recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lovlina Borgohain** (tugʻ. 1997-yil 2-oktyabr) — hindistonlik bokschisi, 69 kg va 75 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Hindiston terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining bronza medali sovrindori. 2018 va 2019-yilgi Jahon chempionatlari sovrindori, 2017-yilgi Osiyo chempionati sovrindori. Ardjuna Sport mukofoti sovrindori (2020).

Faoliyati
---------

Lovlina Borgohain 69 va 75 kg gacha bo‘lgan vazn toifalarida mamlakat chempionati g‘olibi. 2017-yilda Xoshiminda (Vietnam) bo‘lib o‘tgan Osiyo chempionatida 69 kg vazn toifasida turnirning bronza medalini qo‘lga kiritdi.

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks bo‘yicha o‘rtasida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida 1/2 final uchrashuvida hindistonlik sportchi tayvanlik Chen Nyansin bilan uchrashib, unga 0:4 hisobida imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi chiqishlarini yakunladi, turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida hindistonlik sportchi hakamlarning alohida qarori bilan Xitoylik sportchi Yan Lyuga yutqazib, yarim finalni yakunladi. Natijada ayollarning boks bo‘yicha o‘rtasida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida u bronza medalini qo‘lga kiritdi. Oʻsha yili Amman shahrida (Iordaniya) o‘tkazilgan Osiyo olimpiya saralash turnirida Lovlina ikkinchi o‘rinni egallab, Tokio Olimpiadasiga yo‘llanmani qo‘lga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida yarim finalga qadar yetib bordi. Musobaqa davomida Germaniya va Tayvan sportchilari nokautga uchradi. Yarim finalda Busenaz Sürmeneliga imkoniyatni boy berib, o‘yinlarning bronza medalini qo‘lga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
**Qadimgi hind tili** — miloddan avvalgi 2-ming yillik oʻrtalarida shimoliy-gʻarbiy Hindistonga bostirib kirgan qadimiy oriylar tili; Hindiston yarim orolining shim. va markaziy qismlarida tarqalgan. Qadimgi hind tilit. hindevropa tillarining dastlabki, ilk vakillaridan hisoblanib, qadimiy eroniy tillar (avesto tili, qadimiy fors tili)ga yaqin qarindosh boʻlib, ular bilan birgalikda oriy tillar birligini tashkil etadi. Hindiston boʻylab tarqalish jarayonida Qadimgi hind tilit. substrat tillar (dravid tillari, munda tillari)ning bir qancha xususiyatlarini oʻziga singdiradi. Qadimgi hind tilit.da xronologik jihatdan va lahjaviy asosiga koʻra bir-biridan farqlanuvchi 2 ta til mavjud — Hindistonning shim.gʻarbida veda tili va shim. markaziy qismida sanskrit. Prakritlar (oʻrta hind tillari) bilan boʻlgan aloqalar, bir tomondan, Qadimgi hind tilit.da koʻplab prakritizmlarning paydo boʻlishiga, ikkinchi tomondan, sanskritning sezilarli taʼsiri boʻlgan prakrit lahjalari asosida Qadimgi hind tilit.ning gibrid koʻrinishlari shakllanishiga olib kelgan. Oriylarning Hindistonga kirib kelgungacha boʻlgan koʻchib yurish davri Gʻarbiy Osiyoning qadimiy xalqlari tillaridagi koʻplab qadimiy hind atoqli otlari, maʼbudlarning nomlari, yilqichilik atamalarida oʻz aksini topgan. Veda tili va sanskritdan tashqari yana boshqa qadimiy hind lahjalari ham boʻlgan, lekin ular tegishli matnlarda saqlanib qolmagan. Ular asta-sekin rivojlana borib, bir qancha oʻrta hind tillariga asos boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Manuela Maria Campanelli** (1962-yilda Milanda tugʻilgan) — italiyalik fan jurnalisti. U *SuperQuark News*, *Focus*, *Oggi*, *OK Salute*, *Corriere della Sera*, *Donna & Mamma* va *Corriere Medico e Doctor* uchun maqolalar yozgan.

U Milan universiteti (biologiya fanlari) bitiruvchisi va Italiyaning Trieste shahridagi SISSA (Scuola Internazionale Superiore di Studi Avanzati) dan ilmiy jurnalistika boʻyicha magistrlik darajasini oldi.

Manuela Kampanelli koʻplab mukofot va mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan 1999-yilda fanni tarqatish boʻyicha Voltolino mukofoti va 2007-yilda „Qandli diabet bilan yaxshi yashash" maqolasi uchun Novo Nordisk Media mukofoti.

Luidi Ferini-Strambi (Fondazione San Raffaele del Monte Tabor) bilan u uyqu buzilishining sabablari va davolash usullarini muhokama qiladigan *Un Sonno Perfetto* (*Mukammal uyqu*) kitobini yozdi. Arianna Banderali bilan u *Ricette arzon narx: Mangiare bene e sanopendendo poco* (*Arzon retseptlar: oz sarflagan holda yaxshi va sogʻlom ovqatlanish*) kitobini yozgan.

Manuela Campanelli kitoblari
----------------------------

* Ferini-Strambi, Luidji va Kampanelli, Manuela M. (2008). Un sonno perfetto. Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-03-21). Men segreti per riposare, dormire, vivere meglio (Mukammal uyqu) Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-03-21).. 256 sahifalar. (Sperling va Kupfer,ISBN 978-88-200-4478-7)
* Banderali, Arianna va Campanelli, M. (2010). Ricette arzon narx: Mangiare bene e sanopendendo poco (arzon narxlardagi retseptlar). 128 sahifalar. (Qizil nashr,ISBN 978-88-573-0169-3)

Havolalar
---------

* Novo Nordisk mukofotlari — 2007-yil
**Lovelock** (talaffuzi: *Lovlok*) — AQShning Nevada shtatidagi shahar hisoblanadi. Shahar iqtisodiyoti dehqonchilik, konchilik va koʻproq turizmga asoslangan.

Geografiyasi
------------

Lovelock Gumboldt daryosi havzasida, daryoning oxiriga yaqin joyda joylashgan. Shahardan taxminan 20 milya uzoqlikda Lovelock mahalliy gʻori joylashgan boʻlib, u taxminan 35 ft width (11 m) boʻlgan ot taqasimon gʻordir.

### Iqlimi

Köppen iqlim tasnifi tizimiga koʻra, Lovelock sovuq choʻl iqlimiga ega, iqlim xaritalarida qisqartirilgan „BWk". Lovelockda qayd etilgan eng issiq harorat 2007-yil 5-iyulda qayd etilgan 112 °F (44 °C) ni tashkil etadi. Eng sovuq harorat 1949-yil 25-yanvarda −38 °F (−39 °C) boʻlgan.

Demografiyasi
-------------

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 2 003 kishi, 778 ta xonadon va 493 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2 311,6 nafar kishi. Shaharning irqiy tarkibi 76,49% oq tanli, 0,80% afro-amerikalik, 7,14% tubjoy amerikalik, 0,70% osiyolik, 0,20% Tinch okeani orollari, 10,03% boshqa irqlardan va 4,64% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotin millatiga mansub aholining 24,21 foizini tashkil etadi.

Shaharda 778 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 33,5% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 47,8% er-xotinlar birga yashaydilar, 9,3% eri boʻlmagan ayollar, 36,6% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 31,5% jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 12,5% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 31,2% 18 yoshgacha, 7,5% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 27,2% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 20,9% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 13,3% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 34 yosh. Har 100 ayolga 107,8 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 105,2 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 39 563 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 44 885 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 38 658 dollarni, ayollarniki esa 20 371 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 233 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 9,6 foizi va aholining 19,2 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 18,9 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 19,3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Lovelock Caves, Lovelock Nevada" NevadaBeautiful.com, Retrieved 14 February 2010.
2. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
**Manufaktura** — bu mehnat taqsimotiga asoslangan, lekin mashina hali mavjud boʻlmagan sharoitdagi kooperatsiyadir. Manufaktura davrida ishlab chiqarishning umumlashuv jarayoni davom etadi. Yalpi ishchi kuchi tarkib topadi, har bir ayrim xodim esa yalpi ishchi kuchining tarkibiy qismiga aylanadi. Bunda oddiy kooperatsiyadagidek qoʻl mehnatiga asoslangan qurolga tayanadi.

**Manufaktura** (lotincha: manus — qoʻl, factura — tayyorlash) — mehnat taqsimoti va qoʻl hunari texnikasiga asoslangan korxona. Sanoat taraqqiyotining oddiy kooperatsiyadan keyingi, 2-bosqichi. M. Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarida 16-asrning oʻrtalarida vujudga kelib, 18-asrning oxirgi choragigacha davom etdi. Angliyada (16—18-asrlar) dastlab toʻqimachilik sanoatida, qogʻoz va shisha ishlab chiqarish sohalarida rivoj topdi. 17-asr ning 2-yarmidan boshlab 19-asr ning 1-yarmiga qadar Rossiyada mavjud boʻlgan.

Oʻzbekistonda 19-asrning 2-yarmi va 20-asrning boshida M. fabrikaning yordamchi boʻlimi sifatida hamma sohada bor edi va bu narsa katta ahamiyatga ega boʻlgan.

Ishchi va mehnat qurollarining tor ixtisoslashuvi tufayli M. ijtimoiy mehnat unumdorligini oshirdi. Lekin u ichki va tashqi bozorning tovarlarga boʻlgan talabini qondira olmas edi. M. tarixan ijobiy harakterga ega boʻldi, ijtimoiy mehnat taqsimotining kuchayishiga yordam berdi, yirik mashinalashgan ishlab chiqarishga oʻtishga zamin yaratdi.

Manufaktura ixtisoslashtirilgan qurol va asboblar vujudga keltirib hamda ishchini tor operatsiyalarni bajarishga bogʻlab, yirik mashinalashgan ishlab chiqarishga oʻtish uchun zarur shart-sharoit tayyorlaydi. Bu davrda ishlab chiqarishni tashkil etish, mehnatning mazmuni va tavsifida, ishlab chiqarishning butun texnologik usulida, iqtisodiy munosabatlarda va butun ijtimoiy hayotda ham tub oʻzgarishlar roʻy beradi. XVIII asrning soʻnggi 30-yili ichida boshlangan sanoat revolyutsiyasi natijasida yirik mashinalashgan ishlab chiqarish vujudga keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Delfin Kommerson** (lotincha: *Cephalorhynchus commersonii*) — rang-barang delfinlar turkumiga mansub sutemizuvchi (lotincha: *Cephalorhynchus*). Ushbu hayvonlarni birinchi marta 1767-yilda tasvirlab bergan Filiber Commerson nomi bilan atalgan.

Tashqi koʻrinish
----------------

Commerson delfinlari juda oʻziga xos tana shakliga ega. Ularning boshi qora, tomogʻi va tanasi oq, orqa qanoti ham bor. Kommerson delfinlari uzunligi atigi 1,3-1,7 metr va tana vazni 35-60 kg ga yetadigan eng kichik kitsimonlar qatoriga kiradi. Orqa qanoti uzun, uchi egilgan. Har bir tish qatorida 29-30 tish mavjud.

Qorin boʻshligʻidagi qora nuqta shakli bilan erkaklar va urgʻochilarni ajratish juda oson: erkak delfinlarda u koʻz yoshlariga oʻxshaydi, ayollarda esa yumaloqroq boʻladi.

Tarqatish
---------

 Hind okeanidagi Kommerson delfinlari qatori
Kommerson delfinlarining ikkita populyatsiyasi mavjud boʻlib, ular bir-biridan taxminan 8500 km masofada joylashgan. Bir aholi Janubiy Amerika janubida, Cape Gorn janubidagi Patagoniya qirgʻoqlari boʻylab, markaziy Magellan boʻgʻozidan sharqda va Folklend orollarida joylashgan.

Ikkinchi aholi Hind okeanida, Kergelen orollari yaqinida joylashgan.

Xulq-atvor
----------

Commerson delfinlari juda faol hayvonlardir. Ular tez-tez suv yuzasiga tez suzib, suvdan sakrab chiqayotganini koʻrishgan. Ular, shuningdek, yuqoriga va pastga suzishlari bilan juda mashhur, bu ularga oʻljalarini yaxshiroq kuzatishga yordam beradi.

Oziq-ovqat qirgʻoq va dengiz baliqlari va kalamar aralashmasidir. Janubiy Amerika delfinlari ham qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi.

Ular 3-15 kishidan iborat guruhlarda yashaydilar.

Urgʻochilar 6-9 yoshgacha, erkak delfinlar taxminan bir xil yoshda koʻpaytirishga qodir. Juftlanish bahor yoki yozda sodir boʻladi, delfinlar 11 oylik homiladorlikdan keyin tugʻiladi va tugʻilishda taxminan 6 kg ogʻirlikda boʻladi.

Yovvoyi tabiatda Commerson delfinlari 10 yildan ortiq yashamaydi. Ushbu turning barcha maʼlum shaxslarining eng keksasi 18 yoshida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Под ред. С. П. Наумова, А. П. Кузякина*.* , 300000 экз, Москва: Просвещение, 1971 — 296 bet.
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. 1 2  „*Cephalorhynchus commersonii*: информация на сайте EOL". 30-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2010-yil.
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
**Manuela Saraiva de Azevedo** (1911-yil 31-avgust – 2017-yil 10-fevral) — portugaliyalik jurnalist va yozuvchi. U Portugaliyada professional jurnalist boʻlgan birinchi ayol boʻlib, 1935-yildan 1996-yilgacha nafaqaga chiqguniga qadar *República*, *Diário de Lisboa* va *Diario de Notícias* gazetalarida faoliayat olib borgan 1942-yildan 1945-yilgacha u *Diario de Lisboa* gazetasiga koʻchib oʻtishdan oldin jurnal muharriri boʻlib ishladi, u yerda 1946-yilda Italiya Respublikasi tashkil etilgandan keyin surgun qilingan Italiya Umberto II dan intervyu olgan birinchi jurnalist edi.

2016-yilda unga Prezident Marcelo Rebelo de Sousa tomonidan Xalq taʼlimi ordeni topshirildi. de Azevedo 2017-yil 10-fevralda Lissabonda 105 yoshida vafot etdi. *Jornal de Noticias* gazetasiga koʻra, u vafot etgan paytda dunyodagi eng keksa jurnalist boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Gorjão Henriques.* „Morreu Manuela de Azevedo, a primeira jornalista portuguesa" (portugalcha). *Público* (10-fevral 2017-yil). Qaraldi: 28-fevral 2021-yil.
2. ↑  *Cruz.* „Morreu aos 105 anos Manuela de Azevedo, a mais antiga repórter do mundo" (portugalcha). *Diário de Notícias* (10-fevral 2017-yil). Qaraldi: 28-fevral 2021-yil.
3. ↑  „Morreu Manuela de Azevedo, a jornalista mais antiga do Mundo" (portugalcha). *Jornal de Notícias* (10-fevral 2017-yil). Qaraldi: 28-fevral 2021-yil.
4. ↑  „Morreu Manuela de Azevedo, a jornalista mais antiga do Mundo" (portugalcha). *Jornal de Notícias* (10-fevral 2017-yil). Qaraldi: 28-fevral 2021-yil.

"Morreu Manuela de Azevedo, a jornalista mais antiga do Mundo". *Jornal de Notícias* (in Portuguese). 10 February 2017. Retrieved 28 February 2021.
**Tantia topi** (laqabi, asl ismi Ramchandra Pandurang) (taxminan 1814— 1859.18.4) - 185759-yillardagi Hindiston qoʻzgʻolonining harbiy rahbarlaridan biri. Asosan, Kanpur, Bundenkxand, Rajputana va Gvalior viloyatlarida (Lakshmi Bai bilan birgalikda) qoʻzgʻolonchilarga boshchilik kalgan. Millati marath boʻlgan T.T. brahman oilasida tugʻilgan. Yoshligida Nana Sohibnint doʻsti boʻlgan. Nana Sohib inglizlarga qarshi koʻtarilgan sipohiylar qoʻzgʻoloniga qoʻshilganda uning safdoshi, harbiy otryadlardan birining komandiri. T.T.ning harbiy iqtidori qoʻzgʻolon markazlaridan biri — Kanpur qulagach (1857-yil iyul), namoyon boʻlgan. U gvaliorlik qoʻzgʻolonchilarga bosh boʻlib, inglizlarning general Uindxem rahbarlik qilgan harbiy kismini tormor etgan (1857-yil 28 noyabr). Gvalior yaqinida inglizlarning general Rouz qoʻmondonligidagi armiyasidan magʻlubiyatga uchragach, Dekanga ketib partizanlik urushi olib borgan. Unga xiyonat qilgan gvaliorlik zamindor Man Singh tomonidan inglizlarga tutib berilib qatl etilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Manuel Abramovich** (1967-yilda tugʻilgan) belgiyalik soʻl tomonmuxbir, oʻta oʻng tomon mutaxassis.

U dastlab Partiya ouvrier socialiste (Sotsialistik ishchilar partiyasi) yoshlar qanotining aʼzosi boʻlgan, hozirda u Inqilobiy Kommunistik Liga deb nomlanuvchi trotskistik harakatga aylangan. Manuel Abramovich, shuningdek, SOS Racisme -Belgiya yoki FGTB, chap qanot kasaba uyushmasi bilan ham aloqador boʻlgan.

1997-yildan *ResistanceS* on-line sharhining bosh muharriri, shuningdek, 2002-yildan *RésistanceS — Centre d'études et de formation pour l’action démocratique* antifashist tashkilotiga (asbl) raislik qiladi. Abramovich akademik boʻlmagan *de recherche et d'études politiques markazining* „ilmiy kengashi" aʼzosi edi.

Manuel Abramovich, shuningdek, baʼzi hujjatli filmlarni suratga olgan va "*Mémoire & Politique* "tashkilotining asoschisi hisoblanadi. Abramovich MRAX (*Mouvement contre le racisme, l’antisémitisme et la xénophobie*)ni faoliyat boshida qamal qildi.

U bir nechta chap qanot matbuot organlari va sharhlovchilari bilan tez-tez hamkorlik qiladi: *CeliuS* (oʻngda Franko-Belgiya oylik), *Qarama* -qarshiliklar, *Rue des Usines* *,* *Hurmat* bilan, Siyosat, *Golias*, *Le journal des Juristes démocrates*, *Le Journal du Mardi*, *Espace de Liberté* (*Center d’action laïque* oylik) va boshqalar shular jumlasidandir.

Bibliografiya
-------------

* *Extreme droite et antisémitisme en Belgique de 1945 à nos jours*, EVO, 1993;
* *Les Rats noirs.* *L’extrême droite en Belgique francophone* , Luc Pire, 1996-yil;
* *La Représentation électorale des partis d’extrême droite* (Wim Haelsterman bilan), CRISP, 1997;
* *Nakam* (Pyer Guyau-Genon bilan yozilgan chap roman), Ancre Ruge, 1998-yil;
* *Guide des résistances à l’extrême droite*, Xavier Mabillening soʻzboshi bilan, Editions Labor, 2005-yil;
* *Degrele va ses shogirdlari*, Aden Belgique, 2009-yil.

Yana qarang
-----------

* Trotskizm
* Antifashizm

Havolalar
---------

* *RésistanceS* veb-sayti
**Brandon** (talaffuzi: *Brandon*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 11 048 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi
------------

Brandon shahri 43°35′30″N 96°34′50″W﻿ / ﻿43.59167°N 96.58056°W﻿ / 43.59167; -96.58056GO (43,591580, −96,580685) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 5.41 kvadrat mil (14.01 km2) tashkil qiladi, shundan 5.37 kvadrat mil (13.91 km2) quruqlik va 0.04 kvadrat mil (0.10 km2) suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1950** | 200 |  | — |
| **1960** | 696 |  | 2 480% |
| **1970** | 1 431 |  | 1 056% |
| **1980** | 2 589 |  | 809% |
| **1990** | 3 545 |  | 369% |
| **2000** | 5 693 |  | 606% |
| **2010** | 8 785 |  | 543% |
| **2020** | 11 048 |  | 258% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 8 785 kishi, 3 118 ta xonadon va 2 417 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 96,8% oq tanlilar, 0,6% afro-amerikaliklar, 0,5% tubjoy amerikaliklar, 0,6% osiyoliklar, 0,3% boshqa irqlar va 1,2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 3 118 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 48,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 64,2 foizi er-xotinlar birga yashagan, 9,4 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3.9 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 22,5% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 18,5% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 6,6% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 32,9 yoshni tashkil etadi. Aholining 33,2 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,6% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 31% 25 dan 44 gacha; 22,3% 45 dan 64 gacha; va 7,8% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 49,6% erkaklar va 50,4% ayollarni tashkil qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau QuickFacts: Brandon city, South Dakota".  Census.gov. Qaraldi: 20-iyul 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  DeLorme (2001).
4. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
5. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 23-sentabr 2013-yil.
6. ↑  „Population Estimates".  United States Census Bureau. Qaraldi: 5-oktabr 2018-yil.
7. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
8. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Аbdulloh ibn Muborak jome masjidi** - Buxoro viloyatining Qorovulbozor tumanida joylashgan yagona jome masjidi 

Аbdulloh ibn Muborak jome masjidiАbdulloh ibn Muborak jome masjidi

Tarixi
------

Buxoro viloyati Qorovulbozor tumanida 2019-yildan "Аbdulloh ibn Muborak" jome masjidi roʼyxatdan oʼtkazilib, faoliyat yurita boshladi. Qorovulbozor tumanida shu vaqtgacha masjid yoʼq edi. Аholining koʼp qismi jamoat namozlarini ado etish uchun tumandan 50 km masofada joylashgan Kogon tumanidagi masjidlarga qatnar edi. Аholining bir necha bor qilgan murojaatlari inobatga olinib, mahalliy hokimlik tomonidan masjid qurilishi uchun "Tinchlik" mahallasi hududidan yer ajratildi.

Qurilishi
---------

Masjid qurilishiga 2019-yil 21-fevral kuni tamal toshi qo'yilgan. Qorovulbozor tumanidagi yagona masjidga Oʼzbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Аlimov hazratlari tamal toshi qo'ydi. Mazkur masjid tumanning Tinchlik mahallasidan yer ajratilgan. 

Masjid qurilishiMasjid qurilishi
1. ↑
2. ↑
**Oksidoreduktazalar** (yunoncha: oksido — nordon va reducto — orqaga qayta-raman) — tirik hujayralardagi oksidlanish-qaytarilish reaksiyasini katalizlaydigan fermentlar. Hamma tirik hujayralarda uchraydi. Hujayrani energiya bilan taʼminlashda muhim rol uynaydi. O.ning eng muhimlari: degidrogenazalar (nafas olganda va fotosintez jarayonida vodorod va elek-tronlarni bir moddadan ikkinchi moddaga oʻtkazadi), oksidazalar (ularda O2 oksidlovchi), peroksidazalar (oksidlovchi — N2O2), gidrolazalar (moddaga O2 ning bir atomini beradi), oksige-nazalar (moddaga O2 ning ikkala atomini beradi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Adiyok** — Rossiyadagi daryo boʻlib, u Murmansk viloyati Lovozersk tumani hududidan oqib oʻtadi. Daryoning ogʻzi Iokanga daryosining oʻng qirgʻogʻidan 63 km uzoqlikda joylashgan. Daryoning uzunligi 20 km boʻlib, suv jamlanmasi basseyni 87,4 km² ni tashkil etadi. U aholi punktlaridan uzoqda oqib oʻtadi. Porojista.

Suv reestri maʼlumotlari
------------------------

Rossiya davlat suv reestri maʼlumotlariga koʻra, u Barents-Belomor basseyn okrugiga, daryoning suv xoʻjaligi uchastkasi — Barents dengizi basseyn daryosi, Voronya daryosi basseynining sharqiy chegarasidan Gʻarbiy chegarasigacha boʻlgan Iokanga daryosi basseyni (Muqaddas Nos dahosi)ga tegishli. Daryoning oqimli basseyni — Kolsk yarim orolining daryolari basseynlari, Barents dengiziga kelib quyiladi .

Davlat suv reestridagi obyekt kodi — 02010000912101000005266 .

Manbalar
--------

1. ↑  List karti Q-37-III,IV — FGUP „GOSGISTsYeNTR"
2. ↑  Resursi poverxnostnix vod SSSR: Gidrologicheskaya izuchennost. T. 1. Kolskiy poluostrov / pod red. Yu. A. Yelshina. — L.: Gidrometeoizdat, 1969. — 134 s
3. ↑  Granitsa munitsipalnogo obrazovaniya Lovozerskiy rayon
**Hindiston va Amerika Qoʻshma Shtatlari oʻrtasidagi yadroviy kelishuv** — bu AQSh va Hindiston Respublikasi oʻrtasidagi yadroviy hamkorlik boʻyicha ikki tomonlama bitimning nomi. Ushbu kelishuvning asosi Hindiston Bosh vaziri Manmohan Singx va AQSh Prezidenti Jorj Bushning Qoʻshma bayonoti boʻlib, unda Hindiston oʻzining harbiy va fuqarolik yadroviy obʻektlarini ajratishga va fuqarolik yadroviy obʻektlarini AQSh evaziga MAGATE kafolatlari ostida joylashtirishga rozi boʻldi. Hindiston bilan toʻliq miqyosdagi fuqarolik yadroviy hamkorlikni rivojlantirishga kelishib oldi.

Ushbu hujjatga koʻra, Hindiston, yadroviy qurollarni tarqatmaslik toʻgʻrisidagi shartnoma (NPT) aʼzosi boʻlmaganiga qaramay, yadroviy materiallar va texnologiyalar bilan savdo qilish imkoniyatiga ega boʻldi.

2008-yil 7-sentabrda, Yadroviy taʼminotchilar guruhiga aʼzo 45 ta davlat Hindistonga yadroviy materiallar va texnologiyalarni yetkazib berishga qoʻyilgan taqiqni bekor qildi. 2008-yil 1-oktabrda AQSh Senati ham ushbu kelishuvni maʼqulladi.

Yana qarang
-----------

* Hindistonning tinch yadroviy dasturi

Manbalar
--------

1. ↑  Joint Statement Between President George W. Bush and Prime Minister Manmohan Singh

Havolalar
---------

* Janubiy Osiyo mamlakatlarida atom energetikasi bozorini rivojlantirishning siyosiy jihatlari. Mintaqadagi atom energiyasini ragʻbatlantirishda NSG omili // VolSU byulleteni. 4-seriya, tarix. Mintaqaviy tadqiqotlar. Halqaro munosabat. 2016-yil. 1-son.
**Oksikislotalar**, oksikarbon kislotalar — tarkibida ham karboksil (—COOH), ham gidroksil (— OH) guruhi boʻlgan organik birikmalar. Oʻsimliklar olamida koʻp tarqalgan. Kupchiligining optik izomerlari bor. Tarkibida 1 ta karboksil va 1 ta gidroksil guruhi bulgan oksikislota O.ning eng oddiysi hisoblanadi. Gidroksil guruhining karboksil guruh birikkan ugleroddan kancha uzoklikdagi uglerod bilan birikkanligiga qarab a-, r-, u va 5-O. farqlanadi. O.ning soddalari qovushoq suyuqliklar yoki kristall moddalar boʻlib, suvda yaxshi eriydi. O. spirt va kislotalarning umumiy xossalarini namoyon qiladi. O.ning yana oʻziga xos boshqa xossalari ham bor. u va 5-O. ichki efirlar — laktonlar xreil qiladi. O. usimlik va hayvon organizmlarida (mas, sut, olma, limon kislotalar) uchraydi. Aromatik O. dori va azoboʻyagichlar ishlab chiqarishda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pioner qahramonlar** **yodgorligi (**hozirgi nomi — **Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan bolalar yodgorligi**) — Lipetsk shahridagi yodgorlik, Lenin koʻchasidagi Pionerskiy (hozirgi — Yuqori) bogʻida oʻrnatilgan.

Tarixi
------

Lipetskdagi pioner qahramonlarining asl yodgorligi 1972-yil 19-mayda pionerlar tashkilotining 50 yilligi sharafiga ochildi. U haykaltarosh Y. D. Grishko va meʼmor N. R. Polunin tomonidan ishlab chiqilgan. Betondan yasalgan va granit chiplari bilan qoplangan toʻrt metrli olov tillari fonida gipsdan yasalgan va mis bilan qoplangan ikkita figura oʻrnatilgan — boshini pastga tushirgan bola va qoʻlida dafna novdasini ushlagancha tiz choʻkkan qiz. Ushbu shaklda yodgorlik 1990-yillargacha turgan, SSSR parchalanganidan keyin u qulashni boshlagan va oxir-oqibat „Zarya" kinoteatrini rekonstruksiya qilish paytida buzilgan (hozirgi Lipetsk va Zadonsk yeparxiyasi maʼmuriyati).

1996-yil 18-mayda Shahar kuni va sobiq Pionerlar kunidan bir kun oldin, buzib tashlangan yodgorlik joyida yangi yodgorlik tantanali ravishda ochildi. Mualliflar haykaltarosh Y. D. Grishko va meʼmor S. A. Soshnikov. Ikki bolaning siymosi koʻrinishidagi bronza yodgorlik past postamentda joylashgan — yalangoyoq oʻgʻil va qiz bola tiz choʻkib qoʻllarida gulchambar tutgan holda oʻrnatilgan, bu tinchlik va hayot ramzidir. Poydevorda *"Ulugʻ Vatan urushi yillarida halok boʻlgan bolalarga"* yozuvi oʻyilgan.

Bibliografiya
-------------

* Pamyatnik pioneram-geroyam // Istoricheskie i pamyatnie mesta Lipeska / V. M. Koltakov, A. V. Ovchinnikov. — Lipesk: De-Fakto, 2007. — S. 167—170.
* Pamyatnik pioneram-geroyam, pogibshim v godi Velikoy Otechestvennoy voyni. 1972: foto // Lipesk: fotoalbom / fot. Ye. B. Stonalov, N. F. Milnichenko, A. S. Vayman; avt.-sost. A. S. Morgachev. — Moskva: Sovetskaya Rossiya, 1983. — S. 67.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятник детям, погибшим в годы Великой Отечественной войны". 29-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2020-yil.
2. ↑  „Памятник детям, погибшим в годы Великой Отечественной в Липецке". 2-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2020-yil.
3. ↑  „Гид по памятникам Липецка". 27-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2020-yil.
4. ↑  „Председатель Липецкой организации Союза архитекторов России Сошников Сергей Алексеевич". 25-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2020-yil.

Havolalar
---------

* Pamyatnik detyam, pogibshim v godi Velikoy Otechestvennoy voyni Wayback Machine saytida arxivlandi (26-iyun 2020-yil).
* NYeOBIChNIYe PAMYaTNIKI (DYeTYaM VOYNI)
**Ayiq oʻyin** (ayiqbozlik) – xalq tomoshalarining bir turi. A.oʻ. Oʻzbekistonda qadimdan mashhur. 19-asrda Buxoroda Ikrom bobo degan atokush ayiqboz oʻtgan. U bir qora ayiq bilan ikki maymun oʻynatgan. Ayiq oʻz egasining aytganini itoatkorlik bilan bajarib, to-moshabinlarga yengilgina oʻkirar, ta’zim qilar, ayiqboz bilan kurashar, maymunlar bilan quvlashardi. Bundan tashqari, u tan-noz ayolning oynaga qarab pardoz qilishi, dangasaning yumalab yotishi, ayolning bola emizishi, kampirning harakatlari kabi kulgili oʻyinlarni bajargan. Shoʻrolar davrida ham anchagacha A.oʻ. davom etib keldi. Mas, asakalik Melivoy Mirsa-idovning ayiq oʻynatishi juda maroqli boʻlgan. 50-yillardan A.oʻ. sirk tomosha-sining tarkibiy qismiga aylandi. Key-ingi yillarda oʻshlik Sherali polvon Oʻtbosarov (1904–85), xorazmlik Rustam Matjonov (1963), namanganlik Ne’mat-jon Mamatovlar (1939) ijodi diqqatga sazovor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kriofillar** (yun. kryos — sovuq, muz va ... fil) — turgʻun past haroratda yashovchi organizmlar. K. ga jan. va shim. qutb dengizlarida (ignaterililar, baliqlar, mollyuskalar), sovuq suvli daryo va soylarda (gulmoyi baliq, ayrim planariyalar va boshqalar), shuningdek, shim. kengliklar va baland togʻlarda hayot kechiradigan hayvonlar kiradi. Koʻpchilik K. odatda, harorat kam oʻzgarishiga moslashgan (stenotermlar) boʻladi. Masalan, bir qancha igvaterililar (ilondumlilar, dengiz koʻzachalari)ga suv haroratining G dan yuqori koʻtarilishi qaloqatli taʼsir etadi. Harorat koʻtarilganida sovuq suvlarda yashovchi ayrim baliqlarning harakatlanishi va oziqlanish intensivligi pasayadi. Kriofillik harorat koʻtarilgan sayin suvda eriydigan kislorod miqdorining kamayib borishi bilan bogʻliq. Arktika dengizlarida yashovchi ayrim baliqlar qonida suyuqlikning muzlash nuqtasini pasaytiruvchi moddalar (biologik antifrizlar) boʻladi. K.ga erigan qor suvlari, muz va qor ustida yashaydigan organizmlar (bir hujayrali suvoʻtlar, krioplankton, ayrim chuvalchanglar, hasharotlar) ham kiradi. K. suvoʻtlarning tez koʻpayishi, muz yoki qor rangining oʻzgarishiga sabab boʻladi. Kriofil oʻsimliklar k r io f i t l a r deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Oktavalar
**Oktava** (lotincha: *octāva* soʻzidan; „sakkizinchi" degani) — musiqada bir tovush chastotasi ikkinchi tovush chastotasidan ikki marta katta boʻlgan interval. Oktava intervali diatonik tovushlar qatorida sakkizta pogʻonani qamraydi. Masalan, *do*dan keyingi *do*gacha, *re*dan keyingi *re*gacha va hokazo. Oktavaning belgisi 8 raqamidir. Biri ikkinchisidan bir oktavaga farq qilgan tovushlar odamga juda oʻxshash eshitlsa-da, bu tovushlarning balandligi har xil boʻladi.

Turlari
-------

Oktavalarning uch turi bor:

* Toza oktava — sakkiz pogʻonali va olti tonli interval. Ikki xil balandlikka ega, birining chastotasi ikkinchisinikidan ikki marta katta boʻlgan ikki tovushning eng sodda bogʻlanishi.
* Kichraytirilgan oktava — sakkiz pogʻonali va besh tonli interval.
* Katalashtirilgan oktava — sakkiz pogʻonali va olti yarim tonli interval.

Havolalar
---------

* Oktava anatomiyasi (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Valtorna | *Musiqa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ginogenez** (yun. gyne — ayol va ...genez) — organizmlar koʻpayishining bir xil i. Ginogenezda tuxum hujayrasiga kirgan spermatozoid uning rivojlanishini stimullaydi, lekin yadrosi bilan qoʻshilmaydi va embrionning bundam keyingi rivojlanishida ishtirok etmaydi. Ginogenez soxta urugʻlanish — psevdogamiyadan iborat. Shuning uchun Ginogenezga baʼzan partenogenez shakllaridan biri sifatida qaraladi. Tabiiy Ginogenez ayrim nematodalar, suyakli baliqlar, suvda hamda quruqlikda yashovchilar va koʻpchilik yopiq urugʻlilarda aniqlangan. Baʼzan ginogenetik populyatsiyalarda erkagi uchramaydi, tuxum esa boshqa turlar spermasi bilan urugʻlanadi (mas, karas ikrasi choʻrton erkagi "suti" bilan urugʻlanadi). Ginogenezni tajribada tuxum hujayrani boshqa uzoq tur spermatozoidlari bilan urugʻlantirish, fizik va kimyoviy usulda spermatozoid yadrosini faolsizlantirish yoki tuxumdan erkaklik pronukleusini chiqarib olish orqali paydo qilish mumkin. Bunday yoʻl bilan olingan gaploid embrion yashovchan boʻlmaydi. Diploid Ginogenez roʻy berishi uchun tuxum hujayra yetilishi davridagi boʻlinishlardan birining sitotomiyasini yoki tuxum maydalanishidagi dastlabki boʻlinishlardan birini yoʻqqa chiqarish lozim. Ginogenezdan gomozigotalikda yoki faqat bir jinsli organizmlarni olishda foydalaniladi.

Sayfullo Toʻychiyev.

Yana q.
-------

* partenogenez

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Mirzapur va 82,30° Poo joyi, Hindiston standart vaqtiga asoslanib, uzoq vaqt davomida davolanadi
**Hindiston standart vaqti** (qisqartmasi *IST*, *IST* ) ( Inglizcha- Indian standart time),devnagarlashtirilgan*Hindiston standart vaqti*) Hindistonning vaqt mintaqasi boʻlib, vaqt oraligʻi UTC+5:30. Hindistonda yozgi vaqt (DST) yoki boshqa mavsumiy sozlash mavjud emas, garchi DST 1962-yilgi Hind-Xitoy urushi, 1965-yilgi Hind-Pak urushi va 1971-yilgi Hind-Pak urushi paytida ishlatilgan. Taktik va aviatsiya vaqtida IST **E**("echo-yulduz") bilan belgilanadi.

Tarix
-----

1947- yilda mustaqillikka erishgandan so'ng, Hindiston hukumati butun mamlakat uchun rasmiy vaqt sifatida *Hindiston standart vaqtini* o'rnatdi, ammo Kolkata shtati hamda Mumbay shtatlarida o'zlarining mahalliy vaqtlarini (Bombey vaqti deb nomlanuvchi) 1955-yilgacha saqlab qolishgan.Markaziy rasadxona Uttar-Pradesh shtatining Mirzapur tumanidan aniqlangan Hindiston vaqti bo'yicha Chennay shahridan bir joyga ko'chirildi.shuning uchun u imkon qadar UTC +5:30 ga yaqin bo'ladi. Yozgi vaqt 1962-yilgi Xitoy-Hind urushi va 1964-va 1971-yillardagi Hindiston-Pokiston urushi davrida qisqa muddatlarda ishlatilgan.

Masalalar
---------

Mamlakatning sharqdan g'arbgacha bo'lgan masofasi taxminan 2933 kilometrni tashkil etadi,shuning uchun sharqda quyosh chiqishi va botishi g'arbga qaraganda 2 soat oldinroq bo'ladi va shuning uchun shimoli-sharqiy shtatlarning aholisi soatlarini oldinga siljitishlari kerak. 

1980-yilda bir guruh islohotchilar Hindistonni ikki yoki uch vaqt mintaqasiga bo'lishni taklif qilishdi, ammo bu taklif Britaniya hukumati tomonidan o'rnatilgan vaqt zonalarini qabul qilishimizga teng edi, shuning uchun bu taklif rad etildi. 2001-yilda Fan va Texnologiya vazirligi soat mintaqalari va yozgi yorug'likdan foydalanish masalalarini o'rganish uchun 4 kishidan iborat qo'mitani tuzdi. Qo'mita xulosalari 2004-yilda Fan va texnologiya vaziri Kapil Sibal tomonidan parlamentda taqdim etilgan bo'lib, unda Kapil Sibal "Hindistonning vaqt zonalarini ajratishning hojati yo'q" deb ta'kidlagan edi.

2014- yilda Assam bosh vaziri janob Tarun Gogoi Assam hamda boshqa Shimoli-Sharqiy shtatlar uchun alohida vaqt mintaqasini talab qildi, biroq bu taklif Markaziy hukumat tomonidan ma'qullanmagan.

Vaqt signali
------------

Rasmiy vaqt signallari Yangi-Dehlidagi Milliy Fizika laboratoriyasining Vaqt va chastota standartlari laboratoriyasi tomonidan uzatiladi. Ushbu signallar muvofiqlashtirilgan universal vaqtga asoslangan atom soatlariga asoslangan. Hindiston standart vaqti - bu mamlakatning standart vaqti,chunki u Hindistonning o'rtasidan o'tadi. Mamlakat vaqtlari har doim televideniya orqali hamda radiolar orqali e'lon qilinib boriladi.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Yana qarang
-----------

* hindu astrologiyasi
* xalqaro atom vaqti
* vaqt zonasi

Adabiyot
--------

RieiiGreen havolalari
---------------------

* Hindiston standart vaqti
* Milliy fizika laboratoriyasi
* Jahon soati - vaqt doiralari
* dunyo vaqt zonalari
* vaqt qatlami natijalari
**Drest** yoki **Drust**-Erpning oʻgʻli, 412-yildan 452-yilgacha Piktlarning afsonaviy shohi.

„Pikt xronikasi" da aytilishicha, Drest 100-yil hukmronlik qilgan va 100 ta jangda gʻalaba qozongan.

Anglilar, inglizlar va shotlandlarning tazyiqlariga qarshi, u Rimning tortib olinishidan keyin yuzaga kelgan tartibsizliklardan soʻng Shimoliy Britaniyaning koʻp qismini nazorat qildi. Shuningdek, Sankt-Patrik oʻz hukmronligining oʻn toʻqqizinchi yilida Irlandiyaga borganligi va bu yerda uni 5-asr oʻrtalarida joylashtirishi aytilgan. Xronikaning taʼkidlashicha u ukasi Nextanni Irlandiyaga quvgʻin qilgan. Fordunlik Djonning taʼkidlashicha, Drest Patrik oʻrniga Palladiy davrida 45 yil hukmronlik qilgan va uni ukasi Nextan bilan aloqada boʻlgan.

Qirol, Anielning oʻgʻli Talorkni taʼqib qilgani toʻgʻrisida yozib qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Variants say he lived 100 years and fought 100 battles.
2. ↑
3. ↑  Fordun, IV, x.

Havolalar
---------

* Alan Orr Anderson|Anderson, Alan Orr, *Early Sources of Scottish History A.D 500—1286*, volume 1. Reprinted with corrections. Paul Watkins, Stamford, 1990. ISBN 1-871615-03-8
* John of Fordun, *Chronicle of the Scottish Nation*, ed. William Forbes Skene, tr. Felix J.H. Skene, 2 vols. Reprinted, Llanerch Press, Lampeter, 1993. ISBN 1-897853-05-X


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Pikt qirollari |
| --- |
|  |
| 
* Drest I
* Talorc I
* Nechtan I
* Drest II
* Galan Erilich
* Drest III
* Drest IV
* Gartnait I
* Cailtram
* Talorc II
* Drest V
* Galam Cennalath
* Bridei I
* Gartnait II
* Nechtan II
* Cinioch
* Gartnait III
* Bridei II
* Talorc III
* Talorgan I
* Gartnait IV
* Drest VI
* Bridei III
* Taran I
* Bridei IV
* Nechtan III
* Drest VII
* Alpín I
* Óengus I
* Bridei V
* Ciniod I
* Alpín II
* Talorgan II
* Drest VIII
* Conall
* Constantine (I)
* Óengus II
* Drest IX
* Uuen
* Uurad
* Bridei VI
* Ciniod II
* Bridei VII
* Drest X
 |

 |
**Ginkgo** (Ginkgo biloba) — ochiq urugʻli oʻsimliklar boʻlimining gingkodoshlar oilasiga mansub hozirgi yagona vakili. Daraxtning boʻyi 40 m gacha, diametri 1 m gacha; yosh niholi baʼzi nina bargli daraxtlarga oʻxshab ketadi, ammo borabora tashqi koʻrinishdan terak tusini oladi. Barglari bandli, yelpigʻichsimon, oʻrtasida oʻyigʻi bor, kuzda toʻkiladi. G. ikki uyli oʻsimlik, erkak va urgʻochi gullari kichikroq koʻchalalarga toʻplangan. Urugʻi yumaloq, danakli mevaga oʻxshaydi. Mevasi va urugʻi yeyiladi. Jan. Xitoyning baʼzi joylaridagina yovvoyi holda oʻsadi. Qrimning jan.da va Kavkazning Qora dengiz sohilida ekiladi.

Oʻrta Osiyoda G.ning barg va yogʻoch qoldiklari yuqori perm va trias davriga tegishli yotqiziqlarda topilgan. Hududda G.ning 15 dan ortiqturi oʻsgan. Jumladan 2 turi Jan. Oʻzbekistonda, Tojikiston va Turkmanistonda oʻsganligi aniqlangan. G.ning bir qancha turlari Shim. Oʻzbekistan, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va deyarli qamma davlatlarda yura, boʻr va uchlamchi davr qatlamlaridan topilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Wallbook** - bu devorga oʻrnatish uchun moʻljallangan katta bosma kitob. Misol uchun, uning dizayni kitob kabi oʻqilishi yoki devorga osib qoʻyilishi mumkin boʻlgan kontsert buklangan boʻlishi mumkin.

Etimologiya
-----------

Bu nom Kristofer Lloyd (jahon tarixi muallifi) tomonidan 2010-*yilda „Yer yuzida nima?"* kitobini yaratgan. *Wallbook*, bu Katta portlashdan tortib to hozirgi kungacha boʻlgan hamma narsaning butun tarixini bitta vaqt jadvalida koʻrsatishga birinchi urinishdir.

Dizayn va tarkib
----------------

*Telegraph's* Family Book Club uchun kitobni koʻzdan kechirar ekan, yozuvchi Kristofer Middlton asarni „7 fut, olti dyuym uzunlikdagi jadval, taxminan toʻrt milliard yil oldin, Yerning tugʻilishiga turtki boʻlgan portlash bilan boshlangan va" deb yozadi. Bir necha oy oldin, Barak Obamaning saylanishi va 2007—2008-yillardagi moliyaviy inqiroz bilan yakunlanadi.

*Yer yuzida nima?* *Fon kitobi* logarifmik vaqt shkalasidan foydalanish bilan ajralib turadi. Vaqt jadvalining boshida 1 sm 1 milliard yil oʻtishini bildiradi, ammo vaqt jadvalining oxiriga kelib bir xil boʻshliq atigi besh yilni tashkil qiladi. Oʻlchovdagi jami 12 ta oʻzgarish butun oʻtmishni bitta qogʻozda qanday qilib grafik tarzda tasvirlash mumkinligini koʻrsatadi.

Devor kitobidagi 1000 ta rasm va sarlavhalar 12 ta rang oqimiga ajratilgan boʻlib, ular tabiat va insoniyat tarixidagi asosiy voqealar sodir boʻladigan fonni taʼminlaydi. „Kosmos, Yer, osmon, dengiz, quruqlik va insoniyat" boʻlimi evolyutsiya tarixiga bagʻishlangan boʻlsa, Osiyo, Yaqin Sharq, Evropa, Amerika, Afrika va Avstraliyada insoniyat sivilizatsiyasining yuksalishi va qulashi tasvirlangan.

Xronologiyaning yuqori qismida dunyoning kontinental plitalari harakatini koʻrsatish bilan boshlangan, ammo keyinchalik yirik insoniyat imperiyalarining yuksalishi va qulashini koʻrsatadigan bir qator globuslar mavjud.

Tarqatish
---------

*Yer yuzida nima?* *Fon kitobi* 2010-yil 4-sentyabr shanba kuni The Daily Telegraph gazetasi orqali chiqarildi.

Nomenklatura
------------

*Nima Yer yuzida ishga tushirilgandan beri?* *Wallbook* soʻzi *devor qogʻozi* soʻzi *Makmillanning ochiq lugʻatida* yangi ot sifatida taʼriflangan: „devorga oʻrnatilishi mumkin boʻlgan katta bosma kitob".

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Family Book Club: The What on Earth? Wallbook".
3. ↑  „Family Book Club: The What on Earth? Wallbook".
4. ↑  „WALLBOOK (Noun) definition and synonyms | Macmillan Dictionary".
**Aykut Edibali**, (13-aprel 1942, Sandiqli, Afyonkarahisar — 14-yanvar 2022, Anqara) — turk siyosatchisi, yozuvchi va Millat partiyasi raisi.

Hayotiy
-------

Boshlangʻich va oʻrta ta’limni Afyonda tugatgandan soʻng Istanbul universitetining huquq fakultetini tamomlab, yangi siyosiy harakatga kirishdi. Rahbari boʻlgan bu harakat "Yana Milliy kurash" nomi bilan turk siyosiy va ijtimoiy hayotida oʻz oʻrnini egalladi. "*Yana Milliy kurash* ", "*Bayrak* ", "*Pinar* ", "*Chinar* ", "*Gerçek* ", "*Çagri* "kabi jurnallarda maqolalar yozdi. 1974-yilda yozilgan *"Turkiyaning Kipr siyosati qanday boʻlishi kerak"* nomli kitobida u Kipr Turk Respublikasini tashkil etish va orolni qoʻshib olishni taklif qiladi. 

"Yana Milliy kurash" kadrlari 1984-yilda Islahatçı Demokratiya partiyasini tuzdilar va Aykut Edibali bu partiyaning Ta’sischi raisi sifatida xizmat qilishda davom etdi. 1991-yilda u farovonlik partiyasi, uchlik alyansi, Millatchi Mehnat partiyasi va Islohotchi Demokratiya partiyasi o'rtasidagi hamkorlikda ishtirok etdi. Turkiya Buyuk Millat Majlisiga 19-davrda Kayseri deputati sifatida kirdi. Islohotchi Demokratiya partiyasining 2. Oddiy Kongress (1992-yil 23-noyabr); Islohotchi Demokratiya partiyasi, Birlik Tinchlik partiyasi va Bayroq partiyasi Millat partiyasi soyaboni ostida birlashgan va Aykut Edibali Millat partiyasi raisi etib saylangan.

  

Uning "Muhtasham Turkiya" deb ideallashtirgan siyosiy loyihasi bor. 2012-yil may oyida boʻlib oʻtgan Millatlar partiyasi qurultoyida yagona roʻyxat bilan nomzod boʻldi va rais etib saylandi. 

2022-yilning 14-yanvarida vafot etgan Edibali 16-yanvar kuni Istanbuldagi Nakkashtepe qabristoniga dafn qilindi.

Manba
-----

1. ↑  „Davaya adanan bir ömür... Aykut Edibali’ye veda" (Türkçe). *www.hurriyet.com.tr*. Hürriyet. DHA (16 ocak 2022). Qaraldi: 16 ocak 2022.
**Hirovul** (moʻgʻulcha — yakkalanmoq, uzoqlashmoqdan) — ilgʻor qism, avangard. Amir Temur yurishlariga oid forsiyda bitilgan tarixiy manbalarda qayd etilgan. Eski oʻzbek tili man-balarida H.ning irovul (eravul) fo-netik varianti ham mavjud boʻlib, u "Boburnoma" va Abulgʻoziyning "Sha-jarayi turk"ida ishlatilgan. H.bir qator obidalarida boshqa bir moʻgʻulcha manglay (mangʻliy) atamasi bilan al-mashingan. Jangovar tartibga binoan H. lashkarning peshravi (avanposti) qorovullan keyin, yaʼni markaz gʻuldan oldin, oʻng qanot (barangʻar) va chap qanot (juvangʻar) oraligʻida hara-kat qilgan. H.ga janglarda suyagi qotgan, tajribali, bahodir jangchilar jalb etilgan, atoqli sarkardalar qoʻmondonlik qilgan. Sohibqiron qoʻshinida asosiy, bosh H. qatori oʻng qoʻl va soʻl qoʻlning ham H.i mavjud boʻlgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stirol** (feniletilen, vinilbenzol, etinil benzol, sinnamen), CH2=CH- C6H5 — aromatik uglevodorod, oʻziga xos hidli rangsiz suyuqlik. Mol. m. 104,14gr. Suyuqlanish temperaturasi —30,628C°, qaynash temperaturasi 145,2C°, zichligi 906 kg/m³ (20C° da). Metanol, etanol, atseton, efirlar, uglevodorodlar, sirka kislotada eriydi, suvda erimaydi. Oʻzi ham koʻpchilik organik moddalarni yaxshi eritadi. Oʻsimlik smolasi (stiraks)da, natural gaz va boshqa uglevodorod gazlari pirolizi mahsulotlarida, neft mahsulotlarini krekinglash va pirolizlash mahsulotlarida, toshkoʻmir va qoʻngʻir koʻmir smolalarida, slanets moyida va gʻ.k.da boʻladi. S. kimyoviy reaksiyalarga shiddatli kirishadi, polimerlanadi. S, asosan, polistirol, shuningdek, turli sopolimerlar, mas, butadiyenstirol kauchuklar, poliefir smolalar ishlab chiqarish.da qoʻllanadi; stirolning divinilbenzol bilan sopolimerlari ion almashinuvchi smolalar sifatida ishlatiladi.

S.ning bugʻlari shilliq pardalarga taʼsir etadi, uning havoda ruxsat etiladigan konsentratsiyasi 5 mg/m³. S. sanoatda, asosan, 500—630C° trada suv bugʻi oqimida etilbenzolni katalitik degidrogenlab olinadi va seks dan sōng ishlatiladigan suyuqlik.

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |