recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Oʻzgʻur** (qirg. Oʻzgur — yetaklovchi, hammadan oldinda boʻlmoq) — Oʻsh shahri yaqinidagi Japalak qishloq xoʻjaligidagi qadimiy qishloq.

Iqlimi dam olish uchun juda yaxshi, yozda shahar aholisi va turli mamlakatlarning sayyohlari kelishadi.

Dangi Kanyoni dam oluvchilar uchun eng jozibali joy. Togʻlardan toʻgʻridan-toʻgʻri qishloq orqali boʻronli oqim oqadi AK-Buura daryosi (akbura).

Geografik joylashuvi
--------------------

Qishloq osh shahrining janubi-sharqida joylashgan.
Saytning relyefi xilma-xil: Daryo boʻyida koʻplab oʻsimlik turlari mavjud,
Janubda va janubi-gʻarbda Tuleyken qishlogʻi, shimolda-Sharqda on-adir qishlogʻi bilan chegaradosh.
AK-Buura daryosi qishloqdan oqib oʻtadi. Qirgʻoqlardan birida taza-Suu suv olish stantsiyasi va dam olish uchun koʻplab joylar mavjud.

Tarix
-----

Ilgari qishloq "Konur-Jazz „deb nomlangan, bu qirgʻiz tilidan tarjima qilingan"erta bahor" degan maʼnoni anglatadi.

Ishlab chiqarish
----------------

Qishloqda taza-Suu suv olish stantsiyasi mavjud.

Ijtimoiy sohasi
---------------

Oʻzgur qishlogʻi 5 blokga (Maale) boʻlingan.
Aholisi 10 mingdan ortiq. 98% qirgʻizlar. Qolgan ruslar, oʻzbeklar, nemislar, tatarlar va boshqalar.

Qishloqda ikkita maktab mavjud: „S.Alimkulova (J.Mamitova)", „AK-Buura".

Aholi asosan savdo, qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi. Ishlaydigan odamlarning bir qismi Rossiya, Qozogʻiston, Germaniya va Koreyada joylashgan.

Qishloqda „Oʻzgʻur" sport va futbol klubi mavjud boʻlib, uning sportchilari koʻplab xalqaro va mintaqalararo musobaqalarning oltin, kumush va bronza medallari sohiblari hisoblanadi.

Mashhur odamlari
----------------

Mendi Mamazairova (05/01/1943) qora-Suu tumanidagi Konur-jaz qishlogʻida tugʻilgan — xalq yozuvchisi.
**Xeylunszyan** - Xitoyning shim.sharqiy qismidagi provinsiya, Amur daryosi (xitoycha Xeylunszyan) havzasida. Maydoni 463,6 ming km². Aholisi 37,73 mln. kishi (1999). Maʼmuriy markazi — Xarbin sh.

Yer yuzasining aksari qismi tekislik. Shim.gʻarbida Katta Xingan, oʻrta qismida Kichik Xingan, jan.sharqida Sharqiy Manchjuriya togʻlari joylashgan. Maydonining 30% oʻrmon bilan qoplangan. Xoʻjaligi agrarindustrial xarakterga ega. Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — dehqonchilik. Bugʻdoy, makkajoʻxori, gaolyan, kartoshka, arpa, suli va boshqa ekiladi. X. qand lavlagi, soya, uzun tolali zigʻir, kungaboqar yetishtirishda mamlakatda 1oʻrinda. Kumir, yonuvchi slanets, temir rudasi va rangli metall rudalari qazib olinadi. Neftni qayta ishlash sanoati rivojlangan. Neft quvurlar orqali Datsin, Pekin, ShanyanDalyan sh.lariga yuboriladi. Mashinasozlikning turli tarmoqlari, metallurgiya, kimyo, qogʻoz, yogochsozlik sanoati korxonalari mavjud. Qurilish materiallari, stanoklar, elektrotexnika, radioelektronika buyumlari ishlab chiqariladi. Oziq-ovqat, toʻqimachilik sanoatlari rivojlangan. Daryolarida kema qatnaydi. Asosiy shaharlari — Sitsikar, Mudantszyan, Xegan va boshqa

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kofe maydalagich

Kofe maydalagichni qoʻl va elektr bilan xarakatga keltiradigan xillari bor. Qoʻl kofe maydalagichi odatda yogʻoch yoki metall korpusdan iborat boʻlib, uning ichiga dasta yordamida qoʻl bilan xarakatlantiriladigan maydalash toshi va unda donachalarning maydaligini oʻzgartiradigan qurilma oʻrnatilgan boʻladi. Korpusnig pastki qismida quticha boʻlib, unga maydalangan kofe tushadi.
Elektr kofe maydalagichining turli modellari boʻlib, hammasining ishlash prinsipi bir hil — kofe donachalari kurakchali tez aylanuvchi disk bilan maydalanadi.
Elektr kofe maydalagichi bunkeriga 30 g chamasi kofe donachalari solinib, qanday maydalikda olinishiga qarab 1-2 daqiqa maydalanadi.
Kofe maydalagich mehanizmi qizib ketmasligi uchun, uni har 2-daqiqadan keyin 3-daqiqa toʻxtatib qoʻyish kerak. Roʻzgʻor kofe maydalagichining asosiy qulayligi shundaki, maydalangan kofeni bevosita damlashdan oldi olish mumkin, bu esa uning xushboʻyligini va taʼmini saqlaydi.
Elektr kofe maydalagichidan oz miqdordagi qand, suxari va boshqa mahsulotlarni maydalashdaham foydalanish mumkin. Kofe maydalagich ogʻirligi odatda 1-kg chamasida, istemol qilish quvvati 100 Vt. Maydalagichni salt ishlatish tavsiya etilmaydi. Ishlatib boʻlingach, kofe maydalagichni quruq latta bilan tozalash zarur. Kofe maydalagichni tez-tez moylash va elektr dvigatelining elektr chotkalarini almashtirish shart emas.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eshref Abduramanovich Shemʼizoda** [1908.8(21).6, Yevpatoriya 1978.11.3, Moskva; Qrimda dafn etilgan] — krimtatar shoiri va adabiy tanqidchi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1968). Moskva Kinemotografiya institutining adabiyssenariy fakultetini tugatgan (1932). Qrim Yozuvchilar uyushmasining masʼul kotibi (1930—40). 1943-yildan Oʻzbekistonda. 1943—44 yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Fargona boʻlimini boshkargan. Fargona viloyati gazetaning masʼul kotibi (1944—58). Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida katta muharrir, boʻlim mudiri (1958—67). Ilk yirik asari — "Dnepreleton" (1930) Dneproges quruvchilariga bagʻishlangan. "Aslixon", "Alima" dostonlari va "Nay" (1965), "Burgut parvozi" (1969) kabi sheʼriy asarlar muallifi. "Hayot va ijod" (1974), 3 jildli "Qrimqipchoq adabiyoti tarixi" kitoblarida tanqid va adabiyotshunoslikka oid masalalar taxlil qilingan. Asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
|  |
| --- |
|  |
| **Zamonbobo** |
| Mamlakat: | O'zbekiston |
| Hudud: | Qorakoʻl, Buxoro |
| Davr: | Bronza |
| Maqomi: | Turar-joy |
| Tadqiqotchi: | Ahmadali Asqarov |
| Topilmalar: | Sopol buyum, ov qurollari, jez buyumlar, taqinchoqlar |

**Zamonbobo** — soʻnggi jez davriga oid oʻtroq dehqonlar manzilgohi va qabristoni (mil. av. 2ming yillik oʻrtasi). Buxoro vohasining gʻarbidagi Zamonbobo koʻli yoqasidan topilgan. Zamonbobo turar joylari usti chayla qilib berkitilgan yertoʻlalardan iborat boʻlgan. 45 ta qabr ochilgan. Tagi yassi va dumaloq, bezaksiz sopol idishlar, jez buyumlar, paykonlar, tosh munchoqlar, tosh oʻroq parchalari va b. topilgan.

Zamonbobo hududidagi qabristonlar ochib oʻrganilganda 8 qabrda juft, 28 qabrda esa toq holatdagi skelet qoldiqlari topilgan. Boshqa ikki qabrda esa katta odam skeleti bilan, yosh bola suyak qoldiqlari aniqlandi. Mozorlar oddiy chuqurlardan iborat, jasadlar qabrga bukchaytirilgan holda yonboshlatib qoʻyilgan. Erkaklar qabrlaridan koʻproq chaqmoqtoshdan yasalgan oʻq uchlari, nayza va paykonlar, pichoqsimon plastinkalar topilgan. Ayollar qabrlaridan qimmatbaho toshlardan yasalgan zeb-ziynat buyumlari munchoq, marjon, misdan yasalgan koʻzgular va ayol kishining haykalchasi topilgan.

Zamonbobo arxeologik yodgorligidan yarim yertoʻla shaklida chayla qoldiqlari topilgan. Turar-joy uzunligi 23,5 metr, chuqurligi 1 m, eni 9 m, umumiy maydoni 170 m² ni tashkil etgan. Chayla hududida oʻchoq oʻrinlari, mehnat qurollari, hayvon suyaklari, uy-roʻzgʻor asbob-anjomlarining siniqlari topilgan. Zamonbobo makonida uy hayvonlari suyaklari ham uchrab, ushbu suyaklar asosan qoramol, qoʻy va echkiga tegishli. Odamlar Zamonbobo koʻli atrofida chorvachilik bilan shugʻullanganlar. Baʼzan ov qilib turganlar. Qazishma jarayonida yovvoyi hayvonlarning suyaklari ham topilgan.

1961-yilda arxeolog Ahmadali Asqarov Zamonbobo qabristonidan uncha yiroq boʻlmagan yerdan, Zarafshonning eski oʻzani Gurdush-Gujayli qirgʻogʻidan ushbu madaniyatga tegishli turar-joy qoldiqlarini ochdi. Qishloq hududida olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida zamonboboda yashovchilarning xoʻjaligi va ijtimoiy hayotiga oid yangi materiallar topilgan. Qazilgan hududdan yertoʻla tipidagi kulba xarobasi, bir qancha chaylalar, ikki yarusli xumdon qoldigʻi hamda devor qoldiqlari topib oʻrganilgan. Yertoʻla maydoni 200 kv.m ni tashkil etgan. Yertoʻladan qator qilib oʻrnatilgan oʻchoqlar topilgan.

Yana qarang
-----------

* Zamonbobo madaniyati

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  J.Kabirov, A.Sagdullayev*. O'rta Osiyo arxeologiya*. Toshkent O'qituvchi 1990 — 134 bet.
3. ↑  N.Egamberdiyeva*. Arxeologiya*. Toshkent 2011 — 73 bet. ISBN 978-9943-10-465-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Xeylit** (yunoncha: cheilos — lab) — lablarning yalligʻlanishi; bunda lablarning qizil hoshiyasi, shilliq pardasi va terisi yalligʻlanadi. X.ga lab yorilishi, kuyishi, turli shikastlar, oftobda, izgʻirinda uzoq turib qolish, parazit zamburugʻlar yoki viruslar, shuningdek, meʼdaichak faoliyatining buzilishi, yurak kasalliklari, organizmda vitaminlar (xususan, V guruh vitaminlar) yetishmasligi yoki allergiya (turli boʻyoqlar, lab boʻyogʻi) sabab boʻladi.

Oʻtkir va surunkali kechadi. Oʻtkir X.da lab qizaradi, shishadi va bezillab turadi; baʼzan yiringlaydi (qarang Abssess), temperatura koʻtariladi, bosh ogʻriydi. Surunkali X.da lab pust tashlaydi, uzoq vaqtgacha bitmaydigan yoriklar, yarachalar paydo boʻladi, lab bichiladi, shishadi va kattalashadi. Kasallikning ilk belgilari paydo boʻlganda darhol vrachga murojaat etish va davolanish lozim.

X.ning oldini olishda shikastlangan labni rivanol, kaliy permanganat (margansovka) yoki furatsilin eritmasiga hoʻllangan bint, paxta bilan tozalab artish; oftobda kuygan yoki shamolda yorilgan boʻlsa, tarkibida A vitamini boʻlgan yumshatuvchi mazlar surtish tavsiya etiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
1939-yilda Angor qishlogʻida tugʻildi. 1946-yilda Angor tumanidagi K. Marks nomli oʻrta maktabning 1-sinfiga oʻqishga bordi. 1953-yilda VLKSM safiga qabul qilindi. 1956-yilda Qarshi Davlat pedagogika institutiga oʻqishga kirdi.

1961-yilda institutni imtiyozli diplom bilan tugatdi va Angor tumanidagi Muqimiy nomli oʻrta maktabda kimyo oʻqituvchisi boʻlib ishladi. Shu yilning noyabr oyida OBLONOga ishga o’tkazildi. U 1962—65-yillarda malaka oshirish institutida kimyo kabinetining mudiri boʻlib ishladi. 1965-yildan boshlab Termiz Davlat pedagogika institutiga kimyo oʻqituvchisi boʻlib ishga oʻtadi.

  

T. Hamroyev 1968-yili dekabr oyidan 1971-yil dekabr oyigacha Toshkent Davlat universitetining anorganik kimyo kafedrasida ishlab chiqarishdan ajralmagan holda aspiranturada o’qidi. Professor X. R. Rahimov va dotsent A. G. Muftaxovlarning ilmiy rahbarligida "Kompleks birikmalari"ni oʻrgana boshladi. Ushbu mavzuda ishlashni uran elementining yuqori oksidlanish darajasidagi hosil qilingan kompleks birikmalari juda koʻp oʻrganilgan, lekin oksidlanish darajasi 4 boʻlgan koʻrinishdagi birikmalar Ittifoq boʻyicha kam oʻrganilgan edi. Aspiranturaning ikkinchi yilida ana shu ishga doir izlanishlarni boshladi. Ilmiy mavzu asosida Ulyanov viloyatining Meleks shahrida joylashgan ilmiy markaz bilan aloqa oʻrnatdi.

T. Hamroyev 1978-yil 18-iyun kuni kimyo fakultetining ilmiy sovetida "Uran turi tuzilishining kompleks hosil qilish xususiyati" degan mavzuda ilmiy dissertasiya yoqladi. Qozog’iston Fanlar Akademiyasining akademigi Sh.T. Tolipov, kimyo fanlari nomzodi V. B. Leontevlar uning ishiga yuqori baho berdilar. U 1978-yildan boshlab institut Sovetining ilmiy yordamchisi bo’lib ishlagan. Shuningdek u yigirmaga yaqin ilmiy maqolalar muallifi hamdir.
Eskalatsiya (inglizcha — escalation) — keng tarqalish, kuchayish, avj olish, keskinlashish kabi maʼnolarni anglatadi. Ushbu termin qurollanishning keng terqalishi, biror-bir mojaro kengroq miqyosda avj olishi, shuningdek, qaysidir siyosiy vaziyat va konflikt keskinlashishida ishlatiladi.

House_of_Commons_2010House\_of\_Commons\_2010 Terminnig antonimi sifatida deeskalasiya so‘zi, yaʼni eskalatsiyanig to‘xtashi maʼnosida qo‘llaniladi.

Eskalatsiya taʼrifi dastlab Sovuq urush davrida, keyinchalik esa etnik mojarolarda, savdo urushlarida keng qo‘llanila boshlandi. Eskalatsiya tushunchasi xalqaro munosabatlardagi siyosiy vaziyatning yomonlashishi, harbiy mojaroning kengayishi yoki inqirozli vaziyatning keskin tus olishini ifodalaydi.

### BOSQICHMA-BOSQICH ESKALATSIYA

Mojaroning kuchayishi mexanizmlari nimani anglatishi mumkin. Joriy ikki bosqich bir umumiy nom ostida — bir-biri bilan toʻqnashuvlar jarayoni hamda uning rivojlanishi bilan birlashtirilishi mumkin boʻladi.

Terminning qo‘llanilishiga misol
--------------------------------

Qrimdagi siyosiy inqirozning eskalasiyasi jahon bozorida oltin narxining oshishiga olib keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Eskalatsiya. Mojaroning kuchayishi nima? Mojaroni avj oldirishda muhim rol o'ynaydi" (O'zbekcha). *hugot.ru* (24-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Eskalatsiya - Bu Nima? Urush, Nizolar, Zo'ravonliklarning Kuchayishi Tushunchasi. Oshirishning Printsiplari" (O'zbekcha). *uz.birmiss.com*. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
**Amanda Evora** (inglizcha: *Amanda Evora*; tugʻ. 1984 yil 11-noyabr, Nyu-York, AQSh) — amerikalik figurali uchuvchi boʻlib, u jufti Mark Ladvig bilan uchishda qatnashgan. Mark Ladvig bilan birga — AQSh chempionatining ikki karra kumush medali sovrindori. Evora havaskor sport martabasini 2012-yilda yakunlagan.

Oila
----

Amanda Evora etnik filippinlik. U 1984-yil 11-noyabrda Nyu-Yorkda tavallud topgan. Uning otasi kimyo muhandisi edi va oila juda koʻp koʻchib oʻtardi, ular Bahrayn, Dallas va Virginia shaharlarida yashadilar va 1995-yilda Hyustonga joylashdilar.

Martaba
-------

Amanda Evora konkida uchishni 6 yoshida boshlagan. Avvaliga, barcha bolalar singari, u yakka konkida uchish bilan shugʻullangan, ammo u hech qachon milliy chempionatga chiqa olmadi. U 2001-yilda birinchi hamkor Maykl Adler bilan hamkorlikni boshladi va Floridaga koʻchib oʻtdi.

Maykl Adler bilan Evora sezilarli muvaffaqiyatga erisha olmadi. Ular xalqaro darajaga chiqa olishmadi, faqat 2002-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi AQSh chempionatiga yoʻllanma oldi va u erda 8-oʻrinni egallashdi. Shundan soʻng juftlik ajralishdi.

Mark Ladvig bilan Amanda 2002-yildan buyon chempionatlarda birga qatnashishgan. Ular 2003-yilda Zagrebning Oltin Skatesini qoʻlga kiritdilar va 2007-yilda Nebelhorn kubogida uchinchi boʻldilar. 2010-yilga qadar milliy chempionatlarda ular muvaffaqiyatsizlikka uchragan, jahon chempionatlari uchun mamlakat terma jamoasiga kira olmadilar. 2010- yilda ular milliy kumush medallarni qoʻlga kiritdilar va AQSh terma jamoasini Vankuver Olimpiadasiga qoʻshilishdi.

2012-yil aprel oyida Evora nafaqaga chiqqanini eʼlon qildi.

Sport yutuqlari
---------------

### 2008-yildan keyingi natijalar

| Musobaqa | 2008—2009-yillar | 2009—2010-yillar | 2010—2011-yillar | 2011—2012-yillar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Qishki Olimpiya oʻyinlari |  | 11 |  |  |
| Jahon chempionatlari |  | 9 | 11 |  |
| Toʻrt qitʼa chempionati |  |  | 6 | 6 |
| AQSh chempionati | 4 | 2 | 2 | 3 |
| Trofey Erik Bompard |  |  |  | 4 |
| Xitoy kubogi | 4 | 7 | 5 | 4 |
| Rossiya kubogi |  |  | 3 |  |
| Skate America |  | 5 |  |  |
| Skate Kanada | 7 |  |  |  |

### 2008-yilgacha boʻlgan natijalar

| Musobaqa | 2002—2003-yillar | 2003—2004-yillar | 2004—2005-yillar | 2005—2006-yillar | 2006—2007-yillar | 2007—2008-yillar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Toʻrt qitʼa chempionati |  |  | 5 |  |  |  |
| AQSh chempionati | 12 | 10 | 5 | 7 | 4 | 5 |
| Skate America |  |  |  | 9 |  | 4 |
| Skate Kanada |  |  |  | 8 |  |  |
| Nebelhorn kubogi |  |  | 5 |  |  | 3 |
| Zagrebning Oltin Skate |  | 1 |  |  |  |  |
|

| Musobaqa | 2001-2002 |
| --- | --- |
| AQSh chempionati | 8J. |

* J = kichik daraja

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Sugar Land skater took long journey to games (ingl.)
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „2010 Olympians Evora, Ladwig end partnership (ingl.)". *U.S. Figure Skating*. Ice Network (4-may 2012-yil). Qaraldi: 16-sentabr 2022-yil.
9. ↑
**Bandung konferensiyasi** - Osiyo va Afrikadagi 29 mamlakatning Bandung shla 1955-yil 18 — 24-aprelda boʻlib oʻtgan konferensiyasi. Bandung konferensiyasi ga tashabbuskor davlatlar — Hindiston, Birma, Indoneziya, Pokiston va Seylon namoyandalari bilan birga Afgʻoniston, Kambodja, Xitoy Xalq Respublikasi, Misr, Efiopiya, Oltin Qirgʻoq, Eron, Iroq, Yaponiya, Iordaniya, Laos, Livan, Liberiya, Liviya, Nepal, Filippin, Saudiya Arabistoni, Sudan, Suriya, Tailand, Turkiya, Vyetnam Demokratik Respublikasi va Jan. Vyetnam, Yaman vakillari taklif etildi. Ularni umumiy masala — tinchlik va milliy mustaqillikka erishish masalasi birlashtirdi. Bandung konferensiyasi har bir xalq va millatning oʻzini idora qilish huquqiga amal qilgan holda, irqiy tengsizlik siyosatini qoraladi. Tinch-totuv yashashning besh tamoyili ("Pancha shila") asosida "Yalpi tinchlik va hamkorlikka koʻmaklashish toʻgʻrisidagi deklaratsiya"ni qabul qildi. Atom va termoyadro qurollarini tayyorlash va sinovdan oʻtkazishni taqiqdashga, xalqaro munosabatlarda nizoli masalalarni tinch yoʻl bilan hal etishga chaqirdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qazaqli degish (Signalnaya bashnya)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX-X asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qoʻngʻirot tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Kubla Ustyurt" posyolka fuqarolar yigʻini. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Railya Muhsinovna Muqimjonova** - (ruscha: Раиля Мухсиновна Мукимджанова) sharqshunos olima, tarix fanlari doktori.

Biografiya
----------

  
1927-yil 6-martda Buxoro shahrida tug'ilgan.
  
1944-1949-yillar mobaynida O'rta osiyo davlat universitetining sharq fakultetida tahsil olgan.
  
1952-1956-yillarda O'zbekiston KP markaziy komitetida yoshlar uyushmasining kotibi lavozimida ishlaydi.
  
1957-1958-yillarda Moskvada KPSS markaziy komiteti qoshidagi Ijtimoiy fanlar akademiyasida tahsil oladi.
  
1958-yildan umrining oxiriga qadar SSSR fanlar akademiyasida kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim va yetakchi ilmiy xodim lavozimlarida faoliyat ko'rsatadi.

Ilmiy faoliyati
---------------

  
1959-yilda *"Политика США в Пакистане (1947-1956 гг.)"* degan mavzuda nomzodlik desertatsiyasi yoqlaydi.
  
1986-yilda *"Пакистан и Ипериалистически государства (1947-1984 гг.)"* degan mavzuda doktorlik dessertatsiyasini yoqlaydi.
  
R.M.Muqimjonova Pokiston va Janubiy Osiyo mintaqasi tarixiga oid ko'pgina kollektiv monografiyalarning ma'lum boblarini yozib bergan.
  
Olima Muqimjonova Railya Muhsinovna Pokiston tarixiga oid 100 bosma taboqdan iborat ilmiy maqola va monografiyalar muallifi hisoblanadi.

Asarlari
--------

  
*Политика США в Пакистане (1947-1960 гг.)*. М. 1961.Google books oqali o'qish uchun
  
*Пакистан, Южная Азия и политики США (60-с - начало 70-х годов)* М. 1974. Google books oqali o'qish uchun
  
*Пакистан и империалистические державы (70-с - начало 80-х годов)* М. 1984.
  
*Пакистан на стыке двух регионов: отношение со странами Южной и Юго-западной Азии (конец 70-х - 80-с годы.)*.. М. 1992. (Работа депоривона в ИНИОН РАН.)

Manbalar
--------

1. ↑  Раиля Мухсиновна. С.Д.Милибанд. Биоблиографический словарь... М. 1975, с. 368.
2. ↑  O'zbekiston Sharqshunoslari, Malik Abdusamatov, bibliografik ocherk, Qomuslar bosh tahririyati, Toshkent - 1996, 115-116-betlar
**Karaja Burunov** (1898.2.8, Tajan viloyati — 1965.22.3, Ashxobod) — turkman yozuvchisi, dramaturg, tarjimon. Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1943). Zamonaviy turkman adabiyotining asoschilaridan biri. "Dakilma" (1927) pyesasida turkman xotinqizlarining ogʻir qismati koʻrsatiladi. "Paxta", "Vintlar" va "Kaymir Koʻr" (B. Omonov bilan hamkorlikda) dramalarida turkman xalqi hayotidagi yorqin voqealar oʻz ifodasini topgan. Ijtimoiymaishiy mavzuda yaratilgan "Tiryakkash" (1927), fuqarolar urushi voqealarini bayon qiluvchi "Choʻktirilgan 18 kishi" (1929) dostonlari bor. Uning librettosi asosida "Shohsanam va Gʻarib" (1943), "Kamina va Qozi" (1944) va boshqa opera va baletlar sahnalashtirilgan. Burunov jahon dramaturgiyasining eng yaxshi namunalari (Shekspir, Lope de Vega, Shiller, Molyer, Gogol asarlari)ni turkman tiliga tarjima qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Dengiz arslonlari** — qulokli tyulenlar oilasiga mansub 4 urugʻning umumiy nomi. Zalophus urugʻining faqat 1 turi — kaliforniya, yaʼni shim. D. a. (Z. californianus) bor. Tanasining uz. 200—250 sm, ogʻirligi 200—300 kg , tumshugʻi choʻziq, rangi qoramtir-kulrang; 3 kenja turga boʻlinadi. Jumladan Z.e californicus AQShning Tinch okeani sohillarida, Z.e wollebaecki Galapagos o.lari yaqinida, Z.e japonicus — Yaponiya D.a. Uzoq Sharkda tarqalgan. Oxirgi kenja tur Xalqaro Qizil ki-tobga kiritilgan (batamom qirilib ketgan boʻlishi mumkin). D.a. ning 3 urugʻi Jan. yarim sharda uchraydi. Avstraliya D.a. — N.cinera (Neophoca urugʻi) Avstraliya sohillarida, Yangi Zelandiya D. a. — Ph. hooked (3hocarctos urugʻi) Yangi Zelandiya sohillarida; jan. D. a. — O. byronia (Otaria urugʻi) Jan. Amerika va Antarktida sohillarida yashaydi. D.a.ning soni kam, sanoat ahamiyatiga ega emas.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Eron poytaxti Tehron shahrida soat 10:30da 7-iyun 2017-yili kuni terrkatlar roʻy berdi. Bu terroristik hujumlar Eron parlamenti va Imom Xumayniy maqabarsida sodir etildi. Hujumlar oqibatida 12 kishi halok boʻlishgan va 42 kishi jarohatlangan. Hujumlarni oʻz boyniga IShID oldi. Bu Erondagi 2010-yildan beri eng yirik terraktlarda biridir.

Voqealar
--------

### Parlament

7-iyun ertasi kuni toʻrtda notanish kishi ayollar qiyofasida parlament maʼmuriy binosiga kirgan. Hujumchilarda oʻzi bilan AK-47 avtomatlari boʻlgan. Ular qorovulni va yana nechtadir odamni otib oʻldirishgan. Terroristlardan biri oʻzini parlament ichida portlatgan.. Parlament binosi keyinchalik xafsizlik kuchlari tomonidan oʻrab olingan. Eron hukumati keyinchalik toʻtrda hujumchilarni oldirilgani haqida xabar qildi.

### Imom Xumayniy maqbarasi

Bir vaqtda parlamentga hujum boʻla yotgan kezda Imom Xumayniy maqbarasida hujumlar roʻy bergan. Bu yerda 1 kishi halok boʻlgan va 5 kishi jarohatlangan haqida xabar qilindi. Terrorislardan biri oʻzini portlatgan va yana bittasi tirik qoʻlga olingan. Eron hukumati xabar berishicha uchinchi hujum bartaraf qilingan.

Javobgar
--------

IShID bu hujumlarni oʻz boyniga oldi.

Hujumdan soʻng
--------------

Eron amaldorlari hujumdan soʻng oʻz taziyalarini bildirdi.

Koʻp mamlakatlardan taziya soʻzlarini bildirdi. Bular Afgʻoniston, Armaniston, Esroniya, Fransiya, Iroq, Irlandiya, Rossiya, Birlashgan Arab Amirliklari va boshqa mamlakatlar amaldorlari. Hamda Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev oʻz taziya soʻzlarini bildirdi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashida hujumlardan soʻng bir daqiqalik sukunat saqladilar.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑
17. ↑
18. ↑
19. ↑
**Rona** —Shveysariya va Fransiyadagi daryo. Uzunligi. 812 km, havzasining maydoni 98 ming km². Alp toglaridan boshlanib, Jeneva koʻli, Rona pasttekisligidan oqib oʻtib, Oʻrta dengizning Lion qoʻltigʻiga delta hosil qilib quyiladi. Asosiy irmoklari: Sona, Izer, Dyurans. Quyilish yeriga yaqin joyda suv sarfi 1780 m³/sek. bahor va yozda toʻlib oqadi. R.ning gidroenergetika, transport va irrigatsiya ahamiyati katta. R. va uning irmoqlarida GES kaskadlari qurilgan. Ena daryosi quyilish joyidan boshlab quyi qismida kema qatnaydi. Sona daryosi va kanallar orqali Reyn, Mozel, Marna, Sena, Luara daryolari bilan tutashgan. Sugʻorishda keng foydalaniladi. R. boʻyida Jeneva, Lion, Avinon, Arl sh.lari joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valentlik daryosi** (Cornish)  — Buyuk Britaniya, Cornwall shimolidagi qisqa daryo boʻlib, koʻplab kichik irmoqlari bor. Lesnewth yonidan yugurib oʻtib, Boscastle qishlogʻi portida dengizga kirishdan oldin vodiyni kesib oʻtadi. Uning irmoqlaridan biri Iordaniya boʻlib, uzunligi 2 kilometr (1.2 mi) B3263 yoʻl koʻprigi oldidan Boskasldagi Valency’ga qoʻshilishdan oldin.

 Valency manbai.
Valency vodiysi tik qirrali, pastki qismining yon tomonlari oʻrmonli. Vodiyni koʻp marta suv bosgan, eng jiddiyi 2004-yilgi Boskasl suv toshqini paytida kanal eroziyasi sodir boʻlgan. (2004-yil 16-avgust kuni tushdan keyin keng hududda 7 soat davom etgan kuchli yogʻingarchilik kuchli suv toshqini va strukturaning buzilishiga olib keldi.) Valency va Iordaniyaning suv havzalaridagi qishloq xoʻjaligidan foydalanish va tez drenajlash Boscastle suv toshqini darajasi bilan bogʻliq boʻlgan.

Etimologiyasi
-------------

Cornish Melinjyning korruptsiyasi sifatida tushuntirilgan, yaʼni Melin-Chy = Tegirmon uy va u oʻrta asrlarda mavjud boʻlgan tegirmondan kelib chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  Place-names in the Standard Written Form (SWF) Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-05-15). : **List of place-names agreed by the MAGA Signage Panel** Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-05-15).. Cornish Language Partnership.
2. ↑  BBC News May 2007 — Flood village bridge plan opposed
**Soʻroq belgisi** — gap oxirida qoʻllanadigan tinish belgilaridan (?). Bu belgi asosan mazmunidan soʻroq anglashilgan gaplar oxiriga qoʻyiladi va shoʻ gapning ifoda maqsadiga koʻra soʻroq ran ekanligini koʻrsatadi (Nega kelmading? Qoʻrqdingmi?). Bu belgi oʻzbek tiliga rus tilidan kirgan, 19-asr oxirlaridan. "Turkiston viloyatining gazeti" sahifalarida ayrim matnlarda qoʻllana boshlagan.

Soʻroq belgisi oʻzbek adabiy tilida quyidagicha qoʻllanadi: 1. Sof soʻroq gaplar (sodda yoki qoʻshma) oxiriga qoʻyiladi. Bunday gaplar tarkibida soʻroqni bildiruvchi leksik yoki fammatik vositalar: soʻroq olmoshlari va soʻroq yuklamalari ishtirok etishi (Shahardan qachon kelding? Kimni koʻrding? Sogʻligi yaxshimi? Botirchi?) yoki ishtirok etmasligi mumkin. Keyingi holatda soʻroq maʼnosi yozuvda soʻroq belgisi bilan, ogʻzaki nutqda ohang bilan ifodalanadi (Soat besh boʻldi. — Soat besh boʻldi?). 2. Taqrizlarda, iqtiboslarda biron soʻz yoki jumla noaniq boʻlsa, xato qoʻllansa, gumon va anglashilmovchilikni bildirsa, oʻsha soʻz yoki jumladan soʻng qavsga oʻragan holda qoʻyiladi. Baʼzan jumladagi xato juda qoʻpol boʻlsa, Soʻroq belgisi qoʻsha qoʻllanishi mumkin. 3. Soʻroq ran tipidagi sarlavhalardan keyin qoʻllanadi: Teatr yoshlarga nima berdi? Huquqiy meʼyorlarni bilasizmi? Ritorik soʻroq gaplar oxirida baʼzan Sb. baʼzan soʻroq va undov belgilari qoʻsha qoʻllanadi: Dunyoda onadan ulugʻ zot bormi?!

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Turtkoʻlotatepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Nurobod qishlogʻidan 2 km sharqqa. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Krakeb yoki **garagab** (arabcha: ), ingliz tilida ko'pincha **krakeb** sifatida uchraydi, bu katta temir kastanetga o'xshash musiqa asbobi bo'lib, asosan Gnava musiqasining ritmik jihati sifatida ishlatiladi.Gnava bugungi kunda Shimoliy Afrika xalqining madaniyati bir qismi bo'lib, Maghrebi tovush manzarasiga xosdir. **Qraqeb** so'zi ko'plik shaklidir (birlik **qarqab** bilan), etyomologiyasi noaniq, chunki bu so'z standart arab tilida bu ma'noda uchramaydi.

Madaniy ahamiyati
-----------------

Gnava musiqa asbobi- hozirgi Jazoir, Marokash, Liviya va Tunis yoki Buyuk Mag'ribda qul sifatida sotilgan Sahroi Kabirdan janubi-g'arbiy Afrika xalqlarining tarixini ifodalovchi ruhiy musiqa. "... o'z tarixi bilan bog'liq bo'lganlarga *krakeblarning* o'zi hos hikoyalari aytiladi - ular o'z odamlarini don qoplarida olib ketayotganda yerga urilgan ot tuyoqlarining ovozini va bundan tashqari ular uchun ishlatilgan kishanlarning tovushlarini anglatadi. O'z xalqini asir qilish uchun Bjndan tashqati ular, qullar ozod bo'lganlarida olib tashlagan kishanlarni ifodalaydilar. Gnava musiqachilarining Qarqobodda ijro etgan bir nechta o'ziga xos ritmlari (ko'pincha hajhuj yoki sintir bilan birga) bu erkinlikni anglatadi.

Tana
----

Krakeb katta temir kastanetlarga o'xshaydi.Chunki ular temir yoki po'latdan qo'lda yasalgan qo'lda ishlangan va qo'lda chalinadigan simbal asboblardir.Ular idiofonlar, ya'ni bu musiqa asbobibining ovozi asbob tanasining tebranishidan hozil bo'ladi. Tana to'rtta zindan (har ikki tomonda ikkitadan) ip bilan bog'langan. Ular bir qo'l bilan o'ynalganligi sababli, musiqachi odatda bir vaqtning o'zida o'ynash uchun har birida bittadan ipni ushlab turadi.

O'ynamoqda
----------

Gnava uslubida krakeb musiqalar orasida yopiq bo'lib qoladi.Shunda asbobning ovozi eng yoqimli ovoz bo'ladi. Tunisda ular tezda uriladi va orqaga tortiladi, shunda bu musiqa asbobining ovozi eng ko'zga ko'ringan tovush bo'ladi. Umuman olganda, Gnava ansamblida bitta sintir (guimbri) va 20 tagacha krakeb o'yinchisi bo'ladi. Kertis Blyuz ushbu o'yinlarning namunachisi hisoblanadi.Shuningdek, ushbu asbobning boshqa xalqlar madaniyatida ahamiyatini quyidagi videoda ko'rsatadi:

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2  „Morrocan Krakebs | Drum sequencer featuring percussion instruments from around the world". *www.rhythmsoftheearth.com*. 27-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-sentabr 2015-yil.
2. ↑  Hamel, Chouki El (2008-07-01). "Constructing a Diasporic Identity: Tracing the Origins of the Gnawa Spiritual Group in Morocco". *The Journal of African History* **49** (2): 241–260. doi:10.1017/S002185370800368X. ISSN 1469-5138.
3. ↑  „Moroccan Qraqeb, Musical Instruments from Morocco at Moroccan Caravan". *www.moroccancaravan.com*. Qaraldi: 26-sentabr 2015-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Amur (maʼnolari).

**Amur** (ruscha: *река́ Аму́р*) — Sharqiy Osiyodagi daryo, Shilka va Argun daryolari qoʻshilishidan hosil boʻladi. Amur limani va Saxalin qoʻltigʻi orqali Oxota dengiziga quyiladi. Uzunligi 2824 km, Argun irmogʻi boshidan esa 4440 km. Havzasining maydoni 1855 km². Amur yuqori oqimida baland togʻlar orasidan, oʻrta va quyi oqimida esa pasttekisliklardan oʻtadi. Amurga 10600 katta-kichik soy va 61400 ga yaqin koʻl qoʻshiladi. Amur asosan yozgi-kuzgi mus-son yomgʻirlaridan suv oladi. Yozgi mus-son yomgʻirlari davrida daryo toʻlib oqadi, baʼzan toshadi. Asosiy irmoqlari: Zeya, Bureya, Amgun (chapdan), Soʻngari, Ussuri (oʻngdan). Oʻrtacha suv sarfi Bogorodskoye qishlogʻida 10900 m³/sek (maksimali 40000 m³/sek, minimali 611 m³/sek). Amur noyabr boshidan may boshigacha muzlaydi. Eng katta suv toshqinlari 1897, 1928 va 1956-yillarda boʻlgan. Amur irmoqlari bilan Uzoq Sharkdagi eng katta transport magi-strali hisoblanadi. Amurda kema qatnaydi. Amurda 100 ga yaqin baliq turi bor, ulardan 20 turi endemik. Asosiy ovlanadigan baliq turlari: amur osyotri, beluga, tay-men, oq amur, sazan, laqqa baliq, olabugʻa va boshqa

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shamkor sulhi** — 1401-yil sentabrda Gruziya shohi George VII (talaffuzi: *Georgiy VII*) va Temuriylar saltanati hukmdori Amir Temur oʻrtasida tuzilgan, bir necha oylarga amal qilingan sulh.

Shamkor sulhining tuzilishiga Amir Temurning Gruziyaga qilgan yurishi sabab boʻlgan edi. 1401-yil oxirida Amir Temur yettinchi marotaba Gruziya podsholigiga bostirib kiradi. George VII ({talaffuzi: *Georgiy VII*) muzokaralar olib borishga majbur boʻladi va shu sababdan akasi Constantine I (talaffuzi: *Konstantin I*) ni Amir Temur huzuriga yuboradi. Amir Temur Usmonlilar davlatiga qarshi urushga tayyorgarlik koʻrayotgan va Gruziyadagi mavjud vaziyatni qatʼiy hamda aniq hal etish uchun urushdan qaytib kelgunicha muzokaralarni toʻxtamoqchi edi.

Shunday qilib, Amir Temur George VII bilan quyidagi shartlar asosida sulh tuzish muzokaralari olib borgan

Gruziya quyidagi:

* har yili oʻlpon toʻlash;
* Amir Temur qoʻshinini askarlar bilan toʻldirish va uning yurishlarida ishtirok etishini taʼminlash;
* Amir Temur qoʻshini tranzitiga ruxsat berish va Gruziya yoʻllarida harakatlanish erkinligini himoya qilish;
* Gruziyadagi musulmonlar uchun alohida imtiyozlar ajratish;
* musulmon hududlarida xristianlikni targʻib qilmaslik majburiyatlarni oladi.

Buning evaziga Amir Temur Gruziyaga tinchlik va daxlsizlikni vaʼda qiladi. Amir Temur bir necha marotaba Gruziyaga yurishlar qilgan boʻlsa-da, u hech qachon bu mamlakatni musulmon qila olmaydi va oxir-oqibat Gruziyani nasroniy davlati sifatida tan olishga majbur boʻlgan.

Amir Temur Gruziya elchilarini chiroyli liboslar va qimmatbaho sovgʻalar bilan taqdirlaydi. Shunga qaramay, Amir Temur baʼzi choralarini koʻrib qoʻyadi va kelishuvni buzadi: u Tortumdagi Gruziya garnizoniga hujum qilib, uning qal’asini vayron qiladi hamda bir nechta oʻljalarni qoʻlga kiritadi. Garchi Amir Temur Gruziya ustidan qatʼiy nazorat oʻrnata olmagan boʻlsa-da, mamlakat hech qachon tiklana olmaydigan zarbani oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Donald Rayfield*. Edge of Empires: A History of Georgia* (ingliz tilida). London: Reaktion Books, 2012 — 150 bet. ISBN 1780230303. .
2. ↑  Martin Sicker*. The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna* (ingliz tilida). Praeger, 2000 — 155 bet. .
3. ↑  Vladimir Minorsky*. *E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936**. "Tiflis", 1993 — 757 bet. ISBN 90-04-08265-4.
Xonaqoh masjidi — Qarshi shahrining shimoliy tomonida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Xalq orasida 
Xonaqoh nomi bilan mashxur bo'lgan bu masjid va uning atrofidagn obidalar X1X-XX asrlardagi uzbek me'morchiligining i`gi^od bilan boglits inshootlari jumlasiga kiradi.
Majmua masjid, darvozaxona, sagana (^abr), ^ovuz va minoradan iborat bulgan. Majmuaning 
asosiy binosi - masjid an`anaviy ms`moriy uslubda. uymakor ustunlar, bezakli gusinsgochlar 
va gishglardap bunyod qililgan. ^ozirgi kungacha sa^lanib ^olmagan majmuaning darvozaxonasi, ma^alliy keksalarning aytish 
icha, masjidning
SH imol (sh amol yu^ori) gom onila j oy lash gan. D a r v o zax o n a
chorgishtlardan tiklangan, uning kirish joyi gumbazli ^ilib
spilgan. Rarbdan SH a r ^ a ^aratib ^urilgan darvozaxonaning
kun ch i r sh (gnar^iy) gomonida sal burttirib, chorgishtlardan gerilgan iesh to^i bulgan, u o 
x i r i gacha tu ga l l a n m a g a n
gish tin b szakl ar - d an dan a bilan ziyna glan gan .21 M asj idning garbida uch tarafidan 
pintli devor bilan urab olingan ^adimiy sagana sa^lapgan. Saganadagi ^abrning boshiga 
^uyilgan marmar lav^adagi arabiy yozuvda kursatilishicha, bu srga tani^li olim, shayx 
Abduraxmon Na^sh bandiy
dafn li lgan .
**Chopiq**, chopiq qilish — agrotexnika tadbirlaridan biri, ekinning qator orasi va ildiz atrofini 8—12 sm chukurlikda yuza yumshatish bilan birgalikda oʻsimlik tupi atrofiga tuproq uyish; Chopiqning asosiy vazifasi — ekin qator oralaridagi begona oʻtlarni yoʻqotish, ildizning rivojlanishi uchun tuproqni yumshatib, qulay namlik va tuproq sharoitini yaratish. Chopiq natijasida pushta va egatlarda hosil boʻlgan ortiqcha namlik yoʻqolib, tuproqqa havo oʻtishi yaxshilanadi, tuproq yaxshi qiziydi, ildizlar yaxshi rivojlanadi, sugʻorilganda ildizlar suvdan yaxshi bahra oladi. Qulay muddatlarda oʻtkazilgan Chopiq dalani begona oʻtlardan tozalaydi. Chopiqdan oldin qoida tarzida ekinlar sugʻoriladi va 2—3 kundan keyin yer yetilishi bilan Chopiq oʻtkaziladi. Kechikib oʻtkazilgan Chopiqda esa tuproq qotib, sifatsiz ishlanadi, oʻsimlik ildizlari kesilib, tuplari yulinib ketadi, tuproq nami behuda sarflanadi. Makkajoʻxori, tarvuz, qovun, bodring, pomidor, baqiajon va boshqa ekinlar hosildorligini oshirishda Chopiqning ahamiyati katta, chunki bu oʻsimliklar Chopiqdan keyin yangi ildizlar chiqarib avj olib oʻsadi. Chopiqning samaradorligi, asosan, uni oʻtkazish muddati va sifatiga boglik.

Yana q.
-------

* Kultivatsiya

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Choqadambuloq temir koni** - Tojikiston Respublikasining Sugd viloyatidagi kon. Xoʻjand shahridan 20 km shimsharqda, Qoramozor togʻlarida joylashgan. Ruda qamrovchi metasomatitlar (skarnlar) amfibolitlanish, epidotlanish, xloritlanish, karbonatlanish, kvarslanish va boshqa oʻzgarishlarning koʻp qavatli namoyonlarini oʻzida aks ettiradi. Choqadambuloq temir konik. skarnmagnetitli sanoat tipiga mansub. Asosiy rudali minerallari: magnetit, pirit, galenit, sfalerit, xalkopirit, gematit va boshqa Parametrlari boʻyicha Choqadambuloq temir konik. kichik konlar tipiga mansub, ayrim joylarda temir tarkibi yuqori (30—50% dan koʻproq).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Basbusa** (misrcha: *بسبوسة* *basbūsa*) Misrda paydo boʻlgan shirin, sirop bilan namlangan irmik shirinligi. Semolina xamiri skovorodkada pishiriladi, keyin apelsin guli suvi, atirgul suvi yoki oddiy sirop bilan toʻyintiriladi va odatda olmos (lozenj) shakllarida yoki kvadrat shaklida kesiladi. Bu taom, shuningdek, sobiq Usmonli imperiyasida va odatda Yaqin Sharq oshxonalarida, yunon oshxonasida, Ozarbayjon oshxonasida, Efiopiya oshxonasida ham uchratish mumkin.

Nomlari
-------

 Yaqin Sharqdagi Basbousa, Bolqon, Shimoliy Afrika, Sharqiy Afrika bodom bilan toʻldirilgan
U Yaqin Sharq, Bolqon va Shimoliy Afrika oshxonalarida turli nomlar ostida uchraydi.

* Arabcha: *harīsa* (ezilgan degan maʼnoni anglatadi), *nammura*, *basbūsa*
* Ibroniycha: *basbūsa*
* arman: Շամալի *shamali*
* Yunoncha:rabani(*ravani*), rabani(*revani*), sáli(*samaliy*).
* alban: *revani*
* turkcha: *revani*
* Makedon va serb: (*ravanija*), ravanija
* bolgar: revane (*revane*)
* Somali: *basbuusa*

Basbousa -Yaqin Sharqdagi bu shirinlikning eng keng tarqalgan nomi, ammo mintaqaga qarab u boshqacha nomlanishi ham mumkin. Koʻpincha Levantda „hareesa" deb ataladi. Lekin eʼtibor berish kerakki, ,Shimoliy Afrikadagi „harissa" achchiq qizil sous hisoblanadi. Basbusa — Yaqin Sharqdagi koʻpgina shirinliklar novvoyxonalarida taklif qilinadigan mashhur desert va ayniqsa Ramazonda unga ehtiyoj koʻpayadi.

vegan basbousa without eggs or milk uncle lous kitchen **Vegan basbousa** (tuxum olma sousi bilan almashtirilgan)

Turlari
-------

**Pastusha** (baʼzan **pastūçha** sifatida) Basbousaning 2010-yillarda Quvaytda paydo boʻlgan variantidir. Basbousa singari, u shirin siropga namlangan irmikdan tayyorlanadi. U maydalangan pista va apelsin gulining suvi qoʻshilishi bilan tavsiflanadi.

**Basbousa bil ashta -** oʻrtasi ashta kremi bilan toʻldirilgan basbousaning Levant turi.

**Vegan Basbousa** -Basbusaning hozirgi vaqtda sut va tuxum oʻrniga, asosiy aralashmani bir-biriga bogʻlash uchun, olma sousidan foydalangan holda vegan shaklida ham mavjud turi.

*

Manbalar
--------

1. ↑  *The search for the perfect, aunthenic Egyptian-style basbousa*, 2022-11-13da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-12-03, „It originated in Egypt, but is also popular throughout the Middle East and the Mediterranean under different names and variations like: Nammoura, Harissa and Revani"
2. ↑  „Basbousa (Egyptian Semolina Cake)", *isacpittsburgh.org*
3. ↑  „Arabic Dessert". 8-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-yanvar 2015-yil.
4. ↑  Marks, Gil*. Encyclopedia of Jewish Food*. HMH, 17 November 2010. ISBN 978-0-544-18631-6.
5. ↑  *Abitbol.* „Syria: Basbousa" (en-US). *196 flavors* (25-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 4-oktabr 2020-yil.
6. ↑  „Aunt Zaneb's Semolina Cake Recipe" (en-US). *Easy Recipes* (9-oktabr 2021-yil). 28-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2022-yil.

**Keltirilgan asarlar**

* Davidson, Alan*. Oxford companion to food.*. [S.l.]: Oxford University Press, 2014. ISBN 978-0199677337.

Andoza:Cakes
**Yugay Man Den** (1906, Rossiya imperiyasi Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuri tumani, Razdolninskaya volosti Popova Gora qishlogʻi — 1980. 1. aprel, Qashqadaryo viloyati, Qarshi) — Nijne-Chirchiq tumanidagi „Yangi hayot" kolxozining brigadiri. Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

Biografiyasi
------------

1906 yilda Nikolsk-Ussuriysk tumani, Popova Gora qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1924 yilda Barabash qishlogʻidagi boshlangʻich maktabning toʻrtta sinfini tamomlagan. 1928 yilgacha u Posyetovskiy tumani, Bogataya Fanza qishlogʻida otasining shaxsiy xoʻjaligida ishlagan.

1928 yilda Qizil Armiya safiga chaqirildi. U Kanskdagi 26-oʻqchilar diviziyasining 71-Kareliya otishma polkida Qizil Armiya askari boʻlib xizmat qilgan. Komandirlik kursini tugatgandan soʻng — Nikolsk-Ussuriyskda kichik otryad boshligʻi, vzvod komandirining yordamchisi. 1931 yildan — Vladivostokdagi 1-chita polkining brigadiri. Keyingi yillarda: Grodekovskiy tumanida joylashgan 1-Barano-Orenburg polkining vzvod komandiri (1933-1936), Grodekovskiy tumani, Boguslavka qishlogʻida joylashgan 59-tank polkining 2-darajali kvartalmaster texnik (1936-193).

1937 yilda Oʻzbekiston SSR Samarqand viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi. 1937 yildan Samarqand „Kuyash" artelining qolipchisi. 1940 yildan Nijne-Chirchiq viloyatidagi „Novaya jizn" kolxozida dala chorvachilik brigadasi brigadasi.

1949 yilda Yugay Man Den boshchiligidagi brigada 40 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 97,7 sentnerdan yashil kenaf poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 18-sentabrdagi Farmoni bilan „Kolxoʻja majburiy yetkazib berish va sugʻoriladigan yerlarda yashil kenaf poyasidan yuqori hosil olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining barcha turlari boʻyicha kontrakt tuzish, 1949-yilda MTS ishiga naturada haq toʻlash va 1950-yil bahorgi ekish uchun toʻliq talab miqdorida barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlash" va Lenin ordeni bilan taqdirlash. „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali.

1951-1952, 1954-1957 yillarda Nijne-Chirchiq viloyatidagi Molotov nomidagi kolxozda brigadir, dala ekinlari boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan. 1952-1954 yillarda Nijne-Chirchiq viloyati Molotovskiy qishloq kengashi raisi.

Keyingi yillarda: Nijne-Chirchiq viloyati „Kommunizm yoʻli" kolxozining brigadiri (1957-1960), Nijne-Chirchiq viloyati „Kommunizm" kolxozining brigadiri (1960-1962), oddiy kolxozchi. Qizil-Oʻrda viloyati Chiyliy tumani „Gigant" kolxozi (1963), Qizil-Oʻrda viloyati Kazalin tumani XXII partiya qurultoyi nomidagi sovxoz sholichilik brigadasi brigadasi (1963). −1964-yil), boʻlim mudiri (1964-1965), Surxadaryo viloyati Termiz tumani „Rassvet" jamoa xoʻjaligida oddiy kolxozchi-dalachi (1965-1967).

Ittifoqchi ahamiyatga ega shaxsiy nafaqaxoʻr. Umrining soʻnggi yillarini Qarshi shahrida yashagan. 1980 yil aprel oyida vafot etdi.
**Borsakelmas qoʻriqxonasi** (qozoqcha: *Барсакелме́с мемлекетті́к табиғи́ қорығы́*) — Orol dengizining Borsakelmas o.dagi qoʻriqxona. Qozogʻiston Respublikasi Qiziloʻrda viloyatida. 1939 yilda tashkil etilgan. Maydoni 20 ming ga. Saksovulzorlar va yulgʻunzorlar bor. Orolda saygʻoq, jayran kadimdan yashab kelgan, lekin koʻplab ovlanishi natijasida qirilib ketgan. 1939—50 yillarda Borsakelmas qoʻriqxonasi ga Betpakdala va Sarisuv atroflaridan erkak va urgʻochi saygʻoqlar, 1950 yilda Qoraqalpogʻistondan jayranlar, 1953-yilda Bodxiz qoʻriqxonasi (Turkmaniston) dan qulonlar keltirilgan. Hayvonlar orol sharoitiga moslashib, koʻpayib bormoqda. Borsakelmas qoʻriqxonasi tashkil etilgandan boshlab, saygʻoq, jayran, qulon, qirgʻovul va b.ning ekologik sharoitlarini oʻrganish va ularni koʻpaytirish sohasida tadqiqotlar olib boriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |