**Stellantis North America** (rasmiy nomi **FCA US** va sobiq **Chrysler** (/ˈkraɪslər/ **Group LLC**) Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi "Katta uchlik" avtomobil ishlab chiqaruvchilardan biri boʻlib, shtab-kvartirasi Auburn Hillsda joylashgan. Stellantis transmilliy avtomobil kompaniyasining Amerikadagi shoʻba korxonasi. Chrysler brendidan tashqari, FCA US butun dunyo boʻylab Dodge, Jeep va Ram nomlari ostida avtomobillarni sotadi. Shuningdek, u Mopar, uning avtomobil qismlari va aksessuarlar boʻlimi va SRT, uning ishlash avtomobil boʻlinmasini oʻz ichiga oladi.

Original Chrysler korporatsiyasi 1925-yilda Maksvell Motor kompaniyasi qoldiqlaridan Walter Chrysler tomonidan tashkil etilgan. U 1998-yilda oʻzini DaimlerChrysler deb oʻzgartirgan Daimler-Benz tomonidan sotib olingan. 2007-yilda Daimler Chryslerʼdan voz kechganidan soʻng, kompaniya Fiat S.p.A. tomonidan sotib olingunga qadar Chrysler LLC (2007–2009) va Chrysler Group LLC (2009–2014) sifatida faoliyat yuritgan. 2014-yilda yangi tashkil etilgan Fiat Chrysler Automobiles ("FCA") ning shoʻba korxonasiga aylandi. 2021-yilda Chrysler - Stellantisning shoʻba korxonasi boʻlib, 2021-yilda FCA va PSA Group (Peugeot Société Anonyme) oʻrtasidagi birlashish natijasida tashkil topgan kompaniya.

Kompaniyani tashkil qilgandan soʻng, Valter Krisler General Motors kompaniyasining Buick boʻlimida ishlaganida tanish boʻlgan General Motors brendini diversifikatsiya qilish va ierarxiya strategiyasidan foydalangan. Keyin u Fargo Trucks va Dodge Brothers kompaniyasini sotib oldi va 1928-yilda Plymouth va DeSoto brendlarini yaratdi. Urushdan keyingi bozor ulushi, mahsuldorlik va rentabellikning pasayishiga duch kelgan GM va Ford oʻsib borayotgan bir paytda, Chrysler 1954-yilda Prudential Insurance kompaniyasidan avtomobil dizaynini kengaytirish va yangilanganlik uchun toʻlash uchun 250 million dollar qarz oldi.

Boshqa katta uchlik avtomobil ishlab chiqaruvchilari singari, Chrysler ham 2008-2010 yillardagi avtomobil sanoati inqirozidan aziyat chekdi. Kompaniya kreditorlar bilan muzokaralar olib borish, 2009-yil 30-aprelda 11-bob boʻyicha bankrotlikni qayta tashkil etish toʻgʻrisida ariza berish va muammoli aktivlarga yordam berish dasturi orqali AQSH hukumatidan yordam olishda ishtirok etish orqali oʻz faoliyatini davom ettirdi. 2009-yil 10-iyunda Chrysler Fiat Sp. A. United Auto Workers pensiya jamgʻarmasi bilan bankrotlik jarayonidan chiqdi. AQSH va Kanada hukumatlari asosiy egalari sifatida. Bankrotlik Chryslerning 4 milliard dollardan ortiq qarzlarini toʻlamaslikka olib keldi. 2011-yil 24-mayga kelib, garchi amerikalik soliq to‘lovchiga tushgan xarajat 1,3 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa-da, Chrysler AQSH hukumati oldidagi majburiyatlarini besh yil oldin to‘lashni tugatdi. Keyingi bir necha yil ichida Fiat asta-sekin boshqa tomonlarning aksiyalarini sotib oldi va qisqa vaqt ichida kreditlarning katta qismini (21% foiz stavkasi bilan) qoplab yubordi.

2014-yil 1-yanvarda Fiat Sp A. Chrysler kompaniyasining qolgan qismini United Auto Workers pensioner sogʻliqni saqlash trestidan sotib olish boʻyicha kelishuvni eʼlon qildi. Shartnoma 2014-yil 21-yanvarda yakunlandi va Chrysler Group Fiat Sp. A. shoʻba korxonasiga aylandi. 2014-yilning may oyida Fiat Chrysler Automobiles Fiat Sp. A.ni birlashtirish orqali kompaniya tashkil etilgan. Bu 2014-yil avgust oyida yakunlandi. Chrysler Group LLC 2014-yil 15-dekabrgacha, Fiat-Chrysler birlashuvini aks ettirish uchun FCA US LLC deb oʻzgartirilgunga qadar shoʻba korxonasi boʻlib qoldi.

Tarix
-----

### 1925–1998: Chrysler korporatsiyasi

Chrysler kompaniyasi Walter Chrysler tomonidan 1925-yil 6-iyunda, Maksvell Motor kompaniyasi (taxminan 1904-yilda) Chrysler korporatsiyasiga qayta tashkil etilganda tashkil etilgan. Kompaniya shtab-kvartirasi Detroyt anklavidagi Highland Parkda joylashgan edi u yerda 1996-yilda hozirgi Auburn Hills joyiga koʻchib oʻtishni tugatguncha qoldi.

 Nyu-York shahridagi Art Deco Chrysler binosi kompaniyaning bosh qarorgohi edi 1930-yildan 1950-yillarning oʻrtalarigacha
1924-yil yanvar oyida Walter Chrysler yaxshi qabul qilingan Chrysler avtomobilini chiqardi. Chrysler Six mijozlarga ilgʻor, yaxshi ishlab chiqilgan avtomobilni arzon narxlarda taqdim etish uchun moʻljallangan. Ushbu avtomobilning elementlarini Chrysler davrida Willysda ishlab chiqilayotgan prototipda kuzatish mumkin. Uning dastlabki yillarida innovatsiyalar orasida birinchi amaliy ommaviy ishlab chiqarilgan toʻrt gʻildirakli gidravlik tormozlar, Lockheed kompaniyasiga berilgan patentlar bilan Chrysler tomonidan deyarli toʻliq ishlab chiqilgan tizim va tebranishlarni kamaytirish uchun "Floating Power" deb nomlangan rezina dvigatel oʻrnatkichlari bor edi. 

Maxwell brendi 1925-yilgi model yilidan soʻng toʻxtatildi, 1926-yilda taqdim etilgan yangi, arzonroq narxdagi toʻrt silindrli Chryslers markasi bilan ishlab chiqilgan Maxwell edi. Chrysler korporatsiyasining avtomobillariga kiritilgan ilgʻor muhandislik va sinovlar kompaniyani 1936-yilga kelib AQSH savdolarida ikkinchi oʻringa olib chiqishga yordam berdi, u 1949-yilgacha davom etdi.

1928-yilda Chrysler korporatsiyasi oʻzining avtomobil takliflarini narx sinfi va funksiyasi boʻyicha taqsimlashni boshladi. Plymouth brendi bozorning past baholi oxirida taqdim etildi (asosan Chrysler Series 50 toʻrt silindrli modelini yana bir bor qayta ishlash natijasida yaratilgan). Shu bilan birga, oʻrtacha narx sohasida DeSoto brendi joriy etildi. Shuningdek, 1928-yilda Chrysler Dodge Brothers avtomobil va yuk mashinalari kompaniyasini sotib oldi va muvaffaqiyatli Dodge avtomobillari va Fargo yuk mashinalari qatorini davom ettirdi. 1930-yillarning oʻrtalariga kelib, DeSoto va Dodge boʻlinmalari korporativ ierarxiyadagi oʻrinlarni almashtirdilar.

 1955-yil Imperial avtomobil modeli, birinchi yili, Chryslerdan tashqari, alohida ishlab chiqarilgan, 1955-yil yanvarida Chikagodagi avtosalonda namoyish etilgan.
Imperial nomi 1926-yildan beri qoʻllanilgan, lekin hech qachon alohida marka boʻlmagan, faqat eng yuqori darajadagi Chrysler hisoblanadi. Ammo, 1955-yilda kompaniya oʻzining raqiblari Linkoln va Cadillac bilan yaxshiroq raqobatlashish uchun uni oʻz brendi va boʻlimi sifatida taklif qilishga qaror qildi.

1955-yil 28-aprelda Chrysler va Philco dunyodagi birinchi toʻliq tranzistorli avtomobil radiosini ishlab chiqarishni eʼlon qilishdi. Toʻliq tranzistorli avtomobil radiosi, Mopar modeli 914HR, Chrysler va Philco tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan va bu 1956-yil Imperial avtomobil modellarida 150,00 dollarlik "variant" edi. Philco bu radioni 1955-yilning kuzida Sandusky Ogayodagi zavodida ishlab chiqara boshladi

1957-yil 28-sentyabrda Chrysler oʻzining 1958-yildagi baʼzi yangi avtomobil modellarida (Chrysler 300D, Dodge D500, DeSoto Adventurer, Plymouth Fury) opsiya sifatida birinchi ishlab chiqarilgan elektron yonilgʻi quyish (EFI) ni eʼlon qildi. Ushbu tizimdan foydalanishga birinchi urinish American Motors tomonidan 1957-yilda Rambler Rebelda boʻlgan Bendix korporatsiyasining Electrojector tranzistorli kompyuter miya modulyatori qutisidan foydalangan, ammo ishlab chiqarishdan oldingi avtomobillarda tishlash muammolari juda kam mashinalar ishlab chiqarilganligini anglatadi. Ramblerʼdagi EFI tizimi iliq ob-havoda yaxshi ishladi, lekin sovuqroq haroratda ishga tushish qiyin edi va AMC bu EFI tizimidan 1957-yilda ommaga sotilgan Rambler Rebel avtomobillarida foydalanmaslikka qaror qildi EFI Chryslers egalari shu qadar norozi ediki, ulardan boshqasi karbyuratorlar bilan qayta jihozlandi (agar bittasi toʻliq tiklangan, EFI elektron muammolari hal qilingan).

Imperial har ikki-uch yilda bir marta V8 dvigatellari va avtomat uzatmalari, shuningdek, Chrysler korporatsiyasining boshqa modellariga mos keladigan texnologiyalar bilan birga yangi kuzov uslublarini taqdim etadi. Imperial 1971-yilda yana Chrysler brendiga qaytdi.

Valiant ham 1960-yilda alohida brend sifatida taqdim etilgan. Amaldagi yil va bozordagi istisnolardan tashqari, 1940-yillardan 1970-yillargacha boʻlgan davrda Chryslerning eng past narxlardan eng yuqori narxlari oraligʻida Valiant, Plymouth, Dodge, DeSoto, Chrysler va Imperial bor edi.

 Chrysler "pentastar" logotipi, 1962-2014
1963-yildan 1969-yilgacha Chrysler fransuz Simca, British Rootes va Ispaniyaning Barreiros kompaniyalarini toʻliq nazorat qilish uchun mavjud ulushlarini oshirdi va ularni 1967-yilda Chrysler Europega birlashtirdi. 1970-yillarda Mitsubishi Motors bilan muhandislik hamkorligi oʻrnatildi va Chrysler Shimoliy Amerikada Dodge va Plymouth markali Mitsubishi avtomobillarini sotishni boshladi.

Chrysler 1970-yillarning oʻzgaruvchan muhitiga moslashish uchun kurashdi. 1970-yillarning boshlarida, ayniqsa 1973-yildagi neft inqirozidan keyin isteʼmolchilarning didi kichikroq mashinalarga oʻtganda, Chrysler talabni qondira olmadi. Qoʻshimcha yuklar AQSh import raqobatining kuchayishi va avtomobil xavfsizligi, yoqilgʻi tejamkorligi va chiqindilarni davlat tomonidan qattiq tartibga solishdan kelib chiqdi. AQSHning Katta 3 avtomobil ishlab chiqaruvchilarining eng kichigi sifatida Chrysler bu qiyinchiliklarni hal qilish uchun moliyaviy resurslarga ega emas edi. 1976-yilda ishonchli Dart/Valiant halokati bilan sifat nazorati pasaydi.

 Chrysler korporatsiyasining Chrysler-Plymouth boʻlimi logotipi
Rahbariyat va avtoulov uyushmalari tomonidan kelishilgan zavod yopilishi va ish haqining qisqarishi davridan soʻng, kreditlar 1983-yilda foizlar bilan qaytarildi. 1983-yil noyabr oyida Dodge Caravan/Plymouth Voyager taqdim etildi, bu minivenni asosiy toifa sifatida tashkil etdi va Chryslerning barqarorlikka qaytishini boshladi

1985 yilda Diamond-Star Motors tashkil etildi, bu Chrysler-Mitsubishi munosabatlarini yanada kengaytirdi. 1987-yilda Chrysler American Motors Corporation (AMC) ni sotib oldi, bu esa Chrysler soyaboni ostida daromadli Jeep brendini olib keldi. 

 1996-yilda Michigan shtatining Auburn Hills shahridagi Chrysler World shtab-kvartirasi va texnologiya markazining havodan koʻrinishi. 2002-yilda olingan surat
Chrysler va Steyr-Daimler-Puch oʻrtasidagi qoʻshma korxona Eurostar 1992-yilda Yevropa bozorlari uchun Avstriyada Chrysler Voyager ishlab chiqarishni boshladi.

### 1998–2007: DaimlerChrysler

1998-yilda Chrysler va uning shoʻba korxonalari Germaniyada joylashgan Daimler-Benz AG bilan "tenglarning birlashuvi" deb nomlangan hamkorlikka kirishdi va DaimlerChrysler AG qoʻshma korxonasini yaratdi. Eagle brendi 1998-yilda Chryslerning Daimler-Benz bilan birlashishidan soʻng ishlab chiqarishdan olindi. Jeep mustaqil boʻlinmaga aylandi va Chrysler va Jeep brendlarini bitta savdo birligi sifatida birlashtirishga harakat qilindi. 2001-yilda Plymouth brendi ham toʻxtatildi.

### 2007–2014 yillar: Buyuk inqiroz oqibatlari

2007-yildan 2009-yilgacha boʻlgan iqtisodiy inqiroz moʻrt kompaniyani jar yoqasiga olib keldi. 2009-yil 30-aprelda avtomobil ishlab chiqaruvchisi oʻzining qarz tuzilmasi va boshqa majburiyatlari boʻyicha qayta muzokaralar oʻtkazgan holda korxona sifatida faoliyat yurita olishi uchun 11-bobni bankrotlikdan himoya qilish uchun ariza berdi, buning natijasida korporatsiya 4 milliard dollardan ortiq kafolatlangan qarzlarni toʻlamadi. AQSH hukumati kompaniyaning harakatini "oldindan belgilangan jarrohlik bankrotligi" deb taʼrifladi.

2009-yil 10-iyunda Chryslerning deyarli barcha aktivlari Chrysler Group LLC sifatida tashkil etilgan "New Chrysler" ga sotildi. Federal hukumat 21 foizga yaqin 8 milliard AQSH dollari miqdoridagi bitimni qoʻllab-quvvatladi. Bosh direktor Serxio Marchionne rahbarligida "Jahon toifasidagi ishlab chiqarish" yoki WCM, puxta ishlab chiqarish sifati tizimi joriy etildi va bir nechta mahsulotlar sifat va hashamati bilan qayta ishga tushirildi. 2011-yil 24-mayda Chrysler AQSh va Kanada hukumatlariga 7,6 milliard dollarlik kreditlarini qaytardi AQSh Gʻaznachiligi muammoli aktivlarga yordam dasturi (TARP) orqali Chrysler kompaniyasiga 12,5 milliard dollar sarmoya kiritdi va 2011-yil may oyida kompaniya aksiyalari sotilganda 11,2 milliard dollarni qopladi, natijada 1,3 milliard dollar zarar koʻrdi. 2011-yil 21-iyulda Fiat AQSH gʻaznachiligiga tegishli Chrysler aksiyalarini sotib oldi. 

### 2014–2022: Fiat Chrysler avtomobillari

2014-yil 21-yanvarda Fiat 3,65 milliard dollarga VEBAga tegishli bo‘lgan Chryslerning qolgan aksiyalarini sotib oldi Bir necha kundan soʻng, Fiat va Chryslerning yangi FCA logotipi bilan birga Fiat Chrysler Automobiles xolding kompaniyasi ostida qayta tashkil etilishi eʼlon qilindi. 

2014-yil 16-dekabrda Chrysler Group LLC nomi FCA US LLCga o‘zgartirilganligini e’lon qildi.

2017-yil 12-yanvarda Nyu-York fond birjasida sotilgan FCA aktsiyalari EPA AQShning FCA ni dizel emissiyasi sinovlaridan qochish uchun emissiyalarni aldash dasturidan foydalanganlikda ayblaganidan keyin qiymatini yo‘qotdi ammo kompaniya ayblovlarga qarshi chiqdi va rais va bosh direktor Serxio Markionne ularni qattiq rad etdi. Ertasi kuni, investorlar ayblovlar taʼsirini kamaytirgani sababli, aksiyalar koʻtarildi. FCA US 2022-yilda AQSHni aldash, firibgarlik va Toza havo toʻgʻrisidagi qonunni buzish boʻyicha jinoiy ayblovni tan oladi. 2018-yilning 21-iyulida Serxio Markionne sog‘lig‘i sababli rais va bosh direktor lavozimini tark etdi va uning o‘rniga mos ravishda John Elkann va Michael Manley keldi. FCA US Energetika Mustaqilligi va yoqilgʻi tejamkorligi boʻyicha oʻrnatilgan yonilgʻi tejamkorligi meʼyorlarining orqaga qaytishga qarshi qoidalarini buzganlik uchun 77 million dollar jarima toʻlashga qaror qildi.

Korporativ boshqaruv
--------------------

 Detroyt moliya okrugidagi Chrysler House muhim boshqaruv idoralari
### Direktorlar kengashi

* Mark Stewart, COO
* Michael J. Keegan, Bosh audit, Barqarorlik va muvofiqlik boʻyicha mutaxassis
* Richard Palmer, moliyaviy direktor

### Boshqaruv jamoasi

* Jeffrey Kommor: AQSh savdo boshligʻi
* Lottie Holland: xilma-xillik, inklyuziya va jalb qilish boʻlimi boshligʻi, FCA - Shimoliy Amerika
* Bruno Cattori: FCA Mexico, SA de CV prezidenti va bosh direktori
* Mark Champine: sifat boʻlimi boshligʻi, FCA - Shimoliy Amerika
* Mark Chernoby: Texnik muvofiqlik boʻyicha bosh direktor, Stellantis NV
* Martin Horneck: sotib olish va taʼminot zanjiri boshqaruvi boshligʻi, FCA - Shimoliy Amerika
* Mamatha Chamarthi: FCA - Shimoliy Amerika va Osiyo Tinch okeani boʻyicha bosh axborot xodimi
* Marissa Hunter: marketing boʻlimi boshligʻi
* Filipp Langey: tarmoqni rivojlantirish boʻlimi boshligʻi, FCA - Shimoliy Amerika
* Ralph Gilles: dizayn boshligʻi
* Michael Resha: ishlab chiqarish boʻlimi boshligʻi, FCA - Shimoliy Amerika
* Roger "Shane" Karr: tashqi ishlar boʻlimi boshligʻi, FCA - Shimoliy Amerika
* Michael J. Keegan: bosh audit; barqarorlik va muvofiqlik xodimi
* Michael Koval Jr.: Ram Trucks kompaniyasining bosh ijrochi direktori
* Timothy Kuniskis: brendning bosh ijrochi direktori, Chrysler (vaqtinchalik), Dodge
* Jim Morisson: Jeep brendi rahbari, FCA - Shimoliy Amerika
* João Laranjo: bosh moliya direktori, FCA - Shimoliy Amerika

Savdo va marketing
------------------

### Amerika Qoʻshma Shtatlari savdosi

Chrysler AQShning "Katta uchlik" avtomobil ishlab chiqaruvchilarining eng kichigi (Stellantis North America, Ford Motor Company va General Motors). 2020-yilda FCA US 1,8 milliondan ortiq avtomobil sotdi.

### Global savdo

Chrysler 2012-yilda OICA reytingiga koʻra dunyodagi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi boʻlgan 11-oʻrinni egallagan. Oʻsha yili Chrysler avtomobillarining umumiy ishlab chiqarilishi taxminan 2,37 million dona edi.

### Marketing

#### Quvvat uzatmasi uchun umr boʻyi kafolat

2007-yilda Chrysler birinchi roʻyxatdan oʻtgan egasi yoki chakana lizing oluvchi uchun avtoulovning umrbod elektr uzatish kafolatini taklif qila boshladi. Shartnoma AQSh, Puerto-Riko va Virjiniya orollarida 2009-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar va 2007-yil 26-iyulda yoki undan keyin sotib olingan 2006, 2007 va 2008-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar uchun egasi yoki ijarachisini qamrab oldi. Chryslerning qayta tuzilishidan soʻng, kafolat dasturi 2010-yil yoki undan keyingi avtomobillar uchun besh yillik/100 000 milya oʻtkazilishi mumkin boʻlgan kafolat bilan almashtirildi.

#### "Amerikani yonilgʻi bilan toʻldiramiz"

2008-yilda mijozlarning fikr-mulohazalariga javoban, benzin narxining koʻtarilishi istiqbolini asosiy tashvish deb hisoblagan holda, Chrysler "Amerikaga yonilgʻi quyamiz" ragʻbatlantiruvchi kampaniyasini boshladi, bu yangi avtomobil xaridorlariga uch yil davomida benzin narxini 2,99 dollarga kafolatladi. AQShda tegishli Chrysler, Jeep va Dodge avtomobillarini sotib olish bilan mijozlar dasturga roʻyxatdan oʻtishlari va gaz narxini darhol galloniga 2,99 dollarga tushiradigan va uni uch yil davomida oʻsha yerda saqlaydigan gaz kartasini olishlari mumkin edi.

#### Ram yuk mashinalari

2009-yil oktabr oyida Dodge avtomobillari va yuk mashinalari qatorlari ajratildi, "Dodge" nomi avtomobillar, mikroavtobuslar va krossoverlar uchun, "Ram" esa yengil va oʻrta yuk mashinalari va boshqa tijorat maqsadlarida ishlatiladigan transport vositalari uchun ishlatilgan.

| Kalendar yili | AQShda Chrysler savdosi | Yil |
| --- | --- | --- |
| 1999 | 2 638 561 |  |
| 2000 | 2 522 695 | Decrease4,4% |
| 2001 | 2 273 208 | Decrease9,9% |
| 2002 | 2 205 446 | Decrease 3% |
| 2003 | 2 127 451 | Decrease3,5% |
| 2004 | 2 206 024 | 3,7% |
| 2005 | 2 304 833 | 4,5% |
| 2006 | 2 142 505 | Decrease 7% |
| 2007 | 2 076 650 | Decrease3,1% |
| 2008 | 1 453 122 | Decrease30% |
| 2009 | 931 402 | Decrease 36% |
| 2010 | 1 085 211 | 17% |
| 2011 | 1 369 114 | 26% |
| 2012 | 1 651 787 |  21% |
| 2013 | 1 800 368 |  9% |
| 2014 | 2 090 639 |  16% |
| 2015 | 2 243 907 |  7% |
| 2016 | 2 244 315 |  0,0% |
| 2017 | 2 059 376 | Decrease 0,8% |
| 2018 | 2 235 204 |  8,5% |
| 2019 | 2 203 663 | Decrease 1,4% |
| 2020 | 1 820 636 | Decrease 17,4% |
| 2021 | 1 777 394 | Decrease 2,4% |

Brendlar
--------

Stellantis North Americaʼning hozirgi va sobiq brendlari:

### Hozirgi

| Kelib chiqishi | Brend | Ta'sis. | Qo'shilgan | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  USA USA | Chrysler | 1925-yil | 1925-yil |  |
|  USA USA | Jip | 1943-yil | 1987-yil | American Motors kompaniyasidan sotib olingan |
|  USA USA | Dodge | 1900-yil | 1925-yil |  |
|  USA USA | Mopar | 1937-yil | 1937-yil |  |
|  USA USA | Ram yuk mashinalari | 2010-yil | 2010-yil | Ilgari Dodge Ram pikap |
|  USA USA | SRT | 1989-yil | 1989-yil | Hozirda Dodgeʼning bir qismi |
|  ITA ITA | Alfa Romeo | 1910-yil | 2009-yil |  |
|  ITA ITA | Fiat | 1899-yil | 2014-yil |  |
|  ITA ITA | Fiat Professional | 2007-yil | 2014-yil |  |

### Oldingi

| Kelib chiqishi | Brend | Taʼsis. | ChryslerYears | Taqdir |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  USA USA | American Motors | 1954-yil | 1987–1988 yillar | Eagle brendi oʻrnini bosgan  |
|  USA USA | Chrysler Amplex | 1932-yil | 1932–1988 yillar | ICM Industries kompaniyasiga sotilgan |
|  USA USA | Graham Brothers | 1916-yil | 1928-1929 yillar | Toʻxtatilgan |
|  USA USA | Chrysler Yevropa | 1971-yil | 1971–1978 yillar | Peugeotga sotilgan |
|  USA USA | Chrysler Marine | 1927-yil | 1927–1980 yillar | Toʻxtatilgan |
|  USA USA | DeSoto  | 1928-yil | 1928–1961 yillar | Modellar birlashtirildi va Chrysler Newport bilan almashtirildi. |
|  USA USA | Burgut  | 1988-yil | 1988–1998 yillar | Toʻxtatilgan |
|  USA USA | Fargo | 1913-yil | 1913–1972 yillar | Toʻxtatilgan  |
|  USA USA | Global elektr avtomobillari | 1992-yil | 1998–2011 | Polaris Industries kompaniyasiga sotilgan |
|  USA USA | Imperator | 1955-yil | 1955–1983 yillar | Toʻxtatilgan |
|  USA USA | Plimut | 1928-yil | 1928–2001 yillar | Toʻxtatilgan |
|  USA USA | Jasur | 1959-yil | 1959–1976 yillar | Toʻxtatilgan  |
|  ITA ITA | Lamborghini | 1963-yil | 1987–1994 yillar | Mycom / V'Power Corp.ga sotilgan  |
|  UK UK | Rootes Motors Ltd. | 1913-yil | 1964–1971 yillar | Toʻxtatildi, Chrysler Europega aylandi |

Manbalar
--------

1. ↑  *Williams, Corey*. „Automaker FCA US admits paying off union leaders; fined $30M". The Associated Press (17-avgust 2021-yil). Qaraldi: 25-yanvar 2022-yil.
2. ↑   (4-yanvar 2022-yil). „FCA US Reports Fourth-quarter and Full-year 2021 Sales Results". Press-reliz.  „FCA US LLC is a North American automaker based in Auburn Hills, Michigan. ... FCA US LLC is a subsidiary of Stellantis N.V."
3. ↑  Genat, Robert*. Mopar Muscle*. Motorbooks, 2004 — 18 bet. ISBN 9780760320167. 18-mart 2016-yilda qaraldi.
4. ↑  Jefferys, Steve*. Management and Managed: Fifty Years of Crisis at Chrysler*. Cambridge University Press, 1986 — 107 bet. ISBN 0521304415. OCLC 13004251. „1955 Prudential Chrysler"
5. ↑  New York Times 1954
6. 1 2  „Fiat completes Chrysler acquisition in $4.35 billion deal". *Autonews.com* (21-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 1-aprel 2014-yil.
7. ↑  „Chrysler Group LLC is now FCA US LLC". *fcausllc.com*. 3-sentyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
8. ↑  Davis, Mike „Section II Automobiles: Picking Up Steam",*. The Technology Century: 100 years of The Engineering Society 1895–1995*. Engineering Society of Detroit, 1995 — 53 bet. ISBN 978-1-56378-022-6.
9. ↑  *Lockwood.* „Early Chrysler Corporate History: 1903–1928".  Chrysler Club pages (18-oktyabr 1968-yil). 18-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
10. ↑  „A Brief Look at Walter P. Chrysler".  WPC News. 18-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
11. ↑  Malis, Carol*. Michigan: celebrating a century of success*. Cherbo Publishing Group, 1999 — 76 bet. ISBN 978-1-882933-23-5.
12. ↑  *Brown, Warren*. Chrysler Moving Headquarters To Suburb of Detroit by 1995. *The Washington Post* (9-sentyabr 1992-yil), s. F1.
13. ↑  Chrysler to Move Its Headquarters. *The New York Times* (9-sentyabr 1992-yil), s. D3.
14. ↑  Chrysler to Say Goodby to Detroit. *Los Angeles Times*. The Associated Press (9-sentyabr 1992-yil), s. OCD3.
15. ↑  Chrysler Moves to Its New HQ. *The New York Times* (6-avgust 1996-yil), s. B2.
16. 1 2 3  Kimes, Beverly Rae „Chrysler",*. Standard Catalog of American Cars 1805-1942*, 3, Krause Publications, 1996 — 306 bet. ISBN 0-87341-428-4. 5-iyun 2017-yilda qaraldi.
17. ↑  „Dodge Car History, Car Data, Information, Pictures".  Timeless Rides. 8-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
18. ↑  „"The Forward Look" 1955 Chrysler Television Advertisements - Captioned". 31-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
19. ↑  „The Chrysler Corporation". 31-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
20. ↑  Chrysler Promises Car Radio With Transistors Instead of Tubes in '56. *The Wall Street Journal* (28-aprel 1955-yil), s. 1.
21. ↑  *Hirsh.* „Philco's All-Transistor Mopar Car Radio". *Allpar.com*. Qaraldi: 2-yanvar 2014-yil.
22. ↑  „Mopar 914-HR Ch= C-5690HR Car Radio Philco, Philadelphia" (de). *Radiomuseum.org*. Qaraldi: 2-yanvar 2014-yil.
23. ↑  „Chrysler Heritage 1950–1959".  Chrysler Group. 2-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
24. ↑  Walton, Harry (March 1957). "How Good is Fuel Injection?". *Popular Science* **170** (3): 88–93.. Qaraldi: March 18, 2016. FCA US]]
25. 1 2  *Auto Editors of* Consumer Guide*.* „Rambler Measures Up" (22-sentyabr 2007-yil). 12-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
26. ↑  Aird, Forbes*. Bosch fuel injection systems*. HP Trade, 2001 — 29 bet. ISBN 978-1-55788-365-0.
27. ↑  New Chrysler Fuel System Is Introduced. *Chicago Daily Tribune* (29-sentyabr 1957-yil), s. A9.
28. 1 2  *Mattar.* „1958 DeSoto Electrojector – World's First Electronic Fuel Injection?". *Allpar.com*. Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
29. ↑  „Chrysler Brands, Subsidiaries, and Related Companies". *Allpar.com*. 29-dekabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2012-yil.
30. ↑  *Government gives Chrysler $1.5 billion loan*, A+E Networks, May 10, 1980, qaraldi: July 23, 2016
31. 1 2  Hyde, Charles K.*. Riding the Roller Coaster: History of the Chrysler Corporation*. Detroit: Wayne State University Press, 2003 — 207–232 bet. ISBN 0-8143-3091-6.
32. ↑  Iacocca, Lee. "Chrysler | American company" (en). *Encyclopædia Britannica*.. Qaraldi: 2018-12-05.
33. ↑  „Chrysler History".  USjunkyardsnearme. Qaraldi: 22-avgust 2019-yil.
34. ↑  „Company News; Daimler-Benz and Chrysler Revise Ratio for Stock Swap". *The New York Times* (9-iyun 1998-yil). Qaraldi: 6-mart 2014-yil.
35. ↑  *Fitzgerald, Jacqueline*. „Chrysler Discontinues Eagle Brand". *The Chicago Tribune* (30-sentyabr 1997-yil). Qaraldi: 1-aprel 2014-yil.
36. ↑  Brown, Harold (1995). "Franchise Dilemmas for Automobile Dealers". *Oklahoma City University Law Review* **20**.
37. 1 2 3  *Roubini, Nouriel*. „The Impact Of Chrysler's Bankruptcy" (en). *Forbes* (6-may 2009-yil). Qaraldi: 28-noyabr 2018-yil.
38. ↑  „Chrysler, Form 8-K, Current Report, Filing Date May 24, 2011". *secdatabase.com*. Qaraldi: 25-mart 2013-yil.
39. ↑  *Glucker.* „Chrysler repays the rest of its federal loans... are SUVs to thank?" (en). *Autoblog* (24-may 2011-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2018-yil.
40. ↑  *Amadeo.* „Was the Big 3 Auto Bailout Worth It?" (en). *The Balance*. Qaraldi: 5-dekabr 2018-yil.
41. ↑  *Censky.* „U.S. loses $1.3 billion in exiting Chrysler". *CNN* (21-iyul 2011-yil). 9-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-noyabr 2014-yil.
42. ↑  *Groll.* „Treasury: Chrysler bailout cost $1.3B". *Politico* (21-iyul 2011-yil). 12-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-noyabr 2014-yil.
43. ↑  „Auto Industry:Program Overview - Five Year Update".  U.S. Department of the Treasury. 6-oktyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-noyabr 2014-yil.
44. ↑  „Chrysler, Form 8-K, Current Report, Filing Date Jul 21, 2011". *secdatabase.com*. Qaraldi: 25-mart 2013-yil.
45. ↑  „Fiat to take total control of Chrysler in $3.65bn deal". *The Telegraph* (1-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 1-yanvar 2014-yil.
46. ↑  „New Fiat-Chrysler Merged Logo".  The Auto Channel (30-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 1-aprel 2014-yil.
47. ↑  *Wayland, Michael*. „Chrysler renamed 'FCA US LLC'". *The Detroit News* (16-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 16-dekabr 2014-yil.
48. ↑  „FCA shares were halted after EPA accused it of using emissions cheating software". *Business Insider*. Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.
49. ↑  *Tabuchi, Hiroko*. „E.P.A. Accuses Fiat Chrysler of Secretly Exceeding Emissions Standards". *The New York Times* (12-yanvar 2017-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.
50. ↑  „EPA accuses Fiat Chrysler of excess diesel emissions". *Reuters* (12-yanvar 2017-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.
51. ↑  „FCA US says its emission control systems meet applicable requirements". *Reuters* (12-yanvar 2017-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.
52. ↑  „Diesel cheating inquiries widen to Renault and Fiat". *Reuters* (13-yanvar 2017-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2017-yil.
53. ↑  „Fiat Chrysler shares up as investors play down EPA impact". *Reuters* (13-yanvar 2017-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2017-yil.
54. ↑  *Goldstein, Matthew*. „Stellantis to Pay $300 Million to End an Emissions Case". *The New York Times* (3-iyun 2022-yil). Qaraldi: 13-iyun 2022-yil.
55. ↑   (3-iyun 2022-yil). „FCA US LLC Enters Guilty Plea to Fraud Conspiracy". Press-reliz.  Qaraldi: 13-iyun 2022-yil.
56. ↑  „Marchionne gravely ill in Swiss hospital, Italian media reports". *USA Today* (22-iyul 2018-yil). Qaraldi: 22-iyul 2018-yil.
57. ↑  *Shepardson, David*. „Fiat Chrysler paid $77 million in U.S. fuel economy penalties in 2018" (en). *Reuters* (8-fevral 2019-yil). Qaraldi: 24-mart 2019-yil.
58. ↑  „Senate Hearing 109-1119".  U.S. Government Printing Office (9-may 2006-yil).
59. ↑  „World Motor Vehicle Production – World Ranking of Manufactures 2012".  OICA. 24-sentyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2014-yil.
60. ↑  *Abuelsamid.* „Breaking: Chrysler announces lifetime powertrain warranty!". *Autoblog.com* (26-iyul 2007-yil). Qaraldi: 11-iyul 2010-yil.
61. ↑  „New Chrysler Lifetime Powertrain Warranty Customers – Q&A". *Chrysler.com* (26-iyul 2007-yil). 25-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2010-yil.
62. ↑  *Korzeniewski.* „Report: Chrysler dropping lifetime powertrain warranty to five-year/100,000 miles". *Autoblog.com* (20-avgust 2009-yil). Qaraldi: 11-iyul 2010-yil.
63. ↑   „Chrysler LLC Delivers Economic Stimulus; Protects Consumers from Rising Gas Prices for Three Years". Press-reliz.  Qaraldi: 7-mart 2012-yil.
64. ↑  „Officially Official: Dodge splits off Ram brand with new exec appointments". *autoblog.com/2009*. Qaraldi: 12-mart 2010-yil.
65. ↑  „Chrysler Group Announces Year-End and December Sales". *Theautochannel.com*. Qaraldi: 30-aprel 2009-yil.
66. ↑  „Chrysler Group Reports U.S. December Sales". *Theautochannel.com*. Qaraldi: 30-aprel 2009-yil.
67. ↑  „Chrysler Group Reports December 2003 Sales Increase of 2 Percent". *Theautochannel.com* (17-noyabr 2004-yil). Qaraldi: 30-aprel 2009-yil.
68. 1 2   „Chrysler Group 2005 U.S. Sales Rise 5 Percent, Highest Since 2000; December Sales Decline In Line with Overall Industry". Press-reliz.  4-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.  Qaraldi: 30-aprel 2009-yil.
69. 1 2  „Total Chrysler LLC December 2007 Sales Up 1 Percent on the Strength of Retail; Demand...". *Reuters* (3-yanvar 2008-yil). Qaraldi: 30-aprel 2009-yil.
70. ↑   „Chrysler LLC Reports December 2008 U.S. Sales". Press-reliz.  4-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.  Qaraldi: 30-aprel 2012-yil.
71. ↑  „Award-winning Month Drives Chrysler Group LLC's December U.S. Sales". *Theautochannel.com*. Qaraldi: 6-mart 2010-yil.
72. ↑  „Chrysler sales soar 16%" (4-yanvar 2011-yil).
73. ↑  „Chrysler sales shoot up 37%(26% for 2011)" (4-yanvar 2011-yil).
74. ↑  „Chrysler sales rise 10% in December, 21% for the year" (10-yanvar 2013-yil).
75. ↑  „Chrysler sales rise 6% in December, 9% for the year" (3-yanvar 2013-yil).
76. ↑   (5-yanvar 2015-yil). „Special Report: 2014 Chrysler Group LLC U.S. Sales Archive". Press-reliz.  Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
77. ↑   (5-yanvar 2016-yil). „FCA US LLC Reports December 2015 U.S. Sales Increased 13 Percent". Press-reliz.  Qaraldi: 18-mart 2016-yil.
78. ↑  „FCA US Media - Special Report: 2016 FCA US LLC U.S. Sales Archive:FCA US Reports 2016 December and Full-year U.S. Sales". *FCA US Media Website*. Qaraldi: 30-iyul 2018-yil.
79. ↑  „FCA US Reports 2017 December and Full-year Sales". *FCA US Media Website*. Qaraldi: 30-iyul 2018-yil.
80. ↑  „FCA US Reports 2018 December and Full-Year Sales". *FCA US Media Website* (3-yanvar 2019-yil). Qaraldi: 2-mart 2019-yil.
81. ↑  „FCA US Reports Fourth-quarter and Full-year 2019 Sales". *FCA US Media Website* (3-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 3-yanvar 2020-yil.
82. ↑  „FCA US Reports Fourth Quarter and Full-year 2020 Sales Results". *FCA US Media Website* (5-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 7-yanvar 2021-yil.
83. ↑  „FCA US Reports Fourth-quarter and Full-year 2021 Sales Results". *PR Newswire Website* (4-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 3-may 2022-yil.
84. ↑  History of Jeep/AMC/Eagle Corporations (Wayback Machine saytida 2022-06-01 sanasida arxivlangan) on Marine Chrysler
85. ↑  „Chrysler Marine: Chrysler on Water". *Allpar Forums*.
86. ↑  „Motoring Memories: Plymouth Trucks, 1937-1941 and 1974-1983 - Autos.ca".
87. ↑  This Company Just Offered To Buy Lamborghini For $9.2 Billion BY ARTUR NOVICHENKO on Hot Cars, MAY 25, 2021

1. ↑  Replacement parts for Chrysler-built vehicles, as well as a brand for dealer service and customer service operations. It includes "Mopar Performance", a subdivision providing performance aftermarket parts for Chrysler-built vehicles.
2. ↑  Division that manufactured bearings and gears.
3. ↑  Division that built inboard, outboard engines and various types of boats.
4. ↑  Desoto trucks were built and sold by Chrysler until 1978 in Turkey, when Askam took over the Turkish rights to the marque.
5. ↑  Name derived from the AMC Eagle model after Chrysler took over American Motors in 1987.
6. ↑  Replaced by Plymouth Trucks in US in 1937 and folded into the Dodge Division after 1972 in Canada.
7. ↑  The Valiant was introduced in 1960 as a separate Chrysler brand, then was incorporated into the Plymouth line in the US starting in 1961.