recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shastri**, **Shastriy Laʼl Bahodir** (1904.2.10, Uttarpradesh shtati, Moʻgʻulsaroy — 1966.11.1, Toshkent) — Hindiston davlat va siyosat arbobi; Qoʻshilmaslik harakatida ishtirok etgani uchun 1921-yilda qamalgan; hammasi boʻlib 9 yilni qamoqda oʻtkazgan. Kashiy (Banoras) universitetida tahsil olgan, Hindiston milliy ozodlik harakatining faol qatnashchisi. Hindiston Milliy Kongressi (HMK)ning birinchi Bosh kotibi (1951), UttarPradesh komiteti Bosh kotibi lavozimiga 2 marta saylangan. 1952—56 yillar Temir yoʻl va transport, 1958—61 yillar Savdo va sanoat vaziri, 1952-yilda esa Hindiston parlamentining yuqori palatasi (Rajya sabha)ga saylangan. 1961— 63 yillarda Hindiston Ichki ishlar vaziri; Atom energiyasi masalalari boʻyicha vazir, Reja komissiyasi raisi. Jawaharlal Neruning vafotidan keyin Hindistonning ikkinchi Bosh vaziri, 1964-yil 9 iyundan umrining oxirigacha shu lavozimda ishlagan. Pokiston prezidenti Muhammad Ayyub Xon bilan birgalikda Hindiston — Pokiston mojarosini tinch yoʻl bilan hal qilish maqsadida tuzilgan Toshkent deklaratsiyasini imzolagan (qarang Toshkent uchrashuvi). Toshkentda vafot etgan. Jasadi Hindistonga olib borilgan. Vafotidan keyin (1966) Hindistonning oliy mukofoti "Bharat ratna" bilan taqdirlangan. Dehlida memorial muzeyi bor. Toshkentdagi Sodiq Azimov koʻchasida va 24-maktab oldida sharafiga haykal oʻrnatilgan, nomida maktab va koʻcha bor. Tavalludining 100 yilligi munosabati bilan Toshkentdagi Hindiston madaniyat markaziga uning nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya bosh vaziri - Dimetriy Medvedev | *Bosh vazir haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Hindiston Hindiston Bosh Vaziri |
| --- |
|  |
| 
* Jawaharlal Neru
* Gulzarilal Nanda
* Shastri
* Gulzarilal Nanda
* Indira Gandi
* Morarji Desai
* Charan Singh
* Rajiv Gandi
* V. P. Singh
* Chandra Shekhar
* P. V. Narasimha Rao
* Atal Bihari Vajpayee
* H. D. Deve Gowda
* I. K. Gujral
* Manmohan Singh
* Narendra Modi
 | 
Emblem of India |

 |
**Komparator** (lotincha: compare — taqqoslayman) — 1) fizik kattaliklarning oʻlchamlarini mos etalon (namuna) oʻlchamlariga solishtirib aniqlaydigan oʻlchash asbobi (teng yelkali tarozilar, elektr-oʻlchash potensiometrlari va boshqa taqqoslash asboblari); nazorat-oʻlchash vositalaridan biri. Mexaniq (yelkali tarozilar), elektr (oʻlchash koʻprigi), optik (optimetr), interferension (interferometr), stereoskopik va boshqa turlari bor. K. yordamida uzunlik, burchak, massa, bosim, tok kuchi va boshqa oʻlchanadi. Haritalar tuzish ishlarida stereokomparatorlar qoʻllanadi. 2) astronomiyada — spektrlar va astrofotogʻrafiyalarni taqqoslash uchun spektrokomparator va blink-komparatorlardan foydalaniladi. K. yordamida yulduzlarning nuriy tezligi, osmon yoritqichlarining oʻzgarishlari, osmondagi bir obʼyektning ikkinchisiga nisbatan oʻzgarishi aniqlanadi va h. k.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lako Phuti Bhutia** (1994-yil 20-oktyabrda Sikkimda tugʻilgan) — hind ayol futbolchisi, hozirda Gokulam Kerala FK va Hindiston ayollar milliy futbol jamoasida oʻynaydi .

Faoliyati
---------

G'arbiy Sikkimdagi chekka joy bo'lgan Sribadamdan kelib chiqqan Bhutia Mangalbari ayollar futbol akademiyasi mahsuloti hisoblanadi. Himoyachi o'z mahoratini murabbiy Palden Bxutiya qo'l ostida qo'llagan edi*Sarbajna.* „Oinam Bembem Devi's & Lako Phuti Bhutia' s Foreign Stint Signals A Bright Future For Indian Women Football". *The Hard Tackle*.

</ref>.

U 2014-yilda Maldivning "New Radiant SC "klubida ham o'ynagan. Keyin u 2017—2018-yilgi Hindiston ayollar ligasi mavsumida Gokulam Kerala FC jamoasiga qo'shildi.

Xalqaro
-------

2012-yilda u 2013-yilda Malayziyada boʻlib oʻtadigan 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionati saralash bosqichiga 19 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga chaqirildi. U Pushpa Chetri, Anuradha Chetri va Nima Lhamu Bhutiadan keyin shtatdagi 4-qiz bo'ldi. U Malayziyaga joʻnab ketish oldidan U19 terma jamoasi bilan Gujaratning Gandhinagar shahrida bir oylik murabbiylik lagerida qatnashgan*Sarbajna.* „Oinam Bembem Devi's & Lako Phuti Bhutia' s Foreign Stint Signals A Bright Future For Indian Women Football". *The Hard Tackle*.

Sarbajna, Boudhayan. </ref>.

U singlisi Nima Lhamu Bhutia bilan 2013-yil 1-apreldan boshlab oʻtkazilgan Katta ayollar milliy futbol murabbiylik lageriga tanlangan. Ushbu oromgoh kattalar terma jamoasini Osiyo Kubogi saralash bosqichiga saralash uchun o'tkazildi. Uning opasi shaxsiy sabablarga ko'ra lagerga kela olmadi. Lako milliy terma jamoa safida 8 marta maydonga tushgan va uning hisobida 1 ta gol bor edi.

Faxrlar
-------

**Hindiston**

* SAFF ayollar chempionati : 2014-yil, 2019-yil

Yana qarang
-----------

* Xorijiy ligalardagi hindistonlik futbolchilar ro'yxati

Manbalar
--------


1. ↑  „Lako Phuti Bhutia". *THE AIFF*. 29-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. 1 2  *Sarbajna.* „Oinam Bembem Devi's & Lako Phuti Bhutia' s Foreign Stint Signals A Bright Future For Indian Women Football". *The Hard Tackle*.

Sarbajna, Boudhayan.
**Lakshadvip** (malayalamcha: ; inglizcha: *Lakshadweep*)— Hindistonning ittifokdosh hududi. Maydoni 32 km². Aholisi 60,6 ming kishi (2001). Rasmiy til — malayalam tili. Aholisining asosiy qismi islom diniga eʼtiqod qiladi. Maʼmuriy markazi — Kavaratti shahri.

Geografiyasi
------------

Ittifoqdosh hudud Arabiston dengizida Hindistonning janubi-gʻarbiy qirgʻogʻi yaqinida joylashgan 35 ta marjon oroldan iborat boʻlib, ularning 11 tasida aholi yashaydi. Balandligi 3—4 m. Eng yirik orollari —Lakkadiv, Amindiv va Minikoy. Fors qoʻltigʻi bilan Hindistonning gʻarbiy qirgʻoklari orasidagi dengiz yoʻlida muhim strategik ahamiyatga ega. Iqlimi subekvatorial, mussonli iqlim. Yiliga 1700 mm atrofida yogʻin tushadi.

Tarixi
------

Lakshadvip 16-asrga qadar mustaqil boʻlgan. 1787 yilda Tipu sulton davlatiga qoʻshilgan. Tipu sultonligi barham topgach, Lakshadvip Ost-Indiya kompaniyasi qoʻliga oʻtdi. 1956-yildan orollar alohida hudud deb tan olindi va oʻsha paytdan boshlab Hindiston ittifoqi hukumati tomonidan boshqarila boshlandi. 1973 yilda Lakkadiv, Minikoy va Amindiv orollari guruhi Lakshadvip orollari deb ataldi.

Iqtisodiyoti
------------

Lakshadvip iqtisodida qishloq xoʻjaligi yetakchi oʻrinda. Aholining asosiy qismi kokos palmasi oʻstirish va baliq ovlash bilan shugʻullanadi. Sanoat korxonalaridan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlovchi korxonalar, baliq-konserva zavodlari mavjud. Elektr energiyasi orollarning oʻzida hosil qilinadi. Yoʻlovchilar va yuklarni tashish, asosan, dengiz va havo transportida amalga oshiriladi. Chetga kokos palmasi tolasi va moyi, kopra chiqariladi. Chetdan sholi va boshqa isteʼmol mollari keltiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Hindiston shtatlari va hududlari |
| --- |
|  |
| 
Andhra Pradesh • Arunachal-Pradesh • Accom • Bihar • Goa • Gujarot • Jammu va Kashmir • Jarkhand • G'arbiy Bengaliya • Karnataka • Kerala • Madhya-Pradesh • Manipur • Maharashtra • Meghalaya • Mizoram • Nagalend • Orissa • Panjob • Rojasthon • Sikkim • Tamilnad • Tripura • Uttarakhand • Uttarpradesh • Xaryana • Ximachalpradesh • Chxattisgarx
 **Ittifoqdosh hududlari:** Andaman va Nikobar orollari | Dadra va Nagar-Haveli • Daman va Diu • Dehli • Lakshadvip • Puducherri • Chandigarh |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Temir (maʼnolari).

**Temir** - UGLERODLI QOTISHMALAR — tarkibi, asosan, temir Fe va uglerod S dan iborat boʻlgan qotishmalar. Sof va texnik turlari boʻladi. Sof Temir (qotishma) q.ning holati maxsus diagramma bilan ifodalanadi va bu diagramma holat diagrammam deb ataladi. Sof Temir (qotishma) q. tarkibida baʼzi qoʻshilmalar juda oz miqdorda boʻladi. Texnik Temir (qotishma) k. tarkibiga doimiy qoʻshilmalar (fosfor R, oltingugurt S, marganets Mp, kremniy Si, vodorod N, azot N, kislorod O), legirlovchi qoʻshilmalar (xrom Sg, nikel Ni, vanadiy V, molibden Mo, titan Ti, kobalt So va boshqalar) va modifikatsiyalovchi qoʻshilmalar (magniy Mg, germaniy Se, kaltsiy Sa va boshqalar) kiradi va ularning baʼzilari (legirlovchi hamda modifikatsiyalovchi elementlar) ataylab qoʻshiladi. Temir (qotishma) q. tarkibidagi uglerod miqdoriga qarab, poʻlat va choʻyanta boʻlinadi. Temir (qotishma) q.ning tarkibi va strukturasini oʻzgartirish yoʻli bilan xilmaxil xossali poʻlat va choʻyan hosil qilish mumkin. Temir (qotishma) q. mashinasozlik va qurilishda keng ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Burgut okeani tangasi
**Burgut okeani**, **Britaniya okeani**, **koʻrshapalak okeani** yoki **qora kumush** nomi bilan ham tanilgan **Meksika kumush** dollari Meksika mustaqillikka erishgandan keyin chiqarilgan kumush tanga boʻlib, bir vaqtlar butun dunyoda muomalada boʻlgan va eng koʻp vakillik savdo kumushlaridan biri hisoblanadi.

Kirish
------

16-asrda ispanlar Meksika va Amerika kabi mustamlakalarda kumush konlarini topdilar va Amerika, Yevropa va Osiyoda mashhur boʻlgan ispan kumush tangalarini (xitoylar tomonidan Foyin, Foyang, Benyang va boshqalar deb atashadi) zarb qilishdi. 

1821-yilda Meksika mustaqillikka erishgandan so'ng, u asta-sekin o'z-o'zidan kumush tangasidanvoz kecha boshladi va 1854-yildan keyin ularning katta qismi Ching sulolasiga kelib tushdi. Meksika kumush dollarining og'irligi 27,468 gramm, soflilik darajasi esa 90,2 foizni tashkil etar edi.Tanga Meksikaning milliy gerbi zarb etilgan, shuning uchun Xitoy uni Ispaniyaning **Foyangiga** qarama-qarshi bo'lgan **Yingyang** deb ataydi. Burgut naqshi ko'rshapalakka o'xshash bo'lgani uchun, uni **ko'rshapalak okeani** ham deyiladi. Meksika kumush dollarining og'irligi taxminan 0,72 tael, ya'ni 90% kumush, shuning uchun u faqat 0,648 kumushni o'z ichiga oladi. Ammo odamlar odatda 0,7 kumush kumushni bir Meksika kumush dollariga almashtiradilar.

1866-yildan boshlab, Meksika kumush dollarining dizayni burgut naqshidan amaldagi imperator Maksimilian I portretiga o'zgartirildi, ammo bu Ching sulolasida ko'plab tangalarning rad etilishiga olib keldi  .

1910-yillarda bu kumush tanga Ispaniyaning Foyin dollari bilan teng edi va Meksika kumush dollari bir vaqtlar Xitoy kumush bozorining 30 foizini egallagan edi.

 Turli xil Xitoy savdo markalari bilan Meksika kumush dollarlari
1. ↑  Julian, p. 945.
Lakuna termini kanadalik tilshunoslar tomonidan ilmiy muomalaga kiritilgan boʻlsa-da, u rus tilshunosligi va tar-jimashunosligidan mustahkam oʻrin oldi. Natijada rus tilshunosligida maxsus „lakunologiya" sohasi vujudga keldi. Shu bilan birga, ekvivalentsiz leksikaga mansub atama, soʻzlar (realiya, ekvivalentsiz birlik va h.k.)dan tashqari yana lakunaga oid bir qancha lingvistik kategoriyalar, atamalar va tushunchalar paydo boʻldi. Jumladan, lakunologiya, lakunarlik feno¬meni (hodisasi), lakuna, lakunar birlik, lakuna voqelanuvchi til foni kabi tushunchalar borasida umumlashtiruvchi, izohli va tahliliy shakldagi ilmiy ishlar soni ancha koʻpaydi.

Lakunologiya sohasida samarali ishlar olib borgan G.V.Bikova mazkur tushunchaga quyidagicha taʼrif beradi: „Lakuna — leksema shaklida moddiy mujassamlanmagan, biroq konseptning kommunikativ talabi bilan sintaktik darajada obyektiv voqelanish xususiyatiga ega virtual leksik mohiyat, sememadir". Ushbu taʼrifdan kelib chiqqan holda, lakuna-ning asosiy belgilari sifatida „moddiy mujassamlanmagan", „sintaktik darajada obyektiv voqelangan", „virtual leksik mohiyat" kabi xususiyatlarni koʻrsatish mumkin. Lakunalarni aniqlash va ularni bartaraf etish masalalarini oʻrganishda, asosan, mazkur xususiyatlar kuzatildi.

V.I.Jelvisning fikricha, „… lakunalar — baʼzi tillar va madaniyatlarda „alohidalik" sifatida namoyon boʻlsa, boshqalarida esa ularga ishora berilmaydi, yaʼni ular umumiy mustahkamlangan ifodasini topmaydi".

Manbalar
--------

1. ↑  *Быкова Г.В. Лакунарность как категория лексической системологии. – Благовещенск: БГПУ, 2003. – С. 51.*.
2. ↑  **{{Veb manbasi}} andozasidan foydalanishda `sarlavha=` parametrini belgilashingiz kerak.** „{{{title}}}".
**Meksika togʻligi** - Shim. Amerikaning jan. qismidagi togʻlik, Meksika hududining katta qismini egallagan. Maydoni 1,2 mln. km². Keng yassitogʻlik va uni oʻrab olgan togʻ tizmalaridan iborat. Shim.da Buyuk tekisliklar va Kolorado platosiga tutash. Aksari qismining balandligi 1000–2000 m. Meksika togʻligining sharqiy chekkasida Sharqiy Syerra-Madre togʻlari, gʻarbida Gʻarbiy Syerra-Madre togʻlari bor. Jan.da oʻchgan va harakatdagi vulkanlar joylashgan. Orisaba vulkani (5700 m) Meksika togʻligi va Meksikadagi eng baland choʻqqidir. Meksika togʻligining zamini ohaktosh, qumtosh, mergeldan tuzilgan. Katta maydonlarni lavalar va allyuviy yotqiziqlar qoplagan. Rangli va nodir metall konlari topilgan.

Iqlimi tropik iqlim, jan.da sernam, shim.da quruq. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi 9—14°, baʼzan shamollar taʼsirida temperatura —20° gacha pasayadi. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 15—20°. Yillik yogʻin shim.da va ichki rayonlarida 200– 400 mm dan tashqi yon bagʻirlarida 2000–3000 mm gacha. Meksika togʻligining shim.dagi oqar suvlar mavsumiy harakterga ega. Koʻllari shoʻr suvli. Jan.dagi daryolar sevsuv, tektonik koʻl koʻp. Tuprogi shim.da gipeli va karbonatli, jan.da boʻz, qoʻngʻir va qizil tuproqlar. Meksika togʻligi oʻsimlik dunyosiga boy (8 mingdan ortiq endemik tur bor). Kaktus, agava, yukka, tikanli butalar, jan.da savanna oʻsimliklari oʻsadi.Togʻlarning sernam yon bagʻirlarida tropik oʻrmonlar, 4000–4500 m balandlikda subalp va alp oʻtloqlari mintaqasi mavjud. Hayvonot dunyosi, asosan, Nearktika zoogeografik oblastiga mansub. Aholi siyrak, faqat vodiy va soyliklarda yashaydi. Chorvachilik va dehqonchilik rivojlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Laktamlar** (lakt...) — halqasida — S(O) — NR — (bu yerda R — N yoki organik radikal) guruhi boʻlgan aminokarbon kislotalarning ichki siklik amidlari; tautomer "enol" shakli laktim deyiladi. L. — kristallar; suvda va organik kislotalarda yaxshi eriydi; amfoter moddalar. Kimyoviy xossalari karbon kislotalar amidlariga oʻxshash, oson alkillanadi, atsillanadi, galogenlanadi. L. asosan, aminkarbon kislotalar yoki ularning hosilalarini siklizatsiyalab, shuningdek, galogenokarbon va oksikarbon kislotalarning amidlaridan olinadi. ye-kaprolaktamni polimerlab, polikaproamid hosil qilinadi (polikaproamiddan kapron tolasi tayyorlanadi). Koʻpchilik L. biologik faol moddalar; jumladan 3-L. laktam antibiotiklari tarkibiga kiradi; poli—N—vinilpirrolidonning suvdagi eritmasi tibbiyotda qon plazmasi sifatida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Begonalashuv** — inson faoliyati va uning natijalari mustaqil kuchga aylanib, inson ustidan hukmronlik va unga yovuzlik qiladigan holatga kirishishini ifodalaydigan ijtimoiy jarayon. Mehnat shart-sharoiti, vositalari va mahsuli ustidan ijtimoiy nazoratning yoʻqligida, shaxsiing hukmron ijtimoiy guruhlar tomonidan aldamchilik yoʻli bilan boshqarish obʼyektiga aylantirilishida namoyon boʻladi. B. kishi ongida muayyan tarzda aks etadi (ijtimoiy meʼyorlarni yot va yovuz meʼyorlar sifatida idrok etish, yolgʻizlik hissi, loqaydlik va boshqalar). B. konsepsiyasining kelib chiqi-shi T. Gobbs, J. J. Russoga borib taqaladi, Gegel tomonidan esa rivojlantirildi. 20-asr falsafa, sotsiologiya va ijtimoiy psixologiyasida B.ning ayrim tomonlari tadqiq etilmoqda.

**Begonalashuv** - inson uning jamiyatdagi o'rni, mavqei va u bajaradigan vazifasi o'rtasidagi azaliy bog'liqliklarning buzilishi. Inson va jamiyat munosabatlaridagi me'yorning buzilishi, insonning o'z mohiyatini belgilovchi xususiyatlardan mahrum bo'lib, jamiyatda o'z o'rnini topolmasligi begonalashuvning tub ildizini, ham sababini, ham oqibatini tashkil etadi. G'arb sotsiologlari sanoatlashgan jamiyatda birdamlik tuyg'usini yo'qolishini (Dyurkgeym), ijtimoiy hayotning formallashuvini (Zimmel), shaxs hatti-harakatlarining me'yoridan oshishini(Merton), insonning mavjud jamiyatga nisbatan tanqidiy munosabatini, mukammalashtirishga bo'lgan qobiliyatini(Fromm) begonalashuv hodisasining yuz berishi deb hisoblaydilar. Begonalashuv tushuncha sifatida tadqiq va tahlilga muhtoj.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

2. Falsafa qomusiy lugʻat. "Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti ". "SHarq "nashriyot — matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati. Toshkent — 2004. 48 bet

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lakshmi Nivas Mittal** (inglizcha: *Lakshmi Niwas Mittal*; tugʻ. 1950-yil 15-iyun) — hindistonlik tadbirkor, dunyodagi eng yirik Mittal Steel Company NV metallurgiya guruhining asoschisi va egasi, dunyodagi eng yirik metallurgiya kompaniyasi Arcelor Mittalning ham egasi. 2008 -yilda Forbes jurnali reytingiga koʻra, u boyligi boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egallagan (45 milliard AQSh dollari). 2009-yilda Forbes jurnali maʼlumotlariga koʻra, uning boyligi 19,3 milliard dollargacha kamaydi.

Martaba
-------

U oʻz biznesini Indoneziyada boshlagan. Oʻzining 30 yildan ortiq rivojlanishi davomida Ispat International dunyoning deyarli barcha mintaqalarida paydo boʻldi. Istisno Hindiston edi, u yerda janob Mittalning otasi biznes boshlagan, ammo hukumat bilan muammolar tufayli uni sotgan. Har doim va hamma joyda uning poʻlat imperiyasi korxonalarni agressiv egallab olish orqali oʻsib bordi: Meksika, Kanada, Germaniya, Qozogʻiston va boshqa mamlakatlarda.

1997-yilda Mittal LNM (Lakshmi Narendra Mittal) kompaniyasini roʻyxatdan oʻtkazib, Ispat aktivlaridagi nazorat paketlarini u yerga oʻtkazdi. 2003-yilda Ispat va LNM Niderlandiyada roʻyxatdan oʻtgan Mittal Steel SA boshqaruv kompaniyasi bilan Mittal Steel Groupga birlashtirildi va bosh ofisi Indoneziyadan Londonga koʻchirildi.

Shaxsiy hayot
-------------

Londondagi hashamatli saroyga egalik qiladi, Lakshmi Mittal 12 ta yotoq xonasini oʻz ichiga oladi. Uylangan. Ikki farzandni tarbiyalaydi — Aditya ismli oʻgʻil va Vanisha ismli qiz bor.

MDHdagi biznes
--------------

### ArcelorMittal Temirtau

"Ispat Karmet" OAJ 1990-yillarning oʻrtalarida Ispat International(ingl.)o'zb. tomonidan xususiylashtirish boʻyicha yopiq tenderda sotib olish natijasida tashkil etilgan. Qaragʻandi metallurgiya kombinati. Bundan tashqari, kompaniya Qozogʻistondagi elektr stantsiyalari, konlar va boshqa korxonalarni sotib oldi. 2004-yil dekabr oyida „Ispat Karmet" OAJ „Mittal Steel Temirtau" OAJ, 2007-yil 6-sentyabrdan esa „ArcelorMittal Temirtau" OAJ sifatida qayta roʻyxatdan oʻtkazildi.

Mukofotlar
----------

* 1-darajali „Doʻstlik" ordeni (Qozogʻiston, 2010).

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „Проспект выпуска акций".  afn.kz. 2-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-mart 2016-yil.
9. ↑  „За выдающиеся заслуги в экономическом и социально-гуманитарном развитии". 23-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2010-yil.
***Begona*** ( fransuzcha: ***L'Étranger*** Fransuzcha talaffuzi: l‿e.tʁɑ̃.ʒe ), shuningdek, ingliz tilida ***The Outsider*** nomi bilan nashr etilgan, fransuz yozuvchisi Albert Kamyuning 1942 yildagi qissasidir. Uning mavzusi va dunyoqarashi ko'pincha Kamyu falsafasi, absurdizm va ekzistensializmga misol sifatida keltiriladi; Garchi Kamyu shaxsan oxirgi fikni rad etgan. 

Bosh qahramon Merso, Jazoirdagi befarq fransuz ko'chmanchi, "Shimoliy Afrikada istiqomat qiluvchi Fransiya fuqarosi, O'rta er dengizi odami, *homme du midi*, ammo an'anaviy O'rta er dengizi madaniyatidan deyarli qatnashmaydigan".  Onasining dafn marosimidan bir necha hafta o'tgach, u Mersoning qo'shnilaridan biri bilan to'qnashuvda ishtirok etgan fransuz Jazoirida arabni o'ldiradi. Merso sudlanadi va o'limga hukm qilinadi. Hikoya ikki qismga bo'lingan bo'lib, Mersoning qotillikdan oldin va keyin birinchi shaxsning hikoya ko'rinishini taqdim etadi.

*"Begona* ' ning birinchi nashri bor-yo'g'i 4400 nusxadan iborat bo'lib, u juda oz edi, shuning uchun u katta miqdorda sotilgan kitob bo'la olmadi. Roman fashistlar tomonidan Fransiya bosib olingan paytda nashr etilganligi sababli, Propaganda-Shtaffel uni tsenzura qilish ehtimoli bor edi, ammo istilochi hokimiyatining vakili unda o'z ishiga zarar yetkazadigan hech narsa yo'qligini his qildi, shuning uchun u qo'shimchalarsiz nashr etildi. Biroq, roman Jan-Pol Sartrning "Explication de *L'Étranger* "maqolasidan tashqari, natsistlarga qarshi doiralarda yaxshi qabul qilindi. 

To'rt marta ingliz tiliga, shuningdek, ko'plab boshqa tillarga tarjima qilingan roman uzoq vaqtdan beri XX asr adabiyotining klassikasi hisoblangan. *Le Monde* uni "Asrning 100 kitobi" ro'yxatida birinchi o'ringa qo'ydi.

Roman ikki marta film sifatida moslashtirilgan: *Lo Straniero* (1967) (italyancha) Luchino Viskonti va *Yazgi* (2001, *Taqdir* ) Zeki Demirkubuz (turk).

Manbalar
--------

1. ↑  Camus, Albert*. Lyrical and critical essays.*, Thody, Philip, 1928–1999. New York: Knopf, 1969. ISBN 0-394-43439-0. OCLC 16016438.
2. ↑  From Cyril Connolly's introduction to the first English translation, by Stuart Gilbert (1946)
3. ↑  McCarthy, Patrick*. The Stranger (Albert Camus)*. New York: Cambridge University Press, 2004 — 12 bet. ISBN 0-521-83210-1.

Havolalar
---------

* L'Étranger (French version) at Faded Page (Canada)
* *L'Étranger*, ebooksgratuits.com ; HTML format, public domain in Canada
* *The Stranger" data visualization and learning guide* from LitCharts.
**Lala** (lotincha: *Larunda*, baʼzan, shuningdek, Larunde, Laranda, Lara) ― nayada-nimfa, Olmon daryosining qizi. Ovidiyning „Fasty" dostonida tilga olingan. Ovidiy asari ― u haqida eslatib oʻtilgan, bugungi kungacha saqlanib qolgan yagona manba boʻlib. Lala oʻz goʻzalligi va koʻp gapirishi bilan mashhur edi (dadasi bu xususiyatni jilovlashga koʻp urinib koʻrgan, ammo omadsiz).

Nayada-nimfa sir saqlashga qodir emas edi va shuning uchun Yupiterning rafiqasi Yunonaga uning Yuturna (u Lala singari nimfa va Yanusning xotini boʻlgan) bilan boʻlgan munosabatlari haqidagi sirini ochib berdi. Ishonchini suisteʼmol qilgani uchun jazo sifatida Yupiter Laraning tilini kesib tashladi va psixopomp Merkuriyga uni Avernga ― yer osti dunyosi va Pluton qirolligi darvozalariga olib borishni buyurdi. Biroq, Merkuriy Larani sevib qoldi. Lala undan ikki farzandni dunyoga keltirdi, ular lar ― koʻrinmas uy xudolari deb ataladi. Biroq, Yupiter uni topa olmasligi uchun u oʻrmondagi yashirin kulbaga yashirinishi kerak edi.

Lala, ehtimol, **Muta** ― „soqov" va **Tatsita** ― „kamgap" bilan tenglashtirilishi kerak. Oxirgi ikkitasi ham nimfalar va kichik xudolar hisoblangan.

Ovidiy Feraliya bayrami (21-fevral) munosabati bilan Lala va Merkuriy haqidagi afsonani eslatib oʻtadi. Lara/Larunda ham baʼzan bayrami ― larentaliya boʻlgan Akka Larentiya bilan tasavvur qilinadi, bu bayram rimliklar tomonidan 23-dekabrda nishonlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Овидий. Фасты. Книга II.".  ancientrome.ru. 23-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2020-yil.
2. ↑  Ovid, *Fasti 2*, V. 599
3. ↑  Lactantius, *The Divine Institutions*, I. 20
4. ↑  J. A. Hartung, *Die Religion der Römer: Nach den Quellen*, vol. II, p. 204
5. ↑  Cf. *Thalia Took.* „Acca Larentia, Roman Goddess and Mother of the Lares" (2006). 24-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-dekabr 2015-yil.

Havolalar
---------

* Myth Index - Larunda
**Mandilariya** (grekcha: *Μαντηλαριά*) — texnik uzum (sharob) navi. Gretsiya va grek orollarida qizil sharob ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.

Asosiy xususiyatlari
--------------------

Barglari oʻrta, ponasimon, oʻrta yoki bir oz tarqoq, besh boʻlakli, silliq, pastida oʻrgimchaksimon tuk bilan qoplangan. Barg bandining tirqishi yopiq. Shungili yirik, konussimon, qanotli, zich. Mevalari oʻrta, biroz yassi, qoraga moyil koʻk, qalin mum qoplamasi bilan qoplangan. Poʻsti nozik. Oʻrta muddatda yetiladigan nav.

Sharob xususiyatlari
--------------------

Uzumlar rangining toʻyinganligi bilan ajralib turadi. Ehtimol, Gretsiyadagi eng toʻq rangli uzumdir. Lekin poyasi kichik boʻlishi bilan boshqa navlardan farqlanadi. Mintaqaning boshqa uzumlariga qaraganda alkogol miqdori pastligi bilan ajralib turadi. Bu uzumdan yasalgan vinolar kamdan-kam hollarda hatto 13 darajaga yetadi. Rangi tufayli u koʻpincha, masalan, Kotsifali bilanyigʻishlarda ishlatiladi.

Sinonimlari
-----------

Amorjiano, Pariano, Vaftra, Koundoura, Mandelaria.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Mandilariya (Amorghiano) sharobi
**Hamidulla Ubaydullayevich Shamsiddinov** (1940.27.10, Toshkent) — dirijyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1988). Toshkent konservatoriyasini cholgʻu ijrochiligi (qashqar rubobi, 1962) xamda operasimfonik dirijyorligi (1968) ixtisosliklari boʻyicha tugatgan. Oʻzbek davlat filarmoniyasining A xalq cholgʻulari op I kestrida sozanda I (195863), Navoiy teatrida dirijyor (1968–2002, 1990-yildan bosh dirijyor). Dirijyorlik uslubi aniq xarakatlar, musiqa rivojining sahna jarayoni bilan uzviy bogʻlanishga asoslangan. Repertuaridan Oʻzbekiston kompozitorlari ("Dilerom", "Sevgi tumori", M.Ashrafiy; "Suhayl va Meqri", M.Leviyev; "Zebunniso", "Malikai ayyor", Sayfi Jalil; "Taxtga yoʻl", N.Zokirov va boshqalar) va chet el mumtoz ("Yevgeniy Onegin", "Iolanta", P.Chaykovskiy; "Figaroning uylanishi", "Sehrli fleyta", V.Motsart va boshqalar) opera va baletlari urin olgan. Navoiy teatrida bir necha spektaklni dirijyor sifatida sahnalashtirgan (Ik. Akbarovning "Navroʻz", F.Amirovning "1001 kecha" baletlari va boshqalar). Tailand, Xitoy (Gonkong), Singapur mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (2001).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bosma taboq** — nashrning haqiqiy (amaldagi) hajmi oʻlchov birligi. Bichimi (formati) 60x90 sm boʻlgan qogʻoz varagʻining bir tomonidagi nusxa. Standart oʻlchamli va boshqa oʻlchamlarga ega boʻlgan qogʻozdagi nusxa shu oʻlchamlar uchun fizik Bosma taboq deb ataladi. Nashr mahsulotlarni hisobga olishda har qanday oʻlchamdagi qogʻoz uchun hisoblangan Bosma taboq 60x90 sm bichimdagi qogʻoz oʻlchov birligi sifatida olinib, shartli taboqlarga qayta hisoblanadi (yana qarang Mualliflik tabogʻi).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mandolina** (ital. mandolino) — lyutnya oilasiga mansub torli tirnama musiqa cholgʻusi. Italiyada paydo boʻlib, 17-asrda hozirgi shaklga ega boʻldi. 18-asrdan M. — eng sevimli italyan xalq cholgʻusi, 19-asrdan Yevropa (jumladan, baʼzi turkiy xalqlar — tatar, boshqird va boshqalar) da ommaviylashgan. 4—6 juft torlari kvinta boʻyicha sozlanadi, tovushi tiniq, jarangdor va kuychan. Bir necha xillari (neapolitan, Florensiya M.lari, mandola va boshqalar) mavjud. Yakka, joʻrovoz hamda orkestr cholgʻusi sifatida ishlatiladi. Kompozitorlar ham (Betxoven, A. Vivaldi va boshqa, Oʻzbekistonda F. Leysek) M. uchun asarlar yaratishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mandalay**, Mandale — Myanmaning markaziy qismidagi shahar. 

Mandalay Hill
Mandalay viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi shahar atrofi bilan 5,8 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Transport yoʻllarining muhim tuguni. Iravadi daryosi boʻyidagi yirik port. Ip gazlama, yogʻmoy, taxta tilish sanoati, tay-yor qismlardan avtomobil yigʻish korxonalari, kema taʼmirlash va temir yoʻl ustaxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan. Qoʻlda shoyi toʻqiladi, yogʻoch va toshdan oʻymakorlik, kulolchilik buyumlari tayyorlanadi. Un-t, institutlar, kutubxonalar bor. Myanma kino sanoati markazi. Mamlakatning madaniy va liniy markazi. Budda dinidagilar ziyoratgoh joyi. Shaharga 1857-yilda asos solingan (rasmiy nomi pali tilida — Yadanabon — "qimmatbaho toshlar uyumi" degan maʼnoni anglatadi). 1857—85 yillar myanmaliklarning mustaqil Konbaun davlatining poytaxti boʻlgan.

Fotogalereya
------------

  

* Mandalay - မန္တလေးမြို့
* Mandalay HillMandalay Hill
* Kyauk Taw GhiKyauk Taw Ghi
* Kyauk Taw GhiKyauk Taw Ghi
* MahamuniMahamuni
* MahamuniMahamuni
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tanishuvni suiisteʼmol qilish** yoki **tanishuvdagi zoʻravonlik** — turmush qurmagan erkak va ayol jinsiga mansub shaxslarning bir-birlari bilan tanishuv paytida ulardan biri tomonidan boshqa biriga nisbatan sodir etiluvchi zoʻravonlik holati. Bu kabi vaziyatlar qarshi jinsdagi sherikning unga bildirilgan ishonchni suiisteʼmol qilishi va zoʻravonlik harakatlari orqali boshqa jinsdagi sherigi ustidan nazoratni saqlab qolishga harakat qilganda, masalan, munosabatlarga sovuqchilik tushganda paydo boʻladi. 

Suiisteʼmol qilish yoki zoʻravonlik holatlari, odatda jinsiy, tegajogʻlik qilish, tahdid, jismoniy, ogʻzaki, aqliy, hissiy, ijtimoiy sabotaj va taʼqib qilish kabi bir qancha shakllarda namoyon boʻlishi mumkin. Haddan oshib ketish holatlari uchrashuv paytida zoʻrlash koʻrinishida sodir etiladi. Bu esa oʻz ichiga psixologik zoʻravonlik, hissiy shantaj, jinsiy va jismoniy zoʻravonlik hamda psixologik manipulyatsiya kabi vaziyatlarni qamrab olishi mumkin. Ayol jinsiga mansub shaxslar, koʻpincha, zoʻravonlik holatlari qurboni sifatida eʼtirof etilishsa-da, kamdan kam hollarda, zoʻravonlik holatlari aybdori sifatida qaralishadi.

Tanishuv zoʻravonligi har qanday irqiy, yoshga aloqador, iqtisodiy va ijtimoiy chegaralarni kesib oʻtadi. StopRelationshipAbuse.org sayti tanishuvni suiisteʼmol qilish holatlarini „*sobiq yoki ayni vaqtdagi jinsiy sherik ustidan nazoratni saqlab qolish uchun qoʻllaniluvchi haqoratli va majburlash xatti-harakatlari namunasi*", deya taʼriflagan.

Zoʻravon va jabrlanuvchi rollari
--------------------------------

Barcha tabaqa vakillari yuqorida sanalgani kabi zoʻravonlik bilan bogʻliq munosabatlarga duch kelishlari mumkin. Zoʻravonlik holati juftlikning yoshi, irqi, daromadi yoki boshqa demografik xususiyatlaridan qatʼiy nazar sodir boʻlishi mumkin. Shuningdek, ishonchni suiisteʼmol qilgan shaxslar va jabrlanuvchilar oʻrtasida umumiy sanalgan koʻplab xususiyatlar mavjud.

Pave.org.sg/ sayti zoʻravonlik holatini amalga oshirgan kishilarni obsessiv hasadgo‘y va egoistlik, oʻziga haddan tashqari ishonuvchan, kayfiyati oʻzgaruvchan, baʼzan jahldor, oʻz sherigini oilasi, doʻstlari va hamkasblaridan ajratib olishga intiladigan va tashqi stress omillarini ayblashga moyil boʻlganlar sifatida taʼriflaydi.

Yana qarang
-----------

* Uchrashuv paytida zoʻrlash
* Jinsiy tegajogʻlik (en)
* Tanishuvni suiiste’mol qilish (oʻsmirlarda)
* Ayollarga nisbatan zoʻravonlik

Manbalar
--------

1. ↑  „Family and Community Development @eCitizen. Warning Signs of Abusive Relationship". 6-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-yanvar 2009-yil.
2. ↑  Warning Signs of Abuse
3. ↑  Centre for Promoting Alternatives to Violence

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* Tuller, A. „Dating Violence",*. Encyclopedia of Victimology and Crime Prevention* Fisher, Bonnie S.:. Thousand Oaks, Calif.: SAGE Publications, 2010. ISBN 978-1-41-296047-2.

Havolalar
---------

* Tanishuvni suiisteʼmol qilish Curlie katalogida
**Kesma va interval** - asosiy geometrik shakllardan biri. Toʻgʻri chiziqning A va V nuqtalari orasidagi va shu nuqtalarni qoʻshib hisoblagandagi qismi kesma deyiladi. Kesma [A, V] koʻrinishda belgilanadi. A va V nuqtalar uning uchlari deyiladi. Kesmaning uchlari orasida yotuvchi ixtiyoriy nuqta uning ichki nuqtasi deyiladi. Kesmaning uzunligi uning uchlari orasidagi masofaga teng va A, V kabi belgilanadi.

Agar koʻrilayotgan toʻgʻri chiziq haqiqiy sonlar oʻqidan iborat boʻlsa hamda uning A va V nuqtalariga a va b haqiqiy sonlar mos kelsa (a<b), u holda a <x< b tengsizliklarni qanoatlantiruvchi barcha haqiqiy x sonlar toʻplami boʻladi va u [a, b] kabi belgilanadi. a<x<b tengsizliklarni qanoatlantiruvchi barcha x sonlar toʻplami interval deyiladi [a, ] yoki (a, b) kabi belgilanadi. K. va I.ning uzunligi -a soniga teng. Barcha hakiqiy sonlar oʻqi cheksiz interval [-<\*>, +~] yoki (-°°, +°°) kabi belgilanadi. (-<", a) va (, +<\*>) cheksiz intervallar nurdan iborat boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Tangri Berdi Dodxoh** — (?—1926) — Qashqadaryo vohasidagi mashhur qoʻrboshilardan biri. Turkistondagi milliy ozodlik harakatining faol ishtirokchisi.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

U 1922-yilda oʻz guruhini tuzib, rahbarlik qilgan edi. U 1924-yil oxirida urushga chek qoʻyish maqsadida sovet hukumati rahbarlari bilan muzokaralar boshladi va ularga keskin talablarni qoʻygan. Uning talablarini bajarishni istamagan hukumat unga qarshi kurashni kuchaytirgan. Tangri Berdi Dodxohni yoʻqotish uchun hukumat turli xil usullarni qoʻllagan. Hatto uning yigitlari orasiga oʻz odamlarini kiritib, ulardan ham oʻz manfaatlari yoʻlida foydalangan. Tangri Berdi Dodxohning maslahatchisi Musulmonqul Shahrisabz uyezdining Qalqa qishlogʻida sovet hokimiyati tomonidan qoʻlga olingan. Tangri Berdi Dodxohga xizmat qilgan Said Eshon (1925-yilning kuzida qamoqqa olingan) aholi orasida katta nufuzga ega boʻlgan. Qoʻrboshi eshonning xizmatidan unumli foydalangan va ular orqali sovet hokimiyati kiritayotgan siyosatning mohiyatini xalqqa ochib yordam bergan. Turkiston frontining 1925-yil 19-sentyabrdagi maʼlumotiga qaraganda, Shahrisabz rayonida mahalliy aholi qizil armiyaning koʻngillilar otryadiga xizmatga oʻtganligi uchun Tangri Berdi Dodxoh ikki eshon yordamida ularning masjidga kirishini taqiqlab qoʻygan. 1925-yilning ikkinchi yarmidan boshlab Tangri Berdi Dodxohga nisbatan kuchli iqtisodiy va harbiy xarakterdagi jazo choralarining qoʻllanishi natijasida u Qashqadaryo viloyatidagi qoʻngʻirot urugʻi yashaydigan joyga ketishga majbur boʻladi. Maʼlum muddatdan soʻng Tangri Berdi Dodxoh Gʻuzorga qaytib kelgan va 1925-yil 7-oktyabrda Abduqandi qishlogʻida yashay boshlaydi.
Qashqadaryo viloyatida olib borilayotgan qurolli harakatning faol qoʻrboshilari Tangri Berdi Dodxoh, Mavlonbek, Mulla Abduroziq kabilar hisoblangan. Turkiston fronti siyosiy boshqarmasining 1925-yil 10-oktyabrdagi maʼlumotiga koʻra, qoʻrboshilarning birlashgan otryadi (80 nafar yigitdan iborat) bilan qizil askarlar oʻrtasidagi toʻqnashuvda qoʻrboshilarning 7 yigiti oʻldirilgan va 6 yigiti yarador qilingan. Tangri Berdi Dodxoh 1926-yil 26-aprelda Kitob tumanida boʻlgan janglarning birida qoʻlga olinadi va keyinchalik sovet hokimiyati tomonidan otib tashlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q (2022). *Turkiston qoʻrboshilari "Oʻzbekiston tarixi" jurnali*.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.
**Karton mashinasi** - suvda maydalangan tolali mahsulot (qogʻoz massasi) ni presslab suvini chiqarib karton tayyorlash mashinasi. Tur, presslash, quritish va ishlov berish qismlaridan iborat. Doyra turli, yassi turli, kombinatsiyalashgan toʻrli va ikkita tur orasida tayyorlaydigan (ikki turli) xillari bor. Doyra toʻrli K.m.da tarkibi (tolasiga koʻra) va massasi (1 m2 200 dan 800 g gacha) turlicha bulgan koʻp qatlamli karton tayyorlanadi. Yassi turli K. m. qogʻoz tayyorlash mashinasita oʻxshab ishlaydi, biroq ularda quritish qismining oʻlchami kattaroq boʻladi. Bunday mashinalarda 1 m2 ining massasi 500 g gacha, toʻrli va ikki turli K. m.da 1 m2 ining massasi 800 g gacha boʻlgan bir, ikki va koʻp qatlamli karton tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Keshubhai** Patel- (tug'ilgan yili 1925) 1995 yil martdan 1995 yil oktyabrgacha Hindistonning Gujarat shtatining bosh vaziri boʻlgan. U shtatdagi Bharatiya Janata partiyasining yuqori lavozimli amaldorlaridan biri edi, lekin 2012-yil avgust oyida BJPdan iste'foga chiqdi va keyinchalik 2012-yilgi Gujarat Qonunchilik Assambleyasiga saylovlarda ishtirok etish uchun yangi siyosiy partiya - "Gujarat Parivartan partiyasi "ni tashkil qildi.

Ushbu shaxs 1980 yildan buyon Hindistonning Janata partiyasi azosi hisoblanadi. U birinchi marta 2012 yilda BJPni tark etdi va Gujarat Parivartan partiyasini tuzdi, keyinchalik u Bharatiya Janata partiyasi bilan birlashdi. U 2012-yilgi assambleya saylovlarida Visavadardan saylangan, ammo keyinroq 2014 yilda sog'lig'i yomonlashgani sababli iste'foga chiqqan.

Yoshlik
-------

**Keshubxai Patel** 1928-yil 24-iyulda Gujaratning hozirgi Junagad tumanidagi Visavadar shahrida tug‘ilgan. U 1945-yilda Rashtriya Swayamsevak Sanghga (RSS) pracharak sifatida qo'shildi. U 1975-yilgi favqulodda vaziyat paytida ham qamoqqa tushishga majbur bo'lganlardan biri hisoblanadi.

Siyosiy hayot
-------------

U o'zining siyposiy faoliyatini dastlab 1960 yilda janata partiyasida kichik yo'nalishlarni boshqarish bilan boshlagan. U uning asoschilaridan biri edi. 1975 yilda Jana Sangh-Kongress (O) ittifoqi Gujaratda hokimiyat tepasiga keldi.

Shaxsiy hayot va o'lim
----------------------

Patelga uylangan, besh o‘g‘il va bir qizi bor. Uning o'g'li Bharat Patel BJP a'zosi.  2006-yil 21-sentyabrda uning rafiqasi Gandinagarda jismoniy mashqlar xonasida elektr toki urishi natijasida yong'in sodir bo'lganidan keyin vafot etdi. 

uning 60yoshli AQShda istiqomat qilib kelayotgan o'g'li Pravin Patel 2017-yil 9-sentyabrda yurak xurujidan vafot etdi. Ushbu fojiali voqea yuzasidan Bosh vazir Narendra Modi ham uning uyiga borib, uni kutib oldi va hamdardlik bildirdi. 

Keshubhai Patel 2020-yil sentabr oyida kovid-musbat sinovdan o‘tgan, ammo dastlabki infektsiyadan keyin tuzalib ketgan. Biroq, u 2020 yil 29 oktyabr kuni ertalab nafas olish qiyinligidan shikoyat qildi. Uning o'limiga ham ko'pchilikniki kabi COVID 19 sabab bo'lgan.

Adabiyot
--------

1. ↑  „Bapa Keshubhai Patel remains man of the masses". DNA (5-avgust 2012-yil). Qaraldi: 1-yanvar 2014-yil.
2. ↑  *Dave, Hiral*. „6 decades on, Keshubhai back to familiar building role". *The Indian Express* (9-avgust 2012-yil). Qaraldi: 5-yanvar 2014-yil.
3. ↑  „Keshubhai's son Bharat joins BJP". The Indian Express (23-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 1-yanvar 2014-yil.
4. ↑  „Keshubhai's wife charred in gym fire". *Times of India*. Times News Network (22-sentabr 2006-yil). Qaraldi: 28-dekabr 2013-yil.
5. ↑  „संग्रहीत प्रति". 24 मई 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24 मई 2018.
**Bosqinchilik** 1) ijtimoiy xavfli, oʻta ogʻir jinoyat, oʻzganing molmulkini talash maqsadida oshkora hujum qilish. Oʻzbekistonda Bosqinchilik jinoyati jabrlanuvchiga zoʻrlik ishlatib yoxud unga zoʻrlik qilish bilan qoʻrqitib sodir etilgan boʻlsa, jinoyatchi molmulki musodara etilib, 5 yildan 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilinadi (OʻzR JK 164modda). Boqinchoning xavflilik darajasiga qarab, jazoning yana ham ogʻir turlari belgilangan. Masalan, Bosqinchilik juda koʻp miqdordagi mulk talontaroji bilan bogliq holda oʻta xavfli residivist yoki uyushgan guruh tomonidan sodir etilsa, jinoyatchilar molmulki musodara qilinadi va ularga 15 yildan 20 yilgacha ozodlikdan mahrum etish haqida jazo belgilanadi; 2) hozirgi xalqaro huquqdagi tushuncha (qarang Agressiya).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tanha Ansoriy** (tugʻilgan **Hasan Ali Ansoriy** ; 1914 – 1969) Kashmir shoiri va maktab oʻqituvchisi bo'lgan. bu shoir Urdu,kashmir, arab va fors tillarida ijod qilgan. U birinchi navbatda Jammu va Kashmir hududidagi Dogra hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolonda o'z sheʼri bilan tanilgan edi, biroq uning ijodi 1947 yilgacha eʼtibordan chetda qolgan. Hindiston yarimoroli boʻlingandan soʻng u oʻz asarlari bilan Kashmir ozodlik harakatida faol qatnashgandir.

1960 yilda u Jammu va Kashmirning eng yaxshi o'qituvchisi uchun Milliy mukofotga sazovor bo'lad. Unga bu mukofatni Hindistonning prezidenti Sarvepalli Radxakrishnan taqdim etdi. U *Kehkashaan*, *Kong Posh*, *Gulrez*, *Al-Irshaad*, *Hamara Adab*, *Aajkal* va *Taameer* kabi bir nechta gazetalarda ishlagandir.

Erta hayot va ta'lim
--------------------

U Hindistonining Kashmir shahrida tug'ilgan.  Uning ota-onasi Laknauga xalqiga tegishli shaxslar bo'lishgan. Maharaja Gulab Singx Kashmir vodiysiga tashrif buyurganida so'ng ular Kashmirga kelishgan.  Uning ota-onasi keyinchalik Magam, Gulmargga ko'chib ketishgan. 1910 yilda uning oilasi Baramullaga ko'chib o'tdi va u yerda umrini o'tkazdi. U san'at o'quvi, keyin esa fors va urdu tillarida ta'lim oldi.  Ta'limni tugatgandan keyin, u Soporedagi maktab o'qituvchisi lavozimida ishlagan va keyinchalik direktor darajasiga ko'tarilgandir.

Karyera
-------

U adabiy faoliyatini 1932 yilda urdu she’riyati bilan boshlagan. Maktab o'qituvchisi sifatida u o'qituvchilar uchun *Taleem-U-Zabaan* nomli o'quv qo'llanma yozgan, keyinchalik Jammu va Kashmirdagi ta'lim tizmiga va ta'lim doktori kurslari dasturiga kiritilgandir. Uning *"Furoat"* nomli kashmir she'riy kitobi mavjud, buning uchun Jammu va Kashmir hukumati uni Milliy mukofot bilan taqdirlagan. Uning urducha she'riy kitoblari bor, jumladan, *Furaat* bilan birga 1971 va 1972 yillarda ukasi tomonidan nashr etilgan *Shabnamiston* kabi kitobi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Tanha Ansari: A forgotten legend". *Kashmir Life* (2-sentabr 2012-yil). Qaraldi: 17-fevral 2021-yil.

Havolalar
---------