**Asikkala** ( Fincha talaffuzda: [ˈɑsikːɑlɑ] ) Finlandiyadagi munisipalitetdir. Uning o'rni Väaksi da, Päijänne ko'lining qirg'og'ida joylashgan.Ushbu munisipalitet janubiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Päijänne Tavastia viloyatining bir qismi hisoblanadi. Asikkalaga qo'shni bo'lgan munitsipalitetlar - Xämeenlinna, Heinola, Hollola, Lahti, Padasjoki va Sysmä .

Munitsipalitetda 8003 nafar aholi istiqomat qiladi (2023-yil 28-fevral) va maydoni 755,55 kvadrat kilometr (291,72 kvadrat milya), shundan 192,13 kvadrat kilometr (74,18 kvadrat milya) suvdir. Aholi zichligiAholi zichligi – har kvadrat kilometrga 14,2 nafar kishi (37 kvadrat milya).

Munitsipalitet 1996 yildan beri qonun bilan bir tildan ya'ni fin tilidan foydalanib keladi.

Tarix
-----

Asikkalada taxminan miloddan avvalgi 3000 yilga to'g'ri keladigan ob'ektlar ya'ni asboblar topilgan.Kalkikken qishlog'idagi Kotasaari oroli ham topilmalarning muhim manbai bo'lgan; oroldagi turar-joy tosh davriga borib taqaladi. O'rta Asrlarda Asikkala hududida yashovchi ovchilar Päijänne bo'ylab shimolga sayohat qilishgan. Munitsipalitetdagi eng qadimgi qishloqlar Kalkkinen va AnianpeltoAnianpelto bo'lib, ularning birinchisida Iisakkila yoki Kalkkinen nomi bilan tanilgan hududdagi eng katta mulk joylashgan.. 

Asikkala birinchi marta 1443 yilda Sysmä bilan chegara nizosi to'g'risidagi hujjatda yozma ravishda eslatib o'tilgan. U 1445 yilda ma'muriy cherkov sifatida eslatib o'tilgan, soliq bo'ysunishi Viitaila, Asikkala va Urajärvi, keyinroq Ruuhijärvi qishloqlarini o'z ichiga olgan. Nastola zamonaviy kuni. 1600-yillarning boshlarida Asikkala Hollola ona cherkovidan mustaqil cherkov cherkoviga aylandi.

Geografiya
----------

### Qishloqlar

 Urajärvi Manor muzeyi
1967 yilda Asikkalada quyidagi 24 ta qonun bilan tan olingan qishloqlar *(henkikirjakylät)* mavjud bo'lgan:

Demografiya
-----------

2020-yilda Asikkal aholisining 13,3 foizini 15 yoshgacha bo‘lgan yoshlar, 52,7 foizini 15 yoshdan 64 yoshgacha bo‘lgan yoshlar, 34,0 foizini 64 yoshdan oshganlar tashkil etdi. O'rtacha yosh 49,9 ni tashkil etdi, bu mamlakat o'rtacha 43,4 va mintaqaviy o'rtacha ko'rsatkichdan yuqori. 46.1. Finlandiyada so‘zlashuvchilar aholining 97,4 foizini, shved tilida so‘zlashuvchilar 0,2 foizini, chet tilida so‘zlashuvchilar ulushi esa 2,4 foizni tashkil etdi. Chet el fuqarolari umumiy aholining 1,8% ni tashkil etdi.

1975 yildan 2020 yilgacha Asikkala umumiy aholisining rivojlanishini tavsiflovchi quyidagi jadvalda 2021 yildagi munitsipalitetning maydoni ko'rsatilgan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1975 | 7,798 | —     |
| 1980 | 8,251 | +5.8% |
| 1985 | 8,564 | +3.8% |
| 1990 | 8,822 | +3.0% |
| 1995 | 8,782 | −0.5% |
| 2000 | 8,644 | −1.6% |
| 2005 | 8,56 | −1.0% |
| 2010 | 8,552 | −0.1% |
| 2015 | 8,287 | −3.1% |
| 2020 | 8,059 | −2.8% |

### Shahar hududlari

2019-yilda jami 8083 nafar aholidan 5188 nafari shaharlarda, 2814 nafari esa kam aholi punktlarida istiqomat qilgan, 81 kishining koordinatalari nomaʼlum. Bu Asikkalaning urbanizatsiya darajasini 64,8% ni tashkil etdi. Munitsipalitetning shahar aholisi ikki shahar hududiga quyidagicha bo'lingan: 

| # | Shahar hududi | Aholi |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Vääksy** | 4810 |
| 2 | Lahti markaziy hududi | 378  |

### Taniqli odamlar

* James Hirvisaari (1960-yilda tug'ilgan), siyosatchi
* J. R. Danielson-Kalmari (1853–1933), senator, professor va davlat maslahatchisi
* Minna Kauppi (1982-yilda tug'ilgan), orienter
* Toni Nieminen (1975-yilda tug'ilgan), chang'i uchuvchi
* Aaro Pajari (1897–1949), General-mayor
* Karri Rämö (1986-yilda tug'ilgan),hokkey o'yinchisi
* Joel Rinne (1897–1981), aktyor
* Eetu Salin (1866–1919),siyosatchi, jurnalist and kosib

Siyosat
-------

Asikkala shahrida 2011 yilgi Finlandiya parlament saylovlari natijalari:

* Haqiqiy finlar 26,8%
* Markaz partiyasi 20,8%
* Milliy koalitsiya partiyasi 20,5%
* Sotsial-demokratik partiya 15,2%
* Xristian demokratlar 8,1%
* Chap ittifoq 4,0%
* Yashil liga 3,7%

Iqtisodiyot
-----------

2018 yilda Asikkal ishchi kuchining 9,6 foizi birlamchi ishlab chiqarishda (qishloq, o‘rmon xo‘jaligi va baliqchilik), 28,7 foizi ikkilamchi ishlab chiqarishda (ishlab chiqarish, qurilish va infratuzilma kabi) va 58,6 foizi xizmat ko‘rsatish sohasida ishlagan. 2019-yilda ishsizlik darajasi 9,2 foizni, aholi tarkibida pensionerlarning ulushi 37,4 foizni tashkil etdi.

2019 yilda Asikkaladagi eng katta ish beruvchilar o'ntaligiga quyidagilar kiradi: 

1. Asikkala munitsipaliteti, 303 xodimlar
2. Päijät-Häme Sog'liqni saqlash shahar konsorsiumi, 187 xodimlar
3. JELD-WEN Suomi Oy, 95 xodimlar
4. Rapala VMC Oyj, 77 xodimlar
5. Qo'shimcha ta'limni bloklash, 37 xodimlar
6. Päijät-Häme mintaqaviy kendashi, 34 xodimlar
7. Viipurilainen Kotileipomo Oy, 32 xodimlar
8. Urajärven Metalli Oy, 30 xodimlar
9. Asikkala cherkovi, 22 xodimlar
10. Xameenmaa kooperativi, 22 xodimlar

Madaniyat
---------

### Ovqat

1980-yillarda Asikkal cherkovining an'anaviy taomlari losos sho'rva, arpa riskasi va kartoshka-tuxum yog'i, shuningdek, rezavorli sut va saxti edi.

Yana qarang
-----------

* Päijänne Tavastia aviatsiya muzeyi

Eslatmalar
----------

1. ↑  The Lahti central locality has a total population of 119,469, and in addition to Asikkala, reaches the municipalities of Lahti (103,990 residents) and Hollola (15,101 residents).

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Huovinen, Pentti*. Finlandia: Otavan iso maammekirja, osa 3: Häme ja Pirkanmaa* (fi). Helsinki: Otava, 1984 — 50–53 bet. ISBN 951-1-07914-X.
2. ↑  Fogelberg, Paul „Asikkala",*. Suomenmaa: maantieteellis-yhteiskunnallinen tieto- ja hakuteos. 1: Ahlainen–Hausjärvi*. Helsinki: WSOY, 1967.
3. 1 2  „Population in urban settlements and sparsely populated areas by age, sex and municipality, 2019". *StatFin*.  Statistics Finland. 26-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
4. ↑  „Kunnittainen toimipaikkatilasto" (fi).  Statistics Finland. 14-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
5. ↑  Jaakko Kolmonen*. Kotomaamme ruoka-aitta: Suomen, Karjalan ja Petsamon pitäjäruoat* (fi). Helsinki: Patakolmonen, 1988 — 82 bet. ISBN 951-96047-3-1.