404 xatosi nimani anglatadi?
============================

404 xato kodi HTTP javob holati kodi bo'lib, manba so'ralgan joyda topilmaganligini ko'rsatadi.

Bunday raqam bilan xatoga yo'l qo'yganingizda, bu odatda mijoz (sizning kompyuteringiz) va uzoq server o'rtasida barqaror aloqa o'rnatilishini anglatadi, ammo ko'rsatilgan server siz so'ragan sahifani (hujjatni) topa olmadi.

Ushbu xatoning har bir raqami o'z ma'nosiga ega:

* Birinchi raqam "4" bu mijoz (server emas) xatosi ekanligini anglatadi;
* Keyingi raqamlar (04) ushbu xatoning spetsifikatsiyasini aniqlaydi.

Foydalanuvchilar ko'pincha "buzilgan" yoki "o'lik havolalar" deb ataladigan havolalarga tashrif buyurishda 404 xatosiga duch kelishadi, shu tufayli 404 xatosini Internetdagi eng taniqli xatolardan biri hisoblanadi.

Disfunktsiyaning 404 sabablari
==============================

Odatda, bu xato quyidagi sabablarga ko'ra yuzaga keladi:

* Foydalanuvchi so'ragan URL manzili noto'g'ri yozilgan (404 xatoga yo'l qo'yish uchun havoladagi bitta noto'g'ri yozilgan belgi kifoya qiladi);
* Foydalanuvchi tomonidan so'ralgan sahifa veb-sayt ma'muri tomonidan o'chirildi (ko'chirildi), odatda foydalanuvchini yangi sahifaga avtomatik ravishda yo'naltiradigan yo'naltirmasdan;
* Ushbu saytning ishlashi uchun mas'ul server ishlamayapti yoki ulanish to'xtatilgan;
* Ushbu xato tizimingizda ishlaydigan zararli dasturlardan kelib chiqadi (veb-ustalar uchun);
* Talab qilingan domen sizning Internet-provayderingiz tomonidan bloklangan;
* So'ralgan domen mavjud emas.

Shu bilan birga, Microsoft IIS serverlari ko'pincha 404 xatosini keltirib chiqaradigan sabablarga ko'ra maxsus ma'lumotlarni qo'shadilar, xususan, HTTP Xato 404.1 - "Sayt topilmadi" va boshqalar.

404 xatoni qanday tuzatish mumkin?
==================================

Ushbu muammoni hal qilish uchun siz quyidagilarni bajarishingiz kerak:

* Sahifani qayta yuklang (xususan, F5 tugmachasini bosib) yoki brauzeringizning manzil satriga uning manzilini kiritib, "Enter" tugmachasini bosib yana so'rang;
* Siz so'ragan havola to'g'ri yozilganligiga ishonch hosil qiling. Havoladagi har bir harfni (belgini) xato borligini sinchkovlik bilan tekshirib ko'ring, chunki to'rt yuz to'rtta xato bilan shaxsan duch kelish uchun faqat bitta noto'g'ri kiritilgan belgi kifoya qiladi;
* Siz so'ragan havolada bir darajaga ko'taring. Agar siz, masalan, havoladan foydalansangiz: www.mail.ru/example

manba (domen) to'g'ri ishlashiga va muammo faqat siz so'ragan sahifada yuzaga kelishiga ishonch hosil qilish uchun. Agar shunday bo'lsa, paydo bo'lgan disfunktsiya haqida veb-ustaga ushbu resurs haqida xabar berishga arziydi.

* Brauzeringizning keshini va cookie-fayllarini o'chirib tashlang, ayniqsa, oldin siz ushbu xatoga duch kelganingizda;
* Google, Yandex, Bing va boshqalar qidiruv tizimlari orqali o'z sahifangizni qidiring (agar siz sahifaning nomini yoki uning mavzusini eslasangiz). Agar ushbu sahifa topilmasa, unda uning tarmoqdan butunlay olib tashlanishi ehtimoli bor;
* Standart DNS-server manzilini o'zgartiring. Sizning davlatingiz (provayderingiz) ba'zi veb-saytlarni blokirovka qiladigan (filtrlaydigan) vaziyatda to'rt yuz to'rtta xato paydo bo'lishi mumkin. DNS-ni o'zgartirish uchun paydo bo'lgan qatorda Win + R tugmachalarini bosing, ncpa.cpl kiriting va enter tugmachasini bosing. Internetga ulanishingizni ulanishlar ro'yxatidan toping, ustiga sichqoncha ustiga bosing, o'ng tugmasini bosing va "Xususiyatlar" ni tanlang. Komponentlar ro'yxatida "IPv4" ni toping, ustiga ikki marta bosing, "Quyidagi DNS server manzillaridan foydalaning" parametrini faollashtiring va u erda GUGL-dan quyidagi qiymatlarni kiriting: **8.8.8.8 / 8.8.4.4**

"Ok" tugmasini bosing va shaxsiy kompyuteringizni qayta yoqing;

* Tizimingizda viruslar mavjudligini tekshiring, ularning ba'zilari saytingizda ushbu xatoni keltirib chiqarishi mumkin (veb-ustalar uchun);
* SSL sertifikatini o'rnatgandan so'ng to'rt yuz to'rtinchi xato yuzaga kelgan vaziyatda SSL sertifikati to'g'ri o'rnatilganligiga ishonch hosil qiling;
* Xotira chegarasiga etganingizni tekshiring. Ha bo'lsa, belgilangan limitni oshiring (veb-ustalar uchun tegishli);
* Agar veb-saytingiz "Wordpress" ga asoslangan bo'lsa, .htaccess faylini qayta tiklashingiz kerak. Administrator panelida Sozlamalar - Permalinks-ga o'ting va keyin O'zgarishlarni saqlash tugmasini bosing

Xulosa
======

404 xato nima? Odatda, foydalanuvchi noto'g'ri havolani yozganda yoki foydalanuvchi so'ragan sahifani avvalroq veb-ustasi tomonidan o'chirilgan (ko'chirilgan) vaziyatda xato bo'ladi. Muammoni hal qilish uchun yuqoridagi tavsiyalardan foydalanishni tavsiya etaman, bu sizning kompyuteringizda to'rt yuz to'rtinchi xatoning oldini olishga yordam beradi.

Koʻrib chiqish
--------------

HTTP orqali muloqot qilishda mijoz o'z so'roviga serverdan javob berishni talab qiladi. Masalan, veb-brauzer HTML hujjatini (veb-sahifa) so'raydi. Raqamli javob kodini va doim ham shart boʻlmagan xabarni kutadi. 404 kodida birinchi "4" mijoz xatosini bildiradi, masalan, URL manzilidagi xato. Keyingi ikki raqam aniq xatoni aniqlaydi. HTTP FTP va NNTP protokollarining oldingi versiyalari kodlarini eslatuvchi uch xonali kodlardan foydalanadi.

Inson tushunishi uchun 404 javob kodidan keyin bu xatoning kelib chiqish sababi tushuntiriladi. HTTP spetsifikatsiyasi "Not Found" (topilmadi) iborasini taklif qiladi va ko'pchilik veb-serverlar odatta 404 kodini va "Not Found" iborasini oʻz ichiga olgan HTML sahifalarini koʻrsatadi.

Koʻpincha sahifa koʻchirilganda yoki oʻchirilganda yoki koddagi va serverdagi fayl nomi mos kelmasa, 404 xatosi kuzatiladi. Birinchi holda, foydalanuvchiga koʻpgina serverlar konfiguratsiyasida sozlanishi mumkin boʻlgan 301 "Moved Permanently" (butunlay koʻchirildi) kodini qaytarish yoki boshqa URL manziliga yo'naltirilishi yaxshiroq. Ikkinchi holda, 410 Gone (resurs butunlay oʻchirilgani) kodini qaytarish yaxshiroq. Biroq, bu ikki variant maxsus server sozlamalarini talab qilganligi sababli, ko'pchilik veb-saytlar ulardan foydalanmaydi.

404 xatosini berilgan URL manzil mavjud bo'lmagan server nomiga bogʻlanganda yuzaga keladigan DNS xatosi bilan aralashtirib yubormaslik kerak. 404 xatosi serverning o'zi topilganligini, lekin so'ralgan sahifani topa olmaganligini anglatadi.

Foydalanuvchi uchun xatolik sahifasi
------------------------------------

 Camino brauzeridagi Vikipediya 404 sahifasining skrinshoti
Veb-server odatda aniqroq tavsifga ega xato sahifasini koʻrsatish uchun sozlanishi mumkin, u asosiy sayt stiliga moslab koʻrsatilishi yoki qidiruv shaklini oʻz ichiga olishi mumkin. Protokol darajasida boʻlgan, foydalanuvchidan yashiringan ibora kamdan-kam hollarda oʻzgartiriladi.

Biroq, 512 baytdan kichik boʻlgan maxsus sahifalarni koʻrsatmaslik kerak, chunki Internet Explorer yoki Google Chrome kabi bazi brauzerlar olingan ma'lumot oʻrniga oʻzlarining xato sahifalarini koʻrsatadilar. Bundan tashqari, agar sahifada icon bo'lmasa (mijoz odatda avtomatik ravishda soʻraydi) va server javobida sahifaning maxsus versiyasi mavjud boʻlsa, bu qo'shimcha trafik talab qiladi va yuklash vaqtini oshiradi.

Ayrim kompaniyalar 404 sahifada "Pasxa tuxumlari "ni yaratadilar. Misol uchun, "Peugeot "sahifada Peugeot 404 avtomobilini tasvirlaydi.

404 xatosidan soxta foydalanish
-------------------------------

Bazi veb-saytlar "topilmadi" o'rniga standart "200 OK" sahifasini qaytaradi, bu **yumshoq 404 xatosi** sifatida tanilgan. Yumshoq 404 - havolalar toʻgʻri ishlayotganini tahlil qilishning avtomatlashtirilgan usullariga muammo tugʻdiradi. Yahoo kabi ba'zi qidiruv tizimlari yumshoq 404-larni aniqlash uchun avtomatlashtirilgan jarayonlardan foydalanadi Yumshoq 404-lar ma'lum server dasturlarini ishlatishda konfiguratsiya xatosi natijasida yuzaga kelishi mumkin. Misol uchun, Apache veb-serverida 404 xato fayliga yo'l (.htaccess da ko'rsatilgan) nisbatan emas(/ error.html).
, 
mutlaq boʻladi (masalan, http://example.com/error.html (mavjud bo'lmagan+havola).[*sayt ishlamaydi*]),

Ayrim proksi-serverlar 500 xato diapazonidan kodni qaytarish oʻrniga xost topilmaganda 404 xatosini qaytaradi. Bu qabul qilingan javoblar asosida ishlaydigan dasturlarni chalkashtirib yuborishi mumkin, chunki ular endi veb-serverning yoʻqligi va mavjud veb-serverda veb-sahifaning yoʻqligi oʻrtasidagi farqni osongina ajrata olmaydi.

2004-yil iyul oyida Buyuk Britaniya telekommunikatsiya provayderi BT Group Internet Watch Foundation potentsial noqonuniy kontent deb aniqlagan kontentga boʻlgan har qanday soʻrovda 404 xatoni qaytaradigan Cleanfeed kontentni blokirovka qilish tizimini oʻrnatdi. Xuddi shu vaziyatdagi boshqa provayderlar HTTP 403 "Taqiqlangan" holatini qaytaradi. Soxta 404 xatoliklarni senzura sifatida ishlatish amaliyoti Tailand va Tunisda ham qayd etilgan. Senzura ayniqsa kuchli ekanligi haqida mish-mishlar tarqalgan Tunisda jamoatchilik hatto "ko'rinmas senzura"ni ifodalovchi "Ammar 404" nomli personajni yaratdi.

Ishlatilgan jarayon
-------------------

2008-yilda "Pochta"ning Telekommunikatsiyalar boʻlimi tadqiqot o'tkazdi va jargondagi "404" Buyuk Britaniyada "nodon" bilan sinonimga aylanganligini aniqladi. Slang leksikografi Jonathon Grinning fikricha, "404" jargon nomi sifatida yoshlar kompaniyalaridagi "texnologiyaning tasiri" bilan bog'liq, shu bilan birga, London va boshqa bir qator shaharlarda ushbu jumladan foydalanish cheklangan.

Yaponiyaning 404NOTFOUND musiqiy guruhi, Abakan musiqiy guruhi SHUMM404 va gomoseksual oʻsmirlarni qo'llab-quvvatlash bo'yicha Rossiya jamoat Internet loyihasi Дети-404 404 xatosi "sharafiga" deb nomlandi.

Vidjetlar
---------

Koʻpgina saytlar 404 xato xabarida veb-saytning bosh sahifasiga havola yoki qidiruv shakli kabi qoʻshimcha ma'lumotlarni yuborsa-da, foydalanuvchi soʻragan toʻgʻri veb-sahifa manzilini topishga harakat qiladigan ancha murakkab dasturlar ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Birinchi manba". 2013-yil 2-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 23-may.
2. ↑  „6.1.1 Status Code and Reason Phrase".
3. ↑  „What is Favicon.ico and How to Create a Favicon Icon for Your Website".
4. ↑  „Favicon".
5. ↑  Ошибка 404[*sayt ishlamaydi*] // www.peugeot.ru
6. ↑  „Yahoo".
7. ↑  „Farewell to soft 404s (ing)".
8. ↑  „publicaffairs.linx.net". 2011-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 23-may.
9. ↑  «DEMON — Error 403»[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
10. 1 2 3  Yangiliklar manbasi.
11. ↑  „Tunisian journalist sues government agency for blocking Facebook, claims damage for the use of 404 error message instead of 403".
12. ↑  „Advocacy.globalvoicesonline.org".
13. ↑  „Make your 404 pages more useful".

Havolalar
---------

* RFC 2616 - Gipermatnni uzatish protokoli - HTTP/1.1 Архивная копия (Inglizcha) )
* RFC 7231 - Gipermatnni uzatish protokoli (HTTP/1.1): Semantika va tarkib Архивная копия (Inglizcha) )
* 10.4.5 404 topilmadi Архивная копия (Inglizcha) ) World Wide Web Konsortsiumining ta'rifi
* HTTP 404 "topilmadi" xatosi uchun yordam
* HTTP xatosi 404 - Microsoft qo'llab-quvvatlashi Архивная копия