recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Barry Levinson** (talaffuzi: *Barri Levinson*; 1942-yil 6-aprelda tugʻilgan) — amerikalik kinorejissyor, ssenariynavis va prodyuser. 1989-yilda Oscar sovrindori boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Barry Levinson AQShning Maryland shtatidagi Baltimor shahrida tugʻilgan. Ota-onasi — Irvin Levinson va Violetta Krichinskaya, Rossiyadan kelgan yahudiy muhojirlar. Barry Vashingtondagi Amerika universitetida tahsil olgan. Xotini Valeriya Kertin (ajrashgan).

Karyerasi
---------

Levinson oʻz faoliyatini telekomediyalar yozishni boshlagan va hajviy filmlar yozish, rejissyorlik qilish va ishlab chiqarishni davom ettirayotgan boʻlsa-da, u oʻzining jiddiy dramatik filmlari bilan mashhur boʻldi. Uning birinchi uzun metrajli rejissyorlik tajribasi 50-yillarning oxirida Baltimorda oʻsgan bir guruh oʻgʻil bolalar haqidagi "Diner "(1982) nostaljik filmi edi. Boʻlajak Gollivud yulduzlari, oʻshanda noaniq aktyorlar Stiv Guttenberg, Deniyel Stern, Mikki Rurk va Kevin Bekon ishtirok etgan debyut tanqidiy va tomoshabinlarning muvaffaqiyati boʻlib, oʻzini yorqin hajviy dialogga ega boʻlgan juda kulgili film ekanligini isbotladi. Robin Wiliamsning haddan tashqari quvnoq armiya radiosi boshlovchisi sifatida „Xayrli tong Vyetnam" va 1987 va 1988-yillarda chiqarilgan „Yomgʻir odam" autizmli Dastin Xofman bilan birga Levinson butun dunyoga shuhrat keltirdi.

Keyingi yillarda Levinson Gollivudning eng yaxshi aktyorlari ishtirokida bir qator taniqli filmlarni suratga oldi, masalan, „Bugsi" (Uorren Bitti, Annet Bening va Xarvi Keytel bilan), „Ekspozitsiya" (Maykl bilan birga). Duglas, Demi Mur va Donald Sazerlend), „Uxlayotganlar" (Robert de Niro, Dastin Xofman va Bred Pitt bilan), „Vag" (Robert de Niro va Dastin Xoffman bilan) va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Filmreference.com". 6-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentabr 2014-yil.
2. ↑  „Pqasb.pqarchiver.com". 25-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2022-yil.
3. ↑  „Pqasb.pqarchiver.com". 23-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentabr 2014-yil.
4. ↑  *Roger Ebert.* „Diner movie review & film summary (1982) | Roger Ebert" (en).. 3-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2022-yil.
"GULUZORIM" — Navoiyning "Etmish meni" radifli muhammasiga Hoji Abdulaziz Abdurasulov bastalagan ashula. Asosiy matn bandlari orasida "guluzorim voyey, rahm ayla nigorim" kabi jumlalar takrorlanib oʻqilgani uchun G. deb nomlangan. "Eshvoy" nomli cholgʻu kuyi, shuningdek, Shashmaqomdagi Rost maqomi tarkibidagi Savti Ushshoq shoʻʼbasi asosida yaratilgan. 3/4 oʻlchovli harakatchan taronalar usulida ijro etiladi. Daromad qismida Uz zol shoʻʼbasi ohanglaridan, Dunarsdan keyin keladigan avj qismida esa Turk avjidan ijodiy foydalanilgan. Turli yillarda "G." ni O.Imomxoʻjayev, O. Apima hsumov badiiy taʼsirchan tarzda ijro etishgan. Cholgʻu kuy sifatida ham ijro etiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Gulxayri kuyasi** (Pectionophora malvella Hb.) — oʻyiqqanotli kuyalar oilasiga mansub zararkunanda kapalak. Qanotlari yoyilganda 10–12 mm. Oldingi qanotlari qoramtir yoʻlli och jigarrang , orqa qanoti och kulrang. Qurti (9–12 mm) sargʻish, boshi toʻq jigarrang. Ikkita birinchi boʻgʻimi binafsha rang , toʻq qizil. Oʻzbekistonda G.k. karantin obʼyekti. Oxirgi yoshdagi qurtlari 3—10 sm tuproq tagida yumaloq pishiq pilla ichida kishlaydi. Yiliga ikki, baʼzan uch avlod beradi. G.k. barg orqasiga, shona va gullarga 1—2 tadan tuxum qoʻyadi. Tuxumdan chiqqan qurtlari oʻsimlikning hosil organlarini zararlaydi. Zararlangan shona va gullar soʻliydi, toʻqiladi. Diapauza (bir yildan ortiq davom etishi mumkin) zarakunandaning saqlanib qolishi va tarqalishiga imkon beradi. Diapauzadagi qurtlar tuproq, urugʻ, qoplar va b.da boʻlishi mumkin.

Kurash choralari: karantin joriy qilish; 80% li texnik xlorofos yoki xlorofosning 80% li suspenziyasi (1,5—1,8 kg/ga), fozalon, sitrofosning 35% li eritmasini (2,5 kg/ga) purkash.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zaane echki zoti** - suti uchun boqiladigan zot. 19-asr oʻrtalarida Shveysariyaning Zane (Saane) daryosi vodiysida chiqarilgan. Echkilari yirik, gavda tuzilishi mustahkam, aksariyatining yelini katta, soʻrgʻichlari yaxshi shakllangan. Terisi yupqa, asosan, oq rangda. Takasining yagʻrin bal. 75—80 sm, vazni 70—80 sm, echkilari 50—60 kg , dumgʻazasi tor, juni kalta, qiltiqlari ingichka. Echkilari bir yilda oʻrtacha 600—700 kg sut beradi (rekord sut mahsulotdorligi 2235 l), sutining yogʻliligi 3,5—4,5%. Har yuz bosh echkidan 180—200 uloq olish mumkin. Bu zot Fapbiy va Markaziy Yevropada keng tarqalgan. Yevropa, Osiyo, Amerikadagi koʻpgina mamlakatlarda sut yoʻnalishidagi echkichilikni rivojlantirishga katta taʼsir koʻrsatdi. 20-asr boshlarida Rossiyaga keltirilgan, undan qisman Oʻzbekistonda tarqalgan (shaxsiy xoʻjaliklarda boqiladi). Mahalliy jaydari rus echki zotlarining sut mahsuldorligini yaxshilashda foydalanilgan. Duragaylari bir yilda 500—1000 kg sut beradi. Rossiyaning markaziy va shim.-gʻarbiy viloyatlarida koʻp boqiladi.

Bozorboy Suvonqulov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Hujayra populyatsiyasi** - muayyan xususiyatlariga koʻra bir xil boʻlgan hujayralar guruhi. Mas, yangilanish qobiliyatiga binoan Hujayra populyatsiyasi 3 tipga ajratiladi. Turgʻun Hujayra populyatsiyasi yangilanish qobiliyatiga ega boʻlmaydi (mas, sut emizuvchilar neyronlari). Bunday toʻqimalarda hujayralar soni ular ixtisoslashuvi boshlanishidayoq doimiy boʻlib qoladi va boʻlinish qobiliyatini yoʻqotadi. Organizm hayotining oxirida esa hujayralar soni birmuncha kamaygan boʻladi. Oʻsuvchi Hujayra populyatsiyasi yangilanish va oʻsish, hujayralar sonining ortishi va ular poliploidizatsiyasi (mas, jigar va ayrim boshqa bezlar hujayrasida) hisobidan toʻqima massasini oshirish xususiyatiga ega. Yangilanadigan Hujayra populyatsiyasi eskirib oʻlgan hujayralar oʻrniga kam ixtisoslashgan oʻzak hujayralarning boʻlinishi va ixtisoslashuvi natijasida yangi hujayralar hosil qilib turish xususiyatiga ega (mas, ichak epiteliysi, qon hujayralari). Hujayra populyatsiyasini funksiyasiga koʻra ham tasnif qilish mumkin.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Hukm (maʼnolari).

**Hukm** (huquqda) — jinoyat protsessida sudlanuvchining aybdorligi yoki aybdor emasligi haqida sudning chiqargan qarori. Oʻzbekiston Respublikasi sudlari H.ni Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqaradi. H. qonuniy, asosli va adolatli boʻlishi shart. Sud H.ni faqat sud muhokamasida tekshirilgan dalillar bilan asoslaydi. Sudning H.da ifodalangan barcha xulosalari asoslantirilgan boʻlishi lo-zim. H. faqat maslahatxonada yakka sudya yoki hayʼat tomonidan qabul qilinadi va barcha holatda ham oshkora eʼlon etiladi. H.ning 2 turi mavjud: ayblov H.i va oqlov Hukm (huquq). Ayblov H.i, oʻz navbatida 3 turga boʻlinadi: jazo belgilaydigan, jazo belgilamaydigan, jazodan ozod qiladigan ayblov Hukm (huquq) Jazo belgilaydigan ayblov H.i sudlanuvchining jinoyatni sodir etishdagi aybi sud muhokamasi davomida ishonchli dalillar bilan isbot qilingan taqdirdagina chiqariladi. Faqat ayblov H.i bilan sudlanuvchi aybdor deb topiladi va jazoga tortiladi. Sud quyidagi hollarda jazo belgilamaydigan, yaʼni jazo tayinlamasdan ayblov H.i chiqaradi: mahkum sodir etgan jinoyati uchun jazo tayinlashni istisno etadigan amnistiya akti eʼlon qilingan boʻlsa; mazkur jinoyat uchun ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish muddati oʻtib ketgan boʻlsa; H. chiqariladigan vaqtga kelib, qilmish yoki uni sodir etgan shaxs ijtimoiy xavfliligini yoʻqotsa; mahkumning tuzalishiga jamoat birlashmalari va jamoalar taʼsir choralarini yoki maʼmuriy jazo choralarini qoʻllashi bilan erishish mumkin boʻlsa; H. chiqarish vaqtigacha sudlanuvchi vafot etgan boʻlsa. Jazodan ozod qiladigan ayblov H.ini chiqarish uchun quyidagilar asos boʻladi: sudlanuvchini jazodan ozod qiluvchi amnistiya akti eʼlon qilinsa; shaxsning H. chiqqunga qadar qamoqda boʻlgan vaqti tayinlangan jazo chorasiga teng yoki bu choradan ortiq boʻlsa. Oqlov H.i: jinoiy hodisa yuz ber-magan boʻlsa; sudlanuvchi tomonidan sodir etilgan qilmishda jinoyat tarkibi boʻlmasa; jinoyatni sodir etishda sudlanuvchining ishtiroki isbotlanmasa chiqariladi.

Sudda ish qaysi tilda koʻrilgan boʻlsa, H. shu tilda, aniq va tushunarli iboralarda bayon qilinadi va 3 qismdan: kirish, tavsif va qaror qismlaridan iborat boʻladi. Ayblov H.i 10 kun muddat ichida, oqlov H.i eʼlon qilingan vaqtdan boshlab kuchga kiradi. H. ustidan apellyatsiya, kassatsiya, nazorat tartibida shikoyat va protest keltirilishi mumkin.

Zumrad Inogomjonova.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hujra** — anʼanaviy oʻzbek meʼmorligidagi eng kichik xona; bir yoki bir necha kishiga moʻljallangan yotoqxona. Jamoat binolarida (madrasa, masjid, maqbara va boshqa ziyoratgohlar), turar joylarning tashqari qismida qurilgan. Yirik inshootlarda (madrasa va boshqalar) bosh peshtoq — yon tomonlaridan boshlab hovlini oʻrab quriladigan mujassamot keng tarqalgan; bunday inshootlardagi hujralar koʻpincha bir xil hajmda boʻladi; baʼzan burchak hujralar bir muncha kattaroq boʻlib, ulardan darsxona sifatida foydalanilgan.

Hujra termini madrasa maʼnosida ham qoʻllanilgan. Bu soʻz madrasalarning ikkinchi nomi boʻlgan. Hujjatlarda madrasa soʻzi bilan qariyb teng maʼnoda ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar 2017, s. 53—54. sfn error: no target: CITEREFJumanazar2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Jumanazar A.*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet. ISBN 978-9943-4728-2-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Honoré de Balzac** (talaffuzi: *Onore de Balzak*) (20-may, 1799 — 18-august, 1850) farang yozuvchisi va dramaturgi. Balzac jahondagi eng buyuk yozuvchilardan biridir. Honoré de Balzac bir qancha roman, hikoya, drama va insho yozgan. Uning eng mashhur asarlaridan biri „La comédie humaine" (1842—1848) („Inson komediyasi") deb nomlanuvchi 90 ga yaqin roman toʻplamidir. Bu romalarda Honoré de Balzac farang jamiyatini batafsil tasvirlab bergan.

Ijodi
-----

Balzacning ijodiy merosi janr jihatidan ulkan va xilma-xil: romanlar, povestlar, dramalardan iborat. Balzacning koʻpgina romanlari va povestlari umumiy gʻoya asosida birlashtirilgan va „Inson komediyasi" deb nomlangan koʻp jildli epopeyani tashkil etadi. Unda Balzac oʻz zamonasidagi fransuz jamiyatining haqqoniy, yorqin manzarasini yaratgan. „Inson komediyasi"ni muallif 3 qismga boʻlgan: „Odatlar haqidagi etudlar", „Falsafiy etudlar", „Analitik etudlar". Oʻylangan 143 ta asardan 97 tasi yozilgan. Eng katta qismi „Odatlar haqidagi etudlar"dir, unga 72 ta roman kirgan boʻlib, bular orasida — „Gobsek" (1830), „Yevgeniya Grande" (1833), „Gorio ota" (1834), „Yoʻqotilgan orzular" (183-1843) kabi asarlar bor.

Balzac ijodida fransuz realizmi oʻzining yuksak pogʻonasiga koʻtarildi. „Inson komediyasi" epopeyasi 19-asrning 1-yarmidagi fransuz jamiyatining realistik manzaralarini keng qamrovda aks ettirganligi, voqealarga, dalillarga boyligi, turli toifadagi kishilar dramasi yaratilganligi, yorqin obrazlari va personajlari bilan katta taassurot qoldiradi. Epopeya asarlari bir-biri bilan bogʻlangan, qahramonlar taqdiri tutash. Sudxoʻr Gobsek, kommersant Grande, bankir Nusingen, ziyoli Rastinyak kabi obrazlar asardan asarga oʻta boradi. Balzacning „Inson komediyasi" epopeyasi zamondoshlarining yuksak bahosiga sazovor boʻlgan. Balzacning „Yevgeniya Grande", „Gorio ota", „Gobsek", „Sagʻri teri tilsimi" asarlari S. Muhammadjonov, M. Mirzoidov, M. Maxmudov va boshqalar tarjimasida turli yillarda oʻzbek tilida nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  "Honoré de Balzac". Microsoft® Student 2009 [DVD]. Redmond, Vashongton: Microsoft Corporation. 2008.

Havolalar
---------

* „Gobsek" qissasi Ziyouz kutubxonasida Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-05-11).
* „ Sagʻri teri tilsimi" romani Ziyouz kutubxonasida Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-05-11).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Zalsburg** (nem. Salz—tuz va burg— shahar) — Avstriyaning markaziy qismidagi shahar. Zalsax daryosining har ikki sohilida, 1300—2000 m baland likda, Zalsburg soyligida joylashgan. Zalsburg yerining maʼmuriy markazi. Axrlisi 144,2 ming kishi (2000). Transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Toʻqimachilik, oziqovqat, mashinasozlik, poligrafiya, yogochsozlik sanoati korxonalari mavjud. Musiqa asboblari ishlab chiqariladi; marmar qayta ishlanadi. 3. oʻrnida qadimda keltlar yashagan, rimliklar Z.ni Yuvavum deb atagan. 11—12-asrlardan 3. atrofidan koʻplab tuz qazib olina boshlagan. 1805 y.dan 3. Avstriya, 1810 y.dan Bavariya, 1815 y.dan yana Avstriya tarkibida. Z.da V. Motsart tugʻilgan uy, Karolina Avgusta muzeyi bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan eski shahar qismida (daryoning chap sohili) barokko uslubidagi sobor (1611—28), arxiyepiskop qarorgohi (1120), cherkovlar va b. sakdangan. Yangi zamonaviy binolar daryoning oʻng sohilida joylashgan. Festivallar uyida musiqa va teatr sanʼatining xalqaro festivallari boʻlib turadi. Turizm markazi. Unt bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„Bizni erkaklardan qutqar" kartinasi (Martin van Maele, 1905-yil)
**Lezbianlik, lezbianizm** — ayol gomoseksualligi. Gomoseksual ayollarning atalishi. „Lezbian" atamasi „gomoseksuallik" atamasining oʻzi kabi noaniqdir: bir kontekstda u gomoseksual yoʻnalishi boʻlgan ayolni, boshqa kontekstda gomoseksualligi aniq boʻlgan ayolni va uchinchi kontekstda faqat gomoseksuallik bilan shugʻullanadigan ayolni anglatishi mumkin. Bu atama 19-asrning oxirida jinsiy ogʻishlarning, xususan, gomoseksualizmning tavsifi sifatida paydo boʻlgan. Qadimgi Yunonistonda lezbianizm „tribadizm" deb atalgan va „tribadlar" bunday munosabatlarga kiradigan ayollardir (grekcha: *τριβάς* — oʻzi yoki boshqa ayollar bilan gʻayritabiiy illatlarga beriluvchi ayollar).

Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan tuzilgan ICD-10 tasnifida geteroseksuallik, biseksuallik va gomoseksuallik jinsiy orientatsiyaning uchta asosiy toifasi sifatida taqdim etilgan. Lezbianlik (ayol va ayol) kasalliklar roʻyxatidan chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, τρι^βάς".  www.perseus.tufts.edu. 3-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2018-yil.
**Leyshmanioz** — odam va xayvonlarda uchraydigan kasallik. Koʻproq tropik va subtropik iqlimli mintakalarda qayd etiladi. Leyshmaniyalar qoʻzgʻatadi va iskabtoparlar orqali yuqadi. Infeksiya manbai kemiruvchilar hisoblanadi. Teri leyshmaniozi (qarang Yomon jarohat) va ichki aʼzolar visseral leyshmaniozi farq qilinadi. Visseral leyshmanioz "kalaazar" deb ham yuritiladi. Kasallikning bu turi bilan koʻproq bolalar kasallanadi (birinchi boʻlib kasallik qoʻzgʻatuvchisini topgan ingliz vrachi U.Leyshman nomidan olingan). U surunkali kechadi, ichki aʼzolar jiddiy zararlanadi; dam-badam isitma xuruj qilishi, jigar va taloqning nihoyatda kattalashuvi, anemiya va juda oriklab ketish kasallikka xos alomatlardir. Koʻpincha, oʻlim hollari kuzatiladi. Davolash uchun tarkibida surma bor preparatlar (solyusurmin, stibanol, neostibodan va boshqalar) qoʻllaniladi. Oldini olish iskabtopar va kemiruvchilarni qirishdan iborat. Shaxsiy himoya vositasi — repellentlardan foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lombard**, **garovxona** — garovga qoʻyilgan muayyan buyumlar evaziga maʼlum (odatda uch oydan koʻp boʻlmagan) muddatga pul (mablagʻ) berib turadigan muassasa. Buyumning qiymati tomonlarning kelishuviga koʻra baholanadi, garovga qoʻyilgan buyum egasiga nomi yozilgan lombard tilxati beriladi. Olingan pul oʻz vaqtida qaytarilmasa, qoʻyilgan buyum lombard mulkiga aylanadi va lombard qoʻyilgan buyumlarni sotishga haqli boʻladi. Shuningdek, lombard qimmatbaho uy-roʻzgʻor buyumlarini saqlab berish uchun ham qabul qiladi. Lombardga buyumlar faqat mablagʻ olish uchun emas, baʼzan mazkur buyumning ishonchli saqlanishini taʼminlash uchun ham qoʻyiladi. Buyumlarni garovga qoʻyib kredit berish birinchi marta XV asrda Italiyaning Lombardiya viloyatidan chiqqan sudxoʻrlar tomonidan joriy etilgan („lombard" soʻzi ham shundan kelib chiqqan). Oʻzbekistonda ham lombardlar faoliyat koʻrsatadi. Masalan, Toshkent shahida lombardlar birlashmasi (birlashma tarkibida 3 lombard mavjud, 1966-yilda tashkil etilgan) ishlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Iskana (maʼnolari).

**Iskana** — duradgorlikda yogʻochda uya, chuqurcha, oʻyiq hosil qilish va teshik yoʻnish, pax chiqarish uchun ishlatiladigan asbob. Tigʻi poʻlatdan, dastasi qattiq yogʻochdan yasaladi. Oʻyish, oʻya hosil qilishda ishlatiladigan I.ning dastasi yorilib ketmasligi uchun unga halqa kiygiziladi. I. keskichining tigʻi bir tomonlama charxlangan toʻgʻri kesuvchi qirradan iborat. Tuzilishiga koʻra, yassi va yarim doira shaklidagi, kalinligi 11 mm gacha. uz. 200 mm gacha, eni 50 mm gacha boʻlgan I.lar bor. Bajariladigan ish turiga qarab nov, chuv, qingʻir I. va b. turlarga boʻlinadi. Uya oʻyishda reja chiziqqa I. tigʻini qoʻyib, dastasiga metall bolgʻa yoki yogʻoch bolgʻa bilan uriladi. Yoʻnish paytida I. dastasi oʻng qoʻl bilan ushlanib, chap qoʻl bilan I. kurakchasi materialga bosiladi (qarang Duradgorlik asboblari).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iskandar koʻprik** — Qumqoʻrgʻon tumanida Termizni Chagʻaniyon va Hisor bilan bogʻlovchi qad. savdo yoʻlida Bandixonsoy ustiga qurilgan. Iskandar koʻprikning qurilgan davri nomaʼlum. Abdullaxon davri (1557—98)da qayta qurilgan. Gʻisht koʻprik, Tosh koʻprik va Iskandar Zulqarnayn koʻprigi deb nomlangan. Umumiy uz. 70 m, oʻtish qismining eni — 5,75 m, bal. — 12,1 m, ravoqqanoti — 5,8 m, pishiq gʻisht (25x25x5; 26x28x4—4,5; 27x29x5 sm)dan qurilgan. Usti 3 qism (yoʻlovchi, transport va suv oʻtishi uchun nov)dan iborat. Ra-voqlari qirgʻogʻidagi tirgaklarga tayangan. Iskandar koʻprikning sharq va gʻarb tomonidagi tirgaklari buzilgan. Ravoq ustunlari (1950) va suv oʻtkazish uchun nov (1927) betondan ishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iskandariya qogʻozi** — XIX asrgacha Rossiyada ommabop boʻlgan qimmatbaho kitob qogʻozining tarixiy navi hisoblanadi. O.Tarakanovaning fikriga koʻra, ushbu turdagi qogʻoz Gretsiya va Gʻarbiy Yevropada tarqalmagan, ehtimol, Sharqdan yetkazib berilgan edi. Ehtimol, navning nomi ishlab chiqarilgan joy nomidan kelib chiqqan — Iskandariya.

Tashqi koʻrinishidan, Iskandariya qogʻozi zamonaviy vatman qogʻoziga oʻxshab, ingichka va yumshoq shaklda boʻlgan. XVI-XVII asrlarda Iskandariya qogʻozi uch oʻlchamda — katta, oʻrta va kichik varaqlar koʻrinishida ishlab chiqarilgan. Aleksey Mixaylovich davrida (XVII asr oʻrtalarida) xalqaro yozishmalar uchun Aleksandriya qogʻozidan foydalanish qoidalari ishlab chiqilgan. Bu davrda qogʻozning ushbu turi qoʻlyozma asarlar yaratish va hashamatli kitoblarni chop etishda qoʻllanilgan; XVIII asrda Iskandariya qogʻozining ilgari belgilangan oʻlchamlari saqlanib qolgan, Fanlar akademiyasi bosmaxonasining kitoblarida bosilgan. XIX srda Iskandariya qogʻozi chizma qogʻozi sifatida tasniflangan, u qimmat tasvirlangan va kichik tirajli nashrlar uchun ishlatilgan. Chizmachilik ehtiyojlari uchun bunday qogʻoz vatman qogʻoziga qaraganda oddiyroq hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑   Kardanova N. B. Paleograficheskoe oformlenie sarskix poslaniy k dojam Venesii // Izvestiya Volgogradskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta. — 2012. — T. 75, № 11. — S. 52—55.
2. ↑  *Тараканова О. Л.* „Антикварная книга: Учебник". *2.5.1. Книжная бумага*.  Институт открытого образования МГУП. 11-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2016-yil.
3. ↑  Cherchenie // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
**Isirgʻa**, zirak — xotin-qizlar (baʼzi xalqlarda erkaklar ham) quloqqa taqadigan bezak buyumi. I. ikki — bogʻ vatana qismdan iboratboʻlib, bogʻ qismi ilgak, halqa va tana qismi panjara, shokila (oyoq), koʻz va b.dan tuzilgan. I.ning eng sodda turi — halqa (gardish I.), boldoq keng tarqalgan boʻlib, bu I. Oʻzbekiston hududi (jumladan, Fargʻona)da qadimdan (mil. av. 1ming yillik oʻrtalaridan) maʼlum boʻlgan. Bogʻi ilgakli boʻlgan I. zirak deb ataladi, lekin atamalar orasida bunday qatʼiy chegaraga har doim ham amal qilinmagan. Zargar ustalar I.ni oltin, kumush, mis kabi metallardan qolipga quyib (qolipaki) va qoʻlda yasab tayyorlaydilar. Ishlanish usuliga koʻra, panjarali (shabaka), sovotkori va b.; xom ashyosiga koʻra, sadafli, marjonli, durli, koʻzli va b.; ishlanish joyiga qarab, Toshkent, Buxoro, Samarqand va b. I.lari; shokila (oyoq)lari soniga qarab, uch oyoqli, besh oyoqli va b. turlari farqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Muhandislik psixologiyasi** — psixologiya sohasi; inson bilan mashina (texnika) oʻrtasidagi munosabatni, insonga mashinaning psixologik taʼsirini, insonning texnika bilan munosabat jarayoni psixologik qonuniyatlarini oʻrganadi. Muhandislik psixologiyasi fantexnika taraqqiyoti natijasida vujudga kelgan. U quyidagi muammolarni tekshiradi: insonning boshk,-aruv tizimlaridagi, avtomatik qurilmalar, xususan, EHM bilan munosabatdagi vazifalari; EHM operatorlarining faoliyatida muloqot jarayoni va ularning oʻzaro taʼsiri; operator faoliyatining psixologik tuzilishi; operator ishining sifati, tezligi, samaradorligiga taʼsir qiluvchi omillarni tahlil qilish; operatorlar uchun psixodiagnostika va kasbga yoʻllash metodlarini ishlab chiqish va h.k.

²== Manbalar ==

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Obliteratsiyalovchi endarteriit** (yun. endon — ichidagi va arteriyalar), vinivarter kasalligi — oyoq arteriyalarining yalligʻlanishi bilan kechadigan surunkali kasallik. Bunda tomirlar asta-sekin torayib, bora-bora butunlay bekilib qoladi, uning qon bilan taʼminlanishi izdan chiqadi. Oyoqni sovuq oldirish, lat yeyish, miya shikastlanishi, chekish, intoksikatsiya, hayajonlanish, toliqish, periferik nervlar kasalligi, turli infeksiyalar va boshqa sabab boʻladi. 20—40 yoshdagi erkaklarda koʻproq uchraydi. Obliteratsiyalovchi endarteriitda oyoq tez toliqadi, tomir tortishadi, keyinchalik oqsaydigan boʻlib qoladi, et uvishishi, paresteziyalar, qattiq ogʻriq kuzatiladi. Toʻqimalar qon bilan taʼminlanishining buzilishiga qarab kasallikning 4 darajasi farqlanadi. 1darajada oyoq barmoklari sovuq qotadi, uvishadi, tez toliqadi, oyoq terisi oqaradi, sal uzoqroq yurganda ogʻriq paydo boʻladi. 2-darajada yurganda oyoq ogʻriydi, oyoq tirnoklari moʻrt boʻlib, tez sinadi. Oyoq arteriyalarida puls sustlashadi. 3darajada bemor 20—30 qadam yurganda oyokda ogʻriq zoʻrayadi, oyoq terisi oqaradi, sovuq boʻladi. Oyoq muskullari atrofiyasi, koʻpincha trofik yaralar kuzatiladi. 4darajada oyoklarda doimiy ogʻriq, shish paydo boʻladi, trofik yaralar, barmoklar gangrenasi tez rivojlanadi, kasallik zoʻrayganda butun oyoq panjasi gangre-naga uchraydi. Kasallikning kechishiga qarab chegaralangan vatarqalgan shakllari tafovut qilinadi. Chekish, ichish endarteriit kechishini ogʻirlashtiradi, shuning uchun kasallikni davolashda zararli odatlardan voz kechish, fizioterapiya va konservativ davo buyuriladi. Bular naf bermasa, operatsiya qilinadi (tomirlar tiklanadi yoki oyoq kesib tashlanadi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Obolskiy maxfiy komsomol tashkilotiga qoʻyilgan yodgorlik** (belaruscha: *Помнік у гонар Обальскага камсамольскага падполля*) — Belarusiyaning Vitebsk viloyati, Shumilinskiy tumani, Obol posyolkasidagi yodgorlik.

Tarixi
------

Yodgorlik Ulugʻ Vatan urushi davrida 1942-yil boshidan 1943-yil avgustigacha faoliyat yuritgan Obol maxfiy komsomol tashkiloti "Yosh qasoskorlar" ga bagʻishlangan. 40 ga yaqin kishini oʻz ichiga olgan komsomol tashkiloti KP(b)B Sirotinskiy yashirin okrug qoʻmitasi va Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi tashabbusi bilan Obol, Ushali, Zui, Mostishche va Ferma qishloqlari komsomol va yoshlaridan tuzilgan.

1942-yil iyun oyida tashkilotning komsomol qoʻmitasi saylandi. Unga Y. Zenkova (kotib), M. Dementiyeva, V. Yezavitov, I. Yezavitov, E. Yezavitov, M. Luzgina, Z. Portnova, N. Azolina, V. Shashkovalar kirdi. "Yosh qasoskorlar" faoliyatiga KP(b)B va Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzining Sirotinskiy yashirin tuman qoʻmitalari rahbarlik qilgan. Tashkilot mavjud boʻlgan davrda komsomolchilar jami 21 ta qoʻporuvchilik harakatlarini amalga oshirdilar: ular nasos stansiyasini, 3 ta yuk mashinasini portlatishdi, bir nechta eshelonlarni relsdan chiqarib tashlashdi, zigʻir tegirmonini, bir nechta koʻpriklarni yoqib yuborishdi va 10 ga yaqin transport vositalarini yoʻq qilishdi. Maxfiy tashkilot partizanlarga qurol-yarogʻ, dori-darmonlar, dushman qoʻshinlarining kiritilishi toʻgʻrisida maʼlumot oldilar va topshirdilar, aholi oʻrtasida tashviqot olib bordilar, Sovet Axborot byurosining varaqalari va hisobotlarini tarqatdilar. 1943-yilning yozida tashkilot 38 kishidan iborat boʻlib, 3 guruhga boʻlingan: Obolskaya, Mostishchenskaya, Ushalskaya.

Ulugʻ Vatan urushida nemis qoʻshinlariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun "Yosh qasoskorlar" komsomol tashkilotining koʻplab yashirin aʼzolari orden va medallar bilan taqdirlangan, E. S. Zenkova va Z. M. Portnova Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

1968-yilda Gorodok - Nevel avtomagistralining oʻng tomonida yashirin tashkilot sharafiga haykaltarosh Y. A. Pechkin yongorlik oʻrnatgan.

Tavsifi
-------

Obolskiy maxfiy komsomollari sharafiga yodgorlik balandligi 6 m boʻlgan tartibsiz shakldagi beton stela boʻlib, uning ustida profildagi oʻgʻil bolalar va qizlarning tasvirlari bilan toʻrt figurali relyef mavjud. Dramatik tajribalarning turli xil soyalari, qatʼiyatli va gʻazablangan yuz ifodalari ekspressiv chiziq bilan uzatiladi. Majoziy kompozitsiyada fashistik bosqinchilarga qarshi kurashish niyatida boʻlgan yoshlarning ruhi kuchliligi taʼkidlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Помнік у гонар Обальскага камсамольскага падполля // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн. 1985. — С. 471—472.

Adabiyotlar
-----------

* Помнік у гонар Обальскага камсамольскага падполля // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн. 1985. — С. 471—472.
* *Якушаў, У.* Героям Обалі прысвячаецца // Віцебскі рабочы. — 1964. — 7 ліп. — С. 2.
**Obnoʻs** soʻzi fors-tojik tilidan eski oʻzbek tiliga oʻtib oʻzlashgan boʻlib, qora rangli, yogʻochi mustahkam va juda ogʻir, uni kuydirganda yoqimli hid tarqatuvchi daraxt turlaridan birining nomi. Qadimgi turkiy yozma manbalarda qayd etilmagan.Alisher Navoiy asarlarida obinus shaklida qoʻllangan:

Tararda tob urar, turrai parishoning,
Ki obinus tarogʻuylardurki mujgoning.
(Navodir ush-shabob, 346)

Alisher Navoiyning bu baytidagi obinus soʻzi tarogʻ soʻzining aniqlovchisi boʻlib, uning qaysi tur yogʻochdan ishlanganligini koʻrsatadi.

Eski tojik tilida
-----------------

Eski tojik tilida obnoʻs soʻzi daraxtning turi, koʻchma maʼnoda qora, tiyra, ogʻirlik maʼnolarini anglatgan .

Hozirgi eroniy tillarda
-----------------------

Hozirgi eroniy tillarda:tojik tilida obnus, fors tilida annus, afgʻon tilida abnus, kurd tilida abanos va abnus.

Hozirgi turkiy tillarda
-----------------------

Hozirgi turkiy tillarda:oʻzbek tilida obnus kabi koʻrinishlarda qoʻllaniladi.

Morfemik tahlili va maʼnosi
---------------------------

Obnus yasama soʻz boʻlib, u ikki mustaqil soʻz — komponentdan tashkil topgan. Uning birinchi kompoenti fors-tojik tilida tarixida qoʻllanuvchi ob — suv soʻzidir. Ikkinchi komponent -nus, -noʻs ning etimoni haqida ikki hil taxmin qilamiz: 1) -noʻs soʻzi eski tojik tilidagi noʻsa, noʻs — kamalak, oʻq-yoy maʼnosidagi soʻz boʻlib, obnoʻs soʻzi tarkibida rangli, rang-barang, rangdor maʼnolari bilan keladi. Chunki obnus yogʻochidan qimmatbaxo uy-roʻzgʻor asboblari tayyorlanardiki, ular xilma-xil koʻrinish, jilo berardi va gulli boʻlardi.2) -noʻs,-nus komponenti fors-tojik tilidagi poʻs-poʻst-pust soʻzining fonetik oʻzgargan varianti boʻlishi mumkin. Obnoʻs soʻzi tarkibida shu maʼnoda kelganida, daraxtning poʻstlogʻi suvli, suvdor, sersuv kabi asosiy belgilari bilan ajratib nomlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Vafoyev, Bahrom*. O'simlik nomlari*, "FAN" nashriyoti, Toshkent, 1991 — 69-70 bet. ISBN 5 - 648 - 01251 -9.
**Genco Gülan** (talaffuzi: *Genjo Gulan*; 1969-yilning 13-yanvarida t. Istanbul shahrida) Turk rassomi. U 21 asrni boshlaridagi eng mashhur rassom. U nafaqat rassom, adib, balki skulptor va yozuvchi. U Turkiyaning Istanbul shahrida tavallud topgan va Frankfurt, New York shaharlarida yashagan. Gulan ikkita mashxur yonallishda qiziqishi bo'lgan, ular ku'tura, klassicizm va yangi tehnologiyalar. U ranglarga qiziqgan bo'lib ideyalarga boy bo'lgan. Uning ijodi konceptual san'at, pop-art va yangi medialarning qorishmasidir. O'zizning ishlarida u simbolizm ishlatgan holda ijtimoiy habarlarni chiroyli qilib yetkazib bergan. U Mimar Sinan Akademiyasi va Bigazici Universitetida shu kun qadar dars berib kelmoqda.

Manbalar
--------

* The Sunday Times.
* Banff Centre Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-02-23). Banff, Canada
* Java Museum Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-01-13). Cologne



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Sakroiliak bo'g'im (oval bilan ta'kidlangan)
**Sakroiliit** (lotincha: *[os] sacrum* sakrum + lotincha: *[os] ilium* ilium + греч. - yallig'lanish ; lingvistik jihatdan to'g'ri, ammo shunga qaramay tibbiyotda imlo qabul qilinmaydi - **sakroiliit**) - sakroilial bo'g'imning yallig'lanishi. Yallig'lanish jarayoni sinovial membranaga tarqalishi mumkin (sinovit), artikulyar yuzalarga (osteoartrit) yoki butun qo'shimchaga (panartrit) ta'sir qilishi mumkin. Aseptik (yuqumli-allergik), o'ziga xos (masalan, sil bilan) va nonspesifik (yiringli) sakroiliitlar mavjud.

Alomatlar
---------

O'tkir yiringli sakroiliit isitma, titroq bilan boshlanadi. Jiddiy intoksikatsiya tez rivojlanadi, qonda leykotsitoz aniqlanadi, ECHT ortishi. Mahalliy ravishda sakroilial bo'g'imda o'tkir og'riqlar bor, palpatsiya bilan kuchayadi, yonbosh suyaklarining qanotlariga bosim va pastki oyoq-qo'llarning giperekstantsiyasi kuzatiladi.Bemor egilgan oyoqlari bilan majburiy pozitsiyani oladi. Radiologik jihatdan, sakroilial bo'g'imning yiringli yallig'lanishi bilan, faqat sinovial membranani ta'sir qiladi, qo'shma bo'shliqning kengayishi va sakrum va iliumning artikulyar qismlarining o'rtacha osteoporozi mavjud.. Subfebril tana harorati, ECHTning engil ko'tarilishi, sakroiliak bo'g'im hududida o'rtacha mahalliy og'riq qayd etilgan.

Sabablari
---------

Sakroiliitning rivojlanishining sababi shikastlanish, bo'g'imning uzoq muddatli ortiqcha yuklanishi (masalan, homiladorlik paytida, og'irlikni ko'tarish, harakatsiz ish), tug'ma nuqsonlar (son bo'g'imining anamoliyalari), o'sma jarayonlari, metabolik kasalliklar, shuningdek turli xil kasalliklar bo'lishi mumkin. nospetsifik va o'ziga xos infektsiyalar (sifilis, sil, brutsellyoz). Bundan tashqari, sakroiliit bir qator kuzatilishi mumkin otoimmun kasalliklar.

Davolash
--------

Yiringli sakroiliit bilan og'rigan bemorlar kasalxonaga yotqizishilishi talab qilinadi. Davolash yiringli yallig'lanishni bartaraf etishga va tananing qarshiligini oshirishga qaratilgan. Surunkali shakllarda jarrohlik davolash ko'rsatiladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  *Эрдес Ш. Ф. Бадокин В. В. Бочкова А. Г. и др.* О терминологии спондилоартритов // Научно-практическая ревматология. — 2015. — № 53(6). — С. 657—660.
2. 1 2 3  Бородулин В. И.*. Энциклопедический справочник медицинской сестры, фельдшера и акушерки*, 1998.
**Saksoniya-anxalt**— Germaniya yeri (federativ birlik). Elba daryosi havzasida. Maydoni 20,4 ming km². Axoliyey 2,5 mln. kishi (2001). Maʼmuriy markazi — Magdeburg sh. S.A. hududining katta kismi Magdeburg tekisligida joylashgan boʻlib, jan.gʻarbda Gars togʻlariga oʻtib boradi. Fleming togʻlari S.A.ning sharkiy chegarasi hisoblanadi. S.A. mustakil yer sifatida qisqa tarixga ega. U 1947-yildan 1952-yilgacha mavjud boʻlgan va 1990-yil 3 oktabrda Germaniya birlashganidan soʻng qayta tashkil etilgan. S.A. tarkibidagi baʼzi xududlar Germaniyaning qad. madaniyat markazlaridan hisoblanadi. S.A.ning shimolidagi Altmark Brandenburg kul ostida boʻlgan. Janubiy va sharqida Saksoniya hukmronlik qilgan. Anxolt yeri 1212-yilda yuzaga kelgan. S.A. — mamlakatning eng shim. uzumchilik rayoni. Magdeburg tekisligining unumdor tuprogʻida donli ekinlar, qand lavlagi, kartoshka, sabzavotlar ekiladi. S.A.da oziq-ovqat sanoati korxonalari, xususan, qand zavodi koʻp. Ogʻir va transport mashinasozligi, kimyo sanoatlari rivojlangan. Dessauda samolyot ishlab chiqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Blastomikoz** — hayvonlarning teri va ichki organlarida uchraydigan surunkali kasallik. Asosan, itlar, baʼzan otlarda uchraydi, odamga ham yuqishi mumkin. Kasallikni achitqi zamburugʻlari (Blastomyces dermatitidis) paydo qiladi. Zamburugʻ, asosan hayvonning soʻlagi, yiringi orqali tarqaladi. B. bilan kasallangan hayvonlar, shuningdek bemorlar terisida va teri ostida qizil dogʻ va pufakchalar, yara va shishlar paydo boʻladi, hayvonlarda oʻpka, suyak, boʻgʻim, miya va boshqa organlar ham shikastlanadi, nafas qisadi, ishtaha boʻgiladi, hayvon oriqlaydi. Kasallik klinik belgilarga, teri va boshqa organlarda roʻy bergan oʻzgarishlar tabiatiga va mikroskopda tekshirish natijalariga qarab aniqlanadi. Kasallik tarqalishining oldini olish uchun sanitariyagigiyena qoidalariga qatʼiy amal qilish, kasal hayvonni yoʻqotish, xonalarni dezinfeksiya qilish zarur.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Meniskli teleskop** - astronomik kuzatishlar uchun moʻljallangan optik asbob. Asosiy qismlari — menisk va botiq sferik koʻzgu (rayem). Barcha optik sirtlari sferik shaklga ega. Meniskli teleskopning optik qismlari barcha optik tasvir buzilishlari (aberratsiya) ni bartaraf etishi tufayli yuqori sifatli va keng koʻlamli tasvirlarni hosil qiladi. Meniskli teleskop fotografik teleobʼyektiv vazifasini ham oʻtashi mumkin. Oʻz FA Astronomiya institutida koʻzgusining diametri 1500 mm boʻlgan Meniskli teleskop oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lavrentiy qirlari** - Shimoliy Amerikaning shim.-sharqiy qismidagi qirlar. Kanada va qisman AQSH hududida. Shimoliy va shim.-sharkdan Atlantika okeani oʻrab turadi. Maydoni 5 mln. km². Balandligi 200–400 m, sharqiy qismi (Labrador yarim orol) nisbatan balandroq (Tornga togʻi, 1676 m). Lavrentiy qirlari gneys, kristalli slanets, granit, dioritlardan tuzilgan. Temir rudasi, nikel, oltin, uran va boshqa foydali qazilmalarga boy. Pleystotsenda muz bilan qoplangan. Muz oʻygan chuqurliklarda koʻllar paydo boʻlgan. Lavrentiy qirlari moʻʼtadil va subarktika iqlim minta-qalarida joylashgan. Qishning uzoq, yozning salqin va qisqa bulishida Labrador sovuq oqimining taʼsiri bor. Toʻng yerlar, koʻl va daryo koʻp. Yirik daryolari: Cherchill, Nelson, Bak va boshqa Daryolari serostona, bahorda toʻlib oqadi. Shim.dan janubga tomon tundra, oʻrmon-tundra va tayga zonalari almashib boradi. Mox, lishaynik, qayin, oq qaragʻay, tilogʻoch, zarang, oq qayin oʻsadi. Shimol bugʻusi, qutb tulkisi, lemming, qutb boʻrisi, qora ayiq, suvsar, bobr, ondatra va boshqa yashaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gobi katta jigarrang koʻrshapalagi** (*Eptesicus gobiensis*) vesper koʻrshapalaklarning bir turi. U Afg'oniston, Xitoy, Hindiston, Mo'g'uliston, Pokiston va Rossiyada uchraydi. Rossiya zoologi Professor Nikolay Alekseyevich Bobrinski birinchi Gobi sahrosidan va Oltoy togʻlaridan topilgan tur namunalarini oʻrganib 1926-yilda ularni tasniflagan.

Taʼrifi
-------

Koʻrshapalak tana uzunligi 57 to 65 millimetr (2.2 to 2.6 in)atrofida, orqa tomonidagi moʻynasi qizgʻish-sariq, tuklarning asoslari toʻq jigarrang, pastki qismidagi moʻynasi esa jigarrang oq rangga ega. Yuqori jagʻning ichki tishlari tashqi tomondan ancha yuqorida joylashgan.

Tarqalishi va yashash joylari
-----------------------------

Gobi katta jigarrang koʻrshapalagining vatani Markaziy Osiyo hisoblanadi. Uning parvoz oraligʻi Shimoliy Erondagi Alborzdan, Qozogʻiston, Afgʻoniston, Shimoliy Hindiston, Mo'g'uliston va Janubiy Sibirdagi Tuva orqali, Sharqiy Xitoyga tomon choʻzilgan. Odatda choʻl, chala choʻl va togʻli mintaqalarda yashaydi. U yolgʻiz yoki kichik guruhlarda, soyali joylarni, toshlardagi yoriqlarni yoki eski binolarning ichki qismlarini, baʼzan esa gʻorlarning tashqi qismlarini uya sifatida tanlashi mumkin, ammo daraxtlarda yashay olmaydi.

Ekologiya
---------

Boshqa vesper koʻrshapalaklar singari, bu ham hasharotxoʻr koʻrshapalak hisoblanadi va uning taomnomasida kapalaklar boʻlishi ham mumkin. Bu tur tungi yirtqich qushlar tomonidan oʻlja sifatida ovlanadi.

Statuslari
----------

*Eptesicus gobiensis* turining tendentsiyasi nomaʼlum boʻlsa-da, hech qanday pasayish aniqlanmagan va bu koʻrshapalak hech qanday tahdidlarga duch kelmaydi. Kelajakda qurg'oqchilik va suv manbalarining qurishi ushbu turga taʼsir qilishi mumkin, chunki Buyuk Depressiya Koʻllaridagi daryolardan birida toʻgʻon qurilishi mumkin. Moʻgʻuliston ichidagi ushbu koʻrshapalakning taxminan 17 % qoʻriqlanadigan hududlarga toʻgʻri keladi va uning Rossiya va Qozogʻistondagi vakillari ham qoʻriqlanadigan hududlarda istiqomat qiladi. Natijada xalqaro Tabiatni muhofaza qilish Ittifoqi uning tabiatni muhofaza qilish maqomini „eng kam tashvishli jonivor" deb baholadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Srinivasulu, C.; Srinivasulu, B. (2019). „*Eptesicus gobiensis*". *IUCN Red List of Threatened Species*. **2019**: e.T41531A22004381. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T41531A22004381.en. Retrieved 16 November 2021.
2. ↑  Andoza:MSW3 Chiroptera
3. ↑  Smith, Andrew T.*. A Guide to the Mammals of China*. Princeton University Press, 2010 — 356 bet. ISBN 1-4008-3411-2.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (3 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 22-sentyabr, 2022-yil(2022-09-22)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
**Goboy** (nem. Oboe frans. hautbois — baland daraxt) — tilchali puflama musiqa sozi. 17-asrning 2-yarmi Fransiyada Sharq (arab) mamlakatlaridan oʻtgan surnaysimon shalmey cholgʻusi zamirida paydo boʻlgan. Zamonaviy G.ning 25 ta teshikchasi boʻlib, 22—24 tasi klapanlar bilan berkitilgan boʻladi. Qoʻsh tilchasi qamishning maxsus turidan ishlanadi. Ikki tuzilishdagi (nemischa, fransuzcha) G. mavjud. Fransuzcha G. keng tarqalgan, u takomillashgan klapan mexanizmi, ohangining sofligi, sadolantirilish va dinamik imkoniyatlarining boyligi bilan ajralib turadi. G. simfonik orkestrdagi yogʻoch puflama cholgʻu asboblar ichida muhim oʻrin tutadi. Yakkanavoz soz, ansambl sozi sifatida ham ishlatiladi. Kichik G. G.-alt yoki G. d’amur, inglizcha rojok (burgʻucha) xillari mavjud. Oʻzbekistonda N. Kenjaboyev, V. Melkomini kabi goboychilar tanilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Gobseck"** (talaffuzi: *Gobsek*) — fransuz yozuvchisi va dramaturgi Honoré de Balzac qalamiga mansub qissa. Muallif qissani 1830-yil yozgan. „Gobseck" keyinchalik Balzacning „La Comédie humaine" („Inson komdediyasi") romanlar toʻplamida chop etilgan.

„Gobseck" ilk bor eskiz oʻlaroq 1830-yilning mart oyida „l’Usurier" („Sudxoʻr") nomi bilan „La Mode" jurnalida chop etilgan. Oʻsha yilning avgust oyida „Le Voleur" jurnalida ham chop etilgan. Qissa toʻlaligicha „les Dangers de l’inconduite" nomi bilan Mame-Delaunay tomonidan chop etilgan. Mazkur versiya 1835-yil „Papa Gobseck" nomi bilan Madame Charles-Béchet tomonidan ham chop etilgan. Qissa „Gobseck" tituli bilan 1842-yil „La Comédie humaine" toʻplamida chop etilgan.

Syujet
------

Qissadagi hodisalar Burbonlar restavratsiyasi davrida sodir boʻladi. Uning bosh qahramoni Anastasie de Restaud boy burjuaning qizi boʻlib, aristokratga turmushga chiqadi, ammo his-tuygʻusiz hayotidan zerikadi. Anastasie Maxime de Trailles degan shaxs bilan oshiq-mashuq boʻladi va bor mulkini unga sarflaydi. Anastasie sudxoʻr Jean-Esther van Gobseckdan moliyaviy yordam soʻraydi. Maître Derville esa Gobseckning huquqshunosi boʻladi. Pirovardida Anastasie oilasidan ham, oilaviy boyliklaridan ham ayriladi.

Oʻzbekcha tarjima
-----------------

„Gobseck"ni oʻzbek tiliga Mirziyod Mirzoidov hamda Mahkam Mahmudov tarjima qilgan. Qissa oʻzbek tilida Balzacning „Sagʻri teri tilsimi" qissasi bilan birga toʻplam oʻlaroq chop etilgan. Toʻplam 1981-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Tursunov – muharrir, V. Pletuxin – rassom, A. Bobrov – rasmlar muharriri, E. Saidov – texnik muharrir, M. Abdusalomova – musahhih. Kitob adadi – 600 000 nusxa.

Havolalar
---------

* „Gobseck" Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tserua** („moxov"; qadimgi ivrit: *צרועה‎*; septuagintada qadimgi yunoncha: *Σαρουά*) Tavrot qahramoni; Sulaymonning qulidan Isroil shohi — Efraim qirolligining birinchi shohiga aylangan (Isroilning Shimoliy Qirolligi) Iyerovoamning onasi (ivritcha: Iyerobeam) (Qirollik 3-kitobi 11:26).

U Efraimning Tsareda shahridan edi (ivritcha: Tsereda) va qabiladoshi Navatga turmushga chiqqan (ivritcha: Nebat).

Uning oʻgʻli Iyerovoamning qisqacha tarixi: Tsaredadan dunyoga kelgan efraimlik Navatning oʻgʻli, shohga qarshi qoʻl koʻtargan va keyinroq Isroil shohi boʻlgan Sulaymonning quli; miloddan avvalgi X asrda 22-yil hukmronlik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Церуа // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
2. ↑   Церуа // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М. 1891—1892.
3. ↑  Церуа // Еврейская энциклопедия: Свод знаний о еврействе и его культуре в прошлом и настоящем — СПб.: 1913. — Т. 15. — С. 806.
4. ↑  W.F. Allbright „The Chronology of the Divided Monarchy of Israel"