recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nejat İşler** 1972-yil 28-fevralda tugʻilgan) – turk aktyor va yozuvchisi. U koʻplab mashhur filmlar, jumladan Kann kinofestivalida gʻolib chiqqan filmlari bilan tanilgan. Uning mashhur seriallari tarikibiga: *Behzat Ç*, *Gülbeyaz*, *Bıçak Sırtı*, *Keşanlı Ali Destanı*, *Intikam*, *Aliye* va *Şehnaz Tango* kabilar kiradi.

Biografiyasi
------------

Nejat İşler Istanbulning Eyüp tumanida tugʻilgan. Cağaloğlu Anadolu Liseyida oʻqigan va u yerdagi teatr guruhiga qoʻshilgan. İşler harbiy xizmatni oʻtashga ketishidan oldin Yıldız Texnika Unversitetida ikki yil fotografiya kursida oʻqigan. Shundan soʻng u bir muncha vaqt sotuvchi boʻlib ishladi. „Dantonning oʻlimi" nomli spektaklni tomosha qilgandan soʻng, unda aktyor boʻlishga qiziqish uygʻondi. Keyinchalik İşler Mimar Sinon tasviriy san'at universiteti konservatoriyasiga oʻqishga kirdi va u yerda teatr fakultetida oʻqidi.
Ikki doʻsti bilan „Kahramanlar ve Soytarılar teatri" va „Bodrum deneme Sahnesi"ni tuzishdi. 1993-yilda Borsada debyutini amalga oshirgach, keyinchalik *Eylül Fırtınası* kabi filmlarda suratga tushgan. *Mustafa Hakkında Herşey* va *Anlat Istanbul* ham shular jumlasidandir. "Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm", "Behzat Ç. Ankara Yanıyor" filmlarida ham aktyorlardan biri sifatida suratga tushgan.
*Gerçek Hesap Bu* va *Ben Hep Senin Yanındaydim* kitoblari muallifi. U shuningdek, Gümüşlükspor futbol jamoasi prezidenti hioblanadi.

Shaxsiy hayoti
--------------

İşler 2014-yil yanvar oyida xususiy Bodrum Acıbadem kasalxonasiga yotqizildi. Unga ogʻir oʻpka infektsiyasidan kelib chiqqan nafas etishmovchiligi tashxisi qoʻyilgan.

Yana qarang
-----------

* Nejat İşler IMDbda
* Biography of Nejat İşler

Manbalar
--------

1. ↑  „Altın Palmiye, Nuri Bilge Ceylan'ın 'Kış Uykusu'na" (24-may 2014-yil).
2. ↑  „Nejat İşler kimdir? - Yeni Akit".
3. ↑  „Altın Palmiye, Nuri Bilge Ceylan'ın 'Kış Uykusu'na" (24-may 2014-yil).
4. ↑  „Nejat İşler, Erdoğan'ın yeğeni mi?" (tr) (26-iyul 2009-yil). 30-noyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-noyabr 2018-yil.
5. ↑  „Nejat İşler Eserleri ve en Çok Satan Kitapları - Can Yayınları".
6. ↑  „Dualar Nejat İşler için..." (tr) (18-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 6-noyabr 2019-yil.
7. ↑  „Nejat İşler konuşmaya başladı" (tr). *Cumhuriyet* (30-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 6-noyabr 2019-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Anna Neagle** nomi bilan tanilgan sanʼatkorning asl ismi Dame Florens Marjorie Wilcox boʻlgan. U aktrisa, qoʻshiqchi hamda raqqosa sifatida sanʼat olamida mashhur.

 Neagle Pol Hartman va Ray Bolger bilan

Ijodi
-----

Aktrisa qariyb 20 yil davomida Britaniyaning shov-shuvlarga boy boʻlgan kinolarida bor mahorati bilan rollarni ijro etgan va 1949-yilda Britaniyaning eng mashhur yulduzi sifatida tan olingan. U oʻzining jozibali musiqiy filmlari, komediyalari va tarixiy dramalari bilan urushda vayron boʻlgan London tomoshabinlariga jozibadorlik, nafosat hamda iliqlik taqdim eta olgan va u shu jihati bilan mashhur edi. Ijro etgan deyarli barcha filmlariga u 1943-yilda turmushga chiqqan Herbert Wilcox rejissyorlik qilgan.
Neagle oʻzi ijro etgan tarixiy dramalarida ingliz tarixiy shaxslari, jumladan Nell Gwyn (*Nell Gvin*, 1934), Qirolicha Viktoriya (*Buyuk Viktoriya*, 1937 va *Sixty Glorious Years* 1938), Edith Cavell (*hamshira Edith Cavell*, 1939) obrazlari bilan mashhur edi.

Biografiyasi
------------

Neagle Esseks shtatida joylashgan Forest Gate shahrida Florence Neagle va Herbert William Robertsonning qizi boʻlib, dengiz floti kapitani oilasida tugʻilgan. Uning akasi Stuart Robertson (1901–1958) ham sanʼat yoʻlini tutgan boʻlib, bas-bariton va aktyor edi. Robertson dastavval Glazgodagi boshlangʻich maktabda, keyin esa St Albans High School for Girlsda oʻqigan. U 1917-yilda raqqosa sifatida sahnada ilk chiqishini qildi va keyinchalik CB Cochran va Andre Charlotning *Bubbly* revyulari xorida paydo boʻldi. Kokran bilan birga boʻlganida, u Jessi Metyus bilan kam muloqot qilgan.

1931-yilda aktrisa *Stand Up and Sing* musiqiy filmida aktyor Jek Byukenan bilan birga rol oʻynadi, bu esa uni tanilishiga, mashhur boʻlishiga yordam berdi. Ushbu ijrodan soʻng u professional Anna Neagle nomidan foydalanishni boshladi (familiyasi onasining qizlik ismidan olingan). Jami 604 pardadan iborat boʻlgan spektakl muvaffaqiyatli boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Springer, John, and Jack Hamilton. *They Had Faces Then*. Castle Books. p. 319.
2. ↑  Pearl Records, *The Mikado*, sleeve notes.
3. ↑  Vermilye, Jerry. *The Great British Films*. Secaucus, New Jersey: Citadel Press, 1978. p. 21.
4. 1 2  „*Fandango* Biography.". 2-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Anna Neagle IMDbda
* Anna Neagle at the BFI’s Screenonline
* Photographs of Anna Neagle
**TM** **Tower nomi bilan ham tanilgan Telekom Tower** – Kuala-Lumpurdagi (Malayziya) 55 qavatli, 310 metr balandlikdagi osmonoʻpar bino boʻlib, Malayziya telekommunikatsiya kompaniyasi Telekom Malaysianing sobiq bosh qarorgohi boʻlgan.

**Telekom Tower** dunyodagi eng baland 4-burilishli binodir. Inshoot Malayziyaning eng baland 5-binosi boʻlib, koʻrinishidan unib chiqayotgan „bambuk novdasi"ni tasvirlaydi. Bino loyihasi Hijjas Kasturi Associates tomonidan ishlab chiqilgan va 1998- va 2001-yillarda Daewoo Construction tomonidan qurilgan. Bino 2003-yil 11-fevralda Malayziyaning toʻrtinchi Bosh vaziri Tun doktor Mahathir Mohamad tomonidan rasman ochilgan. Inshoot koʻrinishi jihatidan Xoshimin shahridagi Bitexco moliyaviy minorasi (qurilishi 2010-yilda tugagan) va Montevideodagi Telekommunikatsiya minorasi (qurilishi 2002-yilda tugagan) ga oʻxshab ketadi.

Unda bir qator qilib qurilgan osma bogʻlar mavjud boʻlib, narxi 160 million dollardan oshadi. Minora energiya tejashni ragʻbatlantirish uchun derazalari, yoʻnalishi va konditsioner tizimidan foydalangan holda atrof-muhitdan foydalanish uchun moʻljallangan.

Majmua, shuningdek, 2500 tomoshabinga moʻljallangan teatr, katta ibodatxona (surau) va sport inshootini oʻz ichiga oladi. Minoraning oʻziga xos xususiyati shundaki, har uch qavatda 22 ta ochiq osmon bogʻi joylashgan. Ofis qavatlari shimol va janubiy qanotlarga boʻlingan, tezkor ikki qavatli liftlar bilan xizmat qiladi.

Bino yaqinida janubi-sharqiy Osiyodagi eng baland elektr ustuni Kerinchi Pylon joylashgan.

Ijarachilar
-----------

Telekom tower bir nechta taniqli ijarachilar, xususan, Mercedes-Benz, BASF, DHL, Hapag-Lloyd, Unilever, Henkel Malaysia, Malaysia Airlines, Takaful Nasional va Tenaga Nasional IT boʻlimiga ega.

*Avengers* reklamasi
--------------------

Bino „Qasoskorlar"dan boshlab Marvel kinematografiya olami filmlarida tasvirlangan Stark minorasiga (keyinchalik *Qasoskorlar* minorasi) oʻxshaydi. TM va Marvel Malaysia oʻrtasidagi hamkorlik doirasida *"Qasoskorlar: cheksizlik urushi"* filmi uchun „Qasoskorlar" logotipi Telekom minorasida prognoz qilingan.

Yana qarang
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Telekom Tower*** haqida turkum mavjud |

* Bitexco moliyaviy minorasi
* Osmonoʻpar binolar roʻyxati
* Malayziyadagi eng baland binolar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Menara Telekom - The Skyscraper Center". *Council on Tall Buildings and Urban Habitat*. 8-oktyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Alexander Wong*. „Menara TM no longer TM’s headquarters, TM Campus is their new home". Soya Cincau (10-may 2023-yil). Qaraldi: 18-may 2023-yil.
3. ↑  Kuala Lumpur’s Telekom Tower
4. ↑  „TM Tower transforms into Avengers' Stark Tower; local fans go berserk" (en). *NST Online* (26-aprel 2018-yil). Qaraldi: 28-aprel 2018-yil.
5. ↑  *Khor, Samantha*. „TM Basically Just "Confirmed" That Menara Telekom In Bangsar Is Secretly Avengers Tower" (en). *SAYS.com* (25-aprel 2018-yil). Qaraldi: 12-may 2018-yil.

Havolalar
---------

* Telekom Malayziya
* CTBUH osmonoʻpar binosida Menara Telekom
* Hijjas Kasturi Associates
**Frank Braley** – fransuz klassik pianinochisi.

Biografiyasi
------------

Braley 1968-yil 4-fevralda Corbeil-Essonnes shahrida tugʻilgan. Toʻrt yoshida onasi bilan pianino chalishni oʻrganishni boshlaydi. Oʻn yoshida Radio France orkestr filarmoniyasi bilan birgalikda birinchi kontsertini beradi. Shundan soʻng Braley oʻqishni davom ettirib, oʻn yetti yoshida bakalavr darajasini oladi. Keyinchalik musiqani davom ettirishdan avval, universitetda ilmiy izlanishlar olib bordi. Oʻn sakkiz yoshida Parij konservatoriyasiga oʻqishga kiradi va Paskal Devoyon, Kristian Ivaldi, Jak Ruvilar bilan ish olib boradi. Bu yerda pianino va kamera musiqasi boʻyicha birinchi mukofotni qoʻlga kiritadi. 1991-yilda Qirolicha Elizabet tanlovining birinchi va ommaviy mukofotini qoʻlga kiritadi. Shu ondan boshlab uning karerasi boshlandi. Braley Charlz Dutua, Marek Yanovski, Armin Jordan va Kurt Masur kabi dirijyorlar boshchiligida butun dunyo boʻylab sayohat qilib, konsertlar berishadi. Shuningdek, kamera musiqachisi sifatida yoki Erik Le Sage, Mischa Maysky, Emmanuel Pahud va Mariya João Pires kabi sanʼatkorlar bilan resitallarda qatnashdi. Har yili Braley yirik festivallar, jumladan , La Roque-d’Antheron, Perigord Noir, Un violon sur le sable [fr] festivallarining mehmoni boʻldilar. Braley adabiyot va jazzni yaxshi koʻrgan. 2007-yil aprel oyida Braley Jan-Klod Casadesus rahbarligida Parijdagi La Rochelleda shahridagi Champs-Elysées Auditoriumda Français des Jeunes orchester bilan Ravelning *pianino kontsertini* ijro etdi. Braley koʻpincha Renaud va Gautier Capucon bilan kamera musiqasini ijro etgan, hamda Betxovenning *skripka va pianino uchun oʻnta sonatasining* yozuvi 2010-yilda albom qilib chiqarilgan. 2011-yil sentabr oyidan boshlab Braley Parij konservatoriyasida professor lavozimida ishlagan. 2012-yil oxirida Royal de Chambre de Wallonie orkestri 2013 – 2014-yilgi mavsumda Avgustin Dumaydan keyin ushbu orkestrning musiqiy direktori lavozimini egallashini eʼlon qildi. Braley nafaqat pianino kontsertida dirijyorlik qilmoqchi, buning uchun yakkaxon qismini oʻz zimmasiga olgan. 2013-yil may – iyun oylarida Le Flagey va Bryusseldagi Tasviriy sanʼat markazidagi Qirolicha Yelizaveta tanlovining butun sessiyasida (saralash bosqichidan soʻnggi bosqichgacha) hakamlar hay’ati aʼzosi boʻlgan. 2014-yil yanvar oyidan boshlab Braley Royal de Chambre de Wallonie orkesterining musiqiy direktori boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Frank Braley on Bibliothèque nationale de France, accessdate 18 May 2018.
2. ↑  Jean-Pierre Thiollet, *88 notes pour piano solo*, Neva Editions, 2015, p. 54. ISBN 978-2-3505-5192-0
3. ↑  Aloïs Posch on AllMusic

Havolalar
---------

* Frank Braley biography (AllMusic)
* Frank Braley (Le Piano Bleu)
* Frank Braley (France Musique)
* Frank Braley (Orchestre Royal de Chambre de Wallonie)
* Frank Braley (Orchestre philharmonique Royal de Liège)
* Récital Gautier Capuçon, violoncelle – Frank Braley, piano Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-05-18). Louis Vuitton Foundation
* Frank Braley
* Frank Braley – Gershwin : Rhapsody in Blue (YouTube)
**Komiljon Tojiboyev** (1974-yil; Namangan viloyati, Toʻraqoʻrgʻon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (2017), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi botanika instituti rektori.

Biografiyasi
------------

Komiljon Tojiboyev 1974-yil Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumanida tavallud topgan. Namangan Davlat universitetida tahsil olgan. Keyinchalik 1999-yilda Fanlar akademiyasining Botanika institutiga aspiranturaga qabul qilinganimdan soʻng, mening ilmiy ishlarimga professor Hasanov Oʻrinboy Hasanovich, professor Toshxonim Raximova, professor Allanazarova Oʻgʻilshod, professor Xasanov Furqat Oʻrinboyevich kabi ustozlar rahbarlik qilishgan. Fanlar Akademiyasi Botanika instituti direktori sifatida ishlagan va O‘zbekiston Ekologik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qo‘mitasi raisi etib saylandi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining asosiy mualliflaridan biri, uning tadqiqotlari natijasida 20 ga yaqin yangi oʻsimlik turlari fanga kiritilgan. Markaziy Osiyo xududida asason Fargʻona vodiysida 40 dan ortiq yangi oʻsimliklarni kashf etdi. Akademik Tojiboyev oʻzbek botaniklar jamoyatini tashkil etdi, unga viloyatlardagi olimlarni jalb qildi. 2017-yilda Oʻzbek biologari delegatsiyasi Xitoy Xalq Respublikasining Shenchjen shahrida oʻtgan ana shu yirik anjumanda qatnashdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ummatov R 2022, s. 337. sfn error: no target: CITEREFUmmatov\_R2022 (help)
2. ↑  „Komiljon Tojiboyev O‘zbekiston Ekologik partiyasi rahbari etib saylandi". 27-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси этиб Комилжон Шаробиддинович Тожибоев сайланди.". 27-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2023-yil.
4. ↑  „Akademik Komiljon Tojiboyev bilan suhbat". 27-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Ummatov R*. Gʻaznai Namangon/ Ensiklopediya (3-jildli) 1-kitob/ Oltin odamlar*. Toshkent: „Sharq", 2022 — 448 bet. ISBN 978-9943-8832-1-4.
**Diplomatik xizmat xodimlari kuni** (ukraincha: *День працівників дипломатичної служби*) - Ukraina diplomatlari va diplomatik vakolatxonalari, elchixonalari va konsulliklari xodimlarining milliy kasb bayrami boʻlib, u Ukrainada har yili 22-dekabrda nishonlanadi.

"Diplomatik xizmat xodimlari kuni" Ukraina rasmiy taqvimida Ukrainaning uchinchi Prezidenti Viktor Andreyevich Yushchenko 2005-yil 21-noyabrda Kiyevda "*Ukraina diplomatik xizmati xodimlarining tinchlikni saqlash hamda Ukraina va xalqaro hamjamiyat aʼzolari oʻrtasidagi oʻzaro manfaatli hamkorlik, Ukraina milliy manfaatlarini va xavfsizligini taʼminlash, shuningdek,* chet elda Ukraina *fuqarolari hamda yuridik shaxslarning huquq va manfaatlarini himoya qilishdagi muhim rolini hisobga olgan holda"* 1639/2005-sonli "*Ukrainada professional bayram - har yili 22-dekabrda nishonlanadigan Diplomatik xizmat xodimlari kunini belgilash*" toʻgʻrisida farmonni imzolaganidan keyin 2005-yilda paydo boʻldi.

Ushbu bayram sanasi davlat rahbari tomonidan tasodifan tanlanmagan. Aynan shu kuni, 1917-yil 22-dekabrda "Ukraina Xalq Respublikasi hukumati buyrugʻi bilan "Xalqaro ishlar boʻyicha Bosh kotibiyat (Ukraina Tashqi ishlar vazirligining boshlanishi)" tashkil etilgan. Undan avvalroq "Xalqaro ishlar boʻyicha Bosh kotibiyatni tashkil etish toʻgʻrisida"gi qonun tasdiqlangandi.

Diplomatik xizmat xodimlari kuni, yil kelishiga qarab, dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, Ukrainada dam olish kuni hisoblanmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  День работников дипломатической службы Украины — 22 декабря. // calend.ru
2. ↑  Про День працівників дипломатичної служби| від 21.11.2005 № 1639/2005 // rada.gov.ua
3. ↑  День работников дипломатической службы Украины[*sayt ishlamaydi*] // barnaul-altai.ru

Yana qarang
-----------

* Diplomatlar kuni

Havolalar
---------

* Diplomatik xizmat kuni haqida | 2005-yil 21-noyabrdagi 1639/2005-son // rada.gov.ua
**Aslan Yenverovich Omer Kirimli** (qrim tatarcha:  ;  1976-yil 10-avgust Samarqand, Oʻzbekiston SSR)- Ukraina siyosiy va jamoat arbobi, iqtisodchi, siyosatshunos, tadbirkor.

Biografiyasi
------------

2017-yil dekabridan 2021-yilgacha Garvard universitetida taʼlim va ilmiy tadqiqot faoliyatini olib borgan.

2015-yilda u Ukraina Vazirlar Mahkamasining Faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan.

2015-yil avgustdan dekabrgacha- Qrim Avtonom Respublikasi va Sevastopol shahar boʻyicha hukumat komissari.

2015-yil maydan avgustgacha- Qrim Avtonom Respublikasi va Sevastopol shahar boʻyicha davlat xizmati rahbari.

2014-yil martdan 2015-yil maygacha— Qrim Avtonom Respublikasi departamenti direktori.

2013-yildan 2014-yil 29-martgacha— Qrim-tatar xalqi majlisi raisining oʻrinbosari.

2007-yildan 2014-yil sentyabrigacha Qrim-tatar xalqi Qurultoyi delegati, 2013-yildan 2017-yilgacha Qrim-tatar xalqi yetakchisi va Ukraina xalq deputati Mustafo Jemilev yordamchisi va maslahatchisi lavozimoda faoliyat yuritgan.

2011-yildan 2014-yilning 27-fevraliga qadar „CIBA" Qrim xalqaro biznes assotsiatsiyasining hammuassisi, boshqaruvi raisi boʻlgan.

2010-yildan 2014-yil 27-fevralgacha— Qrim taraqqiyot jamgʻarmasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-02-17). hammuassisi, kuzatuv kengashi raisi boʻlgan.

2013-yildan 2014-yil 27-fevralgacha— ASTEM Ukraina investitsiya kompaniyasi hammuassisi, boshqaruv raisi boʻlgan.

2008-yildan 2014-yil apreligacha— „Qrim tatarlari jamiyati Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-02-17)." nodavlat tashkiloti boshqaruvi raisi boʻlgan.

2007-yilda— „Qrim tatarlari jamiyati Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-02-17)." jamoat tashkiloti hammuassisi.

2005-yildan 2013-yil avgustigacha— Ukrainaning ICG Investments investitsiya kompaniyasi hammuassisi va boshqaruvi raisi.

2002-yildan 2005-yilgacha— BSS investitsiya va telekommunikatsiya kompaniyasining hammuassisi, boshqaruvchi direktori.

1999-yilda— Astem Ventures investitsiya kompaniyasi asoschisi, boshqaruv raisi.

Taʼlimi
-------

2017-yildan 2021-yilgacha Harvard universitetida oʻqish va ilmiy faoliyatini olib borgan.

2021-yil – Diplomatik protokol va etiket dasturida ishtirok etgan.

2021-yil – Inson huquqlari boʻyicha maslahatchi dasturida ishtirok etgan.

2021-yil – Harvard biznes maktabida boʻlib oʻtgan konferensiyada ishtirok egan.

Manbalar
--------

1. ↑  „CIBA - Crimean International Business Association". 26 лютого 2021da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Фонд Развития Крыма". 17 лютого 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.
3. ↑  „ASTEM – Innovative Investments" (en-US). 21 липня 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.
4. 1 2  „Земляцтво кримських татар" (en). 17 лютого 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.

Havola
------
**Ulugʻ Vatan urushi** (Ikkinchi jahon urushi; 1941-yil 22-iyun — 9-may 1945-yil), shuningdek Ikkinchi jahon urushining **Sharqiy fronti** — Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqining fashistlar Germaniyasi va uning Yevropa ittifoqchilariga (Vengriya, Italiya, Ruminiya, Slovakiya, Finlyandiya, Xorvatiya) qarshi urushi. Urush oʻz qoʻshinlarining Sovet hududiga jahon tarixidagi eng yirik quruqlik bosqinidan boshlanib, oxirida Markaziy va Sharqiy Yevropa mamlakatlarini nemis istilosidan ozod qilish bilan yakunlandi. Koʻlami jihatidan bu jahon tarixidagi eng yirik va qonli qurolli toʻqnashuv edi. Sharqiy front Qizil Armiyaning gʻalabasi va Germaniya qurolli kuchlarining taslim boʻlishi bilan yakunlangan Ikkinchi jahon urushining asosiy tarkibiy qismi edi. „Ulugʻ Vatan urushi" nomi sovet tarixshunosligida paydo boʻlgan va hozirgacha, birinchi navbatda, Rossiya Federatsiyasida qoʻllaniladi; dunyoning aksariyat mamlakatlarida urush Sharqiy front deb ataladi, hozirgi nemis va ukrain tarixshunosligida — shuningdek, „Germaniya-Sovet urushi" deb ham nomlanadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Tank | *Urush haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  V Rossii na zakonodatelnom urovne ustanovlena takje ogovorka, prodlevayuщaya voynu do 11 maya dlya uchastnikov Prajskoy operatsii.
2. ↑  Bergström 2007, ss. 11. sfn error: no target: CITEREFBergström2007 (help)
3. ↑  Kirchubel 2013, s. 13. sfn error: no target: CITEREFKirchubel2013 (help)
4. 1 2  The Oxford Companion to World War II 1995. sfn error: no target: CITEREFThe\_Oxford\_Companion\_to\_World\_War\_II1995 (help)
5. ↑  Collins et al. 1990. sfn error: no target: CITEREFCollins\_et\_al.1990 (help)
6. ↑  Stahel 2009. sfn error: no target: CITEREFStahel2009 (help)
7. ↑  Kirchubel 2013. sfn error: no target: CITEREFKirchubel2013 (help)

Havolalar
---------

* Ikkinchi jahon urushida AQSh va SSSR(ingl.) )
* Harbiy fotosuratlar katalogi Wayback Machine saytida arxivlandi (2005-04-05). Arxivnaya kopiya - Rossiya Davlat arxivi
* „Ulugʻ Vatan urushi fotoarxivi" — Ulugʻ Vatan urushi fotoarxivi
* Ulugʻ Vatan urushi gʻoliblari xotirasiga — bagʻishlov[*sayt ishlamaydi*]
* Professor Richard Overi BBC uchun sharqiy front haqida xulosa yozadi(ingl.) )
**Paravac, Borislav**

**Borislav Paravac** (serbcha: *Borislav "Boro" Paravac*, *Borislav Paravac*, tug'ilgan. 18 fevral 1943, Koshtanitsa) - Bosniyalik Serb siyosat va davlat arbobi. 2003 - 2006ahda - serb hamjamiyatidan Bosniya va Gersegovina Prezidentligi ("kollektiv davlat rahbari") a'zosi; 11 aprel 2003a dan 27 iyun 2003a va 28 oktyabr 2004a dan 28 iyun 2005 a - Prezidium a'zolarining rotatsiyasi printsipi bo'yicha Rayosat raisi.

Biografiya
----------

Bosniyaning Ustashe bosib olgan hududida tugʻilgan. Oʻzining tan olishicha, otasi Ikkinchi jahon urushi davrida Chetnik boʻlinmalarida boʻlgan.

1966yilda Zagreb universiteti Iqtisodiyot fakultetini moliyaviy hisobot buxgalteriyasi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. U siyosiy faoliyat bilan kech shug'ullangan, bungacha uzoq vaqt munitsipal darajada moliya-sanoat sektorida rahbarlik qilgan, tadbirkorlik (agrobiznes) bilan shug'ullangan.

1990-yildan 2000-yillargacha 1996 bilan bir vaqtda Doboj meri boʻlib ishlagan va Srpska] Milliy Assambleyasi aʼzosi boʻlgan.  Bosniya va Gertsegovinada (BH).

5-oktabr 2002a Paravac BH Vakillar palatasiga, Federal parlament quyi palatasiga saylandi va u erda u boʻldi. ushbu organ raisining birinchi o‘rinbosari.

2003-yil bahorida u Respublika Prezidiumidagi Serbiya vakili oʻrnini egallab, ishdan boʻshatilgan davlat rahbari Mirko Sharovich oʻrnini egalladi.. U keyingi saylovlargacha 1-oktabr 2006a. Nafaqaga chiqqanidan so‘ng o‘z shahriga ko‘chib o‘tdi, bog‘dorchilik va dehqonchilik bilan shug‘ullandi.

U Serb Respublikasi Buxgalterlar va Auditorlar Assotsiatsiyasining haqiqiy a'zosi.

Fransuz tilida gapiradi.

Oila
----

U Dragica Paravac bilan turmush qurgan va ikki farzandning otasi.
Andoza:Idora
**Xalq qabulxonasi** -O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 28 dekabrdagi "Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi PF-4904-sonli farmoni bilan tashkil etilgan yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan tuzilma.

Tashkil topishi
---------------

2016-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining virtual qabulxonasi qisqa davrdagi faoliyati davomida aholining eng dolzarb muammolarini hal etish imkonini beruvchi, davlat hokimiyati va boshqaruvi, xoʻjalik boshqaruvi organlari, barcha darajadagi hokimiyatlar bilan fuqarolar oʻrtasidagi hamkorlikning samarali mexanizmiga aylandi.
Tahlillar shuni koʻrsatdiki, murojaatlarning aksariyat qismi tadbirkorlik subyektlarining rivojlanishiga xalaqit berayotgan toʻsiq va gʻovlarni bartaraf etish, qonunchilikka zid boʻlgan idoraviy qarorlarni bekor qilish, ishga joylashish, sogʻliqni saqlash, bank kreditlaridan erkin foydalanish, uy-joy-kommunal va yoʻl-transport xizmatlari sifatini yaxshilash masalalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, sud, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlarining faoliyati yuzasidan kelib tushmoqda.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining virtual qabulxonasi faoliyati davlat organlarining murojaatlar bilan bogʻliq ishni tashkil etishda ularni koʻrib chiqish tartibi va muddatlariga, rasmiyatchilik, byurokratizm va sansalorlik holatlariga doir qator tizimli kamchiliklarni aniqladi.
2017-yil "Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili" deb e’lon qilingani munosabati bilan hamda aholining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining virtual qabulxonasi ishi toʻgʻrisidagi koʻplab ijobiy fikrlarini e’tiborga olib, barcha darajadagi davlat organlari faoliyatida "Xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak" degan tamoyilni amalda qaror toptirish, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish maqsadida tashkil topdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Lex.uz
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



```
от **Error: Invalid time.** 
```

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ceyhan** — Turkiya janubidagi Adana viloyatidan 43 km (27 mi) sharqda joylashgan shahar va tuman. 157 000 dan ortiq aholiga ega ushbu tuman viloyatning Adana shahridan tashqaridagi eng katta aholiga ega hudud hisoblanadi. Ceyhan Yaqin Sharq va Markaziy Osiyo neft va tabiiy gazning transport markazi hisoblanadi. Shahar Chukurova tekisligidan oqib oʻtadigan Ceyhan daryosi boʻyida joylashgan. Ceyhan daryosi Ceyhan atrofidagi quyi daryo havzasi uchun toshqinni nazorat qilish va sugʻorishni ta'minlash uchun Aslantas toʻgʻoni orqali toʻsilgan.

Iqtisodiyot
-----------

Ceyhan dengiz transporti terminali Boku-Tbilisi-Ceyhan quvurining oʻrta yer dengizi terminali ("BTC") boʻlib, u dengizga chiqish imkoni boʻlmagan Kaspiy dengizidan Ozarbayjon va Gruziya orqali oʻtadigan va shimoli-sharqda Turkiyaga kiradi. Quvur 2005-yil may oyida qurib bitkazildi. Terminalda 300,000 tagacha boʻlgan ikkita tankerni yuklashga qodir boʻlgan bir vaqtning oʻzida oʻlchash moslamalari, chiqindi suvni tozalash inshooti va bugʻni yoqish ("yoqish") inshootlarini ichiga olgan yettita saqlash tanki mavjud.

Zamonaviy hayot
---------------

Ceyhan Adana viloyatining Adana markazidan keyin ikkinchi eng rivojlangan va aholi zich joylashgan tumanidir. Tuman hududidan daryo oqib oʻtadi.

Transport
---------

Adana Shakirpasha aeroporti Ceyhan tumaniga eng yaqin aeroport hisoblanib, shaharning gʻarbiy qismida joylashgan va oradagi masofa 60 km (37 mi)ga teng. Aeroportdan koʻplab yoʻnalishlarga ichki va xalqaro reyslar mavjud. 1999-yilda bu yerda samolyot halokatga uchragan. Saudiya Arabistoniga ziyoratchilarni olib ketayotgan samolyot havoga ko‘tarilganidan bir necha daqiqa o‘tib halokatga uchradi va ushbu hodisa natijasida koʻplab odamlar halokatga uchragan.

Ceyhan temir yoʻl stansiyasi 1912-yilda Berlin-Bagʻdod temir yoʻlining bir qismi sifatida ochilgan. Hozirda stansiyaga ikkita mintaqaviy va bitta shaharlararo liniyalar xizmat ko‘rsatmoqda. Mintaqaviy liniyalar Mersindan İskenderunga va Mersindan İslahiyega boradi; Adanadan Elazığgaboruvchi shaharlararo yoʻnalish ham mavjud. gʻarbiy yoʻnalishlarga ulanish uchun Adana markaziy stantsiyasiga olib boruvchi 4 ta yoʻnalish mavjud boʻlib, ular: Mersin, Ankara, Karaman and Kayseri.

Manbalar:
---------

1. ↑  „From Ceyhun to Ceyhan - Papers presented during the 29 March-1 April 2006 symposium organized by the municipality of Ceyhan Archived October 8, 2007, at the Wayback Machine covering the region's culture and ethnography, as well as the broader subjects of the international oil industry, the Caucasus and the Cyprus dispute. (in Turkish)". 8-oktyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „"Area of regions (including lakes), km²". Regional Statistics Database. Turkish Statistical Institute. 2002. Retrieved 2013-03-05.". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
**Ataköy**, Istanbulning Bakırköy tumanida joylashgan. Turkiyada amalga oshirilgan birinchi sunʼiy yoʻldosh shahar loyihalaridan biridir. Yunus Emre madaniyat markazi, Bakırkoʻy munitsipaliteti konservatoriyasi, Galleria savdo markazi, Ataköy Marina, A Plus AVM hamda Atrium AVM kabi muhim joylar ham tumanda joylashgan.

Tarix
-----

Emlak bankiga tegishli boʻlgan Ataköy loyihasi birinchi marta 9-10-da qurilgan. Qism 1986-yilda tashkil etilgan. 1990-yilda 7-8 qismi kuchga kirdi. Keyinchalik u 11 boʻlimgacha boʻlgan koʻp qavatli uylar bilan 4 xil mahalla maʼmuriyatiga boʻlingan tumanga aylandi.

Geografiya va transport
-----------------------

Bahchelievlerning Shirinevler tumaniga tutash va ikki tuman E-5 (D-100) avtomobil yoʻli orqali yoʻl oʻtkazgich orqali bir-biriga bogʻlangan.

Bugungi Atakoy
--------------

Atakoʻy, hozirgi koʻrinishida, markazlarga yaqinligi, binolar sifati, parklar hamda yashil maydonlar bilan Istanbulning eng hashamatli tumanlaridan biridir. Mintaqada hali ham rivojlanayotgan turar-joy yerlari va mulklari Atakoʻyning qiymatini oshirmoqda.

Atakoʻy bugungi kunda 4 muxtor tomonidan boshqariladi. Bular: Ataköy 1. Boʻlim, Ataköy 2-5-6. Boʻlim, Ataköy 3-4-11. Boʻlim va Ataköy 7-8-9-10. Boʻlim.

Bakirkoy rasmlar
----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Aholi
-----

| Yillar boʻyicha tuman aholisi maʼlumotlari |
| --- |
| 2017-yil | 49 652  |
| 2014-yil | 45 794  |
| 2013-yil | 44 907  |
| 2000-yil | 43 136  |
|

### Mahalla bo‘yicha aholi soni

2013 yil | Otakoʻy 1. Qism | Atakoy 2.-5.-6. Qism | Atakoy 3.-4.-11. Qism | Ataköy 7.-8.-9.-10. Qism | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1707 | 12 642 | 7990 | 22 568 | 44 907 |

2014 yil | Otakoʻy 1. Qism | Atakoy 2.-5.-6. Qism | Atakoy 3.-4.-11. Qism | Ataköy 7.-8.-9.-10. Qism | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.692 | 13.003 | 8 032 | 23 067 | 45 794 |

Yana qarang
-----------

* Atashehir

Manbalar
--------

1. ↑  Bambaşka Bakırköy Gazetesi, Sayı: 5, Şubat 2009, sf. 14
2. 1 2 3  „2014 Bakırköy Nüfusu".  TÜİK. 28 nisan 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 şubat 2015.
3. 1 2  „2013 Bakırköy Nüfusu".  TÜİK. 11 eylül 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 şubat 2015.
4. ↑  2000 Genel Nüfus Sayımı Verileri, Türkiye İstatistik Kurumu
**Narkoz** (yun. narkosis — karaxtlik) — sunʼiy yoʻl bilan (baʼzi kimyoviy moddalar va boshqa omillar taʼsirida) hosil qilinadigan chuqur uyqu holati, bunda kishi hech narsani sezmaydi, ixtiyoriy harakat qila olmaydi, es-hushi butunlay yoki qisman yoʻqoladi. Tibbiyotda xirurgik operatsiya vaqtida ogʻriqsizlantirish (anesteziya) maqsadida qoʻllanadi. Amerikalik xirurg Uorren birinchi bor efir N.i bilan operatsiya qilgan (1846). Dastlab N. uchun faqat efir va xloroformszm foydalanib ke-lingan. Kimyo fanining rivojlanishi tufayli N. xrlatini paydo qiladigan turli xil moddalar kashf etildi.

N.ni vujudga keltiradigan narkotik moddalarning bemor organizmiga yuborilish usuliga qarab ingalyasion (nafas yoʻllari orqali), noingalyasion (nafas yoʻllaridan boshqa yoʻllar bilan) va kombinatsiyey N. (narkotik moddalar ikki va undan koʻp usul bilan yubo-rilganda) farq qilinadi. Ingalyasion N.da efir, flyuotan, siklopropan va boshqa moddalarning bugʻi xidlatiladi, bunda maxsus apparatlardan foydalaniladi. Narkotik moddalarni kislorod bilan aralashtirib yuborish nafas yoʻllarini har xil asoratlardan saqlaydi. Venaga yuborib paydo qilinadigan N.da, asosan, uyqu dorilari — barbiturat kislota hosilalari ishlatiladi. Bu usulning afzalligi shundaki, bemor tez uxlab qolib, hech nimani sezmaydi. Suyak ichiga, toʻgʻri ichakka, teri ostiga, muskul orasiga qilinadigan N. kamdan-kam qoʻllanadi.

Koʻpincha vena N.i bilan ingalyasion N. birgalikda amalga oshiriladi. Bunda N. berish narkotik moddalarni venaga yuborishdan boshlanadi, bemor uxlab qolgach, ingalyasion N. berishga oʻtiladi. N. vaqtida nafasni vaqtincha toʻxtatib turadigan dori-darmonlar va nafas olishni bajaradigan maxsus N. apparatlarining qoʻllanilishi N. berayotgan vrach — narkotizator (aneste-ziolog)ga bemor organizmining barcha funksiyalarini idora etish imkoni-yatini beradi. Shu tufayli oʻpka, yurak, yirik tomirlar va bosh miyani bema-lol operatsiya qilish mumkin. Turli kimyoviy moddalar yuborib paydo qilinadigan N.dan tashqari maxsus koʻrsatma bilan elektronarkoz qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulaymon Esqarayev** ( 1897-yil, Qiziloʻrda viloyati, Qarmakshi tumani – 1938-yil 25-aprel, Olmaota) – sovet davlat arbobi hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

Sulaymon Esqarayev dastlab 6 oylik chorvachilikka asoslangan oʻquv yurtni tamomlagan. Sovet partiya maktabi aʼzosi hisoblanadi (Toshkent 1919-yil).

V. Molotov nomidagi SSSR Butunittifoq rejalashtirish akademiyasining energetika fakultetini tamomlagan (1930—1933)

1910—1918-yillarda faoliyat olib borgan. Belovskdagi (hozirgi Qiziloʻrda) temir yoʻl va gʻisht zavodida ishlagan bir muddat ishlagan. Fuqarolar urushi qatnashchisi hisoblanadi.

1918—1919-yillarda – Perovskiy Qizil Gvardiya partizan otryadining jangchisi.

1924-yil 22-oktabrda Turkiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti Ijroiya byurosining qarori bilan byuro aʼzosi etib tasdiqlangan.

1919—1920-yillarda Toshkentda sovet-partiya maktabida oʻqigan. 1920—1925-yillarda – qoʻmita instruktori, Qozogʻiston Respublikasi (b)P Sirdaryo viloyati boshqarmasi boshligʻi, Toshkent viloyati Favqulodda vaziyatlar komissiyasi boshligʻining oʻrinbosari vazifalarini bajargan. Keyinchalik Qizil-Oʻrda shahar kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi qilib tayinlangan.

Haoliyati davomida Turkiston RKP(b) MK nazorat komissiyasi raisining oʻrinbosari, Xalq deputatlari Sirdaryo viloyat kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, 1925—1928-yillarda – Qozogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Ichki ishlar xalq komissari lavozimida ishlagan.

1927-yil 22-sentyabrda KPSS (b) Kazkraikom byurosi KSSR Markaziy maʼmuriy boshqarmasi boshligʻi va Kazkraikom huzuridagi intizom sudi aʼzosi etib tasdiqlangan.

Qozogʻiston viloyat qoʻmitasi byurosining 1928-yildagi qarori bilan sud Esqarayevning iltimosini qanoatlantirgan va Orenburgdagi kichik politsiya qoʻmondonligi viloyat maktabi boshligʻi lavozimiga tasdiqlab, Markaziy boshqaruv boshligʻi lavozimidan ozod qilgan.

1928-yilda Orenburgdagi viloyat politsiya maktabining boshligʻi lavozimiga tayinlangan. 1930—1933-yillarda Moskvadagi Butunittifoq rejalashtirish akademiyasida tahsil olgan. 1933—1936 yillarda – Qaragʻanda viloyati mehnatkash xalq deputatlari kengashi ijroiya qoʻmitasining raisi vazifasini topshirgan. 1936—1937-yillarda – Qozogʻiston SSR Adliya xalq komissari etib tayinlangan.

1937-yil 3-iyulda hibsga olingan Risqulov unga qarshi „antisovet panturkistik tashkilotning faol ishtirokchisi" sifatida koʻrsatma bergan.1937-yil 31-iyulda ham xuddi shunday koʻrsatma Xoʻjanov tomonidan qayta berilgan. 
1937-yil 30-avgustda NKVD tomonidan qamoqqa olish chorasi qo'llangan va SSSR Qurolli Kuchlari Oliy Bosh Qoʻmondoning 1938-yil 25-fevraldagi qarori bo'yicha Olma-Ota shahrida otib oʻldirilgan. Xotini Mariya, NKVD tomonidan hibsga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ESKARAEV Sulaymon" (2013-yil). 2008da asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  "Qazaqstan": Ұlttiq ensklopediya / Bas redaktor Ә. Nisanbaev – Almati „Qazaq ensiklopediyasi" Bas redaksiyasi, 1998 ISBN 5-89800-123-9, III tom
**Yonago** (yaponcha: *米子市* *Yonago-shi*?) – Yaponiyaning Tottori prefekturasida joylashgan shahardir.

Geografiyasi
------------

Yonago gʻarbiy Tottori prefekturasida joylashgan boʻlib, shimolda Yapon dengizi va shimoli-gʻarbda Nakaumi koʻliga qaragan. U Shimane prefekturasiga qoʻshni va uning poytaxti Matsue shahridan koʻl boʻylab joylashgan.

Atrofdagi munitsipalitetlar
---------------------------

Tottori prefekturasi

* Sakaiminato
* Daisen
* Nanbu
* Hōki
* HIezu

Shimane prefekturasi

* Yasugi

Iqlimi
------

Yonago nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Yogʻingarchilik yil davomida boʻladi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yonago aholisi 1950-yillardan boshlab sekin oʻsib bormoqda.

Tarixi
------

Yonago hududi qadimgi Xoki viloyatining bir qismi edi

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 100 836 | —     |
| 1960 | 108 583 | +7.7% |
| 1970 | 117 056 | +7.8% |
| 1980 | 136 053 | +16.2% |
| 1990 | 140 503 | +3.3% |
| 2000 | 147 837 | +5.2% |
| 2010 | 148 090 | +0.2% |

Etimologiyasi
-------------

Yapon tilidagi Yonago nomi ikkita *kanji* belgisidan tuzilgan. Birinchisi, 米, „guruch", 子 – „bola" degan maʼnoni anglatadi.

Hukumati
--------

Yonago toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 26 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Yonago Tottori prefekturasi assambleyasiga toʻqqiz aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Tottori 2-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Yonago ishchi kuchining 70% dan ortigʻi xizmat koʻrsatish sohasida ishlaydi.

Oji Paper kompaniyasining Yonagoda ishlab chiqarish zavodi bor. Shaharda Sharp markali tekis ekranli televizorlar ishlab chiqaradigan Sharp Yonago kompaniyasi ham joylashgan.

Taʼlim
------

Yonagoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 23 ta davlat boshlangʻich maktabi va bitta xususiy oʻrta maktab mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Yonago city official statistics" (ja).
2. ↑  Yonago population statistics
3. ↑  *米子市 市勢要覧 2016*. Yonago City, 2016.
4. ↑  „会社案内 | 王子製紙株式会社" (ja). *www.oji-paper.co.jp*. Qaraldi: 11-iyun 2018-yil.
**Maligin baliqkoʻzi** (lotincha: *Climacoptera malygini*) – sho‘radoshlar oilasi baliqko‘z turkumiga mansub endemik oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Sirdaryo viloyati, Mirzacho‘l hududida uchraydi. Choʻl mntaqasida shoʻr (taqir tuproqlar) va shoʻrxok tuproqlarda oʻsishga moslashgan.

Tavsifi
-------

Bir yillik oʻt oʻsimlik, boʻyining uzunligi 30-35 sm. Shoʻrxok choʻllarda oʻsishga moslashgan, oʻq ildiz tizimiga ega. Yosh nihollarining sirti tuk bilan qoplangan, oʻsimlik kattalasha boshlaganidan keyin tuklari toʻkilib ketadi. Barglari novdada navbatma navbat joylashgan, rangi yashil, etli, uzunligi 0,8 sm gacha, shakli ingichka qalami, uchi toʻmtoqlashgan. Gulyonbargchalari gulqoʻrgʻonidan qisqa tuxumsimon shaklda. Gullari pushti yoki och pushti rangda, ikki jinsli, poya oxiridagi boshoq to‘pgullarda joylashgan. Gulqoʻrgʻon boʻlakchalari nashtarsimon tuksiz. Meva pishib yetilganidan keyin gulqoʻrgʻon boʻlaklari qanotcha hosil qiladi. Gultojibargalari va gulkosachabarglari 5 donadan erkin. Changdonining uzunligi 1,5 mm, yarmigacha qoʻshilgan, uchlari erkin. Hasharotlar yordamida changlanadi. Urug‘chibargi gulqoʻrgʻonidan uzun. Iyun-sentabr oylarida gullab, mevasi yetiladi. Mevasi quruq yongʻoqcha, qanotchalari yordamida, shamol orqali tarqaladi. Urug‘i orqali jinsiy yoʻl bilan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
-----------------------------

Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Yakka yakka holatda uchraydi. Sirdaryo viloyati, Mirzacho‘l hududida tarqalgan. Shoʻrxok tuproqlarda oʻsadi. Bu tur tarqalgan joylarda chorva mollarining koʻplab boqilishi va dehqonchilik olib borilishi natijasida areali kamayib ketgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Climacoptera malygini".
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
Gavayi orollari, Sandvich orollari — Tinch okeandagi arxipelag. Orollar 3600 km ga cho‘zilgan 24ta vulkan orolidan iborat. Balandligi 4205 m. (Mauna-Kea uchgan vulkani). Eng yirik orollari: Gavayi (yarim orol)Gavayi, Maui, Molokai, Oaxu va boshqa Harakatdagi vulqon vulkanlar koʻp. Iqlimi tropik dengiz iqlim. Eng issiq oy — avgustning o‘rtacha temperaturasi 21— 25°, fevralniki 18—2G. O‘rtacha yillik yog‘in 3500–4000 mm. Daryolari kalta. Tuprog‘i qizil, qizil-qo‘nkg‘ir, tog‘larda tog‘-o‘rmon qo‘ng‘ir tuproq. Nam tropik o‘rmonlar, quruq yon bag‘irlar esa savanna va butazorlar bilan qoplangan. 90% o‘simligi endemiklar endemik. Turizm va dam olish zonasi; iqlim kurortlari mavjud.Shaharlari:Xilo va Gonolulu.Orollari:Gavayi,Oaxu,Maui,Kauai,Nixoa,Neker,Lesyanskiy oroli,Meduey orollari.Gardner qoyalari bor.Atollari:Perl-end-Xermes,Kure,Jonston mavjud.AQShdan 3700 km g‘arbda joylashgan.AQShga tegishli hudud.Okeaniyaning shimolida joylashgan.
Mamlakat:🇺🇸AQSh
Poytaxti:Gonolulu shahri
Katta shaharlari:Xilo,Gonolulu,Kailua
Maydoni: AQSh:43-o‘rinda
•Butun 28311 km2.
Suv(%): 41,24.
Aholisi: AQSh:42-o‘rinda
•Butun (2023) 20200000 kishi
Zichligi: 1km2ga 78 kishi
Senat o‘rinlari: 2 ta
Elektoral ovozlar: 4 ta
YIM:AQSh: 40-o‘rinda
•YIM: $50,322 mln
•YIM/kishi: $39,871
Ittifoqea kirish 50-bo‘lib
•Sana 1959-yil 21-avgust 
Vaqt mintaqasi:UTC-10 (HST) (DSTsiz)
Qisqartma: HI [15]
Shtat guli: Gavayi hibiscus
(Hibiscus brackenridgei)
Shtat daraxti:Kukui or candlenut
(Aleuritus moluccana)

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Roraima togʻi
**Roraima** – (Tepuy Roraima)-Janubiy Amerikadagi stol togʻi (tepui). Braziliya (Roraima shtati), Venesuela (Kanaima milliy bogʻi) va Gayana (mamlakatning eng baland nuqtasi) tutashgan joyida, Gviana togʻlarida joylashgan. Koordinatalari5°12′08″N 60°44′07″W﻿ / ﻿5.20222°N 60.73528°W﻿ / 5.20222; -60.73528GO N boʻlgan chegaralarning tutashgan joyidagi balandlik (uchlik nuqta). w. 60°44′07 dyuym. HGYAO qishlogʻi dengiz sathidan 2723 m balandlikda joylashgan. Roraima choʻqqisining maydoni taxminan 34 km². Orinoko, Amazon va Essekibo havzalari daryolari Rorayma hududidan boshlanadi. U birinchi marta 1596-yilda ser Valter Roli tomonidan tasvirlangan. Tog'li hududga keyingi ekspeditsiyalar haqidagi xabarlar Artur Konan Doylni „Yo'qolgan dunyo" romanini yozishga ilhomlantirdi.

Kanaima milliy bogʻidagi tepuislar yoshi taxminan 2 milliard yil boʻlgan prekembriy jinslaridan iborat.

Roraima ustida doimo katta lentikulyar bulut osilib turadi.

Roraymada tugʻilgan koʻplab oʻsimlik turlari Tepui togʻlariga endemikdir; 2 turi faqat Roraima platosida uchraydi. Togʻli platoda 230 ga yaqin qon tomir oʻsimliklari tasvirlangan; Eng xilma-xil oilalar: Orchidaceae (15 turkum va 26 tur), Centipedes (7 avlod va 16 tur) va Compositae (10 avlod va 13 tur).Plato yuzasidan organik va mineral moddalarning uzluksiz yuvilishi tufayli koʻpgina oʻsimlik turlari mikroorganizmlar bilan simbioz orqali kambagʻal tuproqlarga moslashgan; Platoda hasharotxoʻr oʻsimliklar, Heliamphora nutans, Roraima sundew (Drosera roraimae) va Lentibularia jinsi vakillari ham uchraydi.

Roraymaning diqqatga sazovor endemiklaridan biri bu relikt amfibiya gviana harlequin (Oreophrynella quelchii) – toʻgʻridan-toʻgʻri rivojlangan, sakrash va suzishga qodir boʻlmagan kichik qora qurbaqa; xavf tugʻilganda u toʻpga oʻraladi va toʻpga aylanadi. toshlar orasidagi yoriqlar.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
**Yahyo ibn Asad** – Somoniylarning Shosh (819—855) va Samarqanddagi (851/852—855) hukmdori hisoblanadi. U Asad ibn Somonning oʻgʻli boʻlib, hokimiyati davrida mamlakatda sanʼat va maʼdaniyat rivoj topgan.

Faoliyati
---------

819-yilda Yahyo isyonchi Rafi ibn Laysga qarshi koʻrsatgan yordami uchun mukofot sifatida Xuroson hokimi xalifa Abdulloh Al-Maʼmundan Shosh viloyati ustidan hokimiyat oldi. Samarqandda hukmronlik qilgan ukasi Nuh vafot etgach, Yahyo va yana bir ukasi Ahmad shahar ustidan hokimiyatni Xuroson hokimi Abdulladan oldilar. Keyinchalik Ahmad Yahyoning hokimiyatini sezilarli darajada cheklab qoʻydi va u 855-yilda vafot etgunga qadar faqat arbob sifatida hukmronlik qilgan Yaxyoning hukumdorlik yillarida mamlakatdagi koʻplab ilm maskanlari, koʻpriklar, hammomlar qayta tamordan chiqarilgan. Samarqandda 2 ta masjid qurdirgan, ayollar uchun esa alohida taʼlim uylari tashkil qildirgan. Oʻz davrida mavjud qimmatli kitoblardan nushalar koʻchirtirib yozdirgan. Keyin esa Yaxyo hukumdorlik qilgan barcha yerlarga Ahmad hukumdorlok qildi.

Ijodi
-----

Yaxyo ibn Asad bir qancha ilmiy asarlar muallifi ham hisoblanadi. Oʻz davrida boʻlayotgan tarixiy voqealarni tarixiy xrestomatiyasini tuzib chiqqan. Faoliayti davomida 20 ga yaqin kitob yozgan, ammo ulardan bizgacha faqat 4 tasi yetib kelgan. Uning asarlarida davlatlar orasidagi strategik munosabatlar, siyosiy aʼloqalar yoki ijtimoiy hayot keng gavdalangan. Bunda tashqari oʻzi yurish qilgan davlatlar geografiyasi, tabiati yoki xalqlar madaniyatiga doir kitoblari ham mavjud boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

Frye, R. N. (1975) „Somoniylar". Frye, R. N. (ed). Kembrij tarixi fakulteti. 4 ovoz: Arablar istilosi saljuqiylar homkimiyati. Kembrij universiteti Press. pp. 136-161.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
Son Doong gʻori
**Son Doong gʻori**–(Vetnamcha hang Sơn Đoòng)–Vetnamdagi gʻor, dunyodagi eng katta gʻor. U Vetnamning markaziy qismida, Quang Bin provinsiyasida, Phong Nha-Ke Bang milliy bogʻida, Xanoydan 500 kilometr janubda va viloyat markazi – Dong Xoydan 40 km uzoqlikda joylashgan. Ushbu gʻor mahalliy aholiga 1991-yildan beri maʼlum, 2009-yil aprel oyida u bir guruh britaniyalik speleologlar tomonidan topilgan. Gʻorda yomgʻirli mavsumda gʻorning baʼzi qismlarini suv bosadigan er osti daryosi bor.

  

Gʻorning deyarli 6500 metrini oʻrganish shuni koʻrsatdiki, baʼzi joylarda uning balandligi 200 metrga va kengligi 150 metrga etadi.

Eng keng va eng baland oʻtish joylari boʻlgan gʻor deb hisoblanadi.

Gʻorning umumiy hajmi 38,5 million m³ deb baholanadi.

Gʻorlarnng boʻshliqlaridan yorugʻlik kiradigan baʼzi joylarida oʻtlar va daraxtlar oʻsadi.

Gʻorning koordinatalari, 2009-yil maʼlumotlariga koʻra: 48Q 0637213E 1929805N, 2012-yil maʼlumotlariga koʻra: 48Q 637258E 1929750N].

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Vladimir Fyodorovich Streltsov** (1909-yil 24-iyun, Samarqand – 1978-yil 19-iyul, Rostov-Don) – sovet armiyasi gvardiya polkovnigi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Hayoti
------

Vladimir Streltsov 1909-yil 24-iyunda Samarqandda tugʻilgan. Moskvadagi ishchilar fakultetining toʻrtta kursini tamomlagan. 1933-yilda Streltsov Qizil Armiya safiga chaqirildi. 1935-yilda Voroshilovgrad harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan. 1937-yilda sovet koʻngilli uchuvchilari jamoasi tarkibida Xitoy hukumatiga yapon bosqinchilariga qarshi kurashda yordam berish uchun yuborildi. U SB bombardimonchi samolyotida 30 ta jangovar topshiriqni bajargan, natijada 1938-yil noyabr oyida Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 1941-yilda qoʻmondonlik tarkibining harbiylar malakasini oshirish kurslarini tamomlagan. Oʻsha yilning dekabr oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmat qilgan.

1944-yil iyulga kelib, gvardiya podpolkovnigi Vladimir Streltsov 75-gvardiya hujum aviatsiya polkining navigatori boʻlgan (1-gvardiya hujum havo diviziyasi, 1-havo armiyasi, 3-Belorussiya fronti). Bu vaqtga kelib u dushmanning harbiy texnikasi va ishchi kuchi kontsentratsiyasiga zarba berish uchun 202 marta hujum qildi va unga katta yoʻqotishlar berdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 23-fevraldagi farmoni bilan gvardiya podpolkovnigi Vladimir Streltsov Lenin ordeni va „Oltin yulduz" medali hamda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

Urush tugaganidan keyin Streltsov Sovet Armiyasida xizmat qilishni davom ettirdi. 1954-yilda polkovnik unvoni bilan zaxiraga oʻtkazildi. Umrining oxirida Rostov-Donda yashagan. Vladimir Streltsov 1978-yil 19-iyulda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Vladimir Streltsov beshta Qizil Bayroq ordeni, Aleksandr Nevskiy ordeni, 1-darajali Vatan urushi va Qizil Yulduz ordeni hamda bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar
-----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Manbalar
--------

1. ↑  *Леонид Шейнман* „Владимир Фёдорович Стрельцов". *www.warheroes.ru*. Qaraldi: 15-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „О рассекречиван архивных документов Красной Армии и Военно-Морского Флота за период Великой Отечественной войны 1941-1945 годов". *www.pamyat-naroda.ru*. Qaraldi: 15-sentabr 2023-yil.