recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**NFT** (inglizcha: *, —"oʻzaro almashinmas token"), shuningdek, **noyob token** – bu kriptografik tokenlarning bir turi boʻlib, uning har bir nusxasi noyob (oʻziga xos) hisoblanadi va boshqa oʻxshash token bilan almashtirilishi yoki oʻzgartirilishi mumkin emas. Odatda tokenlar tabiatiga koʻra oʻzaro almashuvchan boʻladi.*

Oʻzaro almashinmas token - kriptovalyutalarda qoʻllaniladigan mexanizm orqali sertifikatni uzatish imkoniyatiga ega raqamli ob'ektning kriptografik sertifikati. Tokenning o'zi mualliflik huquqi to'g'risidagi qonun kontekstida raqamli aktivga egalik qilish huquqini tasdiqlamaydi. NFT ob'ektdan nusxa ko'chirishga to'sqinlik qilmaydi, u faqat egasiga raqamli artefakt nusxalaridan biri asosida yaratilgan "raqamli token" ni beradi. Xuddi shu fayl uchun bir nechta turli tokenlarni yaratish uchun hech qanday to'siq yo'q. Ammo agar ishtirokchilar NFTni faqat haqiqiy egasi shakllantirishi mumkinligiga rozi bo'lishsa va NFTning keyingi o'tkazilishi faqat asl raqamli ob'ektga tegishli huquqlarning o'tkazilishi munosabati bilan sodir bo'lsa, u holda NFT hozirgi egasini ko'rsatuvchi belgi sifatida harakat qilishi mumkin. ob'ektning.

1. ↑  Кузнецова 2021. sfn error: no target: CITEREFКузнецова2021 (help)
2. ↑  Корнеев 2021. sfn error: no target: CITEREFКорнеев2021 (help)
**Rahmonqul Orzibekov** — (1931, Jalolobod viloyati, Qirgʻiziston Respublikasi — 2011) adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1983), professor.

Faoliyati
---------

Samarqand Davlat universitetini tugatgan (1956). Samarqand Davlat universiteti oʻzbek tilshunosligi kafedrasi oʻqituvchisi (1956—1958), oʻzbek adabiyoti kafedrasi katta oʻqituvchisi, dotsent, professor (1961-yildan).

Asarlari
--------

„Oʻzbek lirik sheʼriyatida gʻazal va musammam", „Tuyuq poetikasi", „Oʻzbek sheʼriyatida murabbaʼ", „Oʻzbek sheʼriyatida sirli-sinkretik janrlar", „Hozirgi oʻzbek sheʼriyatida anʼanaviy janrlar" (hammuallif), „Oʻzbek sheʼriyati janrlari" (2-qism), „Sheʼriy sanʼatlar tahlili", „Oʻzbek adabiyoti tarixi (XVII-XVIII asrlar)", „XIX asrning birinchi yarmi oʻzbek adabiyoti tarixi", „Oʻzbek adabiyoti tarixi(milliy uygʻonish davri)" va boshqa koʻplab monografiya, oʻquv qoʻllanmalari, maqolalar toʻplamlari chop etilgan.

Mukofotlari
-----------

„Shuhrat" medali bilan taqdirlangan (1995).

Manbalar
--------

1. ↑  *XX asr Oʻzbek mumtoz adabiyotshunosligi*. Toshkent: «Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi» [2016] — 184 bet.
**Farmon** – O'zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga asosan O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan imzolanadigan, yuridik kuchga ega, normativ-huquqiy hujjat.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

FARMON — 1) muayyan mamlakatlarda davlat boshligi (Prezident) chiqaradigan muhim huquqiy hujjat. F. bilan, odatda, shaxslar yuksak lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi, favqulodda yoki harbiy holat tartibi joriy etiladi, orden va medallar bilan mukofotlash amalga oshiriladi, oliy harbiy va faxriy unvonlar beriladi, umumnormativ xususiyatga ega boʻlgan qarorlar rasmiylashtiriladi. Umumiy qoidaga koʻra, F. mazkur davlat konstitutsiyasi va qonunlariga (OʻzRda — Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Krraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasi va OʻzR qonunlariga) zid boʻlmasligi kerak. Oʻzbekiston Respublikasida Prezident F.lari Oliy Majlis yoki Vazirlar Mahkamasi roziligisiz mustaqil tarzda Prezident tomonidan qabul qilinadi. F. — mazmun va mohiyatiga koʻra, konstitutsiyaviy normalarni ijtimoiy hayotga tatbiq qilishning vositasi sifatida namoyon boʻlib, yuridik kuchi nuqtai nazaridan konstitutsiya va qonun normalariga nisbatan ikkilamchi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasining "Normativhuquqiy hujjatlar toʻgʻrisida"gi qonuni (2000-yil 14 dek.)ga koʻra, Prezident F.lari belgilangan tartibda kuchga kiradi va ular eʼlon qilinishi shart. Gʻarb mamlakatlarida, F.ga oʻxshash hujjatlar koʻpincha dekret (AQShda ijro etuvchi direktivalar) deb ataladi; 2) Eron shohlari, Usmonli turk imperiyasi sultonlari, Old va Oʻrta Sharq mamlakatlarida qad. hukmdorlarning oliy buyrugʻi
**Na Xye-seok** (1896-yil 28-aprel - 1948-yil 10-dekabr) koreyalik feminist , shoir , yozuvchi , rassom , pedagog va jurnalist edi. Uning taxallusi Jeongwol edi. U Koreyadagi birinchi professional ayol rassom va birinchi feministik yozuvchi edi.U Koreyada G'arb uslubidagi eng qadimgi rasmlarni yaratdi va feministik romanlar va qisqa hikoyalarni nashr etdi. U 20-asr boshlarida nikoh institutini tanqid qilgani uchun feminist sifatida tanildi.

**Tug'ilgan**:1896-yil 28 aprel

Shinpyong-ri (hozirgi Xaenggung-dong), Suvon-myeon , Suvon okrugi, Incheon-bu, Joseon

**Vafoti**:1948-yil 10-dekabr (52 yoshda)

Vonxyoro il-dong , Yongsan tumani , Seul , Janubiy Koreya

**Kasbi**:Shoir, jurnalist, yozuvchi, rassom

**Davr**:1896–1948 yillar

**Janr**:She'riyat , roman , san'at , rasm , insho , drama

**Turmush o'rtog'i**:Kim Vu Yong

**Yoshlik**
-----------

Na Xye Seok 1896-yilda Suvon shahrida aristokratik oila bo‘lgan Naju Na urug‘ida. Na Gi-Chjon va Ledi Choy Si-uining to‘rtinchi farzandi bo‘lib tug‘ilgan. Bolaligida uni Na Ah-ji va Na Myeong-sun deb atashgan. Xyeok - Jin Myeong Qizlar o'rta maktabida o'qishni boshlaganida unga berilgan ism. Na Xyeseok yoshligidanoq oʻzining badiiy isteʼdodini namoyon etdi va 1913-yilda Jin Myeong Qizlar oʻrta maktabini oʻz sinfini eng yuqori oʻrinda tugatdi

**Minnatdorchilik**
-------------------

Na Xyeseokning "Gyunghee" (1918) romani uning o'ziga xos ayolligini ko'rsatadigan asar sifatida baholanadi. Uning roman ishi e'tirof romani edi. Bu 1920-1930 yillar romanlarining tendensiyasi ham edi. Yeom Sang-seop , Kim Dong-in , Kim Iryeop va Kim Myeong-sun kabi yozuvchilarning shunga o'xshash e'tirof etilgan romanlari an'anaviy patriarxal oila tizimiga asoslangan jinsiy tabuga qarshi chiqdi.

1. ↑  „Na Hyeseok".
**Raqamli egizak** Amerika Qo'shma Shtatlarining General Electric (GE) tomonidan oldin surilgan g'oyalaridan biri kontseptsiyayasi bo'lib, u kompyuterda haqqoniy olamdagi narsalarning juftlarini yuzaga keltirish shuningdek real borliqda dunyoga kelishi mumkin bo'lgan holatlarni simulyatsiya qilish bilan natijalarni oldindan taxmin qiladigan texnologiyadir. kompyuter. Raqamli egizak nafaqat ishlab chiqarish, shu bilan birga xar-hil sanoat va ijtimoiy iqtisodiy soohalarida muammolarni yechib bera oladigan ilmiy texnologiya sifatida e'tiborni o'ziga tortmoqda. Jumladan aniq, bu yoki xilma- hil fizologik tizimlarning ko'rinishi, mavzusi bilan bajarilishini ko'rsatadigan ma'lumotlar va hodisalarning o'zaro bog'liqligi bo'lib, o'tmish va hozirgi ish shart-sharoitlarini anglab yetadigan va kelajakni bashorat qila oladigan texnik vaprogrammalashmajmui deb ataladi. Fizologik borliqnii optimallashtirish uchun ishlatilishi joiz bo'lgano'ta kuchli raqamli obyekt maqomida u operatsion samaradorlikni va biznes jarayon va hidisalarini ko'rinarli darajada o'zgartirishii mumkin .

Foydalanish usuli
-----------------

* Zavodni optimallashtirish
* Virtual ishlab chiqarish
* Sensorlar yordamida avtomatlashtirish

1. ↑  „보관된 사본". 2017-yil 11-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 11-dekabr.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  이재구. „<4>송병훈 전자부품연구원 단장..."스마트공장 시뮬레이션후 짓는다"". *전자신문* (2017-yil 7-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 26-oktyabr.
5. ↑
Asfuriya madrasasining kirish eshigi
**Asfuriya madrasasi** (arabcha: ) Tunisning Madina shahridagi madrasalaridan biri boʻlib, u Hafsidlar davrida qurilgan.

Joylashuvi
----------

 Souk El Attarineni ko'rsatadigan metall lavha
Madrasa Souk El-Attarine yaqinidagi xiyobonda, Madrasa al-Xalduniya va Madrasa Hamziya o'rtasida joylashgan bo'lib, o'ziga xos madrasalar majmuasini yaratadi.

U Al-Zaytuna masjididan bir necha metr narida o'rnashgan.

Tarixi
------

Madrasa Hafsidlar davrida, Madrasa Ech Chamaiya, Madrasa al-Tavfikiya, Madrasa al-Muntajiriya va Madrasa al-Unqiya kabi boshqa madrasalar bilan bir vaqtda qurilgan.

Asfuriya madrasasi unda dars bergan sevilyalik olim Ibn Asfur El Ichbili [ar] nomi bilan atalgan.

Olimlari
--------

Muassasaning ulamolari orasida Ibn Asfur Ibn Ichbiliydan boshqa Damashqqa ketishidan oldin Shayx Saloh Al Cherif va shoir Muhammad Tahar Battix dars bergan.

Rivojlanishi
------------

Madrasa 2000-yilda Tunis de sauvegarde de la médina de Association tomonidan qayta tiklangan. Hozirgi kunda u beshta uyushmaning binolariga egalik qiladi, ular orasida Tunis intellektual merosi bo'yicha Tunis tadqiqot va izlanishlar assotsiatsiyasi ham mavjud.

* Inscription located at the entrance of the madrasaMadrasaga kiraverishda o'rnatilgan yozuv lavhasi
* Patio of the madrasaMadrasa hovlisi
**Nadihal** — Hindiston ittifoqining Jammu va Kashmir hududining shimolida joylashgan qishloq. Bandipora shahridan atigi 4 km va Srinagardan 51 km uzoqlikda joylashgan. Bu Bandipora tumanidagi eng katta qishloq, bajaradigan vazifalariga qarab ham uni shaharcha sifatida qaraladi. Uning atrofida koʻplab kichik qishloqlar bor. Bu obod va zamonaviy qishloq boʻlib, 5787 kishi istiqomat qiladi (2022-yilgi rasmiy aholi roʻyxatiga koʻra). Nadihalda faqat musulmonlar yashaydi. Ushbu qishloqda ikkita davlat oʻrta maktabi, bitta oliy oʻrta maktab va ikkita oʻrta maktab mavjud. Hukumat maktablaridan tashqari, ushbu qishloqda bir nechta xususiy maktablar va „Radiant" davlat oʻrta maktabi deb nomlanuvchi davlat instituti mavjud. Nadihalda taʼlim darajasi oʻrtacha, ammo soʻnggi paytlarda sezilarli darajada oshdi.

Aholining asosiy kasbi qishloq xoʻjaligi, savdo va xizmat koʻrsatish sohalarini oʻz ichiga oladi.

Nadihalda hukumat dispanseri, panchayat ghar, A Panchayat Bxavan va yaqinda ajratilgan ISM (Hind tibbiyot tizimi) kasalxonasi mavjud. Nadihalda bir nechta shirin suv manbalari bor. Mashhuri dispanser yaqinida joylashgan. Shuningdek, ikkita bank filiali mavjud: Grameen Bank va yaqinda tashkil etilgan J&K Bank filiali (2017-yilda ochilgan). Bundan tashqari, Nadihalda Khidmat Center (J&K Bank Franchise) nomi bilan mashhur boʻlgan umumiy xizmat koʻrsatish markazi mavjud boʻlib, u IT xizmatlari, internet xizmatlari, aviachiptalar, G2C xizmatlari, B2C xizmatlari, yaqin atrofdagi deyarli 5-6 qishloqning bank xizmatlari ehtiyojlarini qondiradi.

Nadihalda 8 ta masjid, Jomiy masjidi va hayit bayrami bor. Mahalliy Auqaf qoʻmitasi tomonidan boshqariladigan „Markazi Jamia Masjid Nadihal" deb nomlangan asosiy Jamiya masjidi (barcha masjidlarga tegishli vakillik berish uchun barcha qatlamlardagi odamlardan iborat) asosiy avtobus bekatiga yaqin joyda joylashgan. U chiroyli bezatilgan va deyarli 4 qavatdan iborat.

Nadihal bozori oziq-ovqat, sabzavot va mevalar, dori-darmonlar, yogʻoch, poʻlat, temir kabi kundalik isteʼmol qilinadigan mahsulotlarni sotadigan deyarli 250 doʻkondan iborat. Nadihal bozori hozir shu qadar yaxshi tashkil etilganki, bozorda tom yopishdan tortib plitkalargacha, dori-darmonlar va hokazolarni topishingiz mumkin.

Tumanning boshqa qismlari bilan bir qatorda, Nadihal qishlogʻi ham oʻzining goʻzalligi va koʻl suvi bilan mashhur. U dunyoga mashhur Vular koʻli boʻyida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  [villageinfo.in „Nadihal"]. 2022-yil 2-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
2. ↑  [indiagrowing.com „Nadihal Population"]. 2022-yil 2-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
**Ravshan Sarimsoqov** – Sharqshunos-filolog-arabshunos, tarix fanlari nomzodi. 1948-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1971-yil bitiruvchisi.

1971-yilda Suriyada tarjimon; 1972 – 1974-yillarda OʻzR TIV konsullik boʻlimida ikkinchi kotib; 1974 – 1976-yillar chet el safarida; 1976 – 1978-yillar – Toshkent Politexnika institutida ingliz tili oʻqituvchisi; 1978  – 1980-yillar Liviyada tarjimon; 1980-yilda OʻzFA Tarix institutida aspirant; 1983-yildan ToshDU Tarix fakultetining Yangi va eng yangi tarix kafedrasida oʻqituvchi; 1993-yildan ToshDSHI XMT kafedrasi oʻqituvchisi.

**Ilmiy yoʻnalishi –** xorijiy mamlakatlar bilan adabiy aloqalar. 10 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Sovremennaya amerikanskaya burjuaznaya literatura o natsionalnыx otnosheniyax v Sredney Azii". – Tashkent, 1983.

1. Ideologicheskaya borba dvux mirovыx sistem. – Tashkent.: Obщestvo "Znaniye", 1982.

2. K voprosu sotsialno – ekonomicheskogo polojeniya rabochix v Yegipte 1952 – 1970 gg. // Vostokovedeniye. – Toshkent, 1988.

3. Osobennosti formirovaniya yegipetskoy burjuazii // Obщestvennыe nauki v Uzbekistane. –Toshkent, 1989. – №2.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Registon (maʼnolari).

**Registon** (fors. — mayda tosh toʻshalgan joy) — Oʻrta Sharq mamlakatlari shaharlaridagi markaziy maydon, Turli maqsadlarda odamlar toʻplanadigan joy boʻlgan Registon koʻp hollarda shahar arki yoki hokimlar saroylari yoni (Buxoro, Shahrisabz, Xiva)da barpo etilgan hamda ular maʼmuriy siyosiy ahamiyatga ega boʻlgan. Dastlab meʼmoriy jihatdan sodda boʻlgan; koʻpchilik tomonidan toptaladigan bu joyga yozda tuprogʻi oʻynab ketishi, yogʻingarchilik paytida botqoqlikka aylanishidan saqlash maqsadida qumtoshlar yotqizilgan. Shu xususiyati bilan boshqa ochiqjoylardan farqlangan. Keyinchalik davrlar oʻtishi bilan R. atrofiga mahobatli jamoat binolari (Jome masjidi, Madrasa, devon kabilar) qurilgan, hovuz, daraxtlar bilan obodonlashtirilib, hashamatli koʻrinish olgan. Mas, Buxoro R.i arkning jan.da joylashgan. 10-asrda bu maydonni Somoniylar saroyi, devonxonalar qurshab olgan. 20-asrda tarxi tuxumsimon boʻlib, maydon atrofida boshqa binolar bunyod etilgan (saqlanmagan). Shahrisabz R.i Oq saroyning jan.da boʻlgan. Qarshi R.i (16-asrda shakllangan) 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida maydoni tevaragida Abdullaxon madrasasi, roʻparasida Odina masjidi joylashgan, shuningdek, Chorivoy Madrasa, sardoba, Hyp Madrasa, Oli Madrasa, hammom hamda Chorsu binolari boʻlgan. Qoʻqon R.i Chorsu yaqinida joylashgan. Xivada R. Koʻhna arkpshk sharq tomoniga tutash boʻlgan. Toshkent R.i Chorsu maydonida shakllangan (15—17-asrlar). Xoja Axror kurdirgan Jome masjid va Madrasa (1451) ansambl asosini tashkil etgan. Keyinchalik Koʻkaldosh madrasasi va uning yaqinida Beklarbegi madrasasi (1835-yilda) qurilgan (Sovet davrida buzib tashlangan). Bularning ichida eng ulugʻvori va toʻliq shakllangan holda bizgacha saqlangani Samarqanddagi Registon ansambliapr.

1. ↑  Hayrulla Poʻlatov. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Farnak II** (? — miloddan avvalgi 47) — Bospor podshosi (miloddan avvalgi 63 yildan). Shoh Mitridat VI Yevpatorning oʻgʻli. Rim bilan urush chogʻida F. II.otasiga xiyonat qilib, Rim sarkardasi Pompei bilan ittifoq tuzgan va Bospor davlatining katta qismida (Fanagoriyadan tashqari) oʻz hokimiyatini oʻrnatgan. 49—48 yillarda Pompei bilan Yuliy Sezar (Misrda edi) oʻrtasidagi nizodan foydalanib Fanagoriyani bosib olgan va Kichik Osiyoni egallash maqsadida yurish qilgan. U Vifiniya va Amisosni egallagan, lekin 47 yil 2 avgustda Kichik Osiyoning Zela shahri yaqinidagi jangda Sezar tomonidan tormor keltirilgan. Sezar Senatga „Vene, vidi, vici" („keldim, koʻrdim, gʻalaba qozondim") deb noma joʻnatgan. Rimliklar F. II ni ozod qilib kichik otryad bilan Bosporga joʻnatganlar, bu yerda hokimiyatni F. II ning noibi Asandr egallab olgan edi. F. II Asandr bilan boʻlgan jangda halok boʻlgan.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Relativistik elektrodinamika** elektrodinamikaning turli xil ma'lumot tizimlarida zaryadning invariantligi va Lorents o'zgarishlariga oid asosiy qonunlarning invariantligiga asoslangan harakatlanuvchi muhitdagi elektromagnit hodisalarni o'rganadigan bo'limi.

Qanday qilib bitta elektr maydoni haqida savol inersial mos yozuvlar tizimi birinchisiga qarab harakatlanadigan turli xil mos yozuvlar tizimlariga qarash, harakatlanuvchi manbalar tomonidan yaratilgan maydonlarni tushunish uchun juda muhimdir. Maxsus holatda, maydonni yaratadigan manbalar mos yozuvlar tizimlaridan biriga nisbatan tinch holatda. hisobga olib elektr maydoni manbalar dam oladigan ramkada kimdir so'rashi mumkin: boshqa bir freymda elektr maydoni nima? Qachondir manbalarning qolgan doirasidagi (makon va vaqtdagi) elektr maydonini bilish va qarindoshni bilish tezlik Ikkala freymdan boshqa freymning bir nuqtasida elektr maydonini hisoblash uchun zarur bo'lgan barcha ma'lumotlar berilgan. Boshqacha qilib aytganda, boshqa freymdagi elektr maydoni manbaning ma'lum taqsimlanishiga bog'liq emas ayblovlar, faqat shu nuqtadagi birinchi freymdagi elektr maydonining mahalliy qiymati bo'yicha. Shunday qilib, elektr maydoni a to'liq uzoq ayblovlar ta'sirini aks ettirish.

Shu bilan bir qatorda, davolashni boshlovchi davolash usullari magnetizm bilan tanishtirish Bio-Savart qonuni bilan bog'langan magnit maydonni tavsiflovchi elektr toki. Statik va erkin zaryadlar tizimiga nisbatan dam olayotgan kuzatuvchi magnit maydonni ko'rmaydi. Shu bilan birga, bir xil zaryadlar to'plamiga qarab harakatlanadigan kuzatuvchi oqimni va shu bilan magnit maydonni sezadi. Ya'ni, harakatlanadigan koordinatalar tizimida ko'rinib turganidek, magnit maydon shunchaki elektr maydonidir.



1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
*Kesson kasalligi* - asosan, gʻavvoslik ishlarini bajargach, dekompressiya ( yuqori bosimdan birmuncha past bosimli muhitga asta-sekin oʻtish) qoidalari buzilishidan kelib chiqadigan kasallik hola-ti, dekompressiyey kasalliklardan. Kasb kasalligi hisoblanib, asosan, kessonda ishlovchilarda uchraydi. Ancha yuqori bosimli muhitdan birmuncha past bosimli muhitga birdan oʻtilganda toʻqimalarda erigan azot pufak-pufak boʻlib ajralib chiqib, qon tomirlarda emboliya hosil boʻladi. Emboliyaning oʻrniga, yaʼni qayerda joylashganiga qarab kasallik belgilari turlicha boʻladi. Oʻtkir K. k.da badan qichi-shadi, boʻgʻim va muskullar ogʻriydi (yengil shakli); bemorning boshi aylanadi, ogʻriydi, korni dam boʻladi, qulogʻi shangʻillaydi, qayt qiladi, muvozanat saqlay olmaydi (oʻrtacha ogʻir shakli); baʼzan nutq buziladi, koʻz koʻrmay qoladi, bemor hushdan ketadi, falajlanadi, miokard yoki oʻpka infarqti (ogʻir shakli) kuzatiladi. Hayot uchun muhim aʼzolarga koʻplab pufakchalar toʻplanishi, hatto oʻlim sodir boʻlishi mumkin. Surunkali K. k. sekin-asta rivojlanadi yoki kasallikning oʻtkir davridan keyin yuzaga keladi, bunda boʻgʻim va suyaklar, shuningdek, orqa miya, eshitish aʼzolari zararlanadi, miokard distrofiyasi va b. noxush holatlar roʻy beradi. Kasallikning oldini olish uchun dekompressiya qoidalariga amal qilish, yaʼni yuqori bosimli muhitdan quyi bosimli muhitga asta-sekin oʻtish talab etiladi.Davosi yoʻq kasallik.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Zagore (bolgarcha: [zɐˈɡɔrɛ]), shuningdek **Zagorie** (Загорие), **Zagora** (Загора), yoki **Загория** (Загория), hozirgi Bolgariya hududidagi viloyat. Uning nomi Slavyan tilidan olingan bo'lib, "Bolqon tog'laridan janubiy" degan ma'noni anglatadi. Hudud birinchi marta Yunon tilida Ζαγόρια deb nomlangan (Eski bolgar tarjimasida Zahorїа deb tarjima qilingan) bu viloyat VIII asrning boshlarida (Vizantiya-Bolgar shartnomasi 716-yil) Vizantiya imperiyasi tomonidan Birinchi Bolgar imperiyasiga o‘tganda eslab o‘tilgan. Zagoraning shimoli-sharqiy Trakiya hududi sifatida ta'riflash mumkin.

Ikkinchi Bolgar imperiyasi davrida bu mintaqa 1230-yildan keyin Bolgariya Dubrovnik Chartiyasida belgilab o‘tilgan. Bu davrda Dubrovnik respublikasi savdogarlari Bolgar yerlarida savdo qilishlariga imkon bergan.

Manba
-----

1. ↑  Zlatarski, Vasil „1 Epoha na huno-bǎlgarskoto nadmoštie: 2 Bǎlgarskite vladeteli ot roda Dulo",*. Istorija na bǎlgarskata dǎržava prez srednite vekove. Tom I. Istorija na Pǎrvoto bǎlgarsko carstvo*, 2 (bg), Sofia: Nauka i izkustvo [1927], 1971 — 231 bet. OCLC 67080314.
2. ↑  „Tervel (700–721)" (bg).  Rodovo nasledstvo. Qaraldi: 2007-yil 14-aprel.
3. ↑  Daskalova, Angelina*. Gramoti na bǎlgarskite care* (bg). Sofia: Bulgarian Academy of Sciences, 2005 — 30 bet.
**Retinoskopiya** (Ret) — bemorning koʻzidagi refraksiya oʻzgarishlarini obyektiv oʻlchash usuli. Tekshiruvchi bemorning koʻziga yorugʻlik berish uchun **retinoskopdan** foydalanadi va bu yorugʻlikning bemorning toʻr pardasida aks etishini (refleksni) kuzatadi. Ko'z qorachig'i boʻylab yorugʻlik chizigʻini yoki nuqtasini harakatlantirganda tekshiruvchi refleksning nisbiy harakatini kuzatadi yoki refleksni „neytrallash" uchun qoʻlda linzalarni koʻz ustiga oʻrnatadi (sinov ramkasi va sinov linzalari yordamida). 

Statik retinoskopiya — bemorning refraksiya oʻzgarishlarini aniqlashda qoʻllaniladigan retinoskopiya turi. U Fukoning pichoq qirrasi testiga tayanadi, unda tekshiriluvchi toʻgʻri refraksiya kuchini olish uchun optik cheksizlikni taqlid qilishi kerak. Demak bemorning refraksiyasini aniqlash uchun ish masofasiga mos keladigan quvvat umumiy retinoskopiya qiymatidan chiqariladi, ish masofasi linzalari tekshiruvchining bemorga boʻlgan masofasining fokus uzunligiga teng(masalan, 67 lik obyektiv uchun +1,50 dioptriy linzalari) sm ish masofasidir. Miopiyalarda „qarshi" refleks namoyon boʻladi, yaʼni koʻzning toʻr pardasidan kuzatilgan yorugʻlik harakati yoʻnalishi yorugʻlik nuri oʻtadigan yoʻnalishdan farq qiladi. Boshqa tomondan, gipermetropiyalar „bilan" harakatini koʻrsatadi, yaʼni koʻzning toʻr pardasidan kuzatilgan yorugʻlik harakati yoʻnalishi yorugʻlik nuri taralgan yoʻnalish bilan bir xil boʻladi. 

Statik retinoskopiya bemorda qulay sharoitda boʻlganda amalga oshiriladi. Bunga bemorning masofadagi nishonni koʻrishi yoki sikloplegik preparatlarni qoʻllash orqali erishish mumkin (masalan, bolaning masofani toʻgʻri aniqlolmasligi turar joydagi tebranishlarga olib kelishi mumkin). Dinamik retinoskopiya bemorda yaqin nishonni koʻrishda obyekt mavjud boʻlganda amalga oshiriladi. 

Retinoskopiya, ayniqsa, subyektiv refraksiya qiyin kechuvchi bemorlarga (masalan, bolalar yoki ogʻir aqliy nuqsonlari boʻlgan odamlar) korreksiyalovchi linzalarni buyurishda foydalidir. Koʻpgina testlarda u subyektiv refraksiya orqali yanada takomillashtirish uchun asos sifatida ishlatiladi. Bundan tashqari, koʻzning akkomodativ qobiliyatini baholash va yashirin gipermetropiyani aniqlash uchun ishlatiladi.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  „Retinoscopy - American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus" (en). *aapos.org*. Qaraldi: 2020-yil 30-aprel.

Havolalar
---------

* Slide show of retinoscopy
* Foucault test
* Retinoscopy simulator online
**Navroʻz Ibodullayevich Rizayev** (1969-yil 28-martda tugʻilgan, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek filologi va siyosatchisi, 2020-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis IV-chaqiriq Qonunchilik palatasi deputati, Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Tarjimai holi
-------------

Navroʻz Ibodullayevich 1969-yil 28-martda Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1996-yilda Tbilisi davlat universitetining filologiya fakultetini tamomlagan.

Mehnat faoliyatini 1988-yilda Samarqand viloyati Urgut tumanidagi 37-maktabda voleybol toʻgaragi rahbari sifatida boshlagan. 1993-2006-yillarda „Oʻzteleradiokompaniya" tizimida Oʻzbekiston radiosi „Axborot" tahririyati sharhlovchisi, „Oʻzteleradiokompaniya" raisi oʻrinbosari, „Axborot" tahririyati direktori oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. 2002-2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Idoralararo apellyatsiya sudida muvofiqlashtiruvchi komissiya yetakchi mutaxassisi, 2016-2017-yillarda „Oʻzbekiston" telekanali katta muharriri lavozimlarida ishlagan. 2017-yildan buyon „Oʻzbekiston 24" Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi axborot-tahliliy dasturlar boʻlimi katta muharriri lavozimida ishlab kelmoqda. 2020-yilda Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati, shuningdek, parlamentning Fuqarolar salomatligini muhofaza qilish qoʻmitasi a’zosi etib saylangan.

Mukofotlari
-----------

* 2000-yilda „Shuhrat" medali bilan taqdirlangan.
* 2019-yilda Doʻstlik ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 2021-yil 8-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-noyabr.
**Rigveda** (sanskr.- madhiyalar vedasi) – Rigvedaning qadimiy hindlar madaniyatida, shuningdek, umumhind – yevropa madaniyatidagi oʻrnini tushunish uchun kitobning asli paydo boʻlish tarixiga nazar solish lozim. Oriy qabilalarining koʻchib kelishlari koʻp asrlarga choʻzilgan va juda keng miqyosni qamrab olgan uzoq jarayon boʻlgan. Rigvedada bu qabilalarning Hindistonga koʻchib kelishlaridan oldingi harakatlari haqida aniq esdaliklar uchramaydi. Ammo oriylar bu yerda birinchi paydo boʻlganlarida ularda faqatgina jang aravalari emas, balki xudolarga aytilgan, ularning jangovar ruhini qoʻllab-quvvatlagan, ularning dushman ustidan gʻalaba qilishlari, shon-shuhrat, boylik, erkak avlod qoldirish, taraqqiy etish uchun boʻlgan intilishlarini aks ettirgan madhiyalar ham bor edi. Bu madhiyalar ruhoniy oilalarida ogizdan-ogʻizga, avloddan avlodga uzatildi. Rigvedada zardushtiylikning muqaddas kitobi Avesto bilan juda hamoxang afsona va marosimlar bor. Baʼzi noaniq afsonaviy shaxslar bu ikki manbani bir-biri bilan qiyoslash yordamida ayon boʻladi. Rigveda yagona asar, toʻplam sifatida Hindiston hududida, asosan, Panjobda, Hind daryosi havzasida mujassam boʻldi. Hindiston tarixi boʻyicha qadimiy sana hisoblanmish mil. av. VI asr buddizmning paydo boʻlishi bilan bogʻliq. Vedalar esa undan ancha avval qayd etilgan. Shunday qilib, Rigveda Shimoliy Hindistonda mil.av. ikkinchi – birinchi mingyilliklarda yuz bergan voqealar haqida maʼlumot beruvchi yagona manba boʻlib qolmoqda. Bu yodgorlik juda noyob boʻlganligi sababli u faqat oʻzini-oʻzi sharxlaydi. Veda-"muqaddas bilim", R. – „madhiyalar vedasi" maʼnolarini beradi. Veda oʻsha davrda yashagan insonning oʻzi va uni oʻrab turgan olam: xudolar, jin-shaytonlar, fazo, marosimlar, ijtimoiy tuzum, milliy qadriyatlar va boshqalar haqidagi bilimining barchasini oʻz ichiga oladi. Rigveda xudolarga aytilgan madhiyalarning toʻplami, yaʼni diniy yodgorlik boʻlib, uning mualliflari, rishi kuylovchilarning asosiy vazifalari xudolarni oriylar tomoniga ogʻdirish boʻlgan. Ular madhiyalarni kuylab xudolarni maqtaganlar, ularning qahramonlik va sharaflarini ulugʻlaganlar, ularni qurbonlik keltirish marosimlariga taklif etganlar va shundan soʻng ularni oriylarni qoʻllab-quvvatlash hamda hayot farogʻatlarini ato etishlarini soʻraganlar. Xudolarga taʼsir etishning eng asosiy yoʻli – ularga madhiya aytish boʻlgan. Rigveda qadimgi yunon dostonlari „Iliada" va „Odisseya"ning birgalikdagi umumiy hajmiga teng keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 330. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Amerika Ortodontistlar Assotsiatsiyasi** (AAO) – dunyodagi eng qadimgi va eng yirik stomatologlarning ixtisoslashgan tashkiloti. Unga 1900-yilda asos solishgan. Bu tashkilotning 19 000 ga yaqin ortodont aʼzolari Amerika Qoʻshma Shtatlari, Kanada va boshqa davlatlarda mavjud. Barcha ortodontistlar bir vaqtning oʻzida Amerika Dental Assotsiatsiyasiga aʼzo hisoblanadi. Uning shtab-kvartirasi Sent-Luis yaqinidagi Missuri shtatidagi Creve Coeur shahrida joylashgan.

Faoliyati
---------

Ortodontistlar ortodontik muammolarni tashxislash, oldini olish va davolash boʻyicha stomatologlar boʻlib, ular akkreditatsiyalangan ortodontik rezidentura dasturida asoasan ikki-toʻrt yillik malaka oshirishni tamomlagan boʻladilar. Faqatgina ushbu treningni tugatgan stomatologlar oʻzlarini „ortodontist"deb atashadilar. Asosan ortodontistlar Amerika Ortodontistlar Assotsiatsiyasiga aʼzo boʻla olishadi.

2013-yilda Geyl Glenn Amerika Ortodontistlar Assotsiatsiyasining birinchi ayol prezidenti etib saylandi.
„AAO" Kanada Ortodontistlar Uyushmasi bilan bogʻlangan.

Yana qarang
-----------

* Ortodontiya
* Kanada ortodontistlar uyushmasi

Manbalar
--------

1. ↑  „New Officers Elected, New Trustee Installed At American Association Of Orthodontists". *dentistrytoday.com* (2013-yil 16-may). 2013-yil 29-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 28-iyun.
2. ↑  „Orthodontists to install first female president". *asdablog.com* (2013-yil 1-mart). 2017-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 28-iyun.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt
* Aʼzo veb-sayt

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0001 0945 5413
* LCCN: n82020740
* NKC: nlk20050161200
* VIAF: 152932745
* en:WorldCat Identities: lccn-n82020740

 |
**Paleoiqlimshunoslik** (paleo... va iqlimshunoslik) — Yerning geologik va tarixiy oʻtmish iqlimi haqidagi taʼlimot. P. vazifasi Yer tarixi davomida sodir boʻlgan iqlim sharoitlarini oʻrganish va ularni Yer shari boʻyicha taqsimlanishini tadqiqot qilishdan iborat. P. paleogeografiyaning muhim qismi hisoblanadi; u stratigrafiya va paleontologiya, geomorfologiya va foydali qazilmalar toʻgʻrisidagi fanlar bilan chambarchas bogʻlangan. Geologik maʼlumotlar iqlimshunoslik, meteorologiya, geografiya, geofizika va astronomiyaning nazariy qoidalari asosida taxlil qilinadi va umumlashtiriladi. Geologik oʻtmish iqlimi xaqidagi xulosa avvalgi geologik davr tabiati va astronomik krnuniyatlarga boʻysunuvchi Quyosh radiatsiyasining oqimi maʼlumotlariga asosan tuziladi. Yaqin oʻtmish iqlimi haqidagi xulosa esa geografik landshaft, oʻsimliklarning taqsimlanishi, daraxtlarning yillik halqalarining zamonaviy xususiyatlari, saqlanib qolgan tarixiy dalillar va madaniy yodgorliklar hamda keyingi yuz yillikdagi instrumental kuzatishlar boʻyicha tuziladi.

Qad. iqlimning geologik indikatorlari orasida asosiy 3 guruh: litologik, paleobotanik va paleozoologik koʻrsatkichlar alohida oʻrin tutadi. Litologik koʻrsatkichlar deyarli hamma joyda tarqalgan; oʻtmish davrlarda iqlim sharoitlari qanday boʻlganligi, nurash xususiyati va surʼati, choʻkindi jinslarning bir-biridan farqi darajasi miqyosi orqali aniqlanadi. Paleobotanik koʻrsatkichlar oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari boʻlib, bu qoldiqlar iqlim taʼsirini, oʻsish vaqti va joyini aks ettiradi. Masalan, tropik oʻrmonlarning hosil boʻlishi iqlimning issiq va nam boʻlganini, savanna va kserofil siyrak oʻrmonlarning hosil boʻlishi ikdimning issiq va quruq boʻlganini koʻrsatadi; barg toʻkadigan oʻrmonlarning hosil boʻlishi moʻʼtadil iqlim indikatori boʻlib hisoblanadi. Paleozoologik koʻrsatkichlar organizmlar yashagan davr iqlimini aks ettiradigan qoldiklardan iborat. Quruqlikda yashovchi umurtqalilar devon davrit paydo boʻlgan; kaynozoy erasidagi sut emizuvchilar turli iqlimga yaxshi moslanib, keng hududlarda yashagan.

Qad. iqlim paleozoy erasidan boshlabgina umumiy tarzda aniqlangan. temperatura va namlikning koʻp marta oʻzgarib turishi natijasida yuqori kengliklarda muzlik davrlari va ular orasidagi davrlar almashinib turgan, quyi kengliklarda esa plyuvial va kserotermik iqlimlar vujudga kelgan.

P. Yer iqlimining tarixini oʻrganish orqali foydali qazilmalarning paydo boʻlishi, oʻtmish geologik davridagi hayvon va oʻsimliklarning yashash sharoitini koʻrsatadi va iqlim oʻzgarishini oldindan aytish imkonini beradi.

Tohir Muxtorov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rod** (qadimgi yunoncha: *Ῥόδη* qadimgi yunoncha: *Ῥόδη*) — qadimgi yunon mifologiyasi personajsh. Gerodor va Gerofil fikriga koʻra, Poseydon va Amfitritning qizi. Diodorning yozishicha, Poseydonning qizi va Telchines Galiyaning singlisi. Pindar esa, Afroditaning qizi deb hisoblagan. Epimenid uning nasabini Okean ga bogʻlagan.

Heliosning rafiqasi. Helios uni sevib qoladi, va bir qancha orollarni uning nomi bilan ataydi hamda toshqinning toʻlib-toshgan suvlarini yoʻq boʻlishga majbur qiladi. Ularning yetti nafar heliad oʻgʻillari (Ohim, Kerkaf, Makar, Aktiy (yoki Aktin), Tenag, Triop va Kandal) va qizi Electryona boʻlgan. Boshqa bir rivoyatga koʻra, Rhoda Kirkaning ham onasidir.

Manbalar
--------

1. ↑  Диодор Сицилийский. Историческая библиотека V 55, 4
2. ↑  Пиндар. Олимпийские песни VII 13
3. ↑  Эпименид, фр.21 Якоби
4. ↑  Овидий. Метаморфозы IV 204; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 4, 6
5. ↑  Диодор Сицилийский. Историческая библиотека V 56, 5
6. ↑  Гесиод, фр.351 М.-У.
**Rodion Romanovich Raskolnikov** — Fyodor Mixaylovich Dostoevskiyning "Jinoyat va jazo" romanidagi bosh qahramon.

Obraz yaratilishi
-----------------

Napoleon mavzusi Dostoevskiyni roman ustida ish boshlanishidan ancha oldin qiziqtira boshlaganining tasdig'i Apollinariya Suslovaning xotiralaridir. Uning yozishicha, 1863-yilda yozuvchi Italiyada saboq olayotgan qizni kuzatib, to'satdan shunday degan: "Tasavvur qiling, shunday qiz ... va birdan Napoleon:" Butun shaharni vayron qiling. Har doim shunday bo'lgan ». Yuriy Karyakinning so'zlariga ko'ra, "davr napoleonizmga berilib ketgan", Pushkinning "Biz hammamiz Napoleonlarga qaraymiz" degan satrlari va Porfiriy Petrovichning Raskolnikovga: "Rossiyada hozir kim o'zini Napoleon deb hisoblamaydi?"

Dostoevskiyning qoralamalarida Raskolnikovning psixologik portreti bilan bog'liq eslatmalar saqlanib qolgan — yozuvchi bosh qahramonga "haddan tashqari mag'rurlik, takabburlik va jamiyatga nafrat" kabi fazilatlarni berishni taklif qilgan; shu bilan birga, "despotizm uning o'ziga xos xususiyati" ekanligi ta'kidlangan. Biroq ish jarayonida xarakterning qiyofasi murakkablashdi; buning isboti sifatida rodionga uning universitetdagi do'sti Dmitriy Razumixin bergan sharh: "Aynan unda ikkita qarama-qarshi belgi navbatma navbat o'zgarib turadi". Bir tomondan, Raskolnikov ma'yus, yashirin. Boshqa tomondan, u samimiy impulslarga qodir. Shunday qilib, birinchi marta Marmeladovlar uyiga kirib, qahramon jimgina barcha pullarini xonasining derazasiga qo'yadi; u Lujin o'g'irlikda ayblagan soniyani himoya qiladi; uning odamlarga bo'lgan mehr-muhabbati ba'zan achinish tufayli tug'iladi va shuning uchun u "Kasal qiz... ahmoq" deya birinchi sevgisini iliq eslaydi. Shu bilan birga, Rodion o'zini ongli ravishda jamiyatdan uzoqlashtiradi, hatto universitetda o'qiyotganda ham u "Hammadan begona edi, hech kimga bormadi va uni qattiq qabul qildi". Adabiyotshunos Valeriy Kirpotinning fikricha, u dunyodan ajralib turishi bilan Dostoyevskiyning boshqa qahramoni Ivan Karamazovga yaqin.

Asarda Roskolnikov
------------------

|  |
| --- |
| Raskolnikov "yashagan" uyning zinapoyasiga ko'tarilib, romanda aytilgan so'nggi yurishning o'n uch bosqichini hisoblaganingizda dahshat paydo bo'ladi yoki "Raskolnikovdan" chiqib, sobiq dvornitskaya yonidan o'tib, Raskolnikov qotillik qilish uchun bolta olgan ikki qadam pastga tushganingizda. Dostoevskiy qahramonlari u aniq ko'rsatgan joylarda yashamaganiga ishonish mumkin emas. Haqiqat illyuziyasi hayratlanarli.—Д. С. Лихачёв |

Raskolnikov — Sankt-Peterburgning sobiq yuridik talabasi

1. ↑  Лихачёв 1974. sfn error: no target: CITEREFЛихачёв1974 (help)
***Prekmurska gibanica*** (Prekmurje qatlamli pirojnoesi) - sloven *gibanicasi* yoki qatlamli pishiriqning bir turi. Uning tarkibida ko'knori urug'i, yong'oq, olma, mayiz va kvark kabi mahsulotlar mavjud. Prekmurjeda mashxur bo'lgan bu yegulik Sloveniyaning milliy mahsulotiga aylanib ulgurgan. Noyob shirinlik bu mintaqadagi qishloq xo'jaligining xilma-xill hayot tarzini ko'rsatadi. *Gibanica* nomi *guba* dialekt iborasidan kelib chiqqan va pishiriqdagi burmalarga ishora qiladi.

Tarixi
------

Asrlar davomida *prekmurska gibanica* Prekmurje hududida bayramona va marosim taomi sifatida tayyorlanib kelingan. Retseptning aniq kelib chiqishi ma'lum emas. Ilk manbalar uning retsepti asrlar davomida rivojlanganligini ko'rsatadi. József Kossics tomonidan saqlanib qolgan eng qadimgi hujjatda (1828) yozilishicha, to'y hech qachon *gibanikasiz* (Prekmurje lahjasi: *gostüvanje*) o'tkazilmasligi aytiladi. Taomning tayyorlanilishi quyidagicha amalga oshiriladi: "Xamir yupqa holatda yoyiladi, mayda to'g'ralgan karam, sholg'om yoki kvark aralashtirilib, sepiladi. Uning usti boshqa yupqa qilib yoyilgan xamirning ikkinchi qatlami qoplanadi, so'ngra avvalgi jarayon qaytarilib, 10 yoki 11 ta qatlam hosil qilinadi. Natijada tort ko'rinishidagi pishiriq holatiga keladi".

Sloveniya *Prekmurska gibanica* taomiga vakillik qilishi uchun 2006-yil Yevropa kunida, Yevropa Ittifoqiga Avstriyaning Café Europe nomli madaniy tashabbusidagi taklifi bilan tanlangan. 2010-yil mart oyidan beri *prekmurska gibanica* Yevropa Ittifoqida anʼanaviy mutaxassislik kafolati sifatida himoyalangan. 

*

Yana qarang
-----------

* *Međimurska gibanica*: oddiyroq retseptdan foydalangan holda, Xorvatiyaning qo'shni mintaqasidan olingan, shunga o'xshash, ammo kamroq ishlab chiqilgan *gibanica* turi
* Sloveniya oshxonasi

Havolalar
---------

* *Prekmurska gibanica* retsepti:

1. ↑  Bogataj, Janez*. Taste Slovenia*. Slovenian Tourist Board — 12 bet. Andoza:COBISS. 2012-yil 9-iyulda qaraldi.
2. ↑  *Taste Slovenia*. Bogataj Janez, 2007. Rokus Gifts. ISBN 978-961-6531-39-9
3. ↑  Prekmurska gibanica - Profile, European Commission (Accessed 2021)
**Baxillik** — axloq tushunchasi. Biron shaxsning oʻsishini, darajasi, obroʻ-eʼtibori oshishini, yutugʻi, isteʼdodi va boshqalarni ich-ichidan koʻra olmaslik. Shaxsiyatparast, xudbin va koʻngli qora kishilarga xos xususiyat boʻlib, odamlar oʻrtasidagi ijtimoiy-axloqiy munosabatlarga salbiy taʼsir qiladi, ularni buzadi, jamiyatdagi insonparvarlik va adolatga putur yetqazadi, jaholatni kuchaytiradi. Baxil kishilar boshqalarni koʻrolmaganligidan tashqari, ularning baxtsizligi, notinchligini istaydilar. oʻzgalarning muvaffaqiyatsizligidan, notinchligidan mamnun boʻladilar. B.ka azaldan yomon nazar bilan qaralgan, xalq ogʻzaki ijodi namunalarida, hikoya, ertak va dostonlarda u eng yaramas odat sifatida tasvirlangan. Qurʼoni karim va hadislarda ham B. hamma harom ishlarning va yaramas xulklarning boshi sifatida qoralangan, saxiy, himmatli, muruvvatli, feʼli keng inson boʻlishga daʼvat etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ronald Grigor Suny** (1940-yil 25-sentabrda tugʻilgan) — amerikalik tarixchi va siyosatshunos. Suny William H. Sewell Jr. xizmat koʻrsatgan Michigan universitetining tarix boʻyicha taniqli professori boʻlib, 2009—2012-yillarda Eyzenberg tarixiy tadqiqotlar instituti direktori boʻlgan. Michigan universitetining Ijtimoiy va siyosiy tarix professori ham boʻlgan. 2005-yildan 2015-yilgacha Chikago universitetining siyosatshunoslik va tarix boʻyicha faxriy professori.

Suny oʻz faoliyatini Oberlin kollejida dotsent sifatida boshlab, Michigan universitetida zamonaviy arman tarixi boʻyicha Aleks Manukyan kafedrasi mudiri boʻlgan. 1981—1984-yillarda Arman tadqiqotlari jamiyati (SAS) raisi boʻlgan. 2005-yilda Amerika Slavyan tadqiqotlari assotsiatsiyasi (AAASS) prezidenti etib saylangan va 2013-yilda Slavyan, Sharqiy Yevropa va Yevroosiyo tadqiqotlari assotsiatsiyasining (ASEEES) Slavyan, Sharqiy Yevropa va Yevroosiyo tadqiqotlariga qoʻshgan hissasi uchun mukofoti bilan taqdirlangan. Milliy gumanitar fanlar jamgʻarmasi grantini (1980—1981), Jon Saymon Guggenxaym memorial stipendiyasini (1983–1984) va Jon D. va Ketrin T.dan Global xavfsizlik va barqarorlik boʻyicha tadqiqot grantini olgan. MakArtur jamgʻarmasi (1998—1999) va ikki marta Stanforddagi Xulq-atvor fanlari boʻyicha ilgʻor tadqiqotlar markazi aʼzosi (2001—2002, 2005—2006). 2013-yilda Berlindagi Amerika akademiyasi Berlin mukofoti sohibi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Report of the President and of the Treasurer* (John Simon Guggenheim Memorial Foundation, 1983), p. 115.
2. ↑  „People". *Eisenberg Institute for Historical Studies*. 2012-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Motiv (maʼnolari).

**Motiv** (psixologiyada) — inson faoliyatida muayyan maqsadni bajarishga sabab boʻluvchi omil, vaj motiv shaxsni harakatga va faoliyatga undovchi, ehtiyojning yuksak shakli sifatida paydo boʻluvchi ichki turtki hisoblanadi. Ehtiyoj va instinkt, mayl va hissiyot, ideal va boshqa motivlar jumlasiga kiradi. Hozirgi zamon psixologiyasida Motiv atamasi subʼyektni faollashtiruvchi turli hodisa va holatlarni ifodalash uchun qoʻllanadi. Xatti-harakat va faoliyat motivlarining majmuasi motivatsiya deyiladi. Motiv ehtiyoj negizida vujudga keladi va shakllanadi. Ehtiyojning barqarorlashuvi motivatsiyaning samarali shakllanishini taʼminlaydi. Harakat faoliyatning tarkibi boʻlganligi tufayli u faoliyatning maqsadi va Motivatsiya orqali boshqariladi. Baʼzan "Motivatsiya" tu-shunchasini "emotsiya", "maqsad", "ustanovka" atamalari bilan almashtirish hollari uchraydi. Goho turtki, qoʻzgʻovchi, undovchi tushunchalari bilan aynanlashtiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rossiya Federatsiyasining Federal xavfsizlik xizmati** ( **Rossiya FXX** ) - federal ijroiya organi bo'lib, o'z vakolatlari doirasida Rossiya Federatsiyasi xavfsizligini ta'minlash, terrorizmga qarshi kurashish, davlat chegarasini qo'riqlash va qo'riqlash sohasida davlat boshqaruvini amalga oshiradi. Rossiya Federatsiyasi ichki dengiz suvlarini, hududiy dengizni, eksklyuziv iqtisodiy zonani, Rossiya Federatsiyasining kontinental shelfini va ularning tabiiy resurslarini himoya qilish, Rossiya Federatsiyasining axborot xavfsizligini ta'minlash va federal xavfsizlik xizmati organlari faoliyatining asosiy yo'nalishlarini bevosita amalga oshirish; Rossiya Federatsiyasi qonunchiligi bilan belgilanadi, shuningdek, uni amalga oshirish huquqiga ega bo'lgan federal ijro etuvchi hokimiyat organlarining kontrrazvedka faoliyatini muvofiqlashtiradi.

SSSR DXOning asosiy vorisi.

U dastlabki tergov va surishtiruv, tezkor-qidiruv va razvedka faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega. Rossiya FXX harbiy va federal davlat xizmatini ta'minlaydi. Qurol-yarog'lar sotib olish huquqiga ega bo'lgan davlat harbiylashtirilgan tashkilotlarini nazarda tutadi.

Rossiya FXX faoliyati Rossiya prezidenti tomonidan boshqariladi.
**Charles Cameron**  (talaffuzi: *Charlz Kameron*; 1745-yil, Shotlandiya — 19-mart 1812-yil, Peterburg) — meʼmor, klassitsizm namoyandasi. Fransiya va Italiyada oʻqigan. 1779-yildan Peterburgda Yekaterina II saroyida ishlagan. 1802—1805-yillar Admiralteystvo kollegiyasida bosh meʼmor. Cameron qurgan Sarskoye Selo (hozirgi Pushkin sh.)dagi inshootlar majmuasi (1780—93) meʼmorligida rim termlari uslubi qoʻllanilgan. Pavlovskdagi saroy, bogʻ pavilonlari (1780—1801) va boshqa oʻzining klassik yorqinligi, nafisligi, meʼmorning fantaziyaga boyligi, kad. meʼmoriy shakl va bezaklar turli koʻrinishda talqin qilinishi bilan oʻziga tortadi. Alohida izlanuvchanlik va ustalik bilan qoʻllanilgan turfa xil materiallar Cameron yaratgan interyerlardagi nafis bezak va shakllarda (Pushkin shahridagi Katta saroy, Pavlovskdagi Yunon va Rim zallari, 1770—80 va boshqa) koʻzga tashlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Niagara** *sharsharasi* Nyu-York shtatidagi Amerika shahri boʻlib, yaqin atrofdagi **Niagara sharsharasi** nomi bilan atalgan. Niagara daryosining qarama-qarshi qirgʻogʻida xuddi shu nomdagi Kanada shahri joylashgan. Egizak shaharlarni kamarli kamalak koʻprigi bogʻlaydi. (1941, oldingisi 1938 yilda qulagan). Shahar aholisi 50 ming kishini tashkil qiladi. (2010, 2000 yilda — 55,5 ming kishi)).

Tarixi
------

1678 yilda Niagara daryosining Ontario koʻliga qoʻshilishida La Salle Fort Konti ni qurdi. La Salle bu yerlarga kirgan birinchi yevropalik edi. Fransuzlar strategik joylashgan portajni qoʻriqlash uchun sharshara yonida kichik yogʻoch istehkom qurdilar. Yetti yillik urush paytida ikkala qal’a ham inglizlar tomonidan bosib olingan. 1761 yilda hozirgi shahar oʻrnida Fort Schlosser qurilgan. 1812 yilgi urush paytida u amerikaliklar tomonidan vayron qilingan va yoqib yuborilgan.

1805 yilda tegirmon yonida Manchester degan qishloq paydo boʻldi. Tuskarora hindulariga rezervatsiyaga (hozirgi eng qadimgilaridan biri, zamonaviy shahardan 14 km uzoqlikda) joylashishga ruxsat berildi. Yerning unumdorligidan jalb qilingan „oq" koʻchmanchilar daryo boʻyidagi boshqa qishloqlarga — Klarksvill va Osma koʻpriklarga joylashdilar. XIX-asrning oxiriga kelib, bu aholi punktlarining barchasi Niagara sharsharasi shahriga birlashdi. 1856 yilda yaqinida Niagara universiteti tashkil etilgan.

Iqtisodiyoti
------------

1880-yillarda mahalliy elektr kompaniyasi Nyu-Yorkning yuqori qismini taʼminlaydigan elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun kuchli daryo oqimidan foydalana boshladi. Niagara GESi (1895 yilda ishga tushirilgan) Nikola Tesla tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, unga shaharda yodgorlik oʻrnatilgan. Niagara sharsharasi Rust Beltning sanoat markaziga aylanadi. Tarkibidagi boshqa shaharlar singari, Niagara sharsharasi ham XX-asr oxirida sanoat ishlab chiqarishining rivojlanayotgan mamlakatlarga chekinishi tufayli iqtisodiy qiyinchiliklarni boshdan kechira boshladi.

Aholining anʼanaviy yordami turizmdir. Har yili millionlab qiziquvchan odamlar sharsharani koʻrish uchun keladi, asosan Shimoliy Amerikadan. Merilin Monro ishtirokidagi Niagara kabi filmlar shaharning mashhurligini oshirdi. Niagara tabiatni muhofaza qilish parki (1885 yilda tashkil etilgan) daryo boʻyidagi kichik orollarni va sharshara tarixiga bagʻishlangan geologik muzeyni oʻz ichiga oladi.

* Niagara sharsharasi va Niagara sharsharasining shahar koʻrinishiNiagara sharsharasi va Niagara sharsharasining shahar koʻrinishi

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Old Fort Niagara". *www.oldfortniagara.org*. 2021-yil 27-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 27-fevral.

*
Koordinatalari: 40°14′38″N 71°02′07″E﻿ / ﻿40.24389°N 71.03528°E﻿ / 40.24389; 71.03528GO

**Choʻngʻara** (shuningdek *Shimoliy Soʻx* yoki *Kalacha*) — Oʻzbekiston Respublikasi Fargʻona viloyatining Soʻx tumanidagi qishloq. Soʻx daryosining oʻng irmogʻidagi Shimoliy Soʻx eksklavi hududlarini egallaydi. Aholi asosan chorvachilik bilan shugʻullanadi. Eksklav asosan 1999-yildagi islom jangarilari tajovuzidan keyin qirgʻiz-oʻzbek munosabatlarini qiynaydigan masala hisoblanadi. Eksklav chegaralari oʻzbeklar tomonidan minalashtirilgan. Buning natijasida hozirgacha tinch aholi, asosan choʻponlar vafot etmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  *Чьи мины и на чьей земле? Кыргызстан и Узбекистан разбираются с минными полями|*, 2014-05-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-01-06

| * k
* m
* t
Oʻzbekiston Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriy-hududiy boʻlinishi |
| --- |
| Viloyat huquqiga ega shahar | Toshkent • Xiva • Shahrisabz |
| Respublika | Qoraqalpogʻiston |
| Viloyatlar | Andijon • Buxoro • Jizzax • Qashqadaryo • Navoiy • Namangan • Samarqand • Surxondaryo • Sirdaryo • Toshkent • Fargʻona • Xorazm |
| Fargʻona viloyatiga qarashli eksklavlar | Jangail • Chong-Kara • Shohimardon • Soʻx |