recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sallama Ummu Abdulloh** (arabcha: ) Abbosiylar sulolasining asosiy ajdodi. Muhammad al-Imomning rafiqasi hamda Abbosiylar davlatiga Mansur nomi bilan xalifa boʻlgan Abdullohning onasi.

Sallama Muhammad ibn Alining xotini edi. Magʻriblik. Muhammadga 713/14-yilda turmushga chiqqan. Abbosiylarning ajdodi. Barcha Abbosiy xalifalar Sallamaning avlodlari, faqatgina as-Saffoh oʻgay oʻgʻli boʻlgan. Muhammadning qonuniy xotinimi yoki oddiy kanizagimi, bu bahsli masala. As-Suyutiyning *Xalifalar tarixi* kitobiga koʻra, Mansur hijriy 95—158-yillarda (milodiy 714—775-yil 6-oktyabr) yashagan. Abdulloh 714-yilda (hijriy 95) Hijozdan hijrat qilingandan keyin Humaymadagi (hozirgi Iordaniya) Abbosiylar xonadonida dunyoga kelgan. Mansurning onasi berber qul ekani haqida maʼlumotlar mavjud. Sallama, ehtimol Umaviylarning Magʻribni zabt etishi paytida asirga olinib, keyinchalik Muhammad egalik qilgan boʻlishi mumkin.

Eri, Muhammad ibn Ali ibn Abdulloh Ali ibn Abdulloh ibn Abbosning oʻgʻli, Abbos ibn Abdulmuttalibning katta nabirasi va Islom payg‘ambari Muhammadning amakisi edi. U Iordaniyadagi Humayma hududida tugʻilgan. Dastlabki ikki Abbosiy xalifa: as-Saffoh va Mansurlarning otasi boʻlib, Abbosiylar sulolasining bevosita ajdodi edi.

Sallam 740-yillarda, erining vafotidan qisqa vaqt oʻtib, vafot etgan.

Avlodlari
---------

Abbosiylar oilasiga mansub shajara daraxti. Yashil rangda Bagʻdodda xalifalik qilganlar koʻrsatilgan. Sariq rangda Qohira xalifalari koʻrsatilgan. Muhammad Abbosiylarning u bilan qarindoshligini koʻrsatish uchun (yuqorida) kiritilgan.

Yana qarang
-----------

* Banu Hoshim

Manbalar
--------

1. ↑  Al-Souyouti, Tarikh Al-Kholafa'a (The History of Caliphs)
2. ↑  *Hawting, G.R.* „Al Mansur: Abbasid Caliph". *Encyclopædia Britannica*. Qaraldi: 16-yanvar 2018-yil.
3. ↑  Najībābādī, Akbar Shāh K̲h̲ān*. History of Islam (Vol 2)*. Darussalam, 2001 — 287 bet. ISBN 9789960892887.
4. ↑  Khallikân (Ibn), II, 593, quotes Al-Tabari, "Tarikh".
5. ↑  „Humayma - Discover Islamic Art - Virtual Museum".
6. ↑  Hitti, "History of the Arabs", p.289.
7. ↑  Khallikan (Ibn), "Wafayât al A'yân wa-Anbâ' Abnâ' al-Zamân", II, 592-4.
8. ↑  Nadim (al-), ed, Dodge, B. "Al-Fihrist," pp. 222, 378, 1051.

Adabiyotlar
-----------

* al-Masudi. *The Meadows of Gold, The Abbasids*. transl. Paul Lunde and Caroline Stone, Kegan Paul, London and New York, 1989.
* Al-Suyuti. *History of the Caliphs*.
**Amadou Ba** (1961-yil 17-mayda tugʻilgan) – ota-onasi gvineyalik boʻlgan senegallik siyosatchi. U 2022-yil 17-sentabrda Senegal bosh vaziri etib tayinlangan. 2019—2020-yillarda Senegal tashqi ishlar vaziri lavozimida foliyat yuritgan. 2013—2019-yillarda Moliya va iqtisodiyot vaziri boʻlgan.

U 2011, 2012 va 2013-yillarda New African jurnali tomonidan eng nufuzli 100 ta afrikaliklardan biri sifatida qayd etilgan.

Yoshligi va taʼlimi
-------------------

1980-yilda menejment boʻyicha texnik bakalavr darajasiga erishgan. 1988-yilda Milliy boshqaruv va magistratura maktabining (ENAM) iqtisod fanlari boʻyicha korporativ boshqaruv va soliqlar va mulklar boʻyicha chuqurlashtirilgan holda magistrlik darajasi diplomini olgan.

Karyerasi
---------

Amadou Ba 1989-yilda Diurbelda stajyor-inspektor boʻlgan. Keyin Dakardagi Soliq va mulk Bosh boshqarmasida (DGID) qoʻshilgan qiymat soligʻi birinchi boʻlimining bosh inspektori lavozimida ishlagan. 1991-yilda Parij va Baltimordagi xalqaro maʼmuriyat institutida qoʻshimcha malaka oshirgan.

1990-yildan 1992-yilgacha u Dakar-Plato boʻyicha bosh inspektor boʻlgan. Keyin 1994-yilgacha Sugʻurta direksiyasida sugʻurta boʻyicha nazorat komissari lavozimini egallagan, soʻngra tekshirish va fiskal tekshiruvlar direksiyasida tekshirish inspektori boʻlib ishlagan.

Bu lavozimlar bilan bir qatorda, Amadou Ba 1992-yilda ENAMda soliqlar va mulk boʻlimida va 1995-yildan 2000-yilgacha COFEB/BCEAO da dars bergan.

2013-yil 2-sentabrda Aminata Ture bosh vazir boʻlgach, Amadou Ba Amadu Keyn oʻrniga Moliya va Iqtisodiyot vaziri etib tayinlandi. 2023-yil 9-sentabrda u Prezident Macky Sall tomonidan 2024-yilgi prezidentlik saylovlari uchun Benno Bokk Yakaar (BBY) koalitsiyasining nomzodi etib saylandi.

Boshqa lavozimlari
------------------

* Afrika taraqqiyot banki (AfDB), Boshqaruvchilar kengashining rasmiy aʼzosi (2013-yildan)
* Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi (XVJ), Boshqaruvchilar kengashining rasmiy aʼzosi (2013-yildan)
* Koʻp tomonlama investitsiyalarni kafolatlash agentligi (MIGA), Jahon banki guruhi, Boshqaruv kengashining sobiq aʼzosi (2013-yildan)
* Jahon banki, Boshqaruv kengashining rasmiy aʼzosi (2013-yildan)

Shaxsiy hayoti
--------------

Amadou Ba uylangan va uch farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Africa: Amadou Mahtar Ba Named to 'Most Influential' List" (en). *allAfrica.com* (13-iyun 2011-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2021-yil.
2. ↑  *Gundan.* „The 10 Most Powerful Men In Africa 2014" (en). *Forbes*. Qaraldi: 6-yanvar 2021-yil.
3. 1 2 3 4 5  "Voici le curriculum vitæ de Monsieur Amadou Ba, Ministre de l’Economie et des Finances ", *DakarActu*, 2 September 2013.
4. ↑  „Au Sénégal, Amadou Ba intronisé dauphin de Macky Sall".. Qaraldi: 27-sentabr 2023-yil.
5. ↑  AfDB Annual Report 2017 African Development Bank (AfDB).
6. ↑  Board of Governors International Monetary Fund (IMF).
7. ↑  Board of Governors Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA), World Bank Group.
8. ↑  Board of Governors World Bank.
**Shuja-ud-Daula** ( 19-yanvar 1732-yil - vafot 26-yanvar 1775-yil ) - Subedar va Oudning Navab va 5 oktyabrdan Dehli vaziri 1754 yildan 1775 yil 26 yanvargacha.

Yoshlik
-------

Shuja-ud-Daula Ahmad Shoh Bahodur tomonidan tanlangan Mug'al Sadr-Viziri Safdarjungning o'g'li edi. Otasi Shuja-ud-Daula yoshligidanoq qo'l ostidagilarni sintez qilish qobiliyati bilan tanilganidan farqli o'laroq, bu mahorat oxir-oqibat uning Shoh Alam II tomonidan tanlangan Buyuk Vazir sifatida paydo bo'lishiga olib keladi.

Shuja-ud-Daula bahaybat odam edi. Bo‘yi qariyb yetti fut bo‘lgan, yuzidan burgutning bir juft qanotiga o‘xshab ko‘rinib turuvchi moylangan mo‘ylovli u ulkan jismoniy kuchga ega edi. 1763 yilga kelib, u o'zining eng go'zal davridan o'tib ketdi, lekin hali ham qilichining bir zarbasi bilan buyvolning boshini kesib tashlash yoki har bir qo'lda bittadan ikkita ofitserni ko'tarish uchun etarlicha kuchli edi.

Shuja-ud-Daula, shuningdek , Alivardi Xonga turli vaziyatlarda Bengaliyaning Navab hududlari Raghoji I Bhonsle va uning Marathalari tomonidan vayron qilinganida yordam bergani ma'lum. Shu tariqa Shuja-ud-Daula Alivardixonning harbiy xizmatchilari orasida juda hurmatli shaxs bo'lgan.

 Shuja-ud-Daulaning Mahouti, 1772 yil

Ommaviy madaniyatda
-------------------

* 1994 yilgi *"Buyuk Maratha"* hind serialida Shujaning xarakterini Benjamin Gilani tasvirlagan.
* Bollivudning 2019-yilgi *Panipat* filmida Shuja-ud-Daula obrazi Kunal Kapur tomonidan tasvirlangan.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Bhatia, O. P. Singh*. History of India, from 1707 to 1856* (en). Surjeet Book Depot, 1968.
2. ↑  Princely States of India
3. ↑  Dalrymple, William*. The Anarchy*. United Kingdom: Bloomsbury Publishing, 2019. ISBN 978-1-5266-1850-4.
4. ↑  *Journal of the Asiatic Society of Bengal* (en). Bishop's College Press, 1879.

Qo'shimcha o'qish
-----------------

* Shuja-ud-Daulah - jild. I, II (1754–1765) Ashirbadi Lal Srivastava
**Marshall Irving Bloom** (1944-yil 16-iyul - 1969-yil 1-noyabr) amerikalik jurnalist va faol, 1967-yilda yashirin matbuotning "Associated Press" Liberation News Service asoschilaridan biri sifatida tanilgan.

Hayoti va ta'limi
-----------------

Marshall Bloom Kolorado shtatining Denver shahrida tug'ilgan. U Amherst kollejida o'qigan va 1966-yilda tamomlagan. Kollejda bo'lganida u *The Student* nashriyotining raisi bo'lib ishlagan va jurnalistikadagi yutuqlari uchun Samuel Boulz mukofotini olgan. 1965-yilning yozida Marshall Montgomeri shtatida, Alabama shtatida fuqarolik huquqlari uchun kurash haqida xabar beruvchi *The Southern Courier* muxbiri bo'lib ishladi.

Bloom Mudofaa vaziri Robert MakNamaraga faxriy unvon berilishiga norozilik bildirish uchun o'z ishini boshlash paytida chiqib ketgan 20 Amherst bitiruvchisidan biri edi.

Bloom Angliyada milliy mashhurlikka erishdi, u yerda London Iqtisodiyot maktabida aspirant sifatida o'qidi va talabalar uyushmasi prezidenti etib saylandi. U 1967-yil bahorida Valter Adamsning maktabning keyingi direktori etib tayinlanishiga norozilik bildirgan o'tirishlar va namoyishlarda muhim rol o'ynagan.

Liberation News Service
-----------------------

1967-yilning yozida Bloom Kollegial matbuot xizmati (CPS) axborot xizmatini boshqaradigan Amerika Qo'shma Shtatlari Talabalar Matbuoti Uyushmasi (USSPA) direktori etib saylandi. Avgust oyida Minneapolisda bo'lib o'tgan tashkiliy yig'ilishda Bloom radikal siyosati tufayli (va ba'zilar, tarixchi Jon Makmillian Bloomning "ayolona xulq-atvori" deb atagani tufayli) USSPAdan ishdan ketdi. Natijada Bloom va uning hamkasbi Rey Mungo Liberation News Serviceni tuzdilar.

  

Keyingi olti oy davomida Bloom "LNS of the New Age"ni nashr etdi, obunachilar LNS-Montague va LNS New Yorkdan raqib yangiliklar paketlarini olishdi.

Manbalar
--------



1. 1 2 3  Dobrow, Martin. "A Life in Full Bloom: 50 Years Ago, this Amherst College Student Eembodied Turbulent Times," *Daily Hampshire Gazette* (May 25, 2016).
2. ↑  „No Success Like Failure".  Green Mountain Post Films website. Qaraldi: 5-dekabr 2007-yil.
3. ↑  *Marshall Bloom Papers, 1959-1999*, Amherst College, Archives & Special Collections
4. ↑  Stevens, Amy*. Daniel Shays' legacy?: Marshall Bloom, radical insurgency and the Pioneer Valley*. Levellers Press, 2005 — 31 bet.
5. ↑  Blair, W. Granger. "Student Protest in London Goes On." *New York Times* (March 16, 1967): p. 11.
6. ↑  Leamer, Laurence*. The paper revolutionaries: the rise of the underground press*. New York: Simon and Schuster, 1972. ISBN 978-0-671-21143-1.
7. ↑  Glessing, Robert J.*. The underground press in America*. Bloomington: Indiana University Press, 1970. ISBN 978-0-253-20146-1.
8. 1 2  McMillian, John*. Smoking Typewriters: the Sixties Underground Press and the Rise of Alternative Media in America*. Oxford University Press, 2011. ISBN 0-19-531992-3.
9. ↑  Slonecker, Blake. *A New Dawn for the New Left: Liberation News Service, Montague Farm, and the Long Sixties*, Palgrave-Macmillan, 2012, p. 47.
10. ↑  Diamond, Stephen*. What the Trees Said: Life on a New Age Farm*. Delacorte, 1971.
Boshqa nomlar uchun qarang: the mythological figure   Medusa.

**Meduza** ( **Medusalith Amaquelin-Boltagon** ) - Marvel Comics tomonidan nashr etilgan Amerika komikslarida paydo bo'lgan xayoliy qahramon. Personajning ismi va uning xususiyatlari yunon mifologiyasidan olingan, chunki uning sochlari Meduza sochlari kabi o'ziga xos xususiyatlarga ega. Qahramon sochlari ustidan psixokinetik nazoratga ega, bu kuchni Terrigenesis orqali olgan. Sochlarini odatdagi uzunligidan ikki baravar kengaytira oladi, undan qulflarni tanlashda, narsalarni masofadan ko'tarishda foydalanadi.

Serinda Swan birinchi navbatda 2017-yil Marvel Cinematic Universe (MCU) teleserialida "*Inhumans* "serialida Meduza rolini o'ynagan.

Nashr tarixi
------------

 
Medusa birinchi marta *Fantastic Four* №36 (1965) da paydo bo'ldi va Sten Li va Jek Kirbi tomonidan yaratilgan.  U dastlab fleshbekda, so'ngra yangi paydo bo'lgan "Qo'rqinchli to'rtlik"ning bir qismi sifatida kostyumda paydo bo'ladi. U *Fantastik to'rtlikning* №38-, 41-, 42-, 43-, 44-48 va 49-62-sonli turli xil syujetli ko'rinishlarda paydo bo'ladi. G'ayriinsoniylar Meduza bilan birga *Fantastik to'rtlikda* # 82–83da ham paydo bo'ladi. Ularga "*Fantastic Four* Annual №5" filmidagi birinchi yangi sarguzashtlari va "*Ajoyib sarguzashtlar"* № 1-10 kitobidagi yakkaxon seriya taqdim etildi. Birinchi to'rt qism Jek Kirbi tomonidan yozilgan va chizilgan. Ikkinchi to'rt qism Roy Tomas tomonidan yozilgan va Nil Adams tomonidan tasvirlangan. Ushbu hikoya *"Qasoskorlar* "nomli №94-97-da davom etayotgan "Kree-Skrull urushi" ga kiradi.

1. ↑  DeFalco, Tom*. The Marvel Encyclopedia*. DK Publishing, 2019 — 236 bet. ISBN 978-1-4654-7890-0.
**Ellis James Abdnor**  (1923-yil 13-fevral — 2012-yil 16-may) — amerikalik siyosatchi, Janubiy Dakotadan AQSh Senati aʼzosi boʻlib ishlagan. U, shuningdek, prezidentlar Ronald Reygan va Jorj H. V. Bush davrida Kichik biznes maʼmuriyatining 15-maʼmuri boʻlgan.Abdnor avvalroq AQSh Kongressi Vakillar palatasida Janubiy Dakotaning 2-kongress okrugi vakili bo‘lgan va Janubiy Dakota shtatining 30-leytenant gubernatori va Janubiy Dakota Senati aʼzosi bo‘lib ishlagan.

Karyera
-------

Abdnor 1923-yil 13-fevralda Janubiy Dakota shtatining Kennebek shahrida Meri va Samuel J. Abdnorning o‘g‘li bo‘lib tug‘ilgan. Abdnor Ikkinchi Jahon urushi paytida Qoʻshma Shtatlar armiyasida xizmat qilgan va keyin 1945 yilda Nebraska-Linkoln universitetini tamomlagan va u erda Sigma Chi birodarligi aʼzosi boʻlgan. 1957 yildan 1969 yilgacha Janubiy Dakota Senati aʼzosi boʻlgan. „Oddiy, odobli, sodda so‘zli odam", u mehr bilan „xalq senatori" sifatida tanilgan. U, shuningdek, „yaxshi davlat xizmatchisi" sifatida tasvirlangan. Xodimlari uni doʻst, shuningdek, faxriy ustoz va davlat xizmatchisi deb bilishgan. Janubiy Dakotadagi kongressdagi hamkasbi Jeyms Abourezk singari, u ikkinchi avlod livanlik-amerikalik va Abourezkdan keyin kelib chiqishi livan boʻlgan ikkinchi AQSh senatori edi.1946 yildan 1948 yilgacha Jeyms Abdnor oʻqituvchi va murabbiy boʻlib ishlagan.Abdnor 1950-yillar boshida Janubiy Dakota qonun chiqaruvchi organining bosh kotibi boʻlgan.Abdnor 1969-1971 yillarda Janubiy Dakota shtatining 30-leytenant gubernatori bo‘lgan va 1970-yilda Vakillar palatasiga nomzod bo‘lish uchun muvaffaqiyatsiz kurashgan.Abdnor 1980-yilgi saylovda uch muddatga amaldagi prezidentlikka nomzod bo‘lgan Jorj va Makkramenga qarshi kurashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari Senati. Abdnor MakGovernning shtat bilan aloqasi yoʻqligini taʼkidladi va uni katta farq bilan oʻz lavozimidan chetlatdi. Abdnor senatorlik davrida mablagʻlar qoʻmitasida ishlagan va uchta quyi qoʻmita, jumladan, Atrof-muhit va jamoat ishlari quyi qoʻmitasiga raislik qilgan.1986 yilda oʻsha paytdagi gubernator Bill Yanklouga qarshi oʻtkazilgan dastlabki saylov kampaniyasida katta farq bilan gʻalaba qozongan Abdnor Senatdagi oʻrnini oʻsha paytdagi vakil Tom Dashlga qisqa muddatda boy berdi. U 1987 yildan 1989 yilgacha Kichik biznes maʼmuriyatining maʼmuri boʻlib ishlagan va 2004 yilda Jon Tunning Dashlga qarshi muvaffaqiyatli kampaniyasi uchun maslahatchi sifatida xizmat qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „"James Abdnor". Pierre, South Dakota: South Dakota State Historical Society".
2. 1 2  „"James Abdnor, Former South Dakota Senator, Dies at 89". The New York Times".
3. 1 2 3  „"James Abdnor, GOP congressman and senator from South Dakota, dies at 89". The Washington Post".

Havolalar
---------

* United States Congress. „James Abdnor (id: A000009)". *Biographical Directory of the United States Congress*

* Appearances on C-SPAN
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Shayton (maʼnolari).

**Shayton** — islom, xristianlik va boshqa dinlarning taʼlimotlariga koʻra, yovuz ruh yoki yovuz ruhlarning boshligʻi, dunyodagi yovuzliklarning aybdori, odamlarni gunohga yetaklovchi kuch. Shayton toʻgʻrisidagi tasavvur „satanas" shaklida yunon tilidan xristian adabiyotiga, undan Yevropa tillariga, „satana" shaklida rus tiliga oʻtgan. Qurʼonda talqin qilinishicha, shahrini Alloh olovdan yaratgan, keyinchalik amriga itoat qilmagani uchun uni toshboʻronga sazovor (arabcha „rajim") deb laʼnatlagan. Lekin Alloh bandalarini uning vasvasalariga aldanishi yoki aldanmasligini sinab koʻrish uchun shahriga muxlat bergan. Shuning uchun u barcha odamni yoʻldan ozdirishga harakat qiladi. Qurʼonda „shayton" soʻzining sinonimi sifatida „iblis" iborasi ham qoʻllanilgan.

Shayton soʻzi firibgar, ayyor odamlarga nisbatan ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Jeffrey Burton Russell, *The Devil: Perceptions of Evil from Antiquity to Primitive Christianity*, Cornell University Press 1987 ISBN 978-0-801-49409-3, 11- va 34-bet

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Seʹre** (grekcha: *Περιφερειακή Ενότητα Σερρών*) — Gretsiyaning hududiy periferik birliklardan biri sanaladi. Bu mahalliy oʻzini oʻzi boshqarishning hududiy organi va maʼmuriy boʻlinmaning bir qismi hisoblanadi. Kallikratis dasturiga koʻra, 2011-yildan beri u Markaziy Makedoniyaning chekka hududlariga kiritilgan. Sobiq Sereni oʻz ichiga oladi. Aholisi 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish boʻyicha 176 430 kishini tashkil etgan. Maydoni 3967,744 kvadrat kilometr boʻlib, aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,47 kishiga toʻgʻri keladi.. Maʼmuriy markazi — Sere shahri.

Geografiyasi
------------

 Serening maʼmuriy boʻlinmalari
 Angit kanyoni
 Pangeon togʻlari
Sharqda u Drama va Kavala hududiy birliklari bilan, gʻarbda — Saloniki va Kilkisning hududiy birliklari bilan chegaradosh. Shimolda Bolgariya va Shimoliy Makedoniya Respublikasi bilan chegaradosh.

U Belasitsa va Slavyanka togʻlaridan janubda, Mavrovuni togʻlaridan gʻarbda, Vrondus, Menikion va Pangeon togʻlaridan sharqda joylashgan. Uni Bolgariyadan boshlanib, Orfanos koʻrfaziga (Strimonikos) quyib oqib oʻtadigan Strimon daryosi kesib oʻtadi. Strimonning asosiy irmogʻi Angit boʻlib, sharqdan Menikion va Pangeon togʻlari oʻrtasida oqib oʻtadi va Angit kanyonini hosil qiladi, unda katta Alistrati gʻori joylashgan.

Maʼmuriy boʻlinishi
-------------------

2010-yildan beri Kallikratis dasturi doirasidagi Sere hududiy birligi 7 ta jamiyatni oʻz ichiga oldi:

| Jamiyat | Maydoni, km² | Aholi (2011), kishi | Zichlik (2011), pers. /km² |
| --- | --- | --- | --- |
| Amfipolis | 9 182 | 411.773 | 22,30 |
| Visaltia | 20,030 | 658.333 | 30,43 |
| Heraklius | 21 145 | 451.499 | 46,83 |
| Nea Zichni | 12 397 | 404.307 | 30,66 |
| Tinch | 76 817 | 600.479 | 127,93 |
| Sindikatlar | 22 195 | 1103.431 | 20,11 |
| Emanuel Papas | 14 664 | 337.922 | 43,39 |

Aholisi
-------

| Yil | Aholi |
| --- | --- |
| Aholi soni | Serning periferik birligi |
| 1991-yil | 185 824 |  |
| 2001-yil | 194 483 |  |
| 2011-yil |  | ↘ 176 430 |

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  *Греция. Справочная карта. Масштаб 1:Andoza:Число*.
2. ↑  Αρ. Φύλλου 1292(Yunoncha) // Εφημερισ τησ κυβερνησεωσ. — 2010. — 11 Αυγούστου. — Andoza:Бсокр.
3. 1 2  „Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991" (el).  Ελληνική Στατιστική Αρχή. 16-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2017-yil.
**Gʻoʻza biti**, poliz biti — tengqanotli xartumlilar turkumi oʻsimlik bitlari oilasiga mansub hasharot. Barcha paxta ekiladigan mamlakatlarda tarqalgan. Tirik tugʻib koʻpayadigan qanotsiz urgʻochisining (erkagi boʻlmaydi) tuxum shaklidagi (ovalsimon) tanasi 1,25 — 2,1 mm. Shira naychalari qora. Voyaga yetgan bitlar va lichinkalarning rangi mavsum va oʻzi yashayotgan oʻsimlik rangiga bogʻliq holda oʻzgaradi. Moʻylovlari 6 boʻgʻimli, sariq, uz. tanasining 2/3 qismigacha; koʻzi qora; oyoqlari sariq. Lichinkasi voyaga yetgan urgʻochisidan kichikligi va tanasining yorqin rangi bilan farq qiladi. Nimfasi och kulrang. Qanotli urgʻochilar tanasi choʻziqroq (1,2—1,9 mm), boshi va koʻkragi qora, qorni sargʻish yoki toʻq yashil, qanotlari tiniq; qanoti lichinkaning ikkinchi yoshida shakllana boshlaydi. Gʻoʻza bitining jinsiy avlodi yoʻqolgan boʻlib, rivojlanish sikli toʻliq emas; partenogenez yoʻli bilan (qiz holicha, urugʻlanmasdan) koʻpayadi, yaʼni urgʻochilari 20—60 lichinka tugadi. Qanotsiz urgʻochilar, baʼzan esa lichinka holida sovuqqa chidamli begona oʻtlar (asosan gulxayrining ildiz boʻgzi yaqinidagi barglar)da qishlaydi. Qishlov davrida ularning koʻpchiligi nobud boʻlib, bahorgacha juda kam qoladi. Apr.da Gʻoʻza biti juda jadal koʻpayib, ular orasida qanotli individlar ham paydo boʻla boshlaydi. Qanotlilari har tarafga tarqalib, begona oʻtlarga oʻtadi va gʻoʻza nihollarini ilk rivojlanish davrida zararlaydi. mavsumda 20 ga yaqin avlod beradi. Gʻoʻza biti barg shirasini soʻradi va ular bujmayib, qurib qoladi. Kuzda paxta tolasi hasharot ajratgan modda tufayli bir-biriga yopishib ifloslanadi va shu yerda saprofit zamburugʻlarning rivojlanishiga sharoit yaratiladi. Natijada tola qorayib, buziladi (qora shira). Kurash choralari: begona oʻtlarni yoʻq qilish, oʻsimlik qoldiqlarini yigʻib olish, gʻoʻzaga insektitsidlar purkash.

Manbalar
--------

1. ↑  "Gʻoʻza biti" *OʻzME*. Gʻ-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
KUSTO (Cousteauuuuuuu) Jak Iv (1910.11.6, Sen-Andre-de-Kyubzak, Fransiyaning Bordo viloyati — 1997) — fransuz okeanografi, sayyoh. Suv ostida texnik vositalar yordamida tadqiqotlar olib borish va kinoga olishni boshlab beruvchilardan. Yoshligida oilasi bilan AQShda yashagan. Fransiyaga qaytgach, Milliy oliy harbiy-dengiz maktabini tugatgan. 1933-yil dan harbiy kemada, keyinroq harbiydengiz aviatsiyasida xizmatini oʻtagan. 1942-yil K. suv osti jonivorlari haqida film yaratuvchi kompaniyaga asos soladi. 1952-yildan tadqiqotlar olib boruvchi "Kalipso", 1985-yildan "Alkiova" kemalariga rahbarlik qilgan. 1954-yil shu kemada K. Qizil dengiz va Hind okeaniga, Seyshel o.lariga joʻnab ketadi. Vatijada kino soxdsida yuksak mukofotlarga sazovor boʻlgan "Kusto guruhi sarguzashtlari", "Sokinlik dunyosi" kabi koʻp seriyali filmlar yaratildi. Akvalang (E. Ganyan bilan birga), suv osti uyi, "shoʻngʻuvchi likopcha" apparatini ixtiro qilgan. 1957-yildan Movakodagi Okeanografiya muzeyi direktori. Ommabop kitoblar va filmlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Peetri** (shuningdek, og'zaki tilda *Peetrikula* ) - (estoncha: *alevik*) Estoniya shimolidagi Harju tumanidagi Rae Parish shahrida joylashgan kichik tuiman. U Tallin shahri bilan chegaradosh.

Rasmiy aholi roʻyxatiga koʻra, Pitri 2021-yil 1-yanvarda 5859 nafar aholiga ega edi. Oxirgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 2011-yil 31-dekabrda Peetri aholisi 4,435 kishini tashkil etdi. Aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, etnik estonlar ulushi 82,8%; 17,2% estoniyalik emas.

Peetri shahrida 500 dan ortiq turar-joy binolari mavjud bo'lib, ular bir necha o'nlab turar-joy binolarini o'z ichiga oladi. 2009-yilning kuzida sport zali, stadion va ommaviy kutubxonaga ega bolalar bog'chasi-boshlang'ich maktab qurib bitkazildi.

Kichik tumanning ko'p qismi E263 Tallin-Tartu-Võru-Luhamaa avtomagistralining g'arbiy qismida joylashgan, ammo aholi punktiga Moigu nomli magistralning sharqiy qismi ham kiradi. Tumanning umumiy maydoni 4,60 ni tashkil qiladi. Aholi zichligi esa 1115/km² dan oshadi. 

Pitri haqida eslatib o'tilgan dastlabki hujjatlar 1631-yilga (*Petrikull* nomi bilan) Moigu manorining ko'chmas mulk bitimi bilan bog'liq bo'lgan. Pitridagi eng qadimiy saqlanib qolgan bino - bu sobiq shamol tegirmoni (1868), hozirda Peetri shamol tegirmoni restorani sifatida ishlaydi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Rahvastik" (et).  Rae vald. 20-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-may 2011-yil.
2. ↑  „Peetri Spordihoone staadion ja korvpalliväljak". *Eesti Spordiregister* (16-fevral 2023-yil). Qaraldi: 14-aprel 2023-yil.
3. ↑  „Ajalugu" (et). *peetri.ee*. Qaraldi: 14-aprel 2023-yil.
4. ↑  *Heiberg.* „Peetri tuuliku tundmatu lugu: selgus, kes oli see mees, kes numbrid 1868 kivimüüri raius" (et). *Maaleht* (8-dekabr 2012-yil). Qaraldi: 14-aprel 2023-yil.

Havolalar
---------

* Peetri va uning atrofini ko'rsatadigan 1860 xaritasi tasviri (Wayback Machine saytida 2019-07-22 sanasida arxivlangan)
**Tengku Ampuan jamoat masjidi** (malaycha: *Masjid Tengku Ampuan Jemaah*) yoki **Bukit Jelutong masjidi** Malayziyaning Shoh Alam shahri yaqinidagi Bukit Jelutongda (U8 bo'limi) joylashgan Selangor qirollik masjidi. Ushbu inshoot hududning 14-bo'limida Sulton Salohiddin Abdulazizshoh masjididan keyingi Selangordagi ikkinchi davlat masjidi hisoblanadi. Bu qirollik masjidi marhum Almarhum Sulton Sir Hisamuddin Alamshohning turmush o'rtog'i, selangorlik marhum Almarhumah Tengku Ampuan Jemaah sharafiga nomlangan. U, shuningdek, Malayziyaning ikkinchi Raja Permaisuri Agongi (qirolichasi) ham bo'lgan.

Tarixi
------

Masjid Bukit Jelutong shaharchasining Sime Darby savdo konglomerati tomonidan qurilgan. Binoning qurilishi 2010-yilda boshlanib, 2012-yilda yakunlangan. Masjid 2013-yilning 13-mart kuni selangorlik Sulton Sharafiddin Idrisshoh tomonidan rasman ochib berilgan.

Arxitekturasi
-------------

Tengku Ampuan Jemaah masjidi Yaqin Sharq me'morchiligi asosida bunyod etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „The elegant Masjid Tengku Ampuan Jemaah". *freemalaysiatoday.com* (26-aprel 2020-yil).

Havolalar
---------

* Tengku Ampuan Jemaah masjidi veb-sayti
**Muhammadiya masjidi** (malaycha: *Masjid Muhammadiah*) — Malayziyaning Perak shtati Kinta tumani, Ipoh shahrida joylashgan masjid.

Tarixi
------

Hozirda masjid joylashgan hududda 1973-yilda Muhammadiya madrasasi qurilgan. 1978-yilda bu hududda kichik *surau* (Sumatra va Malay yarimorolining ba'zi hududlarida ibodat qilish va diniy ta'lim berish maqsadida foydalaniladigan islomiy majlis binosi) qurilgan va 2007-yilning 21-dekabrida masjidga aylantirilgan. Xitoy me'morchiligi uslubida yangi masjid qurish ishlarini rejalashtirish masalalari 2008-yilda boshlangan. Masjid loyihasi 2009-yilda yakunlangan va aynan shu yilda rasman tasdiqlangan. Qurilish ishlari 2011-yilning 24-noyabrida boshlangan va 2013-yilda yakunlangan. Binodan 2013-yil avgust oyidan kundalik namoz o‘qish uchun foydalanila boshlangan. Muhammadiya masjidi 2014-yil 18-iyulda Perak sultoni Nazrinshoh tomonidan rasman ochib berilgan. Bu mamlakatdagi Xitoy uslubida qurilgan ikkinchi masjid hisoblanadi. Inshootni qurish ishlariga jami Malayziya Xitoy musulmonlari uyushmasining Ipoh boʻlimi va masjid qoʻmitasining saʼy-harakatlari bilan 4 million MYR sarflangan. 2019-yilning avgust oyida masjidni obodonlashtirish maqsadida taraqqiyot va ta’lim markazi uchun zal qurish ishlari bilan boshlangan.

Arxitekturasi
-------------

Masjid Xitoy me'morchiligi uslubida 0.4 gektar maydonda qurilgan. Binoning yarim oy shaklidagi kirish eshigi, yashil tomlari, qizil ustunlari va minorasi mavjud. Bino tomlari Xitoyning Longyan shahridan keltirilgan. Bosh namozxonaning shifti lotus gullari naqshlari bilan bezatilgan. Masjid bir vaqtning o'zida 2000 tagacha namozxonni sig‘dira oladi.

Yana qarang
-----------

* Melaka Xitoy masjidi
* Sulton Ismoil Petra Kumush yubiley masjidi

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Masjid Muhammadiah" (ms). *Jabatan Kemajian Islam Malaysia*. Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
2. ↑  *Amarudin, Samsul Kamal*. „Masjid Cina di Ipoh jadi tumpuan" (ms). BH Online (4-mart 2016-yil). Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
3. 1 2  *Adnan, Normawati*. „Naik taraf dewan Masjid Muhammadiah bermula Ogos" (ms). Sinar Harian (16-iyun 2019-yil). Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
4. 1 2 3  *Mat Arif, Zahratulhayat*. „Chinese mosque celebrates all races during Ramadan". New Straits Times (8-may 2019-yil). Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
5. 1 2  *Leong, Ewe Paik*. „10 tourist attractions in the Kinta Valley". New Straits Times (16-fevral 2017-yil). Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
6. ↑  *Yeo, Amanda*. „Towards healthy, liveable cities". New Straits Times (13-may 2021-yil). Qaraldi: 19-iyul 2021-yil.
„**Sinti va roma xalqlari milliy sotsializmi qurbonlari yodgorligi**" (nemischa:) — Berlindagi yodgorlik Yevropadagi 200 000-500 000 loʻlilar genotsidi qurbonlariga bagʻishlangan. Loyiha muallifi Dani Karavan.

Tarixi
------

Loʻlilarning fashistlar qirgʻini qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan yodgorlikning yaratilishi Germaniyadagi Sinti va Roma vakolatxonasi hamda Germaniya Sinti ittifoqining talablari natijasidir.

Hukumat 1992-yilda loyihani tasdiqlaganidan soʻng yodgorlikning joylashuvi va dizayni boʻyicha bahslar boshlandi. Dastlab yodgorlik Martsan tumanida oʻrnatilishi kerak edi — oʻsha erda 1936-yildan beri loʻlilar yashagan xarobalar joylashgan edi. Biroq 2001-yilga kelib, uni Xolokost qurbonlari yodgorligi yaqinidagi Tirgartenga oʻrnatishga qaror qilindi. U 2012-yil 24-oktabrda Angela Merkel tomonidan ochilgan.

Yodgorlik dizayni
-----------------

Yodgorlik Tirgartendagi Simonsvegda joylashgan. Bu qorongʻu — „cheksiz chuqur" — markazida uchburchak toshli hovuz: konslager asirlari taqib yurishlari kerak boʻlgan nishonlarning shakli shunday edi. Har kuni tosh ustiga gullar qoʻyiladi, muallifning fikriga koʻra „bir vaqtning oʻzida hayot, qaygʻu va xotira ramzi" boʻlishi kerak. Ayniqsa Romeo yodgorligi uchun Frans kun boʻyi bu yerda yangraydigan musiqa yozgan. Hovuzning chetida esa loʻli shoiri Santino Spinellining „Osvensim" sheʼridan satrlar oʻyib yozilgan. Atrofda tosh plitkalarda — konslagerlarning nomlari yozilgan.

Adabiyotlar
-----------

* *Das schwarze Wasser : Denkmal für die im Nationalsozialismus ermordeten Sinti und Roma*. Heidelberg, Berlin: Edition Braus, 2012. ISBN 978-3-86228-038-4.

Manbalar
--------

1. ↑  „An official EU website on „The Fate of European Roma and Sinti During the Holocaust"". 4-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2022-yil.
2. ↑  „В Берлине появится памятник синти и рома". *dw.com*.
3. ↑  „Vandalismus: Denkmal für ermordete Sinti und Roma beschädigt" (de). *faz.net*. Frankfurter Allgemeine Zeitung (10-iyul 2019-yil). Qaraldi: 8-mart 2020-yil.
4. ↑  *Andrea Rehmsmeier.* „Zwangsarbeiterin, Zeitzeugin - NS-Geschichte zwischen Erinnerung und Aktenlage" (de). *deutschlandfunk.de*.  Deutschlandfunk (16-fevral 2020-yil). Qaraldi: 8-mart 2020-yil.

Havolalar
---------

|  |
| --- |
| **Sinti va roma xalqlarining milliy sotsializm qurbonlari yodgorligi** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|
ILY karlar madaniyatida keng tarqalgan belgi boʻlib, „Men seni sevaman" (norasmiy) maʼnosini anglatadi.
**ILY** – Amerika imo-ishora tilining belgisi. Asosan Amerika Qoʻshma Shtatlari va boshqa amerikalashgan mamlakatlarda koʻp ishlatiladilgan bu belgi I, L va Y (**I L**ove **Y**ou) harflari kombinatsiyasidan Amerika imo-ishora tilidan foydalanadigan kar maktab oʻquvchilari orasida paydo boʻlgan.

* productionhosil bo'lishi
* SignWriting transcription Imzo yozish transkripsiyasi
* ASLwrite transcription Asl yozuv transkripsiyasi

Bu belgi bir nechta ijobiy his-tuygʻularning norasmiy ifodasidir. Ular umumiy hurmatdan tortib, belgini qabul qiluvchiga nisbatan sevgini ham bildirishi mumkin.

Tarixi
------

*Karlar merosi* ILYning paydo boʻlishini 1905-yilga toʻgʻrilaydi. Richard Dawson 1976-yildan 1985-yilgacha oʻtkazgan *Family Feud*ning har bir epizodida ILY dan foydalanishi bilan bu belgi ommaviy axborot vositalarida katta taassurot qoldirdi. Xabar qilinishicha, prezidentlikka nomzod Jimmy Carter uni Oʻrta Gʻarbdagi karlar tarafdorlari guruhidan olgan va 1977-yilda Inauguratsiya kuni paradida ILY belgisini piyodalar yoʻlidagi bir guruh kar odamlarga koʻrsatgan.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

 Gene Simmons moda koʻrgazmasida ILY belgisini koʻrsatmoqda, 2012-yil
80-yillarning mashhur professional kurashchisi Jimmy Snuka oʻz oʻyinlari va intervyularida, shu jumladan „Superfly Splash" yakuniy harakatini amalga oshirishdan oldin yuqori arqonda turganda ham ILY belgisini ikki qoʻli bilan tez-tez koʻrsatib turgan.

ILY belgisidan Marvel Comics superqahramoni Oʻrgimchak-odam oʻzining veb-otishmalarini faollashtirish uchun foydalanadi. Bundan tashqari, Doktor Strange uni oʻzining mistik afsunlarini amalga oshirish uchun vosita sifatida ishlatadi.

Kiss rok-guruhidan Gene Simmons 1974-yildan buyon ramzni fotosessiyalarda, kontsertlarda va ommaviy chiqishlarda ishlatib keladi. U televideniyega bergan intervyularida oʻzini Marvel komikslari muxlisi ekanligini va Doktor Strangening bu belgidan fotosessiyalarda foydalanishidan ilhomlanganini aytdi.

BTSning mashhur K-pop qoʻshigʻi „Boy With Luv" ning yakuni ham ushbu belgini oʻz ichiga oladi va barcha guruh aʼzolari oʻng qoʻllarini koʻtarib, bu belgini koʻrsatishadi.

„Fancy" K-pop qoʻshigʻi davomida Twice qizlar guruhi aʼzolari raqsga tushganda shu belgini koʻrsatishadi.

„*Love Live!*" animesida, Nico Yazawaning „*nico nico nii"* iborasi bor va u bilan ILY ramzini oʻz ichiga olgan harakatlari ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  
„Sign Language: I Love You".  American Sign Language University.
2. ↑  
Jack R. Gannon*. Deaf Heritage: A Narrative History of Deaf America*. Gallaudet University Press, June 30, 2012. ISBN 978-1563685149.
3. ↑  More hand gestures unicode.org
**"Stol balladasi"** —kinoafisha, 1955-yilda „ Soyuzmultfilm" kinostudiyasi tomonidan yaratilgan sovet qoʻgʻirchoq animatsion filmi. Rejissorlar, Mixail Kalinin va Roman Davydov kattalar uchun byurokratiya haqida multfilm yaratdilar. Multfilm ssenariysi muallifi sovet shoiri Aleksandr Bezimenskiy boʻlib, u badiiy oʻqish ustasi Igor Ilyinskiy bilan birgalikda multfilmni ovozlashtirdi.

Syujet
------

Mehnatsevarlik va kamtarlik uchun koʻtarilgan kichkina ishchi haqida, satirik hikoya. Muayyan muassasa rahbariga aylangan qahramon, bir zumda oʻzgaradi: u hamkasblari va mehmonlariga qoʻpol munosabatda boʻladi, hashamatli jihozlangan ofisiga hech kimni kiritmaydi va haqiqiy biznes faoliyatini qogʻozbozlik bilan almashtiradi. Ammo bu uzoq davom etmaydi.

Qiziq maʼlumotlar
-----------------

* Multfilm keyinchalik eng mashhur sovet multfilmlaridan biri Mauglini boshqargan Roman Davydovning rejissorlik debyutini anglatadi. Mixail Kalinin avvalroq satirik mazmundagi "Begona ovoz "(1949) multfilmi uchun ssenariy yozgan edi.

Multfilm haqida
---------------

> 
> 1950-yillarning oʻrtalarida R. V. Davydovning rasmlarida („Jadval balladasi" (1955), „Kolobok" (1956) va boshqalar) harakatning bir-birini almashtiradigan uch oʻlchovli fazalarini ishlab chiqarish („volumetrik siljish")) ishlatilgan. Bu vaqtga kelib, hajmli multfilmlar ishlab chiqarish allaqachon yuqori darajada boshlangan edi — bu Vladimir Degtyarev („Ajoyib quduq", 1956-yil; „Sevimli goʻzal", 1958-yil), Anatoliy Karanovich va kabi rejissorlarning asarlaridan dalolat beradi. Roman Kachanov („Sevgi buluti", 1959-yil), Roman Davydov („Gingerbread Man", 1956-yil; „Uch ayiq", 1958-yil).
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  „Архивированная копия". 28-avgust 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2022-yil.

„Архивированная копия". 28-avgust 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2017-yil.

Havolalar
---------

* Ballada o stole na „Animator.ru"
Julio Chezare Kapachchoning „Delle imprese trattato" asaridagi Parfenopaning tasviri
**Parfenopa** (qadimgi yunoncha: *Παρθενόπη*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi sirenalardan biri. Uning ismi „qizning ovozi" deb tarjima qilinadi.

Afsonasi
--------

Qadimgi yunon afsonasiga ko‘ra, Parfenopa Aheloy xudosi va Terpsihora muzasining qizi bo‘lgan. Uning qo‘shiqlari Odisseyni o‘ziga rom eta olmagach, o‘zini dengizga tashladi va cho‘kib ketadi. Afsonaga ko‘ra, uning jasadi Neapolda, Megaride orolida, hozir Castel-dell-Ovo qal’asi joylashgan qirg‘oqqa chiqqan. Kuma shahri aholisi bu hududga joylashar ekan, uning sharafiga oʻzlari asos solgan shaharni Partenopa deb atashgan.

Rim afsonasida boshqa bir taxmin, yaʼni Vezuviy ismli kentavr Parfenopani sevib qolgani aytiladi. G‘azablangan Yupiter kentavrni vulqonga, Parfenopani esa Neapol shahriga aylantirdi. Shunday qilib, afsonaga ko‘ra, vulqonga aylangan kentavr endi o‘z his-tuyg‘ularini tiya olmaydi va bu tez-tez shiddatli vulqon otilishlarda namoyon bo‘ladi.

Adabiyot va sanʼatda
--------------------

Parfenopa turli adabiyot va sanʼat asarlarida, shu jumladan, qadimiy tangalardagi siymosidan tortib, o‘z koʻksigidagi suv bilan Vezuviy olovini oʻchirayotgani ifodalangan Spinakorona favvorasigacha tasvirlangan. Virgil o‘zining „Georgiklar" asarida Parfenopa tomonidan tarbiyalanganligini daʼvo qilgan:

Bundan tashqari, Parfenopa meksikalik bastakor Manuel de Sumayaning „Parfenopa" operasi va qadimgi yunon romani „Metioh va Parfenopa" kabi bir qator boshqa asarlarga ilhom berdi. Bundan tashqari, XVIII asrda Parfenopa afsonasi asosida Sarro (1722), Vinchi (1725), Gendel (1730), Vivaldi (1738) va Xasse (1767) operalari yozilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Music of the Sirens*. Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2006. ISBN 0-253-21846-2. :20
2. 1 2  Spink & Son*. The Numismatic Circular and Catalogue of Coins, Tokens, Commemorative & War Medals, Books & Cabinets, Volume 14*. Piccadily: Spink & Son, 1906 — 9010 bet.
3. ↑  *Bay of Naples and Southern Italy*, Cape Town, South Africa. ISBN 978-1-86-011349-9. [*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  Miles, Gary B.*. Virgil's Georgics: A New Interpretation*. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1980. ISBN 0-520-03789-8.
5. ↑  Lancaster, Jordan*. In the Shadow of Vesuvius: A Cultural History of Naples*. London and New York: I.B. Tauris, 2005 — 11 bet. ISBN 1-85043-764-5.
6. ↑  *The Roman Paratext: Frame, Texts, Readers*. Cambridge UK: Издательство Кембриджского университета, 2014 — 230 bet. ISBN 978-1-107-02436-6.
7. ↑  *Virgil's Golden Egg and Other Neapolitan Miracles: an Investigation into the Sources of Creativity*. New Brunswick, New Jersey: Andoza:Нп3. ISBN 978-1-4128-4240-2.
8. ↑  „Fontana di Spinacorona (detta Fontana delle zizze)". *CorpodiNapoli*. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2020-yil.
9. ↑  *The Virgin and Her Lover: Fragments of an Ancient Greek Novel and a Persian Epic Poem*. Leiden, Netherlands: Brill Publishers, 2003 — 5 bet. ISBN 90-04-13260-0.
**Bzury** [ˈbzurɨ] Polsha shimoli-sharqidagi Podlaskie vodiyligining Grajevo viloyati tarkibidagi Gmina Szczuczyn maʼmuriy tumanidagi qishloqdir. U taxminan 5 kilometr (3 mi) Szczuczyn shimoli-sharqida, 10 km (6 mi) Grajevoning janubi-g'arbiy qismida va 76 km (47 mi) viloyat poytaxti Belystokdan shimoli-g'arbda joylashgan.

Qishloqda 200 yaqin aholi istiqomat qiladi.

Ikkinchi jahon urushi
---------------------

2012-yilda Polsha Milliy Xotira Instituti 1941-yilda Shchuchin gettosidan bo'lgan yigirmaga yaqin yahudiy ayolning Bzuriga Shchuchin qishlog'idan kelgan 6 nafar jinoyatchi tomonidan o'ldirilgani yuzasidan tergov boshlanadi. Jinoyat 1950-yilda Stalinist Polsha hukumati tomonidan tekshirilgan, natijada 1 marta o'lim jazosi berilgan, keyinchalik u umrbod jazoga almashtirilgan. Sudlangan yagona jinoyatchi Stanislav Zalevskiy hisoblanadi va 1957-yilda vafot etgan. Polsha bo'ylab natsistlar davridagi gettolar tarixiga ixtisoslashgan IPNdan tarixchi Barbara Engelking sud hujjatlarini va 1948-yilgacha bo'lgan o'nga yaqin guvohlarning ko'rsatmalarini o'rgandi. IPN tergovi jinoyat qasddan sodir etilganligini tasdiqladi. Barcha qurbonlar yosh edi va nemis buyurtmasi bilan Bzuriga fermada ishlash uchun kelgan. Ular gettoga qaytarilishi kerak edi, ammo xuddi shu kuni kechqurun yo'lda jinsiy ehtiyojini qoniqtirish uchun o'ldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Central Statistical Office (GUS) - TERYT (National Register of Territorial Land Apportionment Journal)" (Polish) (1-iyun 2008-yil).
2. ↑  *Agnieszka Domanowska.* „Śledztwo po 71 latach". *"Mord w Bzurach." IPN po 71 latach wszczyna śledztwo*.  Gazeta Wyborcza (6-mart 2012-yil). Qaraldi: 15-iyun 2012-yil.
3. ↑  *Agnieszka Domanowska.* „Bzury koło Szczuczyna - miejsce mordu grupy żydowskich kobiet". *IPN wszczyna śledztwo, Gazeta Wyborcza (ibidem)*.  Muzeum Historii Żydów Polskich, Virtual Shtetl (6-mart 2012-yil). Qaraldi: 15-iyun 2012-yil.
4. ↑  *Agnieszka Domanowska.* „Nie powiem, bo zrobicie z nas Jedwabne". *IPN po 71 latach wszczyna śledztwo*.  Gazeta.pl. Bialystok. (15-mart 2012-yil). Qaraldi: 15-iyun 2012-yil.
**Muhammad Ardabiliy** (forscha:محمد ابن علی اردبیلی) XVII asrda musulmon urf-odatlarining ko‘zga ko‘ringan shia tariqatchisi edi.

Hayoti
------

Uning toʻliq ismi Ali Ardabiliyning oʻgʻli Muhammad edi. Uning hayoti va shaxsi haqida yetarlicha ma'lumot mavjud emas. U asli Ardabildan bo'lgan, lekin umrining katta qismini Bag'dod va Iroqning Najaf shaharlarida o'tkazgan.

Ilmiy martaba
-------------

Ardabiyning Jafar Ibn Abdiya Ibn Ibrohim Kamariy kabi diniy soha va fanlarda hukmron bo'lgan taniqli ustozlaribo'lgan. Qolganlari esa Ali Ibn Ahmad Ibn Kamol Addin Husayn Astarobodiy kabilardir. U Isfahonga ham sayohat qilgan, ammo sayohatining qanday kechganligi aniq emas. Uning qilgan ishlarining amaliy ahamiyati shundaki, Jomiy ar-Rovot (roviylar jamlamalari) rivoyat qiluvchilar (Ilm-e-Rijol) mavzusida yozilgan.

Jami al-Rovat kitobi
--------------------

Jami al-Rovat kitobi roviylarning jamlanmalari "Ilm-i-rijol"dagi birinchi va muhim shia kitoblaridan biridir. Ardabiy o‘z sinflarida urf-odatlarni yetkazuvchilarning xarakterini tasvirlab berishga, ularni kuzatuvchilarning haqiqiy va noaniqligiga qarab baholashga harakat qiladi. Aslida, bu kitob Astarobodiyning "Talxis"i va Montajeb Addinning "Al fehrest" kabi boshqa kitoblariga yorqin misol bo'la oladi. Bu kitob bir muddat shia huquqshunoslari orasida asosiy asl manba hisoblangan. Ushbu kitob 25 yil davomida yozilgan va Shoh Sulaymon uning boshqa transkripsiyasini yaratish buyrug'ini bergan.

Yana qarang
-----------

* Biografik baholash

Manbalar
--------

1. ↑  „دائرة المعارف بزرگ اسلامی:اردبیلی، محمد". *cgie.org.ir*.
2. ↑  Ahmed, Asad Q.*. The Religious Elite of the Early Islamic Ḥijāz: Five Prosopographical Case Studies*. Occasional Publications UPR, 2011 — 275 bet. ISBN 978-1-900934-13-8.
3. ↑  Adel, Gholamali Haddad*. Hawza-yi 'Ilmiyya, Shi'i Teaching Institution: An Entry from Encyclopaedia of the World of Islam*. EWI Press, 31 August 2012 — 291 bet. ISBN 978-1-908433-06-0.

Havolalar
---------

*
Gazablok - g'ovakli betonning bir turi; qurilish materiali, butun hajm bo'ylab teng ravishda taqsimlangan diametri 1-3 mm bo'lgan taxminan sharsimon, yopiq, lekin bir-biriga bog'langan teshiklari bo'lgan sun'iy tosh. Yakuniy ishlov berish texnologiyasiga ko'ra, gazablok avtoklavlangan va "avtoklavlanmagan" ga bo'linadi. Ushbu materialni ishlab chiqarishda sement, kvarts qumi va ixtisoslashgan gaz hosil qiluvchi moddalar qo'llaniladi; gips, ohak va sanoat chiqindilari, masalan, metallurgiya ishlab chiqarishining kul va shlaklar, ba'zan uni ishlab chiqarish jarayonida aralashmaga qo'shiladi.

Gazobloklar bir qator afzalliklarga va yuqori ishlash xususiyatlarga ega bo'lgan zamonaviy devor qurilish materialidir. Ko'pgina ishlab chiquvchilar va professional quruvchilar uylarni qurish uchun gazoblokdan foydalanadilar. Gazbloklarni ishlab chiqarish uchun kompozitsiyadan foydalanish ishning taxminiy narxini pasaytiradi, binoning poydevoridagi yukni kamaytiradi, shuningdek xonada qulay mikroiqlimni ta'minlaydi.

"Arton" kompaniyasi O‘rta Osiyoda avtoklavlangan gazabloklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yetakchi hisoblanadi. 2018-yilda tashkil etilgan zavod yiliga 200 ming kub metr ishlab chiqarish quvvatiga ega. 2023-yilda esa zavod yiliga 1.500.000 kub metr ishlab chiqarish quvvatiga ega bo'ldi. 

Arton - avtoklavda quritilgan gazabloklarni ishlab chiqarish uchun Dunyoda birinchi o'rinda turadigan Germaniyaning "WEHRHAHN GmbH" kompaniyasining ishlab chiqarish liniyalari bilan jihozlangan zamonaviy zavod.

ARTON avtoklav gazabloklari - bu energiyasamarador qurilish materiali hisoblanadi. Avtoklav gazablok avtoklavsizidan mustahkamligi va yengilligi bilan farq qiladi. Avtoklav pechkada 13 bar bosim va 180-190 C issig'likda mustahkamlikka ega bo'ladi, bir xil g'ovaklari va bir xil zichligi hisobiga suv shimaydi, D500 markani issig'lik o'tkazuvchanligi 0.10 

ARTON avtoklavlangan gazobloki issiqlikni saqlaydi va to'playdi, bu isitish xarajatlarini 20% - 30% ga kamaytiradi va qo'shimcha issiqlik izolyatsiyalash materiallarini talab qilmaydi. Shu bilan birga, ARTON avtoklavlangan gazobloki tashqi issiqlikdan samarali himoya qiladi va issiq mavsumda xona salqin bo'lib qoladi.
Koordinatalari: 37°42′50.7″N 68°46′33.9″E﻿ / ﻿37.714083°N 68.776083°E﻿ / 37.714083; 68.776083GO

**Markaziy GES** (tojikcha: *Нерӯгоҳи барқи обии «Марказӣ», НБО «Марказӣ»*, ruscha: *Центральная ГЭС* – Tojikistonning Xatlon viloyati Vaxsh shaharchasidagi gidroelektr stansiya. Vaxsh daryosidan suv oladigan Vaxsh bosh kanalining markaziy oqimida joylashgan, Vaxsh GESlar kaskadi tarkibiga kiradi va kaskadning oxirgi, sakkizinchi pogʻonasi hisoblanadi. Markaziy GES „Barqi Tojik" OAXK davlat energetika kompaniyasiga tegishli.

Umumiy maʼlumot
---------------

Markaziy GES derivatsiya tipidagi GES boʻlib, kanaldan suv oladi, toʻgʻonga ega emas. Oʻrnatilgan elektr quvvati – 15,1 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarishi – 114 mln kVt\*soat. GES inshootlari tarkibi quyidagicha:

* asosiy suv olish inshooti;
* taʼminot kanali;
* suv oluvchi bosimga ega hovuz;
* boʻsh suv oqimi;
* ikkitoʻrli metall bosimli quvurlar;
* GES binosi;
* suv chiqish kanali.

GES binosida har birining quvvati 7,55 MVt boʻlgan 2 ta vertikal gidroagregat oʻrnatilgan. Gidroagregatlar 27 m hisoblangan bosimda ishlaydigan aylanma-qanotli turbinalar bilan jihozlangan. Generatorlardan 110 kV kuchlanishdagi elektr energiyasi ochiq kommutator orqali energiya tizimiga uzatiladi.

Markaziy GES „Gidroproyekt" institutining Oʻrta Osiyo boʻlimi tomonidan gidroenergetika majmuasining bir qismi sifatida loyihalashtirilgan boʻlib, majmua tarkibiga Vaxsh sugʻorish kanalida joylashgan Sarband va Sharshara GESlar ham kiradi. Stansiyaning barcha gidroagregatlari 1964-yilda ishga tushirilgan, dastlabki quvvati 18,1 MBt (2x9,05 MVt) edi.

Adabiyotlar
-----------

* *Каскад ГЭС на реке Вахш*. М.: Внешторгиздат.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Центральная ГЭС".  ОАХК «Барки Точик». Qaraldi: 28-avgust 2020-yil.
2. 1 2 3  Каскад ГЭС на реке Вахш. sfn error: no target: CITEREFКаскад\_ГЭС\_на\_реке\_Вахш (help)

Havolalar
---------

* „Центральная ГЭС".  ОАХК «Барки Точик». Qaraldi: 28-avgust 2020-yil.
**Fotoyadro reaksiyalar**, yadro fotoeffekti — atom yafosining ukvantlarni yutishi natijasida protonlar r, neytronlar p yoki murakkabroq zarralar (deytronlar, azarralar va h.k.) chiqarishi. Koʻp tarqalgan Fotoyadro reaksiyalar: (u,p). (u,r), (u, 2p), (u, rp). Deytron, azarra va h.k. murakkab zarralar chiqariladigan jarayonlarning ehtimolligi kamroq. Boʻlinuvchi yadrolarda katta ehtimollik bilan (u, f) fotoboʻlinish reaksiyalari boradi. ukvantlarning energiyasi zarralarni chikarishga yetmaganda fotonlarning elastik (u, u) va noelastik (u, /) sochilishi yuz beradi. u kvantlarning energiyasi me.zonlarning tugilish energiyasidan katta boʻlganda, yadroning boʻlinishi bilan birga fototugʻilish (mas, pionlarning) jarayonlari ham boradi. Har qanday yadro reaksiyasi kabi Fotoyadro reaksiyalar ham ukvantlarni yutishning effektiv kesimi o bilan tavsiflanadi. a ukvantning energiyasi Yeu ga bogʻliq. <s(E^j bogʻlanishning xususiyati gigant rezonans deb ataluvchi katta maksimumning mavjudligidir. Bu maksimumning kengligi bir necha MeV tartibida boʻlib, yengil yadrolar (12S, 16O) uchun Yeu 20— 25 MeV, oʻrta va ogʻir yadrolar uchun 13—18 MeV soxdeida joylashgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |