recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Omon Matjon** (Omon Matjon — taxallusi; asl ism-sharifi — Matchonov Omon) — Oʻzbekiston xalq shoiri (1993). 1943-yilning 14-fevralida Xorazm viloyatining Yangibozor tumanida tugʻilgan. Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini tugatgan (1969).
Shoir 2020-yilning 29-oktyabrida Toshkent shahrida vafot etdi.

Faoliyati
---------

Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida muharrir, boʻlim mudiri (1969–1985), „Yoshlik" jurnalida bosh muharrir (1985–1991), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida masʼul xodim (1991–1994), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasida rais oʻrinbosari (1994–1999), „Choʻlpon" nashriyotida direktor (1999–2001), 2001-yildan „Gulxan" jurnalida bosh muharriri kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan.

Ijodi
-----

Sheʼrlari 1965-yildan boshlab eʼlon qilina boshlagan. Shoirning „Karvon qoʻngʻirogʻi" (1973), „Quyosh soati" (1974), „Yonayotgan daraxt" (1977), „Yarador chaqmoq" (1977), „Seni yaxshi koʻraman" (1981), „Daraxtlar va giyohlar" (1984), „Oʻrtamizda birgina olma" (1990), „Odamning soyasi quyoshga tushdi" (1991), „Qush yoʻli" (1993), „Iymon yogʻdusi" (1994), „Ardaxiva" (2000), „Xoja Ahror ziyoratlari" (2002) va boshqa sheʼriy asarlarida voqelikni nozik his etgan holda badiiy ifodalash, muayyan hodisadan favqulodda falsafiy xulosalar chiqarish, oʻzi tugʻilib oʻsgan muhit koloritiga mos ifodalar topish tamoyili ustuvorlik qiladi. Omon Matjon lirik sheʼrlar bilan birga lirik qissa va dramatik doston janrlarida ham ijod qilib, Xorazm xalq afsonalarining oʻziga xos badiiy talqini — „Haqqush qichqirigʻi" (40 afsona, 1979) sheʼrlar kitobini, istiqlol arafasidagi shoʻrolar mamlakati hayotining ziddiyatli manzaralari va jarohatlari tasviriga bagʻishlangan „Gaplashadigan vaqtlar" (1986) qissasini, shuningdek, oʻzbek xalqining Xorazmdan chiqqan buyuk siymolari haqidagi dramatik dostonlari („Pahlavon Mahmud", 1975; „Beruniy", 1977 va boshqalar) ni yaratgan. „Ming bir yogʻdu" (1982) asari Alisher Navoiy „Xamsa"si taʼsirida yozilgan. Omon Matjon bu asarlarida oʻtmishda yashab ijod qilgan oʻlmas siymolar hayoti va hozirgi davr muammolarini tasvirlashda liro-epik sheʼriyat imkoniyatlaridan mahorat bilan foydalangan. Oʻzbek sheʼriyatiga Xorazm shevasiga xos leksik unsurlar va musiqiy ohanglarni olib kirgan, lirik sheʼriyatni epik sheʼriyat unsurlari bilan boyitgan.

Mukofotlari
-----------

Oʻzbekiston xalq shoiri (1993)

Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotini qo`lga kiritadi.

Bularning barisini Murodov Komronbek yozdi (1989).

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Jumaboyeva J. Omon Matjon, T. 1993.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bastakor** (forscha: "basta" bogʻlash, bogʻlov; "kor" mashgʻulot, ish) — monodiya uslubida asar(qo‘shiq, ashula, cholg‘u kuy)lar yaratuvchi ijodkor; anʼanaviy mumtoz musiqa asarlari ijodchisi.

Musulmon Sharqida musannif, mullahhin, ohangsoz kabi atamalar bilan tanilgan. (manba keltirish kerak) Odatda bunday sanʼatkorlar oʻz faoliyatida ijrochi (xonanda, koʻproq sozanda)lik va ijodchilikni uzviy bogʻlashgan. Abu Nasr Forobiydan boshlab Darvishali Changiy va boshqalarning musiqiy risolalari, Abulfaraj Isfahoniy ("Kitob ul-agʻoni"), Aruziy Samarqandiy ("Chohor maqola"), Alisher Navoiy ("Majolis un-nafois", "Holoti Pahlavon Muhammad"), Davlatshoh Samarqandiy ("Tazkirat ush-shuaro"), Zayniddin Vosifiy ("Badoyeʼ ul-vaqoyeʼ"), Bobur ("Boburnoma") va boshqalarning asarlarida oʻnlab bastakorlar haqida tarixiy taʼrifiy maʼlumotlar mavjud. Ular, garchand bastakor atamasidan bevosita foydalanishmasada, uning asl maʼnosini ochib berishgan.

Ogʻzaki anʼanadagi musiqiy ijod sohiblari turli davr va mamlakatlar musiqa ilmi va amaliyotida turlicha nomlanib kelingan. Oʻzbeklar va tojiklar bastakor (shuningdek, ohangdon, navosoz va boshqalar), ozarbayjonlar, armanlar va turklar — oshiq, qozoqlar va qirgʻizlar — oqin, kyuyshi, salsere kabi atamalar ishlatishadi.

To‘xtasin Jalilov, Yunus Rajabiy, Faxriddin Sodiqov, Nabijon Hasanov, Imomjon Ikromov, Komiljon Jabborov, Saidjon Kalonov, F. Toshmatov, Muhammadjon Mirzayev, Orifxon Hotamov, Fattohxon Mamadaliyev, Abduhoshim Ismoilov kabi bastkorlar tanilgan. Tojikiston, Ozarbayjon va Oʻzbekistonda koʻp ovozli musiqa asarlari muallifi — kompozitor ham baʼzan bastakor deb yuritiladi. (manba keltirish kerak)

Yana qarang
-----------

* Bastakorlik
* Kompozitor

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manba
-----

1. ↑  Akbar Ilyosov*. Musiqa lug‘ati*. Toshkent: "O‘qituvchi" nashriyoti, 1997 — 384 bet bet. ISBN ISBN 5-645-04422-2.
2. ↑  *O‘zbek tilining izohli lug‘ati*. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi — 964 bet. ISBN 978-9943-8834-4-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Verifikatsiya** (lotincha: verus — haqiqiy va facio — bajaraman) — mantiqdagi tushuncha. Bunda fanning nazariy qoidalarini kuzatilayotgan obʼektlar, hissiy maʼlumotlar, eksperimentlarga taqqoslash yoʻli bilan ularni tekshirish, tajribaviy tasdiqlash tushuniladi. V. qoidasi mantitsiy pozitivizmning asosiy tushunchalaridan boʻlib, tajriba asosida bevosita tekshirib koʻrilmagan ilmiy dalillarning bilish ahamiyatini inkor etadi. Hoz. zamon mantiqqa oid uslubiy adabiyotlarda oddiy "verifikatsionizm"ga nisbatan keskin tanqidiy munosabat mavjud boʻlib, V.ga ilmiy bilim rivojlanishining murakkab. ziddiyatli jarayoni sifatida, bir-biri bilan kelishmaydigan nazariyalar va ularning tajribada olingan maʼlumotlari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar natijasi sifatida qaralmoqda.

xaqida
------

tez kuna..

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dmitriy Ilyich Romanovskiy** (1825 – 1881) – rus harbiy boshligʻi, general-leytenant. Rossiya imperiyasining Turkiston ekspansiyasining koʻzga koʻringan vakili.

Biografiyasi
------------

1825-yil 25-fevralda tugʻilgan, Tver viloyati zodagonlaridan boʻlgan.

1839-yildan u Nikolayev muhandislik maktabida oʻqigan, shundan soʻng Romanovskiy praporshiklikka koʻtarilgan (1842-yil 8-avgust). Nikolayev muhandislik akademiyasida tahsil olgan. 1844-yilda Romanovskiy (leytenant unvoniga koʻtarilgandan soʻng) Sankt-Peterburg poruchiklari safiga qabul qilingan. Bu yerda uzoq qolmaydi va tez orada Kiyev muhandislik guruhiga, soʻngra Gruziya muhandislik okrugiga (1846-yil 31-avgust) oʻtkaziladi.

Romanovskiy Kavkaz togʻlilariga qarshi kurashda (1847–1853), keyin turklar bilan boʻlgan Qrim urushida (1853–1856) qatnashgan.

 Buxoro amirining Erjar yaqinidagi qarorgohi  
  
  
  
 (General Romanovskiyning estaliklaridan)
1865-yilda Ural kazak armiyasining atamani (1865-yil maydan avgustgacha), keyinroq Turkiston viloyatining harbiy gubernatori (1866-yil martidan 1867-yilga qadar) etib tayinlandi. Bir nechta muvaffaqiyatli harbiy operatsiyalarni oʻtkazdi: u Chernyayevga taslim boʻlmagan Xoʻjand, Jizzax, Xau, Oʻratepa, Yangi-Qoʻrgʻonni bosib olgan. Romanovskiy Chernyayevning harakatlari natijasida Buxoro amiri tomonidan garovga olingan astronom K. V. Struve, Bosh shtab ofitseri, topograf va kon muhandisidan iborat elchixona aʼzolarini ozod qilgan. Turkistondan chaqirib olingan Chernyayev Turkiston viloyati rahbari lavozimiga asosiy daʼvogar sifatida unga qarshi kurash boshlaganidan soʻng u Markaziy Osiyoni tark etdi. 1866-yilda u „Buxoro amirining asosiy armiyasi magʻlubiyatga uchragan 8-maydagi Erjar traktida koʻrsatilgan aʼlo boshqaruvi uchun mukofot sifatida" 3-darajali Avliyo Georgiy ordeni bilan taqdirlangan.

Romanovskiy Kavkaz harbiy okrugi shtab boshligʻi (1867–1871), Bosh shtab qoshidagi harbiy ilmiy qoʻmita aʼzosi boʻlgan.

1881-yil 16-mayda Qozonda kasalxonada vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gluщenko, Ye. A.* Rossiya v Sredney Azii. Zavoevaniya i preobrazovaniya. – M.: ZAO Izdatelstvo Tsentrpoligraf, 2010. – 575 s. – (Rossiya zabitaya i neizvestnaya. Zolotaya kolleksiya). ISBN 978-5-227-02167-0, S. 126
2. ↑  „Романовский Дмитрий Ильич". Qaraldi: 1-oktabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Biografiya veb-saytidagi maʼlumotlar. RU
* 19-asr qahramonlari – Romanovskiy Dmitriy Ilich

Adabiyotlar
-----------

* Romanovskiy, Dmitriy Ilich // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb. 1890—1907.
* B. T. Romanovskiy, Dmitriy Ilich // Russkiy biograficheskiy slovar : v 25 tomax. – SPb.—M. 1896—1918.
* *Gluщenko, Ye. A.* Rossiya v Sredney Azii. Zavoevaniya i preobrazovaniya. – M.: ZAO Izdatelstvo Tsentrpoligraf, 2010. – 575 s. – (Rossiya zabitaya i neizvestnaya. Zolotaya kolleksiya). ISBN 978-5-227-02167-0
**Dostonbek Gʻayratovich** (**Doni**) **Islomov** (1985-yil 18-dekabr, Toshkent shahri, OʻzSSR, SSSR), **MC Doni** va **DONI** nomi bilan tanilgan, rus va oʻzbek reperi hamda Black Star leyblining sobiq artisti.

Biografiyasi
------------

1985-yil 18-dekabrda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Doni bolalik va oʻsmirlik chogʻlarida Fargʻona shahrida yashagan va boks bilan shugʻullangan.

Donining soʻzlariga koʻra, doktor Dre va Eminem tomonidan ijro etilgan „Forgot About Dre" qoʻshigʻini tinglagandan soʻng, reperlikka qiziqish uygʻongan. Keyin boshqa reperlarning ijodi bilan tanishgan. Xususan, 50 Centning 2003-yilda chop etilgan *Get Rich or Die Tryin'* albomi Donida katta taassurot qoldirdi.

Donida hayotini musiqa bilan bogʻlash istagi uyg'ondi va diskotekalarda DJ sifatida ishlay boshladi. Boshqa DJlarning ishlarini kuzatdi va tajriba orttirdi.

Donining Moskvada „Garaj" klubidagi chiqishi Black Star Inc leybli vakillarining eʼtiborini tortdi. Unga Reper Timatining jamoasiga yordamchi MC sifatida qoʻshilishni taklif qilishdi va Doni rozilik bildirdi.

Keyin leybl Doniga oʻzini yakkaxon ijroda sinab koʻrishini taklif qildi. Donining „Boroda" deb nomlangan treki iyun oyida chiqarilgan va internetda shov-shuvlarga sabab boʻlgan.

Oʻsha yili Doni Timatining ssenariysi boʻyicha „Kapsula" qisqa metrajli filmida kichik rol oʻynagan.

### 2015-yil

Doni 2015-yilda pop qoʻshiqchisi Natali bilan „Ti takoy" qoʻshigʻini yozdi. Qoʻshiq turli xit-paradlarda juda yuqori oʻrinlarni egalladi, va uning videosi YouTubeʼda 100 million marta koʻrildi.

### 2020-yil

Doni 2020-yil boshida Black Star Inc. leybini tark etdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „Дони Исламов: фото, биография, фильмография, новости". *Вокруг ТВ*. 2020-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 28-noyabr.
2. ↑  „Дони Исламов: фото, биография, фильмография, новости". *Вокруг ТВ*. 2020-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 28-noyabr.
3. 1 2 3 4 5  „Афиша: клуб,ресторан Soho Rooms (Москва) – «Mc Doni (Black Star)» (афиша) - vklybe.tv". 2017-yil 1-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 20-dekabr.
4. ↑  *Тимати.* „У меня есть борода, она скажет мне ДА!". *ВКонтакте* (201406010). 2020-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-12020.
5. ↑  „Doni feat. Натали - Ты такой".  TopHit. 2021-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 21-dekabr.
**Yazgʻulom tizmasi** — Gʻarbiy Pomir (Tojikiston) dagi togʻ tizmasi (Tojikiston). Yazgʻulom va Bartang daryolari oraligʻida. Janubiy gʻarbdan shim.sharqqa 170 km ga choʻzilgan. Oʻrtacha bal. 4500–6000 m, eng baland joyi 6974 m. Tizmada Vudar, Lapizar, Arganax, Ubagi va boshqalar choʻqqilar bor. Bir qancha dovonlar (Odudi, Rosht—Jirkutan, Bidjirov) mavjud. Suvayirgʻich qismi qoyali, abadiy qor va muzliklar bilan qoplangan. Pomirdagi Fedchenko, GrummGrjimaylo, Yazgʻulom kabi eng yirik muzliklar Yazgʻulom tizmasining baland qismidan boshlanadi. Tizmaning yon bagʻirlari tik, qoyali, Yazgʻulom daryosining chap irmoqlari, Bartang daryosining oʻng irmoqlari bilan chuqur kesilgan. Yazgʻulom tizmasi ning Yazgʻulom va Bartang daryolari oʻzanlaridan suvayirgʻich qismigacha bal. 3000–4000 m. Paleozoy va mezozoy davrlarining kvarsit, gilli slanets, qumtosh, granit, granodiorit, gil va boshqalar togʻ jinslaridan tashkil topgan. Yazgʻulom tizmasida 100 dan ortiq muzlik boʻlib, ularning umumiy mayd. 670 km²dan ziyod. Tizmada siyrak oʻtli balandtogʻ, chala choʻl, dasht oʻsimliklari tarqalgan. Yon bagʻirlarida archa, daryo qayirlarida tol, terak, qayin daraxtlari oʻsadi. Yazgʻulom tizmasining baland qismlari subalp, alp oʻtloqlari, doimiy qor va muzliklar mintaqasidan iborat. Daryo vodiylaridan quyi qismlarida tutzor, oʻrikzor, yongʻoqzor, tokzorlar bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tojikiston geografiyasi | *Tojikiston geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Faybish Moiseyevich Golub** (1903-yil 5-may Minsk viloyati Igumen — 1974-yil 23-yanvar, Samarqand) — sovet tibbiyot olimi, jarroh. Tibbiyot fanlari doktori (1941), professor (1945), Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, SSSR sogʻliqni saqlash aʼlochisi.

Biografiyasi
------------

1927-yilda Belorussiya davlat universitetining tibbiyot fakultetini tamomlagan, shundan soʻng Vitebsk viloyatidagi tuman kasalxonasida shifokor boʻlib ishlagan. 1932-yildan Minsk tibbiyot institutining jarrohlik klinikasida dars bergan (assistent, 1938-yildan — dotsent).

1941—1944-yillarda Mordoviya ASSR evakuatsiya kasalxonalarining bosh jarrohi boʻlgan.

1944—1945-yillarda Kislovodsk tibbiyot institutining jarrohlik kafedrasi mudiri. 1945-yilda KPSS(b) safiga kirgan. 1945—1954-yillarda Kishinyov tibbiyot instituti gospital xirurgiyasi kafedrasining asoschisi va birinchi mudiri hamda professori. 1954—1956-yillarda Samarqand tibbiyot institutining umumiy xirurgiya, 1956—1974-yillarda fakultet xirurgiyasi kafedrasiga mudirlik qilgan.

Minsk, Kishinyov, Samarqand shahar kengashlariga deputat etib saylangan.

1974-yil 23-yanvarda vafot etgan, Samarqand markaziy qabristoniga dafn etilgan.

### Oilasi

Otasi — Musa Berkovich Golub (1875—1966), matematika oʻqituvchisi, Belorussiya SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi, Lenin ordeni sohibi; onasi — Xaya Oizerovna Golub;
Xotini — Sofya Moiseyevna Golub-Gorelik (1903—1972), kardiolog;
Qizi — Inna Faybishevna Golub (1930-yilda tugʻilgan), oftalmolog.

Aka-ukalari
-----------

— David Moiseyevich Golub (1901—2001), anatomist, Minsk tibbiyot instituti normal anatomiya kafedrasi mudiri, Belorussiya SSR Fanlar akademiyasi akademigi, SSSR Davlat mukofoti laureati (1974);

— Ilya Moiseyevich Golub, fizika-matematika fanlari nomzodi.

Opa-singillari
--------------

— Faina Moiseyevna Golub, oʻqituvchi;

— Sima Moiseyevna Golub, oʻqituvchi;

— Berta Moiseyevna Golub, agronom.

Ilmiy faoliyati
---------------

Periferik nerv shikastlanishida neyrotrofik buzilishlarning morfologiyasi, patogenezi va davolash, qorin boʻshligʻida jarrohligi, ontogenezda skelet, periferik nervlar va buyrak usti bezlarining kombinatsiyalangan nurlanish shikastlanishining morfologiyasi, patogenezi va terapevtik tuzatish usullari, saraton jarrohligimavzularida izlanishlar olib borgan.

Faybish Golub 1936-yilda nomzodlik, 1941-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. U 32 nafar fan nomzodi va 5 nafar fan doktori tayyorlagan, 130 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Nine — Червень, Минская область, Белоруссия.
2. ↑  *Шпитальник С.* „Евреи — сотрудники Кишиневского мединститута" (ru).  Еврейский новостной портал Молдовы (2011-yil 3-noyabr). 2015-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-fevral.
3. ↑  „Голуб Файбыш Моисеевич". 2022-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 21-iyun.
**Güney** — Turkiyaning Burdur viloyati Yeşilova tumaniga qarashli qishloq. Aholi soni 2021-yilda 1067 nafarni tashkil etgan. 2013-yilda qayta tashkil etilishidan oldin u shaharcha (*belde*) edi. U 8 kilometr (5.0 mi) Salda ko'lining g'arbiy qismida. Yeşilovagacha bo'lgan masofa 22 kilometr (14 mi) va Burdurgacha 80 kilometr (50 mi).

Güney atrofidagi hudud Lidiya va Rim davrida yashagan. 11-asrning ikkinchi yarmida barpo etilgan ilk turk aholi punktlari Birinchi salib yurishi paytida vayron boʻlgan. Salib yurishlaridan keyin ancha tanho shaharchaga asos solingan. Shaharning yana bir afzalligi shimoliy shamollarni to'sib qo'yadigan tog' tizimidir (Güney shahrining nomi janub degan ma'noni anglatadi). Shaharning asosiy iqtisodiy faoliyati qishloq xo'jaligi hisoblanadi. Don, uzum va qand lavlagi asosiy ekinlar hisoblanadi. Asalarichilik va sut yetishtirish boshqa faoliyat turlaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  Köy, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.
2. ↑  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2021" (tr) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 30-yanvar.
3. ↑  Law No. 6360, *Official Gazette*, 6 December 2012 (turkcha).
4. ↑  „Mayor's page" (tr). 2012-yil 4-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 12-noyabr.
**Gennadiy Fadeyevich Shlyapin** (1912-yil 13-avgust, Kazalinsk – 1970-yil 13-avgust, Toshkent) – Sovet harbiy xizmatchisi. Ikkinchi jahon urushi yillarida 196-gvardiya miltiq polki, 67-gvardiya miltiq diviziyasi komandiri boʻlgan. Sovet Ittifoqi Qahramoni.

Hayoti
------

Gennadiy Fadeyevich Shlyapin 1912-yilda Qozogʻistonning hozirgi Qiziloʻrda viloyati Kazalinsk shahrida tugʻilgan.

Agrosanoat texnikumini tamomlagan. U Kazalinskaya MTSda, keyin Osoaviaxim viloyat kengashida ishlagan. Qizil Armiyada 1934-1936, 1939 va 1940-yilllarda xizmat qilgan. 1941-yilda Toshkent harbiy piyodalar bilim yurtini tamomlagan. Keyinchalik maktabda oʻqituvchi boʻldi. Ulugʻ Vatan urushining birinchi kunlarida G. F. Shlyapin koʻngilli komandirlar guruhi bilan frontga ketdi. Urushni kichik leytenant sifatida boshlagan G. F. Shlyapin uni gvardiya polkovnigi unvoni bilan tugatdi.

Ulugʻ Vatan urushi davrida 1941-yil iyuldan frontda xizmat qilgan. 196-gvardiya miltiq polki (67-gvardiya miltiq diviziyasi, 6-gvardiya armiyasi, 1-Boltiq fronti) gvardiyasi mayor Shlyapin Belorussiya operatsiyasida ishtirok etgan. 1944-yil 23-24-iyunda uning polki Zaborye qishlogʻi (Sirotinskiy tumani, Vitebsk viloyati) hududida dushman mudofaasini yorib oʻtdi. U mavjud askarlardan foydalanib, Uzrechye qishlogʻi (Beshenkovichi tumani) ham ozod qilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 22-iyuldagi farmoni bilan gvardiya mayori, 67-gvardiya diviziyasining 196-gvardiya otishma polki komandiri G. F. Shlyapin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

1947-yilda otishma kursini, 1957-yilda Bosh shtab Harbiy akademiyasining Oliy akademik kurslarini tamomlagan. 1956-yil oktyabrdan 1957-yil noyabrgacha u Karpat harbiy okrugida ishlagan. 1958-yildan polkovnik Shlyapin zaxiraga olingan. Kazalinsk va Toshkentda yashab ijod qilgan.

Gennadiy Fadeyevich Shlyapin 1970-yil 13-avgustda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Sovet Ittifoqi Qahramoni;
* Lenin ordeni;
* Qizil Bayroq ordeni;
* 2-darajali Bogdan Xmelnitskiy ordeni;
* 3-darajali Suvorov ordeni;
* 1-darajali Vatan urushi ordeni;
* ikkita Qizil Yulduz ordeni;

Manbalar
--------

1. ↑  „Шляпин Геннадий Фадеевич". *www.pamyat-naroda.ru*. Qaraldi: 6-noyabr 2023-yil.
2. ↑  Kalashnikov K. A. Dodonov I. Yu. Visshiy komandniy sostav Voorujyonnix sil SSSR v poslevoenniy period. Spravochnie materiali (1945—1975). Tom 4. Komandniy sostav Suxoputnix voysk (armeyskoe i divizionnoe zvenya). Chast pervaya. – Ust-Kamenogorsk: „Media-Alyans", 2019. – 428 s. – ISBN 978-601-7887-31-5. – S.207-209.
3. ↑  „Бессмертный полк. Ташкент. Шляпин Геннадий Фадеевич". *www.moypolk.ru*. Qaraldi: 6-noyabr 2023-yil.
**Gleb Alekseyevich Vanag** (1922-yil 26-aprel – 1991-yil 13-noyabr) Chkalov nomidagi Novosibirsk aviatsiya zavodi direktori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni, SSSR Davlat mukofoti laureati.

Tarjimai holi
-------------

Gleb Vanag 1922-yil 26-aprelda Toshkent shahrida ishchi oilasida tavallud topgan. 1940-yilda 12-sonli maktabning 10-sinfini tamomlagan. Qozon aviatsiya instituti ustaxonalarida elektrik boʻlib ishlagan.

Gleb 1950-yilda Qozon aviatsiya institutini tamomlagan. 1950–1962-yillarda V. P. Chkalov nomidagi Novosibirsk aviatsiya zavodida katta muhandis, mexanik, qator boshligʻi, boshliq oʻrinbosari va parvoz-sinov stansiyasi boshligʻi boʻlib ishlagan. MiG-15, MiG-17, MiG-19, Su-9 reaktiv qiruvchilari samolyotlarini sinovdan oʻtkazishda ishtirok etdi.

1962–1963-yillarda Novosibirsk Elektragregat zavodi direktori lavozimida faoliyat olib borga. 1963–1964-yillarda-Gʻarbiy Sibir Sovnarxozining agregat qurilishi boshqarmasi boshligʻi boʻlib ishlagan.

1964–1982-yillarda V. P. Chkalov nomidagi Novosibirsk aviatsiya zavodi direktori boʻlgan. Uning rahbarligi davrida korxonaning ijtimoiy bazasi faol rivojlandi. Ishchi xodimlar uchun uylar, profilaktoriyalar, V. P. Chkalov nomidagi madaniyat saroyi qurildi.

Besh yillik rejani amalga oshirishdagi alohida xizmatlari uchun Vanag Gleb Alekseyevich 1971-yil 26-apreldagi SSSR Oliy Soveti Prezidiumining farmoni bilan Sotsialistik mehnat qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan taqdirlandi.

Gleb 1975–1980-yillarda RSFSR Oliy Kengashi deputati etib saylandi. Gleb Aleksandrovich Novosibirskda yashagan. U 1991-yil 13-noyabrda vafot etgan va Novosibirskdagi Zayeltsovskoye qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Vanag 2 ta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, „Shon-sharaf belgisi" ordeni va medallar bilan taqdirlangan. SSSR Davlat mukofoti sovrindori.

Xotirasi
--------

V. P. Chkalov nomidagi Novosibirsk APO maʼmuriy binosiga Qahramon xotirasiga yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan.

Manbalar
--------



1. ↑  „ВАНАГ ГЛЕБ АЛЕКСЕЕВИЧ". Qaraldi: 2023-yil 4-noyabr.
2. ↑  „Герои Социалистического труда Новосибирской области". Qaraldi: 2023-yil 4-noyabr.
**Sergey Olegovich Gribanov** (ukraincha: *Сергій Олегович Грибанов*) – ukrainalik futbolchi, hujumchi.

Karyerasi
---------

Mariupol yoshlar sport maktabida va Donetskning Shaxtyor futbol maktabida futbol mahoratini oʻrgangan.

Futbolchilik faoliyatini „Shaxtyor" – „Shaxtyor-2" va „Shaxtyor-3" farm klublarida boshlagan. 2002-2005-yillarda oʻzining tugʻilgan shahri – „Mariupol" klubida oʻynagan. 2006-yilning birinchi yarmida Tavriya Simferopolning oʻyinchisi boʻlgan, yilning ikkinchi yarmida „Stal" klubida boʻlgan.

2008-yil boshida Ozarbayjon chempionatiga yoʻl oldi va Bokuning „Olimpiada" klubiga yoʻl oldi. Ammo yozda yana Ukrainaga qaytdi. 2008-2009-yilgi mavsum Xarkovning „Gelios" jamoasida oʻynagan. 2009-2010-yilgi mavsumda u „Desna Chernihiv" jamoasida oʻynagan.

2011-yil boshida yana xorijda, bu safar Oʻzbekiston chempionatida Samarqandning "Dinamo" jamoasini himoya qildi, lekin oʻsha yilning yozida Sevastopolga koʻchib oʻtdi. 2012-yil boshida yana Desnaga keldi.

2012-yil yozidan Donetskning „Olimpiya" jamoasida toʻp surgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Грибанов – игрок «Севастополя»". 2013-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 14-noyabr.
**Grigoriy Davidovich Kleymits** (17-avgust 1945-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – 20-sentyabr 1998-yil, Sankt-Peterburg, Rossiya) 1970-yillarda mashhur VIA „Singing Guitars"ning mashhur musiqachisi boʻlgan. Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist (1998-yil).

Biografiyasi
------------

Kleymits 1945-yil 17-avgustda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1952-yilda uning oilasi Leningradga koʻchib oʻtdi. Otasi David Grigoryevich Kleymits Leningrad konservatoriyasida dars bergan. Onasi Sofya Ilinichna musiqa maktabini skripka boʻyicha tamomlagan, ammo butun umri davomida hisobchi boʻlib ishlagan. Opasi Yevgeniya musiqa maktabi va institutini tugatgan va musiqa maktabida dars bergan.

Edita Piyexa 1976-yilda G. Kleymitsni musiqiy direktor va pianinochi sifatida oʻz jamoasiga taklif qildi. Bu davrda „Pridet i k vam lyubov", „Ballada o Tane Savichevoy", „Stariy royal", „A jizn prodoljayetsya", „Gorko" va boshqa koʻplab xitlar yaratildi.

Kleymits istedodli pianinochi edi. U koʻplab musiqachilar va sanʼat ustalari bilan hamkorlik qilgan.

Grigoriy Kleymits ishtirokida teledasturlar suratga olindi: „Grigoriy Kleymits" (boshlovchi Irina Taymanova, (hozirgi MTV), „Nou Smoking" (boshlovchi K. Nabutov), „Odnajdi vecherom" D. Nagiyev va S. Rost bilan, „Muzikalniy ring", „Vezyot je lyudyam" va boshqalar.

U 1998-yil 20-sentyabrda „Drujba" ansambli asoschisi Aleksandr Bronevitskiy xotirasiga bagʻishlangan kechada „Conti" kazinosining Gigant zalida „Drujba" guruhining sobiq solisti Vitaliy Korotayev bilan qoʻshiq kuylayotganda yurak xurujidan vafot etdi.

### Oilasi

Birinchi xotini – Irina Vitaliyevna Ponarovskaya (1953), sovet va rus jaz, estrada xonandasi, kino aktrisasi, teleboshlovchi.

Ikkinchi xotini – Marina Anatolyevna Kleymits (1953-yil 12-may – 2007-yil 9-oktyabr), Rossiya Federatsiyasi Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, shoira

Mukofotlari
-----------

1998-yil 13-oktyabrda 1229-sonli qaror bilan Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan artisti unvoniga sazovor boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Григорий Клеймиц". Qaraldi: 2023-yil 5-noyabr.
2. ↑  „КЛЕЙМИЦ ГРИГОРИЙ. Как уходили кумиры. Последние дни и часы народных любимцев". Qaraldi: 2023-yil 5-noyabr.
3. ↑  „О награждении государственными наградами Российской Федерации - docs.cntd.ru". 2021-yil 22-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 22-may.
**Halima Shakirovna Iskanderova** (1940-yil 19-may, Toshkent) – sovet va rus teatr va kino aktrisasi. Tatariston Respublikasi xalq artisti.

1963-yildan beri Kamol nomidagi tatar akademik teatrining asosiy aktrisalaridan biri (Qozon).

Tarjimai holi
-------------

Halima Iskandarova 1940-yilda Toshkentda tavallud topgan. Bolalik va maktab yillarini Frunze shahrida oʻtkazgan. Otasi Shokir Iskanderov 1941-yilda frontga chaqirilib, 1942-yilda Smolensk viloyatida vafot etgan. Halima maktab davridan beri havaskorlik spektakllarida qatnashgan.

Halima maktabni tugatgach, Moskvaga joʻnadi va u yerda GITISga oʻqishga kirdi. Qozonga koʻchib G. Kamal nomidagi Tatar davlat akademik teatrida ish boshlashdan oldin, Tula viloyatidagi teatrda ishlagan. 1963-yildan Iskanderova Galiaskar Kamal nomidagi tatar akademik teatrining yetakchi aktrisalaridan biri boʻlgan.

Iskanderova ishtirokidagi „Bibinur" (rejissyor Feting) filmi xalqaro festival va tanlovlar laureati boʻlgan. U tatar tilida filmlarni dublyaj qilish bilan shugʻullangan.

Teatrdagi rollari
-----------------

Halima Iskanderova „Mirkay va Aysilu" N. Isanbet – Magri;

„Budit serdsa lyudey" – truppa rahbari;

„Ya – Mat" M. Karim – monologik chiqish;

„Vzlyot lastochki" A. K. Vaxitov – *Dilyara;*

„Chti otsa svoyeva" V. V. Lavrentiev – *Irina;*

„Rojdestvo v dome Kupello" Eduardo De Filippo – *Ninuchcha;*

„Poslednyaya jertva" A. N. Ostrovskiy – *Irina;*

„Jenitba Figaro" P. Bomarshe – *Rozina;*

„Durochka" Lope de Vega – *Nisa;*

„To li vernyomsya…" A. Gilyazov – *Larisa;*

„Babi spletni" Goldoni Karlo – *Eleonora;*

„Leto v gorode" Anor Rzayev – *Ruxsara;*

„Kolibelnaya" T. Minullin – *Aizara Axatovna;*

„Bespridannitsa" A. N. Ostrovskiy – *Xarita Ignatyevna Ogudalova;*

„Svetit, da ne greyet" A. N. Ostrovskiy – *Avdotya Vasilevna;*

„Afandi" N. Isanbet – *Sahilya;*

„Begletsi" N. Isanbet – *Mayshakar;*

„Guljamal" N. Isanbet – *uy bekasi;*

„Meshanye" M. Gorkiy – *Akulina rollarini ijro etgan.*

Manbalar
--------

1. ↑  „В новом сезоне Камаловский театр представит четыре премьерных спектакля" (ru). *www.tatar-inform.ru*. 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 23-fevral.
2. ↑  „Газета «Вечерняя Казань»: В пятьдесят я думала, что всё кончено" (ru). *old.evening-kazan.ru*. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 23-fevral.
**Husayn Soʻfi** (1372-yilda vafot etgan, Urganch) — 1359—1372-yillarda Xorazm hukmdori. Muʼiniddin Natanziyning maʼlumotlariga koʻra, qoʻngʻirot qabilasidan boʻlgan Oltin Oʻrda amiri Nangudayning oʻgʻli.

Kelib chiqishi
--------------

Boʻriboy Ahmedovga koʻra, Nanguday Oʻzbekxonning beklarbegisi Qutlugʻ Temur xonadoniga mansub boʻlgan. XIV asrning birinchi yarmida Xorazmning rivojlanishida hukmdor Qutlugʻ Temur va uning rafiqasi Toʻrabekxonim alohida rol oʻynagan. Qutlugʻ Temur Xorazmni Oʻzbekxon qoʻl ostida boshqargan va Qutlugʻ Temur vafotidan keyin uning oʻrnini Nanguday egallagan, Nanguday 1361-yilda Saroyda Keldibek tomonidan oʻldirilgan. Qoʻngʻirot soʻfilar sulolasining asoschisi Husayn Soʻfi Oltin Oʻrda xoni Oʻzbekxonning qizi Shakarxonimga uylangan.

Xorazm mustaqilligi uchun kurash
--------------------------------

1359-yilda Xorazm Oltin Oʻrda xonligi boshqaruv tizimidan mustaqil boʻladi. Husayn Soʻfi Oltin Oʻrdadan mustaqillikka erishgan Xorazm hukmdorlarining qoʻngʻirot soʻfilari sulolasining asoschisi hisoblanadi. Soʻfi soʻzi tasavvufchi – musulmonlarning maʼlum bir diniy mazhabiga ergashuvchi degan maʼnoni anglatadi.

Husayn Soʻfining Yusuf Soʻfi, Oq Soʻfi degan ikki ukasi boʻlgan. Oq Soʻfi ham Oltin Oʻrda xoni Oʻzbekxonning qiziga uylangan.

Qoʻngʻirot soʻfilarining tangalari
----------------------------------

Husayn Soʻfi dinorlar zarb ettirgan. Oltin Oʻrda xonlarining unvonlari va ismlari oʻrniga XIII asr 80-yillarda Xorazm kumush tangalarida eʼtiqod timsoli boʻlgan islomiy iboralar qoʻllanilgan: „Kuch yagona, qodir Allohnikidir", „Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Muhammad Allohning elchisidir". Tanga segmentlarida toʻrtta xalifaning ismlari bor boʻlgan. Shu tangada yana Xorazmda zarb qilingan degan yozuv ham boʻlgan.

Amir Temur bilan jang
---------------------

1365-yilda Husayn Soʻfi oʻsha paytda Chigʻatoy ulusi tarkibida boʻlgan Xiva va janubiy Xorazmni egallaydi. Keyinchalik bu yerlar uchun Amir Temur bilan oʻrtasida nizo kelib chiqadi. Qoʻngʻirot soʻfilari sulolasi 1372—1388-yillarda Amir Temurga qarshi mustaqillik uchun kurash olib borishgan. 1372-yilda Urganchni Amir Temur qamal qilgan paytda Husayn Soʻfi vafot etadi va ehtimol, Toʻrabekxonim maqbarasiga dafn etilgan. Amir Temur uning ukasi Yusuf Soʻfini Xorazmga hokim etib tayinlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Zadixina K. L. Uzbeki delti Amu-dari // Trudi Xorezmskoy arxelogo-etnograficheskoy ekspeditsii. Moskva, 1952,s.326
2. ↑  Opisanie monet Xorezma vtoroy polovini XIV v | Muzey deneg

Adabiyotlar
-----------

* Б. А. Ахмедов. Государство кочевых узбеков. Москва, "Наука", 1965
**Ioannes Arakelovich** (*Ioannes Romanovich*) **Nalbandan** (1871-yil, Simferopol – 1942-yil, Toshkent) – rus va sovet skripkachisi, musiqa oʻqituvchisi. Sankt-Peterburg konservatoriyasida Jascha Haifetzning birinchi ustozi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1926). RSFSRda xizmat koʻrsatgan sanʼatkor (1937).

Biografiyasi
------------

Ioannes Arakelovich kambagʻal arman oilasida tavallud topgan. Uning otasi boʻyoq doʻkonining egasi boʻlgan.

U toʻqqiz yoshida skripka chalishni oʻrgana boshlagan va oʻn bir yoshidan boshlab Rossiya janubidagi koʻplab shaharlarda konsertlar bergan. Xususan, Qrimdagi Ivan Ayvazovskiyning uyida chiqish qilgan.

Nalbandan 1886-yilda Sankt-Peterburg konservatoriyasiga Leopold Auer sinfiga oʻqishga kirgan. 1894-yilda uni laureat unvoni bilan tamomlagan. Keyin Berlinda Joseph Joachim rahbarligida mahoratini oshirib, yuqori baholarga sazovor boʻlgan. Pablo Sarasate ham Ioannesning darajasini yuqori baholagan. U bir muncha vaqt Rigadagi Giżycki musiqa maktabida dars bergan va uning yordamchisi Jeykob Magaziner boʻlgan.

Rossiyaga qaytib, Nalbandan kontsert bilan shugʻullangan. Inqilobdan oldingi davrda tez-tez xayriya tadbirlarida qatnashgan va har yili Sankt-Peterburg filarmoniyasining Kichik zalida bir yoki ikkita yakkaxon konsert bergan. U Sankt-Peterburgda onasi va bank xodimi lavozimida ishlayotgan akasi bilan yashagan.

Ioannes 1895-yildan Sankt-Peterburg konservatoriyasida Auerning assistenti (ad’yunkt), 1908-yildan professor boʻlgan va umrining oxirigacha dars bergan. Nalbandanning shogirdlari orasida Misha Elman, Efrem Zimbalist, Ilya Lukashevskiy, Yuriy Yankelevich, Tsetsiliya Ganzen, Roman Matsov va boshqalar bor.

Eng koʻzga koʻringan shogirdlaridan biri Jascha Haifetz boʻlib, birinchi konservatoriya oʻqituvchisi boʻlgan. Heifetz toʻqqiz yoshida Nalbandanga shogird tushgan. Nalbandan Haifetz oilasiga tashkiliy yordam koʻrsatgan va u bilan bepul ishlashga ham rozi boʻlgan.

1917-yil inqilobidan soʻng, Ioannes Leningrad konservatoriyasida ishlashda davom etgan. 1926-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist va 1937-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻlgan. U Ulugʻ Vatan urushi paytida evakuatsiya jarayonida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Kopitova G. V.* Yasha Xeyfes v Rossii. ― SPb.: Kompozitor, 2004; ISBN 5-7379-0201-3 (glava 4 „1910 god: Peterburgskaya konservatoriya. Nalbandyan", str. 82, 92—97; glava 22 „1934 god: gastroli v Sovetskom Soyuze", str. 565—566).
2. ↑  „Ш. Хачатрян. Поэт моря (биография И. К. Айвазовского)". 2008-yil 7-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-fevral.
3. ↑  „НАЛБАНДЯН, ОВАНЕС АРАКЕЛОВИЧ (1871–1942)". Qaraldi: 2023-yil 22-noyabr.
4. ↑  *Belyakov M. M.* Ob I. R. Nalbandyane // Leningradskaya konservatoriya v vospominaniyax. V 2 knigax, L.: 1988, kn. 2. str. 154—155.
**Jamankul Jenchurayevich Jenchurayev** (1907-yil 1-yanvar, Toldi-Buloq, Turkiston viloyati – 1990-yil 2-noyabr, Frunze) – qirgʻiz va rus tillarida ijod qilgan qirgʻiz sovet yozuvchisi.

Hayoti
------

Jamankul Jenchurayev 1907-yilda Toldi-Buloq qishlogʻida (hozirgi Chuy viloyati, Chuy tumani) tugʻilgan.

1927—1929-yillarda V. I. Lenin nomidagi Birlashgan Oʻrta Osiyo harbiy bilim yurtining otliq qoʻshinlar boʻlimida oʻqigan. Shu vaqt ichida bir necha bor bosmachilar toʻdalarini yoʻq qilish operatsiyalarida qatnashgan.

1930-yildan Qirgʻiziston va Qozogʻiston janubidagi 68-operativ divizion OGPU qoʻshinlari, Tojikistondagi 79-Qizil bayroqli otliq polkida vzvod komandiri boʻlgan.

1921-yildan VKLSM (komsomol) aʼzosi. 1931-yilda esa KPSS (b) aʼzosi boʻladi.

1931—1933-yillarda Qoraqum va Mangʻishloq bosmachi toʻdalariga qarshi operatsiyalarda qatnashgan. 1934-yildan 1940-yilgacha Qozogʻistonda 49 va Qizil bayroqli Baxtinskiy chegara otryadlari zastavalarida xizmat qilgan.

1941-yil 4-dekabrda NKVD Gʻarbiy fronti qoʻshinlari boshligʻining buyrugʻi bilan kapitan Jenchurayev Moskva mudofaasidagi jasorati uchun mayor harbiy unvoni bilan taqdirlangan. 1941-yil 19-dekabrda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Farmoni bilan jangovar topshiriqni namunali bajarganligi va mard jasorati uchun Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlanadi. Shu yilning oz’ida Qizil Yulduz ordeni va „Jasurlik uchun" medali bilan taqdirlangan. Podpolkovnik Jenchurayev isteʼfoga chiqqanidan soʻng, rus va qirgʻiz tillarida oʻndan ortiq kitoblar, xotiralar va esdaliklar yozgan.

Jamankul Jenchurayev 1990-yil 2-noyabrda profilaktik davolanayotganda, Frunze shahridagi maxsus klinika boʻlimida vafot etadi. Bishkekning Ala-Archin qabristoniga dafn etilgan.

Xotirasi
--------

Qirgʻiziston Respublikasi Chegara xizmati Chuy chegara otryadiga qarashli 2026-harbiy qismga qarashli „Toʻqmoq" chegara postiga Jamanqul Jenchurayev nomi berilgan.

2011-yil 22-iyun kuni Jamanqul Jenchurayev istiqomat qilgan uyning fasadiga yodgorlik lavhasi oʻrnatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Krasnaya zvezda. 27 avgusta 1941 goda
2. ↑  Джаманкул Дженчураев

Havolalar
---------

* Qirgʻizistondagi rossiyalik vatandoshlar faoliyatini muvofiqlashtirish kengashi[*sayt ishlamaydi*]
* Nekroloq
**Joseph Vanzler** (talaffuzi: *Jozef Vanzler*) (1901-yil 29-noyabr, Samarqand, Turkiston general gubernatori, Rossiya imperiyasi – 1956-yil 21-iyun, Nyu-York, AQSh) – amerikalik sotsialist va tarjimon. Jon G taxallusi bilan ijod qilib tanilgan. Joseph yana Leon Trotskiy asarlarining tarjimoni sifatida ham mashhur.

Biografiyasi
------------

### Yoshlik yillari

„Usik" laqabli Joseph Vanzler 1901-yilda Rossiya imperiyasining Turkiston general-gubernatorligining (hozirgi Oʻzbekiston) Samarqand shahrida tugʻilgan. Uning otasi shishachi boʻlib, Djamskaya koʻchasi 12-uyda shisha ustaxonasi boʻlgan.

Samarqandda Joseph rus tilidagi maktabda oʻqigan va u yerda turli tillarni, jumladan, rus, lotin, yunon va fransuz tillarini oʻrgangan. Joseph chet tillarini oʻrganishda yuqori natijaga erishgan va bu uning kelajakdagi tarjimonlik kasbiga sabab boʻlgan.

Birinchi jahon urushidan keyin Joseph Vanzler va uning onasi Bostonga koʻchib oʻtishgan. 1919-yildan 1923-yilgacha va 1925-yildan 1926-yilgacha Vanzler Garvard universitetida kimyo boʻyicha tahsil olgan, lekin adabiyot, klassik falsafa va dialektikaga katta qiziqish unda saqlanib qolgan. Jozef Vanzler jele formulasini ishlab chiqgan va jele ishlab chiqarish hamda sotish uchun kichik biznes boshlagan.

Siyosiy faoliyati
-----------------

1933-yilda Vanzler Amerika siyosiy tashkiloti aʼzosi boʻlgan.

1938-yilda Vanzler Qoʻshma Shtatlar Sotsialistik mehnat partiyasining asoschilaridan biriga aylangan. 1938-yildan 1956-yilgacha AQSH Sotsialistik mehnat partiyasi Milliy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

Vanzler AQSh Sotsialistik ishchilar partiyasining haftalik The Militant gazetasida va oylik nazariy jurnali New Internationalda bir necha yuz maqola muallifiga aylangan.

Joseph Vanzler 1956-yil 21-iyunda Nyu-York shahrida yurak xurujidan vafot etgan.

Manbalar
--------


1. ↑  „The Online Books Page, Online Books by John G. Wright". 2005-yil 22-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 16-avgust.
2. ↑  „Справочная книга Самарканда на 1902 год (стр. 120)". 2019-yil 27-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 27-avgust.
3. 1 2 3  „Bio-bibliographical sketch of John G. Wright". 2020-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 16-avgust.
**Bakitjan Tolyevjanovich Julamanov** (1966-yil 23-dekabrda Samarqand shahrida tugʻilgan, Oʻzbekiston SSR) – 2009-yil 24-apreldan Pavlodar shahri hokimi.

Mehnat biografiyasi
-------------------

D. A. Kunayeva nomidagi Olmaota xalq xoʻjaligi instituti va Gumanitar universitetni tamomlagan. Iqtisodchi va huquqshunos mutaxassisligiga ega.

Mehnat faoliyatini Olmaota shahridagi „Geosistem" ilmiy-ishlab chiqarish korxonasida iqtisodchi sifatida boshlagan. 1991-yildan 2003-yilgacha tijorat tuzilmalarida rahbar lavozimlarda ishlagan. 1993—1998 -yillarda „Asetan" aksiyadorlik jamiyati direktori oʻrinbosari, direktori, prezidenti lavozimlarida ishlagan. 1998-yildan 2003-yilgacha u Petropavlovsk shahridagi "Golden Grain Group Corporation" YoAJ prezidenti boʻlgan. 2003-yildan 2005-yilgacha Bakitjan Ostona shahar uy-joy boshqarmasi boshligʻi, keyin Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga qarashli tashkilotlarni boshqarish boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 2005-yildan – „Almatjer" davlat korxonasi direktori, soʻngra Olma-Ota shahridagi „Qozogʻiston Eksimbanki" OAJ boshqaruvchi direktori. 2007-yildan – „Trest Sredazenergomontaj" OAJ boshqaruvi raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

### Hokim sifatidagi faoliyati

2009-yil 24-aprelda Pavlodar shahar kengashi bilan kelishilgan holda, Pavlodar viloyati hokimining farmoyishi bilan u Pavlodar shahri hokimi etib tayinlangan.

Pavlodar jamoatchiligi ish tajribasiga ega boʻlmagan shaxsning shahar hokimi lavozimiga tayinlanishidan norozi boʻlishgan, Julamanov jamoasi ishining boshlanishi shahar hokimi binosi devorlari ichida janjal bilan oʻtganini aytgan. Bir guruh shahar masʼul deputatlari yangi hokim jamoasi vakillari bilan mushtlashishgan.

2011-yil 26-sentabrda u boshqa ishga oʻtganligi munosabati bilan Pavlodar shahar hokimi lavozimidan ozod etilgan.

### Keyingi ish biografiyasi

2011-yildan 2016-yilgacha Olmaota shahar turizm boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan.

2016-yil iyul oyidan – „Oziq-ovqat korporatsiyasi" NK boshqaruvi raisi boʻlgan.

2018-yil 25-maydan 2018-yil 1-iyungacha – „Samruk-Energy" AK boshqaruvi raisi vazifasini vaqtincha bajaruvchi boʻlgan.

2018-yil 27-iyundan 2021-yil 1-maygacha – „Samruk-Energy" AK boshqaruvi raisi lavozimida ishlagan.

Mukofotlari
-----------

* "Kurmet" ordeni (2001)

Manbalar
--------

1. ↑  *Сергей Романовский.* „Вячеслав Лебедь подал в отставку" (ru).  pavlodar-online.kz. 2012-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 11-iyun.
2. ↑  „Избран Председатель правления НК «Продкорпорация»". 2017-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 11-oktyabr.
3. ↑  „Бывший аким Павлодара получил новую должность". 2018-yil 28-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 28-may.
**Isidor Nestorovich Kahiani** (1904-yil Kutaisi guberniyasi, Suxumi tumani Gagida qishlogʻi, Rossiya imperiyasi tavallud topgan — vafot etgan yili nomaʼlum, Gali viloyati Gagida qishlogʻi, Abxaziya ASSR, Gruziya SSR) Gali viloyati, Abxaziyada ''Chita Chxoriya'' kolxozining brigadiri sifatida faoliyat yuritgan. ASSR Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948).

Hayoti va faoliyati
-------------------

Isidor Kahiani 1904-yilda Suxumi tumani Gagida qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati gruzin.

I.N.Kahiani yoshligidan dehqonchilik bilan shug‘ullangan. Qishloq xoʻjaligini kollektivlashtirish boshlanishi bilan Isidor Nesterovich mahalliy qishloq xoʻjaligi arteliga qoʻshildi, keyinchalik qishloq xoʻjaligi arteli Gali viloyatidagi Chita Chxoriya kolxoziga aylantirildi va unda Isidor Kahiani dala ekinlari brigadasi brigadiri boʻlib faoliyat yurita boshladi.

1947-yilda u rahbarlik qilgan brigada 6 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 70,5 sentnerdan makkajo‘xori yigʻib oldi. Shu munosabat bilan I.N.Kahianiga SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 21-fevraldagi farmoni bilan Lenin ordeni va *"*1947-yilda makkajoʻxori va bugʻdoydan yuqori hosil olgani uchun*"* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni hamda O'roq va bolg'a oltin medali berildi (№ 698).

Xuddi shu farmon bilan Chita Chxoriya kolxozining brigadiri Avksentiy Zosimovich Sheliya, jamoa aʻzolari Kalistrat Petrovich Djalagoniya, Dzika Rostomovich Kvaratsxeliya va Viktor Basaevich Patsatsiyaga ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. Keyingi yillarda I.N.Kaxiani brigadasi ishchilari makkajo‘xori va yashil choy barglaridan yuqori hosil olishda davom etdilar. U oʻzi tugʻilgan Gali tumanidagi Gagida (Gogida) qishlogʻida yashagan. Uning vafot etgan sanasi aniqlanmagan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (21.02.1948)

Havolalar
---------

* Кахиани Исидор Несторович  (рус.). Сайт «Герои страны».

Manbalar
--------



1. ↑  „Kahiani Isidor Nestorovich".
2. ↑  „Список Героев Социалистического Труда".
3. ↑  Абхазский биографический словарь. — Москва - Сухум, 2015.
**Kim In Bem**, shuningdek, **Kim In-Bem** (1919-yil, Primor oʻlkasi, RSFSR – vafot etgan sanasi nomaʼlum, Beslan, RSFSR, SSSR) – O'zbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti
------

Kim In Bem 1919-yilda Primorsk oʻlkasida tugʻilgan. U 1937-yilda koreyslarni deportatsiya qilish paytida u ota-onasi bilan Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga kelib, mahalliy kolxozlardan birida ishlagan. 1939-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozda dala mudiri boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin u mehnat armiyasiga chaqirildi. Urush tugagach, Oʻzbekistonga qaytib, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Dimitrov nomidagi kolxozda brigada boshligʻi boʻlib ishlagan.

1950-yilda Kim In-Bem boshchiligidagi brigada 12,3 gektar maydondan gektariga 93,5 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun" Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1949-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1950-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun" Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Kim In-Bem 1957-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi „Leningrad" kolxozi (keyinchalik Xamza nomidagi) aʼzosi. [[1975—1976-yillarda Qashqadaryo viloyati Qamashin tumanidagi „SSSRning 50 yilligi" kolxozining oddiy kolxozchisi boʻlgan. 1979-yildan Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumani, Kalinin nomidagi kolxozning oddiy kolxozchisi.

1980-yillarda u Beslanga koʻchib oʻtadi va u yerda vafotigacha yashadi. Oʻlimning aniq sanasi nomaʼlum.

Adabiyotlar
-----------

* Страницы истории/ Правобережный район. Владикавказ: Иристон, 1997. — 292 стр. илл. ISBN 5-7534-0896-6
* Шин Д. В. *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В. Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В. Квон Л. А. Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г. *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В. *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н. Мен Д. В. *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И. *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

Manbalar
--------

1. ↑  „Дмитрий Шин в Новой жизни и Солдатском". *www.koryo-saram.site*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Герой Социалистического Труда Ким Ин-Бем". *www.warheroes.ru*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
3. ↑  „Видео-Энциклопедия корё сарам. Герой Социалистического Труда Ким Ин Бем". *www.youtube.com*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
4. ↑  Stranitsi istorii/ Pravoberejniy rayon, str. 144
5. 1 2  Stranitsi istorii/ Pravoberejniy rayon, str. 145
**Vyacheslav Yuryevich Klochkov** (ruscha: *Вячесла́в Ю́рьевич Клочко́в*; 1967-yil 11 mart) — sovet va rus futbolchisi, yarim himoyachi.

Karyerasi
---------

Faoliyatining boshida Toshkentning „Start" (1984-yil, 23 uchrashuv oʻtkazgan, 4 gol urgan) va „Traktor" (1987—1988, 21 oʻyin) jamoalarida oʻynagan.

1989-yilda SKA-RShVSM klubida 20ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi, shundan soʻng Chirchiqning „Selmashevets" jamoasiga koʻchib oʻtdi va 19ta uchrashuvda 6ta gol urdi. 1990-yilda Angrenning "Shaxtyor" jamoasi safiga kelib qoʻshildi va 28ta oʻyin oʻtkazib, 6ta gol urdi.

1990-yildan 1991-yilgacha "Paxtakor" safida toʻp surgan va birinchi liganing kumush medali sohibiga aylangan. 1991-yilda SSSR Oliy ligasida bir mavsum oʻtkazgan. „Paxtakor" safida jami 22ta oʻyin oʻtkazib (shundan 12 tasi oliy ligada) 2ta gol urgan.

1992-yilda "Navbahor" klubi tarkibida Oʻzbekiston Oliy ligasida oʻynagan. Jamoaning 7ta uchrashuvida qatnashgan va chempionatda 1ta gol urgan. Oʻzbekiston kubogini qoʻlga kiritgan.

1993-yilgi mavsumni Krasnodarning „Kolos" jamoasida oʻtkazgan, 32ta oʻyinda 1ta gol urgan va uchinchi ligada „Kolos-d" tarkibida 15ta uchrashuvda maydonga tushgan. 1994-yildan 1995-yilgacha Slavyansk-Kubanning „Niva" jamoasida oʻynagan. 37 oʻyin oʻtkazib, 7ta gol urgan.

1996 yilda „Kuban-Krasnodar" jamoasi safiga qoʻshildi, 22 oʻyinda ishtirok etdi va 1 ta gol urdi. Shuningdek, uchinchi ligada Kuban-D jamoasi uchun 3ta uchrashuv oʻtkazdi va 1ta gol urdi. 1997-yilgi mavsumda „Niva" jamoasi uchun 20ta oʻyin oʻtkazdi.

Yutuqlar
--------

* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 1992-yil
* SSSR Birinchi ligasida 2-oʻrin (*Oliy ligaga chiqish*): 1990-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Профиль на сайте playerhistory.com". 2016-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-aprel.
2. ↑  Visshaya liga. 34 tur
3. ↑  „Uzbekistan 1992". 2013-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-aprel.
4. ↑  „НАСЛЕДИЕ-1996". 2012-yil 11-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-aprel.