recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yerning meteorologik sunʼiy yoʻldoshlari** - bulut qatlamining atmosferada taqsimlanishini kuzatish, Yer sirti va atmosferaning issiklik nurlanishini va Quyoshning qaytgan radiatsiyasini oʻlchash uchun moʻljallangan apparatlar. Ob-havoni oldindan aytish uchun meteorologik maʼlumotlar olish maqsadida foydalaniladi. Mas, "Kosmos", "Molniya" tipidagi sunʼiy yoʻldoshlarning baʼzilari, "Meteor"; amerika sunʼiy yoʻldoshlari — "Tiros", "Nimbus" va b. Bular, odatda, 500—1200 km balandlikda uchadi.

E.m.s. y.ga oʻrnatilgan asboblar yordamida Yerning yorugʻ tomonidagi bulutlar rasmga tushiriladi va Yerga uzatiladi. Yerning qorongʻi tomonidagi bulutlarni ham ular yordamida aniqlash mumkin. Bunda infraqizil nurlardan foydalaniladi. Ye. m. s y.dagi baʼzi asboblar bilan Yerga va atmosferaga kelayotgan hamda cheksiz fazoga chiqib ketayotgan radiatsiya oʻlchanadi. Shu asosda issiqlik balansi hisoblanadi. Ye. m. s y. yordamida okean suvi sathi, yer yuzasi va atmosferaning har xil qatlamlaridagi havo temperaturasi namligi oʻlchanadi.

Okean, choʻl va togʻlarda meteorologik st-yalar kam boʻlganidan bu yerlarning iqlimi kam oʻrganilgan. Ye. m. s y.dan olingan maʼlumotlar yordamida shu hududlarning iqlimi ham oʻrganiladi. Dengiz muzining birinchi rasmi Ye. m. s y. yordamida olingan (1960). Qor va muz soxalarining fasllarga bogʻliq ravishda oʻzgarish haritalari tuzib chiqilgan. Ye. m. s y. yordamida siklonlar oʻrganiladi. Kosmonavtlar ham Yerning ob-havosini kuzatishadi, bulutlar, qor va muzlik soqalari, daryo va okeanlar, choʻl va togʻlarning turli ranglardagi rasmlarini olishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Misrlik taniqli yozuvchi Muhammad Husayn Haykal ***"Zaynab"*** romani muallifidir. Mazkur roman 1913-yilda nashrda chiqqan bo'lib, "birinchi" arab romani hisoblanadi. Roman Misr qishloqlaridagi madaniy hayotni tasvirlar ekan,shuningdek, o'sha davrdagi dolzarb mavzulardan biri bo'lgan an'anaviy tarzdagi nikoh munosabatlari, mehnatkash xalqning paxtakor va daraxtzor sohiblari sinflari bilan o'zaro munosabatlarni yorqin tasvirlar orqali yoritib berishga muvaffaq bo'ladi.

Qishloq yer egalarining o‘g‘li Haykal ancha vaqt davomida Fransiya davlatida yurgan, u yerda huquqshunos bo‘lib tahsil olgan va 1911 yilda *"Zaynab" asari* aynan shu vaqtda mobaynida yozilgan. Birinchi nashrda muallif *Masri Fallah* ("Misr rustiki") taxallusini tanlagani diqqatga sazovordir, bu uning yozish vaqtida janrga obro'-e'tibor yo'qligini ta'kidlaydi.

Syujetga kirish
---------------

Dastlab yozuvchi mazkur romanni qisqa hikoya bo‘lishini mo‘ljallangan ammo, mazkur asar baholaganidan ko‘ra ko‘proq masofaga ega ekanligini aniqlaydi va uni uch qismdan iborat to‘liq romanga aylantiradi. Hikoyada Zaynab ismli go'zal dehqon qiz va uning mehr va e'tiborini qozonishga harakat qilayotgan uchta erkak: plantatsiya egasining to'ng'ich o'g'li Hamid; Ibrohim, u sevib qolgan yosh dehqon usta va Hasan, bir oz vaqtdan keyin dehqon bilan baxtsiz nikohga kiradi. Uylangan nikoh, ayollarning pardasi va majburan tan olinishi haqidagi erta liberal tanqid, roman qahramonning psixologik zaiflashishi va "iste'mol" tufayli o'limi bilan fojiali tarzda tugaydi.

Adabiy ahamiyati va tanqidi
---------------------------

Romanning strukturaviy kamchiliklariga qaramay ya'ni: uning cheklanmagan romantizmi, diqqatning Zaynab va Hamidga bo‘linishi va Hamidning maktubi Haykalning shu paytgacha bo‘lib o‘tgan barcha voqealarni uyalmasdan takrorlashi romanda juda muhim ahamiyat kasb etadi. Xalq tili, mahalliy belgilar va liberal siyosiy-ijtimoiy o'lchov bilan singdirilgan zamonaviy Misr romani davrining boshlanish nuqtasi sifatida baholanadi.

Film, televidenie yoki teatrga moslashtirilgan
----------------------------------------------

Ushbu roman Misrning 1925-yilda suratga olingan *"Zaynab"* nomli birinchi sokin bir film olinishi uchun asos bo‘ldi.
**Abu HusaynZayd ibn Habbob Kufiy** — muhaddis, Imom.
(vaf. 819 yil).

Tarjimai holi
-------------

Zayd ibn Habbob Abu Husayn Akliy Kufiy bo‘lib, Hofiz, Zohid, Rihol, Javvol deb eʼtirof etilgan ulug‘ muhaddislardan sanalgan.
Zayd ibn Habbob Iroq, Hijoz, Misr va boshqa shaharlarda bo‘lib hadis ilmini o‘rgangan. Muhaddisga berilgan „rihol" ta’rifi ko‘plab ilm safarida bo‘lgan kishilarga berilgan bo‘lib, sayyoh muhaddislardan degan maʼnoni bildiradi. Zayd ibn Habbob hijriy 203, milodiy 819 yilda Kufa shahrida vafot etgan.

Ustozlari
---------

Zayd ibn Habbob Qurrata ibn Xolid, Sulaymon ibn Yusuf, Ayman ibn Nabildan hadis ilmini o‘rgangan.

Shogirdlari
-----------

Zayd ibn Habbobdan hadis rivoyat qilgan muhaddislar ham bir qancha bo‘lib, ulardan Ahmad ibn Hanbal, Yаzid ibn Horun, Ibn Vahhob, Muhammad ibn Rofiy, Salma ibn Shubayb, Yаhyo ibn Abu Tolib kabi muhaddislar e’tirof etiladi.

Eʼtiroflar
----------

Ahmad ibn Hanbal: „Zayd ibn Habbob juda ham ko‘p ilm safarida bo‘lgan ulug‘ muhaddis, faqirlik va nochorlikka undan ko‘ra sabrliroq kishini ko‘rmadim. Muhaddis — Andalusiyada hadis ilmini tarqatgan kishi. Men u kishidan Andalusiya va Kufada hadis tingladim", — degan.

Adabiyotlar
-----------

* Shukurillo Umarov „Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi" Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Javvol — juda ham ulug‘ muhaddis.
2. ↑  Zahabiy. Tazkirat-l-huffoz. J. 1. -B. 374-375.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
5,49 MeV energiyaga ega havodagi alfa zarralari misolida Bregg egri chizigʻi.
 Fotonlar bilan solishtirganda protonlar nurlari uchun Bragg egri chizigʻi (monoxromatik va „oʻzgartirilgan" — sunʼiy ravishda kiritilgan energiya tarqalishi bilan).
**Bregg egri chizigʻi** zarrachaning energiya yoʻqotilishining moddaga kirish chuqurligiga nisbatan grafigidir. Alfa zarralari va boshqa ionlar uchun egri chiziq zarracha toʻxtashdan biroz oldin aniq choʻqqiga ega. Ushbu choʻqqi odatda **Bregg choʻqqisi** deb ataladi. Ushbu maʼlumotlar 1903-yilda Uilyam Bragg tomonidan misol sifatida alfa parchalanishidan foydalangan holda olingan.

Egri chiziq zarracha va materiya oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir dinamikasini aks ettiradi. Asosiy energiya yoʻqotishlari zaryadlangan zarracha tomonidan modda atomlarining ionlanishi bilan bogʻliq boʻlib, bu jarayonning kesishishi energiyaning pasayishi bilan ortadi, buning natijasida zarracha toʻxtash momentiga qadar energiyaning katta qismini yoʻqotadi. Ushbu holat proton terapiyasida asosiy dozani ichki organlarning zararlangan toʻqimalariga toʻplash, sirtga yaqinroq joylashgan sogʻlom hujayralarni minimal nurlantirish uchun qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Trikalinos, TA et al*. Particle Beam Radiation Therapies for Cancer [Internet. Comparative Effectiveness Technical Briefs, No. 1]*. Rockville (MD): Agency for Healthcare Research and Quality (US), 2009 — ES1—ES5 bet.

Havolalar
---------

* Duglas J. Vagenaar, PhD, 7.1.3 Bragg egri Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-01). // RADYASYON FIZIKASI PRINSIPLLARI, 1995 yil
**Hector Berlioz** (Fransuzcha talaffuzi: ɛktɔʁ bɛʁljoz; 1803.11.12, La Côte-Saint-André — 1869.8.3, Parij) — fransuz kompozitori, dirijyor, musiqa tanqidchisi, romantik programmali simfoniya ijodchisi. Parij konservatoriyasida oʻqigan (1826—30). 5 qismli "Fantastik simfoniya"ni ijod etgan. "Sardanapal" kantatasi uchun Katta Rim mukofotiga sazovor boʻlgan. 30-yil iyul inqilobi qurbonlarining yodnomasi boʻlgan "Tantanali motam simfoniyasi" (1840), "Troyaliklar" dulogiya ("Qoʻsh opera")si mashhur (1855—59). 1856-yildan Fransiya instituti (Akademiya) aʼzosi. Bayron asari boʻyicha alt va orkestr uchun yozgan "Garold Italiyada" simfoniyasi (1834), katta simfonik orkestr bilan toʻrtta mis damli sozlar orkestri uchun "Rekviyem"i (1837), "Benvenuto Chellini" romantik operasi (1838), "Faustning qoralanishi" (Gyote asari asosida) dramatik afsona opera — oratoriyasi (1846), "Beatriche va Benedikt" operasi (Shekspir asari asosida, 1862) B.ning harakterli asarlaridandir. B. ijodiy faoliyati bilan Yevropa musiqa sanʼati taraqqiyotiga katta hissa qoʻshgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. 1 2  *(unspecified title)*
5. 1 2  *(unspecified title)*

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ahmad Bujayriy Xushufagʻoniy** (arabcha: أحمد البجيري خوشوفغاني — Abulabbos Ahmad ibn Abulhasan Muhammad ibn Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Bujayr ibn Xozim Soʻgʻdiy Xushufagʻoniy) — roviy.

Ahmad Bujayriy Xushufagʻoniy muhaddis Abu Hafs Bujayriyning nabirasi boʻlib, u xalq orasida Ahmad Bujayriy va Ahmad Xushufagʻoniy nomlari bilan mashhur boʻlgan.

Ustozi va faoliyati
-------------------

Ahmad Bujayriy boshlangʻich taʼlimni tugʻilib oʻsgan qishlogʻida bobosi Abu Hafs Bujayriydan olgan. Manbalarda keltirilishicha, Abu Hafs Bujayriy "Al-jomeʼ as-sahih" ("Ishonchli toʻplam") va "Kitob as-safina" ("Kema kitobi") nomli kitoblarni tasnif etgan. Ahmad Bujayriy esa bobosidan ushbu ikki kitobi boʻyicha taʼlim olgan va ularni toʻliq oʻzlashtirgan. Keyinchalik Ahmad Bujayriy koʻplab oʻz davrining yirik muhaddislaridan hadis tinglab, yozib olganligi bois oʻz davrining taniqli roviylaridan biri boʻlib ulgʻayadi. Oʻz navbatida, Ahmad Bujayriydan koʻplab ilmi toliblar hadis borasida taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Abdulkarim Samʼoniyning „Ansob" kitobida keltirilishicha Ahmad Bujayriy hijriy yil hisobi bilan 372 yili rabiʼ al-avval (milodiy 982 yil avgust yoki sentyabr) oyida vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------


1. ↑  Isaev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 60.
2. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 2. — Bayrut, 1998. 370.
**Bahodir Boboyevich Niyozov** (1959.15.8, Beshkent) — usta kulol, kulollar sulolasining vakili, Oʻzbekiston xalq ustasi (2003). Hunarni ota-bobosidan oʻrgangan. P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini tugatgan (1984). Qarshi sanʼat bilim yurtida badiiy bezash boʻlimi boshligʻi (1984—97). 1997-yildan Qashqadaryo viloyati "Hunarmand" uyushmasi rahba-ri. N. qad. kulollik maktablaridan biri — Kasbi kulollik maktabini tiklash va rivojlantirishga katta hissa qoʻshdi; anʼanaviy uy-roʻzgʻor buyumlari (xum, koʻza, oftoba, tuncha va boshqalar)ni oʻziga xos usulda yaratadi, binolar bezagi uchun sopol, terra-kotadan samarali foydalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Golland qoramol zoti** - suti uchun boqiladigan zot. Gollandiyada mahalliy qoramol zotlarini uzoq davr yaxshilash yoʻli bilan yetishtirilgan. G.q.z.ning tana tuzilishi mustahkam, gavdasi katta, tusi koʻpincha qora-ola.

Sigirlarining vazni 500–600 kg, buqalariniki 700–900 kg. Buzoqlari 38– 42 kg tugʻiladi, 6 oylik boʻlganda 160– 170 kg keladi. Sigirlari oʻrtacha 3800– 4200 kg, sof zotlilari 4500–5500 kg gacha sut beradi. Suti moyliligi 4— 4,2%. Jahondagi koʻpgina mamlakatlarga tarqalgan va bu joylarda unga qarindosh boʻlgan friz (Buyuk Britaniya, Fransiya), golshtinfriz (AQSH, Kanada, Yaponiya), daniya qora-ola, shved qora-ola, ostfriz, nemis qora-ola zotlari va b. chiqarilgan. G.q.z. Rossiyaga 17-asr oxiri — 18-asr boshlarida keltirilgan. Undan jaydari qoramol zotlari bilan urchitib, xolmogor, tagil, bestujev zotlarini chiqarishda foydalanilgan. Turli mamlakatlarda chikarilgan qora-ola qoramol zotlari mahsuldorlik va tana tuzilishiga koʻra bir-biridan farq qiladi. Ulardan AQSH golshtinfriz qoramoli eng yuqori mahsuldorligi bilan ajralib turadi (sogʻim davrida 10000 kg gacha sut beradi). Oʻzbekistonda mahalliy qoramol zotlarini G.q.z. bilan urchitib yetishtirilgan qora-ola zot respublikaning hamma viloyatlarida (Toshkent viloyatida koʻproq) boqiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Golfstrim** (inglizcha: *Gulf Stream* -qoʻltiq oqimi) — Atlantika okeanining shimoliy qismidagi iliq oqim. Golfstrim oqimi bir qancha iliq oqimlardan iborat boʻlib, Florida yarim oroli qirgʻogʻidan Shpitsbergen va Novaya Zemlya orollarigacha 10 ming km masofagacha harakatlanib boradi. Golfstrim dastlab Florida qoʻltigʻining janubiy qismida hosil boʻladi. Passat shamoli suvni Yukatan boʻgʻozi orqali Meksika qoʻltigʻiga tomon harakatlantiradi va oqibatda Meksika qoʻltigʻi suvi sathi bilan Atlantika okeanining qo'ltiq yaqinidagi suv sathida kattagina farq vujudga keladi. Okeanga kiraverishda oqim hajmi sekundiga 25 mln.m3 (sutkasiga 2160 km3) ga yetadi, bu esa butun Yer sharidagi barcha daryolarning suv sarfidan 20 marta ortiqdir. Okeanda bu oqim Antil oqimi bilan qoʻshiladi, shundan soʻng 38° sh. k.da Golfstrimda sekundiga 82 mln. m3 suv oqadi. Golfstrim okeanda soatiga 6 km (baʼzan 10 km) tezlik bilan shimolga harakatlanib Shimoliy Amerika materigi sohili boʻylab oʻtadi. Oqimning eni janubda 75 km, Xatteras burni yaqinida 110–120 km, qalinligi 700–800 m. Golfstrim oqimi juda koʻp issiqlik hamda tuz olib keladi. Suv yuzasida oʻrtacha yillik temperatura 25—26°, shoʻrligi 36,2—36,4%, 400 m chuqurlikda 10—12°, Nyufaundlend sayozligining janubiy chekkasi atrofida Golfstrimga shimoldan sovuq Labrador oqimi yaqinlashib keladi. Ana shu yerda ikki xil suv aralashadi va yuza qatlamdagi suv pastga tushadi. Taxminan 40° gʻarbiy uzunlikda Golfstrim Shimoliy Atlantika oqimi nomini oladi, bu oqim gʻarbiy va janubiy-gʻarbiy shamollar taʼsirida Atlantika okeanini gʻarbdan sharqqa kesib oʻtadi va Yevropa yaqinida asta-sekin shimoliy-sharqqa buriladi. Tomson portiga yaqinlashganda Shimoliy Atlantika oqimidan Irminger iliq oqimi ajralib chiqib, Baffin dengizi tomon ketadi. Shimoliy Atlantika oqimining asosiy qismi Norvegiya dengizidan chiqqach, Shpitsbergen oqimi nomini oladi va Skandinaviya yarim orolining gʻarbiy qirgʻogʻi boʻylab shimolga qarab harakatlanadi, shundan soʻng Shpitsbergen orollarining gʻarbiy qirgʻogʻi yaqinidan oʻtib, Shpitsbergendan shimolda bu oqim pastga tushib ketadi va Shimoliy Muz okeanidan yana bir oz sezilib turadi. Golfstrim va uning davomi boʻlgan iliq oqimlar Shimoliy Muz okeani va uning dengizlari suviga, organik dunyosiga, Yevropaning Atlantika okeaniga yaqin mamlakatlari iqlimiga katta taʼsir etadi. Iliq suv Yevropa havosini ilitib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Golfstrim" *OʻzME*. G-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Golf sousi** (ispancha: *salsa golf*) — Argentinada keng tarqalgan yaxna quyuq sous. Afsonaga koʻra, u boʻlajak Nobel mukofoti sovrindori Luis Federiko Leluar tomonidan 1920-yillarning oʻrtalarida dengiz boʻyidagi Mar del Plata kurortidagi golf klubida ixtiro qilingan. Leluar 1916-yilda oʻylab topilgan mashhur Kolumbiya rosada sousini takrorlaganligi haqidagi farazlar ham mavjud. Qisqichbaqalarni faqat mayonez bilan isteʼmol qilishdan charchaganida, u ofitsiantdan turli xil ingredientlarni (sirka, limon, xantal, ketchup va boshqalar) olib kelishni soʻraydi va ularni oʻzaro aralashtirib tajriba oʻtkazadi. Shinavandaga ketchup va mayonezning aralashmasi koʻproq yoqdi. Leluarning hamrohlari tayyor mahsulotni golf sousi deb atashgan. Sous tez orada qoʻshni Urugvayga ham tarqaldi.

Retseptlari
-----------

Bir nechta retseptlar mavjud, ammo sous har doim mayonez va tomatli sous(misol uchun ketchup)dan iborat boʻladi. Unga limon sharbati bilan xantal teng qismlarda qoʻshilishi mumkin. Sousga odatda xantal, limon sharbati va xushtaʼmlik beruvchi ziravorlar 

Golf sousi salatlar, goʻshtlar va boshqa taomlar bilan birgalikda isteʼmol qilinadi. Sous Palmitos deb ataladigan Argentina anʼanaviy taomining asosiy tarkibiy qismidir (ispancha: *palmitos con salsa golf*). Bu taom-golf sousida pishgan dudlangan choʻchqa goʻshtiga oʻralgan palma daraxti yadrosidir. Qoʻshni Paragvayda golf sousi ham juda mashhur boʻlib, baʼzida bedana tuxumi bilan isteʼmol qilinadi. Janubiy Amerikadan tashqaridagi mamlakatlarda golf sousi koʻproq Mari Rouz sousi yoki qovurishga moʻljallangan sous sifatida tanilgan.

Revuelto Gramajo golf sousi bilan birga dasturxonga tortiladi.

Yana qarang
-----------

* Ming orollar (sous)
* Rus sousi

Manbalar
--------

1. ↑  *Аргентинская кухня шаг за шагом*, Кулинарные шедевры мира. М.: Медиа Инфо Групп, 2013 — 8 bet. ISBN 978-84-15481-74-4.
2. ↑  „Salsa golf | Traditional Sauce From Argentina | TasteAtlas". *www.tasteatlas.com*. Qaraldi: 12-oktabr 2020-yil.
3. ↑  Exton, John H.*. Crucible of Science: The Story of the Cori Laboratory*. Oxford University Press, 2013 — 45 bet. ISBN 9780199861088. 22-oktabr 2018-yilda qaraldi.
4. ↑  Ego Ducrot, Victor*. Los sabores de la Patria: Las Intrigas de La Historia Argentina Contadas Desde La Mesa y La Cocina* (es). Grupo Editorial Norma, 1998. ISBN 9789580447030.
5. ↑  Jacob, Jeanne*. The World Cookbook: The Greatest Recipes from Around the Globe, 2nd Edition [4 Volumes: The Greatest Recipes from Around the Globe]* (en). ABC-CLIO, 2014-01-15. ISBN 978-1-61069-469-8.
**Holat diagrammasi**, **muvozanat diagrammasi**, **fazoviy diagramma** — fizik-kimyoviy sistemaning tarkibi va holat parametrlari orasidagi munosabatning geometrik ifodasi. Holat parametrlari — termodinamik sistema holatini ifodalaydigan fizik kattaliklar (temperatura, bosim, solishtirma hajm, magnitlanganlik, elektr qutblanish va h.k.). Fazaviy diagramma bir yoki koʻp komponentli moddaning muvozanat holatini geometrik tarzda ifodalaydi. Bu holat bir fazali, ikki fazali va koʻp fazali boʻladi. Fazalar gazsimon, suyuq, qattiq, oʻta oʻtkazuvchan, segnetoelektrik va boshqa boʻlishi mumkin.

Agar sistema bitta komponentdan iborat boʻlsa (eng sodda hol), Holat diagrammasi toʻgʻri burchakli uch koordinata oʻqiga (bu oʻqdar boʻyicha temperatura T bosim R va mol qajm V qoʻyiladi) qurilgan 3 oʻlchovli fazoviy shakl koʻrinishini oladi.

Ikki fazali muvozanat holat egri chiziqlar, 3 fazalisi esa nuqta bilan tasvirlanadi. Har qanday modda qat-tiq, suyuq va gazsimon fazasining muvozanatiga mos keluvchi 0 nuqta uchlanma nuqta deyiladi. Koʻp komponentli sistemalarning Holat diagrammasi murakkab boʻladi. Holat diagrammasini eksperimental qurishda fizik-kimyoviy, termik va rent-genografik analiz, optik va elektron mikroskopiya, dilatometriya va boshqa usullardan foydalaniladi. Holat diagrammasi amal-da, metallshunoslik, metallurgiya va kimyoning turli sohalarida keng qoʻllanadi. Qotishmalarning erish sohasi, temperaturasi termik ishlov rejimlari Holat diagrammasiga koʻra aniqlanadi.

Fazaviy diagrammani tuzish uchun odatiy koordinatalar termodinamik parametrlar - harorat va bosim va tizimning tarkibi (mol yoki massa foizida) hisoblanadi.

Umumiy holda, koordinatalar soni tizim komponentlari sonidan bittaga oshadi (bir komponentli tizimning diagrammasi ikki o'lchovli, ikki komponentli tizim uch o'lchovli va boshqalar). Kondensatsiyalangan tizimlar uchun bosim ta'sirida fazaviy muvozanatining o'zgarishi ko'pincha hisobga olinmaydi, bu holda diagrammaning o'lchovlari soni komponentlar soniga teng bo'ladi (kondensatsiyalangan ikki komponentli diagrammasi ikki- o'lchovli, uch komponentli tizim uch o'lchovli va boshqalar ). Bosma nashrlarda murakkab bosqich diagrammalari bo'limlar yoki proyeksiyalar shaklida tasvirlangan.

Bir komponentli tizimlarning fazaviy diagrammalarida, maydonlar, faza qoidasiga ko'ra, bir fazali holatlarga mos keladi, ularni chegaralovchi chiziqlar ikki fazali, chiziqlarning kesishish nuqtalari uch fazali (bu nuqtalar uch nuqta deb ataladi).

Ikki fazaviy chiziqlar, qoida tariqasida, ikkita uch nuqtani yoki nol bosimga to'g'ri keladigan y o'qidagi nuqta bilan uch nuqtani bog'laydi. Istisno - bu tanqidiy nuqtada tugaydigan suyuqlik-gaz liniyasi. Kritik haroratdan yuqori suyuqlik va bug' o'rtasidagi farq yuqoladi. Ikki fazaviy chiziqlarda ham nuqtalar mavjud - normal bosimda kristallanish va qaynash haroratlari.

Manbalar
--------


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Krass Mark
**Mark Litsiniy Krass** (Crassus) (miloddan avvalgi taxminan 115, Rim — miloddan avvalgi 53.6.5, Karri) — Rim sarkardasi, Sulla tarafdori. Proskripsiyalar natijasida nihoyatda boyib ketgan va Rimdagi eng badavlat shaxsga aylangan. Bu boylikdan siyosiy maqsadlarda ustamonlik bilan foydalangan. Miloddan avvalgi 70 va 55-yillarda konsul etib saylangan. Mark Krass Yuliy Sezar va Gney Pompey bilan birga 1-triumviratga kirgan (mil.av. 60-y). Bu uchlik davlatni amalda egallab olgan. Spartak qoʻzgʻolonini bostirgan (mil.av. 71-y). Krass 55-yil Suriya viloyatini 5 yilga boshqarish huquqini olgan. Parfiyanlar bilan boʻlgan Karri jangida magʻlubiyatga uchrab halok boʻlgan. Krass tarjimai holi Plutarx tomonidan bayon etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Braziliya madaniyat markazi** (port. Markaziy Madaniyat Brasileiro, qisqartirilgan CCB) — Braziliya madaniy siyosatini chet elda targʻib qilish uchun mas’ul boʻlgan tashkilot.

Braziliya madaniyat markazi Braziliya tashqi ishlar vazirligi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi va mezbon mamlakatda braziliyalik diplomatik missiyalarga boʻysunadi.

Faoliyat
--------

Braziliya madaniy markazining faoliyati portugal tilini muntazam oʻqitish, Braziliya adabiyotlarini tarqatish, Braziliya haqidagi axborot materiallarini tarqatish, badiiy koʻrgazmalar va teatr tomoshalarini tashkil etish, milliy mualliflarning asarlarini birgalikda nashr etish va tarqatish, braziliyalik klassik va zamonaviy musiqalarni tarqatish, Braziliya kinosini targʻib qilish, shuningdek, maʼruzalar va seminarlar tashkil etish orqali Braziliya madaniyatini ifodalashning boshqa shakllariga qaratilgan.

Markaz shuningdek, portugal tilini xorijiy til sifatida egallash sertifikatini olish uchun test sinovlari oʻtkazadi — CELPE-Bras.

Markaz geografiyasi
-------------------

Dunyo boʻylab 21 Braziliya madaniy markazi mavjud, ulardan 12 Amerikada, Evropada 3, Afrika qitʼasida 6.

Shtab manzili: ministr Das Rela 'Eksteriores Esplanada dus ministr Das 'Eksteriores' Esplanada dus ministr Doco 'H — pal' pal 'Itamaraty' ilova II — xona 11 bras 'bras', DF '- brazil ' — 70170-900

### Rossiyada

2012-yilda, portugal tilida soʻzlashuvchi mamlakatlar til va madaniyat markazi va rus portugaliyaliklar uyushmasi koʻmagida Moskvada Braziliya madaniyat markazi tashkil etildi. Markaz braziliyalik portugal tilini oʻrganishga, shuningdek, Braziliya tarixi, madaniyati va sanʼatiga bagʻishlangan darslarga eʼtibor qaratmoqda. Markaz Sankt-Peterburgda ham ishlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Культурные центры Brasileiros". Министерство иностранных дел Бразилии. 25-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2016-yil.
2. ↑  „Бразильская сеть по образованию за рубежом". Международное общество португалоязычных стран. 10-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2016-yil.
3. ↑  „Бразильский культурный центр в Москве". Комсомольская правда, Россия (13 февраля 2013).
4. ↑  „В России будут продвигать бразильскую культуру и португальский язык". Аргументы и факты, Россия (5 апреля 2013).
'***Braziliya-Trinidad munosabatlari'***
Andoza:Halqaro munosabat

Tarix
-----

1942 yilda Port of Spainda Braziliya vitse-konsulligi ochildi, bu mamlakatlar o'rtasidagi munosabatlardagi birinchi qadam bo'ldi. 1965 yilda Port of Spainda Braziliya elchixonasi tashkil etildi va rasmiy diplomatik munosabatlar o'rnatildi. 2008 yilda  Trinidad va Tobago Bosh vaziri Patrik Manning Braziliyaga rasmiy tashrif bilan keldi va u yerda 4 ta shartnoma, jumladan, energetika shartnomasini imzoladi. 2009 yilda Braziliya Prezidenti Luis Inasio Lula da Silva va Tashqi aloqalar vaziri Celso Amorim.  Amerika sammitida ishtirok etish uchun Trinidad va Tobagoga tashrif buyurdi. So'nggi o'n yil ichida Trinidad va Tobago hamda Braziliyadan yuqori martabali amaldorlar davlat tashriflarini davom ettirdilar, bu esa munosabatlarni yaxshilashga yordam berdi.

Savdo
-----

2017 yilda Trinidad va Tobago Braziliyaga 205 million USD qiymatidagi tovarlarni import qildi.. 2012-yilda mamlakatlar o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 1 mlrd USDni tashkil etdi. Asosiy eksport tovarlari neft mahsulotlari va neftdir. Trinidad va Tobago Braziliyaga oziq-ovqat ishlab chiqarish bo'yicha o'qitish uchun texnik xodimlarni yubordi.

Diplomatik missiyalar
---------------------

Braziliya Port of Spainda, Trinidad va Tobago esa Braziliyada elchixonasiga ega.

Eslatmalar
----------

1. ↑  , **arxivsana=** parametri ham koʻrsatilishi zarur. -pais/11777 -republic-of-trinidad-and-tobago „Trinidad va Tobago Respublikasi". Qaraldi: 2020-yil 16-yanvar.
2. ↑  , **arxivsana=** parametri ham koʻrsatilishi zarur. /tto/show /all/2017/ „Trinidad va Tobago qayerdan import qilinadi? (2017)". Qaraldi: 2020-yil 16-yanvar.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  , **arxivsana=** parametri ham koʻrsatilishi zarur. „Braziliya T&T bilan 1 mlrd." (10 oktyabr 2012 yil). Qaraldi: 16 yanvar 2020 yil.
4. ↑  // / „Trinidad va Tobagoning Braziliyadagi elchixonasi, Braziliya". Qaraldi: 2020-yil 16-yanvar.
5. ↑  .com /missions/embassy21418/ „Braziliyaning Trinidad va Tobagodagi elchixonasi Ispaniya Porti, Trinidad va Tobago". Qaraldi: 2020-yil 16-yanvar.

[*sayt ishlamaydi*]

Andoza:Braziliya tashqi aloqalari
Andoza:Trinidad va Tobagoning tashqi aloqalari
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Braziliya (maʼnolari).

**Braziliya** (portugalcha: *Brasília*) — Braziliya poytaxti (poytaxt rasman 1960-yil 21-aprelda Rio de Janeyrodan shu shaharga koʻchirilgan). Mamlakatning markazida, Braziliya yassitogʻligida, qariyb 1200 m balandlikda, sunʼiy suv omborining sohiliga qurilgan. Aholisi 1,8 mln. kishi (1996). Shahar atrofi bilan birga Federal (poytaxt) okrug qilib alohida maʼmuriy birlik sifatida ajratilgan, aholisi 2,9 mln. kishi (1992). Qishda oʻrtacha temperatura 19°, yezda 22°. Yiliga 1300 mm yogʻin yogʻadi. Transport yoʻllari tuguni. Xalqaro miqyosdagi aeroport bor. B. ayrim poytaxt shaharlar (Kanberra, Bonn, Vashington, Islomobod) kabi faqat maʼmuriy poytaxt boʻlib, sanoat korxonalari deyarli yoʻq. Faqat oziq-ovqat va yengil sanoat korxonalarigina ishlab turibdi. B.da prezident qarorgohi va kanselyariyasi, Milliy kongress va Oliy sud, ministrliklar kabi hukumat muassasalari joylashgan. Shahar Braziliya Konstitutsiyasining poytaxtni mamlakatning geografik markaziga yaqin joyga koʻchirish toʻtrisidagi maxsus bandini ijr’o qilish maqsadida 1957-yildan qurila boshladi. Shahar qiyofasi samolyot shaklida loyihalashtirib qurilgan. B. bosh rejasi meʼmor L. Kosta tomonidan ishlangan. Uch hokimlik maydonida maʼmuriy va jamoat binolari joylashgan. B.da universitet bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Asunson **·**  Bogota **·**  Brazilia (shahar) **·**  Buenos Ayres **·**  Jorjtaun **·**  Karakas | Kito **·**  Lima **·**  Montevideo **·**  Paramaribo **·**  Santyago **·**  Sukre |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Braziliya yassitogʻligi** — Janubiy Amerikaning sharqiy qismidagi toglik, 3° dan 35° gacha j.k.lar oraligʻida. Asosan Braziliyada, qisman Urugvay, Paragvay va Argentinada joylashgan. Koʻp qismining usti tekis boʻlib, balandligi 200–900 m. Sharqiy va jan.sharqiy yon bagʻirlari Atlantika okeani sohilidan tik koʻtarilgan (Bandeyra togʻi, 2890 m). Shim.da Amazonka, shim.gʻarbda va jan.da LaPlata payettekisliklariga qiyalanib tushadi. Arxey va proterozoyning kristalli va metamorfik jinslaridan tuzilgan boʻlib, fundament tekisliklari koʻrinishida chiqib qolgan. Foydali qazilmalardan temir va marganes rudalari, boksit, oltin, olmos, togʻ billuri, toriy, uran va boshqa uchraydi. Iqlimi katta qismida subekvatorial va tropik, jan.da subtropik. Jan.gʻarbdan shim.sharqqa yanvarning oʻrtacha temperaturasi 22° dan 29° gacha, iyulniki 12° dan 25° gacha ortib boradi. Bir yilda 1400–2000 mm yogʻin yogʻadi. Dare koʻp. Eng yiriklari: Araguaya, SanFransisku, Parnaiba. Ular serostona, sharsharali. Gidroenergiya resurelariga boy. Shim.gʻarbi va sharki nam tropik oʻrmonlar, markazi butazor savanna. Jan.sharqi subtropik oʻrmonlar va savannalar bilan qoplangan. Kofe, kakao, kokos palmasi oʻstiriladi, paxta, shakarqamish, banan, maniok va boshqa yetishtiriladi. Braziliya yassitogʻligit.da Iguasu milliy parki bor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Braziliya yassitogʻligi" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Braziliya Mustaqilligi yodgorligi** (Monumento à Independência do Brasil) — Braziliyaning San-Paulu shahridagi granit va bronzadan yasalgan haykal. U „Ipiranga yodgorligi" nomi bilan ham tanilgan (portugalcha: *Monumento do Ipiranga*)" yoki "Vatan qurbongohi (portugalcha: *Altar da Pátria*). Yodgorlik Ipiranga daryosi sohilida, San-Paulu shahrida, Braziliya imperatori Pedro I 1822-yil 7-sentabrda mamlakat mustaqilligini eʼlon qilgan tarixiy joyda joylashgan.

Yodgorlik Braziliya mustaqilligining birinchi yuz yilligini nishonlash uchun italiyalik haykaltarosh Ettore Ximenes va italiyalik arxitektor Manfredo Manfredi tomonidan loyihalashtirilgan va qurilgan.

Kript
-----

Yodgorlik ichida imperator maqbarasi va ibodatxonasi joylashgan. Krip 1972-yilda imperator Pedro I ning jasadi, shuningdek, uning rafiqalari avstriyalik Mariya Leopoldina va Leytenberglik Ameliya jasadlarini joylashtirish uchun qurilgan. Mahbus shahzoda Pedro Enrike Orlean-Braganzaning iltimosiga binoan katolik cherkovi sifatida muqaddas qilingan. Pedro I va Leyxtenberglik Ameliyaning jasadlari Lissabondagi Braganza uyining Qirollik panteonidan, avstriyalik Mariya Leopoldinaning jasadi Rio-de-Janeyrodagi Muqaddas Antoni monastirining imperator maqbarasidan koʻchirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 28-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2022-yil.
2. ↑   Fábio Rodrigo de Moraes. Uma coleção de história em um museu de ciências naturais: o Museu Paulista de Hermann von Ihering (порт.) // Anais do Museu Paulista: História e Cultura Material. — 2008-06. — Vol. 16, iss. 1. — P. 203–233. — ISSN 0101-4714. — doi:10.1590/S0101-47142008000100006.
3. ↑   Ricardo Oriá. Construindo o Panteão dos Heróis Nacionais: monumentos à República, rituais cívicos e o ensino de História (порт.) // Revista História Hoje. — 2014. — Vol. 3, iss. 6. — P. 43–66. — ISSN 1806-3993. — doi:10.20949/rhhj.v3i6.137. Архивировано 15 мая 2021 года.
**Protogeneya** (boshqa Πρωτογένεια „pervozhennaya") — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, asosan, genealogiyalarda uchraydi.

Kalidon va Eoliyaning qizi Aresdan Oksilusni tugʻdi. Epikastning opasi, uning qizi Agenordan boʻlgan Plevon Demonikaning oʻgʻli, Protogeniyaning jiyani Aresning ham Even, Mol, Pil va Festiy ismli bolalari bor edi. Oksilning bir koʻzi oʻq bilan zarar koʻrgan (boshqa variantga koʻra, uning bir koʻzi otining koʻzi), u tasodifan diskni otish paytida akasini oʻldirgan va bir yilga surgun qilingan va Geraklidlarga Peloponnesni magʻlub etishga yordam bergan va u Elisning qiroliga aylangan.

Bu va shunga oʻxshash afsonaviy nasl-nasabning paydo boʻlishining turli xil variantlari mavjud, pragmatik, qonuniylashtirilgan rahbarlardan va ularga „toʻgʻri" kelib chiqishi, mifologik ijodning keyingi ichki mantigʻiga qadar, afsona virtual organizm kabi oʻzini tutadi va shuning uchun ular uchun mifologik genealogiya yaratib, atrofdagi siyosiy haqiqatlarni tushuntirishga va oʻz ichiga olishga harakat qiladi.

Adabiyotlar
-----------

* Ioxannes Ilberg: Protogeneia 3. In: Vilgelm Geynrix Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 3.2, Leyptsig 1909, Sp. 3182 (raqamli)(olm.))
* John Lemprière*. A Classical Dictionary, Containing a Copious Account of All the Proper Names Mentioned in Antient Authors...*, 1839.

Manbalar
--------

1. ↑  Псевдо-Аполлодор, I 7, 7.
2. ↑  „Аполлодор. Мифологическая библиотека (Алекс Боу) / Проза.ру".  www.proza.ru. 1-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2019-yil.
3. ↑  Кондрашов А*. Кто есть кто в мифологии Древней Греции и Рима*. Рипол Классик, 2016. ISBN 9785386095543.
4. ↑  Игорь Суриков*. Античная Греция. Политики в контексте эпохи. На пороге нового мира*. Litres, 2017-09-07. ISBN 9785040780556.
5. ↑   Scherling. Kalydon 2. // RE. B. X, 2. Stuttgart, 1919. S. 1766.
**Proteidlar** (yun. protos — birinchi), oddiy oqsil — protein va oqsil boʻlmagan komponentlardan ibo-rat murakkab oqsillar. Koʻpincha pros-tetik guruh deb ataladi. Oqsil boʻlmagan komponentlarning tabiatiga koʻra, P. quyidagi guruhga: glikoproteidlar, lipoproteidlar, nukleoproteidlar, metalloproteidlar, fosfoproteidlar, xromoproteidlarga boʻlinadi. Organizmning hayot faoliyatida muhim ahamiyatga ega. Koʻpincha fermentlar, oqsillar, toʻqimalar, hujayralar, qon zardobi, sut, tuxum, viruslarning anchagina qismi, koʻpgina gormonlar va boshqa P.ga mansub (yana qarang Oqsillar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dil** - tasavvufda ilohiy xitobning, ma’rifat va irfonning namoyon boʻladigan oʻrni. 

Dil oriflar tilida ilohiy sirlar makoni va maxzani boʻlgan joy, hakimlar uni nafsi notiqa yoki qalb deydi. 

Qalb ikki xil ma’noda qoʻllanadi: 1. Inson yuragi. 2. Insonning chap koʻkragidan ikki barmoq pastda joylashgan ruhoniy latifa boʻlib, rahmoniy fayz va nur nozil boʻladigan, tajalliy joydir.

Sufiylar tomonidan ham qalb deganda aynan shu ruhoniy latifa nazarda tutgan. 

Tasavvufga koʻra qalbning turi yettitadir bular, sadr - islom javharining oʻchogʻi; qalb -imon javharining oʻchogʻi; shigʻof - xalqni sevish, xalq uchun kuyinish joyi; fuod - koʻngilning mushohada maskani; habbat ul-qalb - Haqqa qaratilgan muhabbat makoni; suvaydo - gʻaybiy mukoshafa joyi; muhjat ul-qalb - tajalliy makoni.

Manbalar
--------

1. ↑  Usmonov, Olimov, Yo'ldashxo'djayev, Faxriddinov, To'ychiyeva, Jabborov, Cho'tmamatov, Rahimov, Komiljonova, Karimova, Nurmuhammedov, Erkaboyeva, Jurayev 2015, s. 72. sfn error: no target: CITEREFUsmonov,\_Olimov,\_Yo'ldashxo'djayev,\_Faxriddinov,\_To'ychiyeva,\_Jabborov,\_Cho'tmamatov,\_Rahimov,\_Komiljonova,\_Karimova,\_Nurmuhammedov,\_Erkaboyeva,\_Jurayev2015 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Usmonov I, Olimov S, Yo'ldashxo'djayev H, Faxriddinov Z, To'ychiyeva N, Jabborov N, Cho'tmatov J, Rahimov K, Komiljonova Z, Karimova S, Nurmuhammedov D, Erkaboyeva F, Jurayev O Turdiyeva D.*. Tasavvuf atamalari*. Movarounnahr nashriyoti, 2015 — 360 bet. ISBN 978-9943-12-346-5.
**Eduardas Benyaminovich Mejelaytis** (1919.3.20, Litva Respublikasi — 1999, Vilnyus) — Litva xalq shoiri (1974). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1943). Ijodi 1935-yildan boshlangan. Dastlabki sheriy toʻplamlari ("Lirika", 1943; "Vatan shamoli", 1946) Litva xalq qoʻshiklari, ertak va afsonalari ruhi bilan sugʻorilgan boʻlib, ularda ayni paytda Salomeya Neris lirikasiga xos xususiyatlar sezilib turadi. "Qardoshlik dostoni" (1954) "Begona toshlar" (1957), "Yulduzlar etagida" (1959), "Kaxrabodagi quyosh" (1961), "Avtosurat. Avialavhalar" (1962), "Janubiy manzara" (1963), "Kardiogramma" (1964), "Sozim" (1974) kabi sheʼriy toʻplamlar muallifi. M. bu asarlarida shakliy izlanishlarga alohida eʼtibor bergan holda voqelikni chuqur falsafiy idrok etish, lirik qahramonning ruhiy olami va mohiyatini murakkab obrazlar silsilasida ochishni oʻzining asosiy ijodiy tamoyiliga aylantirib bordi. M. "Inson" (1961) sheʼrlar kitobida oʻziga zamondosh inson obrazini kosmik kengliklarni oʻzlashtira boshlagan xalqning timsoli, oʻzgarib borayotgan jamiyatning toʻla qonli egasi sifatidagi obrazini yaratdi. Ushbu asar shu davrda oʻzbek sheʼriyatida inson obraziga eʼtiborning kuchayishi, inson va ezgulik mavzuining katta mavqe kasb etishiga turtki berdi.

M. lirik sheʼriyat bilan birga esse janrida ham samarali ijod qilgan. Uning "Lirik etyudlar" (1964), "Non va soʻz" (1965), "Tungi kapalaklar" (1966), "Bu yer — Litva" (1968), "Antakolnis barakkosi" (1971), "Monologdar" (1981), "Soz va moybaliq" (1984) kabi kitoblaridan yoshlik xotiralari, Litva shoirlarining va oʻzining ijodiy tajribalari haqidagi, Litva madaniyati va sheʼriyat haqidagi oʻy-mulohazalari oʻrin olgan. "Inson" sheʼriy toʻplami oʻzbek tiliga tarjima qilingan (1963).

Adabiyot
--------

* Makarov A.N. Eduardas Mejelaytis, M.. 1966.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bibi Maryamning Armati ikonasi** (*Amarta*) pravoslavlikda Bibi Maryamning muqaddas ikonasidir.

Ikonaning kelib chiqishi Konstantinopol hududi bilan bogʻliq boʻlib, u oʻz nomini imperator Basiliskning jiyani, harbiy usta Armatiusdan olgan (grekcha: *ἐν τοῖς ̓Αρματίου* („Armatisda"). U yerda bu ikona kelgan cherkov bor edi. Koʻpincha Armati ikonasi, nomlarning oʻxshashligi tufayli, Qora dengizdagi Amastrian monastiridan kelib chiqqan Xudo onasining Amastrian ikonasi bilan adashtiriladi. Armati ikonasining moʻjizalari haqida afsonalar yoʻq.

Ikona Hodegetria ikonkali rasm turiga oid. Ikonografiyaning oʻziga xos xususiyati shundaki, Chaqaloq Bibi Maryamdan yarim oʻgirilib turadi. Bokira Maryam uni quchoqlab turibdi va Iso uni oʻng qoʻli bilan quchoqlab olgan. Chaqaloq va onaning yuzlari bir-biriga bosilgan rasm mavjud.

Rossiyada XVIII-XIX asrlarda ikona gravyuralar va Bibi Maryamning hurmatli tasvirlari bilan maʼnaviy varaqalar shaklida keng tarqaldi. Koʻpincha „Amartilik" degan imzo ham bor edi.

Belgi Julian kalendariga koʻra 21-iyul va 17-avgust kunlari nishonlanadi. 17-avgustni nishonlash ikonoklastlar ustidan qozonilgan gʻalaba sharafiga belgilangani haqidagi qarash faqat 19-asrdan beri maʼlum.

Havolalar
---------

* Armatiyskaya ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M. 2001. — T. III: „Anfimiy — Afanasiy". — S. 285. — 752 s. — 40 000 ekz. — ISBN 5-89572-008-0.
* Ye. Poselyanin. Bogomater. Opisanie Yeyo zemnoy jizni i chudotvornix ikon. Arxivnaya kopiya ot 5-maya 2015 na Wayback Machine.
**Bangilik** —

1) tor maʼnoda — giyohvandlikning bir turi; nashani tamakiga aralashtirib chekish, shuningdek isteʼmol qilish. Nasha kishini Mast, kayfini chogʻ qiladi, vujudini boʻshashtiradi, uni muntazam isteʼmol qilganda oʻtkir yoki surunkali zaharlanish alomatlari kuzatiladi. Oʻtkir zaharlanganda kishi jazavaga tushib, besabab kuladi, baʼzan yigʻlaydi. Surunkalisida bangining xulqi oʻzgarib, feʼl-atvori aynaydi, jahldor boʻlib qoladi vas-vasaga tushadi, aqliy qobiliyati susayadi. Bangi narkotik moddadan mahrum boʻlsa, xumor (abstinent) sindrom deb ataluvchi kasallik holati roʻy beradi. B.da ichki aʼzolar zararlanadi, asabiy — ruhiy oʻzgarishlar paydo boʻladi, insoniy fazilatlar barham topadi. B.ni davolash uchun ularga nasha bermay, maʼlum muddat (3 — 7 kun) ajratib qoʻyiladi, shu vaqt ichida xumorlik oʻtib ketadi. Keyin organizmni mustahkamlash choralari (doridarmon bilan) koʻriladi, ruhiy va mehnat bilan davolash buyuriladi. Aholi oʻrtasida B.ning zararini tushuntirish uning oldini olihda muhim ahamiyatga ega;

2) keng maʼnoda — giyohvandlik, yaʼni kayf beruvchi moddalarni uzoq isteʼmol qilish, ularga ruju qilish, hirs qoʻyish.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bangladesh 1984-yildan beri har bir Olimpiya o'yinlarida qatnashadi, Bangladesh 1947-yilgacha Hindiston va 1972-yilgacha Pokiston tarkibida ishtirok etgan. Mamlakat hech qachon yozgi Olimpiya o'yinlarida medal yutmagan va qishki Olimpiya o'yinlarida qatnashmagan.

2016-yilda Siddikur Rahmon golf boʻyicha Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan birinchi Bangladeshlik boʻldi va Bangladesh har yilgidan koʻra farqli yetti nafar sportchini musobaqaga yubordi. Joykerlar jarayoni tufayli mamlakat o'yinlarga boshqa vakillarini yubordi. Taxminan 170 million aholisi bo'lgan Bangladesh dunyoda hech qachon Olimpiya medalini qo'lga kiritmagan eng gavjum davlatdir.

Bangladesh Olimpiya assotsiatsiyasi rahbari Vali Ulla Bangladeshning zaif iqtisodiyoti sportdagi yomon natijalarga sabab boʻlganini aytdi.

1. ↑  „Golfer Siddikur Rahman becomes first Bangladesh player to qualify for Olympics" (13-iyul 2016-yil). Qaraldi: 10-avgust 2017-yil.
2. 1 2  "Bangladesh's Preparation for Beijing Olympics in Full Swing" Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-11-14).. *Xinhua*. June 15, 2008.
3. ↑  „The 10 Most Populous Countries To Never Win An Olympic Medal". *BuzzFeed Community*. Qaraldi: 22-fevral 2016-yil.
**Toshkent borovinkasi** - yozgi olma navi. Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot intida qadimgi rus Xarlamov borovinkasi navi klonidan chiqarilgan (P.P. Shreder, A. R. Shreder, A. G. Shreder). Daraxti kuchli usadi (bal. 7 m gacha), bir oz tarvaqaylagan, shoxlari oʻrtacha quyuq, novdalari qoʻngʻir. Samarqand olmasi, Simirenko, Golden Delishes kabi navlardan yaxshi changlanadi. Mevasi iyul oxirida pishadi, yirik (140—200 g), poʻsti koʻkish, och sariq, pushti, kizil taramlari bor, eti oq, xushboʻy, nordonshirin. Koʻchati ekilgandan keyin 4—5yili hosilga kiradi. 6— 7yili toʻla hosil bera boshlaydi. 20 yoshida tupidan 500 kg gacha hosil olinadi. 1959-yildan Oʻzbekistonning barcha viloyatlari uchun rnlashtirilgan (yana qarang Olma).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stearin kislota**, oktadekan kislota, SN3 (SN2)6SOON - alifatik katorning bir asosli toʻyingan karbon kislotasi. Rangsiz kristall modda. Mol. m. 284,47. Suyuqlanish temperaturasi 69,6°, kaynash temperaturasi 376,1°, [13,3 kPa bosimda (100 mm sim. ust.)], zichligi 849 kg/m³ (70°da). Suvda erimaydi, organik erituvchilarda oz eriydi. Stearin kislota tabiatda keng tarqalgan yuqori yogʻ kislotalaridan biri. Stearin kislotaning glitseridlari koʻpchilik yogʻ va moylarning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. Stearin kislotani stearindan choʻktirish va distillash usulida, olein kislotani gidrogenlab va boshqa usullarda olish mumkin. Stearin kislotaning ishqorli tuzlari — sovun. Stearin kislota organik sintezda, analitik kimyoda, vulkanizatsiyada va rezina tayyorlashda ishlatiladi. Natriy, litiy, kalsiy, qoʻrgʻoshin va boshqa metallarning stearinatlari plastik surkamalar komponenti sifatida, kosmetik moddalar olishda qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |