thumb|275x275px| Alarik II davrida Visigot qirolligi
**Burdunel** ( *Burdunell* yoki *Burdurell* ; lotincha: *Burdunelus* yoki Burdurellus) - 496-497 yillarda Ispaniyadagi vizigotlarga qarshi olib borilgan qo'zg'olon rahbari.

Biografiya
----------

Burdunel haqidagi yagona tarixiy o'rta asr rivoyat manbasi - Saragosa yilnomasi.

Burdunel hayotining dastlabki yillari haqida hech qanday ma'lumot saqlanib qolmagan. Uning ismi keltlardan kelib chiqqan va "kichik xachir "degan ma'noni anglatadi. Bu shuni ko'rsatadiki, u ispaniyada tug'ilgan bo'lishi mumkin, ohirgi ma'lumotlarga ko'ra Navarra va Vaskoniya hududida yashagan."Burdunel" soʻzi taxallus boʻlishi mumkin boʻlsa-da, bu holda qoʻzgʻolon rahbarining millatini aniqlashda birqancha muammolar yuzaga kelgan.

Shimoliy Ispaniya jamiyatida Burdunel qo'zg'olondan oldin qanday maqomga ega bo'lganligi haqida o'rta asrlar manbalarida ma'lumotlar keltirilmagan. Taxminlarga ko'ra, u vestgot qiroli Alarik II ning sobiq Rim provinsiyasi Tarrakoniya Hispaniyasida yoki oxirgi Rim hukmdorlaridan biri (harbiy yoki fuqarolik) bo'lishi mumkin. G'arbiy Rim imperiyasining Pireneygacha bo'lgan hududlarida oddiy dehqon sifatida faoliyat yuritgan.

496-yilda Saragosa xronikasi Burdunel Rim Ispaniyasining shimoliy hududlarida qoʻzgʻolon koʻtarganligi haqida xabar bergan.

Zamonaviy tarixchilar o'rtasida qo'zg'olonda qaysi aholi guruhlari qatnashganligi haqida bahs-munozaralar mavjud. Ba'zi o'rta asrchilarning fikriga ko'ra, Burdunel ilgari Shimoliy Ispaniyada bir necha bor isyon ko'targan Bagaudlar qo'zg'olonining manbalaridan ma'lum bo'lgan oxirgi qo'zg'olonning rahbari sifatida qatnashgan bo'lishi mumkin. Boshqa tarixchilar qo'zg'olonni xalq qo'zg'oloni emas, balki mahalliy harbiy rahbarlar yoki amaldorlardan biri tomonidan amalga oshirilgan hokimiyatni tortib olishga urinish deb hisoblashgan. Saragosa yilnomasida Burdunel "zulmni tutuvchi" deb ataladi ( lotincha: *tyrannidem assumit* ). Bu shuni ko'rsatadiki, u qirollik unvonini (imperator yoki qirollik) qabul qilgan yoki hech bo'lmaganda da'vo qilgan. Ehtimol, Burdunelning shaxsiy niyati qanday bo'lishidan qat'i nazar, uning tarafdorlarining aksariyati 494- yilda mahalliy hukmdorlarning quvib chiqarilishi bilan birga Galliyadan Ispaniyaga vestgotlarning ommaviy ko'chishiga javoban isyon ko'targan iber-rim ko'chmanchilari bo'lgan.

Qo'zg'olon qaysi hududlarda olib borilganligi haqida ma'umotlar aniq emas. Taxminlarga ko'ra, Burdunel haqida yagona manba Qaysaraugustada (zamonaviy Saragosa ) yaratilganligi sababli, qo'zg'olon yaqin hududlarda tarqalgan: ehtimol Tarraconian Ispaniya va Ebro daryosi vodiysida .

496- yilda vestgotlar qirol Xlovis I ning franklari bilan urushayotgan bo'lsalar ham, Тулузского королевства[es] hukmdori Alarik II qo'zg'olonni qurolli tarzda bostirish choralarini ko'rdi. Taxminlarga ko'ra, juda katta qiyinchiliklarga qaramay, Vesigot hukmdori jangda qo'zg'olonchilarni mag'lub etdi va keyin qo'zg'olon rahbari bo'lishga muvaffaq bo'lgan. Saragossa xronikasi 497- yilda Burdunel tarafdorlari tomonidan xiyonat qilgani va vestgotlarga topshirilgani haqida xabar beradi. U Vizigotlar poytaxti Tuluzaga olib kelingan va mahalliy tsirkda turgan mis buqa ichida tiriklayin yoqib yuborilgan. Nemislar uchun g'ayrioddiy, lekin rimliklar orasida keng tarqalgan bu qatl, ehtimol, Ispaniyada qolgan tarafdorlarini ko'z o'ngida tahqirlangan  .

Burdunel boshchiligidagi qo'zg'olonning bostirilishiga Alarik II o'z qo'shinini Franklarning Akvitaniya hududidagi yangi hujumlarni qaytarish uchun yuborishga imkon bergan. Shu bilan birga, vestgotlarning Ispaniyaga ko'chishi davom etgan, bu haqda "Saragosa yilnomasi" da 497- yil voqealari qayd etilgan. 507-509 yillarda franklar bilan boʻlgan navbatdagi urushda vesigotlar magʻlubiyatga uchragach, Pireney yarim oroli ularning asosiy yashash hududiga aylangan.

Izohlar
-------

Manbalar
--------

1. ↑  Сарагосская хроника (годы 496 и 497).
2. 1 2 3 4 5 6  Циркин 2006. sfn error: no target: CITEREFЦиркин2006 (help)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Циркин 2010. sfn error: no target: CITEREFЦиркин2010 (help)
4. 1 2 3
5. 1 2
6. 1 2 3 4  *Salinero R. G.* Burdunelo // Diccionario Biográfico Español. — Real Academia de la Historia. Архивировано 1 mart 2020 года.
7. 1 2 3 4  *Domínguez Monedero A. J.* La «Chronica Caesaraugustana» y la presunta penetración popular visigoda en Hispania // Antigüedad y Cristianismo. III. Los visigodos. Historia y civilización. — Murcia, 1986. — P. 64—65. Архивировано 7 avgust 2020 года.
8. 1 2 3 4 5  Томпсон 2003. sfn error: no target: CITEREFТомпсон2003 (help)
9. ↑  Goths and Romans in Visigothic Hispania // Transformations of Romanness: Early Medieval Regions and Identities  / Pohl W. Gantner C. Grifoni C. Pollheimer-Mohaupt M. — Berlin / Boston: Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 2018. — P. 373. — ISBN 978-3-1105-9756-1.
10. ↑  *Barbero A. Loring M. I.* The formation of the Sueve and Visigothic kingdoms in Spain // The New Cambridge Medieval History: Volume 1, C. 500 — c. 700  / Fouracre P. McKitterick R. Reuter T. Abulafia D. Luscombe D. E. Allmand C. T. Riley-Smith J. Jones M. — Cambridge: Cambridge University Press, 1995. — P. 172. — ISBN 978-0-5213-6291-7.
11. 1 2  *Дмитрев А. Д.* Движение багаудов // Вестник древней истории. — M. 1940. — Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр. Архивировано 21 mart 2016 года.
12. ↑
13. ↑  *Fouracre P.* The incidence of rebellion in the early medieval West // Making Early Medieval Societies  / Cooper C. Leyser C. — Cambridge: Cambridge University Press, 2016. — P. 106. — ISBN 978-1-1071-3880-3.

Adabiyotlar
-----------

* Томпсон Э. А.*. Римляне и варвары. Падение Западной империи*. СПб.: Издательский Дом «Ювента», 2003. ISBN 5-8739-9140-5.
* Циркин Ю. Б.*. Античные и раннесредневековые источники по истории Испании*. СПб.: Издательство Санкт-Петербургского университета, 2006. ISBN 5-288-04094-X.
* Циркин Ю. Б.*. Испания от античности к Средневековью*. СПб.: Филологический факультет СПбГУ; Нестор-История, 2010. ISBN 978-5-8465-1024-1.