recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Islomov Hojisiddiq** (1893, hozirgi Fargʻona viloyati, Logʻon qishlogʻi — 1933, Toshkent) — ilk oʻzbek professional aktyorlaridan. Oʻzbek teatri aktyorlik sanʼatida komediya janrining rivojlanishiga samarali hissa qoʻshgan. Moskvadagi oʻzbek drama studiyasida] taxsil olgan (1924-27). 1917-24-yillarda Hamza tuzgan Fargʻona oʻlka sayyor truppasida, 1927—33-yillarda Hamza teatrida aktyor. Oʻzbek xalqanʼanaviy teat-rini zamonaviy teatr bilan bogʻlashga institutilgan, hajviy obrazlar yaratgan. Eng yaxshi rollari: domla ("Hujum"), tabib ("Halima"), domla ("Tuhmatchilar jazosi"), Pantalone ("Malikai Turandot"), Osip ("Revizor") va b. Xu-shovoz xonanda ham boʻlgan. Konsertlarda kulgili qoʻshiqlar aytgan, qiziqchilik qilgan, Mirshohid Miroqilov bilan hajviy duet yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Beda odimchisi** (Eudolia arenacearia Hd.) — kapalaklar turkumining odimlovchilar oilasiga mansub hasharot. Ka-palagi sargʻish, qanotlarini yoyganda 25 mm keladi. Kechasi uchadi. Tuxumini beda bargiga qoʻyadi. Tuxumidan bir haftada lichinka chiqadi. Qurti yashil, ingichka boʻlib, 3 juft chin va 2 juft soxta oyoqlari bor. Egilib, soʻngra toʻgʻrilanib, odimlab yuradi. Tinch turganda oyoqlariga tayanadi. Rangi yashilligidan oʻsimlik orasida koʻzga chalinmaydi. Qurti beda bargi, guli va gʻunchasi bilan oziqlanadi, keyin tuproqqa tushib, gʻumbakka aylanadi va shu yerda qishlaydi. Tuxumiga qarshi trixogramma, qurtiga qarshi brakon yaydoqchilaridan foydalanib biologik kurash olib boriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kollegiallik** — boshqarish prinsipi, bunda rahbarlik vakolatli shaxslar guruhi (kollegiya) tomonidan amalga oshiriladi, mazkur shaxslarning har biri muayyan faoliyat sohasi uchun shaxsiy javobgar boʻladi. K.ning hal qiluvchi va maslahat beruvchi shaqllari boʻladi. K.ning hal qiluvchi shakli ayrim davlat va jamoat tashkilotlarining rahbarlik faoliyatiga xosdir. K.ning maslahat beruvchi shakli, asosan, yakkaboshchilik asosida ish olib boradigan xoʻjalik boshqarish organlarida uchraydi. Ularda kollegiyalarning qarorlari rahbar (yakkaboshchi) rozi boʻlgandagina kuchga kiradi. Bunda rahbar, odatda, kollegiya raisi hisoblanadi. K. shaklidan qatʼi nazar, shaxsiy javobgarlik uning samarali ishlashining hal qiluvchi shartidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bitik** — 1) tor maʼnoda — yozuv, hujjat. B.lar turli hajmda boʻlgan. Ular qad. turk davriga (eng qad. davrdan 2-asrgacha) mansub boʻlib, turkiy tildagi yozma yodgorliklarni va boshqa tillardan qad. turkiy tilga qilingan tarjima asarlarni oʻz ichiga olgan. Eng katta B. Moyun 80 qatordan iborat. Turkiy B.lar UrxunYenisey, uygʻur, sugʻd, moniy, suryoniy yozuvlarida bitilgan. Ular kabr toshlariga, marmar tosh, oyna, teri va qoyalarga, sopol, yogʻoch, metall idishlarga yozilgan. Ungin (Ukraina) daryosi boʻyidan topilgan B. turkiy yozma adabiyotining eng kad. va mukammal namunasi hisoblanadi. B.larda tarixiylik, xalq ogʻzaki ijodi, miflar qorishiq tavsifda boʻlgan va ular yozma adabiyotning alohida turini yuzaga keltirgan; 2) keng maʼnoda — kitob. Maye, "Taʼbirnoma" ("Irq bitik")da kitob maʼnosi ifodalangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Malov S. Ye. Yeniseyskaya pismennost tyurkov, M.—L. 1952; Rahmonov N. Toshga bitilgan kitoblar, T. 1983.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Langar (maʼnolari).

**Langar** — Fargʻona viloyati Qoʻshtepa tumanidagi qishloq. Tumanning maʼmuriy markazi. 440 m balandlikda joylashgan. Viloyat markazi (Fargʻona)dan 25 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Margʻilon (14 km). Aholisi 1,5 ming kishi (2002). Katta Fargʻona kanalidan suv oladi. Qishloq hududidan Margilon, Fargʻona, Andijon shaharlari yunalishida avtomobil yo'llari o'tgan. Langarga 1860-yillarda asos solingan.

Margʻilondan Markaziy Fargʻonaga, choʻldan Margilonga keluvchilar usha joyda tuxtab, dam olib, soʻngra yo'lga tushganlar. Shu bois "Langar" (yulovchi yoki karvon toʻxtaydigan manzil) soʻzi keyinchalik vujudga kelgan qishloq nomiga aylangan.

Langarda aloqa boʻlimi, umumiy taʼlim maktabi, agroiqtisod kasb-xunar kolleji, kutubxona, kasalxona, "Istiqbol yo'li" gazetasi, taxririyati binosi, savdo, madaniy va maishiy xizmat kursatish shoxobchalari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Biologik progress** — muayyan guruhga mansub organizmlarning yashash uchun kurashdagi muvaffaqiyati. Biologik progress muayyan taksonga mansub organizmlar sonining ortishi, uning areali kengayishi, takson individlarining bir-biridan farq qiladigan yangi kichik sistematik guruhlarga boʻlinib ketishi bilan belgilanadi (qarang Biologik regress). Biologik progress ga olib boradigan yoʻllar (omillar)ni A. N. Seversov aniklab bergan. Birinchisi—morfofiziologik progress, yaʼni aromorfozdir. Aromorfoz natijasida hayvon organizmining tuzilishi va organlari funksiyalari murakkablashadi, voyaga yetgan avlodlarning umumiy hayot faoliyati ajdodlar xayot faoliyatiga nisbatan yuqori darajaga koʻtariladi. Ikkinchisi — idioadaptatsiya, yaʼni muayyan cheklangan muhit sharoitiga moslanishdan iborat boʻlib, voyaga yetgan avlodlarning hayot faoliyati va tuzilishi ajdodlarga nisbatan yuqoriga koʻtarilmaydi, lekin tur individlari yashash sharoitlariga yaxshi moslashgan boʻladi. Uchinchisi — senogenezlar, yaʼni hayvonlarning embrion va lichinka davrida moslanishi, bunday senogenezlar natijasida voyaga yetgan avlodlarning tuzilishi va hayot faoliyatida oʻzgarish boʻlmaydi, lekin kelgusi boʻgʻinlarda organizmlar soni oshadi. Toʻrtinchisi—umumiy degeneratsiya, yaʼni voyaga yetgan avlodlarning tuzilishi soddalashuvi orqali sodir boʻladigan moslashuvdan iborat (qarang Progress).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Biologik preparatlar**, **biopreparatlar** — qishloq xoʻjaligida hayvonlarning yuqumli va invazion kasalliklariga diagnoz qoʻyish, kasalliklarning oldini olish, davolash, mahsuldorligini oshirishda, shuningdek oʻsimliklarni zararkunanda va kasalliklardan himoya qilish, tuproqunumdorligini oshirishda qoʻllaniladigan biologik vositalar. Veterinariyada Biologik preparatlar ning quyidagi turlari mavjud: davolash uchun (maxsus giperimmunli zardoblar, gammaglobulinlar); kasalliklarning oldini olish uchun (vaksinalar, anatoksinlar); diagnostika uchun (allergenlar, antigenlar, diagnostik zardoblar, bakteriofaglar), stimulyatorlar (hayvonlar qon zardobi, boʻgʻoz biyalar qon zardobi, V12 vitamini va b). Oʻzbekistonda Biologik preparatlar Davlat biologiya kombinatida, ilmiy tadqiqot institutlarida, veterinariya lab.larida har bir turdagi preparatlar uchun yagona boʻlgan uslub boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Davlat veterinariya bosh boshqarmasi tomonidan tasdiqlangan texnikmeʼyoriy hujjatlarga muvofiq ishlab chiqariladi. Biologik preparatlar ning tayyorlanishi va chiqarilishini mazkur korxona va muassasalarning biologiknazorat boʻlimi yoki nazorat lab. shuningdek Veterinariya preparatlari davlat ilmiynazorat lab. nazorat qiladi.

Biologik preparatlar ekinlarini va daraxtzorlarni zararkunanda hasharotlar va kasalliklardan himoya qilishda spora hosil qiluvchi entomopatogen bakteriyalar (dendrobatsillin, entobakterin, dipel va boshqalar) asosida tayyorlangan bakterial preparatlar qoʻllaniladi. Dalalar, pichanzorlar, bogʻlarni, omborlarni kemiruvchilar (sichqon, kalamush va boshqalar)dan himoya qilishda bakterodensidlar ishlab chiqariladi. Tuproq unumdorligini oshirishda nitragin va boshqalardan foydalaniladi (qarang Bakterial oʻgʻitlar).

Biologik preparatlar ning atrof muxit va inson uchun xavfi kam boʻlib, tanlab taʼsir etadi va biotsenozdat tabiiy aloqadorlikni buzmaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arlot Polvon**— (1890—1932) — Sharqiy Buxoroda qizil armiyaga qarshi kurashgan qoʻrboshilardan biri. Ibrohimbek qoʻrboshining safdoshi.

Tarjimayi holi
--------------

Arlot Polvon 1890-yil Sharqiy Buxoroda tavallud topgan. Kelib chiqishi oʻzbek laqaylarining dovud urugʻidan boʻlgan. Uning oilasi Tojikiston SSR Qizilmozor tumani Urildi qishlogʻida istiqomat qilgan.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

1920-yilda Arlot Polvon qizil armiyaga qarshi oʻz harakatini akasi Ismatning guruhida boshlagan. U 70 kishidan iborat guruh tashkil etgan. Akasi Ismat vafotidan keyin guruhga boshchilik qilgan. 1926-yilda u Afgʻoniston hududiga oʻtib ketdi. 1929-yilda Arlot Polvon va uning yigitlari 2 marta Tojikiston SSR hududiga oʻtib, Koʻlob tumanida qizil askarlar bilan boʻlgan jangda yana ortiga qaytib ketgan. 1929-yil 5-oktabrda Arlot Polvon Afgʻonistondan Chubek mavzesi orqali Tojikistonning Koʻlob tumanidagi Qayragʻoch qishlogʻida qizil askarlarga qarshi kurash olib borgan. 1930-yil 12-aprel xuddi shunday hujum uyushtirgan paytda qattiq yaralanadi. 1931-yil martda Ibrohimbek bilan Arlot Polvon ham Afgʻonistondan 200 nafar safdoshi bilan sovet chegarasidan oʻtadi. Jilontogʻdagi qurultoydan soʻng u shu yerda qoladi va uning shu paytda safdoshlari 130 nafar boʻlgan. U Jariqbuloq, Tulkibuloq va Oqsoy hududlarida qizil armiyaga qarshi kurash olib borgan. 1931-yil 29-30-iyul kunlarida Beshkapa Arlot Polvon va qizil armiya oʻrtasida janglar boʻlib oʻtgan. U oʻzining 7 nafar yigiti bilan 1931-yil 1-avgustda Parxar tumani Jinishka (Ingichka) qishlogʻida 3- komendatura boshqarmasining qozoqlar otryadi tomonidan qamoqqa olingan. 1932-yil 13-apreldagi OGPU kollegiyasining qarori bilan Toshkentda 1932-yil 10-avgustda 42 yoshda otib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q*. Ibrohimbek qoʻrboshi va safdoshlari jasorati*. Toshkent: „Fan", 2022 — 399 bet.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.
**Shveysariya franki** Shveysariya va Lixtenshteynning pul birligi va qonuniy toʻlov vositasidir, shuningdek Italiyaning Campione d'Italia eksklavida va Germaniyaning Büsingen am Hochrhein eksklavida ham. Shveysariya franki banknotlari Shveysariya markaziy banki (Shveysariya milliy banki), tangalar esa federal Shveysariya zarbxonasi tomonidan chiqariladi.

Hozirgi vaqtda Yevropada faqat Shveysariya valyutasi frank deb ataladi. Frankning yuzdan bir qismi *Rappen* deb ataladi (koʻplik soni — *Rappen*; Rp.) nemis tilida, fransuz tilida *centime* (c.), italyan tilida *centesimo* (ct.) va retoromanchada *rap* (rp.). Treyderlar jargonida Shveysariya franki „Swissy" deb ataladi (inglizcha: *swissy*).

Tarixi
------

Shveysariya franki birinchi marta Helvetiya Respublikasining pul birligi sifatida 1798-yilda kiritilgan, ammo 1803-yilda davlatning tugatilishi sababli emissiya toʻxtatilgan.

Zamonaviy Shveysariya franki 1850-yilda muomalaga kiritilgan va nominal qiymati boʻyicha fransuz frankiga teng edi. U oʻsha paytda muomalada boʻlgan Shveysariya kantonlarining turli valyutalarini almashtirdi, ularning bir nechtasi oʻsha vaqtga kelib 1,5 fransuz frankiga teng boʻlgan frankdan (10 *batsen* yoki 100 santimga teng boʻlingan) foydalanishar edi.

1850-yilgacha Shveysariyada tangalar ishlab chiqarish bilan 75 dan ortiq turli muassasalar shugʻullangan, shu jumladan 25 kanton va yarim kantonlar, 16 shaharlar, shuningdek abbatliklar. Muomalada turli qiymat va nominaldagi 860 ga yaqin turli xil tangalar mavjud edi. Bundan tashqari, 1850-yilda muomaladagi milliy valyutalar jami pulning atigi 15 % ni, qolgan qismini esa asosan savdogarlar olib kelgan xorijiy valyutalar tashkil etgan. Bundan tashqari, ayrim xususiy banklar birinchi banknotalarni muomalaga chiqara boshladilar, shuning uchun muomaladagi tanga va kupyuralarning umumiy soni 8000 ga yaqin edi. Bu pul tizimini nihoyatda murakkablashtirgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „High stakes for enclave as Europe's biggest casino goes bust" (en-US). *news.yahoo.com*. Qaraldi: 18-sentabr 2021-yil.
2. ↑  Корнелиус Лука 2005. sfn error: no target: CITEREFКорнелиус\_Лука2005 (help)
**Shvi** (armancha: *շվի*, „hushtak", talaffuzi *sh-vee*) — lab-ogʻiz qismiga ega arman nayi. Odatda yogʻochdan (ebonit shimdirilgan oʻrik yogʻochidan yoki bambukdan) yasaladi, uzunligi 300 mm, odatda, bir yarim oktava diapazoniga ega. *Tav shvi* oʻrik yogʻochidan qilingan, 18 inches (460 mm) uzunlikda va 1/4 oktavaga pastroq sozlangan boʻlib, yanada lirik va yoqimli ovoz chiqaradi.

Shvi 12 dyuymgacha uzunlikda boʻlib, qamish, tol poʻstlogʻi yoki yongʻoq yogʻochidan yasalishi mumkin. Uning old tomonida 8 ta teshik bor, ulardan 7 tasi nayni chalish paytida kuy yaratish uchun ochib yopilsa va bitta eng oxirgisi bosh barmoq bilan yopiladigan teshik hisoblanadi. Bir oktava shviga normal puflash orqali, ikkinchi oktava esa biroz koʻproq kuch bilan puflash (yaʼni, haddan tashqari kuchli puflash) orqali erishiladi. Pastki oktava magnitafonga oʻxshash tembrga ega, yuqori oktava esa pikkolo yoki nayga oʻxshaydi. Shvi 8 teshikli anʼanaviy naylarning bir turi hisoblanadi. Shvi ogʻiz bilan puflab chalinadi. Odatda, koʻpchilik arman duduk yoki zurna oʻyinchilari ikkala asbobni chalishni oʻrganishlaridan oldin shvi chalishni oʻrganadilar. Duduk yoki zurna musiqiy asboblaridan farqli oʻlaroq, shvi alohida qamish qismiga ega emas, chunki u u asbobning umumiy bir qismi hisoblanadi.

Odatda shvi nayi qadimdan choʻponlarning cholgʻu asbobi boʻlganligi tufayli unda choʻpon kuylari kuylanadi.

Yana qarang
-----------

* Salamuri
* Dilli kaval
* Kaval (Blul)
* Duduk
* Sring

Manbalar
--------

1. ↑  McCollum, Jonathan*. "Shvi." New Grove Dictionary of Musical Instruments. Second Edition.*. Oxford University Press, 2014. ISBN 9780199743391.
2. ↑  „Description of Armenian shvi, photo, audio preview".  Armenianinstruments.am. Qaraldi: 4-mart 2014-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Ararat Petrossian — „Sunik ohangi", Aya Sofia Records, 1995 yil.
* Nor Dar — „Kaltakning opusi", Tarozi musiqasi, 1997 yil.
* Tamar Eskenian
* Turli rassomlar — „Kalaschjan — Armanistondan qishloq va shahar anʼanaviy musiqasi", Weltmusic, 1992 yil.
* *Lenin va Stalin davrida Sovet musiqasi va jamiyati*, Nil Edmunds

Havolalar
---------

* Shvi haqida maʼlumot Tripod.com saytida
* Shvi haqida koʻproq maʼlumot Geocities.com saytida
**Sabab va oqibat** — narsa va hodisalar oʻrtasidagi umumiy zaruriy aloqani ifodalovchi tushunchalar. Hodisalar zanjirida oʻzidan boshqa yana bir hodisani keltirib chiqaradigani sabab, paydo boʻlgan hodisa esa oqibat deyiladi.

S. va o. oʻrtasidagi aloqadorlik sababiyat sanaladi. Sabab, birinchidan, vaqt jihatdan oqibatdan oldin keladi, ikkinchidan, oqibatni tugʻdiruvchi, yaʼni oqibatning vujudga kelishida zaruriy shart boʻlib xizmat qiladi. Masalan, farzandning sababchisi ota-ona. Farzand ota-onadan ilgari dunyoga kelishi mumkin emas, yaʼni ota-ona shu farzandning vujudga kelishidagi zaruriy shart hisoblanadi. Sabablar turli koʻrinish, shakl va holatlarda namoyon boʻlishi mumkin. Falsafa tarixida narsa va hodisalar oʻzaro sababiy bogʻlanishda deb biluvchilar deterministlar (qarang Determinizm), buni inkor etuvchilar indeterministlar (qarang Indeterminizm) deb ataladi. Sababning asosiy va asosiy boʻlmagan, tashki va ichki, obyektiv va subyektiv shakllari bor. Sabab oqibatni vujudga keltirganidek, oqibat ham sababga taʼsir koʻrsatishi mumkin. S. va o. aloqadorligi boʻyicha Aristotel, Forobiy, Ibn Sinolar maxsus asarlar yozishgan. Diniy taʼlimotlarda esa, birlamchi sabab yoki hamma narsaning sababchisi xudo deb taʼkidlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Santos shahrining panoramik koʻrinishi
**Santos** (port. Santos) — Braziliyadagi port shahri hamda munisipalitet hisoblanib, San-Paulu shtati tarkibiga kiradi, San-Pauluning asosiy dengiz yoʻli hamdir. San-Paulu Mezoregion aglomeratsiyasi va Baixada Santista shahar aglomeratsiyasining bir qismi edi.SHaharning iqtisodiy hamda statistik mikroregioniga kiritilgan edi. Aholisi 2007-yilda 418 288 kishidan iborat edi. Shahar 280 300 km² maydonni egallaydi. Aholi zichligi — 1492,3 nafar kishi/km². Santosda, Santos Braziliyaning eng mashhur futbol klublaridan biri Vila Belmiro stadionida oʻynaydi.

Tarixi
------

Santos 1546-yilda portugallar tomonidan Brac Kubac (*Brás Cubas*) tomonidan asos solingan.

20-asr oʻrtalarigacha Santos Braziliyaning eng yirik qahva savdo markazlaridan biri hisoblangan. Hozirgi vaqtda kim oshdi savdosi oʻtkaziladigan binoda Qahva muzeyi joylashlashtirilgan.

Statistika
----------

* 2005-yil uchun *yalpi ichki mahsulot* 8,765,520,860,00 R$ (Maʼlumotlar: Braziliya Geografiya va Statistika Instituti).
* 2005-yilda *aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot 20* 954,30 R$ ni tashkil etdi (maʼlumotlar: Braziliya Geografiya va Statistika Instituti).
* 2000-yil *Inson taraqqiyoti indeksi* uchun 0,871 (Maʼlumotlar: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi).

Geografiyasi
------------

U Santos shahri va San-Visente shahrini qisman hamda qisman materikda oʻz ichiga olgan San-Visente orolida edi.U kichik boʻlgan Kubatao daryosi havzasida joylashgan edi.

Mahalliy iqlim: tropik, Koʻppen iqlim tasnifiga qaraganda, iqlim Af deb tasniflanadi.

Iqtisodiyoti
------------

2007-yilda mamlakat dengiz savdosining 27 foizini taʼminlagan Santos porti shahar iqtisodiyotida eng katta rol oʻynadi. U asosan qahva va soya, shu bilan birga, tropik mevalar va ulardan tayyorlangan mahsulotlarni eksport qiladi. Qahva eksportining birinchi choʻqqisi 1909-yilgacha davom etdi va birinchi rekord faqat 2006-yilda ortiqcha ishlab chiqarish tufayli erishildi.

Muhim shaxslar
--------------

* Xose Masia (Pepe), braziliyalik futbolchi va murabbiy.
* Gilmar dos Santos Neves — braziliyalik futbolchi.

Manbalar
--------

1. Bolsa rasmiy saytidagi kafe kofe muzeyi 2013-yil 31-dekabrda Wayback mashinasida arxivlangan
2. Vaʼda qilingan mamlakat 9 Ağustos 2021 tarihinde -da // Iqtisodchi. — 2007.-- 14-aprel.
3. Santosning qardosh shaharlari (port). 2012-yil 8-iyulda olingan. 2012-yil 27-avgustda arxivlangan .
4. Santos: Santos e Fernando de la Mora serão cidades-irmãs Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-06-18). (port) (2011-yil 25-oktyabr). 2011- 22-noyabr 18 Haziran 2022 tarihinde.
5. Luganskning egizak aka-ukalari Yangi yilni qanday nishonlashmoqda: Yerevan — Lublindagi hashamatli Rojdestvo archasi bilan - 9 Ağustos 2021 tarihinde 9-avgustda -da tugʻilish sahnasi bilan. vgorode.ua. (2012-yil 27-dekabr)
6. Novo Milênio: Tempo de Carnaval (5-b) 2015 28 Eylül 2015 tarihinde

Havolalar
---------

* Santos: diqqatga sazovor joylar, plyaj
**Koʻchat** — koʻchatzorlarda, parnik va issiqxonalarda yetishtiriladigan va koʻchirib, asosiy maydonga oʻtqaziladigan nihol. K.lar oʻsimliklarning urugʻi, danagi, qalamchasini ekib va payvand qilib yetishtiriladi. Bogʻ, oʻrmon va boshqa yaratish uchun K. tayyorlashda urut, danak va novda qalamchalari (tok, anjir va boshqalar)dan, shuningdek, payvand qilish usullaridan (qarang Koʻchatzor) foydalaniladi.

Sabzavot K.lari parnikparla urugʻidan maxsus romlar ostida yetishtiriladi. Ertagi karam urugʻi dekabr—yanv.da, oʻrtagisiniki mart — aprel boshlarida, ertagi pomidor urugʻi fevral boshlarida, baqlajon, qalampir va kechki pomidor urugʻlari fevralning 2-yarmi — martning boshida parnikka, bodring urugʻi ivitilmasdan martning 2-yarmida tuvakchalarga ekiladi. 1 gektarga yetarli K. olish uchun karam va pomidor uruglaridan 300—400 g. baqlajon urugʻidan 600 g; qalampirnikidan 800—1000 g sarflanadi. Urugʻlar unib chiqib, maysalagach, niholdar maxsus joyga 5x5 sm (karam), 6 x 6 (pomidor), 4x5 va 5x5 (qalampir), 6x6 (baqlajon) sm sxemada qayta koʻchatlab chiqiladi.

Karam, qalampir va baqlajon K.lari 4—5, pomidor K.lari esa kamida 6—7 barg chiqarganda ildizlariga yopishib turgan loy — nam tuprogʻi bilan koʻchirib olinib, ob-havo sharoitiga qarab, ochiq maydonlarga (dalaga) yoki hosil yetishtiriladigan himoyali joyga ekiladi va darhol sutoriladi.

K. yetishtirib oʻstirish usulida urugʻlik sarfi bevosita dalaga ekishga nisbatan 3—5-marta kamayadi, parvarish ishlari yengillashadi, hosili 30—40 kun oldin yetilib pishadi.

Botir Azimov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arman tili** — arman xalqining tili. Hind-Yevropa tillari oilasining mustaqil bir guruhi. Ayrim fonetik, morfologik, leksik xususiyatlariga koʻra, Kavkaz tillariga yaqin. Bu tilda jahon miqyosida 4 mln.ga yaqin arman soʻzlashadi, shundan 3,0 mln.ga yaqini Armanistonda, 1 mln.dan ortiqrogʻi xorijda. Arman tili tarixi uch davrga boʻlinadi, yaʼni: a) qadimgi Arman tili (*grabar* tili, 5 — 11-asrlar); b) oʻrta davr arman tili (11 — 17-asrlar); v) hozirgi arman adabiy tili (17-asrdan boshlab). U koʻplab dialektlarga ajraluvchi gʻarbiy va sharqiy guruhga ega. Armaniston aholisi sharqiy guruh arman tilida soʻzlashadi. Arman tilida 6 unli va 30 undosh tovush bor. Grammatik jins yoʻqolgan, 7 kelishik, turlanishning 8 xili mavjud. Arman tili asosan agglyutinativ tildir.

**Arman tili** — xinduyevropa tillari oilasi tarkibiga kiruvchi til. Armanistonda va Togʻli Qoraboxda rasmiy til maqomiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  "Arman tili" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Mikoil farishtaning Yoshuaga koʻrinishi** — XIII asrga doir rus ikonasi. Moskva Kremlining Uspenskiy soborida joylashgan.

Tarixi
------

Ikona, ehtimol, Moskva knyazi Mixail Xoroborit tomonidan hozirgi Arxangel sobori oʻrnida barpo etilgan Mixail arxangel cherkovida paydo boʻlgan:169. I. E. Grabarga koʻra, piktogramma muallifi „a*gar vizantiyalik boʻlmasa, unda, aniq, suzdallikdir*".

Ikona Uspenskiy soboriga Najotkor Oltin Soch ikonasi bilan bir vaqtning oʻzida Buyuk knyazVasiliy III va Metropolitan Varlaam davrida keltirilgan.

Ikona 1920-yillarda Butunrossiya tiklash komissiyasi tomonidan ochilgan. Markaziy davlat restavratsiya muzeyining III restavratsiya koʻrgazmasida (Moskva, 1927-yil), „Skiflardan hozirgi kungacha rus sanʼati" koʻrgazmasida (Parij, 1966-1967-yillar) namoyish etilgan.

Ikonografiya
------------

Ikona Qadimgi Ahddagi bosh farishta Mikoilning Yoshuaga koʻrinishi haqidagi hikoya syujeti asosida chizilgan (Nav. 5:13-15). Mikoil farishta toʻliq boʻyda tasvirlangan, oʻng qoʻli bilan qilichni boshining tepasida va chap qoʻlida qinini ushlab turadi. Yoshua bosh farishtaning oyoqlariga tiz choʻkib turgan holda tasvirlangan.

Ikonada koʻplab yoʻqotishlar mavjud, ayrim joylarida levkas ham yoʻqolgan va chekkalarida qisman yangisi bilan almashtirilgan. Bosh farishta yuzining asl qiyofasi faqat oʻng tomonda saqlanib qolgan (yuzning chap tomonida rasm taxtagacha oʻchib ketgan:169), lekin umuman olganda shakl yaxshi saqlanib qolgan. Shu bilan birga, Yoshuaning qiyofasi yomon saqlanib qolgan. Ikonaning yuqori qismida yozuv izlari bor.Akademik V. N. Lazarev otmechaet:

> 
> Ikonaning qimmatbaho emalga aniq oʻxshaydigan quyuq, xira rangi diqqatga sazovordir. Zanjirli sovut va qanotlarga moʻl-koʻl zarhal ishlov berilishi, shuningdek, plash, shim va koʻylak ham zarhallanishi ikonaga oʻziga xos nafislik bagʻishlaydi, unda bayramona kayfiyat XII asr anʼanalariga oʻziga xos tarzda uygʻunlashadi.
> 
> 
>

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Лазарев В. Н.*. Русская иконопись от истоков до начала XVI века*. М.: Искусство, 1983.
2. 1 2 3  *Живопись домонгольской Руси: Каталог выставки*. М.: Советский художник, 1974 — 118—120 bet.
3. ↑  Колпакова Г.С.*. Искусство Древней Руси: Домонгольский период*, Новая история искусства. М.: Азбука, 2007 — 456 bet. ISBN 978-5-352-02088-3.
**Arman Azatovich Adamyan** (1997-yil 14-fevral, Armaniston) — rossiya dzyudochisi, 100 kg vazn toifasida. 2019-yilgi Yevropa chempioni va 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari gʻolibi, 2018-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempioni. Yekaterinburgdagi „Katta dubulgʻa" gʻolibi (2019), Parijdagi „Katta dubulgʻa"ning kumush medali sohibi (2020), Budapeshtdagi „Katta dubulgʻa"ning kumush medali sohibi (2020), Pragadagi Yevropa chempionati kumush medali sohibi (2020).

Faoliyati
---------

Volgograd dzyudo maktabi tarbiyalanuvchisi Sergey Sidorov rahbarligida shugʻullanadi. Oʻsmirlar oʻrtasidagi rekordida u Rossiya chempionatlarida gʻalaba qozongan.

2017-yilda Zagrebda oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2018-yilda Antaliyada boʻlib oʻtgan Gran-prida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi. 2019-yilda Yekaterinburgda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa" turnirida gʻolib chiqqan.

2019-yilda Minskda boʻlib oʻtgan Evropa chempionati va Evropa oʻyinlari qoʻshma musobaqasida Arman 100 kg vazn toifasida gʻolib chiqdi va birinchi Evropa chempioni va oʻyinlar gʻolibiga aylandi. 2020-yilda Pragada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Arman 100 kg boʻlgan vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Finalda u isroillik sportchi Piter Palchikka imkoniyatni boy berdi.

2021-yilda Parijda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa" turnirida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
Floris van Schooten
**Sariyogʻ** — asosan, sigir suti qaymogʻidan olinadigan oziq-ovqat mahsuloti. Biologik xususiyati, taʼmi va sifati jihatidan boshqa yogʻlardan ustun turadi, inson organizmida yengil (95% gacha) hazm boʻladi. Tarkibida sut yogʻi kamida 72—82,5% (eritilgan S.da 98—99%) ni tashkil etadi, yogʻ kislotalari majmui, fosfatidlar va yogʻda eriydigan vitaminlar, sutda boʻlgan oqsil, uglevodlar, ayrim suvda eriydigan vitaminlar, mineral moddalar va suv bor. 18—23° da qotadi, 27—36° da eriydi. S. eritilmagan va eritilgan xillarga boʻlinadi. Ilgari S. kuvda pishib olingan. Sanoatda eritilmagan S, asosan, 2 usulda: 30—45% li qaymoqni quvlab va seryogʻ qaymoqni qayta ishlab tayyorlanadi. Kuvlab olinadigan S. qaymogʻi 85—90° da pasterlanadi (qarang Pasterizatsiya), soʻngra 4— 8° gacha tez sovitiladi. Natijada sut yogʻi diametri 1–3 mm li donalarga ajraladi, ulardan yogʻsiz qismi ajratilgach, tayyor S. presslanadi. S ye r yo gʻ (80% gacha) qaymoqdan S. ishlab chiqarishda pasterlangan qaymoq bosim ostida moy ajratkichga uzatiladi, unda jadal aralashtirib turiladi va 12— 14° gacha tez sovitiladi. Pasterlangan qaymoqqa qand, kakao va vanilin kabi xushboʻy moddalar (shokoladli S), tabiiy meva sharbati va shakar (mevali S), asal (asalli S.) qoʻshib, aralashmali S. tayyorlanadi. Eritilgan S.ning tuzeiz, tuzli va boshqa xillari bor. Eritilmagan S.ni eritib va qoʻshimcha aralashmalardan tozalab, eritilgan S. olinadi. Eritilgan S. buzilmaydi. S. yuqori kaloriyali mahsulotdir. 100 g S.ning kaloriyasi oʻrtacha 770 kkal yoki 3,06 Mj ga teng.Savol paydo boʻlishi mumkin qaymoq eritilganda undan ajrab chiqadigon modda yani Dolta deb ataladigon ozuqa qanday ajrab chiqadi nimani evaziga

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Induktivlik gʻaltagi** — sigʻimi va faol qarshiligi ancha kichik boʻlgani holda katta induktivlik qosil qiladigan spiralsimon oʻtkazgich. Bir tolali, baʼzan, koʻp tolali izolyasiyalangan simni silindr, toroid yoki toʻgʻri toʻrtburchak shaklli dielektrik-karkasga oʻrab tayyorlanadi. Karkassiz Induktivlik gʻaltagi ham bor. Induktivlik gʻaltagi simini bir qatlamli va koʻp qatlamli qilib oʻrash mumkin. Gʻaltak induktivligini oshirish uchun, koʻpincha, ferromagnit (elektrotexnika poʻlati, permalloy, ferrit va boshqalar), oʻzak qoʻllaniladi. Induktivlik gʻaltagi induktivligi gʻaltak oʻlchamlariga, oʻramlari soni kvadra-tiga va oʻzakning magnit singdiruvchanligiga toʻgʻri proprsional boʻladi. U elektr filtrlar va tebranish konturlarining elementi sifatida, transformatorlarda, rele, magnitli kuchaytirgich, elektromagnit va boshqa da qoʻllaniladi.
L harfi bilan belgilaniladi. Genrilarda oʻlchanadi.

Mikromodullarda qoʻllaniladigan yassi bosma gʻaltak, elektr mashinalarining chulgʻamlari, ramkali va ferrit antennalar ham Induktivlik gʻaltagi xillari hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Preobrajenskiy shartnomasi** — Saksoniya, Polsha va Rossiya oʻrtasida Shvetsiyaga qarshi Moskva yaqinidagi Preobrajenskiy qishlogʻida 1699-yil 11 (21)-noyabrda tuzilgan Ittifoq shartnomasi.

Ushbu ittifoq shartnomasi asosida Rossiya Shimoliy urushga kirdi. Shartnomani podsho Pyotr I va Saksoniya saylovchisi Avgust II Kuchli nomidan gapirgan general-mayor Karlovich imzoladilar; keyinchalik Drezdenda Avgust II tomonidan ham imzolangan.

Shartnomani tuzish Moskva yaqinidagi Preobrajenskiyda yashirin muzokaralar muhitida boʻlib oʻtdi. Maqsad Shvetsiya qiroli Karl XII ga qarshi qaratilgan „Shimoliy ittifoqni" yaratish edi, unda Rossiya, Daniya va Saksoniya birlashgan edi.

Shimoliy urushga olib kelgan ushbu gʻoyalarning asosiy mafkurachilaridan biri Liflyandiyalik zodagon Iogann Reyngold Patkul edi. Bir necha oy oldin u Avgust Kuchli, Daniya va Brandenburg oʻrtasida ittifoq tuzishga harakat qilgan edi. Brandenburg saylovchisi va Prussiya gertsogi Fridrix III unga qiziqish bildirmadi. Biroq, Rossiya shaxsida Patkul Shvetsiyaning Boltiqboʻyi mintaqasida pozitsiyasini zaiflashtirishdan manfaatdor sherik topdi.

1699-yil may oyida Patkul Kopengagenga yoʻl oldi va Daniya qiroli Kristian V ning yordamini oldi. Liflyandiyaga kirgach, Avgust II Patkul qisqarishdan norozi boʻlgan Liflyandiya baronlarini qoʻllab-quvvatlashga vaʼda berdi, shundan soʻng u Rossiyaga muzokarachilarni yubordi. Xuddi shu 1699-yil kuzda u general-mayor Karlovich bilan birgalikda Moskvaga Buyuk Pyotr huzuriga yuborildi va oʻsha yilning 11-dekabrida Preobrajenskiyda Avgust nomidan Rossiya va Polsha oʻrtasidagi ittifoq tuzdi (boshqa manbada yordam berdi).

Shartnoma imzolangandan ikki oy oʻtgach, sakslar Shvetsiyaning Boltiqboʻyi yerlariga bostirib kirishdi va Shimoliy urushni boshladilar.

Manbalar
--------

1. ↑  «Преображенский союзный договор 1699» // Советская историческая энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1966. Т. 11 — С. 531.
2. ↑  Паткуль // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб. 1907—1909.
3. ↑  Паткуль, Иоганн-Рейнгольд // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М. 1896—1918.
4. ↑   Паткуль, Иоганн Рейнгольд // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.

Adabiyotlar
-----------

* Паткуль, Иоганн Рейнгольд // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Паткуль // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб. 1907—1909.
* Паткуль, Иоганн-Рейнгольд // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М. 1896—1918.
* Молчанов Н. Н. Дипломатия Петра Великого. — М.: Международные отношения, 1990
* Anisimov, Evgeniĭ Viktorovich. The reforms of Peter the Great. Progress through coercion in Russia (англ.). — M.E. Sharpe (англ.)рус. 1993. — P. 53. — (The New Russian history). — ISBN 1-56324-047-5.
* Groß, Reiner. Die Wettiner (нем.). — Kohlhammer, 2007. — Bd. 621. — S. 181—182. — (Kohlhammer Urban Taschenbücher). — ISBN 3-17-018946-8.
**Premiolino** eng qadimgi va eng muhim Italiya jurnalistika mukofotlaridan biridir. U har yili bosma ommaviy axborot vositalari va televideniyening olti nafar jurnalistiga oʻzlarining martaba yutuqlari va matbuot erkinligiga qoʻshgan hissalari uchun beriladi.

Tarixi
------

Mukofot 1960-yilda Milanda maxsus muxbirlar: Gaetano Tumiati, Orio Vergani, Paolo Monelli, Luidji Barzini kichik, Indro Montanelli, Enriko Emanuelle va hakamlar hay’ati raisi Enzo Biagi tomonidan tashkil etilgan. Birinchi yili mukofotga Reader’s Digest homiylik qilgan, ammo keyingi yili Bassetti homiyligiga almashtirilgan.

1961-yilda mukofot soʻz oʻyinini oʻz ichiga olgan hozirgi nomini oldi. „Premiolino" *kichik mukofot* (yoki „prizelet") deb tarjima qilinishi ham mumkin, bu „lino" kichik qoʻshimchasi boʻlib, mukofotning oddiy tabiatini bildirish uchun moʻljallangan; lekin „lino" ham „zigʻir" degan maʼnoni anglatadi va homiyning maxsulotiga ishora qiladi. Mukofotning qiymati 200 000 lirani tashkil etdi, bu mukofot taʼsis etilganda ajoyib narx edi, ammo inflyatsiyalarga qaramay, deyarli yigirma yil davomida bu mablagʻ miqdori oʻzgarishsiz qoldi. Dastlab mukofot „Oyning eng yaxshi jurnalisti"ga topshirilib, har uch oyda bir marta gʻoliblarga topshirilar edi.

Bassetti 23 yil davomida homiy boʻlib qoldi, 1980-yillarda Parmalat oʻrniga „Yil jurnalisti" va „Evropaning eng yaxshi jurnalisti" mukofotlarini taʼsis etdi. 2007-yildan beri sovrin homiysi Birra Morettidir.

Mukofotlar
----------

1960-yilda Premiolinoning birinchi yilida oʻn bitta mukofot berildi. Gʻoliblar: Axille Patituchchi (*Corriere della Sera*), Arturo Karlo Jemolo (*La Stampa*), Vittorio Notarnicola (*Corriere d’Informazione*), Felise Chilanti (*Paese Sera*), Eugenio Ferdinando Palmieri (*La Notte*), Juzeppe Signori (*Il Campi*), Sennuccio Benelli (*Tempo settimanale*), Mauro de Mauro (*Settimo Giorno*), Enzo Forcella (*Il Giorno*), Janni Granzotto (*Rai tv*) va Aldo Chiappelli (*L’Espresso*)

Keyingi yarim asr davomida Premiolino ham mamlakatda mashhur jurnalist va yozuvchilarga, ham mahalliy gazetalarda ishlaydigan unchalik taniqli boʻlmagan muxbirlarga ham beriladi. Mukofotning eng mashhur sohiblari orasida Serxio Zavoli, Jorjio Bokka, Kamilla Sederna, Oriana Fallaci, Alberto Moravia, Per Paolo Pasolini, Alberto Ronchey va Roberto Saviano bor .

2009-yilda mukofotlar beshta nominatsiya boʻyicha topshirildi. *L’Espresso* jurnalisti Roberto Saviano haftalik nashrlarda ishlaydigan jurnalistlar, radio uchun Massimo Bordin (*Radicale*), televideniye uchun Emilio Karelli (Sky Tg 24), Janni Dragoni (*Il Sole 24 Ore*) va Simonetta Fiori (*La Repubblica*) mukofotlarini oldilar.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Official website" (Italian). 23-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-fevral 2009-yil.
2. ↑  „'Premiolino' journalists more sincere" (Italian). *Il Giornale* (18-oktabr 2006-yil).
3. ↑  „The Premiolino a Ferrarelle" (Italian). *Corriere della Sera* (15-noyabr 2007-yil).
4. 1 2  „The Premiolino loses sponsor but does not die" (Italian). *Corriere della Sera* (9-yanvar 1993-yil).
slovencha:  **san'at galereyasi**Umetnostna galerija Maribor, UGM ;inglizcha: *Maribor Art Gallery* ) - Sloveniyaning Maribor shahridagi san'at muzeyi, 1954 yilda tashkil etilgan. Bu mamlakatning zamonaviy san'atning asosiy institutlaridan biri - doimiy to'plam sloveniyalik rassomlarning 19-asr oxiridan hozirgi kungacha yaratilgan uch mingdan ortiq asarlaridan iboratdir. Fotosuratlar to'plami, video-art va installyatsiyalar to'plamini o'z ichiga oladi.

Tarix va tavsif
---------------

San'at galereyasi (UGM) 1954 yilda Mariborda ochilib, shaharning markaziy san'at muassasasiga aylangan. Ochilgan paytdan to hozirgi kungacha u Strossmayer ko'chasidagi 6-sonli binoda joylashgan. Markaziy ko'rgazma binosi 19-asrning birinchi yarmida qurilgan hisoblanadi sobiq saroyda va 18-asrning ikkinchi yarmida qurilgan monastirga biriktirilgan sobiq cherkovda, Orožnova ko'chasi bilan kesishgan joyda joylashgan. 1980-yillarda galereya Rotovž ko'rgazma zali bilan birlashtirildi. Unda zamonaviy san'at bo'limi ochilgan va to'plam taqdimoti uchun shaharning tarixiy markazida ("UGM Studio" galereyasi) qo'shimcha xonalar paydo bo'ldi. Muzeyning umumiy ko'rgazma maydoni 800 m² dan oshadi.

2013 yilda galereyaning doimiy kolleksiyasi 2300 ta rasm va haykallardan iborat edi. 2019 yil holatiga ko'ra, muzeyda 7000 dan ortiq san'at asarlari, shu jumladan Richard Yakopichning uchta asari va Ikkinchi Jahon urushidan oldin Mariborda yashagan Zoran Muzichning kolleksiyasi mavjud edi. UGM galereyasi Maribor munitsipalitetidagi zamonaviy tasviriy san'atning mintaqaviy muzeyi edi. U Sloveniya shimoli-sharqidagi ishlarga ixtisoslashgan edi.

1970-yillarda ko'plab yosh mintaqaviy rassomlar Mariborda ko'rgazmalarini boshladilar. Ularning pop-art va kontseptualizmga yaqin asarlari muzey kolleksiyasining bir qismidir. Homiylar va homiylar yordamida Maribor san'at galereyasi zamonaviy mualliflarning asarlarini sotib olishda davom etmoqda: to'plamga fotosuratlar to'plami , video-art va installyatsiyalar to'plami kiradi. Oʻz kolleksiyasini namoyish etishdan tashqari, muzey dasturida yiliga 12 ga yaqin vaqtinchalik koʻrgazmalar, sloveniyalik mualliflarning retrospektiv sharhlaridan tortib, xalqaro zamonaviy sanʼat festivallarigacha boʻlgan koʻrgazmalar oʻrin olgan. Bundan tashqari, galereyada arxitektura va dizayn sohasidagi ko'rgazmalar ham o'tkaziladi.

Yana qarang
-----------

* Qibla
* Zamonaviy san'at muzeyi (Lyublyana)
* Nova Gorica san'at galereyasi

Adabiyot
--------

* Vidmar, Polona*. Umetnostna galerija Maribor v palači Goedel-Lannoy*, 1. izd. 1. natis, Ljubljana: Založba ZRC, 2015. ISBN 9789612548568.

Havolalar
---------

* „Maribor Art Gallery: Public Institution" (en). *artfacts.net*.  Artfacts. Qaraldi: 26-avgust 2019-yil.



* „Maribor Art Gallery" (en). *culture.si*.  Ministry of Culture / Ljudmila Art and Science Laboratory (23-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 26-sentabr 2019-yil.
**Morastel**, Monastel — vinobop kechpishar uzum navi. Vatani — Ispaniya. Fransiyaning jan. va Italiyada oʻstiriladi. 1890—1900-yillarda Qrimga keltirilgan. Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Oʻzbekiston va Tojikistonda rayonlashtirilgan. Bargidiam. 15—16 sm, kertikli, toʻq yashil, orqa tomoni siyrak tukli. Guli ikki jinsli. 15—20-mayda gullaydi, iyul oxirida pishadi. Uzum boshi 175—200 g, silindrsimon, oʻrtacha tigʻiz. Gʻujumi dumaloq, toʻq zangori, usti mumgʻubor bilan qoplangan, poʻsti oʻrtacha qalinlikda, eti sersuv, shirin. Faol harorat yigʻindisi 3100— 3200° boʻlganda 140—150 kunda pishadi. Tarkibida 30% gacha qand bor. Hosildorligi 100—150 s/ga. Oʻzbekistonning koʻpchilik viloyatlarida ekiladi. Uzumidan qizil portveyn va kagor desert vinolari tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mixaylov Yevgeniy Nikolayevich** (1905.15.4, Petrograd - 1999.9.10, Toshkent) — biolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1950), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1947), professor (1947). Oʻrta Osiyo universitetni tugatgan (1929). Oʻrta Osiyo ipakchilik ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim (1929—37), Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti ipakchilik kafedrasida dots. (1937-47), kafedra mudiri (1947-59), ipakchilik va oʻsimliklarni himoya qilish fakulteti dekani (1944—59). Oʻrta Osiyo fitopatologiya ilmiy tadqiqot instituti direktori muovini (1959—65), direktori (1965—72), Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti ipakchilik kafedrasi mudiri (1972—85). "Ipak" ("Shyolk") jurnali bosh muharriri (1960—85). Ilmiy ishlari ipakchilikning nazariy va amaliy masalalari, tut va dub ipak qurti biol.si, ipak qurtini boqish, ipak qurti urugʻchiligi va naslchiligi, kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurash muammolariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

* Shelkovodstvo [Darslik], M. 1950; Qurt boqish, T. 1953; Biologiya tutovogo i dubovogo shelkopryada, M. 1958; Ekologiya i vikormka shelkopryadov, M. 1959; Infeksionnie bolezni tutovogo shelkopryada, T. 1982.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yevgeniy Valentinovich Berzin** (tugʻ. 1970-yil 3-iyun, Viborg, SSSR ) — sovet va rossiyalik velosportchi, Yevropaning uchta eng nufuzli koʻp kunlik poygalaridan (Jiro d’Italiya) birida gʻolib chiqqan Rossiyaning birinchi vakili. SSSRda xizmat ko‘rsatgan sport ustasi (1990).

Biografiya
----------

Yevgeniy Berzin 1970-yil 3-iyunda Viborg shahrida tugʻilgan. U 1977-yilda maktabning boshlangʻich sinflarida oʻqib, velosiped haydash bilan shugʻullana boshlagan. SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy A. Gusyatnikov rahbarligida sport mashgʻulotlaridan oʻtgan. 1988-yilda oʻsmirlar oʻrtasida Rossiya va jahon chempionatlarida gʻolib chiqgan.

Sport martabasi
---------------

Yevgeniy oʻzining eng katta muvaffaqiyatiga 1994-yilda professional faoliyatini boshlaganidan soʻng erishdi, oʻshanda u kutilmaganda Rossiya va sobiq Sovet velosipedchilari orasida birinchi boʻlib Giro d’Italiya velopoygasi gʻolibiga aylandi. Oʻsha poygada u uch bosqichda gʻolib chiqdi, 19 kun davomida peshqadamlik qildi va natijada italiyalik Marko Pantani va ispaniyalik Migel Indurain kabi mashhur raqiblarini ortda qoldirdi.

Keyingi yili xuddi shu velopoygada Yevgeniy 2-boʻldi. 1996-yilda „Tur de Frans" poygalarining birida gʻalaba qozonib, ikki kun davomida poyga peshqadami boʻldi. 1997-yil 19-oktyabrda Berzin Bordeauxda trekdagi soatlik poygada rekord oʻrnatishga harakat qildi, ammo urinish muvaffaqiyatsiz boʻldi. Sport martabasini tugatgandan soʻng, u Italiyada yashab, u yerda avtomobillar sotish bilan bogʻliq biznes bilan shugʻullangan. 2007-yilda u Oleg Tinkov jamoasida oʻynashni hohlab, sport martabasini davom ettirish niyatida edi, ammo jamoaga 37 yoshli Berzin kerak emas edi. Shu bilan sportchining velosportdagi faoliyati yakunlandi.

Asosiy yutuqlar
---------------

* Giro d’Italia
	+ Umumiy tasnifda 1-oʻrin
	+ Eng yaxshi yosh chavandoz tasnifida 1-oʻrin
	+ 19 kun davomida yetakchining pushti libosiga egalik qildi, 4, 8 va 18-bosqichlarda g‘olib chiqdi.
* Vaqt sinovi boʻyicha Rossiya chempionati

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „Гусятников Александр Михайлович - Биография".  www.biografija.ru. 25-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2017-yil.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „БЕРЗИН Евгений Валентинович | Rossiyskie sportsmeni i spesialisti | Sportivnaya Rossiya" (ru). *infosport.ru*. Qaraldi: 30-avgust 2022-yil.
**Zaprudskiy qal’asi** — XIV — XVII asrlardagi Zaprudy qishlogʻi (Kobrin tumani) yaqinida joylashgan mudofaa meʼmorchiligi yodgorligi.

Tavsifi
-------

Qal’a saroydan (saqlanib qolmagan) va mudofaa istehkomlaridan — tepasi qoziqdevorli tuproq devorlar va suv xandaqlardan iborat edi. Rejaga koʻra, xandaqlar va qoʻrgʻonlar bir-biriga mos toʻrtburchaklarga oʻxshaydi, ularning sharq tomondan qalʼaga kiraverishda birlashuvchi yarim yoylar koʻrinishidagi tomonlari bor edi. Bu tomondagi devorlar tekislangan. Balandligi 1,5-2 m, asosida eni 4 m gacha keng boʻlgan devorlar saqlanib qolgan. Jarliklar chuqurligi 2,5 m gacha, eni 5 m ga yaqin.

Adabiyotlar
-----------

* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6), с. 535.

Havolalar
---------

* Запрудский замок на сайте Radzima.org
* Запрудский замок на сайте Глобус Беларуси
**Sahih** (arab. — toʻgʻri, chin, sogʻlom) — eng ishonchli deb hisoblangan hadis toʻplamlarining nomi. Muhaddislar hadislarni haqiqiy va nohaqiqiyga ajratish (yaʼni, kodifikatsiya qilish) bilan shugʻullanib, isnodni tekshirish yoʻli bilan S. (ishonchli), hasan (yaxshi) va daif (zaif, kuchsiz)dan iborat 3 toifaga boʻlganlar, ulardan asosan S.larini toʻplashga intilganlar. Shu munosabat bilan baʼzi toʻplamlarning nomi ham S. deb atalgan (mas, "Sahihi Buxoriy", "Sahihi Termiziy").

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |