recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lindstrom** mol goʻshti bifshteks (shved biff à la Lindström) — shved taomi, bifshteks yoki sariyogʻda qovurilgan mol goʻshti, piyoz, lavlagi, kapersdan tayyorlangan shved kotleti. Shvetsiyaning milliy taomlaridan biri hisoblanadi.

Kelib chiqishi
--------------

Taom muallifi yoki uning sharafiga "Bifshteks" nomi berilgan shaxs aniq belgilanmagan, ammo, bu haqida bir nechta variantlar mavjud. Umumiy variant: bu taom Sankt-Peterburgda tugʻilgan-oʻsgan Henrik Lindström (1831—1910-yil) tomonidan ixtiro qilingan. 1862-yil 4-mayda, Henrik Kalamardagi „Vitt" mehmonxonasiga tashrif buyurdi.U yerda doʻstlarini Rossiyada tanovul qilgan taomi bilan mexmon qilmoqchi edi. U masalliqlarni sanab, kotlet tayyorlashni aytib berdi. Taom darhol menyuga qoʻshildi, u hali ham mehmonxona menyusida qolmoqda. Yana bir hikoya taomning muallifligini Fridtjof Nansen va Roald Amundsenga qutblar va shimoli-gʻarbiy dovoni orqali oʻz missiyalarida hamrohlik qilgan oshpaz Adolf Henrik Lindstryomga bogʻlaydi.

Nihoyat, bifshteks mualliflari ham K.G. deb ataladi. Asr boshida Stokgolmda Den Gyldene Fredenni boshqargan; va Stokgolmdagi Nya Dagligt Allehanda gazetasining muharriri boʻlgan va xuddi shu bifshteksni nonushta uchun isteʼmol qilgan.

Tayyorlanishi
-------------

**Taomning qiymasi** odatda, mol goʻshti, maydalangan mol goʻshti va choʻchqa aralashmasidan tayyorlanishi mumkin. Ammo, asl retseptlarda qiymani tayyorlash uchun marinadlangan lavlagi, baʼzilarida esa qaynatilgan lavlagi ham ishlatiladi.

Qiyma tayyorlangach, lavlagi, piyoz va kaperlar mayda toʻgʻraladi va qiyma goʻshti hamda tuxum bilan aralashtiriladi.Taʼbga koʻra tuz va qalampir kabi ziravorlar qoʻshilishi mumkin. Shuningdek, taom bilan quyidagilar bilan tannovul qilinishi mumkin: smetana, qaymoq yoki sut, kartoshka yoki lavlagi marinadlari.

Manbalar
--------

1. ↑  Diehl, Kari Schoening*. The Everything Nordic Cookbook*. Everything Books, 2012 — 200 bet. ISBN 1440531862. [*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  Kulinarnaya ensiklopediya. Tom 17. L (Laksa — Lobio) / red. Ivenskaya O. — M.: ID „Komsomolskaya pravda", 2016.
3. ↑  Goldstein, D.; Wettainen, S.*. Fire and Ice: Classic Nordic Cooking*. Ten Speed Press, 2015 — 172 bet. ISBN 978-1-60774-610-2. 2-avgust 2016-yilda qaraldi.
4. ↑  „Adolf Henrik Lindstrøm (1866—1939) — FramMuseum.no" (inglizcha). *frammuseum.no*. 6-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-noyabr 2018-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (6-yanvar 2018-yil).
5. ↑  Våga krydda köttfärsen[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  Govyaji kotletki po-shvedski ili „Bif a-lya Lindstrem"
7. ↑  Bifshteks a-lya Lindstrem
8. ↑  Bitki a-lya Lindstrem / 100 luchshix reseptov blyud iz myasa i ribi. M.: EKSMO, 2015. — S. 24.
*Ushbu maqola pedagog haqida. Iqtisodchi haqida Jamshid Xoʻjayev maqolasiga qarang.*

**Jamshid Baxtiyorovich Xoʻjayev** (1987-yil 3-iyun, Navoiy viloyati Qiziltepa tumani) — oʻzbekistonlik pedagog va senator. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Yoshlar, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi aʼzosi. 2008-yilda Navoiy pedagogika institutini milliy istiqlol gʻoyasi yoʻnalishida tugatgan. 2008—2017-yillarda „Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakati Navoiy viloyati kengashida turli lavozimlarda ishlagan. 2017—2020-yillarda Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi Navoiy viloyat Kengashi raisi boʻlgan. 2020—2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi Navoiy viloyati boshqarmasi boshligʻi. 2021-yil 23-dekabrda Yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Saʼdullayevga birinchi oʻrinbosar boʻldi. 2023-yil 15-avgust kuni Navoiy viloyati hokimining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari lavozimiga tayinlandi.

Yana qarang
-----------

* Dilnozaxon Kattaxonova
* Abatbay Daniyarov
* Behzod Toʻxtamurodov
* Mehrinoz Abbosova

Manbalar
--------

1. ↑  „Yoshlar ishlari agentligi direktoriga o‘rinbosarlar tayinlandi". 7-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2023-yil.
2. ↑  „Ходжаев Джамшид Бахтиёрович". 7-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2023-yil.
3. ↑  „Сенатор Ёшлар ишлари агентлиги директорига ўринбосар бўлди".
4. ↑  „Ходжаев Джамшид Бахтиёрович".  Oliy Majlis Senati.
5. ↑  „Ёшлар ишлари агентлиги директорининг 1-ўринбосари Навоий вилояти ҳокимига ўринбосар бўлди".

|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Musajon Alimuhammedov** (1899-yil, Toshkent – 1938-yil 4-oktyabr, Toshkent) – Sirdaryo viloyat partiya qoʻmitasi tashkiliy boʻlimi mudiri. Stalin davri qatagʻoni qurboni boʻlgan.

Musajon Alimuhammedov 1899-yili Toshkentda tugʻilgan. Birinchi jahon urushi boshlangunga qadar maktabda tahsil olgan. 1913-yildan Toshkentda Sherahmadboyning un zavodiga ishga kiradi. 1914-yildan 1918-yilgacha Yusup Dovudovning pivo zavodida ishlagan. 1918-yilning 1-yanvarida kommunistik partiya safiga qabul qilingan. 1920-yildan 1922-yilga qadar Toshkentning Eski shahar partiya qoʻmitasida tashkiliy boʻlim mudiri sifatida faoliyat yuritgan. 1922-yildan 1923-yilgacha Toshkentda tuman ijroiya qoʻmitasining raisi boʻlgan. 1923-yildan 1924-yilga qadar Buxoro viloyati partiya qoʻmitasida tashkiliy boʻlim mudiri vazifasida ishlagan.
1924-yildan 1925-yilgacha Sirdaryo viloyat partiya qoʻmitasida tashkiliy boʻlim mudiri boʻlib ishlagan. Soʻng ikki yil davomida Buxoro shahrida qishloq xoʻjalik kooperatsiya boshqaruvchi raisi lavozimida mehnat qilgan. 1927—1928-yillarda Moskva Kommunistik universitetida oʻqigan, biroq, sogʻligʻi yomonlashgach, oʻqishni tamomlamay qaytgan.
1928-yildan 1930-yilgacha Qirgʻizistonda Oʻsh okrugining partiya komitetida ommaviy targʻibot boʻlimi mudiri sifatida faoliyat yuritadi. 1930-yildan boshlab Bozorqoʻrgʻon tumani ijroiya qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan. 1932-yildan boshlab Toshkent shahrida OʻzSSR ishchi-dehqon xalq komissariatida sanoat guruhiga rahbarlik qilgan. Shundan keyin Musajon Alimuhammedovni Oltiariq tumani ijroiya qoʻmitasi raisligiga oʻtkazishgan.

1938-yilning 4-oktyabrda SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib, otib tashlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rustambek Shamsutdinov*. Oʻzbekistonda sovetlarning qatagʻon siyosati va uning oqibatlari (1-kitob)*. Sharq Toshkent 2012 — 59 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
**Sulton Maʼsud Mirzo** (?—1501-yildan keyin) – temuriylar oilasidan boʻlgan shahzoda, Sulton Mahmud Mirzoning oʻgli, Abu Saidning nabirasi.

Hayoti
------

Sulton Maʼsud Mirzo Sulton Mahmud Mirzo va Termiz hukmdori Buzurgning qizi Xonzoda begimning toʻngʻich oʻgʻli. Xotinlari orasida Buzurgning nabirasi ham shu nom bilan tilga olinadi, chalkashmaslik uchun uni Xonzoda begim ikkinchi deb atashadi.

Sulton Maʼsud Mirzo 1495-yilda Hisorni otasidan mulk qilib oladi. Xusravshoh unga otabek qilib tayinlanadi. Otasi vafot etgach, 1495-yil qishda Husayn Boyqaro bilan urush qilish uchun qoʻshin toʻplab, Termizga yoʻl oladi. U qoʻshini bilan Amudaryodan oʻtishga tavakkal qilmay kutib turadi. Husayn Boyqaro qoʻshinlarining yaqinlashib kelayotganidan xabar topib Hisorga, keyinchalik Samarqandga ukasi Boysungʻur Mirzo huzuriga chekinadi.

1496-yil iyun oyida u Bobur va Sulton Ali Mirzo bilan ittifoq tuzib Samarqandni qamal qildi, biroq uch oydan soʻng shayxlardan birining qizini oʻziga xotini qilib Hisorga joʻnadi. Abdullo Barlosga Xatlon viloyatini inʼom qilganligi sababli undan bir qancha amirlar ajralib chiqadi, 1497-yilda Hisorni uning sobiq tarafdori Xusravshoh va ukasi Boysungʻur Mirzo bosib oladi. Sulton Maʼsud Mirzo Hisordan qaynotasi bilan qochib Husayn Boyqaro huzuriga boradi. Husayn Boyqaro uni yaxshi kutib olgan. U biroz vaqt oʻtib Husayn Boyqaro saroyini tark etib, Hisorga ketadi.

1498-yilda unga sobiq amirlari fitna uyushtiradi va Xusravshoh tomonidan qoʻlga olinadi. Xusravshoh Sulton Maʼsud Mirzoning koʻziga mil tortiradi. Keyinchalik Sulton Maʼsud Chorjoʻy orqali Husayn Boyqaro oldiga boradi. Husayn Boyqaro Begim Sulton ismli qizini Sulton Maʼsud Mirzoga xotinlikka beradi. Bir ogʻil va bir qiz farzandli boʻladi. Shayboniylar tomonidan o'ldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Turg`un Fayziyev*. Temuriylar shajarasi*. Xazina, 1995 — 184 bet. 24-sentabr 2023-yilda qaraldi.
2. ↑  „Бабур-наме". 12-oktyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-aprel 2022-yil.
Poʻlat va otlar bilan bosqinchilar bilan toʻqnashuv Azteklarni hayratda qoldirdi, shuning uchun ular Yevropaliklarni sharqdan kelgan paygʻambarlar bilan aralashtirib yubordilar.
 Avstraliyalik sayohatchi Syerra-Leonedagi kichik fermaga tashrif buyurmoqda.
**Madaniy shok** — odam oʻzinikidan farq qiladigan madaniy muhitga koʻchib oʻtganda sodir boʻlishi mumkin boʻlgan tajriba; Bu, shuningdek, immigratsiya yoki yangi mamlakatga tashrif, ijtimoiy muhitlar oʻrtasida koʻchib oʻtish yoki oddiygina hayotning boshqa turiga oʻtish tufayli notanish hayot tarzini boshdan kechirganda his qilishi mumkin boʻlgan shaxsiy disorientatsiyadir. Madaniy shokning eng keng tarqalgan sabablaridan biri begona muhitdagi shaxslarni oʻz ichiga oladi. Madaniyat zarbasini toʻrtta alohida bosqichdan kamida bittasi: asal oyi, muzokaralar, moslashish va moslashishdan iborat deb taʼriflash mumkin.

 Akkulturatsiya modeliga koʻra, odamlarda dastlab (1) asal oyi davri boʻladi, keyin esa (2) oʻtish davri, yaʼni madaniy zarba boʻladi. Bu davr yangi madaniyatni rad etish, shuningdek, oʻz uy madaniyatini romantiklashtirish bilan ajralib turishi mumkin. Ammo keyin, bir muncha vaqt va ehtimol mahalliy aholi yoki boshqa madaniyat brokerlarining yordami bilan odamlar (3) moslashishni boshlaydilar (nuqtali chiziq oʻrniga yangi madaniyatlar nafratlanadigan baʼzi odamlarni tasvirlaydi). Va (4) baʼzi odamlar oʻz joylariga qaytib, eski madaniyatga qayta moslashishni nazarda tutadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Macionis, John, and Linda Gerber. „Chapter 3 — Culture." Sociology. 7th edition ed. Toronto, ON: Pearson Canada Inc. 2010. 54. Print.
**Erkin Xushvaqtov** (1959-yil 5-sentyabr Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani, Chambil qishlogʻi) — oʻzbek adabiyotining isteʼdodli yozuvchisi, „Mehnat shuhrati" ordeni sohibi.

Tarjimai holi
-------------

Dramaturg Erkin Xushvaqtov 1959-yil 5-mart kuni Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanidagi Chambil qishlogʻida dunyoga keldi. U Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutining rejissyorlik fakultetida (1978—1983), Oʻzbekiston davlat sanʼat institutining oliy dramaturgiya bosqichida (1998—2000) tahsil oldi.

Faoliyati
---------

Erkin Xushvaqtov oʻz mehnat faoliyatini Oʻzbek davlat drama teatrining rejissyor yordamchisi boʻlib faoliyat yuritishdan boshladi (1985—1987). Shundan keyin „Diydor" nomli teatr studiyasida aktyor (1989—1990), Oʻzbek Milliy akademik Drama teatrida yorituvchi (2001—2004) vazifasida faoliyat olib bordi.

Ijodi
-----

Uning Oʻzbek Milliy akademik Drama teatrida Abdulla Qodiriyning „Mehrobdan chayon" romani boʻyicha sahnalashtirilgan asari (1994), „Chimildiq" (1996), „Mashrab" (1997), „Qalliq oʻyini" (2002), „Qirmizi olma" (2002), „Andishali kelinchak" (2005), „Rashk" (2008), „Sizsiz oʻtmas kunlarim" (2010), „Koʻngil" (2011) nomli asarlari asosida filmlar sahnalashtirilgan. Oʻzbek davlat drama teatrida „Eski muhabbat" (2004), Respublika yosh tomoshabinlar (2004) va Respublika qoʻgʻirchoq (2007) teatrlarida „Choʻpqoʻgʻirchoq", Respublika yosh tomoshabinlar teatrida esa „Halollik tilab keldim" (2010) nomli pyesalari xalqqa taqdim etildi. „Chimildiq", „Bir kuni Afandi", „Vafo", „Zumrat va Qimmat" adabiy asarlari asosida filmlar suratga olindi. Erkin Xushvaqtovning „Azon ovozi" (1991), „Chimildiq" (1998), „Andishali kelinchak" (2005), „Halollik tilab keldim" (2009) pyesalar toʻplami chop etildi. Bundan tashqari „Mehmonjonlardan aylanay" nomli ssenariysi asosida 15 qismdan iborat boʻlgan teleserial ham tasvirga olindi.

Mukofotlari
-----------

Dramaturg „Mehnat shuhrati" ordeni (2002), „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi" unvoni (2011) bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  ""Chimildiq" китоби, Erkin Xushvaqtov"
2. ↑  "Erkin Xushvaqtov асарлари, китоблари"
**Togʻ hosil boʻlishi** - Yerning rivojlanishi bilan bogʻliq juda murakkab geodinamik jarayon. Unga bir tomondan sayyoralararo boʻladigan gravitatsion va rotatsion kuchlar variatsiyasi taʼsir etsa, ikkinchi tomondan zamin ostidagi radioaktiv issiklik hisobiga geologik jinslarning erishi bilan bogʻliq boʻlgan magmatik harakat, metamorfizmga uchragan qatlamlarning oʻzgarib turishi, endogen va ekzogen jarayonlarning kuchayishi paytida denudatsiya va akkumulyatsiyaning faollanishi kabilar katta taʼsir koʻrsatadi. Natijada, Yer poʻstidagi choʻkindi togʻ jinslaridan iborat boʻlgan qatlamlarda goh vertikal, goh gorizontal tektonik harakatlarning namoyon boʻlishi hisobiga togʻlar shakllanadi. Bu jarayonda qatlamlar siqiladi, burmalanish, sinish holatlariga uchrab, yer yoriqlari boʻylab magmatik jinslar harakatga keladi. Antiklinal va sinklinal burmalanish orasidagi uzilmalarning bir-biriga nisbatan siljishi kuchli zilzilalarga sabab boʻladi. Qotib qolgan Yer poʻstidagi qatlamlar, togʻ jinslari orasidan har xil gazlar, gidrodinamik eritmalar va magmalar otilib chiqishi va yer ustida sovishi geologik davrlarda, turli xil balandlikdagi togʻlarni hosil qilgan. Bu esa, oʻz navbatida koʻtarilma va choʻkmalarni, yaʼni kattakichik antiklinal va sinklinal strukturalarni paydo qilgan. Yer taraqqiyoti tarixida bir qancha geologik davrlarda Togʻ hosil boʻlishib. davom etgan. Bu jarayon uzoq vaqt uzluksiz boʻlib, baʼzan tezlashgan yoki sustlashgan. Masalan, paleozoy erasigacha bir necha marta togʻlar paydo boʻlgan. Paleozoy erasida kaledon va gersin Togʻ hosil boʻlishib. davrlari yuz bergan. Ularning qoldiqlarini Ural, Koratogʻ, Tyanshan, Baykal atroflaridagi togʻlarda uchratish mumkin. Mezozoy va kaynozoy eralarida Markaziy Osiyoda, Xitoy, Kavkazda togʻlar hosil boʻlgan. Ayniqsa, neogen va toʻrtlamchi davrdan boshlab Togʻ hosil boʻlishib. jarayoni kuchaydi. Bunda qitalarning, ularda joylashgan geologik plitalarning bir-biri bilan toʻqnashishi natijasida yosh togʻlar paydo boʻldi. Bular sharqdangʻarbga choʻzilgan Oʻrta dengiz Alp togʻlari tizmasi va Amerika qitasidagi jan.dan shim.gacha choʻzilgan And togʻlari va bir qancha togʻ tizmalaridir. Shuningdek, oʻsha davrda ilgari dengiz boʻlgan joyda Tyanshan togʻlari qad koʻtardi. ChatqolQurama, Olay, Fargʻona, Turkiston, Nurota togʻlari, Fargʻona, Surxon vodiylari, Toshkent, Qashqadaryo togʻ oldi vodiylari shular jumlasidandir. 25—30 mln. yil avval boshlangan Togʻ hosil boʻlishib. jarayoni hozir ham keskin surʼatlar bilan bormoqda, shu sababli bu yerlarda koʻplab kuchli zilzilalar boʻlib turadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Light Yagami (yaponcha: 夜神 月ライト) Tsugumi Ohba va Takeshi Obata tomonidan yaratilgan *Death Note* (bundan so'ng "O'lim daftari") mangasining asosiy qahramoni. U O'lim daftarini topib olgan o'ta mulohazali, daho, ammo hayotdan zerikkan qahramon sifatida tasvirlangan (O'lim daftari bu — yapon mifologiyasidagi o'lim xudosi Shinigami Ryuk tomonidan yerga tashlab yuborilgan, ismi va yuzi aniq bo'lgan istalgan odamni g'ayrioddiy tarzda o'ldirishga imkon beradigan daftar). Dunyodagi notengliklarda hafsalasi pir bo'lgan Light **Kira** (yaponcha: *キラ*?) nomi ostida o'zi keraksiz deya hisoblagan insonlarni daftar yordamida o'ldira boshlaydi. Jinoyat va yovuzlikdan xoli dunyoni yaratishga bel bog'lar ekan, u o'zini Yangi Dunyo — Adolat Dunyosining xudosi deya ataydi. Uning qotilliklari jinoyatchilar orasida qo'rquv ruhini uyg'otgach, dunyoning 1-raqami detektivi — L nomi bilan tanilgan izquvar uning iziga tushadi. 

Animening asl yaponcha versiyasida unga Mamoru Miyano va inglizcha versiyasida Brad Swaile ovoz bergan. Ushbu anime shu qadar mahorat bilan animatsiyalashtirilgan va ovoz berilganki, hattoki tanqidchilarning olqishlariga ham sazovo bo'lgan.

Ismning kelib chiqishi
----------------------

O'lim daftari mangasi muallifi Tsugumi Ohbaning aytishicha, manga muharriri "Light" ismi uchun aynan "Yagami" familiyasini taklif qilgan.("Yagami" kanjisi bir paytda "tun" va "xudo" degan ma'nolarnini anglatadi).

### Manba

* [EnWiki]
* [IMDB]
**Koʻksaroy maydoni** – Samarqand va Oʻzbekistondagi eng yirik maydonlardan biri. U shaharning tarixiy markazida, qadimdan XX asr boshlarigacha Samarqand qalʼasi deb ataladigan tepalikda joylashgan.

Maydoni taxminan 2,0 km² yoki deyarli 30 gektar hududni egallaydi. Maydon hududi qisman davlat idoralari va tashkilotlari binolari, shuningdek, boshqa binolar bilan qurilgan. Xususan, maydonda Samarqand viloyati hokimligi binosi, shuningdek, ikkita koʻp qavatli uy – „Markaziy" mehmonxona va Samarqand viloyati hokimligining koʻp qavatli binosi – mamlakatimizdagi eng baland binolardan biri joylashgan. Maydon hududida 2018-yil dekabr oyida balandligi 60 metr (bayroq oʻlchamlari 20 dan 10 metrga) Oʻzbekiston bayrogʻi tushirilgan bayroq ustuni oʻrnatilgan katta maydon mavjud. Bu Toshkentdagi 65 metrlik bayroq ustunidan keyin Oʻzbekistondagi ikkinchi eng baland bayroq ustunidir.

Maydonning sharqiy tomonida Dagbitskaya koʻchasi, gʻarbiy tomonida Boʻstonsaroy koʻchasi, janubida Registon koʻchasi, shimolda mahallalar maydonga tutashgan.

Koʻksaroy maydoni egallagan hudud kichik tepalikda, dengiz sathidan oʻrtacha 725 metr balandlikda, shaharning oʻzi esa dengiz sathidan oʻrtacha 715 metr balandlikda joylashgan. Bu koʻtarilish ayniqsa, Samarqandning hozir saqlanib qolgan meʼmoriy yodgorliklarining aksariyati joylashgan sharqiy va janubiy tomonlarda yaqqol seziladi. Aynan shu tepalik hududidan qadimgi Novadon kanalining bir qismi oqib oʻtgan. Oʻrta asrlardan beri bu joy qoʻshinlar joylashgan joylardan biri boʻlgan shaharni kuzatish uchun ajoyib joy hisoblangan.

Butun Samarqand shahri kabi Koʻksaray maydoni ham boshqa arxeologik, madaniy, diniy va meʼmoriy yodgorliklar qatori „Samarqand – madaniyatlar chorrahasi" nomi bilan UNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar
--------


1. ↑  *История Самарканда. Ташкент, 1968.*.
2. ↑  *Архитектурные и археологические памятники Самарканда. Ташкент, 1980.*.
**Mixaylo Yovanovich** (serb tilida: Mixalo Ĉovanović ; 1989-yil 15-fevral , Titovo Uziche) – serb futbolchisi, himoyachi ampulasida oʻynaydi. Hozirgi kunda Kuching City klubi futbolchisi.

Faoliyati
---------

Mixaylo Yovanovich faoliyatining dastlabki yillarida Uziche shahrining bir qancha mahalliy klublarida toʻp surdi. Mixaylo Manchester United F.C. klubining futbolchisi Nemanya Vidich bilan vatandosh hisoblanadi. Serbiyada u FK Mladost Luchani va FK Sloga Pojega jamoalarida oʻynadi. Ushbu mahalliy klublar Yugoslaviyaning ikkinchi ligasida qatnashgan.

2013-yilning bahorida Mixaylo HFK Olomouc jamoasining asosiy tarkibida oʻynay boshladi. U yerda Mixal Kovář bilan birga yaxshi oʻyinlar koʻrsatdi. Mavsumdan yakunida Olomouts klubi 4-oʻrinni egalladi. Keyingi mavsumda jamoa Moraviya-Sileziya futbol ligasining quyi ligasida qatnashish uchun ariza topshirdi. Ammo Yovanovich ikkinchi liga jamoasi Karvina taklifini qabul qildi. 2013-2015-yillarda Karvina futbol klubida toʻp surdi. U yerda murabbiy Yozef Mazura boshchiligida jamoaning asosiy futbolchisiga aylandi.

2014-yil 20-sentabr, shanba kuni u oʻyindan oldingi mashgʻulot vaqtida yuzidan jarohat oldi va 2015-yilning 11-apreliga qadar ikkinchi liga oʻyinlarida oʻynamadi. U 2015-yilning mart oyida yuziga niqob taqqan holda uchinchi divizion klubi Orlovada oʻynay boshladi.

Mixaylo Yovanovich 2015-yilning kuzida Karvinaga qaytdi va mavsumni ushbu klubda yakunladi.

2016-yilning yanvar oyida u birinchi liganing Zbrojovka Brno klubiga oʻtib, ikki yarim yillik shartnoma imzoladi. 2016-yil 13-fevral, shanba kuni u Praganing „Slaviya" maydonida Chexiyaning oliy ligasisida debyut qildi (Zbrojovka Brno 0:2 hisobida magʻlub boʻldi). Mixaylo oʻyinning 73-daqiqasida gol urdi, ammo bu golni bosh hakam Tomash Kochourek hisobga olmadi. 2017-yilning yanvarida u Zbrojovkani ijara asosida tark etdi va oldingi klubi (ikkinchi liga jamoasi) Karvinaga oqaytdi. 2017-yilning yozida u Zbrojovkaga qaytdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Mihailo Jovanović". *www.prvaliga.rs*. Qaraldi: 10-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Mixailo Jovanic". *www.footballdatabase.eu*. Qaraldi: 10-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Mihailo Jovanović zažil na Kovoně vítězný debut". *www.mfkkarvina.cz*. Qaraldi: 10-sentabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Player Information on MFK Karviná website
* Player Information on Livesport.cz
* Profile at srbijafudbal.com
**Arendal aeroporti** (norv.: *Arendal lufthavn, Gullknapp*) – Norvegiyaning Froland munitsipalitetidagi Blakstadheia shahrida joylashgan umumiy aviatsiya aeroporti hisoblanadi. Aeroport bitta 1199 metrli asfaltli uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Aeroport taxminan Arendal shahar markazidan15 kilometer (9.3 mi) uzoqlikda joylashgan.

Tarixi
------

### Løddesøl taklifi

Arendal yaqinida aeroport qurish boʻyicha takliflar birinchi marta 1930-yillarning oxirida boshlangan. Kristiansand aeroporti 1939-yil 1-iyunda Norvegiyaning uchinchi quruqlikdagi aeroporti sifatida ochilgan. Oʻshandan beri u rejalashtirilgan reyslar bilan Arendalga eng yaqin aeroport hisoblanadi.

### Kengayish

 Arendal shahriga nisbatan aeroportning joylashuvi
Uchish-qoʻnish yoʻlagini 1200 meterga uzaytirish 2001-yilda rejalashtirilgan. 2003-yildan boshlab aeroport qurilishiga Arendal va Froland munitsipalitetlari tomonidan bir oz mablagʻ ajratilgan.

Aeroport imkoniyatlari
----------------------

Aeroport Arendal shahar markazidan 15 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Aeroport yagona, 1220 m asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan 120 meter (390 ft) balandlikda joylashgan.

Baxtsiz hodisalar
-----------------

1996-yil 24-iyulda ichida toʻrt kishi boʻlgan Piper Cherokee samolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketgan. Samolyotda boʻlgan toʻrt kishining barchasi, jumladan *Agderposten* matbuot fotografi va aeroport kompaniyasi rahbari tirik qolgan. Hodisaga samolyotga meyordan koʻp yuk yuklangani sabab boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Aksjon for flyplass i Arendal (no). Norwegian News Agency (25-fevral 1988-yil).
2. ↑  „Lufthavnens historie" (no).  Avinor. 16-oktyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentyabr 2014-yil.
3. ↑  Ny flyplass til tre millioner (no). *Aftenposten* (17-yanvar 2001-yil), s. 24.
4. ↑  „Om" (no).  Arendal Airport, Gullknapp. 11-sentyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-sentyabr 2014-yil.
5. ↑  *Corneliussen, Helge*. – Gullknapp må bli hovedflyplass. *Fædrelandsvennen* (24-mart 2006-yil), s. 4.
6. ↑  „For piloter" (no).  Arendal Airport, Gullknapp. 10-sentyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentyabr 2014-yil.
7. ↑  *Selås, Jon*. Gullknapp for knapp (no). *Verdens Gang* (25-iyul 1996-yil), s. 14.
8. ↑  For tunge passasjerer årsak til flyhavari ved Arendal (no). Norwegian News Agency (15-yanvar 1997-yil).
Loris tardigradus tardigradus 001
**Ingichka seylon lorisi**- Primatlar turkumiga mansub. Bu turkumga maymunlar, martishkalar, lorilar, uzuntovonlilar va
lemurlar kiradi, 200 ga yaqin turi boʻlib,
ular nisbatan katta bosh miyaga ega va yangi koʻnikmalami
tez oʻzlashtiradi. Koʻp primatlarning qoʻl kaftidagi bosh
barmogʻi odamlarniki kabi chetroq joylashgan: u kaft
boʻylab koʻndalang harakat qila olishi, kaftni musht
holatiga keltirish va turli jismlarni mahkam ushlash
imkonini beradi. Ayrim primatlarda, shuningdek, oyoqdagi
bosh barmoqlari ham chetroq joylashgan. Primatlarning
asosiy qismi daraxtlarda yashaydi. Ularning oldinga
yoʻnaltirilgan koʻzlari esa shoxlar oʻrtasidagi masofani
toʻgʻri aniqlashga imkon beradi.

**Ingichka seylon lorisi. Oʻlchami**: tanasi 18-26 sm;
dumi yoʻq.
**Areali**: Janubiy Hindiston,
Shri Lanka.
**llmiy nomlanishi:**
Loris tardigradus.
Ingichka seylon lorisi egiluvchan
va chetroq joylashgan bosh
barmoqlari bilan shoxlarni mahkam
ushlab, asta-sekin daraxtlar ichidan
oʻta boshlaydi. Hasharotlar,
sudralib yuruvchilar, qushlar va
tuxumlar bilan oziqlanadi. U oʻz
oʻljasiga seziltirmasdan
yaqinlashib, ushlab oladi.

Koʻpayishi
----------

Lorislarning ijtimoiy ierarxiyasida ayollar ustunlik qiladi. Urgʻochi loris 10 oyda jinsiy yetuklikka erishadi va yiliga ikki marta erkak bilan juftlashadi. Juftlanish shoxlarda teskari sodir bo'ladi, shuning uchun asirlikda qizil lorislar mos keladigan novdalar mavjud bo'lmaguncha ko'paymaydi.
Homiladorlik davri 166-169 kunni tashkil qiladi, shundan so'ng urg'ochi 1-2 bola tug'adi va uni 6-7 oy davomida oziqlantiradi. Yovvoyi tabiatda bu turning umri taxminan 15-18 yil, deb taxmin qilinadi.

Manbalar
--------

1. „Wildlife trade creating "empty forest syndrome" across the globe"  

2. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace" Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-07). 6-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Adabiyotlar
-----------

1. 1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi
**Xabibulla Baxtigareevich Abdyushev** (1920—1988) – traktor brigadasi brigadiri.

Biografiyasi
------------

1920-yil 1-martda Deniskino qishlogʻida (hozirgi Boshqirdiston Respublikasining Fedorovskiy tumani) tugʻilgan. 1934-yilda Fedorovskiy tumanidagi Choʻlpon kolxozida chorvachi boʻlib ishlagan. 1935-yildan BASSR Fedorovskiy tumanidagi Oktyabrskaya MTS qoshidagi traktorchilar kurslarida tahsil oldi.

1936-yildan – Oktyabrskaya MTS traktorchisi. 1941-yil aprel oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. U 583-alohida gvardiya minomyot diviziyasi tarkibida Ulugʻ Vatan urushi janglarida qatnashgan. 1944-yilda sogʻligʻi sababli demobilizatsiya qilingan.

Urushdan keyin Xabibulla Baxtigareyevich 1951—1959-yillarda traktorchi boʻlib ishlagan.

1963-yilda X. B. Abdyushev brigadasi oʻziga biriktirilgan 750 gektar maydonda gʻallaning har gektaridan 18,7 sentnerdan hosil olgan. 1964-yilda 775 gektar maydondan oʻrtacha gʻalla hosili gektariga 20,5 sentner, noʻxat 110 gektar maydondan 26 sentner, bugʻdoy 112 gektar maydondan 22 sentner yetishtirildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1966-yil 23-iyundagi farmoni bilan bugʻdoy, javdar, grechka, boshqa gʻalla va ozuqa ekinlarini ishlab chiqarish va tayyorlashni koʻpaytirish, shuningdek, texnologiyadan yuqori unumli foydalanishda erishilgan muvaffaqiyatlari uchun X. B. Abdyushevga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

  

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Deniskinoda yashagan. 1998-yil 23-dekabrda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966)
* Lenin ordeni
* II darajali Vatan urushi ordeni (1985)
* medallar

Yana qarang
-----------

* Boshqirdiston Sotsialistik Mehnat Qahramonlari

Manbalar
--------

1. ↑  „В Башкортостане вышел в свет 11-й том книги "Они вернулись с Победой"". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-may 2013-yil.

Havolalar
---------

* 2010 yil mart – Tarixiy taqvim – Boshqirdiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Arxivlar boshqarmasi sayti Arxivnaya kopiya
Isabel Moria – (976-yil 2-aprel) Portugaliyalik huquqshunos, Sotsialistik partiyaning taniqli vakili hamda Respublika Assambleyasi aʼzosi.

Hayoti
------

Isabel de Lima Mayer Alves Moreira Braziliyaning Rio de Janeiro shahrida tugʻilgan. U oilada toʻrtinchi farzand. Otasi Adriano Moreira XX asrning oʻrtalarida Portugaliyaning nufuzli siyosatchisi boʻlgan hamda vazir lavozimida ham faoliyat koʻrsatgan. Onasi – Isabel Mónica Maia de Lima Mayer. Ular oilaviy 1974-yilda Rio de Janeiroga ikki yilga koʻchib oʻtishga majbur boʻldilar. Chunki shu yili Chinnigullar inqilobi sabab mamlakatda hukumat agʻdarilishi boʻldi. Otasining lavozimi ham aynan shu siyosiy jarayonda oʻzgargan.

Taʼlimi
-------

Isabel Moreira Opus Dei nomidagi maktabda taʼlim olgan. Oʻzining aytishicha, aynan shu maktabdagi taʼlimi uni dindan uzoqlashishiga sabab boʻlgan. Maktabdan keyin Lissabondagi  Mira Rio kollejida taxsilni davom ettirdi. Keyinchalik huquq yoʻnalishiga qiziqshi sabab universitetda bakalavriat yoʻnalishida oʻqigan. Magistrantlik diplomini ham shu yoʻnalishda olgan.

Faoliyati
---------

Moreira oʻzining ilk faoliyatini oʻzi taxsil olgan universitetda konstitutsiyaviy huquq yoʻnalishida dars berishdan boshlagan. Mana shu faoliyati davomida doktorlik dessertatsiyasini himoya qilgan. Keyinchalik jamoat huquqi sohasida advokat boʻlib ishlagan, xususan, Portugaliya Tashi ishlar vaziri Luís Amadoning yurudik masalalar bi’yicha maslahatchisi boʻlgan. Shuningdek, oʻz davlatidagi Agha Khan Foundation jamiyatida faoliyat olib borgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Isabel Moreira 1997-yilda Tiago de Ayala Martins Barata bilan Sintrada turmush qurgan. Ular farzand koʻrishmagan. Keyinchalik esa ajrashishgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Ser deputado. Tal pai, tal filha". *Diário de Notícias*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
2. 1 2  „Isabel de Lima Mayer Alves Moreira". *Assembleia de República*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
3. 1 2  „Isabel Moreira". *Expresso*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
4. ↑  „BIOGRAFIA". *Porto Editora*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
***Futurama*** Amerika multserialidir. Ilmiy-fantastik komediya janridadir. Matt Groening va David X. Cohen tomonidan Fox telekanali uchun yaratilgan. Serial 1999-yili muzlab qolib, 3000-yilda uygʻongan Nyu-Yorklik pizza tashuvchi Philip J. Fry haqida hikoya qiladi.

Serialning 1999—2003-yillar orasida 4 mavsumi tayyorlanib, Fox telekanalida efirga uzatildi. Uzoq tanaffusdan soʻng, 2007-yil oxirida 5-mavsum ustida ish boshlandi va u 2008-yil yanvaridan Comedy Central kanalida koʻrsatilmoqda. Serial nomi inglizcha *future* — kelajak va panorama soʻzlaridandir (qolaversa, "Futurama" nomi bilan 1939-yilgi Nyu York butunjahon koʻrgazmasidagi bir pavilyon nomlangandi, serial asoschilari oʻsha pavilyondan ilhomlanishgan).

Qahramonlar
-----------

Futuramadagi voqealar XXXI-asr boshida boʻlib oʻtadi. Asosiy qahramonlar «Planet Express» yuk tashish xizmati shirkatida ishlashadi. Ular quyidagilardir:

Philip J. Fry (Billy West)Philip J. Fry yosh, odatda omadsiz pizza tashuvchi yigitdir. U 2000-yil kirib kelishi bilan krionika laboratoriyasida muzlab qolib, 2999-yil oxirida uygʻonadi. Shundan soʻng u egasi uning yagona tirik qarindoshi Professor Farnsworth boʻlgan Planet Express shirkatiga ishga joylashadi.
Turanga Leela (Katey Sagal)Leela bir koʻzli yosh ayol boʻlib, Planet Express shirkatida fazoviy kema dargʻasi boʻlib ishlaydi. Fry uni sevishini bilsa-da, ancha vaqtgacha u bilan yaqin munosabatlar boshlashdan bosh tortadi.
Bender Bending Rodríguez (John DiMaggio)Bender piyonista, sigara ishqibozi, mayda oʻgʻri, mizantrop, xudbin robotdir. Meksika zavodlaridan birida metall egish uchun maxsus ishlab chiqarilgan bu robot Planet Expressda savdo menejeri yordamchisi va keyinchalik oshpaz boʻlib ishlaydi. U Fryning eng yaqin doʻsti va xonadoshi hamdir.
Professor Hubert J. Farnsworth (Billy West)Taxminan 168 yashar Professor Hubert Farnsworth Fryning uzoq jiyani va yagona tirik qarindoshidir. Farnsworth oʻzining gʻaroyib tajriba va ixtirolari ustidagi ishlariga ketadigan xarajatni qoplash uchun Planet Expressga asos solgan.
Dr. John A. Zoidberg (Billy West)Zoidberg Decapod 10 sayyorasidan kelgan qisqichbaqasimon kelgindidir. Planet Expressda tabib vazifasida ishlasa-da, uning odam anatomiyasidan ham deyarli xabari yoʻq. Zoidberg qashshoq hayot kechiradi va uning Frydan boshqa doʻsti yoʻq.
Amy Wong (Lauren Tom)Amy Planet Expressda amaliyot oʻtayotgan muhandis-talaba qizdir. Mars sayyorasida uning badavlat ota-onasi yashaydi. Marsda tugʻilgan boʻlsa-da, xitoylik qilib tasvirlangan.
Hermes Conrad (Phil LaMarr)Hermes Planet Express buxgalteridir. Yamaykalik Hermes 37-darajali qogʻozboz boʻlib, bundan juda faxrlanadi. Shuningdek u limbo oʻyini chempioni hamdir.

Manbalar
--------


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Televideniyega oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Timur Oleksandrovich Grinchenko** (1942-yil 22-oktyabr, Oʻzbekiston, Samarqand viloyati, Kattaqoʻrgʻon shahri – 2018-yil 20-iyul) – qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, professor, Xalqaro atrof-muhit va hayot xavfsizligi fanlari akademiyasi akademigi.

Hayoti
------

Timur Oleksandrovich 1942-yil 22-oktyabrda Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan.

1947–1958-yillarda Xarkov shahridagi 36-sonli oʻrta maktabni muvaffaqiyatli tamomlagan.

1963-yil – V. V. Dokuchayev nomidagi Xarkov qishloq xoʻjaligi institutining (hozirgi V. V. Dokuchayev nomidagi Xarkov milliy agrar universiteti) tuproqshunoslik va agrokimyo fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan.

1963-yil — V. V. Dokuchayev nomidagi Xarkov qishloq xo‘jaligi institutini tugatgandan so‘ng, Grinchenko Ukrainaning ilmiy tadqiqot muassasalarida ilmiy xodim bo‘lib ishlagan va u yerda tuproq muammosini o‘rgangan.

1972-yil – „Tarkibida kalsiy saqlovchi birikmalar (gips, ohak) va oʻgʻitlar yordamida Rovno viloyatining toʻq boʻz podzollashgan tuproqlarining unumdorligini oshirish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1978-yil – „Tuproqshunoslik" ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy unvoni berilgan.

1987-yil – „Intensiv qishloq xoʻjaligi sharoitida Ukraina SSR Qora boʻlmagan yer tuproqlarining tuproq rejimlari va xossalarini rivojlanish qonuniyatlari" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1989-yil – X. S. Skovoroda nomidagi Xarkov davlat pedagogika institutining (hozirgi – X. S. Skovoroda nomidagi Xarkov Milliy pedagogika universiteti) botanika kafedrasi professori lavozimiga oʻqishga kirgan.

1992-yil – Tabiiy resurslardan oqilona foydalanish kafedrasini boshqargan.

2000–2016-yillarda X. S. Skovoroda KhnPU Botanika kafedrasi mudiri, 2016-yil sentyabr oyidan X. S. Skovoroda nomidagi Xarkov Milliy Pedagogika Universitetining Botanika kafedrasi professori boʻlgan.

T. O. Grinchenko Sokolovskiy nomidagi Tuproqshunoslik va agrokimyo instituti va Dokuchayev nomidagi Xarkov milliy agrar universiteti qoshidagi „agrofizika va agrotuproqshunoslik", „agrokimyo va tuproqshunoslik" mutaxassisliklari boʻyicha nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalari himoyasi boʻyicha ikkita ixtisoslashtirilgan kengash aʼzosi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Грінченко Тимур Олександрович — Енциклопедія Сучасної України". *esu.com.ua*. Qaraldi: 12-oktyabr 2022-yil.
2. ↑  „Повышение эффективного плодородия темно-серой оподзоленной почвы Ровенской области применением кальцийсодержащих соединений (гипса, извести) и удобрений". Qaraldi: 18-sentyabr 2023-yil.
**Oklend universiteti** (ingliz tilida: University of Auckland, qisqartma nomi: **UoA** ) Yangi Zelandiyaning Oklend shahrida joylashgan davlat tadqiqot universitetidir. Ushbu universitet Yangi Zelandiyadagi eng katta, eng keng qamrovli va eng yuqori oʻrinli universitetlaridan biri boʻlib, QS World University Rankings reytingida doimiy ravishda 100 ta eng yaxshi universitetlar qatoridan joy oladi.  Bugungi kunda Oklend universitetining beshta kampusida 40 000 ga yaqin talabalar tahsil oladi. Talabalar soni bo'yicha ham Yangi Zelandiyaning eng yirik universiteti hisoblanadi.

Tarix
-----

### Kelib chiqishi

Oklend universiteti 1883-yil 23-mayda *Oklend universiteti kolleji* sifatida tashkil etilgan. Ushbu davrda universitetni boshqarish Jon Chapman Endryu zimmasiga yuklangan edi. 

### Tadqiqot madaniyatini rivojlantirish

Universitet 1930-yillargacha, Buyuk Depressiya davrida akademik tadqiqotlarga qiziqish kuchayguniga qadar juda kam tadqiqotlar olib bordi. Shu nuqtada, kollej ijroiya kengashi Jon Beagleholning munozarali ravishda ishdan bo'shatilishidan so'ng akademik erkinlik foydasiga bir nechta rezolyutsiyalar chiqarildi, bu esa universitetni o'sishini rag'batlantirdi.

### Kampuslar

 Tamaki kampusidagi aholi salomatligi maktabi binosi
### Reyting

 
Oklend universiteti Yangi Zelandiyaning yetakchi universitetlaridan biridir.

Taniqli odamlar
---------------

* Alexandra Brewis Slade - antropolog
* Margaret Brimble - organik kimyogar
* Dianne Brunton - ekologiya bo'yicha akademik, Massey universiteti professori
* Jemma Field - tarixchi
* Kollin M. Flood - Ottava universiteti professori va Kanada Qirollik jamiyati a'zosi
* Rom Xarre - Oksford faylasufi
* Kristian Xartinger - anorganik kimyogar
* Garri Hawthorn - kanadalik antropolog
* Jon Gud - Oksford universitetining sobiq prorektori
* Sharlotta Makdonald - tarixchi
* Diane M. Mackie - ijtimoiy psixolog
* Syuzan Moller Okin - faylasuf
* Papaarangi Meri-Jeyn Rid - sog'liqni saqlash bo'yicha akademik
* Terri Sturm - ingliz tili professori
* Rori Svitman - tarixchi
* Ronald Saym - XX asrning taniqli Yangi Zelandiya klassikasi
* Tarisi Vunidilo - fijilik arxeolog va kurator
* Rorden Uilkinson - siyosiy iqtisodchi

Manba
-----

1. ↑  „QS World University Rankings® 2022". Qaraldi: 7-iyun 2022-yil.
2. ↑  „Key developments 1883-2000s - The University of Auckland". *www.auckland.ac.nz*. Qaraldi: 19-aprel 2020-yil.
**Janubi-gʻarbiy Somali** (somalicha: ; Maay-Maay: **Koofur-Orsi**) — Somalining janubi-gʻarbiy qismidagi muxtor tuzilma.

2007-yilda aholi soni 2,87 million kishini tashkil etdi, shu jumladan Bay provinsiyasida – 1106 ming kishi, Bakol provinsiyasida – 364 ming va Quyi Shabel provinsiyasida – 1400 ming kishi. Aholi zichligi – 32,8 kishi/km².

Janubi-g‘arbiy Somalining amaldagi prezidenti Abdiaziz Hasan Muhammaddir.

Geografiyasi
------------

Janubda Hind okeani bilan yuviladi, gʻarbda Somali muxtor davlati Jubalend, sharqda Xirshabelle muxtor Somali davlati bilan chegaradosh. Janubi-sharqda – Somalining poytaxti joylashgan Banadir mintaqadi bilan, shimolda – Efiopiya bilan chegaradosh. Poytaxti – Barava shahri.

Somalining uchta maʼmuriy provinsiyasidan (gobolka) iborat: Bay, Bakol va Quyi Shabelle.

Janubi-gʻarbiy Somalining maydoni 87,403 km².

Tarixi
------

Birinchi marta Raxanveyn Qarshilik Armiyasi (RRA) rahbari Hasan Muhammad Nur Shatigadud 2002-yil 31-martda janubi-gʻarbiy Somalining (Bay va Bakol viloyatlarini oʻz ichiga olgan) muxtor davlatini eʼlon qildi. Oʻsha paytda RPA yuqorida qayd etilgan viloyatlarning muhim qismini nazorat qilgan va xabarlarga koʻra, Muvaqqat davri federal hukumatiga dushman boʻlgan Efiopiya tomonidan qoʻllab-quvvatlangan.

2006-yil 10-fevralda bu tan olinmagan davlat Somali urushi boshida Somali muvaqqat hukumati bilan toʻqnashuv paytida Islom Sudlari Ittifoqi hujumi ostida yoʻq qilindi. Koʻp oʻtmay, 2006-yil dekabr oyida ISIning oʻzi Somalining muvaqqat davri federal hukumati va Efiopiya armiyasining hujumi ostiga tushdi, ammo u parchalanib ketganidan keyin tuzilgan "Harakat ash-Shabab" islomiy tashkiloti mintaqada turli muvaffaqiyatlar bilan davom etib kelyabdi. Shu jumladan, Somalining janubi-gʻarbiy qismida, har xil intensivlikdagi janglar (asosan, 2014-yilda partizanlar) bugungi kungacha davom etmoqda.

### 2014-yil

2014-yil 16-martda Janubi-gʻarbiy Somali, Jubalend va Somali federal hukumati rasmiylari shartnoma imzoladilar, unga koʻra, yangi tashkil etilgan Janubi-gʻarbiy Somali, allaqachon uchta provinsiyadan iborat (jumladan, Mogadishu bilan chegaradosh zich joylashgan Quyi Shabella) Muvaqqat Federal Konstitutsiyaga bo'ysunuvchi muxtor davlat maqomini oldi.

2014-yil 7-noyabrda Janubi-g‘arbiy Somalining davlati rasmiy ravishda poytaxti Barava shahri deb e’lon qilindi. Mintaqa konstitutsiyasi ham tasdiqlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  afrol News — Third autonomous region breaks with Somalia(ingl.)
2. ↑  South Western State of Somalia(ingl.)
3. ↑  „Somalia Establishes New State". Haberler (7-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 8-noyabr 2014-yil.
4. ↑  „SOMALIA: South-west state endorses a new constitution". Raxanreeb (8-noyabr 2014-yil). 9-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-noyabr 2014-yil.
**ASICS** — Yaponiyaning sport poyabzallari va kiyimlar ishlab chiqarish bo'yicha yetakchi korporatsiyasilardan biri. Bundan tashqari, korporatsiya *Onitsuka Tiger* nomli modalar tarmog'iga ham ega.

Tarixi
------

ASICS kompaniyasining ilk faoliyati urushdan keyin 1949-yil 1-sentabrda Yaponiyada boshlanadi. *Kixachiro Onitsuka* (yaponcha: *鬼塚 喜八郎*) urushdan keyingi og'ir davrda Yaponiya yoshlari uchun qanday yordam berish borasida bosh qotiradi va o‘z vatandoshlarini sport bilan ilhomlantirishga va ular uchun mutlaqo yangi sport brendini yaratishga qaror qiladi. Shunday qilib, *Onitsuka Tiger* brendi dunyoga keladi.

O'z faoliyatining dastlabki yillarida kompaniya faqat Yaponiya va Xitoyning ichki bozoriga mahsulot yetkazib beradi. Nike asoschilari Phil Knight va Bill Bowerman bu imkoniyatdan foydalanib, kompaniyadan krossovkalar sotib oladi va AQShda ularni qayta sotishadi. 1977-yilda kompaniyaning kengayishdan so'ng, Onitsuka Tiger nomi ASICS deb o'zgartiriladi, ya'ni "Anima sana in corpore sano"ning qisqartmasi, lotincha "Sog' tanda sog'lom aql" degan ma'noni anglatadi. Shuningdek, Kobe shahrida yugurish poyabzallarini o'rganib chiqish va ularni loyihalash maqsadlariga qaratilgan sport tadqiqot instituti ham tashkil etilgan.

Hozirgi davr
------------

ASICS hozirda sport kiyimlari va poyabzallari ishlab chiqarish bo'yicha dunyodagi eng yirik kompaniyalar orasida 5-o'rinni egallaydi.

2011-yil 31-mart holatiga ko'ra ASICS butun dunyo bo'ylab 5600 dan ortiq odamni ish bilan ta'minlagan. 

Keyingi yillarda, kompaniya sport tovarlari (oyoq kiyimlari) ni sotish bo'yicha Yevropadagi eng yetakchi kompaniyaga aylandi.

Reklama homiyligi
-----------------

* Christophe Lemaitre;
* Ryan Hall — 2:05:00 dan yuqori vaqt ko'rsatkichiga ega bo'lgan amerikalik uzoq masofaga yuguruvchi yagona oq marafonchi (Boston, 2:04:58, 2011);
* Mara Yamauchi;
* Lolo Jones.

Manbalar
--------

1. ↑  „ASICS Corporation Practical Information" (en). *corp.asics.com* (8-mart 2022-yil). 8-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-mart 2022-yil.
2. ↑  „История". *ASICS Russia*. 25-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-mart 2012-yil.
3. ↑  .
4. 1 2 3 4  „Спортсмены и федерации, спонсируемые ASICS | ASICS Russia". 27-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-noyabr 2011-yil.

Havolalar
---------

* Kompaniya veb-sayti -da Архивная копия
Apis mellifera flying
**Kraina asalarisi** - asalari zotlaridan biri. Dastlabki yashash joylari Avstraliya boʻlgan. Hozirgi vaqtda Ruminiya, GFR, Avstriya, Bolgariyada keng tarqalgan. Kavkaz zotiga nisbatan ancha chidamli, lekin Oʻrta Rus zotiga nisbatan chidamsizroq, shu bilan birga tinchliksevar. Ona arilari juda sertuxum. Sutkasiga 2000 tagacha tuxum qoʻyadi. Koʻch ajratishi juda kam. Bu zotli asalarilar oziqa manbalarini tez izlab topishadi. Tanasining rangi kulrang, Kavkaz asalarisiga oʻxshaydi. Xartumchalarining uzunligi- 6,4-6,8 mm. Urugʻlangan ona arisining vazni 205 mg keladi. Asalni berkituvchi mum qopqogʻi oq, quruq. Uyasini yaxshi himoya qilishadi. U bir necha sabablarga ko'ra asalarichilarga ma'qul keladi, eng muhimi, uning hasharotlar zararkunandalaridan muvaffaqiyatli himoya qilish qobiliyati va ayni paytda asalarichilarga nisbatan juda yumshoq munosabatda bo'lishi. Bu asalarilar, ayniqsa, ishchi populyatsiyasini nektar mavjudligiga moslashtirishga mohir. U bahorda nektar paydo bo'lgandan keyin ishchi asalari populyatsiyasini tez ko'paytirish va nektar miqdori yo'qolganda nasl ishlab chiqarishni tezda to'xtatish uchun populyatsiya darajasining tez o'zgarishiga tayanadi. U ishchilar soni ko'p bo'lgan yuqori nektar davrlarini uchratadi va shuning uchun o'sha davrlarda ko'p miqdorda asal va gulchanglarni saqlaydi. Kraina asalarilari ba'zi kasalliklar va parazitlarga chidamli bo'lib, boshqa kichik turlarning uyalari zaiflashishi mumkin.
Kraina asalarilari deyarli G'arbiy Evropa qora asalarilari kabi katta va uzun, ammo ularning qorinlari ancha nozikroq. Bundan tashqari, Kraina ari juda uzun tilga ega (6,5 dan 6,7 mm gacha, bu yoncha uchun juda moslashgan), juda baland tirsak bo'g'imi va juda kalta sochlari bor.

Manbalar
--------

1. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace" Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-07). 6-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Adabiyotlar
-----------

1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi
**Alitepa ziyoratgohi** — Andijon viloyati Marhamat tumani Qorabog‘ish qishlog‘i Alitepa mahallasida joylashgan ziyoratgohdir.

Tarixi
------

Alitepa ziyoratgohi Andijon viloyati Marhamat tumani Qoʻrabogʻish qishlogʻida joylashgan ziyoratgohlardan biri.Alitepa ziyoratgohi miloddan avvalgi I—II-asrlarga oid Ershi shahri (hozirgi Mingtepa) joylashgan.Tarixiy yillar tasiri qulash oqibatida ziyoratgohga aylangan.Ziyoratgohning balandligi 30 metrdan tashkil topgan. Alitepa Ziyoratgohning tepalik poyida ko‘xna va qadimiy chashma buloq tashkil etilgan va buloq nomi „Muborak chashma" deb nomlangan.Hozirda Ishoqjon ota Xoʻjaevning harakatlari bilan obodonlashtirilib ziyoratgohga aylantirilgan.Ziyoratgoh nomini olishni Ali nomi bilan bogʻlandi. Ali dorboz boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ISLOMIY QADAMJOLAR".  Uzbekistan.travel. Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
2. ↑  *B.R. Haqberdiyev.Sh.F Otaxonova.* „BIZGA AJDODLARIMIZDAN BE’BAXO MA’DANIY MEROS QOLGAN".  mingtepa.uz. Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
**Theodore Dwight** (1764-yil 15-dekabr – 1846-yil 12-iyun) - amerikalik huquqshunos, jurnalist, taniqli advokat, Federalistlar partiyasi rahbari. Dwight 1806 – 1807-yillarda Kongress aʼzosi, 1814 va 1815 yillarda esa Hartford Konvensiyasining kotibi boʻlgan.Theodorening yozuvchilik isteʼdodi 1817-yilda oʻzi asos solgan Hartford *Mirror*, Albany *Daily Advertiser,* New York City va *Daily Advertiser* gazetalarida kuchli muharrir boʻlishiga sababchi boʻldi. Uning nashrlari orasida *Thomas Jeffersonning hayoti va xarakteri* (1839) va H*artford konventsiyasi tarixi* (1833) ham bor.

Tarjimai holi
-------------

Theodore Dwight 1764-yil 15-dekabr Massachusetts shtatining Northampton shahrida Timothy Dwight (1726–1777) va Mary (Edwards) Dwight oilasida dunyoga kelgan.

Dwight uyda birinchi onasidan taʼlim olgan va keyin Northampton tumani maktabida oʻqigan. U amakisi Pierpont Edwardsdan huquqni oʻrgangan, 1787-yilda advokatlikka qabul qilingan va Connecticutshtatining Haddam shahrida ish boshlagan. Theodore 1791-yilda Hartfordga koʻchib oʻtadi va u yerda ham advokatlik faoliyatini davom ettiradi.

1809-yilda davlat kengashi aʼzosi John Cotton Smithning isteʼfosi tufayli boʻsh oʻrin paydo boʻladi va Dwight uning oʻrnida 1809 – 1815 yillarda IX Kongressga federalist sifatida faoliyat yuritadi. U 1816-yilda qayta nomzod boʻlishdan bosh tortadi. Theodore 1814–1815-yillarda Hartford konvensiyasining kotibi boʻlgan, 1815-yilda New Yorkning Albany shahriga koʻchib oʻtadi. U yerda 1815 – 1816-yillar oraligʻida *"Daily Advertiser"* jurnalini nashr etgan.

Theodore 1817-yilda esa New York shahriga koʻchib oʻtadi. U yerda *New York Daily Advertiserni(reklama beruvchi agentlik)* yaratdi va bu sohada 1835-yilgi New Yorkdagi katta yongʻingacha faoliyat yuritadi. 1839-yilda Dwight *"The Character of Thomas Jefferson as Exhibited in His Own Writings"ni* nashr etdi, unda Jeffersonning feʼl-atvori ikki tomonlama ekanligi va uning qul Sally Hemings bilan boʻlgan munosabatiga ishora qilgan.

Dwight Hartfordga qaytib keldi va oʻlimidan taxminan uch yil oldin, New York shahriga qaytgunga qadar shu yerda yashadi. Theodore 1846-yil 12-iyunda 81 yoshida New York shahrida vafot etdi. U Brooklyndagi Green-Wood qabristoniga dafn qilingan.

Oilasi
------

Dwight 1792-yilda Abigail Alsop bilan oila quradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *The Twentieth Century Biographical Dictionary of Notable Americans* Johnson:. Boston: American Biographical Society, 1906. 15-mart 2022-yilda qaraldi.
2. ↑  *The Twentieth Century Biographical Dictionary of Notable Americans* Johnson:. Boston: American Biographical Society, 1906. 15-mart 2022-yilda qaraldi.
3. ↑  Dwight, Theodore*. The Character of Thomas Jefferson, as Exhibited in His Own Writings*. Boston, MA: Weeks, Jordan & Company, 1839 — 1 bet.
4. ↑  „Died". *New-York Tribune* (13-iyun 1846-yil), s. 3. Qaraldi: 15-mart 2022-yil.
5. ↑  *The Twentieth Century Biographical Dictionary of Notable Americans* Johnson:. Boston: American Biographical Society, 1906. 15-mart 2022-yilda qaraldi.