**Qizil Xoch bilan imperator portretlari** tuxumi (yoki **Imperial Qizil Xoch Pasxa** tuxumi) 1915-yilda rus zargari Peter Carl Fabergé nazorati ostida Henrik Vigström (1862 – 1923) tomonidan zargarlik buyumlari bilan qoplangan va sirlangan Pasxa tuxumi hisoblanadi. Rossiya podshosi Nikolay II **Imperial Qizil Xoch Pasxa** tuxumini 1915-yili onasi Maria Feodorovnaga **Pasxa kuni** sovgʻasi sifatida bergan.

Dizayni
-------

**Imperial Qizil Xoch Pasxa** tuxumi kumushdan yasalgan boʻlib, qobigʻi oltin bilan oʻralgan bir qator gorizontal chiziqlar bilan qoplangan. Bandlarning har biri turli xil giloch naqshiga ega va oq emal bilan qoplangan. Emaldan yasalgan ikkita qizil xoch tuxumning har ikki tomonida joylashgan. Birida „1914", ikkinchisida „1915" sanasi yozilgan. Tuxumning tashqi tomonida shunday soʻzlar yozilgan: „Doʻstlari uchun oʻz jonini fido qilish uchun bundan buyukroq sevgi yoʻq". Tuxumning yuqori qismida qirolicha Maria Feodorovnaning monogrammasi koʻrsatilgan.

Oʻziga xos xususiyati
---------------------

**Imperial Qizil Xoch Pasxa** tuxumining oʻziga xosligi har biri Qizil Xoch formasini kiygan Romanovlar uyidagi ayollarning beshta oval miniatyura portretlaridan iborat yigʻiladigan ekrandir. Miniatyuralar, ehtimol, Vasily Ivanovich Zuiev (Fabergé ustaxonasida1903-1918 yillarda faoliyat yuritgan) tomonidan chizilgan. Miniatyuralarda Rossiya Buyuk Gertsogi Olga Alexandrovna, Nikolay II ning singlisi, Rossiya Buyuk Gertsogi Olga Nikolaevna, uning toʻngʻich qizi Alexandra Feodorovna, podshohning ikkinchi qizi, Rossiya Buyuk Gertsogi Tatiana Nikolaevna va podshohning birinchi amakivachchasi Buyuk Gertsog Maria Pavlovna kabilarning portret rasmlari tasvirlangan.

Har bir portret fil suyagidan yasalgan marvaridli oltin ekranda joylashgan boʻlib, u tuxum ichiga sigʻishi uchun buklanadi. Tuxumning ichki qismi oʻralgan ramkani mahkamlash uchun baxmal bilan qoplangan. Har bir portretning orqa tomonida oʻtiruvchining oltin monogrammasi joylashtirilgan.

Tarixi
------

Nikolay II ning onasi Maria Feodorovna 1877-yilgi Rossiya-Turkiya urushi paytida Qizil Xoch jamiyatida xizmat qilgan va keyinchalik 1894-yildan vafotigacha Qizil Xoch jamiyatining prezidenti boʻlgan. 1915-yil Pasxa bayramida podshoh unga ***Imperial Qizil Xoch** tuxumini* sovgʻa qilganida, Maria Feodorovna hali ham Xalqaro Qizil Xoch jamiyatining Rossiya boʻlimi boshligʻi boʻlib xizmat qilardi.

1914-yilda Birinchi jahon urushi boshlanganda Alexandra va uning katta qizlari Olga va Tatiana stajyor hamshiralar sifatida qabul qilindi va imperator saroylari vaqtincha kasalxonalarga aylantirildi. Rus inqilobi davrida Romanovlar sulolasi qulagandan soʻng, Dowager imperatori Qizil Armiyadan qochib qutulgan bir necha yaqin oila aʼzolaridan biri edi. 1919-yil aprel oyida u *Imperator Qizil Xoch Pasxa tuxumini* qoldirib, oʻzining tugʻilgan uyi Daniyaga qochib ketdi.

1930-yilda **Imperial Qizil Xoch Pasxa** tuxumi toʻqqizta imperator tuxumi bilan birga Antikvariat tomonidan New York shahridagi Armand Hammer galereyasiga sotilgan. Bu 1933-yilda John Lee Prattning rafiqasi Lillian Thomas Pratt tomonidan sotib olingan beshta Imperial Fabergé tuxumidan birinchisi edi. Lillian Thomas Prattning Fabergé kolleksiyasi 1947-yilda vafotidan soʻng Virginia shtatining Richmond shahridagi Virginia tasviriy sanʼat muzeyiga topshirildi **Imperial Qizil Xoch Pasxa** tuxumi hozirda Yevropa dekorativ sanʼati kolleksiyasining bir qismi sifatida namoyish qilinmoqda.

Yana qarang
-----------

* Tuxumni bezash, en

Manbalar
--------

1. 1 2  [Virginia Museum of Fine Arts]
2. ↑  Matt & Andrej Koymasky — Fabergé Red Cross with Imperial Portraits
3. ↑  David Park Curry*. Faberge*. Virginia Museum of Fine Arts, 1995.
4. ↑  David Park Curry*. Faberge*. Virginia Museum of Fine Arts, 1995.
5. ↑  David Park Curry*. Faberge*. Virginia Museum of Fine Arts, 1995.
6. 1 2 3  Mieks — Fabergé Red Cross with Imperial Portraits
7. ↑  David Park Curry*. Faberge*. Virginia Museum of Fine Arts, 1995.
8. ↑  David Park Curry*. Faberge*. Virginia Museum of Fine Arts, 1995.
9. ↑  David Park Curry*. Faberge*. Virginia Museum of Fine Arts, 1995.

Havolalar
---------

* Wintraecken.nl saytidan „**Qizil Xoch bilan imperator portretlari**" tuxumi haqida batafsil maqola
* Virjiniya tasviriy sanʼat muzeyida „**Qizil Xoch bilan imperator portretlari**" tuxumi Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-12-07).


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Fabergé tuxumlari |
| --- |
|  |
| Imperiya Pasxa tuxumlari(1885–1917) | 
* Birinchi tovuq
	+ shuningdek, Qimmatbaho tovuq nomida tanilgan
* Sapfir marjonli tovuq
	+ Savatdagi tovuq tuxumi bilan sifatida ham tanilgan
* Uchinchi imperial
* Aravadagi farishta
* Nécessaire
* Daniya saroylari
* Azov xotirasi
* Olmos panjara
* Kavkaz
* Renessans
* Atirgul gʻunchasi
* Moviy ilon soati
* Oʻn ikki monogramma
	+ Alexander III portretlari nomi ham bor
* Rok kristall
	+ Aylanadigan miniatyuralar nomi ham bor
* Imperator toji
* Mauve
* Lilies-of-the-Valley
* Pelikan
	+ Beva nomi ham bor
* Zambaklar guldastasi soati
	+ shuningdek, Madonna liliyali soat nomi ham bor
* Pansy
	+ Spinach jade nomi ham bor
* Trans-Sibir temir yoʻli
* Xoʻrozcha
	+ Kuku soati nomi ham bor
* Gullar savati
* Gatchina Palace
* Beda yaprogʻi
* Imperiya nefriti
* Buyuk Pyotr
* Royal Danish
	+ also known as Danish Jubilee
* Moskva Kremli
	+ Uspenski cherkovi nomi ham bor
* Oqqush
* Atirgul panjarasi
* Gulchambarli beshik
	+ Sevimli kuboklar nomi ham bor
* Alexander saroyi
* Tovus
* Standart yaxtasi
* Aleksandr III esdaligi
* Kolonnada
* Alexander III Equestrian
* Fifteenth Anniversary
* Bay Tree
	+ also known as Orange Tree
* Tsarevich
* Napoleonic
* Romanov Tercentenary
* Winter
* Mosaic
* Catherine the Great
	+ also known as Grisaille or Pink Cameo
* Red Cross with Triptych
* Red Cross with Imperial Portraits
* Steel Military
* Order of St. George
* Karelian Birch
* Constellation
 | 
 |
|  |
| Kelch eggs(1898–1904) | 
* Hen
* Twelve Panel
* Pine Cone
* Apple Blossom
	+ also known as Jade Chest
* Rocaille
* Bonbonnière
* Chanticleer
 |
|  |
| Other Fabergé eggs | 
* Blue Striped Enamel
* Clock
* Duchess of Marlborough
	+ also known as Pink Serpent
* Gorbachev Peace
* Lapis Lazuli
* Nobel Ice
* Resurrection
* Rose Quartz
* Rothschild
* Scandinavian
	+ also known as Quisling
* Spring Flowers
* Twilight
* Youssoupov
 |
|  |
| Fabergé workmasters | 
* August Wilhelm Holmström
* Michael Perkhin
* Alma Pihl
* Henrik Wigström
 |
|  |
| Related | 
* Peter Carl Fabergé
* House of Fabergé
* Fabergé Museum (Baden-Baden)
* Fabergé Museum (Saint Petersburg)
 |

 |