recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ota valixontoʻra masjidi** - Namangandagi meʼmoriy yodgorlik (20-asr boshlari). Meʼmor Mullo Kirgʻiz loyihasi asosida qurilgan. Masjid toʻgʻri toʻrtburchak tarxi (25,6x22,6 m), oʻrta-sida xonaqoh (17,31x23,99 m), uning uch yoniga 11 ta balxi gumbazli hujralar joylashgan. Bosh tarzi sharqka qaragan. Peshtoq darvozasi girih va islimiy naqshlar bilan bezatilgan. Burchaklariga mezanali guldastalar ishlangan. Xonaqoh gʻarovli gumbaz (diametri 13,9 m) bilan qoplangan. Gumbaz ogʻirligi poygumbaz osti devoriga singib ketgan 8 qirrali burchaklari boʻylab koʻtarilgan ravoqlarga tushadi. Meʼmorlar bu uslub bilan bino ichini ortiqcha gʻishtdan holi etib, tashki va ichki qismi gʻishtlari mutano-sib terilgan, bu binoning yaxlitligini taʼminlagan. Poygumbaz sirtidagi darchalar oʻrtasida bezakli yozuvlar bor. Koshinkori moviy hoshiyalar xona ichini yanada koʻrkamlashtirgan. Gʻarbiy de-vorida chuqur ravoqli mehrob joylashgan. Peshtoq yonlariga 2 tadan 4 ta ravoqli derazalar ishlangan. O.Ota valixontoʻra masjidi meʼmoriy koʻlami va qurilma yechimi, mahobatli qiyofasi bilan oʻziga xosdir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**" Mulhaqot as-suroh"** ("As-suroh"ga ilova") nomli kitob, muallifi XIII—XIV asr boshlarida yashagan tilshunos va tarixchi olim Jamol Qarshiydir (1230-yil tugilgan). 

Uning asli ismi Abulfazl Muhammad ibn Umar ibn Xolid, ammo olim koʻpincha Jamol Qarshiy nomi bilan mashhur bo'lgan. Olim Olmaliq shahrida (Ila vodiysida, Gʻuljaning g‘arbi-shimoliy tarafida joylashgan yirik oʻrta asr savdo va madaniyat markazlaridan biri) ruhoniv oilasida tugʻilgan. 

Asarda XIII asrda Olmaliq va uning atrofida hukmronlik qilgan turk hukmdorlari, Qoraxoniylar, xususan ularning Koshgʻarda hukmronlik qilgan namoyandalari; Qoshgʻar, Xoʻtan, Fargʻona, Shosh viloyatlari, shuningdek Sirdaryoning quyi oqimida joylashgan bir qator yirik o'rta asr shaharlari, masalan Barchinligʻkent, Jand haqida, Jamol Qarshiy bilan zamondosh boʻlgan mashhur shayxlar, olimlar, shoirlar haqida ma’lumotlarni uchratamiz.

Adabiyotlar
-----------

* Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
**Mulk Raj Anand** (1905.12.12 — Peshovar — 2002.15.9) — hind yozuvchisi va jamoat arbobi. London universitetini tugatgan (1929). Ingliz va hindiy tillarida ijod qilgan. Sajjod Zohir bilan hamkorlikda Hindiston taraqqiy-parvar yezuvchilari assotsiatsiyasiga asos solgan (1936). Dastlabki asarlari — „Daxlsiz" (1935), „Hammol" (1936), „Qishloq" (1939), „Qilich va Oʻroq" (1942), „Katta qalb" (1945) romanlari hamda „Sartaroshlar ittifoqi" (1944), „Traktor va don maʼbudasi" (1947) hikoyalar toʻplamlari va boshqa publitsistik maqolalarida choy plantatsiyalarida ishlaydigan ishchi va dehqonlarning ogʻir hayoti tasvirlangan. „Hindiston rojasining hayoti" (1953), „Yoʻl" (1961), „Qahramon oʻlimi" (1963) kabi roman va hikoyalarida mustamlakachilik illatlarini fosh etadi, ayollar huquqini yoqlaydi. „Yetti yil" (1951), „Tong jamoli" (1944), „Oshiqning tavbasi" (1976) avtobiografik trilogiyasida mustamlakachilik oqibatlariga qarshi, ozodlik uchun kurashgan qahramon harakterining shakllanishi aks etgan. „Hind teatri" (1950), „Hind xalq raqslari" (1957) va boshqa ilmiy asarlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mulkiy zarar** (Oʻzbekiston Respublikasi da) - jismoniy yoki yuridik shaxsga yetkazilgan moddiy zarar. Mulkiy zarar va uni qoplash masalalari fuqarolik xuquqiga taalluk,li masalalardir. Umumiy qoidaga binoan, yetkazilgan Mulkiy zarar toʻla miqdorda qoplanishi kerak. Yetkazilgan Mulkiy zararni kamroq miqdorda qoplashga faqat qonun yoki shartnomada nazarda tutilgan hollarda yoʻl qoʻyiladi. Mulkiy zarar "haqiqiy zarar" va "boy berilgan foyda" kabi turkumlarga boʻlinadi. Haqiqiy zarar deganda, buzilgan mulkiy huquqni tiklash uchun qilingan yoki qilinishi kerak boʻlgan harajatlar, mol-mulkning yoʻqolishi, kamayishi, nobud boʻlishi, shikastlanishi tushuniladi. Boy berilgan foyda deganda, zarar koʻrgan shaxsning huquqlari buzilmaganida olinishi mumkin boʻlgan, lekin olinmay qolgan daromad tushuniladi. Amaldagi fuqarolik kodeksida Mulkiy zarar mulkiy va ashyoviy huquqlar buzilgan takdirda qoʻllanishi mumkin boʻlgan javobgarlik si-fatida belgilangan. Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoki ushbu organlarning mansabdor shaxslarining gʻayriqonuniy harakatlari (harakatsizligi), shuningdek, ushbu organlarning qonunga muvofiq boʻlmagan hujjatlari Mulkiy zarar yetkazilishiga sababchi boʻlishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga koʻra, har bir shaxsga davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalarining gʻayriqonuniy xatti-harakatlari ustidan sudga shikoyat qilish huquqi kafolatlanadi (44modda). Bu asosiy qoida Fuqarolik kodeksida ham oʻz ifodasini topgan. Unga koʻra, davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari fuqaro yoki yuridik shaxsning huquq va manfaatlarini gʻayriqonuniy ravishda buzishga qaratilgan hujjat qabul qilsa, bunday hujjatni haqiqiy emas deb topish va bunday hujjat natijasida yetkazilgan Mulkiy zararni undirish haqida fuqarolar, yuridik shaxslar sudga murojaat qilishlari mumkin. Yetkazilgan Mulkiy zararni davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoki mansabdor shaxs toʻlaydi.

Hojiakbar Rahmonqulov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mulda** (nem. mulde — togʻora) (geologiyada) — qiya sinklinal burmalanish yoki tektonik choʻkish natijasida shakllangan tovoqsimon yotqiziklar. Baʼzan sinklinal burmalarning pastki qismi ham M. deb ataladi. Geosinklinal-orogen va platforma strukturalarining oraligʻida qoʻshimcha deformatsiya natijasida vujudga kelgan va koʻpincha qoʻngʻir koʻmir havzalari paydo boʻlishi bilan bogʻliq M.lar farq qilinadi.

Konlarni qazib olish natijasida paydo boʻladigan va taʼsiri yer yuzasigacha tarqaladigan jinslarning siljish hollari choʻkish yoki siljish M.si deb yuritiladi. Yer ostidan foydali qazilmalar kazib olinadigan hududlarda choʻkish ehtimoli boʻlgan, yaʼni siljish M.sida bino va inshootlar qurilishi taqiklanadi, bu maydonlar konga ajratilgan hudud deb hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Mulkni xatlash** (OʻzRda) — molmulkni roʻyxatga olish va uni tasarruf etish man etilganligini eʼlon qilish, zarur hollarda esa, mol-mulkdan foydalanish huquqini cheklash, uni olib qoʻyish va saqlashga topshirish. Fuqarolik protsessida Mulkni xatlash sud qal qiluv qarorlarini ijro qilish bosqichida, daʼvoni taʼminlashning bir chorasi sifatida qoʻllaniladi. Jinoyat protsessual qonunchiligida esa, fuqaroviy daʼvolarni taʼminlash maqsadida tergovchi ham Mulkni xatlashi mumkin. Bunday paytda bayonnoma tuzilib, uning nusxasi tilxat asosida mulk egasiga beriladi. Mulk xatlangach, uning egasi: mulkni sotib yuborish, sovgʻa qilish, almashtirish, garovga qoʻyish kabi huquqlardan mahrum boʻladi. Mulkni xatlash dalolatnoma orqali rasmiylashtiriladi. Dalolatnomada: u tuzilgan vaqt va joyi, sud ijrochisining, dalolatnoma tuzilishida ishtirok etgan shaxslarning ism-shariflari, Mulkni xatlash uchun asoslar, undiruvchi va qarzdorning ism-shariflari, mulk haqidagi maʼlumotnoma, uning tavsifi va qiymati, mulkni saqlashga berilgan shaxsning nomi, Mulkni xatlash jarayonida qatnashgan shaxslarning eʼtirozlari va shahrik. koʻrsatiladi. Dalolatnomaga sud ijrochisi,qarzdor va dalolatnoma tuzilishida ishtirok etgan shaxslar imzo chekadi. Mulkni xatlash jarayonida sud ijrochisi noqonuniy xatti-harakatlar qilgan (mas, qonun boʻyicha xatlash mumkin boʻlmagan mulkni roʻyxatga olgan) boʻlsa, manfaatdor shaxslar sudga shikoyat bilan murojaat qilishlari mumkin.

Muzaffarjon Mamasiddiqov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mulla Abdulqahhor**, Qahhorbek (1884, Gʻijduvon tumanidagi Saidkent qishlogʻi — 1924, Qizilqum) — Buxoroda Qizil armiyaga qarshi harakat rahbarlaridan biri, yirik ulamo. Buxorodagi Mir Arab madrasasida tahsil olgan. Buxoro bosqinidan soʻng, sobiq hukmdor Sayd Olimxonning farmoni bilan Mulla Abdulqahhor Gʻarbiy Buxorodagi 15000 nafar askarga Bosh qoʻmondon qilib tayinlandi (1920-yil kuzi). Uning rahbarligida Buxoro, Karmana, Nurotadagi 20 dan ortiq qoʻrboshi guruxlari birlashtirildi.

1921-yilda Mulla Abdulqahhor Gʻijduvon, Shofirkon, Vobkent, Romitanda oʻz hokimiyatini oʻrnatgach, Nurota viloyatiga yurish qildi. Oʻz qarorgohini Nurotada joylashtirgach, bu yerdan atrof tumanlarga vakillarini joʻnatib, aholini qizil askarlarga qarshi kurashga koʻtardi. Sayd Olimxonning yozishicha, bu paytda uning qoʻl ostida 25000 yigit toʻplangan. Mulla Abdulqahhor Buxoroga yurish qilib uning bir kismini egalladi, Bahouddin Naqshband ziyoratgohini qizil askarlardan ozod qildi (1922-yil mart). Biroq, Turkiston fronti jangchilari, Zakaspiydan yetib kelgan S. M. Budyonniynnng otliqarmi-yasi va qizil askarlarning boshqa kuchlari Mulla Abdulqahhor qoʻshinini Buxorodan siqib chiqardi. Bu magʻlubiyatdan soʻng u 1923— 24-yillarda oʻz harakatlarini Karmana va Nurota viloyatlarida yana faollashtirdi. Mulla Abdulqahhor bilan Ibrohimbek va Sayd Olimxon oʻrtasida doimiy aloqalar boʻlgan. Mulla Abdulqahhor va Sayd Aʼzam Xoʻja imzolari bilan „Buxoro, Turkiston va Kavkazning barcha musulmonlariga" murojaatnoma chiqariltan (1924-yil mart). Kizil askarlar bilan boʻlgan toʻqnashuvlarning birida (1924.21.6) u ogʻiryarador boʻldi va magʻlubiyatga uchradi. 1924-yil yozi va kuzida Gʻijduvon tumanining Gʻishti va Katta Gʻamxoʻr qishlokdarida, Nurota togʻlarida, Shofirkon tumaniga tutash Kizilqumning Jilvon qumliklarida qattiq toʻqnashuvlar boʻldi. Kizilqumda boʻlgan ana shunday janglarning birida Mulla Abdulqahhor halok boʻldi.

Yana qarang
-----------

* Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat

Adabiyot
--------

* Amir Sayyid Olimxon, Buxoro xalqining hasrati tarixi, T. 1991; Oʻzbekistonning yangi tarixi. 2-kitob [Oʻzbekiyeton sovet mustamlakachiligi davrida], T. 2000; Rajabov Q. Buxoroga qizil armiya bosqini va unga qarshi kurash, T. 2002.

Qahramon Rajabov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Plan (maʼnolari).

**Plan** (lot. planum — tekislik) — 1) tekislikda yer yuzasining bir kis-mini shartli belgilar yordamida (1:10000 va undan yirik masshtabda) tasvirlovchi chizma (qarang Topografii plan);2) biror inshoot yoki yirik narsaning gorizontal kesimi yoki yuqoridan koʻrinishi (qarang Tarh); 3) gorizontal proyeksiya (qarang Chizma geometriya); 4) obyekt ning tasvirdagi oʻrni (oldingi P. orqa P.) va ularning kattakichikligi (yirik P. mayda P.); 5) reja.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Planxeit** - Cu8Si8O22 (OH) 4• (H2O) formulasiga ega boʻlgan, granitlangan mis silikatli minerallidir. U tuzilishi va tashqi koʻrinishi boʻyicha shattukit bilan chambarchas bogʻliq holda ikkita mineral koʻpincha aralashtirilib yuborishi mumkin.

Mineral Tuzilishi
-----------------

Planxeit zanjirli silikat (inosilikat) boʻlib, u kristall oʻqiga parallel ravishda silikat tetraedralarining qoʻsh zanjirlaridan hosil boʻladi. Bu zanjirlarga parallel ravishda, yaʼni c kristall oʻqi boʻylab choʻzilgan tolalar bilan oʻtkir yoki tolali radial klasterlarning sprali sifatida paydo boʻladi. Bundan tashqari, u mayda jadval yoki platy kristallar hosil qilishi mumkin. Bu ortorombik kristallar tizimining (2 m, 2 m, 2m,) aʼzosi hisoblanadi, ortorombik tizimda eng simmetrik sinf hisoblanadi.

Xususiyatlari
-------------

Odatda och firuza - koʻk rangda hamda yana och koʻk chiziqli va adamantindan ipakdek yorqin rangga ega. Bu juda qattiq, qattiqligi 5,5 dan 6 gacha, dala shpatinikiga yaqin va solishtirma ogʻirligi 3,6 dan 3,8 gacha. 

Optik jihatdan u bir-biriga tegmaslik, sinishi koʻrsatkichlari 1,64 dan 1,74 gacha va pleoxroikka hosdir.

Atrof-muhiti
------------

Planxeit mis konlarining oksidlangan zonasida hosil boʻlgan ikkinchi darajali mineral hisoblanadi, boshqa mis minerallari xrizokolla, dioptaza, malaxit, konixalsit va tenorit bilan bogʻliq holda uchraydi. Bu Meksikadagi Milpillas konida birlamchi malaxit bilan sodir boʻladi. Tipli joy - Sanda koni, Minduli, Hovuz mintaqasida, Kongo Respublikasida ham uchrashi mumkin. 

 Plancheite, Kolwezi, Katanga (Shaba), Kongo Demokratik Respublikasidan topilgan. 5,9 x 3,2 x 2,6 sm.

Maʼlumotnomalari
----------------

1. ↑  Moore and Origlieri (2008) Mineralogical Record 39-6:25-34

Havolalar
---------

JMol:
**Planetalogiya** (yunoncha: planets — ke-zib yuruvchi va ... logiya), sayyorashunoslik — Kuyosh sistemasidat sayyoralar va ularning yoʻldoshlarini oʻrganish bilan shugʻullanuvchi fanlar majmui. P. sayyoralar va yoʻldoshlarning fizik xossalari, kimyoviy tarkibi, ichki va tashki qobiqlari xususiyatlarini oʻrga-nadi. P. quyidagi boʻlimlardan iborat: planetar geologiya, selenologiya (Oyni), areologiya (Marsni), germesologiya (Merkuriyni) va afrologiya (Ve-nerani) tadqiq qiladi. P. 1950-yillarda SSSR da shakllangan; 1955-yilda astrogeologiya (1962-yildan planetologiya) komissiyasi, 1968-yilda Xalqaro P. assotsiatsiyasi tuzildi. Kosmik tadqiqotlar bilan bogʻliq P. alohida rivojlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tebinbuloq vermikulit koni** — Qrraqalpogʻiston Respublikasining Sulton Uvays togʻlarida, Nukus shahridan 75 km jan.gʻarbda. Kon 1937-yilda kayd etilgan. Tebinbuloq vermikulit konik. quyi karbon davriga mansub. Gabbroperioditpiroksenit intruziv massivining kuchli biotitlashgan gʻarbiy va sharqiy chegaralari boʻylab uzluksiz rivojlangan chiziqsimon siniqchalar zonalari bilan bogʻliq yemirilish poʻstloqlarida joylashgan. Zonalar uz. 1,2 km, rudalanish chuq. 40 m. Alohida ruda tanalarining uz. 120–450 m, eni esa 18– 220 m boʻlib, vermikulitning oʻrtacha miqdori 10—15%. Vermikulit sargʻishqungʻir tusli xolxol, tomir, tomirchalar va ularning toʻplamchalari sifatida biotitli piroksenitlarning nurash poʻstida hosil boʻladi. Genezisi boʻyicha kon yakunlangan magmatik jarayonlar bilan bogʻliq. Uning zahiralari 1 mln.t.dan ziyod. Ruda oson boyitiladi. Vermikulit issiklikdan izolyatsiya qiluvchi materiallar olish uchun ishlatiladi. Ekologiyada — oqar suvlarni neft va yogʻlardan tozalashda samarali foydalanilmoqda.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Edvard Mur „Ted" Kennedi** (1932-yil 22-fevral — 2009-yil 25-avgust) 1962—2009-yillarda AQShning Massachusets shtati senatori boʻlgan.

Yoshligi
--------

Ted Kennedi Massachusets shtatining Bruklin shahrida tugʻilgan, u Bostondagi mahalladir. U Jozef P. Kennedi, Sr va Rouz Fitsjerald Kennedining kenja oʻgʻli edi. U sobiq prezident Jon Kennedi va senator Robert Kennedining ukasi boʻlgan, har ikkisi ham suiqasdga uchragan, shuningdek, Ikkinchi jahon urushida halok boʻlgan Jo Kennedi. Uning hayotida yana koʻp qaygʻuli voqealar sodir boʻldi: u samolyot halokatida halok boʻlishiga sal qoldi, avtohalokatga uchragan, tashviqot xodimining hayotiga zomin boʻlgan, oʻgʻillaridan biri bolaligida saraton kasalligiga chalingan.

Taʼlim
------

Ted Kennedi Garvardga borgan va siyosatga kirishdan oldin armiyada xizmat qilgan. U prezident boʻlganida akasi berib qoʻygan oʻringa nomzodini qoʻydi va qoʻlga kiritdi. Senatda boʻlganida u ishchilar sinfi uchun, asosan sogʻliqni saqlash va eng kam ish haqi uchun kurashdi. 1980-yilda u prezidentlikka daʼvogarlik qildi, ammo praymerizda Jimmi Karterga yutqazdi.

1969-yil 18-iyulda senator Kennedi va yoʻlovchi Meri Jo Kopechne Chappaquiddik orolida haydab ketayotib, avtomobil koʻprikdan oshib, okeanga qulab tushdi. Kennedi Kopechneni mashinada qamalib qolgani uchun choʻkib oʻlishi uchun qoldirib, voqea joyini tark etdi. Kennedi aybini tan oldi. Koʻpchilik, shuning uchun u 1972 yoki 1976-yillarda prezidentlikka nomzod boʻlmaslikka qaror qilgan, deb hisoblaydi.

Keyinchalik hayot
-----------------

2008-yilda u miya saratonining kam uchraydigan shakli boʻlgan glioblastoma borligini aniqladi. Saraton kasalligiga qaramay, u Barak Obama uchun saylovoldi tashviqotini olib bordi va baʼzan Senatda paydo boʻldi.

### Oʻlim

U 2009-yil 25-avgust kuni yarim tunga yaqin Massachusets shtatidagi Xyannis portidagi uyida saraton kasalligidan vafot etdi

Manbalar
--------

1. ↑  „Ted Kennedy Dies of Brain Cancer at Age 77". *ABC News*.
2. ↑  *Staff*. „Massachusetts Sen. Ted Kennedy dead at 77". CNN (26-avgust 2009-yil). Qaraldi: 26-avgust 2009-yil.
**Qiziqchilik** - oʻzbek anʼanaviy teatr turi. Q. teatri, asosan, Qoʻqon xonligi hududida (ayniqsa, Fargʻona vodiysi va Toshkentda) rasm boʻlgan, ijrochisi qiziqchi (qiziq), toʻda boshligʻi va ish yurituvchisi korfarmon deb atalgan. Uning repertuarini tanqid va muqallid janrlaridagi hajviy va yumoristik komediyalar, kulki-hikoya tashkil etgan. Q. ogʻzaki dramaturgiyaga asoslangan; bunda koʻrsatiladigan tomoshalarning fabulasi, syujeti, ayrim barqaror savoljavoblari maʼlum boʻlib, qiziqchilari tomonidan oldindan oʻzlashtirilgan va shu asosda ijod va ijro qilingan. Qiziqchilar oʻz ijodlarida koʻproq soʻz sanʼatiga tayangan, xalq poetik ijodi, til boyligi, askiyachi, mumtoz adabiyot namunalaridan ustalik bilan foydalanganlar; muayyan rolda oʻynaganda xarakterga yarasha liboslarda chiqsa-da, odatda, qizil, sariq yoki jigarrang matodan tikilgan yoki quroq kamzul kiygan. 19-asrda qiziqchilarning truppalari (mas, Bidiyorshum, Zokir Eshon boshchiligidagi toʻdalar) faoliyat koʻrsatgan. Zokirjon qiziq toʻdasiga 20 dan ziyod qiziqchi uyushgan boʻlib, yuzga yaqin tanqid, muqallid, kulki-hikoyalar va latifalar namoyish etishgan. 20-asrning 1-yarmida Yusufjon qiziq Shakarjonov boshliq 50 ga yaqin qiziqchi Q. merosini saqlab, yangi sharoitlarda baholiqudrat ijod qilib, oʻz bilim va tajribalarini yosh ijrochilarga singdirib keldilar. 20-asrning 2-yarmida qiziqchilarning yangi avlodi maydonga keldi. Ular anʼanaviy teatr merosi, ijro madaniyatidan taʼsirlangan boʻlsalar-da, Q.ni milliy anʼanalarga tayangan va jahon kulgi ustalari ijodidan taʼsirlangan holda oʻz dasturlarini oʻzlari toʻqib, oʻzlari ijro etadilar. Bu tarixiy jarayon Zaynobiddin Yusupov, Muhiddin qiziq Darveshov, Joʻraxon Poʻlatov kabi qiziqchilar faoliyatidan boshlangan. Mustaqillik davrida Mirzobek Xolmetov, Obid Asomov va ular tuzgan Q. teatri shuhrat qozondi. Shuningdek, "Mirzo", "Obid-A", "Qahqaha", "Handalak" kabi Q. guruhlarining tanilishida televideniye muhim rol oʻynadi.

Ad. Qodirov M. Oʻzbek teatri tarixi, T. 2003.

Muhsin Qodirov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Doroshukuh** (1616-59) - Ollohobod, Panjob va Moʻlton hokimi. Boburiylardan. Shoh Jahonning katta oʻgʻli va valiahdi. D. otasi betoblik kezlarida uning nomidan saltanatni idora qilgan. Shunda ukalari — Shoh Shujo, Avrangzeb va Murodbaxsh hasad qilib unga qarshi jangga hozirlik koʻrgan. 1657-yil dekabrda Murodbaxsh Ollohobodni, Shoh Shujo esa Bengaliyani egallab, oʻzlarini mazkur yerlar podshohi deb eʼlon qilganlar. 1658-yil martda Avrangzeb va Murodbaxsh Ujayn sh. yaqinida uchrashib, D.ga qarshi kurashish uchun oʻzaro bitim tuzganlar. Soʻng, koʻp oʻtmay Bahodirpurda ikki tomon qoʻshinlari oʻrtasida dastlabki toʻqnashuv sodir boʻlib, unda D. yengilgan. 1658-yil 29-mayda esa Agra yaqinidagi Samugarx sh.da boʻlgan hal qiluvchi jangda D. qoʻshinlari butunlay tor-mor keltirilib, Avrangzeb saltanat taxtini egallagan. D. qochib, birmuncha vaqt yashirinib yurgan, ammo Dadar viloyati hokimi Malik Jevonning xiyonati sababli qoʻlga olinib, 1659-yil 30 avgustda qatl qilingan.

D. olim, adib va shoir edi. Uning "Majmaʼ ul-baxrayn" ("Ikki dengizning qoʻshilish joyi"), "Safiynat ul-avliyo" ("Valiylar kemasi"), "Hasanot ul-orifiyn" ("Oriflar amali solihlari"), "Haqnoma" nomli nasriy asarlari va sheʼriy devoni mavjud. Shuningdek, u sanskrit tilidagi bir necha asarni forschaga tarjima qilgan (mas, "Sirr ul-asror").

Turgʻun Fayziyev.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vals** (nem. walzen — aylanmoq) — juft boʻlib, tekis harakat bilan aylanib, jadal yoki oʻrtacha tezlikda ijro etiladigan raqs.

Musiqiy oʻlchovi 3/4 yoki 3/8. Usuli birinchi hissadagi urgʻusi bilan ajralib turadi. 18-asrning oxirgi choragida avstriya, nemis xalq (lendler kabi) raqslari zaminida shahar sharoitida vujudga kelgan. 19-asrning boshida yangi, lirik bal raqsi sifatida butun Yevropaga tarqalgan. Ayniqsa, Y. Lanner yaratgan va ota-bola I. Shtrauslar takomillashtirgan turkum shaklidagi Vena Valslari ommalashgan. Vals romans, ariyalar uchun asos boʻlib opera (Sh. Guno, J. Verdi, P. Chaykovskiy, S. Prokofev va b.), operetta (I. Shtraus, F. Legar va b.), balet (L. Delib, P. Chaykovskiy), teatr musiqasida keng qoʻllanilgan. Shuningdek, kamer musiqa asari (ayniqsa musiqiy romantizm namoyandalari F. Shubert, F. Shopen, I. Brams, E. Grig va b. ijodida), simfonik musiqa janri (M. Glinka, Ya. Sibelius, M. Ravel) sifatida rivoj topgan.

Oʻzbek musiqasida Vals uslubidagi kuylar 1920-yillarda paydo boʻlgan (mas. Hamzaning „Hoy ishchilar" qoʻshigʻi). Keyinchalik V. janri oʻzbek bastakorlari (T. Jalilov, „Vals"; K. Jabborov, „Diyorimsan"; M. Mirzayev, „Bahor valsi" va b.) va kompozitorlari (S. Yudakov, „Karnaval valsi"; M. Burhonov, „Oq oltin" vals-syuitasi; X. Izomov, „Toshkent osmoni"; M.Leviyev, „Mahallada duv-duv ran" filmidagi V. va b.) ijodidan keng oʻrin olgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dorothy Macardle** (1889-yil 2-fevral, Dundalk - 1958-yil 23-dekabr, Drogheda) — irland yozuvchisi, romanchisi, dramaturg va tarixchi. Uning *"Irlandiya Respublikasi*" kitobi Irlandiyaning Mustaqillik urushi va uning oqibatlari, xususan, shartnomaga qarshi nuqtai nazarni ifodalashi uchun tez-tez tilga olinadigan hikoyalardan biridir.

Yoshligi
--------

Dorothy Macardle (muqobil ravishda McArdle deb ataladi) 1889-yilda Irlandiyaning Dandalk shahrida oʻzining *Macardleʼs Ale* bilan mashhur boʻlgan badavlat pivo ishlab chiqaruvchi oilada tugʻilgan va Rim-katolik *dinida* tarbiyalangan. U oʻrta maʼlumotni Dublindagi Aleksandra kollejida olgan – Irlandiya cherkovi boshqaruvidagi maktab – va keyinchalik Dublindagi Universitet kollejida tahsil oldi. Oʻqishni tugatgach, u Aleksandra shahrida ingliz tilidan dars berish uchun qaytib keldi.

Macardle Gael Ligasining aʼzosi edi va keyinchalik 1917-yilda Cumann na mBanga qoʻshildi. 1918-yilda (Mustaqillik urushi paytida) Macardle Aleksandra shahrida dars berayotganda RIC tomonidan hibsga olingan. U oxir-oqibat 1923-yilda, Irlandiya fuqarolar urushining oxirida, Treatitga qarshi xayrixohligi va faoliyati tufayli ishdan boʻshatildi.

1921—1922-yillarda Angliya-Irlandiya shartnomasi tufayli respublika harakati boʻlinib ketganda, Makardl Eamon de Valera tarafida boʻldi. U 1922-yilda Fuqarolar urushi paytida yangi paydo boʻlgan Erkin shtat hukumati tomonidan qamoqqa tashlangan va Mauntjoy va Kilmainham Gaolda xizmat qilgan.

1930-yillarda Millatlar Ligasida jurnalist boʻlib ishlaganida u urushdan oldingi Chexoslovakiyaning ogʻir ahvoliga jiddiy munosabatda boʻldi.

Vafoti
------

U 1958-yilda Drogheda kasalxonasida saraton kasalligidan 69 yoshida vafot etdi. U yangi Irlandiya davlatidan biroz hafsalasi pir boʻlgan boʻlsa-da, u *Irlandiya Respublikasidagi* gonorarni kitobga soʻzboshi yozgan yaqin doʻsti Eamon de Valeraga qoldirdi.

Nashr etilgan asarlari
----------------------

* + *Tragedies of Kerry*, 1922–23
	+ *Earthbound: Nine Stories of Ireland*, 1924
	+ *The Irish Republic* (published 1937, 1938, 1951, 1968 and subsequently)
	+ *Uneasy Freehold*
	+ *The Unforeseen* (1946)
	+ *Without Fanfares: Some Reflections on the Republic of Ireland* (1947)
	+ *Children of Europe: a study of the children of liberated countries; their war-time experiences, their reactions, and their needs, with a note on Germany* (1949)
	+ *The Dark Enchantment* (1953)
	+ *Shakespeare, Man and Boy*

Manbalar
--------


1. 1 2 3  Luke Gibbons, *The Irish Times*, Weekend Review, "A Cosmopolitan Reclaimed: A Review of *Dorothy Macardle: A Life*", by Nadia Clare Smith, 10 November 2007, p.13
2. ↑  *Gibbons, Luke*. „An Irishman's Diary" (inglizcha). *The Irish Times* (23-dekabr 2008-yil).
3. ↑  De Valera, by Tim Pat Coogan, p 500
**Samad Behrangiy** (1939-1968) zamonaviy Eron adabiyotining yorqin siymolaridan biridir.

U 1939 yilning 23-iyunida Eronning Tabriz shahrida dunyoga kelgan. Samed oʻrta maktabni tamomlagandan soʻng 1955 yilda muallimlar tayyorlash bilim yurtiga oʻqishga kirgan. Talabalik paytida hamfikr doʻstlari bilan birga "Gulush" nomli satirik jurnal chiqara boshlagan. 1957 yildan umrining oxirigacha Eronning ozariy qishloqlarida muallimlik qilgan. Shu bilan birga ozariy qishloqlarini kezib xalq ogʻzaki ijodi namunalarini toʻplagan. 1963 yilda xalq ogʻzaki ijodi namunalaridan iborat "Pora pora" (sheʼr va tez aytishlar) kitobi nashr qilingan. Bir necha turk yozuvchilarining asarlarini ozariy lahjasiga oʻgirgan. Uning "Eron taʼlim tizimi muammolari" va "Ozarbayjon maktablari uchun ozariy alifbo" nomli kitoblari katta bahs va munozaralarga sabab boʻlgan. 1967-1968 yillar adib ijodining eng sermahsul davri boʻlgan. Italiyaning nomdor "Bulumi Oltin Mukofoti"ga sazovor boʻlgan "Qora baliqcha" asari ham 1968 yilda bosilgan va oʻsha yilning oʻzida dunyoning juda koʻplab tillariga tarjima qilingan.

Samed Behrangiy 1968 yilning sentabrida fojiali bir tarzda hayotdan koʻz yumgan. Adibning Aras daryosiga choʻkib oʻlgani haqidagi xabar Eron xalqi bilan birga uning asarlarini oʻqigan barcha kitobxonlarni qaygʻuga gʻarq qildi.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kotib chalabiy**, Hoji Xalifa (asli ismi Mustafo ibn Abdulloh; 1609, Istanbul - 1657.24.7) -turk geografi, tarixchisi. Yevropada Hoji Xalifa taxallusi bilan mashhur boʻlgan. Dastlabki ilmni otasi Iso Xalifa al-Qrimiydan olgan. Keyinchalik boshqa olimlardan tarix, ilmi nujum, geogr. va mat. fanlarini oʻzlashtirgan. 1622-yildan saroyda kotiblik qilgan. 1627—35 yillarda harbiy yurishlarda qatnashgan. 1643-yildan saroyda muhosib ishlari bilan shugʻullangan. K. Ch. tarixiy "Taqvim ut-tavorix" ("Tarixlar taqvimi"), dengiz janglari tarixi toʻgʻrisida "Tuhfat ul-kibor fi asfor il-bihor" ("Dengiz yurishlari haqida ulugʻlarga tuhfa"), tarixiy-geo-grafik "Jahonnamo" ("Jahon koʻzgusi"), bibliografik "Kashf uz-zunun" hamda moliya masalalariga oid asarlar muallifi. "Jahonnamo" toʻplamida boshqa xalqlap tarixi, etnografiyasi, geografiyasi, shuningdek, topografiya va toponimikaga oid qiziqarli maʼlumotlar berilgan. Muallif bu asarni yozishda Sharq olimlarining bizgacha yetib kelmagan koʻpgina asarlaridan foydalangan. Asarda hozirgi Oʻrta Osiyo hududiga qariyb 2 bob ajratilgan. Unda Oʻrta Osiyo geografiyasi, xalqlarining tarixiga oid maʼlumotlar bor. "Jahonnamo" da K.Ch. birinchi boʻlib yevropalik va Sharq olimlarining mamlakatlar haqidagi maʼlumotlarini qiyoslagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Harapan Indah sport klubi
**Kota Xarapan Indah** (lit. " Goʻzal umidlar shahri ') yoki **Harapan Indah** — Cakung, Sharqiy Jakarta va Pejuang, Medan Satria, Bekasi, Gʻarbiy Java, Indoneziyadagi rejalashtirilgan shaharcha. Bu jadal rivojlanayotgan jamoa boʻlib, oʻzining supermarketi, maktabi, sport klubi va bir qator ofis binolari bilan yangi savdo markazini qurishni rejalashtirmoqda. Shaharning yer maydoni 2200 gektarga yaqin. U poytaxt Jakarta bilan chegaradosh va Katta Jakarta hududida joylashgan.

Binolar
-------

* Ace Hardware
* Santika Premier mehmonxonasi
* Carrefour
* Lotte Mart
* Courts Megastore
* Esa Unggul Universiteti
* BPK Penabur maktabi,
* Sekolah Al Azhar,
* Transera aqua parki,
* Gramedia kitob doʻkoni
* Ananda Harapan Indah restorani,
* Citra Harapan restorani
* Transera aqua parki
* Harapan Indah sport klubi

Transport
---------

TransJakarta Harapan Indahdan 2B deb belgilangan BRT yoʻnalishini boshqaradi. Avtobus boshpanalari bozorda, darvoza oldida, shuningdek, Xarapan Inda bulvari yonidagi turli joylarda joylashgan. Shahar chekkasida koʻplab taksi kabinalari, shaharlararo qatnovlar, boshqa avtobus xizmatlari, hozirda qurilayotgan Jakarta LRT mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Kota Harapan Indah". 1-dekabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
2. ↑  (indonezcha) Perumahan Dutabumi 1
3. ↑  „Route map of the 2B bus service".
4. ↑  „Reference from official website". 1-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
GRIGULIS (Grigulis) Arvids (1906 — Ladskaya — 1989) — Latviya xalq yozuvchisi (1976). Latviya Fanlar akademiyasi akademik (1978). "Sharxlovchining xotiralari" (1929), "Tanqid va qalb" (1931), "Boʻronga" (1946) va "Nastarin shoxchasi" (1959) kabi sheʼriy toʻplamlari, "Qaysi bandargoh?" (1945), "Garpeterax tarixi haqida" (1946), "Loy va chinni" (1947), "Soldat shineli" (1955), "Boltiq dengizi hayqirmoqda" (1957) va b. pyesa hamda dramalari bor. G. "Yomgʻir va shamol derazani qoqqanda" (1965), "Shoira Kamilla maktubi" (1981) romanlari muallifi. "Latish adabiy tanqidi" (1 — 5 j. 1956 — 64) toʻplamlarini tuzgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Grigoriy Ilich Ulko** (1925.5.4, Novosibirsk viloyati Karasuk tumani Yekaterina qishlogʻi — 1999.8.4, Samarqand) — rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1968). Xarkov rassomlik institutini tugatgan (1958). 1959-yildan Samarqandda. U.ning ijodiy izlanishlari mavzuli kompozitsiyalarda oʻz aksini topdi ("Velosipedchilar", "Afsona", "Birinchi reys", 1962); asarlarida zamon ruhi, davr nafasi seziladi, dastgoh va monumental rassomlikning ifoda vositalari uygunlashib ketgan: "Panjakent freskasi", "Xalq ustasi A.Hazratqulov portreti" (1961), "AmuBuxoro kanali quruvchilari" portretlar turkumi (1964), "Us t a U. Joʻraqulov portreti" (1965), "Suv", "Birinchi saflar" (1967); "Urgut tamakikorlari" (1971) va boshqa

U. asarlaridan namunalar respublika muzeylari (jumladan, Oʻzbekiston davlat sanʼat muzeyi va boshqalar)da saqlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Kirish
------

Vampir oshqovoq va tarvuzlar-Bolqon (Janubi-sharqiy Yevropa) xalqi tomonidan kelib chiqqan afsona boʻlib, etnolog Tatomir Vukanovich tomonidan tasvirlangan. Bu hikoya anʼanaviy vampir folklorining aksariyati kelib chiqqan mintaqadgi rim xalqi bilan bogʻliq.

Vampir mevasiga boʻlgan ishonch, toʻlin oy kechasi tashqarida qolgan har qanday jonsiz narsaning vampirga aylanishiga ishonishga oʻxshaydi. Qovoq yoki qovunning vampirik transformatsiyaga duchor boʻlishini asosiy belgilaridan biri uning terisida bir tomchi qon paydo boʻlishi deyiladi.

Bu boʻyicha yagona maʼlumot Tatomir Vukanovichning 1933-yildan 1948-yilgacha Serbiyada qilgan sayohatlaridagi manbalardan olingan. U bir necha yildan soʻng shunday yozgan:

" Vampir oʻsimliklarga ishonish asosan loʻlilar orasida uchraydi. Ularning gaplariga qaraganda faqatgina 2 ta sodir boʻlishi mumkin.poliz mahsulotlari yaʼni oshqovoqning har qanday turi va tarvuzda. Ularning bu oʻzgarishi esa bir-birlari bilan jang qilganda sodir boʻladi. Podrima va Prizrenskiy Podgorning taʼkidlashicha bu oʻsimliklar uzilganidan keyin yerda 10 kun tursa bu voqea sodir boʻladi, keyin ular birga toʻplanib „ brll, brll, brll" degan ovoz chiqarib silkina boshlaydilar. Shundan soʻng qovoqlarda qon izlarini koʻrinishi mumkin va keyin ular vampirga aylanadilar. Bu qovoq va tarvuzlar kechalari otxonalar, uylar va boshqa joylarni kezib chiqib zarar yetkazadilar ammo koʻpchilikka zarar yetkaza olmagani uchun undan damlar xavfsiramaydi.

Bundan tashqari loʻlilarni eʼtiqodiga koʻra Pirani qishlogʻida agar qovoq Rodjestvodan keyin saqlanadigan boʻlsa ham, ular vampirlarga aylanadi.Ular vampirga aylanganda ham oʻz shakllarini saqlab qolgan holda aylanadi".

Vukanovichning maqolalari bugungi kunda ham muhokama qilinadi. Zamovaiy maktab oʻquvchilari bunday narsalarga ishonishmasada ammo loʻlilar orasida hali hamon bunga ishonch katta. Bundan tashqari loʻlilarda bu haqida bir qancha qoʻrqinchli hikoyalar ham mavjud.

Bu afsona Terry Pratchettning 1998-yilda nashr etilgan „Carpe jugulum" nomli afsonalardan iborat hajviy fantastik asarida ham tilga olinadi. Unda Prachett vampir tarvuzlarni oʻzi oʻylab topmaganini yozadi.

Maʼlumot manbalari:
-------------------

: 

Matthew Bunson, The Vampire Encyclopedia (New York: Gramercy, 2000)

T. P. Vukanović, The Vampire; published in four parts in the Journal of the Gypsy Lore Society from 1957 to 1960.Bolqon yarim oroli
**Quyun** — atmosferada vujudga keladigan kuchli uyurma shamol. Diametri bir necha 10 m dan bir necha 100 m, balandligi 800– 1500 m ga yetadi. Havo qatlamlarida temperatura beqaror boʻlganda, qattiq isigan havo yuqoriga tez koʻtarilishi natijasida, koʻp hollarda momaqaldiroqli bulutlarda vujudga keladi. Yeng yoki xartum shaklida boʻlib, quruqlik yoki dengiz boʻylab asosan soat mili harakatiga teskari yoʻnalishda spiral koʻrinishida yuqoriga harakat qiladi. Yer yuzasidan chang-toʻzon, suv va boshqa buyumlarni koʻtarib ketadi. Us tki qismi voronkasimon boʻlib, bulutlar bilan tutashadi. Sequndiga 50– 100 m tezlik bilan aylanadi. Yer yuzasi boʻylab sekundiga 10–20 m tezlikda harakat qiladi va 40–60 km gacha davom etadi. Q. AQShda tornado deb ataladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Fayl:Coronation of Ahmad Shah Durrani in 1747 by Abdul Ghafoor Breshna (1907-1974) portrait.jpg Breshnaning Ahmadshoh Durroniyga toj kiygan Sobirshoh surati
Breshna tuzgan 1970-yillarda ishlatilgan sobiq Afg'oniston milliy madhiyasi
**Abdul Ghafur Breshna** (1907 yil 10 aprel – 1974 yil 4 yanvar) afg'on rassomi, musiqa bastakori, shoir va kinorejissyor edi.  U mamlakatning eng iste'dodli rassomlaridan biri sifatida tanilgan. U, shuningdek, 1970-yillarda qoʻllanilgan Afgʻonistonning sobiq madhiyasini ham yaratgan.

Dastlabki hayot va ta'lim
-------------------------

Breshana 1907-yil 10-aprelda Afg‘onistonning Kobul shahrida Abdul G‘ofur nomi bilan tug‘ilgan. *Breshna* so'zi *chaqmoq* degan ma'noni anglatadi, uni familiya sifatida qo'shgan. 1921-yilda Omonullaxon tomonidan Germaniyaga oliy oʻquv yurtiga yuborilgan talabalar qatorida edi. Myunxendagi Tasviriy san'at akademiyasida rassomlik va litografiya bo'yicha tahsil olgan.

Shaxsiy hayot
-------------

Germaniyada Breshna Margerxiga turmushga chiqdi va 1931 yilda Afg‘onistonga qaytdi

O'lim va meros
--------------

U 1974-yil 4-yanvarda oʻzi tugʻilgan Kobul shahrida vafot etdi. Uning asarlarining aksariyati Afg'onistondagi ko'p yillik urush paytida yo'qolgan yoki yo'q qilingan. Faqat ba'zilari qolgan va u hozir Afg'onistonning eng iste'dodli rassomlaridan biri sifatida eslanmoqda.

Martaba
-------

Breshna 1973 yildan 1978 yilgacha foydalanilgan Afg'oniston madhiyasini bastalagan.

### Ko'rgazmalar

Breshnaning asarlari butun dunyo bo'ylab Tehron (1953, 1966), Dehli (1954, 1974), Qohira (1956), Nyu-York (1957), Moskva (1965, 1973), Pekin (1967), Sofiya (1967) kabi shaharlarda namoyish etilgan. Kann (1971) va Dushambe (1972).

Galereya
--------

* Artwork by Breshna
* Afg'onistonning asoschisi ( Xalq otasi ) hisoblangan Ahmadshoh Durroniyning 1747 yilgi toj kiyish marosimi tasviri (1928).Afg'onistonning asoschisi ( Xalq otasi ) hisoblangan Ahmadshoh Durroniyning 1747 yilgi toj kiyish marosimi tasviri (1928).
* Kobulning Char Chatta bozori (1932)Kobulning Char Chatta bozori (1932)
* Sher Shoh Surining eskizlari (1946)Sher Shoh Surining eskizlari (1946)
* Gullar (1953, yo'q qilingan )Gullar (1953, *yo'q qilingan* )

Izohlar
-------

1. 1 2 3  „Afghanistan Ustad Abdul Ghafoor Breshna".  Afghanland.com. 23-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2012-yil.
2. 1 2 3  „Ustad Abdul Ghafur Breshna".  Tasvirafghanistan.com. 3-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2012-yil.
3. ↑  „Afghanistan (1973-1978)" (9-may 2012-yil).
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bodom (maʼnolari).

**Bodom** — naqsh turi; tuzilishi bodom mevasi shakliga oʻxshash. "B. gul", "naqshi B.", "qalampirgul" deb ham ataladi. Sharq, jumladan Oʻrta Osiyo, Old va Jan. Osiyo mamlakatlari amaliy sanʼati (kandakorlik, miskarlik, naqqoshlik, kashtadoʻzlik, matoga gul bosish va boshqalar)da keng tarqalgan. Bu naqsh miskarlik, ayniqsa, doʻppidoʻzlikda keng ishlatiladi, toʻqimachilikda bu naqsh mujassamoti kashmiriy deb yuritiladi. B. nusxa doʻppilar orasida xususan Chuyet doʻppilari mashhur.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burgomistr** (nem. *Bürgermeister*) — ayrim mamlakatlar (Germaniya, Belgiya, Niderlandiya, Avstriya) mahalliy boshqaruv organlarida oliy mansabdor shaxs. B.lar mazkur organlarda yetakchi rol oʻynaydi: markaziy hukumat vakili hisoblanadi, munitsipal (mahalliy) xizmatchllarni ishga tayinlaydi va ishdan boʻshatadi; byudjet tuzish va uni bajarish ishlariga boshchilik qiladi. B. Germaniyaning koʻpchilik yerlarida munitsipal kengashlar yoxud bevosita aholi tomonidan saylanadi (Germaniyaning Bavariya va Baden-Vyurtemberg yerlarida) yoki bevosita hukumat tomonidan tayinlanadi. Kuyi Saksoniya va Shim. Vestfaliya yerlarida asosan vakillik vazifalarini bajaradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Herman  Vamberi *o’z  kitobida  A.Temur shaxsi  haqida quydagicha  ma’lumotlar beradi.  O’zining vatandoshlari orasida hozirgacha tildan-tilga o’tib kelayotgan hikoyalarga qaraganda, Temur  o’rta  bo’yli, oqbadan  kishi bo’lib, zahmatli umrini  doimiy jangu jadallarda  o’tkazganiga  qaramay, umrining oxirgi daqiqalariga qadar  badanining qutini  saqlay olgan. Garchi  uning bir oyog’i  oqsasa-da,  urush paytida  bu  nuqson  uncha   sezilmas  edi. Uning  yangroq  ovozi jang  baqiriq  chaqiriqlaari ichida juda uzoqqa  eshitilardi. Faqat   Yoshi  70 ga yetganda  ko’zlari  ozroq hira  tortgan. U Samarqandda Ispaniya elchilarini  qabul   qilgan  vaqtda, ular  yaqin  kelgachgina  tanigan  edi. Uning   tarjimayi holini   yozgan  bir tarixchi, o’z   qahramonining  rasmini tavsiya  etganda,  hiyla aloqasizroq  eron  go’zalligini  namuna qilib  olgan.  Turk sohibqironining soqolini  uzun, yonog’ini  qizil,  o’zini oq  tanli  etib tasvirlagan.  U o’zining  uzoq  davom etgan  sohibqironlik  hayotida juda ko’p  yo’qotishlarga, nochorliklarga  chidagan  va doimo  spartaliklar  kabi soddaligiga  sodiq  qolgan. Uning tabiiy  sifatlaridagi  buyuk qirralar  shundan  iborat. A.Temur  shaxsini yoritishda  "Ajoyib al-maqdur"  tarixiy  manba sifatida  muhim  o’rin tutadi. Arabshox biografiyasida  Temur  tabiati tushunarli  bayon  qilingan. Arabshox  bu asarining  "Temurning  badoatli sifatlari  va  unga ato  qilingan  tug’ma hislatlari  va  tabiati haqida  bo’lim" qismida  Amir Temurning  shaxsini  quydadicha tasvirlaydi.  Temur  baland qadli, uzun  bo’yli, tik  qomatli, go’yo  u qadimiy  pahlavonlar avlodlaridan  bo’lib, keng peshonali,  katta  boshli, g’oyatda  kuchli va  salobatli, ajoyib  bo’lalik, rangi oqu qizil  yuzli, lekin dog’siz,  bug’doy  rang emas,  qo’l-oyoqlari  baquvvat, yelkalari  keng, barmoqlari  yo’g’on,  poychalari semiz, qaddi-qomati  kamoliga  yetgan,  sersoqol, ikki  ko’zi  bamisoli   ikki  sham bo’lsa-da, shodligi  bilinmas, yo’g’on  ovozli  edi.*
**Bodom kislota**, oksifenilsirka kislota, fenilglikol kislota, S6N5SN(ON)SOON - tarkibida bitta asimmetrik atomi boʻlgan aromatik kislota. Mol. m. 152,14, Bodom kislota ning ikki optik izomeri bor: qutblanish tekisligini chapga buruvchi L va qutblanish tekisligini oʻngga buruvchi D kislota. L Bodom kislota achchiq bodom tarkibidagi amigdalinni gidrolizlab olinadi. D Bodom kislota esa sambuningrin degan glikozid tarkibiga kiradi. Ratsemik Bodom kislota (parabodom kislota) benzaldegiddan olinadi, suyuqlanish temperaturasi 120,5°. Bodom kislota antiseptik xossalarga ega boʻlganligi sababli tibbiyotda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Rangontogʻ** — Tojikiston Respublikasining jan.gʻarbidagi togʻ tizmasi. Qorategin va Oqtogʻ tizmalari orasida joylashgan. Rasht (Qorategin) vodiysi va Yovon vohalarini bir-biridan ajratib turadi. R. jan.gʻarbdan shim.sharqqa 70 km masofaga kamon shaklida choʻzilgan. Eng baland joyi 1895 m (XoʻjaZarang). Asosan, gil, qumtosh, ohaktoshlardan tarkib topgan. R.dan Yovonsuv, Tersoqarsuv, Qaramandisuv va Shoʻrtansuv kabi sersuv soylar oqib tushadi. Tizmaning sharqiy qismida Zardoli dovoni (balandligi 1610 m) joylashgan boʻlib, dovondan Dushanba — Yovon, Dushanba — Norak, Dushanba — Koʻlob magistral yoʻllar oʻtadi. R. etaklarida asosan, oʻzbek millatining laqay elati vakillari istiqomat qiladi. 1920—31 yillarda, bolsheviklar bosqini davrida R. tizmasi Ibrohimbek va uning qurolli guruhi uchun muhim strategik hudud hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |