recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Yassi (maʼnolari).

**Yassi**, Yassi (asli — Saksi) — 1) Turkiston shahrining eski nomi. Bu haqda Mahmud ibn Vali (17-asr) "Bahr ulasror" ("Sirlar dengizi") asarida quyidagi maʼlumotlarni keltiradi: "Hozirgi Turkiston — bu Saksi shahri, avom xalq uni Yassi deb ataydi". Arab geograflarining yozishicha, Ya. oʻrnida 10-asrda Shavgʻar shahri boʻlgan. 11 — 12-asrlarda Ya. nomi tarixiy manbalarda uchraydi. Amir Temur va shemuriylar davrida qishloq(qarʼya). 1397 yil Sohibqiron Ya.ga kelib shayx Ahmad Yassaviy mozorini tavof qilgan va uning mozori ustiga maqbara solishni buyurgan. Maqbara 2 yilda qurib bitkazilgan (qarang Yassaviy maqbarasi majmuasi). Sohibqiron Xitoyga yurish qilganida (1404 yilnoyab.) qoʻshinning amirzoda Sulton Husayn boshchiligidagi soʻl qanoti Ya. va Sabronda qishlaganlar. Dashti Qipchoq va Movarounnahr aholisi tomonidan muqaddas shahar sifatida eʼzozlanib kelingan va Ahmad Yassaviyga nisbat berilib Hazrat, Turkiston, Turkiston ota kabi nomlar bilan ham atalib kelingan. 17-asr oxiri — 18-asrdan Ya.nomi manbalarda uchramaydi; 2) Fargʻona vodiysining sharqida joylashgan dovon va uning atrofidagi viloyat — Yassi Dabon, Yassi dovon, Yassi viloyati. Nizomiddin Shomiynmnt "Zafarnoma"sida yozilishicha, Sohibqiron 1376 yil erta bahorda Qamariddinta qarshi Moʻgʻulistonga yurish qilganida Ya. viloyati va dovonidan oʻtgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ping Shan, 2016-yil.
 Tsui Sing Lau Pagoda eʼlon qilingan yodgorlik, Ping Shan merosining bir qismi.
 Ping Shan Tang va Yu Kiu ajdodlar zali Ping Shan merosi yoʻlining bir qismi hisoblanadi.
**Ping Shan** — Gonkongdagi Yangi Territoriyada joylashgan hudud. Yuen Long Town va Shui Pin Wai gʻarbiy va Tin Shui Vay janubiy qismida joylashgan. Maʼmuriy jihatdan Yuen Long tumani tarkibiga kiradi.

Geografiyasi
------------

Yuen Long New Town va Tin Shui Wai New Town oʻrtasida joylashgan boʻlsa-da, bu hudud asosan qishloq tipiga xos boʻlib qolmoqda. Tsui Sing Lau pagodasi va dengiz qirgʻogʻi bir paytlar 20-asr boshlariga qadar saqlanib qolgan ajoyib manzara edi. Ping Shan keyinchalik suvning shimolidagi estuariy boʻylab choʻkish tufayli dengizga chiqa olmadi.

Ping Shan Tang klani tomonidan tashkil etilgan uchta *vay* (devor bilan oʻralgan qishloqlar) va olti *tsyuendan* (qishloqlardan) iborat. Sheung Cheung Wai, Kiu Tau Wai, Fui Sha Wai, Hang Tau Tsuen, Hang Mei Tsuen, Tong Fong Tsuen, San Tsuen, Hung Uk Tsuen va San Xey Tsuen shular jumlasiga kiradi.

Diqqatga sazovor joylari
------------------------

Ping Shan merosi yoʻli 1993-yil 12-dekabrda ochilgan va Gonkongdan birinchi boʻlib oʻtgan. U bir necha yodgorliklar va Tsui Sing Lau Pagodasi kabi binolarni oʻz ichiga oladi.

Tang ajdodlari saroyi hududdagi yodgorliklardan biridir.

Transporti
----------

 Tong Fong Tsuendagi Ping Ha yoʻli.
 Tin Shui Vay stantsiyasi atrofida Ping Shanda transport.
Ping Shanga Gʻarbiy temir yoʻl liniyasining Tin Shui Vay stantsiyasi va temir yoʻlning bir nechta stansiyalari xizmat koʻrsatadi. U yerda „Ping Shan" nomli stansiya mavjud.

Taʼlimi
-------

Maktab tarmogʻida bir nechta yordam maktablari (mustaqil ravishda ishlaydi, lekin davlat mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi) va bitta davlat maktabi mavjud. Tin Shui Vay hukumati boshlangʻich maktabi sanaladi (kàngāngāngīngān).

Manbalar
--------

1. 1 2  Antiquities and Monuments Office. Ping Shan Heritage Trail Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-01-07).
2. ↑  „POA School Net 72".  Education Bureau. Qaraldi: 9-oktabr 2022-yil.
**Abt-Letterer-Sive kasalligi gistiotsitoz** Xning oʻtkir va keng tarqalgan shakli boʻlib, teri, suyaklar va ichki organlarda atipik gistiotsitlar oʻsish oʻchoqlarining shakllanishi bilan tavsiflanadi.

Kasallikning klinik koʻrinishi birinchi marta 1924-yilda Letterer tomonidan aniqlangan. Biroz vaqt oʻtgach, 1933-yilda Sive kasallikni metabolik kasalliklar bilan retikuloendoteloz bilan birga aniqlagan.

Epidemiologiya
--------------

Kasallik 1 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan davrda oʻzini namoyon qiladi. Oʻgʻil bolalar qizlarga qaraganda ikki baravar koʻproq kasallanishadi. Dunyo boʻyicha yiliga 1 million bolaga taxminan 5 ta holat qayd etiladi.

Etiologiya
----------

Kasallikning etiologiyasi aniq emas. Kasallikning kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud. Eng ishonarli nazariya kasallikning yalligʻlanish genezi fonida paydo boʻlishidur. Baʼzi olimlar kasallikning oʻsimta tufayli paydo boʻlishini qoʻllab-quvvatlamoqda, baʼzilari esa virusli infeksiyalar kasallik paydo boʻlishiga sabab boʻladi degan nazariyani ilgari surishmoqda.

Patogenez
---------

Kasallik patogenezining asosiy omili gistiotsitlarning koʻpayishi hisoblanadi. Ushbu gistotsitlar morfologiyasining oʻziga xos xususiyati ularning koʻp miqdordagi murakkab lipidlarni toʻplash qobiliyati hisoblanadi.

Klinik koʻrinishi
-----------------

Kasallik juda ogʻir hisoblanib juda tez boshlanadi. Terida qichiydigan eritematozlar paydo boʻladi. Diametri 1-2 mm boʻlgan kichik populyar toshmalar ham paydo boʻladi. Ularning rangi qizil-jigarrang, baʼzi hollarda gemorragik komponentli boʻladi.

Terining baryer funksiyasining buzilishi va infeksiyalarga chidamliligining pasayishi tufayli kasallangan bemorda bir qancha belgilar paydo boʻladi:

* bakterial sepsis;
* tonzillit;
* limfadenopatiya;
* stomatit;
* otit;
* zotiljam;
* suyak shikastlanishi (osteolitik oʻchoqlar).

Differensial diagnostika
------------------------

Differensial diagnostika bir nechta kasalliklar bilan amalga oshiriladi:

* seboreik dermatit;
* atopik dermatit;
* Darier-White kasalligi;
* Leyner-Musso eritrodermiyasi;
* Hand-Schuller-Xristian kasalligi;
* Felti sindromi.

Diagnostika
-----------

Tashxis klinik koʻrinish va gistologik tekshiruv asosida qoʻyiladi. Ichki organlarning shikastlanishini baholash uchun KT va ultratovush tekshiruvi qoʻllaniladi. Suyaklarni baholash uchun rentgen tekshiruvi oʻtkaziladi.

Davolash
--------

Abt-Letterer-Sive kasalligini davolashning asosi glyukokortikoidlar va sitostatiklar bilan amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Федеральные клинические рекомендации. Дерматовенерология: Болезни кожи. Инфекции, передаваемые половым путем*. Деловой экспресс, 2015. ISBN 978-5-89644-123-6.
2. ↑   *БОЛЕЗНЬ ЛЕТЕРЕРА-СИВЕ*.
3. ↑  И. Ф. Шалыга, Г. В. Тищенко, Л. А. Мартемьянова,
С. Ю. Турченко, Ю. Н. Авижец (2018). *БОЛЕЗНЬ ЛЕТЕРЕРА-СИВЕ* (Проблемы здоровья и экологии nashri).
**Abu-l-Abbos Muhammad as-Saraxsiy** (arabcha:  — Abu-l-Abbos Muhammad ibn Abdurrahmon ad-Dog‘uliy as-Saraxsiy,?, Saraxs — 975 yoki 999-yil) —muhaddis va faqih.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Abu-l-Abbos Muhammad as-Saraxsiy mashhur muhaddis, imom va faqih bo‘lib, Buxoro va Nishopurda hadisdan taʼlim olgan, Saraxsda va’zlar o‘qigan. Abu Saʼd as-Sam’oniyning maʼlumotiga ko‘ra, birinchi bo‘lib shofe’iylikni Saraxsda targ‘ib etgan. Iroqda bo‘lgan. Movarounnahr va Xurosonda uning sakkiz shogirdi, Iroq va Marvda uchta ustozi borligi qayd etilgan. „*Al-Mu’jam*" nomli hadislar to‘plami muallifi.

Adabiyotlar
-----------

1. Islom. Ensiklopediya. — T.: „O‘zME DIN", 2017. 208.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Badruddin Samarqandiy** (arabcha: بدر الدين سمرقندي — Badruddin Samarqandiy — Toʻliq ismi: Muhammad ibn Bahrom Qalonisiy (vafoti taxminan 1194-yil)) — Tib olimi, dorishunos va
amaliyotchi olim.

Hayoti va Faoliyati
-------------------

Badruddin Samarqandiy Samarqandda tavallud topgan, shu yerda ijod etgan. XII asrning mashhur tabiblaridan biri boʻlib, Ibn Sino va Abu Bakr Roziy (vafoti 313/925-yil) kabi Sharq buyuk tabiblarining ilmiy asarlarini mutolaa qilgan. Badruddin Samarqandiy qalamiga mansub „*Aqrobozin*" („Murakkab dorilar"), yaʼni „*Farmakopeya*" nomli qo‘lyozma asari
bizgacha yetib kelgan. Uning bir nusxasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi SHQMda saqlanmoqda (inv. M 3925). Bu asar „Qarobodin Qalonisiy" nomi bilan ham mashhurdir.
Ibn Abu Usaybi’a (1200-70-yil) „*Tabiblar tarixi*" nomli asarida yozishicha, Badruddin Samarqandiy „*Qarobodin*" asarini yozishda Ibn Sinoning „*Qonun*", Abu Bakr Roziyning „*Al-hoviy*", „*Al-komil*" va boshqa sharq olimlarining tabobatga oid koʻpgina
kitoblaridan foydalanganligini aytadi. „*Qarobodin Qalonisiy*"ning ikkinchi bir nusxasi Berlin kutubxonasida saqlanmoqda. Asar 49 bobda murakkab dorilar tayyorlash uchun hozirlangan sodda dorivor narsalarni yuvish, quritish, qovurishdan tortib, ularni turli kasalliklarni davolashda ishlatiladigan talqon dori, kulcha dori, xamir dori, hab dorilar tayyorlashgacha boʻlgan jarayon sharh qilingan. Bulardan tashqari Badruddin Samarqandiy oʻz asarida zaharlarning davolik xususiyatlari, bir dori topilmaganda uning oʻrniga oʻtuvchi ikkinchi bir dorilar, hasharotlarga qarshi qoʻllanadigan dorilar va tibbiy oʻlchov vaznlari haqida mufassal gapiradi. Bu asar muallif yashagan davrda va undan soʻng ham tabiblar, ayniqsa, dorishunos tabiblarning eʼtiborini oʻziga jalb etgan va ular uchun dasturulamal — qoʻllanma vazifasini
oʻtagan. Endilikda esa sharq dorishunoslik tarixini oʻrganishda asosiy manba vazifasini oʻtaydi. Asar Suriyaning Halab shahrida 1983-yil „*Maʼhadu-t-turosi-l-olamiyi-l-arabiy*" nashriyotida chop etilgan.
Ibn Abi Usaybi’aning „*Uyunu-l-anbo fi tabaqoti-l-atibbo*" („Tabiblar tabaqalari haqida maʼlumotlar bulogʻi") nomli asarida Badruddin Samarqandiyning mashhur tabib ekanligi tilga olinadi. Badruddin Samarqandiyning murakkab dorilarga bagʻishlangan
„Karobodin" („Murakkab dorilar haqida kitob", yaʼni „Farmakopeya") nomli asari 49 bobdan iborat boʻlib, unda murakkab dorilarni tayyorlash jarayoni taʼriflangan. „Karobodin" Badruddin Samarqandiy yashagan davrda va undan soʻng ham tabiblar, ayniqsa, dorishunoslar uchun dasturulamal vazifasini oʻtagan. Asarning XVI asrda koʻchirilgan bir qoʻlyozma nusxasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi SHQMda saqlanmoqda (inv. № 3925).

Asarlari
--------

```
„Karobodin"
```

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 552.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Kichik Misr raqqosa
**Bedlah** yoki **Badlet Ra'as** - ushbu libos asosan ayollar tomonidan kiyiladigan an'anaviy Misr folklor kostyumidir, ammo ba'zi Misr to'ylarida erkaklar raqqosalari ham kiyishadi. Mana necha asrlardan buyon ushbu kiyimning qadri tushmagan. Badlah so'zi Misr arabcha "kostyum "degan ma'noni anglatadi.

Misr raqs klublarida ( misrcha: *Kabareeh* ), badlah atamasi shunchaki raqqosa kiyadigan kostyumni anglatadi. Agarada siz misr to'y-tantanalarida yoki biror bayram, milliy bayramlarda uchratishingiz mumkin. Ko'pincha bu kabare raqqosalari foydalanadigan mos sutyen va kamar to'plamiga murojaat qilish uchun ishlatiladi, lekin texnik jihatdan u raqqosa kostyumining barcha qismlarini, masalan, zargarlik buyumlari, bosh tasmasi, yubka, shim va pardani o'z ichiga oladi raqqosa va raqqosalar libosi hisoblanadi. Badlah yani raqqoslar libosi ko'pincha *to'liq Badlah* deb ataladi. Ba'zan bu kostyumning faqat bitta bo'lagiga, masalan, qabila raqqosalari kiyadigan, mos keladigan sutyen bo'lishi mumkin yoki bo'lmasligi mumkin bo'lgan juda bezakli kamarga ham tegishli. *Badlah kiyimi* atamasi raqqosaning kostyumi, sutyen, kamar va zargarlik buyumlarining mustahkamroq qismlarini anglatadi va *Bedlah yumshoq kiyimi* atamasi kostyumning oqayotgan mato qismlarini, yubka, shim, kamzul, choli va/yoki pardani o'z ichiga oladi.Turli xildagi rang barang shoyi, ipah matolaridan ikilgan bu libos rosqqosaninghatti harakatlariga yanada jilo qo'shaibgina qolmay, tamoshabinni o'ziga maftun qilgan. Badlah Viktoriya rassomlarining g'arbiy tasavvuriga kirdi va tashqi ko'rinishni kutgan chet ellik tomoshabinlarni raqqosalar tomonidan qabul qilindi. Ko'pgina raqqosalar ham bu ko'rinishni shunchaki yoqtirganlari uchun qabul qilishdi va u butun dunyo bo'ylab Misr raqqosalari va sharq raqqosalari uchun eng mashhur kostyum bo'lib qoldi.Ko'pgina raqqosalar ham bu ko'rinishni shunchaki yoqtirganlari uchun qabul qilishdi va u butun dunyo bo'ylab Misr raqqosalari va sharq raqqosalari uchun eng mashhur kostyum bo'lib qoldi.

Ma'lumotnomalar
---------------
**Gess German Ivanovich** [1802.26.7(7.8), Jeneva -1850.30.11(12.12), Peterburg] —rus kimyogari, Peterburg Fanlar akademiyasi akademik (1830). Peterburg togʻ-kon instituti professor (1832—49). G. kimyoviy hodisalarni issiqlik haqidagi taʼlimot nuqtai nazaridan tekshirib, 1840-yilda termokimyoning asosiy qonuni —issiqlar yigʻindisining doimiyligi haqidagi qonunni kashf qildi (qarang Gess qonuni). 1842-yilda u tuzlar eritmalari bir-biriga qoʻshilganda issiqlik ajralib chiqmasligi va yutilmasligini (termoneytrallik qoidasini) koʻrsatib berdi. G. platinaning katalizatorlik xossalarini vodorod bilan kislorodning oʻzaro taʼsir etishi misolida batafsil oʻrgandi. G. 4 yangi mineral topdi; mum, yogʻoch smolalar, neft pirogenez mahsulotlari va b. moddalarning kimyoviy xossalarini oʻrgandi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bleu du Verkor-Sassnaj** (fr. Bleu du Vercors-Sassenage) yoki Bleu du Sasnaj (fr. Bleu du Sassenage) — 14-asrda aholisi pishloq bilan soliq toʻlagan Sasnaj shahri nomi bilan atalgan yumshoq koʻk fransuz pishloqidir.

Tarixi
------

Bleu du Verkor-Sasnaj pishloqi haqida birinchi eslatma 14-asrga toʻgʻri keladi.

1998-yilda pishloq AOC maqomini oldi.

Ishlab chiqarish
----------------

Pishloq aralash xom va qizdirilgan sigir sutidan tayyorlanadi, unga qoʻy va echki suti ham qoʻshiladi.Kechqurun olingan sut isitiladi va bir kechaga qoldiriladi va ertalab sogʻilgan sut bilan aralashtiriladi. Pishloq ikki oydan uch oygacha qariydi. Ishlab chiqarish jarayonida u boshqa koʻk pishloqlardan farqli oʻlaroq, deyarli bosilmaydi va shuning uchun yumshoqroq tuzilishga ega.

Tavsif
------

Pishloq oq penitsillin mogʻorining tabiiy qoplamasi bilan qoplangan nozik, silliq jigarrang qobiq bilan qoplangan. Poʻstlogʻi ostida koʻk-yashil yosh penitsillin mogʻorining qobigʻiga yaqinroq boʻlgan pishloq massasi boʻylab koʻk-yashil mogʻor bilan chiziqli fil suyagi rangli. Pishloq yogʻliligi 20 %.

Blue du Verkor-Sassenaj achchiq, yumshoq va nozik taʼmga ega, pishloqning taʼmida funduk notalari mavjud.

Yorqin va jonli sharoblar bilan birlashtirilgan holda mustaqil taom sifatida isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Блё дю Веркор Сассенаж" (ruscha).  «Сыры Франции». 28-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2016-yil.
2. 1 2  Джульет Харбатт 2012. sfn error: no target: CITEREFДжульет\_Харбатт2012 (help)
3. 1 2  Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия 2003. sfn error: no target: CITEREFФранцузские\_сыры:\_иллюстрированная\_энциклопедия2003 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Masui K. Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva", 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* Джульет Харбатт*.*. ISBN 978-5-93679-168-0.
**Rebinder effekti** — qattiq sathda sirt faol moddalar (SFM)ning oʻz-oʻzidan adsorbsiyalanib, satxda erkin energiyani kamaytirishi va ayni vaqtda oʻzida qattiq jism mustahkamligini pasaytirishi. Qattiq jism mustahkamligining adsorbsion pasayishi rus fizik kimyogari P. A. Rebinder tomonidan 1928-yilda kashf etilgan. Bu effekt korroziya, qattiq moddaning erishi va boshqa hodisalarga aloqador boʻlmay, faqat SFM adsorbsiyasi bilan bogʻliqdir. Dastlab gips, grafit, bariy karbonat, kalsiy monokristallari kabi ayrim anorganik kristall moddalarning mustahkamligi SFM (olein va moy kislotalari, propil va boshqa spirtlar) eritmasida pasayishi kuzatilgan. Qattiqjism mustahkamligining adsorbsion pasayishi zaminida fazalar chegarasidagi sirt taranglikning kamayishi yotadi. Bunda SFMning qattiq jismning ichki sathidagi mikrogʻovaklarda, tirqishlarda adsorbsiyalanishi va SFM eritmasining yorilayotgan tirqishning ichichiga kirib (migratsiya), jarayonni davom ettirishi kuzatiladi. Rebinder effekti natijasida qattiq jismning deformatsiyasi va buzilishi osonlashadi. Rebinder effekti sement sanoatida, un tayyorlashda, qattiq jismlarni maydalash, kesish bilan bogʻliq barcha jarayonlarda, yaʼni dispers sistemalarning struktura mexanik xossalarini boshqarishda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**A104** — Londondagi A yoʻli, Angliya, u Islington Greendan Eppingga qadar davom etadi.

 A104 Dalston Lane temir yoʻl koʻprigi Eski hamda yangi uslubdagi balandlikni ogohlantirish belgilarini A104 Dalston yoʻli ustidagi Hackney Downs stantsiyasi orqali temir yoʻlni olib oʻtadigan koʻprikda koʻrish mumkin.
U Essex Road, Balls Pond Road, Dalston Lane bir qismidan Pembury Road, Cricketfield Road, Downs Road bir qismidan Lower Clapton Road bir qismi) hamda Lea Bridge Roundabout (ikkalasi A107 bilan birgalikda), Lea Bridgeni oladi. Road, Whipps Cross Cross Roundabout, Woodford New Road, High Road Woodford Green hamda Epping New Road, Wake Arms Roundaboutda, Uoltxem Abbey hamda Loughton chegarasida tugaydi.

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  „SABRE: A104". *sabre-roads.org.uk*.  The Society for All British and Irish Road Enthusiasts. Qaraldi: 19-aprel 2016-yil.
**Aleksandr Sergeyevich Pushkin haykali** — Pushkin shahridagi haykaltaroshlik yodgorligi. Sankt-Peterburg tomondan kelganda shaharga kiraverishda, Oktabrskiy xiyoboni va Dvorsovaya koʻchalari kesishmasidagi Misr darvozasi roʻparasida joylashgan. Yodgorlik 1912-yilda haykaltarosh L. A. Bernshtam tomonidan yasalgan va 1938-yilda hozirgi joyiga koʻchirilgan. Yodgorlik aniqlangan madaniy meros obyekti hisoblanadi.

Tarixi
------

XX asr boshlarida haykaltarosh L. A. Bernshtam Parijdagi ustaxonasida A. S. Pushkin haykali maketini yasaydi. U Sankt-Peterburg shahri uchun yasalgandi. Imperator Nikolay II ga ushbu model yoqib qoladi va Tsarskoye Selo litseyining yuz yilligi munosabati bilan Tsarskoye Seloda yodgorlik oʻrnatish uchun tavsiya etilgan. Namuna Yelisey maydonida fransuz rassomlari salonida namoyish etildi va tanqidchilar tomonidan ijobiy qabul qilindi. 1912-yilda haykal bronzadan quyilib, Rossiyaga yuborilgan. Biroq, yodgorlikni oʻrnatish boʻyicha dastlabki reja amalga oshirilmay qoldi.

Hujjatlarda qayd etilishicha, haykal 1924-yilda Detskoy (sobiq Tsarskoye) Selo temir yoʻl bekatidagi qirollik pavilyonida boʻlgan. Keyinchalik, haykalni oʻsha paytda turar-joy binosi boʻlgan sobiq Tsarskoye Selo litseyi binosi foyesiga koʻchirishga qaror qilingan.

1937-yil Pushkin yubileyiga tayyorgarlik koʻrish doirasida saroy-muzeylar saqlovchisi arxitektor V.I. Yakovlev haykalni litsey binosidan olib tashlashni va uni Misr darvozasi roʻparasiga oʻrnatishni taklif qildi. Shuningdek, u Misr darvozasi yaqinidagi maydonni rekonstruksiya qilish loyihasini ham ishlab chiqdi va yodgorlikning meʼmoriy qismini amalga oshirdi. Maydonni rekonstruksiya qilish va yodgorlikni oʻrnatish boʻyicha ishlar 1938-yil iyul oyida poyoniga yetkazilgan.

Yodgorlik Rossiya Ulugʻ Vatan urushi davrida jiddiy shikastlangan. Fashist askarlari undan toʻpponcha uchun nishon sifatida foydalanishgan. Haykal 1949-yilda 142 oʻq teshiklari yamalib, qayta tiklandi.

Tavsifi
-------

Haykaltarosh A. S. Pushkinni ilhom kelgan paytdagi holatda tasvirlagan. U Neva daryosi qirgʻogʻining parapetiga suyanib, oyoqlarini chiroyli tarzda chalishtirib, erkin holda turadi. Uning oʻychan nigohi uzoqlarga qaragan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Список вновь выявленных объектов, представляющих историческую, научную, художественную или иную культурную ценность (утверждён приказом КГИОП № 15 от 20 февраля 2001 года с изменениями на 17 июня 2020 года)". 18-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2020-yil.
2. 1 2 3 4  *Gdalin A. L.* Gorod Pushkin. Ploщad u Yegipetskix vorot // Pamyatniki A.S. Pushkinu: Rossiya. ch. 1. Sankt-Peterburg, Leningradskaya oblast. 2001
3. ↑  „Энциклопедия Санкт-Петербурга. Пушкину А. С. памятник (г. Пушкин, Октябрьский бульвар)". 30-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2020-yil.
**Megrel echkilari** - suti uchun boqiladigan echki zoti. Vatani — Fapbiy Gruziya (Megreliya). Pasttekislik va togʻ Megrel echkilari mavjud. Pasttekislik Megrel echkilari maydaroq, gavda tuzilishi nozik, vazni 35–40 kg , lekin sersut, mavsumda (6—8 oy) 350—400 (baʼzilari 800— 1000) kg sut beradi, sutining yogʻliligi 4—4,5%. Togʻ Megrel echkilarining gavda tuzilishi mustahkam, suyakdor, vazni 40–45 kg. Takalarining oʻrtacha vazni 55–65 kg. 100 ta ona echkidan 130—140 ta uloq olinadi. Megrel echkilarining rangi, asosan. oq va och kulrang , juni dagʻal, qisqa, tivitli, terisi yupqa, pishiq. Sutdor echki zotlarini yaratish va ularni ta-komillashtirishda Megrel echkilaridan foydalanish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**ACE Urban-**bu ACE EV Group tomonidan 2022-yildan boshlab ishlab chiqarilgan elektromobil avtomobili hisoblanadi.

Tarixi
------

2019-yilda elektromobillarni ishlab chiqishni maqsad qilgan Avstraliya startapi Yewt va Cargoʻdan tashqari ACE Urban deb nomlangan kichik yengil avtomobilni ham taqdim etgan. Yuqorida aytib oʻtilgan ikkita model singari, avtomobil ikki rangli kuzov boʻyogʻi va oʻralgan oyna chizigʻi bilan oval nisbatlarni qabul qilgan. ACE Urban avtomobil 4 tagacha odamni tashishga moʻljallangan qulay avtomobil hisoblanadi. Bu esa yoʻlovchilarga qulay hisoblanadi.

ACE Urban avtomobiliga oldindan buyurtmalar 2021-yilning fevralida sotuvga chiqdi va u Avstraliyadagi birinchi mijozlariga 2022-yil o‘rtalarida yetib borishi kutilayotgan edi. Avtomobil kompaniyaning boshqa mahsulotlari qatorida Adelaidadani ham ishlab chiqarishni harakatida edi

Texnik xususiyatlari
--------------------

ACE Urban diapazonidagi boshqa modellar singari, Urban xetchbeki ham haydash uslubiga qarab, bir quvvatlanishda 150 dan 200 kilometrgacha masofani bosib oʻtishga muvaffaq boʻlgan edi. Bundan tashqari, Urban maksimal tezligi soatiga 60 km/soatni tashkil qiladi va zaryadlash uchun 8 soatgacha vaqt ketadi. ACE Urban avtomobilining narxi 35 995 AUD dan boshlanadi. Bu avtomobilning afzallik tomonlai oʻrindiqlarni isitish va yumshoq gilam kabi koʻplab variantlarga ega. Quvvatli rul boshqaruvi ham faqat ixtiyoriy hisoblanadi. Bu esa zamonaviy avtomobil uchun odatiy hol hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „ACE Urban" (en) (7-avgust 2019-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „This Aussie company has affordable electric vans and utes available to order" (en). Qaraldi: 24-yanvar 2021-yil.
3. ↑  „ACE-EV Group" (en). Qaraldi: 24-yanvar 2021-yil.
**Blinkmikroskop**, miltillovchi mikroskop — yulduzlarning xususiy harakatini, yorqinligini aniqlash, kometa va mayda sayyoralarni topish maqsadida osmon muayyan bir qismining turli vaqtlarda olingan ikki fotosuratini taqqoslash uchun ishlatiladigan asbob. Ikkita obyektiv va bitta okulyardan iborat; okulyar oldiga fotosuratni birinketin kurishga imkon beruvchi qoʻzgʻaluvchan toʻsqich qoʻyilgan. Toʻsqich zarur paytda qoʻl yoki motor yordamida suriladi. Bunda koʻpchilik yulduzlarning ustmaust tushgan tasvirlari oʻzgarishsiz, harakatdagi yulduzlarning tasviri bir joydan ikkinchi joyga sakrab oʻtgandek, oʻzgaruvchan yulduzlarning tasviri esa miltillab koʻrinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Predrag „Peja" Stoyakovich** (1977-yil 9-iyunda Slovonska Pojega shahrida (Yugoslaviya) tugʻilgan) — Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida oʻynagan serbiyalik basketbolchi. Yengil hujumchi pozitsiyasida oʻynagan. Sacramento Kings tomonidan 1996-yilgi NBA loyihasida 14-oʻrinni egallagan. U ikki tomonlama Serbiya va Gretsiya fuqaroligiga ega.

Hayoti
------

Predrag Stoyakovich Xorvatiyaning Slavonska Pojega shahrida serb ota-onasi Miodrag va Branka Stoyakovichning oilasida tugʻilgan. Bolqon urushi paytida Predragning oilasi Belgradga koʻchib oʻtdi va u yerda Predrag Badnjarevich qoʻl ostida mahalliy Red Star basketbol klubida oʻynay boshladi.

1994-yilda Stoyakovich Gretsiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Saloniki shahridan PAOK klubida oʻynay boshladi. Shuningdek, u Gretsiya fuqaroligini oldi va yangi Kinis familiyasini oldi. Gretsiya chempionatidagi yorqin oʻyini bilan Predrag Amerika klublari skautlari eʼtiborini tortdi va 1996-yilda Sacramento Kings klubi tomonidan NBA loyihasida 16-raqam ostida tanlangan, ammo loyihadan soʻng u PAOKda yana ikki yil oʻtkazdi. Gretsiyadagi soʻnggi mavsumida Stoyakovich chempionatning eng qimmat oʻyinchisi deb topildi, shuningdek, „Olimpiakos" ga qarshi pley-off yarim finalining soʻnggi oʻyini tugashiga 2 soniya qolganida oʻzining uch ochkolik zarbasi bilan seriyani yutib oldi.

### NBA

NBAdagi dastlabki ikki mavsumida Stoyakovich „Qirollar"ning zahiradagi kichik hujumchisi boʻlgan, ammo 2000/2001-yilgi mavsumda u jamoaning asosiy futbolchisiga aylandi, oʻzining barcha 75 uchrashuvlarini maydonga kirish uchun 5-oʻrinni egallab, oʻrtacha 20,4 ochko toʻpladi va 5,8 ribaundni amalga oshirdi. Mavsum oxirida Stoyakovich Assotsiatsiyaning eng yaxshilangan oʻyinchilari soʻrovida faqat Orlando Magic Treysi MakGredidan keyin 2-oʻrinni egalladi.

2001-02 va 2002-03-yilgi mavsumlarda Predrag Stoyakovich yuqori koʻrsatkichlarni namoyish etishda davom etdi, ikki yil ketma-ket NBA All-Star oʻyinida qatnashdi va uch ochko otish bahsida gʻolib chiqdi. 2003-04-yilgi mavsumda Predrag yana Yulduzlar oʻyinida ishtirok etdi, har bir oʻyinda toʻplangan oʻrtacha ochkolar boʻyicha ligada ikkinchi oʻrinni egalladi (24,2), Assotsiatsiyaning eng qimmat futbolchisi nomiga ovoz berishda 4-oʻrinni egalladi va barcha NBA yulduzlarining ikkinchi ramziy jamoasiga kiritilgan.

Manbalar
--------



1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
**Pekin fond birjasi** (Pekin Fond birjasi) ― Xitoy qitʼasining uchinchi yirik savdo maydonchasidir. 2021-yilda tashkil etilgan.

2012-yilda, Pekinda birjadan tashqari aktsiya savdosi uchun  National Equities Exchange And Quotations (NEEQ) platformasi yaratildi, uning norasmiy nomi New Third Board (新三板, Yangi uchinchi kengash"). Unda XXR, Shanxay va Shenzhendagi ikkita asosiy fond birjasining talablariga javob bermaydigan kompaniyalar aktsiyalari savdoga qoʻyildi.2021-yil sentabr oyida sayt toʻliq birjaga aylantirilayotgani eʼlon qilindi. Bu vaqtga kelib, saytda deyarli 10 ming kompaniyaning aktsiyalari sotildi, uning bozor kapitallashuvi 2 trillion yuanni (300 milliard dollar) tashkil etdi. Birja 2021-yil 3-sentabrda ustav kapitali 1 milliard yuan boʻlgan masʼuliyati cheklangan jamiyat sifatida roʻyxatga olingan.

2021-yil 15-noyabrda  Pekin fond birjasida savdolar boshlandi. Dastlab, birjaga faqat 71 eng muvaffaqiyatli kompaniyalar topshirildi, shuningdek, 10 ta kompaniyaning aktsiyalarini dastlabki joylashtirilishi amalga oshirildi.

Birja kichik va oʻrta kompaniyalarga qaratilgan (500 xodimidan ortiq emas). Ushbu birjada aktsiyalarni joylashtirish tartibi boshqalardan koʻra ancha sodda va talablari pastroq.

Yana qarang
-----------

* Shanxay fond birjasi
* Shenzhen fond birjasi
* Xitoyda fond bozori

Manbalar
--------

1. ↑  „Много бирж не бывает: зачем в Китае открывают новый фондовый рынок" (en).  Известия (11-sentabr 2021-yil). 24-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
2. ↑  „Пекинская фондовая биржа зарегистрирована с уставным капиталом в 1 млрд юаней" (ru).  Жэньминь жибао (7-sentabr 2021-yil). 7-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
3. ↑  „Trading kicks off on Beijing Stock Exchange, 10 stocks surge" (en).  Reuters (15-noyabr 2021-yil). 27-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2022-yil.
4. ↑  „Beijing Stock Exchange for SMEs - What You Need to Know" (en).  Dezan Shira & Associates (18-noyabr 2021-yil). 25-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
**Boshqarish** (iqtisodiyotda) — xoʻjalik obʼyektining iqtisodiy tizimi holatini tartibga solish va yoʻnaltirish jarayoni; subʼyektlar, idoralar tomonidan kishilar va iqtisodiy obʼyektlarga ongli maqsadga muvofiq taʼsir koʻrsatishni bildiradi, ularning faoliyatini yoʻnaltirish va koʻzlangan natijalarga erishish maqsadlarida amalga oshiriladi. B. usullari boshqariladigan obʼyektning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq, lekin hamisha boshqaruv qarori tatbiq etiladigan davrni ajratib olishni nazarda tutadi. B. xoʻjalik faoliyati davrlari uchun ishlab chiqiladigan rejalarga muvofiq holda olib boriladi. B.ning iqtisodiy, maʼmuriy va ijtimoiyruxiy usullari mavjud. B.ning iqtisodiy usulidakutilganmaqsadlarga erishish uchun iqtisodiy vositalardan foydalaniladi. Bu vositalar (rejalashtirish, texnikiqtisodiy taxlil, foyda, rentabellik, narx, kredit, moddiy ragʻbatlantirish, soliq va boshqa dastaklar)dan toʻgʻri foydalanish muhim oʻrin tutadi, ishlab chiqarish jamoasini tashkil etadigan kishilarning shaxsiy va guruhiy manfaatlarini yuzaga chiqarish orqali ularning samarali ishlashi taʼminlanadi (mas, ishchilarga qoʻshimcha ish haqi toʻlash, mukofotlar berish, bir yoʻla katta pul bilan takdirlash va boshqa ragʻbatlantirish choralari). B.ning maʼmuriy usuli buyruq va farmoyishlar asosida olib boriladi. Maʼmuriyat oʻz xoʻjaligi doirasida boʻlimlar, guruhlarni, shuningdek xodimlarni tabaqalashtirib, ularning vazifalari, masʼuliyati va huquqini belgilaydi. Unda rejalashtirish, resurslarni, foydani, tayyor mahsulotni taqsimlash, mablagʻlardan foydalanish markazlashtirilgan tartibda olib boriladi. Ijtimoiyruhiy usuldagi B. ijtimoiymaʼnaviy vaziyatga taʼsir etish orqali kishilarning feʼlatvori, ruhiyatini hisobga olib, ularning ijtimoiy talabini qondirish yordamida olib boriladi.

B. tarkibiy jihatdan korxona, firma, kompaniya, birlashma va boshqa miqyosida, hududiy jihatdan esa tuman, shahar, viloyat, davlat miqyosida boʻladi. B. ishini davlatning boshqaruv organlari yoki boshqaruvchshshr (menejerlar) amalga oshiradi. B. jarayonida vaziyatni B. yaʼni oʻzgargan iqgisodiy vaziyatga tezkorlik bilan chora topish muhim oʻrin tutadi. Vaziyatni B.ning vazifasi xoʻjalik obʼyektini uning uzoq muddatli maqsadlarini amalga oshirishga yunaltirishdan iborat. B.da mahsulot sifati, harajatlar, mulk, xatar, bozor, talab, taklif va boshqa masalalar boʻyicha juda muhim qarorlar qabul qilish talab etiladi va ularning kutilgan natijalarga olib kelishi B.ning toʻgʻri yoki samaradorliligini tasdiqlaydi (q Menejment).

Sadir Salimov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boshqarish mexanizmlari** — ishlab chiqarish jarayonlarini nazorat qilish uchun moʻljallangan qurilmalar. Maye, paxta titish avtomatida paxtaning qalinligi bir xil boʻlishini taʼminlaydigan mexanizm; avtomat toʻquv dastgohida ip uzilganda dastgohni toʻxtatuvchi moslama va boshqa Toʻqimachilik, mashinasozlik va yengil sanoatda, metallurgiya, qishloq xoʻjaligi va boshqa sohalarda texnologiya jarayonlarining maʼlum dastur asosida borishini taʼminlash uchun qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Berg** (fransuzcha: *Bergues*) — sigir sutidan tayyorlangan fransuz yarim yumshoq pishloq boʻlib, fransuz shahri nomi bilan atalgan.

Tarixi
------

Berg pishloqining eng qadimgi yozuvi 1554-yilda Bergning shahar arxivida topilgan. 1804-yil holatiga koʻra, Fransiyada 25 ta munitsipalitetda 188 ta ishlab chiqaruvchi mavjud edi. 2004-yilda Berg pishloq ishlab chiqaruvchilar uyushmasi ushbu pishloqni himoya qilish va targʻib qilish uchun tashkil etilgan. Ushbu tashkilotning maqsadlaridan biri AOC sertifikatini olishdir.

Tayyorlanishi
-------------

Qizil Flamand sigirlarining sutidan pishloq tayyorlanadi. Tayyorlash jarayoni 2-3 haftadan ikki oygacha davom etishi mumkin. Pishish davrida pishloq muntazam ravishda mahalliy pivo yoki shoʻr suv bilan yuviladi.

Tavsif
------

Pishloq boshlarining ogʻirligi va oʻlchamlari aniq ishlab chiqaruvchiga qarab farq qilishi mumkin. Qoida tariqasida, bu ogʻirligi 2 kilogrammgacha boʻlgan, diametri 20-30 santimetr, balandligi taxminan 6 santimetr va ogʻirligi taxminan 350 gramm boʻlgan pishloq disklari. Boshi silliq va nam pushti-toʻq sariq qobiq bilan qoplangan, yengil mogʻorlangan qoplama bilan qoplangan. Poʻstlogʻi ostida oʻrtada mayda teshiklari boʻlgan qattiq, krem rangli goʻsht joylashgan.

Pishloq achchiq va achchiq, bir vaqtning oʻzida yumshoq va shirin sutli taʼmga, shuningdek, juda yorqin hidga ega. U oddiy gazak sifatida ishlatiladi va qovuriladi, maydalangan shaklda esa turli xil taomlarni ustiga sepish uchun ishlatiladi. Ichimlik sifatida berg koʻpincha mahalliy pivo yoki ochiq qizil Bojole vinolari bilan birlashtiriladi (fransuzcha: *Beaujolais*).

Pishloqning asosiy xususiyatlaridan biri uning kam yogʻliligi (15-20 %), shuning uchun u „yengil pishloqlar" deb ataladigan toifaga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Берг (Bergues)" (ruscha).  «Сыры Франции». 11-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2016-yil.
2. ↑  „Породы молочных коров во Франции" (ruscha).  fromages-france.com. 14-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2016-yil.
3. 1 2  Джульет Харбатт 2012. sfn error: no target: CITEREFДжульет\_Харбатт2012 (help)
4. 1 2  Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия 2003. sfn error: no target: CITEREFФранцузские\_сыры:\_иллюстрированная\_энциклопедия2003 (help)
5. ↑  „Берг" (ruscha).  gastronom.ru. 29-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2016-yil.
6. 1 2  „Берг" (ruscha).  «Сыры Франции». 20-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2016-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Masui K. Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva", 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* Джульет Харбатт*.*. ISBN 978-5-93679-168-0.
**Changʻi sporti** — qishki sport turi. Unga changʻi poygasi, tramplindan sakrash, ikki kurash (poyga va sakrash), togʻ changʻi sporti va biatlon kiradi. Changʻi sporti Norvegiyada sport turi sifatida shakllandi. 1767-yilda shu mamlakatda harbiy xizmatchilar oʻrtasida ilk musobaqa oʻtkazildi, 1843-yildan esa ommaviy musobakalar tashkil kilina boshladi. Keyinroq changʻi sporti Yevropaning boshqa davlatlarida ham ommalashdi. 1910-yilda Xalqaro changʻi sporti komissiyasi tuziddi va changʻi sportining qoidalari tasdiklandi. Bu komissiya 1924-yilda Xalqaro Changʻi sporti federatsiyasi (FlS)ra aylantirildi. Hozirgi kunda bu federatsiyaga 100 dan ziyod davlat (Oʻzbekiston 1993-yildan) aʼzo (2004). Changʻi sporti 1924-yildan olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritildi, 1925&yildan (1937-yildan ikki yilda bir marta) jahon chempionati oʻtkaziladi. Oʻzbekistonda 20-asrning 70-yillaridan boshlab Changʻi sportining, asosan, togʻ sporti turini rivojlantirishga kirishiddi. Respublikada 300 dan ziyod kishi Changʻi sporti bilan shugullanadi. 2 ta changʻi sportiga ixtisoslashgan sport maktabida 17 murabbiy 196 nafar bolalaroʻsmirlarga Changʻi sportidan saboq berishadi (2004). Aka-singil Komil va Elmira Oʻrinboyevalar, Vladimir Yunusov kabi yetakchi changʻichilar nufuzli musobaqalarning ishtirokchilaridir.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Changʻi sporti*** haqida turkum mavjud |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4055245-7
* HDS: 026210

 |
**Qadimgi fors tili** — jan.gʻarbiy guruhga mansub oʻlik eroniy til. Oʻrta fors tili, fors, tojik va dari tillari Qadimgi fors tilit.ning bevosita davomchilari hisoblanadi. Dastlab Eron (Fors) ning jan.gʻarbida (hozirgi Eronning Fors viloyati hududida) tarqalgan. Axomaniylar sulolasiga mansub qadimiy hukmdorlar uchun ona tili maqomida boʻlgan bu til miloddan avvalgi 6—4-asrlarda Axomaniylar davlatining butun hududiga yoyilgan. Qadimgi fors tilit.dagi mixxatlar hozirgi Eron, Turkiya, Misr hududlaridan topilgan va matnlarning barchasi elam, akkad, oromiy kabi tillarga tarjimasi bilan yonmayon berilgan.

Qadimgi fors tilit.da dialektal tafovutlar boʻlmagan. Fonetik xususiyatlari oʻrta fors tilidagiga oʻxshash. Til qurilishi sintetik, flektiv xususiyatga ega. Morfologik birliklarning 3 xil turi (oʻzak morfemalar, affiksal morfemalar, fleksiya) kategorial maʼnolarni ifodalagan. Gapda soʻz tartibi nisbatan erkin boʻlgan (ular, oʻzaro boshqaruv, moslashuv, bitishuv usullari bilan birikkan). Leksikasida qadimiy eroniy (mas, midiya) va noeroniy (mas, oromiy) tillardan oʻzlashgan soʻzlar boʻlgan.

Qadimgi fors tilit.ning harfboʻgʻinli yozuvi akkad tilining boʻgʻinli mixxat alifbosi bilan oʻxshash. Eng qadimiy yodgorliklari Doro I ning miloddan avvalgi 521—486 yillardagi yozuv (bitik)laridir. Bu yozuvlarni oʻqishni 1802-yilda nemis olimi G.F.Grotefend boshlab bergan.

Adabiyotlar
-----------

Sokolov S.N. Drevnepersidkiy yaznk. V kn.: Osnovn iranskogo yaznkoznaniya. Drevneiranskiye yaznki, M. 1979.

Anvar Ismoilov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Charlz Maklin** (inglizcha: *Charles Edward MacLean*; 1946-yil 31-oktyabrda, Buyuk Britaniyada tugʻilgan) — britaniyalik yozuvchi, asosan viski boʻyicha yetakchi mutaxassis va mashhur „Posbon" (1982) psixologik trilleri muallifi sifatida tanilgan.

Shotlandiya aristokratlari oilasida tugʻilgan: otasi — Baronet Fitsroy Maklin; onasi — Ledi Veronika Lovat, Bofort qal’asi Freyzer urugʻining 23-boshligʻining qizi. Otasi 1937-1939-yillarda oʻzining Sovet Rossiyasidagi missiyasi haqidagi „Sharq ostonalari" kitobining muallifi sifatida tanilgan; „Ot yurishi" operatsiyasidagi muhim roli uchun Kutuzov ordeni bilan taqdirlangan. Onasi — bir nechta oshpazlik kitoblari muallifi.

Maklin Iton kolleji va Oksfordni tamomlagan. Flotda xizmat qilgan. Ecologist jurnalining asoschisilaridan boʻlgan, Vogue jurnalida badiiy muharrir boʻlib ishlagan. XXI asrning birinchi oʻn yilliklarida u telekanallar, bosma nashriyotlar va radio bilan hamkorlik qilgan.

U adabiyotdagi faoliyatini 1972-yilda boshlagan va shu zahotiyoq ushbu sohadagi birinchi mukofoti — Shotlandiya Badiiy Kengashi mukofotini qoʻlga kiritgan. 1977-yilda yozuvchining birinchi romani *The* *Pathetic Phallus* nashr etildi. Eng katta muvaffaqiyat 1982-yilda chop etilgan „Posbon" romani bilan kelgan. Shunga qaramay, Maklinning asarlari adabiy jamoatchilikda keng eʼtirofga sazovor boʻlmagan. Bu haqda Dmitriy Bikov quyidagicha eʼtirof etgan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Lekin biz uchun juda katta quvonch. Biz bir — birimizni darhol taniymiz, chunki biz Maklinni yaxshi koʻramiz-goʻzallikning ustalari. | "|

Badiiy adabiyotdan tashqari, Shotlandiya tarixi bilan bogʻliq bir nechta hujjatli kitoblar Maklin qalamiga mansub. 1981-yildan beri u muntazam viski haqida yozadi, uning „Viski *tarixi*" (Liquad History) asari bir necha nashrlardan oʻtgan va turli tillarga tarjima qilingan. 1992-yilda u Shotlandiya viskisi ishqibozlarining imtiyozli jamiyati — Keeper of Quaich klubiga aʼzo boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  O chyom svidetelstvuet, k primeru, otsutstvie po sostoyaniyu na kones 2021 goda stati o nyom v angliyskoy Vikipedii.
2. ↑  Dmitriy Bikov — Odin — Exo Moskvi, 29.01.2016

Havolalar
---------

* Чарльз Маклин | Charles MacLean Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-01-18).
* Виски-гуру Чарльз Маклин
* Биография Чарльза Маклина
**Elmelik** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq .

Tarixi
------

Aholi punkti mintaqadagi urushlar taʼsirida vayron boʻlganligi sababli, 1516 va 1530-yillardagi aholini roʻyxatga olishda u kimsasiz (boʻsh) qishloq sifatida qayd etilgan. Mintaqada Usmonli maʼmuriyati tomonidan boshlangan koʻchirish siyosati natijasida 1591-yilgi aholini roʻyxatga olishda turar-joy faqat musulmonlar yashaydigan aholi punkti sifatida koʻriladi. Qishloq 1642-yildagi avariz daftarida qayd etilmagan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkak aholi hisoblangan) qishloq İl-Melik deb qayd etilgan va 10 ta xonadonda 27 nafar erkak boʻlgan. Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumanidagi qishloq sifatida saqlab qolingan.

Joylashuvi
----------

Gumushhanegacha 90 km, Kelkit tumanigacha 14 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 39 |
| 2019 | 78 |
| 2018 | 155 |
| 2017 yil | 2 |
| 2016 yil | 14 |
| 2015 yil | 8 |
| 2014 yil | 36 |
| 2013 yil | 70 |
| 2012 yil | 21 |
| 2011 yil | 25 |
| 2010 yil | 32 |
| 2009 yil | 67 |
| 2008 yil | 76 |
| 2007 yil | 28 |
| 2000 | 25 |
| 1990 yil | 138 |
| 1985 yil | 177 |
|

Manba
-----
**Karamat Toshpo'latova** ( 1916 — 1968 ) — Oʻzbekiston sovet ittifoqi partiyasi va xo‘jalik rahbari, O‘zbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR Orjonikidze tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957) sanaladi.

Mehnat faoliyatini tuman mahalliy kolxozining sabzavotchilik brigadasida boshlaydi. U Piskent tuman Butunittifoq Leninchi Kommunistik Yoshlar Ittifoqi (BLKYOI)komsomol qo‘mitasining kotibi etib saylanadi. Toshpo‘latova 1941-yilda SIKP(b) safiga qo‘shiladi. Keyinchalik Piskent tuman partiya qo‘mitasi kotibi, Kalinin tuman ijroiya qo‘mitasi raisi, O‘zbekiston Kompartiyasi Orjonikidze tuman qo‘mitasining birinchi kotibi  etib tayinlanadi. U Orjonikidze tumanida qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini tashkil qilish bilan shug‘ullanadi. 

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan *"Sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilg‘or tajribalardan keng foydalanilgani va yuqori hosildorlik va paxta xomashyosidan unumdor  hosil olingani uchun"* Lenin ordeni, "O‘roq va bolg‘a" oltin medali hamda Sosialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlanadi. 

Karomat Toshpo‘latova 1968-yil 15-fevralda vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Некролог, газета «Совет Узбекистони», 17 февраля 1968 года
**Boʻkantov** — Markaziy Qizilqumdagi qoldiq togʻlar, gʻarbdan janubi-sharqqa yoʻnalgan. Navoiy viloyati hududida. Mutlaq balandligi 500 m. Boʻkantovga Tuhfabergan, Boʻzdoʻngtov, Boʻkantov yassitogʻligi kiradi. Geologik tuzilishi jihatdan paleozoy erasida hosil boʻlgan qadimgi burmali yaxlit togʻli oʻlka qoldigʻi. Mezozoyning quyi bosqichidan to yuqori uchlamchi davrga qadar Qizilqum oʻrnida dengiz boʻlgan, oʻsha davrda Boʻkantov orol tarzida koʻtarilib turgan, keyinchalik usti tekislanib ketgan. Boʻkantovning janubiy yon bagʻri tik va qisqa shimoliy yon bagʻri esa qiya hamda keng. Yon bagʻirlarida quruq soy koʻp. Boʻkantovning iqlimi quruq va keskin kontinental. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 28—30°, dekabr—yanvarning minimum temperaturasi —30°, yillik yogʻin miqdori 100–200 mm. B.da doimiy oqar suvlar yoʻq. Suv buloq va quduqlardan olinadi. Boʻzqoʻngʻir tuproq koʻp uchraydi, shuvoq, boyalich, chitir, betaga oʻsadi; toshbaqa, kaltakesak, echkemar, yumronqoziq, charx ilon yashaydi. Boʻkantov yaylovlarida qorakoʻl qoʻylari boqiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Boʻkantov" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |