**Fairchild AUM-N-2 „Petrel"** (inglizcha: *)- Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz flotining kemaga qarshi raketa torpedasi hisoblanadi. „*Kingfisher" *raketa-torpedalari seriyasidagi birinchisi deb qaraladi. 1944-yildan 1955-yilgacha ishlab chiqilgan hamda 1955-yildan beri — AQShning asosiy kemaga qarshi raketalari sifatida qaraladi. U qisqa vaqt xizmat qilgan, uning xizmatdagi faoliyat muddati 1959-yilgacha boʻlgan.*

Tarixi
------

Raketa torpedalari ustida ishlash SWOD dasturining bir qismi sifatida 1944-yilda AQSh dengiz floti oʻq-dorilar byurosi homiyligida boshlangan. Bir vaqtning oʻzida bir nechta boshqariladigan raketalar ustida boshlangan ishlar keyinchalik alohida Kingfisher dasturiga umumlashtirilgan. Kelajakdagi „Petrel" Kingfisher-C sifatida belgilanib, buning doirasida AQShning barcha raketa-torpedalari ishlab chiqilgan.

Dizayni
-------

Strukturaviy jihatdan, „Petrel" juda oddiy tizim boʻlgan. Uning asosiy elementi AQSh dengiz floti tomonidan ishlab chiqilgan birinchi yuqori tezlikdagi akustik torpeda boʻlgan Mk-21 akustik torpedasi hisoblangan. Torpedaning tezligi (maksimal) 5800 metrgacha boʻlgan masofaga taxminan 33 tugunni tashkil etgan, u deyarli barcha mavjud yer usti kemalariga tegishi mumkin boʻlgan.

Torpedaga Fairchild J44 turbojeti va boshqaruv sirtlari bilan jihozlangan nisbatan oddiy yogʻoch konstruktsiya biriktirilgan boʻlgan hamda piropatronlar yordamida samolyot korpusini osongina otish mumkin boʻlgan. Shu jumladan torpeda suvga tushib, avtomatik ravishda nishonni qidirishni boshlagan.

Tashuvchi samolyotdan uchilgach, „Petrel" dvigatelni ishga tushirgan va dengiz sathidan 60 metr balandlikka silliq tushgan. Raketa boshqaruvi yarim faol holatda boʻlgan — samolyot korpusiga oʻrnatilgan uskuna nishondan aks ettirilgan tashuvchi samolyotning radar signalini qabul qilgan (Lockheed P-2 Neptun shunday boʻlishi nazarda tutilgan boʻlgan) va avtopilot oʻqni yoʻnalishida ushlab turgan. Oʻqning maksimal tezligi soatiga 600 kilometrni, maksimal samarali masofasi esa 32 kilometrni tashkil qilgan. Taxminan 1400 metr masofada nishonga yaqinlashib, raketa-torpeda dvigatelni oʻchirgan, qanotlari va boshqaruv samolyotlarini otib tashlagan va soʻngida suvga qulagan. Torpedoning akustik passiv qidiruvchisi dushman kemasi pervanellarining shovqinini olgan va torpeda nishonga qaratilgan.

Taktik va texnik xususiyatlari
------------------------------

* Uzunligi: 732 sm
* Qanot kengligi (planer): 401 sm
* Diametri: 61 sm
* Ogʻirligi: 1700 kg
* Tezlik: havoda 604 km / soat / suvda 33,5 tugun
* Masofa: 32 km
* Yoʻl-yoʻriq tizimi: marsh qismida yarim faol radar / terminal qismida passiv akustik
* Jang boshi: Mark 21 mod 2 akustik torpedo samolyoti

Joylashtirish
-------------

 „Petrel", Kaliforniya, Point Mugu raketa parkida
Juda uzoq rivojlanish siklidan soʻng, raketa oxir-oqibat **AUM-N-2** nomi ostida foydalanishga topshirilgan. 1956-yildan beri Petrel raketalari Lockheed P-2 Neptun patrul samolyotlarida joylashtirilgan.

Natijada, „Petrel" AQSh harbiy-dengiz kuchlari tomonidan faqat zahiradagi eskadronlarda joylashtirilgan. 1959-yilda „Petrel" raketa-torpedasi xizmatdan olib tashlangan. Qolgan raketalar *AQM-41A* uchuvchi nishonga aylantirilgan hamda 1960-yillarning oʻrtalariga qadar flot mashqlarida ishlatilgan.

Havolalar
---------

* Norman Friedman*. US Naval Weapons*. Conway Maritime Press, 1983.
* Frederick I. Ordway III, Ronald C. Wakeford*. International Missile and Spacecraft Guide*. McGraw-Hill, 1960.
* Gunston, Bill*. The Illustrated Encyclopedia of the World's Rockets & Missiles: a comprehensive technical directory and history of the military guided missile systems of the 20th century*. Salamander Books, 1979. ISBN 0861010299.
* Norman J. Bowman*. The Handbook of Rockets and Guided Missiles*. Perastadion Press, 1963.