**James Paul David Bunning** (1931-yil 23-oktyabr – 2017-yil 26-may) amerikalik professional beysbolchi va siyosatchi hisoblanadi. U Kentukki shtatini Qo'shma Shtatlar Kongressining ikkala palatasida vakili edi. U Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatiga va Milliy Beysbol Shon-sharaf Zaliga saylangan yagona Oliy Liga beysbol sportchisi edi. Bunning 1955-yildan 1971- yilgacha Detroit Tigers, Filadelfiya Phillies, Pittsburgh Pirates va Los-Anjeles Dodgers jamoalari uchun maydonga tushgan. Bunning nafaqaga chiqqanida, u Oliy liga tarixidagi ikkinchi eng yuqori martabasiga ega edi; u hozirda 22-oʻrinni egallab turibdi. Phillies aʼzosi sifatida Bunning 1964-yil 21-iyunda Beysbol Oliy Ligasi tarixidagi yettinchi qiyin oʻyinini oʻtkazdi. Bu oʻyin Bunning 1980-yildan beri Milliy ligadagi birinchi mukammal oʻyini edi.

Bunning beysboldan nafaqaga chiqdi. Keyinchalik u oʻzi tugʻilib oʻsgan shimoliy Kentukki shtatiga qaytib keldi. U Fort-Tomas shahar kengashiga, keyin esa ozchilik rahbari boʻlib ishlagan Kentukki Senatiga saylandi. 1986-yilda Bunning Kentukki shtatining 4-kongress okrugidan Amerika Qoʻshma Shtatlari Vakillar Palatasiga saylangan va 1987-1999-yillarda palatada ishlagan. U 1998-yilda Kentukkidan Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatiga saylangan va ikki muddat Respublikachilar partiyasidan kichik AQSh deputati sifatida ishlagan. 2009-yil iyul oyida u 2010-yilda qayta saylanish uchun nomzodini qoʻymasligini eʼlon qildi. Bunning 2010-yil 9-dekabrda Senatda xayrlashuv nutqi bilan chiqdi va uning oʻrniga 2011-yil 3-yanvarda respublikachi hamkasbi Rend Pol tayinlandi.

Taʼlim va oila
--------------

Bunning Kentukki shtatining Sautgeyt shahrida Gledis va Lui Aloysius Bunningning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. U 1949-yilda Cincinnatidagi Sent-Ksavyer oʻrta maktabini tugatgan. 1953-yilda esa Xavier universitetida iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Shimoliy Kentukki mintaqasi aholisining katta qismi kabi, Bunning oilasi Rim-katolik edi.

1952-yilda Bunning Meri Ketrin Teisga uylandi. Ularning besh qizi va toʻrt oʻgʻli bor edi. Bunningni oʻgʻillaridan biri Devid Bunning Amerika Qoʻshma Shtatlarining Kentukki sharqiy okrugi sudining federal sudyasi boʻlib ishlagan, hamda u „Miller Devisga qarshi" Kim Devis ishiga raislik qilgan. Jim va Meri Ketrin ham 2013-yil holatiga koʻra 35 nevara va 14 evaraga ega. Bunning nevaralardan biri Patrik Toulz boʻlib, Kentukki universiteti futbol jamoasining sobiq himoyachisi boʻlgan.

Professional ish faoliyati
--------------------------

Bunning birinchi kurs talabasi sifatida Xaver Musketyorlar uchun maydonga tushganidan soʻng, u Detroit Tigers bilan professional shartnoma imzoladi. Ammo u Xaverdagi mashgʻulotlarga qatnashishda davom etdi. Bunning 1950-yildan 1954-yilgacha va 1955-yilgi mavsumning bir qismi boʻlgan kichik ligada beysbol oʻynagan. Oʻshanda Tigers klubi uni „ajoyib egri toʻp, chalkash yetkazib berish va ayyor tezkor toʻp" deb taʼriflagan edi. Uning oliy ligadagi birinchi oʻyini 1955-yil 20-iyulda Detroyt Tigers bilan boʻlgan. Bunning birinchi marta 1958-yil 20-iyulda „Yoʻlbarslar" safida Boston Red Soxga qarshi maydonga tushdi. 1959-yil 2-avgustda Bunning toʻqqizinchi oʻyinida Boston Red Soxga 5-4 hisobida magʻlub boʻlgan. Toʻqqizta maydonda uchta zarbani amalga oshirgan.

Bunning Detroyt Tigers jamoasi uchun 1963-yilgacha maydonga tushdi. 1963-yilgi qishki uchrashuvlarda yoʻlbarslar Bunning va Gus Triandosni Filadelfiya Fillisiga Don Demeter va Jek Xemiltonga almashtirdilar. Philliesdagi birinchi mavsumida Bunning 21-iyun kuni mavsumda 6-2 rekordi bilan maydonga tushdi.[10] Birinchi oʻyinda unga Treysi Stallard tepalikda qarshilik koʻrsatdi. Dastlabki toʻrtta inningda Bunning 12 ta zarba orqali toʻrtta zarba berdi. Beshinchi inningda Philliesning ikkinchi tayanchchisi Toni Teylor oʻzining kuchli himoyaviy oʻyini bilan mukammal oʻyinni saqlab qoldi. Suvga shoʻngʻish va tizzadan zarba berish Mets ushlagichi Jessi Gonderni bazadan uzoqlashtirdi. Bunning ham oltinchi inningda dublga erishib, ikki yugurishda haydab, plastinkada yaxshi kun oʻtkazdi. Oʻyin oxiriga kelib, hatto „Mets" muxlislari ham Bunningning saʼy-harakatlarini olqishlashdi; u bor-yoʻgʻi ikkita zarbada uch toʻp hisobiga yetdi, toʻpdan chiqib ketgan Charli Smit, chimchilab zarba beruvchi Jorj Altman va Jon Stivenson ajoyib oʻyinni yakunlash uchun zarba berishda.

Manbalar
--------

{{manbalar}}

1. 1 2  *Berger, Ralph* „Jim Bunning".  Society of American Baseball Research. Qaraldi: 2017-yil 27-may.
2. 1 2  „Patrick Towles Bio – Kentucky Wildcats Official Athletic Site". *ukathletics.com*. 2015-yil 15-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 23-yanvar.