recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Toshkent bogʻi** (turkmancha: *"Daşkent" seýilgähi*) — Ashxobod markazidagi katta istirohat bogʻi, 2022-yilda ochilgan. Mahtimguli  koʻchasi va Kemine koʻchasi oraligʻida joylashgan. Bugungi kunda u 30,000 m2 maydonni egallaydi. Shahardagi eng katta va eng mashhur bogʻlardan biri.

Tarixi
------

Ikki qoʻshni davlat poytaxtlari — Ashxobod (Turkmaniston) va Toshkent (Oʻzbekiston) birodarlashgan shaharlardir. Ashxobod va Toshkent shahar maʼmuriyatlari oʻrtasida qardosh shaharlar munosabatlarini oʻrnatish toʻgʻrisidagi bitim 2017-yil 20-may kuni imzolangan edi.

Bogʻning qurilishi 2022-yilda yakunlangan. Qurilish pudratchisi "Zehinli ish" kompaniyasi edi.

2022-yilning 21-oktyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov ishtirokida bog‘ning tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi va Toshkent bogʻi tashrif buyuruvchilar uchun ochildi.

Rejalashtirishi va bezatilishi
------------------------------

Bogʻ hududida Toshkent teleminorasinin kichik nusxalari, Ezgulik monumenti (shunday archa Toshkent shahridagi Mustaqillik maydoniga kiraverishda qurilgan) va boshqa diqqatga sazovor joylar qayta tiklandi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
Ayuk sharsharasi

  

**Ayuk sharsharasi** - Burlachenkova boʻshligʻidagi sharshara, Chepsi daryosining chap irmogʻi, Rossiyadagi Fanagoriyskiy qishlogʻidan 10 km uzoqlikda joylashgan.

Tavsifi
-------

Sharshara 2 kaskadli, yuqori pogʻonasining balandligi 4 m, pastki qismi 5 m. Sharshara uzoq vaqt davomida yumshoq tosh qumtoshda suv bilan toʻldirilgan 10 metrlik chuqurlik yaratdi. Bu sharsharaning alohida diqqatga sazovor joyi sifatida e'tirof etilishiga sabab boʻlgan. Suv koʻpikli, koʻzni qamashtiruvchi oq rangga ega, buning sababi suv yoriqlaridan hosil boʻlgan havo pufakchalarining koʻpligi.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

Ayuk soʻzi adigecha Ayuko soʻzidan olingan boʻlib, "yomon, shafqatsiz vodiy" degan ma'noni anglatadi.

Joylashuv va turizm salohiyati
------------------------------

Sharshara turizm ob'ekti hisoblanadi, chunki u oʻrmonda oqayotgan suvning shovqini, shuningdek, suv oqimlarining gʻayrioddiy rangi bilan ekzotik suzish uchun yaxshi imkoniyat yaratadi. Sharsharaga faqat yuqori oʻtish qobiliyatiga ega avtomobil yoki oddiy avtobusda yetib olish mumkin, avtobus sizni Chepsi daryosi boʻylab oʻtish joyiga olib boradi, shundan soʻng siz tuproq yoʻl boʻylab yana 6 km yurishingiz kerak boʻladi. Sharsharaga boradigan yoʻl oddiy va hatto tayyor boʻlmagan sayyohlar uchun ham mos keladi. Burlachenkova boʻshligʻi boʻylab sharsharaning tepasida qulay avtoturargoh mavjud.

Havolalar
---------

1. ↑  Дядюшенко В. С.*. 100 достопримечательностей Горячего Ключа*, Ростов-на-Дону, 2003.
2. 1 2  Самойленко А. А.*. Путеводитель по Кубани*, Краснодар, 2001.
3. ↑  *Ковешников В. Н.* „Водопад Аюкский. Топонимика".  budetinteresno.narod.ru. 18-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2012-yil.
**Buvaki** — xoʻraki va vinobop mahalliy uzum navi. Tupi kuchli usadi. Guli ikki jinsli. Bu navning Tosh va Nor buvaki nomli xillari bor. Bargi katta (diametri 18—22 sm), toʻgarak, besh boʻlakchali, toʻq yashil, yaltiroq, bir oz yuqoriga qayrilgan, cheti arra tishli. Uzum boshi katta (boʻyi 20—28 sm), uzunchoq konussimon, oʻrtacha tigʻiz, ogʻirligi 250—300 g. Gʻujumi oʻrtacha (16–18 mm), dumaloq, och yashil, sargʻish, sershira, poʻsti qalin. Tosh buvaki gʻujumining sirtida qoramtir nuqtalari borligi bilan Nor buvakidan ajralib turadi. Sentabr boshlarida pishadi. Tarkibidagi qand 20—22%, hosildorligi 150—180 s/ga. Sugʻoriladigan tipik boʻz tuproqdi va lalmikor yerlarda yaxshi oʻsadi. Sovuqqa chidamsiz. 1930-yildan Oʻzbekistonda Buxoro va Samarqand viloyatlarida yetishtiriladigan B.dan "Buvaki" desert oq markali (navli) vino tayyorlangan, xonadonlarda aʼlo sifatli shinni pishirilgan. B. qishda saqlashga ham yaroqli boʻlgan. 60-yillardan boshlab ekiladigan navlar roʻyxatidan chiqarib yuborilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**2012-yilgi Toshkent AYQSh portlashi** Toshkent shahrining Toshkent kichik halqa yoʻlining Yakkasaroy tumani hududidagi qismida joylashgan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shahobchasida 2012-yili 1-aprel kuni soat 10:50 da sodir boʻldi. Qurbon va jarohatlanganlar yoʻq. Voqea sabablarini oʻrganish uchun maxsus komissiya tuzildi.

Voqea yuz bergan ilk daqiqalarda AYQSH yonidan oʻtgan koʻprik ustida favqulodda holatni kuzatayotgan odamlar va mashinalar koʻpayib ketgan. Tez orada militsiya xodimlari koʻprikni odamlar va mashinalardan tozalab, kichik xalqa yoʻlini sezilarli katta koʻlamda — Qushbegi mavzesidan Shimoliy vokzalgacha yopishgan.

Yuz bergan favqullodda holat boʻyicha Yakkasaroy tuman prokuraturasi tomonidan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Toshkent aeroportiga yaqin hududdagi AYQSHda portlash yuz berdi Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-02). *kun.uz*
2. ↑  Toshkentdagi AYQSH portlashi natijasida qurbonlar va jarohatlanganlar yo‘q Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-19). *kun.uz*
3. ↑  Xabar Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-02). *OʻzA*
4. ↑  В результате взрыва на автозаправочной станции в Ташкенте жертв не было Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-19). *12.uz*

Havolalar
---------

* Взрыв заправки в Ташкенте АЗС (01.04.2012) Видео Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-03). *olam.uz*
* Фото: АЗС после пожара, *gazeta.uz*
**Aysar Ibrohimov** (1910-yil 5-may, Asaka — 1989-yil 29-iyun, Andijon) — aktyor, qoʻshiqchi. Oʻzbekiston xalq artisti (1970).

Biografiyasi
------------

Aysar Ibrohimov 1910-yili 5-may kuni Andijon viloyatining Asaka shahrida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Qashqadaryo yaylovlarida qoʻy boʻqib katta boʻlgan. Qashqadaryida toʻliqsiz oʻrta maktabni tamomlab, 1927-yili 17 yoshida otasining talabiga binoan Fargʻona shahridagi tibbiyot bilim yurtiga oʻqishga kirgan.

Aysar Ibrohimov havaskorlar toʻgaragida ishtirok etib, qoʻshiq kuylab yurgan. Fargʻonaga Andijon teatr guruhi kelib, sahnada „Farhod va Shirin" musiqali dramasini namoyish qilishgan. Spektaklda bosh rolni Muhitdin Qoriyoqubov ijro qilgan. Namoyishni tomosha qilgan Aysar Ibrohimov Muhiddin Qoriyoqubovdan ilhomlangan va qoʻshiq kuylashga boʻlgan ishtiyoqi yanada ortgan. Aysar Ibrohimov Navoiyning „Farhod va Shirin" hamda „Layli va Majnun" asarlarining koʻp qismlarini yod olgan.

Aysar Ibrohimov ijodiy faoliyatini 1929-yili Asakada tashkil qilingan havaskorlar teatrida boshlagan. Mustaqil oʻqib, oʻrgangan. Unga berilgan rollarning katta yoki kichikligiga ahamiyat bermay ularni yaxshi ijro qilishga xarakat qilgan.

Aysar Ibrohimovning sanʼatdagi qobiliyatini payqagan Ziyod Said, Mannon Uygʻur, Yatim Bobojonov uni Hamza nomidagi akademik drama taetriga taklif qilgan. Aysar Ibrohimov teatr sahnasida „Halima" spektaklida Neʼmat, „Arshin mol-olan" spektaklida Asqar obrazlarini ijro etib, muxlislar olqishiga sazovor boʻlgan.

Aysar Ibrohimov 1931 — 1933-yillar Hamza teatri qoshidagi koʻchma Ishchi-yoshlar teatri, Fargʻona teatri, Chust kolxoz-sovxoz teatrida, 1933-yildan Andijon teatrida aktyor boʻlib faoliyat yuritgan. 

Andijon teatrida Aysar Ibrohimov Toʻxtasin Jalilov, Rasul Sultonov, Murod Qoʻldoshev, Vahob Azimov, Asad Ismatov singari ustoz-sanʼatkorlar bilan birga faoliyat yuritgan va ular Aysarga asosiy rollarni topshirishgan. Aysar Ibrohimovning Andijon teatridagi ilk roli Shopur obrazida boʻlgan. Sahnada ikki yuzdan ortiq ijobiy va salbiy rollarda oʻynagan. Aysar Ibrohimovning eng koʻzga koʻringan rollaridan biri „Layli va Majnun" spektaklidagi Majnun roli boʻlgan.

Ifoda vositalari (ovoz, mimika, plastika) dan mohirona foydalanish, obraz yaratishda qahramonlarning ichki dunyosini chuqur ochishga intilish Aysar Ibrohimov ijodiga xos edi.

Aysar Ibrohimovning eng yaxshi rollari: Miller („Makr va muhabbat"), Gʻofir („Boy ila xizmatchi"), Davron ota („Davron ota"), Majnun („Layli va Majnun"), Mavlon („Shohi soʻzana"), Abror („Parvona"), Tribule („Qirolning dil xushi"), Lord Mer („Richard III"), Shushu domla („Inson aziz") va Aysar Ibrohimov Majnun rolida („Layli va Majnun").

### Vafoti

Aysar Ibrohimov 1989-yili 29-iyunda Andijonda vafot etgan.

Mukofot va unvonlari
--------------------

Aysar Ibrohimov 1970-yilda „Oʻzbekiston xalq artisti" unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. 1 2 3  Mahmudov, Avazbek*. Andijon san'ati fidoiylari*, To'ldirilgan 2-nashr, Akademnashr, 2018 — 226 bet. ISBN 978-9943-5226-4-0. 14-iyun 2023-yilda qaraldi.
**Medelin** —Kolumbiyaning shim.gʻarbiy qismidagi shahar, Markaziy Kordilyera togʻlari orasidagi vodiyda. Antyokiya departamentining maʼmuriy markazi. Aholisi 1,6 mln. kishidan ziyod (1990-yillar oxiri). Panamerika shossesidagi muhim transport tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning yirik iqtisodiy va madaniy markazi. Konchilik (oltin, kumush, platina, koʻmir) va toʻqimachilik (tarmoqning 4/5 qismi) sano-atlari rivojlangan. Qora metallurgiya, kimyo, koʻn-poyabzal, oziq-ovqat sano-ati korxonalari mavjud. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Kofe savdosi markazlaridan. Universitet bor. Shaharga 1675-yilda asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Butunjahon she’riyat kuni** har yili 21-martda nishonlanadi. U (Birlashgan millatlar tashkilotining Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti) YUNESKO Bosh anjumanining 30-sessiya qarorida YUNESKO tomonidan 1999-yil 15-noyabrda ta’sis etilgan va qabul qilingan. YUNESKO qarorida qayd etilishicha, bayramni ta’sis etishdan maqsad "she’riy ifoda orqali til turfa xilligini qo‘llab-quvvatlash va yo‘q bo‘lib ketish xavfida turgan  tillarni tinglash imkoniyatini berish".

Tarixi
------

She’riyat kunini rasman tashkil etish bo‘yicha dastlabki tashabbus 1930-yillarning oxirlariga borib taqaladi: 1938-yilda Amerikaning Ogayo shtatida shoira Tessa Suizi Uebb taklifi bilan 15 oktyabr She’riyat kuni – qadimgi Rim shoiri Vergiliyani tavallud kuni munosabati bilan e’lon qilinadi. 1951-yilga kelib, bu sana Amerika Qo‘shma Shtatlarining o‘ttiz sakkiz shtati, shuningdek, Meksika tomonidan tan olinadi va Milliy she’riyat kuni sifatida nishonlanadi. Keyinchalik mazkur an’ana boshqa mamlakatlarda Butunjahon she’riyat kuni sifatida nishonlana boshladi .

1998-yilda Marokash taklifi bilan YUNESKO Bosh Assambleyasining ijroiya qo‘mitasi Butunjahon she’riyat kunini nishonlash masalasini ko‘rib chiqadi va shunga o‘xshash tadbirlarni turli mamlakatlarda o‘tkazishni tavsiya qildi. Shunday qilib, ilk she’riyat kunlari YUNESKO rasman e’lon qilinishi va she’riyat kuni ta’sis etilishidan avval bo‘lib o‘tadi .

Manbalar
--------

1. ↑  „Всемирный день поэзии".  ООН. 11-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-noyabr 2021-yil.
2. ↑  Tessa Sweazy Webb, Founder of Ohio Poetry Day Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-02-28). // Historical Marker Database(ingl.)
3. ↑  Shereen Gertel Rutman. Let’s celebrate!: A year’s worth of holiday projects. — Troll Associates, 1992. — P. 15.(ingl.)
4. ↑  International Who’s Who in Poetry. — International Biographical Centre, 1977. — P. 522 ff.(ingl.)
5. ↑  A World Poetry Day function in Sydney, 1963[*sayt ishlamaydi*] // National Archives of Australia(ingl.)
6. ↑  „Документы 157-й сессии исполкома ЮНЕСКО". 14-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2018-yil.

Havolalar
---------

* BMT veb-saytida Butunjahon she'riyat kuni .
* Taganka teatrida Butunjahon she'riyat kuni, 2000 yil
**Butunjahon Malbek kuni** (ispancha: Día Mundial del Malbec) ― Argentina prezidenti Domingo Faustino Sarmiento Argentina vino sanoatini oʻzgartirish maqsadini rasman eʼlon qilgan kunni xotirlash uchun har yili 17-aprelda oʻtkaziladigan tadbirdir.

17-aprel 1853-Prezidenti Sarmiento fransiyalik agronomi Mishel Eme Pujetni Argentinaga yangi uzumlarni koʻchirishni buyurdi. Puje tomonidan olib kelingan navlar orasida malbek ham bor edi. Puje fransuz navlarini Argentinaning turli terroirlariga moslashtirdi. Oʻn yil oʻtgach, Ron viloyati Buyuk fransuz sharob kasalligiga chalingan. Shu bilan birga, Malbek Argentinada ildiz otib, fransiyanikidan  ancha ustun boʻlgan sharob yaratishga imkon berdi. Bir necha oʻn yillar oʻtgach, 1956-yilda Fransiya yana bir falokatga duch keldi: malbek tokzorlarining koʻpchiligi sovuqlar yoʻq qildi.

Keyingi yillarda, ayniqsa, 90-yillarda Argentina malbekni oʻzining asosiy navi sifatida koʻrsatdi. Malbek yaqinida 5000 gektardan ziyod yer egallagan edi va u mamlakat eksportining mutlaq yetakchisi boʻldi. Dunyo boʻylab vino ixlosmandlari, ayniqsa AQSHda, Argentina malbekini topdilar va qadrlashadi.

Bayram tarixi
-------------

Butun jahon melbek kuni 2011-yilda Argentina sharoblari tashabbusi bilan tashkil etilgan boʻlib, butun dunyo boʻylab Argentina sharobini tarqatdi. Marketing va aloqa boʻlimi rahbari Lis Klemanning soʻzlariga  koʻra, ushbu bayram malbekni Argentina sharobining marvaridlaridan biri sifatida joylashtirishga yordam beradi. Argentinalik malbekning yuqori sifati tufayli Argentinani dunyodagi asosiy enologik markazlardan biri sifatida joylashtirish mumkin boʻldi.

Hozirgi holat
-------------

Bugungi kunda Malbek, Argentina taomlari va turmush tarziga bagʻishlangan tadbirlar dunyoning 60 dan ortiq shaharlarida oʻtkazilmoqda. Har yili Malbek va Argentina madaniyatini bogʻlaydigan mavzu yaratiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  A. Domine (ed) *Wine* pg 840-844 Ullmann Publishing 2008 ISBN 978-3-8331-4611-4
2. 1 2  *The Oxford Companion to Wine*, 3rd Jancis Robinson:, Oxford University Press, 2006 — 421 bet. ISBN 0-19-860990-6.
3. ↑  „The history of Malbec" (en) (deadlink). *Malbec World Day*. 31-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  *Eric Asimov.* „Malbecs From Argentina Fight the Stereotypes" (en). *The New York Times* (7-noyabr 2019-yil).
5. ↑  „El camino del Vino" (es) (deadlink)..  Revista Paco. 2-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-mart 2015-yil.
6. ↑  „Malbec World Day, KW dijo presente!" (es) (deadlink).  Kick Wines. 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-mart 2015-yil.
7. ↑  „40 Vinos Argentinos en el Top 100 Wine Spectator" (en). *MDZ Online*. Qaraldi: 25-mart 2015-yil.
8. ↑  BBC News: Kentish wine producer 'made to give away wineʼ
**Olxoʻri pyuresi** — meva pyuresi, yangi olxoʻrining ezilgan va konservalangan eti, yangi mevalarga xos rang, taʼm va hidga ega boʻladi. Olxoʻri pyuresining kaloriya tarkibi 55 kkal/100 g ni tashkil qiladi.

Pyure tayyorlashning xonaki retseptiga koʻra, tayyor olxoʻri etiga shakar sepib, sharbati ajralib chiqishi uchun bir kuncha saqlanadi. Sharbati oqib ketgach, konservalash uchun olxoʻri tuppasiga termik ishlov beriladi. Sanoat ishlab chiqarishida olxoʻri pyuresi yetilgan mevalardan tayyorlanadi. Yuvib, saralab va bugʻ yoki qaynoq suvda bugʻlagandan soʻng mevalar qirgʻichdan oʻtkaziladi. Tayyor pyure ikki yoʻl bilan konservalanadi: sterilizatsiya yoki kimyoviy konservantlar — suvda erigan oltingugurt dioksidi yoki natriy benzoat bilan. Sterilizatsiyalangan olxoʻri pyuresi tabiiy toʻyimli va mazali mahsulot boʻlib, bolalar ovqatida tavsiya etiladi. Kisellar, musslar, souslar va desert yeguliklar sterillangan olxoʻri pyuresidan tayyorlanadi. Konservantlar bilan ishlov berilgan olxoʻri pyuresi olxoʻri povidlo tayyorlash uchun qaynatib olinadigan yarim tayyor mahsulotdir.

Nemis va Avstriya oshxonalarida „pflaumenmus" (nemischa:) keng qoʻllaniladi. U olxoʻri pyuresi va marmelad oʻrtasida oraliq pozitsiyani egallaydi, chunki povidlo quyuq va shakari kamroq boʻladi. Sharbati oqib ketishi uchun olxoʻri eti sirka va shakar bilan bir kun davomida saqlanadi yoki shakarsiz bir necha soat davomida pechda quritiladi, soʻngra dolchin, chinnigullar, badyan va vanil bilan qaynatiladi. Pflaumenmus bilan souslar va pishiriqlar uchun qoʻshimchalar tayyorlash maqsadida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Товарный словарь 1960. sfn error: no target: CITEREFТоварный\_словарь1960 (help)
2. ↑  Котоусова А. М. Котоусов Н. Г. 1984. sfn error: no target: CITEREFКотоусова\_А.\_М.\_Котоусов\_Н.\_Г.1984 (help)
3. ↑  Товарный словарь 1959. sfn error: no target: CITEREFТоварный\_словарь1959 (help)
4. ↑  t-online.de: Kak prigotovit pflaumenmus sovsem bez saxara(olm.)
5. ↑  oetker.de: Pflaumenmus(olm.)

Adabiyotlar
-----------

* Slivovoe pyure // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 213 — 630 s.
* Pyure plodovoe i yagodnoe // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VII. — Stb. 527—528 — 563 s.
* Сабуров Н. В. Антонов М. В. „Приготовление плодового пюре",*. Хранение и простейшие способы переработки овощей и плодов*, 25000 экз, М.: Государственное издательство сельскохозяйственной литературы, 1953 — 270—273 bet.
* Котоусова А. М. Котоусов Н. Г. „Слива домашняя",*. Вяленые фрукты и овощи*. М.: Россельхозиздат, 1984 — 48 bet.
**Omamori** - sintoizm yoki buddizmdagi muayyan ma’budga bagʻishlab tayyorlangan tumor. "Omamori" yaponcha soʻz boʻlib, "hurmat", "himoya" ma’nolarini anglatadi. Omamori odatda biror turdagi matodan tayyorlanib, uning ichiga qogʻoz yoki yogʻoch boʻlagiga yozilgan va ibodat vaqtida oʻqiladigan duolar joylanadi. Mahalliy aholi ular turli vaziyatlar, jumladan, berilgan topshiriqlarni bajarish va imtihonlardan muvaffaqiyatli oʻtishdan yordam berishiga ishonishadi. Omamori odatda sumka, mobil telefonlar, mashina va boshqa transport vositalarida xavfsiz yurish maqsadida olib yuriladi. Omamorining dizaynidan u yaratilgan joy haqida bilib olishingiz mumkin. Tumorning bir tomoniga u nima maqsadda foydalanishi va boshqa tomoniga tumor tayyorlangan joydagi ibodatxona tasviri tushirilgan boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 311. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Starazagora** — Bolgariyadagi shahar, Sredna-Gori togʻlarining jan. yon bagrida. Aholisi 143,9 ming kishi (2001). Transport yoʻllari tuguni. Qishloq xoʻjaligi rayoni markazi. Mashinasozlik (stanoksozlik, sanoat robotlari, oziqovqat sanoati uchun uskunalar, elektron hisoblash texnikalari ishlab chiqarish.), toʻqimachilik, tikuvchilik, oziqovqat, tamaki, mebel sanoati korxonalari bor. Shahar yaqinida yirik kimyo kombinati qurilgan. S. qadimda Beroye, AvgustTrayan, Eski Zafa (turkcha) deb atalgan. 1877—78 ylardagi Rossiya— Turkiya urushida vayron bulib, keyinchalik qayta tiklangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Senogenez** (yun. kainos — yangi va ...genez) — organizmning embrional yoki lichinka rivojlanishining oʻziga xos sharoitlariga moslashuvi. S.ga amnion, xorion, allantois, sariqlik xaltasi, yoʻldosh va boshqa provizor (vaqtinchalik) murtak organlar, embrional rivojlanish tezligi, embrion varaqlari hosil boʻlishi va joyining oʻzgarishi misol boʻladi, "S" terminini nemis olimi E.Gekkel oʻzining biogenetik qonun konsepsiyasida taklif etgan (1866). Dastlab S. ontogenezdagi har qanday oʻzgarishlarga nisbatan ishlatilgan. S.ning A.N. Seversov ishlab chiqqan filembriogenez nazariyasida (1912) S.ga faqat embriologik va lichinkalik moslanish tarzida qaraladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Artur Konolli** (inglizcha: *Arthur Conolly*; 1807-yil 2- iyul, London, Britaniya imperiyasi — 1842-yil 17-iyun, Buxoro, Buxoro amirligi) — ingliz razvedkachisi, sayyoh, yozuvchi. "Katta o'yin" atamasining muallifi.

Biografiyasi
------------

Artur Konollining ota-onasi u o'n ikki yosh bo'lganida vafot etgan. Undan tashqari oilada yana besh aka-uka bor edi. Konolli harbiy xizmatni 16 yoshida Hindistonda boshlagan.
1829-yil oxirida leytenant Konolli ta'tildan Moskva orqali Hindistonga qaytadi. U Moskvadan Kavkazga, soʻngra Xiva xonligiga yetib borish niyatida Qoraqum choʻlini bosib oʻtgan. U Xivaga yetib bora olmadi, lekin 1830-yilning sentyabrida Afgʻonistonning Hirot shahriga yetib keldi. O'zining xavfli sayohati natijasida u *"Putishestviye v Severnuyu Indiyu suxoputnim putyom iz Britanii cherez Rossiyu, Persiyu i Afganistan*" kitobini nashr etdi; 1843-yil. U Britaniya Hirot hukmdori Kamron shohni qo'llab-quvvatlashi kerak deb hisoblagan.

1841-yil sentyabrda Rossiyaning Oʻrta Osiyoga kirib kelishiga qarshilik koʻrsatish maqsadida Konolli kapitanlik darajasida boʻlgan holda Xiva, Buxoro va Qoʻqon xonliklari hukmdorlarini oʻzaro kelishmovchiliklarni bir chetga surib qoʻyishga ishontirmoqchi boʻldi, biroq buning uddasidan chiqa olmadi. Oktyabr oyida Konolli Buxoroda qo'lga olindi va u yerda yana bir britaniyalik razvedkachi polkovnik Charlz Stoddartni ozod qilish uchun keldi. Keyingi yilning 17-iyunida Buxoro amiri Nasrulloning buyrug‘i bilan josuslikda ayblangan har ikki zobitning boshi kesildi. 1845-yilda ruhoniy Jozef Vulf ikki zobitning taqdirini bilish uchun sayohatga chiqdi va qatl haqidagi xabarni tasdiqladi.
Konolli portreti Londondagi Milliy portret galereyasida, kundaliklari va xatlari Britaniya kutubxonasi va Durham universiteti kutubxonasida saqlanadi.

"Buyuk o'yin" iborasi
---------------------

"Buyuk o'yin" iborasi Konolliga tegishli. Bu XIX asr oxirida Angliya va Rossiya imperiyasining O'rta Osiyo va Hindistonda ta'sir o'tkazish uchun kurashini anglatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  **Piter Xopkirk*. Rossiyaga qarshi buyuk o'yin: Osiyo sindromi. - М. Ripol Classic, 2004 yil.*.
2. ↑  Ергин 2016. sfn error: no target: CITEREFЕргин2016 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Дэниел Ергин. Energiya izlashda: resurslar urushi, yangi texnologiyalar va energiya kelajagi = Daniel Yergin "Izlanish: energiya, xavfsizlik va zamonaviy dunyoni qayta tiklash". - M .: Alpina nashriyoti, 2016 yil. - 720 p. - ISBN 978-5-9614-4379-0 .
* „Journey to the North of India through Russia, Persia and Afghanistan. by Leut. Arthur Conolly" (en).  Richard Bentley, London, 1838. Qaraldi: 14-iyun 2010-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Oqtepa (maʼnolari).

**Oqtepa ges**, Yoʻldosh Oxunboboyev nomidagi Oqtepa gidroelektr stansiyasi — Oʻzbeki-stonda dastlabki qurilgan gidro-elektr stansiya. "Oʻzbekenergiya" davlat-aksiyadorlik kompaniyasining "Toshkent GESlari kaskadi" shoʻʼba korxo-nasi tarkibida. Chirchiq — Boʻzsuv suv traktining oʻrta qismida joylashgan (Toshkent shahrida). 1935-yil 2-maydan qurila boshlagan. Ikkinchi jahon urushi boshlanishi bilan qurilish vaqtincha toʻxtatib qoʻyilgan. GES qurilishida Toshkent shahrining aholisi hashar yoʻli bilan faol qatnashdi. Stan-siyada bitta 15 ming kVt li agregat oʻrnatilgan. Toshkent shahri va Toshkent viloyati isteʼmolchilariga elektr energiyasi yetkazib beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Psilofitsimonlar** (Psiloghytales) — botqoqlik va quruklikda yashashga moslashgan qad. oʻsimliklar oilasi. P. qazilma qoldiklari dastlab 1859-yilda Kanadada, keyinchalik Shotlandiya, Shpitsbergen, Kuzbass,Ural, Sibir, Oʻzbekiston (Turkiston va Nurota togʻlari)da Oʻrta silurdan devongacha boʻlgan yotqiziklardan topilgan. Poyasi dixotomik shoxlangan, ay-rim turlarida tikanga oʻxshash mayda barglari boʻlgan. Sporangiylari poyasi uchida joylashgan. P.ga suvdan quruqlikda yashashga oʻtgan dastlabki poya va bargli oʻsimlik sifatida qaraladi. Qazilma P.ning 7 oilasi, 18 turku-mi, jumladan, Oʻzbekistonda 6 turku-mi topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mahbuba Muhammedova** (1907-yil, Fargʻona — 1978-yil 28-sentabr) — pedagog. XX asrning 30-yillari oxirida boshlangan qatagʻon qirgʻiniga uchragan oʻzbek ayollaridan biri. ToshMI dotsenti, Germaniyada tahsil olib qaytgan kimyogar olim Sattor Jabborning turmush ortogʻi.

Tarjimayi holi
--------------

Matluba Muhammedova 1907-yil Fargʻonada tugʻilgan. Otasi Nurmuhammad Dadamuhammedov yangi usuldagi maktabda muallimlik qilgan. Onasi Marhamatxonim xonim, xat-savodi chiqqan, oqila ayollardan edi. Marg‘ilonning mashhur jadid muallimi bo‘lgan Nurmuhammad Dadamuhammedov farzandlarining tarbiyasiga alohida eʼtibor bilan qaradi. Ilk savodni uyida o‘zlashtirgan qizlar jadid maktabining eng oldi o‘quvchilari bo‘lib taʼlim oldilar. Moskvadagi oʻzbek maorif institutiga oʻqishga kiradi. Katta qizi Mahbuba Muhammedova dastlab Toshkentdagi xotin-qizlar bilim yurtida tahsil oladi. 1925-yilda Moskvadagi oʻzbek maorif institutiga oʻqishga kiradi. Uning ortidan singlisi Matluba Muhammedova ham Moskvaga oʻqishga keladi.
Oʻqishni bitirgan Mahbuba Muhammedova 1930-yilda Germaniyada tahsil olib qaytgan kimyogar olim Sattor Jabborga turmushga chiqadi. Ular uch farzand koʻradi: Oʻrxon, Oʻzxon, Dilbarxon. Turmush oʻrtogʻi Sattor Jabbor taklifi bilan M.Muhammedova Texnika institutiga oʻqishga kiradi.

1937-yil 8-yanvar kuni ToshMI dotsenti Sattor Jabbor qamoqqa olinib, uzoq davom etgan qiynoq va tahqirlardan so‘ng 1938-yil 9-oktyabr kuni otib tashlanadi. Turmush o‘rtog‘i Mahbuba Muhammedova ham 1938-1939-yillarda qamoqda o‘tiradi. Ozodlikka chiqqach, farzandlari tarbiyasiga kirashadi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent tekstil kombinatida direktor o‘rinbosari darajasiga qadar ko‘tarilgan. 1959-yilga kelib turmush oʻrtogʻi Sattor Jabborning aybsizligi isbotlanadi. Mahbuba Muhammedova 1978-yil 28-sentyabrda vafot etgan. Farzandlaridan O‘zxon Jabbor professor, O‘rxon Jabbor esa texnika fanlari nomzodi.

Manbalar
--------

1. ↑  Б. Ҳасанов*. Tarixning noma'lum sahifalari. 7-kitob*. Toshkent islom universiteti 2018 — 137 bet. ISBN 978-9943-4964-4-6.
2. ↑  *Bahrom Irzayev* „Nega sen qo‘zg‘olmaysan, Millatim?! – Sho‘rolar mamlakatini larzaga solgan opa-singil Muhammedovalar". *oyina.uz*. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
**Nigʻmat Ashurov** (1904-yil, Fargʻona viloyati Mahrami qishlogʻi — 1973-yil 17-oktyabr, Dushanbe) — sovet davlat va partiya arbobi. U SSSR NKVD maxsus uchligining aʼzosi hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

Dastlab u Tojikiston SSRda maktab oʻqituvchisi va 1927-yildan direktori, 1930 — 1934-yillarda KPSS (b) aʼzosi boʻlgan. 1934 — 1935-yillarda Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetida oʻqigan. Tojikiston Kommunistik partiyasi (bolsheviklar) Koʻlob tuman qoʻmitasi kotibining oʻrinbosari, 1935 — 1937-yillarda Tojikiston SSR MTS direktorining oʻrinbosari, 1937 — 1938-yillarda KP(b)T okrug qoʻmitasining 1-kotibi va 1938 — 1940-yillarda KP(b)T MK 2-kotibi lavozimlarida ishlagan. Bu davr SSSR NKVDning 1937-yil 30-iyuldagi 00447-sonli buyrugʻi bilan tuzilgan maxsus uchlikka qoʻshilgan.

1938-yil 13-iyuldan Tojikiston SSR Oliy Kengashining raisi. 1940 — 1941-yillarda Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya tashkilotchilari maktabida tahsil olgan. 1941-yil 20-martdan 1942-yilgacha u KP (b)T MKning sanoat va transport masalalari boʻyicha kotibi va 1942 — 1945-yillarda KP (b) MKning uchinchi kotibi boʻlib ishlagan.

1945-yildan 1947-yilning fevraligacha KP (b) Qoʻrgʻontepa viloyat qoʻmitasining 1-kotibi, 1947 — 1949-yillarda BKP (b) MK huzuridagi Oliy partiya maktabi tinglovchisi, 1949 — 1950-yillarda Kommunistik partiya (b) Togʻli Badaxshon viloyat qoʻmitasining 1-kotibi, 1950 — 1953-yillarda Tojikiston SSR goʻsht-sut sanoati vaziri, 1953 — 1954-yillarda uy-joy va xoʻjaligi vaziri sifatida faoliyat yuritgan. Tojikiston SSR kommunal xoʻjaligi lavozimida ham ishlagan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (1939-yil 17-noyabr)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (ikki marta)

Shon-sharaf belgisi ordeni

Manbalar
--------

1. ↑  „Составы троек в 1937−1938 годах // Сайт Nkvd.memo.ru". 4-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2017-yil.
2. ↑  „Сталинский план по уничтожению народа: Подготовка и реализация приказа НКВД № 00447 «Об операции по репрессированию бывших кулаков, уголовников и других антисоветских элементов» // Архив Александра Н. Яковлева". 13-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2017-yil.

Havolalar
---------

* Kommunistik partiya va SSSR tarixi boʻyicha qoʻllanma
*
**Psilomelan** (yun. psilos — yalangʻoch, silliq, melos — qora) — mineral, marganetsning murakkab gidrooksidi. Unga yashirin kristalli va kollomorf shakldagi murakkab tarkibli gidro-oksidlar xos. MpO va MpO2 nisbati oksidlanish darajasiga qarab keng institutervalda oʻzgaradi. Asl P. [(Va, N2O)2 Mp5O10], kriptomelan [K2Mp8O16], gollandit [Va2Mp8O|6], koronadit [Pb2MngOl(j] va boshqalardan tarkib topgan. Bu minerallar xossalari boʻyicha bir-biriga juda yaqin. Asl P. chigʻanoqsimon sinadi, rangi tim kora, baʼzan qoʻngʻir qora. Qattiqligi 5—6. Zichligi 4000– 4710 kg/m³. Moʻrt. P. nuraganda oksidla-nadi va degidratatsiyalanadi. Bunda kora qurum shaklidagi pirolyuzit hosil boʻladi. Oksidlanish zonalarida, nurash qobiklarida hamda choʻkindi foydali qazilmalar konlarida uchraydi. Sinonimi — romaneshit. Zakavkazye va Ukrainada yirik konlari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Tojikiston parlamenti binosi, Ismoili Somoniy tumanidagi Rudakiy xiyobonida
**Ismoili Somoniy tumani** (tojikcha: *ноҳияи Исмоили Сомонӣ* Nohiyai Ismoili Somoni ) — Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrining toʻrt shahar ichidagi tumanlaridan biri.

Ismoili Somoniy hududi va aholisi bo'yicha eng kichik tuman hisoblanadi. 2019-yil maʼlumotlariga koʻra, tumanda 148,7 mingga yaqin aholi istiqomat qiladi.

Tarixi
------

Sovet davrida va sobiq sovet davrida tuman Oktyabrskiy deb atalgan, keyinchalik milliy oʻzlikni tiklash va targʻib qilish kampaniyasi doirasida amir Ismoil Somoniy sharafiga oʻzgartirilgan.

Geografiyasi
------------

Ismoili Somoniy tumani hududiga Dushanbe markazining bir qismi, jumladan Ismoil Somoniy va Rudakiy xiyobonlari hamda shaharning shimoliy qismi kiradi. Tuman hududida Tojikiston Oliy Majlisi (parlamenti) binolari, shahar meriyasi va boshqa muhim muassasalar joylashgan.

Ismoili Somoniy Tojikiston poytaxtining eng ko'rkam tumani boʻlib, uning hududida yashil zonalar mavjud: Gʻalaba bogʻi, Hukumat bogʻi, Milliy bayroq bogʻi, Sadriddin Ayniy bogʻi, Bolalar bogʻi, Rudakiy bogʻi, Komsomol shon-sharaf maydoni, Iram botanika bogʻi, Mustaqillik va Ozodlik bog'i, Gagarin bog'i. Shaharning eng yirik qabristonlari – Musulmon, Pravoslav, Sariosiyo qabristonlari ham shu hududda joylashgan.

Tumandagi mahallalar quyidagilar: Varzob GES, Varzob, Guliston, Ozodi, Loik Sherali, Nodira, Shafak, Chashmasor, Shuraksoy, Shotemur, Umari Xayyom, Sariosiyo, Zaynabbibiy, Badaxshon, Boxtar, Tursunzoda, Toshkant, shaharb, Ashchasho‘ro‘g. Yakkabogʻ, Lohutiy, Sahbo va boshqa mahallalar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Общая информация". *Исполнительный орган государственной власти города Душанбе*. 4-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktabr 2020-yil.
2. ↑  „Председатель Общества ветеранов: Джурахонзода Саид Каюм". *Министерство внутренних дел Республики Таджикистан* (11-may 2016-yil). 12-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2020-yil.
**Shammos ibn Usmon Muhammad** -alayhissalomning sahobalaridan bo‘lib, hijratdan 31 yil avval  Makkada tug‘ilgan. Islomni qabul qilgan va Habashistonga hijrat qilgan. "Shammos" uning taxallusi bo‘lib, ismi aslida otasining ismiga o‘xshab Usmon edi, lekin yuzining yorqinligi uchun "Shammos" deb nom olgan. Shammosning onasi Islomdan oldingi davrdagi Quraysh boshliqlaridan Utba va Shayba ibn Rabialarning singlisi Safiyya bint Rabia ibn Abdushshams ibn Abdumanof edi.

Shammos Habashistondan Makkaga qaytib, keyin Yasribga hijrat qiladi. U Muhammad alayhissalom bilan birga Badr va Uhud janglarida ishtirok etgan. Uhud jangida u Muhammad alayhissalomni himoya qilgan va u og‘ir yaralangan. Jangdan keyin Shammosni amakivachchasi Ummu Salamaning uyiga olib ketishadi va shu yerda u 34 yoshida vafot etadi. Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) uni Uhudga olib borishni va u yerda halok bo‘lgan kiyimida dafn qilishni buyuradilar.

.

Manbalar
--------

1. ↑  
 USC-MSA Compendium of Muslim Texts Archived 2006-07-15 at the Wayback Machine
**Musaxxir al-bilod** („Mamlakatlarni bo‘ysundiruvchi") nomli tarixiy asar, muallifi Muhammadiyor ibn Arab Qatagʻondir. Fors tilida yozilgan.

Uning hayoti va ilmiy-adabiy faoliyatiga oid maʼlumotlar kam. U XVI asrning ikkinchi yarmi va XVII asr boshlarida yashab oʻtgan Shayboniy Abdullaxon II va Ashtarxoniylardan Boqi Muhammadxonning (1603—1606) xizmatida boʻlgan.

„Musaxxir ul-bilod" Shayboniylar sulolasining Abulxayrxondan boshlab shajarasi bayoni boʻlib, Movauronahrning XV—XVI asrlardagi tarixini oʻrganishda muhim qoʻllanmalardan biri hisoblanadi. Asar 1610-yil atrofida yozilgan. Kitob tarkibi muqaddima va olti bobdan iborat. Kitob Abulxayrxonning oʻgʻli va taxt vorisi Shoh Bugogʻ sulton, uning oʻgʻillari Shayboniyxon va Mahmud sulton hamda ularning avlodi tarixini oʻz ichiga oladi. Ikkinchi bobda Koʻchkunchixon (Koʻchumxon) tarixi bayon etilgan. Uchinchi bobda Suyunchxoʻjaxon va uning Toshkent hamda Turkistonda hukmronlik qilgan avlodi tarixi keltirilgan. Toʻrtinchi bobda xoja Muhammadxon va uning Movarounnahrda podshohlik qilgan avlodi tarixi keltirilgan. Beshinchi bob Abdulmo‘minxonning taxtga o‘tirishi (1598) va qisqa hukmronligi haqida. Oltinchi bobda Buxoroning diqqatga sazovor joylari, muallif bilan zamondosh boʻlgan va Buxoroda istiqomat qilgan shayxlar, olimlar va shoirlar haqida qisqacha maʼlumot beriladi. „Musaxxir ul-bilod" kam oʻrganilgan, qoʻlyozma nusxalari ham kam.

Adabiyotlar
-----------

* Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yoʻnalishi talabalari uchun darslik.
* A. Madraimov, G. Fuzailova. T.: Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Daiki Hashimoto** (yaponcha: *橋本 大輝*, tugʻ. 2001-yil 7-avgust) — yaponiyalik gimnastikachi, ko‘pkurash va to‘siq bo‘yicha 2020-yilda ikki karra Olimpiya chempioni, 2021-yilgi jahon chempionati kumush medali sovrindori, 2019-yilgi jahon chempionatida erkaklar o‘rtasida jamoaviy bahsda bronza medali sovrindori.

Martaba
-------

### 2019-yil

Xasimoto Germaniyaning Shtutgart shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etdi va uning jamoasi uchinchi oʻrinni egallagan.

### 2021-yil

2020-yilda Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Xasimoto Yaponiya terma jamoasi uchun kurash olib bordi, ular orasida Kazuma Kaya, Takeru Kitazono va Vataru Tanigava ham bor edi. Xasimoto erkaklar o‘rtasidagi ko‘pkurash bahslarida jamoa bilan Olimpiada kumushini qo‘lga kiritdi, jami 262,397 ball to‘pladi, Rossiya Olimpiya qo‘mitasi g‘olib jamoasidan atigi 0,103 ochko kam. Shuningdek, u erkaklar o‘rtasida ko‘pkurashda va turnikida 88,465 va 15,066 umumiy ball to‘plagan holda oltin medallarni qo‘lga kiritib, o‘sha Olimpiya o‘yinlaridagi eng muvaffaqiyatli gimnastikachiga aylandi. 19 yoshida u 2016-yilda jamoa oltin medalini qo‘lga kiritgan Kenzo Shirai dan 6 kun kichik bo‘lib, shuningdek, g‘oliblikni qo‘lga kiritgan eng yosh yaponiyalik gimnastikachidan keyin Olimpiya o‘yinlarida oltin medalni qo‘lga kiritgan ikkinchi yosh gimnastikachi bo‘ldi.

Shahsiy hayot
-------------

Xasimoto Yaponiyaning Narita shahrida tugʻilgan. Dayki Yaponiyaning Tokio shahridagi Juntendo universitetida tahsil oladi.

Ikki katta akasi Takuya va Kengo ham gimnastikachi. Ular Xasimotoni yetti yoshida Sawara Kids Club da gimnastika bilan shugʻullanishga ilhomlantirganlar.

Mukofotlar
----------

Xasimoto ikkita mukofotga sazovor boʻldi. 2019-yilda u NHK kubogi-2019da *Excellence mukofotini* oldi. 2020-yilda esa u TV Asahi Big Sports Awards-da 2020-yilgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻl bilan taqdirland.

Manbalar
--------

1. ↑  „Russia wins gold in men’s team all-around at 2019 Artistic Gymnastics World Championships - Sport - TASS". *web.archive.org* (22-iyun 2020-yil). 22-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.
2. 1 2 3  „Artistic Gymnastics HASHIMOTO Daiki - Tokyo 2020 Olympics". 24-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Artistic Gymnastics KAYA Kazuma - Tokyo 2020 Olympics" (en-us). *..*. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „Artistic Gymnastics - Team Japan | Tokyo 2020 Olympics" (en-us). *..*. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  „Russian Athletes Edge Japan for Men's Gymnastics Gold Medal | Sports Illustrated". *www.si.com*. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.
6. 1 2  „Artistic Gymnastics - Final Results" (en-us). *..*. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
7. ↑  „HASHIMOTO Daiki - FIG Athlete Profile". *www.gymnastics.sport*. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.
**Janubiy Avstraliya** - Avstraliya Ittifoqidagi shtat. Hind okeanining Katta Avstraliya qoʻltigʻi sohilida. Mayd. 984 ming km2. Aholisi 1,5 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Adelaida sh.

Shtat hududining relyefi asosan, tekislik, togʻ massivlari ham uchraydi (Styuart, Masgreyv va b.). Quruq oʻzanlar va koʻllar (Eyr, Gerdner, Torrens) bor. Eng katta daryosi — Murrey. Shtat xududining choʻl va chala choʻldan iborat shim. va shim.-gʻarbida yiliga 100–200 mm yogʻin tushadi. Jan. va jan.-sharqida iqlim moʻʼtadil, 500–1000 mm yogʻin yogʻadi, tuprogʻi unumdor. Yillik oʻrtacha temperatura 20°, yanvarniki — 30°.

Shtat ekin maydonining qariyb 25% iga bugʻdoy ekiladi. Bogʻ koʻp. Mevachilik va tokchilik rivojlangan. Xoʻjaligining asosiy tarmogʻi — yaylov chorvachiligi (qoʻy, qoramol, ot, choʻchqa boqiladi).

Konchilik (mis va temir rudalari, toshkoʻmir, tabiiy gaz olinadi) rivojlangan. Sanoatda qora va rangli metallurgiya yetakchi oʻrinda. Kemasozlik, mashinasozlik (qarang x. mashinalari, avtomobilsozlik, raketasozlik), neft kimyosi sanoati korxonalari bor. Shtatning jan. qismida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlovchi sanoat korxonalari joylashgan. Vino ishlab chiqarish yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. Yirik sanoat markazlari: Adelaida va Port-Agasta.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX5436271
* CANTIC: a11445361
* GND: 4078016-8
* LCCN: n79100617
* MusicBrainz: 2b15d4df-ae71-4465-ad19-05f442a5913b
* NDL: 00704906
* NKC: ge394351
* NLA: 35513917
* NLI: 000976637
* SELIBR: 163491
* SUDOC: 027739171
* VIAF: 147693495
* en:WorldCat Identities: lccn-n79100617

 |
**Musaddas** (arabcha: ) - har bir bandi olti misradan iborat boʻlgan sheʻr. Musaddaslar ikki xil boʻladi. Musaddas, shuningdek, musammat xillaridan biri. Aruzningturli vaznlarida, turli mavzularda yoziladi, a-a-a-a-a-a, b-b-b-b-b-a, v-v-v-v-v-asr.. yoxud takror, tarje misralari, baytlari boʻlsa — a-a-a-a-a-a, b-b-b-b-b-a, v-v-vv-v-a; a-a-a-a-a-a, b-b-b-b-a-a, v-v-v-v-a-a tarzida qofiyalanib keladi. Musaddas ham musammatlarning boshqa xillaridagi kabi shoir yoxud ikki shoir taxallusi keltiriladi. Shu taxalluslarga qarab Musaddas sheʼr mustaqil yoki tazmin usulida yaratilganligi aniqlanib olinadi. Birinchi usulda shoir oʻzining miyeralaridan iborat oltiliklar yaratadi. U sheʼriy devon, majmua va bayozlarda baʼzan "tabʼi xud (oʻzining) Musaddas" izohi bilan berilgan. Ikkinchi usulda esa shoir oʻziga yoqqan ustoz yoki zamondosh shoir yoxud oʻz gʻazalidan tanlab, shu gʻazal baytlari oldidan unga toʻrt-toʻrt yangi miyeralar qoʻshib, gʻazal baytlarini oltiliklarga aylantirganlar. 17—20-asrlarda yashab ijod etgan shoirlardan Mashrab, Nishotiy, Huvaydo, Amiriy, Ogahiy, Nodira, Furqat, Avaz, Sidqiy Xondayliqiy, Tabibiy, Kamiy va boshqa M.lar yozishgan. Oʻzbek sheʼriyatidagi M.lar orasida, ayniqsa, Furqat qalamiga mansub "Sayding qoʻyaber, sayyod", "Etmadim", "Uch harobotiy" M.lari davr ruxining ifodalanishi, ijtimoiy mazmunining chukurligi, poetik jihatlarining oʻziga xosligi bilan ajralib turadi.

1. Mustaqil yaratilgan musaddaslar.
2. Oʻzga shoir tomonidan yaratilgan gʻazallarning vazni va qofiyasiga mos yaratilgan musaddaslar.

Qofiyalanishi: a-a-a-a-a-a, b-b-b-b-b-asr.. yoki a-a-a-a-a-a, b-b-b-b-a-asr..

**Misol: Sayding qoʻya ber, sayyod...**

Sayding1 qoʻya ber, sayyod, sayyora ekan mendek,           -a   

Ol domini2 boʻynidin, bechora ekan mendek,                       -a   

Oʻz yorini topmasdan ovora ekan mendek,                             -a   

Iqboli nigun, baxti ham qora ekan mendek,                           -a   

Hijron oʻtidin jismi koʻp yora ekan mendek,                          -a   

Kuygan jigari-bagʻri sadpora ekan mendek.                          -a

Kes rishtanikim, qilsun chapaklar otib jasta3,                     -b   

Hajrida alam tortib, boʻldi jigari xasta,                                    -b   

Togʻlarga chiqib boʻlsun yori bilan payvasta,                        -b   

Kel, kuyma balo domi birla ani pobasta4.                                -b   

Hijron oʻqidin jismi koʻp yora ekan mendek,                            -a   

Kuygan jigari - bagʻri sadpora ekan mendek.                          -a

                                                                                 *(Furqat)*

**1** - ov        **2** - tuzoq        **3** - asta        **4** - oyog'i bog'li, tutqundir

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Agenoriya** yoki **Ageron** (lotincha: *Agenoria*) — Rim jonlilik va energiya maʼbudasi. Ehtimol, uning ismi lotin feʼlidan kelib chiqqan agere, bu harakat qilish demakdir. U bolalarga yurish, qoʻshiq aytish, fikrlash, hisob-kitob qilish kabi rivojlanish bilan bogʻliq qobiliyatlarga ega boʻlgan maʼbudalardan biridir. U bolalarga yurish, qoʻshiq aytish, fikrlash, hisoblashni oʻrganish kabi rivojlanish qobiliyatlarini ato etgan maʼbudalardan biridir. Nemis filologi va arxeologi Vilgelm Geynrix Roscher Agenoriyani pontifiklar kollejida saqlanayotgan va diniy marosimlarda xudolar nomlaridan toʻgʻri foydalanishni kafolatlovchi Rim xudolarining roʻyxatini indigitamenta ichiga kiritgan.

Uygʻonish davri allegoriyasi
----------------------------

Garchi kam maʼlum boʻlsa-da, Agenoriya 1497-yilda italiyalik gumanist Pandolfo Kollenuchio tomonidan Ferrara gertsogi Erkol II d’Este sharafiga yozilgan toʻrtta lotin uzrlarining birinchi nomidir. Kollenuchchioning Lukian taʼsiri ostida amalga oshirilgan Agenoriya haqidagi allegorik hikoyasi, qishloq xoʻjaligi hayvonlari va qiyin ish kabi toʻy sovgʻalari ularni ajralib ketishiga olib keladigan Inertiya (harakatsizlik) va Labor (ish) bilan boshlanadi. Shundan soʻng, Labor Agenoriya (faoliyat) bilan turmush quradi. Toʻyda Uberitas (moʻl-koʻllik) va Volupia (zavq) ishtirok etadi, ularning mavjudligi Inertiya va uning hamrohlarining gʻazabini keltirib chiqaradi. Agenoriya va Laborning fazilatli ittifoqini magʻlub etish Yupiterning kutilmagan aralashuvi oldini oladi.Keyin toʻyda hozir boʻlganlardan biri Politia (Sivilizatsiya), Mehnat (Mehnat), Agenoriya (Faoliyat) va boshqa fazilatlarning insoniyatga qoʻshgan hissasini maqtaydi. Yupiter, oʻz navbatida, Lagenariya uning ilohiy himoyasi ostida ekanini taʼkidlaydi.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Dunyodagi birinchi parovozlardan biri Agenoriya nomi bilan atalgan. Foster, Patrik& Co tomonidan qurilgan. va uning birinchi safari 2-iyun 1829-yil Kingzuinford temir yoʻli orqali amalga oshirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Agenoriya znachenie // Classes.ru
2. ↑  *Аврелий Августин*. De Civitate Dei 4.11.
3. ↑  *K. Laes*. Children in the Roman Empire: Outsider Within. — Cambridge University Press, 2011.
4. ↑  *V. G. Rosher*. Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — Leypsig: Teubner, 1890—1894. — T. 2. — Ch. 1. — S. 190.
5. ↑  *D. Marsh*. Lucian and the Latins: Humor and Humanism in the Early Renaissance. — University of Michigan Press, 1998. — S. 144—146.
6. ↑  Stourbridge and its historic locomotives // WorldCat.