recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gedrit** — ideal kimyoviy formulaga ega boʻlgan qoʻsh zanjirli inosilikat minerallarning amfibol superguruhining ortorombik ferromagneziya kichik guruhiga mansub kristall .Mg2(Mg3Al2)(Si6Al2)O22(OH)2 .

Gedrit — qattiq eritmalar seriyasining magniyga (Mg) boy oxirgi aʼzosi boʻlib, ikki valentli magniy kationlari osonlik bilan temir temir (Fe) bilan almashtiriladi va temirga boy „ferrogedrit" ga olib keladi, formula bilan:Fe2+2(Fe2+3Al2)(Si6Al2)O22(OH)2. Biroq, sof soʻnggi aʼzolar juda kam uchraydi, koʻpincha yuqorida aytib oʻtilgan kationlardan biri kompozitsiyada ustunlik qiladi. Shunday qilib, formulani umumiy vositachi gedrit namunalarini ifodalash uchun yozish mumkin:(Mg,Fe)2+2(Mg,Fe)2+3Al2(Al2Si6O22)(OH)2 .

Ikki valentli marganets (Mn) magniyning bir qismini almashtirishi mumkin. Uch valentli temir yoki titanium 4+ alyuminiyning (Al) bir qismini almashtirishi mumkin. Ftor va xlor amfobollardagi gidroksilning (OH) oʻrnini bosuvchi moddalardir. Boshqa kimyoviy aralashmalar kaltsiy, natriy va kaliyni oʻz ichiga olishi mumkin.

Gedrit, shuningdek, boshqa ferromagneziy amfibol — antofillit bilan qator hosil qiladi.

Gedrit granat, kordiyerit, antofillit, kammingtonit, sapfirin, sillimanit, siyanit, kvarts, staurolit va biotit bilan aloqada va oʻrta va yuqori darajali metamorfik jinslarda uchraydi .

Gedrit birinchi marta 1836 yilda Fransiyaning Yuqori Pireney orolidagi Gèdre shahrida sodir boʻlganligi uchun tasvirlangan.

Manbalar
--------
**Intizom haqidagi ustavlar va nizomlar** — Oʻzbekiston Respublikasida xalq xoʻjaligi baʼzi tarmoqlarida va mehnat intizomining buzilishi ogʻir oqibatlarga sabab boʻladigan ayrim ish turlarida mazkur intizomni taʼminlashga qaratilgan meʼyoriy hujjatlar. Xo-dimlarning i. ch.dagi asosiy burchlari belgilangan umumiy qoidalar qatori I. h. u. va n.da ham ularni ragʻbatlantirish hamda intizomiy jazo choralari koʻrsatilgan. I. h. u. va n. qoʻllanilmaydigan xalq xoʻjaligi boshqa tarmoqlarining xodimlari Ichki mehnat tartibi qoidalari boʻyicha ish yuritadi. Shu tarmoqdarning xodimlariga nisbatan qoʻllanadigan ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralari bilan birga I. h. u. va n.da boshqa turlardagi shunday tad-birlar ham koʻzda tutilishi mumkin (Oʻzbekiston Respublikasi Mexnat kodeksi, 174—180-moddalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sapfir** (qad. yahudiycha sappir — koʻk tosh) — korundning A12O3 tarkibli shaffof, tiniq koʻk rangli xili. Zargarlikda boshqa rangli turlariga (qizil turi — yoqutdan tashqarisi) S. deb nom berilgan. Rangi izomorfli aralashmalarga bogʻliq: alyuminiyning turli miqdorda titan va temir (Gʻe2+ va Gʻe3+ farq qiladi) almashuvidan hosil boʻladi. Trigonal singoniyada kristallanadi. 1toifali qimmatbaho tosh hisoblanadi. Shishasimon yaltiroq. Qattiqligi 9; zichligi 3,5—3,6 g/sm³. Konlari ShriLanka, Hindiston, Tailand, Rossiyada bor. Tarixda mashhur boʻlgan S. toshlari Britaniya imperiyasining tojida (104 karat), oval shaklli (258,8 karat) brilliant broshkada oʻrnatilgani Rossiya Olmos fonditsya saqlanmoqda. S. sanoatda sunʼiy yoʻl bilan ham olinadi. S.ning zumrad, topaz, safsar (ametist) va boshqa xillari zargarlikda, sunʼiy rangsizi — leykosapfir mikroelektronika, kvant elektronikasi, optika va boshqalarda ishlatiladi (qarang Korund). Oʻzbekistonda "korund mintaqasi" Tomdi togʻlaridan Olay togʻlarigacha 1000 km ga choʻzilgan boʻlsa ham sifatli S. hanuz topilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Polimonodiya** (poli... va monodiya) — musiqiy-ijodiy tamoyil, monodik bayonning polifoniya unsurlari yordamida boyitishga asoslanadi. Oʻzbek anʼanaviy musiqada 20-asr oʻrtalaridan bastakorlikning taraqqiyoti, xususan, uslubiy qamrovlari kengayishi jarayonida shakllangan. Dastlab uning alomatlari F.Sodiqov (oʻzbek sozlari ansambli uchun "Oʻzbekcha vals"), M.Mirzayev (qashqar rubobi va ansambl uchun "Dildor 1—2", "Yangi Tanavor" va boshqalar), N.Hasanov va K.Jabborov (ikkalasining ommabop kuy va qoʻshiqlari)lar ijodida namoyon boʻldi. Ksyinchalik N.Qulabdullayev (gʻijjak va rubob uchun "Oʻylamang" va boshqa cholgʻu asarlar), ayniqsa, A.Ismoilov (gʻijjak va ansambl uchun "Holim soʻrma", "Uchra-shuv"; gʻijjak, qonun va nay uchun "Favvora", "Toʻyona" va boshqalar), Oʻ.Rasulov (gʻij-jak va ansambl uchun "Hayol", "Seni es-lab" va boshqalar)lar P. imkoniyatlarini teran ifoda vositasi darajasiga koʻtarishgan.

Oʻzbek (shuningdek, ozarbayjon, turk, tojik) anʼanaviy ijrochiligida sozanda va xonanda (T.Qodirov — "Dogʻman", "Tanavor", K.Rahimov — "Nargiz")lar ham P. unsurlaridan unumli foydalanishgan.

Toʻxtasin Gʻafurbekov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sapropelitlar**, sapropel koʻmirlar (yun, sapros — chirigan va pelos — balchiq loy) — qazib olinadigan koʻmirlar guruhi. Tuban oʻsimlik va sodda mikroorganizmlar qoldiqparining koʻl suvi va lagunalar tubiga choʻkib toʻplanishidan hosil boʻladi. Rangi qoʻngʻir, qoʻngʻirkulrang, qora. S. tarkibidagi sapropel mikrokomponentlar (alginit) va gumus mikrokomponentlar (vitrinit, fyuzinit, leyptinit)ning oʻzaro miqdoriy nisbatiga koʻra, xususiy S. (bogxed), gumit S. (kennelbogxed, kennelkasyanit, cheremxit), S.gumit (kennel, kasyanit) sinflariga boʻlinadi. S.da uchuvchan moddalar (60—90%), birlamchi qatron (50% dan ortiq), vodorod (7—12%) miqdori gumolitlardagiga nisbatan koʻp. Qimmatli kimyoviy xom ashyo hisoblanadi, undan suyuq yonilgʻi olinadi. Moskva yoni, Irkutsk (Rossiya) va Rur (Germaniya) kumir xavzalarida S. mavjud. Zaxiralari kam boʻlganligi va koʻmirning boshqa turlaridan (koʻpincha qoʻngʻir kumirdan) ajratib qazib olish qiyin boʻlganligi tufayli sanoat mikyosida qazib chiqarilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Polimestor** (*Polimnestor* va qadimgi yunoncha: *Πολυμήστωρ*, Πολυμνήστωρ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Frakiylar qiroli, uning rafiqasi Iliona (Priamning qizi). Priamdan oltin olgan. U Polidorni, keyin Gekubani oʻldirdi, keyin troyan asirlari uning koʻzlarini oʻyib olib, oʻgʻillarini oʻldirishdi.

Boshqa maʼlumotlarga koʻra, uning Deipil ismli oʻgʻli boʻlgan. U Polidorni oʻldirmoqchiligida oʻzi xohlamagan holda oʻgʻlini oʻldirib qoʻyadi, keyin oʻzi Polidor tomonidan oʻldiriladi. Yoki Iliona tomonidan oʻldirilgan. Apollon uning tashqi qiyofasini oladi. Evripid fojiasining bosh qahramoni "Gekuba ", Polidor haqida hikoya qiluvchi „Eneid" da qotilning ismi aytilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.318
2. ↑  Propersiy. Elegii III 13, 55
3. ↑  Ovidiy. Metamorfozi XIII 431—438, 549—571
4. ↑  Yevripid. Gekaba 1035—1037, 1150—1172
5. ↑  Gigin. Mifi 109
6. ↑  Gigin. Mifi 240
7. ↑  Kvint Smirnskiy. Posle Gomera XI 146—150
**Saperavi** — oʻrtapishar, qad. gruzin vinobop uzum navi. Qora dengiz boʻyi ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Gruziya (Kaxetiya), Ozarbayjon, Oʻzbekistan, Krim, Rossiya janubida tarqalgan. Tupi kuchli va oʻrtacha oʻsadi, bargi yirik, tuxumsimon yoki toʻgarak, 3—5 boʻlmali, orqasi tukli. Guli 2 jinsli. Uzum boshi 150 g atrofida, konussimon, gʻujumi havol, oʻrtacha zich, toʻq yashil, qora mumgʻubor bilan qoplangan. Pusti yupqa, eti suvli. Faol harorat yigʻindisi 3000° da 140—150 kunda (iyulda) yetiladi. Novdalari yaxshi pishadi. Hosildorligi 90—160 s/ga. Zamburugʻli kasalliklarga chidami oʻrtacha. Sovuqqa chidamli. Uzumidan desert, oʻrtacha shirin, ovqat ustida ichiladigan hamda shampan vinolari tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Polikristallar** - tartibsiz joylashgan va bir-biriga kirishib ketgan koʻp sonli mayda kristallardan tashkil topgan qattiq jismlar. Tabi-atda uchraydigan va sintez usuli bilan olinadigan koʻpgina materiallar (togʻ jinslari, metallar, krtishmalar va h.k.) P. hisoblanadi. P. xossalari uni tashkil qilgan kristall zarrachalarining xossalari va oʻlchamlariga (1 — 2-10~6 mkm dan bir necha mm gacha), ularning oriyentatsiyasi va chegaralarining tuzilishiga bogʻliq. Agar kristall zar-ralari tartibsiz oriyentatsiyalangan va ularning oʻlchami P. oʻlchamidan kichik boʻlsa, P.da monokristallarga xos anizotropiya xususiyati vujudga kelmaydi. Agar kristall zarrachalari maʼlum da-rajada kristallografik oriyentatsiyalangan boʻlsa, P. teksturlangan hisoblanadi va u anizotropiya xususiyatiga ega boʻladi. Kristall zarrachalari chegaralarining qoʻshilib ketishi P. ning fizik, ayniksa, mexanik xossalariga taʼsir qiladi; chegaralarda oʻtkazuvchan elektronlarning sochilishi, disloka-siyalarnchnt susayishi va h.k. kuzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Polikondensatlanish** (yunoncha: polys — koʻp sonli va kondensatsiya) — bi - yoki polifunksional monomer va (yoki) oligomerlar taʼsirida poli-merlar sintez qilish jarayoni. Bunda polimer bilan bir qatorda suv, spirt, ammiak, vodorod galogenid, tegishli tuzlar va shunga oʻxshash quyi molekulali moddalar ajralib chiqadi.

P. reaksiyasi gomopolikondensatlanish va geteropolikondensatlanishga boʻlinadi. Gomopolikondensatlanish da bir moddaning 2 xil funksional guruhi oʻzaro reaksiyaga kirishib, polimer hosil qiladi. Bunday reaksiyaga aminokislotalar, amino-spirtlar va oksikislotalarning polikondensatlanishi misol boʻla oladi (mas, aminokapron kislotadan poli-kaprolaktam hosil boʻlishi). Getero-polikondensatlanish reaksiya-sida funksional guruxlari bir xil boʻlgan bifunksional guruxli 2 modda qatnashadi. Geksametilendiamin va adipin kislotadan poligeksametilen-adipinamid hosil boʻlishi bunday reaksiyaga misol boʻla oladi. Bifunksional birikmalarning polikondensatlanishi natijasida faqat chiziqsimon polimerlar hosil boʻladi. Bunday ja-rayon chiziqsimon polikondensatlanish deyiladi. Reaksiyaga kirishayotgan monomerlarning birida 3 va undan ortiq funksional guruxlar boʻlishi polikondensatlanish reak-siyasini murakkablashtiradi va toʻrsimon hamda fazoviy tuzilishga ega boʻlgan makromolekulalar hosil qiladi. Bujarayon fazoviy polikon-densatlanish deyiladi. P. jarayo-nining tabiat va texnikadagi ahamiya-ti katta. P. va unga oʻxshash reaksiyalar muhim biopolimerlar — oqsillar, nuklein kislotalar, sellyuloza va h.k. biosintezining asosini tashkil etadi.

P. reaksiyalari yuqori molekulali birikmalar (poliamidlar, poliefirlar, polikarbonatlar, fenol-formaldegid, mochevina-formaldegid, melamin-formaldegid smolalar, kremniy organik va maxsus xossali polimerlar) olishda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oqjar neft va gaz koni** -Buxoro viloyati Qiziltepa tumanidagi kon. 1959—62 yillarda konda razvedka ishlari olib borilgan. 1964-yil neft va 1966 i. gaz olina boshlandi. Kon yura, boʻr, paleogen va neogen davrlari jinslaridan tarkib topgan. Neft va gaz yura — boʻr davrlari jinslari ora-sida. Yura davri jinslari kulrang qum-tosh, alevrolit, gil, angidrit, mergel va gilli ohaqtoshlardan, boʻr davri jinslari esa qoʻngir, qizil, koʻkim-tir, kulrang qumtosh, alevrolit va gildan iborat. Bu jinslarning umumiy qalinligi 120–550 m. Paleogen davri jinslari sargʻish ohaktosh va koʻk gil qatlamlaridan tuzilgan. Umumiy qalinligi 35 m. Gorizontlarning uz. 840 m gacha, eni 330–2000 m, balandligi 8–160 m, umumiy qalinligi 7,4–167 m, mahsuldor qatlam qalinligi 1,3–47 m; jinslarning gʻovakligi 7,25—26%, oʻtkazuvchanligi 22—913 millidarsi. Gaz tarkibida 94,6% metan, 3,2% azot, neft tarkibida 1,57% oltingugurt, 0,68% asfalten, 5,16% parafin bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pul birligi**, mamlakatning pul birligi — mamlakatda qonun yoʻli bilan joriy pul belgisi, mamlakat pul tizimining asosiy unsuri boʻlgan pul hisob kitobi birligi. Mas, Oʻzbekistonning Pul birligi — soʻm. AQShning Pul birligi — AQSH dollari, Buyuk Britaniya Pul birligi — funt sterling. Pul birligi mayda qismlarga boʻlinadi. Mas, 1 soʻm=100 tiyin, 1 rubl=100 kopeyka, 1 AQSH dollari=100 sent. 21-asr boshiga kelib jahon mamlakatlarining birontasida ham monometall pul muomalasi qolmadi. Shu sababli, asosiy Pul birligi kredit bank biletlari (banknotlar), shuningdek, davlat xazina biletlari va tanga pullardan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Uorvikning 1-grafi Robert Rich va uning ikkinchi rafiqasi Frensis Reyning devoriy yodgorligi. Avliyo Lorens cherkovi, Snarford, Linkolnshir
 Rich qurollari: *Gules, uchta xoch botonée yoki orasidagi chevron*
 Lady Izabella Rich, 1614 -yilda Uilyam Larkin tomonidan chizilgan
**Robert Rich, 3-baron Rich, Uorvikning 1-grafi** (1559-yil dekabr - 1619-yil 24-mart) ingliz zodagoni boʻlib, 1581-1618-yillar oraligʻida Uorvik grafi boʻlganida **Baron Rich** nomi bilan tanilgan. U 1605 yilda ajrashgan Penelopa Devereuxning birinchi eri edi.

Kelib chiqishi
--------------

Rich Robert Richning o'g'li va merosxo'ri, 2-baron Rich (taxminan 1538-1581) Jorj Baldrining qizi Elizabeth Baldry tomonidan. U Richard Richning nabirasi, 1-baron Rich, kuchli Rich oilasining avlodi edi.

Karyera
-------

Rich 1581 yilda baroniyada otasining o'rnini egalladi.

Nikohlar va avlodlar
--------------------

U ikki marta turmushga chiqdi: birinchi nikohi 1581-yil 10-yanvarda Esseksning 1-grafi Valter Devereuxning qizi Penelopa Devereux xonim (1563-yil yanvar - 1607-yil 7 iyul) yillarda yashagan. Penelopa tomonidan Richning yetti farzandi bor edi:

* Robert Rich, Uorvikning 2- grafi (1587–1658), toʻngʻich oʻgʻli va merosxoʻri.
* Genri Rich, Gollandiyaning 1- grafi (1590-1649), ikkinchi o'g'li.
* Ser Charlz Rich (vaf. 1627), turmush qurmagan va muammosiz vafot etgan
* Lettice Rich (vaf. 1619), ona tomonidan buvisi Lettice Knollis nomi bilan atalgan. Birinchi (ikkinchi xotini sifatida) ser Jorj Keri (taxminan 1541-1616 ) Devondagi Tor Moxun cherkovida Irlandiyaning lord o'rinbosari, muammosiz turmushga chiqdi; ikkinchidan, deputat Ser Artur Leyk .
* Penelopa Rich 1-baroneta Gervase Kliftonga uylangan
* Essex Rich, ser Tomas Chekga uylangan va uchta o'g'il va besh qizi bor edi
* Isabella Rich Sharqiy Hindiston kompaniyasining birinchi gubernatori ser Tomas Smitning o'g'li ser Jon Smitga uylandi.

Uning ikkinchi nikohi 1616 yilda 1-baroneta ser Jorj Sent-Polning bevasi Frensis Rey (1568–1634) bilan va qirolicha Yelizaveta I ning bosh sudyasi ser Kristoper Reyning ikkinchi qizi edi. suhbat va buyuk ne'mat"; u ikkinchi eridan omon qoldi va ikkinchi bevaligida Linkolnshirdagi eng boy ayollardan biri edi. Uning ikkala nikohi ham farzand ko'rmadi. U 1634 yilda Snarfordda 66 yoshida vafot etdi.

O'lim va meros
--------------

U 1619-yil mart oyida 59 yoshida vafot etdi va uning oʻrnini toʻngʻich oʻgʻli Robert Rich, Uorvikning 2- grafi (1587–1658) egalladi.

Ma'lumotnomalar
---------------


| Peerage of England |
| --- |
| **New creation** |  **Earl of Warwick** 1618–1619 | KeyingisiRobert Rich |
| OldingisiRobert Rich |  **Baron Rich** 1581–1619 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: no2009072423
* VIAF: 88495238
* en:WorldCat Identities: lccn-no2009072423

 |
**Robert Hutchings Goddard** (talaffuzi: *Robert Hatchings Goddard*; 1882-yil 5-oktyabr, Worcester — 1945-yil 10-avgust, Baltimore) — amerikalik muhandis, professor, fizik va ixtirochi, raketa texnikasini yaratuvchilaridan biri. Worcester politexnika institutini tugatgan (1908). Clark universitetida (1914—1943) aviatsion tadqiqot byurosida direktor boʻlib (1942—1945) ishlagan. Dunyoda birinchi boʻlib suyuqlikli raketa dvigatelini uchirgan. Goddard bir qator eksperimental suyuqlikli raketa va dvigatellarni ishlab chiqqan hamda sinagan. Oyning teskari tomonidagi kraterlardan biri Goddard nomi bilan ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Robert H. Goddard".  New Mexico Museum of Space History. Qaraldi: 25-yanvar 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.


|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb128055879 (maʼlumot)
* GND: 122645936
* ISNI: 0000 0000 8117 2971
* LCCN: n50033619
* MGP: 84656
* NARA: 10582221
* NKC: xx0218440
* en:SNAC: w6dz0dm7
* SUDOC: 112699626
* VIAF: 37805238
* en:WorldCat Identities: lccn-n50033619

 |
**Imogene Coca** (talaffuzi: „Imogen koka", 1908-yil 18-noyabr — 2001-yil 2-iyunda tugʻilgan) — amerikalik komik aktrisa, *„Your Show of Shows"* da Sid Caesarga qarshi oʻynagan roli bilan tanilgan. Vodevilda bolaligidan akrobatlikni boshlagan Coca baletni oʻrgangan va musiqa va raqsda jiddiy martaba egallashni orzu qilgan. Oʻnlab yillar davomida sahna musiqiy revyulari, kabare va yozgi sahnalarni tamomlagan. 40 yoshida u televidenieda komediyachi sifatida mashhur karerasini boshladi, oltita serialda va 1940-1990 yillardagi muvaffaqiyatli teledasturlarda mehmon sifatida ishtirok etdi.

U *„Your Show of SHows"* uchun beshta Emmy mukofotiga nomzod boʻlgan, 1951-yilda „Eng yaxshi aktrisa" nominatsiyasida gʻolib boʻlgan va 1953-yilda eshittirishdagi mukammalligi uchun Peabodi mukofotiga sazovor boʻlgan. Coca, shuningdek, 1978-yilda *„On the Twentieth Century"* filmi uchun Tony mukofotiga nomzod boʻlgan. *„Moonlighting"* serialining epizodi uchun 80 yoshida oltinchi Emmi nominatsiyasini olgan.

Yoshligi
--------

Filadelfiyada tugʻilgan Emogean Coca, Coca skripkachi va vodevil orkestri dirijyori Xose Fernandes de Coca hamda raqqosaning yordamchisi Sadie Bradyning qizi edi. Cocaning otasi ispan millatiga mansub (oila familiyasi asli Fernandes y Coca edi), Sr Jozeph F. Coca va uning rafiqasi Lauraning o‘g‘li boʻlgan.

Shaxsiy hayot va meros
----------------------

 Walt Disney World kompaniyasining Disneyning Hollywood Studios tematik bogʻidagi Hollywood Hills amfiteatri oldidagi Coca qoʻl izlari.
Cocaning farzandlari yoʻq edi, lekin ikki marta turmushga chiqdi. 20 yil davomida Bob Burton bilan va King Donovan bilan, 1960-yildan 1987-yilgacha birga yashagan. Burtonning oʻlimi onasi vafot etganidan bir oy oʻtgach sodir boʻldi. Coca u paytda amaliyotchi Rim-katolik edi. 

Coca 1952-yilgi prezidentlik saylovlarida Adlai Stivensonning kampaniyasini qoʻllab-quvvatlagan demokrat boʻlgan.

Oʻlim
-----

2001-yil 2-iyunda Coca Altsgeymer kasalligi bilan bogʻliq tabiiy sabablar tufayli 92 yoshida Konnektikut shtatidagi Vestportdagi uyida vafot etdi. Uning jasadi kuydirilgan va kuli sochilgan.

Manbalar
--------



1. ↑  Profile, imdb.com; accessed May 12, 2014.
2. ↑  *Savitz, Ruth.* „Coca, Imogene: 1908–2001: Actress".  Encyclopedia.com (2003). Qaraldi: 3-mart 2013-yil.
3. ↑  *Motion Picture and Television Magazine*, November 1952, page 33, Ideal Publishers
4. ↑  Actress Imogene Coca dead at 92 Wayback Machine saytida arxivlandi (23-dekabr 2007-yil). archives.cnn.com; accessed May 12, 2014.
5. ↑  Wilson, Scott*. Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons, 3d ed.*. McFarland, 19-avgust 2016-yil. ISBN 9781476625997.
**Xanti-mansiysk** (1940 yilgacha Ostyako Vogulsk) — Rossiya Federatsiyasi Tyumen viloyati Xanti Mansilar muxtor okrugidagi shahar (1950 yildan), okrug markazi. Irtish daryosining oʻng sohilida. Dare porti. Aholisi 35,9 ming kishi (1998). 1931 yilda ishchilar shaharchasi — muxtor okrugining markazi sifatida vujudga kelgan. 1934 yildan Omsk viloyati, 1944 yildan Tyumen viloyati tarkibida. Shahar tarkibiga 16-asrdan maʼlum boʻlgan Samarovo qishlogʻi ham kiradi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — baliq sanoati. Shuningdek, oʻrmon sanoati ham mavjud. Asosiy korxonalari: baliq konservalash, yogʻochsozlik kombinatlari, taxta tilish zavodi, mebel fabrikasi. Yirik darrandachilik xoʻjaligi; Chekka Shimol qishloq xoʻjaligi ilmiy tadqiqot institutining tajriba styasi bor. Oʻlkashunoslik muzeyi ishlab turibdi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Xanti-mansiysk" *OʻzME*. X-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4723793-4
* LCCN: n94103442
* NKC: ge1105276
* NLI: 001035512
* VIAF: 153762511
* en:WorldCat Identities: lccn-n94103442

 |
**Pozitiv** (lotincha: positivus — musbat, ijobiy) — fotografiyada — fotosuratga yoki kinoga olish obʼyekti (odam, manzara va boshqalar) da ranglar (yorugʻliksoya) nisbati qanday tarqalgan boʻlsa, fototasvirda ham shunday nis-batda aks etadigan haqiqiy tasvirPoziriq mozorqoʻrgʻonlari: mozorqoʻrgʻondan topilgam egar va misdan ipshppgan chilimlar. Ermitaj, Sankt-Peterburg (foto yoki kinotasvir); negativnint aksi. Oq-qora tasvirda yorugʻliksoya nisbati, rangli tasvirda ranglar nisbati tasvir anikligini belgilaydi. P. nega-tivdan pozitiv fotomaterial — foto-qogʻozga, pozitiv foto yoki kinoplyonkaga kontakt usulida yoki proyeksiyalab hosil qilinadi. Bu jarayon negativ-P. jarayon deb ataladi. Rangli kino-fotografiyada bu jarayondan tashqari 3 rangga ajratilgan negativdan foydalaniladi. P. maxsus pozitiv ochiltirgich mod-dalar yordamida ochiltiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reyms** — Fransiyaning shim.sharqiy qismidagi shahar. Marna departamentida. Aholisi 191,3 ming kishi (1999). Transport yoʻllarining muhim tuguni. Kanallar orqali Marna va Ena daryolari bilan bogʻlangan. Mamlakatning movut sanoati va shampan vinolari ishlab chiqariladigan markazi. Mashinasozlik (ayniqsa, uyroʻzgʻor elektr priborlari i.ch.), oziq-ovqat sanoati korxonalari, universitet bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan 2-asrga oid obidalar va 11 —18-asrlarda kuril gan SantRemi abbatligi, NotrDam gotika sobori va boshqa sakdangan. Shahar mil. av. bunyod etilgan, dastlab Durokortorum, keyinroq Remi deb atalgan. R.da 19-asr oʻrtalarigacha fransuz qirollariga toj kiydirish marosimlari oʻtkazilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jessi** (inglizcha: *Jessie* — „Oʻyinchoqlar tarixi 2", „Oʻyinchoqlar tarixi 3", „Oʻyinchoqlar tarixi 4" va „Havayi taʼtillari" qisqa metrajli animatsion filmlar qahramoni. Syujet boʻyicha u xayoliy teleshoudagi qahramondan namuna olinib modellashtirilgan juda kam uchraydigan oʻyinchoq, bu yerda Vudi ham Bullseye laqabli ot bilan birga boʻlgan edi.

Jessiga barcha filmlarda Joan Cusack ovoz bergan. Qoʻshiqlar Sara Maklaklan tomonidan ijro etilgan („Oʻyinchoqlar hikoyasi 2" — „U meni sevganida").

Jessi oʻyinchogʻi „Monsters, Inc." korporatsiyasida Boo oʻyinchoqlaridan biri sifatida paydo boʻladi va uni Sallyga beradi.

1999-yilda The Wall Street Journal Jessining oʻyinchogʻini eng koʻp sotilgan Rojdestvo oʻyinchogʻi deb atadi.

2000-yil oktabr oyida Jessi National Cowgirl Museum and Hall of Fame[en] dan Patsy Montana Entertainer Award — Patsi Montana Entertainer mukofotini oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Roundup, A Wall Street Journal News*. „How Did Stores Do This Season? Just Two Syllables: Ka-Ching!" (en). *WSJ*. Qaraldi: 3-fevral 2018-yil.
2. ↑  Cowgirl Hall of Fame — Special AwardsArxiv

Havolalar
---------

* Rasmiy belgilar sahifasi Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
**Reyting** (ing. rating) — 1) oʻquvchi va talabalarning bilimini nazorat qilish va baholash usuli. Oʻzbekistonda uzluksiz taʼlim tizimining meʼyoriy hujjati sifatida qabul qilingan. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari uchun 1998—2003-yillarda joriy boʻlib kelgan. 2003-yildan maktablarning boshlangʻich sinflarida qayta qoʻllanila boshladi.

Reyting tizimi oliy taʼlimda talabalar bilimini nazorat qilish va baholash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta mahsus taʼlim vazirligining 1999-yil 8-iyundagi, magistrlar bilimini nazorat qilish va baholash uchun 1999-yil 31-dekabrdagi buyrugʻi bilan tasdiqlangan Nizom asosida amalga oshiriladi. Unda semestr boʻyicha muayyan fandan 55% dan kam ball toʻplagan talaba akademik qarzdor, 56—70% ball toʻplagan talaba "oʻrta", 71—85% ball toʻplagan talaba "yaxshi", 86% dan yuqori ball toʻplagan talaba "aʼlo" koʻrsatkichga ega hisoblanadi. Talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning reyting tizimi nazoratning 3 turi (joriy, oraliq, yakuniy) da amalga oshirilib, ularning oʻzlashtirishlarini muntazam nazorat etib borish, bilim sifatini baholashda xolislik, aniklik va oshkoralikni taʼminlaydi; 2) faoliyat turining samaradorligi va nufuzini belgilovchi usul. Masalan, sport sohasida sportchi (komanda)ning reyting koʻrsatkichi uning umumiy tasnifdagi oʻrnini belgilab beradi (jahon professional tennischilar reytingi, professional bokschilarning chempionlik uchun finalgacha boʻlgan reyting janglari, futbol boʻyicha terma jamoalar hamda komandalar reytingi, shaxmatchi yoki shashkachi yutuqlarining son bilan ifodalanadigan va musobaqalardagi natijalariga qarab oʻzgarib turadigan shaxsiy koʻrsatkichi va hokazo); 3) siyosat, madaniyat va boshqa sohalardagi taniqli arboblarning jamoatchilik fikrini oʻrganish yoʻli bilan aniqlanadigan mashhurlik darajasi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Poznan
**Poznan** — Polshaning gʻarbiy kis-midagi shahar, Varta daryosi boʻyida. Poznan voyevodasining maʼmuriy markazi. Axrlisi 578,2 ming kishi (1999). Transport yoʻllarining yirik tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. P. — mamlakatning muhim iqtisodiy va madaniy markazi. Mashinasozlikning turli soxalari (jumladan, transport, qishloq xoʻjaligi, aniq mashinasozlik, elektrotexnika, priborsozlik va podshipniklar ishlab chiqarish) rivojlangan. Oziq-ovqat, rezina, parfyumeriya, tikuvchilik, oynashisha, poligrafiya sanoati korxonalari mavjud. P.da har yili xalqaro va milliy yarmarkalar oʻtkaziladi. Un-t, teatrlar, muzeylar bor. Shaharga 9-asrda asos solingan. 10—11-asrlarda Polsha knyazlari qarorgohi boʻlgan. 13—19-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar, xususan, gotika kostyoli (13—15-asrlar), ratusha (13—16-asrlar) saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reyngold Moritsevich Glier** [1874.30.12(1875.11.1), Kiyev -1956.23.6, Moskva] — kompozitor, musiqa arbobi, dirijyor, pedagog. Ozar-bayjon (1934), Rossiya (1935), Oʻzbekistan (1937) xalq artisti, professor (1913), sanʼatshunoslik doktori (1941). Moskva konservatoriyasini tugatgan (1900).

"Lolaqizgʻaldoq" (1927, 2-tahrirda "Qizil gul"), "Mis chavandoz" (1949) kabi baletlar, ovoz va orkestr uchun konsert, simfoniyalar, romanslar va b. muallifi. G. rus mumtoz musiqa anʼanalarini davom ettirib, oʻz ijodida turli xalqlar (rus, ukrain, ozarbayjon, oʻzbek, buryat-mongol va b.) musiqa merosiga izchil murojaat etgan. U 1920-yillari Ozarbayjonda, 1930—40 y.lari Oʻzbekistonda barakali ijod qilib, "Shohsanam" operasi (1927), "Gulsara" (1936, T. Jalilov va T. Sodiqov bilan hamkorlikda) musiqali dramasi, T. Sodikrv bilan birgalikda "Layli va Majnun" (1940), "Gulsara" (1949) operalarini yaratgan. Shuningdek, "Alisher Navoiy" filmiga musiqa, oʻzbek kuylari asosida "Tantanali" (1937), "Fargʻonacha bayram" (1940) simfonik uvertyuralari, qator romans va b. asarlar ijod etgan. Oʻzbek milliy mavzusidagi asarlarida G. xalq musiqa merosi boyliklaridan unumli foydalangan. Toshkentdagi Respublika oʻrta maxsus musiqa internat maktabi, Oʻzbekiston Respublikasidagi bir necha bolalar musiqa maktablari G. nomiga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Veksler S, Glier i oʻzbekskaya muzika, T. 1981.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sutlamadoshlar** (Euphorbiaceae) - ikki urugʻpallalilarga mansub sut shirali oʻsimliklar oilasi. Oʻt, buta, daraxt va lianalardan iborat. Barglari navbatlashib yoki qaramaqarshi joylashgan, yonbargchali. Guli bir jinsli, bir yoki ikki uyli. Changchilari gulning oʻrtasida. Tugunchasi 3 chanokli va 3 ustunchali. Mevasi, odatda, koʻsakcha, baʼzan, danaksimon yoki kamdankam rezavor. Yer sharining barcha qitʼalarida, koʻproq tropik va subtropik hududlarida tarqalgan. 7000 ga yaqin turi bor. Oʻzbekistonda 8 turkumi, 150 turi usadi. S.ning sutsimon shirasi tarkibida zaharli moddalar, kauchuk va boshqa dorivor moddalar bor. Baʼzi turlari (mas, kanakunjut, lepadena va boshqalar) manzarali va dorivor oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Ayrim turlarining mevasi yeyiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Parij tinchlik shartnomasi (1815)** — yettinchi antifransuz koalitsiyasi (Rossiya, Buyuk Britaniya, Avstriya va Prussiya) aʼzolari va Fransiya oʻrtasidagi tinchlik shartnomasi boʻlib, unda Burbonlar hokimiyati ikkinchi marta tiklangan. Fransiya vakillari birinchi navbatda Talleyran, keyin Richelieu, Rossiya — Razumovskiy va Kapodistrias, Prussiya — Hardenberg va Gumboldt, Avstriya — Metternich va Vissenburg, Angliya — R. S.Kaslrli. va Vellington.

Prussiya Elzasni unga berishni qatʼiy talab qiladi, ammo Rossiya uzoq vaqt davomida Fransiya hududlariga har qanday bosqinchilikka qarshi chiqadi; Angliya unga qoʻshiladi va Prussiya taslim boʻlishga majbur boʻladi. Fransiya, kengroq aytganda, 1790-yilda chegaralariga qaytarildi; ammo Avignon va Elzas va Lotaringiyadagi ilgari unga tegishli boʻlmagan kichik hududlar uning orqasida qoldi. U Saarlouis va Saarbryukenni Prussiyaga ularga tegishli hudud bilan, Gollandiyaga — Bulyon gersogligi va Filippvil va Marienburg qal’alari, Bavariya — Lauterning chap qirgʻogʻi, Landau shahri (Pfalzda) bilan qaytarishi kerak boʻladi, Sardiniya — Savoyning bir qismi; Monako mustaqil knyazlik sifatida tiklandi.

Bundan tashqari, Fransiyaga 700 million frank miqdorida tovon puli belgilandi, u besh yil ichida toʻlashi kerak edi; toʻlovdan oldin u oʻz hududining bir qismini 150 ming kishilik ittifoqchi armiya tomonidan bosib olinishiga va parvarishlash ishonib topshirilgan shaxs rozi boʻlishi kerak edi. Urushlar paytida fransuzlar turli muzeylar va omborlardan oʻgʻirlagan barcha sanʼat va adabiyot asarlarini oʻz narsalari deb qaytarishlari kerak edilar. Qoʻshimcha moddada vakolatlar qul savdosini butunlay yoʻq qilish yoʻlida choralar koʻrish majburiyatini oladi. Maxsus akt bilan vakolatlar Shveytsariya hududining betarafligi va daxlsizligini kafolatladi; Yana bir maxsus aktga koʻra, toʻrt Ittifoqchi davlat, zarurat tugʻilganda, qurol kuchi bilan Parij tinchligi asoslarini qoʻllab-quvvatlashga va hech qanday holatda Bonapart oilasi aʼzolarini Fransiya taxtiga qabul qilmaslikka vaʼda beradi.

Yana qarang
-----------

* Parij shartnomasi (1814)

Adabiyotlar
-----------

* Водовозов. Парижские мирные договоры // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Дебидур А. Дипломатическая история Европы. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1995. — Т. 1. — С. 87-104. — ISBN 5-85880-088-2

Havolalar
---------

* Тексты договоров(frans.)
**Frunze (Frunzik, Mher) Mushegovich Mkrtchyan** (armancha: *Ֆրունզիկ (Մհեր) Մուշեղի Մկրտչյան*; 4-iyul 1930-yilda tugʻilgan) — sovet va arman teatr va kino aktyori. SSSR xalq rassomi (1984). SSSR Davlat mukofoti laureati (1978).

Biografiyasi
------------

1930-yil 4-iyulda Leninakan (hozirgi Gumri) shahrida genotsiddan qochgan arman qochqinlarining katta oilasida tugʻilgan. Ota-onasi toʻqimachilik fabrikasida ishlagan: Mushegning otasi tabelchi edi (u oʻgʻirlikda ayblanib 10 yilga sudlangan), onasi Sanam esa fabrika oshxonasida idish-tovoq yuvuvchi edi.

Frunzik 1945-yildan beri Leninakan toʻqimachilik fabrikasi klubida kinomexanik yordamchisi boʻlib ishlagan, boʻsh vaqtlarida u havaskor dramalar toʻgaragida ham oʻynagan.

1945-1946-yillarda u Leninakan teatri studiyasida tahsil oldi. Askanaz Mravyan (hozirgi Vardan Ajemyan nomidagi Gumri drama teatri). 1947-yildan u shu teatrda aktyor sifatida faoliyat koʻrsatgan.

1951-1956-yillarda u Yerevan teatr va rassomlik institutida oʻqidi (V. kursi). B. Vagarshyan).

Oʻqish bilan bir qatorda u filmlarda suratga tusha boshladi. Uning ishtirokidagi birinchi film („Manzilni izlab") 1955-yilda chiqarilgan.

1956-yildan Yerevandagi G.M Sudukyan nomidagi Arman teatrining aktyori sifatida faoliyat koʻrsata boshlagan.

U teatr direktori sifatida ishlagan vaqtida Armanistonda va chet ellarda spektakllar namoyish etgan. Umrining soʻnggi yillarida u oʻzining koʻp vaqtini oʻz teatriga ajratgan. (hozirda — Mger Mkrtchyan nomidagi Yerevan teatri).

U 1993-yil 29-dekabrda Yerevandagi kvartirasida vafot etdi. Dafn marosimida minglab odamlar qatnashdi. Dafn etish ustuni shaharning markaziy koʻchasi boʻylab oʻtdi.. U Komitas bogʻi panteoniga dafn etilgan.

### Oilasi

* Otasi — Musheg Mkrtchyan (1910-1961), tabelchi
* Onasi — Sanam Mkrtchyan (1911-1970), zavod oshxonasida idish-tovoq yuvuvchi

Manbalar
--------

1. ↑  Chto vi znaete o tragicheskoy sudbe Frunze Mkrtchyana? | Biografii | ShkolaJizni.ru
2. ↑  Skromniy chelovek. Studiya telefilmov „Yerevan". 1981 g.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 9026440
* GND: 1018409726
* ISNI: 0000 0000 2324 5976
* LCCN: n82093522
* VIAF: 205149106294668492442
* en:WorldCat Identities: lccn-n82093522

 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Gap (maʼnolari).

**Gap** — doʻst-tengqur, hamkasblar urtasida navbat bilan utkaziladigan ziyofat, mehmondorchilik, suhbatli kechalar. G. ishtirokchilari eng kupi bilan 20—25 yoki eng ozi 6—12 kishidan iborat "bir toʻp", "bir joʻra" bulib uyushadilar, ularning har biri "joʻra", "ulfat" deb nomlanadi. G. Toshkent, Sirdaryo viloyatlari, Fargʻona vodiysida "gap", "navbat", Oʻzbekistonning jan. viloyatlarida "gashtak" (ayrim joylarda "gapi gashtak"), Qashqadaryo viloyatining baʼzi joylarida "xalfana", Xorazm viloyatida "qator ziyofat", "utirishma", "gurung", nomlari bilan ham ataladi. G. majlisi maʼlum kasb egalari, hunarmandlar yoki hammahalla tengqurlar oʻrtasida utkazilgan. Kosiblar, otboqar, aravakash, meshkob, buyoqchi, duradgor va h.k. alohida-alohida toʻplarga uyushgan. Oʻtmishda Oʻrta Osiyoda madaniy hordiq muassasalari boʻlmaganidan G. dam olish va vaktni koʻngilli oʻtkazishning bir turi boʻlgan. G. majlislari yo navbat bilan yoki oʻrtada mablagʻ toʻplab oʻtkazilgan. Oʻrtada mablagʻ toʻplab ziyofat yeyish "toʻkma" deb atalgan va, odatda, kech kuzdan to bahorgacha har kuni oʻtkazilgan. Tukma boy tabaqalar orasida (ChirchiqOhangaron, Fargʻona vodiylari) kuproq tarqalgan edi. G. navbati kelgan jura mehmonxonaga ziyofat masalliqlarini to oʻginigacha olib kelgan. Taomlarni tayyorlash uchun joʻralar orasidan 2—3 kishi oshpazlikka belgilangan. G.da suhbat, oʻyin, ashulalar boʻlib, odobdan tashqari gap-soʻz boʻlmagan. Kecha davomida askiyabozlik, sheʼrxonlik, turli mavzularda shirin suhbatlar oʻtkazilgan. G.da joʻralarning soni bir mavsum uchun oʻzgarmay qolgan. Baʼzi joylarda esa toʻp tarkibi yildan-yilga oʻzgarishsiz davom etgan. Bir toʻpda G. yegan joʻralar har qanday ishda bir-birlariga yordam berganlar, dehqonchilik ishlari, imorat qurish. toʻy, aza, quvonch va musibatda hamkor va hamdard boʻlganlar. G. berish oʻzbek, tojik hamda ularga yaqin joylarda yoki aralash yashovchi qozoq, qirgʻiz va uygʻurlar orasida ham tarqalgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gavriil Semyonovich Zaysev** (1887.13.3 — Moskva — 1929.17.1) — rus biolog olimi, seleksioner, paxtachilik ilmi asoschilaridan biri. Moskva dehqonchilik maktabini (1909), Petrovsk qishloq xoʻjaligi akademiyasini tugatgan (1914), Mirzachoʻl qishloq xoʻjaligi tajriba dalasi seleksiya boʻlimi mudiri (1914—18), Turkiston seleksiya styasi asoschisi vadirektori (1922—29). Zaysev gʻoʻza sistematikasi, morfologiyasi, genetikasi, fiziologiyasi, seleksiyasi sohalarida tadqiqotlar olib bordi, shuningdek, makkajoʻxori, beda, yeryongʻoq, kunjut singari ekinlar seleksiyasi muammolari bilan shugʻullandi. Zaysev Oʻzbekistonda birinchi boʻlib gʻoʻza qadimdan ekiladigan mamlakatlardan yigʻilgan jahon gʻoʻza kolleksiyasini toʻpladi; gʻoʻzaning rivojlanish fazalari qonuniyatlarini aniqladi; gʻoʻzaning oʻsishida fotodavriylikning ahamiyatini ochib berdi, natijada gʻoʻzaning koʻp yillik tropik shakllarni bir yillik oʻsimliklarga aylantirish imkoniyatlari ochildi. Oʻzbekiston gʻoʻza seleksiyasi va urugchiligi ilmiy tadqiqot intiga Zaysev nomi berilgan (1971). As: Sveteniye, shyudoobrazovaniye i raskritiye korobochek u xlopchatnika, L. 1924; Vliyaniye temperaturi na razvitiye xlopchatnika, M. 1927; K klassifikatsii roda Cossypium L. M.—L. 1928.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Gap (maʼnolari).

**Gap** — muayyan til qonuniyatiga koʻra grammatik va intonatsiyaviy shakllangan nutq birligi. Fikr shakllanishi va ifodalanishining asosiy vositasi. Gap soʻz, soʻz birikmalariga qarama-qarshi qoʻyiladigan sintaktik kategoriyadir. Predikativlik, modallik, xabar intonatsiyasi, marom-ohang, tugallanganlik, soʻzlar tartibi Gapning muhim xususiyatlaridandir. Kommunikativlik — Gapning bosh vazifasi. Gaplar quyidagi nuqtai nazardan tasnif qilinadi: a) tarkibidagi predikativ birlikning miqdoriga koʻra.

Bunda sodda gap, qoʻshma gap farqlanadi; b) kommunikativ vazifasiga koʻra. Bunda Gaplar 3 tur ga boʻlinadi: darak gap, soʻrok gap va undov gap; v) estetik vazifasiga koʻra emotsional (soʻzlovchining turli emotsiyasini, emotsional munosabatlarni ifodalovchi) gap hamda intellektual (hech qanday emotsiyalarsiz faqat fikrning oʻzini ifodalaydigan, kommunikativ vazifani bajaradigan) gaplar mavjud. Gap boʻlaklari Gapni tashkil etuvchi qismlar hisoblanadi. Oʻzbek, umuman turkiy tillar uchun til birliklarining nutqda grammatik xususiyatlar asosida birikuvidan tashkil topgan sintaktik butunlikdan iborat Gaplar xosdir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Категория:Проект:Футбол:Последняя правка в 2022 году
Категория:Википедия:Статьи о футболистах без портретов
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Спортсмены по алфавиту
Категория:Футболисты по алфавиту

**Sislaide do Amor Lima** ( 1967-yil 2-iyun, Esplanade ), **Sissi** ( portugalcha: *Sissi*- sobiq braziliyalik futbolchi, hujumkor yarim himoyachi va terma jamoaning pleymeykeri. 1999-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori. Guardian gazetasining xabar berishicha, u fudbol tarixidagi eng yaxshi yigirma nafar ayol futbolchilaridan biri hisoblanadi.

Biografiya
----------

U katta akasi va otasi bilan tug'ilib o'sgan Esplanadada fudbol o'ynay boshlagan. 14 yoshida u futbolchilik faoliyatini davom ettirish uchun Salvadorga ko'chib o'tdi. 16 yoshida u Braziliya terma jamoasida debyut qildi.

Braziliyaning bir qator klublarida o'ynagan. 2001-yilda u Qo'shma Shtatlarga ko'chib o'tdi, uch yil davomida u Qo'shma Shtatlardagi birinchi ayollar professional ligasida ishtirok etgan. WUSA chempionatida San-Xose Cyber Race uchun o'ynadi.

2004-yilda u Kaliforniya bo'roniga ko'chib o'tdi va 2008-yilgacha WPS chempionatida jamoada o'ynadi.

2009-yilda u Gold Pride klubiga yordamchi murabbiy etib tayinlangan. 2009-yil iyun oyida u ham o'yinchi sifatida arizaga kiritildi, 42 yoshida u WPS ligasining eng keksa o'yinchisiga aylandi. Klub uchun uchta o'yinda o'ynagan.

U 1999-yilgi Jahon chempionatida yettita gol urdi va eng yaxshi to'purarning "Oltin butsasini" xitoylik Sun Ven bilan bo'lishdi.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, turli talabalar jamoalarida murabbiylik qilib kelmoqda.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „The 20 greatest female football players of all time".  *theguardian.com*.
2. ↑  „#10 Sissi".  *calstormsoccer.com*. 27-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
3. ↑  „Profile at soccerway.com".  *soccerway.com*.

Havolalar
---------

* FIFA veb-saytidagi profil Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-08-19).
* Kaliforniya bo'roni veb-saytidagi profil
* WPS veb-saytidagi profil
**Parij Zaburi** (Parij. gr. 139) — 10-asr oʻrtalarida yaratilgan Zaburning yoritilgan qoʻlyozmasi. Hozirda Parij Milliy kutubxonasida saqlanadi. Bu Makedoniya Uygʻonish davrining eng mashhur qoʻlyozmasi hisoblanadi.

Parij Zaburi bezakli ramkada 14 ta toʻliq sahifali miniatyura bilan bezatilgan. Ular landshaftlar va meʼmoriy elementlarga eʼtibor berish bilan ajralib turadigan Eski Ahd syujetlarida qilingan. Qoʻlyozma tasvirlari qadimiy sanʼatga taqlid qilishi bilan ajralib turadi. Miniatyuralarga prototip vazifasini 4-asrning Iskandariya qoʻlyozmasi oʻynagan, ammo prototipning kelib chiqishini Kichik Osiyo bilan bogʻlovchi fikrlar ham mavjud.

Koʻpgina miniatyuralarda allegorik tasvirlar va timsollar mavjud (masalan, arfa chalayotgan Dovudning yonida, Melodiya timsoli tasviri qoʻyilgan, tun esa yonayotgan mash’ala va boshiga parda oʻralgan ayol sifatida tasvirlangan). Kechki antik sanʼatning stilizatsiyasi shunchalik ishonchli ishlanganki, uzoq vaqt davomida koʻplab tadqiqotchilar ushbu Zaburni 10-asrga qaraganda ancha oldinroq davrga bogʻlab kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Лазарев В. Н.*. История византийской живописи*.
2. ↑  „Давид, играющий на лире. Миниатюра «Парижской Псалтири»". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-sentabr 2009-yil.

Havolalar
---------

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Парижская псалтырь** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor
* Zaxarova A. V. , Oreskaya I. A. Vizantiyskaya knijnaya miniatyura
* Vizantiyskoe iskusstvo v IX—XII vekax. Jivopis
**Sumgait** — Ozarbayjon Respublikasidagi shahar (1949-yildan). Apsheron yarim orolning shim.gʻarbiy sohilida. Bokutsan 35 km. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 341,2 ming kishi (2018).

Sumgait 1949-yilda kimyo va metallurgiya sanoatining rivojlanishi munosabati bilan kichkinakishloqoʻrnida vujudga kelgan. S. sanoat mollari ishlab chiqarish. hajmi boʻyicha respublikada 2oʻrinda (Bokudan keyin) turadi. Sanoatining yetakchi tarmoklari: kimyo (organik sintez, „Ximprom" ishlab chiqarish. birlashmalari) va metallurgiya sanoatlari (truboprokat, alyuminiy zavodlari).

Qurilish materiallari sanoati (polimer kurilish materiallari, uysozlik ktlari, temirbeton buyumlari va deraza oynasi zavodlari), mashinasozlik (kompressor zavodi), yengil (ustki trikotaj fabrikasi), oziqovqat sanoatlari korxonalari, issiklik elektr stansiyalari ishlab turibdi. Ozarbayjon neft va kimyo instituti filiali, shahar tarixi muzeyi, teatr faoliyat koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑   // Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi
2. ↑  Azərbaycan Respublikası Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi

Havolalar
---------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |