recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tammy Lee „Barbie" Shewchuk** (talaffuzi: *Tammi Shevchuk-Driden*; 1977-yil 31-dekabrda Saint-Laurent, Quebecda tugʻilgan) — ayol xokkeychi. Shewchuk 2000- va 2001-yillarda Xokkey boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida Kanada aʼzosi sifatida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, 2002-yilda Salt Lake City shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Kanada oltin medalini ham qoʻlga kiritgan. Tammy ikki ochko (gol va assist) bilan gʻalabaga hissa qoʻshdi.

Faoliyati
---------

### Dastlabki yillar

2002-yilgi Olimpiada oldidan Shewchuk rekordlar oʻrnatgan edi. Yangi yil arafasidagi mashhur Kvebek PiVi turnirida oʻynagan birinchi darvozabon ayol boʻldi. U bilan birinchi oʻgʻil bolalar jamoasi 1994-yilda hujumchi va jamoadagi yagona ayol boʻlgan Lac St-Luis Lions edi. Tammy shuningdek, 1991- va 1995-yilgi Kanada qishki oʻyinlarida Quebec jamoasi aʼzosi boʻlgan. Shewchuk Taft maktabi va Harvard universitetida xokkey oʻynagan.

### Harvard Crimson

2000—2001-yilgi mavsumda Shewchuk NCAAni har bir oʻyinda 1,48 golli uzatma bilan yetakchilik qilgan. Harvardni bitirganida Shewchuk NCAAning barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurari edi. Shewchuk gollar (160), golli uzatmalar (147) va ochkolari (307) boʻyicha rekord oʻrnatdi. 1998—1999-yillarda Shewchuk Amerikaning birinchi jamoasi deb topildi va Harvardni kollej xokkey chempionatiga olib chiqishiga koʻmaklashdi. Shewchuk oʻyinlardagi oʻz mahorati, ishtiyoqi va xokkeyga sadoqatini namoyon etib, Harvardning John Dooley mukofotiga sazovor boʻldi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Tammy Harvard universitetining ingliz adabiyoti fakultetini tamomlagan. Tammy oʻshandan beri Lawrenceville maktabida va Wesleyan universitetida xokkey boʻyicha murabbiylik qiladi.

Mukofot va unvonlari
--------------------

* Amerika Qoʻshma Shtatlari kolleji xokkeyi boʻyicha haftaning eng yaxshi hujumchisi (1998-yil 24-noyabr haftasi)
* Tammy Li Shewchuk, 1999-, 2000-, 2001-yilgi ECAC All-Turnir jamoasi
* 1999-yil Amerika ayollar kolleji xokkey ittifoqi All-amerikaliklar, birinchi jamoa
* 2001 Patty Kazmaier mukofotining eng yaxshi uchta finalchisi
* 2010-yil Inductee, Beanpot Ayollar shon-sharaf zali

Manbalar
--------

1. ↑  Canadian Gold 2002, p. 121, Andrew Podnieks, Fenn Publishing Company Ltd, Bolton, Ontario, Canada, 2002
2. ↑  Canadian Gold 2002, p. 121, Andrew Podnieks, Fenn Publishing Company Ltd, Bolton, Ontario, Canada, 2002
3. ↑  Tammy Lee Shewchuk at Sports Reference
4. ↑  Canadian Gold 2002, p. 121, Andrew Podnieks, Fenn Publishing Company Ltd, Bolton, Ontario, Canada, 2002
5. ↑  „Tammy Lee Shewchuk, Proud to be Ukrainian".
6. ↑  „arxiv nusxasi". 11-may 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2022-yil.
7. ↑  „ECAC Hockey".
8. ↑  „Archived copy". 7-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2010-yil.
9. ↑  „The Beanpot | TD Garden". 29-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2022-yil.
**Tiruchendurai** - Hindistonning Tamilnadu shtatidagi (Tiruchirappalli tumani) Srirangam talukidagi qishloq.

Aholisi
-------

2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Tiruchendurai aholisi 2,469 kishidan iborat bo'lib, 1,212 erkak va 1,257 ayol mavjud. Jinslar nisbati 1037, savodxonlik darajasi 83,36 ni tashkil etadi.

Aloqalari
---------

Pochta bo'limi: Mutharasanallur</br> Pin kodi: 620101</br> Telefon kodi: 0431

Yaqinda Tiruchidagi Sub-registratorga yuborilgan xabardan so'ng, Thiruchendurai qishlog'idagi taxminan 480 akr bo'lgan butun er uchastkasi Tamil Nadu Vaqf Kengashiga tegishli ekanligi va qishloqdagi har qanday er uchun hujjatni ro'yxatdan o'tkazmoqchi bo'lganlar kerakligi haqida da'vo qilinganidan so'ng, mojaro paydo bo'ldi. undan E'tiroz bildirmaslik sertifikatini oling, deya xabar beradi Hindu manbalarga tayanib.

Manbalar
--------

* „Primary Census Abstract - Census 2001".  Directorate of Census Operations-Tamil Nadu. 17-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Tammara Thibeault** (tugʻ. 1996-yil 27-dekabr, Saint-Georges, Kvebek, Kanada) — kanadalik bokschisi, 75 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Kanada terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempionati gʻolibi, 2019-yilgi Panamerika oʻyinlarining bronza medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati
---------

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u 75 kg vazn toifasida chorak finalda Niderlandiya sportchisi Nouchka Fontijnga yutqazib qoʻydi .

2019-yilda Limada (Peru) boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida 75 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u kolumbiyalik sportchi Jessica Caicedoga yutqazib, yarim finalgacha yetib bordi va turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida kanadalik sportchi hakamlarning alohida qarori bilan niderlandiyalik Nouchka Fontijnga yutqazib, yarim final uchrashuvini yakunladi. Natijada boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Chorak finalda u niderlandiya sportchisi Nouchka Fontijnga yutqazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *arxiv nusxasi* (PDF), 2019-10-13da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2022-04-30
2. ↑
3. ↑
**Park Ji-young** (1980-yil 25-dekabrda tugʻilgan), **Kahi** nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi, raqqosa va aktrisadir. Janubiy Koreyadagi *After School* qizlar guruhining sobiq sardori sifatida tanilgan. 2012-yil iyun oyida Kahi *After School* guruhidan chiqib ketgan va 2015-yil yanvar oyida shartnomasi tugashidan oldin Pledis kompaniyasi bilan yakkaxon qoʻshiqchi va aktrisa sifatida faoliyatini davom ettirgan.

Faoliyati
---------

2000-yilda Kahi DJ Docning „Run to You" mega-xiti uchun bosh raqqosa sifatida tanlangan. Biroq, bu bir lahzali muvaffaqiyat unga katta stress olib kelgan va oxir-oqibat uni sahnadan bir muddat ketishga majbur qilgan. Daromad qilish uchun u farrosh, ofitsiant va sotuvchi boʻlib ishlagan. SM Entertainmentdagi xoreograf unga *BoA* guruhi uchun vaqtinchalik raqqosa boʻlish imkoniyatini bergan, bu esa keyinchalik toʻliq vaqtli lavozimga aylangan. U asta-sekin raqqosa sifatida shuhrat qozongan va uning BoA bilan ishi uch yildan ortiq davom etgan. BoA guruhidan tashqari, u Country Kko Kko, Jinusean, 1TYM, Lexy, Chae Yeon, Eun Ji Won va boshqalarning qoʻshigʻida ijro etuvchi bosh raqqosa edi. U, shuningdek, Son Dam Bi, May Doni va uning sobiq guruhdoshi Kim Jung Ahning raqs oʻqituvchisi boʻlgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

2016-yil 26-mart kuni Kahi Gavayidagi xususiy marosimda tadbirkor Yang Jun-muga (Incase Korea bosh direktoriga) turmushga chiqqan. 2016-yil may oyida Kahi turmush oʻrtogʻi bilan birinchi farzandini kutayotganini eʼlon qilgan. 3-oktyabr kuni Kahi Yang Noah ismli oʻgʻil farzandini dunyoga keltirgan. Kahi 2018-yil 16-iyun kuni ikkinchi oʻgʻli Yang Si-onni dunyoga keltirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bahk Eun-ji.* „K-pop diva Kahi to marry millionaire". *The Korea Times* (15-mart 2016-yil). Qaraldi: 12-aprel 2016-yil.
2. ↑  *Jeong Byung-ki.* „Singer Kahi to be wed in Hawaii". *Korea JoongAng Daily* (16-mart 2016-yil). Qaraldi: 12-aprel 2016-yil.
3. ↑  *Lee Kyung-ho.* „Star News" (ko). *Star News* (13-may 2016-yil). Qaraldi: 4-iyun 2016-yil.
4. ↑  „가희 측 "오늘(3일) 득남, 병원서 안정 취하는 중"" (3-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 4-oktabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* Instagram -da Kahi
* Kahi Twitter sahifasi
**Kahband madrasasi** Pochaquli hoji guzarida joylashgan bo‘lib, 10 hujradan iborat bo‘lgan.

Tarixi
------

U O.Suxareva so‘rab-surishtirib ushbu madrasa qurilishi XIX asr o‘rtalariga tegishli ekanini aniqlaganini yozgan. U mazkur madrasani „oltin-kumushga ishlov beruvchi shaxs qurdirgan bo‘lsa kerak", deb taxmin qilgan. Ushbu o‘quv maskani faoliyatiga doir bir qancha hujjatlar saqlanib qolgan. Sadr rais Mir Badriddin arznomasida Aloqabandon guzari masjidi imomi va mudarrisi mulla Muhammad Zokir Fathulloh qushbegi madrasasiga o‘tayotgani va uning bo‘sh qolgan o‘rniga Kahbandda 100 tanga maosh bilan dars berib yurgan mudarris mulla Abdug‘afur Buxoriy tayinlanishini maʼlum qilgan. Ushbu maʼlumotni qozikalon mulla Abdushukur ham tasdiqlagan. Kahband madrasasida bir nafar mudarris dars o‘tgan. XX asr boshlarida unda mulla Maʼin mudarris edi. Hijriy 1329-yil rabi ul-avval oyida (1911-yil mart) bu dargohda qori Zakariyo ismli mudarris talabalarni o‘qitgan. Unda talabalarga dars bergan mudarrislardan yana biri Mir Abdullaxoja ibn Muxtorxojadir. U shoir bo‘lgan, „Abdiy" taxallusi bilan ijod qilgan. „Tazkirat ash-shuaro" asarini yozgan. Kahband madrasasida ikki yil dars bergan. Manbalardan maʼlum bo‘lishicha, moddiy ahvoli uncha yaxshi bo‘lmagan. Demak, Kahband madrasasida mudarrisga beriladigan maosh kam bo‘lgan. U Buxoro qozikaloni nomiga shikoyat tarzida bir qasida yozgan ekan. Shundan keyin qozikalon uni Muhammad Aminxoja madrasasiga mudarrislikka tayinlagan. Mir Abdullaxoja Abdiy hijriy 1340-yili (1921 — 1922) Buxoroda vafot etadi. Bemor talabalar ro‘yxati keltirilgan hujjatda ham mazkur madrasa nomi uchraydi. Unda ko‘rsatilishicha, Abduzohid, Mullatosh Buxoriy va Mir Xalil ismli talabalar rishta kasalligi bilan xastalangan bo‘lgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro taʼlim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. — B. 304.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gizab** ( Pushtu / dariycha: *ګېزاب* ) — Afgʻonistonning Uruzgon viloyati Gʻizob tumanining markazi .

Tarixi
------

G‘izob 2004-yilda Uruzgon viloyatidan Daykundi viloyatiga ko‘chirilgan, so‘ngra 2006-yilda yana Uruzgon viloyatiga qo‘shib olingan.

Iqlim
-----

Mahalliy dasht iqlimi ta'sirida G'izobda Köppen iqlim tasnifi bo'yicha sovuq yarim quruq iqlim ( *BSk* ) mavjud. G‘izobda o‘rtacha harorat 13,8 °C, yillik yog'ingarchilik esa o'rtacha 206 ni tashkil qiladi.

Iyul - yilning eng issiq oyi, o'rtacha harorat 26,8 °C. Eng sovuq oy yanvarning o'rtacha harorati -1,0 °C bo'ladi.

| **{{{Joy\_ot}}} iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek |

* Daykundi viloyati
* Loy Qandahor

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Hukumati Gizab, Afghanistan Page - Falling Rain Genomics
2. ↑  „Taliban return to Afghan town that rose up and drove out its leaders".  The Guardian (27-oktabr 2014-yil). Qaraldi: 24-sentabr 2018-yil.
Andoza:Daykundi Province
**Giuseppe Verdi** (talaffuzi: *Juzeppe Verdi*; 1813. 10. 10, Parma, Ronkole qishlogʻi — 1901. 27.1, Milan) — italyan kompozitori, opera janrining yirik ustasi. 7 yoshidan musiqadan saboq olgan. 15 yoshida ibodatxonada organchi, orkestr dirijyori boʻlib, Busseto shahrida konsertlar tashkil qilgan. U oʻz asarlarida qahramonlarning ichki dunyosini chuqur ochishga, inson qadr-qimmatini, haq-huquqini himoya qilishga intilgan, jamiyatdagi ijtimoiy illatlarni fosh qilgan. "Rigoletto" (1851), "Trubadur" (1853), "Traviata" (1853) kabi operalarida insonparvarlik gʻoyalari yuksak ehtiros bilan olgʻa surilgan. Uslubida joʻshqin, hayajonli musiqa rivoji bilan ohangdor kuylar, yorqin hamda sodda ifodaviy vositalar uygʻunlashgan. "Bal-maskarad" (1859), "Don Karlos" (1867), "Aida" (1870) operalari V. ijodining choʻqqisidir. V. Shekspir asarlari asosida yaratilgan ikkita nodir operasi ("Otello" musiqali fojiasi, 1886; "Falstaf" komik operasi, 1892) da yangi, muttasil musiqa rivojiga asoslangan uslub namoyon boʻlgan, opera janri isloh qilingan. V. asarlari jahon teatrlari repertuaridan munosib oʻrin olgan. Oʻzbekistonda ham "Rigoletto", "Aida", "Traviata", "Trubadur" kabi operalari sahnaga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abris** (nem. abrip — chiziq, xomaki rasm) — 1) reproduktiv litografiyaga — koʻchirilayotgan tasvir qiyofasi; shaffof material — plyur (yelim kat-lamli shaf-fof qogʻoz), kalka yoki jelatin plyonkaga maxsus tush bilan chiziladi; 2) geodezi-yada — dala sharoitida qoʻlda chizilgan va oʻlchamlar koʻrsatilgan xomaki chizma; 3) harbiy ishda yoʻlning xomaki rejasi. A. jang boshlanishiga oz vaqt qolganda yoki havo yomon paytlarda harbiy muta-xassislar tomonidan koʻz bilan chamalab chiziladi. Yoʻl qogʻozda toʻgʻri chiziq bilan koʻrsatiladi. Yoʻlda uchraydigan narsalar (koʻpriklar, quruqdan aylanib va suvdan kechib oʻtiladigan joylar) nuqta yoki kichik doira bilan koʻrsatiladi. Chiziq bilan koʻrsatishning iloji boʻlmasa, qogʻozning bir chetida qisqa sharh beriladi. A. odatda, harita oʻrnida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abris" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Anna Lena Elisabet Nyman** (1944-yil 23-may 2011-yil 4-fevral) shved kino va sahna aktrisasi bo'lgan.

Birinchi kino rollarini 1955-yilda boshlagan Nayman Vilgot Syomanning"*491"* (1964) filmida rol o'ynagan va *"Men qiziqaman"* (1967) filmida o'zining yutug'iga erishgan,u yerda u psevdo-hujjatli tarzda qahramon rolini o'ynagan.O'zi bilan bir xil nomli va uning davomi *"Men qiziqaman" (Moviy)* (1968).Neyman 5-Guldbagge mukofotida 1967–68 yillardagi eng yaxshi ayol roli uchun mukofotni qo'lga kiritdi.

Keyinchalik u Hans Alfredson va Tage Danielssonning ko'plab filmlari va sahna asarlarida ishtirok etgan,masalan *, "Mahbuslarni bahorga ozod qiling"*(1975) va *Pikassoning sarguzashtlari*(1978).Nayman Ingrid Bergman va Liv Ullmann bilan birga Ingmar Bergmanning *"Kuzgi sonata"* filmida (1978) suratga tushgan edilar.

2004-yilda Neyman Litteris va Artibus qirollik medalini oldi va 2006-yilda u Eugene O'neil Award mukofotini oldi.

Nayman 2011-yil 4-fevralda 66 yoshida bir qancha kasalliklar,jumladan,alkogolizm,oshqozon osti bezi saratoni,koʻp yillik chekish natijasida KOAH va Guillain-Barre sindromi bilan uzoq davom etgan kurashdan soʻng vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Lena Nyman".  Swedish Film Institute (1-mart 2014-yil). Qaraldi: 12-fevral 2023-yil.
2. ↑  „Recipients of Litteris et Artibus 2004" (sv).  Royal Court of Sweden. Qaraldi: 4-fevral 2011-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  *Skawonius, Betty*. „Lena Nyman årets O'Neill-stipendiat" (sv). *Dagens Nyheter*. Qaraldi: 4-fevral 2011-yil.
4. ↑  Bergan, Ronald (7 February 2011)
"Lena Nyman obituary". *The Guardian*. accessed 1 December 2013.

Qo'shimcha o'qish
-----------------

* Lena Nyman at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon

Havolalar
---------

* Lena Nyman IMDbda
* Lena Nyman at the Swedish Film Database
* Obituary in *The Guardian*
**Abror Sodiqovich Sodiqov** (1906.9.17 — Toshkent — 1993.29.9) — fiziolog olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1971), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1952), tibbiyot fanlari doktori (1952), professor (1953). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1935). Toshkent tibbiyot akademiyasi normal fiziologiya kafedrasida assistent (193841), dotsent (194152), kafedra mudiri (1952—76), 1977-yildan maslahatchi. Ilmiy ishlari issiq iqlim sharoitida organizmda boʻladigan oʻzgarishlarni (klimatofiziologiya) oʻrganishga oid. Organizmda suv va tuz almashinuvining nerv sistemasi orkali boshqarilishini tadqiq qilgan.

Manbalar
--------

* Rabotosposobnost skeletnix mishs i nekotorie voprosi vodnosolevogo obmena v usloviyax jarkogo leta. T. 1952.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Giyohvandlik vositalarining qonunga xilof muomalasi bilan bogʻliq jinoyatchilikning kriminologik tavsifi** — aholining giyoxvandlik vositalari isteʼmol qilishga berilishi jismoniy, ruhiy va maʼnaviy tanazzulga uchrashiga; mamlakat iqtisodi, fuqarolar turmushi va mudofaa qobiliyatining tayanchi boʻlishi kerak boʻlgan odamlarning shaxsiy degradatsiyasiga; aholining nasl qoldirish qobiliyatiga va kelgusi avlodlarning salomatligiga salbiy taʼsir koʻrsatilishiga; jinoyatchilikning ommaviy negizlari yaratilishiga;
viktimlik darajasi yuqori boʻlgan shaxslarning koʻpayishiga; qurolli kuchlarning jangovar qobiliyatiga putur etishiga; giyohvandlik vositalarini isteʼmol qilishga moyil shaxslarni profilaktika qilish, davolash, ularga huquqiy taʼsir koʻrsatish va b. shunga oʻxshash tadbirlarga davlat va jamiyat tomonidan katta mablagʻlarning ajratilishiga olib keladi.
*Tadqiqotlar natijasida olingan maʼlumotlar va ekspertlarning baxolashlariga qaraganda, OʻzRda giyoxvandlik vositalarini surunkali isteʼmol qiluvchi shaxslar soni 200 ming kishini, giyohvandlik vositalarini sinab koʻrgan shaxslar soni esa, undan ham koʻproqni tashkil etadi. Vaholanki, sogʻliqni saqlash organlari tomonidan roʻyxatga olingan giyohvandlar soni atigi 30 ming kishini, tashkil qiladi.* Bu mazkur hodisaning latentlik darajasi 6-7 baravar yuqori ekanligidan dalolat beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Turmush tarzi** — kundalik hayot kechirish yoʻli. Lotin tilida *modus vivendi* deyiladi. Turmush tarzi shaxs dunyoqarashini aks ettiradi. Masalan, diniy dunyoqarashli shaxs turmush tarzi din normalari (spirtli ichmaslik, ibodat qilish) bilan belgilansa, ekologiyaga berilgan shaxs turmush tarzi atrofni kirlatmaslikka tirishish bilan xarakterlanadi.

**Turmush tarzi** — shaxs, ijtimoiy guruh, elat, millat, xalqning kundalik hayotini ifodalovchi tushuncha. Turmush tarziga turli jihatlar: falsafiy, sotsiologik, ijtimoiyiqtisodiy, ijtimoiyguruhiy va boshqa nuqtai nazardan yondoshiladi. Shaxs, ijtimoiy guruh Turmush tarzi muayyan davr shartsharoitlarining butun majmuasi bilan belgilanadi. Turmush tarzi ijtimoiy kategoriya. U turmush darajasi deb ataladigan iqtisodiy kategoriyaga nisbatan kengdir. Turmush darajasi, asosan, miqdor koʻrsatkichiga ega boʻlsa, Turmush tarzi ning mohiyati, mazmuni va namoyon boʻlish shakllari koʻp holatda kishilarning hayot kechirishi, mehnati, sogʻligi va hatto xulqatvori bilan ifodalanadi. Muayyan elat, millat va xalqning Turmush tarzi ularning yashash joylari bilan bogʻliq holda shakllanib oʻzgarib boradi. Oʻzbek xalqi oʻz gʻayot faoliyatida kamtarlik, kattalarga hurmat, mehnatsevarlik, bagʻrikenglik, sofdillik kabi axloqiy xislatlarga alohida eʼtibor beradi. Oʻzbek xalqidagi bunday fazilatlar milliy urfodat va anʼanalarda, kundalik hayot tarzi va millatlararo munosabatlarda aks etgan. Xalqimiz hayotida odobaxloq meʼyorlari asosidagi rasmrusumlar, anʼanalar va odatlarning ahamiyati beqiyosdir. Oʻzbek xalqi azaldan jamoa boʻlib yashab, mahalla, qoʻshnichilik udumiga qatʼiy rioya qilgan. Oilada tugʻilgan har bir goʻdakka yaxshi niyat bilan ism qoʻyilgan, savodini chiqarish uchun uni ustozmuallim qoʻliga topshirilgan. Farzandlarni hunarli va uyjoyli qilish otaonalar faoliyatining eng muhim vazifasiga aylangan. Odamlarning, xususan, yoshlarning yurishturishi, ular amal qiladigan tamoyillar hamisha jamoa nazarida boʻladi.

Akbar Oʻtamurodov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Turmush tarzi - yashash shakli va hatti-harakatlar orqali aks etuvchi xulq-atvorning tashqi tomonidir.
**Goʻzal Odiljon qizi Ismatova** (tugʻ. 1996-yil 3-yanvar, Zomin tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston — 2021-yil 22-fevral) — oʻzbek bokschisi, ogʻir vaznda ishtirok etgan. 2014-2017-yillarda Oʻzbekiston chempioni boʻlgan va 2017-yilda boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida gʻolib chiqdi.

Biografiya
----------

Goʻzal Ismatova 2017-yilda Jizzax olimpiya zaxiralari kollejini tamomlab, boks bilan shugʻullangan. 2017-yilda Jizzax davlat pedagogika institutining jismoniy tarbiya fakultetiga oʻqishga kirgan. U 2021-yil 22-fevralda saraton kasalligidan vafot etdi.

Sport faoliyati
---------------

Goʻzal sport ustasi murabbiyi Gʻayrat Karimov rahbarligida boks bilan shugʻullana boshlagan. 2013-yilda viloyat chempionatida birinchi oʻrinni egallagan, 2014-yilda esa mamlakat chempionatida respublika chempioni boʻlgan. 2015-2017-yillarda boks boʻyicha Oʻzbekiston chempioni boʻlgan.

2015-yili Ulanchabda (Xitoy) ayollarning boks bo‘yicha o‘rtasida bo‘lib o‘tgan Osiyo chempionatida u finalda xitoylik bokschi Van Shijinga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Ostonada (Qozogʻiston) ayollarning boks bo‘yicha o‘rtasida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida u muvaffaqiyatsiz ishtirok etib, ochilish jangida xitoylik bokschi Van Shijinga yutqazib qoʻydi. 2017-yilda Xoshiminda (Vyetnam) ayollarning boks bo‘yicha o‘rtasida bo‘lib o‘tgan Osiyo chempionatida u final uchrashuvida vetnamlik bokschi Ti Tran Nini magʻlub etib, qitʼa chempioniga aylandi.

2018-yilda Nyu-Dehlida (Hindiston) ayollarning boks bo‘yicha o‘rtasida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida u chorak finalda rossiyalik bokschi Kristina Tkachevaga yutqazib qoʻydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Skonchalas 25-letnyaya chempionka Azii po boksu Guzal Ismatova". 3-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
2. 1 2  „Спортивные клубы" (ru). *Jizzax Davlat Pedagogika Instituti* (18-iyun 2016-yil). 30-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
3. ↑  „Скончалась чемпионка Азии по боксу Гузаль Исматова" (ru). *Газета.uz* (22-fevral 2021-yil). Qaraldi: 23-fevral 2021-yil.
4. 1 2  „Женский бокс. Гузаль - серебряный призёр чемпионата Азии" (ru). *Podrobno.uz*. Qaraldi: 22-noyabr 2020-yil.
5. ↑  „AIBA Women's World Boxing Championships Astana 2016" (en). *AIBA*. 30-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-noyabr 2020-yil.
6. ↑  „Гузаль Исматова – чемпионка Азии! | Qaraqalpaqstan Xabar Agentligi" (ru). *kknews.uz*. Qaraldi: 22-noyabr 2020-yil.
7. ↑  „Узбекистанка неудачно выступила на чемпионате мира по боксу" (ru). *Sputnik Узбекистан*. Qaraldi: 22-noyabr 2020-yil.
**Abror Anvarovich Qidiraliev** (1992-yil 5-aprelda Oʻsh viloyati Lenin ovulida tugʻilgan) — qirgʻizistonlik futbolchi, "Neftchi" klubi yarim himoyachisi.

Faoliyati
---------

Qurshobning "Aldiyer" klubi tarbiyalanuvchisi. 2011-yildan buyon "Olay Oʻsh" jamoasida oʻynab, 2013-yilda Qirgʻiziston chempioniga aylangan. 2014-yilda „Aldiyer"ga qaytib uning sardori bo’ldi, u bu mavsum oliy divizionda oʻynab, mavsum oxirida esa 9ta gol bilan klubning eng yaxshi toʻpurari boʻldi. 2015-yil boshida Aldiyer moliyaviy muammolar tufayli oliy ligani tark etgach, futbolchi "Olay"ga qaytdi va ikkinchi marta liga chempionligini qoʻlga kiritdi.

2013-yil oxiridan buyon Qidiraliev Qirgʻiziston terma jamoasiga chaqirilgan. 2014-yilning 13-aprelida Afgʻonistonga qarshi oʻyinda milliy terma jamoada debyut qilgan. U soʻnggi oʻyinni 2014-yilning may oyida oʻtkazgan, jami futbolchi terma jamoa safida 3 ta oʻyin oʻtkazgan.

Mukofotlari
-----------

* Qirgʻiziston chempioni **(2)**: 2013, 2015.
* Qirgʻiziston kubogi gʻolibi **(1)**: 2013-yil

Manbalar
--------

1. ↑  #23 Abror Kydyraliev
2. ↑  „ТОП-ЛИГА-2014: Полузащитник сборной Кыргызстана перешел из «Алая» в «Алдиер»". 11-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2016-yil.
3. ↑  „ТОП-ЛИГА-2014: 5 самых удачных трансферов по итогам первого этапа". 11-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2016-yil.

Havolalar
---------
**Neobuddizm** (*neo*... - yangi va buddizm) - XX asrning 40-50-yillaridan boshlab keng tarqala boshlagan diniy-ideologik oqim bo‘lib, Birma, Tailand, Laos, Vyetnam mahalliy ziyolilarining ozodlik va milliy uyg‘onish harakati bilan bog‘liqdir. Uning asosida yangi zamon talabiga javob bera oladigan bunyodkor g‘oyalarni targ‘ib qilish, payg‘ambar va avliyolarni yaratish, taqvodorlik va tarkidunyochilikni rad etish, "karma" kabi masalalar yotadi. Aql-idrokning ahamiyatsizligi, dinning najotkorligi e’tirof etilib, buddaviylik g‘oyalarini tushuntirishda bilish nazariyasi, psixoanaliz usullaridan foydalaniladi. Milliy ozodlik kurashida faol qatnashgan neobuddizm oqimi diniy-islohotchilik harakati kuchayishiga katta ta’sir ko‘rsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 307. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Elastik toʻlqinlar** — elastik muhit (gaz, suyuklik va qattiq jismlar)da tarqaladigan mexanik tebranishlar. [[Toʻlqinlar tarqalayotgan muhitning zarralari toʻlqinlar bilan birga koʻchmaydi, ular faqat oʻz muvozanat holatlari atrofida tebranib turadi. Elastik toʻlqinlarning boʻylama va koʻndalang xillari bor. Boʻylama Elastik toʻlqinlarda muhitning zarralari toʻlqinlar tarqalayotgan yoʻnalishi boʻylab, koʻndalang Elastik toʻlqinlarda esa tarqalayotgan yoʻnalishga perpendikulyar yoʻnalishda tebranadi. Mexanik koʻndalang toʻlqinlar faqat siljish qarshiligiga ega muhitda hosil boʻlishi mumkin. Suyuq va gaz holatdagi muhitlarda faqat boʻylama toʻlqinlar; qattiq muhitda ham boʻylama, ham koʻndalang toʻlqinlar vujudga keladi. Istalgan vaqtda tebranishlar yetib kelgan elastik muhit nuqtadarining geometrik oʻrni toʻlqin fronti deb, bir xil fazada tebranuvchi nuqtalarning geometrik oʻrni toʻlqin sirti deb ataladi. Toʻlqin sirtlari istalgan shaklda boʻlishi mumkin. Eng sodda holda ular tekis (yassi) yoki sfera (sferik) shaklida boʻladi. Elastik toʻlqinlar elastik muhit zarralarining tebranish amplitudasi va chastotasi, toʻlqin uzunligi, faza hamda guruh tezliklari va boshqalar koʻrsatkichlar bilan ifodalanadi. Elastik toʻlqinlar chastotasi Gs ulushlaridan 1013Gi gacha. Elastik toʻlqinlardan seysmologiya va gidrolokatsiyada, okeanlarni oʻrganishda, qattiq, suyuq hamda gaz holatdagi moddalarning tuzilishini oʻrganishda, tibbiyot va boshqalar sohalarda keng foydalaniladi (yana qarang Toʻlqinlar).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nemischa—ruscha—oʻzbekcha frazeologik lugʻat** – mazkur oʻquv frazeologik lugʻati har uchala tilga doir bo’lgan 700 dan ziyod turli xil strukturaviy tuzilishga ega boʻlgan turgʻun soʻz birikmalarini oʻz ichiga oladi.

Oʻquv frazeologik lugʻatda berilgan har bir nemis tilidagi turgʻun soʻz birikmasi avval oʻsha tilda talqin qilingan, soʻngra uning oʻzbek va rus tillaridagi mos keluvchi muqobil tarjimalari berilgan. Ayrim koʻp ma’noli frazeologizmlarning ma’nosi har uchala tilda ham ularning bir necha variantlari berilgan.

Oʻquv lugʻatining maqsadi oʻquvchi va talabalarning ogʻzaki yoki yozma nutqini emotsianal va ekspressiv til boyligidan foydalanishga qaratilgan boʻlib, har bir frazeologizmning nutqda ifodalanishi rus va oʻzbek tiliga qilingan tarjimadan soʻng nemis tilida turli xil gaplarda berilgan. Gaplar badiiy adabiyotlardan hamda ogʻzaki nutq shakllaridan olingan.

Masalan:

**von A bis Z (umg.)**

von Anfang bis zum Ende

разг. от начала до конца: = от доски до доски; от А до Я

boshdan oyoq, ipidan ignasigacha, miridan sirigacha

Er hat mir die Geschichte von A bis Z erzählt.

Mazkur oʻquv frazeologik lugʻatdan chet tilini oʻrganayotgan barcha yoshdagi oʻquvchilar foydalanishi mumkin.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

M.I.Umarxoʻjayev, K.N.Nazarov, Nemischa – ruscha - oʻzbekcha frazeologik lugʻat, "Oʻqituvchi" 1994, 160 bet
**Goʻsht va sut uchun boqiladigan qoramol zotlari** - boʻrdoqiga boqilganda koʻp goʻsht-yogʻ qiladigan, sogʻin davrida koʻp sut beradigan mollar. Bularga aberdin-angus (qarang Aberdinangus qoramol zoti), shvits, olatov, Kostroma, lebedin, bestujev, simmental kabi qoramol zotlari kiradi. Sigirlari vazni 450—550 kg, buqalariniki 800—900 kg. Sigirlari oʻrtacha 2500—3000 kg, ayrimlari 40005000 kg sut beradi. Sutining yogʻliligi 3,7— 4,2%. Bu qoramollarning gavda tuzilishi pishiq, yelini yaxshi rivojlangan. Semirtirilganda 56—58%, hatto 60— 65% (2—3 yoshli bichilgan buqalari) goʻsht-yogʻ qiladi. Oʻzbekistonda shvits va olatov zotlari yaxshi iqlimlashgan. Koʻpchilik viloyatlarda, ayniqsa, shvits mollari sof holda urchitilib, mahalliy zotlarni yaxshilashda foydalanilmoqda (qarang Qoramolchilik).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Abruy qoʻzgʻoloni** — 6-asrning 80-yillarida mahalliy tabaqa — dehqonlarga va savdo aristokratiyasiga qarshi Quyi Sugʻd (hozirgi Buxoro viloyati) aholisi kambagʻal tabaqasining koʻtargan qoʻzgʻoloni. Qoʻzgʻolonga Abruy boshchilik qilgan. 10-asrda yashagan Buxoro tarixchisi Narshaxiyning xabar berishicha, Buxoro aholisi Abruyni Boykand (Poykend) shahriga hokim qilib tayinlaydi.

Abruy qoʻzgʻoloni dan zarar koʻrgan dehqonlar va mulkdorlarning koʻpchiligi Turk xoqonligi qoʻl ostidagi Taroz va Turkiston shahri larigʻa qochib borib, Turk xoqoni Qorachurindan qoʻzgʻolonchilarga qarshi kurashda yordam soʻraydilar. Qorachurin oʻgʻli Sheri Kishvar (Elbars yoki Elarslon) boshchiligida Buxoroga katta lashkar yuboradi. Natijada qoʻzgʻolon bostiriladi. Buxorodagi yerlar yana oʻz egalari — dehqonlarga qaytarib beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abruy qoʻzgʻoloni" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Elbarsxon (maʼnolari).

**Elbarsxon II** (??? — 1739-yil 27-noyabr) — Xorazm (Xiva) xoni (1728—39). Shohniyozxon oʻgʻli.

Elbarsxon davrida mamlakatda ichki nizolar davom etgan. 1736-yil Shergʻozixonnshi katta oʻgʻli Ergʻozi sulton Shohobodda unga qarshi kurash boshlagan. Xonlikdagi mangʻitlar va qoraqalpoqlar ham bosh koʻtargan. Elbarsxon ularga qarshi kurash bilan bir Qatorda qoʻshni davlatlar hududiga ham chopqunlar uyushtirgan. 1736-yil Elbarsxon 3 ming turkman askarlarini Chin Vakil yovmut boshchiligida Xurosonga joʻnatgan. Bu qoʻshin Mand tekisligi va Olatogʻ atrofida qizilboshlilar qoʻshini ustidan zafar qozonib, katta oʻlja bilan qaytgan. Bu paytda Nodirshoh Shemaxani bosib olib Ganjada turgan edi. 1738-yil Nodirshohning oʻgʻli Rizoquli mirza Balxni egallab, Movarounnahrga yurish boshlagan. Buxoro xoni Abulfayzxon Elbarsxondan koʻmak soʻragan. Elbarsxon katta koʻshin bilan Buxoroga otlangan, biroq yoʻlda Abulfayzxonni qizilboshlilar bilan sulh tuzganidan voqif boʻlgach, orqaga qaytgan. 1739-yil fevralda Elbarsxon oʻzbek va turkmanlardan tashkil topgan qoʻshin bilan Xurosonga yurish qilib, Niso va Obivard atrofini talontoroj qilib Xivaga qaytgan. 1739-yil oktabrda Nodirshoh Buxoroni olib, Xivaga qoʻshin tortgan. Tuyamoʻyin, Pitnak, Hazoraspda xivaliklar magʻlub boʻlgan. Eron qoʻshini Xonqani 7 kunlik qamaldan soʻng egallagan, Elbarsxon va uning 20 ta amiri asir olingan. Nodirshoh ularni qatl ettirib, Xivaga yurish qilgan va 3 kunlik qamaldan soʻng uni bosib olgan.

Adabiyot
--------

* Materialn po istorii kazaxskix xanstv XV-XVIII vv. AlmaAta, 1969.

Manbalar
--------


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Xorazm hukmdorlari |
| --- |
|  |
| 
* Elbarsxon
* Sulton Hojixon
* Xasanqulixon
* So‘fiyonxon (Sufiyonxon)
* Bujaqaxon (Bujugaxon)
* Avaneshxon
* Kalxon
* Aqatoyxon
* Doʻstxon
* Hoji Muhammadxon (Hojimxon)
* Arab Muhammadxon
* Habash sulton va Elbars sulton
* Asfandiyorxon
* Abulgʻoziy Bahodirxon
* Anushaxon
* Xudoydodxon
* Erengxon
* Jo‘ji sulton
* Valixon
* Shohniyozxon
* Shohbaxtxon
* Sayid Alixon
* Musoxon
* Yodgorxon
* Shergʻozixon
* Elbarsxon II
* Tohirxon
* Abulxayrxon
* Nuralixon
* Jahongirxon
* Bulakayxon
* Muhammad Amin inoq
* Avaz Muhammad inoq
* Eltuzarxon
* Muhammad Rahimxon I
* Olloqulixon
* Rahimqulixon
* Muhammad Aminxon
* Abdullaxon
* Qutlugʻmurodxon
* Said Muhammadxon
* Muhammad Rahimxon II
* Asfandiyorxon
* Said Abdullaxon
 | 
nothumb |

 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fosfat rudalari** - tarkibidagi fosfor, sanoatda foydalanish uchun texnik tomondan kulay va sanoatning turli sohalari uchun fosfor tarkibli mahsulotlarni (mineral oʻgʻitlar, fosfatlar, fosfor tuzlari) olish nuli bilan ularni qayta ishlash, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlgan birikma va konsentratsiyalarda boʻlgan tabiiy mineral hosilalar. Fosfat rudalarining asosiy komponenti — fosfor, R2O5ning tarkibi Fosfat rudalarida 2—6% dan 25—34% gacha oʻzgarib turadi hamda texnologik xususiyatlar, qazib olishning geologik sharoitlari va boshqa omillarga bogʻliq boʻladi. Fosfat rudalari tabiiy hosilalarning asosiy 2 guruhidan — fosforitlar va apatitlar, baʼzan alyumo va temir fosfatlardan tashkil topgan boʻladi. Fosfat rudalarining aosiy komponenti — apatit guruhining fosfat minerallari, ularning ichidan koʻproq tarqalganlari — ftoroapatit, ftorokarbonatapatit va ularning modifikatsiyasi — frankolit va kurskit. Fosfat rudalari konlari kelib chiqishiga qarab endogen va ekzogen konlarga boʻlinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kapalak qurti** — kapalaklar tuxumidan chiqadigan chuvalchangsimon hasharot. Oʻsimliklarning turli qismlari, baʼzi turlari jun, mum va b. organik moddalar bilan oziqlanadi. Tuxumdan chiqqan K.q. juda kichik boʻladi. Ketma-ket tullab, gʻumbakka aylanadi; gʻumbakdan voyaga yetgan kapalak chiqadi. K.q.ning gavdasi koʻp boʻgʻimli; ogʻiz organlari kemiruvchi tipda tuzilgan. Boshqa hasharotlar qurtlaridan qorin boʻlimida kalta va toʻmtoq, boʻgʻimlarga boʻlinmagan. 8 juft soxta oyoqlar boʻlishi bilan farq qiladi. K.q. shu oyoqlari yordamida harakatlanadi; koʻkrak oyoqlari esa oziqni ushlab turadi. Soʻlak bezlarining bir qismi ipak bezlariga aylangan. Bu bezlar ishlab chiqargan suyuqlik havoda qotib, ipak iplarni hosil qiladi. Iplardan qurtlar pilla oʻraydi yoki in yasaydi. K.q. erkin yoki yashirin hayot kechiradi. Ayrim K.q. daraxtlar bargi, novdalarini oʻrab olgan toʻrsimon inlarida toʻda boʻlib yashaydi. Erkin hayot kechiradigan K.q.ning rangi va shakli atrof muhitga moslashgan boʻladi. Bir qancha K.q. turli ekinlar, mevali daraxtlar va b. oʻsimliklarga, oziq-ovqat zahiralari, jundan toʻqilgan gazlamalar va kiyimkechaklarga jiddiy ziyon yetkazadi. Tut ipak qurtining pillasidan toʻqimachilik sanoati uchun qimmatli xom ashyo — ipak olinadi (yana q. Ipakchilik).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Fosfor oksidlari** - fosforning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari. Fosfor oksidlari dan fosfor (Sh)oksid yoki fosfit angidrid R2O3, fosfor (U)oksid yoki fosfat angidrid R2O va fosfor (GʻU)oksid (RO2)p muhim ahamiyatga ega. Ularning molekulalari dimer holda, yaʼni R4O6, R4O10 va R2O4 (fosfor qoʻsh oksid) shaklida mavjud.

Fosfor (Sh)oksid, R2O, — rangeiz modda. Suyuqlanish temperaturasi 23,8°, qaynash temperaturasi 173,7°, zichligi 2,135 g/sm3. Suv, uglerod sulfid va benzolda yaxshi eriydi. Sovuq suvda eriganda fosfit kislota N3RO3, issiq suvda esa erkin fosfor, fosfin, fosfat kislota va boshqa birikmalar hosil qiladi. Havoda astasekin fosfat angidridgacha oksidlanadi. 210°da RO2 va qizil fosforga parchalanadi. Fosfit angidrid fosforga cheklangan miqdorda havo taʼsir ettirish yoʻli bilan olinadi. Organik sintezda koʻplab ishlatiladi.

Suv taʼsirida fosfat kislotaaarta aylanadi. Sanoatda fosfat angidrid fosforni kislorodi koʻp havoda kuydirish yoʻli bilan hosil qilinadi. Fosfat angidrid gazlardagi namni, suyuqliklardagi suvni yutuvchi vosita, kimyoviy sintezlarda kondensatsiyalovchi modda sifatida qoʻllanadi. R2O5 shilliqpardalarga taʼsir etadi, yoʻtaltiradi, boʻgʻadi, terini kuydiradi, shu sababli u bilan ishlaganda xavfeizlik texnikasiga rioya qilish lozim.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xori Alam** - Pokistonning Panjob viloyatining Gujrat tumanidagi Kharian Tehsil shahrida joylashgan qishloq. Bu qishloq Nur Jamol Shamali va yuqori Jehlem kanali yaqinida joylashgan. Tarixga ko'ra, bu qishloq Molvi Muhammad Alamning o'g'li Moulvi Abdul Malik tomonidan tashkil etilgan.

Geografiya
----------

Jehlum daryosi Chenab daryosi oraligʻida joylashgandir. Taxminan 25 kilometr (16 mi) uning Xarian shahridan, Kharian Tehsilning ma'muriy markazi esa 8 kilometr (5.0 mi) yaqin atrofdagi Dinga shahridan iborat.

Uning yaqinidagi qishloqlar: Raju, Nur Jaml, Rajo Bhand, Panjan Sher Shahana, Noon, Randheer, Fatah Bhand, Amra Xurd va Amra kalan hisoblanadi.

London kutubxonasida saqlanayotgan "Shahan-e-Gujjar" kitobi Xori Alamning taniqli shaxsi Maulvi Abdul Malik tomonidan yozilgan. Moulvi Abdul Malik Xori Alam nomini Xoridan Xori Alamga o'zgartirdi. Abdul Malik memorial model maktabi Xori. Xori Alamda 2005-yildan beri tashkil etilgan Moulvi Abdul Malik nomi bilan atalgan.

Tarix
-----

Milodiy 997-yilda Sulton Mahmud G'aznaviy otasi Sulton Sebuktegin tomonidan asos solingan G'aznaviylar sulolasini egalladi, 1005-yilda Kobulda shohiylarni zabt etdi va undan keyin Panjob viloyatini zabt etdi. Dehli sultonligi, keyinroq Mugʻallar imperiyasi mintaqani boshqargan. Panjob mintaqasi missioner so'fiy avliyolar tufayli asosan musulmon bo'lib qoldi, ularning dargohlari Panjob viloyati landshaftiga nuqta qo'ygan.

Mo'g'ul imperiyasi tanazzulga uchraganidan so'ng, sikxlar Gujrat tumaniga bostirib kirdi va ishg'ol qildilar. Sikxlar hukmronligi davrida musulmonlar qattiq cheklovlarga duch kelishdi. Britaniya hukmronligi davrida Gujrat tumani aholisining soni ortdi.

Asosan musulmon aholi Musulmon Ligasi va Pokiston Harakatini qo'llab-quvvatlagan. 1947-yilda Pokiston mustaqillikka erishgandan so'ng, hindular va sikxlar Hindistonga ko'chib o'tdilar, Hindistondan qochqinlar bo'lgan musulmonlar esa Mandi Bahouddinga joylashdilar.

Bu qishloq Tehsil Xariyaning bir qismi bo'lgani uchun u ham boy qishloqdir. Ko'p odamlar turli xil xorijiy mamlakatlarga joylashdilar. Madaniyati boshqa joylar bilan bir xil hisoblanadi.

Manbalar
--------
**Abu Bakr Fazl** — muhaddis alloma, Chor Bakrlardan biri. U Somoniylar davlati poytaxti Buxoro shahrida Ismoil Somoniydan boshlab Ahmad, Abu Hasan, Nuh ibn Nasr hukmronligi yillarigacha saroyda yashab, faoliyat ko‘rsatgan.

Tarjimayi holi
--------------

Uning to‘liq ismi Abu Bakr Muhammad ibn al-Fazl bin Ja’far al-Buxoriy bo‘lib, tarixiy kitoblarda „al-shayx, al-islom, zohid" nomlari bilan qayd etilgan. Shayx Abu Bakr Alining safdoshi Imom Ja’far avlodidan bo‘lib, Buxoroga somoniylar davrida kelib, shu yerda yashab qolgan. Uning qabri Buxoroda — Shohmalik va xonaqoh ko‘chalari orasidagi qabristonda. 

„Tarixi G‘unjoriy" va boshqa kitoblarda qayd etilishicha, Abu Bakr Fazl Qur’on ta’limoti amallaridan o‘zini xoli tutmagan zohid odam bo‘lgan. „Tarixi Mullozoda" kitobida muhaddis Abu Bakr Fazlning fatvo berishda o‘ta mohirligi tufayli Buxoroda Muhammad payg‘ambar mazhabidan tashqari boshqa mazhablar inkor etilgan va yo‘qotilgan. Buxoroliklar har ishda Abu Bakr Fazl fatvolariga amal qilganlar. Abu Bakr Fazl to‘plagan musnad hadislari miqdori juda ko‘p bo‘lgan. 

Iso ibn Muso al-G‘unjoriy o‘zining „Tarixi G‘unjoriy" kitobida Abu Bakr Fazlning „Musnadi Fazl" kitobi juda mashhur ekanligini, solim hadislar ustuni deb tan olinganini ta’kidlaydi. „Musnadi Fazl" kitobi Chingizxon bosqini paytida yoqib yuborilgan. Manbalarda qayd etilishicha, Masjidi Kalonda bosqindan oldin katta-katta temir sandiqlar mavjud bo‘lgan. Uning ichida o‘ta muqaddas, qiymati juda baland kitoblar saqlangan. Chingizxon kelib Buxoroni xarobaga aylantirib, javohir to‘la temir sandiqlar ichidagi kitoblarni kuydirib, sandiqlarning o‘zini otlarga oxur qilgan. Shuning natijasida „Musnadi Fazl" kitobining faqat nomi qolgan.

Abu Bakr Fazl hijriy 325-yil (milodiy 936-yil)da Buxoroda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ҳусенов С. Ражабова И*. Чор Бакр*. Тошкент: Шарқ, 2001 — 14 bet.
2. ↑  Аҳмад ибн Маҳмуд Бухорий*. Тарихи Муллозода (Бухоро мозорлари зикри)*. Тошкент: Янги аср авлоди, 2009 — 71 bet.
**Fosfamid**, BI58, rogor (S5N,2 NO, PS2) — sirtdan va singib taʼsir etuvchi insektitsid va akaritsid. 40% li emulgirlanuvchi kukun holida ishlab chiqariladi. Oʻsimlikxoʻr kanalar, shira, tripe hamda barg kemiruvchi zararkunandalarga qarshi kurashda koʻllaniladi. Taʼsir qilish muddati 10—15 kun. Sarf meʼyori 1,5—2,5 kg/ga. Beda va boshqa ekinlarda F.ning 1,5% li superfosfat bilan donador aralashmasi ekish bilan birga solinadi. Oʻrgimchakkana, shira, kuzgi tunlam qurtlariga qarshi qoʻllaniladi. Sarf meʼyori 50–70 kg/ga. Zahari oʻrtacha.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Clintonia andrewsiana*** — Liliaceae oilasiga mansub gulli oʻsimlik. Bu tur 1854-yilda Jon Milton Bigelou tomonidan kashf etilgan va 1856-yilda Jon Torri tomonidan tasvirlangan.  Oʻziga xos *andrewsiana* epiteti Kaliforniyadagi Timoti Lengdon Endryusni (1819 – 1908) oʻrgangan. 19-asr oʻrtalari. Bu tur odatda **Endryu klintoniyasi** yoki **qizil klintoniya** deb atalgan. Kaliforniyada bu tur **koʻk nilufar** yoki **gʻarb koʻk nilufar** sifatida tanilgan, bu gulni *C.borealis bilan adashtirmaslik lozim C.borealis ham* xuddi shunday koʻk nilufar nomi bilan tanilgan. Shimoliy Kaliforniyadagi Pomo aholisi oʻsimlikni zaharli deb hisoblashadi.

Tavsif
------

*Clintonia andrewsiana* — er osti ildizpoyalari orqali koʻpayadigan koʻp yillik oʻsimlik. Bu jinsdagi eng katta oʻsimlik turi boʻlib, 30 to 80 centimetr (12 to 31 in) baland. Oʻsimlikning tagida 5 yoki 6 oval shaklidagi, toʻq yashil barglari bor, ularning har biri 20 to 35 centimetr (8 to 14 in) uzun va 5 to 15 centimetr (2 to 6 in) keng. Uzun boʻyli, tik toʻpgullar 10 – 20 tupli oxirgi soyabondan iborat. gullari – 2-4 tagacha boʻlgan uchta lateral soyabon har biri gullar. Har bir gulda 1 to 2 centimetr (0.4 to 0.8 in) gacha boʻlgan oltita pushtidan qizgʻish-binafsha ranggacha tepalar mavjud uzun va oltita stamens tepalarning yarmiga teng. Mevasi koʻk yoki koʻk-qora rezavorlardir, taxminan 1 centimetr (0.4 in) diametrida. 

* Jon Nugent Fitch tomonidan chizilganJon Nugent Fitch tomonidan chizilgan
* Pishgan mevaPishgan meva
* Clintonia andrewsiana to‘pguliClintonia andrewsiana to‘pguli

Tarqalishi va yashash joyi
--------------------------

*Clintonia andrewsiana* Amerika Qoʻshma Shtatlarining Gʻarbiy qirgʻogʻida, shimoliy Kaliforniyaning markaziy qismidagi Monterey okrugidan Oregonning janubi-gʻarbiy qismidagi Curry okrugiga qadar joylashgan. U qirgʻoq boʻyidagi qizil daraxt oʻrmonlarining soyali, nam joylarini afzal koʻradi.

*C* oraligʻi.*andrewsiana* *C* niki bilan mos keladi.*<span typeof="mw:Entity" id="mwZg">&nbsp;</span>uniflora* Gumboldt okrugida va Kaliforniyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Del Norte okrugida va Oregon shtatidagi Curry okrugida , lekin bu ikki tur oʻz gullari bilan osongina ajralib turadi. *C. andrewsiana* bir yoki bir nechta soyabonda joylashgan bir nechta gullarga ega, *C. uniflora* oq tepalar bilan bitta gulga ega. *C* tepalari.*andrewsiana* — chuqur klaret qizil.

Yana qarang
-----------

* Munchoq nilufar
* Nilufar deb nomlanuvchi o'simliklar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑

Havolalar
---------

* „Photo gallery: *Clintonia andrewsiana*". *CalPhotos*.  Regents of the University of California, Berkeley (2012). Qaraldi: 22-avgust 2020-yil.



* „*Clintonia andrewsiana*". *Lady Bird Johnson Wildflower Center*.  University of Texas at Austin. Qaraldi: 22-avgust 2020-yil.