**Muhabbat qushlari** (lotincha: *Agapornis*) — Psittaculidae qushlar oilasiga mansub qushlar turkumi. Muhabbat toʻtiqushining umr koʻrish davomiyligi 10-15 yil. Sevgi qushi 20 yildan koʻproq yashashi mumkin boʻlgan kamdan-kam holatlar ham mavjud.

Tashqi koʻrinish
----------------

Kichik toʻtiqushlar, tana uzunligi 10-17 sm, qanoti 4 sm, dumi 6 sm; vazni esa 40-60 g. Boshi nisbatan katta. Patlarining rangi asosan yashil rangga ega, ammo, koʻkrak, bosh, boʻyin va tomoq boshqa rangga ega boʻlishi mumkin — pushti, qizil, koʻk, sariq va boshqa ranglar. Tumshugʻi qalin, juda kavisli va kuchli. Ular tumshugʻi bilan hatto odamlarga ham jiddiy shikast yetkazishi mumkin. Baʼzi turlarda tumshugʻining rangi yorqin qizil, boshqalarida esa somon sariqdir. Dumi qisqa va yumaloq, oyoqlari ham qisqa, lekin toʻtiqushlar juda chaqqon, yerda yaxshi yuguradi va daraxtlarga mukammal koʻtariladilar.

Tarqatish
---------

Ular Afrika va Madagaskarda yashaydilar.

Hayot tarzi
-----------

Muhabbat toʻtiqushlari tropik va subtropik oʻrmonlarda joylashadilar, dasht va togʻli turlari mavjud. Ular harakatsiz turmush tarzini olib boradilar. Juda yaxshi va tez uchadi. Ular tunni daraxtlarda, shoxlarga oʻtirib yoki mayda shoxlarga yopishib oʻtkazadilar. Baʼzan ular allaqachon egallab olingan daraxtlarga uchib ketgan boshqa suruvlar bilan toʻqnash kelishadi.

Koʻpayish
---------

Ular daraxtlarning kovaklariga uy quradilar, chuqurlikda faqat toʻshak yasashadi, baʼzan urgʻochilar uya quradilar. Qurilish uchun material — oʻt pichoqlari, turli xil daraxtlarning novdalari va poʻstloq boʻlaklarini ishlatishadi. Ular qurilish materialini qurilish maydonchasiga turli yoʻllar bilan olib boradilar: baʼzi turlari tumshugʻida, boshqalari esa koʻkrak, pastki orqa va qanot patlari ostiga qoʻyish orqali.

Debriyajda 4 dan 8 kungacha tuxum mavjud boʻlib, ular urgʻochi tomonidan inkubatsiya qilinadi. 3-3,5 haftadan soʻng joʻjalar paydo boʻladi, ular 42-56 kun ichida uyadan uchib ketishadi, lekin ularning ota-onalari hali ham ularga homiylik qilishda va ovqatlantirishda davom etadilar. Bu davrda erkak va ayol toʻtiqush bir-biriga juda gʻamxoʻr, joʻjalarga ehtiyotkorlik va gʻamxoʻrlik qiladilar.

Qadim zamonlardan beri bu toʻtiqushlar sevgi qushlari deb atalgan, chunki bir qush oʻlsa, ikkinchisi tez orada sogʻinchdan oʻladi, deb ishonishgan.

Tasniflash
----------

2021-yil fevral holatiga koʻra 9 tur kiritilgan:

* Agapornis canus (J. F. Gmelin, 1788) — Kulrang boshli muhabbat qushi
* Agapornis fischeri Reichenow, 1887 — Fisherning Muhabbat Qushi
* Agapornis lilianae Shelley, 1894 — Liliananing Muhabbat Qushi
* Agapornis personatus Reichenow, 1887 — Niqobli muhabbat qushi
* Agapornis pullarius (Linnaeus, 1758) — Qizil yuzli muhabbat qushi
* Agapornis roseicollis (Vieillot, 1818) — Pushti yonoqli muhabbat qushi
* Agapornis swindernianus (Kuhl, 1820) — Yoqali muhabbat qushi
* Agapornis taranta (Stanley, 1814) — Qora qanotli muhabbat qushi

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  *Редакция журнала Наука и жизнь.* „Попугаи-неразлучники" (ru). *www.nkj.ru*. Qaraldi: 24-iyul 2022-yil.
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑

Havolalar
---------

* Ajralmas toʻtiqushlar haqida: navlar, parvarish qilish, oziqlantirish, koʻpaytirish, kasalliklar va boshqa koʻp narsalar[*sayt ishlamaydi*]
* Qushlar egasining entsiklopediyasi: qushlarni saqlash va koʻpaytirish
* Muhabbat qushlari | Ilm va hayot