recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Berlin-Marzan** **konslageri** (nemischa:) — Berlinning Marzan chekkasida qurilgan fashistlarning konslageri. (hozirgi Marzahn-Hellersdorf tumani) siganlarni hibs qilish uchun qurilgan.

XI yozgi Olimpiya oʻyinlariga tayyorgarlik doirasida Germaniya politsiyasi va ijtimoiy himoya xizmatlari sinti va sigan ozchiliklari vakillarini yigʻishni boshladilar. Berlin va uning atrofida 800 ga yaqin siganlar hibsga olingan. 1936-yil 16-iyulda ular shaharning sharqiy chekkasida joylashgan maxsus lagerda politsiya nazoratiga olingan. Bu lager kanalizatsiya va qabriston yaqinida joylashgan edi.

Natsistlar Berlin-Marzan deb atagan konslagerni Olimpiya oʻyinlari davomida shaharni tilanchilar va choʻntak bezorilardan tozalash bahonasida yaratilgan. Biroq, u tugallangach, hibsga olishlar toʻxtamadi va lager hududi tikanli simlar bilan oʻraldi. Mahbuslar majburiy mehnat va antropologik oʻlchovlarga jalb etila boshlandi. Lagerda gigienik meʼyorlarga rioya qilinmagan, bu siganlarning ommaviy yuqumli kasalliklariga olib kelgan. Shunday qilib, 1938 yil mart oyida 170 ta infektsiya holati qayd etilgan.

Lagerni tugatilganligining aniq sanasini aniqlash qiyin. 1943-yil mart oyida siganlarni Osvensimga katta surgun qilish amalga oshirildi. Shundan soʻng Berlin-Marzanda 20 ga yaqin mahbus qoldi. Ularning oxirgisi Agnes Shtaynbax byurokratik kechikishlar tufayli faqat 1949-yil 13-yanvarda lagerni tark etdi. Hammasi boʻlib Berlin-Marzan orqali kamida 1500 Sinti va sigan oʻtgan. Bu siganlar uchun eng katta konslager edi.

2011-yil dekabr oyida Germaniya Sinti va Roma Berlin-Brandenburg davlat uyushmasi tashabbusi bilan sobiq majburiy lager o‘rnida xotira va ma’lumot maskani ochildi. O'nta e'lon taxtasida Marzahn majburiy lagerining tarixi va u yerda internirlangan odamlarning taqdiri haqida ma'lumotlar mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Sinti & Roma : victims of the Nazi era, 1933-19 [i.e. 1945.]*, Sinti and Roma, victims of the Nazi era, 1933-19 [i.e. 1945]. U.S. Holocaust Memorial Museum, 1995.
2. ↑  „Persecution of Roma (Gypsies) in Prewar Germany, 1933-1939".  United States Holocaust Memorial Museum (2008-yil 20-may). Qaraldi: 2008-yil 8-iyul.
3. ↑  Friedlaender, Saul*. Nazi Germany and the Jews*. New York: HarperCollins, 1997.  (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan) Friedlaender puts the date of the initial arrests at May 1936, not July
4. 1 2  Plenkov O. Yu. Tretiy reyx. Sotsializm Gitlera. S. 293. — SPb.: „Neva", 2004.

Havolalar
---------

* Sinti va Roma uchun Marzandagi kontslager.(olm.) ) — Antifa Bundnis Marzan-Hellersdorf.
* Urushdan oldingi Germaniyada loʻlilarni taʼqib qilish, 1933-1939 yillar. Arxivnaya kopiya(ingl.) ) — Xolokost entsiklopediyasi. Xolokost memorial muzeyi (AQSh) .
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Jiyda (maʼnolari).

**Jiyda** (*Elaeagnus* L.) — jiydadoshlar oilasiga mansub daraxt yoki buta. Janubiy Yevropa, Markaziy va Sharqiy Osiyo, Shimoliy Amerikada oʻsadigan 40 ga yaqin turi bor. Oʻrta Osiyo, xususan, Oʻzbekistonda Janubining qargʻajiyda. (*E. angustifolia*; yovvoyi holda oʻsadi), sharq jiydasi (*E. orientalis*), tikanakli J. (*E. pungens*), kumushsimon J. (*E. argentea*), non J. (*E. edulis*) turlari oʻsadi. Sharq Jiydasining bargi oddiy, ensiz, kumushrang. Daraxti 8–10 m, shoxlari siyrak, tikanli yoki tikansiz. Guli ikki jinsli, sariq, serasal, xushboʻy, efir moyli. Mevasi sargʻish, magʻizsiz danakli, eti 31,2—88,7%, unsimon, xushxoʻr. Tarkibida 46—65% qand, 10% oqsil, 1,3% kislota, 200 mg% S vitamini mavjud. Jiydaning ning mevasi yangiligida yoki quritib isteʼmol etiladi. Mevasidan spirt va kuchsiz alkogolli ichimliklar tayyorlanadi. Tabobatda oshqozon-ichak kasalliklarini davolashda ishlatiladi. Yogʻochidan turli xil buyumlar yasaladi, parfyumeriya sanoatida, gulidan efir moy olinadi.

Jiyda qurgʻoqchilikka chidamli, yer osti suvlari yuza va shoʻr tuproqlarda ham oʻsaveradi. Danagidan, ildiz bachkisidan va qalamchasidan koʻpayadi. Koʻchati oʻtkazilgach, 3—5- yili hosilga kiradi. May—iyun oyida gullaydi, mevasi sentabr, oktabr oylarida pishadi. Bir tupi 50 kg gacha hosil beradi.Jiyda60—80-yil yashaydi. Non jiyda mevali daraxt sifatida ekiladi, oʻrta boʻyli daraxt. Sernam yerlarda yaxshi oʻsadi. Serhosil. Mevasi yirik, mazali, qizgʻish-qoʻngʻir rangli. Oʻzbekiston oʻrmonchilik ilmiy tadqiqot institutida uning 20 ga yaqin navi taʼriflangan (Qizil Jiyda , Raʼno, Urganch, Xurmoy, Toshkent deserti, Choʻli qandak, Kizil qandak va b.). Hozirgi davrga kelib sanoat ahamiyatini yoʻqotdi. Oʻzbekiston,Tojikiston va koʻpgina mamlakatlarda ayrim tomorqa bogʻlarida havaskorlar ekadi. Koʻproq yoʻl yoqalari, kanal boʻylari, dala-ihota oʻrmon mintaqalari, tashlandiq yerlarga ekiladi. Tuproqni azot bilan boyitadi.

Azimov E.Non jiyda.T.1967.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Reparatsiya (maʼnolari).

**Reparatsiya** (genetikada) – fizikkimyoviy omillar taʼsirida zararlangan DNK molekulasi tabiiy (nativ) strukturasining oʻz-oʻzidan qayta tiklanishi. Reparatsiya barcha organizmlar hujayrasi uchun xos boʻlib, hujayraning maxsus fermentlari ishtirokida amalga oshiriladi. Reparatsiya ultrabinafsha va ionlovchi nurlar taʼsirida zararlangan bakteriyaning DNK molekulalarida yaxshi oʻrganilgan. Reparatsiyaning 3 xil asosiy mexanizmi: fotoreparatsiya (fotoreaktivatsiya), ekssizion reparatsiya va postreplikativ reporatsiya aniqlangan. Fotoreparatsiya ultrabinafsha nurlar taʼsirida DNK molekulasida hosil boʻladigan siklobutan dezoksiribopirimidin – fotoliaza fermenti yordamida parchalanishidan iborat. Ekssizion reparatsiya – DNKning zararlangan joyini aniqlash, uni kesib tashlash va matritsa asosida kesilgan joyni qayta sintez qilib, DNK zanjirining izchilligini tiklash. Postreplikativ reparatsiya replikatsiyagacha DNKda paydo boʻlgan, lekin ekssizion replikatsiyada barcha jarohatlangan joylarni tiklash imkoniyati boʻlmagan takdirda ishga tushadi. Bunday hollarda jarohatlangan molekulalarning yangilanishi bir zanjirli kemtik (nuqsonli) molekulalarning paydo boʻlishiga olib keladi; nativ (tabiiy) strukturani tiklash esa rekombinatsiya orqali amalga oshiriladi.

Reparatsiya jarayonining fermentlari reduplikatsiya, rekombinatsiya va mutatsion jarayonlar reaksiyalarini kataliz qilishda ham ishtirok etadi. Mutatsion jarayonda hujayrada xatolikka yoʻl qoʻyishga moyil boʻlgan induksion reparatsiyaning oʻziga xos tipi ishga tushadi. Natijada DNK ning tabiiy strukturasi tiklanadi, ammo undagi genetik axborotda xatoliklar paydo boʻladi. Reparatsiyaga toʻsqinlik qiluvchi mutatsiyalar koʻpincha mutatsion jarayonning tezligini oshirishi yoki kamaytirishi mumkin. Bir qator irsiy kasalliklar (pigmentli kseroderma, ataksiya – teleangiektaziya, progeriya) reparatsiyasi sistemasi nuqsonlari bilan bogʻliq. reparatsiyada nuqsonlarga ega boʻlgan va jarohatlovchi omillarga nisbatan juda sezgir bakteriya va zamburugʻ shtammlaridan genetik toksikologiyada indikatorlar sifatida foydalaniladi. Radiobiologiyada reparatsiya tushunchasi ultrabinafsha va ionlovchi nurlardan zarar koʻrgan biologik obʼyektlarning qayta tiklanishidan iborat. Koʻp hujayrali organizmlarda reparatsiya nurlanishidan zararlangan organ va toʻqimalarning regeneratsiyasi shaklida namoyon boʻladi.

Abdukarim Zikiryoyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sima Szyanru** (xitoycha 司馬相如,司马相如 , pinyin Sīmǎ Xiāngrú miloddan avvalgi 179 - miloddan avvalgi 117) — Xitoy davlat arbobi va Xan imperiyasi shoiri.

U qashshoq aristokratlar oilasidan chiqqan. Miloddan avvalgi 179 yilda tug'ilgan Chengdu shahrida. Yaxshi ta'lim olgan. Simaning otasi halok bo'lgandan so'ng, Syanchju bir qancha vaqt knyaz Lyan homiyligida edi. Uyga qaytgach, u bir muncha vaqt o'z ona joylarini jonlantirishga harakat qildi. Muvaffaqiyatsizligidan so'ng, u Linqin shahriga ko'chib o'tdi va mahalliy boyning qizi Chjuo Venjunni vasvasaga soldi va u Simaga 100 ta qul va 1 million tangadan iborat katta sovg'a berishga majbur bo'ldi. Tez orada Sima Xiangru poytaxt Chang'anga ko'chib o'tdi va u yerda imperator saroyidan taklif oldi. Miloddan avvalgi 138 yildan 127 yilgacha imperator Vudining eng yaqin odami edi.

Ijodi
-----

U tiaoqin janrining kashfiyotchisi - guqin jo'rligida she'r ijro etish, zither turi. Bu xuddi ispan serenadasiga o'xshaydi. U fu janrida she’rlar yozgan. Xanshu 29 fu muallifi ekanligini ta'kidlaydi. Ammo 21-asrning boshlarida unga ushbu janrdagi oltita to'liq asar va bitta parcha tegishli edi. Eng mashhur [manba ko'rsatilmagan 851 kun] "Keng darvozalar haqida ode", boshqa nomi "Uzoq darvozalar qayerda" (Xitoy mashqi língìnì). Fu janridagi klassik asarga aylandi [manba 851 kun ko'rsatilmagan]. Biroq, uning haqiqiyligi shubhali [2]. Sima Szyanru fu janrida imperator ovlari avj olgan goʻzal Xitoy landshaftlari tasvirlangan "Zi-xsuye haqida sheʼr" yirik asarini yaratdi[3]. Uning bosh qahramoni Zi-xuning ismi uy nomiga aylandi va ertak, fantastika, g'ayrioddiy narsani anglatadi va boshqa qahramonning nomi (Vu-yu) bilan birga xitoy tiliga chengyu shaklida kirdi. (Xitoycha mashq chàngāngāngì, pinyin zǐ xū wū yǒu, pall. zi xu wu yu) xuddi shu ma'noda.

Adabiyotlar
-----------

•Yves Hervouet: Un Poète de cour sous les Han: Sseu-ma Siang-jou, Bibliothèque de l’Institut des Hautes Études Chinoises, Paris, 1964
•Timothy Wai Keung Chan: Sima Xiangru. W: Berkshire Encyclopedia of China. Great Barrington, Massachusetts: Berkshire Publishing Group, 2009, s. 1983-4. ISBN 978-0-9770159-4-8
**Benzoy aldegid** (benzaldegid), S6N5SNO — organik birikma, aromatik aldegidlarning dastlabki vakili. achchiq bolom gʻidi keladigan rangsiz moysimon suyuqlik; tabiatda achchiq bodom va shaftoli magʻzida amigdalin dsb ataluvchi glikozid holida uchraydi. Mol.m. 106,12; zichligi 1048 kg/m3. Qaynash temperaturasi 179°; suvda oz (0,3%) eriydi, spirt, benzol va dietilefirda yaxshi eriydi. Benzil xlorid, fenol va boshqa bilan azeotrop aralashmalar hosil qiladi. Uzoq saqlansa sargʻayadi. Havoda juda tez oksidlanib, benzoy kislota hosil qiladi. Aldegidlarga xoye hamma reaksiyalarga kirishadi. Fenol yoki aromatik aminlar bilan kondensatlanib, trifenilmetan hosilalarini beradi. Ishqor qoʻshib qizdirilsa, benzil spirt va benzoy kislota aralashmasi, KCN ishtirokida kondensatsiyalansa, benzoin hosil boʻladi. Benzoy aldegid nitrolanish, xlorlanish, sulfatlanish reaksiyalariga kirishib, asosan, lizomer birikmalar hosil qiladi. Toluolni katalizatorlar taʼsirida oksidlash yoʻli bilan olinadi Atirupa ishlab chiqarishda xushboʻy modda, oziq-ovqat essensiyalarining komponenti sifatida hamda turli organik moddalar (xushboʻy birikmalar, benzoin, boʻyoqlar)ni sintez qilishda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Boshqa nomlar uchun qarang: the American mathematician and computer scientist   George Springer (mathematician).
**Jorj Chelston Springer III** (1989-yil 19-sentyabrda tug'ilgan) - Beysbol Oliy Ligasining (MLB) Toronto Blue Jays jamoasi uchun amerikalik professional beysbol himoyachisi.U 2014-yildan 2020-yilgacha "Xyuston Astros "da o'ynagan.

Astros Springerni 2011-yilgi MLB loyihasining birinchi bosqichida (umumiy 11-o'rin) tanladi.MLBdagi debyutini 2014 -yilda Astros uchun qilgan.Springer asosan o'ng maydonda o'ynadi va markaziy maydonda ham ancha vaqt o'tkazdi.Nyu-Britaniya, Konnektikut shtatida tug'ilgan Springer Puerto-Rikolik va Panamadan .

Springer Konnektikut universitetida kollej beysbolini o'ynadi,u yerda u Katta Sharq konferentsiyasida yilning eng yaxshi beysbol o'yinchisi va Amerikaning birinchi jamoasi deb topildi.2017 yilda Springer MLB All-Star, Silver Slugger mukofoti sovrindori va Jahon seriyasi chempioniga aylandi.U,shuningdek,2017-yilgi Jahon seriyasining eng qimmat o'yinchisi (MVP) deb topilib, beshta uy yugurishda rekord o'rnatdi ( Reji Jekson va Cheyz Utli mos ravishda 1977 va 2009-yillarda bu muvaffaqiyatga erishdi),chunki Astros Los-Anjeles Dodgersni yetti marta mag'lub etdi.o'yinlar.U 2018, 2019 va 2022-yillarda yana All-Star bo'lgan.

Havolalar
---------

Andoza:BaseballstatsAndoza:Toronto Blue Jays roster navbox
**Iqtisodiyot vazirligi (O'zbekiston)**
---------------------------------------

**Iqtisodiyot vazirligi**-O'zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish va boshqaruvni nazorat qiluvchi, mamlakatdagi vazirliklarning boshqa idoralari bilan hamkorlik qiluvchi davlat organi. Vazirlik ko'plab funktsiyalarga ega, shu jumladan barqaror makroiqtisodiyotni nazorat qilish va rivojlantirish, bozorni rivojlantirish, iqtisodiy stsenariylarni ishlab chiqish va iqtisodiy demografiyani kuzatib borish. Iqtisodiyot vazirligi o'ziga Yuklangan vazifalarni mamlakatni ijtimoiy - iqtisodiy rivojlantirishning qisqa va o'rta muddatli prognozlarini ishlab chiqish va bajarilishini ta'minlash hamda O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining umumiy iqtisodiy kompleksiga kiritilgan vazirlik va idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish orqali amalga oshiradi.

**Vazir:**

* Botir Xoʻjayev

**Shakllangan:**

* Yanvar 22, 2002

**Bosh qarorgoh:**

* 45a O'zbekiston prospekti, Toshkent, O'zbekiston

### Koʻrsatkichlar

Mamlakatning yalpi ichki mahsuloti (YaIM) uning iqtisodiyoti hajmining oʻlchovidir, aniqrogʻi, ishlab chiqarilgan barcha yakuniy mahsulot va xizmatlarning bozor qiymatining pul koʻrsatkichidir. Mamlakatning eng anʼanaviy iqtisodiy tahlili asosan YaIM va aholi jon boshiga YaIM kabi iqtisodiy koʻrsatkichlarga tayanadi. Koʻpincha foydali boʻlsa-da, YaIM faqat pul almashtiriladigan iqtisodiy faoliyatni oʻz ichiga oladi. 

Hozirgi zamonda moliya sektorining ahamiyati ortib borayotganligi sababli *real iqtisodiyot* atamasi tahlilchilar hamda siyosatchilar tomonidan iqtisodiyotning amaldagi bilan bogʻliq qismini bildirish uchun qoʻllaniladi. tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarish, goʻyoki *qogʻoz iqtisodiyoti* bilan farqli oʻlaroq, yoki iqtisodiyotning moliyaviy tomoni, moliyaviy bozorlarda sotib olish va sotish bilan bogʻliq. Muqobil va uzoq muddatli atamalar iqtisodiyotning real qiymatlarda (inflyatsiyaga moslashtirilgan), masalan, real YaIM yoki nominal qiymatlarda (inflyatsiyaga moslashtirilmagan) ifodalangan koʻrsatkichlarini ajratib turadi.

1. ↑  „Vazirlik yangiliklari" (2024-yil 30-mart). Qaraldi: 2024-yil 1-aprel.
Le Corbusier (1964)
**Le Korbyuzye** (Le Corbusier — taxallusi, ismi Sharl Eduar Jannere, Jeanneret (1887.6.10, La ShodeFon, Shveysariya — 1965.27.8, Rokbryun — Kap-Marten, Var) — fransuz meʼmori, sanʼat va meʼmorlik nazariyotchisi, rassom, dizayner. Meʼmorlikdagi naturalizm va ratsionalizm oqimi asoschilaridan. 1918-yil purizm nazariyasini ishlab chiqqan. Shaharsozlikda oʻziga xos uslubda "Nurafshon shahar" gʻoyasi (1930) va "modulor" tizimi (1942—48)ni yaratgan. Le. K. loyihalari asosida jahonning koʻpgina mamlakatlari (Fransiya, Yaponiya, Rossiya, Hindiston va boshqalar)da turli binolar qurilgan. Meʼmorlikka oid 30 dan ortiq kitob muallifi. BMT binosi (1946— 47, Nyu-York), Toʻqimachilar saroyi va shahar muzeyi (1954—56, Axmadobod), Chandigarx shahri (Hindiston) bosh loyihasini va undagi binolar (1956— 57)ni yaratdi.

Binolarni tekis tom bilan qoplash, oynalarini ingichka (lentasimon) qilib oʻrnatish, binoning pastki qavatida ochiq tayanchlardan foydalanish, erkin loyiha qoʻllash (Marselodagi turar joylar, 1947—52) Le K. yaratgan loyihalaridan boʻlib, binoning plastik jihatdan muhit erkinligi va egiluvchanligiga intildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kulgi kuni** yoki **Hazil kuni** — aprel oyining birinchi kuni. Koʻp mamlakatlarda shu kuni odamlarni hazil qilib aldash udumga aylangan. AQShda hazil qurboni „aprel ahmogʻi" („April fool") deb ataladi.

Hazil kuni udumi qayerda boshlanganini hech kim bilmaydi. Baʼzi tarixchilar bu odat Fransiyada boshlangan boʻlishi mumkin deb ishonadi. U yerda eski yangi yil bayrami 25-martdan 1-aprelgacha nishonlangan va odamlarning sovgʻa almashishi bilan yakunlangan. 1560-yillarning oʻrtalarida Qirol Charles IX yangi yilni 1-yanvarga surgan. Yangi yilni shundan keyin ham aprelda nishonlaganlar „aprel baliqlari" deb atalgan va ularga hazil bilan masxaralab sovgʻalar yuborilgan. 

Hazil kuni yana qadimiy Rim bahor festivali Hilariaga bogʻliq boʻlishi mumkin. Bu bayram Attis xudosining qayta tirilishini nishonlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  "April Fools' Day,". *World Book Encyclopedia*. Chicago: World Book Encyclopedia. 2010.

Havolalar
---------

* Hazillar muzeyi: Eng yaxshi yuzta kulgi kuni hazili (ingl.)
* Kulgi kuni hazillariga bagʻishlangan saytlar roʻyxati (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Kulgi kuni*** haqida turkum mavjud |
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Учёные по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи об учёных без портретов
**Foma Trofimovich Tixorskiy** (1713-1814) - shifokor.

Kazak Pereyaslavskiy polkining o'g'li Domantovskiy yuzlab, u avval Kiev akademiyasida, keyin Sankt-Peterburgda o'qigan. kasalxona. 1761-yilda u chet elga Leyden universitetiga yuborildi, u erda 1765 -tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Rossiyaga qaytib kelgach, u ikkala Sankt-Peterburgda ham dars berdi. shifoxonalar, rus tilida tibbiyot masalasi va 1767-yildan beri tibbiy amaliyot. 1770-yildan u katta shifokor, 1775-yildan esa Admiralty kasalxonasining katta shifokori bo'lib xizmat qildi. 1776-yilda u Sankt-Peterburg umumiy kasalxonasiga katta shifokor sifatida ko'chirilib, tibbiy amaliyotdan dars berishni davom ettirdi. Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, u farmakologiyadan ham dars bergan. 1779-yildan 1799-yilgacha tibbiy kengash a'zosi edi  .

1796 yilda - Davlat maslahatchisi 15.10.1798 dan Sankt-Peterburg Fanlar akademiyasining faxriy a'zosi hisoblanadi, shuningdek Tibbiyot va jarrohlik akademiyasining a'zosi.1799-yilda Rossiya imperiyasining zodagonlari darajasiga ko'tarilgan.

Eslatmalar.
-----------

1. ↑  РБСП
2. ↑  Герб Тихорского внесён в „Часть 9 Общего гербовника дворянских родов Всероссийской империи, стр. 142". Qaraldi: 2014-yil 31-oktyabr.

Adabiyot.
---------

* Тихорский, Фома Трофимович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Русский биографический словарь: В 25 т. / под наблюдением А. А. Половцова. 1896—1918.
* Тихорский, Фома Трофимович на официальном сайте РАН
**Titikunda** - Malavining Mzimba tumanidagi qishloq. U mamlakatning shimoliy mintaqasida, Zambiya bilan chegara yaqinida joylashgan.

Aholisi:

2022-yil holatiga ko'ra, Titikunda taxminan 1500 kishidan iborat edi.

Iqtisodiyot:

Titikunda iqtisodiyoti asosan qishloq xo'jaligiga asoslangan. Hududda asosiy ekinlar makkajoʻxori, tamaki, yer yongʻoqlari yetishtiriladi. Shuningdek, chorvachilik, jumladan, qoramol, echki va tovuq boqish bilan shugʻullanadi.

Ta'lim:

Titikunda bitta boshlang'ich va bitta o'rta maktab mavjud. Boshlang‘ich maktabda 500 dan ortiq, o‘rta maktabda esa 200 dan ortiq o‘quvchi ta’lim oladi.

Salomatlik:

Titikunda bitta sog'liqni saqlash markaziga ega bo'lib, u jamiyatga asosiy tibbiy xizmatlarni taqdim etadi. Sog‘liqni saqlash markazida bir nafar shifokor, ikki nafar hamshira va ikkita o‘rta tibbiyot xodimi faoliyat yuritadi.

Madaniyat:

Titikunda Tumbuka, Ngoni va Chewa kabi turli xil madaniy guruhlarning uyidir. Qishloqda musiqa, raqs va hikoyachilikning boy an’analari bor.

Taniqli shaxslar:

Malavining birinchi prezidenti Kamuzu Banda (1896-1997) Titikundada tug‘ilgan.

Titikunda bugun:

Titikunda - boy tarix va madaniyatga ega bo'lgan kichik, ammo jonli qishloq. Qishloq qashshoqlik, oziq-ovqat ta’minoti va toza suvdan foydalanish imkoniyati yo‘qligi kabi qator muammolarga duch kelmoqda. Biroq jamiyat bu qiyinchiliklarni yengib o‘tish va aholi hayotini yaxshilash uchun birgalikda harakat qilmoqda.

Qo'shimcha ma'lumot:

Balandligi: dengiz sathidan 1100 metr

Iqlimi: subtropik

So'zlashadigan tillar: Tumbuka, Ngoni, Chewa, Ingliz

Titikundaga qanday borish mumkin:

Titikunda Shimoliy mintaqaning poytaxti Mzuzu shahridan 100 kilometr shimolda joylashgan. Qishloqqa avtomobil yoki poezdda borish mumkin.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sistema (maʼnolari).

**Sistema** (yunoncha: systema — yaxlit, qismlardan tarkib topgan, birikkan) — 1) ishharakat, mehnat, texnik jarayonlar va shu kabilardagi qismlarning oʻzaro bogʻlikligidagi tartibot, tizim; 2) narsa, hodisa, tushuncha va boshqalarning tasnifi; 3) muayyan tarzda oʻzaro bogʻlangan va bir qadar yaxlitlikni tashkil etadigan elementlar majmui. S. haqidagi birinchi tasavvurlar antik falsafada shakllangan. Yunon falsafasi va fanida S. tushunchasi bilimlarga nisbatan qoʻllanilgan (Yevklid, Platon, Aristotel va boshqalar). Keyinchalik bu tushunchani B. Spinoza va G. Leybnits rivojlantirib, umuman borliqqa nisbatan tatbiq qilgan. Yangi davr falsafasi va fanida S. tushunchasidan ilmiy bilimlarni tahlil qilishda foydalanilgan. Bilimlarning S.lilik tamoyillarini nemis faylasuflari I. Kant, F. Shelling, G. Gegel ishlab chiqqan. 19-asrning 2-yarmidan boshlab, S. tushunchasi ilmiy bilimlarning turli sohalariga kirib bordi. Bunda evolyusion nazariya, nisbiylik nazariyasi, kvant fizikasining yaratilishi, struktural lingvistika va boshqalarning vujudga kelishi katta ahamiyatga ega boʻldi. S. tushunchasi yaxlitlik, tuzilish, aloqa, munosabat tushunchalari bilan uzviy bogʻliqdir. S. tushunchasi nihoyatda keng koʻlamda qoʻllanadi. Umuman voqelikdagi har qanday obʼyektga S. sifatida qarash mumkin. S. bir necha muhim belgilar — yaxlitlik, tuzilmalilik, muhit bilan oʻzaro aloqadorlik va shu kabilarga ega boʻlishi kerak.

S.larni moddiy va abstrakt S.larga boʻlish mumkin. Moddiy S.lar, oʻz navbatida, anorganik tabiatli S.lar va jonli S.larga ajraladi. Jonli S.larga eng oddiy biologik S.lar hamda murakkab biologik obʼyektlar (organizm, tur, ekologik S.) kiradi (qarang Sistematika). Moddiy jonli S.larning alohida turkumini ijtimoiy S.lar tashkil etadi (mas, urugʻ, qabila, qavm, tabaqa, elat, jamiyat va h.k.). Abstrakt S.lar inson tafakkuri mahsulidir, ular ham koʻp xillarga boʻlinishi mumkin (mas, tushunchalar, gipotezalar bunday S.larning alohida koʻrinishlaridir).

S.larni boshqacha tasniflashga koʻra, statik va dinamik S.larga ajratish mumkin. Statik S.ga vaqt oʻtishi bilan bir holatda qolish xos boʻlsa, dinamik S. esa vaqt oʻtishi bilan oʻz holatini oʻzgartira boradi.

Hozirgi davr fan va texnika taraqqiyoti xoʻjalikni boshkarish va milliy miqyosda axborotlar toʻplash hamda oʻrganishning avtomatlashtirilgan S.larini ishlab chiqish va amalda qoʻllashni talab etmoqda. Turli S.larni tadqiq qilish bilan bogʻliq masalalar S.larning umumiy nazariyasi, kibernetika, sistemotexnika, sistemali analiz va shu kabilar doirasida oʻrganiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Soʻroq gap** — gaplarning kuzatilgan maqsadga koʻra turlaridan biri; soʻzlovchining biror nomaʼlum va noaniq narsa hodisani bilish uchun tinglovchiga murojaatini ifodalovchi, soʻroq mazmunli gap. Asosiy xususiyati (vazifasi)ga koʻra S.g.lar 2 turli boʻladi: sof S.g.lar va ritorik S.g.lar. Sof S.g. tinglovchidan javob talab qiladi (Olimjonni kachondn beri bilasiz?). Ritorik S.g. oʻzida tasdiq yoki inkor mazmuni boʻlgan, tinglovchidan javob talab qilmaydigan gapdir (Shunday goʻzal vatan bormi dunyoda? Bolani kim sevmaydi?). Baʼzi S.g.larda soʻroq mazmuni bilan birga shubha, hayrattaajjub, buyruq maʼnolari ham sezilib turadi (Yopiray, shu ishni sen bajardingmi? Tezroq bormaysizmi? — Tezroq boring).

S.g. quyidagi vositalar yordamida tuziladi: 1) ran tarkibida mustaqil soʻroq soʻzlar (kim, nima, qachon, qayerda, qancha, necha, nega kabi soʻroq olmoshlari) yordamida (Uni kim koʻribdi? Qachon kelasiz?); 2) mi, chi, a(ya) va boshqa soʻroq yuklamalari yordamida (Kecha teatrga bordingmi? — Yoʻq. — Bugunchi? Bugun borasana?); 3) soʻroq olmoshlari va soʻroq yuklamalari boʻlmaganda, soʻroq ohangining oʻzi bilan hosil qilinadi (Familiyangiz? Ismingiz? Kecha koʻrinmadingiz?).
**Khorvah**, shuningdek, **Xore Vah** Sindning Badin tumanidagi Shahid Fozil Rahu taluka shahridagi qishloqdir. 2017-yil holatiga ko'ra, u 7,574 nafar aholi, 1,404 ta xonadondan iborat.. U Tando Muhammad Xondan yo'l orqali 26 mil janubda joylashgan bo'lib, boshqa yo'llar uni Badin, Mirpur Bathoro va Bulri Shoh Karim bilan bog'laydi.

Khorvah, shuningdek, Lakhi, Miano Karath, Narbut va Nokhi qishloqlarini o'z ichiga olgan ijara doirasining joyidir. Bu, shuningdek, jami 39,475 nafar aholiga ega bo'lgan Ittifoq Kengashining qarorgohi.

Xorva 1700-yillarning oxirida Kamol Xor tomonidan asos solingan.  1874-yil holatiga koʻra, u toʻgʻridan-toʻgʻri Britaniya hukumati tasarrufidagi qishloq sifatida taʼriflangan va unda 914 kishi, jumladan, 649 hindu va 235 musulmon istiqomat qilgan. Aksariyat aholi qishloq xo'jaligi bilan shug'ullangan, bir nechta savdogar va do'kondorlar edi. Mahalliy gazlama, g'alla va yog' savdosi mavjud bo'lsa-da, u ishlab chiqarish tovarlari yoki savdo markazi unchalik muhim emas edi. Ba'zi sariyog' va guruch ham uzoq masofalarga sotilgan, ammo juda kamdir. Bu o'sha paytda Guni parganasida tappdarning o'tiradigan joyi bo'lib, u yerda politsiya liniyalari ham bor edi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  The 1874 gazetteer said it was "supposed to have been built about 98 years ago", or about 1776.

Manbalar
--------

1. ↑  „List of Dehs in Sindh". *Sindh Zameen*. Qaraldi: 2021-yil 23-may.
2. 1 2  *Population and household detail from block to tehsil level (Badin District)*, 2017 — 16 bet. 2021-yil 23-mayda qaraldi.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Hughes, A.W.*. A Gazetteer of the Province of Sindh*. London: George Bell and Sons, 1874 — 424–5 bet. 2021-yil 25-dekabrda qaraldi.
4. ↑  „Union Council wise Thematic Analysis". *Department of Health, Government of Sindh*. Qaraldi: 2021-yil 23-may.
**Antuanetta** "**Toni** "**Xarris** (1996-yil 29-iyulda tug'ilgan) - amerikalik kollej futbolchisi bo'lib, Milliy Kollejlararo Atletika Assotsiatsiyasidagi Markaziy Metodist Universitetining xavfsizligini ta'minlagan. U mutaxassis bo'lmagan holda kollejda to'liq futbol stipendiyasini olgan birinchi ayol va stipendiya bilan futbol o'ynagan ikkinchi ayol.

Detroytda tug'ilgan u Michigan shtatining Redford shahridagi o'rta maktabi, Redford Union High School uchun futbol o'ynagan.

Ikki yil o'tgach, Xarris Kaliforniyaga Sharqiy Los-Anjeles kollejida bepul xavfsizlik o'ynash uchun ko'chib o'tdi va u yerda bosh murabbiy Bobbi Godinez boshchiligida ikki yil o'ynadi. U Sharqiy Los-Anjeles kollejida oʻynagan birinchi ayol boʻldi hamda toʻrt yillik universitetlarda futbol oʻynash uchun oltita taklif oldi.

2019-yilda u Toyota RAV4 uchun Super Bowl reklama roligining diqqat markazida va yulduzi edi. Pandemiya sababli o'ynash huquqiga ega bo'lgan Markaziy Metodist universitetiga o'qishga kirganligi sababli, Xarris jinoiy adliya bo'yicha fan bakalavri bilan imtiyozli diplom bilan tugatgan va endi Janubiy Kaliforniya universitetida jinoiy adliya bo'yicha fan magistri darajasini olish uchun o'qishga kiradi. Xarris munosiblikdan qanday foydalanishini hal qilmadi, lekin hali ham futbol o'ynashni va ayollar uchun to'siqlarni buzishni rejalashtirmoqda.

Yana qarang
-----------

* Amerikalik ayol futbolchilar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Antoinette Harris on Instagram: "Thank you God for allowing me to see another birthday, I bless your name. For my heart that beats all day, the eyes you have given me to…"" (en). *Instagram*. Qaraldi: 2019-yil 3-mart.
2. ↑  Florio, John; Shapiro, Ouisie. „Toni Harris made history by getting a football scholarship. Now she needs to make tackles.". *Andscape* (2019-yil 27-avgust). Qaraldi: 2019-yil 28-avgust.
3. ↑  *Adam Rittenberg.* „NAIA school offers scholarship to female safety".  ESPN.com (2018-yil 18-yanvar).
4. 1 2  *Johnson.* „Antoinette Harris receives college football scholarship".  Sports Illustrated (2018-yil 19-yanvar).
5. ↑  *Moriarty.* „She might be the 2nd woman to earn a CFB scholarship".  SB Nation (2018-yil 18-yanvar).
6. ↑  *KRISTINE MALICSE.* „Female ELAC football player 'inspiring a generation' in Super Bowl commercial". *Daily News* (2019-yil 4-fevral).
**Plankton** (lotincha: *planktos* — sayr qiluvchi) — suv qatlamida yashab, suv oqimi bilan harakatlanuvchi organizmlar majmui. Plankton tarkibiga oʻsimliklar (fitoplankton), bakteriyalar (bakterioplankton), hayvonlar (zooplankton) kiradi. Koʻl planktoni limnoplankton, daryo planktoni potamoplankton deb ataladi. Fitoplankton suvning fotosintez qilish uchun zarur yuqori (50–100 m gacha) qatlamida, bakterioplankton va zooplankton suvning barcha qatlamida uchraydi. Dengiz fitoplaktoni, asosan, di-atom suvoʻtlar, peridiniyalar, kolito-forid xivchinlilardan, chuchuk suv fitoplaktoni diatom, koʻkyashil va ayrim yashil suvoʻtlardan iborat. Chuchuk suv zooplanktonida kurakoyokli va shoxdor moʻylovli qisqichbaqasimonlar, ogʻizaylangichlar, bir hujayralilar; dengiz zooplanktonida har xil qisqichbaqasimonlar, bir hujayralilar, boʻshliqichlilar, taroklilar, baliklar tuxumi va linchinkasi, umurtqasiz hayvonlar lichinkasi koʻp boʻladi. Oʻlchamiga binoan, Plankton nannoplakton (bakteriyalar, juda mayda suvoʻtlar), mikroplankton (suvoʻtlar, bir hujayrali hayvonlar, ogʻizaylangichlar, har xil lichinkalar), mezoplankton (oʻlchami 1 sm gacha boʻlgan qisqichbaqasimonlar va boshqa hayvonlar), makroplanktonlar (oʻlchami 1 sm dan bir necha sm gacha boʻlgan mizidlar, krevetkalar, meduzalar), megaplankton (yirik hayvonlar, mas, qutb meduzasi — diametri 2 m gacha; zuxro kamari uz. 1,5 m gacha) ajratiladi. Koʻpchilik plankton organizmlarda suvda qalqib yurish uchun gavda nisbiy ogʻirligini kamaytiruvchi (havo pufaklari, yogʻ kiritmalari, gʻovak va liqil-doqtana), gavda yuzasini kengaytiruvchi (gavdaning yassi boʻlishi, turli xil oʻsimtalar) moslanishlar paydo boʻlgan. Okean fitoplanktoni umumiy massasi (550 mlrd. tonna) zooplanktonga nisbatan 10-marta koʻproq. Fitoplankton zooplankton uchun oziq, suv havzalaridagi oziq zanjirining asosini tashkil etadi.mnk

Yana qarang
-----------

* Bentos

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Katsina Ala** (Katsina-Ala) Nigeriyaning markaziy qismidagi daryo boʻlib, uning Oʻrta kamarida joylashgan. Nigeriyadagi Benue daryosining asosiy irmog'i bo'lib xizmat qiladi. Daryoning manbai Kamerun shimoli-g'arbiy qismidagi Bamenda tog'larida joylashgan. Kamerun hududidan 320 kilometr (200 mil) shimoli-g'arbga oqib, Nigeriya-Kamerun chegarasidan Nigeriyaga o'tadi.
Katsina Ala daryosi Benue shtatida joylashgan. Katsina ala jamoasi 2006-yilgi milliy aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, taxminan 224,718 aholisi bo'lgan, 2,402 km maydonga ega bo'lsa-da, Benue daryosining muhim irmog'i va Benue shtatidagi iqlim o'zgarishiga qarshi odatda ojiz bo'lgan atrof-muhitga ta'sir qiluvchi nozik mintaqalardandir. Yog'ingarchilikning kamayishi, daryo va boshqa yerusti suv obyektlarining bug'lanishi, suv toshqini, parchalanish, tirnash xususiyati va infeksiyaning kirib borishi va quruqlik.

Joylashuvi
----------

Katsina Ala daryosi asosan Nigeriyaning Benue shtatida joylashgan, Nigeriya va Kamerun chegarasini kesib o'tib, tarkibini Benue daryosiga quyadi. Katsina Ala 9° 15′ va 9° 56′ Sharqiy uzunlik va 6° 55′ va 7° 36′ Shimol kengliklar orasida joylashgan.

Shaharlari
----------

Katsina-Ala - Nigeriyaning Benue shtatidagi Katsina Ala mahalliy hukumatining poytaxti va yirik shahri. U Katsina Ala daryosi bo'yida ko'plab qishloqlar joylashgan. Qishloqlarda haftaning har payshanba kunlari ishlaydigan markaziy bozorga ega.

Ifloslanishi
------------

Katsina-Ala daryosi biroz ifloslangan, oqava suvlari tarkibidagi og'ir metallar daryoning fizik-kimyoviy muvozanatini buzadi, og'ir metallarning bioakkumulyatsiyasi va biologik kattalashishi daryo suvidan ichimlik uchun uzoq vaqt foydalanish natijasida yuzaga kelgan va atrof-muhit, sog'liq uchun xavflarni kamaytirish uchun oqava suvlarini daryoga tushirishdan oldin tozalash tavsiya etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Katsina Ala River | river, western Africa" (en). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 2020-yil 9-fevral.
3. ↑  Addressing Climate Change Risks on Water Resources and Food Security in Katsina Ala and Buruku Communities of Benue State. *MENA Report* (2015-yil 20-oktyabr).
4. ↑
5. ↑
**Gandghar** (pushtucha: *ګند غر*) Urdu:gandgr — Pokistondagi Hind daryosining sharqida joylashgan togʻlar qatori. Xaripur shahri bu togʻlarning old tomonida joylashgan;janubda Tarbela toʻgʻoni va shimolda Hasan Abdal bilan chegaradosh. Gandgʻar togʻlarida bir qancha qabilalar yashaydi, masalan,Sirikot deb nomlangan qishloqda tepalik tepasida joylashgan Mashvaniylar.

Gandhar Raja Risalu (milodiy 2-asr) haqidagi fantastik qahramon haqidagi ertaklari bilan mashhur. Ushbu ertaklarning baʼzilari Britaniya armiyasi zobiti mayor Abbott (Abbotobod bilan mashhur) tomonidan ham xabar qilingan,20-asrning birinchi oʻttiz yilida bu hududda boʻlganida mahalliy aholidan bunday hikoyalarni tinglaganini aytdi.

Mashhur kitob Tuzke Jahngiri, Mugʻallar imperatori Jahngirning sayohatnomalarida ham Gandgʻar togʻlari bilan bogʻliq boʻlgan bu ertaklarning baʼzilari eslatib oʻtilgan.

Shunday ertaklardan biri shuki,RAJA RISALU Abotoboddagi Sirbon tog‘idagi g‘orlardan birida ov safari chog‘ida qolar ekan, bir kuni Rajaga o‘z to‘tisi uning xotini boshqa bir Iblis (Dev) bilan yashirin aloqada ekanligini xabar qiladi va ular yashirincha uchrashadilar. Gandghar togʻlarida. Shundan soʻng Raja Rasalu togʻlarga yugurdi va u yerda xotini va jinni birga topdi.

Rajaning gʻazabidan qoʻrqqan jin bu voqeadan qochib ketdi va Gandgar gʻorlaridan birida panoh topdi. Raja Jinni quvib, g‘orning teshigini ulkan tosh bilan yopdi.

Xalq hikoyalarida aytilishicha, bu togʻlar ichida qamalgan iblis bir yoki ikki yilda bir marta yigʻlaydi va butun togʻ tizmasi uning faryodi bilan aks sado beradi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Panni, Sher Bahadur Khan, Dr*. Tarekhe Hazara*, Second (Urdu), Hassan Market, Urdu Bazar, Lahore, Pakistan: Maktaba Jamal, 2006 — 47–48 bet.
**Islom Karimov koʻchasi** — Buxoro shahrining markaziy va sayyohlik koʻchalaridan biri — Oʻzbekiston Respublikasi Buxoro viloyatining maʼmuriy markazi. U Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti Islom Karimov nomi bilan atalgan. Koʻchaga Xalq deputatlari Buxoro viloyat Kengashining 2017-yil 10-may kuni bo‘lib o‘tgan sessiyasida Islom Karimov nomi berildi.

Islom Karimov koʻchasining nomlanish tarixi
-------------------------------------------

Xalq deputatlari Buxoro viloyat Kengashining 2017-yil 10-may kuni bo‘lib o‘tgan sessiyasida O‘zbekiston Birinchi Prezidenti Islom Karimovning xotirasini abadiylashtirish maqsadida Buxoro shahridagi markaziy ko‘chalarni birlashtirib, Islom Karimov nomini berish to‘g‘risidagi masala muhokama qilindi. Buxoro viloyat deputatlari Buxoro shahar kengashi deputatlarining 9-fevraldagi qarori bilan tasdiqlangan Buxoro shahridagi Abduxoliq G‘ijduvoniy ko‘chasi hamda O‘zbekiston Mustaqilligi ko‘chasining Piridasgir ko‘chasi bilan kesishmasigacha bo‘lgan hudud nomini Islom Karimov ko‘chasi deb o‘zgartirish to‘g‘risidagi taklifni bir ovozdan maʼqulladi. Abduholiq G‘ijduvoniy ko‘chasidan O‘zbekiston Mustaqilligi va Piridastgir ko‘chalari kesishmasiga qadar bo‘lgan qismga O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti nomini berildi.

Havolalar va manbalar
---------------------

*
**Entoni Norman Albanese**  (1963-yil 2-martda tugʻilgan) — avstraliyalik siyosatchi, 2022-yil 23-maydan beri Avstraliya Bosh vaziri.U 2019-yildan buyon Avstraliya Mehnat partiyasi(ALP) rahbari, 1996-yildan esa parlament aʼzosi(deputat) hisoblanadi.U Sidney universitetiga iqtisod bo'yicha o'qishga kirishdan oldin Avliyo Meri sobori kollejida o'qigan.U talabalik davrida leyboristlarga qo‘shilgan va parlamentga kirishdan oldin partiya xodimi bo‘lib ishlagan.Albanese 1996 yilgi saylovda Vakillar palatasigasaylangan va u yerda Yangi Janubiy UelsningGreyndler shahrida saylangan.

Leyboristlarning 2007-yilgi saylovdagi g‘alabasidan so‘ng, Albanese "Paytaxt rahbari" etib tayinlandi va Mintaqaviy rivojlanish va mahalliy boshqaruv vaziri hamda Infratuzilma va transport vaziri etib tayinlaydi.tayinlandi.

2013-yil iyun oyida ikkisi o‘rtasidagi prezidentlik uchun yakuniy ovoz berishda u Ruddni qo‘llab-quvvatlaganidan so‘ng, Albanese Mehnat bo‘yicha yetakchi o‘rinbosari etib saylandi va ertasi kuni Bosh vazir etib saylandi.

2022 yilgi saylovda alban leyboristlar partiyasini amaldagi Bosh vazir Skott Morrisonga qarshi g'alabaga olib keldi va Ikkinchi Jahon urushidan keyin muxolifatdan Bosh vazir etib saylangan to'rtinchi leyborist bo'ldi. U 2022-yil 23-mayda Bosh vazir lavozimiga kirishdi .

Ma‘lumotnomalar
---------------

1. Middleton 2016, p. 240.

2.Webb, Tiger (30 May 2019). "Anthony Albanese can't decide how to pronounce his name, so don't ask him". ABC News. Archived from the original on 1 June 2019. Retrieved 1 June 2019.

3.Wu, David (22 May 2022). "Five Labor MPs to be immediately sworn in ahead of key Quad trip". Sky News Australia. Archived from the original on 31 May 2022. Retrieved 23 May 2022.

4. Murphy, Katharine (19 May 2019). "Anthony Albanese kicks off Labor leadership race with call for policy shift". The Guardian. Archived from the original on 19 May 2019. Retrieved 20 May 2019.

Manbalar
--------

1. ↑  *Webb.* „Anthony Albanese can't decide how to pronounce his name, so don't ask him". *ABC News* (30. maj 2019). Qaraldi: 1-iyun.
2. ↑  „Anthony Albanese sworn in as Prime Minister". *The New Daily* (23. maj 2022). Qaraldi: 23. maj 2022.
3. ↑  Worthington, Brett. „Anthony Albanese and four senior frontbenchers sworn in ahead of Quad trip". *ABC News* (23. maj 2022). Qaraldi: 23. maj 2022.
4. ↑  „Anthony Albanese sworn in as Prime Minister". *The New Daily* (23. maj 2022). Qaraldi: 23. maj 2022.
**Xila River-arena** saytda inglizcha: *)-Glendale (Arizona, AQSh) da joylashgan sport va ko'ngilochar majmua. Arena 2003-yilda qurilgan va qurilish qiymati 180 million dollarni tashkil etdi. Arena 2003-yildan 2022-yilgacha bo'lgan NHL ning "Arizona Coyotis" jamoasi uchun uy egasi edi. Arena Feniks universiteti stadionining qarshisida joylashgan bo'lib, u yerda Arizona Cardinals milliy futbol ligasi jamoasi o'z uy o'yinlarini o'ynaydi. Arena Westgate Siti markazi rivojlantirish loyihasi (19-asr oxiri va 20-asr boshlarida shaharlar qayta tiklandi.Ron Elsensohn). Ushbu loyiha arenaning yaqinidagi savdo va ko'ngilochar inshootlarni qurishni o'z ichiga oladi. Bundan tashqari, 320 xonali Renaissance Hotel va konferentsiya markazi allaqachon qurilgan.*

2006-oktabr oyida Arena rahbariyati kompaniyaga ko'ra shartnoma tuzdi Jobing.com 30 million dollar uchun 10 yil muddatga Arena nomi huquqlarini sotib. 13-avgust 2014, ushbu shartnoma bekor qilindi. Buning o'rniga, Hindiston zahirasiga ega bo'lgan gil daryosi Casinos bilan shartnoma imzolandi. Shartnoma shartlari oshkor qilinmadi, ammo "Coyotis" bosh direktori uni "IceArizona" boshchiligidagi jamoa tarixida "eng muhim bitim" deb ta'rifladi. Shunday qilib, xila daryosi jamoasi AQShning asosiy professional ligalari klublaridan birining stadioni nomini olish huquqini sotib olgan birinchi hind jamoasi bo'ldi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Jobing.com, Glendale Arena deal confirmed". *Phoenix Business Journal*.  American City Business Journals (2006-yil 25-oktyabr). 2016-yil 23-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 10-noyabr.
2. ↑  „With New Naming Rights to Their Arena, Arizona Coyotes Make Economic Statement". *Bleacher Report* (2014-yil 13-avgust). Qaraldi: 2014-yil 18-avgust.
3. ↑  „An Arizona tribe is going to be the first to have naming rights to a professional sports arena". *Washington Post* (2014-yil 14-avgust). Qaraldi: 2014-yil 16-avgust.

Manbalar
--------

* Gila River Arena website
* Arena map
**Devid Ebersman** (inglizcha: *) — Facebook kompaniyasining moliyaviy direktori.*

Biografiya
----------

Devid Ebersman Nyu-York shtatining „Trinity School" maktabida oʻqigan va 1987-yilda bitirgan, keyin Braun universitetiga oʻqishga kirgan va 1991-yil iyun oyida iqtisodiyot sohasini bitirgan.

Karyera
-------

Ebersman oʻzining professional faoliyatini Oppenheimer & Coruen kompaniyasida 1991-yil sentyabr oyida tahlilchi sifatida boshlagan. 1994-yil fevral oyida Devid Oppenheimer & Co kompaniyasini tark etib, Genentechga qoʻshildi va u yerda 2009-yil apreligacha qoldi.

2009-yil sentabr oyida  Facebook-da moliyaviy direktor (CFO) sifatida ishlay boshladi. Uning bevosita ishtiroki bilan kompaniyaning IPO amalga oshirildi. Forbes tahlilchilari Ebersmanning aktsiyalarini savdoga qoʻyishdan oldin notoʻgʻri xatti-harakatlarini tan oldilar. Haddan tashqari emissiya va ortiqcha narxlanish natijasida, aktsiyalar joylashtirilganidan keyin keskin ravishda qadrsizlandi. IPOdan soʻng, Facebookning ommaviy kompaniya sifatidagi birinchi moliyaviy hisoboti taqdimotidan soʻng, Ebersman foydaning pasayishini kompaniya xodimlari uchun 1,1 milliard dollar miqdorida kompensatsiya sifatida aksiyalarni chiqarish zarurati bilan asosladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „David Ebersman: Executive Profile & Biography - Businessweek" (en).  Investing.businessweek.com. 2013-yil 23-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 1-mart.
2. ↑  *Михаил Левин.* „Первые итоги IPO Facebook: страхи, надежды и большой скандал" (ru) (deadlink). *Forbes*.  forbes.ru (2012-yil 23-may). 2012-yil 30-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 1-mart.
3. ↑  *Ольга Волкова.* „Facebook упал в глазах инвесторов" (ru) (deadlink). *Коммерсантъ*.  kommersant.ru (2012-yil 27-iyul). 2012-yil 28-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 1-mart.
**Talha masjidi** yoki **Qubbat Talha** (arabcha: ) – Sanodagi eng qadimgi masjidlardan biri. Usmonli Valiy Hoji Mehmed Posho buyrug'i bilan 1619–1620-yillar orasida qurilgan.

Tarixi
------

1831- va 1832-yillarda masjid al-Mutavakkil Ahmadning o'g'li imom al-Mahdi Abdullohning buyrug'i bilan qisman ta'mirlangan, namozxonadagi yozuv shundan dalolat beradi.

Talha masjidi Bakiriya masjidi qurilganidan keyin 23 yil o‘tib qurilgan bo‘lib, bir xil uslubiy xususiyatlardan foydalanilgan.

Namoz zalining kichikligi va kichkina minorasi tufayli Talha masjidi Eski shahar tumanining tor ko'chalari orasida Sana masjidlarining umumiy uslubiga juda mos keladi. Ammo, Bakiriya masjidi kabi, u ham Usmonli me'morchiligining namunasi bo'lib, Usmonli imperiyasi va Yamanning turli me'moriy uslublarini o'zida birlashtirgan.

Masjid namozxona, minora, hovli, g'uslxona, hospisni o'z ichiga oladi.

 Tahla masjidining kirish eshigi va gumbazining ko'rinishi.
Masjidga kiraverishda to‘rt gumbazli ayvon, ikkita ravoqli yo‘lak bor. Al-Bakiriya masjididan farqli o'laroq, Talha masjidida qo'shimcha kattalashtirish (qo'shimcha binolar) mavjud emas. Shuning uchun masjidning namozxonasi to'rtburchak shaklida.

Namoz zali to'rtta sakkiz burchakli burchak minoralari bilan o'ralgan. Minora namozxona yonida, janubi-sharqiy burchakda joylashgan. Nisbatan past, u to'rtburchak shaklida. Talha masjidi Sanoning g'arbiy qismida, Eski shahar tumanida joylashgan. Uning kalta minorasi ma'lum burchak ostida masjid gumbazidagi cho'qqiga o'xshaydi.

Yana qarang
-----------

* Yamanda Islom
* Yamandagi masjidlar roʻyxati
	+ Sanadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „Qtvty club. Информационный портал о Йемене. Мечеть Тахла в Сане.".

Qo'shimcha o'qish
-----------------

* Ronald Lewcock. *The Old Walled City of San’a°′*. Paris: UNESCO. 1986.
* Trevor H. J. *Marchand Minaret Building and Apprenticeship in Yemen*. 2001
* Barbara Finster. "An Outline of the History of Islamic Religious Architecture in Yemen'. In Oleg Grabar (ed.), *Muqarnas IX: An Annual on Islamic Art and Architecture*. Leiden: E.J. Brill. 1992
* Сана. Принципы архитектурного градостроительства разных мусульманских эпох. Сана, Центр инженерного консультирования Аттахера, 2005.
* *Удалова Г. М.* Йемен в период первого османского завоевания (1538—1635). М. 1988.
**Abu Muso al-Ashariy yurishi** milodiy 630-yilning yanvarida (hijriy 8-yilning 10-oyi) Autas shahrida bo'lib o'tgan.

Hunayn jangidan qochgan dushmanlarni quvish Abu Amirga buyurilgan. Keyin esa uning o'zi Abu Amir al-Ashariy yurishida halok bo'lgan. Jiyani Abu Muso uning qotillarini quvib, o'ldirgan va boshqalarni asirga olgan.

Tarixi
------

Muhammad Abu Amir al-Ashariyga Hunayn jangida qochgan dushmanlarni quvishni buyurgan, Abu Muso (ular orasida Abu Amirning jiyani ham bor edi). Abu Amir ularni ta'qib qilgan, lekin uning o'zi Abu Amir al-Ashariy yurishida halok bo'lgan. Shundan so'ng bayroqni Abu Muso al-Ashariy qabul qilib olgan va armiya bo'limining qo'mondoni etib tayinlangan.

Yana qarang
-----------

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Hawarey, Mosab*. The Journey of Prophecy; Days of Peace and War (Arabic)*. Islamic Book Trust, 2010.
2. ↑  Tabari, Al (25 Sep 1990), *The last years of the Prophet (translated by Isma'il Qurban Husayn)*, State University of New York Press, 17-bet, ISBN 978-0-88706-691-7.
3. ↑  Sameh, Strauch (2003), *Miracles of the messenger*, Darussalam Research Division, 177-bet, ISBN 978-9960-897-56-1
4. ↑  Rahman al-Mubarakpuri, Saifur (2005), *The Sealed Nectar*, Darussalam Publications, 262-bet