**"Bobil"** (inglizcha: *Babel*-2006 yilda rejissyor Alejandro Gonsales Inyarritu tomonidan suratga olingan psixologik dramatik film.Ko'plab xalqaro mukofotlar g'olibi, "Oskar" da yilning eng yaxshi filmi nominatsiyasida. Bu AQSh va Meksikada joylashgan xalqaro hamkorlikdagi ishlab chiqarishdir. Film bir qancha mamlakatlarda, AQSH, Meksika, Yaponiya va Marokashda sodir boʻlayotgan voqealar haqida hikoya qiladi.

Syujet
------

Bobil to'rtta hikoya va turli qahramonlardan iborat.Butun hikoya tomoshabinga o'z tartibida ochiladi.Barcha voqealar bir-biri bilan chambarchas bog'liq. Hikoya film oxirigacha tugamaydi.

### Marokash

Marokash cho'lida cho'pon Abdulla qo'rqinchli bo'rilarni otish va echkilarini ulardan himoya qilish uchun qo'shnisi Hasan Ibrohimdan 270 Vinchester M70 miltig'ini sotib oladi.Abdulla oʻgʻillari Yusuf va Ahmadga miltigʻini berib,echkilarni boqishga joʻnatadi.Yaylovda sayr qilib yurgan katta akasi Ahmad,Hasan Ibrohim aytganidek,miltig'i uch kilometrga o'q otishi mumkinligiga shubha qiladi.Ukasi Yusuf unga shunchaki otishni o‘rganishga qodir emasligini aytadi va keyin ular uzoq tortishib qolishadi.Keyin miltiq masofasini tekshirib ko‘rmoqchi bo‘lib,ikkalasi avval toshlarga, so‘ng harakatlanayotgan mashinaga,keyin esa yo‘lovchi avtobusiga qarata o‘q uzdi.Yusufning o‘qi avtobusda amerikalik sayyoh Syuzan Jonsga tegdi.Ikki bola nima bo'lganini darhol anglab, qochib ketishadi.AQSh rasmiylari bu otishmani terakt deb hisoblaydi va barcha OAVga xabar beradi. Marokash huquq-tartibot idoralari xodimlari bu ishni qat'iy va tezkorlik bilan tekshiradilar.

### Richard / Syuzan

Bu AQShdan Marokashga barcha qayg'ularini unutish va dam olish uchun kelgan er-xotin.Uchinchi farzandining o'limi ularning oilaviy munosabatlariga qattiq ta'sir qildi va sovuqlashdi.Ular Amerikada meksikalik o'qituvchi bilan qolgan Mayk va Debbining ota-onalari.Ular sayohat qilish maqsadida turistik avtobusda bo'lishgan.Va o'sha avtobusda Syuzanni Marokashda yashovchi ikki qishloq yigiti otib tashladi va uni og'ir yaraladi.O'q uzilganda, avvaliga butun avtobus sarosimaga tushadi,lekin keyin Syuzan qon ketganidan keyin hamma narsa jazavaga tushadi.Eng yaqin tibbiy markaz 7 soatlik yo'l ekanligini bilib, butun avtobus yaqin atrofdagi qishloqqa boradi.Avtobusda o'tirgan barcha sayyohlar o'z hayotlari uchun qo'rqib, avtobusni ketishni talab qilmoqdalar.Richard ulardan o'zini va xotinini kutishlarini so'raydi.Lekin baribir avtobus jo'naydi. Anvar ismli gid Richard bilan qoladi.U yerda mahalliy veterinar qon ketishini to‘xtatish uchun Syuzanning yarasini tikadi. Richard AQSh elchixonasi bilan bog'lanadi. Ularni tibbiy vertolyotda olib ketishga qaror qilingan.

### AQSh / Meksika

Meksikalik enaga Richard va Syuzan o'z farzandlari Mayk va Debbiga Kaliforniyaning San-Diego shahridagi uyda g'amxo'rlik qilishmoqda,ota-onalari esa Marokashga sayohat qilishmoqda.O'qituvchi Ameliya Syuzanning jarohatlanganini bilib,u bolalarga rejadan ko'ra ko'proq g'amxo'rlik qilayotganini bilib oladi.Shunda Ameliya o‘g‘lining Meksikadagi to‘yiga kela olmasligimdan xavotirlanadi. Richardning ruxsatisiz Ameliya bolalarni o'zi bilan Meksikaga olib ketishga qaror qiladi.Ameliyaning jiyani Santyago ularni Amerikadan olib ketadi.Ular chegarani to‘siqsiz kesib o‘tadilar,bolalarni Meksika an’analari va ko‘cha madaniyati bilan tanishtiradilar.To‘yga yetib kelishadi, to‘y kechgacha davom etadi. Ameliya kechqurun Amerikaga qaytishga qaror qiladi.Ammo Santyago aroq ta'sirida mashinani xavfli tarzda boshqaradi va amerikalik chegarachi uni mast deb gumon qilib,mashinadan tushishni buyuradi.Ammo Santyago chegarani noqonuniy kesib o‘tadi va huquq-tartibot xodimlari tomonidan ta’qib qilinadi.U Ameliya va bolalarni yo'lda qoldirib, o'zi ketadi.Oziq-ovqat va suvsiz zaiflashgan Ameliya va bolalar yordam izlab bir muddat cho'l bo'ylab kezdilar.Ameliya bolalarni tashlab, yordam izlashga boradi,faqat politsiyachi topib,hibsga oladi. U politsiyaga bolalari sahroda qolib ketganini va ular u yerga kelganini aytdi.Ammo u erga borganida,u bolalar yo'qligini ko'radi.Chegara politsiya bo'limida unga bolalar topilganini aytishadi.Richard bu ishdan qanchalik shikoyat qilmasin, Ameliya ustidan shikoyat qilmaydi. Ameliya AQSHda 16 yil noqonuniy ishlagani maʼlum boʻldi va ozod qilindi va Amerikadan Meksikaga deportatsiya qilindi.

### Yaponiya

Chieko Vataya nozik yurakli kar qiz.Onasi o'z joniga qasd qilganidan so'ng u psixologik zarba oldi.U otasiga va tengdoshlariga juda jahli chiqadi.U jinsiy provokatsiya yo'liga tushadi.U o'ziga yoqqan yigitlar bilan birga bo'lishni orzu qiladi.Lekin hamma yigitlar uni qabul qilishmaydi, chunki u kar.U politsiya detektivlari bilan uchrashadi. Ziyofatdan chiqib,uyga g'amgin qaytganidan so'ng,u tergovchi Mamiya Kenjini uyiga taklif qiladi.U uni jinsiy masxara qiladi.Ammo Mamiya unga rozi bo'lmaydi.Mamiya unga hammasini tushuntiradi,onasi balkondan sakrab tushganida otasi uxlayotganini,onasining sakrab tushganini ko‘rmaganini aytadi.Mamiya unga yozilgan varaqni beradi va uydan chiqmaguncha uni o'qimasligini so'raydi.Mamiya uydan chiqqach,otasi bilan uchrashadi va Marokashda nima bo'lganini so'raydi.Ota tergovchiga qurolni qora bozorda sotmaganini,shunchaki do‘stiga berganini aytadi. Mamiya unga xotini haqida tasalli beradi. Otaning aytishicha, xotini balkondan sakramagan, o‘zini otib tashlagan. Mamiya barga borib, Chieko bergan xatni o'qiydi. Filmda u erda nima yozilganligi aytilmagan. U televizorda Syuzanning ahvoli yaxshi ekanini, besh kundan keyin kasalxonadan chiqib ketishini bilib oladi.

Rollarda
--------

### Marokash

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Bred Pitt | Richard Jons |
| Keyt Blanchett | Syuzan Jons |
| Muhammad Ahzam | Anvar |
| Bubke Eit El Kaid | Yusuf |
| - dedi Tarchani | Ahmad |
| Amit Muryani | Abdulloh |
| Abdulkandir Bara | Hasan |
| Vohiba Zahmi | Zohra |

### Meksika

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Adriana Barrasa | Amelia |
| Gael Garsiya Bernal | Santyago |
| Elle Fanning | Debbi Jons |
| Natan Gamble | Mayk Jons |
| Klifton Kollinz Jr | Meksika chegarasida politsiya xodimi |
| Maykl Peña | Ofitser Jon |

### Yaponiya

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Rinko Kikuti | Chieko Vatai |
| Koji Yakusho | Yasujiro Vatay |
| Satoshi Nikaido | Detektiv Kenji Mamiya |
| Yuko Murata | Mitsu |
| Shigemitsu Ogi | stomatolog |

Ishlab chiqarish
----------------

Ushbu filmning byudjeti 25 million AQSH dollarini tashkil etdi,u turli investorlar,investitsiyalar hisobidan kelgan va Paramount Vantage tomonidan qo'llab-quvvatlangan.

Filmda Ameliya rolini ijro etgan aktrisa Adriana Barrasa hayotida ikki marta yurak xurujiga uchradi.Shunga qaramay,u yozda issiq Janubiy Kaliforniya cho'lida besh kun davomida film suratga olish maydonchasida chaqaloq Elle Fanningni ko'tarib yurdi

Suratga olish joylari:

1. Yaponiya : Ibaraki va Tokio .
2. Meksika : El Karrizo, Sonora, Tixuana.
3. Marokash : Warzavat, Taguenzalt - Atlas tog'lari tizmalarida joylashgan Berber qishloqlari.
4. AQSh : Kaliforniya, San-Diego, San-Isidro

Asosiy suratga olish 2005-yil 2-mayda boshlangan va oʻsha yilning 1-dekabrida yakunlangan.

Musiqa
------

Filmning asl partiturasi va musiqasi bastakor Gustavo Santaolaglia tomonidan yozilgan.Oxirgi qo'shiq taniqli bastakor Ryuichi Sakamotoning "Bibo no Aozora" qo'shig'i edi.Film musiqasi *eng yaxshi original* nota deb topildi va Oskarga sazovor bo'ldi

Taqdimot
--------

Rasmiy ravishda ushbu film AQShning ba'zi shaharlarida 2006-yil 27-oktyabrda chiqarilgan va o'sha yilning 10-noyabrida butun mamlakat bo'ylab chiqarilgan. U Osiyoda, shu jumladan Yaponiyada 2007-yilda nashr etilgan.

Naqd pul tushumlari
-------------------

Ushbu filmning birinchi rasmiy chiqishi 2006-yil 27-oktyabrda bo'lib, Amerika Qo'shma Shtatlaridagi 1251 kinoteatrda namoyish etilgan.Film AQShda 35,3 million dollar, dunyo bo‘ylab esa 101 million dollar yig‘gan. Byudjet esa 25 million AQSh dollarini tashkil etadi .

Uyda tomosha qiling
-------------------

20-fevraldan 21-maygacha Bobil DVD-da Paramount Home Entertainment tomonidan AQSh va Buyuk Britaniyada chiqarildi. DVD-dagi birinchi haftada Babylon 721 000 nusxada sotilgan va 12,3 million dollar yig'gan. 2007-yil aprel oyida esa 1 650 000 dona sotilib, 28,6 million dollar foyda keltirdi

Mukofotlar
----------

| Mukofatlari | Turkum | Qabul qiluvchi |
| --- | --- | --- |
| Akademiya mukofotlari | Eng yaxshi ishlab chiqarish |
| Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Ринко Кикучи |
| Eng yaxshi original hisob | Gustavo Santaolalla |
| Eng yaxshi film tahrirlash | Duglas Kris va Stiven Mirrione |
| Ostin filmi sharhi | Eng yaxshi aktrisa | Rinko Kikuchi |
| BAFTA Film Awards | Eng yaxshi kino |
| Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Eng yaxshi kinematografiya | Rodrigo Prieto |
| Eng yaxshi o'zgarish | Duglas Kris va Stiven Mirrione |
| Eng yaxshi qo'shiq |
| Eng yaxshi kino musiqa | Gustavo Santaolalla |
| Translyatsiya kino tanqidchilari | Eng yaxshi ishlash |
| Eng yaxshi ansambl |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Rinko Kikuchi |
| Eng yaxshi natija | Gustavo Santaolalla |
| Eng yaxshi soundtrack |
| Kann festivallari | Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Fransua Challet mukofoti (Jahon hakamlar hay'ati mukofoti) |
| Texnik bosh mukofot | Stiven Mirrione |
| Palme d'Or (Eng yaxshi kino) |
| César mukofatlari | Eng yaxshi xorijiy film | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Chikago kino tanqidchilari | Eng yaxshi kino |
| Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Eng yaxshi aktyor | Bred Pitt |
| Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Rinko Kikuchi |
| Eng yaxshi istiqbolli ijrochi |
| Eng yaxshi kinematografiya | Rodrigo Prieto |
| Eng yaxshi hisob | Gustavo Santaolalla |
| Amerika direktorlar gildiyasi | Eng yaxshi rejissyor reytingi | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Oltin globus | Eng yaxshi film — drama |
| Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Eng yaxshi aktyor | Bred Pitt |
| Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Rinko Kikuchi |
| Eng yaxshi original hisob | Gustavo Santaolalla |
| Image Awards | Eng yaxshi rejissyorlik | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Motion Picture Sound Editors Awards | Musiqa uchun eng yaxshi musiqiy montaj - badiiy film |
| Ovoz effektlari uchun eng yaxshi musiqiy montaj - xorijiy film |
| Ko'rib chiqish bo'yicha milliy kengash | Eng yaxshi jonli aktrisa | Rinko Kikuchi |
| Onlayn kino tanqidchilari | Eng yaxshi ishlash |
| Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Rinko Kikuchi |
| Eng yaxshi jonli prodyuser |
| Eng yaxshi kinematografiya | Rodrigo Prieto |
| Ajoyib ishlov berish | Duglas Kris va Stiven Mirrione |
| Eng yaxshi hisob | Gustavo Santaolalla |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Amerika prodyuserlar gildiyasi | Yil filmi prodyuseri | Alexandro Gonsales Inyarritu
Stiv Golin
Jon Kilik |
| San-Diego kino tanqidchilari | Eng yaxshi ansambl |
| Eng yaxshi natija | Gustavo Santaolalla |
| San-Fransisko kino tanqidchilari | Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Yerserik mukofotlari | Eng yaxshi film — drama |
| Eng yaxshi rejissyor | Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga
Alexandro Gonsales Inyarritu |
| Eng yaxshi aktyor | Bred Pid |
| Eng yaxshi aktrisa | Rinko Kikuchi |
| Ajoyib ishlov berish | Duglas Kris va Stiven Mirrione |
| Eng yaxshi qo'shiq |
| Eng yaxshi hisob | Gustavo Santaolalla |
| Kino aktyorlari gildiyasi | Eng yaxshi aktyorlar |
| Eng yaxshi aktrisa | Adriana Barraza |
| Rinko Kikuchi |
| Amerika Yozuvchilar Gildiyasi | Eng yaxshi ssenariy | Gilermo Arriaga |
| Yosh rassom mukofoti | O'n yoshli yoki undan kichik yosh aktyorning kinofilmdagi eng yaxshi spektakli | Natan Gamble |
| Kinofilmdagi eng yaxshi ijro – O‘n yoshli yoki undan kichik yosh aktrisa | Elle Fanning |

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* *Bobil* IMDbda

Manbalar
--------

1. ↑  „Alejandro González Iñárritu to Receive Sundance Institute's Vanguard Leadership Award". *Indiewire* (14-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 21-oktabr 2015-yil.
2. ↑  „'Babel' buzz is building". *Los Angeles times* (18-fevral 2007-yil). Qaraldi: 21-oktabr 2015-yil.