**Fatma Nazli Ejevit** (1900-yil 4-yanvar — 1985-yil 14-avgust) — turk maktabi oʻqituvchisi va realist-impressionist rassom. U Turkiyaning bosh vaziri Bulent Ejevitning onasi boʻlgan.

Yoshligi
--------

Fatma Nazli 1900-yil 4-yanvarda oʻsha paytdagi Usmonlilar imperiyasining poytaxti Istanbulda tugʻilgan. Uning otasi Emin Sargut, polkovnik, otasi tomonidan bobosi Solih Posho, general-mayor (turkcha: Ferik) va onasi tomonidan bobosi Kirat posho, Usmonli sultonining yordamchisi boʻlgan. U bosniyaliklardan edi.

Chapa qizlar maktabini (turkcha: Çapa İnas Dar-ül muallimat) 1915-yilda birinchi turk ayol rassomlaridan biri Mihri Mushfik uni rassomchilik boʻyicha oʻqishni davom ettirishga undadi. Qizlar Tasviriy sanʼat maktabida oʻqishni davom ettirdi (turkcha: İnas Sanayi-i Nefise Mektebi) 1915—1922-yillar oraligʻida u yerda Oʻmer Odildan dars olgan va Feyhaman Duran ustaxonasiga qoʻshilgan. Qizlar Tasviriy sanʼat maktabining bitiruv imtihonlari Turkiyaning mustaqillik urushi tufayli bekor qilinganligi sababli u oʻqituvchilik guvohnomasini oldi.

Yillar oʻqituvchi sifatida
--------------------------

Nazli Beshiktosh oʻrta qizlar maktabida rasm oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Keyin otasiga ergashib Anadoluda Kastamonuga borib, 25 yilgacha rassomlik faoliyatini toʻxtatdi. U dastlab Kastamonuda, keyinroq Bolu va Izmitda dars bergan.

1924-yilda turmushga chiqdi va Anqaraga koʻchib oʻtdi. Keyingi yili u Bulent ismli oʻgʻil tugʻdi, oʻgʻli keyinchalik siyosiy partiya rahbari va toʻrt marta bosh vazir boʻldi. U Anqara musiqa maktabida rasm oʻqituvchisi boʻlib ishlagan, Hacettepe universiteti Anqara davlat konservatoriyasining yetakchisi. Bundan tashqari, u Istanbul Master Junior High Schoolda dars bergan. Uning oʻqituvchilik faoliyati 19 yil davom etdi.

Rassomlik faoliyati
-------------------

Ejevit 1947-yilda rasm chizishni davom ettirdi. U talabalik yillarida Galatasaroy koʻrgazmalarida oʻz asarlarini namoyish etgan va 1947-yildan keyin guruh koʻrgazmalarida buni davom ettirgan. Shuningdek, u shaxsiy koʻrgazmalar ham oʻtkazdi. Talabalik yillarida u koʻproq portret va yalangʻoch rasmlarni chizgan. Uning asarlari realistik va impressionistik uslubda namoyon boʻlgan: u oʻzi aʼzo boʻlgan va bir muncha vaqt uning raisi boʻlgan „Tasviriy sanʼat uyushmasi"da rivojlandi. Uning uslubi 1930-yillar avlodi turk rassomlari Ibrohim Challi, Sheref Akdik, Ali Karsan va Adil Doʻgʻanchaynikiga oʻxshaydi. 1947-yildan keyin u Salacak, Istanbuldagi Bosfor va Bursadan toʻplangan landshaft rasmlaridagi impressionistik uslubning yumshoq va rang-barang sezgirligini mahalliy muhitda obyektiv realistik koʻrinish bilan uygʻunlashtirib, asosan peyzaj va naturmortlarni chizdi.

1948-yildan 1975-yilgacha u oʻz asarlarini deyarli har yili Davlat sanʼat va haykaltaroshlik koʻrgazmasida namoyish etdi. Uning asarlari moy, akvarel, rangli qalamlarda ishlangan.

Sogʻlik muammolari va oʻlim
---------------------------

1985-yil iyun oyiga kelib Ejevit diabet va karbamid bilan bogʻliq muammolar tufayli oʻzi yashagan Istanbuldagi kasalxonaga yotqizildi. Keyinchalik u oʻgʻli Bulent Ejevit istiqomat qiladigan Anqaraga koʻchirildi. 1985-yil 14-avgustda u 85 yoshida davolanayotgan Hacettepe universiteti kasalxonasida vafot etdi. Hoji Bayram masjidida oʻtkazilgan dafn marosimidan soʻng Cebeci Asri qabristoniga dafn qilindi.

Ishlar
------

Uning mashhur rasmlari quyidagilardan iborat:

1. *Keriman Hanimning portreti* (*Kerman* Xonim portreti), (1922) Istanbul davlat sanʼat va haykaltaroshlik muzeyi

2. *Chichekler* (*gullar*), Istanbul davlat sanʼat va haykaltaroshlik muzeyi

3. *Chamlicanʼdan Görünüm* (Chamlicadan *koʻrinish*)

4. *Balkonlu* *Manzara* (balkonli manzara)

5. *Bebek* (*Chaqaloq*), (2000-yil aprel oyida taxminan 19 200 AQSH dollariga sotilgan.

6. *Salacakta Qiz Kulesi* (Salacakdagi Qiz *minorasi*), (iyun oyida taxminan 23 200 AQSh dollariga sotilgan.

7. *Boğazichi* (*Bosfor*), (1954) (2000-yil iyun oyida taxminan 8 000 AQSH dollariga sotilgan.)

Rajab Toyyib Erdoʻgʻan 2003-yilning mart oyida lavozimga kirishganidan keyin buyrugʻi bilan 2003-yil iyul oyida bosh vazirning ofis binosiga „Salacak" mavzusidagi yogʻli rasm ishlagan edi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  „arxiv nusxasi". 2020-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust.
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑