Attukkal Bhagavathy Amman Bhadrakali Attukal Pongalada.
**Attukal Bhagavathy ibodatxonasi** — Hindistonning Kerala shahridagi Attukal shahridagi hind diniy ziyoratgohidir. „Vethala" ustiga oʻrnatilgan maʼbuda Bhadrakali (Kannaki) bu maʼbaddagi asosiy xudosi ekan. Bhadrakali, jin qiroli Darukani oʻldirgan Mahakali shakli boʻlib, u lord Shivaning uchinchi koʻzidan tugʻilgan deb ishoniladi. „Bhadra" yaxshi, „Kali" esa vaqt maʼbudasi degan maʼnoni anglatadi. Shunday qilib, Bhadrakali farovonlik va najot maʼbudasi hisoblanadi. „Attukal devi" maʼbudasi, oʻzi „Bhaadrkali devi" oliy ona, (soʻmiyada) kuch va jasorat maʼbudasi. U koʻpincha Ilanko Adikalning „Silapatikaaram" qahramoni Kannaki deb ataladi. Maʼbad har yili oʻtkaziladigan *Attukal Pongal* festivali bilan mashhur boʻlib, unda uch milliondan ortiq ayollar ishtirok etadi. Diniy faoliyat uchun ayollarning yagona yigʻilishi sifatida Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan festival, Attukal Pongala har yili millionlab ayollarni jalb qilishda davom etmoqda. Attukal Temple Trust maʼlumotlariga koʻra, taxminan 4,9 2016-yilda pongalaga millionlab dindorlar kelishi kutilmoqda. Attukal ibodatxonasi shaharning markazida, Tiruvananthapuramdagi Sharqiy Fort Sri Padmanabxasvami ibodatxonasidan 2 kilometr uzoqlikda joylashgan. Dindorlar, ularning barcha istaklari maʼbuda tomonidan amalga oshishiga, farovonlikni taʼminlashiga va najot topishiga ishonishadi. Attukal devi koʻpincha Maha Sarasvati (bilim, sanʼat va til maʼbudasi), Maha Lakshmi (boylik, xayrixohlik va kuch maʼbudasi) va Mahakali / Parvati (nikoh, vaqt, oʻlim maʼbudasi) kabi 3 shaklda topiladi.

Tarixi
------

Maʼbuda Kannaki (Bhadrakali) bu maʼbaddagi asosiy xudodir. Maʼbadning orqasidagi mifologiya boy savdogarning oʻgʻli Kovalanga uylangan Kannagi haqidagi hikoya bilan bogʻliq. Turmush qurgach, Kovalan raqqosa Madxavi bilan uchrashadi va xotinini unutib, butun boyligini unga sarflaydi. Ammo puli qolmaganidan keyin yana Kannagiga ketdi. Sotish kerak boʻlgan yagona qimmatbaho narsa Kannagining bir juft toʻpigʻi edi. Ular uni sotish uchun Maduray shohi oldiga borishdi. Ammo qirolichadan Kannaginikiga oʻxshash toʻpiq oʻgʻirlangan. Kovalan uni sotmoqchi boʻlganida, uni oʻgʻirlik deb adashib, qirol askarlari boshini kesib tashladilar.

Kannagi bu xabarni eshitib, jahli chiqdi va ikkinchi juft toʻpigʻini olib, shohning oldiga yugurdi. U toʻpiqlardan birini sindirib tashladi va unda yoqut bor edi, qirolichaning marvaridlarida esa marvaridlar bor edi. U Madurai shahrini laʼnatladi va aytilishicha, uning iffati tufayli laʼnat amalga oshdi va Madurai yonib ketdi. Kannagi, uning oldiga shahar maʼbudasi paydo boʻlgandan keyin najot topgani aytiladi.

Aytilishicha, Kannagi Kodungallurga ketayotganda Attukaldan oʻtib ketgan. U kichkina qizcha qiyofasini oldi. Bir chol ariq boʻyida oʻtirgan edi, qiz uning oldiga borib, undan oʻtishga yordam bera olasizmi, deb soʻradi. Yosh qizni yolgʻiz koʻrib hayron boʻlib, uni uyiga olib ketdi. Biroz vaqt oʻtgach, u gʻoyib boʻldi. U uyqusida qaytib keldi va undan maʼbad qurishni soʻradi, u yerda u oʻzining bogʻida 3 ta oltin chiziq topdi. U oldinga borib, xuddi shunday qildi va aytilishicha, bu hozirgi Attukal ibodatxonasi joylashgan joyda ekan. Maʼbuda Attukalamma (Bhadrakali/Kannaki) bayram kunlarida Attukalda hozir boʻladi, deb ishoniladi. Ponkalaga Kannakining shoh Pandya ustidan qozongan gʻalabasini nishonlash taklif etiladi. Boshqa bir hikoyada aytilishicha, „Attukal devi" jin shohi Darukani oʻldirish uchun lord Shivaning uchinchi koʻzidan Bhadrakali tugʻilgan. Ona Bhadrakali asosan Keralada sigʻinadigan Shakthi devi (Mahakali) shaklidir. „Bhadra" yaxshi, „Kali" esa vaqt maʼbudasi degan maʼnoni anglatadi. Shunday qilib, Bhadrakali koʻpincha farovonlik, vaqt va najot maʼbudasi deb ataladi.

Pongala festivali
-----------------

*Attukal Pongala* bu maʼbadning asosiy bayramidir. Attukal Pongala Mahotsavam — har yili fevral-mart oylariga toʻgʻri keladigan 10 kunlik festival (Malayalam oyi Kumbham)hisoblanadi. Festival Karthika yulduzida anʼanaviy Kappukettu va Kudiyiruthu marosimi bilan boshlanadi, Devi buti Kappu (Belaklar) bilan bezatilgan.

 Tiruvananthapuram, Janubiy Fort, Tippu koʻchasida Attukal Pongala paytida ibodat qilish.
Festivalning 9-kuni, „Pooram kuni" asosiy diqqatga sazovor joy, Attukal Pongala kuni va festival Kurutthitharpanam bilan 10-kun makam yulduzli kechada yakunlanadi.

Attukal pongala
Har yili millionlab ayollar Kumbham oyida ushbu maʼbad atrofida toʻplanib, Kannaki maʼbudasiga rozi boʻlish uchun ochiq joylarda *Pongala* (yogʻ,sariyogʻ, hindiston yongʻogʻi va boshqa ingredientlar bilan pishirilgan guruch) tayyorlaydilar. Pongala (soʻzma-soʻz qaynatish degan maʼnoni anglatadi) — guruchli boʻtqa, shirin jigarrang shinni, hindiston yongʻogʻi panjaralari, yongʻoqlar va mayizlardan iborat shirin taomning marosimiy taklifi. Bu maʼbadning raislik qiluvchi xudosi — maʼbuda — xalq orasida Attukal Amma nomi bilan tanilgan qurbonlik sifatida amalga oshiriladi. Maʼbuda Attukal devi ularning istaklarini bajarishi va farovonlikni taʼminlashi uchun ishoniladi.

sree padmanabhasvami ibodatxonasida attukal pongala paytida ibodat qilish

Yana qarang
-----------

* Kannagi
* Keraladagi hind ibodatxonalari roʻyxati
* Kerala ibodatxonalari

Manbalar
--------

1. ↑  „Guinness World Records News – Let's hear it for the ladies!".  Guinness World Records (2008-yil mart). 2009-yil 8-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-fevral 2009-yil.
2. ↑  Attukal Pongala date and time
3. ↑  „Annual festival begins at Attukal temple". *The Hindu* (20-fevral 2021-yil). Qaraldi: 24-oktabr 2021-yil.
4. ↑  *Lekshmy.* „Attukal Amma". *harpercollins.co.in*.  HarperCollins (2016-yil 2-iyun). Qaraldi: 2016-yil 5-iyun.
5. ↑  from the official temple website attukaldevi. com/pl/news-letter.htm
6. ↑  „When is Attukal Pongala: Date, significance and all you need to know". indiatoday.in (2-fevral 2021-yil). Qaraldi: 24-oktabr 2021-yil.
7. ↑  „Attukal Pongala, the festival at Attukal Bhagavathi temple".