recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jamiya Tul Hidaya** - Hindistonning Rojaston shtatidagi Jaypur shahrida joylashgan islom seminariyasi. U 1986-yilda islom olimi Mavlono Abdurrahim Mujaddidiy tomonidan tashkil etilgan.

Tarixi
------

Jamiya Tul Hidaya Mavlono Abdurrahim Mujaddidi tomonidan 1986-yilda Jaypurda tashkil etilgan. Unda Al-Hidaya Study Center deb nomlangan institut mavjud bo'lib, unda talabalar Hindiston davlat xizmatining turli imtihonlaridan o'tishga tayyorlanadi. 2021-yil 1-avgustda Jamiya oʻzining ifto boʻlimi faoliyatini boshladi. Jamiya Tul Hidayada diniy fanlar bilan bir qatorda kompyuter dasturlari, elektrotexnika, mashinasozlik va boshqa bir qancha dunyoviy fanlar ham o‘qitiladi. U yuqori texnologiyali madrasa deb atalgan. 

Jamiya Tul Hidoya o'qitish uslubi jihatdan boshqacha bo'lgan uchta madrasaning biri hisoblanadi, qolgan ikkitasi Dorul Ulum Deoband va Nadvatul Ulamadir. Hind madrasalari ushbu uchta usulga amal qiladi, ularning har biri alohida Deoband seminariyasi, Nadva va Jamiyea Tul Hidaya tomonidan boshqariladi. 

* Qasmi, Muhammadullah Khalili „Jamiatul Hidaya at Jaipur: A Third Type of Madrasa",*. Madrasa Education: Its Strength And Weakness*. Mumbai: Markazul Ma'arif Education and Research Centre, 2005 — 90–91 bet. ISBN 9788178271132. OCLC 61211655.

Sahifa matni. 

* Nadwi, Abu Saeed (January–June 2015). Nizamuddin, Sayyid. ed. "جامعہ ہدایہ کی مختصر تاریخ و خدمات [A brief history of the Jamiatul Hidaya and its contributions]" (ur). *سہ ماہی خبر نامہ* (New Delhi: All India Muslim Personal Law Board) **9** (2,3): 72–77.


1. 1 2 3  Qasmi 2005. sfn error: no target: CITEREFQasmi2005 (help)
2. ↑  Ahmed, Firox Bakht. „A hi-tech madrasa: Madrasa Jamea Tul Hidaya of Jaipur". *Milli Gazette* (2002-yil 15-iyul). Qaraldi: 2022-yil 27-yanvar.
3. ↑  „Ifta department at Jamea Tul Hidaya opened with inauguration of online classes". *The Siasat Daily* (2021-yil 3-avgust). Qaraldi: 2022-yil 27-yanvar.
4. 1 2  Akbar S, Ahmed*. The SAGE Handbook of Islamic Studies*. SAGE Publications — 121 bet. ISBN 9781446264522.
5. ↑  Jamea Tul Hidaya, Official Website.
**Aksiyadorlar jamiyati** — daromad topish maqsadida hissadorlik tamoyiliga binoan uyushgan sherikchilik jamiyati. Aksiyadorlar jamiyati boshqa sherikchilik korxonasidan farqliroq, muomalaga nominal qiymati koʻrsatilgan aksiyalar chiqarish va uni sotish yoʻli bilan tarqatish bunday jamiyatning moliyaviy negizini tashkil etadi. Aksiya egalari dividend shaklida daromad oladilar. Aksiyadorlar jamiyatining ochiq va yopiq jamiyat shaklidagi koʻrinishlari bor:

* Yopiq aksiyadorlar jamiyati — aksiya egalari maʼlum guruh, masalan, taʼsischilarning oʻzi bilan cheklanadi. Aksiyalar faqat ularning oʻrtasida tarqatiladi.
* Ochiq aksiyadorlar jamiyati — jamiyat aksiyalari erkin sotiladi va sotib olinadi, aksiyadorlar soni cheklanmagan, xohlagan va aksiya olishga puli bor yuridik yoki jismoniy shaxs, shu jumladan, ajnabiy shaxslar uning aʼzosi boʻla oladi.

Aksiyadorlar jamiyati pulni bir yerga toʻplab biznesga qoʻyish uchun tuziladi. Uning tashkilotchilari taʼsischilar deb yuritiladi. Taʼsischi firmalar, banklar, davlat va ayrim fuqarolar boʻlishi mumkin. Aksiyadorlar jamiyatining afzalligi shundaki, u mayda pulni toʻplab yirik pulga aylantirish, yaʼni kapital boʻla oladigan pulga aylantirishdan, mayda puldorlarning pulini ham biznesga qoʻyishdan iborat. Aksiyadorlar jamiyatini boshqarishning oliy organi — aksiyadorlar majlisi, soʻngra — direktorlar kengashi va quyi boʻgʻini — boʻlinmalar boshqarmasidan iborat. Aksiyadorlar majlisi aksiyadorlar jamiyati yillik hisobotini, nizomdagi oʻzgarishlarni, daromadning taqsimlanishini, foyda-zarar hisob-kitobini, taftish natijalari, rahbarlarni saylash masalasini koʻrib chiqadi va tegishli qarorlar qabul qiladi. Dastlab aksiyadorlar jamiyati 17-asrda paydo boʻlgan, hozir keng tarqalib, ommaviy tus olgan. Oʻzbekistonda aksiyadorlar jamiyati bozor islohotlari davomida mol-mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonida paydo boʻldi, davlat korxonalarini aksiyadorlar jamiyati aylantirish mulkiy oʻzgarishlarning yoʻnalishlaridan biriga aylanadi. Islohotlarning birinchi bosqichida yopiq turdagi aksiyadorlar jamiyati tashkil topdi. Uning 2-bosqichida ochiq turdagi aksiyadorlar jamiyati shakllana boshladi. Oʻzbekistonda 1995-yilda 2255 ta, 1996-yilda 5500 ta aksiyadorlar jamiyati ishladi. Oʻzbekistonda aksiyadorlar jamiyati nodavlat sektoriga kiradi. Aksiyadorlar jamiyati mustaqil, lekin ular davlat belgilagan qonun-qoidalar asosida ish koʻradi. Ularning faoliyati Oʻzbekiston Respublikasining „Aksiyador jamiyatlar va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida" (1996.25.4) qonuniga binoan olib boriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**François-Henri Pinault** (1962-) - frantsuz biznesmeni, hashamatli brendlar konglomerati prezidenti, Fransua Pinoning o'g'li va merosxo'ri. U dunyodagi eng badavlat kishilardan biri hisoblanadi, uning oilaviy boyligi 2018 yil 18 avgustda 30,5 milliard dollarga baholangan.

Professional hayot
------------------

U Frantsiya oliy tijorat tadqiqotlari maktabida, HEC Parisda tahsil oldi va u erda otasining kompaniyalarida ishlash uchun bilim oldi. 1989 yilda u *Pinault Distribution*dan keyin *France Bois Industries* kompaniyasining bosh menejeri bo'ldi.

1993 yilda u chet elga ishlash uchun ketdi (Afrika, DOM-TOM). 1997 yilda FNAC bosh direktori etib tayinlandi. 2005 yil mart oyida u otasining o'rniga Pinault-Printemps-Redoute (PPR) prezidenti etib tayinlanganida katta sakrashga erishdi. 2007 yil 20 iyunda u PPR guruhi tomonidan o'zining sho*ba korxonasi Sapardis orqali sotib olinganidan so'ng, Germaniyaning Puma sport anjomlari kompaniyasi boshqaruvi raisligini egalladi.*

Manbalar
--------

1. ↑  François-Henri Pinault, sa longue et luxueuse ascension
2. ↑  Kering renouvelle son partenariat avec HEC Paris dans le cadre de la chaire "Luxury"
3. ↑  Rennes. Face aux jeunes, François-Henri Pinault raconte ses années lycée

Portal: Biografiya
**Dzukotto** (italyancha: *zuccotto*) — Florensiyadan olingan sovuq shirinlik. Retseptning kelib chiqishi tarixchilar tomonidan rassom va meʼmor Bernardo Buontaleti bilan bogʻliq boʻlib, u ham pishirishni yaxshi koʻrardi. Shirin Medicilar oilasining ziyofati uchun ixtiro qilingan. U asl gumbazli shaklga ega. 

```
U dastlab *Elmo di Caterina* „Ketrinning dubulgʻasi" nomi bilan mashhur boʻlib, Ketrin deʼ Medici nomi bilan atalgan. Bundan tashqari, shirinlik ixtirochisi Florensiyadagi Santa Mariya del Fiore sobori gumbazidan ilhomlanganligi haqida afsonalar mavjud.
```

Zamonaviy nom, ehtimol, „qovoqcha" soʻzidan kelib chiqqan. Shirin anʼanaviy ravishda qovoq maxsus shaklda tayyorlanadi (zuccotto — italyancha „kichik qovoq"). Bundan tashqari, shirinlik shakli kardinalning bosh kiyimiga oʻxshaydi — zucchetto.

Asl retsepti toʻldirish uchun ricotta pishloq, kakao va sitrus qobigʻidan foydalanishni talab qildi, u aslida monoxrom, oq edi. Tashqi tomondan, pechene mohiyati yoki Alkermes likyorida namlangan edi, bu shirinlikka yorqin qizil rang berardi. Dzukotto faqat 1930-yillarda qayta kashf etilgan, ammo yigirmanchi asrning didiga mos keladigan baʼzi oʻzgarishlardan oʻtgan.

Hozirgi vaqtda u amaretto kabi suyuqlikda namlangan pechenedan iborat. Va magʻzi uchun, rikottadan tashqari, odatda muzqaymoq

ishlatiladi, bu esa uni semifreddo, yogʻ qaymoq yoki krem, tvorog, shokolad boʻlaklari, bodom kabilar ishlatiladi. Gilos, mevalar va quritilgan mevalar bilan retseptlar ham mavjud. Ustiga shakar kukuni sepiladi. Pishirgandan soʻng, dzukotto sovutiladi yoki muzlatiladi.

* Oq shokoladli zukottoOq shokoladli zukotto
* Muzqaymoq bilan zukottoMuzqaymoq bilan zukotto
* Ikkita krem bilan zukottoIkkita krem bilan zukotto

Manbalar
--------

1. ↑  Lo zuccotto. Dante Alighieri — Zaragoza
2. ↑  „Storia dello zuccotto semifreddo". 17-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2020-yil.
3. ↑  „Zuccotto fiorentino, la ricetta originale dell’Elmo di Caterina de' Medici". 21-sentyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2020-yil.
4. ↑  Lo Zuccotto Fiorentino: Ricetta Originale, Ingredienti del Dolce[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  „Giada De Laurentiis. Zuccotto Recipe". 19-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2020-yil.
6. ↑  Mousse & Flans — iCook Italian. Script edizioni, 2011. — ISBN 8866143693, 9788866143697
**Jamshed Davronovich Akbarov** (2-avgust 1967-yil, Dushanbe , Tojikiston SSR, SSSR) — sovet va tojik futbolchisi, yarim himoyachi, hujumchi.

Biografiya
----------

1975-yili Jamshed ikkinchi sinfda o‘qib yurganida otasi uni futbol seksiyasiga olib kelgan. Birinchi murabbiy Sergey Onikovich Avakyan.

Keyin Akbarov ikki yil sport maktab-internatida oʻqidi. РОШИСПа, respublika maktab oʻquvchilari terma jamoasida oʻynagan. Butunittifoq „Yoshlik", „Umid" va „Ketishuv" turnirlarida qatnashgan. U Jismoniy tarbiya institutiga oʻqishga kirdi va keyin SKIFga koʻchib oʻtdi, u yerdan 1989-yilda murabbiy Sergey Sergeevich Andreev Akbarovni „omir" jamoasiga taklif qildi. U asosiy jamoaga tusha olmadi va Andreev bilan birga Xoʻjandga koʻchib oʻtdi va u yerda ikki yil oʻtkazdi. U Leninobod viloyatida yilning eng yaxshi besh nafar sportchisidan biri edi.

1992-1993-yillarda O‘zbekiston chempionati birinchi ligasi "Lokomotiv Kogon" klubida o‘ynagan.

1994-yilning yanvarida Kievning „Dinamo" klubi ustozi Yozef Sabo Akbarovni yigʻinga taklif qiladi. Jamshed uchta o‘rtoqlik o‘yinida uchta gol urdi, ammo jamoaga kirib ketmadi. Moskvaning „Dinamo" jamoasi ustozi Konstantin Beskovning taklifini rad etib, birinchi ligadan Sankt-Peterburgning „Zenit" jamoasiga oʻtdi. U jamoa uchun 10 ta oʻyin oʻtkazdi va iyul oyida u Novosibirskning „Chkalovets" tarkibida boʻldi, u bilan birinchi ligaga chiqdi va u yerda 1995-yilgi mavsumni oʻtkazdi.

1996-2002-yillarda Akbarov Oʻzbekistonning turli klublarida toʻp surgan.

2002-yil oxirida u Tojikistonga qaytib, u yerda „Orion", „SKA-Pomir" va „Panjshir" klublarida oʻynagan. Bir muncha vaqt u Novgorodning ikkinchi divizionidagi „Rainbow" mini-futbol klubida oʻynadi.

2007-yildan Oʻzbekistonning „Mash’al" futbol akademiyasi  murabbiyi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Akbarov: „Vsyo nachinaetsya s detey"[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка

Havolalar
---------

* zenit-history.ru saytidagi profil
* Akbarov: „Hamma narsa bolalardan boshlanadi"[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)
**Testologiya** (ingliz tilidan test — sinov, yunoncha logos — bilim) diagnostika usullarini yaratish va ularni izohlash haqidagi fandir. Testologiya 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida fan sifatida paydo boʻlgan .

Testologiya tamoyillari va usullari psixologiyadan tashqari, tibbiyot, pedagogika va menejment kabi fanning koʻplab sohalarida qoʻllaniladi. Turli sohalarning testologiyasi haqiqiylik, samaradorlik, ishonchlilik kabi umumiy xususiyatlarga ega, ammo sinov mavzusining oʻziga xos xususiyatlari va empirik maʼlumotlarni yigʻish xususiyatlari bilan farqlanadi.

Psixologiyada testologiya psixodiagnostikaning yetakchi sohalaridan biridir .

Maxsus usullar yordamida insonning psixologik xususiyatlarini baholash tarixi antik davrga borib taqaladi. Miloddan avvalgi 3-asrda Qadimgi Bobilda yozuvchi maktablarning bitiruvchilari sinovdan oʻtgan. Pifagor maʼlum testlardan oʻtishga muvaffaq boʻlgan talabalarni tanlagan. Shaolin monastirida talabalar motivatsiya, jismoniy va ogʻzaki qobiliyatlar, hissiy barqarorlik va boshqalarni baholash tizimi boʻyicha tanlanardi.

Ingliz psixologi F.Galton testologiyaning asoschisi hisoblanib, u 9337 kishini sinovdan oʻtkazdi va 17 koʻrsatkichdan foydalanib, aqliy qobiliyatlarning jismoniy va fiziologik xususiyatlarini ochib berdi. Testologiya ayniqsa AQSh va Fransiyada rivojlangan boʻlib, u yerda maktab oʻquvchilarining qobiliyatlarini oʻrganishga eʼtibor qaratilgan. A. Binet va T. Simon aqli zaif bolalarning aql-zakovatini oʻrganish uchun testlarni ishlab chiqishni boshladilar va 1908-yilda intellekt koeffitsientini (IQ) aniqlash uchun shkalani ishlab chiqdilar. U keyinchalik V. Shtern tomonidan oʻzgartirildi.

Rossiyada psixotexnik tadqiqotlarning asoschilaridan biri V. M. Bekhterev boʻlib, u insonning psixofizik fazilatlarini oʻrganish uchun refleksologiya tamoyillarini ishlab chiqdi. 1901-yil oktyabr oyida A. P. Nechaev birinchi sinov laboratoriyasini ochadi, uning asosida turli xil psixologik-pedagogik test usullari yaratiladi.

Psixologik testning haqiqiyligi — bu test natijalarini xususiyatlarning mohiyati yoki ularning inson faoliyatidagi roli haqidagi qabul qilingan gʻoyalar bilan taqqoslashdir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Тестология :: Психологический словарь". *psychology.net.ru*. 2020-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-iyul.
2. ↑  {{{заглавие}}}.
**Melodrama** (yun. melos — qoʻshiq, kuy va drama) — musiqiy-sahnaviy janr. 18-asrda Yevropa sanʼatida rivoj topgan. Qahramonlarning monolog va dialoglarm musiqa joʻrligida ijro etilganligi bilan ajralib turadi. Ilk namunasini J. J. Russo (1762, „Pigmalion" lirik sahnalari) yaratgan. Maʼrifatchilik davri gʻoyalariga asoslangan M. ga sahna rivojiga monand boʻlgan musiqaning jonli va tabiiy ifodaviyligiga intilish xosdir. 19-asrda M. janri tamoyillari dramatik asarlarga yaratilgan musiqa (R. Shumanning „Manfred", J. Bizening „Arlezianka", J. Grigning „Per Gyunt" va boshqalar)da oʻz rivojini topadi. 20-asrda shakllangan oʻzbek musiqali dramasitsa, N. Zokirovning „Soxilda toʻqnashuv", Hab. Rahimovning „Ona qalbi" kamer operalarida ham M. elementlari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Fizikada **Kotton effekti** — bu moddaning yutilish zonasi yaqinidagi optik aylanish dispersiyasi va/yoki doiraviy dixroizmning xarakterli oʻzgarishi. Yutilgan yorugʻlik toʻlqin uzunligi chegarasida qutblanish tekisligi aylanishining mutlaq kattaligi dastlab toʻlqin uzunligining oʻzgarishi bilan tez oʻzgaradi, yutilish maksimalida nolni kesib oʻtadi va keyin yana toʻlqin uzunligi oʻzgarishi bilan tez, lekin teskari yoʻnalishda oʻzgaradi. Bu hodisa 1895-yilda fransuz fizigi Aime Kotton (1869 – 1951) tomonidan kashf etilgan.

Agar qutblanish tekisligining aylanishi toʻlqin uzunligi kamayishi bilan birinchi boʻlib ortib ketsa (birinchi bor Kotton kuzatganidek) *musbat* Kotton effekti, agar aylanish birinchi boʻlib kamaysa, manfiy *Kotton effekti* deb ataladi.  Beta-plitalari kabi protein tuzilishi manfiy Kotton effektini koʻrsatadi.

Yana qarang
-----------

* Kotton-Mouton effekti

Manbalar
--------

1. ↑  Ernest L. Eliel and Samuel H. Wilen, „Stereochemistry of Organic Compounds" (Wiley, 1994), p.1000
**Durriye Sulton** ( دريه سلطان  ; 1905 yil 3-avgust– 1922-yil 15-iyul), Usmonli malika. U Sulton Mehmed Vning o'g'li shahzoda Mehmed Ziyoeddinning qizi.

Birinchi yillar
---------------

Dürriye Sulton 1905-yil 3-avgustda Dolmabahche saroyida tug‘ilgan.  Uning otasi Shahzoda Mehmed Ziyoeddin, onasi esa Firdevs Xonimning qizi Ünsiyar Xonim hisoblandi.  Malkia otasining ikkinchi farzandi onasining esa birinchi farzandi edi. Malikaning o'zidan bir yosh kichkina Rukiye Sulton ismli singlisi hamda besh yosh kichik ukasi Shehzade Mehmed Nozimlar ham bor edi oilada. U Sulton Mehmed V va Kamures Hanimning nabirasi hisoblanadi. 

1915-yilda singlisi va katta akasi, ustozi Safiye Ünüvardan taʼlim olishni boshlagan, 1915-yil 24-mayda singlisi Rukiya bilan Qurʼon oʻrganishni boshlagan va "Yosin" surasini yod olishgan. 1915-yil 19-avgustda u singlisi bilan Qur'onni to'la to'kis yodlab tugatadi.  Qur'onning uchta surasini o'qib bo'lgach, unga bayroq berildi. 

1918-yilda bobosi Mehmed V vafotidan soʻng Haydarpashadagi otasining villasiga singlisi bilan koʻchib ketadi va yashashni boshlaydi o'sha yerda.  Biroz vaqt o'tgach, o'qituvchisi Safiye Ünüvar o'qishni davom ettirish uchun birga yashash uchun oilaning uyiga ko'chib borib joylashadi.

Nikoh
-----

Durriye Sulton Mehmed Kamoleddin Poshoning o'g'li Sultonzoda Mehmed Cahid Beyga bilan oila quradi. 1920-yil 26-martda Yulduz saroyida boʻlib oʻtgan nikohni Shayhulislom Haydarizoda Ibrohim afandi oʻtkazadi. 

Nikoh shartnomasi tuilayotganda malikaga eri bilan ajrashish huquqi berilgan. Er-xotin 1921-yil 6-noyabrda Shayhulislom Nuri afandining yordami bilan ajrashadilar. Ikkalasi ajrashgandan keyin uning eri Laverans xonim bilan oila quradiga uylandi.

O'lim
-----

Durriye Sulton 1922-yil 15-iyulda, saltanat tugatilishidan uch yarim oy oldin o'n olti yoshida vafot etdi. U Istanbulning Haydarpasha shahrida dafn etilgan.   Xuddi shu yili Ayrilik favvorasi uning xotirasini abadiylashtirish uchun qayta ta'mirlanadi. Favvora Usmonli me'morchiligidagi eng katta favvoralardan biridir.

Manba
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Brookes 2010. sfn error: no target: CITEREFBrookes2010 (help)
2. 1 2  Adra, Jamil*. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005*, 2005 — 32 bet.
3. 1 2  Bağce, Betül Kübra*. II. Abdulhamid kızı Naime Sultan’in Hayati*, 2008 — 55-56 bet.
4. ↑  „AYRILIK ÇEŞMESİ İstanbul Kadıköy’de eski Bağdat sefer ve kervan yolunun başlangıcı olan menzil yeri ve çeşmesi.". *İslam Ansiklopedisi*. 11 temmuz 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11 temmuz 2020.

* Brookes, Douglas Scott*. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5.
**Olmazor tumani** (avvagli nomi *Sobir Rahimov)* — Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1970-yilda tashkil kilingan. Sobir Rahimov nomi bilan atalgan. 1980-yildan hozirgi chegarasida. T.ning shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-gʻarbda Toshkent viloyati Zangiota tumani, shimoliy va shimoli-sharqda Toshkent tumani, sharqda Yunusobod tumani, janubiy va janubi-gʻarbda Shayxontohur tumani bilan chegaradosh. Maydoni 3,4 ming ga, shu jumladan koʻkalamzor yerlari 1,01 ming ga. Aholisi 283,6 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 290 ta. Asosiy magistrallari: Beruniy, Niyozov, Kichik halqa yoʻl, Forobiy, Ziyomov, Chimboy, Usta Shirin, Tansiqboyev, Hasanov, Oybek va Qorasaroy koʻchalari. 64 ta maxalla mavjud.

Tuman hududida "Kolorfleks", "Imperial", "Osiyobatareya" qoʻshma korxonalari, 30 sanoat korxonasi, shu jumladan, "Toshkentmarmar" ishlab chiqarish. birlashmasi, "Mikond", agregat, tajribamexanika, ekskavator taʼmirlash, "Kompressor", "Oniks" va chinni zavodlari, "Toshkent mebel" ishlab chiqarish birlashmasi, "Tola" (pillakashlik) korxonasi, bosh kiyimlar fabrikasi, 10 avtotransport va 10 kurili sh tashkiloti faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 19 ilmiy tadqiqot instituti, 4 loyihalash tashkiloti ("Oʻzgazloyiha", "Oʻzqishloqxoʻjalik loyiha", Xalq taʼlimi Vazirligining loyihakonstruktorlik byurosi, "Tash. ZNIIEP"), 3 oliy oʻkuv yurti (Oʻzbekiston milliy universiteti, ToshDTU, 2Toshkent tibbiyot instituti), 1 litsey, 1 kasbxunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 1 sanʼat, 1 ta musika maktabi, 60 ta maktabgacha tarbiya muassasasi bor. Tuman aholisiga 47 oilaviy poliklinika, 20 ta kasalxona, 1 ta ruhiy kasallar shifoxonosi 8 madaniyat uyi va saroyi, 10 ta kutubxona, yosh tomoshabinlar teatri, tabiat muzeyi, 3 ta bozor, 5 ta stadion, 6 ta suzish havzasi, 57 sport zali, 10 ta tennis majmuasi xizmat koʻrsatadi. Tuman xududida "Oymomo" madaniyat va istirohat bogʻi, bir necha kichik dam olish maskanlari, "Oʻzekspomarkaz" xalqaro koʻrgazmalar majmui, "Olimpiya" mexmonxonasi faoliyat koʻrsatadi. 110 oziqovkat va 51 sanoat mollari dukoni, 196 umumiy ovqatlanish korxonasi, 467 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi mavjud.

Mustaqillik yillarida Sagʻbon, Qorasaroy, Forobiy koʻchalari kengayib, Moyqoʻrgʻon, Beshqoʻrgʻon mavzelari tashkil qilindi, uz. 1 km dan ziyod koʻprik bunyod etildi.

Tuman xududida meʼmoriy yodgorliklardan Barokxon madrasasi, Qaffol Shoshiy maqbarasi bor. Beruniy, Furqat, Sobir RahimovvaL. B. Shastri, Berdaq, A. Kodiriyga haykal oʻrnatilgan. Shahar metropolitenining Beruniy metro styasi tuman xududida joylashgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  "Olmazor tumani" *OʻzME*. O-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

| * k
* m
* t
Toshkent tumanlari |
| --- |
| Toshkent tumanlari xaritasi | 
* Bektemir tumani
* Chilonzor tumani
* Yashnobod tumani
* Mirobod tumani
* Mirzo Ulugʻbek tumani
* Olmazor tumani
* Sergeli tumani
* Shayxontohur tumani
* Uchtepa tumani
* Yakkasaroy tumani
* Yunusobod tumani
* Yangihayot tumani
* Ulugʻbek (shaharcha)

 | Toshkent ramzi |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Abdurahmon** (1844—1901.1.10) — Afgʻoniston amiri (1880—1901). Doʻstmuhammadxonning nabirasi. Taxt uchun oʻzaro nizolarda magʻlubiyatga uchragach, Turkistonga qochgan (1869). 1878— 1880-yillardagi ingliz-afgʻon urushi davrida vataniga qaytib, Shimoliy Afgʻonistonda oʻz hokimiyatini oʻrnatgan (1880). 1880-yil 31-iyulda Zammada Afgʻoniston amiri deb tan olingan. Abdurahmon Afgʻonistonning hududiy yaxlitligini saqlashga intilgan, biroq Angliyaning zoʻravonligi ostida „Dyurand chizigʻi"ni Afgʻonistonning sharqiy chegarasi deb tan olishga majbur boʻlgan (1893). Unga koʻra, koʻplab afgʻon aholisi yashaydigan hududlar Angliyaning Hindistondagi mulklari qatoriga kiritilgan. Abdurahmon ichki nizolarga barham berib, mamlakat xoʻjaligini mustahkamlashga imkon yaratib bergan hukmdor sanaladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mahmud Tarziy** (1866, Gʻazna -1935, Istanbul) — Afgʻoniston davlat arbobi, tarixchi. Yosh afgʻonlar harakatining gʻoyaviy rahbari. Damashq, Istanbul va boshqa shaharlarda taʼlim olgan. 1803-yilda Afgʻonistonga qaytib kelgan. 1911—19 yillarda "Sirojul-axbor" ("Xabarlar chirogʻi") gaz. noshiri va muharriri. Afgʻonistonda maʼrifatparvarlik gʻoyalari tarqalishiga munosib hissa qoʻshgan. Omonullaxon hokimiyat tepasiga kelgach, yangi hukumatda tashqi ishlar vaziri lavozimini egalladi (1919—22, 1924—27). Hukumat ichida bir-biriga qarama-qarshi 2 guruh boʻlib, M.T. taraqqiyparvar kuchlarga boshchilik qilgan. K. keskin (radikal) ichki islohotlar oʻtkazish, konstitu-sion tartib oʻrnatish, tinchliksevar tashqi siyosat olib borishni yoklab chiqqan. Bosh vazir Abdulquddusxon Ittimadiy uning bu fikrlariga qarshi turgan va konstitutsion gʻoyalarni targʻib qilayotgan kishilar qatl qilinishiga fatvo berilishini talab qilgan (yana qarang Yosh afgʻonlar). 1928—29 yillarda Afgʻonistonda Omonullaxonga qarshi Xabibulla — Bachai Saqqo (1880— 1929) rahbarligida koʻtarilgan qoʻzgʻolondan keyin, Turkiyaga koʻchib ketgan. U Afgʻoniston tarixi va madaniyatiga oid asarlar yozgan. Badiiy ijod bilan ham shugʻullangan.

Adabiyot
--------

* Nazarov X. Sotsialnie dvijeniya 20-x godov XX veka v Afganistane, Dushanbe, 1989.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mayotta** (fr.*Mayotte*, komor.*Maore*) — Fransiyaning dengizorti mintaqasi (fr.*région d’outre-mer*) va ayni paytda dengizortidagi departamenti (*département d’outre-mer*, yoki *DOM*). 1976-yildan beri mintaqa Fransiya va Komor orollari oʻrtasidagi bahsli hudud boʻlib, konstitutsiyaga koʻra, Mayotta muxtor orol maqomiga ega. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Komor orollari Ittifoqi davlatining Mayotte (Maore) oroliga boʻlgan huquqlarini tan oldi.

Geografik joylashuvi va tabiati
-------------------------------

Madagaskar va Afrika oʻrtasidagi Mozambik bugʻozida joylashgan. Mayotta – Komor arxipelagining janubi-sharqida joylashgan orol. Mayotta ikkita katta va taxminan 30 ta mayda orollardan iborat. Orollar yuzasining asosiy qismi chuqur daralar va vulkon togʻ choʻqqilaridan iborat. Eng yuqori nuqtasi Benara (660 m). 
Iqlimi - tropik dengiz iqlimi.

Davlat tuzilishi va siyosiy partiyalari
---------------------------------------

Mayotta – Fransiyaning dengizorti departamenti hisoblanadi. Davlat boshligʻi Fransiya prezidenti. Hukumat boshligʻi – Yuqori kengash prezidenti (kengash aʼzolari 6 yil muddatga saylanadi).

Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari
--------------------------------------

Mayotta iqtisodida qishlok xoʻjaligi muhim oʻrin tutadi. Davlat oʻz aholisini qishloq xoʻjaligi maxsulotlari bilan toʻla taʼminlay olmaydi. Mayotta Fransiyaning moliyaviy yordamiga tayanadi. Chetga vanil, ilang-ilang, dolchin, kokos yongʻogʻining magʻzi eksport kiladi. Chetdan kimyo sanoati maxsulotlari, mashina va jihozlar keltiriladi. 2008-yilda YAIM miqdori 954 mln (aholi jon boshiga - 4770) dollarni tashkil etgan. Asosiy savdo hamkorlari Fransiya, Komor orollari, Afrika va Janubiy Osiyo mamlakatlari.

Tarixi
------

1841-yilda Mayotta sultoni orolni Fransiyaga boy berdi va shu paytdan boshlab Mayotta fransuz imperiyasi tarkibiga kiritildi. 1946-yilda Komor orollari dengizorti hududi maqomini oldi. 1974-yilda oʻtkazilgan referendumda arxipelagning uchta oroli mustaqillik uchun ovoz berdi, ammo Mayotta Fransiya tarkibida qolishga qaror kildi. 2011-yil 31-martda Mayotta Fransiyaning 101-departamenti deb eʼlon qilindi. Komor orollari hukumati ularga yagona davlat tuzish imkoniyati berilmaganidan norozi boʻldi va Fransiya hukumatini mustamlaka siyosati yuritayotganlikda aybladi.

Manba
-----

* Prefektur Vebsayti (fransuzcha)
* Departament kengashi vebsayti (fransuzcha)
**Keto** (qadimgi yunoncha: *Κητώ*, Kitoning keyingi talaffuzi) — yunon mifologiyasidagi maʼbuda, uning nomi kitos (qadimgi yunoncha: *κῆτος* ― „dengiz yirtqich hayvoni") dan kelib chiqqan, undan ruscha „kit" ham kelgan.

Oilaviy munosabatlari
---------------------

Keto Geyaning oʻgʻli Pont va Geyaning qizi.

Keto boʻronli dengiz xudosi boʻlgan akasi Forkiy bilan turmush qurgan.

Ketoning bolalari (forkidalar deb ataladi): ajdaho Ladon, nimfa Foosa , Yexidna (taxminga koʻra), Grailar (Enio, Pemfredo va Deino), Gorgonlar (Evriala[en], Sfeno va Meduza), Sirenalar (taxminlarga koʻra), Gesperidlar (taxminga koʻra). Naql qilishlaricha, u va Forkiy Troya dengiz hayvonining ota-onasi boʻlib, Poseydonning oʻzi uning sharafiga qurbonlik qilmagan Troya aholisidan qasos olish uchun dengiz tubidan chaqirgan (Poseydon shahar chegaralarini himoya qilgan, lekin shoh undan minnatdor boʻlmagan).

Tashqi koʻrinishi
-----------------

 Forkiy va Keto
Ketoning koʻrinishi afsonalarning turli versiyalarida farqlanadi. Baʼzilarida goʻzal ayol (Gesiodning fikricha, „chiroyli yonoqli"), boshqalarida esa dengiz dahshatlarini oʻzida mujassam etgan tugʻma xunuk kampir.

Roli
----

Keto tub dengiz, shuningdek, bu tubliklarda yashaydigan yirtqich hayvonlar maʼbudasi edi. Afsonalarning baʼzi versiyalarida Ketoning oʻzi shunday maxluq boʻlgan.

Ket — dengiz maxluqidir, Andromedani yeyishi uchun unga qoldirishgan. Persey uni toshga aylantirgan.

Talqinlar
---------

Talqinga koʻra, Troyaga soliq toʻlagan qirol Kiton boʻlgan, lekin Gerakl va Laomedont qoʻshinlari tomonidan oʻldirilgan. Ehtimol, uning ismi Xettlar bilan bogʻliqdir.

Manbalar
--------

1. ↑   Граи // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб. 1907—1909.
2. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 2, 6; II 4, 2
3. ↑  Gesiod. Teogoniya 333—335
4. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 2, 6; II 4, 2-3
5. ↑  Gesiod. Teogoniya 238
6. ↑  Nonn. Deyaniya Dionisa XXXI 9
7. ↑  Palefat. O neveroyatnom 37
8. ↑  Gindin L. A. Tsimburskiy V. L. Gomer i istoriya Vostochnogo Sredizemnomorya. M. 1996. S.117, 283

Havolalar
---------

* Theoi Project — Кето
**Gabriel Attal** (talaffuzi: Gabriel Attalⓘ; 1989-yil 16-mart; Clamart, Fransiya) — fransiyalik siyosatchi va davlat arbobi. „Renaissance" partiyasi aʼzosi. 2024-yildan Fransiya bosh vaziri 

Uy 

gʻonish davri partiyasining aʼzosi boʻlgan Attal 2017-yil iyun oyida Milliy Assambleyaga saylanganidan soʻng siyosiy martabalarini tez koʻtardi; u 2018 yilda Milliy ta'lim va yoshlar vazirining kichik vaziri bo'ldi, bu uni Frantsiya hukumatida ishlagan eng yosh shaxs, 2020 yilda hukumat matbuot kotibi, 2022 yilda jamoat harakati va hisob vaziri, 2023-yilda Milliy ta’lim va yoshlar vaziri.

Tarjimayi holi
--------------

Gabriel Attal 1989-yil 16-martda Fransiyaning Il-de-Frans hududidagi Clamart shahrida tugʻilgan.

Onasi Marie de Couriss etnik yunon boʻlib, Oktyabr inqilobi va Rossiyadagi fuqarolar urushi vaqtida Odessadan Fransiyaga koʻchib kelgan oq emmigrantlarning avlodi. Otasi Yves Attal yahudiylar oilasida tugʻilib oʻsgan advokat, kinoprodyusser hamda jamoat faolidir. Yves Attalning otasi Tunis sefard yahudiylaridan, onasi esa elzaslik emansipatsiya qilingan ashkenazi yahudiylaridan. Gabriel Attalning qarindoshlari dunyoning koʻplab davlatlari, xususan, Germaniya, Shveysariya, Italiya, Tunis, AQSH, Birlashgan Qirollik va Rossiyada yashashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Биография Габриэля Атталя".  РИА Новости (2024-yil 9-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 9-yanvar.
2. ↑  Haaretz. France's New 34-year-old Prime Minister Says His Jewish Ancestry Has Shaped Him.
3. ↑  AFP: Атталь является наиболее вероятным преемником Борн на посту премьера Франции. ТАСС (9 января 2024)
4. ↑  La très belle généalogie de Gabriel Attal.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nannin masjidi** (simplified Chinese: 南宁清真寺; traditional Chinese: 南寧清真寺; pinyin: *Nánníng Qīngzhēnsì*) – Xitoyning Guangxi Nannin shahri Xingning tumanidagi masjid.

Tarixi
------

Masjid dastlab 1644-yildan 1661-yilgacha Sin sulolasi Shunji imperatori davrida qurilgan. 1717-yilda masjid hozirgi joyiga koʻchirilgan. Masjid 1966–1976-yillardagi Madaniy inqilob davrida yopilgan va vayron qilingan va 1981-yilda qayta tiklangan.

Arxitekturasi
-------------

Masjid uch qavatdan iborat boʻlib, 1890 m2 maydonni egallaydi va 200 ga yaqin kishini sigʻdira oladi. U konussimon peshtoqli, arabcha uslubdagi eshik va derazalarga ega. Birinchi qavat restoran maydoni uchun ishlatiladi. Ikkinchi qavat yigʻilish xonasi, ofis xonasi va yotoqxona xonasi uchun ishlatiladi. Uchinchi qavat – ibodatxona.

Yana qarang
-----------

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Nanning Mosques". *Islam in China*. Qaraldi: 2021-yil 27-aprel.
2. ↑  „Nanning Mosques". *Islam in China*. Qaraldi: 2021-yil 27-aprel.
**Telepatiya** (tele... va yun. pathos — sezish, his qilish) — fikr va histuygʻularni sezgi organlari ishtirokisiz masofaga uzatish hodisasi. Baʼzi manbalarda axborot uzatuvchi bilan uni qabul qiluvchi oʻrtasidagi oʻzaro fikriy muloqotga T. deyiladi. T. vaqg va fazo jihatdan insondan uzoklashgan, bevosita idrok qilish imkoni boʻlmagan hodisalarni sezish (his qilish) qobiliyati toʻgʻrisidagi taʼlimotdir. Insondagi T. qobiliyatining ilmiy yechimi hali topilmagan. U hakda turli qarashlar, talqinlar mavjud. Fikrni sezgi organlari yordamisiz, maʼlum fizikaviy muhitsiz ham masofaga uzatish mumkin degan yondashuv bor. Baʼzi psixologlar odamlarda bunday xususiyat boʻlishini tasdiklasalar, boshqalari unga shubha bilan qaraydilar, hatto inkor kiladilar. Ondasonda uchrab turadigan T. hodisasi umumpsixologik qonuniyatga ega emas. Shu bois, hozirgi zamon ilmiy psixologiyasida telepatik qobiliyatning insonlarda mavjudligi borasida eksperimental maʼlumotlar toʻplanmagan. Kelajakda T. boʻyicha chuqur ilmiy tadqiqotlar oʻtkazilmasa, u parapsixologiya voqeligi sifatida qolib ketaveradi.

Ergash Gʻoziyev.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Abdul Rashid Doʻstum** (oʻzbekcha: *Abdul Rashid Doʻstum*, dariycha: *عبدالرشید دوستم*) — Afgʻoniston davlat va siyosat arbobi, marshal. 2014-yildan boshlab Afgʻoniston Vitse-Prezidenti va ilgari Ahmad Ziyo Mesut va Muhammad Mohaqiqlar bilan birgalikda Afgʻoniston Milliy Kengashi rahbarlaridan biri, shuningdek Junbish-e milliy-yi Islami-yi Afgʻoniston]] siyosiy partiyasi (oʻzbekcha: *Afgʻoniston Milliy Islomiy harakati*) rahbari. U afgʻon urushi oʻtmishida milliy armiya safida uzoq vaqt hizmat qilganligi bilan ham Afgʻoniston siyosatida muhim shaxslardan biri hisoblanadi.

Doʻstum Sovet ittifoqi qoʻshinlarining Afgʻonistondagi harbiy amaliyotlari chogʻida afgʻon armiyasiga boshchilik qilgan. Keyinchalik mustaqil ravishda Afgʻonistondagi oʻzbeklar jamoasiga rahbarlik qilgan. Shuning birga 80-yillari Mujohidlarga va 90-yillarda Tolibonga qarshi harbiy toʻqnashuvlarda faol ishtirok etgan.

Tarjimai holi
-------------

Abdul rashid Doʻstum 1954-yilda Afgʻonistonning Joʻzjon viloyatida tavvalud topgan. Uning oilasi kambagʻal boʻlgani bois oʻrta umumtaʼlim maktabini erta tark etishga majbur boʻladi va yoshligidanoq gaz va neftni qayta ishlaydigan joylarda faoliyat olib borgan. 2021-yil 6-avgustda Tolibon jangarilari marshal Doʻstumning uyini yoqib yuborishdi. Tolibon harakati Kobulni egallaganidan soʻng Doʻstum Oʻzbekistonning Surxondaryo viloyatiga kelib joylashdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Абдулрашид Дўстумга Афғонистон қуролли кучлари маршали унвони берилади
2. ↑  „«Толибон» ҳаракати маршал Дўстумнинг уйини ёқиб юборди — ОАВ". *Bugun.uz*. 2021-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 6-avgust.
3. ↑  „Bugun.uz маршал Дўстумнинг аҳволи ва унинг қаерда эканини аниқлади". *Bugun.uz*. 2021-yil 16-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 15-avgust.


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
German zirhli kiyimiGerman zirhli kiyimi
**Zirh** — 1) odamlarni, harbiy texnikani, qurolyarogʻ, turli mudofaa inshootlarini oʻq, snaryad, aviatsiya bombalari va yadro portlashlarning shikayet beruvchi taʼsirlaridan himoya qiluvchi vosita. Asosan, zirh poʻlatidan qilinadi. 3. oʻq va snaryadlarning taʼsiriga qarshilik koʻrsatadigan chidamli va snaryadlar koʻp martalab tekkanda yemirilmaydigan boʻlishi lozim. Bu xususiyatlar poʻlatning kimyoviy tarkibini, eritish texnologiyasini, termik ishlov berishni, ulardan tayyorlanadigan detal va buyumlarning texnologik jarayonlarini tanlab taʼminlanadi. Vazifasiga kura, 3. oʻqqa va snaryad parchalariga karshi, snaryadga qarshi, tayyorlash xususiyatiga koʻra prokatlangan va quyma; tuzilishiga kura, monolit (yaxlit), kombinatsiya lashgan; ichki tuzilishiga kura, gomogen (bir jinsli), geterogen (kesimi boʻyicha xossalari bir xil boʻlmagan) xillariga boʻlinadi. 3. alyuminiyplastmassa yoki poʻlatalyuminiyplastmassa aralashmasidan ham tayyorlanishi mumkin. Qadim zamonlarda ham Z.dan foydalanishgan (mas, oʻq va qilich zarbidan badanni himoya qiladigan vositalar). Harbiy avtomobil va bronepoyezdlar, tank, kema, samolyotlar Z.langan; 2) zirhli mollyuskalarning chigʻanogʻi va zirxlilarning teri skeletini anglatuvchi tushuncha.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nikolay II** yoki **Nikolay Aleksandrovich Romanov** (ruscha: *Никола́й II Алекса́ндрович*) (1868.6. 5, Sarskoye Selo, xoz. Pushkin shahri — 1918. 17.6, Yekaterinburg) — Rossiyaning soʻnggi imperatori (1894—1917), imperator Aleksandr III ning kata oʻgʻli. N. II davrida mamlakat sanoat-iqtisodiy jihatdan tez surʼatlarda rivojlangan. Rossiya Yaponiya bilan boʻlgan urush (1904—1905)da magʻlubiyatga uchragan, bu esa Rossiyada 1905—1907-yillar inqilobiga sabab boʻlgan. Inqilob davrida (1905-yil 17-oktabr) Manifest kabul qilingan. Unga koʻra, mamlakatda siyosiy partiyalar tuzilishiga va Davlat dumasi taʼsis etilishiga ruxsat etilgan; Stolipin agrar islohoti amalga oshirila boshlangan. 1907-yil Rossiya Antanta aʼzosi boʻlgan va uning tomonida turib Birinchi jahon urushiaa qatnashgan. 1915-yil avgustdan oliy bosh qoʻmondon. Turkiston va Rossiyaning boshqa mintaqalaridan front va front ortidagi mudofaa inshootlarini qurish uchun kishilarni safarbar qilish toʻgʻrisidagi (1916-yil 25-iyun) farmoni Turkistonda ommaviy qoʻzgʻolonlar koʻtarilishiga olib kelgan. 1917-yil fevral inqilobi jarayonida taxtdan voz kechgan [2 (25) mart]. Oilasi bilan birga Yekaterinburgda Lenin koʻrsatmasi bilan bolsheviklarning Ural oblast Soveti qarori asosida otib tashlangan (Oilaviy oʻldirilgan va sulolaga barham berilgan).

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Jarayonning soddalashtirilgan diagrammasi
Injeksiya, elektr toki oʻtganda n — yarimoʻtkazgichga p — yarimo‘tkazgichdan nomuvozanat zaryad tashuvchilar kirib kelib noasosiy zaryad tashuvchilar konsentratsiyasini oshiradi.

Injeksiya natijasida noasosiy zaryad tashuvchilarning nomuvozanat konsentratsiyasi eksponensial qonunga muvofiq kamayadi. Nomuvozanat zaryad tashuvchilarning yashash vaqti davomida konsentratsiya e=2,7 marta kamayadi.

Potensial to‘siqning kam ayishi natijasida asosiy zaryad tashuvchilaming p-n oʻtish orqali oʻtishi ortadi, diffuziya toki qiymati kattalashadi. p — va n — sohalarda nomuvozanat noasosiy zaryad tashuvchilar (p — sohada  elektronlar, n — sohada esa  kovaklar) hosil boʻladi. Yarimoʻtkazgich hajmiga noasosiy zaryad tashuvchilarni „purkash" (kiritish) hodisasi ***injeksiya*** deb ataladi.**Inyeksion kalıplama** (AQSh imlosi: **injection molding**) — qolipga yoki qolipga eritilgan materialni quyish orqali qismlarni ishlab chiqarish uchun ishlab chiqarish jarayoni. Inyeksion kalıplama, asosan, metallar (bular uchun bu jarayon quyma deb ataladi), koʻzoynaklar, elastomerlar, shakarlamalar va koʻpincha termoplastik va termoset polimerlar kabi koʻplab materiallar bilan amalga oshirilishi mumkin. Qism uchun material isitiladigan barrelga oziqlanadi, aralashtiriladi (spiral vint yordamida) va qolip boʻshligʻiga AOK qilinadi, u erda soviydi va boʻshliqning konfiguratsiyasiga qattiqlashadi.  :240Mahsulot odatda sanoat dizayneri yoki muhandis tomonidan ishlab chiqilgandan soʻng, qoliplar qolip ishlab chiqaruvchi (yoki asbobsozlik) tomonidan metalldan, odatda poʻlatdan yoki alyuminiydan tayyorlanadi va kerakli qismning xususiyatlarini shakllantirish uchun nozik ishlov beriladi. Inyeksion kalıplama eng kichik qismlardan tortib avtomobillarning butun kuzov panellarigacha boʻlgan turli qismlarni ishlab chiqarish uchun keng qoʻllaniladi. Baʼzi bir past haroratli termoplastiklarni quyish jarayonida erimaydigan fotopolimerlardan foydalangan holda 3D bosib chiqarish texnologiyasidagi yutuqlar baʼzi oddiy qarshi qoliplari uchun ishlatilishi mumkin.

 Inyeksion kalıplama mashinasi
Inyeksion kalıplama uch qismdan iborat boʻlgan maxsus moʻljallangan mashinadan foydalanadi: qarshi birligi, qolip va qisqich. Inyeksion qolipga solinadigan qismlar kalıplama jarayonini osonlashtirish uchun juda ehtiyotkorlik bilan ishlab chiqilishi kerak; qism uchun ishlatiladigan material, qismning kerakli shakli va xususiyatlari, qolipning materiali va qoliplash mashinasining xususiyatlarini hisobga olish kerak. Inyeksion kalıplamaning koʻp qirrali boʻlishi dizaynning keng koʻlamli imkoniyatlari va imkoniyatlari bilan yordam beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Todd, Robert H.*. Manufacturing Processes Reference Guide*. Industrial Press, Inc. 1994.
Rejissyor Suhbat Hamidov
**Sohbat Majidovich Homidov** (1939- yil 18-iyun, Tojikiston SSR Stalinobod (hozirgi Dushanbe) — 1997) — sovet tojik kinorejissyori.

Hamidov 1967-yilda Butunittifoq davlat kinematografiya institutini (VGIK) tamomlagan (magistr Marlen Xutsiev). 1960-yillar oxiri va 1970-yillarda u tojik kinosida (Tojikfilm) faol ishlagan. 5 ta badiiy va 10 dan ortiq qisqa metrajli filmlar suratga olgan.

Tanlangan filmlari
------------------

* 1966 — Oftob dar kishtӣ (rusӣ Solnse na vyoslax)
* 1967 — Fathkunandagoni Vaxsh (rusӣ Pokoriteli Vaxsha)
* 1969 — Voxӯrӣ dar masҷidi kuhna (rusӣ Vstrecha ӯ staroy mecheti)
* 1969 — Abdurahmoni Ҷomӣ
* 1970 — Rivoyati zindoni Paviak (rusӣ Legenda tyurmi Paviak)

 Kogardan S. Hamidov va aktyor Rajab Huseynov
* 1971 — Gurusnagӣ (rusӣ Golod)
* 1973 — Sirri uburi faromӯshshuda (rus) Tayna zabitoy perepravi)
* 1976 — Haft domodi rabudashuda (rusӣ Sem poxiщennix jenixov
* 1979 — Pisar gum shud (kӯtohmuddat).(rusӣ Propal malchik)

1970-yilda rejissyor S.Hamidov tomonidan suratga olingan „Eski masjiddagi uchrashuv" filmi sovet kinofilmlari namoyishlari yetakchilaridan biriga aylandi, uni 1536-nusxada 24,1 million tomoshabin tomosha qildi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Qiz — L.Hamidova tugʻilgan (1964), sud-tibbiyot eksperti, 2002-yildan buyon faoliyat yuritadi va hozirda Kaliforniya Ichki ishlar mintaqaviy boshqarmasi (huquqni muhofaza qilish) xodimi.

Oʻgʻli — Sanjar Hamidov, rӯznomanigor Teleboshlovchi, prodyuser va „Stan TV" axborot portalining muharriri. Filmlardagi asosiy aktyorlardan biri: „Yigit yoʻqolgan", „Mening sevgim — inqilob" (1986) va „Jura — Min-Arhor ovchisi" (1987) filmidagi Yura (bolalikda) va epizodlarda ham oʻynagan.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Sohbat Hamidov IMDb veb-saytida
* Tojikkino kashshoflari[*sayt ishlamaydi*] (payvandi dastnoras)


1. ↑  *Энциклопедия кино Таджикистана*. Душанбе: «ЭР-граф», 1992 — 223 bet. ISBN 978-99947-919-4-1.
1962 yil yanvar oyida KBS-TVning „Juma teatri"Koreyaning birinchi televizion dramasi „Juma teatri"ni namoyish etdi. Bungacha HLKZ-TV tijorat teleradiokompaniyasi 1956 yilda Seulda televizion eshittirishni boshlagan edi, biroq atigi 0,1 kVt quvvatga ega boʻlgan bu kichik televizion stansiya 1969 yil fevral oyida yongʻin tufayli toʻxtatilgan edi. drama maydoniga toʻgʻri erishish uchun vaqt yoʻq.

KBS telekanali tomonidan CRT kanalimizda birinchi marta namoyish etilgan „Men inson boʻlishni xohlayman" qisqa metrajli filmi dramaturg va radio dramaturgiya yozuvchisi Cha Bum Seok tomonidan Yu Chi-jinning pyesasiga moslashtirilgan. Bu ham haqiqat. Bu ramziy maʼnoda yozuvchi yoki yetarlicha prodyuser va aktyor kadrlari taʼminlanmagan holda boshlangan va majburan marshga otlangan teledramalarimiz holatini ifodalaydi.

Televizion dramani radio dramaga vizual tasvirlar qoʻshiladigan drama deyish mumkin. Biroq, bu „vizual plyus" haqiqatan ham katta imkoniyatlarni va kichik cheklovlarni ham anglatadi. U yuqori darajadagi sintetik badiiy qarorni kutsa-da, radio dramalari yoki kino stsenariylaridan koʻra koʻproq oʻqitilgan yozuvchi va aktyorlarni talab qiladi va u etarli uskunalar va malakali ishlab chiqarish xodimlarini taʼminlashga asoslanadi.

Televideniya dramaturgiyasini rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlarni hisobga olgan holda, bizning iqlimimizni dalda beruvchi deb boʻlmaydi. Kino va spektakllar bilan yelkama-yelka raqobatlashadigan janr sifatida madaniyat tarixida yetarli yutuqlarga ega boʻlgan teledasturlar bu zaminda sanʼat sifatida kamdan-kam gullaydi va 10 yildan ortiq vaqtdan soʻng bugungi kunda mashhur koʻngilochar mahsulotlar sifatida past darajada rivojlanmoqda. Ularning eng diqqatga sazovor tomoni shundaki, bizning teledasturlarimiz koʻpchiligi tijorat telekanallari tomonidan olib boriladi va namoyish etiladi. (Hatto KBS TV, ommaviy eshittirish stantsiyasi ham dastlabki kunlarda oʻzining operatsion resurslari uchun homiylarning reklama daromadlariga tayangan.)

Homiylarning kam xarajat evaziga katta reklama effektiga erishishini kutish xususiy telestansiyalar ko‘rsatuvlariga bevosita va bilvosita taʼsir ko‘rsatmoqda va bunday homiylarning universal to‘lov qobiliyati pastligi ham yozuvchi va yozuvchilarga asosiy talablardan ekanligini ko‘rsatadi. Televizion dramalarni takomillashtirish Aktyorlar va prodyuserlarni topish va tarbiyalash uchun uzoq muddatli investitsiyalar, shuningdek, ishlab chiqarish xarajatlarini cheklashni yaxshilashga qaratilgan saʼy-harakatlar sekinlashishi yoki eʼtibordan chetda qolishi kerak. Bizning iqlimimizga nazar tashlaydigan boʻlsak, nima uchun teledasturlar shu paytgacha yuqori badiiy didga ega boʻlishdan koʻra, omma didiga mos guruh raqslariga koʻproq vaqt ajratganini tushunish oson.

Koreya teleseriallarining izlarini taxminan quyidagicha tasniflash mumkin. Boshqacha aytganda, bu KBS-TV ochilganidan TBS-TV ochilgunga qadar, oʻsha paytdan MBC-TV efirga chiqa boshlagan 1969 yilgacha va undan keyin hozirgi kungacha boʻlgan davrdir.
"Tarzanning yangi sarguzashtlari" seriali 1935 yil
**Kinoseriallar** (inglizcha: *) kinoteatrlarda namoyish qilish uchun moʻljallangan koʻp qismli film mahsulotidir ( televidenieda namoyish qilish uchun moʻljallangan teleseriallardan farqli oʻlaroq).*

Kinoseriallar o'rtacha 10-15 qismdan iborat bo'lib, "eng qiziqarli joyda "tugaydi (inglizcha:  *), bu tomoshabinlarni har hafta kinoga qayta-qayta qaytishga majbur qilardi. Epizodlar o'rtacha 15-20 daqiqa bo'lib, asosiy filmdan oldin namoyish etilgan.*

Tarix
-----

Birinchi kinoseriallardan biri Arsen Lyupin Sherlok Xolmsga qarshi (1910, besh epizod) bo'lgan. Kinoseriallar XX asrning birinchi yarmida AQShda juda mashhur edi. Ovozsiz filmlar davrida seriallar juda murakkab syujetlar bilan ajralib turardi, katta yoshdagi tomoshabinlarga mo'ljallanga va asosiy rollar ko'pincha ayollarga berilgan. Ovoz paydo bo'lishi bilan hamma narsa o'zgardi - uskunaning yuqori narxi har tomonlama tejashga majbur qildi, seriallar bolalar va o'smir tomoshabinlariga ko'proq e'tibor qarata boshladi. Syujetlar juda soddalashtirilib, ayol rollari deyarli yo'qoldi. 1929-1956 yillar oralig'ida Qo'shma Shtatlarda ikki yuzdan ortiq bunday seriallar suratga olindi. Kino seriallarining syujetlari ko'pincha mashhur radio ko'rsatuvlar va komikslardan olingan. Teleseriallarning oltin davri 1936 yildan 1945 yilgacha bo'lgan davrdir. Urushdan keyingi davrda seriallarga qiziqish susaydi va ularning sifati yana pasaydi.

Janrlar
-------

Eng keng tarqalgan va ishlab chiqarish uchun eng arzon janr vestern edi. Shuningdek, AQSHda kino seriallarining mashhur janrlari sarguzasht (masalan, Tarzan va Zorro haqidagi bir nechta seriallar) va 30-yillardan boshlab ilmiy fantastika (ayniqsa, Flash Gordondan keyin) edi.

Eslatmalar
----------

Manbalar
--------

* Tony Nourmand and Alison Aitchison*. Film Posters Science Fiction*. Evergreen, 2006 — 118 bet. ISBN 3-8228-5627-4.