„**Fairytale**"(oʻzb:Ertak) — bu belarus va norvegiyalik skripkachi va qoʻshiqchi Alexander Rybak tomonidan yozilgan va bastalangan qoʻshiq, *"Fairytales"* debyut albomidagi birinchi singl. Qoʻshiq Rossiyaning Moskva shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 2009 qoʻshiq tanlovida gʻolib boʻldi.

Yozilishi
---------

2009-yil fevral oyida Norvegiya ommaviy axborot vositalarida „Fairytale" Rybakning Oslodagi Barratt Due musiqa institutida tanishgan sobiq sevgilisi Ingrid Berg Mehus haqida ekanligi haqida xabar berildi. Rybak shundan keyin buni tasdiqladi. 2009-yil may oyida boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida Rybak qoʻshiqning ilhomini Skandinaviya folkloridagi goʻzal ayol timsoli „Hulder"dan olganligini va Hulder yigitlarni oʻziga jalb qilib, keyin ularni abadiy laʼnatlashi mumkinligini aytdi. Qoʻshiqning rus tilidagi versiyasi „Skazka" (ruscha: *Сказка*).

Eurovision 2009
---------------

Qoʻshiq 2009-yil 21-fevralda Norvegiyadagi Melodi Gran-pri festivali orqali tanlab olindi va tanlovda gʻalaba qozondi. Qoʻshiq 2009-yil 14-maydagi Eurovision qoʻshiq tanlovining ikkinchi yarim finalda oʻn sakkizta boshqa Eurovision ishtirokchilari bilan raqobatlashdi. Final 16-may kuni boʻlib oʻtdi va qoʻshiq 387 ball bilan gʻolib chiqdi.Bu koʻrsatkich yangi ESC rekordi edi.

„Evrovidenie" spektaklining yordamchi raqqosalari Sigbjørn Rua, Torkjell Lunde Børsheim va Hallgrim Hansegård Norvegiyaning Frikar raqs kompaniyasidan folklor raqslarini ijro etishdi. Qoʻshiqchilar Jorunn Hauge va Karianne Kjærnes norvegiyalik dizayner Leila Hafzi tomonidan yaratilgan uzun pushti koʻylaklar kiyishdi. 

### Musiqa videosi

Qoʻshiqni „Evrovidenie" finali oldidan taqdim etish uchun ishlatilgan qoʻshiqning birinchi rasmiy klipi Alexander Rybakning Norvegiyada boʻlib oʻtgan Melodi Grand Prix 2009dagi chiqishi edi. Eng soʻnggi videoda Rybakning skripka chalayotgani va orqasida raqqosalari bilan qoʻshiq kuylayotgani tasvirlangandi.

Rybakning „Evrovidenie" qoʻshiq tanlovi finalida ijro etgan videosi YouTubeda 2009-yildagi eng esda qolarli 31 ta videodan biri sifatida tanlandi.

### Yozib olish

Norvegiyadagi „Melodi Gran-prix 2009" tanlovida Rybakning „Fairytale" qoʻshigʻi 747 888 ball to‘plagan holda televoting va hakamlar hay’atining umumiy bahosi bilan g‘olib chiqdi. Bu tanlov tarixidagi eng yirik g‘alaba edi.

„Evrovidenie 2009 qoʻshiq" tanlovida Rybak 387 ball (mumkin boʻlgan maksimal 492 balldan) 2006-yildagi 292 ball bilan qoʻshib hisoblanganda, tanlov boshlanganidan beri qayd etilgan eng yuqori ball bilan gʻolib chiqdi. U bu rekordni 2016-yilgacha, ukrainalik Jamala Rybakdan keyin o‘zi yozgan birinchi qoʻshigʻi 534 ball bilan g‘olib bo‘lgunga qadar ushlab turdi (lekin yangi reyting tizimi tufayli televidenie va hakamlar hay’atining alohida ovozlari to‘plami tufayli natijalarni har biri bilan solishtirib bo‘lmaydi). U har bir ovoz beruvchi davlatdan 9,4 ball to‘plagan o‘rtacha bali 1998-yilda televideniedan keng foydalanish boshlanganidan beri eng yuqori ko‘rsatkich bo‘ldi.

Tijorat koʻrsatkichlari
-----------------------

Qoʻshiq shuningdek, Norvegiya Singles Chartda 2009-yil 11-fevral haftasida 3-oʻrinda debyut qildi, keyingi haftada, Melodi Gran-prisi final haftasida birinchi oʻringa koʻtarildi. Qoʻshiq ketma-ket 8 hafta davomida 1-oʻrinda qoldi. Oʻshandan keyin qoʻshiq Shvetsiyaning Sverigetopplistan roʻyxatiga kirdi va 47-oʻrinda debyut qildi.Qoʻshiq „Evrovidenie" da eng yaxshi oʻrinni egallaganidan soʻng, qoʻshiq Yevropa boʻylab koʻplab jadvallarning eng yaxshi oʻntaligiga kirdi va koʻplab mamlakatlarda 1-oʻrinni egalladi. Qoʻshiq Buyuk Britaniya chartlarida „Downloads Alone" roʻyxatida 10-oʻrinda debyut qildi va keyingi haftada 38-oʻringa tushib ketdi. „Fairytale" 1956-yilda boshlangan tanlovda Buyuk Britaniyadan tashqari „Evrovidenie" chartlarining birinchi o‘nligiga kirgan to‘qqizinchi qo‘shiq bo‘ldi. Singl Rossiyada turli formatlarda koʻp platinaga chiqdi. U birinchi marta realtone toʻliq trek sifatida platinaga aylandi va 100 000 nusxada sotildi. Qoʻshiqning umumiy sotuvi 500 000 nusxani (onlayn yuklab olishlarsiz) tashkil etdi.

### Haftalik jadvallar

"Fairytale" uchun yil yakuni jadvalining ijrosi| Chart (2009) | Oʻrin |
| --- | --- |
| Belgiya (Ultratop Flanders) | 48 |
| MDH (Tophit) | 57 |
| Germaniya | 46 |
| Shvetsiya (Sverigetopplistan) | 1 |

Chiqarish tarixi
----------------

| Mintaqa | Sana | Format | Versiya |
| --- | --- | --- | --- |
| Norvegiya | 2009-yil 12-yanvar | Raqamli yuklab olish | Asl |
| Germaniya | 2009-yil 15-may | Raqamli yuklab olish | Asl |
| Birlashgan Qirollik | 2009-yil 17-may | Raqamli yuklab olish | Asl |
| Germaniya | 2017-yil 20-oktyabr | CD-Maxi | Franziska Wiese bilan duet |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „Norway: Alexander Rybak to Eurovision".  ESCToday (21-fevral 2009-yil). Qaraldi: 15-may 2016-yil.
2. ↑  *Fisher.* „Norway: Alexander Rybak wins Norwegian Melodi Grand Prix!".  Oikotimes (21-fevral 2009-yil). 24-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2009-yil.
3. ↑  „MSN | Outlook, Office, Skype, Bing, Breaking News, and Latest Videos". 23-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-oktabr 2022-yil.
4. ↑  Her er hun! (Norwegian), Romerikes Blad, February 24, 2009
5. ↑  Dette er Alexanders eventyrdame (Norwegian), VG, February 24, 2009
6. ↑  Avslørte hvem „Fairytale" egentlig handler om (Norwegian), TV2 Norway, 28 May 2009
7. ↑  *Henrikson, Arve*. „NRK: - Vi har ikke sett maken" (no). *Aftenposten* (21-fevral 2009-yil). Qaraldi: 15-may 2016-yil.
8. ↑  Til MGP-finale for 4. gang Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-07-24). (Norwegian), Agderposten, 22 February 2009
9. ↑  Alle vil ha Hafzis kjoler (Norwegian), Adresseavisen, 15 May 2009
10. ↑  Fairytale reprise one of YouTubeʼs most memorable of 2009, The official website of the Eurovision Song Contest, December 24, 2009
11. ↑  *Henrikson, Arve*. „NRK: - Vi har ikke sett maken" (no). *Aftenposten* (21-fevral 2009-yil). Qaraldi: 15-may 2016-yil.
12. ↑  *Staff.* „Topp 20 Single uke 7, 2009" (no).  VG-lista (13-fevral 2009-yil). 28-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2009-yil.
13. ↑  *Staff.* „Topp 20 Single uke 8, 2009" (no).  VG-lista (20-fevral 2009-yil). 28-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2009-yil.
14. ↑  *Staff.* „Alexander Rybak: Fairytale" (no).  VG-lista. 28-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2009-yil.
15. ↑  „ALEXANDER RYBAK  — FAIRYTALE". *swedishcharts.com*. Qaraldi: 26-aprel 2009-yil.
16. ↑  Archive of Eurovision Song Contest Winners and British entries from 1956 to the present day, everyHit.com
17. ↑  „Домен припаркован в Timeweb".

[*sayt ishlamaydi*]
18. ↑  „Jaaroverzichten 2009".  Ultratop. Qaraldi: 26-iyun 2020-yil.
19. ↑  „CIS Year-End Radio Hits (2009)".  Tophit. Qaraldi: 13-oktabr 2020-yil.
20. ↑  „Top 100 Single-Jahrescharts" (de). *GfK Entertainment*.  offiziellecharts.de. Qaraldi: 26-iyun 2020-yil.
21. ↑  „Årslista Singlar – År 2009" (sv).  Sverigetopplistan. Qaraldi: 26-iyun 2020-yil.
22. ↑  Eminem comeback crowns UK chart, BBC, 24 May 2009
23. ↑  hitparade.ch, *Franziska Wiese & Alexander Rybak – Fairytale*, qaraldi: 12 August 2018