**Islom inqilobi qo'riqchilari korpusi** ( **IRGC** ; forscha: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ' Islom inqilobi qo'riqchilari armiyasi ' shuningdek, "**Sepah"** yoki qisqacha "**Pasdaran"** ) Eron Qurolli Kuchlarining boʻlimi boʻlib, 1979-yil 22-aprelda Eron inqilobidan keyin  oyatulloh Ruhulloh Humayniy buyrugʻi bilan tashkil etilgan guruh hisoblanadi.  Eron armiyasi Eron chegaralarini himoya qiladi va ichki tartibni saqlaydi, Eron konstitutsiyasiga ko'ra, Inqilob gvardiyasi mamlakatning Islom respublikasi siyosiy tizimini himoya qilish uchun mo'ljallangandir, bu tarafdorlarning fikricha, harbiy yoki "deviant" tomonidan xorijiy aralashuv va to'ntarishlarning oldini olish uchun harakatlar sirasiga kiradi".  Ammo IRGC Bahrayn, Saudiya Arabistoni va Qo'shma Shtatlar hukumatlari tomonidan terrorchi tashkilot sifatida belgilangan. 

2011-yil holatiga ko'ra, Inqilob gvardiyasi quruqlik, aerokosmik va dengiz kuchlarini o'z ichiga olgan kamida 250 000 harbiy xizmatchiga ega edi. Uning dengiz kuchlari endi Fors ko'rfazini operativ nazorat qilish vazifasi yuklangan asosiy kuchlardir.  Shuningdek, u 90 000 ga yaqin faol xodimlaridan iborat harbiylashtirilgan Basij militsiyasini nazorat qiladi.  Uning media bo‘limi Sepah News hisoblanadi. 2022-yil 16-martda u "Yadro markazlarini muhofaza qilish va xavfsizligini ta’minlash qo‘mondonligi" deb nomlangan yangi mustaqil bo‘limni qabul qildi. 

Islom inqilobi qo'riqchilari armiyasi mafkuraviy qo'l ostidagi militsiya sifatida paydo bo'lganidan beri Eron jamiyatining deyarli barcha jabhalarida katta rol o'ynab keldi. *Reuters* 2019-yilda "Bu ham siyosiy nufuzga ega sanoat imperiyasi", deb takidlargan.  Uning prezident Mahmud Ahmadinejod maʼmuriyati davridagi kengaygan ijtimoiy, siyosiy, harbiy va iqtisodiy roli, ayniqsa 2009 yilgi prezidentlik saylovi va saylovdan keyingi norozilik namoyishlari bostirilishi davrida — koʻplab Gʻarb tahlilchilari uning siyosiy qudrati hatto mamlakatdagi siyosiy qudratdan ham oshib ketgan, deb taʼkidlashlariga o'rin berdi. Shia ruhoniy tizimi. 

2019-yildan beri qo‘riqchilarning bosh qo‘mondoni  2007 va 1997-yillarda mos ravishda Muhammad Ali Jafariy  va Yahyo Rahim Safaviy  Husayn Salamiydir bo‘lgan.

Terminologiya
-------------

Erondagi hukumat tashkilotlari odatda qisqartmalar yoki qisqartirilgan versiyalar o'rniga bir so'zli nomlar (umuman olganda ularning vazifasini bildiradiga nomlar) bilan tanilgan va umumiy aholi uchun IRGCni ***Sepâh*** ( سپاه deb ataydi. ) deb nomlaniladi. "*Sepah"* askarlarning tarixiy ma'nosiga ega, hozirgi fors tilida esa korpus o'lchamidagi bo'linmani tasvirlash uchun ham ishlatiladi - zamonaviy fors tilida *Artesh* ( ارتش. ) armiya uchun standartroq atama bo'lgan

1. ↑  *Staff writer.* „How was IRGC founded?". *Tasnim news Agency*. 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-aprel 2017-yil.
2. ↑  IISS Military Balance 2006, Routledge for the IISS, London, 2006, p. 187
3. ↑  *Morris M Mottale.* „The birth of a new class – Focus".  Al Jazeera English. 7-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-oktabr 2013-yil.
4. ↑  *Nicole Gaouette*. „Trump designates elite Iranian military force as a terrorist organization". *CNN* (8-aprel 2019-yil). Qaraldi: 10-may 2019-yil.
5. ↑  „Saudi, Bahrain add Iran's IRGC to terror lists – SPA" (en). *euronews* (23-oktabr 2018-yil). 10-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2019-yil.
6. ↑  "The Consequences of a Strike on Iran: The Iranian Revolutionary Guard Corps Navy" *GlobalBearings.net*, 15 December 2011.
7. ↑  Abrahamian, Ervand, *History of Modern Iran*, Columbia University Press, 2008 pp. 175–76
8. ↑  *Aryan.* „Iran's Basij Force – The Mainstay of Domestic Security. 15 January 2009".  RFERL. 10-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2011-yil.
9. ↑  „برای حفاظت از تاسیسات هسته‌ای ایران، 'فرماندهی سپاه هسته‌ای' تشکیل شده است" (15-mart 2022-yil).
10. 1 2 3  *Hafezi, Parisa*. „Khamenei names new chief for Iran's Revolutionary Guards". *reuters* (21-aprel 2019-yil).
11. ↑  *Slackman, Michael*. „Hard-Line Force Extends Grip Over a Splintered Iran". *The New York Times* (21-iyul 2009-yil). Qaraldi: 21-iyul 2009-yil.
12. ↑  „Arrests at new Iranian protests". *BBC News* (21-iyul 2009-yil). Qaraldi: 21-iyul 2009-yil.
13. ↑  „Crisis as Opportunity for the IRGC".  Stratfor (27-iyul 2009-yil). 5-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2009-yil.
14. ↑  *Abdo, Geneive.* „The Rise of the Iranian Dictatorship". *Foreign Policy* (7-oktabr 2009-yil). 11-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2009-yil.
15. ↑  *Gladstone, Rick*. „Iran's Supreme Leader Replaces Head of Revolutionary Guards". *The New York Times* (21-aprel 2019-yil). Qaraldi: 10-may 2019-yil.
16. ↑  „Commander-in-chief of Islamic Revolutionary Guard Corps".  donya-e-eqtesad.com. Qaraldi: 4-fevral 2019-yil.