recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
1956-yilgi yozgi oʻyinlarda oʻzining debyutini oʻtkazgan **Fiji** oʻn toʻrtta yozgi va uchta qishki oʻyinlarda qatnashgan. Uning sportchilari kamondan otish, yengil atletika, boks, futbol, dzyudo, yelkanli sport, oʻq otish, suzish, ogʻir atletika va regbi yettiliklarida qatnashgan.

2016-yilgi Yozgi Olimpia oʻyinlarida Fiji regbi jamoasi oltin medalni qoʻlga kiritdi, bu mamlakatning ilk Olimpia medalli boʻlib, ular 2020-yilgi Olimpiadada saqlab qolishdi. 2020-yil holatiga koʻra, erkaklar oʻrtasidagi regbi ettilik boʻyicha Olimpia oʻyinlarida boshqa hech bir davlat oltin medalni qoʻlga kiritmagan.

Tarix
-----

2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Fidji milliy sporti boʻlgan regbi yettiligi joriy etilishidan oldin atigi ikki nafar sportchi Olimpiada oʻyinlarida wild card taklifini olish orqali emas, balki saralash uchun talab qilinadigan standartlarga erishgan holda qatnashgan edi. Bular 2008-yil Pekindagi oʻyinlarda ayollar oʻrtasida 400 metrga yugurish yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Makelesi\_Bulikiobo" rel="mw:ExtLink" title="Makelesi Bulikiobo" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="143">Makelesi Bulikiobo</a> va 2012-yili Londonda oʻtkazilgan oʻyinlarda erkaklar oʻrtasida nayza uloqtirish boʻyicha 80,45 metrga uloqtirish yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan Lesli Kouplenddir.

Fiji qishki olimpiadachilari changʻi uchish boʻyicha Rusiate Rogoyawa (1988, 1994) va togʻ changʻisi boʻyicha Laurence Thoms (2002) boʻlib, ikkalasi ham taklif bilan qatnashgan.

Fiji beshta alohida yozgi Olimpia oʻyinlarida ikkita raqib boʻldi. Vindserfer Toni Filp 1984-yilda Los-Anjelesdan (u atigi 15 yoshda edi) Sidney 2000ga qadar ketma-ket beshta oʻyinda qatnashdi va ikki marta 10-oʻrinni egalladi. Suzuvchi Karl Probert birinchi marta 1992-yilda Barselonadagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida paydo boʻlgan 2008-yil Pekindagi muvaffaqiyatga tenglashdi.

Fidji Rio-2016 Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ilk bor regbi boʻyicha erkaklar oʻrtasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Natijada, gʻolib jamoa gʻalaba qoʻshigʻini ijro etdi, u Internetda katta eʼtiborni tortdi va Fiji gʻalaba uchun milliy bayram deb eʼlon qildi.

2020-yilgi Olimpiadada jamoa oʻz unvonini muvaffaqiyatli himoya qildi, ayollar jamoasi esa bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Fiji". *Sports-reference.com*. 5-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2016-yil.
2. ↑  *Brewer.* „Fiji's rugby sevens team on the verge of making history at Rio Olympics".  Sydney Morning Herald (11-avgust 2016-yil). Qaraldi: 11-avgust 2016-yil.
3. ↑  Fiji at the Olympics, *The Telegraph*
4. ↑  „Tony Philp". *sports-reference.com*. 18-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2016-yil.
5. ↑  „Carl Probert". *sports-reference.com*. 3-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2016-yil.
6. ↑  *Msallem.* „Fiji storms to first-ever men's rugby sevens gold at Rio 2016". *rio2016.com*.  Rio 2016 (11-avgust 2016-yil). 26-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2016-yil.
7. ↑  „The Fijian way: The people's team delivers 1st Olympic gold". *Associated Press* (12-avgust 2016-yil). Qaraldi: 12-avgust 2016-yil.
Xitoy tili , asosan kanton lahjasi Qo'shma Shtatlardagi uchinchi eng ko'p so'zlashiladigan til bo'lib, asosan xitoy-amerikalik aholi ichida va immigrantlar yoki muhojirlarning avlodlari, ayniqsa Kaliforniya va Nyu-Yorkda so'zlashadi. Taxminan 2004-yilda 2 milliondan ortiq amerikaliklar xitoycha tilda tillarda gaplashishadi, mandarin lahjasi Xitoydan va ma'lum darajada Tayvandan immigratsiya tufayli tobora keng tarqalgan.  Lahjalar yoki shevalar deb atalishiga qaramay, Kanton, Taishan va Mandarin va boshqalar o'zaro tushunarli ya'ni o'xshash emas. Aholini ro'yxatga olish shakllari va so'rovnomalari so'ralganda, so'zlashuvchilar faqat "xitoycha" deb javob berishadi. 

2000-yilgi AQSh aholini ro'yxatga olish bo'yicha hisobot ma'lumotlariga ko'ra, 259,750 kishi "kanton tilida" so'zlashadi, ularning 58,62 foizi Kaliforniyada, ikkinchisi esa 16,19 foizi Nyu-Yorkda yashaydi.  Kantoncha ma'ruzachilarning haqiqiy soni, ehtimol, ko'proq edi. 1982-1983 o'quv yilida Kaliforniyadagi 29 908 o'quvchi kanton tilini asosiy ona tili sifatida ishlatganligi xabar qilingan. Ushbu talabalarning taxminan 16 000 nafari ingliz tilini cheklangan (LEP) deb aniqlangan. 

2000 yilgi AQSh aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 84 590 kishi "Tayvan xokkien" lahjasida gaplashgan.  Hokkien tilida eng ko'p gapiradigan okrug 21,990 (okrug aholisining 0,250%) Los-Anjeles okrugi bo'ldi, undan keyin 5,855 (okrug aholisining 0,222%) Orinj okrugi. Xokkien tilida so'zlashuvchilarning eng yuqori foiziga ega bo'lgan okrug 0,845% (160) Texasning Kalxun okrugi bo'ldi , undan keyin Texasning Fort-Bend okrugi 0,286% (935) va Los-Anjeles okrugi, Kaliforniya. 2005-2009 yillarda to'plangan ma'lumotlarga ko'ra, 76 822 kishi tayvancha hokkien tilida gaplashgan. 

Nyu-York shahrida standart mandarin xitoy tili 2002-yilda xitoy tilida so'zlashuvchilarning atigi o'n foizi orasida ona tili sifatida gapirilgan, ammo ikkinchi darajali dialekt sifatida ishlatilgan va kanton tilini o'z lingua franca sifatida almashtirgan.

1. ↑  Lai, H. Mark*. Becoming Chinese American: A History of Communities and Institutions* (en). Walnut Creek, CA: AltaMira Press, 2004. ISBN 0-7591-0458-1.
2. ↑  *Cooc.* „Who are "Chinese" Language Speakers in the United States?: A Subgroup Analysis with Census Data" (en).
3. ↑  „Cantonese" (en). 2-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2016-yil.
4. ↑  *A Handbook for Teaching Cantonese-Speaking Children.* (en). Sacramento: California State Department of Education, 1984. 4-oktabr 2017-yilda qaraldi.
5. ↑  „Formosan" (en). 3-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2016-yil.
6. ↑  „Census Data & API Identities" (en). *Asian Pacific Institute on Gender-Based Violence*. 9-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktabr 2017-yil.
**Ingliz suv spanieli —** itlarning yoʻqolib ketgan zotidir. Oxirgi vakillari 1930-yilda koʻrishgan. Bu ovchi it zoti suv qushlari va oʻrdaklarni ovlashi mumkin edi. Bu spaniel kolli yoki pudel va bahor spaniel aralashmasiga oʻxshardi. Bu zot Irlandiyalik spanielning yaratilishiga ilhom bergan boʻlishi mumkin.

Zotning tarixi
--------------

 XVI asr rasm. Ingliz suv spaniellari bilan ziyofat
Bu zot 1802-yilda ham uzun va qalin junga ega ekanligi tasvirlangan. Ingliz suv spanieli 1830-yillarga qadar zotga aylantirildi. Odamlar uni (ingliz suv spanielini) „qarindosh", irlandiyalik suv spanieli deb atamadilar. XVIII asrning birinchi yarmida ingliz suv spanieli Sharqiy Angliyada oʻrdak ovlash uchun ishlatila boshlandi.

 suv spanieli
1570-yilda doktor Jon Guy ingliz suv spanielini tasvirlab berdi. Taxminlarga koʻra Shekspir bu zotni allaqachon bilgan, chunki u bu haqda Makbetda eslatib oʻtgan.

1967-yilda (oʻsha paytda zot allaqachon yoʻq boʻlib ketgan) Jon F. Gordon yozgan:

1797 — yilgi rasm

Tashqi koʻrinishi
-----------------

 1859-yildagi rasm
Ingliz spaniellarining rangi zamonaviy zotlarda topilgan: ingliz Springer Spaniel, Welsh Springer va Spaniel.

Ovdan foydalanish
-----------------

Rasmlardan birining muallifi suvda suzuvchi qushlar va oʻrdaklarni ovlashda ingliz suv spanielidan foydalangan maʼqulligini, chunki u yaxshi suzishini taʼkidlagan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Henriques, Harry* „History of Spaniels - Norfolk and English Water".  Spaniels in the Field. 6-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2010-yil.
2. ↑  „Irish Water Spaniel Information".  Sarah's Dogs. Qaraldi: 3-noyabr 2018-yil.
3. 1 2 3  *Horter, Ria* „Vanished Dog Breeds". Qaraldi: 25-yanvar 2010-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ingliz tili grammatikasi (maʼnolari).

**„Ingliz tili grammatikasi"** — Jamoliddin Boʻronov, Muattar Boʻronova hamda Muborak Toshboyeva qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha spravochnik. 1978-yil Toshkent shahrida „Oʻqituvchi" nashriyotida chop etilgan. Asar pedagogik institutlarning 2-3-bosqich talabalariga moʻljallangan. 

Spravochnikda ingliz tilining grammatik sistemasi qisqacha tushuntirish matnlari va muayyan grammatik jadvallar yordamida mujassamlashtirilgan holda bayon qilingan. Asar asosan soʻz turkumlari va ularning gapda ishlatilishiga bagʻishlangan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: T. Joʻrayev – muharrir, N. Vasilkin – rassom, P. Brodskiy – badiiy muharrir, E. Vildanov, T. Zolotilova – texnik muharrirlar, D. Abdullayeva – musahhih. Kitob adadi – 9 000 nusxa.

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Luiza Okrugi** (inglizcha: *Louisa County*) AQShning Ayova shtatida joylashgan. 2000-yilda aholi soni 12183 kishini tashkil qilgan. AQSh axolini roʻyxatga olish byurosi baxolashiga koʻra 2009-yilda okrug aholisi 11245 kishini tashkil qilgan. Uapello shahri okrug markazi hisoblanadi.

Tarix
-----

Luiza Okrugi 7-dekabr 1836-yilda tashkil topgan.

Geografik joylashuvi
--------------------

AQSh axolini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotiga koʻra, okrug maydoni 1040 km² ni tashkil qiladi.

### Asosiy shosselar

* Shosse 61
* Avtostrada 70
* Avtostrada 78
* Avtostrada 92

### Qoʻshni okruglar

* Jonson (shimoliy-gʻarbda)
* Maskatin (shimolda)
* Rok-Aylend, Illinoys (shimoliy-sharqda)
* Merser, Illinoys (sharqda)
* De-Moyn (janubda)
* Genri (janubiy-gʻarbda)
* Vashington (gʻarbda)

Demografiyasi
-------------

2000-yil axolini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra okrugda 12183 kishi irtiqomat qilgan. Ularning 25,5 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalar, 14,7 % 65 yoshdan oshganlar tashkil qilgan. Axolining 49,9 % ni ayollar tashkil qilgan.

Milliy tarkibi quyidagicha boʻlgan: 97,9 % oq tanlilar, 0,9 % afroamerikaliklar, 0,3 % tub axoli, 0,6 % ikki va undan ortiq irqqa mansublar.

Manbalar
--------

1. ↑  *AQSh axolini roʻyxatga olish byurosi*, 2011-06-07da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-07-05
**Kranay** (qadimgi yunoncha: *Κραναός*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Kekropsdan keyin hukmronlik qilgan Attikaning birinchi shohlaridan biri; avtoxton. Uning davrida „Devkalion toshqini" boʻlgan. U Lakedemonlik Menitning qizi Pediadaga uylangan edi. Uning qizlari: Kranaya, Kranexma va Attida. Bir versiyaga koʻra, Areopag uning hukmronligi ostida tashkil etilgan. Uning nomi bilan aholi Kranaylar deb atalgan. Afinaliklar „Kranay oʻgʻillari" deb atalgan. Amfiktyon Kranayning qiziga uylangach, uni haydab yuboradi. Lamptra demesida vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.12, Lyubker F. Реальный словарь классических древностей. M. 2001. V 3 t. T.1. S.386
2. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 14, 5
3. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 14, 1
4. ↑  Strabon. Geografiya IX 1, 18 (str.397)
5. ↑  Esxil. Evmenidi 1011
6. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 7, 2; III 14, 6
7. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi I 2, 6
8. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi I 31, 3
**Howard Schultz** (inglizcha: *Howard Schultz*; tugʻ. 1953-yil 19-iyulb AQSh) — amerikalik tadbirkor Starbucks kompaniyasining sobiq raisi va bosh direktori sifatida tanilgan.

Biografiya
----------

Howard Schultz Bruklinda yahudiy oilasida tugʻilgan. Uning otasi, sobiq askar Fred Schultz yuk mashinasi haydovchisi boʻlib ishlagan. 1975-yilda Howard oilada birinchi boʻlib Shimoliy Michigan universitetida bakalavr darajasi bilan kollejni tamomlagan.

1982-yilda u Sietldagi Starbucks kompaniyasiga ishga kirdi, u oʻsha paytda faqat qahva donalarini sotardi. Howard Schultz AQShda kofe isteʼmol qilishning yangi madaniyatini yaratish orqali italyan espresso barlarining atmosferasini takrorlashga qaror qildi. Pilot loyihalarning muvaffaqiyatiga qaramay, Schultz Starbucksning oʻsha paytdagi rahbariyati bilan kompaniyaning yoʻnalishi boʻyicha kelishuv topa olmadi, natijada u oʻz kompaniyasini yaratishga qaror qildi. Shunday qilib, 1985-yilda Il Giornale paydo boʻldi, Starbucksning oʻzi esa ushbu korxonada qoʻshma sarmoyador edi va Shults yangi kompaniya ochilishi paytida Starbucks ofisidagi eski ofisida bir muddat ishlagan.

Ikki yil oʻtgach, Starbucks rahbariyati Starbucks yaratuvchilari fikriga koʻra koʻproq ish joylarini oʻzgartirishga va Peetʼs Coffee & Tea kompaniyasiga oʻtishga qaror qildi. Starbucks Howard Schultz va Il Giornalega sotilgan.

Howard, Il Giornale Starbucks nomini oʻzgartirdi va Amerika Qoʻshma Shtatlarida ushbu brend ostidagi qahvaxonalar tarmogʻini agressiv ravishda kengaytirdi. Aytish mumkinki, Amerikada espressoga asoslangan ichimliklar: Cafe Latte, Frappucchino va boshqalarni ommalashtirgan Howard Schultz boshchiligidagi Starbucks edi.

2016-yilda Forbes Howard Schultzni AQShning 222-eng boy odami deb topdi, uning boyligi 2,9 milliard dollarni tashkil qiladi.

2018-yil 5-iyunda Howard Schultz Starbucks direktorlar kengashi raisi va direktorlar kengashi aʼzosi lavozimini tark etishini eʼlon qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Vleyte v neyo svoyo serdse. Kak chashka za chashkoy stroilas Starbucks. Izdatelstvo: Stokgolmskaya shkola ekonomiki v Sankt-Peterburge, 2005 g. ISBN 5-315-00033-8
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Howard Schultz on Forbes Lists
9. ↑  Predsedatel soveta direktorov Starbucks pokidaet svoy post
**Chopiq qilinadigan ekinlar** — oʻsishi va hosil berishi uchun katta oziq maydoni, namlik va qator oralariga ishlov berish (tuproqni yumshatish), zararkunandalar, begona oʻtlar va kasalliklarga qarshi kurashni talab etadigan ekinlar. Texnika ekinlari — gʻoʻza, tamaki, kanop, qand lavlagi; don ekinlari — joʻxori, marjumak, makkajoʻxori; moyli ekinlar — kungaboqar; sabzavot ekinlari, kartoshka, ozuqabop ildizmevalilar, poliz ekinlari (qovun, tarvuz, bodring va boshqalar) chopiq qilinadi. Bularning urugʻi (koʻchati) keng qatorlab (qator oralarini 60—90 sm qilib) ekiladi. Oʻsuv davrida qator oralari kultivator yoki ketmon bilan 2—6-marta yumshatiladi, pushtalari chopiladi, oʻtoq qilinadi, 2—9-marta sugʻoriladi. Chopiq qilinadigan ekinlar ekilgan yerda tuprokning mikrobiologik faolligi ortadi, oziq modsalar koʻp toʻplanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Nguyen Chay (vyet. Nguyễn Trãi, 1380—1442), Uok Chay nomi bilan ham mashxur (Ức Trai, 抑齋)) — konfutsiy olimi, Dayvyet davlat arbobi hamda harbiy , o'z davrining mashxur shoiri.

Biografiya
----------

Nguyen Chay 1380-yilda Xanoyda tug'ilgan. 1400-yilda u tanlov imtihonlarini topshirdi, "txay xok shin" darajasini oldi va Xo Kui Li tsenzori lavozimini egalladi. Ming sulolasi qo'shinlari tomonidan Vetnamni bosib olingandan so'ng, Nguyen Chai Xanoydagi Dong Quan qal'asining kazematlariga ekilgan. 1416 yilda Le Loi kichik bir guruh hamkorlari bilan Lam Son ( Thanxhoa viloyati) tog'li o'rmonida yig'ilib, Dai Vet vatanparvarlarini xitoylik bosqinchilarga qarshi kurashga chaqirgandan so'ng, Nguyen Chay qal'adan qochishga muvaffaq bo'ldi. va Lamshon qo'zg'oloniga tayyorgarlik ko'rishda ishtirok etish uchun Lam Songa keldi  .

### Faoliyati

Nguyen Chay Dai Vyetni Xitoy Ming sulolasi hukmronligidan ozod qilgan imperator Le Loining bosh maslahatchisi va yaqin do'sti edi. Nguyen Chay Le Loi nomidan Dai Vyet xalqini Ming sulolasiga qarshi ochiq qo'zg'olonni qo'llab-quvvatlashga ilhomlantirgan siyosiy bayonotlar yozganligi bilan mashhur. U, shuningdek, Xitoyning Mustaqillik Deklaratsiyasi muallifi ( vyetnamcha: *Bình Ngô đại cáo* ).

### Oilasi

Nguyen Chayning besh xotini va etti o'g'li bor edi.

### Qatli

1442-yilda Nguyen Txi Lo xotinlaridan biri bilan birga va uning yaqin oilasi Le Loi vorisi, yosh imperator Le Thai Tongni zaharlashda ayblangan.

1442-yil 19-sentyabrda Nguyen Chay qatl qilindi  .

### Reabilitatsiya

Yigirma yil o'tgach, Le Thai Thongning o'g'li, imperator Le Thanh Thong Nguyen Chayni rasman avf etdi va u Le Thai Thongning o'limida aybsizligini e'lon qildi.

San'atdagi faoliyati
--------------------

### Adabiyotda

* Nguyen Chai - Vetnam yozuvchisi Bui Anh Tan tomonidan yozilgan dilologiya. Romanning ikkinchi qismida, butun Nguyen Chay oilasi qatl qilinganidan 12 yil o'tgach, Nguyen Chayning xayoliy omon qolgan nabirasi paydo bo'ladi, u zaharlanishni uyushtirgan o'ziga xos xiyonat qirolicha Nguyen Ti Anhning yo'q qilinishi uchun qasos olishga tayyor. imperator Le Thai Tong. Buning uchun Nguyen Chayning nabirasi zaharlanishga guvoh bo‘lgan ikki amaldorning sirli xatini topishi kerak.

### Kinoda

* "Osmondan kelgan qahramonning mandati" (2012) — Nguyen Chayning Bui Anh Tangning "Qon maktubi" nomli romanining ikkinchi qismiga moslashtirilgan. Film rejissyori Viktor Vu .

Eslatmalar
----------

1. 1 2  История Вьетнама 1983. sfn error: no target: CITEREFИстория\_Вьетнама1983 (help)

Adabiyot
--------

* *Rybina, O.V.* Nguyen Chay Vetnam feodal markazlashgan davlatining mafkurachisi sifatida.// Muallif. diss. ... to. va. n. L. 1989 yil.
* *История Вьетнама*. М.: Наука, **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp '1 Yanvar'.**.
* *Renowned Vietnamese Intellectuals prior to the 20th Century*. Hanoi: Thế Giới Publishers, **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp '1 Yanvar'.**.
**Maria Le Thanh Lan**, taxalusi **Ngoc Lan** 1956-yil 28-dekabr Kaliforniya, 2001-yil 6-mart fransuz tilidagi nostaljik sevgi qoʻshiqlarini kuylash bilan mashhur xorijdagi mashhur vetnamlik lirik qoʻshiqchi edi.  Uning eng katta xitlari orasida Fransuaza Xardining *Mon amie la rose*, *Jonni,* Jean Masning Jonni, Vanessa Paradisning *Jo le taksisi*, Salvatore Adamoning *Tombe la neige*, *Pour en comer-là* va Dalida va *Poupée de* *Mourir sur scène* kabi albomlari bor.

Ngok Lan 1975-yildan so'ng Vetnam musiqa sahnasida eng muvaffaqiyatli va mashhur qoʻshiqchilardan biri hisoblanadi. Uning uslubi tomoshabinlarda chuqur taassurot qoldiradi, balki musiqaga ham katta hissa qoʻshadi.

### Karyerasining eng yuqori cho'qqisi

Shirin suyuq, lirik, qaygʻuli ovozi bilan Ngok Lan tezda tanildi va Da Lan Ngok Ngokning markaziy ovozi sifatida yozildi. MayQ Productions bilan hamkorlik qilib, ushbu markaz tomonidan Ngoc Lan 1 maxsus dasturini amalga oshirish uchun nazorat qilingandan soʻng: As you love uni (1989) va Ngoc Lan 2 The sun over the summer (1991) rejissyor Dang Tran Thuc, Ngoc Lan yetdi. professional musiqaning choʻqqisiga chiqdi. Kitobning hozirgacha boʻlgan videosi hali ham rassomga bagʻishlangan sahifa sanʼati bo'yicha juda qimmatli kitobi hisoblanadi.

Ngok Lanning manjetdan tashqari texnologiyadagi muvaffaqiyati uning oʻziga xosligidir, chunki uning tashqi koʻrinishi xorijdagi musiqa qoʻshiqchilar va yangi nashrlarga "chanqagan" yillarga toʻgʻri keladi, qiz doʻstlarining borligi musiqa uslubi Bu davr qoʻshiqlari juda mashhur qoʻshiqlardir. 1975-yilgacha ushbu qoʻshiqlar bilan muvaffaqiyatli boʻlgan. Biroq, uning oʻz isteʼdodi va boyligi osmon musiqasidan uzunroq boʻlgan qizlarning ismlari yoshi ekanligini inkor etib boʻlmaydi.

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  Popular music and communication - Page 223 James Lull - 1992 "Linda Trang Dai, who along with Khanh Ha and Ngoc Lan are the Vietnamese community's most famous singers, ..."

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb17771294r (maʼlumot)
* LCCN: n00114305
* MusicBrainz: 66382a07-c8e8-4dbf-98a6-ca814d9d5649
* VIAF: 18462744
* en:WorldCat Identities: lccn-n00114305

 |
**Neʼmatjon Hakimov** (1924-yil, Andijon shahri — 1944-yil 28-yanvar, Volin viloyatining Manevichi tumani) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, katta serjant. 1943-yil sentabrdan frontda xizmat qilgan. 8-otliq diviziyasining 115-otliq askarlar polkida vzvod komandiri yordamchisi boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Neʼmatjon Hakimov 1924-yilda O‘zbekistonning Andijon shahrida tug‘ilgan. Millati oʻzbek. Pedagogika oʻquv yurtining 7-sinfini tamomlagan. Urushga qadar mahalliy korxonalarda ishlagan.

Neʼmatjon Hakimov 1943-yil avgust oyida Andijon shahar harbiy komissarligi tomonidan Sovet Armiyasi safiga chaqirilgan. Oʻsha yilning sentyabr oyidan boshlab frontda xizmat qila boshlagan. 115-otliq askarlar polkida (1-Ukraina fronti 13-armiya 6-gvardiyachi otliq askarlar korpusining 8-otliq askarlar diviziyasi) jang qilgan. Ukrainani dushmanlardan ozod qilish uchun janglarda qatnashgan.

1944-yil 28-yanvar kuni tongda 115-otliq polkining ikki otryadi Kozlinichi qishlogʻi yaqinida Stir daryosini kezib oʻtib, 193,0 dominant balandlikni egallab olgan. Ellikta sovet askari ikkita 45 millimetrli qurol va toʻrtta tankga qarshi raketa bilan fashistlarning bir nechta qarshi hujumlarini qaytargan. Beshinchi qarshi hujum paytida dushman tomon 2 ta ogʻir tigr tanklari va 14 ta yengil tanklar bilan balandlikka koʻtarilgan. Sovet Armiyasida esa snaryadlar va dushman tanklarini toʻxtatadigan hech narsa yoʻq edi.

Ushbu jangda pulemyotchilar Neʼmatjon Hakimov va Viktor Yershovning jasorati ajralib turgan. Granatalar bilan bogʻlangan Sovet Armiyasi askari Yershov yaqinlashib kelayotgan tigr ostiga oʻzini tashlagan. Sherigi ortidan huddi shunday granatalar bilan bogʻlangan Hakimov ikkinchi tigr ostiga oʻzini tashlagan. Qolgan dushman tanklari ortga chekinishgan. Neʼmatjon Hakimov va Viktor Yershov oʻz hayotlari evaziga safdoshlarini saqlab qolishgan.

Vafoti
------

Neʼmatjon Hakimov 1944-yil 28-yanvarda Kozlinichi qishlogʻi (Volin viloyati, Manevichi tumani) yaqinidagi Stir daryosi yonidagi jangda jasorat koʻrsatib halok boʻlgan.

Mukofotlari
-----------

1963-yilda Volin viloyati harbiy komissari Hakimov Neʼmatjonga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.

Xotirasi
--------

Vafotidan soʻng SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1965-yil 6-maydagi Farmoni bilan Hakimov Neʼmatjonga „nemislarga qarshi kurash frontlarida qo‘mondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani" uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan hamda Lenin ordeni bilan taqdirlangan. Manevichi tumanidagi balandlik yonida, Andijon shahridagi maydonda va 32-,37-maktablar oldida byusti oʻrnatilgan. Volin viloyatining Lutsk shahridagi koʻchalardan biriga uning nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi.indd H harfi* — 62 - 265 bet.
2. ↑  „Hakimov Nematjan" (Rus tili). Qaraldi: 9-iyun 2023-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kirkik** — bedana ovlashda ishlatiladigan asbob. Shakli kichik yogʻoch qoshiqqa oʻxshaydi, dastasi va qorin qismi oʻyilib, dastasiga ovoz chiqaradigan tilchali naycha oʻrnatiladi, qorin qismiga yupqa rezina yoki yumshoq (oshlangan) teri parda tortiladi. Naychaning qoringa tutash joyi mum bilan mahkamlanadi. Ovchi K.ni barmoqlari bilan bir-ikki taktida uradi (kichikroq K. ni parda tortmay lunjga solib ishlatish ham mumkin), natijada makiyon bedana sayrogʻiga monand ovoz chiqadi (K.ning nomi shundan). Makiyon ovozi nar bedanalarni jalb etadi, ular makiyonni izlab, yoyib qoʻyilgan yoyma toʻr ostiga yoki toʻzoq qoʻyilgan maydonga kirib keladi. K. bilan bedana bahor va yoz oylarida ovlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
| Yozish tizimlari |
| --- |
|  |
| Alifbo |
|   Lotin alifbosi   Kirill alifbosi   Yunon yozuvi   Arman yozuvi   Gruzin yozuvi   Hangul |
| Logographicand Sillabik |
|   Xitoy yozuvi [L]   Kana [S] / Kanji [L]   |
| Abjad |
|   Arabic   Yahudiy yozuvi |
| Abugida |
|   North Indic   South Indic   Efiop yozuvi   Thaana   Canadian syllabic |
| * k
* m
* t
 |

**Kirill yozuvi** — qad. slavyanlarning ikki alifbosidan biri (ikkinchisi — glagolitsa). "K." atamasi xristianlikning slavyanlar orasidagi targʻibotchiisi Kirill nomi bilan bogʻliq. Kirill alifbosi yunonlarning unsial yozuvi asosida paydo boʻlgan. Slavyanlardagi tovushlarni ifodalash uchun mazkur yunon yozuvida harflar (jami 24 ta) yetishmas edi. Bu tovushlar uchun maxsus (baʼzilari glagolitsa bilan bogʻliq holda) belgilar yaratildi.

Kirill alifbosining qad. yodgorliklari qad. bulg'or Mostich (10-asr), shoh Samuil (11-asr) qabrtosh xatlari, Suprasl (16-asr) yilnomasi va boshqa; sharqiy slavyanlar boʻyicha esa Ostromir Injili, Beresta (qayin poʻstlogʻiga yozilgan) yorliqlari va boshqalardan iborat. Kirill alifbosini dastlabki pravoslav slavyanlar va, shuningdek, ruminlar (19-asrgacha) qoʻllagan. Kirill alifbosining tarkibi va shakllari vaqt-vaqti bilan oʻzgartirib turilgan. Rossiyada 1708-yil Petr I farmoyishiga koʻra, bosma Kirill alifbosi raqami isteʼmoldan chiqarilgan. Bolgar, belorus, rus, serb, ukrain yozuvi slavyan Kirill alifbosi asosida (qoʻshimcha harflar va diakritik belgilar kiritish bilan) yaratilgan. Koʻpgina xalqlar rus tilida 1930— 40-yillarda amalda boʻlgan Kirill alifbosiga ayrim oʻzgartishlar kiritib, oʻz yozuvlarini belgiladilar. Oʻzbekistonda 1940 yil mazkur yozuvdan щ, ы harflarini chiqarib tashlab, ў, қ, ғ, х, harflarini ilova qilgan holda rus Kirill alifbosii qabul qilindi. 1996-yil lotin yozuvi asosidagi oʻzbek alifbosiga oʻtila boshlandi.

**Kirill alifbosi** – yozuv tizimidir. Bugungi kunda bu yozuvdan koʻp xalqlar foydalandi. Hozirda oʻzbek tili uchun kirill yozuvidan lotin yozuviga qadam-baqadam oʻtish amalga oshirilmoqda. Oʻzbek qoʻshimcha xarflari bilan, u quyidagi xarflardan iborat:

А
Б
В
Г
Д

Е
Ё
Ж
З
И

Й
К
Л
М
Н

О
П
Р
С
Т

У
Ф
Х
Ц
Ч

Ш
Ъ
Ь
Э
Ю

Я
Ў
Қ
Ғ
Ҳ

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Shoppen hajmiga ega Pfalz stakanlari
**Shoppen** avvaliga Janubiy Germaniyada, soʻngra Germaniya, Shveysariya va Fransiyaning bir qator boshqa mintaqalarida suyuqliklar (shu jumladan ichimliklar) va sochiluvchan mahsulotlarning qadimiy oʻlchovidir. Ilk davrda nemischa „Schoppen" soʻzi „krujka" degan maʼnoni anglatgan. Shoppenning maʼnosi muayyan mintaqa va tarixiy davrga qarab sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Ayni vaqtda u rasmiy oʻlchov emas, biroq Germaniyaning bir qator mintaqalarida ushbu soʻz kundalik hayotda qoʻllanilishda davom etib kelmoqda (haligacha turli hajmlarni anglatadi; koʻpincha Pfalzda qoʻllaniladi). Germaniya va Avstriyadagi doʻstlar yoki hamkasblarning bir qadah pivo yoki sharob ustida tushlikdan oldigi norasmiy uchrashuvlari *Frühschoppen*, deb ataladi.

Shoppenning oʻlchov sifatida birinchi bor qayd etilishi 12-asrga toʻgʻri keladi. 19-asrning boshlarida Fransiyada shoppen oʻlchovi chorakdan yarim litrgacha oʻzgarishi mumkin edi. 19-asr boshlarida Baden va Shveysariyada shoppen 0,375 litr, Vyurtembergda 0,459 litr, Pfalzda 0,564 litrga teng boʻlgan. Ularni birlashtirish Napoleon Bonapart tomonidan 1812-yilda Reyn ittifoqining barcha davlatlarida amalga oshirildi — shundan soʻng shoppen 0,7 litrga teng boʻldi, ammo 1815-yildan keyin xilma-xillik yana koʻpaydi. Janubiy Germaniya yerlarida 1872-yilda nometrik birliklar metrik birliklar bilan almashtirilgandan soʻng ushbu atama 1884-yilga qadar 0,5 litr hajmli krujkalarni nomlash uchun ishlatilgan. Shveysariyada 0,375 litrga ishora qiluvchi shoppen atamasi 1877-yilgacha suyuqliklarning rasmiy oʻlchovi boʻlib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Markina L. G. FRÜHSCHOPPEN „RANNYaYa KRUJKA" // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 303. — 1181 s. — 3000 ekz.
Chopin yodgorligidan parcha
 Yodgorlik oldidagi bogʻning koʻrinishi
**Shopen haykali** ― Shanxayda (XXR) buyuk polshalik bastakor va pianinochi virtuoz haykali.

Bu Frederik Shopenning dunyodagi eng katta yodgorligi.

2007-yil 3-martda Shanxayning markazida nufuzli shahar parklaridan birida ochilgan Sun Yat-Sen.

Shanxay bogʻida Shopen xiyoboni ham mavjud, Polsha bastakorining hayoti va ishiga bagʻishlangan muzey qurilgan.

Buyuk polshalik bastakorning ulkan figurasi Xitoy haykaltaroshi Lou Pin tomonidan bronzaga tashlangan. Yodgorlik balandligi 6 m, poydevor bilan birga — 7 m.

U Shanxay hukumati va Polsha madaniyat vazirligi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Lu Pen tashabbusi bilan qurilgan.

Friderik Shopen haykali-Shanxayda chet elliklarga bagʻishlangan ikkinchi yodgorlik. Birinchisi 1930-yilarda qurilgan Aleksandr Sergeyevich Pushkinning byusti edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Lu Pin uchilas na otdelenii skulpturi v Varshavskoy Akademii izyaщnix iskusstv, kotoruyu okonchila s otlichiem v 2002 godu.

Havolalar
---------

* Самый большой памятник Шопену установят в Шанхае
**Somatik nerv sistemasi** - odam va hayvonlar nerv sistemasining bir qismi. Tana muskullarini, teri va boʻgʻimlarni innervatsiyalakdi; organizmning sensor va motor funksiyalarini taʼminlaydi. Umurtqali qayvonlarda skelet koʻndalang targʻil muskullari Somatik nerv sistemasi s. x,isoblanadi. Ularni orqa miya old shoxlarining motoneyronlari va bosh miya ustuni qismining baʼzi motor yadrolari innervatsiya qiladi. Bu motoneyronlar harakatining uygʻunligi toʻgʻridantoʻgʻri yoxud muskul, paylardan axborot oladigan neyronlar, shuningdek, bosh miyaning turli qismlaridagi markazlar va boshqa sensor yoki sezuvchi motoneyronlardan keluvchi internyoyronlarning sinaptik taʼsiri vositasida yuzaga keladi. Nerv sistemasining somatik va visseral, yaʼni ichki nerv sistemasiga ajratilishi (k,. Vegetativ nerv sistemasi) shartlidir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Odam bosh miyasi | *Nerv sistemasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bichvort** (inglizcha: *Beechworth* Avstraliyaning Victoria shtatida joylashgan Indigo okrugida joylashgan shahardir. Shahar aholisi 2016-yilgi ma'lumotlarga ko'ra 3859 kishi.

Bichvort okrugdagi Milliy Trust tomonidan eng mashhur deb topilgan ikkita shahardan biridir. Bu oltin shovqin davrida mashhur tarixiy shahar. Beechuert yaqinida kuchli qizil sharob va muskatlarga ixtisoslashgan uzumzorlar mavjud.

Tarixi
------

 Bichworthdagi pochta bo'limi
Viktoriyaning shimoli-sharqiy mintaqasida bir qancha mahalliy xalqlar yashagan. Bechvort hududini Min-Jan-Buttu qabilasi egallagan. Aborigenlar yarim ko'chmanchi hayot kechirgan va mavsumiy kalendarga amal qilgan. 1852-yilda evropalik ko'chmanchilar oltin topdilar. Bu aholi punkti dastlab Mayday tepaliklari deb atalgan. 1852-yil oxiriga kelib mintaqaga minglab oltin qazib oluvchilar keldi, aholi soni 8000 kishiga yetdi.Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan Yevropa, Angliya, AQSH, Osiyodan konchilar kelishdi. Kulbalardagi kichik lagerdan yangi oilalar kelishi bilan aholi punkti tezda kengayib bordi. 1853-yilda shahar Bechworth deb o'zgartirildi.

Aholisi
-------

2016-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Bechworthda 3,859 (49,7% erkak va 50,3% ayol) aholi, 1,769 xonadon va 988 oila bor edi. Aholining 80,5% Avstraliyada tug'ilgan. Okrug aholisining 27,2 foizi avstraliyaliklar, 29,7 foizi inglizlar, 10,0 foizi irlandlar, 8,8 foizi shotlandlar, 4,3 foizi nemislar avlodlaridir. Okrug aholisining 39,6 foizi o'zini hech qanday dinga e'tiqod qilmagan, 18,8 foizi katoliklar, 12,5 foizi anglikanlar edi.

2010-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra Beechuort aholisi yosh oralig'i bo'yicha quyidagicha taqsimlangan: 20,4% 19 yoshgacha bo'lganlar, 6,4% 20 dan 30 yoshgacha, 40,2% 31 dan 60 yoshgacha va 33,0% - 60 yosh va undan katta. Aholining oʻrtacha yoshi 49,0 yosh.

1769 ta xonadonning 55,8 foizi (34,3 foizi 18 yoshgacha bo‘lgan bolalari bor) oilalar edi. Aholining 49,2 foizi turmush qurgan, 3,3 foizi alohida, 12,0 foizi ajrashgan, 7,0 foizi beva, 28,6 foizi hech qachon turmushga chiqmagan. 49,2 foizi ro'yxatdan o'tgan nikohda, 12,5 foizi ro'yxatdan o'tmagan nikohda yashagan. O'rtacha 2,3 kishi bir uy xo'jaligini boshqaradi. Uy xo'jaliklarining o'rtacha haftalik daromadi 1152 dollarni tashkil etdi.

Infratuzilma
------------

Bichuertda 6 ta boshlangʻich maktab, bitta oʻrta maktab va kattalar taʼlim markazi mavjud. Shaharda kasalxona bor.

Yirik shaharlarga masofalar - Wodonga 40 km, Benalla - 75 km, Yorqin - 58 km, Sigir - 59 km, Melburn - 280 km. Shaharga eng yaqin aeroport Alberi bo'lib, u C315da 48 km shimolda joylashgan. Shaharga Melburndan temir yo'l liniyasi bo'lgan Vangarattadan avtobusda borish mumkin. Bundan tashqari, Sidneydan Alberiga temir yo'l bor, undan Bikvortga avtobus qatnovi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „History of Beechworth".  Beechworth. 28-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2018-yil.
2. 1 2 3  „2016 Census QuickStats".  Australian Bureau of Statistics. 26-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2018-yil.
**Bibliografiyashunoslik** — bibliografiya nazariyasi, tarixi, metodi va uni tashkil etish masalalarini oʻrganadigan va ishlab chiqadigan fan sohasi. B. termini dastlab 18-asrda Gʻarbiy Yevropada paydo boʻlgan, 20-asr oʻrtalariga qadar turlicha talqin etilgan, 20-asr 70- yillaridan aniq ilmiy izohga ega boʻldi. B.ning 4 tarkibiy boʻlimi mavjud: nazariyasi, tarixi, metodi,tashkiliy boʻlimi. B.nazariyasi bibliografiya moxiyati va ijtimoiy ahamiyatini belgilaydi, metodlarini takomillashtiradi, uning tasnifi va atamalarini ishlab chiqadi. B. tarixi bibliografiyaning tadrijiy rivojini yaxlit holda va uning alohida turlari va sohalarini, bibliograflar faoliyati va h.k. ni oʻrganadi.

B. metodi bibliografik ishda qoʻllaniladigan kridalarni ishlab chiqadi, eng yangi metod va texnika vositalarini bibliografik qoʻllanmalar tuzish va bibliografiya xizmati koʻrsatishga tatbiq etadi. B.ning tashkiliy boʻlimi vazifasi mamlakatda bibliografiya xizmati tizimini yaratish, rejalashni takomillashtirish, muvofiklashtirish, bibliograf mehnatini ilmiy tashkil etishdan iborat. Oʻzbekistonda B. masalalari dastlab 20—30- yillarda Ye. K. Betger asarlarida oʻz ifodasini topdi. Keyinchalik B.ning umumiy masalalari, tarkibiy boʻlimlari M. M. Turopov, Sh.M. Shamsiyev, N.P.Lyapustina, H.Mamatraimova va boshqalarning ilmiy ishlarida nazariy jihatdan oʻz aksini topdi.

Hamraxon Mamatraimova.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bichilish** — badanning tabiiy burmalaridagi terining ishqalanib qizarishi. Asosan, dumba burmalari, chov, oyoq barmoqlarining orasi, qoʻltiq osti, ayollarda sut bezlarining osti bichiladi. Koʻp terlash va koʻp yogʻ chiqib turishi, oqchil kelishi, siydik tuta olmaslik B.ga sabab boʻladi. B. yilning issiq paytlarida koʻproq kuzatiladi. B. chaqaloqlarda, semiz kishilarda, qand kasalligi bilan ogʻriganlarda koʻp uchraydi. Bichilgan joy yalligʻlanib qichishadi, qizarib, pilchillab turadi, teri burmalari ostida yoriqlar paydo boʻladi. Baʼzan, yiringli yoki zamburugʻli kasalliklar qoʻshilishi mumkin. B.ning oldini olish uchun terini toza tutish, ozodalik qoidalariga rioya etish, chaqaloqlarni toʻgʻri parvarish qilish, koʻp terlashga qarshi choralar koʻrish lozim. Chaqaloqlar choʻmiltirilganidan va semiz kishilar yuvinganidan keyin teri burmalariga qizdirilgan oʻsimlik moyi surtish yoki upa (talk) sepib qoʻyish kerak.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Jagdish Bhagvati** — hindistonlik amerikalik iqtisodchi ; AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzosi (2012) .

Biografiya
----------

Otasi Hindiston Oliy sudining sudyasi. Oilada 7 nafar farand, kasi Jagdish Hindiston Oliy sudinng raisi, ikkinchisi mashhur neyrojarroh.

Kembrij, Oksford va Massachusets texnologiya institutida tahsil olgan. Hindiston statistika instituti, Dehli biznes maktabi, Massachusets texnologiya instituti (1968-1980-yillar) va Kolumbiya universitetida (1980-yildan) dars bergan.

Yaponiyaning chiqayotgan quyosh ordeni ritsari (2006). F. Seydman (1998), B. Xarms (1988) va J. R. Commons (1995) mukofotlari laureati boʻldi. Olim sharafiga Journal of International Economics 2000-yildan beri Bhagvati mukofoti bilan mukofotlanadi. Yaponiya va jahon iqtisodiyoti tahririyati aʼzosi.

Bhagvatining rafiqasi Kolumbiya universiteti professori Padma Desai, mashhur iqtisodchi, Rossiya iqtisodiyoti boʻyicha mutaxassis .

U iqtisodiy nazariyaning rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan. Shuningdek, bozor muvaffaqiyatsizliklari kabi muammoga katta eʼtibor berdi .

Jagdishning asosiy asarlaridan biri. Tanqidchilar tomonidan ijobiy qabul qilingan Bhagvati „Globallashuv himoyasida" 21-asrning markaziy hodisasi — globallashuv muammolari va qarama-qarshiliklariga bagʻishlangan. Muallif G‘arb mamlakatlarida keng tarqalgan intellektual va siyosiy harakat antiglobalistlar tomonidan globallashuvni tanqid qilishiga asosli javoblar beradi, shuningdek, siyosiy va iqtisodiy globallashuv o‘rtasida chegara chizadi. Tadqiqot globallashuv obyektiv va koʻp jihatdan jahon taraqqiyotidagi ijobiy tendentsiya ekanligini ilmiy asoslangan pozitsiyalardan isbotladi.

Asosiy ishlar
-------------

* „Bugungi kunda erkin savdo" (Bugungi kunda erkin savdo, 2002)
* *Djagdish Bhagvati**. Glaballshuv himoyasida*. Ladomir, 2005. ISBN 5-86218-391-4.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* *Arvind Subramanian* globallashuv guru // Moliya va taraqqiyot. 2005-yil, sentyabr

Havolalar
---------

* J sahifa. Bhagvati Kolumbiya universiteti veb-saytida (ingl.) )
* Globallashuv — bu ijobiy jarayon, lekin yuz foiz emas — J. Bhagvati.
* *Ermolaev S.* Nima uchun mashina faqat teskari yoʻnalishda harakat qiladi? Globallashuv neo-liberalning shirin orzularida va haqiqatda (J. Bhagvati kitobi sharhi) // Skepsis № 5 (2008)
**Helen Vinson** (tug'ilgan **Helen Rulfs**,  1907 yil 17 sentyabr - 1999 yil 7 oktyabr)  amerikalik kino aktrisasi bo'lib, 1932-1945 yillarda 40 ta filmda suratga tushgan.

Yoshlik
-------

Vinson Texasning Bomont shahrida  neftchi Edvard Rulfsning qizi boʻlib tugʻilgan.  U yoshligida otlarga bo'lgan ishtiyoqni kuchaytirdi. U Ostindagi Texas universitetida tahsil olgan.

Teatr
-----

Ostinda u Texasning Xyuston shahridagi Kichik teatr direktori Mart Kulmor bilan uchrashdi. Kulmor uni o'quvchi sifatida qabul qildi va u tez orada teatrda bosh rollarni o'ynadi.  Texasdan u tezda Brodveyga ko'chib o'tdi, u erda uning kreditlari *Los-Anjeles* (1927), *O'lim dam oladi* (1931), *Berlin* (1931) va *The Fatal Alibi* (1932) bo'lgan.  Bir qator spektakllar paydo bo'ldi va Warner Bros bilan shartnoma tuzdi. Keyinchalik u Gollivud va kinofilmlarga tez qadam tashlaganidan afsuslanib: "Agar Nyu-Yorkda uzoqroq qolganimda, hozir bu erda ancha katta maosh olardim", dedi.

Shaxsiy hayot va o'lim
----------------------

Vinson 1925 yil may oyida Texasning Xyuston shahrida gilam ishlab chiqaruvchi Garri Nelson Vikermanga turmushga chiqdi. Ular 1934-yil 7-fevralda ajrashishdi 

1935 yilda u Britaniyalik tennis chempioni Fred Perriga turmushga chiqdi. Gollivudga ko'chishdan oldin ular Angliyada yashagan. Ular 1938 yilda ajrashishdi, shundan so'ng u "boy Nyu-York sotsialisti" Donald Xardenbrukka turmushga chiqdi. 

Kino suratga olishdan uzoqda va nafaqaga chiqqanidan so'ng, Vinson Brodvey shoularini ko'rish uchun Nyu-York shahriga tez-tez sayohat qildi, o'zining Texas shtatidagi do'stlarini ziyorat qildi va Nyu-Orleandagi Mardi Grasdan zavqlandi. U otlarni yaxshi ko'rardi va *Arrabella* ismli shaxsiy tog'i bor edi.

Helen Vinson 1999 yilda Shimoliy Karolina shtatining Chapel Hill shahrida 92 yoshida vafot etdi

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Bergan, Ronald*. „Helen Vinson". *The Guardian* (11-noyabr 1999-yil), s. 25. Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.
2. ↑  Lentz, Harris M. III*. Obituaries in the Performing Arts, 1999: Film, Television, Radio, Theatre, Dance, Music, Cartoons and Pop Culture* (en). McFarland, 2000 — 225 bet. ISBN 978-0-7864-0919-8. 29-noyabr 2019-yilda qaraldi.
3. ↑  „Success Story Of Tennis Star's Fiancee". *The Evening Sun* (30-avgust 1935-yil), s. 24. Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.
4. ↑  „We would like to marry". *The Boston Globe*. Associated Press (29-avgust 1935-yil), s. 4. Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.
5. ↑  „Helen Vinson". *Internet Broadway Database*.  The Broadway League. 22-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.
6. ↑  „Actress sues over 'nagging'". *The San Francisco Examiner* (8-fevral 1934-yil), s. 7. Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.
**Xelkiya** yoki *Xilkiya* (qadimgi ivrit: *חלקיהו* ‏ ‎yoki חלקיה; Septuagintada qadimgi yunoncha: *Хελκία* qadimgi yunoncha: *Хελκία* ; lotincha: *Hilkiah*; „qism, Xudoning merosi"), — miloddan avvalgi VII-asrdagi yahudiy oliy ruhoniysi, shoh Yoʻshiyo davrida (Yoshiyo, miloddan avvalgi 639/640 — 608/609). Muqaddas Kitobda eslatib oʻtilgan (4Sar. 22:4, 8, 12, 14; 4Sar. 23:4; 2Par. 34:9; Yezd. 1:8). U shoh Yoʻshiyoning islohot ishlariga rahbarlik qilgan. Uning paytida Qonun kitobi ibodatxonada topilgan va Pasxa tantanali bayram qilingan.

Hayot yoʻli
-----------

### Kelib chiqishi

Leviy, Horun va Elazar nasl-nasabida Xelkiya Sellumning (Shallum) oʻgʻli va Ozariyoning otasi (1Par. 6:13 ; 9:11).

### Xizmat

Uning davrida ibodatxonada podsho tomonidan amalga oshirilgan taʼmirlash (tozalash va yangilash) ishlari paytida Qonunning oʻrama qogʻozi (Qonun kitobi) topilgan. Kitob kultni tozalash va radikal diniy islohot uchun asos boʻlib xizmat qilgan (2Sar. 22:3 va qolg.).

Boshqalar bilan birga, u podshoh tomonidan Xulda (Xulda) paygʻambarning oldiga yuborilgan, u Xudodan oʻz taqdiri va xalqining taqdiri haqida soʻrash, Undagi diniy amrlarni (4Sar. 22:8-20; 2Par. 34:14-28; 2Sar. 22:12 va qolg.) bajarmaganliklari uchun odamlarga topilgan ilohiy kitobning dahshatli bashoratlari yoki Xudoning jazosi amalga oshadimi yoki yoʻqligini bilish uchun yuborilgan.

Unga Quddusning narigi tomonidagi Qidron vodiysida yoqib yuborilgan butparastlik buyumlarini ibodatxonadan chiqarib tashlash buyurilgan (2 Shohlar. XXIII, 4 — 8).

Uning davrida Yoʻshiyo kunlarida Pasxa tantanali ravishda nishonlangan (2Yezd. 1:1-23).

### Avlodlari

U, ehtimol, ruhoniy Ezraning ajdodlari roʻyxatiga kiritilgan (Miloddan avvalgi V-asr, Islomda Uzayr nomi bilan mashhur; Yezd. 7:1 ; 2Yezd. 8:1).

Manbalar
--------

1. ↑   Nikifor (Bajanov) Xelkiya // Illyustrirovannaya polnaya populyarnaya bibleyskaya ensiklopediya v 4-x vipuskax. Vipusk IV — M.: 1892.

Havolalar
---------

* Xilkiya Nystremning Injil lugʻatida.
**Angiotensinga aylantiruvchi ferment** **ACE**, renin-angiotensin tizimining markaziy komponenti hisoblanadi, u organizmdagi suyuqliklar hajmini tartibga solish orqali qon bosimini nazorat qiladi. Ushbu ferment Angiotensin I gormonini birmuncha faol vazokonstriktor hisoblangan angiotensin II ga aylantiradi. Shuning uchun, ACE qon tomirlarining siqilishiga olib keladigan qon bosimini bilvosita oshiradi. ACE ingibitorlari yurak-qon tomir kasalliklarini davolash uchun farmatsevtik preparatlar sifatida keng qo'llaniladi. 

ACE ning kamroq ma'lum bo'lgan boshqa funktsiyalariga bradikinin, moddasi P va amiloid beta-oqsillarini parchalash kabilar kiradi.

Nomenklatura
------------

ACE quyidagi nomlar bilan ham tanilgan:

* dipeptidil karboksipeptidaza I
* peptidaza P
* dipeptid gidrolaza
* peptidil dipeptidaza
* angiotensinga aylantiruvchi ferment
* kininaz II
* angiotenzin Iga aylantiruvchi ferment
* karboksikatepsin
* dipeptidil karboksipeptidaza
* "gipertensinga aylantiruvchi ferment" peptidil dipeptidaza I
* peptidil-dipeptid gidrolaza
* peptidildipeptid gidrolaza
* endotelial hujayrali peptidil dipeptidaza
* peptidil dipeptidaza-4
* PDH
* peptidil dipeptid gidrolaza
* DCP
* CD143

Funktsiyasi
-----------

ACE peptidlarni gidrolizlaydi. Ferment shuningdek xuddi shunday usulda , u His-Leu dipeptidini olib tashlash orqali faol bo'lmagan dekapeptid angiotensin Ini oktapeptid angiotensin II ga aylantiradi. Bu uning asosiy funksiyasidir. 

 taklif qilingan ACE katalitik mexanizmi
ACE renin-angiotensin tizimining (RAS) markaziy komponenti bo'lib, u tanadagi suyuqlik hajmini tartibga solish orqali qon bosimini nazorat qiladi aynan shu xussusiyati tufayli aynan unga ta'sir qiluvchi dori vositalari qon bosimini tushirish uchun ishlatilinadi.

 Renin-angiotensin-aldosteron tizimining sxematik diagrammasi

Mexanizm
--------

ACE rux elementti metalloproteinazadir. Sink markazi peptid gidrolizini katalizlaydi. Sinkning muhim rolini aks ettiruvchi ACE metall xelatlovchi moddalar tomonidan ingibirlanishi mumkin.

 ACE inhibitori lisinopril bilan kompleksda,rux kationi kulrang, xlorid anionlari sariq rangda. PDB 1o86 ning PyMOL renderiga asoslangan. Rasmda lisinopril raqobatbardosh inhibitor ekanligi ko'rsatilgan, chunki u va angiotensin I tuzilish jihatidan o'xshash. Ikkalasi ham ACE ning faol joyiga bog'lanadi. ACE-lisinopril kompleksining tuzilishi rentgen kristallografiyasi bilan tasdiqlangan. 
1. ↑  "Crystal structure of the human angiotensin-converting enzyme-lisinopril complex". *Nature* **421** (6922): 551–554. January 2003. doi:10.1038/nature01370. PMID 12540854. .
**Angitsiya** (yoki Ankitsiya, lat. *Angitia, Ancitia*) — italyan mifologiyasida ilonlar bilan bogʻliq davolovchi maʼbuda. Vergiliy Angitiy bogʻi va Futsin toʻlqinlarini eslaydi, Marruviyadagi ilon sehrgar Umbron haqida hikoya qiladi. Eetaning qizi Angitiyani, shuningdek, Siliy Italik tilga oladi.

Seliy Antipatrning soʻzlariga koʻra, Angitsiya — Eetaning uchta qizidan biri, koʻl yaqinidagi bogʻda yashagan Medeya va Kirkining singlisi, sehrgarlik qilgan (ilonlarni sehr bilan oʻldirgan) va maʼbuda sifatida hurmatga sazovor boʻlgan. Serviy uni Medeyaning oʻzi bilan birxillashtiradi, u Kolxidaga sayohati paytida Yason bilan Italiyaga kelgan va Futsin koʻli yaqinida yashovchi mahalliy aholiga ilon zahriga qarshi dori-darmonlarni oʻrgatgan va uning ismi lotincha *angerent* (*qisish, siqib chiqarish*, yaʼni u oʻz qoʻshiqlari bilan ilonlarga xalaqit bergan) dan kelib chiqqan, ammo lotinchada *anguis*, „ilon" bilan yaqinligi aniq-tiniq, shuning uchun u baʼzi qoʻlyozmalarda *Anguitia* deb ataladi. Uning ismi bir nechta lotin yozuvlarida (baʼzan koʻplikda — Angitii) qayd etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   *Вергилий*. Eneida VII 759
2. ↑   *Силий Италик*. Punika VIII 500
3. ↑   *Solin*. II. 28-29 so ssilkoy na Tseliya
4. ↑   *Сервий*. Kommentariy k „Eneide" Vergiliya VII 750; Kommentariy N.Starostinoy v kn. Vergiliy. Sobranie sochineniy. SPb, 1994. S.457

Manbalar
--------

* *Любкер Ф.* Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.1. С.107
* Лексикон Рошера. Т.1. Стб. 351.
* 
* Ангиция на mythindex.com (англ.)