**Aleksandr Yakovlevich Maslov** (1928-yil, 5-iyun; Andijon, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 1995-yil, Sankt-Peterburg) — sovet va rus olimi, murakkab tizimlarni ekspluatatsiya qilish sohasidagi yirik mahalliy olimlardan biri. Polkovnik, 1973-yildan texnika fanlari doktori, 1975-yildan professor.

Ilmiy-pedagogik faoliyati davomida 150 ga yaqin asari nashr etilgan, jumladan: 9 ta darslik, 4 ta monografiya, 38 ta oʻquv-metodik ishlar, 29 ta maqola va 47 ta ilmiy maʼruza, 9 ta mualliflik guvohnomasi.

Biografiya
----------

1928-yilda tugʻilgan. 1946—1949-yillarda 1-Moskva harbiy aviatsiya aloqa maktabida tahsil olgan. 1958-yilda A. F. Mojayskiy nomidagi Leningrad Qizil Bayroq ordeni Harbiy-havo kuchlari muhandislik akademiyasini (LKVVIA) Harbiy havo kuchlarining radiotexnikasini ishlatish mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1965-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1965-yildan 1971-yilgacha — A. F. Mojayskiy LVIA oʻqituvchisi. 1971-yildan 1976-yilgacha — 61 boʻlim boshligʻi oʻrinbosari. 1976-yildan 1988-yilgacha — 61 kafedra mudiri. 1988-yildan 1995-yilgacha — A. F. Mojayskiy nomidagi VIKA 61-kafedra professori.

Ilmiy-pedagogik faoliyatI
-------------------------

1965-yilda nomzodlik, 1973-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1975-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. Professor A.Ya. Maslovning ilmiy qiziqishlari sohasi qurol va harbiy texnikaning (WME) ekspluatatsion va texnik xususiyatlarini qiymatlarini takomillashtirish masalalarining keng doirasini qamrab olgan. Aloqa va axborotni qayta uzatish uchun kosmik kemalarning (QK) faol ishlash muddatini koʻpaytirish, qurol va harbiy texnikaga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash tizimini takomillashtirish yoʻnalishlarida eng muhim natijalarga erishilgan. Professor A.Ya. Maslov ilmiy faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari keng dunyoqarashi, murakkab masalalarni hal etishda maqsadlilik, nazariy ishlanmalarni hayotga tatbiq etish qobiliyatidir. Professor A.Ya. Maslovning bevosita rahbarligida qurol-yarogʻ va harbiy texnikaga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash tizimini oʻzgartirish boʻyicha kompleks nazariy va tajriba-sinov ishlari olib borildi, ularda 30 ga yaqin ilmiy-tadqiqot tashkiloti va oʻquv muassasalari, 200 ga yaqin harbiy qismlar ishtirok etgan. Olingan natijalar asosida 1985-yilda qurol va harbiy texnikaga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashning yangi tizimi ishga tushirilgan. Shu tufayli qurol va harbiy texnikani ishlatish xarajatlari sezilarli darajada kamaygan. Professor A.Ya. Maslov tashabbusi bilan 10 yil davomida AME faoliyati muammolari boʻyicha universitetlararo doimiy seminar ishini olib borgan. Mazkur seminar mohiyatan qurol-yarog‘ va harbiy texnikaning yuqori ekspluatatsiya ishonchliligini taʼminlash bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash maktabiga aylangan. Professor A.Ya. Maslov jami 5 nafar texnika fanlari doktori va 32 nafar nomzodini tayyorlagan. Bu, shubhasiz, ajoyib yutuq. Aleksandr Yakovlevichning shogirdlari kosmik sanoat korxonalarida, boshqaruv va uchirish boʻlimlarida, A. F. Mojayskiy nomidagi VIKAda ishlaydilar. Professor A.Ya. Maslovning yuksak ilmiy nufuzi Oliy attestatsiya komissiyasi ekspertlar kengashidagi oʻn besh yillik faoliyati bilan tasdiqlangan. 25 yil davomida bir vaqtning oʻzida 4 ta dissertatsiya kengashi aʼzosi boʻlgan. Aleksandr Yakovlevich „SSSR faxriy radio operatori", „Oliy maktab" koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan. Ishdagi ajoyib muvaffaqiyatlari uchun ", A. F. Mojayskiy nomidagi VIKA faxriy professori. K. E. Tsiolkovskiy nomidagi Kosmonavtika akademiyasining akademigi etib saylangan. 1994-yil „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi" faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Ammo unvonlar roʻyxati Aleksandr Yakovlevichning shaxsiyati miqyosi bilan solishtirganda juda koʻp narsani anglatmaydi. Bu eng yuqori ijodiy intensivlik, optimist, xushchaqchaq va xushchaqchaq shaxs. Oʻzining soʻnggi kunlarigacha konstruktiv gʻoyalarga toʻla boʻlgan va ularni saxovat bilan boshqalar bilan baham koʻrgan. Soʻnggi paytlarda hal qilayotgan vazifalardan biri — yangi ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarda kosmik tizimlar muammolari boʻyicha doimiy seminar faoliyatini qayta tiklash, unga turlararo maqomini berish va oʻz ishini eng muhim muammolarni hal qilishga bagʻishlashdir.

Manbalar
--------

1. ↑   Istoriya uchiliщa
2. ↑  Кафедра Эксплуатации автоматизированных систем управления

Havolalar
---------

* RTK Kosmonavtika entsiklopediyasining Markaziy ilmiy-tadqiqot instituti