recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Lola und Bilidikid*** — 1999-yilda Kutluğ Ataman tomonidan suratga olingan Germaniya filmi. Rotten Tomatoes reytingi 40% ni tashkil qilgan.

Mazmuni
-------

Turkiyalik, ammo onasi va akasi Usmon bilan Germaniyaning Berlin shahrida yashovchi 17 yoshli Murat oʻzining jinsiy hayoti bilan kurashayotganga oʻxshaydi, otasi vafotidan buyon xonadon boshligʻi, taksi haydovchisi boʻlgan Usmon esa Muratni qattiq chaqiradi. ayolga bokiraligini yoʻqotish. Biroq Muratning gey ekanligidan shubhalanib, uning turk millatiga mansubligi uni kamsitib qoʻyishiga ishonib, Muratning maktabidagi baʼzi oʻgʻil bolalar uni taʼqib qiladi va kaltaklaydi.

Ayni paytda ayol kiyinadigan turk erkak Lola oʻzining sevgilisi Bilidikid (Billy) ismli „macho" turk erkak bilan Turkiyaga qaytish haqida bahslashadii. Billi Loladan jinsini oʻzgartirishni (erkakdan ayolga) va u bilan birga koʻchib oʻtishini xohlaydi, lekin Lola agar operatsiya qilinsa, Billi uni tark etishini bilib, ushbu taklifni rad etadi.

Usmon va ularning otalari geyligi uchun rad etgan Lola uning ukasi ekanligini bilib, Murat uydan qochib ketadi va oʻzi ishlaydigan barda Lola bilan uchrashadi. Ularning munosabatlari rivojlana boshlaydi, biroq Lola sirli tarzda gʻoyib boʻladi va Murat Billining rahm-shafqatiga qoladi, u Muratni ogʻzaki aloqa qilish uchun pul topish biznesida ishlatgan.

Koʻp oʻtmay Lola daryoda oʻlik holda topiladi. Billi Muratni Lolani kim oʻldirganini bilishiga ishontiradi, lekin ular politsiyaga masalani hal qilishiga yoʻl qoʻymasdan, oʻz qoʻllariga olishlari kerak, deb oʻylaydi. Lolaning barda ham ishlaydigan ikki dugonasi Muratga Usmon Lolaning gey ekanligini bilgach, Usmon uni zoʻrlaganini aytib berishadi. Lola uning oldiga tursa ham, Usmon uni uydan haydab yubordi. Doʻstlar Muratni Billi Usmon qanday odam boʻlsa, deb ogohlantiradilar.

Murat Lolaning qip-qizil parigidan foydalanib, Lolaning qiyofasida kiyinadi. Orqa fonda Billi oʻtirgan Murat Billi Lolani oʻldirishda aybdor deb aytgan bolalarga duch keladi. Bu uch oʻgʻilni taʼqib qilgandan soʻng, Billi bitta bolani kastratsiya qiladi va ikkinchisini pichoqlaydi, xuddi ikkinchi bola uni otib, ikkalasini ham oʻldiradi. Murat uchinchi bola bilan qoladi, u Lolaning oʻldirilishi haqida hech qanday maʼlumotga ega emasligini aytgan.

Murat uyiga qaytgach, Lolani oʻldirgan aslida Usmon ekanligini bilib qoladi. Muratning ayblovini va Usmonning aybiga iqrorligini eshitgan yigitlarning onasi Usmonga shapaloq uradi va Murat hamrohligida hijobini tashlab, uylaridan chiqib ketadi.

Rollarda
--------

* Gandi Mukli — Lola
* Baki Davrak — Murat
* Erdal Yildiz — Bilidikid
* Hasan Ali Mete — Osman
* Murat Yilmaz — Iskender
* Michael Gerber — Friedrich Schmidt
* Inge Keller — Ute Schmidt

Manbalar
--------

1. ↑  „Lola & Bilidikid". *Rotten Tomatoes*.

Havolalar
---------

* *Lola und Bilidikid* IMDbda

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
***Gus*** — 1976-yilda Walt Disney Productions tomonidan chiqarilgan, Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan, Vinsent MakEviti rejissyorligida va Ed Asner, Don Knotts va Gari Grimes bosh rollarda oʻynagan AQSh kinokomediyasi. Uning asosiy bosh rol qahramoni Gus, futbol oʻynaydigan xachirdir. Film kassada yaxshi natijalarga erishdi.

Mazmuni
-------

„Kaliforniya Atomlari" jamoasi Milliy futbol ligasidagi eng yomon jamoa boʻlib, yillar davomida biror oʻyinda gʻalaba nashidasini sura olmagan. Jamoa egasi Hank Kuper Charles Gwynn va Cal Wilson bukmekerlik idorasidan juda katta qarzdor boʻladi. Kuper ularga qarzlarini toʻlay olmasligini aytganida, bukmekerlar unga soʻnggi imkoniyatni berishadi: agar atomlar boʻlajak Superkubokda gʻalaba qozonsa, barcha qimor qarzlari kechiriladi, lekin gʻalaba qozonmasa, Gvin va Uilson oʻz egaliklarini oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Gus (1976) - Overview - TCM.com". *Turner Classic Movies*. Qaraldi: 3-noyabr 2014-yil.
2. ↑  *Ebert.* „Gus". *RogerEbert.com* (1976-yil 13-iyul). Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* *Gus* IMDbda
* *Gus* Rotten Tomatoesda

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
***Lisa i zayats*** (ruscha: *Лиса и заяц*; tarjimasi „Tulki va quyon") — Yuriy Norshteyn tomonidan suratga olingan sovet animatsion filmi.

Tulki Quyonning uyini moʻljalga olgan lavha
Tulki Quyonni haydab, oʻzi uyiga joylashgan lavha

Mazmuni
-------

Qish. Tulki va quyon oʻrmonda yashaydi. Birinchisi „muz kulbasida", ikkinchisi — „yogʻoch kulba" da yashaydi. Tulki kulbasi chiroyli, lekin u bahorda kun issib ketishi bilan erib ketadi. Shuning uchun Tulki quyonning uyini tortib olishga qaror qiladi. Jismoniy kuchdagi ustunligidan foydalanib, u hech qanday qiyinchiliksiz Quyondan uyini tortib oladi. Uysiz qolgan Quyon „toʻrt tomoni katta koʻcha" boʻlib otirganida Boʻrini uchratadi. Boʻri kutilmaganda quyonning ahvolini tushunib, unga bosqinchini quvib chiqarishda yordam berishga qaror qiladi. Ammo tulki ogʻzaki tahdidlar yordamida Boʻrini ham haydab chiqaradi.

Keyin Quyon Ayiq bilan uchrashganda ham voqea takrorlanadi.

Quyonga keyingi yordamni Buqa berishga harakat qiladi. Lekin Buqaning urinishlari ham muvaffaqiyatsizlik bilan tugaydi.

Shundan keyin Quyon Xoʻroz bilan uchrashadi. Xoʻroz ham Tulki bosqinchini quvib chiqarish uchun urinadi. U oʻzining shijoati va jasoratidan foydalanib buning uddasidan chiqadi va Tulkini haydab chiqaradi. Quyon Xoʻrozni oʻzi bilan yashashga taklif etadi va ular hayotlarini birga davom ettiradilar.

Yaratilishi
-----------

*Lisa i zayats* multfilmi rejissor Yuriy Norshteyn va uning rafiqasi rassom Francheska Yarbusova oʻrtasidagi birinchi hamkorlik natijasida yaratilgan edi. Francheska Yarbusova „Animatsiya olami yoki dunyo animatsiyasi" dasturida filmning taqdim etilishini shunday esladi: *Lisa i zayats*ni birinchi marta nashr etilishida „quyonning yahudiylarning gʻamgin koʻzlari bor"ligini bahona qilib qabul qilishmadi".

*Lisa i zayats* multfilim qahramonlari aks etgan pochta markasi
Muallif tomonidan matnni Viktor Xoxryakov oʻqigan.

Mukofotlari
-----------

* 1974-yil — Zagrebdagi II Xalqaro animatsion filmlar festivali (Yugoslaviya) — eng yaxshi bolalar filmi uchun birinchi mukofot va Zagrebdagi maxsus mukofot;
* 1974-yil — Bokudagi VII Butunittifoq kinofestivali — Multfilmlar boʻlimida birinchi mukofot

Manbalar
--------

1. ↑  Наталья Василькова. „Юрий Норштейн",*. Наши мультфильмы*. Интеррос, 2006. ISBN 5-91105-007-2.
2. ↑  „«Лиса и Заяц». Пересказ В. Н. Даля". 30-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9-yanvar 2020-yil.
3. ↑  "Mir animatsii ili animatsiya mira", avtor Irina Margolina, studiya F. A. F. 2002 god.
**Senga qurbon** (ozarbayjoncha: *Sənə Qurban*) — Alekber Tagʻiyevning ozarbayjoncha qoʻshigʻi, soʻzlari Mikayil Mushfigga tegishli. Birinchi marta 1968-yilda Zeynab Xonlarova tomonidan chiqarilgan.

Suriyada „Sana Gurbon" qoʻshigʻi 1972-yilda „Sah Al-Num" telekoʻrsatuvida bosh qahramon tomonidan arab tilida ijro etilgan. Qoʻshiqning armancha versiyasi „Karoun Karoun" 1973-yilda livanlik arman qoʻshiqchisi Adiss Harmandyan tomonidan chiqarilgan.

Qoʻshiq 2012-yilda Suriyadagi hukumatga qarshi namoyishlar chogʻida kuylangan, namoyishchilar asl matnni mamlakat rahbariyatining isteʼfosi talablari bilan almashtirgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „"Karoun Karoun": Banned Azerbaijani Love Poem Becomes 1970’s Armenian Pop Hit" (en). *Hetq.am* (24-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 23-sentabr 2021-yil.
2. 1 2  „Suriya müxalifəti "Qal sənə qurban" melodiyasını necə öyrənib?". BBC News Azərbaycanca (3-avgust 2012-yil). Qaraldi: 25-oktabr 2021-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Qoʻshiqlar | *Qoʻshiqqa oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
„**Zelenoglazoye taksi**" (ruscha: *Зеленоглазое такси*, yaʼni „Yashli koʻzli taksi") — rus bastakori Oleg Kvasha hamda shoiri Valeriy Panfilov 1987-yil yozgan qoʻshiq. Rus qoʻshiqchisi Mixail Boyarskiy kuylaganidan keyin keng tanilgan. Qoʻshiq nomiga sovet davrida taksilarda mashinaning ichki tomonidan oʻrnatilgan yashil chiroq asos boʻlgan. Yashil chiroq taksi boʻsh ekanini anglatgan.

Boshida qoʻshiqni Kvashaning oʻzi kuylagan. 1988-yil „Melodiya" firmasi har bir estrada yulduzi Kvashaning ikki qoʻshigʻini kuylagan diskni chiqarishga qaror qilgan. „Zelenoglazoye taksi" ashulasini disk uchun Mixail Boyarskiy ijro etgan. Boyarskiy versiyasi Rossiyada va sobiq sovet mamlakatlarida shuhrat qozongan. Qoʻshiq Alla Pugachyovaga ham xush kelgan, ammo unga „Krisolov" hamda „Kajdiy vozmyot svoyo" qoʻshiqlari allaqachon tayinlangan boʻlgani uchun „Zelenoglazoye taksi" qoʻshigʻi berilmagan.

SSSR Davlat teleradiosi markaziy televideniyesi Boyarskiy ijro etgan „Zelenoglazoye taksi" qoʻshigʻini „juda hazin, ifodasiz, uyquni keltiradigan" (ruscha: *«очень заунывная, невыразительная, вгоняющая в сон»*) deya taʼriflab, Boyarskiyga bu ashula bilan „Pesnya-88" butunittifoq qoʻshiq tanlovida ishtirok etishga ruxsat bermagan.

Qoʻshiqni bugunda qadar qator rus va xorijiy sanʼatkor kaver qilgan. 2007-yil Avstriyada tuzilgan „Global Deejays" guruhi ashulaning remiksini hozirlagan. Oʻsha yili fransuz qoʻshiqchisi F. R. David qoʻshiqning „Taxi" nomi bilan inglizcha kaverini eʼlon qilgan. 2009-yil AQShda tuzilgan „Brazzaville" guruhi „Green Eyed Taxi" nomi bilan ingliz tilida kaver hozirlagan. 2021-yil „IOWA" hamda „RSAC" rus musiqiy guruhlari ham qoʻshiq kaverini yozgan. Rejissor Jora Krijovnikov 2015-yil suratga olgan „Samiy luchshiy den" kinokomediyasida ashulaning oʻziga xos versiyasi ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Олег Кваша: «Я отказал Пугачёвой»" (23-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 29-may 2022-yil.
2. ↑  *Михаил Филимонов.* „«Ляпис - Трубецкой» обманул Костю Эрнста" (deadlink).  «Экспресс-газета» № 22, 2008 (2008-yil 5-iyun). 2014-yil 20-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 12-sentyabr.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 7-iyul, 2022-yil(2022-07-07)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* Mixail Boyarskiy ijrosidagi versiya YouTubeda
* „Global Deejays" remiksi YouTubeda
* F. R. David ijrosidagi versiya YouTubeda
* „Brazzaville" ijrosidagi versiya YouTubeda
* IOWA" hamda „RSAC" ijrosidagi versiya YouTubeda
„**Nargiz**" — oʻzbek xonandasi Kamoliddin Rahimov ijro etgan qoʻshiq. Qoʻshiqni 1976-yil Rahimovning oʻzi oʻzbek shoiri Komil Xorazmiy yozgan gʻazalga bastalagan. Qoʻshiq 1978-yil gramplastinkaga yozilgan. „Nargiz" Rahimov repertuaridagi eng taniqli qoʻshiqlarning biridir.

Rahimovga qoʻshiqni yozish fikri Oʻzbeksitonning Namangan viloyati, Chust tumanida joylashgan Gʻova togʻida doʻsti bilan dam olayotgan paytida kelgan. Oʻsha yerda Rahimov Komil Xorazmiynig "Devon" kitobidan „Ey, yuzing koʻzgusiga volai hayron, Nargiz" gʻazalini oʻqigan. Gʻazal Rahimovga xush kelgan va sanʼatkor unga qoʻshiq bastalashga qaror qilgan.

Rahimov ertasi kuni qoʻshiqning ilk versiyasini Erkinjon ismli doʻstiga xirgoyi qilib bergan. Doʻsti ashulani eshitib, „ehehey" degan qismi balki shart emasligini aytgan. Bunga javoban Rahimov „Ey doʻstim, mana shunisi shu ashulaning koʻrki boʻladi, xudo xohlasa", degan. Rahimov keyingi yarim yil davomida ashulani yaxshilash ustida ishlagan.

Rahimov ashulani omma oldida ilk marotaba oʻzi tor chertib kuylagan, Namangandagi drama teatri xodimi Nosir Zokir esa dutor bilan joʻr boʻlgan. Zokir qoʻshiq dastlab ijro etilganida tinglovchilar „ehehey" degan joyini eshitib, kulganini aytgan. Ammo vaqt oʻtishi bilan qoʻshiqning aynan shu qismi bilan keng tanilgan. Rahimov Avazov yozgan gʻazalda boʻlmagan „Xabar olmaysan hargiz" jumlasini oʻzi qoʻshgan.

== Manbalar ==

1. 1 2 3 4  „Kamoliddin Rahimov savollaringizga javob berdi". *BBC* (5-dekabr 2007-yil). Qaraldi: 30-may 2022-yil.
2. 1 2 3 4  *Bobojon, Shuhrat* „"Nargiz" qoʻshigʻi bilan tanilgan Kamoliddin Rahimov olamdan oʻtdi". *Ozodlik radiosi* (25-fevral 2015-yil). Qaraldi: 30-may 2022-yil.
3. ↑  Xorazmiy, Komil*. Devon* (70X108), 6,88 (o‘zbekcha), Toshkent: G‘afur G‘ulom nashriyoti, 1975 — 72 bet.

Havolalar
---------

* „Nargiz" klipi YouTubeda


Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 6-iyul, 2022-yil(2022-07-06)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
„**Freelove**" (tarjimasi „Erkin sevgi") — „Depeche Mode" ingliz musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2001-yilning 5-noyabrida guruhning „Exciter" nomli albomining uchinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. Qoʻshiqni guruh aʼzosi Martin Gore yozgan.

Qoʻshiqning singl va albom versiyalari mavjud boʻlib, sing versiyasi qisqaroqdir. Singling orqa tomonidan „Zenstation" nomli instrumental asar oʻrin olgan. Qoʻshiqqa ingliz produseri hamda ovoz muhandisi Mark Flood Ellis produserlik qilgan.

„Freelove" „Depeche Mode" guruhining DVDda ham eʼlon qilingan ilk qoʻshigʻidir. DVD relizdan guruh Filadelfiya shahrida bergan konsertdan tasvirlar hamda boshqa ikki qoʻshiq audioyozuvi oʻrin olgan. Shuningdek, diskka guruhning toʻrtta 30 soniyali bonus videoklipi ham kiritilgan. DVDdagi videolarga Anton Corbijn rejissorlik qilgan.

Guruh vokalisti Dave Gahan „Freelove" qoʻshigʻini 1993-yil eʼlon qilingan „Condemnation" qoʻshigʻidan keyin kuylagan eng yaxshi qoʻshigʻi ekanligini aytgan. Ammo tanqidchilar qoʻshiqni yaxshi kutib olmagan. 2002-yil nemis qoʻshiqchisi Sandra oʻzining „The Wheel of Time" albomi uchun „Freelove" qoʻshigʻining kaverini yozgan.

Klipi
-----

„Freelove" qoʻshigʻi klipiga John Hillcoat rejissorlik qilgan. Videoda „Depeche Mode" guruhi yuk mashinasi ustida qoʻshiq kuylab, kambagʻal mahallada boʻylab aylanayotgani tasvirlangan. Mahalla turgʻunlari bir-birdan mashinaga chiqadi va raqsga tusha boshlaydi. Video yakunida mashina va uning ustidagilar gʻoyib boʻlib, faqat oʻpishayotgan juftlik qoladi. Klip 2016-yilda „Video Singles Collection" albomida ilk marotaba rasman eʼlon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „New Releases – For Week Starting November 5, 2001: Singles" (PDF). *Music Week*. 3–noyabr 2001–yil. 29-bet. Qaraldi: 18–avgust 2021–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  „AllMusic Rating" (en). *AllMusic*.  Netaktion LLC. 2021-yil 2-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 20-yanvar.

Havolalar
---------

* „Freelove" YouTubeda (singl versiya)
* „Freelove" YouTubeda (albom versiyasi)
* Sandra kaveri YouTubeda
„**Beliye rozi**" (ruscha: *Белые розы*, yaʼni „Oq atirgullar") – „Laskoviy may" sovet guruhi ijro etgan qoʻshiq. Qoʻshiq matnini ham, musiqasini hamda Sergey Kuznetsov yozgan. Qoʻshiq bugunga qadar Rossiyada hamda qoʻshni respublikalarda mashhur boʻlib keladi. Qoʻshiqni bir necha rossiyalik hamda xorijlik xonanda kaver qilgan.

Sovet markaziy televideniyesida „Beliye rozi" qoʻshigʻi uchun olingan klip birinchi marta 1989-yilning yanvar oyida „Utrennyaya pochta" dasturi davomida namoyish etilgan. Klip 1988-yil oxirida suratga olingan boʻlgan. Qoʻshiq birdaniga shuhrat qozongan: „Laskovy May" guruhi bir zumda sensatsiyaga aylangan, guruh qoʻshiqlari butun Sovet Ittifoqi boʻylab yangray boshlagan. 2009-yilda „Perviy kanal" telekanalining „DOstoyanie RYespubliki" dasturi tomoshabinlari „Beliye rozi" qoʻshigʻini xalq mulki deb topgan.

1980-yillar yakunida qoʻshiq Polshada ham keng ommalashgan. 2008-yil yangi yil arafasida taniqli xonanda Natasha Urbanskaya „Beliye rozi" qoʻshigʻini ijro etishi ortidan ashula mamlakatda yangidan shuhrat qozongan.

Qoʻshiqni Kuznetsov 1986-yil ichkilikka mukkasidan berilganida yozgan, degan taxmin mavjud. Yaʼni, „Laskoviy may" solisti Yuriy Shatunov qoʻshiqni ilk bor ijro etgan paytida 13 yoshda boʻlgan. Kuznetsovning soʻzlariga koʻra, qoʻshiqda „oq atirgullar" bilan boshqalar tomonidan foydalanilganidan keyin, tashlab qoʻyilgan odamlar nazarda tutilgan. Kuznetsov qoʻshiqni „Laskoviy may" guruhining ilk sahnaga chiqishi ortidan bir kun oʻtib, 15 daqiqa ichida yozganini aytgan. 2013-yilda u qoʻshiqning qizil rangli ruchka bilan yozilgan ilk qoʻlyozmasi saqlanib qolganini taʼkidlagan.

Duetlar
-------

2015-yil Yuriy Shatunov va Tohir Sodiqov „Beliye rozi" qoʻshigʻini „Istiqlol" sanʼat saroyida „Bolalar" guruhi tashkil topganligining 25 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan yubiley konsertda birga ijro etishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Алексей Караковский.* „Обрыв плёнки, или Путаные воспоминания о восьмидесятых" (deadlink).  КОНТРАБАНДА (2014-yil 25-fevral). 2016-yil 31-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 31-yanvar.
2. ↑  *Сергей Чирков.* „25 лет назад, или «Белые розы» не вянут".  Аргументы и факты (2013-yil 22-may). 2016-yil 29-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 31-yanvar.
3. ↑  *Aniq.uz* „Yuriy Shatunov oddiy inson edi - Tohir Sodiqov" (uz). *Aniq.uz* (2022-yil 23-iyun). Qaraldi: 2024-yil 10-yanvar.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 28-iyul, 2022-yil(2022-07-28)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* „Beliye rozi" YouTubeda
„**Yuragim**" (toʻliq nomi **Yuragim (Happy Birthday)**) — „Dado" oʻzbek dueti ijro etgan qoʻshiq. 2000-yil guruhning „Y?" deb nomlangan ilk studiyaviy albomining beshinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. Qoʻshiq pop musiqa janrida boʻlib, 2000-yillarning birinchi yarmida Oʻzbekistonda hamda qoʻshni respublikalarda eng keng ommalashgan xitlar safiga kiradi.

„Yuragim" qoʻshigʻi lya-bemol tonalligida kuylangan. Ashulaning bandlari davomida akustik gitara yordamida chalingan riff tinglovchilarga yaxshi tanish. Qoʻshiq asosan oʻzbek tilida kuylangan, ammo ikkinchi naqoratdan keyingi oʻtish ingliz va rus tillarida ijro etilgan.

Qoʻshiqning ikki xil versiyasi mavjud. Eng keng tarqalgan versiya gitarada ijro etilgan kuy bilan boshlanadi. Ikkinchi versiya esa vokal bilan boshlanadi. Shuningdek, bu versiyada ikkinchi naqoratdan keyin ingliz va rus tillarida kuylangan oʻtish hamda yakuniy naqorat shoʻx disko musiqa janrida ijro etilgan.

„Dado" guruhi 2008-yilda oʻz faoliyatini tugatganidan keyin toʻrt yil oʻtib chiqarilgan, 7-trekdan iborat „Kosmonavti" (ruscha: *Коcмонавты*) maksi-singli bilan „Yuragim" qoʻshigʻining remiksi eʼlon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Y? by Dado on Apple Music". *Apple Music*. Qaraldi: 15-iyun 2022-yil.
2. ↑  „"Ал-вакил", "Сетора", "Уммон": ўз даврида шуҳрат қозониб, сўнг тарқалиб кетган гуруҳлар (фото ва видео)". *Perepost* (26-fevral 2022-yil). Qaraldi: 15-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (1 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 12-iyul, 2022-yil(2022-07-12)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* Albomga kiritilgan versiya YouTubeda
* Alternativ versiya YouTubeda
* 2012-yilgi remiks YouTubeda
* „Yuragim" qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi Songsterr saytida
* „Yuragim" qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi UltimateGuitar saytida
Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 8-iyul, 2022-yil(2022-07-08)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
„**My Love**" (tarjimasi „Mening sevgim") — „Westlife" irland guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2000-yilning 30-oktyabrida guruhning „Coast to Coast" nomli ikkinchi studiyaviy albomining ikkinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. Qoʻshiq Buyuk Britaniya singllar xit-paradida birinchi pogʻonacha koʻtarilgan hamda guruhning eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan yettinchi singliga aylangan.

Buyuk Britaniyada 2000-yilda eng koʻp sotilgan qoʻshiqlar orasida „My Love" 35-oʻrinni egallagan. Shuningdek, qoʻshiq 2000-yilda Buyuk Britaniyada „The Record of the Year" mukofoti bilan taqdirlangan. Qoʻshiq Buyuk Britaniyada bugunga qadar 400 ming nusxada sotilgan.

„My Love" qoʻshigʻi Jörgen Elofsson (talaffuzi: *Yorgen Elofson*), Per Magnusson (talaffuzi: *Per Magnusson*), David Kreuger (talaffuzi: *Devid Kreyger*) hamda Pelle Nylén (talaffuzi: *Pelle Naylen*) tomonidan yozilgan. Qoʻshiqqa Magnusson va Kreuger produserlik qilgan. Qoʻshiq do-major tonalligida yozilgan boʻlib, qoʻshiqchilarning vokali E4 dan A5 gacha boʻlgan diapazonni qamrab oladi.

„My Love" qoʻshigʻi uchun olingan klipga Robert Brinkmann (talaffuzi: *Robert Brinkman*) rejissorlik qilgan. Klip guruh aʼzolari Ennis va Limerick shaharlari oʻrtasida joylashgan Shannon aeroportida soʻnggi reys bekor qilingani haqida xabar topishidan boshlanadi. Klip davomida guruh aʼzolari Limerick shahri koʻchalarida, shahardagi poyezd stansiyasida hamda Moher qoyalarida kuylayotgani aks etgan tasvirlar koʻrsatilgan. „My Love" qoʻshigʻi klipi „Westlife" guruhning YouTubeda eng koʻp koʻrilgan videolarining biridir.

Manbalar
--------

1. ↑  „New Releases – For Week Starting 30-oktyabr 2000-yil: Singles" (PDF). *Music Week*. 28–oktyabr 2000–yil. 25-bet. Qaraldi: 21–iyun 2022–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  *David, Kreuger* „Westlife "My Love" Sheet Music in C Major - Download & Print". *Musicnotes.com* (2010-yil fevral). Qaraldi: 21-iyun-2022.

Havolalar
---------

* „My Love" YouTubeda
„**Tri kolodsa**" (ruscha: *Три колодца*, yaʼni „Uch quduq") — „Yalla" musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. „**Uchkuduk**" (ruscha: *Учкуду́к*) hamda „**Uchkuduk — tri kolodsa**" (ruscha: *Учкудук — три колодца*) nomlari bilan ham tanilgan. Qoʻshiq guruhning ayni nom bilan 1982-yil eʼlon qilingan studiyaviy albomiga kiritilgan. Qoʻshiq kuyini guruh aʼzosi Farruh Zokirov shoir Yuriy Entin yozgan sheʼrga bastalagan. Tarona guruhning „tashrif qogʻoziga" aylangan. Qoʻshiq uchun guruh aʼzolari taronani choʻlda ijro etayotgan aks etgan klip suratga olingan.

Qoʻshiq bir kunda yozilgan. 1981-yil „Yalla" guruhi shoir Entin bilan gastrol safarida boʻlgan. Entin Uchquduq shahrini kezib, sheʼr yozgan. Zokirov oʻsha kuni shoir qistovi bilan 40 daqiqa ichida sheʼrni kuyga solgan. Oʻsha kuni kechqurun konsert davomida „Yalla" guruhi qoʻshiqni ilk bor ijro etgan.

1981-yil Toshkent shahrida „Pesnya goda" dasturi uchun ijrolar yozib olingan. „Yalla" guruhi dastur uchun aynan „Tri kolodsa" qoʻshigʻini ijro etgan. Ammo Oʻzbek SSR Kompartiyasi Markaziy qoʻmitasining ikkinchi kotibi qoʻshiqni namoyish qilishni man qiladi. SSSR Markaziy televideniyesi rahbari Sergey Lapin aralashuvi bilan videoni efirga uzatishga ruxsat berilgan.

Qoʻshiq eʼlon qilinishi bilanoq shuhrat qozongan. Tarona „Pesnya-81" tanlovining finalida ijro etilgan. Ijro 1982-yilning 1-yanvarida SSSR Markaziy televideniyesi orqali butun Sovet Ittifoqi boʻylab efirga uzatilgan. Oʻsha yili „Yalla" guruhining „Tri kolodsa" nomli albomiga chiqarilgan.

„Tri kolodsa" guruh repertuaridagi eng keng tanilgan taronalarning biridir. Guruhning „Pesnya-81" koʻrsatuvidagi ijrosi 2018-yilda YouTubega yuklanganidan keyin 2022-yilning avgustiga qadar 6 million martadan koʻp koʻrilgan. Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha guruh va xonanda, jumladan, Shahzoda kaver qilgan. 2014-yil „Toch-v-toch" koʻrsatuvida Sevara Nazarxon qoʻshiqni Zokirov obrazida ijro etgan. Ijro yakunida Zokirovning oʻzi hamda gitarachi Ziyod Eshoxoʻjayev unga joʻr boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Шагулямов, Алишер*. Предощущение легенды* (ruscha). Ташкент: Шарк, 1999.
2. ↑  „"ЯЛЛА" − биринчи ўзбек миллий эстрада гуруҳи". *Uzanalytics* (21-may 2019-yil). Qaraldi: 14-avgust 2022-yil.
3. ↑  *Терпиловский, Фёдор* „Три запрещённых колодца" (ruscha). *Обзор* (28-avgust 2017-yil). Qaraldi: 14-avgust 2022-yil.
4. ↑  „Севара на шоу "Точь-в-точь" в образе Фарруха Закирова (25.05.2014)". *YouTube* (26-may 2014-yil). Qaraldi: 14-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Pesnya-81" koʻrsatuvidagi ijro YouTubeda
* Qoʻshiq klipi YouTubeda
„**Un-Break My Heart**" (tarjimasi „(Singan) yuragimni qayta tikla") — amerikalik qoʻshiqchi Toni Braxton (talaffuzi: *Toni Brekston*) ijro etgan qoʻshiq. Braxtonning 1996-yil chiqarilgan „Secrets" nomli ikkinchi studiyaviy albomiga kiritilgan. Qoʻshiqni Diane Warren (talaffuzi: *Dayen Uorren*) yozgan, David Foster (talaffuzi: *Devid Foster*) unga prodyuserlik qilgan. Qoʻshiq 1996-yil 7-oktyabrda LaFace Records leybli orqali albomning ikkinchi singli sifatida chiqarilgan. Qoʻshiqda muallif sobiq sevgilisidan qaytib kelishini hamda ogʻritgan koʻnglini yupatishni yolvorib soʻraydi. „Un-Break My Heart" qoʻshigʻi 1997-yilda 39-Grammy Awards marosimida „Eng yaxshi ayol pop-vokal ijrosi" (inglizcha: *) nominatsiyasida gʻolib chiqqan. Qoʻshiq butun dunyo boʻylab 10 milliondan ortiq adadda, AQShning oʻzida esa deyarli 3 million nusxada sotilgan boʻlib, eng koʻp sotilgan singllar safidan oʻrin olgan.*

„Un-Break My Heart" qoʻshigʻining jahon boʻylab bozori chaqqon boʻlgan. Tarona AQShda „Billboard Hot 100" xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilib, ushbu pozitsiyani 11 hafta davomida egallab turgan. Shuningdek, „Hot Dance Club Songs" hamda „Adult Contemporary" xit-paradlarida ham eng yuqori pogʻonani egallagan. 1998-yilda Billboard 1958-yilga borib taqaladigan 40 yillik tarixini nishonlar ekan, „Un-Break My Heart" xit-parad tarixidagi yakkaxon xonanda ijro etgan eng muvaffaqiyatli qoʻshiq deb topilgan. Yevropada qoʻshiq oʻndan oshiq mamlakat xit-paradida eng yuqori beshtalikka kirgan, Avstriya, Belgiya, Ruminiya, Shvetsiya va Shveysariya xit-paradlarida birinchi pogʻonagacha koʻtarilgan.

Qoʻshiq uchun rejissyor Bille Woodruff klip suratga olgan. Klipda Braxton suyukli yori oʻlimidan qaygʻurib, birga oʻtkazgan baxtli damlarini xotirlayotgani tasvirlangan. Xonanda 1996-yil „Billboard Music Awards" tadbiri ochilishida „Un-Break My Heart" qoʻshigʻini kuylagan. Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha xonanda va guruh, jumladan, „Weezer" rok guruhiga kaver qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Nielsen Business Media, Inc.*. Billboard*. Nielsen Business Media, Inc. 21 September 1996 — 64– bet.
2. ↑  **Billboard* 40 Years of the Top 40: The Hot 100 of the Hot 100: Top Songs of Four Decades*. Billboard, September 19, 1998.

Havolalar
---------

* „Un-Break My Heart" YouTubeda
„**Komarovo**" (ruscha: *Комарово*) — sovet va rus aktyori hamda xonandasi Igor Sklyar ijro etgan qoʻshiq. Qoʻshiq kuyini Igor Nikolayev, matnini esa rus shoiri Mixail Tanich yozgan. „Komarovo" qoʻshigʻi Sklyar repertuaridagi eng mashhur taronalarning biridir.

Qoʻshiqda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahriga tegishli Komarovo aholi punkti haqida soʻz boradi. Komarovo Sankt-Peterburgga qarashli Kurotrniy rayon ichidagi aholi punkti boʻlib, unda qoʻshiqda taʼriflangan qoyalar yoʻq. Bundan tashqari, qoʻshiqda aytilganidek Komarovoda toʻfonlar kuzatilmaydi. Fin qoʻltigʻida joylashgan Komarovoda taniqli sovet olimlari, shoirlari hamda sanʼat arboblari hordiq chiqargan.

Qoʻshiqni Nikolayev harbiy xizmatda yurganida yozgan. Sklyar qoʻshiqni hazil oʻlaroq yozib olganini, na Nikolayev, na oʻzi u ommalashishini kutmaganini aytgan. Qoʻshiqni ilk bor 1984-yilning 3-noyabrida Nikolayevning doʻsti, „Molodyojniy vecher v Ostankino" (ruscha: *Молодёжный вечер в Останкино*) dasturi olib boruvchisi Dmitriy Poletayev dastur davomida ijro etgan.

1985-yil Sklyar qoʻshiqni „Chto? Gde? Kogda?" oʻyinidagi tanaffus davomida ijro etishi ortidan butun Sovet Ittifoqi boʻylab shuhrat qozongan. 1985-yil „Nachni snachala" (ruscha: *Начни сначала*) filmida hamda taniqli „Senimi, shoshmay tur!" (ruscha: *Ну, погоди!*) multfilmining 16-seriyasida ishlatilganidan keyin yanada ommalashgan. Qoʻshiq keng tanilishi ortidan Sklyar aktyorlikdan butunlay voz kechib, xonandalik bilan shugʻullanish haqida oʻylay boshlagan, ammo pirovardida aktyorlik faoliyatini davom ettirgan.

Qoʻshiqni bir necha xonanda, jumladan, Ivanushku International guruhi, Maksim Galkin hamda Nikolayev ijro etgan. Xususan, Nikolayev qoʻshiqni 2012, 2018-yillarda shoir Tanich xotirasiga bagʻishlangan konsertlarda ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Как ради увольнительной родился хит про "Комарово"" (ruscha). *Nastroyeniye* (23-avgust 2019-yil). Qaraldi: 10-iyul 2022-yil.
2. ↑  „История песни Комарово" (ruscha). *Svirelin*. Qaraldi: 10-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Komarovo" YouTubeda


Ushbu maqolani tinglang (3 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 13-avgust, 2022-yil(2022-08-13)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
„**Davraga tush**" — oʻzbek xonandasi Rustam Gʻoipov ijro etgan qoʻshiq. 1986-yil eʼlon qilingan. Qoʻshiq qiziqchi va shoir Mirzabek Xolmedov yozgan sheʼrga bastalangan. „Davraga tush" Gʻoipov repertuaridagi eng taniqli qoʻshiqdir. Taronani bugunga qadar bir necha xonanda, jumladan, Avazbek Olimov hamda Husan kaver qilgan.

Qoʻshiq nafaqat Oʻzbekistonda, balki unga qoʻshni Qirgʻiziston, Tojikiston, Qozogʻiston va Turkmanistonda toʻylarda eng koʻp ijro etiladigan taronalarning biridir. YouTubeda Gʻoipov ijrolaridan bir toʻrt yil ichida 20 million martadan koʻp koʻrilgan. Markaziy Osiyo mamlakatlarida mazkur qoʻshiqqa raqsga tushayotganlar aks etgan videolavhalar ijtimoiy tarmoqlarda tez-tez ommalashib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ўзбегим йигитлари". *Ozodlik radiosi* (27-noyabr 2009-yil). Qaraldi: 11-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Rustam Gʻoipov - Davraga tush". *YouTube* (28-aprel 2017-yil). Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (1 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 9-avgust, 2022-yil(2022-08-09)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* „Davraga tush!" YouTubeda
* Avazbek Olimov ijrosidagi kaver YouTubeda
„**Xochesh?**" (ruscha: *Хочешь?*, yaʼni, „Xohlaysanmi?") — rossiyalik qoʻshiqchi Zemfira ijro etgan qoʻshiq. 2000-yilning 17-iyulida Zemfiraning „Prosti menya moya lyubov" nomli ikkinchi studiyaviy albomining ikkinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. Xonanda repertuaridagi eng taniqli taronalarning biri. Qoʻshiqning matnini ham, musiqasini ham Zemfiraning oʻzi yozgan.

Qoʻshiq uchun 2000-yilning mayida klip olingan. Klipdagi kadrlar 24-may kuni Moskva shahri koʻchalarida, 25-may kuni esa „Mosfilm" kino studiyasi pavilonlarida yozib olingan. Klipga Pavel Vladimirskiy rejissorlik, Vlad Opelyans esa operatorlik qilgan. 2022-yilning iyul holatiga koʻra, klip YouTubeda 26 million martaga yaqin koʻrilgan.

„Xochesh?" tanqidchilar tomonidan yuqori baholangan. „Znamya" rus jurnalida qoʻshiqning adabiy tahliliga bagʻishlangan maqola chop etilgan. Italyan adabiyotshunosi Massimo Maurizio taronani musiqiy sanʼat va adabiyot sintezi oʻlaroq baholagan. Maurizio qoʻshiq matnini 20-asrning ilk yarmida faoliyat yuritgan shoirlar, xususan, Igor Severyanin, Aleksanr Blok, Valeriy Bryusov hamda Vladimir Mayakovskiylar ijodiga qiyoslagan.

„Xochesh?" qoʻshigʻini SSSR xalq artisti, xonanda va aktrisa Lyudmila Gurchenko kaver qilgan. Xususan, Gurchenko ashulani 2001-yil suratga olingan „Stariye pesni o glavnom. Postskriptum" (ruscha: *Старые песни о главном. Постскриптум*) filmida ijro etgan. 2011-yilda esa Gurchenko ijrosidagi versiya uchun Katya Tsarik rejissorligida klip olingan. Klipda Gurchenko bilan yillar davomida rol ijro etgan aktyor va aktrisalar, xususan, Yuriy Belov, Yuriy Nikulin, Andrey Mironov, Yevgeniy Yevstigneyev, Oleg Yankovskiy, Oleg Borisov, Aleksandr Abdulov hamda Aleksandr Kadyanovskiylarning golografik siymolari ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Moroz, Elvina* „Abzats (Moskva)" (ruscha). *JZ*.  Znamya (2008). Qaraldi: 14-iyul 2022-yil.
2. ↑  „История песни «Хочешь?» – Земфира" (ruscha). *Song Story*. Qaraldi: 14-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Xochesh?" YouTubeda


Ushbu maqolani tinglang (3 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 13-avgust, 2022-yil(2022-08-13)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
Эндрю Карнеги – соатига 2 цент учун иш бошлаган қашшоқ йигит ўзидан кейин 365 млн.долларлик давлатни қолдирди. У 4 синф маълумотига эга эди. Лекин у одамларга рахбарлик қилишни ўрганди. Унга ѐрдам берган бирдан-бир усул: Одамлар билан гаплашганда фақат уларнинг истакларини инобатга олиш, шу доира кенглигидафикр юрита олиш эди. -->

**Andrew Carnegie** (*Endryu Karnegi*; 25-noyabr 1835 — 11-avgust 1919) — amerikalik tadbirkor, yirik poʻlat ishlab chiqaruvchisi, filantrop, multimillioner.

Manbalar
--------



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tadbirkor haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Oʻzbek Sulton** *(toʻliq ismi: **Abulgʻozi Muhammad Umar Bahodirxon** yoki **Oʻzbekxon**; vafoti — 1598-yil)* — shayboniylar sulolasi vakili, Jonibek Sultonning oʻgʻli, Axsikent hokimi. Oʻzbekxon Hisor (1574-yildan), Shosh hamda Fargʻona hokimi boʻlgan. Abdullaxon II vafot etganidan keyin taxtga asosiy daʼvogarlardan biri Oʻzbek Sulton boʻlgan edi. Abdullaxonning oʻrniga Abdulmoʻmin taxtga oʻtirganidan keyin Oʻzbek Sulton unga qarshi bosh koʻtaradi. 1598-yilda Abdulmoʻmin isyon koʻtarganlarga qarshi Axsikent tomon qoʻshin tortadi va shaharni qamal qiladi. Oʻzbekxon yuz bergan jangda halok boʻladi. Biroq Buxoro xoni Abdulmoʻmin ham tez orada oʻz odamlari tomonidan 30 yoshida oʻldiriladi. Shayboniylar sulolasining soʻngi vakili Pirmuhammadxon (1598—1601) taxtdan agʻdarilgandan keyin Movarounnahr hududida shayboniylar sulolasi barham topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rustamjon Ummatov*. Gʻaznai Namangon*. Toshkent: Sharq — 93 bet.
2. ↑  Hofiz Tanish ibn Mirmuhammad Buxoriy*. Abdullanoma* (Chigʻatoy tili), 1999 — 302 bet.
**Tukli arilar** (Bombys) — asalarisimonlar oilasiga mansub hasharotlar urugʻi. Uzunligi 3,5 sm gacha, tanasi qalin va uzun tuklar bilan qoplangan. Tuklar sariq, qora yoki oqish belbogʻ hosil qiladi. 300 ga yaqin turi bor, Afrika va Antarktidadan tashqari barcha qitʼalarda, asosan, togʻli va togʻ oldi hududlarda uchraydi. Jamoa boʻlib yashaydi; uyasini quruq oʻsimliklar, yoʻsinlar va boshqa bilan aralashgan mumdan yerga kuradi. Oilasi bir yillik, bitta yirik urgʻochi va bir qancha mayda urgochi ishchilardan iborat. Erkagi yoz oxirida paydo boʻlib, urgʻochisini urugʻlantirgandan keyin halok boʻladi. Urugʻlangan yosh urgʻochisi qishlab qoladi; bahorda uya qurib, yangi oilaga asos soladi. Yosh urgʻochi qoʻygan tuxumlardan faqat ishchi Tukli arilar chiqadi. Voyaga yetgan ishchi tukli arilar in qurishni davom ettiradi; qurtlar uchun nektar va chang yigʻadi. Oiladagi tukli arilar soni bir necha oʻntadan minggacha, tropik xududlarda 2 500 gacha yetadi. Tukli arilar asosiy yemxashak ekinlari (qizil sebarga, beda va boshqa dukkaklilar)ning changlatuvchilari.

Manbalar
--------

1. ↑  Williams, Paul H. (1998). "An annotated checklist of bumble bees with an analysis of patterns of description". *Bulletin of the Natural History Museum, Entomology Series* **67**: 79–152.. Qaraldi: 30 May 2012. Tukli arilar]]

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb12287623f (maʼlumot)
* GND: 4445483-1
* LCCN: sh85017981
* NDL: 00974957
* NKC: ph180727

 |
Gerakl va Stimfaliya qushlari. Liyeriyadagi (Ispaniya) Rim mozaikasining parchasi.
**Stimfaliya qushlari** — qadimgi yunon mifologiyasidagi yirtqich qushlar boʻlib, Arkadiyaning Stimfaliya shahri yaqinida yashagan. Ularni Ares boqqan, mis tumshuqlari, qanotlari va tirnoqlari boʻlgan. Ular odamlarga ham, hayvonlarga ham hujum qilishardi. Ularning eng dahshatli qurollari patlari edi, qushlar ularni oʻq kabi yerga sochardi. Ular hududdagi ekinlarni paqqos tushirar, odamlarni ham yerdilar.

Geraklning oltinchi jasorati
----------------------------

Miken shohi Evrisfey Geraklga Stimfaliya qushlarini yengishni buyurdi. Afina Pallada qahramonga bu mislsiz qiyin vazifani bajarishda yordam berdi: u Geraklga Gefest yasagan ikkita mis childirma berdi. Maʼbuda dahshatli qushlar uyasi yaqinidagi togʻda childirmalarni oʻrnatib chalishni buyurdi. Childirmalarning qattiq ovozi qushlarni havoga koʻtarishi va Gerakl kamon bilan ularga oʻq uzishi kerak edi. Gerakl qushlarni qoʻrqitdi va ularni otib oʻldirdi yoki oddiygina haydab yubordi. Pisandrning soʻzlariga koʻra, Gerakl ularga xalaqit bermadi, balki krotallarning (shaqildoq) shovqini bilan ularni haydab yubordi. Gerakl bilan jangda omon qolgan qushlar Qora dengiz qirgʻoqlariga uchib ketib, Gretsiyani tark etishdi.

Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, Arabistonda topilgan qushlar Stimfalida deb ataladi. Stimfalda Stimfal Artemida ibodatxonasi bor edi, unda qush oyoqli qizlar haykallari tasvirlangan.

Argonavtlar eposida
-------------------

Qushlar Ponte-Evkinskdagi (Kerasunte yaqinidagi) Aretiada oroliga uchib ketishdi va suzib ketayotgan argonavtlarga hujum qilishdi, lekin ular qalqon bilan oʻzlarini yopishdi. Argonavtlar Diyu oroliga yetib kelganlarida, qushlar ularga patlarini uloqtira boshladilar. Fineyning maslahati bilan ular qalqon va nayzalarni olib, kuretlarga taqlid qilib, baqir-chaqir bilan haydab yuborishdi. Bu yoki Areya orolida boʻlgan.

Zamonaviy madaniyatda
---------------------

Stimfaliya qushlari — Boris Tolchinskiyning „Ilohiy dunyo" muqobil tarixiy olamidagi mutant kalxatlardir.

Manbalar
--------

1. 1 2  Pavsaniy. Opisanie Elladi VIII 22, 4
2. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 5, 6
3. ↑   Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 13, 2
4. ↑   Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika II 1022—1082
5. ↑   Gigin. Mifi 20
6. ↑   Gigin. Mifi 30

Adabiyotlar
-----------

* *N. A. Kuhn*. Qadimgi Yunonistonning afsona va asotirlari — M.: ZAO Firma STD, 2005. — 558 b. ISBN 5-89808-013-9
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Karvon (maʼnolari).

„**Karvon**" — oʻzbekistonlik xonanda Sherali Joʻrayev ijro etgan qoʻshiq. Matni oʻzbek shoiri Usmon Azim qalamiga mansub sheʼrdan olingan qoʻshiq kuyini 1985-yilda[*manba kerak*] Joʻrayevning oʻzi bastalagan. Tarona 1971-yil Joʻrayevning yana olti boshqa qoʻshigʻi bilan bir qatorda „Karvon" (ruscha: *Караван*) plastinkasiga kiritilgan. Plastinkaga yozib olish jarayonida Abdulhoshim Ismoilov rahbarligida Oʻzbekiston teleradiokompaniyasi qoshidagi Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansambli ishtirok etgan.

„Karvon" Joʻrayev repertuaridagi eng yaxshi tanilgan taronalarning biridir. Qoʻshiqda suyukli yori boshqa yigitga turmushga uzatilgani haqida xabar topgan baxshi yigit qismati haqida kuylanadi. Plastinkaga kiritilgan versiya boshida Joʻrayev 1 daqi-yu 45 soniya davomida mungli musiqa joʻrligida bu haqida rivoyat soʻzlab bergan.

Sanjay kaveri
-------------

2018-yilda Sanjay taxallusi bilan ijod qiladigan xonanda Sanjar Javberdiyev „Karvon" qoʻshigʻiga asos boʻlgan sheʼrni umuman boshqacha kuy bilan ijro etgan. 2020-yil kaver na Joʻrayevdan, na matn muallifi Azimdan ruxsat olinmay ijro etilgani uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Intellektual mulk agentligi Javberdiyevga qarshi akt tuzib, ishni sudga oshirgan. Bu holat qoʻshiq mualliflik huquqi boʻyicha Oʻzbekiston tarixida koʻrib chiqilgan birinchi ishdir. 2020-yil Javberdiyev boshqa bu qoʻshiqni ijro etmasligi xaqida tushuntirish xati yozib bergan. 2021-yil xonanda yana javobgarlikka tortilgan va bu safar unga jarima solingan. 2022-yil holatiga koʻra, Javberdiyev ijrosidagi kaver YouTubedan oʻchirilmagan.

Javberdiyev „Karvon" qoʻshigʻini Joʻrayevdan oldin Xoliq Xursandov ijro etganini iddao qilgan. Sud ishi ochilishidan oldin Javberdiyev Joʻrayevning oʻgʻli Zohirshoh Joʻrayev bilan janjallashgani haqida xabar tarqalgan. Shoir Azimning oʻzi esa Javberdiyev qoʻshiqni kaver qilishga ruxsat soʻrab u bilan aloqaga chiqqani, ammo bunga ruxsat bermaganini aytgan. Sudga daʼvo arizasini Joʻrayev yoki Azim emas, balki Mualliflik va turdosh huquqlarni himoya qilish jamiyati kiritgan. Arizada „Karvon" qoʻshigʻi bilan bir qatorda, Joʻrayev ijro etgan „Gulbadan" va „Atirgulim" qoʻshiqlari ham iznsiz ijro etilgani aytilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шерали Жўраев – Карвон" (ruscha). *Discogs*. Qaraldi: 17-iyul 2022-yil.
2. 1 2  Bobojon, Shuhrat. „Шерали Жўраев ва Санжай "Карвон" қўшиғи устидан судлашадиган бўлди". Ozodlik radiosi (9-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 17-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Шерали Жўраевнинг «Атиргулим, атрингни соч» ва «Гулбадан» қўшиқларини рухсатсиз куйлаган СанЖай яна жавобгарликка тортилди". Daryo.uz (4-oktyabr 2021-yil). Qaraldi: 17-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (3 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 23-iyul, 2022-yil(2022-07-23)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* „Karvon" YouTubeda
* „Karvon" YouTubeda (Sanjay kaveri)
Energetika

**Standart Oil ( Standart Oil kompaniyasi va Trust )-** neftni ishlab chiqarish, tashish, qayta ishlash va neft mahsulotlarini sotish bilan shug'ullanadigan Amerika neft koorporatsiyasi .

U 1870-yilda Rokfeller, Endryu va Flagler kompaniyasi  negizida boshlang'ich kapitali 1 million dollar bilan tashkil etilgan. Kompaniya AQShning tarqoq neft ishlab chiqaruvchi kompaniyalarining qo'shilishi natijasida tashkil topgan. Neft mahsulotlarini temir yo'l orqali tashish ustidan nazorat Jon Rokfellerga Shimoliy Amerikada neft qazib olishda virtual monopolistga aylanish imkonini berdi va konlarning qulay joylashuvi va ularning kontsentratsiyasi tufayli global monopolist. Keyinchalik, kompaniya monopoliyaga qarshi qonunga kirdi va bir qancha kichik kompaniyalarga bo'lindi

Tarixi
------

Fuqarolar urushidan keyin davrda AQSh iqtisodiyoti iqtisodiy yuksalish davriga kirdi.

Neft sanoati, xususan, Standart Oil shiddat bilan rivojlandi. Kompaniya kichik va o'rta korxonalarni faol ravishda sotib oldi. 1880-yilga kelib kompaniya Qo'shma Shtatlarda ishlab chiqarilgan neftning 95 foizini qayta ishladi. 1882-yilda Standard Oil asoschisi Jon Rokfeller 40 ta sanoat kompaniyalari ( trest )dan iborat Standart Oil Trust guruhini tashkil qildi, bu unga neftni qayta ishlash sanoatini boshqarish imkoniyatini berdi. 1894-yilda Rokfeller birinchi amerikalik milliarderga aylandi.

O'sha paytda ko'pchilik koorporatsiyalar o'zlarining ta'sis etilgan davlatlaridan tashqarida mulkka egalik qila olmadilar. Bu Rokfeller hal qilishga uringan muayyan muammoni yaratdi. Standard Oil o'z faoliyatini kichik kompaniyalar guruhi sifatida boshladi. Rokfeller yangi tuzilma potentsial investorlar uchun qanday bo'lishi kerakligi haqida tasavvurga ega edi va shuning uchun u Standart Oil ning Nizomini yozdi, unga ko'ra kompaniya xodimlari hech qanday maosh olmasliklari, faqat aksiyalarni olishlari kerak edi. U aksiyalarga egalik qilish xodimlarni kompaniya kapitallashuvini oshirish uchun samarali ishlashga undaydi deb hisoblagan. Rokfeller, Endryu va Flagler pulni tejash va ishlab chiqarish samaradorligini oshirish rejasini amalga oshirdilar. Misol uchun, barrelni 2,50 dollarga sotib olish o'rniga, ular 1 dollarga o'zlarini ishlab chiqarishni boshladilar.

Rokfeller transport kompaniyalari o'rtasidagi raqobatdan foydalanib, Standart Oil rasmiy ochilishidan oldin bir barel neft uchun transport xizmatlarining o'rtacha narxi 1,65 dollarni tashkil etdi, o'rtacha narx 2,4 dollarni tashkil etdi. Bu farq Standart Oilning kuchli raqobatdosh ustunligiga aylandi.

1. ↑  Рокфеллер, Джон 2014. sfn error: no target: CITEREFРокфеллер,\_Джон2014 (help)
„**Give In to Me**" (tarjimasi „Menga taslim boʻl") — Michael Jackson ijro etgan qoʻshiq. Xonandaning 1991-yilda chiqarilgan „Dangerous" nomli studiyaviy albomiga oʻninchi tarona oʻlaroq kiritilgan. Qoʻshiq Yangi Zelandiya singllar xit-paradida ketma-ket toʻrt hafta davomida birinchi pogʻonani egallab turgan. Buyuk Britaniyaning singllar xit-paradida esa ikkinchi oʻrinni egallagan. Stilistik jihatdan „Give In to Me" hard rock janridagi qoʻshiq boʻlib, uni yozib olishda „Guns N' Roses" guruhi gitarachisi Slash ishtirok etgan. Ayrim tanqidchilarning fikricha, ashulada jinsiy aloqaga agressiv shamalar bor. „Give In to Me" faqat Yevropa, Avstraliya va Yangi Zelandiyada singl oʻlaroq chiqarilgan.

Tanqidi
-------

„Give In to Me" qoʻshigʻi eʼlon qilinishi ortidan musiqa tanqidchilari tomonidan ijobiy baholangan. „Entertainment Weekly" nashri muharriri David Browne Jackson ijrosini olqishlagan. James Masterton haftalik Buyuk Britaniya xit-paradiga yozgan taqrizida „Who Is It", „Black Or White", „Give In To Me" ashulalari Jackson ijodi choʻqqisi namunalari ekanligini yozgan.

Klipi
-----

Qoʻshiq uchun 1992-yilning 25-iyulida xonandaning „Dangerous World Tour" konsert dasturi boshlanishidan ikki kun oldin Germaniyaning Myunix shahrida klip suratga olingan. Klipda Jackson bas-gitarachi Muzz Skillings, „Guns Nʼ Roses" guruhi gitarachilari Slash va Gilby Clarke hamda klavishli asbob sozanda Teddy Andreadis bilan ashulani olomon oldida ijro etayotgani tasvirlangan. Klip yakunida Jacksonga elektr toklari urila boshlaydi. Slashning „Les Paul" rusumidagi elektrogitarasiga ham elektr toki borib uriladi. Klip „Dangerous — The Short Films" hamda „Michael Jacksonʼs Vision" videoalbomlariga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Campbell, Lisa*. Michael Jackson: The King of Pop*. Branden Books, 1993 — 309 bet. ISBN 978-0-8283-1957-7. 16-oktabr 2010-yilda qaraldi.
2. ↑  Krewen, Nick. „Shrewd and Dangerous". *The Hamilton Spectator* (22-noyabr 1991-yil). 2012-yil 4-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2010-yil. „Jackson also wants to reach a rock audience, so Guns 'N' Roses guitarist Slash contributes his two cents in Black Or White and Give In to Me, while Heavy D. splices in some rap at appropriate moments".
3. ↑  *The Atlantic, Volume 269*. Atlantic Monthly Co, 1992 — 101 bet. 12-noyabr 2010-yilda qaraldi.
4. ↑  Campbell, Lisa*. Michael Jackson: The King of Pop*. Branden Books, 1993 — 325–326 bet. ISBN 978-0-8283-1957-7. 7-dekabr 2010-yilda qaraldi.
5. ↑  „Music Review: Dangerous, by Michael Jackson". *Entertainment Weekly* (1991-yil 29-noyabr). 2012-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-avgust.
6. ↑  *Masterton, James* „Week Ending February 27th 1993". *Chart Watch UK* (1993-yil 21-fevral). Qaraldi: 2022-yil 2-avgust.

Havolalar
---------

* „Give In to Me" YouTubeda