Mariya Takeuchi (tаlаffuzi:Takeuchi Mariya 1955-yil 20-martda tugʻilgan)—yapon qoʻshiqchisi. Shahar pop janrida nufuzli shaxs sifatida eʼtirof etilgan. Yaponiyadagi eng koʻp sotilgan musiqa sanʼatkorlaridan biri boʻlib, 16 milliondan ortiq yozuvlarni sotgan va bir nechta maqtovlarga sazovor boʻlgan. Takeuchi Hikava tumanidagi Taisha shahrida, hozirgi Izumo shahrida, Shimane shahrida tugʻilgan va Keio universitetida tahsil olgan. U 1978-yilda RCA rekord yorligʻi bilan shartnoma imzolaganidan va debyut albomini chiqargan. Oricon Chartsda 17-oʻrinni egallagan. Keyin 1979—1981-yillar orasida toʻrtta albom chiqargan.1980-yilgi birinchi albomi 1-oʻrinni egallagan va uning ilk ishi boʻlgan. Keyin Takeuchi 1981-yilda RCA yozuvlari bilan shartnomasini bekor qilib, vaqtinchalik tanaffusga ketishini eʼlon qilgan. Takeuchi va uning turmush oʻrtogʻi Tatsuro Yamashita Moon Records bilan shartnoma tuzdilar va 1984-yilda oʻzining oltinchi studiyaviy albomi ''*Variety''* bilan qaytgаn. Albomni xalqaro miqyosda chiqardi va Oricon Chartsda 1-oʻrinni egalladi. „Plastic Love" treki 1985-yilda singl sifatida chiqarilgan va 2017-yilda qoʻshiqning YouTubeʼga yuklanishi virusga aylanganidan keyin Yaponiyadan tashqarida kutilmagan xitga aylangan. Oʻshandan beri qoʻshiq mashhurlikka erishgan. 1970-yillar oxiri 1980-yillar davomida oʻz tashabbuslarining muvaffaqiyatidan soʻng Takeuchi albomlarini kamroq chiqarishni boshlagan. 2014-yilda u oʻz eʼtiborini ishlashga va mustaqil singllarni chiqarishga qaratgan. 1981-yildan beri chiqargan har bir singl Oricon chartlarida oʻrin olgan. U 1984-yilda imzolanganidan beri Moon rekord yorligʻida ishlagаn. 1998-yildan beri Warner Music Japan bilan shartnoma tuzgan va u bilan birga "Inochi no Uta" (yaponcha: *いのちの歌*?, *Song of Life*) singlini chiqargan. 2020-yilda qayta yozgan Oricon chartlarida 1-oʻrinni egallagan eng keksa yapon qoʻshiqchisiga aylantirgan.

Yoshligi
--------

Takeuchi Yaponiyaning Shimane prefekturasining Hikava tumanidagi Taisha shahrida tug‘ilgan. U 1877-yilda otasi tomonidan katta bobosi Shigezo Takeuchi (yaponcha: *竹内繁蔵*?) asos solgan ismli *Shinise* *Ryokan* oilasida oʻsgan. U uchinchi sinfdayoq pianino va gitara chalishni oʻrgangan. 1972-yilda oʻrta maktabning uchinchi yilida u AFS madaniyatlararo dasturlari orqali AQShning Illinoys shtatidagi Rok-Folls shahrida xalqaro almashinuv talabasi sifatida tahsil olgan. Uning taxallusi Mako edi, chunki AFS yilnomalaridan birida Mariya „Mako" Takeuchi deb yozilgan. U 1974-yilda Yaponiyaning Keio universitetiga ingliz adabiyoti ixtisosligi bo‘yicha o‘qishga kirgan va o‘sha yilning bahorida *The Japan Times gazetasi* tomonidan o‘tkazilgan ingliz tilidagi qiroat bo‘yicha milliy tanlovda g‘olib boʻlgan. U 1982-yil aprel oyida musiqachi Tatsuro Yamashitaga turmushga chiqgan. Ularning bitta qizi bor.

Faolyati
--------

Takeuchi universitetning musiqa klubiga aʼzo boʻlgan. 1970-yillarning oxiridan 1980-yillarning boshigacha u beshta albom va bir nechta singllarni yozgan. Ushbu yozuvlarda oʻnlab taniqli yapon va Shimoliy Amerika qoʻshiq mualliflari, instrumentalistlar va prodyuserlar, jumladan Kazuhiko Katō, Tetsuji Hayashi, Shigeru Suzuki, Masamichi Sugi, Shigeru Suzuki, Takashi Matsumoto, Al Capps, Piter Allen, David Lasley, Devid OʻDay bor edi. Uning 1980-yilgi albomidagi qoʻshiqlaridan biri „Heart to Heart" inglizcha soʻzlari va yangi „Now" nomini olgan. Bu 1983-yilda chiqarilgan Duradgorlar tomonidan yozilgan va Karen Karpenterning oʻlimidan oldingi oxirgi yozuvi boʻlgan. 1981-yil oxirida oʻzining beshinchi "*Portrait* (yaponcha: *PORTRAIT*?) "albomi chiqqandan keyin, tanaffus qilishni eʼlon qilgan, kontsertlar va chiqishlarni toʻxtatdi, olti oydan keyin turmushga chiqgan. Xiroko Yakushimaru tomonidan yozilgan „Genki vo Dashite" qoʻshigʻi Takeuchining mashhur kompozitsiyalaridan biri sifatida tan olingan. Keyinchalik qoʻshiq 2003-yilda Hitomi Shimatani tomonidan qoʻshiq qilingan va xitga aylangan. 1984-yilda yapon musiqa sanoatiga qaytganidan beri u asosan oʻzi yozgan qoʻshiqlaridan iborat yettita muvaffaqiyatli studiya albomini yozgan. Yaponiya Oricon chartida 1-oʻrinni egallagan. Qoʻshiqchi muallifi sifatida u Oricon chartida sakkizta eng yaxshi oʻnta xit singlni yaratgan. Ijrochi sifatidagi faoliyatidan tashqari, boshqa qoʻshiqchilar, jumladan Ryōko Hirosue, Takako Matsu, Riho Makise, Seiko Matsuda, Masayuki Suzuki va Tackey &amp; Tsubasa uchun qoʻshiqlar yozishni davom ettirgan. Ushbu qoʻshiqlarning bir nechtasi Oricon reytingida eng yaxshi oʻntalikni qoʻlga kiritgan. 2014-yil sentyabrgacha Takeuchi 12 ta studiya albomi, 42 ta singl, bir nechta kompilyatsiya va 2000-yilda yozilgan jonli albomni chiqargan. Uning umumiy savdosi 2009-yilga kelib 16 million donadan oshiqroq deb baholangan. Uning 1994-yilgi „*Impressions*" toʻplami 3 milliontadan koʻproq sotilgan. Musiqiy faoliyati bilan bir qatorda, 2018-yilning may oyidan boshlab oilasi *Ryokan* *Takenoya*ni ham boshqargan.

| Yil | Sarlavha | Yorliq | Grafik pozitsiyalari (JP) | Sertifikatlar | Sotish  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1978-yil | *Boshlanish* | RCA | 17 |  | 113 000 |
| 1979-yil | *Universitet koʻchasi* | 7 |  | 236 000 |
| 1980-yil | *Sevgi qoʻshiqlari* | 1 |  | 358 000 |
| *Miss M* | 14 |  | 73 000 |
| 1981-yil | *Portret* | 14 |  | 103 000 |
| 1984-yil | *Turli xillik* | Moon Records (Warner Music Japan) | 1 |  | 483 000 |
| 1987-yil | *Soʻrov* | 1 |  | 1 072 000 |
| 1992-yil | *Tinch Hayot* | 1 | * RIAJ : 3× Platina (eski chegara)
 | 1 155 000 |
| 2000-yil | *Suvenir: Mariya Takeuchi Live* (jonli albom) | 3 | * RIAJ: Platinum (eski chegara)
 | 335 000 |
| 2001-yil | *Yoqimli ishtaha!* | 1 | * RIAJ: 3× Platina (eski chegara)
 | 1 224 000 |
| 2004-yil | *Uzoq vaqtdan beri sevimlilar* (muqovali albom) | 1 | * RIAJ: Platina
 | 348 000 |
| 2007-yil | *Daniy* | 1 | * RIAJ: 2× Platina
 | 466 000 |
| 2014-yil | *Savdo* | 1 | * RIAJ: Platina
 | 262 000 |

| Yil | Sarlavha | Yorliq | Sertifikatlar | Sotish  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1982-yil | *Viva Mariya!* *!* | RCA |  | 32 000 |
| 1990-yil | *Tong shon-sharafi* | Oy rekordlari | 21 000 |
| 1994-yil | *Taassurotlar* | * RIAJ: 3× Million
 | 3 052 000 |
| 2008 yil | *Ifodalar* | * RIAJ: million
 | 947 000 |
| *Hurmat bilan.* *.* *.* *Mariya Takeuchi qoʻshiq kitobining toʻliq nashri*</br> (Turli sanʼatkorlarning qoʻshiqlarining inglizcha muqovalari) | Universal musiqa |  |  |
| 2013-yil | *Mariya qoʻshiq kitobi*</br> (Turli xonandalar uchun yozilgan qoʻshiqlar) | Oy rekordlari |
| 2019-yil | *Aylanma stol*</br> (Ifodalar va Mariyaning noyob qoʻshiqlari, Premium *koverlarida* toʻplanmagan boshqa eng yaxshi qoʻshiqlar) | * RIAJ: Oltin
 | 128 456 |
| *Yukiko Okada, Mariyaning qoʻshiq kitobi*</br> (Yukiko Okada uchun yozilgan qoʻshiqlar) | Pony kanyon |  |  |

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  „Mariya Takeuchi: The pop genius behind 2018's surprise online smash hit from Japan". *Japan Times* (17-noyabr 2018-yil). 2018-yil 10-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.
2. 1 2 3 4  „竹内まりや Official Web Site : PROFILE". *mariyat.co.jp*.  Smile Company Ltd.. 15-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-dekabr 2019-yil.
3. ↑  „Takeuchi yearbook photos from 1973– via Imgur". *Imgur* (17-avgust 2019-yil). Qaraldi: 15-mart 2020-yil.
4. ↑  „竹内まりや、『ダンボ』日本版エンドソング担当 山下達郎もコーラスで参加". Oricon (6-mart 2019-yil). Qaraldi: 1-dekabr 2019-yil.
5. ↑  „アーティスト詳細 – 竹内まりや". *tower.jp*.  Tower (2019-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 1-dekabr 2019-yil.
6. ↑  „Japanese West Coast Music Releases (List of the Japanese albums recorded by West Coast studio musicians in the 1980s)". 2007-yil 26-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-avgust 2007-yil.
7. ↑  „List of Mariya Takeuchi compositions for other performers (1984—1995)". 2007-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-avgust 2007-yil.
8. ↑  „竹内まりや". *oricon.jp*.  Oricon. Qaraldi: 1-dekabr 2019-yil.
9. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
10. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
11. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
12. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
13. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
14. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
15. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
16. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
17. ↑  **{{Veb manbasi}} andozasidan foydalanishda `sarlavha=` parametrini belgilashingiz kerak.** „{{{title}}}" (yaponcha).  Oricon. Qaraldi: 18-sentabr 2019-yil.
18. ↑  QOʻLLAB-QUVVATLANMAYDIGAN YOKI BOʻSH HUDUD: {{{region}}}.
19. ↑  岡田有希子さん×竹内まりやコンピ盤10・16発売「心から嬉しく思います」