**"Laokoon" haykali** — Odessada Odessa arxeologiya muzeyi binosi oldida oʻrnatilgan mashhur „Laokoon va uning oʻgʻillari" haykalining nusxasi boʻlgan marmar haykal.

Haykalning paydo boʻlish tarixi
-------------------------------

Haykal yirik odessalik tadbirkor (keyinchalik — Odessa meri) G. G. Marazli buyurtmasiga binonan uning Fransuz bulvari oxirida, Odessa botanika bogʻi va Chkalov sanatoriysi hududida joylashgan dala hovlisini bezash uchun yasalgan. Yevropa boʻylab sayohat qilgan janob G. Marazli El Grekoning „Laokoon" (hozirda Vashingtondagi Milliy sanʼat galereyasida joylashgan) kartinasini koʻradi va hatto uni sotib olmoqchi boʻladi. Lekin Vatikanga tashrif buyurganida, u yerda qadimgi „Laokoon va uning oʻgʻillari", yunon haykalidan hayratlangan va uning nusxasini oʻzi uchun buyurtma qilgan.

1917-yilgi Oktabr inqilobidan soʻng, Sovet hukumati qarorlari asosida haykal boshqa koʻchmas mulklar singari milliylashtirildi va olti marta bir joydan ikkinchi joyga koʻchirildi. 1920-yillarning oʻrtalarida shahar meʼmorlari M. V. Zamechek va M. F. Bezchastnov shahar hokimiyatiga shahar maydonlari va bogʻlarni sobiq savdogar va aristokratik elita vakillaridan tortib olingan haykallar bilan bezashni taklif qildi. Palais Royal maydonida „Kupid va Psyche", Shahar bogʻidagi „Arslon va sher" va boshqa haykallar shunday paydo boʻldi. 1924-yilda „Odesskix izvestiy"ning kechki nashri Laokoonning Feldman bulvarida oʻrnatilishini xabar qildi. 1927-yilda ushbu haykal Preobrajenskaya va Spiridonovskaya koʻchalari chorrahasida joylashgan Armiya va dengiz floti madaniyat uyi (Odessa harbiy okrugi ofitserlar assambleyasining sobiq binosi) yaqinidagi bogʻga oʻrnatildi. Shu bilan birga, matbuot yangi joyda Laokoon nafaqat ilonlardan, balki axloqsizlikdan ham azob chekishi haqida kinoya qildi. Yangi joyda haykal koʻpincha vandalizm harakatlariga duchor boʻlgan.

1969-yilda I. T. Chernyakovning taklifiga binoan haykalni Arxeologiya muzeyiga koʻchirishga qaror qilindi. Haykal demontaj qilindi, lekin faqat 1971-yilda u hozirgi kunda turgan yangi joyda paydo boʻldi. Biroq, u hali ham vandallarning qurboniga aylanib kelmoqda. Jamoatchilik marmar asl nusxani arxeologiya muzeyi zallariga qoʻyishni, gips yoki zamonaviy polimerlardan yasalgan nusxasini ochiq havoda saqlashni taklif qildi.

Yana qarang
-----------

* Bolalar va qurbaqa

Manbalar
--------

1. ↑  „Laocoön". *National Gallery of Art*.  www.nga.gov. 26-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2018-yil.
2. 1 2  *Феденев Р.* „У Маразли ума разливы" (ru).  Одесский городской портал «Пассаж». 1-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentabr 2012-yil.
3. ↑  „Безчастнов Михаил Федорович" (ru).  Сайт «Я-одессит!». 1-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentabr 2012-yil.
4. ↑  *Креймерман Р.* „Памяти Григория Маразли" (ru).  Газета «Тиква Ор Самеах». 20-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentabr 2012-yil.

Havolalar
---------

* *Феденев Р.* „У Маразли ума разливы" (ru).  Одесский городской портал «Пассаж». 1-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentabr 2012-yil.



* „Лаокоон / Laocoon" (ru). *виртуальный тур*.  Одесса 360. 30-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentabr 2012-yil.



* Odesskiy Laokoon: istoriya vandalizma Telekompaniya „GRAD"