recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Daniya Qirolligi va Turkiya Respublikasi oʻrtasida diplomatik munosabatlar** rasman 1923-yilda oʻrnatilgan; ular Daniya va Usmonli imperiyasi oʻrtasidagi XVIII asrda boshlangan munosabatlarning davomiga aylandi. Daniyaning Anqarada, Turkiyaning Kopengagenda elchixonasi bor. Har ikki davlat NATO aʼzosi. Daniya va Turkiya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar karikatura mojarosi va kurdlarning sunʼiy yoʻldosh telekanali tufayli keskinlashgan.

Munosabatlar
------------

1756-yil 14-oktabrda Sulton Usmon III va qirol Fridrix V oʻrtasida doʻstlik va savdo shartnomasi imzolangan. 1758-yilda Daniya Usmonlilar imperiyasiga favqulodda vakil tayinladi.

1618-yildan 1648-yilgacha Daniya va Usmonli imperiyasi Muqaddas Rim imperiyasiga qarshi birgalikda kurashdilar. Shimoliy urush davrida Daniya va Usmonlilar imperiyasi bir-biri bilan urush holatida boʻlgan. Mamlakatlar 1803-yildan 1815-yilgacha Napoleon urushlari paytida ittifoqchi boʻlgan.

1920-yilgi Turk-Arman urushi davrida Daniya Armaniston Demokratik Respublikasi va Turkiya oʻrtasidagi muzokaralarda vositachi boʻlgan.

1926-yilda Anqarada Daniya va Turkiya oʻrtasida savdo bitimi, 1930-yilda hamkorlik, savdo va dengizchilik toʻgʻrisidagi shartnoma imzolangan. 1932-yilda Shveysariyaning Jeneva shahrida ikkala davlat ham Tinchlik shartnomasini imzoladilar. 1948-yilda oʻzaro toʻlovlar toʻgʻrisida shartnoma imzolandi.

1999-yil 26-noyabrda Turkiya tashqi ishlar vaziri Ismoil Jemning Daniyaga tashrifi chogʻida siyosiy, xavfsizlik va mudofaa sohasida hamkorlik boʻyicha „Qoʻshma harakat rejasi" imzolandi.

„Jyllandsposten" gazetasida Muhammad paygʻambarning karikaturalari chop etilishi bilan Daniya va Turkiya oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar keskinlashgan edi. Oʻsha vaqtdagi Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdoʻgʻon nashrlarni qoraladi va Daniyada soʻz erkinligini tanqid qildi. .

Manbalar
--------

1. ↑  Turkey, Denmark in row over Kurdish TV station.[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Thirty Years' War. Encyclopædia Britannica.". 10-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2013-yil.
3. ↑  „Denmark may be chosen as mediator in Armenia. The Providence Journal.". 5-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2017-yil.
4. ↑  Exchange of Notes constituting a Provisional Commercial Agreement, signed at Angora, March 22, 1926.
5. ↑  Treaty of Establishment, Commerce and Navigation, with Final Protocol. Signed at Ankara, May 31.
6. ↑  Payments Agreement (with protocol and exchange of letters) Signed at Ankara, on 15 December 1948.
7. ↑  „Cartoon controversy spreads throughout Muslim world.". 21-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2013-yil.
**Daniya-Marokash munosabatlari** Daniya va Marokash oʻrtasidagi hozirgi va tarixiy munosabatlarga ishora qiladi. Daniyaning Rabotda elchixonasi va Marokashning Kopengagenda elchixonasi mavjud. Daniya, shuningdek, Daniya-Arab hamkorlik dasturi doirasida Marokashga yordam yuboradi. 2008-yil yanvar oyida Daniya tashqi ishlar vaziri Per Stig Moller Rabotda Daniya elchixonasi ochilishi uchun Marokashga tashrif buyurdi. 1980-yil mart oyida Marokash valiahd shahzodasi va Marokash tashqi ishlar vaziri Muhammad Benaissa 2005 va 2006-yillarda Daniyaga tashrif buyurganida Marokashning Muhammad VI Daniyaga tashrif buyurdi.

2006-yilda Daniyaning Marokashga eksporti 203 million AQSh dollarini, Marokash eksporti esa 18 million AQSh dollarini tashkil etdi.

2004-yil iyun oyida Daniya tashqi ishlar vaziri Per Stig Moller Daniya „Marokashning Gʻarbiy Sahrodagi suverenitetini tan olmasligini" va Marokashning Gʻarbiy Sahroda boʻlishini „noqonuniy" va „qabul qilib boʻlmaydigan" deb hisoblaganini aytdi.

Tarixi
------

Daniya va Marokash oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1957-yilda oʻrnatilgan. Ikki yil oʻtgach, Marokash Norvegiyaning Oslo shahrida elchixonasini ochdi, u ham Daniyaga akkreditatsiya qilingan. 1999-yilda Daniya byudjet sabablarga koʻra Marokashdagi elchixonasini yopdi. 2006-yilda Daniya Rabotda oʻz elchixonasini qayta ochdi va har ikki davlat oʻzaro munosabatlari va savdosini mustahkamlash istagida boʻldi. 2008-yil noyabr oyida daniyalik malika Mari Marokashga 3500 quti Legoni xayriya uchun topshirish uchun tashrif buyurdi.

Jyllands-Posten Muhammad multfilmlari tortishuvi
------------------------------------------------

2006-yilning 2-fevralida Marokashning Rabat shahrida namoyishchilar Jyllands-Posten Muhammad multfilmlariga javoban parlament oldida namoyish uyushtirishdi. Marokash hukumati karikaturalarni oʻz ichiga olgan gazetalarni ham taqiqladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Danmarks Ambassade, Rabat". 1-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2011-yil.
2. ↑  *Ministry of Foreign Affairs of Denmark.* „The Middle East". 6-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2011-yil.
3. 1 2  *Ministry of Foreign Affairs of Morocco.* „Politique Etrangére: Danemark" (fransuzcha). 13-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2011-yil.
4. ↑  „Trademap" (inglizcha). Qaraldi: 17-avgust 2015-yil.
5. ↑  „Denmark does not recognise Moroccan sovereignty on Western Sahara". *Sahara Press Service (SPS)* (22-iyun 2004-yil). Qaraldi: 7-avgust 2011-yil.
6. ↑  „Denmark closes embassy in Morocco". *Morocco-Denmark (via ArabicNews)* (29-dekabr 1999-yil). Qaraldi: 29-dekabr 2011-yil.
7. ↑  „Marie på egen hånd i Marokko". *D.R.* (11-noyabr 2008-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2011-yil.
8. ↑  „Rabat : Moroccans stage sit-in to protest Prophet blasphemous cartoons". *Morocco Times* (2-fevral 2006-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2014-yil.
**Trombotsitlar** (yun. thrombos laxta va kytos — hujayra) — qondagi shaklli elementlardan biri. T. diametri 2—5 mkm keladigan tanachalar boʻlib, ular qon plastinkalari deb ataladi. 1 kub ml qonda 180—320 ming T. boʻladi. Ular koʻmiqda ishlanib chiqadi. Qon plastinkalari osonlik bilan yemiriladi va qonning ivishida ishtirok etadi. Qon tomirlar jarohatlanganda T. xuddi shu joyga toʻplanadi va oʻzaro birikib, qonni quyultiradigan maxsus modda ajratadi; natijada laxta qon (tromb) hosil boʻladi va qon oqishi toʻxtaydi. Qon ketgandan, operatsiyadan keyin organizmning himoya reaksiyasi sifatida qonda T. soni ortadi (trombotsitoz). Baʼzan T.ning ortishi yurak boʻshliklarida va qon tomirlarda tromb hosil boʻlishiga olib kelishi mumkin; bunday holat koʻproq venalarning varikoz kengayishi yoki ularning yalligʻlanishida kuzatiladi (qarang Tromboflebit). T. soni kamayishi ham mumkin (trombotsitopeniya), mas. ayrim dorilarga nisbatan sezuvchanlik yuqori boʻlganda, baʼzi kimyoviy moddalardan zaharlanganda T.ning koʻplab yemirilishi kuzatiladi, bunda salga qon oqaveradi. T.ning kamayishi fiziologik boʻlishi ham mumkin, mas. kishi uxlaganda, ovqatdan keyin, hayz koʻrganda T. kamayadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Trop** (yun. tropos — nutqning oʻzgarishi, boshqacha tuye olishi) — nutqning ifodaviyligi va taʼsirchanligini oshirish maqsadida soʻz va iboralarning koʻchma maʼnoda qoʻllanishidan iborat poetika va stilistika tushunchasi; shunday maʼnoda qoʻllangan soʻz va iboralarning umumiy nomi. Bunda odatiy tarzda maʼlum bir predmet (hodisa, jarayon, xususiyat va boshqalar) nomini atovchi soʻz, soʻz birikmasi muayyan nutq vaziyatida boshqa predmet (voqea, jarayon va boshqalar) ni bildirish uchun qoʻllanadi; hosila soʻz, yaʼni koʻchma maʼnodagi soʻz oʻzining kelib chiqishiga asos boʻlgan soʻz (soʻz birikmasi) bilan oʻxshashlik yoki aloqadorlik jihatdan bogʻliq boʻladi. Ular orasida maʼlum darajada miqdoriy yoki sifatiy tafovutlar boʻlishi mumkin. Masalan, "burgut" soʻzi qushning nomi boʻlish bilan birga, shu qushning odatiy sifatlari, xususiyatlari (shiddatkorlik, koʻzi oʻtkirlik, qoʻrqmaslik)ga ega boʻlgan kishining tavsifi sifatida ham qoʻllanadi. "Stadion gʻoliblarni olqishladi", "tirnoqqa zor boʻlmoq" iboralaridagi "stadion" va "tirnoq" soʻzlari ham asl maʼnosidan boshqacha maʼnoda qoʻllangan. T.ning koʻp tarqalgan turlari: istiora (metafora), metonimiya, sinekdoxa, majoz (allegoriya), kinoya, sifatlash (vasf, epitet), kichraytirish (litota), mubolagʻa (giperbola), jonlantirish (tashxis, intoq), perifraza va boshqa "T." termini dastlab yunon faylasufi Aristotel tomonidan ayrim T.larni, xususan, metaforani oʻrganish jarayonida sillogizm shaklini ifodalash maqsadida qoʻllangan (mil. av. 4-asr). Strukturaviy tilshunoslik, matn lingvistikasi kabi tilshunoslik tarmoqlarining yuzaga kelishi T.ga boʻlgan munosabatni tubdan oʻzgartirdi. Natijada T. semantik transpozitsiya (maʼnoviy koʻchish)ning hosilasi tarzida oʻrganiladigan boʻldi. Oʻzbek tilshunosligida T.ning mazkur koʻrinishlari alohida-alohida tadqiqotlarning manbai boʻlib, badiiy matnlar asosida atroflicha oʻrganilgan.

Adabiyot
--------

* Lingvistika i poetika, M. 1979; Oʻzbek tili stilistikasi, T. 1983.

Ibodulla Mirzayev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Trombin** — gidrolazalar sinfiga mansub ferment. Qon ivishida ishtirok etadigan muhim komponent. T. fibrinogenii fibrinta aylantiratsi. Qonda oʻzining yetilmagan shakli — protrombin holida uchraydi va protrombinaza (aktiv tromboplastin) ishtirokida faollashadi. T. kimyoviy jihatdan glikoproteid, mol. m. 40000. Tarkibida 5% ga yaqin uglevod bor. Donorlar qonidan olinadi. Kapillyarlardan va parenximatoz aʼzolardan kon ketganda T. eritmasidan foydalaniladi. Bunda qon ketayotgan jarohatga T. eritmasiga shimdirilgan tampon qoʻyiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xoja Zulmurod madrasasi** — Samarqand madrasasi. Xoja Zulmurod madrasasi 1845-yilda Xoja Zulmurod guzarida, Buxoro amiri Amir Nasrullo davrida bunyod etilgan. Mazkur madrasa pishiq gʻishtdan boʻlib, 30 hujrali qilib bunyod etilgan. Dargohda 1 nafar mudarris 60 nafar talabaga dars oʻtgan. Madrasada 1 nafar imom. 1 nafar sartarosh, 1 nafar farrosh, 1 nafar meshkobchi faoliyat koʻrsatgan. N. P. Ostroumov maʼlumotlariga koʻra madrasa hijriy 1261-yil (1845) qurilgan va unda 1 nafar mudarris 22 hujrada 40 nafar talabaga saboq berilganligini yozgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Mazkur madrasaning vaqf hujjatlari mavjud boʻlib, hujjat muqovasiga 1893-yil 19-aprel—1895-yillar deb yozilgan. Madrasa vaqf hujjatida 22 hujra va bitta darsxonadan iborat boʻlgan. Madrasa uchun voqif darvozaxonali va 8 ayvonli choʻpkori 1 saroy, uning gʻarbiy tarafida 2 ta choʻpkori doʻkonni vaqf qiladi. Yana sholifurushlar bozoridagi bitta choʻpkori saroyni toʻlaligicha vaqf qiladi. Saroy 2 ta ayvon va 22 ta choʻpkori hujradan iborat boʻlgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Mazkur vaqf hujjati 1840-yil rasmiylashtirilgan va Buxoro amiri Amir Nasrulloh muhri bilan tasdqilangan. Xoja Zulmurod madrasasining 1882—1884-yillarga oid vaqf hujjatlari ham mavjud. Madrasa uchun Dahbet volosti Darxon oqsoqolligi Yuqori Darxon qishlogʻi 24 tanob yer, Mahalla volosti Sherqoʻrgʻon oqsoqolligi Nagahon qishlogʻida 120 tanob yer, Siyob volosti Xoja Charuh oqsoqolligi Charux qishlogʻida 1 ta tegirmon vaqf qilingan. Mazkur dargohda sovet inqilobiga qadar, talabalarga dars oʻtilgan. Keyinchalik qarovsizlikdan buzilib ketgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Xoja Zulmurod madrasasi 22 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Tursunova M*. Samarqand madrasalari (monografiya)*. Toshkent: Fan nashriyoti, 2019 — 208 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixi*. Toshkent: Fan, 2021 — 520 bet.
**Xoja Ahror madrasasi** — Samarqand madrasasi. Xoja Ahror madrasasi 1469-yilda Samarqandda Temuriylar sulolasi davrida Xoja Ubaydulloh Ahror tomonidan bunyod etilgan. Dargoh eng mashhur oliy toifadagi madrasalardan biri boʻlgan. Madrasa toʻgʻrisida Abu Tohirxoja Samariya asarida shunday yozadi: *„Yaxshilar qutbi, solihlar gʻavsi Nosir ul-millat va-d-din hazrat Xoja ahror (uning sirri pok boʻlsin) madrasasi. Ushbu madrasa shaharning ichida, janub tomonda, Soʻzangaron darvozasiga boriladigan katta yoʻlning kun botaridadir. Xoja Ahror bilim egalarini sevardi, majlisi hamisha olim kishilar bilan toʻlgan edi. Shu sababdan ilm ahli uchun u yerda bir oliy madrasa soldirdi. Samarqandning buzuqchilik chogʻida ushbu madrasa buzilgan edi. Sunnatning muhiysi Amir Maʼsum Gʻoziy (Amir Shohmurod) Ulugʻbek madrasasining janubidagi buzilgan Alayka koʻkaldosh jome madrasasining gʻishtlarini din ulamosining fatvosi bilan keltirib, hazrat Xoja Ahror (sirlari muqaddas boʻlsin) oliy madrasani boshqatdan soldiradi va vaqflarini belgilaydi. Hozir unda dars oʻtiladi va hujralarida talabalar yashaydi"*. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Mazkur madrasa uchun hijriy 874-yil rajab oyining 22-kunida (1470-yil 25-yanvar) Xoja Ubaydulloh Ahror katta miqdorda vaqf mulklari vaqf qilgan. Mazkur madrasa 1 ta mutavvali tomonidan boshqarilgan. Dargohda 62 nafar talaba tahsil olgan. Mazkur madrasa „madrasayi safed" nomi bilan ham atalgan. Xoja Ahror madrasasida XIX asr oʻrtalarida „Usmon Qur’oni" saqlangan. Amerikalik sayyoh Yujin Skayler oʻz estaliklarida ushbu inshoot haqida: *S„hu yodgorliklarining eng ajoyibi yirik toʻrt burchakli Xoja Ahror masjididir. U baland peshtoqli va ravoqli eshilari, bezakli koshinlari haligacha yaxshi saqlangan. Ustunlar tepasida forscha sheʼrlar koʻzga tashlanadi. Ichkarisida talabalar uchun hujralar, kirishdan roʻparada keng sahnli masjid bor ekan. Borgan paytimizda mudarrislar va talabalar shom namozini ado etishayotgan edi"*.

Meʼmorchiligi
-------------

Xoja Ahror madrasasi 31 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixi*. Toshkent: Fan, 2021 — 520 bet.
2. ↑  Yujin Skayler*. Turkiston*. Toshkent: Oʻzbekiston nashriyoti, 2019 — 335 bet.
**Akkad tili** (qad. shahar Akkad nomidan) — mashhur som tillarining eng qad.si. Ikki dialektga — bobil va ossuriy dialektlariga ega, shu bois koʻpincha u bobil-ossuriy (yoki ossuriy-bobil) tili deb ham ataladi. Akkad tilining ham (boshqa som tillari kabi) oʻziga xos xususiyati undagi soʻzlar oʻzagi undoshlardan (koʻpincha uch undoshdan) tashkil topishidir. Unlilar hamda oʻzakka te-gishli boʻlmagan baʼzi undoshlar gramma-tik munosabatni yuzaga keltiradi va oʻzak umumiy maʼnosini muayyanlashtiradi. Akkad tili yozuvi shumer sillabo-ideografik mixxatiga asoslangan boʻlib, belgilar koʻp tovushli xususiyatga ega. Ular soni 500 dan oshib ketadi. Akkad tili mixxat yozuvini 1857-yilga kelib toʻliq oʻqishga muvaffaq boʻlingan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Akkad tili" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xoja Muxammad Islom Ibn Xoja Ahmad**, Faxriddin Xoja Muhammad Islom, Xoja Islom Joʻyboriy (1493 —Buxoro—1563.15.9) — Joʻybor xojalarining mashhur namoyandasi, Buxoro shayx ulislomi.

Buxoro xonlari Ubaydullaxon va Abdullaxon II ning piri. X.M.I. yoshligidan naqshbandiya tariqati asoslarini puxta oʻrgangan. Maxdumi Aʼzam unga ustozlik qilgan. X.M.I. keyinchalik naqshbandiylik tariqatini keng targʻib qilgani uchun "Piri Shastiy" unvoniga ham sazovor boʻlgan. X.M.I. yoshligidan davlat va siyosat ishlariga faol aralashgan. Buxoro hokimi Ubaydulla sulton saroyida xizmatda boʻlgan.

X.M.I. Abdullaxon II ning markazlashgan davlat tuzish yoʻlidagi qattiqqoʻl siyosatini qoʻllab quvvatlagan. Buxoro xonligidagina emas, balki butun musulmon Sharqida uning nufuzi baland boʻlgan. Hindiston, Eron, Koshgʻar, Badaxshon hukmdorlari u bilan xat yozishib turishgan. Movarounnaxrdagi siyosiy jarayonlarda Maxdumi Aʼzam vafoti (1542)dan soʻng markaziy siymo (yirik diniy ulamo) sifatida asosiy rol oʻynagan. Abdullaxon II Balx hokimi Pirmuhammadxon taklifini qabul qilib, Buxorodagi hokimligini Balxdagi hokimlikka almashmoqchi boʻlganida X.M.I. Abdullaxon II bilan uchrashib, uni bu yanglish qaroridan qaytaradi (1561).

Buxoro xonligida shu davrda qurilgan koʻplab meʼmoriy obidalar (masjidlar, madrasalar, hammomlar, sardobalar, ustaxonalar, savdo rastalari va kanallar, xonaqoh va boshqalar) otaoʻgʻil: X.M.I. va Xoja Saʼduddin nomlari bilan bogʻliqdir. X.M.I.ning Gavkushon va Joʻybor madrasalarida 8 ming jildlik ulkan kutubxonasi boʻlgan. U saxovatli va muruvvatli inson boʻlgani uchun Buxoro xalqi tomonidan "Qutbul gʻavs" ("Madadkor qutb"), yaʼni avliyo deb eʼzozlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Akish Turgʻinboyuli Shanin** ( 1893, Pavlodar viloyati Bayanaul tumani Jeltau qishlogʻi—1986.03.18, Chimkent shahri) — aktyor, Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan artist (1958).

Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Qarjas boʻlimidan . U maxsus sahna ta'limi olmagan. Aktyorlik faoliyatini "Es-aymaq" truppasida boshlagan. 1928-1938 yillarda Qozoq akademik drama teatri. 1938-1968 yillarda Chimkent viloyati drama teatrida aktyor boʻlib,turli rollarda,koʻpincha oʻtkir xarakterga ega boʻlishi bilan ajralib turardi.

Ijro etilgan rollar
-------------------

Shalbay (A.Abishevning "Vatan uchun"da), Balqiy, Jaqay (M.Aqinjonovning "Isatay – Maxambet" va "Ibray Oltinsarin"da), Bozorbay,Bekejon,Qorabay,Qoʻnqay,Tauke (Gʻ.) rollarini ijro etgan. Musirepovning "Qiz ipak", "Qo‘zi Ko‘rpesh – Bayan sulo", "Aqan seri – Aqtoqti" va "Amangeldisida"), Frantisek (K.M.Simonovning "Praga bog‘i"da), PIMA (A.N.Ostrovskiyning "Begunoh iztiroblar"ida) va boshqalar. u yerda "Mashg’ulotli bahor" (1956), "Hayot yo’li" (1959), "Aldar ko’se" (1964), jild. b. filmlar bilan bog'liq.

Manbalar
--------

1. ↑  *{{{title}}}*. ISBN 9965-08-265-0.
2. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
JIZZAX "ZILOLATEKS" AKSIYADORLIK JAMIYATI - trikotaj (ust kiyim, bolalar kiyimi) mahsulotlari ishlab chiqaradigan sanoat korxonasi, "Oʻzbek yengilsanoat" davlat uyushmasi tizimida faoliyat koʻrsatadi. Korxona 1976-yilda Toshkent "Malika" trikotaj birlashmasi filiali negizida Jizzax sh.da tashkil qilingan. 1982-yilda Jizzax trikotaj birlashmasiga aylantirilgach, uning qoshida Hamroqul Nosirov nomidagi va "Marjonbuloq" tikuv f-kalari tashkil etilgan. 1994-yilda esa hozirgi nomdagi aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi. Ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning asosiy qismi OʻzR Ichki ishlar vazirligi, chegara qoʻshinlari, shuningdek, xalq taʼlimi tizimidagi korxona hamda muassasalarga yetkazib beriladi. Xom ashyo asosan Navoiy, Toshkent va Namangan viloyatlaridan keltiriladi. Korxona yiliga 3400 ming dona trikotaj mahsulotlari .i.ch. quvvatiga ega boʻlib, texnologiyalar Germaniya, Yaponiya, Ukraina va Rossiyadan keltirilgan. Jamiyat qoshida 1997-yildan nitron mahsulotlari ishlab chiqaradigan korxona ishlaydi (yillik quvvati 270 t nitron). Korxona 2000-yil Fransiya (Parij)da boʻlib oʻtgan yengil sanoatchilar milliy assotsiatsiyasining oltin medali hamda sertifikati bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lxasa** (tibetcha "xudolar makoni") — Xitoyning jan.-gʻarbiy qismidagi shahar. Tibet muxtor rayonining maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi. Tibet togʻligidagi Jichu daryosi (Brahmaputra irmogʻi) vodiysida, dengiz sathidan 3650 m balandlikda joylashgan. Avtomobil yoʻllari orqali mamlakatning boshqa tumanlari bilan bogʻlangan. Aholisi 140 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). L.da oziq-ovqat, yogʻochsozlik, koʻn, metallsozlik, farmatsevtika, mayda mashinasozlik, kimyo korxonalari bor. Hunarmandchilikda gilam toʻqiladi, diniy marosim buyumlari tayyorlanadi. Geofizika rasadxonasi, meteorologiya va qishloq xoʻjaligi tajriba st-yasi bor. Mahalliy koʻmir asosida issiqlik elektr st-yasi ishlab turibdi. Qadimda L. oʻrnida qoʻrgʻon boʻlgan. Keyinchalik uning atrofida shahar vujudga kelgan. 7-asrda dastlabki Tibet davlatining poytaxti boʻlgan. 15—17-asrlarda L. Tibetning dunyoviy va buddizm (lamaizm) dinining markazi edi. Shaharning shim.-gʻarbidagi baland qoyali qismida 13 qavatli saroy — Potala saroy-monastiri (Dalay-lama qarorgohi) joylashgan. Uning asosiy qismi — "Qizil saroy" oltin bilan bezatilgan. L. yaqinida 3 ibodatxona bor.

  
* Lxasa
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nigora Masharipovna Kutlimuratova** (tugʻ. 23-noyabr 1970-yil, Hazorasp tumani, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek davlat arbobi, siyosatchi va tabib. 2020-yil yanvar oyidan — Xorazm viloyati 120-sonli Hazorasp saylov okrugidan 4-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Mudofaa va xavfsizlik qoʻmitasi aʼzosi.

Hayoti
------

Nigora Kutlimuratova 23-noyabr 1970-yilda Xorazm viloyati Hazorasp tumanida tugʻilgan. Uylangan va uch farzandi bor. 1994-yilda Toshkent tibbiyot akademiyasini tamomlagan. Mutaxassisligi: shifokor, umumiy tibbiyot. 2012-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jamoat qurilish akademiyasi. Mehnat faoliyatini 1986-yilda Xazarsp viloyatidagi yigiruv fabrikasida laborant boʻlib boshlagan. 1994—2012-yillarda Toshkent davlat tibbiyot instituti Urganch filialida ilmiy xodim, katta oʻqituvchi, 2012—2013-yillarda sogʻliqni saqlash xodimlari kasaba uyushmasi Xorazm viloyati kengashi raisi, 2013—2014-yillarda Xorazm viloyati hokimligi kotibiyati, viloyat xotin-qizlar qoʻmitasi boshligʻi, 2014—2016-yillarda Urganch shahar tibbiyot birlashmasi bosh vrachi oʻrinbosari. 2016-yildan „Sogʻlom avlod uchun" xalqaro xayriya fondi Xorazm viloyati boʻlimi direktori. 2003-yildan hozirgacha Hamdard ayollarni qoʻllab-quvvatlash markazi boshqaruvi raisi.

Manbalar
--------

1. ↑  „КУТЛИМУРАТОВА Нигора Машариповна | TsentrAziya". *centrasia.org*. Qaraldi: 20-may 2021-yil.
2. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 18-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2021-yil.
3. ↑  „Кандидаты" (ruscha). *elections.uz*. Qaraldi: 21-may 2021-yil.
**Nigrosporoz** — makkajoʻxori soʻtalari va gʻoʻza koʻsaklari kasalligi. Nigrospora oruzae, N. spaerica (makkajoʻxori soʻtalarida), N. gossypii (gʻoʻza koʻsaklarida) chala zamburugʻlari qoʻzgʻatadi. Kasallangan organlarda qora dogʻlar hosil qiladi. Kuchli zararlangan soʻtalar rivojlanmaydi, zoʻgʻatasi oʻrtasidan yorilib ketadi. Zararlangan soʻtalardagi makkajoʻxori donining unuvchanligi pasayadi. Zararlangan urugʻlik maysasi koʻpincha unib chiqishi bilan nobud boʻladi. N.ga chalingan koʻsakning barcha yoki baʼzi chanokdari toʻliq ochilmaydi. Kasallangan tola qora-qizgʻish rangga kiradi. N.ga qarshi oʻsimliklarning boshqa zamburugʻli kasalliklariga qarshi kurash choralari qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Niger-kongo tillari** – nigerkordofan tillari makrooilasiga mansub til oilasi. Afrikaning Sahroi Kabir jan.rogʻidagi katta hududda (Markaziy Sudan, Sharqiy va Janubiy Afrikaning baʼzi mintaqalari bundan mustasno) keng tarqalgan. Umuman, bu tillarda 300 mln. dan ortiq kishi soʻzlashadi. Son-sanoqsiz katta-kichik tillardan iborat. Niger-kongo tillari amerikalik tilshunos J. Grinberg tasnifi boʻyicha 6 ta kichik oilaga boʻlinadi: 1) gʻarbiy atlantika tillari; 2) mande tillari; 3) gur (volta) tillari; 4) kva (gvineya) tillari; 5) benue-kongo tillari; 6) adamaua-sharqiy (adamaua-ubangi) tillari (oilachalar gʻarbdan sharqqa qarab sanalgan). Boshqa olimlarning fikricha, bu tasnif shartli, taxminan xususiyatga ega, chunki gʻarbiy atlantika va mande tillari oilachalari boshqalaridan sezilarli farqutanadi; aksincha, kva tillari benua-kongo tillariga juda yaqin turadi. Niger-kongo tillaridan akan, bamana, volof, zande, igbo, yoruba, lingala, malinke, nyanja, rundi, sango, suaxili, fula, shona, eve kabilar 2,5 mln.dan 20 mln.gacha soʻzlashuvchisi boʻlgan tillardir. Niger-kongo tillarining baʼzi xususiyatlari va yozuvlari haqida (qarang Nigerkordofan tillari.)

Manbalar
--------

1. ↑  "Niger-kongo tillari" *OʻzME*. N-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 41°54′11.999999998807″N 12°30′56.999999998797″E﻿ / ﻿41.90333333333300203°N 12.51583333333299919°E﻿ / 41.90333333333300203; 12.51583333333299919GO

**Rim universiteti** — Yevropadagi qadimgi universitetlardan biri. 1303-yil tashkil etilgan. Rim universitetida kimyogar S. Konnitssaro, geometrlar E. Baltrami, F.Severi, matematik va mexanik T. LeviChivita, fiziklar E. Fermi, E. Amaldi, tarixchi R. ByankiBandinelli ishlagan. Huquq, siyosiy fanlar, savdoiktisod, statistika, demografiya va aktuar hisoblar, filologiya va falsafa, pedagog, tibbiyot, matematika, fizika va tabiiy fanlar, farmakologiya, fuqaro, sanoat va togkon qurilishi, meʼmorlik buyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Kutubxonasi (1661-yil tashkil etilgan)da 1 milliondan ortiq asar saqlanadi. Universitetda 180 ming talaba taʼlim oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Riman Georg Fridrix Bernhard** (1826.17.9, Quyi Saksoniya — 1866.20.7, Italiya) — nemis matematigi, fizikada nisbiylik nazariyasi vujudga kelishiga zamin yaratib bergan olim; mat.da kompleks oʻzgaruvchilar funksiyalari nazariyasini rivojlantirdi va unda geometrik usullarni takomillashtirdi. Riman sirtlari nomli tushunchani fanga kiritdi. Sonlar nazariyasida fundamental natijalarga erishdi. R.ning toʻplamlar nazariyasi va haqiqiy oʻzgaruvchilar funksiyalari nazariyasi yaratilishida xizmati katta. R. topologiyaning asosiy gʻoyalarini ilgari surdi. R. integrali tushunchasi toʻplamlar va haqiqiy oʻzgaruvchilar funksiyalari nazariyalarida katta rol oʻynaydi. R. asarlari 19 va 20-asrlar matematikasining koʻpgina sohalari rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kavkaz tillari**, **Iber-kavkaz tillari** (Iboriy-kavkaz tillari) — Kavkazdagi 50 ga yaqin tillarning majmui. Shartli ravishda Kavkaz tillari deb ataladi. Kavkaz tillari Shimoliy Kavkaz, Turkiyada va kichik guruhlari Suriya, Eron va baʼzi Yaqin Sharq mamlakatlarida tarqalgan. 

Kavkaz tillari 3 guruhga boʻlinadi: 

* abxaz-adigey (Gʻarbiy Kavkaz)
* kartvel (Jan. Kavkaz)
* vanax-dogʻiston (Sharqiy Kavkaz)

Kavkaz tillari dan 12 tasi (gruzin, abxaz, abazin, adigey, kabardin-cherkas, chechen, ingush, avar, lak, dargin, lazgin, tabasaran) oʻz yozuviga ega. Ulardan faqat gruzin tili koʻp asrlik adabiy anʼanaga ega boʻlib, uning qad. yodgorliklari mil. av. 5-asr ga oid. Boshqa Kavkaz tillari yozuvi 14 — 16-asrlarda yaratilgan. Abxaz-adigey tillarida undosh tovushlar koʻp. Otlarning turlanishi kam rivojlangan, feʼllarning tuslanishiga boy. Kartvel tillari undoshlarga boyligi, feʼl nisbatlari borligi va ergashgan qoʻshma gaplarning turlari rivojlangani bilan ajralib turadi. Nax-dogʻiston tillarida ham undosh tovushlari koʻp, kelishiklar ancha rivojlangan (baʼzan 40 taga yetadi).

Kavkaz tillari oʻrtasidagi genetik aloqalar aniq emas. Baʼzi olimlar ularni qarindosh deb hisoblasa, boshqalar buni inkor etadi. Kavkaz tillari Ispaniyadagi bask tiliga, shuningdek, qadimgi. Yaqin Sharqdagi baʼzi xurrit-urart tillari bilan qarindosh boʻlgan, degan taxminlar bor. Ayrim olimlar esa Kavkaz tillarining fonologik va grammatik xususiyatlarini hind-yevropa tillariga qiyoslash asosida ular qad. bir oilaga birlashgan, degan fikrni aytadilar. Hamma tillari asosan Ozarboyjon, Gruziya va Armaniston hududkarida qo'llaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Alfred Smedberg yozgan *Piksilar va trollar orasida* (1912) bolalar kitobidan bezak.
**Troll** nordik mifologiya va skandinav folkloridagi gʻayritabiiy maxluqdir. Qadimgi skandinav asotirlarida trollar uzoq togʻ-toshlarda kichik guruh boʻlib yashashlari, odamlarga kamdan-kam yordam berishlari hikoya qilinadi. Nisbatan yangiroq manbalarda trollar xavfli mavjudot, deb koʻrsatiladi. Trollar tashqi koʻrinishi borasida tayinli fikr yoʻq, turli manbalar ularni turlicha: goh qoʻrqinchli, gohida odamdan deyarli farq qilmas qilib tasvirlanadi.

Internet madaniyatida „troll" nomi bilan boshqa foydalanuvchilar jigʻiga teguvchi va oʻz mutoyibasi uchun turli axloqbuzarlik qiluvchi shaxslar tushuniladi.

Filmlar
-------

* Trollar haqida 2017-yilda ishlangan *Trollar* animatsion filmini koʻrishimiz mumkin.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Trollar*** haqida turkum mavjud |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Angliya davlatining milliy futbol klubi 1950- yildan beri FIFA Jahon chempionatida ishtirok etib kelmoqda. Angliya musobaqaga 1950 -yil davriga qadar kirmagan lekin, keyingi 18-ta turnirning hammasida ishtirok etgan.  Ular uch karra, 1974-yil (G'arbiy Germaniya), 1978-yil (Argentina) va 1994-yil esa (AQSh) final bosqichiga o'ta olmadilar va uch marta guruh bosqichidan chiqa olmadilar; 1950, 1958 va shu bilan birga 2014- yillarda ham. Ularning eng yaxshi natijasi 1966 -yilda Angliyada o'tkazilgan turnirda oltin kubokni qo'lga kiritdi. Ular 1990 -yilda Italiyada, 2018 yilda esa Rossiyada to'rtinchi o'rinni egalladi. Bundan tashqari, jamoa yana olti marta chorak finalga chiqib, oxirgisi 2006- yilda Germaniyada bo'lgan. 

1. ↑  England declined the chance, created and given to them when Austria withdrew from the tournament following the Anschluss, to take part in the 1938 FIFA World Cup.
2. ↑  Excluding the 1982 FIFA World Cup, which did not have formal quarter-finals, but instead had a second group stage that determined who would qualify for the semi-finals.
**Alcester** (talaffuzi: *Alkester*)AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 820 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.33 kvadrat mil (0.85 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1900** | 381 |  | — |
| **1910** | 409 |  | 73% |
| **1920** | 492 |  | 203% |
| **1930** | 460 |  | −65% |
| **1940** | 581 |  | 263% |
| **1950** | 585 |  | 07% |
| **1960** | 479 |  | −181% |
| **1970** | 627 |  | 309% |
| **1980** | 885 |  | 411% |
| **1990** | 843 |  | −47% |
| **2000** | 880 |  | 44% |
| **2010** | 807 |  | −83% |
| **2020** | 820 |  | 16% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 807 kishi, 352 ta xonadon va 218 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 97,4% oq tanlilar, 0,1% afro-amerikaliklar, 0,2% tubjoy amerikaliklar, 0,7% osiyoliklar, 0,2% boshqa irqlar va 1,2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,5% ni tashkil etadi.

Shaharda 352 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 25,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 49,4 foizi er-xotinlar birga yashagan, 9,9 foizida eri boʻlmagan ayollar, 2,6 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 38,1% oilasiz edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 33% jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 18,8% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

  

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 432 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 44 286 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 28 047 dollarni, ayollarniki esa 21 167 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 593 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 6,5 foizi va aholining 7,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past edi, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 3,8 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 16,0 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Alcester city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 6-may 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
3. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2016-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Luís „Dinga" Reis** (1980-yil 1-oktyabrda tugʻilgan) — portugaliyalik muay-tay kikbokschisi, kelib chiqishi Cape Verdian boʻlib, Portugaliyaning Lissabon shahridan Olival sport zali uchun jang qiladi. U K-1 MAX va Itʼs Showtime mintaqaviy chempioni, u ham havaskorlar darajasida Portugaliya uchun medallarni qoʻlga kiritgan. Uning akasi Jose Reis ham hurmatli kikbokschi boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Nisbatan muvaffaqiyatli havaskor faoliyatidan soʻng, u bir qator Iberiya chempionatlarida gʻalaba qozongan va turli xil WAKO jahon va Yevropa chempionatlarida bir necha marta shohsupani egallagan, Luis 2004-yilda K-1 debyutini qilgan. Juda gʻalati turnir koʻrinishida u Lissabondagi MAX tadbirida jarohat oʻrnini bosuvchi yarim finalga chiqdi, faqat katta akasi Jose bilan yuzma-yuz keldi, u kichik birodarlik mehrini koʻrsatib, uni darhol ikkinchi raundda toʻxtatadi va yutadi. Luis Ispaniyada chegaradan oʻtgan navbatdagi MAX mintaqaviy tadbirida koʻproq muvaffaqiyatga erishdi va finalda uy jangchisi Abrahan Rokeniga yutqazishdan oldin ikki raqibini toʻxtatgan edi.

Faoliyati
---------

MAX oʻyinlaridan soʻng Luis 2005-yilda yangi tashkil etilgan Tailand va Kikboks Superligasiga qoʻshiladi, ammo ikkita oʻyinda unchalik muvaffaqiyat qozona olmadi va har ikkalasida ham qaror bilan magʻlub boʻldi. 2006-yilda K-1 MAX ga qaytish uning tugʻilgan shahri Lissabonda turnir gʻalabasiga olib keldi, ammo mintaqaviy gʻalaba oʻsha yilgi K-1 MAX finalida qatnashishni anglatmaydi. Oʻsha yili u xuddi shu muammoga duch keldi, chunki Itʼs Showtime tashkiloti Portugaliyadagi 75MAX turnirida gʻolib chiqdi, ammo keyingi yili Niderlandiyada boʻlib oʻtadigan finalga taklif etilmadi. 2009-yilda u oʻz shahridagi yana bir turnirda gʻolib chiqadi, bu safar Jahon kikboksing tarmogʻi (WKN) sakkiz kishilik K-1 qoidalari boʻyicha turnirda gʻolib chiqdi.

Karim Ghaji bilan jang
----------------------

2012-yil 15-dekabrda u WKN 75 yarim finalida yakuniy turnir gʻolibi Karim Ghajiga ochkolar boʻyicha yutqazdi. Toʻliq Contact Yevropa Gran-prisi *toʻliq kechada 6,* Agde, Fransiyada boʻlgan.

U 2013-yilning 20-aprelida Fransiyaning Parij shahrida *bo‘lib o‘tgan FK-ONEda* Bakari Tounkaraga ochkolar hisobidan mag‘lub bo‘ldi.

Yana qarang
-----------

* K-1 voqealari roʻyxati;
* Itʼs Showtime voqealari roʻyxati;
* K-1 chempionlari roʻyxati;
* Itʼs Showtime chempionlari roʻyxati;
* Erkak kikbokschilar roʻyxati.

Manbalar
--------

1. ↑  „hi5 - Luis dinga Reis Gangsta - Cursostotales (In Portuguese - gives DOB)".  cursostotales.hi5.com. Qaraldi: 6-may 2011-yil.
2. ↑  O Praticante — Revista / Publicação Desportiva — Edição 42 "destacam Luís Dinga Reis que venceu o. com a organização da K1 Luso e Federa-. se continuar, conseguiu o atleta espanhol. "
3. ↑  „Superleague Fighter details - Luis REIS - (Fighter Profile)".  www.superleague.tv. 25-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2011-yil.
**Armanlarning Maryamning taxminiy sobori** ( armancha: *Հայկական տաճար* , ukraincha: *Вірменський собор* , polyakcha: *Katedra ormiańska* ) Ukrainaning Lviv shahrida shaharning Eski shaharchasida, bozor maydonining shimolida joylashgan. 1945-yilgacha u Lviv arman katolik arxeparxiyasining sobori bo'lgan, 2000 yildan beri Arman Apostol cherkovining Ukraina Yeparxiyasining sobori bo'lib xizmat qiladi.

Tarixi
------

### 1363-1945 yillar

Kichik arman cherkovi 1363-1370 yillarda Kaffa shahridagi arman savdogar tomonidan asos solingan va yeparxiyaning ona cherkovi sifatida tashkil etilgan. U qadimgi Armaniston poytaxti Ani shahridagi Ani soboridan keyin modellashtirilgan degan fikrlar ham bor. 1437-yilda sobor arkada galereyasi bilan o'ralgan: bugungi kunda faqat janubiy qismi saqlanib qolgan va shimoliy qismi muqaddas joyga aylantirilgan. 1527-yilda shahar yong'inida cherkov shikastlangandan so'ng1571-yilda yangi tosh qo'ng'iroq o'rnatilgan. 1630-yilda asosiy nave kengaytirildi va 1723-yilda qayta tiklandi. XVII asrdan 1945-yilgacha sobor Lvov arman katolik arxeparxiyasiga (Polsha, Lvov) tegishli bo'lgan, chunki Rim-katolik cherkovi bilan ittifoq yepiskop Mikolaj (Nikolas) Torosovich va uning vorisi arxiyepiskop Vartan Hunanyan tomonidan kiritilgan. Sobor o'zining bugungi ko'rinishining ko'p qismini 1908-1927-yillarda arxiyepiskop Jozef (Jozef) Teodorovich tomonidan amalga oshirilgan qayta qurishga qarzdor.

2009-yildan beri soborni ta'mirlash jarayonida bo'lib, Polsha Madaniyat vazirligi tomonidan Varshavada joylashgan Polsha armanlarining madaniyati va merosi jamg'armasi bilan hamkorlikda to'liq moliyalashtirilgan Ishlarni polshalik va ukrainalik mutaxassislar birgalikda olib borishgan.

Ichki makon va atrof-muhit
--------------------------

Soborning shimolida Arman Benediktinlarining kichik monastiri, janubda esa qo'ng'iroq minorasiga tutashgan XVII asr oxirida qurilgan arman arxiyepiskoplari saroyi joylashgan.

Zamonaviy interyer asosan Yan Henrik Rosen va Jozef Mehofferning ishi. Soborda XVII asrda Yazlovetsdan olib kelingan Muqaddas Grigoriy va Xudoning onasining ikkita mo'jizaviy piktogrammasi joylashgan.

|  |  |  |  |  |
| Uyg'onish davri arkadalari bilan soborning eng qadimgi saqlanib qolgan qismi |  | Ichki makon |  | Qo'ng'iroq minorasi va episkop saroyi |

Havolalar
---------

Manbalar
--------

Koordinatalari: 49°50′36″N 24°1′51″E﻿ / ﻿49.84333°N 24.03083°E﻿ / 49.84333; 24.03083GOKoordinatalari: 49°50′36″N 24°1′51″E﻿ / ﻿49.84333°N 24.03083°E﻿ / 49.84333; 24.03083GOAndoza:LvivAndoza:Armenian ChurchesAndoza:Dioceses of the Armenian Apostolic ChurchAndoza:Cathedrals of Ukraine
**Lyamblioz** (lambliosis) — lambliyalar qoʻzgʻatadigan invazion kasallik. Odamlarda lyambliozni Lamblia intestinalis qoʻzgʻatadi. Lyambliyalarning harakatchan (vegetativ) va harakatlanmaydigan (sista) shakllari bor. Kasallik manbai lyambliyalar bilan zararlangan kishi hisoblanadi. Lyambliyalar sogʻlom odamning meʼda-ichak yoʻliga tushib, ingichka ichakda koʻpayadi va uning shilliq pardasini zararlaydi. Ular ingichka ichakdan yoʻgʻon ichakka oʻtib (bu yer ular uchun noqulay sharoit hisoblanadi), oʻz harakatini yoʻqotadi va sistalarga aylanadi. Ular najas bilan tashqariga chiqadi. Lyambliya sistalari tashqi muhitda yaxshi saqlanadi. Kasallik lyambliya tushgan ovqat (ayniqsa, meva va sabzavotlar) isteʼmol qilinganda va suv ichilganda, shuningdek, kir qoʻl va roʻzgʻor buyumlari orqali yuqadi. Turli geografik mintaqalarda katta yoshdagi axrli orasida 5—12% hollarda najasda sista topiladi. Lyamblioz aksari bolalarda uchraydi. Klinik belgilari zararlangan aʼzoga qarab har xil boʻladi. Koʻproq ichak va oʻt yoʻllari zararlanadi. Baʼzan kasallik alomatlari roʻyrost koʻrinmay, enterit, xoletsistit va h.k. bilan birga kechishi ham mumkin. Tekshirish chogʻida najasdan lyambliyalarning sistasi, oʻt (safro)dan uning vegetativ shakllarini topish mumkin. Lyambliozning oldini olishda shaxsiy gigiyena qoidalariga qatʼiy rioya qilish talab etiladi. Davosi: kasallikning kechishiga qarab trixopol, furazolidon, aminaxinol va boshqa dori vositalari shifokor tomonidan tavsiya etiladi. Oʻzbekistonda Lyambliozning turli jixatlari professor Nozima Abdullayevna Dehqonxoʻjayeva tomonidan chuqur oʻrganilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nigerkordofan tillari** (kon-gokordofan tillari) — afrika tillari makrooilasi. Amerika tilshunosi J. Grinberg tasnifiga kura, 2 oilaga boʻlinadi: niger-kongo tillari va kordofan tillari. Niger-kongo tillari Gʻarbiy va Janubiy Afrikaning katta qismida, kordofan tillari esa Sudanning sharqidagi va Kordofan togʻli oʻlkasidagi kichkina hududda tarqalgan. Ushbu til oilalarining genetik birligi bir qancha lugʻaviy oʻxshashlik va morfologik mosliklar asosidagina isbotlangan boʻlsada, aslida ular lu-gʻaviy, morfologik, sintaktik jihatlardan farqlanib turadi. Niger-kongo tillari oʻz navbatida 6 ta kichik oilaga boʻlinsa, kordofan tillari 5 guruhga boʻlinadi va 30 dan ortiq tilni oʻz ichiga oladi (kordofan tillari juda kam oʻrganilgan). N.-k. t.da soʻzlashuvchilar taxminan 350 mln. kishidan ortiqroqdir. Bu tillarning koʻpchiligi yozuvga ega emas. Bir kanchasi Yevropa mustamla-kasigacha moslashtirilgan arab yozuvlaridan foydalanib kelgan. Baʼzilari esa (akan, volof va boshqalar) lotin alifbosiga qoʻshimcha harf va belgilar qoʻshgan holda oʻz yozuvlariga ega boʻlganlar.

Yana qarang
-----------

* Niger-kongo tillari

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nigeriya pasportlari** Nigeriya fuqarolariga Nigeriyadan tashqarida sayohat qilishlari uchun beriladi. Nigeriya endi yangi pasport arizalari uchun faqat elektron pasportlarni taklif etadi. Elektron pasport sifatida ham tanilgan ushbu elektron pasportlar foydalanish maqsadiga qarab „Standart" yoki „Rasmiy" deb tasniflanadi.

Nigeriya pasportlari Nigeriya Immigratsiya Xizmatining jismoniy joylashgan joyida yoki uning veb-sayti orqali taqdim etilishi mumkin. Boshqa mamlakatlarda yashovchi nigeriyaliklar eng yaqin Nigeriya elchixonasi yoki konsulligi orqali pasport olishlari mumkin.

Passport
--------

Rasmiy elektron pasport, birinchi navbatda, hukumat amaldorlari va Nigeriya diplomatlarining ayrim toifalari uchun ajratilgan.

Nigeriya fuqarolari Gʻarbiy Afrika Davlatlari Iqtisodiy Hamjamiyatiga (ECOWAS) aʼzo davlatlarga sayohat qilishlari mumkin.

Viza talablari
--------------

2016-yilda Nigeriya fuqarolari 66 mamlakat va hududlarga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz boʻlishdi, bu esa Nigeriya pasportini Viza cheklovlari indeksiga koʻra dunyoda 91-oʻrinni egalladi.

Yana qarang
-----------

* ECOWAS passports
* List of passports
* Visa requirements for Nigerian citizens

Manbalar
--------

1. ↑  „Nigerian Passport Requirements « Visa Connect | Visa Support Services" (en-US). Qaraldi: 11-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „veb manba".

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Passport report Data and Method". *La Vida Golden Visas*.  La Vida Golden Visas. Qaraldi: 11-sentabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Nigerian Embassy in the Netherlands
* Obtaining Nigeria e-passport
**Nigeriya Fanlar Akademiyasi Media mukofotlari** har yili ilm-fan sohasidagi eng yaxshi reportajlarni eʼtirof etish uchun taqdim etiladigan media mukofot hisoblanadi. Mukofot 2010-yilda Nigeriya Fanlar akademiyasi tomonidan sogʻliqni saqlash, texnologiya va atrof-muhitga oid maqolalar kabi fanga oid maqolalarni chop etgan jurnalistlar va gazeta sharhlovchilarini taqdirlash uchun taʼsis etilgan. Mukofot taqdimot marosimida koʻpincha dunyo boʻylab koʻplab ommaviy axborot vositalari vakillari, siyosatchilar, taniqli shaxslar, jurnalistlar ishtirok etadilar 2017-yilda jurnalistlarni taqdirlash marosimi 2017-yilning 10-avgustida Sheraton mehmonxonasida, Mobolaji Bank Anthony way, Merilend, Lagos shtati, Nigeriyada boʻlib oʻtdi.

Turlari
-------

### Joriy toifalar

2017-yil holatiga koʻra, Nigeriya Fanlar Akademiyasi Media mukofotlari 2 toifaga ega.

* Bosma materiallar toifasi: 2010-yildan beri
* Telekoʻrsatuvlar: 2010-yildan beri

Manbalar
--------

1. ↑  „Nigerian Academy of Science".
2. ↑  „Nigerian Academy of Science Media Award- Vivienne Irikefe". *TV Continental*. Qaraldi: 12-iyul 2015-yil.
3. ↑  „again punch wins nigerian academy of science award". *The Punch News*. 13-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2015-yil.
4. ↑  „Nigerian Academy of Science hold media awards". *Tell*. 14-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2015-yil.
5. ↑  „Punch Editor wins Nigerian Academy of Science award". *The Punch News*. 6-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2015-yil.
6. ↑  „Adebayo, Punch, Irikefe, TVC win Science media awards". *Media Career Nigeria*. Qaraldi: 12-iyul 2015-yil.