recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yuriy Fyodorovich Moxov** (1932-yil 7-iyul, Qoʻqon) — sovet futbolchisi va gandbolchisi, darvozabon, futbol murabbiyi. Qoʻl toʻpi boʻyicha SSSR sport ustasi.

Biografiya
----------

Oʻzbek sporti tarbiyalanuvchisi. Bolaligida va yoshligida u futboldan tashqari balandlikka sakrash bilan ham shugʻullangan, Oʻzbekiston SSR va Oʻrta Osiyo chempioni boʻlgan. U basketbol va voleybol ham oʻynagan. 1952-yilda Minsk jismoniy tarbiya institutiga oʻqishga kirdi va institutning „Iskra" (IFK) jamoasida oʻynay boshladi. U „Chigirtka" laqabini oldi.

1954-yilda u Minskning „Dinamo" klubiga taklif oldi (tez orada jamoa „Spartak" deb nomlandi), dastlabki ikki mavsumda u Aleksey Xomichning yordamchisi boʻlgan va rasmiy oʻyinlarda oʻynamagan. U Minsk klubida 1956-yilda "B" toifasida debyut qilgan va oʻz klubi bilan zona turniri gʻolibiga aylangan. 1956-yilda Belarus SSR terma jamoasi tarkibida SSSR xalqlari Spartakiadasi ishtirokchisi (3 oʻyin). 1957-yilda u "A" toifasida 11 ta oʻyin oʻtkazdi, keyin yana „B" toifasidagi ligada oʻynadi. Umuman olganda, u Minsk klubi safida SSSR chempionatlarida 75 ta oʻyin oʻtkazgan. 1959-yilgi mavsumda u oʻz jamoasi oʻyinchisi Eduard Zarembo bilan toʻqnashuvda buyragidan jarohat oldi, shundan soʻng u 8 oy kasalxonada yotdi va futbolchilik faoliyatini tugatishga majbur boʻldi.

1961-yildan 1969-yilgacha u oliy ligada (1976-yildan — SKA) oʻynagan Minsk Politexnika jamoasida gandbol oʻynagan. Sport ustasi standartini bajardi.

Qoʻl toʻpi bilan bir vaqtda u futboldagi murabbiylik faoliyatini boshladi. Minsk oʻsmirlar futbol maktabida, Minsk Dinamosining mashgʻulotlar guruhida, Jismoniy tarbiya institutining futbol va xokkey boʻlimida ishlagan. 1964-yilgi mavsumda u yangi tashkil etilgan Neman klubini (Grodno) boshqargan. 1980-yillarda u Jazoir klublaridan birida toʻrt mavsum ishlagan, Nigerda ham ishlagan. 1992-1993-yillarda u Belarus birinchi ligasi „Neman" (Ustunlar) klubini boshqargan. 1990-yillarning oʻrtalarida u qisqa vaqt ichida Sergey Borovskiyga Belorussiya terma jamoasida, 1999-yilda esa Sherif Tiraspolda yordam berdi. 80 yoshida u BSUPCda dars berishni davom ettirdi. 20 dan ortiq uslubiy ishlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  „МОХОВ ЮРИЙ ФЕДОРОВИЧ". 12-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Мохов Юрий Фёдорович fcneman.by". 30-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2023-yil.

Havolalar
---------

* FootballFacts.ru saytidagi profil
* BSUPC veb-saytidagi profil (Wayback Machine saytida 2023-06-12 sanasida arxivlangan)
* sport-strana.ru saytidagi profil
* Yuriy Moxov: Grasshopper laqabli darvozabon (Wayback Machine saytida 2023-06-12 sanasida arxivlangan)
* „Men himoyachiga baqirdim:" Pal Savelich, chapga! „Faqat sen. O‘shanda faxriylarni hurmat qilishardi". Yuriy Moxovning hayotiy hikoyasi
* „ramka" dan — ayollarga
**Unli tovushlar** – ogʻiz va bugʻiz bushligʻida hech qanday toʻsiqqa uchramay hosil boʻladigan, tarkibi ovozdan iborat (shovqin deyarli ishtirok etmaydigan) tovushlar. Har bir til oʻziga xos unlilar tizimiga ega. Tildagi unlilar tizimi vokalizm (lotincha: *vocalis* – unli tovush) deyiladi. Unli tovushlar soni turli tillarda turlichadir. Mas, hozirgi oʻzbek adabiy tilida Unli tovushlar 6 ta bulsa, boshqa turkiy tillarda 8 ta, 10 ta va undan ham ortiqdir. Bu miqdor rus tilida 5 tani, fransuz tilida esa 18 tani tashkil etadi.

Unli tovushlar bir necha jihatdan tasnif etiladi. Bu tasniflarning oʻzbek tilidagi 6 ta unli fonema (i, e, a, o, u, oʻ) misolida koʻrib chiqish mumkin. Unlilar dastlab tilning harakati va labning holati (ishtiroki) nuqtai nazaridan turlarga ajratiladi. Tilning harakatida 2 hodisa farqlanadi: tilning yotiq (yonlama) harakati; tilning tik (vertikal) harakati. Tilning yotiq (yonlama) harakatida hosil boʻlish oʻrniga koʻra unlilar 2 turga boʻlinadi: tiloldi (yoki old qator) unlilari – i, e, a hamda tilorqa (yoki orqa qator) unlilari – o, u, oʻ. Tilning tik harakatiga koʻra Unli tovushlar 3 turga boʻlinadi: yuqori koʻtarilish unlilari (i, u), oʻrta koʻtarilish unlilari (e, oʻ), quyi koʻtarilish unlilari (a, o).

Labning holati (ishtiroki)ga koʻra unlilar 2 ga boʻlinadi: lablangan unlilar (u, oʻ) va lablanmagan unlilar (i, e, a, o). Lablangan unlilar talaffuz qilingan vaqtda lablar faol ishtirok etadi: lab choʻchchayib, oldinga chiqadi, dumaloq shakl oladi. Lablanmagan unlilar talaffuzida lablar ishtirok etmaydi yoki lablar ishtiroki passiv boʻladi.

Tovushning hosil boʻlishida ketadigan vaqtning miqdoriga koʻra Unli tovushlar 2 turga boʻlinadi: choʻziq unli; qisqa unli. Choʻziq unli davomli (choʻziq) talaffuz etiladigan Unli tovushlardir. Bunday tovushlar koʻpincha maʼno farqlash uchun xizmat qiladi. Bu hodisa turkiy tillarning baʼzilarida, shuningdek, ayrim oʻzbek shevalarida uchraydi. Mas, turkman tilida a:ch (krrnim och) va ach (eshikni och), ba:r (menda bor) va bar (ishga bor), a:t (nom, ism) va at (yilqi) va boshqa Qisqa unlilar talaffuziga choʻziq unliga nisbatan oz vaqt ketadi.

Yana qara
---------

* Undosh tovushlar
* Tilshunoslik

Adabiyot
--------

* Hozirgi oʻzbek adabiy tili, 1qism, T. 1980; Reformatskiy A. A, Vvedeniye v yazikovedeniye, M. 1998.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Botmon** (arab.) — ogʻirlik oʻlchov birligi. Yaqin va Oʻrta Sharqmamlakatlari (Arabiston, Misr, Suriya, Iroq, Eron, Turkiya, Hindiston) da, shuningdek Oʻrta Osiyoda koʻllanib kelingan. Shariatga koʻra, B. (manni sharʼiy) asosan 0,832 kg ni tashkil qilgan, lekin turli mamlakatlar va turli davrlarda uning mezoni har xil boʻlgan. Oʻrta Osiyoda ham B.ning vazni oʻzgarib turgan. Maye, 19-asrda Xorazmda B. 20,16 kg dan 40,95 kg gacha, Buxoro va Samarqandda asosan 8 pud (131,044 kg), Fargʻonada 8—10 pud (131,044—163,805 kg) boʻlgan. Bu oʻlchov paxta va mevalarni ulchashda qoʻllanilgan. 1884-yil maʼlumotlariga koʻra, Qoʻqonda 1 B. 10 pudga, yaʼni 163,805 kg ga tent boʻlib, donlarni ulchashda qoʻllanilgan. Toshkent va Chimkentda 1 B. 10,5 pud (171,995 kg) boʻlgan. Oʻrta Osiyoning kup joylarida B. yer sathini oʻlchash birligi sifatida ham qoʻllanilib, 1 B. yer deganda 1 B. don ekiladigan maydon tushunilgan. Masalan, Samarqandda 1 B. (8 pud) bugʻdoy 1,63881 ga yerga sepilganligi sababli, shunday kattalikdagi yer bir B. deb atalgan. Hozirgi vaqtda B. taxminan bir gektarga teng sath oʻlchov birligi hisoblanadi. Baʼzi Sharq mamlakatlarida Bdan ogʻirlik oʻlchov birligi sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Priyanka Chopra Jonas** (qizlik familiyasi **Chopra**; 18-iyul 1982-yilda tugʻilgan) hind aktrisasi, qoʻshiqchisi, film produseri va modelidir. Priyanka Hindiston armiyasining shifokorlari oilasida dunyoga kelgan. U Lukcnowidagi „La Martiniere" qizlar maktabida, undan soʻng Barillydagi St. Maria Yoretti kollejida tahsil olgan. U 13 yoshda AQShga ketadi. 2000-yilda Priyankaning onasi uni „Miss India" tanloviga borishni taklif qiladi va shu tariqa Priyanka faoliyatini boshladi. Keyinchalik u „Miss India" tanlovida gʻolib boʻldi.

Faoliyati
---------

2002-yil Abbas Mustanning romantik triller "Humraaz" filmida debut rol ijro etdi. Priyanka aynan shu film orqali aktrisalikka va Bollywoodga qadam qoʻyadi. Keyinchalik u bir nechta hit filmlarda rol ijro etadi. Shulardan biri 2004-yil Rakesh Roshanning "Krrish" filmidir. Bu filmda u Hrithik Roshan bilan juftlik yaratdi. Bu fim 1,17 milliard rupiy foyda keltirdi. "Krrish" filmidan soʻng 2006-yilda Farhan Ahtarningladining "Don" filmida Shahrukh Khan bilan hamkorlikda ishladi. 2007-yilda "Saalam-e-Ishq" filmida Salman Khan bilan juftlik yaratdi. Priyanka 2012-yildan qoʻshiqchi sifatida ham faoliyat olib boradi. Hozirda uni "In my city" (2012), "Exotic" (2013-yilda Pitbull bilan hamkorlikda yozilgan),"I can't make you love" (2014) qoʻshiqlari mavjud.

Filmografiya
------------

Asosiy maqola: Priyanka Chopra filmografiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  *Basu, Nilanjana* „After Wedding To Nick Jonas, Priyanka Chopra Changes Her Name On Instagram". *NDTV* (6-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 6-dekabr 2018-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Priyanka Chopra IMDbda

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 15018465
* BnF: cb16257067b (maʼlumot)
* GND: 13719613X
* ISNI: 0000 0001 1475 0062
* LCCN: no2005068634
* MusicBrainz: 34d61873-7bdd-4dd8-91d4-9ae585b4622b
* NKC: jcu20221138788
* NLA: 40578335
* NLK: KAC2020M2789
* NLP id a0000002689633 yaroqsiz.
* SUDOC: 224686453
* en:Trove: 1447990
* VIAF: 73589525
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 73589525

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Elbo**, Gerodotning "*Tarix*" kitobiga ko'ra, sun'iy kul va tuproq oroli bo'lib, u yerda ko'r Misr qiroli Anisis 50 yillik surgunda yurgan paytida Efiopiya qiroli Sabakos Misrni boshqargan. Taxminlarga ko'ra, orol Anisisga ovqat olib kelgan misrliklarga kulni sovg'a sifatida olib kelishni buyurgani uchun qurilgan. Elbo va Anisis haqida Gerodotdan boshqa tarixchilar yozmagan, ammo Sabakos Misrning yigirma beshinchi sulolasining Kushit fir'avni Shabaka bo'lishi mumkin. Gerodoit o'zining "*Tarix"* asarining 2-kitobida aytganidek:

> 140. Then when the Ethiopian had gone away out of Egypt, the blind man came back from the fen-country and began to rule again, having lived there during fifty years upon an island which he had made by heaping up ashes and earth: for whenever any of the Egyptians visited him bringing food, according as it had been appointed to them severally to do without the knowledge of the Ethiopian, he bade them bring also some ashes for their gift. 123ii This island none was able to find before Amyrtaios; that is, for more than seven hundred years 124ii the kings who arose before Amyrtaios were not able to find it. Now the name of this island is Elbo, and its size is ten furlongs each way*.*
> 
> 

1. ↑  Herodotus: *The Histories*. Book 2 Paragraph [140] page 151. Oxford University Press, 1998.
2. ↑  Herodotus: The Histories. Book 2 Paragraph [140] page 151-152 Oxford University Press, 1998.
**Qurbonlik** — xudoga yaqinlashish va uning rahm-shafqatiga sazovor boʻlish uchun xudo yoʻliga jonlik soʻyish. Q. odati qad. zamonlarda koʻp xalqlar va qabilalarda bor edi. islomdan ilgarigi arablarda qullarni, oʻz farzandlarini qurbon qilish odati boʻlgan. Qurʼonning 108-Kavsar surasida Alloh jannatdagi Kavsar hovu-zini ato etgani uchun jonlik soʻyib Q. qilish haqida soʻz boradi. Siyrat Zamzam bulogʻi suvi kamayib turganda Muhammad (sav)ning bobosi Abdulmut-talib suvni koʻpaytirishni xudodan tilab oʻz oʻgʻillaridan birini Q.ka atagani haqida rivoyat saqlanib qolgan. Davrlar oʻtishi bilan inson oʻrniga hayvonni qurbon qilish odatga aylangan. Islom dinidagi hadislar rivoyatiga koʻra, Ibrohim alayhissalom (Av-raam) oʻzining chin eʼtiqodini isbotlash uchun oʻz oʻgʻlini qurbon qilishga qaror qilganda Alloh uni toʻxtatib, bolaning oʻrniga qoʻchqor soʻyishni buyurgan Bu rivoyat Qurʼoni Karimda aytilgan. Ibrohim oʻz oʻgʻlini qurbon. qilishga chogʻlanadi (37-sura, 102—107-oyatlar). Islom dinida Qurbonlik. haj marosimining qatʼiy va majburiy qismlaridan biriga aylangan. Hajda ishtirok etmagan musulmonlar qurbon hayiti kuni imkoniyatiga qarab Q. qilishi lozim hisoblanadi. Q. uchun soʻyiladigan hayvon — qoʻy, mol, tuya. Bir qoʻyni 1 kishi, qora-mol, tuyani esa bir kishidan to 7 kishigacha bir boʻlib Q. qilishi mumkinligi belgilangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pul-kredit siyosati** - hukumatning pul muomalasi va kredit sohasida olib boradigan bosh yoʻli va mamlakat iqtisodiyoti barqarorligini va uning samarali faoliyatini taʼminlashga, pul tizimini lozim darajada mustahkam sak/gab turishga qaratilgan chora-tadbirlari. Pul-kredit siyosati davlat iqtisodiy siyosatining tarkibiy qismi boʻlib, odatda, uni Markaziy bank amalga oshiradi. P.-k.s. orqali muomaladagi ortiqcha pul massasi qisqartiriladi yoki koʻpay-tiriladi, inflyasiyann pasaytirish chora-tadbirlari koʻriladi. Markaziy bank P.-k.s.ni olib borishda pul bo-zoriga toʻgʻridan-toʻgʻri — oʻzining boshqaruv vakolatlari yordamida va pul emissiyasi orqali taʼsir oʻtkazishi mumkin.

P.-k.s. bevosita va bilvosita vositalar orqali amalga oshiriladi. Bevosita vositalar — moliyaviy institutlardagi moliyaviy aktivlar narxlari (foiz stavkalari)ni yoki ular haj-mini toʻgʻridantoʻgʻri boshqarish orqali olib boriladi. Markaziy bank tomonidan tijorat banklaridagi mavjud depozit kurinishidagi pullarni hamda ular tomonidan beriladigan kreditlar narxlari va hajmi nazorat qili-nadi. Bilvosita vositalar — Markaziy bank tomonidan moliyaviy institutlar resurslarita bozor mexanizmlari (majburiy zaxiratalablari, ochiq bozordagi operatsiyalar, tijorat banklarini qayta moliyalash va Markaziy bankning hisob stavkasi, tijorat banklaridan depozitlarni qabul qilish va boshqalar) orqali iqtisodiyotdagi pul massasiga taʼsir etiladi.

Markaziy bank foydalanadigan vositalarning har biri foiz stavkalarining oʻsishiga, kreditlash va qarz olish hajmini kamaytirishga, lozim boʻlganda foiz stavkalarini oshirishga yoki, aksincha, tushirishga xizmat qiladi. Ochiq bozordagi operatsiyalar, majburiy eng kam zaxiralarning boʻlishi, hisobga olish siyosati, valyuta siyosati P.-k.s.ning asosiy tarkibiy qismlarini tashkil etadi.

Yana q.
-------

* Valyuta siyosati

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qayum Sobirovich Zoirov** — sovet iqtisodiyot, davlat va siyosiy arbobi, tibbiyot fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Biografiyasi
------------

1913-yilda Chimboyda tugʻilgan. SIKP aʼzosi.

1938-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol ishtirok etgan. 1939-1984-yillarda — Surxondaryo tumanidagi chechak va vaboga qarshi kurash boʻyicha tuman epidemiologi va epidemiyaga qarshi otryadlari boshligʻi, Nukus shahridagi Respublika kasalxonasi yuqumli kasalliklar boʻlimi mudiri, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, katta inspektor, bosh inspektor, Oʻzbekiston SSR Nazorat vazirligi vazirining oʻrinbosari, ilmiy xodim, qishloq gigiyena ilmiy-tadqiqot sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari instituti laboratoriya mudiri, kadrlar boʻyicha oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR sogʻliqni saqlash vaziri, Toshkent Qizil Bayroq ordenli Shifokorlar malakasini oshirish instituti rektori lavozimlarida ishlagan.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 7, 8 va 9-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

1984-yilda Toshkentda vafot etgan va Chigʻatoy qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Место захоронения". 21-iyun 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Zairov (Wayback Machine saytida 2020-09-21 sanasida arxivlangan)
1-kanin polkidan it va xizmatchi
**Birinchi itlar polkining** vazifasi Keniya armiyasini urush va tinchlik davrida qo'shimcha kuch sifatida itlar bilan ta'minlashdan iboratdir. Birlik 2012-yilda tashkil etilgan va Embakasi garnizonida joylashgan. Keniya - Sharqiy Afrikadagi yagona davlat bo'lib, u o'z armiyasi tarkibida to'liq shakllangan va mustaqil itlar bo'linmasi mavjuddir. Bo‘lim portlovchi moddalarni aniqlash, patrullik qilish, qidiruv-qutqaruv, yo‘l va binolarni tozalash bo‘yicha o‘qitilgan. Polk, tayinlangan missiyaning diapazoni va turiga qarab Belgiya Malinois va Labrador Retrieverdan nemis cho'poniga qadar turli xil itlarga tayanadi.

Polk chegara postlariga, xususan, Somali chegarasiga yaqin hududlarda qo'lbola portlovchi qurilmalarga qarshi patrul va yo'llarni tozalash missiyalarida joylashtirilgan tajribalarga egadir. Shuningdek, bo‘linma mamlakatdagi qulagan binolarda qidiruv-qutqaruv missiyalariga ham jalb qilinadi. Polk, shuningdek, muntazam ravishda AQSh armiyasining 403-fuqarolik ishlari bataloni va Kamp Lemoinnerning Afrika shoxi birlashgan qo'shimcha ishchi guruhi bilan mashg'ulotlarda qatnashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „CJTF-HOA shares canine experience, knowledge with Kenya Defence Force". *www.africom.mil*.
2. ↑  „Kenya’s Most Unique Army Regiment [VIDEO | Counter-IED Report"] (16-iyul 2020-yil).
3. ↑  „Kenya Defence Forces, U.S. canine handlers exchange knowledge". *www.army.mil*.
**Dilshod otin**, Barno, Dilshodi Barno (taxalluslari; asl ism-sharifi Dilshod Rahimqul soʻfi qizi), (1800, Oʻratepa – 1905/06, Qoʻqon) – shoira, maʼrifatparvar. Otasidan savod oʻrgangan. Maktabdorlik qilgan – xotin-qizlarga xat-savod oʻrgatgan. Anbar Otin D. O. ning iqtidorli talabalaridan boʻlgan. D. O. gʻazal, muxammas, masaddas, chiston va b. bilan birga xotiranomalar ham yaratgan. Uning 91 ta oʻzbekcha va 51 ta tojikcha sheʼri, „Tarixi muhojiron" („Muhojirlar tarixi") badiiy-tarixiy asarining oʻzbekcha va tojikcha 3 qoʻlyozma nusxasi („Tazkirai Barno", „Sabot ul-bashar maa tarixi muhojiron" – „Inson matonati va muhojirlar tarixi", „Muntaxab alashʼori Barno" – „Barnoning tanlangan sheʼrlari") bizgacha yetib kelgan. Bularda oʻzaro urushlar, xalqning turmush sharoiti va boshqa ijtimoiy-siyosiy voqealar oʻz ifodasini topgan. Turkistonni chor Rossiyasi bosib olishiga boʻlgan munosabatda shoira zamondoshlaridan ilgarilab, bu hodisaning barcha oqibatlarini toʻgʻri tushungan. Shu jihatdan D. O. sheʼriyati xalq taqdirining badiiy yilnomasi darajasiga koʻtarildi. Shu bilan birga shoira baxtiyor zamon, yaxshi kunlar kelishiga ishondi („Bu jabru zulmat albat muvaqqat…", „Fargʻona" va b.), turkistonliklarni doʻst-inoq yashashga undadi („Xaloyiq, borsangiz…", „Tarixi muxosara" va b.). D. O. lirikasida muhabbat va sadoqat mavzui, vatan va inson ozodligi masalasi uygʻunlashib ketgan („Sochim sunbul deyurlar…", „Falakda suzuvchi oy…" va b.).

D. O.ning „Tarixi muhojiron" asarida 19-asr Qoʻqon xonligidagi tarixiy, ijtimoiy-siyosiy voqealar aks etgan. Ayollarni maʼrifatli, erkin, jamiyatning teng huquqli aʼzolari boʻlishga chorlagan. Shuningdek, asarda Oʻratepa va Qoʻqonda yashagan 30 dan ortiq shoir va shoiralar ijodi haqida maʼlumot keltirilgan. D. O. asarlari qoʻlyozmasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanadi (inv. № 1207). Asarlari oʻzbek va tojik tillarida nashr qilingan.

Manbalar
--------

* Tanlangan asarlar, T. 1972; Zebunniso, Dilshod va Anbar Otin sheʼriyatidan, T. 1981.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Qodirova M. Dilshod, T. 1971. Begali Qosimov.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Detektiv film** (ing. *detective* — izquvar; lotin. *detego* — ochmoq, fosh qilmoq) — chigal, jinoiy va davlatga qarshi ishlarning fosh etilishi haqida hikoya qiluvchi kino sanʼati asari.

Dastlabki detektiv filmlardan biri „Bir jinoyat tarixi" (rejissyor Ferdinand Zekka, 1901). Bu janr asoschisi fransuz rejissyor V. Jasse 1908—09 yillarda izquvar Nik Karter haqida film-serial ishlagan. 1913—14 yillarda Fransiyada „Fantomas" (5 seriyalik, rejissyor Lui Fyoyad) filmi ekranga chiqdi.

1930-yillar komediya va chuqur psixologik talqinli detektiv filmlar paydo boʻldi. Bu janrning uzluksiz rivoji 40-yillardan boshlandi:

* „Malta lochini" (rejissyor Jon Xyuston);
* „Shanxaylik ledi" (Orson Uells);
* „Arqon" (Alfred Xichkok).

Detektiv film, shuningdek, „josuslik" filmlari hamda trillerlarni ham oʻz ichiga oladi.

Mashhur detektiv filmlar:

* „Soʻnggi patron" (Ruminiya),
* „Oltin tish" (Bolgariya),
* „Jinoyat joyi — Berlin" (Germaniya),
* „Garovga tikilgan hayot" (Polsha),
* „Oʻlik mavsum" (Rossiya)

Oʻzbek detektiv filmlari
------------------------

„Oʻlim qudugʻi" (1933, ssenariychi va rejissyor N. Klalo) birinchi oʻzbek detektiv filmidir.

Eng yaxshi oʻzbek detektiv filmlari:

* „Falokat oyoq ostida",
* „Ehtiyot boʻling! Ilon!" (rejissyor Zohid Sobitov),
* „Oltin teri" (M. Ogʻamirzayev),
* „Parol— Regina mehmonxonasi" (Yoʻldosh Aʼzamov, Z. Royzman),
* „Haqiqatgoʻylikning achchiq mevasi" (Z. Royzman),
* „Karaxtlik" (E. Eshmuhamedov).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
«**Toshkent — non shahri**» (ruscha: *Ташкент — город хлебный*) — 1968-yilda suratga olingan drama. Aleksandr Neverovning shu nomdagi hikoyasiga asoslangan.

Tavsifi
-------

Volgaboʻyi, 1921-yil. Qurgʻoqchilik. Ommaviy qahatchilik odamlarning sillasini quritgan. Hukumat esa yordam berishga qodir emas. Samara guberniyasida yashovchi Mixail Dodonov (Misha) ismli bola otasidan ayrilib, onasi va uch ikki nafar bola bilan qolgan. Ularni ochlikdan qutqarish uchun Misha oʻsha darvrda moʻl-koʻlchiligi bilan tanilgan Toshkentga joʻnaydi. Oʻzi bilan birga doʻsti Sergeyni ham yetaklaydi. Yo’lda Sergey tif kasaliga uchrab, bekatlardan birida qolib ketadi. Misha yoʻlda juda koʻp qiyinchiliklarga uchraydi, biroq Toshkentga yetib keladi. Bu yerda u badavlat odamning bogʻida dehqonchilik qiladi. Ishlab topgan pullarini va bir necha qop bugʻdoyni olib, Misha uyiga qaytadi. Bu yerda u ukalarining ochlikdan vafot etishganini koʻradi.

Faktlar
-------

Film ekranga chiqishidan avval uning baʼzi joylari kesib tashlangan, filmning faqat bir seriyasi koʻrsatilgan edi, biroq uning toʻliq varianti operator Hotam Fayziyevning uyida saqlab qolingan edi. Oradan 45 yil oʻtib, 2013-yilda Toshkentda uning ikki seriyali toʻliq namoyishi boʻldi.

Rollarda
--------

| Aktyor | Rol
 |
| --- | --- |
| Vladimir Vorobey | Misha  Misha  |
| Vladimir Kudenkov | Sergey  Sergey  |

Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 2-iyul, 2022-yil(2022-07-02)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)

Manbalar
--------

1. ↑  О Фильме

| * k
* m
* t
Shuhrat Abbosov filmlari |
| --- |
| 
* Mahallada duv-duv gap
* Sen yetim emassan
* Toshkent — non shahri
* Sevgi dramasi
* Abu Rayhon Beruniy
* Olovli yoʻllar
* Katta urushdagi kichkina odam
* Otamdan qolgan dalalar

 |
| Shuhrat Abbosov filmlari |
Ushbu sahifa nomi mavzuning rasmiy tarjimasidir. Iltimos, uni oʻzgartirmang.

***Qirol Sher II: Simbaning gʻururi*** (inglizcha: The Lion King II: Simbaʼs Pride) 1998-yil Amerikaning Walt Disney Video Premiere va Walt Disney Animation Australia tomonidan kiritilgan va Walt Disney Home Video kinokompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan animatsion musiqali romantik filmdir. Shuningdek, kartina 1994-yilda ishlangan *Qirol Sher* animatsion filmining sikveli, yaʼni davomi hisoblanadi.

Mazmuni
-------

Sher Simba yovuz togʻasi Shramni agʻdarib oʻziga taxtni qaytib olganidan soʻng koʻp vaqt oʻtdi. Simba bilan qirolicha Nalaning qizi – malika Kiara katta boʻlib qoldi. Lekin Timon va Pumbaning qaramogʻida boʻlgan quloqsiz malika Kiara hali onasi qirolicha Nalaga oʻxshashdan yiroq. Bir kuni u „Taqiqlangan Yer"ga qochib, u yerda Kova ismli sherchani uchratadi va u bilan yaqin doʻst boʻlib qoladi. Lekin ularning doʻstligi Simba qabilasiga tahdid soladi. Chunki Kova Shramning vorisi va uning onasi Zira hali ham taxtdan umidini uzmagan, u ogʻlini taxtga oʻtqazish uchun hamma narsaga tayyor.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* *Qirol sher 2: Simba iftixori* AllMovieda
* *Qirol sher 2: Simba iftixori* Big Cartoon DataBaseda
* *Qirol sher 2: Simba iftixori* IMDbda
* *Qirol sher 2: Simba iftixori* Rotten Tomatoesda

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yacouba Nambelesseny Bamba** (1991-yil 30-noyabr, Bingervillda tugʻilgan) — kot-d’Ivuarlik futbolchi, yarim himoyachi.

Faoliyati
---------

Bamba „Athlétic d’Adjamé" klubi tarbiyalanuvchisi. Futbolchi faoliyatidagi birinchi professional klub „ASEK Mimozas" boʻlib, klubning asosiy tarkibida yarim himoyachi Bassam jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qildi. 2014-yilda u Kot-d’Ivuarning boshqa jamoasi — „Dengele"da oʻynagan.

2014-yil oktyabr oyida u Moldova oliy divizioni debyutanti „Saksan" bilan shartnoma imzoladi, u bilan birga kot-d’Ivuarlik futbolchilarning butun guruhi jamoaga qoʻshildi (Kouassi Kuaja, Senin Sebay, Lassina Dao, Mamadu Fofana va boshqalar). Futbolchi milliy chempionatdagi ilk o‘yinini 2014-yil 4-oktyabrda „Dacia" ga qarshi o‘tkazdi, 2015-yilning 20-martida esa „Zimbru" bilan o‘yinda u klubdagi ilk golini kiritdi.

2015-yil yozida u Saksanning sobiq hamkorlari Sebay va Kuadja bilan birgalikda Slutskka klubiga koʻchib oʻtdi. 2015-yil 1-avgust kuni Belarus kubogi doirasidagi „Krumkachiy" ga qarshi o‘yinda jamoada debyut qilgan va shu o‘yinda penaltidan gol urgan. Belarus oliy ligasida esa 9-avgust kuni debyut uchrashuvini o‘tkazgan. 2015-yil Torpedo Jodinoga qarshi oʻyin olib borgan. Mavsumning faqat yarmida u Belarus chempionatida 12 oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urdi, mamlakat kubogida esa 3 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi. Pressball gazetasining xabariga koʻra, kot-d’Ivuarlik futbolchi klubning mavsumdagi eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

2016-yil bahorida Bamba Moldaviyaning „Zorya" jamoasiga qoʻshildi va 2015-16-yilgi mavsumda Moldaviya kubogini qoʻlga kiritdi.

2016-yilning iyul oyida u Rossiya Premyer-ligasi debyutanti Orenburg bilan shartnoma imzoladi va Premyer-ligada 10 ta oʻyin oʻtkazdi. Qishki tanaffusda jamoani tark etdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Yakubaning to‘rt akasi va ikki singlisi bor. Aka-ukalardan biri Fusseni (1990-yilda tugʻilgan) ham professional futbolchi, markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Матч Дачия-Саксан. soccerway.com". 2016-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
2. ↑  „Матч Саксан-Зимбру. soccerway.com". 2016-yil 4-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
3. ↑  „Матч Слуцк-Крумкачы. soccerway.com". 2016-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
4. ↑  „Матч Торпедо Ж — Слуцк. soccerway.com". 2016-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
5. ↑  „Милько, Бамба, Куаджа, Себаи и Гаврилович покинули «Слуцк»". 2017-yil 27-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
6. ↑  Yakuba Bamba luchshiy igrok „Slutska" po versii „Pressbola"
7. ↑  Yakuba Bamba: "U menya bil otlichniy sezon v „Zare"[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
8. ↑  „«Оренбург» объявил о переходе Прудникова и Гутора". 2016-yil 9-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
9. ↑  „Якуба Бамба: «В детстве мечтал стать доктором»". 2016-yil 1-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 11-iyul.
"YORILTOSH" — oʻzbek xalq ertagi. Mavzui keng tarqalgan. Xorazmda "Oltin beshik", Toshkent, Buxoro, Samarkand, Fargʻonada "YO.", "Ochil, ochil qamishlar" nomi bilan mashhur. Mazkur variantlarning mavzu va gʻoyasi mushtarak, ayrim epizodlaridagina farq bor. Haqiqat va ezgulikning yomonlik ustidan tantanasi "YO."ning gʻoyaviy mazmunini tashkil etadi. Ertak qahramonlari sehrjodu taʼsirida boʻladilar. Singilning tosh va kiyikka aylanishi, ayolning suv ostida ikki farzand koʻrishi kabi hodisalar tilsim bilan bogʻliq boʻlib, sehr yechilganda ular oʻz asliga qaytadilar. Opasingillarning tabiat kuchlarini ilohiylashtirib, muqaddas bilib topinishi, madad soʻrashida ibtidoiy inson tafakkuri bilan bogʻliq boʻlgan mifologik va animistik tasavvurlar aks etgan. R. Moʻminning bu ertak asosida yaratgan asari 20y.larda kator oʻzbek teatrlarida sahnalashtirilgan. Keyinchalik Shukur Saʼdulla "YO." dramasini (1939) va kompozitor S. Boboyev bilan hamkorlikda "YO." operasini (1967) yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Misrdagi hozirda tugatilgan Helvan gubernatorligining joylashuvi
**Helvan gubernatorligi** Misr gubernatorliklaridan biri bo'lgan. U Quyi Misrda joylashgan edi.

Tarixi
------

Xelvan gubernatorligi 2008-yil aprel oyida Qohira gubernatorligidan bo‘linib chiqqan. U Misrning aholi eng zich joylashgan gubernatorliklaridan biri Qohira zimmasiga yuklangan yukni yengillashtirish maqsadida prezident farmoni bilan yaratilgan. Helvan shahri Qohiraning sharqiy chekka hududlarini, xususan, boy aholi yashaydigan Maadi mahallasini ham qamrab olgan Helvan gubernatorligining poytaxtiga aylangan. 2011-yil aprel oyida Bosh vazir Essam Sharaf Helvan gubernatorligini tugatgan va uning hududini Qohira gubernatorligiga qayta birlashtirgan.

Shaharlar
---------

* Helvan
* Yangi Qohira (shaharning hozirgi joylashuvi gubernatorlik bo'lgan joyda)

Yana qarang
-----------

* Qohira gubernatorligi
* 6 oktyabr gubernatorligi (hozir tugatilgan)

Koordinatalari: 29°51′N 31°20′E﻿ / ﻿29.850°N 31.333°E﻿ / 29.850; 31.333GO

1. ↑  "Egypt's PM centralises Helwan and 6 October governorates". *Al-Ahram*. 14 April 2011.. Qaraldi: 2011-04-16. Helvan gubernatorligi]]
2. ↑  „Fresh reshuffle in Egypt's governors".  Egypt State Information Service (15-aprel 2011-yil). Qaraldi: 16-aprel 2011-yil.
**Lepidolit** (yun. lepis — tangacha va lithos — tosh) — silikatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi KLi15Al,5(F, OH)2[AlSi3O,0]. Tarkibida 3—6% Li2O boʻladi. Qoʻshimchalari Gʻe, Mn, Mg, Pb, Cs. Qattikligi 2,5—3,5. Zichligi 2800– 2900 kg/m’. Monoklin singoniyali. Plastinkasimon, yupka tangachalar shaklida, baʼzan zich mayda donali agregatlar. Oq, koʻpincha pushti, och binafsha rangli. Sadafsimon yaltiroq, shaffof Oʻzgargan granit (greyzen) va baʼzi bir pegmatitlarda dala shpatlari, kvars, albit, muskovit va boshqa minerallar bilan birga uchraydi. Qozogʻiston, Rossiya Federatsiyasi (Ural, Zabaykalye, Kola ya. o.), Ukraina, AQSH (Men shtati), Shvetsiya (Utyo o.)da konlari bor. L.dan, asosan, litiy, yoʻlakay rubidiy va seziy olinadi. Optika shishalari va emal tayyorlashda ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bolgariya va Chexiya davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Bolgariya, sariq rangda Chexiya koʻrsatilgan.
**Bolgariya — Chexiya munosabatlari** Bolgariya va Chexiya oʻrtasidagi tashqi va diplomatik aloqalarga ishora qiladi. Bolgariya va Chexoslovakiya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1920-yil 27-sentyabrda Neuilly shartnomasini ratifikatsiya qilgandan keyin oʻrnatilgan. Aloqalar 1939-yil 1-iyunda uzilib, 1945-yil 10-oktyabrda qayta tiklangan.

Bolgariyaning Pragadagi elchixonasi. Urushlararo munosabatlarga Chexoslovakiya ittifoqchisi, Bolgariya raqibi boʻlgan Yugoslaviya chuqur taʼsir koʻrsatgan. Chexoslovakiya siyosiy maydonda Bolgariya va Yugoslaviya oʻrtasida muvozanatni saqlashi kerak edi. Bolgariya hamda Chexoslovakiya munosabatlarining eng muhim jihati savdo boʻlgan. Chexoslovakiyaning Bolgariyaga urushlararo eksporti Bolgariya importining 3% dan 11% gacha boʻlgan. Chexoslovakiya eksporti 30-yillarning oxirida Germaniya tomonidan asta-sekin siqib chiqarib yuborildi, ammo Germaniya Chexoslavakiyadagi savdo ishlarida Fransiya yoki Buyuk Britaniya o‘rnini egallay olmadi.

1992-yil 23-dekabrda Bolgariya Chexiyani tan oldi va u bilan 1993-yil 1-yanvardan boshlab elchixonalar darajasida diplomatik munosabatlar oʻrnatdi.

Bolgariyaning Pragada elchixonasi va faxriy konsulligi bor. Chexiya Respublikasining Sofiyada elchixonasi va Varna shahrida faxriy konsulligi mavjud.

Bolgariya — Chexiya birgalikda Aeronavigatsiya xavfsizligi boʻyicha Yevropa tashkiloti, Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti, Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Konsultativ nizolarni hal qilish xalqaro markazi, Koʻp tomonlama investitsiyalarni kafolatlash agentligi, Raketa texnologiyasini boshqarish tizimi, Kimyoviy qurolni taqiqlash tashkiloti, Yevropa Kengashi, Ochiq osmon konvensiyasi, Yevropada harakatni muvofiqlashtirish markazi, Xalqaro jinoiy politsiya tashkiloti, Avstraliya guruhi, YuNESCO, Yevropa Ittifoqi, Xalqaro elektraloqa ittifoqi, NATO, Jahon savdo tashkiloti, Birlashgan millatlar tashkiloti kabi guruh va tashkilotlarga aʼzo.

Manbalar
--------

1. ↑  Diplomatik munosabatlar toʻgʻrisidagi Vena konventsiyasi 1961;www.aljazeera.net , 2018-yil 4-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan
2. ↑  "Xalqaro munosabatlar kontseptsiyasi: taʼrif muammolari", Misr tadqiqot instituti, 2016-yil, 15-fevral. Asl nusxadan arxivlangan, 2-fevral, 2018 -yil. Olingan 10-mart, 2019-yil

Havolalar
---------

* Pragadagi Bolgariya elchixonasi
* Sofiyadagi Chexiya elchixonasi
**Debanandapur** - Hindistonning G'arbiy Bengal shtatidagi Hugli tumanining Chinsurah bo'linmasidagi Chinsurah Mogra CD blokidagi Sarasvati Rver yonida joylashgan qishloq.

Qishloqda Sarasvati daryosi bo'yida Radha Krishna ibodatxonasi kabi qadimiy ibodatxonalar mavjud. Ushbu ibodatxona xaroba ahvolda.

Sarat Chandra Chatterjining tug'ilgan joyi
------------------------------------------

Debanandapur - yozuvchi Sarat Chandra Chattopadhyayning tug'ilgan joyi. Uning uyi hozir Sarat Smriti Pathagar nomli kutubxona va uning buyumlari saqlanadigan muzey hisoblanadi. Bu 2 Bandel Junction temir yo'l stantsiyasidan km.

Demografiyasi
-------------

Hindistonning 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Debanandapurda jami 3,449 kishi bor edi, ulardan 1,789 (52%) erkaklar va 1,660 (48%) ayollar edi. 0-6 yoshdagi aholi soni 315 nafarni tashkil etdi. Debanandapurdagi savodxonlarning umumiy soni 2481 kishini tashkil etdi (6 yil ichida aholining 79,16%).

Galereya
--------

* Birth place and house of Sarat Chandra ChattopadhyaySarat Chandra Chattopadhyayning tug'ilgan joyi va uyi
* Sarat Smriti Mandir, a library and research centerSarat Smriti Mandir, kutubxona va tadqiqot markazi
* Old Shiva temple, DebanandapurQadimgi Shiva ibodatxonasi, Debanandapur
* Heritage plaque at DebanandapurDebanandapurdagi meros lavhasi
* Temple and Sarat statueMa'bad va Sarat haykali
* Debanandapur Post OfficeDebanandapur pochta bo'limi

Manbalar
--------

1. ↑  „Debanandapur".  Holiday IQ. 2017-yil 3-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 2-iyul.
2. ↑  „A visit to Debanandapur: The birth place of Sarat Chandra Chattopadhyay". Qaraldi: 2017-yil 2-iyul.
3. ↑  „2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables". *West Bengal – District-wise*.  Registrar General and Census Commissioner, India. Qaraldi: 2017-yil 1-iyul.
Palikir - Mikroneziya Federativ Shtatlari davlatlarining poytaxti.  Pohnpei shtatida joylashgan.  Tinch okeanining g'arbiy qismida, marjon riflari bilan o'ralgan Pohnpei vulqon orolida joylashgan.  Aholisi 5000 dan kam bo'lgan shahar Sokechesning yirik munitsipaliteti tarkibiga kiradi, [[2010]-yil holatiga ko'ra, [[106487] aholidan 6647 kishi istiqomat qilgan.  Ponpey orolining shimoli-g'arbiy tomonida joylashgan (aholisi 34789 kishi).  Shimoli-sharqdan qisqa masofada orolning eng yirik aholi punkti, qirg'oq bo'yidagi Koloniya shahri joylashgan.

Tabiiy sharoitlari
------------------

Tayfun mavsumi avgustdan dekabrgacha davom etadi. Tabiiy oʻsimliklar asosan, doim yashil tropik oʻrmonlar, hindiston yongʻogʻi palmalari, pandanus daraxtlari va qirgʻoq boʻyidagi mangrovlardan iborat.

Aholisi,tili va dini
--------------------

Palikir aholisi 6647 (2010). Shaharda asosan mikroneziyaliklar istiqomat qiladi. Rasmiy tili ingliz tili, lekin mahalliy aholi Chuuk, Ponape, Kosiae, Yapon va boshqa tillarda gaplashadi. Dindorlarning aksariyati xristianlar: protestantlar (47%) va katoliklar (50%).

Eslatmalar
----------

1.Aholini ro'yxatga olish (Shahar populyatsiyasi-2010). 2014-yil 1-mayda olingan. Arxivlangan 15-sentabr, 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

Kuznetsov A. A. Mikroneziya oxirgi ishonchli hudud hisoblanadi. - M.: Bilim, 1987. - 64 b. — (Hayotda, fanda, texnikada yangilik. «Dunyo siyosiy xaritasida» turkumi; 5-son).

```
Malaxovskiy K.V. Oxirgi palata: (Mikroneziya tarixi).  - M.: Nauka, 1977. - 144, [4] b.  - (Mamlakatlar va xalqlar).  — 33500 nusxa.
```

1. ↑  *Aholini ro'yxatga olish (Shahar populyatsiyasi-2010). 2014-yil 1-mayda olingan. Arxivlangan 15-sentabr, 2020-yil.*.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Navoiy (maʼnolari).

„**Navoiy" romani**— 1942-yilda Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Muso Toshmuhammad oʻgʻli Oybek tomonidan yozilgan tarixiy roman.Oybekning ushbu romanida Navoiyning hayot yoʻli, oʻsha davrdagi hayot va murakkab siyosiy voqealar aks ettirilgan. Roman turli qarama-qarshiliklar va muhokamalardan soʻng ilk marotaba 1944-yilda nashr etilgan.

Asar hozirgacha rus, ingliz, ukrain, nemis, belorus, qozoq, turkman, ozarbayjon, tojik, arab, fors, eston, latish va xitoy tillariga tarjima qilingan. Oʻzbek tilida uzoq yillar davomida bir necha bor qayta nashr etilgan. Roman 2004-yilda Sharq nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasida 497 betli qattiq muqovada 10000 nusxada, 2019-yilda *Yangiyoʻl Poligraph Servise* nashriyotida, 2021-yilda *Yangi Asr Avlodi* nashriyotida ingliz tillida chop etildi.

Mazmuni
-------

„Navoiy" tarixiy-biografik roman janrining nodir namunasidir. Roman voqealari 18 yoshli yigit — Alisher Navoiyning Samarqanddan Hirotga qaytishi bilan boshlanadi va Navoiy hayotining eng samarali va eng sermazmun davrlarini qamrab oladi. Asar voqealari Navoiyning oʻlimini aks ettirish bilan yakunlanadi. Asarda Navoiy tarjimai holining asosiy bosqichlari hayot haqiqatiga mos holda yorqin tasvirlangan. Asarda Navoiyning olijanob fazilatlari, ajoyib xislatlari, Vatan, xalq va adabiyot oldidagi buyuk xizmatlari birin-ketin ochilib boradi. Romanda Husayn Boyqaro, Xadicha begim, Moʻmin Mirzo, Darveshali, Binoiy, Majididdin singari tarixiy shaxslar obrazi ham berilgan. Ustalik bilan yaratilgan bu obrazlar bosh qahramon Navoiy xarakterini ochishda muhim oʻrin tutadi. „Navoiy" romani oʻzbek tarixiy romanchiligi tilining shakllanishida ham muhim rol oʻynaydi. Asar tili oʻtmish davrning jonli tilini yaratish namunalaridan biri boʻlib qoldi, unda besh yuz yil avval yashagan tarixiy qahramonlarning tili hozirgi kitobxonlarga tushunarli qilib qayta shakllantiriladi.

Qahramonlar
-----------

* Navoiy- Alisher Navoiy, shoir va mutaffakir olim, asardagi barcha personajlar unga bogʻlangan
* Nizomulmulk-
* Majididdin-
* Moʻmin Mirzo-
* Husayn Boyqaro — Xuroson hukumdori
* Badiuzzamon- Boyqaroning oʻgʻli (Navoiy unga qarata „Sizlarda Iskandarning soyasi ham yoʻq. Sizlar uning navkarlariga xam arzimaysizlar" deya nadomat qilgan)
* Jomiy- fors shoiri
* Arslonqul-
* Sultonmurod-
* Dildor-
* Toʻgʻonbek-
* Shayx Bahlul-
* Valibek-
* Sohib Doro-
* Xoʻja Afzal-
* Darveshali-
* Zayniddin-
* Alovuddin Mahshadiy
* Xoʻja Abdulla Marvoriy

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑

Havolalar
---------
"Hibat ul-haqoyiq" - Ahmad Yugnakiy tomonidan yozilgan asar. Oʻziga xos axloq kitobi boʻlgan bu asarga Qurʼoni karim va Hadisi sharif maʼnolari singdirilgan. U islom dini axloqini tashviq qilish, komil insonni tarbiyalab yetishtirish maqsadi bilan yozilgan.

"Hibat ul-haqoyiq" yozma manbaining to'liq nusxalaridan biri Hirotda, XV asrda qadimgi uyg'ur yozuvi asosida ko'chirilgan, asarning ikkinchi to'liq nusxasi 1480-yilda Istanbulda Abdurazzoq Baxshi tomonidan arab yozuvi bilan ko'chirilgan. Dostonning arab yozuvi bilan ko'chirilgan uchinchi nusxasi XVI asr boshlariga mansub. "Hibat ul-haqoyiq"ning asosiy nusxalari Turkiya kutubxonalarida, ayrim parchalardan iborat bir nusxasi Berlinda saqlanmoqda. Asar 256 bayt, ya'ni 512 misradan iborat. G'azal va to'rtliklar she'r shaklida yozilgan. Adib Ahmad Yugnakiy ham boshqa o'tgan buyuklar kabi Allohni madh etish bilan boshlaydi.

1972-yilda filologiya fanlari doktori, qadimshunos, turkolog olim Qozoqboy Mahmudov "Hibat ul-haqoyiq"ning akademik nashrini chop ettirdi. Unda olim dostonning asli, nasriy bayoni, tahliliy matn, izohli lug'at hamda grammatik va fonetik tahlilni amalga oshirgan. Shu paytgacha "Hibat ul-haqoyiq" dostoni bugungi o'zbek tiliga she'riy tarjima qilinmagan edi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻyin** — tarbiyalash va hordiq chiqarish vositalaridan biri. Oʻyin insoniyatning butun tarixi mobaynida diniy marosim, sport, harbiy va boshqalar mashqlar, shuningdek, sanʼat, ayniqsa uning ijro shakllari bilan qoʻshilib kelgan.

Maʼlumki, inson oʻz hayotida oʻyin, oʻqish, mehnat, dam olish kabi mashgʻulotlar bilan band boʻladi. Inson hayotining dastlabki davrlarida oʻyin asosiy faoliyat hisoblanadi, keyin esa u oʻqish bilan baravar davom etadi, undan soʻng esa oʻyin kamayib, uning oʻrnini oʻqish va mehnat egallaydi. Odamzod tarixining dastlabki davrlarida oʻyinlar hayotda muhim oʻrin tutgan. Oʻyinlar yordamida insoniyat oʻsgan, ulgʻaygan, chiniqqan, jismonan baquvvat boʻlgan, aqlan, ruhan rivojlangan, maʼnaviy kamol topgan.

Oʻzbek xalqi orasida milliy oʻyinlarning quyidagi turlari keng tarqalgan: 1) tabiiymavsumiy oʻyinlar („Yomgʻir yogʻaloq"; „Oq terakmi — koʻk terak", „Uloq" va boshqalar); 2) hududiy va turli joylarga mos oʻyinlar (mas, uydaboshqotirma va soʻz oʻyinlari; hovlida — „Tosh oʻyin", „Arqon oʻyin"; bogʻda — yongʻoq, danak oʻyinlari, „Quvlashmachoq" va boshqalar); 3) turli yosh va jinslarga xos oʻyinlar (yigitlar orasida „Podachi", „Chavandoz", „Quloq choʻzma" va boshqalar, Qizlar orasida „Durra", „Chorichanbar", „Gʻozgʻoz" va boshqalar). Katta yoshdagi erkaklarning kurash, uloq, chavgon kabi sport oʻyinlari boʻlsa, ayollarning koʻproq soʻz, raqs, qoʻshiqli oʻyinlarni oʻynash odatlari boʻlgan; 4) mashgʻulot, mehnat faoliyati bilan bogʻliq oʻyinlar, odatda, „Navroʻz" kunlari oʻynalgan (mas, chorvachilikda „Ov oʻyin", kamondan otish, „Kiyik ovi"; dehqonchilikda „Mashoba", „Xirmonxirmon" va boshqalar; hunarmandchilikda „Sartarosh", „Kovushim", „Kashtachi" va boshqalar); 5) voqeaband oʻyinlar („Podshovazir", „Urush oʻyin", „Echkichoʻpon", „Boʻri va qoʻylar" va boshqalar); 6) harakatli oʻyinlar („Tepa kurash", „Qoʻriqchi", „Chirkash" va boshqalar); 7) turli vositali oʻyinlar. Bu oʻyinlar moddiy vositalar (qoʻgʻirchoq, oʻyinchoq, tosh, tayoq, toʻp, yongʻoq kabilar) yordamida bajariladigan va maʼnaviy, badiiyifodali vositalar (soʻz, qoʻshiq, raqs, teatr) yordamida amalga oshiriladigan oʻyinlar; 8) hayvonlar ishtirokida oʻtadigan oʻyinlar. Bu oʻyinlar eng qadimiy hisoblanadi („Uloq", „Ot poyga", „Chavgon", „Xoʻroz urishtirish", „Qoʻchqor urishtirish", „Bedana urishtirish", „It urishtirish" va boshqalar).

Oʻzbek xalq oʻyinlari avlodlarni tarbiyalashda „hayot maktabi" vazifasini oʻtagan. Oʻyinlar yosh avlodni aqlan, ruhan va jismonan barkamol boʻlib yetishishlarida muhim oʻrin egallab kelgan (yana qarang Bolalar oʻyinlari).

Adabiyotlar
-----------

* Usmonxoʻjaye v T. Xoʻjayev F. 1001 oʻyin, Toshkent, 1990.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4056218-9
* HDS: 016325
* LNB: 000048536
* NARA: 10636988
* NDL: 01052178
* NKC: ph114716
* TDVİA: oyun

 |
**Nongmaithem Ratanbala Devi** (1999-yil 2-dekabrda tugʻilgan) — Hindistonning Manipur shahridan kelib chiqqan futbolchi. U Hindiston ayollar ligasida Gokulam Kerala va Hindiston ayollar milliy futbol jamoasida o'ynaydi. U 2018-yilgi OFK kubogi saralash bosqichidagi debyut xalqaro o'yinini o'tkazdi.

Karyera
-------

Ratanbala 2018-yilgi ayollar o'rtasidagi Osiyo Kubogi saralash bosqichida milliy terma jamoaga chaqirilgan va u yerda 2017-yil 11-aprel kuni Gonkong darvozasiga o'zining birinchi golini darvozaga kiritgan. Keyin u Hindiston ayollar terma jamoasining doimiy a'zosi bo'ldi. Uning ikkinchi goli 2018-yil 13-noyabr kuni 2020-yilning OFK ayollar olimpiya saralashining 1-raundida Myanma darvozasiga urilgan edi. Keyin 2019-yil 21-yanvarda Gonkongga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida yana bitta gol urdi va 2019-yil 27-yanvarda Indoneziyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida u terma jamoadagi ilk xettrikini qayd etdi. Keyin 2019-yilgi Oltin kubokda u 2019-yil 11-fevralda Nepal darvozasiga yana bir gol urdi. 2019-yil SAFF ayollar chempionatida u 2 ta gol urdi, 13-mart kuni Maldiv orollari darvozasiga 1 ta, 17-mart kuni Shri-Lankaga qarshi oʻyinda yana bitta gol urdi. 2020-yilda OFK ayollar olimpiadasi saralash bosqichining 2-raundida u 2019-yil 9-aprel kuni Myanmaga qarshi qiziqarli hodisalarga boy jangda 3:3 oʻyinida 1 ta gol urdi. Afsuski, Hindiston toʻplar nisbatiga koʻra 2020-yilgi ayollar Olimpiya oʻyinlari saralashining 3-raundiga yoʻllanma olmadi.

Karyera statistikasi
--------------------

*2019-yil 10-aprel holatiga*

| Xalqaro ishtirok va gollar |
| --- |
| Yillar | Isht. | Gol |
| 2017 | 3 | 1 |
| 2018 | 3 | 1 |
| 2019 | 17 | 8 |
| Jami | 23 | 10 |

### Xalqaro gollar

| Raq. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2019-yil 13-mart | Sahid Rangsala, Biratnagar, Nepal Nepal | Maldiv orollari Maldiv orollari | **5** – 0 | 6–0 | 2019-yilgi SAFF ayollar chempionati |
| 2. | 2019-yil 17-mart | Shri Lanka Shri-Lanka | **5** – 0 | 5–0 |
|

Yutuqlar
--------

### Xalqaro

Hindiston
* SAFF ayollar chempionati: 2019
* Janubiy Osiyo o'yinlari oltin medali: 2019

### Klub

Sethu FC
* Hindiston ayollar ligasi: 2018–19

Gokulam Kerala
* Hindiston ayollar ligasi : 2021–22

Manbalar
--------

1. 1 2  „Ratanbala Devi profile by AIFF".  AIFF.
2. ↑  „Welcome to All India Football Federation". *www.the-aiff.com*. Qaraldi: 18-noyabr 2018-yil.
3. ↑  „RATANBALA DEVI'S HATTRICK LEADS INDIA TO 3-0 WIN OVER INDONESIA". *www.the-aiff.com*. Qaraldi: 4-aprel 2019-yil.
4. ↑  *Sportstar.* „Football: Ratanbala Devi's hat-trick leads India women to comfortable win" (en). *Sportstar*. Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
5. ↑  „INDIAN WOMEN HELD BY MYANMAR, BOW OUT ON GOAL DIFFERENCE". *www.the-aiff.com*. Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.

Havolalar
---------

* Nongmaithem Ratanbala Devi All India Football federatsiyasida
* Nongmaithem Ratanbala Devi Global Sports arxivida