recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mats Christer Lilienberg** (1969-yil 22-dekabrda tugʻilgan) — Shved sobiq professional futbolchisi, hujumchi sifatida oʻynagan. U uchta Allsvenskan unvonini qoʻlga kiritgan. 1990 va 2004-yillar oraligʻida boʻlgan professional faoliyati davomida ikki marta Allsvenskan eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 1993-1998-yillar oraligʻida toʻliq xalqaro maydonga tushgan u Shvetsiya terma jamoasi safida beshta oʻyinda gʻalaba qozongan hamda bitta gol urgan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Lilienberg faoliyati davomida Trelleborgs FF, 1860 Myunxen, IFK Göteborg, Halmstads BK, Malmö FF va Höörs IS klublari sharafini himoya qilgan. U uchta Allsvenskan unvonini qoʻlga kiritgan (1995, 1996 va 1997-yillarda) va 1993 va 1997-yillarda mos ravishda 18 va 14 ta gol bilan Allsvenskanning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. Malmyo FFda u yosh Zlatan Ibrahimovich bilan birga hujumchi boʻlib oʻynagan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Shvetsiya U21 terma jamoasini jami uch marta himoya qilganidan soʻng, Lilienberg Shvetsiya terma jamoasi safida 1993-yil 10-noyabrda 1994-yil FIFA Jahon chempionati saralashida Avstriya terma jamoasiga qarshi oʻyinda 1:1 hisobidagi durangning 72-daqiqasida Henrik Larssonga almashtirilgan. U 1994-yil 20-fevralda AQSH terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (3:1) Shvetsiya terma jamoasi safidagi birinchi va yagona golini kiritgan. U 1998-yil 29-yanvarda Yamayka bilan oʻrtoqlik oʻyinida (0:0) oʻzining beshinchi va oxirgi oʻyinida maydonga tushgan.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Xalqaro

Terma jamoada yil boʻyicha oʻyin va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyin | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Shvetsiya | 1993 | 1 | 0 |
| 1994 | 2 | 1 |
| 1995 | 0 | 0 |
| 1996 | 0 | 0 |
| 1997 | 0 | 0 |
| 1998 | 2 | 0 |
| Jami | 5 | 1 |

| # | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 20.02.1994 | Jo Robbi stadioni, Mayami, Florida, AQSH |  AQSh | 3-1 | 3-1 | Jo Robbi kubogi |
|

Yutuqlar
--------

**IFK Göteborg**

* Allsvenskan : 1995, 1996

**Halmstads BK**

* Allsvenskan : 1997-yil

**Shahsiy yutuqlar**

* Allsvenskan toʻpurari: 1993 (18 gol), 1997 (14 gol)

Manbalar
--------

1. ↑  „Mats Lilienberg".  worldfootball.net. Qaraldi: 7-sentabr 2012-yil.
2. 1 2 3  „Mats Lilienberg 50 år - Halmstads BK". *www.hbk.se*. Qaraldi: 10-fevral 2021-yil.
3. ↑  „Österrike - Sverige - Matchfakta - Svensk fotboll" (sv). *www.svenskfotboll.se*. Qaraldi: 10-fevral 2021-yil.
4. 1 2  „Mats Lilienberg - Spelarstatistik - Svensk fotboll" (sv). *www.svenskfotboll.se.*. Qaraldi: 10-fevral 2021-yil.
5. ↑  „USA - Sverige - Matchfakta - Svensk fotboll" (sv). *www.svenskfotboll.se*. Qaraldi: 10-fevral 2021-yil.
Interior of the library Al-Aqso kutubxonasi tizimining bir qismi bo'lgan al-Xutniya kutubxonasining ichki qismi
**Al-Aqso kutubxonasi** ( مكتبة الأقصى Maktabat al-ʾAqṣā) **al-Aqso masjidi kutubxonasi** ( مكتبة المسجد الأقصى deb ham ataladi. Maktabat al-Masjid al-ʾAqṣā ), al-aqso majmui ( al-Ḥaram ash-Sharīf )dagi kitoblar jamlanmasi.

* Asosiy kutubxona : al-Aqso masjidining gʻarbida
* Al-Xutniya kutubxonasi : al-Aqso masjidining janubida.

1922 yilda Oliy musumonlar kengashi al-Aqso masjidining Kitoblar uyi, دار كتب المسجد الأقصى المبارك tashkil etdi.  1923 yilda majmua bo'ylab tarqalib ketgan kitoblar an-Nahaviyya gumbazida to'plangan.  1948 yildan 1976 yilgacha faoliyat ko'rsatmagandan keyin kutubxona 1977 yilda qayta tiklandi. Kitoblar Islom muzeyidan Ashrafiyya madrasasiga, soʻngra 2000 yilda Ayollar masjidiga koʻchirildi. 

 Al-Aqso masjidi (al-Qibli) oldida al-Xutniyaga tunnel
Unda 20 000 ga yaqin kitoblar, xususan, islom arxeologiyasiga oid kitoblar mavjud. Kitoblar asosan arab va ingliz tillarida, ba'zilari esa fransuz tillarida. Unda 5-asrdan Usmonlilar davrigacha boʻlgan 2000 ga yaqin arab qoʻlyozmalari mavjud. Qo‘lyozmalardan faqat tadqiqotchilargina foydalanishlari mumkin.  Bundan tashqari, ko'p sonli Falastin gazetalari va jurnallari mavjud bo'lib, ularning aksariyati 20-asr boshlariga tegishli. 

1. ↑  „Archives and Libraries of Jerusalem". *Palestinian American Research Center*. 2-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2022-yil.
2. ↑  Nussiebeh, Mazen (2007). "Islamic libraries in Jerusalem". *Al-Aqsa Journal* **10** (1): 23. Archived from the original on 2022-04-26.. Qaraldi: 2022-12-02. Al-Aqso kutubxonasi]]
3. ↑  Abu Harb, Qasem „12. Digitisation of Islamic manuscripts and periodicals in Jerusalem and Acre",*. From Dust to Digital*. Open Book Publishers, 2016 — 377–415 bet. ISBN 978-2-8218-7626-2.
4. ↑  *Natsheh.* „The al-Aqsa Mosque Library of al-Haram al-Sharif". *Institute for Palestine Studies* (2001).
5. ↑  *Matusiak.* „Digitizing the Historical Periodical Collection at the Al-Aqsa Mosque Library in East Jerusalem" (2009). — „The Al-Aqsa Mosque Library holds one of the largest collections of Palestinian historical newspapers and periodicals.".
**Mineral koʻllar**, shoʻr koʻllar — suvining tarkibida koʻp miqdorda tuz boʻlgan koʻllar. Mineral koʻllar toifasiga tuz miqdori okeandagi (35 g/kg)dan yuqori boʻlgan koʻllar kiradi. Boshqa tasnif boʻyicha Mineral koʻllar toifasiga tarkibidagi eritma moddalar 25g/kg dan ortiq boʻlgan koʻllar kiradi. Tarkibida tuz miqdori 1%o dan 35%o gacha (yoki 25%o) boʻlgan Mineral koʻllar kam mineralli yoki shoʻr koʻllar deyiladi. Yuqori konsentratsi-yadagi Mineral koʻllarning tuzli suvi tagida tuzlar konsentratsiyasi va choʻkmasini hosil qilgan toʻyingan eritmani vujudga keltiradi. Oddiy koʻl suvi oqmasdan turib qolishi va bugʻlanishi natijasida undagi tuz miqdori orta borib, Mineral koʻllar ni paydo qiladi. Mineral koʻllar ikki xil yoʻl bilan: dengizning ayrim qismi ajralib qolishi natijasida (mas, limanlar, baʼzi bugozlar va boshqalar); chul va dashtlardagi pastqam joylarga oqar suvlar nuragan togʻ jinslaridagi oson eriydigan tuzlarini oqizib keltirishidan hosil buladi (mas, Qoraqal-pogʻiston Respublikasining Qungʻirot shahridan 60 km shim.-gʻarbda joylashgan Qoraumbat kuli). Mineral koʻllar suvidagi tuzlarning xili va miqdoriga qarab karbonatli, sulfatli va xloridli boʻladi. Mineral koʻllardan soda, mirabilit, xlorli magniy, tuz, yod, brom birikmalari va h.k. olinadi. Tibbiyotda Mineral koʻllardan revmatizm va boshqa kasalliklarni davolashda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Getman** (polyakcha hetman, nem. Hauptmann — boshliq soʻzidan) — 1) Ukrainada 16—17-asr 1-yarmida kazaklar rahbari, 1648 y.dan Ukraina hokimi va kazak qoʻshinlari boshligʻi; bir qator dehqon-kazak koʻzgʻolonlari rah-bari; 2) Polshada 15—16-asrlarda yollanma qoʻshinlar qoʻmondoni, 16—18-asrlarda butun armiya (barcha qoʻshinlar) qoʻmondoni.

GETTERLAR (ing. getters), gaz yutuvchilar — kimyoviy oʻzaro taʼsir yoki adsorbsiya natijasida gazlarni (inert gazlardan tashqari) bogʻlash xossasiga ega moddalar. G. boshqa gazlar bilan taʼsiri, kimyoviy faolligi, ularni eritish (absorbsiya) yoki sirtida ushlab qolish xossalari bilan farqlanadi. G. vakuum asboblarida inert gazlarni qoldiq gazlardan, qoʻshimchalardan va bugʻlardan tozalashda ham qoʻllaniladi. Sanoatda bugʻlanadigan va bugʻlanmaydigan G. ishlatiladi. Bugʻlanadigan G. gazlarni asbob devorlarida metalli koʻzgu hosil qilib bogʻlaydi. Bunday G. temir, nikel yoki mis sim yuzasidagi bariydan tashkil topgan boʻlib, tegishlicha (feba, niba, kuba) nomlanadi. Bugʻlanmaydigan G. — tantal, titan, sirkoniy, niobiy, toriy, shuningdek lantan, seriy va b. nodir elementlar — asosan gazlarning erish yoki adsorbsiyalanishi natijasida bogʻlaydi. Bunday G. asboblarga kukun holida joylashtiriladi yoki ulardan shu asboblarning ayrim qismlari yasaladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Diagenez** (dia... — tugallanganni bildiruvchi old qoʻshimcha va genesis — hosil boʻlish) — suv havzalari tubida boʻsh choʻkindilarning Yer poʻstining yuqori qatlamlari muhitida choʻkindi togʻ jinslariga aylanish tabiiy jarayonlari majmui. D. choʻkindilarning qayta kristallanishi, kolloidlarning vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishi, autigen minerallar (glaukonit, rodoxrozit, siderit va b.), gʻuddalarning hosil boʻli-shi, barqaror mineral turlarining tarkib topishi, degidratatsiya (suvsizlanish) yoki gidratatsiya va choʻkindilarning sementlanishidan iborat. D. tushunchasini fanga nemis geologi V. Gyumbel (1888) kiritgan. Uning fikricha, D. choʻkindilarning dastlabki holatidan metamorfik jinsga aylanishiga qadar boʻladigan oʻzgarishlar tushuniladi. D. okean, dengiz va dare tubida hosil boʻlgan choʻkindilar tarkibidagi oʻzaro va ular atrofidagi muvozanatning buzilishidan yuzaga keladi. Muvozanatning yoʻqolishi ichki va tashki oʻzgarishlarni keltirib chiqaradi. Bu esa tarqoq holdagi qum va gil zarralarining bir-biriga yopishib, zich, yaxlit va qattiq togʻ jinslariga aylanishiga sabab boʻladi. Masalan, D.da choʻkindi gillardan termal suvlar taʼsirida kristalli slaneilar hosil boʻladi. Erta D. (choʻkindilar tarkibining fizik-kimyoviy muvozanatlashuvi) va kechki D. (moddalarni qayta taqsimlanib turli mineral toʻplamlarini hrsil qilishi) farq qilinadi. Choʻkindilarning dastlabki shakli, tarkibi va xususiyatlarini aniqlashda D.ning ahamiyati muhim.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alfemen** (Althemen, boshq.λλθημένες Yokiλλθαιμένες) — qadimgi yunon mifologiyasida, Krit qiroli Katriyning oʻgʻli.

Orakul Katreyga oʻgʻlining qoʻlidan vafot etishini bashorat qildi. Dahshatga tushgan Alfemen  singlisi Apemosina bilan Kritni tark etdi va Rodosga kelib, shu joyni Kritiniya deb nomladi. U Zevs Atabiriusga qurbongoh qurdi.  Kamirda joylashdi. Germes singlisini sevib qilganiga ishonmasdan, singlisini oʻldirdi.

Koʻp yillar oʻtgach, Katrey oʻgʻli, taxtga merosxoʻrni qidirishda, uning hamrohlari bilan birga tunda Rodosga kelib tushdi.Mahalliy aholi oʻzga shaharliklarniqaroqchilar deb yanglishib, ularga hujum qilishdi. Alfemen, Katreyni tanimasdan, unga oq otib oʻldirdi. Ajablangan Alfemen oʻlim uchun xudolarga ibodat qila boshladi va yer ajralib, uni yutib yubordi. Boshqalarning fikricha, Alfemen qaygʻudan vafot etgan.

Boshqa bir variantga koʻra, Rodosda joylashgan Alfemen Spartalik edi va ancha kechroq yashagan, Geraklidlarning avlodi boʻlgan.

Uchinchi variantga koʻra, Alfeman Argotslik edi. Kissning Oʻgʻli. Troyan urushidan keyin doriytslar bilan Kritdagi 10 shaharlarga asos solgan. Pollid va Delfuga yoki afinaliklarga qoʻshilishni rad etdi va Rodosga joylashdi.

Variyantlardagi kelishmovchilik Rodosning Dorian kolonizatsiyasi vaqti haqidagi turli gʻoyalar bilan bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  Любкер Ф. Catreus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 265.
2. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 2, 1-2
3. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 59, 1-4
4. ↑  Konon. Mifi 47 // Torshilov D.O. Antichnaya mifografiya. SPb, 1999. S.248
5. ↑  Kolobova K. M. Iz istorii rannegrecheskogo obщestva. L. 1951. S.43
6. ↑  Strabon. Geografiya X 4, 15.18 (str.479, 481), ssilka na Efora; XIV 2, 6 (str.653)
7. ↑  Malkin I. Myth and territory in the Spartan Mediterranean. Cambridge UP. 2003. P.78, po Kononu
**Machitli tizmasi** — Toʻpolon daryoning irmogʻi Kishtut havzasi (Surxondaryo viloyati)da joylashgan tizma. Shoʻrob soyining yuqori oqimidan (Daldolitepa togʻi, 1937 m) boshlanib Xoʻja Kiyikkalon tizmasi (4022 m) yaqinida sharqqa keskin burilib, Xoʻja Kiyik tizmasiga (4396 m) tutashib ketadi. Eng baland joyi 3478 m (Machitli togʻi). Togʻ yon bagʻirlari kuchli parchalangan, suvayirgʻich qismi oʻtkir uchli karrlar, sirklar, qirrali qoyalar bilan murakkablashgan. Nurashga chidamli boʻlgan otqindi va metamorfik jinslar tik va qirrali yon bagʻirlarni vujudga keltirgan. Suvayirgʻich qismi (3000-3200 m)da och qoʻngʻir tuproqlarda shair, flamis, tulki quyruq, betaga, baʼzan kobreziya usadi. Oʻrtacha balandliklar (2000-3000 m)da betagali turli utlar va archazorlar tarqalgan. Quyi mintaqada (1200- 2000 m) turli oʻtli bugʻdoyiqzorlar siyrak archazorlar bilan birgalikda maj-mua hosil qiladi. Yaylov sifatida foydalaniladi, mahsuldorligi gektariga 3-8 s.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻrmon-dasht zonalari** — moʻʼtadil va subtropik mintaqalarda joylashgan tabiat zonalari. Bu zonalar tabiiy landshaftida oʻrmonlar bilan dashtlar almashinib keladi. Moʻʼtadil mintaqalarda materiklar ichki qismida keng maydonlarni egallagan. Yevrosiyoda Dunayboʻyi pasttekisligidan Oltoy togʻlarigacha tutash zona hosil qiladi. Soʻngra Mongoliya va Uzoq Sharqda, Xitoyning shim,sharqida ham mavjud. Shimoliy Amerikaning Buyuk tekisliklari orqali 38° shahrik.gacha choʻzilgan. Bu zonalarda qish sovuq va qorli boʻladi. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi —2° dan —20° gacha, iyulniki 18° dan 25° gacha. Yogʻin miqdori 400– 1000 mm, koʻp qismi yoz oylariga toʻgʻri keladi. Tuproqlari xilmaxil. Usimliklari kichikkichik oʻrmonzorlar va dasht oʻtloqlaridan, hayvonot dunyosi oʻrmon va dasht hayvonlaridan iborat. Moʻʼtadil mintaqalarning Oʻrmon-dasht zonalariz.da keng bargli, igna bargli, mayda bargli oʻrmonli dashtlar va preriya zonalari mavjud. Subtropik mintaqalarning Oʻrmon-dasht zonalariz. Shimoliy Amerika va Janubiy Amerika subtropiklarida joylashgan. Afrikada va Avstraliyada ham ayrim joylarda Oʻrmon-dasht zonalariz. uchraydi. Janubiy Amerika Oʻrmon-dasht zonalariz.ning ichki oʻlkalari daraxtsiz savanna va pampa bilan band. Iqlimi subtropik mussonli, qishi iliq, yozi issiq. Eng sovuq oyning oʻrtacha temperaturasi 4—12°, eng issiq oyniki 20—24°, yogʻin miqdori 600–1200 mm. Oʻsimliklar vegetatsiyasi yil boʻyi davom etadi. Tuproqlari unumdor. Daraxt oʻsimliklari koʻproq daryo vodiylarida tarqalgan. Oʻrmon-dasht zonalariz. hududlaridan dehqonchilikda, baʼzi joylarda yaylov chorvachiligida foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
O'roq (Museu Valencià d'Etnologia)
**Oʻroq** — turli boshoqli ekinlar, beda, pichan va oʻtlarni oʻrish uchun ishlatiladigan qurol. Dastaki (qoʻl) va mashina Oʻ.lari farqpanadi. Dastaki Oʻ. ilk dehkonchilik va chorvachilik paydo boʻlganidan soʻng rasm boʻlgan. Oʻrta Osiyoda tarqalgan dastaki Oʻ. turi 3 qismdan — tigʻ (yuqori qismi, uchi ichkariga sal qayrilgan), boʻyin va dasta (metall uchiga yogʻochdan oʻrnatiladi) dan iborat. Oy shakliga yaqin tigʻli (tigʻi arrasimon tishli xili ham koʻp tarqalgan) va dastali Oʻ. xili ham bor. Tik yurib oʻrish uchun ishlatiladigan Oʻ. chalgʻi Oʻ. bel Oʻ. deb ataladi. Bunday Oʻ. uzun yogʻoch dastali boʻladi. Oʻ. dastlab neolit davrida paydo boʻlgan (yogʻoch, suyakka tigʻli tosh qadab tayyorlangan). Eneolit davrida butunlay toshdan ishlangan. Jez davrida metalldan tayyorlangan, ilk temir davridan boshlab temirdan ishlana boshlagan. Oʻ. uzoq asrlar mobaynida asosiy qishloq xoʻjaligi qurollaridan biri boʻlib keldi. Texnika taraqqiyoti tufayli Oʻ. m a shinalari paydo boʻldi. Ammo dastaki Oʻ. turi hali ham keng ishlatiladi. Oʻ. mashinasi qishloq xoʻjaligi ekinlarini, beda yoki oʻtni oʻrib, kombaynning ishchi organiga yetkazib berish (kombaynlarda) yoki ularni bogʻbogʻ qilib dalaga yoyib ketish (alohida oʻt oʻrgichlarda) uchun moʻljallanadi. Asosiy ish organlari: qirqish yoki yulish apparati, motovilo (parraksimon aylanuvchi qism), transportyor. Oʻ. mashinasi traktorlar, kombaynlar yoki oʻziyurar shassilar bilan agregatlab ishlatiladi. Mas, "Oʻzqishloqxoʻjalikmashxolding" kompaniyasida ishlab chiqarilgan "Umid" kir 1,5 G rusumli oʻrishmaydalash mashinasi oʻtni oʻrib, maydalab va transportga ortib boradi. Bu mashina quvvati 40—70 kVt li traktorlar bilan agregatlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻrmon bogʻi** (parki) — shaharlar, sanoat markazlari, sanoat shaharchalarining yashil zonalarida obodonlashtirilgan oʻrmon massivi. Yirik shaharlar, mamlakatlar poytaxtlari atroflarida Oʻrmon bogʻilar tizimi oʻrmonlardan iborat ihota halqalarini hosil qiladi. Oʻrmon bogʻi manzarali joylarda barpo etiladi, hududni obodonlashtiradi, landshaftni boyitadi, aholining dam olishiga xizmat qiladi. Oʻrmon bogʻi bir necha yuzdan 2—3 ming ga va undan ortiq maydonni egallashi mumkin. Oʻrmon bogʻi barpo etishda tabiiy landshaftni saqlab qolishga, koʻp yil yashaydigan, tabiiyiqlim sharoitiga yaxshi moslashgan, manzarali va noyob daraxtbutalar ekishga alohida eʼtibor beriladi. Toshkent shahri yaqinidagi Dendropark, Kattaqoʻrgʻon suv ombori atroflarida barpo etilgan pistazorlar, Andijon shahridagi Bogʻishamol bogʻi Oʻrmon bogʻi namunalari hisoblanadi.

Ayrim oʻrmonchilik xoʻjaliklarida togʻli hududlardagi oʻrmon massivlarida yovvoyi mevali daraxtlarga qalamcha yoki kurtak payvand usulida qimmatli madaniy meva navlari (olma, nok, gilos, olxoʻri va boshqalar) ulanib hosil qilingan bogʻlar ham Oʻrmon bogʻi deyiladi. Bunday bogʻlar Chirchiq oʻrmon xoʻjaligida tashkil etilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Safari
------

Safari soʻzi arab tilidan olingan boʻlib sayohat maʼnosini bildiradi hamda xususan Janubiy Afrika hududlaridagi yovvoyi hayvonlarni oʻrganish va tomosha qilish uchun moʻljallangan hudud. Safari beshta kattalik hisoblanuvchi hamda safari bozorining eng muhim qismi, yovvoyi hayotni oʻrganish va ov qilish uchun moʻljallangan jonzotlar, xususan sher, leopard, karkidon, fil va bufallolar uchun moʻljallangan hudud.

Etimologiya
-----------

Safari arab tilidan sayohat, tur kabi ma'nolarni bildiradi. Bu soʻzlar Nayrobidan Mombasaga avtobusda, Dar es-Salamdan Ungujagacha paromda sayohat qilish uchun foydalaniladi. 1850-yilda tadqiqodchi Richard Fransis Burton Safariga ingliz tilini olib kiradi.
Afrika qirollik miltiqchilari polk marshi Funga Safari shiori ostida boʻlib oʻtgan yaʼni sayohat uchun kerakli boʻlgan mahsulot va uskunalaringizni yigʻishni boshlang.

```
  Ya'ni:
  Sayohatni boshlang. Sayohatni boshlang. Kimni buyrug'i bilan? Kimni buyrug'i bilan? Kapitanimiz buyrug'i bilan. Afrika qiroliggi miltiqchilari buyrug'i bilan.
```

Tarixi
------

1836-yilda Uillyam Kornvallis Harris yovvoyi hayotni va manzarali hududlarni oʻrganish uchun sayohat boshlaydi. Harris safari sayohati haqida unchalik mashaqqatli boʻlmagan, energetik sayohat, kunduzgi dam hamda kechki rasmiy kechki ovqat va ichimliklar hamda tamaki ustida hikoyalar aytish bilan oʻtganini yozgan. Safaridagi ovchilik ishlari 17-asrning ilk davrlarida Evora, Alentexo kabi hududlarda boshlangan boʻlib, qishloq vakillari tomonidan toʻngʻiz kabi hayvonlarni ovlab va ferma qilish uchun hudud tayyorlangan.
Safarining hashamatli chodirli kashshoflar tomonidan 1904-yilda Nyulend va Tarlton kabi firmalari bunyod etildi.

Adabiy janr
-----------

Xules Verne birinchi romani "Five weeks in a Balloon "1863-yilda, H.Rayder Hagger birinchi romani "King Solomon's Mines" 1885-yilda chop etilgan boʻlib ingliz sayohatchilarining Safariga sayohati haqida maʼlumot beradi hamda oʻz vaqtida eng yaxshi bestsellerlar boʻladi. Bu ikki kitob Safari sayohatlari haqida film va asarlar olishga qiziqishni oshirgan.
Ernest Hemingvey Afrika safarilari haqida fantastik va fantastik boʻlmagan pyesalar yozgan. Uning qisqa „The Short Happy Life of Francis Macomber" va „The Snows of Kilimanjaro" asarlari Afrika safarilariga asoslangan boʻlib, oʻzining Safaridagi tajribasidan kelib chiqqan holda yozilgan. Uning ikkita „Green Hills of Africa" va "True at First Light "kabi kitoblari Afrika safarisiga asoslangan.

Manbalar
--------

1. ↑   „Safari definition and meaning | Collins English Dictionary"
2. ↑  "safari noun — Definition, pictures, pronunciation and usage notes | Oxford Advanced Learner’s Dictionary"
3. ↑   „Definition of SAFARI"
4. ↑  Tourism
5. ↑   Hans Wehr Arabic-English Dictionary
The noun safar is in turn derived from the Arabic verb safara, from the root s-f-r
6. ↑  "safari". Oxford English Dictionary (Online ed.). Oxford University Press. Retrieved 2 December 2014. (Subscription or participating institution membership
7. ↑   pp.6-7 Balfour, Daryl & Balfour, Sharna Simply Safari Struik, 2001
8. ↑  In the Spirit of Roosevelt Archived 21 January 2021 at the Wayback Machine; Newland & Tarlton Ltd
**Abdiy Mirabdullaxoʻja** (1870 — Bu-xoro — 1922) — shoir va tazkiranavis. A.ning ayrim zamondoshlariga bagʻishlangan qasida va gʻazallaridan namunalar Afzal Primastiyning ("Afzal ut-tazkor" (1904) va Neʼmatulla Muhtaram ("Tazkirat ush-shuaro", 1910) tazkiralarida uchraydi. "Tazkirai Abdiy" (yoki "Tazkirat ush-shuaroi mutaaxxirini Buxoro", "Tazkirat ush-shuaro", 1904) tazkirasida Amir Abdulahad davrida yashab ijod etgan 118 shoir haqida biografik maʼlumot va asarlaridan namunalar berilgan. Tazkira muqaddima va 28 maqsad (bob) dan iborat. Muqaddimada sheʼr va shoirlik haqida fikr yuritiladi. Muallif shoirlarni oddiy, kamtar boʻlishga, yengil obroʻ va boylik izidan quvmaslikka undaydi. Boblarda shoirlar ijodiga baho berilgan. Asar 19- a. oxiri — 20- a. boshi Turkiston adabiy harakatchiligini, xususan, oʻzbek-to-jik adabiy aloqalarini oʻrganishda muhim manbalardandir. Jumladan, tazkirada Ahmad Donish, Vozeh, Shohin, Sadriddin Ayniy, Toshxoʻja Asiriy kabilar haqida qimmatli maʼlumotlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Güneri Bey** (turkcha: *Güneri Bey*) — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning oʻgli boʻlib, beklikni 1277-1300-yillarda boshqargan. Guneri bey moʻgʻullarga muvaffaqiyatli qarshilik koʻrsatib, beylik hududini kengaytirish uchun koʻp ishlarni amalga oshirgan.

Tarix
-----

Güneri Bey akasi Karamanoğulları bekligining ikkinchi beki Karamanoğlu Mehmed Bey 1277-yilda moʻgʻullar tomonidan oʻldirilganidan soʻng, beklik taxtiga oʻtirgan. Güneri Bey hukmdorligining dastlabki davrlarida beklikda hech qanday tarixiy ahamiyatga ega muhim voqealar sodir boʻlmagan. Ammo u 1284-yilda Saljuqiylar davlatida roʻy bergan fuqarolar urushidan foydalanib, saljuqiylar taxti uchun ikki kichik shahzodani qoʻllab-quvvatladi (Mehmet I siyosatidan unchalik farq qilmaydi). U keyin Saljuqiylarning beklarbeki (beylerbeyi) deb ham eʼlon qilindi. Ammo Hulokuiylar davlati xoni Argʻun ibn Abaqaxon aralashuvi bilan oʻz hududlariga qarab chekinishga va Koʻniya sultonligining ichki ishlariga aralashmasligiga majbur boʻldi. 1287-yilda u oʻsha paytda Kilikiya Armaniston qirolligi tarkibiga kirgan Tarsga bir qancha hujumlar uyushtirdi. Biroq Armaniston hukmdori Leon II ni qoʻllab-quvvatlagan saljuqiylar va moʻgʻullar uning hududiga bostirib kirib, poytaxti Karamanni yondirib, taladilar va uni ortga chekinishga majbur qiladilar. Keyingi yili u saljuqiylar hukmdorlariga vassal boʻlishni qabul qildi.

1294-yilda u Armaniston va Kipr qirolligi koalitsiyasi tomonidan saljuqiylardan tortib olingan Oʻrta yer dengizidagi muhim port shahar Alayni turk aholi uchun qaytarib oldi.

Güneri Bey 1300-yilda vafot etgan boʻlib, undan soʻng beklik taxtiga ukasi Bedreddin Mahmud Bey oʻtirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445
2. ↑  Faruk Sümer, „Karamanoğulları", *TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi*, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460.
3. ↑  Karaman governor’s page Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-11-22).


| Humkdorlik unvoni |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**Karamanoğlu Mehmed Bey** | **Karamanoğulları beki**1277-1300 | Vorisi:**Bedreddin Mahmud Bey** |
Abdoulaye Wade (2009)
**VAD (Uade) Abdullay** (1926.29.5, senegaliipg Sen-Lui sh.) - Senegal davlat arbobi. Senegaldagi Sebikotan sh.chasida federal makgabni tugatgan (1947). Fransiyadagi Bechapson, Dijon, Grenobl universitetlarida oliy ga-lim olgan. Iqtisodiyot va davlag huquqi lri, 1955-57 yillar Bechanzon advokatlar kollegiyasida orttirgan. 1960-yildan Dakar universitetida dotsent. 1967-yildan Bostop (AQSH) universitetila tajriba orttirgan, soʻng Fransiya odiy oʻquv yurtlari-da, jumladan Sorbonna universiteti oʻqituvchisi, 1970-yildan Dakar universitetida fakultet dekani, 1974-yildan Senegal parlamenti lsputati, Senegal demokratik pargiyasi taʼsischisi, Bosh kotibi, Xalqaro Liberal partiya (Buyuk Britaiiya, Lopdop) vitss-pre-chidenti. 1991-yildap Senegal Respublikasi davlat vachiri, 1995-yildan senegal Respublikasi prezidenti huzurida davlat vaziri, 2000-yildap Senegal Respublikasi prezidenti. Iqtisodiyot va huquq boʻiicha bir qancha ilmiy asarlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vitaliy Aleksandrovich Mirniy** (ukraincha: *Віталій Олександрович Мирний*; 1992-yil, 3-aprel) — ukrainalik futbolchi, darvozabon pozitsiyasida oʻynaydi.

Faoliyati
---------

U vatani Poltavada futbol o‘ynay boshlagan. U „Molot" yoshlar jamoasi aʼzosi edi. Keyinchalik u Kremenchugga koʻchib oʻtdi va u erda Kremenning yoshlar jamoasida oʻynadi.

2011-yilda Mirniy Boltiqboʻyi davlatlari klublarida toʻp usrish uchun vatanini tark etdi.. Dastavval darvozabon Estoniyaning „Levadiya"sida oʻynadi. Mirniy asosiy tarkibda birorta ham oʻyin oʻtkazmadi, ikkinchi jamoadagi oʻyinlar bilan kifoyalandi.

Darvozabon 2012-2013-yillarda Litva „Bangi" klubi darvozasini himoya qilgan. Litva Premer-ligasida u 55 ta oʻyin oʻtkazib, 77 ta gol oʻtkazib yuborgan.

2014-yil boshida Vitaliy Mirniy Ukrainaga qaytib keldi va Ikkinchi liga klubi „Slavutich" bilan shartnoma imzoladi. 2015-yilning 22-dekabrida shartnoma muddati tugaganidan so‘ng tomonlarning o‘zaro kelishuviga ko‘ra futbolchi va klub o‘rtasidagi hamkorlikni uzaytirmaslikka qaror qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Vitali Myrny // Transfermarkt.com (mn.) — 2000.
2. ↑  „Віталій Мирний залишив «Черкаський Дніпро»" (uk).  Официальный сайт ФК «Черкасский Днепр» (22-dekabr 2015-yil). 28-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2015-yil.
**Güneychevirme** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Aholi 1516-yilgi Usmonlilar manbalaridan boshlab, XVI asr yozuvlarida hozirgi nomi bilan faqat musulmonlar yashaydigan qishloq sifatida uchraydi. 1642-yilgi avariz daftarida qishloqda musulmonlardan iborat atigi 7 xonadon qayd etilgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkaklar hisoblangan), qishloqdagi 13 xonadonda 45 nafar erkak aholi yashagan. Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumanidagi qishloq sifatida davom etgan.

Joylashuvi
----------

Gumushanegacha 65 km, Kelkit tumanigacha 12 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 90 |
| 2019 | 127 |
| 2018 | 499 |
| 2017 yil | 18 |
| 2016 yil | 31 |
| 2015 yil | 31 |
| 2014 yil | 104 |
| 2013 yil | 176 |
| 2012 yil | 109 |
| 2011 yil | 108 |
| 2010 yil | 109 |
| 2009 yil | 106 |
| 2008 yil | 100 |
| 2007 yil | 91 |
| 2000 | 183 |
| 1990 yil | 325 |
| 1985 yil | 355 |
|

Manba
-----
**Kayoniylar**, kavilar — Oʻrta Osiyo va Xursonda mil. av. 9—8-asrlarda yuzaga kelgan davlat uyushmalarida hukmronlik qilgan qad. podsholik sulolasi. Avesto kitobidagi anʼana xronologik jihatdan mil.av. 11— 8-asrlar orasiga mavhum tarzda ishorat qiladi. K. sulolasiga afsona sifatida hamda Oʻrta Osiyoda ilk temir asriga oid tarixiy haqiqat deb qarashlar mavjud. K. haqidagi xabarlar 2 xil talqinga ega: 1) zardushtiylik taʼlimotiga asoslangan diniy talqin (Avesto kitobidagi kavilar avval taʼlimot dushmanlari, keyinroq esa uning homiylari. Masalan, Kavi Vishtasp); 2) epik badiiy talqin. Bu yoʻnalish K.larning afsonalash-tirilishiga olib kelgan ("Xvadaynamak", "Shohnoma"). Sulola oʻz nomini kohinlar tabaqasi kavi ("shoirkohin") dan olgan. Katta K. soni manbalarda 3—8 tagacha (Kavi Kavad-Kayqubod, Kavi Us an, Kavi Xosrava-Kayxusrav) uchraydi. Shuningdek, Apivaxa, Arshan, Pishinax, Biyarshan, Siyavarshan-Siyovushlarni ham oʻz ichiga oladi. Kichik K.ga Aurvataspa (Luhrosp) va Kavi Vishtaspa (baʼzan uning 2 ukasi — Spentodata va Zarivaray) kiritilgan. K.ning asosiy mashgʻuloti — Afrosiyob boshchiligidagi ularga dushman turon qabilalari bilan urushish boʻlgan. Jahonda zardushtiylik dinining tarqalishi kichik K. davrida boʻlgan deb hisoblanadi. "Shohnoma"ga koʻra, K. — Eronning buyuk shoxlari, ammo ularning qudrati va harbiy yutuqlari ashaddiy maʼjusiy, soʻngra zardushtiylik dushmani Rustamta bogʻliq boʻlgan. K.ning hukmronlik qilgan yerlari turlicha koʻrsatiladi: Avestoda afsonaviy koʻllar, daryolar (Vorukasha, Daytya, Chaychasta), afsonaviy togʻlar (Erzifya, Hariti va b.) atrofi, Hilmand daryo havzasi va Drangʻianadagi Hamun koʻli atrofida deb koʻrsatiladi. Musulmon mualliflar manbalarida baʼzilari Balx (qadimda Baqtriya poytaxti) boshqalari (Maʼsudiy, Beruniy) K.ni Yangi Bobil podsholigi hukmdorlari (mil. av. 7—6-asrlar) bilan bogʻlaydilar. Bu kabi maʼlumotlar K. haqidagi rivoyat va hikoyatlar afsonaga aylanish davrlarida chalkashliklarga uchragan, Avestoda salbiy maʼnoda ham uchraydi. Bu holni zardushtiylik diniy islohotlaridan oldingi davrlar bilan bogʻlash mumkin. Zardushtning Ahuramazda haqidagi xushxabarini dastlab K. rad etishgan. Shu taassurot izlari Avestoda salbiy munosabat kabi namoyon boʻlgan. Avestoning keyingi qatlamlarida esa ijobiylasha boradi. Ular adolat, diyonat kurashchilariga "aylana boradilar".

Mirsodiq Ishoqov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdurazzoqov Abdugʻani** (1930.8.1, Toshkent viloyati Qibray shaharchasi) — kimyogar olim, Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi (2001), tarix fanlari doktori (1993), professor (2003). Oʻrta Osiyo politexnika institutini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Tarix va arxeologiya institutida laboratoriya mudiri (1966- 71), direktor oʻrinbosari (1972-79), ayni vaqtda boʻlim mudiri (1971- 98), bosh mutaxassis (1998-yildan). Beh-zod nomidagi Milliy rassomchilik va dizayn institutida professor (1997-98), kafedra mudiri (1998-yildan). Ilmiy ishlari tarixiy yodgorliklarni (ar-xeologik, meʼmoriy, sanʼat asarlari) kimyoviy-texnologik usullar yordamida tadqiq qilish orqali qadimgi davr hunarmandchiligining bosqichlari, yoʻllari va sir-asrorlarini oʻrganishga oid. A. rahbarligida Oʻrta Osiyoning shishasozligi, metallurgiya, keramika, qurilish materiallari, mineral boʻyoqlar tarixi oʻrganildi. loytuproqdan yasalgan qadimgi yer osti inshootlarini qotirish va saqlashning yangi kimyoviy usullari topildi.

Manbalar
--------

* Steklodeliye Sredney Azii v drevnosti i srednevekovye, T. 1963 (v soavtorstve); Srednevekoviye stekla Serdney Azii. T. 1966 (v soavtorstve); Restavraiiya nastenngx ros-pisey Afrasiaba, T. 1975 (v soavtorstve).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kvant generator** - majburiy nur lanish hodisasiga asoslangan monoxromatik elektromagnit toʻlqinlar generatori. Ishlashi tashqi nurlanish taʼsirida atomlar, ionlar va molekulalarning oʻzidan fotonlarni chiqarishiga asoslangan. OʻYUCH (oʻta yuqori chastota) diapazondagi birinchi K.g. 1955 yilda N. G. Basov va A. M. Proxorov hamda AQSH olimlari J. Gordon, X. Seyger va Ch. Tauns tomonidan (bir-biridan mustaqil) yaratilgan. Unda faol muhit sifatida ammiak molekulalari NH3 dastasi ishlatilgan, shu sababli u molekulyar generator deb yuritiladi. Hozir molekulyar generatorlarda ammiak molekulalaridan tashqari formaldegid molekulalari, sianid kislota molekulalari, vodorod atomlari, suv, deyteriylangan ammiak molekulalari va b. ishlatiladi. Molekulyar generatorlarning kamchiligi spektr chiziqlarining murakkab tuzilishidadir. Har bir spektr chiziqning oʻzi bir-biriga juda yaqin joylashgan chiziqlar toʻplamidan iborat boʻlib, ularni radiospektroskoplarda ajratish qiyin. Radiodiapazondagi K.g .ning alohida xususiyati — tebranish chastotasi so turgʻunligining yuqoriligidir (Dyu/sh—10~13). Shuning uchun ulardan chastotaning kvant standarti sifatida foydalaniladi. Optik diapazonda ishlaydigan K. g. 1960-y.larda paydo boʻlib, lazer deb ataladi. Lazerning faol muhiti turlicha boʻlib, unda: kristall, shisha, gaz, suyuqlik, yarimoʻtkazgichlar ishlatilgan. K.g. juda qisqa diapazonda yorugʻlik toʻlqinlari tarqatadi. Birinchi qattiq jism (yoqut) li K.g. — lazerni 1960 yilda amerikalik fizik T. Meyman, neon — geliy (Ne — Ne) gazli generatorni amerikalik fiziklar A. Javan, U. Bennet va D. Garriot yaratdilar. Optik K. g. yorugʻlik manbalaridan oʻzining oʻta yuqori monoxromatligi (yaʼni chastotasining turgʻunligi) va nurlanish quvvati bilan farq qiladi. Gazli K. g. uzluksiz tartibda 5 kVt gacha nurlanish quvvatiga ega. Qattiq jismli generator esa 1013 Vt gacha nurlanish quvvatiga ega. K.g. radiofizika, optika va texnikaning turli sohalarida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miqdor analizi**, miqdoriy analiz — analitik kimyoning asosiy boʻlimlaridan biri; tekshirila-yotgan namuna tarkibidagi komponentlar miqdori (massasi, konsentratsiyasi va shahrik.) yoki miqdoriy nisbatlarni aniqlash usullari. Komponentlar sifatida atomlar, molekulalar, izotoplar, funksional guruhlar, fazalar va shahrik. boʻlishi mumkin. Analiz qilish uchun olingan moddaning miqdoriga koʻra, makrousullar (namuna massasi 0,1 g dan ortiq), yarim mikro-usullar (0,01—0,1 g), mikro usullar (0,001—0,01 g), submikrousullar (0,1– 1 mg) va ultramikro usullar (0,1 mg dan kam) farq qilinadi. Analiz qilinayotgan modda komponentlarini namuna tarkibidagi miqdoriga koʻra, shartli ravishda asosiy (massasiga nisbatan 1 — 100%), asosiy boʻlmagan (0,01 — 1%) va iz yoki qoʻshimchalarga (0,01% dan kam) boʻlinadi.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kvant elektronika** - fizikaning majburiy nurlanish hodisasiga asoslanib, elektromagnit tebranishlarnk va toʻlqinlarni generatsiyalash (hosil qilish) va kuchaytirish usullarini, shuningdek, kvant generator va kvant kuchaytirgich xossalarini hamda ularning qoʻllanishini oʻrganuvchi sohasi. Klassik elektronikada elektromagnit tebranishlar va toʻlqinlar M. Faradey kashf etgan elektromagnit induksiya hodisasi asosida hosil qilinadi. Elektromagnit tebranishlar va toʻlqinlarni kuchaytirish esa elektron asboblar va kuchaytirgich kaskadlarida zaryadlangan zarralar oqimi yordamida amalga oshirilsa, K.e. da bu jarayonlar toʻgʻridan-toʻgʻri uzviy bogʻlangan faol modda va optik rezonator (ikki koʻzgu) yordamida amalga oshiriladi. Hozirgi zamon K.e.si 1916 yilda A. Eynshteyn kashf etgan nurlanishni oʻz-oʻzidan (spontan) va majburiy nurlanish (induksiyalangan) ga ajralishi hodisasiga asoslangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vitaliy Xojatelev** ((1967-yil 12-avgust ) — o‘zbekistonlik yengil atletikachisi, bolg‘acha uloqtirish bo‘yicha o‘z yo‘nalishining ustasi. 1996—2000 yillardagi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan. 1995-yilgi Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori.

Tarjimai hol
------------

Vitaliy Xojatelev 1967-yil 12-avgustda dunyoga keladi. 

U o‘zbekistonlik taniqli murabbiy Andrey Larin qo‘l ostida bolg‘a uloqtirish bo‘yicha shug‘ullanadi. Hali maktabga qadam qo‘ymasidan turib 70 metrlik masofani oshib o‘tadi — 6 kilogrammlik bolg‘ani 72,85 metrga uzatadi  .

1988-yilda 69,80 metrga bolg‘acha uloqtirib, O‘zbekiston SSRning 25 yil davomida Egon Andrisga tegishli bo‘lgan rekordini yangiladi. Bir necha bor O‘zbekiston chempionatida, O‘rta Osiyo va Qozog‘iston respublikalarining yengil atletika musobaqalarida g‘alaba qozongan .

1995-yilda Jakartada yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori bo‘ladi. Xojatelev 68,22 metr natija ko‘rsatib, xitoylik Bi Chjun (70,30) va yaponiyalik Kozi Murofusilarga (69,24) imkoniyatni qo‘ldan boy beradi .

Aynan shu yili Gyoteborgdagi jahon chempionatida ishtirok etib, 66,46 metr natija ko‘rsatib, saralash bosqichidan o‘ta olmadi: finalga chiqqanlarning eng kam natijani olgan ukrainalik Aleksandr Krikundan 8 metrga kam edi. 

1996-yili Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibiga kiradi. Saralashdagi yagona muvaffaqiyatli uchta urinishida u 64,52 metrga bolg‘acha uloqtirib, eng kam natijani ko‘rsatib, 36-o‘rinni egalladi.

2000-yili Sidneyda o‘tkazilgan yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibidan joy oladi. Vitaliy saralash bahslarida 65,04 metr natija ko‘rsatib, faqat jamoadoshi Viktor Ustinovni (60,60) ortda qoldirib, bor-yo‘g‘i 42-o‘rinni oladi. 

1998-yilda Bangkokdagi yozgi Osiyo o‘yinlarida (67,86 bilan) 4-o‘ringa chiqadi. Bronza medali sohibi qirg‘izistonlik Nikolay Davidov natijasi 24 santimetrga Vitaliydan o‘zib ketadi. 

1999-yilda ayoli farzand bilan siylaydi. 

Ayni kunda O‘zbekiston sport ustasi sanaladi  .

Manbalar
--------

1. ↑  [История метания молота в Узбекистане. Федерация лёгкой атлетики Узбекистана]
2. 1 2 3  „История метания молота в Узбекистане". *Федерация лёгкой атлетики Узбекистана*.
3. ↑  „Vitaliy KHOZHATELYEV | Profile". *www.worldathletics.org*. Qaraldi: 27-iyun 2020-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sulavesi (maʼnolari).

**Sulavesi**, Selebes dengizi — Tinch okeanning orollararo dengizi, Sulavesi, Kalimantan, Mindanao, Sangixe o.lari va Sulu arxipelagi oraligʻida. Maydoni 453 ming km². Eng chuqur joyi 5914 m. Suvining yuza qatlamida temperatura 28°, shoʻrligi 34,5%o. S orqali Tinch okean suvining yuqori qatlami Hind okeaniga oʻtib turadi. Dengiz tubi vulkan jinslari aralashgan havorang balchiqdan iborat.

Suv sathining koʻtarilishi har yarim sutkada takrorlanadi, bal. 3 m dan ziyod. Asosiy portlari: Manado va Tarakan.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 7500940-7
* LCCN: sh96008232
* VIAF: 315528103
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 315528103

 |
**Kvant kuchaytirgich** - uygʻongan atom, molekula va ionlarning majburiy nurlanishi hisobiga radiodiapazondagi elektromagnit toʻlqinlarni kuchaytiradigan qurilma. 1956-yilda AQSH da oʻta yuqori chastotali elektromagnit toʻlqinlar va tebranishlarni kuchaytiruvchi paramagnit kristallardan yasalgan kvant kuchaytirgichlar yaratildi. K.k.ning ishi atomdagi elektronlar energiyasining kvant mexanika qonunlariga asosan oʻzgarishiga bogʻliq. Shuning uchun erkin elektronlari oqimi klassik mexanika qonunlariga boʻysunuvchi oddiy kuchaytirgichlardan, lampali kuchaytirgichlardan farq qiladi. K.k.larda ishtirok etuvchi paramagnit ionlarning soni oʻzgarmaganligi sababli ularda miqdoriy oʻzgarish shovqini boʻlmaydi. U past temperaturada ishlanganligi tufayli uning issiqlik shovqini kichik (shovqin, asosan, spontan — oʻz-oʻzidan nurlanish bilan bogʻliq), sezgirligi juda yuqori. K. k.larda elektromagnit toʻlqin faol muhitdan oʻtib uygʻongan faol markaz hisobiga oʻz energiyasini koʻpaytiradi. K.k.ning boshqa kuchaytirgichlardan afzalligi — xususiy shovqinlarining pastligi va yuqori darajada sezgirligidir. K.k.lari radiofizika qurilmalari harakteristikalarining turgunligi, sezgirligi, quvvatini oshiradi, optikada oʻta kuchli monoxromatik yorugʻlik manbai hosil qiladi. Ulardan muhitning yorugʻlik taʼsirida oʻzgarishini oʻrganishda, rangli va hajmiy tasvirlarni olishda, tibbiyotda, nozik koʻz operatsiyalarini amalga oshirishda, texnikada hisoblash mashinalari elementlarini tuzishda, materiallarni qayta ishlashda, aloqa va lokatsiya maqsadlarida, kimyoviy reaksiyalarni boshkarishda va xalq xoʻjaligining turli soqalarida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Individual ong** - ayrim shaxsning ongi; davr, sinf, millat va, shuningdek, individual hayot sharoitlari taʼsirida shakllangan shaxsning maʼnaviy dunyosi. I. o. ijtimoiy ong bilan uzviy bogʻlangan, chunki har bir shaxs muayyan jamiyatda, muayyan ijtimoiy muhitda yashaydi, shuning uchun uning ongi ijtimoiy ongning ifoda-sidir. Ammo I. o. ijtimoiy ongdan ajralmas boʻlsada, har doim ham ijtimoiy ongning maʼlum boʻlagi boʻlavermaydi. Har bir shaxsning vokelikni idrok etishi, uni qabul qilishi, maʼlum bilimlar tizimiga ega boʻlishi ijtimoiy taraqqiyot bilan izohlansa-da, uning oʻziga xos tomonlari mavjud. Buni kishilarning bilimi, xulqi va b. xususiyatlaridagi har xillikda koʻramiz. Oʻz navbatida ijtimoiy ong I. o.ning muhim umumiy tomonlarini aks ettiradi. I. o. ijtimoiy hayotni tadqiq etishda, tarixda shaxsning rolini aniqlashda, taʼlim-tarbiya masalalarini toʻgʻri hal qilishda katta ahamiyat kasb etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miqdor** (falsafada) — obyekt ning tashqi koʻrsatkichlari (uning kattaligi, soni, hajmi, xossalarining rivojlanish darajasi va h.k.)ni ifodalovchi tushuncha. Birinchi marta M. masalalarini pifagorchilar taxdil qilishga urinib, sonlar tabiatini oʻrganishgan. Aristotel M.ni alohida kategoriya deb hisoblagan. M. hodisalar, narsalar, jarayonlarning sifati bilan muayyan birlikni tashkil etib, bu birlik ularning meʼyori boʻladi. Narsalarning miqdoriy muayyanligi oʻzgarib maʼlum bir meʼyorga yetishi sifat oʻzgarishiga olib keladi. Yana q. Miqdor oʻzgarishlarining sifat oʻzgarishlariga oʻtishi qonuni.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulaymon Egamberdiyevich Azimov** (1908.21.10, Qirgʻiziston; Oʻsh viloyati Oʻzgan tumani — 1996.3.1, Toshkent) — faylasuf olim, jamoat arbobi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958). Toshkentdagi Almaiy nomidagi namuna ish maktabi (1928), pedagogika texnikumini tugatgan (1929). Moskva Tarix-falsafa va adabiyot institutining falsafa fakultetida oʻqigan (1932- 1937). Oʻrta Osiyo davlat universiteti va Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutida falsafadan dars bergan (1937-1938). 1938-yilda „Qizil Oʻzbekiston" gazetasi muharriri. 1939-1941-yillarda respublika rahbar lavozimlarida ishlagan. Azimov qatagʻonga uchrab, umrining qariyb 15 yilini (1941-1955) turma va qamoq lagerlarida oʻtkazdi. 1955-1959-yillarda respublika madaniyat vaziri oʻrinbosari. 1959-1966-yillarda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Falsafa va huquq instituti sektor mudiri, katta ilmiy xodim. Nazariy-ilmiy, publitsistik asarlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |