Koordinatalari: 51°29′53.908800000005″N 0°10′36.7752″W﻿ / ﻿51.49830800000000153°N 0.176882000°W﻿ / 51.49830800000000153; -0.176882000GO

**London Imperial kolleji**  — Buyuk Britaniyaning London shahrida joylashgan davlat tadqiqot universiteti. Imperial shahzoda Albertning madaniyat sohasi, jumladan Qirollik Albert Xoll, Viktoriya va Albert muzeyi, Tabiiy tarix muzeyi va bir qancha qirollik kollejlari haqidagi tasavvuridan kelib chiqqan. 1907-yilda qirollik nizomi bilan Imperial kolleji tashkil etilgan boʻlib, Qirollik fanlar kolleji, Qirollik konlar maktabi va London institutining shahar va gildiyalarini birlashtirgan. 1988-yilda Imperial kolleji tibbiyot maktabi Sent-Meri kasalxonasi tibbiyot maktabi bilan birlashish orqali tashkil etilgan. 2004-yilda qirolicha Yelizaveta II Imperial kollejida biznes maktabini ochdi.

Imperial asosan fan, texnologiya, tibbiyot va biznesga eʼtibor qarataladi. Asosiy kampus Janubiy Kensingtonda joylashgan va White Sitida innovatsion kampus mavjud. Shuningdek, London boʻylab oʻquv kasalxonalari va Silwood Parkdagi tadqiqot dala stantsiyasini oʻz ichiga oladi. Kollej ilgari London universitetining tarkibida boʻlgan va oʻzining 100 yilligida mustaqil boʻlgan. Kollej tibbiy taʼlim va tadqiqotning yirik markazi boʻlib, Imperial College Healthcare NHS Trust bilan birgalikda akademik sogʻliqni saqlash fanlari markazini tashkil qiladi. Imperial kolleji yuqori xalqaro hamjamiyatga ega boʻlib, ularning 59 foizi Buyuk Britaniyadan tashqarida boʻlgan talabalar va 140 ta mamlakat talabalar shaharchasida joylashgan.

Tarixi
------

 Shahzoda Albert birinchi qirollik kollejlarining asosiy homiysi.
### XIX asr

Imperial kolejining shakllanishiga sabab boʻlgan eng birinchi kollej 1845-yilda shahzoda Albert va parlament koʻmagida tashkil etilgan Qirollik kimyo kolleji edi. Bu 1853-yilda Qirollik konlar maktabi deb atalgan narsaga birlashtirildi. Tibbiyot maktabi London boʻylab koʻplab turli maktablarda ildiz otgan, ulardan eng qadimgisi Charing Cross Hospital tibbiyot maktabi.

1851-yilda Buyuk koʻrgazma madaniyat va sanoat koʻrgazmasi sifatida Genri Koul va Buyuk Britaniyaning hukmron monarxi qirolicha Viktoriyaning eri shahzoda Albert tomonidan tashkil etilgan. Katta ommabop va moliyaviy muvaffaqiyat boʻlib, Buyuk koʻrgazmadan tushgan mablagʻ Janubiy Kensingtonda madaniy va ilm-fan taraqqiyoti uchun hududni rivojlantirish uchun moʻljallangan.  Keyingi olti yil ichida Viktoriya va Albert muzeyi va fan muzeyi ochildi, unga 1871 yilda Qirollik kimyo kolleji uchun yangi ob’ektlar qoʻshildi va 1881 yilda Qirollik konlar maktabi va tabiiy tarix muzeyi ochildi. 

 Imperial instituti
1881-yilda Janubiy Kensingtonda Tomas Xaksli boshchiligida Oddiy fanlar maktabi tashkil etilgan boʻlib, Qirollik konlar maktabidan tabiiy fanlar va qishloq xoʻjaligi fanlari Oddiy fanlar maktabiga oʻtdi. Maktab 1890-yilda qirol roziligi bilan Qirollik fanlar kolleji nomini oldi. Shahar va London instituti 1885-yil boshida Uels shahzodasi tomonidan Koʻrgazmalar yoʻlida texnik taʼlim maktabi sifatida ochilgan.

### XX asr

XX asr boshlarida Buyuk Britaniya ilmiy va texnik taʼlim sohasida Germaniyadan ortda qolayotganidan xavotir bor edi. 1904-yilda Qirollik fanlar kollejining kelajagini oʻrganish uchun Taʼlim kengashida boʻlim qoʻmitasi tashkil etildi. 1906- yilda eʼlon qilingan hisobotda Qirollik fanlar kolleji va Qirollik konlar maktabini shuningdek, agar London instituti shahar va gildiyalari bilan kelishuvga erishish mumkin boʻlsa, ularning Markaziy texnik kollejini birlashtiruvchi institutni tashkil etish talab qilingan.

1907-yil 8-iyulda Edvard VII Imperial fan va texnologiya kollejini tashkil etish toʻgʻrisidagi Qirollik nizomini berdi. Bu Qirollik konlar maktabi va Qirollik fan kollejini oʻz ichiga olgan edi. Shuningdek, u boshqaruvga oid shartlar bajarilgandan soʻng, shahar va Gildiyalar kollejiga qoʻshilishi shuningdek, Imperial London universitetining kollejiga aylanishi kerak edi. Kollej 1908-yil 22-iyulda London universitetiga, 1910-yilda esa shahar va gildiyalar kolleji tarkibiga kirdi. Imperial kollejining asosiy kampusi Imperator instituti binolari yonida qurilgan, 1906-yilda uning qarshisida ochilgan Qirollik fanlar kolleji uchun yangi bino va Qirol Edvard VII tomonidan qoʻyilgan Qirollik konlar maktabi binosiga poydevor qoʻyilgan.

 Qirollik konlar maktabi

Kampuslari
----------

### Janubiy Kensington

Imperialning asosiy kampusi Janubiy Kensingtonda joylashgan. Eʼtiborli binolar qatoriga kollejning asosiy kirish eshigi boʻlgan Biznes maktabi, kampus markazida joylashgan Qirolicha minorasi, Qirollik fan kolleji va Qirollik konlar maktabi kiradi. Kollejda koʻplab restoran va kafelar shuningdek, talabalar uchun restoranlari mavjud.

Imperial kolleji Londonning eng mashhur diqqatga sazovor joylari jumladan Royal Albert Hall va Kensington saroyi, tabiiy tarix muzeyi, Viktoriya va Albert muzeyi va Fan muzeyi muassasalar, shu jumladan Qirollik sanʼat kolleji, Qirollik musiqa kolleji va Milliy sanʼat kutubxonasi bilan oʻralgan.

Koʻpgina talabalar Kensington Gardens va Hyde Parkdagi kampusdan yurish masofasida joylashgan keng yashil maydonlardan foydalanadilar. 

 White City kampusi
### White City

Imperial kolleji White City kampusida innovatsiyalar va tadbirkorlikni taʼminlaydigan ikkinchi yirik kampus. Kampusda Scale Space va inkubator, Invention Rooms, kollej xakerlar maydoni va jamoatchilik bilan aloqalar markazi joylashgan.  White city kampusi shuningdek, ser Maykl Uren tomonidan moliyalashtirilgan yana bir biotibbiyot markazini oʻz ichiga oladi.

### Silwood Park

Silwood Park — Berkshirdagi Ascot yaqinidagi Sunninghill qishlogʻidagi Imperial aspirantlar kampusi. Silwood Park kampusi ekologiya, evolyutsiya va tabiatni muhofaza qilish boʻyicha tadqiqot va oʻqitish markazidir. U 100 gektar bogʻda ekologik dala tajribalari uchun foydalaniladi.

### Kasalxonalar

Imperial London boʻylab tibbiyot maktabi tomonidan bakalavriat klinik oʻqitish va tibbiy tadqiqotlar uchun foydalaniladigan oʻquv kasalxonalariga ega. Ularning barchasi kollejga qarashli kasalxonalar atrofida joylashgan boʻlib, ovqatlanish va sport inshootlari bilan taʼminlangan. Kollej kutubxonalari har bir kampusda, shu jumladan Sent-Meridagi Fleming kutubxonasida joylashgan.

Tashkilot va boshqaruv
----------------------

### Fakultetlari va kafedralari

Imperial fakultetlar va kafedralar tarmogʻi orqali tashkil etilgan:
 

### Global institutlar

Imperial fanlararo ishlarni rivojlantirish uchun global markazlarga mezbonlik qiladi:

* Energiya laboratoriyasi
* Gandhi innovatsiyalar markazi
* Grantham iqlim oʻzgarishi instituti
* Xavfsizlik fanlari va texnologiyalari instituti
* Sogʻliqni saqlash iqtisodiyoti va siyosati innovatsiyasi markazi
* Brevan Xovard moliyaviy tahlil va texnologiyalar markazi
* Global tadbirkorlik va rivojlanish indeksi
* Maʼlumotlar fanlari instituti
* Molekulyar fan va muhandislik instituti
* Global sogʻliqni saqlash innovatsiyalari instituti
* Frensis Krik instituti

### Moliya va mablagʻlari

 Bitiruv marosimi Royal Albert Hallda boʻlib oʻtadi
2017/18-yillarda Imperial 1 033,0 million funt sterling miqdoridagi jamlangan daromadga ega edi. Kollej fondi uchta alohida boʻlimga boʻlingan:

* Birlashtirilgan sxema — kollej, fakultet va boʻlimlar uchun uzoq muddatli daromad olish uchun mablagʻlar va cheklanmagan daromadlarni investitsiya qilish uchun ishonchli vosita.
* Asosiy boʻlmagan mulk — kollej tomonidan aniqlangan 120 ga yaqin operatsion va rivojlanish xususiyatlarini oʻz ichiga olgan portfel akademik missiya uchun asosiy emas.
* Strategik aktivlarga investitsiyalar — kollejning Imperial Innovations va boshqa cheklangan aktsiyadorlik aksiyalaridagi ulushini oʻz ichiga oladi.

#### Reytinglari

2022-yil *Times Higher Education (THE) Jahon universitetlari reytingida* Imperial dunyoda 12-oʻrinni egalladi. Yevropada Kembrij va Oksforddan keyin 3-oʻrinni egalladi.

2023-yilgi Quacquarelli Symonds (QS) Jahon universitetlari reytingida Imperial dunyoda 6-oʻrinni, Yevropada esa 3-oʻrinni egallaydi.

2022-yilgi Jahon universitetlarining akademik reytingida (ARWU) Imperial dunyoda 25-oʻrinni, Yevropada esa 6-oʻrinni egallaydi.

### Kutubxonalari

Kollejning markaziy kutubxonasi Queenʼs Lawn yonida joylashgan boʻlib, kollej kolleksiyasining asosiy korpusini oʻz ichiga oladi. Ilgari u 2014-yilgacha Fan muzeyi kutubxonasini ham saqlagan. Fleming kutubxonasi Paddingtondagi Sent Meri shahrida joylashgan boʻlib, dastlab Sent-Meri kasalxonasi tibbiyot maktabining kutubxonasi boʻlgan.

Taniqli bitiruvchilari, professor-oʻqituvchilari va xodimlari
-------------------------------------------------------------

* Kiril Norman HinshelvudKiril Norman Hinshelvud
* Rajiv Gandi, Hindistonning 6-bosh vaziriRajiv Gandi, Hindistonning 6-bosh vaziri
* Abdus SalamAbdus Salam
* Alexander FlemingAlexander Fleming
* Patrick Blackett, Baron BlackettPatrick Blackett, Baron Blackett
* William CrookesWilliam Crookes
* John PendryJohn Pendry
* H.G. WellsH.G. Wells
* Geoffrey WilkinsonGeoffrey Wilkinson
* Dame Sally DaviesDame Sally Davies
* Brian May CBEBrian May CBE
* Peter HiggsPeter Higgs
* Robert Winston, Baron WinstonRobert Winston, Baron Winston
* Martin HairerMartin Hairer

Manbalar
--------

1. ↑  „Imperial College of Science, Technology and Medicine – Charter".  Imperial College London.
2. ↑  „Prince Albert's cultural vision and the history of South Kensington: What is Albertopolis?" (en-GB).  Royal Albert Hall. Qaraldi: 3-yanvar 2019-yil.
3. 1 2  „Chemistry at Imperial" (en-GB). *Imperial College London*. Qaraldi: 24-dekabr 2018-yil.
4. 1 2 3  „City and Guilds College ─ Imperial College". *architecture.com*.  Royal Institute of British Architects. 2-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. 1 2  *University of London, the Historical Record*. University of London Press, 1912 — 85 bet.
6. ↑  „Imperial College splits from University of London". *The Guardian* (5-oktabr 2006-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2015-yil.
7. ↑  „Most international universities in the world 2018: top 200". *Times Higher Education* (14-mart 2018-yil).
8. ↑  „International students | Study".  Imperial College London. Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.
9. ↑  „Royal School of Mines – Imperial College". *architecture.com*.  Royal Institute of British Architects. 15-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
10. ↑  „A timeline of College developments". *imperial.ac.uk*.  Imperial College London. Qaraldi: 27-dekabr 2018-yil.
11. ↑  Ballantyne, John (August 2004). "St Mary's: the History of a London Teaching Hospital". *Journal of the Royal Society of Medicine* **97** (8): 405–406. doi:10.1177/014107680409700816. ISSN 0141-0768. PMC 1079568. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1079568.
12. ↑  „Lost Hospitals of London". *ezitis.myzen.co.uk*. Qaraldi: 27-dekabr 2018-yil.
13. ↑  „Albertopolis – the wisdom of Prince Albert". *chr.org.uk*.  Cultural Heritage Resources. Qaraldi: 24-dekabr 2018-yil.
14. ↑  „Imperial College". *british-history.ac.uk*.  British History Online. Qaraldi: 24-dekabr 2018-yil.
15. ↑  „Royal College of Science ─ Imperial College". *architecture.com*.  Royal Institute of British Architects. 2-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
16. ↑  *The Oxford Dictionary of Abbreviations* (en), 1992. ISBN 9780192800732.
17. 1 2  *Imperial College* F. H. W. Sheppard:. London County Council, 1975 — 233–247 bet.
18. ↑  *The Report of the Board of Education to the King's Most Excellent Majesty in Council for the Year 1905–1906*. HMSO, 1906 — 16–17 bet.
19. ↑  "Imperial College of Science and Technology". *Nature* **76** (1959): 56–57. 16 May 1907. doi:10.1038/076056a0. .
20. ↑  „Food and drink". *Imperial College London*.
21. ↑  „MIT expands partnership with Imperial College London". *MIT News*. Qaraldi: 12-may 2018-yil.
22. ↑  „London's top tourist attractions see visitor numbers fall" (16-mart 2018-yil).
23. ↑  „IC Tennis – Imperial College Lawn Tennis Club" (28-avgust 2018-yil).
24. ↑  „White City Campus".
25. ↑  *Fyles.* „College reaches out to White City community with Invention Rooms" (en-us). *felixonline.co.uk*. 24-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2018-yil.
26. ↑  „Sir Michael Uren, engineer who poured vast sums into charitable projects from a fortune built on recycling steel-industry slag – obituary".  The Daily Telegraph (17-sentabr 2019-yil). 31-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-may 2020-yil.
27. ↑  „Open Cell launches affordable biotech hub in Shepherds Bush" (en). *Hammersmith & Fulham Council* (31-iyul 2018-yil). Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
28. ↑  „Imperial White City Incubator". *Imperial College London*. Qaraldi: 27-fevral 2020-yil.
29. ↑  „St Mary's Fleming Library".  Imperial College London. Qaraldi: 26-dekabr 2018-yil.
30. ↑  „Faculties and departments".  Imperial College London. Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
31. ↑  „Annual Report and Accounts 2018–19".  Imperial College London. Qaraldi: 24-dekabr 2019-yil.
32. ↑  „World University Rankings 2021". *Times Higher Education* (25-avgust 2020-yil). Qaraldi: 11-sentabr 2020-yil.
33. ↑  „Best universities in Europe" (en). *Times Higher Education (THE)* (21-noyabr 2018-yil). Qaraldi: 5-iyun 2019-yil.
34. ↑  „QS World University Rankings 2022".  Top Universities. Qaraldi: 9-iyun 2021-yil.
35. ↑  „Prince Albert's cultural vision and the history of South Kensington: What is Albertopolis?" (en-GB).  Royal Albert Hall. Qaraldi: 3-yanvar 2019-yil.
36. ↑  „Science Museum Library closes to prepare for new research centre" (en). *Imperial News*.  Imperial College London. Qaraldi: 25-dekabr 2018-yil.
37. ↑  „Our libraries". *imperial.ac.uk*.  Imperial College London. Qaraldi: 25-dekabr 2018-yil.