recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Konyunktiva** (lotincha: conjunctivus — biriktiruvchi) — koʻz shilliq pardasi. Yuqori va pastki qovoqlarning ichki (koʻz soqqasiga qaragan) sathini va koʻzning oqsil (oq) pardasini bekitib turadi. Qovoqlar ust tomondan yupqa teri bilan, koʻzning ichki yuzasiga qaragan sathi esa shilliq parda — K. bilan qoplangan. K.lar ichkarida koʻz soqqasiga yopishadi. Yuqori qovoqning shilliq qavatida 30—40, pastki qovoqning ichki yuzasida 20—30 ta mayda koʻz yoshi bezchalari joylashgan. Ular ajratgan suyuqlik K.ni, shilliq parda sathini va koʻz muguz pardasini toʻxtovsiz namlab, qurib qolishdan sakdab turadi.

Yana qarang
-----------

* Koʻz

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kultegin bitiktoshi** - marmar bitiktosh, turkiy yozuv yodgorligi. El-tarish xoqonning oʻgʻli Kultegin sharafiga quyilgan (732 yil 14 avgust). Ulan Batordan 400 km jan.da, Qorabalgʻa-sun shahrining harobalaridan taxminan 40 km shim.dajoylashgan. Boʻyi 3 m 15 sm, eni 1 m 24 sm, qalinligi 41 sm. Kultegin bitiktoshining marmar taxta ustuni oʻrtasiga 5 burchaqli qalqon shaklida, balandligi 64 sm, kengligi 40 sm li lavha oʻrnatilgan. Lav-haning yuz tomoniga arhar surati tas-virlangan xoqonlik tamgʻasi vaqsh qilingan, orqa tomoniga xitoycha qilib bitiktoshning oʻrvatilish tari-xi yozilgan. Kultegin bitiktoshi 84 satrdan iborat: 40 satr yuz tomoniga, 13 satrdan 26 satr ikki yon tomoniga, 14 satr orqa tomoniga, 4 satr toshning taroshlangan 4 qirrasiga yozilgan. Bitiktoshdagi barcha voqealar Kulteginning akasi Bilga xoqon tilidan hikoya qilinadi. Bi-tikni esa Kulteginning jiyani Yoʻllugʻ tegin yozgan. Ushbu bitikda Bilga xo-qon ogʻa-inilariga, qarindosh-urugʻla9-K-9839130KULTEPAriga, xalqqa murojaat qilgan. Xoqonning murojaatidan maqsadi — hoki-miyatni mustahkamlash, oʻzaro urush-janjallarga chek qoʻyish, ittifoq boʻlib yashashga chaqirish boʻlgan. Kultegin bitiktoshini Bilgaxoqon bitiktoshi bilan birga 1889-yil N. M. Yad-rinsev Moʻgʻulistonning Kosho Saydam vodiysida Koʻkshin-Ur-xun daryosi boʻyidan topgan. Dastlab bi-tiktoshni hech kim oʻqiy olmagan. Uni Urxun yozuvini oʻrganib chiqqanidan soʻng, daniyalik olim V. Tomsen 1893-yil oʻqishga muvaffaq boʻlgan. Yodgorlik matni nemis, fransuz, dan, ingliz, rus tillariga tarjima qilingan, turk va oʻzbek tillarida tavsif etilgan.

Adabiyot
--------

* Mal o v S. Ye. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti, M. 1951; Abdurahmonov Gʻ. Rustamov A. Qadim-gi turkiy til, T. 1982.

Kamol Matyoqubov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Farhod va Shirin (nasriy bayoni)"** — turkiy shoir Alisher Navoiy qalamiga mansub „Farhod va Shirin" dostonining Gʻafur Gʻulom qalamiga mansub nasriy bayoni. Ilk bor 1940-yil Toshkent shahrida chop etilgan. 1956-yil qayta nashr qilingan. 1975-yil Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida Abduqodir Hayitmetov tomonidan tahrir qilingan yangi versiyasi chop etilgan.

1940-yil Navoiy „Xamsa"sidagi dostonlar („Hayrat ul-abror"dan tashqari) xalqqa tushunarli boʻlishi uchun nasriy mazmuni bilan chop etilgan. „Farhod va Shirin" dostonining nasriy mazmunini Gʻulom tayyorlagan. Gʻulom tayyorlagan nasriy mazmun 1940- va 1956-yillarda Hamid Olimjon yozgan kirishsoʻz bilan nashr qilingan. Gʻulom nasriy bayonda dostonning toʻliq mazmunini qamrashga harakat qilgan.

1975-yil Hayitmetov „Farhod va Shirin"ning qisman oʻzgartirilgan versiyasini nashrga tayyorladi. Ushbu versiyani nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: N. Norqulov – muharrir, F. Gambarova - rassom, I. Kiriakidi – rasmlar muharriri, T. Smirnova – texnik muharrir, Sh. Sobirova – musahhih. Kitob adadi – 75 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑  Tojiboyeva, Ozoda. „Gʻaybulla Salomov Alisher Navoiy dostonlarining tabdillari xususida" (PDF). *„Oʻzbekistonda xorijiy tillar" ilmiy-metodik elektron jurnal*. № 5/2019. 219-bet. doi:10.36078/1577699385. 2020-05-07da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 23.12.2020. `{{cite magazine}}`: Andozada hech qanday qiymat berilmagan (boʻsh) nomaʼlum parametr mavjud: `|seperator=` (yordam); sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|access-date=` (yordam)

Havolalar
---------

* „Farhod va Shirin (nasriy bayoni)" Ziyouz saytida (1975)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Butaeva Farida Qo'zievna** (tug'. 1956-yil 5-mart, Farg'ona viloyati, O'zbekiston SSR, SSSR) - O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati, Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Fan, ta'lim, madaniyat va sport masalalari qo'mitasining a'zosi.

Biografiyasi
------------

Farida Butaeva 1972-yildan 1978-yilgacha I.Mukimi nomidagi Qo'qon davlat pedagogika institutida tahsil oldi. 

U G'afur G'ulom nomidagi Qo'qon adabiy muzeyida kichik ilmiy xodim sifatida ish boshladi. Muzeydan keyin u Uchko'lrik tumanidagi "Istedod" ijodiy yoshlar birlashmasining raisi bo'ldi. U Farg'ona viloyati Bag'dod viloyatidagi "Avangard" gazetasining adabiy xodimi edi.

"Hayot Xay" Respublika Ma'naviyat va ma'rifat markazi qoshidagi "Shuur" ijodiy korxonasi direktori. Adliya vazirligi huzuridagi "Hayot va qonun" yuridik jurnali bosh muharriri o'rinbosari. U nashriyotning bosh muharriri va "Al-Afroz" MChJ bosh direktori bo'lgan.

2020-yilda u Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Fan, ta'lim, madaniyat va sport masalalari qo'mitasining a'zosi bo'ldi.

Farida Butaeva "Qirq kokilligim" (1986), "Azob ko'ylagi (Iztirob ko'ylagi)" (1992), "Tunlarning ko'tarilishi (Tunlar isyoni)" (1994), "Ko'zlarim meniki (Ko'zim manim") (1999) she'rlarini yozgan ," Qurbonjon dodxoh "(tarixiy drama, 2000)," O'zimdan o'zimga (O'zimdan o'zimgacha) "(2001)," Yer yuzida hali ham ajralish mavjud "(2004), "Faridiy Afruzdan" (Moskva, 2004), "Gun Aydin" (Istanbul, 2004), "Quloq" (2004), "Tasbih" (2008), "Bugun bugun (O'sha kun -) she'rlar to'plami nashr etildi.

Mukofotlar
----------

1999-yilda u Shuhrat medalini oldi.

2017-yilda u "Do'stlik" buyurtmasini oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 13-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2021-yil.
2. ↑  „arxiv nusxasi". 13-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2021-yil.
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2021-04-13da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-27
4. ↑
5. ↑  *arxiv nusxasi*, 2021-04-13da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-27
6. ↑  *arxiv nusxasi*, 2021-04-13da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-27
„Maks Graf" atirgulining ikkinchi turi, *R. rugosa* va *R. lucieae* oʻrtasidagi gibrid nav boʻlib, deyarli yangi navdir. Undan va bir xil ajdod turiga ega boʻlgan boshqa atirgullardan olingan amfidiploid nasllarga *Rosa* × *kordesii* tur nomi berilgan.
***Rosa* × *kordesii*** yoki ***Rosa kordesii*** — tabiiy ravishda chatishtirilganidan keyin xromosomalarning ikki baravar koʻpayishi natijasida paydo boʻlgan qizil gul turi hisoblanadi. R. lucieae oʻrtasida *Rosa* „Maks Graf" deb nomlangan gibrid yaratilgan, ammo u diploid va deyarli yangi tur boʻlib, gullarni hosil qiladi, lekin meva yoʻq tugmaydi. Bu atirgul oʻz-oʻzini changlatish natijasida bir necha barovar yashovchanlik xususiyatga ega boʻlgan urugʻ hosil qilgan va natijada hosil boʻlgan koʻchatlar diploid oʻrniga tetraploid boʻlgan, yaʼni gul changi va tuxum hujayralarining xromosomalari tabiiy ravishda koʻpaygan.

Seleksion navlari
-----------------

Oʻsimlikning tetraploid koʻchatlar amfidiploiddir. „K01 AgCan" deb ham ataladigan qoʻshaloq toʻq pushti rangli navlarning gullari va takroriy gullashdan iborat turlari 1951-yilda V. Kordesning Söhne tomonidan seleksiya usulida yaratilgan.
Bu tetraploid atirgul navlar bir-biri bilan oson chatishadi, lekin diploid ajdodlari bilan chatisha olmaydi. Biologik turlar konsepsiyasi ostida tetraploid gibrid atirgullar va ularning avlodlari uchun *Rosa × kordesii* yangi tur nomi yaratilgan.

Amfidiploid atirgullar diploid duragaylaridan oʻsimliklarning oʻsib borayotgan turlari tanasida kolxitsin nomli purkagichidan foydalangan holda maʼlum maqsadlar asosida yaratilishi mumkin. Biroq, bu natija kam muvaffaqiyatlar beradi, chunki oʻsimlik toʻqimalari turli hujayralardagi turli xil xromosoma oʻlcham va koʻrinishgalariga ega ekanligidir. Amfidiploid atirgullar, shu jumladan *Rosa × kordesii*, tabiiy tetraploid atirgullar bilan birgalikda naslchilik dasturlarida maʼlum darajada ishlatilgan.

Foydalanishi
------------

*Rosa* × *kordesii* petal ekstrakti 5 va 25 °C da saqlanganida kamida 3-4 oy barqaror holatda saqlanadi. Turli oʻsimliklar va ularning gullari, shuningdek, boshqa qismlari uchun foydali maʼlumotlarni toʻplash uchun zarur boʻladi. Seleksiyada bu isbotlangan tajriba faolligi quyosh nuriga qarshi kurashda uning ahamiyati va profilaktika foydasini koʻrsatdi. Bu bugungi kunda sanoatda qoʻllaniladigan zararli kimyoviy quyosh nurlariga yaxshiroq, arzonroq va xavfsiz muqobil boʻlib hizmt qiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Janick, J. (2010), *Plant Breeding Reviews*, Wiley, ISBN 9780470650127 page 176
2. ↑  Rosa kordesii *H. Wulff rose Description*, Helpmefind.com, qaraldi: 13 November 2015
3. ↑  Wulff, H.D. (1951), „*Rosa Kordesii*, eine neue amphidiploide Rose", *Der Züchter*, **21** (4–5): 123–132, doi:10.1007/BF00709566
4. ↑   name="Janick">Janick, J. (2010), *Plant Breeding Reviews*, Wiley, ISBN 9780470650127Janick, J. (2010), *Plant Breeding Reviews*, Wiley, ISBN 9780470650127 page 176
5. ↑  Sachin G. Lokapure (2013), „In vitro determination of sun protection factor and chemical stability of *Rosa kordesii* extract gel", *Journal of Pharmacy Research*, **7** (6): 520–524, doi:10.1016/j.jopr.2013.05.021
**Rosalind Theresa Cash** (talaffuzi: „Rozalind Tereza Kesh", 1938-yil 31-dekabr — 1995-yil 31-oktyabr) — amerikalik aktrisa. Uning kinodagi eng mashhur roli 1971-yilda *„The Omega Man"* ilmiy-fantastik filmida. Cash shuningdek, ABC ning *umumiy kasalxonasida* Mary Mae Ward rolini oʻynagan va u 1994-yildan 1995-yilda vafotigacha bu rolni ijro etgan.

Hayoti
------

Cash Nyu-Jersi shtatining Atlantik-Siti shahrida kotib John O. Cash Sr. va Martha Elizabeth Cash oilasida tugʻilgan toʻrt farzandning ikkinchisi edi. Uning ukalari John Jr. Robert va Helen boʻlgan. Cash 1956-yilda Atlantik Siti oʻrta maktabini imtiyozli diplom bilan tugatgan. Oʻrta maktabdan soʻng Cash Nyu-York shahar kollejida oʻqidi. Uning karerasi teatr, televidenie, kino va ovoz yozishga choʻzilgan.

### Karyerasi

Cash 1962-yilda *Fiorello rolida paydo boʻldi* va 1968-yilda tashkil etilgan Negro Ensemble kompaniyasining asl aʼzosi edi. 1973-yilda Cash Nyu-York Shakespeare festivalida James Earl Johnsning Lear bilan bir qatorda „*King Lear"* filmida Goneril rolini oʻynadi. Cash Nyu-Yorkdagi *„Callback" telekoʻrsatuvida paydo boʻldi.* Koʻrsatuv musiqiy direktori Barry Manilow edi. „Cash" epizodi 1969-yil 31-martda Nyu-Yorkdagi Qishloq darvozasida suratga olingan. Epizod 1969-yil 19-aprel shanba kuni CBS telekanalida soat 15:30 da efirga uzatildi. U koʻrsatuvda „God Bless the Child" qoʻshigʻini ijro etdi. Spektaklning yozuvlari toʻgʻrisida maʼlumotlar maʼlum emas. Uning boshqa televizion ijodlari orasida *The Cosby Show*, *Whatʼs Happening!!*, *A Different World*, *Good Times*, *The Mary Tyler Moore Show*, *Frank’s Place*, *Kojak*, *Barney Miller*, *Benson*, *Roc*, *Police Woman*, *Family Ties*, *Head of the Class*, The Golden Girls va *L. A. Law larni kuzatish mumkin.*

Shaxsiy hayot va oʻlim
----------------------

Cash hech qachon turmushga chiqmagan va farzand koʻrmagan. U 1995-yil 31-oktyabrda Los-Anjelesdagi Sidars-Sinay tibbiyot markazida 56 yoshida saraton kasalligidan vafot etdi.

Manbalar
--------



1. 1 2 3  Encyclopedia of African American Actresses in Film and Television — Rosalind Cash — By Bob McCann
2. ↑  JET Magazine — Actress Rosalind Cash Dies Of Cancer — November 20, 1995
3. 1 2  Gussow, Mel. „Rosalind Cash, 56, at Home on Stage and Screen", *The New York Times*, November 3, 1995. Retrieved December 3, 2007.
4. ↑  Contributions to Black Studies — 1987
**Kopengagen** (dancha: ) — Daniya poytaxti. Zelandiya o.ning sharqiy sohili va unga yondosh Amager o.da joylashgan. Aholisi 495,6 ming kishi (2000). K. atrofi va yoʻldosh shaharlar bilan birga alohida maʼmuriy birlik sifatida ajratilgan — Katta K. shahar aglomeratsiyasini tashqil etadi. Shahar qoʻlyozmalarda dastlab 1043-yil tilga olingan. 1167-yilda u yerda qasr qurilgan. 1254-yildan shahar maqomini olgan, 1443-yildan qirol qarorgohi.

K. — mamlakatning muhim sanoat, savdo-moliya va madaniy markazi. Xalqaro transport yoʻllari tuguni. Eresunn boʻgʻozining gʻarbiy sohilidagi port (yillik yuk ortib-tushirish 10 mln. t chamasida). Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Transport yoʻli va paromlar orqali Malme, Xelsingborg va Landskruna (Shvetsiya) hamda Varnemyunde (Germaniya) kabi shaharlar bilan bogʻlangan. Mamlakat sanoatining 1/4 qismi Kopengagen Sanoatining asosiy tarmogʻi —mashinasozlik, jumladan, elektrotexnika, priborsozlik, oziq-ovqat sanoati uchun jihozlar, velosiped, mototsikl, soat, tibbiy soha uchun priborlar ishlab chiqarish, avtomobilsozlikdir. Shuningdek, kimyo, qogoz, sement, yengil sanoat, xususan, chinni va sopol buyumlar ishlab chiqarish rivojlangan. Oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Daniya Fanlar akademiyasi, universitet (1479), texnika oliy maktabi, texnologiya, farmatsevtika institutlari, Nafis sanʼat qirollik akademiyasi, konservatoriya, Musiqa akademiyasi, koʻplab ilmiy muassasalar, muzeylar, botanika bogʻi, teatrlar bor. Meʼmoriy yodgorliklardan Kristiansborg saroyi, birja binosi, Sharlottenborg saroyi va boshqa saqlangan. Harbiy dengiz baʼzasi.

Manbalar
--------

1. ↑  „StatBank Denmark – data and statistics". *Statistics Denmark*. 5-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-fevral 2018-yil.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Yevropa poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Amsterdam **·**  Andorra-la-Velya **·**  Afina **·**  Belgrad **·**  Berlin **·**  Bern **·**  Bratislava **·**  Brussel **·**  Budapesht **·**  Buxarest **·**  Vaduts **·**  Valletta **·**  Varshava **·**  Vatikan **·**  Vena **·**  Vilnyus **·**  Dublin **·**  Zagreb **·**  Kiyev **·**  Kishinyov **·**  Kopengagen **·**  Lissabon **·**  London **·**  Lyublyana **·**  Lyuksemburg **·**  Madrid **·**  Minsk **·**  Monako **·**  Moskva **·**  Oslo **·**  Parij **·**  Praga **·**  Reykyavik **·**  Riga **·**  Rim **·**  San-Marino **·**  Sarayevo **·**  Skopye **·**  Sofiya **·**  Stokgolm **·**  Tallin **·**  Tirana **·**  Helsinki **·**  Podgoritsa

Boshqa hududlar poytaxtlari: 
Vatikan **·**  Gibraltar **·**  Duglas **·**  Longyir **·**  Malta qarorgohi **·**  Mariyexamn **·**  Sent-Piter-Port **·**  Sent-Xeliyer **·**  Torsxavn **·**  Episkopi
Mustaqilligi tan olinmagan mamlakatlar: Prishtina **·** Tiraspol
 |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jazoir-Liviya munosabatlari-** Jazoir va Liviya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar oʻrtasidagi davlat chegarasining uzunligi- 989 km.

Jazoir
Liviya

Tarix
-----

Mamlakatlar oʻrtasida yaxshi munosabatlar mavjud. Liviya Gʻarbiy Saharadagi Polisario jangchilariga yordam koʻrsatgan, bu esa Jazoir bilan doʻstona munosabatlarni rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan. Biroq, Liviya hukumati Jazoirni keng koʻlamli siyosiy ittifoqqa koʻndirmoqchi boʻlganida, bu rad etilgan, chunki Jazoir rasmiylari oldindan aytib boʻlmaydigan qoʻshnisi bilan ittifoq tuzishdan qoʻrqishgan. 1983 yilda Jazoir va Tunis birodarlik va kelishuv shartnomasini imzoladilar va Liviya hukumati bunga javoban Marokash bilan Oujda shartnomasini imzoladi.  Bu voqealar Jazoir-Liviya munosabatlarini vaqtincha keskinlashtirdi, chunki Liviya va Marokash Jazoir, Tunis va Mavritaniya blokiga siyosiy qarshilik koʻrsatishni boshladi .

1987-yil 30-iyunda Liviya va Jazoir oʻrtasida ittifoq tuzishga yana bir urinish boʻldi, biroq Jazoir Milliy Ozodlik Jabhasi Markaziy Qoʻmitasi bu gʻoyaga davlat rahbarlari kelisha olmagach, qarshi chiqdi.  1988 yilda Liviya Shimoliy Afrika Ittifoqini tuzish boʻyicha Magʻrib davlatlarining komissiyasida ishtirok etish taklifini qabul qildi.  1989 yil fevral oyida Arab Magrib ittifoqi tuzildi, bu qoʻshni Shimoliy Afrika davlatlari oʻrtasidagi siyosiy va iqtisodiy hamkorlikning boshlanishi edi.

2011 yilda Liviyada fuqarolar urushi boshlandi.  Liviya Milliy ozodlik armiyasi va Liviya oʻtish davri milliy kengashi Jazoir hukumatini Muammar Qaddafiy rejimini qoʻllab-quvvatlashda, yaʼni qurol-yarogʻ yetkazib berishda va Afrikaning boshqa davlatlaridan kelgan yollanma askarlarni oʻz hududi orqali tranzit qilishda aybladi. 2011-yil may oyida Jazoir Milliy ozodlik fronti hukmron partiyasi Markaziy qoʻmitasi aʼzosi Sadek Bugutaya Liviyaga tashrif buyurdi va Muammar Qaddafiyni soʻzsiz qoʻllab-quvvatlashini bildirdi. Keyinchalik Sadek Bugutaya Liviyaga uning tashrifi ushbu mamlakatga insonparvarlik yordamini yetkazib berishni tashkil etish maqsadida amalga oshirilganini aytdi. Liviya milliy ozodlik armiyasining fuqarolar urushidagi gʻalabasidan soʻng Jazoir ushbu mamlakatning oʻtish davri milliy kengashi bilan siyosiy aloqalar oʻrnatdi. Biroq, Liviya yangi rasmiylarining iltimoslariga qaramay, Jazoir Muammar Qaddafiy oilasi aʼzolarini ekstraditsiya qilmadi, ular avvalroq bu mamlakatdan boshpana olgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Whe world Factbook- Central Intelligence Agency". 12-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „https://www.globalsecurity.org/military/world/algeria/forrel.htm".
3. ↑  „Внешняя политика Алжира".
4. ↑  „Внешняя политика Алжира".
5. ↑  „Rebel council calls on UN to hit mercenary bases".
6. ↑  „Algeria’s ‘one-eyed’ American general".
7. ↑  „Gaddafi wife and three children in Algeria".
***Rosas blancas para mi hermana negra*** — 1970-yilda rejissyor Abel Salazar tomonidan suratga olingan Meksika dramatik filmi. Film Gregorio Wallerstein, Cima Films va Estudios América studiyalari tomonidan ishlab chiqarilgan.

Syujeti
-------

Xulio Alexandro asarining ekranga moslashuvi. Oq tanli boy oilada, yosh qora tanli xizmatkor Roberta yashaydi. U deyarli oila aʼzosi hisoblanadi. Ularning qizi Alisiya va Roberta oʻzlarini opa-singildek his qilishadi. Ammo oilaviy munosabatlar Alisiya qora tanli yigitni qolganda yomonlashadi. Onasi Lauraning irqchilik tendentsiyalari oshkor boʻldi. U qizini ishini tugatishga koʻndiradi. Shu bilan birga, Alisiyaga tugʻma yurak kasalligi tashxisi qoʻyilgan va uning yagona umidi transplantatsiya qilishdir va yagona mos donor — bu avtohalokatda vafot etgan Roberta edi.

Rollarda
--------

* Libertad Lamarke — *Laura*
* Eusebiya Kosme — *Angushtiash*
* Roberta — *Roberta*
* Irma Losano — *Alisiya*
* Stiv Flenagan — *Rikardo*
* Roberto Kanedo — *doktor Medina*

Mukofotlari
-----------

* Mexican Cinema Journalists

Manbalar
--------

1. ↑  „Rosas blancas para mi hermana negra". 26-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2019-yil.
2. ↑  „Tributo a Libertad Lamarque" (es). 27-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2020-yil.
3. ↑  „Ирма Лосано на Alma-Latina (на исп.)". 2-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2020-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Kinematografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Jazoir-Marokash munosabatlari
**Jazoir-Marokash munosabatlari-** Jazoir va Marokash oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar oʻrtasidagi davlat chegarasining uzunligi 1900 km.

Tarix
-----

Jazoir va Marokash oʻrtasidagi munosabatlar Gʻarbiy Sahroi Kabir xalqlarining oʻz taqdirini oʻzi belgilash masalasini jiddiy ravishda murakkablashtiradi.  Bu sobiq ispan mustamlaka hududining siyosiy kelajagi Jazoir-Marokash munosabatlarida chuqur qarama-qarshilikni keltirib chiqardi.  1975 yil 6 noyabrda Marokash Gʻarbiy Sahroga kirgan Marokashning barcha qismlaridan 350 000 qurolsiz odamlarning ommaviy namoyishini *"Yashil marsh"* deb atalmish.  18-noyabrda Ispaniya oʻz maʼmuriyatini tark etdi va Madrid kelishuvini imzoladi, shundan soʻng Marokash va Mavritaniya hududni ular oʻrtasida boʻlib oldi.  Keyinchalik Mavritaniya Gʻarbiy Sahroimadan oʻz qoʻshinlarini olib chiqib ketdi va unga hududiy daʼvolardan voz kechdi.  1976-yil 27-fevralda Jazoir koʻmagida Marokash qoʻshinlariga qarshi partizan urushi olib borgan Polisario fronti Gʻarbiy Sahroi *Sahroi Arab Demokratik Respublikasi (SADR)* deb nomlangan mustaqil davlat deb eʼlon qildi.  Shunday qilib, 1975 yildan boshlab Jazoir va Marokash oʻrtasida dushmanlik boshlandi, bu baʼzida turli shakllarni oladi, lekin u hech qachon toʻgʻridan-toʻgʻri harbiy mojaroga kelmadi. 

1994-yilda Jazoir Marrakechdagi mehmonxonada (fr.) terakt sodir etganidan so‘ng, Rabot Jazoir fuqarolari uchun viza rejimini joriy qilgani sababli Marokash bilan quruqlikdagi chegarasini yopdi.  2016 yil holatiga koʻra, Jazoir-Marokash chegarasi dunyodagi eng uzun yopiq chegaralardan biri hisoblanadi.

2017-yilda Marokash tashqi ishlar vaziri *N.Buritaning* intervyusiga ko‘ra, Jazoir bilan munosabatlar muzlatilgan holatda va so‘nggi yetti yil ichida birorta ham ikki tomonlama uchrashuv bo‘lib o‘tmagan.

2021-yil 24-avgust kuni Jazoir tashqi ishlar vaziri Ramtan Lamamra matbuot anjumanida mamlakati Marokash bilan diplomatik munosabatlarni uzishga qaror qilganini eʼlon qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The World Factbook". 12-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „Внешняя политика Алжира".
3. ↑  „Algeria turns ‘deaf ear’ to border dispute".
4. ↑  „Nasser Bourita: les relations entre le Maroc et l’Algerie sont".
5. ↑  „Алжир объявил о разрыве дипломатических отношений с Марокко".
**Ideon** — bu birinchi shved texnoparki boʻlib, 1983-yilda Lundda asos solingan.               

17-asrdan buyon oliy taʼlimning anʼanaviy markazi hisoblangan Ideon bilan Lund shahridagi oliy oʻquv yurtlari oʻrtasida hamkorlik oʻrnatilgan. 2001-yilda texnoparkda 170 ga yaqin firma faoliyatini olib borgan, ularga 2000 nafar xodim jalb qilingan. Lundda 120 000 talabani qamrab olgan 15 ta universitet faoliyat yuritadi.

Ideonda kompaniyalar faoliyati uchun mukammal sharoitlar yaratilgan — bu yerda banklar, konferens-zallar, yotoqxonalar, uzluksiz  telekommunikatsiya xizmati va eng muhimi yosh istiqbolli kadrlar mavjud.

Hozirda laboratoriyalarning umumiy maydoni taxminan 100 ming m2 ni tashkil qiladi. Asosiy faoliyat yoʻnalishlari biotexnologiya, farmatsevtika, axborot texnologiyalari va elektronikadir. Birgina Lund Texnologiya Institutining oʻzi texnoparkda (Eriksson va boshqalar koʻmagida) maxsus chiplar va ularni yaratish texnologiyalarini ishlab chiqadigan bir qator innovatsion kompaniyalarni tashkil etdi. Shuning uchun Ideon texnoparki Shvetsiya Kremniy vodiysi deb ham ataladi.

Ideon biznes markazi innovatsion firmalarga huquqiy maslahatlar, marketing yordami beradi, biznes-reja ishlab chiqish, moliyalashtirish manbalari va investorlarni izlashda koʻmakdoshdir.

Texnoparkda Lund universiteti tomonidan Shvetsiyaning IKANO va Teknopol investitsiya kompaniyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan Ideon Greenhouse inkubatori mavjud.

Havolalar
---------

* Официальный сайт Идеон
* Лекция «Свободные экономические зоны» на www.intervuz.ru[*sayt ishlamaydi*]
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Koordinatalar (maʼnolari).

Dekart koordinatalar tizimi
**Koordinatalar** (lotincha: *co* — „birgalikda", *ordinatus* — „tartiblangan", „aniqlangan") — nuqtaning toʻgʻri chiziq, tekislik, fazo va turli yuzalardagi holatini aniqlovchi sonlar. Masalan, geografiyada maʼlum nuqta joylashgan kenglik va uzunlikni koʻrsatuvchi sonlar (qarang: Geografik koordinatalar); astronomiyada yoritqichning osmon sferasidagi holatini belgilovchi sonlar. Nuqtaning koordinatalari biror koordinata sistemasida aniqlanadi. Masalan, bir nuqtadan oʻtuvchi oʻzaro tik uch toʻgʻri chiziq fazoda koordinatalar sistemasini tashqil qiladi. Bunda {\displaystyle M} nuqtaning koordinatalari {\displaystyle x=OA}, {\displaystyle u=OB}, {\displaystyle z=OS} boʻladi.

Yana qara
---------

* Dekart koordinatalar tizimi,
* Osmon koordinatalari,
* Parallaktik uchburchak,
* Sferik koordinatalar,
* Topotsentrik koordinatalar,
* Toʻgʻri burchakli koordinatalar

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kultepa** — shahar harobasi (3—13-asr boshi). Sirdaryo viloyati, Xovos tumanidagi Sovot qishlogʻidan 4 km janubida, Xoʻjamushkentsoyning chap qirgʻogʻida. Sanʼatshunos-arxeolog N. B. Nemseva 1974-yil topgan. 1985-yil Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutining Sirdaryo otryadi (rahbari A. A. Gritsiva) u yerda qazish ishlari olib borgan. Tadqiqotlar vatijasida Kultepada tarhi toʻrtburchak qalʼa va unga shim. va gʻarb tomondan yondashgan turar joylar mavjudligi aniqlandi (umumiy maydoni 20 ga). taxminan uning markazida Gulhovoʻz deb ataluvchi bo-tiklik ham bor. Arab geograflari — Istaxriy, Ibn Havqal, Muqaddasiy va boshqa asarlarida kayd etilgan oʻrta asrlar shahri — Sobot ayvan Kultepa oʻrnida boʻlgan. Topilgan ashyoviy dalillar (so-pol qadah, kosa, koʻza, xum, togʻora va boshqa koʻpgiva sirlangan idishlar)ga taya-nib, Kultepadagi hayot 3 bosqich — soʻnggi antik davr (3—4-asrlar), ilk oʻrta asrlar davri (5—8-asrlar) va oʻrta asrlar davri (10—13-asrlar)ga boʻlinadi.

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jaz orkestri**, big - bend (ing. big band — katta orkestr) — jaz va estrada musiqasi anʼanalaridagi orkestr. 1930y.lari Amerika va Yevropada tashkil topgan. Toʻliq tarkibi 3—4 saksofon, 3 truba, 3 trombon hamda ritmguruhi (urma sozlar, fortepiano, gitaralar, tuba va b.)dan iborat. Big-bendga torli sozlar guruhi (skripka, alt, violonchellar) qoʻshilishi natijasida katta J. o. (simfojaz) karor topadi. Asarlarining kompozitor yoki aranjirovkami tomonidan oldindan tayyorlanganligi, yakka sozlarning navbatma-navbat ijro etayotgan badiha (improvizatsiya) epizodlari bilan jamoaviy badihagoʻylikka asoslangan diksilend hamda ilk jaz ansambllarining ijodidan farq qiladi (yana q. Estrada orkestri).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Afanasia Tsoumeleka** (grekcha: *Αθανασία Τσουμελέκα* , oʻqilishi [athanaˈsia tsumeˈleka]; 1982-yil 2-yanvar Preveze shahri) yunon poygachisi. U 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Hayoti
------

Athanasia Tsoumeleka 1982-yil 2-yanvarda Gretsiyaning Preveze shaharchasida tugʻilgan

2003-yilgacha Tsoumeleka deyarli mashhurlikka erisha olmagan sportchilardan biri edi va u oʻsha yili Jahon chempionatida yettinchi oʻrinni egallaydi.  Hammani hayratda qoldirgan holda, Athanasia Tsoumeleka oʻz mamlakatida boʻlib oʻtgan 2004-yilgi Olimpiada oʻyinlarida oltin medali uchun kurashda rossiyalik poygachi Olimpiada Ivanova (kumush medali) va avstraliyalik Jeyn Savilni (bronza medali) ortda qoldiradi. Yakuniy natijaga koʻra u mazkur musobaqada Gretsiya hisobiga bitta oltin medali kirishiga sabab boʻladi.

CERA testidagi ijobiy natija va diskvalifikatsiya qilinishi
-----------------------------------------------------------

2008-yilgi Pekin Olimpiadasida Afanasia Tsoumeleka 20 kmga yurish bahslarida 9-oʻrinni egalladi. Oʻyinlar tugagandan soʻng, 6-avgust kuni u bergan siydik namunasi CERA uchun yangi testdan oʻtkazilganda eritropoetin moddasiga ijobiy natija berdi. Tsoumeleka protseduraning haqiqiyligiga shubha bildirdi va keyin darhol sportni tark etishini eʼlon qildi. 2009-yil 29-aprelda Tsoumeleka 2008-yilgi Olimpiada oʻyinlari paytida olingan qon namunasidagi testda CERA uchun ijobiy natija bergani eʼlon qilindi. Athanasia Tsoumelekaning „B" namunasi ham CERA uchun tarzda sinovdan oʻtdi. 2009-yil 18-noyabrda Xalqaro olimpiya qoʻmitasi Athanasia Tsoumelekani 2008-yilgi Pekin Olimpiadasida doppingdan foydalanishda ayblab, 20-ayollar oʻrtasidagi atletlar musobaqasidan diskvalifikatsiya qilishga qaror qildi.

2008-yilgi Olimpiada oʻyinlarida 20 kmga yurish musobaqasida Athanasia Tsoumeleka 9-oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Ex-Olympic champion tests positive for EPO". *ESPN.com*. Associated Press (17-yanvar 2009-yil).
2. ↑  *Grohmann, Karolos*. „Beijing 1,500 gold medallist tests positive". *Reuters* (29-aprel 2009-yil).
3. ↑  *Wilson, Stephen*. „Backup samples positive for 5 Olympians". Associated Press (8-iyul 2009-yil).
4. ↑  IOC Disciplinary Commission Decision (18 November 2009) „IOC source: IOC sanctions five athletes who competed in Beijing" International Olympic Committee
***Kuluban*** - Markaziy Yavaning an'anaviy  salati. *Kuluban* o'z-o'zidan vegetarian taomlari uchun salat yoki garnitür sifatida iste'mol qilinishi mumkin. *Kuluban* qadimgi Yava oshxonalaridan biridir, chunki u Medang Mataram davrida eramizning 9-asriga oid yozuvda qayd etilgan.

Ingredientlar
-------------

*Kulubanda* odatda ishlatiladigan sabzavot loviya, *petai*, yosh jakfruti, apelsin barglari, loviya nihollari, *kencur*, *terasi*, maydalangan yosh kokos, qizil qalampir, tuz, shakar. Aniq tuzilishga ega bo'lish uchun asosan retseptlar *kerupuk* qo'shishni talab qiladi.

 Kuluban (qaynatilgan sabzavotlar) Serundeng (tug'ralgan go'sht) bilan to'ldirilgan. Xona haroratida xizmat qiladi.

Yana qarang
-----------

* Lawar, *urapning* baliy tilidagi versiyasi
* Gado-gado
* Karedok
* Salatlar ro'yxati
* Pesel
* Urap

Manbalar
--------

1. ↑  „Resep masakan, kue, minuman lengkap dan teruji - SajianSedap.com". *Sajiansedap.grid.id*. Qaraldi: 2-fevral 2019-yil.
2. ↑  „Hanya Ada Di Candi Sojiwan: Menu Hidangan Raja Mataram Kuno" (id). *TEMPO.CO* (22-fevral 2017-yil).

Havolalar
---------

* Asl Indoneziya retseptidan Kuluban retsepti Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-11-12).

Andoza:Indonesian cuisineAndoza:Salads
**Jazava** — kuchli asab qoʻzgʻalishi, oʻz xatti-harakatlarini nazorat qilolmay qolish, xayolot va voqelik oʻrtasidagi muvozanatning yoʻqolishi natijasida yuzaga keladigan holat. J. holatidagi insonda hayajonli raqslar, oʻzini oʻzi qiynash, bedorlik, diqqat-eʼtiborni bir yoʻnalishga qaratish, ogʻriq sezmaslik hollari kuzatiladi. Giyohvandlik, ichkilikbozlik va b. vositalar yordamida J.ni sunʼiy qoʻzgʻatish hollari ham mavjud. J.ning eng koʻp turlari, odatda, shomonlikaa. shialiktgi "shaxsey-vaxseysha uchraydi. Tasavvuf istilohida esa J. tariqat axlining ilohiy ishq taʼsirida shavqu zavqqa toʻlishi, zikr va samo asnosida oʻzidan ketish holatlari sifatida talqin etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Ideler krateri (lat. Ideler) — oyning koʻrinadigan tomonining Janubiy materikidagi katta zarba krateri. Bu nom nemis astronomi Kristian Lyudvig Ideler (1766 — 1846) sharafiga berilgan va 1935 yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.

Kraterning tavsifi
------------------

 Ideler krateri atrofi. Oyning janubiy qutbi xaritasining parchasi  .
Kraterning eng yaqin qoʻshnilari-gʻarbiy-shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan Breislak krateri; shimoli-gʻarbda Barozzi krateri; shimoli-Sharqda Spallanzani krateri; Sharqda-janubi-Sharqda Pitisk krateri va Janubi-gʻarbda Bekon krateri. Krater markazining selenografik koordinatalari 49°19 's 22°14' e 49,32° s 22,24° e g, diametri 37,8 km, chuqurligi 2,33 km.

Krater koʻpburchak shaklga ega boʻlib, janubi-gʻarbiy qismida kichik proektsiyaga ega. Mil tekislanib, Shimoliy qismida kichik kraterlar toʻplanishi bilan ajralib turadi. Kraterning Sharqiy qismi sunʼiy yoʻldosh krateri Ideler L bilan qoplangan (pastga qarang), er-xotin juftlik hosil qiladi. Milning ichki qiyaligi keng va silliqdir. Atrofdagi milning balandligi 10 m ga etadi, krater hajmi 1061 km 3 ni tashkil qiladi. Idishning pastki qismi tekis, sezilarli tuzilmalarsiz.

sunʼiy yoʻldosh kraterlari
--------------------------

 Devid Kempbell surati.

| Ideler | Koordinatalar | Diametri, km |
| --- | --- | --- |
| A | 50°13′S 21°56′E﻿ / ﻿50.21°S 21.93°E﻿ / -50.21; 21.93﻿ (Иделер A)GO | 10.7 |
| B | 50°47′S 22°21′E﻿ / ﻿50.78°S 22.35°E﻿ / -50.78; 22.35﻿ (Иделер B)GO | 9.7 |
| C | 51°20′S 23°14′E﻿ / ﻿51.34°S 23.23°E﻿ / -51.34; 23.23﻿ (Иделер C)GO | 6.4 |
| L | 49°20′S 23°39′E﻿ / ﻿49.33°S 23.65°E﻿ / -49.33; 23.65﻿ (Иделер L)GO | 36.5 |
| M | 49°00′S 25°34′E﻿ / ﻿49°S 25.57°E﻿ / -49; 25.57﻿ (Иделер M)GO | 18.2 |

shuningdek qarang
-----------------

* Oydagi kraterlar roʻyxati
* oy krateri
* Oy kraterlarining morfologik katalogi
* Sayyora nomenklaturasi
* Selenografiya
* Oyning mineralogiyasi
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Eslatmalar
----------

Havolalar
---------

* Oyning raqamli foto atlasi.
* LAC-127 xaritasida Ideler krateri.
* Krater yaqinining selenologik xaritasi.
* „Описание кратера на сайте The Moon-Wiki" (en). 30-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.



* Lunar Picture Of the Day veb-saytidagi eslatma.
* Andersson, LE va EA Whitaker, NASA Oy nomenklaturasi katalogi, NASA maʼlumotnoma nashri 1097, 1982 yil oktyabr.

1. ↑  Karta okrestnostey yujnogo polyusa Luni.
**Rafiqov Muhammad Muhiddinovich** (1940.26.10, Buxoro) — aktyor, rej. Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi (2003). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1966). 1966—67 yillar Hamza teatrida, 1967—83 yillar Buxoro teatrida aktyor (1981—83 yillar direktor), 1983-yildan Buxoro viloyati teleradiokompaniyasining bosh rej.i.Hamlet (U. Shekspir, "Hamlet"), Temirxon ("Nerkes"), Xlestakov ("Revizor"), Yoʻldosh ("Qopqon"), Ibn Sino ("Ibn Sino"), Shoh Bahrom ("Dilorom"), Nodir ("Oltin devor"), Karimov ("Komissiya") kabi rollari bilan tanilgan. U bir qancha filmlar (Hojir, "Rustam va Suqrob"; Vali, "Siyovush haqida qissa"; Akrom, "Laylak keldi, yoz boʻldi"; Usmonbek qoʻrboshi, "Afsonaga aylangan qiz" va boshqalar) va telefilmlar Shayboniyxon, "Bobur"; Akbarali mingboshi, "Kecha va kunduz"; Imom Buxoriy, "Imom alBuxoriy"; Amir Temur, "Sohibqiron"; Abdurahmon tabib, "Shaytanat"; Ibn Sino, "Hakim va ajal")da ham esda qolarli obrazlar yaratgan. R. inson ichki dunyosini, kechinmalarini hayotiy talqin etishi bilan ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  "Shaytanat"dagi Abdurahmon tabib — O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Muhammad Rafiqov 81 yoshida

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Nike+iPod va iPod nano
**Nike+iPod** — bu Nike tomonidan sotiladigan qurilma boʻlib, u yurish masofasini, yurish tezligini va boshqalarni oʻlchaydi va yozib oladi. Nike+iPod poyabzalga oʻrnatilgan yoki oʻrnatilgan kichik akselerometrdan iborat boʻlib, u iPod nano, iPod touch (2-5-avlod), iPod nano (7-avlod), iPhone 3GS, iPhone 4 qurilmalariga ulangan Nike+Sportband qabul qilgichiga ulanadi. iPhone 4s, iPhone 5, iPhone 5C, iPhone 5S. iPhone 6 va iPhone 6 Plus bundan mustasno.

Koʻrib chiqish
--------------

Nike+iPod 2006-yil 20-mayda taqdim etilgan. U mashgʻulot vaqti, bosib oʻtgan masofa, sur’at, yoqilgan kaloriyalar kabi maʼlumotlarni saqlashi va ularni ekranda koʻrsatishi yoki iPod yoki iPhone ga ulangan naushniklarga oʻtkazishi mumkin. Sportband sensori va toʻplami 2008-yil aprel oyida taqdim etilgan. Sportband sizga iPod Nano-ni ishga tushirmasdan maʼlumotlarga kirish imkonini beradi. Sportband ikki qismdan iborat: uni bilagingizga taqish imkonini beruvchi rezina tasma va qabul qilgich. Qabul qilgich oʻrnatilgan displeyda maʼlumotlarni koʻrsatadi. Ishga tushgandan soʻng, qabul qilgich USB portiga ulanishi mumkin va dasturiy taʼminot Nike+ veb-saytidan avtomatik ravishda yuklab olinadi. iPhone 4S, xuddi iPod kabi, Nike+ sensorlarini qoʻllab-quvvatlaydi.

Dizayn
------

Toʻplam ikki qismdan iborat: poyabzal ichiga oʻrnatilgan transmitterli piezoelektrik akselerometr va iPodga ulanadigan qabul qilgich. Ular ANT simsiz aloqa protokoli yordamida muloqot qilishadi. Nike poyafzallarni jihozni joylashtirish uchun taglikning ichki qismida maxsus chuqurchaga ega boʻlishini tavsiya qiladi. Nike sensorni individual sotish uchun chiqardi, yaʼni isteʼmolchilar endi butun toʻplamni sotib olishlari shart emas. Sensorda qayta zaryadlanmaydigan batareyalar mavjud boʻlganligi sababli, zaryadsizlangandan keyin siz yangilarini sotib olishingiz kerak.

 Maxsus Nike poyabzalida Nike+ iPod uzatgichi

Eslatmalar
----------

Chuntak koʻtarsa olishni maslahat beraman.

Havolalar
---------

* Nike veb-saytida Nike+
* Apple veb-saytida Nike+
**Haydar Boycha oʻgʻli**, Haydar sannovchi (1882 — Yangiqoʻrgʻon tumani Gʻovzon qishlogʻi — 1970) — oʻzbek xalq baxshisi, ertakchi. Amaki-vachchasi Choʻliboy Koʻshal oʻgʻliga shogird tushgan. H.B.oʻ.dan "Qunduz bilan Yulduz", "Alpomish", "Goʻroʻgʻlining tugʻilishi", "Goʻroʻglining Avazni olib kelishi", "Avazning arazi", "Yusuf va Ahmad" kabi dostonlar, koʻpgina xalq ertaklari va termalar yozib olingan. "Buzoq, echki va qoʻzi", "Echkining oʻch olishi", "Tulki bilan tovus", "Hiylakor bedana", "Och boʻri", "Tulki bilan boʻri", "Ilon pari" kabi ertaklari "Oʻzbek xalq er-taklari" toʻplamida nashr etilgan. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Muhammad Odilshoh maqbarasi** — Bijapur (Xindiston)dagi meʼmoriy yodgorlik (1626—1660). "Gol-gumbaz" maqbarasi deb ham nomlanadi. Maqbara murabba tarxdi (60x60 m), balandligi 65 m, ichi ravokli, ustunsiz va bezaksiz. Gumbaz (diametri 41 m) kattaligi jihatidan jahonda 2-oʻrinni egallagan. Doira shaklida pishiq gʻishtdan terilgan. Uning asos qalinligi 3 m, yuqori qismi qalinligi esa 2,72 m dir. Ichi ravoqlari va balandligi hisobiga ancha keng koʻrinadi, 4 burchagida bir Muhammad Odilshoh maqbarasi. xilda alohida minoralar ishlangan. Minoralar jimjimador shaklda, aylana tarxli, mayda ravoqchali darchalardan tashkil topgan. 7 qatlamli, yuqorisidagi qafasasi gumbazcha bilan yakunlangan. Bu minoralar oʻziga xos koʻrinishi bilan hashamatli binoni ixcham qilib koʻrsatadi. Bosh tarzi 3 qismli, oʻrtadagi kiraverish turli shakldagi mayda ravoqchalar va sharafalar bilan bezatilgan. Maqbara Boburiylar hukmronligi davrida qurilgan. Tuzilishi Ismoil Somoniy mafarasjg. oʻxshash. Unda Oʻrta Osiyo va Hindiston meʼmorligi oʻzaro uygʻunlashgan. M.O.M. muhandisqurilish sohasidagi buyuk namunadir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sayyid Muhammad Mirmohammadi** (2-mart 1948-yil — 2020-yil; forscha: سید محمد میرمحمدی) — eronlik konservativ va printsipial siyosatchi. Eron oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomeneyning katta maslahatchisi va maqsadga muvofiqligini aniqlash boʻyicha kengash aʼzosi. Eron parlamentining sobiq aʼzosi. Islom Respublikasi partiyasining Markaziy Kengashi aʼzosi. Oyatulloh Ali Xomeney va Akbar Xashemi Rafsanjoniy prezidentligi davrida prezident devonining rahbari va Islom sivilizatsiyasi partiyasining bosh kotibi boʻlgan.

Tarjimayi holi
--------------

Mirmohammadi 1948-yilda Eronning Qum shahrida tug‘ilgan Muso Shubayri Zanjoniy, katta ulamo, uning amakisi edi.

Mirmohammadi 2017-yil avgust oyida Maqsadlilikni aniqlash kengashi aʼzosi etib tayinlangan.

Mirmuhammadi 2020-yil 2-mart kuni 71 yoshida 2019-yilda koronavirus kasalligidan (COVID-19) vafot etdi. Oʻsha paytda u virusdan vafot etgan Eron rahbariyatidagi eng yuqori martabali amaldor edi. Uning onasi ham COVID-19 dan vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Expediency Council member Mohammad Mirmohammadi dies". *Tehran Times* (2-mart 2020-yil).
2. 1 2  *IFP Editorial Staff*. „One More Iranian Official Dies of COVID-19". *Iran Front Page* (2-mart 2020-yil).
3. ↑  *Bostock, Bill*. „A member of the inner circle of Iran's Supreme Leader died of the coronavirus, as the country records more deaths than anywhere outside China". *Business Insider* (3-mart 2020-yil).
4. ↑  *Raymond, Adam K.*. „A Top Iranian Government Official Has Died of Coronavirus". *Intelligencer* (2-mart 2020-yil).



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Siyosatchi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Nikita Igorevich Rafalovich** (1993-yil 10-oktabrda tugʻilgan) — oʻzbek taekvondochisi (3-dan). O‘zbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi.

Sport faoliyati
---------------

Toshkent taekvondosi maktabi ta’limini olgan. 2009-yilgi yoshlar o‘rtasidagi Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori sanaladi. 

2014-yilgi Osiyo chempionati bronza medali va 2015-yilgi jahon chempionatining kumush medali sovrindori .

Ochiq Avstraliya (1-o‘rin 2014-yil), Qatar (1-o‘rin, 2015-yil), Koreya (2-o‘rin, 2014-yil) kabi bir qancha xalqaro turnirlar g‘olibi va sovrindori.

Shuningdek, Nikita 2018-yilgi Osiyo o'yinlari g‘olibi hamdir. 

U Rio-de-Janeyrodagi Olimpiya o‘yinlarida birinchi bahsdayoq bo‘lajak bronza medali sovrindori tunislik Ussame Ueslatiga imkoniyatni boy berib qo‘yadi.

2022-yilda Koreya Respublikasida o‘tkazilgan Osiyo chempionatida Nikita Rafalovich 87 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasida oltin medalga sazovor bo‘ladi. Finalda u iordaniyalik Faxed Sbeyxi ustidan g‘alaba qozonadi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Чемпионат Азии по тхэквондо 2014 ru.wikipedia.org
2. ↑  Никита Рафалович взял «серебро» ЧМ в Челябинске Gazeta.uz 18.05.2015
3. ↑  Азиатские игры-2018 — лучшие в истории Узбекистана Gazeta.uz 2.09.2018
4. ↑  „Узбекский тхэквондист Никита Рафалович стал чемпионом Азии" (26-iyun 2022-yil).

Havolalar
---------

* Profil
**Dias Nigʻmatovich Rahmatov** (1937 — 2013) oʻzbek artisti, teatr va kino aktyori boʻlgan. Dias Rahmatov 1937-yil 28-fevral kuni tugʻilgan. Ismi Ispaniya ozodlik harakati yoʻlboshchisi  sharafiga qoʻyilgan.

Mehnat faoliyati
----------------

1957-yil Hamza nomidagi akademik drama teatri (hozirgi Oʻzbek Milliy akademik drama teatri)da mehnat faoliyatini boshlagan, 1959-yil esa Toshkent teatr va rassomchilik institutini bitirgan.

„Suyunchi" (1982), „Kelinlar qoʻzgʻoloni" (1984), „Armon" (1986), „Maysaraning ishi" (1988), „Abdullajon" (1991), „Bomba" (1993), „At-Termiziy" (1998), „Fellini" (1999), „Kichkina odamlar" (2008) va qator boshqa filmlarda turli darajadagi rollarni ijro etgan.

Dias Rahmatov, shuningdek, teatr va kino sohasidan tashqari, oʻzbek dublyajida ham samarali mehnat qilib, oʻnlab, yuzlab qahramonlarga ovoz bergan. Jumladan, Georgiy Vitsin oʻzbek kinoixlosmandlari orasida aynan Dias Rahmatov ovozi bilan mashhurlashgan.

Unvonlari
---------

Dias Rahmatov 2008-yili „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist" unvoni bilan taqdirlangan.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist Dias Rahmatov 2013-yili 76 yoshida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ovozi bilan mashhur bo’lgan aktyor*, 2013-07-26da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-08-20
2. ↑  Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Диас Рахматов вафот этди
3. ↑  *Рахматов Диас Нигматович*, 2013-08-23da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-08-20
4. ↑  „Диас Раҳматов вафот этди".  kun.uz. 21-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2013-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-08-21).

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Koordinatalari: 40°25′45″N 49°49′28″E﻿ / ﻿40.42917°N 49.82444°E﻿ / 40.42917; 49.82444GO
**Haydar masjidi** (ozarbayjoncha: *Heydər Məscidi*) — Ozarbayjonning sobiq prezidenti Haydar Aliyev nomidagi masjid, Boku shahrining Binaqadi tumanidagi masjiddir.

Tarixi
------

Haydar masjidini qurish buyrug‘ini Haydar Aliyevning o‘g‘li va vorisi, Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev 2012-yil o‘rtalarida bergan edi. Qurilish ishlari 2012-yil sentabr oyida boshlangan va 2014-yil oxirida rekord muddatda yakunlangan.

2014-yil 26-dekabr kuni masjidning rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi, unda Ozarbayjon Respublikasi rahbari Ilhom Aliyev, uning rafiqasi Mehribon Aliyeva, Shimoliy Kavkaz muftiylari muvofiqlashtiruvchi kengashi raisi va Qorachoy-Cherkasiya muftiysi Ismoil Berdiev, Rus pravoslav cherkovi Boku va Ozarbayjon yeparxiyasi rahbari - Aleksandr ota, Boku tog‘ yahudiylari diniy jamiyati raisi Melih Yevdayev, Kavkaz musulmonlari idorasining Rossiya Federatsiyasidagi vakolatli vakili Shafikir Pshixachev va Kavkaz musulmonlari idorasi shayx ul-islomi Allohshukur Poshozoda ishtirok etgan.

Arxitekturasi
-------------

Masjidning umumiy maydoni atrofi bilan birga 12 000 m² ni tashkil qiladi. Masjidning maydoni 4200 m². Fasadi Shirvon-Absheron me'morchiligi uslubidagi maxsus tosh bilan qoplangan. To‘rt minoraning har birining balandligi 95 metrni tashkil qiladi. Masjid ichkarisida maxsus bezak elementlaridan foydalanilgan bo‘lib, gumbaz chetlarida Qur’oni Karim oyatlari o‘yib yozilgan. Bosh gumbazning balandligi 55 metr, ikkinchi gumbazning balandligi 35 metr.

Masjid manzili
--------------

Masjid Boku shahri, Binaqadi tumani, Hamza Babashov ko‘chasi, AZ 1107 manzilida joylashgan.

Galereya
--------

Manbalar
--------

1. ↑  mir24.tv: В Баку открыли мечеть Гейдара
2. ↑  „В мечети Гейдара идут отделочные работы". 28-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Президент Азербайджана Ильхам Алиев принял участие в открытии мечети Гейдара в Баку ВИДЕО" (ru). Qaraldi: 12-noyabr 2018-yil.
4. ↑  „Мечети и минареты - Мечеть Гейдара". 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.