**Karl yuragi** (lotincha: *Cor Caroli*)Tozilar yulduz turkumidagi qoʻshaloq yulduzdir. Ushbu yulduz Tozilar yulduz turkumidagi birgina yorugʻ yulduz hisoblanadi.

„Karl yuragi" nomi ilk bora 1660-yilda Charles Scarborough tomonidan *Alpha Canum Venaticorum* yagona yulduzini tarkibga olgan yulduzlar turkumi nomi oʻlaroq taklif qilingan. Toʻliq koʻrinishi *Kor Karoli Regis Martiris* (Jafokash *qirol* Karl *yuragi*) boʻlib, yulduzlar turkumi 1649-yili Oliver Cromwell tomonidan qatl etilgan Charles I ga sharafiga atalgan. U hukmron qirol Charles II ning otasi hisoblanadi. Scarborough aynan huzurida faoliyat yuritgan. XVIII asr va undan keyingi davrlar astronomik atlaslarda notoʻgʻri nom — Charles II ning yuragi bilan ham kiritilgan. Yulduzlar turkumi XIX asr oxirigacha amalda boʻlgan. Keyinchalik, yulduzlar turkumi emas, degan xulosaga kelingach, *Alpha Canum Venaticorum* shu nom bilan atalgan. Yulduz, shuningdek, afsonaviy Arkada itlarining nomlari — Asterion va baʼzida Xara (Chara) nomlari bilan ham atalgan.

Fizik xususiyatlari
-------------------

Ikkilik tizimning asosiy yulduzi (*α2 Canum Venaticorum*) — bu issiq koʻk-oq tusli, A0pe spektral tasnifidagi asosiy uzviylik yulduzi boʻlib, kremniy, yevropiy va simobning anomal ravishda kengaygan spektral chiziqlariga ega. Yulduz oʻzgaruvchan yulduzlar sinfining prototipi hisoblanadi va *α2 Canum Venaticorum*ning oʻzgaruvchan turidir. Uning oʻzgaruvchanligining sababi — aylanishi va Quyoshnikidan 100 marta kuchli boʻlgan magnit maydonidir. Bu yulduzning fotosferasida ulkan dogʻlar va turli tumanligini keltirib chiqaradi. *α2 Canum Venaticorum* shuʼlasining kuchi 5,47 kunlik davr bilan +2,84 m dan +2,94 m gacha oʻzgarib turadi.

Tizimning ikkinchi komponenti asosiy komponentdan 19,6" burchak masofasida asosiy ketma-ketlikda joylashgan sargʻish tusli mitti fazoviy jismdir.

Asterizmlar
-----------

Karl yuragi Arcturus, Spica va Denebola yulduzlari bilan birgalikda „Parizod burjining olmosi" asterizmiga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „IAU Catalog of Star Names". Qaraldi: 28-iyul 2016-yil.
2. ↑   Ducati J. R. Catalogue of Stellar Photometry in Johnsonʼs 11-color system (angl.) — 2002. — Vol. 2237.
3. ↑   Zorec J. Royer F. Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 2012. — Vol. 537. — P. 120-120. — 22 p. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 — doi:10.1051/0004-6361/201117691 — arXiv:1201.2052
4. ↑  alf 2 CVn, database entry, The combined table of GCVS Vols I—III and NL 67-78 with improved coordinates, General Catalogue of Variable Stars Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-06-20). Sternberg Astronomical Institute, Moscow, Russia. Accessed on line November 2, 2009.
5. ↑   Royer F. Grenier S. M.-O. Baylac, Gómez A. E. Zorec J. Rotational velocities of A-type stars in the northern hemisphere. II. Measurement of v sin i // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 2002. — Vol. 393, Iss. 3. — P. 897—911. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 — doi:10.1051/0004-6361:20020943 — arXiv:astro-ph/0205255
6. ↑   Boesgaard A. M. Tripicco M. J. Lithium in early F dwarfs (angl.) // The Astrophysical Journal Letters — IOP Publishing, 1986. — Vol. 303. — P. 724-739. — ISSN 2041-8205; 2041-8213 — doi:10.1086/164120
7. ↑   Royer F. Zorec J. Gómez A. E. Rotational velocities of A-type stars. III. Velocity distributions // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 2007. — Vol. 463, Iss. 2. — P. 671-682. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 — doi:10.1051/0004-6361:20065224 — arXiv:astro-ph/0610785

Portal: Astronomiya