recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Karyn Elaine Bryant** (1968-yil 23-dekabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa, yozuvchi va televizion shaxs.

Yoshligi
--------

Brayant Massachusets shtatining Boston shahrida tug‘ilib o‘sgan, Grotondagi Lourens akademiyasida o‘rta maktabni tamomlagan va Braun universitetida siyosatshunoslik va sotsiologiya bo‘yicha bakalavr darajasini olgan. U qora, oq va yamaykalik.

Karyerasi
---------

Brayantning musiqaga bo'lgan muhabbati 1990-yilda MTV VJ sifatida birinchi televizion ishiga olib keldi. Keyinchalik u Matt Ostrom va Orlando Jons bilan birga FX- da *Sound fX* deb nomlangan jonli, kundalik musiqa dasturini o'tkazdi. Jeff Probst shou oxirida Jonsni almashtirdi.

Bryant TNT tomonidan *Rough Cut* deb nomlangan ko'ngilochar vinyetkalar seriyasini o'tkazish uchun tanlangan. Vinyetkalarning muvaffaqiyati TNT-ni *Rough Cut-ni* Brayant tomonidan boshqariladigan va yozgan haftalik teleserialga aylantirishga undadi. Bu Brayantning Turner Broadcasting bilan professional munosabatlarining boshlanishi edi. Tez orada TBS *filmlarni yoqtiradigan yigitlar uchun filmlar* seriyasini ishga tushirdi, bu esa Brayantga AQSh harbiy-dengiz kuchlarining LCAC hoverkraftini boshqarish, dengiz snayperlari bilan mashq qilish va boshqa faoliyat bilan shug'ullanish imkonini beradi. Lorne Maykls keyinchalik 2001-yilda o'zining yangi kundalik VH1 o'yin ko'rsatuvini o'tkazish uchun *Brayantni* tanladi. Brayant 50 ta epizodni suratga oldi.

Patriotlar va Red Sox muxlisi Brayant 2006-yilga ortga hisoblash boshlanganda o'zining birinchi jonli Yangi-yil shousi uchun ESPNga qo'shildi. O'sha-yili Brayant Stiv Albert, Al Bernshteyn va Jim Grey bilan Showtime Championship Boxing diktorlar jamoasiga qo'shildi. 2008-yil may oyida Brayant CBS tomonidan Elite Xtreme Combat diktorlar jamoasiga qoʻshilishga taklif qilindi va 2008-yil 31-mayda aralash yakkakurashlar boʻyicha birinchi marta aralash yakkakurashlar boʻyicha debyut qildi. Brayant, shuningdek, aralash yakkakurashlar bo'yicha sport tadbirlarini qamrab oluvchi MMAheat.com saytiga ham egalik qiladi. MMA HEAT (shou) — yarim soatlik sport va koʻngilochar podkast boʻlib, uni Brayant yozadi va olib boradi ("HEAT" – "Yurak. Chidamlilik. Agressiya. Texnika."). U hozirda ESPN da UFC Pre va Post shoularining ko'pchiligini birga olib boradi.

Manbalar
--------



1. 1 2  „The View from Ringside".  Brown Alumni Magazine. Qaraldi: 24-iyun 2012-yil.
2. ↑  *Bryant.* „My mom is from #Jamaica. But apparently, those amazing running genes aren't for everyone... #Olympics #GuessImBuiltForComfortNotForSpeed".
3. ↑  „Announcers Named for CBS EliteXC Saturday Night Fights – 2008-05-19 08:42:00 | Broadcasting & Cable".  Broadcastingcable.com. Qaraldi: 24-iyun 2012-yil.
4. ↑  „Frank Shamrock to head CBS MMA broadcast crew – Mixed Martial Arts- NBC Sports".  Nbcsports.msnbc.com (20-may 2008-yil). 6-iyul 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2012-yil.
5. ↑  „MMA H.E.A.T.". *IMDb*.
6. ↑  „Lead FOX Studio Anchor Karyn Bryant Making the Move to ESPN". *mmanews.com* (22-dekabr 2018-yil).
**Vojid alixon hindistoniy** (19-asr, Hugli bandargohi, Bengaliya) — qomuschi olim. Otasi adib, asli tur-kistonlik boʻlgan. V. A. H. 12 yoshidayoq turli ilmlardan xabardor boʻlgan. 15— 16 yoshlarida sayohatga chiqib, bilimlarini oshirgan, soʻng mudarrislik qilgan. Asosiy asari 2 jildli "Matla ul-ulum va majma ul-funun" ("Ilmlar boshi va fanlar majmuasi", 1846) qrmusidir. 1-jild ("Matla ul-ulum") da fanlar asosi, ularning paydo boʻlishi va rivojlanish tarixi bayon qilingan. 2- jild ("Majma ul-funun") da qimmatli amaliy maʼlumotlar, jumladan Markaziy Osiyo xattotlik, musavvirlik, kandakorlik, duradgorlik, koʻnchilik, muqovasozlik va b. kasblar haqida maʼlumot toʻplangan. Har jildning maxsus bobida musiqa (xususan, hind va fors musiqa anʼanalari) haqida fikr yuritilgan. V. A. H. Xorazmga kelib mudarrislik qilgan, uning asari toshbosma tarzida (Kanpur, 1889; Lakxnau, 1908 va b.) Turkistonda keng tarqalgan. Asarlari Beruniy nomidagi Sharqshunoslik ilmiy tadqiqot institutida saqlanmokda (inv. NN 8787, 6817, 6818, 2838, 5250).

Ld.:Avedova N. A. Svedeniya o texnike jivopisi v ensiklopedii Vajida Ali, v kn.: Iz istorii jivopisi Sredney Azii. Traditsii i novatorstvo, T. 1984.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Vojib** (arab. - majburiyat, burch) - islomda bajarilishi zarur boʻlgan amal turi. Musulmonlar Alloh va Muhammad amrlarigina emas, yakka hukmdor (xalifa, podshoh, amir, xon) lar farmoyishini ham bajarishi majburiy ekanligini anglatadi. Majburiylik nuqtai nazaridan vojib farzdan keyin, sunnat talablaridan oldin turadi. Islomda vojibni inkor etish ogʻir gunoh hisoblansa-da, kofirlikka nisbat berilmaydi. "Podshohning amri vojib" degan tushuncha Qurʼonda bor. Sunniylikda vojibga shariat tushunchalari boʻyicha farz bilan sunnat orasidan joy berish — hanafiy mazhabidagina eʼtirof etilgan. Boshqa uch mazhabda vojib alohida tushuncha sifatida qabul qilinmagan. Ularda farzdan keyin bevosita sunnatga oʻrin berilgan. Vojibni esa ular farzga qoʻshib yuborishgan. Binobarin, ular hanafiy mazhabidagi vojiblarni farz hisoblaydilar. Masalan, besh vaqt namoz, roʻza, zakot, hajni hanafiylar farz desa, ular farz ham, vojib ham deb atayveradilar. 

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Agujaceratops** [ *manba aniqlanmagan 2043 kun* ] (lotincha: *Agujaceratops*)— hozirgi AQSH hududida yuqori boʻr davrida (83,6—66,0 million yil avval) yashagan seratopsidlar oilasiga mansub ornitiskiyan dinozavrlar turkumi. Fotoalbomlar Texasning Brewster (tuman) *Aguja formasyonunda topilgan*. 2006-yilda paleontologlar Lukas, Sallivan va Hunt tomonidan aniqlangan. Turi turlari *Agujaceratops marishalensis*.

Dastlab Lehman tomonidan 1989-yilda P.37.3.086 UTEP holotipidan *Chasmosaurus mariscalensis* sifatida tasvirlangan. Biroq, keyinchalik, 2006-yilda u Lukas va uning hamkasblari *tomonidan Agujaceratops marishalensisga* qayta birlashtirildi.

2016-yilda Lehman, Vik va Barnes ikkinchi turni tasvirlab berishdi, *Agujaceratops mavericus*.

Manbalar
--------

1. ↑  Dodson P. (1996). The Horned Dinosaurs. Princeton University Press, Princeton, New Jersey.
2. ↑   *Chasmosaurus mariscalensis, sp. nov. a new ceratopsian dinosaur from Texas*. .
3. ↑   *New specimens of horned dinosaurs from the Aguja Formation of West Texas, and a revision of Agujaceratops*. pp. 641—674. .
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Jarsoy (maʼnolari).

**Jarsoy** — Qashqadaryo viloyati Kitob va Chiroqchi tumanlaridagi soy. Qashqadaryoinng oʻng irmogʻi. Qoratepa togʻlarining janubiy va janubi-gʻarbiy yon bagʻirlaridan oqib tushadigan yuzdan ortiq mayda irmoqsan tashkil topgan, eng yirik irmogʻi Yelsoy. Yuqori oqimda Oyoqchisoy, oʻrta qismida Kichik Jarsoy nomi bilan ataladi. Chiroqchi sh. yaqinida Qashqadaryoga quyiladi. Uz. 64 km, havzasining mayd. 348 km². Jarsoy yomgʻir, qor va buloq suvlaridan toʻyinadi. Jarsoyning oʻrtacha yillik suv sarfi Chiroqchi shahri yonida 1,08 m³/sek. boʻlib, u yildan bu yilga 0,42—5,30 m³/sek. oʻrtasida oʻzgarib turadi. Suvining asosiy qismi (75—80%) mart—may oylarida oqib oʻtadi, yozda kamsuv, quyi oqimida baʼzan qurib qoladi. Bahorgi jalalardan soʻng Jarsoyda tez-tez sel toshqinlari boʻlib turadi, suv sarfi va uning loyqaligi keskin ortadi: 1969 yil 24 martdagi sel vaqtida Jarsoyning suv sarfi 91,8 m³/sek. boʻlgan, 1978 yil 14 martdagi selda 96 m³/sek.ga yetgan, loyqaligi esa 11 kg/m³ boʻlgan. Jarsoyning suvi asosan Kitob va Chiroqchi tumanlari yerlarini sugʻorishga sarflanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shponka** (polyakcha zgropka, nem. pona, qistirma) — 1) mashina va mexanizmlarda val (oʻq)ni unga kiydirilgan detal (shkiv, shesternya va boshqalar) bilan biriktirish uchun moʻljallangan detal. Shkiv, tishli gʻildirak (shesternya) va boshqalar gupchagidagi hamda vallar tanasidagi oʻyiqlarga qoʻyiladi. Prizmatik, ponasimon, segment shaklli xillari bor. shahridan foydalanib hosil qilingan birikma shpon kali birikma deb ataladi; 2) yogʻoch konstruksiya elementlarini bir-biriga biriktiruvchi siljitish kuchiga toʻsqinlik qiluvchi detal; 3) gidrotexnika inshootlari choklarini zichlovchi qistirma. Gidroizolyatsiya materiali (bitum) dan qilinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baga qal’asi** (ukraincha: *Бага*, qrim tatarcha: ) — IX-X-asrlarga oid mustahkam turar-joy xarobalari. *Novobobrovka* qishlogʻidan 1 km shimolda, Toshqoʻy togʻi yonbagʻrida joylashgan. Togʻning perimetri boʻylab 1,5-2 m qalinlikdagi quruq molozdan yasalgan devorlar saqlanib qolgan, istehkom ichida binolar skeletlari, turar-joy sanasi belgilangan koshinlar, qizil lak idishlar koʻrinadi.

Vasiliy Xristoforovich Kondaraki 1868-yilda qal’a haqida birinchi boʻlib maʼlumot bergan tarixchi, 1909-yilda istehkom haqida Nikolay Repnikov qisqacha eslatib oʻtgan, undan ham qisqacha, aholi punktidan topilgan sopol buyumlar kontekstida u topilgan. A. L. Jeykobson. Turargohda arxeologik qazishmalar olib borilmagan va bu haqda ilmiy adabiyotlarda tasvirlanmagan.

Isordan yuz metr shimoli-gʻarbda Toros madaniyatining katta yodgorligi — Toshqoʻy Toros tosh qutilari majmuasi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Горный Крым".  ЭтоМесто.ru (2010). Qaraldi: 15-oktabr 2021-yil.
2. ↑  Мыц В.Л. „Укрепления Таврики X - XV вв",*.*. Киев: Наукова думка, 1991 — 138 bet. ISBN 5-12-002114-X.
3. ↑  В. Х. Кондараки „Байдарская долина в Таврическом полуострове",*. Записки Одесского Общества Истории и Древностей*. Одесса: Типография Алексомати — 293 bet.
4. ↑  Николай Репников „Каменные ящики Байдарской долины",*. Известия Императорской Археологической комиссии*. Санкт-Петербург: Типография главного управления уделов, 1909 — 122 bet.
**Voha tuproqlari** — sugʻorma dehqonchilik mintaqalaridagi tuproqlar. Keng daryo vodiylari, togʻlararo soyliklar va togʻ etaklarining nishab tekisliklaridagi vohalarda tarqalgan. Oʻrta Osiyo V. t. qadimdan dehqonchilik qilib kelinayotgan hududlardagi tuproqlarning asosiy qismini tashkil etadi.

Sugʻorma dehqonchilik taʼsirida V. t. mutlaqo yangi belgilarga ega boʻlib boradi. Sugʻoriladigan yerlarga beriladigan suv bilan birga oziq moddalarga boy oqiziqlar keladi. Amudaryo suvlaridagi oʻrtacha yillik oqiziqlar miqdori Termiz sh. yonida 206 mln. t, Nukus sh. yonida esa 104 mln. t ni tashkil etadi. Oqiziqlarning asosiy qismi kanallarda choʻkib qoladi, shuning uchun sugʻorish shoxobchalarini tez-tez tozalab turish zarurati tugʻiladi. Zarafshon daryosi havzasidagi dalalarga sugʻorish suvi bilan birga har yili gektariga 10,8 — 17,8 t gacha oqiziq jinslar, jumladan, oʻrtacha 2350 kg/ga SaSO3 485 kg/ga K2O va 0,41 kg/gacha R2O5 oqib keladi. Sugʻoriladigan yerlarga kelib tushadigan agroirrigatsion yotqiziqlar miqdori yiliga 0,8—1,3 mm ga ortadi. Samarqand, Buxoro, Murgʻob va Xorazm singari qad. vohalardagi bunday yotqiziqlar qalinligi 1—2 m va undan ortiq.

Morfologik tuzilishi, agrokimyoviy, agrofizik, biologik xususiyatlari va meliorativ holatiga koʻra Oʻrta Osiyoning sugʻorma dehqonchilik mintaqalaridagi V. t. turli tiplarga, yaʼni choʻl mintaqasining oʻtloqi-voha, botqoqivoha va taqirli-voha tuproqlariga, sur tuproqlari mintaqasining oʻtloqivoha, botqoqi-voha va sur tuproqli-voha tuproqlari tipiga mansub. Agroirrigatsion yotqiziqlar qalinligiga koʻra: yupqa (35— 50 sm), oʻrtacha (70—80 sm) va juda qalin (1 m dan koʻp) boʻlgan tuproqlarga ajratiladi.

V. t.ning paydo boʻlish jarayoni oʻziga xos zonal belgilarga ega. Bu jarayonni ikki asosiy bosqichga boʻlish mumkin. Birinchi bosqichda V. t.ning tabiiy belgilari (qoʻriqlik) saqlanib qoladi. Masalan, haydash va sugʻorish taʼsirida tusi, qalinligi, strukturasi, chimli va chim osti qatlamlarining joylanishi turlicha boʻlgan sur tuproqlardan zichligi, mexanik tarkibi deyarli bir xil, kulrangroq haydalma va yanada zichroq haydov osti qatlamlar shakllanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Bahodirov M. Tuproqshunoslik, T. 1971; Ermatov A. Q. Sugʻoriladigan dehqonchilik, T. 1983.

Abdurahim Ermatov.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Shpon** (nem. mayda tarasha, pona) — 1) yogʻoch gʻoʻlalarni shilish stanoklarida shilib, randalash stanoklarida randalab va arralash stanoklarida arralab olinadigan yupqa material. Shilib olingan Sh. (0,1 — 10 mm qalinlikda) faner tayyorlashda, arralab olingan Sh. (1 — 10 mm) musiqa asboblarining qorin qopqoqlariga yopishtirishda, randalab olingan Sh. (0,2—5 mm) duradgorlik buyumlar sirtiga qoplashda ishlatiladi; 2) matbaada — satrlar orasini kattalashtirish uchun qoʻyiladigan plastinkasimon oraliq (probel) material (qistirma). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Flora dunyolari**, Yer yuzi flora dunyolari — Yer yuzining muayyan hududlarida tarixan tarkib topgan, kelib chiqishi bilan oʻzaro oʻxshash floraparnit eng yirik birlashmalari. Flora dunyolarini bir-biridan farqlashda paleogeofafik omillar (asosan, boʻr davridan boshlab) hamda tuproq va iqlim sharoitlari muhim ahamiyatga ega. har bir Flora dunyolari tarixan uzok, geologik davr mobaynida muayyan hududda kelib chiqqan va tarqalgan endemik oʻsimlik oilalari va turkumlari kompleksiga ega. Flora dunyolari kichikrok, floristik birliklar (flora oblastlari, provinsiya, okrug, rn va boshqalar)ga boʻlinadi.

Golarktika Flora dunyolari (yoki Golarktika oblasti) Shimoliy yarim sharning tropikdan boshqa hamma qismini — janubda Yashil Burun o.lari, Sahroi Kabir va Arabiston yarim orolning shim. qismlari, Fors koʻrfazi sohillari, Hindukush va Himolay togʻlarining jan. yon bagʻirlari, Xitoyningjan. chekkasi, Shimoliy Amerikada Meksika togʻlarining shim. qismlari va Meksika koʻrfazi sohillarigacha boʻlgan juda katta hududni egallagan. Golarktika, oʻz navbatida, Arktika, Boreal, Oʻrta Yevropa, Oʻrta dengiz boʻyi, Markaziy Osiyo, Sharqiy Osiyo, Kaliforniya (Sonora), Appalachi Flora dunyolariga boʻlinadi. Oʻrta dengiz boʻyi va Sharqiy Osiyo oblastlarida endemik turlar koʻp.

Paleotropik Flora dunyolari (yoki Paleotropik oblast) Golarktika Flora dunyolaridan jan.da (Sharqiy yarim sharda) to Janubiy Afrika subtropiklarigacha (Hind va Tinch okeanlardagi orollar bn) boʻlgan hududni egallaydi. Oʻsimlik dunyosi boy. Endemik oʻsimliklar kam. Sahroi Kabir, Sudan, Zambiya, Gvineya, Kongo, Kalaxari, Kap, Madagaskar, Hindiston, Hindixitoy, Malayya, Papua, Gavayya, Polineziya oblastlarini oʻz ichiga oladi.

Neotropik flora dunyosi (yoki Neotropik oblast) Amerika qitʼasida Janubiy Kaliforniya va Bagama o.laridan boshlab, to 41° j.k.gacha boʻlgan qismini egallagan. Florasida kosmopolit oʻsimlik oilalari koʻp. hSernam va issiq ekvatorial zona oʻrmonlari turlarga boy. Karib, Orinoko, Amazonka, Braziliya, LaPlata, And flora oblastlariga boʻlinadi.

Jan. flora dunyosi Avstraliya materigi va Tasmaniya o. Yangi Zelandiya, Janubiy Amerikaning jan. chekkasi, Antarktida yoni o.lari va Antarktidani oʻz ichiga oladi. Avstraliya, Yangi Zelandiya, Yangi Kaledoniya va MagellanAntarktika flora oblastlariga boʻlinadi. Avstraliya florasi oʻziga xos oʻsimlik turlariga ega (evkaliptlar va boshqalar). Shuning uchun baʼzi botaniklar uni alohida Flora dunyolari hisoblashadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aʼzam Oʻktam** (*Aʼzam Xudoyberdiyev*; 1960-yil 4-oktyabr) — Fargʻona viloyatining Buvayda tumanida tugʻilgan shoir, tarjimon, jurnalist. ToshDUning jurnalistika fakultetini tamomlagan. 2002-yili 42 yoshida Toshkent shahrida vafot etgan.

Asarlari
--------

### Sheʼriy toʻplamlari

* „Kuzda kulgan chechaklar" (1989)
* „Kuzatish" (1990)
* „Ziyorat" (1992)
* „Taraddud" (1993)
* „Ikki dunyo saodati" (1998)
* „Qirqinchi bahor" (2000)

### Nasriy asarlari

* „Bola dunyoni tebratar" (1988)
* „Xabar" (1995)

Faoliyati
---------

Shoir „Qurʼoni karim", „Muxtasar", „Kamol et kasbkim…", „Boburnoma", „Shajarayi tarokima", „Sabotul-ojizin", „Toʻrt ulus tarixi" kabi asarlarga muharrirlik qilgan. Jahon adabiyotining yetuk namoyandalari Andersen*, R.Tagor, B.Dadye, N.Rubsov, V.Visoskiy* asarlarini oʻzbek tiliga oʻgirgan*.*

Shoir xotirasi
--------------

Bahodir Karimov, filologiya fanlari doktori:

> Aʼzam Oʻktamning adabiy shaxsiyati va qiyofasini, isteʼdodining asosiy qirrasini sheʼriy asarlari belgilaydi. Uning sheʼrlari hikmatli, iztirobli, oʻyinli, hisli, tazodli, tashbehli, irsoli masalli, piching-kinoyali. Ijodkorning sheʼrlarida „oʻz" va „oʻzga", „men" va „sen", „birov" juftligi koʻp ishlatiladi. Lirik „men"ni aksar hollarda ijodkor meni bilan toʻla-toʻkis yonma-yon qoʻyishda xatolik yoʻq. Ammo, „sen" hamda „birov"ning koʻlami keng. „Birov" ortida yor, doʻst, dushman, shogird, ustoz kabi obrazlar va, hatto, „men" ham turadi
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  „A’ZAM O’KTAM (1960—2002)".
2. ↑  „A’ZAM OʻKTAM IJODI BADIIYATI".
3. ↑  1 „Марҳум Аъзам Ўктамни ёд этиб". *uforum.uz*. Qaraldi: 9-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Aʼzam Oʻktam sheʼrlari

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
HAZRATI IMOM MAYIN (MUIN) MAJMUASI — Qashqadaryodagi meʼmoriy yodgorlik (11 —19-asrlar). Hazrati Imom Mayin maqbarasi atrofida bunyod etilgan. Maqbara oldi ayvonli, naqshinkor 6 ustunga tayangan. Majmua devor bilan oʻralgan kichik (tashqi) va katta hovlidagi turli davrlarda qurilgan binolardan tashkil topgan. 11 — 14-asrlarda maqbara (tarhi 5x5 m), ziyoratxona va masjid (7x7 m) qurilgan, maqbara hovlisida murabba tarhli (10x10 m) hovuz bor, hovuzning sharqida quduq mavjud. Maqbara 16 qirrali kulohiy gumbaz bilan yopilgan, yogʻoch sagʻana oʻyma naqshlar bilan ziynatlangan. Masjid gumbazli xonaqoh va 2 tomonli ayvondan iborat, ayvon shifti va ustunlari naqshlar bilan bezatilgan; masjid yonida chillaxona joylashgan. 19—20-asrlarda xonaqohga tutash 2 xona qurilgan. 2004-yilda taʼmirlangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Fairview
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Tennessee
| jadvalda mintaqa = Tennessee
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Williamson County, Tennessee|Williamson
| jadvalda tuman = Williamson County, Tennessee|Williamson
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 35 | lat_min = 58 | lat_sec = 55
| lon_dir = W | lon_deg = 87 | lon_min = 7 | lon_sec = 45
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 36,6
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 251
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 7,720
| sanalgan yil = [[UnitedStates,2010
| zichlik = 158,7
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 615
| pochta indeksi = 37062
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 47-25440
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
**Fairview** AQShning Tennessee shtatida joylashgan shahardir. Williamson okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

7,720 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates,2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 158,7 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 36,6 km2. Shundan 36,6 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 251 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n84111460
* MusicBrainz: 7cfa7d10-1728-4b41-a450-db5b62eb256a
* VIAF: 127892340
* en:WorldCat Identities: lccn-n84111460

 |
**Iqlim bilan davolash**, klimatoterapiya — davolash va sogʻlomlashtirish maqsadida doimiy turar joylarda yoki maxsus iqlim kurortlari va sanatoriylarda iqlim xususiyatlari (havo harorati, namligi, atm. bosimi va h. q.)dan foydalanish.

I.b.d.ni iqlimni vaqtincha oʻzgartirish (sanatoriy va kurortlarda mavsumiy davolanish davrida) yoki bemorning oʻrganib qolgan joyida qoʻllash mumkin. Mustaqil davo sifatida, shuningdek, boshqa davo turlari bilan birga oʻtkaziladi. I.b.d.ga havo bilan davolash — aeroterapiya, quyosh bilan davolash — gelioterapiya (qarang Havo va quyosh vannalari), dengizda choʻmilish (qarang Talassoterapiya) kiradi. Talaygina kasalliklarda (organizm reaktivligi yuqori boʻlganida) I.b.d. asosiy davo omillaridan biri hisoblanadi. Lekin iqlimni keskin oʻzgartirish (mas, shim. rayonlardan jan. rayonlarga borish) kuchli taʼsir qiladigan omil boʻlib, orga-nizmning moslashuv imkoniyatlariga ancha ogʻirlik qiladi. Bolalarga, xusu-san, yosh bolalarga, keksalarga, uzok, vaqtdan beri kasal boʻlib yurgan, nafas, yurak-tomir funksiyalari va orga-nizmning boshqa sistemalari buzilgan odamlarga, nerv sistemasi zaif be-morlarga iqlimni bu xilda oʻzgartirish zarar qiladi. Ularda moslashuv mexanizmlari susayganligi tufayli yangi iqlim sharoitlariga moslashish (qarang Iqlimga moslanish) davrida kasallik zoʻrayishi yoki odamning umumiy ahvoli yomonlashishi mumkin. Iqlimli kurortga borishdan oldin, albat-ta, vrach bilan maslahatlashish lozim. Odatda, bemorning individual xusu-siyatlari, yoshi, kasallik bosqichi va kechishini, yil fasli va b.ni hisobga olib vrach buyurgan muolajalar, shuningdek, uning tavsiyasi va nazoratida tegishli iqlimli kurortda muolajalar oʻtkazish nerv sistemasining boshqaruv funksiyasini yaxshilaydi, organizmning moslashuv mexanizmini takomillashtiradi, atrof muhitning turli noqulay obhavo omillariga chi-damini oshiradi, organizmni chiniqtiradi (qarang Organizmni chiniqtirish). Shahardan tashqarida joylashgan mahalliy sanatoriy va kurortlarda I.b.d. muolajalari kompleks ravishda (havo vannalari, quyoshda toblanish, choʻmilish), shuningdek, organizmning hola-tiga qarab bir necha rejim asosida oʻtkaziladi. Davolanish rejimdan boshlanadi, uning taʼsirida bemor aʼzo va sistemalarining fiziologik funksi-yalari nihoyatda kam zoʻriqish bilan kechadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**BBC News** — BBC ning operatsion boʻlimi boʻlib, yangiliklar va dolzarb voqealarni toʻplash va translyatsiya qilish uchun mas’uldir. Bu boʻlim dunyodagi eng yirik radioeshittirish yangiliklar tashkiloti boʻlib, har kuni taxminan 120 soatlik tele va radio eshittirishlarini, shuningdek, Internet yangiliklarini yoritadi. BBS News butun dunyo boʻylab 250 dan ortiq muxbirlari bilan birga 50 ta xorijiy axborot byurolariga ega. 2018-yil yanvar oyidan boshlab, yangiliklar va dolzarb ishlar boʻyicha direktor Fran Ansvort hisoblanadi.

Boʻlimning yillik byudjeti 350 million funt sterlingdan oshadi; unda 3500 nafar xodim ishlaydi, ulardan 2000 nafari jurnalist. BBC News ning mahalliy, xalqaro va onlayn yangiliklar boʻlimlari London markazidagi, Yevropadagi eng katta yangiliklar nashriyot boʻlimi, Broadcasting Houseda joylashgan. Parlament axborotlari London studiyalarida tayyorlanadi va efirga uzatiladi. BBC shuningdek, butun Angliya boʻylab mintaqaviy markazlari va Shimoliy Irlandiya , Shotlandiya va Uelsda milliy axborot markazlariga ega boʻlib, ularni BBC English Regions boʻlimi nazorat qiladi. Angliyadagi har bir mamlakat va mintaqa oʻzining mahalliy yangiliklar dasturlari bilan bir qatorda boshqa mahalliy dasturlarni, shu jumladan, sportni ham yoritib beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „News Group Senior Management" (en) (deadlink).  BBC (dekabr 2014). 30-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2014-yil.
2. ↑  *Boaden*. „NewsWatch – About BBC News – This is BBC News" (en) (18-noyabr 2004-yil). 17-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2007-yil.
3. ↑  „Content" (en) (deadlink). 27-fevral 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2007-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-02-27).
4. ↑  Herbert J, John*. Practising Global Journalism: Exploring Reporting Issues Worldwide*. CRC Press, Chapter 1, Page 24, 2013-02-11. ISBN 9781136029868. 6-mart 2015-yilda qaraldi.
5. ↑  *Former Times editor James Harding to be news boss at BBC*, Gordon MacMillan, MediaWeek, London, 16 April 2013. Retrieved: 16 April 2013.
6. ↑  „BBC appoints next head of news" (en). *BBC News* (15-dekabr 2017-yil). 15-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2020-yil.
**Iqtisodiy faol aholi** - aholining daromad keltiradigan ijtimoiy foydali mehnat bilan band boʻlgan qismi (xizmat koʻrsatish soxasi xodimlari, shaxsiy yordamchi xoʻjaligida ishlovchilar, bola tarbiyasi bilan mashgʻul boʻlganlar ham kiradi). Koʻpgina mamlakatlarda ish bilan band boʻlganlar va ularning qaramogʻidagilar, davlat qaramogʻidagi shaxslar va ishsizlar ham iqtisodiy faol aholi hiso-biga kiritiladi. Rasmiy statistikada mamlakatdagi 16—59 yoshdagi mehnatga layoqatli aholi I.f.a. hisoblanadi (yana q. Mehnat resurslari).

Oʻzbekistonda I.f.a. 9018,4 ming ki-shidan iborat boʻldi. I.f.a. jami aholining 36,6, mehnat resurslarining esa 71,6 foizini tashkil etdi (2000).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sarvepalli Radhakrishnan** (1888.5.9, Andhra Pradesh shtati — 1975.17.4, Madras) — Hindiston vitse-prezidenti (1952—62), prezidenti (1962—67), faylasuf olim, davlat va siyosiy arbob, diplomat. Madras universitetida tahsil olgan. Maysur universitetida prof. (1918—26), Kalkutta universitetida falsafa kafedrasining mudiri (1921—31). Hindiston faylasuflar jamiyatining prezidenti (1927—50), Andhra (1931—36) va Banoras untlarida boshkansler (1939—40). UNESCOda Hindiston delegatsiyasining rahbari (1946 — 50), Hindistonning SSSRdagi elchisi (1949—52). Dehli universitetida kansler (1953—62), Oksford universitetida prof. Moskva davlat universitetida prof. (1956). Xalq ozodlik harakatida faol ishtirok etgan. Mahatma Gandi va Jawaharlal Neruning safdoshi. R. mustamlaka tizimini tugatishga daʼvat qilgan, harbiy uyushmalarni qoralagan, urushlardan voz kechishga chaqirgan. R. koʻplab falsafiy hamda adabiyot, taʼlim, tarix, siyosatga oid asarlar muallifi. R.ning 2 jilddan iborat "Hind falsafasi" asari rus tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Indiyskaya filosofiya, t. 1—2, M. 1956-1957

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Hindiston Hindiston Prezidentlari |
| --- |
|  |
| 
1. Rajendra Prasad
2. Sarvepalli Radhakrishnan
3. Zakir Hussain
4. V. V. Giri†
5. Mohammad Hidayatullah†
6. V. V. Giri
7. Fakhruddin Ali Ahmed
8. B. D. Jatti†
9. Neelam Sanjiva Reddy
10. Zail Singh
11. R. Venkataraman
12. Shankar Dayal Sharma
13. K. R. Narayanan
14. A. P. J. Abdul Kalam
15. Pratibha Patil
16. Pranab Mukherjee
17. Ram Nath Kovind
 | 
 |
|  |
| 
† vaqtinchalik |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ippolit Ivanovich Granitov** (1900.11.2, hozirgi Janubiy Qozogʻiston viloyati Chaktak qishlogʻi — 1981.31.10, Toshkent) — geobotanik. Oʻzbekistan Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1968), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1965), professor (1960), biologiya fanlari doktori (1961), Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1930). 1960-yildan kafedra mudiri. Oʻrta Osiyo boʻylab oʻtkazilgan bir qancha ekspeditsiyalarda qatnashgan. Oʻrta Osiyo oʻtloqlaridan toʻgʻri va unumli foydalanish, oʻtloqlar hosildorligini oshirish, ayniqsa, Oʻzbekiston choʻl oʻsimliklari genezisi toʻgʻrisidagi masalalarni qal qilishga hissa qoʻshgan.

Ac: Oʻsimliklar qoplami, T. 1949; Janubi Gʻarbiy Qizilqum oʻsimliklari qoplami [2 jildli], T. 1964, 1967.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ippologiya** (yunoncha: — ot va ...logiya) — otlar toʻgʻrisidagi fan. I.ga oid birinchi yozma asarlar mil. av. bir necha yuz yil oldin Yunonistonda vujudga kelgan boʻlib, unda otning gavda tuzilishi, feʼl-atvori va otlardan foydalanish kabi maʼlumotlar bayon etilgan. Keyingi ayerlarda I. doirasi to-bora kengayib bordi. 20-asr boshlariga kelib I. otlarning evolyusiyasi va ularni xonakilashtirish; anatomiyasi va fiziologiyasi; urchitish usullari va koʻpaytirish biol.si; zotlarni tako-millashtirish va yangi ot zotlarini yaratish, naslchilik ishlari; ot sinovlarini oʻtkazish; otda yurish sanʼati va nazariyasi; milliy ot oʻyinlari va b. haqidagi koʻpgina boʻlimlarni oʻz ichiga olgan fanga aylandi. Oʻrta Osiyo otlarni xonakilashtirishning qad. madaniy markazlaridan biri hisoblanadi (qarang Yilqichilik).

Ad.:Toʻraqulov 3. T. XolmirzayevD. Muxtorov A. Yilqichilik. T. 1985.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad ibn Muhammad Marg‘inoniy** (arabcha: محمد بن محمد المرغيناني — Muhammad ibn Muhammad Marg‘inoniy — Toʻliq ismi: Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad Marg‘inoniy (vafoti 725/1326-yillar) — Faqih.

Faoliyati
---------

Muhammad ibn Muhammad Marg‘inoniy fiqh bilan bir qatorda turli ilmlarni o‘zida jam qilgan alloma. Manbalarda ustozlari haqida maʼlumotlar keltirilmagan. Ilmiy merosini esa „*Sharh jomi’i-l-kabir*" („Katta to‘plam sharhi") va „*Nazmu-l-jomi’i-s-sag‘ir*" („Kichik to‘plamning sheʼriy matni") kabi asarlar tashkil qiladi.

Asarlari
--------

* „*Sharh jomi’u-l-kabir*"
* „*Nazmu-l-jomi’u-s-sag‘ir*"

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 376.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Lapas qalay koni** - Zirabuloq togʻlarining jan.-gʻarbida joylashgan kon. 1952—56 yillarda Qarnob ishlab chiqarish kombinata ruda qazib olgan. Konning geologik tuzilishida yuqori silur sistemasiga kiruvchi marmarlashgan ohak-toshlar, qumtoshlar, slanetslar ishtirok etgan. Ularni har xil kattalikdagi lamprofirli daykalar yorib chiqqan.

Ruda tanalari 80 m chuqurlikkacha togʻ lahimlari va parma quduqlari yordamida ochilgan. Ularning barchasi shim,gʻarb yoʻnalishidagi tik yotuvchi yer yorigʻi boʻylab rudalashgan zonani tashkil etadi. Zonaning qalinligi 10–40 m, uz. 250 m. Yondosh jinslar kvarsseritsitga aylanib ketgan lamprofir daykalari, kvars tomirlari va dolomitlashgan ohaktoshlardan tarkib topgan.

Lapas qalay konik. karbonatli-kassiterit xolxolli, tomirli va uyasimon birikmalarni tashkil etadi. Yoʻldosh minerallar sifatida galenit, sfalerit, xalkopirit va arsenopirit uchraydi. Ruda uyumlari ustun shaklida. Ulardagi qalayning oʻrtacha miqsori 3%. Konning rudaga boy qismi qazib olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad ibn Qosim ibn Ja’far Samarqandiy** (арабча: محمد بن قاسم بن جعفر سمرقندي ) — Muhammad ibn Qosim ibn Ja'far Samarqandiy — Imom Abu Muhammad Hasan ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Qosim ibn Ja'far Samarqandiy (1018-1098)) — Muhaddis.

Faoliyati
---------

Najmiddin Umar Nasafiy "*Al-qand*" asarida: "U hofiz, imom, Abu Muhammad sunnat tirgagi. Naysaburda yashagan. O‘sha zamonda hadis ilmi borasida unga o‘xshash hech kim bo‘lmagan. Uning: "Bahru-l-asonid fi sihohi-l-masonid" asari mavjud bo‘lib, unda yuz ming hadis to‘plagan. Keyin ularni tartibga solgan va keraksiz qismlarini olib tashlagan. Islomda bunchalik ish voqe bo‘lmagan. Asar sakkiz yuz juz'dan iborat", – deb keltirgan.

Ustozlari
---------

Abdussamad Osimiy, Hamza ibn Muhammad Ja'fariy, Abu Hafs ibn Masrur, Abu Usmon Sobuniy, Abu Sa'd Kanjaruziy va boshqalar. Eng mashhur ustozi Mansur Kag‘adiydir.

Asarlari
--------

"*Bahru-l-asonid fi sihohi-l-masonid*".

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 595.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Muhammad ibn Muhammad Axsikatiy**(arabcha:محمد بن محمد احسكاتي — Muhammad ibn Muhammad Axsikatiy — Toʻliq ismi:Abu Abdulloh Husomiddin Muhammad ibn Muhammad ibn Umar Axsikatiy (vafoti 644/1247-yil)) — faqih,nazariyotchi va usulshunos.

Tarixi
------

Muhammad ibn Muhammad Axsikatiy fiqh ilmi nazariyasi, yaʼni usuli fiqhda taniqli, mashhur olim boʻlgan. Muhammad ibn Muhammad Axsikatiy Fargʻona ulusi poytaxti Axsikatda tugʻilgan.

Asarlari
--------

Fiqh ilmi sohasida mashhur boʻlib ketishiga sabab boʻlgan „*Al-muntaxab fi usulil mazhab*" asarini yozgan.
Muhammad ibn Muhammad Axsikatiyning shoh asari boʻlgan „*Al-muntaxab*…"iga Sigʻnoqiyning „*Al-vofiy*", Abdulaziz Buxoriyning „*Gʻoyatu-t-tahqiq*", Amir Kotib Itqoniyning „*At-tibyon*", Abulbarakot Nasafiyning maxsus sharhlari bagʻishlangan.
Allomaning „*Al-muntaxab*…" asari Lakhnavda (1877 mil. 1318 h. 1324 h.), Dehlida (Hindiston) 1326/1907-yillarda nashr etilgan. Bu nashrlar orasida Muhammad ibn Muhammad Axsikatiyning „*Al-muntaxab*.."iga Alouddin Abdulaziz ibn Ahmad ibn Muhammad Buxoriyning (739/1330-yil) „*Sharhul muntaxab*" kitobi eʼtiborli deb qaraladi (Lakhnav 1671, 1876-yillardagi nashrlari mavjud).

Manbalar
--------

1. ↑  Hoji Xalifa. Kashfuz zunun. J.2. Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Cyprinodon Eximius turidagi baliq.
**Karptishlisimonlar** (lotincha: *Cyprino-dontiformes*) — suyakli baliqlar turkumi. Amerika, Afrika, Janubiy Yevropa, Janubi-Sharqiy Osiyodagi chuchuk suvlarda tarqalgan 400 ga yaqin tur kiradi. Tanasi silindrsimon, oldingi qismi yon tomondan siqilgan va suyak tangalar bilan qoplangan. Koʻpchilik turlari suvning yuqori qatlamlarida yashaydi; ogʻzi yuqoriga qaragan; suzguchlari yumshoq. Yelka suzgichi bitta, tishlari rivojlangan. Koʻllar va sekin oqadigan suv havzalarida yashaydigan turlari bezgak chivinining suvdagi qurtlari bilan oziqlanadi. Koʻpchilik turlari uvildiroq tashlab koʻpayadi; 4 turi, jumladan Oʻzbekiston suv havzalarida uchraydigan gumbuziya tirik tugʻadi. Keng tarqalgan oilalardan biri karptishlilar.

Bu oiladan fundulus, karptish, guppilar va lukani akvariumda boqiladi. Lukani harorati 40° ga yaqin boʻlgan issiq suvli buloqlarda yashaydi. Afrikada qurgʻoqchilik fasllarida kichikroq suv xavzalaridagi toʻnkalar ostida yashaydigan notobranx, afiosomion baliqlari halok boʻladi, ammo ular qoʻygan uvildiriqlar saqlanib qolib, yomgʻirdan soʻng tez rivojlana boshlaydi. 2–3 oy oʻtgach baliqchalar voyaga yetib, yana uvildiriq tashlaydi. Karptishlisimonlar sanoat ahamiyatiga ega emas.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Baliqlar | *Baliq haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Karra qal’asi** (inglizcha: *Carra Castle*, irl.: *Caisleán Carrach*Caislean Carrach) — Shimoliy Irlandiyaning Antrim okrugida, Cashendan qishlogʻining shimolida joylashgan Irlandiya qal’alaridan biri. Hozirda vayronaga aylangan. XIV asrda qurilgan. Murloch koʻrfazi yaqinida joylashgan. Oʻrta asrlarda qal’a yonida bolalar qabristoni boʻlgan.

Tarixi
------

Ilgari qal’ada minora tipidagi zali boʻlgan. Hozirgi vaqtda yovvoyi toshdan qurilgan XVI asrga oid kvadrat minoradan faqat xarobalar qolgan.

Ilgari Karr qal’asi Irlandiya urugʻi boshligʻi Sheyn OʻNil  - Magʻrur Sheynga tegishli edi. 1567-yilda Sorley urugʻining boshligʻi Boy OʻDonnell Sheyn OʻNil tomonidan sindirilganidan ikki yil oʻtgach, qasrda qamoqqa olingan. MakDonnell klani OʻNilning roziligi bilan oʻzlarining asirdagi boshligʻini ikki kun davomida ov va ziyofat bilan mehmon qildi. Biroq uchinchi kuni janjal kelib chiqdi va Makdonnel urugʻi odamlari OʻNilni pichoqlab, boshini Dublindagi ingliz hokimiyatiga, Angliya qirolichasi Yelizaveta I vakillariga Dublin qal’asiga yubordilar.

1585-yilda Donnell Gorm MacDonnell ushbu qal’ada inglizlar tomonidan qamal qilingan. Uning otasi - Sorley Boy McDonnell yaqin atrofga tushib inglizlarga hujum qildi.

Karra qal’asining nomi Keri urugʻi nomidan kelib chiqqan deb ishoniladi. Qal’a Goban Sir qal’asi sifatida ham tanilgan.

1730-yilda Linch oilasi qal’aga egalik qildi.

Yana qarang
-----------

* Shimoliy Irlandiyadagi qal’alar roʻyxati

Adabiyotlar
-----------

* Qal’a Karr. castles.nl. 2011-yil 29-mayda olingan.
* Rayt, Jorj Nyuenxem (1823). Giantʼs Causeway va shimoliy-sharqiy sohillari uchun qoʻllanma … Antrim. p. 58. 2011-yil 29-mayda olingan.
* „Jentlmen" jurnali. F. Jefferi. 1853. b. 503. 2011-yil 29-mayda olingan.
* Karra qal’asi. Antrim tarixiy jamiyatining Glens. 2011-yil 29-mayda olingan.
* Burk, Jon Bernard (1852). Britaniya imperiyasining tengdoshlari va baronetlarining genealogik va geraldik lugʻati. Kolbern. p. 99. 2011-yil 29-mayda olingan.
* Gallager, Lin; Rojers, Dik (1992). Qal’a, qirgʻoq va yozgi uy: Shimoliy Irlandiyadagi Milliy Trust. Blackstaff Press. p. 43. ISBN 978-0-85640-497-9. 2011-yil 29-mayda olingan.
* MakNeill, T.E. (1997). Irlandiyadagi qal’alar: Gael dunyosidagi feodal hokimiyat. Psixologiya matbuoti. pp. 204-. ISBN 978-0-415-16537-2. 2011-yil 30-mayda olingan.
**Valeriy Anatolyevich Semerikov** (1954-yil 28-iyunda tugʻilgan) — 2017 va 2018-2019-yillarda KXShT Bosh kotibi vazifasini bajaruvchi, isteʼfodagi general-polkovnik.

Biografiya
----------

1971-yilda Kiyev oliy tank muhandislik maktabiga oʻqishga kirdi, keyin chegara qoʻshinlarida xizmat qildi.

1975-yildan u SSSR va Xitoy chegarasidagi Zabaykalyeda harbiy xizmatni oʻtagan.

1982-yilda Afgʻonistonga joʻnatilgan. Qaytib kelgach, u Priargunskiy chegara otryadi boshligʻining oʻrinbosari lavozimiga tayinlanadi.

1980-yillarning oxirida u marshal R. I. Malinovskiy nomidagi zirhli kuchlar harbiy akademiyasida tahsil olgan, shundan soʻng u Chegara qoʻshinlari bosh boshqarmasiga ishlashga imtiyozli ravishda yuborildi.

1994-yilda Shimoliy-Gʻarbiy chegara okrugi qoʻmondoni oʻrinbosari etib tayinlangan.

1995-yilda Bosh shtab Harbiy akademiyasiga oʻqishga kirdi va uni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Keyin u Federal chegara xizmatining markaziy apparatida qurol-yarogʻ shtab boshligʻi, FChX direktorining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2002-yilda u Chegara xizmati direktorining birinchi oʻrinbosari etib tayinlangan va Kavkazda davlat chegarasini tartibga solish uchun mas’ul boʻlgan.

2003-yilda zaxiraga chiqqan va KXShT Kotibiyatida Bosh kotib oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2017-yil 1-yanvardan 2017-yil 13-aprelgacha va 2018-yil 1-noyabrdan 2019-yil 31-dekabrgacha KXShT Bosh kotibi vazifasini bajaruvchi lavozimida ishlagan.

General-polkovnik harbiy unvoni (zahiradagi), koʻplab orden va medallar bilan taqdirlangan.

„Doʻstlik" ordeni (2007), Faxriy Ordeni, III va IV darajali „Vatan oldidagi xizmatlari uchun" ordeni (2019, 2014) bilan taqdirlangan.

Uylangan. Oʻgʻli ham ofitser.

Manbalar
--------

1. ↑  „Семериков Валерий Анатольевич".
2. ↑  „Заместитель Генерального секретаря ОДКБ - СЕМЕРИКОВ Валерий Анатольевич".

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti |
| --- |
|  |
| KXShT Bosh kotiblari | 
* Rossiya bayrogʻi Nikolay Bordyuja (2003 — 2016)
* Rossiya bayrogʻi Valeriy Semerikov (2017 (v.b.), 2018 — 2019)
* Yuriy Xachaturov (2017 — 2018)
* Belorussiya bayrogʻi Stanislav Zas (2020 — h.v.)
 |
|  |
| Qatnashchilar | 
* Armaniston
* Belorussiya bayrogʻi Belarus
* Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston
* Qirgʻiziston bayrogʻi Qirgʻiziston
* Rossiya bayrogʻi Rossiya
* Tojikiston bayrogʻi Tojikiston
 |
|  |
| Sobiq qatnashchilar | 
* Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon (1993 — 1999)
* Gruziya bayrogʻi Gruziya (1993 — 1999)
* Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston (1992 — 1999, 2006 — 2012)
 |
|  |
| KXShT Parlament Assambleyasida kuzatuvchi davlatlar | 
* Serbiya bayrogʻi Serbiya
* Afgʻoniston Islom Respublikasi
* Rossiya bayrogʻi Belorussiya bayrogʻi Ittifoq davlati
 |
|  |
| Qurolli Kuchlari | 
* Kollektiv tezkor reaksiya kuchlari
* Tinchlikparvar kuchlar (Belarus tinchlikparvar rotasi, 12-Tinchlikparvar brigada (Armaniston), 25-maxsus maqsadli brigada "Skorpion" (Qirgʻiziston))
 |
|  |
| Operatsiyalar | 
* KXShTning Qozog'istondagi operatsiyasi
 |

 |
**Malta mexanizmi**, malta xochi (nomi Malta xochi — Malta ordeni timsolidan olingan) — uzluksiz aylanma harakatni uzlukli aylanma harakatga oʻzgartirib beruvchi qurilma; oʻzgartiruvchi (qayta hosil qiluvchi) mexanizmlar turiga kiradi. Asosan, yetakchi va yetaklanuvchi disklardan iborat. Yetakchi disk aylanib turganda uning barmogʻi maʼlum vaqt yetaklanuvchi disk (xoch)dagi radial (radius boʻyicha yoʻnalgan) oʻyiqqa kirib turadi va uni muayyan burchakka (60 yoki 90° ga) buradi. Barmoq radial oʻyiqdan chiqqanidan soʻng yetakchi disk yetaklanuvchi disk sirtida sirpanadi va uning harakatini toʻxtatadi. Malta mexanizmining disklar tashqi va ichki ilashadigan, disklarining shakli hamda barmoqlari va radial oʻyiklari soni har xil boʻlgan turlari bor. Malta mexanizmi kino qoʻyish apparatlarida va toʻxtab-toʻxtab ishlaydigan boshqa qurilmalarda qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hijo** (arab. — boʻgʻin) — sheʼriy nutqning ritmik birligi, yaʼni soʻzning bir nafas zarbi bilan aytiladigan qismi. H. koʻpincha, tilshunoslikdagi boʻgʻin tushunchasiga toʻgʻri keladi, baʼzan boʻgʻindan farkli oʻlaroq undosh tovushning oʻzidan ham tuzilishi mumkin. Mas,Vasl bogi / ichra sendek / shohi zolim/ koʻrmadim,Ishq kuyi/da oʻzimdek/ notavone topmadim. (Alisher Navoiy)baytidagi vasl, ishq soʻzlaridagi l va q. undoshlari mustaqil H.ni tashkil etadi. H. talaffuziga ketgan vaqt va tuzilishiga koʻra ikkiga boʻlinadi; choʻziq (—) va qisqa (V) H. Choʻziq H. unli bilan tugasa, qisqasiga nisbatan choʻziqroq talaffuz qilinadi yoki undosh bilan tugaydi (chunonchi, yuqoridagi: Vas-l bogʻi kabi).

H.lar ruknlarni tashkil etadi (yuqoridagi baytda 8 ta rukn bor). Aruz vaznidagi sheʼrlar uchun qisqa va choʻziq H.larning muayyan bir tartib — nisbatda kelishi va bundan hosil boʻladigan ruknlar asos boʻlsa, barmoq vaznidagi sheʼrlar ritmida boʻgʻinlarning soni va turoqlar asos boʻladi (yana qarang Barmoq tizimi, Sheʼr tuzilishi, Shershunoslik).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |