recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Filippinliklar** **Isroildagi** eng katta muhojirlar guruhlaridan birini tashkil qiladi. Isroilda 300 000 ga yaqin chet ellik ishchilar yashaydi, ularning 30 000-50 000 nafari filippinliklar hisoblanadi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Isroilda 6000 ga yaqin filippinlik noqonuniy muhojir istiqomat qiladi.

Demografiya
-----------

 Lispet Fransizo, Bension Netanyaxuning vasiysi Rodrigo Roa Duterte bilan
Isroildagi filippinliklarning aniq soni toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlarni topish qiyin, chunki hukumat tomonidan berilgan ishlash ruxsatnomasi bilan Isroilda qonuniy faoliyat olib borayotganlardan tashqari koʻpchilik mamlakatda noqonuniy ravishda ishlaydi. Filippinning Isroildagi elchixonasi hisob-kitoblariga koʻra, Isroilda taxminan 31 000 nafar filippinlik muhojir qonuniy ish olib boradi va istiqomat qiladi. Ularning aksariyati Isroilning eng yirik shaharlari — Tel-Aviv, Quddus va Hayfada yashab, ishlaydilar. Bundan tashqari, Bir as-Saba, Netaniya, Rehovot va Rishon LeZionda ishlaydigan filippinlik muhojirlar ham anchagina, lekin ularning yashash joylari Tel-Avivda va odatda dam olish kunlarini shu yerda oʻtkazadilar.

Isroildagi filippinliklar asosan qariyalarga gʻamxoʻrlik qilish bilan shugʻullanishadi.

Mamlakatda noqonuniy yoʻllar bilan ishlayotgan koʻp sonli filippinliklarni va boshqa muhojirlarni Isroildan deportatsiya qilishga urinish rejasi filippinliklar orasida xavotir uygʻotdi. Filippinlik ishchilarning koʻplab farzandlari Isroilda tugʻilgan va deportatsiya uchramoqda. 2006-yilda 900 ga yaqin filippinlik bola Isroilda doimiy yashash huquqiga ega boʻlgan va ushbu maqom ularning ota-onalari hamda boshqa oila aʼzolariga bolalar Isroil armiyasidagi harbiy xizmatni oʻtab tugatganlaridan keyin berilgan.

Yana qarang
-----------

* Isroil-Filippin munosabatlari

Havolalar
---------

* Filippin hamjamiyatining veb-sayti

Manbalar
--------

1. ↑  *Goldstein, Evan R.*. „Does Israel Have an Immigrant Problem?". *Foreign Policy* (25-yanvar 2009-yil). Qaraldi: 10-iyun 2022-yil.
2. ↑  *Ася Чачко.* „Сложности жизни филиппинских заробитчан в Израиле". *isroe.co.il*. 21-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2022-yil.
3. ↑  „Profile of the Filipino Community in Israel". 15-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-fevral 2020-yil.
4. ↑  *Cahiles-Magkilat, Bernie*. „Israel needs more Filipino caregivers". *Manila Bulletin* (14-noyabr 2011-yil).
5. ↑  Illegal in Israel — the story of Juan and Josie, Radio Netherlands Archives, September 1, 2004
6. ↑  *Felter, Nurit*. „Steinitz: Deport 100,000 illegal workers". *Ynet* (12-aprel 2009-yil).
7. ↑  *Weiler-Polak, Dana*. „Foreign workers' children likely to be deported after school year". *Haaretz* (13-oktabr 2009-yil).
8. ↑  „Young Filipinos integrating into Israeli society, but not without difficulties". *Jewish Telegraphic Agency* (21-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 14-mart 2017-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Issiqkoʻl (maʼnolari).

Issiqkoʻlning samodan koʻrinishi. 2012-yil.
**Issiqkoʻl** — Qirgʻiziston shimoli-sharqidagi katta oqmas koʻl. Tyan-Shan togʻ tizmasida joylashgan. Issiqkoʻl dengiz sathidan 1607 metr balandlikda joylashgan. Maydoni 6326 km² (baʼzi manbalarda 6330 km²). Koʻlga koʻp daryolar oqib keladi, ammo birorta daryo ham oqib chiqib ketmaydi. Koʻlning suvi musaffo va shoʻr.

Issiqkoʻl dunyodagi eng yirik togʻ koʻllaridan biri. Issiqkoʻl Issiqkoʻl soyligida, shimolda Kungay Olatov va janubda Terskay Olatov tizmalari orasida joylashgan. Koʻlning uzunligi 178 km, eni 60 km, chuqurligi 668 m gacha (baʼzi manbalarda 702 m gacha), oʻrtacha chuqurligi 278 m, suv hajmi 1738 km³. Koʻl atrofidagi yerlarda sugʻorish ishlarining oʻsishi koʻlning hajmini kamaytirgan. 1850-yildan beri koʻlning sathi 10 metr pasaygan. Koʻlning kichrayishiga odamlarning ham, iqlim oʻzgarishining ham taʼsiri boʻlgan.

Issiqkoʻlga 50 dan ortiq daryo quyiladi. Eng yirik daryolari: Jirgʻalan, Tup (sharq tomondan quyiladi), maydalari — Qoraqoʻl, Qizilsuv, Juka, Oqsuv, Koʻksuv. Issiqkoʻl havzasining maydoni 21,9 ming km². Iqlimi iliq, quruq, moʻtadil. Sohilda iyulning oʻrtacha temperaturasi 16-17°, yanvarniki gʻarbda -2° dan -3° gacha, sharqda -4° dan -7° gacha. Issiqkoʻl ustiga yiliga 250 mm, gʻarbda 110 mm, sharqda 470 mm yogʻin tushadi. Issiqkoʻldan 700 mm cha suv bugʻlanadi. Gʻarbida va sharqida tez-tez kuchli shamollar boʻlib turadi. Shamol esganda toʻlqinlar balandligi 3-4 m gacha boʻladi. Suv sathi yiliga 10-50 sm oʻzgarib turadi. Suv yuzasining temperaturasi yanvarda 2-3°, iyul va avgusda 19-20°, 100 m dan chuqurda yil boʻyi 3,5-4°. Issiqkoʻl qishda muzlamaydi. Qattiq qishda faqat qoʻltiqlar muzlaydi. Suvi yashil rangda (tiniqligi 12 m dan ortiq), shoʻrroq (5,8 %), ichish va sugʻorish uchun yaramaydi.

Issiqkoʻlda 20 dan ortiq baliq turi bor. Issiqkoʻl qoʻltiqlarida va gʻarbida yiliga 20-50 ming suzuvchi parrandalar qishlaydi. 1958-yilda Issiqkoʻl qoʻriqxonasi tashkil etilgan. Issiqkoʻlda muntazam yuk va yoʻlovchi tashuvchi kemalar qatnab turadi. Asosiy portlari: Baliqchi, Qoraqoʻl pristani. Aholisi qishloq xoʻjaligi (dehqonchilik, chorvachilik, bogʻdorchilik), shuningdek, baliq ovlash bilan shugʻullanadi. Issiqkoʻlning shimoliy sohilida Choʻlponota, janubiy sohilgʻida esa Tamgʻa kurortlari joylashgan. Issiqkoʻlga boshqa mamlakatlardan dam olgani sayyohlar kelishadi. Koʻl atrofida turistlar uchun koʻplagan bazalar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Ysyk-Köl." Microsoft® Student 2009 [DVD]. Redmond, WA: Microsoft Corporation, 2008

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4406221-7
* LCCN: no2008088743
* VIAF: 244718159
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 244718159

 |
**Issiqbardosh materiallar** -yuqori temperaturada plastik (qaytmas) deformatsiyaga qarshilik koʻrsata oladigan materiallar. Odatda, temperatura oshgan sari metallarning mustahkamligi keskin pasaya boradi. Qotishmalarning yuqori issiqbardoshligi ikki asosiy fizikaviy omil — qotishmada atomlar orasidagi bogʻlanishning mustahkamligi va uning strukturasi bilan belgilanadi. Zarur yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan strukturani olish uchun qotishmaga turlicha termik ishlov beriladi. Krtishmalar esa yuqori temperaturada plastik deformatsiyaga koʻproq qarshilik koʻrsata olishi tufayli mustaxkamligini ancha saqlaydi. Ishlatish sharoitlariga qarab, I. m. ni yuqori tralarda qisqa vaqtli (sekund-soat) mexanik nagruzkalarga teztez uchraydigan; yuqori tralarda nagruzka ostida oʻnlab, yuzlab soatlab boʻladigan; yuqori nagruzkalar va yuqori tralarda oʻn minglab va yuz minglab soat ishlaydigan qotishmalarga boʻlish mumkin. Shunga qarab qotishma struktura-siga talab ham keskin oʻzgaradi. Qanday temperaturada ishlatilishiga qarab, ularni quyidagicha tasniflash mumkin: 350° temperaturada ishlatiladigan uglerodli oddiy konstruksion poʻlatlar; 350—500° — kam ligerlangan ferrit va perlit poʻlatlar hamda titan qotishmalari: 500 — 650° — austenit sinfidagi poʻlatlar; 650—800° — nikel va kobalt qotishmalar. Xrom, molibden, kremniy bilan legirlangan ferrit va perlit sinfidagi,poʻlatlar bugʻ qozonlarida, neft saqlash qurilmalarida, ichki yonuv dvigatellari klapanlarini yasashda ishlatiladi. Austenit sinfidagi issiqbardosh poʻlatlardan gaz turbinalari parraklari, reaktiv turbinalarning detallari yasaladi. Reaktiv turbinalar parraklarini tayyorlashda nikel va kobalt qotishmalari keng ishlatiladi. Baʼzan I. m. ga qoʻshimcha ishlov beriladi. Ularning sirti korroziyabardosh metall yoki qotishma bilan qoplanadi. Qoplama qatlami juda past kuchlanish taʼsirida ham metallning sinishiga olib keluvchi korrozion darzlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaydi. Bunday qoplamalar uchun kremniy, alyuminiy, xrom, titan ishlatiladi. I. m. dan metall-keramik qattiq qotish-malar muhim guruhni tashkil etadi. Kremniy asosli anorganik polimer materiallar ham issiqqa chidamli boʻladi. Turli sanoat tarmoqdarida metallmas issiqbardosh material — issiqbardosh beton koʻplab ishlatiladi. U quyish pechlarining futerovkasi (qoplamasi), bugʻ qozonlarining ustiga qoplash uchun va marten pechlarida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**110 metrga toʻsiqlar osha yugurish** — yengil atletika sport turining erkaklar sprint masofalariga tegishli dastur. Sportchilardan sprinterlik sifatlariga ega boʻlishni, maxsus chidamlilikni va toʻsiqlardan oshib oʻtish texnikasini egallashni talab qiladi. 110 metr masofaga toʻsiqlar osha yugurish boʻyicha baxslar faqat yozda 400 metrlik rezina qoplamali stadionlarda oʻtkaziladi. 1896-yildan beri Olimpiya dasturlariga kiritilgan.

 Gregori Sedok (Niderlandiya). 110 metrga toʻsiqlar osha yugurish

Qoidalar
--------

110 m masofaga toʻsiqlar osha yugurishni sportchilar pastki start texnikasini egallagan holda maxsus kolodkalardan chiqib boshlashadi. Erkaklar uchun toʻsiqning balandligi 1,067 m masofada 10 ta toʻsiq boʻlib, ular orasidagi masofa 9,14 m.

Yuqori natijalarga erishish uchun faqat sprinterlik qobiliyatlari juda muhimdir. Qoidaga koʻra, yuqori toifali sportchilar toʻsiqlar orasidagi masofani uch qadamda bosib oʻtishadi. Toʻsiqlardan ularga tegmasdan va shu bilan birga tezlikni yoʻqotmasdan oʻtish maqbul deb hisoblanadi. 400 metrga toʻsiqlar osha yugurishdan farqli oʻlaroq, qadamlarning ritmini saqlab qolish ancha muhimdir.

Tarixi
------

Alohida tur sifatida Angliyada XIX asr oʻrtalaridan boshlab rivojlana boshlandi. Birinchi tarixiy manbalarda Angliyada oʻtkazilgan qisqa masofaga toʻsiqlar osha yugurish musobaqasi haqida soʻz yuritiladi Erkaklar uchun toʻsiqlar osha qisqa masofaga yugurish birinchi marta 1896-yilda Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan.

1900-yillardan 1970-yillargacha bu turda AQSh sportchilari ustunlik qilgan. 1896-yildan 1972-yilgacha ular faqat bir marta Olimpiya oʻyinlarida magʻlub boʻlishgan. Hozirda ushbu intizom boʻyicha eng kuchli sportchilar AQSh, Kuba, Xitoy va Rossiya sportchilaridir.

Rekordlar
---------

|  | Vaqt | Sportchi | Mamlakat | Sana |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Jahon | 12.80 s | Aris Merritt | AQSH | 2012-yil 7-sentyabr |
| Olimpiya | 12,91 s | Liu Xiang | Xitoy | 2004-yil 27-avgust |
| Yevropa | 12,91 s | Kolin Jekson | Buyuk Britaniya | 1993-yil 20-avgust |
| Oʻzbekiston | 13.27 s | Sergey Usov | Oʻzbekiston | 1988-yil 11-iyun |

Manbalar
--------

1. ↑  „World athletics 110 m hurdles".
2. ↑  „Best Results All time".
3. ↑  „Рекорды Узбекистана".

Havolalar
---------

* *110 va 100 metrga toʻsiqlar — Jim Giroux tomonidan mashqlar va mashgʻulotlar*
**Mealsgate** — Angliyaning Cumbria shahridagi qishloq, tarixiga nazar soladigan boʻlsak, Cumberland hududida joylashgan.

Mealsgate Karlayl va Rim qal’asi Derventio oʻrtasidagi eski Rim yoʻlida, Papcastle NY110315 da joylashgan. Bu yoʻl endi A595 nomi bilan tanilgan. Mealsgate 5.6 mi (9 km) da joylashgan Vigtonning bozor shahridan, 16.2 mi (26 km) chegaradagi Karlayl shahridan 15.1 mi (24 km), Keswickdan va 10 mi (16 km), Cockermouth shahridan esa Mealsgate Lake okrugi milliy bogʻining chekkasida joylashgan.

Temir yoʻl aloqasi
------------------

Mealsgate Meriport va Karlayl temir yoʻlining Bolton Loopdagi toʻxtash joyi boʻlib, halqadagi boshqa bekatlar singari Fletchertownga xizmat qilgan.

Boshqaruvi
----------

Qishloq Workington parlament saylov okrugida joylashgan, Mark Jenkinson esa parlament aʼzosi hisoblanadi.

Mahalliy hukumat ehtiyojlari uchun Allerdale Kengashining *Boltons* okrugida joylashgan bo'lib, qishloq Cumbria okrugi kengashining *Aspatria* va *Tursbi okruglari* bilan chegaradoshdir.

Mealsgate oʻzining cherkov kengashiga ega emas, u Allhallows cherkov kengashining bir qismi hisoblanadi. Allhallows cherkovi uchta Baggrow, Fletchertown va Watch Hill qishloqlarini va Pine Grove deb nomlanuvchi Mealsgate hududlarini oʻz ichiga oladi.

Belgilari
---------

1 mi (2 km) atrofida janubi-gʻarbda — Uaytxoll, XIX asrda yangi minorali uy Entoni Salvin tomonidan qayta tiklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Walking the LIne 2005 — Baggrow to Mealsgate
2. ↑  Old Mealsgate Pictures — Maryport and Carlisle Railway
3. ↑  Maryport and Carlisle Railway — Towns and Villages
4. ↑  „The Parish of Allhallows". 30-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2023-yil.
5. ↑  „Whitehall, Allhallows".  britishlistedbuildings.co.uk. Qaraldi: 8-mart 2011-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Mealsgate*** haqida turkum mavjud |

* Cumbria County History Trust: Boltons (nb: faqat vaqtinchalik tadqiqot — Muhokama sahifasiga qarang)
* Mealsgate — Jorj Mur aloqasi
**Adneksit** (salpingoofarit) — bachadon naylari va tuxumdonning yalligʻlanishi. Kasallikni turli patogen mikroblar — stafilokokk, streptokokk va boshqa qoʻzgʻatadi. Mikroblar bachadon or-tiklari (tuxumdon va bachadon naylari)ga abort, tugʻruq, jinsiy aloqa vaqtida, turli infeksion kasalliklar (sil, an-gina, ichki aʼzolarning yalligʻlanishi)da esa boshqa aʼzo va toʻqimalardan qon va limfa tomirlari orqali oʻtadi. Sovqotish, oʻta toliqish, ruhiy iztirob, orastalik qoidalarining buzilishi ka-sallikning avj olishiga imkon beradi. Oʻtkir va surunkali A. farq qilinadi. Oʻtkir A.da qorinning pastki va quymich sohasida ogʻriq, koʻngil aynishi, qusish, harorat koʻtarilishi kuzatiladi. Ka-sallik ogʻir kechganda bemorning umu-miy ahvoli ogʻirlashadi. Surunkali A. tez-tez qaytalanib turadi. Bachadon naylari yalligʻlanishi natijasida ular chandiqlanib, toʻsilib qoladi, bu esa ba-chadondan tashqari homiladorlik yoki be-pushtlikka sabab boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Adler Trumpf**1932-1939
**Adler Trumpf** — 1932-yildan 1939-yilgacha Germaniyaning "Adler "kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan yengil avtomobil.

Tarix
-----

Mashina 1932-yilda isteʼdodli dizayner Hans Gustav Röhr(olm.)o'zb. tomonidan yaratilgan va birinchi marta Jeneva avtosalonida taqdim etilgan. U old gʻildirakli Citroën Traction Avantdan ikki yil oldin paydo boʻlgan. Ikki yil oʻtgach, 1934-yilda Adler Trumpf Juniorning kamroq kuchli va arzonroq modifikatsiyasi chiqdi.

Avtomobillar ikki yoki toʻrt eshikli kabriolet, kupe va limuzin kuzovlari bilan ishlab chiqarilishi mumkin edi (mahalliy terminologiyaga koʻra, bunday kuzov sedandir, chunki Adlerda koʻndalang boʻlinma yoʻq edi). Trumpf va Junior modellarini ishlab chiqarish 1939-yilda Ikkinchi Jahon urushi boshlanishi sababli toʻxtatildi. Jami 102 840 dona avtomobil ishlab chiqarilgan.

Xususiyatlari
-------------

Birinchi ommaviy ishlab chiqarilgan old gʻildirakli avtomobillardan biri boʻlgan Trumpf, 1,5 litr hajmli 4 silindrli dvigatelga ega edi. Quvvat — 25 litr. bilan, maksimal tezlik — 90 km / soat. Tormoz — barcha gʻildiraklarda baraban. Transmissiya — mexanik 4 pogʻonali. Kamroq kuchli Junior 1 litrli dvigatelga ega edi. Dvigatelning past quvvati barqarorlik va yaxshi ishlov berish bilan qoplandi. Yoqilgʻi sarfi 100 km uchun 9 litrni tashkil etdi. 1933-yilda 1,7 litrli dvigatelli model qoʻshildi.

Galereya
--------

* 1936-yil limuzin1936-yil limuzin
* Adler Trumpf Junior 1939-yilAdler Trumpf Junior 1939-yil
* Adler Trumpf Junior SportAdler Trumpf Junior Sport
* Kabriolet 1939-yilKabriolet 1939-yil

Sanʼatda
--------

Aynan Adler Trumpf mashinasi "Kavkaz asiri yoki Shurikning yangi sarguzashtlari "filmining qahramonlari — Qoʻrqoq, Dans va Tajribali tomonidan haydalgan. Suratga olishda foydalanilgan mashina Yuriy Nikulinning shaxsiy mashinasi edi. 2000-yilda Moskvadagi Svetnoy bulvaridagi Sirk binosi oldida Yuriy Nikulin haykali ochildi, u Nikulinning kabrioletga tushgan bronza figurasi edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Adler Trumpf на Retroavto.net". 17-mart 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2011-yil.
2. ↑  „Автомобильный мир советского кинематографа". 14-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2011-yil.
3. ↑  „Полвека в плену у "Кавказской пленницы"". 4-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2017-yil.

Havolalar
---------

* „Adler-Trumpf.de" (de).



* „Adler Trumpf на Carsgrad.com".

[*sayt ishlamaydi*] (nedostupnaya ssilka)
**Adobe After Effects** — Adobe Systems tomonidan ishlab chiqilgan murakkab videografikalar, videoharakatlarni tahrirlash va yaratish uchun ichlatilinadigan dastur. Adobe oilasining boshqa dasturlari kabi Adobe After Effects dasturi ham yuqori darajalai mediamahsulotlarni ishlab chiqish imkonini beradi. 2019-yilda dastur fan va texnika yutuqlari uchun Akademiya mukofotini qoʻlga kiritdi. Dastur asosan kino va reklama sanoatida katta videografika tahririni talab etadigan sohalarda ancha mashhur hisoblanadi. Adobe After Effects dasturida poligrafiya, raqamli fotografiya, raqamli video va audio, 3D-animatsiyalar uchun materiallar yaratish mumkin. Dasturda har qanday elementlar uchun effektlar yaratish, tahrirlash, joy-joyiga qoʻyish va animatsiyalash mumkin. Shu sababli Adobe After Effects — koʻp maqsadli dasturiy mahsulot hisoblanadi. Poligrafiya va dizaynni jonlantirish, fotosurat yoki raqamli tasvirni qayta ishlash, video va filmlar ishlab chiqishda vizual effektlardan foydalanish, instrumental vositalar imkoniyatini kengaytirish kabi yoʻnalishlar boʻyicha keng qamrovli foydalanuvchilar uchun moʻljallangan.

Tarixi
------

**Adobe After Effects** — Devid Xerbstman, Devid Simons, Daniyel Uilk, Devid M. Kotter va Rassell Belfer tomonidan 1993-yil yanvar oyida dastlabki ikki versiyasi 1.0 va 1.1 ishlab chiqarilgan. Dasturning birinchi versiyasi faqat Apple tomonidan ishlab chiqarilgan Macintosh kompyuterida mavjud edi, keyinchilik Windows operatsion sistemasida ishlovchi kompyuterlar uchun ham ishlab chiqilgan. Dastur 1994-yilda Aldus tomonidan sotib olingan va dastur ishga tushirilgandan bir yil o'tgach, ko'p mashinali renderlash va harakatni xiralashtirish kabi ajoyib yangi xususiyatlarga ega bo'ldi. After Effects kontseptsiyasi paydo bo'lganidan beri Adobe kompaniyasi o'zining media sanoatdagi yetakchi dasturiy ta'minotining **50 xil** versiyasini chiqardi.

Manbalar
--------

1. ↑  9 SCIENTIFIC AND TECHNICAL ACHIEVEMENTS TO BE HONORED WITH ACADEMY AWARDS
2. ↑  Frame.io for Creative Cloud. Now in Premiere Pro and After Effects.
3. ↑  After Effects Codenames & Credits
4. ↑  What is Adobe After Effects?

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yunus Toshpoʻlatovich Toshpoʻlatov** (1932.15.8, Toshkent) — kimyogar olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1981), kimyo fanlari doktori (1971), professor (1980). Oʻrta Osiyo universitetni tugatgan (1953). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Usimliklar kimyosi institutida ilmiy xodim (1956-59), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Polimerlar kimyosi va fizikasi institutida optikaanalitika laboratoriya mudiri (1959— 65), yetakchi ilmiy xodim (1993—97), Kimyo sanoati vazirligi qoshidagi Paxta sellyulozasi va texnologiyasi ilmiy tadqiqot instituti direktori oʻrinbosari (196574), direktori (198392). Toshkent Toʻqimachilik va yengil sanoat instituti umumiy va anorganik kimyo kafedrasi mudiri (1974—83), Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika universiteti kimyo va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi mudiri (1998-yildan). Ilmiy ishlari paxta sellyulozasi va uning modifikatsiyalangan xillarini rentgenografik va IKspektrlar yordamida tekshirish, ular tuzilishini tadqiq qilish, mahalliy xom ashyolardan pishiq materiallar olishga oid. T. paxta lintidan sellyulozani ajratib olish texnologiyasini ishlab chiqdi va amaliyotga tatbiq etdi. Uning rahbarligida atsetilsellyuloza tasmalarini moylovchilar va ip yigirishda ishlatiladigan eritmalar uchun zarur qurilmalar tayyorlandi hamda kimyoviy tolalar ishlab chiqarish. korxonalarida qoʻllandi.

Manbalar
--------

* Glinit — portlandsement, T. 1958; Izometricheskiy metod issledovaniya polimernoʻx materialov (v soavtorstve), T. 1989; Protsessoʻ i apparatoʻ kompleksnoy pererabotki vtorichnogo soʻrya selxoz produktov (v soavtorstve), T. 1990.

Adabiyot
--------

* Yu. T. Toshpoʻlatov (biobibliografiya), T. 2002.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Vazir (maʼnolari).

**Vazir** — Xorazm vohasining oʻrta asr shahar-qalʼalaridan biri. Tarixiy manbalarga koʻra, shayboniylardan Mustafoxon tomonidan 15-asr oʻrtalarida asos solingan. Koʻhna Urganchdan 60 km masofada. Shayboniylarning Xorazmdagi mulki markazi. 15-asr Da Husayn Boyqaroga qarshi koʻtarilgan xalq harakati markazi. 16-asr da Eron shohi Ismoil I Safaviy istilosiga qarshi V. da koʻtarilgan harakat Xorazm mustaqilligini tikladi. Xonlik taxtiga Burka Sulton oʻgʻli Elbars oʻtqazilishi bilan Xorazmda 200 y. hukmronlik qilgan shayboniylar sulolasiga asos solindi. Shayboniy sultonlarning 16-asr dagi oʻzaro kurashlarining kuchayishi V. ning vayron boʻlishiga olib keldi. Mas. 1537 y. da Buxoro xoni Ubaydullaxon, 1593—98 y. larda Abdullaxon Xorazmga bir necha marta yurish qilib, V. Hazorasp qalʼalarini vayron qildi. Shuning uchun ham 17-asr da Abulgʻoziy Bahodirxon xonlik markazini Yangi Urganchga oʻtkazib, V. aholisini ham koʻchirtirib keltirdi. Anushaxon davrida, taxminan 1681 y. ga kelib V. va Kat sh. lari kimsasiz huvillab qoldi. Arxeologik qazishlar natijasida Devkeskan kalʼada V. harobalari topilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Pushkin** yodgorligi — 1986-yilda Taganrogning Pushkinskaya qirgʻogʻida oʻrnatilgan Aleksandr Pushkin haykali. Haykaltarosh G. V. Neroda, meʼmor P. V. Bondarenko.

Yodgorlik
---------

Haykaltarosh G.V.Neroda, meʼmor P.DV.Bondarenko ("Spetsproektrestavratsiya").

 A.S. Pushkin haykali. 2017-yil.

Tarix
-----

Yodgorlik Aleksandr Pushkinning Taganrogga 1820-yil iyun oyidagi tashrifi faktini abadiylashtirish maqsadida qurilgan. Dastlab, yodgorlik Pushkinskaya qirgʻogʻiga qaragan holda, oʻz oʻqida, Tosh zinapoyadan 10-15 metr shimoli-gʻarbda oʻrnatilgan.

2002-yilda Pushkinskaya qirgʻogʻining rekonstruksiya qilinishi va Taganrogning 300-yilligi sharafiga yodgorlik oʻrnatilishi munosabati bilan Pushkin haykali yaxta klubi tomon 150 metrga koʻchirildi. Yodgorlikni koʻchirish jarayonida avvalgi toʻrtburchak shakldagi poydevor yumaloq shaklga almashtirilgan.

Yana qarang
-----------

* Taganrog yodgorliklari

Manbalar
--------

1. 1 2  *Kirichek M. S.* Pamyatnik Pushkinu na Pushkinskoy naberejnoy // Taganrog. Ensiklopediya. — Taganrog: Anton, 2008. — S. 542. — ISBN 978-5-88040-064-5.
2. 1 2  *Kirichek M. S.* Muzey pod otkritim nebom. — Taganrog: IP Stadnikov, 2010. — S. 41. — ISBN 978-5-9901455-3-5.
**Yunus ibn Fazl Ustrushaniy**(arabcha:يونس بن فضل استرشاني — Yunus ibn Fazl Ustrushaniy — Toʻliq ismi:Abu Said Yunus ibn Fazl Ustrushaniy) — Muhaddis va roviy.

Hayoti
------

Yunus ibn Fazl Ustrushaniy Ustrushonada tavallud topgan.

Faoliyati
---------

Shu yerda dastlabki ilmni olgan. Keyinchalik ilm-maʼrifat talabida Samarqandga borib, Abdulloh ibn Ayub Muharramiydan hadis rivoyat qilgan. Abu Muhammad ibn Ubaydulloh Samarqandiy undan hadis rivoyat qilgan. U fiqh sohasida ham ijod qilgan faqihlardan sanaladi. Manbalarda tavallud topgan yoki vafot etgan yili haqida ham maʼlumot keltirilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 696.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vazn toifalari** - oʻzbek milliy kurashi, yunon-rum kurashi, erkin kurash, boks va ogʻir atletikada sportchilarning vazniga qarab guruhlarga boʻlinishi. Sportda musobaqa qatnashchilariga teng imkoniyat yaratib berish uchun ular toifalarga ajratiladi. Mas. boksda — kichik yoshdagi (15—16 yoshli) oʻsmirlar — 15 ta, oʻspirinlar (17—18 yoshli) — 12 ta, kattalar — 10 ta; kurashda — 8 ta, ogʻir atletikada — 9 ta vazn toifasiga boʻlinadilar. Kurash va boksda oʻsmir va oʻspirinlarni mashgʻulot va musobaqalarga koʻyish chogʻida ularning vazni bilan birga yoshi ham hisobga olinadi. Yana q. Boks, kurash, ogʻir atletika.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aydos** — uyat, hayo, hurmat va yuvoshlik yunon maʼbudasi. Bu, shuningdek, odamlarni uyat orqali notoʻgʻri xatti-harakatlardan himoya qilishi kerak boʻlgan sifatning nomi, shuningdek, boy odam tilanchining huzurida ularning moddiy tengsizligining manbasidan qatʼi nazar, birining boyligi va boshqasining qashshoqligi nohaq boʻlishi mumkinligini nazarda tutgan holda, boshdan kechirishi mumkin boʻlgan his-tuygʻu. *Aydos* uning qadimgi va nasroniy maʼnosidagi yuvoshlik bilan umumiy jihatlarga ega. Aristotel yuvoshlikni shuhratparastlik va qoʻrqoqlik oʻrtasiga qoʻyadi.

Mifologiyada
------------

Aydos Oltin asr tugaganidan keyin Yerni tark etgan oxirgi maʼbuda boʻlgan. U qasos maʼbudasi Nemezidaning yaqin hamrohi boʻlgan. Manbalardan birida Aydos Prometeyning qizi deb atalgan. Uning onasi Eusebiya deb ataladi. Bunda, mifologiyada u aniq xudo sifatida emas, balki koʻproq jonlantirish sifatida qabul qilinadi.

Ilk davrdagi qadimgi yunon teatr spektakllarida Aydosga ishoralar uchraydi. U Esxil, Evripid, Sofokl pyesalarida tilga olingan.

Maʼbudaning sajdagohlari Afina va Spartada joylashgan.

Baʼzi manbalar uyat va ehtiromning jonlantirilishi deb **Aeschyne** (Αἰσχύνη) ni ataydilar. Bu figura Adosga teng koʻrinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Гесиод, *Works and Days*, 170 ff
2. ↑  Пиндар, Olympian Ode 7. 44 ff
3. ↑  Pavsaniy, *Description of Greece*, 1. 17. 1
4. ↑  Pausanias, *Description of Greece*, 3. 20. 10-11
5. ↑  Esxil, *Seven Against Thebes* 409 ff
6. ↑  Эзоп, *Fables* 528

Havolalar
---------

* Douglas L. Cairns, *Aidos: The Psychology and Ethics of Honour and Shame in Ancient Greek Literature*, Oxford, Clarendon Press, 1992.
* *Mythology*, автор Edith Hamilton.
**Parker** (talaffuzi: *Parker*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 194 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Parker shahri 43°23′50″N 97°8′14″W﻿ / ﻿43.39722°N 97.13722°W﻿ / 43.39722; -97.13722GO (43,397152, −97,137297) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 1.15 kvadrat mil (2.98 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1880** | 113 |  | — |
| **1890** | 728 |  | 5 442% |
| **1900** | 893 |  | 227% |
| **1910** | 1 224 |  | 371% |
| **1920** | 1 288 |  | 52% |
| **1930** | 1 229 |  | −46% |
| **1940** | 1 244 |  | 12% |
| **1950** | 1 148 |  | −77% |
| **1960** | 1 142 |  | −05% |
| **1970** | 1 005 |  | −120% |
| **1980** | 999 |  | −06% |
| **1990** | 984 |  | −15% |
| **2000** | 1 031 |  | 48% |
| **2010** | 1 022 |  | −09% |
| **2020** | 1 194 |  | 168% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 022 kishi, 438 xonadon va 292 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 95,6% oq tanli, 0,3% afro-amerikalik, 0,4% tubjoy amerikaliklar, 0,1% osiyoliklar, 0,2% Tinch okeani orollari va 1,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 438 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 32 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 54,8 foizi er-xotinlar, 7,3 foizi eri boʻlmagan ayollar, 4,6 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 33,3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 29,9 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 16 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

  

2000-yilga kelib, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 37 250 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 44 226 dollarni tashkil etdi. Erkaklarning oʻrtacha daromadi 28 698 dollarni, ayollarniki esa 20 909 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 225 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 7,7 foizi va aholining 7,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 5,7 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 12,6 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Parker city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 11-mart 2022-yil.
2. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. 31-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
4. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 12-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
5. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 8-noyabr 2014-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Villemit** (Niderlandiya qiroli Vilgelm I nomidan) — orolsimon silikatlar kenja sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi Zn2 (Si O4). Koʻshimchalari Mn, Ca, Mq. Singoniyasi trigonal. Rangsiz, yashilsimon yoki sargʻish-qoʻngʻir. Ultrabinafsha va katod nurlarida lyuminessensiyalanadi. Yaltirashi shishasimon, yogʻsimon, smolasimon. Prizmatik va baʼzan ignasimon kristallar. Odatda, donador yoki radial shuʼlasimon agregatlar. Kattikligi 5—6. S. ogʻ. 3,8—4. Koʻrgʻoshin-ruxli konlarning oksidlanish zonasida, shuningdek baʼzi bir kontakt-metasomatik konlarda hosil boʻladi. Rux olinadigan ruda. Rangi tiniq turlari qimmatbaho tosh hisoblanadi. AQSH, Zambiya, RF (Sharqiy Zabaykale, Primore), Ukrainada, Oʻrta Osiyoda, jumladan Oʻzbekistonda (Qurama tizmalarida), Qirgʻizistonda (Kumushtov) topilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Barle-Hertog** (niderlandcha: *Baarle-Hertog*, fransuzcha: *Baerle-Duc*) Belgiyaning Antverpen mintaqasida joylashgan xududiy birlik. 2006-yil 1-yanvardagi statistik maʼlumotlarga koʻra, kommuna aholisi 2306 kishini tashkil qilardi. Barle-Hertog Belgiya va Niderlandiya oʻrtasida boʻlingan Barle qishlogʻining Belgiya qismini oʻz ichiga oladi. Belgiya chegarasidan unchalik uzoq boʻlmagan Niderlandiyaning Baarle-Nassau munitsipalitetida umumiy ravishda Baarle-Hertog nomi bilan tanilgan 30 ga yaqin Belgiya anklavlari joylashgan. Xaritada ular kartografik amyobalarga oʻxshaydi, ularning baʼzilari ichida golland yadrolari mavjud. Bugungi kunda Baarle-Nassau va Baarle-Hertogning koʻplab aholisi ikki fuqarolikka ega va Belgiya va Gollandiya pasportiga ega.

Umumiy maydoni 7,48 km², aholi zichligi — 308 kishi./km² ni tashkil qiladi.

Barle-Nassau bilan chegara
--------------------------

 Belgiya va Gollandiya chegarasi oʻtadigan kafe
 Belgiya hududi sariq rang bilan belgilangan
*Barle-Xertog* va Gollandiyaning Barle-Nassau kommunasi oʻrtasidagi davlat chegarasi diqqatga sazovordir, u bloklar va yakka tartibdagi uylar orqali oʻtadi va Barle-Hertogni 24 ta alohida uchastkaga ajratadi va 20 ta eksklavlar hududi bilan oʻralgan.

Yakka tartibdagi uylar davlat chegarasi tomonidan kesilgan vaziyatda, Gollandiya qonunlariga koʻra, restoranlarni muddatidan oldin yopish kerak boʻlganda paydo boʻlgan. Keyin restoranlarning egalari chegarada, „yopilish" paytida mijozlarni Belgiya tomonidagi stollarga koʻchirishni boshladilar.

Bunday murakkab chegara Breda hukmdorlari va Brabant gersoglari oʻrtasidagi qonunchilikdagi farq bilan bogʻliq koʻp yillik bitimlar natijasida paydo boʻlgan. Chegara 1843-yilgi Maastrixt kelishuvi bilan mustahkamlangan.

Qiziq faktlar
-------------

„La loi c’est la loi…" filmida davlat chegarasining shahardan oʻtishi, mahallalar va yakka tartibdagi uy-joylarni ajratib turadigan holat tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑   baarley hertog travel
2. ↑  „Map, pictures and infos on «Fronterasblog»". 25-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-dekabr 2010-yil.
**Vazirlik** — muayyan davlatlarda alohida bir sohaga rahbarlik qiladigan ijrochi organ. Vazirlik rahbari, odatda, hukumat tarkibiga kiruvchi davlat arbobi hisoblanadi. Vazirlik lar qonun chiqaruvchi oliy organlar (masalan, AQShda) yoki davlat rahbari (masalan, Fransiyada) tomonidan, qonunlar yoxud hukumat aktlari asosida (masalan, Buyuk Britaniyada) tashkil qilinadi.

Oʻzbekistonda vazirlik tizimi
-----------------------------

Oʻzbekiston Respublikasida Vazirlik davlatning markaziy boshqaruv organi, davlat mahkamasining muhim qismidir. 

Asosiy vazifasi — iqtisodiyot muayyan tarmogʻiga, ijtimoiy-madaniy qurilish va maʼmuriy-siyosiy faoliyatga rahbarlik qilishdan, oʻziga topshirilgan tarmoqning har jihatdan rivojlanishini taʼminlashdan iborat. Vazirliklar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi rahbarligida ish olib boradi va tarmoqqa oid barcha masalalarni oʻz huquqi doirasida hal etadi. Vazirlikni hukumat tarkibiga kiradigan vazir boshqaradi. Oʻzbekistan Respublikasi Prezidenta Vazirlar Mahkamasi aʼzolarini tayinlaydi va lavozimidan ozod qiladi, keyinchalik bu masalalarni Oliy Majlisning tasdigʻiga kiritadi ("Oʻzbekistan Respublikasining Konstitutsiyasi", 93-modda).

Manbalar
--------

Yana qarang
-----------

* Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
* Vazir

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:Infobox protected areaAndoza:Infobox protected area

**Aydincık tabiat bog'i** - Turkiyadagi tabiat parki. Bu soatda 36°08′52″N 33°21′38″E﻿ / ﻿36.14778°N 33.36056°E﻿ / 36.14778; 33.36056GO va Mersin viloyatining Aydjik ilche (tuman) sharqida joylashgan. Uning Aydinjik markazigacha bo'lgan masofasi taxminan 2 kilometr (1.2 mi) va Mersinga taxminan 170 kilometr (110 mi). Gilindire gʻori tabiat bogʻining sharqida joylashgan. U 1988-yilda sayr qilish maydoni va 2011-yilda tabiat bog'i deb e'lon qilingan.

Park Aydinjik ko'rfazining sharqiy tomonida, Aydinjik orollari va shaharga qaragan. Parkning umumiy maydoni 23.7 hectoare (2,550,000 kv. ft). Tabiiy florasi turk qaragʻayi (Pinus brutia), mirta (myrtus communis), kermes eman (quercus coccifera) va dafna (laurus nobilis), spini supurgi (calicotome villosa)dan iborat. O'rta dengiz qafasi (chthyaetus melanocephalus), O'rta er dengizi monax muhri (monachus monachus) va turli xil mayda sudraluvchilar park atrofidagi faunani tashkil qiladi.Andoza:Nature parks of Turkey

Manbalar
--------

1. ↑  „Ministry of Forestry Mersin branch page". 23-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-aprel 2023-yil.
**Turlibayev Aydarxan Turlibayvich** (25-avgust 1877-yil, Dala general-gubernatorligi, Mezgil bo‘lisi, Ko‘kshetov tumani, Oqmo‘la viloyatida tug'ilgan — 23-noyabr 1937-yilda vafot etgan) — Alash harakatining atoqli arbobi, huquqshunos.

Biografiyasi
------------

Turlibayevning nasabi Argʻin qabilasi Qorovul urugʻining Shoʻmek bobosiga borib taqaladi. U 1897-yilda Omsk gimnaziyasini tamomlagan. 1897—1902-yillarda Peterburg universitetining yuridik fakultetida o‘qigan. Universitetni tugatgandan soʻng, yosh advokat Omsk yuridik idoralarida ishlashga yuboriladi. Uning advokat shaxsi haqida „Qozoq" gazetasi 1917-yilda shunday yozgan edi: „*Aydarxan dumaga munosib edi…*".

1917-yil 25-apreldan 5-maygacha Omskda Oqmoʻla viloyat qozoq majlisi boʻlib oʻtgan davrda bu majlisga raislik qilgan. Shu safarda har bir viloyatdan 150 nafar delegat A.Turlibayni Oqmo‘la viloyat qozoq qo‘mitasi raisi etib saylaydi. 1917-yilda Alash partiyasi tashkil etilgan 1-Umumqozoq kengashi va Alash muxtoriyati eʼlon qilingan 2-Umumqozoq kengashini tashkil etish va amalga oshirishda faol ishtirok etgan.

U 1-okrugdagi Oqmo‘la viloyatidan Butunrossiya qurultoyi va Butunrossiya musulmon okrugi — „Sho‘roi Islomiya"ga delegat etib tayinlangan. 2-okrugda Alashorda hukumati Aqmoʻla viloyatidan Milliy kengash aʼzosi etib saylanadi. Bir narsani aytib o‘tish joizki, ushbu okrug hukumat boshlig‘ini saylaganda muqobillik asosida A.Bukeyxon va B.Qulmanovlar bilan birgalikda Aydarxan nomzodi ko‘rsatiladi. Ovoz berish natijasida A.Turliboyev Alixandan keyin ikkinchi o‘rinni egallaydi.

Bolsheviklar va Alash o‘rtasidagi ochiq kurash yillarida arboblar X.Gʻabbasov va B.Mametovlar boshqa fuqarolar bilan birgalikda Semipalatinskda bir millatdan iborat polkning tuzilishiga yordam berdilar. 1919-yil fevralda Omsk shahrida Kolchak hukumati ichki ishlar vazirining oʻrinbosari P. F. Koropachinskiy raisligida A.Bukeyxon U.Tanashev bilan birgalikda „Maʼmuriy-xoʻjalik tuzilmasi masalasi" yuzasidan konstruktiv fikr bildirdi. Sovet davrida Omsk shahrining turli yuridik muassasalarida advokat, maslahatchi, sudya boʻlib ishlagan. Siyosiy taʼqibni u yozmasdan tan oldi va 1934-yilda qamoqqa tashlandi. U yerda 6 oy azob chekadi. 1937-yilda yana hibsga olindi va otib oʻldirishga hukm qilindi. Rossiya Federatsiyasining Omsk viloyati Federal xavfsizlik xizmati arxivida „Sovet hukumatiga qarshi siyosiy-inqilobiy faoliyatda" ayblanib hibsga olingan Aydarxan va uning hamrohlariga oid jild „ishlar" saqlanadi.

Xotira
------

* Ostonada ko‘chalardan biriga Aydarxon Turliboyev nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖӘНЕ ЕУРАЗИЯ КЕҢІСТІГІ: ҚАЗІРГІ ЗАМАН МЕН ДАМУ КЕЛЕШЕГІ»" (qozoqcha, ruscha, inglizcha) 452.  ИДЕАЛ (2016). 31-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2023-yil.
2. ↑  *«Алаш» қозғалысы* (qozoqcha), 2008.

Havolalar
---------

* Turlibayev Aydarxan Turlibayvich
DAISY pleer va audio kitob
**DAISY** (inglizchadan Digital Accessible Information System — „axborotga raqamli kirish tizimi") — „raqamli soʻzlashuv kitoblarini" (inglizchadan „raqamli soʻzlashuv kitoblar") yozib olish uchun raqamli format standarti. Ushbu format materialni taqdim etishning turli usullarini birlashtiradi: oddiy matn, audio materiallar va rasmlar. Koʻp pogʻonali navigatsiya kerakli kitob, boʻlim, bob yoki sahifaga oʻtishni taʼminlaydi. Bundan tashqari, ushbu format audio materiallarni ijro etish usulini tanlash imkoniyatini beradi: ovozli audio kitoblarni tinglash yoki pleerning oʻrnatilgan DAISY nutq sintezatori bilan matnli faylni oʻqish yoki kitoblarni DAISY formatida tinglash uchun dasturiy taʼminot.

DAISY standartining soʻnggi versiyasi XML formatida matematik belgilarni ifodalash uchun World Wide Web Consortium tomonidan ishlab chiqilgan MathML tilidagi matematik belgilarni oʻz ichiga oladi.

Microsoft Word hujjatlarni DAISY formatiga oʻzgartiruvchi plaginni taqdim etishi rejalashtirilgan. Word-DAISY konvertorlari Microsoft Word 2007, 2003 va XP hujjatini soʻzlovchi DAISY kitob formatiga aylantirish imkonini beradi. OpenOffice.org ham DAISY ni yaratishi mumkin.

Interaktivlik
-------------

DAISY kitoblari navigatsiyaning keng xususiyatlarini taklif etadi. Foydalanuvchi nafaqat bobdan bobga oʻtishi, balki izohni kuzatib, orqaga qaytishi ham mumkin.

Foydalanuvchi nutq tezligini sozlashi mumkin.

DAISY kitoblarida tahrirlash xususiyati mavjud. Foydalanuvchi istalgan miqdordagi xatchoʻplarni yaratishi mumkin.

DAISY Reader 2.0 dasturiy taʼminoti bilan jihozlangan kompyuterlarda DAISYning koʻplab funksiyalaridan (bepul) foydalanish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „http://office.microsoft.com/ru-ru/". 17-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2012-yil.
2. ↑  „Продукты и технологии для людей, имеющих нарушения зрения". 23-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2012-yil.
3. ↑  „http://www.openoffice.org/ru/". 19-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2012-yil.
4. ↑  „odt2daisy". 30-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2012-yil.

Havolalar
---------

* DAISY konsortsiumi
* Daisy 3: Kirish mumkin boʻlgan multimedia kitoblari uchun standart Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-03).
| Belu-Orizonti metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Braziliya |
| Shahar | Belu-Orizonti |
| Ochilgan vaqti | 1986-yil 1-avgust |
| Boshqaruvchi shirkat | Companhia Brasileira de Trens Urbanos (CBTU). |
| Davlat | Braziliya |
| Uzunligi | 18.1 km |
| Stantsiyalari soni | 19 ta |
| Yoʻllari soni | 1 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 160 000 |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 58.4 million |
| Sxemasi |
|  |

**Belu-Orizonti metropoliteni** (ispancha: Metrô de Belo Horizonte) — Braziliyaning Minas Gerais shtatida joylashgan Belu-Orizonti shahriga xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. Tizim 19 ta stansiyaga xizmat koʻrsatadigan 28,1 km (17,5 milya) va bitta liniyaga ega. Metro 2018-yilda 58,4 million yoʻlovchini yoki kuniga 160 ming yoʻlovchini tashiydi. Tizim Companhia Brasileira de Trens Urbanos (CBTU) tomonidan boshqariladi. Yana ikkita liniya qurish rejalashtirilgan.

Tarixi
------

Metroda birinchi boʻlim 1986-yil 1-avgustda ochilgan. Metroning ochilishida uzunligi 10,8 kilometr (6,7 milya) boʻlgan va uchta poyezd ishlaydigan oltita stansiya boʻlgan. 1987-yilda liniya Markaziy stansiyaga uzatildi va yana ikkita poyezd foydalanishga topshirildi. 1990-yillarning oʻrtalarida ushbu liniya yana bir necha marta uzaytirildi va 2002-yilda yana 19 ta stansiyaning oxirgi 5tasini qoʻshib yana bir marta uzaytirildi.

Keyingi poezdlar 90-yillarda yetkazib berildi, oxirgisi 2001-yil dekabrda yetkazib berildi va poezdlarning umumiy soni 25 taga yetdi.

Xizmatlar
---------

Yoʻllar va bekatlar
-------------------

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------
**Ataualpa** (taxminan 1500-1533.29.8, Kahamarka) – inklar hokimi. Otasi – Uayn Kapak vafotidan (1530) soʻng bi-rodari Uaskar bilan hokimiyat uchun qurolli kurash olib borib taxtni egal-lagan. 1532-yil mamlakatga F. Pisarro rahbarligidagi ispan konkistadorlari kelganlar. Oʻsha yiliyoq A. ispan bosqinchilari tomonidan asir olingan. Uni ulkan tovon evaziga ozod qilishga va’da berishgan. Biroq tovon puli toʻplanib ispanlarga topshirilgach, is-panlar bergan va’dalaridan kechib A.ni "sud" qilib qatl etganlar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Atey** (taxminan. miloddan avvalgi 429–339) – Skiflar shohi. Atey davrida skif yerlari yanada kengayib Dunay ortidagi Dobruja, Bujoq dashti (qadimiy Get sahrosi)ni ham qamrab olgan. Miloddan avvalgi 4-asrda agafirelar (skif qavmi) tomonidan ozod qilingan. Karpat boʻyi oʻrmondasht mintaqasida getlar yashartlar. Karpat boʻyining gʻarbiy qismi Germaniya va Dunayning boshlanish yerigacha boʻlgan hududda daklar yashardilar, ular Strabonnint yozishicha, getlar bilan bir tilda gaplashganlar, lekin ular faqat milodning dastlabki asrlaridagina mashhur boʻlishgan. Atey Dunay boʻyi (Istra)ning mahalliy aholisi – istrianlar hamda Dunayning soʻl sohilini bosib olgan getlar bilan ogʻir janglar olib borgan. Filipp Yaskiflar yurtiga bostirib kirib, skif qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratgan, miloddan avvalgi 339-yil Atey ushbu jangda halok boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Atekatlar**, antomeduzalar (Athecata) – dengiz gidropoliplari turkumi. Koloniya boʻlib yashaydi. Ko-loniyasi butaga oʻxshash, suv tubini, chigʻanoqlar, suv oʻtlari va suv ostidagi boshqa narsalarni qoplab oladi. A. kolo-niyasidagi ayrim individlarning himoya gʻilofi – gidrotekasi boʻlmaydi. A. juda mayda (1 mm gacha), ayrim vakillari (Tubularia urugʻi) bir necha sm dan 70 sm gacha, ba’zan 2,3 m gacha (Branchiocerianthus imperator) boʻladi. Meduzalari juda mayda (soyabonining diametri 5 mm dan 3 sm gacha). Polip davrida kurtaklanib koʻpayadi. Meduzalari ayrim jinsli, jinsiy hujay-ralari ogʻiz paypaslagichlari ektodermasidan hosil boʻladi. 200 ga yaqin turi ma’lum, ochiq dengizlarda uchraydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Loropetalum* ("Qizil olov" deb nomlash mumkin)
***Loropetalum-*** jodugarlar oilasiga mansub boʻlib, Hamamelidaceae, Xitoy, Yaponiya va Janubi-Sharqiy Osiyodagi toʻrt turdagi butalar yoki mayda daraxtlarning bir turidir.

Tavsif
------

Gullar dastlab bahorda gul bogʻlamlarida hosil boʻladi va ular jodugarlarga oʻxshagani uchun jodugar gullari deb nomlanadi. Har bir gul asosan toʻrttadan oltitagacha (turiga qarab) 1-2 ta yupqa tasma shaklidagi gulbarglardan iborat boʻladi (sm uzunlikda).

Taksonomiya
-----------

*Loropetalum* "Loropetaleae" qabilasiga va Hamamelidoideae kenja oilasiga tegishli boʻlib, Saxifragalesning Hamamelidaceae oilasiga joylashtirilgan. 

### Etimologiya

*Loropetalum* nomi gullarning shakliga ishora qiladi va yunoncha *loron* soʻzlaridan kelib chiqqan boʻlib, bu soʻz tasma va petalon degan maʼnoni anglatadi.

### Turlar

turlari quyidagilardir:

* *Loropetalum chinense* - oq gulining boʻyi 3,7 m gacha, pushti gulli navining boʻyi esa 1,5m gacha boʻladi.
* *Loropetalum flavum* - sariq gulli turi
* *Loropetalum lanceum* - oq gullar boʻlib, boʻyi 13m gacha boʻlishi mumkin.
* *Loropetalum subcordatum* - bu tur gulning balandligi esa 12 m gacha boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Zhang et al 2004. sfn error: no target: CITEREFZhang\_et\_al2004 (help)
2. ↑  Averyanov et al 2018. sfn error: no target: CITEREFAveryanov\_et\_al2018 (help)
3. ↑  Li & Bogle 2001. sfn error: no target: CITEREFLiBogle2001 (help)

Hayoti
------

Havolalar
---------

* Data related to Loropetalum at Wikispecies
* Media related to Loropetalum at Wikimedia Commons

Andoza:Taxonbar