recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sandra Klemenschits** (1982-yil 13-noyabrda tugʻilgan) — avstriyalik sobiq professional tennischi. U 2016-yil mart oyi holatiga koʻra, ITF poygasida bir marta WTA juftlik chempioni (Andreya Klepač bilan) va 40 marta juftlik chempioni boʻlgan. Klemenschits 2016- Generali Ladies Linz uning soʻnggi turniri boʻlishini, uning professional tennisdagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.

Faoliyati
---------

### 2013-yil

Klemenschits 2013-yilda faoliyatidagi eng yaxshi mavsumni oʻtkazdi. U ikki yildan ortiq vaqtdan beri birinchi marta „Katta dubulgʻa" turkumiga kiruvchi musobaqada asosiy tarkibda ishtirok etdi. Romina Oprandi bilan hamkorlik qilib, Klemenschits Uimbldonning ikkinchi bosqichiga yoʻl oldi, bu „Katta dubulgʻa" turniridagi eng uzoq ishtiroki. Uimbldondan soʻng Klemenschits oʻsha yilgi doimiy sherigi Andreja Klepač bilan Yevropa gilida katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Jamoa Budapeshtda yarim finalga chiqdi va bir hafta oʻtib Avstriyaning Bad Gashteyn shahrida boʻlib oʻtgan Klemenschitsning uy turniri Gastein Ladies musobaqasida birinchi WTA chempionligini qoʻlga kiritdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

2007-yil yanvar oyida Klemenschits va uning egizak singlisi Danielaga muntazam ravishda juftlik oʻynab yurgan qorin boʻshligʻi saratonining kam uchraydigan shakli - skuamoz hujayrali karsinoma tashxisi qoʻyildi va bu ularni nafaqaga chiqishga majbur qildi. Uning singlisi 2008-yil 9-aprelda saraton kasalligidan vafot etdi. Klemenschits 2008-yil iyul oyida juftlik turniriga qaytdi va shundan soʻng 2013-yil iyulida oʻzining birinchi WTA juftlik chempioni boʻlgani kabi ITF juftliklarida ham koʻproq chempionlikni qoʻlga kiritdiAndoza:Performance key

| Turnir | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Grand Slam turnirlari** |
| Avstraliya ochiq chempionati | A | A | A | A | A | 1R | 0–1 |
| Fransiya ochiq | A | A | 1R | A | A | 1R | 0–2 |
| Uimbldon | A | A | 1R | 1-savol | 2R | 1R | 1–3 |
| US Open | 1R | A | A | A | 2R | A | 1–2 |

Manbalar
--------

1. ↑  Sandra Klemenschits Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-08-23). WTA profile.
2. ↑  Sandra Klemenschits Wayback Machine saytida arxivlandi (26-fevral 2021-yil). ITF profile.
3. ↑  „WTA-Tour Sandra Klemenschits nimmt bei den Generali Ladies Linz Abschied - de.tennisnet.com". *de.tennisnet.com*. 6-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „(Dead link with unknown title)".  International Herald Tribune (9-aprel 2008-yil). Qaraldi: 13-aprel 2008-yil.

Havolalar
---------

* Sandra Klemenschits Women's Tennis Associationda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Sandra Klemenschits Xalqaro tennis federatsiyasi saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Sandra Klemenschits at the Billie Jean King Cup
**Sandrine Gruda** (1987-yil, 25-iyunda tugʻilgan) — PF Schio jamoasining fransuz professional basketbolchisi. Uning asosiy pozitsiyasi markazdir.

WNBA oldidan
------------

U Fransiya erkaklar milliy basketbol jamoasida oʻynagan va Martinikada oʻsgan Ulysse Grudaning qizi. WNBAga qoʻshilishdan oldin Gruda Fransiyaning Union Sportive Valenciennes Olympic klubida professional oʻynagan. U 2002-yilda yuqori darajadagi oʻyinni boshladi va 2005-yilda professional. U 2006-yilda Yevropaning eng yaxshi yosh ayollar futbolchisi deb topildi.

WNBA karyerasi
--------------

 Gruda 2017-yilda final bosqichida
Gruda Connecticut Sun tomonidan 2007-yilgi WNBA loyihasida 13-oʻrinni egalladi. U 2008-yilgi mavsumgacha Sunga qoʻshilmadi. U jamoaga qoʻshilishdan oldin bosh murabbiy Mike Thibault tomonidan yuqori baholangan. Oʻzining yangi mavsumida u zaxira oʻrindigʻida mustahkam oʻyin koʻrsatdi, boʻyi va uzunligi bilan barqaror toʻp tepadi va zarbalarni blokirovka qildi.

2014-yilda u uch yillik tanaffusdan soʻng WNBAga qaytdi va Los-Angeles Sparksga zaxira sifatida qoʻshildi. Gruda 2015-yilgi mavsumda 2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlariga tayyorgarlik koʻrish uchun Fransiya ayollar milliy basketbol jamoasi bilan saralash turnirida qatnashdi. 2016-yilda Gruda Olimpiadadagi tanaffusdan keyin Sparks bilan yana shartnoma imzoladi. Mavsum oxirida Gruda finalda Minnesota Lynxni 3-2 hisobida magʻlub etganidan keyin Sparks bilan birinchi WNBA chempionligini qoʻlga kiritdi. Chempionlik gʻalabasidan soʻng, erkin agentlik davrida qayta imzolanmaganidan soʻng, Gruda 2017-yilgi mavsumning oʻrtalarida Sparksga qaytdi. Sparks 3 oʻyinda Phoenix Mercuryni magʻlub etib, Lynx bilan revansh oʻyinini oʻrnatgandan soʻng, ketma-ket ikkinchi mavsumda Finalga yoʻl oldi. Biroq, Sparks beshta oʻyinda Lynxga yutqazadi.

Chet eldagi karyera
-------------------

U 2007-yildan 2016-yilgacha Rossiyaning UMMC Ekaterinburg klubida oʻynagan. 2016-yil, 6-iyul kuni Fenerbahche Istanbul klubiga oʻtganini eʼlon qildi.

Milliy terma jamoa
------------------

Gruda Fransiya ayollar milliy basketbol jamoasining boshlangʻich markazi boʻlib, oʻz jamoasini EuroBasket 2009 chempionligiga olib keldi. U fransuz jamoasining eng yaxshi toʻpurari va butun turnirlar jamoasiga ovoz berdi. U, shuningdek, 2006-yilgi jahon chempionati va 2007-yilgi EuroBasket musobaqalarida qatnashib, ikki marta ham chorak finalga qadar yetib borgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sandrine GRUDA at the FIBA Women's EuroBasket 2019" (en). *FIBA.basketball*. Qaraldi: 30-dekabr 2019-yil.
2. ↑  Gruda For President fibaeurope.com
3. 1 2  Sparks Sign Veteran Forward/Center Sandrine Gruda
4. ↑  Sparks sign veteran Sandrine Gruda
5. ↑  Gruda, Dumerc Highlight All-Tournament Team eurobasketwomen2009.com
**Poliamid tolalar** — poliamidlar eritmasidan tayyorlanadigan sintetik tolalar Poliamid tolalar olish uchun, odatda, mol. m. 15000 dan 30000 gacha boʻlgan chi-ziqsimon poliamidlardan foydalaniladi. Poliamid tolalar pishiq, juda qayishoq, yeyilmaydi, koʻpgina kimyoviy moddalar taʼsiriga chidamli, oʻziga boʻyoq oladi. Konsentrlangan mineral kislotalarda (ayniqsa, qaynatilganda), fenol, krezol va boshqalarda eriydi. Bir xil tolalar termooksidlanishga, yorugʻlik-ka, ayniqsa, ultrabinafsha nurlarga chidamsiz; bu kamchiliklarni bartaraf qilish maqsadida poliamidga turli mikroqoʻshimchalar (turli metall tuzlari, aromatik aminlar va h.k.) qoʻshiladi. Poliamid tolalarni tayyorlash texnologik ja-rayoni 3 bosqichdan: polimerii sintez qilish, tolani shakllantirish va ishlov berishdan iborat. Poliamid tolalar ning quyidagi turlari bor: Poligeksameti-lenadipinamid tolasi — anid (MDH mamlakatlari), naylon (AQSH), perlon, dederon (GFR), maranil, luron (Angliya). Poli —e—kaproa-mid tolasi — kapron (MDH mamlakatlari), neylon, kaprolon (AQSH), perlon (GFR), silon (Chexiya), amilan (Yaponiya), akulon (Gollandiya), grilon (Shveysariya), Pol i - w- ena ntoa-mid tolasi — enant (MDH mamlakatlari), naylon (AQSH). Poli-shundekanamid tolasi — undekan (MDH mamlakatlari), naylon (AQSH), rolsin (Angliya), rilsan (Fransiya, Italiya). Poliamid tolalar uzluksiz ip va shtapel tola xrlida chiqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
POLIAKRILONITRIL [-SN2-—CH(CN)—]n— akrilonitrilning oq rangli chiziqli polimeri. Mol. m. (30— 100)-103; zichligi 1140–1170 kg/m’. Yumshash temperaturasi 220—230°. Odatdagi erituvchilar, yogʻlar taʼsiriga chidamli. Dimetilformamid, dimetilatset-amid, etilen- va propilenkarbonat, konsentrlangan nitrat va sulfat kislotalarda eriydi. Atmosfera sharoi-tiga va yorugʻlik taʼsiriga chidamli. Sanoatda P. akrilonitrilni geterogen (suvli dispersiyada) yoki gomogen (eritmada) radikal polimerlash usuli bilan olinadi. Ishlab chiqarilgan P.ning asosiy qismi poliakrilonitril tolalar olishga ketadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pelengator** — dengiz va havo navi-gatsiyasit tashqi moʻljallar (qirgʻoqsagi yoki suzuvchi obyektlar, osmon yorit-qichlari va boshqalar) ga tomon yoʻnalishlar burchagini aniklash uchun muljallangan asbob. Moʻljal (obyekt)larning fizik xossalariga qarab P.ningoptik, radiotexnik, akustik va boshqa xillari qoʻllanadi. Dengizda kemalarning, qavoda uchish apparatlarining toʻqnashib ketishiga yoʻl qoʻymaslik uchun, samolyotlarning uchishini boshqarish va qoʻnishida, kosmik kemalarni yumshoq tutashtirishda, navigatsiya asboblari koʻrsatishlariga tuzatish kiritish va boshqa maqsadlarda P.dan keng foydalaniladi. P. meteorologiyada ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peterburglikning yagona kartasi (PYK)** — bank, chegirma va bonus kartalari, shuningdek, elektron yoʻl chiptasi („Podorojnik" KSK) va elektron imzo tashuvchining imkoniyatlarini oʻzida mujassamlashtirgan koʻp funksiyali elektron smart-karta. Peterburglikning yagona kartasi „Mir" milliy toʻlov tizimi doirasida chiqariladi.

Peterburglikning yagona kartasi — bu Sankt-Peterburg hukumati tomonidan yetakchi banklar, jumladan Sberbank, VTB Bank, „Sankt-Peterburg" Banki bilan birgalikda amalga oshiriladigan loyihadir.

U Sankt-Peterburg aholisi yoki mehmonlari, oʻzlari bilan faqat PYK ni olgan holda, barcha muhim xizmatlardan, yaʼni tibbiy, taʼlim, transport, toʻlov, ijtimoiy, yuridik xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini taʼminlash uchun moʻljallangan.

Kartani chiqarish 2019-yil 6-maydan boshlangan. 2022-yil 11-aprelda Sankt-Peterburg hukumati bank kartalari uchun chiplar yetishmasligi sababli Peterburglikning yagona kartasini muddatsiz shaklga oʻtkazishga qaror qildi. 

PYK Rossiya Federatsiyasining 14 yoshga toʻlgan har qanday fuqarosiga emitent bankning Sankt-Peterburgdagi filialiga murojaat qilish orqali berilishi mumkin.

RF fuqarosi kartani chiqarish uchun arizani rasmiylashtirishda taqdim etishi kerak boʻlgan hujjatlar:

* Rossiya Federatsiyasi fuqarosining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlardan biri: Rossiya Federatsiyasi fuqarosining pasporti, harbiy guvohnoma, RF harbiy xizmatchisining shaxsini tasdiqlovchi guvohnomasi;
* Majburiy pensiya sugʻurtasi sugʻurta guvohnomasi (MPSSG);
* Majburiy tibbiy sugʻurta polisi (harbiy xizmatchilar bundan mustasno).

Peterburglikning yagona kartasida karta egasining fotosurati koʻrsatiladi.

Peterburglikning yagona kartasining transport ilovasini faollashtirish Sankt-Peterburg metropoliteni kassalarida amalga oshiriladi. Peterburglikning yagona kartasi transport ilovasini faollashtirish barcha karta egalari uchun bepul shaklda amalga oshiriladi.

Peterburglikning yagona kartasi elektron shaklda qayd etilgan imtiyozlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalangan holda imtiyozli sayohat hujjatlarini rasmiylashtirish uchun ham qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Портал Единой карты Петербуржца".  .
2. ↑  „«Единую карту петербуржца» сделали бессрочной" (ru).  Фонтанка.ру (12 апреля 2022).
3. ↑  „Зачем нужна Единая карта Петербуржца?".  .
4. ↑  „Проект «Единая карта петербуржца»: что дает и как получить картy?".  .

Havolalar
---------

* Официальный сайт проекта
Chi Xiaoqiu, kompaniya yulduzlaridan biri, 2019 yilda Cai Yan rolini o'ynaydi.
**Pekindagi Jingju teatr truppasi**, ilgari **Pekinning Pekin opera teatri** sifatida tanilgan, Pekinda joylashgan teatr kompaniyasi va Xitoydagi eng yirik *jingju* ( Pekin operasi ) ijrochi guruhidir. Uning asosiy joyi Chang'an Grand teatri bo'lib, spektakllar ko'pincha milliy CCTV-11 orqali namoyish etiladi. Noma'lum ijrochilar ham kichikroq teatrlarda o'z mahoratlarini oshiradilar.

Tarixi
------

Hozirgi teatr 1979-yilda tashkil etilgan, lekin Pekindagi Pekin opera teatri truppasi , 1955-yilda tashkil etilgan. Truppaning "*Ishdan bo'shatilgan Xay Rui* "spektakli ko'pincha madaniy inqilob boshlanishi uchun katalizator sifatida qabul qilinadi. 

2000-yilda har bir spektakl uchun kassa yalpi miqdori atigi 2500 yuanni tashkil qilgan. Li Enjiedan so'ng ( 李恩杰 ) o'z zimmasiga oldi, bozorga yo'naltirilgan ko'plab strategiyalar, masalan, tanlovlar, yosh bazaga yoqadigan ko'proq yulduzlarni etishtirish maqsadida amalga oshirildi. 1985 yilda tug'ilgan Li 李卓群 rejissyori kabi kichikroq teatrlarda sahnalashtirilgan shoular. ), yoshlar orasida ham muvaffaqiyatga erishdi. Daromadlar asta-sekin yaxshilanmoqda. Xabar qilinishicha, 2017 va 2018-yillarda umumiy yalpi daromad 40 million ¥ga yaqin bo‘lgan va 2018-yilga kelib o‘rtacha yalpi 2009-yilga nisbatan to‘rt baravarga oshgan

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  *Zheng Jie (郑洁).* „"青春牌"擂台赛能否改善京剧"钱景"" (zh) (29-avgust 2011-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
2. ↑  „Peking opera classic marks Beijing group's 40-year milestone". *The Standard* (7-mart 2019-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
3. ↑  „The Future Voice of Peking Opera" (28-iyun 2018-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
4. ↑  *Chen Nan.* „Gotcha at the opera" (10-mart 2019-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
5. ↑  *Chen Nan.* „Close encounters with art and real life" (24-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
6. ↑  *Wang Guangyan (王广燕).* „北京京剧院走入"四十不惑"" (zh) (11-aprel 2019-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
**Kreking** (ing. cracking — parchalanish) —neft yoki uning fraksiyasini destruktiv (strukturasini buzib) qayta ishlash jarayoni; ogir uglevodo-rodlar molekulalarining parchalanishi (ajralib chiqishi) va qayta joylashishiga asoslangan. Asosan motor yonilgʻisi, plastik massalar, tolalar, eritgichlar uchun kimyoviy xom ashyo olishda qoʻllaniladi. K.ning 2 asosiy (termik va katalitik) turi bor. Term i k K. yuqori temperatura taʼsirida amalga oshadi; uning 3 ta: yuqori bosim ostida suyuq fazali (40—60 at. bosimda, 470 — 540° temperaturada), past bosim ostida yoki bug fazali (3 at. 500—550°), past bosim va yuqori temperaturada yoki piroliz (1 at. 650—750°) usullari bor. Katalitik K. bir vaqtda yuqori temperatura va katalizatorlar taʼsirida amalga oshiriladi. 1918-yilda N. D. Zelinskiy birinchi boʻlib katalitik K.ni tatbiq etgan. Katalizator sifatida alyuminiy-xlorid ishlatilgan. 1936-yilda fransuz muhandisi Ud-ri yangi texnologik sxema (katalizator — alyumosilikat) yaratgach, katalitik K. keng qoʻllanila boshladi. Bu esa oktan soni 80 — 85 boʻlgan yuqori sifatli aviatsiya benzini olishga imkon berdi. Neftning kerosin — gazoyl fraksiyasi xom ashyo boʻlib xizmat qildi. Katalitik K.lash 450—520° ga yaqin temperatura va 2—3 atm. bosimida amalga oshadi. K. suv bugʻi ishtirokida, vodorod bosimi ostida ham boradi (gidro kreki n g). Shuningdek, K. jarayonining borish sharoiti (temperatura, bosim) ga, xom ashyoning vazifasi va turiga, texnologik jiqozlanishiga bogʻliq boʻladi. Jarayonning borish sharoitiga qarab gaz, benzin bugʻi va ogʻir fraksiyalar (ligroinli, kerosinli, gazoylli, solyarli va qoldiq) dan tashkil topgan mahsulotlar aralashmasi hosil boʻladi. Zavonaviy K. koʻpgiva kimyoviy mahsulotlar (atsetilen, etilen, benzol, ksilollar, vaftalin va boshqalar), shuningdek, qayta ishlanayotgan mahsulot massasiga nisbatan 70% gacha benzin olishga imkon beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Smoot** AQShning Wyoming shtatining Linkoln okrugida joylashgan aholini roʻyxatga olish uchun moʻljallangan joy (CDP). 2010-yilgi aholini ro'yxatga olishda aholi soni 195 kishi edi.

Geografiya
----------

Smoot 42°37′15″N 110°54′45″W﻿ / ﻿42.62083°N 110.91250°W﻿ / 42.62083; -110.91250GO koordinatasi bo'yicha joylashgan(42.620784, -110.912454). U Wyoming yulduzli vodiysida, Aftondan 8 mil janubda dengiz sathidan 6611 fut balandlikda joylashgan.

Amerika Qo'shma Shtatlari aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, CDP umumiy maydoni 1,7 kvadrat milya (4,5 km2) bo'lib, uning hammasi quruqlikka tegishli.

Demografiya
-----------

2000-yildagi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, XDPda 182 kishi, 55 xonadon va 44 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 106,4 nafar kishi (41,1/km2). Oʻrtacha zichligi 36,8/kv.m (14,2/km2) boʻlgan 63 ta uy-joy mavjud edi. CDPning irqiy tarkibi 95,60% oq, 0,55% tubjoy amerikalik, 1,10% boshqa irqlardan va 2,75% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki latinolar aholining 4,95 foizini tashkil etdi.

55 ta xonadon mavjud bo'lib, ulardan 43,6 foizi 18 yoshgacha bo'lgan bolalari bor, 74,5 foizi er-xotinlar birga yashaydi, 1,8 foizi eri bo'lmagan uy bekasi, 20,0 foizi oilasiz edi. Barcha uy xo'jaliklarining 18,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat bo'lib, 10,9 foizi 65 yosh va undan katta bo'lgan yolg'iz yashagan. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 3,31, oilaning o'rtacha kattaligi 3,84 edi.

XDPda aholi keng tarqalgan bo'lib, ularning 35,2 foizi 18 yoshgacha, 9,3 foizi 18 yoshdan 24 yoshgacha, 23,1 foizi 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,0 foizi 45 yoshdan 64 yoshgacha va 10,4 foizi 65 yosh yoki 10,4 foizni tashkil etadi. yoshi kattaroq. O'rtacha yosh 31 yosh edi. Har 100 ayolga 95,7 erkak to'g'ri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 84,4 erkak to'g'ri keladi.

CDPdagi uy xo'jaliklarining o'rtacha daromadi 32,273 dollarni, oilaning o'rtacha daromadi esa 41,250 dollarni tashkil etdi. Erkaklar o'rtacha daromadi 41,250 dollarni, ayollarniki esa 21,000 dollarni tashkil qilgan. CDP uchun aholi jon boshiga daromad 12 005 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 8,0 foizi va aholining 19,6 foizi qashshoqlik chegarasidan past bo'lgan, shu jumladan, 48,3 foizi o'n sakkiz yoshga to'lmaganlar va 65 va undan yuqori yoshdagilarning birortasi ham yo'q.

Ta'lim
------

Smoot jamoasida xalq ta'limi Linkoln okrugi №2 maktab okrugi tomonidan amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
2. ↑   *Flood boundaries and water-surface profile for the computed 100-year flood, Swift Creek at Afton, Wyoming, 1986*. 1989. doi:10.3133/wri884064.
3. ↑  „2010 Wyoming Place Names".  U.S. Census Bureau. 11-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyul 2012-yil.
**Taxin pashshalar** (Tachinidae) -ikki qanotli, qisqa moʻylovli tekinxoʻr pashshalar oilasiga mansub etnomofag hasharotlar. 5000 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 3–20 mm, uzun va qattiqtuklar bilan qoplangan (ikkinchi "tipratikan ggashsha" nomi ham shundan). Lichinkasi oyoqsiz, chuvalchangeimon, oqish. Gʻumbagi yopiq, soxta pillada joylashgan. Taxin pashshalarning hamma turlari hasharotlarning (asosan ichki, baʼzan tashqi) paraziti. Lichinkasi turli tunlam qurtlarida, qoʻngʻizlari lichinkasi voyaga yetgan hasharotlarda va qandalalar tanasida parazitlik qiladi. Hayvon — xoʻjayin tanasida yoki tuproqda gʻumbakka aylanadi. Voyaga yetganlari oʻsimlik gul shirasi va bargidagi shira bilan oziqlanadi. Havo ochiq kunlari aktiv. Baʼzi turlari kolorado va yapon qoʻngʻizlariga, ipak qurti hamda b. zararkunandalarga qarshi kurashish maqsadida iqlimlashtirilgan. Ulardan Gonia cilipeda turi ayniqsa tajovuzkor. Taxin pashshalarning shu turi gʻoʻza va kuzgi tunlam qurtlarini 5—20%gacha yoʻqotadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peshdodiylar** — qad. Erondagi afsonaviy shoxlar sulolasi. "Bundaxshin", "Dinkard", "Shohnoma" kabi manbalarga koʻra, P. sulolasi 2441-yil hukm surgan. "Shohnoma"da Kayumars, Hushang, Tahmuras, Jamshid, Zahhok, Faridun, Manuchehr, Navzar, Zovi Taxmosp, Gushtasplar P. sifatida tas-virlangan. Avestonnng "Yasht"larida hamda pahlaviy tilidagi yodgorliklarda esa, ulardan 7 tasi sanab oʻtiladi, "paradata" — peshdod Hushangning unvoni sifatida taʼkidlanadi. Firdavsiy (Shohnoma)da P.ni tarixiy shaxslar tarzida tasvirlagan. P. elni dev, ajdar, ajinalar va boshqa gʻayritabiiy kuchlardan himoya qilishgan. Manuchehr davridagina oʻzaro ichki nizolar, tashqi dushmanga qarshi kurash davom etgan. Jumladan, "Shohnoma"da uning Afrosiyob bilan yurt talashib qilgan janglari tasvirlangan.

Adabiyot
--------

* Firdavsiy, Shohnoma, 1-j. T. 1974.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Smorodina** yoki **qoraqat** (*Ribes*) qoraqatdoshlar oilasiga mansub butasimon koʻp yillik oʻsimliklar turkumi, rezavor mevadir. Vatani — Yevropa. Sning Yevrosiyo, Shimoliy va Janubiy Amerikaning sovuq va moʻʼtadil, Afrikaning muʼtadil mintaqalarida oʻsadigan 150 yovvoyi turi bor. Yevropa, Osiyo va Shimoliy Amerikada ekiladi. Oʻzbekistonda R. janczewskii A. Pojar (Yanchevskiy Si), R. meyeri Maxim (Meyer Si), togʻli hududlarda butazorlar orasida; soylarda, tog yon bagʻirlarida yovvoyi holda oʻsadi. Sning kora (R. nigrum L), qizil S. (R. rubrum), tillarang S. (R. aureum) va boshqa turlari ekiladi. Novdalari silliq, baʼzan, tikanli, bargi bandli, gullari mayda, yangi oʻsib chiqqan novda koʻltigʻida paydo boʻlgan gulining rangi oq, toʻpguli shingil. Mevasi mayda, yumaloq, shingilli, baʼzan donadona, bandidan oson uziladi. Taʼmi shirin, nordon. Mevasi yangiligida isteʼmol qilinadi, undan murabbo, jem, sharbat, vino va boshqa tayyorlanadi.

Koʻproq qora S. ekiladi. Mevasi avgust— sentabrda birinketin pishadi. Tarkibida 4,5—12,8% kand, 2—4,5% limon va olma kislotalar, 80–100 mg% xushboʻy moddalar, kalsiy, fosfor va V, vitaminlari, pektin moddalari mavjud. S. koʻk qalamchalaridan va parhish yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Koʻchati oʻtqazilgach, 2-yili hosilga kiradi. Oʻzbekistonda simbagʻazlarga koʻtarib oʻstiriladi. Hosil shoxlari 1—3 yil yashaydi. 6—7 yillik shoxlari kesib tashlanadi. 18—20° da yaxshi oʻsib rivojlanadi. Qattiq sovuqlarga chidamli. Namsevar, tuproq unumdorligiga talabchan. S. oziq moddalarga boy, sernam, suvni yaxshi oʻtkazadigan, yer osti suvlari kamida 1,5 chuqurlikda boʻlgan yerlarda yaxshi oʻsadi. S. koʻchatlari erta bahorda yoki kuzda kagor oraligi 2,5 m, tup oralari 1 — 1,5 m sxemada ekiladi. Yoz davomida qator oralari yumshatiladi, 6—12 marta sugʻoriladi. Har tupidan 6–8 kg dan hosil olinadi.

Oʻzbekistonda Bogʻdorchilik, uzumchilik, vinochilik ilmiy tadqiqot institutida qattiqetli, Oʻzbekiston navlari chiqarilgan (1959).

Kasalliklari : antraknoz, zang; zararkunandalari: barg, novda, gʻuncha gallitsalari, smorodina kurtak kanasi, bitlar, qalqondorlar.

Adabiyot
--------

* Abdullayev R. Yagudina S, Tomorqada yetishtiriladigan rezavor mevalar, T. 1989.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Fantaziya (maʼnolari).

**Fantaziya** (musiqada) — badiha uslubidagi janr; muayyan kompozitsion qoliplarga bogʻlanmagan (koʻpincha cholgʻu) musiqa asarlaridan iborat. 16— 17-asrlarda improvizatsiya namunalari asosida yuzaga kelgan. 18-asrda klavir va organ uchun (ayniqsa, turkumli asarlarda muqaddima koʻrinishida) F.lar keng rivoj topdi (I.S. va K.F.E. Baxlar, V. A. Motsart va boshqalar). Romantik kompozitorlar F.ga alohida ahamiyat berib, unda turli (jumladan, turkum va sonata) shakl va janr xususiyatlarini mujassam etgan (F. Shubert, F. Shopen, R. Shuman). 19-asrdan koʻp F.lar xalq kuylari yoki biror kompozitor asarlari mavzulariga asoslanadi (F. List, N. RimskiyKorsakov va boshqalar). Shuningdek, muayyan mavzuli, simfonik F.lar ham uchraydi (M.Musorgskiy, R. Raxmaninov, P. Chaykovskiy va boshqalar). Oʻzbekiston kompozitorlaridan S. Yudakov, B. Giyenko, S. Karimhoji, A. Latifzoda va boshqa turli F.lar yaratishgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fara** (frans. phare — mayoq, mayoq chirogʻi) — transport vositasi (avtomobil, traktor va boshqalar) hamda oʻziyurar mashinalarning yoʻlni, ish bajarilayotgan joy va boshqalarni yoritish uchun moʻljallangan elektr asbobi. Asosiy qismlari — shtamplab yasalgan korpus va optik elementlar. Optik element yupqa alyuminiy qatlami surkalgan poʻlat qaytargich, bir yoki ikki tolali choʻgʻlanma lampadan iborat yoritish manbai va yorugʻlikni sochib beradigan gʻadirbudir shishadan iborat. Yorugʻlik qaytargich fokusida joylashgan quvvatliroq toladan tarqaladigan nur uzoqni yoritadi, kichikroq quvvatli ikkinchi tola fokusdan yuqoriroqda chap tomonda joylashgan boʻlib, yaqinni yoritish uchun moʻljallanadi. Yod lampali F.lar keng tarqalgan. Bunday lampalarning kolbasiga yod bugʻlari boʻlgan siyraklashtirilgan gaz toʻldiriladi. Har bir transport vositasiga kamida bir juft F. oʻrnatiladi. Ular mashinaning boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik tarzda joylashtiriladi. Baʼzi mashinalarda tumanga qarshi ikkita qoʻshimcha F. ham oʻrnatilishi mumkin. Maxsus mashinalar (oʻt oʻchirish mashinalari, sanitariya mashinalari va boshqalar) ga buriladigan F.lar ham oʻrnatiladi. Baʼzan F. mashina orqasiga ham oʻrnatiladi (mas, traktorlarda tirkamani yoki plugni yoritish uchun shunday qilinadi).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdurauf Boltayev** (1909.2.6, Kattaqoʻrgʻon 1978.6.10, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1964). 1931—34 yillarda Qoradaryo, Narpay, Sariosiyo tumanlari, Kattaqoʻrgʻon shahri, Qashqadaryo viloyati teatrlarining tashkilotchilaridan, 1934—39 ylar Samarqand viloyat teatri da, 1939-yildan Muqimiy teatrida aktyor. Mashhur rollari: Qozi ("Maysaraning ishi"), Boboxon ("Tohir va Zuhra"), Jiyanboy ("Gʻunchalar"), Umurzoqboy ("Paranji sirlari"), Flores ("Qoʻzibuloq"), Qozi ("Navoiy Astrobodda"), Mulla Kamol ("Nurxon") va boshqa "Opasingillar", "Qutlugʻ qon", "Qalbingda quyosh" filmlari, "Nashtar" satirik kinojurnalining koʻp sonlarida turli rollar ijro etgan. B. kulgili, hajviy rollarda tanilgan. U oʻz kahramonlarining asosiy xususiyatlarini boʻrttirib tasvirlaydi, hajv va kinoya vositalaridan keng foydalangan. B. yaratgan qahramonlar soddaligi va samimiyligi bilan ajralib turgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Abdurauf Boltayevga taʼziyanoma, „Sovet Oʻzbekistoni" gazetasi

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abdurashid Moʻminovich Rahimov** (1945.10.12, Toshkent) — chitgar, Oʻzbekiston xalq ustasi (1999). Hunarni otasi usta Abdumoʻmindan oʻrgangan. "Metallremont" kombinatida rassom (1962—79). 1977-yildan "Us to" birlashmasida chitgar usta. R. ijodida Toshkent matoga gul bosish maktabi anʼanalarini rivojlantirmoqda, mehnat faoliyatida zamonaviy xom ashyolardan foydalanib anʼanaviy uslubda yangi naqsh (gul) mujassamotlarini qoʻllagan holda asarlar (dasturxon, choyshab va boshqa buyumlar) yaratadi, zamonaviy bichimdagi liboslar uchun gulli matolar tayyorlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aromatik birikmalar** (yun. aroma — xushboʻy, muattar) — moleku-lasi bir yoki bir necha benzol yadrolaridan tashkil topgan organik birikmalar va ularning hosilalari. Eng oddiy vakillari — benzol (S6N6) va uning hosilalaridir. Benzol yadrosidagi qoʻshbogʻlarning oddiy bogʻlar orqali bogʻlanishidan hosil boʻlgan benzol halqalari tizimi tufayli Aromatik birikmalar aromatik xususiyat kasb etgan va shuning uchun ular alifatik birikmalar hamda alitsiklik birikmalardan katta farq qiladi. Aromatik birikmalar elektrofil va nukleofil almashinish reaksiyalari (galogenlash, nitrolash, sulfolash, alkillash, arillash va boshqalar)ga oson kirishadi. Masalan, nitrat kislota taʼsirida benzol nitrobenzolga aylanadi. Bir paytlar Aromatik birikmalar deyilganda faqat muat-tar tabiiy birikmalar (oʻsimliklardan olinadigan efir moylari, balzamlar, smolalar va boshqalar) tushunilardi. Bu birik-malarga „aromatik", yaʼni xushboʻy degan nom ham oʻsha vaqtda berilgan. Hozir esa Aromatik birikmalar soʻzi oʻz maʼnosini yoʻqotgan, chunki xushboʻy birikmalar har xil sinfga ki-ruvchi organik birikmalar orasida ham mavjud. Koʻpchilik Aromatik birikmalar qoʻlansa yoki de-yarli hidi yoʻq. 19-asr oʻrtalaridan Aromatik birikmalar kimyosi juda tez rivojlana borib, ular texnika va laboratoriya ishlarida qoʻllana bosh-ladi. Aromatik birikmalar barqaror moddalardir. Ularni boshqa sinf birikmalaridan qatʼiy sharoitlardagina hosil qilish mumkin. Mas, benzolni 650°da atsetilendan faol koʻmir ishtirokida yoki siklogeksanni degidridlab olish mumkin. Aromatik birikmalar alifa-tik birikmalarni degidrotsikllash, po-limerlash yoki kondensatlash yoʻli bilan olinadi. Bu reaksiyalar aromatlash reak-siyasi deyilib, ular oʻsimlik, hayvon or-ganizmlari va mikroorganizmlarda ham roʻy beradi. Benzin ham sanoatda aromat-lash reaksiyasidan oʻtkaziladi, natijada benzinning xususiyatlari yaxshilanadi. Toshkoʻmirni kokslab yoki neftni termik va katalitik krekingga uchratib ham Aromatik birikmalar hosil qilish mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vu Chun** ( 1979 -yil 10 -oktyabrda tug'ilgan) - Bruney aktyori, qo'shiqchisi va modeli hisoblanadi. U 2005-yildagi debyutidan 2011-yilning iyunigacha bas gitara qoʻshiq kuylagan Tayvanlik Mandopop vokal kvarteti boʻlgan Farengeytning aʼzosi edi. Vu *Tokio Juliet* (2006), *Hanazakarino Kimitachihe* (2006), *Romantic Princess* (2007), *Hot Shot* (2008), *Sunshine Angel* (2011) va Kindaichi Case Files (2012–2013) kabi bir nechta Tayvan teleseriallarida suratga tushgan. 

2014 -yilda u "*Dad qaytdi" deb* nomlangan realiti-ko'rsatuvida qizi Nei Nei bilan chiqqan. 2018-yilda u xitoy dramasi "*Jang koinoti* "filmida rol o‘ynagan. 2018 -yilda Vu Chun otasi Vu Jingtian bilan "*Eng yaxshi vaqt* "nomli realiti-shouda ishtirok etadi. 2020-yil boshida o‘z mamlakati Bruneyda rafiqasi bilan "*To‘ydan oldin* "deb nomlangan realiti-shou katta muvaffaqiyat qozondi.

2020 -yilda u dengiz hayotini himoya qilish kampaniyasida ishtirok etadi va Xitoyning Merlin Entertainments Group kompaniyasining okeanni himoya qilish elchisi etib tayinlandi. U Butunjahon yovvoyi tabiat jamg'armasining pangolinlarni himoya qilish elchisi bo'ldi.

Bruneyda u yaxshi niyat elchisi va saraton kasalligidan xabardorlik elchisi etib tayinlandi. 

Vu Chun kelib chiqishi Lieyu, Kinmen, Fujiandan bo'lgan xitoylik boy oilada tavallud topgan. Vuning otasi Go Kim Tyan ko'chmas mulk sarmoyachisi, uning oilasi ham avtomobil agentligiga ega va qirol oilasi bilan yaqin aloqada. U Bruneyning Bandar Seri Begavan shahridagi Chung Xva o'rta maktabida tahsil olgan. U 1997 -yilda Avstraliyaning Triniti kollejida Foundation Studies dasturida qatnashgan va Melburndagi RMIT universitetida o'qishni davom ettirgan va uni biznes boshqaruvi bo'yicha bakalavr darajasini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. U Bruney milliy basketbol jamoasida o'ynagan. Farengeytga qo'shilishdan oldin Chun Tayvanda Yilin va Singapurda Diva Models uchun model bo'lib ishlagan. 

  

Vu Chun va uning oilasi Bruneyda yashaydi. 2019-yil mart oyida Vu 2013-yilda faktni oshkor qilganida 2009-yil o‘rniga 2004-yildan buyon rafiqasi Lin Liyin bilan turmush qurgani ma’lum bo‘ldi. Vu hamda Linning ikki farzandi bor. Ular 2020-yilning mart oyida Mango TVda birinchi marta namoyish etilgan "*To‘ydan oldin* "nomli Xitoy estrada shousi doirasida uzoq vaqt kechiktirilgan to‘y marosimini o‘tkazishdi.

Adabiyotlar
-----------

Havolalar
---------

* (xitoycha) Wu Chun's Weibo microblog
* (xitoycha) Wu Chun's Instagram account
* Rasmiy sayti
* Wu Chun IMDbda
**Faol harorat (foydali harorat)** — qishloq xoʻjaligi ekinlarining rivojlanishiga qulay taʼsir koʻrsatadigan havo harorati. Qishloq xoʻjaligi ekinlari faol vegetatsiya davrining issiqlik bilan taʼminlanganligi koʻrsatkichi hisoblanadi. Yer sharining turli hududlarida ekinlar rivojlanishi uchun yillik harorat (issiqlik) resurslarining qulaylik darajasini baholashda vegetatsiya davridagi 10° dan yuqori boʻlgan Faol harorat yigʻindisi qoʻllaniladi. Faol harorat yigʻindisi 10° dan yuqori boʻlgan barqaror oʻrtacha sutkalik haroratlarni qoʻshish yoʻli bilan topiladi.

Faol harorat yetarli boʻlmagan hollarda ekin oʻsmay yoki pishmay qoladi. Ekinlar turlari, navlari va duragaylarini mintaqalar boʻyicha joylashtirishda, ekinning issiklik bilan taʼminlanganlik darajasini hisoblashda Faol harorat koʻrsatkichidan foydalaniladi (yana qarang Samarador harorat).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Super Physicam Aristotelis*, 1595
**Thomas Aguinas** yoki **Foma Akvinskiy** (Foma Akvinat) (lotincha: *Thomas Aquinas*,italyancha: *Tommaso d'Aquino*; 1225 yoki 1226, Akuino yaqinidagi Rokkasekka qalʼasi — 1274.7.3, Janubiy Italiya, Fossanuova monastiri) — oʻrta asr faylasufi va sxolastteolog, tomizm asoschisi. Otasi uni kelajakda cherkovda ishlashini xohlardi. Onasi neapollik badavlat xonadon farzandi edi. 1244-yildan dominikochilar ordeni monaxi. 1257-yili drlik darajasini olgan. F.A.ning obʼyektividealistik falsafiy tizimi din va aql uygunligi tamoyiliga asoslangan boʻlib, Aristotel taʼlimotini ilohiy jihatdan talqin qilish natijasida vujudga kelgan. F.A. tabiiy borliqning va inson aqlidrokining nisbiy mustaqilligini eʼtirof qilib (tabiiy huquq konsepsiyasi va boshqalar), tabiat xudoning marhamatida, aiyiidrok eʼtiqodda, falsafiy bilish va tabiiy ilohiyot esa gʻayritabiiy vahiyda yakunlanadi, deb hisoblagan. 1323-yili F.A. avliyolar katoriga qoʻshilgan, 1879 i. esa uning taʼlimoti katolitsizmnint birdan bir chin falsafasi deb eʼlon qilingan. Asosiy asarlari: "Majusiylarga qarshi toʻplam" (1261—64), "Ilohiyot toʻplami" (1265—73) va b (yana qarang Neotomizm).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  *(unspecified title)*
**Abdurahmon Vali maqbarasi** — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik (14-asr). Maqbara (18,5x10,8 m) uch gumbazli, tarhi toʻgʻri burchakli. Ziyoratxona va ikki goʻrxonadan iborat. Ziyoratxonaning toʻrt tomoni ravokli. Shimoliyravoqda eshik oʻrni bor. Bosh tarzidagi peshtogʻining ikki burchagida tomga chiqiladigan zina, gʻarbiy devo-rida mehrob bor. Goʻrxona ikki murab-ba tarhli xona (4,85><4,7 m) dan ibo-rat boʻlib, biridan ikkinchisiga ravoq orqali oʻtilgan. Goʻrxonaning birida ikki qator ganch suvoqli katta-kichik sagʻanalar, ikkinchisida xom gʻishtdan qurilgan yirik sagʻana joylashgan. Bu xonalarning tomi dastlab gumbazli boʻlgan. Taʼmir vaqtida tekis tom va sinchli devorlar ishlangan. 1950-86-yillarda oʻrganilgan va taʼmir qilingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Folklorning kichik janrlari** kichik folklor asarlaridir. Bunday xalq asarlari inson hayotiga juda erta, nutq va yozuv mahoratidan ancha oldin kirib kelgan.

Xalq og`zaki ijodining kichik janrlarining turlari
--------------------------------------------------

### Allalar

Alla folklorning eng qadimiy janrlaridan biri boʻlib, unda fitna-tumor unsurlari borligi shundan dalolat beradi. Insonlar odamni sirli qora kuchlar o'rab olishiga ishonishgan va agar bola tushida yomon, dahshatli narsani ko'rsa, o`ngida bu takrorlanmasligiga ishonishgan.Shuning uchun allalarda siz "kulrang bo`ri" va boshqa qo'rqinchli qahramonlarni topishingiz mumkin. Keyinchalik, allalar o'zlarining sehrli elementlarini yo'qotib, kelajakka bo'lgan ezgu tilak ma'nosiga ega bo'ldilar. Demak, alla bolani uxlatadigan qo‘shiqdir. Qo'shiq bolani tebratish orqali amalga oshirilishi sababli, unda ohang juda muhimdir.

### Pestushka

**Pestushka** (tarbiyalash, ya'ni enaga, kuyov so'zidan) - bu enagalar va onalarning qisqa she'riy qo'shig'i, chunki ular bolaning hayotining boshida bajaradigan harakatlariga hamroh bo'ladi. Misol uchun, bola uyg'onganida, onasi uni erkalaydi, erkalaydi:

### Poteshka

Poteshka - bu pedagogikaning elementi, bolaning barmoqlari, qo'llari va oyoqlari bilan o'yinga hamroh bo'ladigan maqol qo'shig'i. Bolalar bog'chasi, pestle kabi, bolalarning rivojlanishiga hamroh bo'ladi. Kichik qofiyalar va qo'shiqlar o'ynoqi tarzda bolani harakatga undash, massaj, jismoniy mashqlar qilish, vosita reflekslarini rag'batlantirish imkonini beradi. Bolalar folklorining ushbu janrida barmoqlar (barmoq o'yinlari yoki Ladushki), qo'llar va yuz ifodalari yordamida syujetni o'ynash uchun rag'batlar qo'yilgan. Bolalar bog'chasi qofiyalari bolaga gigiena, tartib ko'nikmalarini singdirishga yordam beradi, nozik vosita mahoratini va hissiy sohani rivojlantirishga yordam beradi  .

Hazil qo'shiqlar
----------------

**Jest** ( *bayatdan*, ya'ni aytib berish) - onaning bolasiga aytadigan she'riy qisqa kulgili hikoya , masalan:

Umumiy tarixi
-------------

Og'zaki xalq og'zaki ijodi (folklor) adabiyotdan oldingi davrda mavjud bo'lgan. Xalq og'zaki ijodi (topishmoqlar, til topishmoqlar, ertaklar va boshqalar) ) og'zaki ravishda uzatilgan. Ular quloqqa yod olishdi. Bu bir xil folklor asarining turli xil variantlari paydo bo'lishiga yordam berdi.

Og'zaki xalq amaliy san'ati qadimgi odamlarning hayoti, hayoti, e'tiqodlarining ko'zgusidir. Xalq amaliy sanʼati asarlari insonga tugʻilgandanoq hamroh boʻladi. Ular bolaning shakllanishi va rivojlanishiga hissa qo'shadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Детские потешки и прибаутки. Ладушки. Пальчиковые игры. Детский фольклор — русские стихи потешки для детей. Пестушки, потешки". 15-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2020-yil.

Adabiyot
--------

* Морохин В. Н. „Введение",*. Малые жанры русского фольклора*, 2-е изд. испр. и доп, М.: Высшая школа, 1986 — 5—27 bet.
**Tolali oʻsimliklar** - tola yoki yigiruv xom ashyolari, materiallari olinadigan bir va koʻp yillik oʻtsimon, buta va daraxtsimon oʻsimliklar. Oʻsimliklar dunyosidagi 292 oiladan 125 tasi T.oʻ.lar hisoblanadi. T.oʻ.ning ahamiyati toʻqimalari tarkibidagi lub tolalari (sklerenximali tolalar) va limbriformlar (mustahkam yogʻochlangan tolalar) miqdoriga bogʻliq.

Tola oʻsimliklarning qaysi organlarida hosil boʻlishiga qarab T.oʻ. 3 guruhga ajratiladi: 1) tolasi urugʻida rivojlanadigan T.oʻ. — gʻoʻza (qarang Paxta tolasi); 2) tolasi ggoyasida rivojlanadigan T.oʻ. — kanop, jut, nasha, tolali zigʻir, kendir, sida; 3) tolasi bargida rivojlanadigan T.oʻ. — tolali banan, agava, yukka, yangi Zelandiya zigʻiri.

Biologik xususiyatlari xilmaxil boʻlgan T.oʻ. Yer yuzida turli tuproq — iqlim sharoitlarida yetishtiriladi.

T.oʻ. har xil botanik oila va turlarga mansub. Shuning uchun morfologik va biologik xususiyati boʻyicha birbiridan farq qiladi. Tola sifatining asosiy koʻrsatkichlari: uzunligi, diametri, egiluvchanligi va pishiqligidir. Tola oʻsimliqsan ajratilgan paytda oq, sariq va kulrang boʻladi. Toʻqimachilik sanoatida T.oʻ. tolasining mayin yoki dagʻalligiga qarab har xil gazmollar ishlab chiqariladi. Jahon toʻqimachilik sanoatida paxta tolasidan mayin gazlamalar, lub tolali oʻsimliklarning tolasidan dagʻal gazlamalar, qop, qanor, arqon, choʻtka, qogʻoz kabi mahsulotlar va boshqa buyumlar ishlab chiqariladi. T.oʻ. urugʻi 18—42% moy boʻladi. Moy oziqovqatda, texnikada, lokboʻyoq sanoatida, sovun tayyorlashda va boshqa yoʻnalishlarda qoʻllaniladi.

Halima Otaboyeva.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hayoti
------

**Abdulloh Marvorid** (asl ismi *Xoja Shahobiddin Abdullo bin Muhammad Kirmoniy*) - shoir, olim, munshiy, musiqashunos va bastakor.

Vazir oilasida tavallud topib, yaxshi taʼlim olgan. Husayn Boyqaro saltanatida muhrdor, vazir va parvonachi vazifasida xizmat qilgan. Shoirlikda Jomiyni oʻziga ustoz deb bilgan, Bayoniy taxallusi bilan ijod qilgan.

Ijodi
-----

Abdulloh Marvoridning qasida va gʻazallar devoni, **"Xusrav va Shirin"** dos­toni hamda **"Munis ul-ahbob"** (*"Doʻstlar hamrozi"*) ruboiylar toʻp­lamining muallifi. Roqimiy uni „*maʼnolar dengizi gavharining gʻavvosi*" deb taʼriflaydi. **"Tamsilot"** (*"Tashbehlar"*) maj­muasi ham mashhur boʻlgan. **"Munshaoti Marvorid"** (*"Marvorid insholari"*) kitobida davlat ahamiyatiga molik farmonlar, maktublar, taʼziyanomalarni toʻplagan. Bu hujjatlar toʻplami oʻsha davrdagi Xuroson, Movarounnahr, Eron, Hindiston, Ozarbayjonning siyosiy-ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy-adabiy hayotini oʻrganishda muhim manba vazifasini oʻtaydi.

„Munshaoti Marvorid" asari „Insho", „Manoqib", „Tarassul" („Maktublar"), „Sharafnoma" kabi nomlar bilan ham atalgan. Uning qoʻlyozmalari jahonning koʻp­lab fond­lari, jumladan, bir nusxasi Tosh­DShI ShQMda saqlanadi. Nemis olimi R.Remer 1952-yilda uni tarjima qilib, izohlar va fotonusxasi bilan birga nashr ettirgan.

**"Munshaot"** Navoiy hayoti va ijodini yoritishda ham muhim ahamiyatga ega. Undan shoirning Shirvon hukmdori Farruxshoh, Xoja Shamsiddin Ali va boshqalarga yozgan, Jomiyning Navoiyga yoʻllagan maktublari oʻrin olgan. Navoiyning hajga borishi uchun Husayn Boyqaro bergan ijozatnomadan shohning ulugʻ shoirga munosabatini bilib olish mumkin. „Munshaot"dan Husayn Boyqaroning 1487-yilda Navoiyni Astarobodga hokim etib tayinlangani munosabati bilan oqquyunlilar hukmdori Sulton Yaʼqubga yoʻllagan maktubi ham oʻrin olgan.

Alisher Navoiy bilan munosabati
-------------------------------

Abdulloh Marvorid Navoiyning yordami va rahbarligida musiqadan yaxshi saboq oladi, mohir musiqashunos boʻlib yetishadi va musiqa haqida maxsus risola yozadi. U Navoiyning „Din ofati bir mugʻbachai mohliqodur" deya bosh­lanadigan mashhur mustazodiga „Sarmas­tu yaqo chok" nomi bilan kuy bastalagan. Zay­niddin Vosifiyning „Badoeʼ ul-vaqoe" asarida maʼlumot berilishicha, „bu qoʻshiq oʻsha vaqtda Hirotda juda mashhur boʻlgan: u kuylanmaydigan biror uy va bu ashulani eshitib yoqasini chok qilmaydigan biror tinglovchi topilmagan".

Vafoti
------

Abdulloh Marvorid 1516-yili Hirot shahrida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at"* (O'zbek tilida). "Sharq" NMAK, 2016 — 35 bet.
**Rhubarb zich gulli** (lotincha: *Rheum compactum*) — Oʻrta Osiyodan Rossiyaning uzoq sharqigacha keng tarqalgan karabuğday oilasining (Polygonaceae) Rhubarb (Rheum) turiga mansub otsu oʻsimliklar turi.

Botanika tavsifi
----------------

Rhubarb zich gulli 30-100 sm boʻlgan koʻp yillik oʻt oʻsimligi. Poyasi tik, ichi bo‘sh, bir oz bo‘g‘imli, diametri 1-3 sm. Ildizpoyasi kuchli, toʻq jigarrang. Bazal barglar rozetda yigʻiladi; petioles uzun, suvli; barg pichoqlari oval-uchburchak, yumaloq tuxumsimon yoki deyarli yumaloq shaklda, diametri 6-40 (60) sm, asosi keng kordatli yoki chuqur kordat, cheti tekis yoki biroz toʻlqinli, tepasi yumaloq yoki oʻtmas. Ildiz barglari qisqa bargli yoki oʻtiradigan, kichikroq, keng, katta toʻq jigarrang qoʻngʻiroqlar bilan.

Toʻpgul keng, qisqa, zich, olomon, tor ovalli, tasvirlar yoki deyarli yumaloq panikula, koʻp sonli novdalar bilan. Gullari ikki jinsli, 3-10 tup boʻlib yigʻilgan, mayda, oq yoki och sariq; pedikellar odatda oʻrtadan yuqorida qalinlashgan artikulyatsiyaga ega. 4 ta choʻzinchoq yoki choʻzinchoq-elliptik tepalikning perianti mevalar bilan qolgan va ularga tutash, lekin 3-5 marta qisqaroq; 2 barg boshqalarga qaraganda kengroq va kattaroqdir. Stamens 9, uzunligi 0,4-0,6 mm. Mevalar yumaloq yoki tuxumsimon yongʻoq, diametri 6-9 mm, och jigarrang yoki toʻq jigarrang rangga ega.

Xromosoma soni 2n = 22.

Kimyoviy tarkibi
----------------

Mutlaqo quruq moddada askorbin kislotaning mg miqdori: gulda 6006, barglarda 12012, poyada 2574 mm. Boshqa bir manbaga koʻra, barg pichoqlari 190 mg, barglari esa 10 % mg askorbin kislotaga ega.

Ahamiyati va qoʻllanilishi
--------------------------

Yuqori vitaminli oʻsimlik. Hayvonlar faqat tomurkuklanmadan oldin va oz miqdorda ovqatlanadilar.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Работнов 1951. sfn error: no target: CITEREFРаботнов1951 (help)
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Муравьева И, Баньковский А. И.*. Исследование растений, применяемых в народной медицине на содержание аскорбиновой кислоты*, Труды Всесоюзного института лекарственных растений, в. 9, 1947 — 4 bet.
9. ↑  Ворошилов В.*. Поиски нового лекарственного сырья*, 1941.