**Aqtoʻgʻay tumani** — Pavlodar viloyatining shimoliy-gʻarbida joylashgan. Tumanning maʼmuriy markazi - Aqtoʻgʻay qishlogʻi viloyat markazidan 116 km masofada, Irtish daryosining soʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Geografiyasi
------------

Tuman hududi 9,8 ming km². Shimolida Irtish tumani bilan, janubida — Aqsu va Ekibastuz shaharlarining oraliq hududlari bilan, gʻarbida — Oqmo'la va Shimoliy Qozogʻiston viloyatlari bilan, sharqida — Qashir va Pavlodar tumanlari bilan chegaradosh.

Iqlimi
------

Iqlimi keskin kontinental. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −17°-18 °C, iyul oyiniki esa— +20°+21 °C. Yillik yogʻingarchilikning miqdori — 250-300 mm.

Aholisi
-------

1999-yili tuman aholisi— 21,0 ming kisini, 2012-yil esa — 14,0 ming kishini tashkil qildi. Aholining oʻrtacha zichligi 1999-yil 1 km² 2,15 kishidan, 2012-yili esa 1,43 kishidan toʻgʻri keldi.
Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)

* qozoqlar — 10 580 kishi (75 %)
* ruslar — 1 892 kishi (13,48 %)
* ukrainlar — 702 adam (5 %)
* olmonlar — 279 adam (1,99 %)
* tatarlar — 99 adam (0,71 %)
* beloruslar — 88 adam (0,63 %)
* boshqalari — 390 adam (2,78 %)
* Umumiy— 14 030 adam (100,00 %)

Tarixi
------

1938-yili Kuybishev tumani nomi bilan tashkil topdi. Qozoq KSR Oliy Kengashining 1963-yil 2-yanvardagi Prezidiumi farmoniga binoan Krasnokutsk tumani deb nomi oʻzgartirildi. Qozogʻistonning Oliy Kengashining 1993-yilning 4-maydagi Prezidiumi Farmoni bilan Aqtoʻgʻay tumani boʻlib oʻzgartirildi. Qozogʻiston Respublikasi Oliy Kengashining farmoniga binoan 1993-yilning 7-oktyabrida Aqtoʻgʻay tumanining maʼmuriy markazi — Krasnokutsk qishlogʻiga Aqtoʻgʻay nomi berildi.

Hududiy boʻlinishi
------------------

Aqtoʻgʻay tumanining hududiy boʻlinishi tarixi 1938-yildan boshlanadi. Shu yili Pavlodar viloyati tarkibida Kuybishev tumani tashkil topdi, uning hududi 1963-yili yangidan tashkil topgan Krasnokutsk tumanining tarkibiga kirdi.
Tuman tarkibida 13 ta qishloq mavjuv: Aqtoʻgʻay, Avelbay, Barlibay, Jalauli, Joʻlboʻldi, Qaraoʻba, Qoʻgʻali, Qoʻjamjar, Mutkenov, Prirechendі, Razumovskiy, Xarkovskiy, Shoʻlaqsoʻr.

Ijtimoiy soha
-------------

### Taʼlim

2012-yili tumanda 2 ta maktabgacha mahkamalar roʻyxatdan oʻtgan. 2001—2002 oʻquv yilida 32 ta umumiy bilim beruvchi maktablari (4390 oʻquvchilar), shulardan 16 ta oʻrta maktab (3848 oʻquvch), ilar 7 ta asosiy maktablar (384 oʻquvchilar), 9 ta boshlangʻich maktablar (158 oʻquvchilar); shulardan 16 ta maktab qozoq tilida, 2 ta maktab rus tilida bilim beradi va 14 tasi qozoq va rus tillarida aralash maktablar, 2012-yili tumanda 30 ta oʻrta umumiy bilim beruvchi mahkamalari, 1 kasbiy litsey-maktab.i roʻyxatdan oʻtgan.

### Tibbiyot

Tumanda Aqtoʻgʻay markaziy tuman kasalxonasi faoliyat yuritmoqda, bosh shifokori Marat Tursinuli Satabaev.

Taniqli shaxslar
----------------

Kengash Ittifoqining qahramoni — Serіkbay Mutkenov, Sotsialist Mehnat faxriylari — A. A. Axmedinova va Q. Qalenovalar shu tumandan chiqqan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Департамент статистики Павлодарской области
2. ↑  Почтовые индексы Казахстана

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Flag of Kazakhstan Pavlodar viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Pavlodar** |
|  |
| Tumanlari | 
Aqtoʻgʻay  • Bayanavul  • Irtish  • Jelezin  • Lebyaji  • May  • Pavlodar  • Qashir  • Uspen  • Sherbaqti | 
 |
|  |
| Viloyat ahamiyatiga ega shaharlar | 
Aqsu  • Ekibastuz  • Pavlodar |

 |