**Tsubame** (yaponcha: *燕市* *Tsubame-shi*?) Yaponiyaning Niigata prefekturasida joylashgan shahardir. 2019-yil 1-iyul holatiga koʻra, shaharda oʻtkazilgan hisob-kitoblar, 29.406 ta xonadonda 77.382 nafar aholi istiqomat qilishini aniqlagan, aholi zichligi esa har kvadrat kilometrga 697 nafarni tashkil qilgan. Shaharning umumiy maydoni 110,96 kvadrat kilometrni tashkil etdi (42,84 mi²).

Geografiyasi
------------

 Tsubame shahrining havodan surati
Tsubame markaziy Niigata prefekturasining qirgʻoq tekisligida joylashgan, ammo Yapon dengizida qirgʻoq chizigʻiga ega emas. Shahar boʻylab Shinano daryosi oqib oʻtadi.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

* Niigata prefekturasi
	+ Niigata
	+ Nagaoka
	+ Sanjo
	+ Yahiko

Iqlimi
------

Tsubame nam iqlimga ega (Köppen *Cfa*) boʻlib, issiq va nam yoz hamda sovuq qish faslida kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Tsubamedagi oʻrtacha yillik harorat 12,9 °C ni tashkil qiladi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2093 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,12 °C, eng past harorat esa yanvarda, 1,2 °C atrofida boʻladi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tsubame aholisi soni soʻnggi 50 yil ichida nisbatan oʻzgarmay qolgan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1970 | 78,444 | —     |
| 1980 | 82,984 | +5.8% |
| 1990 | 83,377 | +0.5% |
| 2000 | 84,297 | +1.1% |
| 2010 | 81,876 | −2.9% |
| 2020 | 77,201 | −5.7% |

Tarixi
------

Hozirgi Tsubame hududi qadimiy Echigo viloyatining bir qismi boʻlib, miloddan avvalgi davrlardan beri rivojlanib kelgan. Edo davrida Tokugava syogunati davrida Tsubame shahri Murakami domenining bir qismi boʻlgan va Shinano daryosidagi daryo porti sifatida rivojlangan. Ilk Meidzi davrida hudud Niigata, Nishikanbara tumaniga qoʻshib olingan. Tsubame shahri 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. 1954-yil 31-martda qoʻshni Koike, Konakagava va Matsunaga qishloqlari bilan birlashtirib, shahar maqomiga koʻtarildi. 2006-yil 20-martda Tsubame Bunsui va Yoshida shaharlarini (ikkalasi hamishikanbara tumanidan) oʻz hududiga qoʻshib oldi.

Hukumat
-------

 Tsubame shahar hokimiyati
Tsubame shahrida toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 24 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakli mavjud.

Iqtisodiyoti
------------

Tsubame anʼanaviy ravishda mis buyumlari va *kiseru* (yapon chekish asbobi) ishlab chiqarishi bilan mashhur boʻlgan. Hozirgi vaqtda Tsubame dasturxon servirovkasi uchun vilka va pichoqlar ishlab chiqarishga ixtisoslashganligi bilan mashhur.

Taʼlim tizimi
-------------

Tsubame shahrida 15 ta davlat boshlangʻich maktabi hamda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan beshta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Shuningdek, Niigata prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan uchta davlat oʻrta maktabi mavjud va prefekturada bitta maxsus taʼlim maktabi ham bunyod etilgan.

Transporti
----------

### Temir yoʻl

 JR sharqiy yoʻnalish — Yahiko liniyasi

* (Yahagi) — Yoshida — Nishi-Tsubame — Tsubame — (Tsubame-Sanjō)

 JR Sharqiy yoʻli — Echigo liniyasi

* Bunsui — Aōzu — Minami-Yoshida — Yoshida — Kita-Yoshida

Eslatma: Jōetsu Shinkansendagi eng yaqin bekat Tsubame-Sanjo stansiyasi deb ataladigan boʻlsa-da, stansiya aslida Tsubame emas, balki Sanjo shahrida joylashgan.

### Magistral yoʻl

* Hokuriku tez yoʻli
* Milliy yoʻnalish 116
* Milliy yoʻnalish 289

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

 Kokujo ibodatxonasi
* Kugami togʻi / Kokujo ibodatxonasi

Qardosh shaharlar bilan munosabati
----------------------------------

* Qoʻshma ShtatlarSheboygan, Wisconsin, Amerika Qoʻshma shtatlari 1996-yil 11-yanvardan buyon
* Qoʻshma ShtatlarDundee, Michigan, AQSh va Tsubame oʻzlarining mahalliy oʻrta maktablari orqali almashinuv dasturiga ega.

Tsubamening taniqli odamlari
----------------------------

* Chinami Nishimura (siyosatchi)
* Killer Khan — Qotil Xon (professional kurashchi)
* Kiriko Nananan (manga rassomi)

Gallereya
---------

Tsubame-Sanjō stansiyasidagi ToriiBansei-bashi koʻprigiTsubame Higashi bogʻchasiSuva JinjaTsubamedagi manzilgohlar

Manbalar
--------

1. ↑  Tsubame city official statistics Wayback Machine saytida arxivlandi (28-iyun 2020-yil).(yaponcha)
2. ↑  Tsubame climate data
3. ↑  Tsubame population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (yaponcha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shadow picture of Niigata PrefectureNiigata Prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Niigata (poytaxt) |
|  |
| Niigata | 

|  |  |
| --- | --- |
| Boʻlimlar | 
* Kita
* Higashi
* Chūō
* Kōnan
* Akiha
* Minami
* Nishi
* Nishikan
 |

 | 
Flag of Niigata Prefecture |
|  |
| Maxsus shaharlar | 
* Jōetsu
* Nagaoka
 |
|  |
| Shaharlar | 
* Agano
* Gosen
* Itoigava
* Kamo
* Kashivazaki
* Minamiuonuma
* Mitsuke
* Murakami
* Myōkō
* Ojiya
* Sado
* Sanjō
* Shibata
* Tainai
* Tōkamachi
* Tsubame
* Uonuma
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Higashikanbara tumani
	+ Aga
* Ivafune tumani
	+ Avashimaura
	+ Sekikava
* Kariva tumani
	+ Kariva
* Kitakanbara tumani
	+ Seirō
* Minamikanbara tumani
	+ Tagami
* Minami-Uonuma tumani
	+ Yuzava
* Nakauonuma tumani
	+ Tsunan
* Nishikanbara tumani
	+ Yahiko
* Santō tumani
	+ Izumozaki
 |
|  |
| 
Niigata prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n82080386
* MusicBrainz: 9d182926-06ee-4c99-b0ce-19510c8d3296
* NDL: 00307339
* VIAF: 138397206
* en:WorldCat Identities: lccn-n82080386

 |