**Uxnaagiyn Xurelsux** (moʻgʻ.: *Ухнаагийн Хүрэлсүх*; 1968-yil 14-iyun, Ulan-Bator, Mongoliya Xalq Respublikasida tugʻilgan) — moʻgʻul davlat va siyosat arbobi. 2021-yil 25-iyundan Mongoliya prezidenti. 2017-yil 21-noyabrdan Mongoliya Xalq partiyasi (MXP) Markaziy qoʻmitasi raisi. 2020-yildan Buyuk davlat xurali (Mongoliya parlamenti) a’zosi vazifasini bajaruvchi.

Mongoliya bosh vaziri (2017-yil oktyabrdan — 2021-yil 21-yanvargacha). Mongoliya Xalq partiyasi Bosh kotibi (2008—2012).

Tarjimayi holi
--------------

### Yoshlik davrlari va taʼlim olishi

1968-yil 14-iyunda Ulan-Batorda tugʻilgan.

Ulan-Bator shahridagi 2-oʻrta maktabni, soʻngra 1989-yilda Mongoliya Mudofaa universitetini siyosiy fanlar yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan. U Mongoliya Milliy universitetining Davlat boshqaruvi va boshqaruvini rivojlantirish institutida davlat boshqaruvi va huquq fakultetlarida1994 va 2000-yillarda tahsil olgan.

### Harbiy sohadagi faoliyati

Mo'g'uliston xalq inqilobiy armiyasining 152-diviziyasining siyosiy xodimi sifatida ishlagan. 1990-yilda hukumat harbiy hokimiyatni siyosatdan olib tashlashga harakat qilganda, partiya aʼzoligini saqlab qolish uchun xizmatdan chiqqan birinchi moʻgʻul zobiti boʻlgan.

### Siyosiy faoliyati

Siyosiy faoliyatini 1991-yilda Mongoliya Xalq inqilobiy partiyasi (MXIP) Markaziy Qoʻmitasining siyosiy xodimi sifatida boshlagan. 1994 hamda 1996-yillarda Mo'g'uliston parlamentidagi MXIP fraksiyasi kotibiyati maslahatchisi boʻlib ishlagan. U Mongoliya Xalq inqilobiy partiyasi yoshlar tashkiloti institutsional islohotlarining tashabbuskori va amalga oshirgan partiyaning yetakchi arboblaridan biri edi. U MXIPning Demokratik Sotsialistik Yoshlar Federatsiyasini tuzdi va ikki marta — 1997—1999 va 2000—2005-yillarda prezident boʻlib ishladi. 2000-yilda u MXIP boshqaruv kengashiga, 2008-yilda esa MXIP Bosh kotibi etib saylangan. 2010-yilda u sotsialistik partiyalar bilan birdamlik koʻrsatish maqsadida Komintern tavsiyasiga koʻra 1924-yilda „Mongoliya xalq inqilobiy partiyasi"ga oʻzgartirilgan „Mongoliya xalq partiyasi"ning asl nomini tiklash jarayonini himoya qildi. 2017-yil 21-noyabrda boʻlib oʻtgan partiya qurultoyida u 63 foiz ovoz toʻplab, ikkinchi nomzod Ulziysayxaniy Enxtuvshinni sezilarli darajada ortda qoldirib, partiya raisi etib saylandi.

U toʻrt marta — 2000, 2004, 2012 va 2020-yillarda Oliy Majlis (xurali) deputati etib saylangan.

2004—2006-yillarda — 2006—2008-yillarda Favqulodda vaziyatlar vaziri. 2014—2015 hamda 2016—2017-yillarda inspeksiya vaziri. Mongoliya Bosh vazirining oʻrinbosari 2017-yil 4-oktyabrda Davlat Buyuk Xurali Uxnaagiyn Xurelsux nomzodini bir ovozdan ma’qulladi va u bosh vazir boʻldi. U 2021-yilning 21-yanvarida ijtimoiy tarmoqlarda yaqinda issiq ustki kiyimsiz tugʻgan ayolni koronavirus bilan kasallanganlar kasalxonasiga olib ketayotgan videosi ortidan kelib chiqqan norozilik tufayli iste’foga chiqdi. Buyuk davlat xurali Bosh vazirning iste’fosini mutlaq koʻpchilik ovoz bilan qabul qildi.

Keyin u 2021-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarida 72 foiz ovoz bilan gʻalaba qozondi.

Izohlar
-------

1. ↑  „Новым президентом Монголии стал Ухнаагийн Хурэлсух" (ru). *vesti.ru*. 10-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
2. ↑  „Ухнаагийн Хурэлсух вступил в должность президента Монголии". *ТАСС*. 26-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2021-yil.
3. 1 2  „Парламент Монголии принял отставку премьера и его кабинета".  ТАСС (21-yanvar 2021-yil). 21-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2021-yil.
4. 1 2 3 4  „СМИ: премьер Ухнаагийн Хурэлсух избран председателем Монгольской народной партии".  ТАСС (22-noyabr 2017-yil). 7-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2021-yil.
5. ↑  „СМИ: премьер Монголии подал в отставку после скандала с матерью новорожденного".  ТАСС (21-yanvar 2021-yil). 22-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2021-yil.

Havolalar
---------

* Ухнаагийн Хурэлсух, президент Монголии // передача радиостанции «Эхо Москвы»