**Braziliya — Ispaniya** Braziliya va Ispaniya o'rtasidagi hozirgi va tarixiy munosabatlarga ishora qiladi. Ikkala xalq Ibero-Amerika Davlatlari Tashkilotiga a'zo.

Tarixi
------

Amerika qit'asida "Yevropa tadqiqotlari" boshlanganidan so'ng, Portugaliya va Kastiliya monarxlari vakillari 1494-yilda Tordesilla shartnomasini imzoladilar, bu ikkala qirollik o'rtasida Yevropadan tashqarida yangi kashf etilgan yerlarni 370 liga meridian bo'ylab taqsimladi. 1580-yildan so'ng, Portugaliya Qirolligi Ispaniya monarxiyasiga qo'shilishi munosabati bilan, Portugaliyaning chet el hududlari Gabsburg hukmdorligining bir qismi bo'lib, unda Portugaliya Kengashi ustun mavqeiga ega bo'ldi. Ittifoq Portugaliya urushidan keyin 1640-yilgacha davom etdi. 

 Braziliya prezidenti Dilma Russeff Ispaniya bosh vaziri Mariano Raxoy bilan Los Kabosda Meksikada; 2012-yil.
1834-yilda Ispaniya Braziliya mustaqilligini tan oldi va ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. Ispaniya tez orada Rio de Janeyroda diplomatik vakolatxonasini ochdi. 1871-yilda Braziliya imperatori Pedro II Ispaniyaga tashrif buyurdi va Ispaniya qiroli Amadeo I bilan uchrashdi. 1880-yillardan 1930-yillargacha Ispaniyadan kelgan muhojirlar toʻlqini Braziliyaga yetib keldi, chunki u oʻsha paytda immigratsiya kvotasi boʻlmagan yagona Janubiy Amerika davlati edi. Braziliyaga 1 milliondan ortiq ispaniyalik muhojirlar keladi.

Ispaniya fuqarolar urushi (1936-1939) davrida 30 nafar Braziliya fuqarosi Ikkinchi Ispaniya Respublikasi uchun kurashda qatnashgan va Xalqaro Brigadaning bir qismini tashkil etgan. 1939-yilda Braziliya prezidenti Getulio Vargas Ispaniyaga 600 tonna kofe donalarini hadya qildi, keyinchalik ularni general Fransisko Franko 7,5 million pesetaga (85 million yevroga teng) sotdi.

1983-yil may oyida Ispaniya qiroli Juan Karlos I Braziliyaga birinchi tashrif buyurdi. Qirol 2014-yilda taxtdan voz kechgunga qadar mamlakatga yana uch marta tashrif buyuradi. 2012-yilning noyabr oyida Braziliya prezidenti Dilma Russeff Ispaniyaga rasmiy tashrif bilan keldi. Tashrifga 2017-yil aprel oyida Ispaniya Bosh vaziri Mariano Raxoy tomonidan o'zaro javob qaytarilgan.

Migratsiya
----------

Bugungi kunda 15 milliondan ortiq braziliyaliklar ispan millatiga mansub. 2015-yilda Braziliyada 133 000 ispan fuqarosi istiqomat qilgan va bu Lotin Amerikasidagi to'rtinchi yirik ispaniyalik muhojir hamjamiyatiga aylandi. O'sha yili Ispaniyada 130 000 Braziliya fuqarosi istiqomat qilgan.

Shartnomalar
------------

Ikkala davlat ham ko'plab bitimlar va shartnomalarni imzolaganlar, masalan, Diplomatik sumkalar almashinuvi to'g'risidagi bitim (1919); Havo transporti toʻgʻrisidagi bitim (1949); Madaniy kelishuv (1960); Migratsiya shartnomasi (1960); Turistik vizalarni bekor qilish to'g'risidagi bitim (1965); Ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish to'g'risidagi bitim (1975); Yadro energiyasidan tinch maqsadlarda foydalanish bo'yicha hamkorlik to'g'risidagi bitim (1983); Ekstraditsiya shartnomasi (1990); Mahkumlarni almashtirish shartnomasi (1998); Uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashda hamkorlik to'g'risidagi bitim (2007) va Mudofaa to'g'risidagi bitim (2010).

Transport
---------

Braziliya va Ispaniya o'rtasida quyidagi aviakompaniyalar orqali to'g'ridan-to'g'ri reyslar mavjud: Air Europa, Iberia va LATAM Brasil.

Savdo aloqalari
---------------

2017-yilda Braziliya va Ispaniya o'rtasidagi savdo hajmi 6 milliard yevroni tashkil etdi. 

2020-yil holatiga ko'ra, Ispaniyaning Braziliyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: yoqilg'i va mineral moylar; mashinalar va mexanik asboblar; elektr jihozlari; organik kimyo mahsulotlari va boshqa kimyoviy mahsulotlar. Braziliyaning Ispaniyaga eksporti: mineral moyni o'z ichiga olgan yoqilg'i; urug'lar va yog'li mevalar, sanoat korxonalari; rudalar, cüruf va kul; don va oziq-ovqat sanoati chiqindilari. 2020-yilda Ispaniya Braziliyaga 2257,5 million yevro (Ispan eksporti bo‘yicha 18-o‘rin) mahsulot eksport qildi, Braziliya esa Ispaniyaga 3,515,4 million yevro miqdorida mahsulot yetkazib berdi. 2020-yilda Ispaniya Braziliyaga 733 million dollarlik xizmatlar eksport qildi (Braziliyaga 6-oʻrinda), Braziliya esa Ispaniyaga 280 million dollarlik xizmatlarni yetkazdi.

Ispaniya Braziliyaning global miqyosdagi 16-yirik savdo hamkoridir. Ispaniya Braziliyaning uchinchi yirik xorijiy investoridir va 2015-yilda Ispaniya mamlakatga 5 milliard AQSh dollari miqdorida sarmoya kiritgan. Braziliyaning Embraer transmilliy kompaniyasi Ispaniyada ishlaydi. Braziliyada Banco Santander, Mapfre, Repsol, Telefónica va Zara kabi Ispaniya transmilliy kompaniyalari faoliyat yuritadi.

Doimiy diplomatik vakolatxonalar
--------------------------------

 Braziliyaning Madriddagi elchixonasi
* Braziliyaning Madridda elchixonasi va Barselonada bosh konsulligi bor.
* Ispaniyaning Braziliyada elchixonasi va Portu-Alegre, Rio-de-Janeyro, Salvador va San-Pauluda bosh konsulliklari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Treaty of Tordesillas
2. ↑  Borges, Graça Almeida (2015). "El Consejo de Estado y la cuestión de Ormuz, 1600-1625: políticas transnacionales e impactos locales". *Revista de historia Jerónimo Zurita* (90): 34. ISSN 0214-0993.
3. ↑  Union of Spain and Portugal, 1580–1640
4. ↑  „Brazilian Ministry of Foreign Affairs: Spain (in Spanish)". 28-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2017-yil.
5. 1 2 3 4 5 6  Spanish Ministry of Foreign Affairs: Brazil (in Spanish)
6. ↑  Emperor of Brazil travels to Spain
7. ↑  Los diez millones de brasileños de origen español (in Spanish)
8. ↑  Brazilians in Spanish Civil War (in Portuguese)
9. ↑  El gran negocio de Franco con la Guerra (in Spanish)
10. ↑  Los Reyes inician hoy una visita oficial de 10 días de duración a Brasil y Uruguay (in Spanish)
11. ↑  „Brasil".  ICEX. 25-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-sentabr 2021-yil.
12. ↑  Embassy of Brazil in Spain (in Portuguese and Spanish)
13. ↑  „Embassy of Spain in Brazil (in Portuguese and Spanish)". 21-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.