**Bilohiriya** ( ukraincha: *Білогір'я* , translit. *Bilohiriya* ) (ilgari **Liaxivtsi** nomi bilan atalgan) — Ukraina gʻarbidagi Xmelnitskiy viloyati, Shepetivka tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti.  Unda Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan hromada Bilohiriya posyolkasi ma'muriyati joylashgan.  2001 yilgi Ukraina aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra aholi punkti 5,592 kishini tashkil etgan va 5,188 ham bo`lgan. Yaqin atrofdagi shaharlarga Yampil (sobiq Yampol yoki Iampol), Kremenets bilan birga Kornitssa ham kiradi .

Shahar Pripyat daryosining irmog'i Horyn daryosi bo'yida joylashgan.  Biloxiriya shahri, shuningdek, Bilohiriya aholi punktlari kengashini ham boshqaradi ( ukraincha: *Білогірська селищна рада* ), uning yurisdiktsiyasi Karasixa va Trostyanka qishloqlarini ham qamrab oladi.

Tarixi
------

Liaxivtsi atrofidagi hudud kamida 12-asrda,  Kiev hududi aholisi g'arbga Voliniya va undan tashqariga ko'chib kelganida ma'lum edi.  1260-yildagi moʻgʻul istilosi bu hududni moʻgʻul xoni hukmronligi ostiga oldi.  Litvaning mintaqa ustidan nazorati 14-asrda sodir bo'lgan. **Liaxivtsi** aholi punkti esa ( ukraincha: *Ляхівці*  ; polyakcha: *Lachowce* ) 1441 yilda Biloxiriyaning zamonaviy hududida tashkil etilgan.  1495-yilda yahudiylar mintaqadan chiqarib yuborilgan, biroq bir necha yil o‘tib qaytib kelishlariga ruxsat berilgan. Aholi 1583 yilda Magdeburg huquqlarini oldi 

15—16-asrlarda Polsha taʼsiri kuchaydi, 1569-yilda Lublin shartnomasi bilan Polsha rasmiy nazoratni oʻz qoʻliga oldi. Voliniyadagi madaniy hayot Polsha hukmronligi ostida gullab-yashnagan, 1648 yilgi Xmielnicky Xmelnitskiy qo'zg'oloni tomonidan to'xtatilgan va ko'plab yahudiy aholisi o'ldirilgan. 1660-yillarda tashkil topgan qoʻshimcha aholi punktlari. 1793 yilda Voliniya Polsha nazoratiga o'tkazildi va u yerda urushlararo davrgacha qoldi.

1885 yilda Liaxivtsi Ostroh povitidagi Liaxivtsi volostining ma'muriy markazi edi. Bu davrda aholi punkti 2368 kishidan iborat edi. 

Rossiya imperiyasining 1897 yildagi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shahar aholisi 5401 kishi edi. O'sha paytda aholining 3890 nafari sharqiy pravoslav diniga, 1384 nafari yahudiy diniga mansub edi. 

20-asrda mintaqada etnik ukrainlar ham, polyaklar ham yashagan, ularning aholisi bir-biriga qarshi kurashgan. Shu bilan birga, Germaniya shuningdek Sovet Ittifoqi katta mintaqada ta'sir o'tkazish uchun kurashayotgan edi.  Ikkinchi jahon urushi bu to'qnashuvlarni birinchi o'ringa olib chiqdi. Natsistlar Germaniyasi 1941 yil iyun oyida mintaqani bosib oldi. Ikkinchi jahon urushi Lexovits yahudiylari uchun fojia bilan yakunlandi. 1941 yil iyun oyida nemis qo'shinlari Rossiyaga bostirib kirdi va bir yil ichida Lexovitsning deyarli butun yahudiy aholisini o'ldirdi. Yodgorlik  bugungi kunda shahar tashqarisidagi o'rmonlarda mavjud bo'lib, u erda Lechovitz va unga yaqin shaharlardan 2300 yahudiy nemis kuchlari tomonidan o'ldirilgan.  Lechowitzdan oz sonli yahudiylar Ikkinchi Jahon urushidan omon qolishdi.

Ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin butun mintaqa Sovet hokimiyati ostiga o'tdi. 1991 yil avgustda Ukraina mustaqil davlat bo'ldi va Lechowitz (Bilohiriya) bu davlatning bir qismidir.

Shahar 1949 yilda qishloq aholi punkti maqomigacha o'zgartirilguncha **Liaxivtsi** (Lechovitz, Lyaxovtsi, Lechevits, Laxovce, Liaxovitz va boshqalar) nomi bilan tanilgan.  1960 yilda Biloxiriya shahar tipidagi aholi punkti maqomini oldi. Shahar nomining yahudiycha versiyasi lhtyoyui edi. Ikkinchi jahon urushidan keyin Rossiya hukumati shaharni Belogor'ye yoki Belogoriya deb o'zgartirdi. Ismning ukraincha versiyasi - Bilohir'ya yoki Bilohiria.

Liaxivtsi (yoki fonetik jihatdan oʻxshash) nomli boshqa shaharlar ham bor, ulardan biri Belorussiyadagi Lyaxavichiy, Polshadagi Laxovitse va Chexiya Respublikasidagi Lexotitse deb nomlangan.

2020-yil 18-iyulgacha Biloxiriya Biloxiriya tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Xmelnitskiy viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqardi. Bilohiriya tumani hududi Shepetivka tumaniga birlashtirildi.

Yana qarang
-----------

* Yampil, Bilohiriya tumanidagi boshqa shahar tipidagi aholi punkti

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  "Bilohiria, Khmelnytskyi Oblast, Bilohiria Raion".
2. ↑  „Lechowitz Descendants".
3. ↑  „Белогорская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
4. 1 2  „Bilohiria in time and space" (Ukrainian). *bilogiryanvk.ucoz.ru/*. Qaraldi: 20-may 2013-yil.
5. ↑  „Volhynia".
6. ↑  „Volhynia | historical principality, Ukraine".
7. ↑  „Kremenets History". 21-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
8. ↑  *Yesiunin, Serhiy*. „Bilohiria - pages through ancient history" (Ukrainian). *Gazeta "Ye"* (27-mart 2011-yil). Qaraldi: 20-may 2013-yil.
9. ↑  „Belogorye" (Russian). *stejka.com - Tourist portal of Ukraine*. Qaraldi: 20-may 2013-yil.
10. ↑  Волости и важнѣйшія селенія Европейской Россіи.
11. ↑  Населенныя мѣста Россійской Имперіи в 500 и болѣе жителей съ указаніем всего наличнаго въ них населенія и числа жителей преобладающихъ вѣроисповѣданій по даннымъ первой всеобщей переписи 1897 г. С-Петербург. 1905.
12. ↑  „Ethnic Cleansing or Ethnic Cleansings? The Polish-Ukrainian civil war in Galicia-Volhynia | Ukrainian Policy". *ukrainianpolicy.com*. 7-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
13. ↑  „Lechowitz Descendants - Monuments".
14. ↑  „Lechowitz Descendants - History".
15. ↑  Bilohiria, Khmelnytskyi Oblast, Bilohiria Raion".
16. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
17. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України (17-iyul 2020-yil).

Havolalar
---------

* Media related to Bilohiria at Wikimedia Commons