recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Butunjahon Savdo Markazi
**2001-yil 11-sentabr hurujlari** — yoʻlovchi samolyotlarning qoʻlga olinishi va ularni Pentagon binolariga olib borib urilishi natijasida Nyu-York, Vashington va Pensilvaniyada sodir boʻlgan halokatlar silsilasi. Insoniyat tarixidagi  eng yirik huruj  hisoblanadi.

Ketma-ketlik
------------

Birinchi zarba Boston-Los-Anjeles (11-reys) yoʻnalishi bilan uchayotgan «Boing-767» uchogʻining mahalliy vaqt bilan 8:45 da BSMning «Shimoliy minora»siga urilishi boʻldi. Keyinroq (9:03) esa xuddi shunday uchoq (175-reys) «Janubiy minora»ga kirib ketdi. Soat 9:40 da Vashington-Los-Anjeles (77-reys) yoʻnalishli «Boing-757-200» uchogʻi Pentagonga quladi (norasmiy xabarlarga koʻra, qulab tushgan narsa uchoq emas, balki qanotli raketa boʻlgan). Toʻrtinchi, «Boing-757» uchogʻi Pensilvaniya oʻrmonlariga qulagan.

Qurbonlar
---------

AQSH hukumati bayonotiga koʻra, huruj oqibatida jami 2977 kishi halok boʻlgan .

Izohlar
-------

Hodisaga Yaqin Sharqdagi Usoma bin Lodin yetakchiligidagi «Al-Qoida» guruhi aloqador, deb gumon qilinadi. Fitnalar nazariyasi ishqibozlariga koʻra, hurujlar Isroil yoki AQSH maxsus boʻlinmalari tomonidan uyushtirilgan, deb hisoblanadi.

Oqibatlar
---------

Bu hujum AQSHning Afgʻoniston va Iroq bilan urushga kirishishiga bahona boʻldi.

Shuningdek
----------

* Al-Qoida

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Tarix | *Tarixga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
 |

zxvzccncx
**Brewster qonuni(Bryuster qonuni)** — dielektrikning sindirish koʻrsatkichi {\displaystyle n} bilan tabiiy (qutblanmagan) yorugʻlikning uning sirtiga tushish burchagi {\displaystyle a} orasidagi bogʻlanishni ifodalovchi munosabat. Tushish burchagi **Brewster burchagi (Bryuster burchagi)** deb ataladi va tg(a)=n sharti bajarilganda dielektrik sirtdan qaytgan yorugʻlik faqat tushish tekisligiga perpendikulyar tekislikda qutblangan boʻladi.

Havoda sinish qonuni (g sinish burchagi) boʻlgani uchun Brewster qonunidan cos(n)=sin(g), yoki f+g=90°. Demak, singan va qaytgan nurlar orasidagi burchak 90° boʻladi. Brewster(Bryuster) qonunidan qutblangan yorugʻlik hosil qilishda, moddaning sindirish koʻrsatkichini aniqlashda foydalaniladi. Brewster(Bryuster) qonuni 1815-yilda shotlandiyalik fizik Sir David Brewster tomonidan topilgan.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sport Toplumy stadioni Turkmanistonning Mari shahridagi koʻp maqsadli stadiondir. Hozirda u asosan futbol o'yinlari uchun ishlatiladi va FC Merw uchun uy stadioni sifatida xizmat qiladi. Stadion 10 000 kishiga mo'ljallangan.

Tarix
-----

Sport majmuasi 2009-yilning may oyida ochilgan. Birinchi o'yin "Merw" va Afg'onistonning "Esteg'lal Hirot" klublari o'rtasida bo'lib o'tgan (6:0).  Qurilish ishlari Turkiyaning Kılıç İnşaat kompaniyasi tomonidan amalga oshirildi. Loyiha 20 million dollarga tushdi.

Tavsifi
-------

Stadion 2009-yil aprel oyida ochilgan. Turkiyaning "Kylych Inshaat" kompaniyasi tomonidan qurilgan. Qurilish 20 million dollarga tushdi 

Ochilish o'yini 2009-yilning iyul oyida bo'lib o'tgan, o'shanda "Merv" Afg'onistonning "Istiqlol" jamoasi bilan o'ynagan (6:0)  .

Sport majmuasi hududida 10 ming tomoshabinga moʻljallangan stadiondan tashqari gimnastika, boks, kurash va trenajyor zallari, tennis kortlari, basketbol, ​​mini-futbol va voleybol maydonlari barpo etildi.

Adabiyotlar
-----------

1. **^** http://turkmenistan.gov.tm/?id=5645
2. **^** http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=3719
3. **^**
4. **^**

Havolalar
---------
**Sergey Pavlovich Kozlov** ( 1952-yil 16 yanvar, Kaluga - 1993-yil 25 aprel, Vinogradov, Zakarpat viloyati ) - sovet parashyutchisi, Afg'oniston urushi qatnashchisi , gvardiya katta leytenanti, havo hujumi gvardiyasining 56-chi havo hujumi gvardiyasi qo'mondoni. 40-chi armiya, Afg'onistondagi Sovet qo'shinlarining cheklangan kontingenti. Sovet Ittifoqi Qahramoni .

Biografiya va harbiy martaba
----------------------------

S.P. Kozlov 1952-yil 16 yanvarda Kaluga shahrida ishchi, sobiq frontchi askar oilasida tug'ilgan.

Maktab yillaridanoq u harbiy xizmatchi bo'lishni orzu qilgan va 1967-yilda maktabning 8-sinfini tugatgach, Moskva Suvorov harbiy bilim yurtiga o'qishga kirib, uni 1970-yilda tamomlagan.

1974-yilda Ryazan Oliy havo-desant qo'mondonligi Lenin komsomoli nomidagi Ikki karra Qizil bayroq maktabini tamomlagan.

Qizil bayroqli Turkiston harbiy okrugida vzvod komandiri, keyin 56-gvardiya alohida havo hujum brigadasining rotasi sifatida xizmat qilgan.

1979-yildan Afg'onistondagi Sovet qo'shinlarining cheklangan kontingenti tarkibida.

Feat
----

> *1980-yil fevral oyida S.P.Kozlov qoʻmondonligidagi boʻlinma zimmasiga Koʻkcha daryosi orqali oʻtuvchi strategik muhim koʻprikni qoʻriqlash vazifasi yuklatilgan. Buyurtmani bajarish paytida parashyutchilar afg'on muxolifati bilan jangga kirishdi. Jang qiyin kechdi, ustunlik dushman tomonida edi. Jang lahzalaridan birida katta leytenant Kozlov olov zonasidan otib, ko'prik yaqinidagi minoraga granatalar otdi va shu bilan mustahkam o'q otish nuqtasini yo'q qildi. Bu bo‘linmaga dushmanni orqaga surishga va ob’ektda mustahkam o‘rnashib olishga imkon berdi. S.P. Kozlov shaxsan 20 dan ortiq dushmanni yo'q qildi, ammo og'ir yaralandi* .
> 
>

Havolalar
---------

* Сергей Павлович Козлов (рус.). Сайт «Герои страны».
**Ummon milliy futbol jamoasi** ( arabcha:  ) erkaklar xalqaro futbolida Ummonni ifodalaydi va Ummon Futbol Assotsiatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi.Jamoa rasman 1978-yilda tashkil etilgan bo'lsa-da,bu jamoa bundan biroz oldin tuzilgan va tegishli futbol assotsiatsiyasi faqat 2005-yilning dekabrida tuzilgan.

Tarix
-----

1990-yillarning oʻrtalarida OʻFA raisligida Shayx Sayf bin Hoshil Al-Maskariy boshchiligida Ummon Osiyo sahnasida yuqori natijalarga erishgan.Ummonning sobiq sardori Hani Al-Dhabit 22 gol bilan RSSSF 2001-yil Jahonning eng yaxshi to'purari unvoniga sazovor bo'ldi;  shu kungacha jahonning eng yaxshi to'purari sovrinini qo'lga kiritgan o'yinchi tomonidan urilgan eng ko'p gol, shuningdek,uchinchi arab va sovrinni qo'lga kiritgan birinchi ummonlik.

Kattalar terma jamoasi hech qachon jahon chempionatiga chiqmagan,ammo 2004,2007,2015 va 2019-yillarda Osiyo kubogi yo'llanmasini qo'lga kiritgan. Ular,shuningdek,to'rt marta Arabiston ko'rfazi kubogi finaliga chiqishdi va 2009-yilda mezbon sifatidagi uchinchi urinishlarida birinchi marta g'alaba qozonishdi. Ular o'z tarixlarida ikkinchi bor turnirda g'alaba qozonishlari uchun 2017-yil nashrni kutishlari kerak edi.

Manbalar
--------

1. ↑ . 17-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2010-yil.
*Ushbu maqola film haqidadir. 21 soʻzining boshqa maʼnolari uchun bu yerga qarang.*

***21*** (inglizcha: ) — 2008-yili Columbia Pictures tomonidan taqdim etilgan film-drama. Ushbu film avstraliyalik rejissor Robert Luketic (*Qonundagi mallasoch*) va Jim Sturgess, Kevin Spacey, Kate Bosworth, Laurence Fishburne kabi aktyorlar tomonidan yaratilgan. Film MIT Blackjack Guruhining hayotiy voqeasiga asoslangan.

Mazmuni
-------

***Diqqat**! Quyida sujet burilishlari yoki hatto oxiri ham keltirilishi mumkin.*
Ben Campbell — Bostondagi Massachusets Texnologiya Institutining yosh, oʻtkir zehnli, intiluvchan talabasi. Harvardning Tibbiyot Maktabiga oʻtib, shifokor boʻlishni hohlagan Benga stipendiya kerak boʻladi. Uni toʻrt-besh yillik oʻqish uchun 300.000$ toʻlashga qurbi yetmaydi, chunki u oʻrtahol oiladan boʻladi. Ammo, bir kuni Ben matematika professori Mickey Rosa tomonidan kichkina besh kishilik sirli klubga taklif qilinadi. Klub — Jill, Choi, Kianna va Jimmydan iborat boʻladi, ularni professor blackjackda qartalarni sanash usullariga oʻrgatar edi. Pullarga hohishi oshgan Ben yangi doʻstlariga qoʻshilib dam olish kunlari Las Vegasga uchib turadi. U yerda talabalar kod bilan gaplashib va qoʻllar orqali signallar berib, kazinoma kazino blackjackda yutib yurishadi va yuz ming dollarlab pul topishadi. Ben faqatgina Harvardda oʻqishni toʻlashga yetarli pul topib oʻyindan chiqishni maqsad qiladi, ammo, oʻz nafsiga asir boʻladi. Fortuna esa abadiy yaxshi boʻla olmaydi...

Rollarda
--------

* Jim Sturgess — Ben Campbell,
* Kevin Spacey — Mickey Rosa,
* Colin Angle — Professor Hanes,
* Kate Bosworth — Jill Taylor,
* Laurence Fishburne — Cole Williams,
* Aaron Yoo — Choi,
* Liza Lapira — Kianna,
* Josh Gad — Miles Connolly,
* Sam Golzari — Cam Kazazi,
* Jacob Pitts — Fisher,
* Jack McGee — Terry,
* Roger Dillingham, Jr. — Head Bouncer rolida.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt (ingl.)
* 21 Trailer (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Kinematografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** v
* t
* e
 |
**Maʼruf Karxi** ( forscha:  ), toʻliq ismi bilan ham mashhur **Abu Mahfūẓ Maʼruf Ibn Firuz al-Karxiy** soʻfiy musulmon avliyo edi .

Biografiya
----------

Ma'ruf Bag'dodning Vosit yoki Karx tumanida tug'ilgan. Otasining ismi Firuz bo‘lib, bu uning asli fors bo‘lganligini ko‘rsatadi. Attor o‘zining "Avliyolar xotirasi" asarida Ma’rufning yoshligida har qanday shirkni rad etib, Ali ibn Muso qo‘lida Islom dinini qabul qilganini aytadi. An'anaga ko'ra, u darhol borib, uning qaroridan xursand bo'lgan va o'zlari musulmon bo'lgan otasi va onasiga aytdi. Ma’ruf islomni qabul qilgach, Dovud To‘iyga shogird bo‘ldi va uning shogirdiligida og‘ir sinovdan o‘tdi. Ma’ruf esa sobit bo‘lib, o‘zini shu qadar taqvodorligini isbotladiki, uning solihligi mahalliy miqyosda mashhur bo‘ldi.

So'fiylik an'anasi
------------------

Tasavvufda *Ma'rufiy* tariqatiga mansublar Ma'ruf Karxiyga bog'langanlardir. Shunday qilib, Ma'ruf so'fiylikning Zahabiya nasabnomasi ( *Oltin zanjir yoki silsila* ) deb nomlanuvchi so'nggi bo'g'in bo'lib, Muhammad alayhissalomning uzilmagan zanjirini tashkil qiladi. Ma'ruf Ali ar-Rizoning shogirdi bo'lib, shu naslning bir qismi bo'lib, ayni paytda ustozi Dovud To'iyning ta'limotini saqlab qolgan va shu tariqa uning davomchisi ham bo'lgan. So'fiylar Ma'rufni uning ta'limotlarida bir-biriga bog'lab turadigan ko'plab ruhiy zanjirlar uchun juda hurmat qilishadi .

Shuningdek qarang
-----------------

* So'fiylar ro'yxati
* Seyyid Qutbiddin Muhammad Neyriziy

Eslatmalar
----------

1. ↑  *Memorial of the Saints*, Attar, *Maruf al-Karkhi*, p. 161.
2. ↑  Cyril Glasse, "The New Encyclopedia of Islam", Published by Rowman & Littlefield, 2008.
3. ↑  *What is Sufism?*, M. Lings, p. 120, Suhail Academy.
**Daewoo Nexia** - bu nemis konserni Opel tomonidan ishlab chiqilgan va keyinchalik Janubiy Koreyaning Daewoo kompaniyasi tomonidan yangilangan kichik toifadagi avtomobil. Nexia Daewoo Racerning (1986-1994-yillarda ishlab chiqarilgan) modernizatsiya qilingan versiyasi edi, u o‘z navbatida Opel Kadett E (1984-1991-yillarda ishlab chiqarilgan) kloni edi. 1996-1998 yillarda Rostov-na-Donda yigʻilgan, 1996-2016 yillarda Oʻzbekistonda Andijon viloyati Asaka shahrida ishlab chiqarilgan. Daewoo Nexia o'zining butun faoliyati davomida nafaqat O'zbekistonda, balki Rossiya va boshqa MDH davlatlarida ham avtoulovchilar orasida katta shuhrat qozongan. 500 000 dan ortiq dona ishlab chiqarilgan.

Daewoo Nexia - 1994 yilda Daewoo Racer modeli modernizatsiya qilingandan keyin tug'ilgan Opel Kadett avlodi. Janubiy Koreya bozorida model Daewoo Cielo nomi bilan tanilgan. Tez orada avtomobil Janubiy Koreyada ishlab chiqarishdan olib tashlandi. 1996 yildan Nexia turli mamlakatlardagi Daewoo filiallarida (sho'ba korxonalarida) ishlab chiqarilmoqda. Oʻzbekistondan Rossiya va qoʻshni davlatlarga avtomobillar GM Uzbekistan kompaniyasining UzDEU tarmogʻi orqali yetkazib berildi. 1996 yildan 1998 yilgacha ushbu modelni Koreya avtomobil to'plamlaridan SKD yig'ish "Doninvest" moliyaviy va sanoat guruhi tomonidan Rostovdagi "Krasniy Aksay" zavodida amalga oshirildi.

2016-yilgacha avtomobil toʻliq siklda faqat Oʻzbekistonda, Andijon viloyati Asaka shahrida ishlab chiqarilgan. Komponentlarning bir qismi, shu jumladan korpus elementlari uchun po'lat Rossiyadan Severstaldan yetkazib berildi.

1. ↑   (29-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Yashil** ***Qovogʻari** (ingl. The Green Hornet)* ― 1936-yilda Jorj Trendl va Fren Strayker *tomonidan* yaratilgan amerikalik xayoliy super qahramon. Qahramonning alter-egosi *-* Britt *Reiddir (inglizcha:* ). Aksariyat superqahramonlardan farqli oʻlaroq, Yashil Qovogʻari birinchi marta komikslarda emas, balki radio -shouda paydo boʻlgan. Keyinchalik personaj 1940-yillarda seriallarda , 1960-yillarda telekoʻrsatuvlarda va koʻplab komiks seriyalarida paydo boʻlgan. 2011-yil yanvar oyida uning ishtirokida toʻliq metrajli film chiqqan.

Hayoliy qahramon biografiyasi
-----------------------------

Asl eshittirishlarda Britt nega Yashil Qovogʻariga aylangani hech qachon aytilmagan. Ammo 2011-yilgi filmda u otasining oʻlimidan keyin u hayotining maʼnosizligini tushungan. Britt jinoyatchilikka qarshi kurasha boshlagan va oʻz gazetasida Yashil Qovogʻarini shaharda hokimiyatni egallab olishni istagan yirik shahar jinoyatchisi sifatida targʻib qila boshlagan. Brittning kotibi Eleanora Keys unga maslahat bera boshlagan.

Superqahramon ishlarida Brittga xitoylik (boshqa talqinlarda yapon yoki koreys) Kato — mukammal mexanik va jang sanʼati mutaxassisi yordam bergan, Britt bir vaqtlar uning hayotini saqlab qolgan. Ular birgalikda har xil qurollar (eshiklardagi pulemyotlardan tortib, oldingi bamperdagi raketalargacha) o‘rnatilgan Qora goʻzal (inglizcha: *)* mashinasida shahar bo‘ylab yurishgan. Doʻstlar oʻzlarining jinoiy maqomlaridan foydalanib, qaroqchilarga ergashib ulardan xalos boʻlishadi.

Kino moslashuvlar
-----------------

* "Yashil Qovogʻari " — 1940-yilda suratga olingan, Gordon Jons va Key Lyuk Britt va Kato rollarini oʻynashgan.
* „ Yashil Qovogʻari qarshi hujumga oʻtadi" — xuddi shu aktyorlar ishtirokidagi ikkinchi film seriyasidir.
* "Yashil Qovogʻari " — 1967-yil teleseriali, Van Uilyams va Bryus Li Britt va Kato rollarini oʻynashgan. Serial uchun film ham suratga olingan.
* Yashil Qovogʻari 10 daqiqalik fransuz filmidir. Britt va Kato rollarini Manu Lanzi va Patrik Vo ijro etishgan.
* Yashil Qovogʻari — 2011-yilda rejissyor Mishel Gondri tomonidan suratga olingan badiiy film. Ssenariy muallifi va shu bilan birga Britt rolining ijrochisi Set Rogendir. Jey Chou Kato rolini ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Marx, Andy*. „A look inside Hollywood and the movies : Beyond Batman : The Bzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz: Eddie Murphy as the Green Hornet" (en). *Los Angeles Times* (12 июля 1992). Qaraldi: 7 июля 2011.
2. ↑  „The Green Hornet". *DVD Talk*. Qaraldi: 28-mart 2011-yil.
3. ↑  *Lidz, Franz*. „Float Like a Franchise, Sting Like a ...". *The New York Times* (7-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 10-yanvar 2011-yil.
4. ↑  *Lidz, Franz*. „Float Like a Franchise, Sting Like a ...". The New York Times (7-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 10-yanvar 2011-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
**Shah Jahan II**-Qisqa muddat ichida 1719-yilda hukmronlik qilgan Boburiylar davlatining 11-hukdori. Sayyid aka-uka tomonidan tanlanganidan soʻng, oʻsha yili oʻzining qisqa umrli ukasi Rafi ud-Darajat oʻrniga keldi. Ukasi singari u sil kasalidan vafot etdi va Qutbuddin Baxtiyor Kaki dafn qildi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Shoh Jahan II Rafi ud-Davlah nomi bilan tugʻilgan. U Rafi-ush-Shanning ikkinchi oʻgʻli va Bahadur Shoh I.ning nabirasi edi. Shoh Jahan II ning aniq tugʻilgan sanasi maʼlum emas. U akasi Rafi ud-Darajatdan oʻn sakkiz oy katta edi. Uylanganmi yoki yoʻqmi, bolasi bormi yoki yoʻqmi nomaʼlum.

Hukmronligi
-----------

Oʻlimi
------

Manbalar
--------

1. ↑  Irvine 1921, s. 420. sfn error: no target: CITEREFIrvine1921 (help)
2. ↑  Irvine 1921, s. 432. sfn error: no target: CITEREFIrvine1921 (help)

Havolalar
---------


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * v
* t
* e

Boburiylar davlati hukmdorlari |
| --- |
|  |
| 
* Bobur
* Humoyun
* Akbar Jaloliddin Muhammad
* Jahongir
* Shoh Jahon
* Avrangzeb
* Bahodir-shoh I
* Jahondar-shoh
* Farruh Siyyor
* Rafi-ul Darjat
* Shah Jahan II
* Muhammad-shoh
* Ahmad-shoh
* Alamgir II
* Shah Jahan III
* Shah Alam II
* Akbar-shoh II
* Bahodir-shoh II
 |

 |
**Orenburgdagi Yuriy Gagarin haykali ―** 1986- yil 12-aprelda kosmosga birinchi parvozning 25-yilligi munosabati bilan ochildi.

Yodgorlik 1961-yilda Gagarinning kosmosga uchishidan deyarli darhol uning nomi bilan atalgan Yuriy Gagarin prospektida oʻrnatildi. Orenburgda yodgorlikni joylashtirish gʻoyasi 1955-1957-yillarda Orenburgda Yuriy Gagarin I. S. Polbin nomidagi Orenburg Oliy harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabida oʻqiganligi bilan bogʻliq. Endi maktab tarqatib yuborildi, bu 12-fevral 1993-yilida sodir boʻldi.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Yu. L. Chernov — meʼmorlar — G. G. Isaakovich, A. I. Agafonov.

Yodgorlik joylashgan joyning koordinatalari: 51°46’33"N 55°10’4"E.

Yodgorlikning tavsifi
---------------------

Yodgorlik Yuriy Gagarinning toʻliq haykalidir, u bu yerda parvoz kostyumida taqdim etilgan, oʻsha davrdagi harbiy uchuvchilar uchib ketgan va Gagarinning Orenburgda oʻqish paytida uchib ketgan. Haykalning balandligi 4 metr.

Yodgorlik granit poydevorida joylashgan boʻlib, uning oldida Yuriy Gagarinning oʻyilgan avtografiyasi joylashgan.

Haykalning orqasida, shuningdek, poydevorda ikkita vertikal kulrang javon bor, balandligi yodgorlik balandligidan ikki baravar katta va poydevor bilan birga.

Poydevorning materiali granit, yodgorlikning oʻzi bronzadan qilingan va Stellar zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan.

Yodgorlikning shikastlanishi
----------------------------

2021-yil mart oyida bezorilik antikasi natijasida Orenburgdagi Yuriy Gagarinning haykali buzildi. Tergov davomida maʼlum boʻlishicha, uning harakatlari videokamera yozuvlariga tushgan voyaga yetmaganlar haykalga zarar yetkazishgan. Ularga koʻra, uchta maktab yoshidagi oʻgʻil bolalar yodgorlik bazasida bolgʻalar yordamida plitalarni sindirishgan.

Xuddi shu oyning boshida nomaʼlum shaxslar Gagarinning yodgorlikning poydevoriga urilgan dastxatini boʻyashdi.

### Rasmiylarning munosabati

Kamera yozuvlariga koʻra, yodgorlikka zarar yetkazgan yosh vandallarning shaxsiyati oʻrnatildi. Politsiya ular bilan profilaktika ishlarini olib bordi.

Shahar maʼmuriyati zararni 350 ming rublga baholadi.

Kosmosga birinchi parvozning yubileyiga kelib, 2021-yil 12-aprelda yodgorlik tiklandi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5   (ru). *Официальный портал города Оренбург*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
2. 1 2   (ru). *Интересные места и достопримечательности* (24-dekabr 2015-yil). 14-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
3. 1 2 . *www.ural56.ru*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
4. 1 2   (ru). *www.interfax-russia.ru*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
5. 1 2 3 . *ria.ru*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
Taypey masjidi
**Tayvanda islom dini** kam sonli dinlardan biri boʻlib, aholining taxminan 0,3 % ni tashkil qiladi. 2007-yilda Tayvanda 45 000 ga yaqin musulmon fuqarosi va 88,5 ming Tayvanda ishlayotgan indoneziyalik musulmonlar roʻyxatga olingan. Tayvanda oltita masjid bor, ulardan eng mashhuri Taypey masjididir. Ayni paytda tayvanlik musulmonlarning aksariyati musulmonlarga turmushga chiqqan, dinini qabul qilgan ayollardir.

Migratsiyaning birinchi toʻlqini
--------------------------------

Islom birinchi marta Tayvanda XVII asrda, Xitoyning janubidagi Futszyan provinsiyasidan musulmon oilalar Tayvanda qoʻnim topgan paytda paydo boʻlgan. Ular orolga 1661-yilda golland mustamlakachilariga qarshi kurashgan Chjen Chengun bilan kelishdi. Oʻsha koʻchmanchilarning avlodlari mahalliy aholi bilan assimilyatsiya qilingan. Tayvanda oʻzining diniy oʻziga xosligini yoʻqotgan, biroq baʼzi anʼanalarini saqlab qolgan xuey avlodlari ham bor. Xitoy musulmonlari uyushmasi bu odamlarni musulmon deb biladi.

Migratsiyaning ikkinchi toʻlqini
--------------------------------

Musulmonlar migratsiyasining ikkinchi toʻlqini XX asrda Xitoy fuqarolar urushi davrida sodir boʻldi. 1949-yilda 20 mingga yaqin musulmon oilalari kommunistlardan Tayvanga qochib ketishdi. Ularning aksariyati harbiylar va davlat xizmatchilari edi. 1980-yillardan boshlab Myanma va Tailanddan musulmonlar oqimi kuzatilmoqda.

Qonunchilik
-----------

Tayvan qonunlariga koʻra, ish beruvchilar musulmon ishchilarni choʻchqa goʻshtiga aloqador ishlar qilishga majbur qilsalar, jarimaga tortilishi mumkin.

Masjidlar
---------

2018-yil holatiga koʻra, Tayvanda oʻn bitta masjid mavjud. Ayni paytda Taypey shahar hukumati Turkiya hukumati bilan hamkorlikdagi uchinchi masjidni qurishni rejalashtirmoqda. Ularning tashkil etilgan sanasi ketma-ketligi quyidagicha:

* Taypey masjidi
* Kaosiung masjidi
* Taypey madaniy masjidi
* Taychung masjidi
* Longgang masjidi
* Tainan masjidi
* Al-Taqvo masjidi
* Baytul Muslimin masjidi
* An-nur Tongkang masjidi
* Hualien al-Falah masjidi.

Yuqoridagi masjidlardan tashqari Tayvandagi jamoat joylarining koʻpida namozxonalar tashkil etilgan.

Tayvanning taniqli musulmonlari
-------------------------------

* **Bay Chunsi** — xitoylik general.
* **Chan Dunshen** (1908-1986) — xitoy jang sanʼati ustasi.
* **Bay Syanyun** — yozuvchi.
* **Lyu Vensyun** — siyosatchi.
* **Ma Butsin** (1901-1977) — dala komandiri.
* **Ma Chensyan** (1914-1991) — milliy inqilobiy armiya generali.

Manbalar
--------

1. ↑ . Qaraldi: 23-noyabr 2012-yil.
2. ↑ . 13-yanvar 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-noyabr 2006-yil.
3. ↑  *Peter G. Gowing*. „Islam in Taiwan". *SAUDI ARAMCO World* (iyul/avgust 1970).
4. ↑  Na Tayvane rabochix-musulmanok zastavlyali est svininu Islam dlya vsex. 30.08.2010
**Tillatoʻra Niyozmatov Raxmatullayevich**  — 1941-yil Tojikistonning Fayzobod qishlogʻida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1965-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-filolog-hindshunos, filologiya fanlari nomzodi.
1966-yildan Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Xorijiy boʻlimida maslahatchi-tarjimon, masʼul kotib, rais, soʻngra Osiyo va Afrika mamlakatlari yozuvchilari bilan aloqa qilish Respublika Komiteti raisining oʻrinbosari; 1971-yildan „Komsomolskaya pravda" gazetasining Oʻzbekistondagi, keyin Afgʻonistondagi va 1982-yildan Baykal-Amur magistrali boʻyicha muxbiri (orada 1981-yil ToshDU yuridik fakultetini sirtdan tugatdi); 1986-yildan „Novosti" Rossiya Axborot agentligining OʻzRdagi boʻlimi mudiri.

Ilmiy yoʻnalishi — hozirgi zamon hind adabiyoti. 10 dan ortiq maqola va risola muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari**:

Nomz. diss. mavzusi: „Tvorchestvo Amritlala Nagara kak etap razvitiya sovremennoy literaturi xindi". — Toshkent, 1970.

1. Amrit laʼl Nagarning „Qatra va ummon" romani // Sharq yulduzi. — Toshkent, 1969.-№ 9. — B.216 — 221.

2. Noviy roman Amritlala Nagara // Zvezda Vostoka. — Tashkent, 1970. — № I.

3. Obraz Tai v romane Amritlala Nagara „Kaplya i okean" kak virajeniye spetsifiki indiyskogo natsionalnogo xaraktera. -
M. 1972 (toʻplamda).

4. Amritlal Nagar. Hayoti va ijodi. — Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1975. −96 b

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi 2021. sfn error: no target: CITEREFOʻzbekiston\_sharqshunoslari\_bibliografiyasi2021 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *O`zbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi*, Toshkent, 2021 — ref=O`zbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi bet.
**"Jasorat uchun" medali** — Vatan himoyasi va harbiy burchni bajarishda koʻrsatilgan jasorat uchun SSSRning davlat mukofoti.

Medal tarixi
------------

"Jasorat uchun" medali SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 17-oktabr 1938-yildagi „Jasorat uchun" medalini taʼsis etish toʻgʻrisidagi farmoni bilan taʼsis etilgan. Medal toʻgʻrisidagi Nizomda shunday deyilgan: „Jasorat uchun" medali sosialistik Vatanni himoya qilish va harbiy burchni bajarishda koʻrsatilgan jasoratni taqdirlash uchun taʼsis etilgan. „Jasorat uchun" medali Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti, chegara va ichki qoʻshinlari harbiy xizmatchilari va SSSRning boshqa fuqarolariga beriladi. „Jasorat uchun" medali — SSSR mukofotlari tizimidagi eng oliy medal.

1938-yil 19-oktabrdagi birinchi farmon bilan 62 nafar harbiy xizmatchi „Jasorat uchun" medali bilan taqdirlandi. Birinchi farmon (1938-yil 22-oktabr) ushbu medal bilan Hasan koʻli yaqinida bir guruh diversantlarni qoʻlga olgan Qizil Armiya chegarachilari N.E.Gulyayev va B.F.Gulyayevni taqdirladi. Jangovar topshiriqlarni namunali bajarganliklari, Xasan koʻli hududini himoya qilishda koʻrsatgan jasorati uchun 1938-yil 25-oktabrdagi Farmoni bilan 1326 nafar harbiy xizmatchilar, qoʻmondonlik xodimlarining oila aʼzolari, kasalxona xodimlari va savdo floti taqdirlandilar. Ulugʻ Vatan urushi boshlanishidan oldin SSSR davlat chegaralarini himoya qilishda va Sovet-Finlyandiya urushida jasorat uchun 26 mingga yaqin harbiy xizmatchilar medal bilan taqdirlangan.

Ulugʻ Vatan urushi davrida 1941-yildan 1945-yilgacha boʻlgan davrda 4 milliondan ortiq mukofotlar berildi.

Ulugʻ Vatan urushi yillarida Qizil Armiya askarlarining bir qismi toʻrtta, beshta va hatto oltita (S.V. Gresov) „Jasorat uchun" medallari bilan taqdirlangan.

„Jasorat uchun" medali yaratilganidan buyon front askarlari orasida alohida hurmat va qadriyatga ega boʻldi.

Umuman olganda, „Jasorat uchun" medali 4,6 millionga yaqin kishiga topshirildi.

Medal tavsiri
-------------

"Jasorat uchun" medali kumush rangda, diametri 37 mm boʻlgan doira shaklida, har ikki tomonida qavariq chetlari bor. Medalning old tomonining yuqori qismida uchta uchuvchi samolyot tasvirlangan. Samolyotlar ostida ikki qatorda „Za otvagu" yozuvi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Ukaz Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR „O nagrajdenii komandnogo, nachalstvuyuщego sostava, krasnoarmeysev Raboche-Krestyanskoy Krasnoy Armii i voysk NKVD"
2. ↑  *Lebedev V.* Nagradi zovut na podvig. // Военно-исторический журнал. — 1978. — № 10. — S.122-123.

Adabiyotlar
-----------

* Volodin A. N. Merlay N. M. Medali SSSR. — SPb.: Pechatniy dvor, 1997. — S. 29—32. — 301 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А. Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Andoza:Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 58—59.
**Hizb-e-Islomi** (shuningdek, *Hezb-e-Islomi*, *Hizb-i-Islomi*, *Hizbi-Islomi*, *Hizbi Islomiy* ), lit. **Islomiy partiya**  Afgʻoniston Kommunistik hukumati va ularning yaqin ittifoqchisi Sovet Ittifoqiga qarshi kurashda mashhur boʻlgan islomiy tashkilot edi.  Gulbiddin Hikmatyor tomonidan asos solingan va rahbarlik qilgan tashkilot 1975-yilda Afg'onistonda tashkil etilgan. 

U 1969-yilda Kobul universiteti talabalari va o'qituvchilari tomonidan Afg'onistonda kommunizmga qarshi kurashish uchun Kobulda tashkil etilgan "Musulmon yoshlari "islomiy tashkilotidan paydo bo'lgan.  Uning a'zoligi etnik pushtunlardan, mafkurasi esa "Musulmon birodarlar" va Abul Ala Maududiyning "Jamoat-e-Islomi "dan olingan.  Boshqa bir manba uni 1976-yilda Burhoniddin Rabboniyning asl islomiy partiyasi Jamiyat-e Islomiydan ajralib chiqqani, Hikmatyor bu guruhni o'ta mo''tadil va boshqalar bilan murosa qilishga tayyor deb bilganidan keyin ta'riflaydi. 

1979-yilda Mulavi Yunas Xolis Hikmatyor bilan ajralib, Nangarhordagi hokimiyat bazasi bilan Xolis fraksiyasi deb nomlanuvchi o'zining Hizbiy Islomiy guruhini tuzdi.  Gulbiddin Hikmatyorning fraktsiyasi o'shandan beri Hizb-e-Islomi Gulbiddin yoki HIG deb nomlanadi.

Yana qarang
-----------

* Gulbiddin Hikmatyor
* Hizb-i Islomi Gulbiddin
* Hizb-i Islomiy Xolid Farukiy
* Mulavi Yunas Xolis

Manbalar
--------

1. ↑  *Pike, John.*. *Intelligence Resource Program*.  Federation of American Scientists (8-avgust 1998-yil). Qaraldi: 13-mart 2012-yil.
2. 1 2  Roy, Oliver*. The Columbia World Dictionary of Islamism*. Columbia University Press, 2007 — 132 bet.
3. ↑  Haqqani, Husain*. Pakistan: Between Mosque and Military*. Carnegie Endowment. 2005 — 173 bet. ISBN 9780870032851. 2-noyabr 2014-yilda qaraldi.
Andoza:Political parties in Afghanistan
Qirollik Shekspir teatri 2011-yili, shimoliy jabhasi va minorasi.
Qirollik Shekspir teatri (inglizcha:  (RST) — Qirollik Shekspir kompaniyasi bilan ingliz dramaturgi va shoiri William Shekespearega hurmatiga ochilgan 1040+ tomoshabinni sigʻadigan ochiq saxnali teatr. U Stratford-upon-Avonda — Shekspirning tugʻilgan joyi — Midlands mintaqasida, Avon daryosi boʻyida joylashgan. Qirollik Shekspir teatri va Oqqush teatri 2010-yil noyabr oyida taʼmirdan soʻng qayta ochildi.

Tarixi
------

 Teatr interyeri (sahna va tomoshabinlar zali).
Qirollik Shekspir teatri 1926-yilning 6-martida katta yongʻin natijasida yonib ketgan eski Shekspir memorial teatrning (1879-yilning 19-aprel kuni ochilgan) maydonida 1932-yili tiklandi. Yangi teatr eski teatr nomi bilan ataldi. Loyihaning meʼmori — Elizabet Skott. Teatr oʻsha paytda Angliyada ayollar boshchiligidagi birinchi yirik arxitektura loyihasi edi. 1961-yili Qirollik Shekspir kompaniyasi tashkil etilganidan bir yil oʻtib, teatr Qirollik Shekspir teatri deb oʻzgartirildi.

Elizabet Skott bilan rejalashtirilgan uch qavatli teatr binosida italyancha quti shaklli sahnaga qurilgan, tomoshabinlar zali 1400 oʻringa hisoblangan. Keyinchalik chetidan ikki yangi qavat qoʻshildi, qoʻshimcha maydonning paydo boʻlishi sababli, sahna prossenium orqasiga koʻchirildi. Balkondagi oʻrindiqlarga faqat maxsus qoʻshimcha zinapoyalar bilan kirishga boʻladi. Teatr arxitekturasida Art Deco uslubining bir qancha elementlarini kuzatish mumkin, masalan, tomosha zalining ikki tomonidagi zinapoyalar va koridorlar. Teatr binosi II darajali roʻyxatga olingan bino (Alohida qiziqish uygʻotadigan tarixiy binolar) roʻyxatiga kiritilgan.

Qirollik Shekspir teatri va Oqqush teatri daryoga chiroyli koʻrinish ochiladigan Eyvon daryosining gʻarbiy qirgʻogʻidagi Bancroft bogʻida joylashgan. Uyingizda restoran va bardan daryo va Bancroft bogʻlari manzarasidan bahramand boʻling.

Manbalar
--------

1. ↑  Reid, Robert L. „Royal Treatment: a six year effort to redevelop the Royal Shakespere Company’s signature theater", *Civil Engineering Magazine*, July 2011, pg 73-81.
2. ↑  Historic England.

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* Trowbridge, Saymon (2010). *Kompaniya: Qirollik Shekspir kompaniyasining biografik lugʻati*. Oksford, Angliya: Albert Credo nashrlari. ISBN raqami 978-0-9559830-2-3.

Havolalar
---------

* Royal Shekespeare Company veb-saytidagi teatrning bosh sahifasi
* Jonatan Beyt yangilangan Qirollik Shekspir teatrini muhokama qilmoqda
* ZPU Journal.ru — Bartoshevich Aleksey V. Stratford bizning zamon teatri: Shekspir sayyohlar uchunmi?
**Sherzod Adilovich A'zamov** (1990-yil 14-yanvar ) - oʻzbek futbolchisi, „Paxtakor" klubi va Oʻzbekiston milliy terma jamoasi himoyachisi.

Tarjimai holi
-------------

### Klubdagi faoliyati

„Mash’al" va „Nasaf" klublarining yoshlar terma jamoasida oʻynagan. 2010-yil 20-oktabrda „Mash’al" tarkibida „Olmaliq"ga qarshi oʻyinda O‘zbekiston oliy divizionida debyut qilgan.

2011-yildan buyon „Nasaf"ning asosiy tarkibida oʻynagan boʻlsa, biroz vaqt oʻtgach, ushbu klubning asosiy jamoasi futbolchisiga aylangan. 2011-yilda oʻz jamoasi bilan OFK kubogi sohibiga aylangan, qur’a tashlash marosimida faqat bitta oʻyinda — yarim final bosqichida Iordaniyaning „Al-Vihdat" klubiga qarshi oʻyinda ishtirok etgan. Keyinchalik „Nasaf" yetakchilaridan biriga aylangan. 2015-yilda Oʻzbekiston kubogi sohibiga aylangan, shuningdek, bir necha bor mamlakat chempionati medallarini qoʻlga kiritgan.

2017-yilning iyul oyida „Paxtakor"ga koʻchib oʻtgan.

### Jamoadagi faoliyati

Oʻzbekiston yoshlar va olimpiya terma jamoasida oʻynagan. 2009-yili Misrda boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etib, uchala oʻyinda ham maydonga tushgan. 2010-yilda Xitoyda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etib, jamoasining barcha beshta oʻyinida qatnashib, turnirning chorak finalchisiga aylangan.

2016-yilning yozida ilk bor Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqirildi. 2016-yilning 7-iyunida Kanadaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida terma jamoa uchun debyut va hozircha yagona oʻyin oʻtkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑ . 30-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-avgust 2017-yil.
2. ↑ . 30-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* Профиль игрока (англ.) на сайте Transfermarkt
* Sherzod A’zamov National-Football-Teams.comda
* Профиль на сайте Soccerway (англ.)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * v
* t
* e

Oʻzbekiston tarkibi  –  FIFA U-20 Jahon chempionati 2009 |
| --- |
|  |
| 
* 1 Xudoyorov
* 2 Otabayev
* 3 Tadjibaev
* 4 A’zamov
* 5 Irmatov
* 6 Mamadaliyev
* 7 Oʻrunov
* 8 Karimov
* 9 Toʻrayev
* 10 Shixov
* 11 Mirzayev
* 12 Quvvatov
* 13 Abdurahmonov
* 14 Nagayev
* 15 Mirzayev
* 16 Qilichev
* 17 Xolmuhammedov
* 18 Musayev
* 19 Hasanov
* 20 Toʻxtaxoʻjayev
* 21 Usmonov
* Murabbiy: Ubaydullayev
 | 
Oʻzbekiston |

 |
RIELTOR
-------

### RIELTOR - Koʻchmas mulk agenti.

  

Rieltor bir qator funksiyalarni bajaradi: 

* Axborot xizmatlari (koʻchmas mulk obyekti haqida maʼlumot olish, toʻplash va tarqatish (nashr qilish), uni sotish yoki ijaraga berish maqsadida mijozga taqdim etish, notarius yoki advokat bilan hamkorlik qilish);

* Tegishli koʻchmas mulk obyektlarini tanlashni amalga oshiradi;

* Hujjatlarning "huquqiy pokligi" ni tekshiradi;

* Koʻchmas mulk bilan bogʻliq barcha masalalar boʻyicha mijozlarga maslahat beradi;

* Bitimning boshqa tomon vakillari bilan muzokaralarda ishtirok etadi.

Koʻchmas mulk agentlari oʻz faoliyatida quyidagi huquqlarga ega: Koʻchmas mulk va uning huquqlari boʻyicha fuqarolik-huquqiy bitimlar (sotish shartnomalari) loyihalarini tuzish; 

Buyurtmachining topshirigʻiga binoan ushbu bitimlarni bajarish vaqtida uning vakili sifatida harakat qilish; 

Koʻchmas mulkni lizing shartnomalari tuzish, sotish va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda taxminiy baholashni amalga oshirish. Qonun talablariga rioya qilib, oʻz vazifalarini bajarish.

Rieltorlik sertifikati faqat malakali, imtihonni muvaffaqiyatli bajargan, iqtisodchi yoki advokat mutaxassisligi boʻyicha davlat diplomiga ega boʻlgan fuqarolar tomonidan olinishi mumkin.
100 metrga toʻsiqlar osha yugurish - Yengil atletikaning ayollar oʻrtasidagi yugurish turlariga kiradi. Tezlikni, sprinterlik qobiliyatlarini va toʻsiqlardan oshib oʻtish texnikasini talab qiladi. 1932-yildan Olimpiada dasturlariga kiritilgan. 100 metrga toʻsiqlar osha yugurish musobaqalari faqat yozda 400 metrlik rezina qoplamali stadionlarda oʻtkaziladi.

2012-yil. Brilliant Liga musobaqalari

Rekordlar
---------

| Rekord | Vaqt | Sportchi | Davlat | Sana | Joy |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jahon | 12.12 s | Tobi Amyusan | 🇳🇬Nigeriya | 24-iyul 2022 | Yudjin, AQSH |
| Olimpiya | 12.26 s | Jasmin Kamacho-Kvinn | 🇵🇷Puerto-Riko | 5-avgust 2021 | Tokio,
Yaponiya |
| Yevropa | 12.21 s | Yordanka Donkova | 🇧🇬Bolgariya | 20-avgust 1988 | Stara-Zagora, Bolgariya |
| Osiyo | 12.44 s | Olga Shishigina | 🇵🇼Qozogʻiston | 27-iyun 1995 |  |
| Oʻzbekiston | 13.00 s | Valentina Kibalnikova | 🇺🇿Oʻzbekiston | 25-iyun 2016 | Toshkent, Oʻzbekiston |

Tarixi
------

110 metrga yugurish boʻyicha birinchi rasmiy musobaqa 1922-yilda oʻtkazilgan. 1948-yilgi Olimpiada oʻyinlarida Niderlandiyalik yuguruvchi Fransinye Blankers Kunning 4 oltin medalni qoʻlga kiritishi bu masofa tarixidagi hozirgacha eng yorqin natija hisoblanadi. 

Hozirgi kunda Avstraliyalik, Germaniyalik, AQSH, Nigeriya va Yamaykalik sprinterlar bu masofada eng kuchlilar hisoblanishadi. Ayniqsa Nigeriyalik Tobi Amyusan 2022-yil AQSHning Yudjin shtatida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida hammani hayron qoldirib masofani 12.12 soniyada bosib oʻtdi va aqshlik Kendra Harrisonning 2016-yildan beri oʻzgarmay kelayotgan rekordini oʻzgartirdi. Uning natijasi 12.20 soniya edi.

Oʻzbekistonlik sportchilar orasida Valentina Kibalnikova, Lidya Podsepkina va Xurshida Xolliyevalar bu masofada ancha mahoratli hisoblanishadi. Valentina Kibalnikova Rio-De-Janeyroda oʻtgan Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi va Oʻzbekiston rekordchisi hisoblanadi.

Qoidalar
--------

Sportchilar bu masofada pastki start texnikasini egallagan holda kolodkalardan chiqishadi. Toʻsiqlar balandligi ayollar uchun 840 mm ni tashkil qiladi. Masofa oxirigacha 10 ta toʻsiqlardan oshib oʻtib yugurish talab qilinadi. Toʻsiqlarning orasi 8.5 metrdan qilib joylashtiriladi.

100 metrga toʻsiqlar osha yugurishda sprinterlik qobiliyatlari juda muhim hisoblanadi. Odatda yuqori klassdagi sportchilar toʻsiqlarning orasidagi masofani 3 qadamda bosib oʻtishadi. Toʻsiqlarning ustidan oʻtayotganda ularga tegib ketmaslikka va shu bilan bir qatorda tezlikni yoʻqotmaslikka harakat qilish kerak. Ayollar uchun toʻsiqlar balandligi erkaklarnikiga qaraganda pastroq va orasidagi masofa ham kamroq. Shuning uchun erkaklar va ayollarning texnikasi unchalik katta farq qilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  .
**Tabariy** (toliq ismi: Abu Jaʼfar Muhammad ibn Jarir at-Tabariy; 839-923) butun dunyoga mashhur qomusiy olim.

Faoliyati
---------

Eronning Tabariston viloyatiga qarashli Omul shaharida dunyoga kelgan; asli fors. Lekin umrining kop qismini xalifalik poytaxti bolmish Bagdodda otkazgan va osha yerda vafot etgan. Tabariy xalifalikka qarashli kopgina shahar va viloyatlarni aylanib chiqqan. Birmuncha vaqt Ray, Basra, Kufa, va Misrda turgan.
At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh, hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U osha sohalar boyicha ondan ortiq asar yozib qoldirgan.

Asarlari
--------

At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh, hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U osha sohalar boyicha ondan ortiq asar yozib qoldirgan. Ulardan uch nafari: 1) Kitob ixtilof al-fuqaho (Faqihlar ortasidagi ixtiloflar haqida kitob); 2) Jomeʼ ul-bayon an tavil al-qur’on(Qur’on sozlari maʼnosining keng bayoni majmuasi); 3) Tarix ar-rusul va-l-muluk (Paygambarlar va podsholar tarixi) alohida ahamiyatga ega.
Kitob ixtilof al-fuqaho musulmon qonunshunosligi masalarariga bagishlangan bolib, unda faqihlar ortasidagi baʼzi kelishmovchiliklarga toxtab otiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Muzaffar Ahmedov, Aziz Fayzullayev. Oʻrganilayotgan mamlakat (mintaqa) tarixshunosligi va manbashunosligi (Eron).:Toshkent—2021
BURG‘ULUQ MADANIYATI – Toshkent vohasidagi ilk dehqonchilik manzilgohi (mil. avv. IX-IV asrlar). Bu madaniyatga tegishli yodgorlik dastlab Toshkent dengizi atrofidagi Burg‘uluqsoy bo‘ylab topilgani uchun Toshkent vohasidagi qadimgi dehqonchilik madaniyatiga shu nom berilgan. Manzilgohda ilk bor 1940-yilda **A. I. Terenojkin** qazish ishlarini olib borgan. Burg‘uluq madaniyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi natijasida vohaning qadimgi shaharlari tashkil topgan. Burg‘uluq manzilgohi Chust yodgorligiga yaqin. Bu yer aholisi yerto‘lalarda yashaganlar. Ularning mehnat qurol- yarog‘lari jez va toshdan yasalgan. Burg‘uluq madaniyati yodgorliklari Farg‘ona vodiysidagi Chust madaniyati, Surxondaryodagi Kuchuktepa, Mirshodi, Bandixon, Jarqo‘ton, Janubiy Turkmanistondagi Yoztepa va Shimoliy Afg‘onistondagi Tillatepa yodgorliklariga ko‘p jihatdan o‘xshashdir. **A.A.Asqarov** va **M. Filanovich** Sosh moddiy madaniyat tarixini Shoshtepa materiallari asosida 2 bosqich – Burg‘uluq madaniyatining tugallanish bosqichi (mil. avv. VI-IV asrlar) va Burg‘uluq madaniyatining Qovunchi madaniyatiga o‘tish bosqichi (mil. avv. III-II asrlar)ga ajratadi.

Adabiyotlar
-----------

  

1. Bekmuhammadov H.Y. Tarix terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1986.

2. Boboyeva M. Q. Qurbongaliyeva R.S. Qadimgi dunyo tarixidan izohli lug‘at. Toshkent, O‘qituvchi, 1992. 

3. Qadimgi dunyo tarixi: (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji o‘quvchilari, abiturientlar va tarix fani o‘qituvchilari uchun qo‘shimcha qo‘llanma).Tuzuvchi-mualliflar: F.Sultonov va boshq.; O‘zR xalq ta’limi vazirligi, Respublika Ta’lim markazi, O‘zR FA Tarix instituti. –T.; O`zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi "Fan" nashriyoti, 2007.

Manbalar
--------

1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Toshkent: "O‘zbekiston" NMIU, 2016. 

2. Boynazarov F.A. Qadimgi dunyo tarixi. –T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004. 

3. Kabirov A. Qadimgi Sharq tarixi. – Toshkent: "Tafakkur", 2016.
**Fotima Soʻfixonova** (1928-yil 6-oktabr — 2019-yil 18-iyun) — Sovet qishloq xoʻjaligi yetakchisi, Togʻli Badaxshon avtonom viloyati Qalʻai-Xumb tumanidagi Stalin nomidagi kolxoz pillachilik yetakchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1960).

Biografiya
----------

U 1928-yil 6-oktabrda Tojikistonning Togʻli Badaxshon viloyatining hozirgi Darvaz tumani Patkinob qishlogʻida tojik oilasida tugʻilgan. 1942-yilda maktabni tugatgach, Tojikiston ASSR ning Garm viloyatidagi Stalin nomidagi ipakchilik qishloq xoʻjaligi artelida ish boshladi. 1948-yilda u rahbar etib tayinlandi. Brigada muntazam ravishda ishlab chiqarishda yuqori natijalarni koʻrsatdi. Reja 1,5-2 barobar ortigʻi bilan bajarildi.
Fotima Soʻfixonova zvenosi 1959-yilda har bir quti ipak qurti lichinkalaridan oʻrtacha 110-115 kilogramm ipak ip oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1960-yil 7-martdagi Farmoni bilan qishloq xoʻjaligida yuqori koʻrsatkichlar qoʻlga kiritgani va ipakdan rekord hosil olgani uchun Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan Fotima Soʻfixonovaga „Oʻzbekiston Respublikasi Qahramoni" unvoni berilgan. Sotsialistik mehnat Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" medali bilan. VDNH Butunittifoq koʻrgazmasida qatnashgan.
U kolxozda ishlashni davom ettirib, yuqori natijalarga erishdi. U butun mehnati davomida har yili 300 kilogrammdan ortiq qoʻshimcha pilla oldi. Hammasi boʻlib rejadan ortiq 13 tonna pilla oldi. Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining takroriy ishtirokchisi. 1991-yilda nafaqaga chiqdi. Darvaz viloyatida yashagan. U 10 dan ortiq farzandni dunyoga keltirdi va katta qildi. 2019-yil 18-iyun kuni vafot etgan.

Mukofotlar
----------

Mehnat yutuqlari uchun:

* oltin yulduz „Oʻroq va bolgʻa" (07.03.1960)
* Lenin ordeni — ikki marta (03.07.1960)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni — ikki marta
* VDNKhning oltin va bronza medallari.
* Onalik medali
* boshqa medallar.
* Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi.

Manbalar
--------

1. ↑ . 13-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2022-yil.
2. ↑   (en). *akhbor.com*. Qaraldi: 20-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* Fotima Soʻfixonova, Sotsiolistik Mehnat Qahramoni (1960)
Tarixi
------

Koʻpaytirish jadvalining birinchi eslatmasi 1-2 asrlardan beri maʼlum boʻlgan. U Gerazskiyning „Arifmetikaga kirish" asarida Nicomachusda oʻndan oʻnga qadar shaklda tasvirlangan. Miloddan avvalgi 570 yillarda Pifagor tomonidan stolning bunday tasviridan foydalanilganligi ham aytilgan. Pifagor jadvalida raqamlar iyon raqamlash bilan yozilgan. Bu yerda yunon alifbosidan yigirma toʻrtta harf va Finikiyaliklardan uchta arxaik harf ishlatilgan 6 = wow, 90 = koppa, 900 = sampi. Raqamlarni harflardan farqlash uchun raqamlar ustiga gorizontal chiziq chizilgan.

Ko'paytirish jadvali
Qadimgi yunonlarning oʻnlik raqamlari yozuvi va koʻpaytirish jadvalining zamonaviy modeli bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi. Farqlarga noldan foydalanish va ishlatmaslik kiradi. 1 dan 9 gacha boʻlgan harf raqamlari toʻliq oʻnliklarni, toʻliq yuzliklarni va toʻliq mingliklarni belgilash uchun ishlatilmaydi. Ular oʻzlarining harflari bilan belgilanadi.

Qadimgi davrlarda odamlarda summa va farq belgilari boʻlmagan. Agar bir juft raqamli harfda chap raqam kattaroq boʻlsa, unda ular qoʻshilgan va agar oʻng son kattaroq boʻlsa, unda chap undan chiqarib tashlangan.

Koʻpaytirish jadvalidan foydalanish
-----------------------------------

Koʻpaytirish jadvalining asosiy qoʻllanilishi tabiiy sonlarni koʻpaytirish boʻyicha amaliy koʻnikmalarni rivojlantirishdir. Ammo bu uning yagona ishlatilishi emas. Bundan tashqari, baʼzi matematik dalillar uchun koʻpaytirish jadvalidan foydalaning. Masalan, natural sonlar kublari yigʻindisining formulasini koʻrsatish yoki kvadratlar yigʻindisiga oʻxshash ifodani olish.

Koʻpaytirish jadvalini kim ixtiro qilgan?
-----------------------------------------

Koʻpaytirish jadvali uning yaratuvchisi nomidan keyin ikkinchi ismga ega - Pifagor jadvali. Bu qadim zamonlardan beri maʼlum boʻlgan. Pifagoralar uni koʻpaytirish jadvalining zamonaviy modeli maktab daftarlari qopqogʻida boʻlgan deyarli bir xil shaklda tasvirlagan.

== Manbalar == 

1. ↑ . Qaraldi: 25-oktabr 2022-yil.
**Mister Magu** — 1949-yilda Millard Kaufman va Jon Xubli tomonidan yaratilgan UPA studiyasining qisqa metrajli multfilm qahramoni. Jon Xublining soʻzlariga koʻra, qahramonni yaratishda amakisi Garri Vudrofdan ilhomlangan.

Tasvir
------

Janob Kuinsi Magu — gʻayrioddiy, past boʻyli, kal odam, millioner (yoki milliarder) koʻrish qobiliyati juda zaif, lekin oʻjarlik bilan buni tan olmaydi. Shu sababli, janob Magu doimiy ravishda oʻzi va atrofidagilar uchun turli kulgili va koʻpincha xavfli vaziyatlarga tushib qoladi, ammo uning uchun barcha oʻzgarishlar doimo omadli tugaydi va koʻpincha sodir boʻlayotgan narsadan butunlay boshqacha narsani koʻradigan Magu koʻpincha qanchalik xavf-xatarda ekanligini tushunmaydi. Koʻpgina multfilmlarda Maguning sherigi, xoʻjayiniga oʻxshab, deyarli koʻzi ojiz boʻlgan, gapiradigan buldog MakBarkerdir.

Mister Magu haqidagi qisqa metrajli multfilmlar ikki marta (1955 va 1956-yillarda) Oskar oldi, 1960-yildan muntazam ravishda chiqarila boshlandi va 1997-yilda ularga asoslanib Lesli Nilsen ishtirokidagi toʻliq metrajli film suratga olindi. 2002-yilda *TV Guide* Mister Maguni barcha davrlarning 50 ta eng buyuk multfilm qahramonlari roʻyxatida № 29-oʻringa qoʻydi va Cracked.com 5 eng telba eski multfilm qahramonlari roʻyxatida 2-oʻrinni egalladi va Hubpages.com 1950 va 1960-yillardagi 10 ta eng mashhur multfilm qahramonlari roʻyxatida 2-oʻrinni egalladi.

### Oʻzlashtirilishi

* 2005-yilda yozuvchi Roy Mendelson qahramon va uning hayotidagi oʻrni haqida *Mr. Magoo Is My Role Model* deb nomlangan kitob yozdi.
* „Janob Magu" nomi Amerika madaniyatida mashhur nomga aylandi va baʼzida xatolar yoki katta xavf-xatarga qaramay, baribir oxir-oqibat muvaffaqiyatga erishadigan kishini tasvirlash uchun ishlatiladi. „Janob Magu sindromi" atamasi har qanday muammoni tan olishni istamaslik holatiga nisbatan qoʻllaniladi.
* Shu bilan birga, janob Magu obrazi baʼzan koʻzi ojiz odamlarni masxara qilgani uchun qattiq tanqidga uchradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Don Marksteinʼs Toonopedia: Mr. Magoo page
2. ↑  Memories of Mr. Magoo — JStor
3. ↑   (PDF). Qaraldi: 13-iyun 2012-yil.
4. ↑  Mr. Magoo : Old Memories — Skooldays
5. ↑  *Anderson, John*. *Los Angeles Times* (24-dekabr 1997-yil). Qaraldi: 22-may 2014-yil.
6. ↑  TV Guide Book of Lists. — 2007. — ISBN 0-7624-3007-9
7. ↑  5 Insane Early Drafts of Famous Movie Characters | Cracked
8. ↑  Top Ten TV Cartoon Characters from the 1950s and 1960s
9. ↑  BlackBerry (BBRY): The Mr. Magoo of Tech Giants
10. ↑  Donʼt Be A Muni Magoo — Forbes
11. ↑  Getting past the 'Mr. Magoo Syndromeʼ — New Hampshire Business Review
12. ↑  Barack Obama: messiah or Mr. Magoo? — RenewAmerica
13. ↑  *Barbara Pierce.*.  The Braille Monitor (1-oktabr 1997-yil). Qaraldi: 10-sentabr 2013-yil.
14. ↑  Mr.Magoo | Alliance for Equality of Blind Canadians