recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vilvadhrinath ibodatxonasi
 Thiruvilwamala tepaligi
 Tiruvilvamala, Pampadi shahridan Bharathappuzha ko'rinishi
**Thiruvilwamala** - Hindiston janubidagi Kerala shtati Trissur tumanining shimoliy relyefidagi tepalikdan boʻlgan qishloq. U Trissur tuman shtab-kvartirasidan 47 kilometr uzoqlikda shimoli-sharqda joylashgan.

Manzili
-------

Koʻproq maʼbad shaharchasi boʻlgan qishloq Bharathappuzha daryosi boʻyida joylashgan boʻlib, eng yaqin shaharlari Chelakkara, Ottapalam, Pajayannur va Shoranurdir. Keraladagi noyob Shri Rama ibodatxonalari qatorida joylashgan Vilvadrinatha ibodatxonasi Tiruvilvamalada joylashgan. Garchi odamlar xudoga Lord Rama deb ishonishsa ham, aslida u Lord Vishnudandir. Maʼbad ichida Lord Ramaning ukasi Lord Lakshmana uchun yana bir ziyoratgoh bor. Bu yerda ikkala aka-uka ham bir xil ahamiyatga ega. Ganesha, Hanuman, Shiva, Parvati, Ayyappan va Serpent xudolari uchun pastki ziyoratgohlar mavjud. Niramaala - Ekadashi - bayram tasvirlari oʻtkaziladi. Maʼbadning vaqti odatdagi kunlarda ertalab 5 dan 11 gacha va 17 dan 20 gacha.

Taniqli shaxslari
-----------------

Maʼbadlar
---------

Tiruvivamalada boshqa koʻplab qadimiy ibodatxonalar va toʻrtdan ortiq Shiva ibodatxonalari mavjud. Ivor Madom, Krishna ibodatxonasida oʻlimdan keyin tinchlikni taʼminlash uchun marosimlar oʻtkaziladi. Yana bir muhim maʼbad - Kayarampara Parakottu Kavu Devi ibodatxonasi hisoblanadi.

Gʻorlari
--------

Punarjani Guha (gʻor) — Vilwamala va Bhootamala oʻrtasida Vilvadrinatha ibodatxonasining sharqida joylashgan Tiruvilvamaladagi yana bir diqqatga sazovor joy. Bu toshli tepalikdagi tabiiy tunnel. Agar odam gʻorni bir chetidan ikkinchisiga kesib oʻtsa, barcha gunohlar yuviladi va odam keyingi tugʻilishdan xalos boʻladi, degan ishonch bor. Gʻorni kesib oʻtish qiyin, chunki ikkinchi uchiga borish uchun tor boʻlaklardan oʻtish kerak. Bu marosim "Punarjoni noozhal" nomi bilan mashhur. Ushbu marosimni faqat erkaklar bajarishlari mumkin. Ushbu gʻor faqat Ekadasi nomlangan kunida jamoatchilik uchun ochiq boʻladi va har yili yuzlab odamlar ushbu marosimda qatnashadilar.

 Thiruvilwavamaladagi otashinlar

Yana qarang
-----------

* Thiruvilwamala ibodatxonasi
* Malayali xalqi

Manbalar
--------
**Zulfazl Hamza as-Sobotiy** (arabcha: ذو الفقل حمزة السوباتي — Zulfazl Hamza as-Sobotiy (XI asrda yashagan)) — faqih va roviy.

Hayoti
------

Zulfazl Hamza as-Sobotiy „Sobot" qishlog‘ida tavallud topgan. Zulfazl Hamza as-Sobotiy ilm-maʼrifat yo‘lida Samarqandga borib, u yerda muqim yashaydi va „Amir Nunad" mahallasida mudarrislik qiladi. Zulfazl Hamza as-Sobotiy o‘z zamonasida ko‘zga ko‘ringan faqihlardan biri boʻlib, fatvo berish huquqiga ega bo‘lgan. Zulfazl Hamza as-Sobotiy Juzjoniya dahasida shayx Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh Najjordan 437/1045-yilda hadis eshitib yozib olganligi manbalarda taʼkidlangan. Shuningdek, Zulfazl Hamza as-Sobotiy hadislarni Muso ibn Horis ibn Ujayf Xuqaniydan ham rivoyat qilgan. Mavjud manbalarda allomaning tavallud topgan yoki vafot etgan yili haqida birorta maʼlumot keltirilmagan.
Agarda Najjordan 437/1045-yilda hadis eshitib yozib olganligidan xulosa qilsak, uning vafoti sanasini 437/1045-yildan keyin deb belgilasak bo‘ladi.
.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 606.
2. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 80 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Faruk Kurukaya** (1973-yil 20-aprel, Shishli, Istanbulda tugʻilgan) — mashhur turk qoʻshiqchisi.

Faruk K nomi bilan mashhur boʻlgan **Faruk K** Istanbul kasb-hunar litseyini bitirgach, ikki yil davomida havaskor teatrlarda rol oʻynaydi. 1991-yildagi shaxsiy raqs saboqlaridan soʻng „Muhabbet-92" musiqiy filmida Şener Şen va Emel Sayın bilan bir sahnada oʻz professional hayotga ilk qadamini qoʻyadi. Xuddi shu yili Yonca Evcimik bilan boshlagan raqs sanʼatini 9 yil davomida professional tarzda davom ettiradi. Raqs karerasini davom ettirgan yillarda u kompozitsiya va qoʻshiq yozish bilan musiqiy faoliyatini ham boshlab oladi.

Musiqa karyerasi
----------------

1996-yilda „Bir Kaç İyi Adam" guruhi bilan birinchi qoʻshigʻini chiqaradi, keyin esa „Çıtır Kızlar" bilan bir hil kassetani baham koʻradigan ikkinchi albomini chiqaradi. Keyinchalik Mimar Sinon universiteti Davlat konservatoriyasining zamonaviy raqs fakultetini tamomlaydi. Konservatoriyada oʻqigan yillari badiiy rejissyorlik va xoreografiya yoʻnalishidagi ishlari natijasida koʻplab sanʼatkorlarning konsert va telekoʻrsatuvlarida ishlaydi.

1996-yildan 2000-yilgacha u professional raqs faoliyatini davom ettiradi. Va Hakan Yonat, Kemol Başbuğ, Gürsel Aksun va Deniz Akel kabi rejissiyorlar tomonidan ishlangan kliplarda badiiy rahbar va xoreograf boʻlib ishlaydi. 2001-2007-yillarda rejissyor sifatida Demet Akalın (*Mantık evliliği*), Zeynep Mansur (Katlanamam), Zeynel Aba (*Kipriya*), Ebru Şimşek (Ağır takılalım), Yelda *Başaran* (Öp diyemem, kısmat değilmiş), Özlem Cevher (Sen anlarsın, Leyla) kabi kliplarni suratga olishga bosh qosh boʻladi.

U 2001-yilda *Azar Azar* yakkaxon albomi bilan debyut qilgan edi. 2002-yilda *Honki Ponki* va 2005-yilda *Enerjy* albomi bilan bu muvaffaqiyatini davom ettiradi. 2008-yili *Aşk Tek* Yön albomi bilan debyutini davom ettirgan sanʼatkor 2008-yilning boshida yangi qoʻshiqlari bilan "Kalbimin *Sesi* "albomini chiqaradi. Uch yildan soʻng u „*Fark*" (2011) albomi bilan yana musiqa sahnasiga qaytadi. Sezen Aksu, Serdar Ortaç, Zeynep Dizdar kabi qoʻshiqlarni ham oʻz ichiga olgan albom, 2011-yil 18-martdan boshlab musiqa bozori javonlarida oʻz oʻrnini egallaydi. U birinchi klipini Zeynep Dizdarning „Adalet yeri"ga, ikkinchi klipini esa Sezen Aksuning „Kusura bakma" qoʻshigʻiga, 2011-yil *Fark* albomini suratga olgan edi. 2012-yilda Star TVda namoyish etilgan İşler Güçler serialining baʼzi qismlarida mehmon sifatida rol ijro etadi. 2020-yilda u Azar Görüntülü Chat ilovasining reklamasida ham oʻynaydi.

### Albomlar

* Azar Azar (2001)
* Honki Ponki (2002)
* Enerji (2005)
* Aşk Tek Yön (2008)
* Kalbimin Sesi (2009)
* Fark (2011)

### Suratga tushgan filmlari

* İşler güçler, 26. bölüm

Manbalar
--------

1. ↑  „Sanatçı: Faruk K hakkında *özgeçmiş*".  Turkpopmuzik.net. 5 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 mart.
**Sayfuddin Yunusovich Tursunov** (1939.28.2, Andijon viloyati Izboskan tumani Poytugʻ qishlogʻi) — terapevt olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1990), tibbiyot fanlari doktori (1981), professor (1983). Andijon tibbiyot institutini tugatgan (1962). Ichki kasalliklar propedevtikasi kafedrasida ordinator (1962—64), assistent (1964—68), kurs mudiri (1968—70), kafedra mudiri (1975—98), pediatriya fakulteti terapiya kafedrasi mudiri (1970—72), gospital terapiya kafedrasi dotsenti (1972—73), endokrinologiya kafedrasi kurs mudiri (1973—75), 1998-yildan ichki kasalliklar propedevtikasi kafedrasi mudiri. Ilmiy faoliyati yurak, qontomir kasalliklarining kelib chiqish sabablarini oʻrganish, ularning oldini olish va asoratlarini yoʻqotishga oid. T. profilaktik (priventiv) kardiologiya maktabi asoschisi. T. darslik, oʻquvmetodik qoʻllanmalar muallifi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Zulfiyaxonim koʻchasi** — Shayxontohur tumani hududida. Xurshid va Gʻafur Gʻulom koʻchasi oraligʻida joylashgan. Uzunligi 2,3 km atrofida.

XIX asrning 2-yarmida tashkil topgan. Avval Labzak koʻchasi nomi bilan yuritilgan. 1964-yil 10-noyabrda Xurshid nomi berilgan. 2000-yil 24-fevralda Xurshid koʻchasining Shayxontohur tumani kismiga Oʻzbekiston xalq shoirasi Zulfiyaxonim nomi berilgan. Shayxontohur va Abay koʻchalari bilan kesishadi. 1999-yil ushbu koʻchada mon talablari asosida keng qamrovli rekonstruksiya, obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish ishlari olib borildi. Koʻcha kengaytirilib, Gʻafur Gʻulom koʻchasiga olib chiqildi.

Yoʻnalishida Labzak va Janggoh mavzelari, Anhor kanali, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining akademik litseyi, koʻp qavatli va shaxsiy turar joy binolari, bank, uyjoy mulkdorlari shirkati, servis xizmati koʻrsatish, savdo va umumiy ovqatlanish maskanlari, firma va tashkilot ofislari mavjud.

Yana qarang
-----------

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
**Mirzayev Muhammadjon** (1913.13.8 — Toshkent — 1999.17.5) — bastakor, sozanda (qashqar rubobi). Oʻzbekiston xalq artisti (1967). Dastlab T. Jalilov, J. Sultanov kabi ustozlardan musiqa sirlarini o’rgangan. 1953 yili Toshkent Davlat konservatoriyasini tamomlagan. Oʻzbek davlat filarmoniyasining xalq cholgʻulari orkestrida sozanda (1936—40), oʻzbek ashula va raqs ansamblida (1940-yildan), keyinchalik "Shodlik" va "Lazgi" ansambllarida (1968—73) musiqa rahbari bo’lib faoliyat yuritgan. Qashqar rubobining mohir ijrochisi sifatida, uning ommaviylashuvi va repertuarining boyishiga katta hissa qoʻshgan. Bastakorlik faoliyatida yangicha talqin yo’llarini kashf etib, o’z maktabini yaratgan sanʼatkorlardan. Oʻzbek milliy (ayniqsa, Farg’ona—Toshkent) musiqa uslublariga tayanib, lirik va raqs kuylari ("Dildor I—II", "Bahor valsi", "Yangi tanavor", "Tong malikasi", "Dildor oʻynasin" va boshqalar), ashula, qoʻshiq va yallalar ("Mehnat ahli", "Koʻzlaring", "Surating", "Yor istab", "Qachon boʻlgʻay", "Yakka bu Fargʻonada", "Parvona boʻldim", "Shirmonoy", "Oltin sandiq" va boshqalar) yaratgan. M. bastalagan musiqalar oʻzining nafisligi, ohangdorligi, mazmuni va yorqin milliy ruhi bilan ajralib turadi. Konsert dasturlarida xalq ("Yallama yorim"), oʻzbek bastakor va kompozitorlari asarlari ("Koʻrmadim", D. Zokirov, "Lirik kuy", T. Jalilov va boshqalar)ni mahorat bilan, kuylarga ustalik bilan sayqal berib ijro etgan. Ugʻli - Shavkat M. (Muhammedov) — sozanda (qashqar rubobi) va bastakor. Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artist, "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (2000). "Oʻzbeknavo" davlat birlashmasida sozanda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Hamro polvon Shodiyev** (1892, Romitan tumanidagi Rabotarak qish-logʻi — 1942.4.8, Buxoro) — Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat rahbarlaridan biri, polvon. Yoshligidan boshlab polvon sifatida nom chiqargan, buxorocha kurashning mohir ustasi hisoblangan. S. Ayniyning yozishicha, Hamro polvon Shodiyev Buxoroda oʻtkazilgan Guli surx sayli — Navroʻz bayramida barcha raqiblari kuragini yerga tekkizib, Buxoro amirligining bosh polvoni deb topilgan (1911-yil mart). U keyinchalik yuzboshi unvoniga sazovor boʻlib, Amir Said Olimxon saroyida xizmat qilgan.

Buxoro bosqinipan soʻng Hamro polvon Shodiyev boshchiligidagi harbiy toʻda Buxoro va uning atrofida qizil askarlarga qarshi kurashgan (1920 — 23). Soʻngra u qurolli kurashni toʻxtatgan va tinch hayotga qaytgan (1924).

20-asrning 20|-yillari oʻrtalaridan boshlab BuxorO vohasidagi Jilvon mavzesini oʻzlavdtirishga kirishgan. Sovet rejimi tomonidan u 3-marta qamoqqa olingan. Buxoroning Gʻoziyon madrasasida maxsus qamoqxonada ochlikdan vafot etgan. 1992-yil 30-martda oqlangan. Xoki Shofirkon tumanidagi Oqmozor qabristoniga qayta dafn etilgan (2004-yil may). Hamro polvon Shodiyev faoliyati haqida yozuvchi Dilshod Rajab "Jil-von oʻgʻloni" tarixiy essesini yozgan (2001). Shofirkon tumani Jilvon mavzesidagi oʻzi asos solgan qishloqqa Hamro polvon Shodiyev nomi berilgan. Har yili bu yerda Hamro polvon Shodiyev xotirasiga atab respublika miqyosida yosh kurashchilar musobaqasi muntazam oʻtkazilmoqda.

Adabiyot
--------

* Oʻzbekistonning yangi tarixi. 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T. 2000; Rajabov Q. Buxoroga qizil armiya bosqini va unga qarshi kurash, T, 2002. Qahramon Rajabov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xadicha Raimovna Musaxanova**  — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Xadicha Musaxanova  1918-yil Fargʻonada tugʻilgan. 1941-yildan KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Xadicha Raimovna 1937-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1937-1974-yillarda Samarqand shahar ijroiya qoʻmitasi xotin-qizlar boʻlimi mudiri, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti boʻlimi inspektori, Oʻzbekiston Kompartiyasi (b) Toshkent shahar Oktabr okrug qoʻmitasi kotibi, Toshkent shahar O‘zbekiston Kompartiyasi Kirov tuman qo‘mitasining birinchi kotibi, Toshkent shahar ijroiya qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, O‘zbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyat qo‘mitasi kotibi hamda  Lenin muzeyining Toshkent filiali direktori lavozimlarida xizmat qilgan.

Musaxanova shuningdek, Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 4- va 7-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi Xadicha Musaxanova 1974-yili Toshkentda vafot etgan.

Havolalar
---------

* Nekroloq
**Najmiddinov Shokir** (1903.15.1 -Toshkent — 1990.19.10) — aktyor, suflyor. Oʻzbekiston xalq artista (1970). Ijodini 1918-yil havaskor aktyor sifatida boshlagan. 1919—22, 1924—27, 1934—57 yillar Hamza teatrida aktyor, 1957—75 yillar suflyor. Buxoro va Toshkent madaniy oqartuv muassasalarida ishlagan. N. epizodik rollar ustasi boʻlib, uning ijodi kuchli psixologik dramatizmi bilan ajralib turadi. Sulaymon, Asqar (U. Hojibekov, "Arshin mol olon"), Karimbaxshi, Arslon (Fitrat, "Hind ixtilochilari", "Arslon"), Ortiqboy (Gʻ. Zafariy, "Halima"), Ishchi (U. Ismoilov, "Rustam"), Rodrigo (U. Shekspir, "Hamlet"), Yusufjon (K. Yashin, "Xolisxon"), Domla (Oybek, "Qutlugʻ qon") va boshqa uning sahnada yaratgan obrazlaridan namunalaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bastakor Aram Ilich Xachaturyan haykali** — Moskvada, shaharning Presnenskiy tumanidagi Bryusov koʻchasida joylashgan.

Tarix
-----

Aram Ilyich Xachaturyan haykali, Yerevan munitsipaliteti mablagʻlari hisobidan yaratilgan va Moskvaga sovgʻa qilingan. Yodgorlik mualliflari, haykaltarosh Georgiy Frangulyan va meʼmor Igor Voskresenskiy edi. Haykal ustidagi ishlar bir yildan ortiq davom etdi.

Bastakorning figurasi bronzadan yasalgan va kichik granit platformaga oʻrnatilgan boʻlib, uning ismi va familiyasi ikki tilda — rus va arman tillarida oʻyib yozilgan. Yodgorlik, Xachaturyanning ilhomlanish lahzasida pianino, organ va violonchel yonida va tizzalarida notalar bilan tasvirlangan. Bryusov koʻchasidagi joy tasodifan tanlanmagan: u Xachaturyan yashagan Bryusov koʻchasidagi uydan unchalik uzoq boʻlmagan joyda, Moskva konservatoriyasi va Moskva Bastakorlar uyijoylashgan.

Yodgorlik 2006-yil 31-oktabrda Rossiya Armanistonda ochilgan. Ochilish marosimida Armaniston prezidenti Robert Kocharyan, Moskva meri Yuriy Lujkov va Rossiya federatsiyasi Prezidenti Lyudmila Putina rafiqasi ishtirok etishdi.

Havolalar
---------

* „В Москве открыт памятник композитору Араму Хачатуряну" (ru).  РИАНОВОСТИ (31-oktabr 2006-yil). 3-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2015-yil.



* *Ирина Пуля.* „Хачатурян вернулся в Брюсов переулок" (ru).  Российская газета (1-noyabr 2006-yil). 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2015-yil.



* „В Москве откроют бронзовый памятник композитору Араму Хачатуряну" (ru).  NEWSru.com (2006-30-06). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2015-yil.
**Nadjmidin Pashaevich Abdullayev** (1917-yil Fargʻona viloyati — 1982-yil Dushanbe) — Sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

1917-yilda Qonibodamda tavallud topgan. 1942-yildan KPSS (b) aʼzosi.

1937-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda. 1937 - 1982-yillarda. Orjonikidzeobod tumani qishloq xoʻjaligi texnikumi oʻqituvchisi, Stalinobod kommunal qurilish texnikumi oʻqituvchisi, Qizil Armiya safida, kadrlar boʻlimi sovet organlari sektori mudiri, Obi-Garm va Oktabr raykomining 1-kotibi lavozimlarida ishlagan. Tojikiston KP(b) MK, Tojikiston KP(b) Garm viloyat komiteti 1-kotibi, MK(b) MK tashviqot va tashviqot boʻlimi mudiri oʻrinbosari. Soveti Jumhurii Soveti Tojikiston, raissi Soveti Kommunistii Kommunistii Tojikiston Kasaba uyushmalari.

1944 — 1946-yillarda MKP (b) MK Tojikiston sektori organlari soveti kadrlar boʻlimi .

1946 — 1947-yillarda Tojikiston KP (b) Obi-Garm tuman qoʻmitasi (Garm viloyati) 1-kotibi.

1947 — 1948-yillarda Tojikiston KP (b) Oktabr tuman qoʻmitasi (Qoʻrgʻon-tepa viloyati) 1-kotibi.

1948 — 1951-yillarda Tojikiston KP (b) Garm viloyat qoʻmitasi 1-kotibi.

1952 — 1953-yillarda muovini mudiri boʻlimi tashviqot va tashviqoti boʻlimi MK (b) MK — Partiya Kommunistii Tojikiston.

1953 — 1956-yillarda Tojikiston SSR madaniyat vazirining 1-oʻrinbosari

1956 — 1961-yillarda Kotibi 1-komitai partiyasi Kommunistii Tojikiston Viloyati Mukhtori Badakhshon

1961 — 1962-yillarda Tojikiston Kommunistik partiyasi Leninobod viloyat komiteti 1-kotibi.

1962 — 1963-yillarda Tojikiston Respublika kasaba uyushmalari kengashi raisi

1963 — 1964-yillarda Tojikiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi Davlat kinematografiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

1964 — 1975-yillarda „Tojikneft" neft va gaz qazib olish boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari

1975 — 1978-yillarda „Tojikneft" ishlab chiqarish boshqarmasi bosh direktorining oʻrinbosari

1978 — 1982-yillar Tojikiston teatr jamiyati mas’ul kotibi.

SSSR Oliy Kengashining 5 va 6-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

1982-yil 24-aprelda Dushanbe shahrida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „АБДУЛЛАЕВ Наджмидин Пашаевич".
2. ↑  „Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991".
3. ↑  „Абдуллаев Наджмидин Пашаевич".

Havolalar
---------

* Abdullaev
**Koks kimyosi** — kimyo fanining bir boʻlimi, toshkoʻmirning tarkibi, tuzilishi, kimyoviy xossalarini oʻrganadi, kokslash usullari bilan toshkoʻmirdan koks va boshqa kimyoviy mahsulotlar olish ustida tadqiqotlar olib boradi. Toshkoʻmirni kokslash bir necha jarayondan iborat: koʻmirni kokslashga tayyorlash (boyitish, maydalash, aralashtirish, quritish); koʻmirlash aralashmasini kokslash; hosil boʻlgan uchuvchan gazlarni tutish va ularni qayta ishlash; qattiq qoldiq — koksni sovitish va navlarga ajratish. Kokslanuvchi toshkoʻmirning turi, navi, makromolekulalarining tuzilishi va kokslanish jarayonining ketishiga qarab 1 t koʻmirdan 650–750 kg koks, 140–150 kg koks gazi, 30–40 kg toshkoʻmir smolasi, 10–15 kg "xom benzol", 3 kg atrofida ammiak va vodorod sulfid hosil boʻladi. Kimyo sanoati va xalq xoʻjaligining boshqa sohalarida kokslanish mahsulotlaridan N2, SN4, NH3, etilen, benzol, toluol, ksilollar, solvent, naftalin, fenol, krezollar, piridinlar, S, NaSCN, (NH4)2S, (NH4)2 SO4, karbazol, antratsen, piren, smolalar, toshkoʻmir moyi va boshqa qoʻllaniladi. Bu moddalar azotli oʻgʻitlar, polimerlar, malein va ftal angidridlar ishlab chiqarishda boshlangʻich xom ashyo, anilin boʻyoqlar ishlab chiqarishda oraliq mahsulot, elektrodlar ishlab chiqarishda bogʻlovchi, taxta va gʻoʻlalarga shimdiriladigan moy, qurilish materiallari (mas, kislotaga chidamli koshinlar, linoleum, olovbardosh materiallar, pestitsidlar, sintetik yuvish vositalari, dori preparatlar, vitaminlar va boshqa ishlab chiqarishda xom ashyo sifatida ishlatiladi. Koks kimyosining rivojlanishi qora va rangli metallurgiyaning rivojlanishi bilan bogʻliq. Metallurgiya sanoatida temir, mis, qoʻrgʻoshin va boshqa metallarni rudalaridan qaytarib olishda Koks kimyosining ahamiyati katta. Sanoatda qoʻllaniladigan koksning maxsus navlarini termik ishlov berish va saralash yoʻli bilan olish, sifatini yaxshilash Koks kimyosining asosiy vazifalaridandir.

Sayfuddin Nasriddinov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koksit** (lot. soha — son) — chanoqson boʻgʻimining yalligʻlanishi. K.ga koʻpgina infeksion kasalliklar (angina, gripp, terlamalar, sil, brutsellyoz va boshqalar), shuningdek, yiringli infeksiyalar sabab boʻladi. Organizmning zaiflashuvi, bolalarning yuqumli kasalliklari (qizamiq, skarlatina, koʻkyoʻtal) ham baʼzi hollarda K.ga olib kelishi mumkin. Sil koksiti va silga aloqasi yoʻq K. farq qilinadi.

Sil koksiti, odatda, 5—10 yashar bolalarda uchraydi. Kasallik asta-sekin boshlanadi. Dastlab sil intoksikatsiyasi yuzaga chiqadi: bolaning ishtahasi yoʻqoladi, boʻshashadi, injiqlanadi, oza boshlaydi, temperaturasi koʻtariladi, uzoq yurganda oqsaydi, tizzasi ogʻriydi, lekin boʻgʻim harakati cheklanmaydi. Bola kechasi uyqusida bezovtalanadi, ogʻriyotgan tomonini avaylab, sogʻ yonboshi bilan yotadi. Oqsoklanish va ogʻriq borgan sari zoʻrayadi. Chanoq-son boʻgʻimi sohasida ogʻriq kuchli boʻladi, bemor oyogʻini bosa olmay qoladi. Oyoq ingichka tortib, muskullari atrofiyalanadi, shakli oʻzgaradi, kasallangan tomondagi chanoq yuqoriga koʻtarilib. oldinga egiladi; umurtqa pogʻonasi yon tomonga (skolioz) yoki oldiga egilishi (lordoz) mumkin. Boʻgʻim xaltachasiga yiring toʻplanib, yoriladi. Boʻgʻim va suyak chiriydi. Natijada son suyagi boʻgʻimdan chiqadi, artroz rivojlanadi.

Gripp, angina, skarlatina va boshqa infeksion kasalliklar, sepsis, turli shikastlanishlar silga aloqasi yoʻq K.ga sabab boʻlishi mumkin. Bu barcha yoshdagi kishilarda kuzatiladi. Kasallik muddati uning kechishiga, organizmning qarshilik kuchiga va bemorning yoshiga bogʻliq. Oʻz vaqtida toʻgʻri davo qilinsa, kasallik uzoq choʻzilmaydi, asoratlarning oldi olinadi, eng muhimi boʻgʻim harakati saqlab qolinadi.

D a v o s i. Organizmning quvvatga kiritadigan dorilar buyuriladi, silga qarshi davo qilinadi, kasallanganboʻgʻimning qimirlamay toʻgʻri turishiga qaratilgan choralar (gips bogʻlov) koʻriladi. Zarur boʻlsa, jarrohlik usuli qoʻllanildadi. Maxsus kurortlarda davolanish tavsiya etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kokorjin** (chex. ) — Melnik shahridan (Chexiya) 14 km shimoli-sharqda joylashgan qal’a. U XIV asrning birinchi yarmida qurilgan, keyin gusitlar urushi paytida katta darajada vayron qilingan va uzoq vaqt davomida vayrona holatda boʻlgan. 1911-1918-yillarda qayta qurilgan.

1426-yilda gussit qoʻshinlari qal’ani bosib olib, vayron qildilar. Shundan soʻng qal’a bir nechta egalarini oʻzgartirdi va asta-sekin yaroqsiz holga keldi. 1544-yildan beri u tashlab ketilgan deb qayd etilgan. Qal’aning taqdirini imperator Ferdinand III uni „laʼnatlangan qal’alar" qatoriga qoʻygani va qayta tiklashni taqiqlaganligi sababli ogʻirlashdi, chunki u foydali joylashgan qal’a uning kuchiga tahdid solishi mumkinligidan qoʻrqdi. 1894-yilda biznesmen Vatslav Spachek xarobalarni sotib oldi. Uning oʻgʻli Yan Birinchi jahon urushigacha Kokorjinga egalik qilgan va 1911-1918-yillarda uni neogotik uslubda rekonstruksiya qilgan. Qal’a meʼmor Eduard Sochora loyihasi boʻyicha qayta qurilgan boʻlib, u tarixchilar Avgust Sedlacek va Jenek Zibrt bilan maslahatlashgan. 1951-yilda qal’a milliylashtirildi. 2001-yilda u milliy yodgorlikka aylandi va 2006-yilda restitusiyaning bir qismi sifatida Spaczeksga qaytarildi.

Havolalar
---------

* Xrad Kokorin *www.hrad-kokorin.cz*
* Hrad Kokorin *www.pruvodce.com saytida*
* Kokorin *sayti www.kokorin.cz*
* Kokorin *www.atlasceska.cz* saytida
* Stat má vrátit Kokořín, národní památku www.aktualne.cz *saytida*
* virtual prohlídka
**Najmiddin Vahobov** (1940.10.9, Urgut tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1997). Samarqand pedagogika institutining ped. va boshlangʻich taʼlim fakultetini tugatgan (1979). Mehnat faoliyatini 1963 y. Urgut tumanidagi 55-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchiligidan boshlagan. 1976-yildan shu maktabda ilmiy boʻlim mudiri, 1978-yildan direktor. V. maktabning moddiytexnika bazasini mustahkamlash, maktabda oʻquv-tarbiyaviy ishlarni talab darajasiga yetkazish, uslubiy ishlarni takomillashtirish va mustahkam, uzluksiz taʼlimni rivojlantirishda yuqori natijalarga erishdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Obidxon qori Nazarov** (tugʻ. 15-yanvar, 1958, Namangan, Oʻzbekiston), Oʻzbekistonlik qori. 1965-1975-yillarda Namangandagi 16-oʻrta maktabni aʼlo baholar bilan tamomlagan. 1975-1978-yillari 3 yil davomida to'qimachilik fabrikasida ishlagan. 1980-1984-yillarda Toshkent Islom oliy ma'hadida taʼlim olgan. 1985-1990-yillari Toshkentning markaziy masjidi "Tillashayx" jome' masjidida noib imom, 1990-1996-yillarda "To'xtaboy" jome' masjidida imom-xatib bo'lgan.

1995-yili Saudiya Arabistoni qiroli dunyoning bir qator ulamolari safida shayx Obidxon qorini islomiy kutubxona bilan taqdirlagan.

1992-1998-yillar orasida Obidxon qori Ozodlik radiosining diniy dasturini olib borib, tinglovchilarni Qurʼoni karim tafsiri bilan tanishtirib borgan.
1996-yildan boshlab Karimov hukumati ta'qibiga uchragan. 1998-yildan 2000-yilgacha Oʻzbekistonda berkinib yashashga majbur bo'lgan. 2000-yildan 2006-yilgacha Qozogʻistonda yashirinib yurgan. 2006-yili BMTning qochqinlar ishi bo'yicha komissari o'z himoyasiga olgan va u kishiga Shvetsiyadan siyosiy boshpana berilgan.
2007-yil Islom Ovozi web-sahifasiga asos solib, ilmiy faoliyatida davom etgan.

2012-yil Shvetsiyadagi o'z uyi yaqinida noma'lum shaxs tomonidan suiqasdga uchrab o'limdan omon qolgan. Suiqasd ijrochisi keyinroq qo'lga olinib bir umrli qamoqqa hukm qilingan. U kimsa O'zbekiston MXX si tomonidan yollangan degan gumonar bor.
Obidxon qori bugungi kungacha davolanayotgani aytiladi. Uning ma'ruzalari Islom Ovozi saytida va Facebook, Telegram kabi ijtimoiy tarmoqlarda nashr qilinib kelmoqda.

Havolalar
---------

* Obidxon qorining rasmiy web-sahifasidagi tarjimai holi
* ترجمة الشيخ عابد خان قاري باللغة العربية
* Imam skjuten i Strömsund - Nyheter P4 Publicerad 2012-02-23
* Misstänkt mordförsök i Strömsund 2012 februari 22 på Obid Nazarov Svenska mord[*sayt ishlamaydi*]
* Well-known Uzbek cleric, Obid-kori Nazarov, shot in Sweden - UzNews.net
* Prominent Uzbek Cleric In Critical Condition After Sweden Shooting
* Dissident Imam reaches safety after eight years in hiding - RadioFreeEurope/RadioLiberty
* The Trail of Blood Murder of Norik Shirin Has Broken in Tashkent? - Милли Фирка. Крымские татары. Крым
* Uzbekistan: Sentenced for Wahhabism – or independence? Islam Daily 06-Nov 2006-yil[*sayt ishlamaydi*]
* ISLAM IN UZBEKISTAN: WHY FREEDOM OF RELIGION IS FUNDAMENTAL FOR PEACE AND STABILITY IN THE REGION Erica Sapper Simpson, American University Washington College of Law, Washington, D.C. Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-12-17).
* Different Stans: Uzbek Emigre Imam Shot in Sweden
* Different Stans: Muslim Victims and the Uzbek Regime -and Yes, You Can Talk About the Arab Spring
* Eurasia Review - Sweden: Prominent Uzbekistan Imam Escapes Assassination Attempt


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Friksion uzatma** - birbiriga siqilib aylanadigan disklar, silindrlar, konuslar va boshqa orasida hosil boʻladigan ishqalanish kuchi hisobiga aylanma harakat uzatiladigan yoki oʻzgartiriladigan mexanik uzatma. Friksion uzatma oʻqlari parallel va kesishuvchi vallar orasida harakat uzatish, aylanma harakatni vintli va ilgarilama harakatga aylantirish uchun ishlatiladi. Friksion uzatma oʻzgarmas va oʻzgaruvchan uzatish nisbatida ishlaydi. Uzatish nisbati oʻzgarmas boʻlgan Friksion uzatma siquvchi kuchni hosil qilish qiyin boʻlmagan asboblarda ishlatiladi. Mashinasozlikda, koʻpincha, uzatish nisbati oʻzgaruvchan Friksion uzatma ishlatiladi. Bularning aylanish tezliklari pogʻonasiz tarzda (aylanuvchi jismlar radiusini kattalashtirib yoki kichraytirib) oʻzgartiriladi. Pogʻonasiz Friksion uzatma diskli, konussimon, sharli va toretsli xillarga boʻlinadi. Friksion uzatma asboblar, stanoklar, yuk koʻtaruvchi hamda transport mashinalari va boshqalarda qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ud** (arab. — qora daraxt) — torlimezrobli qad. musiqa asbobi. Arab, turk, fors, Kavkaz (ozarbayjon, arman) va Markaziy Osiyo (oʻzbek, tojik) xalqlarida keng qoʻllaniladi. Katta, noksimon va yupqa qopqokli kosaxona, kalta va enli dastaga ega. Tovushi yumshoq va mayin. Ayritom xarobasidan udsimon cholgʻuni ushlab turgan sozanda ayol tasvirlangan friz topilgan. 9— 15-asrlarda Sharq musiqa nazariyasi (tovushqator, parda, maqomlar) masalalarini sharhlab berishda Forobiy, Ibn Sino, Safiuddin alUrmaviy, ashSheroziy va boshqalarning risolalarida U. yetakchi soz hisoblangan. Uning dastlab 4 tori boʻlganligi, Ziryob ismli (9-asr) sozanda (ayrim manbalarda Forobiy) tomonidan 5 tor qoʻshilganligi maʼlum. Torlar kvartaga sozlanib forscha va arabcha — hodd, zir, masna, maslas, bam deb nomlangan (qarang zirubam). Ud pardalari esa mutlaq (ochiq tor), zoid (ochiq torga nisbatan orttirilgan), mujannab (qoʻshni parda), sabbob (koʻrsatkich barmoq bilan bosiladigan), vustai furs (oʻrta barmoq bilan bosiladigan fors pardasi), vustai zalzal (Zalzalga nisbat berilganuiim). Ld parda), binsir (toʻrtinchi barmoq bilan bosiladigan parda), xinsir (jimjiloq bilan bosiladigan parda) deb yuritilgan. Risolalarda pardalar abjad tartibida arabcha harflar bilan belgilangan. Hozirda qoʻllaniladigan U. pardasiz va 11 torli. Ulardan 5 tasi juft torlardan, pastki tori bitta boʻladi. Oʻzbekistonda musiqa kollejlari va Oʻzbekiston davlat konservatoriyasida U. sinflari mavjud. U. asosan, joʻrnavoz (mumtoz musiqa ansambllari) va yakkanavoz soz sifatida qoʻllaniladi. U. asosida Yevropada lyutnya cholgʻusi kashf etilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Olga Viktorovna Sherbak** - rossiyalik gandbolchi, Tolyatti shahrining "Lada" klubi o'ng yarim og'ir vazn toifasidagi oʻyinchisi.

Biografiya
----------

Olga Shcherbak 1998-yil 14-martda Sevastopolda tug'ilgan.

U 11 yoshida Sevastopol o'smirlar sport maktabida murabbiy Vladimir Maslyanining taklifiga binoan gandbol bilan shug'ullana boshlagan. 13 yoshidan u Kiyev sport maktab-internatida o'qigan, shu maktab jamoasida gandbol o'ynagan.

2014-yilning yozida u Tolyatti shahriga ko'chib o'tdi va u yerda murabbiy Levon Akopyan rahbarligida KSDYUSSHORda tahsil oldi.

Yosh gandbolchi yarim o'rta vazn toifasida o'ynaydi.

U Tolyatti "Lada-2" jamoasida o'ynagan. Uning tarkibida 2015-yilda u o'quvchilar o'rtasida Rossiya chempioni bo'ldi. O'sha yili u Tolyatti shahrida bo'lib o'tgan rus talabalarining 7-yozgi Spartakiadasida oltin medalni qo'lga kiritdi.

2016-yildan beri u "Lada" da o'ynamoqda. Uning tarkibida u to'rt marta (2017-2020) Rossiya chempionatining kumush medallarini, bir marta bronza (2016) medallarini qo'lga kiritdi.

Rossiya yoshlar terma jamoasida o'ynagan. 2017-yilda u Sloveniyada bo'lib o'tgan 19 yoshgacha bo'lgan qizlar o'rtasidagi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori bo'ldi, ammo keyinchalik uchta gandbolchining doping-testlarida meldoniy topilgani sababli jamoa sovrinlardan mahrum qilindi.

2021-yilning 16-aprelida u Rossiya ayollar terma jamoasi safida Turkiyaga qarshi boʻlib oʻtgan Jahon chempionati saralash turniri doirasidagi safar oʻyinida (35:23) debyut qildi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Крымская жемчужинка" (ru). Qaraldi: 4-yanvar 2021-yil.
2. 1 2 3  „Щербак Ольга Викторовна" (ru). *Гандбольный клуб "ЛАДА" (Тольятти)* (27-mart 2018-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2021-yil.
3. ↑  *Федерация гандбола России.* „Щербак Ольга Викторовна" (ru). *rushandball.ru*. Qaraldi: 4-yanvar 2021-yil.
4. ↑  „OLGA SHCHERBAK - Career & Statistics | EHF" (en). *www.eurohandball.com*. Qaraldi: 4-yanvar 2021-yil.
5. ↑  „European Handball Federation - Russia lose Women’s 19 EHF EURO 2017 silver medal following players’ doping violations / Article". Qaraldi: 4-yanvar 2021-yil.
6. ↑  „ЧМ-2021. Ольга Щербак: "Так ждала этого дебюта, что было все равно, против кого выходить"" (ru). *Гандбол. Сайт «Быстрый центр»*. Qaraldi: 18-aprel 2021-yil.
**Kokura** **qal’asi** (yaponcha: *小倉城,Kokura-jō* inglizcha: *Kokura Castle*, Kichik xazina qal’asi) — Fukuoka prefekturasidagi Kitakyushu shahridagi diqqatga sazovor joy. 1602-yilda Xosokava Tadaoki tomonidan qurilgan. 1632 va 1860-yillar orasida Harimaning Ogasavara urugʻiga tegishli boʻlgan. Qal’a 1866-yilda Kokura va Choshu urugʻlari oʻrtasidagi urush paytida yoqib yuborilgan.

Shoir Mori Ogai 19—20-asrlar davomida, Kokurada harbiy baza joylashgan paytda qasrda xizmat qilgan.

Qal’a 1959-yilda rekonstruksiya qilingan, qal’aning oʻzi esa 1990-yilda toʻliq tiklangan. Matsumoto Seicho muzeyi va qal’a bogʻi 1998-yilda ochilgan. Qal’aning hududidagi Shirasu shahrida qadimgi yapon mayoqchasi joylashgan. Qal’a Kokura stantsiyasidan piyoda 10 daqiqalik piyoda yoʻl.

Qal’a aniq tarixiy rekonstruksiya hisoblanmaydi. 1959-yilda minorani oʻrta asrdagidan farqli ravishda yangi koʻrinishda tiklashga qaror qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  Putevoditel po zamkam Yaponii.]

Adabiyotlar
-----------

* Schmorleitz, Morton S.*. Castles in Japan*. Tokyo: Charles E. Tuttle Co. 1974. ISBN 0-8048-1102-4.

Havolalar
---------

* Kokura qal’asi
* Kokura qal’asi (yaponcha)
* Kokura qal’asi
* Kokura qal’asi — Yaponiya Kyushu sayyohi
**Fritzi Brunette** (inglizcha: *Fritzi Brunette*; 1890-yil 27-may Savanna, Jorjiya shtatida tugʻilgan — 1943-yil 23-sentyabr, Los-Anjeles, Kaliforniyada vafot etgan) — oʻttiz yil davomida filmlarda rol oʻynagan amerikalik aktrisa.

Faoliyati
---------

U Nyu-Yorkda kino sanʼatidan tahsil olgan. U karyerasini ovozsiz kinolarga rol ijro etishdan boshlaga va 1939-yilgacha ovozsiz filmlarda rol oʻynagan.1939-yilgacha kinomatografiyaning rivojlanish davri hisoblanib, bu davrning eng mashhur vakili Charli Chaplin edi. Badiiy filmlar mazmuni soʻz, ovozsiz faqat tasvirlar bilan ochib berilishi kerak boʻlgan va **Fritzi Brunette** buni qoyilmaqom qilib uddalaydi. Xususan, oʻsha paytda uning ishtirokidagi eng koʻzga koʻringan „Say" filmi edi. Jack Holt kabi kino aktyorlari bilan rol oʻynagan ) va Mitchell Lyuisning "Kechirilgan yoki Jek olmoslari" filmida suratga tushishga shartnoma tuzgan. Shuningdek, Fritzi ishtirokidagi mashhur filmlar quyidagilardir: „*The Reprisal*" (1916), „*The Woman Thou Gavest Me* "(1919), „*While Satan Sleeps*" (1922), "Bellislik San Yuan"(1922) va "*Camille of the Barbary Coast*" (1925).

Shaxsiy hayot
-------------

U koʻchmas mulk agenti John E Clayga uylangan edi. Ularning toʻyi Kentukki shtatining Luisvill shahrida boʻlib oʻtdi. Ular Kaliforniyaning Los-Anjeles shahridagi 712 Shimoliy Mansfild avenyusida yashagan. Ammo ular ajrashishgan ham edi. U shuningdek, oʻsha paytdagi sermahsul rejissor va baʼzi kinolar aktyori Uilyam Daylining uchinchi xotini boʻlgan, u aktrisaning koʻplab filmlarini boshqargan. Uilyam Dayling 1935-yilda vafot etdi.

Fritzi Brunette qisqa muddatli kasallikdan soʻng 1943-yilda 53 yoshida kasalxonada vafot etdi. Dafn marosimi Santa Monica bulvaridagi Pirs Brothers Chapel Gollivud krematoriyasida boʻlib oʻtdi. Jasad krematsiya qilindi.

Filmografiya
------------

*Toʻliq filmografiyani quyidagi linkdan koʻring.* *ingliz boʻlimida.*

Adabiyotlar
-----------

* Fort Ueyn, Indiana Journal-Gazette, *Jek Oʻ Diamonds eng yaxshi kartasi*, seshanba kuni ertalab, 1914-yil 12-may, 13-bet.
* Lima, Ogayo Tayms-demokrat, *Fritsi Brunette yaqinda debyut qiladi*, payshanba oqshomi, 2-mart, 1916-yil, 7-bet.
* Los Angeles Times, *Fritzi Brunette*, 1943-yil 30-sentyabr, A12 sahifa.
* The New York Times, *Fritzi Brunette*, 1943-yil 30-sentyabr, 21-bet.

Manbalar
--------

1. ↑  Fritzi Brunette | Biography, Movie Highlights and Photos | AllMovie
2. ↑  William Robert Daly — IMDb

Havolalar
---------

* Fritzi Brunette IMDbda
* Fritsi Bryunett na sayte Allmovie
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qurum (maʼnolari).

**Qurum** — togʻlarning yon bagʻirlari, yassi tepaliklar va daryolar oʻzanlaridagi yalang nuragan tosh uyumlari va sochilmalari. Qattiq togʻ jinslarining fizik nurashi natijasida hosil boʻladi. Q. ogʻirlik kuchi va suvning toshlar orasida muzlab, yana erishi oqibatida togʻ yon bagʻirlari boʻylab pastga siljib turadi. Ular togʻlarda yurish uchun noqulay, xavfli joy hisoblanadi. Q.lar surilib, tosh oqimlari, koʻchkilarni hosil qiladi. Q.lar yuzasining qiyaligi 30—40° chamasida boʻladi. "Q." atamasi joy nomlari tarkibida ham uchraydi, mas, Markaziy Osiyodagi Qoraqurum togʻlari, Tyanshandagi Chaqirqurum dovoni, Qirgʻizistondagi Qurumdi choʻqqisi va h.k.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammadjon Moʻminov** — qoʻqonlik davlat va jamoat arbobi.

Faoliyati
---------

Muhammadjon Moʻminov 1903-yilda Namangan shahrida tavallud topgan. U Namangandagi eski maktabda, keyinchalik 1917-yilgacha Namangandagi gimnaziyada tahsil oladi. Otasi Abdumoʻmin Inagʻomov mahalliy qozilikda faoliyat koʻrsatgan. 1917-1920-yillarda Muhammadjon Moʻminov mustaqil ravishda oʻzi taʼlim oladi. U 1920-yilda Namangandagi komsomol tashkilotiga aʼzo boʻladi. 1921-yil Muhammadjon Moʻminov Qoʻqon shahridagi ishchi fakultetiga oʻqishga kirgan. Ammo ushbu fakultet 1922-yil sentabrda tugatiladi. U Toshkentga ketishga majbur boʻlib Oʻrta Osiyo davlat universiteti ishchi fakultetiga qabul qilinadi. Muhammadjon Moʻminov 1923-yil ushbu fakultetni tugatib diplom oladi. U bilimini mustahkamlash maqsadida Moskva shahriga boradi. 1923—1924-yili Moskva davlat universitetining huquqshunoslik fakultetiga oʻqishga kiradi. U 1928-yil soʻngida „Mamlakatning boshqaruv tizimida prokuror nazorati" mavzusida diplom ishi muvaffaqqiyatli himoya qilib, qizil diplom bilan bitiradi. Muhammadjon Moʻminov 1929-yilda Samarqandga keladi va Oʻzbekiston SSR Oliy sudi kollegiyasi aʼzosi etib tayinlanadi. 1931-yildan u OʻzSSR Adliya xalq komissarligida aholiga yuridik yordam koʻrsatish va sud himoya boʻlimining mudiri sifatida faoliyat koʻrsatadi. Muhammadjon Moʻminov 1932—1935-yillarda Sovet qurilish va huquq ilmiy tekshirish instituti direktori vazifasida faoliyat olib boradi. 1935-yili Fargʻona muzofotiga prokuror etib yuboriladi. 1937-yilda Toshkentga qaytishga majbur boʻladi. 1937-yil 28-mart kuni OʻzSSR IIXK rahbari Zagvozdin qarori bilan OʻzSSR JKning 66-moddasi 1-qismi bilan ayblanadi. 1937-yil 29-mart kuni uning uyida tintuv oʻtkaziladi. 1937-yil 20-dekabr kuni Muhammadjon Moʻminov OʻzSSR IIXK Leonov tomonidan ayblov bayonnomasi imzolanadi. 1938-yil 4-oktabr kuni Muhammadjon Moʻminov Oliy sud qarori bilan unga otuv hukmi oʻqiladi va hukm oʻsha kunning oʻzida ijro etiladi. 1957-yil 23-yanvar kuni SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi qarori bilan Muhammadjon Moʻminov oqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Irzayev B*. Qoʻqon tarixidan lavhalar*. Toshkent: „Akademnashr", 2020 — 240 bet.
2. ↑  Hasanov B*. Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob*. Toshkent: „Akademnashr", 2018 — 304 bet.
Kosmik tadqiqotlar markazi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni bilan 2002-yilning 26 — sentabrda Oʻzbekiston agentligi asosida
tashkil etilgan. Markaz tarkibiga *Astronomiya instituti* , *Toshkent kosmik asbobsozlik ilmiy tekshirish instituti* , *PT-70 radioastromonik rasatxona* ,Chirchiq
"Kompozit "tajriba eksperimental zavodi kiradi .

Markaz faoliyati
----------------

Markazda texnikaviy taraqqiyot va menejment, maxsus amaliy dasturlar, xalqaro aloqa, moliyaviy iqtisodiy sektorlar mavjud. Markazda va markaz tarkibiga kiruvchi
muassasalarda 18 ta fan va texnologiyalar markazi grantlari, 3 ta Ukraina ilmiy texnikaviy markazi grantlari va 2 ta *Fanlar akademiyasining* fundamental tadqiqotlarini
qoʻllab-quvvatlash fondi grantlari boʻyicha tadqiqotlar olib borilmoqda. Buning natijasida qator qurilmalar, jumladan kosmik malumotlarni raqamli qabul qilivchi stansiya,
kosmik tasvirlarni qayta ishlovchi dasturiy-texnikaviy majmua, tematik xarita tuzish kompleksi, bir kuniga 5 tonna meva va sabzavotni tez sovituvchi mostlama,
*portativ soʻz sintezatori* yaratildi. Oʻzbekiston fanlar akademiyasi kosmik tadqiqot markazida kosmos sohasida ishlovchi chet el va xalqaro muassasalar bilan
aloqalarni yaxshilash borasida katta ishlar olib borilmoqda. Jumladan *Birlashgan Millatlar Tashkilotining* (BMT) kosmik fazodan tinchlik yoʻlida foydalanish dasturi boʻyicha,
BMTning Dehli shahridagi kosmik fanlar ilmiy markazi, Yevropa kosmik agentligi, Xalqaro astronomik , Avstria kosmik agentligi , Hindiston kosmik tadqiqotlar tashkiloti ,
*Rosaviakosmos* , Ukraina milly kosmik agentligi ,Qozogʻiston milliy kosmik agentligi va boshqalar bilan oʻzaro aloqalarga ega.  

Markaz tarkibiga kirgan muassasalar tomonidan kosmik tasvirlar asosida kartogradik malumotlar, turli geografik axborot tizimlari, IL-114 samolyoti uchun extiyot qisimlari,
suniy yoʻldosh orqali uzatilayotgan teledasturlarni qabul qiluvchi antennalar, suv tozalash stansiyalari va neftni qayta ishlovchi uskunalar uchun extiyot qisimlar
ishlab chiqaradi. Kosmik tadqiqot markazi tomonidan Oʻzbekiston uchun suniy yoʻldosh orqali aloqa tizimini yaratish, kosmik malumotlarni qabul qilish, qayta ishlash
va tarqatish kompleks markazi tashkil etish va shu markazda *GAT- texnologiyalar*, raqamli xarita tuzish, *RT-70 radioobservatoriyasini* qurilishini tugatish va ishga solish ,
Chirchiq kompozit tajriba experimental zavodi asosida quyosh batareyalarini va fotoelektrik stansiyalarni barpo etish, qoʻshma korxona tashkil etish kabi ishlarni
amalga oshirishni maqsad qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *publications/libraries.php*, 2016-04-05da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2016-04-05
2. ↑  Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi (2003). Kosmik tadqiqotlar markazi
**Qurtxona** — tut ipak qurti boqiladigan bino yoki xona. Kapital, yarim kapital va yengil tipdagi Q.larga boʻlinadi. Kapital q. gʻishtdan, oynali qilib qurilib, poli loy va qum bilan suvaladi; isitish qurilmalari oʻrnatiladi. Yarim kapital Q. karkas tipdagi uylardan iborat, xom gʻisht, paxsa devorli boʻlib, kichik va katta yoshdagi qurtlar boqiladi. Yengil tipdagi Q. karkasli, qamish, fanera, brezent, polietilen va boshqa yengil materiallar bilan yopiladi, katta yoshdagi qurtlarga moʻljallangan boʻladi.

Har bir Q.da 3, 5, 10, 15, 25 quti qurt boqiladi. Q. yer osti suvi chuqur, katta yoʻldan uzoq (shovqini kam), tut plantatsiyalariga yaqin yerga quriladi. Q. koʻp xonali boʻlib, kichik (1-, 2-, 3-) va katta (4-, 5-) yoshdagi qurtlar boqiladigan, yetilgan pilla saralanadigan, barg tayyorlanadigan boʻlinmalar, barg vaqtincha saqlanadigan 1 — 1,5 m chuqurlikda betonlangan yertoʻla tipidagi xonalari ham boʻladi. Q.lar zarur anjomlar (soʻkchaklar, ventilya-tor, pechka va boshqalar) bilan jihozlanadi. Qurt boqishdan oldin Q. tozalanadi, dezinfeksiyalanadi, shamollatiladi. Ayrim joylarda Q. sifatida xoʻjaliklarning jamoat binolari (ombor, quritish xonalari va boshqalar), xonadonlardagi boʻsh xonalardan vaqtincha foydalaniladi (qarang Ipak qurti boqish).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |