**Aga** (yaponcha: *阿賀町* *Aga-machi*?) Yaponiyaning Niigata prefekturasida joylashgan shaharchadir. 2020-yil 30-noyabr holatiga koʻra, shaharchada 4490 ta xonadonda 10386 nafar aholi istiqomat qilgan, aholi zichligi esa 1 km2ga 11 kishidan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 952,89 kvadrat kilometr (367,91 mil²) ni tashkil etadi.

Geografiyasi
------------

 Shahar boʻylab Agano daryosi oqib oʻtadi
Aga Niigata prefekturasining shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Butun prefekturaning 6,8 foizini egallagan Aga Niigatadagi Joetsu va Murakami shaharchalridan keyingi uchinchi yirik munitsipalitetdir. Shahar markazidan Agano daryosi va uning irmogʻi Tokonami daryosi oqib oʻtadi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Niigata prefekturasi

* Shibata
* Agano
* Gosen
* Sanjo

Fukushima prefekturasi

* Kitakata
* Tadami
* Nishiaizu
* Kaneyama

### Iqlimi

Aga nam iqlimga ega (Köppen *Cfa*) boʻlib, issiq, nam yoz va sovuq qish faslida kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Aga shahrida oʻrtacha yillik harorat 11.6 °C (52.9 °F) ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2,487.6 mm (97.94 in) boʻlib, eng seryogʻin oy sentyabr hisoblanadi. Avgust oyida eng yuqori harorat 24.5 °C (76.1 °F) atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan 2.4 °C (36.3 °F) atrofida boʻladi. 

| **Tsugava, Aga (1991−2020) iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 15,1 | 16,4 | 21,9 | 31,4 | 34,6 | 34,2 | 36,8 | 39,4 | 35,6 | 30,8 | 23,0 | 20,8 | 39,4 |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 3,4 | 4,4 | 8,5 | 16,2 | 22,3 | 25,4 | 28,5 | 30,3 | 25,8 | 19,3 | 12,6 | 6,1 | 16,9 |
| Oʻrtacha minimal, °C | −2,7 | −3,2 | −1,4 | 2,9 | 8,9 | 14,6 | 19,5 | 20,3 | 16,3 | 9,6 | 3,5 | −0,5 | 7,3 |
| Mutlaq minimal, °C | −14,5 | −16,5 | −12,2 | −6,3 | −0,2 | 5,1 | 10,1 | 10,9 | 5,6 | 0,1 | −5 | −10,2 | −16,5 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 279,3 | 188,3 | 169,5 | 126,0 | 110,4 | 160,3 | 304,8 | 209,3 | 155,9 | 185,2 | 206,5 | 324,8 | 2 487,6 |
| *Manba: Yaponiya Meteorologiya Agentligi* |

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Aga aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida qariyb toʻrtdan uch qismga kamaygan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 38,431 | —     |
| 1960 | 35,111 | −8.6% |
| 1970 | 24,632 | −29.8% |
| 1980 | 20,28 | −17.7% |
| 1990 | 17,557 | −13.4% |
| 2000 | 15,813 | −9.9% |
| 2010 | 13,303 | −15.9% |
| 2020 | 9,965 | −25.1% |

Tarixi
------

 2005-yilda birlashgan 4 ta sobiq munitsipalitet (koʻk hudud)
Hozirgi Aga hududi qadimgi Echigo viloyatining bir qismi boʻlgan va Edo davridagi Tokugava syogunati davrida Aizu domeniga tegishli hududlarning bir qismi hisoblangan. Meiji restavratsiyasidan soʻng, hudud Niigata, Higashikanbara tumanining bir qismi sifatida tashkil etilgan. Aga shahri 2005-yil 1-aprelda Higashikanbara tumanidagi Kamikava va Kanose shaharlari hamda Mikava va Tsugava qishloqlarining qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan.

Hukumat
-------

Aga toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 13 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Aga, Gosen shahri bilan birgalikda Niigata prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzodan qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Niigata 11-okrugining bir qismi hisoblanadi.

Iqtisodiyoti
------------

Mahalliy iqtisodiyotda qishloq xoʻjaligi ustunlik qiladi. Aganing Kamikava (上川) hududi oʻzining *Koshihikari* guruchlari bilan mashhur boʻlib, u tumanning asosiy ish beruvchilaridan biri boʻlgan ikkita mahalliy *sake* zavodiga ham ishlatiladi. Mikava hududi qoʻziqorinlar bilan ham mashhur boʻlib, qoʻziqorin parkiga mezbonlik qiladi, u yerda odamlar oʻzlari qoʻziqorin terib olishlari yoki mahalliy oʻstirilgan turli xil mahsulotlardan tanlashlari mumkin.

Taʼlim tizimi
-------------

Agada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan uchta davlat boshlangʻich maktabi va ikkita davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Shaharda Niigata prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi ham bunyod etilgan.

Transporti
----------

 Tsugava stansiyasida Banetsu Monogatari
### Temir yoʻl

 JR Shaqiy yoʻnalish — Ban'etsu gʻarbiy liniyasi

* Toyomi - Hideya — Kanose — Tsugava — Mikava — Igashima — Higashi-Gejō

### Magistral yoʻl

* Ban-etsu tezkor yoʻli
* Milliy yoʻnalish 49
* Milliy yoʻnalish 459

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

### Milliy tarixiy joylar

* Kosegasava gʻori, Jomon davri arxeologik majmuasi
* Muroya gʻori, Jomon davri arxeologik yodgorligi

Manbalar
--------

1. ↑  „Aga town official statistics" (yaponcha). 20-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-oktabr 2022-yil.
2. ↑  „ja:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）".  JMA. Qaraldi: 24-mart 2022-yil.
3. ↑  „ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）".  JMA. Qaraldi: 24-mart 2022-yil.
4. ↑  Aga population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (yaponcha)

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* MusicBrainz: f769cc9a-6caf-4a21-9a34-4f239a57f577
* NDL: 01212501
* VIAF: 254291783
* en:WorldCat Identities: viaf-254291783

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shadow picture of Niigata PrefectureNiigata Prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Niigata (poytaxt) |
|  |
| Niigata | 

|  |  |
| --- | --- |
| Boʻlimlar | 
* Kita
* Higashi
* Chūō
* Kōnan
* Akiha
* Minami
* Nishi
* Nishikan
 |

 | 
Flag of Niigata Prefecture |
|  |
| Maxsus shaharlar | 
* Jōetsu
* Nagaoka
 |
|  |
| Shaharlar | 
* Agano
* Gosen
* Itoigava
* Kamo
* Kashivazaki
* Minamiuonuma
* Mitsuke
* Murakami
* Myōkō
* Ojiya
* Sado
* Sanjō
* Shibata
* Tainai
* Tōkamachi
* Tsubame
* Uonuma
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Higashikanbara tumani
	+ Aga
* Ivafune tumani
	+ Avashimaura
	+ Sekikava
* Kariva tumani
	+ Kariva
* Kitakanbara tumani
	+ Seirō
* Minamikanbara tumani
	+ Tagami
* Minami-Uonuma tumani
	+ Yuzava
* Nakauonuma tumani
	+ Tsunan
* Nishikanbara tumani
	+ Yahiko
* Santō tumani
	+ Izumozaki
 |
|  |
| 
Niigata prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati |

 |