Kaʼba eshigi uchun Sitora, milodiy 1606-yil, Haj va ziyorat sanʼati haqida Xalili toʻplami
***Sitora*** (*sitara* yoki *sitarah;* arabcha:  [si.taː.ra]) - islom diniga oid muqaddas joylarda bezak sifatida ishlatiladigan parda. Sitora Ka'baning mato qoplamasi bo'lgan *kisvaning* bir qismini tashkil qiladi. Madinadagi Al-Masjid an-Nabaviy masjididagi payg'ambar maqbarasini ham yana bir sitora bezab turadi. Ushbu matolarda Qur'on oyatlari va boshqa muhim matnlarning naqshli yozuvlari mavjud. Sitoralar XVI asrdan boshlab har yili Makkaga yuborilgan to'qimachilik mahsulotlarining bir qismi sifatida yaratilgan. An'anaga ko'ra, to'qimachilik namunalari muqaddas joylar uchun mas'ul hukmdorlar tomonidan taqdim etiladi. Ularga misol qilib Mamluklar davlati sultonlari, Usmonli imperiyasining sultonlarini va hozirda Saudiya Arabistoni hukmdorlarini keltirishimiz mumkin. Sitoralarning tuzilishi va ko'rinishi ham diniy e’tiqod, ham ularni yaratilishiga buyruq bergan hukmdorlarning boyligini ko'rsatib turadi.

Islomiy muqaddas joylardagi to'qimachilik buyumlari
---------------------------------------------------

Eng qadimgi sitora Misrda 1544-yilda Sulaymon I hukmronligi davrida yaratilgan. Sulaymon o'nta qishloq qurilishi uchun sarflanadigan mablag'ni Ka'ba va payg'ambar masjidiga o'rnatiladigan to'qimachilik buyumlarini yaratish uchun ajratgan. To'qimachilik buyumlarini almashtirish Ikki muqaddas masjid xodimining imtiyozlaridan biri bo'lib, bu unvon Mamluk, Usmonli va Saudiya Arabistoni hukmdorlari tomonidan joriy etilgan.

 Kaʼbaning ichki eshigi uchun hijriy 1311-yilda Qohirada yaratilgan Sitora (milodiy 1893–1894) 
Ka'ba uchun sitoralar 1927-yilgacha qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud Makkada ustaxona tashkil etguniga qadar Qohiradagi *Dar al-Kisvadagi* maxsus ustaxonada har yili ishlab chiqarilgan to'qimachilik to'plamining bir qismi bo'lgan. XX asr boshlarida Qohira ustaxonasida yuzdan ortiq rassom va toʻqimachilik ishchilari yaratilgan. Yaratilgan to'qimachilik mahsulotlarini Qohiradan Makkaga tashish ishlari maxsus tanlangan musulmon oilasiga zimmasiga yuklangan va ular uchun bu katta sharaf bo'lgan.

Buyuk masjidning to'qimachilik buyumlari
----------------------------------------

 Payg'ambar masjidi uchun 1718-yilda sitora, Istanbulda qilingan,

Manbalar
--------

1. ↑  Ipek, Selin (Summer 2011). "Dressing the Prophet: Textiles from the Haramayn". *Hali* **168**: 49–51. ISSN 0142-0798.
2. ↑  „Sitarah made for the Mosque of the Prophet in Medina" (en). *Yousef Jameel Centre for Islamic and Asian Art*.  Ashmolean Museum, University of Oxford. Qaraldi: 15-yanvar 2021-yil.
3. 1 2  Porter, Venetia „Textiles of Mecca and Medina",*. Hajj : journey to the heart of Islam* Porter:. Cambridge, Mass.: The British Museum, 2012 — 257–265 bet. ISBN 978-0-674-06218-4. OCLC 709670348.
4. 1 2  Nassar, Nahla „Dar al-Kiswa al-Sharifa: Administration and Production",*. The Hajj : collected essays* Porter:. London: The British Museum, 2013 — 176–178 bet. ISBN 978-0-86159-193-0. OCLC 857109543.
5. ↑  Kern, Karen M.; Rosenfield, Yael; Carò, Federico; Shibayama, Nobuko (December 2017). "The Sacred and the Modern: The History, Conservation, and Science of the Madina Sitara" (en). *Metropolitan Museum Journal* **52**: 72–93. doi:10.1086/696548. ISSN 0077-8958. .
6. 1 2  Vincent-Barwood, Aileen (September–October 1985). "A Gift from the Kingdom". *Saudi Aramco World* **36** (5).. Qaraldi: 2021-01-15. Sitora (toʻqimachilik)]]