*Ushbu maqola mamlakat haqidadir. Kimyoviy tushuncha haqida Butanlar sahifasiga qarang.*

**Butan podsholigi** (Pendal Druk Shung) — Janubiy Osiyodagi, Himolay togʻlarining sharqiy qismidagi davlat. Maydoni 47 ming km2. Aholisi 742 737 kishi (20012). Poytaxti — Thimphu shahri. Maʼmuriy jihatdan 8 dzong (viloyat)ga boʻlingan.

Davlat tuzumi
-------------

Butan — konstitutsiyali monarxiya. Davlat boshligʻi — podsho. Podsho huzurida 9 maslahatchidan iborat kengash bor. Qonun chiqaruvchi organ — bir palatali Milliy Assambleya 150 aʼzodan iborat (105 nafari saylanadi, 10 nafari tayinlanadi, qolganlari — rasmiy kishilar, hukumat aʼzolari va podsho kengashining aʼzolari). Ijroiya hokimiyat podsho tomonidan Vazirlar Kengashi orqali amalga oshiriladi.

Hududiy boʻlinishi
------------------

Butan hududi 4 ta dzongdeyaga boʻlingan. Ular esa 20 ta dzongxaga boʻlingan, shularni quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:

Butan hududiy bo'linishi
* Bumthang
* Chhukha
* Chirang
* Daga
* Geylegphug
* Ha
* Lhuntshi
* Mongar
* Paro
* Pemagatsel
* Punakha
* Samchi
* Samdrup Jongkhar
* Shemgang
* Tashigang
* Thimphu
* Tongsa
* Wangdi Phodrang

Tabiati
-------

Butan hududi togʻliqsan iborat. Eng baland choʻqqisi — Jomolhari (7314 m). Iqlimi togʻtropik, musson, sernam, togʻlarning yuqori qismida sovuq. Vodiylarda oʻrtacha temperatura yanvarda — 4,5°C, iyulda 17°C. Yiliga 1000–5000mm yogʻin yogʻadi. 3500 m balandlikkacha oʻrmon, undan balandda subalp va alp oʻtloqpari. Daryolari — Sankosh, Amo, Kuru. JigmiDorji, Gaza, Manaz qoʻriqxonalari bor.

Aholisi
-------

Asosiy maqola: Butan demografiyasi
Aholisi asosan bxotiyalar; gurkhlar, nevarlar ham yashaydi. Aholining 13 % shaharlarda istiqomat qiladi. Rasmiy tili — bxotiya (dzongke, tibet tiliga yaqin). Asosiy dini — lama mazhabidagi budda dini. Butan 9-asr oxirlaridan Tibetga, 19-asrning 2-yarmidan 1947-yilgacha Angliyaga qaram boʻlgan. 1949-yildagi shartnomaga koʻra, Butan tashqi siyosat sohasidagi ishlarini Hindiston hukumati bilan bamaslahat olib boradi. Milliy bayrami — 17-dekabr — podsho saylangan kun (1917).

Iqtisodi
--------

Butan — agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligi ulushi 42,7 %, sanoat ulushi 9,6 %. Qishloq xoʻjaligida dehqonchilik yetakchi oʻrinda. Vodiylarida sholi, arpa, bugʻdoy, tariq, makkajoʻxori, janubda paxta ekiladi. Janubi-sharqida bogʻdorchilik taraqqiy etgan (mango, apelsin, pizang va boshqalar). Yaylovlarda quy, yilqi boqiladi. Oʻrmonlarda qimmatbaho daraxtlar koʻp; lok, mushk, mum tayyorlanadi. Yigiruv va toʻquv hunarmandchiligi, oʻymakorlik qadimdan rasm boʻlgan. Taxta tilish zavodi va meva konserva fabrikasi bor. 1,5 mlrd. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi. 1968-yildan aerodrom ishga tushgan. Asosiy transport vositasi otulov.

Manbalar
--------

1. ↑  Districts of Bhutan
2. ↑  *Tandin pem & Jigme wangchuk.* „Bhutan’s new Queen is home" (en).  Bhutan Observer (14-oktabr 2011-yil). 2012-yil 2-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 19-oktyabr.
3. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

| * k
* m
* t
Osiyo davlatlari |
| --- |
| 
* Afgʻoniston
* Armaniston
* Bahrayn
* Bangladesh
* Birlashgan Arab Amirliklari
* Bruney
* Butan
* Eron
* Gurjiston1
* Hindiston
* Indoneziya4
* Iordaniya
* Iroq
* Isroil
* Kambodja
* Janubiy Koreya
* Shimoliy Koreya
* Laos
* Livan
* Malayziya
* Maldivalar
* Misr3
* Moʻgʻuliston
* Myanma \* Nepal
* Ozarbayjon1
* Oʻzbekiston
* Pokiston \* Filippin
* Qatar
* Qibris
* Qirgʻiziston
* Qozogʻiston1
* Quvayt
* Rossiya1
* Saudiya Arabistoni
* Sharqiy Timor4
* Shri-Lanka
* Singapur
* Suriya
* Tailand
* Tojikiston
* Turkiya1
* Turkmaniston
* Ummon
* Vyetnam
* Xitoy Respublikasi2
* Xitoy Xalq Respublikasi
* Yaman3
* Yaponiya

 |  |
| * 1 Qisman Yevropada.
* 2 Xitoy Respublikasi (Tayvan) BMT tomonidan tan olinmagan.
* 3 Qisman Afrikada.
* 4 Qisman Okeaniyada.

* Category **Turkum**
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |