2-avgust **kuni Rumin Xolokostini xotirlash kuni** (bir oz boshqacha nomlar bilan tanilgan) Ikkinchi jahon urushi davrida fashistlar Germaniyasi va uning ittifoqchilari tomonidan loʻmin xalqiga qarshi sodir etilgan Rumin genotsidi (*Porajmos*) qurbonlarini xotirlanadi.

Sana tanlandi, chunki 1944-yil 2-avgustdan 3-avgustga oʻtar kechasi Osventsim kontslageridagi loʻlilar oilasi lagerida (*Zigeunerfamilienlager*) 2,897ta loʻlilar, asosan ayollar, bolalar va qariyalar oʻldirilgan. Genotsidda oʻldirilgan qurbonlarning umumiy soni 220,000 dan 500,000 000 gacha boʻlishi taxmin qilinmoqda. Ayrim mamlakatlar genotsidni turli sanalarda nishonlashni tanladi.

Tashkil etish va xotirlash
--------------------------

2004-yilda Oliy Rada (Ukraina parlamenti) loʻlilarning Xolokostini Xalqaro xotirlash kunini nishonlash toʻgʻrisida qaror qabul qildi.

2009-yilda Serbiya Loʻlilar Milliy Kongressi (*Romski Nacionalni Savet*) va Xalqaro Romanlar Ittifoqi loʻlilarga yoki porajmoslarga qarshi Xolokostni xotirlash kunini joriy etishni taklif qilishdi. </ref>

2011-yilda Polshada parlament qarori bilan loʻlilar va sintilarning genotsidini xotirlash kuni (*Dzień Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti*) belgilandi. Xorvatiya, Chexiya, Litva va Slovakiya ham 2-avgustni Rumin va Sinti genotsidini xotirlash kuni sifatida nishonlaydi.

Yevropa Parlamenti 2015-yil 15-aprelda „Evropa kunini Ikkinchi jahon urushi davrida loʻlilar genotsidi qurbonlarini xotirlashga bagʻishlanishi va bu kunni Yevropa loʻlilarni Xolokost yodgorlik kuni deb atash kerakligini" eʼlon qildi.

Yevropa Kengashida ham xotira marosimlari oʻtkaziladi.

Boshqa sanalar
--------------

Finlandiya, Germaniya, Irlandiya, Italiya, Latviya, Portugaliya, Sloveniya, Ispaniya va Shvetsiya 27-yanvarda Xalqaro Xolokostni xotirlash kunida loʻlilar va sinti genotsidini xotirlaydilar. Chexiya Respublikasida toʻrtta sana bor: 2-avgust, 7-mart, 13-may va 21- avgust. Latviyada uchta sana bor: 27-yanvar, 8-aprel va 8-may.

Serbiyada bu kun 16-dekabrda nishonlanadi, „1942-yilda Himmler loʻlilarni muntazam ravishda kontslagerlarga deportatsiya qilish va ularni yoʻq qilish toʻgʻrisida buyruq bergan oʻsha sana xotirasiga".

Manbalar
--------

* 

1. ↑  *Kotljarchuk.* „The Nazi Massacre of Roma in Babi Yar in Soviet and Ukrainian Historical Culture". *balticworlds.com* (28-may 2015-yil). Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
2. ↑  „OSCE/ODIHR". Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
3. ↑  „International Roma Day – anti-Gypsyism in Europe and EU recognition of the memorial day of the Roma genocide during WW II".  European Parliament. Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
4. ↑  „2 August European Roma Holocaust Memorial Day" (8-iyul 2020-yil). Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
5. ↑  „Roma and Sinti Holocaust". Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.

„Roma and Sinti Holocaust" (PDF). Retrieved 30 July 2020.
6. ↑  „Teaching about and Commemorating the Roma and Sinti Genocide: Practices within the OSCE Area".  Organization for Security and Co-operation in Europe (4-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 30-iyul 2020-yil.
7. ↑  Pisarri, Milovan*. The Suffering of the Roma in Serbia during the Holocaust*. Belgrade: Forum for Applied History, 2014. 30-iyul 2020-yilda qaraldi. Pisarri, Milovan (2014). *The Suffering of the Roma in Serbia during the Holocaust* (PDF). Belgrade: Forum for Applied History. Retrieved 30 July 2020.