**Nikola Ivanov** (bolgarcha: *Никола Иванов*) (1861-yil 2-mart, Kalofer – 1940-yil 10-sentyabr, Sofiya) — bolgar generali, Bolgariya Knyazligi mudofaa vaziri .

Sankt-Peterburgdagi bosh shtab harbiy akademiyasining birinchi bitiruvchisidan biri boʻlib, u rus-turk urushi (1877-1878-yillar) paytida koʻngilli sifatida jang qiladi. Keyin Ivanov 1894-yil 10-maydan 1896-yil 29-noyabrgacha Bolgar armiyasining bosh qarorgohi boshligʻi, keyinchalik 1896-yil 29-noyabrdan 1899-yil 30-yanvargacha urush vaziri boʻladi. Birinchi Bolqon urushi paytida Ivanov Adrianopoldagi muvaffaqiyatli qamal qilishda Bolgariyaning Ikkinchi armiyasini boshqaradi. 4-iyul kuni uning qoʻshini Ikkinchi Bolqon urushi paytida Kilkis-Lachanas jangida magʻlub boʻladi, bir oy oʻtgach uning qoʻshinlari ikkinchi Bolqon urushi yakun topganida Kresna darasi jangida qarshi turgan grek qoʻshinini toʻxtatishga muvaffaq boʻladi.

Biografiya
----------

Nikola Ivanov 1861-yil 2-mart kuni Kalofer shahrida tugʻilgan. U Gabrovo shahridagi Aprilov milliy oʻrta maktabida, keyin esa Istanbuldagi Galasaray imperatorlik litseyida (1875-1877-yillar) oʻqigan. U rus-turk urushida (1877-1878-yillar) koʻngilli sifatida ishtirok etadi. Urushdan keyin u Plovdivda qisqacha vaqt qoladi, keyin 1878-yilda Sofiya harbiy maktabiga oʻqishga kiradi. 1879-yil 22-may kuni u leytenant darajasiga koʻtariladi. Shu yili u Sharqiy Rumeliya militsiyasida kichik ofitser sifatida tayinlanadi va 1- va 2 — Plovdiv kompaniyasida xizmat qiladi. 1881-yil 9-fevral kuni u birinchi leytenantga koʻtariladi.

U Bolgariyani birlashtirishda ishtirok etadi. 1885-yil 9-sentyabrda u kapitan darajasiga koʻtariladi va shu kuni 4-sonli buyruq bilan Tarnovo-Seymen guruhining komandiri etib tayinlanadi.

### Serb-Bolgariya urushi

1885-yilda Serb-Bolgariya urushi paytida u gʻarbiy guruhning markaziy ustun boshligʻi uchun ishlagan. U 14-15-noyabr kunlari Pirot jangida ishtirok etadi.

Urushdan keyin 1886-yilda u Knyaz Aleksandr Batenbergning fligel adyutanti va keyinchalik Mudofaa vazirligining qurilish-tashqi boʻlimining boshligʻi etib tayinlanadi. 1887-yil 1-aprel kuni u mayor darajasiga koʻtariladi. 1888-yilda u 10-piyoda polkining komandiri, 1889-yilda 4-brigada va 1890-yilda 4-otliq polkining shtab boshligʻi boʻladi. 2-avgust kuni u podpolkovnik darajasiga koʻtariladi. Bundan keyin u armiya bosh shtabi boshligʻining (1891-1894-yillar) yordamchisi va keyinchalik bosh shtabning (1894-1896-yillar) boshligʻi boʻladi. 1895-yil 2-avgust kuni u polkovnik lavozimini qoʻlga kiritadi. 1896-yil 17-noyabrdan 29-noyabrgacha u mudofaa vazirligining vaqtincha rahbari boʻlgan.

Nikola Ivanov Konstantin Stoilov (1896-1899-yillar) hukumati mudofaa vaziri boʻlib, 4-Preslav piyoda diviziyasini (1899-1903-yillar) va 2-Frakiya piyoda diviziyasi (1903-1907-yillar) qoʻmondonligi bilan shugʻullanadi. 1900-yil 15-noyabr kuni u general-mayorga koʻtariladi. 1907-yildan boshlab u 2-harbiy inspeksiya mintaqasining boshligʻi etib tayinlanadi.

Bolgariyaga kelganining 25 yilligini nishonlash uchun, Tsar Ferdinand 1912-yil 2-avgustda olti katta generalni general-leytenant darajasiga koʻtaradi va Ivanov ulardan biri edi. Bu Uchinchi Bolgar qirolligida birinchi marta faol ofitserlarga ushbu darajali unvon berilgan edi.

### Bolqon urushlari

Birinchi Bolqon urushi paytida Nikola Ivanov 1912-yil sentyabrdan 1913-yil iyulgacha Ikkinchi armiya qoʻmondoni boʻlgan. U Adrianopolni qamal qilish va qoʻlga olish uchun masʼul edi.

1913-yilda Ikkinchi Bolqon urushi paytida 2-armiya butun grek armiyasiga qarshi janglar olib boradi va Kilkis-Lahanas jangidan keyin orqaga chekinishga majbur boʻladi va keyinchalik Kresna darasi jangida greklarni toʻxtatadi va atrofini oʻrab oladi. Ivanov 1913-yil iyul oyida 2-armiya qoʻmondoni boʻladi va 7-avgust kuni sulhni toʻxtatgandan soʻng armiyadan isteʼfoga chiqadi.

Birinchi jahon urushi paytida u zaxirada qoladi. Oʻsha paytda u ommaviy shaxs va ommaviy axborot vositasi sifatida faoliyat yuritgan. Sofiya zaxira xodimlari klubining raisi etib saylanadi. 1936-yil 6-may kuni u piyoda generalligiga koʻtariladi.

General Nikola Ivanov 1940-yil 10-sentyabrda Sofiyada vafot etadi.

Adabiyotlar
-----------

* Ivanov, Nikola*. The Balkan War 1912-1913 Volume I*. Sofia: Pechatnitsa na armeyskiya voenno-izsledovatelski fond, 1924.
* Ivanov, Nikola*. The Balkan War 1912-1913 Volume II*. Sofia: Pechatnitsa na armeyskiya voenno-izsledovatelski fond, 1925.

Mukofotlar
----------

* Jasorat ordeni, II darajali ikkinchi sinf; IV sinf
* I va II darajali St Aleksandr ordeni, brilliantlar bilan
* Harbiy martaba ordeni, birinchi darajali
* Stara Planina ordeni, qilich bilan 1-sinf — 20 dekabr 2012-yilda oʻlimidan keyin taqdirlandi
* Rossiyalik Avliyo Anna ordeni, birinchi va ikkinchi sinfdagi eng zoʻrlar
* Italiya tojining Italiya ordeni, Buyuk ritsar xochi
* Prussiya mulkini germaniyalik birinchi sinf
* Frans-Iosifning Avstriya-Vengriya ordeni, 2-sinf
* Medjidiehning Usmonliy ordeni, 1-sinf
* Usmoniy ordeni 2-sinf
* Ruminiya davlati, Ruxoniylar ordeni, buyuk mansabdor
* Serbiyalik Takovo Xoch ordeni, 1-sinf
* Serbiyalik Avliyo Sava ordeni, 1-sinf

Koʻrsatkichlar
--------------

1. ↑  Hall 2002. sfn error: no target: CITEREFHall2002 (help)
2. ↑  Slavova, S. Doynova, Ts. *Balkanskata voyna prez pogleda na edin fransuzin — sbornik ot dokumenti*, Sofiya, 1977, Voenno Izdatelstvo, s. 57-58
3. 1 2  Acović, Dragomir*. Slava i čast: Odlikovanja među Srbima, Srbi među odlikovanjima*. Belgrade: Službeni Glasnik, 2012 — 364 bet.

Manbalar
--------

* Hall, R.C.*. The Balkan Wars 1912-1913: Prelude to the First World War*, Warfare and History. Taylor & Francis, 2002. ISBN 978-1-134-58363-8.
* Nedev, S. *Komandvaneto na bʼlgarskata voyska prez voynite za natsionalno obedinenie*, Sofiya, 1993, Voennoizdatelski kompleks „Sv. Georgi Pobedonoses", s. 68-69
* Spisanie *Sʼvremenna pexota*, statiya *General ot pexotata Nikola Ivanov*, Sofiya, oktomvri 1940, Izd. Pexotna inspeksiya, str. 44, 45
* Tashev, Tasho (1999). *Ministrite na Bʼlgariya 1879-1999*. Sofiya: AI „Prof. Marin Drinov" / Izd. na MO. ISBN 978-954-430-603-8ISBN 978-954-430-603-8 / ISBN 978-954-509-191-9

| Siyosiy idoralar
 |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**Racho Petrov** | **Bolgariya Urush vaziri**1896–1899 | Vorisi:**Stefan Paprikov**
Andoza:S-mil |
| Oʻtmishdoshi:**Racho Petrov** | **Bolgariya bosh shtab boshlig'i**1894–1896 | Vorisi:**Stefan Paprikov** |