**Shixux** (arabcha: ) ‎ — Birlashgan Arab Amirliklari va Ummonda yashovchi arab qabilasi. Ular oʻzlarining arab lahjalarida, Shihxi tilida gaplashadilar.

Shixuh qabilasi vakillari Arabiston yarim orolining janubi-sharqida — asosan Musandam yarim orolining alohida togʻlarida yarim koʻchmanchi turmush tarzini olib boradilar. Bu mintaqa Arabistonning eng kam oʻrganilgan va aholi kam yashaydigan burchaklaridan biridir, garchi u muhim dengiz yoʻli — Hormuz boʻgʻozi boʻylab joylashgan boʻlsa ham. XX-asrda neft konlari topilgandan va bundan keyin boshlangan chegaralar oʻrnatilishi bilan yerlarning qayta taqsimlanishidan soʻng, ilgari oʻz ustidan hech qanday hokimiyatni tan olmagan Shixuh qabilasi Ummon sultoniga bay’at qildi. Qoʻshni qabilalar Al-Qosimiy urugʻidan boʻlgan Ras al-Xayma hukmdorlarini oʻzlarining hukmdorlari deb tan olishdi. Shunday qilib, Shixuxlar yerlari yarim eksklavga aylandi, u Ummonning qolgan qismidan 70 km amirlik yerlari bilan ajralib turadi.

Shixuxlarning kelib chiqishi noaniqligicha qolmoqda. Qadimgi rivoyatlarga koʻra, shixuxlar shuxiylar (savheyanlar) — Shuah avlodlari tinglang )) Ketura shahridan Bibliyadagi paygʻambar Ibrohimning oʻgʻli. Qoʻshni arab qabilalaridan farq qiladigan madaniyati va shevasiga koʻra, ular bu yerga koʻchib kelgan yaman arablarining bosqinchiligi tufayli, pushtsiz togʻlar hududning asl aholisidan biri boʻlishi mumkin. Ular bu yerga milodiy II-asrda koʻchib kelgan degan taxminlar mavjud. Yamandan va balujlar bilan aralashgan, yoki hatto Baloch kelib chiqishiga ega. Shixuxlarning eroniy kelib chiqishi haqida ham fikrlar bildirilgan. Shixuxlarning bir qismi *qumzoriylar* eroniy tilida kumzoriy tilida soʻzlashadi. Arab tilining shixux shevasiga fors tili taʼsirida boʻlgan.

Shixular Musandam yarim orolida yashovchi uch qabila ichida eng kattasi hisoblanadi. Aksariyat ummonliklardan farqli oʻlaroq, ular ibodiylar boʻlib, ular sunniy islomga amal qilishadi. Shixuxlar ikkita katta urugʻga boʻlingan — Bani Hadiyah ) va Bani Shatair). Yomgʻirli qishda shixuxlar togʻlarda yashaydi, yozda esa qirgʻoqqa yaqin qishloqlarga tushib, bogʻdorchilik va mayda savdo bilan shugʻullanadilar. Ular, shuningdek, echki boqishadi va toʻgʻonlangan vaqtinchalik oqimlar (vodiylar) yaqinida kichik dalalarni yetishtirishadilar. Ular tosh kulbalarda yashaydilar.

Diplomat va tadqiqotchi Bertram Thomas (1892-1950) Britaniya imperiyasining mintaqadagi manfaatlarini koʻzlagan va 1930-yillarning boshida Shixuhlarga qarshi kampaniyani boshqargan, oʻzining *"The Musandam Peninsula and Its People the Shihuh"* nomli asarida ularni tasvirlab bergan. „Ummonning eng ibtidoiy qabilasi" sifatida nafrat bilan, ular bilan „doʻstona munosabatlarni rivojlantirish juda qiyin". Bu ingliz interventsiyasiga qarshilik koʻrsatgan qabilalar va xalqlarga nisbatan oʻsha davrning imperator ritorikasi ruhiga toʻliq mos edi.

Manbalar
--------

1. ↑  V russkoyazichnoy literature vstrechaetsya variant **shixu** — transkripsiya nazvaniya plemeni na angliyskom yazike *(Shihuh)*.
2. ↑  Pirouz Mojtahed-Zadeh*. Security and Territoriality in the Persian Gulf: A Maritime Political Geography*. Routledge, 2013 — 70 bet. ISBN 9781136817243.
3. 1 2 3 4  Diana Darke, Sandra Shields*. Oman*. Бакингемшир: Bradt Travel Guides, 2006 — 147 bet. ISBN 9781841621685.
4. 1 2  Исаев, В. А.*. Султанат Оман: Очерк общественно-политического и социально-экономического развития*. Институт изучения Израиля и Ближнего Востока, 2001 — 26 bet. ISBN 9785893940541.
5. ↑  John A. Shoup*. Ethnic Groups of Africa and the Middle East: An Encyclopedia*, Ethnic Groups of the World. ABC-CLIO, 2011 — 39, 273 bet. ISBN 9781598843620.
6. ↑  В. Л. Бодянский*. Восточная Аравия. История, география, население, экономика*. Наука, 1986 — 208 bet.
7. ↑  John Gordon Lorimer*. Gazetteer of the Persian Gulf. Geographical and Statistical*. Superintendent Government Printing, 1970 — 1809 bet.
8. ↑  Donald Hawley*. The Trucial States*. Ardent Media, 1970 — 294 bet. ISBN 9780049530058.
9. ↑  Алексеев, Б. А.*. Вся Азия: географический справочник*. АСТ, 2003. ISBN 9785897371518.
10. ↑  „Arabic, Shihhi Spoken" (en).  Ethnologue. Qaraldi: 24-avgust 2015-yil.
11. ↑  Институт научной информации (АН СССР)*. Реферативный журнал: География*. Всероссийский институт научной и технической информации РАН, 1973 — 43 bet.
12. ↑  Hilal al-Hajri*. British Travel-writing on Oman: Orientalism Reappraised*. Берн: Peter Lang, 2006 — 189 bet. ISBN 9783039105359.

Adabiyotlar
-----------

* Bertram Thomas*. The Musandam Peninsula and Its People the Shihuh*. Central Asian Society, 1928.
* Fenelon, K. G.*. The United Arab Emirates: An Economic and Social Survey*, 2-е изд. иллюст. Longman, 1976 — 15, 27, 116—117 bet. ISBN 9780582780668.