recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arthur Schopenhauer** (kir. **Артур Шопенгауэр**; 22 fevral, 1788 – 21 sentabr, 1860) olmon faylasufi boʻlgan. Falsafiy pessimizm asoschisi hisoblanadi. Gyottingen universitetida tabiatshunoslik va falsafani oʻrgangan. Berlin universitetida privatdotsent (1820—31). Schopenhauer oʻzini Gaitning shogirdi, izdoshi hisoblagan. Ayni paytda falsafiy qarashlari noratsional tafakkur tarziga moyil. Schopenhauer nazdida olam ixtiyor va tasavvur sifatida namoyon boʻladi. Ixtiyor — mutlaq ibtido, butun mavjudlikning asosi, narsa oʻzida; tasavvur — voqelik, his etish, tafakkur, hayolot, nihoyat, butun olamning oʻzi; uni subʼyekt hissiy aʼzolari va ongi bilan koʻz oʻngida gavdalantirishi mumkin. "Olam — mening tasavvurim", deydi u; inson koʻz ochishi bilan duch kelgan hidlaru ranglarga, tovushlaru sukunatga, issigʻu sovuqqa toʻla olam faqat tasavvurdan iborat. Ixtiyor tasavvurga oʻxshamaydi, u sirli, hali kashf etilmagan, ehtimol, umuman kashf etib boʻlmaydigan narsa. U makon va zamonda yashaydigan mavjudotlarning paydo boʻlishini taʼminlaydigan kuch, lekin oʻzi makon va zamonga boʻysunmaydi. Inson eng avvalo, ixtiyor etguvchi, istaguvchi, hirs qoʻyguvchi va shundan keyingina bilguvchi, fikrlovchi mavjudot. Insonning yashashga boʻlgan ixtiyori, istagi gʻoyatda kuchli, u yashash istagida yangidanyangi ixtiyor iskanjasiga tushaveradi. Ixtiyor changalidan qutulish uchun odam barcha xohishistaklardan yuz oʻgirmogʻi kerak. Shunda u haqiqiy xotirjamlikka, istaksiz umrga erishadi. Buni Schopenhauer budda dini bilan bogʻliq holda izohlaydi. Bu dinning baʼzi gʻoyalarini Schopenhauer Gʻarb uchun boʻlajak model sifatida olib qaraydi. Chunonchi nirvanaga yetishish gʻoyasiga ixtiyor va tasavvurlar nuqtai nazaridan yondashadi. Schopenhauer olamni Budda kabi roʻyo deb biladi. Schopenhauer fikricha, insondagi xudbinlikni ijtimoiy tuzilmalarning oʻzi yenga olmaydi, bu illatdan sanʼat yordamida qutulish mumkin. Schopenhauer shafqat hissini axloqning asosi deb biladi. Schopenhauer gʻoyalari 20-asr falsafasidagi turli oqimlar — hayot falsafasi, psixoanaliz, intuitivizm va boshqalarga asos boʻldi. Asosiy asarlari: "Olam — ixtiyor va tasavvur sifatida" (1819—44), "Axloqshunoslikning ikki asosiy muammosi" (1837—39), "Hayot maktabining hikmatlari" (1851).

Adabiyotlar
-----------

* Abdulla Sher. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi.

Havolalar
---------

* Schopenhauer asarlari (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Qorakoʻl vohasi** — Zarafshon daryosining quyi oqimida (Buxoro viloyati) joylashgan voha. Shimolida Kemirakqum qumliklari, gʻarb va janubi-gʻarbda Sandiqli choʻli, janubida Ishaqchi qumligi, sharqda Qarshi choʻli bilan chegaradosh. Shimoli-sharqda Qorakoʻl vohasi Qorakoʻl platosiga tutash. Voha shimoli-sharqsan janubi-gʻarbga 40-45 km ga choʻzilgan, eni 30- 35 km. Yer yuzasi janubi-gʻarbga nishab. Oʻrtacha balandligi shimoli-sharqiy qismida 205 m, jan.da 187 m, Asosan, zarafshon daryosining allyuvial-delta yotqiziqlaridan tashkil topgan. Shim,-gʻarbiy, gʻarbiy va janubiy qismlarida allyuvial-koʻl yotqiziqlari ham uchraydi. Voha atrofida harakatdagi va oʻsimliklar bilan mustahkamlangan barxanlar, doʻng qumlar tarqalgan. Iqlimi keskin kontinental. Urtacha yillik temperatura 14°. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —0,2°, eng past temperatura —25°. Iyulda oʻrtacha temperatura 27,2°, eng yuqori temperatura 48°. Yillik yogʻin 120 mm, asosiy qismi sentabr—mart oylarida yogʻadi. Qor qoplami juda yupqa (oʻrtacha 1 sm, baʼzi yillari 7 sm ga yetadi).

Zarafshon daryosi (Qorakoʻl platosida) tor yoʻlakdan chiqqandan soʻng bir qancha radial tarmoqlarga boʻlinib delta hosil qiladi. Uning yuzasi, asosan, ekinzorlar bilan band. Voha hududida shoʻr koʻl, shoʻrxoklar uchraydi. Qorakoʻl vohasida sur-qoʻngʻir, qumloq, taqir, shoʻrxok, utloq-taqir, sugʻoriladigan oʻtloq, sugʻorilmaydigan oʻtloq-allyuvial, oʻtloq va botqoq tuproqlar tarqalgan. Tuproqlari turli darajada shoʻrlangan, ularning melioratsiya holatini doimo yaxshilab turishni talab etadi. Oʻsimliklardan oqsaksovul, juzgʻun, quyonsuyak, cherkez, iloq, shu-voq, shoʻra, boyalich, turangʻil, tol, chingil, yantoq, yulgʻun va boshqa oʻsadi.

Qorakoʻl vohasining katta qismi ekinzorlarga aylantirilgan. Hayvonot dunyosi choʻlga xos: kalamush, qoʻshoyoq, ilon, kalta-kesak, tulki, boʻri, toʻqay mushugi, chiyaboʻri va boshqa yashaydi. Vohaning asosiy suv manbalari Zarafshon va Amudaryo. Vohada AmuBuxoro mashina kanalidan uz. 40 km li Amu-Qorakoʻl kanali chiqarilgan.

Murod Mamatqulov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Razvyortka** (rus.) — metall detallarning teshiklariga toza ishlov berish uchun moʻljallangan koʻp tigʻli asbob. Oʻtkir qilib charxlangan boʻylama tishlari bor tana (sterjen) koʻrinishida boʻladi. Dastaki (buramaga oʻrnatib qoʻlda ishlatiladigan) va mashina (stanokka oʻrnatib ishlatiladigan) R.lar bor. Tuzilishiga koʻra, R. yaxlit, yigʻma, kerma va boshqa xillarga boʻlinadi. R. pishiq legirlangan (qarang Legirlash) asbobsozlik poʻlati, qattiq qotishmalardan tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Surxondaryo okrugi** — Oʻzbekiston SSR tarkibida 1926—1930 va 1935—1941-yillarda mavjud boʻlgan maʼmuriy-hududiy birlik.

Tarixi
------

### 1926—1930-yillarda okrug

Oʻzbekiston SSR (1927-yil)
Surxondaryo okrugi 1926-yilda tashkil topgan. Markazi Sherobod shahri, soʻngra Termiz shahri boʻlgan.

1929-yil maʼlumotiga koʻra, okrug 6 tumandan iborat boʻlgan: Boysun, Denov, Jarqoʻrgʻon, Patta Hisor, Sariosiyo, Sherobod.

1930-yil 30-iyul okrug SSSRning boshqa okruglari kabi tugatildi. Okrug tumanlari bevosita Oʻzbekiston SSR boʻysunuviga oʻtkazildi.

### Aholisi

1926-yilda okrug aholisi 202,2 ming kishi boʻlgan boʻlib, shundan o‘zbeklar 72,0%, tojiklar 19,0%, ruslar 3,5%, turkmanlar 2,7% ni tashkil etgan.

### 1935—1941-yillarda okrug

Surxondaryo okrugi Oʻzbekiston SSRning chekka tumanlarni boshqarishda oson boʻlishi 1935-yil 17-aprelda qayta tashkil etiladi. Okrug tarkibiga Termiz, Jarqo‘rg‘on, Sho‘rchi, Denov, Sariosiyo, Sherobod va Boysun tumanlari, yana 1938-yilda Buxoro viloyati kiritilgan.

1941-yil 6-martda okrug maqomi viloyatga oʻzgartirildi.

### Aholisi

1939-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotiga koʻra, okrugda 315,2 ming kishi yashagan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Аdministrativnoye deleniye Soyuza SSR* (rus tilida), Moskva, 1929.
2. ↑  „Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1926 goda. Natsionalniy sostav naseleniya po regionam respublik SSSR" (rus tilida).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston SSR okruglari |
| --- |
|  |
| 1926—1930-yillardagi okruglar | 
* Andijon okrugi
* Buxoro okrugi
* Zarafshon okrugi
* Qashqadaryo okrugi
* Samarqand okrugi
* Surxondaryo okrugi
* Toshkent okrugi
* Fargʻona okrugi
* Xoʻjand okrugi (1929-yilgacha)
* Xorazm okrugi
 | 
 |
|  |
| 1935—1941-yillardagi okruglar | 
* Qashqadaryo okrugi (1935—1938)
* Surxondaryo okrugi (1935—1941)
* Xorazm okrugi (1932—1938)
 |

 |
Suryoniy yozuvi
**Suryoniy yozuvi** — finikiyoromiy konsonant yozuvining bir turi. Finikiy yozuvidagidek tartibga ega boʻlgan 22 belgidan iborat; harflari qoʻshilib, oʻngdan chapga qarab yoziladi. Bu yozuv 1-asrdan adabiy oromiy lahjalaridan hisoblangan suryoniy tili (dastlab Yuqori Mesopotamiyadagi Edessa sh. lahjasi) uchun qoʻllana boshlagan. Suryoniy yozuvining asosiy koʻrinishlari estrangelo (yun. "yumaloq yozuv, xat"); 430y. oʻrtalarida Suriya cherkovining 2 ga ajralishi natijasida paydo boʻlgan gʻarbiy suryoniy (yaʼqubiy yoki serto) vasharqiy suryoniy (nestorian) yozuvlaridir. Nasturiy yozuvi nasroniy missionerlar tufayli Oʻrta Osiyo va Xitoyga qadar tarqalgan. Suryoniy yozuvi faqat undosh tovushlarni ifodalagan; 7—8-asrlardan unlilarni ifodalovchi satrusti va satrosti diakritik belgilar qoʻllangan. Bu belgilar turlicha joylashgan nuqtalar yoki kichkina yunoncha harflar koʻrinishida boʻlgan; tinish belgilar ham qoʻllangan. 1840-yilda Suryoniy yozuvining nasturiy turi asosida yangi yozuv turi yaratilib, u Eron va Iroqda, shuningdek, Turkiyada yashovchi ossuriylart qoʻllana boshlagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Freeman** (talaffuzi: *Friman*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 329 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 1.11 kvadrat mil (2.87 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 525 |  | — |
| **1910** | 615 |  | 171% |
| **1920** | 894 |  | 454% |
| **1930** | 987 |  | 104% |
| **1940** | 976 |  | −11% |
| **1950** | 944 |  | −33% |
| **1960** | 1 140 |  | 208% |
| **1970** | 1 357 |  | 190% |
| **1980** | 1 462 |  | 77% |
| **1990** | 1 293 |  | −116% |
| **2000** | 1 317 |  | 19% |
| **2010** | 1 306 |  | −08% |
| **2020** | 1 329 |  | 18% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 306 kishi, 602 xonadon va 320 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 94,3% oq tanlilar, 1,4% afro-amerikaliklar, 0,8% tubjoy amerikaliklar, 0,2% osiyoliklar, 1,4% boshqa irqlar va 2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 5,3 foizini tashkil etadi.

Shaharda 602 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 23,4 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 44,5 foizi er-xotinlar bilan birga yashagan, 6,1 foizida eri boʻlmaganayollar, 2,5 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 46,8% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 44,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 29,9 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 48,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 22,1 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 17,8% 25 dan 44 gacha; 22,7% 45 dan 64 gacha; va 31,5% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 44,5% erkaklar va 55,5% ayollarni tashkil qilgan.

2000-yil holatiga koʻra, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 152 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 118 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26 795 dollarni, ayollarniki esa 17 788 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 077 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,1 foizi va aholining 6,0 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 6,1 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 10,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Freeman city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-aprel 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 2-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
3. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 7-iyul 2014-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
Oahu orolining xaritasi
**Oahu**, Hawaiida joylashgan orol. Ushbu orol Hawaii'da joylashgan uchinchi eng yirik orol hisoblanadi. Orolning boshqa nomi "The Gathering Place" (Oʻzbekcha: Toʻplanadigan joy). Orolning maydoni 596.7 kvadrat mil (1,545.4 km2) boʻlib, ushbu orol maydonining kattaligi boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari'dagi 20-eng katta orol hisoblanadi.

Orol koordinatalari: 21°28′23″N 157°59′12″W﻿ / ﻿21.4730°N 157.9868°W﻿ / 21.4730; -157.9868GOKoordinatalari: 21°28′23″N 157°59′12″W﻿ / ﻿21.4730°N 157.9868°W﻿ / 21.4730; -157.9868GO. Eny yirik shahari Honolulu. Oahu orolining eng baland nuqtasi Kaʻala togʻi boʻlib, balandligi 4,003 ft (1,220 m). Aholisi esa 976,372 (2012) kishini tashkil qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Table 5.08 – Land Area of Islands: 2000" (PDF).  State of Hawaii (2004). Qaraldi: 23-iyul 2007-yil.
2. ↑  „Table 5.11 – Elevations of Major Summits" (PDF).  State of Hawaii (2004). Qaraldi: 23-iyul 2007-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Glaukonit** (yun. glaukos — koʻkimtir-yashil) — mineral. Gidroslyuda guruhiga mansub temirning suvli alyumosilikata. Kimyoviy formulasi doimiy emas, murakkab. G.ni asosiy tarkibiy qismlari kremniy oksidi (49-56%), temir oksidi va chala oksidi (21% gacha), alyuminiy oksidi, kaliy oksidi (10% gacha), magniy oksidi (7% gacha) va suv (13% gacha) dan iborat. Monoklin singoniyali. Rangi toʻq yashildan qoramtir yashilgacha. Moʻrt. Qattiqligi 2—3. Zichligi 2200—2800 kg/m3. Dengiz yotqiziqlaridan hosil boʻlgan jinslarda hamda Qoʻm va qumtoshlarda mayda yumaloq, notoʻgʻri kristallar shaklida uchraydi. Dengiz tubida gel holida choʻkib hosil boʻladi. Mezokaynozoy choʻkindi jinslarida koʻp tarqalgan. Oʻzbekistonda Fargʻona vodiysida, Gʻarbiy Kozogʻiston, RF (Volgaboʻyi), Ukraina, Tojikiston jan.dagi boʻr davri qumtoshlaridan koʻplab topilgan. Oziq-ovqat sanoatida oqartiruvchi modda. Q. x.da oʻgʻit sifatida ishlatiladi. Bundan tashqari yashil boʻyoq tayyorlashda qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zaynab binti Umar bin Kindi** (arabcha: ) (hijriy 699 / milodiy 1300-yilda vafot etgan) 13-asr Damashq va Baʼlabaklik muhaddis ayol edi. U musulmon olimi va tarixchisi Az-Zahabiyning eng koʻzga koʻringan „ shayxa"si yoki ustozi ekanligi bilan eʼtiborga sazovordir.

Biografiya
----------

### Diniy ilmi

U Muayid at-Tusiy, Abu Ruh al-Haraviy, Zaynab ash-Shaʼriya, Al-Qosim ibn as-Saaffor, Abdul-Baqo al-Uqbariy, Bin Abdal-Latif ash-Sharabi va Ahmad ibn Zafar ibn Hubayra, Abdul-Ozimdan rivoyat qilish uchun ruxsat (ijoz) oldi. U Ibn Xuzaymaning "*Kitob at-Tavhid* "asarini oʻrgangan va uning hadis matnlarini tiklagan.

### Shaxsiy hayoti

Uning eri Baʼlabak qal’asining, mansabdor shaxsi Nosiriddin Ibn Qarqin edi. Zaynab binti Umar ibn Kindiy 29-jumadaul-oxira kuni toʻqson yoshida Baʼlabak qoʻrgʻonida vafot etdi.

### Taniqli shogirdlari

U Baʼlabakda boʻlganida islom tarixchisi va anʼanachisi al-Zahabiyning (1274-1348) ustozi edi. Zahabiy „*Sahihi Buxoriy*" ning boshlanishini ham, „Nikoh" kitobining boshlanishini ham undan oʻrgangan.

U Muhammad ibn Qavalijning va Ibn Hajar al-Asqaloniyning ustozi ham edi.

Merosi
------

Zahabiy u haqida shunday yozadi: "U soliha, saxovatli, taqvodor va sadaqali ayol edi. U kambagʻallar uchun boshpana qurdi va diniy vaqflarni vasiyat qildi. U „oʻsha paytda (u yashagan) parallel boʻlmagan" ligini aytadi. Zahabiy otasi, amakisi va Baʼlabakdagi boshqa koʻplab odamlar anʼanani undan olganligini taʼkidlaydi („Abul-Husayn Al-Yuniniy va uning bolalari va qarindoshlari, Ibn Abil-Fath va uning ikki oʻgʻli, Al-Mizzi va uning katta oʻgʻli, Al-Birzaliy, Ibn-an-Nabulusiy, Abu Bakr ar-Rahbiy, Ibn-al-Muhandis, Ahmad Ibn-ad-Duraybiy").

Manbalar
--------


1. ↑  *Complete list of the Female Teachers of Al-Ḏh̲ahabī.* (PDF), qaraldi: 2012-06-08
2. 1 2  Nadwi, Dr Akram*. Al Muhaddithat: the women scholars in Islam*. London: Interface Publishers, 2007 — 118 bet.
3. ↑  "al-Ḏh̲ahabī". *Encyclopaedia of Islam, Second Edition*. 28 September 2012. Archived from the original on March 4, 2016.. Qaraldi: 2012-09-18.
4. ↑  Nadwi, Dr Akram*. Al Muhaddithat: the women scholars in Islam*. London: Interface Publishers, 2007 — 202 bet.
**Surxon-sherobod qator tepalari** — Surxondaryodagi qator tepalar. Surxondaryo va Boysun botiqlari orasida joylashgan. Jan.gʻarbdan shim.gʻarb tomon choʻzilgan. Tarkibidagi KalifSherobod tepasi (jan.gʻarbda Qorabozor dovonidan boshlanib, shim.sharqsa Sherobod daryosigacha davom etgan. Tepaning oʻrtacha bal. 900– 1000 m, eng baland joyi 1126 m. Sherobod daryosidan sharqda SherobodSariqamish tepasi boshlanadi. Uning shim. qismi deyarli meridian boʻylab choʻzilgan. Eng baland joyi shim. qismida (1216 m). SherobodSariqamish tepasining jan.sharqida Hovdogʻ (bal. 557 m), Uchqizil (414 m) va boshqa tepalar joylashgan boʻlib, ularning nisbiy bal. 40–100 m. Hovdogʻ tepaligi Surxondaryo voqasini Sherobod vohasidan ajratib turadi. Tepalar juda yemirilgan, yon bagʻirlari koʻplab soy va jarlar bilan kesilgan, ularni kesib oʻtgan baʼzi daryolar (Sherobod, Oqqopchigʻay va boshqalar) chuqur daralar hosil qilgan.

Tepalar tektonik jihatdan antiklinal va braxiantiklinal strukturadir. Ular boʻr, paleogen, neogen va quyi toʻrtlamchi davrning gil, ohaktosh, qumtosh, dolomit, mergel, konglomeratlaridan tuzilgan. Tepalarning shakllanishi neogen davrida boshlanib, toʻrtlamchi davrda ham davom etmoqda. Iklimi keskin kontinental, yogʻin kam (130–250 mm), surqoʻngʻir, boʻztuproklar tarqalgan. Oʻsimliklardan shuvoq, shoʻra, turls efemerlar oʻsadi. Tabiiy boyliklardan neft, tabiiy gaz, mineraltermal yer osti suvlari, yil boʻyi foydalaniladigan yaylovlar, sovuq va issiq fasllarda chorva mollari saqlanadigan gʻorlar bor. Murod Mamatqulov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karlik**, garanglik — mutlaqo eshitmaslik yoki quloqning soʻzni anglay olmaydigan darajada "ogʻir"ligi. K. tugʻma va hayotda orttirilgan boʻlishi mumkin. Tu gʻ m a K.ga bola tugʻilayotganda eshituv nervining zararlanishi, ichki quloq yoki eshituv nervining irsiy yoki ona yuqumli kasalliklar (gripp va h.k.) bilan ogʻrishi natijasida rivojlanmay qolishi, shuningdek, homiladorlik davrida, xususan, uning birinchi oylarida onaning turli dorilar yo spirtli ichimliklar ichishi sabab boʻlady. Hayotda orttirilgan K. oʻrta va ichki quloq, eshitish nervi yoki bosh miya eshituv markazining yalligʻlanish kasalliklari, baʼzi infeksion kasalliklar asorati, shuningdek, zararli omillar (mas, shovqin, vibratsiya va boshqalar) natijasida kelib chiqishi mumkin.

Davosi K.ning sababiga bogʻliq, u koʻpincha kasallanish darajasiga koʻra olib boriladi. Eshituv nervi jiddiy zararlanganda kar quloq tuzalishi qiyin. Quloq "ogʻir" boʻlib qolganda tovushni kuchaytiradigan asboblar (eshituv apparatlari)dan foydalanish mumkin. Bolalar maxsus maktablarda oʻqitiladi (qarang Karlar maktabi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alfredo di Stefano stadioni** (isp.: Estadio Alfredo Di Stefáno) — Madriddagi futbol stadioni, Real Madrid Castilla ning uy arenasi.

Asosiy maʼlumotlar
------------------

2006-yilda qurilgan 6.000 o'rinli stadionga "Castilla"ning sobiq prezidenti va klub tarixidagi eng yaxshi futbolchiga aylangan sobiq jamoa o'yinchisi Alfredo Di Stefanoning nomi berilgan. Stadion ochilishida u shunday deb oʻtgan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| ***Barcha madridistlarning uyi hisoblangan mening yangi uyimga xush kelibsiz. Stadion qurilishida ishtirok etgan barchani tabriklayman. Madridning yangi tarixini shakllantirayotganlarga ham rahmat aytmoqchiman.*** | "|

«Alfredo Di Stefano» stadioni «Real Madrid» futbol klubining mashg'ulot maydoni hisoblanadi Bu yerda, shuningdek, "Real Madrid Castilla"ning uy uchrashuvlari ham oʻtkaziladi. Stadion 2006-yil 9-may kuni Real Madrid" va Fransiyaning "Reyms" jamoasi oʻrtasidagi oʻyin bilan ochilgan. O'shanda "qaymoqranglilar" 6:1 hisobida g'alaba qozonishgan va gollarga Kassano (dubl), Soldado (dubl), Sergio Ramos va Xurado mualliflik qilishgan. Bungacha yangi stadionda «Real Madrid» faxriylari va Ispaniya terma jamoasi o'rtasidagi bahs bo'lib o'tgan va uchrashuv "blankos"ning 1:0 hisobidagi g'alabasi bilan yakunlangan edi.

Chempionlar Ligasining 2020/2021-yilgi mavsumida Santiago Bernabeu stadioni rekonstruksiya qilinishi munosabati bilan «Alfredo di Stefano» stadionida Real Madridning uy uchrashuvlari o'tkaziladi.

Stadion eng yangi texnologiyalar bilan jihozlangan: tuproqni isitishdan tortib, ekologik toza quyosh panellarigacha. Unda 2 ta televizion zona, televizor sharhlovchilari uchun 4 ta va radio sharhlovchilari uchun 10 ta kabina mavjud. Shuningdek, gazeta jurnalistlari uchun 28 ta, sharhlovchilar uchun 32 ta oʻrin mavjud. Bundan tashqari, o'yin holatini kuzatuvchi kameralar, asosiy va yaqin kameralar uchun galereya mavjud. Matbuotning o'z media markazi bor, u maydon darajasida joylashgan bo'lib, u yerdan matbuot xonasi, fotosuratchilar xonasi, aralash zona va telestudiyani topish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „**"Estadio Alfredo di Stefano**".  REAL MADRID CF (3-noyabr 2020-yil).
2. ↑  „**«Реал» будет играть матчи чемпионата на 6-тысячном стадиончике. Что происходит?**".  CHAMPIONAT.COM (7-may 2021-yil).
**Amlishagen qal’asi** (nemischa:) — Amlishagen qishlogʻida (Gerabron shahri) Brettax daryosi vodiysi ustida joylashgan oʻrta asr qal’asi.

Tarixiy ocherk
--------------

Saroy XIII asrda qurilgan va birinchi marta yozma ravishda 1253-yilda „Amelushagen" nomi bilan eslatib oʻtilgan. Uning birinchi egalari va, ehtimol, quruvchilari, Gogenloe-Braunek graflarining benefitsiarlari (vassallari) sifatida tanilgan shu nomdagi oila vakillari boʻlgan. Qal’a oʻzining yaqqol aks etgan shildmaueri (tashqi devorning ayniqsa baland va qalin qismi) bilan ajralib turadi.

XIV-asrda Amlishagen qal’asi dastlab qisman, soʻngra toʻliqligicha ritsarlar oilasi fon Volmershauzen (nemis. *Ritter von Wollmershausen*) boshqaruviga berilgan, uning ostida u kengaytirilgan va asrning ikkinchi yarmida qayta qurilgan. Taxminan 1580-1600-yillarda qal’a qayta kengaytirilib, zamonaviy qiyofa kasb etdi.

XVIII-asr boshlarida Volmershauzenlar oilasi toʻxtashi bilan Amlishagen 1821-yil oktabrda feldmarshal Blyuxerning leyb-tibbiy xodimi, Iogann Karl fon Gorlaxer (nemis. *Iogann Karl von Horlacher*, 1769-1852) tomonidan sotib olingunga qadar oʻz egalarini koʻp marta oʻzgartirdi, uning avlodlaridan biri bugungi kungacha qal’aga egalik qiladi.

Zamonaviy foydalanish
---------------------

Qal’a xususiy mulk boʻlib, turar-joy binosi sifatida foydalaniladi. Qal’aning 1980-yillarda olib borilgan restavratsiya va rekonstruksiya ishlari davomida atroflicha arxeologik oʻrganilgan qismida muzey ochilgan. Tashrif faqat yoz oylarida mumkin: Pasxadan boshlab 31-oktabrgacha.

Adabiyotlar
-----------

* Alois Shnayder: Die Burgen im Kreis Schwäbisch Hall — Eine Bestandsaufnahme. Konrad Theiss Verlag, Shtutgart 1995, ISBN 3-8062-1228-7, 107-112-betlar.
* Vilgelm Gradman: Hohenlohedagi Burgen va Shlyosser. Shtutgart 1982-yil
* Fridrix Vilgelm Krahe: Burgen des Deutschen Mittelalters — Grundriss-Lexikon. Sonderausgabe, Flechsig Verlag, Würzburg 2000, ISBN 3-88189-360-1, S. 79

Havolalar
---------

* Реконструкция изначального облика замка Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).
**„Jon haqida"** (yunoncha *Περὶ Ψυχῆς*; lotincha *De anima*) — Aristotelning jon toʻgʻrisidagi risolasi. Oʻz ustozi Platondan farqli ravishda, Aristotel Jonning holati tananing holatiga bogʻliq boʻlishi toʻgʻrisida fikrlarni ilgari suradi. Keng maʼnoda — Jon bu barcha mavjudotlarning tirikligi tamoyilidir. Bunga oʻsimliklar ham, hayvonlar ham kiradi. Asar uch kitobdan iborat.

Mazmuni
-------

### Birinchi kitob

Birinchi kitobda Aristotel, odatiga koʻra, oʻzidan oldin oʻtgan mutafakkirlarning (Anaksagor, Demokrit, pifagorchilar, Platon, Fales va Empedokl) jon toʻgʻrisidagi qarashlarini sarhisob qiladi. Jonni harakatni yuzaga keltiruvchi tamoyil ekanligini tan olgan holda, Aristotel harakatning oʻzini ham koʻrib chiqadi va uni toʻrt koʻrinishda, yaʼni koʻchish, aylanish, toʻrtilish va itarilish koʻrinishlarida boʻladi, deb aytadi.

### Ikkinchi kitob

Ikkinchi kitobda Aristotel, jon toʻgʻrisidagi qarashlarni muhokama qila turib, metafizik mushohadalar sohasiga oʻtib ketadi. Unda faylasuf mohiyat, materiya, shakl va entelexiya kabi hodisalarni muhokama qiladi. Misol uchun, mohiyat (yunoncha οὐσία) soʻzi yunonchada „mavjudlik" soʻzi bilan bogʻliq, mavjudlik esa materiya (yunoncha ὕλη) bilan, yoki shakl (yunoncha μορφὴ) bilan ifodalanadi. Shundan kelib chiqib, u jonni tananing shakli yoki entelexiyasi (yunoncha σώματος ἐντελέχεια) deb taʼriflaydi. Uning fikricha, jonda uch xususiyat boʻlib, ular oʻsish, sezish va fiklashdir. Oʻsimliklar, hayvonlar va insonlar joni shu xususiyatlariga koʻra farqlanadi.

### Uchinchi kitob

Uchinchi kitobda Aristotel besh sezgilar (yunoncha αἴσθησις): (tana orqali) sezish, hid bilish, eshitish, tam bilish va koʻrishning mavjudligini tasdiqlaydi. Keyin esa u sezgi organlarini tafakkur bilan solishtiradi. Uning fikricha, tafakkur tasavvur va mushohadada oʻz aksini topadi.

Aristotel oʻsimliklarlar, hayvonlar va insonlar joni tuzilishi toʻgʻrisidagi fikrlarini asarning II va III kitoblarda keltiradi.

Iqtiboslar
----------

Narsalarning taʼrifda oʻz aksini topgan mohiyati ularning shaklidir. (Birinchi kitob)

Jonli narsalar jonsiz narsalardan avvalo ikki belgilarga koʻra farqlanadi. Bular: harakat va sezgi qobiliyatidir. (Birinchi kitob)

Manbalar
--------

1. ↑  Aristotel. Sochineniya v chetiryox tomax. T.1. Red. V. F. Asmus. M. „Misl", 1976.
2. ↑  Aristotel — Jon haqida (rus tilida).
3. ↑  Aristotelis — De anima (asl tilda)
4. ↑  Περί ψυχής
2922-yil 30-avgustda Yosemit milliy bog'i ustida Qizil olovdan Pirokumulus buluti paydo bo'ldi.
**Qizil olov** Yovanita milliy bog'ida 2022-yilgi Cairtomis yovvoyi mavsumi doirasida yonib ketgan o'rmon yong'ini edi! Yong‘in 2022-yil 4-avgustda chaqmoq urishi natijasida boshlangan va oktyabr oyi oxirlarida to‘liq o‘chirilgan. 2001-yilgi Guver yong'inining izi ichida 8410 akr maydonni yoqib yubordi.

Bog'ning shimoliy qismida chaqmoq chaqishi natijasida yuzaga kelgan va bir vaqtning o'zida yonib ketgan Rodjers yong'ini bilan bir qatorda, Qizil olov Yosemit milliy bog'i tomonidan ekologik resurslardan foydalanish uchun boshqariladi. Aspen olovi, shuningdek, 2013-yil Rim Fire H izida bir vaqtning o'zida bog'da yondi

 Kaliforniyadagi hodisalarni boshqarish bo'yicha guruh qo'mondoni vertolyotda 2022-yil 13-sentyabrda Qizil olov ustidan uchib o'tdi.

Ta'sirlar
---------

Yong‘in hech qanday tuzilmaga xavf tug‘dirmadi yoki zarar ko‘rmadi, biroq mintaqadagi ba’zi piyodalar yo‘laklari xavfsizlik uchun vaqtincha yopilgan edi. Yong‘indan chiqqan tutun ba’zan Yosemit vodiysi, Markaziy vodiy va boshqa yaqin hududlarda nosog‘lom havo sifati darajasini keltirib chiqardi.

Ma'lumotnomalar
---------------

Andoza:2022 wildfiresAndoza:California wildfires
Andoza:Animanga/karakter

**Itachi Uchiha** (yaponcha: *うちは イタチ* *Uchiha Itachi*?), Naruto nomli manga va anime seriyasidagi qahramonlardan biri.

Itachi Uchiha - Konoha qishlog'ida tug'ilib o'sgan, Uchiha sulolasi vakili, eng kuchli ninzalardan biri. Mangekyou Sharingan ko'z texnikasiga ega, jang mahorati yuqori, S darajadagi ninza. Mangekyou Sharinganning uchta eng kuchli jutsulari: Amaterasu, Tsukuyomi va Susanooni qo'llay oladi. Sasuke Uchihaning akasi.

Hayoti
------

Itachi Fugaku va Mikoto Uchihalarning katta farzandi. Bolalik davrida, 4 yoshligida III Yirik Ninza Urushiga guvoh bo'ladi. O'lim va buzg'unchiliklarni juda erta anglab yetgani tufayli pasifist insonga aylanadi. O'lim va hayotning haqiqatini anglab yetshga, tiriklik ma'nosini anglashga intiladi. 5 yoshida Shisui Uchiha bilan tanishadi va yaqin do'stga aylanadi. 7 yoshida Shinobi Akademiyasini eng yuqori ball bilan bitiradi. 8 yoshida jamoadoshi Izuku Tenmaning o'limiga guvoh bo'lgach, Sharingani uyg'onadi. 10 yoshida Chunin imtihonlarini muvaffaqiyatli yakunlab, Chuninga aylanadi. 11 yoshida ANBU ga olinadi. 13 yoshida o'z klani(sulolasi) Konoha qishlog'iga qarshi urush boshlashidan xabar topgach, mahsus topshiriq asosida butun sulolasini yo'q qiladi. Faqatgina o'z ukasi, Sasuke Uchihanigina tirik qoldiradi.

Fe'l-atvori
-----------

Itachi sovuqqon xarakterga ega. Zimmasiga yuklatilgan vazifa tufayli yoki o'zi to'g'ri deb hisoblagan hollarida suiqasd qilishi mumkin. Bolaligida III Katta Ninza urushida ishtirok etishi uning xarakteriga katta ta'sir ko'rsatdi. Pasifist insonga aylanadi, majbur bo'lmagunicha birov bilan jang qilmaydi. Xuddi shaxmat o'yinchisidek fikrlaydi, analiz qobiliyati juda kuchli rivojlangan.

Manbalar
--------



1. ↑  „Itachi Uchiha" (turk tili). Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Karlos Manuel de Céspedes**, shuningdek, **Céspedes** sifatida qisqartiriladi, Kubaning Kamaguey provinsiyasidagi shahar va munitsipalitetdir. U mustaqillik kurashchisi Karlos Manuel de Sespedes (1819-1874) sharafiga nomlangan.

Geografik joylashuvi
--------------------

U viloyatning gʻarbiy qismida, Karretera markaziy avtomagistrali boʻyida joylashgan. Munitsipalitet Florida, Esmeralda, Primero de Enero va Baragua bilan chegaradosh (ikkalasi ham Ciego-de-Avila provinsiyasida). Munitsipalitetga Magarabomba kabi baʼzi qishloqlar kiradi.

Demografiyasi
-------------

2004-yilda Karlos M. de Cespedes munitsipalitetida 25 707 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 653 km2 (252 mi²), aholi zichligi 39.4/km2 (102/sq mi).

Transport
---------

Céspedes Carretera markaziy avtomagistrali bilan kesib oʻtadi va Gavana — Santyago-de-Kuba yoʻnalishidagi temir yoʻl stantsiyasini hisoblaydi. Butun orolni qamrab oladigan A1 avtomagistralining rejalashtirilgan kengayishi shaharni kesib oʻtgan.

Yana qarang
-----------

* Karlos Manuel de Céspedes shahar muzeyi
* Kuba shaharlari ro'yxati
* Kuba munitsipalitetlari

Manbalar
--------

1. 1 2  *Statoids.* „Municipios of Cuba". Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
2. ↑  Source: *Mapa de Carreteras de Cuba* (Road map of Cuba). Ediciones GEO, Havana 2011 — ISBN 959-7049-21-X
3. ↑  *Atenas.cu.* „2004 Population trends, by Province and Municipality" (es) (2004). 14-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.

Havolalar
---------

* (ispancha) Carlos Manuel de Céspedes on EcuRed
**Doʼiy** (taxallusi; asl ism-sharifi Xoja Muhammad Yusuf Oxund) (1824 — Xiva — 1909) — oʻzbek shoiri. Xiva va Buxoro madrasalarida tahsil koʻrgan. Xivadagi Arab Muhammadxon madrasasida mudarris, shahar jome masjidida voiz (vaʼz aytuvchi) boʻlib xizmat qilgan. Chin sevgi va sadoqat, muruvvat va adolat, haqgoʻylik va zamona nosozligidan shikoyat D. sheʼrlarining asosiy mavzuini tashkil etadi. D. adabiy merosining umumiy hajmi 5 ming misraga yaqin, 2 ta devoni bor. Unda D. bitgan gazallar, Navoiy, Feruz, Rojiy va Munis gʻazallariga muhammaslar hamda mustahzod, murabbalar jamlangan. Ayrim gʻazal va muhammaslari 20-asr boshlarida Xivada tuzilgan koʻpgina bayoz va tazkiralarda ham uchraydi. Mazkur qoʻlyozmalar Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik instituti fondida saqlanadi (inv. № 906/III, 908/11, 1152, 1172, 2036, 1143, 1195, 1128, 1131 va b.).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kopulyativ organlar**, qoʻshilish organlari — hayvonlarning qoʻshilish (kuyikish) organlari; erkak qayvonlarda spermani urgʻochisi tanasiga kiritish, urgʻochilarda erkagining Kopulyativ organlarini qabul qilish va urugʻini tirik holda saqlash uchun xizmat qiladi. Kopulyativ organlar faqat ichki urugʻlanadigan hayvonlar: koʻpchilik chuvalchanglar, mollyuskalar, boʻgʻimoyoqlilar, ayrim baliqlar, suvda va quruqlikda yashovchilar, barcha sudralib yuruvchilar (gatteriyadan tashqari), ayrim qushlar va barcha sut emizuvchilarda boʻladi. Kopulyativ organlar jinsiy yoʻllarning keyingi qismidan hosil boʻlganida haqiqiy, jinsiy sistema bilan bogʻlanmaganida qoʻshimcha Kopulyativ organlar deyiladi. Erkak hayvonlarda Kopulyativ organlar funksiyasini oyoqlar (qisqichbaqachasimonlar, oʻrgimchaksimonlarda), ogʻiz organlari (ayrim kanalar, solpuglar, ayrim qanotsiz hasharotlar), baliqlarda paypaslagichlar (boshoyoqli mollyuskalar gektokotili) bajarishi mumkin. Odatda, Kopulyativ organlar spermani urgʻochi hayvon tanasiga jinsiy teshik orqali yoki tana devorini teshib teri ostiga kiritadi (ayrim kiprikli chuvalchanglar, parazit halqali chuvalchang mezostomidlar, zuluklar, bosh aylangichlilar). Kopulyativ organlarning morfologik xususiyatlari, koʻpincha, asosiy sistematik belgi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ludditlar** (inglizcha Luddites) — Buyuk Britaniyada sanoat toʻntarishi davri (18-asr oxiri — 19-asr boshi)da mashinalar joriy qilinishiga qarshi chiqqan dastlabki tarqoq harakatlar qatnashchilari. L. atamasi birinchi boʻlib dastgohini buzib tashlagan ishchi (xalfa) — Ned Ludd nomidan olingan deb taxmin qilinadi. 1769, 1812-yillarda L.ga qarshi oʻlim jazosi joriy qilingan. Yorkdagi suv protsessi (1813) va 1813—15 yillardagi sanoat taraqqiyoti natijasida L. harakati bir oz pasaygan; 30-yillarga kelib, hukumatning qatagʻon siyosatining kuchayishi va iqtisodiy ahvolning yaxshilanishi bilan L. harakati barham topgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kora** — Gʻarbiy Afrikada tarqalgan 21 torli cholgʻu asbobdir. Tuzilishi va ovozi boʻyicha kora lyut va arfaga yaqin.

Tavsifi
-------

 Gambiyalik usta Alleu Suso
Kora yarmidan boʻlingan va sigir terisi bilan bogʻlangan katta kalabasdan qilingan. Bu rezonator; uning orqa tomoni ham ritmni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. Rezonator kichik teshikka ega. Rezonatorga tishchalari boʻlgan boʻyin biriktirilgan. Kora tovushi arfa tovushiga oʻxshaydi, lekin anʼanaviy uslubda chalinganda u koʻproq flamenko yoki blyuz gitara texnikasini eslatadi. Sozanda asbobni qolgan barmoqlari bilan ushlab turgan holda, bosh va koʻrsatkich barmogʻi bilan torlarni tortadi.

Anʼanaviy kora 21 torli boʻlib, chap qoʻl uchun oʻn bitta va oʻng qoʻl uchun oʻnta. Zamonaviy koralar qoʻshimcha bas torlariga ega boʻlishi mumkin (toʻrttagacha) — masalan, Senegal janubida shunday qilishadi. Anʼanaga koʻra, torlar antilopa yoki boshqa hayvon terisining yupqa tasmalaridan qilingan. Hozirda torlar neylon ipdan yoki arfa uchun torlardan foydalaniladi. Baʼzan bu torlar qalinroq boʻlishi uchun toʻqiladi.

Kora boʻynidagi maxsus charm halqalarni siljitish orqali sozlanadi. Shunday qilib, asbobni toʻrtta yetti notali gammalardan biriga sozlash mumkin. Bu gammalar gʻarbiy major, minor va lidiya ladlariga yaqin.

Anʼanaga koʻra, griotlar — sargardon qoʻshiqchilar, hikoyachilar va afsona aytuvchilar kora chaladilar. Ular asosan Gvineya, Mali, Senegal, Gvineya-Bisau va Gambiya aholisi. Kora chaluvchi ustalar *jali* deb ataladi. Kora chalishda mahoratga erishgan jali oʻz asbobini oʻzi yasashi kerak.

Foydalanish
-----------

Kora — Mandinka xalqining musiqiy anʼanalarida markaziy asbobdir. Koʻpincha djembe va balafon bilan birgalikda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Cora Connection
2. ↑  „The Ethno Trip: Glossary Set". 14-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2008-yil.

Havolalar
---------

* Cora Connection (ingl.)
* Kora Music (ingl.)
* Kumbengo Koras (ingl.)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikilugʻatda ***kvutza*** nomli maqola mavjud. |

**Kvutza**, **kevutza** yoki **kevutzah** ( ivritcha: *קבוצה* "guruh") yahudiylar orasidagi, birinchi navbatda, davlatdan oldingi Isroil shahrida, jamoaviy aholilar punkti bo'lib, bu so'z jamoaviy hayotga nisbatan ishlatilgan. Birinchidan, birgalikda yashab, ishlayotgan o'xshash ideallarga ega bo'lgan yoshlar guruhlari ma'nosida *kvutzot* (kvutzaning ko'pligi) mavjud edi; va 1909 yildan keyin va undan keyingi ko'p yillar davomida, bunday guruhlar tomonidan yaratilgan bo'lib jamoaviy aholilar punktlari ma'nosida keladi. **Kvutza** jamoalar posyolkalarining *kibbutz* aholilar punktlaridan kichik va asosan qishloq xo'jaligi bo'lib qolish niyatida bo'lganligi bilan ajralib turardi, yirik kibbutzlar esa qishloqlar xo'jaligi, sanoat va boshqa samarali faoliyat bilan kengayishni maqsad qilgan. Keyinchalik, farq yo'qolgach, kvutzotlarning aksariyat qismlari kibbutzim deb o'zgartirildi. E'tiborli misol: Degania Alef .

Qo'shimcha o'qish
-----------------

* Ikkinchi aliya davrida kvutzotning shakllanishidagi mafkuraviy motivlar Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-12-03).
**Koprofaglar** (yun. Kopros — goʻng, tezak va ... fagiya) — hayvonlar (asosan, sut emizuvchilar) tezagi bilan oziqlanadigan hayvonlar. Umurtqasiz hayvonlardan kamtukli chuvalchanglar, hasharotlardan goʻngxoʻr qoʻngʻizlar, ikki qanotlilar qurtlari, orabatid kanalar va boshqalarda uchraydi. Ayrim goʻngxoʻr qoʻngʻizlar muayyan turga mansub hayvon tezagi bilan oziqlanishga ixtisoslashgan (mas, Aphodius fossor, onthophagus taurus faqat qoramollar tezagi bilan oziqlanadi). K. kemiruvchilar va tovushqonsimonlar orasida ham uchraydi. Ular oʻz tezagini yeydi, yaʼni oziq ikki qayta ichaqdan oʻtadi. Bu holat K. hazm qilish jarayoni samaradorligini oshiradi, chunki tezak kletchatka va boshqa uglevodlarni parchalaydigan mikrofloraga boy boʻladi. Tezak ichak orqali qayta oʻtkazilganida undan ichak mikroflorasi ishlab chiqaradigan azotli moddalar, jumladan, aminokislotalar va vitaminlar qayta hazm boʻladi. Koʻpchilik umurtqasiz hayvonlar, mas, termitlar, chumolilar fakultativ K. hisoblanadi. Ular koprofaglik tufayli ichak mikroflorasiga ega boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kopt sanʼati** - koptlar (qibtiylar; misrlik xristianlar) sanʼati; 3—4-asrlarda Misrning qad. va ellin sanʼati anʼanalari zaminida yuzaga kelgan. Eng rivojlangan davri Vizantiya davlatining Misr ustidan hukmronligi — 4-asr oxiri — 7-asr boshlariga toʻgʻri keladi. Meʼmorlikda 2—4 qavatli bazilikali uylar, monastirlar, gumbazli sagʻanalar keng tarqalgan. Tasviriy sanʼati hayotiyligi, tasvir vositalarining ifodaliligi bilan ajralib turadi, tosh va yogʻoch oʻymakorligi, naqqoshlik, miniatyura, mum rassomligi, amaliy bezak sanʼatida yogʻoch va suyak oʻymakorligi, badiiy matolar ishlab chiqarish rivojlangan. Janrli yoki ellin mifologiyasidan oʻzlashtirilgan real ob-razlar 5—6-asrlarda xristian syujetlarining shartli tasvirlari bilan almashdi. 6-asr oxiri — 7-asr boshlarida Yaqin Sharq sanʼati mavzulari (mas, sherlarni ovlash lavhalari) keng tarqaldi. Hozirda ham Kohira atrofidagi hududlarda Kopt sanʼati markazi, maktabi va muzeylari faoliyat yuritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kwon Eun-bin** (koreyscha: *권은빈* ; 2000-yil 6-yanvarda tugʻilgan), **Eunbin** nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa. U „Produce 101" (2016) koʻrsatuvining birinchi mavsumida ishtirok etgan va oxirgi epizodda chiqarib yuborilgan. U Janubiy Koreyaning „CLC" qizlar guruhi aʼzosi sifatida 2016-yil fevral oyida guruhning uchinchi „Refresh" nomli mini-albomi chiqishi bilan debyut qilgan. U „Bad Papa" (2018) teleserialida aktrisalik debyutini qilgan va shundan soʻng „Top Management" (2018), „Dear. M" (2022) kabi seriallarda suratga tushgan*.*

Faoliyati
---------

2016-yil 22-yanvarda Kwon „Mnet" kanalining „*Produce 101*" shousida ishtirokchi sifatida tanishtirilganida mashhur boʻlgan. „*Produce 101"* 46 ta turli kompaniyalardan 101 nafar stajyor ayol ichidan qizlar guruhini yaratishi kerak edi. Kwon Eun-bin „*Produce 101"*da „Cube Entertainment" kompaniyasining vakili boʻlib, keyinchalik „(G)I-dle" sardori sifatida debyut qilgan Jeon So-yeon va kompaniyaning sobiq stajyori Li Yun Seo bilan birga ishtirok etgan. Kwon oʻninchi epizodda shoudan chetlashtirilgan va shuning uchun „I.O.I" aʼzosi sifatida debyut qilmagan.

2021-yil fevral oyida Kwon rasman aktyorlar tarkibining bir qismi sifatida „KBS2"ning At a distance Spring is" teleseriali eʼlon qilingan. U Myongil universitetining toʻrtinchi kursda tahsil olayotgan Vang Yon Ran roliga tayinlangan. Serial 2021-yilning 14-iyundan 20-iyuliga qadar „KBS2" telekanalida efirga uzatilgan.

2022-yil fevral oyida Kwon „TVING" telekanalining ayni nomdagi serialga asoslangan „ Duty After School" ilmiy-fantastik trillerida katta rol ijro etishi tasdiqlandi. Uning premerasi 2022-yil oʻrtalarida boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan..

Manbalar
--------

1. ↑  „Kwon Eun-bin (권은빈, Korean actor)". *HanCinema*.
2. ↑  „Sorn's "PRODUSORN: Life as a Girl Group"". Qaraldi: 28-iyul 2018-yil.
3. ↑  „Kwon Eun Bin (of CLC)". *Rakuten Viki*.
4. ↑  *Jang.* „씨엘씨(CLC), 7인으로 팀 재정비… 29일 전격 컴백". *Sports Donga*.  Sports Donga. Qaraldi: 22-noyabr 2020-yil.
5. ↑  *Lee.* „ʻ프로듀스101’ 출연 권은빈, 씨엘씨 새 멤버로 합류". *TenAsia*.  Korea Entertainment Media. 15-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2022-yil.
6. ↑  *Ji-young.* „[프로듀스101 동영상 CUBE 연습생 '미쳐' vs DSP연습생 'Mr.'"]. *Enews24* (23-yanvar 2016-yil). 9-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2022-yil.
7. ↑  *Sim.* „[단독CLC 권은빈, '멀리서 보면 푸른 봄' 출연…연기돌 입지 굳힌다"] (ko). *n.news.naver.com* (18-fevral 2021-yil). Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
8. ↑  „'멀리서 보면 푸른 봄' 권은빈X우다비X최정우, 극강 케미스트리 예고" (ko). *n.news.naver.com*. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
9. ↑  *Kang Hyo-jin.* „[단독CLC 권은빈, 티빙 '방과후 전쟁활동' 출연…연기 행보ing"] (ko).  SPOTV News (21-fevral 2022-yil). Qaraldi: 21-fevral 2022-yil.
**Rayner Fisher** (inglizcha: *Rainer Fischer*; 1949-yil 14-sentyabr yoki 1939-yil) — asli kelib chiqishi germaniyalik bu sprotchi  oʻrta vazn toifasida shohsupaga koʻtariluvchi kanadalik dzyudochi. 1970-yillarda Kanada dzyudo jamoasida bellashgan, Panamerika oʻyinlari chempioni, Panamerika chempionatining bronza medali sovrindori, milliy chempionatlarning koʻp karra gʻolibi, Monrealdagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi sanaladi.

Tarjimai hol
------------

Rayner Fisher 1949-yil 14-sentyabrda Germaniyaning Gamburg shahrida dunyoga keladi. Keyinchalik u Kanadaga doimiy yashash uchun koʻchib keladi va Kanada terma jamoasini musobaqalarda ishtirok etadi.

U ilk marta 1972-yilda Galifaksda Kanada chempionatida mutlaq vazn toifasida gʻolib boʻlganidan keyin dzyudo boʻyicha ommaga oʻzini tanitadi.

1973-yilda Uaytxorda Kanada milliy chempionati turnir jadvalida u yana mutlaq vazn toifasida eng yaxshisi boʻladi.

Rayner 1974-yilda Rejinadagi Kanada chempionatida u ikki marta oʻrta va ochiq vazn toifalarida gʻalaba qozonib, shohsupaning eng yuqori pogʻonasiga koʻtariladi. Fisher Kanada milliy terma jamoasining asosiy tarkibiga qoʻshilib, Panamada oʻtkazilgan Pan-Amerika chempionatiga keladi va u yerdan oʻrta vaznda toifasida bronza medaliga sazovor boʻladi.

1975-yilda u Ottavadagi Kanada chempionatida va Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida oʻrta vazn toifasida shohsupaga chiqadi va finalda braziliyalik Karlos Mottani magʻlub etadi. Shuningdek, u Venadagi jahon chempionatida ham ishtirok etsa-da, ammo bu yerda 1/16 finalda uni vengriyalik Endre Kiss tufayli jang yakuniga yetmaydi.

1976-yilgi Kanada chempionatida u yana bir bor barcha raqiblari ustidan gʻalaba qozonib, oltin medalni qoʻlga kiritadi. Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u Monrealdagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻladi — 80 kg gacha boʻlgan vazn toifasidagi 1/16 finalda u yana Vengriya Kiss bilan toʻqnash keladi va imkoniyatni qoʻldan boy berib, medallar uchun kurashishni tark etadi.

Monreal Olimpiadasidan keyin Fisher musobaqa amaliy mashgʻulotlarini ham toʻxtatadi va boshqa yirik turnirlarda ishtirok etmaydi. Xalqaro maydondagi soʻnggi har qanday muhim natijalardan biri 1980-yilgi mavsumda Lunddagi Shvesiya ochiq chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritganida erishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Райнер Фишер(ingl.) — Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi veb-saytidagi sahifa
2. ↑  Rainer Fischer — judoinside.com profili