recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Park Soo-young** (1996-yil 3-sentyabrda tugʻilgan), **Joy** sahna nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi, aktrisa va boshlovchi. U 2014-yil avgust oyida Janubiy Koreyaning *Red Velvet* qizlar guruhi aʼzosi sifatida debyut qilgan. 2017-yilda Joy aktrisa sifatida debyut qilgan va *The Liar and His Lover* (2017), *Tempted* (2018) va *The One and Only* (2021) teleseriallarida bosh rollarni ijro etgan.

2021-yilda Joy oʻzining *Hello* maxsus albomini chiqarish bilan solist sifatida rasman debyut qilgan.

Faoliyati
---------

2015-yil iyun oyida Joy oʻzining birinchi yakkaxon televideniye faoliyatini *MBC* telekanalida *We Got Married* estrada shousining toʻrtinchi mavsumi bilan boshlagan, shouda u *BtoB* guruhi aʼzosi Yook Sung-jae bilan juftlikda qatnashgan. Joy oʻz ishtiroki uchun eʼtirofga sazovor boʻlgan va 2015 MBC Entertainment Awards tadbirida New Star mukofoti va Eng yaxshi juftlik mukofotini qoʻlga kiritgan. Joy, shuningdek, 2016-yil aprel oyida Yook bilan „Young Love" nomli duetini chiqargan, Joy buning uchun qoʻshiq muallifi sifatida mukofot olgan.

 Red Velvetning 2017-yilgi MMA tadbiridagi chiqishi
2017-yilda Joy Kotomi Aokining mashhur *Kanojo va Uso o Aishisugiteru* nomli mangasining Janubiy Koreyaga moslashtirilgan *The Liar and His Lover* musiqiy dramasida tvN telekanalida bosh roldagi ayol obrazida debyut qilgan Dramaning musiqiy tabiati bilan Joy bir nechta saundtreklarni chiqargan, jumladan: „Yeowooya", „I’m Okay", „Your Days", „Shiny Boy", „Waiting For You" va „The Way to Me". Bosh roli uchun Joy OSEN Cable TV Awards mukofotiga sazovor boʻlgan. 2017-yil iyul oyida Joy *Bandabi* taxallusi ostida *King of Mask Singer* qoʻshiq kuylash estrada tanlovida ishtirok etgan va u tanlovning keyingi bosqichiga yoʻl olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Grace Danbi Hong.* „Red Velvet Joy Revealed as BTOB Yook Sung Jae′s ′We Got Married′ Partner". *Mnet* (3-iyun 2015-yil). 12-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2016-yil.
2. ↑  *Choi Min-ji.* „MBC연예대상2015 조이 뉴스타상 받고 육성재에게 "오빠 나 상 받았어"" (ko). *Chic News* (29-dekabr 2015-yil). 26-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-dekabr 2015-yil.
3. ↑  *Hong Se-young.* „'우결' 측 "조이♥육성재, '어린애(愛)' 뮤비+음원 16일 공개"" (ko). *Sports Donga* (15-aprel 2016-yil). 14-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-aprel 2021-yil.
4. ↑  *Park So-hyun.* „레드벨벳 조이, 연기돌 변신...SM 측 "'그녀는 거짓말~' 출연 확정" (ko). *X-sports News* (13-yanvar 2017-yil). 14-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-yanvar 2017-yil.
5. ↑  *Kim Jae-won.* „레드벨벳 조이, 두번째 '그거너사' OST에 이현우 랩 피처링 '케미 터진다'" (ko). *Sports World* (25-mart 2017-yil). 25-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2020-yil.
6. ↑  *Cheon Sul-hwa.* „'제2회 더 서울어워즈', 소녀시대 서현-레드벨벳 조이 인기상 두고 각축전" (ko). *Star Daily News* (5-oktabr 2018-yil). 25-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-aprel 2021-yil.
7. ↑  *Jang Jin-ri.* „'복면가왕' 파워디바 영희, 新 가왕 등극...아기해마는 케이윌 [종합"] (ko). *Osen* (30-iyul 2017-yil). 14-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2020-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Joy IMDbda
**Ahmad Jaloyir ibn Sulton Uvays** (? — 1410) — Jaloyiriylar sultoni (1382-1410). Akasi Husayn hukmronligi davrida Basra noibi boʻlgan (1375-yildan). 1382-yil isyon koʻtarib poytaxt Tabrizni egallagan va akasini qatl etishga farmon bergan; biroq qolgan akalari bilan boʻlgan shiddatli kurashlardan soʻnggina davlatning oliy hukmdori deb tan olingan (1384-yildan). Hukmronligining dastlabki yillari (1386-87)da Tabrizni Toʻxtamishxon, soʻng Amir Temur, keyin qora qoʻyunlilar boshligʻi Qora Muhammad egallagan. 1393-yil Tabrizdan keyingi ikkinchi yirik shahar — Bagʻdod ham Temur tomonidan zabt etilgan. Ahmad Jaloyir Misrga qochgai va 1394-yil yanvarda Bagʻdodga qaytib, qora qoʻyunlilardan Qora Yusuf yordamida bir necha yil hokimiyatni boshqargan. 1401-yil iyulda Bagʻdod Temur tomonidan ikkinchi marotaba fath qilingan; Ahmad Jaloyir shaharni ilgariroq tashlab chiqib Qora Yusuf bilan birga avval Shom (Suriya) ga, soʻngra Kichik Osiyoga yoʻl olgan. Temur va Boyazid oʻrtasidagi urushyaan foydalanib, Bagʻdodni qisqa muddat egallab turgan, soʻng ittifoqchisi Qora Yusuf bilan yana Shomga qochgan. Bagʻdodni egallagan temuriy shahzoda Abu Bakr ularni taʼqib qilgan. Shomda Ahmad Jaloyir va Qora Yusuf hibsga olingan va 1405-yilda, Temur vafotidan soʻnggina ozod qilinganlar. 1410-yil 30-avgustda Ahmad Jaloyir qoʻshini Tabriz yaqinida Qora Yusuf tomonidan tor-mor keltirilgan, oʻzi esa qatl etilgan. Manbalarga koʻra, Ahmad Jaloyir shafqatsiz, makkor hukmdor boʻlsada, jasur jangchi, olimlar, shoirlar rahnamosi boʻlgan, arab va fors tillarida sheʼrlar hamda musiqaga oid bir qancha risolalar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tunguska meteoriti**, tungus meteoriti — Yer bilan toʻqnashgan eng katta meteorit. 1908-yil 30 iyunda Tunguska daryosi (Sibir) yaqiniga tushgan. Shu payt koʻzni koʻr qiladigan darajada yorugʻ bolid jan.sharqdan shim.gʻarbga tomon bir necha sekund davomida harakatlangan. Bolid harakat yoʻlida kuchli changli iz qoldirgan. Bu iz 800 km radiusli katta xududdan bir necha soat davomida koʻrinib turgan. Yorugʻlikdan soʻng 1000 km masofada portlash eshitilgan. Atrof joylarda yer qimirlashiga oʻxshash kuchli tebranish boʻlgan. Tunguska meteoriti tushgandan soʻng bir necha kun Sibir va Yevropa tunlari nihoyatda yorugʻ boʻlib turgan. 20 yildan keyin yuborilgan ekspeditsiya 30 km radiusda oʻrmon poymol boʻlgan va qisman yonganligini qayd qilgan. Bu va bundan keyingi 10 ga yaqin ekspeditsiyalar Tunguska meteoritini poymol qilgan oʻrmonda osmondan tushgan jism (meteorit)larga xos jinslarni topa olmadi. Meteorit jinslarini qidirish muvaffaqiyatsiz yakunlandi. Tunguska meteoriti ga ikki xil karash mavjud: Tunguska meteoritini Yer yuzidan bir necha kilometr balandlikda portlab ketgan kometa hosil qilgan; Tunguska meteoriti portlashidan oldin Yerning ichki katlamlaridan atmosferaga koʻtarilgan neft changi, gaz va metan gidrolitidan iborat aralashma zaryadlarining elektrik potensiali aralashmani portlatib yuborgan. Tungus hodisasini oʻrganish hozirgacha davom etmoqda.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
En'om surasi Ahmad Karahisori tomonidan *mutlaq*, *sulus* va *nasih* xattotlik bilan yozilgan.
**Ahmad Karahisari** (toʻliq ismi: **Ahmed Şemseddin Karahisariy** ;1468,Afyonkarahisar—1556, Istanbul ),usmonli xattot .

Afyonkarahisarda tug'ilgan.Uning oilasi va ta'limi haqida etarli ma'lumot yo'q. II. Ma’lumki, u Boyazid hukmronligining ilk yillarida ta’lim olish uchun Istanbulga borib, Istanbulda vafot etgan. U boshqa koʻplab Usmonli xattotlaridan farqli oʻlaroq,Shayx Hamdulloh usulini emas,Yoqut-i Mustasimiy(*Yoqut Mustaʼsimiy Jamal-ad-Din Abul-Majd* )harakatini qoʻllagan va bu uslubning eng yaxshi namunalarini bergan.Tulus va nasih yozuvining eng yaxshi namunalari unga tegishlidir. Karahisariyning bu uslubi "*Yokut-i Rum* "deb nomlangan. Uning uslubi faqat shogirdlari bo'lgan bir nechta xattotlar tomonidan qabul qilingan va boshqa Usmonli xattotlarining e'tiborini jalb qilmagan. Buning eng muhim sababi, barcha Usmonli xattotlarining piri sifatida qabul qilingan Shayx Hamdullohning katta ta’siridir.

Uning eng muhim asari Buyuk Sulaymonning iltimosiga ko'ra yozilgan va hozirgacha Topkapi muzeyida saqlanayotgan katta hajmdagi Qur'ondir.

U yozishga olib kelgan texnikasi va yangiliklari jihatidan Shayx Hamdulloh va Hofiz Usmon bilan bir qatorda Usmonlilarning eng muhim uchta xattotlaridan biri sanaladi.Karahisori uslubi vakillaridan uning shogirdi Hasan Chalabiy(*Hasan b.* *Ahmad*)( vaf. 1594) ustozi kabi mashhur rassomdir.

Manbalar
--------
**Tungi bo'ri** (inglizcha: *Nightwolf* - Ed Boon va Jon Tobias tomonidan yaratilgan *Mortal Kombat* olamidagi xayoliy tub amerikalik qahramon. Mahalliy amerikalik shaman va tarixchi sifatida u *Mortal Kombat 3* filmida debyut qiladi. U erda Shao Kan bosqinida Yerning tanlangan himoyachisiga aylandi. Video o'yindan tashqari, asosiy qahramonlardan biri sifatida u Mortal Kombat 2: Annihilation badiiy filmi va Mortal Kombat: Yer himoyachilari animatsion seriyasi kabi ommaviy media vositalarida ham paydo bo'ladi.

Uni *Ultimate Mortal Kombat 3* va *Mortal Kombat Trilogy* yangilangan o'yinlarida ham o‘ynash mumkin. *Mortal Kombat 4* va *Mortal Kombat: Deadly Alliance* filmlarida ishtirok etmaganidan so‘ng, u 2004-yilgi *Mortal Kombat: Aldash* filmida yana sur'atga tushgani ahamiyatga ega. Shuningdek, *Mortal Kombat: Armageddon* va 2011-yilgi *Mortal Kombatning* keyingi nashrlarida paydo ham bo‘ladi. Qahramonga munosabat aralash bo'lgan. Ba'zi tanqidchilar Tungi bo'rini mahalliy amerikaliklarning stereotipi deb bilishadi.

Ko'rinishlar
------------

### O'yinlarda

Qahramon tarixchi va shaman deb e'lon qilingan bo'lsa-da, Tungi bo'ri o'tmishda yashamaydi. O'zini ezgulik uchun kurashga jalb qilgan ushbu jangchi deyarli doimiy ravishda Rayden bilan aoqada bo'lib turadi. O'z kuchini oshirish uchun ichki va tashqi ma'naviy energiyadan foydalanadi. Shao Kanning bosqinchiligi paytida u Yer jangchilarini qaramog'iga olgan bo'lsada, yolg'iz ishlashni doimo afval ko'rgan. Tungi bo'ri o'z tushlarida Raiden tomonidan Yer olamiga yaqinlashib kelayotgan bosqin haqida ogohlantiriladi. Shuning uchun u to'liq xabardor bo'lgan va shu jumladan Shao Kanning jazo otryadlarining hujumlariga tayyor bo'lgan. U o'z vatanini shamanlik amaliyotidan foydalangan holda himoya qiladi va tez orada unga boshqa tanlangan jangchilar qo'shilishadi. Ular birgalikda Sharqiy qirg'oqqa qaytib, imperator va uning xizmatkorlarini qabul qilishga tayyor bo'lishadi va natijada ushbu jangda g'alaba qozonishadi.

 AnimABC 2011 da *Mortal Kombat seriyasidagi* Cosplay qahramonlari. Soat yo'nalishi bo'yicha: Johnny Cage, Kung Lao, Smoke, Baraka, Jade va Nightwolf

shuningdek
----------

Eslatmalar
----------

1. Chris Bleniek. (1995) (en). *Not a Hoax — Not a Dream — It's Coming... Mortal Kombat III* («Video Games The Ultimate Gaming Magazine» nashri). Beverly Hills, California: L.F.P. Inc.. pp. 48. .
2. (en) *Mega Drive Review: Mortal Kombat 3* («Mean Machines Sega» nashri). United Kingdom: EMAP Images. 1995. pp. 86. .
3. (pt) *Guia Mortal: Night Wolf* («SuperGamePower» nashri). São Paulo, Brasil: Nova Cultural. 1996. pp. 20. .
4. (en) *Mortal Kombat 3 — The Mayhem Kontinues* («Video Games The Ultimate Gaming Magazine» nashri). Beverly Hills, California: L.F.P. Inc.. 1995. pp. 40. .

Havolalar
---------

* Nightwolf Архивная копия (ingl.) ) Mortal Kombat Wiki Архивная копия -da arxivlangan
**Michele Aboro** (1967-yil 17-iyulda tugʻilgan) — britaniyalik sobiq professional bokschi, 1995-yildan 2001-yilgacha musobaqalarda qatnashgan. U 2000-yildan 2001-yilgacha WIBF super vazn toifasida chempion boʻlgan magʻlubiyatsiz jahon chempioni sifatida isteʼfoga chiqdi.

Michele Aboro oʻzining vatandoshi Michelle Sutcliffe va germaniyalik Regina Halmich bilan birga Yevropa ayollar boksining muhim figurasiga aylandi.

Professional faoliyati
----------------------

1995-yil 4-martda u professional bokschi sifatida debyut qildi va Belgiyada Marlin Lambert ustidan birinchi raundda nokaut bilan gʻalaba qozondi. Darhaqiqat, uning professional toifadagi dastlabki uchta jangi Yevropaning turli mamlakatlarida (Belgiya, Italiya va Vengriya) oʻtkazilgan va ularning barchasida Aboro birinchi raundda nokaut bilan gʻalaba qozongan. Uning toʻrtinchi jangi 1996-yil 19-oktyabrda Severine Grandsirega qarshi Germaniyadagi birinchi jangi edi va Aboro oltinchi raundda texnik nokaut bilan gʻalaba qozondi.

Aboro yana bitta gʻalaba qozondi va keyin 1997-yil 29-noyabrda u boʻlajak jahon chempioni Daisy Lang bilan uchrashdi va olti raundlik qaror bilan Langni magʻlub etdi.

1998-yil 22-avgustda Aboro Brigitte Pastorga qarshi boʻsh boʻlgan WIBF Yevropa Super Bantamweight unvoni uchun jang qildi va Pastorni besh raundda nokautga uchratdi va oʻzining birinchi professional kamarini qoʻlga kiritdi. U 28-noyabr kuni Galina Gumliiskani sakkiz raundda nokautga uchratib, bir marta chempionlik unvonini himoya qildi, keyin esa bu gʻalabani ketma-ket toʻrtta gʻalaba bilan yakunladi va birinchi jahon chempioni boʻlish imkoniyatini qoʻlga kiritdi. Aboro 2000-yilning 5-fevralida Eva Jonsga qarshi jang qilib, oʻninchi raundda Jonsni nokautga uchratib, WIBFning super ogʻir vazn toifasida jahon chempioni boʻldi.

Manbalar
--------


1. ↑  „An interview with pioneer Michele Aboro – Part One - Awakening Fighters" (1-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 3-noyabr 2017-yil.
2. ↑  „An interview with pioneer Michele Aboro – Part Two - Awakening Fighters" (1-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 3-noyabr 2017-yil.
**Tumsoy minorasi** (chechen. Tumsoyn bovov) — Chechenistonning Shatoy tumanida kech oʻrta asrlarning turar-joy minorasi. Taipu Tumsoyga tegishli. Minora taxminan 5 m balandlikda, ehtimol XVI asrda qurilgan. Mintaqaviy ahamiyatga ega madaniy meros ob’yekti.

Tavsif
------

Minora Tumsoy-Lam togʻining etagidagi Tumsoy qishlogʻida joylashgan. Minora Tumsoy-ahk daryosining tik qirgʻogʻida koʻtarilib, daryoning oqimi va yaqin nurlari bilan hosil boʻlgan har tomondan tabiiy ravishda mustahkamlanadi.

Minora devorlari tashqi tomondan ulkan ohakli plitalardan, ichki tomondan esa Daryo toshidan iborat.

Minora devorining ichida-tashqi va ichki qismlar oʻrtasida-bir-biri bilan aloqa qiladigan toʻrtburchaklar hujayralardan iborat boʻsh joy mavjud. Birinchi qavatdagi oʻchoqdan issiq tutun bu hujayralarga kirib, devorlarning perimetri boʻylab aylanib, yuqori qavatdagi maxsus teshikdan chiqadi.

Tarix
-----

Ikki harbiy yurishda Tumsoy turar-joy minorasi, Chechenistonning boshqa tarixiy va meʼmoriy yodgorliklari singari, juda koʻp azob chekdi. Taʼmirlash-tiklash ishlari boshlandi.

Galereya
--------

Manbalar
--------

1. ↑  „КОМИТЕТ ПРАВИТЕЛЬСТВА ЧЕЧЕНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ПО ОХРАНЕ И ИСПОЛЬЗОВАНИЮ КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ КУЛЬТУРНЫ Т1АЬХЬАЛО 1АЛАШЪЯРАН А, ПАЙДАЭЦАРАН А. НОХЧИЙН РЕСПУБЛИКИН ПРАВИТЕЛЬСТВОН КОМИТЕТ. г. Грозный 2019 г.".  Гучигов Сайпуддин (2019). Qaraldi: 27-noyabr 2019-yil.
2. 1 2  „Тумсоевская башня".  Журнал "Нана" (4-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2019-yil.
3. ↑  „Селяхов М-С.".  Жемчужина Тумсоя (3-oktabr 2012-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Виноградов В. Б. Марковин В. И.*. Археологические памятники ЧИАССР*. Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1966.
**Atmosferadan tashqi astronomiya** – amaliy astro-fizikaning zamonaviy boʻlimi; aso-san Yer atmosferasi ta’siri tufayli uning sirtidan kuzatish qiyin boʻlgan toʻlqin uzunlik (X) diapazonlarida tadqiqot olib borish maqsadida kos-mosga chiqariladigan maxsus teleskop va ilmiy asboblarni yaratish hamda ku-zatuv natijalarini taxlil qilish bilan shugʻullanadi. Xususan, atmosferadagi kislorod va suv butlari X q 1 sm gacha boʻlgan radionurlarning yutilishi, op-tik nurlarning 20 – 30% susayishi, u<3000 X soha nurlari N, N2,O,, O2, O3 va boshqa atom, molekula hamda ionlarda yutilishi osmon jismlarida roʻy berayot-gan fizik jarayonlarni toʻla oʻrganishga halal beradi. Atmosferadan tashqi astronomiya a. usullari yordamida hozir radio, infraqizil, optik, ultra-binafsha, rentgen va gamma diapazonlarda kosmosdan kuzatish ishlari olib borilmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Atlas togʻlari
Atlas togʻlari
**Atlas togʻlari** (arabcha: ) — Afrikaning shim.-gʻarbidagi togʻlar, Marokash, Jazoir va Tunis hududida. Oʻrta dengizga parallel joylashgan birqancha tizmalar va togʻ massivlaridan iborat, ularni platosimon baland tekisliklar (800–1200 m) bir-birlaridan ajratib turadi. Bal. 4165 m gacha (Jabal-Tubkal choʻqqisi), uzunligi 2000 km chamasida. Uchlamchi davr oxirida vujudgakelgan. Zilzilalar boʻlib turadi. Asosan ohaktosh, mergel, har xil gillardan tashkil topgan. Foydali qazilmalardan temir, qoʻrgʻoshin, rux, kobalt, molibden rudalari, fosforit, tosh-tuz uchraydi. Subtropik mintaqada joylashgan, iqlimi sohilda oʻrta dengiz iqlimi, qolgan joylarda chala choʻlga xos iqlim. Atlas togʻlaridan Dra va Shelif daryolari boshlanadi. Shimoliy rayonlar landshafti inson tomondan keskin oʻzgartirib yuborilgan. Shim. yon bagʻirlarida doim yashil oʻrmonlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ato ibn Ahmad Samarqandiy** (arabcha: عطو بن أحمد سمرقندي — Ato ibn Ahmad Samarqandiy — Toʻliq ismi:Abu Muhammad Ato ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Xoʻja Gʻoziy Samarqandiy (XIV asr)) — [[Astronom].

Hayoti
------

Ato ibn Ahmad Samarqandiy oʻz ilmiy faoliyatini Sharqning turli mamlakatlarida olib borgan O‘rta Osiyolik astronomlardag biri boʻlib, asli Samarqandlik boʻlgan alloma oʻz vatanidan yiroqda, Hindistonning Sharqiy chegarasida ilmiy tekshirish ishlari bilan shugʻullangan. Ato ibn Ahmad Samarqandiyning 764/1362-yil Yuan Tchenn X si Vu Tsing sulolasidan boʻlgan shahzodalar uchun tuzgan astronomik jadvallari bizgacha yetib kelgan. Parij milliy kutubxonasida bu jadvallarning asl nusxasi (avtografi) saqlanmoqda (inv. № 6040).

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Severo Efraín Meza Mayorga** (talaffuzi: *Severo Efrain Mesa Mayorga*) — 1986-yil 9-iyulda Meksikaning Kamarones shahrida tugʻilgan. Meksika terma jamoasining vingeri.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Severo Meza „Monterrey" futbol akademiyasi bitiruvchisi. 2005-yil 8-mayda „Toluca" klubiga qarshi duelda u Meksika misolida debyut qildi. Murabbiy dastlab Severo Mezadan zahira oʻyinchisi sifatida foydalandi, biroq tez orada bazadan joy oldi. 2006-yilning 4-fevralida „Estudiantes Tecos" klubiga qarshi kechgan bahsda Severo Meza klub uchun birinchi golini urdi. „Monterrey" klubi bilan Severo Meza ikki marta chempionlikni qoʻlga kiritdi, shuningdek, KONKAKAF Chempionlar Ligasida ham ishtirok etdi. 2012-yilning dekabr oyida jamoa bilan Yaponiyada boʻlib oʻtgan klublar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

2016-yil boshida Severo Meza „Dorados de Sinaloa" klubiga ijaraga oʻtdi. 10-yanvar kuni „Chiapas" klubiga qarshi duelda u „Dorada" klubi safida debyut qildi.

Oʻsha yilning yozida Severo Meza „Necaxa" klubiga ijaraga oʻtdi. 17-iyul kuni „Cruz Azul" klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi.

Xalqaro karyerasi
-----------------

2012-yil 27-may kuni Severo Meza Meksika terma jamoasi safida Uelsga oʻrtoqlik oʻyinida debyut qildi.

Severo Meza 2014-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida terma jamoa safida faol ishtirok etgan.

2013-yil iyun oyida u milliy terma jamoaning Konfederatsiyalar kubogi uchun arizasiga kiritildi.

Statistikasi
------------

| Jamoa | Mavsum | Liga | Milliy kubok | Xalqaro kubok | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| **C.F. Monterrey**Meksika bayrogʻi Meksika  | 2004-2005 | 1 | 0 | - | - | 1 | 0 |
| 2005-2006 | 25 | 1 | 3 | 0 | - | 28 | 1 |
| 2006-2007 | 31 | 0 | 1 | 0 | - | 32 | 0 |
| 2007-2008 | 27 | 0 | 1 | 0 | - | 28 | 0 |
| 2008-2009 | 17 | 0 | - | - | 17 | 0 |
| 2009-2010 | 29 | 1 | 3 | 0 | 2 | 0 | 34 | 1 |
| 2010-2011 | 18 | 0 | - | 6 | 0 | 24 | 0 |
| 2011-2012 | 30 | 0 | - | 11 | 0 | 41 | 0 |
| 2012-2013 | 30 | 0 | - | 11 | 0 | 41 | 0 |
| 2013-2014 | 31 | 0 | 4 | 0 | 2 | 0 | 37 | 0 |
| 2014-2015 | 37 | 0 | 6 | 0 | - | 43 | 0 |
| 2015 | 5 | 0 | 5 | 0 | - | 10 | 0 |

Manbalar
--------

1. ↑  „https://es.wikipedia.org/wiki/Severo\_Meza#cite\_note-1".
2. ↑  „Чьяпас VS. Дорадос де Синалоа 1:0" (inglizcha).  soccerway.com (10-yanvar 2016-yil). 2-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-yanvar 2016-yil.
3. ↑  „Некакса VS. Крус Асуль 0:0" (ruscha).  soccerway.com (17-iyul 2016-yil). 21-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2016-yil.
4. ↑  „Уэльс VS. Мексика 0:2". soccerway.com (27-may 2012-yil). Qaraldi: 3-iyun 2013-yil.
**Atlas pilla** – Panok pilla turlaridan biri Atlas pillaning sirti tekis (silliq), qisman botiqroq. Uning dasta qisgan oʻrinlarida botiq yerlari bilinmay qoladi. Shu belgilariga koʻra navlarga boʻlinadi. Sirtidagi buzilgan joylari 5 mm gacha boʻlsa birinchi, 10 mm gacha boʻlsa ikkinchi, 15 mm gacha boʻlganlari esa uchinchi navga kiradi. 15 mm dan ortiq buzilgan joyi boʻlgan pillalar yaroqsiz hisoblanadi. Atlas pillalar bir tekis bugʻlanmaydi, ipagi oz chiqadi, sifati past boʻladi, tortishda ipagi tez-tez uzilib turadi. Pilla sifatining bu tariqa buzilishi qurtlarga yetarli dasta qoʻyilmaganidan hamda pillaning dasta oraligʻida qisilib oʻralishidan yuzaga keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**UB Stadium** — Nyu-Yorkning Amherst shahridagi Buffalo universiteti kampusidagi stadion. U asosan futbol va yengil atletika tadbirlari uchun ishlatiladfoydalaniladi va Buffalo Bullsning uy maydoni hisoblanadi. U 1993-yil 4-sentyabrda Meyn universitetiga qarshi oʻyin bilan ochildi.

1985-yilda Buffalo shimolidagi Amxerst shahriga koʻchib oʻtgandan 1992-yilgacha ancha kichikroq 4000 oʻrinli UB stadionida (hozirgi Valter Kunz stadioni deb nomlanadi) oʻynagan. Hozirgi stadion 1993-yilning yozida ochilgan boʻlib, u Jahon universiada oʻyinlariga mezbonlik qiladi. Bulls I-AA divizioni aʼzosi sifatida birinchi olti yilni stadionda oʻtkazdi va nihoyat 1999-yilda IA divizioniga qaytishdi.

Stadion sakkiz polosali yoʻl bilan oʻralgan shimoliy-janubiy maydondan iborat. Stadion burchaklaridagi toʻrtta katta yorugʻlik minoralari bilan yoritilgan.

Jim Kelli 1994-yilda oʻzining uch yillik StarGaze xayriya tadbirini ushbu joyda oʻtkazdi. Stadion 1995-yilda yengil atletika boʻyicha jahon ustalari chempionatining asosiy joyi boʻlgan. Stadionda 2010-yil 21-iyulda Empire State Games 2010-oʻyinlarining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.

Joylashuvi
----------

Stadion UB shimoliy kampusining sharqiy tomonida joylashgan. Talabalar odatda Ellicott majmuasi, Greiner Hall va Gubernator majmualardan stadionga piyoda boradilar yoki UB Stampede avtobuslarida toʻgʻridan-toʻgʻri yaqin atrofdagi Alumni Arenaga boradilar.

„UB" stadioni taxminan 25 000 tomoshabinga moʻljallangan. Yon tomondagi oʻtirish joylari ikkita asosiy tribunadan iborat boʻlib, ular 15 000 (har biri 7 500) oʻrinli. Stadionning janubiy chekkasida joylashgan katta tribuna taxminan 10 000 kishini sigʻdira oladi. Maydon sathining shimoliy va janubiy uchlarida qoʻshimcha joy mavjud boʻlib, u faqat tik turib taxminan 3000 kishi tomosha qilaoladi.

2017-yil oktyabr oyida yangi stadion qurish dasturga tayyorgarlik koʻrish uchun stadionning shimoliy chekkalarida 18 million dollarlik dala uyi buzish ishlari boshlandi. Tribunalarning buzilishi stadion sigʻimini taxminan 25 000 kishiga tushirdi.

Manblar
-------



1. ↑  „1993 Buffalo Football – A 'new' UB Stadium".  University at Buffalo Digital Collections (4-sentabr 2013-yil). 2-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2022-yil.
2. ↑  „UB moves forward on fieldhouse".
**Sarob** — atmosferadagi optik hodisa; bunda uzokdagi narsa (yoki osmonning bir qismi) bilan birgalikda uning mavhum tasviri ham boshqa joyda koʻzga koʻrinadi. Agar narsa ufkdan pastda boʻlsa, uning mavhum tasvirigina koʻrinadi. S. narsa tagida, narsa ustida (rasmga k,.), uning yon tomonida koʻrinishi mumkin. S. atmosferaning pastki katlamlarida havo zichligi (shuningdek, temperaturasi)ni notekis taqsimlanishi taʼsirida, yaʼni uning odatdan tashkari katta vertikal yoki gorizontal gradiyentlari sababli yuzaga keladi. Natijada narsadan keladigan yorugʻlik nurlari qiyshayadi, atmosferadagi yorugʻlikning sindirish koʻrsatkichi anomal taqsimlanadi. Ustki S, koʻp hollarda yuqori kengliklarda, zichlikning balandlik boʻylab tez pasayishi, yaʼni sovuq yer yuzasida traning inversiyasi paytida (yuqoriga koʻtarilgan sari traning ortishi) roʻy beradi. Pastki S. isib turgan tekis yer (choʻl, yoʻl) ustida traning juda katta vertikal gradiyenti (yaʼni balandga koʻtarilgan sari traning tez pasayishi) natijasida paydo boʻladi. Osmonning tasviri Yer yuzasida suvga oʻxshab koʻrinadi. Yon tomondagi S. juda qizib ketgan qoyatoshlar yoki devorlar yonida koʻrinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Patrona xalil qoʻzgʻoloni** -Istanbul shahri (Turkiya) kambagʻallarining 1730-yil sentyabr— noyabrdagi qurolli qoʻzgʻoloni. Unga Xalil (laqabi — Patrona) boshchilik qilgan. Qoʻzgʻolon soliqlarning koʻpligi, narx-navoning oshib ketganligi va amaldorlarning beboshligiga qarshi koʻtarilgan. Qoʻzgʻolonchilar sulton Axmad III (1703—30)ni taxtdan agʻdarib, soliq va bojlarni bekor qilishga erishishgan, lekin ularning oʻrtasidagi kelishmovchiliklardan foydalangan yangi sulton Mahmud I (1730—54) qoʻzgʻolonni bostirgan. Patrona Xalil oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sarob Fayyiy** (arabcha: سروب فايي — Sarob Fayyiy) — roviy.

Sarob Fayyiy IX asrning birinchi yarmida yashab oʻtgan. Fayyiy nisbasi Ishtixonga qarashli qishloqlardan biri boʻlgan "Fay"dan yasalgan qishloq Ishtixon va Kushoniya oraligʻida joylashgan. Abu Saʼd Idrisiy oʻzining „Kitob al-kamol" ("Mukammal asar") nomli kitobida shunday keltiradi: „Menga Sarob Fayyiy muhaddis Muhammad ibn Ismoil Buxoriydan hadis aytdi (yoki Muhammad ibn Ismoil Buxoriy haqida gapirdi). Nazarimda, Sarob Fayyiy Muhammad ibn Ismoil Buxoriydan oldin vafot etgan boʻlsa kerak, vallohu aʼlam".

Ustozi
------

U dastlabki taʼlimni ona qishlogʻi Fayydagi olimlardan olgan. Keyinchalik Buxoro shahriga borib, muhaddis, Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil Buxoriydan hadis ilmi sir-asrorlarini oʻrgangan va u zotdan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari
-----------

Sarob Fayyiydan zohid Abu Abdurahmon Abdulloh ibn Sahl va Shayx Muhammad ibn Hasan Samarqandiy kabi olimlar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.

Rivoyat qilgan hadis
--------------------

Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand" kitobida Sarob Fayyiyning Muhammad ibn Ismoil Buxoriydan rivoyat qilgan quyidagi hadis keltirilgan: Sarob Fayyiy: Men Muhammad ibn Ismoil Buxoriydan eshitdim, — dedi. U: Men Ali ibn Madiniydan eshitdim, — dedi. U: Men Sufyon ibn Uyaynadan eshitdim, — dedi. "U: Albatta, Alloh taolo iymondan oldin ilmga buyurdi. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:
**"Bas, bilgin: Allohdan oʻzga ibodatga sazovor zot yoʻq"**, — dedi.
Ushbu oyatdagi Alloh taoloning „Bilgin" deb xitob qilishi aqida masalasida bilim zarurligiga taʼkiddir. Bu ishda koʻr-koʻrona taqlid foyda bermaydi. Demak, "Allohdan oʻzga ibodatga sazovor iloh yoʻq", — deb etiqod qilish, albatta, bilim asosida boʻlishi maqsadga muvofiq boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Qurʼoni karim maʼnolarining tarjima va tafsiri. Tarjima va tafsir muallifi Shayx Abdulaziz Mansur — T.: TIU, 2007. „Muhammad" surasi 19-oyat.
2. ↑  Najmiddin Umar ibn Muhammad ibn Ahmad Nasafiy. Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand. — Tehron, 1999. 232.
3. ↑  Isaev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 70.
**Ahmad Pochchayevich Ibrohimov** (1928.12.12, Turkiston) — biokimyogargenetik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989), biol. fanlari doktori (1966), professor (1969). Toshkent farmatsevtika institutini tugatgan (1950). Samarkand qishloq. xoʻjaligi instituti organik va biol. kimyo kafedrasida dotsent, kafedra mudiri (1954—57). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari (1967—71), ayni vaqtda nuklein kislotalar laboratoriya mudiri (1967 — 76), 1996-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Usimliklar eksperimental biologiyasi instituti (1997-yildan Genetika va oʻsimliklar eksperimental biologiyasi instituti) da gʻoʻza molekulyar genetikasi laboratoriya mudiri. Ilmiy ishlari gʻoʻza turlari va navlarida oqsil va nuklein kislotalar biosintezining molekulyargenetik xususiyatlari, gʻoʻzaning vertitsillyoz viltga chidamligini oshirishning nazariy masalalariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Molekulyarnogeneticheskiye osobennosti ustoychivosti xlopchatnika k viltu. T. 1978; Biosintez belkov i nukleinovix kislot xlopchatnika v ontogeneze, T. 1986.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ahmad Jomiy** — (1049-yilda tugʻilgan; 1141-yilda vafot etgan) Buxoroning valiy zotlaridan.

Hasanxoja Nisoriyning „Muzakkiri ahbob" (XVI asr) kitobidagina muxtasar axborot keltiriladi va ilovasida: „Shayxulislom Ahmad Jomiy — mashhur olim, adib va shoir Abu Nasr bin Abul Hasan — an Namiki al Jomiy (Zinda fil. 441-1049-536-1142)" deb eʼtirof etiladi.

Hazrat Zindafil Ahmad Jomiy qadamjosi Ismoil Somoniy maqbarasining gʻarbida joylashgan. Ziyoratgohda ramziy qabr bor.
„Tuhfat uz-zoirin" tazkirasida „Buxoroning Paxsa guzaridagi mozorlar zikri bayonida": „…Buxoro ahli bu mozorni Shayxulislom Ahmad an-Nomiqi al-Jomiyga nisbat berishadi. Bu kishi Jurayr ibn Abdullo al-Hillining farzandlaridan edilar. Bu zotning koʻzlari ojiz edi. 22 yoshlarida tavfiq-u tavba topib, toqqa chikib 18 yil riyozat chekadilar. Keyin xalq oʻrtasiga qaytadi. (U kishiga) ilmi laduniy eshiklari ochilib, 300 joydan (qogʻoz) koʻproq maʼrifat va tavhidga doir kitoblar yozdilar. 300 000 kishi u zot tufayli Haq yoʻlini ixtiyor etdi. Qabrlari Jomdagi Xarda Xard degan mavzeda. Tabarruk ziyoratgoh" deyiladi.

Buxorodagi Talipoch darvozasi yaqinida muxlislari tomonidan tiklangan ramziy qabri joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Hasanxoja Nisoriy „Muzakkiri ahbob", 194, 328-betlar
2. ↑  Nosiriddin Husayni Buxoriy „Tuhfat uz-zoirin", 85-bet

3. S.Mustafoyev, M.Ablayev — „Turonzamin aziz avliyolari va ulamolari tazkirasi", T.: „Sano-standart" nashriyoti, 2015
Stenford universiteti Neyroxirurgiya kafedrasi klinik professori.  U Stenford universitetida Dalay Lama homiyligidagi "Mehr-shafqat va altruizm" tadqiqot va ta’lim markazining asoschisi va direktori bo‘lib, u yerda turli soha olimlari bilan rahm-shafqat va altruizmning biologik asoslarini o‘rganadi.

U Irvinedagi Kaliforniya universitetida tahsil olgan, Tulan universitetida tibbiyot darajasini olgan va Valter Rid nomidagi Milliy harbiy tibbiyot markazida neyroxirurgiya bo‘yicha rezidenturani tamomlagan.  AQSh armiyasida 9 yil xizmat qildi va mayor unvonini oldi.  Bolalar neyroxirurgiyasi va elektroneurofiziologiyasi bo'yicha aspiranturani tamomlagan.

Doktor Doti ixtirochi, tadbirkor va xayriyachi bo'lib, bir nechta patentlarga ega va Accuray Incorporated (ARAY) kompaniyasining sobiq bosh direktori hisoblanadi.  U butun dunyo bo'ylab bir nechta sog'liqni saqlash xayriya tashkilotlarini qo'llab-quvvatlaydi, tadqiqot va stipendiyalarga homiylik qiladi va bir nechta universitetlarda professordir.

Jeyms Doti tibbiy asbob-uskunalar ishlab chiqaruvchi kompaniyalar uchun maslahatchi va venchur kapital firmalari uchun boshqaruvchi hamkor va maslahatchi, bir qator nodavlat notijorat tashkilotlari boshqaruvida xizmat qiladi, shuningdek, Compassion Charter International raisining o'rinbosari va Dalay Lama fondining sobiq raisi .  U Jahon Dinlari Parlamenti Maslahat Kengashi (Kengashning Katta Maslahat Kengashi), Tibbiyot Fakulteti Boshqaruv Kengashi va Tulane Universiteti Prezident Kengashi a'zosi.

"Sehrli do'konga: "Neyroxirurgning miya va yurak sirlarini kashf qilish" izlanishlari Nyu-York Taymsning bestselleri bo'lib, 31 tilga tarjima qilingan.  Doktor Doti, shuningdek, yaqinda chop etilgan Oksforddagi "Rahm-shafqat ilmi bo'yicha qo'llanma"ning katta muharriri.
**Shumtol** — zaytundoshlarga mansub daraxtlar turkumi. Tabiiy hodda uchraydigan 65 turi maʼlum. Oʻrta Osiyo togʻlari yon bagʻirlarida va togʻ daryolari vodiylarida suriya Sh.i, daryo boʻyi Sh.i va sugʻd Sh.i oʻsadi. Oʻrta Osiyoning shahar va qishloqlarida pensilvaniya Sh.i (qora shumtol), oddiy Sh. amerika Sh.i (oq shumtol), bezakli Sh. va nashtarbarg Sh. turlari manzarali daraxt sifatida ekiladi. Sh. yorugʻsevar, qurgʻoqchilikka chidamli oʻsimlik. Koʻklamgi qorasovuqlardan koʻproq zararlanadi. Daraxtlari 150— 350 yil yashaydi, 15—20 yoshida gullaydi. Ildizi baquvvat, yon tomonga keng tarqalgan. Daraxtining bal. 30–50 m, tana aylanasi 1,5 m, shoxshabbalari uzuntuxumsimon. Bargi patsimon murakkab, kuzda toʻkiladi. Gullari chetdan changlanadi. Mevasi uzun, qanotli pista yoki yongʻoqcha, qish davomida daraxtda saqlanadi. Sh. urugʻidan va toʻnka bachkisidan koʻpayadi. Urugʻlari kuzqishda teriladi, bahorda sepiladi. Koʻchatlarini bir yoshda koʻchirib ekish mumkin. Himoya oʻrmonlari barpo etishda, park va xiyobonlarni koʻkalamzorlashtirishda foydalaniladi. Yogochi yogʻochni qayta ishlash sanoatida ishlatiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abulfazl Sogʻarjiy** (arabcha: أبو الفضل الصغرجي — Abulfazl Abbos ibn Tayyib Sogʻarjiy Soʻgʻdiy) — muhaddis va roviy.

Hayoti
------

Abulfazl Sogʻarjiy oʻrta asrlarda Ishtixon shahriga qarashli Sogʻarj qishlogʻida tavallud topgan.

Ustozi
------

U Boshlangʻich taʼlimni Sogʻarjdagi olimlardan oʻrgangan. Keyinchalik Ishtixon shahriga borib, ilk ustozi Ahmad ibn Hishom Ishtixoniydan hadis ilmi sir-asrorlarini oʻrgangan va hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdi
--------

Abulfazl Sogʻarjiydan uning nabirasi Dehqon Abu Ahmad Hasan ibn Ali ibn Jabroil Sogʻarjiy va boshqa kishilar hadis rivoyat qilgan.

Rivoyat qilgan hadis
--------------------

Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand" kitobida keltirilishicha, Abulfazl Abbos ibn Tayyib Sogʻarjiy Ahmad ibn Hoshim Ishtixoniydan quyidagi hadisni rivoyat qilgan:
Ahmad ibn Hoshim Ishtixoniy bizga Maʼruf ibn Hasson hadis aytdi, — dedi. U: Bizga Muʼmar ibn Zarr u esa Qatodadan, u esa Anas ibn Molik raziyallohu anhudan hadis aytdi, — dedi. U: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki biror namozini unutib, uni oʻz vaqtida oʻqiy olmay qolsa yoki uxlab qolib, uni qazo qilib qoʻysa, esiga tushgani hamon uni oʻqib olsin! Alloh taolo: „… va yod qilingiz Parvardigoringizni qachon unutsangiz…", — deydi" deb marhamat qilganlar", — dedi.
Manbalarda Abulfazl Sogʻarjiyning tavallud topgan va vafot etgan yili haqidagi maʼlumotlar uchramadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 613.
2. ↑  Abu Abdulloh Yoqut Hamaviy. Muʼjam al-buldon. J. 3. — Bayrut, 1979.
3. ↑  Qurʼoni karim maʼnolarining tarjima va tafsiri. Tarjima va tafsir muallifi Shayx Abdulaziz Mansur — T.: TIU, 2007. „Kahf" surasi, 24-oyat.
4. ↑  Najmiddin Umar ibn Muhammad ibn Ahmad Nasafiy. Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand. — Tehron, 1999. Najmiddin Umar ibn Muhammad Nasafiy. Samarqandiya. — T.: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, 2001.

Adabiyotlar
-----------

* Isaev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abulfazl allomiy** (toʻliq ismi: Shayx Abulfazl ibn Shayx Mu-borak) (1551 — 1603) — davlat arbobi, tarixchi va adib. Akbarnshp vaziri, bosh munshiysi va eng yaqin doʻsti. Uning „Ak-barnoma", „Oyini Akbariy" („Akbar-shoh qonunlari") kabi yirik tarixiy asarlari Akbarga bagʻishlangan. „Mu-kotaboti Allomiy" (boshqa nomi „In-shoyi Abulfazl") asarida Akbarning 12 viloyat hokimlari, Buxoro xonligi, Eron shohlari va Turkiya sultonlari bilan yozishmalari jam kilingan. Bu maktublar boburiylarning qoʻshni Sharq mamla-katlari bilan boʻlgan iqtisodiy va siyosiy munosabatlarini oʻrganishda qimmatli manba hisoblanadi. A. A. tarjimon si-fatida ham nom qoldirdi. U qad. hind faylasufi Pilpoyk asarlaridan ayrim parchalarni fors tiliga tarjima qilib, „Iyori donish" („Bilim oʻlchovi") nomi bilan bir kitobga jamladi. A. A. 1603-yil Bundala qabilasining boshligʻi Singxa Devu tarafidan oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abulfazl Allomiy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Jilolash**, pardozlash, sayqallash — buyumlar yuzalariga koʻzgusimon shaffoflik (sillikliq, sayqal) berish uchun mexanik yoki dastaki usulda ishlov berish. Metall buyumlarga J. stanoklarida, shuningdek, elektrolitik va elektromexanik usul bilan ishlov beriladi. J. stanoklarining J. qurilmalari fetra, kigiz, boʻz, duxoba, charm va b.dan tayyorlangan doyra va tasmalardan iborat boʻlib, ularga oldindan yoki ishlov berish vaqtida J. pastalari (kukunlar) surkalgan boʻladi. Bunda buyumni stolga, J. qurilmasini shpindelga mahkamlab, J. qurilmasi buyum ustida harakatlantiriladi. Yogʻoch buyumlarni J. yuzalarga yaltiroq smola (polituralar) surkab ishqalashdan yoki lok-buyoq qoplashdan iborat. Tosh buyumlarning yuzalarini J. uchun ularga J. kukunlari sepib, namlangan kigiz bilan ishlov beriladi. Plastmassa buyumlar barabanlarda yoki J. stanoklarida jilolanadi. Barabanlarda J.da unga buyumlar bilan birga J. aralashmasi (maye, mashina moyi yoki vazelin moy shimdirilgan pemza kukuni) solinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Waheed Nadim** (1987-yil 7-yanvarda tug‘ilgan) — afg‘onistonlik futbolchi, hozirda Toofan Harirod FC jamoasida o‘ynaydi. U Afg'oniston milliy futbol jamoasi va uning klub jamoasi Toofan Harirod FC uchun 8-raqamni kiyadi.

Xalqaro martabasi
-----------------

U 2009-yilning dekabr oyida Afg'oniston terma jamoasi safida Maldiv orollariga qarshi SAFF chempionati deb nomlanuvchi Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi chempionatida debyut qilgan. U 2011-yilning mart oyida Butanga qarshi o'yinda debyut xalqaro golini urgan.

Xalqaro gollar
--------------

| No | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2011-yil 25-mart | Tau Devi Lal stadioni, Gurgaon, Hindiston |  Butan | **1** – 0 | 2–0 | 2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi saralashi |
|

Yutuqlar
--------

**Afg'oniston**

* SAFF chempionati: 2013-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Waheed Nadeem – FIFA competition record (archived)". 5-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-avgust 2022-yil.
**Abulfath ibn Ali Mutarriziy**(arabcha:أبو الفتح بن علي المطريزي — Abulfath ibn Ali Mutarriziy — Toʻliq ismi:Abulfath Burhoniddin Nosir ibn Abulmakorim Abdussayyid ibn Ali Mutarriziy) — faqih.

Faoliyati
---------

Abulfath ibn Ali Mutarriziy 1144-yilda Xorazmning Jurjoniyya (hozirgi Ko‘hna Urganch) shahrida ziyoli oilada tavallud topgan. Otasi Abdussayyid o‘z davrining o‘qimishli kishilaridan bo‘lgan. Xorazmda faoliyat yuritgan taniqli olimlardan fiqh, hadis, tilshunoslik, lug‘atshunoslik, adabiyotshunoslik kabi ilmlardan saboq olib, yetuk faqih bo‘lib yetishadi. „*Al­iyzoh*", „*Al-iqnoʻ fi-l­lug‘a*", „*Al-muqaddima fi-n­nahvi*", „*Al-misboh fi-n­nahvi*", "*Muxtasar „Islohu-l­mantiq*", „*Al-mug‘rib*" nomli asarlar yozadi. „*Xalifatu-z­Zamaxshariy*" (Zamaxshariyning xalifasi, o‘rinbosari) degan sharafli nomga ega bo‘ladi. Alloma 1213-yilda Xorazmda vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Zirikliy. Al-aʼlom. J.7. — B. 348.
2. ↑  Muhammad Firuzobodiy. Bulg‘a fi tarojim aimmati-n-nahvi va-l-lug‘a. — B. 79.
3. ↑  Shamsiddin Zahabiy. Siyaru aʼlami-n-nubala. — B. 22-28.
4. ↑   Shamsiddin Zahabiy. Tarixu-l-islam. J.43. — B. 392.
5. ↑  Uvatov U. O‘zbekiston — buyuk allomalar yurti. — B. 327.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Asiriy (maʼnolari).

**Asiriy** (18-asr 2- yarmi – 19-asr boshlari) – shoir va tarjimon. Turkiy va forsiyda ijod qilgan. 2 asarining qoʻlyozmasi saqlangan. Nasimiy hayotiga bagʻishlangan "Qissai Sayd Nasimiy" dostoni (1774)da shoir ijodi yuksak baholanadi. "Nuh manzar" ("Toʻqqiz manzara") asarini forsiydan turkiyga ijodiy tarjima qilgan. Unda an’anaviy "Sherzod va Gulshod" qissasi va u bilan bogʻliq 9 hikoya keltirilgan. Qissa oʻzbek tilida nashr etilgan. A. qoʻlyozmalari Sankt-Peterburgdagi Saltikov-Shche-drin nomidagi kutubxona (inv. № TNS – 85), Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik instituti (inv. № 4015)da saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Asiriy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yumshoq puding** (inglizcha: *Rag Pudding* — shirin taʼmga ega boʻlmagan ingliz taomi boʻlib, charvi yogʻiga qorilgan xamir ichiga, keyin esa dokaga oʻrab pishiriluvchi goʻsht qiymasi va piyozdan iborat.

Taom 19-asrda Oldemda, sobiq sanoat yoʻldosh shaharchasi, ilgari Angliyaning paxta sanoati markazi boʻlgan „tegirmon shahar" — (mill town) — Lankashirda oʻylab topilgan. Aytishlariga qaraganda, yumshoq puding tegirmon ishchilarining qornini oddiy, ammo yuqori kaloriya ega boʻlgan, oz miqdorda goʻsht solib pishiriluvchi taom bilan toʻydirish maqsadida oʻylab topilgan. Yumshoq puding pishirish usuli maxsus sopol idishlar va polietilen paketlardan oldin paydo boʻlgan, shuning uchun ham taomni tayyorlashda Oldemda keng tarqalgan paxta yoki muslin matolaridan foydalanilgan. Bu inqilobiy yangilik edi, chunki ilgari bu turdagi pudingni tayyorlash uchun hayvon ichaklari (oshqozoni) kerak boʻlgan, bu esa uni tansiq va maxsus taomga aylantirgan, biroq pazandachilikka arzon matolar kirib kelishi bilan nordon va shirin pudinglar inglizlarning kundalik yeguligiga aylanib qoldi. Mahalliy oshpazlarning taʼkidlashicha, yumshoq puding — birinchi marta puding tayyorlayotgan insonlar uchun ayni muddao, chunki bu retseptda „biror narsaning oʻxshamay qolishi ehtimoli juda kam".

Mazkur puding tarkibi va tayyorlanish usuli boʻyicha steyk va mol buyragidan tayyorlanadigan pudingga oʻxshab ketadi, unda tarkibiy masalliqlar xamirga oʻraladi va plita ustidagi bugʻ idishida sekinlik bilan pishiriladi. Yumshoq pudingni Lankashirdagi anʼanaviy va mahalliy goʻsht doʻkonlaridan sotib olish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Lancashire local delicacies
2. ↑  Albert Jack. What Caesar Did For My Salad. Penguin Group, 2010. ISBN 978-0-14-192992-7
3. ↑  Brian Yarvin. Ploughmanʼs Lunch and the Miser’s Feast. Harvard Common Press, 2012. ISBN 978-1-55832-413-8
4. ↑  Rag Pudding (Rag Pie)
5. ↑  A rag pudding from Robert Owen Brown and its surprising variation

Adabiyotlar
-----------

* Majumdar, Simon (2010). Eating for Britain. John Murrey. ISBN 978-1-84854-226-6.
**Yunnan** — Xitoyning jan.gʻarbiy qismidagi provinsiya. Maid. 436,2 ming km². Aholisi 41,4 mln. kishi (1999). Maʼmuriy markazi — Kunmin shahri Provinsiya Yunnan togʻligining katta qismini egallaydi. Iqlimi subtropik mussonli, janubida tropik iqlim. Yirik daryolari: Yanszi, Mekong, Saluin. Yu. mineral xom ashyo va gidroenergiya zaxiralariga boy. Xoʻjaligi agrarindustrial xarakterga ega. Ekin maydonining 80%ga sholi, makkajoʻxori, bugʻdoy, grechixa, kartoshka kabi oziqovqat ekinlari ekiladi. Yiliga 2 marta hosil yigʻib olinadi. Shuningdek, raps, yer yongʻoq, tamaki, choy, paxta, qand lavlagi va boshqalar tropik ekinlar ham yetishtiriladi. Chorvachilikda, asosan, qoramol va choʻchqa boqiladi. Ipakchilik rivojlangan. Yogʻoch tayyorlanadi. Qalay, temir, mis va qoʻrgʻoshinrux rudalari, koʻmir qazib olinadi. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, oʻrmon, kimyo, sement, metallurgiya sanoati korxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan. Muhim sanoat markazi — Kunmin shahri.

Qad.da hozirgi Yu. hududida tay, li, myao va boshqalar xalqlar yashagan. 3—6-asrlarda turli davlatlar tarkibida boʻlgan. 13-asrda moʻgʻullar bosib olgan va Yuan imperiyasi tarkibiga kirgan. 17-asrning 2-yarmidan Xitoy provinsiyasi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |