recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
(VII asrning I yarmi) – Yepiskop; o‘zining tarixiy asarida VI-VII a. I yarmi voqealari haqida hikoya qiladi; 604-628 yillari Vizantiya bilan Armaniston o‘rtasida bo‘lib o‘tgan voqealar haqida qimmatli ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, Xusrav II Parviz (591-628) turish-turmushi va arablarning Armaniston ustiga qilgan birinchi yurishi; Eronning davlat tuzilishi va soliq sistemasi haqida ham muhim ma’lumotlar uchratamiz. Asar Xusrav II ga dushmanlik ruhida yozilgan. 

Suriya manbalariga kelsak, avvalam bor shuni aytish kerakki, suryoniy tili aramey tilining bir shohobchasi, lahjasidir. Bu til dastlab II-III asrlardan boshlab Dajla bilan Frot oralig‘idagi yerlarda taraqqiy etdi. Bu hol Suriyada ham, Iroqda ham, xristianlikning keng tarqalishi bilan bog‘liqdir. Xristianlik g‘oyalari suryoniy tilida bitilgan barcha kitoblar mazmunida o‘z aksini topdi. 

Yana bir gap. Suriyalik olimlar o‘zlari mustaqil tarzda yirik asarlar yaratmadilar. Lekin ular tarjimonlik faoliyati  (grekchadan pahlaviy tiliga, pahlaviychadan grek tiliga, so‘ng har ikkalasidan suryoniy tiliga) bilan Vizantiya, Eron, Gretsiya o‘rtasida ko‘prik, ya’ni vositachilik rolini o‘tadilar. IX asrga kelib ular pahlaviy va grek tilidagi kitoblarni arab tiliga tarjima qiladilar.

1. ↑  *O‘RGANILAYOTGAN MAMLAKAT (MINTAQA) TARIXSHUNOSLIGI VA MANBASHUNOSLIGI (ERON)*.
Sellulit keng tarqalgan, potentsial jiddiy bakterial teri infektsiyasidir. Ta'sirlangan teri shishgan va yallig'langan va odatda og'riqli va teginish uchun issiq bo'ladi.

Sellulit odatda pastki oyoqlarga ta'sir qiladi, ammo u yuz, qo'l va boshqa joylarda paydo bo'lishi mumkin. Infektsiya teridagi tanaffus bakteriyalarning kirib kelishiga imkon berganda sodir bo'ladi.

Davolash qilinmasa, infektsiya limfa tugunlari va qon oqimiga tarqalib, tezda hayot uchun xavfli bo'lishi mumkin. Odatda odamdan odamga yuqmaydi.

Alomatlar
---------

Sellulit odatda tananing bir tomonida paydo bo'ladi. Uning belgilari va alomatlari quyidagilarni o'z ichiga olishi mumkin:

* Kengayishga moyil bo'lgan terining tirnash xususiyati
* Shishish
* Noziklik
* Og'riq
* Istima
* Isitma
* Sovuq
* Dog'lar
* Pufakchalar
* Terining xiralashishi.

Sabablari
---------

Sellulit bakteriyalar, ko'pincha streptokokklar va stafilokokklar teriga yoriq yoki sinish orqali kirganda yuzaga keladi. Metitsillinga chidamli Staphylococcus aureus (MRSA) deb ataladigan jiddiyroq stafilokokk infektsiyasining tarqalishi ortib bormoqda.

Sellulit tananing har qanday joyida paydo bo'lishi mumkin, ammo eng keng tarqalgan joy pastki oyoqdir. Bakteriyalar singan, quruq, qichitqi yoki shishgan teriga, masalan, yaqinda o'tkazilgan jarrohlik joyi, kesiklar, teshilgan yaralar, oshqozon yarasi, oyoq yoki dermatit orqali kirishi mumkin.

Xavf omillari
-------------

Sellulit xavfini bir necha omillar oshiradi:

* **Jarohat.** Har qanday kesish, sinish, kuyish yoki qirib tashlash bakteriyalarga kirish nuqtasini beradi.
* **Zaiflashgan immunitet tizimi.** Immunitet tizimini zaiflashtiradigan holatlar - diabet, leykemiya va OIV / OITS kabi - infektsiya xavfini oshiradi. Ba'zi dorilar immunitet tizimini zaiflashtirishi mumkin.
* **Teri holati.** Atopik dermatit (ekzema), oyoq va shingillalar kabi kasalliklar terida tanaffuslarga olib kelishi mumkin, bu esa bakteriyalarga kirish nuqtasini beradi.
* **Qo'llar yoki oyoqlarning uzoq muddatli (surunkali) shishishi (limfedema).** Bu holat ba'zida operatsiyadan keyin sodir bo'ladi.
* **Sellulit tarixi.** Ilgari Sellulit bilan kasallangan bo'lsangiz, uni qayta yuqtirish xavfi ortadi.
* **Ortiqcha vaznli bo'lish.** Ortiqcha vazn Sellulit rivojlanish xavfini oshiradi.

Murakkabliklar
--------------

Davolanmagan Sellulit bakteriemiya, endokardit, osteomielit, toksik shok sindromi yoki sepsisga olib kelishi mumkin. Kamdan kam hollarda infektsiya fastsial astar deb ataladigan to'qimalarning chuqur qatlamiga tarqalishi mumkin. Nekrotizan fasiit chuqur qatlamli infektsiyaga misoldir. Bu favqulodda favqulodda holat.

Sellulitning takroriy epizodlari limfa drenaj tizimiga zarar etkazishi va ta'sirlangan oyoq-qo'lning surunkali shishishiga olib kelishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Cellulitis" (6-may 2022-yil). 3-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
2. ↑  „cellulitis" (4-mart 2021-yil). 3-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
**Nayoro** (yaponcha: *名寄市(Nayoro-shi)*  *Ainu tilida: "vodiyning oʻrtasi"*?) Xokkaydoning Kamikava subprefekturasidagi shahar.

2016-yil sentyabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 28373 kishini tashkil etadi va aholi zichligi 53 kishi/km2 (140 kishi/kv.m.). Umumiy maydoni 535.23 km2 (206.65 mi²).

2006-yil 27-martda Nayoro Furen shahri bilan birlashtirilgan.

Tarixi
------

* 1909-yil: Kaminayoro qishlogʻiga asos solingan.
* 1915: Kaminayoro qishlogʻi Nayoro shaharchasiga aylandi.
* 1920: Chiebun qishlogʻi Shimonayoro qishlogʻidan ajralib chiqdi.
* 1924: Shimokava qishlogʻi Nayoro shahrchasidan ajratildi.
* 1954:Chiebun qishlogʻi Nayoro shaharchasiga qoʻshildi.
* 1956: Nayoroga shahar maqomi berildi.
* 2006: Furen shaxarchasi Nayoro shahri bilan birlashtiridi.

Sanoati
-------

Nayoroning asosiy sanoati qishloq xoʻjaligidir. Kunduzgi va tungi harorat oʻrtasidagi katta farq, yozda 30 °C dan yuqori issiqlik va salqin tunlar hosil miqdorini oshiradi va zararli hasharotlar sonini kamaytiradi. Pestidsidlar kam ishlatilgani natijasida, hosil sifati ham oshadi.
Nayoro Yaponiyada glyutenli guruch (mochi-gome) ishlab chiqarish miqdorida eng yuqori oʻrinda turadi.
Yana bir muhim ekinlardan biri kungaboqardir. U asosan kungaboqar yogʻi ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Xozirda Nayoro dalalarining 60 gektarida kungaboqarning turli navlari ekilmoqda.

Taʼlim
------

### Universitetlar

* Nayoro Shahri Universiteti

### Kollejlar

* Nayoro Shahri Universiteti qoshidagi kollej

### Yuqori maktablar

* Xokkaydo Nayoro yuqori maktabi
* Xokkaydo Nayoro sanoat yuqori maktabi

Transporti
----------

### Temir yoʻl

Poyezdlar Nayoro magistral liniyasi va Shimmei liniyasi orqali Nayoro stantsiyasidan qatnaydi.

Nayoro shahrida quyidagi temir yoʻl stansiyalari mavjud: Soya Asosiy liniyasi: Furen – Nayorokoukou – Nayoro – Nishshin – Chiebun – Chihoku

### Yoʻl

Nayoro shahri Vakkanai va Xokkaydoning janubiy qismlarini bogʻlovchi 40-sonli milliy marshrut hamda Xokkaydo poytaxti Sapporoga olib boruvchi Xokkaydo Avtomagistraliga ulangan. Shaharning gʻarbiy tomonida joylahgan Nayoro aylanma yoʻlining (40-marshrut) ikkita oʻtish yoʻlidan Nayorga kirish mumkin.

Iqlimi
------

Nayoro nam va qorli issiq yoz nam kontinental iqlimga ega (*Köppen* *Dfb*). Yozlari iliq, baʼzida esa juda issiq. Qishllari Yaponiya iqlimiy meyorlariga nisbatan juda sovuq va uzoq davom etadi. Yaqinidagi dengiz taʼsiri sabab, qalin qor yoʻgishi ko'p kuzatiladi.

Maskoti
-------

Nayoroning ramziy belgisi —**Nayoro-kun** (yaponcha: *Nayoro-kun*?). Nayoro-kun – yulduzlarni tomosha qilishni va oʻyinchoqlarni yigʻishni yaxshi koʻradigan mochi (yapon shirinligi) koʻrinishidagi oʻzga sayyoralik. U yulduzlarni oʻrganish uchun doimo oʻzi bilan teleskop olib yuradi. U Ebetsu shahridan Sakiko Yatani tomonidan ishlab chiqilgan va Sapporolik Ayumi Xagivara nomini bergan.

Egizak shaharlar
----------------

### Xalqaro

* Lindsay, Ontario, Kanada
* Dolinsk, Rossiya

### Mahalliy

* Fujishima, Yamagata
* Suginamiku, Tokyo

Manbalar
--------

1. ↑  „Main Industries".
2. ↑  „名寄市観光キャラクター「なよろう」".
3. ↑  „Yuru- chara Gran-prisi".
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qoqi (maʼnolari).

**Qoqi** — murakkabguldoshlarga mansub koʻp yillik sut shirali oʻsimlik turkumi. Boʻyi 10—40 sm, barglari ildiz boʻgʻzidan chiqqan, lansetsimon, koʻpincha toʻpbarg hosil qiladi. Gullari sariq, savatchaga yigʻilgan. Mevasi pistacha. Apreldan iyulgacha gullab, meva tugadi. Oʻzbekistonning deyarli barcha viloyatlarida tarqalgan. Yoʻl yoqalari, ariq boʻylari, bogʻlar, togʻli joylar va dalalarda uchraydi. Togʻ qoqi, dorivor qoqi (momaqaymoq), shoxsiz qoqi, kallakdor qoqi va boshqa turlari bor. Ildizida inulin toʻplanadi. Barglari sabzavot sifatida ishlatiladi.Qoqio'tning ildizidan tayyorlangan ekstrakt yoki poroshok ishtaha ochuvchi, ovqat hazm qilishni yaxshilovchi hamda oʻt haydovchi dori sifatida ishlatiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Umar Mirzo** (1383—1407) – temuriylar oilasidan boʻlgan shahzoda, Mironshohning ikkinchi oʻgʻli va Amir Temurning nabirasi.

Hayoti
------

Umar Mirzo Mironshohning ikkinchi oʻgʻli. 1383-yilda tugʻilgan, onasi Chigʻatoy ulusi hukmdori Suyurgʻatmishxonning qizi Oʻrin Sulton Xanika edi.

1398-yilda Amir Temur Hindistonga yurish qilishidan avval uni Samarqandga hukmdor etib tayinlaydi. Bobosi yurishdan qaytgach, u bilan uchrashgan odamlar orasida boʻlib, uning hukmronligi haqida soʻraydi.

1404-yil bahorida u bobosidan Gruziya, Armaniston, Ozarbayjon, Eron va Iroqning bir qismini oʻz ichiga olgan davlatning gʻarbiy qismini oladi. Temur oʻz qoʻl ostidagi yerlarni ishonib topshirib, oʻzining bir qancha yaqin amirlarini unga qoʻshib yuboradi.

1405-yil 18-fevralda Amir Temur vafotidan keyin imperiyada ichki nizolar boshlandi, unga Umar Mirzo ham qoʻshiladi va uning buyrugʻi bilan Sultoniya qalʼasiga qamalgan katta akasi Abu Bakr Mirzoni hibsga oldi. Ularning onasi bundan xabar topgach oʻgʻillarini yarashtirishga harakat qiladi.

Abu Bakr Mirzo zindondan qochib qutulgach otasi bilan birga Umar mirzoga qarshi muvaffaqiyatli urush boshlagan, Sultoniyani egallagan. Keyinchalik koʻplab amirlar va lashkarboshilar Abu Bakr tarafiga oʻtadi. Umar Mirzo qoʻshinlari bilan Tabrizga boradi, u yerda soliq yigʻishda oʻzboshimchalik bilan shugʻullangan Umar Mirzo amaldorlariga qarshi qoʻzgʻolon boshlanadi. Umar Mirzo Abu Bakr qoʻshinlarining yaqinlashib kelayotganidan xabar topib, Marogʻaga chekindi.

1406-yil bahorida u amakivachchalari Rustam mirzo, Pir Muhammad Mirzo va Iskandar Sulton Mirzo bilan ittifoq tuzib, Abu Bakrga qarshi yurish qiladi biroq ularning qoʻshinlari Abu Bakr qoʻshinlari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Jangda magʻlubiyatga uchragach, Umar Mirzo oʻz ittifoqdoshlarini tashlab, Xurosondagi amakisi Shohruh huzuriga boradi. Umar Mirzoni amakisi yuksak hurmat bilan qabul qilib, Goʻrgʻon va Damgʻonga hukmdor etib tayinlaydi.

1407-yil bahorida unga qarshi yurish qilgan Shohruxga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Ikki qoʻshin jangga saf tortdilar, ammo Umar Mirzoning butun qoʻshini Shohruh tarafiga oʻtgani uchun jang boʻlmadi. Umar mirzo sahroga qochib, oʻsha yerda asirga tushib, ogʻir yarador boʻlib, Shohruh huzuriga keltiriladi. Shifokorlar yordamiga qaramay, Hirotga olib ketilayotganda vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Turg`un Fayziyev*. Temuriylar shajarasi*. Xazina, 1995 — 184 bet. 24-sentabr 2023-yilda qaraldi.
2. ↑  „Книга побед амира Тимура". 2-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2022-yil.
3. ↑  Клавихо Дневник путешествия в Самарканд ко двору Тимура
4. ↑  *Бартольд В.В.* „Улугбек и его время.". III. Детство Улугбека. 23-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-mart 2021-yil.
5. ↑   Фасих Хавафи Фасихов свод
**Rasul Hodizoda** (1928-yil 6-mart, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2010-yil 4-aprel, Dushanbe shahri, Tojikiston) – adabiyotshunos, yozuvchi, tarjimon. U Tojikiston SSR yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, filologiya fanlari doktori, Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Biografiyasi
------------

Rasul Hodizoda 1928-yil 6-mart kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. U 1940-yilda Samarqand davlat pedagogika institutini tamomlaydi. 1944-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlaydi. 1950-yilda esa Oʻzbekiston davlat universitetining sharqshunoslik fakultetini muvaffaqiyatli bitiradi.

Rasul Hodizoda 1945-yildan 1950-yilgacha Tojikiston davlat radio qoʻmitasida kotib hamda muharrir sifatida faoliyatini boshlaydi. U 1950-yildan 1954-yilgacha „Qizil Oʻzbekiston" gazetasida adabiyot va madaniyat boʻlimi mudiri lavozmida ishladi. Rasul Hodizoda 1990-yildan 1953-yilgacha Tojikiston davlat universitetining aspirantura taʼlim bosqichida tahsil oldi. 1954-yilda „19-asrning 2-yarmida tojik adabiyotining rivojlanishi" mavzusida dissertatsiyasini himoya qildi. U 1967-yil Tojikiston fanlar akademiyasida katta ilmiy xodim sifatida ishladi.

Rasul Hodizoda 2010-yil 4-aprelda Tojikiston Respublikasidagi Dushanbe shahrida vafot etadi.

Ilmiy faoliyati
---------------

* 1954-yilda „19-asrning ikkinchi yarmida tojik adabiyotining rivojlanish bosqichlari"
* 1956-yilda „19-asrning ikkinchi yarmida tojik adabiyotining tarixiy manbalari"
* 1976-yilda „Ahmad Donish ijodiyotining ahamiyati"
* „17-19-asrlarda tojik va fors adabiyotining oʻxshashliklari"
* 1966-yil „Kalila va Dimna" asarini tojik tiliga tarjima qildi.
* 1984-yilda „Rudakiy va uning zamondoshlari"
* 1980-yilda „Lochinning parvozi" asarini yozib tugatdi
* 1983-yilda „Kechadagi yulduz" romanini chop etdi.
* 2004-yil „Samarqandnoma" asarini yozib tugatdi.

Mukofotlari
-----------

Rasul Hodizoda 1991-yilda „Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" mukofoti sohibiga aylandi. 1999-yil „Shon-sharaf" ordeni bilan mukofotlandi. Rasul Hodizoda 1991-yilda „Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" mukofoti sohibiga aylandi. 1999-yil „Shon-sharaf" ordeni bilan mukofotlandi. Rasul Hodizoda 1991-yilda „Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" mukofoti sohibiga aylandi. 1999-yil „Shon-sharaf" ordeni bilan mukofotlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „ЁДВОРАЕ АЗ УСТОДИ ЗИНДАЁД РАСУЛ ҲОДИЗОДА". Qaraldi: 16-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Даргузашти Расул Ҳодизода". Qaraldi: 16-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Rasul Xodizoda kitobiy". Qaraldi: 16-sentabr 2023-yil.
**Doʻstmurod Saidmurodov** (1931-yil 2-fevral, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2021-yil 5-iyul, Dushanbe, Tojikiston) – davlat arbobi, oʻqituvchi, sharqshunos, tarix fanlari nomzodi, dotsent, professor. U Tojikistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Tojikiston Fanlar akademiyasi aʼzosi.

Hayoti
------

Doʻstmurod Saidmurodov 1931-yil 2-fevral kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. Oʻrta maktab taʼlimini olgach, 1945-yili Samarqand davlat universitetiga oʻqishga qabul qilinadi. Ushbu oliygohni 1949-yili muvaffaqiyatli tamomlaydi.

U 1951-yildan 1953-yilgacha Samarqand shahridagi „Qizil qalʼa" mahallasidagi maktabda tarix fanidan dars bergan. Doʻstmurod Saidmurodov 1958-yildan 1960-yilgacha Tojikiston fanlar akademiyasining sharqshunoslik boʻlimi xodimi sifatida faoliyat yuritdi. U 1960-yili Rossiya fanlar akademiyasining sharqshunoslik institutining aspirantura bosqichiga oʻqishga qabul qilinadi. Doʻstmurod Saidmurodov 1963-yili Afgʻonistonning Jalolobod shahridagi qurilish boʻlimida tarjimon sifatida faoliyatini davom ettirdi. U 1963-yildan 1965-yilgacha Dushanbe markaziy Kommunistik maktabida tarix fanidan dars berdi. 1969-yildan 1972-yilgacha Tojikiston sotsialistik partiyasida masʼul xodim boʻlib ishladi. Doʻstmurod Saidmurodov 1980-yildan 1983-yilgacha Afgʻoniston Respublikasidagi partiyalarning birida diplomat sifatida faoliyat yuritdi. U 1983-yil Tojikiston davlat sharqshunoslik instituti rektori etib tayinlanadi. 1985-yildan 1986-yilgacha Tojikiston davlat televideniyesidagi „Axborot" dasturida teleboshlovchilik qilgan. U koʻplab ilmiy ishlar va maqolalar muallifi. Uning ilmiy maqolalari Moskva, Sankt Peterburg, Toshkent, Tehron, Qobul va Praga shaharlarida chop etilgan.

Doʻstmurod Saidmurodov 2021-yil 5-iyul kuni Tojikiston Respublikasiga qarashli boʻlgan Dushanbe shahrida vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Дӯстмурод Саидмуродов". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Дӯстмурод Саидмуродов". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
3. ↑  Aslho va naslho. – Dushanbe, 2013, – Dushanbe,2013, – S. 121. – 184 c. – ISBN 978-99947-958-2-6
Haft Sin- Eron milliy taomi.
----------------------------

  

Navroʻz bayramining bir qancha yaxshi xususiyatlari bor; Bu bayram dam olish va ziyorat qilish imkoniyatidir, uning vaqti birinchi bahor va tabiatning eng goʻzal holatiga toʻgʻri keladi. Navro‘z bayramining eng jozibali qismlaridan biri bu Haft Sin dasturxonidir. Har yili Erin xalqining koʻpchiligi eng chiroyli Haft Sin dasturxonini tuzash uchun bor dididan foydalanadi, lekin Haft Sin stolining har bir narsasi nimani anglatishini va nima uchun dasturxonga qoʻyilganini bilmasligimiz mumkin.

Maʼnolari
---------

1. سبزه رنگ — Yashil rang. Tabiatning yam-yashilligi va oʻsishini eslatadi. Yashil rang aslida tiklanish va qayta tugʻilishning ramzi boʻlib, bu bahorda yerning qayta tugʻilishi bilan bogʻliq emas. Yashil rangning Haft Sin orasida boʻlishi keyingi yilning yangi, yashil va yangi boʻlishiga sababdir.

2. سیب — Olma. Koʻp odamlarning eʼtiqodi va qadimgi afsonalarda olma goʻzallikni ifodalaydi; Shu sababli, koʻp marta insonning goʻzalligini koʻrsatish uchun uni olma bilan solishtirishadi. Olma Haft Sin stolidagi goʻzallik va salomatlik ramzidir.

3. سمنوی — Sumalak. Sumalak uchun turli maʼnolar koʻrib chiqilgan. Sumalak baraka va to‘kinlik ramzi bo‘lib, uning dasturxonda bo‘lishi yaxshilik va barakalarga boy yil bo‘lishini kafolatlaydi. Bundan tashqari, Sumalak toʻyimli oziq-ovqat boʻlib, bugʻdoydan tayyorlanganligi sababli, unga kuch ramzi sifatida ham tegishli.

4. سکه — Tanga. Tanga Haft Sin stolining tarkibiy qismlaridan biri boʻlib, siz uning ramzini osongina taxmin qilishingiz mumkin. Tanga mulk va boylik ramzi bo‘lib, yil boylik va baxtga to‘la bo‘lishi uchun Haft Sin dasturxoniga qo‘yiladi.

5. سیر — Sarimsoq. Sarimsoq koʻplab xususiyatlarga ega oʻsimlik boʻlib, u dori sifatida ham qoʻllaniladi. Sarimsoqni dasturxonga qoʻyishning sabablaridan biri uning shifobaxsh xususiyatlari va salomatlik keltirishidir.

6. سرکه — Sirka. Baʼzi manbalarda sirka sabr-toqat ramzi hisoblanadi. Ehtimol, sirka oʻzining timsolga aylanish jarayoni bilan mashhur boʻlgan. Sabrdan tashqari, sirka ham boʻysunish va qoniqish ramzidir. Eron adabiyotida sirka tashvish va ko‘z yoshlari timsoli sifatida tanilgan bo‘lib, uning „Haft Sin" dasturxonida bo‘lishi hayotdagi musibatlarni eslatuvchi, muammolar qarshisida qabul va sabr-toqatga daʼvatdir.

7. سنبل -Sunbul. Sunbul Haft Sin stolining eng chiroyli tarkibiy qismlaridan biri hisoblanadi. Bu goʻzal gul bahor ramzi boʻlib, dasturxonga tabiat goʻzalligining bir burchagini olib keladi.

Manba
-----

1. Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-12-02).

1. ↑  Wayback Machine saytida [https://web.archive.org/web/20221202145501/https://kharidmag.com/ arxivlandi (2022-12-02).%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C/%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2 „هفت سین"]. 2-dekabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2022-yil.
Rustem Ibrohimbeyov, 29-mart 2010-yil
**Rüstem Mehmed İbrahim o'g'li İbrahimbeyov** yoki **İbragimbekov (**1939-yil 5-fevralda tug'ilgan) - dramaturg, ssenariynavis va rejissyor. 1994-yilda rossiyalik rejissyor Nikita Mixalkov bilan hamkorlikda suratga olingan "Quyosh tomonidan kuydirilgan "kinokartinasi uchun kino san'ati va fanlari akademiyasining eng mashhur sovrini "Oskar "mukofotiga sazovor bo'lgan.

Rüstem İbrahimbeyov oxirgi marta 2011-yil oktabr oyida o‘tkazilgan Antaliya Oltin apelsin film festivalida "Umr bo'yi sharaf mukofoti" bilan 48-marta taqdirlangan.

Hayoti
------

Rüstem İbrahimeyov 1939-yilda Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida otasi Mehmed Ibrohimbeyov va onasi Fatma Meshadibeyovalar oilasida tug‘ilgan. Ozarbayjon neft va kimyo institutini tugatgach, Moskvadagi Sovet kino institutida rejissyorlik va ssenariynavislik yo'nalishi bo‘yicha o'qiydi. Rejissyor o‘z faoliyati davomida 40 dan ortiq kino, televideniye va teatr ssenariylari hamda bir nechta nasriy asarlar yozgan, ularning aksariyati oxir-oqibat badiiy filmlar yoki telefilmlar sifatida sahnalashtirilgan. Uning eng mashhur ssenariy asarlari "Sıcak Çöl Güneşi" (1970), "Sorgulama" (1979), "Mening tilsimim , meni himoya qil "(1986), "Urga, Aşk Ülkesi" (1991), "Quyoshda kuyish "(1994), "Sibir *sartaroshi" (1998*), "Doğu-Batı" (1999) va "Göçebe" (2007) filmlaridir.

Ukasi Maksut İbrahimbeyov ham akasi kabi yozuvchi bo‘lgan. İbrahimbeyov 2022-yil 11-mart kuni Rossiyaning Moskva shahrida 83 yoshida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  
*Nikita Mikhalkov* (İngilizce). I.B.Tauris, 2005 — 143-144 bet. ISBN 1-86064-785-5, ISBN 978-1-86064-785-7.
2. ↑  „Rüstəm İbrahimbəyov vəfat etdi" (az). *Kulis.az*. 12 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 mart.
**Igor Ivanovich Dobrovolskiy** (ruscha: *Игорь Иванович Добровольский* , ukraincha: *Ігор Іванович Добровольський* , 1967-yil 27-avgustda tugʻilgan) — futbol menejeri va sobiq futbolchi. U hozirda „Dinamo-Auto Tiraspol" klubi bosh murabbiyi hisoblanadi.

Faoliyatini Moldova SSRda boshlagan, soʻngra Moldovada nafaqaga chiqishdan oldin Rossiya SFSR, Ispaniya, Shveysariya, Italiya, Fransiya va Germaniyada oʻynagan. U hech qachon Ukraina SSR yoki mustaqil Ukraina tarkibida oʻynamagan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Ukraina SSR, Odessa viloyati, Rozdilna tumani, Markivka shahrida tugʻilgan Dobrovolskiy yoshligida Moldaviya SSRdagi № 4 Tiraspol bolalar va oʻsmirlar sport maktabida (hozirgi Dnestryanıda) shugʻullangan. Faoliyati davomida u "Nistru Kishinyov ", „Dinamo", "Kastelon ", "Servette ", "Genoa ", "Olimpique de Marseille „, "Atletiko Madrid", "Fortuna Dusseldorf "va "Tiligul Tiraspol "klublarida oʻynagan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Dobrovolskiy uch xil terma jamoada oʻynadi: SSSR 1988-yilgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medal sohibi boʻlgan va oltita gol bilan ikkinchi eng yaxshi toʻpurar boʻlgan. Romário 7 ta gol urdi, ammo Braziliya finalda SSSRga yutqazgan. Shuningdek, u xuddi shu jamoa bilan 1990-yilgi FIFA Jahon chempionatining ishtirokchisi boʻlgan, keyinchalik UEFA Yevro-1992da MDH va Yevro-1996da Rossiyani himoya qilgan. U MDHning yagona golini UEFA Yevro-1992da Germaniyaga qarshi oʻyinda (1:1) kiritgan.

Toʻrt futbolchi futbol boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlarida ketma-ket beshta oʻyinda kamida bitta gol urish sharafiga muyassar boʻlgan — Igor Dobrovolskiy (1988-yilda SSSR), Ottmar Xitsfeld (1972-yilda Germaniya), Milan Galich (1960-yilda Yugoslaviya) va Adolfo Balonchi. (Italiya 1928-yil). Faqat Dobrovolskiy va Galich oltinga daʼvogarlik qilishgan.

Yutuqlar
--------

* 1988-yilgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medal
* 1988-yilgi Olimpiadada kumush butsa (6 gol)
* SSSRda Yil futbolchisi : 1990-yil
* 1990-yil 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi
* 1991—1992-yilgi mavsum Fransiya Ligasi chempioni
* UEFA Chempionlar Ligasi : 1992—1993-yilgi mavsum gʻolibi

Murabbiylik faoliyati
---------------------

39 yoshida u 2005-06 yilgi mavsumda Tiligul Tiraspolga ustozlik qilgan, keyin esa Moldova milliy futbol jamoasini UEFA Yevro-2008 saralashi uchun qabul qilib olgan, agar u muvaffaqiyat qozonsa, shartnomasini ikki yilga uzaytirilishi kerak edi.

2007-yilning dekabrida u Moldova bilan yangi shartnoma imzoladi. Unga 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi (UEFA) boshlangunga qadar istalgan klubni boshqarishga ruxsat berildi. 2009-yil 16-oktyabrda Dobrovolskiy nafaqaga chiqishini eʼlon qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Igor Dobrovolski este noul antrenor al echipei Dinamo-Auto‚ tv8.md, 20 March 2018
2. ↑  „Signed photo and profile" (ruscha).  rusteam.permian.ru. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2011-yil.
3. ↑  „FIFA Factsheet: Olympic Football Tournament (men)".  FIFA. 30-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2015-yil.
4. ↑  „Dobrovolski signs new contract".  UEFA.com (21-dekabr 2007-yil). Qaraldi: 15-aprel 2011-yil.
Hikmatlar xazinasi buyuk qolyozma

**„Hikmatlar xazinasi"** — hikmatli soʻzlar toʻplami. Toʻplam Mirzaahmad Azamatov tomonidan tuzilgan va nashrga tayyorlangan. Lugʻat va izohlarni tarix fanlari kandidati Naim Norqulov tuzgan. Kitob 1977-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya nashriyoti"da chop etilgan. 

„Hikmatlar xazinasi" toʻplami Shoislom Shomuhamedovning „1001 hikmat" nomli kitobi asosida tuzilgan. Ushbu toʻplamga Oʻrta Osiyoda yashab ijod qilgan shoir, olim va adiblarning hikmatli soʻzlari kiritilgan. KItobda turli mavzulardagi: ota-ona, mehr-muhabbat, yaxshilik va yomonlik, adolat, halollik, poklik va boshqa shu kabi hikmatli soʻzlar mazmuniga qarab guruhlarga boʻlib berilgan. 

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Emin Usmonov – muharrir, A. Li - rassom, Q. Aliyev - rasmlar muharriri, L. Burkina - taxnik muharrir, M. Ortiqova - musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Havolalar
---------

* „Hikmatlar xazinasi" Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

[Ergash Ochilov hikmatlar xazinasi]
Pajon
**Pajon** (koreyscha : **파전)** — krep turi, deyarli butunlay tuxum va undan iborat boʻlgan koreys krepiga oʻxshash taom. Bundan tashqari, u turli xil ingredientlarni oʻz ichiga olishi mumkinligi bilan koreys pitssasi bilan taqqoslanadi. Masalan, kimchi yoki kalmar kabi dengiz mahsulotlarini sabzi va piyoz kabi boshqa sabzavotlar bilan birga berish mumkin. Baʼzida mol goʻshti va jambon ham qoʻshiladi.

Turi
----

### Dengiz mahsulotlaridan pajon

Hemulpajon — qisqichbaqalar yoki kalmar kabi dengiz mahsulotlarini suv xamiriga solib tayyorlanadigan taom. Kundalik pajonga oʻxshaydi. Oddiy retseptda dengiz mahsulotlari va suv xamirini aralashtirish va bir marta qovurish usuli qoʻllaniladi, ammo Kyunghe universitetidagi pajon xiyobonida sotiladigan pajon odatda bir marta pishirilgan pajonni choʻchqa goʻshti kotleti kabi non boʻlaklari bilan qoplash va keyin qovurish orqali miqdorini oshiradigan retseptdir. Bir marta foydalaniladi.

### Dongne Pajon

Dongne hozirgi Pusan hududining sobiq nomi edi. Birinchi marta Choson sulolasida yaratilgan bu taom qirol uchun sovgʻa sifatida tasniflangan. Bu davrda koʻplab savdogarlar Dongne bozoriga tashrif buyurishdi va Dongne Pajonning taʼmidan zavqlanishdi. Umumiy dengiz mahsulotlari va yashil piyoz kreplaridan farqli oʻlaroq, Dongne Pajon iloji boricha koʻproq uzun chiviqlardan foydalanadi va yashil piyoz va dengiz mahsulotlari bir-biriga yopishib qolishi uchun unli xamirdan oz miqdorda foydalanadi. Grilda pishirayotganda piyozni kesmang, ularni uzun boʻlgani uchun panjara ustiga qator qilib yoyib, ustiga unli xamir va dengiz mahsulotlari, masalan, istiridye, mollyuska, krevetka, qisqichbaqa va midiya va boshqa dengiz mahsulotlarini qoʻyib va qovuriladi. Pajon odatda soya sousi bilan isteʼmol qilinadi, lekin Dongre Pajon baʼzan sirkalangan qizil qalampir pastasi bilan isteʼmol qilinadi.

### Kimchi Pajon

Bu kimchini oddiy pajon bilan aralashtirib tayyorlanadigan taomdir .

Foto albom
----------

* PajeonPajeon
* PajeonPajeon
* PajeonPajeon
* Dengiz mahsulotlari pancake uchun ingredientlarDengiz mahsulotlari pancake uchun ingredientlar
* Makgeolli bilan Pajeon.Makgeolli bilan Pajeon.

Oʻxshash
--------

* Puchimge
* Chon
* Bindettok
* Kimchi chon

Izoh
----

1. Dongne Pajon oshxonasiga xush kelibsiz.". 05.07.2009 da asl nusxadan arxivlangan. 2008 yil 10 iyunda olindi .
*Ashnam* – Afgʻonistonning shimoliy-sharqidagi Badaxshon viloyatida joylashgan qishloq.

Geografiyasi
------------

Ashnam qishlogʻi Pokistonni kesib oʻtuvchi Hindukush togʻ tizmasining shimoliy chekkasida joylashgan va Jurm daryosining boʻyida, Koʻkcha daryosidan besh chaqirim uzoqlikda joylashgan.

Tarixi
------

2004-yil 6-aprelda Badaxshon viloyatining baʼzi qismlarida sodir boʻlgan zilzila Ashnam qishlogʻi ga ham zarar yetgazgan. Qishloq zilzila epitsentridan 25 kilometr uzoqlikda joylashganligi uchun Yevropa Ittifoqi tomonidan zilziladan keyin yordam koʻrsatilishi kerak boʻlgan hudud sifatida roʻyxatga olingan.

Transport
---------

Qishloqqa eng yaqin aeroport shimoldan 64 km uzoqlikda, yaʼni Tojikistonning Xorugʻ shahrida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „NGA GeoNames Database".  National Geospatial-Intelligence Agency. Qaraldi: 27-may 2008-yil.
2. ↑  *Historical and Political Gazetteer of Afghanistan* Adamec, Ludwig W.:. Graz, Austria: Akadamische Druck-u. Verlangsanstalt, 1972 — 24 bet.
3. ↑  „Badakhshan Province Earthquake Center (Physical) (10 August 2004)".  Aims.org.af. Qaraldi: 1-iyun 2008-yil.
Irkutskdagi **Vladimir Lenin** **byusti** — 1934-yilda oʻrnatilgan byust (yarim baland relyef). Haykaltarosh — SSSR xalq rassomi S. D. Merkurov.

1924-1925-yillarda haykaltarosh, Irkutsk va Xiva uchun ikkita bir xil baland relyef yasagan. Yodgorlik, katta qutiga solingan va arxiv hovlisida uzoq vaqt yotdi. Quti, 1930-yillarning boshlarida tasodifan ochilgan.

Yodgorlik 1934-yil 10-iyulda Irkutskda Kirovskiy tumanidagi (hozirgi Pravoberejniy tumani) Karl Marks va Proletarskaya koʻchalari burchagida ochilgan.

Faqat 1967-yilda muallif aniqlandi va qoʻshimcha maʼlumotlar topildi.

1985-yilda, maydon qayta taʼmir qilindi, haykal ostiga kulrang granitdan yasalgan yangi poydevor qoʻyilib, gulzor tashkil etildi.

Adabiyotlar
-----------

* *Litvinova B. T.* Monumental sanʼat // Irkutsk tarixi va madaniyati yodgorliklari. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1993. — S. 427-429. — 448 b. — 5000 nusxada. — ISBN 5-7424-0581-2
* *Kozlov I. I.* Karl Marks koʻchasi // *Kozlov I. I.* Irkutsk uchun qoʻllanma. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1982. — S. 99-100. — 192 b. — 50 000 nusxada.
* *Sergeeva Yu.* Bu sirli rahbar. Leninning baland relyefining sirli hikoyasi // Sharqiy Sibir haqiqati. — 2015. — 20-yanvar.

Havolalar
---------

* Saytdagi Lenin byusti Irkutsk yodgorlik plitalari va yodgorligi
* Irkipedia veb-saytida Lenin byusti
* Irkutskdagi Lenin yodgorliklari Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-12-18).
**Thermo Electron Corporation** — 1956-yilda George N. Hatsopoulos tomonidan asos solingan. Dastlabki moliyalashtirish Harvard Business School bitiruvchisi Piter Nomikos tomonidan amalga oshirilgan.

George Hatsopoulos 1959-yilda Northeastern University tamomlagach, Financial Controller kompaniyasiga ishga kirdi.1970-yilda Arvin Smith ham Financial Controller kompaniyasiga ishga kirdi. 1998-yil yanvar oyidan boshlab Arvin Smith kompaniya prezidenti lavozimida ish olib bordi.

Thermo va Fisher Scientific kompaniyalari 2006-yil 14-mayda fond birjada birlashishini rasmiy e'lon qilib, Thermo Fisher Scientific kompaniyasiga asos solishdi. Kompaniyalarning birlashishi jarayoni 2006-yil 14-may sanasida yakunlandi.

Lekin Federal Savdo Komissiyasi kompaniyalar birlashuvini halol raqobatchilikka zid deb baholab, kompaniyalarning o'zaro birlashishi fikridan voz kechishini talab qildi. 2007-yil aprel oyida Federal Savdo Komissiyasi fikri bilan Genevac kompaniyasi Riverklake Partners MChJ ga sotildi va kompaniyalar birlashuvi o'z nihoyasiga yetdi.
2011-yilda birlashgan Thermo Fisher Scientific kompaniyasi 37.000 kishini ish bilan taminlab, 11 mlrd dollardan ortiq daromadga ega bo'ldi.

Mahsulotlari
------------

* Zetatron qurilmasi, yuqori voltli neytron vakum trubasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Mit News". *mit.edu*. Qaraldi: 26-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Bloomberg News". *wikipedia.org*. Qaraldi: 26-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Arvin H Smith, Glenrose Instruments Inc: Profile and Biography". *Bloomberg News*.
4. ↑  Merger of Thermo Electron and Fisher Scientific Completed, Forming Thermo Fisher Scientific Archive.is saytida arxivlandi (2012-07-22), press release, November 9, 2006
5. ↑  „FTC Approves Proposed Divestiture in Matter of Thermo Electron Corporation". *ftc.gov*. Qaraldi: 26-sentabr 2023-yil.
6. ↑  „Thermo Electron Corporation". *ftc.gov*. Qaraldi: 26-sentabr 2023-yil.
7. ↑  Courtney, Harper*. For Immediate Release*. 26-sentabr 2023-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

* www.thermoelectron.com (25 June 2006 snapshot from Internet Archive)
LAN global tarmoq bilan bogʻlanishi
Wide area network (WAN) – telekommunikatsiya tarmogʻi boʻlib, katta geografik hududni qamrab oladi. LAN dan katta hududni oʻz ichiga olgani uchun ham hozirgi kunda WAN keng qoʻllaniladi.

Bizneslar xususan maktab va hukumat sohalari ushbu tarmoqlardan maʼlumotlarni xodimlarga, talabalarga, mijozlarga, sotuvchilar va taʼminotchilarga dunyoning turli xil manzillaridan uzatish uchun foydalangan. Internet ham WAN da ishlashi mumkin. WAN mahalliy tarmogʻ(LAN) dan ajratilgan.

Shaxsiy tarmoqlar
-----------------

IPv4 da aniqlangan taxminan 4 milliard IP manzillar uchta diapazonda 18 milliondan qilib shaxsiy tarmoqlarda foydalanish uchun ajratilgan. Ushbu diapazonlarda joylashgan paketlar umumiy internetga yoʻnaltirilmaydi; jamoat routerlaridan tomonidan eʼtiborga olinmaydi. Shuning uchun shaxsiy hostlar umumiy tamoqlar bilan toʻgʻridan toʻgʻri muloqot qila olmaydi. Muloqot uchun marshrutlash shlyuzida tarmoq manzilini tarjima qilish kerak boʻladi.

1. ↑  „WAN bu kengaytirilgan hudud tarmog'i.Bu yerda qanday ishlashi yozilgan". *Lifewire*. Qaraldi: 21-aprel 2017-yil.
2. ↑  Y. Rekhter; B. Moskowitz; D. Karrenberg; G. J. de Groot; E. Lear (February 1996). *Address Allocation for Private Internets*. Network Working Group IETF. doi:10.17487/RFC1918. BCP 5. RFC 1918.
**Same Samatov** (1949-yil 30-iyun, Samarqand, Samarqand viloyati – 2007-yil) – pedagog, Oʻzbekiston qahramoni, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi.

Tarjimai holi
-------------

Samatov Same Samatovich 1949-yil 30-iyunda Samarqand shahrida tugʻilgan. 1973-yilda Sirdaryo davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetini tamomlagan va shu institutda oʻqituvchi sifatida faoliyat yurita boshlagan. Same Samatov 1981-yilda „Butunittifoq xalq xoʻjaligi yutuqlari" koʻrgazmasida ishtirok etib, kumush medal bilan taqdirlangan. 1991-yildan Guliston davlat universiteti qoshidagi Yangiyer akademik litsey-internati direktori sifatida faoliyat yuritgan. 1999—2007-yillar oraligʻida Guliston shahridagi akademik litsey direktori boʻlgan. 40dan ortiq ilmiy, ilmiy-metodik maqolalar, darsiklar va koʻrgazmalar muallifi hisoblanadi. Shuningdek, Same SamatovGuliston davlat universiteti loyihasining muallifi ham hisoblanadi.

Same Samatov 1986-yilda Oʻzbekistonda musiqali favvora ixtiro qilgan. Favvoraga har xil rangli projektorlar va suvni yuqoriga otadigan nasoslar oʻrnatilgan. Nasoslarning bosimi musiqaga moslashtirilgan. Uning kashfiyotlari Amerika va Fransiyalik olimlar tomonidan yuqori baholangan.

1980-yilda yopiq televideniye tizimi uchun „Sirdaryo-1" apparatini ixtiro qilgan. Shundan soʻng ham oʻqitishni texnik vositaar bilan boshqarishga yordam beruvchi „SDPI-1", „Sirdaryo-2", „Sirdaryo-3" va „Guliston-30" kabi qurilmalarni ixtiro qilgan. Yaratgan ixtirolari uchun 1982-yilda yosh ijodkorlarga beriladigan davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

Same Samatov 2007-yilda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti – Islom Karimovning 2006-yil 25-avgustdagi PF-3789-sonli farmoni bilan Same Samatovga Oʻzbekiston qahramoni mukofoti berilgan.
* „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi" (1998-yil)
* „Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi" (2004-yil)

Manbalar
--------

1. 1 2  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 122. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
2. ↑  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 123. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
3. ↑  „"O‘ZBEKISTON QAHRAMONI" UNVONINI BERISH TO‘G‘RISIDA". *lex.uz*. Qaraldi: 10-sentabr 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor va boshqalar*. Oʻzbekiston qahramonlari*. Toshkent: Adabiyot, 2021 — 216 bet. 11-avgust 2023-yilda qaraldi.
**Said Akrom,** yana **Sayyid Mir Akromxon toʻra** — mangʻitlar sulolasi vakili, amir Muzaffarning toʻrtinchi oʻgʻli. Buxoro amirligida koʻpgina bekliklarda hokimlik qilgan.
Ukasi Said Abdulahadxon taxtga chiqqandan soʻng amir Muzaffarning oʻgʻillari orasidan lavozimidan chetlatilmagan yagona oʻgʻil boʻlgan.

Tarjimayi holi
--------------

Amir Muzaffar hukmronligi davrida yoshligidanoq Said Akrom Boysun, Qarshi va Gʻuzor bekliklarining hokimi boʻlgan. Otasining vasiyatiga koʻra, Said Abdulahadxon akasi Said Akromni Gʻuzor bekligi hokimi etib tayinlagan. Said Akrom 1908-yilgacha Gʻuzor bekligi hokimi lavozimida qolgan. 
Amir Said Olimxon davrida toʻra Shahrisabz bekligi hokimi boʻlgan.
Mirza Salimbek „Tarixi Salimiy" asarida Said Akrom haqida quyidagi maʼlumotlarni yozib qoldirgan:

> Oliy nasabdan boʻlgan olijanob otasi hukmronligidan beri va ulugʻvor ukasi amir Abdulahadxon davrida hamda jiyani Sayyid amir Olimxon davrida Sayyid Mir Akromxon Gʻuzor viloyatida hokimlik qilgan boʻlib, doimiy hurmat va eʼtiborda boʻlgan. Va bularning barchasi hukmdorga boʻlgan sadoqat va ishonch tufayli. Uzoq umr koʻrgan katta shahzodaning koʻplab farzandlari boʻlgan.
> 
> 

### Oilasi

Said Akromning koʻplab farzandlari boʻlgan boʻlib, shulardan biri Said Qosimxon Chiroqchi bekligining hokimi va amir Abdulahadxonning kuyovi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Andrey Nedvetskiy.* „Praviteli Buxari" (rus tilida) (21-dekabr 2018-yil). 10-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-noyabr 2022-yil.
2. 1 2  *Mirza Salimbek.* „Tarixi Salimiy" (rus tilida).  Toshkent. Akademiya (2009). 10-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-noyabr 2022-yil.
**Mellum** – Vangeroogening janubiy-sharqida, Horumersiel va Schillig aholi punktlaridan tashqarida joylashgan va shu bilan birgalikda hech kim yashamaydigan orol.
Mellum orolining dastlabki shakllanishi sobiq Butjadingen yarim oroli orqali XIX asrning oxirida vujudga kelgan. Mellum oroli Jade va Veser daryolarini Vadden dengizidan ajratadi. Mellum oroli asosan qumtepalar va botqoqlardan iborat. Dengiz oqimlari va shamollarning taʼsiri tufayli 2006-yilda taxminan 750 gektar (1853 akr) maydonga ega boʻlgan Mellum orolning shakli va holatini oʻzgaradi.

Bundan tashqari Mellum oroli Quyi Saksoniyadagi Vadden dengizi milliy bogʻi va tabiatni muhofaza qilish zonasining yovvoyi qushlar uchun muhim koʻpayish va oziqlanish joyi boʻlgan bir qismidir. Mellum orolidan bugungi kunda yoz oylarida faqat yovvoyi tabiatni kuzatish va ilmiy tadqiqot maqsadlarida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Mellum".  Ecomare. 3-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2012-yil.
2. ↑  *Abraham, Oliver* „Mellum ist die geheimste Insel im Wattenmeer" (de). *DIE WELT* (9-iyul 2019-yil). 7-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil.
**Domen** (lot. dominium — mulk) — 1) Gʻarbiy Yevropada oʻrta asrlarda pomestye (votchina)ning bir qismi, yer egasi (feodal) unda oʻz xoʻjaligini yurgizgan; 2) qirolga tegishli vorisiy yerlar yigʻindisi (qirol D.i).

**Domen**ning vazifasi bor-yo'g'i saytingiz nomini internetda esda qolarli bo'lishini ta'minlash uchun kerak. Agar siz bepul hosterlardan birining xizmatidan foydalanadigan bo'lsangiz, sizga domen sotib olishning keragi bo'lmasligi mumkin. Chunki sizga ular sayt nomini ham birga berishadi.   

Masalan: \*\*\*.nm.ru yoki \*\*\*.awardspace.com. Bunda \*\*\* - siz beradigan nom. Sayt nomining bunday ko'rinishi sizga qanday taassurot beradi? Albatta, uchinchi darajali domendagi saytlar nomi u qadar ta'sirli va esda qolarli bo'lmaydi. Solishtirib ko'ring: www.comsoft.uz va www.comsoft.narod.ru.  

Agar siz saytni internetga joylashtirsangiz-da, lekin unga domen sotib olmasangiz, sizning saytingiz nomi quyidagicha ko'rinishga ega bo'ladi:  

  

Bu IP-manzil sizning saytingiz joylashgan server kompyuterning IP-manzili. Odatda bunday ko'rinishda saytni ochishga yo'l qo'yilmaydi. Ochiq ko'rinib turgan IP-manzil xakerlar uchun o'ljaning o'zginasi bo'lishi mumkin.  

Domenlar narxi ham turlicha: Oʻzbekistonda .com, .net, .org, .net domenlarida saytni ro'yhatdan o'tkazish bir yilga o'rtacha 20 ming so'm bo'lsa, G'arbliklar ushbu domenlar uchun yiliga o'rtacha 10-13 ming so'm (8-10$) so'rashadi (Ammo arzoniga yopishmasdan, bir narsani ham hisobga oling:   

Dunyodagi eng birinchi domen bu - **symbolics.com** bo'lib bu domen Symbolics registoriga tegishli.

Dunyodagi birinchi domenlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kompyuter | *Kompyuterlarga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Joʻxori gurtik** (*qoraqalpoq tilida*: *Júweri gúrtik*, *jueri gurtik* yoki *jugeri gurtik*) – qoraqalpoq oshxonasining joʻxori unidan tayyorlanadigan milliy taomi. U Qoraqalpoq oshxonasida keng tayyorlanadigan taom sirasiga kiradi. Taomni odatda beshbarmoq bilan adashtirib yuborishadi.

Tayyorlash jarayoni
-------------------

Joʻxori gurtikni tayyorlashda asosan un va maxsus yormadan foydalaniladi. Un Qoraqolpogʻiston hududida barqaror oʻsimlik boʻlgan joʻxori donidan tayyorlanadi. Taom uchun maydalanib yumoloq shaklga keltirilgan piyoz, kartoshka va sabzi qoʻshilgan goʻsht aralashmasi kerak boʻladi. Bu taom bir qarashda chuchvaraga oʻxshab ketadi. Joʻxori gurtik asosan qoʻzichoq yoki kurka goʻshti aralashmasidan hozir boʻlgan masalliqni joʻxori unidan tayyorlangan tanga shaklidagi xamirga tugish orqali pishiriladi.

„Júweri gúrtik" kuni
--------------------

2023-yilning 25-fevral kuni turli ijtimoiy tarmoqlar orqali jamoatchilik tarafidan „Júweri gúrtik" kunini Qoraqalpogʻiston Respublikasida keng nishonlash tashabbusi mahalliy aholi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Shundan soʻng Xoʻjayli tuman hokimligi, shuningdek, Turizm va madaniy meros vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oshpazlar uyushmasi, Nukus shahri 1-sonli ixtisoslashtirilgan madaniyat maktabi jamoasi koʻmagida ilk bor „Júweri gúrtik" kuni nishonlangan. Joʻxori gurtikning eng katta porsiyasi Nukus shahrida joylashgan prezident maktabida tayyorlangan. Prezident maktabidagi taomni tayyorlash jarayonida 20 ta kurka goʻshti, 35 kg joʻxori uni va 15 kg bugʻdoy uni sarflangan. Tayyorlangan taom diametri 3,5x2,5 metr oʻlchamda tayyorlab olingan „lagan"ga suzilgan. „Júweri gúrtik" kunini Rossiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Janubiy Koreya va boshqa mamlakatlarda yashovchi qoraqalpoq faollari ham birga nishonlaganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ėtnografii︠a︡ karakalpakov XIX-nachalo XX veka: (materialy i issledovanii︠a︡)* (ru). Izd-vo "Fan" Uzbekskoĭ SSR, 1980.
2. ↑  „Жугери гуртик | Etnos" (ru). *Assambleya naroda Kazaxstana*. Qaraldi: 7-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „Ўзбекистонда илмий-амалий тадқиқотлар мавзусидаги конференция материаллари.pdf". 24-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2023-yil.
4. ↑  „NUKUS SHAHRIDAGI PREZIDENT MAKTABIDA JO'XORI GURTUK (JÚWERI GÚRTIK) FESTIVALI TASHKIL ETILDI". *Telegraph* (25-fevral 2023-yil). Qaraldi: 7-oktyabr 2023-yil.
5. ↑  „Foto: Qoraqalpog‘istonliklar «Juo‘yeri gurtik» kunini nishonladi" (uz-Latn). *Газета.uz* (27-fevral 2023-yil). Qaraldi: 7-oktyabr 2023-yil.
***Vanity Fair*** (loogtipi jurnal nomining katta harflar bilan yozilishidan yasalgan) — Amerika Qoʻshma Shtatlarida Condé Nast tomonidan nashr etiladigan madaniyat, moda sohasiga oid maqolalar chop etiladigan Amerika oylik jurnali.

Vanity Fairning birinchi versiyasi 1913-yildan 1936-yilgacha nashr etilgan. Jurnal 1983-yilda Conde Nast boshqaruvni qoʻlga kiritgandan soʻng qayta tiklandi va hozirda jurnal beshta xalqaro nashrni oʻz ichiga oladi. Radhika Jones 2018-yildan beri jurnal bosh muharriri sifatida ishlab kelmoqda. Vanity Fair chop etgan mashhurlarning suratlari va vaqti-vaqti bilan chop etgan tasvirlari atrofidagi bahs-munozaralari bilan tanilgan. Bundan tashqari, nashr oʻzining shijoat bilan yozilan maqolalari va ijtimoiy sharhlari bilan mashhur.

Manbalar
--------

1. ↑  „Top 13 Fashion Magazines In The World You Could Subscribe To" (en-US). *STYLECRAZE* (26-fevral 2019-yil). Qaraldi: 21-aprel 2023-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Vanity Fair*** haqida turkum mavjud |

* *Vanity Fair* bosh sahifasi

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Esenboğaz**— Ardahan viloyatining Göle tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

**Esenboğaz** qishlogʻining eski nomi 1886-yilgi ruslar roʻyxatidaKalpikar(Kalpikar) va 1928-yilgi Usmonli qishloqlari roʻyxatida Kelpekör boʻlgan. 

Qalpikar qishlogʻi chegarasidagi megalit minora qoldiqlari bu juda qadimiy aholi punkti boʻlganligini koʻrsatadi.Qishloq oʻrta asrlarda Gruziyani tashkil etgan mintaqalardan biri boʻlgan Kola shahrida joylashgan. Darhaqiqat,Usmonlilar bu hududni 16-asrning ikkinchi yarmida gruzinlardan tortib olishgan.

Turkchada Göle deb atalgan Kola hududi uzoq vaqt Usmonlilar hukmronligi ostida qoldi va 93-yil urushidan keyin 1878-yilda imzolangan Berlin shartnomasi bilan Rossiyaga qoldirildi. Rus maʼmuriyatida Kalpikar (Kalpikar) nomi bilan roʻyxatga olingan qishloq Ardaxon sanjagining Goʻle tumaniga bogʻlangan boʻlib, aholisi 37 kishidan iborat boʻlib, ularning barchasi kurd sifatida roʻyxatga olingan.  Qishloq aholisi 1896-yilda 40 kishi,1906-yilda 128 kishi ekanligi aniqlangan. 

Kalpikar qishlogʻi Birinchi jahon urushi oxirida ruslar mintaqadan chiqib ketganidan keyin bir muddat Armaniston chegaralari ichida qoldi.1921-yil 16-martda imzolangan Moskva shartnomasiga muvofiq Klapikar Turkiyaga qoldirildi.

Kalpikar qishlogʻi 1928-yildagi Usmonli qishloqlari roʻyxatida Kelpekör (kalpەkwr) nomi bilan Kars viloyatining Goʻle tumanining markaziy shahri bilan bogʻlangan.1940-yilgi umumiy aholi roʻyxatida „Kelbikor" nomini olgan qishloqning maʼmuriy holati bir xil boʻlib,207 kishi istiqomat qilgan.  Kalpikar / Kelbikör turk tili boʻlmagani uchun qishloqning nomi 1959-yilda 7267-sonli qonun bilan Esenbogʻazga oʻzgartirildi. 1965-yilgi umumiy aholi roʻyxatida Esenboʻgʻoz qishlogʻi aholisi 462 kishidan iborat boʻlib, atigi 25 kishi savodli edi.

Joylashuvi
----------

Qishloq Ardahan shahar markazida 54 km,Göle shahar markaziga 10 km uzoqlikda.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Göle Kazası (1886 Yılı)" (Rusça)". 18 ocak 2015da asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları* (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771.
3. ↑  *Tao-Klarceti — Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu* (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 330, ISBN 9789941478178.
4. ↑  „"Göle Kazası (1886 Yılı)" (Rusça)". 18 ocak 2015da asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  Candan Badem, *Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin*, İstanbul, 2018, s. 112, ISBN 9786052100271.
6. ↑  „Mustafa Kemal Atatürk, *Nutuk*, İstanbul, 1969, 3 Cilt, 2. cilt s. 489.". 8 ekim 2021da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7 nisan 2022.
7. ↑  *Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları* (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771.
8. ↑  *1940 Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1946, s. 351.
9. ↑  „*Köylerimiz*, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 697.". 23 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 nisan 2021.
10. ↑  *1965 Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1968, s. 358.
11. ↑  „Esenboğaz Köyü" (Türkçe).  YerelNet.org.tr. 3 haziran 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 nisan 2020.