recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shayx Muhammad ibn Ibrohim masjidi** (arabcha: ) - Saudiya Arabistonining Ar-Riyod shahridagi ad-Dirah mahallasida, Qasr al-Hukm tumanidagi Souq az-Zaldan janubda joylashgan jome masjidi. 1773-yilda **Daxna masjidi** (arabcha: ) Daxna kvartalida va keyinchalik Hanbaliy sunniy olimlari uchun ilm markaziga aylandi. Muhammad ibn Ibrohim Al ash-Shayx nomi bilan atalgan bu masjid Ar-Riyoddagi eng qadimiy masjid boʻlib, 20-asr davomida koʻp marta buzib tashlangan va qayta qurilgan.

Tarixi
------

Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdul-Vahhob tomonidan 1773-yilda Muhammad ibn Saud devor bilan o'ralgan Ar-Riyod shahrini Dahham bin Davosdan tortib olganidan so'ng qurilgan. Masjid keyinchalik Daxna kvartalidagi diniy va ilmiy tadqiqotlar markaziga aylandi, bu esa mahallaning *Hayy al-Ulama* (tarjimasi „ulamolar mahallasi"). Masjid 1942-, 1962- va 1983-yillarda taʼmirlandi.

Podshoh Abdulaziz ibn Saud davrida 1921-yilda Abdulloh ibn Abd al-Latif Al-ash-Shayx vafotidan keyin Muhammad ibn Ibrohim ash-Shayxni masjidga imom etib tayinladi.

2001-yil yanvar oyida valiahd shahzoda Abdulloh bin Abdulaziz masjidni kengaytirish va qayta qurish bo'yicha mas'ullarga ko'rsatma berdi. Uning taʼmirlanishi shahzoda Salmon ibn Abdulaziz boshchiligidagi Ar-Riyod shahri boʻyicha Qirollik komissiyasi tomonidan nazorat qilingan va 2005-yil dekabrida ochilgan.

Galereyasi
----------

* Dakhna Grand Mosque, 1952Daxna masjidi, 1952-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „حي العلماء" (2022-yil 5-avgust). Qaraldi: 2024-yil 3-fevral.
2. ↑  „دخنة.. حي العلماء في الرياض القديمة" (ar). *صحيفة الاقتصادية* (2016-yil 10-iyun). Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
3. ↑  „هيئة تطوير الرياض تعيد تشييد مسجد الشيخ محمد بن إبراهيم آل الشيـخ" (ar). *صحيفة الاقتصادية* (2009-yil 1-may). Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
4. ↑  IslamKotob*. مشاهير علماء نجد وغيرهم* (ar). IslamKotob.
5. ↑  „الأمير" (ar). *archive.aawsat.com*. Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
6. ↑  „الأمير سلمان يفتتح مسجد الشيخ ابن إبراهيم ويزيح الستار لتذكارية أعمال تحسين سوق الزل والميدان بدخنة اليوم". *www.alriyadh.com* (2005-yil 13-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
7. ↑  „وافق على إعادة بناء مسجد الشيخ محمدبن ابراهيم آل الشيخ". *www.al-jazirah.com*. Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
8. ↑  „الأمير عبدالله بن عبدالعزيز وجامع الشيخ محمد بن إبراهيم". *www.al-jazirah.com*. Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
9. ↑  „Al-Jazirah". *www.al-jazirah.com*. Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
10. ↑  „أمير" (ar). *archive.aawsat.com*. Qaraldi: 2024-yil 3-fevral.
**Huquqiy vorislik** - huquq va majburiyatlarning bir shaxsdan boshqa shaxsga oʻtishi. Huquqiy vorislikning umumiy (universal) va xususiy (singulyar) turi bor. Umumiy Huquqiy vorislikda vorisga barcha huquq va majburiyatlar oʻtadi (mas, meros qoldirishda, yoki bir necha tashkilotlar, yaʼni yuridik shaxslar qoʻshilgan-da). Xususiy (shaxsiy) Huquqiy vorislikda biron-bir alohida huquq bir shaxsdan boshqasiga oʻtadi (mas, dastlabki kredi-tor huquqining boshqa shaxsga huquq oʻtish paytidagi hajmda va shartlarda berilishi). Shu bilan birga boshqa shaxslarga oʻtishi mumkin boʻlmaydigan huquqlar ham mavjud. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining FK aliment talab qilish, hayot yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararni qoplash huquqining boshqa shaxsga oʻtishiga yoʻl qoʻymaydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdulloh ibn Ravoha g'azoti** (arabcha: ) milodiy 628-yil fevralda sodir bo'lgan.

Suiqasd muvaffaqiyatli amalga oshirilib, Ibn Rizom va uning 29 nafar izdoshi o‘ldirilgan.

Al-Yusayr ibn Rizomning o‘ldirilishi
------------------------------------

  

Al-Yusayr ibn Rizom Haybar yahudiylarining yangi boshlig‘i etib saylanadi. U ham Abu Rofiy kabi Banu G'atafoniy qabilasi bilan munosabatlarni saqlab qoladi. Al-Yusayr ibn Rizomning qarshi yangi hujumni rejalashtirayotganidan xabar topgach, Muhammad Banu Xazraj qabilasi boshlig'i Abdulloh ibn Ravohani o'ziga o'rinbosar qilib tayinlaydi va uni yana 3 nafar vakillari al-Yusayrning qanday qilib o'ldirish mumkinligi haqida ma'lumot to'plash maqsadida Haybarga yuboradi.

Ammo Abdulloh ibn Ravoha yahudiylarning ushbu ikkinchi suiqasdiga qarshi nihoyatda hushyor bo'lish kerakligini ogohlantiradi. Madinaga qaytgach, yangi himoya usuli ishlab chiqiladi, Muhammad Ravohani 30 kishi bilan birgalikda tuyalarga mindirib, al-Yusayrni Madina ziyoratiga ko'ndirish uchun yuboradi. Ravoha belgilangan manzilga yetib kelgach, Yusayrni Haybar hukmdori etib tayinlashlarini va u bilan yaxshi muomala qilishlarini, shuningdek, uning xavfsizligini kafolatlashlarini va'da qiladi.

Yusayr Abdulloh ibn Unays al-Juhaniyning otiga o'tiradi, musulmonlar uning orqasidan yo'lga tushadilar. Ular Haybardan 6 chaqirimcha narida joylashgan Qarqarotga yetib kelganlarida, al-Yusayr musulmonlarning rejalaridan shubhalanib, Muhammad bilan uchrashish fikridan qaytadi. Abdulloh ibn Unays bilan birga otdan tushadi. Shu payt Abdulloh ibn Unays al-Yusayrning qilichini tortayotganini sezib qoladi va uning oldiga yugurib borib, son bo'g'imiga qattiq zarba beradi. Al-Yusayr yarador bo'lib yerga yiqiladi, lekin u ham Abdulloh ibn Unaysni urib, qo'lidagi yagona quroli bilan uni yarador qiladi.

Shundan keyin barcha musulmonlar tuyalardagi yahudiylarga hujum qilib, ularning barchasini o'ldirishadi, faqatgina bir nafar yahudiy ulardan qochib-qutulishga muvaffaq bo'ladi.

Yana qarang
-----------

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Hisham, Abd al-Malik Ibn*. The life of Muhammad*, 1955. ISBN 978-0-19-636034-8. 2014-yil 17-dekabrda qaraldi.
2. 1 2 3 4  *Muir.* „The Life of Mahomet and History of Islam to the Era of the Hegira" (1861). Qaraldi: 2014-yil 17-dekabr.
**Kven tumani** - Sharqiy Uganda tuman. Tuman shtab-kvartirasi tumandagi ikkita shahar biri bo'lgan, ya'ni Binyiny shahrida joylashgan.

Manzil
------

Kven tumani shimolda Nakapiripirit, shimoli-sharqda Amudat, sharqda Bukvo, janubda Keniya, gʻarbda Kapchorva va shimoli-gʻarbda Bulambuli tumani bilan chegaradosh. Tuman shtab-kvartirasi joylashgan Binyiny shahri 69 kilometr (43 mi) uzoqlikda joylashgan. shimoli-sharqida, eng yaqin yirik shahar bu Mbale. Kven tumanining koordinatalari quyidagicha: 01 25N, 34 31E.

Tavsifi
-------

Tuman parlament akti bilan2010-yil 1-iyulda faoliyat boshlagan. Bungacha u Kapchorva tumani tarkibiga kirgan. Ilgari Kapchorva tumani hamda Bukvo tumani bilan birgalikda **Sebey tumani** deb nomlangan. Tuman Elgon togʻining shimoliy yon bagʻirlarida, dengiz sathidan oʻrtacha 1,900 metr (6,200 ft) balandlikda joylashgan. Tumanda uchta shahar kengashi mavjud; ya'ni: Binyiny, Kaproron va Chepsukunya. Tuman shtab-kvartirasi Binyinyda joylashgan.

Aholisi
-------

Tuman aholisi 1991 yildagi ma'lumotlariga qaraganda, tuman aholisi 37,300 kishini tashkil qilgan. 2002 yilda esa, tuman aholisi taxminan 67,200 kishini tashkil qiladi. Tuman aholisining yillik o'sish sur'ati 4,5 foizni tashkil etdi.Kven tumani aholisi 2012 yilda taxminan 103,300 kishini tashkil qilgan.

Transport
---------

Mbale - Moroto avtomagistrali Kven tumanining g'arbiy qismidan, umumiy shimoldan janubga yo'nalishda o'tadi.

Shuningdek qarang
-----------------

* Binyiny
* Sebei
* Uganda Districts
* Kapchorwa District

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Kween okrugi saylov okruglari

1. ↑  „Road Distance Between Mbale And Binyiny With Map".  Globefeed.com. Qaraldi: 2014-yil 19-may.
2. ↑  *Chekwech.* „Kween District Struggles To Hold Three Years Later".  Daily Monitor (2013-yil 27-mart). Qaraldi: 2014-yil 19-may.
3. ↑  „Estimated Population of Kween District In 1991, 2002 & 2012".  Citypopulation.de. Qaraldi: 2014-yil 19-may.
**Usmon Taka raqsi** (albancha: *Vallja Çame e Osman Takës*; grekcha: *Οσμαντάκας or Σαμαντάκας*) Albaniya va Gretsiyadagi anʼanaviy raqs.
Albaniyada asosan Cham albanlari bu raqsga tushadi. Bu raqs 19-asrda Usmonli qoʻshinlariga qarshi kurashgan musulmon Cham alban partizan jangchisi Usmon Taka nomi bilan atalgan. Bu qadimgi „Çamche" raqsining Albaniya Cham repertuaridan mashhur variantidir.

Tarixi
------

Asosiy maqola: Usman Taka
Usmon Taka Yanina shahrida qamoqqa olingan va oʻlimga hukm qilingan. Undan soʻnggi tilagini aytishni soʻrashganda, u raqsga tushmoqchiligini aytgan. Xalq anʼanalariga koʻra, uning raqsi shunchalik goʻzal ediki, Usmonli armiyasining mahalliy alban jandarmlari uni qatl qilmadilar. Bir necha kun oʻtgach, u yana Usmonli hukumatiga qarshi kurashda Konispolda qoʻlga olindi va oʻldirildi.

Ijro etilishi
-------------

Osman Taka Dance
Raqs raqqosaning „harakati, uslubi va nafisligi" ga urg'u berib, qattiq tempga amal qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Osmantakas" (en). *www.dance-pandect.gr*.  Dora Stratou Theater Database. Qaraldi: 2017-yil 18-fevral.
2. ↑
3. ↑  Koço, Eno*. A Journey of the Vocal Iso(n)*. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2015 — 14–16 bet. ISBN 978-1-4438-7578-3.
4. 1 2
5. ↑
6. ↑  Anamali, Skënder and Prifti, Kristaq. Historia e popullit shqiptar në katër vëllime. Botimet Toena, 2002, ISBN 99927-1-622-3.
**Xlorid kislota**, HCl - bir asos li kuchli kislota; vodorod xloridning suvdagi eritmasi. Rangsiz tiniq suyuklik, vodorod xlorid hidi keladi; Xlorid kislotaning maksimal konsentratsiyasi 36% dan oshmaydi; bunday konsentratsiyadagi eritmaning zichligi 1180 kg/m3, u havoda tutaydi.

16-asrning oxirida Xlorid kislota osh tuzini temir kuporosi bilan qizdirib olingan. 17-asr oʻrtalarida nemis kimyogari I. Glauber NaCl ga H2SO4 taʼsir ettirib Xlorid kislota olgan.

Sanoatda Xlorid kislota S12 va N2 ni biriktirish yoʻli bilan olinadi. Organik birikmalarni xlorlashda yonaki mahsulot sifatida koʻp miqdorda NS1 hosil boʻladi. 24% va undan ortiq NS1 boʻlsa, "konsentrlangan" kislota deyiladi.

Xlorid kislota kuchli kislota; u suvdagi eritmasida H+ va Cl- ionlarga toʻla dissotsilanadi. Xlorid kislota turli metall xloridlari va xlorli organik mahsulotlar olishda, metallar sirtiga ishlov berishda, turli xil idishlarni, burgʻilash trubalarini karbonatlar, oksidlar va boshqalardan tozalashda, metallurgiyada" rudalarga ishlov berishda, koʻnchilik sanoatida terini oshlashda, lab.da ishlatiladi. Xlorid kislota shisha ballonlarda yoki ichiga rezina qoplangan metall idishlarda saqlanadi va tashiladi.

Gazsimon HCl — zaharli, oʻtkir xidli rangsiz gaz; havoda tutaydi. Kaynash temperaturasi — 84,8°, zichligi 1640 kg/m3. Suvda juda yaxshi eriydi. Xlorid kislota va organik birikmalarning xlorli hosilalarini i.ch.da qoʻllanadi. U kishiga uzok, vaqt taʼsir etganda nafas yoʻllarining yalligʻlanishiga, tishning va meʼdaichak faoliyatining buzilishiga sabab boʻladi. Konsentrlangan HCl bilan ishlaganda protivogaz, rezina qoʻlqop, poyabzal va fartuk kiyish, koʻzoynak taqish kerak. Meʼda shirasida 0,3% gacha Xlorid kislota boʻladi, u ovqat hazm boʻlishiga va kasal qoʻzgʻatuvchi bakteriyalarni oʻldirishga yordam beradi. Tibbiyotda meʼda shirasida kislota yetishmaganda buyuriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**MALER (Mahler) Gustav** (1860.7.7, Kalishte, Chexiya — 1911.18.5, Vena) — avstriya kompozitori va dirijyor, soʻnggi romantizmning yirik vakili. Vena konservatoriyasi (1875—78) va universiteti (1878—80)da taʼlim olgan. Dirijyorlik faoliyatini 1880-yildan boshlab, Yevropaning turli opera teatrlari (Praga, Leypsig, Budapesht, Gamburg va boshqalar)da ishlagan. 1897—1907-yillar Vena saroy operasiga rahbarlik qilib, uni jahon opera sanʼati markaziga aylantirdi. R. Vagner, V. Motsart, L. Betxoven, P. Chaykovskiy, B. Smetana va boshqa kompozitorlarning operalarini yuksak darajada sahnalashtirgan. Shuningdek, simfonik dirijyor sifatida ham tanilib, koʻp mamlakatlarda gastrolda boʻlgan. Umrining oxirida (1908—11) "Metropoliten-onepa"ra, Nyu-York filarmonik or-kestriga rahbarlik qilgan. M. — simfonik musiqaning Betxovensln ke-yingi eng yirik namoyandasi. U 1888— 1910-yillarda yaratgan 10 ta monumental simfoniyasida keng koʻlamli falsafiy konsepsiyalarga gumanistik talqin berishga erishgan. Cholgʻu musiqa bilan cheklanmay 2—4-, 8- simfoniyalari va "Yer haqida qoʻshiq" simfoniyakantatasida turli mamlakat (jumladan, 8— 9-asr Xitoy) shoirlari ijodiga murojaat qilgan. M. ijodi (ovoz va orkestr uchun bir qancha vokal turkumlari, qoʻshiqlari) 20-asr dramatik simfonizmi (D. Shostakovich, A. Onegger asarlari), musiqiy ekspressionizm namoyandalari (A. Shyonberg, A. Vebern va boshqalar) ijodiga taʼsir oʻtkazgan. Venada M. jamiyati faoliyat koʻrsatmoqda (1955-yildan).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yalpiz** — labguldoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻtsimon oʻsimliklar turkumi, dorivor va efirmoyli oʻsimlik. Shimoliy yarim sharning iliq iqlimli mintaqalarida 20-25 turi tarqalgan. Yevropa mamlakatlari, AQSH, Ukraina, Belarus va Shimoliy Kavkazda yalpizning taxir (achchiq) yalpiz va jingalak yalpiz, Xitoy, Hindiston, Braziliya va boshqalar mamlakatlarda dalayoki suv yalpiz turlari ekiladi. Oʻzbekistonda 4 turi: suv yalpiz, osiyo yalpizi, taxir (achchiq) yalpiz va jingalak yalpiz yovvoyi holda oʻsadi, Poyasi tik shoxlangan, boʻyi 25–100 sm gacha, barglari qarama-qarshi joylashgan, rombsimon, nashtarsimon yoki tuxumsimon, gullari chala soyabonsimon toʻpgulga yigʻilgan, binafsharang. May–oktabrda gullaydi. Yalpiz yorugʻsevar, namsevar oʻsimlik. Barglarida 2,5— 3 %, gullarida 4—6 %, poyasida 0,3 % mentol (validolning tarkibiy qismi)ga boy boʻlgan efir moyi, shuningdek, flavonoidlar, vitaminlar, oshlovchi moddalar bor. Tibbiyotda yalpiz bargidan tayyorlangan tindirma (nastoyka) va damlamasidan koʻngil ayniganda hamda oʻt haydovchi vosita sifatida foydalaniladi. Barglari va poyasidan olingan yalpiz moyi parfyumeriya, oziq-ovqat sanoatida va tibbiyotda, bahorda yangi chiqqan barglari oshkoʻk sifatida ishlatiladi. Vegetativ (bahorda ildizini boʻlib ekish) yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Oʻzbekistonniig barcha viloyatlarida nam yerlarda, ariq va daryo boʻylarida oʻsadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Fotosuratlar va nomlar bilan yalpiz turlari

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Taxon identifiers | 
* Wikidata: Q47859
* Wikispecies: Mentha
* APDB: 192545
* APNI: 76739
* BioLib: 41137
* CoL: 8VZ9G
* eFloraSA: Mentha
* EoL: 38386
* EPPO: 1MENG
* FloraBase: 22019
* FoC: 120248
* GBIF: 2927173
* GRIN: 7464
* iNaturalist: 54570
* IPNI: 30016176-2
* IRMNG: 1323267
* ITIS: 32264
* NBN: NHMSYS0000460670
* NCBI: 21819
* NZOR: 769c4aba-4774-4b5d-a07b-c356ad45462a
* Open Tree of Life: 55626
* PLANTS: MENTH
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30016176-2
* Tropicos: 40017134
* VASCAN: 1408
* VicFlora: de14cfad-b40f-439c-9d18-d7410b83e49e
* WFO: wfo-4000023748

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Yalpiz*** haqida turkum mavjud |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Buxoro shahar kasb-hunar maktabi** – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim fan va innovatsiyalar Vazirligiga qarashli taʼlim muassasasi

Tarixi
------

Buxoro shahar kasb-hunar maktabi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 6-sentyabrda Professional taʼlim tizimini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi PF-5812-son Farmoni bilan Buxoro Shahar kasb-hunar maktabiga aylantirildi.

Taʼlim yoʻnalishi
-----------------

Buxoro shahar kasb-hunar maktabida Tikuvchilik, Kompyuter grafikasi va dizayn operatori, Sartarosh (modelyer), Bank nazoratchisi, Oshpaz, Avtomobil dvigatellarini tashxislash va taʼmirlash, Avtomobil elektr va elektron jihozlariga xizmat koʻrsatish, Elektromontajchi-sozlovchi, Apparat va dasturiy taʼminot sozlovchisi, Yongʻin oʻchiruvchi-qutqaruvchi taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha kunduzgi taʼlim shaklida UNESCO tashkiloti tomonidan qabul qilingan Taʼlimning xalqaro standart tasniflagich (MSKO)ning 3-darajasiga mos boshlangʻich professional kadrlar tayyorlanadi.

Faoliyat
--------

Taʼlim muassasasida bugunki kunda 32 nafar malakali pedagog xodimlar faoliyat koʻrsatmoqda va oʻquvchilarga zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida bilim berib kelmoqda. Kasb-hunar maktabida oʻquvchilarning boʻsh vaqtlarini mazmunli oʻtkazish maqsadida fan va sport hamda kasbiy toʻgaraklar tashkil etilgan boʻlib, tasdiqlangan jadval asosida toʻgarak rahbarlari tomonidan toʻgarak mashgʻulotlari muntazam oʻtkazib kelinmoqda. Oʻquvchi yoshlarimiz tanlagan kasblari boʻyicha hududda mavjud klasster korxona va ishlab chiqarish tashkilotlarda oʻquv va ishlab chiqarish amaliyotlarini oʻtab kelmoqda. Korxona va tashkilotlarning ish jarayonida ishtirok etib faoliyat yuritish bilan birga kasbiy koʻnikma va malakaga ega boʻlishmoqda.

Manbalar
--------
**Palearktika oblasti**, Palearktika (yunoncha: palaios — qadimgi va arktros — shimoliy) — quruklik zoogeografiya oblasti. Yevropa, Shimoliy Afrika (jumladan, Saxroi Kabir), Arabiston yarim orol (jan.dagi togʻliq qismidan tashqari), Osiyoning Hind va Yanszi daryolari hamda Himolay togʻlarigacha boʻlgan moʻʼtadil va sovuq iqlimli hududlarni oʻz ichiga oladi. Palearktika oblastiga Tinch okeandagi Komandor, Kuril, Saxalin va Yaponiya o.; Atlantika okeanidag" Islandiya, Yashil Burun, Kanar, Madeyra va Azor o. ham kiradi. Hayvonot dunyosi Nearktika oblastinikiga oʻxshaydi. Shuning uchun koʻpchilik zoogeograflar P. va nearktika oblastlarini yagona Golarktika oblastiga birlashtirishadi. Palearktika oblasti Arktika, Sirkumboreal, Oʻrta dengiz boʻyi, Markaziy Osiyo va Xitoy-Himolay kichik oblastlariga ajratiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boygʻundi** (ruscha: *Байгунды*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Koson tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Boygʻundi bu mangʻitlarning bir urugʻi hisoblnadi. Baʼzida ularni boygʻundi mangʻit deb ham atashadi. Mahalliy yerlik aholi bu soʻzni *boy qoʻndi* yaʼni boy qoʻnish qildi, qoʻrgʻon qurdi maʼnosida talqin qilishadi. Shuningdek, boygʻundi bu tarixiy turkiy xunn xalqi nomi bilan aloqador boʻlgan etnonim hamdir. Etnonim tarkibidagi *boy* soʻzi qudratli, kuchli, ulugʻvor; ulkan va yoki yuksak maʼnosida qoʻllaniladi. Shuningdek u totem vazifasini bajargan yoki jamoadagi totem boʻlgan qushning nomi boʻlgan, yaʼni aholi shu totemga sigʻinishgan. Bunda eng yaqin maʼnoli jonivor bu boy qushi. Lekin soʻzning keyingi qismidagi *gʻundi*, *qundi*, *xundi*, *gʻunli*, *qunli* va *xunli* shakllari maʼnosi aniqlanmagan.

Oʻxshash nomlar
---------------

Qarshi tumanida Boygʻundi nomli qishloq, Kasbi tumanida esa ayni shu nomdagi mahalla mavjud.

Joylashuvi
----------

Boygʻundi shaharchasi Qashqadaryo viloyati Koson tumanining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Shaharcha hududidan E 60 avtomagistral yoʻli oʻtadi. Boygʻundi shaharchasiga eng yaqin aholi yashash punktlari shimolda Puduna va Mudin, gʻarbda Quyi-Obron shaharchalaridir. Shaharchaning eng mashxur qismi bu mol bozori boʻlib, vohaning turli tomonlaridan ayni shu bozor uchun tashrif buyurishadi.
Shaharchaning asosiy qismi choʻl zonasida joylashganligi uchun hududda boshqa ahamiyatli obyektlar mavjud emas.

Aholisi
-------

1-yanvar 2013-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Boygʻundi shaharchasida 3895 dan ortiq inson yashagan. 2016-yildagi qayta hisob-kitob natijasiga koʻra bu koʻrsatkich 4100 dan ortiqni tashkil etgan.

Mahalliy aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etadi. Shuningdek, shaharchada tojik, qozoq, qoraqalpoq, koreys va boshqa millat vakillari ham yashaydi.

Iqlimi
------

Boygʻundi shaharchasining iqlimi keskin kontinental boʻlib, yozi quruq va issiq, qishi yogʻingarchiliksiz va izgʻirinli kechadi. Orografik toʻsiqlar mavjud emasligi sababli sovuq havo oqimlari, asosan, qish oylarida hududning shimoli-sharq tomondan kirib keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qashqadaryo viloyati". *goldenpages.uz*. Qaraldi: 08-2023.
2. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
3. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 68 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
4. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 153 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Azim Hojiyev** (1933.18.12, Toshkent viloyati Toshkent tumani) – tilshunos. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (2000), Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi (2000), filol. fanlari doktori (1968), professor (1977). Oʻrta Osiyo universitetining filol. fakultetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Til va adabiyot institutida kichik, katga ilmiy xodim (1959–69), boʻlim mudiri (1969-90), direktorning ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari (1969–73; 1985-90), bosh ilmiy xodim (1998-yildan). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Tilshunoslik institutining direktori (1991–98), ayni paytda "Oʻzbek tili va adabiyoti" jurnalning bosh muharriri. Hojiyevning ilmiy ishlari oʻzbek tili grafikasi va imlosi, morfologiyasi (xususan feʼl turkumi) va soʻz yasalishi, leksikologiyasi va leksikografiyasi, terminologiyasiga, hozirgi oʻzbek tilining shakllanish va rivojlanish tarixiga bagʻishlangan. Oʻzbek tilshunosligi tarixida alohida oʻrin tutadigan "Oʻzbek tili grammatikasi" (1–2 j.lar, 1975–76), "Hozirgi oʻzbek adabiy tili. 1-qism" (1980), 2 j.li "Oʻzbek tilining izohli lugʻati" (1981), "Oʻzbek tili leksikologiyasi" (1981) va boshqa ilmiy asar, darslik, lugʻatlar Hojiyev ishtirokida tayyorlangan. Oʻzbekiston Respublikasining "Davlat tili haqida"gi, "Lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisida"gi qonunlarini amalga oshirish maqsadida yangi alifbo asosida yaratilgan "Oʻzbek tilining asosiy imlo qoidalari" va "Oʻzbek tilining imlo lugʻati" (1995) ham Hojiyev rahbarligi va ishtirokida tuzilgan. H. hozirgi kunda nashrga tayyorlanayotgan 4 j.li "Oʻzbek tilining izohli lugʻati"ning asosiy tuzuvchilaridan.

Manbalar
--------

* Oʻzbek tilida qoʻshma, juft va takroriy soʻzlar. T. 1963; Oʻzbek tili sinonimlarining qisqacha lugʻati, T.. 1963;Oʻzbek tilida koʻmakchi fsʼllar. T. 1966; Toʻliqsiz feʼl, T. 1970; Oʻzbek tili sinonimlarining izohli lugʻati, T. 1974; Hozirgi oʻzbek tilida forma yasalishi, T, 1979; Oʻzbek tilida soʻz yasalishi, T, 1989; Termin tanlash mezonlari, T. 1996; Tilshunoslik terminlarining izohli lugʻati, T. 2002.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Infratuzilma** (lotincha: *infra* — „ostida") — ishlab chiqarish va tovar muomalasi, shuningdek, inson hayot faoliyati uchun zarur boʻlgan meʼyoriy sharoitni taʼminlashga xizmat kiluvchi turli-tuman yordamchi xizmat koʻrsatuvchi sohalar (tashkilot, korxona va muassasa) majmui; nomoddiy ishlab chiqarish sektori. Infratuzilma xizmatlari moddiy shaklga ega boʻlmagan tovarlar boʻlib, ular hayotiy ehtiyojlarni qondiradi. Infratuzilma zaruriy shart boʻlganidan uning ishlab turishini taʼminlashga iqtisodiy resurslarning bir qismi jalb etiladi. Infratuzilma xizmat koʻrsatish sohasiga koʻra ishlab chiqarish infratuzilmasi (ishlab chiqarish ga xizmat koʻrsatuvchi sohalar — yuk tashish transporti, elektr va issiqlik taʼminoti, yoʻl xoʻjaligi, suv xoʻjaligi, ombor xujaligi, ilmiy konstruktorlik xizmati, axborot xizmati va boshqalar) va ijtimoiy-maishiy infratu-zilma (aholiga xizmat koʻrsatib, uning ehtiyojini qondiruvchi sohalar — maorif, sogʻliqni saqlash, jismoniy tarbiya va sport, maishiy xizmat va boshqalar) ga ajraladi. Infratuzilma xizmati tovar boʻlganidan oldi-sotdi etiladi. Uning asosiy vazifasi insonga xizmat koʻrsatish, ammo bu ish pulli, bepul va imtiyozli tarzda bajarilishi mumkin. Infratuzilma xizmatlarini harakteriga koʻra guruxlaganda bozor infratuzilmasi ajralib turadi. Chunki unda bozor munosabatlarini amalga oshiruvchi xizmatlar koʻrsatiladi. Qaysi darajada xizmat koʻrsatilishiga koʻra, korxona, tarmoq ishlab chiqarish majmualari va hududiy infratuzilma ham mavjud. Infratuzilma sohasida yaratilgan xizmatlar ishlab chiqarish va inson uchun naf keltiradi. Infratuzilma xizmat koʻrsatishini tashkil etish uchun mablagʻlar sarflanadi. Shuning uchun ularni hisoblash mumkin va ular yalpi milliy mahsulot tarkibiga kiritiladi. Infratuzilma ni yaratuvchi mehnat ham unumli hisoblanadi. Infratuzilma ning samaradorligi koʻrsatilgan xizmatlarning sarf-harajatlarga nisbati orqali aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻlmasov, Ahmadjon. *Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi*. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4026944-9
* LCCN: sh85066333
* NDL: 00571883
* NKC: ph114775

 |
**Koʻrish doʻmbogʻi**, talamus -orqa miyaning asosiy qismi; tuxum shaklidagi kulrang modda (nerv hujayralari va laurning tolalari)dan iborat boʻlib, bosh miya yarimsharlari bagʻrida joylashgan. Koʻrish doʻmbogʻi oldingi, ichki va tashqi qismida joylashgan bir necha yadroga ega. Koʻrish doʻmbogʻi vazifasi juda murakkab, bu yerda orqa miya va miyaning boshqa qismlaridan bosh miya poʻstlogʻiga boruvchi hamma sezgi nervlari almashinadi, yaʼni sezgini olib keluvchi nerv tolasi shu yerda tugab, undan yangi nerv tolalari orqali sezgilar bosh miya poʻstlogʻiga boradi. Koʻrish doʻmbogʻining orqa qismida poʻstloq osti koʻrish markazi bor, u sezgilarni analiz qilib, meʼyorida bosh miyadagi markazga oʻzatadi. Koʻrish doʻmbogʻining old qismi hid bilish sistemasini hosil qiladi. Doʻmboq osti sohasi moddalar almashinuvini, issiq-sovuqni tartibga solib turadi. Organizm ichki muhitining doimo bir xilda idora etilishini taʼminlaydi. Koʻrish doʻmbogʻining faoliyati buzilsa, odamning ruhiy holati (kishi sababsiz kuladi yoki yigʻlaydi) va organizm harorati (goh koʻtarilib, goh pasayadi) oʻzgaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Krimulda qal’asi** (latishcha: *Krimuldas pils*; tarixiy adabiyotda ham *Cremon*, *Krumen*, nemischa:) — Latviyaning Sigulda shahri yaqinidagi oʻrta asr meʼmorchiligi yodgorligi, xarobalari saqlanib qolgan.

Gauja daryosining oʻng qirgʻogʻidagi baland joyda qurilgan. U XIII asrning ikkinchi yarmida Riga uylar boʻlimi koʻrsatmasi asosida qurilgan, cherkovi boʻlgan Livoniya qal’asidir.

Qal’a haqida ilk hujjatli eslatma 1312-yilga oid. Bino nafaqat harbiy, balki fuqarolik va diplomatik maqsadga ham ega edi. 1601-yilda shved qoʻshinlari tomonidan egallab olingach, vayron qilingan deb ishoniladi. Ammo baʼzi mualliflar, 1617-1618-yillarda Livoniyada boʻlib oʻtgan Polsha-Shved urushi paytida mudofaa inshooti sifatida ishlatilgan, deb daʼvo qiladilar.

XIX asrda qal’a xarobalari Napoleon urushlari davri qoʻmondoni general-leytenant Iogann Georg Lievenning mulkiga oʻtadi, u qal’a hududida qazish va tiklash ishlarini boshlab yuboradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Chto mojno uspet za odin den v Sigulde — Turbina.ru
2. ↑  „Кримулдский замок Домского капитула - Travelzone.lv". 2019-yil 30-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-yanvar.
3. ↑  S. Lapshov. Polsko-shvedskaya voyna v Liflyandii 1617—1618 godov
4. ↑  „Иван Андреевич (Иоганн Георг) Ливен р. 1775 ум. 14 февраль 1848 — Родовод". 2013-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-yanvar.
**Guliston shahridagi Prezident maktabi** — 2021-yil 20-noyabr kuni Guliston shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Maktabga xorijiy davlatlardan 7 nafar mutaxassis jalb qilingan. Ular bilan birga 23 nafar mahalliy oʻqituvchilar faoliyat yuritadi. Boshqa manbada Gulistondagi Prezident maktabida 11 nafar xorijlik va 21 nafar mahalliy pedagoglar faoliyat olib borishi qayd etilgan. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi.

Ochilish tarixi
---------------

Guliston shahridagi ushbu oʻquv muassasasi rasman 2021-yil 20-noyabrda ochilgan. Ochilish marosimida Sirdaryo viloyati hokimi — G‘ofurjon Mirzayev, jamoatchilik vakillari, nuroniylar, oʻquvchilarning ota-onalari va OAV xodimlari ishtirok etgan. Maktab qurilishi uchun 2 gektar yer maydoni ajratilgan. Loyihaning umumiy qimati 84 milliard soʻm. Qurilish ishlari „Discover Invest" kompaniyasi tomonidan olib borilgan. Kompleks tarkibida 168 oʻrinli oʻquv binosi, shuncha oʻrinli yotoqxona, oshxona, sport zali, bosseyn, badiiy va oʻquv adabiyotlarini oʻzida jamlagan kutubxona mavjud. Maktab bitiruvchilari shahodatnoma, attestat, shuning bilan birga xalqaro darajadagi dastur diplomiga ega boʻlishi mumkin.

Qulayliklar
-----------

Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Oʻquvchilar darsdan boʻsh paytida kompyuterda ishlashlari uchun zarur shart sharoitlar yaratilgan. Sinfxonalar smart doskalar bilan jihozlangan. Barcha turdagi sport anjomlariga ega sport zali, basketbol va futbol maydonchalari ham mavjud.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Guliston shahridagi Prezident maktabi". *Portal.piima.uz*. Qaraldi: 2023-yil 18-iyul.
2. ↑  „O’zbekiston Respublikasi Prezident ta'lim muassasalari agentligi tasarrufidagi maktablar to‘g‘risida umumiy ma’lumot (nomi, joylashgan joyi, ish tartibi, aholi bilan ishlash bo‘yicha telefon raqamlari, rasmiy veb-sayti, elektron pochta manzili, rahbarning F.I.Sh. geografik joylashuvi)". *data.egov.uz*.  data.egov.uz. Qaraldi: 4-iyun 2023-yil.
3. 1 2  „Sirdaryoda prezident maktabi ochildi".  gazeta.uz. Qaraldi: 31-avgust 2023-yil.
4. 1 2  „Sirdaryoda Prezident maktabi ochildi". Qaraldi: 2023-yil 1-sentyabr.
5. ↑  „Sirdaryoda Prezident maktabi quriladi". Qaraldi: 2023-yil 1-sentyabr.

| * k
* m
* t
 Prezident maktablari |
| --- |
| 
* Andijon
* Buxoro
* Fargʻona
* Guliston
* Jizzax
* Namangan
* Navoiy
* Nukus
* Nurafshon
* Qarshi
* Samarqand
* Termiz
* Toshkent
* Xiva

 |
**Salat ziravorlari, salat souslari ―** dressing-yordamchi ziravorlar idishlari, salatlarga qoʻshimcha taʼm (achchiqlik, shiralilik, shirinlik, kislotalik) berish va salat ingredientlarini bir-biri bilan birlashtirish uchun moʻljallangan baʼzi kompozitsiyalar. Rossiyada eng mashhur salatlar oʻsimlik yogʻi, smetana va mayonez.

Yevropa oshxonasida, xom sabzavotli salatlar uchun, eng keng tarqalgan oʻsimlik yogʻi va sirka tipik fransuz vinaigrette, emulsiya bilan birga kaltaklangan, baʼzan boshqa ziravorlar (koʻpincha xantal va sarimsoq). Sirka va oʻsimlik moyi aralashmasidan kiyinish qadimgi misrliklarga maʼlum boʻlgan deb ishoniladi. Mayonez yoki sut mahsulotlari (qaymoq, tabiiy yogurt, sariyogʻ yoki qaymoqli krem) asosidagi biroz qalinroq salat qoʻshimchalari ham maʼlum boʻlib, ular salatga yumshoq nordon taʼm beradi va koʻpincha shoʻrvalar sifatida alohida xizmat qiladi, yaʼni sabzavotlarni ularga botirish uchun. Salat tayyorlash uchun sharob, xantal, maydalangan koʻkatlar, limon yoki ohak sharbati, tomat pastasi ham ishlatiladi. Transkavkaz mamlakatlari oshxonalaridagi liboslar oʻziga xos xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Murakkab salat kiyinishlari koʻplab ingredientlarni oʻz ichiga oladi va ularning nisbati taomdan idishga oʻzgarishi mumkin. Shuning uchun retseptlar baʼzan oddiygina tarkibiy qismlarni koʻrsatadi, lekin ularning nisbati va kuchi uy bekalarining ixtiyoriga qoʻyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Наталья Шинкарёва, Надежда Бондаренко „Заправка",*. Кулинарная энциклопедия*. Litres, 2017.
2. ↑  goccus.com(olm.)
3. ↑  В. В. Похлёбкин 2015. sfn error: no target: CITEREFВ.\_В.\_Похлёбкин2015 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Poxlyobkin V. V. Zapravka // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E", 2015. — S. 120. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
* Наталья Шинкарёва, Надежда Бондаренко „Заправка",*. Кулинарная энциклопедия*. Litres, 2017.
* Ratushniy A. S. Zapravka dlya salatov // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°", 2016. — S. 149—150. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
* „Соусы и заправки для салатов, винегретов и других холодных блюд",*Книга о вкусной и здоровой пище*. М.: Пищепромиздат, 1954 — 68—70 bet.
* Charles Sinclair. salad dressing // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 500. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar
---------

* Salat tayyorlash sanʼati
* foodchannel.com(ingl.) )
**Jizzax shahridagi Prezident maktabi** („Prezident taʼlim muassasalari agentligi" saytida **Jizzax shahridagi Prezident maktabi**) — 2021-yil 15-noyabr kuni Jizzax shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Maktabga Yangi Zelandiya, Hindiston, Pokiston, Xorvatiya, Filippin va Shotlandiya kabi xorijiy davlatlardan mutaxassislar jalb qilingan. Ular bilan birga 23 nafar mahalliy oʻqituvchilar faoliyat yuritadi. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi.

Ochilish tarixi
---------------

Jizzax shahridagi ushbu oʻquv muassasasi rasman 2021-yil 15-noyabrda ochilgan. Ochilish marosimida viloyat hokimligi masʼullari, sektor rahbarlari, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi direktori Hilola Umarova, Oliy Majlis Senati aʼzolari va mexnat faxriylari qatnashgan. Oʻquv kompleksi qurilishi uchun davlat byudjetidan 70 milliard 700 million soʻm sarflangan. Kompleks tarkibida 168 oʻrinli oʻquv binosi, shuncha oʻrinli yotoqxona, 120 oʻrinli oshxona, sport zali, bosseyn va 10.000ga yaqin kitobni oʻzida jamlagan kutubxona mavjud. Maktab bitiruvchilari shahodatnoma, attestat, shuning bilan birga xalqaro darajadagi dastur diplomiga ega boʻlishi mumkin.

Qulayliklar
-----------

Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Oʻquvchilar darsdan boʻsh paytida kompyuterda ishlashlari uchun zarur shart sharoitlar yaratilgan. Sinfxonalar smart doskalar bilan jihozlangan. Barcha turdagi sport anjomlariga ega sport zali, basketbol va futbol maydonchalari ham mavjud.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Jizzah shahridagi Prezident maktabi". *Portal.piima.uz*. Qaraldi: 2023-yil 18-iyul.
2. ↑  „O’zbekiston Respublikasi Prezident ta'lim muassasalari agentligi tasarrufidagi maktablar to‘g‘risida umumiy ma’lumot (nomi, joylashgan joyi, ish tartibi, aholi bilan ishlash bo‘yicha telefon raqamlari, rasmiy veb-sayti, elektron pochta manzili, rahbarning F.I.Sh. geografik joylashuvi)". *data.egov.uz*.  data.egov.uz. Qaraldi: 4-iyun 2023-yil.
3. 1 2 3  „Jizzax shahrida Prezident maktabi ochildi".  xs.uz. 2023-yil 31-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust 2023-yil.
4. ↑  „Jizzaxda prezident maktabi ochildi". Qaraldi: 2023-yil 1-sentyabr.

| * k
* m
* t
 Prezident maktablari |
| --- |
| 
* Andijon
* Buxoro
* Fargʻona
* Guliston
* Jizzax
* Namangan
* Navoiy
* Nukus
* Nurafshon
* Qarshi
* Samarqand
* Termiz
* Toshkent
* Xiva

 |
**Baxodir Xusanov Ergashevich** – 1970-yil 22-mayda Namangan viloyati, Chust tumanida tugʻilgan. Falsafa fanlari nomzodi, dotsent. 2023-yildan Namangan davlat pedagogika instituti rektori lavozimida ishlab kelmoqda.

Faoliyati
---------

1987-1993-yillar – Toshkent davlat universiteti talabasi;

1993-1994-yillar – Toshkent davlat universiteti etika va estetika kafedrasi oʻqituvchisi;

1994-1997-yillar – Toshkent davlat universiteti aspiranti;

1997-1998-yillar – Toshkent davlat universiteti etika va estetika kafedrasi kabinet mudiri;

1998-2000-yillar – Toshkent davlat universiteti etika va estetika kafedrasi oʻqituvchisi;

2000-2001-yillar – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti etika va estetika kafedrasi katta oʻqituvchisi;

2001-2003-yillar – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti maʼnaviyat va maʼrifat markazi boshligʻi;

2003-2004-yillar – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti etika va estetika kafedrasi dotsenti;

2004-2005-yillar – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti maʼnaviy-maʼrifiy va gumanitar taʼlim ishlari boʻyicha prorektor oʻrinbosari;

2005-2006-yillar – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti ijtimoiy-siyosiy fanlar fakulteti dekan vazifasini bajaruvchisi;

2006-2017-yillar – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti etika va estetika kafedrasi mudiri;

2017-2019-yillar – Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika instituti maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha prorektori;

2019-2022-yillar – Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika instituti yoshlar masalalari va maʼnaviy-maʼrifiy ishlari boʻyicha;

2022-2023-yillar – Chirchiq davlat pedagogika universiteti yoshlar masalalari va maʼnaviy-maʼrifiy ishlari boʻyicha birinchi prorektori;

2023-yil va hozirda – Namangan davlat pedagogika instituti rektori.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qoraqalpog‘iston agrar instituti va Namangan pedagogika institutiga yangi rektor tayinlandi".
2. ↑  „Vazirlar mahkamasining 2023-yil 28-sentabrdagi 510-sonli qarori bilan Xusanov Bahodir Ergashevich Namangan davlat pedagogika instituti rektori etib tayinlandi".
3. ↑  „Toshkent viloyati Chirchiq Davlat Pedagogika Instituti rahbariyati".
4. ↑  „Qoraqalpog‘iston agrar instituti va Namangan pedagogika institutiga yangi rektor tayinlandi".
5. ↑  „Vazirlar mahkamasining 2023-yil 28-sentabrdagi 510-sonli qarori bilan Xusanov Bahodir Ergashevich Namangan davlat pedagogika instituti rektori etib tayinlandi".
**Ibn Ishoq Abu Abdulloh Muhammad Ibn Ishoq Ibn Yasor** (704, Madina — 767, Bagʻdod) — tarixchi, muhaddis, Rasululoh (sav) haqlarida bizgacha yetib kelgan eng dastlabki siyratnomalardan birining muallifi. 733 yil Misrga koʻchib borgan, 749 yil esa Iroqqa kelib, u yerda muqim yashab qolgan. I. I. ning Bagʻdodda yozib tugallagan "Kitob siyrat Rasululloh" ("Rasululloh siyratlari xususida kitob") asari misrlik filolog Ibn Hishom (834 yil vafot etgan) tahriri ostida bizgacha yetib kelgan. Shuningdek, I. I. "Al-Magʻoziy" ("Gʻoziylar fazilatlari va ular qilgan amali solixlar haqida kitob"), "Al-Mubtadaa" ("Ibtido"), "Taʼrix al-xulafo" ("Xalifalar tarixi") nomli asarlar ham yozgan. Uning "Tarix al-xu-lafo" asaridan Madoiniy (752—840), Tabariy, Rabgʻuziy kabi mashhur tarixnavis olimlar foydalangan. Mas, Madoiniy Oʻrta Osiyoning arablar tomonidan fath etilish davri tarixiga doir "Kitob futuhoti Huroson" va b. asarlarini yozishda mazkur kitobga ta-yangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Singapur (maʼnolari).

**Singapur** — Singapur davlatining poytaxti. Jan.Sharqiy Osiyoning yirik iktisodiy markazi. Aholisi 5,1 mln. kishi (2001). Singapur boʻgozi sohilidagi dunyoda eng yirik dengiz portlaridan (yiliga 130 mln. t dan ziyod yuk ortibtushiriladi). Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Transport yoʻli va shosse yoʻllar orqali Malakka yarim orol bilan bogʻlangan. S. — xalqaromoliya va xom ashyo tovarlari (tabiiy kauchuk, kokos palmasi mahsulotlari, yogʻoch, ziravorlar, mevalar, kofe, qalay) savdosining yirik markazi. Neftni qayta ishlash, elektrotexnika, neft kimyosi, mashinasozlik, kema taʼmirlash, rezina, oziq-ovqat va boshqa sanoat korxonalari bor. Baliqovlanadi. Shahar markazida koʻp qavatli zamonaviy binolar qurilgan. Singapur universiteti, 2 politexnika instituti, muzeylar, kutubxonalar, botanika bogʻi, dengiz akvariumi, teatr va boshqa bor. Shaharga 1299-yilda asos solingan. 1365-yildan S. Malay davlatlari savdosida muhim ahamiyatga ega boʻlgan. 1832-yildan Britaniya Malayyasi mustamlakasining, 1946—59 yillarda inglizlarning Singapur mustamlakasining bosh shahri. 1959-yildan "Oʻzini oʻzi boshqaruvchi Singapur davlati"ning, 1965-yildan mustaqil Singapur Respublikasining poytaxti.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lyuizit** (amerikalik kimyogar U. Lyuis nomi bilan atalgan) (J-xlorvinildixlorarsin, a-L.), ClCH=CHAsCl2 — rangsiz, hidsiz ogir suyuklik. Mol. m. 207.29. Qaynash temperaturasi 196,6°, suyuqlanish temperaturasi — 2,4°, zichligi 1879 kg/m3. Organik erituvchilarda eriydi, suvda erimaydi. Xorijiy maʼlumotlarga kura, L. — zaharlovchi modda. Uning juda oz miqdori ham yuqori nafas yoʻllarini chidab boʻlmas darajada achishtiradi. 0,2—0,3 mg/sm2 dozasi terini qizartiradi va qattiq ogʻritadi. Terida paydo boʻlgan pufakchalar keyinchalik yaraga aylanadi. L.ning bugʻlari ham shunday taʼsir qiladi. Birinchi jahon urushi oxirida AQShda ishlab chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
1935-yil 8-fevralda **Turkiya umumiy saylovlari bo'lib o'tgan**.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **1935 yil Turkiyada umumiy saylovlar**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  1931-yil | **1935-yil 8-fevral (89-yil oldin )** | 1939  → |

 |
| Ataturk1930sAtaturk1930s

---

Turkiya Buyuk Millat Majlisidagi 444 o‘rin uchun
ko‘pchilik uchun 223 o‘rin kerak |
| 

|  | birinchi to'plam | ikkinchi partiya |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Rahbar | Mustafo Kamol Otaturk |  |
| Partiya | Respublika Xalq partiyasi | Mustaqillar |
| oxirgi saylov | 287 o'rin | 30 stul |
| Kafedra | 401 o'rin | 27 |
| O'zgartirish | 114 o'rin | 3 ta stul |

 |
| 

---

|  |  |
| --- | --- |
| **Sobiq Bosh vazir**
Ismet İnönü
Respublika Xalq partiyasi | **Bosh vazir etib saylandi**
Ismet İnönü
Respublika Xalq partiyasi |

 |

1934-yil 5-dekabrda saylovlar konstitutsiyaga kiritilgan oʻzgartirishdan soʻng oʻtkazilgan birinchi parlament saylovi edi. O'zgartieishda ayollar ham saylanish huquqiga ega bo'lishgan edi. Saylovda 383 nafar erkak va 18 nafar ayol ya'ni 4.8 foiz ayollar parlamentga kirib kelgan. Mazkur ko'rsatgich 2015-yil iyun oyidagi umumxalq saylovlariga qadar respublika tarixidagi ayollarning parlamentdagi ishtiroki bo'yicha eng yuqori ko'rsatkich bo'lib qoldi. 2015-yilda ayollar hissasi parlamentda 17.8 o'sgan. Shu yilgi saylovlarda saylov yoshi 18 yoshdan 22 yoshga oshirildi.

Ayol deputatlar
---------------

Saylov natijalariga ko‘ra, parlamentga 17 nafar ayol deputat saylangan. 1936-yilda bo'shagan o'rinlar uchun o'tkazilgan oraliq saylovlarda Hatice O'zgener Chanqiridan deputat etib saylandi va shu tariqa Turkiya Buyuk Millat Majlisining 5-a'zosi bo'lib saylandi.

Qo'shimcha manbalar
-------------------

* Turkiya siyosatida ayollarning o'rni

Manba
-----

1. ↑  „MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ 1923 - 2011". 14 haziran 2015da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 25 ocak 2015.
**Arpajon** ([aʁpaʒɔ̃] ( tinglang)) Essonnedagi Essonne departamenti kommunalari|kommuna Fransiyadagi departament departament shimoliy Fransiyadagi Ile-de-France mintaqasida.

Geografiya
----------

### Joylashuv

Arpajon — kanton poytaxti, Essonne departamenti markazidagi Parij shahar hududida va Hurepoix tabiiy hududi, [[dan 31 km janubda] joylashgan. [Parij]] (Notr-Dam sobori|Notr-Dam - Parijdan masofalar uchun nol nuqtasi), Evri shahridan 15 kilometr g'arbda, Palezo dan 14 km janubda. , Montlheridan 6 km janubda, La Ferte-Alaisdan 14 km shimoli-g'arbda, Durdandan 19 km sharqda, [[Korbeyl-Essonnes]dan 17 km g'arbda ], Étampesdan 18 km shimolda va Milly-la-Forêtdan 26 km shimoli-g‘arbda.

### Kelib chiqishi

Rim Galliyasi hududidagi vodiyda *Lutece*dan Cenabumgacha bo'lgan yo'l va Orge daryosi kesishgan joyda castrum o'rnatilgan edi. Parisiy qabilasi. 1960 yilda Gallo-Rim qabristonini o'z ichiga olgan qoldiqlarning topilishi ushbu qadimiy ishg'olni tasdiqlaydi. Ismning *Chastres*ga aylanishi ba'zan 250-yilga to'g'ri keladi. Ikkita megalit yodgorliklari saqlanib qolgan: biri Kutubxona bog‘ida, ikkinchisi Remarde daryosi yaqinida [[galcha tilidagi yozuv] til|Gallic]] 1947 yilda topilgan va Sent-Jermen-en-Laye shahar muzeyida saqlanadi.

Havolalar
---------

1. ↑  -proches.html# Quelques villes proches d'Arpajon, villorama.com
2. ↑  *Arpajon va uning hududi tarixi*  (Wayback Machine saytida 2008-11-22 sanasida arxivlangan), arpajon.fdn.fr veb-sayti, 2008-yil 25-mayda maslahatlashgan (fransuzcha)