**Centerra Gold** — Kanadaning oltin qazib oluvchi kompaniyasi boʻlib, Shimoliy Amerika, Osiyo va butun dunyo boʻylab boshqa bozorlarda oltin konlarini qidirish, ishlab chiqish va sotib olish bilan shugʻullanadi. Centerra Gold Markaziy Osiyodagi eng yirik gʻarb oltin qazib oluvchi kompaniyasi hisoblanadi.

Aksiyadorlar
------------

Centerra Gold ochiq kompaniya hisoblanadi. Qirgʻiziston „Qirgʻizoltın" OAJ orqali Centerra Goldning eng katta - 77 401 766 dona aksiya paketiga egalik qiladi va bu umumiy aksiyalar paketining 26 % dan ortigʻini tashkil etadi. Xalqaro investitsiya kompaniyasi BlackRock 36 604 246 ta aktsiyaga egalik qiladi, bu 12,57 % ni tashkil qiladi. Eng yirik aktsiyadorlar uchligini Amerikaning eng yirik investitsiya fondlaridan biri VanEck Associates Corporation egallab turibdi, u 25 210 193 ta aktsiyaga (8,65 %) egalik qiladi.

Faoliyat
--------

Kompaniyaning asosiy aktivlari qatoriga Qirgʻizistondagi Qumtor koni kiradi; Britaniya Kolumbiyasidagi (Kanada) „Mount Milligan" xalqaro oltin va mis koni; Moʻgʻulistondagi Boru oltin koni (hozirda melioratsiya qilinmoqda); Britaniya Kolumbiyasi va Aydaxo shtatidagi Endako va Tompson Krik molibden konlari; AQShning Pensilvaniya shtatidagi Langelot toğsanoat kompleksi kiradi.

Qumtor Markaziy Osiyodagi eng yirik baland toğli oltin konlaridan biri boʻlib, QirgʻizistonningIssiqkoʻl viloyatida, Bishkekdan 350 km uzoqlikda, Issiqkoʻldan 60 km janubda, Xitoy bilan chegaradan 60 km uzoqlikda joylashgan. Tyan-Shan togʻ tizimida dengiz sathidan 4 ming metrdan ortiq balandlikda joylashgan Qumtor dunyodagi ikkinchi baland togʻli oltin qazib oluvchi korxona boʻlib, balandligi boʻyicha Perudagi Yanakocha oltin konidan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Oltin konlari hajmi 700 tonnaga baholanmoqda.

Mount Milligan — Kanadaning Britaniya Kolumbiyasidagi shahzoda Jorjdan 90 mil shimoli-gʻarbda joylashgan mis va oltin konidir. Terrane korparatsiyasini sotib olish orqali Thompson Creek Metals 2010-yil oktyabr oyida Mount Milliganni sotib oldi. 2013-yil 15 avgustda rudaning birinchi partiyasi boyitish fabrikasiga keldi va kon oʻzining tijorat ishlab chiqarish davrini boshladi. Centerra Gold 2016-yil iyul oyida Thompson Creek Metals kompaniyasini sotib oldi va sotib olish boʻyicha kelishuvni 2016-yil oktabr oyida yakunlandi.

Boru — Moʻgʻuliston poytaxti Ulan-Batordan 110 km shimoli-gʻarbda joylashgan oltin koni. 1979-yildan beri Moʻgʻulistonda sanoatni rivojlantirish uchun mamlakatga jalb qilingan birinchi muhim xorijiy investitsiya xisoblanadi. 2004-yil martidan 2015-yil dekabrigacha Boru konida taxminan 1,8 million untsiya (51 tonna) oltin qazib olindi va konda rekultivatsiya ishlari olib borilmoqda. Shuningdek, Boru shahridan 35 km janubi-sharqda joylashgan Gatsuurt oltin koni, Centerra Gold kompaniyasiga tegishli. Konning asosiy zahiralari ikkita Bosh va Markaziy ruda zonasida joylashgan.

Endako koni Shimoliy Amerikadagi eng yirik molibden konlaridan biridir. Kon Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi provinsiyasida joylashgan. Konni 75 foiz ulushga egalik qiluvchi Centerra Gold kompaniyasi va 25 foiz aksiyaga egalik qiluvchi Yaponiyaning Sojitz Corporation kompaniyasi bilan hamkorlikda qazib olish ishlari olib borilmoqda. Thompson Creek Metals kompaniyasi AQShning Aydaxo shtatidagi yirik Tompson Krik molibden konini ishlab chiqish bilan shuğullanmoqda. Centerra Gold 2016-yil iyul oyida Thompson Creek Metals kompaniyasini sotib oldi, ikkala kon ham hozirda rekultivatsiya jarayonida. Kompaniya, shuningdek, AQShning Pensilvaniya shtati, Pitsburgdan 40 km gʻarbda joylashgan Langelot shahrida joylashgan Langelot metallurgiya zavodini boshqaradi. Bu asosan poʻlat va kimyo sanoatida qoʻllaniladigan yuqori sifatli metallurgiya mahsulotlarini ishlab chiqarish boʻyicha uzoq tarixga ega boʻlgan jahon darajasidagi korxonadir. Tompson Krik va Endako konlarida ishlab chiqarilgan kontsentrat Langelote operatsiyalari uchun etkazib berishning muhim qismini taʼminlaydi. Tompson Creek Metals shuningdek, Kanadaning Britaniya Kolumbiyasidagi Berg koniga ham egalik qiladi.

Oksut loyihasi Turkiyaning janubi-markazida, Anqaradan 295 km janubi-sharqda joylashgan. Konni Centerra Gold kompaniyasining 100 % sho''ba korxonasi boʻlgan „Öksüt Madencilik" boshqaradi. Bu loyiha dastlab 2009-yilda Centerra Gold va Stratex International Plc. oʻrtasidagi geologiya qidiruv qoʻshma korxonasi edi. 2013-yilda Centerra loyihaning qolgan ulushini sotib oldi. Centerra Gold 2018-yilda oxirgi ruxsatnomalarni olgan va hozirda hozirda qurilish ishlarini olib bormoqda.

2017-yil oxirida Centerra Gold AuRico Metalsni sotib oldi va 2018-yilning yanvarida kelishuv bitimi jarayonlarini yakunladi. AuRico Metals Britaniya Kolumbiyasidagi Kemess hududini rivojlantirmoqda, u erda ikkita asosiy yoʻnalish mavjud: texnik-iqtisodiy asoslashdan oʻtayotgan arzon Kemess Underground loyihasi va dastlabki iqtisodiy baholashdan oʻtayotgan Kemess East loyihasi. Bundan tashqari, AuRico Ontariodagi Young-Devidson oltin konidan olingan sof daromadning 1,5 %ni, shuningdek, Avstraliyadagi Fosterville konidan olingan sof foydaning 2 %ni royalti sifatida oladi.

Tarixi
------

Centerra Gold 2004-yilning iyun oyida Toronto fond birjasida „CG" belgisi ostida oʻz qimmatli qogʻozlarini birlamchi joylashtirishdan soʻng ochiq listing kompaniyasi maqomini oldi.

1992-yilda avval Centerra Goldning eng yirik aksiyadori boʻlgan va Qirgʻizistonda uran va oltin qazib olish istiqbollarini oʻrgangan „Cameco" korporatsiyasi Qumtor konida oltin tarkibidagi minerallashuvni tadqiq qilishni davom ettirish imkoniyatiga qiziqib qoldi. Loyihani rivojlantirish boʻyicha yakuniy kelishuv Qirgʻiziston bilan 1994-yilda tuzildi.

2002-yil mart oyida „Cameco Gold" Avstraliyaning „AGR Limited" oltin qazib oluvchi kompaniyasining dastlabki 52 % ulushini sotib oldi, u Moʻgʻulistondagi Boru oltin konidagi 95 % aktsiyalar paketiga egalik qilardi. Kelishuv doirasida „Cameco Gold", shuningdek, Moʻgʻulistonda joylashgan Gatsuurt razvedka ob’ektining 61 % aktsiyalarini „AGR" kompaniyasiga oʻtkazdi. Kompaniya 2004-yil iyun oyida „AGR" ning qolgan ulushini sotib oldi. „Cameco" korporatsiyasi ushbu aktivlarni oʻzining „Cameco Gold Inc" kompaniyasi orqali boshqarishni davom ettirdi.

2004-yil 5 yanvarda „Cameco" korporatsiyasi va Qirgʻiziston „Qumtor Gold"ni „Cameco Gold" kompaniyasining 100 % aktivlariga egalik qiluvchi yangi Kanada qoʻshma korxonasi „Centerra Gold Inc" boshqaruviga oʻtkazish boʻyicha kelishuvlarini eʼlon qildi.

2009-yilda „Cameco" korporatsiyasi „Centerra"dagi barcha ulushini tasarruf qiladi. Qirgʻizistonga qoʻshimcha 43 million dona aksiya ajratiladi va Qirgʻizistonning „Centerra"dagi ulushi 33 %gacha oshadi. Qolgan aksiyalar ochiq taklif orqali sotiladi.

2013-yil yanvar oyida „Centerra" Turkiyadagi „Öksüt Gold" loyihasining yagona egasiga aylandi. 2015-yil mart oyida Centerra Kanadaning Ontario shahridagi Geraldton-Birdmore Yashiltoshlik Belboğ hududida joylashgan Greenstone Gold Property qoʻshma korxonasida teng huquqli hamkor boʻldi.

Centerra Gold 2016-yil 20-oktabrda Thompson Creek Metals kompaniyasini 1,03 milliard dollarga sotib oldi. Shuningdek, u Britaniya Kolumbiyasi va Aydaxo shtatidagi Endako va Tompson Krik birlamchi molibden konlarini va AQShning Pensilvaniya shtatidagi Langelot kon kompleksini sotib oldi.

2018-yil yanvar oyida Centerra Gold AuRico Metals Inc.ni sotib olish boʻyicha taxminan 310 million kanada dollariga baholangan bitimni tugalladi. Ushbu sotib olish orqali kompaniya Britaniya Kolumbiyasidagi (Kanada) „Kemes" ob’ektini, oʻz ichiga arzon aktiv boʻlgan „Kemes Andeground"ni olgan ishlab chiqarish konlarini sotib oldi.

2018-yilning yanvar oyida kompaniya Turkiyadagi Oksut loyihasi uchun yaylovlarda faoliyat yuritish uchun ruxsatnoma oldi. Loyihani ishga tushirish direktorlar kengashi tomonidan maʼqullangan va qurilish ishlari 2018-yilning aprel oyida boshlandi.

Asosiy moliyaviy koʻrsatkichlar
-------------------------------

2017-yilda Centerra Gold 2,1 milliard dollar daromad oldi, operatsion daromadi 208,6 million dollarga yetdi, sof foyda esa 209,5 million dollarni tashkil qildi.

2017-yilda daromadning oʻsishi Maunt Milligan konining toʻliq ishlagan yili va Qumtorda ishlab chiqarish hajmining oshishi bilan bogʻliq. Bir martalik voqealarni hisobga olmaganda, kompaniyaning 2017-yildagi sof foydasi 281 million dollarni tashkil qildi. Bir untsiya (31,1 gr.) oltinning soliqlar toʻlangunga qadar umumiy pul tannarxi barcha ishlab chiqarishni hisobga olgan holda 737 dollarni, misning bir tonnasi 3240 dollarni tashkil qildi. Ushbu davrdagi kapital xarajatlarning umumiy hajmi, tozalab tashlash xarajatlarini hisobga olgan holda 326,3 million dollarni tashkil etdi (2016-yilda 247,7 million dollar boʻlgan).

2017-yilda Centerra Gold 785 316 untsiya (22,2 tonna)oltin qazib oldi, shundan 562 749 untsiya (15,9 tonna) Qumtorda va 222 567 untsiya (6,3 tonna) Mount Milliganda qazib olindi. Shuningdek, Mount Milligan konida 24,3 ming tonna mis ishlab chiqarilgan.

Manbalar
--------

* Welcome to Centerra Gold
* Kirgizstan, cherez OAO „Kirgizaltin", yavlyaetsya derjatelem samogo krupnogo paketa aksiy „Tsenterri" — 77 401 766 aksiy — okolo 33 %
* Alimbekov: „Kirgizaltin" budet poluchat dividendi i posle zakritiya „Kumtora"
* Morningstar, Centerra Gold Inc. Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-07-05).
* Centerra Gold OPERATIONS.
* Kyrgyz Republic. Third Review Under the Three-Year Arrangement Under the Extended Credit Facility, and Request for Modification of Performance Criteria-Press Release; Staff Report
* Centerra Gold Inc. dogovorilas o pokupke aksiy amerikanskoy kompanii Thompson Creek Metals Company Inc.
* Sdelka sovershena: Centerra Gold kupila Thompson Creek.
* Mongolskaya ensiklopediya.
* Mongolskaya ensiklopediya, Gatsuurt.
* ENDAKO MINE HISTORY.
* Berg History.
* Öksüt Madencilik
* Öksüt History.
* Drujestvennoe priobretenie Tsenterroy kompanii „Auriko Metals"
* Centerra pokupaet eщe odnu zolotodobivayuщuyu kompaniyu v Kanade.
* HISTORY Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-07-05).
* „TsYeNTYeRRA GOLD INK."
* Finansovie rezultati Centerra Gold za 2017 g. Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-11-21).
* Centerra Gold Achieves 2017 Consolidated Gold Production Guidance, Beats Cost Guidance, Records $210 Million Net Earnings and Generates $234 Million Free Cash FlowNG and Provides 2018 Outlook
* Boroo

1. ↑  „Centerra Gold". 5-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Tompson Creek Metals
* Qumtor Gold Company rasmiy sayti
* Öksüt Madencilik rasmiy sayti
* „Qirgʻizaltin" OAJ