Andoza:Infobox short story
"Yonar qo`ng`izlar qabri" (yaponcha: 火垂るの墓, Hotaru no Haka) yapon muallifi Akiyuki Nosaka tomonidan 1967-yil qisman avtobiografik qisqa hikoya hisoblanadi. Hikoya muallifning 1945-yilda Kobedagi portlashdan oldingi, o`sha paytdagi va undan keyingi tajribalarga asoslangan. Uning singillaridan biri kasallik natijasida, asrab olgan otasi yong'in vaqtida va uning yosh asrab olgan singlisi Keyko Fukuida to'yib ovqatlanmaslikdan vafot etadi. Bu Keykoning o'limi haqida shaxsan kechirim so`rash sifatida yozilgan.

Hikoya birinchi marta Yaponiyada 1967-yil oktyabr oyida Bungeishunjū tomonidan nashr etiladigan oylik adabiyot jurnalda (yaponcha: *オール読物* *Ōru Yomimono*?, "All for Reading") nashr etilgan. Nosaka ushbu hikoyasi va bir oy oldin nashr etilgan "Amerika Hijiki" - eng yaxshi mashhur adabiyot uchun Naoki mukofotiga sazovor bo'ldi. Ikkala qisqa hikoya va boshqa to'rtta hikoya 1968-yilda Shinchosha tomonidan nashr etilgan kitob sifatida to'plangan. "Yonar qo`ng`izlar qabri" ingliz tiliga Jeyms R. Abrams tomonidan tarjima qilingan va 1978-yilda *Japan Quarterly* jurnalida chop etilgan. Keyinchalik u 1988-yilda Isao Takahata rejissyori tomonidan suratga olingan *"Yonar qo`ng`izlar qabri"* anime filmiga moslashtirildi. Film 1988-yil 16-aprelda, hikoya nashr etilganidan keyin yigirma yil o‘tgach suratga olingan. Hikoya asosida 2005-yilda *"Yonar qo`ng`izlar qabri"* telefilmiga va 2008-yilda yana bir boshqa filmlari suratga olingan.

Nosaka "Yonar qo`ng`izlar qabri" "ikki marta o'z joniga qasd qilish hikoyasi" ekanligini tushuntirdi. Anime rejissyori Isao Takahata Chikamatsu Monzaemonning ikki marta o'z joniga qasd qilish o'yinlariga o'xshashliklarni ko'rganini aytdi.

Rivojlanish
-----------

Akiyuki Nosaka kitobni 1967-yilda, yuqori iqtisodiy o'sish davrida yozgan. Nosakaning so'zlariga ko'ra, bu davr unga g'alati tuyulgan va "insoniyatning haqiqiy ruhiyati boshqacha bo`lgan" va shuning uchun u yaqinlari o'rtasidagi "ideal insoniylik"ni yoki "erkak va ayolni"ni tasvirlashni xohlagan. Muallifning aytishicha, u bosh qahramon Seitani "ideal sur`atda" tasvirlashni xohlagan.

Qahramonlar
-----------

### Seita

Nosaka tushuntiradiki, Seita va Setsuko urush sharoitida omon qolishadi. Ularning onasi, ularning yagona vasiysi vafot etgandan soʻng, Seita butun dunyo uchun dushman boʻlib qolsa ham, oʻz singlisining qoʻriqchisi boʻlishga qaror qiladi. Seita o'zining singlisi uchun oziq-ovqat topish imkonini qidiradi. Nosakaning aytishicha: "Bir tomondan, bu juda fojiali, ammo bu ham muqaddas holat. Seita uchun u faqat o`zi va singlisi uchun jannat qurishga urinib ko'rganga o'xshaydi". Nosakaning ta'kidlashicha, Seita romantik emas, chunki u ham och qoladi, "ob'ektiv ravishda" Setsuko, to'rt yoshida, "qiz eng yoqimli ko'rinadigan" va Seita endigina anglab yetayotgan davrda. uning o'smirlik davridagi erkakligi. Nosakaning aytishicha, ikkalasi "aniq qarindoshlik munosabatlariga ega" va Setsuko Seita ishona oladigan yagona odamdir. Nosaka qo'shimcha qildiki, "kuchli qon rishtasi mavjud bo'lsa-da, u qiz sifatida uni sevish imkoniyatidan mahrum" va uning tarangligi yuqori darajaga ko'tariladi va shuning uchun sublimatsiya sodir bo'ladi .

Nosakaning aytishicha, Seita urush davridagi ko`p aziyat chekkan bola bo`ladi va shuning uchun agar bolalar shunday vaziyatga tushib qolishsa, xuddi u kabi harakat qilishadi. Isao Takahataning Seitaning urush davridagi iqtidorli maktab o'quvchisi bo'lganini bilganidan so`ng hikoyani animatsiyaga moslashtirgan. U ilgari o'g'il bolalarda doimo yashash istagi paydo bo'lishiga ishongan, ammo Seita buning o'rniga qiyinchiliklarga, his-tuyg'ularga dosh bermaslikni tanlaydi. Xolasi haqorat qilganda, Seita qo'pollik qilmaydi, unga va singlisiga nisbatan bo`lgan haqoratsizliklarga nisbatan ko`z yumadi. Takahataning ta'kidlashicha, 1987-yilgi bolalar Seitaning his-tuyg'ularini yaxshiroq tushunishadi, ular ko'pincha xohishlariga qarab qaror qabul qilishadi, shu bilan birga, ko`plab odamlar Seitaing xatti-harakatlarini, chiqarga qarorlarini to`g`ri deb o`ylashgan. Takahataning fikriga ko`ra, nafaqat bolalar, balki zamon ham shunday bo‘lib bormoqda. Shu sababdan hikoyani animatsiya sifatida ekranizatsiya qilish g‘oyasi shakllangan.

### Setsuko

Hikoya muallifning so`zlariga ko`ra, Setsuko ham tez ulg`ayishi va u Seitaning onasi rolini, boshqa paytlarda esa uning hamrohi rolini o'ynashi lozim bo`lgan. Setsuko Seitaning ma'naviy tayanchi bo'lib xizmat qiladi, Setsuko esa yashab qolish uchun Seitaga tayanadi. Nosakaning aytishicha, oxir-oqibat, ularning vafotiga qadar bo'lgan kunlar muhabbat hikoyasining taraqqaiyotiga o'xshaydi.

ko`pchilik hikoya yoki animatsiya film muxlislari Setsukoning o`limini xush ko`rishmagan, lekin muallifning fikriga ushbu sahna hikoyaga o`zgacha joziba bag`ishlagan, shunigdek, hikoya mazmunini yanada boyitgan.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  *Alam, Morshed* „Misinformation About Grave of the Fireflies « Thought Might" (en-US). *Thought Might* (2022-yil 16-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 26-iyul.
2. ↑  „Nosaka Akiyuki" (Japanese). *All of Naoki Award*. 2015-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 13-may.
3. ↑  *Osmond.* „Alex Dudok de Wit, Author of BFI Classics: *Grave of the Fireflies*". *Anime News Network* (2021-yil 6-may). Qaraldi: 2021-yil 30-iyun.
4. 1 2 3  "The Animerica Interview: Takahata and Nosaka: Two Grave Voices in Animation". *Animerica*. Volume 2, No. 11. Page 9. Translated by *Animerica* from: Takahata, Isao. *Eiga o Tsukurinagara, Kangaeta Koto* ("Things I Thought While Making Movies") *Tokuma Shoten*, 1991. Originally published in *Animage*, June 1987. This is a translation of a 1987 conversation between Takahata and Akiyuki Nosaka.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  "The Animerica Interview: Takahata and Nosaka: Two Grave Voices in Animation". *Animerica*. Volume 2, No. 11. Page 7. Translated by *Animerica* from: Takahata, Isao. *Eiga o Tsukurinagara, Kangaeta Koto* ("Things I Thought While Making Movies") *Tokuma Shoten*, 1991. Originally published in *Animage*, June 1987. This is a translation of a 1987 conversation between Takahata and Akiyuki Nosaka.