**Taroqsimon timsoh —** Timsohlar turkumidagi haqiqiy timsohlar oilasiga mansub yirik sudraluvchidir.

U turkumning eng katta vakili, shuningdek, eng katta quruqlik yoki qirgʻoq yirtqichidir. Ushbu turdagi erkak timsohlar uzunligi yetti metrga yetishi va ogʻirligi taxminan ikki tonnagacha yetishi mumkin. Uzunligi 5,2 metrdan oshiq doimiy oʻsadigan yagona tirik timsoh. Boshqa tomondan qaraganda, urgʻochi taroqsimon timsohlari erkaklarnikidan sezilarli darajada kichikroq.

Taroqsimon timsoh shoʻr suvda yashashi mumkin, lekin odatda mangrov botqoqlarida, deltalarda va daryolarning quyi oqimida uchraydi. U timsohning boshqa har qanday turlariga qaraganda ancha koʻp tarqalgan: uning diapazoni Hindistonning sharqiy qirgʻogʻidan boshlanib, janubdan Janubi-Sharqiy Osiyoning koʻpgina shtatlari hududlari orqali Shimoliy Avstraliyagacha boʻlgan hududdan iborat. Avvallari, Afrikaning sharqiy qirgʻogʻida va Yaponiyaning janubiy qirgʻoqlarida joylashgan taroqsimon timsohlar yanada keng tarqalgan edi.

U oʻzining yashash muhitida oziq-ovqat zanjirida yuqori oʻrinni egallaydi. Taroqsimon timsohlarining boshqa yirtqichlar - katta mushuklarga hujum qilish holatlari maʼlum. Voyaga etmagan va urgʻochilarining asosiy ozuqasi mayda hayvonlar hisoblanadi, kattalar va erkaklari esa yirik hayvonlarni ovlashni afzal koʻradilar. Taroqsimon timsohlar baʼzan odamlarga hujum qiladi.

Kelib chiqishi
--------------

 Taroqsimon timsoh.
Barcha zamonaviy timsohlar, shu jumladan Taroqsimon timsoh, taxminan 98 million yil oldin Gondvana superkontinentining suv omborlari yaqinida yashagan va boʻr-paleozoy davrida omon qolgan.

Tarqalgan hududi
----------------

Taroqsimon timsoh tirik timsohlar orasida eng katta diapazonga ega boʻlib, bu koʻpincha dengizda ancha masofani bosib oʻtish qobiliyatiga ega . Hayvonning assortimenti Shri-Lanka va Hindistonning sharqiy qismidan, shu jumladan Janubi-Sharqiy Osiyo qirgʻoqlaridan, Vetnamning markaziy hududlarigacha (ammo bu erda kamdan-kam uchraydi) va Janubi-Sharqiy Osiyoning aksariyat shtatlari hududlari boʻylab janubga oʻtadi. Shimoliy Avstraliyagacha boʻlgan maydonlarda ham keng tarqalgan. Janubiy Avstraliyada taroqsimon timsohlar qurgʻoqchil iqlim va past oʻrtacha yillik harorat tufayli topilmaydi, garchi tarixdan ayrim timsohlar odatdagi yashash joylaridan janubda topilgan boʻlsa ham  .

Tashqi koʻrinish
----------------

Tuzli suv timsohining tumshugʻi boshqa timsohlarnikidan nisbatan kengroq rivojlangan. Boshi katta, jagʻlari ogʻir; Voyaga yetgan erkaklarda jagʻlar, urgʻochi yoki yosh erkaklarnikiga qaraganda sezilarli darajada kattaroq va balandroq joylashgan. Ogʻizda aniq koʻrinadigan bir juft tizmalar mavjud boʻlib, ular koʻzlarni zarbalardan himoya qilishi mumkin. Koʻzlar timsohlarga jarohatlar xavfisiz suv ostida koʻrish imkonini beruvchi nictitating membranaga ega  .

Manbalar
--------

1. ↑  „Гребнистый крокодил (лат. Crocodylus porosus) :: NoNaMe". 2014-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-noyabr.
2. ↑  „How far south did crocodiles once live?" (en). *ABC News* (2018-yil 3-may). 2018-yil 9-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 9-may.
3. ↑  „Crocodilian Biology Database — FAQ — Do crocodiles cry «crocodile tears»?". 2015-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 25-mart.