**Alkogolli kardiomiopatiya** — bu uzoq vaqt spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish natijasida yuzaga keladigan yurak mushaklarining diffuz shikastlanishi bilan namoyon boʻladigan kasallik hisoblanadi. Progressiv yurak yetishmovchiligi sifatida namoyon boʻladi, shuningdek, miokard ishemiyasi bilan birga yondosh kasallik sifatida ham namoyon boʻlishi mumkin. Kasallik rivojlanishinining sababini etil spirtining miokard hujayralariga bevosita toksik taʼsiri bialn ifodalash mumkin boʻladi.

Etiologiyasi
------------

Kasallikning rivojlanishining asosiy sabablari 10 yil yoki undan koʻproq muddat davomida spirtli ichimliklarni muntazam ravishda isteʼmol qilish hisoblanadi. Odatda 100 ml sof etanolni muntazam isteʼmol qilish kifoya qiladi. Kasallik 50 yoshdan oʻtgan bemorlarda asosan sodir boʻladi. Yurak faoliyatining buzilishi natijasida oʻlim alkogolizm bilan kasallangan bemorlarning 10-20 foizida sodir boʻladi.

Patogenezi
----------

Alkogolli kardiomiyopatianing patogenezi, birinchi navbatda, etanolning biologik xususiyatlari — uning kardiomiositlarga bevosita toksik taʼsiri deb qaraladi, shuningdek, uning metaboliti — asetaldegid taʼsiri bilan bogʻliq boʻladi. Biroq, etanol odatda nafaqat miokardga, balki skelet mushaklariga ham toksik taʼsir koʻrsatadi, bu esa miopatiyaga olib keladi. Shuning uchun alkogolizmda yurak shikastlanishining boshqa klinik koʻrinishlari mavjud — bu arterial va qorincha aritmiyalari hisoblanadi.

Klinikasi
---------

### Klinik shakllari

1. Klassik. Bemor surunkali alkogolizmdan aziyat chekadi, yurakda ogʻriq (ayniqsa tunda), nafas qisilishi, yurak urishi va yurak ishidagi uzilishlar bilan bezovtalanadi. Taʼriflangan alomatlar koʻp miqdorda spirtli ichimliklarni isteʼmol qilgandan keyin 2-3 kundan soʻng keskin ortadi.

2. Psevdo-ishemik. Bemor yurak sohasida turli xil davomiy va kuchli ogʻriqni his qiladi. Ular jismoniy mashqlar yoki boshqa sabablarga bogʻliq boʻlishi mumkin. Tana haroratining biroz kutarilishi, yurakning gipertrofiyasi, nafas qisilishi va shish paydo boʻlishi xarakterli hisoblanadi. Koʻpincha ogʻriq yurak ritmining buzilishi(aritmiya) bilan birga namoyon boʻladi.

3. Aritmik. Arterial fibrilatsiya, ekstrasistol, paroksismal taxikardiya, tez-tez yurak urishi, baʼzida bosh aylanishi, ongni yoʻqotish, yurak urish sonining koʻpayishi, nafas qisilishi bilan tavsiflanadi.

### Klinik bosqichlar

1-bosqich yurak sohasidagi ogʻriq, epizodik tarzda namoyon boʻladi, aritmiya buzilishi bilan tavsiflanadi. Bosqichning davomiyligi 10 yilgacha boʻladi.

2-bosqich 10 yildan ortiq spirtli ichimliklarga qaram boʻlgan bemorlarda kuzatiladi. Yurak yetishmovchiligi kuzatiladi, shuningdek, nafas qisilishi, yoʻtal, oyoqlarda shishishi bilan tavsiflanadi. Tashqi belgilardan: yuz, lablar, qoʻllar, oyoqlarning siyanozi (akrosiyanoz) kuzatiladi. Oʻpka qon aylanishida qonning turgʻunligi (oʻrindiqda oʻtirganda nafas qisilishi sifatida namoyon boʻladi), tizimli qon aylanishida turgʻunlik (kengaytirilgan jigar) mavjud. Arterial fibrilatsiya rivojlanadi.

3-bosqich ichki organlarning funktsiyalarining buzilishi, ularning tuzilishidagi qaytarilmas oʻzgarishlar, qon aylanishining jiddiy yetishmovchiligi bilan namoyon boʻladi.

Diagnostikasi
-------------

Tashxisni normal boʻlmagan yurak tovushlari, EKG anormalliklari, koʻkrak qafasi rentgenogrammasida kattalashgan yurak mavjudligi bilan qoʻyish mumkin. Ekokardiyogramma, yurak kateterizatsiyasi va angiografiyadagi ogʻishlar tashxisni tasdiqlashi mumkin.

Davolash
--------

Birinchi davo sifatida spirtli ichimliklar is’temol qilishni butunlay toʻxtatish lozim. Shuning uchun davo muolajalari uchun narkolog ishtirokida amalga oshiriladi, uning vazifasi spirtli ichimliklarga boʻlgan ishtiyoqni kamaytirishdir. Bemorning ahvolini yaxshilash uchun spirtli ichimliklarni butunlay rad etish kerak. Qoida tariqasida, alkagolli kardiomiopatiyani davolash bir necha oy va hatto yillar davom etadigan murakkab va uzoq jarayon hisoblanadi. Bu miokard funktsiyasi juda sekin tiklanganligi bilan bogʻliq. Oziqlanishga katta eʼtibor beriladi. Ratsionda koʻplab oqsillar va vitaminlar mavjud boʻlib, ularning etishmasligi odatda kasallikning rivojlanishiga yordam beradi. Alkogolli kardiomiyopatiya bilan nafaqat yurak, balki jigar, buyraklar va nafas olish organlari ham shikastlanadi. Shuning uchun davolanish barcha organlarni tiklashga qaratilgan va klinik koʻrinishga bogʻliq. Toʻsatdan oʻlim ehtimolini hisobga olish kerak.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Alkogolli kardiyomiyopatiya