**Xokkey boʻyicha jahon chempionati** 1920-yildan beri Xalqaro xokkey federatsiyasi tomonidan har yili oʻtkazib kelinadigan musobaqa hisoblanadi. Olimpiya turniri va Jahon kubogi bilan bir qatorda ushbu sport turidagi eng nufuzli musobaqa hisoblanadi. Dastlab, turnir faqat Qishki Olimpiya oʻyinlari doirasida oʻtkazildi, 1920-yil yozgi Olimpiya oʻyinlari paytida oʻtkazilgan birinchi turnir bundan mustasno, ammo 1930-yildan boshlab u har yili oʻtkazila boshlandi. Chempionat (1932-yilgi turnirdan tashqari). 1968-yilgacha, Olimpiada yillarida xokkey boʻyicha Olimpiya turniri ham jahon chempionati hisoblanardi. 1940-yildan 1946-yilgacha Ikkinchi jahon urushi tufayli jahon chempionati oʻtkazilmasdan qolib ketdi. Shuningdek, Jahon kubogi 1980, 1984 va 1988-yillardagi Qishki Olimpiya oʻyinlari va 2020-yilda COVID-19 pandemiyasi tufayli oʻtkazilmagan.

### Birinchi bosqich (guruh)

Xokkkey boʻyicha jahon chempionati gʻoliblari xaritasi  Davlatlar, bir marotaba gʻolib boʻlgan  Davlatlar, ikki uch marotaba g'olib bo'lgan  Davlatlar, o'n marotaba g'olib bo'lgan  Davlatlar, 25 marotaba g'olib bo'lgan
Birinchi bosqichda 8 ta jamoadan 2 ta guruhga boʻlingan 16 ta jamoa ishtirok etadi. 4 ta jamoa pley-offga chiqadi va har bir guruhdan soʻnggi jamoa keyingi yil birinchi divizionda oʻynaydi. Guruh bosqichida har bir guruhdagi jamoalar oʻzaro oʻynaydi. Hammasi boʻlib 7 ta oʻyin boʻlib, har bir jamoa ishtirok etadi. 2007-yilgi jahon chempionatiga qadar gʻalaba uchun 2 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko olgan boʻlsa, 2007-yildan boshlab reglament oʻzgartirildi. Agar asosiy vaqtda durang qayd etilsa, 4x4 formatida (2017-yilda 3x3) birinchi gol kiritilgunga qadar qoʻshimcha 5 daqiqa (qoʻshimcha vaqt) oʻynaladi. Agar qoʻshimcha vaqt gʻolibni aniqlamasa, jamoalar 3 ta erkin zarbalar seriyasini oʻqqa tutadilar. Agar uchta otishmadan soʻng durang qayd etilsa, qoʻshimcha otishma juftliklari birinchi farqli natijaga (yaʼni, bir jamoa oʻz zarbasini kiritgan, ikkinchisi esa gol olmagan vaziyatga qadar) boʻlinadi. Jamoa asosiy vaqtda gʻalaba uchun 3 ochko, qoʻshimcha vaqt yoki otishmalarda gʻalaba uchun 2 ochko, qoʻshimcha vaqt yoki otishmalarda magʻlubiyat uchun 1 ochko va asosiy vaqtda magʻlubiyat uchun 0 ochko taqdim etladi

### Ikkinchi bosqich (pley-off)

Ikkinchi bosqichda 8 ta jamoa ishtirok etadi. Bosqich 1/4 final, 1/2 final, uchinchi oʻrin uchun oʻyin va finaldan iborat. 1/4 finalda birinchi bosqich guruhlarida birinchi oʻrinni egallagan jamoalar boshqa guruhda 4-oʻrinni egallagan jamoalar bilan, ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi. 1/4 final oʻyini gʻolibi 1/2 finalga yoʻl oladi, magʻlub boʻlgan esa turnirda qatnashishni toʻxtatadi. 1/2 finalda birinchi bosqich guruhlarida birinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi 1/4 final oʻyinlari gʻoliblari 1/4 final bosqichi gʻoliblari bilan jamoalar ishtirokidagi oʻyinlar oʻtkazadi.

1/2 final oʻyinida gʻolib finalga yoʻl oladi, magʻlub boʻlgan 3-oʻrin uchun oʻyinda ishtirok etadi. Agar 1/4, 1/2 final oʻyinlarida va asosiy vaqtda 3-oʻrin uchun oʻyinda durang qayd etilsa, jamoalar 4×4 formatida gol kiritilgunga qadar 10 daqiqa davom etgan qoʻshimcha taymlarni oʻynashadi. 2021-yildan boshlab final oʻyinida qoʻshimcha taymlar 3x3 formatida oʻynaladi va qoʻshimcha vaqtlar soni cheklanmagan va har bir noaniq taymning davomiyligi 20 daqiqani tashkil etadi (oldingi yillarda 4x4 formatida bitta qoʻshimcha vaqt berilgan edi. yoki, masalan, 2017-yilda 5x5) 3-oʻrinni egallagan jamoa bronza medali, 2-oʻrin kumush, 1-oʻrin — oltin va chempionlik kubogi bilan taqdirlanadi.

### Qoʻshimcha bahslar (2011-yildan)

TOP divizionidan tashqari TOP divizioniga chiqa olmagan jamoalar uchun quyi divizionlarda kurashlar olib borishadi.

1. TOP divizion (16 jamoa, ulardan 8 tasi pley-offga chiqadi)
2. Birinchi divizion (A guruhi) (6 jamoa)
3. Birinchi divizion (B guruhi) (6 jamoa)
4. Ikkinchi divizion (A guruhi) (6 ta jamoa)
5. Ikkinchi divizion (B guruhi) (6 jamoa)
6. Uchinchi divizion (6 jamoa) (2015-yilda 8 ta)
7. Uchinchi divizion saralash (baʼzan musobaqalar, jamoalar soni oʻzgarib turadi)

### Qoʻshimcha bahslar (2020-yildan)

1. TOP divizion (16 ta jamoa, ulardan 8 tasi pley-offga chiqadi)
2. Birinchi divizion (A guruhi) (6 jamoa)
3. Birinchi divizion (B guruhi) (6 jamoa)
4. Ikkinchi divizion (A guruhi) (6 ta jamoa)
5. Ikkinchi divizion (B guruhi) (6 jamoa)
6. Uchinchi divizion (A guruhi) (6 jamoa)
7. Uchinchi divizion (B guruhi) (4 jamoa)
8. Toʻrtinchi divizion (4 jamoa)

Turnir
------

### Raqobat formati

Musobaqa formati boshqacha boʻlgan. Zamonaviy format 2012—yildan beri qoʻllanilmoqda.

| Ishtirok soni | Jamoa | Chempionatlar |
| --- | --- | --- |
| 80 | Chexiya bayrogʻi Chexiya /Chexoslovakiya | 1920, 1924, 1928, 1930, 1931, 1933—1939, 1947—1949, 1952, 1954—1961, 1963—1979, 1981—1983, 1985—1987, 1989—2019, 2021, 2022 |
| 80 | Shvetsiya bayrogʻi Shvetsiya  | 1920, 1924, 1928, 1931, 1935—1938, 1947—1979, 1981—1983, 1985—1987, 1989—2019, 2021, 2022 |
| 75 | Kanada bayrogʻi Kanada  | 1920, 1924, 1928, 1930—1939, 1948—1952, 1954—1956, 1958—1969, 1977—1979, 1981—1983, 1985—1987, 1989—2019, 2021, 2022 |
| 72 | AQSH bayrogʻi AQSh | 1920, 1924, 1931—1934, 1936, 1938, 1939, 1947, 1949—1952, 1955, 1956, 1958—1969, 1971, 1975—1979, 1981, 1982, 1985—1987, 1989—2019, 2021, 2022 |
| 68 | Finlandiya bayrogʻi Finlandiya  | 1939, 1949, 1951, 1952, 1954, 1955, 1957—1979, 1981—1983, 1985—1987, 1989—2019, 2021, 2022 |
| 66 | Olmoniya bayrogʻi Germaniya/GFR | 1928, 1930, 1932—1939, 1952—1956, 1959—1964, 1967, 1968, 1971—1973, 1976—1979, 1981—1983, 1985—1987, 1989—1998, 2001—2005, 2007—2019, 2021, 2022 |
| 63 | Rossiya bayrogʻi Rossiya /ROK/SSSR | 1954—1961, 1963—1979, 1981—1983, 1985—1987, 1989—2019, 2021 |
| 54 | Shveytsariya bayrogʻi Shveysariya  | 1920, 1924, 1928, 1930, 1933—1939, 1947—1956, 1959, 1962, 1964, 1972, 1987, 1991—1993, 1995, 1998—2019, 2021, 2022 |
| 37 | Norvegiya bayrogʻi Norvegiya  | 1937, 1938, 1949—1952, 1954, 1958, 1959, 1962, 1965, 1990, 1992—1997, 1999—2001, 2006—2019, 2021, 2022 |
| 33 | Fransiya bayrogʻi Fransiya | 1920, 1924, 1928, 1930, 1931, 1934—1937, 1950, 1992—2000, 2004, 2008—2019,2022 |
| 33 | Avstriya bayrogʻi Avstriya  | 1928, 1930, 1931, 1933—1936, 1938, 1947—1949, 1956, 1957, 1993—1996, 1998—2005, 2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2018—2019, 2022 |
| 32 | Italiya bayrogʻi Italiya  | 1930, 1933—1936, 1939, 1948, 1956, 1959, 1982—1983, 1992—2002, 2006—2008, 2010, 2012, 2014, 2017, 2019, 2021, 2022 |
| 30 | Latviya bayrogʻi Latviya  | 1933, 1935, 1936, 1938, 1939, 1997—2019, 2021, 2022 |
| 29 | Polsha bayrogʻi Polsha  | 1928, 1930—1933, 1935—1939, 1947, 1948, 1952, 1955—1959, 1966, 1970, 1973—1976, 1979, 1986, 1989, 1992, 2002 |
| 26 | Slovakiya bayrogʻi Slovakiya  | 1996—2019, 2021, 2022 |
| 20 | Belorussiya bayrogʻi Belarus  | 1998—2001, 2003, 2005—2018, 2021 |
| 20 | Daniya bayrogʻi Daniya | 1949, 2003—2019, 2021, 2022 |
| 18 | Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik | 1924, 1928, 1930, 1931, 1934—1939, 1948, 1950, 1951, 1962, 1994, 2019, 2021, 2022 |
| 14 |  GDR | 1957, 1959, 1961, 1963, 1965—1968, 1970, 1974, 1976, 1978, 1983, 1985 |
| 12 | Belgiya bayrogʻi Belgiya | 1920, 1924, 1928, 1930, 1933—1936, 1939, 1947, 1949, 1950 |
| 12 | Vengriya bayrogʻi Vengriya  | 1928, 1930, 1931, 1933—1939, 2009, 2016 |
| 11 | Yaponiya bayrogʻi Yaponiya  | 1930, 1936, 1957, 1960, 1998—2004 |
| 10 | Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston  | 1998, 2004—2006, 2010, 2012, 2014, 2016, 2021, 2022 |
| 9 | Ukraina bayrogʻi Ukraina  | 1999—2007 |
| 9 | Salvador bayrogʻi  Salvador  | 2002, 2003, 2005, 2006, 2008, 2011, 2013, 2015, 2017 |
| 8 | Ruminiya bayrogʻi Ruminiya  | 1931, 1933—1935, 1937, 1938, 1947, 1977 |
| 4 | Niderlandlar bayrogʻi Niderlandiya | 1935, 1939, 1950, 1981 |
| 1 | Litva bayrogʻi Litva  | 1938 |
| 1 |  Yugoslaviya | 1939 |
| 1 | Avstraliya bayrogʻi Avstraliya | 1960 |
| 1 | Janubiy Koreya bayrogʻi Koreya Respublikasi | 2018 |
|

Mamlakatlar boʻyicha medallarning umumiy soni
---------------------------------------------

Xokkey boʻyicha jahon chempionatlari tarixida bor-yoʻgʻi 8 davlat oltin medalni qoʻlga kiritgan. Yana uchta jamoa pastroq qiymatdagi medallarni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Kumush medallarni Shveysariya terma jamoasi (3) va Germaniya terma jamoasi (2) qoʻlga kiritdi. Bronza medallarini Shveysariya (8), Germaniya (2) va Avstriya (2) terma jamoalari qoʻlga kiritgan.

Eng koʻp oltin medalni Kanada va SSSR/Rossiya jamoalari qoʻlga kiritgan (27). Shvetsiya eng koʻp kumush medalni qoʻlga kiritdi (19). Eng koʻp bronza medalini Chexoslovakiya/Chexiya terma jamoasi qoʻlga kiritdi (21). Kanada umumiy hisobda eng koʻp medal qoʻlga kiritgan Milliy xokkey jamoasi hisoblanadi(51).

| Joy | Mamlakat | ZolotoOltin | SerebroKumush | BronzaBronza | VsegoJami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Kanada | **27** | **16** | **9** | **52** |
| **2** | SSSRRossiya | 22 5 | 73 | 55 | **34****13** |
| **Jami** | **27** | **oʻn** | **oʻn** | **47** |
| **3** | ChexoslovakiyaChexiya | 66 | 121 | 166 | **34****13** |
| **Jami** | **12** | **13** | **22** | **47** |
| 4 | Shvetsiya | 11 | **19** | **17** | **47** |
| **5** | Finlandiya | 4 | **9** | **3** | **16** |
| **6** | AQSh | **2** | **9** | **9** | 20 |
| **7** | Buyuk Britaniya | 1 | **2** | **2** | **5** |
| 8 | Slovakiya | 1 | **2** | 2 | 4 |
| **9** | Shveysariya | **0** | **3** | 8 | 11 |
| 10 | GFRGermaniya | 00 | 1
1 | 0
2 | **13** |
| **Jami** | **0** | **2** | **2** | 4 |
| 11 | Avstriya | **0** | **0** | **2** | **2** |

Shuningdek
----------

* Xokkey boʻyicha Yevropa chempionati
* Olimpiya oʻyinlarida xokkey

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Tournament Format". 8-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
2. ↑  2020 IIHF ICE HOCKEY WORLD CHAMPIONSHIP. Division III, Group B
3. ↑  2020 IIHF ICE HOCKEY WORLD CHAMPIONSHIP. Division IV. KYRGYZSTAN, Bishkek

Havolalar
---------

* Xalqaro xokkey federatsiyasining rasmiy sayti(ingl.) )
* Xokkey boʻyicha jahon chempionati tarixi
* Xokkey boʻyicha jahon chempionati tarixidan qiziqarli faktlar va lahzalar