recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Seysmik haritalar** - zilzilalarni oʻrganishdan olingan maʼlumotlarning maʼlum masshtabli topografik haritalarda shartli belgilar bilan koʻrsatilgan tasviri. Ular, asosan, muayyan maqsadlarni nazarda tutib tuziladi. Hududlarning seysmik faollik darajasi zilzila epitsentrlari haritasida koʻrsatiladi. Unda epitsentrlardan tashqari zilzila oʻchoklarining chuqurligi, magnitudasi, kuchi va seysmostansiyalarning joyi ham tasvirlanadi. Shuningdek, yer ustida kuchli seysmik toʻlqinlarning tarqalishini belgilovchi izoseyst, seysmik tebranishlar, zilzila, oʻchogʻidagi jarayonni koʻrsatuvchi manba mexanizmi, seysmotektonika, seysmogen zonalar va umumiy seysmik hududlashtirish va boshqa haritalar mavjud. Umumiy Seysmik haritalar zilzilalar ehtimoli bor boʻlgan mamlakatlar miqyosida kuchli seysmik tebranish xavfini ballarda baholab, kurilishlar uchun meʼyoriy qoidalarini ishlab chiqishda keng foydalaniladi. Haritalarning masshtabi 1:2 500 000 boʻlib, taxminan har 10 yilda 1 marta tuziladi. 1978-yilda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Seysmologiya instituti tomonidan, Geologiya va geofizika instituti va Oʻzbekiston Milliy universiteti bilan hamkorlikda Oʻzbekistonni seysmik hududlashtirish haritasi nashr etildi. Maxsus inshootlarni qurish uchun yirik masshtabli (1 000 000 — 200 000 gacha) haritalar tuziladi. Batafsil seysmik hududlashtirish haritalaridan murakkab va ekologik jihatdan xavfli boʻlgan texnologik obʼyektlarni (AES, issiklik elektr st-yasi, suv omborlari, kimyo, neftni qayta ishlash korxonalari va boshqalar) loyihalashda foydalaniladi. Bu haritalarda boʻladigan kuchli zilzilalarning joyi, magnitudasi va yer ustida toʻlqin tarqalishining soʻnib borishi ballarda koʻrsatiladi (561 betdagi sxematik haritaga q.). Seymik mikrorayonlashtirish (SMR) haritalarda zilzila oʻchogʻidan tarqalgan seysmik toʻlqinlarga relyef, geologik muxit, grunt suvlari va boshqa omillarning taʼsiri ballarda belgilanadi. SMR haritalari 5 000 — 100 000 li masshtablarda boʻlib, asosan, shahar, qishloq, shuningdek, baʼzi bir konkret obʼyektlarni loyihalashda ishlatiladi.

Rashod Ibrohimov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulaymoniya kutubxonasi**, 1927-yilda Istanbuldagi Sulaymoniya masjidi madrasalarida tashkil etilgan kutubxona boʻlib. Sulaymon I tomonidan yaratilgan kutubxona bu kutubxonaning o‘zagini tashkil qilgan. 

Qoʻlyozmalari boʻyicha kutubxona dunyodagi eng muhim kutubxonalardan biri hisoblanadi.  Istanbuldagi qoʻlyozma kutubxonalari, Respublika davrida qabul qilingan "Taʼlimni birlashtirish qonuni "va "Loja va lojalarni yopish qonuni "bilan Sulaymoniya qoʻlyozmalari kutubxonasida toʻplangan. Kutubxonada 70 ming jild qo‘lyozma va 120 ming bosma asarlar jami fondda saqlanadi. Ulardan 12 000 jild kitoblar turkiy tilda; Arab tilida 50 000 jild; 3680 jild fors tilida. 

Turkiyada topilgan va YUNESKO tomonidan yaratilgan „Dunyo xotirasi"ga kiritilgan 3 ta hujjatdan biri boʻlgan Ibn Sino qoʻlyozmalari ham ushbu kutubxonadan topilgan. (Ingliz tilidagi roʻyxat uchun: Jahon registrining xotirasi — Yevropa va Shimoliy Amerika)

  

  

Manbalar

1. ↑  „Süleymaniye kütüphanesi".  İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 6 nisan 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ekim 2012.
2. 1 2  „Yazmalar".  www.yazmalar.gov.tr. 29 haziran 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ekim 2012.

Toʻplamlar
----------

Manba
-----
Kobe yorugʻlik festivali (**Фестиваль света в Кобе** (yaponcha: *神戸ルミナリエ* *ко:бэ руминариэ*?) — 1995-qyildan beri Yaponiyaning Kobe shahrida oʻsha yili sodir boʻlgan dahshatli zilzila qurbonlari xotirasiga oʻtkazib kelinadigan yorugʻlik festivali. Italiya hukumati shaharga 200 mingdan ortiq fonus-bezaklarni hadya qilgan, ularni Valerio Festi hamda Xirokadzu Imaoka joylashtirish bilan shugʻullangan. har bir fonus qoʻlda boʻyalgan, festivalni oʻtkazish uchun elektr energiyasi bioyoqilgʻidan olinadi.

Yoritish ikki haftalar davom etadi va har kuni oqshomda bir necha soatga yoqiladi. Odamlar minglab koʻplab fonuslarning porlashidan bahramand boʻlishi uchun asosiy koʻchalar toʻsib qoʻyiladi. Yorugʻlik festivaliga har yili uch milliondan besh milliongacha odam tashrif buyuradi, bu vaqt davomida shahar xayriyalardan taxminan 1,3 million dollar, reklama va savdodan 6,1 million dollarga yaqin daromad oladi.

Tashkilotchilarning fikriga koʻra, Yorugʻlik festivali sayyohlarni vayronalarga aylangan Kobe shahriga qaytarishi kerak edi. Haqiqatda ham bu festival sayyohlar oqimi oʻsishining sabablaridan biri boʻldi.

Ramzlari
--------

Buyuk Xanshin zilzilasi 1995-yil 17-yanvarda sodir boʻldi. Tabiiy ofat 6000 dan ortiq inson hayotiga zomin boʻldi va 100 milliard AQSh dollari miqdorida zarar keltirdi. Zilziladan soʻng elektr quvvati yetarli boʻlmagani bois odamlar zulmatda yashashga majbur boʻldi. Fonus tasviri esa umid va tiklanish timsoliga aylandi. Dastlab, festivalni bir marta oʻtkazish rejalashtirilgan edi, lekin u aholi orasida ommalashib ketdi va mahalliy aholining iltimosiga binoan har yili oʻtkaziladigan boʻdi. Festival ochilish marosimida zilzila qurbonlari xotirasi ibodat ham qilinadi.

2011-yili tashkil etilgan festivalda Buyuk Sharqiy Yaponiya zilzilasi qurbonlari uchun mablagʻ yigʻish maqsadida xayriya koʻrgazmasi ham boʻlib oʻtdi. Keyingi yili festival fonuslari zarar koʻrgan Toxoku hududida yashovchi bolalar chizgan rasmlardan yasaldi.

Mehmonlar
---------

2004-yildan beri festival tashkilotchilarining sayyohlar soniga doir maʼlumotlari



  
  
  
  


| Yil | Mehmonlar soni |
| --- | --- |
| 2004 | 5 383 000 |
| 2005 | 4 358 000 |
| 2006 | 4 650 000 |
| 2007 | 4 043 000 |
| 2008 | 3 755 000 |
| 2009 | 3 650 000 |
| 2010 | 3 434 000 |
| 2011 | 3 421 000 |
| 2012 | 3 401 000 |

Manbalar
--------

1. 1 2  Official Site (yap.)
2. 1 2  „Going Global", *The Gold Coast Bulletin*, 2012, December 22. Retrieved on 22 February 2013.
3. ↑
4. 1 2  „Japanʼs Most Famous Festival of Lights", *My Modern Met*, 2012, November 7. Retrieved on 22 February 2013.
5. ↑  Kobe Luminarie 2012
6. 1 2 3 4  Gates, C. „Leading lights", *The Press*, 2011, April 29. Retrieved on 22 February 2013.
7. ↑  Edgington D.W.*.*. ISBN 9780774859417.
8. ↑  „Recovery of japan tourism", *McClatchy - Tribune Business News*, 2012, Jully 02. Retrieved on 22 February 2013.
**Vibratsion oʻzgartirgich**, titrama oʻzgartirgich — past kuchlanishli oʻzgarmas tokni elektr-mexanik vibrator yordamida yuqori kuchlanishli oʻzgarmas tokka aylantirib beradigan elektr apparat. Apparat oʻzgarmas tok manbai (mas. 2,5—24 V kuchlanishli elektr akkumulyator)ga ulanganda uning. elektr magniti yakor (poʻlat plastinka)ni titrashga majbur qiladi (nomi shundan). Shunda yakor qismasi (kontakti) tok manbaini navbatma-navbat transformator birlamchi chulgʻamining dam u yarmiga, dam bu yarmiga ulaydi, natijada ikkilamchi chulgʻamda bir xil ishorali pulslanuvchan yuqori kuchlanishli oʻzgarmas tok induksiyalanadi (vujudga keladi). Kuchlanishning pulslanuvchanligini elektr filtr bartaraf qiladi. Apparat chiqishida yuqori kuchlanishli oʻzgarmas tok hosil boʻladi. V. oʻ. avtomobil radiopriyomniklari, kichik uzatish-qabul qilish st-yalari va h. k.da ishlatiladi. Past kuchlanishli tok manbaida ishlaydigan tranzistor paydo boʻlganidan soʻng V. oʻ. kam qoʻllaniladigan boʻldi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Sulaymon Qosimov** (1909.6.1, Sariosiyo tumani – 1976.28.8, Fargona) — aktyor, rejissyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1944). 1930-yil Margʻilondagi "Qizil sanʼat" toʻgaragini boshlovchilaridan (bu toʻgarak keyinchalik 1931-yil Margʻilon shahar teatriga aylangan). Bu teatrda Temurxoʻja ("Loyqalar"), Eshon ("Hujum"), Meli ("Oʻrtoqlar"), Raim yamoqchi ("Halima"), Kalaf ("Malikai Turandot") kabi obrazlar yaratgan. Qoʻqon teatrida (1933 — 34), Fargʻona teatrida (1934—65) akter, rejissyor, bosh rejissyor, direktor, Fargʻona viloyat sanʼat boshqarmasi boshligi (1943—48). Hokim ("Boy ila xizmatchi"), Flarendo ("Ikki boyga bir malay"), Sulaymon ("Arshin mol olon"), Berest ("Platon Krechet"), Rustam kabi rollari bilan tanilgan. "Layli va Majnun". "Shohsanam", "Nodira", "Oʻlim bosqipchilarga". "Uygʻonish" va boshqa spektakllarni sahnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mrwhosetheboss** Britaniyaning eng yirik texnologiyalar yo'nalishidagi Youtuberi. Asl ismi **Arun Maini**. 2021-yilda u Texnologiya boʻyicha Streamy Aqard mukofotini qoʻlga kiritdi.

Karyera
-------

Arun Maini YouTube-ga videooʻyinlar mavzusida 14 yoshidan(2011-yil) video joylashni boshlagan.

Arun Maini oliy taʼlimni Birlashgan Qirollikdagi Uorvik universitetida iqtisod yoʻnalishida boshlagan. Oʻqish davomida u Londondagi Pricewaterhouse Coopers buxgalteriya firmasida amaliyot oʻtagan. U bu sakkiz haftani „juda oddiy va zerikarli" deb hisoblagani uchun koʻpincha oʻz ishini „juda tez" yakunlaydi va oʻsha kuni kechqurun yozib olinadigan yangi YouTube videolari uchun gʻoyalarni yozishni boshlaydi. Prays Uoterxausdagi amaliyoti yakunida Mayniga 35 000 funt sterling (taxminan 46 000 dollar) maosh oladigan boshlangʻich darajadagi ish taklif qilindi. Biroq, u ishni rad etdi va YouTubeʼdagi karerasini birinchi oʻringa qoʻydi.

Maini dastlab smartfonlar haqidagi videolarga, jumladan smartfonlar haqidagi sharhlarga eʼtibor qaratdi. Biroq, kanal kuzatuvchilari kengaygani sayin, oʻzining video binolarini noutbuklar, avtomobillar va hatto changyutgichni qamrab oladigan darajada kengaytirdi. U shuningdek, texnologiya kompaniyalari tomonidan ommaviy axborot vositalarini manipulyatsiya qilish va metaverse kabi mavzular haqida oʻzining halol fikrlarini bildiradigan videolar yaratdi.

2021-yil may oyida Maini Night Media bilan shartnoma imzolagan.

SocialBlade ma'lumotlariga ko'ra yillik daromadi 100ming AQSH dollaridan 2.2 million AQSH dollarida orasida daromad topadi va asosiy kanali o'rtacha yangi 300ming obunachiga oshadi.

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

| Yil | Mukofot | Turkum | Natija | Mnb. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2021-yil | Streamy Awards | Texnologiya | Yutuq |  |

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Mrwhosetheboss 9 million obunachiga chiqdi".
2. ↑  „Texnologiyalar yetaklovchisi Mrwhosetheboss Night Media bilan shartnoma imzoladi".
3. ↑  SocialBlade
4. ↑  „11th Annual Streamy Nominees". *The Streamy Awards* (2021). Qaraldi: 21-oktabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Mrwhosetheboss kanali YouTubeda
* Mrwhosetheboss Shorts YouTube kanali
**Pashtu tili**, afgʻon tili, pashtu — eroniy tillarning sharqiy guruhiga mansub tillardan biri; Afgʻonistondagi ikki rasmiy tildan (dariy tili bilan birga) biri. Afgʻonistonning Qandahor, Jalolobod, Gʻazna, Xost, Farax viloyatlari va Kobul shahrida, Pokistonning Vaziriston, Balujiston va boshqa hududlarida, Peshovar shahrida tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 25 mln. kishidan ortiq boʻlib, ularning uchdan ikki qismi Pokistonda yashaydi. Koʻp sonli hududiy va qabilaviy lahjalar asosan 2 guruhni tashkil etadi: sharqiy yoki peshovar-jalolobod lahjasi va gʻarbiy yoki qandahor lahjasi; shuningdek, janubiy lahja ham (Afgʻonistonning Paktiya viloyati) farqlanadi. Pashtu tilida undoshlar 30 ta; boshqa eroniy tillardan farqlanuvchi undosh tovushlarga ega; urgʻu dinamik xususiyatli, urgʻularning oʻzgaruvchanligiga qarab soʻzlarning maʼnolari farqlanadi; grammatik qurilishi uchun otlarning flektivligi kuchlidir.

Adabiy pashtu tili 2 lahjali asosga ega boʻlib, Afgʻonistonda oʻziga nisbatan qadimiyroq va boyroq yozma anʼanalarga ega boʻlgan dariy tili bilan yonma-yon qoʻllanish sharoitida rivojlanmoqda. Adabiy pashtu tili avval nisbatan kam meʼyorlangan va rasmiy hujjatlar doirasida, ijtimoiy-siyosiy amaliyotda kam qoʻllangan, lekin uning qoʻllanish doirasi tobora kengayib bormoqda: tilni meʼyorlashtirish choralari koʻrilmoqda, izohli va ikki tilli lugʻatlar, soʻz va grammatik shakllarni meʼyoriy qoʻllashga doir maxsus ishlar chop etilmoqda, terminologiya shakllantirilmoqda va boshqalar. Pashtu tili arab-fors yozuvidan unga pashtu tiliga xos boʻlgan tovushlarni ifodalovchi harflarni qoʻshish yoʻli bilan foydalanadi. Dastlabki yozma manbalari XVI asrga taalluqli.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Soyaki**, Zambilbosh — xalq seleksiyasida yaratilgan xoʻraki va vinobop uzum navi. Toshkent viloyati Parkent tumanida koʻp ekiladi. Tupi kuchli oʻsadi, bargi yirik, uch boʻlmali, bet tomoni yaltiroq, silliq. Guli ikki jinsli. Uzum boshi havol, sershingil, ikki yoni boʻrtib chiqqan, 700—800 g (3—4 kg gacha boradi). Gʻujumi oʻrtacha, dumaloq, eniboʻyi 18—19 mm, quyoshga qaragan tomoni sargʻimtir, och yashil, poʻsti yupqa, eti suvli. Tarkibida 20— 22% qand, 6—7 g/l kislota bor. Hosili faol harorat yigʻindisi 3100° da 150 kunda, avgust oxiri — sentabr oʻrtalarida toʻliq pishadi. Hosildorligi 150—160 s/ga. Eng yuqori hosildorligi 234 s/ga. Uzumi yangiligida isteʼmol qilinadi, oq musallaslar, shampan vinolari tayyorlanadi; uzum boshlarini osib, qish fasligacha sakdash mumkin.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Goro** — Midway Games va NetherRealm Studios tomonidan yaratilgan *Mortal Kombat* jangovar oʻyin franshizasining xayoliy qahramoni. U 1992-yilgi Mortal Kombatning sub-bossi sifatida debyut qilgan, shuningdek, *Mortal Kombat 4* (1997), 2011-yilda qayta ishga tushirilgan versiyada va *Mortal Kombat X* (2015) uy portlarida sub-boss sifatida namoyish etilgan. Qahramon Shokan, yarim inson, yarim ajdaho irqi boʻlib, toʻrt qoʻli va ulkan oʻlchamlari bilan ajralib turadi. Goro seriyani 500 yil davomida egallab kelayotgan Mortal Kombat turnirining chempioni sifatida boshlaydi. U, odatda, Yer dunyosi jangchilariga qarshi tashqi dunyo uchun kurashayotgan yovuz rolda tasvirlangan.

Franshizaning timsoli boʻlgan Goro videooʻyinlar tarixidagi eng esda qolarli va qiyin bosslardan biri hisoblanadi. U oʻyinlardan tashqari turli ommaviy axborot vositalarida paydo boʻldi.

Qahramon dizayni
----------------

Jon Tobiasning soʻzlariga koʻra, Goro Ed Boon bilan birinchi *Mortal Kombatga* „katta oʻychan xarakter" olib kelishni muhokama qilganda yaratilgan. Qahramonning asl kontseptsiyasi „Rokuro-kubi (qorongʻulik jinlari) deb nomlangan jin jangchilar irqi" aʼzosi boʻlgan ikki qoʻlli gumanoid qahramon Rokuro edi, ular notoʻgʻri „yovvoyi vahshiylar sifatida tanilgan" va ular turnirga qoʻshilishadi. oʻz irqining gʻururi va hurmatini tiklaydi". Ular dizayn ilhomini Rey Garrixauzenning stop-motion sarguzasht filmlaridan, ayniqsa *"Sinbadning Oltin sayohati"* filmidagi Kali tasviridan olgan.

Birinchi "Mortal Kombat" ning boshqa qahramonlaridan farqli o'laroq, Goro raqamlashtirilgan aktyorga emas, balki Richard Divizioning do'sti Kurt Chiarelli tomonidan yaratilgan loydan yasalgan haykalga asoslangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Another page from my ancient MK notebook: a discarded charact… on Twitpic.
2. ↑  *ARGpodcast.* „ARGcast Mini #14: Making Mortal Kombat with John Tobias" (en-US). *RetroZap* (26-iyun 2018-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2018-yil.
3. ↑  „The Game Makers: The Artists". IDG. `{{cite magazine}}`: Cite magazine requires `|magazine=` (yordam)
4. ↑  *Dude Nobody Cares* „Mortal Kombat II 25th Anniversary Interview w/ John Tobias and Matt Campy".  YouTube. Qaraldi: 27-dekabr 2018-yil.
**Gorsko-Pushkinskiy yotoqxonasi** (toʻliq nomi — **Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyati** yotoqxonasi) — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va shaharsozlik yodgorligi. Rossiya madaniy merosi obʻekti va Shimoliy Osetiya madaniy merosi. U shaharning tarixiy qismida, Tsereteli koʻchasi, 16-uyda joylashgan.

Tarix
-----

1900-yil 25-mayda Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyatining yigʻilishida Vladikavkazda togʻlilarning bolalari uchun yotoqxona qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, unda *"taʼlim muassasalari" toʻplangan boʻlib, togʻlilarning oliy maʼlumot olish imkoniyatini beradi"*, chunki *"togʻli oʻquvchilarning arzimas qismi taʼlim muassasalarining maktab-internatlarida yashaydi, koʻpchilik esa mos boʻlmagan talabalar muhitida yashaydi, ularda ularning muvaffaqiyatlariga halokatli taʼsir qiladi "*. Mahalliy davriy matbuotda osetinlar, kabardiyaliklar, ingushlar, chechenlar va qumiqlar talabalari uchun yotoqxona loyihasi eʼlon qilindi. Loyihaga koʻra, tayyorgarlik maktabi bilan yotoqxona xayriya mablagʻlari, talabalar badallari va Jamiyat nafaqalari hisobidan qoʻllab-quvvatlanishi kerak edi.

Modern arxitektura uslubidagi ikki qavatli qizil gʻishtli uy, 1903-yilda Krepostnaya koʻchasida pudratchi V. P. Dzaxov „Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyati" buyrugʻi bilan qurildi. Arxitektor nomaʼlum. Bino shahar ziyolilari mablagʻlari hisobidan qurilgan va Vladikavkaz oʻquv yurtlari talabalari, Terek viloyatining togʻli qishloqlari aholisi uchun yotoqxona sifatida moʻljallangan edi.

Yotoqxona, 1903-yilda rus shoiri Aleksandr Pushkin tavalludining 100-yilligi munosabati bilan ochilgan boʻlib, unga uning nomi berilgan.

1909-yilda u 2-maktab ga koʻchirildi, buning uchun toʻrtta qoʻshimcha sinf xonasi qurildi. Bu maktabni Soziriko Britaev va Issa Pliev tugatgan.

Binoda hozirda Shimoliy Osetiya universiteti kutubxonasi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Перечень выявленных объектов культурного наследия Республики Северная Осетия-Алания". 26-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-fevral 2020-yil.
2. 1 2 3  Rol obщestvennoy blagotovoritelnosti v razvitii narodnogo obrazovaniya v gorodax Severnogo Kavkaza (kones XIX — nachalo XX vv.)
3. ↑  „Старый Владикавказ. Историко-этнологическое исследование". 17-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-fevral 2020-yil.
4. 1 2 3 4  Torchinov V. A. Vladikavkaz. Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 137
5. ↑   Kireev F. S. Po ulitsam Vladikavkaza, str. 178

Adabiyotlar
-----------

* *Torchinov V. A.*, Vladikavkaz. Qisqacha tarixiy maʼlumotnoma, Vladikavkaz, Shimoliy Osetiya ilmiy markazi, 1999-yil, 137-bet, ISBN 978-5-93000-005-0
* *Kireev F. S.*, Tsereteli — Qalʻa / Vladikavkaz, Vladikavkaz koʻchalari boʻylab, Hurmat, 2014-yil, 176-178-bet, ISBN 978-5-906066-18-4.
**Oʻtirgan iblis** — Rus rassomi Mixail Vrubel tomonidan 1890-yilda yaratilgan rasm.

Yaratilish tarixi
-----------------

1891-yilda M.Lermontov vafotining yarim asrlik yubileyi munosabati bilan asarlarining tahrirlangan qayta nashri chiqariladi va Mixail Vrubel nashr uchun 13 ta rasm chizib topshiradi. Ulardan biri Lermontovning ,,Iblis" sheʼri uchun chizilgan edi. Bu aynan Oʻtirgan iblis kartinasidir.Bu kartinani Vrubel tadbirkor Savva Mamontovning uyida chizgan. Hozirda esa, Moskvadagi Tretyakov galereyasida saqlanib kelinmoqda.

Rasm syujeti
------------

Oʻtirgan Iblis kartinasining eskizlaridan biri
Rasm syujeti yuqorida aytganimizdek, M.Lermontovning ,,Iblis sh’eridan olingan. Vrubel oʻz asariga quyidagicha taʼrif beradi:
  
<<*Iblis yovuz ruh emas, balki azobli va qaygʻuli ruhdir, bularning barchasi bilan hukmron, ulugʻvor ruhdir*... >>   

Iblis - inson ruhining kuchi, ichki kurash, shubhalar tasviri. Fojiali ravishda qoʻllarini siqib, Iblis gʻamgin, ulkan koʻzlari bilan uzoqlarga, misli koʻrilmagan gullar bilan oʻralgan holda oʻtiradi. Rasmning fonida togʻli hudud qizil quyosh botishida tasvirlangan. Kompozitsiya jin figurasining cheklanishiga urgʻu beradi, goʻyo ramkaning yuqori va pastki ustunlari orasiga oʻralgan. Rasm Vrubelning individual uslubida kristall qirralarning taʼsirida boʻyalgan, bu uning rasmlarini vitrajlar yoki panellarga oʻxshatadi. Rassom bu effektga palitra pichogʻi bilan qilingan tekis zarbalar yordamida erishdi.. Vrubel Iblisning yuzini ayollik xususiyatlari bilan taʼminladi. U erkak va ayol elementlari oʻrtasida nimanidir koʻrsatishni xohladi.

Boshqa ,,Iblislar"
------------------

Iblislar mavzusi Mixail Vrubel ijodida koʻplab uchraydi. 1899-yilda rassom "Uchar iblis "rasmini chizadi, unda iblis dunyoning qudratli hukmdori sifatida tasvirlangan. 1901-1902-yillarda u oʻzining soʻnggi asari — qahramonona oʻlim yoqasida turgan "Magʻlub boʻlgan iblis "asarini alam bilan chizib tugatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Демон (сидящий)". *Tretyakov galereyasi*. 2-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyul 2022-yil.
2. ↑  „ДЕМОН (СИДЯЩИЙ) 1890". *My Tretyakov*. Qaraldi: 2-iyul 2022-yil.
**Pushti pantera** (inglizcha: *Pink Panther*) — 1963-yilda birinchi marta „Pushti pantera" badiiy filmida ochilish va yopilish ketma-ketlikda paydo boʻlgan va keyinchalik ushbu seriyadagi deyarli barcha filmlarda bir xil rolda paydo boʻladigan xayoliy animatsion qahramon.

Bu qahramon tomoshabinlar orasida shunchalik katta muvaffaqiyatga erishdiki, 1964-yilda u haqida birinchi qisqa metrajli multfilm chiqdi. Unda „Odam" ham paydo boʻldi — Pushti panteraning abadiy dushmani, katta burunli moʻylovli odam. Pushti pantera rejissor Friz Freelingning karikaturasi boʻlgan deb ishoniladi. Keyinchalik, Pushti pantera haqida kamida 124 ta qisqa multfilmlar chiqdi, ulardan faqat ikkitasi ovozli aktyorlik va bir nechta animatsion seriyalar. 1971-yildan boshlab personaj haqida komikslar chop etila boshlandi.

Pushti panteraning qahramoni tanqidchilar tomonidan eʼtirof etilgan va Amerika va jahon animatsiyasi tarixidagi muhim bosqich sifatida tan olingan. U haqidagi koʻplab multfilmlar bemaʼni va syurreal mavzular va soʻzsiz pantomima uslubi bilan vizual soʻz oʻyinlaridan ijodiy foydalanish sifatida belgilangan va harakatning oʻzi 20-asrning birinchi yarmidagi Charli Chaplin va Baster Kiton ovozsiz filmlarni eslatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Pink Panther: One Cool Cat Pets Families.com". 28-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2014-yil.
2. ↑  „"Struttin' with the Pink Panther" - Interview with Jerry Beck, by T.S. Warren". *Ottawa XPress*. 11-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  Hope Freleng Shaw, Hope Freleng, Sybil Freleng Bergman, Sybil Freleng, Art Leonardi*. Meet the Pink Panther*. Rizzoli, 2005. ISBN 0-7893-1308-1.
4. ↑  „Pink Panther - Cataroo.com". 21-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2014-yil.
5. ↑  „History Of Pink Panther - Lifestyle Lounge - Iloveindia". 28-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2014-yil.
6. ↑  THE PINK PANTHER, Don Marksteinʼs Toonopedia, retrieved February 11, 2011
7. 1 2  *Pink Panther: The Ultimate Guide to the Coolest Cat in Town!*. London: DK Publishing, 2006. ISBN 0-7566-1033-8.
**Moyak istisqosi** (gidrotsele) — moyak pardalari orasida suyuqlik yigʻilishi. Tugʻma va orttirilgan (yalligʻlanish kasalliklarida moyakka shikayet yetganda vujudga keladi), shuningdek, oʻtkir va surunkali xillari ajratiladi. Moyak kattalashib ogʻriydi, bemor yurishga, siyishga yoki jinsiy muloqotda boʻlishga qiynaladi, mehnat faoliyati susayadi. Oʻtkir Moyak istisqosi toʻsatdan boshlanadi, bemorning temperaturasi koʻtariladi, yorgʻoq atrofi qizarib, paypaslab koʻrganda qoʻlga qattiq unnaydigan shish paydo boʻladi. Surunkali xili asta-sekin rivojlanadi, moyak pardalari orasiga uzoq vaqt suyuqlik yigʻilishi natijasida uning shakli oʻzgarib, xuddi nokka oʻxshab qoladi. Moyak istisqosiga xos alomatlar paydo boʻlganda darhol xirurg yoki urologga koʻrinish lozim. Moyak istisqosiga xirurgik (operetsiya) davo qilinadi. Kasallikning oldini olishda mo-yakning turli yalligʻlanishlar va shikastlanishlarini oʻz vaqtida davolatish muhim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Moxorovichich yuzasi** - Yer poʻsti bilan mantiyasi orasidagi chegara. Moxorovichich yuzasi dastlab 1909-yilda Bolkrn zilzilalaridan tarqalgan seysmik toʻlqinlarni oʻrganish natijasida aniqlangan. Boʻylama seysmik toʻlqinlar tezligi Moxorovichich yuzasini kesib oʻtganda (yuqoridan pastga) sakrab boradi. Moxorovichich yuzasida boʻylama seysmik toʻlqinlar tezligi Moxorovichich yuzasi ustida 6,9—7,5 km/sek. ostida 8,0—8,2 km/ sek.ga teng. Koʻndalang toʻlqinlarning tezligi Moxorovichich yuzasi ustida 3,6—4,2 km/sek. ostida 4,4—4,7 km/sek. Moxorovichich yuzasi okeanlar tubida 10–12 km, togʻlik joylarda 60– 70 km chuqurlikda joylashgan. Oʻzbeki-stonning Fargʻona vodiysida 55 km, Toshkent vohasida 40–45 km, Qizilqumda 35 km ga yetadi. Pomir togʻlarida esa 80–85 km. Moxorovichich yuzasining tabiati haqida seysmolog olimlar orasida hanuzgacha yagona fikr yoʻq. Bu sohada amaliy va nazariy izlanishlar davom etmoqda. Moxorovichich yuzasini ilmiy oʻrganish Yer pusti evo-lyusiyasini aniqlash va qazilma boyliklarning paydo boʻlishi jarayonini bilish, ularni qidirib topishda ahamiyati katta. Moxorovichich yuzasi uni kashf qilgan xorvatiyalik seysmolog A. Moxorovichich (1857—1936) nomi bilan atalgan. Yana qarang Yer.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shimoliy irlandiya** — Buyuk Britaniyaning maʼmuriy-siyosiy qismi. Irlandiya o.ning shim.sharqiy qismida joylashgan. Maydoni 14,2 ming km². Aholisi 1675 ming kishi (1997). Asosiy shahri — Belfast. Maʼmuriy jihatdan 26 okrugga boʻlingan.

SH.I.ning 20-asr boshlarigacha boʻlgan tarixi Irlandiya tarixi bilan uzviy bogʻliq. Bu hududda odamlar mil. av. 6ming yillikdan, kelt qabilalari esa mil. av. 4-asrdan yashay boshlagan. Ilk oʻrta asrlarda bu hudud mustaqil Olster Irland Qirolligining tarkibiga kirgan. 12-asr oxirida rasman ingliz taxtiga tobe boʻlgan boʻlsa ham amalda hokimiyat klan qabilasi boshliklari qoʻlida boʻlgan (qarang Olster, tarixiy viloyat). 16-asrda Irlandiya hududining barcha qismida Angliya hukmronligi oʻrnatilgach, hozirgi Shimoliy Irlandiya hududi Olster viloyati tarkibiga kirgan. 1919—21 yillardagi irland xalqining inglizlarga qarshi olib borgan milliy ozodlik urushi natijasida 1921-yil imzolangan AngliyaIrlandiya shartnomasiga koʻra, Buyuk Britaniya Irlandiyaning katta qismiga dominionlik huquqini berdi (1949-yildan Irlandiya Respublikasi), ammo Sh.I. hududidagi hukmronligini saqlab qoldi. Irlandiyaning ana shu ajratib olingan qismida rasman Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya Qoʻshma Qirolligi tarkibida muxtor viloyat (Shim. Irlandiya) tashkil etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Shimoliy Irlandiya" *OʻzME*. Sh-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Buyuk Britaniya geografiyasi | *Buyuk Britaniya geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Rossiyaning janubida joylashgan Shimoliy Kavkaz
Rossiyaning janubiy qismi
Shimoliy Kavkaz - maʼmuriy hududiy boʻlinish

  

**Shimoliy Kavkaz** — Sharqiy Yevropadagi mintaqa, Rossiya Federatsiyasining janubiy qismida joylashgan. Old Kavkaz, Katta Kavkaz dovonining shimoliy tomoni (sharqiy qismi Ozarbayjonga tegishli), janubiy yon bagʻirning Psou daryosigacha gʻarbiy qismini oʻz ichiga oladi. Rossiyaning eng koʻpmillatli hududi.

Shimoliy Kavkaz qisman Rossiya davlatining bir qismi boʻlib, XVI asrdan boshlab bosib olish boshlangan va 1864-yilda Kavkaz urushi oxirida toʻliq qoʻshib olindi. 

Hozirgi kunda Shimoliy Kavkaz hududida 7 respublika joylashgan: Adigeya, Qorachoy-Cherkasiya, Kabarda-Balkariya, Shimoliy Osetiya Alaniya, Ingushiya, Checheniston va Dogʻiston, shuningdek 2 ta hudud: Janubiy va Shimoliy Kavkaz federal okruglari tarkibiga kiruvchi Krasnodar va Stavropol.

Tarixi
------

XVII asrning oʻrtalaridan boshlab turk ekspansiyasi sezilarli darajada oshdi. Biroq, Moskva Kavkaz xristianlariga jiddiy yordam bera olmadi. Rossiyaning Shimoliy Kavkazdagi siyosati faqat XVIII asr boshlarida, Pyotr I islohotlari davrida Usmonli imperiyasi muhim tarixiy dushman sifatida eʼtirof etilgandan keyingina faollashdi, unga qarshi kurashda Kavkazning strategik ahamiyati yaqqol namoyon boʻldi. Bu vaqtda Kaspiy mintaqasida oʻzini mustahkamlash istagi paydo boʻldi (Pyotr I ning forslarga yurishi). Xuddi shu davrda, XVIII asrning 30-40-yillari, Eronning Kavkazdagi harbiy ishtiroki va siyosiy taʼsiri kuchayishni boshladi. 1733-yilda u bilan boʻlgan urushda magʻlubiyatga uchragan Turkiya, Dogʻistonga boʻlgan daʼvolardan vaqtincha voz kechdi. Fors, 1734-1742-yillarda Nodir Shohning yurishlari natijasida yana Kavkazorti va Kaspiy sohillarini zabt etdi. Bunday sharoitda Dogʻiston hukmdorlari Sankt-Peterburgga bir nechta elchilarini yuborishdi, ammo ular samarasiz edi.

1735-1739-yillardagi rus-turk urushi katta kuchlarni talab qildi, ammo natijalar Rossiya uchun noqulay edi. Belgrad shartnomasiga koʻra, u Sultonni Cherkesiyaning homiysi va Kabardinning betarafligi deb tan oldi. Ikkinchi urush Adigiya dvoryanlari guruhlari oʻrtasida kurashning kuchayishiga olib keldi, ular orasida Qrim va Turkiya bilan yaqinlashishga intilganlar va ruslar yoʻnalishiga rioya qilganlar bor edi. Boshqa tomondan, XVIII asrning 40-50-yillarida Qrim va turklar vaqti-vaqti bilan Shimoliy-gʻarbiy Kavkazga bostirib kirib, cherkeslarni oʻz vassallariga aylantirmoqchi boʻlganlar, ammo urinishlar muvaffaqiyatsiz tugagan.

1792-yilda Zaporojye kazaklarini Kubanga koʻchirish boshlandi (dastlab 25 ming kishi), bu yerda 1794-yilda Yekaterinodar shahri tashkil etilgan.

Antropologiya
-------------

Shimoliy Kavkaz aholisining aksariyati Yevropeoid irqining Shimoliy Kavkaz turiga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  A small schematic map of the regions can be seen at
2. ↑  Статья "Северный Кавказ"[*sayt ishlamaydi*]. Словарь современных географических названий. Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. — Электронное издание. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
**Puflama sozlar orkestri** – puflama (yogʻoch, mis yoki faqat mis — banda) va urma cholgʻulardan iborat orkestr. Yevropada 17-asrda shakl topgan. Turli (jumladan, ochiq havo, yurish) sharoitlarga moslanganligi tufayli koʻpgina mamlakatlar armiyalari tarkibiga kirgan. Ijrochilar soniga qarab kichik (20), oʻrta (30) va katta (40—55, baʼzan 80—100 sozandadan iborat) Puflama sozlar orkestrio.lari ajratiladi. Katta Puflama sozlar orkestrio. fleyta, goboy, klarnet, saksofon va fagot turlari, shuningdek, valtorna, truba, kornet, trombon, alt, tenor, bariton, baslar va turli urma cholgʻulardan tashkil topgan.

Oʻzbekistonda dastlab rus chor qoʻshinlari tarkibida, keyinchalik (1910-yillarda) Margʻilon, Andijon, Samarqand, Toshkent va boshqa shaharlarda havaskor (jumladan, milliy) sozan-dalardan iborat Puflama sozlar orkestrio. paydo boʻlgan. 1920-yillardan Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari, shuningdek, madaniyat saroylari, oʻquv muassasalari tarkibida keng rivoj topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Boshqird chavandozlari
**Pugachyov qoʻzgʻoloni** (1773-75) -rossiyada hokimiyatga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolon. Uralboʻyi, Uralorti, Oʻrta va Quyi Volgaboʻyiga tarqalgan. Unga Ye.I. Pugachyov rahbarlik qilgan. Yoyiq kazaklari, zavod ishchilari, krepostnoy dehqonlar, Volgaboʻyi aholisi, Salavat Yulayev, Kinzya Arslonov boshchiligidagi boshqirdlar dehqonlar urushining harakatlantiruvchi kuchlari boʻlgan. 1773-yil sentabrda qoʻzgʻolonchilar Iletsk va boshqa istehkom shaharchalarini egallaganlar. 1773-yil oktabrda Pugachyov 2500 kishilik otryadi bilan Orenburg qalʼasini qamal qilgan. Qoʻzgʻolonchilarning soni dekabr oyida 30 ming kishiga yetib, ularning qoʻlida 86 toʻp boʻlgan. Qoʻzgʻolon noyabr-dek. oylarida katta hududga yoyilgan. 1774-yil fevralda Chelyabinsk egallangan. Qoʻzgʻolonchilarga qarshi Yekaterina II hukumati muntazam qoʻshinlarini yuborgan. Pugachyov Orenburg qamalini boʻshatish, Chelyabinsk va Kurganni tashlab chiqish, qoʻzgʻolon avj olgan Ural zavodlariga ketishga majbur boʻlgan. 1774-yil iyulida qoʻzgʻolonchilar Qozon uchun boʻlgan jangda yengilganlar. Pugachyov dehqonlar harakati keng yoyilgan Volganing oʻng sohiliga oʻtib ketgan. Uning keng yoyilishiga Pugachyovning dehqonlarga yerlarni boʻlib berish, krepostnoy huquqni tugatish, dvoryan va podsho amaldorlarini yoʻqotishga daʼvat etuvchi manifestlari yordam bergan. Dehqonlar qoʻzgʻoloni magʻlubiyatga uchragan. Pugachyov tutib olinib, 1775-yil Moskvada qatl etilgan. Minglab qoʻzgʻolonchilar shafqatsiz jazolangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Robert Schumann** (talaffuzi: *Robert Shuman*; 1810.8.6, Svikkau — 1856.29.7, Endenix, Bonn yaqinida) — nemis kompozitori, 19-asr musiqiy romantizmning namoyandalaridan. F.Vik (fortepiano) va G.Dorn (kompozitsiya)dan taʼlim olgan. Shuman ijodi uchun dasturlilik va inson tuygʻularini chuqur psixologik ochib berish xos. Shuman oʻz asarlarida hayot oqimini butkul aks ettirishga intilgan, har bir hodisa va taassurotni oʻziga xosligini ifoda etib, qarama-qarshi kayfiyat va obrazlardan iborat boʻlgan, keng qamrovli badiiy dunyosini yaratgan. Fortepiano asarlaridan — "Simfonik etyudlar", "Karnaval", "Fantastik pyesalar" kabi turkumlari, shuningdek, "Fantaziya", 3 sonata, konsert va boshqalar ajralib turadi. Vokal lirika tarixida shahrining G.Geyne ("Shoir sevgisi"), A.Shamisso ("Ayol hayoti va sevgisi"), yilEyxendorf ("Qoʻshiqlar davrasi") sheʼrlariga yozgan qoʻshiq (romans) turkumlari muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, Shuman "Genoveva" (1848) operasi, J.Bayronning "Manfred" poemasiga musiqa, 4 simfoniya, kamer hamda xor asarlari va boshqalar muallifi. Sh.Leypsigda "Yangi musiqa jurnali"ni tashkil etib (1834), ilgʻor gʻoyalarni oldinga surgan. Shuman Sharq mavzularida kamercholgʻu ("Arabcha", "Sharq manazaralari"), kamervokal ("Sharq gullaridan", "MagʻribMashriq devonidan") va yirik ("Jannat va Peri" oratoriyasi, 1843) asarlarini yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miss** ***Chikago*** (angl. *The Sun, the Moon and One Star / Miró's Chicago*, „Quyosh Oy va bitta yulduz") — bu 1981-yilda temir;tel-toʻr, beton, bronza va keramik plitkalardan tayyorlangan Joan Miro haykalidir.

Tavsifi
-------

1969-yilda Brunswick korporatsiyasi ushbu haykalni Miroga topshirdi, ammo xarajatlarni hisoblab chiqqach, loyihani toʻxtatdi. Oʻsha paytdagi haykalning bronza modeli Miluoki sanʼat muzeyi kolleksiyasida saqlangan. 1979-yilda Chikagoning birinchi ayol meri Jeyn Birn haykal uchun mablagʻ toʻplashga rozi boʻldi, lekin uning yarmi boshqa manbaalardan olinishi sharti bilan. Bir qator muassasalar, jamgʻarmalar va shaxslarning javobidan soʻng qurilish ishlari boshlandi. Bundan tashqari, Miro oʻz dizaynini shaharga sovgʻa qilish va haykal tavsifiga hayr -ehson qilgan kishilarning ismlarini kiritish orqali xarajatlarni pasaytirdi. SHundan keyin Chikago hisobiga 250 000 dollar miqdorda pul mablagʻlari kelib tushdi.Bu  mablagʻlarning aksariyati hayr-ehson qiluvchilardan kelgan pullar edi.

Haykal maʼmuriyat binosi va Chikago ibodatxonasi oʻrtasida, Chikago Loopda joylashgan.Haykalning ochilish marosimi 1981-yil 21-aprelda boʻlib oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Miró: Chicago".  Chicago Public Library (August 1997). 31-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2007-yil.
2. ↑  „Public Art Guide" (deadlink).  City of Chicago. 25-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentabr 2011-yil.
3. ↑  „Art Inventories Catalogue".  Smithsonian Institution (2004). 31-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2007-yil.
4. ↑  „Art Inventories Catalogue".  Smithsonian Institution (2004). 31-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2007-yil.
5. ↑  „Miró: Chicago".  Chicago Public Library (August 1997). 31-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2007-yil.
Koordinatalari: 41°52′59.02″N 87°37′49.33″W﻿ / ﻿41.8830611°N 87.6303694°W﻿ / 41.8830611; -87.6303694GO
**Seysmik xizmat** - Yer yuzidagi zilzilarni doimiy ravishda kuzatib turadigan xizmat. Seysmik xizmatning asosiy vazifasi dastlab seysmostansiyalarda seysmograflar yozib olgan seysmogrammalarni sinchiklab oʻrganib, zilzila oʻchogʻidagi parametrlar (vaqti, chuqurligi, magnitudasi)ni aniqlashdan iborat. Bu maʼlumotlar asosida tebranishlarning epitsetrdagi koordinat lari va boshqa koʻrsatkichlari aniqlanadi va kataloglari tuziladi. Kataloglar (zilzila parametrlari roʻyxati) seysmik byulletenlarida umumlashtirilgan holda toʻplanadi va tegishli tashkilotlarga yuboriladi.

Seysmik xizmat bir qancha mamlakatlarda, shuningdek, YUNESKO, NATOda amalga oshiriladi. Bundan tashkari, Rossiyada seymik kuzatuvlar yagona sistemasi, AQShda milliy seysmik xizmati, Yaponiyada meteorologiya agentligi, XXRda davlat Seysmologik byurosi, Yevropada Yevropa seysmologik komissiyasi va Kanada, Yangi Zelandiyada Seysmik xizmatni bajaruvchi tashkilotlar mavjud. Ulardan olingan zilzilalar haqidagi maʼlumotlar Buyuk Britaniyadagi Xalqaro seysmologiya markazida toʻplanadi va tahlil etiladi. Bu markaz jahondagi barcha Seysmik xizmat maʼlumotlarini koordinatsiya qiladi. Seysmik xizmat kuzatuvidan olingan maʼlumot natijalaridan Yer pusti va undan ham chuqurroq qatlamlarda boʻlayotgan geodinamik jarayonlarni, umuman Yerning tuzilishi va uning geofizik xususiyatlarini oʻrganishda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pushtirang chirish**, gʻoʻza koʻsaklarining pushtirang chirishi — Tricho-thecium roseum Link. zamburugʻlari qoʻzgʻatadigan kasallik. Eng koʻp tarqalgan kasalliklardan biri. Koʻsak yetilishining turli davrlarida uchraydi. Chanoqlarda sargʻish pushti rangdagi gʻuborli dogʻlar hosil boʻlib, baʼzan koʻsaklarni batamom qoplab oladi. Koʻsaklar butunlay ochilmay-di yoki kechroq kasallanganda ularning uch tomoni yoriladi. Zamburugʻ koʻsak ichiga ham kirib, tolani chiritadi va kukunsimon mod-daga aylantiradi. Pushtirang chirish bilan kasallangan koʻsaklar qurigandan soʻng toʻkiladi. Pushtirang chirish ning koʻplab rivojlanishiga ortiqcha sugʻorish natijasida vujudga keladigan namlik sabab boʻladi. Sovuq tushishi bilan koʻk koʻsaklarda Pushtirang chirish rivojlana boshlaydi.

Kurash choralari: gʻoʻzaga ishlov berishning agrotexnika qoidalariga rioya qilish; ularning yotib qolishiga yoʻl qoʻymaslik.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sparks** (talaffuzi: *Sparks*) — AQShning Nevada shtatida joylashgan shahardir. Shahar 1904-yilda tashkil etilgan. 2020-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda, shahar aholisi 108 445 kishini tashkil etdi. Bu Nevada shtatidagi aholi soni boʻyicha beshinchi shahardir. Shahar nomi Nevada gubernatori (1903—1908) va Kumush partiyasi aʼzosi John Sparks sharafiga nomlangan.

Sparks Reno-Sparks metropolitan hududida joylashgan.

Geografiyasi
------------

AQSh aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, Sparksning umumiy maydoni 35.9 kvadrat mil (93.0 km2) ni tashkil qiladi, shundan 35.8 kvadrat mil (92.6 km2) quruqlik va 0.15 kvadrat mil (0.4 km2) yoki 0,47% suvdir.

### Iqlimi

Sparks yarim quruq iqlimga ega. Tez-tez past namlik tufayli, ayniqsa yozda, kunlik harorat oraligʻi juda keng. Yanvar oyining oʻrtacha harorati maksimal 48.2 °F (9.0 °C) va kamida 24.7 °F (−4.1 °C) ni tashkil qiladi. Iyul oyining oʻrtacha harorati maksimal 92.1 °F (33.4 °C) va kamida 55.4 °F (13.0 °C).

Demografiyasi
-------------

2018-yilgi Amerika hamjamiyatining soʻroviga koʻra, shaharda 104 246 kishi, 38 056 xonadon istiqomat qilgan. Aholi zichligi 974.6/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 76,8% oq tanlilar, 2,5% afro-amerikaliklar, 1,5% tubjoy amerikaliklar, 5,7% osiyoliklar, 0,5% Tinch okeani orollari va 5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 29,3% ni tashkil etadi.

2018-yilda shahar aholisi, 23,5% 18 yoshgacha va 15,3% 65 yosh va undan kattalar edi. 50,3% ayollarni tashkil etdi.

2018-yilda shahardagi uy xoʻjaliklarining taxminiy oʻrtacha daromadi 60 785 dollarni tashkil etdi va aholining 9,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlganlardir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Census – Geography Profile: Sparks city, Nevada". Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
2. ↑  „U.S. Census Bureau QuickFacts Sparks city, Nevada".  U.S. Census Bureau. Qaraldi: 10-aprel 2020-yil.
**Gavhar Matyoqubova** (1947.18.10, Xorazm) — raqqosa, baletmeyster. Oʻzbekiston xalq artisti (2000). Urganch shahri musiqa bilim yurtini (1975), Toshkent universitetini tugatgan (1980). 1962—75 yillar Komiljon Otaniyozov rahbarligidagi Xorazm ashula va raqs ansambli, 1975—91 yillar Komiljon Otaniyozov nomidagi Xorazm davlat filarmoniyasi raqqosasi, 1991—98 yillar Xorazm madaniyat boshqarmasi qoshidagi xalq ijodiyoti boʻlim boshligʻi, 1998-yildan M. Turgʻun-boyeva nomidagi "Oʻzbekraqs" birlashmasining "Xorazm raqs" viloyat boʻlimi bosh baletmeysteri. M.ning raqslari shoʻx va joʻshqinligi, ijro etilayotgan raqs mazmuniga alohida yondashishi, yengil va keskin harakatlari, chiroyli xiromi bilan ajralib turadi. "Orazibon", "Gala Laylim", "Muhammasi bayoz", "Layla", "Guldasta", "Zuvoniy", "Nizongul", "Lazgi", "Chashmi siyo" (afgʻoncha), "Silsila" (tojikcha), "Kush depti" (turkmancha), "Kanatari" (hindcha), "Pokiston goʻzali" (pokistoncha), "Sham oʻyini" (arabcha) singari raqslarni ijro etgan. "Orol faryodi" (3 boʻlim), "Lazgi afsonasi", "Sumalak sayli", "Orazibon" (3 boʻlim), "Toshlar tilga kirganda", "Qayroq yangraganda", "Kelin salomi", "Jazava raqsi", "Aliqambar", "Dar-panma" (3 boʻlim), "Muhammasi ush-shoq", "Xiva sanami" kabi raqslarni, Mustaqillik, Navroʻz bayramlarida, Amir Temur, Avesto, Al-Fargʻoniy, Berdaq yubileylarida va boshqa tantanalarning barchasida Xorazm raqslarini sahnalashtirgan. M. haqida "Jay-xun qizi" (1990), "Qadriyat" (2002, 2 qismli) filmlari ishlangan. "Shuhrat" medali bilan taqdirlangan (1997).
<3 nafar farzandning onasi,1000 oshiq shogirdlarning ustozi,koplab davlat unvonlar sohibi.
Hozirda Xorazm raqs Filarmonyasi bosh beletmesteri.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

3 ta farzandning onasi.
Birinchi kitobi "Ofatijon lazgi"1993-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tuyamoʻyin suv ombori** - Amudaryoning quyi oqimidagi Tuyamoʻyin tor darasida qurilgan yirik gidrotexnika inshooti. Daryo suvini irrigatsiya va energetika maqsadlarida mavsumiy rostlash uchun xizmat qiladi. Gidrouzel qurilishi 1970-yildan boshlangan. 1978-yilda 1navbati va 1983-yilda toʻliq ishga tushirilgan. Umumiy hajmi 7800 mln. m³. Suv ombori 4 ta — 1 ta oʻzanli va chap sohildagi tabiiy chuqurliklarda barpo etilgan, suv uzatilib toʻldiriladigan 3 ta ombordan (Kaparas, Sultonsanjar, Qoʻshbuloq) iborat. Gidrouzel Amudaryoning chap va oʻng sohillariga suv chiqarishni taʼminlaydi. Tuyamoʻyin suv omborio. toʻgʻonlari suvni damlab, satxini kutarilishga olib keladi. Bunda yuqori va pastki byeflardagi eng katga farq 18–24 m ga yetib boradi. Sultonsanjar pastligini suv bilan tuddirish uchun Tuyamoʻyin gidrouzelidan gʻarb tomonga qarab 2,5 km uzunlikda sarfi 50 m³/sek boʻlgan kanal qurilgan. Tuyamoʻyin suv omborio. Tuyamoʻyin GʻESning barqaror ishlashini taʼminlaydi. Amudaryodan Tuyamoʻyin suv omborio.ga har yili oqib keladigan 200 mln.t loyqaoqiziqlarni chiqarib yuboradigan inshootlar barpo etilgan.

Oʻng qirgʻoqda kema qatnovini taʼminlovchi 18x80 m oʻlchamdagi shlyuz qurilgan, uning yuk oʻtkazish qobiliyati 535 mingt ni tashkil etadi. Tuyamoʻyin suv omborio.ning qurilishi bilan Xorazm viloyati, Qoraqalpogʻistonning Toʻrtkoʻl tumani hamda Turkmanistonning Toshhovuz viloyatida yangi yerlarni oʻzlashtirish, sugʻoriladigan yerlarning suv taʼminotini yaxshilash imkoniyati yaratiddi. Gidrouzel zonasida daryoning oʻng qirgʻogʻida Paxtaarna, Qozoqyob, Beshtom, Nayman va Qizilqalʼa, chap qirgʻogʻida Toshsoqa, Qilichniyozboy, Qipchoq-Boʻzsuv, Xorazm viloyatida Pitnakarna, Urgancharna va boshqa kanallarga suv chiqargichlar barpo etilgan.

Ziyomiddin Artukmetov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |