhsi natijasi 27:22.40 daqiqa,- 2012-yilning may oyida Vageningen shahrida erishilgan.

Faoliyati
---------

Faoliyatining dastlabki kunlarida u yoʻlda yugurish bilan shugʻullangan va 2005-yilda Praga yarim marafonida gʻolib chiqqan. 2006-yilgi Osiyo oʻyinlarida 10 000 metrga yugurish poygasida finalda gʻalaba qozongan.  2007-yilgi Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2007-yilgi Pan Arab oʻyinlarida 5000 metrda bronza medalini qoʻlga kiritdi. U 2008-yilgi Pekin Olimpiadasida uzoq masofaga yugurish Olimpiasidagi ilk debyutini oʻtkazdi va u yerda finalda 18-oʻrinni egalladi.
Uning 2009-yildagi eng muhim musobaqasi yengil atletika bo‘yicha Osiyo chempionati bo‘ldi va u 28:23,70 daqiqa natija bilan chempionlik rekordini o‘rnatdi va 10 000 ballni qo‘lga kiritdi. U 2010-yilda IAAF kross boʻyicha Jahon chempionatida kuchli raqobatli erkaklar poygasida oltinchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻldi.  2010-yilgi Osiyo oʻyinlarida uchinchi oʻrinni egallagan.
Mahbub 2011-yilgi IAAF kross boʻyicha jahon chempionatida kuchli oʻntalikka kirdi, ammo oʻsha yili uning asosiy eʼtibori trekka qaratilgan edi.  2011-yilgi Jahon Harbiy oʻyinlarida Josphat Menjo uchun ikkinchi oʻrinni egalladi.  U 2011-yilgi yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida uzoqroq masofaga yugurishni tanladi, ammo poygani yakunlay olmadi. Yilni mintaqaviy musobaqada 10 000 ball bilan yakunladi.
2012-yilgi kross bo‘yicha Osiyo chempionatida Bahraynda kuchli to‘rttalikka kirib, to‘rtinchi o‘rinni egalladi va jamoaviy chempionlikni qo‘lga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Negash, Elshadai*. „Kirui in new guise of Mahboob springs a surprise in Doha". *IAAF.org* (10-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 8-may 2007-yil.
2. 1 2  Mahboob Hasan Ali. IAAF. Retrieved on 2012-03-26.
3. ↑  AsC Kobe JPN 7 — 10 July 19th Asian Championships. Tilastopaja. Retrieved on 2011-08-13.
4. ↑  CISM Río de Janeiro BRA 17 — 23 July. Tilastopaja. Retrieved on 2011-08-19.
5. ↑  Krishnan, Ram. Murali (2012-03-25). Bahrain dominates at Asian XC champs. IAAF. Retrieved on 2012-03-26.

Havolalar
---------

Hasan Mahboob at World Athletics

* „Hasan MAHBOOB at 15th Asian Games – Doha-2006.com". 10-may 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2007-yil.
**Kisszállás —** Vengriya janubi Buyuk tekislik mintaqasi Baksh-Kiskun tumani hududidagi qishloq va munisipalitet .

Vengriyadagi xorvatlar bu qishloqni *Salashica* deb atashadi.

Geografiyasi
------------

U 92.06 km2 (36 mi²) maydonni egallagan va 2878 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

  

* Google Xaritalarda Kissállás
* Qoʻshimcha maʼlumot Vengriya Wiki’da

Tarixi
------

Bu hudud qadimdan turli xalqlar uchun aholi punkti boʻlgan. U yerda asrlar davomida avarlar, kunlar va hatto turklar yashab, o‘z izlarini qoldirishgan. Kissallasda turk va avar qabristoni topilgani buni isbotlaydi.

Vengriya qishlogʻi XIX asr oʻrtalarida yana 7 ta kichik qishloqning birlashishi natijasida tashkil etilgan. Oʻshandan beri uning fuqarolari qishloq xoʻjaligi maqsadlarida katta tuproq qatlamidan foydalanib, u erda yashab kelishgan.

Hozir qishloqda 2800 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Umumiy din — Rim-katolik va koʻpchilik odamlar hali ham qishloq xoʻjaligi sohasida tirikchilik qilmoqda.

Aholi punkti nomi: venger tilida „Kisszálás" qo‘shma so‘zdir. Ismning birinchi qismi (Kis-) kichik degan maʼnoni anglatadi va ikkinchi qismi (- szállás) amerikachada „-ville" kabi tugaydigan keng tarqalgan venger aholi punktidir. Xullas, texnik jihatdan Kissallas venger Smolvilidir.

Manbalari
---------

* Kisszállás axborot portali (Halasregio.hu)
* Kisszállás Bács-Kiskun hududi portalida (bacsportal.hu)
* Kisszállás xaritasi (Terkepcentrum.hu) Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-05-07).
* Vengriya milliy va tarixiy ramzlari Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-04-16).

1. ↑  „Folia onomastica croatica 14/2005." (hr).

 (462 KB) Živko Mandić: Hrvatska imena naseljenih mjesta u Madžarskoj,
**M. G. Medvedev haykali** — rus inqilobchisi, bolshevik, Orel viloyatidagi fuqarolar urushi qatnashchisi, Birinchi Orel kommunistik ishchilar polki komandiri M. G. Medvedev yodgorligi.

Tavsifi
-------

1961-yil 4-noyabrda zavod boshqaruvi binosi oldida Mixail Georgievichga haykal oʻrnatildi. Qoʻmondonning yarim uzunlikdagi figurasi qizil granitdan yasalgan va sayqallangan granitdan yasalgan past plintusli poydevorga oʻrnatilgan.

1919-yil kuzida Oq gvardiyachilar-Denikinning Oryolga hujumi paytida Medvedev Oryol kommunistik polkining komandiri etib tayinlandi. Oktabr oyida jang paytida u Denikin qoʻshinlari tomonidan asirga olinadi va 14-oktabrda otib oʻldirilgan. Mahalliy tarixchilarning boshqa versiyasiga koʻra, u jang maydonida vafot etgan. 1922-yil 3-noyabrda shahardagi zavodlardan biri M. G. Medvedev nomi bilan atala boshlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  Егоров Б. А. Ерёмин В. П.*. Весь город Орёл: справочник*. Орёл: Орёлиздат, 1993 — 215 bet. ISBN 5-87025-001-3.
2. ↑  *Живая связь времён (Памятники, мемориальные доски г. Орла). Справочник*. Орёл: «Вешние Воды», 2004 — 28, 29 bet. ISBN 5-87295-156-6.
3. ↑  „Памятник М.Г. Медведеву в Орле".  Гид для путешественников. 6-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2017-yil.
**Kito** — Ekvadoriing poytaxti. Pichincha vulkanining janubiy yon bagʻrida, 2818 m balandlikda joylashgan. Pichincha provinsiyasining maʼmuriy markazi. Iqlimi ekvatorial, baland togʻ iqlimi. Oʻrtacha oylik temperatura 25°. Yillik yogʻin 1100–1200 mm. Aholisi 1,4 mln. kishi (1995).

K.ga indeyslarning qad. shahri oʻrnida 1534-yilda ispan konkistadori S.Belalkasar asos solgan va oʻsha davrdan mustamlaka markazi boʻlgan. 1822-yildan Buyuk Kolumbiya tarkibida. 1830-yildan Ekvador Respublikasi poytaxti. K. 1797, 1859-yillardagi zilziladan katta zarar koʻrgan.

K. — mamlakatning siyosiy va iqtisodiy markazi. Transport yoʻli va shosse yoʻllar orqali And vodiysidagi eng yirik shaharlar va Tinch okean sohili bilan bogʻlangan. Panamerika shossesi K.ni Bogota (Kolumbiya) va Lima (Peru) shaharlari bilan bogʻlaydi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. K.da toʻqimachilik sanoati rivojlangan. Oziq-ovqat, koʻn poyabzal, mebel, keramika, kimyo-farmatsevtika, mashinasozlik sanoati korxonalari bor. Hunarmandchilikda zargarlik va boshqa buyumlar tayyorlanadi. Meʼmoriy yodgorliklardan Hukumat saroyi (1747), sobor, La-Kompaniya cherkovi, maydonlar va boshqa saqlangan. Markaziy va Katolik universitetlari, Politexnika maktabi, kollej, pedagogika instituti, Ekvador Fanlar akademiyasi, tibbiyot, musiqa, harbiy akademiyalar, ilmiy jamiyatlar, Milliy teatr, muzeylar, yirik kutubxo-nalar, rasadxona, botaniqa bogʻi va boshqa bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Asunson **·**  Bogota **·**  Brazilia (shahar) **·**  Buenos Ayres **·**  Jorjtaun **·**  Karakas | Kito **·**  Lima **·**  Montevideo **·**  Paramaribo **·**  Santyago **·**  Sukre |

 |