Oʻtmishdagi odatiy dengiz sayohati kitobi
**Dengiz sayohati kitobi** — bu koʻpincha Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti kemalari tomonidan uzoq muddatli (odatda olti oy yoki undan koʻproq) foydalanishni tugatgandan soʻng ishlab chiqariladigan yillik nashr. Kitoblar odatda kruiz paytida bortda boʻlgan barcha odamlarning fotosuratlarini oʻz ichiga oladi, odatda ularning boʻlimi yoki boʻlimi boʻyicha guruhlangan. Koʻpincha kemada ishlayotgan odamlarni koʻrsatadigan samimiy fotosuratlar ham bor. Koʻpincha kruiz paytida kema sayohatlarining xaritasi yoki tavsifi mavjud va deyarli har doim turli portlarda olingan suratlar mavjud.

Katta kemalarda kitoblar kemaning „Maʼnaviyat, farovonlik va dam olish" bo‘limi hamda Jamoatchilik bilan aloqalar bo‘limi xodimlari tomonidan ishlab chiqariladi, so‘ngra bunday xizmatlarga ixtisoslashgan poligrafiya kompaniyalari tomonidan qirg‘oqda chop etiladi. *Nimitz* toifasidagi samolyot tashuvchisining kruiz kitobi odatda 600 sahifadan oshadi, chunki unda kema kompaniyasi va havo tashuvchisi havo qanotiga tayinlangan 5000 dan ortiq dengizchilar va AQSh dengiz piyodalarining portretlari mavjud.

Kichikroq kemalarning kruiz kitoblari odatda ancha kichikroq, koʻpincha 50-100 sahifadan iborat va norasmiy ravishda koʻngillilar tomonidan ishlab chiqariladi. Ular yirik kemalarni boshqaradigan kruiz kitoblarini nashr qilish firmalariga ixtisoslashgan bir xil kompaniyalar tomonidan qirgʻoqda chop etiladi.

USMC boʻlinmalari, shuningdek, joylashtirish uchun kruiz kitoblarini tayyorlashning uzoq yillik anʼanalariga ega. Koʻpgina birliklar buni oʻzlarining joylashtirilgan joyidan masofadan turib amalga oshiradilar, bu ularga kitoblarni yakuniy chop etishdan oldin tekshirishga imkon beradi. Bu, odatda, nashriyotga sahifalar birlikdagi har qanday kishi tomonidan koʻrilishi uchun koʻrsatiladigan veb-saytni saqlashga ruxsat berish va keyin fikr bildirish orqali amalga oshiriladi.

Dengiz floti boʻlimi kutubxonasida Ispaniya-Amerika urushidan hozirgi kungacha boʻlgan 8000 dan ortiq kruiz kitoblari va shunga oʻxshash dengiz floti yilnomalari toʻplami mavjud. Toʻplamga koʻplab Seabee birliklarining kruiz kitoblari kiritilgan. Harbiy-dengiz floti boʻlimi kutubxonasi barcha davrlardagi kruiz kitoblarining xayriyalarini qabul qiladi.

Xususiy kollektorlar butun dunyo boʻylab mavjud boʻlib, masalan, isteʼfodagi qoʻmondonlik boshligʻi Dillard tomonidan boshqariladigan sayt. U ushbu kitoblarni 1970-yillardan beri toʻplaydi va har doim chop etilgan USN yoki USCG kema kruiz kitoblarini hujjatlashtirishga harakat qilmoqda. Hozirgacha u kamida 7844 ta kema sayohati kitoblari nashr etilganligini aniqladi. U ulardan 3965 tasini hujjatlashtirishga muvaffaq boʻldi va ushbu kruiz kitoblarining 5797 tasining old muqovalarining skanerlarini toʻpladi. Uning shaxsiy kollektsiyasida 1970 ta kema sayohati kitoblaridan tashqari, uning 4000 dan ortiq shaxsiy kema fayllari (taxminan yettita fayl shkafi toʻla) fotosuratlari va boshqa tarixiy maʼlumotlarga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  *Naval History & Heritage Command.* „Cruise Books".  Naval History & Heritage Command. 2013-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 26-fevral.
2. ↑  *The Navy Department Library.* „Cruise Books In the Navy Department Library's Collection".  Naval History & Heritage Command. 2013-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 26-fevral.
3. ↑  *Naval History & Heritage Command.* „Seabee Unit Cruise Books in the Navy Department Library".  Naval History & Heritage Command. 2013-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 26-fevral.
4. ↑  *Christenson.* „Cruise book chronicler solving 'jigsaw puzzle' of naval history". *The Old Times*. 2015-yil 5-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 26-fevral.