**Sevim Arbana** albaniyalik ayollar huquqlari faoli hamda "Useful to Albanian Women" (UAW) va "Women Bridge for Peace and Understanding" nodavlat tashkilotlari asoschisi.

Biografiyasi
------------

Sevim Arbana 1951-yilda tug‘ilgan. Otasi Albaniyadagi ozodlik armiyasining a'zosi bo'lgan va Ikkinchi Jahon urushida nemislarga qarshi kurashgan. Urushdan keyin antikommunistik Legallik partiyasiga qo'shilgan va u yerda davlat dushmani sifatida qoralangan hamda Enver Xo'ja hukmronligi davrida 10 yilga qamalgan. Otasining e'tiqodi tufayli Arbananing oilasi Albaniya hukumati tomonidan ta'qibga uchragan, natijada uning Tiranada san'at maktabidagi o'qishini yakunlashi qiyin bo'lgan.

1991-yilda Arbana Kosovodagi forumda ayollar huquqlarini himoya qilish tashkilotlariga mablag' yetishmasligiga norozilik bildirgani uchun Serb militsiyasi tomonidan hibsga olingan. Bundan tashqari, Sevim Arbana ilgari Tirananing hozirgi meri Erion Veliaj va Mjaft harakati bilan birga ishlagan. Mer hokimiyatga saylangach ular birgalikda ishlashni to'xtatganlar, Arbana uni ayollar huquqlarini qo'llab-quvvatlamaganligi uchun tanqid qilgan. 1997-yilda Albaniyadagi nodavlat notijorat tashkiloti forumida birinchi soyabon nodavlat notijorat tashkiloti prezidenti etib saylangan.

2005-yilda Sevim Arbana 1000 tinchlikparvar ayollarning biri sifatida Tinchlik bo'yicha Nobel mukofotiga nomzod bo'lgan. 2019-yilda "Liderlik" nominatsiyasida Global Woman Award mukofotiga nomzod boʻlgan.

Naim Frasheri nashriyoti muharriri.

Himoya ishi
-----------

1993-yilda Sovet Ittifoqi va Albaniya Xalq Sotsialistik Respublikasi qulagandan so'ng, Arbana "Useful to Albanian Women" nodavlat tashkilotiga, Albaniyadagi birinchi ayollar klubiga va Bolqon tinchlik tashkiloti "Women Bridge for Peace and Understanding"ga asos solgan. Arbana "kommunizm qulagandan keyingi birinchi faollar" dan biri sifatida tasvirlangan. Ushbu tashkilotlarning paydo bo'lishiga uning dunyodagi birinchi ayollar klubi bo'lgan The Alexandra Club bilan tanishishi sabab bo'lgan. Ushbu tashkilotlar orqali Arbana reabilitatsiya markazlarini tashkil etgan, odam savdosiga qarshi kampaniya olib borgan va uysizlik va oiladagi zo'ravonlik qurbonlariga yordam ko'rsatgan.

### "Useful to Albanian Women" markazi

"Useful to Albanian Women centre" markazi - oiladagi yoki jinsiy zo'ravonlik, tashlab ketish yoki iqtisodiy qiyinchiliklar qurboni bo'lgan ayollarga yordam berish uchun ishlab chiqilgan alban tashkiloti. Ushbu markaz, shuningdek, Albaniyadagi oiladagi zo'ravonlik darajasiga va ayollar zo'ravonlikdan qochgan iqtisodiy qiyinchiliklarga e'tibor qaratishga xizmat qiladi. Markaz, shuningdek, uysiz bolalar uchun reabilitatsiya markazi bo'lib xizmat qilgan, lo'lilar jamiyatidagi o'smir onalarga va qonli janjal qurbonlariga yordam ko'rsatgan. Taxminlarga ko'ra, ushbu markaz orqali Arbana 7000 dan ortiq alban ko'cha bolalarini o'qitgan va ish topishga yordam bergan.

Kosovo urushi paytida markaz 3800 dan ortiq kosovo va alban qochqinlarini joylashtirish hamda ularga yordam berish uchun foydalanilgan.

Edi Ramani tanqidi
------------------

Albaniya bosh vaziri Edi Rama o‘z kabinet vazirlaridan birini "chimchilab qo‘ygan" voqeasidan so‘ng Sevim Arbana "A-Show" yangiliklar dasturida voqea haqida gapirgan. Taxmin qilingan voqea 2013-yilda sodir bo'lgan, Arbana bu haqda 2019-yilda izoh bergan. Uning izohidan so‘ng, Albaniya davlat prokurori Enkelejda Mca tuhmat uchun Arbanaga qarshi 1 million alban leki miqdorida sudga murojaat qilgan. Ushbu da'vo "tanqidchilarning ovozini o'chirish usuli" sifatida tanqid qilingan boshqa 35 ta tuhmat da'volari qatoriga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sevim Arbana (Albania) | WikiPeaceWomen – English". *wikipeacewomen.org*. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
2. ↑  *Balkanista.* „The Balkanista meets Sevim Arbana" (en-US). *The Balkanista* (2018-yil 29-aprel). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
3. ↑  *Balkanista.* „The Balkanista meets Sevim Arbana" (en-US). *The Balkanista* (2018-yil 29-aprel). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
4. ↑  „Sevim Arbana (Albania) | WikiPeaceWomen – English". *wikipeacewomen.org*. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
5. ↑  *Balkanista.* „The Balkanista meets Sevim Arbana" (en-US). *The Balkanista* (2018-yil 29-aprel). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
6. 1 2  „Human Rights Activist to Face Albanian Prime Minister in Defamation Court Case" (en-US). *Exit - Explaining Albania* (2021-yil 8-fevral). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
7. ↑  „Sevim Arbana | WEF" (en-US) (2018-yil 9-may). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
8. ↑  „Sevim Arbana (Albania) | WikiPeaceWomen – English". *wikipeacewomen.org*. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
9. ↑  „Sevim Arbana: Pashë Ramën kur pickoi me dhunë një ministre" (sq). *www.balkanweb.com*. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
10. ↑  *Balkanista.* „The Balkanista meets Sevim Arbana" (en-US). *The Balkanista* (2018-yil 29-aprel). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
11. ↑  *Balkanista.* „The Balkanista meets Sevim Arbana" (en-US). *The Balkanista* (2018-yil 29-aprel). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
12. ↑  *Balkanista.* „The Balkanista meets Sevim Arbana" (en-US). *The Balkanista* (2018-yil 29-aprel). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
13. ↑  „Rendering Albanian Women Invisible: Challenging the Norm" (en-US). *Exit - Explaining Albania* (2020-yil 4-iyun). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
14. ↑  „Rama Sues Nobel Peace Prize Nominee and Human Rights Activist for Defamation" (en-US). *Exit - Explaining Albania* (2019-yil 15-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
15. ↑  „Human Rights Activist to Face Albanian Prime Minister in Defamation Court Case" (en-US). *Exit - Explaining Albania* (2021-yil 8-fevral). Qaraldi: 2022-yil 17-may.