**"Viking" -** 10-asrda Rossiyada knyaz Vladimir Svyatoslavichning hokimiyat tepasiga kelishi haqida hikoya qiluvchi Andrey Kravchuk tomonidan suratga olingan rus tarixiy filmi. Syujet "O‘tgan yillar ertagi" da tasvirlangan voqealarga asoslangan, lekin ko‘p tafsilotlarda film ulardan ancha farq qiladi. Filmning shiori: "Ishonishing uchun uni ko‘rishing kerak" iborasi edi. Filmning Rossiya premyerasi 2016-yil 29-dekabrda, jahon premyerasi esa 2017-yil 6-yanvarda boʻlib oʻtdi. So'ng filmning 2 ta versiyasi chiqdi: 18+ (133 daqiqa davom etadi) va 12+ (128 daqiqa).

Byudjeti 1,25 milliard rubl (ba'zi manbalarga ko'ra 20 million dollar, boshqalarga ko'ra - 40 million dollar) bo'lgan "Viking" rus kinosi tarixidagi eng qimmat filmlardan biriga aylandi. Shu sababli, prokatning birinchi kunlarida rekord darajada yuqori bo'lgan kassa tushumlariga qaramay, ba'zi tanqidchilar film oxir-oqibat o'z samarasini bermaganini ta'kidlaydilar. Kino jamg'armasi orqali davlat tomonidan filmga qaytarilmaydigan asosda kamida 728 million rubl ajratilgan, bu film narxining kamida 58 foizini tashkil etgan.

Film matbuotda turlicha sharhlar oldi: u oʻzining miqyosi uchun maqtovga sazovor boʻldi, biroq zaif syujeti, nasroniycha boʻlgan qadimgi Rossiyani tasvirlash usuli va knyaz Vladimirning shaxsini bahsli tasvirlashi uchun tanqid qilindi.

Syujet
------

Bu harakatlar Rossiyaning 10-asr ikkinchi yarmida sodir bo'lgan. Film Rossiyada hukmronlik qilgan Ruriklar oilasidan Varangiya knyazlarining bir necha avlodiga xizmat qilgan shafqatsiz va xoin Varangiya gubernatori Sveneldning dunyo qarashidan kelib chiqqan holda hikoya qilinadi.

975-yilda Drevlyanlarning rus shahzodasi Oleg Svyatoslavich qishki o'rmonda ulkan aurochlarni ovlaydi. U o'zining ayoli Varangian Rognedaga sovg'a bermoqchi bo'ladi. Lekin, hayvon haydab bo'linganda, uning katta akasi, Kiyevning Buyuk Gertsogi Yaropolk Svyatoslavichning jangchilari paydo bo'lib, o'ljani olib ketishadi. G'azablangan Oleg ularning lideri Lyutni o'ldiradi va jinoyatini yashirish uchun qolgan ovchilarning ortidan ta'qib qilishni boshlaydi.

977-yil. Tasodifan Yaropolkning o'zi butun qo'shinning boshida paydo bo'ladi, go'yo Oleg bilan uchrashish uchun akasining to'yiga boradi. Oleg kelini uni kutayotgan Polotskga yugurishga qaror qiladi. Lekin, quvg'inni ko'rib, qal'a darvozalari qulflanadi va keyingi tiqilinchda Olegni otda qoziqlar bilan ariqga turtadilar. Akasining o'limida Yaropolk aybdor bo'lib qoladi.Varangiyaning "butparast" qonuniga ko'ra, Ruriklar oilasining eng kichigi, Novgorod knyazi Vladimir undan qaso olishi kerak bo'ladi. Keksa, ammo tajribali harbiy qo'mondon Sveneld uning oldiga kelganida, u Muzli dengiz qirg'og'ida yashiringan bo'ladi.18 yoshli yosh rus knyazi Vladimir boshqa birodarining o'limi uchun akalaridan biridan qasos olish uchun shimoldan Rossiyaga Varangiyalik otryad sherikchiligida qaytishga majbur bo'ladi.

978-yilda Vladimir yo'lidagi birinchi shahar Polotsk bo'lib, u yerda Rogvolod ismli Varangiyalik hukmronlik qiladi. Uning qo'llab-quvvatlashini hohlab Vladimir Rogvoldning mag'rur qizi Rognedani hayratda qoldiradi, biroq Rogneda uning shubhali kelib chiqishini quldan ekanligini gapirib rad etadi bundan Vladimir g'azablanadi. Vikinglar otryadi qal'aga bostirib kirishadi va Vladimir (bundan oldin berserker ichimligini ichgan bo'ladi) malikani zo'rlaydi va o'ziga xotinlikga oladi. Varangiyaliklar Rogvolod va uning xotinini o'ldiradilar. Shundan so'ng, birlashgan qo'shinlar Kiyevga yo'lini davom ettiradilar.

Drakkarlardan tushib, Vladimir otryadi Kiyev darvozalari tomon tashlanishdi. Shahar esa bo'm-bo'sh bo'lib chiqdi. Tasodifan Dneprda vikinglar Yaropolkning xotini Irina bilan yunon kemasini uchratishadi. U o'z yurtiga - Vizantiya imperiyasiga qochib ketishga harakat qiladi, lekin Vladimirning garoviga aylanadi. Homilador xotinini ozod qilish uchun Yaropolk Kiyevdagi muzokaralarga keladi va jangchisi Varyajko oldida saroyda yashiringan qotillarning qilichlaridan o'ladi.

Shunday qilib, Vladimir Svyatoslavich butun Rossiyaning yangi hukmdoriga aylanadi va Kiyevning buyuk knyazi sifatida o'zining birinchi harakatini Perunning otasi Svyatoslav sajda qilgan yog'och butini ma'badda tiklashdan boshlaydi.

Knyaz Vladimir hayotini saqlab qolgan Varyajko dashtlarga pecheneglarga qochib ketadi va Kiyevga ko'chmanchi hujumda qatnashadi, bu asosan Vladimir gubernatorlaridan biri, diniy xristian Varangian Fedor tufayli qaytariladi. Pecheneglar ustidan qozonilgan g'alaba sharafiga Kiyev xalqi butparast bayramni uyushtirmoqda, unda sehrgarlar Fyodorning o'g'li Jon ismli bolani qurbon qilishmoqchi bo'ladi. Fyodor o'g'lini qutqarishga harakat qiladi, lekin ikkalasi ham vayron bo'lgan istehkom daraxti ostida vafot etadilar. Knyaz Vladimir sehrgar bilan janjallashadi, lekin kutilmaganda knyaz Yaropolkning beva ayoli Irinadan tasalli oladi, u unga nasroniy Xudo va pok qalbning o'lmasligi haqida aytib beradi. Irinani uyiga qo'yib yuborishga qaror qilgan Vladimir Varyajko tomonidan pistirmaga tushadi. Mo''jizaviy tarzda o'limdan qutulib, shahzoda Kiyevga sovg'alar bilan katta kema yuborgan Vizantiya imperatori Vasiliy II dan xabar oladi. Konstantinopoldan olingan boylik bilan vikinglarga to'lagan Vladimir Korsunga qarshi yurishga tayyorgarlik ko'radi.

987-yil. Yangi jangdagi g'alaba uchun mukofot imperatorning singlisi Anna bo'lishini bilgach, Rogneda erini uyqusida o'ldirishga harakat qiladi. Biroq Vladimir kuchliroq bo'lib chiqadi.

988-yil. Korsunning uzoq qamal qilinishi kutilgan natijani bermaydi. Vladimirning askarlari tunda lagerdan qochib ketishadi. Faqat Irina tarafidan yozilgan eslatma otryadga tosh qal'ani himoya qilishda zaif tomonini topishga yordam beradi. Shahardagi suv ta'minotini to'xtatishga qaror qilgan Vladimir yana Varyajkoga duch keladi. Pecheneglarning tungi hujumi qaytarildi, Korsun suvsiz qolib, chekinadi. Shahzoda Vladimir g'alaba qozongach, shahar nasroniylar cherkoviga kiradi va u yerda Irinaning ruhiy otasi va yordamchisi Anastas bilan uchrashadi. Ular bilan samimiy suhbatdan so'ng, Vladimir Rogvolod va uning rafiqasi, Fyodor va uning o'g'lining o'limida aybdorligini tan olib, Buyuk Gertsog nasroniy bo'lishga va urushlarni to'xtatishga qaror qiladi.

Lekin, uning gubernatori Sveneld kamtarlikdan yiroq va aksincha, Varangiyaliklarning harbiy g'alabalari seriyasini davom ettirmoqchi va endi esa bahona tarzida o'n olti yil oldin Dnepr jag'larida pecheneglar qo'lida ular tomonidan uyushtirilgan pistirmada Vladimirning otasi keksa knyaz Svyatoslavga uyushtirilgan o'lim sababidan qasos olishga ko'ndiradi. Sveneld Vladimirni Vizantiya imperatorini Yaropolk o'ldirilganidek qabih va makkorona tarzda o'ldirishga chaqiradi va Vladimir bunga qarshi bo'ladi, liderdan hafsalasi pir bo'lgach Sveneld Buyuk Gertsog Vladimirni ham o'ldirish maqsadida Qora dengizda cho'ktirishga harakat qiladi,biroq bu ham o'xshamaydi, Sveneld Vladimirni o'lim dueliga chaqiradi. Sveneld ruhiy qayta tug'ilishga va Vladimirning kamtarligiga ishonmaydi: "Odamlar o'zgarmaydi!" - deb qichqiradi u. "Bunga ishonish uchun ko'rishing kerak!" - javob beradi Vladimir, qilichni yerga tiqib, kamtarlik bilan tiz cho'kadi. "Qilichni ol, jangchi kabi o'l, qul bo'lma!" - qichqiradi Sveneld. "Men Xudoning xizmatkoriman va boshqa hech kim emasman", deb javob beradi Vladimir. Sveneld qurolsiz va tiz cho'kib o'tirgan Vladimirni o'ldirishni istamaydi va ketadi. Shunday qilib, bu filmda kamtarlik kuchdan ustun keladi.

Yakuniy sahnada Anastas Dnepr suvlarida Kiyev aholisini suvga cho'mdiradi, shahzoda va Vizantiya malikasi esa marosimni qirg'oqda kemadan tomosha qiladilar. Dahshat, axloqsizlik va qonning o'rnini yorqin quyosh nuri va suvda suvga cho'mgan odamlarning oq liboslari egalladi. Irina va uning o'g'li yana Kiyevda topildi. Odamlar eski ma'bad o'rnida shahar tepasida xoch o'rnatdilar

Rollarda
--------

* Danila Kozlovskiy - Vladimir Svyatoslavich, Novgorod knyazi, keyin Kiev Buyuk Gertsogi
* Aleksandr Ustyugov - Yaropolk Svyatoslavich, Kiyev Buyuk Gertsogi
* Kirill Pletnev - Oleg Svyatoslavich, Drevlyanskiy shahzodasi
* Andrey Smolyakov - Rogvolod, Polotsk shahzodasi
* Aleksandra Bortich - Rogneda Rogvolodovna, Polotsk malikasi, Vladimir Svyatoslavichning rafiqasi
* Svetlana Xodchenkova - Irina, yunon, Yaropolk Svyatoslavichning rafiqasi
* Maksim Suxanov - Sveneld, Buyuk Gertsog Svyatoslav Igorevichning voivodasi
* Rostislav Berschauer - Blud, Kyiev voivoda va boyar
* Vilen Babichev - Xevdingning Vikingi
* Nikolay Kozak - Lyut, knyaz Yaropolkning jangchisi
* Igor Petrenko - Varyajko, knyaz Yaropolkning jangchisi
* Vladimir Epifantsev - Fedor, knyaz Yaropolkning jangchisi, keyin esa Vladimir; xristian
* Ivan Shmakov - Jon, Fyodorning o'g'li; Kiyev yoshlari
* Pavel Delong - Anastas, Korsunlik ruhoniy
* Anton Adasinskiy - sehrgar
* Yuliya Pisarenko - butparast
* Aleksey Demidov - Samoxa
* Aleksandr Lobanov - Putyata, ming
* Jaydarbek Kungujinov - pecheneglarning yuzboshi
* Joakim Natterquist - Xevding, Viking rahbari Xarald Rozenström - Einar
* Aleksandr Armer - Ulvar
* Oleg Dobrovan - Valgard
* Jon DeSantis - Berserk

Ishlab chiqarish
----------------

Prodyuser Anatoliy Maksimov so‘zlariga ko‘ra, film ustida ish 2008-yilning kuzida boshlangan. Suratga olishda 3000 dan ortiq odam ishtirok etdi: "rejissyorlar, aktyorlar, rassomlar, operatorlar, ma'murlar, kaskadyorlar, moliyachilar, quruvchilar va boshqa ko'plab kasb vakillari".

Filmning asosiy tarixiy maslahatchilari tarixchi va arxeolog V. Ya. Petruxin va tilshunos F. B. Uspenskiy edi.

Film Kino direksiyasi YoAJ tomonidan moliyalashtirilgan, shuningdek, Kino jamg'armasi va KIT studiyasi (Gazprom-Media media xoldingining bir qismi) tomonidan investitsiyalar kiritilgan. Film ijodkorlari, shuningdek, Rossiya kinematografiyasini ijtimoiy-iqtisodiy qo‘llab-quvvatlash federal jamg‘armasidan 232 million rubl olgan va yana 190 million so‘ragan. "Izvestiya" gazetasining xabar berishicha, film byudjetidan 700 million rublga yaqin mablag' davlat tomonidan qaytariladigan va qaytarilmaydigan shartlarda ajratilgan.

### Kasting

Polotsk knyazligining malika Rogneda rolini Aleksandra Bortich o'ynagan. Bu rol uchun Yekaterina Vilkova ham o'zini sinab ko'rgan.

Viktor Verjbitskiy, Sergey Bezrukov, Maksim Matveyev, Mixail Yeliseyev, Sergey Puskepalis ham bosh rollarni ijro etib ko'rishgan.

### Film uchun musiqa

Film musiqasi muallifi rossiyalik bastakor va prodyuser Igor Matvienko. Saundtrekni yaratish uchun ikki yil kerak bo'ldi. avvallari, bastakor 9-10-asrlar musiqasini o'rgangan va knyaz Vladimir davri bilan tanishgan. Gnesinlar akademiyasining mutaxassislari o'sha davrning qadimiy cholg'u asboblarining nusxalari (do'ppilar,shoxlar,daflar,arfalar)buyurtma qilingan; Treklar ushbu asboblarga yozib olindi, keyin saundtreklar sintezator bilan aralashtirildi. Musiqa yozish uchun maxsus studiya jihozlangan. Ishda prodyuser Igor Polonskiy, aranjirovkachilar Artyom Vasilev, Aleksandr Kamenskiy, Rafael Safin, "Gorod 312" guruhining solisti Aya va boshqalar ishtirok etishdi.

### Suratga olish

Suratga olish ishlari 2015-yil mart oyidan boshlangan. "Viking" ning joylashuv sahnalari Qrimda suratga olingan: Taygan suv omborida (Belogorskiy tumani), Genuya qal'asida (Sudak), Shkolnoye qishlog'ida (Simferopol viloyati), Baxchisaroyda va Fiolent burnida (Sevastopol). Suratga olish ishlari Glavkino studiyasida ham boʻlib oʻtdi.

Keyinchalik film to'plamlari Viking kinoparki qurilishida ishlatilgan. Ob'ekt qurilishi 2015-yil oktyabr oyida Qizilqobinka tog' daryosining chap qirg'og'ida Qizil g'orlarga ko'tarilish boshida boshlangan. Kinopark 2016-yil may oyida ochilgan.

### Marketing

 
Film 2016-yil 1-oktyabrda *Comic Con Russia 2016* doirasida taqdim etilgan. Anjuman uchun maxsus tayyorlangan eksklyuziv materiallar, jumladan, "jonli" treyler – qadimiy rus forposti shaklida qurilgan stenddagi kaskadyorlar namoyish etildi. Tadbirga tashrif buyuruvchilar Rossiya tarixini bilish maqsadida tanlovlarda qatnashishlari, film qahramonlarining liboslarini sinab ko'rishlari va rekvizitlar bilan suratga tushishlari mumkin bo'lgan.

### Reklama

Tizer treyleri 2015-yil 19-noyabrda onlayn tarzda paydo bo'ldi. Treyler 2016-yil 16-sentabrda taqdim etilgan. Ikkinchi treyler 2016-yil 8-dekabrda onlaynda paydo bo'ldi. Treylerlar Anatoliy Maksimov tomonidan ijro etilgan.

Ijara
-----

Rossiyada tarqatish 2016-yil 29-dekabrda boshlangan. Filmning Rossiya va MDHdagi jami kassa tushumlari 1 534 409 689 rublni, boshqa mamlakatlarda esa 400 000 AQSH dollaridan kamroqni tashkil qiladi. Kino eksperti Viktor Matizenning so'zlariga ko'ra, bu filmning kassadagi muvaffaqiyatsizligini anglatadi, chunki tushumning yarmi kinoteatrlarda saqlanadi, qolgan mablag' esa film byudjetini qoplamaydi.

Sharhlar va reytinglar
----------------------

 
Film matbuotda turlicha sharhlar olgan. 

  

  

  

 

  

  

  

g'ri."

  

"

1. ↑  *Кузнецов, Дмитрий* „Князь Владимир без галстука".  Свободная пресса (2016-yil 31-dekabr). 2017-yil 12-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 10-yanvar.
2. ↑  „Фильм.ру: Викинг(2016)". 2016-yil 30-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 29-dekabr.
3. 1 2  „«Викинг» Эрнста: денежный вопрос одного из самых дорогих российских фильмов". 2017-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 19-mart.
4. ↑  „Каждый третий российский фильм не окупает госрасходов на его производство" (ru). *Ведомости*. 2023-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 5-dekabr.
5. ↑  *Каинов С. Ю.* „Препарируя «Викинга» — о мечах, печенегах и доспехах в блокбастере".  Аргументы и факты. 2017-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 16-yanvar.
6. ↑  *Дирекция кино.* „Викинг. Интервью с Анатолием Максимовым" (2016-yil 4-oktyabr). 2020-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 29-dekabr.
7. ↑  „В российском аналоге «Игры престолов» снимется Данила Козловский". 2016-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 16-yanvar.
8. ↑  „Съемки фильма-биографии князя Владимира «Креститель» откладываются". *Известия*. 2017-yil 13-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 16-yanvar.
9. ↑  „«Викинг». Оригинальный саундтрек к фильму". 2017-yil 18-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 17-yanvar.
10. ↑  „Ходченкова и Безруков попали в прошлое в Крыму: завершились съёмки «Викинга»".  Наша газета. Крым. 2016-yil 31-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 30-oktyabr.
11. 1 2  „Викинг".  kinobusiness.com. 2017-yil 28-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 9-aprel.
12. ↑  Разлогов К. Э. Проделана большая работа ( at lenta.ru Error: unknown archive URL 20170202074230 sanasida arxivlangan) // Лента.ру, 02.01.2017