**"Men" konsepsiyasi** (**"Men" obrazi** inglizcha *one’s self-concept*, yoki *self-construction*, *self-identity*) - bu shaxsning o'zi haqidagi g'oyalar tizimi, ongli shaxsiyatning aks ettiruvchi qismi. O'zi haqidagi fikrlar ozmi-ko'pmi ongli va nisbatan barqarordir.

Men konsepsiyasi (yoki Men obrazi) - bu nisbatan barqaror, ko'p yoki kam ongli tarzda va og'zaki shaklda qayd etilgan, shaxsning o'zi haqidagi g'oyasi. Bu konseptsiya turli xil real va fantastik vaziyatlarda o'zini individual tasvirlari orqali, shuningdek, boshqa odamlarning fikri va o'zini boshqalar bilan taqqoslash orqali o'zini bilish va baholash natijasidir .

Men konsepsiyasi boshqa narsalar qatori adekvat yoki noadekvatligi bilan tavsiflanadi: inson o'zi haqida haqiqatga mos kelmaydigan va ziddiyatlarga olib keladigan obrazni yaratishi (unga ishonishi) mumkin; va yoki aksincha, adekvat men konsepsiyasi o'zini-o'zi tushunchasi dunyoga va boshqa odamlarga yanada muvaffaqiyatli moslashishga yordam beradi  .

"Men" konsepsiyasining tuzilishi
--------------------------------

Shaxs o'zini-o'zi idrok etishi va o'zini-o'zi qadrlashining predmeti, xususan, tanasi, qobiliyatlari, ijtimoiy munosabatlari va shu kabi ko'plab shaxsiy ko'rinishlari bo'lishi mumkin. Uilyam Jeymsning fikricha, "global Men" (shaxsiyat) ikkita jihatni o'z ichiga oladi: sub'yektiv baholovchi ong (I) tomonidan tan olinadigan empirik ob'yekt (Men). Ob'yekt sifatidagi "men" to'rt jihatdan iborat:

ma'naviy men,

moddiy men,

ijtimoiy "men",

jismoniy "men". Ular har bir shaxs uchun o'ziga xos shaxs sifatidagi o'ziga xos tasvir yoki g'oyalar majmuasini shakllantiradi. "Men" konseptsiyasiga asoslanib, shaxs boshqa odamlar va o'zi bilan o'zaro munosabatlarni quradi.

### "Men" konsepsiyasi ("Men" obrazi) tuzilishiga boshqa yondashuvlar

T. Yu. Kaminskaya "Men" obrazining tuzilish muammosini ishlab chiqishda ikkita yondashuvni aniqlaydi. Birinchi yondashuvda motivatsion komponent imidjining tuzilishida aniqlanmaydi yoki faqat kichik tarkibiy qismlari aniqlanadi. S.Steyn "Men" konsepsiyasiga "shaxs ongida mavjud bo'lgan, sub'ektning o'ziga tegishli bo'lgan tasvirlar va baholashlar tizimi",- deb ta'rifl beradi. L.A.Venger esa "men" obrazini umumiy mazmunli va baholovchi g‘oyalar yig‘indisi sifatida gapiradi.

Ikkinchi yondashuv - motivatsion komponentning (o'z imidji hamda xatti-harakati o'rtasidagi bog'liqlik) o'z imidjining rivojlanishiga ko'rsatadigan ta'sirini tan olish. Boshqacha qilib aytganda, o'z imidjining tuzilishiga motivatsion komponentni kiritish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish.

Adabiyotlar
-----------

* *Agapov V. S.* [www.psi.lib.ru/statyi/sbornik/iconcept.htm Shaxsning o'zini o'zi kontseptsiyasining yosh tasviri].
* 
* Бёрнс Р. Б. O'z-o'zini anglash va ta'lim. - M. 1989. - 169 b.
* *Vasilev N. N.* O'z-o'zini anglash: o'zi bilan kelishilgan holda. - Elitariya : Masofaviy ta'lim markazi, 2009 yil.
* } .
* *Golovanevskaya V.* O'z-o'zini kontseptsiyaning xususiyatlari giyohvandlik xatti-harakatlarini shakllantirish omili sifatida. - M. 2000 yil.
* *Deryabin A.A.* O'z-o'zini anglash va kognitiv dissonans nazariyasi: chet el adabiyotiga sharh / Novosibirsk davlat universiteti.
* *Kolyadin A.P.* Psixologiya fanida "o'z-o'zini anglash" ni o'rganishga yondashuvlar // Shimoliy Kavkaz davlat texnika universitetining asarlari to'plami. "Gumanitar fanlar" seriyasi. - 2005 yil. - № 1 (13).
* *Lang R.* "Men" ni ajrating. - Sankt-Peterburg. : Oq quyon, 1995 yil.
* *Maslou A.G.* Motivatsiya va shaxsiyat. - Sankt-Peterburg. , 1999 yil.
* *Meili R.* Shaxsiyat tuzilishi // Eksperimental psixologiya / ed. P. Fressa va J. Piaget. - M. 1975 yil. - jild. V. — 197—283-betlar.
* *Rotenberg V. S.* "O'z-o'zini tasviri" va xatti-harakati. - Quddus : Manaxim, 2000.
* *Slobodchikov I.M.* O'smirlik davrining "men-kontseptsiyasi" ni shakllantirish doirasidagi yolg'izlik tajribasi. ( parcha ) // Psixologiya fani va ta'lim. - 2005 yil. - № 1.
* *Sokolova E.* *T.* Yo'qotishning klinik psixologiyasi I. - M. : Ma'nosi, 2015 yil. - 896 b.
* *Sokolova E.* *T.* Shaxsiyat anomaliyalarida o'z-o'zini anglash va o'zini o'zi qadrlash. - Moskva universiteti, 1989 yil. - ISBN 5-211-00231-8
* *Stolin V.V.* Shaxsning o'zini o'zi anglashi. - M. : Moskva davlat universiteti, 1983 yil.



1. ↑  Человек и общество / под ред. Л. Н. Боголюбова, А. Ю. Лазебниковой.
2. ↑  Маралов 2004. sfn error: no target: CITEREFМаралов2004 (help)
3. ↑  **Xato: `|sarlavha=` andozasida parametr koʻrsatilmagan {{publikatsiya}}**.