recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ishemiya** (yun. ischo — toʻxtataman, aemia — qon), mahalliy kamqonlik, mahalliy anemiya — orga-nizmning biror qismi, aʼzo yoki toʻqimaning qonga yolchimasligi. I.ning angiospastik (tomirlar spazmidan kelib chiqadigan), obturatsion (arteriyaga tromb yoki embol tiqilishidan paydo boʻladigan) va kompression (tomirning qisilib yoki bosilib qolishiga aloqador) turlari bor. I.da mikrodirkulyasiya jarayoni buziladi. Mayda tomirlar puchayib qoladi, arteriyaning toraygan joyidan pastki qismida qon bosimi pasayadi va tomir devori tuzuk oziqlana olmaydi, toʻqima hajmi kichrayadi, temperaturasi pasayadi. Toʻqimaga kislorod yetishmay, moddalar almashinuvi va funksiya buziladi, ogʻriq sezgilari paydo boʻladi. I. toʻsatdan roʻy berib, uzoq davom etadigan boʻlsa, toʻqima nekrozi yoki infarkt kuzatilishi mumkin.

Ishemiya organ joyining oqarishi, uning haroratining pasayishi, sezuvchanlikning buzilishi (uyqusizlik hissi, qichishisj, "g'oz terisi" ni emaklash hissi), ogʻriq sindromi, qon oqimining tezligi va organ hajmining pasayishi, toʻsiq ostida joylashgan arteriya sohasidagi qon bosimining pasayishi; organ yoki toʻqimalarning ishemik hududida kislorod kuchlanishining pasayishi, toʻqima suyuqligi shakllanishining pasayishi va toʻqima turgorining pasayishi, organ yoki toʻqimalarning funktsiyasining buzilishi, distrofik oʻzgarishlar.

. Ishemiya yuzaga kelishi mexanizmlari va sabablariga koʻra  asosiy turlari

  Ishemiyaning asosiy turlari-siqilish, obsturativ va angiospastik.

   Siqish ishemiyasi-arteriyalarning tashqi tomondan ligature, chandiq, oʻsimta, begona jism va boshqalar bilan siqilishi natijasida yuzaga keladi.

   Obstruktiv ishemiya-arteriyalarning aterosklerotik blyashka, tromb yoki emboliya bilan toʻliq yopib qoʻyish yoki qisman torayish natijasidir

   Angiospastik ishemiya arteriyalarning spazmi tufayli yuzaga keladi,

Spazmga:hissiy taʼsir (qoʻrquv, hayajon, gʻazab), jismoniy omillar (sovuq, travma, mexanik tirnash xususiyati), kimyoviy vositalar, biologik stimullar (bakterial toksinlar) va boshqalar.

sabab boʻladi. Spazm asab refleks mexanizmlariga yoki qon tomir silliq mushaklariga stimulyatorlarning bevosita taʼsiriga (vazopressin, angiotensin II, endotelinning taʼsiri) asoslangan boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 

A.B.Ataman.2000

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bogʻlovchi materiallar** (qurilishda) — suv qoʻshib qorishtirganda yopishqoq, hamirsimon yumshoq massa hosil qilib, keyin toshdek qotadigan kukunsimon materiallar. Anorganik (mineral) va organik xillari bor. Anorganik Bogʻlovchi materiallar havoda qotadigan va gidravlik xillarga boʻlinadi. Havoda qotadigan Bogʻlovchi materiallar faqat ochiq havoda qotadi, namda esa qisman qotadi yoki umuman qotmaydi. Bularga ohak, gips, eruvchan shisha, gil va boshqa kiradi. Gidravlik Bogʻlovchii materiallar ochiq havodagina emas, balki nam va suvda ham qotadi. Bularga gidravlyugohak, portlandsement va boshqa kiradi. Bogʻlovchi materiallar yaxlit beton, yigʻma temirbeton konstruksiyalar va qorishmalar tayyorlashda ishlatiladi. Organik Bogʻlovchi materiallar (mas, bitum) asfaltga qoʻshiladi, tomlarni yopishda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bogʻlovchi materiallar" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu maqola **Ants on a log** haqidadir. bilan adashtirmang.
 Chumolilar daraxtga chiqishmoqda
 
**Chumolilar daraxtga chiqishmoqda** ( simplified Chinese ) - Xitoy oshxonasidagi klassik Sichuan ovqatidir. Taomning xitoy tilidagi *Mayishangshu* nomi "daraxtga chiqayotgan chumolilar", "daraxt ustidagi chumolilar", "daraxtga o'rmalayotgan chumolilar", "tepalikka chiqayotgan chumolilar" yoki "chumolilar daraxtga chiqishlari" deb tarjima qilingan. Bu shunday deb ataladi, chunki idishda maydalangan go'sht bo'laklari bo'laklarga yopishib olgan va chumolilarning shoxchalar ustida yurgan tasvirini uyg'otadi. Taom cho'chqa go'shti kabi maydalangan go'shtdan iborat bo'lib, sousda pishiriladi va loviya iplari ustiga quyiladi. Taomdagi boshqa ingredientlarga guruch sirkasi, soya sousi, o'simlik moyi, kunjut yog'i, piyoz, sarimsoq, zanjabil, va chili pastasi kiradi.

"chumolilar" qilish uchun go'sht xona haroratida qisqa vaqt davomida marinadlanadi, noodlelarni yumshatish uchun namlanadi. Vokda moy deyarli chekishgacha qizdiriladi. Qovoq, sarimsoq va zanjabil marinadlangan go'shtni qo'shishdan oldin ozgina pishiriladi. Lazzat va sharbatni so'rib olish uchun yumshatilgan noodle wokga qo'shiladi.

Hali yumshatilmagan quruq makaronlarni ham qizdirilgan yog‘da qovurib, ovqatga tuzilish qo‘shish mumkin. Noodle darhol puflanadi va ularni bambuk yoki zanglamaydigan simli skimmer bilan olib tashlash mumkin, keyin idishning qolgan qismiga qo'shishdan oldin suvni to'kib tashlash uchun qog'oz sochiqlarga o'rnating.

* Chumolilar daraxtga chiqishmoqdaChumolilar daraxtga chiqishmoqda

Ma'lumotnomalar
---------------

Xsiung, D.T.; Xom, K. (2002). Xitoy oshxonasi: 200 dan ortiq oson va haqiqiy retseptlardan iborat asosiy ingredientlar kitobi. St. Martin matbuoti. p. 48

Havolalar
---------

* Oziq- ovqat tarmog'ida Alton Braun tomonidan "Daraxtlardagi chumolilar" retsepti

Andoza:Sichuan cuisineAndoza:Chinese noodles
**Chupakabra** (ispancha: *chupacabras*, chupar soʻzidan "soʻrish" + cabra "echki": soʻzma-soʻz "echkini so‘ruvchi, echki vampiri") – fanga nomaʼlum mavjudot, shahar afsonasi qahramoni. Afsonaga koʻra, Chupakabra hayvonlarni (asosan echkilarni) oʻldiradi va ularning qonini soʻradi. Chupakabra koʻpincha badiiy filmlar, seriallar, kitoblar va multfilmlarning qahramoniga aylanadi.

Chupakabraning mavjudligi haqida ishonchli maʼlumotlar yoʻq. Shunga qaramay, ommaviy axborot vositalari vaqti-vaqti bilan Chupakabrani koʻrgan turli mintaqalardagi guvohlarning soʻzlarini tarqatmoqda. Koʻpincha hayvonlar (itlar, koyotlar, tulkilar, shoqollar) kasallik yoki mutatsiyalar natijasida oʻzgartirilgan deb xato qilishadi.

Hikoya
------

Chupakabra haqidagi shahar afsonasi 1950-yillarga borib taqaladi, oʻshanda Puerto-Rikoda qonini soʻrib olgan bir necha oʻlik echkilar topilgan. 1990-yillarning oʻrtalarida bu afsona, asosan, televideniya va internet tufayli keng tarqaldi. 1995-yilda, "Turlar" filmining taʼsiri ostida, Chupakabraning balandligi bir metrga yaqin ikki oyoqli, sariq tuk bilan qoplangan va yon tomonlardan chiqadigan boshoqlari bilan tasvirlangan tasvirlar mavjud edi. 2000-yillarning boshlarida chupakabra, birinchi navbatda, tishlari va choʻchqaning yuzi boʻlgan it yoki koyotga oʻxshash toʻrt oyoqli jonzot sifatida tasvirlangan edi.

Kashfiyot xabarlari
-------------------

Agar chupakabra haqidagi birinchi xabarlar Puerto-Rikodan boʻlsa, 1990-yillarning oʻrtalarida, afsona keng tarqalib, mashhur boʻlib borar ekan, Dominikan Respublikasi, Argentina, Boliviya, Chili, Kolumbiya, Braziliya, Gonduras, Meksika va boshqa Lotin Amerikasi mamlakatlari, shuningdek AQSHda chupakabraning topilganligi haqida xabarlar paydo boʻldi.

2005-yilda fermer Reggi Lagov uning chorva mollariga hujum qilgan junsiz, itga oʻxshash jonzotni tuzoqqa oldi. DNK tadqiqotlari natijasida maʼlum boʻldiki, jonzot juda qadimgi tuksiz qoʻy boʻlgan.

Chupakabraning mavjudligini tasdiqlovchi ishonchli ilmiy dalillar yoʻq. Ayrim mamlakatlarning ilmiy muassasalarida ushbu jonzot qoldirgan izlar asosida tadqiqot olib borilmoqda.

*

Manbalar
--------

1. ↑  *Игорь Серов.* „На Черниговщине мама чупакабры теперь воет по ночам".  Сегодня.ua (2010-yil 6-avgust). 2010-yil 22-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 19-avgust.
2. ↑  How Chupacabras Work
3. ↑  Cordelia Candelaria,Peter J. García,Arturo J. Aldama. Encyclopedia of Latino popular culture
4. ↑  Сhupacabra. Skeptic’s Dictionary
5. 1 2  Chupacabra Science: How Evolution Made a Mythical Monster
6. ↑  „On the Trail of the Chupacabras". 2011-yil 27-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 30-iyul.
7. ↑  *Эльвира Кошкина.* „В США поймали чупакабру — убийцу домашних животных" (ru) (2005-yil 29-avgust). 2009-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 18-iyul.
8. 1 2  „В США раскрыта тайна «чупакабры», терроризировавшей мексиканских и американских фермеров" (ru).  NEWSru.com (2007-yil 2-noyabr). 2009-yil 29-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 18-iyul.
9. ↑  В сентябре 2009 года мифическая Чупакабра была поймана в Америке.
**Toshmatov Azizbek Asqarali o'g'li** – 1992-yil 22-iyulda Namangan viloyati, Chust tumanida tugʻilgan. 2022-yildan O‘zbekiston yoshlar ittifoqi Namangan viloyat Kengashi raisi lavozimida ishlab kelmoqda„Toshmatov Azizbek Asqarali o'g'li viloyat hokimi tavsiyasi va delegatlarning ovozi bilan Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi Namangan viloyati Kengashi raisi etib saylandi".

Faoliyati
---------

2014-2022-yillar – Namangan muhandislik texnologiya instituti talabasi;

2017-2018-yillar – Savdo Xarid mas’uliyati cheklangan jamiyati boshqaruv kengashi raisi;

2018-2018-yillar – Chust tuman hokimligi kotib ish yurutuvchisi;

2018-2020-yillar – Yoshlar-kelajagimiz jamg‘armasi Chust tumani filiali rahbari;

2020-2022-yillar – Yoshlar ishlari agentligi Chust tuman bo‘limi boshlig‘i;

2022-yil va hozirda – O‘zbekiston yoshlar ittifoqi Namangan viloyat Kengashi raisi lavozimida ishlab kelmoqda „Toshmatov Azizbek Asqarali o'g'li viloyat hokimi tavsiyasi va delegatlarning ovozi bilan Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi Namangan viloyati Kengashi raisi etib saylandi".

Manbalar
--------
Kleyton Xitkok - organik kimyogar, kimyo professori va Berkli Kaliforniya universitetining kimyo kolleji dekani. Professor Xitkok murakkab politsiklik tabiiy mahsulotlarni sintez qilishdagi yutuqlari va kimyo hamjamiyatiga qo'shgan hissasi bilan mashhur. 1995 yilda Milliy Fanlar akademiyasining a'zosi bo'ldi.
Kleyton Xitkok bakalavr darajasini oldi. 1958 yilda Abilen Kristian universitetida kimyo bo'yicha va 1963 yilda Kolorado universitetida organik kimyo fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Bitiruv malakaviy ishi Alfred Xassner rahbarligida olib borilgan va steroidal geterosikllarning sintezi bilan shug'ullangan. Keyin u Kolumbiya universitetida Gilbert Stork bilan doktoranturadan keyingi tahsil oldi. 1964 yilda u UC Berkli fakultetiga qo'shildi va u hozirda aspirantura professori va kimyo kolleji dekani.

Xitkok murakkab, politsiklik tabiiy mahsulotlarning kimyoviy sintezi bilan mashhur bo'lib, ko'pincha g'ayrioddiy biologik faollikka ega, shu jumladan Daphniphyllum alkaloidlari, altohirtin, zaragoz kislotasi, spongistatinlar va boshqalar. U, shuningdek, Evans aldol reaktsiyasining modifikatsiyasi kabi organik sintez uchun yangi metodologiyani ishlab chiqdi.
Kleyton Xitkok oʻzining ilmiy-tadqiqot va oʻqituvchilik yutuqlaridan tashqari, Amerika Kimyo Jamiyatining (ACS) Organik kimyo boʻlimi raisi, Milliy Sogʻliqni saqlash Instituti Tibbiyot Kimyosini oʻrganish boʻlimi raisi, Tibbiyot Kimyosi boʻlimi raisi, "Kimyoviy kimyo" boʻlimi raisi sifatida kimyo hamjamiyatiga hissa qoʻshgan. Stereokimyo bo'yicha Gordon tadqiqot konferentsiyasi, Amerika fanni rivojlantirish assotsiatsiyasining kimyo bo'limi raisi, "Organic Syntheses" va "Journal of Organic Chemistry" jurnallarining bosh muharriri.
Kleyton Xitkok bir necha yuzta ilmiy maqola muallifi va "Organik kimyoga kirish" nomli kollejdagi mashhur darslikning hammuallifidir.
Kleyton Xitkok olgan mukofotlarga Ernest Gyunter mukofoti (ACS) (1986); Organik sintezdagi ijodiy ish uchun ACS mukofoti (1990); A.C.Kope olimi (1990); Prelog medali, ETH (1991); Amerika san'at va fanlar akademiyasi (1991); Milliy fanlar akademiyasi (1995); 100 yillik medali, Qirollik kimyo jamiyati (1996); H. C. Braun mukofoti (ACS) (2002); Taniqli xizmati uchun Pol Gassman mukofoti (ACS) (2004).

Manbalar
--------
**Al-Manyil** (misrcha: *المنيل* , „*nilometer*") Qohira yaqinidagi Nil daryosining Roda orolida joylashgan.

 Al-Manyil saroyiga kirish va bogʻlar.
 Al-Manyil saroy muzeyi, taxt xonasi.

Shahzoda Muhammad Ali saroyi
----------------------------

Al-Manyil saroyi va bogʻ mulki shahzoda Muhammad Ali Tevfik uchun 1899–1929-yillar oraligʻida qurilgan. Shahzoda shoh Foruqning birinchi amakivachchasi va Xediv Abbos II Hilmiyning ukasihisoblanadi. Saroy 1955-yilda Misr xalqiga berilgan.

### Al-Manyil saroy-muzeyi

Majmua oltita inshootdan iborat. Bu tuzilmalar orasida Foruqning ov kuboklari toʻplangan muzey, shahzodaning qarorgohi va jihozlari, hamda oila aʼzolarining ayrim buyumlaridan jamlangan muzey bor. Saroyda qoʻlyozmalar, gilamlar, toʻqimachilik buyumlari, misdan yasalgan buyumlar va billurlar toʻplami mavjud. Bu yerda yana noyob narsalardan – fil quloqlaridan yasalgan stol va 1000 dona kumush idishlarini koʻrish mumkin.

Asl maydonning bir qismida Meridian Hotel deb nomlangan mehmonxona qurilgan. Qolgan saroy bogʻlarida Nil daryosining kichik tarmogʻi oldidagi keng maydonda goʻzal oʻsimliklar va gullardan qilingan bogʻcha mavjud.

Al-Ayniy saroyi
---------------

Al-Ayniy saroyi eramizning 1466–1468-yillarda Ahmad Ibn al-Ayniy tomonidan qurilgan. U hukumat binosi, cherkov, harbiy kasalxona va boshlangʻich maktab sifatida foydalanilgan. 1837-yildan beri Al-Ayniy saroyi yoki Qasr Al-Ayniy (Kasr Al-Ayniy) tibbiyot maktabi va hozir Qohira universitetining tibbiyot fakulteti sifatida faoliyat olib bormoqda. U Al-Manyil orolining shimoliy qismida, Al-Manyil saroyi qarshisida taxminan 44 akr maydonga joylashgan. Bu Qohira tomonidagi koʻprikning narigi tomonidagi yangi Kasr Al-Ayniy (fransuz) oʻquv kasalxonasidan farq qiladi.

Yana qarang
-----------

* Manasterli saroy
* Qasr Al-Ayniy
* Qohiradagi saroylar

Manbalar
--------

1. ↑  „Manial Palace".
2. ↑  „Egypt: Cairo: Other - The Manial Palace" (ru). *www.touregypt.net*. Qaraldi: 2018-yil 18-mart.
3. ↑  *El Dib.* „Kasr Al Ainy, the story of a palace that became a medical school". *Kasr Al Ainy Medical Journal*.

Havolalar
---------

* Turegipdagi Manial saroyi

Koordinatalari: 30°01′39″N 31°13′45″E﻿ / ﻿30.02750°N 31.22917°E﻿ / 30.02750; 31.22917GO

|  |  |
| --- | --- |
| Misr geografiyasi | *Misrga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Koordinatalari: 38°4′16.319999999991″N 46°17′39.840000000011″E﻿ / ﻿38.07119999999999749°N 46.29440000000000310°E﻿ / 38.07119999999999749; 46.29440000000000310GO

 Kanjei zade uyi – arxitektura fakulteti
**Tabriz islom sanʼati universiteti,** shuningdek, **Tabriz sanʼat universiteti** nomi bilan ham tanilgan. Sharqiy Ozarbayjonning Tabriz shahrida joylashgan davlat universitetidir. Universitetning asosiy eʼtibori islom sanʼati va meʼmorchiligiga qaratilgan. Universitet 1997-yilda tashkil etilgan. Universitet fakultetlarining bir qismi Sahand Texnologiya Universitetidan ajralib chiqqan.

Kampus
------

 Behnam uyi Tabriz sanʼat universitetining arxitektura maktabi tarkibiga kiradi
### Xosraviy binolari

Tabriz sanʼat universitetining asosiy kampusi 36 000 kvadrat metr maydonga ega boʻlib, roʻyxatga olish boʻlimi, gimnaziya, oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish oshxonasi va kutubxonani oʻz ichiga qamrab oladi. Kampus binolari universitet kampusi uchun taʼmirlangan eski charm zavodiga tegishli inshootlardan tarkib topgan.

### Behnam uyi

Boshqa kampus Behnam uyi hududida joylashgan. Bu majmua Zand sulolasiga borib taqaladigan boy tarixga ega.

Fakultetlari
------------

* Arxitektura va shaharsozlik fakulteti
* Multimedia fakulteti
* Islom dizayn fakulteti
* Islom sanʼati fakulteti
* Amaliy sanʼat fakulteti
* Gilamchilik fakulteti
* Heris gilami fakulteti

Yana qarang
-----------

* Eronda oliy maʼlumot
* Erondagi universitetlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „دانشگاه هنر اسلامی تبریز". 2014-yil 2-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 25-avgust.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 0493 9197
* LCCN: n2012220554
* VIAF: 233121213
* en:WorldCat Identities: lccn-n2012220554

 |
Profil
**Vudro Vilson yodgorligi** ( polyakcha: *Pomnik Woodrowa Wilsona* ) - Poznan shahridagi (Polsha) Amerikaning 28-prezidenti Vudro Vilsonga bag'ishlangan yodgorlik. Yodgorlik Vudro Vilson bog'ida, Glogovska ko'chasidan asosiy kirish eshigi yonida joylashgan.

Tarixi
------

Birinchi Vudro Vilson yodgorliki Janubiy Dakota shtatidagi Rushmor tog'ida Amerika prezidentlarining mashhur haykalini yaratgan amerikalik haykaltarosh Gutzon Borglum tomonidan ishlab chiqilgan. Yodgorlik 1928-yilda Vudro Vilsonning bevasi va shahar rasmiylari ishtirokida ochildi.

Vudro Vilsonga bag'ishlangan birinchi yodgorligi nemis istilosi davrida vayron qilingan. 1963-yildan beri ushbu joyda Polsha ishchilar harakati yetakchisi Markin Kasprzakning haykali o'rnatilgan edi, 1995-yilda haykal Cholovo qishlog'ida Marcin Kasprzakning vataniga ko'chirilgan. Markin Kasprzak haykali o'rnida Vudro Vilsonga haykali polshalik me'mor Zofi Tshinchiskoy Kaminskoy tomonidan yodgorlik o'rnatildi.

1994-yilda yodgorlik qayta ta'mirlangan.

Manbalar
--------

* Janusz Pazder, O poznańskich pomnikach po 1918 roku, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/2001, Wydawnictwo Miejskie, Poznan, 2001, ss.45-46, ISSN 0137-355
**Tursunboy Bakir oʻgʻli** (qirgʻizcha: *Турсунбай Бакир уулу*) (1958. 03. 17. Oʻsh viloyati, Qorasuv) — qirgʻiz siyosatchisi va davlat arbobi. Jogorku Kengesh deputati (1995-2000, 2000-2002, 2010-2015). 2000-yilgi prezidentlik saylovlarida (0,96 foiz ovoz) va 2005 yilgi prezidentlik saylovlarida (3,93 foiz ovoz) "Erkin Qirg‘iziston" partiyasi nomidan nomzod boʻlgan.

Umrbayoni
---------

1973-yil - Qorasuv taxta omborida duradgor;

1974-yil - Qorasuv RaiPOda suvoqchi-rassom;

1975-yil - O'sh SMU-3 korxonasida 1-toifali ishchi, betonchi;

1976-1977 yillarda - Frunze ZBI zavodining 2-uy qurilish zavodida qolipchi;

1977-1979 yillar - Sovet armiyasi saflarida xizmat qilgan.

1981-yil — Rossiyaning Rostov shahrida mudofaa sanoati eksperimental ishlab chiqarishining birinchi guruh ustasi.

1984-1987 yillarda Oʻsh davlat universitetida o‘qituvchi;

1991-1995 yillarda Oʻsh davlat universitetida o‘qituvchi;

1995-2000 yillarda - Jogorku Kengeshning 1-chaqiriq deputati, xalqaro va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasi raisi;

1998-2000-yillarda MDH Parlamentlararo Assambleyasining tashqi siyosat bo‘yicha doimiy komissiyasi raisining o‘rinbosari;

1998-2000 yillarda Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Inson huquqlari boʻyicha komissiya raisi;

2000-2002 ― Jogorku Kengeshning 2-chaqiriq deputati, geosiyosat komissiyasi raisi;

2002-2008 - Qirg'iziston Respublikasining birinchi ombudsmanı;

2009-2010 - Qirg‘izistonning Malayziyadagi elchisi;

2010-2015 ― Jogorku Kengeshning 5-chaqiriq deputati;

2018 yil - "MZF Group in Qirg'iziston" MChJ bosh direktori;

2019 yil - Ishenali Arabayev nomidagi Qirgʻiziston davlat universiteti professori vazifasini bajaruvchi.

Mukofotlari
-----------

O‘sh pedagogika institutining Faxriy yorlig‘i (1987);

"Qirg'iziston Respublikasi Konstitutsiyasini muhokama qilish va qabul qilishdagi faol ishtiroki uchun" Faxriy yorlig'i;

"Manas-1000" yubiley medali (1995);

"O‘sh-3000" faxriy medali (2000);

Shaxsiy hayoti
--------------

* Otasi — Bakir Ergashev
* Onasi — Xayrinsa Aydasheva

U 55 yoshida 18-yoshli aktrisa Nuriza Burxanova bilan turmush qurgan, keyin esa kelishmovchiliklar tufayli ajrashgan edi. Aktrisadan bir o'g'li va bir qizi bor.

Tursunboy Bakir oʻgʻli bilan Qanim ismli ayoli orasidagi farq 37 yosh. 60 yoshli Bakir oʻgʻli Xalqaro Hijob kunida 23 yoshli Qanim bilan uchrashib, tanishgan hijob bilan Qur’on sovgʻa qiladi. Koʻp qarshiliklardan soʻng turmush qurishadi. 

Tursunboy Bakir oʻgʻlining 12 nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Турсунбай Бакир уулу
2. ↑  Турсунбай Бакир уулу — өмүр баяны
3. ↑  Турсунбай Бакир уулу женился на 18-летней?
4. ↑  Турсунбай Бакир уулу 37 жаш кичүү жубайы экөө расмий түрдө нике күбөлүгүн алышты
5. ↑  Турсунбай Бакир уулу эки жыл мурда үйлөнгөн жаш аялынын сүрөтүн жарыялады
6. ↑  У Турсунбая Бакир уулу родился 12-ый ребенок
**Adaldag** (900-988) — Gamburg-Bremenning yettinchi yepiskopi boʻlib, 937-yildan to vafotigacha shu lavozimda ishlagan.[]

U 900-yilda tugʻilgan, Adalvardning qarindoshi va shogirdi edi, keyinchalik Verden yepiskopi va Xildesxaym kanoniga aylangan. Otton I uni va 936-yilda arxiyepiskop Unni vafotidan keyin uni boʻsh oʻrin uchun nomzod qilib tayinladi.[]

Vakolatli shaxslarning hech biri bu qadar uzoq vaqt hukmronlik qilmagan va yeparxiya uchun hech kim bu qadar koʻp ish qilmagan, garchi uning muvaffaqiyati qisman avvalgilarning mehnati va oʻziga xos qulay sharoitlarning samarasi boʻlsa ham. U tarixda oʻzidan oʻchmas iz qoldirgan, cherkov uchun juda ham koʻp mehnati singan.[]

U Bremenning yurisdiktsiyasini daʼvo qilish uchun Kyolnning saʼy-harakatlarini qayta tiklashga qarshi chiqdi. U imperatorlar bilan, ayniqsa Otton I bilan yaqin aloqada yurisdiktsiyada boʻldi, yerga egalik qilishda va bozor huquqlarida koʻplab imtiyozlarga ega boʻldi. U Rimga safarida ikkinchisini kuzatib borgan va 961-yildan 965-yilgacha Otton I bilan birga boʻlgan va Rimda uning taxtga oʻtirgan paytida imperatorning bosh maslahatchisi sifatida tilga olingan. Otton I hokimiyatdan agʻdarilgan papa Benedikt V ni oʻz qamoqxonasiga joylashtirgan.[]

Gamburgga qaytganidan soʻng, u Adaldag bilan aloqalarni saqlab qoldi va uning imtiyozlari Otton II va Otton III tomonidan ham tasdiqlandi. U 988-yilda vafot etganligi haqida tarixiy kitoblarda maʼlumotlar uchraydi.[]
**Qodirjon Botirov** — (1956-yil 9-mart) Qirgʻizistonlik oʻzbek tadbirkor va siyosatchi. Qirgʻizistonda faoliyat koʻrsatgan Oʻzbek milliy-madaniy markazi raisi boʻlgan. Oʻz hisobidan Jalolobod shahridagi Xalqlar Doʻstligi Universitetini ochgan. 2010-yil Qirgʻiziston janubida boʻlib oʻtgan milliy nizolardan keyin mamlakatdan chiqib ketgan. Hozirda Shvetsiyada siyosiy quvgʻin.

Umrbayoni
---------

Qodirjon Botirov 1956-yilda Qirgʻizistonning Jalolobod viloyatida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan.
U Andijon Xalq xoʻjaligi institutini bitirgan.
Qodirjon Botirov oʻzining tadbirkorlik faoliyatini 1980-yillarning ikkinchi yarmida oʻz kooperativini ochib boshlagan. Uning faoliyati mahalliy oʻzbeklar jamoasi orasida koʻzga koʻringan, 1992 - yildan Jalolobod viloyat Oʻzbek Milliy madaniy markazi raisi oʻrinbosari etib saylangan. Milliy madaniy markazda Qodirjon Botirov oʻz faoliyatini asosan qirgʻizistonlik oʻzbek maktablari uchun darsliklar tayyorlash va kadrlarni yetishtirib chiqarish maqsadida taʼlim sohasiga qaratgan. U Jalolobod shahridagi Olimjon Botirov nomidagi Xalqlar Doʻstligi universitetining asoschilaridan boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  Lider uzbekskoy obщini v Kirgizii poluchil ubejiщe v Shvesii, lenta.ru
3. ↑  Qirgʻizistondagi taniqli oʻzbek rahbarlaridan boʻlgan Qodirjon Botirovga savol bering - **BBC radiosi**

Havolalar
---------

* „Qodirjon Botirov: Bizni qoʻrquv tufayli taʻqib qilishmoqda", *Ozodlik Radiosi*



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
AQSh patenti
**Patent** (lotincha: *patens* — ochiq, aniq, ravshan) — texnik yechim yoki ixtironing davlat tomonidan eʼtirof etilganligini va ixtirochining oʻz ixtirosiga olgan mutlaq huquqini tasdiqlovchi hujjat. Patent olish jarayoni, patent oluvchining maʼsuliyatlari va eksklusiv huquqlari turli mamlakatlarda turlichadir. Shunday boʻlsa ham, har bir patent olish uchun yozilgan arizada ixtironing biror-bir yangilik kiritayotgani haqida maʼlumot boʻlishi kerak. Koʻp mamlalakatlarda berilgan eksklusiv huquqlar boshqalar patentlangan ixtironi ruxsatsiz yasashi, qoʻllanishi, sotishi yoki tarqatishi oldini oladi.

Xalaqaro Savdo Tashkilotining mualliflik huquqlari boʻyicha shartnomasiga koʻra, bu tashkilotga aʼzo mamlakatlarda har qanday sohadagi ixtiro uchun patentlar mavjud boʻlishi zarur.

Patentni odatda davlat beradi. Davlat patent idorasi tomonidan ixtiro muallifiga yoki ariza boʻyicha huquqiy vorisiga beriladi. Koʻp mamlakatlardagi qonunlariga koʻra, patent 15—20 yil muddatga beriladi. Baʼzi mamlakatlarda ixtorolarni himoyalash vaqti odatda kamida 20 yil boʻlishi kerak. Patent odatda shu patent chiqarilgan mamlakat hududida amal qiladi. Xalqaro amal qiluvchi patentlar ham mavjud. Baʼzi mamlakatlarda maʼlum bir sohalardagi ixtirolar uchun patent berilmaydi.

Oʻzbekistonda ixtirolar, foydali model, sanoat namunasiga nisbatan qoʻyiladigan patent olish huquqini vujudga keltiradigan talablar hamda patent idorasining bunday hujjatni berish tartibi mamlakatning „Ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalari toʻgʻrisida"gi qonuni (1994-yil 6-may) da belgilab berilgan.

Bir qancha mamlakatlarda tadbirkorlik faoliyatining muayyan turlari bilan shugʻullanish uchun berilgan maxsus ruxsatnoma ham „patent" deb ataladi. Davlatdan bunday patentni sotib olish tadbirkorlarni (odatda, yakka tartibdagi tadbirkorni) bundan keyingi (bir yilga yoki boshqa davrga) soliqlar toʻlashdan ozod etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Patentlar: Koʻp beriladigan savollar (ingl.)".  Mualliflik Huquqi Boʻyicha Xalqaro Tashkilot. 2013-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 26-oktyabr.

 (Wayback Machine saytida 2013-02-25 sanasida arxivlangan)
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Patentlar*** haqida turkum mavjud |

* Mualliflik huquqi bilan shugʻullanuvchi ofislar roʻyxati (Mualliflik Huquqi Boʻyicha Xalqaro Tashkilot) (ingl.)
* (Wayback Machine saytida 2010-08-09 sanasida arxivlangan)

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sunnatulla Anorboyev** (9-sentyabr 1922-yil — 30-mart 2003-yil) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1973). Toshkent pedagogika institutini tugatgan (1946). Birinchi kitobi — „Hikoyalar" (1957). „Oqsoy shalolalari" (1958), „Toʻrtkoʻzning boshidan kechirganlari" (1962), „Mehr" (1964), „Umr" (1972), „Qissalar" (1974), „Oltin qoziq" (1976), „Suzib borar arxarlar" (1982) kabi qissalar toʻplami nashr etilgan. „Goʻzallik izlab" (1960), „Xayr, bogʻchajon, bogʻcha!" (1962), „Hamsuxbatlar" (1969), „Yoʻlda yoʻldosh boʻlganlar", „Ustoz va shogirdlar" (1970), „Parvoz" (1973), „Yaxshilik urugʻi" (1986), „Yaylov gurunglari" (1988), „Anqov" (1999), „Saylanma" (1986, 2 jildli) singari ocherklar va hikoyalar toʻplamlari muallifi. „Oqsoy" (1961), „Sayli" (1979) romanlari rus tili va boshqa tillarga tarjima qilingan.[]

Uning asarlarida odamlarning chorvachilik va ovchilik hayot tarzi koʻp ifodalangan, shu bilan birga, u turli yorqin timsollardan foydalangan — uning qahramonlari betakror va oʻziga xosdir. Shuningdek, u insonlarni tabiat boyliklarini saqlashga chorlagan.

„Oqsoy", „Toʻrtkoʻzning boshidan kechirganlari", „Sulaymon ovchi va uning iti haqida", „Musicha bilan qaldirgʻoch qissasi", „Suzib borar arxarlar" — ushbu barcha asarlar insonlarning koʻchmanchi va choʻponlik hayot tarzi haqida soʻzlaydi.

Uning „Toʻrtkoʻzning boshidan kechirganlari" hikoyasi koʻp marotaba nashrdan chiqqan va bolalar orasida katta shuhrat qozongan. Hikoya qahramonlari Toʻrtkoʻz, Olapar va Koʻppak odam tilini tushunadi. Toʻrtkoʻzdan farqli jihati, Koʻppak mehrsiz va hudbin, shuning uchun Koʻppak kitobxonda yoqimsiz turli salbiy sifatlarni namoyon etadi, Toʻrtkoʻz esa havas hissini uygʻotadi. Toʻrtkoʻz onasi Olaparga oʻz podasini boʻrilardan himoya qilishda yordam beradi. Toʻrtkoʻzga xos fazilatlardan yana biri maqtanishni bilmasligidir. Qoravoyning doʻstlari uni eng zoʻr boʻribosar, jasur, dovyurak va kuchli deya olqishlaganlarida ham magʻrurlanib ketmaydi.

Sunnatilla Anorboyev nafaqat hayot va tabiat haqida, balki „Bahs" va „Qoʻrqoq" hikoyalarini ham yozgan boʻlib, ular boshlangʻich sinf oʻquvchilarining oʻqish kitobiga kiritilgan. Yozuvchi 2003-yil 30-martda Toshkent shahrida vafot etgan. „El-yurt hurmati" ordeni bilan taqdirlangan (1999).[]

Manbalar
--------




  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bayroq** — bir mamlakatni yoki tashkilotni namoyish qiluvchi rangli mato parchasi. Asosan uzun choʻpning uchida boʻladi. Har bir mamlakatning mustaqilligini bildirgan bayrogʻi bor.

Daniya bayrogʻi hozirgi davlatlar bayroqlari ichida eng qadimgisidir

**Bayroq** —

1. tayoq, sim va boshqa narsaga mahkamlangan muayyan rang va oʻlchamdagi mato. Oʻrta asrlarda turkiy xalqlar orasida u tugʻa deb atalgan. Oʻrta asrlarda Gʻarbiy Yevropa shaharlarida tabaqa, uyushma va korxona oʻz bayrogʻiga ega boʻlgan;
2. davlatning rasmiy ramzi (qarang: Davlat bayrogʻi).

2015-yilga koʻra davlatlar bayrogʻi (mamlakat hududi ustida tushirilgan)
Bayroq soʻzi „botroq" soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, botirmoq maʼnosida keladi.[] Qadimgi turklar tuproqqa botirilgan tirgovichlarning uchiga qabilalarinngi ramzi sifatida matolar yoki iplar osar edilar. Vaqt oʻtishi bilan bu „Tuproqga botirilgan yogʻoch" „toʻlqinlangan davlat ramzi"ga aylanadi.

Avval bayroqlar faqatgina habarlashish, signal berish kabi maqsadlarda ishlatilgan. Mamlakatlar oʻz bayroqlariga ega boʻlishlari esa, Oʻrta asrlarda urushlarda ikki taraf bir-biridan farqlanmoq uchun bayroq ishlatilgan. Shunday qilib har bir mamlakatning oʻz bayrogʻi paydo boʻla boshlagan.

Xristofor Kolumb davrida har bir kema qaysi mamlakatga mansub ekanligini bildirish uchun oʻzlari bilan bayroq olib yurishlari majburiy edi. Buning natijasida hozirgi kunimizdagi bayroq sistemasi yaralgan.

Yana qarang
-----------

* Bayroqlar ro'yxati
* Davlat bayrogʻi

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Chirchiq davlat pedagogika universiteti** - Chirchiq shahrida joylashgan universitet.

Tarixi
------

Universitet Oʻzbekiston Prezidentining 2017-yil 27-iyuldagi PQ-3152 sonli Qaroriga asosan maktabgacha, maktab va maktabdan tashqari taʼlim muassasalarining tarbiyachilar, boshlangʻich sinf ayniqsa aniq fanlar va chet tillari boʻyicha oʻqituvchilarga boʻlgan ehtiyojlarini qondirish, tumanlar va qishloq joylaridagi taʼlim muassasalarini yuqori malakali pedagog kadrlar bilan taʼminlash hamda xalqaro standartlar darajasiga mos oliy maʼIumotli pedagog kadrlar tayyorlash tizimini joylarda tashkil etishni yanada takomillashtirish va taʼlim sifatini yaxshilash maqsadida tashkil etildi
.

Havolalar
---------

TVChDPU rasmiy Telegram sahifasi

TVChDPU rasmiy Instagram sahifasi

TVChDPU rasmiy Facebook sahifasi

TVChDPU rasmiy veb-sayti

Manbalar
--------

1. ↑  "Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika universiteti" *OʻzME*. Ch-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aleksandr Aleksandrovich Kovalyov** (1986-yil 24-sentyabrda tugʻilgan) — Qozogʻistonda tugʻilgan oʻzbekistonlik professional futbolchi, soʻnggi marta Bekobodning „Metallurg" jamoasida oʻynagan. U himoyachi sifatida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Kovalyev 2010-yilning fevralida Bekobodning „Metalurg" jamoasida ikki mavsum o‘tkazganidan so‘ng „Bunyodkor" bilan ikki yillik shartnoma imzolagan edi. Kovalyev „Bunyodkor" safida 2010-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasi guruh bosqichida bir marta maydonga tushgan.

Kattalar darajasida u 18 yoshida Toshkentning „Lokomotiv" jamoasi tarkibida oʻynagan. U O‘zbekiston chempionatidagi ilk golini 2005-yilning 25-oktyabrida „Qizilqum" darvozasiga kiritgan. „Lokomotiv"da bir mavsum oʻtkazganidan soʻng Samarqandning „Dinamo"siga oʻtdi, soʻngra "Nasaf" va Bekobodning „Metallurg" klublarida toʻp surdi. 2009-yilda Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqirilgan, ammo maydonga tushmagan.

2010-yilda u „Bunyodkor" safida 7ta o‘yinda maydonga tushib, o‘sha mavsumda jamoa mamlakat chempioniga aylangan. Osiyo chempionlar ligasi bahslarida ham ishtirok etgan.

2011/12-yilgi mavsumda u „Enisey" safida Rossiya birinchi divizionida oʻynagan, 24 ta oʻyinda ishtirok etgan. O‘zbekistonga qaytgach, sobiq jamoasi — „Metallurg" (Bekobod)da o‘ynadi. 2016-yildan beri u professional darajada oʻynamadi.

2016-yildan beri Kaliningrad viloyatida yashaydi. Oʻzbekiston oliy ligasida 170 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Aleksandr Kovalyov" (Russian).  Sportportal.uz (2010-yil 16-fevral). 2011-yil 4-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
2. ↑  „Match: Al-Ittihad vs Kuruvchi Tashkent – AFC Champions League".  ESPN Soccernet (2010-yil 14-aprel). 2012-yil 21-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-sentyabr.
3. ↑  Glavniy trener natsionalnoy sbornoy Uzbekistana oglasil sostav igrokov poedinka protiv Malayzii
4. ↑  V „YeNISYeYe" PROYDYeT PROSMOTR IGROK „BUNYeDKORA"

Havolalar
---------

* Aleksandr Kovalyov at Soccerway
* FootballFacts.ru saytidagi profil
**Turk tarixi tezisi,** 1930-yillarda Mustafo Kamol Otaturkning daldasi bilan yaratilgan tarixiy talqin. 1930-yilda yuz nusxada nashr etilgan "Turk tarixining asosiy yoʻnalishlari "nomli asar Turk tarixi tezislarining eʼloni hisoblanadi. Ushbu asar asosida tayyorlangan va 1931-1941 yillar oraligʻida litseylarda oʻqitiladigan toʻrt jildlik darslik Turk tarixi tezislarining asosiy matnlaridan biridir. Bu islom va nasroniylik oʻrtasidagi ziddiyatga asoslangan Usmonli tarixi tezislari va turklarga qarshi yozilgan Gʻarb tarixi tezislariga munosabat sifatida ilgari surildi. Ilmiy doiralarda Turk Tarixi Tezisining siyosiy maqsadlari, xayolparast yoki romantik millatchilik jihatlari borligi uchun tanqid qilindi.
Mustafo Kamol 1923 yilda Istanbul universiteti professorlar kengashiga "ilm-fan sohasida milliy istiqlolimizni yakunlash" vazifasini berdi. Turk tarixi tezisi 1930-yillarda Usmonli tarixshunosligining merosi boʻlgan islomiy markazli tarixiy talqinlar va yevromarkazli tarixiy talqinlarga qarshi muqobil milliy talqin ishlab chiqish maqsadida ilgari surilgan edi. Otaturk g'arb tarixi tezislarini to'g'ri deb qabul qilib, maktablarda o'qitish o'rniga milliy tarix yozilishi kerak, deb hisoblardi. XV asrdan boshlab G'arb tarixshunoslari yunon tsivilizatsiyasini tsivilizatsiya boshlangan joy sifatida berishgan. Tarixga bunday qarashda turklar O‘rta Osiyodagi ko‘chmanchi qabilalar sifatida tasvirlangan. Ayniqsa, o'n to'qqizinchi asrdan boshlab, bu tezis irqchi antropologik yondashuvlar bilan irqiy mansublikka ( sariq irq, Braxifesal oq irq va boshqalar) asoslangan bo'lishga harakat qilindi. Fransuz maktabi o‘quvchisi Afet Inan Otaturkga fransuz tarixi kitoblarida turklarning sivilizatsiya asarlari yo‘qligini va turklar "ikkinchi darajali sariq irq, bosqinchi vahshiy qabila" deb atalganini aytadi. Biroq, Otaturk tomonidan oʻqilishi maʼlum boʻlgan ikki muhim tarix kitobida turklarga jiddiy oʻrin berilgan. Birinchisi, Jozef de Guignes tomonidan 1756 yilda Parijda nashr etilgan 5 jildlik Histoire générale des Huns, des Turcs, des Mogols, et des autres Tartares occidentaux. Ikkinchisi, 1920-yilda HG Uells tomonidan nashr etilgan 1208 betlik "Tarixning konspekti". Muallifning Otaturk tomonidan qabul qilingan "doimiy dunyo tinchligi" haqidagi fikrlari Nutukda nomi bilan birga takrorlanadi.
Yaylov
 Yozgi maydon
 Kungaboqar maydoni
**Dala** — bu qishloq xoʻjaligi maqsadlarida ishlatiladigan daraxtsiz, odatda tekis va keng yer uchastkasi boʻlib, qishloq xoʻjaligi yerlarining asosiy turlari oʻtloqlar, bogʻlar va yaylovlar bilan bir qatorda turadi.

Qishloq xoʻjaligida foydalanishda dalalar quyidagilar uchun ishlatilishi mumkin:

* Yetishtirish bir qator qishloq xoʻjalik ekinlari haydaladigan yer ustida — asosan boshoqli va dukkakli ;
* Oʻtlab qoramol kuni yaylovdan .

Baʼzi namlikni yaxshi koʻradigan ekinlarni yetishtirish uchun suv bosgan dalalarning maxsus turi talab qilinadi.

Uzum, shoxcha kabi tirmashib chiqib õsadigan oʻsimliklar yetishtirish uchun ishlatiladigan maydonlar odatda uzumzor, hmelnik va boshqalar deb ataladigan va shunga qaramay, qishloq xoʻjaligining bir turi sifatida qaralishi mumkin bõlgan maxsus yer turiga ajratiladi.

Maydonlarni muhofaza qilish
Suvni tartibga solishni yaxshilash uchun pasttekislik dalalari va tuproqni eroziyadan himoya qilish uchun plantatsiyalardan foydalanish mumkin.

Yana q.
-------

* Lola sayli

Manbalar
--------

Adabiyot
--------

* Pole (v selskom xoz-ve) // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
**Vasily Shaptsiaboi** ( belaruscha: *Васіль Васільевіч Шапцябой*;1979-yilda tugʻilgan) – belaruslik sportchi, qishki (chang'i va biatlon) va yozgi (velosport va yengil atletika) paralimpiya o'yinlari ishtirokchisi; Belarus Respublikasida xizmat ko'rsatgan sport ustasi.

U Sochida 2014-yilgi qishki paralimpiya o'yinlarining yopilish marosimida Belarus Respublikasi bayroqdori bo'lgan.

Tarjimai holi
-------------

1979-yil 10-noyabrda tugʻilgan. Uning koʻrish qobiliyatida tugʻma nuqsoni bor.

1993-yilda Belarussiyaning Molodechno shahridagi ko'zi ojiz bolalar maktabida changʻi uchishni mashq qila boshlagan.

„Dinamo" klubi safida harakat qilgan, paralimpiya sport turlari bo‘yicha Respublika olimpiya tayyorlash markazi va Mogilyov viloyati oliy sport mahorat maktabida mashgʻulot olib borgan.

Hozir Mogilyovda yashaydi. Uylangan, uchta qizi bor: Angelina, Alisa va Anna.

Yutuqlari
---------

Vasily Shaptsiaboi Paralimpiyadagi faoliyatini 2000-yilda Avstraliyaning Sidney shahrida bo‘lib o‘tgan yozgi Paralimpiya o‘yinlarida boshlagan. Mazkur Paralimpiya oʻyinlarida T13 kategoriyasidagi estafeta bahslarida ishtirok etgan va bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2004-yilda Afinadada boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashib, oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida velosport boʻyicha ishtirok etgan, ammo medalga sazovor boʻla olmagan.

Vasily Shaptsiaboi 2006-yilda Italiyaning Turin shahrida bo'lib oʻtgan qishki paralimpiya o'yinlarida oʻz debyutini amalga oshirgan va chang'ida yugurish sport turi bo'yicha bronza va kumush medallarni qo'lga kiritgan. 2010-yilda Kanadaning Vankuver shahrida bo'lib o'tgan navbatdagi paralimpiya oʻyinlarida Vasily chang'ida yugurish va biatlon bo'yicha ikkita bronza medalini qo'lga kiritgan. 2014-yil Sochida bo'lib o'tgan paralimpiya o'yinlarida biatlon bo'yicha ikki karra (7,5 va 12,5 km) bronza medali sohibi boʻlgan. Janubiy Koreyaning Pxyonchxan shahrida bo‘lib o‘tgan 2018-yilgi qishki Paralimpiya o‘yinlarida eng tajribali ishtirokchilardan biri bo‘lgan. Ammo bahlardan ikki kun oldin shamollab qolgan va bu uning natijalariga salbiy ta’sir koʻrsatgan.

Shaptsiaboi paralimpiya o‘yinlaridan tashqari velosport, yengil atletika va biatlon bo‘yicha jahon chempionatlarida ishtirok etgan.


1. ↑  „Беларусь на зимней Паралимпиаде представят 15 спортсменов (фото)" (ru).  Министерство спорта и туризма Республики Беларусь (2018-yil 28-fevral). 2018-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 20-aprel.
2. ↑  „Belarus wins 9 medals at Vancouver 2010 Paralympics". 2019-yil 19-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 20-aprel.
3. ↑  „Vasili SHAPTSIABOI". 2018-yil 5-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 20-aprel.
4. ↑  „Vasili Shaptsiaboi’s reasons to watch PyeongChang 2018". 2019-yil 19-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 20-aprel.
**Dala karami**, yoki **kolza** (lotincha: *Brāssica campēstris*) - bir yillik o'simlik, karamdoshlar oilasiga mansub karam turi.

Agrotexnik nomi "kolza".

 Botanik tasviri
Bu tur ba'zi manbalarda sholg'om turlarining kichik turi Brassica rapa deb hisoblashadi.

O'simlikning sinonimiyasiga kiritilgan boshqa nomlar:

* Brassica rapa subsp. campestris (L.) A.R.Clapham
* Brassica rapa subsp. sylvestris Janch. nom. nud.
* Brassica rapa var. sylvestris Purchas & Ley

Botanik tavsifi
---------------

Poyasi balandligi 75 dan 100 sm gacha bo'ladi.

Barglari oddiy, muqobil, uzunligi 5 dan 10 sm gacha. Pastki barglari poyaning tagidagi poyaga tutashgan, ustki (oʻsimta) barglarida poyasi qisqargan.

Gullari aktinomorf, sariq, ikki jinsli, qoʻsh periantli, toʻrtta qoʻshilmagan gulbarglardan (tik gulbarglardan) va gulbarglardan iborat. Gullar poyaga pedikel yordamida birikadi, o‘simtasimon gullari yo‘q.

Meva turi ko'pincha dukkakli hisoblanadi.

Keng tarqalishi
---------------

Bu o'simlik Rossiya va Kichik Osiyoda keng tarqalgan.

Ahamiyati va qo'llanilishi
--------------------------

Yovvoyi tabiatda, gullashdan oldin (otlar bundan mustasno) barcha turdagi chorva mollari bu o'simlikdan hashak o'rnida oziqlanadi. Ayniqsa, quyonlarning sevimli ozuqasi. Bu bilan oziqlangan sigirlarning ham suti va sariyog'i kuchli, noyob ta'mga ega bo'ladi.

Dala karami tuproqni juda zaiflashtiradigan begona o'tdir. Bahorgi ekinlarni, shu o'rinda, sabzavotzorlarni zararlaydi.

Karam urug'idan superitsa yog'i olinadi (35-45%), u sovun yaratish va bo'yoq ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Karam barglari salatlar uchun mos keladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Ларин, Ларина 1951. sfn error: no target: CITEREFЛарин,\_Ларина1951 (help)
2. 1 2 3 4  Агроэкологический атлас России и сопредельных стран „Brassica campestris L.". 2013-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 19-mart.
3. ↑  „319648". *Germplasm Resources Information Network (GRIN)*. Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA).
4. 1 2  „Comprehensive Description". 2015-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 19-mart.
5. ↑  „Общее распространение". 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan.
6. ↑  „Энциклопедия кругосвет". 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 19-mart.
Dalvík 1Dalvík 1
**Dalvík** ( islandcha talaffuzi: ​[ ˈtalˌviːk]) — Islandiyaning Dalvikurbyggð tumaning asosiy qishloqlaridan biri. Uning aholisi taxminan

1400 kishini tashkil qiladi.

Shahar nomi "vodiy ko'rfazi" degan ma'noni anglatadi.

Geografiya
----------

Dalvik Eyjafjordurning g'arbiy qirg'og'i va Svarfaðardalur vodiylari oralig'ida joylashgan joylashgan.

Madaniyat
---------

Har yili avgust oyining birinchi dushanbasidan shanba kuniga qadar o'tkaziladigan bepul baliq bufetida tashkil qilinadi. Dalvik kichik qishloqligiga qaramay, madaniy jihatdan ancha yuksalgan.

Sport
-----

Sportda Dalvik qishlog'i asosan tog' chang'isi rivojlangan. Shahar Islandiyani Olimpiya o'yinlari, Jahon chempionatlari, Jahon chempionatlari va Evropa kuboklarida, shuningdek, boshqa xalqaro va milliy musobaqalarda himoya qilgan bir qator chang'ichilarni tarbiyalagan. Ular orasida Daniel Hilmarsson , Sveinn Brynjólfsson va Byorgvin Byorgvinsson bor.

Iqtisodiyot
-----------

Mahalliy iqtisodiyot baliqchilik va baliqni qayta ishlashga asoslangan.

Boshqa ma'lumotlar
------------------

Android operatsion tizimidagi Dalvik protsessli virtual mashinasi shu qishloq nomi bilan atalgan.  Dalvik virtual mashinasi toʻxtatilgan boʻlsa-da, Androidning joriy versiyalarida Android Runtime bilan almashtirilgan boʻlsa-da, ( *Dalvik EXecutable* ) va ( *Optimized Dalvik executable* ) fayllari hali ham qoʻllanilmoqda, shuning uchun Dalvik baytkodi hali ham barcha Android uchun ishlatiladi. ilovalar.

| Dalvik |
| --- |
| Shahar va munitsipalitet |
| DalvikDalvik |
|  |
| Dalvikurbyggð munitsipaliteti joylashgan joy |
| Dalvik

Dalvikning joylashuvi |
| Koordinatalar: 65°58'N 18°32'W |
| Mamlakat | Islandiya |
| Saylov okrugi | Shimoli-sharqiy saylov okrugi |
| Mintaqa | Shimoli-sharqiy mintaqa |
| Munitsipalitet | Dalvíkurbyggð |
| Aholi
(2011 yil yanvar) |
| • Jami | 1454 |
| Pochta kodi | 620 |
| Veb-sayt | Rasmiy veb-sayt |

Manbalar
--------

1. ↑  „http://www.hagstofa.is/?PageID=624&src=/temp/Dialog/varval.asp?ma=MAN02001%26ti=Mannfj%F6ldi+eftir+sveitarf%E9lagi%2C+kyni+og+aldri+1%2E+jan%FAar+1998%2D2008+++%26path=../Database/mannfjoldi/sveitarfelog/%26lang=3%26units=Fj%F6ldi".
2. ↑  „http://www.icelandreview.com/icelandreview/features/multimedia/?ew\_news\_onlyarea=&ew\_news\_onlyposition=13&cat\_id=29473&ew\_13\_a\_id=287231". 2008-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-aprel.
3. ↑  „https://web.archive.org/web/20080206005722/http://www.onlamp.com/pub/a/onlamp/2007/11/12/google-calling-inside-the-gphone-sdk.html". 2008-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-aprel.
**Ilmiy Tatariston** - ilmiy-axborot jurnali. Jurnalning birinchi soni 2000-yilda nashr qilingan. Jurnal tatar tilida nashr etiladi, lekin maqolalarning kirish qismi esa rus va ingliz tilida. Tatar adabiyoti, tarixi va falsafasiga qiziqqan kitobxonlar uchun yaratilgan jurnal hisoblanadi. Tatariston Fanlar akademiyasining "Science" nashriyoti tomonidan nashr etiladi.

Tarix
-----

Jurnal "2014-2020-yillarda Tatariston Respublikasining davlat tillarini va Tatariston Respublikasida boshqa tillarni saqlash, o'rganish va rivojlantirish" Davlat dasturi doirasida nashr etilgan. OAV da ro'yxatdan o'tkazish to'g'risidagi guvohnomasi PI. No FS77-65242 01.04.2016 yil.

**Maqsadi:** Tatariston Respublikasi va chet ellardagi ilmiy yangiliklar haqidagi ma'lumotlarni kengaytirish; tatar tilida ilmiy ishlarini qiluvchi olimlar va aspirantlarning ijodiy va kasbiy faolligini oshirish; Tatar tilining ilmiy sohaga tatbiq etilishini qo‘llab-quvvatlash, fan va ta’limning barcha soxalarida tatar tilining imkoniyatlaridan foydalanishni kengaytirish kabilardir.

Jurnal nashri G. Ibrohimov nomidagi Til, adabiyot va san’at instituti zimmasida. Tatariston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidiumi filologiya fanlari doktori, professor, til, adabiyot va san’at instituti direktori Kim Mogallim Minnullinni "Scientific Tatarstan" jurnali bosh muharriri etib tayinlagan.

Jurnal mavzulari
----------------

* tatar tili ta'limi,
* Tatar adabiyotini o‘qish,
* Tatariston va tatar xalqi tarixi,
* Tatarlarning ijtimoiy, falsafiy fikri va diniy ta'limoti,
* Tatar madaniyati, san'ati va boshqalar.

Eslatmalar
----------

Manbalar
--------

* TATARISTON RESPUBLIKASIDAGI GOSUDARSTVENNA MILLIY SIYOSAT.
* Jurnalning rasmiy sayti
„**Dogʻman**" — oʻzbek xonandasi Komiljon Otaniyozov ijro etgan qoʻshiq. Ashula musiqasini Noqis muxammasiga Otaniyozovning oʻzi bastalagan[]. „Dogʻman" Otaniyozov repertuaridagi eng taniqli qoʻshiqlarning biri boʻlib, xonandaga katta shuhrat olib kelgan. Tarona XX asrda bastalangan eng taniqli oʻzbekcha qoʻshiqlarning biri boʻlib, yillar davomida oʻnlab xonanda uni ijro etgan.

„Dogʻman" qoʻshigʻini bir necha xonanda, jumladan Tavakkal Qodirov, Fahriddin Umarov, Olmaxon Hayitova, Abdulhay Karimov, Jahongir Otajonov, Shuhrat Qayumov va boshqalar kaver qilgan. Ular orasida Qodirov va Otajonov ijrosidagi versiyalar katta shuhrat qozongan. Tanqidchilar Otajonov ijrosidagi estrada janridagi kaverni ijobiy baholagan. Qayumov ham taronani zamonaviy uslubdagi aranjirovka bilan ijro etgan.

Ayrim oʻzbekcha manbalarda „Dogʻman" qoʻshigʻi matniga asos boʻlgan muxammasni Komil Xorazmiy yozgani iddao qilingan, ammo bu notoʻgʻri maʼlumot.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ноқис (1860-1929)". *Ziyouz* (4-aprel 2013-yil). Qaraldi: 26-avgust 2022-yil.
2. ↑  Ирзаев, Баҳром*. Мустақиллик йилларида Ўзбекистонда мусиқа маданиятининг ривожланиши*. Тошкент: Янги аср авлоди, 2015 — 144 bet. ISBN 978-9943-27-531-7. 26-avgust 2022-yilda qaraldi.
3. ↑  „"Доғман" ремикс варианти Шуҳрат Қаюмов ижросида". *Popcorn.uz* (17-iyun 2015-yil). Qaraldi: 26-avgust 2022-yil.
4. ↑  „«Раъно»нинг қайтиши". *Ishonch* (25-dekabr 2021-yil). 2022-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Dogʻman" YouTubeda
* Tavakkal qodirov ijrosidagi kaver YouTubeda