recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vidalia** (talaffuzi: *Vidaliya*) — Amerika Qoʻshma Shtatlarining Luiziana shitatidagi shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 4 299 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 2.6 kvadrat mil (6.7 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1880** | 449 |  | — |
| **1890** | 821 |  | 829% |
| **1900** | 1 022 |  | 245% |
| **1910** | 1 345 |  | 316% |
| **1920** | 1 246 |  | −74% |
| **1930** | 1 141 |  | −84% |
| **1940** | 1 318 |  | 155% |
| **1950** | 1 641 |  | 245% |
| **1960** | 4 313 |  | 1 628% |
| **1970** | 5 538 |  | 284% |
| **1980** | 5 936 |  | 72% |
| **1990** | 4 953 |  | −166% |
| **2000** | 4 543 |  | −83% |
| **2010** | 4 299 |  | −54% |
| **2020** | 4 027 |  | −63% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

Vidalia aholisi irqiy tarkibi| Irqlar | Soni | Foiz |
| --- | --- | --- |
| Oq tanli (ispan emas) | 2724 | 67,64% |
| Qora yoki afro-amerikalik (ispan boʻlmagan) | 1028 | 25,53% |
| Tug‘ma amerikalik | 7 | 0,17% |
| osiyolik | 48 | 1,19% |
| Boshqa/aralash | 80 | 1,99% |
| Ispan yoki lotin | 140 | 3,48% |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 4 299 kishi, 1 707 xonadon va 1 186 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1 959,7 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 72,0% oq tanli, 26,2% afro-amerikalik, 0,2% tubjoy amerikalik, 0,4% osiyolik, 0,4% boshqa irqlardan va 0,7% ikki yoki undan ortiq irqdan edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,5% ni tashkil etadi.

  

Shahar aholisi keng tarqalgan boʻlib, 27,4% 18 yoshgacha, 8,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 26,4% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 23,0% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 15,1% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 38 yosh edi. Har 100 ayolga 91,2 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 86,4 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 500 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 917 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 667 dollarni, ayollarniki esa 21 455 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 478 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 17,8 foizi va aholining 19,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 25,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 13,5 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
2. ↑  „Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Vidalia town, Louisiana".  U.S. Census Bureau, American Factfinder. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2014-yil.
3. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
4. ↑  „Explore Census Data". *data.census.gov*. Qaraldi: 29-dekabr 2021-yil.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
oʻUch **suveren va besh imperator** qadimgi Shimoliy Xitoyda mifologik hukmdorlarning ikki guruhi edi. Uch hukmdor, miloddan avvalgi 3162 yildan 2070 yilgacha bo'lgan davrda tayinlangan Besh imperatordan ancha oldin yashagan. Bugungi kunda ularni madaniyat qahramonlari deb hisoblash mumkin .

Ushbu mifologik figuralarning sanalari xayoliy bo'lishi mumkin, ammo ba'zi hisoblar va rekonstruksiyalarga ko'ra, ular Sya sulolasidan oldin bo'lgan .

Tavsif
------

Uch hukmdor, xudo-shohlar yoki yarim xudolar  deb aytilgan, ular ilohiy qobiliyatlarini Xitoy xalqlarining hayotini yaxshilash uchun ishlatgan va ularga muhim ko'nikmalar va qimmatli bilimlarni hadya qilgan. Besh imperator buyuk axloqiy fazilatlarga ega bo'lgan va nihoyatda keksalik davrida yashab, buyuk Xitoy tinchligi davrida hukmronlik qilgan namunali ajdodlar donishmandlari sifatida tasvirlangan. Boshqa tomondan, uchta suverenga turli xil xitoy tarixiy matnlarida turli xil identifikatsiyalar berilgan.

Aytishlaricha, bu oliy podshohlar olovni birinchi marta qo'llashga yordam bergan, odamlarga yaxshi uylar qurish va fermer xo'jaligini o'rgatgan. Xuandining rafiqasi Leizu ipak madaniyatini ixtiro qilgan. Tibbiyotning kashfiyoti, taqvim va xitoy yozuvining ixtirosi ham 5 imperatorga tegishli. Ular davridan keyin Buyuk Yu Sya sulolasiga asos soldi. 

Imperator Shun
19-asrning oxirlarida ildizlarga ega bo'lgan zamonaviy nazariyaga ko'ra, Sariq imperator go'yoki Huaxia xalqining ajdodidir.  Sariq imperator maqbarasi Shensi provinsiyasida ajdodlar haqidagi afsonani xotirlash maqsadida tashkil etilgan. 

Xitoyning imperator so'zi, *huángdì* ( yángdì ) shundan kelib chiqqan, chunki bu unvonning birinchi foydalanuvchisi Qin Shi Huang o'zining sobiq Chjou qirolligining barcha erlarini qayta birlashtirishini hatto uchta hukmdor va beshta imperatordan ham buyukroq deb hisoblagan.

Klan
----

Tegishli tushuncha dunyoni yaratishda ishtirok etgan to'rt shi ( kínì ) haqidagi afsonada uchraydi. To'rtta a'zo - Youchao -shi ( mēngīn ), Suiren -shi ( yīngīnī ), Fuxi -shi ( kīngči ) va Shennong -shi ( kīngīngī ). Ba'zan ro'yxat yana bitta a'zoga qadar cho'ziladi, bu Nüwa -shi ( kìjín ) bo'lib, besh shi ( kíní ) qiladi.  Ushbu besh nomdan to'rttasi Uch Suverenning turli ro'yxatlarida uchraydi. Shi (mí) urug' yoki oila degan ma'noni anglatadi, shuning uchun tarixdan oldingi davrda ularning hech biri yagona shaxs emas.

Uch suveren Suiren -shi ( yīngīngī ), Youchao -shi ( mīngīngī ), Shennong -shi ( yīngīngī ) degan maqol bor. Suiren odamlarga osonlik bilan ko'chib o'tishlari uchun o'tinni burg'ulashni o'rgatdi. Youchao odamlarga g'orlarni tark etib, tekisliklarni kengaytirish uchun yog'ochdan uylar qurishni o'rgatdi. Odamlar soni ko'paygandan so'ng, Shennong odamlarning oziq-ovqat muammolarini hal qilish uchun mos o'tlarni topish uchun turli xil o'tlarni sinab ko'rdi. Shuningdek, qabilalar suverenlarning tegishli hissalarini qabila nomi sifatida ishlatgan.

Adabiyotlar
-----------

Xaker, Charlz (1995). *Xitoyning imperatorlik o'tmishi: Xitoy tarixi va madaniyatiga kirish*. Stenford universiteti matbuoti. p. 22. ISBN 9780804723534.
**Ben Patrick Joyce** (1989-yil 9-sentyabrda tugʻilgan) — ingliz futbolchisi, "Plimut Parkuey" klubi yarim himoyachisi.

Karyera
-------

### Ilk martaba

Joyce Plymouth Argyle F.C va Aston Villaning sobiq hujumchisi, ammo Plymouthni tark etganidan keyin 2007-yilning iyulida "Swindon Town" bilan shartnoma imzolagan. U murabbiy yordamchisi David Byrne bilan birga keldi va 2008-yilning 19-aprelida Swindon Town uchun birinchi jamoadagi debyutini o'tkazdi va 6:0 hisobidagi g'alabaning so'nggi daqiqasida gol urdi.

### Torquay Yunayted

2009-yil may oyida Swindon tomonidan ozod etilganidan so'ng, Joyce iyul oyida Liganing ikkinchi jamoasi Torquay Yunayted bilan shartnoma imzoladi. Joyce 2009-yil oktyabr oyida uch oylik ijara shartnomasi asosida Janubiy konferensiya vakili Veston-super-Marega qoʻshildi. Noyabr oyida uni ijara muddatidan oldin chaqirib olishdi va u 2010-yilning yanvarigacha Shon Rigg o'rniga Konferensiya milliy tomoni Forest Green Roversga ijaraga yuborildi. Joyce yanvar oyida Roversni tark etdi va 2010-yil 15-mayda boshqa olti o'yinchi bilan birga Torquay tomonidan qo'yib yuborildi.

### Ligadan tashqari

2010-yilning 29-iyulida Joyce Salisbury City F.C bilan tekinga shartnoma imzoladi. U Rey Macda juda ko'zga ko'ringan hujum chizig'ining bir qismiga aylandi.

Ketteringdagi sinov muddatidan so'ng, Joyce 2012-yil mart oyida shartnomasiz shartlar asosida Ko'knorilar safiga qo'shildi. Joyce Ketteringdagi debyutini 2012-yil 10-mart kuni Hayes &amp; Yeading Yunaytedga qarshi oʻyinda (1:0) oʻtkazdi.

Manbalar
--------



1. ↑  „Mass exodus at County Ground".  Sky Sports (6-may 2009-yil). 9-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2009-yil.
2. ↑  „Trialist agrees contract with Gulls".  torquayunited.com (28-iyul 2009-yil). 17-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2009-yil.
3. ↑  „Forest Green sign striker Joyce".  BBC Sport (20-noyabr 2009-yil). 23-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-noyabr 2009-yil.
4. ↑  „Seven players released by Torquay United". BBC Sport (14-may 2010-yil). Qaraldi: 15-may 2010-yil.
5. ↑  „Kettering Town add Ben Joyce and Max York to squad".  BBC Sport (11-mart 2012-yil).
6. ↑  „Hayes 2–1 Kettering Town".  BBC Sport (10-mart 2012-yil). Qaraldi: 11-mart 2012-yil.
**Qorachoylar** (oʻzlarini таулу deb atashadi) — turkiy xalq. asosan, Rossiya Federatsiyasidagining Qorachoy Cherkasiya Respublikasi va Stavropol oʻlkasida yashaydilar. RF da 192 mingdan ortiq (2002). Qorachoylarning kichik guruhlari Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston, Turkiya, Suriya va AQShda yashaydi. Qorachoy tilida soʻzlashadi. Dindorlari — sunniy musulmonlar. Qorachoylarning shakllanishida Shimoliy Kavkazning mahalliy togʻliq qabilalari hamda bulgʻor, qipchoq va alanlar qatnashgan. Soʻnggi oʻrta asrlarda Qorachoylar Katta Kabarda taʼsirida boʻlganlar. 1828 yil Rossiya imperiyasi tarkibiga kirganlar. 1943-yil Qorachoylar oʻz yurtidan Oʻrta Osiyo va Qozogistonga majburan koʻchirilganlar. 1957-yil Qorachoylar oʻz joylariga qaytib kelganlar. Asosiy mashgʻulotlari yaylov chorvachiligi va dehqonchilik boʻlgan.

Hunarmandchilikning har xil turlari; zardoʻzlik, namat ishlab chiqarish, yogʻoch oʻymakorligi, gʻilam toʻqish, sangtaroshlik va hokazo rivojlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Berkqora qabristoni** — Qirgʻiziston Respublikasi Talas vodiysining Berkqora togʻi oraligʻida joylashgan chorvador qabilalar qabristoni (miloddan avvalgi 3-asr—milodiy 1-asr), 1938—39 yillarda A. N. Bernshtam tekshirgan. Berkqora qabristoni ikkita markaziy maqbaraga ega boʻlib, atrofi tosh fob bilan oʻralgan doira shaklidagi tepalikdan iborat. Yertoʻlaga oʻxshash qabrlardan tosh idishlar, qurolaslahalar, kumush va oltin bilan bezatilgan xilmaxil buyumlar: quloqli XHToii piyolachalari, arelon surati solingan kamar, halqalar topilgan. Skiflar (miloddan avvalgi 3-asr) sanʼatiga xos buyumlar bor. Berkqora qabristoni maqbaralari patriarxal uruglar xilxonasini tashkil etadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoradengiz Texnologiya universiteti** (turkcha: *Karadeniz Teknik Üniversitesi* — Turkiyaning Qora dengiz mintaqasidagi Trabzondagi jamoat tadqiqot universiteti. 1955-yilda tashkil etilgan bu Turkiyadagi eng qadimiy toʻrtinchi universitetdir. Karadeniz Texnik Universiteti Turkiyadagi Oliy Taʼlim toʻgʻrisida 2547-sonli Qonunga muvofiq tashkil etilgan davlat universitetidir. Bunga asosan Turkiya parlamenti tomonidan ajratilgan davlat mablagʻlari yordam beradi.

Universitetda 80 ta kafedra, 12 ta fakultet va 6 ta magistratura maktabi mavjud. 2122 oʻqituvchi va 39763 talabaga ega boʻlgan Qoradengiz Texnologiya Universiteti Turkiyadagi eng yirik universitetlardan biridir.

Tarixi
------

1955-yil 20-mayda tashkil etilgan Karadeniz Texnik Universiteti (KTU) Turkiyaning toʻrtinchi eng qadimiy universiteti va Istanbul va Anqara tashqarisida tashkil etilgan birinchi universitetdir. Sakkiz yil oʻtgach, 1963-yil 19-sentabrda bugungi Karadeniz texnik universitetining poydevori boʻlgan tabiiy fanlar, qurilish muhandisligi-arxitektura, mexanika va elektrotexnika va oʻrmon xoʻjaligi fakultetlari tashkil etildi. Toʻrt oy oʻtgach, 1963-yil 2-dekabrda universitet oʻzining taʼlim faoliyatini boshladi. Talabalar turar joyi oʻshandan beri tobora kengayib bormoqda va barcha ijtimoiy, madaniy va sport talablari qondirilgach, u oʻrmonlarning yashil kamarida va oʻyin maydonchalarida oʻrnatilgan eng yaxshi saytga aylandi, bu esa uni eng yaxshi joylardan biriga aylantirmoqda.

Universitetning kengayishi 1973-yilda Yer haqidagi fanlar va tibbiyot fakultetlari ochilishi bilan davom etdi. Asosiy kampusdan oʻn ikki chaqirim narida yangi kampus tashkil etildi, u yerda turli xil oʻqituvchilik yoʻnalishlari boʻyicha koʻplab boʻlimlari boʻlgan oʻquv fakulteti tashkil etildi. Karadeniz Texnik Universiteti yangi boʻlimlarning kiritilishi bilan kengayib bormoqda. Aloqa va stomatologiya fakultetlari yaqinda tashkil etilgan akademik birliklardir.

Kompus
------

### Asosiy kompus (Kanuni)

* Rektorat
* Otaturk madaniyat markazi
* Faiq Ahmet Barutchi kutubxonasi
* Muhandislik fakulteti
* Fanlar fakulteti
* Xatlar fakulteti
* Arxitektura fakulteti
* Oʻrmon xoʻjaligi fakulteti
* Iqtisodiyot va maʼmuriy fanlar fakulteti
* Tibbiyot fakulteti
* Sogʻliqni saqlash fanlari fakulteti
* Stomatologiya fakulteti
* Farmatsiya fakulteti
* Tasviriy sanʼat fakulteti
* Chet tillari maktabi
* Heath Services kasb-hunar kolleji
* Turizm va mehmondoʻstlik ishi maktabi
* Ijtimoiy fanlar instituti
* Fan va texnologiyalar instituti
* Tibbiyot fanlari instituti
* Qora dengiz tadqiqot instituti
* Sud tibbiyoti instituti
* Tadqiqot markazlari
* Trabzon sogʻliqni saqlash fanlari maktabi

### Fotih kompusi

* Fotiha Fakulteti
* Aloqa fakulteti
* Davlat konservatoriyasi
* Taʼlim fanlari instituti
* Trabzon ilohiyot maktabi
* Kasbiy oliy taʼlim jismoniy tarbiya va sport maktabi

### Akçaabat kompusi

* Tasviriy sanʼat fakulteti
* Trabzon kasb-hunar kolleji

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 13-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2020-yil.
2. ↑
3. ↑  „arxiv nusxasi". 24-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2020-yil.

Havolalar
---------
Berkner krateri (lot. Berkner) — oyning narigi tomonidagi katta zarba krateri. Bu nom amerikalik fizik va muhandis Lloyd Berkner (1905-1967) sharafiga berilgan va 1970-yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi nektar davriga toʻgʻri keladi.

Kraterning tavsifi
------------------

 LAC-54 xaritasining fragmenti.
Quyidagi kraterlar paydo boʻladi parenago krateri, unga qoʻshni sapada-Shimoliy-sapada; Helberg krateri janubda-sapada; Robertson krateri janubda. Bu selenographic crater markazi muvofiqlashtiradi 25°08 bor ' s. g. 105°14 ' Z d. 25, 13° s. g. 105.24° Z d. G. diametri-88, — 2.8 km chuqurlikda km.

Krater oʻqi sezilarli darajada vayron qilingan, ayniqsa shimoli-gʻarbiy qismida, milning janubi-Sharqiy qismi eng koʻp saqlanib qolgan. Atrofdagi milning balandligi 1400 m, krater hajmi taxminan 7000 km3. Ichki mil yonbagʻrining Sharqiy qismida terasta tuzilishining tekislangan izlari saqlanib qolgan. Krater kosasining pastki qismi Janubiy qismida notekis, Shimoliy qismida esa yumshoqroq. Idishning markazida 85-90% plagioklaz (GNTA1) boʻlgan anortozit va gabbro-norito-truktolitik anortozitdan tashkil topgan Markaziy choʻqqining qoldiqlari joylashgan.

Hozirgi krater turining shakllanishiga, shubhasiz, kraterdan janubi-Sharqda 1300 km Sharqda Sharqiy dengiz havzasini va shimoli-Sharqda 400 km masofada Lorenz kraterini tashkil etgan impaktlar taʼsir koʻrsatdi.

sunʼiy yoʻldosh kraterlari
--------------------------

 LAC-54 xaritasining fragmenti.

| Berkner  | Koordinatalar | Diametri, km |
| --- | --- | --- |
| A | 27°37′N 104°55′W﻿ / ﻿27.62°N 104.91°W﻿ / 27.62; -104.91﻿ (Беркнер A)GO | 21.8 |
| B | 29°26′N 104°14′W﻿ / ﻿29.44°N 104.24°W﻿ / 29.44; -104.24﻿ (Беркнер B)GO | 33.9 |
| Y | 27°46′N 106°19′W﻿ / ﻿27.76°N 106.32°W﻿ / 27.76; -106.32﻿ (Беркнер Y)GO | 31.2 |

* Berkner B sunʼiy yoʻldosh kraterining shakllanishi Nektar davriga toʻgʻri keladi .

shuningdek qarang
-----------------

* Oydagi kraterlar roʻyxati
* oy krateri
* Oy kraterlarining morfologik katalogi
* Sayyora nomenklaturasi
* Selenografiya
* Oyning mineralogiyasi
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* Oyning raqamli foto atlasi.
* Andersson, LE va EA Whitaker, NASA Oy nomenklaturasi katalogi, NASA maʼlumotnoma nashri 1097, 1982-yil oktyabr.

Manbalar
--------

1. ↑  „Справочник Международного Астрономического Союза". 24-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
**Petr Yuriy Denchev** (bolgarcha: *Петър Юрий Денчев*; 1989-yil 16-mart, Plovdiv) — bolgariyalik futbolchi, darvozabon.

Karyera
-------

Petr Denchev professional faoliyatini 2007 yilda Bolgariyaning ikkinchi divizioni Plovdivning „Spartak" jamoasida boshlagan va klubda 2008-yilning oʻrtalariga qadar oʻynagan. Denchevning debyuti 2007-yil 3-noyabrda „Shumen" jamoasiga qarshi oʻyinda boʻlib oʻtgan.

2008—2009-yilgi mavsumda „Sliven" tarkibida Bolgariya oliy divizionida debyut qilgan, ikki mavsumni shu klubda oʻtkazgan. Keyin esa oliy divizionda "Cherno More, "Lokomotiv "(Plovdiv)  va "Neftoximik "(Burgas) va birinchi divizionda „Spartak" (Varna) klublarida o‘ynagan.

2014-yilning ikkinchi yarmida "Navbahor" safida O‘zbekiston chempionatida ishtirok etib, 11 ta o‘yinda ishtirok etgan.

Bolgariyaga qaytib, birinchi divizionda „Neftoximik" va „Levski" (Karlovo) jamoalarida oʻynagan. 2017-yilning bahorida „Lokomotiv" (Gorna-Oryaxovitsa) safida oliy divizionda ikkita oʻyin oʻtkazgan, lekin birinchi ligaga tushib ketganidan keyin jamoani tark etgan. 2017—2018-yilgi mavsumda „Amvrisseas" safida Gretsiyada oʻynaygan.

2008-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida (19 yoshgacha) Ivan Karadjovning yordamchisi boʻlgan, bu turnirda Bolgariya jamoasi soʻnggi oʻrinni egallagan. 2009-yilda Bolgariya yoshlar terma jamoasi safida bitta rasmiy o‘yin o‘tkazib, yoshlar o‘rtasidagi Yevropa chempionati saralash turnirida shvetsiyalik tengdoshlariga qarshi o‘yinda 60-daqiqada Ivan Kirevni almashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Черно море привлече Петър Денчев" (Bulgarian).  gong.bg. Qaraldi: 23-iyun 2010-yil.
2. ↑  „Локо (Пд) подписва с Шмайхела, вратарят пътува към Варна" (Bulgarian).  topsport.bg. 21-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2013-yil.
3. ↑  „Локо Горна Оряховица се раздели с Цецо Генков и още четирима, взе вратар" (Bulgarian).  gong.bg (28-dekabr 2016-yil). 4-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2018-yil.
4. ↑  „Решение СТК 07.07.2017 г" (Bulgarian).  bfunion.bg (7-iyul 2017-yil). 29-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2018-yil.
5. ↑  „SWEDEN U21 VS. BULGARIA U21 2 — 1". 11-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2018-yil.

Havolalar
---------

* footballdatabase.eu saytidagi profili
Qizil Armiya (ruschada: Krasnaya armiya, yoki toʻliq nomi Raboche-krestyanskaya Krasnaya Armiya, yaʼni „ Ishchi-dehqonlarning Qizil Armiyasi") Oktyabr Revolyutsiyasidan keyin oʻzidan oldingi Chor Rossiyasining xududida Bolshevik hukumat tomonidan asos solingan harbiy qoʻshinlardir. Bu armiyaning birinchi va asosiy maqsadlaridan biri tashqi kuchlar (Fransiya, Buyuk Britaniya, Chexoslavakiya, AQSh, Yaponiya Imperiyasi)tomonidan qoʻllab quvvatlangan Oq Armiyani magʻlub qilish boʻlgan. „Qizil" soʻzi inqilobga aloqadorlikni bildirish uchun berilgan.

**Qizil armiya** — sovet hokimiyati harbiy kuchlarining 1918—46 yillardagi rasmiy nomi. Dastlab Rossiya Ishchi Dehqon qizil armiyasi deb nomlangan. 1918-yil fevralida tashkil topgan. Rossiyadagi fuqarolar urushi davrida Qizil armiyaning soni keskin ravishda ortib, 1918-yil oxirida 3 mln. 1920-yil kuzida 5,5 mln. kishiga yetgan. Keyinchalik qizil askarlarning miqdori ancha kamaytirilsa ham u dunyodagi eng katta armiyalardan biri sifatida oʻz mavqeini saqlab qolgan. Ikkinchi jahon urushi davrida fashizmga qarshi kurashda Qizil armiya asosiy rol oʻynagan. 1946-yilda u sovet armiyasiga aylantirilgan.

Qizil armiya Turkiston mintaqasida shoʻrolar hokimiyatini zoʻravonlik bilan oʻrnatish va saqlab qolishda "faollik" koʻrsatgan. Qizil armiyaning Xivaga qilgan hujumi va Buxoro bosqini natijasida mintaqa toʻla ravishda sovetlashtirilgan. Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat ishtirokchilari Qizil armiya otryadlariga qarshi mardonavor kurashsalarda, 1935-yilda ular butunlay magʻlubiyatga uchrashgan.

Adabiyot
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Sovet Armiyasi*** haqida turkum mavjud |

* Turkestan v nachale XX veka: k istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti, T. 2000.

Ikkinchi Jahon Urushi tugagandan bir yildan keyin, yaʼni 1946-yilda, bu qoʻshinlar nomi Sovet Armiyasi (ruschada:Sovetskaya Armiya) deb oʻzgartiriladi va SSSR parchalanishiga qadar shu nom bilan yuritiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Isomiddin Arabov** (1915-yil, Fargʻona viloyati, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi — ?) — qishloq xoʻjaligi xodimi, paxtakor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1947).

Tarjimayi holi
--------------

Isomiddin Arabov 1915-yil Turkiston general-gubernatorligi, Fargʻona viloyatida (hozirgi Andijon viloyati, Izboskan tumani) tavallud topgan. Millati oʻzbek. Qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish (ruscha: *Коллективизация*) oʻtkazilgungacha oddiy dehqon, keyin esa Andijon viloyati, Izboskan tumanidagi paxta yetishtirishga ixtisoslashgan „Birlashgan" (oldingi nomi „Dzerjinskiy") kolxozida kolxozchi sifatida oʻz mehnat faoliyatini boshlaydi. 1930-yilning oxiriga kelib kolxozda zveno boshligʻi etib tayinlanadi. 1946-yildan KPSS aʼzosi. Arabov boshchiligidagi yosh zveno paxta hosilini yetishtirishda kolxozning (kolxoz raisi Abduvant Ismoilov) yetakchi zvenolaridan biri boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi ishtirokchisi. Qishloq xoʻjaligi mehnatida koʻrsatgan samaradorligi uchun Arabov Ikkinchi jahon urushi davrida Lenin ordeni bilan mukofotlangan. Keyinchalik 4-besh yillik (1946—1950) davrida yana uchta orden bilan taqdirlanadi. 1946-yilda Arabov boshchiligidagi zveno 6 gektar maydondan gektariga 101 sentner paxta yetishtiradi. Bu oʻsha yil uchun rekord hisoblangan. 1947-yil 19-martida SSSR Oliy Soveti Prezidiumining farmoniga asosan 1946-yilda paxtadan rekord hosil yetishtirgani uchun Arabov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali bilan taqdirlanadi. 1971-yildan shaxsiy pensioner. Keyingi taqdiri nomaʼlum.

Mukofotlari
-----------

Isomiddin Arabov 2 marta Lenin ordeni (1944-yil 25-dekabr, 1947-yil 30-mart), Oktyabr inqilobi ordeni (1976-yil 10-mart), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1946-yil 23-yanvar), Xalqlar Doʻstligi ordeni (1981-yil 26-fevral), Qizil Yulduz ordeni (1947-yil 6-fevral), „Hurmat Belgisi" ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Sergey Kuzovatov.* „Arabov Isametdin" (rus tilida). 24-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
2. 1 2 3 4 5   *Oʻzbek sovet ensiklopediyasi: 1-jild (A) — Ahqar)*. Toshkent: „Oʻzbek sovet ensiklopediyasi" Bosh redaksiyasi, 1971 — 632 bet.
3. 1 2  *F. Pogorelev.* „Master visokogo urojaya Isametdin Arabov" (rus tilida). *„Pionerskaya pravda" gazetasi, №084.* (1947-yil 21-oktyabr). 18-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
Atoiyning tug'ilgan yili hali hamon noma'lumligicha qoldi. **Atoiy** (15-asr, Balx) – turkiy shoir. Yassaviy avlodidan. Samarqand, Buxoro va Balxda yashagan. 

Turkiy, fors va arab adabiyotlarini chuqur oʻrgangan. Turkiy va fors tillarida ijod qilgan. Navoiy "Majolis un-nafois" asarida A. hayoti va ijodi haqida toʻxtalib: "Mavlono Atoiy Balxda boʻlur erdi. Ismoil ota farzandlaridindur, darveshvash va xushxulq, munbasit (ochiq chehrali) kishi erdi. Oʻz zamonida she’ri atrok (turkiy tilda soʻzlovchilar) orasida koʻp shuhrat tutti. Bu matla’ aningdurkim: 

Ul sanamkim suv yaqosinda paritek oʻlturur, Gʻoyati nozuklukindin suv bila yutsa boʻlur...

Mavlono koʻp turkona (sodda, ravon) aytur erdi...", - deydi. Navoiy "Nasoyim ul-mahabbat min shamoyim ul-futuvvat" ("Muhabbat shabadalari") asarida Ismoil ota Ahmad Yassaviyning inisi Ibrohim otaning oʻgʻli ekanini aytadi. A. devonining muqovasida va qoʻlyozmaning oxirida "Devoni Shayxzoda Atoyi" deb qayd etilishi ham A.ni shayxlar oilasidan kelib chiqqan deyishga asos beradi. Navoiyning xabar berishicha, A. Ulugʻbek saroyi shoirlari orasida ham boʻlgan. A. gʻazalnavis – lirik shoirdir. Uning gʻazallarida muhabbat mavzusi bilan bir qatorda may ham kuylanadi. Mayda hayot zavqi, uning barcha goʻzalliklari va lazzatlari vasf etiladi. May A.da Umar Xayyom ruboiylari va Hofiz gʻazallaridagi kabi hayot timsolidir. A. lirikasida xalq iboralari, ta’birlar, maqol va matallar, ertak mavzulariga oid soʻzlar koʻp. Gʻazallarini, asosan, aruzning ramal bahrida yozgan; vazni yengil, misralari qisqa, soʻzlari oddiy, uslubi sodda va ravon. Shuning uchun ham uning she’rlari xalq qoʻshiqlariga aylanib ketgan. A. tajohuli orifona, laf va nashr kabi tasvir vosita va usullari ham yaratgan. Shoir ijodi bizgacha toʻla yetib kelmagan. Devonining taxminan 16-asrda koʻchirilgan, 260 gʻazalni oʻz ichiga olgan qoʻlyozma nusxasi Sankt-Peterburgda saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME
2. ↑  Tanlangan asarlar, T. 1958; 2- nashri, T. I960; Izbrannoʻe gazeli, T. 1960.Ad:. Rustamov E. Oʻzbekskaya poeziya v pervoy polovine XV veka, T. 1963; Mal-layev N. Oʻzbek adabiyoti tarixi, 1-kitob, T. 1976.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni, uchuvchi** **Vitaliy Ivanovich ―** Popkovning byust haykali 1953-yil 17-noyabrda Moskvada Samotechnaya koʻchasidagi bogʻda tantanali ravishda ochilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh L. E. Kerbel va meʼmor L. G. Golubovskiydir. Yodgorlik hududiy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obʼyekti maqomiga ega.

V. I. Popkovning bronza byusti granit poydevorga oʻrnatilgan. Uchuvchi parad formasini kiygan holda barcha mukofotlar bilan tasvirlangan. Boshining holati frontaldir. Byustda haykaltarosh oʻziga xos kayfiyatni ifodalab, Popkovning mardligi, irodasi, halolligi, insonparvarligi, hayotga muhabbatini ifodalovchi xususiyatlarga eʼtibor qaratgan. Sanʼatshunos A. I. Zamoshkin shunday deb yozgan: "Mard*, xotirjamlikka toʻla, ochiq chehra tomoshabinni oʻziga jalb qiladi, qahramonga boʻlgan ishonchni uygʻotadi* ". Yodgorlik silueti uzoqdan yaxshi koʻrinib turad va maydon landshaftiga mosdir.

Pyedestal byust bilan uzviy bogʻlangan boʻlib, yodgorlikni hashamatli qilib koʻrsatadi. Ukrainadan olib kelingan, toʻq qizil rangli sayqallangan granitdan yasalgan baland silindrsimon poydevor pastki qismida kub shakliga oʻtadi. Poydevorning old tomonida, V. I. Popkovni ikkinchi „Oltin yulduz" medali bilan mukofotlash toʻgʻrisidagi farmon va uning sharafiga haykal oʻrnatish toʻgʻrisidagi buyruq matni yozilgan, bronza lavha oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Кожевников Р. Ф. „Памятники героям Советского Союза",*. Скульптурные памятники Москвы*. М.: Московский Рабочий, 1983.
2. ↑  Vestnik Mera i Pravitelstva Moskvi № 65-noyabr 2011 (2189)[*sayt ishlamaydi*]
3. 1 2 3  *Zamoshkin A. I.* Lev Yefimovich Kerbel. M. Sovetskiy xudojnik. 1967. — S. 56
**Atonal musiqa** (yun. a – inkor qoʻshimchasi va tonal – ton) – 20-asr boshlaridan Yevropa mamlakatlarida odat tu-siga kirgan tonallik, lad, garmoniya va boshqalarning oʻta erkin oʻzgaruvchanligiga asos-lanib yaratiladigan musiqa. Atonal musiqa konso-nans va dissonans kontrasti, modulyatsi-yalarni inkor etadi. Ayrim Atonal musiqa parchalari soʻnggi romantiklar va impressio-nistlar ijodida uchraydi. 20-asr boshida Avstriya kompozitori A. Shyonberg, uning shogirdlari A. Vebern, A. Berg va boshqa ijodida an’anaviy yevropacha ladtonallik asosidan toʻla yoki qisman voz kechish natijasida Atonal musiqa yoki R. Kolish (1896 – 1978) tomonidan kiritilgan atonallik tushunchasi yuzaga kelgan. Atonal musiqani ma’lum darajada dodekafoniya texnikasi tartiblashtirgan. Undan Oʻzbekiston kompozitorlari kino, telekoʻrsatuv, te-atr musiqasi va boshqalarda foydalanmoqdalar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
ATOM VA MOLEKULALAR DIF-RAKSIYASI – kristallardan turli azimutal burchaklarda maksimum, mi-nimumlar hosil qilib, atom va mo-lekulalarning sochilishi. A. va m. d. ularning toʻlqin xususiyatiga ega ekan-ligini namoyon qyladigan hodisa. De-Broyl tenglamasiga asosan v tezlik bilan harakatlanayotgan atom va molekulalarning toʻlqin uzunligi teng, bunda: t – atom yoki molekula massasi, h – Plank doimiysi, Ye – energiyasi. Yengil atom va molekulalar (N,, N2, Ne, SO2)ning issiqlik harakati tezligi (Maksvell taqsimoti)ga mos keladigan de-Broyl toʻlkin uzunligi kristall panjaradagi atomlar orasidagi masofaga taxminan teng, shuning uchun kristallning sirti difraksiya panjarasi boʻla oladi. Dif-raksiya hodisasining oddiy nazariyasiga asosan uzunligi X ga teng toʻlqinlar kri-stalldan sochilib, v burchak yoʻnalishida maksimal intensivlikka ega boʻlishi uchun rik q 2rfsin9 shart bajarilishi ke-rak. Bu yerda p – difraksiya maksimumi tartibi, d – kristall davri, 8 – tusha-yotgan nur (atomlar) bilan atom tekisligi orasidagi burchak.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vitaliy Anatolevich Vasilev** (1939.28.12, Toshkent) — balet artisti, Oʻzbekistan xalq artisti (1974). Toshkent xoreografiya bilim yurtini tugatgan (1958). 1958—60 yillarda Saratov opera va balet teatrida, 1960—64 yillarda Krzoq opera va balet teatrida, 1964—79 yillarda Navoiy teatrida balet solisti. 1979-yildan Navoiy teatri balet truppasida repetitor-pedagog. Ijro etgan partiyalarida mumtoz raqs shakllarini oʻzbek millim xoreografiyasi harakatlari bilan uygʻunlashtirib, qahramonning ichki dunyosini ustalik bilan ifodalagan. Qaxramonona, hajviy, lirik-romantik va harakterli partiyalarni mohirona ijro etgan. Eng yaxshi partiyalari: Don Juan ("Don Juan"), Zigfrid ("Oqqush koʻli"), Spartak ("Spartak"), Suhayl ("Suhayl va Mehri"), Mirza Izzat ("Sevgi tumori"), Temur Malik ("Sevgi va shamshir"), Usta ("Tanavor"), Antoniy ("Antoniy va Kleopatra") va b. Hamza nomidagi Oʻzbekistan Davlat mukofoti laureata (1970).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Atonement*** (tarjimasi „Kafforat") — 2001-yilda yozilgan Ian McEwan qalamiga mansub roman. Bu romanda uchta vaqt oralagʻi, yaʼni 1935-yildagi Angliya, Ikkinchi jahon urushidagi Angliya va Fransiya hamda hozirgi kundagi Angliya tasvirlangan boʻlib, unda yuqori sinf qizining hayotini buzilishiga sabab boʻlgan xatosi, shu xato soyasida uning voyaga yetganligi hamda asarning mohiyati haqida fikr yuritilgan.

McEwanning eng yaxshi asarlaridan biri sifatida keng tanilgan bu asar, 2001-yilda Booker mukofotiga loyiq topilgan. *Atonement* romanini 2010-yilda *TIME* jurnali, 1923-yildan buyon ingliz tilida yozilgan eng buyuk 100 ta roman roʻyxatiga kiritdi.

2007-yilda ushbu kitob asosida shu nomli film Joe Wright tomonidan suratga olindi va bu film BAFTA va Oscar mukofotlariga sazovor boʻldi. Qoʻshimcha sifatida, bu filmda Saoirse Ronan, James McAvoy va Keira Knightley kabi aktyorlar rol oʻynashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Atonement*, 16–may 2008da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 1–iyul 2013`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  „Barcha vaqtlardagi 100 ta roman". *Time* (16-oktabr 2005). 29-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-dekabr 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Rooney, Anne. *Atonement: York Notes Advanced* (London: York Press, 2006) ISBN 978-1405835619
* Bentley, Nick. „Ian McEwan, *Atonement*". In *Contemporary British Fiction* (Edinburgh: Edinburgh University Press, 2008), 148-57. ISBN 978-0-7486-2420-1.

Havolalar
---------

* Atonement — McEwanning rasmiy sayti

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Butikov Vitaliy Yuryevich** (ruscha: *Бутиков Виталий Юрьевич*; 1987-yil 19-iyun, Perm) — Kristina Gorshkova bilan birgalikda muz ustida raqs musobaqalarida qatnashgan rossiyalik figurali uchuvchi. Sherigi Kristina bilan birga 2011-yilgi qishki Universiada gʻolibi va 2009-yilgi Rossiya chempionatining bronza medallari sovrindoriga aylangan. Butikov Vitaliy Yuryevich Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi.

Faoliyati
---------

Vitaliy Kristina Gorshkova bilan birgalikda 1999-yildan boshlab juftlikda figurali uchish musobaqalarida qatnashgan. Ularning birinchi murabbiyi Tatyana Kuzmina 2007-yil iyul oyida avtohalokatda vafot etgan. Keyinchalik juftlik Yelena Chaykovskaya nomidagi figurali uchish maktabida mashq qila boshlagan.

2007 — 2008-yilgi mavsumda juftlik Xorvatiyada oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri bosqichida gʻolib chiqqan, Germaniya bosqichida ikkinchi, finalda esa uchinchi oʻrinni egallagan. Keyinchalik ular oʻsmirlar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida gʻolib chiqishgan va oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchinchi oʻrin sohiblariga aylanishgan.

2008 — 2009-yilgi mavsumda Gorshkova/Butikov juftligi „kattalar" darajasida musobaqalarda chiqishni boshladi. Ular Gran-pri seriyasida Skate Canada va NHK Trophy musobaqalarining ikki bosqichida ishtirok etishdi va toʻrtinchi hamda beshinchi oʻrinlarni egalladi. Juftlik Rossiyadagi birinchi „kattalar" chempionatida bronza medallarini qoʻlga kiritdilar. 2009-yil fevral oyida ular XXIV qishki Universiadaga yoʻl olishdi va u yerda bronza medalini qoʻlga kiritgan ukrainalik Alla Beknazarova va Vladimir Zuevga atigi 0,26 ballga yutqazib, toʻrtinchi oʻrinni egallashdi.

Sportdagi yutuqlari
-------------------

*(K.* *Gorshkova bilan)*

| Musobaqa | 2006 — 2007 ㅤ | 2007 — 2008 ㅤ | 2008 — 2009 ㅤ | 2009 — 2010 ㅤ | 2010 — 2011 ㅤ | 2011 — 2012 ㅤ | 2012 — 2013 ㅤ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati | 4 | 3 |  |  |  |  |  |
| Rossiya chempionati |  |  | 3 | 6 | 5 | 7 |  |
| Oʻsmirlar oʻrtasida Rossiya chempionati | 3 | 4 |  |  |  |  |  |
| Gran-pri bosqichlari: Rossiya kubogi |  |  |  |  | 4 |  |  |
| Gran-pri bosqichlari: Skate America |  |  |  | 7 |  |  |  |
| Gran-pri bosqichlari: Trophee Erik Bompard |  |  |  | 7 |  | 7 |  |
| Gran-pri bosqichlari: NHK Trophy |  |  | 5 |  |  |  |  |
| Gran-pri bosqichlari: Skate Canada |  |  | 4 |  | 6 |  |  |
| NRW kubogi |  |  |  |  |  |  | 4 |
| Finlandiya kubogi turnirlari |  |  | 3 |  | 3 | 5 |  |
| Mont Blan kubogi |  |  |  | 2 |  |  |  |
| Qishki Universiada |  |  | 4 |  | 4 |  |  |
| Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finali | 4 | 3 |  |  |  |  |  |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „Prikaz Minsportturizma Rossii ot 12.07.2011 № 97-ng "O prisvoenii sportivnogo zvaniya „Master sporta Rossii mejdunarodnogo klassa"". 18-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2022-yil.
2. ↑  „Результаты турнира «Mont Blanc Trophy»". 10-fevral 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2010-yil.
**Atom energiyasi boʻyicha Yevropa hamjamiyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi shartnoma ―** U 1957-yil 25-martda Yevropa Iqtisodiy hamjamiyatini taʼsis etish toʻgʻrisidagi shartnoma (YeIH Shartnomasi) bilan bir vaqtda imzolangan.

**Atom energiyasi boʻyicha Evropa hamjamiyatining shartnomasi,** u asos solgan tashkilotning pastroq maqomi tufayli kamroq ma**ʻ**lum. EEC Yevropa Ittifoqining bir qismiga aylandi va 1957-yildan beri oʻzgarmadi, garchi u Evropa Ittifoqi institutlari tomonidan boshqariladi. U oʻzining mustaqil institutlari bilan yaratilgan, ammo 1967-yilgi Birlashish shartnomasi Evratom va Evropa hamjamiyatini (ECSC) birlashtirgan.

Yevropa jamoatchiligining soʻnggi paytlarda atom energiyasidan noroziligi sababli, **Atom energiyasi boʻyicha Yevropa Ittifoqi shartnomasiga** juda kam oʻzgartirishlar kiritildi. Bu baʼzilarning, ayniqsa, demokratik nazorat sohasida juda eskirgan, deb aytishiga olib keldi. Atom energiyasi boʻyicha Yevropa hamjamiyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi shartnoma, Lissabon shartnomasida oʻzgartirilgan boʻlsa-da, yadro energiyasini shartnomaga kiritish, degan xavotirlar tufayli, avvalgi barcha shartnomalarni birlashtirishga intilgan Evropa Konstitutsiyasini oʻrnatish toʻgʻrisidagi shartnomaga kiritilmagan. unga koʻpchilikni dushman qiling. Biroq, bu Evropa Ittifoqining mavjud shartnomalaridan biridir.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* https://eulaw.edu.ru/spisok-dokumentov-po-pravu-eropejskogo-soyuza/uchreditelnye-dokumenty/dogovor-ob-uchrezhdenii-evropejskogo-soobshhestva-po-atomnoj-energii/
*
**Bruno Edmund Pezzey** (1955-yil 3-fevral - 1994-yil 31-dekabr) - avstriyalik professional futbolchi, Frankfurtning Ayntraxt va Avstriya milliy terma jamoasi safida himoyachi sifatida o‘ynagan.

Klubdagi karyerasi
------------------

Avstriyaning barcha davrlardagi eng zo‘r himoyachilaridan biri sifatida e'tirof etilgan Pezzey o‘zining professional faoliyatini mahalliy "Vorarlberg" jamoasi safida boshlagan va bor-yo‘g‘i bir mavsumdan so‘ng "Wacker Insbruk" klubiga o‘tib, ikki marta liga chempionligini va ichki chempionat kubogini qo‘lga kiritgan. Keyinchalik Pezzey 1978-yilda Frankfurtning «Ayntrax» klubiga qo‘shildi. Ayntrax safida u UEFA kubogi va DFB-Pokal sovrinini qo‘lga kiritdi. "Verder" bilan to‘rt mavsum davomida biror marta Yevropa chempioni bo‘la olmadi (lekin ikki marta liga chempioni bo‘ldi) lekin, shunga qaramasdan u 1987-yilda Insbrukka qaytib, ikkita chempionat va ichki kubokni qo‘lga kiritdi.

Xalqaro karyera
---------------

Pezzey Avstriya terma jamoasi safida 1975-yil iyun oyida Chexoslovakiyaga qarshi o‘yinda debyut qildi va 1978-yilgi FIFA Jahon kubogi va 1982-yilgi Jahon kubogi ishtirokchisi bo‘ldi. Oxirgi turnirda u Madridda Shimoliy Irlandiyaga qarshi o‘yinda (2:2) Avstriyaning birinchi golini kiritdi. U terma jamoa safida 84 ta o‘yin o‘tkazib, 9 ta gol urdi. U 2016-yilda Fridrix Konsiliya bilan Avstriyaning barcha vaqtlardagi o‘yinchilari ro‘yxatida beshinchi o‘rinni egalladi. Uning so‘nggi xalqaro maydonga chiqishi 1990-yil avgustida Shveytsariyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yini bo‘ldi.

Vafoti
------

Pezzey 1994-yil Yangi yil arafasida xokkey o‘yinida qatnashganidan so‘ng, 40 yoshga to‘lishiga bir necha hafta qolganida, Insbruk kasalxonasida yurak yetishmovchiligidan vafot etdi. Undan keyin xotini va ikki qizi yolg‘iz qoldi. Avstriyaning yoshlar klubi FC Lauterach o‘zining sport majmuasini uning sharafiga nomladi.

Yutuqlari
---------

**Wacker Insbrukda**

* Avstriya Bundesligasi : 1974–75, 1976–77
* Avstriya kubogi : 1974–75

**Ayntraxt Frankfurt**

* UEFA kubogi : 1979–80
* DFB-Pokal : 1980–81

**Swarovski Tirol**

* Avstriya Bundesligasi: 1988–89, 1989–90
* Avstriya kubogi: 1988–89

Manbalar
--------

1. ↑  *Arnhold.* „Bruno Pezzey - Matches and Goals in Bundesliga".  RSSSF (9-iyun 2016-yil). Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
2. ↑  *Stokkermans.* „Bruno Pezzey - International Appearances".  RSSSF (9-iyun 2016-yil). Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
3. ↑  „Austria - Record International Players".  RSSSF (29-fevral 2012-yil). 7-dekabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
4. ↑  *Hübner.* „Trauer um Österreicher Pezzey" (de).  Berliner Zeitung (2-yanvar 1995-yil). 21-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2012-yil.
5. ↑  „Sportanlage Bruno Pezzey" (de).  FC Lauterach. Qaraldi: 19-dekabr 2012-yil.
**Anai Teliuli** (17-asrda yashagan) Qanish Satboevning yettinchi bobosi. Arg‘in Qarjas. Otasining kenja ukasi Begim vafot etgach, Qulike shoxidan Teli (Teli yaramas deb ataladi) xayrli yo‘l bilan bevasini olib, undan Anay tug‘iladi. Telinning onasidan Mirzagul,Qul, Jodiger, Niyoz, To‘qsan, Xudoyqul tug‘ilgan. *"Anayning qalmiq xotinidan Jodiger, qozoq xotinidan Niyoz, sart xotinidan Qul va Qo‘zg‘an…"* deydi Mashhur Jusip Kopeiuli (Kopeiulining nasabnomasi,60 6et).

Mashhur Yusup Kopeiuli Muso Sho‘rmonovni nolasida (1885-yilda): *"Ulug‘ bobongni so‘rasang, Anay yaxshi chol,Anaydan Qarjasning qovog‘i o‘rilar".* *.* *.* *"* ,- deydi. Anay Buxor Jirauning otasi Qalqaman botir Jolimbetuli bilan bir va uchinchi bobosi orqali qarindosh.

U Qozog‘istonning jo‘ng‘or xalqi bilan ikki yarim asrlik ozodlik urushida yashab, o‘z Vatanini dushmandan himoya qilish uchun umrini otda o‘tkazgan buyuk shaxsdir.O‘tgan asrda Qarjas qishloqlari Qoratov yon bag‘irlaridan.Buxoro xonligiga tegishli bo‘lgan Eliboy yurtiga ko‘chib kelganlarida (ehtimol, vayronkor ko‘chki hujumidan keyin) Muso Sho‘rmanov va Imantoy Satboyev kabi zukkolar yozgan nasabnomalarda 1681—85-yillarda qozoq aholi punktlarini pistirma qilgan jo‘ngʻor gubernatori Kaldan-Boshoqning.. Aytishlaricha, Qalqaman botirning boshligʻi uning hamrohi boʻlgan Anay janoblari boʻlgan.

Telinning onasidan Mirzagul, Qul, Jodiger, Niyoz, To‘qsan, Xudoyqul tug‘ilgan. "Anayning qalmoq xotinidan — Jodiger

Anayning uchta xotindan tugʻilgan olti oʻgʻli uzoq sulolaga aylandi.Eng kattasi Satidir, u Mirzaguldan Bayanoulga kelgan va undan oltita qishloq tarqalgan, ulardan biri Sho‘rman bi Kushikuli (Sh.Ualixonovning amakisi). Oʻrtanchasi Jodiger, uning toʻrtta qishloqda qoʻnim topgan avlodlaridan biri Satay janoblari boʻlib, undan Sahboevlar oilasi chiqadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *{{{title}}}*. ISBN 9965-08-265-0.
2. ↑  Qanish Satpaev. Ensiklopediya / Bas redaktor B.Ө.Jaqip. — Almati „Qazaq ensiklopediyasi", 2011 jil. ISBN 9965-893-74-8
Analgetiklar
**Analgetiklar** (qadimgi yunoncha: *ἀν* va ἄλγησις analgetik moddalar) — ogʻriqni qoldiruvchi yoki kamaytiruvchi dorilar; farmakologik taʼsiriga koʻra narkotik va narkotik-mas Analgetiklar farq qilinadi. Narkotik analgetiklarga morfin, omnopon va uning sintetik oʻrindoshlari (promedol, fenadon va boshqalar) kiradi; ular turli ogʻriqlar, jumladan shikastlanish va boshqa hollardagi kuchli ogʻriqlarni ham qoldiradi. Narkotik Analgetiklar takror-takror qabul qilinganda odam unga oʻrganib, qumsaydigan boʻlib qoladi va bu narkomaniyaga sabab boʻlishi mum-kin. Narkotikmas Analgetiklarga kimyoviy tuzili-shi turlicha boʻlgan sintetik moddalar (amidopirin, analgin, fenatsetin, atse-tilsalitsilat kislota, paratsetamol va boshqalar) kiradi; bu xil Analgetiklarning narkotik Analgetiklarga Karaganda ogʻriq qoldiruvchi taʼsiri kuchsizroq boʻlib, asosan, nevralgiya tu-sidagi ogʻriklarda, mialgiya (muskullar yalligʻlanishi)da, tish va bosh ogrigida ishlatiladi. Narkotikmas Analgetiklar ogʻriq 467qoldirish bilan bir qatorda isitma tushi-shiga va yalliglanishni bartaraf etishga ham yordam beradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Palpatsiya** (lot. palpatio — silash), paypaslash — vrachning bemorni tekshirish usuli; bunda yuza toʻqimalar va chuqur joylashgan aʼzolarni muntazam paypaslab, mas, terining temperaturasi va namligi, baʼzi ichki aʼzolarning kattakichikligi, joylanishi, yuzasi kanday ekanligi va konsisten-siyasi, tomir urish xususiyatlari, shuningdek, P.ga nisbatan bemorning re-aksiyasi (mas, ogʻriq sezishi) aniqlanadi. Bimanual (ikki qoʻl yordami-da), yuzaki (qorin boʻshligʻidagi aʼzolar kasalligida paypaslash), chuqur (tekshirilayotgan aʼzoni qoʻl bilan chuqur bosib paypaslash) va boshqa xillari bor. Suyaklar, boʻgʻimlar, muskullar, limfa tugunlari, oʻsmalar, yuza joylashgan kon tomirlar ham paypaslab tekshiriladi. Oʻpka kasalliklarini (mas, zotiljam), homilador ayollarda homilaning kattakichikligini aniqlashda P.dan foydalaniladi. Qorindagi aʼzolar: meʼda, ichak, jigar, taloq, buyrakni tekshirishda P. usuli muqim ahamiyatga kasb etadi, chunki bunda shu aʼzolar haqida aniq fikrga ega boʻlinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |