**Layʼs** – bu kartoshka chipslari brendi, shuningdek, AQSHda chips brendiga asos solgan kompaniyaning nomi. Brend baʻzan Frito-Lay deb ham ataladi, chunki Layʻs va Fritos ham Frito-Lay kompaniyasi tomonidan sotiladigan brendlar boʻlib, u 1965-yildan beri PepsiCo kompaniyasining toʻliq shoʻba korxonasi hisoblanadi.

Frito-Lay birinchi navbatda Qoʻshma Shtatlardagi "Layʼs" brendidan foydalanadi va boshqa baʼzi mamlakatlarda boshqa brend nomlaridan foydalanadi: Buyuk Britaniya va Irlandiyada Walkers; Smit Avstraliyada; Misr va Gʻarbiy Bolqonda Chipsy; Isroildagi Tapuchips; Margarita Kolumbiyada; Meksikadagi Sabritalar; va ilgari Kanadada Hostess va Vetnamda Poca.

Tarixi
------

1932-yilda sotuvchi Herman Lay Tennessi shtatining Nashvill shahrida tez pishiriladigan-ovqatlar boʻyicha korxona ochdi. 1938-yilda u Atlanta, Jorjiya shtatida joylashgan kartoshka chipslari ishlab chiqaruvchi "Barrett Food Company" kompaniyasini sotib olib, uni "HW Lay Lingo & Company" deb oʻzgartirdi. Lay Amerika Qoʻshma Shtatlari janubini kesib oʻtib, mahsulotni mashinasining yukxonasidan sotdi.

Biznes 1944-yilda oʻz nomini "Layʻs Lay Lingo Company" ga qisqartirdi va Bert Lahrni taniqli vakili sifatida ishlatib, televizion reklamalarni sotib olgan birinchi kichik ishlab chiqaruvchisi boʻldi.

1961-yilda Charlz E. Doolin tomonidan asos solingan Frito kompaniyasi Layʼs bilan birlashib, yiliga 127 million dollardan ortiq sotuvga ega sneklar giganti boʻlgan Frito-Lay Inc.ni tashkil etdi, bu oʻsha paytda har qanday ishlab chiqaruvchi tomonidan olingan eng yuqori savdo daromadi edi. Koʻp oʻtmay, Layʼs oʻzining eng mashhur shioriga aylandi: "betcha can't eat just one". Chipslar savdosi xalqaro miqyosda boʻlib, marketingga bir qator mashhur yulduzlar yordam berdi. 1965-yilga kelib Frito-Layning yillik daromadi 180 million dollardan oshdi, oʻshanda kompaniyada 8000 dan ortiq xodimlar va 46 ta ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.

1965-yilda Frito-Lay Pepsi-Cola kompaniyasi bilan birlashib, PepsiCo, Inc. 1991-yilda kompaniya oʻz chipining yangi formulasini taqdim etdi, u yanada tiniqroq va uzoqroq saqlanadi. Koʻp oʻtmay, kompaniya "Wavy Layʼs" mahsulotlarini 1994-yilda milliy bozorga chiqarish bilan oziq-ovqat javonlariga taqdim etdi 1990-yillarning oʻrtalari va oxirlarida Lay’s past kaloriyali pishirilgan navni va yogʻ oʻrnini bosuvchi olestrani oʻz ichiga olgan yogʻsiz navni (Lay’s WOW chips) taqdim etdi.

2000-yillarda kompaniya "choynakda pishirilgan" navlarni, shuningdek, Pringles bilan raqobatlasha oladigan yuqori darajada qayta ishlangan navni (Layʼs Stax) va bir nechta turli xil taʼmli navlarni taqdim etdi.

2012-yilda Frito-Lay mahsulotlari Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi mazali sneklar bozorining 59 foizini tashkil etdi.

Ozuqa maʼlumotlari
------------------

Koʻpgina sneklarda boʻlgani kabi, Layʼs brendlari ham har qanday turda juda kam vitamin va minerallarni oʻz ichiga oladi. Har bir porsiya uchun kunlik ehtiyojning oʻn foizida C vitamini eng yuqori hisoblanadi. Tuz miqdori ayniqsa yuqori boʻlib, porsiyada 380 mg natriyga teng.

Bir unsiya (28 gramm) Layʼs oddiy kartoshka chiplari porsiyasida 160 kaloriya bor va oʻn gramm yogʻ, bir gramm toʻyingan yogʻ mavjud. Choynakda pishirilgan brendlar yetti-sakkiz gramm yogʻ va bir gramm toʻyingan yogʻga ega va 140 kaloriya. Layʼs Natural tarkibida toʻqqiz gramm yogʻ, ikki gramm toʻyingan yogʻ va 150 kaloriya bor. Stax chiplari odatda oʻn gramm yogʻni oʻz ichiga oladi, 2,5 gramm toʻyingan yogʻ va har bir porsiya uchun 160 kaloriya. Wavy Layʼs oddiy brend bilan bir xil, baʼzi kombinatsiyalarda yarim gramm kamroq toʻyingan yogʻlar bundan mustasno. Endi turli markalarda trans yogʻlari ishlatilmaydi.

Layʼs BarBQ chiplarining 50 gramm porsiyasida 270 kaloriya va 17 gramm yogʻ mavjud. Shuningdek, u 270 mg natriyni oʻz ichiga oladi; C vitaminining kunlik tavsiya etilgan dozasining 15%.

1990-yillarning oʻrtalarida taqdim etilgan pishirilgan nav 1,5 xususiyatga ega: bir unsiya uchun gramm yogʻ va toʻyingan yogʻlar yoʻq. Har bir porsiyada 110-120 kaloriya bor. Layʼs Light porsiyalari unsiya uchun 75 kaloriya va yogʻsiz.

Layʼs Classic kartoshka chiplari 2003-yilgacha vodorodlangan yogʻda pishirilgan. Hozirgi vaqtda chiplar kungaboqar, makkajoʻxori va / yoki kanola yogʻi bilan tayyorlanadi.

Baked Layʼs cheddar, barbekyu, smetana va piyoz (chives bilan) va original taʼmlarda ishlab chiqariladi.

Munozaralar
-----------

2019-yil aprel oyida PepsiCo’ning Hindistondagi shoʻba korxonasi Gujarat (Hindiston) dagi toʻrt fermerni mualliflik huquqini buzganlik uchun sudga berib, ular kompaniya tomonidan oʻzining Lay’s kartoshka chiplarida eksklyuziv foydalanish uchun savdo belgisi ostidagi turli xil kartoshka yetishtirayotganini da’vo qildi Ikki yil oʻtgach, qaror 2001-yildagi "Oʻsimliklar navlarini va fermerlar huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida" gi qonunga muvofiq fermerlar foydasiga chiqarildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Chipsy Egypt". *www.facebook.com*. Qaraldi: 13-avgust 2019-yil.
2. ↑  „Who we are". *pepsico.rs*. 28-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2019-yil.
3. ↑  Tapuchips - Elite. Strauss-group.com. Retrieved on 2012-03-29.
4. ↑  *Thomas, Jr. Robert McG.*. „HERMAN W. LAY, 73, IS DEAD; SUCCESS TIED TO POTATO CHIPS". *New York Times* (7-dekabr 1982-yil). Qaraldi: 10-oktabr 2018-yil.
5. ↑  News Desk: My Father, the Potato Chip. The New Yorker (2011-05). Retrieved on 2012-03-29.
6. ↑  „Frito-Lay Company | Encyclopedia.com". *www.encyclopedia.com*. Qaraldi: 20-aprel 2022-yil.
7. ↑  *snackgirl.* „Pringles vs Stax" (en-us). *Second Rate Snacks* (3-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 10-sentabr 2020-yil.
8. ↑  How It All Began. Frito-Lay. Retrieved on 2012-03-29.
9. ↑  *Rishi Iyengar*. „PepsiCo is suing farmers in India for growing the potatoes it uses in Lays chips". *CNN* (25-aprel 2019-yil). Qaraldi: 26-aprel 2019-yil.
10. ↑  *Jebaraj, Priscilla*. „Potato farmers cry foul as PepsiCo sues them" (en-IN). *The Hindu* (25-aprel 2019-yil). Qaraldi: 26-aprel 2019-yil.
11. ↑  *Jebaraj, Priscilla*. „PepsiCo loses rights to special Lays variety potato in India". *The Hindu* (3-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 4-dekabr 2021-yil.