**Branitskiy Gennadiy Alekseevich** (1938-yil 7-noyabr, Fargʻona, OʻzSSR) — professor, kimyo fanlari doktori, Belarus davlat universiteti Fizika-kimyo muammolari ilmiy-tadqiqot institutining ilmiy xodimi, kimyo fakulteti dekan oʻrinbosari (1967—1973), Fizika va kimyo ilmiy tadqiqot instituti direktorining oʻrinbosari va direktori vazifasini bajaruvchi (1978-1987), Belarus davlat universiteti kimyo fakulteti dekani (1973—1978, 1995—2005), Belorussiya davlat universiteti „Fizika-kimyoviy muammolar ilmiy-tadqiqot instituti" institutining yupqa qatlamlar kimyosi laboratoriyasi mudiri (2005—2010), xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1998).

Biografiya
----------

Gennadiy Alekseevich 1938-yil 7-noyabrda Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Fargʻona shahrida tugʻilgan. 1960-yilda Belorusiya Davlat universitetining kimyo fakultetini, keyinchalik esa Belarus davlat universitetining aspiranturasini tamomlagan (1963). 1967-yilda ilmiy ishlarida nomzodlikni, 1987-yilda esa doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. U oʻqituvchilikda ilmiy ishlarni kimyo fakultetida va Belorussiya davlat universitetining Fizika-kimyo muammolari ilmiy-tadqiqot institutida maʼmuriy ishlari bilan muvaffaqiyatli birlashtirdi, shuningdek institutni yaratishda (1978) bevosita ishtirok etdi. 1978—1987-yillarda kimyo fakulteti dekani va muovini lavozimlarida ishlagan. PHP ilmiy-tadqiqot instituti direktori oʻrinbosari va vazifasini bajaruvchi, 1995-yildan 2005-yilgacha Kimyo fakulteti dekani vazifalari faoliyat olib borgan.

Ilmiy faoliyat
--------------

Gennadiy Alekseevich oʻz hamkasblari bilan olib borgan tadqiqotining asosiy natijalari — oddiy metallar va yuqori darajada tarqalgan kumushdan fotografik tasvirlarni shakllantirishda ilgari nomaʼlum boʻlgan bir qator qonuniyatlarni oʻrnatish.

U va uning olim doʻstlari metall yarim oʻtkazgich plyonka tizimlarining fotokimyoviy faollashuvining taʼsirini kashf etdilar va oʻrgandilar, bu plyonkalarning ochiq joylariga eritmalardan metallarni tanlab choʻktirish imkoniyatini va yashirin tasvirning „tarqalishi"ning titan dioksidiga taʼsirini taʼminlaydi. Kumushning mayda zarrachalarida turli metallarning kimyoviy choʻkishi qonuniyatlarini oʻrnatdi, jelatin kumush galogenid qatlamlarida kolloid kumush zarrachalarining hajmi va shaklini maqsadli tartibga solish shartlari aniqladi.

Ushbu tadqiqotlarning amaliy natijasi rangli pigmentlardan foydalanmasdan qora va oq kumush rangli fotografik materiallarda koʻp rangli (polixrom) fotografik tasvirlarni olish jarayonlari va jarayonlarini qayd qilish uchun jahon amaliyotida oʻxshashi boʻlmagan turli xil qayd qilish tizimlarini yaratish edi.

U turli xil kompozitsiyalar va keramikalarning yupqa plyonkali metall oksidli tuzilmalarini olishning tubdan yangi usullarini taklif qildi, ular havodagi portlovchi va zaharli gazlarni aniqlash va nazorat qilish uchun kimyoviy sensorlarning sezgir elementlari tarkibida keng qoʻllanilishini topdi.

Branitskiy 400 dan ortiq ilmiy ishlar, shulardan 80 dan ortiq ixtirolarning hammuallifidir. U 15 nafar fan nomzodilarini tayyorlagan.

Mukofotlar
----------

* „Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi" unvoni (1998),
* Amerika Fotosurat Jamiyatining Kosar medali (1990).

Asarlar
-------

* Asossiz metallar va yuqori dispersli kumushdan fotografik tasvirlarning hosil boʻlish qonuniyatlari va ular asosida yangi turdagi fotoqatlamlar va tashuvchilarda katalizatorlarning rivojlanishi. : kimyo fanlari doktori dissertatsiyasining avtoreferati : 02.00.04 / Gennadiy Alekseevich Branitskiy. — Minsk, 1987-yil.
* Boʻyoqlar va rangli pigmentlardan foydalanmasdan qora va oq AgHal qatlamlarida koʻp rangli fotografik tasvirlarni olish / G. A. Branitskiy // Yangi materiallar va texnologiyalarni yaratishning kimyoviy muammolari. — Minsk, 2003. — jild. 2. — B. 38-55.

Manbalar
--------

1. ↑  *жизнь, Редакция журнала Наука и*. „ИЗОНИТЬ. И УГОЛ И ДУГА — ВСЕ ЛИНИИ ПРЯМЫЕ" (ru). 1-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2017-yil.
2. ↑  „Электронная библиотека БГУ: Просмотр".  elib.bsu.by. 4-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2017-yil.

Adabiyot
--------

* Belarus Respublikasi: ensiklopediya: 6 jildda 2-jild / Tahririyat kengashi: G. P. Pashkov va boshqalar — Minsk: BelEn, 2006.  — 912 b
* Belarusiya Dzyarjaunaga universiteti professorlari va fan doktorlari / Ombor. A. A. Yanoskiy. — Minsk: BDU, 2001-yil — 339 b.
* Kimyo fakulteti / ed. maslahat: F. N. Kaputskiy (oldingi) [va boshqalar]. — Minsk: BGU, 2011. — 158 b
* Kimyo fakulteti : 1931—2006-yillar Fizika-kimyoviy muammolar ilmiy tadqiqot instituti / tahrir: T. P. Karataeva (bosh muharrir)—Minsk: BGU, 2006

Havolalar
---------

* bsu.by BSU veb-saytida tarjimai holi