***Tropaeolum majus***, **bog‘ nasturtium**, **nasturtium**, **Hind kressi** yoki **rohiblar kressi**, Nastursiya oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Bu tur *nasturtium* turkumi bilan chambarchas bogʻliq emas.

Tavsif
------

Bu tez oʻsadigan oʻsimlik boʻlib, bo‘yi 0.9–1.8 m (3–6 ft) gacha oʻsadi. Barglari katta, deyarli dumaloq, diametri 3 to 15 cm (1 to 6 in).

### Lotus effekti

Nasturtium barglari, boshqa baʼzi turlar singari, lotus effektini namoyish etadi, buning natijasida barg yuzasiga tushgan yomgʻir suvi sharsimon tomchi holida to‘planib bargni ho‘l qilmaydi.

### Gullar va mevalar

 Cass House bogʻidagi nasturtium bogʻi, Cayucos, Kaliforniya. Yorqin toʻq sariq rangning gul markazining sargʻish rangiga tomirlanishiga eʼtibor bering
Gullarining diametri 2,5-6 sm, xushboʻy hidli, besh gulbargli, rangi sariqdan toʻq sariq rang, qizil rangacha. Meva uch boʻlakli, bitta katta urugʻli.

### Elizabeth Linnaeus fenomeni

*Das Elisabeth Linné-Phanomen* yoki *Elizabeth Linnæus fenomeni* — „miltillovchi gullar" hodisasiga berilgan nom. Shom tushayotganda, apelsin gullari kichik „chaqmoqlar" koʻrinishini hosil qilishi mumkin. Bir paytlar bu holat elektr hodisasi deb hisoblangan boʻlsa, bugungi kunda bu apelsin gullari va atrofdagi yashil rang oʻrtasidagi kontrast tufayli inson koʻzi hosil qiladigan optik reaksiyasi deb hisoblanadi. Bu hodisa Karl Linneyning qizlaridan biri, 19 yoshida bu holatni kashf etgan Elizabeth Christina fon Linnaeus sharafiga nomlangan.

Taqdim etilgan diapazon
-----------------------

Tur Amerika Qoʻshma Shtatlarining ayrim qismlarida (Kaliforniya, Nyu-York, Pensilvaniya, Nyu-Xempshir, Massachusets, Konnektikut va Virjiniya), shuningdek, Yevropa va Osiyo, Afrika va Avstraliyaning ayrim qismlarida naturalizatsiya qilingan. Gavayi va Avstraliyaning Lord Xou orollarida invaziv roʻyxatga kiritilgan.

Oʻstirish va foydalanish
------------------------

 Anri Fantin-Latour tomonidan *vazadagi atirgullar va nasturtiumlar*
*Tropaeolum majus* navlari toʻliq quyoshda kambagʻal, nam tuproqda ham yaxshi o‘sadi.

Ogʻir sovuqqa toqat qilmagani uchun ular issiqxonada shisha ostiga ekilgan va sovuq xavfi oʻtgandan keyin yerga ko‘chirilgan.

  

Whirlybird Series va Alaska Series guruhlari Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.

### Pazandachilik

 Gullar va barglar bilan salat
Oʻsimliklarning yer usti qismlarining barchasini isteʼmol qilish mumkin.100 gr gul tarkibida 130 mg ga yaqin S vitamini bor.

### Anʼanaviy tibbiyot

Baʼzi mahalliy janubiy amerikaliklar oʻsimlikdan dorivor maqsadlarda foydalanishgan. Baʼzi yevropaliklar uni siydik va genital infeksiyalarni davolash uchun isteʼmol qilishadi.

Galereya
--------

* 
* Baʼzi rang turlariBaʼzi rang turlari
* Sariq va qizil gullaydiSariq va qizil gullaydi
* Nektar shoxini koʻrsatadigan gulNektar shoxini koʻrsatadigan gul
* Bargning pastki qismida petiole biriktirilishi koʻrsatilganBargning pastki qismida petiole biriktirilishi koʻrsatilgan
* Tuzilishni koʻrsatish uchun gul kesiladiTuzilishni koʻrsatish uchun gul kesiladi
* Pishmagan mevaPishmagan meva
* Lobli barg morfologiyasiLobli barg morfologiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  Huxley, A. ed. (1992). *New RHS Dictionary of Gardening*. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.
2. ↑  „Scientific Image - Water Droplet on a Nasturtium Leaf".  NISE (National informal stem education network). Qaraldi: 23-iyun 2021-yil.
3. ↑  Tropaeolum majus — L. Plants For A Future
4. ↑  Jepson Flora: *Tropaeolum majus*
5. 1 2  Pacific Island Ecosystems at Risk: *Tropaeolum majus* (Wayback Machine saytida 2009-06-22 sanasida arxivlangan)
6. ↑  H. W. „Das Elisabeth Linné-Phänomen (sogenanntes Blitzen der Blüten) und seine Deutungen", *Nature* (nature.com). Retrieved 4 May 2013.
7. ↑  "Försenad jätteplantering till Malmös schlagerfest, expert varnar för kalkning och kogödsel på påse", *Odla med P1*, Sveriges Radio, 29 April 2013. Retrieved 4 May 2013. (in Swedish)
8. 1 2  Flora of North America v 7 p 166
9. ↑  „Plants Profile for *Tropaeolum majus* (nasturtium)". *plants.usda.gov*. Qaraldi: 7-mart 2018-yil.
10. ↑  „RHS Plantfinder - *Tropaeolum majus* Whirlybird Series". Qaraldi: 26-dekabr 2018-yil.
11. ↑  „RHS Plantfinder - *Tropaeolum majus* Alaska Series". Qaraldi: 26-dekabr 2018-yil.
12. ↑  „AGM Plants - Ornamental".  Royal Horticultural Society (iyul 2017). Qaraldi: 26-dekabr 2018-yil.
13. ↑  Nyerges, Christopher*. Foraging Wild Edible Plants of North America: More than 150 Delicious Recipes Using Nature's Edibles*. Rowman & Littlefield, 2016 — 124 bet. ISBN 978-1-4930-1499-6.
14. ↑  „*Tropaeolum minus*".  Plants For A Future. Qaraldi: 5-iyun 2012-yil.
15. ↑  United States Department of Agriculture Research Service (2010). *USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 23*. Nutrient Data Laboratory. .
16. 1 2  Lyle, Katie Letcher*. The Complete Guide to Edible Wild Plants, Mushrooms, Fruits, and Nuts: How to Find, Identify, and Cook Them*, 2nd, Guilford, CN: FalconGuides [2004], 2010 — 130 bet. ISBN 978-1-59921-887-8. OCLC 560560606.