**Yelena Lvovna Shushunova** (1969-yil 23-may — 2018-yil 16-avgust) — sovet-rus gimnastikachisi. Shushunova barcha yirik musobaqalarda: Olimpiada, Jahon chempionatlari va Yevropa chempionatlarida ko‘pkurashda g‘olib chiqqan besh ayoldan biri ( Larisa Latinina, Věra Čáslavska , Lyudmilla Turisheva va Liliya Podkopayeva bilan birga) edi. U Jahon chempionatidagi har bir musobaqada medallar sohibi bo'lgan o‘nta ayoldan biri.

O'smirlar o'rtasidagi musobaqa
------------------------------

Shushunova Leningradda tug'ilib o'sgan va gimnastika bilan taxminan olti-yetti yoshida shug'ullangana boshlagan. U 1981-yilda yosh gimnastikachi sifatida musobaqalarda qatnasha boshlagan. 1982-yilda u 1982-yilgi „Moskva yangiliklari" (hozirda Moskva jahon yulduzlari deb nomlanadi) va oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oltin medallarni qoʻlga kiritdi. 1983-yilda u SSSR kubogini qoʻlga kiritdi.

Kattalar o'rtasidagi musobaqa
-----------------------------

Shushunova 1984-yilda gimnastika boʻyicha Sovet milliy terma jamoasi aʼzosi sifatida tanilgan, ammo Sovet Ittifoqi Olimpiadani boykot qilgani sababli 1984-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnasha olmadi. Buning oʻrniga, u 1984-yilda Chexoslovakiyaning Olomouc shahrida boʻlib oʻtgan Doʻstlik oʻyinlarida qatnashdi va u yerda uchinchi oʻrinni egalladi va SSSRni jamoaviy hisobda oltin medalga olib keldi.

Keyingi yili Shushunova *Yevropa chempionatida* koʻpkurash boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritib, oʻzining muvaffaqiyatiga erishdi. U, shuningdek, tayanch, polda mashq qilish va notekis panjaralar boʻyicha musobaqa finallarida uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi. Jahon chempionatida u beshta medalni qoʻlga kiritdi, shu jumladan koʻpkurashda u hamyurti Oksana Omelianchik bilan boʻlgan. U tayanchda birinchi, to‘sinda uchinchi va polda ikkinchi o‘rinni egalladi. Uning qavat mashqlari, er-xotin tartibi tumbled, yon arab 1 va 3/4 saltolari oʻsha paytdagi ayollar uchun kamdan-kam mahorat edi.Bu yerda u oʻzining ajoyib mahoratini namoyish etdi. Bu harakatlar 1980-yillar uchun noyob va innovatsion harakat hisoblangan.

Shushunovaning ayollar gimnastikasi boʻyicha ustunligi 1986-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan Jahon kubogida davom etdi. U yerda u koʻpkurash, tayanch, notekis barlar va polda mashq qilish boʻyicha unvonlarni qoʻlga kiritdi. Bu musobaqada u ikki moslamada qiyinchilik darajasini oshirdi, muvozanat nurida Rulfova chayqalishini (toʻliq burama Korbut) va notekis panjaralarda qoʻshaloq saltoga toʻliq tiqilib tushayotganini koʻrsatdi.1986-yilgi yaxshi niyat oʻyinlarida u Sovet jamoasini oltin medalga olib keldi, ammo keyin koʻpkurash finalida ikki marta yiqilib, jamoadoshi Vera Kolesnikovadan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. U musobaqa finalida yana bir bor tonoz, barlar va pol oltinlari va panjarada kumushni qoʻlga kiritdi.

1987-yilda Shushunova notekis panjaralardan ikki qavatli yiqilib tushib, Ruminiyalik Daniela Silivashga Yevropa chempionligini boy berdi.Yevropa chempionatida u koʻpkurashda bronza va tayanch sakrashda oltin medalni qoʻlga kiritdi.U notekis panjaralarda qoʻshaloq sxemali tushirish, polda Tomas Salto sxemasi va toʻsinda toʻliq tushirish boʻyicha raqobatlashib, barcha qurilmalarda qiyinchilikni koʻrsatishda davom etdi. Oʻsha yili uning jamoasi Ruminiya terma jamoasidan keyin ikkinchi oʻrinni egallab, *Jahon Chempionatida* jamoaviy chempionlikni yoʻqotdi. Shushunova ikkinchi oʻrinni egallab, ruminiyalik Aureliya Dobrega jahon chempionligini boy berdi. Musobaqa finalida u oʻzining Yurchenko toʻliq va Yurchenko 1,5 tartibi bilan ruminiyalik Yevgeniya Goleani magʻlub etib, sakrash unvonini saqlab qoldi. Shuningdek, u notekis panjaralarda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Shushunova muvozanat boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritdi va pol mashqida Daniela Silivas bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

### 1988-yilgi Olimpiya oʻyinlari

1988-yilda Shushunova Seuldagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etdi. U ixtiyoriy musobaqalarda uchta mukammal 10 ball toʻpladi va individual koʻpkurash va jamoaviy musobaqalarda gʻolib chiqdi. U, shuningdek, muvozanat nurida kumush va notekis barlarda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Shushunova tayanchda Yurchenkoga ikki marta buralib yiqilib, medalga ega chiqa olmadi. U, shuningdek, ochilgan toʻliq qoʻshaloq belining qoʻnish joyidan qoqilib, arab 1 3/4 saltosidan yiqilib tushgani uchun pol mashqida medalni qoʻlga kirita olmadi.

### Keyingi hayoti

Shushunova 1988-yilgi Olimpiada oʻyinlaridan ikki oy oʻtib musobaqani tark etdi va keyin oʻzi tugʻilgan Sank-Peterburgga qaytib keldi va u yerda shahar sport qoʻmitasida ishladi. U Sank-Peterburgda boʻlib oʻtgan 1994-yilgi yaxshi niyat oʻyinlari va 1998-yilgi Yevropa chempionatining gimnastika tadbirlarini tashkil etishga yordam berdi.

2004-yilda u Xalqaro gimnastika shon-sharaf zaliga kiritildi. Keyingi yili u Xalqaro yahudiy sport shon-shuhrat zaliga kiritildi .

### Mahorati

| Qurilma | Ism | Tavsif | Qiyinchilik | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Notoʻgʻri chiziqlar | Shushunova | Yarim burilish bilan oldinga buriling — baland bar ustidagi parvozda qarshi turish uchun yana yarim burilish | E |  |
| Balans nuri | Shushunova | Choʻzilgan dumba bilan rejaga sakrash (kamida 40 daraja burchak) | C |  |

Oʻlimi
------

Shushunova 2018-yil 16-avgustda pnevmoniya asoratlaridan vafot etdi. U 49 yoshda edi.

Raqobat tarixi
--------------

| Yil | Musobaqa | Guruh | AA | VT | UB | BB | FX |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| O'smirlar o'rtasidagi musobaqalar |
| **1981** | Kosice Xalqaro musobaqasi |  | 6 | 5 | 01 !1st |  | 02 !2nd |
| Riga Xalqaro musobaqasi |  | 4 |  |  |  | 01 !1st |
| Ostrava Xalqaro turniri |  |  |  |  |  | 03 !3rd |
| **1982** | O'smirlar o'rtasidagi Yevropa chempionati |  | 15 |  |  |  | 01 !1st |
| Moskva yangiliklari |  | 02 !2nd |  |  |  | 01 !1st |
| Kattalar o'rtasidagi musobaqalar |
| **1983** | Chunichi kubugi |  | 02 !2nd |  |  |  |  |
| East Bloc Spartikade musobaqasi |  | 03 !3rd |  |  |  |  |
| Tokyo kubugi |  |  |  |  | 01 !1st | 02 !2nd |
| SSSR chempionati |  | 03 !3rd |  | 02 !2nd | 4 | 01 !1st |
| SSSR kubugi |  | 01 !1st |  |  |  |  |
| SSSR Spartikade musobaqasi |  | 03 !3rd |  | 02 !2nd |  |  |
| **1984** | Chunichi kubugi |  | 02 !2nd | 01 !1st |  | 01 !1st | 01 !1st |
| Moskva yangiliklari |  | 02 !2nd |  | 02 !2nd | 02 !2nd |  |
| Tokyo kubugi |  |  | 01 !1st |  |  | 01 !1st |
| SSSR chempionati |  |  | 01 !1st | 03 !3rd |  | 01 !1st |
| SSSR chempionati |  |  | 6 |  |  |  |
| SSSR kubugi |  | 03 !3rd |  |  |  |  |
| Olomouc o'yinlari | 01 !1st | 03 !3rd |  |  |  | 8 |
| **1985** |
| Helsinkidagi Yevropa chempionati |  | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st | 03 !3rd | 01 !1st |
| Moskva yangiliklari |  | 01 !1st | 01 !1st | 02 !2nd | 02 !2nd |  |
| SSSR chempionati |  | 02 !2nd | 01 !1st | 01 !1st |  | 01 !1st |
| SSSR kubugi |  | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st |  | 01 !1st |
| Montreal Jahon chempionati | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st |  | 03 !3rd | 02 !2nd |
| **1986** | Moskva yangiliklari | 01 !1st | 02 !2nd | 01 !1st | 02 !2nd |  | 01 !1st |
| SSSR kubugi |  | 01 !1st |  |  |  |  |
| Beijing jahon kubugi |  | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st | 03 !3rd | 01 !1st |
| **1987** |
| Moskvadagi Jahon chempionati |  | 03 !3rd | 01 !1st |  | 4 |  |
| Zagreb yozgi Universiada o'yinlari | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st |
| SSSR chempionati |  | 01 !1st | 02 !2nd | 01 !1st | 03 !3rd | 02 !2nd |
| SSSR kubugi |  | 01 !1st | 02 !2nd | 01 !1st | 03 !3rd | 02 !2nd |
| Rotterdam Jahon chempionati | 02 !2nd | 02 !2nd | 01 !1st | 03 !3rd | 02 !2nd | 01 !1st |
| **1988** | Fransiyadagi Xalqaro chempionat |  | 01 !1st |  |  |  |  |
| Moskva yangiliklari |  | 01 !1st |  | 01 !1st | 01 !1st | 6 |
| SSSR chempionati |  | 02 !2nd | 02 !2nd | 01 !1st | 01 !1st |  |
| SSSR kubugi |  | 01 !1st |  |  |  |  |
| Seuldagi Olimpiada o'yinlari | 01 !1st | 01 !1st | 8 | 03 !3rd | 02 !2nd | 7 |
| **1991** | Jahon chempionati(professionallar o'rtasida) |  |  | 03 !3rd | 03 !3rd |  | 01 !1st |

Yana qarang
-----------

* Tanlangan yahudiy gimnastikachilar roʻyxati
* Badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatida eng yaxshi ayol medal sohiblari roʻyxati

Havolalar
---------

* Elena Shushunova at the International Gymnastics Federation
* List of competitive results at Gymn Forum
* Biography Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-03-11). (ruscha)
* Schuschunova element on the floor (3rd one in the sequence) Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-07-18). — animated .gif

Manbalar
--------

1. ↑  *Rédaction*. „L'ancienne gymnaste russe Elena Chouchounova est morte" (fr-FR). *L'ÉQUIPE*. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
2. ↑  *Schenker.* [ „Elena 
 Shushunova"]. *gymnast.bplaced.net*. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
3. ↑  „GymnasticGreats.com: Whatever happened to Elena Shushunova?" (11-noyabr 2010-yil). 11-noyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
4. 1 2  *Schenker.* „Elena Shushunova". *gymnast.bplaced.net*. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
5. ↑  „International Jewish Sports Hall of Fame". *www.jewishsports.net*. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
6. ↑  „Olympic champion Yelena Shushunova passes away at 49" (en-US). *Olympic Channel | Articles* (17-avgust 2018-yil). Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
7. ↑  „Yelena Shushunova | The International Gymnastics Hall of Fame" (en). *www.ighof.com*. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
8. ↑  „GymnasticGreats.com: Whatever happened to Elena Shushunova?" (11-noyabr 2010-yil). 11-noyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
9. ↑  „YELENA SHUSHUNOVA". *International Gymnastics Hall of Fame. Unfortunately, on August 16, 2018, Shushunova died from complications of pneumonia at age 49.*. Qaraldi: 1-oktabr 2012-yil.
10. 1 2  *xxxxx*. „1988 Olympic All Around Champion Elena Shushunova Dead, Aged 49" (en-US). *WOGymnastika*. Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
11. ↑  „A Guide To Named Release Moves On Bars – Part 1" (en-US). Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.
12. ↑  *Zaccardi.* „Yelena Shushunova, 1988 Olympic all-around champion, dies at 49".  NBC Sports (16-avgust 2018-yil). Qaraldi: 17-avgust 2018-yil.