**Cortez**— AQShning Colorado shtatidagi Montezuma okrugi aholisi gavjum uy boshqaruvidagi munitsipalitetdir. 2020-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 8,766 kishini tashkil qilgan.

Tarixi
------

1886-yilda shahar suvni Dolores daryosidan Montezuma vodiysiga yoʻnaltirish uchun zarur boʻlgan tunnel va sugʻorish ariqlarida ishlaydigan odamlarni uy-joy bilan taʼminlash uchun qurilgan. Shahar ispan konkistadori Hernan Cortes sharafiga nomlangan.

Shahar Mesa Verde milliy bogʻi, Monument vodiysi va Four Corners kabi atrofdagi diqqatga sazovor joylari sababli, sayyohlar orasida juda mashhur.

Geografiyasi
------------

Cortez shahri 37°20′57″N 108°34′45″W﻿ / ﻿37.34917°N 108.57917°W﻿ / 37.34917; -108.57917GO (37,349270, −108,579225) koordinatalarda joylashgan.

2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shaharning umumiy maydoni 4,015 acre (16.249 km2) ni tashkil qilgan, shu jumladan 28 acre (0.113 km2) maydon suvdan iborat.

Cortez janubi-gʻarbiy qismi „High Desert" deb nomlanuvchi hududda joylashgan boʻlib, asosan shimoli-gʻarbiy, gʻarbiy, janubi-gʻarbiy va Colorado janubida joylashgan.

### Iqlimi

Cortezda quruq yoz kontinental iqlimi mavjud (Köppen *Dsb*), garchi u kam yogʻingarchilik tufayli yarim quruq iqlim (*BSk*) bilan chegaradosh boʻlsada. Shaharda yoz kunlari issiq va qish kunlari sovuq boʻladi.

| **Cortez iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 17 | 26 | 27 | 31 | 35 | 39 | 39 | 37 | 36 | 30 | 22 | 18 | 39 |
| Mutlaq minimal, °C | −33 | −35 | −26 | −14 | −8 | −3 | 3 | 2 | −5 | −11 | −26 | −30 | −35 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 27 | 24 | 22 | 18 | 24 | 10 | 32 | 34 | 38 | 27 | 22 | 23 | 300 |

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1890** | 332 |  | — |
| **1900** | 125 |  | −623% |
| **1910** | 565 |  | 3 520% |
| **1920** | 541 |  | −42% |
| **1930** | 921 |  | 702% |
| **1940** | 1 778 |  | 931% |
| **1950** | 2 680 |  | 507% |
| **1960** | 6 764 |  | 1 524% |
| **1970** | 6 032 |  | −108% |
| **1980** | 7 095 |  | 176% |
| **1990** | 7 284 |  | 27% |
| **2000** | 7 977 |  | 95% |
| **2010** | 8 482 |  | 63% |
| **2020** | 8 766 |  | 33% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 8482 kishi, 3590 xonadon va 2234 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 559.8/km². Shaharning gender tarkibi 48,1 % erkaklar (4083) va 51,9 % ayollarni (4399) tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 79,2 % oq tanli, 0,4 % afroamerikalik, 11,8 % tubjoy amerikalik, 0,8 % osiyolik, 0,00 % Tinch okeani orollari, 6,04 % boshqa irqlardan va 2,44 % ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 13,30 foizini tashkil etadi.

Shaharda 3590 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 30,8 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 42.0 % er-xotinlar, 14.8 % eri boʻlmagan, 37,8 % oilasizlarni tashkil qiladi. Barcha uy xoʻjaliklarining 30 % jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 12,7 % 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashagan.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 26,7 % 18 yoshgacha, 8,8 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 26,6 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,6 % 45 yoshdan 64 yoshgacha, 16,4 % 65 yosh yoki yoshi kattaroq. Aholining oʻrtacha yoshi 36 yosh. Har 100 ayolga 91,4 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 84,4 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 28 776 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 35 533 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30,755 dollarni, ayollarniki esa 20,280 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 040 dollarni tashkil etadi. Oilalarning qariyb 14,8 foizi va aholining 18,6 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 27,3 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 17,3 foizidir.

Iqtisodiyoti
------------

 Cortezdagi Main Street koʻchasi, uzoqdan Mesa Verde choʻqqilari koʻrinib turibdi.
Cortez mahalliy savdo markazi boʻlib, sharqda Durango va janubda Nyu-Meksiko shtatidagi Farmington bilan raqobatlashadi va Yuta janubi-sharqidan, Arizonaning oʻta shimoliy-sharqiy burchagidan, Nyu-Meksiko shimoli-gʻarbiy qismidagi Shiprok hududidan va San-Migel, Doloresdan savdoni olib boradi. Montezuma va Coloradodagi La Plata okrugining bir qismi. Uning iqtisodiyoti asosan turizmga asoslangan, ham yaqin atrofdagi Mesa-Verde milliy bogʻi, ham San-Xuan milliy oʻrmoni, hududdagi yerni boshqarish byurosi (BLM) yerlariga (shu jumladan, Qadimgilar milliy yodgorligi kanyonlari, shuningdek, Ute daryosi) Togʻli Ute qabilasi va Navaxo hindu qoʻriqxonalari joylashgan.

Ancestral Puebloda qoyali turar-joylari joylashgan Mesa Verde milliy bogʻi Cortezning janubi-sharqida joylashgan.

Cortezda Osprey Packs kompaniyasining bosh qarorgohi joylashgan boʻlib, unda Cortezdan 100 dan ortiq odam ishlaydi.

Hukumati
--------

Cortez shahar kengashi yetti aʼzodan iborat, shu jumladan mer va meri Pro-tem. Cortezning hozirgi meri — Michael J. Lavey.

Transporti
----------

Cortez shahar aeroporti Cortezga xizmat qiladi. Cortez Coloradoning Bustang tarmogʻining bir qismidir. U Durango-Grand Junction Outrider liniyasida joylashgan.

Taniqli odamlar
---------------

* Eli Tomac, *Motocross & 2020 Supercross* chempioni.
* Scott Tipton, AQSh Vakillar palatasi — Coloradoning 3-okrugi aʼzosi
* William B. Ebbert, mashhur chorvador va siyosatchi, 20-asr boshlarida Colorado Bosh Assambleyasida Cortez vakili edi.
* Michael Milenski, Cortezda tugʻilgan, Long Beach operasining asoschisi va bosh direktori.
* Vince Lee, amerikalik arxitektor, alpinist, tadqiqotchi, ekolog
* Chuck Nevitt, sobiq NBA basketbolchisi

Manbalar
--------

1. ↑  „History of Cortez".  The City of Cortez. 14-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2012-yil.
2. ↑  Dawson, John Frank*. Place names in Colorado: why 700 communities were so named, 150 of Spanish or Indian origin*. Denver, CO: The J. Frank Dawson Publishing Co. — 15 bet.
3. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
4. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
5. ↑  *Mimiaga.* „The Osprey Packs story: Its roots, success, sale and its future in Cortez" (en-US). *Durango Herald*. Qaraldi: 28-mart 2022-yil.
6. ↑  „City Council - Cortez, CO - Official Website". *City of Cortez*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
7. ↑  „Bustang Schedule". *RideBustang*.  CDOT.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Kolorado |
| --- |
|  |
| Shaharlar | 
* Alamosa
* Arvada
* Aspen
* Aurora
* Black Hawk
* Boulder
* Brighton
* Broomfield
* Brush
* Burlington
* Cañon City
* Castle Pines
* Centennial
* Central City
* Cherry Hills Village
* Colorado Springs
* Commerce City
* Cortez
* Craig
* Cripple Creek
* Dacono
* Delta
* Denver
* Durango
* Edgewater
* Englewood
* Evans
* Federal Heights
* Florence
* Fort Collins
* Fort Lupton
* Fort Morgan
* Fountain
* Fruita
* Glendale
* Glenwood Springs
* Golden
* Grand Junction
* Greeley
* Greenwood Village
* Gunnison
* Holyoke
* Idaho Springs
* La Junta
* Lafayette
* Lakewood
* Lamar
* Las Animas
* Leadville
* Littleton
* Lone Tree
* Longmont
* Louisville
* Loveland
* Manitou Springs
* Monte Vista
* Montrose
* Northglenn
* Ouray
* Pueblo
* Rifle
* Rocky Ford
* Salida
* Sheridan
* Steamboat Springs
* Sterling
* Thornton
* Trinidad
* Victor
* Walsenburg
* Westminster
* Wheat Ridge
* Woodland Park
* Wray
* Yuma
 |
|  |
| Okruglar | 
* Adams
* Alamosa
* Arapahoe
* Archuleta
* Baca
* Bent
* Boulder
* Broomfield
* Chaffee
* Cheyenne
* Clear Creek
* Conejos
* Costilla
* Crowley
* Custer
* Delta
* Denver
* Dolores
* Douglas
* Eagle
* El Paso
* Elbert
* Fremont
* Garfield
* Gilpin
* Grand
* Gunnison
* Hinsdale
* Huerfano
* Jackson
* Jefferson
* Kiowa
* Kit Carson
* La Plata
* Lake
* Larimer
* Las Animas
* Lincoln
* Logan
* Mesa
* Mineral
* Moffat
* Montezuma
* Montrose
* Morgan
* Otero
* Ouray
* Park
* Phillips
* Pitkin
* Prowers
* Pueblo
* Rio Blanco
* Rio Grande
* Routt
* Saguache
* San Juan
* San Miguel
* Sedgwick
* Summit
* Teller
* Washington
* Weld
* Yuma
 |

 |