recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shannan McCarthy Gaudette** (1970-yil 19-mayda tugʻilgan) — AQShning sobiq professional tennischisi.

Biografiya
----------

McCarthy 1989-yildan 1992-yilgacha Jorjiya universitetida bir xil egizak singlisi Shawn bilan kollej tennisi jamaosida oʻynagan. Jorjiyalik boʻlib, u jami yettita Amerika tanlovida qatnashdi va 150 ta yakkalik gʻalabasi bilan kollej rekordini oʻrnatdi. 1992-yilda u NCAA chempionatida Lisa Raymond uchun ikkinchi oʻrinni egalladi. U 1992-yilgi AQSh ochiq chempionatida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida joker boʻlgan va birinchi raundda Sabin Hack tomonidan magʻlubiyatga uchragan.

1992-yildan beri u professional turda boʻlib, juftliklar formatida eng muvaffaqiyatli boʻldi. Juftlik oʻyinchisi sifatida u uchta WTA Tour turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi va 1993-yilda u oʻz karyerasida 60-oʻrinni egalladi. U yakkalik bahslarida 153-oʻrinni egalladi. 1997-yilda u Kelly Pace bilan birgalikda Vichitadagi 75 000 dollarlik juftliklar turnirida gʻolib chiqdi, bu oʻzining soʻnggi professional turniri edi.

U va uning turmush oʻrtogʻi, fizioterapevt Mike Gaudettening toʻrt farzandi bor, jumladan, ularning uchtasi egizaklar.

Tennisdan keyingi faoliyat
--------------------------

McCarthy Garvard universiteti Jon Kennedi nomidagi Hukumat maktabida infratuzilmani rivojlantirish uchun davlat siyosati va menejmenti boʻyicha rahbarlik dasturini ham tamomlagan va San-Fransisko Davlat Universitetida AQSh-Sovet munosabatlariga ixtisoslashgan xalqaro munosabatlar boʻyicha bakalavr darajasini olgan.

U soʻnggi yigirma yil davomida chet elda yashab, ishlagan, ayniqsa Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika mintaqasidagi suv muammolariga eʼtibor qaratgan. U suv, energiya va oziq-ovqat aloqalari hamda noanʼanaviy suv taʼminoti texnologiyalarida taʼlim va salohiyatni oshirish masalalariga bagʻishlangan bir necha sessiyalar raisi boʻlgan.

WTA Tour karyerasi finallari
----------------------------

### Juftliklar: 3 (3 ta ikkinchi oʻrin)

| Natija |    Sana    | Turnir | Darajali | Yuzaki | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Magʻlubiyat | 1991 | Schenektadi, AQSh | V daraja | Qattiq maydon | Qoʻshma Shtatlar Nicole Arendt | Avstraliya Rachel McQuillan
Germaniya Claudia Porwik | 2-6, 4-6 |
| Magʻlubiyat | 1992 | Schenektadi, AQSh | V daraja | Qattiq maydon | Qoʻshma Shtatlar Ginger Helgeson | Fransiya Alexia Dechaume
Argentina Florencia Labat | 3-6, 6-1, 2-6 |
| Magʻlubiyat | 1993 | Brisben, Avstraliya | III daraja | Qattiq maydon | Qoʻshma Shtatlar Kimberly Po | Ispaniya Conchita Martínez
Latviya Larisa Neiland | 2-6, 2-6 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Herbert, Steven*. „UCLA's McCalla, Ceniza Win Women's Doubles". *Los Angeles Times* (22-may 1992-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2018-yil.
2. ↑  „International Results". *The Canberra Times* (3-sentabr 1992-yil), s. 30. Qaraldi: 14-yanvar 2018-yil.
3. ↑  „Shannan McCarthy Inducted to Tennis Hall of Fame".  Georgia Bulldogs (2-may 2013-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2018-yil.
**Tatyana Borisovna Naynik** (ruscha: *Татьяна Борисовна Найник*; tugʻ. 6-aprel 1978) – Rossiyalik qoʻshiqchi, aktrisa, model va produser. 2002-yilda *Nu Virgos* guruhiga aʼzo boʻlgan.

Biografiya
----------

### Ilk hayoti

Tatyana Naynik 6-aprel 1978-yilda Leningradda ziyolilar oilasida tugʻilgan. Otasi – Boris Petrovich Naynik, ilmiy texnik sifatida teatrda ishlagan. Onasi – Nina Naynik, dizayn muhandisi. Tatyana badiiy maktabni tamomlagach, bir necha yil badiiy gimnastika va mumtoz baletda oahsil oldi. Bolaligidanoq veterinar boʻlishni orzu qilar, shu bilan u Sankt-Peterburg davlat universitetining biologiya fakultetining kinologlar maktabini tugatgan va ikkinchi toifadagi ishlov beruvchi sudyalik unvoniga ega boʻlgan. Maktabni tamomlagandan soʻng Tatyana A. I. Gertsen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universitetini pedagogika fakultetini tamomlaydi.

### Shaxsiy hayoti

Tatyana Naynik raqqosa Dmitriy bilan 4 yil fuqarolik nikohida yashadi. Ukrainalik teleboshlovchi va shoumen Andrey Djedjula bilan esa uchrashib yuradi. 2015-yil iyul oyining boshida Margarita Terexovaning oʻgʻli Aleksandr Terexov bilan turmush qurgan. 2015-yil 2- avgustda ular Vera ismli qiz farzand koʻrishadi.

Diskografiya
------------

**Nu Virgos bilan**

* *Popytka No. 5* (2002)

**Singllari**

* Признание
* Поиграй со мной в любовь
* Кто ты?
* Не дано
* Небо и земля
* Мёд и лёд
* Осталась
* Обо мне
* I am, are you
* Скучаю
* Малиновое сердце

Musiqiy videolar
----------------

* *Nu Virgos*
	+ 2002: Стоп! Стоп! Стоп!
	+ 2002: Good morning, папа!

Filmografiya
------------

* 2014: Сватьи (*Svati*)

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Rasmiy fan sayti
**Gruzona Ehinokaktussi yoki Grusona Ehinokaktussi** (lot. Echinocactus grusonii (lotin Echinocactus grusonii) — Meksikada keng tarqalgan suvli oʻsimlik; kaktus oilasining Ehinocactus (Echinocactus) jinsining bir turi; mashhur xona oʻsimligi.

Ism
---

Ushbu tur German Gruzonning sharafiga nomlangan (nemis. Hermann avgust Jak Gruson, 1821-1895), nemis ixtirochisi, olim va sanoatchisi, Nemis ixtirochisi, olimi va sanoatchisi, oʻz davri uchun Yevropadagi eng katta kaktuslar toʻplamining egasi, u Magdeburg shahriga sovgʻa qilgan.

Ingliz tilidagi oʻsimlikning koʻplab umumiy nomlari maʼlum — Golden Barrel Cactus („oltin barrel"), Golden Ball („oltin toʻp"),  Mother-in-Law’s Cushion („qaynona yostigʻi").

Yoyish
------

Bu tur tabiiy ravishda Meksikaning markaziy qismida San-Luis Potosidan Idalgacha boʻlgan hududda uchraydi.

Biologik tavsif
---------------

 Gullar yaqin. Maui, Gavayi
 Echinocactus Gruzona. dengiz boʻyidagi park, Boku, Ozarbayjon
Barrel shaklidagi ildizli oʻsimlik, balandligi va kengligi bir metrga yetishi mumkin.

Qovurgʻalar 30 dan ortiq, ular uzunligi 5 sm gacha boʻlgan toʻq-sariq tikonli koʻplab areolalar mavjud.

Gullash vaqti yoz. Uzunligi 6 sm gacha boʻlgan yolgʻiz gullar, poyaning yuqori qismiga gulchambar shaklida joylashtirilgan, kalta kigizli gulli naycha bilan; yorqin sariq rangli Korolla juda koʻp nisbatan tor barglardan iborat.

Yetishtirilishi
---------------

Ehinokaktus Gruzona-madaniyatda eng mashhur ehinokaktus turi. Ularning rivojlanishi uchun toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuri kerak.

Sovuqqa chidamlilik zonalari-9 dan 12 gacha.

Manbalar
--------

1. ↑  Об условности указания класса двудольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы APG» статьи «Двудольные».
2. ↑  Echinocactus grusonii Hildm. на сайте The Plant List
3. ↑   Эхинокактус — статья из Большой советской энциклопедии. (Дата обращения: 13 февраля 2012)
4. ↑  Ботаника 2006. sfn error: no target: CITEREFБотаника2006 (help)

Adabiyotlar
-----------

* „*Echinocactus*",*Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ.*. М.: Könemann, 2006 — 321 bet. ISBN 3-8331-1621-8.

Havolalar
---------

* Fitz Maurice, W.A. & Fitz Maurice, B. 2002. *Echinocactus grusonii*: IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.2.
**Renee Pilar Estevez** (talaffuzi: "Rene Pilar Esteves", 1967-yil 2-aprelda tugʻilgan) — amerikalik sobiq aktrisa va ssenariylar muallifi sifatida faoliyat yuritib keladi.

Dastlabki-yillar
----------------

Estevez Nyu-York shahrida tugʻilgan. Estevez xonanda sifatida faoliyat yuritgan Janet va aktyor Martin Sheenning (qonuniy ravishda Ramon Estevez) kenja farzandi va oiladagi yagona qizi. Uning otasi irlandiyalik va ispan millatiga mansub boʻlgan. Uchta katta akasi ham aktyor: Emilio Estevez, Ramon Estevez va Charlie Sheen (tugʻilgan Carlos Estevez).

Faoliyati
---------

Estevez oʻzining aktyorlik faoliyatini 1986-yilda CBS telekanalining maxsus „*Babies Having Babies*" filmida rol oʻynashdan boshlagan. Estevez 1986-yilda „*Shattered Spirits* „ filmidan beri filmlarda ikkinchi darajali rollarni oʻynagan, jumladan, sevimli *Heathers* filmidagi Betty Fin roli va *JAG* va *MacGyverda* mehmon boʻlgan. U *"The West Wing"* da doimiy mehmon rolida Nancy rolida, Prezident Josiah Bartletning (uni otasi Martin Sheen oʻynagan) oval kabinetida ofis yordamchisi sifatida paydo boʻldi. Shuningdek, u akalari va otasining filmlarida kamo rollarini ijro etgan. U shuningdek, akasi Charlie Sheen „*Amger Management*" seriali uchun yozgan rolini oʻynagan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Estevez Nyu-Yorkda professional golfchi va oshpaz Jason Thomas Federicoga turmushga chiqdi. Ular Kaliforniya pazandachilik akademiyasida uchrashishdi. U yerda Estevez oshpazlik sanʼati boʻyicha diplom oldi va qandolatchilik va non pishirish fanini oʻrgandi. Ular 1997-yil 11-oktabrda Skapulyar-Avliyo xonimi cherkovida katolik nikoh toʻyida turmush qurishdi. Stiven hozirda Nyu-Yorkda yashaydi. Estevez va Jason Thomas 2011-yilda Los-Anjelesda ajrashishgan.

Manbalar
--------


1. 1 2  „WEDDINGS; Renee Estevez, Jason Federico". *The New York Times* (12-oktabr 2007-yil). Qaraldi: 28-mart 2011-yil.
2. ↑  „The Good Son". *The Irish Times* (13-may 2011-yil).
3. ↑  „Martin Sheen Directs Daughter". *The Palm Beach Post* (3-yanvar 1986-yil). Qaraldi: 4-oktabr 2011-yil.
4. ↑  „Repentant? No Way, Man". *The New York Times* (13-iyun 2012-yil). Qaraldi: 29-iyul 2013-yil.
5. ↑  „Who's News". *Lawrence Journal-World* (2-sentabr 2000-yil). Qaraldi: 4-oktabr 2011-yil.
**Repellentlar** (lot. repellens — oʻzidan qochiruvchi, qaytaruvchi) — pestitsidlar guruhiga kiradigan kimyoviy preparatlar. Hasharotlarni ular oziqlanadigan oʻsimliklardan, shuningdek, hayvonlar va odamlardan qochirishda qoʻllaniladi. R. asosan, qishloq xoʻjaligi oʻsimliklarini zararkunandalardan, odamlarni va hayvonlarni qon soʻruvchi xasharotlardan himoya qilishda ishlatiladi. Hayvonlar va oʻsimliklardan olingan R. (hidli oʻtlar, oʻsimlik moylari va boshqalar)dan qadimdan foydalanib kelingan. Hozir amaliyotda, asosan, uzok, muddat taʼsir etadigan kimyoviy (sintetik) preparatlar — oddiy va murakkab efirlar, spirtlar, aldegidlar, efir moylari va boshqa qoʻllaniladi. R. hasharotlarning hid sezish, sanchishsoʻrish organlariga taʼsir etib, ularni izdan chiqarish, shuningdek, oʻsimliklarning hasharotlarni jalb etadigan hidlarini yoʻqotish (Mas, limon moyi) asosida taʼsir koʻrsatadi. R. issiq qonli hayvonlar uchun kam zaharli qisoblanadi va shuning uchun amalda keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reper** (frans. gerege — belgi, nishon, dastlabki nuqta) — 1) (geodeziyada) — asosiy sathiy yuzaga nisbatan nivelirlash orqali balandligi anik,langan nuqtani mahkamlash belgisi.

R.ning fundamental va oddiy xillari bor. Fundamental R. 1 darajali nivelir yoʻllarida har 50—80 km oraliqda, 2darajali yoʻlning muhim joylarida va dengiz hamda okeanlar suvi sathini oʻlchash joylarida, gruntlar qatlamiga tik oʻrnatilgan temirbeton ustunlar bilan mahkamlab qoʻyiladi. Oddiy R. (devoriy R.) barcha nivelir yoʻllarida har 5 — 7 km da gruntlar qatlamiga, mustahkam bino yoki inshootlar devoriga oʻrnatiladi. R. balandligining uzoq muddatga oʻzgarmay saqlanishini taʼminlashda ularning asosi, gruntining mavsumiy muzlash chuqurligini hisobga olgan holda oʻrnatiladi. Oʻzbekiston hududida R. balandligi Kronshtadt futshtogi (koʻpriktoʻsinida maxkamlab qoʻiylgan mis plastinkaga tushirilgan gorizontal shtrix)ga nisbatan hisoblanadi va maxsus "Balandliklar roʻyxati"ga yozib qoʻyiladi.

Mamlakat hududida oʻrnatilgan fundamental va oddiy R. jami davlat nivelir tarmogʻini tashkil qiladi. Davlat nivelir tarmogʻining R.lari topografik sʼyomkalarni bajarishda, qurilishda va turli tadqiqot ishlarida yer nuqtalarining balandligini aniqlashda boshlangʻich nuqta (tayanch) boʻlib xizmat qiladi. 2)artilleriyada — moʻljalga olinadigan nishonga toʻgʻrilashda foydalaniladigan qoʻshimcha nuqta. Bevosita nishonni moʻljalga olishning imkoni boʻlmagan yoki noqulay boʻlgan hollarda R.dan foydalaniladi; 3)matematikada — maʼlum tartibda olingan va umumiy bosh nuqtadan chiquvchi hamda bir tekislikda yotmaydigan chizikli bogʻlanmagan vektorlar. Ularning soni fazo oʻlchoviga teng boʻlishi kerak. Chiziqli algebra R. bazis deb yuritiladi. Differensial geometriyada fazoviy egri chiziqning har bir nuqtasi bilan bogʻlangan qoʻzgʻaluvchan R. muhim. Bu egri chiziqning qaralayotgan nuqtasidagi urinmasi, bosh normali va binormali boʻyicha yoʻnalgan birlik vektorlaridan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Auzaʼiy**, Abu Amr Abdurrahmon ibn Amr—ilohiyotshunos, faqih, auzaʼiylik
mazhabi asoschisi.

Faoliyati
---------

707-yilda Baalbak shahrida tug‘ilgan, Makkada-Ato ibn Abi Rabaldan, Madinada -
Muhammad az-Zuhriydan, Basrada — Vosil as-Salamoniydan saboq olgan. Suriyaga
qaytib, Damashqda yashagan, davlat xizmatida bo‘lgan, so‘ngra Qur’on ilmlaridan dars
bergan. 750-yil Suriyani zabt etgan abbosiylar qo‘shini qo‘mondoni Abdulloh ibn Ali bilan
janjallashib qolgan. Auzaʼiy uning taʼqib etishidan qochib Basraga, ustozi Vosil as-Salamoniy
huzuriga ketishga majbur bo‘lgan. Yangi sulola bilan yarashgach, Auzaʼiy Suriyaga qaytib,
Bayrutda joylashgan va umrining oxirigacha shu yerni tark etmagan. Auzaʼiy 774-yilda vafot etgan. Uning qabri
hozirgacha ziyoratgoh hisoblanadi.

Talimoti
--------

Auzaʼiy Suriyaning imomi deb tan olingan, bu yerda uning izdoshlaridan alohida mazhab shakllangan. Uning tarafdorlari fikricha, huquq (fiqh)manbai faqat Qur’on va sunna bo‘lib, ulardagi ko‘rsatmalar hech qanday talqinsiz,
o‘zgarishsiz aynan qabul qilinishi lozim bo‘lgan. Bu mazhab 9-asrgacha Suriya va
Andalusiyada tarqalgandi. Suriyada uni shofi’iylik mazhabi, Andalusiyada esa -molikiylik
mazhabi siqib chiqargan. Lekin Auzaʼiyning qarashlari tizimi izsiz yo‘qolmagan, zero uning
shogirdlari orasida Sufyon as-Savriy (777—778-yil vafot etgan.) va Molik ibn Anas (795-yil vafot etgan.) -
ikki mazhab asoschilari bo‘lgan. Molik ibn Anas orqali Auzaʼiyning qarashlari ash-Shofi’iyga
taʼsir o‘tkazgan, u esa o‘z navbatida Ahmad ibn Hanbal qarashlarining shakllanishiga
taʼsir qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Husniddinov, Zuhriddin*. Islom Ensiklopediyasi*. Toshkent: „O'zbekiston milliy entsiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, 2004.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abu Bakr Ishtihoniy**

Toʻliq ismi — Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn Matto Ishtixoniy.
Abu Bakr Ishtixoniy 294/906 yil Ishtixonda tavallud topgan.
U fiqh va taniqli roviy boʻlgan.
Imom Buxoriyning shogirdi Firabriydan „Sahih al-Buxoriy" hadislar toʻplamini oʻrganib, undagi hadislarni rivoyat qilish va dars berish uchun ijozat olgan.
Movarounnahr va qoʻshni oʻlkalardagi koʻplab ilmi toliblar Ishtixonga kelib hadis va fiqh boʻyicha Abu Bakr Ishtixoniydan dars olgan. Jumladan, Abu Komil Basriy, Abu Saʼd Idrisiy, Ali ibn Suxtam Samarqandiy va faqih Abu Nasr Dovudiylar. X asrning oʻrtalarida Ishtixonda hadisshunoslik maktabini shakillanishida uning xizmatlari katta boʻlgan.
Abu Bakr Ishtixoniy hijriy 381/991-yil, Rajab (sentyabr) oyida Ishtixonda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Қаранг: Абулҳасан Али ибн Муҳаммад Шайбоний Жазарий. Ал-лубоб фи таҳзиб ал-ансоб. – Байрут, 1980. – Б. 63; Абдулкарим Самъоний. Ансоб. Ж. 1. – Байрут, 1998. – Б. 163; Абу Абдуллоҳ Ёқут Ҳамавий. Муъжам ал-булдон. Ж. 1. – Байрут, 1979. – Б.370.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Lebovski festivali** (inglizcha: *Lebowski Fest* — 1998-yilda aka- uka Koen tomonidan suratga olingan "Katta Lebovski" filmi muxlislari tomonidan har yili oʻtkaziladigan festival. Birinchi bunday tadbir Luisvilda bʻlib oʻtdi, uning ochilish kunida bor-yoʻgʻi 150 nafar muxlis ishtirok etdi, ammo kelajakda filmning butun Amerika boʻylab koʻplab muxlislari bu gʻoyani qabul qilishdi, natijada harakat boshqa shaharlarga tarqaldi. Festivalning markaziy joyini cheksiz bouling kechasi, shuningdek, barcha turdagi oʻyinlari va liboslar tanlovlari egallaydi. Bayram hafta oxiri davomida davom etadi va odatda festival oldidan kechasi va kunduzi ochiq havoda tantanalar, jonli guruhlar, esdalik sovgʻalari doʻkonlari va boshqalar bilan oʻtkaziladi. Koʻpincha filmni yaratishda ishtirok etgan taniqli shaxslar ham festivalga tashrif buyurishadi, masalan, bir marta Jeff Bridjsning oʻzi Los-Anjelesdagi festivalga kelgan. Birinchi Lebovski festivali Mayk Uolshning Amerika boulingiga bagʻishlangan Bowling Across America kitobida tasvirlangan.

2010-yil holatiga koʻra, festival Luisvildan tashqari sakkiz marta, Nyu-York, Las-Vegas, Los-Anjeles, Ostin, Sietl, Chikago, San-Fransisko kabi shaharlarda boʻlib oʻtdi, yaqinda Portlend va Bostoni qamrab olingan.

Lebovski festivali tashkilotchilari Bill Grin, Skot Shaffitt, Ben Pesko va Uill Rassell hamda, „Men Lebovskiman, Siz Lebovskisiz: hayot, Katta Lebovski va sizda nima bor" filmga bagʻishlangan, kitobini yozgan va nashr etgan. Festival haqida „Muvaffaqiyatlilar" nomli hujjatli film bor.

„Doʻst qoladi" nomi bilan tanilgan Lebovski festivalining Britaniyadagi ekvivalenti, har yili Londonda oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Calhoun Ada.* „Hollywood Chronicle: I'm a Lebowski, You're a Lebowski" (en).  The New York Times (2-dekabr 2007-yil). 18-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2010-yil.
2. ↑  *Scott Timberg.* „'The Achievers: The Story of the Lebowski Fans' explores The Dude phenomenon" (en).  Los Angeles Times (30-iyul 2009-yil). 18-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2010-yil.
3. ↑  „'The Achievers: The Story of the Lebowski Fans' explores The Dude phenomenon". 18-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2022-yil.
4. ↑  *Will Hodgkinson.* „Dude, let's go bowling" (en).  The Guardian (11-may 2005-yil). 27-iyun 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2010-yil.

Havolalar
---------

* Lebovski festivali rasmiy veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-03-21). Arxivnaya kopiya (Inglizcha) )
* 2009-yil Vashingtondagi Lebowski festivalining foto galereyasi(Inglizcha) )
* Festival tashkilotchilari bilan suhbat[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola) — *Yosh Amerikaning ovozi*(Inglizcha) )
* Uill va Skott bilan kult filmlari[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola) — Uill Rassell va Skott Shaffit bilan suhbat(Inglizcha) )
**Ti kto takoy? Davay, do svidaniya!** (rus. *Ты кто такой? Давай, до свидания!* tarjimasi: Sen kimsan? Boʻpti, xayr!) - Ozarbayjonlik tolish aka-uka Intiqom va Ehtirom Rustamovlar tomonidan mayxona janrida kuylangan va qisqa vaqtda internet-mem darajasiga koʻtarilgan qoʻshiq.

Tarixi
------

Ushbu qoʻshiq va video 2011-yilning 5-noyabr kuni Ozarbayjonning Astara tumanidagi Tengerud qishlogʻidagi toʻy paytida suratga olingan. 2012-yilning 25-yanvar kuni «Tolishi Sado» gazetasi aʼzosi tomonidan YouTube video-portaliga joylashtirilgan va oʻsha paytdan beri ushbu video va qoʻshiqni 20 million martadan ziyod tomosha qilingan. Rolik mazmunining asosi ikkita mayxonachining «Ti kto takoy? Davay, do svidaniya!» deb aytishidir. Avtorlik Intiqom Rustamovga tegishlidir. Kupletlar rus, ozarbayjon va tolish tilida kuylangan. Rustamovlar aytishicha ushbu mayxona soʻzlari matni oʻsha toʻydagi Moskvalik mehmonlar uchun rus tilida qoʻshiq soʻrashganidan keyin paydo boʻlgan.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Valtorna | *Musiqa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aleksandr Rueb** (1882-yil 27-dekabr - 1959-yil 2-fevral) gollandiyalik huquqshunos, diplomat va shaxmatchi.

U Hagueda tug'ilgan. FIDE xalqaro shaxmat tashkilotining asoschilaridan biri Rueb 1924-yilda uning birinchi prezidenti etib saylangan. 1949-yilda uning o'rniga Folke Rogard keldi. 1923-yildan 1928-yilgacha u Gollandiya Qirollik shaxmat federatsiyasi prezidenti bo'lgan. Uning katta va taniqli shaxmat kutubxonasi 1945-yilda bombalar tomonidan vayron qilingan, ammo u Ikkinchi jahon urushidan keyin uni qayta tiklagan. To'plam uning vafotidan keyin Amsterdam universiteti kutubxonasiga joylashtirilgan.

Rueb bir vaqtning o'zida ikkita standart asar: *De Schaakstudie* (Gouda, 1949–55, 5 jild) va besh jildli hamroh *Bronnen van Schaakstudieni* nashr ettirgan.

Manbalar
--------


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

FIDE Prezidentlari |
| --- |
|  |
| 
* Alexander Rueb (1924–49)
* Folke Rogard (1949–70)
* Max Euwe (1970–78)
* Friðrik Ólafsson (1978–82)
* Florencio Campomanes (1982–95)
* Kirsan Ilyumjinov (1995-2018)
* Arkadiy Dvorkovich (2018-yildan)
 |

 |
**Nekroz** (yun. nekrosis — oʻlish) — 1) tirik organizmdagi hujayra, toʻqima, butun aʼzo yoki uning bir qismi nobud boʻlishi. Kimyoviy yoki fizik taʼsirlar (harorat, elektr toki, kuchli kislota yoki ishqorlar, nur energiyasi va boshqalar), shikastlanish, toksinlar (bakte-rial infeksiyalarda) sabab boʻladi. Koʻpchilik hollarda mahalliy qon aylanishining (tromb, emboliya, infarqt, gangrena), shuningdek, toʻqimalar innervatsiyasining buzilishi N. uchun qulay sharoit tugʻdiradi. N.da oʻziga xos oʻzgarishlar hujayralar (yadro va sitoplazma burishib qoladi) va hujayralararo moddada kuzatiladi. N. atrofi ajralib tushadi (hujayra yadrosi va si-toplazmasi bujmayadi) yoki yiringlab iriydi; hujayra kemtigi oʻrnida chan-dik paydo boʻladi. N.ning quruq yoki koagulyasion (oʻlgan hujayra quriydi), hoʻl yoki kollikvatsion (nobud boʻlgan hujayra iriydi) xili ajratiladi. Organizmning biror yerida N. vujudga kelishi uning umumiy holatiga noxush taʼsir koʻrsatadi. Tana yuzasidagi toʻqimalar N.ga uchrab iriganda, aksari ularda patogen mikroblar koʻpayadi. Shuning uchun irigan toʻqimalar jarrohlik yoʻli bilan olib tashlanadi; 2)oʻsimliklarda — toʻqima yoki organlar ayrim qismlarining nobud boʻlishi. N. paydo boʻlishiga noqulay fizik, mexanik (muzlash, kuyish, shikastlanish va boshqalar) va kimyoviy taʼsirotlar (oʻsimliklarni purkalgan yoki changitilgan preparatlardan kuyishi) yoki mikroorganizmlar bilan kasallanish (barglardagi bakterial va zamburugʻli dogʻlar va boshqalar) sabab boʻladi. N. mahalliy, shuningdek, oʻsimlikning umumiy kasallanishidan paydo boʻlishi mumkin. Mas, gʻoʻza barglaridagi N.ni patogen zambu-rugʻ (makrosporioz va vilt) yoki bakte-riyalar (gommoz) vujudga keltiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ibrohim Uralovich Qoʻchqorov** — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Tarjimai holi
-------------

1931-yilda tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

1953-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat boshlagan. 1953-1987-yillarda Samarqand pedagogika kolleji oʻqituvchisi, viloyat qoʻmitasi targʻibot va tashviqot boʻlimi mudiri oʻrinbosari, Samarqand qishloq xoʻjaligi instituti komsomol qoʻmitasi kotibi, Jizzax tuman komsomol qoʻmitasi birinchi kotibi, Jizzax tuman ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, Jizzax tuman partiya qoʻmitasining ikkinchi, birinchi kotibi, Guliston shahar ijroiya qoʻmitasi raisi, Guliston shahar partiya qoʻmitasi birinchi kotibi, raisning birinchi oʻrinbosari, Sirdaryo viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi boʻlgan.

8, 9, 10 va 11-chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.

KPSS XXV, XXVI va XXVII qurultoylari delegati.

Oʻzbekistonda yashaydi.

Havolalar
---------

* Deputati Verxovnogo Soveta Uzbekskoy SSR: Desyatiy soziv. (Kratkie biograficheskie svedeniya). — T.: Oʻzbekiston, 1981. — S. 254.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Sirdaryo viloyati Ijroiya qoʻmitasi raislari  |
| --- |
|  |
| 
* lavozim taʼsis etildi (1963)
* Egamqul Tasanbayev (1963—1969)
* Qudrat Ahmedov (1969—1971)
* Viktor Xaydurov (1971—1974)
* Ibrohim Qoʻchqorov (1974—1988)
* Abduxoliq Aydarqulov (1988—1990)
* Muqum Hasanov (1990—1991)
 |
|  |
| 
Sirdaryo viloyati ijroiya qoʻmitasi raislari |

 |
**Bahoriston tumani** – Qashqadaryo viloyatidagi tuman. 1979-yil 10-aprelda tashkil etilgan. Viloyatning janubiy-gʻarbida joylashgan. Muborak, Kasbi, Usmon Yusupov tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 1,93 ming km². Aholisi 30 mingdan ortiq kishi (2000). Bahoriston tumanida 3 qishloq fuqarolari yigʻini (Pomuq, Chamanzor, Chandir) bor. Markazi – Pomuq qishlogʻi.

Tabiati. Bahoriston tumani Qarshi choʻli zonasida joylashgan. Yer usti tekislik, qir va adirlardan iborat. Mutlaq balandligi 400 – 500 m. Yozi uzoq va issiq. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 28 – 29,5°, yanvarniki tekisliklarda –0,2° dan 1,9° gacha. Yiliga 190 – 200 mm yogʻin tushadi.

Aholisi, asosan oʻzbeklar; rus, tatar, arman, gruzin, ukrain va boshqa ham yashaydi. 1 km- ga oʻrtacha 16 kishi toʻgʻri keladi.

Xoʻjaligi. Bahoriston tumanida 8 kichik korxona mahsulotlar tayyorlash, taʼmirlash, sav-do-sotiq va ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi. Bahoriston tumanida sugʻoriladigan yerlar 26,1 ming ga, ekinzorlar 21,6 ming ga, shu jumladan 10,6 ming ga yerga paxta, 0,3 ming ga yerga sabzavot, 1,4 ming ga yerga beda, 0,2 ming ga yerga makkajoʻxori, 9,0 ming ga yerga gʻalla ekinlari ekiladi. Bahoriston tumanida 7 jamoa shirkat xoʻjaligi, 43 fermer xoʻjaligi bor. Shuningdek chorvachilik ham rivojlangan. "Oʻzbekiston" qorakoʻl-naslchilik xoʻjaligi (40 mingdan ortiq qoʻy-qoʻzi) mavjud. Tuman jamoa va shaxsiy xujaliklarida 13,9 ming qoramol, 129,5 ming qoʻy va echki, 16,5 ming parranda, 96 tuya bor (2000).

1999/2000 oʻquv yilida 14 umumiy taʼlim maktabi, 1 biznes maktabi, 1 sport maktabi va 1 akademik litseyda 8 mingga yaqin oʻquvchi taʼlim oldi. 31 omma-viy kutubxona, 4 klub, 4 kinoteatr bor; 2 kasalxona, 5 feldsher-akusherlik punkti, 3 konsultativ diagnostika ambulatoriyasida 40 vrach, 200 oʻrta maʼ-lumotli tibbiy xodim ishlaydi. Key-ingi yillarda 600 oʻrinli tennis korti binosi, 5000 oʻrinli stadion, nu-roniylar choyxonasi, "Supermarket" savdo doʻkoni, 422 oʻrinli maktab binosi, 150 oʻrinli dehqon bozori va boshqa qurildi. 1980-yildan "Bahoriston haqiqati" tuman gazetasi chiqa boshladi. 
2003-yilga kelib Bahoriston tumani va Usmon Yusupov tumani birlashtirilib Mirishkor tumani tashkil etildi va Bahoriston tumani tugatildi.
Xozirgi kunda (2016) ushbu hududda "Qishloqxo'jalikkimyo" AJ Pomuq filiali, Bahoriston ETK, tuman Shifoxonasi, Mini Agro-bank, Mini Xalq banki, Yong'in Xavfsizligi qismi, Obodonlashtirish bo'limi, 2 ta to'yxona, Pomuq shaxarchasi o'yingoxi va boshqalar bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nelson Mandela xalqaro kuni, shuningdek, Mandela kuni** (ingl. *Nelson Mandela International Day, Mandela Day*) —  Nelson Mandela sharafiga nishonlanadigan xalqaro sana bo‘lib, har yili 18-iyulda Mandelaning tug‘ilgan kunida o‘tkaziladi. Ushbu sana Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan 2009-yil noyabr oyida rasman e’lon qilingan va birinchi Mandela kuni 2010-yil 18-iyulda joriy etiladi. Lekin, boshqa guruhlar 2009-yil 18-iyulda Mandela kunini nishonlashni boshlagan edilar.  

2009-yil 27-aprelda 46664 va Nelson Mandela jamg‘armasi rasmiy Mandela kunini qo‘llab-quvvatlash uchun dunyo hamjamiyatini ularga qo‘shilishga taklif qiladi. Mandela kuni davlat bayrami emas, balki Janubiy Afrikaning sobiq prezidenti Nelson Mandela merosi va uning qadriyatlarini ko‘ngillilik va jamoat xizmati orqali nishonlash kuni sifatida qadrlanadi .

Mandela kuni — bu har bir inson dunyoni o'zgartirishga qodir, ta'sir ko'rsatish qobiliyatiga ega degan g'oyani ilgari suradigan global harakatga chaqiruvdir.

Mandela kuniga kampaniyaning murojaati:  

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Nelson Mandela 67 yil mobaynida ijtimoiy adolat uchun kurashdi. Siz buni 67 daqiqadan boshlab amalga oshirishingiz mumkin | "|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Agar shunday kunda butun dunyodagi insonlarni qashshoqlikka qarshi kurashish va tinchlik, xotirjamlik, kelishuv va madaniy turfa xillikni targ‘ib qilish uchun birlashtira olsak, g‘oyat mamnun bo‘lar edik", deyiladi Mandela nomidan chop etilgan bayonotda. | "|

2009-yil 18-iyulda Mandela kunining birinchi jahon miqyosida nishonlanishi, Mandela tavalludining 91 yilligi, 46664 va Nelson Mandela jamg‘armasi Radio City Music Hallda bir qator ta’lim, badiiy ko‘rgazmalar, xayriya va ko‘ngillilar tadbirlari hamda konsert takillashtiradi. 2009-yil noyabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi 18-iyulni "Nelson Mandela Xalqaro kuni" deb rasman e’lon qiladi .

BMT Bosh Assambleyasi 2014-yilda Nelson Mandela mukofotini ta’sis etadi, bu besh yillik mukofot — o‘z hayotini beminnat insoniyat xizmatiga bag‘ishlaganlarga taqdim etiladi .

Manbalar
--------

1. ↑  „Nelson Mandela International Day, July 18, For Freedom, Justice and Democracy" (en). *UN.org*. Qaraldi: 11-iyul 2011-yil.
2. ↑  «Resolution adopted by the General Assembly», General Assembly, United Nations, 1 December 2009.
3. ↑  „The Nelson Mandela Foundation and 46664 call for the establishment of a global 'Mandela Day' – Nelson Mandela Foundation" (en). *www.nelsonmandela.org*. Qaraldi: 19-iyul 2018-yil.
4. ↑  „Nelson Mandela International Day, July 18, For Freedom, Justice and Democracy" (en). *UN.org*. Qaraldi: 11-iyul 2011-yil.
5. ↑  „46664 and the Nelson Mandela Foundation Call for Establishment of Global 'Mandela..." (en). Reuters (27-aprel 2009-yil). Qaraldi: 31-iyul 2010-yil.
6. ↑  „UN gives backing to 'Mandela Day'". BBC News (11-noyabr 2009-yil). Qaraldi: 16-noyabr 2009-yil.
7. ↑  „Nelson Mandela International Day" (en). *UN.org*. Qaraldi: 14-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
**Shetsin filarmoniyasi** (rasman **Mechislav Karlovich** **nomidagi filarmoniya**, polyakcha: *Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza*) — Polshaning Shetsin shahrida joylashgan madaniy muassasa.

Tarixi
------

Filarmoniya 1948-yilda tashkil topgan. 1948-yil 25-oktabrda u yerda dirijyor Felitsian Lasota rahbarligidagi birinchi konsert boʻlib oʻtdi. 1958-yilda filarmoniyaga Polshaning mashhur klassik bastakori Mechislav Karlovich (1876-1909) nomi berildi. 2014-yilgacha filarmoniya Armiya Krayova maydonidagi shahar maʼmuriyatining vakolatxonasida joylashgan edi.

2014-yil 14-sentabr kuni Malopolska koʻchasi, 48-uy, Birdamlik maydoni yonidagi yangi Filarmoniya binosi ochildi. U Barselonadagi *Barozzi Veiga* studiyasi tomonidan loyihalashtirilgan.

Arxitektura
-----------

Yangi Filarmoniya binosi 13 000 kvadrat metr maydonni egallaydi va 1000 oʻrinli asosiy konsert zali, 200 tomoshabinga moʻljallangan kichik zal va bir nechta konferentiya zallarni oʻz ichiga oladi. Filarmoniyaning oʻziga xos shakli va yarim shaffof shisha fasadi muz obrazlari bilan bogʻliq assotsiatsiyalarni uygʻotadi.

Filarmoniya binosi darhol shaharning yangi ramziga aylandi va arxitektura sohasida koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi, ular orasida *Eurobuild Awards tanlovida* „Yilning meʼmoriy dizayni" nominatsiyasida birinchi mukofot (2014).

2014-yilda mashhur polshalik bastakor Kshishtof Penderetskiy yangi binoning ochilish marosimi uchun maxsus tantanali asar yozdi, uni Shetsin filarmoniya orkestri ijro etdi.

2015-yilda filarmoniya binosi Yevropa Ittifoqining zamonaviy arxitektura sohasidagi mukofotiga sazovor boʻldi.

Galereya
--------

* Birdamlik maydonidan koʻrishBirdamlik maydonidan koʻrish
* Qushlarning koʻrinishiQushlarning koʻrinishi
* Pruski xold maydonining koʻrinishiPruski xold maydonining koʻrinishi
* Eski filarmoniya binosiEski filarmoniya binosi
* Yangi binoning ichki qismiYangi binoning ichki qismi
* Asosiy zalAsosiy zal

Manbalar
--------

1. ↑  Szczecin Philharmonic, homepage. (English)
2. ↑  Filharmonia Szczecińska. Oryginalna siedziba filharmonii w Szczecinie
3. ↑  „Barozzi Veiga". 3-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2022-yil.
4. ↑  „Translucent glass concert hall designed by Barozzi Veiga with a jagged roofline" (18-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 13-may 2017-yil.
5. ↑  „Szczecin Philharmonic the building". Qaraldi: 13-may 2017-yil.
**Lechatelierit**  — noyob silika shishasi, SiO 2 kristal boʻlmagan amorf mineraloid. Haqiqiy mineral boʻlmasa ham, u koʻpincha kvarts minerallari guruhiga kiradi. 1915-yilda fransuz mineralogi Antuan Fransua Alfred Lakroix tomonidan oʻrganilgan va fransuz kimyogari Anri Lui Le Chatelier sharafiga nomlangan.

Shakllanish
-----------

Lechatelieritning tabiiy ravishda paydo boʻlishining keng tarqalgan usullaridan biri — chaqmoq urishi paytida kvarts qumining juda yuqori haroratda erishi. Natijada fulgurit deb ataladigan tartibsiz, shoxlangan, koʻpincha koʻpikli ichi boʻsh kremniy shishasi bor. Fulguritlarning hammasi ham lechatelierit emas. Asl qum deyarli toza kremniy boʻlishi kerak.

Lechatelierit shuningdek meteorit zarbasi kraterlanishi paytida yuqori bosimli zarba metamorfizmi natijasida hosil boʻladi va tektitlar deb ataladigan shishasimon ejektaning umumiy tarkibiy qismidir. Aksariyat tektitlar shishasimon materialdan boʻlaklardir ammo Liviya va Misrdagi Sahroi Kabir choʻlidagi tektitlar *Liviya choʻl oynasi* sifatida tanilgan, deyarli sof lechatelierit boʻlgan deyarli sof kremniydan iborat. Yuqori bosimli tajribalar shuni koʻrsatdiki, granit ichiga koʻmilgan kvarts donalarida lechatelierit ishlab chiqarish uchun 85 GPa zarba bosimi kerak. Lechatelierit meteoritning Arizona shtatidagi Meteor krateridagi Kokonino qumtoshi qatlamiga urilishi paytida hosil boʻlgan. Taʼsirdan keyin bosimning tez pasayishi paytida bug 'yangi hosil boʻlgan lechatieritni kengaytirdi. Buzilgan va kengaytirilgan shisha suvdan kamroq zichlikka ega. Lechatelierit sunʼiy ravishda ham paydo boʻlishi mumkin, bu noyob misol Trinity Flats, White Sands, Nyu-Meksikoda birinchi yadroviy bomba portlashida kvarts qumining erishi natijasida hosil boʻlgan *trinititdir* .

Manbalar
--------

1. ↑  Lechatelierite on Mindat.org
2. ↑  Libyan Desert Glass on Mindat
3. ↑  C. Schrand and A. Deutsch, 1998, *Formation of Lechatelierite and Impact Melt Glasses in Experimentally Shocked Rocks*, Lunar and Planetary Science XXIX 1671.pdf retrieved Sept. 13, 2014
4. ↑  „Puffed up and pulverised".  American Museum of Natural History. Qaraldi: 14-sentabr 2014-yil.
5. ↑  Lechatelierite on Webmineral
**Bahoriy Nasafiy** (arabcha: بهاري النسفي — Bahoriy Nasafiy — Toʻliq ismi: Bahoriy Nasafiy (taxminan XVI asrlarda yashagan) — Mantiqshunos.

Faoliyati
---------

Bahoriy Nasafiyning tavallud topgan va [vafot] etgani sanalari haqidagi maʼlumotlar yo‘q. Uning „Sharhi Muammoi Miriy" nomli asari Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik Qo‘lyozmalar Muzeyida 707/II raqami ostida saqlanmoqda. Bu asarida u muammo ilmining bilimdoni sifatida namoyon bo‘ladi, Miriy to‘plamida keltirilgan muammolarning yechilish yo‘llarini sharhlaydi.
Qo‘lyozma 1585-yilda kotib Husayn ibn Darvish Muhammad tomonidan ko‘chirilgan bo‘lib, qalin Samarqand qog‘oziga mayda nastaʼliq xati bilan bitilgan. Bu asaridan muallifning XVI asrda yashaganligini taxmin qilish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  "Sharhi Muammoi Miriy".
Adabiyotlar: O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 460.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nelli Vissarionovna Gorbatkova** (1958-yil 25-iyun, Chiatura, Gruziya SSR, SSSR — 1981-yil 7-avgust, Moskva, RSFSR, SSSR) — sovet xokkeychisi (chim ustida xokkey). 1980-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori.

Biografiyasi
------------

Nelli Gorbatkova 1958-yil 25-iyunda Gruziyaning Chiatura shahrida tugʻilgan  .

"Andijanka"da chim ustida xokkey o‘ynagan, u bilan ikki marta SSSR chempionligini qo‘lga kiritgan (1979-1980).

1979-yil mart oyida Moskvada ayollar jamoalari oʻrtasida birinchi chim ustida xokkey turniri boʻlib oʻtdi. SSSR olimpiya terma jamoasiga Andijondan toʻrt nafar xokkeychi taklif qilindi: Alina Xam, Leyla Axmerova, Nelli Gorbatkova va Valentina Zazdravnix. Ammo jamoaning tayanchini Moskva va Moskva viloyati sportchilari tashkil etdi.

1980-yilda Moskvadagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida SSSR ayollar xokkey jamoasi aʼzosi boʻldi va bronza medalini qoʻlga kiritdi. U maydonda 5 ta oʻyin oʻynadi va gol urmadi.

1981-yilda Buenos-Ayresdagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Aytgancha, Moskva Olimpiadasida oʻyinlar tarixida birinchi marta medallar toʻplami nafaqat erkaklar, balki ayollar xokkey jamoalari oʻrtasida ham oʻynaldi. SSSR ayollar jamoasining tugʻilishi ikki yarim yil oldin, 1977-yilda sodir boʻlgan. Buni kam odam biladi, lekin sovet xokkeyining rivojlanishi Oʻzbekistonda boshlangan. O‘zbek qizlari shu zahotiyoq bu sport turiga mehr qo‘ydilar va ular ishtiyoq bilan sport seksiyalariga yozildi. Xokkey ayollar SSSR hayratlanarli darajada tez rivojlandi. Va endi Sovet jamoasi Moskvadagi Olimpiadada bronza medali bilan taqdirlandi. Shundan so‘ng jamoa jahon chempionatining bronza, Yevropaning ikki karra bronza va kumush medali sohibiga aylandi.

Xalqaro toifadagi sport ustasi. 1981-yil 7-avgustda Moskvada vafot etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Nelli Gorbyatkova Bio, Stats, and Results | Olympics at Sports-Reference.com". *web.archive.org* (17-aprel 2020-yil). 18-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2020-yil.
2. ↑  „Легенды советского травяного хоккея - Мирон Ким". 9-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2020-yil.
3. ↑  „Валентина Заздравных: роковой промах, прием у Рашидова и работа в продмаге" (ruscha) (18 iyul). Qaraldi: 12-iyun 2023-yil.
4. ↑  „Бронза женского Чемпионата Мира 1981 - Федерация хоккея на траве России" (ru). *fhtr.ru*. 4-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2020-yil.
5. ↑  „Sputnik Узбекистан: новости и события дня" (ruscha) (29-iyul 2020-yil). Qaraldi: 12-iyun 2023-yil.
**Geosiyosat**, **geografik siyosat** — siyosatshunoslikdagi nazariya. Geosiyosat atamasi muayyan bir mamlakat oʻrni, tabiiy boyliklari, iqlimi va boshqa geografik omillarining davlat tashqi siyosatiga (geografik-siyosiy strategiyasi va hokazoga) muayyan taʼsirini ifodalash uchun ishlatiladi. Geosiyosat tushunchasini birinchi bor R. Chellen (Shvetsiya) ilmiy muomalaga kiritgan. Geosiyosat nazariyasi XIX asr oxiri va XX asr boshlarida F. Ratsel (Germaniya), A. Mexen (AQSh), X. Makkinder (Buyuk Britaniya) tomonidan ishlab chiqilgan, geosiyosat Kissinjer, Z. Bjezinskiy (AQSh) va b. tomonidan hozirgi dunyodagi siyosiy jarayonlarga tadbiqan rivojlantirilgan. Geosiyosatga oid ilmiy qarashlarga davlatning geografik joylashuvi (makoni) bilan uning ichki va tashqi siyosati oʻrtasidagi uygʻunlik prinsipi asos qilib olinadi. Oʻzbekiston oʻz tashqi siyosatida maʼlum darajada geosiyosatning asosiy tamoyillarini ham hisobga oladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2018-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chatqol vodiysi** - Gʻarbiy Tyanshan togʻlaridagi vodiy, Chatqol daryosi yuqori oqimida. Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati hududida. Shimoli-gʻarbdan Piskom va Sandalash, shimolidan Talas Olatovi, janubi-sharqdan Chatqol tizmasi bilan oʻralgan. Shimoli-sharqsan janubi-gʻarbga 90 km dan ziyod masofaga choʻzilgan. Oʻrtacha eni 2–5 km. Vodiy tubining balandligi janubi-gʻarbdan (1400 m) shimoli-sharqqa (2200 m) ortib boradi. Vodiy Chapchama dovoni (2841 m) orqali Qozogʻistonning Jambul viloyati bilan bogʻlangan.

Chatqol vodiysining oʻrta qismidan oqib oʻtadigan Chatqol daryosi va uning oʻng va chap irmoqlari (Qoraqasmoq, Toldibuloq, Sandalash, Jartisu, Qoraqorum va boshqalar) keng qayir, bir qancha erozion va erozionakkumulyativ terrasalar hosil qilgan. Terrasalardan yuqorvdagi tizmalar yon bagʻrida va suvayirgʻich qismlarida tekislangan yuzalar uchraydi.

Chatqol vodiysi tektonik jihatdan gersin burmalanishi davrida shakllangan sinklinal botiqsir. Vodiyni oʻrab olgan tizmalar paleozoygacha va paleozoy davri choʻkindi, metamorfik va vulkanik togʻ jinslari (slanets, qumtosh, ohaktosh, konglomerat, kvarsit va boshqalar)dan tashkil topgan. Vodiyda paleogen va toʻrtlamchi davr choʻkindi togʻ jinslari (qumtosh, alevrolit, gil, konglomerat, mergel, qum aralash shagʻal toshlar, lyosslar) tarqalgan.

Iqlimi keskin kontinental. Oʻrtacha temperatura yanvarda —17,8°, iyulda 17,3°. Eng past temperatura (—47°) dekabrda kuzatiladi. Oʻrtacha yillik temperatura 2° atrofida. Yillik yogʻin 600–700 mm. Asosan, mart — aprel oylarida yogʻadi.

Chatqol vodiysi hududida, asosan, boʻz, qoʻngʻir, jigarrang tuproqlar, daryo va soylar oqizib keltirgan tosh, qum va qumloqlar uchraydi. Efemer va efemeroidlardan lola, lolaqizgʻaldoq, rang, qoʻngʻirbosh, bugʻdoyiq, kakra, boʻtakoʻz va boshqa, vodiyning balandroq kismlari va daryo boʻylarida boʻliq oʻtlar, butalar, daraxtlar (tikanli bodom, doʻlana, zirk, archa, yongʻoq, zarang, qayin, qayragʻoch, tol, terak, olcha va boshqalar) oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan boʻri, ayiq, tulki, boʻrsiq, olmaxon, kiyik, qor qoploni, silovsin, kalamush, ilonlar; qushlardan kaklik, kaptar, chumchuq, qirgʻiy, lochin, soʻfitoʻrgʻay va boshqa bor. Vodiy hududida Beshorol qoʻriqxonasi tashkil qilingan. Vodiyda dehqonchilik, bogʻdorchilik bilan shugʻullaniladi va undan yaylov sifatida foydalaniladi.

Murod Mamatqulov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Georgiy Sergeyevich Karsivadze** (1899.10.1, Batumi - 1951.27.2, Toshkent) — opera xonandasi (dramatik bariton), Oʻzbekiston xalq artisti (1945). Moskva konservatoriyasini tugatgan (1914). Tbilisi opera va balet teatrida (1918—29), Qozon, Perm, Gorkiy teatrlari (1929—34), 1934— 47 yillarda Toshkent Rus opera va balet teatri, 1948-yildan Navoiy nomidagi teatr yakkaxon xonandasi. Shu teatrda Grigoriy Jeleznoye (S. Vasilenko, M. Ashrafiy, "Boʻron"), Mazepa (P. Chaykovskiy, "Mazepa"), Mizgir (N. Rimskiy-Korsakov, "Qor qiz"), Knyaz Igor (A. Borodin, "Knyaz Igor"), Rigoletto (J. Verdi, "Rigoletto") kabi asosiy partiyalarni ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Apeninlar (Oy)** (lotincha: *Montes Apenninus*) — Oy togʻlari Oyning koʻrinadigan tomonining shimoliy qismida, Yomgʻir dengizining janubi-sharqiy chegarasida joylashgan. Ular quruqlikdagi Apennin orollari nomini 1647-yilda Yan Geveliydan Oy togʻlarini quruqlikdagilarning nomlari bilan nomlash amaliyotiga koʻra oldilar. 1961-yilda bu nom hozirgi imloda Xalqaro Astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.

Tavsif
------

 Lunar Reconnaissance Orbiter zondining surati.
Oy Apenninlarining uzunligi taxminan 600 km va maksimal balandligi 5400 m gacha, bu ularga oyning koʻrinadigan tomonidagi eng baland togʻlar deb nomlanish huquqini beradi. Togʻlarning gʻarbiy qismida Eratosfen krateri va Znoya koʻrfazi joylashgan. Sharqda togʻlar aniqlik dengiziga yetib boradi, shimoli-Sharqdagi Keyp Fresnelga oʻtadi va Kemsk togʻlari bilan chegaradosh. Togʻlarning shimolida chirish Botqogʻi va Arximed togʻlari, janubda bugʻlar dengizi joylashgan. Sharqda togʻlar Tiniq dengizga yetib boradi va Gem togʻlari bilan chegaralanadi. Togʻlarni koʻp sonli oʻralgan vodiylar kesib, umumiy yoʻnalishi janubi-sharqga yoʻnaltirilgan. Apennin togʻlari 14,6-28,5° koordinatalari bilan cheklangan hududda joylashgan. Hududda Arat va Konon kraterlari mavjud.

Apennin togʻlari Mare Imbriumni tashkil etgan Imbriya taʼsiri va taʼsirdan oldin mavjud boʻlgan geologik tuzilmalar, ayniqsa Orollar dengizi va havzalarida murakkab oʻzaro taʼsirning mahsulidir. Togʻlar Imbriya havzasining asosiy toʻlqinining janubi-sharqiy qismi ekanligiga ishoniladi. Togʻlarning shakllanishi 3,72-3,92 sodir boʻlgan milliard yil oldin, erta Imbriya davrida.

Apennin orollarida quyidagi choʻqqilar mavjud boʻlib, ular oʻz nomlariga ega va gʻarbdan shimoli-sharqgacha sanab oʻtilgan:

* Boʻri choʻqqisi
* Amperning choʻqqisi
* Bredli choʻqqisi
* Hadley deltasining choʻqqisi

Apennindagi choʻqqilarning umumiy soni 3 000 dan oshadi.

 Apennin togʻlarining shimoliy mintaqasi va Hadley joʻyaklari

Kosmik kemalarning qoʻnish joylari
----------------------------------

Apennin togʻlarining shimoli-sharqiy uchida, Xedli Froz va Xedli choʻqqisi deltasi mintaqasida Apollon 15-oy moduli qoʻngan.

Yana qarang
-----------

* Oydagi togʻlar roʻyxati
* Selenografiya
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  „Апеннины на карте LAC41". 30-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2012-yil.
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „Описание гор на сайте The Moon-Wiki" (inglizcha). 30-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2022-yil.
9. ↑
"CHATQOL" SANATORIYSI - togʻ iqlimiy kurort. Toshkent shahridan 55 km uzoqlikda, Chirchiq daryosining chap sohilida, dengiz sathidan 610 m balandlikda joylashgan. Shim.sharq va jan.dan Gʻarbiy Tyanshanning Ugom, Piskom, Chatqol va Qurama togʻ tizmalari oʻrab turadi. Maydoni 12,5 ga. "CH." s 1975-yilda tashkil etilgan, Oʻzbekiston Respublikasi Geol. va mineral resurslar Davlat qoʻmitasiga qarashli tibbiy sogʻlomlashtirish maskani. Iqlimi quruq togʻ havosi, yozi jazirama emas, kishi iliq. Yillik oʻrtacha temperatura 11,5°, havoning nisbiy namligi 50—60%. Yil davomida 800 mm yogʻingarchilik boʻladi. Chirchiq daryosi yaqinligi tufayli vujudga keladigan gidroaeroionizatsiya va quyoshning toʻliq nuri dam oluvchilar uchun qulay sharoit tugʻdiradi.

Davolash omili kislorodga boy musaffo togʻ havosi. Sanatoriyda geol. sohasida koʻproq kuzatiladigan kardionevrologik, yuraktomir, meʼdaichak va tayanchharakat aʼzolari kasalliklari bilan ogʻriganlar davolanadi. Sanatoriy yaxshi koʻkalamzorlashtirilgan. Hududidan mineral suv chiqqan. Tarkibida kaliy, natriy, magniy, kaltsiy, xlor kabi kimyoviy elementlar, shuningdek, gidrokarbonat, kremniy kislotasi va boshqa bor. Mineral suvdan, asosan, vannalar uchun, meʼdani yuvish, ichaklarni chayish, ichishdyubaj, dush, suv osti massaji kilishda foydalaniladi. Bundan tashqari, fizioterapevtik (davolash badan tarbiyasi, massaj) va balneoterapevtik (sirkulyar dush, Sharko dush) muolajalar bilan davolash usullari ham qoʻllanadi. Sanatoriyda Sharq tabobati — giyoxlar bilan davolash hamda parhez bilan ovqatlanishga qatʼiy rioya etiladi.

250 oʻringa moʻljallangan yotoq korpusi, klub, kutubxona, sport maydonchalari, choyxonalar mavjud (2004).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |