recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mehmet Rechai Kutan** (1930-yil 5-aprel) — turk siyosatchisi va qurilish muhandisi.

Hayotiy
-------

1930-yilda Malatyada tugʻilgan. Boshlangʻich, oʻrta va litseyni Malatyada tamomlagan. Oʻrta maktabni tamomlagandan soʻng Istanbul texnika universitetining qurilish fakultetiga oʻqishga kirdi va 1952-yilda shu yerda tugatdi. 1952-1969-yillarda DSIda navbati bilan Malatya DSI 92-boʻlimi bosh muhandisi, Diyarbakir DSI 10. DSI kompaniyasining hududiy menejeri va bosh direktori yordamchisi lavozimlarida ishlagan.

1969-yilda TUMAŞ Turk Mühendislik Mushavirlik A.Ş.ni bosh direktor sifatida tashkil qildi. 1974-1980-yillarda MSP raisining o'rinbosari sifatida siyosiy fanlar bilan shug'ullangan.

1977-yilgi saylovlarda MSPdan Malatya deputati, 1977-yilgi Koalitsion hukumatda uy-joy va uy-joy vaziri bo'ldi. 1980-yil 12-sentyabrdagi harbiy toʻntarishdan soʻng u MSPning boshqa rahbarlari bilan birga 9,5 oy qamoqqa tashlangan. U harbiy sud tomonidan 2-yilga ozodlikdan mahrum etildi. Harbiy sudi kassatsiya qarorini mazmunan bekor qilganidan keyin u oqlangan.

1983-yildan keyin tashkil etilgan Farovonlik partiyasi raisining oʻrinbosari va 20-chi edi. Muddatli farovonlik partiyasi Malatya deputati. 1996-1997-yillar oralig'ida 54-o'rin. Erbakan hukumatida energetika va tabiiy resurslar vaziri lavozimida ishlagan.

Farovonlik partiyasi yopilgach, yangi tashkil etilgan Fazilat partiyasi raisi etib saylandi. Fazilat partiyasining yopilishi bilan u 2001-yilda Saodat partiyasining asoschilaridan bo'ldi va ta'sischi raislik lavozimini egalladi. 2008-yil 26-oktyabrda bo'lib o'tgan navbatdagi kongressda prof. Dr. Numan Kurtulmush'a topshirdi. Hali ham Saadet partiyasi Oliy maslahat kengashi a'zosi , Iqtisodiy va ijtimoiy tadqiqotlar markazi raisi

Ingliz, arab va fransuz tillarini yaxshi biladi, uylangan, 3 nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Çetin, B.*. Türk siyasetinde bir Noyabrpaşalı Tayyip Erdoğan*, Gündem yayınları (tr). Gündem, 2003. ISBN 978-975-8618-20-0.
2. ↑  Gürpınar, D.; Memmi, M.A.; Yayınları, E.*. Düne Veda* (tr). Nesil Basım Yayın Gıda Ticaret ve Sanayi A.Ş — 1913 bet. ISBN 978-605-131-591-1.
3. ↑  „Genel Başkan". *esam.org.tr*.  ESAM. 15-yanvar 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2020.
**Rebab**, rabab (arabcha: ) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan, bir-ikki torli kamonchali (baʼzan chertib chalinadigan) cholgʻu asbobi, korpusi deyarli yumaloq boʻlib, qopqogʻida rezonans uchun dumaloq kichik teshikka ega.

Shoirlarning rebabi — „rebab-esh-shaer" — bitta torli. Diapazoni birinchi oktavada re dan si demolgacha. Xonandalarning rebabi — „rebab el moganni" ikki torli. Diapazoni kichik oktavadagi la dan birinchi oktavadagi la gacha. Rebabni tizzada ushlab, kamoncha bilan chalinadi. Rebab monoton ohangli qiroat yoki qoʻshiq aytishda akkomponement boʻlib xizmat qiladi. Arab orkestrida rebab uchramaydi.

XII asrda, rebab Evropada rebek nomi bilan oʻzlashtirib olingan. Turkiyada uch torli rebab bor. Forslar orasida rebabga oʻxshash asbob rabet barbitus deb ataladi.

Rebab turlari turli nomlar ostida Sharq xalqlari, Markaziy Afrika, shuningdek, Ispaniyaning turli xalqlari orasida, cholgʻuni tartibga solish va kuy ijro etishda oʻziga xos anʼanalarga ega.

Hozirgi vaqtda rebablarning bir nechta turlari qoʻllaniladi, nomlari shartli ravishda, bir xil turdagilar turli yerlarda turli nomlar bilan ataladi. Masalan, afgʻon cholgʻusi katta chuqur korpusi yon tarafida oʻyiq joylari va kalta grifi bor. Qashqar cholgʻu asbobida kichkina dumaloq korpus va uzun, tortilgan pardalari boʻlgan, grifi bor, oʻziga xoslikni unga asosidadi ikkita „oʻsimtasi" ifodalaydi, ularning kelib chiqishi va nima maqsadda yaratilganligi nomaʼlum. Shunisi eʼtiborga loyiqki, Sovet Tojikistonida 1940-yildan boshlab afgʻon reboblarini ijro etuvchi rubobchilar ansambli boʻlgan.

Galereya
--------

* Yamandan RebabYamandan Rebab
* Badaviy Ikkinchi jahon urushi paytida rebabe rolini oʻynamoqdaBadaviy Ikkinchi jahon urushi paytida rebabe rolini oʻynamoqda
* rebabe oʻyinchisirebabe oʻyinchisi
* Yirtilgan rebablarYirtilgan rebablar
* BoʻyinbogʻlarBoʻyinbogʻlar
* Rebab bilan musiqachi, taxminan. 1590 Fors miniatyurasi, Britaniya muzeyiRebab bilan musiqachi, taxminan. 1590 Fors miniatyurasi, Britaniya muzeyi

Manbalar
--------

1. ↑  БРЭ 2015. sfn error: no target: CITEREFБРЭ2015 (help)
2. 1 2 3 4  „РУБАБ • Большая российская энциклопедия — электронная версия". *bigenc.ru*. 26-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-oktabr 2021-yil.

Adabiyotlar
-----------

* „Ребаб",*Большая российская энциклопедия. Том 28*, М. 2015 — 289 bet.
* „Ребаб",*Музыкальная энциклопедия. Том 4*. М.: Советская энциклопедия, 1978.
* „Ребаб",*Музыкальный энциклопедический словарь*. М.: Советская энциклопедия, 1990 — 454 bet.
* Rebab // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
**Veda dini** — mil. av. 1-ming yillikda Hindistonda vujudga kelgan din. Vedalar orqali maʼlum. Hinduizm dini shakllanishining dastlabki bosqichi. V.d.da dastlab tabiat kuchlari va hodisalari antropomorfik (inson qiyofasiga oʻxshatib) tasavvur etilgan. V.d.da yaxshi va yomon xudolar, ruxlar haqidagi tasavvurlar asosiy oʻrin egalladi. Unda politeizm (koʻpxudolik) hukmron boʻlgan. V.d.da sigʻinish marosimlari asosan xudolarga qurbonlik qilish, ovqat, hayvonlar keltirish va turli urf-odatlarni bajarishdan iborat boʻlgan. Keyinchalik kohinlarning alohida qatlami — brahmanlar ajralib chiqib, diniy marosimlar tizimi murakkablashdi. V.d.ning keyingi evolyutsiyasi natijasida brahmanizm vujudga keldi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Başmakçı**—Afyonkarahisar viloyatiga qarashli tuman.

Tarixi
------

**Başmakçıning** maʼlum tarixi miloddan avvalgi 1750-1200- yillar orasida hukmronlik qilgan Xettlarga borib taqaladi. Xetlardan keyin u Dinorni (*Apemeya*) maʼlum bir muddat poytaxt sifatida qabul qilgan frigiyaliklar qoʻlida qoldi. Frigiyaliklardan keyin lidiyaliklar bu hududni egallab olishdi. Miloddan avvalgi 6 asrda forslar,milodiy 4-asrda Makedoniya qirolligi qoʻliga oʻtgan. Iskandar Zulqarnayn vafotidan keyin imperiyaning boʻlinishi bilan hudud Salavkiylar,keyin Pergamon qirolligi, ulardan keyin Rim imperiyasi ikkiga boʻlinib,**Başmakçı** Vizantiya hududiga aylandi.

1071-yili Saljuqiy sultoni Alp Arslon tomonidan Manzikert jangida Vizantiyaliklarning magʻlubiyatga uchrashi bilan Oʻgʻuz qabilalari uchun Anadolu darvozalari oxirigacha ochildi. Buning natijasida turk qabilalari Anadoluning turli hududlariga tarqalib, oʻsha yerga joylashdilar.

Sarıkeçili qabilasining Başmakchi jamoasi Ozarbayjonning janubidan Anadoluga kiradi. Ularning migratsiya yoʻlidagi birinchi bekati Tarsus viloyatining Adana shahri edi. Ularning bir qismi Tarsusda qolib, haligacha **Başmakçı** nomi bilan mashhur qishloqqa asos solgan. Jamoat aʼzolaridan baʼzilari shimolga, boshqalari esa gʻarbga qarab yoʻlda davom etishdi. Shimolga borganlar Chorum yaqiniga, gʻarbga borgan guruh esa hozir biz turgan yerlarga joylashdi. Bundan buyon bu aholi punkti nomi Başmakçı deb atala boshlandi.

**Başmakçi**xalqining bu hududga 1100-1200 yillarda kelganligi tushuniladi. Bu daʼvoni tasdiqlovchi sifatida Basmakchining ruhiy himoyachisi Abdulqodir Geyloniyning shogirdi boʻlgan Abdurahmon Sultonning yashagan davri 1100-1200 yillar oraligʻida boʻlgan.

Anadolu saljuqiylari parchalanib ketganidan keyin Germiyanoğullari bekligi oʻz hukmronligi ostiga oʻtdi.1276-yilda Germiyanoğullari bekligiga qarashli qishloq (karye) sifatida qayd etilgan. Germiyan Bey Shoh Chalabiy 1378-yilda Usmonli hukmdori Yildirim Beyazitga qizini berganida, Boshmakchi joylashgan hudud ham sep sifatida berilgan. Boshmakchi, bu munosabat bilan Usmonli hududiga aylandi.

Bosh vazirlik Davlat Arxivlari Bosh boshqarmasi Usmonli Arxivida Muhtasham Sulaymon davriga oid yer daftarida 47 xonadonli qishloq (karye) sifatida koʻrinadi. Yana 845 yildagi tamettuat (soliq) kitobiga koʻra,Dazqiri tumanida katta qishloq sifatida qayd etilgan.

Başmakçı tarixan Hüdavendigar (Bursa) provinsiyasi bilan, sahibindenkarahisar (Afyon) va Kütahya viloyatlari bilan bogʻlangan.

Aholisi
-------

Aholini manzilli aniqlash boʻyicha oʻtkazilgan maʼlumotlarga koʻra tuman aholisi jami 9617 nafar. Aholining 5 ming 34 nafari tuman markazida, qolgani shahar va qishloqlarda istiqomat qiladi. Tuman 14 qishloq va 8 mahalladan iborat.Andoza:Türkiye ilçe nüfus/Afyonkarahisar/Başmakçı
Red Hat Logotipi**Red Hat** Logotipi
**Red Hat** (Inglizcha Red Hat—"Qizil Shlyapa") AQSH kompaniyasi bo'lib, Linux erkin operatsion sistemasida asoslangan yechimlar ishlab chiqaradi. Kompaniya 1993 yilda asos solingan bo'lib, hozirgi kunda 1700 dan ortiq hodimlari va dunyo bo'ylab 27 ta ofisi bor. Boshshtabkvartirasi Roli (shimoliy Kaliforniya, AQSH) shahrida joylashgan. 

2002 yilgacha Red Hatning asosiy mahsuloti Red Hat Linux operatsion sistemasi edi, 2002 yilning mayida Red Hat Linux Advanced Server 2.1 (keyinchalik Red Hat Enterprise Linux AS 2.1 nomiga almashtiriladi) yangi korporativ operacion sistemasini taqdim etishdi.

Tashqi Linklar
--------------

* Red Hat, Inc. Rasmiy saytti
* Red Hat, Inc. O'vropa sayti
* Red Hat ingliz tilidagi dokumentatsiyasi
* Red Hat rus tilidagi dokumentatsiyasi
* Fedora proektining sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2005-07-31).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Taʼrix** (arab. — yuz bergan) — mumtoz adabiyotda mashhur kishilarning tugʻilishi va vafoti, turli binoinshootlarning qurilishi, kitoblar taʼlifi va boshqa muhim voqea-hodisalar vaqtini anglatuvchi sanʼat. T. koʻpincha u yoki bu mashhur shaxsning vafoti munosabati bilan yozilgan. T.da qoʻllangan soʻz va iboralar, ularni tashkil etgan arab harflarining abjad rakami bilan qoʻshib hisoblanganda, maʼlum bir sana kelib chiqadi. Sanani biddiradigan soʻz yoki ibora T. moddasi, ularni tashkil etgan harflarning abjad boʻyicha yigʻindisi jumal deyiladi. T. faqat mustaqil yozilmay, baʼzi bir asarlarning ichida ham keladi.

T.da shoir koʻzda tutgan sana soʻz yoki muammo usulida ifodalanadi. Shunga koʻra, T. sarih (ochiq, ravshan) va taʼmiya (berkitilgan, yashirilgan) kabi 2 turga boʻlinadi. T.ning sarih turida sana ochiq ifodalansa, taʼmiyada avval T. moddasi topiladi. Mas. Karimbek Kamiy Chimkentdagi bir jomeʼ mayejidining taʼmirlanish sanasi haqida shunday yozadi:Soli taʼmirin savol etgan kishi, Ey Kamiy, ravshan javob etgil ango: Mingu uch yuz ham oʻtuz erdi faqat, Soli taʼrixi bu itmomi bino.

Kamiy bu yerda "mingu uch yuz ham oʻtuz" (hijriy 1330-yil) deb, mazkur mayejidning taʼmirlanish sanasini ochiq bayon etadi.

T. oʻziga xos qonuniyat va poetik xususiyatlarga ega.

Zamonaviy adabiyotda Anisiy, Habibiy, Gʻ.Gʻulom, Ulfat, Chustiy va boshqa T. yozganlar. Arab yozuvi va abjad hisobiga asoslanganligi uchun hozirgi kunda T. yozish anʼanasi toʻxtab qolgan.

Adabiyot
--------

* Adabiy turlar va janrlar, 2j. T. 1992.

Ergash Ochilov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Red Bull**- quvvatlovchi ichimliklar ishlab chiqaruvchi Avstriya kompaniyasi. Avtosport, velosiped, snoubording, motosport va boshga sport turlari boʻyicha sport konkurslarini tashkil etish va homiylik qilish bilan tanilgan kompaniya.

Kompaniya tarixi
----------------

1982-yil Ditrih Mateshesning Sharqiy Osiyoga amalga oshirayotgan sayohatida oʻsha erda keng tarqalgan quvvatlovchi ichimlik bilan qiziqib qoladi. U Tailand dagi Krating Daeng (Tiland tilidan tarjima qilganda "Qizil ho`kiz") markasiga lisenziyani va Taisho Pharmaceuticals (Yaponiya) firmasi reseptini ishlatish huququni qoʻlga kiritgan.
1984-yil Mateshis Red Bull GmbH ga asos soladi, u Fushl am Zee, Avstriyada joylashgan. Resept va marketing dasturlarini rivojlantirish tufayli ushbu ichimlik 1987-yil bozorga chiqadi. Hozirgi kunda Red Bull dunyoning 100 ga yaqin davlatlarida tarqalgan va raqobat kompaniyalarning koʻpligiga qaramay dunyo bozorining 70% (2003-yildagi holat) qismini egallagan va shu bilan birga ohirgi yillardagi eng omadli yangi mahsulotlardan biri hisoblanadi. Hozir Red Bull markasi narhi 7,96 mlrd. evroni tashkil etadi (2005-yil iyul) va oʻtgan yilga nisbatan 21,6%ga oshgan. Kompaniya aylanma mablagʻi 2002-yilda - 626 mln. evroni, 2004-yilda - 1,668 mlrd. evroni va 2006-yilda esa 2,6 mlrd. evroni tashkil etgan. 2004-yilda dunyoda tahminan 1,9 mlrd. banka Red Bull isteʼmol qilingan (har sekundda tahminan 60 ta dona). 2006-yil da ushbu raqam 3 martaga koʻpaydi.

Kompaniya marketinggi
---------------------

Formula-1 dagi Red Bull Racing va Scuderia Toro Rosso komandalar, «Red Bull Nyu-York» va «Red Bull Zalsburg» futbol klublari egasi. Red Bull Air Race World Series aerobatika chempionati tashkilotchisi.

Asoschisi
---------

2022-yil 22-oktabr kuni kompaniya asoschisi Ditrix Mateshis78 yoshida vafot etdi. 1984-yilda 40 yoshlik Mateshis „Blendax" kompaniyasida (tish pastasi ishlab chiqaruvchi) top-menenjer lavozimidan boʻshab, Tailandga ketadi. 500 ming $ tikkan holda oʻz kompaniyasiga asos soladi. Forbes uning boyligini 20,2 mlrd. $ ga baholagan

Manbalar
--------

1. ↑   RIA Novosti(rus.) Telegram mesenjerida

Havolalar
---------

* Red Bull rasmiy sayti
* Ruscha sayt
* Quvvatlovchi Red Bull ichimligi Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-12-12).
**Rushdiy Muhammad Siddiq** (arabcha: رشدي محمد صديق — Rushdiy Muhammad Siddiq — (XVII asrda yashagan)) — shoir va yozuvchi.

Rushdiy Muhammad Siddiq (XVII asr, Qoʻqon) — shoir va yozuvchi. Umrining oxirgi yillarini Qashqarda oʻtkazgan. Rushdiyning bizga qadar ixchamgina axloqiytaʼlimiy mazmundagi dostoni hamda katta hajmdagi "Tazkirat ulavliyoi turkiy" asari yetib kelgan. "Tazkirat ulavliyoi turkiy"da Mansur Xalloj, Boyazid Bistomiy, Robiya Adaviya, Abu Turob Naxshabiy, AtTermiziy, Junaid Bagʻdodiy, Ibrohim Adham singari Sharqning 88 mashoyixi haqida maʼlumot beriladi. Rushdiy bu asarini yozishda arab va fors tillaridagi 14 manbadan, shuningdek, xalq ogʻzaki ijodi durdonalaridan foydalangan. Kitob turkiy tilda yozilgan, avliyolar — sufizm taʼlimoti daholari haqida eng mukammal maʼlumot beradigan yagona tazkiradir. Tazkiraning birdanbir nusxasi Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika universitetining qoʻlyozmalar fondida saqlanadi.

Asarlari
--------

```
"Tazkiratu-l-avliyoi turkiy"
```

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Проект:Музыка:Последняя правка в 2022 году
Категория:Проект:Музыка:Последняя правка в текущем месяце
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Музыканты по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи о музыкантах без портретов
**Adele Markus** (inglizcha: *Adele Marcus* ; 1906 -yil 22-fevral Канзас-Сити -1995-yil 3-may, Нью-Йорк) amerikalik pianinochi va musiqa pedagogi.

Biografiyasi
------------

Rossiyalik ravvin oilasidagi oʻn uchinchi farzand.

U Juilliard maktabida Jozef Levin (oʻsha paytda u uning yordamchisi edi) va Artur Shnabel bilan birga oʻqigan va 1954-1990-yillarda oʻzi shu dargohda yerda dars bergan (va bu lavozimda pianinochi sifatida koʻproq tanilgan, garchi 1928-yilda u Yosh ijrochilar uchun Naumburg tanlovida gʻolib chiqgan va 1930-yillarda AQShda faol kontsertlar bergan).

Adel Markusning ajoyib shogirdlari orasida Enrike Batis, Say Koulman, Orasio Gutierres, Xose Karlos Kokarelli, Stiven Xaf, Paskal Nemirovskiy, Simon Barto va boshqalar bor.

U 89 yoshida Nyu-Yorkda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Adele Marcus: Grand Dame of the Golden Age of the Piano, curated by pianist Jeffrey Biegel, one of her former students.". 28-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2022-yil.
**Wang Fanzhi** yoki **Brahmacarin Vang** Tang sulolasi davrida, Xebi provinsiyasida tavallud topgan xitoylik buddist shoir hisoblanadi. U Tang xalq she'riyatidagi 2 ta to'plamining muallifi deb taxmin qilinadi. XX asr boshlarida Dunxuang qoʻlyozmalari topilgunga qadar sheʼrlarning juda oz qismi maʼlum bo'lgan edi.

Birinchi axloqiy she’rlar to‘plami "92 she’r to‘plami" deb nomlangan bo'lib, 5 ta to‘liq qo‘lyozmada mavjud.

Ikkinchi toʻplam "Uch- juan toʻplami" toʻliq nusxada topilmagan, ammo 7 ta qoʻlyozmadan foydalanib, qayta tiklangan. Bu qo‘lyozmalar tarkibida badiiy ahamiyati yuqori bo‘lgan she’rlar mavjud. Tarkibni "Xanshan "to‘plamidagi she’rlar bilan taqqoslash mumkin. Vangning tili deyarli har qanday boshqa Tang shoiriga qaraganda ko'proq so'zlashuv uslubiga xos bo'lib, o'rta asr xalq tilini ishlatganligi bilan boshqalardan ajralib turadi.

Eslatmalar
----------

Adabiyotlar
-----------

* Demieville, Pol. Parij : College de France, Institut des Hautes études chinoises, 1982 yil. *L'Oeuvre de Vang le Zélateur (Vang Fantche), suivie des Instructions domestiques de l'Aïeul (T'ai-kong kia-kiao) : Poèmes populaires des T'ang (VIIIe-Xe siècles, édités traduits va commentés après des manuscrits de Touen-houang)*. 887 sahifalar
* Tafel-Kehren, Doroti. Bonn, 1982 yil. *Einige Gedichte von Vang Fan-chih : Übersetzungen von Texten aus Fonds Pelliot Chiois Ms. 3833*. ix, 169 bet
* Mair, Viktor H. Amerika Sharq jamiyati jurnali, jild. 112-son, 2-son (1992 yil, aprel). *O'rta asr xalq tilidagi skript va so'z.*
* Quyosh, Vang va Chjan, Xihou, "Vang Fanji" Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-09-29).. *Xitoy Entsiklopediyasi* (Xitoy adabiyoti nashri), 1-nashr.
* Zihan Guo. SINO-PLATONIK QO'YILMALAR № 322, 2022 yil yanvar "Vang Fanji she'riyatida o'z-o'zini aks ettiruvchi qo'pollik"
Qo‘y va qozichoq
**Churra** (shuningdek, *ispancha Churro* nomi bilan ham tanilgan) — Kastiliya va Leondagi Zamora provinsiyasida paydo boʻlgan qadimgi iberiya qoʻy zoti. Qoʻylar Zamorana pishlog‘i uchun sut beradi, goʻshti ham qadrlanadi. .

Churra (Amerika chegarachilari tomonidan „churro" deb oʻzgartirilgan)  birinchi marta XVI asrda Shimoliy Amerikaga olib kelingan va ispan qoʻshinlariga ozuqa sifatida ishlatilgan. XVII asrga kelib, churra Rio Grande vodiysining yuqori qismidagi ispan koʻchmanchilari orasida mashhur zot bo‘lgan. Churra podalarini navaxolar ham bosqinlar va savdo-sotiq yoʻli bilan qoʻlga kiritdilar va tez orada ularning iqtisodiyoti va madaniyatining muhim qismiga aylandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Churra/Spain". *Breed Data Sheet*.  Domestic Animal Diversity Information System. Qaraldi: 9-sentabr 2009-yil.
2. 1 2  „Navajo-Churro". *Breeds of Sheep*.  Oklahoma State University. 23-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-mart 2009-yil.
3. ↑  Mendel, Janet*. My Kitchen in Spain: 225 Authentic Regional Recipes*. Frances Lincoln Publishers, 2005. ISBN 978-0-7112-2431-5.
**Rushana Ramilovna Sultonova** (1965.27.11, Buxoro viloyati Gazli shahri)— raqqosa, baletmeyster. Oʻzbekiston xalq artisti (1998). 1979—84 yillar Xoreografiya bilim yurtida, Toshkent davlat madaniyat institutida (1991) o'qigan.1984—94 yillar Navoiy teatrida, 1994—98 yillarda "Bahor" ansamblida, 1998—99 yillar "Yetti goʻzal" ansamblida, 2000-yildan "Oʻzbekraqs"da yetakchi raqqosa. Shuningdek, 2002-yil oʻzi tashkil etgan (Sh. Vohidov bilan birgalikda) "Ey sanam" ansamblida faoliyat koʻrsatmoqda. R. Sultanova raqslari tabiiy talqini, musiqaviyligi, ohangga mos xirom etishi, yuqori raqs madaniyati bilan ajralib turadi. S. barcha viloyatlar boʻyicha folklor raqslarni ijro etgan. "Doira chorlaydi", "Buxorocha", "Qizbola", "Xorazm raqsining tugʻilishi" (klipi bilan), "Firoq", "Bahor ayyomi", "Noznoz", "Bonubonu", "Sarvinoz", "Orazibon lazgisi", "Tanavor 2", "Gulsanam", "Uchrashuv", shuningdek, tojikcha, afgʻoncha, loʻlilar raqsi va boshqa koʻpgina xalqlarning raqslarini ijrochisi sifatida tanilgan. R.Sultanova haqida "Rushana Sultonova raqsga tushadi" filmlari (1986 telefilm, rejissyor Sh.Xoʻjayev; 2000, rejissyor Davron Salimov) ishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |




  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ayesha Gwilt**(1989-yilda tug'ilgan) - ingliz aktrisasi. U Milliy Yoshlar teatrida tahsil olgan va shundan beri bir qancha teatr spektakllarida ishtirok etgan.U, shuningdek, BBC teleserialida Greys Oudidja rolini o'ynagan *"Hamma mayda narsalar"* da rol o'ynagan.Serialda Sara Lankashir, Nil Pirson va Richard Fleeshman ham rol o'ynagan. Uning Rian Gwilt ismli singlisi bor (1992-yilda tug'ilgan); ikkalasi ham Richard va Joan Gviltning qizlari.Oxirgi teatr kreditlari o'z ichiga oladi Seductive Shekspir at Contact, Manchester; Bolton, Oktagon teatrida Mukerji bilan tanishing; va Og'zaki Challenged at Contact, Manchester.

Gwilt BBC mukofotiga sazovor bo'lgan *"Voterloo Road"* drama seriyasining beshdan ettigacha seriyasida o'quvchi Emi Porterni tasvirlashi bilan mashhur. U 7-seriya, 10-qismda ketdi.

2011-yilda Gwilt **Nisa Koul** nomidan foydalanishni boshladi.

2016-yil oktabr oyida u BBCning *The Moonstone* mini-serialida Penelopa Betteredj rolida chiqdi.

Filmografiya
------------

| Yil | Film | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009-yil | *Hamma kichik narsalar* | Greys Oudidja | Mini-seriya |
| 2009-2011-yillar | *Vaterlo yo'li* | Emi Porter | Muntazam seriya |
| 2013-yil | *Spartikullar sirlari* | Kichkina | Epizod: "Oq ot" |
| *Shifokorlar* | Nina Jetro | Epizod: "Yosh sevgi" |
| *Pleasant tog'i* | Lianne | 1-qism |
| 2016-yil | *Vera* | Mia Haleford | Epizod: "Seshanba kungi bola" |
| *Skott va Beyli* | Jenna Mawson | 3-qism |
| *Oy toshi* | Penelopa Betteredj | Mini-seriya |


1. 1 2  *England & Wales, Birth Index: 1984–2005*, as accessed on Ancestry.co.uk.
2. ↑  „BBC - Press Office - All The Small Things press pack: cast list". *bbc.co.uk*.
3. ↑  „Spotlight". *spotlight.com*.
**Wellford** (talaffuzi: *Velford*) — AQShning Janubiy Karolina shtatining Spartanburg okrugida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 2 378 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Wellford shahri 34°57′4″N 82°5′55″W﻿ / ﻿34.95111°N 82.09861°W﻿ / 34.95111; -82.09861GO (34,951087, −82,098497) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotlariga koʻra, shaharning umumiy maydoni 2 kvadrat milya (5,3 km2) ni tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1880** | 302 |  | — |
| **1900** | 346 |  | — |
| **1910** | 370 |  | 69% |
| **1920** | 180 |  | −514% |
| **1930** | 400 |  | 1 222% |
| **1940** | 454 |  | 135% |
| **1950** | 721 |  | 588% |
| **1960** | 1 040 |  | 442% |
| **1970** | 1 298 |  | 248% |
| **1980** | 2 143 |  | 651% |
| **1990** | 2 511 |  | 172% |
| **2000** | 2 030 |  | −192% |
| **2010** | 2 378 |  | 171% |
| **2020** | 3 293 |  | 385% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 2 030 kishi, 822 xonadon va 571 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 993,8 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 48,92% afro-amerikaliklar, 46,7% oq tanlilar, 0,39% tubjoy amerikaliklar, 0,34% osiyoliklar, 2,32% boshqa irqlardan va 1,33% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 3,6% ni tashkil etadi.

Shaharda 822 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 25,7 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 39,2 foizi er-xotinlar, 25,2 foizi eri boʻlmagan ayollaar, 30,5 foizi oilasilar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 25,4 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,2 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shaharda aholi keng tarqalgan boʻlib, 23,8% 18 yoshgacha, 10,0% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 29,7% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,6% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 14,9% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yosh 36 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 82,9 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 81,4 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 32 426 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 020 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 719 dollarni, ayollarniki esa 22 756 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 593 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 8,6 foizi va aholining 12,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 10,6 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 10,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
2. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
3. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
**Thaumatafakatangihangakoauauotamateaturipukakaapikimaungahoronukupokaifenuakitanatahu** — balandligi 305 metr boʻlgan tepalik, Yangi Zelandiyada, Xouk koʻrfazi mintaqasida (Shimoliy orol) joylashgan.

Bu soʻzning taxminiy tarjimasi: „*Yerxoʻr deb atalgan u, togʻlarni dumalatib, koʻtarib, yutib yuborgan katta tizzali Tamatea oʻz sevgilisi uchun nay chalgan tepalikning tepasi*". 83 ta harfdan iborat (ruscha transkripsiyada) bu toponim dunyodagi eng uzun bir soʻzli toponim hisoblanadi.

Hududdagi maʼlumotnoma
Ismning baʼzi shakllari yanada uzunroq: „Taumatawakatangihangakoauauotamateaurehaeaturipukapikimaungahoronukupokaivenuakitanatahu" 92 harfdan iborat. Bundan ham uzunroq versiya, Taumata-whakatangihanga-koauau-o-Tamatea-haumai-tawhiti-ure-haea-turi-pukaka-piki-maunga-horo-nuku-pokai-whenua-ki-tana-tahu 105 ta harfdan.

1929-yilda tadqiqot departamenti tomonidan chop etilgan xaritalarda 28 belgidan iborat „Taumatawakatangihangakoauau" nomi ishlatilgan. 1941-yilda Yangi Zelandiya faxriy geografik kengashi tepalikni 57 belgidan iborat „Taumatawakatangihangakoauauotamateapokivenuakitanatahu" nomiga oʻzgartirgan. Bu 1948-yildan rasmiy nomga aylangan va birinchi marta 1955-yil xaritasida paydo boʻlgan. Land Information New Zealand (LINZ) tomonidan yuritiladigan Yangi Zelandiya joy nomlari maʼlumotlar bazasi „Taumatawhakatangihangakōauauotamateapōkaiwhenuakitānatahu" rasmiy nomni chop etgan.

Sarlavhaning uzunroq versiyasi qisqasiga qaraganda yangiroq va rasmiy hisoblanadi. Biroq, mahalliy aholining taʼkidlashicha, uzunroq nom har doim mahalliy maori tomonidan ishlatilgan. Dunyodagi eng uzun nomlardan biriga ega aholi punkti joylashgan Uels aholisi bu joy nomi Buyuk Britaniyadagi eng uzun nomdan oshib ketish uchun maxsus ixtiro qilinganligini taʼkidlaydi.

Ushbu hududda joylashgan Dew Jingle togʻi Avstraliya televideniyesida bir necha bora namoyish etilgan. Shuningdek 1976-yilda suratga olingan „The Lone Ranger" video shouda ham bu hududa tilga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „https://books.google.com/books?id=K6Ho2pAV35sC&pg=PA130".
2. ↑  „https://gazetteer.linz.govt.nz/place/5847".
3. ↑  „https://web.archive.org/web/20131119063929/http://www.youtube.com/watch?v=ddiU9dyzDNk". 19-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „http://folksong.org.nz/petrcape.html".
**Oyoqogʻitma botigʻi** - Qizilqumdagi botiq. Quljuqtovning janubiy etagi bilan Zarafshon daryosi vodiysi orasida. Yuqori boʻr va paleogen davrlarining qumtosh va gillaridan tuzilgan. Nisbiy chuq. 130 m dan ortiq. Janubi-sharqdan shimoli-gʻarbga tomon 38 km masofaga choʻzilgan. Oyoqogʻitma botigʻining tubi yassi, eol qumlari, taqirlar va shoʻrxoklar bilan qoplangan. Botiqning tsktoiik yeriqlaridan mezozoy va kay-nozoy yotqiziqlarining qatlamlaridan yer osti shoʻr suvlari chiqib turadi. Bu suvlarning buglanishi natijasida shoʻrxoklar vujudga kelgan. Chuchuk sr osti suvlari ham mavjud. Bogiq hududida Oyoqottma koʻli joylashgan.

Oyoqogʻitma botigʻida burgan, qoʻngirbosh, rang, saksovul, shoʻrxoklarda sarsazan, qora-baroq, yulgʻun oʻsadi. Artezian suvlari hisobiga kichik maylonlarda dehqonchilik qilinadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ikromov Hamidulla Ikromovich** (1909.11.11 — Toshkent — 1964.14.4) — teatr rassomi, Oʻzbekiston xalq rassomi (1950). Iskandar Ikromovning ukasi. Toshkent led. texnikumini tugatgan (1929). Oʻzbekiston sanʼat muzeyi qoshidagi badiiy studiyada taʼlim olgan (1925-29). 1931-yil dan Hamza teatrida ishlagan. Nozim Hikmatning "Turkiya haqida hikoya" (1953), R. Tagor romani asosida tayyorlangan "Gang daryosining qizi" (1956), Hamzaning "Paran-ji sirlari" pyesasi asosida tayyorlangan "Xolisxon" (1956), Muhammad Dib romani asosida tayyorlangan "Jazoir — mening Vatanim" (1957), M. Shayx-zodaning "Mirzo Ulugbek" (1961), I. Sultonning "Nomaʼlum kishi" (1963) pyesalari asosida tayyorlangan spek-takllarga asar mazmunini toʻla ochishga xizmat qiladigan dekoratsiya eskizlari yaratgan. M. Gorkiy nomidagi rus drama teatrining ayrim spektakllariga ham (mas, Hamzaning "Paranji sirlari", 1956) sahna bezaklari ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„The Alphabet of Manliness"** („Erkaklilik alifbosi") — amerikalik qiziqchi Maddox (taxallusi; asl ismi George Ouzounian) qalamiga mansub kitob. Ilk bor 2006-yil New York shahrida „Kensington Books" (oʻsha davrda „Citadel Press") nashriyoti tomonidan chop etilgan. 2009- hamda 2011-yillarda qayta nashr qilingan. 2009-yilgi nashr uzunroq boʻlib, unga muqaddima, „Erkaklilik sonlari" haqida qoʻshimcha 36 sahifa hamda sakkizta rangli rasm kiritilgan. Buyuk Britaniyada chop etilgan nashrdan esa kitobning ayrim gaplari olib tashlangan.

Kitob „The New York Times" gazetasining bestsellerlar roʻyxatida „Maslahatlar, qoʻllanmalar va boshqalar" turkumida ikkinchi oʻringacha koʻtarilgan.

„The Alphabet of Manliness" 26 boʻlimga boʻlingan boʻlib, ularning har biri ingliz tili alifbosidagi 26 harfiga mos keladi. Muallif asarni oʻziga bagʻishlagan: asar boshida „Umrim sevgisi, ruhiy hamkorim va dunyodagi eng buyuk odam: oʻzimga bagʻishlayman", deb yozilgan.

Boʻlimlari
----------

* **A** - Ass-Kicking
* **B** - Boner
* **C** - Copping a Feel
* **D** - Dump, Taking a
* **E** - Enlightenment
* **F** - Female Wrestling
* **G** - Gas
* **H** - Hot Sauce
* **I** - Irate
* **J** - Jerky, Beef
* **K** - Knockers
* **L** - Lumberjack
* **M** - Metal
* **N** - Norris, Chuck
* **O** - Obedience
* **P** - Pirates
* **Q** - Quickies
* **R** - Road Rage
* **S** - Sneaking a Peek
* **T** - Taunting
* **U** - Urinal Etiquette
* **V** - Violence
* **W** - Winner
* **X** - XXX
* **Y** - Yelling
* **Z** - Zombies

Musavvirlar
-----------

* Bryan Douglas
* Justina Fader
* Louis Fernet-Leclair
* Jim Moore
* John Petersen
* Thomas Pollock Jr.
* Leah Tiscione
* Angelo Vildasol

Manbalar
--------

1. ↑  „Yumshoq jildli bestsellerlar, 25-iyul, 2006" (inglizcha).  The New York Times (25-iyun 2016-yil). Qaraldi: 31-yanvar 2017-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Hamidilla Nigʻmatovich Oripov** (10-oktabr 1940, Toshkent – 14-mart 1998, Toshkent ) — kimyogar olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1995), kimyo fanlari doktori (1979), professor (1987). Toshkent politexnika institutini tugatgan (1962). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida laboratoriya mudiri (1983–85), ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari (1985–89), direktor (1989-98). Ilmiy ishlari tabiiy faol birikmalarni oʻrganish va samarali sintetik preparatlar olishga oid. Oripov rahbarligida dezoksipeganin gidroxlorid, medamin kabi dorivor preparatlar, gelmintlarga qarshi qoʻllanadigan samarali preparatlar – albendazol, medapek, fenasal va boshqasintez qilingan, butilkaptaks defoliantini olish texnologiyasi ishlab chiqilgan va amaliyotga joriy etilgan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1984).

Manbalar
--------

1. ↑  "Oripov Hamidilla Nigʻmatovich" *OʻzME*. O-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„The Adventures of Sherlock Holmes"** („Sherlock Holmes sarguzashtlari") – shotland yozuvchisi Arthur Conan Doyle yaratgan izquvar Sherlock Holmes haqidagi 12 hikoyani oʻzida jamlagan toʻplam. Ilk bor 1892-yilning 14-oktabrida chop etilgan. Unga kiritilgan individual hikoyalar 1891-yilning iyunidan 1892-yilning iyuligacha „The Strand Magazine" jurnalida nashr qilingan.

Toʻplamga kiritilgan hikoyalar xronologik ketma-ketlikda berilmagan. Barcha hikoyada uchraydigan obrazlar Holmes hamda doktor Watson (talaffuzi: *Uotson*) obrazlaridir. Hikoyalar birinchi shaxsda Watson nuqtai nazaridan soʻzlab beriladi.

Umuman olganda, „The Adventures of Sherlock Holmes"ga kiritilgan hikoyalarda Holmes ijtimoiy nohaqliklarni aniqlashga va ularni tuzatishga urinadi. Holmes adolatga yangicha, odilroq nazar bilan qaraydi. Hikoyalar kitobxonlar va tanqidchilar tomonidan yaxshi kutib olingan hamda „The Strand Magazine" obunachilari sonini oshirgan. Natijada Doyle keyingi hikoyalari uchun nashriyotdan koʻproq haq talab qila olgan. Toʻplamning birinchi hikoyasi boʻlmish „Izquvarning inqirozi"da (inglizcha: *A Scandal in Bohemia*) Irene Adler (talaffuzi: *Ayrin Adler*) obrazi ilk bor gavdalanadi. Bu obraz Doylening bitta hikoyasida tilga olingan boʻlsa-da, Holmes haqidagi zamonaviy ekranizatsiyalarda muhim rol oʻynaydi. Adler odatda Holmesning ishqiy qiziqishi oʻlaroq tasviralanadi. Doyle mazkur toʻlamga kiritilgan 4 hikoyani oʻzining Holmes haqidagi eng sevimli 12 hikoyasi qatoriga qoʻshgan. Muallif „Chipor lenta" (inglizcha: *The Adventure of the Speckled Band*) hikoyasini eng sevimli asari oʻlaroq koʻrsatgan.

Hikoyalar
---------

„Sherlock Holmes sarguzashtlari" toʻplamiga kiritilgan hikoyalar| Hikoya | Original nomi | Original ilk bor nashr qilingan sana |
| --- | --- | --- |
|
| „Izquvarning inqirozi" | "A Scandal in Bohemia"
  | 1891-yil iyul |
|
| „Mallalar uyushmasi" | "The Adventure of the Red-Headed League"
  | 1891-yil avgust |
|
| „Shaxsiyatni aniqlash" | "A Case of Identity"
  | 1891-yil sentabr |
|
| „Boskom vodiysining siri" | "The Boscombe Valley Mystery"
  | 1891-yil oktabr |
|
| „Besh dona apelsin urugʻi" | "The Five Orange Pips"
  | 1891-yil noyabr |
|
| „Labi tirtiq odam" | "The Man with the Twisted Lip"
  | 1891-yil dekabr |
|
| „Moviy karbunkul" | "The Adventure of the Blue Carbuncle"
  | 1892-yil yanvar |
|
| „Chipor lenta" | "The Adventure of the Speckled Band"
  | 1892-yil fevral |
|
| „Muhandis barmogʻi" | "The Adventure of the Engineer's Thumb"
  | 1892-yil mart |
|
| „Asilzoda boʻydoq" | "The Adventure of the Noble Bachelor"
  | 1892-yil aprel |
|
| „Berill toj" | "The Adventure of the Beryl Coronet"
  | 1892-yil may |
|
| „Mis qora qayinlar" | "The Adventure of the Copper Beeches"
  | 1892-yil iyun |
|

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***The Adventures of Sherlock Holmes*** haqida turkum mavjud |

* „The Adventures of Sherlock Holmes" Gutenberg loyihasida (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Siklon (maʼnolari).

**Siklon** (texnikada) — havo (gaz) ni uning tarkibidagi muallaq qattiq zarralar (mas, suv tomchilari yoki chang)dan markazdan qochma kuch taʼsirida tozalash uchun moʻljallangan apparat. Tuzilishi past tomonga konussimon torayib boradigan silindrik korpus, korpusga urinma yoki spiralsimon tarzda oʻrnatiladigan patrubok va chiqish quvuridan iborat. Iflos havo (gaz) katta tezlikda patrubok orqali S.ning yuqori qismiga yuboriladi. Havo (gaz) aylanma harakatlanib, yuqoridan pastga spiralsimon uyurma hosil qilib tushadi. Shunda markazdan qochma inersiya kuchi taʼsirida muallaq qattiq zarralar (mas, chang zarralari) S. devoriga irgʻitiladi, havo (gaz) bilan birga korpus tagiga tushib, chiqish patrubogi orqali chiqadi. Tozalangan havo (gaz) chshdpp quvuri orqali harakatlanib, ichki uyurma hosil qiladi va tashqariga chiqib ketadi.

Havo (gaz)ning tozalanish darajasi apparatning geometrik oʻlchamlari va shakliga, chang (tomchi)ning xossalariga, -havo (gaz)ning oqimi tezligi (20– 25 m/s) va boshqa omillarga bogʻliq. S. asosan, sanoat korxonalarida qoʻllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tanr, Tanur** (Thanr, Tanur) — eri Kalu va Vant bilan yer osti dunyosini boshqargan etrusk maʼbudasi. Etrusklar Kalu va Tanarni yer osti yunon xudolariga oʻxshatar va hatto ularni Ata (Aid) va Fersifney (Persefona) yunon nomlari bilan atashgan

Talana bilan birga-tugʻilish maʼbudasi.

Tanr boshida ilonlar bilan tasvirlangan.

Eslatmalar
----------

Tanr tasviri Panikapeyadan Alabaster (Stephani, № 2201) da topilgan. Uning ismi 3 ta etrusk tushuntirish oynalaridagi yozuvlarda ham uchraydi (11 459, 2505 bis, 2505 ter).

Boshqa xudolar bilan aloqa
--------------------------

Maʼbuda qurollari uni Minerva yoki Afinaga yaqinlashtirishi mumkin, ular ham qurollar bilan tasvirlangan. Xudo sekiraning qoʻlida bolta mavjudligi uni qirol hukumronligining atributlari bilan bogʻlaydi, qoʻlidagi kamon va oʻqlarning mavjudligi esa Gerkl bilan yaqinlashatiradi. Ehtimol, Tantra maʼbudasi maʼbuda Minerva ning harbiy funktsiyasida yoki uning atrofidagi maʼbuda ipostasiyasidir.

Etrusklar Kalu va Tanarni er osti yunon xudolari bilan taqqoslaydilar, hatto ularni Ata Aid) va Fersifney (Persefona)yunon nomlari bilan atashdi.

Adabiyotlar
-----------

* Y. Tsirkin *"Qadimgi Rim afsonalari"*, 2004-yil

Yana qarang
-----------

* Etrusk mifologiyasi
* Meduza Gorgon
* Tartar
* Hades

Manbalar
--------

1. ↑  Nancy Thomson de Grummond, Erika Simon*. The Religion of the Etruscans*, 2009. ISBN 0292782330, 9780292782334.
2. ↑  „MIFOLOGIYa DRYeVNIX ETRUSKOV I RIMLYaN". 8-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2022-yil.
3. ↑  Sarah Iles Johnston*. Religions of the Ancient World: A Guide*, 2004. ISBN 0674015177, 9780674015173.
4. ↑  Sybille Haynes*. Getty Publications Amazon.com Find in a library All sellers » My library My History Books on Google Play Etruscan Civilization: A Cultural History*. ISBN 0892366001, 9780892366002.
5. ↑  Planeta Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-10-03). Etruski
6. ↑  Nagovitsin A. Ye. Mifologiya i religiya etruskov. M. 2000 g. ChAST II. BOGI ETRUSSKOGO PANTYeONA
7. ↑  Etrusskaya mifologiya Etrusskaya mifologiya / Bogi
**Karnaychi qushlar** (Psophiidae) - turnasimonlar turkumining bir oilasi. Ogʻirligi 1 —1,5 kg. Oyogʻi uzun, tumshugʻi qisqa, baquvvat. Patlarining rangi koʻproq qoramtir baxmalsimon. Jan. Amerikaning shim. qismida yashaydi. 1 urugʻ va 3 turi bor. Daraxtlarning shoxlari va kovaklariga uya quradi. 5— 7 ta oq rangli tuxumlarini modasi bosadi. Sernam oʻrmonlarda gala boʻlib yashaydi. Yerda tez chopadi, kam uchadi. Mevalar, har xil hasharotlar, xususan, chumolilar va ikki qanotlilar bilan oziqlanadi. K.q- uy parrandalariga tez oʻrganadi. Tutqunlikda koʻpayishi ham mumkin. Goʻshti mazali boʻlgani tufayli aholi yashaydigan yerlarda qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sigʻnoq (maʼnolari).

**Sigʻnoq**, Sunax, Sugʻnoq, Soʻnoqota, Soʻnaq qoʻrgʻon — Sirdaryoning quyi oqimi boʻylarida, Qiziloʻrda (Qozogʻiston)ning jan.da joylashgan qad. shahar. Oʻtroq, madaniy viloyatlar bilan dasht oʻrtasidagi chegarada mil. av. 3-asrda bino etilgan. U 10-asrda oʻgʻuzlarta tegishli boʻlgan. 11-asr oʻrtalaridan yirik savdo shahri, qipchoqlar poytaxti sifatida mashhur. 1219 y. yetti kunlik qamaldan soʻng S. moʻgʻullarning Joʻjixon boshchiligidagi qoʻshini tomonidan vayron qilingan, lekin 14-asrda qayta tiklanib, 14-asr oʻrtasida Oq Oʻrda poytaxtiga aylangan. 15-asrda S. oʻzbek xonlarining poytaxt shahri boʻlgan, 16-asrda esa qozoq xonlari tasarrufiga oʻtgan. 14—16-asrlarda S.da tangalar zarb etilgan, koshin parchalari bilan bezatilib pishiq gʻishtdan ishlangan imoratlar (madrasa, masjid, maqbaralar) qurilgan. Manbalarda S haqida 18-asrdan keyin maʼlumot uchramaydi. Shahriston (10 ga)ni uragan mudofaa devori va uning 15 minorasi harobalari va rabod (taxminan 13 ga) ni muhofaza qilgan tuproq tepa, shuningdek, 14—16-asrlarga oid bir qancha binolarning qoldiqlari saqlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yodnoma** — qad. turkiy xalqlar badiiy ijodining bitiktoshlar (epitafiya) tarzidagi janri; turkiy run (UrxunYenisey yozuvlari) yozuvida bitilgan, mil. 68-asrlarga mansub (mas, Bilga xoqon bitiktoshi, Kultegin bitiktoshi va b.). Yo.larning nasriy va epik turlari bor. Nasriy Yo.larda misralar soʻngida qofiya va sheʼriyatning yagona belgisi boʻlgan band yoʻq ("Devonu lugʻotit turk", Alp Er Toʻnga marsiyasi). Epik Yo.lar memuar shaklida ham yozilgan (Toʻnyuquq bitiktoshi). Bu Yo.larda turk xoqonligining kelib chiqishi, rahbarlik tizimi, harbiy yurishlar, mamlakatning ahvoli aks etgan boʻlib, siyosiy ruh kuchli; ichki va tashqi kurash tasvirlangan. Xoqonlikning Xitoy hukmronligidan ozod etilishi aytilgan. Yo.larning baʼzi xususiyatlari keyinchalik ogʻzaki va yozma ijodda rivojlantirilgan (qarang Marsiya).

Adabiyot
--------

* Abdurahmonov F. Rustamov A. Qadimgi turkiy til, T. 1982; Ratsionov N. Turk xoqonligi, T. 1993.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Takina xotun**, Tegina begim. Tegina Mohbegim (taxminan 1318 — 1353, hozirgi Shahrisabz) — Amir Temurning onasi. Amir Muhammad Taragʻayning xotini.

Takina xotun 16 yoshida Kesh amiri Muhammad Taragʻaybekka uzatilgan (1334). Keyinchalik yaratilgan "Qissai Temur" ("Malfuzoti Temuriy"), "Temur qissasi" va Toshkentlik tarixchi Salohiddin Toshkandiyning "Temurnoma" (1908) asarida Takina xotun hayotiga oid ayrim maʼlumotlar mavjud. "Temurnoma"da boʻlajak sohib-qiron Amir Temurning tavallud topish (1336-yil 9 aprelda) tafsilotlari taqdirning ilohiy hukmi sifatida tasvirlangan. Amir Temurning kelajakda buyuk inson boʻlib yetishuvida onasining hissasi katta boʻlgan. Takina xotun erining vafoti (1360)dan ancha avval qazo qilgan (1353).

Sohibqiron Amir Temur keyinchalik onasi va otasi dafn etilgan Keshdagi oilaviy xilxona ustida muhtasham maqbara qurdirgan. Amir Temur katta oʻgʻli Jahongir Mirzo 20 yoshida vafot etgach (1376), uni ota-onasining qabri yonida dafn etgan. Sohibqiron onasi xotirasiga atab, Keshda mashhur Oqsaroyni bunyod ettirgan.

Adabiyot
--------

* Fasix Xavafi. Mudjmal-i fasixi. T. 1980;
* Temurnoma (Amir Temur Koʻra-gon jangnomasi]. T. 1990;
* Sharafiddin Ali Yazdiy. Zafarnoma, T.. 1997;
* Amir Temur Koʻragon, Qissai Temur ("Malfuzoti Temuriy"), T. 2000.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ismoil Kamol Satir** (21-aprel 1911, Adana, Turkiya - 23-may 1991, Istanbul, Turkiya), turk shifokori va siyosatchisi.

hayot
-----

Istanbul tibbiyot fakultetini tamomlagandan so'ng 1937-43 yillarda Adanada mustaqil shifokor va rentgenolog bo'lib ishladi. Ayni paytda u Respublika Xalq partiyasi (CHP) viloyat tashkilotida ish boshladi. 1943 va 1946-yillarda Seyhan (Adana) shu partiyadan deputat etib saylandi. 1947-yilda CHP direktorlar kengashiga tayinlangan. 1949-1950-yillarda Shemsettin Gunaltay kabinetida transport vaziri boʻlib ishlagan. CHP yutqazgan 1950-yilgi umumiy saylovlarda u deputat bo'la olmadi. 1957-yilgi umumiy saylovlarda yana Adana deputati etib saylandi. 1959-yil 27 sentabrda u CHP Bosh kotibining o'rinbosari etib tayinlandi. 1960- yil 27-maydagi davlat toʻntarishidan soʻng tuzilgan Taʼsis majlisida (1960-yil 6-yanvar – 25-oktabr 1960-yil) Taʼsis majlisining Adana vakili boʻlgan. 1961 va 1965-yillarda Elazig'dan deputat etib saylangan. U 1962-yilda tayinlangan 1966-yilgacha CHP bosh kotibi lavozimini davom ettirdi. 1963-65 yillarda İsmet İnönü kabinetida davlat vaziri va bosh vazir o'rinbosari lavozimlarida ishlagan.

1969-yilda Adana deputati etib qayta saylandi. U CHPdagi chap -markaziy harakatga qarshi konservativ qanotni boshqargan. 1970-yil iyul oyida chaqirilgan XX. Kongressda *Satırcılar* nomi bilan tanilgan konservativ qanot muvaffaqiyatsizlikka uchradi va partiya majlisida Bulent Ejevit tarafdorlari ko'pchilikni egalladi. 1972-yilda Satir 5-Favqulodda Umumiy Assambleyadan keyin CHPdan iste'foga chiqdi, bu esa İsmet İnönüning prezidentlikdan ketishiga sabab bo'ldi. CP 1973-yil mart oyida Milliy ishonch partiyasi bilan birlashdi va Respublika ishonchli partiyasiga (CGP) aylandi. Turhan Feyziog'lu CGP raisi, Kemal Satir esa rais o'rinbosari etib tayinlandi. 1973-74 yillarda Satir Naim Talu kabinetida davlat vaziri va bosh vazir o'rinbosari bo'lib ishlagan. 1974-yilda faol siyosiy hayotdan nafaqaga chiqqanidan so'ng, u bank sohasida menejer bo'lib ishladi.

  

7 va 8. Davr Seyhan, 11 va 14. Davr Adana, 12. va 13. Ta'sis majlisining Elazig deputati va Adana viloyati vakili (1961-yil 6-yanvar - 1961-yil 25 oktabr) lavozimlarida ishlagan. Satir o'limidan biroz oldin turmush o'rtog'i Memduha Satirdan ayrilgan va ikki qiz va bir o'g'il ko'rgan.

Manba
-----

1. ↑  „T.C. Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü Mayıs 1991 Bülteni". 5 aralık 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 şubat 2009.