**Qizil Armiyaga Minnatdorlik yodgorligi** (polyakcha: *Pomnik Wdzięczności dla Armii Radzieckiej*) — Polshaning Shetsin shahridagi sobiq memorial yodgorlik.

Tarixi
------

Yodgorlik 1950-yil 26-aprelda, Shetsin Qizil Armiya tomonidan ozod qilinganining besh yilligi munosabati bilan ochilgan. Uning meʼmori Stanislav Rudzik boʻlgan, haykaltaroshlik bezaklari esa Yuzef Starjinskiy tomonidan qilingan.

Yodgorlik temir-beton va qumtosh plitalaridan (balandligi taxminan 17 m) obelisk shaklida boʻlib, unga ishchi va askarning qoʻllarini ushlab turgan gʻayritabiiy oʻlchamdagi haykallar yopishtirilgan. 1992-yil iyulgacha obeliskka beton besh qirrali yulduzli toj kiydirilgan. Shahardan tepada turgan yulduz baʼzi siyosiy kuchlar tomonidan sovet hukmronligi ramzi sifatida koʻrilganligi sababli, u shahar kengashi aʼzolarining iltimosiga binoan olib tashlangan. Obeliskning yon tomonlari Pomeraniya shaharlarining ular Polsha xalq armiyasi boʻlinmalari ishtirokida Qizil Armiya tomonidan ozod qilingan sana koʻrsatilgan gerblari bilan bezatilgan.

Yodgorlikning joylashuvi va uning minnatdorchilik haqidagi nomidan parcha koʻplab bahs-munozaralarga sabab boʻldi, vaqti-vaqti bilan uni demontaj qilish yoki rekonstruksiya qilish boʻyicha takliflar kelib tushgan. Dastlab ular obelisk tepasiga burgut qoʻyib, yodgorlikni oʻpirilish yodgorligiga aylantirib, uning poydevoriga yulduz qoʻyib (qachonlardir yodgorlikning toji boʻlib turgan) yodgorlikni bosh maydondan Markaziy qabristonga yoki Bronovitsk koʻchasidagi Yangi qabristonga koʻchirmoqchi boʻlishgan, bu kommunizm gʻoyasining qulashini anglatadi.

Yodgorlikda vaqti-vaqti bilan xususiy shaxslarning gullari va shamlari paydo boʻlib turardi, buni matbuot nashrlaridagi fotosuratlarda ham koʻrish mumkin edi. Yodgorlik demontaj qilingandan soʻng ham darhol yoʻq joyda gullar va shamlar paydo boʻldi.

 Yodgorlikning demontaj qilinishi
Shetsin shahar kengashi qarori bilan 2017-yil 15-noyabrda yodgorlikni demontaj qilish boshlandi. Yodgorlikning asosiy qismi 2017-yil 18-noyabrda olib tashlangan. Barelyef oʻrnatiladi va keyin viloyat yodgorligi konservatori tomonidan tasdiqlangan Shetsindagi markaziy qabristonga oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Orzeł na Pomniku Wdzięczności Armii Radzieckiej? « sedina.pl" (pl).  sedina.pl. 23-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-fevral 2017-yil.
2. ↑  „Wyborcza.pl".  szczecin.wyborcza.pl. Qaraldi: 23-fevral 2017-yil.
3. ↑  „Chcą ratować Pomnik Wdzięczności dla Armii Czerwonej [LIST] - Region - Radio Szczecin".  szczecin.wyborcza.pl. 15-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2017-yil.
4. ↑  „26 kwietnia. Złożyli kwiaty pod Pomnikiem Wdzięczności [zdjęcia, wideo] - gs24.pl" (pl).  www.gs24.pl. 30-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.
5. ↑  „W hołdzie Wyzwolicielom Szczecina pod pomnikiem Wdzięczności [... - Region - Radio Szczecin".  radioszczecin.pl. 30-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.
6. ↑  „Wyborcza.pl".  szczecin.wyborcza.pl. 27-noyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.
7. ↑  „Wyborcza.pl".  szczecin.wyborcza.pl. Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.
8. ↑  „Wdzięczność bardziej trwała niż uchwała. Pomnik Wdzięczności wciąż stoi - plus.gs24.pl" (pl).  plus.gs24.pl. 31-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.
9. ↑  „Szczecin: Kwiaty i znicze na miejscu usuniętego Pomnika Wdzięczności dla Armii Radzieckiej - Sputnik Polska" (pl).  pl.sputniknews.com. 8-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.

Havolalar
---------

* *Encyklopedia Szczecina, Tom II*, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000, ISBN 83-7241-089-5
* Szczegółowy opis pomnika na witrynie magistratu Szczecina [dostęp 2013-05-12]