recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sutli laylak** yoki **Kulrang tumshugʻi** (lotincha: *Mycteria cinerea*) — asli janubi-sharqiy Osiyodan boʻlgan laylaklar oilasiga mansub qush. Ular bir vaqtlar Ibis jinsining bir qismi boʻlgan, ammo hozirda bu turning boshqa laylaklari bilan oʻxshashligi sababli Mycteria jinsiga kiritilgan.

Tavsif
------

Sutli laylak oq qush boʻlib, tumshugʻi sariq, yuzi qizil, qanotidagi uchish patlari qora. Uzunligi 90 dan 100 sm gacha, vazni 2 dan 2,5 kg gacha.

Tarqalish
---------

Sutli laylak Kambodjada, Malayziya yarim orolida va Sumatra, Yava, Bali, Sumbava, Sulavesi va Buton orollarida tarqalgan. U tekis koʻllarda, daryolarda, zich oʻsgan chakalakzorlar va qirgʻoqlardayashaydi.

Sutli laylak koʻpayish davridan tashqari qisqa muddatli migratsiyani amalga oshirishi mumkin, ammo bunday harakatlarning vaqti va yoʻli haqida juda kam narsa ma'lum. Sutli laylaklarning (va boshqa bir qancha turlarining) mahalliy migratsiyasiga quruq mavsumda qurgʻoqchilikning boshlanishi sabab boʻlishi mumkin. Kambodjada esa u nam mavsumda Tonle Sap koʻlidan qirgʻoqqa tarqaladi. Sutli laylaklar sentabr va oktabr oylarida Sumatradan Yavaga va Sunda boʻgʻozi orqali koʻchib oʻtishgan. Garchi bu koʻzga koʻringan migratsiyalar keng xaritada koʻrsatilmagan boʻlsa-da, sutli laylak galalari bir kunda 200 km dan ortiq masofani bosib oʻtishlari aytib oʻtilgan.

Yavanning Pulau Rambut orolida koʻpayadigan katta laylaklar ham Yavan materikidagi baliq hovuzlari va sholi dalalarida oziqlanish uchun har kuni orolda va undan tashqarida qatnab kelishlari qayd etilgan. Pulau Rambutdagi naslchilik koloniyasiga yil davomida turli xil miqdordagi qushlar tashrif buyurishi kuzatilgan.

Koʻpayish
---------

Sutli laylak qirgʻoq boʻyidagi daraxtlarga va aholi punktlari yaqiniga uya quradi. Hindistonda iyuldan avgustgacha, janubiy hududlarda esa uya qurish vaqti noyabrdan martgacha mussonlarning kelishi bilan bogʻliq. Uya koloniyasi 100 ta uyadan iborat.

Oziqlanishi
-----------

Ular asosan baliq, amfibiyalar, sudraluvchilar, qisqichbaqasimonlar va hasharotlar bilan oziqlanadi.

Soni
----

Ushbu tur xavf ostida boʻlganlar qatoriga kiradi. Xavf - qirgʻoq boʻyidagi yashash joylari, ovchilik va savdo-sotiqning yoʻq qilinishi. Hozirgi vaqtdagi soni 5500-6100 boshga yetadi.

Fotosurat
---------

* Bir juft sutli laylak uchmoqda (Singapur)**Bir juft sutli laylak uchmoqda** *(Singapur)*
* Borneodagi sutli laylak**Borneodagi sutli laylak**
* Qamishzorlar orasidan ozuqa izlamoqda (Singapur)**Qamishzorlar orasidan ozuqa izlamoqda** *(Singapur)*

Manbalar
--------

1. ↑  Verheugt WJ, Skov H, Danielsen F (1993). "Notes on the birds of the tidal lowlands and floodplains of South Sumatra Province, Indonesia". Kukila. 6 (2): 53–84.
2. ↑  Elliot A. (1992). "Family Ciconiidae (storks)", pp. 436–465 in del Hoyo J, Elliot A, Sargatal J. (eds.) Handbook of the birds of the world. Vol. I. Lynx Edicions, Barcelona.
3. 1 2  Allport GA, Wilson S-A. (1984). Results of a census of the milky stork Mycteria cinerea in West Java: report of the Indonesian Waterbird Survey Expedition, July–October 1984. Cambridge, UK: International Council for Bird Preservation (Study Report 14), University of East Anglia.
**Abdurrashid Musobek o‘g‘li** (arabcha: عبد الرشيد موسي بيك اوغلي — (1878, Qo‘qon — 1979, Dushanbe).

Abdurrashid Musobek o‘g‘li (Qozi Abdurrashid Farg‘oniy) 1878-yilda Qo‘qon muzofotiga qarashli Oltiariq tumanining Bozorboshi mahallasida tavallud topgan. U yoshligidan otasidan yetim qolgan.

Taʼlimi
-------

Boshlang‘ich taʼlimni oilada oladi, keyin to‘qqiz yoshdan o‘n sakkiz yoshigacha Qo‘qondagi Kamol Qozi madrasa­sida o‘qiydi. U ko‘p vaqtini ibodat bilan o‘tkazgani tufayli „Namozxon talaba" (yoki „*Namozxon*") laqabi bilan taniladi. Aytishlaricha, u to‘qqiz yillik taʼlimi mobaynida biron marta ham jamoat namozini tark etmagan ekan.

Qo‘qon ulamolari Abdurrashid Musobek o‘g‘liga Buxoroga borib, u yerdagi Mir Arab, Ko‘kaldosh kabi madrasalarda ilm tahsilini davom ettirishni tavsiya qiladilar. U Buxoroga kelib, yigirma yil qolib ketadi: o‘n yil ilm o‘rganish, o‘n yil taʼlim berish bilan shug‘ullanadi. Bu yerda oxund (ustoz, muallim, din peshvosi) maqomiga sazovor bo‘ladi. Maʼlumotlarga ko‘ra, ilm sohasida yuqori marralarni zabt etgan Abdurrashid Musobek o‘g‘li Buxoro amiri Olimxonning alo­hida iltifotiga sazovor bo‘lgan. Buxorodan Farg‘onaga qaytganida uni odamlar temir yo‘l vokzalidan Olti­ariqqacha poyondoz to‘shab, ulug‘ ehtirom bilan kutib olishgan. Bu paytda Abdurrashid Musobek o‘g‘li o‘ttiz sakkiz yoshda bo‘lgan (1916-yil).

Faoliyati
---------

O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati tashkil topganida Abdurrashid Musobek o‘g‘li fatvo hay’ati aʼzosi etib saylanadi. Uning „*Abdurrashid qozi domla*" bitikli o‘z muhri bo‘lib, fatvo bersa yoki biror muhim hujjatni yozsa, ostiga shu muhrni bosib bergan. U, shuningdek, moʻtabar so‘zlarni arabiy, turkiy, forsiyda chiroyli tarzda yoza oladigan mohir xattot bo‘lgan.

1947-yilda Abdurrashid Musobek o‘g‘li diniy nazoratning Tojikistondagi vakili sifatida Dushanbega yuboriladi va umrining oxirigacha o‘sha yerda qoladi.

Shogirdlari
-----------

Abdurrashid Musobek o‘g‘li g‘oyat shijoatli inson bo‘lgan. Bora-bora ko‘zlari xiralashib, ko‘zoynak kor qilmaydigan bo‘lib qolganida ham lupa yordamida shogirdlariga dars berishdan to‘xtamagan. El suygan, eʼzoz­lagan ulamolar shayx Ziyouddinxon ibn Eshon Boboxon, shayx Abdulg‘ani Abdullayev (kuyovi), Mubin qori Aminov, shayx Ahmadjon maxdum Hanafiy-Naqshbandiy, shayx Do‘st­muhammad Tursunov, Sad­riddin qori Abdurazzoqov, shayx Abdulaziz Mansurlar Abdurrashid Musobek o‘g‘lining shogirdlaridir.

Abdurrashid Musobek o‘g‘li 1989-yilda Dushanbeda vafot etgan. Qabri Tojikistonning Dushanbe shahridagi Ko‘ktosh qabristonida.

Adabiyotlar
-----------

1. X. Yo‘ldoshxo‘jayev, I. Qayumova. O‘zbekiston ulamolari. — T.: „Movarounnahr", 2015, 146-147.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abdurrashid qori** (arabcha: عبد الرشيد بهراموف — Abdurrashid Bahromov, 8.01.1953, Andijon — 26.10.2011, Toshkent) — muftiy.

Taʼlimi
-------

Abdurrashid qori Bahromov dastlabki diniy saboqni otasi Abdulmu’min qori Mulla Bahrom o‘g‘lidan olgan. 1959-1969-yillarda Andijon shahridagi 29-o‘rta maktabda taʼlim olgan. Maktabdan so‘ng bog‘bon bo‘lib ishlagan. 1971-1973-yillarda harbiy xizmatda bo‘lgan. 1975-yilda Mir Arab madrasasiga o‘qishga kiradi.

Faoliyati
---------

Abdurrashid qori 1979-yilda Toshkent Islom institutini bitirib, shu yerda dars bera bosh­laydi. 1981-yildan Toshkent shahridagi Tilla Shayx masjidida imom-xatib, 1997-yil may oyidan 2006-yil avgustgacha O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy vazifasida ishlagan.

Yutuqlari
---------

Abdurrashid qori Islom konferensiyasi tashkilotiga aʼzo mamlakatlar Ulamolar kengashining aʼzosi etib saylangan. U Saudiya Arabistoni, Misr, Quvayt, Marokash, Indoneziya, Turkiya, AQSh kabi qator davlatlarda o‘tkazilgan ilmiy-amaliy anjumanlarda qatnashgan. Shuningdek, Marokash, Misr, Saudiya Arabistoni mamlakatlarida o‘tkazilgan Qur’oni karim hofizlarining musobaqalarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan.

Adabiyotlar
-----------

1. X. Yo‘ldoshxo‘jayev, I. Qayumova. O‘zbekiston ulamolari. — T.: „Movarounnahr", 2015, 87-89.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Suv bugʻi** — suvning gazeimon holati. Suvning suyuq holatdan gazeimon holatga oʻtishi natijasida hosil boʻladi. Suv bugʻini: bugʻning muallaq holatdagi suv tomchilari bilan aralashmasidan iborat hoʻl toʻyingan bug; namlik aralashmalaridan tozalangan quruq toʻyingan bugʻ; muayyan bosimdagi toʻyinish temperaturasidan yuqori temperaturaga ega boʻlgan oʻta qizdirilgan bugʻlarga ajratish mumkin. Bir xil bosimdagi toʻyingan bugʻ va oʻta qizdirilgan bugʻlar temperaturalarining farqi oʻta toʻyinganlik darajasi deb ataladi. Toʻyingan va oʻta qizdirilgan Suv bugʻidan, xususan, bugʻ mashinalarida, bugʻ turbinalarida ish jismi, isitish tizimlarida issiklik tashuvchi sifatida foydalaniladi. Kumir, neft, gaz kabi organik yoqilgʻilarning yonishida ajraladigan issiklik, ogʻir elementlar yadrolarining boʻlinishida ajraladigan energiya hamda elektr tokining oʻtishi natijasida vujudga keluvchi issikliklardan foydalanib bugʻ generatorlarida Sb. hosil qilinadi. Zamonaviy katta bugʻ qozonlarining f.i.k. 95 foizgacha yetadi. Odatda, katta masshtabli energetik inshootlarda quyidagi parametrlarga ega boʻlgan Sb. ishlatiladi. Toʻyingan Suv bugʻining fizik xossalari faqat uning temperaturasiga bogʻliq. Toʻyinmagan Suv bugʻining fizik xossalari esa uning temperaturasi va qanday bosim ostida turganligiga bogʻliq. Ideal gaz va bosim nolga intilgan sharoitda Sb. uchun z birga teng. Tra oʻzgarmas boʻlgan sharoitda bosimning 300 atm gacha ortib borishida z ning kamayishi kuzatiladi. Bu kamayish toʻyinish sharoitiga yaqinlashganda juda kuchayib ketadi. Suv bugʻining yopishqokligi, bosim oʻzgarmas boʻlgan sharoitdagi issiklik sigʻimi va issiklik oʻtkazuvchanligi, bosimning kichik qiymatlarida temperatura koʻtarilishi bilan ortib boradi. Ammo temperaturaning katta qiymatlarida bu bogʻlanishlar murakkab harakterga ega boʻladi. Bu maʼlumotlar asosida bosim va temperaturaning juda keng diapazonlarida Suv bugʻining termodinamik xossalari yoritilgan jadvallar tuzilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdurrahmon ibn Kaʼb al-Ansoriy** (arabcha:  — Abu Laylo Abdurrahmon ibn Kaʼb ibn Amr ibn Avf ibn Mabzul ibn Amr al-Ansoriy al-Moziniy,? — 24/644-45,?) — sahoba.

Abdulloh ibn Kaʼbning ukasi. Onasi ar-Rabob bint Abdulloh ibn Habib. Aslamlik Buraydadan Salama ismli farzand ko‘rgan. Faqirligi sababidan Tabuk g‘azotiga qatnasha olmay iztirobga tushgan. „Tavba" surasidagi 92-oyat yo‘qsilligi sababli Tabukda ishtirok eta olmagan yetti kishi haqida nozil bo‘lgan. Ibn Hibbon tomonidan *al-Harroniy* nisbasi bilan zikr etilgan bo‘lsa-da, barcha manbalarda Bani Mozin qabilasiga nisbat berilib, *al-Moziniy* deb tilga olinadi.

Janglardagi ishtiroki
---------------------

Badr, Uhud, Xandaq g‘azotlari va boshqa barcha jang­larda qatnashgan. Hijratning uchinchi yili rabi’ul-avval oyida bo‘lib o‘tgan Bani Nazir g‘azotida Payg‘ambar tomonlaridan Abdulloh ibn Salom bilan birga Bani Nazir yahudiylariga tegish­li xurmolarni kesishga tayinlangan.

Vafoti
------

Umar xalifalik davrining oxir­larida vafot etgan. Vafot etgan joyi maʼlum emas.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. II, 165;
2. Ibn Hibbon. Kitāb as-siqāt. — Haydarobod: 1393-99/1973-79. I, 243;
3. Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. — Qohira: 1328. II, 398-399;
4. Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 490;
5. Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1390-92/1970-72. IV, 350;
6. Mücteba Uğur. „Abdurrahman b. Kâ‘b el-Ensârî". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 167.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sutan Takdir Alisjahbana** (1908-yil 11 fevral – 1994-yil 17-iyul) indoneziyalik yozuvchi.

U Shimoliy Sumatraning Natal shahrida tug'ilgan. Uning oilasi 19-asrda u yerga Minangkabaudan ko'chib kelgan. *Poedjangga Baroe* asoschisi va muharriri edi. U Indoneziya adabiyotining shakllanish yillarida, xususan, mustaqillik davrida yo‘l ko‘rsatuvchi nurlardan biriga aylandi. Sutan Takdir Indoneziya g‘arb tsivilizatsiyasi qadriyatlaridan saboq olishiga ishongan va butun umri davomida modernizmning buyuk vakili bo‘lib qolgan. Uyg'onish davri odami, turli mavzularda ko'plab kitoblar muallifi.1994-yilda vafot etmasidan u roman ustida ishlayotgan edi. Mashhur "*Layar Terkembang* "romani uni ilg'or muallif sifatida ko'rsatdi. 1994-yil 17-iyulda Jakartada vafot etdi.

Biografiyasi
------------

Alisjahbana 1908-yil 11-fevralda tug‘ilgan.

Uning birinchi romani "*Tak Putus Dirundung Malang* "1929-yilda Balay Pustaka tomonidan nashr etilgan. STA Amir Hamza va Armijn Pane bilan birgalikda *Poedjangga Baroe* (Yangi yozuvchi) deb nomlangan urushdan oldingi yozuvchilarning eng yaxshi asarlarini o'z ichiga olgan jurnalga asos solgan va tahrir qilgan va jurnal birinchi marta 1933-yilda nashr etilgan.1953-yilda u *Poedjangga Baroe* o'rniga *Konfrontasi* (To'qnashuv) ni tahrir qildi.

Yaponiya istilosi ostida 1943-yilda Indoneziya Komisi Bahasa (Indoneziya tillari komissiyasi) kotibi bo'ldi. 1946-1948-yillarda Jakarta milliy universitetida indoneziya tili professori boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Biography of Alisjahbana, S. Takdir (Sutan Takdir), 1908-1994 | Southeast Asia Digital Library" (en). *sea.lib.niu.edu*. Qaraldi: 11-iyul 2022-yil.
2. 1 2 3 4  Raffel 1968, s. 33 harvnb error: no target: CITEREFRaffel1968 (help)
**Sitin kunjutli pechenyesi** (xitoy anʼanaviy yozuvida: 西亭脆餅, ieroglif: 西亭脆饼 pinyin: *xītíng cuìbǐng,* palladia: sitin tsuybin) — Jiangsu provinsiyasi Sitin(xit.)o'zb. qishlogʻidan kelib chiqqan Xitoy kunjutli pechenyesi.

Tavsifi
-------

Sitin kunjut pechenesini tayyorlash uchun anʼanaviy ravishda faqat qoʻlda bajariladigan 28 ta bosqichni ketma-ket bajarish kerak. Natijada 18 qatlamdan iborat pechenye, lekin uning qalinligi 2 cm dan oshmaydi.

Asosiy tarkibga oq un, shakar va oq kunjut kiradi.

Odatda pechenyelar toʻgʻridan-toʻgʻri qanday boʻlsa, yoki ularni avval issiq suvga botirib, keyin isteʼmol qilinadi.

Tarixi
------

Birinchi marta anʼanaviy kunjut pechenyelari Xitingda (Nantong, Jiangsu) XIX-asrda imperator Guangxu davrida pishirilgan. Afsonaga koʻra, Chjentszyan Leng Chunxi (xitoycha 冷纯溪) va uning rafiqasi qishloqda qandolatchilik fabrikasini ochishgan va u yerda Xitingning kambagʻal qishloq aholisining imkoniyatlaridan kelib chiqib, arzon pechenye tayyorlashni boshlaganlar. Isteʼmolchilar pechyenelarning oʻziga xos taʼmi va qarsildoqligini qadrlashdi va hatto unga qoʻshiq bagʻishladilar:

> 
> Oʻn sakkizta qatlamli Sitin pechenyesi, qatlam-qatlam odamlarga yorugʻlik olib keladi, uni ye va shamolda iforini his qil, oddiy odamlarning shirin qarsildoq sevgisi.
> 
> 
> 

Pechenyelarning mashhurligi Sitin qishlogʻida tugʻilgan, Savdo va sanoat vaziri Chjan Jian tufayli qishloqdan tashqariga chiqdi, u har yili ota-bobolari ruhiga taʼzim qilish uchun keladi. Mahalliy pechenyelarni qadrlab, u ularni boshqa taniqli shaxslarga sovgʻa sifatida taklif qila boshladi, buning natijasida ular imperator saroyida tanildi.

XXI-asrning boshiga kelib, bu pechenyelarning 20 dan ortiq turlari mavjud edi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Ситинское кунжутное печенье".  Синьхуа (19-sentabr 2017-yil). Qaraldi: 26-sentabr 2017-yil.
2. ↑  „西亭脆饼" (zh). *Энциклопедия Байду*.  Baidu. Qaraldi: 26-sentabr 2017-yil.
**Bananli foster** — sariyogʻ, jigarrang shakar, dolchin, toʻq rom va banan likyorli sous bilan banan va vanil muzqaymoqlaridan tayyorlangan desertshirinlik. Bananlar shakar qoʻshib sariyogʻ ichida ozgina qovuriladi, undan keyin alkogol qoʻshiladi va olovga qoʻyiladi. Alangada pishirgandan soʻng, muzqaymoq ustiga sousdagi bananlar qoʻyiladi. Bu shirinlikka vanilli muzqaymoq yoki blin qoʻshib berish mumkin, lekin uni oʻzini ham isteʼmol qilish mumkin. Ziravor sifatida siz dolchin va muskat yongʻogʻini qoʻshishingiz mumkin.

Yaratilish tarixi
-----------------

Shirinlik 1951-yilda AQShning Luiziana shtatining Yangi Orlean shahridagi *"Brennan"* mehmonxonasida Pol Blonj tomonidan yaratilgan. Desert oʻsha paytda Yangi Orlean jinoyat komissiyasining raisi boʻlgan Ouen Brennanning doʻsti Richard Foster sharafiga nomlangan. Hozirgacha bu shirinlik Yangi Orleandagi eng yaxshi restoranlarda, shuningdek, dunyodagi koʻplab restoranlarda tansiq taom sifatida tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Artisanal Gluten-Free Cupcakes: 50 From-Scratch Recipes to Delight Every Cupcake Devotee-Gluten-Free and Otherwise*. The Experiment, 2011. ISBN 978-1-61519-036-2.
2. ↑  Manley, Stephanie*. CopyKat.com's Dining Out at Home Cookbook: Recipes for the Most Delicious Dishes from America's Most Popular Restaurants*. Ulysses Press, 2010-04-01. ISBN 978-1-56975-832-8.
3. ↑  Brennan, Ella*. Miss Ella of Commander's Palace : "I don't want a restaurant where a jazz band can't come marching through"*, Martin, Ti Adelaide, First, Layton, Utah, 2016. ISBN 978-1-4236-4255-8. OCLC 939911126.
4. ↑  „New Orleans Food: Bananas Foster". *NewOrleansOnline.com*.  New Orleans Tourism Marketing Corporation. 28-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-noyabr 2017-yil.
**Abdurrahmon ibn al-Horis** (arabcha:  — Abu Muhammad Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishom ibn al-Mug‘iyra ibn Abdulloh ibn Umar al-Qurashiy al-Maxzumiy, 1/622,? — 43/663-64, Madina) — tobeʼin.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Otasining vafotidan keyin onasi Fotima bint al-Valid Umar bilan turmush qurgach, Abdurrahmon ibn al-Horis Umarning himoyasida bo‘ladi. Oldin ismi *Ibrohim* bo‘lgan, biroq xalifaligi davrida payg‘ambarlar nomi bilan atalganlarning ismini o‘zgartirishni o‘ylagan Umar, uning ismini *Abdurrahmonga* almashtirgan.
Fotima bint al-Valid olimligi va saxiyligi bilan mashhur bo‘lgan. Xalifa Usmonning qiziga uylangan. Jamal voqeasida Oysha tomonida turib jang qilgan. Oysha uni maqtab „Abdurrahmon ibn al-Horisga o‘xshagan o‘nta farzandim bo‘lganida, uyim­da o‘tirib ularni tarbiyalashni hamma narsadan ustun tutgan bo‘lardim", degan.

Usmon Mushaf nusxalarini ko‘paytirib, turli mintaqalarga tarqatishga qaror qilgach, bu ishni amalga oshirishni Zayd ibn Sobit, Saʼid ibn Os, Abdulloh ibn Zubayr va kuyovi Fotima bint al-Validga topshirgan. Usmon shahid qilinganida Fotima bint al-Valid o‘sha yerda bo‘lgani sababli yaralangan.

### Hadislari

Umar, Usmon, Abu Hurayra, Oysha, Ummu Salamalar kabi sahobalardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa fuqahoi sab’a­dan biri bo‘lgan o‘g‘li Abu Bakr, shuning­dek, Abu Qiloba, Shaʼbiy singari muhaddislar hadis rivoyat qilganlar. Rivoyat qilgan hadislari „*Sahӣh al-Buxārӣ*" va to‘rtta buyuk „*Sunan*" kitoblarida zikr qilingan. Fotima bint al-Valid Muoviya­ning xalifaligi davrida vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. V, 5-6;
2. Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydarobod: 1360-80/1941-60. V, 272;
3. Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. — Qohira: 1328. II, 426;
4. Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 431-432;
5. Az-Zahabiy. Si­yar. III, 484-485;
6. Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1328. II, 394; III, 66.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sissitiya** (συσσίτια συσσίτια, „birgalikda ovqatlanish"), Qadimgi Gretsiya, ayniqsa Doriylar orasida — fuqarolar uchun tashkil etilgan birgalikda ovqatlanish marosimlari, koʻproq Krit va Spartada mashhur hamda Megara va Korinfda yodga olinadi. Xalq qahramonlarining qoʻshma bayramlari haqida Homer ham yozgan. Bunday marosimlar spartaliklarda *fiditiyalar*, Kritda esa — *andriyalar deb* atalgan.

Bunday yigʻinlarda ishtirok etish har bir fuqaroning burchi boʻlib, undan bosh tortganligi uchun hatto shohga ham jarima solinishi mumkin edi.

Plutarxga koʻra, „har bir mehmon har oyda bir medim arpa uni, sakkiz hoy sharob, besh ming pishloq, ikki yarim ming anjir va nihoyat, goʻsht va baliq sotib olish uchun ozgina pul olib kelgan". Eng mashhur ovqatlardan biri qora atala edi.Aristotelga koʻra esa kambagʻallar uchun oʻz hisoblaridan bunday oʻrnatilgan hissani qoʻshish va undan tashqari qolgan hoʻjaliklarini saqlab turish oson emas" edi. Kritda umumiy ovqatlanish yigʻinlari uchun mablagʻni davlat ajratgan.

Koʻplab antik davr mualliflari yosh spartaliklarning tarbiyasi va ularni polisning qadriyatlariga oʻrgatish uchun bunday qoʻshma bayramlarning katta ahamiyatga ega boʻlganligini qayd etadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Plutarx. Likurg 12
2. ↑  Aristotel. Politika II 6, 1271a 26-31
**Sistr** (misrcha sḫm ; qadimgi yunoncha: *σεῖστρον*, lotincha: *sistrum* — „chayqalgan narsa") — maʼlum bir tovush balandligi boʻlmagan zarbli cholgʻu asbobi).

Cholgʻu asbobi
--------------

U choʻzinchoq taqa yoki qavs shaklidagi metall plastinkadan iborat boʻlib, uning torroq qismiga tutqich biriktirilgan. Ushbu taqaning yon tomonlaridagi kichik teshiklar orqali turli oʻlchamdagi metall xivichlar oʻralgan, ularning uchlari ilgak bilan egilgan. Metall tayoqlarning ilgaklariga oʻrnatilgan tarelkalar yoki qoʻngʻiroqlar chayqalganda jiringlaydi yoki taraqlaydi.

  

Akademik musiqada u vaqti-vaqti bilan boshqa shaqildoqlar qatorida qoʻllaniladi (masalan, "Sevilya sartaroshi "operasida). Bizening "Karmen "asaridagi „Les tringles des sistres".

Tarixi
------

Qadimgi Misrda sistr asosan Hathorga sigʻinishga bagʻishlangan diniy marosimlarda va boshqa marosimlarda ishlatilgan. Bu „Sistra oʻlkasi" deb nomlangan Yuqori Misrning 7-nomining ramzi edi. Xudolar haykallari oldida sistrani silkitigan musiqachilarni *sekhemit* deb atashgan. Bu unvonni Mut va Nebet-Hetepet maʼbudalari sharafiga oʻtkazilgan marosimlarda qatnashgan Fir’avnning rafiqasi Seti I Tuya olgan. Sistradan ruhoniylar ham foydalanishlari mumkin edi. Sistraning dastasi odatda yuzi odamniki boʻlgan mushukning tasviri bilan bezatilgan, tutqichda esa Xatxor va mushuk maʼbudasi Bastning yuzi boʻlgan. Ulkan oltin sistr, Xatxorning Denderadagi asosiy ibodatxonasida turardi.

Qadimgi Misrdan sistr Shumerga , Qadimgi Yunonistonga, keyin esa Qadimgi Rimga kelgan. Plutarx („Isis va Osiris toʻgʻrisida") sistrni sehrli qilib tasvirlagan -  sistr yordamida Tifonni qoʻrqib, daf qilishgan (Set).

XX asr boshlariga qadar u Misr va Habashistonda uchragan.

Diniy musiqa asbobi sifatida u Aleksandriya va Efiopiya cherkovlari marosimida saqlanadi.

* Opa-singillar bilan malikalar, XVIII sulola. Berlin Misr muzeyiOpa-singillar bilan malikalar, XVIII sulola. Berlin Misr muzeyi
* Qirolicha Nefertari Merenmut qo'lida sistrum bilan. Abu Simbel ibodatxonasidagi freskQirolicha Nefertari Merenmut qo'lida sistrum bilan. Abu Simbel ibodatxonasidagi fresk
* Sistra Xathor, XXVI sulolani tasvirlaydiSistra Xathor, XXVI sulolani tasvirlaydi
* Britaniya muzeyidan Xathor tasvirlangan ellinistik davr sistrumiBritaniya muzeyidan Xathor tasvirlangan ellinistik davr sistrumi
* Metall sistr 350-yil oldin. Berlin Misr muzeyiMetall sistr 350-yil oldin. Berlin Misr muzeyi
* Qibtiy sistrQibtiy sistr

Yana qarang
-----------

* Aihi — Qadimgi Misr musiqa xudosi
* Qadimgi Misr musiqa
* Menat

Manbalar
--------

1. ↑  *Charlton T. Lewis, Charles Short.* „sīstrum". *A Latin Dictionary*.  www.perseus.tufts.edu. Qaraldi: 18-dekabr 2018-yil.
2. ↑  *sistrum*, Oxford English Dictionary, Oxford University Press, 1989.
3. ↑  „Систр". *Музыкальная энциклопедия*. Qaraldi: 12-mart 2010-yil.
4. ↑  Mariam F. Ayad*. God's Wife, God's Servant: The God's Wife of Amun (ca.740–525 BC)*. Routledge, 2009 — 49 bet. ISBN 9781134127931.
5. ↑  Borroff, Edith*. Music in Europe and the United States : a history*. Prentice-Hall, 1971 — 9 bet. ISBN 0136080839, 9780136080831.

Havolalar
---------
**Seliger** - Rossiya Federatsiyasi Tver va Novgorod viloyatlaridagi koʻl. Valday qirlarining shim.sharkida, 205 m balandlikda. Maydoni 212 km². Oʻrtacha chuq. 5,8 m, eng chuqur joyi 24 m. Uzunligi shim.dan janubga 100 km. Birbiriga irmok/iap orqali qoʻshilgan bir necha alohida qismdan iborat. Qirgʻoqlari egribugri. Shimoliy qismida 160 ga yaqin orol bor. Noyab.— dekabrda muzlab, aprel—mayda muzdan boʻshaydi. Koʻlga 110 ta daryo quyiladi: asosiylari: Cheryomuxa, Krapivenga, Sorocha, Momenga. Koʻddan Selijarovka daryosi oqib chiqadi. Baliq ovlanadi. Turizm rivojlangan S.ning shim. sohilida Ostashkov sh. joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Selidove** ( ukraincha: *Сели́дове* , pronounced [seˈɫɪdowe] ;ruscha: *Селидово*,ilgari:**Selydivka**) — Ukraina Respubliklasining Donetsk viloyatidagi viloyat ahamiyatiga molik shaharlardan biri. Shahar viloyatning gʻarbida, Solona daryosi bo'yida (Volchyaning irmogʻi, Dnepr havzasi) joylashgan. Uning aholisi taxminan 21,521 (2022 est. )ni tashkil etadi .

Tarixi
------

Shahar o'z ildizlarini 1782-yilda Baxmut viloyati kantsleri tomonidan tasdiqlangan Sloboda Selydivkadan oladi.

Munitsipalitet
--------------

Selydove shahridan tashqari,Selydove munitsipaliteti Xirnik va Ukrainsk shaharlari,shuningdek Vyshneve, Xostre, Komishivka, Kuraxivka va Tsukuryne shaharlarini o'z ichiga oladi.

Demografiyasi
-------------

2001-yilgi demografik ma'lumotlarga ko'ra,shahar aholisining etnik kelib chiqishi quyidagilar : 

Etnik kelib chiqishi
* Ukrainlar: 59,3%
* Ruslar: 36,7%
* Belaruslar: 1,1%
* Tatarlar: 0,5%
* Yunonlar: 0,4%

Manbalar
--------

1. ↑  *Національний склад та рідна мова населення Донецької області. Розподіл постійного населення за найбільш численними національностями та рідною мовою по міськрадах та районах* (Ukrainian), 2012-02-07da asl nusxadan arxivlandi`{{citation}}`: CS1 maint: unrecognized language ()
Koordinatalari: 48°09′00″N 37°18′14″E﻿ / ﻿48.15000°N 37.30389°E﻿ / 48.15000; 37.30389GOKoordinatalari: 48°09′00″N 37°18′14″E﻿ / ﻿48.15000°N 37.30389°E﻿ / 48.15000; 37.30389GOAndoza:Donetsk Oblast
**Domburi** (yapon domburimono) — yapon taomi boʻlib, oʻz nomini taom uzatiladigan idishdan olgan (donburi yapon *tilidan* *piyola* deb tarjima qilinadi). Bir piyola domburi guruchning taxminan ikkita standart portsiyasini oʻz ichiga oladi, ularning ustiga turli xil qoʻshimchalar qoʻyiladi: goʻsht, baliq, tuxum, sabzavot yoki boshqa garnir. Aslida, bu yapon tez tayyorlanadigan ovqatlarining bir turi hisoblanadi.

Har xil domburi turlarining oʻz nomlari bor, biroq ularning barchasi „don" boʻgʻini bilan tugaydi: masalan, tovuq va tuxum qoʻshilgan domburining mashhur „ona va bola" varianti oyakodon, yumshatilgani esa katsudon deb ataladi.

Kosa
----

Odatda domburi yuqori qismining diametri taxminan 15 santimetr boʻlgan qopqoqli chuqur idishdir. Domburi hajmi taxminan ikki standart guruch porsiyasi uchun moʻljallangan.

Tarixi
------

Domburi gʻoyasi Meydzi davrida paydo boʻlgan, oʻsha paytdagi voqealar „qulay ovqat" ga talabni keltirib chiqargan. Bir piyolada aralashtirilgan taom yapon anʼanaviy ovqatlanish tartibida inqilobiy oʻzgarishga sabab boʻlgan, shuning uchun u jamiyat tomonidan darhol qabul qilinmagan. Biroq, bugungi kunda domburi tayyorlashning 50 dan ortiq variantlari mavjud.

Yana qarang
-----------

* Unagi

Manbalar
--------

1. ↑  *Tadashi Ono, Harris Salat.* „Japanese Soul Cooking: Ramen, Tonkatsu, Tempura, and More from the Streets and Kitchens of Tokyo and Beyond" (en).  Random House LLC (5-noyabr 2013-yil). 6-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2014-yil.
**Borli oʻgʻitlar** — tarkibida oʻsimliklar oʻzlashtira oladigan holatda bor boʻlgan kimyoviy birikmalar; mikro>tm/yalarning bir turi. Borning har xil tuproqdagi miqdori (1 kg tuproq hisobida) 1,5 mg dan 150 mg gacha boradi. Oʻrta Osiyoning karbonatli tuproqlarida suvda qaynatilganda erib chiqadigan (suvli soʻrim) borning miqdori 1 kg tuproqqa 1 mg dan kam boʻlgan hollardagina Borli oʻgʻitlar ni kullash kerak. Borli oʻgʻitlar sifatida borat kislota, bordatolitli oʻgʻitlar, bormagniyli oʻgʻitlar, borli superfosfat, bura (tanakor) va boshqa qoʻllaniladi. Borli oʻgʻitlar ekish paytida boshqa mineral oʻgitlar bilan birgalikda tuproqqa qatorlab solishda, oziqlantirishda va urugʻlarni kimyoviy dorilar bilan birgaqoʻshib changlatishda (1,1 — 1,7 kg/ta hisobida) ishlatiladi. Ekish oldidan urugʻlarni ishlashda (1s urugga 0,005%—0,5% li eritmasidan 6—8 l) sarflanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Borli oʻgʻitlar" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Dominanta (maʼnolari).

**Dominanta** — (fiziologiyada) har qanday tashqi va ichki taʼsirga organizmlarning muvaqqat javob reaksiyasini belgilovchi, oʻzaro bogʻlangan nerv markazlarining ustuvor sistemasi. D. toʻgʻrisidagi taʼlimotning asosiy kridalarini 1911—23 yillarda rus fiziologi A. A. Uxtomskiy koʻrsatib bergan. U bir xil reflektor hara-katlarning tormozlanishi bilan birga sodir boʻladigan, organizmning muayyan faoliyatini bajarishga yashirin tayyorligini belgilaydigan "dominant markaziy konstelyasiya" toʻgʻrisidagi tushunchani ilgari surdi. D. asoslovchi qoʻzgʻalish asosida paydo boʻladi. Biror nerv markazida qoʻzgʻalishning paydo boʻlishi boshqa markazda sezilarli tormozlanishga olib keladi. D. ning oziqlanish, jinsiy muhofaza va b. xillari mavjud. D, bahorda baqalar qonida gormonlar konsentratsiyasining oshishi ularda kuchli opichlash refleksini paydo qiladi. Shu sababdan terining qitiqlanishi ularda mudofaa refleksi oʻrniga oldingi oyoklarni bo'quvchi muskullar tarangligini oshi-ruvchi refleksii paydo qiladi. Shunday qilib, D. da oʻta qoʻzgʻalgan markaz boshqa markazlar faoliyatini oʻzgartirib, oʻziga boʻysundiradi va nerv sistemasining bir-butun yaxlit sistema sifatida faoliyatini taʼminlaydi. D. xatti-harakatlarni yoʻnaltiruvchi sifatida bir qancha murakkab psixik hodisalarning fiziologik asosi hisoblanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Boden koʻli** — Germaniya, Shveysariya va Avstriya chegarasidagi qad. muzlik vodiysidagi yirik koʻl. 395 m balandda joylashgan. Maydoni 538 km², uz. 63 km, eni 14 km, eng chuqur joyi 252 m. Boden koʻli shim.gʻarbga 3 qismga tarmoqlangan (Iberling, Quyi va Seller koʻllari). Qirgʻoqlarining aksariyat qismi tekis yoki jan.sharqi baland qoyali. Boden koʻli dan Reyn daryosi oqib oʻtadi. Kema qatnaydi. Suvi kamdankam muzlaydi, qishda sohil iqlimini yumshatib turadi. Baliq ovlanadi. Koʻl sohilidagi yirik shaharlar: Konstans, Fridrixsxafen, Lindau (Germaniya), Bregens (Avstriya). Boden koʻli atrofida kurort, qoʻriqxona koʻp.

Manbalar
--------

1. ↑  "Boden koʻli" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bod (maʼnolari).

**Bod** — tanda iplari (oʻrish naxlari)ning bir-birini kesib (mingashib) tushgan joyi. Uch xil boʻladi: toq, juft va livit B. B. olish deganda shoyi va atlas toʻqishda ikki shoda oʻrtasidagi B.ni yuqoriga surib chiqarish, B. solib olish deganda kalava mashinada ipakni mingashtirib kalavalash, B. surish deganda shoyi, atlas, beqasam tandasini oqqa yozganda livitlarni bir-biridan ajratib, tandaning u boshidan bu boshiga surish, B. tashlash deganda oʻrish ipaklar davraga oʻralib tandalanganda bir livitning ikkinchi livit ustiga mingashib qolishi tushuniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Badgis** ( dariycha: *بادغیس* - *Bādġīs*, pushtucha: *بادغیس* ) — Afgʻonistonning shimoli-gʻarbidagi viloyat. Janubda Hirot viloyati, shimoli-sharqda Faryob, sharqda Gʻor viloyati, shimolda Turkmaniston bilan chegaradosh.

Geografiya
----------

Viloyatning shimoliy qismida kamyob pistazorlar oʻsadi. Viloyatning shimoliy qismida, Murgʻob daryosi vodiysida keng qamishzorlar mavjud boʻlib, ularda choʻchqalar yashaydi. Taxminan yuz yil oldin yo'lbarslar ham bor edi. Daryoda burbotlar va marinkalar bor. Kirpilar qirg'oq bo'ylab uchib ketishadi, bahorda toshbaqalar ko'p. Yozda, issiq kunlarda (+45 ° C gacha soyada) ilonlar, shu jumladan kobralar turar-joy binolarining soyasiga shoshilishadi. Ularni qo'rqitish (va chayonlarni qo'rqitish) uchun qo'ylarni hovlilarda o'tlatishga ruxsat beriladi. Kalayi-Naudagi suv juda qattiq.

Hikoya
------

Viloyat nomi forscha "badxez" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, "shamol paydo bo'ladigan joy" degan ma'noni anglatadi. Viloyat 1964-yilda Hirot va Maymon viloyatlarining bir qismidan tuzilgan. Tolibon Afg'onistonda hokimiyatni qo'lga kiritgach, Bodg'is ular qo'lga kiritgan oxirgi viloyatlardan biriga aylandi. Mahalliy tojik aholisi pushtun toliblariga unchalik xayrixoh emas edi va shuning uchun 2001 yilda Shimoliy alyans viloyatni tezda nazorat ostiga oldi.

Aholi
-----

Bodgʻis viloyati aholisi: forslar, tojiklar, choraymoqlar, pushtunlar, oʻzbeklar, turkmanlar (qabilalar: ersariylar, tekinlar, alililar, sariklar va salirlar), qizilboshlar, kurdlar va boshqalardan iborat.

Bodgʻis viloyatida 522100 kishi istiqomat qiladi, shundan: tojiklar (56-62%), pushtunlar (28-40%), oʻzbeklar, turkmanlar, balujlar.

Ma'muriy bo'linish
------------------

 Ma'muriy bo'linish sxemasi
Badgʻis viloyati 7 ta tumanga boʻlinadi:

* Ab-Kamari
* Gormach
* Javand
* Cadiz
* Kalay-Nau
* Mukur
* Murg'ob

Eslatmalar
----------
**Ellik franklik Sent-Ekzuperi** — 1992-yil 10-martda ishlab chiqilgan va Fransiya banki tomonidan 1993-yil 20-oktyabrdan yevroga o'tkazilgunga qadar muomalaga chiqarilgan fransuz banknotasi.

Tarix
-----

Bu banknot, yevroga almashtirilgan boshqa banknotalar kabi (500 frank Per va Mari Kyuri, 200 frank Gustav Eyfel va 100 frank Sezan) 2002-yil 18-fevraldan boshlab qonuniy to'lov vositasi bo'lishni to'xtatdi va filialda qabul qilindi. Fransiya banki, 2012-yil 17-fevralgacha, shu jumladan, Xorijdagi bo'limlarning Markaziy bankida.

Tavsif
------

Banknot fransuz-shveytsariyalik dizayner Rojer Pfund tomonidan ishlab chiqilgan. Unda Antuan de Sent-Ekzyuperi portretidan tashqari, adabiy qahramon Kichik shahzoda obrazi ham mavjud. Banknotning old tomonida dunyo xaritasi fonida Sent-Ekzyuperining portreti tasvirlangan. Xaritada Sent-Ekzyuperining marshrutlaridan biri, parvozlari tasvirlangan, banknotning yuqori qismida Latokoer-25 samolyoti silueti, banknotning pastki qismida Sent-Ekzyuperi tomonidan Kichik shahzoda tasvir chizilgan. 

Banknotning orqa tomonida Sent-Ekzyuperining surati joylashgan bo‘lib, unda Brege-14 samolyoti Sahroi Kabir cho‘lidagi qumlarda tasvirlangan. Ushbu samolyotda Antuan Sent-Ekzyuperi cho'l ustida uchib o'tdi va u yerda rejadan tashqari qo'nishga majbur bo'ldi. Bu vaqtda Sent-Ekzyuperi "Kichik shahzoda" ni o'ylab topdi, uning surati ham old tomonida - samolyotning o'ng tomonida joylashgan. Banknotning yuqori qismida shamol guli tasvirlangan. 

Banknotning o'lchamlari 123 mm x 80 mm.

Shuningdek
----------

* Fransuz franki

Manbalar
--------

1. 1 2  *L'art du billet : Billets de la Banque de France 1800-2000*, pour l'exposition au Musée Carnavalet du 1er avril au 11 juin 2000, Paris, Paris Musées et Banque de France, 2000, 215 nb p. ISBN 2-87900-487-X, p.196.
**Shu Sasaki** *(talaffuzi: Shu Sasakiy)* (yaponcha: *佐佐木 周* *Sasaki Shū*?, 1991-yil 12-fevralda tug`ilgan) yaponiyalik professional futbolchi. Hozirda Gonkong Premer-ligasida Southern jamoasi safida maydonga tushadi.

Sport faoliyati
---------------

Kansai universitetini bitirgach, Shu Sasaki universitet jamoasida oʻynagan Sasaki Avstraliyadagi Milliy Premer-liganing Blacktown Spartans jamoasi bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi. Shu Sasaki ular bilan 2014-yildan 2016-yilgacha oʻynagan, oʻshanda klub quyi ligaga tushib ketgan.

2017-yil yanvar oyida Sasaki Filippin Futbol Ligasi Global Sebu klubi bilan shartnoma imzoladi. Shu Sasaki 24-yanvar kuni 2017-yilgi Osiyo Chempionlar ligasi saralashi pley-off bosqichi doirasida Sinaporening „Tampines Rovers" jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qildi. Shu Sasaki klubdagi ilk golini 5-aprel kuni 2017-yilgi AFC kubogi doirasida Indoneziyaning Johor Darul Taʼzim jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan.

2018-yilning 20-fevralida Sasaki Gonkong Premer-ligasining „Rangers" klubi bilan shartnoma imzoladi. Shu Sasaki klubdagi ilk golini 4-mart kuni RunFay jamoasiga qarshi oʻyinda (2:2) kiritdi.

„Rangers" jamoasi Gonkong birinchi divizioniga tushib ketganidan soʻng, Sasaki 2018-yilning 2-iyulida „Pegasus" jamoasi safiga oʻtdi.

2020-yil 8-aprelda klub 2020-yilgi koronavirus pandemiyasi va 2019-20-yilgi mavsumning toʻxtatilishi sababli xarajatlarni kamaytirishga qaror qilgandan soʻng, Sasaki Pegasus bilan oʻzaro shartnomani bekor qilishga rozi boʻldi.

2020-yil 2-mayda Southern Sasaki bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Hozirda ham shu jamoa bilan Gonkong Premer-ligasida oʻynaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „【バドミントン】賭博・桃田抹消で出場の佐々木、惜しくも敗退…男子シングルス" (ja). Sports Hochi. Qaraldi: 20-iyun 2017-yil.
2. ↑  *Guerrero.* „Global FC aims for the big leagues of Asia". *Rappler*. Qaraldi: 20-yanvar 2017-yil.
3. ↑  „Global 2:0 Tampines". *The AFC*. Qaraldi: 24-yanvar 2017-yil.
4. ↑  „バド五輪代表、ロンドン８強の佐々木と初出場８人" (ja). Nikkan Sports. Qaraldi: 20-iyun 2017-yil.
5. ↑  „佐々木 翔/ Sho Sasaki" (ja).  TMONY Japan Corporation. 5-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2017-yil.

Havolalar
---------

* Shu Sasaki HKFAda
* Shu Sasaki
* Shu Sasakining Instagram sahifasi
**Qazi** — ot goʻshtidan tayyorlanadigan oziq-ovqat mahsuloti. Q.ni tayyorlash uchun otning toʻsh va peshnob yoki lahm qismi goʻshti va yogʻi eni 3—4 sm, uzunligi 10—15 sm qilib tilimlanadi. Tilimlar togʻoraga solinib tuz, murch va zira bilan yaxshilab aralashtiriladi (1 kg goʻshtga 0,5 kg ot yogʻi, 50 g tuz, 15 g murch, 25 g zira) va 4 soatdan 24 soatgacha salqin joyda saqlanadi. Ot (mol) ning 45—50 sm uzunliqdagi ichagi agʻdarilib, sovuq suvda yuviladi, shilimshiq moddasi tuz bilan ishqalab yokm 2% li sirkali suv bilan tozalanadi. Ichakning bir uchiga choʻp suqib (ichak sitplib chiqib ketmasligi uchun), orqasidan pishiq ip bilan mahkam bogʻlab, ikkinchi uchidan tayyor tilimlar bir goʻsht va bir yogʻ zich qilib tiqiladi. Ichak toʻlgach, ikkinchi tomoni ham choʻp suqib qattiq bogʻlanadi, ikkala uchini biriktirib, saqlash uchun osib qoʻyiladi. 2—3 kundan soʻng Q. tayyor boʻladi. Q.ni 10—12 sm qalinlikda un yoki kepakka koʻmib, 2 yilgacha saqlash mumkin. Q.ni pishirishda qozondagi sovuq suvga solinib 1,5—2 soat middiratib qaynatiladi. Q. qaynab chiqqandan soʻng, koʻpigi olinib, yorilib ketmasligi uchun bir necha joyiga nina uriladi. Dasturxonga parrakparrak qilib, noringa qoʻshib yoki yaxna tarzida murchli piyoz yoki salatlar bilan tortiladi. Q. Toshkentda koʻp tayyorlanadi. Q. moʻgʻullar, qozoqlar, qirgʻizlar, turkmanlarda ham mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Shtrox* skripkasi** (violinofon) — bu skripkaning bir turi boʻlib, unda ovozni kuchaytirish uchun yogʻoch rezonator qutisi emas, balki metall rastrub ishlatiladi. U ixtirochi Iogann Shtrox (nemischa: , 1828-1914) nomini olgan, u cholgʻu asbobini 1899-yilda yaratgan.

Shtroxning skripkasining ovozi koʻproq fokuslangan boʻlib, oddiy skripkadan ancha balandroq ovoz chiqaradi. Bu studiyalarda gramplastinka yozuvlarini yozishda violinofillardan keng foydalanishga olib keldi. Shuningdek, bu skripka teatrlarda, musiqa zallarida ishlatilgan. Mikrofonlar va elektr skripkaning paydo boʻlishi bilan asbobning mashhurligi kamaydi. Zamonaviy musiqachilar ushbu asbobning oʻziga xos ovozidan ham foydalanadilar — xususan, Shtrox skripkasini Tom Ueyts va Bat for Lashesning alohida yozib olingan ijrolarida eshitish mumkin.

Moldaviya va Ruminiyada XX asrning boshidan beri Shtrox skripkasining mahalliy turi maʼlum boʻlgan (koʻrinishidan, u mustaqil ravishda paydo boʻlgan), gramofonga oʻxshash diafragma rezonatoridan foydalanilgan — bunday asbob xalq musiqasini hali ham baʼzan orkestrlarda oʻynashda qoʻllaniladi.

Havolalar
---------

* Kryonics Stroh skripkalarida oʻynaydi
* Smitson instituti tarixi Stroh skripkasi haqidagi *simli* maqola (fotosuratlarni oʻz ichiga oladi)
* Praga sinkopat orkestri
* YouTubeʼda Stroch skripka namoyishi
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bonu (maʼnolari).

**Bonu** (taxallusi; asl ismi Samar Bonu Sirojiddin qizi) (1837, Oʻsh — 1891, Andijon, Mingtepa qishlogi) — oʻzbek shoirasi, maʼrifatparvar. Huvaydottt chevarasi. "Meros dedim bobomlardin" masnaviysida Hofiz, Navoiy, Shams Tabriziy, Ahmad Yassaviy va bobosi Huvaydoni tilga olib, shoirlik isteʼdodi otabobosidan meros ekanligini taʼkidlagan. Ularning asarlariga tajnis, tatabbular yozgan.

B. 19 yoshida beva qolgan. "Bonu gʻarib" sheʼrida bu ogir judolik va musibatni turmush hodisalari bilan bogʻlab, oʻzi kabi ayollar qismatidan, zamonasidagi haqsizliklardan zorlangan. Sheʼrlarida Layli, Shirin, Uzrolar bilan dardlashgan ("Yor jabr etdi" va boshqalar). B. ruhidagi isyonkorlik, oqilalik asarlariga singib ketgan. Sevgi mavzuidagi sheʼrlari shaxsiy histuygʻular bilan chegaralanmay, keng ijtimoiy mazmun kasb etgan. B. ijodida shaxs va zamon, ayollar taqdiri masalasini asosiy oʻringa qoʻygan. Erk uchun oʻzi tanlagan yoʻlning toʻgʻriligiga ishongan ("Falak ozoridan ming dod", "Hech qaysi inson ham", "Didda dardim kim bilur?", "Benavolar" va boshqalar), bu yoʻlda sobit turgan. B. sheʼrlarini toʻplab devon tuzgan.

Manbalar
--------

* Sheʼrlar, T. 1963.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Jalolov T. Oʻzbek shoiralari, T. 1980.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Frankfort** (talaffuzi: *Frankfort*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 134 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi
------------

Frankfort shahri 44°52′39″N 98°18′22″W﻿ / ﻿44.87750°N 98.30611°W﻿ / 44.87750; -98.30611GO (44,877368, −98,306068) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.79 kvadrat mil (2.05 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1890** | 186 |  | — |
| **1900** | 198 |  | 65% |
| **1910** | 408 |  | 1 061% |
| **1920** | 438 |  | 74% |
| **1930** | 367 |  | −162% |
| **1940** | 335 |  | −87% |
| **1950** | 331 |  | −12% |
| **1960** | 240 |  | −275% |
| **1970** | 192 |  | −200% |
| **1980** | 209 |  | 89% |
| **1990** | 192 |  | −81% |
| **2000** | 166 |  | −135% |
| **2010** | 149 |  | −102% |
| **2020** | 134 |  | −101% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 149 kishi, 61 xonadon va 37 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 94,6% oq tanli, 3,4% tubjoy amerikaliklar va 2,0% boshqa irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 61 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 24,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 50,8 foizi er-xotinlar bilan birga yashagan, 6,6 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3,3 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 39,3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 32,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 13,1 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 42,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 29,5 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 4,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 18,1% 25 dan 44 gacha; 26,8% 45 dan 64 gacha; va 21,5% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 49,7% erkaklar va 50,3% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 30 357 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 688 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 22 500 dollarni, ayollarniki esa 17 000 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 14 989 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,3 foizi va aholining 9,2 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan, oʻn sakkiz yoshgacha boʻlganlar 18,8 foizi va 65 va undan yuqori yoshdagilarning 12,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Frankfort city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 12-fevral 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 2-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Tifon** (**Titon,** qadimgi yunoncha: *Τιθωνός*) — qadimgi yunon mifologiyasida Troya qiroli Laomedont va Strimo(yoki Reo)ning oʻgʻli, Memnonning otasi (onasi — Eos).

Choʻpon. U Eos tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va Efiopiyaga koʻchirilgan, u yerda oʻgʻillari Emafion va Memnon tugʻilgan. Yo boʻlmasa u Osiyoning sharqiy yerlariga yurish qilib, Efiopiyagacha yetib bordi va u yerda Eos undan Memnonni tugʻdi. U Suzaga asos solgan, Suza akropoli Memnoniy deb atalgan.

Eosning iltimosiga koʻra, Zevs Tifonga uzoq umr berdi, ammo Eos abadiy yoshlikni tilga oliishni unutdi va Tifon oʻlmas qariyaga aylandi, boshqa versiyaga koʻra — qarib ajin bosgan sikadaga aylandi.

* Titon va EosTiton va Eos

Manbalar
--------

1. ↑   Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.514
2. ↑   Gomer. Iliada XX 237
3. ↑   Kommentariy Mayra k Likofronu. Aleksandra 18
4. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E V 3
5. ↑   Nonn. Deyaniya Dionisa XV 288
6. ↑   Gomer. Odisseya V 1; Gimni Gomera IV 218
7. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 12, 4
8. ↑   Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 75, 4
9. ↑   Strabon. Geografiya XV 3, 2 (str.728)
10. ↑   Gimni Gomera IV 223—238; Mimnerm, fr.1 Djentili-Prato

Adabiyotlar
-----------

* Tifon, suprug Eos // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.