recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Abdullaxon madrasasi (maʼnolari).

**Abdullaxon madrasasi** — Qarshi madrasasi.
Abdullaxon madrasasi Qarshidagi eng qadimiy madrasalardan biri hisoblanadi. Mazkur madrasani Shayboniylar hukmdori Abdullaxon II bunyod ettirgan. U Qarshidagi registoning shimoli-sharqiy tomonida va jome masjidi roʻparasida joylashgan boʻlgan. Madrasa pishiq, gʻishtdan ikki qavatli qilib bunyod etilgan. Qarshidagi eng boy va katta madrasa boʻlgan. Uning darsxonasi va masjidi bor edi va albatta kutubxonasi ham mavjud boʻlgan. Agar madrasa Qarshi jomeʼ masjidi oʻlchamiga muvofiqlashtirib koʻrilgan bulsa, uning hujralari soni oltmishtaga yetib qoladi. Madrasa old qismida katta darvozaxonasi, guldastali minoralari va moviy gumbazi bilan Registonga takrorlanmas koʻrk bagʻishlab turgan. Madrasa oldi qariyib janubi-gʻarbga aniqrogʻi qiblaga qarab bunyod etilgan. Abdullaxon madrasasi juda katta vaqf mulkiga ega boʻlgan. Afsuski, vaqf hujjatilari hozircha topilmagan. Shunga qaramay, oʻttizga yaqin turli rasmiy hujjatlarda uning madrasa nomi qayd etilgan va ularda faoliyatining baʼzi jihatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud. Abdullaxon madrasasi Buxoroda Koʻkaldosh madrasasi boshqa oʻquv dargohlari orasida qanday mavqeda bulsa, u ham Qarshida shunday nufuzga ega boʻlgan. Inqilob davrida madrasa qattiq vayron qilingan boʻlsada hali saqlanib turgan edi. Madrasa vaqf yerlari 1923—1924-yillarda ham davlatga foyda keltirayotgan boʻlgan. Mulla Abdutohir Muhammad Shokir oʻgʻli Abdullaxon madrasasining soʻnggi imomlaridan biri hisoblanadi. U talabalarga shu davrda ham dars oʻtgan. Bir paytlar Nasafning oʻziga xos ilmiy akademiyasi vazifasini bajargan bu maskan 1925-yillardan keyin yer bilan tekislab yuborilgan. Uning oldidagi registon qamoqxona maydoniga aylantirilgan. Uning eski joyi oʻrniga aholi uy-joy qurib yuborgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 639 bet.
***Jennie Gerhardt*** (talaffuzi: *Jenni Gerxardt*) - amerikalik yozuvchi Teodor Drayzerning 1911-yilda nashr etilgan ikkinchi romani.

Yaratilish tarixi
-----------------

Drayzer roman ustida ishlashni 1901-yilning yanvarida boshlagan. Syujet uning katta singlisi Meri hayotidagi voqealarga 
asoslangan edi.

Syujet
------

Bosh qahramon Jenevyev (Jenni) Gerxardt, Kolumbusda (Ogayo shtati) yashovchi kambag'al qiz, boy va qudratli odam senator Brander tomonidan yoʻldan ozdiriladi. U unga uylanishni va'da qiladi, u buni oilasiga yordam berish imkoniyati deb biladi. Biroq taqdir shunday oʻzgarib ketadiki, qisqa vaqt o'tgach Brander vafot etadi va Jenni undan homilador bo'lib qoladi. Uning otasi va uning atrofidagilar uning harakatini qoralaydi.

Bola tug'ilgandan so'ng, Jenni oilasi bilan Klivlendga ko'chib o'tadi va u yerda boy ayolga xizmatkor bo'lib ishga kiradi. Tez orada u yirik sanoatchining o'g'li Lester Keyn bilan uchrashadi. Jenni unga nisbatan his-tuyg'ulari unchalik kuchli bo'lmagan Lesterni sevib qoladi. Ular Chikagoga ko'chib hashamatli qasrda birga yashashadi, lekin ularning yolg'izligi va Jennining o'tmishi haqidagi ma'lumotlar ochiqlana boshlaydi. Ularning aloqasi Lester oilasi tomonidan qoralangan; o'limidan oldin otasi o'z vasiyatini shunday o'zgartiradiki, Lester faqat Jenni bilan xayrlashish orqali o'z ulushini olishi mumkin boʻladi.

Lester uzoq vaqt ikkilanib, hech qanday qaror qabul qila olmaydi. Bu orada Lesterning ukasi Robert advokat orqali Jenniga vasiyatnoma haqida xabar beradi. U Lester uchun baxtini qurbon qilishga qaror qiladi va uni o'zidan ajralishga ko'ndiradi. Lester o'zining eski tanishi, davrasidagi ayol Letti Jeraldga uylanadi.

Biroz vaqt o'tgach Jennining senator Branderdan bo'lgan qizi vafot etadi, bu Jenni uchun og'ir zarba bo'ladi. Bir necha yildan keyin Lester Keyn kasal bo'lib qoladi. Xotini hozir chet elda va u Jenni oldiga kelishini so'raydi. U uni sud qiladi va u nihoyat unga bo'lgan sevgisini tan oladi. Bir necha kundan keyin Lester vafot etadi. Jenni dafn marosimiga yashirincha keladi.

Tanqidiy sharhlar
-----------------

Romanga zamondoshlar tomonidan turli xil sharhlar berildi.

Manbalar
--------
**Sofya Dusgaliyevna Qoraboyeva** (1914.12.1, Toʻrtkoʻl — 1978.28.4, Nukus) — qoraqalpoq aktrisasi. Oʻzbekiston xalq artisti (1969). Moskva teatr sanʼati institutining qoraqalpoq studiyasida taʼlim olgan (1934—35). 1939-yildan Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat teatrida ishlagan. Milliylikka intilish, qahramonlari va hayotbaxsh his bilan sugʻorish Q. ijodiga xos. Vassa (M.Gorkiy, "Vassa Jeleznova"), Maysara (Hamza, "Maysaraning ishi"), Marfa Petrovna (K.Simonov, "Rus kishilari"), ona (E.Rannet, "Daydi oʻgʻil"), Biybinur (N.Dovqorayev, V.Shafrannikov, "Alpomish"), Oymereke (J.Oymurzayev, O.Xalimov, "Oygul va Obot"), Oqsuluv (A.Shomurotov va I.Yusupov, "Qirq qiz"), Oybike (S.Xoʻjaniyozov, "Taluas"), Toʻlgʻanoy (Ch.Aytmatov, "Momo yer") kabi turli xarakterdagi rollar talqini bilan tanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdullajon Karimov** — qoʻqonlik davlat va jamoat arbobi. OʻzSSR XKS raisining birinchi oʻrinbosari.

Faoliyati
---------

Abdullajon Karimov 1896-yil Qoʻqon shahrining Qipchoq ariq mahallasida tavallud topgan. Otasi Karimjon boʻlib, usta hunarmand edi. Bundan tashqari u 5 tanoblik yerida dehqonchilik bilan shugʻullanardi. Abdullajon dastlab mahalladagi eski usul maktabida tahsil oladi. 1912-yil otasi vafot etadi. 1913-yil 3 yil davomida Qoʻqondagi mashhur jadid muallimi Abduvahhob Ibodiy „Irfon" maktabida oʻqiydi. Abdullajon Karimov 1915-yilda rus-tuzem maktabida oʻqib, rus tilini puxta oʻrganadi. Bundan tashqari u madrasa mudarrislariga qatnab, fors va arab tillarini oʻrganadi. Jadid matbuoti orqali turk va tatar tillarini oʻrganadi. U Turkiston Muxtoriyati bilan bogʻliq tadbirlarda ham faol ishtirok etadi. Qoʻqonda tashkil etilgan „Toʻqimachilar uyushmasi"ga ishga kiradi. 1918-yili ushbu uyushma tavsiyasi bilan Fargʻonadagi oʻqituvchilarni tayyorlash kursiga oʻqib keladi va Qoʻqonda tashkil etilgan „Istiqlol beshigi" deb nomlangan maktabda dars bera boshlaydi. 1921-yil yanvardan maygacha Qoʻqon shahar ijroqoʻmi raisi, 1921-yil noyabrdan 1923-yil dekabrgacha Fargʻona muzofot partiya qoʻmitasi mas’ul kotibining oʻrinbosari, ayni paytda, 1922-yil iyunidan 1923-yil mayigacha muzofot inqilobiy qoʻmitasi raisi oʻrinbosari boʻladi. U faoliyati davomida oʻzbek ilmiy-tekshirish intituti va Samarqanddagi Oʻzbekiston pedakademiyasi faoliyatini har jihatdan qoʻllab-quvvatlaydi. 1929-yildan u Oʻrta Osiyo Iqtisodiy kengashi raisi sifatida oʻz faoliyatini olib boradi. 1930-yil maydan 1937-yil iyungacha OʻzSSR XKS raisining birinchi oʻrinbosari sifatida ishlaydi. 1937-yil 26-iyunda Yoʻldosh Oxunboboyev tavsiyasi bilan OʻzSSR XKS raisi lavozimiga tayinlanadi. 1937-yil 5-sentabr kuni Abdullajon Karimov qamoqqa olinadi. 1938-yil 27-aprelda Moskvada boʻlib oʻtgan sud jarayonida unga oliy jazo beriladi va hukm oʻsha kunning oʻzida Moskvadagi Butovo qabristonida ijro etiladi. Abdullajon Karimov 1957-yil 1-avgust kuni SSSR Oliy sudi harbiy kollegiyasi tomonidan oqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Irzayev B*. Qoʻqon tarixidan lavhalar*. Toshkent: „Akademnashr", 2020 — 240 bet.
2. ↑  Hasanov B*. Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob*. Toshkent: „Akademnashr", 2018 — 304 bet.
1997-yilda Pink Palacega kirish ko'rinishi
**Pink Palace** (nem. "Pushti saroy") Los-Anjelesdagi Xolmbi tepaliklarining yuqori darajadagi Sunset bulvarida joylashgan joy nomi edi. Villa o'zining ko'plab mashhur aholisi, jumladan, aktrisa Jeyn Mansfild bilan mashhur bo'ldi. Uy 2002-yilda buzib tashlangan.

Tarixi
------

Villa 1929-yilda 10100 Sunset bulvarida O'rta Yer dengizi uslubida qurilgan, me'mori GC McAllister edi. Uyda 900 m² dan ortiq maydonda 40 ta xona, jumladan, etti yotoq xonasi, sakkizta hammom, bar, kutubxona va vino qabri mavjud edi. Saroyda alohida mehmonxona ham joylashgan edi. Birinchi xo`jayini Rudy Vallée edi.

Undan keyin aktrisa Jeyn Mansfild bo'lajak ikkinchi turmush o'rtog'i Mikki Xargitay bilan birga 1957-yilda 76 000 dollarga saroyni sotib oldi. Mansfild keng qamrovli ta'mirlash ishlarini olib bordi: u uyni pushti rangga bo'yadi, hammomlardan biriga yurak shaklidagi vanna qo'ydi va butun xonani pushti rang bilan qopladi. U, shuningdek, yurak shaklidagi kamin qo'shdi va yo'lga *J* va *M* bosh harflari qo'shilgan temirdan yasalgan darvoza barpo etdi. U bayramlarda pushti shampan pompalanadigan favvora yaratdi. Hargitayning Mensfild uchun moʻljallangan hovuzi alohida eʼtiborni tortdi: bu yurak shaklidagi basseyn boʻlib, uning pastki qismida Xargitay zarhal mozaikada *"Men seni sevaman Jeyni"* *deb yozgan* edi. ). Mulk Gollivud yulduzlari uchun mashhur uchrashuv joyiga aylandi va Gollivudning diqqatga sazovor joyi hisoblangan.

1967-yilda Mansfildning o'limidan so'ng, saroy bir necha marta o`z egasini o'zgartirdi: Ringo Starr, *Mama* Kass Elliot va Engelbert Humperdink villada yashagan va boshqalar. Starr pushti devorlarni oq rangga bo'yashga bir necha bor urinib ko'rgan, ammo eski rang ko'rinib turardi. Humperdink butun saroyni spekulyativ firmaga sotdi, u esa uni 9-aprelda sotdi. 2002 yil noyabr oyida to`liq buzilgan.

Iqtiboslar
----------

> Jaynes Pink Palace wurde ein zentraler Gegenstand, das Gespräch von Hollywood. [...] Show-Leute von nah und fern waren auf die königliche Beute neidisch. „Es gab Terrassen, Blumen, Statuen wie im alten Rom und ein wundervolles kleines Badehaus aus Glas", sagte Mickey [Hargitay] stolz. „Das Haus hatte Charakter"
> 
> — Michael Feeney Callan

Havolalar
---------

* messynessychic.com ma'lumotlari va rasmlari
* huffingtonpost.com ma'lumot va video
* angelfire.com ma'lumotlari va rasmlari
* hollywood.com ma'lumotlari va rasmlari
* pinterest.com ma'lumotlari va rasmlari
* worldofwonder.net ma'lumotlari va rasmlari

Manbalar
--------


1. ↑  „geodeg.com".
2. ↑  „Los Angeles Times".
3. ↑  „life.time.com". 6-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
| Sofiya metropoliteni |
| --- |
| 
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Bolgariya |
| Shahar | Sofiya |
| Ochilgan vaqti | 1998-yil 28-yanvar |
| Boshqaruvchi shirkat | Metropoliten JSC |
| Davlat | Bolgariya |
| Uzunligi | 40 |
| Stantsiyalari soni | 35 |
| Yoʻllari soni | 2 |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 330 000 |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 132 000 000 |
| Sxemasi |
|  |

**Sofiya metropoliteni** (bolgarcha: *Софийски метрополитен*) — Bolgariya poytaxti Sofiyada xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tarmogʻi.

U 1998-yil 28-yanvarda ish boshlagan. 2016-yil iyul holatiga koʻra Sofiya metrosi 35 ta stantsiyalarga xizmat koʻrsatadigan ikkita oʻzaro bogʻlangan liniyalardan iborat boʻlib, ularning umumiy uzunligi 40,0 km (24,9 milya) ni tashkil etadi. Yevropaning eng keng metro tizimlarining 30 taligiga kiradi.

Tarixi
------

Oʻtgan asrning 60-yillaridan boshlab rejalashtirilgan Metro qurilishi 1990-yillarning oxiriga qadar rasman boshlanmadi, chunki shahar yetarli mablagʻ yoʻqligi sababli toʻxtab qolgan qurilishga qoʻshimcha ravishda yer osti tizimiga ehtiyoj sezmadi.Yana bir omil, qurilish ishlarini chuqurlashtirish kerak edi: Yevropaning eng qadimiy shaharlaridan biri boʻlgan Sofiya oʻzining markaziy hududlari ostida koʻplab tarixiy qatlamlarni oʻz ichiga olgan.Antik davrga oid dalillarni topilgan Trakiya va Rim xarobalari va zamonaviy arxitektura boyligini namoyish etadigan Serdika stantsiyasida aniq koʻrish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Sofia Metro — Official Web Site
* MetroSofia.com
* Interactive Sofia Metro Map
* Sofia metro @ urbanrail.net
* Metrovagonmash OAO — Information about the rolling stock
* Metro @ public-transport.net
* Unofficial Sofia tube map inspired by Londonʼs one, designed for foreign visitors
* Sofia Metro — quick info and maps
* Sofia Metro Map
**Tovush tezligi** - tovush toʻlqinining belgilangan biror fazasining tarqalish tezligi. Tovush tezligi muayyan tashqi sharoitda mazkur modda uchun oʻzgarmas boʻlib, toʻlqinning chastotasi va amplitudasiga bogʻliq emas. Gazlarda temperatura va bosim ortishi bilan Tovush tezligi ortadi, suyukliklarda (suvdan tashqari) esa temperatura ortishi bilan, yaʼni suyultirilganda Tovush tezligi kamayadi. Suvda temperatura oshishi (74° gacha) bilan Tovush tezligi ham ortadi. temperatura bundan yuqoriga koʻtarilgan sari Tovush tezligi kamaya boradi.

Gaz va suyuqlik aralashmalarida Tovush tezligi undagi komponentlarning konsentratsiyasiga bogʻliq. Izotrop qattiq jismlarda Tovush tezligi moddaning zichligi va elastiklik moduli bilan aniqlanadi. Tovush tezligi qattiq jismlarda suyukliklardagidan, suyuqliklarda esa gazlardagidan katga. Mas. Tovush tezligi 20° da havoda 331 m/s ga, suvda 1450 m/s ga, poʻlatda 5000 m/s ga teng.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Pinocchioning sarguzashtlari*** (italyancha: *Le avventure di Pinocchio*) — italiyalik bolalar yozuvchisi Carlo Collodi qalamiga mansub 1883-yilda yozilgan fantastika va sarguzasht janrlaridagi roman. Bu kitob, Geppetto ismli kambagʻal yogʻoch oʻymakor va u yasagan Pinocchio ismli yogʻoch qoʻgʻirchoqning sarguzashtini oʻz ichiga oladi.

Dastlab, ushbu roman, ilk marotaba seriya shaklida „Qoʻgʻirchoq hikoyasi" (italyancha: *La storia di un burattino*) nomi ostida 1881-yil 7-iyuldan boshlab Italiyaning haftalik bolalar jurnallaridan biri boʻlgan *Giornale per i bambini* jurnalida chop etilgan. Koʻpchilik oʻquvchilarning talablariga binoan epizodlar 1882-yil 16-fevralda yangilandi. 1883-yil fevralda hikoya bitta kitob koʻrinishida chop etildi. Oʻshandan buyon, *Pinocchio* haqidagi kitob, oʻsha davrdagi bolalar uchun moʻljallangan kitoblarning asosiy bozorlarida tarqalishi jihatdan doimiy va uzluksiz boʻlib kelmoqda hamda bu jahon boʻylab tanqidiy sharhlar bilan kutib olindi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „The Adventures of Pinocchio - Fondazione Pinocchio - Carlo Collodi - Parco di Pinocchio" (en).  Fondazione Pinocchio. 9-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2020-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-09-09).

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Pinocchioning sarguzashtlari*** haqida turkum mavjud |

* *Pinocchio* (italyan), Carlo Collodi National Foundation
* Comencini, Luigi, *Pinocchio* (italyan), Andrea Balestri
* Verger, Mario, *Un burattino di nome Pinocchio* [*The Adventures of Pinocchio*] (italyan), Carlo Rambaldi, introd. Rapporto confidenziale
**Sofya Erjonovna Toʻyboyeva** (1913.30.1, Qozogʻiston, Gʻazali sh. — 1996.25.10, Dushanba) — aktrisa, tojik milliy teatri asoschilaridan. Tojikiston xalq artista (1941). 20-yillarda Buxorodagi maktab havaskorlari, keyinroq mahalliy oʻzbek teatri spektakllarida qatnashgan. 1929—31 yillar Hamza teatrida, 1931-yildan Lohutiy nomidagi drama teatri aktrisasi. Julyetta ("Romeo va Julyetta"), Luiza ("Makr va muhabbat"), Dezdemona ("Otello"), Lyubov Yarovaya ("Lyubov Yarovaya"), Shi Pin ("Tayfun"), Sarvara ("Ona hukmi") kabi rollari bilan tanilgan. Kinoda Mehriniso xola ("Men bir qizni uchratdim"), Bonu ("Shoir qismati"), Saidabonu ("Oʻgʻlim uylanish yoshida"), ona ("Zumrad"), Xodima ("Kul ostidagi choʻgʻ"), Nigoroyim ("Mehrobdan chayon", "Oʻzbekfilm") va boshqa obrazlar yaratgan. 1968—84 yillar Tojikiston teatr jamiyati raisi boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burnonit** (fransuz mineralogi J. L. Burnon nomidan) — murakkab sulfidlar kenja sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi CuPbSbS3. Baʼzan temir (5% gacha) va kumush (3% gacha) qoʻshimchalari boʻladi. Rombik sistemada kristallanadi. Rangi poʻlatsimon kulrangdan qoragacha. Yoʻgʻon ustunsimon va gʻildiraksimon qoʻshaloqliklar koʻrinishida. Moʻrt. Qattiqpigi 3— 3,5. S. ogʻ. 5,7—5,9. Soʻniqmis rudalari, pirit, xalkopirit, galenit, sfalerit bilan birga mispolimetall, gidrotermal konlarining murakkab tiplarida uchraydi. B. nurashga uchraganda serussit, malaxit va surma oxralari hosil qiladi. Konlari Oʻrta Osiyo, Rossiya Federatsiyasi (Zabaykalye va boshqalar), Avstraliya, Janubiy Amerika mamlakatlarida bor. Oʻzbekistonda Qurama (Qoʻshbuloq oltin koni), Chatqol togʻlarida (Ustarasoy vismut koni) va jan.da (Xondiza polimetall kon i) da uchraydi. B.dan qoʻrgʻoshin va mis olinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Beaute Prestige International** — parfyumeriya uyi, 1990-yil oktyabr oyida uning yagona aktsioneri Shiseido tomonidan tashkil etilgan. Beauté Prestige International Issey Miyake brendlari uchun parfyumeriya litsenziyalariga 1992-yildan beri, Jan Pol Gotye 1993-yildan 2015-yilgacha, Narciso Rodriges, 2003-yildan Elie Saab, 2011-yilda Azzedine Alaia
va tez orada 2016-yilda Zadig & Voltaire brendlariga ega. NARS (Shiseido guruhi) 2008-yildan 2015-yilgacha BPIning yangi bosh direktori sifatida 2015-yil 1-sentabrda keladi. Shuningdek, u Shiseido Group EMEA bosh direktori vazifasini bajaradi.

Faoliyat
--------

### Litsenziyalar

Beauty Prestige International portfeli u Litsenziyalangan brendlardan iborat boʻlib, ular uchun parfyumeriya ishlab chiqaradi, ishlab chiqaradi va sotadi: Issey Miyake, Jean Paul Gaultier (2015-yil dekabrgacha), Narciso Rodriges, Elie Saab va yaqinda Azzedine Alaia (2015-yilda)).

### Tarqatish

Beauté Prestige International shuningdek xushboʻy hid brendlarini tarqatadi: Hermes) (Ispaniya va AQShda), Ferragamo (Shimoliy Amerikada) va Burberry (Fransiya, Ispaniya, AQSh) United va Travel Retail Europe & Asia 2013-yil aprel oyidan beri. 2014-yil aprel oyidan: Germaniya, Avstriya, Belgiya, Gollandiya, Lyuksemburg, Shveysariya).

Raqamlar
--------

112 mamlakatda mavjud.

* 13 ta shoʻba korxonalari: Fransiya, Germaniya, Avstriya, Belgiya, Ispaniya, Gollandiya, Italiya, Shveysariya, Rossiya, Shimoliy Amerika, Kanada, Mayami (Janubiy Amerika uchun) va Singapur.
* 2 ishlab chiqarish maydonchasi.
* 2014-yilda sof savdo hajmi 500 million evro.

Manbalar
--------

1. ↑  Azzedine Alaïa se met au parfum avec Beauté Prestige International
2. ↑  Beauté Prestige International inks fragrance deal with Zadig & Voltaire

Havolalar
---------

Site Officiel Beauté Prestige International Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-02-22).
**1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi** — 1735-1739-yillardagi Rossiya-Turkiya urushini tugatgan shartnoma. 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda imzolangan.

Asosiy maʼlumotlar
------------------

 Anna Ioannovnaning toj kiyishi uchun (1730), Turkiya bilan tinchlik uchun (1739), Anna Ioannovnaning oʻlimi (1740) uchun nishonlar bilan qadahlar. Rossiya, 1730-40. Kumush, DTM
1737-yilda Nemirovdagi muzokaralar natijasiz tugadi. 1738-yilda nisbatan xotirjamlik hukm surdi va 1739-yilda harbiy harakatlar qayta boshlandi. 1739-yil avgust-sentabr oylarida boʻlib oʻtgan yurish natijasida Minix qoʻmondonligi ostidagi rus qoʻshinlari Stavuchani ostonasida Usmonli qoʻshinlarini magʻlub etib, Xotin va Yassini egallab oldilar. Biroq Rossiyaning ittifoqchisi Avstriya ketma-ket magʻlubiyatga uchradi va 1739-yil 21-avgustda (1-sentabr) ajratuvchi tinchlik shartnomasini tuzishga majbur boʻldi, unga koʻra u Turkiyaga Serbiya va Valaxiya hududlarini, shu jumladan, Belgradni berdi. Belgraddan tashqari, Porta Pojarevatskiy shartnomasi shartlariga koʻra Serbiya, Bosniya va Valaxiyada yoʻqotgan hamma narsani qaytarib oldi. Avstriya va Turkiya oʻrtasidagi chegara yana Dunay, Sava va Temesvar togʻli provinsiyasi boʻylab oʻtdi. Aslida, Avstriya 1716-1718-yillardagi urush natijasida olgan narsasini yoʻqotdi. Bu hamda Shvetsiya bilan munosabatlarning yomonlashishi (ikki yil oʻtgach, ikki davlat oʻrtasida urush boshlandi) Rossiyani qiyin ahvolga solib qoʻydi va uni tinchlik muzokaralarini boshlashga majbur qildi.

Muzokaralarga fransuz vakili Markiz de Vilnev vositachilik qildi. Tinchlik shartlariga koʻra, Rossiya Azovni (istehkomlarni buzish sharti bilan), Dneprning oʻrta oqimi boʻylab kichik hududlarni va Cherkasning Don orolida (Turkiya — Kuban daryosining ogʻzida) qalʼa qurish huquqini oldi. Katta va Kichik Kabarda mustaqil davlat deb eʼlon qilindi va ular kuchlar oʻrtasida toʻsiq rolini oʻynashi kerak edi. Rossiyaga Azov va Qora dengizlarda floti boʻlishi taqiqlangan edi, Turkiya bilan savdo faqat turk kemalari yordamida amalga oshirilishi mumkin edi. Rossiya Qrimni ham boy berdi. Rossiyalik ziyoratchilarga Quddusdagi muqaddas dargohlarga bepul kirish kafolati berildi.

Belgrad shartnomasi XVIII-asrda Usmonlilar tomonidan imzolangan soʻnggi foydali shartnomalardan, ammo u Rossiya uchun foydasiz edi, chunki Rossiya koʻplab egallagan yerlarini va Qora dengizga chiqish imkoniyatini boy berdi. Tinchlik shartlari 1774-yilgi Kyuchuk-Kaynarjiy tinchlik shartnomasi bilan qayta koʻrib chiqilgan.

Yana qarang
-----------

* Nish shartnomasi (1739)

Manbalar
--------

1. ↑  Belgradskiy mirniy dogovor 1739 //

Boshqa manbalar
---------------

  

* + Danilov A. A. Istoriya Rossii v IX—XIX vekax. Spravochnie materiali. M. 1998.
	+ Atlas ofitsera // M. Izd — vo Generalnogo shtaba Voorujennix Sil SSSR, 1947.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Juvayniy (maʼnolari).

**Juvayniy**, Abulmaʼoliy Ziyovuddin Abdulmalik ibn Abdulloh Juvayniy (1027—1086) — nishopurlik mashhur olim, faqih, mudarris. Dastlab fiqh, hadis, tafsir va adab ilmlari bobida oʻz zamonasining allomasi boʻlmish otasi Abu Muhammad Abdulloh ibn Yusuf Juvayniy (?—1043) dan tahsil olgan. Otasi vafot etgach, bir muddat uning oʻrnida mudarrislik qilgan. Soʻng ilm talabida Iroqqa safar qilib, bir oz vaqt Bagʻdodda yashagan. Keyin, Hijozga borib, avval Makkai Mukarramada, soʻng Madinai Munavvarada toat-ibodat, tahsili ilm bilan mashgʻul boʻlmoq barobarida muftilik ham qilgan va shu bois "Imom ul-Haramayn" ("Ikki Haram — Makkai Mukarrama va Madinai Munavvara imomi") degan unvonga sazovor boʻlgan. Saljuqiylar sultoni Alp Arslon hukmdorligi (1063—72)ning dastlabki yillarida Nishopurga qaytgan. Sultonning mashhur vaziri Nizomulmulk J. uchun Nishopurda "Nizomiyya madrasasi"ni tashkil qilgan. J. 30 yil mazkur madrasada mudarrislik qilish bilan birga fatvo, vaʼz, xutba va vaqf ishlarini ham ado etgan, fiqh, tafsir va hadisga doyr koʻplab asarlar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻrta Osiyo allomalari |
| --- |
|  |
| Olimlar | 
* Abu Maʼshar
* Abulvafo
* Abu zayd Balxiy
* al-Fargʻoniy
* Ali Qushchi
* Abu Ali ibn Sino
* Birjoniy
* Beruniy
* al-Marvaziy
* Jobir ibn Xayyom
* Al Xoʻjandiy
* Abu Jaʼfar
* Khujandi
* Xorazmiy
* Nasaviy
* Umar Xayyom
* Abu Said Sijzi
 |
|  |
| Faylasuflar | 
* Gʻazzoliy
* Amiriy
* Abu Ali ibn Sino
* Al-Forobiy
* Aziziddin Nasafiy
* Ahmad Yassaviy
* Najmiddin Kubro
* Sijistoniy
* Shahrastoniy
 |
|  |
| Islom ulamolari | 
* Sijistoniy
* Abu Hanifa
* Ahmad Ibn Hanbal
* Ansoriy
* Buxoriy
* Al-Hakim an-Nishopuriy
* Juvayniy
* Moturidiy
* Muslim ibn Hajjoj
* Nasaiy
* Abdulkarim al-Qushayriy
* Faxriddin Roziy
* Taftazoniy
* Imom Termiziy
* Az-Zamaxshariy
 |
|  |
| Shoir va sanʼatkorlar | 
* Abulxayr
* Kamoliddin Behzod
* Daqiqiy
* Jomiy
* Alisher Navoiy
* Nodira
* Rudakiy
* Rumiy
* Mashrab
 |
|  |
| Tarixchi vasiyosatchilar | 
* Abulfazl Bayhaqiy
* Narshaxiy
* Avfiy
* Balʼamiy
* Gavharshod begim
* Husayn Boyqaro
* Xondamir
* Bobur
* Shihob al-Nasai
* Gulbadan begim
 |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Bénédictine* — anʼanaviy fransuz oʻsimliklar likyori.
*Licor Beirão* — anʼanaviy portugal ziravorlar likyori
**Likyor** (fransuzcha: *liqueur*, lotincha: *liquor* — suyuqlik) — kuchli spirtli ichimlik. Tarkibida 20% dan 35% gacha qand, 45% gacha (hajmiga nisbatan) spirt boʻladi. Dastlab, Gollandiyada paydo boʻlgan. Qadimgi xushboʻy likyor tayyorlash retseptlarini turli mamlakatlarda monaxlar va aptekarlar turli shifobaxsh oʻtlar, ildizlar, oʻsimlik gullari va mevalaridan tayyorlashgan. Uni tayyorlash usullari sir saqlangan. Kuchli desert va kremli likyorlar bor. Likyor tayyorlash uchun tarkibida qandi koʻp (24—26%) boʻlgan uzum navlari ishlatiladi, qandi kam boʻlganiga esa konsentrlangan uzum sharbati qoʻshiladi. Likyor mevalarning spirtlangan sharbatidan, xushboʻy oʻtlar, ildizlar, urugʻlar, barglar, gullar, sitrus mevalarining poʻstloqlari, dukkaklar (kofe, kakao), dorivorlar (dolchin va boshqalar), efir moylarining spirtdagi eritmalari va boshqalardan ham tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Likyor*** mavzusiga oid fayllar bor. |

* Likyorlar *The Cook's Thesaurus*da.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amu-Buxoro mashina kanali** — Buxoro viloyatidagi sugʻorish kanali. Amudaryoning oʻng qirgʻogʻidan, Chorjoʻy sh. (Turkmaniston)dan 12 km yuqorida boshlanadi. Qizilqumdan oʻtib Buxoro vohasiga suv beradi. 1-navbati 1965 yilda, 2-navbati 1976 yilda qurilgan. Umumiy uz. 400 km. Suvni maksimal koʻtarish balandligi 111m, maksimal suv oʻtkazish imkoniyati 270 m³/s Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 1-navbati ishga tushirilgach, Buxoro viloyatida boshqa manbalardan sugʻorib kelingan 136,5 ming ga yerni Amudaryo suvi bilan sugʻorish mumkin boʻldi, Amudaryo havzasidagi 377 ming ga yerning suv bilan taʼminlanishini yaxshilash, 23,8 ming ga yangi yerlarni sugorish imkoni tugildi. Magistral kanalda 65 gidrotexnika inshooti, 11 nasos stansiyasi (jumladan suvni 54 m balandlikka koʻtarib beradigan, har birining quvvati 12,5 ming kVt boʻlgan 10 nasos agregatli Hamza-2 nasos stansiyasi) bor. Amu-Buxoro mashina kanali k.ning nasos stansiyalari, ularning umumiy joylanishi, ayrim nasos agregatlarning quv-vati, shuningdek nasoslarning avtomatika va telemexanika vositalari bilan jihozlanishi jihatidan mamlakat irrigatsiya tajribasida noyob hisoblanadi. Birinchi mar-446ta Buxoro viloyatida nasos stansiyasining old kamerasida belgilangan suv sathini doimo bir xilda saqlab turadigan avtomatik tamba (zatvor) qoʻllanildi. 152-kmda uch yoʻnalishda suv taqsimlagich qurildi: chapda — Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 1-navbati uchun (suv sarfi 60,3 m³/s), oʻngda — Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 2-navbati uchun (suv sarfi 95,8 m³/s) va oʻrtada rostlagich -Toʻdakoʻl shoʻrini yuvish hamda kelajakda uni toʻldirish uchun suv beradi. Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 2-navbati tugaydigan 191-kmda Qiziltepa nasos stansiyasi qurildi. U Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 2-navbatidan Zarafshon daryosiga suv uzatadigan ikkinchi pogona hisoblanadi. Qiziltepa nasos stansiyasining yuqori befida suv sathini taʼminlash uchun Toʻdakoʻl botigʻiga suv tashlaydigan inshoot qurilgan. Amu-Buxoro mashina kanali k. 2-navbatining ishga tushirilishi 15,5 ming ga yangi yerlarni oʻzlashtirish, Amudaryo suvi bilan Buxoro, Samarqand, Navoiy viloyatlaridagi 77 ming ga sugʻoriladigan yerlarning suv taʼmino-tini yaxshilash imkonini yaratdi. Sharif Hamdamov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Turkmaniston bayrogʻi | *Turkmaniston geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Lilit Mkrtchian** (armancha: *Լիլիթ Մկրտչյան* ; 1982-yil 9-avgustda tugʻilgan) — arman shaxmatchisi. U FIDE tomonidan 2003-yil xalqaro shaxmatchi va 1998-yilda ayol grossmeyster unvonlari bilan taqdirlangan. Mkrtchian ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha toʻrt karra Armaniston chempioni boʻlgan.

2002-yilda Mkrtchian Bolgariyaning Varna shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi individual Yevropa chempionatida 8½/11 ball toʻplagan holda kumush medalni qoʻlga kiritgan. U 2003-yilda Bolgariyaning Plovdiv shahrida shaxmat bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi jamoaviy Yevropa chempionatida qatnashib, Armanistonga oltin medalni qo‘lga kiritishga yordam bergan va 2006-yili Turkiyaning Kushadasi shahrida oʻtkazilgan 7-chi yakka tartibdagi ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 7½/11 ball toʻplagan holda bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2009-yilgi musobaqada u Tatyana Kosintseva bilan bellashib, 8½/11 ball bilan birinchi oʻrinni egalladi va pley-offda yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritadi.

2009-yil dekabr oyida u Armanistonning 2009-yildagi eng yaxshi sportchilari roʻyxatida oʻninchi oʻrinni egallaydi.

Lilit Mkrtchian 2012-yil shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. U elo reytingi boʻyicha 27-raqamni egallagan edi. Ushbu chempionatning 1-turida Lilit Mkrtchian Ketevan Arakhamia-Grantga qarshi kurashda yengib chiqadi va 2-turga yoʻl oladi. Biroq 2-turda Nadezhda Kosintsevaga 2½:3½ hisobida magʻlub boʻlib, turnirni erta yakunlaydi.

2013-yilda ayollar o‘rtasidagi yakkalik Yevropa chempionatida uchinchi o‘rinni egallaydi va 2015-yilda Chengdu (Xitoy)da o‘tkazilgan shaxmat bo‘yicha ayollar jamolari o‘rtasidagi jahon chempionatida Mkrtchian ikkinchi doskada yakka tartibda oltin medalni qo‘lga kiritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „All Women's Champions of Armenia".  Armchess. 30-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2011-yil.
2. ↑  OlimpBase 5th Womenʼs European Chess Team Championship, Plovdiv 2003, Armenia
3. ↑  The Week in Chess 598
4. ↑  „Tatiana Kosintseva new European Women's Champion 2009". *Chess News*.  ChessBase (20-mart 2009-yil). Qaraldi: 9-iyun 2019-yil.
5. ↑  „Lilit Mkrtchian in the Top 10".  Armchess (16-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2009-yil.
6. ↑  Top 100 Women November 2012
7. ↑  „Hoang Thanh Trang is European Women’s Chess Champion". *Chessdom* (3-avgust 2013-yil). Qaraldi: 9-iyun 2019-yil.
8. ↑  Board results. FIDE Womenʼs World Team Chess Championship 2015.

Havolalar
---------

* Shaxsiy sahifasi FIDE saytida
* Grandmaster Games Database — Lilit Mkrtchian
* Lilit Mkrtchian team chess record at Olimpbase.org
* Interview
* Press Conference with Lilit Mkrtchian Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-06-24).
Eronlik jurnalistlar tomonidan „dunyodagi eng kir odam" laqabini olgan Amu Hoji Fors viloyatida yashagan va yarim asrdan koʻproq vaqt davomida yuvinishdan qatʼiyan bosh tortgan.

Hayot tarzi
-----------

Bunga sabab sifatida u suv va sovun uni oʻlimga olib kelishidan qoʻrqishini aytgan.
Amu Hoji oʻzining gʻayrioddiy hayot tarzini yoshligida juda koʻp tushkunliklarni boshidan kechirganligi bilan izohlagan. Amu Hoji ham tamakining ashaddiy ishqibozi boʻlib, baʼzan bir vaqtning oʻzida bir nechta sigaret chekib, barmoqlari orasiga qator qilib qoʻygan holatdagi suratlari tarqalgan. Koʻp yillar davomida sovun va suv tegmagan Amu Hojining terisi qorayib qalin kir bilan qoplangan, ammo bu uni umuman bezovta qilmagan. Uning eski idishdan ichayotgan suvi va isteʼmol qilgan chirigan goʻsht ham sogʻligʻiga taʼsir qilmagan.

Kasallikning boshlanishi
------------------------

Bundan bir necha oy oldin mahalliy aholi vakillari Amu Hojini choʻmilishga majburlashgan. Dush qabul qilgandan keyin Amu Hojining ahvoli ogʻirlashgan. Amu Hojining ahvoli yomonlashgandan keyin unga tibbiy yordam koʻrsatilgan ammo bu yordam bermagan.

Vafoti
------

Amu Hoji choʻmilganidan keyin kasal boʻlgani holida tuzalmagan va 24-oktabr, yakshanba kuni Fors viloyatidagi Deygah qishlogʻida vafot etgan. Olimlar oʻlimning aniq sababi nima ekanligini ayta olishmagan, lekin katta ehtimol bilan Amu Hojining oʻlimiga doimiy kundalik hayotning va gigienik muhitning oʻzgarishi va buni Amu Hojining organizmi qabul qila olmagani sabab boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Baydarka va kanoeda eshkak eshish** — sport turi, poygalar va slalomdan iborat. Baydarka va kanoeda eshkak eshish musobaqalari 19-asrning 60-yillarida Yevropaning koʻpgina mamlakatlarida eshkakchilar klublari paydo boʻlgandan soʻng boshlandi va avval baydarkalarda, keyin kanoeda sport poygalari oʻtkaziladigan boʻldi. Xalqaro kanoe federatsiyasi (IKF, 1946-yil tashkil topgan) 54 milliy federatsiyani birlashtiradi (1991). 1936-yildan Baydarka va kanoeda eshkak eshish Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan, 1938-yildan jahon chempionatlari oʻtkaziladi. Baydarkalardagi musobaqalar ayollar va erkaklar oʻrtasida, kanoeda esa — faqat erkaklar oʻrtasida boʻladi. Baydarkalar bir kishilik, ikki kishilik va toʻrt kishilik, kanoe — bir kishilik va ikki kishilik. 1972-yildan baydarka va kanoeda slalom musobaqalari olimpiada musobaqalari dasturiga tajriba tariqasida kiritilgan.

Oʻzbekistonda bu sport turi havaskorlari 50-yillardan suv havzalari, anhor va daryolarda mashq qilib, musobaqalarda qatnasha boshladilar. Oʻzbekiston terma jamoasi 1996-yilgi 26-yozgi olimpiya oʻyinlarida va ayniqsa 1997-yilgi Osiyo birinchiligida muvaffaqiyatli ishtirok etdi. Sokchasiti (Janubiy Koreya) shahrida boʻlgan qitʼa chempionatida 12 oltin, 11 kumush, 9 bronza medali qoʻlga kiritilib, birinchi oʻrin egallandi. Jamoa muvaffaqiyatiga xalqaro sport ustalari aka-uka S. va V. Shoislomovlar (kanoe), D. Kovalenko (kanoe), T. Levina, I. Lyalina, A. Shpiganovich, I. Isakova (baydarka) katta hissa qoʻshishdi. Oʻzbekiston Baydarka va kanoeda eshkak eshish jamoasi 13-Osiyo oʻyinlari (Bangkok, 1998) chempioni nomini ham oldi, Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻiicha asosiy sport bazalari Toshkent dengizi, Chorvoq suv ombori, Samarqand eshkak eshuvchilar kanalida joylashgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikipediyada «**Sport**» loyihasi bor |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tavfiq fikrat** (1867.24.12 Istanbul —1915.19.8) — turk shoiri, maʼrifatparvar, jurnalist. Istanbuldagi Galatasaroy litseyida oʻqigan. Bir qator oʻquv yurtlarida muallimlik qilgan, sheʼrlar yozgan. "Sarvati funun" ("Fanlar boyligi") majmuasi (1892— 1944)ning yozuv ishlari mudiri (1895—1901). Ilk sheʼriy kitobi — "Rubobi shikasta" ("Siniq soz", 1904). T. F. adabiyotga mumtoz sheʼriyat taʼsirida kirib kelgan, soʻngroq gʻarb adabiyoti yoʻlida sheʼrlar yoza boshlagan. Uning sheʼriyatda yaratgan yangiliklaridan biri — sheʼrdagi eng kichik birlik boʻlgan baytda fikrning yakunlanishi majburiyatini yoʻq qilgan, nasrdagi ifodaning keng imkoniyatlaridan nazmda foydalangan, vazn va qofiyaga alohida eʼtibor bergan. Turkcha bilan aruz orasidagi hamoqanglikni muvofiklashtirishda gʻoyat goʻzal natijalarga erishgan.

T.F. sheʼrlarining mavzusi xilmaxil. "Sarvati funun"dan ketgach, ijtimoiy sanʼat tushunchasi bilan bogʻliq boʻlgan ijtimoiy sheʼrlar yozgan ("Tutun", "Tong otsa", "Erta" va boshqalar). Ularda xalqning mashaqqatli hayotini tasvirlagan. Baʼzi sheʼrlarida esa pandnasihat birinchi oʻringa oʻtadi. "Rubobilaning javobi", "Xoluqning daftari", "Jermin" kabi qator sheʼriy toʻplamlari bor.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amur neolit madaniyati** -Amur daryosi havzasidagi neolit (miloddan avvalgi 5- ming yillikning oxirlari va 1-ming yillikning boshlarigacha) ma-daniyati yodgorliklari. Kulolchilikda spiralsimon naqshlar, tagi qizil qora bezaklar paydo boʻlgan. Toshdan ishlan-gan ov qurollari (bolta, nayza uchi va 455sh.k.) topilgan. Keyingi davrda boʻyni uzun idishlar, silliq pichoqlar, oq ne-frit uzuklar, yirik tosh boltalar paydo boʻlgan. Evoron koʻli yaqinidagi Sargol qishlogʻidan topilgan soʻnggi neolit dav-riga oid buyumlar keyingi davrlarda quyi Amurga shimolida yashagan qabilalar koʻchib kelganini tasdiqlaydi. Ad.: Istoriya Sibiri s drevneyshix vremyon do nashix dney, t. 1, L. 1968.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Demokratiyaning keng tarqalgan modellaridan biri sotsial demokratiyadir. O‘zbekistonda siyosatshunoslikka doir ilmiy adabiyotlarda sotsialistik demokratiya, jamoaviy

demokratiya, identitar demokratiya shaklida ham uchratish mumkin. Faqat sotsial demokratiyaning rivojlanish asoslari marksistiksotsialistik g‘oyalarga borib taqalsada, u tarixiy rivojlanishi davrida mohiyatan o‘zgargan. Uni sobiq Ittifoq yoki shu kabi davlatlardagi sotsialistik demokratiya modeli bilan chalkashtirib yubormaslik kerak. Sotsial demokratiyaga sof jamoaviy yoki sotsialistik demokratiya deb qarasak, unda muxolifat yot tushuncha hisoblanadi, xususiy mulk huquqi cheklanadi, ko‘ppartiyaviylik masalasi ham ochiq qoladi, o‘zini xalq bilan bir narsa sifatida ko‘rsatuvchi totalitar rejim shakllanishi va insonlar huquqlari cheklanishi xavfi bor. Sotsial demokratiyaning asosiy g‘oyalari- adolat, tenglik, erkinlik va birodarlik. Shuning uchun bugungi kunda sotsial demokratiyani mohiyatan ijtimoiy demokratiya sifatida tushunish maqsadga muvofiq sanaladi. Masalan, buni hozirda 0 ‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan "Adolat" sotsial demokratik partiyasi ustavi va saylov oldi dasturlaridan ham kuzatish mumkin. Partiya saylov oldi dasturlarida quyidagi tamoyillar aks etgan: "Adolat - hayotimizning bosh mezoni, adolat - har bir inson uchun", "Islohot - islohot uchun emas, avvalo inson uchun", "Yangi uy qurmay turib, eskisini buzmang" yoki "Partiya o‘zini iqtisodiyot va ijtimoiy sohalarda innovatsion taraqqiyotning, yaratilgan moddiy boyliklami adolatli taqsimlashning, qonunchilik va huquqtartibotni mustahkamlashning, fuqarolaming huquq va qonuniy manfaatlariga amal qilishning, davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining ochiqligi va hisobdorligining faol tarafdori, deb biladi." Umuman, sotsial demokratiyaning o‘zga xos jihatlarini quyidagilarda kuzatish mumkin:

• jamoaviylik, ijtimoiy manfaatlaming shaxsiy manfaatlardan ustunligi; 

• davlat ishlarida fuqarolaming teng huquqliligi va faol ishtiroki;

• ins on huquqlarining kafolatlanishi;

• so‘z va mitinglar o‘tkazish erkinliklari;

• fuqarolaming boshqaruvda ishtirok etishlari uchun ijtimoiy shart-sharoitlaming yaratilishi; 

• ana shu asosiy guruhlaming demokratik tarzda tashkil etilishidan iborat.

Manba
-----

O'.B.Bito'rayev Siyosatshunoslikka kirish:o'quv qo'llanma.-T.:2017

1. ↑  *O'.B.Bito'rayev Siyosatshunoslikka kirish:o'quv qo'llanma.-T.:2017*.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Oqkoʻl (maʼnolari).

**Oqkoʻl** — Xorazm viloyati Yangiariq tumanidagi bir guruh koʻllar nomi (Oqkoʻl, Gazkoʻl, Shoʻrkoʻl, Otakoʻl, Bogʻotlikoʻl, maydoni 4 ming ga, oʻrtacha chuq. 1m, suvi shoʻrroq. Koʻllarning tubi gil va qumtoshlardan iborat, soxillari asosan, yassi. Koʻllar kollektorlar orqali birlashtirilgan, shu sababli hammasining suv yuzasi bir meʼyorda turadi. Tashlandiq va sizot suvlar hisobiga toʻyinadi. Yuzasining 30—80% qamish va qoʻgʻa bilan qoplangan. Choʻrton, sazan kabi baliklar bor. Ondatra boqiladi. Koʻllar sayozlashib bormoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tavakkal Qodirov** (1926.24.4, Quva tumani — 1996.13.4, Fargʻona) — xonanda (lirik tenor), Oʻzbekiston xalq artisti (1989). Fargʻona musiqa bilim yurti (1961) va Fargʻona pedagogika instituti (1990) ni tugatgan. Dastlab quvalik Tursunboy Karimovdan doira va gʻijjak (skripka) chalishni, "Dugoh", "Segoh" kabi mumtoz cholgʻu kuylarini, Gʻ. va Ye.Hoshimovlardan ashula yoʻllari, ("Yolgʻiz", T.Jalilov; "Oʻltirgʻusi", J.Sultonov va boshqalar)ni oʻrgangan. Keyinchalik K.Otaniyozov, J.Sultonovdan oʻzbek mumtoz va zamonaviy bastakorlar ashulalarini oʻzlashtirgan. Quva tumani madaniyat uyida badiiy rahbar (195159), Fargʻona teatri (1959-78), Fargʻona viloyatlararo filarmoniyasida yakkaxon xonanda (1978— 91), direktor (1978 — 83), Fargʻona universitetida professor (1991-yildan). Betakror, shirali, jarangdor va tiniq, nihoyatda keng va yuqori diapazonli ovoz sohibi. 1955-yildan J. Oxunov bilan hamnafaslik qilgan. repertuaridan Fargʻona-Toshkent musiqa uslubi namunalari ("Qoʻqon Ushshogʻi", "Toshkent Irogʻi", "Tanavor", "Nasrulloyi" va boshqalar), Xorazm yoʻllari ("Suvora", "Feruz", "Segoh"), zamonaviy bastakorlar ("Toʻy muborak", Faxr. Sodiqov; "Bizni tashlab", "Fargʻona tong otguncha", M.Murtazoyev; "Dogʻman", K.Otaniyozov; "Oʻlmasin", J.Sultonov va boshqalar) hamda mumtoz va zamonaviy shoirlar gʻazallariga oʻzi yaratgan ("Oʻxshaydiku", Hamza sheʼri; "Shunchamidi", O.Hakimov; "Jamollaringdan", Naqshiy; "Kecha oydin", Mirtemir; "Oʻynasin", Habibiy va boshqalar) ashula va yallalar keng oʻrin olgan. Ijro uslubi baland avjlarni keng ishlatilishi, ravonlik, keng nafas, har bir soʻzini donadona qilib aytishi bilan ajralib turadi. Ijodiga bagʻishlangan 2 telefilm (1963, 1992) va videofilm (1991) suratga olingan. Ijrolari bir necha gramplastinka va Oʻzteleradiokompaniyasi fonotekasiga yozilgan. N. Hamroqulov, N.Haydarov, S.Mannopov, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist A.Karimov va boshqalarga ustozlik qilgan. Fargʻonada sanʼat kolleji hamda koʻchalardan biriga Q. nomi berilgan.

Adabiyot
--------

* Mannopov S, Tavakkal Qodirov, Fargʻona, 1994.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
2019-yilgi Teknofest Istanbul festivalidagi Kvadrokopter Cezeri prototipi. 
**Cezeri** - Turkiyadagi Baykar uchuvchisiz havo vositalari tizimlari shirkati tomonidan ishlab chiqilgan quadrokopter. U Jaziraning Mesopotamiya mintaqasida tugʻilgan musulmon olim, ixtirochi, mexanik muhandis, hunarmand, rassom va matematik, polimat(ingl.)o'zb. Ismoil al-Jazariy(ingl.)o'zb.(1136–1206) sharafiga nomlangan. 230 kg (510 lb) vaznga ega prototipi 2019-yilgi Teknofest koʻrgazmasida ommaga taqdim etilganidan taxminan bir yil oʻtib, 2020-yil sentabrning yarim tunida avtonom parvozni amalga oshirdi.

Birinchi avtonom parvoz
-----------------------

Kvadrokopterning dastlabki sinov parvozlari 2020-yil 11-sentabrda boʻlib oʻtdi. Birinchi avtonom parvozlar xavfsizlik nuqtai nazaridan yerga arqonlar bilan bogʻlangan holda amalga oshirildi. Keyingi ikkita parvoz sinovlari 2020-yil 14-sentyabr kuni bogʻlanmagan erkin holda oʻtkazildi. Barcha avtonom parvoz sinovlari muvaffaqiyatli oʻtdi. Transport 10 m (33 ft) balandlikka koʻtarildi.

Xususiyatlari
-------------

Cezeri havoga koʻtariladi va vertikal qoʻnadi. Uning oʻlchamlari — 373 m × 407 m × 187 m (1,224 ft × 1,335 ft × 614 ft). Maksimal uchish ogʻirligi — 241 kg (531 lb). U sakkizta qayta zaryadlanuvchi elektr batareyasi bilan quvvatlanadi va sakkizta doimiy elektr motor tomonidan harakatga keltiriladi. U uchta zaxira aqlli parvozni boshqarish tizimiga ega. Mashinaning oʻrtacha xizmat koʻrsatish tezligi 70–80 km/h (43–50 mph) maksimal 100 km/h (62 mph) tezlikda va maksimal 2,000 m (6,600 ft) balandlikda ucha oladi. Batareya quvvati batareya texnologiyasi rivojlanganidan keyin taxminan bir soatgacha yetishi kutilmoqda. 

Avtomobil shahar havo transportida odamlar va yuklarni tashishda foydalanish uchun moʻljallangan. Uning aholi gavjum shahar sharoitida foydalanishni amalga oshirish 10-15 yil davom etishi mumkin, qishloq joylarida esa dam olish vositasi sifatida foydalanish 3-4 yil ichida amalga oshirilishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Türkiye'nin ilk uçan arabası Cezeri havalandı" (turkcha) (15-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 16-sentabr 2020-yil.
2. ↑  „Milli uçan araba "Cezeri" TEKNOFEST'te görücüye çıktı" (turkcha) (17-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 16-sentabr 2020-yil.
3. 1 2 3  „Yerli ve milli uçan araba Cezeri: Uçan araba Cezeri'nin özellikleri nelerdir?" (turkcha) (16-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 17-sentabr 2020-yil.
4. ↑  „Milli uçan araba Cezeri'nin özellikleri" (turkcha) (14-iyul 2020-yil). Qaraldi: 17-sentabr 2020-yil.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Baykar Cezeri*** haqida turkum mavjud |