recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qoraungursoy rasmlari** - Nurota togʻlari Qoratogʻ tizmasining jan. yon bagʻridagi Qoraungursoy qoyatoshlariga ishlangan tasvirlar. Navoiy viloyati Navbahor tumani hududida. X.Muhamedov topgan. N.Toshkanboyev, A.Kabirovlar gomonidan oʻrganilgan. Rasmlar (250 dan ortiq)ning asosiy qismi miloddan avvalgi 1-ming yillikning 2-yarmiga mansub, ilk oʻrta asrlarga oid rasmlar ham uch-raydi. Rasmlar uslub jihatidan har xil boʻlib, bu ularning turli davrlarda yaratilganidan darak beradi. Rasmlar qattiq buyumlar bilan urib-oʻyib soya. oddiy chiziqlar uslubidan ishlangan. Qoyalarda chavandozlar, ot, it, echki, qoʻy, toʻngiz, arxar, yirt-qich hayvonlar va boshqa tasvirlangan. Qoraungursoy rasmlari shu hududda yashagan qad. ajdodlar xoʻjaligi. eʼtiqodi, madaniyati va sanʼatini oʻrganishda muhim manba sifatida qimmatlidir.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Creighton** **Hale** (talaffuzi: „Kreyton Xeyl", 1882-yil 24-may — 1965-yil 9-avgust) — amerikalik teatr, kino va televideniye aktyori boʻlib, uning faoliyati yarim asrdan koʻproq davom etgan, yaʼni 1900-yillarning boshidan 1950-yillargacha.

Karyera
-------

Irlandiyaning Kork okrugida tugʻilgan Hale Dublin va Londonda taʼlim olgan va keyinchalik Sasseksdagi Ardingli kollejida oʻqigan. U 1910-yilda Amerikaga Gertrude Elliott boshchiligidagi kompaniya bilan hijrat qilgan. Hale dastlab Qoʻshma Shtatlarda **Pat Creighton Hale** deb atalgan. Mamlakatda qolib, u Xartford, Indianapolis va boshqa shaharlardagi teatrlarda chiqish qildi. Charles Frohmanning Brodveydagi „Indian Summer" filmidagi roli paytida Haleni Pathe film kompaniyasi vakili koʻrib qoldi. U Creighton Hale nomi bilan mashhur boʻldi, garchi bu ismlarning kelib chiqishi nomaʼlumligicha qolgan boʻlsa-da.

Taxminlarga koʻra, 1923-yilda Hale „Stag" filmida „boʻgʻiq" odam sifatida rol oʻynagan. Filmda uchta fohisha ayol u bilan aloqada boʻlishga rozi boʻladi. Sahna suratlari filmdagi erkak Hale emasligini, balki ko‘zoynak taqib yurgan yana bir aktyor ekanligini yaqqol ko‘rsatib turibdi.

Ushbu film ortidan Hale toʻgʻrisida salbiy gap-soʻzlar paydo boʻlgani ortidan, uning faoliyati tushib ketdi. U Hal Roachning „*Our Gang*" seriyasida bir nechta rollarni ijro etgan, shuningdek, *Larceny, Inc.*, *The Maltese Falcon* va *Casablanca* kabi yirik ovozli filmlarida nomaʼlum rollarni oʻynagan.

Shaxsiy hayot
-------------

Halening Victor Lou bilan birinchi turmushidan ikki oʻgʻli boʻlgan. Ajrashganidan keyin Hale 1931-yilda Los-Anjelesda Ketlin Beringga uylandi. U Janubiy Pasadenada 83 yoshida vafot etdi va Shimoliy Kaliforniyadagi Duncans Mills qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  Hollywood Star Walk, *Los Angeles Times*
2. 1 2  „Creighton Hale in A Dangerous Maid". *The Morning News* (21-mart 1921-yil), s. 8. Qaraldi: 21-oktabr 2019-yil.
3. ↑  „Actor accused of deserting young sons". *Oakland Tribune* (13-iyul 1932-yil), s. 4. Qaraldi: 21-oktabr 2019-yil.
**Qoratosh hammomi** - meʼmoriy yodgorlik (15—16-asrlar). Toshkent arxeologiya jspeditsiyasi tomonidan Toshkent shahrining Qoratosh koʻchasida ochilgan. Qoratosh hammomi dahliz, supali yechinish xonalari, miyonsaroy, uning asosiy oʻklari boʻylab joylashgan xonalar (bu xonalarda issiq va iliq suvli hovuz-chalar boʻlgan) qad. anʼanaviy sharq hammomlari tarhida qurilgan. Xonalar sah-niga yalaloq gʻisht yotqizilgan; oqova suv uchun ariqchalar qilingan. Xushboʻy mbd-dalar va kul suvi (ishqorli suv) uchun moʻljallangan hovuzchalar devori va tubiga suvga chidamli maxsus qorishma "qir" qoplangan. Devorlar kulrang va pushti rang ganch bilan suvalgan, supa tepasidagi devorlar guldor sirli sopol parchinlar bilan bezatilgan. Qoratosh hammomi shaharning shu yerida joylashgan Oʻrda inshootlari majmuiga kirgan va nufuzli kishilarga moʻljallangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**William Murray Hawkins III** (inglizcha: *William Murray Hawkins III*; tugʻ.1953-yil 28-dekabr, Pasadena, Los-Anjeles, Kaliforniya, AQSh) — amerikalik tadbirkor va Electronic Arts (EA), The 3DO Company va Digital Chocolate asoschisi.

Biografiya
----------

Bolaligida Strat-o-Matic futbol muxlisi boʻlgan William oʻzining birinchi biznesini oʻyinning soxta versiyasini yaratishga urinayotgan oʻsmirlik davrida boshlagan. U otasidan 5000 dollar qarz oldi, biroq NFL Game Programs-da reklama qilinganiga qaramay, startap muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Biroq, bundan keyin Hawkins oʻzining birinchi kompyuterini oldi va kompyuterda futbol simulyatorini yaratishga qiziqib qoldi. Keyinchalik Garvard universitetini tamomlagan.

Martaba
-------

Universitetni tugatgach, Hawkins Apple Computer kompaniyasining strategiya va marketing boʻyicha direktori boʻlib ishladi. Biroq, u kompyuter oʻyinlarini nashr etishga ixtisoslashgan Electronic Arts (asl nomi: *Amazinʼ Software*) studiyasini ochish uchun direktori lavozimidab ketdi. Uning rahbarligidagi Electronic Arts kompyuter oʻyinlari bozorida sezilarli muvaffaqiyatlarga erishdi.

EA raisi sifatida 1991-yilda Hawkins videooʻyin konsollarini ishlab chiqishga ixtisoslashgan 3DO kompaniyasiga asos soldi. 1994-yil iyul oyida William EA direktorlar kengashidan isteʼfoga chiqdi. 1993-yilda chiqarilgan paytda 3DO Interactive Multiplayer mavjud boʻlgan eng kuchli videooʻyin konsoli edi. Shu bilan birga, u shunga oʻxshash qurilmalar bilan solishtirganda juda yuqori narxga ega edi: 599,95 dollar va 200 dollarlik konsol uchun odatiy narx. Aynan yuqori narx, oʻyin tizimi bozorining koʻpligi bilan birgalikda 3DO konsolining hayot aylanishining tez tugashiga olib keldi.

2005-yilda William Hawkins Interfaol sanʼat va fanlar akademiyasining Shon-sharaf zaliga kiritilgan sakkizinchi shaxs boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Hruby, Patrick* „OTL:The Franchise" (en). *ESPN*. Qaraldi: 20-iyun 2020-yil.
2. ↑  „William M. ‘Trip’ Hawkins III: The Creative Vision Behind Electronic Arts & The 3DO Company" (en). *SmartComputing* (1-oktabr 2000-yil). 14-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
3. ↑  *Fleming, Jeffrey* „We See Farther – A History of Electronic Arts". *Gamasutra* (12-fevral 2007-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktabr 2016-yil.
4. ↑  "How to Get a Job in the Game Industry". *Next Generation* (Imagine Media) (16): 35. April 1996. "Then along came Trip Hawkins and Electronics Arts. ... Hawkins envisioned a new paradigm for software development that would bring together teams of artists, each focusing on their particular specialty (design, art, programming), leaving the marketing and sales to others."
5. ↑  Ramsay, M. (2012). Trip Hawkins. *Gamers at Work: Stories Behind the Games People Play* (pp. 1-15). New York: Apress.
6. ↑  *Adams, David* „Trip Hawkings added to Hall of Fame". *IGN*.  Ziff Davis (31-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 2-yanvar 2017-yil.
**Qoratikan** — it-jumrutdoshlarga mansub sertikan buta, baʼzan daraxtcha. Gʻarbiy va Oʻrta Osiyo, Kavkaz, Qrimda tarqalgan. Boʻyi 2–3 m. Barglari oddiy, bandli, seret, qiyshiq-tuxumsimon yoki qiyshiq-ellipssimon. Gullari ikki jinsli, mayda, koʻkimtir-sargʻish, barg qoʻltigʻidagi soyabonlarda joylashgan. Mevasi quruq, disksimon, qanotchali, diametri 15 – 25 mm, quruq, qizgʻishjigarrang. May oyida gullab, mevasi iyun—avgustda yetiladi. Q. yorugʻsevar, qurgʻoqchilikka chidamli. Poʻstlogʻi va mevasi tarkibida oshlovchi moddalar bor. Ildizi va bargi siydik haydovchi dori sifatida ishlatiladi. Yashil devorlar hosil etish uchun ekiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Radiouzatkich** — radiochastotalar diapazonidagi elektr tebranishlarni antenna orqali elektromagnit toʻlqinlar tarzida uzatuvchi qurilma (qurilmalar majmui); asosiy elementlari: yuqori chastotali elektr tebranishlar generatori, uzatilayotgan xabarlarga muvofiq ularning parametrlarini boshqaradigan (modulyasiyalaydigan) modulyatordan iborat.

R. axborotlarni radiotoʻlqinlar yordamida uzatish tizimlari va qurilmalarining muhim qismi. R. ish toʻlqini diapazoniga, antennaga berilayotgan tebranish quvvatiga, ish turiga (telegraf, telefon va boshqalar), modulyasiyalash usuliga (amplitudali, chastotali, fazali va boshqalar), generatsiyalovchi elektron asboblari xiliga (lampali, tranzistorli, magnetronli, klistronli va boshqalar), vazifasiga (aloqa, eshittirish, lokatsion, televizion va boshqalar), oʻrnatilishiga (statsionar, koʻchma) qarab xillarga boʻlinadi.

R. oʻzgarmas tok (kam hollarda oʻzgaruvchan tok) energiyasini radiochastota tebranishlari energiyasiga aylantirib beruvchi generator, modulyator va elektr manbaidan iborat. Dastlabki R.lardan birini rus ixtirochisi A. S. Popov 1895-yil ixtiro qilgan. Radioaloqa, televideniye, radioeshittirish, radiolokatsiya, radionavigatsiya va texnikaning boshqa sohalarida, ilmiy eksperimentlarda qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Morvan** (fransuzcha: Morvan, брет. Moruano ; 1030/1031 yildan keyin vafot etgan) - Leon of Vikont .

Biografiya
----------

1030-1031-yillarda Vikont Giomara I va Vikont Morvan o'rtasidagi urush paytida Alen Sen-Kroix-de- Kumper abbeyiga xayr-ehsonlar olib keldi. Urushning natijasi va Giomarning taqdiri noma'lum. Morvan, ehtimol, keyinroq vafot etgan va bir muncha vaqt u vikont sifatida hukmronlik qilgan.

Morvanning Euarn ismli o'g'li bor edi, lekin u otasining o'rnini viskont sifatida egallaganmi yoki yo'qmi noma'lum. Morvanning Orguyen ismli qizi ham bor edi, u senyor de Dinant Gozlin I ga turmushga chiqdi. 1103-yilda Viscount Guiomar II ga havolalar mavjud.

Nikoh va bolalar
----------------

Xotini: **N.N.** Bolalar:

* **Euarn** (1066-yildan keyin vafot etgan)
* **Orguen** ; eri - Gozlin I (m. 1050), senyor de Dinan

Havolalar
---------

* „VICOMTES de LEON" (en). *Foundation for Medieval Genealogy*. 20-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2010-yil.



* „Morvan Vicomte de LEON" (en). *Villepreux*. Qaraldi: 3-aprel 2010-yil.

[*sayt ishlamaydi*] (недоступная ссылка)
**Radiozond** (radio... va zond) — erkin atmosferada meteorologik elementlar (bosim, temperatura, namlik)ni oʻlchaydigan va shu ondayoq oʻlchash natijalarini radiosignallar orqali Yerga uzatadigan aerologik asbob. Yerdagi qabul qiluvchi radiopriyomnik orqali olingan signallarga ishlov berilib, atmosferaning turli balandliklaridagi (30–40 km gacha) meteorologik elementlar haqida maʼlumot olinadi. R. vodorod bilan toʻldirilgan yupqa rezinali havo shari yordamida uchiriladi.

Rus meteorologi P.A. Molchanov ixtiro qilgan R. 1930-yil 30 yanvarda dunyoda birinchi marta Pavlov aerologik rasadxonasidan (Sankt-Peterburg yaqinida), Toshkentda esa R. birinchi marta 1935-yil 10 noyabrda osmonga chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Interstate 80 Business** ( **I-80 Bus** ) - Interstate 80 (I-80) ning norasmiy biznes tarmog'i bo'lib,u 2.26 milya (3.64 km) ) ni tashkil qiladi.uzunligi va AQShning West Wendover,Nevada va Wendover,Utah shaharlari uchun asosiy ko'cha bo'lib,**Wendover bulvari** deb nomlangan yo'l bo'ylab xizmat qiladi.Wendover bulvari dastlab AQSh marshrutining bir qismi edi<span typeof="mw:Entity" id="mwHQ">&nbsp;</span>40 (AQSh 40), Kaliforniyani Nevada va Yuta orqali Nyu-Jersi bilan bog'lagan. Nevada segmentining bir qismi AQSh bilan bir vaqtda joylashgan<span typeof="mw:Entity" id="mwIw">&nbsp;</span>93 muqobil (AQSh 93 Alt) va Yuta shtatining butun qismi Yuta **shtati marshruti** bilan bog'liq**58** (SR-58).Nevada Transport departamenti (NDOT) 1980-yillarning boshlarida biznes-loop belgilash uchun ariza bergan,ammo belgi hech qachon tasdiqlanmagan; shunga qaramay,belgilar ikkala shtatda ham joylashtirilgan.1976-1993-yillar iyul oyi orasida I-80 avtobusi **Nevada shtati marshruti** bilan bir vaqtda boʻlgan.**224** (SR 224) Nevada shtatida.
**Keskich** (mashinasozlikda) — metall va metallmas zagotovkalarga ishlov beruvchi kesuvchi asbob. Kesuvchi qismi maʼlum geometrik shaklga ega boʻlgan kallak va stanokka mahkamlanadigan tanadan iborat. Kallagining shakliga koʻra, K. toʻgʻri, qayirma (egilgan) kallakli; tutqichining shakliga koʻra, toʻgʻri toʻrtburchakli, kvadrat, doiraviy; kallakni tanaga tutashtirilishi boʻyicha yaxlit, payvand kallakli, kavsharlangan plastinkali va b. turlarga boʻlinadi. K.lar ishlov berish turiga qarab oʻtuvchi, qirqib oluvchi, yoʻnib kengaytiruvchi, kesib tushiruvchi, rezba ochuvchi, ariqcha yoʻnuvchi va b.ga boʻlinadi. K.ning yana xomaki ishlash (shilish), toza ishlash, yupqa yoʻnish, silliqlovchi turlari; chapaqay (zagotovka oʻngdan chapga tomon yoʻnaladi), oʻnaqay (chapdan oʻngga tomon) turlari bor. K.ning kallagi asbobsozlik, tezkesar poʻlatlar, volfram va titan karbitlari asosidagi qattiq qotishmalar, sintetik olmoslar, mineral-keramik materiallardan; tanasi esa konstruksion poʻlatlardan tayyorlanadi. K. tokarlik stanoklari, boshqa stanoklar yoki maxsus stanoklarga oʻrnatib ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Wilyam Faversham**  (talaffuzi: „Vilyam Faversham", 1868-yil 12-fevral — 1940-yil 7-aprel) ingliz sahna va kino aktyori, menejeri va prodyuseri edi.

Biografiya
----------

U Londonda tugʻilgan. 1880-yillarning oʻrtalarida oʻsmirlik chogʻida u aktyor Maurice Barrymorni gastrol safarida koʻrgan va 1884-1986-yillarda Barrymorlar oilasi u yerda boʻlganida, aktyorni London koʻchalari boʻylab kuzatib yurgan. Yosh Faversham Barrymor va boshqa aktyorlardan shunchalik taʼsirlanganki, u oʻzi ham shunday aktyor boʻlishga intilgan. Yiliga 5 000 000 AQSH dollaridan koʻproq maosh oladigan asr boshidagi eng koʻp maosh oluvchi aktyorlardan biri boʻlib, u soʻnggi afsonaviy aktyor-menejerlardan biriga aylandi. William Faversham 1895-yilda *„The Importance being Earnest"* ning asl spektaklida Brodveydagi asosiy nomga aylandi. Faversham „Brother Officers*"* (1900) kabi filmlardan koʻp hayratga tushgan. *„Squaw Man"* (1906) filmining spektaklini ishlab chiqqan, rejissyorlik qilgan va bosh rolni ijro etgan. Keyinchalik *July Sezar* (1914) va *Otello* (1917) asarlari paydo boʻldi. Favershamning Brodvey oqqush qoʻshigʻi 1931-yilda *July Sezar*, *Hamlet* va *The Merchant of Venice* repertuar taqdimotida kuylangan.

U 1915-yilda rivojlanib borayotgan Metro Pictures yordamida kino yulduziga aylandi. Bir paytlar Favershamning Metroda mashhurligi oʻsha davrning yetakchilaridan Francis X. Bushmandan keyin ikkinchi oʻrinda edi.

U sahna aktrisalari Edith Campbell va Julie Opp bilan turmush qurgan va William Faversham va aktyor Philipp Favershamning otasi boʻlgan.

Faversham 1940-yilda, Nyu-Yorkdagi Long-Aylenddagi Bay Shor shahrida vafot etgan yili Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduz oldi. U va uning rafiqasi Julie Opp Faversham ikkalasi ham Xantington, Long-Aylend, Nyu-Yorkdagi Huntington qishloq qabristoniga dafn etilgan.

Filmografiya
------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1914 | *Our Mutual Girl* | Oʻzi | (48-qism) |
| 1915 | *The Right of Way* | Charlie Steele |  |
| 1915 | *One Million Dollars* | Richard Duvall |  |
| 1919 | *The Silver King* | Wilfred Denver |  |
| 1920 | *The Man Who Lost Himself* | Victor Jones / Earl of Rochester |  |
| 1920 | *The Sin That Was His* | Raymond Chapelle |  |
| 1924 | *The Sixth Commandment* | David Brant |  |
| 1934 | *Lady by Choice* | Marlowe — Elocution Teacher | Akkreditivsiz |
| 1934 | *Secret of the Chateau* | Monsieur Fos / Professor Racque |  |
| 1935 | *Mystery Woman* | Cambon |  |
| 1935 | *Becky Sharp* | Duke of Wellington |  |
| 1937 | *The Singing Buckaroo* | Dad Evans |  |
| 1937 | *Arizona Days* | Professor McGill | (filmning oxirgi roli) |

Manbalar
--------

1. ↑  Blum, Daniel (c. 1954). *Great Stars of the American Stage*. „Profile No. 46". 2nd ed.
2. ↑  Great Times, Good Times: The Odyssey of Maurice Barrymore, by James Kotsilibas Davies c.1977
**Radiotelemexanika** — boshkarish komandalari va nazorat (signal berish va oʻlchash) axborotlarini uzatish uchun radioaloqa kanallaridan (koʻproq santimetrli, detsimetrli toʻlqin diapazonida) foydalaniladigan telemexanika sohasi. Qoʻllaniladigan radiotexnik va elektron qurilmalar kompleksi R. tizimiga birlashtiriladi. Radiotelemexanik tizimlar turli komanda informatsiyalari uzatiladigan radioboshqarish, nazorat informatsiyalari uzatiladigan radioteleoʻlchash va kompleks tizimlarga boʻlinadi.

Radiobosh qarish tizimlarida operator (dispetcher)dan obʼyektga komanda uzatilganda boshqarish pultida operator tergan komanda kodi ketmaket elektr impulslariga, soʻngra fazali, amplitudali yoki chastotali modulyasiya metodi bilan radiosignallarga aylanadi.

Radioteleoʻlchash yoki radiotelemetriya tizimlarida oʻlchash oʻzgartirgichi (datchik) qabul qilish organi boʻlib xizmat qiladi, uning chiqish qismida oʻlchanadigan kattalikka mos kuchlanish hosil boʻladi. Bu kuchlanish chastota, amplituda, faza yoki impuls boʻyicha modulyapiyalanib, avval yordamchi signalga, soʻngra ikkinchi modulyatorda yuqori chastotali radiosignalga aylantiriladi. Koʻpgina umumlashtirilgan obʼyektlarni oʻz ichiga oluvchi kompleks tizimlarda kanallarni adres (kod) boʻyicha taqsimlashdan foydalaniladi.

Boshqarish turiga qarab, R. ochiq va yopiq tizimli boʻlishi mumkin. Ochiq R.da operator qatnashadi. Masalan, Ep sunʼiy yoʻldoshlari asboblarini nazorat qilishda operator belgilangan vaqtda uzatkichni ulaydi va sunʼiy yoʻldoshdagi R. tizimini ishga tushirish uchun komanda signallarini yuboradi. Sunʼiy yoʻldoshdan kelgan signallarga qarab, bortdagi apparatlarning ishi nazorat qilinadi. Yopiq R. tizimida operator qatnashmaydi, uning vazifasini avtomatik elektron boshqarish qurilmasi bajaradi. R. kosmik kemalar, samolyotlar, reaktiv snaryadlar, raketalar, sayyoralararo st-yalar, kemalar va boshqalarni boshqarish, qoʻzgʻalmas va harakatdagi obʼyektlarda oʻtadigan turli jarayonlarni bir maromga solib turish, oʻlchash natijalarini zarur joyga uzatish uchun qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kesme
**Kesme** yoki **erişte** - turli turkiy mamlakatlarda, Eron va Afg'onistonda uchraydigan tuxumli noodlening bir turidir. U turk oshxonasida ham ko‘p uchraydi va zamonaviy standart turkchada *erişte* yoki "kesme" deb ataladi.  Bu so'zning o'zi *kesish* yoki *kesish* fe'lining nominalizatsiyasi bo'lib, noodle tayyorlashda ishtirok etadigan xamirni kesishga ishora qiladi. Bu atama noodlelarning o'ziga yoki ular bilan tayyorlanagan taomga tegishli bo'lishi mumkin. Kesme an'anaviy ravishda uy taomidir va uni ko'pincha restoran yoki kafelardan topib bo'lmaydi. Turkiyada kesish "erishte" nomi bilan ham tanilgan va odatda qishda iste'mol qilinadi.  Un, tuxum, suv, tuz va sutdan tayyorlanadi. Ushbu mahsulotlardan xamir qoriladi keyib kesib, bir kun quyoshda yoki pechda quritiladi.

Rasmlar
-------

* Sho'rvasiSho'rvasi
* Kesme noodle, quritish uchun qo'yilishiKesme noodle, quritish uchun qo'yilishi
* An'anaviy Sheroz shirinligi - FaloodehAn'anaviy Sheroz shirinligi - Faloodeh
* Kesme xamiri noodle shaklida kesilmoqdaKesme xamiri noodle shaklida kesilmoqda

Manbalar
--------

1. ↑  „Erişte hamuru ve çorbası nasıl yapılır?". Qaraldi: 16-iyul 2018-yil.
2. ↑  „Kars'ta erişte günleri (Noodles in Kars)" (tr). *www.kha.com.tr*.  Caucasus New Agency (18-oktabr 2011-yil). 19-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2017-yil.
3. ↑  *Tekinalp.* „Kışlık Erişte Yapımı... (Winter Noodle Making...)" (tr). *Sevgiden Esintiler* (23-sentabr 2010-yil). Qaraldi: 12-iyun 2017-yil.
**Radiotexnika qoʻshinlari** - havo hujumiga qarshi radiolokatsion razvedka olib borish va bu haqda mamlakatni havo hujumidan mudofaa qilish qoʻshinlari va boshqa qoʻshin turlari tarkibidagi birlashma va qismlarni axborot bilan taʼminlash uchun moʻljallangan qoʻshin turi. Dushmanni radiotexnik razvedka kilish, uning radiotexnik vositalariga xalaqit berish hamda qurol, jangovar texnika va uchuvchi apparatlarni boshkarish uchun moʻljallangan. Tashkiliy jihatdan radiotexnikaviy boʻlinma va qismlardan iborat. Radiotexnika qoʻshinlari sobiq SSSR qurolli kuchlarvda va baʼzi chet el armiyalarida Ikkinchi jahon urushi arafasida paydo boʻlgan. Radiotexnika qoʻshinlari turli xil radiolokatsion st-yalardan foydalanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Keshik** (turkcha kezik — navbat, ran) — xonning xos gvardiyasi. Chingizxon 1203 y. Sharqiy Moʻgʻulistonda hokimiyatni oʻz tasarrufiga kiritgach, K. tuzilishiga alohida eʼtibor qaratadi. K. kunduzgi xos soqchilar va toʻngi xos soqchilardan iborat etib tuziladi. Kunduzgi xos soqchilar (turgeut) ning soni 70, toʻngi xos soqchi (kebteul)larning soni 80 nafardan iborat boʻladi. K. tarkibiga, shuningdek, oʻqchilar (xoʻrchi), oshpazlar (baurchi), axtachilar, xoʻjalik ishlari mutasaddi (cherbi)lari ham kiritilgan. Moʻgʻul zodagonlari va noʻyonlari farzandlaridan tashkil qilingan K. tarkibidan harbiy harakatlar chogʻida qoʻshinning ilgʻornda joylashgan, tinchlik onlarida esa saroyda soqchilik bilan mashgʻul boʻlgan bahodirlar ham oʻrin olgan. K. soqchilari har 3 kunda navbat almashgan. 1206 y. Chingizxon K. tuzilishiga sezilarli oʻzgarishlar kiritadi, uning sonini 10 ming nafarga yetkazadi. Yuan impe-riyasining asoschisi Xubilay davrida K.ning miqdori 12 ming kishidan iborat boʻlgan. K. tarkibini muttasil toʻldirib turish maqsadida har bir mingboshining farzandi oʻzi bilan 1 qarindoshi va 10 navkarni, oʻnboshining oʻgʻli esa, 1 qarindoshi va 3 navkarni boshlab kelgan. K. qattiq tartib va intizomga boʻysundirilgan. Oʻz navbati chogʻida xizmatga kelmagan xos gvardiyachi 1-marta 30 tayoq, 2-marta 70 tayoq, 3-marta esa, oldin 37 tayoq urish bilan jazolangan, soʻng K.dan butunlay haydalgan. K. faqat xonning oʻzi bevosita qoʻmondonlik qilgan harbiy yurishlarda qatnashgan. Lashkargoxda qurilgan xon qarorgohining oldida bahodirlar, oʻng tomonida oʻqchi va kunduzgi xos soqchilar, K.ning qolgan 7 ming nafari chap tomonida joylashgan. K. saflaridan Chingizxon barpo etgan armiyaning koʻpdan-koʻp atoqli sarkardalari yetishib chiqqan.

Adabiyot
--------

* Bartold V.V. Chingizxan i mongoli, Sochineniya, t.1, M. 1963.

Hamidulla Dadaboyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Polimorfizm (maʼnolari).

**Polimorfizm** (biologiyada) — bir tur doirasida koʻrinishi bilan oʻz-aro farq qiladigan bir necha individlar boʻlishi. Agar bunday individlar 2 ta boʻlsa, dimorfizm (mas, jinsiy dimorfizm) deb ataladi. Koʻpchilik gidroidlar koloniyasi bitta koloniyada har xil gidrantlar rivojlanishi bilan bogʻliq. Masalan, sifonoforalarda gonofor (jinsiy), gastrozoid (oziqlanuvchi), palpon (ayiruvchi), nektofor (suzuvchi) poliplar mavjud. Zang zamburugʻlarning har xil oʻsimliklarda rivojlangan mevali tanasi, spo-ralarining koʻrinishi va fiziologiyasi bir-biridan keskin farq qiladi. Xuddi shu xildagi P. digenetik soʻrgʻichlilar lichinkasi uchun xos boʻlib, pleyomorfoz deyiladi. Ayrim jinsli hayvonlarda P. bir jinsga mansub individlarning har xil koʻrinishga ega boʻlishidan iborat (mas, shiralarning urgochilari, kok-sidlarning erkaklari orasida qanot-sizlari va qanotlilari boʻladi). Jamoa boʻlib yashovchi hasharotlarda P. koloniya yoki oilada individlarning vazifasi boʻyicha guruxlarga boʻlinishi demakdir. Chigirtkalar va ayrim ka-palaklar qurtlari sonining ortishi bilan ular rangi, tuzilishi va xulq-atvorida paydo boʻladigan farq qiluvchi belgilar populyasiyalar zichligi oʻzgarishi bilan bogʻliq P.ga misol boʻladi. Genetikada P. tushunchasi populya-siyalarda aniq fenotipik farq qiluvchi belgilarga ega boʻlgan individlarning 2 yoki undan koʻproq genotipik sinfining doimiy saqlanishini anglatadi. Bunday farqyashash muhitining bir xil boʻlmasligi bilan bogʻliq boʻlib, populyasiya genetik strukturasining moslanish orqali ixtisoslashuvini aks ettiradi. P. turli genetik mexa-nizmlar: bir jinsga mansub individlarning geterogenligi, geterozigot formalarning moslanishdagi afzalligi orkali saqlanib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Interval (maʼnolari).

**Interval** (musiqada) — ikki tovushning past-balandlik (yaʼni tebranishlarning miqdori) jihatidan oʻzaro nisbati. Tovushqatorning qamragan pogʻonalariga qarab, lotincha tartib sonlarining nomi bilan (prima, sekunda, tersiya, kvarta va h. k.) ataladi. Ketma-ketiga sadolanuvchi tovushlardan melodik I. baravariga (qoʻshalogʻiga) sadolangan tovushlardan garmonik I. tarkib topadi. Musiqa nazariyasida I.lar hajmi (pogʻonalar soni) va tonlar miqdori bilan oʻlchanadi. Bir oktava doirasidagi I.lar oddiy, bir oktavadan keng I.lar (nona, detsima, undetsima va h. k.) tarkibiy I.lar deyiladi. Hamohanglik yoki ohangsizlik jihatidan garmonik I.lar konsonans va dissonanslarta boʻlinadi. I. duana-zo"ning oʻlchov birligidir. Sharq mu-siqa nazariyasida I. boʻʼd deb yuritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Radio to‘lqinli jarrohlik** Toʻlqin uzunligi 0,1 mkmʼdan 10 kmʼgacha boʻlgan elektromagnit toʻlqinlar; boʻshliqda 300000 km/s tezlik bilan tarqaladi. Birinchi boʻlib G. Gers 1888-yilda toʻlqin uzunligi Yum dan 0,6 mʼgacha boʻlgan radiotoʻlqinlarni, rus olimi P. N. Lebedev 1895-yilda toʻlqin uzunligi 6 mmʼli elektromagnit toʻlqinni hosil qilgan. A. S. Popov 1895-yilda birinchi marta radiotoʻlqinlar yordamida 250 m masofaga axborot uzatishni amalga oshirgan va radiotexnikaga asos solgan. Radiotoʻlqinlar hosil qilish va muhitda tarqalish xususiyatiga koʻra xalqaro kelishuvga muvofiq radiotoʻlqinlar 4ʼdan to 11 tartib raqamigacha belgilanadigan quyidagi 8ʼta diapazonga boʻlinadi. Radiotoʻlqinlar radioaloqa, radiolokatsiya, televideniye, kosmonavtika, radiometeorologiya, radioastronomiya, ilmiy tadqiqot ishlari va boshqalarda qoʻllaniladi.
Radioaloqa toʻlqinlar uzatish va qabul qiluvchi antennani ajratib turadigan muhitda (masalan, toʻlqin uzatish apparatlarida, mikrotoʻlqinli integratsiya davrlarda va h.) Elektromagnit maydonning toʻlqinli jarayonlari, uzatish liniyalari va nihoyat, tabiiy sharoitda boʻlishi mumkin [5].

Radiotoʻlqinlar, elektromagnit to'lqinlar boʻlib, yorugʻlik tezligida boʻsh joylarda tarqaladi. Radio toʻlqinlarning tabiiy manbalari chaqmoq chaqishi va astronomik

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Polimetilmetakrilat** - metilmetakrilatning chiziqli termoplastik polimeri. Rangsiz, shaffof modda, yorugʻlikni 91% dan ortiq oʻtkazadi. Fizikkimyoviy xossalari yuqori: oson kesiladi, yelimla-nadi, kavsharlanadi. Metilmetakrilat atseton dixloretan va benzolda yaxshi eriydi. Suv, ishkorlar, benzin va moylar taʼsiriga chidamli. P. turli ini-siatorlar taʼsirida blokli yoki emul-sion usulda olinadi. P. blokli usulda monomerni mineral shishadan ishlangan qoliplarda 45—125° temperaturada 24—30 soat mobaynida polimerlab hosil qilinadi. P. emulsiyali usulda me-tilmetakrilatni nikelli reaktorlarda suvli muhitda initsiatorlar (peroksidlar) va emulgatorlar ishtirokida 75—85° da 4—6 soat mobaynida polimerlab olinadi. P. organik shisha (MDH mamlakatlari), pleksiglas (AQSH, Germaniya, Fransiya), perspeks (Angliya) deb yuritiladi. P. rangsiz va turli rangli, tiniq va xira, plastifikatlangan, plastifi-katlanmagan, yupqa taxta va bloklar holida chiqariladi. Aviatsiyada, kemasozlikda, avtomobil sanoatida, tib-biyotda, qishloq xoʻjaligida va boshqalarda qoʻllanadi. Dis-persiyali va suvli eritmalari yorugʻlik nuriga chidamli, hidsiz lok-boʻyoq qoplamalar va yelimlar tayyorlashda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Intizomiy javobgarlik** -OʻzRda oʻz mehnat burchlarini qonunga muvofiq ravishda yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun aybdor boʻlgan xodimga taʼsir koʻrsatish vositasi. Xodimning oʻz mehnat vazifalarini jinoiy javobgarlikka tortishga sabab boʻlmaydigan darajada, ammo oʻz aybi bilan qonunga muvofiq ravishda bajarmasligi yoki nobop bajarishi intizomga xilof nojoʻya harakat hisoblanadi. Bu, odatda, xodim zimmasiga mehnat shartnomasi yoki korxona, muassasa, tashkilotdagi ichki mehnat qoidalarini tartibga soluvchi meʼyoriy hujjatlar bilan yuklangan mehnat vazifalarini buzishda va uning oʻz aybiga koʻra, qasddan yoki ehtiyotsizlik orqasida qilgan harakati yoki harakatsizligida ifodalanadi. Xodim intizomga xilof nojoʻya harakati uchun, odatda, ish be-ruvchi tomonidan I. j.ga tortiladi yoki unga nisbatan boshqa taʼsir choralari qoʻllanadi. Korxona, muassasa, tashkilotga moddiy zarar yetkazgan xodim mehnat huquqi meʼyorlari boʻyicha moddiy javobgar deb topiladi va I. j.ga tortilishi yoki tortilmasligidan qatʼi nazar, undan zarar undirib olinadi. I. j. boʻyicha mehnat intizomini buzganlik uchun jazo choralari va ularni qoʻllanish, olib tashlash, I.j.ning amal qilishi hamda I. j. ustidan shikoyat etish tartibi OʻzR Mehnat kodeksida (181 —184-moddalar) belgilangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baxtiyor Mamarasul oʻgʻli Boboyev** (1937.25.12, hozirgi Qozogʻistondagi Aris shahri) — rassom, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1999). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1973). Shoir M. Boboyevnint oʻgʻli. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1963). 1974-yildan Toshkent teatr va rassomlik sanʼati (hozirgi Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn) institutida oʻqituvchi, 1980-yildan dotsent, 1997-yildan professor B. ijodida ijodkorlar, hunarmandlar qiyofasi, mehnatjarayoni muxim urin tutadi. Asarlari: "Zamin shoʻri" (1963), "Tandirchilar" (1968), "Alisher Navoiy portreta" (1968), "Fargona navolari" triptixi (1970), "Gazli tongi" (1975), "Chorraxa" (1983), "Alisher Navoiy soy boʻyida" (1993), "Namozi asr" (1997) va boshqa 1963-yildan respublikada va chet mamlakatlardagi badiiy koʻrgazmalarda asarlari bilan faol ishtirok etadi.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Baxning eski yodgorligi ―** Germaniyaning Saksoniya federal shtatining Leyptsig shahrida joylashgan Sankt-Tomas Iogann Sebastyan Bax xorining bastakori va kantoriga bagʻishlangan yodgorlik stelasidir. 1843-yilda Feliks Mendelson Bartoldi tashabbusi bilan yaratilgan bu Baxning birinchi rasmiy yodgorligi hisoblanadi.

Tavsifi
-------

Bax yodgorligi Leyptsigning ichki shahri atrofidagi sayr qilish parkida, Sankt-Peterburgning asl joyiga yaqin joyda joylashgan. Tomas va oʻziga xos chodirga oʻxshaydi — tepasida chodir bilan qoplangan, yon tomonlarida Bax va farishtalarning boʻrtma tasvirlari bilan bezatilgan va tepasida xochga mixlangan gotika uslubidagi birikma ustun.

Tarixi
------

Yodgorlikni oʻrnatish uchun zarur mablagʻni toʻplash uchun Sankt-Peterburg cherkovida bir qator kontsertlar tashkil etildi. Tomas : 1840-yil 6-avgustda Mendelson Bartoldi yakkaxon 6-bax organ asarini ijro etdi, ularga Bax mavzularida oʻzining improvizatsiyalarini qoʻshdi va 1841-yil 4-aprelda *"Sent-Metyu ehtirosini"* ijro etdi. 1843-yil 23- aprelda yodgorlikning tantanali ochilishi kuni Gevandxausda Sankt-Peterburg xori ishtirokida yana bir katta kontsert boʻlib oʻtdi. Yoʻqolgan miqdorni Feliks Mendelson Bartoldining oʻzi qoʻshgan.

Iogann Sebastyan Baxga haykal oʻrnatish gʻoyasini 1840-yilda bastakor Feliks Mendelson Bartoldi, Leyptsig Gevandxaus guruhi ustasi, yoshligida Bax musiqasiga qoyil qolgan edi. Yodgorlik Drezdenlik rassom Eduard Bendemann tomonidan Ernst Ritschel va Yuliy Hubner bilan hamkorlikda yaratilgan. Qatl Hermann Knaurga (nemischa:, 1811-1872) — Ernst Ritschelning shogirdi.

Yana qarang
-----------

* Baxga yangi yodgorlik
* Mendelson haykali (Leyptsig)

Adabiyotlar
-----------

* Kottin, Markus ua: *Leyptsiger Denkmale.* Beucha, Sax-Verlag, 1998-yil. S. 9.
* Riedel, Horst: *Stadtlexikon Leyptsig von A bis Z.* Leyptsig, ProLEIPZIG 2005-yil. S. 35.
* Vollni, Piter: *"Ein Denkshteyn moʻyna den alten Prachtkerl!* *" Leyptsigdagi FMB und das alte Bax-Denkmal* (Reihe: Bach-Archiv 2 nashri.) Leyptsig, Evangelische Verlagsanstalt, 2004-yil. ISBN 3-374-02252-9
**Ippolita** (qadimgi yunoncha: *Ἱππολύτη*, shuningdek Glauk, Melanippe) — qadimgi yunon mifologiyasida Amazonlar malikasi. Ares va Otreraning qizi. Baʼzi shoirlar Tesey tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va dastlab Antiope deb nomlangan Amazonlar malikasi Gipolita bilan tanishadilar.

### Gerkulesning toʻqqizinchi ishi

Evrisfey Gerkulesga qizi Admeta uchun kamarini (Ares Gipolitaga bergan) olishni buyurdi. Gerakl Femiskira portiga yetib keldi. Ippolita kamarni Geraklga ixtiyoriy ravishda bermoqchi edi, ammo Gera Amazon qiyofasini oʻz zimmasiga olib, jangchilarga malika olib ketilayotganini eʼlon qildi. Amazonlar toʻliq qurollangan holda kema tomon yugurishdi. Jangda Gerakl kamarni egallab, Ippolitani oʻldirdi. Apolloniyning soʻzlariga koʻra, Ippolita Gerakl tomonidan oʻgʻirlab ketilgan Melanippening singlisi boʻlib, Ippolita unga kamarni bergan. Diodorning soʻzlariga koʻra, Gerkules qirolicha Melanippeni asirga olgan, ammo kamarini tortib olib, uni ozod qilgan.

Simonidesning yozishicha, Ippolita Teseyning xotinining ismi boʻlgan. Teseyning u bilan birlashishining mevasi Ippolit edi.

Megar versiyasiga koʻra, Ippolita Afina bilan urushda magʻlub boʻlgan Antiopaning singlisi edi, u Megaraga qochib ketdi va qaygʻudan vafot etdi. U Megarada dafn etilgan. Yoki Ippolita ov paytida singlisi Penfesilea tomonidan tasodifan oʻldirilgan.

Geraklning kamar uchun Amazonka bilan kurashayotgan haykali Olimpiyada edi. Tasma Mykenah da koʻrsatilgan.

Xotira
------

* Ermitaj kollektsiyasidan golland rassomi Nikolaus Knupferning "Gerkules Gippolitadan kamar oladi "kartinasi.
* Gippolit qoyalarining odam yashamaydigan oroli (Tasmaniya).
* Ingliz yozuvchisi Meri Renaultning Tesey haqidagi "Dengizdan kelgan Buqa "romanidagi muhim qahramonlardan biri.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.1. S.560
2. ↑  Klavdian. Poxiщenie Prozerpini II 64
3. ↑  Gigin. Mifi 163
4. ↑  Gigin. Mifi 30
5. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 5, 9; V 1-2; Nonn. Deyaniya Dionisa XXV 247
6. ↑  Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika II 960
7. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 16, 4
8. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E I 16; Plutarx. Tesey 27, ssilka na Klidema; Yustin. Epitoma Pompeya Troga II 4, 23
9. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi I 41, 7
10. ↑  Kvint Smirnskiy. Posle Gomera I 29
11. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi V 25, 11
12. ↑  Yevripid. Gerakl 414—419

Havolalar
---------

* Ippolita // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Afrosiyob (maʼnolari).

**"Afrosiyob"** — 4 yulduzli mehmonxona. Samarqand shahridagi Teatr maydonida (Registon koʻchasida) joy-lashgan. Milliy va eng zamonaviy meʼ-moriy uslubda qurilgan (1994, bosh meʼmori M. X. Vohidov, bosh muxandis L. A. Muhamedshin). 9 qavatli, 278 xo-nasi (jami 500 oʻrinli) bor, shundan 1 xonali, 2 oʻrinli xona 206 ta, 2 kishiga moʻljallangan 2 xonali lyuks xonalar 13 ta, 1 xonali, 1 oʻrinli 56 ta, 4 xo-nali, 2 oʻrinli 3 ta. Bosh vestibyuli va qavatlarida dam oladigan joy (xoll), choyxona (80 oʻrinli), restoran (450 oʻrinli), banket zali (80 oʻrinli), vesti-byuldagi bar (52 oʻrinli), kechki klub (104 oʻrinli), ikki qahvaxona barlari (48 oʻrinli), „ekspress" bari (20 oʻrinli), tomosha zali (301 oʻrinli), konferensiya zali (26 kv.m), sauna, „sogʻlomlashtirish" klubi, basseyn (maydoni 240 kv.m) mavjud. „A." binosi murakkab boʻrtma (qavariq) shaklda, bir necha qavati 20 m gacha pastlikka tushgan. Maishiy xizmat, restoran, choyxona va boshqa pastki qavatlarda joylashgan. Bezaklarida marmar, granit kabi mahalliy qurilish materiallaridan foydalanilgan. Angliyadan keltirilgan eng yangi texnika bilan jihozlangan. Habibulla Qayumov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Togʻ jinslarining radioaktivligi** — togʻ jinslari tarkibida U, Th radioaktiv elementlarining va ularning yemirilish mahsullari K va togʻ jinslarining suv Rb larning mavjudligi. Radioaktiv elementlar 92U, 92U radioaktiv had radioaktiv izotopining miqdori bilan aniqlanadi. Uran ikkala izotopining Yer poʻstidagi (16 km chuqurlikkacha) miqdori taxminan 2,510~4% (vazn hisobida), toriyniki 1,310—3%, kaliy radioaktiv izotopiniki 0,29%. Togʻ jinslarining radioaktivligir. Yerning issiklik balansida muhim rol oʻynaydi. Magmatik jinslarda radioaktiv elementlar tarkibi ularning nordonliligi yoki ishqorliligi ortishi bilan oʻsib boradi. Otqindi togʻ jinslari orasida nordon jinslar eng katta radioaktivlikka (U — 3,510~4; Th — 1,810—3), ultraasosli jinslar esa, eng kichik radioaktivlikka (U—310~7) egadir. Otqindi togʻ jinslarda U, asosan, toriy nodir yer elementlari guruhini aksessor minerallarida izomorf aralashma koʻrinishida va jins hosil qiluvchi minerallarda sochma shaklda uchraydi. Th esa, asosan, toriynodir yer elementlari guruhini aksessor minerallarida yetakchi element yoki aralashma holida ishtirok etadi. K va R mineral hosil qiluvchi minerallar bilan boglik,. Choʻkindi togʻ jinslaridagi radioaktiv elementlar (U—3,2104: Th—1,1YU3) tarkibi kelib chiqishiga bogʻliq. Terrigen choʻkindi togʻ jinslari radioaktivligi magmatik jinslarnikiga yaqin. Choʻkindi togʻ jinslari orasida uning yuqori konsentratsiyalisi sifatida dengiz fosforitlari (50—300x10’"%), baʼzi bir kora slanetslar (to 100x10~4%) hamda baliqlarning suyak qoldiqlari va qoʻngʻir koʻmir ajratiladi. Metamorfik jinslarning radioaktivligi yetarli oʻrganilmagan. Tuprokdagi Th ning Ura nisbati tub jinslardagiga qaraganda ancha katta. Nordon jinslar zamirida paydo boʻlgan tuproq ancha yuqori radioaktivlik bilan ajralib turadi. Oydagi kristalli jinslar (bazaltlar, anortozitlar)da radioaktiv elementlar juda kam. Ingliz geologi J. Jouli birinchi boʻlib (1905) Togʻ jinslarining radioaktivligir.ni Yer issiqlik energiyasi manbai sifatida muhim ahamiyatga ega ekanligini koʻrsatdi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iqlim haritalari** - maʼlum hududning iqlim xususiyatlarini aks ettiradigan geografik haritalar. Me-teorologik elementlarning koʻp yillik kuzatish maʼlumotlari asosida tuziladi. I.x.da iqlimiy izochiziq oʻtkaziladi. Masalan, izotermalar oʻrtacha temperaturasi bir xil boʻlgan barcha nuqtalarni, izobaralar atmosfera bosimini, izogiyetalar yogʻin miqdorini, izonefalar bulut miqdorini, izotaxalar bir xil tezlikdagi shamollarni, izohronalar iqlim hodisalari (birinchi sovuq tushishi, qor qoplamining paydo boʻlishi va yoʻqolishi, daryolarning muzlashi va ochilishi va b.) bir xil muddatda boshlanadigan joylarni koʻrsatadi va h. k. Izochiziklar oraligʻi boʻyoq yoki shtrixlar bilan aks ettiriladi. Ikdimning turli koʻrinishlarini taʼriflashda ham izochiziqlar ishla-tiladi: quyosh chiqib turgan davr, yogʻin, tuman, kuchli shamollar, momaqaldiroq, sovuq urishi va b. ham izochiziqlar bilan koʻrsatiladi. Shamollar shamol diagrammalari bilan, bunda kup esadigan shamollar yoʻnalishi baʼzan strel-kalar bilan, ularning qanchalik tez takrorlanishi esa shartli belgilar bilan koʻrsatiladi. I.x. koʻproqoylik va yillik, baʼzida mavsum (davr) uchun tuziladi. I.x.gaiqlimturlariningtaqsimlanishi (hududni iqlimiy rayonlashtirish haritasi) ham kiradi.

Yoʻldosh Togʻaymurodov, Gulruh Hamidova.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Afrosiyobi** — ertapishar olma navi. R. R. Shreder nomidagi bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutining Samarqand filialida Landsberg navini Samarqand ertapishar navi bilan duragaylab chiqarilgan (V. V. Kuznesov, A. A. Leplinskiy). Daraxti oʻrtacha oʻsadi, keng shoxli, piramidasimon, novdalari jigarrang. Bargi oʻrtacha. Gullari mayda, oq. Mevasi yirik (100-150 g), sirti tekis, uchki tomoni toraygan, qirmizisariq rangda, mevabandi kalta, eti och sariq, muloyim, shirin. Koʻchati eqilganidan keyin 4-5 yilda hosilga kiradi. Iyul boshida pishadi. Har yili hosil qiladi. Hosildorligi oʻrtacha. Olma qurtidan kam za-rarlanadi. Mevalari tez toʻkilib ketadi. Shahar atrofi, shamol kuchli boʻlmagan zonalar va tomorqa xoʻjaliklarida yetishtirish uchun tavsiya etilgan (yana qarang Olma).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |