recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zohirshoh Muhammad** (191\* 15.10, Kobul) — Afgʻoniston shohi (1933.8.11 — 1973.24.8) Muhammad Nodirshohning oʻgʻli. Fransiyada tahsil olgan (1924—30). Afgʻonistonga qaytgan va harbiy ofitserlar bilim yurtini tugatgan (1931). 1932—33-yillarda milliy mudofaa vaziri oʻrinbosari, 1933-yilda maorif vaziri vazifasini bajaruvchi. 1933-yil 8-noyabrda otasining oʻlimidan keyin taxtga oʻtirgan. Shoxlik davrida mamlakat mustaqilligini mustahkamlash va betaraflik siyosatini olib borgan, harbiy bloklarga qoʻshilmaslikka harakat qilgan. Milliy iqtisod, madaniyat va maorifning rivojlanishiga koʻp hissa qoʻshgan. 3. xorijda davolanayotganda jiyani Muhammad Dovud hokimiyatni qoʻlga oldi va unga tazyiq koʻrsatdi. 1973-yil 17-iyulda monarxiya tugatilib, Afgʻoniston respublika deb eʼlon qilingach, 24-avgustda taxtdan voz kechgan. Oilasi bilan Rim yaqinidagi shaharchada yashagan. Mamlakatda toliblar hukmronligi barham topgach, Hamid Qarzay boshchiligidagi Afgʻoniston muvaqqat hukumati taklifiga koʻra Afgʻonistonga qaytib kelgan (2002-yil 18-aprel).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oyxonim** – qad. shahar harobasi (miloddan avvalgi 4-asr oxiri – 2-asrning 2-yarmi) – Afgʻonistonning shim.-sharqida, Amudaryoning soʻl qirgʻogʻida, Koʻkcha daryosi quyilish yerida joylashgan. YunonBaqtriya podsholigi davrida obod boʻlgan; Aleksandriya Oksiana (P. Bernar) yoki Yevkratidiya deb atalgan. O.dagi arxeologik tadqiqotlar Afgʻonistondagi fransuz arxeologik missiyasi (D. Shlyumberje, soʻnfa P. Bernar rahbarligida) tomonidan (1964—78) olib borilgan.

Baqtriya shaharlaridan biri boʻlgan O. ellinizm davrida, yunon kolonistlari tomonidan yunon shaharsozligi tamoyillariga asoslanib qurilgan. O. yuqori (qalʼa) va quyi (shahar), shuningdek, uning shim.-sharqiy tomonida joylashgan shahar atrofidan iborat. O.ning dastlabki 2 qismi qalin mudofaa devorlari bilan oʻrab olingan. Quyi shahar qismida saroy, ibodatxona, yoshlar taʼlimtarbiya oladigan gimnaziy yoki palestra harobalari ochilgan; undan Germey va Gerakl shaʼniga bitilgan yunoncha maʼrifiy yozuvlar topilgan. Shahar markazida geroyon – shaharga asos solgan kishi yoki uning faxriy fuqarosining maqbarasi joylashgan. Qalʼa yaqinidan teatr, shaharning aso-siy koʻchasi, uy harobasi topilgan. Shahar atrofidan esa maqbara, ibodatxona va turar joy qoldikdari chiqqan.

O.dan moddiy va badiiy madaniyatning turli xildagi koʻplab obidalari, tangalar, yunon epigrafikasi yodgorliklari, Geraklning bronza haykali, oʻsmir haykali, ibodatxonaga oʻrnatilgan ulkan marmar haykalning 5 pan-jali oyoq qismi, ibodatxonadan salavkiylar, yunon-baqtriya, hind-yunon va hind mis va oltin tangalari, temir buyumlar, qimmatbaho toshlar xazina-si topilgan.

Adabiyot
--------

* Velikiy shelkoviy put, T. 1999.

Edvard Rtveladze.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xamis masjidi** (arabcha: ; Transliteratsiya qilingan: *Masǧid al-Haamīs*) Bahrayndagi Umaviylar xalifasi Umar II davrida qurilgan birinchi masjid deb hisoblaniladi. *Al Vasat* jurnalisti Qosim Husaynning yozishicha, boshqa manbalarda u keyingi davrda, bir minorali Uyuniylar hukmronligi davrida qurilganligi taʼkidlab oʻtiladi. Ikkinchisi esa oradan ikki asr oʻtib, Usfuriylar hukmronligi davrida qurilgan.

Xamis masjidi 1956-yil.
Ushbu qadimiy islom yodgorligining bir xil egizak minoralari Xamis shahridagi *Shayx Salmon yoʻli* boʻylab harakatlanayotganda uni osongina ajratib olish imkoniyatini beradi.

Tarixi
------

Bu mintaqadagi eng qadimiy masjidlardan biri hisoblanadi, chunki uning poydevori milodiy 692-yilda qoʻyilgan deb hisoblaniladi. Manzilgohdan topilgan yozuv esa inshootning 11-asrga mansubligini koʻrsatadi. Oʻshandan buyon bu yerda minoralar qurilgan, keyinchalik 14 va 15 asrlarda yana ikki marta qayta qurilgan. Xamis masjidi yaqinda qisman restavratsiya qilindi.

 Xamis masjidi minorasi.

Tuzilishi
---------

Hozirgi bino ikki asosiy qismdan iborat:

* 14-asrga oid yogʻoch ustunlar bilan qurilgan tekis tomli qadimiy ibodatxona.
* Yassi tomning keyingi qismi qoʻshilgan boʻlib, u qalin gʻishtli ustunlarga (1339-yilga tegishli) tayangan arklar ustida mustahkam oʻrnarilgan.

Milodiy 7-asrda Muhammad oʻsha paytda Qatar va Bahrayn gubernatori boʻlgan Munzir ibn Sava Al Tamimiyga islom dinini targʻib qilish uchun elchi Al-Alaʼa Al-Hadramiyni yuborgan vaqtida Islom Bahraynga targʻib qilina boshlangan.

### Mehrob plitasi

**Mehrob plitasi** ohaktoshdan yasalgan boʻlib, mehrob shaklida boʻlgan. Plita masjiddagi restavratsiya ishlari davomida topilgan va u milodiy 12-asrda paydo boʻlgan deb taxmin qilinadi. Plitalar ustida Qur’ondan olingan ikkita oyat yozuvlari mavjud, Qur’onning 21-surasi, 34-35-oyatlari, odatda qabr toshlar yuzasiga yozishda qoʻllanilgan.

Yana qarang
-----------

* Bahrayndagi arxeologik joylar roʻyxati
* Bahrayn tarixi

Manbalar
--------

1. ↑  „روافد من بلادي" لقاسم حسين" (ar). *Al-Wasat (Bahraini newspaper)* (6-may 2010-yil). Qaraldi: 21-yanvar 2013-yil.
2. ↑   *The Middle East, p.6*
3. ↑   *Dictionary of Islamic Architecture, page 31*
4. ↑   *Traces of Paradise: Archaeology of Bahrain from 2500 BC to 300 AD ,page 204*

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n2018014183
* VIAF: 194152138546510980640
* en:WorldCat Identities: lccn-n2018014183

 |
**Kevin Spacey Fowler** (1959-yil 26-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. Ikkita Oscar , BAFTA , Oltin globus, Tony va ikkita Laurence Olivier mukofotlari sovrindori. Spacey 2010 va 2015-yillarda Britaniya imperiyasi ordeni bilan taqdirlangan va ritsar unovi berilgan. 

Spacey kinodagi karyerasini Mike Nicholsning *"Heartburn"* (1986) va *"Working Girl"* (1988) komediya-drama filmlarida kichik rollar bilan boshlagan. Keyinchalik *"The Usual Suspects"* (1995) filmidagi roli uchun eng yaxshi ikkinchi darali aktyor nominatsiyasida va *"American Beauty"* (1999) filmidagi roli uchun eng yaxshi aktyor nominatsiyasida Oscar mukofotini oldi.

  

Spacey faoliyati davomida *Glengarry Glen Ross* (1992), *Se7en* (1995), *A Time to Kill* (1996), *L.A. Confidential* (1997), *Pay It Forward* (2000), *Superman Returns* (2006), *21* (2008), *Margin Call* (2011), *Horrible Bosses* (2011), *Baby Driver* (2017), *All the Money in the World* (2017) kabi filmlarda suratga tushgan. U, shuningdek, *Albino Alligator* (1996) va *Beyond the Sea* (2004) filmlariga rejissyorlik qilgan.

Aktyorlik mukofotlari
---------------------

 Hollywood „Shon-shuhrat xiyobonidagi Spacey yulduzi, 1999-yilda qo'yilgan
Spacey ikkita Akademiya mukofoti, Tony mukofoti, Oltin globus mukofoti, to'rtta Screen Actors Guild Awards va BAFTA mukofotini qo'lga kiritdi. U Grammy mukofotiga va 12 marotaba Emmy mukofotiga nomzod bo'lgan. Spacey 1999-yilda Hollywood „Shon-shuhrat xiyobonida o`z yulduziga ega bo`ldi. 2010 va 2015-yillarda Britaniya imperiyasi ordeni bilan taqdirlangan va ritsar unovi berilgan.

Diskografiya
------------

### Albomlar

* *Beyond the Sea: Original Motion Picture Soundtrack* (2004)

### Singllar

* "That Old Black Magic" (*Midnight in the Garden of Good and Evil* (1997) filmining soundtreki)

### Jonli ijrolar

* "Mind Games" – *Come Together: A Night for John Lennon's Words and Music*  – 2001-yil 2-oktyabr, Radio City Music Hall, New-York shahri
* "Bridge over Troubled Water" (Beverley Knight bilan) – 39-Laurence Olivier mukofoti - 2015-yil 12-aprel, Qirollik opera teatri, London

Manbalar
--------

1. ↑  „Hollywood Walk of Fame: Kevin Spacey". Qaraldi: 2017-yil 6-may.
2. ↑  „Kevin Spacey honored in UK for services to drama". *The Washington Post* (2010-yil 3-noyabr). Qaraldi: 2017-yil 6-may.
3. ↑  „Birthday Honours 2015: Van Morrison and Kevin Spacey head list". *BBC News* (2015-yil 13-iyun). Qaraldi: 2017-yil 6-may.
4. ↑  „Kevin Spacey, Angela Lansbury and Sunny Afternoon rock Olivier Awards". *WhatsOnStage.com* (2015-yil 13-aprel). Qaraldi: 2023-yil 28-sentyabr.

Havolalar
---------
**Oqbeshim** — shahar harobasi. Qir-gʻizistondagi Chu vodiysida, Toʻqmoq shahridan 12 km jan.-gʻarbda joylashgan. 1894-yil V. V. Bartold tomonidan ochilgan. U 10—12-asrlardagi Qoraxoniylar davlatining poytaxti Bolasogʻun O. oʻrnida boʻlgan deb taxmin etgan. O. shahriston, ark, mustahkamlangan rabod va viloyatni koʻchmanchilar hujumidan mu-dofaa etish maqsadida qurilgan. "Uzun devor" dan tarkib topgan. Shahar maj-muasiga Kichik O. (shahar harobasidan shim.-gʻarbda joylashgan qalʼa) ham kirgan. 1938—40 yillarda O.ni A. N. Bernshtam tadqiq etib qisman qazish-ma ishlarini olib borgan. 1953—54 yillarda L. R. Kizlasov shahristonning madaniy qatlamida (5—10-asrlar) 4 qurilish davrini aniklagan. O. rabo-dida 6—8-asrlarga oid yodgorliklar oʻrganilgan. Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, O.dagi shahar hayoti 10-asrga kelib barham topdi, shuning uchun Bolasogʻun bilan aynan deb hisoblash nooʻrin boʻlib chikdi.

*Yana qarang: Oq-Beshim (Chuy tumani)*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Fatihova Musalla
Gonkong xalqaro aeroportida musulmonlar namoz boʻlimi (Musalla) 
**Musalla** (arabcha: ) masjiddan tashqari kichikroq ibodat qilish joyi boʻlib, asosan Islom dinida namoz oʻqish uchun foydalaniladi. Bu soʻz صلى feʼlidan olingan boʻlib, „*ibodat* qilish" degan maʼnoni anglatadi. Bu anʼanaviy ravishda Hayit namozlari va janoza namozlari oʻqish vaqtida Sunnatga muvofiq ishlatilmaydigan hudud hisoblanadi.

Musalla – *namoz* oʻqish uchun xona, inshoot yoki joyni nazarda tutishi mumkin (kanonik ibodatlar) va odatda masjiddan kichikroq „ibodat zali" deb tarjima qilinadi. Odatda u beshta kunlik namozni yoki boshqa ibodatlarni kichik jamoatda (yoki katta jamoatni boʻlmaslik uchun) oʻtkazish uchun ishlatiladi, lekin juma namozi yoki Hayit namozi kabi katta jamoat namozlari uchun emas. Bunday musallalar odatda musulmonlar koʻp boʻlgan mamlakatlarning aeroportlarida, savdo markazlarida, universitetlarida va boshqa jamoat joylarida, shuningdek baʼzi musulmon boʻlmagan mamlakatlarda musulmonlar kundalik namozlarini oʻqishlari uchun maxsus bunyod etiladi. Odatda, musallada minbar boʻlmaydi.

Yana qarang
-----------

* Hayitgoh
* Masjid
* Surau, Malay tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda ekvivalent tuzilma
* Jamoatxona

Manbalar
--------

1. ↑  *The Encyclopaedia of Islam*. New Edition. Brill, Leiden. Vol. 7, pg. 658; *al-mausūʿa al-fiqhiyya.* Kuwait 1998. Vol. 38, pg 29
Portallar:icon Din Islomicon Sanʼat
**Peshovar** — Pokistonning shim.gʻarbiy qismidagi shahar. Bar daryosi (Kobulning irmogʻi) boʻyida, Haybar dovonidan 18 km narida, Shim.-gʻarbiy Chegara viloyatining maʼmuriy markazi.

Aholisi 988 ming kishi (1998). Transport yoʻllari tuguni. Aeroport bor. K,.x. (bugʻdoy, makkajoʻxo-ri, shakarqamish, tamaki) rayonining savdosanoat markazi. Toʻqimachilik, oziqovqat, metal-lsozlik korxonalari bor. Hunarmandchilikda nafis shoyi, ip gazlama, movut, charm, metall va kulolchilik buyumlari ishlab chikariladi. P. qadimda va oʻrta asrlarda Af-gʻoniston, Eron va Turkistondan Hindistonga borishda savdo karvonlarining toʻxtab oʻtadigan joyi boʻlgan. P.ning qad. nomi — Purushapura. 1-asrda Kushon podsholigi poytaxti. Bo-buriylar davrida muhim savdo shahri edi. 1849—1947-yillarda shahar in-glizlarning Britaniya Hindistoni shim.-gʻarbidagi tayanch punkti. P.da universitet (1950), islom kolleji, ilmiy tadqiqot institutlari, kutubxonalar, mu-zeylar bor. Shaharning qad. qismi 16 darvozali devor bilan oʻralgan. Meʼmoriy yodgorliklardan qalʼa (16-asr boshlari), Mahobatxon masjidi (17-asr) saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bebek masjidining Bosfordan koʻrinishi
**Bebek masjidi** (turkcha: *Bebek Camii*), rasmiy nomi **Hümayun-u Obod masjidi** (usmonli turkcha: *Hümayûn-u Âbad Cami*) – 1913-yilda qurilgan masjid, Turkiyaning Istanbul shahri, Beşiktaş (talaffuzi: *Beshiktosh*) tumani, Bebek mahallasida joylashgan.

Bebek masjidi meʼmor Kamoliddin (1870–1927) tomonidan loyihalashtirilgan va Bebek shahrida vazir Nevşehirli Damat Ibrohim posho (talaffuzi: *Nevshehirli Damat Ibrohim posho*) (1666–1730) tomonidan foydalanishga topshirilgan masjid oʻrnida bunyod etilgan.

Arxitekturasi
-------------

Bebek masjidi Jevdet posho koʻchasida past beton devorlar bilan oʻralgan hovli ichida joylashgan. Masjidning qurilish rejasi kvadrat shaklda boʻlib, ohaktoshdan bunyod etilgan. Binoning old va orqa tomonida ikkitadan, yon tomonlarida oltita hamda ularning tepasida jami 28 ta derazalar mavjud. Masjid gʻarbiy devorga tutash baland poydevor ustiga qurilgan koʻp burchakli minoraga ega. Minora ayvonining pastki tomoni uch qator muqarnas bilan bezatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bebek Camii (Hümayun-u Abad Camii)".
Abd al-Rahman ibn Muhammad ibn al-Ash'as (Arab tilida: عبد الرحمن بن محمد بن الأشعث, 
704-yilda vfot etgan), Ibn al-Ash'ath nomi bilan tanilgan, Umaviylar Xalifaligi davridagi mashhur arab asilzoda va harbiy qo'mondoni, Umaviylarning sharqdagi noibi al-Hajjoj ibn Yusufga qarshi 700–703 yillardagi muvaffaqiyatsiz qoʻzgʻolonni boshqarganligi bilan ajralib turadi. 

Ibn al-Ash'as Iroqdagi arab garnizoni Kufa shahrida joylashgan Kinda qabilasining zodagon oilasining farzandi edi. U Ikkinchi Fitnada (680-692) kichik rol o'ynagan va keyin Ray hokimi bo'lib xizmat qilgan. 694 yilda al-Hajjoj Iroq va xalifalikning sharqiy viloyatlariga hokim etib tayinlangach, Suriyada joylashgan Umaviylar rejimining siyosati iroqliklarning "imtiyoz va maqomlarini" kamaytirishni maqsad qilganligi sababli al-Hajjoj va Iroq qabilalari zodagonlari oʻrtasidagi munosabatlar tezda keskinlashib ketdi Shunga qaramay, 699 yilda al-Hajjoj hukmdori Zunbil arab ekspansiyasiga qattiq qarshilik ko'rsatgan Zabuliston knyazligini bo'ysundirish uchun Ibn al-Ash'asni "Tovuslar qo'shini" deb ataluvchi ulkan Iroq qo'shiniga qo'mondon etib tayinladi. 700-yilda al-Hajjojning shafqatsiz xatti-harakati Ibn al-Ash'as va qo'shinning isyon ko'tarishiga sabab bo'ladi. Zunbil bilan kelishuvga erishgandan so'ng, armiya Iroqqa qaytib ketdi. Yo'lda al-Hajjojga qarshi qo'zg'olon to'laqonli aksil-Umaviy qo'zg'oloniga aylanib, diniy tus oldi.

Al-Hajjoj dastlab qo'zg'olonchilarning ko'p sonli ekanligi tufayli chekindi, lekin tezda o'zini o'nglab g'olib bo'ldi va ularni Basradan haydab chiqardi. Shunga qaramay, qo'zg'olonchilar Kufani egallab olishdi, u yerda tarafdorlar to'plana boshladi. Qo'zg'olon Umaviylar rejimidan norozi bo'lganlar, ayniqsa Qurra ("Qur'on o'qiydiganlar") nomi bilan tanilgan diniy aqidaparastlar orasida keng qo'llab-quvvatlandi. Xalifa Abd al-Malik shartnoma shartlari, shu jumladan al-Hajjojni ishdan bo'shatish bo'yicha muzokaralar olib borishga harakat qildi, biroq qo'zg'olonchilar rahbariyati vakillari Ibn al-Ash'asga xalifaning shartlarini rad etish uchun bosim o'tkazdilar. Keyingi Dayr al-Jamojim jangida isyonchilar armiyasi al-Hajjojning suriyalik qo'shinlari tomonidan keskin mag'lubiyatga uchradi. Al-Hajjoj omon qolganlarni ta'qib qildi, ular Ibn al-Ash'as boshchiligida sharqqa qochib ketishdi. Qoʻzgʻolonchilarning aksariyati Xuroson hokimi tomonidan asirga olingan, Ibn al-Ashʼasning oʻzi esa Zobulistonga qochib ketgan. Uning taqdiri noaniq, chunki baʼzi maʼlumotlarga koʻra, al-Hajjoj uning taslim boʻlishini talab qilganidan keyin zunbillar uni qatl qilganlar, aksariyat manbalar esa u oʻz dushmanlari qo'liga tushmaslik uchun oʻz joniga qasd qilganini taʼkidlaydi.

Ibn al-Ash'as qo'zg'olonining bostirilishi Iroq qabila zodagonlari hokimiyatining tugaganining va bundan buyon hokimiyat Umaviylar rejimining sodiq Suriya qo'shinlari qo'liga o'tganligidan dalolat edi. 720-yilda Yazid ibn al-Muhallab va 740-yilda Zayd ibn Ali boshchiligidagi keyingi qoʻzgʻolonlar ham barbod boʻldi va Abbosiylar inqilobi muvaffaqiyati bilangina Suriyaning Iroqdagi hukmronligi barbod boʻldi.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Norin (maʼnolari).

**Norin** — Kirgʻizistonning Norin viloyatidagi shahar (1927-yildan), viloyat markazi. Norin soyligida, Norin daryosi (Sirdaryo havzasi) boʻyida, balandligi 2000 m dan ortiq boʻlgan Olamushuk tizmasi etaklarida; Ribachye temir yoʻl stansiyasidan 180 km janubda. Avtomobil yoʻllari tuguni. Aholisi 44,5 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari).

Kashqardan Chuy vodiysiga oʻtadigan savdo yoʻli ustida istehkom punkti sifatida vujudga kelgan. Mexanika zavodi, tikuvchilik fabrikasi, goʻsht kombinati, pedagogika va tibbiyot bilim yurtlari, Tyanshan musiqali drama teatri bor. Shahar 1867-yilda bunyod etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ibrohim Fayzullayev** (1933.25.8, Denov tumani Qayirma qishlogʻi) — qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi tashkilotchisi, Oʻzbekiston Qahramoni (1996), Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan qishloq xoʻjaligi xodimi (1993), usta paxtakor. Samarkand qishloq xoʻjaligi instituti agronomiya fakultetini tugatgan (1969). Denov tumanidagi general Sobir Rahimov nomidagi jamoa xoʻjaligida kzchi va hisobchi (1949—53). 1955-yildan shu xoʻjalikda bosh zootexnik, entomolog agronom (1960—65), bosh agronom (1965—70), Surxondaryo viloyati qishloq xoʻjaligi boshqarmasida boʻlim boshligʻi, bosh agronom (1970—71), Denov tumani qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini tayyorlash va sifati boʻyicha davlat bosh inspektori (1971—83). 1983-yildan shu tumandagi general Sobir Rahimov nomli jamoa xoʻjaligi (2001-yildan shirkat xoʻjaligi) boshqaruvi raisi, F. rahbarlik qilgan xoʻjalik respublikadagi ilgʻor va iqtisodiy baquvvat xoʻjaliklardan biri boʻlib, paxta, gʻalla, pilla yetishtirishda yuqori koʻrsatkichlarga erishib kelmoqda. Xoʻjalik hududini obodonlashtirishga alohida eʼtibor berilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi deputati (1990—95).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lois Lamya al-Faruqiy,** Lois Ibsen hududida (1926-yil 25-iyul - 1986-yil 27-may) tugʻilgan, islom sanʼati va musiqasi boʻyicha mutaxassis boʻlib, Ismoil al-Faruqiy bilan turmush qurgan.

Hayoti
------

Lois Lamya Montana shtatida tug'ilgan. U Montana universitetining musiqa bo'yicha bakalavr darajasini (1948) pianino yo'nalishi bo'yicha tamomlagan. Keyin Indiana universitetiga o'qishga kiradi va u yerda musiqa bo'yicha magistr darajasiga ega bo'ladi (1949). Bu davrda u Ismoil Roji al-Faruqiy bilan tanishib, unga turmushga chiqadi. Roji al-Faruqiy arab dunyosi musiqasi bo'yicha mutaxassis bo'lib, fan nomzodi ilmiy darajasini Syracuse universitetida yoqlagan. U va eri Templ universitetida professor sifatida faoliyat olib borishgan.

Al-Faruqiy eri bilan birga 1986-yil 27-may kuni ertalab Pensilvaniyadagi uyida o'ldirib ketilgan.

Al-Faruqiy, shuningdek, eri bilan birgalikda Makmillan tomonidan vafotidan keyin nashr etilgan*The Cultural Atlas of Islam (Islomning madaniy atlasi)* kitobining hammuallifi hamdir.

Faoliyati
---------

### Kitoblari

* (1986) *The Cultural Atlas of Islam (Islomning madaniy atlasi)*, Ismoil Roji' al-Faruqiy bilan hamkorlikda, Nyu-York: Makmillan
* (2002) *Women, Muslim society, and Islam (Ayollar, musulmon jamiyati va Islom)*, IL: American Trust Pub

### Maqolalari

* (muddati ko'rsatilmagan) Qur'on jamiyatidagi ayollar
* Islom an'analari va feministik harakat: qarama-qarshilikmi yoki hamkorlikmi?
* (1985) "Music, Musicians, and Muslim Law. (Musiqa, musiqachilar va musulmon huquqi)". Osiyo musiqasi, jild. 17, №1: 3-36.

Manbalar
--------

* Regula Burkhardt Qureshi. "Lois Lamya Ibsen al-Faruqiy (1927-1986) "*Etnomuzikologiya* jild. 32, № 2 (bahor - yoz, 1988), 93-96-betlar (4 bet) Nashr qilgan: Illinoys universiteti matbuoti

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX837080
* BnF: cb12169098k (maʼlumot)
* GND: 136612423
* ISNI: 0000 0001 1477 5091
* LCCN: n81030613
* NTA: 072741473
* SELIBR: 32306
* SUDOC: 030230950
* VIAF: 91476047
* en:WorldCat Identities: lccn-n81030613

 |
**Bur Dubay** (arabcha: ) – Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahridagi tarixiy tuman boʻlib, Dubay daryosining gʻarbiy tomonida joylashgan.

Hududi
------

Tumanda bir qancha masjidlar, jumladan, shaharning eng baland minorasiga ega Katta masjid va koʻk koshinli Eron masjidi joylashgan. Hindlarning aksariyat oilalari 1960-yillarda qurilgan hindu ibodatxonasi yaqinligi sababli aynan Bur Dubay tumanida yashaydi. Hudud sayyohlar uchun mashhur joylar, jumladan, taʼmirlangan tarixiy binolar va muzeylarga toʻla. Garchi taniqli bozorlarning aksariyati Deyra shahrida joylashgan boʻlsa-da, Bur Dubayda ham koʻplab savdo koʻchalari va bozorlar, shu jumladan, abra qayiq stansiyasi yaqinidagi Toʻqimachilik bozori, koʻplab doʻkonlar va restoranlar, xususan hind restoranlari joylashgan.

Zamonaviy oʻzgarishlar
----------------------

Bur Dubay bir nechta turar-joy binolaridan iborat mashhur hudud hisoblanadi.

Dubay metropolitenining yashil liniyasi Bur Dubay orqali aeroportga al-Gʻubayba va Union metro stansiyasi orqali ulanadi.

Bur Dubayda, shuningdek, Wafi Mall va Dubai Frame kabi mashhur binolar mavjud. Bundan tashqari, Buyuk masjid va maʼbad yaqinida joylashgan Dubay muzeyi va koʻplab savdo markazlari ham hududda faoliyat koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Indian restaurants in Bur Dubai (Wayback Machine saytida 2023-02-24 sanasida arxivlangan) Retrieved 2023-01-28.
2. ↑  „First look: The Dubai Canal has opened today..." (en-US). *What's On Dubai* (13-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 28-may 2018-yil.
**Brayan Tomas Burrell** (xitoycha: 布偉傑 , 1972-yil 23-martda tugʻilgan) — Gonkongdagi Kanton televizion spektakllaridagi rollari bilan mashhur boʻlgan amerika-gonkonglik aktor. Burrell, shuningdek, Gonkong TVB teleradiokompaniyasining yillar davomida bir nechta xitoylik boʻlmagan sanʼatkor aktorlardan bir sanaladi.

Yoshligi
--------

Burrel Utah shtatining Salt Lake City shahrida tug‘ilgan va 1999-yilda Yuta universitetini Xitoy adabiyoti va Osiyo tadqiqotlari bo‘yicha yoʻnalishini tamomlagan. Burrell birinchi marta 1995-yilda Gonkongga ingliz tilidan dars berish uchun borgan va 1999-yilda AQShdan Gonkongga doimiy ravishda qatnab turgan. Shuningdek, u turli shevalarda soʻzlasha oladi va kanton, mandarin va kambodja tillarini ham oʻqiy oladi.

Aktorlik faoliyati
------------------

Brayan oʻzining aktorlik faoliyatini 2001-yilda, TVB telekanalining *"A Case of Misadventure" (Baxtsiz hodisa)* (xitoycha: 騎呢大狀)dagi roli bilan boshlagan. Brayan oxir-oqibat aktor boʻlish uchun axborot texnologiyalari sohasidagi ishidan voz kechdi va keyinchalik TVB tomonidan artist sifatida shartnoma imzolandi.

Uni televideniye aktorligi bilan Gonkongdagi yana bir yevropalik aktor Gregoriy Charlz Rivers tanishtirdi. TVBga kirganidan boshlab Burrell koʻplab turli teleseriallarda rol oʻynagan.

Gonkong televideniyesida muntazam ravishda paydo boʻladigan sanoqli xitoylik boʻlmagan aktorlardan biri sifatida Brayan 2007-yil oktyabr oyida „Muse" jurnalida intervyu va „Salom qoʻshni" badiiy hikoyasida namoyish etildi.

TVB ga kirganidan soʻng u koʻplab teleseriallarda turli xil rollarni ijro etgan va bir qator reklamalarda qatnashgan. Shuningdek, koʻplab estrada shoulari va kompaniya tadbirlarida rejissor va mehmon boʻlgan.

Havolalar
---------

* Brayan Burrell IMDbda
* Official Page on alivenotdead

Manbalar
--------

1. ↑  „《my-name-is-邦》黑白雙雄喬寶寶、布偉傑 (Translation: N.I.B.: The "Black and White" Dual of Gill Mohinderpaul Singh and Brian Burrell".  TVB J2. 2010-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 20-mart.
2. 1 2 3 4 5  „個人資料 - 布偉傑 (Personal Information - Bran Burrell)" (Chinese). 2011-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 20-mart.
3. ↑
4. ↑  „翻版河國榮中心耿耿闖視圈 (Translation: A clone of Gregory Charles Rivers is Determined to Enter the Entertainment Industry)" (Chinese). Qaraldi: 2010-yil 20-mart.
5. ↑  Chow, Vivienne (October 2007). "Hello Neighbour". *Muse Magazine* (9): 44–57.
**Kudaybergenov Janpolat Shamuratovich** (1978-yil 10-mart, Qoraqalpogʻiston — 2023-yil 21-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — Toshkent Kimyo Xalqaro Universiteti (Toshkent shahridagi Yodju texnika instituti)ning sobiq rektori (2019—2023).

Bolaligi
--------

Kudaybergenov Janpolat Shamuratovich 1978-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Nukus shahrida tugʻilgan.

Taʼlimi
-------

Kudaybergenov 1996-yilda Qoraqalpoq Davlat universitetining „Moliya va kredit" bakalavriat yoʻnalishiga o'qishga qabul qilinadi. 2000-yilda universitetni imtiyozli diplom bilan tamomlaydi. 2000—2001-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining "Umid" jamg‘armasi granti sovrindori sifatida Buyuk Britaniyaning Birmingem universiteti „Davlat iqtisodiyoti menejmenti va moliya" mutaxassisligi boʻyicha magistraturasini tugatgan.

Mehnat faoliyat
---------------

Janpolat Kudaybergenov o'z mehnat faoliyatini 2002-yilda Oʻzsanoatqurilish bankining Tashqi iqtisodiy aloqalar departamentida yetakchi mutaxassis sifatida boshlaydi. 2005-yilda Toshkent moliya institutining „Moliya injiniringi va bozorlar" kafedrasiga katta oʻqituvchisi bo'lib ishga kiradi va u yerda kafedra mudiri lavozimiga qadar ko'tariladi. 2010-yilda „Hisob va audit" fakulteti dekani etib tayinlanadi.

2014-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Ilmiy-tadqiqot faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi boshligʻi etib tayinlanadi. 2016-yilda 2017-yilga qadar vazirlikdagi Yangi dasturlar va oʻquv adabiyotlarining joriy etilishini nazorat qilish bosh boshqarmasi bosh mutaxassisi, Oliy taʼlimni rivojlantirish Dasturi monitoringi boʻlimi boshligʻi lavozimlarida faoliyat yuritadi. 

2017-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish Davlat inspektsiyasining Pedagog kadrlar sifati nazorati, taʼlim hujjatlarini legallashtirish, tan olish va nostrifikatsiya qilish bosh boshqarmasi boshligʻi etib tayinlanadi va u yerds 2018-yilga dovur ishlaydi. 

2018-yilda Toshkent Kimyo Xalqaro Universiteti (oʻsha vaqtda Toshkent shahridagi Yodju texnika instituti)ning oʻquv ishlari boʻyicha prorektori lavozimiga tayinlanadi. 2019-yildan esa institut rektori lavozimiga rektori etib tayinlanadi va vafotiga qadar ushbu lavozimda faoliyat yuritadi.

Vafoti
------

Janpolat Kudaybergenov 2023-yil 21-dekabr kuni 45 yoshida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Kimyo universiteti rektori Janpolat Kudaybergenov vafot etdi" (21-dekabr 2023-yil). Qaraldi: 21-dekabr 2023-yil.
2. ↑
3. ↑  „Kimyo universiteti rektori Janpolat Kudaybergenov vafot etdi" (kun.uz). 21-dekabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2023-yil.
4. ↑  „Toshkent kimyo xalqaro universiteti rektori 45 yoshida vafot etdi" (daryo.uz). 21-dekabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2023-yil.
**„Temir xotin"** — Sharof Boshbekovning shu nomli asari boʻyicha, rejissor Isamat Ergashevning 1990-yilda suratga olingan kinofilmi. Film qishloq hayotidagi tashvishlarni yoritadi.

Mazmuni
-------

Mexanizator Qoʻchqor aka oddiy qishloq hayoti kechiradi. Bir kuni uyga odatdagidek ichib kelib, toʻpolon qilganidan soʻng, uning xotini bolalarni koʻtarib, uydan ketadi („saboq" boʻlsin, deya). Shu kuni Qoʻchqor akaning uyiga uning tanishi boʻlmish shaharlik muhandis-robotexnik Olimtoy keladi. Olimtoy shu qishloqqa paxta teruvchi ginoid-robotni olib kelib, sinov ishlarini boshlamoqchi boʻladi. Qoʻchqor akaga robot yoqib qoladi, unga „Alomat" degan ism qoʻyadi. Hatto u bilan oila qurish uchun doʻsti Dasayevni olib kelib, unga nikoh oʻqittiradi. Bu orada Alomat qishloqlik odamlar hayotini tahlil qilib, kognitiv dissonansga uchraydi va yuqori kuchlanishli transformatorga ulanib, xudkushlik qiladi. Olimtoy buni Qoʻchqor akadan koʻradi, u robotni oʻta mushkul ishlar bilan qiynab yuborganini taʼkidlaydi. Qoʻchqor aka bu ayblovlarni rad etadi, Alomatga har oʻzbek ayoli qiladigan kundalik ishining yarmini ham yuklamaganini aytadi.

Rollarda
--------

| Aktyor | Rol
 |
| --- | --- |
| Murod Rajabov | Qoʻchqor aka bosh qahramon Qoʻchqor aka  |
| Dilorom Egamberdiyeva | Alomat robot Alomat  |
| Dilorom Qambarova | Qumri xotini Qumri  |
| Jamshid Zokirov | Olimtoy robototexnik Olimtoy  |
| Nabi Rahimov | kinoartist  kinoartist  |
| Gʻani Aʼzamov | Dasayev mulla Dasayev  |

Tasviriy guruh
--------------

Tasviriy guruh
Abbos Toʻlaganov, Bobur Rahmonov

Saundtrek
---------

**"Oq va qora"**, Farrux Zokirov va Yalla ansambli, Yulduz Usmonova.

Texnik maʼlumotlar
------------------

* „Oʻzbekfilm" davlat aksiyadorlik kompaniyasi tomonidan suratga olingan.
* Badiiy film, rangli.

Manbalar
--------

1. ↑

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Giz Galasi suv ombori** (Ozarbayjoncha: *Qız Qalası su anbarı*) 1999—2008-yillarda Eron va Ozarbayjon oʻrtasidagi xalqaro chegaradan oʻtgan Araz daryosida qurilgan. Suv ombori Xoda Afarin suv omboridan 12 km quyida joylashgan. Ozarbayjonning Jabrayil tumani hududini qamrab olgan. 1993-yildan 2020-yil 18-oktabrgacha suv ombori shu nomdagi GES bilan birgalikda Armaniston Respublikasi nazoratida edi. Giz Galasi suv ombori 12 ming gektar yerni suv bilan ta’minlash quvvatiga ega.

Tarixi
------

Giz Galasi suv omborini qurishdan asosiy maqsad gidroenergetika ishlab chiqarish va sugʻorish boʻlgan. Loyiha 1977-yil oktyabr oyida Sovet Ittifoqi va Eron oʻrtasidagi kelishuv asosida ishlab chiqilgan. Loyiha 1982-yilda yakunlangan.

1994-yil 28-iyun — 2-iyul sanalarida Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyevning Eronga birinchi rasmiy tashrifi chogʻida loyihani amalga oshirish boʻyicha memorandum imzolangan. 

2016-yilning fevral oyida Ozarbayjon va Eron hukumatlari oʻrtasida Xoda Afarin va Giz Galasi suv omborlarini qurish, foydalanish, energiya va suv resurslaridan foydalanish sohasida hamkorlik toʻgʻrisida bitim imzolangan.

Yana qarang
-----------

* Xudaferin koʻpriklari
* Jabrayil tumani

Manbalar
--------

1. 1 2  „Reducing Transboundary Degradation in the Kura-Ara(k)s River Basin (updated transboundary diagnostic analysis)" (sentyabr 2013).
2. ↑  „İran Qız Qalası su anbarından istifadəyə hazırlaşır" (az). *Trend.Az* (23-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 5-sentyabr 2021-yil.
3. ↑  *Ordu; Ordu* „Tural Gəncəliyev: "Xudafərin" və "Qız Qalası" su qovşaqları ilə bağlı məsələ ən yüksək səviyyədə tənzimlənir" (en). *Ordu.Az*. Qaraldi: 5-sentyabr 2021-yil.
4. ↑  „"Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə İran İslam Respublikası Hökuməti arasında Araz çayı üzərində "Xudafərin" və "Qız Qalası" hidroqovşaqlarının və su elektrik stansiyalarının tikintisinin davam etdirilməsi, istismarı, energetika və su ehtiyatlarından istifadə sahəsində əməkdaşlıq haqqında" Sazişin təsdiq edilməsi barədə". *www.e-qanun.az*. Qaraldi: 5-sentyabr 2021-yil.
5. ↑  „"Xudafərin" və "Qız Qalası" hidroqovşaqları və SES-lərinin tikintisinin davam etdirilməsinə dair mühüm Saziş" (az). *azertag.az*. Qaraldi: 5-sentyabr 2021-yil.

Andoza:Eron-geo-stub
Andoza:Ozarbayjon-geo-stub
**Jonatan Archer** (inglizcha: *— „ Star Trek: Enterprise "ilmiy-fantastik teleserialidagi qahramon. Uning rolini amerikalik aktyor Skott Bakula ijro etgan.*

Tavsif
------

Kuchli, qiziquvchan va jasur odam jozibasi va aql-zakovati bilan ajralib turadi, produser Rik Berman xarakterni shunday tasvirlagan. Jonatan Archer Yulduzli yoʻl olamining beshinchi kapitaniga aylandi. Qahramonning prototipi yoʻq edi, lekin Skott Bakkula intervyuda aytganidek, Uilyam Shatnerning xarakteri unga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Serial syujetiga koʻra, Archer 2151-yildan 2161-yilgacha boʻlgan davrda Enterprise NX-01 yulduz kemasining kapitani boʻlib, Warp-5 dvigateliga ega birinchi yulduz kemasidir. Va keyinchalik 2184-yildan 2192-yilgacha Birlashgan sayyoralar federatsiyasining prezidenti boʻldi. Sevimli sport turi — suv polosi. Uning Porthos ismli iti ham bor edi. Korxona javonida qattiq muqovali kitoblar, jumladan, Viktor Gyugoning „Rad etilganlar" va H. G. Uellsning „Vaqt mashinasi" kitoblari saqlangan.

„ Yulduzli yoʻl" filmida keksa Archer allaqachon admiral ekanligi va uning sevimli itini yosh Montgomeri Skott tajriba uchun nomaʼlum joyga teleportatsiya qilgani va buning uchun u Delta muz sayyorasiga surgun qilinganligi aytiladi. Vega. "Qorongʻu oynada "epizodidagi kompyuterga koʻra, tarixchi Jon Gill Archerni „XXII-asrning eng buyuk tadqiqotchisi" deb hisoblagan. Xuddi shu kompyuterga koʻra, ikkita sayyora Archer sharafiga nomlangan: Archer IV va Archer’s Planet.

Yana qarang
-----------

* Star Trek: Enterprise (televidenie)
* Star Trek: Enterprise (qismlar)
* Yulduz floti qoʻmondonlari

Manbalar
--------

1. ↑  Star Trek 'superfans' in London
2. ↑  Now thatʼs logical! William Shatner and Patrick Stewart join historic reunion of all five of Star Trek’s captains
3. 1 2 3  Scott Bakula takes Star Trek helm
4. ↑  Star Trek convention will bring all five captains together for first time
5. ↑  Star Trek captains boldly go to London convention
6. ↑  Oh Boys! Scott Bakula Autographs John Barrowmanʼs Ass
7. ↑  To hold-ly go… Star Trek captains get together for first time ever at convention
8. 1 2 3  Scott Bakula answers your questions
9. ↑  Scott Bakulaʼs 'Star Trek' Preview

Havolalar
---------

* Jonatan Archer „Memory Alpha" da[*sayt ishlamaydi*]
* Jonatan Archer „Memory Alpha" da(Inglizcha) )
* Archer shouning rasmiy veb-saytida (Wayback Machine saytida 6-may 2007-yil sanasida arxivlangan)
* Archer ST-Ent veb-saytida (Wayback Machine saytida 14-avgust 2010-yil sanasida arxivlangan)
**Resht shartnomasi** — 1732-yil 21-yanvarda (1-fevral) Resht shahrida imzolangan Rossiya va Fors oʻrtasidagi Usmonli imperiyasiga qarshi qoʻshma harbiy harakatlar toʻgʻrisidagi ittifoq shartnomasi.

Shartnoma shartlari
-------------------

Shartnomaga koʻra, Fors Rossiyadan 1723-yildagi rus-fors shartnomasi (Pyotr I ning fors yurishi natijasida imzolangan) boʻyicha Rossiya tomonidan olingan Kaspiy boʻyidagi Astrobod, Gilon va Mozandaron viloyatlariga ega boʻladi. Berilayotgan viloyatlarda joylashgan rus qoʻshinlari Kura daryosi orqali olib chiqildi, bu Rossiya va Forsning Kavkazortidagi mulklari oʻrtasidagi chegara deb eʼlon qilindi.

Shartnomaga asosan, Rossiya Fors bilan bojsiz savdo qilish va boshqa huquqlarga ega boʻladi.

Shartnoma 1735-yilda Ganja shartnomasi tuzilgunga qadar oʻz kuchini saqlab qoldi.

Havolalar
---------

* Дон и Северный Кавказ в XVI—XIX. Второй этап — XVIII век (Wayback Machine saytida 2007-09-30 sanasida arxivlangan)
* Императрица Анна Иоанновна кровавая (1730—1740 гг.)
* Азербайджан в XVIII веке[*sayt ishlamaydi*]
**Hemrin toʻgʻoni** — Iroqning Bagʻdod shahridan 100 km shimoli-sharqda joylashgan Diyala daryosidagi toʻgʻon. Toʻgʻonning asosiy vazifasi suv toshqini oldini olish, sugʻorish va gidroenergetika ishlab chiqarishdir. Undagi elektr stantsiyasi 50 MVt quvvatga ega. Toʻgʻon va unga biriktirilgan elektr inshooti 1976—1981-yillarda oʻsha paytdagi Yugoslaviya kompaniyasi GIK Hidrogradnja (Sarayevo, hozirgi Bosniya-Gersegovina) tomonidan qurilgan. Barcha jihozlar (darvozalar, turbinalar, generatorlar) oʻsha paytdagi Yugoslaviya kompaniyalaridan yetkazib berilgan.

Suv ombori (hozirgi Hamrin koʻli) toʻla boshlagach, toshqin xavfi ostida qolgan arxeologik obyektlarni qazish uchun katta arxeologik qutqaruv operatsiyasi oʻtkazilgan. Ushbu operatsiya doirasida qazilgan joylarga Tell Madhur, Tell Rashid, Tell Saadiya va Tell Abada kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Energy and Hydroelectric Power".  Iraq Ministry of Water Resources. 25-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2011-yil.
2. ↑  Jasim, Sabah Abboud (1983). "Notes on the excavation at Tell Rashid, Iraq". *Paléorient* **9** (1): 99–103. doi:10.3406/paleo.1983.4336. .

Andoza:Diyala daryosi toʻgʻonlari




|  |  |
| --- | --- |
| Iroq geografiyasi | *Iroq geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Asad Azimov tasviri
**Asad Vahobovich Azimov** (1927.6.10, Andijon – 1995.23.11, Toshkent) – opera xonandasi (lirik tenor). Oʻzbekiston xalq artisti (1978). Abduvahob Azimovning oʻgʻli. Moskva konservatoriyasini tugatgan (1953). Muqimiy teatri (1941–43), Uygʻur musiqali drama teatri (1943–46), Andijon teatri (1946–47)da artist. Navoiy teatri solisti (1953-85). 1966–70 yillar Toshkent konservatoriyasi, 1960–66 va yana 1970-yildan Toshkent san’at instituti vokal kafedrasida oʻqituvchi, kafedra mudiri (1975–86). Oʻzbek, rus va Gʻarbiy Yevropa kompozitorlarining operalarida 50 ga yaqin asosiy partiyalarni (ba’zilarini Oʻzbekistonda ilk marotaba) ijro etgan: Tohir (T. Jalilov, B. Brovsin, "Tohir va Zuhra"), Furqat (M. Ashrafiy, "Shoir qalbi"), Yoʻlchi (R. Hamroyev, "Zulmatdan ziyo"), Nodir (J. Vize, "Marvarid qidiruvchilar") va boshqa Ovozi noziq, lirik talqin ustasi. Konsert repertuarida oʻzbek, tojik, rus va boshqa xalqlar qoʻshiqlari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Avesto meʼmoriy majmuasi** (yoki *„Avesto" bogʻ-majmuasi*) – Xorazm viloyatining Urganch shahri, Al-Xorazmiy koʻchasida joylashgan bogʻ hamda monumental obyektdan iborat majmua. Majmua 2001-yili Xorazmda „Avesto"ning 2700 yilligini nishonlash tadbirlarini oʻtkazish oldidan bunyod etilgan. Majmua Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkidir.

Qurilish tarixi va maydoni
--------------------------

Oʻzbekiston hukumatining tashabbusi bilan UNESCO Bosh konferensiyasi 30-sessiyasi „Avesto" yaratilganining 2700 yilligini dunyo miqyosida keng nishonlash borasida qaror qabul qilgan. Qarorda, shuningdek, „Avesto"ning 2700 yilligini nishonlash tadbirlarini belgilab olingan. Shundan soʻng Xorazmning Urganch shahrida bogʻ va „Avesto" monumenti barpo etildi. 2001-yilning oktyabr oyida Oʻzbekistonda „Avesto"ga bagʻishlangan xalqaro ilmiy konferensiya va tantanali bayram tadbirlari boʻlib oʻtgan.

Monumentda „Avesto" kitobining kattalashtirilgan nusxasi oʻrnatilgan. Monumentdagi kitob nusxasini bezashda asosan oq va qizil ranglardan foydalanilgan. Qizil rang Avestoga koʻra yonayotgan olov va tomirlarlarda oqayotgan qon ramzi boʻlsa, oq rang – nur, yorugʻlik ramzi sanaladi.

Majmuaning umumiy maydoni 20 gektarni tashkil etadi. Majmua hududida Avesto yodgorligi, amfiteatr, dam olish maskanlari hamda bogʻ joy olgan. Avestoga oʻrnatilgan yodgorlikning balandligi 16 metr boʻlib, loyihasi meʼmor Polvonnazar Solayev tomonidan yaratilgan.

Avesto meʼmoriy majmuasida „Oltin meros" xalqaro fondining Xorazm viloyat boʻlimiga qarashli muzey joylashgan. Muzey 8 boʻlimdan iborat boʻlib, unda 2 mingdan ortiq Xorazm tarixi va „Avesto" yaratilgan davr aks ettirilgan eksponatlar, shuningdek, hunarmandchilik hamda sopol buyumlar va koʻplab arab yozuvidagi kitoblar saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „MODDIY MADANIY MEROSNING KO‘CHMAS MULK OBYEKTLARI MILLIY RO‘YXATINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA". 13-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Сенатор кўмагида «Авесто» музейи экспонатларининг «маълумотлар базаси» яратилди" (uzkr). *xs.uz*. Qaraldi: 14-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „Хоразмга бориш учун 10 сабаб". *khorezmiy.uz*. Qaraldi: 14-oktyabr 2023-yil.
4. 1 2  „Санъат ёдгорликлари » Урганч шаҳар ҳокимлиги". *urganchshahar.uz*. Qaraldi: 14-oktyabr 2023-yil.
**Shimoliy Koreya** poytaxti Pxenyandagi *Ryungyong* mehmonxonasi qurilishi 1987 yilda boshlangan.

Ryugyong_Hotel_Pyongyang_May2018

Uning balandligi 330 m, umumiy maydoni 360 000 m² (3,9 million fut²) va 105 qavatli.Bino 1989 yilda ochilishi kerak edi, o'sha vaqtga kelib u dunyodagi eng baland mehmonxona va 7-o'rinli osmono'par bino bo'lishi mumkin edi. Shimoliy Koreya Ryugyong mehmonxonasi uchun 750 million dollar yoki mamlakat yalpi ichki mahsulotining 2 foizini sarflagan. Mehmonxona 3000 ta xona, 7 ta aylanuvchi restoran, kazino, tungi klublar va yapon zallari boʻlishi uchun moʻljallangan edi. 1989 yilda dastlabki yakunlash sanasi ular bir nechta qurilish usuli va moddiy muammolarga duch keldi, shuning uchun ochilish kechiktirildi, ammo 1992 yilda moliyalashtirish muammolari, elektr taqchilligi va hukmron ocharchilik tufayli qurilish butunlay to'xtab qoldi. Pxenyanning misrliklar yordami bilan qurilgan piramida shaklidagi Ryugyong mehmonxonasi dunyodagi eng g'alati diqqatga sazovor joylardan biri bo'ldi. Pxenyandagi ushbu mehmonxona 3000 xonaga ega, bu Shimoliy Koreyaga bir yilda tashrif buyuradigan g'arbiy sayyohlar soniga teng..
Esquire jurnali uni "*insoniyat tarixidagi eng yomon bino*" deb ta'riflagan. Boshqalar uni Doom mehmonxonasi deb nomlashdi.

Keyin 2008 yilda, 16 yillik harakatsizlik va G'arb kuzatuvchilarini hayratda qoldirgandan so'ng, ish to'satdan qayta boshlandi. O'tgan yili uning betoni mustahkamlanib, tashqi tomoni 111 million funt sterlinglik shisha bilan qoplangan.
2008 yilda Shimoliy Koreya uyali aloqa tarmog'ini yo'lga qo'yish bo'yicha 400 million dollarlik shartnoma imzolaganidan so'ng dasturchi sifatida o'z zimmasiga olgan Misrning Orascom Group tomonidan qayta tiklandi. Orascom telekom antennalari bilan birga ko'zni qamashtiruvchi shisha panellarni o'rnatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ryugyong Hotel Tower - Construction, photos and general information". *ryugyonghotel*. Qaraldi: 28-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Ryugyong Hotel". *destination360*. 8-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2022-yil.
3. ↑  *Eric Talmadge.* „North Korea: Ryugyong 'Hotel of Doom' is one of the biggest mysteries in Pyongyang" (Ingilizcha). *INDEPENDENT* (22-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 28-iyul 2022-yil.
4. ↑  *David Shariatmadari.* „The 10 greatest white elephants" (Ingilizcha). *theguardian* (18-iyul 2013-yil). Qaraldi: 28-iyul 2022-yil.
5. ↑  *SIMON PARRY.* „Welcome to the Hotel of Doom: The 3,000 room monstrosity in Kim Jong-Un's starving dictatorship no foreigner has stepped inside... until now" (Ingilizcha). *dailymail* (8-dekabr 2012-yil). Qaraldi: 28-iyul 2022-yil.
**Shvartsberg Dora** (nemischa: tugʻilgan paytidagi ismi Izidora Rafailovna Shvartsberg, 1946-yil 27-mart, Toshkent shahri) – Avstriyalik skripkachi va musiqa oʻqituvchisi. Kareliya Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist.

Hayoti
------

Shvartsberg Dora yahudiy teatr musiqachilari oilasida tugʻilgan. Ota-onasi bilan Nikolayevda (1949-1955), keyin Kishinyovda yashagan. U yerda ota-onasi Moldovaning „Jok" xalq raqs ansamblida ishlagan. Odessadagi P. S. Stolyarskiy maktabining bitiruvchisi (oʻqituvchi Beniamin Mordkovich). Moskva konservatoriyasini tugatgan (1966-1971-yil).

Faoliyati
---------

1969-yilda Paganini xalqaro skripka tanlovida 4-oʻrinni egallagan. Dora doimiy ravishda pianinochi Boris Petrushanskiy bilan duet kuylaydi. 1971-yilda Myunxendagi ARD tanlovida u bilan ikkinchi oʻrinni egallagan.

1973-yilda Isroilga koʻchib kelgan. Turmush qurgandan keyin, Nyu-Yorkka koʻchib oʻtadi. Soʻng, Mannes kollejida dars beradi. Shvartsberg muntazam ravishda Yevropa va Amerikaning konsert zallarida chiqish qilgan. 1989-yildan beri doimiy ravishda Rossiyada gastrollarda boʻladi. Uning argentinalik violonchelchi Xorxe Bosso bilan ijodiy dueti hammaga maʼlum. Marta Argerich bilan ansamblda ham chiqish qilgan.

Dora Shvartsberg koʻplab xalqaro musiqa tanlovlari va festivallari, jumladan Saxarov xalqaro sanʼat festivali ishtirokchisi va gʻolibi. 1976-yilda Karl Flesch skripka tanlovida birinchi oʻrinni egallagan. 1989–2018-yillarda Vena sanʼat va musiqa instituti professori boʻlgan. Talabalar orasida Patrisiya Kopatchinskaya, Marianna Vasilyevalar ham bor edi. 2018-yildan beri Tel-Aviv universiteti qoshidagi Buchman-Mehta musiqa maktabi professori boʻlib ishlamoqda.

Oilasi
------

Otasi – Rafail Shvartsberg, skripkachi, Ruminiyadan. Onasi – Mira Izrailevna Shenderovich (1921-?), violonchelchi, Kiyevdan.
Qizi – Nora Romanova-Shvartsberg, skripkachi.

Havolalar
---------

* Stranitsa na sayte Proekta Marti Argerix(ingl.)
* Dora Shvarsberg i Xorxe Bosso v gostyax u Vladimira Molchanova v programme radio „Orfey" „Randevu s diletantom" (16.02.2008) (audio)

Manbalar
--------

1. ↑  *Татьяна ПОСТНИКОВА.* „Момент игры Доры Шварцберг" (ru) (deadlink).  Восточно-Сибирская правда. 19-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyul 2012-yil.
2. ↑  Postanovlenie predsedatelya pravitelstva Respubliki Kareliya ot 26 aprelya 1995 g. N 315 o prisvoenii pochetnogo zvaniya „Zaslujenniy artist Respubliki Kareliya" Shvarsberg-Romanovoy Dore Rafailovne
3. ↑  Mark Yakovlev. Dora (esse o jizni Dori Shvarsberg)
4. 1 2  Mark Yakovlev. Esse o jizni Dori Shvarsberg
5. ↑  Dora Shvarsberg „Obnimites, millioni!"
6. ↑  Dora Schwarzberg Israel/Austria
7. ↑  Intervyu s Patritsiey Kopachinskoy
8. ↑  Mira Izrailevna Shenderovich s roditelyami v evakuatsionnix spiskax (1942): Ukazana kak muzikant evreyskogo teatra.
9. ↑  Frida Palanker’s Oral History Interview on Centropa
10. ↑  Protsess nachinaetsya s xochu[*sayt ishlamaydi*]
11. ↑  Moment igri Dori Shvarsberg