recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dempaxtak** — Eronning an’anaviy taomi bo‘lib, guruchga asoslangan bo‘lib, o‘sha mintaqaning ta’miga ko‘ra turli joylarda kichik farqlar bilan pishiriladi. Tubning eng keng tarqalgan turi pomidor tubidir. Birinchi jahon urushi davrida Eron ocharchilik davrida bu taom juda ko‘p iste’mol qilingan.

4 kishi uchun kerakli masalliqlar :
-----------------------------------

* Guruch, 3 stakan
* Sariq loviya, bir yarim stakan
* o‘rtacha piyoz
* Tuz, yarim osh qoshiq
* Qora qalampir, yetarli darajada
* Zerdeçal, yetarli darajada
* yog ', bir stakan

Qanday tayyorlash kerak :
-------------------------

Piyozni to‘g‘rab olib va mos qozonda qizdirilgan yog‘da qovuriladi. Unga sevimli ziravorlar qo‘shiladi. Piyoz qovurilgandan so‘ng, pomidor va ozgina pasta qo‘shiladi va qaynatib qo‘yiladi, loviyani avval ho‘llash va bir necha daqiqa qaynatish yaxshidir, shunda ular juda yumshoq bo‘lmaydi, lekin tish bilan osongina chaynash mumkin. So‘ng allaqachon namlangan guruch qo‘shiladi, ortiqcha suvni olib tashlanadi va loviya bilan birga sousga qo‘shiladi, shunda guruch sousdan taxminan bir santimetr pastda bo‘ladi va agar suv kam bo‘lsa, ozgina suv qo‘shiladi. Guruchni sousda 10 daqiqa qaynatib olinadi va sous guruchga singib ketgandan so‘ng, guruchni atrofdan yig‘ib olinadi va qozon o‘rtasida kichik tepalik qilib, guruch yarim soat pishiriladi.

Manbalar
--------
Jazoir-Marokash munosabatlari
**Jazoir-Marokash munosabatlari-** Jazoir va Marokash oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar oʻrtasidagi davlat chegarasining uzunligi 1900 km.

Tarix
-----

Jazoir va Marokash oʻrtasidagi munosabatlar Gʻarbiy Sahroi Kabir xalqlarining oʻz taqdirini oʻzi belgilash masalasini jiddiy ravishda murakkablashtiradi.  Bu sobiq ispan mustamlaka hududining siyosiy kelajagi Jazoir-Marokash munosabatlarida chuqur qarama-qarshilikni keltirib chiqardi.  1975 yil 6 noyabrda Marokash Gʻarbiy Sahroga kirgan Marokashning barcha qismlaridan 350 000 qurolsiz odamlarning ommaviy namoyishini *"Yashil marsh"* deb atalmish.  18-noyabrda Ispaniya oʻz maʼmuriyatini tark etdi va Madrid kelishuvini imzoladi, shundan soʻng Marokash va Mavritaniya hududni ular oʻrtasida boʻlib oldi.  Keyinchalik Mavritaniya Gʻarbiy Sahroimadan oʻz qoʻshinlarini olib chiqib ketdi va unga hududiy daʼvolardan voz kechdi.  1976-yil 27-fevralda Jazoir koʻmagida Marokash qoʻshinlariga qarshi partizan urushi olib borgan Polisario fronti Gʻarbiy Sahroi *Sahroi Arab Demokratik Respublikasi (SADR)* deb nomlangan mustaqil davlat deb eʼlon qildi.  Shunday qilib, 1975 yildan boshlab Jazoir va Marokash oʻrtasida dushmanlik boshlandi, bu baʼzida turli shakllarni oladi, lekin u hech qachon toʻgʻridan-toʻgʻri harbiy mojaroga kelmadi.

1994-yilda Jazoir Marrakechdagi mehmonxonada (fr.) terakt sodir etganidan so‘ng, Rabot Jazoir fuqarolari uchun viza rejimini joriy qilgani sababli Marokash bilan quruqlikdagi chegarasini yopdi.  2016 yil holatiga koʻra, Jazoir-Marokash chegarasi dunyodagi eng uzun yopiq chegaralardan biri hisoblanadi.

2017-yilda Marokash tashqi ishlar vaziri *N.Buritaning* intervyusiga ko‘ra, Jazoir bilan munosabatlar muzlatilgan holatda va so‘nggi yetti yil ichida birorta ham ikki tomonlama uchrashuv bo‘lib o‘tmagan.

2021-yil 24-avgust kuni Jazoir tashqi ishlar vaziri Ramtan Lamamra matbuot anjumanida mamlakati Marokash bilan diplomatik munosabatlarni uzishga qaror qilganini eʼlon qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The World Factbook". 2007-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
2. ↑  „Внешняя политика Алжира".
3. ↑  „Algeria turns ‘deaf ear’ to border dispute".
4. ↑  „Nasser Bourita: les relations entre le Maroc et l’Algerie sont".
5. ↑  „Алжир объявил о разрыве дипломатических отношений с Марокко".
**Abdulahad Qahhorovich Qahhorov** — sovet partiya va davlat arbobi. Tojik SSR Ministrlar Soveti raisi (1961—1973).

Biografiya
----------

1954 - Leninobod pedagogika institutini tamomlagan.

1930-1931 yy. — Qoʻqon mehnat bo'limi inspektori.

1931-1933 yy. — Ittifoqining Konibodom quruvchilar qo'mitasi raisi,

1933-1934 yy. — Kasaba uyushmalari Konibodom tumani Kengashi raisi.

1934-1935 yy. — Konibodom konserva zavodi kasaba uyushmasi raisi.

1935-1936 yy. — Tojikiston yoshlar qo'mitasi Panjakent tumani kotibi.

1936-1937 yy. — Panjakent tumani "Tajikles" boshqarmasi boshlig’i,

1937-1939 yy. — Panjakent tumani ijroiya qo'mitasi raisining o'rinbosari.

1939-1942 yy. — Targ'ibot va tashviqot ishlari bo'limi mudiri.

1942-1943 yy. — Leninobod viloyat partiya qo'mitasi targ'ibot va tashviqot bo'limi boshlig'i o'rinbosari.

1943-1944 yy. — Tojikiston Kommunistik partiyasi Leninobod qo'mitasining birinchi kotibi.

1944-1947 yy. — Tojikiston Kommunistik partiyasi Leninobod viloyati qo'mitasi birinchi Kotibi.

1947-1950 yy. — uchinchi kotibi.

1950-1954 yy. — Tojikiston Kommunistik partiyasi Leninobod viloyat qo'mitasi ikkinchi kotibi.

1954-1955 yy. — Leninobod viloyat ijroiya qo'mitasi raisi.

1955 — KPSS Markaziy Qo'mitasi instruktori.

1956-1961 yy. — Tojikiston SSR Vazirlar Kengashi Raisi o'rinbosari, ayni paytda Tojikiston SSR davlat rejalashtirish qo'mitasi raisi.

1961-1973 yy. — Ministrlar Soveti raisi va tashqi ishlar vaziri.

Manbalar
--------

1. ↑  Абдулахад Кахаров

| * k
* m
* t
Tojikiston bayrogʻi Tojikiston Bosh vazirlari |
| --- |
| **Tojikiston SSR** | 
* Abdulqodir Muhiddinov
* Abdurahim Hojiboyev
* Abdulla Rahimboyev
* Oʻrinboy Ashurov
* Mamadali Qurbonov
* Jabbor Rasulov
* Tursun Oʻljaboyev
* Nazarsho Dodxudoyev
* Abdulahad Qahhorov
* Rahmon Nabiyev
* Qahhor Mahkamov
* Izzatullo Hayoyev
* Qahhor Mahkamov
 |
| Tojikiston | 
* Izzatullo Hayoyev
* Akbar Mirzoyev
* Abdumalik Abdullajonov
* Abdujalil Samadov
* Jamshed Karimov
* Yahyo Azimov
* Oqil Oqilov
* Qohir Rasulzoda
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 4384 1934
* LCCN: n95035271
* NTA: 381206254
* VIAF: 311825250
* en:WorldCat Identities: lccn-n95035271

 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bahrin (maʼnolari).

**Bahrin** (Barin) – oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan birining nomi.
Bahrin (lochin), tundra lochini, oq yuz lochin (Falco peregrinus leuco-genys) — lochinlar kenja turidan biri maʼnolarida.
Bahrinlar moʻgʻullar istilosi davrida Dashti Qipchoqqa kelib oʻrnashgan. Abulgʻoziy Bahodirxonning "Shajarai turk" asaridagi maʼlumotlarga koʻra, moʻgʻul xoni Bichinkayonning Barin ismli oʻgʻli boʻlib, bahrinlar oʻshaning nayeli ekan. Etnograf V. V. Radlovnit taʼkidlashicha, mangʻit sulolasiga mansub har bir boʻlajak Buxoro xonini toʻrt qabila – ming, alat (arlot), bahrin va batash vakillari kigizga oʻtqazishib, toʻrt uchidan baland kutarishgan. Bahrinlar xonlikning ijtimoiy-siyosiy hayotida muhim rol oʻynaganlar, yuqori davlat mansablariga tayinlaiganlar. 16–17-asrlarda bahrinlarning katta bir qismi Dashti Qipchoqdan Toshkent vohasi, Fargʻona vodiysi, Buxoro xonligi hududiga kuchib oʻtgan, koʻpchiligi oʻtroqlashib, qabila va urugʻlarini unutib yuborishgan. Qashqadaryo viloyatida ham hozirgi kunda bahrinlar istiqomat qilmoqda. 1924-yil maʼlumotiga binoan, Oʻzbekistonda 9 mingga yaqin (Zarafshon vohasida – 2300 kishi, Buxoro viloyatida – 3770 kishi, Qamashi tumanida ham, Jizzax tumanida – 2000 kishi) bahrin boʻlgan. Bahrinlar bir qancha urugʻlarga boʻlingan, eng yiriklari – bagonali, qoraqalpoq, uali.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Denis Chernov — isteʼdodli ukrainalik rassom, 1978-yilda Ukrainaning Lvov viloyati Sambir shahrida tugʻilgan. 1998 yilda Xarkov sanʼat maktabini tugatgandan soʻng, u Xarkovda qoldi, u yerda hozir yashaydi va ishlaydi. Shuningdek, u Xarkov davlat dizayn va sanʼat akademiyasining grafik boʻlimida oʻqigan, uni 2004-yilda tamomlagan.

U muntazam ravishda sanʼat koʻrgazmalarida qatnashadi, hozirda ularning oltmishdan ortigʻi Ukrainada ham, chet elda ham boʻlgan. Denis Chernovning aksariyat asarlari Ukraina, Rossiya, Italiya, Angliya, Ispaniya, Gretsiya, Fransiya, AQSh, Kanada va Yaponiyada shaxsiy kollektsiyalarda saqlanadi. Baʼzi asarlar Kristisiga sotilgan.

Denis turli xil grafik va rasm texnikasida ishlaydi. Qalam qalam bilan chizish — bu rasm chizishning eng sevimli usullaridan biri, qalam bilan chizilgan mavzular roʻyxati ham juda xilma -xil, u peyzajlar, portretlar, yalangʻochlar, janr kompozitsiyalari, kitob illyustratsiyalari, adabiy -tarixiy rekonstruktsiya va xayollarni yozadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „https://gigafox.ru/uz/".
**Densitometriya** - yorug'lik ta'siridan kelib chiqqan holda, fotografik qog'oz yoki fotoplyonka kabi yorug'likka sezgir materiallardagi optik zichlikni miqdoriy o'lchash uchun qo`llaniladi.

Ushbu maqola vikita`lim loyihasi doirasdia O`zMU Fizika fakulteti talabasi Fatxullayeva Bahora tomonidan tarjima qilindi.

Umumiy koʻrinish
----------------

optik zichligi tomonlama rivojlangan rasm qorong`ulikning natijasidir va mutlaqo ayni bir hududdagi qora dog'lar soni (ya'ni, ishlab chiqilgan plyonkalardagi kumush donalari) sifatida ifodalanishi mumkin, lekin odatda bu shkalada ifodalangan nisbiy qiymatdir. 

Zichlik odatda shaffof plyonka orqali yoritayotgan yorug'lik miqdorining kamayishi bilan o'lchanganligi sababli, u muhit orqali yorug'likni yutish o'lchovi *absorbtiometriya* deb ham ataladi. O`lchash uchunqo`llaniladigan moslama densitometr ( *absorptiometer* ) deb ataladi. O'tkazuvchanlikning o'zaro ta'sirining dekadik logarifmi absorbans yoki *zichlik* deb ataladi.

*Dmax* va *Dmin* material tomonidan ishlab chiqarilishi mumkin bo'lgan maksimal va minimal zichlikni belgilaydi. Ularning orasidagi tafovut *zichlik oralig'idir*. Zichlik diapazoni ekspozitsiya diapazoni ( dinamik diapazon ) bilan bog'liq bo'lib, u Xurter-Driffild egri chizig'i orqali qayd etilgan yorug'lik intensivligi diapazoni hisoblanadi. Fotosurat kontekstida dinamik diapazon ko'pincha "to'xtashlar" da o'lchanadi, bu eng yuqori va eng past ajralib turadigan ekspozitsiyalar nisbatining ikkilik logarifmi ; muhandislik kontekstida dinamik diapazon odatda desibellarda ifodalangan dekadik logarifm bilan beriladi.

1. 1 2  Davies, Adrian*. The Focal Digital Imaging A-Z*. Focal Press, 2005. ISBN 0-240-51980-9.
**Oʻta koʻzga koʻringan choʻqqi** yoki qisqacha qilib aytganda, Ultra choʻqqi.Bu tog ' choʻqqisi boʻlib, u 1,500 metr (4,900 ft) topografik koʻrinishni tashkil etadi yoki undan koʻp. U shuningdek,**P1500** deb ham ataladi. Choʻqqining koʻtarilishi - bu choʻqqiga har qanday marshrut boʻylab balandroq, yoki dengiz sathidan koʻtarilishning minimal balandligi.Yerda taxminan 1524 ta shunday choʻqqilar bor. Baʼzi taniqli choʻqqilarga misol qilibMatterhorn va Eiger choʻqqilarini koʻrsatish mumkin. Ular baland togʻlar bilan bogʻlangan va shuning uchun yetarli darajada topografik koʻrinishga erisha olmaydi.

„Ultra" atamasi yer olimi Stiv Fray tomonidan 1980-yillarda Vashingtondagi choʻqqilarning koʻzga koʻrinishi haqidagi tadqiqotlaridan kelib chiqqan. Uning asl atamasi kamida 1,500 metr (4,900 ft) boʻlgan choʻqqilarni nazarda tutuvchi „ultra-major togʻ" edi.

1. ↑  *Rob Woodhall.* „Relative hills on Earth".  TheRelativeHillsofBritain (18-may 2016-yil). — „Ultra: peaks with a minimum prominence/relative height of 1500m. Steve Fry coined the term Ultra in the USA in the 1980s. His original term was 'ultra major mountain'. There are no Ultra summits in Britain. Hall of Fame entry minimum is 15.".
2. ↑  *Maizlish.* „The Ultra-Prominences Page".  Peaklist.org.
3. ↑  Helman, Adam*. The Finest Peaks: Prominence and other Mountain Measures*. Trafford, 2005. ISBN 1-4120-5994-1.
**Urker** (qozoqcha: *Үркер*) – 1994 yilda tashkil etilgan qozoq pop-folklor guruhi. Ular Germaniya, Fransiya, Turkiya, Turkmaniston va AQShda xalqaro gastrollarda boʻlgan.

Aʼzolari
--------

Guruh quyidagilardan iborat:

* Aydos Sagʻat: Urkerning vokalchisi, klaviaturachisi va qoʻshiqnavis, yoshligida konservatoriyada oʻqigan, lekin dastlab qoʻshiq muallifi emas, balki dirijyor boʻlishni orzu qilgan.
* Rustam Musin: Urkerning gitarachisi, rasmiy musiqiy maʼlumotga ega emas va dastlab muhandis sifatida oʻqigan.

Tarixi va rivojlanishi
----------------------

Urker 1994-yilda tashkil topgan; bosh vokalist va qoʻshiq muallifi Aydos Sagʻat guruhni yaratishga The Beatles misolida ilhom berganini aytdi. Ular birinchi albomini 1997-yilda yozgan; 2001-yilda ularning „Nauryz" qoʻshigʻi „Oltin Disk" mukofotiga sazovor boʻldi, bu esa ularning mashhurlikka erishganini aks ettiradi. Ularning musiqasi anʼanaviy qozoq xalq kuylari va zamonaviy estrada ritmlarini oʻzida mujassam etgan. Ular gitara va pianino kabi rok va estrada musiqalarida uchraydigan asboblardan, dombira va qobizdan foydalanadilar. 2005-yilgacha ishlab chiqarilgan oʻn beshta klipidan oʻn toʻrttasi Qozogʻistonda suratga olingan; faqat qolgani „Tugʻan Elim" xorijda, Toshkentda, Oʻzbekistonda yozilgan. Ularning 2007-yilda tatar musiqachisi Rezeda Gʻalimova bilan hamkorlikda suratga olingan „Arman" klipi ham Hong Kongda yozib olingan. Sagʻat ularning vizual va kinematografik texnikasiga britaniyalik musiqachi Piter Gabriel katta taʼsir koʻrsatganini aytdi. 2007-yil aprel oyida Urker Nyu-York shahriga Navroʻz bayramini nishonlash uchun Linkoln Ijro sanʼati markazida jonli ijroda chiqish qildi; Qozogʻistonga qaytganidan keyin bergan intervyusida Sagʻat Urker yil oxirida yangi albom chiqarishini aytdi.

Diskografiyasi
--------------

* *Ansarym*, 1997
* *Toi Bastar*, 1998
* *Urker*, 2001
* *Made in Kazakhstan*, 2002
* *The best of Urker*, 2004
* *Tolgau*, 2008

Manbalar
--------

1. ↑  „A Kazakh Folk Popular Group Finds Its Admirers in Ashgabat". State Information Agency of Turkmenistan (2004-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2007-yil 6-iyul. [*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  Nurgalieva, Meruert (2007-04-27). "Группа "Уркер" в США ('Urker' in the USA)". *Muz'ikoved* **16** (678). Archived from the original on 2007-09-28.. Qaraldi: 2007-07-06.
3. 1 2 3  „About". Urker. 2012-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 10-iyul.
**Piskent tumani 1-son kasb hunar maktabi** (Piskent tumani Agrosanoat va Iqtisodiyot kasb-hunar kolleji)

Manzili
-------

Toshkent viloyati Piskent tumani Gulshan ko'cha 14-uy

Binoning qurilgan yili
----------------------

1961-yil

Quvvati
-------

540 o'rinli

Binolar soni
------------

6 ta

Yer maydoni
-----------

7ga

O'quv maydoni
-------------

6520 m2

O'quv xonalar soni
------------------

36 ta

Yotoqxona
---------

50 o'rinli

Sport zal
---------

12x24

Ishlab chiqarish ustaxonasi qavati va maydoni
---------------------------------------------

1 qavatli, 1250m2

Qaysi vazirlik (idora) tizimida
-------------------------------

O'zbekiston Respublikasi Oliy ta'lim , fan va innovatsiyalar vazirligi

Ta'lim yo'nalishlari
--------------------

* Avtomobil dvigatellarini tashxislash va ta'mirlash

* Axborot vositalari mashinalari va kompyuter tarmoqlari operatori

* Melioratsiya texnikasi operatori

* Tikuvchilik

Havolalar
---------

```
Piskent 1-son kasb hunar maktabi rasmiy veb sayti
```
**Ummon oshxonasi** Ummonning mintaqalarida farq qilsa-da, mamlakat boʻylab koʻpchilik taomlar asosiy taom sifatida kori, qaynatilgan goʻsht, guruch va sabzavotlardan iborat.  Shoʻrvalar ham keng tarqalgan boʻlib, odatda tovuq, qoʻzichoq va sabzavotlardan (masalan, dudlangan baqlajon) tayyorlanadi.  Asosiy ovqat odatda kunning o‘rtasida, tushlik esa yengilroq bo‘ladi.

Ummonning odatiy taomlari
-------------------------

Harisa — goʻsht bilan aralashtirilgan bugʻdoy.

Kahva — kardamon kukuni bilan aralashtirilgan Ummon qahvasi, koʻpincha mehmondoʻstlik ramzi sifatida ishlatiladi.  Unga ko‘pincha xurmo va ummon holvasi qo‘shiladi.

Kabob — sabzavot bilan birga beriladigan kori (odatda tovuq yoki mol goʻshti)dagi panjara qilingan goʻshtli taom.

Mashuai — guruch va limon sharbati bilan xizmat qiladigan butun dudlangan skumbriyadan iborat taom.

Makbous — ziravorli goʻshtdan tayyorlangan zaʼfaron taʼmli guruchli taom.

Muqalab — turli xil ziravorlar, jumladan doljin, kardamon, chinnigullar, qora qalampir, zanjabil, sarimsoq va muskat yongʻogʻi bilan pishirilgan trippa va sakatat.

Quzi — faqat bayramlarda isteʼmol qilinadigan taom.  Idish maxsus tandirda qovurilgan butun echkidan iborat boʻlib, u erdan qazilgan teshikdir.  Odatda bu butun qishloqning umumiy hodisasidir.  Goʻsht turli xil ziravorlar bilan ziravorlanadi va keyin quruq barglar qoplariga oʻraladi, ular oʻz navbatida pechga joylashtiriladi.

Sahana — bugʻdoy, xurmo, shinni va sutdan iborat qalin shoʻrva boʻlib, odatda Ramazon oyida isteʼmol qilinadi.

Albadhinajan mae tavarix — baqlajon, xurmo va piyozdan tayyorlangan tort.

Ummondagi odatiy ichimliklar
----------------------------

Qahva milliy ichimlik, choy esa mehmondorchilik ichimligidir.  Boshqa mashhur ichimliklar qatoriga laban (bir xil tuzli ayran), yogurtli ichimliklar va alkogolsiz ichimliklar kiradi.
**Derbyshire** (/ˈdɑːrbiʃɪər, -ʃər/ ; *DAR-bee-SHI-er* yoki *DAR-bee-shur*) — Angliyaning Sharqiy Midlend qismidagi okrug. U Peak tumani milliy bogʻining koʻp qismini, Pennine tepaliklarining janubiy tomonini va Milliy oʻrmonning bir qismini oʻz ichiga oladi. U shimoli-gʻarbda Buyuk Manchester, shimolda Gʻarbiy Yorkshir, shimoli-sharqda Janubiy Yorkshir, sharqda Nottingemshir, janubi-sharqda Lestershir, gʻarbda va janubi-gʻarbda Staffordshir va gʻarbda Cheshir bilan chegaradosh. Kinder Scout, 636 metr (2,087 ft), eng baland nuqtasi hisoblanadi va Trent Yaylovlari, Trent daryosi Derbishir qismidan boshlanadi, eng past nuqtasi 27 metr (89 ft). Shimoldan janubga tomon oqadigan Dervent daryosi eng uzun daryo boʻlib, 66 mi (106 km) ni tashkil etadi. 2003-yilda Ordnance Survey Britaniyaning dengizdan eng uzoq nuqtasi sifatida Svadlinkot yaqinidagi Elms Kotondagi Church Flatts fermasini topdi. Derbi — unitar hokimiyat hududi boʻlsa ham, lekin asosiy okrugning bir qismi boʻlib qolmoqda.

 Arbor Lowdagi Heng yodgorligi

Geografiya
----------

Derbyshirening koʻp qismi tepaliklar va pasttekisliklardan iborat boʻlib, janubiy Pennin orollari Derbi shimolidan  Peak tumani boʻylab va okrugning shimoliga tomon choʻzilib ketgan, Kinder Scoutda okrugning eng yuqori nuqtasi joylashgan. Viloyatning janubi va sharqi odatda Trent daryosining vodiysi, Peak tumani va okrugning janubi-gʻarbiy qismi oʻrtasidagi loy hamda qumtosh joylari atrofida nisbatan pastroqda joylashgan. Okrugdagi asosiy daryolar — janubda Trent daryosiga qoʻshiladigan Dervent daryosi va Dove daryosi hisoblanadi. Dervent daryosi Bleaklou boʻyida koʻtariladi va uning katta qismi Pik okrugi va okrugi boʻylab oqib oʻtadi, Dove daryosi esa Axe Edge Moor ga koʻtariladi va daryoning asosiy qismi Derbishir va Staffordshir oʻrtasida chegara hosil qilish vazifasini bajaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Haran, Brady. „Experiencing the Highs and Lows". BBC (2004-yil 25-iyun). 2017-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 28-sentyabr.
2. ↑  „BBC report centre of England" (2003-yil 23-iyul). 2012-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 3-aprel.
3. ↑  „Ordnance Survey–MapZone". 2011-yil 30-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 3-aprel.
4. ↑  „City Centre Conservation Area" (pdf). *Derby City Council*.  Derby City Council. Qaraldi: 2018-yil 21-avgust.
5. ↑  „About High Peak". *visitderbyshire.co.uk*. 2017-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 26-aprel.
Mandarin oʻrdaklari oʻrtasidagi jinsiy dimorfizm (chapda-erkak; oʻngda-urgʻochi)
**Jinsiy dimorfizm** - bu bir xil turdagi organizmlarning erkak va urgʻochi jinslari orasidagi koʻpayishda bevosita ishtirok etmaydigan (yaʼni jinsiy aʼzolardan tashqari) farqlari yigʻindisi. Jinsiy dimorfizm hayvonlardan tashqari va ba'zi o'simliklarda ham uchraydi. Farqlar ikkilamchi jinsiy xususiyatlar, oʻlcham, vazn, rang, belgilar yoki xatti-harakatlar yoki kognitiv xususiyatlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Bu farqlar oddiy yoki murakkab boʻlishi mumkin hamda tabiiy tanlanish natijasida yuzaga keladi. Dimorfizmning qarama-qarshi jarayon monomorfizmdir, ya'ni har ikkala biologik jins fenotipik jihatdan bir-biridan farq qilmaydi.

Ranglar dimorfizmi
------------------

Dimorfizmning keng tarqalgan va oson aniqlanadigan turi ranglar dimorfizmi hisoblanadi. Ma'lum bir tur ichidagi jinslarning rangidagi farq **jinsiy dikromatizm** deb ataladi, bu odatda qushlar va sudralib yuruvchilarning koʻp turlarida kuzatiladi. Jinsiy tanlash, asosan, juft tanlash uchun raqobatda ishlatiladigan murakkab **dimorf** belgilarga olib keladi. Tovuslarda jinsiy dimorfizmning yorqin tasvirini koʻrish mumkin. Tovuslarning zeb-ziynatli patlari erkaklarini oʻziga jalb qiladi. Bir qarashda urgʻochi tovuslar va erkak tovuslarni butunlay boshqa turlar deb adashtirib qoʻyish mumkin.  Tovusning patlari yirtqichlarga nisbatan zaifligini oshiradi, chunki u parvozga toʻsqinlik qiladi va umuman olganda, qushni koʻzga tashlanadigan qiladi.  Shunga oʻxshash misollar juda koʻp boʻlib, ularga jannat qushlari va argus qirgʻovullarini misol keltirish mumkin. Jinsiy dixromatizmning yana bir misoli - "blue tit" qushlarida koʻrish mumkin. Erkaklar xromatik jihatdan urgʻochilarga qaraganda koʻproq sariq rangga ega. Bu ko'p miqdorda karotinoidlar **lutein** va **zeaksantin**ni oʻz ichiga olgan yashil **Lepidopteran** lichinkalarini yeyish orqali deb taxmin qilinadi. Qurbaqalar dimorfizmning yana bir yorqin misolidir. Baqa turlari uchun ikki xil dikromatizm mavjud: ontogenetik va dinamik.

Manbalar
--------

1. ↑  *Encyclopedia of Animal Behaviour*. Vol. 2. Academic Press. 21 January 2019. p. 7. ISBN 978-0-12-813252-4.
2. ↑  "Dictionary of Human Evolution and Biology". *Human-biology.key-spot.ru*. Retrieved 3 November 2017.
3. ↑  Armenta JK, Dunn PO, Whittingham LA (August 2008). "Quantifying avian sexual dichromatism: a comparison of methods". *The Journal of Experimental Biology*. **211** (Pt 15): 2423–30. doi:10.1242/jeb.013094. PMID 18626076.
4. 1 2  Zi J, Yu X, Li Y, Hu X, Xu C, Wang X, et al. (October 2003). "Coloration strategies in peacock feathers". *Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America*. **100** (22): 12576–8. Bibcode:2003PNAS..10012576Z. doi:10.1073/pnas.2133313100. PMC 240659. PMID 14557541.
5. ↑  Slagsvold T, Lifjeld JT (1985). "Variation in plumage colour of the Great tit *Parus major* in relation to habitat, season and food". *Journal of Zoology*. **206** (3): 321–328. doi:10.1111/j.1469-7998.1985.tb05661.x.
Teri kesmasida ko'p sonli Langergans hujayralari
**Langergans hujayralari** (intraepidermal makrofaglar ) epiteliy to'qimalarida joylashgan dendritik hujayralarning kichik turi bo'lib, ularni 1868-yilda Pol Langergans kash etgan va uning nomi bilan atalgan.

Langergans hujayralari suyak iligidan kelib chiqadi. Ular asosan epidermisning bazal va tikanli qatlamida joylashgan bo'lib, u yerda antigenlarga toʻsqinlik qiladi, ularni qayta ishlaydi, limfa tugunlariga olib boradi, ularni limfotsitlarga beradi va shu tariqa immunitetning rivojlanishiga sabab bo'ladi.

Ularda langerinni o'z ichida saqlaydigan tennis raketkasi shaklidagi rivojlangan organellalar va maxsus membrana granulalari mavjud.

Adabiyotlar
-----------

* "Epidermal Langerhans hujayralari", Gerold Shuler; inglizchada. til *Gerold Shuler.* Epidermal Langergans hujayralari (aniqlanmagan) . - Boka Raton: CRC Press, 1991. - ISBN 0-8493-5646-6 .
* "Insonning shaxsiy gistologiyasi", V. L. Bikov, 2013 yil.

Havolalar
---------

* Langerhans hujayralari: immunitetning paydo bo'lishidagi roli Архивная копия
**Devi Lestari**

Devi Lestari Simangunsong (1976-yil 20-yanvarda tug'ilgan) - indoneziyalik yozuvchi va qo'shiq muallifi. Devi Lestari ilk bor ommaga Rida Sita Devi vokal triosining a'zosi sifatida tanilgan. U "SMA Negeri 2 Bandung" bitiruvchisi va Parahyangan universiteti xalqaro aloqalar bo'limi bitiruvchisi. 2001-yilda mashhur "Supernova" romanini nashr etganidan beri u roman muallifi sifatida keng tanildi.‌‌

Tarjimayi holi
--------------

Di Yoxan Simangunsong va Tiurlan br Siagyanning besh farzandining to'rtinchi farzandi boʻlgan. Bu oilaning barcha a'zolariga badiiy qobiliyat mavjud edi. Uning kamida uchta singlisi ham Devi Lestari kabi yozuvchi bo'lmasa ham, san'atda faol edi. Uning opasi Key Mangunsong rejissyor va ssenariy muallifi. Uning ikkinchi singlisi Imelda Rosalin - jazz pianinochisi va qo'shiqchisi. Uning singlisi Arina Efipaniya qo'shiqchi va Mocca guruhining a'zosi boʻlgan.

Bolaligi
--------

Bolaligidan Devi Lestari musiqani yaxshi koʻrgan. Uning otasi o'zini pianino chalishni o'rgatgan TNI a'zosi edi. Rida Sita Dewi (RSD) guruhiga qo'shilishdan oldin Di Iwa K, Java Jive va Chrisye uchun yordamchi vokalchi bo'lgan. Taxminan 1994-yil may oyida u Rida Farida va Indah Sita Nursanti bilan birga Ajie Soetama va Adi Adrian tashabbusi bilan Rida Sita Dewi (RSD) triosini tashkil qilishgan.
Trio RSD 1995 yilda "Between Us" debyut albomini chiqardi, undan keyin "Three" (1997) albomi chiqdi. Keyin "RSD Sony Music Indonesia" bayrog'i ostida Satu (1999) albomini, jumladan, "Kepadamu" va "No Need to Have" nomli albomini chiqardi. 2002-yil oxiriga kelib, RSD o'zining eng yaxshi qo'shiqlarini "The Best of Rida Sita Dewi" albomiga ikkita yangi qo'shiq qo'shdi, xususan, Stefan Santoso/Inno Daonning "When You're Far" va "Uchrashishga juda kech", Kahitna solisti Yovi Vidianto tomonidan. 2006-yilda "Dee Out Of Shell" nomli inglizcha albomini, 2008-yilda esa "RectoVerso" albomini chiqardi. Ushbu albom Arina Mokkani "Aku Ada" qo'shig'ida duet va Aqi Alexa bilan "Hug" qo'shig'ida duet kuylashni taklif qiladi. Uning eng katta hiti "Angels Too"dir. Ushbu albomda Di Marcell Siahanning "Feelings" nomli qo'shig'ini qayta chiqardi.‌

Shaxsiy hayoti
--------------

Di R&B qo'shiqchisi Marcell Siahaanga 2003-yil 12-sentyabrda turmushga chiqdi. Bu nikoh orqali er-xotin Keenan Avalokita Kirana (2004-yil 5-avgustda tug'ilgan) ismli o'g'il ko'rdi. Bu nikoh 2008-yil 27-iyunda Di Marselni Beyl Bandung tuman sudida ajrashish uchun sudga berganidan keyin tugadi. Keyin Di 2008-yil 11-noyabrda Sidneyda yaxlit shifo bo'yicha mutaxassis Reza Gunavanga turmushga chiqdi va Atisha Prajna Tiara ismli ikkinchi farzandi dunyoga keldi. Bu nikoh Rizo 2022-yil 6-sentyabrda 46 yoshida insult tufayli vafot etganidan keyin tugadi.‌‌

Manbalar
--------

Havolalar
---------
**Umumjahonlik-xilma-xillik paradigmasi** biologik materiallarning asosiy tarkibiy elementlari va funktsional mexanizmlarining universalligi va xilma-xilligiga asoslangan tahlilidir. Ushbu tasnifga asoslangan biologik tizimlarni tahlil qilish zamonaviy biologiyaning asosi boʻldi.

Misol uchun, oqsillar hujayralar, oʻrgimchak iplari yoki suyaklar kabi juda koʻp turli xil biologik materiallarning elementar qurilish birliklarini tashkil qiladi, bu yerda ular tuzilmalarni uzunlik va vaqt shkalalarida oʻz-oʻzini tashkil qilish orqali juda mustahkam, koʻp funktsiyali materiallarni yaratadilar. Baʼzi strukturaviy xususiyatlar xilma-xil toʻqimalarda uchraydi, yaʼni ularda konservatsiya yuqori darajada saqlanadi. Bunday universal qurilish birliklariga alfa-spirallar, beta-varaqlar yoki tropokollagen molekulalarini misol qilish mumkin. Bundan farqli oʻlaroq, boshqa xususiyatlar toʻqimalarning turiga turiga koʻra oʻziga xos, masalan, maxsus filament birikmalari, oʻrgimchak ipidagi beta-varaq nanokristallari yoki tendon fasikulalari. Bu universallik va xilma-xillikning birgalikda mavjudligi – universallik – xilma-xillik paradigmasi (UXP) deb ataladi va biologik materiallarning umumiy xususiyati va materiomikaning hal qiluvchi tarkibiy qismidir.
frappe qahva
**Frappe qahvasi** (*fran: frappé-sovutilgan*) — sutli koʻpik bilan qoplangan yunonda kelib chiqqan sovuq qahva ichimligi.

Ichimlik koʻpincha fransuz frappe nomi (fran ― „muz boʻlaklarida sovutilgan", *frapper ―* urush) va granit deb nomlangan Amerika ichimligining bir turi bilan bogʻliq.

Ichimlik tarixi
---------------

1957 yilda  Salonika xalqaro savdo yarmarkasida Nestle vakili Yannis Rizos bolalar uchun yangi shokoladli ichimlikni taqdim etdi, sutni shokolad bilan shaykerda aralashtirish yetarli edi. Dritsasning qoʻl ostidagi xodimi Dimitrios Vakondios tanaffus paytida, yeydigan qahva tayyorlash yoʻlini qidirib, hech qayerdan issiq suv topolmay, uni sovuq suv bilan  shakar yordamida aralashtirishga qaror qildi. Qahva, shakar va suvni shu tarzda aralashtirib, tarixdagi birinchi frappe qahvasini tayyorladi.

Tayyorlash uslubi
-----------------

Frappe qahvasi sheyker va mikser yordamida shakar, oz miqdorda suv va bir yoki ikki portsiya qahvani, kopik hosil boʻlgunicha koʻpirtirib tayyorlanadi. Ichimlik sovuq suv, muz va sut qoʻshib shisha stakanda beriladi.

Turli xil variantlarda frappe turli likyorlar, shokolad va muzqaymoq bilan tayyorlanishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  The Milwaukee Journal (Wayback Machine saytida 2015-10-06 sanasida arxivlangan) (ingl.)
2. ↑  1957 International Trade Fair in Thessaloniki (Wayback Machine saytida 2006-05-02 sanasida arxivlangan)
3. ↑  „www.fridays.gr/FoodMenu.aspx?C=75" (deadlink). 2020-yil 9-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-mart.

 (Wayback Machine saytida 2020-01-09 sanasida arxivlangan)
Kirish, asosiy tushunchalar.
----------------------------

Elektromagnit nurlanishi elektr zaryadlarining hususan moddaning atomlari va molekulalari tarkibiga kiruvchi zaryadlarning tebranishi sababli boʻladi. Masalan, molekulalar va atomlarning tebranma va aylanma harakati infraqizil nurlanishini, atomda elektronlarning muayyan kuchishlari koʻrinadigan va infraqizil nurlanishni, erkin elektronlarning tomozlanishi esa rentgen nurlanishini va hokazolarni vujudga keltiradi.

Nurlanish (nur chiqarish).
--------------------------

Tabiatda elektromagnit nurlanishning eng keng tarqalgan turi issiqlik nurlanishi yoki nur chiqarishdan iborat boʻlib, umoddaning atomlari va molekulalarining issiqlik harakati energiyasi hisobiga, yani moddaning ichki energiyasi hisobiga bajariladi va shuning uchun nurlanayotgan jismning sovishiga olib keladi.
Nur chikarish, temperaturasi absolyut noldan farq qiladigan istalgan temperaturadagi barcha jismlarga hosdir. Issiqlik nurlanishi tutash spektrga ega boʻlsa-da, ammo unda energiya taqsimoti temperaturaga bogliq: past temperaturalarda issiqlik nurlanishi asosan infraqizil nurlanishdan, yuqori temperaturalarda esa koʻrinadigan va ultrabinafsha nurlanishdan iborat.

Nur yutilishi.
--------------

Conceptual-black-bodyConceptual-black-body
Har qanday jism o`zi nurlanishi bilan birga boshqa (atrofdagi) jismlar chiqayotgan nur energiyasining bir qismini yutadi; bu prosessni nur yutish deb ataladi. Nur yutish prosessi muayyan jismning isishiga olib keladi.Ravshanki, muayyan jism nur chiqarish yo`li bilan energiyasini yuqota borib, aynan shu vaqtda nur yutishi bilan energiya olib ohiri issiqlik yoki nur yuitishi bilan energiya olib ohiri issiqlik yoki nur muvozanati holatini olish kerak, bunda nur chiqarish hisobiga energiya yuqolishi, nur yutish hisobiga energiya olinishi kompensasiyalanadi. Shu holatga mos keladigan temperaturani nur muvozanati temperaturasi deb ataladi.
Nur muvozanati o`z holiga qo`yilgan jismlarning odatdagi holatidan iborat. Nur chiqarish va nur yutish prosesslarini miqdoriy jihatdan baholash uchun ushbu harakteristikalar kiritiladi.
Ichki sirti qoraytirilgan va devorida kichkina teshigi bor berk kovakdan iborat jism amalda absolyut qora jismga ancha yaqin bo`ladi. Teshikka tushgan nur kovakning ichki sirtidan ko`p marta qaytganidan keyin amalda qaytib qisman yutiladi.Absolyut qora jism o`ziga tushuvchi nurni yutishi bilan birga, uzi ham nurlanadi. Past temperaturada kovakning teshigi qoraga o`hshab ko`rinadi. Agar kovak yuqori temperaturagacha qizdirilsa, u vaqtda teshik ravshan nurlanayotganday bo`lib ko`rinadi. Ko`z qorachigi va marten pechidagi kuzatish (qarash) teshigi absolyut qora jismlarga misol oladi.

**Manbalar**
------------

1.Savelyev I.V. Umumiy fizika kursi, t. 1–3.–M, Nauka, 1989–1992.

2.Sivuxin D.V. Umumiy fizika. Mexanika.–T. О‘qituvchi, 1981.

3.Ahmadjonov O.I. Fizika kursi. 1–3 q.–T. О‘qituvchi, 1988–1989.
**Upavon** - Angliyaning Uilshir grafligidagi qishloq va fuqarolik cherkovi. Nomidan ko'rinib turibdiki, u qishloq orqali shimoldan janubga oqib o'tadigan Avon daryosining yuqori qismida joylashgan. U Solsberi tekisligining shimoliy chekkasida, taxminan 4 milya (6.4 km) Pyusidan janubda, 10 milya (16 km) Devizes bozor shahridan janubi-sharqda va 20 milya (32 km) Solsberi sobori shahridan shimolda. A345 va A342 yo'llari qishloq orqali o'tar ekan.

Tarix
-----

Hududning ishg'ol qilinishi temir davri va Kasterli lageridagi Romano-Britaniya turar-joyiga to'g'ri keladi, taxminan 1.5 milya (2.4 km) hozirgi qishloqdan janubi-g'arbda va janubi-sharqda Chisenberi lagerining kichik temir davri aholi punkti joylashgan edi. Upavonning birinchi eslatmasi 1086 Domesday kitobida *Oppavrene* sifatida; Garchi aholi soni qayd etilmagan boʻlsa-da, qishloqda 200 dan 250 gacha odam borligini taxmin qilish mumkinligi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Upavon". *Wiltshire Community History*.  Wiltshire Council. 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 28-avgust.
**Ka'b ibn Umayr al-G'aforiyning** **Zat-Atloh** **safari** (arabcha: ) hijriy 8-yilning 3-oyida (milodiy 629-yil iyul) bo'lib o'tgan.

Yurish
------

Musulmon olimi Safiur Rahmon Muborakpuriyning so'zlariga ko'ra, Muhammad Banu Quda'a qabilasining musulmonlarga qarshi ko'p sonli odam to'playotgani haqida ma'lumot olgan. Shu sababli Ka'b ibn Umayr al-G'aforiy al-Ansoriyni 15 kishiga bosh qilib ushbu vaziyatni hal qilish maqsadida Vodiy al-Quraga (Suriyaning bir qismi) yaqin hududga yuborgan.

Ka'b va uning askarlari belgilangan manzilga yetib kelishgach, ularni Islomni qabul qilishga chaqirgan, lekin mushriklar bu taklifga rozi bo‘lishmagan. Ular musulmonlar ustidan o‘q yog‘dirib, barchalarini o‘ldirishgan. Musulmon askarlaridan biri o‘zini o‘lgandek qilib ko‘rsatgan va og‘ir yaralangan holda Muhammadga bo'lgan voqeani yetkazish uchun ortiga qaytgan.

Muhammad ushbu voqeadan xabar topgach, qattiq xafa bo'lgan va ularga qarshi yurish rejalashtirgan, biroq dushmanning hududni tark etganini eshitgach, yurishni bekor qilgan.

Yana qarang
-----------

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Atlas Al-sīrah Al-Nabawīyah". Qaraldi: 2014-yil 17-dekabr.
2. ↑  „List of Battles of Muhammad". 2011-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 25-aprel.
3. ↑  "Banu Quda‘a had gathered a large number of men to raid ", Witness-Pioneer.com
4. ↑  „Atlas Al-sīrah Al-Nabawīyah". Qaraldi: 2014-yil 17-dekabr.
5. ↑  „List of Battles of Muhammad". 2011-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 25-aprel.
6. ↑  The sealed nectar, By S.R. Al-Mubarakpuri, Pg244 Author references Rahmat-ul-lil'alameen 2/231
7. ↑  „The Life of Mahomet and History of Islam to the Era of the Hegira". Qaraldi: 2014-yil 17-dekabr.
**Sonet** (ital. sonetto) — 14 misradan iborat turgʻun sheʼriy shakl. S. qatʼiy qonun—qoidalar asosida yaratiladi. U 4 banddan iborat boʻlib, 1 va 2 bandlar 4 misradan (katren), 3 va 4 bandlar 3 misradan (terset) tashkil topadi. Katrenlar, koʻpincha, avav avav yoki avva avva shaklida, tersetlar esa cdc dcd yoki cde cde shaklida qofiyalangan boʻladi. Eng muhimi — qofiyalar toʻla va jarangdor boʻlishi lozim. S faqat shaklan emas, mazmunan ham shunday talablarga javob berishi kerak. Mas, uning 1bandida asosiy fikr aytiladi, 2bandda bu fikr rivojlanadi, 3bandda yechim, 4bandda esa xotima ifodalanadi. S 13-asrda vujudga kelgan. S.ning mustaqil sheʼr turi sifatida shakllanishida F. Petrarkaning xizmati katta. Dante, P. Ronsar (152485), V. Shekspir, I. Gyote kabi shoirlar S.ning mumtoz namunalarini yaratganlar. Rossiyada ilk bor 18-asrda V. Trediakovskiy, A. Sumarokovlar, keyinchalik A. Pushkin, M. Lermontov, A. Fet kabi shoirlar, 20-asrda A. Blok, B. Bryusov, A. Axmatovalar S.lar yaratganlar. S. oʻzbek sheʼriyatida 30-yillarda paydo boʻldi. Usmon Nosir, Barot Boyqobilov, Rauf Parfi va boshqalar S. yozganlar.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Urdu tili olmoshlari maʼnosiga koʻra bir necha guruhga boʻlinadi. Urdu tilida inkor olmoshlari yo‘q, buning o‘rniga noaniq olmoshli inkor konstruksiyalar qo‘llaniladi. Gapdagi oʻzgarish va vazifalar xususiyatiga koʻra olmoshlar olmosh-ot, olmosh-sifat, olmosh-son kabilarga boʻlinadi [1].‌‌

Urdu tilidagi shaxs olmoshlari bir necha shakllarda qoʻllaniladi: toʻgʻridan-toʻgʻri (postpozitsiyasiz) va bilvosita (postpozitsiyali) holatlar va ularning baʼzilarida کا نے کو, ka‎ ne, ko postlari bilan maxsus shakllar mavjud. Ulardan ko postpozitsiyasi bo‘lgan shakl qatʼiy talab qilinmaydi, lekin ko‘pincha, ayniqsa, so‘zlashuv nutqida qo‘llaniladi. Boshqa ergash gaplarsiz کا kȃ bo‘lgan shakl egalik olmoshi maʼnosiga ega, lekin murakkab ergash gaplar tarkibiga ham kirishi mumkin (bu holda olmosh hamon maxsus shaklda qo‘llaniladi, ergash gap hamisha tushib qoladi). Shaklning کا kȃ postpozitsiyasi bilan tugashi bu holda olmoshsiz bu postga ega boʻlishi kerak boʻlgan oxirga mos keladi. Bundan tashqari, meiƞ va kȃ yuklamalari bilan ȃp olmoshi baʼzan ȃps shaklini olishi mumkin.

Urdu tilidagi shaxs olmoshlari maʼno jihatidan mos keladigan rus olmoshlaridan sezilarli darajada farq qiladi.

Birinchi shaxsda: ‎ mɛƞ ruscha „men", ہam‎ jambon esa „biz" va ayrim hollarda „men" sifatida ishlatiladi.

Ikkinchi shaxsda: tm‎ tum taniqli kishilar, doʻstlar, qarindoshlar, yosh, martaba, mansab, notanish kishilarga nisbatan „siz" va „siz (siz)" sifatida ishlatiladi. tuw to, tu „siz" degan maʼnoni anglatadi va yaqin, yaqin (bolalar, oshiqlar) munosabatlarini yoki ular yoʻqligida hurmatsizlik, nafrat, qoʻpollikni ifodalash uchun ishlatiladi.

Uchinchi shaxsda ikkita olmosh bor — yāā siz va wo, ular ham koʻrsatish olmoshlaridir — birinchisi koʻrinadigan narsalar uchun, shuningdek, taniqli, yaqinda aytib oʻtilgan narsalar uchun, ikkinchisi odamlar va uzoqdagi narsalar uchun. soʻzlovchining koʻrinishi[4]. Odamlarga nisbatan siz hech qachon ishlatilmaydi. Shuningdek, baʼzan (hozir juda kam) ȃp ishlatiladi. Koʻplik olmoshlaridan keyin log „odamlar" soʻzini baʼzan koʻplikni taʼkidlash uchun qoʻyish mumkin. Ega olmoshi ȃpnȃ har qanday shaxsga mos keladi („oneʼs own"), ko‘pincha boshqa egalik olmoshlarini almashtiradi (masalan, [bir]). Ega olmoshlari bilan birga, birovga tegishli boʻlgan tagiga chizilgan maʼnosini bildirganda ham qoʻllanishi mumkin (masalan: Ảpn‌ ‎ye meri ȃpnȋ hɛ „Bu mening shaxsiy narsam".
**„Rus tilining izohli lugʻati"** – rus tilidagi asosiy izohli lugʻatlaridan biri boʻlib, 1935-1940-yillarda professor D. N. Ushakov tahriri ostida toʻrt tomda nashr etilgan. Ushbu lugʻat 90 000 dan ortiq yozuvlarni oʻz ichiga oladi va keng oʻquvchilar auditoriyasi uchun moʻljallangan.

Tarixi
------

1930-yillarda sovet jamiyatida inqilobiy qoʻzgʻolonlar ta’sirida yuzaga kelgan til elementlarini sayqallash, birlashtirish va standartlashtirishga ehtiyoj paydo boʻldi. Shu munosabat bilan „oʻquvchiga leksik, grammatik va talaffuz me’yorlarini oʻzlashtirishga yordam beradigan qoʻllanma" yaratish orqali „rus adabiy tili me’yorlarini barqarorlashtirish" boʻyicha davlat buyurtmasi e’lon qilindi. V. I. Lenin avvalroq tilshunoslikda shunga oʻxshash islohot zarurligi haqida ta’kidlab: „(Pushkindan tortib Gorkiy ijodini qamrab oluvchi) yangi imlo asosida yaratilgan, namunali, zamonaviy qisqacha izohli lugʻat" (masalan, „Petit Larousse" kabi) yaratish taklifini bildirgan.

Toʻrt tomlik „Rus tilining izohli lugʻati" ni yaratish boʻyicha ishlar D. N. Ushakov rahbarligida 1934-yildan 1940-yilgacha olib borildi. Uni tuzishda V. V. Vinogradov, G. О. Vinokur, B. А. Larin, S. I. Оjegov, B. V. Тоmаshaevskiy.kabi taniqli olimlar ishtirok etgan. Yangi lugʻat 20-asrning dastlabki oʻttiz yilligidagi rus tilining rivojlanishini tavsiflashda muhim boʻshliqni toʻldirdi. D. N. Ushakov lugʻat ustida ish boshlashiga qadar, tilshunoslik, jumladan dialektologiya, orfografiya, orfoepiya, leksikografiya va rus tili tarixiga oid asarlari bilan mashhur edi.

Filologiya fanlari doktori К. S. Gorbachevichning fikriga koʻra, „lugʻat tuzuvchilari rus leksikografiyasining boy an’analariga asoslanib, lugʻatni tanlashning oqilona tamoyillari, soʻzlarni aniqlash usullarini ishlab chiqganlar. Muayyan soʻzni turli nutqiy vaziyatlarda qoʻllash muvofiqligini toʻgʻri aniqlash maqsadida stilistik belgilarning keng tizimini joriy qilingan."

Lugʻat tarkibi
--------------

Bosh muharrirlar: B. М. Volin, D. N. Ushakov; Tahrirchi: D. N. Ushakov Nashriyot: „Sovetskaya ensiklopediya" Davlat instituti (Моskva).

* 1-Тоm : А — Кyurini. — 1935. — 1562 ustun.
* 2-Тоm: L — Оyalovet. — 1938. — 1040 ustun.
* 3-Тоm: P — Ryashka. — 1939. — 1424 ustun.
* 4-Тоm: S — Yashurniy. — 1940. — 1500 ustun.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Горбачевич К. С.* Современная нормативная лексикография. // «Вестник АН СССР». — 1982. — 1. — С. 77−86.
2. ↑  Библиографические данные // РГБ

Havolalar
---------

* Из переписки лексикографов 1920—1930-х гг. — участников русского «Лярусса» и «Ушаковского словаря» (архивные материалы)
* Словарь Ушакова онлайн // ФЭБ «Русская литература и фольклор»
* Фотокопия словаря Ушакова на povto.ru
**Fosfolipidlar**, fosfatidlar — murakkab lipidlar, molekulalarida fosfat kislota qoldiqlari boʻladi. Fosfolipid tarkibiga glitserin, yogʻ kislotalari, aldegidlar va azotli birikmalar (xolin, etanolamin, serii) kiradi. Glitserofosfatidlar [fosfatidilxolin (letsitin), fosfatidiletanolamin (kefalin), fosfatidilserin, fosfatidilinozit, kardiolipin] va fosfosfingolipidlar — fingomiyelinlar Fosfolipidning muhim vakillari.

Fosfolipid tabiatda keng tarqalgan. Asosiy struktura komponentlari sifatida hayvonlar, oʻsimliklar va mikroorganizmlar xujayra membranalari tarkibiga kiradi. Oqsillar bilan lipoprotein komplekslar hosil qiladi.

Fosfolipid
dan tashqari fosfonolipidl a r ham maʼlum, bularda fosfor atomi azot asosiga (xolin va etanolaminga) R—S kovalent bogʻ orqali birikkan. Bu birikmalar mollyuskalar va bakteriyalarda topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Diffutsionizm nazariyasi
------------------------

```
XX asring birinchi yarmida rivojlanishni boshlagan bo‘lib, u ham nima uchun oddiy yoki bir necha xil ekanligini o‘rganishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yadi. Bu nazariya jamiyatlar boshqa bir jamiyatdan madaniy hususiyatlarni o‘zlashtirishi natijasida ijtimoiy o‘zgarishlar yuzaga kelishi borasidagi nazariyani ilgari suradi. Bu nazariyada jamiyatlar o‘rtasida iqtisodiyot, diniy qarashlar va madaniy ong kabi tushunchalar o‘zaro tarqalgan va yoyilgan, deb tushuniladi.
```

Вu uni jamiyatlar o‘rtasidagi madaniyat borasidagi ayrim o‘xshashlik bilan izohlash mumkin. Bu nazariyaning keskin tarafdorlari bo‘lgan Britaniya diffutsionistlari Misr sivilizatsiyasini toifasidagi manbalarni asos qilib olib, boshqa jamiyatlarga astasekinlik bilan yoyilgan deb tushunishadi. Bu nazariyaning zaifligi shundaki, bu ham etnotsentrik ko‘rinishda bo‘lgan. Diffutsionistlar G‘arb jamiyati bo‘lmagan o‘ziga xos quyi turuychi jamiyatlardir, ulaming xalqlari sivilizatsiya rivojlanishiga unchalik xissa qo‘shmagan, deb ishonishadi. Biroq bunga qaramay diffutsionizm Misr, Yunoniston, Rim kabi klassik sivilizatsiyasini yuzaga kelishini tushunish borasida bir qator isbotlar keltira olgan.

Adabiyot :K.Kalanov U.Sabirova 
"Ijtimoiy antropologiya" kitobidan.
**Muvaqqat hukumat** (Rossiyada) — imperator Nikolay II taxtdan agʻdarilgandan soʻng barpo etilgan 1demokratik hukumat. Fev. inqilobidan soʻng Davlat dumasi aʼzolari Muvaqqat (Vaqtli) komitet tomonidan, Petrosovet rahbarlarining roziligi bilan, taʼsis majlisi chaqirilgunga qadar tuzilgan. Oliy ijroiya-boshqaruv organi qonun chiqarish funksiyalarini ham bajargan. 1917-yil 2(15) martdan 25 oktyabr (7-noyabr) gacha faoliyat yuritgan; Muvaqqat hukumatning 4 ta tarkibi almashgan: 1-tarkib (2-oktabrist, 8 kadet va ularga qoʻshilgan 1 trudovik, soʻng — eser; rais — kadet G. Ye. Lvov) — 6 (19) maygacha; 2tarkib (1-oktabrist, 8 kadet va ularga qoʻshilganlar, 3 eser, 2 menshevik, rais — Lvov) — 24-iyul (6 avgust)gacha; 3tarkib (7 kadet va ularga qoʻshilganlar, 5 eser va xalq sotsialistlari, 3 menshevik; rais — eser A. F. Kerenskiy) — 1(14) sentabrgacha (hokimiyatni "Direktoriya"ga topshirgan); 4tarkib (6 kadet va ularga qoʻshilganlar, 2 eser, 4 menshevik, 6 parti-yasiz; rais — Kerenskiy) — 25-sentabr (8 oktabr) gacha.

M.H.ning 6(19) martdagi Rossiya fuqarolariga qilingan murojaati va deklaratsiyada [3(16) martda nashr qilingan] bayon qilingan dasturida "hokimiyat vorisligi" va "huquqning uzluksizligi" tamoyilini eʼlon qilgan, urushni "to gʻalabaga qadar" davom ettirish va ittifoqdosh davlatlar bilan tuzilgan barcha bitim va shartnomalarga rioya etilishini bildirgan. Politsiya apparati tormor etilishini, Ministrlar Soveti aʼzolari qamoqqa olinganini qonunlashtirgan, katorga va surgunni bekor qilgan, siyosiy amnistiya eʼlon qilgan. Siyosiy erkinliklar joriy qilishga, taʼsis majlisini chaqirishga, politsiyani xalq militsiyasiga aylantirishga vaʼda bergan. Majlis va ittifoq erkinligi haqida qonun qabul qilgan; imperator xonadoniga tegishli yerlarni davlat ixtiyoriga oʻtkazish haqida, sanoat korxonalaridagi ishchilar komiteti haqida farmon chiqargan; non monopoliyasi joriy etilgan. 1(14) sentyabrda Rossiyani respublika deb eʼlon qilgan. Okt. toʻntarishi natijasida agʻdarib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Diplomatik martabalar** — Tashqi ishlar idorasi va chet elda joylashgan diplomatik vakolatxonalar diplomatik personaliga beriladigan xizmat martabalari.

*Diplomatik martabalar Taleyran tashabbusi bilan 1815-yildagi Vena kongressida oʻrnatilgan boʻlib, 1818-yil 21-noyabrda Aaxen protokoli bilan qoʻshimchalar kiritilgan. Unda 4 ta martaba: favqulodda va muxtor elchi, favqulodda vakil va muxtor vazir, vazir-rezident, ishonchli vakil oʻrnatilgan. Elchilarga ular akkreditatsiya qilingan davlat boshligʻining shaxsiy qabulini talab qilish huquqiga ega boʻlgan vakili oʻz davlati rahbarining vakili sifatida qaralgan.*

Har bir davlatda ushbu davlatning ichki qonunchiligi bilan belgilanadigan oʻz diplomatik martabalar tizimi mavjud. Koʻpchilik davlatlarda attashe, 3-kotib, 2-kotib, 1-kotib, maslahatchi, vakil va elchi nazarda tutiladi, shu bilan birga, diplomatlarning hizmat martabalari, qoida tariqasida ularning oʻxshash tarzda nomlanadigan lavozimlariga mos keladi. XXI asrda vazir-rezidentlar qariyb tayinlanmayapti. Diplomatik personalning koʻrsatilgan martabalarining chegaralanishi mavjud. Yuqoridagi diplomatik martabalarning tafovuti mavjud (masalan: 1-va 2-martabali maslahatchi). Elchi va vakil (asosiy martaba sifatida) xizmat unvonlari odatda davlat rahbari tomonidan, qolganlari esa tashqi ishlar idorasi rahbari tomonidan belgilanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi