**Randolph** (talaffuzi: *Randolf*) — AQShning Massachusets shtati, Norfolk okrugida joylashgan shahardir. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 34 984 kishini tashkil qilgan. Randolph 2010-yil yanvar oyidan boshlab anʼanaviy shahar yigʻilishi oʻrniga boshqaruvning kengash-menejer shaklini nazarda tutuvchi nizomni qabul qildi. Randolf Massachusets shtatining oʻn uchta munitsipalitetlaridan biri boʻlib, ular shahar boshqaruv shakllari uchun ariza bergan va ularga ruxsat berilgan, ammo rasmiy nomlarida „shahar" ni saqlab qolishni xohlaydi.

Geografiyasi
------------

Randolph shahri 42°09′24″N 71°2′56″W﻿ / ﻿42.15667°N 71.04889°W﻿ / 42.15667; -71.04889GO (42,173417, −71,049124) koordinatalarda joylashgan. Shahar Bostondan oʻn besh mil janubda, 128- va 24-yoʻnalishlar chorrahasida joylashgan. Randolfning joylashuvi uning iqtisodiy va ijtimoiy tarixida muhim omil boʻlgan. Randolph Massachusets shtatining sharqiy qismida joylashgan boʻlib, shimolda Milton va Quincy, sharqda Braintree va Holbrook, gʻarbda Canton, janub va janubi-gʻarbda Avon va Stoughton bilan chegaradosh.

Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 10,5 kvadrat milya (27,2 km2)ni tashkil qiladi, shundan 10.1 kvadrat milya (26,1 km 2) quruqlik va 0,4 kvadrat milya (1,1 km2) suvdan iborat.

| **Randolph iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 20 | 22 | 32 | 34 | 36 | 37 | 38 | 38 | 37 | 31 | 27 | 23 | 38 |
| Mutlaq minimal, °C | −27 | −29 | −21 | −14 | −3 | 2 | 7 | 4 | −2 | −6 | −15 | −28 | −29 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 108 | 101 | 117 | 105 | 93 | 97 | 92 | 102 | 100 | 105 | 110 | 113 | 243 |

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 3 998 |  | — |
| **1910** | 4 301 |  | 76% |
| **1920** | 4 756 |  | 106% |
| **1930** | 6 553 |  | 378% |
| **1940** | 7 634 |  | 165% |
| **1950** | 9 982 |  | 308% |
| **1960** | 18 900 |  | 893% |
| **1970** | 27 035 |  | 430% |
| **1980** | 28 218 |  | 44% |
| **1990** | 30 093 |  | 66% |
| **2000** | 30 963 |  | 29% |
| **2010** | 32 112 |  | 37% |
| **2020** | 34 984 |  | 89% |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 32 158 kishi, 11 564 xonadon va 8 038 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat milga 3 184 nafar kishi (1447,3/km2) toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 41,6 % oq tanli, 38,3 % qora yoki afro-amerikaliklar, 0,3 % tubjoy amerikaliklar, 12,4 % osiyoliklar, 3.7 % Boshqa irqlardan va 3,5 % ikki yoki undan ortiq irqlardan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 6,4 foizini tashkil qiladi.

Randolph Amerikadagi eng tez rivojlanayotgan oz sonli shaharlaridan biridir. Barcha boshlangʻich maktab oʻquvchilarining 60 % qora tanli, 21 % ispan (asosan Dominikan), 11 % oq va 8 % osiyolikdir.

Shaharda 11 564 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 29,4 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 46,7 % er-xotinlar birga yashovchi, 17,4 % eri boʻlmagan ayollar va 30,5 % oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 24,5 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,6 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra 21,7 % 18 yoshgacha, 8,7 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 26,5 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 29,4 % 45 yoshdan 64 yoshgacha va 13,4 % 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. aholining oʻrtacha yoshi 38 yosh edi. Har 100 ayolga 91,7 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 88,0 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi bir xonadonning oʻrtacha daromadi 55 255 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 61 942 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 41 719 dollarni, ayollarniki esa 32 500 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 23 413 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 5,5 foizi va aholining 6,5 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 4,5 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 5 foizi qashshoq hisoblanadi.

Hukumati
--------

Randolph dastlab hokimiyatning vakillik shahar yigʻilish shakli tomonidan boshqarilgan. 2009-yil 7-aprelda boʻlib oʻtgan navbatdan tashqari saylovda shahar 2010-yil yanvar oyida kuchga kirgan yangi nizomni qabul qildi va shahar boshqaruv shaklini kengash-menejer tizimiga oʻzgartirdi. Hozirgi shahar boshqaruvchisi — Brian P. Howard.

| 2008-yil 15-oktabr holatiga koʻra saylovchilarni roʻyxatga olish va partiyalar roʻyxati |
| --- |
| Partiya | Saylovchilar soni | Foiz |
| Demokratik | 9 632 | 49,22 % |
| Respublikachilar | 1277 | 6,53 % |
| Boshqa partiyalar | 8561 | 43,75 % |
| Liberal | 100 | 0,51 % |
| Jami | 19 570 | 100 % |

Manbalar
--------

1. ↑  „Census - Geography Profile: Randolph town, Norfolk County, Massachusetts". Qaraldi: 29-sentabr 2021-yil.
2. ↑
3. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
4. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
5. ↑  „Randolph council election set for Sept. 15". The Patriot Ledger (28-aprel 2009-yil). Qaraldi: 26-yanvar 2010-yil.
6. ↑  „Town of Randolph, MA – Town Manager".  Town of Randolph. 3-fevral 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2010-yil.
7. ↑  „Registration and Party Enrollment Statistics as of October 15, 2008".  Massachusetts Elections Division. 17-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2010-yil.