**Sandovskiy tumani** – Tver viloyatining shimoli-sharqidagi maʼmuriy-hududiy birlik (tuman) va munitsipal tuzilma (munitsipal okrug).

Maʼmuriy markazi Sandovo qishlogʻi. Sandovo qishlogʻi Tver viloyati markazidan 236 (boshqa maʼlumotlarga koʻra – 247) kilometr uzoqlikda joylashgan.

2020-yil may oyida Tver viloyatining 2020-yil 23-apreldagi 21-ZO-sonli qonuni bilan Sandovskiy okrugi va uning tarkibiga kiruvchi shahar va qishloq aholi punktlari Sandovskiy tumani sifatida qayta tashkil etildi.

Geografiyasi
------------

Tuman Tver viloyatining shimolida joylashgan. U shimolda Vologda viloyatining Novgorod, Ustyujenskiy va Pestovskiy tumanlari bilan, shuningdek, gʻarbda Lesnoy tumani bilan, sharqda Vesyegon tumani bilan, janubda Molokovskiy va Maksatixinskiy tumanlari bilan chegaradosh.

Relyef jihatdan hudud mintaqaning sharqiy baland mintaqasida joylashgan. Uning gʻarbiy va janubi-gʻarbiy qismlari shimoliy-Molozhskaya pasttekisligi tarkibiga kiradi. Daryo havzasidagi pasttekisliklar Mologlar qumli tekisliklari nilan oʻralgan. Mintaqadagi eng past joy dengiz sathidan 114 m balandlikda joylashgan Mologa togʻining oʻng qirgʻogʻi. Tumanning janubi-sharqiy qismi Ovinishchenskaya togʻida joylashgan. Mintaqaning eng baland nuqtasi dengiz sathidan 234 m balandlikda joylashgan Gryadki qishlogʻi yaqinidagi nomsiz tepalikdir. Bu hududda qishloq yaqinida boshqa koʻplab tepaliklar bor.

Sandovskiy tumanining maydoni 1603 km², bu viloyat hududining 1,9% ni tashkil qiladi. 2004-yil holatiga koʻra, 87,779 gektar (877,8 km²) oʻrmonlar (hududning 54% dan koʻprogʻi), 58,113 gektar (581,1 km²) qishloq xoʻjaligi yerlari, 5,093 gektar (50,9 km²) botqoqlar, 86,8 km² suv havzalari.

Tarixi
------

Mintaqaning tarixi 1500-yilda aholini roʻyxatga olish kitoblarida qayd etilgan Sandovo (hozirgi Staroe Sandovo) qishlogʻidan boshlanadi. Ustyujna-Gorodetsk savdo yoʻli hozirgi Sandovskiy tumani hududidan oʻtgan. 1745 va 1792-yillarda bu qishloq Rossiya imperiyasining atlaslariga kiritilgan. 1775-yilda atrofdagi qishloqlar Vesyegonskiy tumani tarkibiga kiritilgan. XIX asrning ikkinchi yarmida hozirgi Sandovskiy tumanidagi qishloqlarda maktablar (Zalujskoye, Sushigoritskoye, Tuxanskoye, Lukinskoye, Karamyshevskoye, Shcherbokovskoye), Sandovodagi cherkov maktabi, shuningdek, Sushigoritskoye zemstvo kasalxonasi ochildi. 1889-yilda Tver viloyatidagi birinchi ayol shifokorlardan biri Sofya Kochurova unga rahbarlik qila boshladi.

Iqtisodiyoti
------------

Sandovskiy tumani qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan. Viloyatda 2002-yil 1-yanvar holatiga 20 ta qishloq xoʻjaligi korxonasi va 33 ta dehqon (fermer) xoʻjaligi mavjud edi. Tumanda qishloq xoʻjaligi korxonalariga 124,7 ming gektar yer ajratilgan, bu hududning 77,8 foizini tashkil etadi. Bir qishloq xoʻjaligi korxonasining oʻrtacha maydoni 5943 gektarni, shu jumladan, 1824 gektar ekin maydonlarini tashkil etdi. Yuridik shakli: 15 ta jamoa xoʻjaligi, toʻrtta qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish kooperativi va bitta masʼuliyati cheklangan jamiyat. 12 ta fermer xoʻjaligida zigʻirchilik rivojlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Закон Тверской области от 23.04.2020 № 21-ЗО". 8-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2020-yil.
2. ↑  „Тверская область. Общая площадь земель муниципального образования". 2-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentyabr 2019-yil.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Tver viloyati |
| --- |
|  |
| Tumanlar | 
* Vyshnevolotsk shahar okrugi
* Kashinskiy tumani
* Kimri
* Nelidovskiy tumani
* Rjev
* Ostashkovskiy tumani
* Torjok
* Udomelskiy tumani
* Andreapolskiy tumani
* Belskiy tumani
* Vesyegonskiy shahar okrugi
* Jarkovskiy tumani
* Zapadnodvinskiy tumani
* Zubsovskiy tumani
* Kesovogorskiy tumani
* Kimri shahar okrugi
* Krasnoxolmskiy tumani
* Lesnoy tumani (Tver viloyati)
* Lixoslavl tumani
* Maksatixinskiy tumani
* Molokovskiy tumani
* Oleninskiy tumani
* Penovskiy tumani
* Rameshkovskiy tumani
* Rjevskiy shahar okrugi
* Sandovskiy tumani
* Selijarovskiy tumani
* Sonkovskiy tumani
* Spirovskiy tumani
* Staritskiy tumani
* Ozyorniy tumani (Tver viloyati)
* Solnechny (Tver viloyati)
* Bejetskiy tumani (Tver viloyati)
* Bologovskiy tumani
* Kalyazinskiy tumani (Tver viloyati)
* Konakovskiy tumani (Tver viloyati)
* Kuvshinovskiy tumani (Tver viloyati)
* Toropetsk tumani (Tver viloyati)
* Firovskiy tumani (Tver viloyati)
 |

 |