Daenerys
**Deyneris**   (shuningdek, **Deyneries** ) **Targaryen** (inglizcha: *Daenerys Targaryen* - Jorj R. R. R. Martinning "Muz va olov qo'shig'i" kitoblari seriyasida va "Taxtlar o'yini" seriyalarida tasvirlangan xayoliy qahramon. Targaryen oilasining vakili , jinni Vesteros qiroli Aerys II va uning xotini Reyelaning ning yagona qizi. Taxt vorisi Reygar Targaryenning va qirol Aerysning ikkinchi o'g'li Viserys Targaryenning singlisi.

Daenerys Targaryen hikoya qilinayotgan eng muhim qahramonlardan biri hisoblanadi. Garchi uning boblari geografik jihatdan boshqalaridan ajratilgan bo'lsa-da, kitobda u Sharq mamlakatlari bo'ylab sayohat qilib, ittifoqchilar topishga va yetti qirollikning taxtini qaytarib olishga harakat qiladi. Birinchi kitobning oxirida tuxumdan chiqqan uchta Ajdaholarning onasi bo'ladi. Ularni Drogon, Regal va Viserion deb nomlaydi.

Martinning kitoblari asosidagi tarjimai holi
--------------------------------------------

### *Taxtlar O'yini*

Daenerys Targaryen - Targaryenlar sulolasidan bo'lgan Yetti Qirollikning taxtdan ag'darilgan qiroli Aerys jinning qizi. Uning onasi qirolicha Reyela tug'ish paytida vafot etdi va ukasi Viserysni yagona qarindoshi sifatida qoldiradi. Targaryenlar sulolasi Robert Barateon tomonidan taxtdan ag'darilganidan so'ng, sulolaga sodiq odam tomonidan Bravosga qochirilib yuboriladi. O'z xaloskorlarining o'limidan so'ng, bolalar Barateon sulolasiga qarshi fitnada ishtirok etgan Pentoslik boy kishi Illyrio Mopatis tomonidan qabul qilinmaguncha, erkin shaharlar bo'ylab kezib yurishadi. Deyneris Targaryenning tirik qolgan yagona qarindoshi bu akasi Viserys edi. O'z o'rnida Viserys yettiq qirollik taxtini qaytarib olish maqsadida singlisidan foydalanishga qaror qiladi. U magistr Illyriodan o'ziga qo'shin topib berishni so'raydi va Illyrio Dotraki qabilasining sardori Khal Drogo bilan bitm tuzishga erishadi. Ushbu bitimning shartlariga ko'ra Khal Deynerisga uylanishi va keyinchalik uning akasi Viserys ga yetti qirollik taxtini qaytib olishda ko'maklashishi kerak edi. To'yda Daenerys Illyriodan sovg'a sifatida uchta ajdaho tuxumini oladi va sharmandali ritsar Jorah Mormont bilan ham uchrashadi. Jorah o'z navbatida Vesterosdan bo'lib, qul savdosi bilan shug'ullanganligi uchun u yerdan qochib erkin shaharlarga kelgan edi.

  

*Khaleesi ga aylanganib akasining ta'siridan chiqqanidan so'ng Deyneris ulg'ayishni va o'ziga hos xarakterga ega bo'lishni boshlaydi. Dotrakilarning muqaddas shahrida keksa folbinlar unga "dunyoni zabt etishga qodir bo'lgan farzand"ni dunyoga keltirishini bashorat qilishadi. Lekin Viserys kutishni xohlamaydi va qilichini yalong'ochlab Deynerisning qornidan bolasini kesib olishini aytib tahdid qiladi. Uning fikriga ko'ra Khal Drogo kelishuvning o'ziga tegishli bo'lgan qismini bajarmagan edi. Bu qilmishi uchun Drogo Viserysni boshiga suyiltirilgan oltinni quyishni buyuradi va uni qatl ettiradi.*

Suyultirilgan oltinning quyilishi o'ziga hos ahamiyatga ega. Chunki Vesteros qilrollari doimo oltin toj taqib yurishgan. Viserys esa Drogodan o'z tojini qaytarib olib berishni so'raganida Drogo uning boshiga oltinni quya turib "mana sizning tojingiz" deganj edi.

Daenerysning homiladorligi haqidagi xabar qirol Robert Barateon saroyida ma'lum bo'lgach u Targaryenlarni o'ldirgan odamga yer va mol mulk va'da qiladi. Uning Muvaffaqiyatsiz suiqasdlaridan so'ng, Drogo Vesterosni zabt etishga qasamyod qiladi ammo Lhazariya qabilasiga hujum vaqtida u yarador bo'ldi. Daenerys o'zi qutqargan sehrgar Mirri Maz Duurdan erini davolashni so'raydi. Ammo sehrgar unga faqat sehr jodu yordam berishi mumkinligini aytadi. Deyneris rozi bo'ladi va uning oqibatida u o'z homilasidan ajraladi. Natijada Drogo hayotga qaytadi lekin aqli va hayotga bo'lgan ishtiyoqini yo'qotadi. Dotrakilarning aksariyati qochib ketishadi. Erining avvalgidek bo'lmasligini anglab, Daenerys uni bo'g'ib o'ldiradi va dafn marosimida u ajdarho tuxumlarini ham olovga qo'yishni buyuradi. Uning istaklari bajarilganidan so'ng Deyneris o'zini ham olovga tashlaydi. Yong'in o'chganidan keyin Daenerys zarar ko'rmaydi va tuxumdan uchta ajdaho unib chiqqanligini ko'radi. Deyneris ularni Drogon, Regal va Viserion deb nomlaydi.

### *Shohlar jangi*

Daenerys o'zining kichkina *xalasarini* Qizil chiqindilar orqali olib boradi.Ular bilan birgalikda Daenerys Qartga keldi va Vesterosni zabt etish uchun ittifoqchilar topishga harakat qiladi. Ammo hech kim unga yordam berishni xohlamadi. Keyin u O'lmaslar uyidagi sehrgarlarga murojaat qiladi. U yerdan esa faqat ajdaholari tufayli qochishga muvaffaq bo'ladi. 

### *Qilichlar bo'roni*

Jora Mormontning maslahatiga ko'ra, Daenerys Astaporga tashrif buyurishga va Beg'ubor amaldorlar qo'shinini sotib olishga qaror qiladi. Qul egalari jangchilarni bitta ajdahoga almashishga rozi bo'lishadi. Ammo kelishuv tugagach, Daenerys ajdaholari orqali Quldorlarni o'ldiradi va shu bilan ajdahoni qaytarib oladi. Xuddi shu kabi muvaffaqiyatli tarzda Daenerys Yunkay va Meereenni qo'lga kiritib, ularda quldorlikni bekor qiladi. Meereen ostida u Jorah Mormont uni Vesterosga uzoq vaqtdan beri sotib kelayotganini bilib oladi va Meereenni zabt etishdagi ritsarning roliga qaramay uni haydab yuboradi.

### *Ajdaho bilan raqs*

Meereenda Daenerys malika sifatida hukmronlik qiladi. Tez orada u o'zing yangi tartibiga shahar aholisia qarshi chiqayotganini seza boshlaydi. Drogonning yosh qizga hujumi tufayli u ikkala ajdarni Viserion va Reygalni piramida ostiga qamab qo'yishga majbur bo'ladi. Drogon esa uchib ketishga muvaffaq bo'ldi. Qul egalari unga qarshi koalitsiya tuzadilar va Meerenni qamal qiladilar. Shaharda epidemiya boshlanadi. Tinchlik izlashda Daenerys yollanma qo'mondon Daario Naharisga bo'lgan his-tuyg'ulariga qaramasdan, Meereenning hurmatli qul egalaridan biri Gizdar zo Lorak bilan turmush qurishga qaror qiladi.

To'ydan bir kun oldin Kventin Martell Daenerys oldiga keladi va Martellar va Targaryenlar o'rtasidagi maxfiy kelishuv haqida gapirib beradi. Unga ko'ra ular turmush qurishlari kerak edi. Daenerys uni rad etadi. Gizdar bilan to'ydan so'ng va uning vositachiligida Meereen va qullar koalitsiyasi o'rtasida tinchlik o'rnatilib, uning sharafiga keng ko'lamli o'yinlar o'tkazadi. Shovqin va qon hidi Drogonni arenaga tortadi. Boshlangan jinnilikni to'xtatishga va boshqarib bo'lmaydigan ajdahoni jilovlashga urinib, Daenerys ajdahoning orqa tomoniga chiqib, shaharni tark etadi. Drogon qanchalik charchagani sari Daenerys uni shunchalik yaxshi boshqarishga muvaffaq bo'ladi. Ajdarho tosh ustiga qo'nganidan so'ng, Xal Chhakoning odamlari ularni topib olishadi.

### *Qish shamollari*

2012 yilda Jorj Martin bu kitobning kamida bitta bobida Daenerys Targaryen bosh qahramon bo'lishini ma'lum qildi  .

Ekranlarda
----------

 Emiliya Klark
"Taxtlar o'yini" serialida Deniris Targaryen rolini aktrisa Emiliya Klark ijro etadi. Rol dastlab Tamzin Merchantga tushadi. U dastlabki mashg'ulot epizodida rol o'ynadi, ammo keyin noma'lum sabablarga ko'ra uning o'rnini yangi aktrisa Emiliya Klark egalladi.

Deadline 2016 yil 21 iyunda Emiliya Klark Piter Dinklage, Nikolay Koster-Valdau, Lena Xedi va Kit Xarington bilan birgalikda so'nggi ikki mavsumda muzokaralar olib borishganini tasdiqladi. Shuningdek, yettinchi va sakkizinchi mavsumlar uchun aktyorlarga har bir epizod uchun 500 000 dollargacha maosh olgani xabar qilingan . 2016-yil 18-noyabrda ularning maoshi ettinchi va sakkizinchi fasllar uchun epizod uchun 1 100 000 dollargacha ko‘tariladi . 2017-yilning 25-aprelida ularning maoshi 2 000 000 funt sterlingga yoki ettinchi va sakkizinchi mavsumlar uchun har bir epizod uchun 2 600 000 dollargacha oshiriladi  .

Mashhurlik
----------

2012 yilda Daenerys *UGO* ning "99 ta eng issiq xayoliy ayoli" ro'yxatida 14-o'rinni egalladi. U seriyadagi eng ajoyib qahramonlardan biri deb atalgan  .

2013 yil oxirida Braziliya qirg'oqlari *Tritonia khaleesi[en]* nudibranch gastropod mollyuskalarining yangi turi topilgani xabar qilindi, u Martin tomonidan ixtiro qilingan Daenerys Targaryen unvoni sharafiga o'ziga xos nom oladi. Biolog Felipi Vaskonselusning so'zlariga ko'ra, mollyuska o'z nomini orqa tomonidagi oq rangli lentalar bilan bog'laydi, bu kashfiyotchilarga Emiliya Klark tomonidan ijro etilgan Daenerysning oq jingalaklarini eslatar edi  .

2016 yilda ikkita yangi chumoli turi ( *Pheidole drogon* va *Pheidole viserion* ) ajdaho Drogon va Viserion  sharafiga nomlandi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Сальникова 2019. sfn error: no target: CITEREFСальникова2019 (help)
2. ↑  Би-би-си, 2019. sfn error: no target: CITEREFБи-би-си,\_2019 (help)
3. ↑  „Odds and Ends". 14-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2018-yil.
4. ↑  „A Dance With Dragons Interview". 13-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2018-yil.
5. ↑  *Andreeva, Nellie* „‘Game Of Thrones’ Stars Set For Potential Season 8 On HBO With Big Raises". *Deadline* (21-iyun 2016-yil). 25-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2016-yil.
6. ↑  *Robinson, Joanna* „Game of Thrones: Are These Characters "Safe" After Renewing Contracts Through Season 8?". *Vanity Fair* (21-iyun 2016-yil). 25-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2016-yil.
7. ↑  „Game of Thrones actors are making HOW much for Seasons 7 and 8?". 30-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-noyabr 2016-yil.
8. ↑  *Parker, Mike* „Game Of Thrones season 7: Stars set to earn £2 Million per episode". *Daily Express* (25-aprel 2017-yil). 25-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2017-yil.
9. ↑  *Hooton, Christopher* „Game of Thrones season 7: Actors 'set to earn £2million per episode', making them highest-paid ever". *The Independent* (25-aprel 2017-yil). 25-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2017-yil.
10. ↑  *K. Thor Jensen.* „The 99 Hottest Fictional Women Of 2012" (en).  UGO (1-fevral 2012-yil). 30-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
11. ↑  *Rebecca Pocklington.* „Newly discovered blonde sea slug named after Game of Thrones beauty Daenerys Targaryen". *The Daily Mirror* (30-dekabr 2013-yil). 7-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-aprel 2014-yil.

   
  
 *Rafael Aloi.* „Cientistas brasileiros batizam nova espécie de lesma marinha de Khaleesi" (pt).  PapelPop (17-dekabr 2013-yil). 23-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-aprel 2014-yil.
12. ↑  Sarnat E. M. Fischer G. Economo E. P. (2016) (en). *Inordinate Spinescence: Taxonomic Revision and Microtomography of the Pheidole cervicornis Species Group (Hymenoptera, Formicidae)*. **11** (PLoS ONE nashri). pp. e0156709. doi:10.1371/journal.pone.0156709. .
13. **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**.

Adabiyot
--------

* **Page Andoza:Шаблон:Comment/styles.css has no content.**Абакумова И. А. Искусственные языки вымышленного мира Джорджа Мартина : [арх. 7 мая 2020] // Филологические науки. Вопросы теории и практики. — 2016. — № 12—1 (66). — С. 12—14.
* **Page Andoza:Шаблон:Comment/styles.css has no content.**Сальникова Е. В. Трансформация мотивов классической драматургии в сериале «Игра престолов» : [арх. 7 мая 2020] // Наука телевидения. — 2019. — № 15.2. — С. 109—166.
* Remy J. Verhoeve.*. Re-Reading a Game of Thrones: A Critical Response to George R. R. Martin's Fantasy Classic*. Ann Arbor, MI: Nimble Books, 2011. ISBN 978-1-60888-115-4.
* Valerie Estelle Frankel. „The Hero Queen:Daenerys",*. Women in Game of Thrones: Power, Conformity and Resistance*. McFarland & Company, 2014. ISBN 978-1-4766-1554-7.

Havolalar
---------

* Taxtlar o'yini Wiki
* Muz va olov qo'shig'i entsiklopediyasi Архивная копия
* "Taxtlar o'yini" rasmiy veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-04-07). Архивная копия
* Дейенерис сошла с ума? С точки зрения политической философии — необязательно : [ arch. 16/05/2019 ] . - BBC , 2019. - 16 may. — Kirish sanasi: 21.07.2019.