recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Grete Gaim** (1993-yil 21-may, Elva shahrida tugʻilgan) — estoniyalik biatlonchi. U biatlon boʻyicha 2013-yilgi jahon chempionatida va 2014-yilda Sochida boʻlib oʻtgan qishki Olimpiya oʻyinlarida sprint va yakkalik bahslarda qatnashgan.

Faoliyati
---------

Grete Gaim oʻzining xalqaro debyutini 2010-yilda Torsbida boʻlib oʻtgan biatlon boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida qatnashgan, u yerda yakkakurashda 63-oʻrinni va sprintda 48-oʻrinni egallab, taʼqib qilishni oxirigacha yakunlay olmagan. Shundan so‘ng Otepaada o‘tkazilgan Yevropa chempionatining o‘smirlar o‘rtasidagi poygalari bo‘lib o‘tgan, u yakkalik bahslarida 45-o‘rin, sprintda 34-o‘rin va taʼqib qilishda 42-o‘rinni egallagan. Bir yil oʻtgach, Gaim Nové Město na Moravě shahrida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida yakkalik bahslarida 50-oʻrinni, sprintda 19-oʻrinni, taʼqib qilishda 18-oʻrinni va Johanna Taliharm va Daria Yurlova bilan estafeta bahslarida 6-oʻrinni egallagan. Xuddi shu joyda, u yil davomida 2011-yil yozgi biatlon boʻyicha Jahon chempionatining oʻsmirlar oʻrtasidagi poygalarida qatnashgan va sprintda 18-oʻrinni, taʼqib qilishda 17-oʻrinni egallagan.

2011–2012-yilgi mavsum boshida Gaim IBU kubogi doirasida Östersundda oʻzining birinchi poygalarida qatnashgan va sprintda 51-oʻrinni egallagan. U birinchi sprintida 81-o‘rinni egallagan. Nové Město na Moravěda u sprintda 75-oʻrinni egallab, eng yuqori poyga seriyasida hozirgacha eng yaxshi natijasini qoʻlga kirita olgan. Estafetada Kristel Viigipuu, Daria Yurlova va Oberhofda Johanna Taliharm bilan birga 14-oʻrini hozirgacha eng yaxshi natija boʻlib turibdi. Osrblidagi 2012-yilgi Yevropa chempionati ularning birinchi xalqaro ayollar chempionatiga aylangan. Sprintda 16-o‘rinni egallagan Gaim xalqaro musobaqada estoniyalik biatlonchining eng yaxshi o‘rinlaridan biriga erishgan.

Uning eng katta yutugʻi 2012-yilning fevral oyida Finlandiyaning Kontiolahti shahrida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritish boʻlgan. U oʻninchi oʻrinni egallagan oldingi sprintdan keyin poygani 01:12 ortda boshlagani uchun gʻalaba ajablanarli boʻlgan. 2013–2014-yilgi mavsum boshida u Östersundda birinchi marta 39-chi Jahon kubogi musobaqalarida gʻalaba qozongan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Grete Gaim". Qaraldi: 20-sentabr 2014-yil.
2. ↑  „MAAILMAMEISTER! Grete Gaim võitis neidude jälitussõidu" (Estonian). *Õhtuleht* (26-fevral 2012-yil). Qaraldi: 7-iyun 2022-yil.
**Barbacha** - Shimoliy Jazoirdagi Kabylie mintaqasida joylashgan 34 ta alohida qishloqni o'z ichiga olgan kichik geologik hudud hisoblanadi.. Aholisi aksariyat Qobil qabilasidan iborat bo'lgan mahalliy Amazig xalqidan iborat.

Tarix
-----

2001-yilda Jazoirdagi Qora bahordan keyin bu hudud aholisi hukumat va politsiyaga borgan sayin dushmanlik qila boshladi. "Bizni o‘ldira olmaysiz, biz allaqachon o‘lganmiz!" shiori ostida mahalliy sudlar, hukumat idoralari, siyosiy partiya idoralari, ijtimoiy yordam markazlari va politsiya uchastkalariga o‘t qo‘yish hujumlarida qatnashish. yo'l blokadalari va ish tashlashlar bilan birga. Politsiya, jandarmeriya va harbiylar mintaqadan chiqarib yuborildi va Barbacha bundan buyon juda kam jinoyat ko'rdi. Hali ham ishlayotgan shahar hukumati mavjud, bu Barbachani ikki tomonlama hokimiyatning ishlaydigan modeliga aylantiradi. An'anaviy qishloq kengashlaridan namuna olingan demokratik assambleyalar qo'sh quvvat tizimi sifatida yaratilgan va keyingi norozilik namoyishlari, axlat yig'ish, yoqilg'i taqsimlash, tozalash, farovonlik dasturlari va mahalliy maktablar va davlat xizmatlarini ta'mirlashni muvofiqlashtiradi. Bu hudud anarxistlar tomonidan jamiyat uchun ijobiy rivojlanish sifatida maqtovga sazovor bo'lgan va o'zining kuchli anti-avtoritarizm tuyg'usi bilan aytib o`tgan.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2  *Collective, CrimethInc. Ex-Workers*. „Other Rojavas: Echoes of the Free Commune of Barbacha" (en). *CrimethInc.* (2-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 16-may 2018-yil.
2. 1 2  Gelderloos, Peter*. Anarchy Works*. San Francisco: Ardent Press, 2010 — 205-213 bet. OCLC 748435918.
**Olga Biglieri Scurto** shuningdek, Barbara nomi bilan tanilgan (Mortara, 1915-yil 15-mart Rim, 2002-yil 10-yanvar) — italiyalik futurist rassom va aviator edi.

Hayoti
------

Biglieri 1915-yil 15-martda Lombardiyaning Mortara shahrida tugʻilgan. U Novara atrofidagi qishloqda oʻsgan, u yerda otasi fermasi bor edi. U oʻn bir yoshida rasm chizishni boshlagan, shuningdek, uchuvchilikni ham oʻrgangan. Uchishni oʻrgangach, u atigi 16 yoshida Cameri Aeroklubida tegishli uchuvchi litsenziyasini oldi.

Harakat asoschisi Filippo Tommaso Marinetti tasodifan doʻkon oynasida uning rasmlarini koʻrganida Biglieri futurizm bilan bogʻlanib qoldi.

Biglieri Barbara nomi bilan ishlashni va Aeropittura rasmlariga samolyotlar tasvirlarini kiritish orqali ikki ishtiyoqini birlashtirishni tanladi. Uning 1939-yilgi „Aeropittura di città" kartinasi 22-Venetsiya Biennalesiga kiritilgan. Ushbu rasmning asosiy mavzusi tekislikdir, lekin uning kompozitsiyasi ikki oʻlchovli shakllarga aylanadi. Uning rasmlari katta ahamiyatga ega, chunki ular ayol aviarassomlar klassik erkak/mashina futuristik qiyofasida qanday oʻrin topganligi va „superdonna" yoki ayol/mashinaning parallel kontseptsiyasini yaratish uchun guvohlik beradi.

1939-yilda u shoir va yozuvchi Ignazio Skurtoga turmushga chiqdi. Skurto 1943-yilda chaqirilganida, Biglieri Ikkinchi Jahon urushi paytida oʻz farzandlariga gʻamxoʻrlik qilishi kerak edi. Uning eri 1954-yilda vafot etdi.

Biglierining sanʼatga boʻlgan qiziqishi 1964-yilda shved rassomi Gosta Liljestrom bilan uchrashuvdan soʻng qayta uygʻondi. 1986-yilda uning „Tinchlik daraxti" haykali Xirosima tinchlik memorial muzeyi bogʻiga doimiy ravishda oʻrnatildi.

1998-yilda u Francheska Brezzi tomonidan yozilgan „Quando il futurismo è donna: Barbara dei colori" avtobiografiyasining mavzusi boʻldi.

Biglieri 2002-yilda Rimda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Barbara (Olga Biglieri)".
2. 1 2  „Furiste: Women in Art and Literature".  Giancarlo Carpi, Casa Italiana Zerilli – Marimò, New York, 2009.
3. ↑  *Elza Adamowicz, Simona Storchi (1 November 2015)* „Back to the Futurists: The avant-garde and its legacy".  Manchester University Press.
4. ↑  *Donne, La Libreria Delle (April 26, 2009)* „Libreria delle Donne: Barbara dei colori".
**Zeki Sayar** (1905—2000) turk meʼmori, jurnalist va Turkiyaning birinchi meʼmoriy jurnali "*Arkikekt* "ning noshiri sigatida jurnalistika tarixida qolgan. Uning maqsadi turk arxitektorlarini ularning istiqbollarini yaxshilash uchun ommaga tanishtirish edi.

Arkitekt
--------

Turkiyaning birinchi arxitektura jurnali *Arkitekt* deb nomlangan. Sayar 1935-yilda Abidin Mortash va A.Ziya Kozanogʻlu bilan tanishtirdi. Dastlab jurnal *Mimar* (turkcha meʼmor) deb nomlangan. Ular Turkiyadagi lingvistik inqilobdan soʻng Matbuot Jamoat boshqarmasi nomini oʻzgartirishga majbur boʻldilar. Ular Finlandiyaning *Arkkitehti jurnali nomini oldilar, chunki* fin va turk tillari bir til guruhiga kiradi. Mortash ham, Kozanogʻlu ham ketishdi va Zeki Sayar 50 yil davomida Arkitektni nashr etishda davom etdi. Sayar Le Korbusier kabi mashhur arxitektorlarning asarlarini tarjima qilgan va nashr etgan.

Boshqa lavozimlar
-----------------

* 1939-yilda Davlat sanʼat akademiyasining Davlat sanʼat akademiyasida ishonchli oʻqituvchi
* Turkiya Respublikasi Markaziy banki Istanbul boʻlimi (TC Merkez Bankasi Istanbul Shubesi) va Toʻqimachilik birja fabrikalari (Mensucat Santral Fabrikaları) arxitektura maslahatchisi 1942–1950
* Istanbul jamoat kengashi kengashi aʼzosi 1944-1950
* 1945—1948-yillarda Turkiya sanʼat ustalari arxitektorlar federatsiyasi raisi
* 1954-yilda Arxitektorlar palatasining hammuassisi

Mukofotlar
----------

* 1972-yilda turk meʼmorchiligini mahalliy va xalqaro miqyosda targʻib qilish borasidagi saʼy-harakatlari uchun Istanbul hukumati Tasviriy sanʼat akademiyasining faxriy doktorlik darajasi
* Arxitektura palatasi 1981-yilda unga Faxriy yorliq ("onur plaketi") topshirdi.
* 1988-yilda Arxitektorlar palatasi unga kasbga yordam berish uchun mukofot („mesleğga qoʻshimcha muvaffaqiyat") berdi.

Ichki kolonizatsiya (Kolonisation Interieure)
---------------------------------------------

Zeki *Sayar Arkitektda* ichki mustamlakachilikni targʻib qildi. Ichki mustamlakachilik 1929-yildan beri Yevropa mamlakatlarida koʻchib kelgan aholini katta shaharlar oʻrniga kichik shaharlarga qaytarish uchun qoʻllaniladi. U bitta reja turiga qarshi edi va meʼmorlar qishloq aholisining turmush tarzi va anʼanalarini hisobga olishlari kerakligini yozgan. U qishloq aholisini zamonaviy usullar bilan tanishtirish va keyinchalik taʼmirlash uchun mahalliy qurilish materiallarining bir turi bilan tanishish uchun standartlashtirilgan pechlar, hammom va oshxonalar boʻlishi kerak, deb hisobladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sayar, Zeki (1980-yil aprel). *Arkitekt*. `{{cite magazine}}`: Missing or empty `|title=` (yordam); sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
2. ↑  *Arredamento*. 2009-yil mart. `{{cite magazine}}`: Missing or empty `|title=` (yordam); sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
3. ↑  Ergut, E. Altan*. Zeki Sayar*, Ankara, 2001.
4. ↑  Sayar, Zeki (1936). „İç kolonizasyon". *Arkitekt*. 62-jild. 46–51-bet.
"DEDIMAN SILK ROUD TASHKENT" (ingl. "Dediman Ipak yoʻli Toshkent") — 4 yulduzli mehmonxona; Toshkent shahrida joylashgan. 1970-yilda "Doʻstlik" mehmonxonasi nomi bilan ishga tushgan (voronejlik quruvchilar bunyol etgan). Taʼmirlash loyihasini "TAMAX" firmasi, qurilishini esa "Apeas" firmasi bajardi (2003). 2004-yildan hozirgi nomda. Taʼmir vaqtida mehmonxonaning ichki qiyofasi oʻzgartirildi, xonalar kengaytirildi, zamonaviy uskunalar bilan jihozlandi, mehmonlar uchun barcha qulayliklar yaratildi, bino qiyofasi mahobatli, zamonaviy koʻrinishga ega boʻldi. Mehmonxona 9 qavatli, 206 ta xonadan iborat; 1 oʻrinli 36 ta, 2 oʻrinli 48 ta, 2 oʻrinli (lyuks) 63 ta, 2 oʻrinli (su-per lyuks) 45 ta, 2 oʻrinli (aparta-mentli) 14 ta zamonaviy xonalar mavjud. Mehmonxona yer osti qava-tida garaj, texnik xonalar, 1-qavatda vestibyul, sogʻlomlashtirish majmuasi (ochiq va yopiq basseynlar bilan), ofis, maʼmuriy xonalar va doʻkonlar bor. 2-qavatda turar joy xonalari hamda restoran va xollar, 3—8-qavatda turar joy va xollar, 10-qavatda ochiq qahvaxona joylashgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anton Roxusovich Shox** (1960-yil 7-yanvar, Jambil — 2009-yil 7-mart, Ust-Kamenogorsk) — SSSR va Qozogʻistonlik futbolchi va futbol murabbiyi.

Faoliyati
---------

### Futbolchi

Kelib chiqishi Volga boʻyidan kelgan nemis. Otasi Shox Rohus 50-yillarda qatagʻonga uchrab, 2000-yilda oqlangan.

1978-yili „Ximik"da faoliyatini boshlagan. U birinchi oʻyinini 1979-yil 24-mayda „Meliorator"ga qarshi oʻtkazdi, toʻqson daqiqa oʻynadi va bitta gol urdi.

1979—1985-yillari „Qayrat"da oʻynab, 170 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushdi. „Qayrat" safidagi ilk oʻyinini 1979-yil 1-sentabrda "Shaxtyor" (Donetsk) jamoasiga qarshi oʻtkazib. U oʻsha yilning 17-oktabrida "Zarya „ darvozasiga ilk golini urgan, oʻyin 1:1 hisobida durang bilan tugagan. U ikkinchi golini oʻsha yilning 16-noyabrida "Lokomotiv" darvozasiga kiritdi. U 1985-yilda SSSR chempionatida sakkizta gol muallifiga aylandi. Uning „Qayrat" safidagi soʻnggi oʻyini 1985-yil 19-noyabrda oʻzining boʻlajak klubi „Dnepr"ga qarshi oʻtkazilgan boʻlib, Shox bitta gol urib, 80-daqiqada almashtirilgan. Mazkur bahsda „Qayrat" 3:4 hisobida imkoniyatni boy berdi.

1986-yili „Dnepr"ga oʻtdi. „Dnepr" safidagi ilk oʻyinini 16-martda „Zenit"ga qarshi oʻtkazdi. Taqdir taqozosi bilan u dneprliklar safidagi ilk golini oʻsha yilning 2-may kuni „Qayrat" darvozasiga kiritdi, Olmaotadagi oʻyin 2:2 hisobida yakunlangandi. 17-sentabr kuni u UEFA kubogining birinchi bosqichi boʻlgan "Legiya "ga qarshi Yevropa turnirlarida debyut qildi.

1988-yil 8-martda „Dinamo Kiyev"ga qarshi oʻyinda jamoa sardori sifatida maydonga tushdi. SSSR chempioni boʻldi.

1990-yilda Avstriyaning LASK klubi bilan shartnoma imzoladi. Keyinchalik u yana SSSR, Ukraina va Finlandiya klublarida oʻynab, 1995-yilda faoliyatini yakunladi. Oʻsha yili Ukrainaning „Evis" klubida murabbiylik faoliyatini boshlagan.

### Murabbiylik

2004-yili 19 yillik tanaffusdan soʻng Qozogʻiston futboliga qaytdi, „Atirau"ning bosh murabbiy etib tayinlandi. 2004-05-yillarda Qozogʻiston futbol terma jamoasi bosh murabbiyi Sergey Timofeevning yordamchisi boʻlgan. Ayni vaqtda Qozogʻiston yoshlar terma jamoasida bosh murabbiy sifatida ham ishlagan.

2009-yilda yana u „Atirau"ga, keyin Qozogʻiston yoshlar terma jamoasiga murabbiy boʻldi. Oʻsha yilning mart oyida u „Vostok" — „Atirau" uchrashuvidan soʻng toʻsatdan vafot etdi. U Volgoradda, ota-bobolari yonida dafn etilgan.

Yutuqlar
--------

Dnepr
* SSSR chempioni: 1988
* SSSR chempionatining kumush medali sovrindori: 1987, 1989
* SSSR kubogi: 1989

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Завтра Волгоград простится с Антоном Шохом" (deadlink). 18-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2016-yil.
3. ↑  „Дебют Титова и Тихонова омрачился смертью".  Газета.Ru.

Havolalar
---------

* Profil (*Transfermarktda*)
**Muhammad al-Azrakiyoniy** (arabcha: محمد الأَزركيانى — Abu Abdulloh Muhammad ibn al-Hasan ibn Ali ibn al-Hasan Boboj ibn al-Azrakiyon — Roviy.

Muhammad al-Azrakiyoniy Buxoro ahlidan boʻlib, IX asrning ikkinchi yarmida tugʻilgan. Azrakiyon uning bobolaridan birining ismidir. Unga nisbat berilib, Muhammad al-Azrakiyoniy nomi bilan tanilgan. U boshlangʻich taʼlimni Buxorda olgan. Keyinchalik ilm talabida Iroqqa borgan.

Ustozlari
---------

Muhammad al-Azrakiyoniy hadis ilmining sir-asrorlarini Buxoroda Shahl ibn al-Mutavakkil, Abu Suhayl Sahl ibn Bashir al-Kindiy, Ahmad ibn Rizvon, Saʼid ibn Zokir al-Asdiy, Muso ibn Aflahdan kabi olimlardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan. Bagʻdodda Maʼoz ibn al-Masaniy al-Anbariy va Bashr ibn Muso al-Asdiy kabi roviylardan hadislar tinglagan.

Vafoti
------

Muhammad al-Azrakiyoniy 344/955-yili shaʼbon oyida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.1. — Bayrut. Lubnan 1998. 127.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 32.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Uch temirchi** (fin: *Kolme seppää*, shved. Tre smeder) — Feliks Nylundning Xelsinki shahrida oʻrnatilgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi. Finlandiya poytaxtining ramzlaridan biri hisoblanadi

Tavsifi
-------

Yodgorlik Aleksandrovskaya koʻchasi va Mannerxaym prospekti kesishmasida tashkil etilgan „Uch temirchi" maydonida joylashgan. Bu maydon mashhur uchrashuv oʻtkaziladigan joydir.

1932-yilda ochilgan kompozitsiyada uch nafar yalangʻoch temirchi sandonni bolgʻa bilan urayotgani tasvirlangan. Bronza haykalning granit poydevori yuqori qismida lotincha matn yozilgan lavha oʻrnatilgan: *MONUMENTUM — CURAVIT — LEGATUM — J. TALLBERGIANUM — PRO HELSINGFORS AD MCMXXXII* („Yodgorlik Yu. Tallberg xayriyasi evaziga tiklangan. 1932-yilda)".

Tarixi
------

Haykal Xelsinki shahriga Pro Helsingfors („Xelsinki uchun") jamgʻarmasi tomonidan sovgʻa qilingan. U savdogar Yulius Tallbergning pul xayriyasi evaziga sotib olingan. Tallberg savdo uyi Uch temirchi maydonining shimoliy qismida joylashgan.

Ikkinchi jahon urushi paytida 1944-yili bombardimon paytida yodgorlikka shikast yetgan. Haykalning tagida zarar izlari hali ham koʻrinadi va sandonda bomba parchasidan teshik bor.

Haykallarni „kiyintirish"
-------------------------

Vaqti-vaqti bilan temirchilar turli holatlar munosabati bilan „kiyintirilgan". Masalan, ular COVID-19 pandemiyasi munosabati bilan joriy qilingan karantin paytida niqob taqqan va bolgʻa bilan urgan sandonda SARS-CoV-2 yozuvi paydo boʻlgan.

Havolalar
---------

* Xelsinki tasviriy sanʼat muzeyi saytidagi „Uch temirchi" haykali (Fin. )

Manbalar
--------

1. ↑  V Xelsinki za borbu s koronavirusom vzyalis kuznesi. Fontanka.ru
2. ↑  V Xelsinki za borbu s koronavirusom vzyalis kuznesi. Fontanka.ru
**Azkamar bentonit gil koni** – Navoiy viloyati Qiziltepa temir yoʻl stansiyasidan 12 km janubi-sharqda Azka-mar alp antiklinal burmada joylash-gan. 1946-yil ochilgan. 1958–60 yillarda kon razvedka qilingan va ishga tushi-rilgan. Konning geologik tuzilishida mezokaynozoy yotqiziqlari ishtirok et-gan. Bentonit gili sanoatbop turining qilinligi 60–70 m. Bentonit gilining ishqorli va ishqoriy yer turi ma’lum. Ishkrriy yer turi sanoatbop gillarning asosiy qismini tashkil etadi. Azkamar bentonit gili keramzit ishlab chiqarishda, burgʻi quduqlarini parmalashda ishlatiladigan suyuqliklar tayyorlashda, shuningdek asborbent sifatida paxta yogʻi, vino, meva sharbatlarini tozalashda foydalaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vladimir Aleksandrovich Ardashev** (1870-yil 6-iyun, Perm - 1911-yil 25-dekabr, Yekaterinburg) - rus huquqshunosi. V.A. Leninning amakivachchasi sifatida tanilgan.

Biografiyasi
------------

1870-yil 6-iyunda (18 iyun) Perm shahrida amaldor oilasida tavallud topgan. Beshta aka-ukasi bor bo'lgan, ulardan eng muhimi tinchlik sudyasi, Irbit shahar sudyasi Aleksandr bo'lgan. Ardashevlar oilasi 17-asrdan beri olijanob ildizlarga ega - Nijniy Novgorod viloyatidagi Qozon shahridan bo'lgan Ardashdan (Veselovskiy 1974, 15-bet) bo'lgan.

Vladimir Ardashevning onasi V.A. Leninning onasining singlisi bo'lgan. Hatto homiladorlik paytida ham opa-singillar, agar o'g'il bolalar tug'ilsa, farzandlariga Vladimir deb ism qo'yishga rozi bo'lishgan.

**Vladimir Aleksandrovich Ardashev** 1911-yil dekabrda pnevmoniyadan vafot etgan.

### Oilasi

U oila qurgan, ikki - Olga va Lidiya ismli qizlari bor.



1. ↑  „Ульяновы в Екатеринбурге: исторические параллели... Остался жив! » Вечерние ведомости" (ru). *veved.ru*. 23-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2020-yil.
**Azmiddin Xoʻjayev** (1892 – Toshkent – 1946) – shaxmatchi. Oʻzbekistonning birinchi chempioni (1930, Samarqand). Xoʻjayev 1924-yildan Oʻzbekistonda zamonaviy shaxmat qridalarini targʻib etishga boshchilik kiday. Yetakchi shaxmatchilarni taklif etib, ommaviy musobaqalar uyushtirdi, shaxmat toʻgaraklari ochdi. Toshkentning Eski shahar kismida jonli shaxmat (har bir sipohga xos kiyingan odamlar ishtirok etuvchi) oʻyinlarini tashkil etdi. Xayrulla Abdullayev, Aleksandr Ayrapetov, Ulugʻbek Elbekov kabi iqtidorli shaxmatchilarning kamol topishiga koʻmaklashdi. 1972-yildan Oʻzbekistonda Xoʻjayev xotirasiga bagʻishlangan anʼanaviy musobaqalar oʻtkazib kelinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Janubiy Oʻzbekistondagi tarixiy manzarani kuzatishda Karlova universiteti va Termiz davlat universiteti tarixchi olimlari Chexiya-Oʻzbekiston jamoasi hamkorligida oʻtkazilgan tadqiqotlari natijasida Karlova universiteti professori Ladislav Stanch va Petra Tushlovalar tomonidan yozilgan kitob. Ushbu nashr Yevropa mintaqaviy taraqqiyot jamg‘armasi tomonidan „Ijodkorlik va moslashuvchanlik oʻzaro bogʻliq dunyoda Yevropa muvaffaqiyatining shartlari" loyihasi amaliy natijasi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotlar 2008-2011 yilga qadar oʻtkazib kelindi.

Kitobda asosan Oʻzbekistonning janubiy qismi hisoblangan Surxondaryo viloyati hududi tabiiy sharoitlarii, iqlimi, geografiyasi, suvlari, iqlim sharoitlarini tasvirlaydi. Turli xil uslublar va dastlabki ishlov natijalari asosida sunʼiy yoʻldosh tasviridan antropogen xususiyatlari aniqlanganligi, topografik xaritalardan antropogen xususiyatlar koʻrsatilganligi, dala maʼlumotlarining hisobotlari, fazoviy maʼlumotlar, zamonaviy qabristonlarning arxeologiyasi haqida maʼlumotlar keltirilgan. Ushbu ilmiy nashrda oldingi adabiyotlarni baholash va oldingi tadqiqotlar bilan solishtirish tahlillari orqali Sherobod vohasining dehqonchilik sharoiti, dala qoplami, koʻrinish tasniflari haqida maʼlumot olish mumkin.

Kitobda Qulugshatepa, Gorintepa, Shishtepa, Ayritepa, Talashkantepa, Pachmaktepa, Yalango‘ko‘tatepa hudularining joylashuvi haqida fazoviy maʼlumotlar, shakllanish jarayonlari, vujudga kelish davri, sababi taʼriflari, irrigatsiya tizimlari maʼlumotlari bayon qilinadi. Qazishmalar jarayonida aniqlangan turli xil sopol buyumlar oʻz davrining noyob madaniyatlari, oʻsha davrlarda yashagan odamlarning etnik jihatlarini, anʼanalarini, qadriyatlarini, diniy qarashlarini, yashash sharoitlari haqida maʼlumot beradi.

Kitob Pragadagi Karlova universiteti tomonidan 2019 va 2021-yillarda  nashr etilgan va 495 sahifadan iborat. Ilmiy nashr asosan keng ilmiy jamoatchilik, oʻqituvchilar, magistrantlar, doktorantlar uchun moʻljallangan .

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Ladislav Stanch, Petra Tushlova*. Ilmiy-ommabop nashr* (inglizcha), 2019 — 495 bet. ISBN ISBN 978-80-246-3902-4.
3. ↑
4. ↑
**Fatser xoʻrozi** (fin: *Fazerin kukko*) — Xelsinkidagi Kluuvikatu koʻchasida joylashgan Finlandiya rassomi Byorn Väkström tomonidan yaratilgan yarim mavhum ommaviy sanʼat haykali.

Tarixi
------

Haykal rassom Byorn Vekstryom tomonidan 1991-yilda tadbirkor Karl Fatser tomonidan Fatserning birinchi kafesi ochilishining 100 yilligi munosabati bilan yaratilgan.

Haykalning tashqi koʻrinishi shartli ravishda tasviri Fatser logotiplarida va uning koʻplab mahsulotlarida, masalan, shirinliklar solingan qutilarda mavjud boʻlgan xoʻrozning koʻrinishini anglatadi. Shuningdek, haykal noaniq katta hayvonning umurtqalariga oʻxshaydi. Haykaltarosh bu gʻoyani Aland orollari boʻylab sayr qilib, u yerda kiyik skeletini topdi. „…topilmada qanotli xoʻroz tasviri va Karl Fatserning ovga boʻlgan muhabbati bor edi", deb guvohlik beradi Byorn Vekström.

Poydevorning old tomonida Karl Fatserning metall barelyef profili va uning avtografi bor. Poydevorda fin tilidagi gravyura bor: „Karl Fatser 1891-yil 17-sentabrda Kluuvikatu 3 da fransuz-rus qandolat fabrikasini ochdi. Oy Karl Fatser Ab asoschisi xotirasini sharaflash uchun ushbu haykalni 100 yilligi munosabati bilan Xelsinki shahriga taqdim etdi".

Manbalar
--------

1. 1 2  *Фёдоров, М.* „Скрытые формы Хельсинки: птица-позвонок, человек-игла и планетарные долины". *yle.fi*.  YLE (5-avgust 2018-yil). 6-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Björn Weckström: Myyttien muotoilija - taiteilijan omaelämänkerta" (fi). *muumaaamustikka.blogspot.com* (18-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 2-aprel 2021-yil.
**Yoqubbek** (Muhammad Yoqubbek Badavlat, Otaliq gʻoziy) (1820, Piskent — 1877, Sharqiy Turkistonning Koʻrla sh.) — Qoʻqon xonligining harbiy va davlat arbobi, Yettishahar Uygʻur davlatining hukmdori (1865—77). Otasi Pirmuhammad Mirzo Qoʻqon xonligidagi Qurama qishlogʻi qozisi, onasi piskentlik krzi shayx Nizomiddinning singlisi. Yo. 1845-yil Toshkentda askarlikka chaqirilgan. Togʻasi Toshkent qozisi bulib tayinlanishi va singlisining Toshkent hokimiga turmushga chiqishi munosabati bilan uning mavqei tez oʻsgan, xon urdasida mahram, keyinchalik ellikboshi, yuzboshi, ponsod (beshyuzboshi) boʻlgan, Chinoz va Avliyoota (1846)ga, Oqmachit (1847) ga bek qilib tayinlangan. Yo. Oqmachitda qushbegi lavozimiga koʻtarilib, rus bosqinchilariga qarshi kurashda jasur sarkarda ekanligini koʻrsatgan. Toshkent hokimi uni chaqirtirib, boturboshi etib, Qoʻqon xoni Xudoyorxon esa, uni Xoʻjand (1852) begi qilib tayinlaydi. Xudoyorxonga qilgan muvaffaqiyatsiz fitnasidan keyin (1853) Buxoroga krchgan. Xudoyorxon taxtdan agʻdarilgandan soʻng Qoʻqonga qaytgan (1858). 1864-yilda Sharqiy Turkistonda Manjur imperiyasining zulmiga qarshi mustaqillik uchun kurash boshlanib, beshta xonlik yuzaga keladi. Kashqar xonligi mamlakatni birlashtirish maqsadida Qoʻqon xonligidan Yorkent xonligining taxt vorislaridan birini Sharqiy Turkistonga yuborishini iltimos qilgan. Yo. Buzrukxoʻjaga qushbegi qilib tayinlanib Qashqarga yuborilgan (1865). U Buzrukxoʻjaning davlat ishlariga qobiliyatsizligidan foydalanib, hokimiyatni oʻz qoʻliga olgan. U boshda Buzrukxoʻja va b. xoʻjalar nomidan ish yurgizib, Ili sultonligidan tashqari (mazkur xonlikni 1871-yil ruslar bosib olgan) 4 xonlikni (Qashqar, Xoʻtan, Kuchor, Urumchi xonliklarini) birlashtirib Yettishahar Uygʻur davlatini tuzgan. Yo. Yettishaharning ravnaq topishi va dunyoga tanitish uchun katta ishlarni qilgan. Yo. davlatining asosiy tayanchi mahalliy yer egalari va ruhoniylar boʻlgan. Yo. qatʼiy tashqi siyosiy yoʻnalishga ega boʻlmagani tufayli Buyuk Britaniya, goh Turkiya, goh Rossiyaning koʻmagidan umidvor boʻlgan, bunda ularning Oʻrta Osiyodagi manfaatlari oʻzaro ziddiyatli ekanlkgidan foydalanmoqchi boʻlgan. Turkiston generalgubernatori K. P. Kaufman bilan chegara chizigʻini belgilash haqida muzokaralar olib borgan. Yo. xonligi davrida koʻplab masjid, Madrasa, karvonsaroy qurilgan. Yo.ni eng yaqin kishilaridan biri, Xoʻtan begi Niyoz Hakim zahar berib oʻldirgan. Yo. oʻlimidan keyin taxt uchun kurash boshlangan. Xitoy ichki ziddiyatlardan foydalanib, 1878-yilda Yettishahar davlatini tutatgan. Sharqiy Turkistonda Xitoy hukmronligi qayta tiklangan.

Adabiyot
--------

* Gedi n Sven, V serdse Azii, t. 1—2, SPb. 1899; 1913.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Davlat arbobi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Huang Jiahui** (2000-yil, 7-oktyabrda tugʻilgan) — xitoylik professional futbolchi, hozirda Xitoy Superligasining Dalian Professional klubida himoyachi sifatida oʻynamoqda.

Klubdagi faoliyati
------------------

Huang Jiahui 2019-yilgi Xitoy Superligasi mavsumida Dalian Professionalning kattalar jamoasiga ko‘tarildi va 2019-yil, 15-iyun kuni Hebei China Fortune FCga qarshi 1:0 hisobida mag‘lubiyatga uchragan liga o‘yinida zaxiradan maydonga tushib debyut qiladi. 2021-yilning 19-iyulida u faoliyatidagi ilk golini Shanghai Shenhua klubiga qarshi o‘yinda (3:2) kiritdi.

Xitoy Superligasi qoidalari har bir jamoadan oʻyinning istalgan vaqtida kamida 23 yoshgacha boʻlgan bitta oʻyinchini maydonga tushirishni talab qiladi. 2022-yil, 8-iyun kuni Dalian mavsumdagi ikkinchi liga o‘yinida Guangzhou City ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozondi. Maydondagi yagona U-23 oʻyinchisi sifatida Huang 68-daqiqada jarohati tufayli maydondan chetlatildi. Biroq, uning oʻrniga U-23 boʻlmagan futbolchi Wu Wei maydonga tushdi va oʻyin yana davom etdi. Dalian keyinchalik 47 soniyadan soʻng ikkinchi U-23 oʻyinchini maydonga tushirdi, ammo ular 47 soniyalik boʻshliq uchun jazolandi va Guangzhou City 3:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

2017-yil, 20-iyul kuni Huang xalqaro miqyosdagi debyutini 2022-yilgi EAFF E-1 Futbol chempionatida Janubiy Koreyaga qarshi o‘yinda (3:0) o‘tkazdi, natijada Xitoy FA uni ushbu kattalar musobaqasiga U-23 terma jamoasini jalb etishga qaror qildi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

*2022-yil, 10-iyul holatiga ko'ra*

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar| Klub | Mavsum | Liga | Mamlakat kubogi | Qitʼa | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Divizion | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| Dalian Professional | 2019 | Xitoy Superligasi | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | 1 | 0 |
| 2020 | 4 | 0 | 1 | 0 | - | - | 5 | 0 |
| 2021 | 11 | 1 | 4 | 0 | - | 2 | 0 | 17 | 1 |
| 2022 | 10 | 0 | 0 | 0 | - | - | 10 | 0 |
| Jami | 26 | 1 | 5 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 33 | 1 |
| Karyera jami | 26 | 1 | 5 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 33 | 1 |

Manbalar
--------

1. ↑  „HEBEI CFFC VS. DALIAN PRO 1 - 0".  soccerway.com (15-iyun 2019-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „东亚杯-朱辰杰乌龙权昶勋曹圭成破门 国足0-3韩国" (zh). *Sina Sports* (20-iyul 2017-yil). Qaraldi: 20-iyul 2017-yil.
3. ↑  Huang Jiahui at Soccerway. Retrieved 16 June 2019.
Azob al-Qabr (sinonimi azob al-barzox; „qabr jazosi") — sinov, qabrdagi jazo, inson
o‘lgan zahoti bo‘ladigan kichik sud. Shunga ko‘ra, qabr jannat yoki do‘zaxga kirishdan
oldingi o‘tloq (yaylov)dir va unda dastlabki sud sodir etilib, bandaning qilgan amallariga
yarasha dastlabki hukm belgilanadi. Ikki farishta — Munkar va Nakir bandaning islomga
bo‘lgan munosabati haqida savol-javob qiladilar. Mo‘minlarni to qiyomat kuniga qadar
qabrda tinch-osoyishta, orom olib yotishi uchun qoldiradilar. Gunohkorlarni og‘ir yuk
(bosim) bilan qiynaydilar, dinsizlarni farishtalar bundan tashqari yana Alloh taoloning
xohishiga qarab, baʼzan qiyomatgacha betinim suratda uradilar.Barro ibn Ozib roziyallohu anhu Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan rivoyat qiladi: "يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ oyati qabr azobi haqida nozil bo‘lgan. Unga: "Robbing kim" – deyiladi, u: "Robbim Alloh, Payg‘amba­rim Muhammad sollallohu alayhi va sallam", – deydi. O‘shanday deyishi U zot Azza va Jallaning:

(Alloh imon keltirganlarni dunyo hayotida ham, oxiratda ham ustuvor So‘z (Imon kalimasi) bilan sobitqadam qilur) (so‘zining isbotidir) Imom Muslim rivoyati

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hrozyntsi ( ukraincha: *Грозинці*; rumincha: *Grozinți*) — Ukrainaning Chernovtsi viloyatining Chernovtsi tumanidagi qishloq. U Ukrainaning hududiy bo'linmalardan biri bo'lgan Toporyvtsi qishloq hromadasiga tegishli.

2020-yil 18-iyulgacha Hrozintsi Khotyn tumaniga tegishli edi. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida ushbu tuman tugatilgan, natijasida Chernovtsi viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqartirildi.. Khotin tumani hududi Dnistrovskiy tumaniga birlashtirildi. Biroq, Xrozintsi, Kolinkivtsi va Bochkivtsi bilan birgalikda Novoselitsa tumanidagi Toporyvtsi qishloq hromadasiga tegishli bo'lgan. Islohotdan so'ng bu qishloqlar Chernovtsi tumaniga o'tkazildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Топоривская громада" (Russian).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
4. ↑  „Топоривская громада" (Russian).  Портал об'єднаних громад України.
Andoza:Khotyn Raion
Klepper ot zoti
**Klepper** (estoncha: *Eesti hobune, Klepper*) — otlarning Norian tipidagi kichik zotdir. U kuchli va kasalliklarga chidamli. Bu zot Estoniyada tan olingan uchta ot zotlaridan biri boʻlib, qolganlari Tori va Estoniya ot zotlari boʻlib, ikkalasi ham undan kelib chiqqan.

Zotning xususiyatlari
---------------------

Ular rangining qoʻshilishi va boshqa funktsiyalarga koʻra shved otlariga juda oʻxshash, lekin oʻsish orqali osongina farqlash mumkin. Oddiy klepperning balandligi 136-146 sm (28-30 dyuym), oʻlchamlari: qiya uzunligi — 148 sm; koʻkrak qafasi — 174 sm; metakarpus aylanasi — 18,7 sm, Aygʻirlarning vazni 480—490 kg, baytallar 450—460 kg (750—900 funt va 1050 funt). Ularda ustunlikdagi ranglar qizil, karakov va qorakoʻldir. Och ranglar orqa tomonda egash shaklida toʻqlashadi. Ularning barchasi chiroyli, yumaloq shaklga ega, old va orqa oyoqlari quruq, kichik jinlari bor va kuchli, juda kuchli chidamli tashkiloti va tez yugurishga qodir.

Zotning tarixi
--------------

Eston Klepper ot zoti, 1894-yil
Klepper zoti antik davrda Estoniya hududida yetishtirilgan, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida arab va fin aygʻirlari bilan chatishtirish orqali yaxshilandi. XVII asrdan boshlab, bu zotning otlari birinchi navbatda shimoliy, keyinroq Rossiyaning markaziy viloyatlariga eksport qilindi, ular Vyatka, Mezen va boshqa mahalliy zotlarning shakllanishiga sezilarli ta'sir koʻrsatdi. Estoniyada mahalliy eston zotlarining eng yaxshi otlari Tori zotini koʻpaytirishda ishlatilgan, ular keng tarqalgan va mahalliy otlarni qirgʻoq mintaqalari va orollariga yoygan. Bu zotning ba'zi otlarida Fin zotining qon oqimining izlari bor. Eston mahalliy zotiga mansub otlarning boshi keng, boʻyni kalta, koʻkraklari keng va chuqur, bellari keng, oyoq-qoʻllari quruq, tuyoqlari kuchli. Bu zot Rossiyada ozmi-koʻpmi mustaqillikka erishdi. Bu zotda barcha a'zolar yaxshi joylashgan, kuchli va tez otlar Finlandiya va Boltiqboʻyida yetishtiriladi.

Zotdan foydalanish
------------------

Ushbu zotdan qishloq xoʻjaligida ishlatish va shaharda minish uchun juda qadrlanadi. Eng koʻp yuk koʻtarish qobiliyati 4895 kg.

Manbalar
--------

1. ↑  Valerie Porter, Lawrence Alderson, Stephen J.G. Hall, D. Phillip Sponenberg (2016). Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding (sixth edition). Wallingford: CABI. ISBN 9781780647944.
2. ↑  DAD-IS / под ред. Продовольственная и сельскохозяйственная организация ООН
**Andrey Mixaylovich Cherepaxin** (1972-yil 3-noyabrda tugʻilgan, Fargʻona, OʻzSSR) — rossiyalik klassik (yunon-rum) kurashchi. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi. 1995-yilda 74 kg vazn toifasida Rossiya chempioni, yunon-rum kurashi boʻyicha ikki karra Jahon kubogi gʻolibi (1997, 2001) 76 kilogrammgacha Yevropa chempionatida qatnashgan. Seynajoki shahrida 84 kg vazn toifasida 6-o‘rinni egallagan.1995—2003-yillarda yunon-rum kurashi bo‘yicha Rossiya terma jamoasi aʼzosi bo‘lgan.

Hayoti
------

U 9 yoshida (1981) Vladimir Leongardovich Blind boshchiligidagi o‘smirlar sport maktabida kurash bilan shug‘ullana boshlagan. Rossiyaga koʻchib oʻtgach, Aleksandr Grigoryevich Kurilov Cherepaxinning bosh murabbiyiga aylandi.

Sportdagi yutuqlari
-------------------

1995-yilda

01 !1st Rossiya chempionatidagi oʻrni. Barnaul 74 kg gacha.

03 !3rd Aleksandr Karelin sovrinlari uchun xalqaro turnirda oʻrni

1997-yilda

01 !1st shaxsiy musobaqada jahon chempionatida oʻrni.

1998-yilda

01 !1st Ivan Poddubniy xalqaro turnirida (Ivan Poddubniyning Gran-prisi).

1999-yilda

01 !1st Harbiylar oʻyinlari boʻyicha jahon chempionatida 76 kg vazn toifasida oʻrni.

2000-yilda

02 !2nd Ivan Poddubniy xalqaro turnirida (Ivan Poddubniy Gran-prisi) oʻrni.

2001-yilda

01 !1st Ivan Poddubniy xalqaro turnirida (Ivan Poddubniyning Gran-prisi).

01 !1st shaxsiy musobaqada jahon chempionatida oʻrni. 76 kg gacha.

2002-yilda

02 !2nd Rossiya chempionatida oʻrni (2002) 84 kg gacha.

Maʼlumoti
---------

1990—1994 yillar — Omsk davlat jismoniy tarbiya va sport instituti murabbiy-o‘qituvchi mutaxassisligi bo‘yicha

2001—2003 — Novosibirsk davlat iqtisod va boshqaruv akademiyasi moliya menejeri darajasiga ega.

Ijtimoiy faoliyati
------------------

2005-yilda Novosibirskda Andrey MMA boʻyicha ikki taniqli rossiyalik sportchi — Magomed Magdievich Mirzamagomedov va Maksim Vladimirovich Tarasov bilan birgalikda „Sport faxriylari ittifoqi" notijorat hamkorligini tuzdi.

U Novosibirsk shahrida sportni rivojlantirishda faol ishtirok etadi — u „Progress" kurash sport klubining asoschisi, MMA sport klubi sport faxriylari ittifoqi va „Soyuz" klubining rivojlanishiga faol yordam beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Chempionat Yevropi po greko-rimskoy borbe. Seynyayoki (Finlandiya). 2002. Ch. 2
2. 1 2  *Super User.* „Черепахин Андрей Михайлович" (ru).  uwwnso.ru. Qaraldi: 13-oktabr 2018-yil.
3. ↑  Departament fizicheskoy kulturi i sporta Novosibirskoy oblasti
4. ↑  „Каталог коллекции" (ru).  elibrary.ngonb.ru. Qaraldi: 13-oktabr 2018-yil.
5. ↑  7 avgusta 2000 Borba
6. ↑  „Klassiki" razigrali medali v Ulyanovske
7. ↑  „Союз Ветеранов Спорта". 20-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2018-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Novosibirsk: entsiklopediya / ch. ed. V. A. Lamin. — Novosibirsk: Novosib. kitob. nashriyoti, 2003. — S. 235.
* Novosibirskda kim kim / komp. Pashkova N. va boshqalar; ch. ed. Fedorova I. — Novosibirsk: Max Media Sibir, 2006. — P. 27

Havolalar
---------

* Andrey Cherepaxin — profil na sayte International Wrestling Database (angl.)
**Navoiy shahridagi An-24 halokati** 1991 — yil 23-mart, shanba kuni Navoiy aeroportiga Aeroflot aviakompaniyasiga tegishli An-24 samolyotining qoʻnishi bilan sodir boʻlgan, 34 nafar inson hayotdan koʻz yumgan.

Samolyot
--------

27307910 seriya raqamli An-24 samolyoti 1972 — yil iyul oyida Antonov zavodi tomonidan 079 — 10 seriya raqami ostida ishlab chiqarilgan. SSSR Fuqarolik aviatsiyasi vazirligiga CCCP-46472 bord raqamini ostida topshirildi va u oʻz navbatida 18-avgustgacha Oʻzbekiston fuqaro aviatsiyasi boshqarmasining Samarqand birlashgan otryadiga joʻnatildi.

Halokat
-------

Samolyot Toshkentdan Navoiyga uchayotgan boʻlib, bortida 4 nafar ekipaj aʼzosi va 59 nafar yoʻlovchi boʻlgan.

"Navoiy" aeroportiga yaqinlashayotganda ekipaj qoʻnish sxemasiga amal qilmasdan, dispetcherga notoʻgʻri maʼlumot berdi va ular goʻyoki dispecher buyruqlarini bajarayotganligini maʼlum qildi. Natijada, samolyot uchish qoʻnish yoʻlagidan 19 kilometr masofada boʻlganida 3000 metr balandlikda boʻlgan paytda, ekipaj 2100 metr balandlikda, uchish qoʻnish yoʻlagidan 23 kilometr uzoqlikda boʻlganini maʼlum qildi. Haqiqiy vaziyatni bilmagan holda, dispecher ularga sxema boʻyicha 1500 metr balandlikka tushishga ruxsat berdi, shundan soʻng uchuvchilar samolyotni vertikal tezlikda 20 m / s tezlik bilan keskin pasayish holatiga oʻtkazdilar, shu bilan birga qurilmalar orqali aniqlangan tezlik oshdi. 450 km / soatgacha. Bundan tashqari, 2400 metr balandlikda, uchish-qoʻnish yoʻlagidan 18 kilometr uzoqlikda boʻlanlarida uchuvchilar 1500 metr balandlikda ekanliklari va yaqinlashish jarayonini amalga oshirayotganliklari haqida xabar berishdi. Bunga javoban dispetcher ularga uchinchi burilishda 600 metr balandlikka tushishga ruxsat berdi, shuning uchun ekipaj 29° og'ish burchagi bilan oʻngga burilib, keyin chapga burilib, 252° qoʻnish yoʻnalishiga kirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „russianplanes.net".
2. ↑  „www.airdisaster.ru".
3. ↑  „www.airdisaster.ru".

|  |  |
| --- | --- |
| Oʻzbekiston bayrogʻi va xaritasi | *Oʻzbekiston haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekistondagi aviahalokat va hodisalar |
| --- |
|  |
| 
* Boysundagi Il-14 samolyoti halokati (1959- yil 13-dekabr)
* Aeroflot U-45 reysi halokati (1970-yil 6-fevral)
* Uchquduq yaqinida Tu-154 halokati (1985-yil 10-iyul)
* Toshkentdagi Yak-40 halokati (1987) (1987-yil 16-yanvar)
* Navoiy shahridagi An-24 halokati (1991-yil 23-mart)
* Toshkentda Yak-40 halokati (2004) (2004-yil 13-yanvar)
 |
|  |
| 
Bunga Oʻzbekiston SSR va mustaqillikka erishgandan keyingi Oʻzbekistondagi baxtsiz hodisalar kiradi. |

 |
**Toshkent havo halokati** 2006-yil 19-oktyabrda Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahridagi Toshkent xalqaro aeroporti yaqinida yuz berdi. „Oʻzbekiston havo yoʻllari" Milliy aviakompaniyasining Antonov An-2 samolyoti favqulodda qoʻnayotgan vaqtida halokatga uchradi. Tabiiy ofat natijasida 15 kishi halok boʻldi (13 yoʻlovchi va 2 ekipaj aʼzosi). Ularning barchasi bortda boʻlganligi maʼlum qilindi.

Antonov An-2 samolyoti (reg. №. „Oʻzbekiston havo yoʻllari" Milliy aviakompaniyasining UK-70152) samolyoti oʻzining oʻquv parvozini amalga oshirdi. Samolyot yoʻlovchilari parashyutda sakrash boʻyicha mashgʻulotlardan oʻtishi kerak boʻlgan bir guruh oʻzbek askarlari edi. Samolyot Toshkent aeroportidan ertalab soat 7:00 atrofida havoga koʻtarildi. Shahardan bir necha kilometr uzoqlikda ob-havoning tez yomonlashishi kuzatildi. Keyin samolyot uchuvchisi aviadispetcherga samolyotni boshqarishda muammolar vujudga kelayotgani haqida xabar berdi va aeroportga qaytishga qaror qildi. Samolyot uchuvchisi samalyotni Toshkent aeroportiga yetib bora olmasligini aniqladi va yqain atrofdagi keng yerga qoʻnishga qaror qildi. Ushbu manevr paytida samalyot qulab tushdi. Samolyot bir necha boʻlaklarga boʻlinib, yonib ketdi. Antonov An-2 bortidagi 15 kishidan hech biri halokatdan omon qolmadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Aviation Safety Network".
2. ↑  „Uzbekistan: 15 ofiar katastrofy samolotu" 2006-10-19.
3. ↑  „Uzbekistan plane crash kills 15" 2006-10-19.
**Koʻp ovozlilik**, koʻp ovozli musiqa — 1) keng maʼnoda — musiqiytarixiy tushuncha; nota yozuvi, shuningdek, garmoniya, polifoniya unsurlariga asoslangan kompozitorlik (musiqa) ijodi (aksi — monodiya). Yevropa sanʼatida 9—10 a.lar cherkov musiqasida, keyinchalik dunyoviy musiqa sanʼatida rivoj topdi. Oʻzbekistonda ilk koʻrinishlari 19-asrningoxirida (V. Leysekning "Osiyocha popurri", 1890 va boshqalar) paydo boʻlgan, 1930-yillardan boshlab V. Uspenskiy, A. Kozlovskiy, R. Glier, G. Mushel, keyinchalik M. Burhonov, Ik. Akbarov kabi kompozitorlar ijodida, anʼanaviy milliy musiqa xususiyatlari zaminida rivojlana boshladi; 2) tor maʼnoda — musiqiy faktura (tovush va ovozlarning oʻzaro nisbatlari)ga tegishli tushuncha, bir necha ovozning barobar sadolanishiga asoslangan musiqa tizimi, aksi bir ovozlilik. Geterfoniya, gomofoniya, kontrapunkt (polifoniya), unison kabi turlari bor. Koʻp ovozlilik kompozitorlik musiqasiga nisbatan koʻproq oʻrganilgan boʻlsada, uning ildizlari xalq musiqasiga borib taqaladi. Jumladan, oʻzbek anʼanaviy ansambllari, shuningdek, dutor, doʻmbira, tanbur, qonun, chang kabi cholgʻular ijrosida Koʻp ovozlilikning oʻziga xos koʻrinishlari namoyon boʻladi.

Olimjon Bekov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bernshteyn qal’asi** (veng.: *Borostyánkő vára*) — Avstriyaning Bernshteyn im Burgenland shahridagi tarixiy bino, birinchi marta XIII asrda tilga olingan.

Tarixi
------

860-yilda butun mintaqa Salzburg arxiyepiskopligi tarkibiga kirgan. Tarixiy manbalarda Rettenbax qishlogʻining nomi tilga olinmagan, ammo yaqin atrofdagi Grodnau qishlogʻining eski slavyan nomi („qal’aga tegishli qishloq" degan maʼnoni anglatadi) Bernshteyn qal’asi bilan aniqlanishi mumkin boʻlgan yaqin atrofdagi qal’aning mavjudligining belgisidir. Bernshteyn qal’asi dengiz sathidan 615 metr yuqorida joylashgan.

1199-yildan qal’a Vengriya tarkibiga kirgan. Qal’aning Avstriya gersogi Fridrix II ga qachon topshirilgani va uning mulki qancha boʻlganligi aniq maʼlum emas; ammo 1236-yilda Vengriya hukmdori Bela IV qal’ani bosib olgan.

1336-yilda Gyussing va Bernshteyn graflari Vengriya qiroli Charlz Robert Anjou tomonidan magʻlubiyatga uchradi va Bernshteyn qal’asi Vengriya qirolligi tarkibiga kirdi. 1388-yilda qal’a Kanizsoylar oilasiga berilgan. 1482-yilda u qisqa muddatga vengriyalik Matias Korvinning mulkiga aylandi. 1487-yilda Xans fon Königsberg qal’ani imperator Frederik III dan qabul qildi.

1529-yilda turklar qasrni qamal qildilar, lekin uni egallashga muvaffaq boʻlmadilar. 1532-yilda turklar tomonidan yana bir muvaffaqiyatsiz qamal sodir boʻldi. Oʻsha paytda qal’ani boshpanaga aylantirish uchun qal’alar halqasi oʻrnatildi.

1604-yilda Bernshteyn qal’asi Stiven Bokskay boshchiligidagi vengerlar, turklar va tatarlardan iborat qoʻshma armiya tomonidan bir necha hafta davomida muvaffaqiyatsiz qamal qilindi. Porox omborining portlashi tufayli sodir boʻlgan oʻpirilishni 1617-yilda Lyudvig Königsberg qal’aning gotika ichki qismini barokko uslubida qayta qurishni buyurdi. Qoʻrgʻon va minoralar yoʻq qilindi. Biroz vaqt oʻtgach (1644) Erenrayx Kristof Königsberg qal’ani graf Adam Battianiga sotdi. 1864-yilda Gustav Battianiy qasrni oʻzining yordamchisi Edvard OʻEganga sotdi, uning merosxoʻrlari oxir-oqibat qal’ani Eduard fon Almasiga sotdi. Uning oilasi hozirda qal’aga egalik qiladi. 1953-yilda qal’aning bir qismi mehmonxona va restoranga aylantirildi.

Galereya
--------

* Janubi-g'arbiy ko'rinishJanubi-g'arbiy ko'rinish
* Bernshteyn qalʼasining janubiy ko'rinishiBernshteyn qalʼasining janubiy ko'rinishi
* Bernshteyn qalʼasining ichki darvozasiBernshteyn qalʼasining ichki darvozasi
* Bernshteyn qalʼasining tashqi hovlisiBernshteyn qalʼasining tashqi hovlisi
* Yuqoridan ko'rinishiYuqoridan ko'rinishi

Manbalar
--------

1. ↑  „%29 Bernstein Castle Altitude and Position". 7-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-avgust 2022-yil.
2. ↑  Je nach Datierung unterschiedlich

Havolalar
---------

* Bernshteyn qal’asi mehmonxonasining tarixi va interyer rasmlari bilan veb-sayti
* Aerofotosurat galereyasi
**Ayollarning saylov huquqi**  — ayollarning xalq vakillari saylovida ishtirok etish huquqi. Saylash va saylanish huquqini oʻz ichiga oladi.
19-asrgacha ayollarning saylov huquqi hamma joyda berilmagan va qoida tariqasida cheklovlar (mulk malakasi, oiladagi, jamiyatdagi mavqei va boshqalar) bilan birga kelgan. Keyin ayollarning saylov huquqi uchun harakat faolligining kuchayishi davri boshlandi. Bu 20-asr oʻrtalarida uning xalqaro huquqda mustahkamlanishiga olib keldi.

Hozirgi vaqtda dunyoning aksariyat mamlakatlarida joriy etilgan. Birinchilardan boʻlib ayollarning saylov huquqini Yangi Zelandiya (1893), Avstraliya (1902), Yevropada – Finlandiya Buyuk Gertsogligi (Rossiya imperiyasi tarkibida, 1906), islom dunyosida – Qrim Xalq Respublikasi (1917) joriy qilgan. )[1]. Ulardan ba'zilari Quvayt (2005), Birlashgan Arab Amirliklari (2006) va Saudiya Arabistoni (2011).

Ayollar uchun ovoz berish huquqi
--------------------------------

1948 yilda Amerika Davlatlari Tashkiloti mamlakatlari ayollarning siyosiy huquqlari toʻgʻrisidagi Amerikalararo konventsiyani[2] va Birlashgan Millatlar Tashkiloti Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini qabul qilgandan soʻng xalqaro huquqning bir qismiga aylandi.. Deklaratsiyaning 21-moddasi[3] quyidagilarni belgilaydi:

1. Har kim o'z mamlakatini boshqarishda bevosita yoki erkin saylangan vakillari orqali ishtirok etish huquqiga ega.

2. Har kim o'z mamlakatida davlat xizmatidan teng foydalanish huquqiga ega.

3. Xalq irodasi hokimiyat hokimiyatining asosi bo‘lishi kerak; bu iroda umumiy va teng saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yoʻli bilan yoki ovoz berish erkinligini taʼminlaydigan boshqa shunga oʻxshash shakllarda oʻtkazilishi lozim boʻlgan davriy va soxtalashtirilmagan saylovlarda oʻz ifodasini topishi kerak.

Ayollarning saylov huquqi BMT tomonidan 1952 va 1979-yillarda qabul qilingan "Ayollarning siyosiy huquqlari to‘g‘risida"gi konventsiya[4] va "Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish to‘g‘risida"gi konventsiya[5]da aniq belgilab qo‘yilgan.

Manbalar
--------