**Kali Linux** – bu raqamli ekspertiza va penetratsion testlash uchun moʻljallangan Debian asosiga qurilgan Linux distributivi. U Offensive Security tomonidan taʼminlanadi va moliyalashtiriladi.

Kali Linuxda taxminan 600  penetratsion sinov dasturlari (asboblari) mavjud, jumladan Armitage (kiber hujumlarni boshqaruvchi vosita), Nmap (port skaneri), Wireshark (paket analizatori), metasploit (penetratsion tekshiruv tizimi), Jon the Ripper (parollar buzuvchi asbob), sqlmap (SQL maʼlumotlar bazasi olish va inyeksiya asbobi), Aircrack-ng (LAN larga kirishni tahlil qiluvchi dasturiy vositalar toʻplami), Burp toʻplami va OWASP ZAP veb-ilovalar skanerlari , va boshqalar.

Kali Mati Aharoni va Devon Kearns boshchiligidagi Offensive Security tomonidan BackTrackni qayta yozish orqali ishlab chiqilgan, BlackTrack avvalgi axborot xavfsizligini sinovdan oʻtkazish uchun Knoppix asosidagi Linux distributividir.

Kali Linux Debain Testingga asoslangan. Kali foydalanadigan paketlarning aksariyati Debian repozitoriyasidan import qilinadi.

Kali Linuxning mashhurligi *Mr. Robot* teleserialining bir nechta epizodlarida namoyish etilganidan soʻng yanada oshdi. Ushbu teleserialda namoyish etilgan asboblar: Bluesniff, Bluetooth Scanner (btscanner), Jon Ripper, Metasploit Framework, Nmap, Shellshock va Wget Kali Linux tomonidan ishlab chiqilgan vositalar tarkibiga kiradi.

Kali Linux va BackTrack shiorlari „Qancha tinch boʻlsangiz, shuncha koʻp eshitasiz" boʻlib, ushbu shior serialning baʼzi epizodlarida koʻrsatib o'tildi.

Versiya
-------

Birinchi versiya, 1.0.0 „moto" 2013 yil mart oyida chiqarilgan.

2019-yil noyabr oyida 2019.4 versiyasi bilan standart foydalanuvchi interfeysi GNOMEdan Xfcega oʻzgartirildi, biroq GNOME versiyasi hali ham mavjud.

2020-yil avgust oyida 2020.3 versiyasi bilan standart terminal Bashdan ZSHga oʻzgartirildi, Bash terminali esa tanlov varianti sifatida qoldi.

Tizim talablari
---------------

Kali Linux quyidagilarni talab qiladi:

* Versiyaga qarab oʻrnatish uchun qattiq diskda kamida 20 GB boʻsh joy, 2020.2 versiyasi kamida 20 GB talab qiladi.
* i386 va AMD64 arxitekturalari uchun kamida 2 GB operativ xotira.
* Oʻrnatuvchi CD-DVD drayveri yoki USB fleshka.
* Eng yaxshi samaradorlik uchun kamida Intel Core i3 yoki AMD E1 protsessori.

Barcha imkoniyatlarni oʻz ichiga olgan versiya uchun tavsiya etilgan apparat spetsifikatsiyasi:

* 50 GB qattiq disk maydoni, SSD disk tavsiya etiladi.
* Kamida 2 GB operativ xotira.

Qoʻllab-quvvatlanadigan platformalar
------------------------------------

Kali Linux 32-bitli va 64-bitli tasvir bilan x86 instruksiya toʻplamiga asoslangan xostlarda foydalanish uchun, hamda Beagle Board kompyuterida va Samsungning ARM Chromebook kompyuterida foydalanish uchun ARM arxitekturasida tasvir fayli sifatida tarqatiladi.

Kali Linux ishlab chiquvchilari Kali Linuxni koʻplab ARM arxitekturasidagi qurilmalar uchun ham chiqarishni maqsad qilishgan.

Kali Linux allaqachon Asus Chromebook Flip C100P, BeagleBone Black, HP Chromebook, CubieBoard 2, CuBox, CuBox-i, Raspberry Pi, EfikaMX, Odroid U2, Odroid XU, Odroid XU3, Samsung Chromebook, Utilite Pro, Galaxy Note 1 qurilmalari uchun mavjud.

Kali NetHunter kelishi bilan Kali Linux rasmiy ravishda Nexus 5, Nexus 6, Nexus 7, Nexus 9, Nexus 10, OnePlus One kabi Android qurilmalarda ham mavjud boʻldi. Bundan tashqari, norasmiy hamjamiyatlar yordamida Kali Linux yana boshqa qurilmalar uchun ham ishlab chiqilmoqda.

Shuningdek, Kali Linux Windows 10, Windows Subsystem for Linux(WSL) da ham mavjud. Windows uchun rasmiy Kali distributivini Microsoft Storedan yuklab olish mumkin.

Xususiyatlari
-------------

Kali Linuxda Kali NetHunter deb nomlangan maxsus Android qurilmalari uchun yaratilgan loyiha mavjud.

Bu Kali hamjamiyatining aʼzosi boʻlmish „BinkyBear" va Offensive Security oʻrtasida hamkorlikda yaratilgan Nexus qurilmalari uchun birinchi ochiq manbali Android penetratsion testlash platformasi. U Wireless 802.11 freym inyeksiyasini, bir bosishli MANA Evil Access Point sozlamalari, HID klaviaturasini (Teensy like hujumlari), shuningdek Bad USB MITM hujumlarini qoʻllab-quvvatlaydi.

BackTrack sud-tibbiy rejim deb nomlanuvchi rejimni ham oʻz ichiga olgan boʻlib, u Kaliga jonli yuklanish orqali oʻtkaziladi. Ushbu rejim juda koʻp omillarga koʻra ancha mashhur, koʻp Kali foydalanuvchilari allaqachon yuklanadigan Kali USB qurilmasiga yoki CDga ega va bu parametr Kalini raqamli sud-tibbiyot ishiga qoʻllashni osonlashtiradi. Raqamli sud-tibbiy rejimida yuklanganda, tizim ichki qattiq diskka tegmaydi yoki xotiradagi boʻsh kataklar oʻrnini almashtirmaydi va avtomatik oʻrnatish oʻchirib qoʻyiladi. Biroq, ishlab chiquvchilar Kalini haqiqiy dunyo kriminalistikasi uchun ishlatishdan oldin foydalanuvchilarga ushbu imkoniyatlardan sinov tariqasida foydalanib koʻrishni tavsiya etadi.

Asboblar
--------

Kali Linux quyidagi xavfsizlik vositalarini oʻz ichiga oladi: 

* Aircrack-ng
* Autopsy (software)|Autopsy
* Armitage (computing)|Armitage
* Burp suite
* BeEF
* Cisco Global Exploiter
* Ettercap (software)|Ettercap
* Hashcat
* John the Ripper
* Kismet (software)
* Lynis
* Maltego
* Metasploit framework
* Nmap
* Nikto (vulnerability scanner)
* OWASP ZAP
* Social engineering (security) tools
* Sqlmap
* Wireshark
* WPScan
* Nessus (software)|Nessus
* Zenmap
* Hydra (software)
* Reverse engineering toolkit
* Foremost (software)
* Volatility (memory forensics)
* VulnHub

Ushbu vositalar bir qancha maqsadlar uchun ishlatilishi mumkin, ularning aksariyati tarmoq ilovasidan foydalanish, tarmoqni aniqlash, IP-manzilni skanerlash kabilarni oʻz ichiga oladi. Oldingi versiyadagi koʻplab uskuna va vositalar (BackTrack) eng samarali penetratsion test ilovalarini ishlab chiqich uchun olib tashlandi.

Offensive Security oʻzining „Kali Linux Revealed" kitobini taqdim etgan, va uni bepul yuklab olish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Kali NetHunter
* BackBox
* Ubuntu
* Raqamli sud-tibbiyot vositalari roʻyxati
* OpenVAS
* Parrot Security OS
* BlackArch

Manbalar
--------

1. ↑  „Official Kali Linux Releases". Qaraldi: 29-avgust 2020-yil.
2. 1 2 3 4  *Nestor.* „Kali Linux Ethical Hacking OS Switches to Xfce Desktop, Gets New Look and Feel". *softpedia* (26-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.
3. 1 2  „Kali Linux Penetration Testing Tools". *tools.kali.org*. Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
4. ↑  „Kali Linux Metapackages". *www.kali.org* (26-fevral 2014-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2019-yil.
5. ↑  „Kali Linux arrives as enterprise-ready version of BackTrack - The H Open: News and Features". *www.h-online.com*. Qaraldi: 22-dekabr 2019-yil.
6. ↑  „Mr. Robot and Kali Linux" (29-dekabr 2020-yil).
7. ↑  „Kali's Relationship With Debian".  Kali Linux (11-mart 2013-yil). Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
8. ↑  *Leroux.* „The Kali Linux Review You Must Read Before You Start Using it" (en-US). *itsfoss.com* (3-may 2017-yil). Qaraldi: 15-aprel 2020-yil.
9. ↑  *Grauer, Yael*. „A Peek Inside Mr. Robot's Toolbox". *Wired* (26-avgust 2015-yil). Qaraldi: 15-aprel 2020-yil.
10. ↑  „Exploring the Hacker Tools of Mr Robot" (en-US). *HackerTarget.com* (21-avgust 2015-yil). Qaraldi: 15-aprel 2020-yil.
11. ↑  „Kali Linux 2020.4 Release". *www.kali.org* (18-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2021-yil.
12. ↑  „Kali Linux Hard Disk Install". *Kali Linux Official Documentation*. 19-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2020-yil.
13. ↑  *Pauli.* „BackTrack successor Kali Linux launched".  SC Magazine (13-mart 2013-yil). Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
14. ↑  *Orin.* „Behind the App: The Story of Kali Linux".  Lifehacker (3-dekabr 2014-yil). — „Mati Aharoni: One of our goals with Kali is to provide images of the operating system for all sorts of exotic hardware—mainly ARM based. This includes everything from Raspberry Pi's to tablets, to Android TV devices, with each piece of hardware having some unique property.". Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
15. ↑  „04. Kali Linux on ARM". Qaraldi: 4-sentyabr 2019-yil.
16. ↑  *muts.* „Kali Linux in the Windows App Store".  Kali Linux (5-mart 2018-yil). Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
17. 1 2  „Kali Linux NetHunter for Nexus and OnePlus". Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
18. ↑  „Kali Linux Forensics Mode". Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
19. ↑  Hertzog, Raphael*. Kali Linux Revealed: Mastering the Penetration Testing Distribution* (en). Offsec Press, 2017-06-05. ISBN 978-0-9976156-0-9.
20. ↑  *Kali Linux Revealed*. 17-mart 2020-yilda qaraldi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-01-02).

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Kali Linux Twitter sahifasi