recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sarkoʻb** (fors. — bosh yanchuvchi, uruvchi; boshi yanchilgan) — mudofaa jangi olib borilayotgan gʻanimga qirgʻin keltirish maqsadida sunʼiy yoʻl bilan barpo etilgan tepa, qalʼa yoki hisorsimon baland joy, qurilma. Sharq xalqlari, xususan, Amir Temur, Shayboniyxon, Xiva xonlari armiyasida qamal chogʻida faol qoʻllanilgan taktik usullardan biri. Oʻrta asrlarda koʻpdankoʻp qalʼa va qoʻrgʻonlar baland devor, burj va boru (oʻq otish uchun moʻljallangan shinaklar)ga ega boʻlgan. Mustahkam qalʼa va qoʻrgʻonlar uzoq muddatli mudofaa uchun zarur qurolyarogʻ, oziq-ovqat, yemxashak bilan taʼminlangan. Bunday inshootlarni bir hamla bilan qoʻlga kiritish mumkin boʻlmagan. Ana shunday kezlarda muhosara qurolyarogʻlari ishga solingan. Mudofaadagi qalʼa yoki qoʻrgʻon devorlari yonida undan baland boʻladigan tuproq uyumi — S. tiklashga kirishilgan. Minglab askarlar tevarakatrofdan oʻtin, yogʻoch, shoxshabba toʻplab, ustidan tosh, shagʻal va tuproq toʻkib S barpo etishgan. Ayni chogʻda daraxt xodalaridan yasalgan shotilar orqali jangchilar qalʼa devoriga chiqa boshlagan. Qad rostlagan S.ga kamonchilar chiqishgan, manjaniq, toʻp, raʼb kabi ogʻir qurollar ham olib chiqilgan va ulardan qamaldagilarga qarshi oʻt ochilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ogʻiz suti** — homiladorlikning soʻnggi haftalarida va tuqqandan keyingi dastlabki 2—3 kunda sut bezlarida ishlanib chiqadigan sut. Ogʻiz suti oddiy (yetilgan) sutdan yuksak darajada toʻyimliligi va yengil hazm boʻlishiʻ, oqsil, tuzlari koʻpligi va qandi kamligi bilan farq qiladi. Ogʻiz sutidagi yog va tuzlar tar-kibi yangi tugʻilgan bola organizmidagi yogʻ va tuzlar tarkibiga oʻxshaydi. Ogʻiz suti vitaminlarga boy, unda antitelolar ham koʻp. Bola yangi hayot sharoitiga moslashgan sari Ogʻiz sutining tarkibi oddiy sutnikiga oʻxshab boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1625-yilgi Jmaylo qoʻzgʻoloni** — Oʻrta Dnepr mintaqasida Mark Jmaylo boshchiligidagi Rech Pospolitayaning siyosiy, iqtisodiy va diniy zulmiga qarshi kazak-dehqonlar qoʻzgʻoloni.

Voqealarning borishi
--------------------

1620-1621-yillardagi Polsha-Turkiya urushidan keyin dehqonlarning kazak otryadlarga ommaviy oʻtib ketishidan xavotirlangan Seym 1623-yilda Oʻrta Dnepr yerlarida joylashgan kazaklar qoʻshinlarini tarqatib yuborishga qaror qildi. Kazak armiyasi bu qarorga boʻysunishdan bosh tortdi va Polsha armiyasiga qurolli qarshilik koʻrsatishga tayyorligini namoyish qildi. Qoʻzgʻalon arafasida, mitropolit Job Boretskiy boshchiligidagi Kiyev ruhoniylari Kichik Rossiya yerlarini chor tobeligiga qabul qilish iltimosi bilan Moskvaga elchi yubordi. Elchilar orasida kazaklardan vakillar yoʻqligi, shuningdek, Rossiya davlatining qiyinchilik davridan keyin zaiflashgan pozitsiyasi tufayli soʻrov qondirilmadi.

Rech Pospolitaya hukumati 1625-yil sentabr oyida getman Stanislav Konetspolskiy boshchiligida janubiy Kiyev viloyatiga qoʻshin yubordi. 1-oktabr kuni hukumat qoʻshinlari Kanevga yetib keldi. Kazak garnizoni shaharni tark etdi va Moshna yaqinidagi Polsha otryadi bilan boʻlgan jangdan soʻng Cherkassiga chekindi.

Mahalliy kazaklar bilan birgalikda Kanev kazaklari Sibulnik daryosi boʻyiga chekindi. Shuningdek, u yerda boshqa kazak otryadlari ham toʻplandi. Tez orada bu yerga Mark Jmaylo boshchiligidagi kazaklar ham artilleriya bilan yetib keldi. Kazaklar bilan birlashgan Jmaylo qoʻzgʻolonchilar qoʻshinini boshqardi.

Asosiy jang 15-oktabr kuni boʻlib oʻtdi. Qoʻzgʻolonchilar dushmanga katta zarar yetkazdi, ammo kuchlar teng emasligi sabab ular Kurukov koʻliga chekinishga majbur boʻldi. Bu yerda esa kazaklarni magʻlub etishga urinishlar muvaffaqiyatsiz tugadi va Konetspolskiy muzokaralarni boshlashga majbur boʻldi. Muzokaralar davom etayotgan bir paytda 1625-yil 5-noyabrda kazak qoʻmondonlari orasidagi fitnachilar Jmayloni getman lavozimidan agʻdarib tashladi va Polsha hukumati bilan kazaklar uchun manfaatli boʻlmagan Kurukovskiy shartnomasini tuzdi.

Manbalar
--------

* *Gaidai L.* Іstoriya Ukraini v lichnostyax, terminax, nazvaniyax i ponyatiyax.- Lusk: Veja, 2000.
* Spravochnik po istorii Ukraini. Red. I. Podkovi i R. Shusta.- K.: Geneza, 1993. Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-04-10).
* Sovetskaya ensiklopediya istorii Ukraini. Kiyev, 1969, t. 2.

Manbalar
--------

1. ↑  Florya B. N. Rossiya i kazatskoe vosstanie 1625 g. // Istoricheskiy vestnik. 2017. T. 16(163). S. 8-23.

Havolalar
---------

* Istoricheskie istochniki vo vosstaniyu Jmaylo na sayte Vostlit.info
**Kokki-likki** (inglizcha: *Cock-a-leekie*, „xoʻroz va piyoz") — qora murch va koʻk piyoz qoʻshib tayyorlanadigan tovuq bulyonidan iboratShotlandiya shoʻrvasi. Tovuq shoʻrvasi retseptida keltirilgan mahsulotlar orasida suli yormasi, guruch, baʼzan arpa yormasi uchraydi. Anʼanaviy variantda shoʻrvaga qora olxoʻri ham qoʻshiladi, shuningdek shoʻrvani qora olxoʻrili julyen bilan boyitish ham mumkin.

Garchi uni „Shotlandiyaning milliy shoʻrvasi" deb atasalar-da, taomFransiyada tovuq va piyozli shoʻrva sifatida paydo boʻlgan deb taxmin qilinadi. 16-asrning oxirida shoʻrva Shotlandiyaga kirib kelgan, u yerda retseptdagi oddiy piyoz koʻk piyoz bilan almashtirilgan. Retsept ilk marta 1598-yilda chop etilgan, „Cock-a-leekie" nomi esa 18-asrgacha ishlatilmagan. Ushbu shoʻrvaning vegetarianlar uchun moʻljallangan variantlari ham mavjud. Vegetarianlar uchun moʻljallangan versiyasi tarkibi koʻk piyoz va sabzavotlar aralashmasidan iborat boʻladi, shoʻrvaga tovuq goʻsht oʻrnini bosuvchi vosita va qora olxoʻri qoʻshiladi.

Retsepti
--------

Toʻgʻralgan piyozning yarmi tovuq bilan qaynatiladi, yarmi esa shoʻrva deyarli tayyor boʻlganda qozonga solinadi. Bulyonga tovuq goʻshti qoʻshiladi. Ziravorlardan odatda qora garmdori, toshchoʻp, qalampirmunchoq ishlatiladi. Qora olxoʻri ovqatga oxirida qoʻshiladi va 3-5 daqiqa davomida bulyon ichida qaynatiladi. Aytishlariga qaraganda, u koʻkpiyozning achchiq taʼmini yumshatadi.

Tarixi
------

Ushbu shoʻrva haqidagi ilk maʼlumotlar „Orchtertyre House Book" hisobchilar kitobida (1737) keltirilgan boʻlib, unda „kokki-likki"dan iborat tushlik haqida yozilgan. Eng qadimgi retsept esa muallif Isabella Bitonning viktorian davri pazandachiligiga oid kitobida keltirilgan, u yerda shoʻrvaning „mayda suli yormasi" bilan quyultirilgani yozilgan. Shotlandiyalik jurnalist va yozuvchi Kristian Izabel Jonston (uning kitoblari *Meg Dods* taxallusi bilan nashr etilgan) esa shoʻrva „koʻkpiyoz qoʻshilgani tufayli oʻta quyuq boʻlishi, uning birinchi qismini taom quyuq va yopishqoq boʻlguncha qaynatish kerakligi" taʼkidlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Whitman, Joan. Craig Claiborneʼs The New York Times Food Encyclopedia. New York:New York Times Company, 1985
2. ↑  „How to make the perfect cock-a-leekie soup". *The Guardian*.

 Retrieved October 17, 2019
3. 1 2  Ayto, John. An A to Z of Food & Drink, John Ayto. Oxford:Oxford University Press, 2002
4. ↑  Davidson, Alan. Oxford Companion to Food, Alan Davidson. Oxford:Oxford University Press, 1999
5. ↑  „Vegetarian Cock-A-Leekie Soup Recipe - Food.com". *food.com*.
6. ↑  Yeda, ya lyublyu tebya! — M.: AST, 2018. — 160 s. — 87. ISBN — 978-5-17-105997-2
7. ↑  Kokki likki
8. ↑  Brown, Catherine*. A Year in A Scots Kitchen*. Neil Wilson Publishing, 2011.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Manipur (maʼnolari).

**Manipur** (meytxeilar) — xalq. Hindistondagi kukuchinlar guruhiga kiruvchi xalq, Manipuri shtatining asosiy aholisini tashkil etadi (1,65 mln. 2001Y.). M. tilida soʻzlashadi. Koʻpchiligi hinduizm (vishnuizm), shuningdek, xristian va islom diniga eʼtiqod qiladi. M.larning asosiy mashgʻuloti — deqqonchilik (sholi, tariq), chorvachilik; yuk tashuvchi hayvonlar, echki va choʻchqalar boqiladi. Xoʻjalikda baliqchilik, qisman ovchilik katta ahamiyat kasb etadi. Hunarmandchilikda toʻquvchilik rivoj topgan. M.lar ip va ipak gazlamalar tay-yorlaydilar, ularda gilam toʻqish mu-him oʻrin tutadi. M. xalqi oʻz milliy adabiyotiga (bangol alfaviti asosida) va boy folkloriga ega. Ularning raqs sanʼati mashhur.

Adabiyot
--------

* Narodi Yujnoy Azii, M. 1963; Sda-syuk G. V. Shtati Indii, M. 1981.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kokil (maʼnolari).

**Kokil** (frans. coquille — kovak, boʻshliq) — metall quymalar olishda ishlatiladigan metall qolip. Quymaning shakli oddiy yoki murakkabligiga qarab, K. 2 yoki undan ortiq qismdan iborat boʻladi. K. qismlari kokil mashinasiaa ochilib-yopiladi. Ajraladigan va ajralmaydigan xillari bor. Ajraladigan K. da vertikal, gorizontal va egri chizikdi ajraladigan sirtlari (pallalari) boʻladi. Ajralmaydigan K.dan quymalar qolipni silkitib chiqariladi. K.ning chidamliligini oshirish va quymaning sovishini sekinlashtirish uchun ish sirtiga maxsus boʻyoq surkaladi. K. bir necha yuzdan bir necha mingtagacha quyma olishga chidashi mumkin. Quymalarni seriyalab va koʻplab ishlab chiqarishda qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Joanna Price** (1985-yil 7-iyunda tugʻilgan) — Uels regbi ittifoqi oʻyinchisi va sobiq futbolchi. Futbolchi sifatida Uels terma jamoasida maydonga tushgan.

Yoshlik yillari
---------------

Price Uelsning Sent-Devids shahrida Mervin va Marika Praysning toʻrt farzandidan biri sifatida tugʻilgan. U Ysgol Bro Dewi va Ysgol Dewi Santda qatnashgan. Uning otasi akasi Garet bilan birga oʻynab, Sent-Devids RFC uchun yordamchi boʻlgan regbi oʻyinchisi edi. Uning ikki akasi Nikolay va Devid shaharning futbol jamoasida futbol oʻynashgan, singlisi Keti esa xokkey oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Price Haverfordwest okrugiga oʻtishdan oldin mahalliy havaskor Gudvik United uchun oʻynay boshlagan. 16 yoshida u klubda sinovdan oʻtish umidida „Arsenal"ga xat yozgan. Sakkiz hafta oʻtgach, u javob olgan va klubning Colney Heathdagi mashgʻulot maydoniga taklif qilingan va u yerda oʻsmirlar jamoasidan joy taklif qilish uchun yetarlicha taassurot qoldirdi. U UWICda sport murabbiyi darajasini boshlash va Janubiy Uelsga yaqinroq boʻlish uchun Bristol Cityga qoʻshilishdan oldin uch yarim mavsum davomida klubda qoldi.

Futboldagi „besh yillik taʼtildan" soʻng, Jayne Ludlow Priceni 2015- yilda milliy terma jamoa yigʻiniga chaqirdi. U Uels terma jamoasini UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2017 saralash bosqichi doirasida Avstriyaga qarshi Sankt-Poltenda 3:0 hisobida magʻlub boʻlingan uchrashuvda debyutini amalga oshirgan.

Regbichilik faoliyati
---------------------

UWICda oʻqiyotganda, Price universitetning regbi boʻyicha murabbiyi bilan bogʻlanib, undan oʻyinda qatnashishni soʻragan. U Britaniya Universitetlari Sport Assotsiatsiyasi kubogi uchun universitet tomonida tanlangan va uning jamoasi kubokni qoʻlga kiritgani uchun yarim final va finalda oʻynagan.

2012-yilda u Haverfordwest bilan mashgʻulotlarda qatnashdi, keyin esa jamoa koʻproq oʻyinchilarni jamoaga taklif qildi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  *Thomas, Gordon*. „Joanna is enjoying a taste of women's rugby". *Western Telegraph* (13-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 20-iyul 2019-yil.
2. ↑  „Torn between rugby and football". BBC Sport (15-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
3. ↑  „Austria 3 – 0 Wales".  UEFA (1-avgust 2019-yil). Qaraldi: 24-sentabr 2015-yil.
**Joachim Meichssner** (1906-yil 4-aprel — 1944-yil 29-sentyabr) — nemis armiyasi ofitseri va fashistlar rejimiga qarshilik koʻrsatish aʼzosi.

Hayoti
------

Meichssner Germaniya imperiyasining Gʻarbiy Prussiyadagi Deutsch Eylau shahrida (zamonaviy Iłava, Polsha) tugʻilgan. 1912-yildan beri uning otasi Maximilian Schulpfortada oʻqituvchi va diniy nazoratchi boʻlib ishlagan, u yerda Meichssner ham maktabda oʻqigan. U 1924-yilda ofitser kursanti sifatida Reyxsverga koʻngilli boʻlgan. 1935-yildan boshlab u Berlin Harbiy Akademiyasida kadrlar boʻyicha oʻqitilgan. 1937-yil sentyabr oyida u Oliy Armiya qoʻmondonligiga oʻtkazildi. 1940-yilda u general Fridrix Olbricht boshchiligidagi Bosh armiya boshqarmasida (Allgemeines Heeresamt) birinchi bosh shtab ofitseri va guruh boshligʻi boʻldi. Bu yerda u Hitlerga qarshi harbiy fitnaga aralashdi.

1943-yilda sharqiy jabhada joylashtirilgandan soʻng, Meichssner Qurolli Kuchlar qoʻmondonligining tashkiliy boʻlimining boshligʻi boʻldi va shuning uchun Hitler oldiga toʻgʻridan-toʻgʻri, ammo vaqti-vaqti bilan kirish huquqiga ega edi. 1943-yil sentyabr oyida polkovnik Helmut Stieff Meichssnerga Hitlerni xudkushlik hujumida oʻldirish rejalari haqida maʼlumot berdi va uni bunday urinishni amalga oshirishga ishontirishga harakat qildi; ammo, otasi uni diniy sabablarga koʻra tushkunlikka solganidan keyin va „kutish stressiga dosh berolmagani" uchun Meichssner nihoyat rad etdi.

Claus von Stauffenberg atrofidagi fitnachilar endi Hitlerni qishki yangi liboslar namoyishi paytida xudkushlik hujumida oʻldirish uchun Axel von dem Busscheni tanladilar, bu reja ittifoqchilar havo hujumida formalar yoʻq qilinganidan keyin barbod boʻldi.

Meichssner 20-iyul fitnasi paytida Potsdamda joylashtirilgan; dastlab uning davlat toʻntarishiga aloqadorligi aniqlanmadi, lekin uning otasi, Vittenbergdagi konfessional cherkov aʼzosi, 1944-yil 21-iyulda Gestapo tomonidan hibsga olindi. Bir hafta oʻtgach, Yoaxim Meyxsner ham hibsga olindi. U 1944-yil 29-sentyabrda Volksgerichtshof tomonidan oʻlimga hukm qilindi va darhol Plötzensee qamoqxonasida Yoaxim Sadrozinski, Fritz fon der Lanken, Vilgelm-Fridrix zu Linar va Otto Gerfurth bilan birga qatl etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Biografiyasi". *www.gdw-berlin.de*. Qaraldi: 8-avgust 2022-yil.
2. ↑  Gedenkstätte Deutscher Widerstand
3. 1 2  Biography at Memorial to the German Resistance
4. ↑  Martin Leiner*. Gott mehr gehorchen als den Menschen* (olmoncha). V&R unipress GmbH, 2005 — 215 bet. ISBN 978-3-89971-195-0.
5. 1 2  Peter Hoffmann*. Stauffenberg: a family history, 1905-1944*. McGill Queens Univ Pr, 3-oktabr 2003-yil — 225ff bet. ISBN 978-0-7735-2595-5.
6. ↑  Peter Hoffmann*. The history of the German resistance 1933-1945*. McGill Queens Univ Pr, 1996-yil sentyabr — 328 bet. ISBN 978-0-7735-1531-4.
7. ↑  Günter Brakelmann*. Helmuth James von Moltke: Zeitgenosse für ein anderes Deutschland* (olmoncha). Forschungsgemeinschaft 20 Juli 1944, 2010 — 259 bet. Oo5g7Gzm-5wC&pg=PA259&dq=Joachim+Meich%C3%9Fner&hl=de&ei=LQNYTfflCcvBtAbvsqilCw&sa=X&oi=book\_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCkQ6AEwADgK#v=onepage&q=meichssner&f=false. ISBN 978-3-643-10453-3.
**Rossiya-Buxoro shartnomalari** — Rossiya imperiyasi bilan Buxoro amirligi oʻrtasida 1868, 1873, 1885, 1894, 1900-yillarda tuzilgan shartnomalar. Bu shartnomalar podsho Rossiyasiga Buxoro amirligi xududidan har tomonlama foydalanish imkoniyatini bergan.

1868-yil 23 iyun sulh shartnomasi. Buxoro bilan Rossiya qoʻshinlari oʻrtasida boʻlgan Zirabuloq jangidan keyin Samarqandda imzolangan. Bu shartnomaga binoan, Xoʻjand, Oʻratepa, Jizzax, Samarqand va Kattaqoʻrgʻon sh.laridan to Zirabuloqqacha boʻlgan Buxoro amirligining yerlari Rossiyaga kiritildi va Turkiston generalgubernatorligi tarkibida Zarafshon okrugi (keyinchalik Samarqand viloyati) tashkll qilindi. Buxoro amiri Muzaffar oltin hisobida 500 ming rubl harbiy tovon toʻlagan va rus savdogarlariga amirliqda erkin savdosotiq qilish uchun qulay shartsharoit yaratib berish majburiyatini olgan. Rus mollaridan ular qiymatining atigi 2,5% miqsorida boj oladigan boʻlgan.

1873-yil 28 sentabr shartnomasida Buxoro amirligi Rossiyaning protektorati (tobesi; homiyligi ostidagi hudud) deb eʼlon qilingan. Zarafshon daryosining yuqori qismi — Sharqiy Buxoro (Badaxshon, Pomir)dagi ayrim viloyatlar qoʻldan ketgan; Amudaryoning chap sohilidagi yerlar esa (Balx, Mozori Sharif, Shibirgʻon, Qunduz va boshqalar) Afgʻonistonga berilgan. Buxoroning xorijiy davlatlar bilan mustaqil aloqa yuritishi taqiklangan.

1885-yil 25 iyul shartnomasida Buxoro amirligi hududidan temir yoʻl oʻtkazishga kelishilgan. Yoʻl qurilishi uchun 6 ming desyatina yer ajratilib, rus maʼmurlari ixtiyoriga topshirilgan. 1885-yil 12 noyabr

da Buxoro amirligida "Rossiya imperatorligining siyosiy agentligi" taʼsis qilingan (qarang Buxorodagi vakolatxonalar).

1894-yil 27 may shartnomasi iqtisodiy xususiyatga ega boʻlib, unga koʻra har yili 15 noyabrdan 10 martgacha Zarafshon daryosining suvi amirlik yerlariga toʻliq, 10 iyundan 15 avgustgacha (dehqonchilik uchun suv eng kerak paytda) esa faqat 40% oqiziladigan boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Manipogo** — Kanada folkloridan Manitoba koʻlida yashaydigan suv hayvonidir.

Bu jonzotga 1960-yilda shunday nom berilgan, bu nom Manitoba va Ogopogodan (Britaniya Kolumbiyasidan shunga oʻxshash hayvon) olingan.

Tashqi koʻrinish
----------------

Manipogo uzunligi 4 dan 15 metrgacha boʻlgan, qora yoki jigarrang rangga ega va suv ustiga chiqadigan oʻrkachli jonzot sifatida tasvirlangan.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Manitoba koʻlining gʻarbiy qirgʻogʻida Manipogo Provincial Park[en] deb nomlangan provinsiya bogʻi bor.

Manitoba koʻlining janubi-sharqiy qirgʻogʻida joylashgan Sent-Laurent jamoasi har yili mart oyining birinchi haftasida Manipogo festivalini oʻtkazadi.

Manipogo „Shimol sirlari" deb nomlangan hujjatli teleserialining epizodida tasvirlangan.

Qiziq faktlar
-------------

Mish-mishlarga koʻra, bir-biriga begona boʻlgan oʻn yetti nafar guvohlar guruhi uchta Manipogoning birga suzayotganini koʻrganliklarini daʼvo qilishdi. 1960-yillar boshida Manitoba universiteti professori Jeyms Makleod jonzotning qoldiqlarini topish maqsadida tadqiqot oʻtkazdi. Agar koʻlda nasl qoldiruvchi jonzotlar mavjud boʻlsa, ular oʻlganidan keyin tana goʻshti va suyak qoldiqlari boʻlishi kerak edi. Ammo McLeod hech narsa topolmadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Darren Bernhardt.* „Keep your camera handy: Stories of Manitoba lake monsters told for centuries but proof remains elusive".  CBC (3-iyun 2018-yil).
2. ↑  *Kyle Edwards.* „Why Canadians have a thing for mythical lake monsters".  Maclean’s (9-iyul 2019-yil).
3. ↑  Manipogo Festival in St. Laurent Sees Resurgence PortageOnline
4. ↑  Northern Mysteries. Manipogo IMDb
5. ↑  Dr. James A. McLeod investigates „Manipogo" lake monster Calgary Herald
Maniava qishlog'i, Ukraina
**Maniava** yoki **Manyava** ( ukraincha: *Манява* , polyakcha: *Maniawa* ) G'arbiy Ukrainaning Ivano-Frankivsk viloyati, Ivano -Frankivsk tumanidagi Maniavka daryosi qirg'og'ida joylashgan. Bu taxminan 3500 kishilik qishloq bo'lib, Ukrainaning Karpat tog'larida joylashgan. Maniava Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Solotvin posyolkasiga tegishli ekan.

2020-yil 18-iyulgacha Maniava Bogorodchany tumaniga tegishli edi. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida Ivano-Frankivsk viloyatining tumanlari sonini oltitaga qisqartirgan holda, tuman tugatildi. Bohorodchany tumani hududi Ivano-Frankivsk tumaniga birlashtirildi ekan.

Mashhur pravoslav Maniava Skete monastiri uning chekkasida joylashgan bo'lib, Ukrainaning Karpat tog'laridagi eng baland sharsharalardan biri - sharsharaning balandligi 20 uzunlekda ekan.

* Pochta indeksi 77772
* Telefon kodi: +380 3471

1. ↑  „Солотвинская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Manikuagan (maʼnolari).
**Manikuagan krateri** Kanadaning Kvebek viloyati markaziy qismidagi zarba krateri boʻlib, diametri 5 km boʻlgan asteroid bilan toʻqnashuv natijasida hosil boʻlgan. Asteroid zarbasi diametri taxminan 100 km boʻlgan kraterni paydo qildi, ammo choʻkindi jinslarning eroziyasi va choʻkishi natijasida koʻrinadigan oʻlcham 71 km gacha kamaydi. Bu Yerdagi eng katta beshinchi kraterdir. Bobil togʻi ("Bobil") kraterning markaziy choʻqqisi ekanligi taxmin qilinadi. Kraterda hozirda Manikuagan suv ombori joylashgan.

M. S. Markov va V. S. Fedorovskiylar Manikuagan krateri paydo boʻlganda 1023 J energiya ajralib chiqqanligini va 1000 km 3 togʻ jinslari eriganligini koʻrsatdilar. Oxirgi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, toʻqnashuv natijasida erigan jinslar 214 ± 1 million yoshda. Shunday qilib, bu toʻqnashuv Trias davri tugashidan 13 ± 1 million yil oldin sodir boʻlgan (zamonaviy shkala boʻyicha 201,3 ± 0,2 million yil oldin) va trias-yura davrining yoʻqolishiga sabab boʻlishi mumkin emas edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Earth Impact Database" (deadlink). 25-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2011-yil.

 „arxiv nusxasi". 8-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2022-yil.
2. ↑  Кац Я.Г. Полетаев А.И. Сулиди-Кондратьев Е.Д.*. Кольцевые структуры лика планеты*, Новое в жизни, науке, технике. Серия «Науки о Земле»; № 5, 1989. М.: Знание, 1989 — 22 bet.
3. ↑  *Международная стратиграфическая шкала* (версия за август 2012) на сайте Международной комиссии по стратиграфии
4. ↑  Hodych, J. P.; G. R. Dunning (1992) (en). *Did the Manicougan impact trigger end-of-Triassic mass extinction?*. **20** (Geology nashri). pp. 51.54. doi:10.1130/0091-7613(1992)020<0051:DTMITE>2.3.CO;2.

Havolalar
---------

* Manikuagan tuzilishini havodan o'rganish, fotosurat(Inglizcha)
**Pristan** — Bu Bandargoh. Qoraqalpogʻiston Res-publikasidagi shahar (1958-yildan). Nukus shahar Kengashiga qarashli. 1958-yil 16-aprelda asos solingan. Yaqin temir yoʻl stan-siyasi — Nukus (8 km). Amudaryoda transportning rivojlanishi natijasida vujudga kelgan. Aholisi 15,7 ming kishi (2002). Temir-beton va duradgorlik buyumlari ishlab chiqariladi. Araqvino zavodi, umumiy taʼlim maktablari, klub, madaniyat uylari, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Manikuagan (maʼnolari).
**Manikuagan** yoki **Manikuagan suv ombori** (inglizcha: *Manicouagan Reservoir*) — Kanadaning Kvebek viloyati markazidagi Laurentian tog‘larida joylashgan halqa shaklidagi ko‘l. U xuddi shu nomdagi meteorit kraterida joylashgan bo‘lib, 1942 km² maydonga ega. Ko‘lning markazida Bobil tog‘i (952 m) joylashgan Rene-Levasser oroli mavjud. Ko‘l, orol bilan birga, kosmosdan aniq ko‘rinadi, shuning uchun uni "*Kvebekning ko‘zi*" deb ham atashadi. 2007 yilda Manikuagan ko‘li CBC telekanalining *"Kanadaning yetti mo‘jizasi"* tanloviga nomzod bo‘ldi.

Gidroelektr stansiyasi
----------------------

 Manik-5 to‘g‘oni Manikuagan suv omboridagi asosiy to‘g‘ondir.
Ko‘lning maydoni 1960-yillarda Hydro-Quebec kompaniyasi bir qator to‘g‘onlarni (Manik-1, Manik-2 va boshqalar) gidroelektr stansiyalar bilan qurganida kattalashdi. To‘g‘on majmuasi *Manik-Utard loyihasi* deb ham ataladi, chunki u Manikuagan va Rivier-oz-Utard daryolarida joylashgan.

Manikuagan ko‘li gidravlik akkumulyator vazifasini bajaradi - qishning sovuq kunlarida ko‘l sathi pasayadi, chunki elektr stansiyalarining turbinalari doimiy ravishda viloyat aholisini isitish uchun ishlaydi. Yangi Angliyada yozgi jazirama paytida ham ko‘lning suv sathi pasayadi, chunki Hydro-Quebec bu vaqtda AQShga elektr energiyasini sotadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ударный кратер Маникуаган" (ru).  АКД на astronet.ru (2 may 2019).

Havolalar
---------

* „Manicouagan Reservoir on World Heritage Encyclopedia" (en). *www.worldheritage.org*. 24-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2019-yil.
**Vena toʻgaragi** - falsafiy toʻgarak, mantiqiy pozitivizm asoslarini ishlab chiqqan. 1922 y. Vena sh.da vujudga kelgan. Asoschilari — M. Shlik, O. Neyrat, F. Kaufman, K. Gyodel va b. 1926 y.dan — R. Karnap. V.t.ning falsafiy konsepsiyasi E. Max, L. Vitgenshteyn, B. Rassel hamda oʻtmishdagi falsafaning empirik va ratsionalistik, panlogistik anʼanalari taʼsirida shakllandi va subʼektiv idealizmning koʻrinishi sifatida namoyon boʻldi. V. t. falsafiy muammolarni formal mantiq bilan bogʻlashga, fan tilini mantiqiy tahlil qilishga urindi. Matematik mantiq apparati tahlil qilish vositasi sifatida taklif etildi. Tadqiqot uslubi sifatida V.t. olgʻa surgan mantiqiy empirizm empirizmni ratsionalizm bilan birlashtirishga urinish edi. V.t. 1939 y.gacha faoliyat koʻrsatdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Vena konkordati** — 1448-yil 17-fevralda Muqaddas Rim imperiyasi va Muqaddas taxt vakillari oʻrtasida tuzilgan shartnoma.

Tarixi
------

1447-yil yanvar oyida knyazlik konkordatida erishilgan bitim. Rim papasi Yevgeniy IV va Muqaddas Rim imperiyasi knyaz-saylovchilari oʻrtasida boʻlib oʻtgan muzokaralar chogʻida Rim papasi Yevgeniy Bazel Kengashini qoʻllab-quvvatlagani uchun barham berigan Trier va Mayns v arxiyepiskop-saylovchilarini qayta tiklashga rozi boʻldi. Bazel Kengashi antipapa sifatida Savoy gertsogi Amadeus VIII saylagan edi. Buning evaziga knyazlar Yevgeniyni qonuniy papa sifatida tan olishdi.

Shartnoma
---------

Vena konkordati Muqaddas Rim imperatori Fridrix III va papa legati, kardinal Xuan Karvaxal tomonidan imzolangan edi. 1448-yil 17-fevralda Rim papasi Nikolay V 19-mart kuni imzolangan shartnomani tasdiqlagan. Hujjatda yepiskoplarning dastlabki saylovini papa aralashuvisiz oʻtkazish nazarda tutilgan edi. Ammo papa bunday saylovlarni tasdiqlash va oʻzi noloyiq deb hisoblagan yepiskoplarni almashtirish vakolatidan foydalanishda davom etdi.

Vena konkordati 1806-yil 6-avgustda imperiya parchalangunga qadar Muqaddas Rim imperiyasi va Muqaddas taxt oʻrtasidagi munosabatlarni tartibga solib turdi.

Adabiyotlar
-----------

* Andreas Meyer : *Das Wiener Konkordat von 1448 — eine erfolgreiche Reform des Spätmittelalters*, in: de:Quellen und Forschungen aus italienischen Archiven und Bibliotheken, Bd. 66 (1986), S. 108-152.
* Andreas Meyer: *Wiener Konkordat, 1448*, in: Historisches Lexikon Bayerns, URL:  (5. 2012-yil mart).
* Frensis Rapp, „Le province ecclesiasticche dell’Impero germanico" va Andre Vauchez (ed.), *Storia del Cristianesimo.* *Din-Siyosat-Madaniyat*, jild. VI: *Un tempo di prove (1274-1449)*, Borla-Città Nuova, Roma 1998, ISBN 88-263-1024-6, p. 659-660

Havolalar
---------

* Iglesia tarixi va Avstriya en la GER
**Stefan Savich** (черног. Stefan Savich / Stefan Savić) 1991-yanvar 8-yil Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasida tugʻilgan. Stefan Savich chernogoriyalik futbolchi, "Atletiko Madrid" klubi va Chernogoriya terma jamoasi himoyachisi.

Faoliyati
---------

Chernogoriya uchinchi ligasidan "Brskovo" jamoasi tarbiyalanuvchisi. U professional faoliyatini "Borcea "jamoasida boshlagan, u yerda ikki mavsum yoshlar jamoasida o'ynagan. 2010/11-yilgi mavsumda "Partizan "tarkibida u Serbiya chempioni va Serbiya kubogi sohibiga aylangan.

2011-yilning 6-iyulida "Manchester Siti "rasmiy ravishda Stefan Savichni sotib olgani haqida xabar berilgan edi, bu transfer baʼzi maʼlumotlarga koʻra, taxminan 10 million funtga baholangan. Savich bir yildan so'ng "Fiorentina" himoyachisi Matiya Nastashichni Manchesterga ko'chirish kelishuvi doirasida klubni tark etgan.

2015-yilning 21-iyulida u 12 million yevro evaziga Madridning "Atletiko" klubiga oʻtdi.

### Terma jamoada

Savich Chernogoriya terma jamoasidagi debyutini 2010-yilning 11-avgustida Shimoliy Irlandiyaga qarshi o'rtoqlik o'yinida o'tkazdi. 2011-yil 10-avgustda Albaniyaga qarshi o'rtoqlik o'yinida ikkita gol kiritishga erishgan va bu uning terma jamoadagi ilk gollari bo'lgan.

Statistika
----------

Manbalar
--------

1. ↑  „«Манчестер Сити» приобрёл Стефана Савича". 9-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2011-yil.
**Menzula syomkasi** - topografik sʼyomka turlaridan biri; menzula va kipregel yordamida bajarilib bevosita dalada chizib boriladi. Buning uchun dastlab sifatli chizma qogʻozga sʼyomka asosi nuqtalarining koordinatalari boʻyicha tushirilib, qogʻoz menzula taxtasiga mahkamlanadi. Keyin joyda bu nuqtalarda menzula ketma-ket oʻrnatilib, joy tafeilotlari va relyefi sʼyomka qilinadi. Planga tushiriladigan nuqtalar (obʼyektlar) gacha masofa va nisbiy balandliklar kipregel bilan oʻlchab aniqpanadi. Ular sʼyomka masshtabida qogʻozga (planga) oʻlchab tushiriladi. Shu joyni oʻzida relyef ham gorizontallar bilan tasvirlab boriladi. Menzula sʼyomkasi natijasi boʻlib maxsus shartli belgilar asosida qalamda chizilgan topografik planni asli xizmat qiladi. Menzula sʼyomkasi kichik maydonlarning yirik masshtabdagi sʼyomkasini bajarishda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stefan Horngacher** — (1969-yil 20-sentyabrda tugʻilgan) avstriyalik changʻidan sakrash boʻyicha murabbiy va sobiq changʻidan sakrash sportchisidir. 2019-yilning aprelidan Germaniya terma jamoasiga ustozlik qilmoqda.

Faoliyati
---------

Horngacher 1994-yil va 1998-yillarda Qishki Olimpiada oʻyinlarida jamoaviy bahslarda katta tepaligida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u 2002-yilda Solt-Leyk-Siti shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan va uning eng yaxshi marrasi jamoaviy yirik tepalik musobaqasida toʻrtinchi oʻrinni egallagani boʻlgan. 1991-yilda changʻidan sakrash boʻyicha jahon chempionatida jamoaviy yirik tepalik musobaqasida oltin medalni qoʻlga kiritgan va keyingi oʻn yil ichida uchta bronza bilan (1993-yil, 1999-yil va 2001-yil) kifoyalangan; 2001-yilgi oddiy tepalik musobaqasida ham oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Sportni tark etgach, u changʻidan sakrash boʻyicha murabbiy boʻlgan va 2016-yildan buyon Polsha terma jamoasini boshqarib keladi.

2016—2017-yilgi Toʻrt tepalik turniri, oltin va kumush

XCHF Shimoliy changʻi boʻyicha jahon chempionati 2017-yil -Jamoaviy katta tepalikda oltin medali,

Polshada 2017-yilning eng yaxshi murabbiyi deb eʼtirof etilgan,

2017—2018-yil Toʻrt tepalik turnirida oltin medali va toʻrtta ketma-ket gʻalabaga erishgan.

2019-yilning aprel oyidan beri u Verner Shusterdan keyin Germaniya terma jamoasini boshqarib keladi.

Jahon chempionati
-----------------

Horngacherning XCHF changʻidan sakrash Jahon chempionatlaridag eng yuqori koʻrssatkichi 1990—1991-yilgi shilomiy turnirdagi kumush medali hisoblanadi. Faoliyatining dastlabki yillaridagi formasini saqlab qola olmaganligi tufayli raqimlariga nisbaqat balllarda ancha ortda qolishni boshlagan.

### Turnir jadvali

| Mavsum | Umumiy natijalar | 4H | SF | NT | JP |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987—1988-yil | — | 127 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1988—1989-yil | — | 96 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1989—1990-yil | — | 60 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1990—1991-yil | 4 | 5 | 02 !2nd | Yoʻq | Yoʻq |
| 1991—1992-yil | 29 | 45 | — | Yoʻq | Yoʻq |
| 1992—1993-yil | 8 | — | 14 | Yoʻq | Yoʻq |
| 1993—1994-yil | 20 | 36 | — | Yoʻq | Yoʻq |
| 1995—1996-yil | 35 | 40 | 32 | Yoʻq | 34 |
| 1996—1997-yil | 35 | 22 | 32 | 47 | 34 |
| 1997—1998-yil | 13 | 8 | 28 | 18 | 12 |
| 1998—1999-yil | 8 | 7 | 14 | 4 | 7 |
| 1999—2000-yil | 9 | 11 | 18 | 20 | 9 |
| 2000—2001-yil | 8 | 5 | 12 | 6 | Yoʻq |
| 2001—2002-yil | 12 | 12 | Yoʻq | 12 | Yoʻq |

### Yutuqlar

| Tartib raqami | Mavsum | Sana | Manzil | Tepalik | Hajmi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1990—1991-yil | 1991-yil 24-fevral  | AvstriyaTauplitz/Bad Mitterndorf | Kulm K185 | FH |
| 2 | 1998—1999-yil | 1999-yil 16-yanvar  | Polsha Zakopane | Wielka Krokiew K116 | LH |

Manbalar
--------

1. ↑  „Kamil Stoch: Stefan Horngacher? Poradzi sobie" (12-may 2016-yil).
2. ↑  „86. Plebiscyt na Najlepszego Sportowca Polski 2020 Roku".
**Mentor** (boshqa yunon  Μέντωρ) ― qadimgi Yunon mifologiyasining qahramoni Itaki orolidan — Alkimning oʻgʻli, Odisseyning eski doʻsti. Fenelonning „Telemakning sarguzashtlari" (1699-yil) romani paydo boʻlganidan keyin umumiy ism sifatida keng tarqalgan.

Biografiya
----------

Odissey Troya shahriga borib, Mentorgauy va xonadonga gʻamxoʻrlik qilishni topshirdi. Shuning uchun Mentor Penelopaning bezovta qiluvchi kuyovlariga toʻsqinlik qilishga harakat qildi; u Odisseyning oʻgʻli Telemaxning tarbiyachisi edi.

Gomerda Mentorning koʻrinishi koʻpincha odysseyni qoʻllab-quvvatlaydigan Afina Pallada tomonidan Odyssey yoki Telemah timsolida qabul qilinadi. Shunday qilib, Mentor shaklida Afina Odysseyga kuyovlarga qarshi kurashda yordam beradi va uni xalq bilan yarashtirishga harakat qiladi; Mentorning niqobi ostida u Telemaxni Pilosga kuzatib boradi, Pilosda burgut boʻlib uchib ketadi. Itakada Afina Telemah tasvirini oladi, keyin qaldirgʻochga aylanadi.

Mentor nomi koʻpincha murabbiy yoki yoshlik rahbari maʼnosida umumiy ot sifatida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Etimologicheskiy slovar russkogo yazika Maksa Fasmera
2. ↑  *Мифы народов мира*. {{[[Andoza:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}: Советская энциклопедия, 1992 — 139 bet. ISBN 5-86018-015-2.
3. ↑  *Мифы народов мира*. {{[[Andoza:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}: Советская энциклопедия, 1992 — 139 bet. ISBN 5-86018-015-2.
4. ↑  *Мифы народов мира*. {{[[Andoza:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}: Советская энциклопедия, 1992 — 139 bet. ISBN 5-86018-015-2.
5. ↑  Etimologicheskiy slovar russkogo yazika Maksa Fasmera
6. ↑  Gomer. Odisseya III 372.
7. ↑  Gomer. Odisseya III 372.
8. ↑  Gomer. Odisseya XXII 206; XXIV 446.

Adabiyotlar
-----------

* Mentor // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. — SPb. 1885.
**Kenjiro Shinozuka** (yaponcha: *篠塚 建次郎* *Shinozuka Kenjirō*?) (1948-yil 20-noyabrda Tokiyoning Ōta shahrida tavvalud topgan) — yaponiyalik ralli haydovchisi. 1967-yilda debyutidan beri eng katta muvaffaqiyati Mitsubishi Motors kompaniyasining boshqaruvchisi sifatida qoʻlga kiritgan. Galant VR-4 rulida u 1988-yilda Osiyo-Tinch okeani ralli chempionatida gʻolib boʻlgan. 1991-yil va 1992-yillarda Kot-d’Ivuar Rallye Bandamada ketma-ket gʻalabalari, jahon ralli chempionati boaqichlarida gʻalabalari bilan mashhur hisoblanadi. WRC musobaqasida gʻolib chiqqan birinchi yaponiyalik sportchidir.

Shinozuka 2002-yilda Mitsubishi kompaniyasidan isteʼfoga chiqgan, lekin raqobatni davom ettirgan. U 2003-yilda Dakarda Nissan pikapini haydagan, biroq qumtepaga urilganidan keyin mashinasini bir necha marta aylantirib, yuzidagi og‘ir jarohatlarga olib kelgan va komaga tushgan. Uning yordamchi haydovchisi Tyerri Delli-Zotti ikkala oyogʻini sindirib olgan, ammo Shinuzokadan farqli oʻlaroq, uning jarohatlari hayot uchun xavfli boʻlmagan.

Shinuzoka 2006-yilgi musobaqa oldidan bu uning raqobatchi sifatidagi so‘nggi chiqishi bo‘lishini eʼlon qilib, *"qaror qabul qilingan: bu mening so‘nggi Dakarim.* *Lekin baribir oxirgi marta rulda rohatlanishga umid qilaman.* *Gʻalaba qozonish uchunmi?* *Yoʻq, bu mening maqsadim emas.* *Shundan soʻng men nima qilishimni hali bilmayman, lekin Yaponiyada bizga yangi isteʼdodlar kerakligini bilaman.* *Haydovchilarimizga qarang, ularning hammasi Asaga san yoki Sugavara san kabi oltmish yoshdan oshgan… Shunday ekan, men kelajak uchun yangi istiqbolli sportchilarni tayyorlashga yordam bera olaman" deb chiqish qilgan*. Biroq, yuqoridagi gaplarga qaramay, u 2007-yilgi Dakarga qaytib, yana Nissan bilan musobaqalarga kirishgan va poygani yakunlagan 109 ta mashina ichida 59-o‘rinni egallagan.

Dakar Rallisi natijalari
------------------------

| Yil | Turi | Transport vositasi | Natija | Bosqichlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1986-yil | Avtomobil | Yaponiya Mitsubishi | 46 | 0 |
| 1987-yil | **3** | 1 |
| 1988-yil | **2** | 0 |
| 1989-yil | 6 | 1 |
| 1990-yil | 5 | 2 |
| 1991-yil | Yoʻq | 1 |
| 1992-yil | **3** | 1 |
| 1993-yil | 5 | 0 |
| 1994-yil | Yoʻq | 0 |
| 1995-yil | **3** | 0 |
| 1996-yil | 17 | 1 |
| 1997-yil | 1 | 3 |
| 1998-yil | **2** | 4 |
| 1999-yil | 4 | 3 |
| 2000-yil | Yoʻq | 1 |
| 2001-yil | 30 | 0 |
| 2002-yil | **3** | 1 |
| 2003-yil | YaponiyaNissan | Yoʻq | 1 |
| 2004-yil | Yoʻq | 1 |
| 2005-yil | Yoʻq | 0 |
| 2006-yil | YaponiyaNissan | Yoʻq | 0 |
| 2007-yil | 59 | 0 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Rally driver escapes with his life", *Taipei Times*, January 11, 2003
2. ↑  "Kenjiro Shinozuka: „Itʼs my last Dakar!", Dakar.com official website
„Stefaniya" tortining bir boʻlagi
**"Stefaniya"** (nemischa:, veng.: *Stefánia torta* — Avstriya va Vengriya torti. Bir necha qavatdan iborat va shokoladli glazur bilan qoplangan yongʻoqli tort retsepti 1888-yilda Oskar Pishinger tomonidan oʻylab topilgan va shirinlikka Avstriya-Vengriya valiahd shahzodasi Rudolfning ayoli, Belgiya malikasi Stefaniya sharafiga nom berilgan. „Dobosh", „Esterxazi" tortlari va „Jerbo" pirojniysi bilan bir qatorda „Stefaniya" torti ham Budapesht qandolatchilikning faxri hisoblanadi.

„Stefaniya" torti uchun biskvit xamiridan maydalangan bodom qoʻshib, kamida uchta korj pishiriladi. Korjlarga bugʻda eritilgan shokolad va yogʻli krem surtib, ustma-ust taxlanadi. Tort shokoladli glazur bilan bezatiladi va ustidan kakao sepiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  tourismuspresse.at: 170 let Pishingeru. Unikalnaya istoriya uspexa(olm.)
2. ↑  Wiener Zeitung: 170-letniy yubiley torta(olm.)
3. ↑  ÖNB: Wiener Hausfrauen-Zeitung(olm.)
4. ↑  Matthias Eickhoff. Budapest(olm.)
5. ↑  К. А. Бибиков 1987. sfn error: no target: CITEREFК.\_А.\_Бибиков1987 (help)
6. ↑  Tamás Bereznay. Hungarian Dessert Book(ingl.)

Adabiyotlar
-----------

* „Торт «Стефания»",*500 видов домашнего печенья: Из венгерской кухни*, 400000 экз, Ужгород: «Карпати», 1987 — 130 bet.
**Julia Paulina Sofie Spetsmark** (talaffuzi: *Yuliya Spetsmark*; 1989-yil 30-iyunda tugʻilgan) — shvetsiyalik professional futbolchi, Fleury 91 jamoasida 1-divizionda oʻynaydi.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Julia Spetsmark 2006-yilda Shvetsiyaning Damallsvenskan jamoasida 17 yoshida Mallbackens IF tarkibida debyut qilgan va ligada 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. KIF Örebro DFF safida toʻrt yil oʻynaganidan soʻng 2015-yilda KIF Örebro uchun UEFA ayollar chempionlar ligasida oʻynagan.

### Manchester City

Julia Spetsmark 2017-yilning yanvar oyida FA WSL doirasida Manchester City bilan shartnoma imzolagan.

### Djurgården

Manchester City mavsumni yakunlagach, Spetsmark Damallsvenskanga qaytib, Djurgården bilan 2018-yil 23-iyulda shartnoma imzoladi va u yerda 11 oʻyinda 6 ta gol urdi va 2 ta golli uzatmani amalga oshirdi.

### North Carolina Courage

2019-yil 7-yanvarda North Carolina Courage Julia Spetsmarkni sotib olganliklarini eʼlon qildi. Spetsmark NWSL debyutini o‘tkazdi va 2019-yil 17-aprelda Orlando Pride ustidan 5:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda o‘zining birinchi gʻalabali golini kiritdi.

### Benfica

2020-yil 24 yanvarda Julia Spetsmark Portugaliyaning Benfica klubi bilan shartnoma imzoladi. Julia Spetsmark klubdagi debyutini 1-fevral kuni Taça da Liga Feminina musobaqasida Braga ustidan 3:1 hisobida g‘alaba qozonganida oʻtkazdi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Spetsmark 2016-yil oktyabr oyida Shvetsiya Goteborgning Gamla Ullevidasidada Eron bilan oʻynaganida, oʻzining birinchi katta terma jamoadagi oʻyinini oʻtkazdi. UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2017 uchun Shvetsiya terma jamoasiga tanlangan.

Yutuqlari
---------

**North Carolina Courage**

* NWSL chempionlari: 2019
* NWSL qalqoni: 2019

**Benfica**

* Taça da Liga: 2019-20

Manbalar
--------

1. ↑  „Ficha de Jogador: Julia Spetsmark" [Player Sheet: Julia Spetsmark] (pt). *Portuguese Football Federation*. Qaraldi: 12-noyabr 2021-yil.
2. 1 2  „Julia Spetsmark contratada" (pt). *www.slbenfica.pt*. Qaraldi: 24-yanvar 2020-yil.
3. ↑  „CITY TO SIGN JULIA SPETSMARK".  mancity.co.uk (7-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 7-noyabr 2017-yil.
4. ↑  „Djurgården värvar från Manchester City" (23-iyul 2018-yil). Qaraldi: 23-iyul 2018-yil.
5. ↑  „NC COURAGE ACQUIRE SWEDISH INTERNATIONAL MIDFIELDER JULIA SPETSMARK" (7-yanvar 2019-yil). 21-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-yanvar 2019-yil.
6. ↑  *Purdy.* „Courage beat Pride 5-0 in midweek meeting".  National Women's Soccer League (17-aprel 2019-yil). Qaraldi: 18-aprel 2019-yil.
7. ↑  „Deram a volta com muita pinta" (pt). *www.slbenfica.pt*. Qaraldi: 2-fevral 2020-yil.
**Betül Cemre Yıldız Kadıoğlu** (1989-yil 16-mayda tugʻilgan) — turkiyalik eng yaxshi ayol shaxmatchi. U ayol grossmeyster (WGM) boʻlib, jami oʻn bir marta Turkiya ayollar chempionligini qoʻlga kiritgan. U 2004-yilda Xalqaro Ayol ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi. Keyinchalik 2012-yilda ayol grossmeyster unvonini ham qoʻlga kiritdi va birinchi turkiyalik WGM boʻldi. Yildiz 2007-yilgi 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida va 2009-yilgi oʻsmir qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Hayoti
------

Yıldız 1989-yil 16-mayda Adapazarida tugʻilgan. U toʻqqiz yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan, Yıldız akalarining otasi bilan shaxmat oʻynayotganini tomosha qilishni yoqtirgan. Biroq, shuhratparast akalari Yıldızning mahoratiga eʼtibor bermaydilar. Shu sababli ham, u oʻz maktabidagi shaxmat kursiga oila aʼzolariga bu haqida bildirmay qatnay boshlagan. Uning otasi uning turnirlarda ishtirok etishiga qarshi edi. Biroq, u oʻzining birinchi turnirida qatnashdi va yettita oʻyinning barchasida gʻalaba qozondi hamda oʻz yosh toifasida Izmir chempioni boʻldi.

U ikki yildan soʻng shaxmat olimpiadasida oʻz mamlakati nufuzini himoya qildi. 2003-yilda Yıldız FIDE ustasi, keyingi yili esa ayol grossmeyster WIM boʻldi.

Yildiz Izmirdagi Dokuz Eylül universitetida huquq, Eskishehirdagi Anadolu universitetida iqtisod boʻyicha masofaviy taʼlim yoʻnalishida tahsil olgan. Oʻqishni tugatgandan soʻng u advokatlik faoliyatini boshladi.

Hozirda u Izmirning Balchova shahridagi oʻz nomidagi oʻquv markazida bolalarga shaxmat oʻynashni oʻrgatish bilan shugʻullanadi.

Yutuqlar
--------

Shaxmat boʻyicha Turkiya chempionati (ayollar boʻlimi)
* 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2017, 2019-yillar chempion
* 2007-yil 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jahon chempionati -2 Bronza medali
* 2009-yil 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati — 2 Bronza medali (birgalikda 1-oʻrin)
* 2012-yil Istanbul shaxmat olimpiadasi 2-taxtasi — 2 Bronzamedali

* 2016-yil 1-Ayollar jahon chempionati turk shashkasi — 2 Bronzamedali

Manbalar
--------

1. ↑  „Kadromuz - BETÜL CEMRE YILDIZ AKADEMİ" (turkcha). *BetulCemre.com*. Qaraldi: 7-noyabr 2021-yil.
2. ↑  WORLD YOUTH CHAMPIONSHIP 2007 (18G) Chess-Results
3. 1 2 3 4  „Betül Cemre Yıldız, Türk Satrancı'nın ilk kadın büyükustası oldu" (turkcha). *Zaman* (7-dekabr 2011-yil). Qaraldi: 30-avgust 2012-yil.
4. ↑  „Women's World Championship Turkish Draughts". 22-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-may 2016-yil.
**Dhilvan** — Hindistonning Panjob shtatida Kapurthala tumanidagi shaharcha va nagar panchayat.

Tarixi
------

1987 yilda Lalru avtobusi qirgʻinida Dhilvandan Jalandharga ketayotgan 38-hindu avtobus yoʻlovchisi Lalruda Xaliston tarafdori sikx jangarilari tomonidan oʻldirilgan.

Geografiyasi
------------

Dhilvan quyidagi koordinatada joylashgan: 31°31′N 75°21′E﻿ / ﻿31.52°N 75.35°E﻿ / 31.52; 75.35GO. Uning oʻrtacha balandligi 219 metr (718 fut).

Dhilvan Kalan
-------------

Sikh tarixi kitoblarida Dhilvan va Dhilvan Kalan nomli ikki xil joy mavjud. Dhilvan Kalan, shuningdek, Dhilvan yoki Dhilvan Sodhian sifatida yozilgan, bu oʻquvchilarni chalkashtirib yuboradi. Dhilvan Kalan Faridkot tumanidagi Kotkapura yaqinida joylashgan. Bir nechta boshqa qishloqlar bir xil yoki oʻxshash nomlarga ega: Dhilvan Xurd (Faridkot tumani), Dhilvan Vala (Moga tumani), Dhilvan (Barnala tumani), Dhilvan (Gurdaspur tumani).

Demografiyasi
-------------

2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, Dhilvan aholisi 7980 kishini tashkil etadi. Aholining 52% erkaklar va 48% ayollardan iborat. Dhilvanda oʻrtacha savodxonlik darajasi 68% ni tashkil qiladi, bu mamlakatdagi oʻrtacha koʻrsatkich 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 72% va ayollar savodxonligi 63% ga teng. Dhilvanda aholining 12 foizi 6 yoshgacha bo‘lgan yosh bolalardir.

Transport
---------

Havo orqali: Dhilvan Amritsar xalqaro aeroportidan (Raja Sansi aeroporti) 65 km uzoqlikda joylashgan.

Temir yoʻl orqali: Dhilvan temir yoʻl stansiyasidan 3km uzoqlikda joylashgan.

Yoʻl orqali: Dhilvan shtatning barcha yirik shaharlari va shaharchalari bilan yaxshi bogʻlangan Avtobus yoʻnalishi: PRTC — Pepsu Road Transport Corporation shaharlararo va shtatlararo hududlarga borish uchun muntazam avtobuslar xizmatinii taqdim etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Tempest, Rone*. „Suspected Sikh Terrorists Kill 15 on India Bus". *Los Angeles Times* (26-iyul 1986-yil). Qaraldi: 17-oktabr 2018-yil.
2. ↑  „Terrorists kill bus passengers in Punjab and Haryana mercilessly". India Today (31-iyul 1987-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2018-yil.
3. ↑  Falling Rain Genomics, Inc — Dhilwan
4. ↑  „Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)".  Census Commission of India. 16-iyun 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2008-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Kapurthala tumani |
| --- |
|  |
| Kapurthala tumanidagiShahar va qishloqlar | 
* Begoval
* Bholath
* Dhilvan
* Hussainpur
* Kapurthala
* Fagvara
* Sultanpur Lodhi
* Kapurthala tumanidagi qishloqlar roʻyxati
 |
|  |
| Boshqa tumanlar | 
* Ajitgarh
* Amritsar
* Barnala
* Bathinda
* Faridkot
* Fatehgarh Sahib
* Firozpur
* Gurudaspur
* Hoshiarpur
* Jalandhar
* Ludhiana
* Mansa
* Moga
* Sri Muktsar Sahib
* Shaheed Bhagat Singh Nagar
* Patiala
* Rupnagar
* Sangrur
* Tarn Taran
 |

 |