recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Araqi** – me’moriy bezak; binolarni bezashda ishlatiladigan handasiy naqsh. Ishlanishi jihatidan muqarnas, sharafani eslatadi. Chizmasining sod-daligi, kam qatlamligi va qatlamlarni bogʻlovchi handasiy shakllarning yotiq, qiya oʻyilishi (yelpigʻichsimon boʻlishi) bilan ulardan farq qiladi. Sharq, jum-ladan, Oʻzbekiston me’morligida keng qoʻllaniladi. 5, 6, 7, 8 va undan ortiq burchakli yulduzlari boʻlishi mumkin. Muqarnas kabi yarim aylana, aylanali joylar – tokcha, taxmon va eshik te-palariga, sharafa singari tekis devor yoki taxtaga yonma-yon takrorlanib, da-vom ettirib ishlanadi. A. ganch va yogʻoch oʻymakorligida keng tarqalgan. Mas, Us t a Shirin Murodov bezagan Toshkent kuranti karnizi (1947). gʻozir yogʻochga oʻyib yoki boʻyab ishlanadigan A.ning sodda turi keng qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anf** (Anfas yoki Antas va qadimgi yunoncha: *Ἀνθάς* qadimgi yunoncha: *Ἀνθάς*) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Poseydon va Alkionaning oʻgʻli. Sharqiy Argolidada Anfiya (Antiya) shahriga asos solgan. Yoki Anfedon (Boeotiya) shahrida hukmronlik qilgan. Trezen va Pitfey bu yerga kelganda Argolidadan suzib ketgan va Galikarnassga asos solgan. Kalavriya ilgari uning nomi (Anfedoniya) bilan atalgan Trezenliklar turli xil uzum navlarini ham uning ismi bilan ataganlar.

Galikarnassdan topilgan qaydlarga koʻra, Anf — Poseydonning oʻgʻli Telamonning oʻgʻli Alkioneyning oʻgʻli boʻlgan. Galikarnassga Trezendan kelgan koʻchmanchilar tomonidan asos solingan.

Mnasigitonning soʻzlariga koʻra, Anf eponimi — Giperaning goʻdakligida gʻoyib boʻlgan ukasi sanalgan, Anf Fera shahridagi sharobchi Akast qoʻlida sotuvchi qul boʻlib yurgan va singlisi uni shu yerdan topib olgan. Kalavriya avvallari uning ismi (Anfedoniya) bilan atalgan. Boshqa bir versiyada Anfaning *ukasi* ismi Giperet boʻlgani aytiladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 30, 8
2. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 22, 5
3. ↑   Strabon. Geografiya VIII 6, 14 (str.374); XIV 2, 16 (str.656)
4. 1 2   Plutarx. Grecheskie voprosi 19
5. ↑   Afiney. Pir mudresov I 56, 31s, ssilka na „Trezenskuyu politiyu" Aristotelya
6. ↑   Kleyn L. S. Anatomiya „Iliadi". SPb, 1998. S.188
7. ↑   Kallimax po Stefanu Vizantiyskomu. Etnika // Yaylenko V. P. Arxaicheskaya Gresiya i Blijniy Vostok. M. 1990. S.11
Angada va uning qarindoshlari Valining jasadi uchun motam tutmoqdalar. Relyef, Tandjavur
**Angada** ( санскр. अंगद ) - qadimgi hind eposidagi Ramayana qahramoni, Ramaning ko'rsatmasi bilan Sugriva tomonidan asrab olingan Valining o'g'li vanara .

Angada Lanka oroliga (Ramaning rafiqasi Sita, Ravana iblis tomonidan o'g'irlab ketilgan) yetib borish uchun 100 yojana masofasidan sakrab o'tishi mumkin edi, lekin u orqaga sakrash uchun yetarli kuchga ega emas edi, shuning uchun u Hanumandan sakrashni so'raydi, u buni muvaffaqiyatli bajaradi.

Vafot etgan Vali ustidagi Angada

Muzokarachi
-----------

Rama va Ravana o'rtasida muzokarachi sifatida ishlagan. Ravananing 10 ta tojidan 4 tasini yiqitgan va Shri Ramaning oyoqlari ostiga tashlagan. Birorta ham Raksha oyog'ini qimirlata olmaydi va Ravana buni qilmoqchi bo'lganida, Angada Ravana uning oyog'iga emas, Shri Ramaning oyog'iga yiqilib, shu bilan birga kechirim so'rashi kerakligini aytib, uni sharmanda qilgan.

Adabiyot
--------

* Ramayana. Per. V. Potapova. \\ Kitobda: Mahabharata. Ramayana. Jahon adabiyoti kutubxonasi. Birinchi seriya. T. 2. M. 1974 yil.
**Barchinoy Mamadiyorova** (1950.15.1, Zomin tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1999). Toshkent pedagogika institutining filol. fakultetini tugatgan (1973). 1973-75 yillarda Jizzax viloyatining Zomin tumanidagi 66maktabda, 1975-yildan Sirdaryo viloyatining Shirin shahridagi 4maktabda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi. M. oʻquvchilar oʻrtasida tarbiyaviy ishlar olib borishda yuksak natijalarga erishgan. Uning sinfdan, maktabdan tashkari tarbiyaviy ishlar boʻyicha chop etilgan metodik qoʻllanmasi shahar oʻqituvchilari uchun namunaviy dastur boʻlib xizmat qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lisa Marie Abato** — sahnalarda **Holly Ryder** nomi bilan tanilgan amerikalik pornografiyaga qarshi faol va sobiq pornografik film yulduzi.

Faoliyati
---------

Abato kattalar kinosi sanoatida ikki yildan ortiq vaqt davomida faoliyat olib borgan va 200 ga yaqin filmda ishtirok etgan. 1990-yillarning boshlarida OITS endemiyasi davrida anʼanaviy pornografiyadan uzoqlashib, jinsiy aloqani talab qilmaydigan ixtisoslashtirilgan filmlarga, shu jumladan BDSM filmlariga oʻtgan. Abato 1992-yil oktyabr oyida video boks boʻyicha kattalar oʻrtasidagi chempionatda Lauri Pike bilan jang qilgan. 1992-yil dekabr oyida kattalar kino sanoatidan istefoga chiqqan.

Shaxsiy hayoti
--------------

1993-yildan boshlab birja brokeri sifatida faoliyat yuritadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Ex-Pornography Star Takes Up Battle to Aid Runaway Teens". *Los Angeles Times* (19-avgust 1993-yil), s. 1.
2. 1 2  *Moody, Lori*. „Ex-adult Entertainment Star Starts Project For Runaways". *Chicago Tribune; Los Angeles Daily News* (21-sentabr 1993-yil), s. 1.
3. 1 2 3  *Raine, George*. „Former sex star seeks to outlaw porn productions". *San Francisco Examiner* (2-noyabr 1993-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.Raine, George (2 November 1993).
4. ↑  *Cohen, Belisa*. „LaDeeda". *LA Weekly* (29-oktabr 1992-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.

Havolalar
---------

* Holly Ryder IMDbda
**Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy** (arabcha: علاء بن محمد الغوبديني — Abulhusayn Alo ibn Muhammad ibn Nuaym al-Gʻubdiniy) — Muhaddis.
Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 337/948-yili tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni otasi Muhammad ibn Naim al-Gʻubdiniydan olgan.

Ustozlari
---------

Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy keyinchalik hadis ilmining sir-asrorlarini Xalaf ibn al-Xayyom va Abu Ahmad Abdurrahmon ibn Abdulloh ibn Yazdod ar-Roziylardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdi
--------

Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniydan Abu Ali Hasan ibn Abdulmalik an-Nasafiy va Abulabbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustagʻfiriy kabi muhaddislar hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 409/1019-yili 25-yanvarda payshanba kuni vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mordin** — Turkiyaning janubidagi oʻrta ayerlarga oid kalʼa. 13-asr 20-yillarida M. mustaqil boʻlib, uning hokimi Nosiriddin Ortuk, Arslon Mansur (1201—39). M. va Mayofarikinda hukm surgan ortuqiylar sulolasiga mansub edi. Sharafiddin Ali Yazdiyning yozishicha, Amir Temur 1394-yil 3-yanvarda M.ga kelib, uning hokimi Sulton Aliga kishi yuborib, "Biz Misr va Shom sori mutavajjih boʻlduk. Sen bizning soʻngimizda bot kelgaysen!", degan. M. hokimi axdu shartigʻa vafo qilmay, "muxolifat tariqasi andin zohir boʻldi". Sohibqiron 1394-yil 29-yanvarda M.ga yurish qilib, uni qamal qilgan, 1394-yil 16-aprelda 2-marta qamal qilgan. Sharafiddin Ali Yazdiyning yozishicha, "Mordinga yetib, shaharni oʻrtada olib oʻlturdilar... sohibqiron bila shahzodalar va beklar otlanib naqqora va nafir chaldirub, qalʼagʻa muta-vajjih boʻldilar. Urush solib barchadin burun gʻoʻlning kishisi qalqonlar boshlarigʻa tortib yuridilar. Va cherik toʻrt yonidin suron solib, bari bir yoʻla hamla qilib, qalʼagʻa yetishib, shotular qoʻyub, qalʼa ustiga chiqib, anda turgʻon muxoliflarni surdilar, shahargʻa kirib shaharni oldilar". Shu asnoda Ulugʻbek tavallud topgani haqidagi xushxabar kelishi munosabati bilan sohibqiron M. aholisiga omonlik bergan. Koʻniya sultonligi va Japoliddin Manguberdi M.ni oʻz tomonlariga ogʻdirish uchun koʻp harakat qilishgan. Nihoyat M. hokimi Jaloliddin tobeligiga oʻtgan.

Adabiyot
--------

* Sharafiddin Ali Yazdiy, 3afarnoma, T. 1997.

Faxriddin Hasanov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1941-1945-yillarda vatan uchun jon fido qilgan Ximkiliklarga atalgan yodgorlik** — Ximki shahrining markazida Gʻalaba maydonida joylashgan yodgorlik. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi „Hayot baxsh etuvchi" deb nomlanadi. Mualliflar: haykaltarosh Burganov I. A. va rassom Yu. V. Menchits. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2015-yil 7-mayda boʻlib oʻtgan.

Kompozitsiyasi
--------------

Yodgorlikda 1941-1945-yillardagi janglarda Vatan uchun jon fido qilgan 2500 dan ortiq ximkiliklarning ismlari oʻyib yozilgan. Yodgorlik kompozitsiyasi kesilgan yulduz shaklidagi ikkita plitadan iborat. Yulduz Ulug Vatan urushi janglarida halok boʻlgan qahramonlar jasoratining yutugʻiga oʻxshaydi, unda Avliyo Georgiy lentasi, jangchilarning bizga hayot baxsh etuvchi qoʻllari, qush tasvirlari bor. Yodgorlikning yon tomonlarida ismlar yozilgan granitdan yasalgan 12 ta yodgorlik toshlari mavjud. Yodgorlikning granit poydevorida bedarak yoʻqolgan Ximki jangchilarining ismlari yozilgan xotira kitobi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Memorial ximchanam, otdavshim jizn za Rodinu v 1941—1945 godax[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „В Химках на площади Победы был открыт мемориал «Химчанам, отдавшим жизнь за Родину в 1941—1945 годах»". 25-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2018-yil.
3. ↑  „В Химках состоялось открытие мемориала павшим «Подарившие жизнь» работы И. А. Бурганова и Ю. В. Менчица". 19-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2018-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Morbe** (FR. Morbier) — xom sigir sutidan tayyorlangan yarim yumshoq yogʻli pishloq. Siqilgan pishmagan pishloqlar oilasiga tegishli.

Tarixi
------

Ushbu turdagi pishloq haqida birinchi hujjatlashtirilgan eslatma 1795-yilga toʻgʻri keladi. Dastlab, Franche-Conte mintaqasining pishloq ishlab chiqaruvchilari Morbni oʻzlariga foydalanish uchun qildilar. Kun oxirida, sogʻishdan keyin, dehqon kichik pishloq quyulmasini qildi. Ertasi kuni ertalab u yana bir ish qismini qildi va uni birinchisining ustiga qoʻydi. Kecha davomida birinchi qatlam yomonlashmasligi uchun, shuningdek hasharotlardan himoya qilish uchun u qobiqni hosil qiluvchi nozik bir qatlam qurum surtgan. Shunday qilib, bu pishloqning oʻziga xos xususiyati bor edi — kesmada aniq koʻrinadigan qorongʻu qatlam.

2000-yilda Morbe AOC sertifikatini oldi, 2002-yilda — AOP.

Ishlab chiqarish
----------------

 Koʻmir qatlami
Bugungi kunda Morbe pishloqi toʻrtta boʻlimda ishlab chiqariladi: En, Du, Yura, Sona va Laura. U faqat simmental va monbelyard zotli sigirlarning sutidan tayyorlanadi. 100 litr xom sigir sutidan taxminan 11 kg Morbe olinadi.

Sut xom ishlatiladi: u 40° haroratgacha qiziydi, undan keyin unga xamirturush qoʻshiladi. Pishloq 45 kun davomida 7-15°haroratda pishadi.

Bizning zamonamizda qatlam sifatida qurum emas, balki maydalangan koʻmirdan foydalanadi. Bu amaliy ahamiyatga ega emas, pishloqning taʼmiga taʼsir qilmaydi va anʼanalarga hurmatdan boshqa narsa emas.

Tavsif
------

Formada pishloq diametri 30-40 sm va qalinligi 6-8 sm boʻlgan, ogʻirligi 5 dan 9 kg gacha boʻlgan katta doira. oq och kremdan sariqgacha rangga ega. Pulpasi yumshoq, bir hil, ogʻizda eriydi.

Morbening taʼmi yetuklik darajasiga bogʻliq. Yosh pishloqlar nordon taʼmga ega, yanada yetuk — boy, baʼzan achchiq. Taʼmlari farq qilishi mumkin; meva va vanil taʼmlari bilan ajralib turadi.

Morbe-oq va qizil sharob, baliq, goʻsht, sabzavot va mevalar bilan birlashtirilgan koʻp qirrali pishloq.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „L’histoire du Morbier". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2015-yil.
2. 1 2 3 4  Cahier des charges. sfn error: no target: CITEREFCahier\_des\_charges (help)
3. ↑  „La fabrication du Morbier". 6-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2015-yil.
4. ↑  „Goûts et saveurs du Morbier". 29-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2015-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Masui K. Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva", 2003. — S. 160. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* *Le Grand Larousse gastronomique*. Larousse, 2007 — 552 bet. ISBN 978-2-03-582360-1.

Havolalar
---------

* Sir Morbe
* „Сайт, посвящённый Морбье" (fransuzcha). Qaraldi: 28-noyabr 2015-yil.



* „Морбье на сайте INAO" (fransuzcha). Qaraldi: 28-noyabr 2015-yil.



* „Cahier des charges" (fransuzcha) (deadlink). 8-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2015-yil.
**Irik Xarasovich Musin** — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Irik Xarasovich Musin 1923-yilda Avtonom Tatar Sotsialistik Sovet Respublikasining Bugulma shahrida tug‘ilgan. U KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hamda Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi hisoblangan.

Musin 1946-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1946-1990-yillarda Paxtaobod tuman ijroiya qo‘mitasi instruktori, prorabi va katta prorabi, „Sredazximmash" zavodida muhandis, instruktor; O‘zbekiston Kompartiyasi Chirchiq shahar qo‘mitasining ikkinchi kotibi; „Tashselmash" zavodi bosh muhandisi, direktori hamda SSSRning 50 yilligi nomidagi zavodning „Toshkent traktori" korxonasi direktori lavozimlarida xizmat ko‘rsatgan.

Shuningdek, Irik Xarasovich O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 10- va 11-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi Musin 2020-yilda Toshkentda vafot etgan.

Havolalar
---------

* O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: O‘ninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). — T .: Oʻzbekiston, 1981. — S. 17.
* Musin[*sayt ishlamaydi*]
**"Berejok"(B05Ya01)** - bu BMP-1, BMP-2 kabi engil zirhli transport vositalarini modernizatsiya qilish uchun mo'ljallangan,jangovar transport vositasi (BM) uchun rus universal jangovar moduli ( qurol tizimi va FCS bilan minora).shuningdek,BMP,BTR va BMD kabi mahalliy va xorijiy ishlab chiqarilgan zirhli transport vositalarini jihozlash.Eskirgan tanklarni BMPT'ye aylantirish uchun izli şassi ustiga o'rnatish mumkin.Shunday qilib,Jazoir mustaqilligining 60 yilligi sharafiga paradga tayyorgarlik ko'rishda T-62 shassisiga o'rnatilgan Berejok jangovar bo'limi bo'lgan mahalliy yig'ilgan mashinalar namoyish etildi.

tarix
-----

2020 yilda saksoninchi yillardan beri xizmat ko'rsatgan BMP-2 ni modernizatsiya qilish modul yordamida boshlandi.Majmua joriy etilgandan so‘ng piyoda jangovar mashinalari kunning istalgan vaqtida quruqlikdan va suvdan o‘q uzishi mumkin bo‘ladi.Yil oxiriga kelib,Rossiya Qurolli Kuchlarining ayrim tuzilmalari yangilangan jangovar transport vositalarini oldi.Ular orasida: 2-gvardiya motoo'qotar diviziyasi, 90-gvardiya tank diviziyasi, Orenburg va Kemerovo viloyatlaridagi motorli miltiq brigadalari va Tojikistonda joylashgan 201-harbiy baza .

Qayta qurishdan keyin zirhli transport vositalarining og'irligi oshdi va ular mustahkamlangan dvigatelga muhtoj edi. Agar eski modellarda 300 ot kuchiga ega bo'lgan birlik ishlatilgan bo'lsa,unda yangi jangovar transport vositalariga to'rt yuz ot kuchiga ega dvigatelni o'rnatish taklif etiladi.

1. ↑  „Алжирский БМПТ" (ru). *СТАЛЬ И ОГОНЬ: СОВРЕМЕННЫЕ И ПЕРСПЕКТИВНЫЕ ТАНКИ* (2-iyul 2022-yil).
MORAVIA (Moravia) Alberto (taxallusi; ismi Pinkerle) (1907.28.11, Rim) — italyan yozuvchisi. Moravioning birinchi "Beparvolar" romaniyoq, unga shuxrat keltirgan, unda italyan xalqining (jamiyatining) fashizm diktaturasi davridagi ruhiyati va axloqiy kechinmalarining haroblashuvi (real) aniq, aks ettirilgan. Fashizmga qarshi oppozitsiyada boʻlganligi uchun kuzatuv ostida boʻlgan. U oʻzining urushdan keyingi roman va asarlarida Italiyaning burjua hayotini, uning ijtimoiy qarama-qarshiliklarini aniq koʻrsatib bergan. "Rimlik qiz" (1947), "Nafrat" (1954), "Chochara" (1957), "Men va u" (1971) kabi romanlar hamda "Rim hikoyalari" (1954), "Yangi Rim hikoyalari" (1959), "Jannat" (1970) toʻplamlari muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Irina Olegovna Grigoryeva** (1972-yil 21-yanvar, Moskva)-rus futbolchisi va xakkeychi. Futbol boʻyicha sport ustasi, xokkey boʻyicha xalqaro toifadagi sport ustasi. 1999-yilgi FIFA Jahon chempionati va 1997 va 2001-yilgi Yevropa chempionatlari ishtirokchisi.

U SSSR va Rossiya chempionatlari, mamlakat kuboklari va milliy terma jamoa uchun oʻyinlarda 100 ta gol urgan rossiyalik futbolchilar orasida birinchi boʻldi, ammo feministik asosda u Grigoriyga kiritilmadi.Fedotov klubi. 1999-yilda AQSh terma jamoasiga qarshi jahon terma jamoasida oʻynagan yagona rossiyalik futbolchi.

Faoliyati
---------

U sportga 14 yoshida, Jekovskiyning „Olimp" klubi murabbiyi (Yasenevo) tomonidan eʼtiborga olinib, uni dasht xokkeyida oʻzini sinab koʻrishga taklif qilganida kelgan. 1989-yilda 16 yoshida u Spartak Oliy Ligasi (Moskva) jamoasida oʻynadi.Yozda u „Spartak" safida, qishda esa „Stankoagregat"da bandida chim ustida xokkey oʻynadi.

Qaysidir payt murabbiyga futbol jamoasi tuzishni taklif qilishdi. Tez orada „Stankoagregat" yangi homiy topib, „Interros" deb oʻzgartirildi va Rossiya chempioni boʻldi. 1992-yil oxirida Grigoryeva Fransiyadan taklif oldi, u yerda terma jamoadagi oʻyinlari bilan mashhur edi.U besh oy davomida „Lion"da oʻynadi, u yerda yagona legioner boʻldi, Fransiya chempioni boʻldi va yilning eng yaxshi xorijlik futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritdi.Uning fransuz faoliyati ogʻir jarohat va tizzasidagi operatsiya tufayli toʻxtab qoldi.

1994-yil bahorida u Samara CSK VVSdan taklif oldi. Grigoryeva, CSK Harbiy-havo kuchlarining boshqa oʻyinchilari singari, Rossiya armiyasining praporshi edi. Hammasi boʻlib, Samara jamoasi tarkibida u Rossiya chempionatida 181 ta oʻyin oʻtkazdi va 77 ta gol urdi (1994—2002-yillarda u 150 oʻyin oʻtkazdi va 72 gol, 2003-yilda u 14 oʻyin oʻtkazdi va 3 gol urdi va 2004-yilda 17 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan).

1999-yil 14-fevralda San-Xose shahrida (Kaliforniya) jahon terma jamoasining AQSh jamoasi bilan ayollar futbol oʻyini boʻlib oʻtdi, Grigorieva jahon jamoasida oʻynadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „И.Григорьева" (ruscha). csk-vvs.narod.ru. Qaraldi: 5-aprel 2004-yil.
2. ↑  „FIFA-XI — USA". rsssf.com. Qaraldi: 14-fevral 1999-yil.
3. ↑  „Футбол и мягкие игрушки". femalesport.ru. Qaraldi: 17-mart 2011-yil.
4. ↑  *Буклет: Звёзды Советского женского футбола в Красноярске*, Красноярск, 01.03.1991.
5. ↑  Xokkeynaya programma k matchu „Stankoagregat" — „Boltik" (Shvesiya), 17.10.1987
6. ↑  М.Н.Кацман, С.О.Фадеев*. Краткая энциклопедия женского футбола*. Калуга: «Калуга вечерняя», 1996.
7. ↑  „Lyon, L'Intuition Féminine" (fransuzcha). sofoot.com. Qaraldi: 5-iyul 2019-yil.
8. ↑  „Наш календарь". Самарский футбол. Qaraldi: 20-yanvar 2003-yil.
9. ↑  „Протоколы матчей сезоны 2003". womenfootball.ru. Qaraldi: 20-dekabr 2003-yil.
10. ↑  „XIII Чемпионат России". flsr.narod.ru. Qaraldi: 1-dekabr 2004-yil.
11. ↑  „XIII Чемпионат России". csk-vvs.narod.ru. Qaraldi: 1-dekabr 2004-yil.

Havolalar
---------

* 90-yillardagi ayollar jamoasining super yulduzi: Fransiya chempionligini qoʻlga kiritdi, Jahon chempionatida dahshatli toʻp bilan gol urdi, jahon terma jamoasida oʻynadi.
**Havaskor jurnalistika** — bu AQSh fuqarolar urushidan keyin kichik va arzon bosma mashinalardan foydalangan holda tashkil etilgan kichik gazetalarni ochishning sevimli mashgʻulotidir edi. Mahalliy muomala va ayirboshlash, baʼzan uyushmalar oʻrtasida amalga oshirildi. Konventsiyalar ham oʻtkazildi. Xobbi 20-asrning boshlarida kuchayib, pasayib, 1915-1925-yillarda HP Lovecraft va U. Pol Kuk taʼsirida adabiy choʻqqiga erishdi. Amerika Qoʻshma Shtatlari va Kanadada uyushmalarga aʼzolik yuzlab kishilarga kamaydi va ularning koʻpchiligi keksalardir, chunki motorli presslar va qoʻlda sozlash turlari uchun xavfsizlik qoidalari yoʻqolgan sanʼatga aylandi. Fuqarolik jurnalistikasi va bloglar internetning paydo boʻlishi bilan birga keldi.

Tampa Tribune gazetasining nafaqadagi muxbiri Leland Hawes ishqiboz.== Manbalar ==

1. ↑  *A. C. Hutchison.* „A hobby and a discovery; Two amateur journalists resurrect the colorful tales of Vermont writer W. Paul Cook". *Times Argus* (9-yanvar 2005-yil). 22-yanvar 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *A. C. Hutchison.* „A hobby and a discovery; Two amateur journalists resurrect the colorful tales of Vermont writer W. Paul Cook". *Times Argus* (9-yanvar 2005-yil). 22-yanvar 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi.

A. C. Hutchison (January 9, 2005). „A hobby and a discovery; Two amateur journalists resurrect the colorful tales of Vermont writer W. Paul Cook". *Times Argus*. Archived from the original Wayback Machine saytida arxivlandi (2005-01-22). on January 22, 2005.
**Fakultet** (lotincha: fakultas — imkoniyat, qobiliyat) — oliy oʻquv yurtining oʻquvilmiy, maʼmuriytashkiliy boʻlinmasi. Bir yoki bir necha yondosh mutaxassisliklar boʻyicha talaba va aspirantlarni tayyorlash, xalq xoʻjaligi va madaniyatning tegishli sohasi xodimlarining malakasini oshirish, shuningdek, oʻzi birlashtirgan kafedralarning ilmiy tadqiqot ishlariga rahbarlik qilish bilan shugʻullanadi.

Oʻquv yurtlarining F.larga boʻlinishi oʻrta asrdagi universitetlardan boshlangan. Odatda, ilk universitetlarda 4 F. mavjud boʻlgan. Sanoat rivojlangan, fantexnika taraqqiyoti yuksalgan 18—19-asrlarga kelib, oliy maktablardagi F.lar soni koʻpaygan. Ixtisosliklar va taʼlim turlari boʻyicha oʻquv ishlarini samarali yoʻlga qoʻyish uchun, ayrim hollarda, F. tarkibida bulimlar tashkil etiladi. F.dagi uquv, taʼlimtarbiya va ilmiy ishlarga dekan rahbarlik qiladi. F. faoliyatidagi asosiy masalalarni koʻrib chiqish uchun dekan rahabarligida F. ilmiy kengashi tashkil etiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Faktoriya, savdo posti** (fr. *Factorie*) — chet el (koʻpincha Evropa) savdogarlari tomonidan boshqa davlat yoki mustamlaka hududida tashkil etilgan savdo hisob-kitob punkti.

Faktoriyalar oʻzlarining mamlakatlari chekka hududlarida ham xuddi shunday shakllangan. Uzoq mintaqalarda xuddi shu maqsadda tashkil etilgan savdo shoxobchalari ham xuddi shunday nomlangan. Savdo shoxobchalari Rossiya, Amerika va Kanadada joylashgan boʻlib, ularda moʻyna va boshqa mahalliy mahsulotlar ishlab chiqarilgan tovarlar (mato, zargarlik buyumlari, qurol-yarogʻ, alkogol va boshqalar) bilan almashinish uchun xizmat qilgan. Keyinchalik koʻplab savdo punktlarida turli xil zarur tovarlarni sotib olish mumkin boʻlgan kichik doʻkonlar ochila boshladi. Dastlab olis, kam aholi istiqomat qiladigan joylarda joylashgan savdo punktlari vaqt oʻtishi bilan qishloqlarga va hatto shaharlarga ham aylandi.

|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Maia Reficco Viqueira** (talaffuzi: *Maya Refikko*; 2000-yil 14-iyulda tugʻilgan) — amerikalik-argentinalik aktrisa va qoʻshiqchi.

Yoshlik
-------

Reficco Massachusetts shtatining Boston shahrida tugʻilgan va olti yoshida argentinalik oilasi bilan Buenos Ayres (Argentina) koʻchib oʻtgan. U yoshligidan musiqaga, qoʻshiq aytishga va gitara, pianino, saksafon va ukulele chalishga qiziqqan. Uning onasi Keti Viqueira qoʻshiqchi va qoʻshiq oʻqituvchisi, oʻzining Vokal sanʼati markazining direktori, otasi Ezequiel Reficco esa Bogotadagi Los Andes universiteti professori. Uning Xoakin Reficco Viqueira ismli ukasi bor, u ham qoʻshiqchi. Reficco 11 yil davomida akrobatika bilan shugʻullangan. 15 yoshida u Los-Anjelesga sayohat qildi va Klaudiya Brant bilan birga yashadi va u erda Ariana Grande, Camila Cabello va Shawn Mendes kabi sanʼatkorlarning vokal murabbiyi Erik Vetro bilan qoʻshiqchilikni oʻrganish imkoniyatiga ega boʻldi. U, shuningdek, Bostondagi Berkli musiqa kollejida besh haftalik dasturda qatnashdi va u stipendiyani qoʻlga kiritdi.

Filmografiya
------------

Televizion rollar va film ijrosi| Yil | Sarlavha | Rollar | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017-2019 | *Kally's Mashup* | Kally Ponce | Bosh rol; 120 epizod |
| 2019 | *Club 57* | Mehmon roli |
| 2021 | *Kally's Mashup ¡Un cumpleaños muy Kally!* | Televizion film |
| 2022 — hozirgi kungacha | *Pretty Little Liars: Original Sin* | Noa Olivar | Bosh rol |
| 2022 | *Do Revenge* | Montana Ruiz | Televizion film |
| 2023 | *One Fast Move* | Camila |  |
|

Manbalar
--------

1. ↑  *Orquera, Luis Fernando* „Pretty Little Liars: Quién es Maia Reficco, la actriz argentina que sorprende en HBO Max" (es). *El Comercio*. Qaraldi: 13-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Ezequiel Reficco" (es) (27-fevral 2020-yil).

Havolalar
---------

* Maia Reficco — IMDb
* Maia Reficco — Facebook
* Maia Reficco — Instagram
* Maia Reficco — Twitter
* Maia Reficco — YouTube
* Maia Reficco — TikTok
* Maia Reficco — Spotify
**Fakultativ kurs**, ixtiyoriy kurs — oliy oʻquv yurtlari talabalari va oʻrta maxsus oʻquv yurtlari oʻquvchilari uchun nazariy bilimlarni kengaytirish hamda chuqurlashtirish maqsadida oʻtiladigan majburiy boʻlmagan mashgʻulot turi. Fakultativ kurslar fan, texnika va madaniyatning eng yangi muammolari, shuningdek, biror oʻquv fanini oʻrganish davomida talaba (oʻquvchi)larni qiziqtirib qolgan mavzu yoki boʻlim yuzasidan tashkil etiladi. Tavsiya etilayotgan Fakultativ kurslarning taxminiy roʻyxati, odatda, oʻquv rejalarida aks etadi. Oliy oʻquv yurtlarining ilmiy kengashlari hamda oʻrta maxsus oʻquv yurtlari pedagogik kengashlari talaba (oʻquvchi)lar qiziqishlari hamda mintaqaviy ehtiyojlardan kelib chiqqan holda Fakultativ kurslarni tashkil etish huquqiga egadirlar. Fakultativ kurs praktikum, seminar, lab. mashgʻuloti singari shakllarda ham uyushtirilishi mumkin. Oʻrta maxsus taʼlim tizimida Fakultativ kurslarni oʻtish uchun oliy maktab va ilmiy tadqiqot muassasalari xodimlari, shuningdek, xalq xoʻjaligi va madaniyat tarmoklari mutaxassislari jalb etiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirza Saidovich Ahmedov** —  Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Mirza Saidovich Ahmedov 1900-yilda Xoʻjandda (Tojikiston Respublikasi) tugʻilgan. 1928-yildan KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Ahmedov 1918-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1918-1956-yillarda — Oʻrta Osiyoda Oktabr inqilobi ishtirokchisi, Xoʻjand inqilobiy qoʻmitasi aʼzosi, Xoʻjand okrug ijroiya qoʻmitasi boʻlim mudiri, Andijon paxtani qayta ishlash zavodi direktori, Gʻallaorol tuman partiya komiteti kotibi, Sirdaryo tuman partiya qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston SSR sovxozlari xalq komissari (1943—1946-yillarda), sovxoz direktori lavozimlarida mehnat qilgan.

Shuningdek, Mirza Saidovich SSSR Oliy Kengashining 3-chaqiriq deputati etib saylangan.

Taniqli iqtisodchi, davlat va siyosat arbobi Mirza Ahmedov 1967-yilda Toshkentda vafot etgan.

Havolalar
---------

* Ahmedovga taʼziyanoma
**Ilipınar** — Amasiya viloyatining Taşova tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Uning eski nomi Cermik boʻlgan. Aslini olganda, 1928-yildagi Usmonli qishloqlari roʻyxatida Chermuk (chermwk) sifatida qayd etilgan.

Ilipınar qishlogʻi aholisining oʻtmishi 1877-1878 yillardagi Usmonli-Rossiya urushidan keyin Machaheli hududidan koʻchib kelgan gruzinlarga borib taqaladi. Hozirgi kunda qishloqda gruzin tilida gaplashiladi.

  

Ilipinar qishlogʻi 1928-yilda „Chermuk" nomi bilan Tokat viloyatining Erbaa tumaniga qarashli Bidevi shaharchasiga bogʻlangan. 1935-yilgi umumiy aholi roʻyxatida bir xil maʼmuriy mavqega ega boʻlgan qishloqda 132 kishi yashagan. Qishloq nomi 1959-yilda 7267-sonli qonun bilan „Oʻzga ildizga ega va chalkashliklarga sabab boʻladi" degan sabab bilan Ilipınar deb oʻzgartirildi. Darhaqiqat, qishloq nomi 1955-yilgi umumiy aholi roʻyxatida Chermik, 1960-yilgi umumiy aholi roʻyxatida esa Ilipınar nomi bilan qayd etilgan. 1955-yilda Bidevi shahriga biriktirilgan va 1960 yilda qishloqdagi 355 kishi shu tumanga ulangan va qishloqda 133 kishi yashagan.

Ilipınar 2007-yilda Esenchay shahriga mahalla sifatida ulangan. Esenchayning shahar maqomi 2013-yilda tugadi. Oʻshanda uning aholisi 2000 kishidan kamroqqa tushgandan soʻng, Ilipinar yana qishloqqa aylandi.

Joylashuv
---------

Qishloq Amasiya shahar markazidan 65 kilometr uzoqlikda joylashgan. Taşova shahar markazidan 17 km uzoqlikda.

Aholi
-----

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 45 |
| 2019 | 45 |
| 2018 | 50 |
| 2017 yil | 41 |
| 2016 yil | 29 |
| 2015 yil | 30 |
| 2014 yil | 43 |
| 2000 | 67  |
| 1990 yil | 114  |
| 1985 yil | 119  |
|

Manbalar
--------

1. 1 2  *Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları* (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 508.
2. ↑  „*1935 Genel Nüfus Sayımı*, İstanbul, 1937, s. 87.". 16 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 temmuz 2021.
3. ↑  „*Köylerimiz*, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 634.". 23 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 temmuz 2021.
4. ↑  *1955 Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1961, s. 27.
5. ↑  „Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1963, s. 41."*. 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 mayıs 2022.
6. ↑  „Ilıpınar Köyü" (Türkçe).  tasova.gen.tr. 13 ocak 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13 ocak 2022.
7. 1 2 3 4  „Ilıcaköy Köyü" (Türkçe).  YerelNet.org.tr. 6 haziran 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13 ocak 2022.
**Mirsaid Shomirboyev** (1901-yilda Namanganda tugʻilgan — 1938-yil) — qatagʻonga uchragan oʻzbek harbiy kadrlaridan biri. 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasini boshqargan.

Tarjimayi holi
--------------

Mirsaid Shomirboyev 1901-yil Namanganda savdogar oilasida tugʻilgan. Otasi tujjor boʻlishiga qaramay, oʻrta maktabni tamomlagach, shoʻrolarning siyosiy hayotida faol shaxsga aylanadi. 1927—1937-yillarda VKP(b) ning aʼzosi boʻlgan. 1937-yil 10-sentyabrgacha 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasi 42-otliq polki maktabining rahbari boʻlgan. Harbiy unvoni — kapitan. M.Shomirboyev 1937-yil 11-sentyabrda Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Ichki ishlar Xalq komissarligi (NKVD) maxsus boʻlimi tomonidan milliy aksilsovet tashkilotiga aʼzo sifatida gumon qilinib, qamoqqa olingan.

1937-yilning 29-dekabrda boʻlib oʻtgan soʻroq paytida Shomirboyev oʻziga qoʻyilgan barcha aybllar va koʻrsatmalarni rad etadi. 1938-yil 11-fevralda 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasining sobiq qoʻmondoni Mirkomil Mirsharopov bilan yuzlashtirilganda, Mirsharopov 1933-yilda Shomirboyevni diviziyadagi milliy aksilinqilobiy tashkilotga jalb etganligi haqida koʻrsatma bergan. Lekin Mirsharopovning bu koʻrsatmasi Shomirboyev tomonidan rad etilgan. 1938-yilning 3-oktyabrda boʻlgan soʻroq jarayonida Shomirboyev 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasi tarkibida hech qanday milliy aksilinqilobiy tashkilotni bilmasligi toʻgʻrisida koʻrsatma bergan va boshqa soʻroqqa chaqirilmagan. 1938-yilning 10-oktyabr kuni SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sayyor sessiyasida Mirsaid Shomirboyevning ishi koʻrib chiqiladi. Uni 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasining koʻplab aʼzolariga qoʻyilgan Oʻz SSR Jinoyat kodeksining 57-2, 64 va 67-moddalari boʻyicha aybdor deb topilib otuvga hukm qilingan.

19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasining bir qator taniqli harbiy kadrlari „xalq dushmani" sifatida nohaq qamoqqa olingach, ular bilan faoliyat yuritgan boshqa harbiy hamkasblari ham tergovga jalb qilingan.

Oqlanishi
---------

Mirsaid Shomirboyevning tergov ishi 1956-yilda qayta koʻrib chiqiladi. 1956-yilning 31-iyulida Turkiston Harbiy okrugi prokurori Shomirboyevning faoliyatida jinoyat unsurlari yoʻqligi va uning ishi harakatdan toʻxtatilganligi toʻgʻrisidagi xulosani bosh prokurorga yuborgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Erkin Rajabov* „O‘zbek milliy harbiylarining qatag‘on qilinishi yoxud bir asrlik fojia tafsilotlari". *uza.uz*. Qaraldi: 18-iyun 2023-yil.
2. ↑  *Тарихнинг номаълум саҳифалари. Бешинчи китоб*. Тошкент-2016: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи — 58 bet. ISBN 978-9943-03-748-9.
3. ↑  „19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasi vakili — kapitan Mirsaid Shomirboyev". *epicube.su*. Qaraldi: 18-iyun 2023-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Gellar (maʼnolari).

**Gellar**, gaellar, goydellar, xaylenderlar — Shim.-Gʻarbiy Shotlandiyaning togʻli rayonlari va Gebrid o.larida yashovchi shotlandlarning etnik guruhi. G. qad. kelt qabilalariga mansub boʻlib qadimda Irlandiyaga koʻchib kelib, mahalliy aholi bilan aralashib irland elatini shakllanishiga asos solgan (qarang Irlandlar). G.ning bir qismi (skottlar) 5—6-asrlarda Shotlandiyaga koʻchib, pikta qabilalar guruhi bilan birlashib shotland elatini shakllanishida ishtirok etgan (qarang Shotlandlar). Umumiy soni 80 ming kishidan ortiq (1990-yillar oʻrtalari). Gel tilida soʻzlashadi (ingliz tilini ham bilishadi). Dindorlari — katoliklar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirrahimov Mirsaid Mirrahimovich** (ruscha: *Мирсаид Мирхамидович Миррахимов*) — vrach-terapevt, tibbiyot fanlari doktori, professor, Qirgʻiziston Respublikasi fanlar akademiyasi akademigi, SSRI, Nyu-york tibbiyot fanlari akademiyakari aʼzosi. SSSI oliy soveti deputati. Ijtimoiy mehnat qahramoni. Millati Oʻzbek.

Hayoti
------

**Mirsaid Mirrahimov** 1927-yilda Frunza (hozirgi Bishkek) shahrida musiqachilar oilasida tavallud topgan. 1934-yili 7 yoshga toʻlganida 1-sinfga borgan. Ota-onasi uni oʻzbek tilida taʼlim beruvchi toʻliq emas oʻrta-taʼlim maktabida oʻqitadilar. Maktab yillaridayoq Mirrahimov oʻz doʻstlaridan ijobiy hislatlari bilan ajralib turgan. Hamma bolalar kabi oʻynoqi boʻlgan emas, yoshligidan kitob oʻqishni yoqtirgan. Maktabda oʻqib yurganda shaxmat oʻynashni oʻrgangan. 1948-yili, 21 yoshida Qirgʻiziston davlat tibbiyot universitetini tamomlagan. 1955-yilda "Tibbiyot ilmlari doktori", 1966-yili "professor", 1974-yili Qirg'iz SSRi ilmlar akademiyasi Akademiki, 1988-yili SSRI tibbiyot fanlar akademiyasi Akademiki va 1993-yili Markaziy Osiyo kordiologlar assotsatsiyasi direktori lavozimlarini egallagan. 3 farzandning otasi. 2008-yili, 2-oktabrda vafot etgan va Bishkekdagi Ala-Archa mozoriga ko'milgan.

Qo'shimcha ma'lumotlar
----------------------

* SSRI oliy soveti deputati;
* Frunza shahar kengashi deputati;
* Qirg'iz SSRi Oliy kengash duputati (3 marotaba);
* Markaziy Osiyo "Tibbiyot" jurnali bosh direktori;
* "MDH Kardioligiyas" jurnali bosh muharrir o'rinbosari;
* "Odam biyologiyasi", "Xemoretseptor" xalqaro assotsotsiyalari aʼzosi;.

Ijodi
-----

700dan ziyod ilmiy maqolalar muallifi. Ulardan: 39 monografiya, 63 ilmiy maqola, referatlar va ko'plagan tibbiyoy maqolalari.
19ta kashfiyot muaalifi.

Mukofotlari
-----------

* 1961-yili "Hurmat belgisi" ordeni (ikki marotaba);
* 1976-yili "Oktabr revolyutsiyasi" ordeni;
* 1977-yili "SSRI sog'liqni saqlash a'locisi", "QR xalq a'lochisi", SSRI oliy soveti to'rt hurmat gramotasi;
* SSRI, QR Davlat mukofoti laureati fan va texnika sohasida;
* 1978-yili Qirg'iziston Respublikasi Davlat mukofoti laureati;
* 1981-yili V.I.Lenin ordeni;
* 1987-yili "Ijtimoiy mehnat qahramoni" (oltin yulduz) medali.
* 2000-yil "2000-yil Odami" (Qirg'iziston)

Havolalar
---------

* Mirsaid Mirrahimov Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-03-24). *knews.kg* (rus.)
* Mirsaid Mirrahimov, *Geroi strany* (rus.)
* Mirsaid Mirrahimov, *Akademiklar ensiklopediyasi* (rus.)
* Mirsaid Mirrahimov, *Kto ets' kto* (rus.)


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nukleoproteidlar** - nuklein kislotalarning oqsillar bilan birgalikdagi kompleksi. N. tarkibiga kirgan nuklein kislotalarning xiliga qarab, dezoksiribonukleoproteidlar (DNP) va ribonukleoproteidlar (RNP) farqlanadi. DNP barcha hujayralar yadrolarida va mitoxondriyalarida, shuningdek, spermatozoidlarning boshchasida boʻladi. DNP oqsillari gistonlar va protaminlar koʻrinishida boʻlib, DNK ikki-tali spirali tarnovlarida joilashadi, ular DNK tuzilishini muvofiklashti-rib, faolligini oshiradi. Koʻpgina viruslar, informosomalar RNPdan tashkil topgan. Organizmda N.ning biologik ahamiyati nuklein kislotalar (NK) ning funksiyasiga bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Delphinium nuttallianumning gullashi*. Har bir gul bir dan bir necha santimetr uzunlikdagi pedikelda saqlanadi.
**Pedikel** - to'pgulga bitta gul osti poya bilan bog'langan. Bunday inflorescences ***pedicellate*** sifatida tasvirlangan.

Tavsif
------

Pedicel bitta gulni uning gullashiga bog'laydigan tuzilishga ishora qiladi. Pedikel yo'q bo'lganda, gullar turg'un deb ta'riflanadi. Pedicel, shuningdek, infructescence asosi uchun ham qo'llaniladi. "Pedicel" so'zi lotincha *pedikulusdan* olingan bo'lib, "kichik oyoq" degan ma'noni anglatadi. To'pgulning asosiy poyasidan bir guruh pedikellarni ushlab turadigan poya yoki novdaga o'simta deyiladi. Pedikel bract yoki bracts bilan bog'lanishi mumkin.

Kultivatsiyada
--------------

Xellouin turlarida qovoq yoki qovoq o'simliklarida pedikelning shakli alohida e'tiborga sazovor bo'ldi, chunki o'simlik selektsionerlari "jack-o'-lantern "uchun eng yaxshi "qopqoq" uchun pedikelning hajmi va shaklini optimallashtirishga harakat qilmoqdalar.

Diagram of flower parts Gul qismlari diagrammasi
* Yagona pedunkulli sut o'tining uzun pedikellariYagona pedunkulli sut o'tining uzun pedikellari
* Gul va mevalardagi gilos pedikellariGul va mevalardagi gilos pedikellari
* Qovoq poyasiQovoq poyasi
* Oddiy onaning o'simta gullari (pedikellari yo'q).Oddiy onaning o'simta gullari (pedikellari yo'q).

Havolalar
---------

* Sessil
* Scape

Manbalar
--------

1. ↑  Hickey, M.*. The Cambridge Illustrated Glossary of Botanical Terms*. Cambridge University Press, 2001.
2. ↑  Walter William Skeat*. An Etymological Dictionary of the English Language*, 3, Clarendon Press, 1898 — 430 bet.
3. ↑  *The Fundamentals of Horticulture: Theory and Practice* Chris Bird:. Cambridge University Press, 2014 — 136 bet. ISBN 9781107782549.
4. ↑  EB 2019. sfn error: no target: CITEREFEB2019 (help)
5. ↑  Breeding a better pumpkin - Technology & science - Science | NBC News

Bibliografiya
-------------
**Ressora** (fransuzcha: *ressort* — qayishqoqlik) — transport mashinalari (avtomobil, vagon, traktor va boshqalar)da yoʻlning notekisligidan hosil boʻladigan silkinishlarni yumshatib beradigan qayishqoq (elastik) moslama. Metall, gidravlik va pnevmatik xillari bor. Metall Ressora keng tarqalgan; u listli, prujinali va torsion xillarga bulinadi. Listli Ressora turli uzunlikdagi maxsus pulat polosalardan yasaladi. Asosan, avtomobil, traktor, vagon va boshqalarda ishlatiladi. Prujinali Ressora vintsimon silindrik prujinalardan iborat. Yengil avtomobillar, temir yoʻl transporti va boshqalarda ishlatiladi. Torsion Ressora uzun elastik poʻlat sterjendan iborat;.u buralishga xizmat qiladi. Vir uchi ramaga mahkamlanadi, ikkinchi uchi ramadagi maxsus vtulkadan utkaziladi. Shu uchidagi richag gʻildiraklardan tushadigan kuchlarni ramaga yumshatib utkazadi.

Asosan, avtomobillarning old gʻildiraklariga oʻrnatiladi. Gidravlik Ressorada suyuklik silindrning bir bushligʻidan ikkinchi boʻshligʻiga kalibrlangan teshik orqali oʻtadi. Pnevmatik Ressorada gaz yoki havoning qayishqoklik xususiyatidan foydalaniladi.

Yana qarang
-----------

* Prujina

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pedomorfoz** (yun. paidos — bola va morphe — shakl) — organizmlarning voyaga yetgan davrining butunlay yoʻqolishi va ontogenezniit qisqarishi orqali evolyusion oʻzgarish usuli. "P." terminini ingliz biologi U. Garstan taklif etgan (1922). P. lichinkasi neoteniya yoki pedogenez asosida rivojlanish xususiyatiga ega boʻlgan hayvonlar turi uchun xos. Dumli suvda va quruqlikda yashovchilarning ayrim guruxlari (proteylar, sirenlar), appendiku-lyariyalar, ayrim hasharotlar (grilloblattidlar), oʻrgimchaksimonlar (bir qancha tuproq kanalari) va boshqa hayoti P.ga misol boʻla oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boʻtaboy Dadaboyev** (1888-yilda tugʻilgan — 1938-yil 5-oktyabrda vafot etgan) — Turkiston ASSR adliya xalq komissari, respublika prokurori, keyinchalik Tojikiston Kompartiyasi tashkiliy byurosi aʼzosi, Tojikiston Inqilobiy Qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi aʼzosi. Uning tarjimai holi haqidagi maʼlumotlar 1932-yil 4-aprel sanasidagi hibsga olish boʻyicha 12 sahifadan iborat shaxsiy varaqasida oʻz aksini topgan.

Yoshligi va taʼlimi
-------------------

Dastlab, islomiy maktabida, keyinchalik rus-tuzem maktabida tahsil olgan. Otasi vafotidan soʻng 13 yoshni qarshilagan B. Dadaboyev oliasidagi 4 ogʻa-inilarning toʻngʻichi sifatida roʻzgʻor tashvishlarini oʻz boʻyniga oladi.

Faoliyati
---------

Dadaboyev 1908-yil Namanganning Chodakiga borib, volost boshqaruvchisi devonxonasiga ishga kiradi. U 1914-yil yanvar oyidan to Fevral inqilobigacha Chust shahri xoʻjalik boshqarmasida avvaliga jurnalist sifatida, keyinroq daha pristavi B.Yaxin (Marg‘ilonga, boshqa ishga oʻtkazilgani sababli) taklifi bilan Skobelev shahriga borib, pristav qoshidagi xatlar boʻlimida ishlay boshlaydi. Bolsheviklar hokimiyat tepasiga kelgandan soʻng, B.Dadaboyev Farg‘ona viloyati Yer ishlari qoʻmitasiga aʼzo etib saylanadi. 

Shuningdek, Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi adliya vazirligi xalq komissari boʻlib ishlagan. Respublika prokurori, keyinchalik Tojikiston Kompartiyasi tashkiliy byurosi aʼzosi. Bundan tashqari, Tojikiston Inqilobiy Qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi aʼzosi sifatida faoliyat olib borgan. Dadaboyev 1957-yilning 1-avgust kuni reablitatsiya qilingan.

Vafoti
------

1937-yilning 31-avgustida u Ashxobod shahrida qoʻlga olindi. Qiynoqlar 15 kun davom etadi. SSSR Oliy sudi harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasining 1938-yil 5-oktyabrdagi yigʻilishida Boʻtaboy Dadaboyev otishga hukm qilinadi va sud majlisidan bir kun avval 4-oktyabr kuni shoshilinch ravishda otib tashlangan.

Adabiyotlar
-----------

* Shamsutdinov, Rustambek*. O‘zbekistonda sovetlarning qatag‘on siyosati va uning oqibatlari*. Toshkent: "SHARQ" NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI, 2012 — 432 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
* Sirojiddin, Ahmad*. Qizil mustamlaka: Katta qirg'in qomusi*. Info Capital Books, 2022-yil — 640 bet. ISBN 978-9943-5789-3-7.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qatag‘on qurboni: qo‘qonlik Akbar Islomov qismati". *aniq.uz*. Qaraldi: 5-iyun 2023-yil.
2. 1 2 3 4  Shamsutdinov, Rustambek*. O‘zbekistonda sovetlarning qatag‘on siyosati va uning oqibatlari*. Toshkent: "SHARQ" NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI, 2012 — 432 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
3. ↑  Sirojiddin, Ahmad*. Qizil mustamlaka: Katta qirg'in qomusi*. Info Capital Books, 2022-yil — 640 bet. ISBN 978-9943-5789-3-7.

Havolalar
---------
**Mirqodir Maxsumov** (1924.4.6 -Toshkent — 1987.21.10) — diktor. Oʻzbekiston xalq artisti (1977). Toshkent teatr bilim yurtida (1938—40), Toshkent pedagogika institutida (1940—45, uzilishlar 6-n) taʼlim olgan. 1945— 87 yillar Oʻzbekiston radiosida diktor. M. xushovozligi, nutqining ravonligi, diksiyasining kuchliligi, til normalarini puxta bilishi bilan boshqa diktorlardan ajralib turgan. Uning kamyob tembrli ovozi, ifodali, maʼ-noli oʻqishi kuchli emotsional taʼsir kuchiga ega boʻlgan. Muhim siyosiy hujjatlar, targʻibiytashviqiy ahamiyatga ega matnlarni faqat M. oʻqigan. Ayniqsa, mumtoz sheʼriyat namunalarini radio va televideniye orqali katta mahorat, maʼnodor oʻqishi bilan shuxrat qozongan. Shuningdek, juda koʻp fil-mlarga ovoz berishda qatnashgan. M. "Muhabbat qoʻshigʻi" (1961), "Inson mehri" (1965), "Orzularing yoʻlida" (1973) kabi hikoyalar toʻplamlarining muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |