recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Strixnin** (Strychninum), C21H22N2O2 — kuchala urugidan olinadigan alkaloid. Mol. m. 334,42. Suyuqlanish temperaturasi 282°, qaynash temperaturasi 270°. 1818-yilda fransuz kimyogarlari P.J.Peltye va J. B.Kavantu kashf qilganlar. S.ning tuzilishini ingliz kimyogari R.Robinson 1946-yilda aniklagan, amerikalik kimyogar R.B.Vudvord 1954-yil S.ning toʻliq sintezini ishlab chiqqan. S. murakkab politsiklik birikmadir, zaharli; zararli hayvonlarni qirishda ishlatiladi. Tibbiyot amaliyotida S. nitrat qoʻllanadi. Markaziy nerv sistemasini qoʻzgʻatadi, ayniqsa, orqa miya faoliyatini kuchaytiradi, katta dozalari tetanik talvasaga olib boradi; koʻrish, eshitish, taʼm bilish sezgilarini faollantiradi; tomirlarni harakatlantiruvchi markaz va nafas markazini qoʻzgʻatadi. Skelet muskullarini taranglashtiradi, parez va falajlarda nerv sistemasi funksiyasini normallashtiradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rastr** (lotincha: raster — xaskash) — parallel yorugʻlik dastasi tuzilishini uzgartirish uchun bir xil tipli elementlar (linzalar, teshiklar, prizmalar va boshqalar)dan tuzilgan toʻr; bir-biriga yelimlab biriktirilgan 2 ta koʻzgu oynasidan iborat optik asbob. Oynaga ok va qora parallel chiziqlardan mayda tur tushirilgan. Ishlatilishiga qarab, shaffof va qaytargichli xillarga boʻlinadi. R. tasvirni koʻpaytirishi, koʻplab elementar qismlar yoyilishi, butun holatdagi tasvirni yaratishi mumkin. R. matbaada (oqqora va rangli tasvirlarni bosishda, stereoskopik tasvirlar hosil qilishda), kinotexnika, videotexnika va boshqalarda foydalaniladi (yana qarang Avtotipiya).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
MUNYE (Mounier) Emmanyuel (1905.1.4, Grenobl — 1950.22.3, Parij) — fransuz faylasufi, personalizm asoschisi. 1932-yilda "Espri" ("Esprit") jur.ga asos solgan. M. taʼlimotining asosida shaxsning mutlaq qadrqimmatini tan olish yotadi. M. shaxs tushunchasini individ tushunchasidan keskin farqladi. Uningcha, individ oʻz baxtini koʻzlasa, shaxs jami-yat manfaatlari toʻgʻrisida qaygʻurishi, dunyoviy ideallar bilan qanoatlanmay, pirovardida tabiat va jamiyat shart-sharoitlaridan ustun turmogʻi lozim. M. shaxsni kurash va insoniyatga faol xizmat qilishga daʼvat etgan, maʼnaviy kamolotga intilishni qar bir shaxsning asosiy vazifasi deb bilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rasul berdi shahristoni (Eski Dashtobod shahri qoldiqlari)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: II—XII asrlar. Jizzax viloyatining Zomin tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Zomin tumani Dashtobod shahri Zomin-Dashtobod yoʻnalish 15 km joylashgan. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Muntaxab ut-tavorixi Muʼiniy*** - Muʼiniddin Natanziy qalamiga mansub Temuriylar davriga oid kitob.

Muiniddin Natanziy Ch.A.Storining maʼlumotiga qaraganda asli seistonlik boʻlgan. Fors viloyatining hokimi Temuriy Iskandar Mirzo (Amir Temurning nabirasi, Umarshayxning oʻgʻli, 1415-yili inisi Boyqaro Mirzo tomonidan oʻldirilgan) saroyida xizmat qilgan.
Muʼniddin Natanziyning asarining aniq nomi maʼlum emas. U ilmiy jamoatchilik orasida „Anonim Iskandera" nomi bilan mashhur.
Asar 1413-yili yozib tamomlangan. Uning ikkinchi tahriri ham boʻlib, „Muntaxab ut-tavorixi Muʼiniy" („ Muʼiniyning saylangan tarixi") deb ataladi va Temurning oʻgʻli Shohruh Mirzoga bagʻishlanadi.
„Muntaxab ut-tavorix" umumiy tarix tipida yozilgan asar boʻlib, olamning yaratilishidan to Amir Temur vafotigacha, 1405-yil 18-fevralgacha musulmon mamlakatlarida yuz bergan voqealar haqida fikr yuritadi.

Adabiyotlar
-----------

* Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yoʻnalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. T.: Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Vengriyadagi Békés okrugining joylashuvi
**Méhkerék** ( rumincha: *Micherechi* ) — Vengriyaning janubi-sharqida Buyuk tekislik mintaqasidagi Békés okrugida joylashgan qishloq.

Tarixi
------

Qishloq yozma manbalarda birinchi marta 1359-yilda tilga olingan. Qishloq nomining kelib chiqishi uning aholisining asl mashg'ulotidan olingan bo'lishi mumkin ( *méh* venger tilida "ari "degan ma'noni anglatadi). Usmonlilar istilosidan keyin aholi hududni tark etgan.  Ruminiyaliklar bu hududga 18-asrda joylashganlar, birinchi Ruminiya pravoslav cherkovi 1770-yilda qurilgan.  Birinchi boshlang'ich maktab 1815-yilda ochilgan.

Geografiyasi
------------

Méhkerék 25.86 km2 (9.98 mi²) maydonni egallagan va 2085 nafar aholisi bor (2015). Aholining aksariyati ruminlar bo'lib, rumin tilida gaplashishadi.

Sport
-----

Assotsiatsiya futbol klubi, Méhkeréki SE, shaharda o'z faoliyatini olib boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gazetteer of Hungary, 1st January 2015*. Hungarian Central Statistical Office. 3 September 2015
2. ↑  „Méhkeréki SE".  Magyarfutball.hu (14-fevral 2017-yil).
**Yannik Cotter** (2002-yil 3-yanvarda tug'ilgan) — shveysariyalik professional futbolchi, Serie C „Yuventus U23" klubida chap qanot himoyachisi sifatida o'ynaydi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Sion

Kotter Sion kompaniyasining mahsulidir. 2018–19-yilgi mavsumda Kotter 18-yoshgacha bo'lganlar uchun 26 ta o'yinda 11 ta gol urdi.  17-yoshida Kotter Sion U21 bilan Shveysariya Promo-ligasida o'ynagan. 2019-yil dekabr oyi boshida 17 yoshli Kotter asosiy jamoa bilan mashg'ulotlarni boshladi.

U rasmiy va professional debyutini 2019-yilning 8-dekabrida Shveysariya Superligasida „Bazel" klubiga qarshi oʻtkazdi; Kotter 59-daqiqada Seydu Dumbiya o'rniga zaxiradan maydonga tushdi. U shuningdek, keyingi ligada Neuchâtel Xamaksga qarshi o'yinda ham zaxiradan maydonga tushdi. 

### Yuventus

2020-yil yanvar oyi boshida Kotter rasman Italiyaning „Yuventus" klubiga sotildi. Ma'lumotlarga ko'ra, Kotter 2024-yil iyunigacha shartnoma imzolagan va u taxminan 4,9 million yevroga sotilgan. U mavsumning qolgan qismini ijara asosida „Sion"da o'tkazdi. Biroq, COVID-19 pandemiyasi paytida Shveysariyada futbol to'xtatilganligi sababli, u ijara muddati davomida klub uchun rasmiy o'yinlarda qatnashmagan. 

2020-yil iyul oyida „Yuventus"ga qaytgan Kotter 2020–21-yilgi mavsum uchun klubning 19 yoshgacha boʻlgan jamoasida roʻyxatdan oʻtgan.  U 12 ta o'yinda 171 daqiqa maydonda o'tkazgan va Campionato Primavera 1da ikkita gol urgan.  2021-yil iyun oyida mashg'ulot paytida Kotter oldingi xoch buragidan jarohat oldi, bu esa uni sakkiz oy davomida maydonga tushishiga to'sqinlik qildi. U 2022-yil aprelida „Yuventus U23" – „Yuventus"ning zaxira jamoasi bilan mashgʻulotlarga qaytdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Yannick Cotter convoqué pour la première fois avec la première équipe Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-11-06). fcsion.ch, 7 December 2019
2. ↑  BASEL VS. SION 4 - 0, soccerway.com, 8 December 2019
3. ↑  Yannick Cotter è un giocatore della Juventus, twitter.com, 10 January 2020
4. ↑  Yannick Cotter offiziell zu Juventus Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-06-08). fcsion.ch
5. ↑  LE CONDIZIONI DI YANNICK COTTER, juventus.com, 15 June 2021
6. ↑  „Juventus U23, Garofani e Cotter di nuovo in gruppo! Le novità da Vinovo – GilnarPlanet" (it-IT). 21-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Yannick Cotter at Soccerway

Andoza:Juventus F.C. Under-23 squad
**Rasul Nosirov** (1902—1938) — davlat va jamoat arbobi.
Rasul Nosirov 1902-yil Qoʻqon shahrida tavallud topgan. U Samarqanddagi markaziy partiya maktabini tamomlab, partiya va sovet idoralarida mehnat qiladi. 1935-yil Qoʻqonda ishchi fakulteti direktori, „Yangi Fargʻona" gazetasi muharriri sifatida faoliyat olib boradi. Soʻng Fargʻona shahar qoʻmitasi madaniyat boshqarmasi mudiri sifatida ish olib boradi. 1937-yil 13-oktyabr kuni Rasul Nosirov qamoqqa olinadi. 1937-yil avgust konfirensiyada oʻqituvchi Mansurovning yonini olgan, millatchi, sovet siyosatiga qarshi S.Mirzajonovning odami degan ayblar taqaladi. Hatto 15-oktabr kuni jismoniy kuch ishlatish yoʻli bilan OʻzSSR IIXK Apresyan nomiga aybdorligi eʼtirof etilgan ariza yozdirladi. 1937-yil 20-oktyabr kuni soʻroqda R.Nosirov oʻzining 1937-yil iyunda S.Mirzajonov tomonidan aksinqilobiy tashkilotiga tortirganligini majburan tan oladi. Shundan keyingina Rasul Nosirov aksinqilobiy targʻibotda ayblab, OʻzSSR JKning 66-moddasi 1-bandi bilan aybdor deb qaror chiqariladi. 1937-yil 23-oktyabr kuni allaqachon qamoqqa olingan R.Nosirovni qamoqqa olishga order beriladi. 1937-yil 2-noyabr kuni Sobir Mirzajonov bilan yuzlashtirish „muvaffaqiyatli" oʻtkaziladi. 1937-yil dekabrda oʻz ishini koʻrsatishda R.Nosirov boshqa qoʻshimcha yoʻq, roziman, ishni yopinglar deb imzo chekadi. 1937-yil 16-dekabrda Apresyan tomonidan imzolanadi, unga hech bir dalillar koʻrsatmagani holda OʻzSSR JKning 58, 64, 63, 67- moddalarini qoʻllaydilar. 1938-yil 4-oktabr kuni Oliy sud qaroriri bilan unga oliy jazo tayinlanadi va shu kunning oʻzidayoq otib tashlanadi. 1958-yil 12-aprel SSSR Oliy sudi Harbiy kollegyasi qarori bilan Rasul Nosirov oqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Irzayev B*. Qoʻqon tarixidan lavhalar*. Toshkent: „Akademnashr", 2020 — 240 bet.
2. ↑  Hasanov B*. Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob*. Toshkent: „Akademnashr", 2018 — 304 bet.
**Buzuq yer** — togʻ oldilarining baʼzi joylarida uchraydigan dehqonchilikda foydalanish uchun yaroqsiz oʻrqir yer. Buzuq yer asosan suv oʻtkazmaydigan gil jinslarni sel yuvib ketishidan paydo boʻladi. Baʼzan yurib boʻlmaydigan tik yon bagʻir ham Buzuq yer deyiladi. Oʻzbekistonda Surxondaryo viloyatining Boysun, Sherobod tumanlarida, Samarqand viloyatidagi Oktogʻning jan. yon bagʻrida, Turkmanistonda Kopetdogʻning gʻarbiy yon bagʻrida, AQShda Qoyali togʻlarning sharkiy etagida uchraydi. Inglizcha bedlend deb ataladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Munshi Abdul Majid** ( pushtucha: *منشي عبدالمجید*  ; 1952-yilda tugʻilgan) — afgʻon siyosatchisi. U Bag'lon viloyatidan bo'lgan etnik pushtundir. 1990-yillarda Afgʻoniston Ichki ishlar vazirligida amaldor boʻlib ishlagan; fors va pushtutillarida yozuvchi va notiq sifatida ham tanilgan.

2005-yilda u Badaxshon viloyati gubernatori etib tayinlangan, 2007-yilda u afyunni yo'q qilish bo'yicha muvaffaqiyatli kompaniyani boshqargan. 2004-yilda 15607 gektarga yetgan bo'lsa, ko'knori ekiladigan maydonlar 200 gektarga qisqartirildi. Biroq, bu pasayishda afyun narxining tushishi ham muhim rol o'ynagan bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, yo'q qilish kompaniyasi Badaxshondagi xavfsizlik vaziyatining yomonlashishiga olib keldi. 2009-yil aprelida gubernator Majidning o‘z vakolatini suiiste’mol qilgani yuzasidan norozilik namoyishlari boshlandi va u o‘z lavozimidan chetlashtirildi. 2010-yilda Bag‘lon viloyati hokimi etib tayinlangan. 

Gubernator Majid Hizb-e-Islomi Gulbiddinning yuqori martabali aʼzosi boʻlib, u partiyani mustahkamlash va butun mamlakat boʻylab aloqa tarmogʻini tiklashda ishtirok etgani aytiladi.  U Hizb-e-Islomiy a'zosi Juma Xon Hamdardga yaqin.

Eslatmalar
----------

1. 1 2  „Province: Baghlan".  Naval Postgraduate School (1-iyun 2010-yil). Qaraldi: 21-sentabr 2010-yil.
2. ↑   [*formatsiz URL PDF*]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Oʻtmishdoshi:**Sayed Amin Tariq** | **Governor of Badakshan**2006–2009 | Vorisi:**Baz Mohammad Ahmadi** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Oʻtmishdoshi:**Mohammad Akbar Barakzai** | **Governor of Baghlan**2010–present | Vorisi:**Incumbent** |

Andoza:AfghanGov
Категория:Карточка на Геокаре: исправить
Категория:Кратеры по алфавиту
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
Timiryazev krateri (lat. Timiryazev) - oyning narigi tomonidagi ekvatorial mintaqadagi yirik qadimiy zarba krateri. Bu nom rus tabiatshunosi Klement Arkadevich Timiryazev (1843-1920) sharafiga berilgan va 1970 yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi nektar davriga to'g'ri keladi.

Kraterning tavsifi
------------------

 Timiryazev krateri yaqinida. Oyning narigi tomoni xaritasining parchasi  .
Timiryazev kraterining eng yaqin qo'shnilari g'arbda Korolev krateri; shimolda Kibalchich krateri; Sharqda-shimoli-Sharqda Vavilov va Gertssprung kraterlari; Sharqda-janubi-Sharqda Sechenov krateri va janubda-janubi-g'arbda Mechnikov krateri. Krater markazining selenografik koordinatalari 5°05 's 147°09' s 5, 09° s 147,15° s g, diametri 52,2 km, chuqurligi 2,4 km

Timiryazev krateri dumaloq shaklga yaqin va o'rtacha darajada vayron qilingan. Mil tekislangan, Janubiy va Shimoliy uchlari kichik kraterlar bilan belgilangan, milning janubi-g'arbiy qismida kichik noma'lum krater joylashgan. Terasga o'xshash strukturaning tekislangan qoldiqlari bo'lgan ichki qiyalik, Sharqiy qismida bir nechta kraterlar bilan belgilanadi. Ichki qiyalikning shimoli-g'arbiy qismida baland albedo jinslari bilan o'ralgan kichik kraterlar guruhi joylashgan. Atrofdagi milning balandligi 1150 m ga etadi, krater hajmi taxminan 2300 km 3 ni tashkil qiladi. Idishning pastki qismi tekis, piyola markazidan bir oz shimolda bir nechta kichik tepaliklar joylashgan.

sun'iy yo'ldosh kraterlari
--------------------------

 LAC-88 xaritasining fragmenti.

| Timiryazev | Koordinatalar | Diametri, km |
| --- | --- | --- |
| B | 1°58′S 145°56′W﻿ / ﻿1.97°S 145.94°W﻿ / -1.97; -145.94﻿ (Тимирязев B)GO | 22.0 |
| L | 7°47′S 146°26′W﻿ / ﻿7.78°S 146.44°W﻿ / -7.78; -146.44﻿ (Тимирязев B)GO | 17.4 |
| P | 7°30′S 148°04′W﻿ / ﻿7.5°S 148.07°W﻿ / -7.5; -148.07﻿ (Тимирязев P)GO | 19.8 |
| S | 5°38′S 149°31′W﻿ / ﻿5.63°S 149.51°W﻿ / -5.63; -149.51﻿ (Тимирязев S)GO | 51.4 |
| V | 2°35′S 150°08′W﻿ / ﻿2.58°S 150.14°W﻿ / -2.58; -150.14﻿ (Тимирязев W)GO | 31.1 |

* Timiryazev S va W sun'iy yo'ldosh kraterlarining shakllanishi nektar davriga tegishli .

shuningdek qarang
-----------------

* Oydagi kraterlar ro'yxati
* oy krateri
* Oy kraterlarining morfologik katalogi
* Sayyora nomenklaturasi
* Selenografiya
* Oyning mineralogiyasi
* Oyning geologiyasi
* Kechiktirilgan kuchli bombardimon

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Карта обратной стороны Луны.". 30-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
2. Andoza:Lunar Impact Crater Database

Havolalar
---------

* Oyning raqamli foto atlasi.
* „Описание кратера на сайте The Moon-Wiki" (en). 31-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-dekabr 2022-yil.



* Andersson, LE va EA Whitaker, NASA Oy nomenklaturasi katalogi, NASA ma'lumotnoma nashri 1097, 1982 yil oktyabr.
**Mutallib Abbosov** (1924 — Namangan — 1982) — teatr rassomi, Oʻzbkistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1967). Toshkent badiiy oʻquv ishlab chiqarish kombinatida tahsil koʻrgan (1939-41). 1941-yildan Namangan teatrida rassom, bosh rassom. Dastlab etnografik aniqlik yaratish yoʻlidan borgan Abbosov ijodida badiiy obrazlilik asosiy tamoyilga aylanadi, uning har bir spektakli oʻziga xos badiiy yechimi bilan ajralib turadi. „Nurxon", „Otello" (1954), „Gang daryo-sining qizi" (1956), „Ravshan va Zulxumor", „Qirol Lir" (1959) va boshqa 60-70-yillarda „Sarvqomat dilbarim", „Guli siyoh", „Navoiy Astrobodda", „Layli va Majnun", „Halima", „Mashrab", „Yusuf va Zulayho" kabi spektakllarga sahna bezaklari yaratdi. Abbosov rangtasvir, mahobatli haykaltaroshlik („Motamsaro ona" haykali, Namanganda) sohasida ham ijod qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yiriklik moduli** deb, qum, shagʻal (graviy) va ularning aralashmalari kabi donli materiallarning yiriklilik darajasini tavsiflovchi empirik oʻlchamsiz koʻrsatkichga nisbatan aytiladi.

Yiriklik modulini hisoblashda, standart elaklar orqali elaklangan materialning fraksion tarkibini aniqlash yoʻli bilan olingan maʼlumotlardan foydalaniladi, ularga koʻra yuqoriroqdan pastki elakka oʻtganda teshiklarning oʻlchami yarmiga kamayadi.

D.A.Abrams tomonidan, beton aralashmalari toʻldirmasini yiriklik va mayda modulli toʻldirma aralashmasiga koʻra tanlash uslubi taklif qilingan . Donli materialning fraksion tarkibini bitta raqamli qiymat bilan tasvirlash, koʻp maqsadlar uchun foydali ekanligini isbotlandi.

Yetishmovchi koʻrsatichining ahamiyati shundaki, yiriklik modulining bir xil qiymati, turli fraksion tarkiblarga ega boʻlgan materiallar uchun ham hisoblanishi mumkin. Umuman olganda, koʻrsatgichning past qiymati mayda donali material ekanligini koʻrsatadi.

Koʻpincha yuriklik moduli tushunchasi mayda donali materiallar uchun ishlatiladi. RFda yiriklik moduli faqatgina qumlarning tavsifi uchun qoʻllaniladi. Qurilish ishlarida foydalaniluvchi qum 0 — 3,5  oraligʻida modul qiymatga, yoʻl ishlari uchun ezilgan qum esa 3,8  dan ortiq modulga ega boʻlishi mumkin.

Yiriklik modulini hisoblash ishlari, foydalaniluvchi standart elaklardagi umumiy qoldiqlarning yigʻindisini 100 ga boʻlish yoʻli orqali amalga oshiriladi  .

Yiriklik moduli aralashmasidagi materialning maʼlum yiriklik moduli belgisini har bir materialning oʻlcham moduli va aralashmadagi massa ulushining yigʻindisi sifatida hisoblash orqali topish mumkin .

Manbalar
--------

1. ↑  Abrams D.A.*. Design of concrete mixtures*. Chicago: Lewes Institute, 1919.
2. ↑  „ГОСТ 8736-2014 Песок для строительных работ. Технические условия" (ru).
3. ↑  „ГОСТ 32730-2014 Дороги автомобильные общего пользования. Песок дробленый. Технические требования" (ru).
4. ↑  Ушеров-Маршак А.В.*. Бетоноведение : лексикон*. М.: Стройматериалы, 2010. ISBN 978-5-94026-016-5.
5. ↑  „CRD-C104-80 Method of Calculation of the Fineness Modulus of Aggregate" (en).
**Yinks** yoki **Iinga** (qadimgi yunoncha: *Ἴϋγξ*, soʻzma-soʻz tarjima qilganda „boʻyni aylanuvchi'") — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Afsonaning turli xil variantlarida Pan va Exo yoki Peytoning qizi.

U Zevs uchun ichimlik tayyorlagan, shundan soʻng Zevs Ioga boʻlgan ehtiros oʻtida yona boshlagan. Geraqasos olish maqsadida Yinksni kichkina qushga aylantirib qoʻygan (qadimgi yunoncha: *Ἴϋγξ*) va sirli marosimlarda doimiy ravishda ishtirok etishga mahkum qilgan.

Antik davrda ushbu qushdan sehr-jodu marosimlarida foydalanilgan. Uni aylanayotgan gʻildirakka bogʻlab qoʻyishgan. Gʻildirakning aylanishi ham, qush boʻynining burilishi ham yoʻqotilgan muhabbatni qaytarishi kerak boʻlgan. Boshqa turdagi aylanadigan sehrli buyumlar va sevgi uygʻotadigan damlamalarga ham mana shunday nom berilgan. Qushchadan sehr-jodu maqsadlarida foydalanish Feokrit tomonidan tasvirlab berilgan. Pindar qasidalarida Afrodita Yasonga Medeyani oʻziga rom qilib olishi uchun gʻildirakka boylangan qushcha bergan.

Yinks ramzi boʻlgan qush bugungi kunga qadar saqlanib qolgan bir nechta qadimiy guldonlar yuzasida tasvirlangan. Odatda uni ayol kishi qoʻlida ushlab turadi, bu uning yoʻqotilgan sevgisini qaytarish istagini ifodalaydi.

Antonin Liberal tomonidan hikoya qilingan boshqa bir afsonaga koʻra, Yinks Pierning toʻqqizta qizidan biri boʻlgan. Qizlar xor jamoasini tuzib, muzalar bilan bellashishga qaror qilishadi. Magʻlubiyatga uchragan qizlar ilohlarga qarshi chiqishga jur’at etganlari uchun muzalar tomonidan qushlarga aylantiriladi. Yinks ham qushga aylanib qoladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Weizsäcker & 1890—1894. sfn error: no target: CITEREFWeizsäcker1890—1894 (help)
2. 1 2 3  Smith 1873. sfn error: no target: CITEREFSmith1873 (help)
3. 1 2  Феокрит 1958. sfn error: no target: CITEREFФеокрит1958 (help)
4. ↑  Пиндар 1980. sfn error: no target: CITEREFПиндар1980 (help)
5. ↑  Антонин Либерал 1997. sfn error: no target: CITEREFАнтонин\_Либерал1997 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Antonin Liberal. Metamorfozi // Vestnik drevney istorii / Perevod s drevnegrecheskogo, vstupitelnaya statya i kommentarii V.N. Yarxo. — 1997. — № 3—4.
* Pindar. Pifiyskie pesni // Odi; Fragmenti / Pindar; Vakxilid; izd. podg. M. L. Gasparov.. — M. : Nauka, 1980. — 503 s. — (Literaturnie pamyatniki). — 50 000 ekz.
* Феокрит, Мосх, Бион*. Идиллии и эпиграммы*, 15000 экз, Литературные памятники, Издательство АН СССР, 1958.

* Weizsäcker „Iynx",*. Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie*. Leipzig: Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1890—1894.
**Buzuqlik** (mashinasozlikda) — texnik qurilmalarning loaqal bitta yoki qoʻshimcha parametrlari belgilangan texnik hujjatlarda koʻrsatilgan talablarga moye kelmaydigan holati. Ishlamay qolishlik yoki shikastlanish natijasida qurilma B. holatiga oʻtadi. Asosiy parametrlardan kamida bittasi ruxsat etilgan chegaradan chiqqanda qurilmaning shikastlanishi natijasida u faqat qoʻshimcha parametrlar boʻyicha texnik talablarga moye kelmaydigan boʻlsa, qurilma ishlash qobiliyatini yoʻqotmasligi ham mumkin. Masalan, radiopriyomnikning asosiy parametrlari berilgan chegarada boʻlib, shkalani koʻrsatadigan lampochkasi kuysa, u ishlayveradi. B. taʼmirlash (tuzatish) orqali bartaraf qilinadi. BUI (buyey, chjunszya, oʻzlarini yoy deb ataydilar) — Janubiy Xitoydagi xalq. Aholisi 2,7 mln.dan ziyod kishi (90-yillar oʻrtalari). Tay tilida gaplashadilar. Dindorlari — buddaviylar, xristianlar ham bor. Asosiy mashgʻulotlari dehqonchilik (sholikorlik).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anatoliy Anatolyevich Petrov** (1918-yil 13-iyul Kiyev — 1995-yil 1-fevral)— Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni, KPSS aʼzosi.

Biografiyasi
------------

1918-yil 13-iyulda Kiyevda tavallud topgan.

1941-yili Moskva rangli metallar va oltin institutini tamomlagan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 1942-yil oktabr oyidan Qizil Armiya safida xizmat qilgan, 61-armiya (Belarus, Birinchi Boltiq frontlari) 12-gvardiya miltiq diviziyasining 32-gvardiya miltiq polkining miltiq otryadi komandiri va gvardiya kapitani boʻlgan. 1-darajali Vatan urushi ordeni va „Jasorat uchun" medali bilan taqdirlangan.

1944-yildan KPSS aʼzosi. 1945—1946-yillarda SSSR Ranglar Xalq Komissarligining Glavzoloto geologiya-qidiruv boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

1946—1953-yillarda SSSR Ichki ishlar vazirligi Glavspetstsvetmet geologiya-qidiruv boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari;

1953—1959-yillarda Yakutalmazda trest boshligʻi oʻrinbosari va qurilish boshligʻi.

1959—1971-yillarda Navoiy kon-metallurgiya kombinati Shimoliy kon boshqarmasi direktori.

1971—1985-yillarda SSSR Oʻrta mashinasozlik vazirligi Navoiy kon-metallurgiya kombinati direktori.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1970-yil 6-yanvardagi farmoni bilan Lenin ordeni, „O‘roq va Bolg‘a" oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 8-, 9- va 10-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Rossiyaga koʻchib oʻtgach, u Moskvada, keyin Feodosiyada yashadi.

1995-yil 1-fevralda vafot etgan.

Navoiy va Uchquduq shaharlaridagi koʻchalarga Anatoliy Petrov nomi berilgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin mukofoti (1980) va SSSR Davlat mukofoti (1977, 1984).

O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan quruvchi.

2 karra Lenin ordeni (01.06.1970, 25.10.1983),

Oktyabr inqilobi ordeni (25.03.1974),

2-darajali Vatan urushi ordeni (11.05.1944, 03. 11.05.1985), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (03.01.1965),

Jasorat uchun medali (20.08.1943).

Manbalar
--------

1. ↑  „Петров Анатолий".
2. ↑  „Петров Анатолий Анатольевич".

Adabiyotlar
-----------

* O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: O‘ninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). — T .: Oʻzbekiston, 1981. — S. 118.
* Petrov Anatoliy Anatolyevich // Atom loyihasi qahramonlari. — Sarov: Rosatom, 2005. S. 287.
* Vetshtein L. Aziz birodar : (Navoiy kon-metallurgiya kombinati ikkinchi direktori A. Petrov haqida).- Navoiy, Navoiy kon-metallurgiya kombinati, 1996. −268 b.
* Kucherskiy N. I. Zoloto Qizilkumov / Resp. ed. S. R. Rizaev. — Toshkent: IPK Shark, 1998. — S. 64-87.
* Vetshtein L. M. Hech qachon tugamaydigan xotira. (Petrov Anatoliy Anatolyevich) // Vetshtein L. M. Ajoyib qotishma. — Navoiy, 1998. — S. 41-53.

Havolalar
---------

* Petrov Arxivnaya kopiya
**Yiring** (madda, fasod, patos) — yalligʻlangan joyda toʻplanadigan suyuqlik (ekssudat); leykotsitlar (oq qon tanachalari), monotsitlar, neytrofillar, oqsillar, shuningdek, toʻqimalarning parchalanish mahsulotlaridan iborat. Y. yiringlatuvchi mikroblar (stafilokokklar, streptokokklar, gonokokklar va b.), shuningdek, baʼzi kimyoviy moddalar (skipidar va b.) yalligʻlantirgan toʻqimalarda hosil boʻladi. Y. ning rangi uni hosil qilgan mikrob turiga bogʻliq; sariq Y. — stafilokokk, yashil Y. koʻplab parchalangan leykotsitlar, iflos qoʻngʻir Y. — chirituvchi mikroblar, badboʻy Y. — chirituvchi mikroflora va parchalangan toʻqimalar borligini bildiradi. Y. ning quyuq-suyuqligi (konsistensiyasi) uning paydo boʻlish muddatiga ham bogʻliq, Mas, yangi hosil boʻlgan Y. suyuq, vaqti ancha oʻtgani quyuq boʻladi. Y. boylagan joy tevarak-atrofidagi toʻqima va aʼzolardan parda bilan ajralgan boʻlsa, abssess deb ataladi. Y. dan qonga zaharli moddalar oʻtadi, shuning uchun biror joyda Y. paydo boʻlsa, darhol uni yoʻqotish chorasini koʻrish lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Muta** (arab. — vaqtincha foydalaniladigan narsa) — maʼlum mablagʻ evaziga qilinadigan muvaqqat nikoh. M. asosida shialik shariati qozi tasdiqlagan rasmiy shartnoma asosida erkaklarga vaqtincha xotin olishga ijozat beradi. M.ning muxlati 1 kundan 99 yilgacha belgilanishi mumkin. M. nikohli xotin va undan tugʻilgan bolalar qonuniy xotin va undan tugʻilgan bolalardan huquqiy jihatdan cheklanganroq boʻlgan. Qiz bolaga M. nikohidan oʻtish taqiklangan. M. nikox.i shialik tarqalgan xorijiy mamlakatlarda hozir ham amalda, lekin u koʻpincha yashirin qilinadi. Ahl assunna valjamoaning toʻrttala mazhabida ham M. harom deyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Musʼada ibn Asfaʼ Quboviy**(arabcha:مسعد بن اصفاء قباوي — Musʼada ibn Asfaʼ Quboviy — Toʻliq ismi:Musʼada ibn Asfaʼ ibn Musʼada ibn Mubarak ibn Zayd ibn Ahmad Fargʻoniy Quboviy) — muhaddis.

Tarixi
------

Fargʻoniy Quboviy haqidagi maʼlumot „Al-qand" asarining Abu Bakr Ubaydulloh ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Sahl Samarqandiyga taalluqli boʻlimida zikr qilingan. U yerda aytilishicha, muhaddis Fargʻonaga borib, Musʼada ibn Asfaʼ Quboviydangina hadis olgan. Ayni shu oʻrinda bu zot asli Marvdan boʻlib, Quboda yashaganligi bois, Quboviy nisbasi bilan zikr qilinganligi haqidagi fikr ham keltirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 881.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Halil Madyarovich Jalilov** — Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi, iqtisod fanlari doktori, professor. V.I.Lenin nomidagi Butunittifoq qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasi muxbir aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Halil Madyarovich Jalilov 1911-yilning 17-oktabrida Oʻzbekiston SSRning  Fargʻona viloyatida dunyoga kelgan. KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Halil Madyarovich 1939-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1939-2001-yillarda — texnikum oʻquv boʻlimi mudiri (1939—1941-yillarda), Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi boshligʻining oʻrinbosari, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Chinobod va Xoldivonbek tuman komitetlarining birinchi kotibi, Oʻzbekiston SSR qishloq xoʻjaligi vazirining oʻrinbosari, Kengashning kolxoz ishlari boʻyicha doimiy vakilining oʻrinbosari vazifalarida mehnat qilgan. Shuningdek, Jalilov Oʻzbekiston Kompartiyasi Buxoro viloyat qoʻmitasi kotibi, Buxoro viloyat ijroiya qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR Oʻzbekiston SSR Davlat xoʻjaligi vaziri, Qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti instituti katta ilmiy xodimi, direktor, boʻlim mudiri, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti Qishloq xoʻjaligi boʻlimi mudiri, Qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti ilmiy-tadqiqot instituti direktori, Oʻrta Osiyo davlat paxtachilik qoʻmitasining paxtachilikni rivojlantirish boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR qishloq xoʻjaligi vazirining oʻrinbosari, Oʻzbekiston Agrosanoat majmuasida bozor islohotlari ilmiy-tadqiqot instituti direktori, ilmiy maslahatchisi lavozimlarida ham ishlagan.

Halil Madyarovich Jalilov Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining  3- va 4-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Iqtisod fanlari doktori, professor Halil Jalilov 2001-yilda Toshkent shahrida vafot etgan.

Havolalar
---------

* Jalilov
* GLE1[*sayt ishlamaydi*]
* Paxtachilik ensiklopediyasi — 1-jild — S. 275.
Al-Mutanabbiy koʻchasining yoʻlaklarida kitob sotish 2013 yil
 Al-Mutanabbiy ko‘chasidagi shoir Abu at-Toyib al-Mutanabbiy haykali
**Al-Mutanabbiy koʻchasi** Iroq poytaxti Bagʻdodning markazida, Al-Midan hududidagi koʻcha yaqinida joylashgan. Al-Mutanabbiy koʻchasi Bagʻdod aholisi uchun madaniy bozor hisoblanadi. U yerda har xil sohadagi kitoblar sotiladi. Bu bozor odatda juma kunlari gavjum boʻladi. Bu erda XIX asrga oid bosmaxona ham mavjud. Bundan tashqari nodir kitoblar va qoʻlyozmalarni oʻz ichiga olgan bir qancha kutubxonalar ham mavjud. Al-Mutanabbiy koʻchasining oxirida qadimgi Al-Shabandar kafesi va zamonaviy kitoblar va jurnallar sotiladigan bozor ham mavjud.

Al-Mutanabbiy koʻchasi Bagʻdod va Iroqning boshqa hududlaridek 2003-yilda Amerikaning Iroqqa bostirib kirishidan keyin bir necha portlashlarga duchor boʻlgan. 2007-yil 5-martda hujum natijasida 30 ta xaridor vafot etgan. Bundan tashqari koʻplab kutubxonalar va binolarni vayron qilgan.

Al-Mutanabbiy ko‘chasini qayta qurilishi
----------------------------------------

Iroq fuqarolik jamiyati poytaxt Bagʻdoddagi Al-Mutanabbiy koʻchasini qayta tiklash uchun 100 ming dollar ajratdi. Al-Mutanabbiy koʻchasini qayta qurilishi uchun madaniyat vazirligi va Bagʻdod viloyat kengashidan qoʻshma qoʻmita tuzildi. 2008-yil 18-dekabr payshanba kuni Iroq bosh vaziri Nuri al-Malikiy, bir qator iroqlik yozuvchilar va rassomlar boshchiligida ushbu koʻcha tantanali ravishda qayta ochildi. Bag‘dod markazidagi qadimiy Al-Mutanabbiy ko‘chasi o‘zining yangi qiyofasida namoyon boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „امانة بغداد" (15-iyun 2021-yil). 23. 11. 2021da asl nusxadan arxivlandi.
**Halil Ethem Bey** (familiyasi **Halil Ethem Eldem**) (1861-yilda tugʻilgan, Istanbul - 1938-yil 17-noyabr) — Sadr vazir Ibrohim Ethem poshoning oʻgʻli va Usmon Hamdi Beyning ukasi.

U Tsyurix universitetida tabiiy fanlar, Vena poliklinikasi oʻrta maktabida tabiiy fanlar va kimyo boʻyicha tahsil olgan. Bazel universitetida falsafa fanlari nomzodi ilmiy darajasiga ega. Seraskier Fabrikalari vazirligi maslahatchisi, Istanbul Shehremini Bosh shtab boshqarmasi Tarjima bo'limida tarjimon, Asar-i Atika muzeylar boshqarmasi, Darushshafaka, Davlat xizmati maktabi, Doru'l-Muallimin va Darülfünun, tabiiy va geologiya o'qituvchisi, direktor Sanoat-İ Nefise maktabi Tarix-i Usmoniy Kengashi a'zosi, Ta'lim vazirligi a'zosi, Turk Tarix Qo'mitasi a'zosi, Turk Tarix Tadqiqot Jamiyati asoschisi va vitse-prezidenti, a. Turkiya Buyuk Millat Majlisining 4 va 5-Davlat Istanbul deputati. va V. Davr kutubxona qoʻmitasi rahbari. Leybzig va Bal Darülfünunlar falsafa fanining faxriy doktori unvoniga ega. Oilali, ikki farzandi bor.

Hayotiy
-------

Boshlangʻich taʼlimni Kaptan Ibrohim Posho oʻrta maktabida, oʻrta maʼlumotni Berlinda, oliy maʼlumotni Tsyurix, Vena va Bazelda tamomlagan. Bazel universitetining falsafa fakultetida doktorlik darajasini tugatdi va 1885-yilda Istanbulga qaytib keldi. Tegishli ravishda, Bob-i Seraskeri Vazirligi Fabrikalar, Erkan-i Harbiye, Darushshafakati'l-Islomiye, Mekteb-i Mulkiye, Darulmuallimin, Darülfununun, Asar-i Atika muzeyi-i Humayunu, Istanbul Şehreminliği, Istanbul Asar uyushmasi- -ı Atîka Encümeni, Târih-i Usmoniy Encümeni, Turk Tarix Jamiyati kabi muassasa va tashkilotlarda ishlagan. 1931-yilning 1-martida nafaqaga chiqqan Halil Bey oʻsha yili Istanbuldan deputat etib saylandi va bu vazifani ikki muddat davom ettirdi va 1938-yilning 17-noyabrida vafot etdi.

Halil Bey Usmonlilar davrining oxiri va Respublika davrining boshida faoliyat yuritgan turk madaniyati tarixidagi muhim shaxsdir. Asari Atika muzeyining rahbari boʻlganligi sababli u koʻproq qadimiy asarlarga qiziqar edi, biroq turk - islom yozuvlari va tangalar bilan ham shugʻullangan. Darhaqiqat, "Tarih-i Usmoniy Enjumeni" va "Turkiya Tarixi Kengashi" jurnallarida chop etilgan maqolalarining bir qismidan tashqari hammasi bitiklar haqidadir. Turk muzeyshunosligi rivojiga muhim hissa qo'shgan Halil Bey Anadoluda yuzlab bitiklarni to'plash va nashr etish, turk me'morchiligini himoya qilish va jonlantirish uchun harakat qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „TBMM Albümü".  tbmm.gov.tr (31 ekim 2012). 11 nisan 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 mayıs 2013.
**Gilza** (nem. Hiilse, soʻzma-soʻz — qobiq) — 1) artilleriya G.si — porox zaryadi, qoʻshimcha elementlari (alanga soʻndirgich va b.), alangalash vositasi (kapsula) ni joylash uchun moʻljallangan yupqa devorli metall stakan; 2) miltiq, pulemyot va b. qurollar uchun moʻljallangan G. porox zaryadi va oʻq bilan birga patronni tashkil qiladi, u ham metalddan tayyorlanadi. Ov miltigʻi uchun moʻljallangan G. metall yoki kartondan yasaladi, ichiga porox zaryadi (pitra, oʻq va pij — latta-putta yoki jun tolalari) joylanadi; 3) suv bilan sovitiladigan porshenli issiqlik dvigatellari blokkarteriga oʻrnatilgan silindrik moslama. Ishqalanib ishlaydigan sirtlarning yeyilishini kamaytirish va almashtirishni osonlashtirish uchun qoʻyiladi. Dvigatel porsheni silindr G.sida harakatlanadi, shuning uchun G.ning ichki sirti yaxshilab silliqlanadi; tashqi tomondan blok-karterning suv gʻilofida aylanib yuradigan suv bilan sovitib turiladi. Bunday G. choʻyandan yasaladi; 4) papiros (sigareta) G.si — tamaki joylanadigan qobiq. U yupqa qogʻoz va qalinroq qogʻoz mundshtukdan iborat. Filtrli sigareta G.si qogʻoz filtr bilan tugaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
{{Infobox settlement
| name = Lednice
| other\_name = 
| settlement\_type = Munitsipalitet

| image\_skyline = Lednice-náměstí2009.jpg
| image\_caption = 
| image\_flag = Flag of Lednice.svg
| image\_shield = Lednice CoA.png

| subdivision\_type = Country
| subdivision\_name = Chexiya bayrogʻi Chexiya 
| subdivision\_type1 = Region
| subdivision\_name1 = South Moravian
| subdivision\_type2 = District
| subdivision\_name2 = Břeclav

| image\_map = 
| map\_caption = 
| pushpin\_map = Czech Republic
| pushpin\_relief = 1
| pushpin\_map\_caption = Location in the Czech Republic
| coordinates = 48°47′59″N 16°48′12″E﻿ / ﻿48.79972°N 16.80333°E﻿ / 48.79972; 16.80333GOKoordinatalari: 48°47′59″N 16°48′12″E﻿ / ﻿48.79972°N 16.80333°E﻿ / 48.79972; 16.80333GO
| coordinates\_footnotes = 

| leader\_title = Mayor
| leader\_name = Libor Kabát

| established\_title = First mentioned
| established\_date = 1222

| area\_footnotes = 
| area\_total\_km2 = 31.27

| elevation\_footnotes = 
| elevation\_m = 173

| population\_as\_of = 2022-01-01
| population\_footnotes = 
| population\_total = 2145
| population\_density\_km2 = auto

| timezone1 = CET
| utc\_offset1 = +1
| timezone1\_DST = CEST
| utc\_offset1\_DST = +2

| postal\_code\_type = Postal code
| postal\_code = 691 44
| area\_code\_type = 
| area\_code = 

| website = lednice.cz
| footnotes = Andoza:Infobox UNESCO World Heritage Site

**Lednice** Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning2145 ga yaqin aholisi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Population of Municipalities – 1 January 2022".  Czech Statistical Office (29-aprel 2022-yil).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Chexiya haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

1. ↑  „Population of Municipalities – 1 January 2022".  Czech Statistical Office (29-aprel 2022-yil).
**Rebecca Leigh Longendyke** (talaffuzi: "Rebekka Li Longendyke", 1996-yil 16-iyulda tugʻilgan) — amerikalik model sifatida faoliyat yuritadi. U uch marta *Vogue Italia* nashri muqovasida paydo boʻlgan.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Longendyke uch qizning oʻrta farzandi. Nyu-Yorkning Gudzon vodiysidagi Hoorley kichik shaharchasida tugʻilib oʻsgan. U Facebook orqali skaut qilgan va Binghamton universitetidagi kollejga borgunga qadar professional tarzda modellashtirishni boshlamagan. Longendyke biotibbiyot muhandisligi boʻyicha tahsil oldi va buning uchun u oʻz ilmiy darajasini oldi.

Karyera
-------

Ofitsiant boʻlib ishlayotganida Longendykening sinov fotosuratlari Saint-Laurent kampaniyasida ingliz-fransuz qoʻshiqchisi Charlotte Gainsbourg va amerikalik supermodel Amber Valletta bilan birga tanlangan. Uning birinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi sobiq Calvin Klein Collection yorligʻi uchun boʻlgan va Rebecca ham boshqalar qatori Saint-Laurent, Chanel va Valentino uchun piyoda yurgan. 2019-2020-yilgi mavsumda u Vera Wang, Burberry, Ralf Lauren, Viktoriya Bekxem, Prada, Givenchy, Louis Vuitton, Miu Miu va Chloé kabi brendlar uchun zamondoshlaridan qariyb ikki baravar koʻp, yaʼni 58 ta shouda qatnashdi. 

Longendyke birinchi marta 2019-yil yanvar oyida Craig McDean tomonidan suratga olingan *Vogue Italia* muqovasida va ko‘p o‘tmay Alasdair McLellan tomonidan suratga olingan iD muqovasida paydo bo‘ldi. U shuningdek, *Vogue Japan* va *Vogue Germany* jurnallarining muqovasida ham oʻz koʻrinishlari bilan mashhurlik choʻqqisiga erishgan. Longendyke Louis Vuitton, Chanel, Mango, Isabel Marant, Calvin Klein, Chloé va Zara brendlari uchun kampaniyalarda model sifatida paydo boʻldi.

Longendyke models.com saytining „Eng yaxshi 50 ta" modellari roʻyxatida turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „V125 NEXT GEN: REBECCA LONGENDYKE". *V* (30-aprel 2020-yil).
2. ↑  *Mac Donnell.* „From comeback supermodels to new names to know, the 10 models who ruled fashion month". *The Telegraph* (10-oktabr 2018-yil).
3. ↑  „Rebecca Leigh Longendyke's impressive Fashion Month". *Agence France-Presse* (9-oktabr 2019-yil). 21-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-oktabr 2022-yil.
4. ↑  *White.* „the girl next door: rebecca longendyke by alasdair mclellan". *i-D* (21-fevral 2019-yil).
5. ↑  „Top 50 Models". *models.com*.
**Halil Ibrohim Özyörük** (1884-yil 14-iyun, Izmir, Usmonlilar imperiyasi — 1960-yil 28-fevral) — turk siyosatchisi va huquqshunosi, Turkiya sobiq ichki ishlar vaziri, adliya vaziri va Oliy sud raisi.

Hayotiy
-------

Izmir litseyini tamomlagach, Denizlining Babadag' tumanida o'qituvchi bo'lib ishladi. U oliy taʼlim olish uchun Istanbulga keldi va tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi. Fakultetning ikkinchi kursiga imtihon bilan qabul qilindi, lekin oʻqish orqali oʻqishi kerakligi uchun bu yerni tashlab, Istanbul yuridik fakultetiga oʻqishga kirdi. qatnashish - yarim kun. 1902-yilda fakultetni tugatgan.

U qisqa muddat Moliya vazirligi kupon idorasida kotib boʻlib ishladi va oʻz faoliyatini 1909-yili Salonikining Kesendere tumanida prokuror oʻrinbosari sifatida boshlagan. Tegishli ravishda; Adana Apellyatsiya sudi prokuraturasi, Bitlis sudi inspektor o'rinbosari; Van Qotillik mahkamasi, Trabzon va Bitlis sudlari raisligi lavozimlarida ishlagan. Istanbul ishg'ol qilinishidan so'ng u davlat xizmatini tashlab, Trabzonga qaytib keldi va u erda qisqa muddat advokat bo'lib ishladi.

Milliy hukumatning chaqirig'ini qabul qilib, yangi Adliya vazirligida inspektor bo'lib ishladi, keyin esa bosh inspektor lavozimiga ko'tarildi. Xuddi shu tashkilotda shaxsiy ishlar bosh boshqarmasi va taftish hay'ati boshlig'i lavozimlarida ishlagandan so'ng, u 1926-yil 5-sentabrda Kassatsiya sudining a'zosi etib tayinlandi va 1928-yilda Kassatsiya sudining ikkinchi raisi etib tayinlandi. 

  

Oliy sudning birinchi jinoyat ishlari boʻlimi boshligʻi lavozimida uzoq vaqt ishlaganidan soʻng 1943-yil 13-iyulda Kassatsiya sudining birinchi raisligi lavozimiga tayinlangan. U bu vazifani 1950-yil 22-maygacha davom ettirdi. Kassatsiya sudidagi faoliyati davomida u 1928-yilda tashkil etilgan Oliy sudga a'zo sifatida qo'shildi va 1947-yilda tashkil etilgan Oliy sud raisi bo'lib ishladi.

1950-yilgi saylovlarda Halil Ibrohim Demokat partiyasidan Izmir deputati etib saylandi va Ali Fuat Cebesoy bilan birga prezidentlikka nomzod boʻlishga qaror qilindi. Biroq qaror o'zgartirilib, Jalol Bayarning prezident bo'lishi maqsadga muvofiq deb topilgach, O'zyörük Adliya vazirligiga olib kelindi.

IX. Davr Izmir, X. XI. U muddat davomida Konya deputati, Adliya va Ichki ishlar vazirliklarida ishlagan.

U uylangan va uch farzandi bor edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980)".  TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 12 aralık 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 şubat 2022.
2. ↑  *Yakın Tarihte Gördüklerim ve Geçirdiklerim*. Pera Turizm ve Ticaret A.Ş, 1997 — 1527-1529 bet.
**Aziz** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq .

Tarixi
------

XVI-XVII asrlarga oid Usmonli yozuvlarida aholi punkti faqat musulmonlar istiqomat qiladigan qishloqlar orasida qayd etilgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkaklar soni hisoblangan) qishloqda faqat musulmonlar yashagan 14 xonadonda 49 nafar erkak boʻlgan. Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit qishlogʻi boʻlishida davom etmoqda.

Joylashuvi
----------

Gumushane shahar markazi 70 kmdan, Kelkit tuman markazidan 14 km km uzoqlikda joylashgan.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 161 |
| 2019 | 119 |
| 2018 | 68 |
| 2017 yil | 16 |
| 2016 yil | 22 |
| 2015 yil | 30 |
| 2014 yil | 122 |
| 2013 yil | 301 |
| 2012 yil | 353 |
| 2011 yil | 332 |
| 2010 yil | 379 |
| 2009 yil | 428 |
| 2008 yil | 418 |
| 2007 yil | 446 |
|

Manba
-----

1. ↑  „Aksöğüt Köyü" (Türkçe).  YerelNet.org.tr. 3 haziran 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 eylül 2021.
**Aziz Toktoboyev** (1911-yil Botken viloyati — 1993-yil 1-yanvar Toshkent)— Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni sovrindori hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

Aziz Toktoboyev 1911-yilda Pulgen qishlogʻida (hozirgi Botken viloyati) tavallud topgan. Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.

1934-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1934 — 1956-yillarda Qozogʻiston Leninchi Kommunistik Yoshlar Ittifoqi Aravon raykomining 1-kotibi, Toshkent viloyat komiteti boʻlim mudiri, Oltinkoʻl raykomining birinchi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon shahar komitetining birinchi kotibi, Andijon viloyat komitetining birinchi kotibi va boʻlim boshligʻi boʻlgan. O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti bo‘limi, Yangiyo‘l raykomining birinchi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyat qo‘mitasining birinchi kotibi, Namangan viloyat ijroiya qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, Qora-suv 1-kotibi lavozimlarida ishlagan. Qirgʻiziston Kommunistik partiyasi Suu rayon qoʻmitasi, Oʻsh pedagogika instituti, Toshkent xalq xoʻjaligi instituti oʻqituvchisi, dotsenti, professori, Frunze nomidagi pedagogika instituti, Toshkent Davlat universiteti kafedra mudiri.

SSSR Oliy Kengashining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan Aziz Toktoboyev Lenin ordeni va "O‘roq va „Bolg‘a" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonilari bilan taqdirlangan.

Aziz Toktoboyev 1993-yilda Toshkentda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Lenin ordeni

Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Odeni Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Qizil Yulduz ordeni

2 marta Faxriy nishon ordeni

Manbalar
--------

1. ↑  Y. A. Asanov 2015, s. 97. sfn error: no target: CITEREFY.\_A.\_Asanov2015 (help)
2. ↑  „:: Космический мемориал :: А.С. Мнацаканян ::". *sm.evg-rumjantsev.ru*. 6-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.

Adabiyotlar
-----------

* „Qirgʻiziston". Uluttuk ensiklopediyasi: 7-jild / Boshki nashr. Y. A. Asanov. K 97. B .: „Qirgʻiz ensiklopediyalari" bosh muharrirlari, 2015. — 832 b. ill. ISBN 978-9967-14-125-4
* Hayotni yorituvchi yulduzlar // Andijanskaya pravda. — 1971 yil — 15 may. — S. 2.