recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sudanoʻt**, sudan qoʻnogʻi (Sorghum sudanense) — boshoqdoshlarga mansub bir yillik oʻt, yem-xashak ekini. S.ning vatani — Sudan. Afrikada yovvoyi holda oʻsadi. Gʻarbiy Yevropa, Afrika, Hindiston, Amerika, Avstraliya, Oʻrta Osiyoda koʻk massa, pichan, senaj, silos uchun ekiladi. Ildizi yaxshi taraqqiy etgan, tuproqqa 1–2 m gacha kirib boradi. Poyasi 0,5 –3 m (Sudanda 7 m gacha), och yashil tusli. Tuplanib, bir tupda 80—120 poya chiqaradi. Barglari oddiy, tasmasimon, uz. 45—70 sm. Toʻpguli roʻvak, piramidasimonoval shaklda, uz. 40 sm gacha boradi. Mevasi — poʻstga oʻralgan don. 1000 ta donining vazni 5—15 g. Qurgʻoqchilikka chidamli, nam joylarda qumoq va qumloq tuproklarda yaxshi oʻsadi. Urugʻlari ekilgandan keyin 8— 10° da 4—7 kunda unib chiqadi. Unib chiqqan maysalari — 3—4° da sovuqda nobud boʻladi. Tuplanish fazasidan boshlab avj olib usadi va kuniga 5— 10 sm dan boʻy berib boradi. Vegetatsiya davri 110—130 kun. S. yiliga 3— 4 marta oʻriladi. Sugʻoriladigan sharoitlarda gektaridan 700—900 s koʻk massa, 100—150 s pichan, 25 s gacha don beradi. 100 kg pichanida 57 ozuka birligi va 9 kg hazm boʻlad iga n protein bor. Tarkibidagi protein miqdori jihatidan S. faqat dukkakli oʻsimliklardan keyin turadi. Oʻzbekistonda Qoraqalpogʻiston dehqonchilik ilmiy tadqiqot institutida S.ning Chimboy 8 (1993) va Chimboy yubileyi (1985) navlari chiqarilgan va rayonlashtirilgan. S. zararkunandalarga chidamli, lekin don kuyasi va barg zang kasalliklari bilan zararlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nehebkau** (misr. nḥb.kʒw -koʻpgina *Ka* mukofoti) — qadimgi Misr panteonida ilon xudosi, sudya rolida oʻlganlarning keyingi hayotini belgilaydigan kʒw. Keyinchalik, Duatga kirish yoʻlining qoʻriqchilaridan biri, Raning tungi hamrohi, unumdorlik va vaqt xudosi, Kichik Ennead xudolaridan biri. Kultning markazi- Gerakleopolisdir.

Surʼat
------

Nehebkau „koʻp halqali" ilon yoki odam oyoqli ilon sifatida tasvirlangan. Uning surati koʻplab freskalarda kechasi Duatni kesib oʻtuvchi quyosh qayigʻi chizilgan, koʻpincha Ra — Mafdet, Upuaut, Onuris va boshqalarning boshqa himoyachi xudolari orasida turadi.

Ermitajning Misr zalida uning bronza haykali namoyish etilgan.

Kelib chiqishi
--------------

Nehebkau Xnum xudosi va Selket maʼbudasining oʻgʻli hisoblangan. Nehebkauning keyingi shakli — Nuna gʻoridan (yoki suv tubsizligidan) chiqqan va qora sigir Hemsutga uylangan ilon Kematef (Kamefis).

Kult
----

Nehebkau haqida eslatib oʻtilgan matnlar toʻplamidan u aynan nimani ifodalagani aniq emas. Baʼzi hollarda, u ilon shaklida Ra xudosining oʻzi mujassamlangan, boshqalarida quyosh xudosining dushmani. Nexebkau *egizaklarni qulovchi* deb atalgan va dastlab yovuz ruh boʻlib, u yer osti dunyosiga tushganlarning ruhlarini yutib yuborgan. Keyinchalik, u ilon Neha-ho ® (Ta, Nehem (t) — yuzni aylantiruvchi) kabi Osiris saroyidagi 42 maslahatchidan biriga aylandi. Keyinchalik, u yovuz ilon Apofis bilan bogʻliq edi.

Nehebkau bayrami Xnum bayramiga toʻgʻri keladigan, Ekish mavsumining (prt) boshida nishonlandi. Mavsumning birinchi kuni Gorom bilan ham bogʻliq edi, shuning uchun u Gorumning Yangi yili (wp-rnpt n Hr) deb nomlangan. Shunday qilib, Nehebkau bayrami Yangi yil bilan bogʻliq edi va E. Spellingerning soʻzlariga koʻra, ikkinchi Yangi yilni (wp-rnpt) ifodalagan. Hatto quyosh bayramlari, Yangi yil va Nehebkau paytida Xatshepsut va Tutmos III hukmronligi davrida toj kiyish marosimlari oʻtkazilganligi ham mumkin.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Людмила Ивановна Акимова, Ирина Евгеньевна Данилова*. Образ -- смысл в античной культуре*. Гос. музей изобразительных искусств, 1990 — 22, 40 bet.
2. 1 2  Сборник статей*. Aegyptiaca Rossica. Выпуск 3*. Центр Египтологии имени Б. А. Тураева, 2015 — 319 bet. ISBN 9785040780624.
3. 1 2 3  И. В. Рак. Мифы Древнего Египта. — 1993. — С. 207.
4. ↑  Михаил Александрович Коростовцев*. Религия древнего Египта*. Наука, 1976 — 144 bet.
5. 1 2  *Вопросы эпиграфики. Выпуск VI*. М.: Университет Дмитрия Пожарского, 2012 — 178—179 bet.
6. ↑  Макс Мюллер*. Египетская мифология*. Центрполиграф. ISBN 5457035611.

Havolalar
---------

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Nehebkau** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor
**Raqs musiqasi** — musiqa turi; raqslarga joʻr boʻladigan musiqa asarlaridan iborat. Raqs musiqasida raqs harakatlarining harakteri surʼat hamda muayyan ritmik qoliplarga asoslangan xilmaxil kuylar yordamida ifodalanadi. Raqs musiqasi — musiqaning eng qad. turlaridan. Dastlab u turli marosim va xalq bayramlarida ijro etilgan davra oʻyin qoʻshiqlari (beshqarsak, xorovod kabi)dan tarkib topadi. Keyinchalik (Mas, Hindistonda miloddan avvalgi 2ming yillik davridan) Raqs musiqasining saroy va ibodatxonalarda ijro etilgan mumtoz shakllari rivoj topadi. Yevropa sanʼatida 14-asrdan Raqs musiqasining balraksi, 16-asrdan balet shakllari yuzaga keladi. Raqs musiqasi, asosan, cholgʻu kuylaridan iborat. Koʻp xalqlar (ayniqsa, Osiyo, Afrika)da urma cholgʻu asboblarining oʻzi raqsga joʻr boʻlib, ularda ijro etilgan boy va sermazmun raqs usullari Raqs musiqasini tashkil qiladi (Mas, Katta oʻyin). Ogʻzaki anʼanadagi musiqada vokal Raqs musiqasi turlari ham keng oʻrin olgan (yalla, xorazm lapari va boshqalar). Pantomima bilan bogʻliq raqslarda musiqa, koʻpincha, tasviriy harakterda boʻladi. Xalq raqs kuylari va usullari musiqiy folklorning boshqa turlari qatori kompozitorlik ijodiyoti manbalaridan biridir. Bir necha raqs kuylari birlashuvi natijasida cholgʻu syuita tashkil topdi. Vena klassik maktabi kompozitorlarida menuet, P. Chaykovskiy ijodida vals kuylari sonatasimfonik turkumiga kiritilgan. Musiqiy romantizm vakillari (K.M. Veber, F. Shubert, F. Shopen, F. List va boshqalar) ijodida rake kuylari badiiy yuksak konsert asarlariga aylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sudlovning kollegialligi** — ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan va uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlardan tashqari barcha ishlar sudlarda kollegial tartibda, yaʼni hayʼatda koʻriladi. 1instansiya sudida sud hayʼatiga 1 sudya va 2 nafar xalq maslahatchilari kiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudida esa ishlarni 3 nafar sudya koʻradi. Apellyasiya, kassatsiya va nazorat tartibida jinoyat ishlarini 3 nafar sudyadan iborat tarkibdagi hayʼat koʻradi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining apellyasiya va kassatsiya hayʼatlarida 5 nafar sudya qatnashadi. Nazorat tartibida ishlarni koʻrishda sud rayosatlari aʼzolarining koʻpchiligi, Oʻzbekiston Oliy sudi Plenumida esa uning aʼzolaridan 2/3 qismi hozir boʻlishi shart (Oʻzbekiston Respublikasi JPK, 13modda).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Canon PowerShot A95 raqamli kamerasi, old va orqa koʻrinishi.
**Raqamli kamera** (inglizcha: *digital camera*) — fotosuratlarni raqamli xotiraga joylovchi fotokamera. Zamonaviy kameralarning aksariyati raqamli boʻlib, mobil va transport vositalari kabi boshqa qurilmalar qismi qilib ishlab chiqarilmoqda. Biroq, yuqori sifatli, yuqori aniqlikdagi alohida kameralar hali ham professionallar tomonidan keng qoʻllaniladi.

Raqamli kameralarda ham, kinokameralarda ham odatda tasvir yigʻuvchi qurilmaga yorugʻlik jamlovchi oʻzgaruvchan diafragmali bir xil optik tizim ishlatiladi. Tasmali kameralardan farq qilib raqamli kameralarda tasvir yigʻuvchi qurilma kimyoviy emas, balki elektron prinsipda ishlaydi. Shuningdek raqamli kameralarda olingan suratlarni darhol koʻrish va xotiradan oʻchirish mumkin. Koʻpgina raqamli kameralar ovozli videolarni ham yoza oladi. Baʼzi raqamli kameralar suratlarni qirqishi, bir-biriga ulashi va boshqa sodda tasvir tahrir ishlarini bajara oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Musgrove, Mike*. „Nikon Says It's Leaving Film-Camera Business". Washington Post (12-yanvar 2006-yil). Qaraldi: 23-fevral 2007-yil.
2. ↑   Nikon Closes China Camera Factory, Cites Smartphones as Cause

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**MiG-29** (NATO kodifikatsiyasiga koʻra: **Fulcrum** - *"Fulcrum"*) — Sovet va Rossiyaning toʻrtinchi avlod koʻp maqsadli qiruvchi samolyoti, 1970-yillarda A. I. Mikoyan nomidagi Eksperimental konstruktorlik byurosida (hozirgi - „Rossiya samolyotlari" OAJ tomonidan ishlab chiqilgan. „MiG" qurilish korporatsiyasi 2022-yil 01-iyundan boshlab Moskvadagi „UAC" XAJ tarkibiga kirish orqali qayta tashkil etilgan. fhfshshsb gs dsgvadv dsgdb yy ada fbfs gd htj awscvf bgg 

MiG-29 barcha turdagi havo nishonlarini boshqariladigan raketalar bilan yoʻq qilish va oddiy va qiyin ob-havo sharoitida va yer fonida, shu jumladan shovqin sharoitida, shuningdek, yoʻq qilish uchun moʻljallangan. Vizual koʻrinish sharoitida boshqarilmaydigan qurollar yordamida yerdagi nishonlar. sgs sbgb fyju djd aga ikil sfvv db

MiG-29 qiruvchi samolyoti prototipining birinchi parvozi 1977 yil 6-oktyabrda sovet sinovchi uchuvchisi A. DA. Fedotov. sgsv sgs sgvsv sv

Yaratilish tarixi
-----------------

 Birinchi prototip "9-01".
1. 1 2  Тактико-технические характеристики истребителя МиГ-29. РИА «Новости» // ria.ru (19 августа 2021 года). Дата обращения: 17 апреля 2022.
**Sudanliklar** (Sudan arablar i) — xalq, Sudanning asosiy aholisi (13 mln. kishiga yakin). Shuningdek, Chad (1,29 mln. kishi) va boshqa mamlakatlarda ham yashaydilar. Umumiy soni 14,3 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Dindorlari — sunniy musulmonlar. Sudanga arablar 7-asr oʻrtalari — 9-asrlarda Misrdan va Qizil dengiz orqali Arabistondan kelishgan. 9— 10-asrlarda ularni afrikaliklar bilan aralashuvidan arabsudan qabilalari vujudga kelgan. Ushbu qabilalar va boshqa kabila ittifoklari 1820-yil Misr tomonidan boʻysundirilib rasman Usmonli turk imperiyasiga qoʻshib olingan. Yevropaliklar, turklar, cherkaslar, misrliklarni efiopiyalik va jan. sudanlik choʻrilar bilan aralashuvidan arab tilida soʻzlashuvchi shahar aholisi paydo boʻlgan. S. dehqonchilik (paxta), chorvachilik bilan shugʻullanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sudyalarning mustaqilligi** (OʻzRda) — odil sudlovns faqat qonunga boʻysunib amalga oshirishni taʼminlashga qaratilgan demokratik huquqiy davlatga xos prinsip. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 112moddasida Sm. alohida taʼkidlangan. Sud faoliyatiga biror tarzda aralashishga yoʻl qoʻyilmaydi. Sm. sudyaning daxleizligini ham taqozo qiladi. Daxlsizligi uning turar joyiga, xizmat xonasiga, foydalanadigan transport va aloqa vositalariga, xat yozishlariga, unga tegishli ashyolar va hujjatlarga ham tegishlidir. Sudya va uning oilasining xavfeizligi alohida taʼminlanadi. Davlat organlari, jamoat birlashmalari, mansabdor shaxslar, boshqa yuridik va jismoniy shaxslar sudyalarning odil sudlovni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan talab va farmoyishlarini soʻzsiz bajarishlari shart.

Sudyadan muayyan sud ishlarining mohiyati boʻyicha bironbir tushuntirishlar berishni, shuningdek, qonunda koʻrsatilgan hollardan tashqari, tanishib chiqish uchun ishlarni taqdim etishni talab qilish taqiqlanadi. Sm.ga rahna solmaslik uchun sudyalar odil sudlovning obroʻsini, sudyalik qadrqimmatini tushirish yoki sudyaning xolisligiga shubha tugʻdirishi mumkin boʻlgan har qanday xattiharakatlardan oʻzini tiyishi shart.

Sudyaning vakolat muddatini bu muddat tugagunga qadar toʻxtatishga va tugatishga faqat qonunda koʻrsatilgan hollarda hamda tartibda yoʻl qoʻyiladi. Sudyaga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatishga faqat Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori haqli. Sudyani Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining roziligisiz jinoiy javobgarlikka tortish va hibsga olish mumkin emas ("Sudlar toʻgʻrisida"gi Qonunning 60—74moddalari). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Aleziya** — qad. gallar shahar-qal’asi (hozirgi Dijon yaqinida, Fransiya). Mil. av. 52 yilda gallar qoʻzgʻoloni pay-tida Yu. Sezar qamal qilgan. Gallar Versingetorig rahbarligida A.ni mar-dona himoya qilganlar, ammo rimliklarning harbiy kuchi, texnikasining ustun-ligi tufayli, shuningdek oziq-ovqat yetishmovchiligi natijasida taslim boʻlganlar. Shu bilan Galliyani zabt etish yakunlangan. Arxeologik qazishmalar (1860-yildan) natijasida Sezar bunyod etgan qamal inshootlari va xandaqlar ochilgan. Jang maydonidan Rim va gallar qurol-yarogʻlari, tangalar (mil. av. 52 yil) topilgan. Shahar Rim davrida ham mav-jud boʻlgan: Rim teatri, ibodatxona va boshqa ochilgan. Oʻrta asrlarda shahar huvillab, boʻshab qolgan. Hozir A. oʻrnida Aliz sh. harobasi va Aliz-Sent-Ren qishlogʻi joylashgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tatyana Biryulina** (1955-yil 16-iyulda Toshkentda tug‘ilgan) — sovet yengil atletikachisi, nayza uloqtirishda qatnashgan. 1980-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlari ishtirokchisi, jahon rekordchisi.

Biografiyasi
------------

Tatyana Biryulina 1955-yil 16-iyulda O‘zbekiston SSR (hozirgi O‘zbekiston) Toshkent shahrida tug‘ilgan.

Toshkent shahridagi 175-sonli o‘rta maktabni tamomlagan. 1974-yilda oshpazlik bilim yurtini, 1978-yilda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan. Kasbi bo‘yicha o‘qituvchi.

1966-yilda pioner kvadratlonda qatnashib, yengil atletika bilan shug‘ullana boshladi. 1970-yilda nayza uloqtirishni boshladi. 1966-1974-yillarda Yefim Borisovich Shapiro, 1974-yildan O‘zbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy Aleksandr Aleksandrovich Vink qo‘l ostida mashg‘ulot o‘tkazgan.

Toshkentlik „Burevestnik" uchun yengil atletika musobaqalarida qatnashdi. 1976-yilda Kievda bo‘lib o‘tgan Butunittifoq talabalar o‘yinlarining kumush medali sovrindori bo‘ldi. 1979-yilda aka-uka Znamenskiylar memorialida bronza medalini qo‘lga kiritdi. Yengil atletika bo‘yicha SSSR chempionatlarida hech qachon medal yutmagan.

1979-yilda Mexiko shahrida bo‘lib o‘tgan yozgi Universiadada qatnashgan. Nayza uloqtirish bahslarida 57,60 metr natija bilan 5-o‘rinni egallagan va oltin medalni qo‘lga kiritgan ruminiyalik Yeva Raduli-Zorgyoga 9,60 metrga imkoniyatni boy bergan.

1980-yil 12-iyulda Podolsk shahrida bo‘lib o‘tgan Moskva Olimpiya o‘yinlari oldidan ochiq chempionatida nayzani 70,08 metrga uloqtirib, jahon rekordini o‘rnatgan. Biryulina 70 metr masofani bosib o‘tgan dunyodagi birinchi ayol bo‘lgan. Rekord bir yildan ortiq davom etdi: 1981-yil 15-avgustda bolgariyalik Antoneta Todorova tomonidan 1,80 metrga yangilandi.

1980-yilda Moskvadagi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida SSSR terma jamoasi aʼzosi bo‘lgan. Nayza uloqtirishda 59,86 metr natija ko‘rsatib, 60 metrlik standartni yengib o‘ta olmagan. Biroq, atigi to‘qqiz ishtirokchi standartni bajarganligi sababli, u 11-o‘rindan finalga chiqqan. Finalda oltin medalni qo‘lga kiritgan kubalik Mariya Kolondan 3,32 metr ortda qolgan holda 65,08 metr bilan 6-o‘rinni egallagan. 6-o‘rin uchun olingan natija o‘zbek yengil atletikasining Olimpiya o‘yinlari tarixidagi birinchi bor bo‘lgan edi.

SSSR xalqaro sport ustasi (1980-yil).

shaxsiy rekord
--------------

* Nayza uloqtirish — 70,08 (1980-yil 12-iyul, Podolsk)

Manbalar
--------

1. ↑  „Сайт школы №175 Мирабадского района города Ташкента · История школы" (en). 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Clipped From The San Bernardino County Sun". *The San Bernardino County Sun* (10-sentabr 1979-yil), s. 20. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Women's javelin throw". *www.alltime-athletics.com*. 20-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.
4. ↑  „Olympedia – Javelin Throw, Women". *www.olympedia.org*. 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.
5. ↑ . .
6. ↑  „Olympedia – Tatyana Biryulina". *www.olympedia.org*. 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.
**Alexis Miart** (*talaffuzi: Aleksis Miart;* 1992-yil 20-fevralda tugʻilgan) — Fransiya vakili sifatida musobaqalarda qatnashgan sobiq muz raqqosi. Sobiq sherigi Tiffani Zagorski bilan 2011-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida 4-oʻrinni egallagan. 2011-yili boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida ishtirok etgan Alexis toʻqqizinchi oʻrindan joy olgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Miart Fransiyaning Parij shahrida L’isle-Adam hududida tugʻilgan. Uning ikkita katta akasi bor. Hozirda Lionda yashaydi va mashgʻulot oʻtkazadi.

Faoliyati
---------

### Ilk faoliyati

Miart konkida uchishni 8 yoshida boshlagan. Miart yakka holda konkida uchish boʻyicha Florent Amodio bilan birga Parij tashqarisidagi Cergy maydonchasida mashq qilishni boshlagan. Shunday qilib, 2008-yil sentyabr oyida Miart Muriel Zazouzi va Romain Haguenauer bilan raqs mashgʻulotlarini boshlash uchun Lionga koʻchib oʻtgan.

### Zagorski bilan juftlikda

Alexis Miart 2009-yil mart oyida Zazoui taklifiga koʻra Zagorski bilan juftlik hosil qildi. Ular erkin raqs boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallagan holda 2011-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida toʻrtinchi oʻrinni qoʻlga kiritdilar. Juftlik keyingi mavsumda kattalar safida raqobatlashish uchun tanlandilar. 2011-yil iyul oyi boshida Miart o‘ng suyak suyagi singan. Zagorski ikki yarim oy yolgʻiz mashq qilgan. Natijada, ular 2011-yil kuz mavsumini oʻtkazib yuborishdi, ammo 2012-yilgi Fransiya milliy terma jamoasi uchun oʻz vaqtida musobaqaga qaytishgan. U yerda bronza medalini qoʻlga kiritgandan soʻng, 2012-yilgi Yevropa chempionatiga Fransiya terma jamoasiga kiritilgan.

Dasturlari
----------

### Zagorski bilan

| Mavsum | Qisqa dastur | Erkin dastur |
| --- | --- | --- |
| 2011 — 12 | * Marcia Baila
 | * Grease
	+ Summer Nights
	+ Hopelessly Devoted to You
	+ You’re the One That I Want
 |
| 2010 — 11 | * Viennese waltz: J’envoie Valser
 | * I like it like that
* Ainʼt No Sunshine
* Mujer Latina
 |

Natijalari
----------

### Fransiya vakili sifatida Zagorski bilan

| Xalqaro |
| --- |
| Musobaqa | 2009 — 10 | 2010 — 11 | 2011 — 12 | 2012 — 13 |
| Yevropa chempionati |  |  | 9 |  |
| GP Bompard |  |  | WD | WD |
| Nebelhorn Trophy |  |  |  | WD |
| Lion Cup |  | 2-J. | 1 |  |
| Xalqaro: Oʻsmirlar |
| Jahon chempionati |  | 4 |  |  |
| JGP Belarus | 10 |  |  |  |
| NRW kubogi | 5-J. | 1-J. |  |  |
| Milliy |
| Fransiya chemp. | 4-J. | 3-J. | 3 |  |
| Magistrlar | 4-J. | 3-J. |  |  |
| Ispaniya chemp. | 3-J |  |  |  |
| J= oʻsmirlar darajasi WD = Oʻchirildi |

Manabalar
---------

1. ↑  „Meeting Tiffany Zahorski and Alexis Miart". *Annecy Infosports / Alpes Infosports* (3-yanvar 2012-yil). 29-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2022-yil. „Entretien avec Tiffany Zahorski et Alexis Miart" (French) (3-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „Zahorski-Miart à la trappe" (French). *L'Équipe* (23-yanvar 2012-yil).
3. ↑  „Joubert et Amodio chefs de file" (French). *L'Équipe* (22-dekabr 2011-yil). Qaraldi: 31-oktabr 2017-yil.
**Cherepovets** — Rossiya Federatsiyasi Vologda viloyatidagi shahar. Vologda—Baltika suv yoʻlida. Cherepovets stansiyasi. Ribinsk suv omboridagi port. Aholisi 311,9 ming kishi (2002). Cherepovets — kora metallurgiyaning yirik markazi. Kime, kemasozlikkema taʼmirlash, maxsus avtomobil jihozlari, mexanika zavodlari, faneramebel kombinati, trikotaj, tikuvchilik fabriklari mavjud. Kurilish materiallari ishlab chiqariladi. Pedagogika instituti, oʻlkashunoslik muzeyi (badiiy boʻlimi bilan), Vasiliy Vereshchagin uymuzeyi (Cherepovetsda tugʻilgan) faoliyat koʻrsatadi.

Cherepovets 14-asrdan mavjud boʻlgan Voskresenye monastiri yaqinida sloboda sifatida vujudga kelgan. 1777-yildan Novgorod noibligi shahri, 1780-yildan Novgorod gubernyasining uyezd shahri. 1918—27 yillarda Cherepovets gubernyasi markazi.

Manbalar
--------

1. 1 2  "Cherepovets" *OʻzME*. Ch-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Virtuoz** (lot. virtus — jasorat, isteʼdod) — oʻz sanʼatining ijro texnikasini mukammal egallagan (tub maʼnoda — ijroviy qiyinchiliklarni mohirona yenga oladigan) sanʼatkor (sozanda, xonanda va b.). V. atamasi Yevropada 18-asrdan maʼlum. Fortepiano musiqasida F. List, skripka ijrochiligida N. Paganini, xonandalikda belkanto ustalari V. sifatida tanilgan. Sharq musiqa madaniyatida ijroviy imkoniyatlari nihoyatda keng boʻlgan Munir Bashir (Iroq), Ravi Shankar (Hindiston), Umm Kulsum (Misr), Bismilloxon (Pokiston) va b. Oʻzbekistonda Us t a Olim Komilov, Domla Halim Ibodov, M. Qoriyoqubov, F. Sodiqov, T. Alimatov, A. Ismoipov, A. Abdurashidov kabi kator sozanda hamda hofizlar oʻzining yuksak ijrochilik mahorati bilan shuhrat qozongan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Cherchez la femme*** (Fransuzcha talaffuzi: ʃɛʁʃe la fam) fransuzcha ibora boʻlib, „ayolni izlash" degan maʼnoni anglatadi. Bu detektiv fantastikadagi klishe boʻlib, sirni fatale yoki ayol sevgisini aniqlash orqali hal qilish mumkinligini koʻrsatish uchun ishlatiladi.

Iboraning kelib chiqishi
------------------------

Bu ibora Aleksandr Dyuma (père) tomonidan 1854-1859 yillarda nashr etilgan *"Parij mogikanlari"* *(Les Mohicans de Paris)* romanidan olingan. Bu ibora romanda bir necha bor takrorlanadi. Jumladan:

> *Cherchez la femme, pardieu! cherchez la femme!* 
> 
> 

> Xudo haqi, ayolni qidiring! Ayolni qidiring!
> 
> 

Dyuma 1864-yilda teatrlashtirilgan asarida ham ushbu iborani ishlatgan:

> *Il ya une femme dans toutes les affaires; aussitôt qu’on me fait un rapport, je dis: „Cherchez la femme!"* 
> 
> 

> Har bir holatda ayol bor; kimdir menga xabar olib kelishi bilan: „Ayolni qidiring!" deyman.
> 
>

Ahamiyati
---------

Bu ibora detektiv pulpa fantastikasining klishesini oʻzida mujassam etgan: qanday muammo boʻlishidan qatʼi nazar, ayol koʻpincha asosiy sababdir.

Ross Makdonaldning mulozimi Lyu Archer o‘zining 1963-yilda chop *etilgan „The Chill"* detektiv romanida g‘oyani g‘ayritabiiy tahlil qilib, shunday deydi: „Ayol o‘ldirilganda, siz uning ajrashgan eridan o‘sha paytda qayerda bo‘lganligini so‘raysiz. Bu *cherchez la femme* ning natijasidir".

1974-yilda "*Chinatown* "filmida Mrs. Mulray, Fey Dunauey qahramoni, toʻshakda unga "*cherchez la femme* "deb mingʻirlab, JJ Gittesni (Jek Nikolsonning qahramoni) ishontirmoqchi boʻlib, u LAPDni tark etishining sababi ayol ekanligiga ishora qiladi.

*Pogo* komiksidagi qahramon (loy toshbaqasi) „Cherchill 'Churchy' LaFemme" deb nomlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Dumas, Alexandre*. Les Mohicans de Paris* (French). Paris: Michel Lévy frères, éditeurs, 1871 — 232 bet. 7-avgust 2009-yilda qaraldi. „Cherchez la femme, pardieu ! cherchez la femme !"
2. ↑  Dumas, Alexandre*. Théâtre complet* (French). Paris: Michel Lévy frères, éditeurs, 1889 — 103 bet. 7-avgust 2009-yilda qaraldi. „Il y a une femme dans toutes les affaires; aussitôt qu'on me fait un rapport, je dis: « Cherchez la femme ! »"
3. ↑  Macdonald, Ross (1963), *The Chill*, p. 175 of Vintage Books reissue edition ISBN 0679768076
**Cheremshanka** (qozoqcha: *Черемшанка*) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Glubokovskiy tumaniga qarashli qishloq. Cheremshanskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Glubokoe qishlog'idan 52 km sharqda joylashgan. KATO kodi - 634069100.

Geografiyasi
------------

Qishloq Ridder (sobiq Leninogorsk) shahridan 41 km g'arbda va Ust-Kamenogorskdan 86 km shimoli-sharqd tarafda joylashgan. Ulba daryosining o'ng irmog'i bo'lgan Cheremshanka daryosi ushbu qishloqdan o'tadi (Irtishning o'ng irmog'i).

Tarixi
------

1799-yilda Zmeinogorskiy tumanining Ridder volostida qadimgi "polyaklar" tomonidan tashkil etilgan.

Aholisi
-------

1999-yilda qishloq aholisi 3933 kishi (1981 erkak va 1952 ayol)ni tashkil etgan. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 3300 kishi (1629 erkak va 1671 ayol) yashagan.

Infratuzilmasi
--------------

Qishloqda Cheremshanskaya parrandachilik fermasi (ishlamaydi), Cheremshanka temir yo'l stantsiyasi mavjud. Qishloqdan A10 avtomagistralining bir tarmog'i o'tadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 13-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Alisher Navoiy masjidi.

**Alisher Navoiy masjidi** — Afgʻonistondagi Hirot viloyatining markazida joylashgan masjid. XV asrning ikkinchi yarmida Alisher Navoiy tashabbusi bilan, uning mablagʻlari evaziga bunyod etilgan. XIX—XX asrlarda masjid binosi jiddiy zarar koʻrgan. 2020-yilda asliga monand qilib qayta tiklangan. Masjid Hirotning Guzargoh mavzeidagi Guzargoh kompleksida joylashgan.

Tarixi
------

Tarixdan maʼlumki, Alisher Navoiy Temuriylar saltanati tarkibida boʻgan Xuroson hududida koʻplab bunyodkorlik ishlarini amalga oshirgan. Saltanat poytaxti boʻlgan Hirot shahrida Alisher Navoiy boshchiligida, uning mablagʻlari evaziga mashhur inshootlardan: *Ixlosiya* va *Nizomiya* madrasalari, *Xalosiya* xonaqohi, *Shifoiya* shifoxonasi, jome masjidi yonida *Dor ul hoffoz* qorixonasi va boshqalar qurildi. Shular jumlasiga hozirda Alisher Navoiy nomi bilan ataluvchi masjid ham kiradi.

XIX—XX asrlarda Hirotda yuz bergan bir necha vayronagarchiliklar natijasida masjid binosiga jiddiy zarar yetgan.

2020-yilda Turkiya Hamkorlik va muvofiqlashtirish agentligining (TICA) Hirotdagi vakolatxonasi tashabbusi va moliyaviy koʻmagi bilan masjid asliga monand qilib qayta tiklangan. Shu yilning oʻzida masjidning ochilish marosimi boʻlib oʻtib, unda Hirot viloyati va shahridagi davlat idora vakillari, shahar universiteti rektori va masjid joylashgan kompleksning rahbari ishtirok etishgan.

Meʼmorchiligi
-------------

2020-yilda masjidda amalga oshirilgan restavratsiya ishlari jarayonida, ustalar tomonidan gʻishtin va choʻbin bezaklar ishlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Afgʻonistondan mujda - Alisher Navoiy masjidi qayta tiklandi". *Zarnews.uz*. Qaraldi: 1-noyabr 2020-yil.
2. 1 2 3 4 5  „Alisher Navoiy masjidi qayta tiklandi". *Uza.uz*. Qaraldi: 1-noyabr 2020-yil.
**Jumona bint Abu Tolib** (arab. جمانة بنت أبي طالب) Muhammad alayhissalomning sahobalari va amakivachchalari edi.

U Abu Tolib ibn Abdulmuttalib va Fotima binti Asadning qizi bo‘lgan. Amakivachchasi Abu Sufyon ibn Horisga turmushga chiqib, ular Ja’far ismli o‘g‘il ko‘rganlar.

Abu Sufyon uzoq vaqt islomga dushmanlik qilgan. 630-yilda u Jumonaga dinini qabul qilish niyatida ekanligini aytgan. U esa: "Nihoyat, ko‘rdingizmi, badaviylar va boshqalar Muhammadga ergashdi, siz esa uning dushmani bo‘ldingiz! Unga birinchi bo‘lib yordam berishingiz kerak edi!" degan. Jumona Muhammad alayhissalomni Al-Abvoda qarshilash uchun safarida eriga hamrohlik qildi. Lekin Muhammad alayhissalom uni ko‘rishdan bosh tortdilar. Ular Muhammad alayhissalomga ergashib Makkaga qaytib kelishdi. Fathdan keyin Jumona Muhammad alayhissalomni ziyorat qilishda Muttalib urug‘idan bo‘lgan ba’zi ayollarga hamroh bo‘ldi. U eri borasida u zotni "yumshatishga urindi". Lekin Hunayn jangidan keyingina Abu Sufyonning dinga kirgani haqiqiy deb qabul qilindi.

Muhammad alayhissalom Jumonaga Xaybardan 30 ta xurmo (yaʼni 30 tuya koʻtara oladigan xurmo) berganlar.

Jumonaning Muhammad alayhissalomdan biror hadis rivoyat qilgani ma’lum emas.

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir, vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). *The Women of Madina*, p. 35. London: Ta-Ha Publishers.
2. ↑  Muhammad ibn Jarir al-Tabari. Tarikh al-Rusul wa'l-Muluk. Translated by Landau-Tasseron, E. (1998). *Volume 39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors*, p. 21. Albany: State University of New York Press.
3. ↑  Tabari/Landau-Tasseron p. 21.
4. ↑  Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). *The Life of Muhammad*, p. 522. Oxford: Oxford University Press.
**Dahshat teragi** — Banya Lukadagi yodgorlik, Serb Respublikasi hukumati tomonidan „Yasenovats" Xorvatiya konslageri qurbonlari xotirasiga oʻrnatilgan. U shahar markazida, Serb Respublikasi Milliy assambleyasi qarshisidagi Yasenovats qurbonlari maydonida joylashgan.

Yodgorlik 2007-yil 22-aprelda Respublika Bosh vaziri Milorad Dodik tomonidan ochilgan. U Ustashlar qurigan terak ostida odamlarni qirgʻin qilgan Yasenovatsdagi ommaviy qatl joyi sharafiga nomlangan. Qurilmaning balandligi 8 metr va kengligi 3,3 metr boʻlib, zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  RYePUBLIKA SRPSKA — RTRS

Havolalar
---------

* Martin Winstone. „Croatia and Bosnia-Herzegovina",*. The Holocaust Sites of Europe: An Historical Guide*. I.B.Tauris, 2010 — 324 bet. ISBN 0857730282.
* „Commemoration of the Genocide and the Holocaust Day" (en).  jasenovac-info.com (2007). Qaraldi: 7-iyun 2017-yil.



* „State Department envoy pays his respects to those killed in Donja Gradina" (en).  thesrpskatimes.com (25-mart 2017-yil). Qaraldi: 7-iyun 2017-yil.
**Dahyakota** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Dahyakota toponimi dahyak („oʻndan bir") — daromadning o‘ndan biri qismi hisobida toʻlanadigan soliq nomidan olingan. Shuningdek, baʼzi bir madrasa talabalari va mudarrislariga har yili toʻlangan nafaqa ham dahyak deb nomlangan. Dahyakota esa xon xazinasidan dahyak (nafaqa) olib turgan mashhur shayh yoki diniy ulamo hisoblangan. Shuningdek, Dahiyak — o‘n bir ota degani boʻlib, o‘z navbatida — Dahyaota — tirik-g‘oyib, aslida barhayot bo‘lgan kishi demakdir.
Rivoyatlarga qaraganda, Dahyaota 11 ogʻa-inilarnining eng kenjasi boʻlgan. Dahyaotadan katta ogʻalari Ovchi buva (O‘nhayatda), Buva ota va Podsho ota buvalar (Qirgʻizistonning Aqsu tumanida), Ko‘k to‘nli buva, Mashhad buva (O‘nhayatda) va boshqalar boʻlgan. Norin daryosi Ovchi buva degan manzilga yaqin jovdan oqqan. Og‘a-inilar nomozni
Ovchi buva huzurida o‘qishgan. Bir kuni toshqin tufayli Dahyaota namozga kechikib boradi. Jamoat duo qilishib, Allohdan daryoni sal naridan oqishini so‘raganlar. Daryo nariroqdan oqa boshlaydi va „Norin" nomini oladi. Shuning uchun ham Dahyaotada toshqin boʻlmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Zohid Madrahimov*. Tarixiy toponimika* (oʻzbekcha). „Navro‘z" nashriyoti, 2007 — 102 bet.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

.
**Abdulloh ibn Budayl** (arabcha: عبد الله بن بديل — Abdulloh ibn Budayl ibn Varqoʻ al-Xuzoiy — ? - 37/658, Shom) — sahoba.

Hayoti
------

Xuzoa qabilasining oxirgi raisi. To‘liq ismi — *Abdulloh ibn Budayl ibn Varqoʻ ibn Amr ibn Rabi’a ibn Abduluzzo ibn Rabi’a ibn Omir ibn Mozin al-Xuzoiy*. Otasi — Budayl ibn Varqo’ sahoba bo‘lgan.

Manbalarda uning Makka fathidan oldin yoki fath asnosida otasi bilan birga musulmon bo‘lgani, baʼzi rivoyatlarda qardoshi Abdurrahmon bilan birga Islomni qabul qilgani haqidagi maʼlumotlar uchraydi. Hunayn, Toif va Tabuk g‘azotlarida qatnashgan. Siffiyn jangida Ali tomonida turib, u va qardoshi Abdurrahmon Alining eng yaqin aʼyonlaridan bo‘lgan. Mazkur jangda o‘ng qanot piyodalariga qo‘mondonlik qilgan va taʼsirchan nutq bilan askarlar ruhiyatini ko‘targani manbalarda zikr qilinadi. Abdulloh ibn Budayl Muoviya­ning chodiriga kirishga harakat qilganida o‘ldirilgan. Urushdan keyin shomlik­lardan hyech kim uni tanimagach, uning jasadi oldiga Muo­viya va Abdulloh ibn Omir keladilar. Abdulloh ibn Omir o‘zining sallasini uning yuziga tashlab, unga hurmat va rahm ko‘rsatadi. Muoviya: „Yuzini oching!" deydi. Yuzini ochishganda Muoviya: „Bu qavmining qo‘chqori" deb, uni Abdulloh ibn Budayl ekanini aniqlaydi va „Xuzoa­liklarning erkak­lari u yoqda tursin, imkoniyat topsa ayollari ham biz bilan urishishdan tap tortishmaydi" deb, jasurligi va dov­yurakligiga tan beradi.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn Saʼd*. At-Tabaqāt al-kubrā.* — Bayrut: 1968. IV, 294;
2. Al-Buxoriy. *At-Tarӣx al-kabӣr.* — Haydarobod: 1941-60. V, 57;
3. At-Tabariy. *Tarӣx.* — Qohira: 1960-70. V, 11, 15-16, 18, 21, 23, 24;
4. Ibn al-Asir. *Usd al-g‘āba*. — Qohira: 1970-73. III, 296-298, 302;
5. Ibn Hajar*. Al-Isāba.* — Qohira: 1328. XI, 280-281;
6. İsmail L.Çakan. *"Abdullah b. Büdeyl".* *TDV İA.* — İstanbul: 1988. I, 89.
**Abdulloh ibn Maxrama** (arabcha: عبد الله بن مخرمة — Abu Muhammad Abdulloh ibn Maxrama ibn Abduluzzo ibn Abu-l-Qays al-Qurashiy al-Omiriy, ? — 12/633, Shom/Yamoma) — sahoba.

Hayoti
------

Abdulloh ibn Maxram Quraysh qabilasining Bani Omir ibn Luay urug‘iga mansub bo‘lgan. Sahobalar tarixi haqidagi manbalarda onasining ismi turlicha keltirilgan. Jumladan, Ibn Abdulbarning *"Istӣ’āb"ida* Ummu Nuhayk bint Safvon, Ibn Hajarning *„al-Isāba"* asarida Bahnona bint Safvon bin Umayya bin Muharrab deb zikr qilingan. Abdulloh ibn Maxrama Islomni birinchilardan bo‘lib qabul qilgan sahoba, Habashistonga hijrat qilgan muhojirlardan. Tarixchilar uning Habashistonga hijrati haqida ixtilof qilganlar. Al-Voqidiy uni Habashistonga ikki bor hijrat qilgan desa, Ibn Ishoq nubuvvatning oltinchi yili Ja’far ibn Abu Tolib bilan hijrat qilgan deydi. Muso ibn Uqba va Abu Maʼshar al-Balxiylar uni har ikki hijratda muhojirlar orasida zikr qilmaganlar. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning *„Islom tarixi"* kitobida Habashistonga birinchi hijrat qilgan o‘n olti nafar muhojirlar orasida ham Abdulloh ibn Maxramaning ismi zikr qilinmagan. Biroq uning Yasribga hijrat qilgani va u yerda Kulsum ibn al-Hidmning uyiga tushgani aniq. Bu vaqtda u o‘ttiz yoshda bo‘lgan. Payg‘ambar Yasribda u va Farva ibn Amr al-Ansoriy al-Bayoziy o‘rtasida birodarlik aloqasini o‘rnatadilar. Abdulloh ibn Maxrama Payg‘ambar bilan birga Badr jangidan boshlab barcha g‘azotlarda qatnashgan. Payg‘ambar vafotlaridan keyin bo‘lib o‘tgan ridda urushida ham ishtirok etgan. Obidligi bilan tanilgan Abdulloh ibn Maxrama Alloh yo‘lida shahid bo‘lishni orzu qilgan. Uning bu orzusi qirq bir yoshida Yamoma jangida ushaladi.
Abdulloh ibn Umar uni jang maydonida jon berayotgan vaqtida ko‘rganida iftor vaqti bo‘lganini so‘­rab, ro‘zasini ochishi uchun qalqonida ozgina suv keltirishini so‘raydi. Ammo u suvni keltirgunicha Abdulloh ibn Maxrama ro‘zasini ochishga ulgurmay jon taslim qiladi.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn Ishoq. As-Sӣra. — Rabot: 1967. 207;
2. Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. — London: 1965-66. I, 156, 341; II, 496;
3. Ibn Hishom. As-Sӣra. — Qohira: 1955. I, 352; II, 7, 341;
4. Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1968. III, 404;
5. Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1970-73. III, 379;
6. Kemal Sandikçi. „Abdullah b. Mahreme". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 114;
7. Alixonto‘ra Sog‘uniy. Tarixi Muhammadiy. — T.: „Movarounnahr", 2017. 670;
8. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Islom tarixi. — T.: „HİLOL-NASHR" 2017. I, 222-223.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy** (arabcha: عبد الله بن مقري السمرقندي — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muqriy Muhaqqiq Ahmad ibn Umar ibn Abu Ash’as ibn as-Samarqandiy, 444/1052, Damashq — 1122, Bag‘dod) — shayx, imom, muhaddis va hofiz.

Hayoti
------

Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy Damashqda tug‘ilib, o‘sha yerda voyaga etgan. Muhaddis Ismoil ibn as-Samarqandiyning akasi bo‘lib, u lug‘at olimlaridan edi. Damashqda Abu Bakr al-Xatib, Abdulaziz al-Kattoniy, Abu Nasr ibn Tullob, Nishopurda Fazl ibn Muhibdan, Isfahonda Abu Mansur ibn Shukrvayhdan taʼlim olib, ulardan hadis rivoyat qilgan. Hadis ilmi bilan qiziqqan va o‘zi uchun qomus tayyorlab olgan. Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy, shuningdek, Damashqda Abduddoim al-Hiloliydan, Bag‘dodda Abu-l-­Husayn ibn Naqqur, as-Sarifiyniy va boshqa muhaddislardan, Bushanjda Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Afiyfdan, Marvda Ali ibn Musa al-Musaviydan, Jurjonda Komil ibn Ibrohim al-Xandaqiydan, Nishopurda al-Fazl ibn Mu­hib va boshqa bir necha muhaddislardan hadis eshitgan.

Ijodi
-----

Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy hadis ilmi bilan tanilib, ko‘p asar yozgan. Hadislarni ishonch, qiziqish bilan rivoyat qilgan. Dindor va adabiyot bilimdonlaridan bo‘lgan. *Nizomul-mulkka* o‘z sanadlari bilan hadis o‘qib bergan.
Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiydan as-Silafiy hadis rivoyat qilgan va: „Alloma fozil, olim, ishonchli bo‘lib, arab tilida so‘zga usta edi. Uni qoyilmaqom qilib o‘qir va hammani hayratda qoldirar edi", degan.
Otasi qiroat ilmida Abu Ali al-Ahvoziyning yetuk shogirdlaridan bo‘lgan."Mu’jam" yozgan.
Ibn Najjor aytgan: „Abu Muhammad chiroyli va bexato yozar, quvvai hofiza va ishonchlilikda vasf qilingan edi. U kishidan akasi, qizi Ummul-Hasan Kamol(a) bint Abdulloh ibn Ahmad as-Samarqandiy, Ibn Nosir, Hibatulloh ibn Mukarram va shayxlarimiz Zokir ibn Komil hamda Yahyo ibn Bavshlar hadis rivoyat qilganlar".
Abdulg‘ofirning *"As-Siyāq"* kitobida: „Abu Muhammad as-Samarqandiy fozil, hofiz, o‘tkir xotirali, ruhi yengil yigit edi". Kitobning boshqa bir o‘rnida: „Zamonasining hofizi edi", deyilgan.

### Asari

* „Mu’jam".

Adabiyotlar
-----------

1. Az-Zahabiy. Siyar. „Muassasa ar-risola", 1985. XIX, 465;
2. Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. — Bayrut: „Dor ihyo at-turos", 2009. VI, 29;
3. Ibn Kasir. Al-Bidāya. — Bayrut: „Dor ihyo at-turos", 1988. 236;
4. Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. IV, 41. O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi", 2016. 310-311.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 529.
2. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Chynadiyeve** yoki **Chynadiiovo** (ukrain: Chinadiêve, Chinadiyevo; rus: Chinadiyovo; venger: *Szentmiklós*, rus: Chinadievo, slovak: Činadno) — Ukrainaning Zakarpatti viloyatining Mukachevo tumanida joylashgan shahar tipidagi aholi punkti. Aholisi 6,762 kishini tashkil qiladi.

Shahar o'zining vengercha nomini Aziz Nikolay (Szentmiklós) cherkovidan oldi. Uning tarixi 13-asrga borib taqaladi. Qirol Bela IV bu hududni kuyovi Rostislav Mixaylovichga 1247-yilda sovg'a qilgan.

15-asr boshlarida Szentmiklosga egalik qilgan Péter Perenyi qal'a qurishni boshladi. U 1657-yilda Yerji Sebastyan Lubomirskiy qo'shinlari tomonidan jiddiy zarar ko'rdi. Omon qolgan bino Frensis I Rakocsining qayta qurish kampaniyasining natijasidir.

Rakoczi mustaqillik uchun urushda mag'lubiyatga uchragach, imperator Charlz VI Mukacheve va Chynadievni arxiyepiskop Lotar Frans fon Schönbornga berdi. Bir yil o'tgach, u jiyani yepiskop Fridrix Karl fon Schönborn-Buxxaymga o'tdi.

Schönborn davri Chynadievda 20-asrgacha davom etdi. Mukachevo-Chynadiieve mulki Sharqiy Yevropadagi eng yiriklaridan biri edi. 1731- yil holatiga ko'ra, mulk 200 qishloq va 4 shaharni o'z ichiga olgan bo'lib, taxminan 2,400 km 2 maydonni egallagan

Shaharning eng diqqatga sazovor joyi Schönbornlarning ov uyi bo'lib, dastlab yog'ochdan qurilgan, ammo 1890-yillarda hayoliy uyg'onish dizayni uchun katta qishloq qarorgohi sifatida qayta qurilgan.

Taniqli odamlar
---------------

* Vasil Turyanchik, sovet futbolchisi, "Xoverla Ujgorod" klubi futbolchisi

Yana qarang
-----------

* Kolchino, Zakarpatya viloyati Mukachevo tumanidagi boshqa shahar tipidagi aholi punkti.

Manbalar
--------
**Chuyut (Chuit, Chiyit, Chilchuit)** — oʻzbek urugʻlaridan biri. Qashqadaryo vohasida, kenagaslar tarkibida yashashgan. 1924-yilgi maʼlumotga koʻra, chuyutlarning soni 45 ming kishi boʻlgan. Chuyutlarning kenagaslar tarkibidagi kichik guruhlari Zarafshon (Karmana) va Fargʻona vodiylarida ham tirikchilik qilishgan. Chuyutlar uyshun qabilasi tarkibiga ham kirgan. Chuyut, chuit, chilchuit nomlari ularning mazkur hududlarda yashab, mahalliy aholi bilan qoʻshilib ketganligini koʻrsatadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbek urugʻlari |
| --- |
|  |
| 
Ming · Qirq · Jaloyirlar · Saroy · Qoʻngʻirot (qabila) · Nayman · Qiyot · Xitoy (urugʻ) · Qangʻli · Arlot · Ungut · Tomalar · Uyshun · Baday · Batash · Qavchin · Yobu · Sulduz · Mitan · Yuz |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„The Daily Drucker"** („Kundalik Drucker"), toʻliq nomi **„The Daily Drucker: 366 Days of Insight and Motivation for Getting the Right Things Done"** („Kundalik Drucker: Kerakli ishlarni barajarish uchun 366 kunga tatigulik maslahatlar va motivatsiya") — menejment gurusi Peter Drucker qalamiga mansub kitob. Ilk bor 2004-yil New York shahrida „HarperCollins Publishers" nashriyoti tomonidan chop etilgan. 2005-, 2007-, 2008- hamda 2011-yillarda qayta nashr qilingan.

Muallif vafotidan keyin chop etilgan ushbu asarni nashrga Joseph A. Maciariello tayyorlagan. Kitob kirish soʻzini Jim Collins yozgan.

Kitobda muallif umri davomida yozgan asarlaridan olingan parchalar yilning har bir kuniga mos keladigan boʻlimlarga boʻlingan holda berilgan. Berilgan masalahatlar vaqtni tejash, menejment, innovatsiya, kishilar bilan muomala qilish va boshqa shunga oʻxshash mavzularga bagʻishlangan.

Havolalar
---------

* „Ishlarni bitirish uchun Druckerdan kundalik hayot uchun menejment maslahatlari„[*sayt ishlamaydi*], *USA Today* (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Haruka Tachimoto** (yaponcha: *田知本 遥*; tugʻ. 1990-yil 3-avgust, Imizu, Toyama, Yaponiya) — yaponiyalik dzyudochi, 70 kg gacha vazn toifasida, Yaponiya terma jamoasi aʼzosi. 2012-yilgi Yozgi Olimpada oʻyinlari ishtirokchi va 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni.

Biografiya
----------

1990-yil 3-avgustda Haruka Tachimoto Imizu shahrida tugʻilgan.

Faoliyati
---------

Tachimotoning xalqaro miqyosdagi birinchi muvaffaqiyati 2007-yilda 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatidagi gʻolib boʻldi. 2008-yilda Bangkokda (Tailand) oʻtkazilgan 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2009-yilda esa Parijda (Fransiya) bu unvonni muvaffaqiyatli himoya qildi. 2011-yilda Koreya Respublikasi sportchi Hwang Ye-Sulga yutqazib, Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2012-yilda u Parijda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa" turnirida va Yaponiya chempionatida gʻolib chiqdi.

2012-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) oʻtkazilgan birinchi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Haruka ettinchi oʻrinni egalladi. U kubalik Onix Cortésni magʻlub etib, keyin xitoylik sportchi Chen Feiga va niderlandiyalik sportchi Edith Boschga yutqazdi.

2013-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida Yaponiya terma jamoasi bilan chempion boʻlgan, 2014-yilda esa umumjamoa hisobida bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2015-yilda Tachimoto Tyumen (Rossiya) va Parijda (Fransiya) oʻtkazilgan, Yaponiya chempionati va „Katta dubulgʻa" turnirlarida gʻolib chiqdi. 2016- yilda u Parijda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa" turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi va Yaponiya chempionatida gʻolib chiqdi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Haruka Tachimoto 70 kg gacha vazn toifasida finalda kolumbiyalik Yuri Alvearni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *arxiv nusxasi*, 2016-11-25da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-06-21
2. ↑  JudoInside — News — Haruka Tachimoto added the last piece of her golden puzzle
3. ↑  Haruka Tachimoto, Judoka, JudoInside
4. ↑
**Botriomikoz** (lotincha: botrys — shingil, mykes — zamburugʻ) — hayvonlarda uchraydigan surunkali yuqumli kasallik. Koʻpincha otlar, baʼzan koramol, qoʻy va choʻchqalar kasallanadi. Kasallikni Botryomyces ascoformans zamburugʻi qoʻzgʻatadi. Zamburugʻ organizmga shikastlangan teri yoki yogʻ va ter bezlari orqali kirib, shishlar paydo qiladi. Shishlar avval qattiq boʻlib, keyin yiringlab yoriladi va yaraga aylanadi. Baʼzan ichki organlarga ham tarqalib, yiringli shishlar paydo qilishi mumkin. Kasallik oylab, hatto yillab choʻziladi, lekin hayvonning umumiy ahvoli uncha yomonlashmaydi. Shishlarning yiringlanish davrida kasal hayvon harorati koʻtarilib, oqsoqlanadi. Kasallik klinik belgilariga va lab. maʼlumotlariga asoslanib aniqdanadi. B. jarrohlik yoʻli bilan davolanadi. Kasallikning oldini olish uchun hayvonlar terisini shikastlanishdan saqlash, axtalashda aseptika kridalariga rioya qilish kerak.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |