Категория:Животные по алфавиту
**Taroqsimon timsoh** Timsohlar turkumidagi haqiqiy timsohlar oilasiga mansub yirik sudraluvchidir.

U turkumning eng katta vakili, shuningdek, eng katta quruqlik yoki qirg'oq yirtqichidir. Ushbu turdagi erkak timsohlar uzunligi yetti metrga yetishi va og'irligi taxminan ikki tonnagacha yetishi mumkin. Uzunligi 5,2 metrdan oshiq doimiy o'sadigan yagona tirik timsoh. Boshqa tomondan qaraganda, urg'ochi taroqsimon timsohlari erkaklarnikidan sezilarli darajada kichikroq.

Taroqsimon timsoh sho'r suvda yashashi mumkin, lekin odatda mangrov botqoqlarida, deltalarda va daryolarning quyi oqimida uchraydi. U timsohning boshqa har qanday turlariga qaraganda ancha ko'p tarqalgan: uning diapazoni Hindistonning sharqiy qirg'og'idan boshlanib, janubdan Janubi-Sharqiy Osiyoning ko'pgina shtatlari hududlari orqali Shimoliy Avstraliyagacha bo'lgan hududdan iborat. Avvallari, Afrikaning sharqiy qirg'og'ida va Yaponiyaning janubiy qirg'oqlarida joylashgan taroqsimon timsohlar yanada keng tarqalgan edi.

U o'zining yashash muhitida oziq-ovqat zanjirida yuqori o'rinni egallaydi. Taroqsimon timsohlarining boshqa yirtqichlar - katta mushuklarga hujum qilish holatlari ma'lum. Voyaga etmagan va urg'ochilarining asosiy ozuqasi mayda hayvonlar hisoblanadi, kattalar va erkaklari esa yirik hayvonlarni ovlashni afzal ko'radilar. Taroqsimon timsohlar ba'zan odamlarga hujum qiladi.

Kelib chiqishi
--------------

 Taroqsimon timsoh.
Barcha zamonaviy timsohlar, shu jumladan Taroqsimon timsoh, taxminan 98 million yil oldin Gondvana superkontinentining suv omborlari yaqinida yashagan va bo'r-paleozoy davrida omon qolgan.

Tarqalgan hududi
----------------

Taroqsimon timsoh tirik timsohlar orasida eng katta diapazonga ega bo'lib, bu ko'pincha dengizda ancha masofani bosib o'tish qobiliyatiga ega . Hayvonning assortimenti Shri-Lanka va Hindistonning sharqiy qismidan, shu jumladan Janubi-Sharqiy Osiyo qirg'oqlaridan, Vetnamning markaziy hududlarigacha (ammo bu erda kamdan-kam uchraydi) va Janubi-Sharqiy Osiyoning aksariyat shtatlari hududlari bo'ylab janubga o'tadi. Shimoliy Avstraliyagacha bo'lgan maydonlarda ham keng tarqalgan. Janubiy Avstraliyada taroqsimon timsohlar qurg'oqchil iqlim va past o'rtacha yillik harorat tufayli topilmaydi, garchi tarixdan ayrim timsohlar odatdagi yashash joylaridan janubda topilgan bo'lsa ham  .

Tashqi ko'rinish
----------------

Tuzli suv timsohining tumshug'i boshqa timsohlarnikidan nisbatan kengroq rivojlangan. Boshi katta, jag'lari og'ir; Voyaga yetgan erkaklarda jag'lar, urg'ochi yoki yosh erkaklarnikiga qaraganda sezilarli darajada kattaroq va balandroq joylashgan. Og'izda aniq ko'rinadigan bir juft tizmalar mavjud bo'lib, ular ko'zlarni zarbalardan himoya qilishi mumkin. Ko'zlar timsohlarga jarohatlar xavfisiz suv ostida ko'rish imkonini beruvchi nictitating membranaga ega  .

1. ↑  „Гребнистый крокодил (лат. Crocodylus porosus) :: NoNaMe". 11-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-noyabr 2013-yil.
2. ↑  „How far south did crocodiles once live?" (en). *ABC News* (3-may 2018-yil). Qaraldi: 9-may 2018-yil.
3. ↑  „Crocodilian Biology Database — FAQ — Do crocodiles cry «crocodile tears»?". 4-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-mart 2014-yil.