recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Asl marshrutning reklama xaritasi, 1931-yil
**"Sariq reyd"** (fransuzcha: *Croisière jaune*, rasman — „Markaziy Osiyoga Missiya" Mission Centre-Asie) — Andre Citroen tomonidan reklama maqsadida tashkil etilgan avtoralli. Yoʻnalish Bayrutdan Pekinga oʻtdi, keyin u Markaziy va Janubiy Xitoy orqali Xanoyga borishi va Indochina, Hindiston va Eron orqali Bayrutga qaytishi kerak edi. Asosiy Pomir otryadining boshligʻi — Жорж-Мари Хаардт[fr]; ekspeditsiyada rassom A. Yakovlev ishtirok etdi; jami Pomir otryadi 48 nafar ishtirokchidan iborat edi. Bir qator texnik va siyosiy qiyinchiliklar (Britaniya Hindistonida chet elliklarning harakatlanishini cheklash va Xitoy fuqarolar urushi) tufayli ekspeditsiya 1931-yil 4-apreldan 1932-yil 12-fevralgacha davom etdi, barcha ishtirokchilar Pekinga yetib kelishdi. Marshrut 12115 km ni tashkil etdi. Pomir guruhiga yettita *Citroen autochenilles Kégresse* yarim izli avtomashinalari kiritilgan (6 nusxa — *P17 turi* va bitta — *P14 turi*). 1932-yil 16-martda Haardt pnevmoniyadan vafot etgani sababli, parvozning ikkinchi qismi bekor qilindi. Sayohat narxi 17 000 000 frank edi. Ekspeditsiyaning ilmiy va badiiy natijalari juda katta edi.

Havolalar
---------

* *Артём Ачкасов.* „«Желтый рейд»: Безумие или расчет?".  Живой журнал (12-fevral 2016-yil). Qaraldi: 6-oktabr 2018-yil.



* „Хроника: Желтый рейд".  За рулём (4 апреля 2011). Qaraldi: 6-oktabr 2018-yil.



* *Константин ШЛЯХТИНСКИЙ.* „С двумя шевронами по Центральной Азии История автомобильной экспедиции Андре Ситроена по Китаю". *Off-Road DRIVE, №5 май 2009*. Qaraldi: 6-oktabr 2018-yil.



* „Экспедиция «Желтый круиз» в Китай Citroen C4 Autochenille Kegresse".  CARakoom.com (28 января 2014). Qaraldi: 6-oktabr 2018-yil.



* *Emmanuel Laurentin.* „Épisode 3 : La Croisière Jaune : des chenilles sur la route de la Soie" (fr).  franceculture.fr (9-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 22-oktabr 2020-yil.
**Akbulakskiy tumani** (ruscha: *Акбула́кский райо́н*; qozoqcha: *Ақбұлақ ауданы*, Aqbulaq aýdany), shuningdek, **Ak-Bulakskiy tumani** nomi bilan ham tanilgan (Ак-Булакский район), Rossiyaning Orenburg viloyatidagi maʼmuriy va munitsipal  tuman. Tumanning maydoni 5,000 square kilometer (1,900 mi²). Maʼmuriy markazi — Oqbuloq qishloq posyolkasi. Aholisi: 25 606 (2010-yilgi aholi ro'yxati); 30 723 ( 2002-yil aholini ro'yxatga olish ) **Akbulakskiy** aholisi umumiy tuman aholisining 54,4 foizini tashkil qiladi.

Tarixi
------

1921—1932 yillarda tuman Qirgʻiziston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi tarkibida boʻlgan. 1932-yil fevral oyida u Aqto'be viloyati tarkibiga kirdi va 1930-yillarning o'rtalarida Chkalov viloyati (hozirgi Orenburg viloyati) tarkibiga o'tkazildi.

1. ↑  Law #1370/276-IV-OZ
2. ↑  Law #2367/495-IV-OZ
3. ↑  „General Information" (russian).  Akbulaksky District. 25-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2016-yil.
4. 1 2  *ru Federal State Statistics Service.* „ru:Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1" [2010 All-ru Population Census, vol. 1] (ru).  Federal State Statistics Service (2011).
**Avliyo Vladimir ehromi**
**Avliyo Vladimir ehromi** — Rus pravoslav cherkovining Oʻrta Osiyo metropolit okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining pravoslav cherkovi, Toshkent shahrida joylashgan.

Tarixi
------

Mazkur bino 1970-yilda 2-sonli Doʻmbirobod qabristonida fuqarolar xotirasi zali sifatida qurilgan. 

Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasining 1991-yil 23-avgustdagi qarori bilan rus pravoslav cherkovi tasarrufiga oʻtkazilgan. 

1991-yil oktabr oyidan buyon bu yerda diniy xizmatlar, xususan, mayitlar uchun dafn marosimi joyiga aylandi. 1991-yil 17-noyabrda birinchi liturgiya yogʻoch platformada xizmat qildi. 1992-yilda qoʻngʻiroqlar mahalliy hunarmandlar tomonidan ishlangan; Oʻsha yilning sentabr oyida qoʻngʻiroq minorasi gumbazining karkasi, oktyabrda esa - katta gumbaz qismining karkasi (sakkiz qirrali, yarimshar) oʻrnatilgan. 

Qayti bunyodkorlik ishiga muvofiq, 1999-yil 18-noyabrda bino Toshkent va Oʻrta Osiyo arxiyepiskopi avliyo Vladimir (Ikim) sharafiga qoʻyilgan.

Fotosurat
---------

* Qo'ng'iroq minorasiQo'ng'iroq minorasi
* IkonostasIkonostas
* Zal va chiqishZal va chiqish
* GumbazGumbaz

Manbalar
--------

1. ↑  Домбрабадское городское кладбище

Havolalar
---------

* Pravoslavie.uz saytida ibodatxona manzili
* Havoriylarga teng bo'lgan Buyuk Gertsog Vladimir cherkovi
* 2-son Dombrobod shahar qabristoni
**Avliyo Georgiy Muzaffar butxonasi** — hozirda faoliyat koʻrsatmayotgan, Andijon shahrida joylashgan, Markaziy Osiyo mitropolit okrugi, Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasiga qarashli rus pravoslav butxonasi. Butxona 1898—1899-yillarda meʼmor I.R. Sakovich chizmasi asosida qurilgan, 1899-yil 6-mayda muqaddas qadamjo deb eʼlon qilinadi. 1931-yilda butxona davlat tomonidan yopib qoʻyilgan. Butxona 100 kishining ibodatiga moʻljallangan boʻlib, butxonaning asosiy bayrami 6-may hisoblanadi.

Tarixi
------

1898-yil 30-may kuni Andijonda boʻlib oʻtgan qoʻzgʻolonda askarlari va bir ruhoniy halok boʻldi. Halok boʻlgan ruslarning barchasi rus pravoslav qabristoniga dafn etiladi.

Aynan oʻsha paytda butxona qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandi. Butxona toʻrtburchak shaklda eklektika meʼmoriy uslubida qurilgan va tomiga xoch oʻrnatilgan. Shuningdek, butxona ichida mehrob va ikonastas ham barpo etilgan.

Dastlab butxona, avliyo Nikolay Karomat koʻrsatuvchi va avliyo Sergiy Radonejskiy ibodatxonalari Turkiston yeparxiyasi maʼmuriyatining tasarrufi ostida boʻlgan. Keyinchalik bu inshootlar Qoʻqon harbiy okrugi tassarufiga oʻtkazildi va butxonaning maqomi Qoʻqon harbiy boshqaruvi tasarrufidagi mahalliy harbiy butxonaga oʻzgartirildi. Butxona gʻazna hisobidan pishgan gʻishtdan barpo etilgan. Bino devorlari suvoqlanib, turli ranglar bilan boʻyalgan. Butxona ichida qoʻzgʻolonda halok boʻlgan askarlar va ruhoniyning ismi tushirilgan lavha mavjud. Andijon zilzilasidan soʻng, butxonaga jiddiy zarar yetib, tiklab boʻlmas holatga keladi. Natijada vayron boʻlgan butxona oʻrnidan 1910-yil atrofida neorus meʼmoriy uslubida yangi butxona qurilgan. Shunisi maʼlum boʻladiki, butxonada kuniga uch marta diniy ibodat qilingan. Diniy ibodatni oʻtkazish uchun maxsus diakonlar tayinlangan. Bosma nashrlarga asosan 1899-yildan to 1931-yilgacha butxonada uch nafar diakonlar xizmat qilgan. Bular Dionisiy, Ioann (Ivan) va Sergiy. Barchasi davlat tomindan uy-joy bilan taʼminlangan hamda asosiy vazifasidan tashqari, avliyo Sergiy Radonejskiy ibodatxonasi rohibalarini zarur narsalar bilan taʼminlash vazifasi bilan ham shugʻullanishgan.

Galereya
--------

* Butxonaning hozirgi koʻrinishi
* 
* 
* 
* 

* Butxonaning oldingi koʻrinishi
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Иванов Ал. А.*. История Кокандского военного округа*, Коканд, 1911.
2. 1 2 3  Иванов Ан. А.*. Поездки по городам и селам Русского Туркестана. Осмотрены и сфотографированы села и города, всего около 100 фото и 154 текстов.*, Санкт-Петербург, 1910.
3. 1 2 3  Рузаев Б. А.*. История приходов Узбекистана*, Ташкент, 2014.
4. ↑  „Андижан. Часовня Георгия Победоносца (старая)". 21-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2023-yil.
5. ↑  „Андижан. Часовня Георгия Победоносца (новая)". 9-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2023-yil.
**Qayumars** — turkiy va forsiy xalqlar ogʻzaki ijodi va yozma adabiyotida keng tarqalgan afsonaviy obraz. Q. haqidagi afsonaning turli variantlari qadimiy yozma manbalardan "Avesto", "Tarixi Tabariy" (Tabariy), "Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar" (Beruniy) va boshqalar asarlarda bor. Q. "Avesto"da Gaya Maretan, Gaya Martan deb yuritilgan. S.P. Tolstovning fikricha, Q. — "Gavomard" soʻzidan kelib chiqib "Buqa odam", maʼnosini anglatgan va u Xorazmda yashagan.

Beruniy Q.ning "Girshoh" (Togʻ shohi) hamda "Gilshoh" (Loyshoh) degan laqablari boʻlganini yozadi va Q. soʻzining tarjimasi "tirik", "soʻzlovchi" ekanini bildiradi. Q. haqidagi afsonaning Beruniy asaridagi bayoniga koʻra, Ahrimanning qilmishlaridan xudo hayratda qoladi va uning peshonasidan ter chiqadi. Terni artib tashlaganda, ter donasidan Q. paydo boʻladi. Xudo Q.ni Ahriman yoniga joʻnatadi. Q. Ahriman yoniga kelib, uning yelkasiga minib oladi va shu holda dunyoni aylana boshlaydi. Ahriman hiyla bilan Q.ni yelkasidan uloqgirib tashlaydi va ustiga minib olib, bosh tomonidan yeya boshlaydi. Beliga yetganida Q urugʻdonidan yerga ikki dona urugʻ tushadi. Ulardan oʻsimlik unib chiqadi. Oʻsha oʻsimliklardan bir qiz va bir oʻgʻil (Meshi va Meshona) paydo boʻladi. Ularni forslar Odamato va Momohavo deb, xorazmliklar Mard va Mardona deb ataydilar. Bu afsonaning boshqa variantlari ham koʻp. Q. haqidagi barcha afsonalarda Q adolat uchun qurashuvchi, kishilarni jamiyat boʻlib yashashga oʻrgatuvchi, hayot va yaxshilik timsoli sifatida namoyon boʻladi, doimo yovuzlikka (devlar va insjinslarga) qarshi kurashadi.

Q obrazi tasviriy sanʼatda ham aks etgan; 1932-yil Tallibarzu (Samarqand yaqini)da Q.ning yarim hoʻkiz, yarim odam shaklidagi tasviri chizilgan sopol buyumlar topilgan.

Adabiyot
--------

* Oʻzbek xalq ogʻzaki poetik ijodi, T. 1980.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Elektronoptik aberratsiyalar** — elektronoptik tizim (mas, elektron linzalar)ning risoladagidek (ideal) emasligi va boshqalar omillar tufayli tasvirning buzilishi (aniq chiqmasligi, asliga toʻliq mos kelmasligi yoki chaplashib koʻrinishi) (qarang Aberratsiya). Elektronoptik qurilmalarda tizimning optik oʻqiga nisbatan simmetrik tarzda aylanadigan elektr va magnit maydonlar keng qoʻllanadi. Shunday maydonlarga ega boʻlgan elektron linzalar (EL) va elektron koʻzgular (EK) simmetrik oʻqli sistemalar deb ataladi. Agar zaryadlangan zarralar maydonning simmetriya oʻqiga ancha yaqin harakatlansa va ularning boshlangʻich tezliklari bir-biridan uncha farq qilmasa, bunday linza va koʻzgular toʻgʻri elektronoptik tasvirlarni hosil qiladi. Agar bu shartlar bajarilmasa, tasvir ancha buzilib chiqadi. Tasvirning buzilib chiqishiga boshqa sabablar ham bor. EL va EK sifat jihatidan yorugʻlik optik tizimlardan ancha past hisoblanadi. EL va EK larda elektron zarralar dastalari va ularning oʻzaro joylashuv tartibi buzilishi mumkin, bunday buzilishlar geometrik aberratsiyalar (sferik aberratsiya, koma, astigmatizm, tasvir maydonining egriligi, distorsiya) deb ataladi. EL va EK larni energiya bilan taʼminlash manbalari va yuqori kuchlanishli manbalarning nobarqarorligi dam Elektronoptik aberratsiyalara.ga sabab boʻladi, chunki fokuslovchi tok yoki kuchlanish oʻzgarishi mumkin. Bular xromatik aberratsiyani keltirib chiqaradi. Xromatik aberratsiyaningkattalashtirish va burish (faqat magnit linzalarda) xillari boʻladi. Bundan tashqari, difraksion aberratsiya (elektronlar, neytronlar, atomlar, molekulalar va boshqalar sochilishi) ham mavjud. Murakkab elektronoptik tizimlardagi aberratsiyani bartaraf qilish ancha qiyin masala boʻlib, buning uchun linzalarni muayyan tarzda uygʻunlashtirib tanlashga toʻgʻri keladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Elektrvakuum asboblar** — elektromagnit energiyani generatsiyalash (hosil qilish), kuchaytirish va oʻzgartirish uchun moʻljallangan, ish boʻshligʻidan havosi soʻrib olingan va atrofdagi atmosferadan qattiq qobiq bilan himoyalangan qurilmalar. Choʻgʻlanma lampalar, elektronvakuum asboblar, gaz razryadli elektron asboblar (ion asboblar), elektrvakuum diod va boshqalar asboblar Elektrvakuum asboblar a. jumlasiga kiradi. Elektronvakuum asboblar (triodlar, tetrodlar, pentodlar, kineskoplar va boshqalar) da elektronlar oqimi vakuumdan oʻtadi, gaz razryadli elektron asboblar (simobli ventillar, gaz razryadli indikatorlar va boshqalar) da elektronlar oqimi gazdan oʻtadi; elektrvakuum diodlar oʻrniga foydali ish koeffitsiyenti (f. i. k.) katta boʻlgan yarimoʻtkazgichli diodlar ishlatilmoqda. Elektrvakuum asboblara. uyroʻzgorda, biologiya, fizika va kimyoda, sanoat tarmoqlarida qoʻllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ikki zarra (ikki yadro yoki
yadro va zarra) bir-biri bilan 10 m lar chamasiga yaqinlashganda yadroviy kuchlarning ta'siri tufayli o'zaro intensiv ta'sirlashadi, natijada yadroviy o'zgarishlar vujudga keladi. Bu jarayonni yadroviy reaksiyalar deb ataladi.
Reaksiyalarning turlari ko'p. Lekin reaksiyaga kirishuvchi zarralarning tabiatiga asoslanib uch sinfga:

**1) zaryadli zarralar**;

**2) neytronlar;**

**3)Gamma - kvantlar** ta'sirida amalga oshadigan reaksiyalarga ajratish mumkin.

 yadro reaksiyasi ramziy koʻrinishi 
Zarrani yadro bilan bevosita o'zaro ta'sirlashuvi tufayli amalga oshadigan reaksiyalar. Misol tariqasida deytronni yadro bilan o'zaro ta'sirlashuvini bayon qilaylik. Yadroga yaqinlashgan deytonning protonini yadro itarib yuboradi (ikkalasining ham zaryadi musbat bo'lganligi uchun). Deytonning neytroni esa yadroga kirishi mumkin. Natijada deyton bo'linib ketadi, ya'ni uning neytronini yadro yutadi, protoni esa yadroga kirmasdan o'tib ketadi. Buni ba'zan, "uzib olish" reaksiyasi deb ham ataladi.

Yadroviy reaksiyalarni tajribalarda o'rganish tufayli reaksiyalarda saqlanish qonunlarining bajarilishi aniqlandi:

1. Yadroviy reaksiyaga kirishuvchi zarralarning umumiy zaryadi reaksiyada vujudga kelgan zarralarning umumiy zaryadiga teng.

2. Yadroviy reaksiyaga kirishayotgan zarralardagi nuklonlaming to'liq soni reaksiyadan keyin ham saqlanadi, ya'ni reaksiyada hosil bo'lgan zarralar nuklonlarining to'liq soniga teng bo'ladi.

Ushbu maqola Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Jurayeva Marjona tomonidan wikitaʼlim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Yana qarang
-----------

Yadro parchalanish jarayonida ma'lum miqdorda neytronlar ajralib chiqadi.
Bu hodisa muhim ahamiyatga ega. Neytronni yutgan yadro o'zidan yana ikkita yoki uchta neytronlar chiqarib parchalanadi. O'z navbatida har bir neytron yangi yadroni parchalaydi va yana ma'lum miqdorda neytronlar chiqaradi. Bunday jarayon ko'p takrorlanadi. Shu sababdan bunday jarayon zanjir reaksiyasi deyiladi. Zanjir reaksiyasida eng muhimi ajralgan energiya emas, ajralgan neytronlardir. Zanjir reaksiyasi yadro energiyasidan amalda foydalanish imkoniyatini yaratadi.

Tarixi
------

Birinchi yadroviy reaksiyani 1919 -yilda Rezerford amalga oshirgan. Bunda azotni - zarralar bilan bombardimon qilish natijasida kislorod va proton hosil bo'lgan.

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

Havolalar
---------

* Atom tuzilishi Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-01-22).

|  |
| --- |
|  k • m • t  **Elementar zarrachalar** |
| **Fermionlar**: Kvarklar:  Yuqori · quyi · Gʻalati · Mahliyo · Ost · Ust  | Leptonlar: Elektron · Muon · Tau · Neytrinolar  |
| **Bozonlar**: Kalibrli bozonlar: Foton · W va Z bozonlari · Gluon |
| Hali kuzatilmagan zarrachalar: Higgs bozoni | Graviton | Boshqa gipotetik zarrachalar |


|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yagus** (arabcha: ) — qadimgi Arab mifologiyasining xudolaridan biri. Qur’onning Nuh surasida zikr qilingan: "ular juda katta makr qildilar va oʻzlariga ergashgan kimsalarga: "Sizlar oʻz ilohlaringizni sira tark etmanglar! „Vad"ni ham, „Suvoʻ"ni ham, „Yagʻus"ni ham, „Yaʼuq"ni va „Nasr"ni ham sira tark etmangizlar! — dedilar." Baʼzi mufassirlarning fikricha, Qur’on qadimgi qahramonni ilohiylashtirgan..

Qadimgi Arab mifologiyasida Yagus yomgʻir xudosi edi. U shimoliy Yaman qabila birlashmasi majij homiysi edi. Uning buti bir vaqtlar Majij tepaligida joylashgan boʻlib, bu qabila ittifoqi oʻz nomini shu erdan olgan. Ushbu butga ega boʻlish uchun, ittifoqning turli qabilalari (masalan, Murad va mazhidge) qattiq kurashgan. Ar-Razmdagi soʻnggi jang Badr jangi  bilan bir yilda boʻlgan.

Xuddi shunday nomga ega xudo Arabistonning shimolida ham maʼlum boʻlgan, ammo uning buti aynan janubda edi. Islom dinigacha but oldin Najronda, keyin esa Jurashda saqlangan. Keyinchalik Yagusning sher qiyofasida tasvirlangani haqidagi soʻnggi xabarlar hech narsa bilan tasdiqlanmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Мифы народов мира & 1987—1988, Йагус. sfn error: no target: CITEREFМифы\_народов\_мира1987—1988 (help)
2. 1 2  Пиотровский М. Б. 1991. sfn error: no target: CITEREFПиотровский\_М.\_Б.1991 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Dunyo xalqlarining afsonalari: Entsiklopediya. 2 jildda / ch. ed. S. A. Tokarev. — 2-nashr. — M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1987-1988.
* Piotrovskiy M. B. Qurʼon afsonalari. — Fan, GRVL, 1991-yil.
* *Ibn al-Kalbi* Kitab al-Asnam.
* *Fahd* Le pantheon, s. 191—194.
**Siydik tutilishi**, ishuriya - siydiktanosil sistemasi aʼzolarining turli kasalliklarida kuzatiladi, bunda usma, prostata bezi adenomasi, shu bezning yalligʻlanishi (parenximatoz prostatit), siydik toshi kasalligi va boshqa sababli siydik chiqarish kanalining teshigi bekilib qoladi. Bundan tashqari, markaziy nerv sistemasi kasalliklari, shuningdek, toʻgri ichak va but sohasidagi yalligʻlanish jarayonlari, chanoq suyagi shikastlanishi natijasida siydik chiqaruv kanalining zararlanishi ham Siydik tutilishiga sabab boʻladi. Siydik tutilishida bemorning teztez siygisi qistaydi, biroq siya olmaydi, qovuqning toʻlib ketganligi sezilib turadi, chov va but sohasida ogʻriq paydo boʻladi. Bemor ogʻriqni kamaytirish uchun qulay holat qidiradi: egiladibukiladi, yuza nafas oladi, sovuq ter bosadi, qaqshab titraydi. Siydik tutilishida tez yordam koʻrsatish lozim. Bunda maxsus asbob — kateter yordamida zudlik bilan qovuqaan siydik chiqariladi; baʼzan tez operatsiya qilinadi, St. oʻtib ketganidan soʻng uning sabablarini aniqlash va asosiy kasallikni davolatish uchun vrachurologga murojaat qilish zarur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Siydik haydovchi dorilar** (diuretiklar), peshob haydovchi dorilar — organizmdan siydik chiqarilishini kuchaytiradigan dorilar. Siydik haydovchi dorilard. toʻqima va tana boʻshligʻidagi suyuk/shk miqdorini kamaytiradi, shuning uchun ular organizmda suv goʻplanib shish paydo qiladigan ayrim yurak, buyrak va jigar kasalliklarida hamda qon bosimini tushirishda qoʻllanadi.

Siydik haydovchi dorilard. siydik hosil boʻlishiga taʼsir koʻrsatib diurezni oshiradi. Taʼsir qilish mexanizmiga koʻra, ularni 2 guruhga boʻlish mumkin: 1) bevosita buyrakning siydik hosil qiluvchi vazifasiga taʼsir koʻrsatuvchi; 2) siydik hosil boʻlishining gormonal nazoratiga taʼsir koʻrsatuvchi.

Birinchi guruhga mansub dori vositalari buyrak naylari epiteliysiga taʼsir koʻrsatib, ularning reabsorbsiya qilish (qayta soʻrilish) vazifasini susaytiradi yoki naychalar ichidagi osmotik bosimni oshiradi, natijada natriy, xlor, kaliy ionlari va u bilan bogʻliq suvning reabsorbsiyasi kamayadi (dixlotiazid, klopamid, furosemid, etakrin kislotasi, mannit, mochevina va boshqalar).

Ikkinchi guruhga mansub dori vositalari atdosteronning antagonisti hisoblanadi (spironolakton). Buyrak usti bezining gormoni — aldosteron natriy ionlarining qayta soʻrilishini va kaliy ionlarining sekretsiyasini boshqaradi. Spironolakton esa buyrak nefronlariga aldosteronga karaganda qaramaqarshi taʼsir koʻrsatadi, yaʼni gormon taʼsir qiluvchi retseptorlarni toʻsib, siydik bilan natriy, xlor ionlari va shunga mos miqdordagi suvning chiqib ketishini taʼminlaydi.

Har xil oʻsimliklar (boʻtakoʻz, dalachoy, limonoʻt, sariqchoy, togʻrayxon, qariqiz, chuchukmiya va boshqalar) tarkibiga kiruvchi moddalar ham siydik haydovchi vosita sifatida qaynatma yoki damlama shaklida azaldan xalq tabobatida qoʻllanib kelingan. Bundan (behi, tarvuz, piyoz, sarimsoq, uzum va boshqalar) tashqari, maʼlum bir mevasabzavotlar ham shunday xossaga ega Siydik haydovchi dorilard.ni qabul kilganda siydik bilan boshqa ionlar (xlor, kaliy ionlari) ham tashqariga koʻp chiqib ketadi, bu — organizm baʼzi funksiyalarining buzilishiga sabab boʻlishi mumkin. Buning oldini olish maqsadida Siydik haydovchi dorilard. bilan davolashda tarkibida kaliy koʻp boʻlgan oʻrik, sabzi va boshqalarni ham isteʼmol qilish buyuriladi.

Siydik haydovchi dorilard.ni faqat vrach koʻrsatmasiga koʻra qoʻllash lozim, chunki bu dorilarning bir qancha nojoʻya taʼsirlari mavjud (gipo va giperkaliyemiya, giperurikemiya, alkaloz, atsidoz, yurak aritmiyalari, ginekomastiya, allergik reaksiyalar, nefrotoksiklik va boshqalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Siygʻoqlik**, siydik tuta olmaslik — siyish ehtiyoji boʻlmagan holda siydik chiqarish kanalidan beixtiyor siydik ajralishi; turli urologik, ginekologik va nevrologik kasalliklarda kuzatiladi. Doimiy (mutloq), qisman (nisbiy) hamda tungi S. tafovut qilinadi. Doimiy S.da siydik qovuqqa yigʻilmay, toʻxtamasdan oqib turaveradi. Bu koʻpincha qovuq va siydik chiqarish kanalining nuqsonlarida boʻladi. Qisman S.da siydik beixtiyor oz-ozdan keladi. Kishi qattiq yoʻtalganida, kulganida, aksirganida yoki ogʻir yuk koʻtarib zoʻriqqanida siyib yuboradi. Bunday holat koʻpincha ayollarda tugʻruq chogʻida siydik yoʻllari shikastlanishi oqibatida roʻy beradi. Tungi S. — uyquda beixtiyor siyib qoʻyish, asosan, yosh bolalarda uchraydi. Bunga fimoz, sistit, siydiktanosil organlari kasalliklari, shuningdek, markaziy nerv sistemasidagi vaqtincha funksional oʻzgarishlar sabab boʻladi va bola 12—16 yoshga yetganda barham topishi ham mumkin. Biroq bunga befarq boʻlmay, iloji boricha tungi S. sababini ertaroq aniqlash va, zarur boʻlsa, davo tadbirlarini koʻrish lozim; bu qancha barvaqt boshlansa, natija shuncha yaxshi boʻladi. S.ning har qanday turida ham vrachga murojaat qilish zarur, u S.ga sabab boʻlayotgan omillarni aniklaydi va tegishli davo muolajalarini buyuradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sivush moyi** — xom etil spirtni rektifikatsiya qilish jarayonida ajralib chiqadigan moysimon suyuklik. Bu usulda spirtdan 0,4—0,6% Sm. ajratib olinadi. Zichligi 830–840 kg/m³ (20°da), rangi ochsarikdan qoʻngʻirqizilgacha, hidi qoʻlansa, nafas yoʻli shilliq pardalariga taʼsir etadi. Kimyoviy tarkibi, asosan, amil va izoamil (68—80%), izobutil (16—25%), normal propil, shuningdek, oz miqdorda geksil spirt, erkin yogʻ kislotalari, efirlar, furfurol, terpenlar va terpengidratlar aralashmasidan iborat.

Sivush moyining koʻp qismi sutdagi yogʻ miqdorini aniqlashda avval qoʻllangan amil spirti oʻrnida reaktiv sifatida ishlatiladi. Amil atsetat i.ch.da amil, izoamil, izobutil va boshqa spirtlar olishda qoʻllanadi. Sm. zaharli.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bachadondan tashqari homiladorlik** – urugʻlangan tuxum hujayraning bachadondan tashqarida taraqqiy etishi. Urugʻlangan tuxum hujayraning payvandlangan joyiga qarab, homila bachadon nayining oʻzida (Bachadondan tashqari homiladorlik h.ning shu xily eng koʻp uchraydi), tuxumdon yoki qorin boʻshligʻida, shuningdek bachadonning rudimentar shoxida rivojlanishi mumkin. Bachadon naylarida yalligʻlanishga xos oʻzgarishlar (chandiq va boshqalar) boʻli-shi oqibatida ular oʻzining asosiy funkiiyasi, yaʼni urugʻlangan tuxum hujayrani bachadon boʻshligʻiga oʻtkazish qobiliyatini yoʻqotadi (qarang Homshshdorlik), natijada urugʻlangan tuxum hujayra shu joyning oʻzida taraqqiy etadi. Koʻpincha ayollar jinsiy aʼzolari kasalliklari (polip, oʻsma va boshqalar), infantilizm (jinsiy aʼzolarning yetilmay qolishi), bot-bot bola oldirish, bolani uzoq vaqt emizish va boshqa sabab boʻladi. Kasallikning kechishi va belgilari uning xili, bos-qichi hamda homiladorlikning muddatiga bogʻliq. Bachadondan tashqari homiladorlik h.ning hamma xilida ham kindan qonli chiqindi ajraladi, baʼzan qon ketishi, qorin pastila ogʻriq, boʻshashish, bosh aylanishi, koʻngil aynishi, rang oʻchishi kuzatiladi. Bachadondan tashqari homiladorlik h. bachadon nayida boʻlsa, homiladorlikning 4 – 6 haftasida nay yoriladi, bunda qorin pastila chidab boʻlmaydigan ogʻriq boʻlib, hatto hushdan ketish mumkin. Koʻp qon ketishi tufayli qon bosimi pasayadi, tomir tez, lekin bilinar-bilin-mas u radi. Ogʻirroqhollarda shok roʻy berishi mumkin. Bachadondan tashqari homiladorlik h.ga gumon qilinganda ayol darhol kasalxonaga yotqiziladi va jarroxlik usuli bilan davolanadi. Operatsiyadan keyin maʼlum muddatgacha yalligʻlanish kasalliklarini oʻz vaqtida da-volatish, vaqt-vaqti bilan muntazam tibbiy (asosan akusherginekolog) koʻrikdan oʻtib turish Bachadondan tashqari homiladorlik h.ning oldini olishda juda muhim ahamiyat kasb etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bachadondan tashqari homiladorlik" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

Skyorovya I. S.Shevchenko T. K. Aktualnoʻe problemoʻ akusherskoy patologii, T. 1990.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Regulusning Karfagenga qaytishi (1791-yil)
**Lui Lafitte** — (1770-yil 15-noyabrda Parijda — 1828-yil 3-avgustda Parijda) fransuz rassomi, dizayner, illyustrator va muralist boʻlgan edi.

Biografiyasi
------------

U usta sartaroshning oʻgʻli boʻlgan. 1778-yilda uning otasi moliyaviy ahvoli ogʻir boʻlgan rassom Saymon Mathurin Lantaraga boshpana taklif qildi va u yashagan paytida Lantara yosh Lafittening rasmga qiziqishini uygʻotdi. U, shuningdek, Lafittening otasini oʻgʻlining rasm chizish qobiliyatiga ega ekanligiga ishontirdi, shuning uchun u oʻymachi Gilles Demartoni, keyin 1786-yilda Jan-Batist Regnault bilan oʻqishga yuborildi. Keyinchalik u Royale de Peinture et de Sculpture Akademiyasiga qabul qilindi.

 Fransiya respublika taqvimidan Ventose allegoriyasi
1791-yilda u Regulusning Karfagenga qaytgan surati uchun Prix de Rim mukofotiga sazovor boʻladi va Lui XVI davrida Rimga yuborilgan soʻnggi rassom boʻldi. U 1793-yilda Fransiyaning Italiyaga bostirib kirishiga qarshi norozilik namoyishlari uni Papa davlatlaridan qochib, Florensiyada boshpana izlashga majbur qilinganda, u 1793-yilda Villa Medicida degan joyda yashagan va u yerda qisqa muddat Akademiyada dars ham bergan.

 Brutus Tarquins elchilarini tinglamoqda (taxminan 1815-yil), Los-Anjeles okrugi sanʼat muzeyi
1800-yildan 1814-yilgacha u Sevr ishlab chiqarishi uchun dizaynlarni yaratdi. Keyin, 1814-yildan 1816-yilgacha u Merry-Jozef Blondel bilan Jan de La Fontenning hikoyasidan Cupid va Psyche mavzusiga asoslangan fon rasmlari toʻplamini yaratishda hamkorlik qiladi. 1816-yilda tinch davrdan foydalanib, u Londonga tashrif buyurdi va u yerda qirol Jorj III unga Karlton uyidagi bayram uchun bezaklar yaratishni topshirdi.

1820-yilda u Bordeaux Ducning tugʻilgan kunini nishonlash uchun bezaklar yaratadi. 1823-yilda u Qirol kabinetining dizayneri sifatida Legion d’Honneur ordeni ritsariga sazovor boʻldi. Ikki yil oʻtgach, u Charles X ning toj kiyish uchun soʻnggi yirik asarlarini yaratadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Brief biography @ Napoleon.org.
2. ↑  Dossier @ the Base Léonore.
Louis Effrat
**Louis Effrat** *The New York Times* uchun sport yozuvchisi edi U 1910-yil 21-fevralda Manhattanda tugʻilgan va 1988-yil 1-sentyabrda vafot etgan. U 1927-yildan 1976-yilgacha *The New York Times gazetasida* ishlagan.

Janob Effrat 1939-yil 17-mayda Kolumbiya universitetidagi Beyker Fieldda o‘ynalgan birinchi televizion sport tadbirini va Kolumbiya-Prinston beysbol o‘yini, ikkinchi jamoaviy o‘yinni yoritgan.

Lou Effrat „The Guy With the Twist" sifatida tanilgan. U barcha asosiy sport turlarini qamrab oldi. Dodgers, Giantslar va Yankeelar oʻrtasidagi boʻlishdan tashqari, u koʻp yillar davomida birinchi navbatda Yankeelarni, keyin esa Giantlarni qamrab oluvchi tanqidchi yozuvchisi sifatida ishladi.

Oʻzining beysbol maqolasidan tashqari, u Knics va futbol gigantlarini ham oʻz maqolalarida yoritgan.

 Effrat rafiqasi Alice bilan
U keyingi yillarda Hambletonian Stakesda va *Times* uchun Harness yozuvchi edi. U Amerika Qoʻshma Shtatlari Harness Writers Associaciyasining aʼzosi edi va 1985-yilda Harness Racing Museum & Hall of Fame ovoz berdi.

U 1997-yil 19-mayda vafot etgan rafiqasi Alice bilan yashab Floridada nafaqaga chiqdi.

Manbasi
-------

1. ↑  NYT Obituary
2. ↑  Baker Field:Birthplace of Sports Television „Archived copy". 7-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2006-yil.
**Eshton Jeyms Tyorner** (1993 yil 25 yanvarda tugʻilgan) — avstraliyalik kriketchi, u 2012-13 yilgi mavsumda Gʻarbiy Avstraliyada debyut qilgan, shuningdek, Pert Skorchers bilan shartnoma tuzgan. Pertdan Tyorner Gʻarbiy Avstraliyani 15 yoshgacha (maktab oʻquvchilari), 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan darajalarda himoya qilgan ekan.  va 17 yoshgacha boʻlgan jamoani milliy chempionatda gʻalaba qozonish uchun sardorlik qildi. Oʻng qoʻlni oʻynatuvchi, u 2011 yil sentyabr va oktyabr oylarida Avstraliyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi bilan Hindistonga sayohat qildi va Avstraliya, Hindiston, Shri-Lanka va Gʻarbiy Hindistonning 19 yoshgacha boʻlgan jamoalari ishtirokidagi toʻrtburchak turnirda oltita oʻyindan sakkizta gol olib ketdi.  2012 yilgi 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida u Avstraliyaning birinchi tanlovi boʻlib, Viktoriyaning Eshton Agardan oldinda edi (Agar jarohat olgan va Jahon chempionatida oʻynamagan) va oltita oʻyindan oʻn bitta darvozabonni oldi,  bilan. uning eng yaxshi koʻrsatkichlari 4/28 Nepalga qarshi ekanligi aniq.

Manbalar
--------

1. ↑  Miscellaneous matches played by Ashton Turner (35) — CricketArchive. Retrieved 10 July 2013.
2. ↑  Under-19 ODI matches played by Ashton Turner (15) — CricketArchive. Retrieved 10 July 2013.
3. ↑  Bowling in Under-19 Quadrangular Series 2011/12 (ordered by wickets) — CricketArchive. Retrieved 10 July 2013.
4. ↑  Bowling in ICC Under-19 World Cup 2012 (ordered by wickets) — CricketArchive. Retrieved 10 July 2013.
5. ↑  Australia Under-19s v Nepal Under-19s, ICC Under-19 World Cup 2012 (Group A) — CricketArchive. Retrieved 10 July 2013.
**Norilsk** — Rossiya Federatsiyasining Krasnoyarsk oʻlkasidagi shahar (1953-yildan). Dunyoda eng shimoliy shaharlardan biri (Shim. Qutbiy doyra orqasida joylashgan). Temir yoʻl stansiyasi (temir yoʻl orqali Yeniseydagi Dudinka porti bilan boglangan). Axrlisi 151,2 ming kishi (1998). 1935-yilda konchilik-metallurgiya kombinati qurilishi munosabati bilan vujudga kelgan. Rangli metallurgiya markazi. Nikel, kobalt, mis va boshqa rudalar qazib olinadi va qay-ta ishlanadi; toshkoʻmir qazib olinadi. Metallsozlik va qurilish materi-allari sanoati korxonalari ishlab turibdi. Messoyaxa-Norilsk gaz quvuri oʻtkazilgan. Chekka Shimol qishloq xoʻjaligi ilmiy tadqiqot instituti, teatr, suratlar galereyasi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sombrero — yuz va koʻzlarni quyoshdan himoya qilish uchun ishlatiladigan keng qirrali meksikalik erkaklar bosh kiyimining bir turi. Odatda uning uchi baland toj, chekkasida bir oz yuqoriga koʻtarilgan oʻta keng qirrasi (egasining boshi, boʻyni va yelkalariga soya soladigan darajada keng) va uni ushlab turish uchun iyak osti tasmasi bor.

Meksikada bu bosh kiyim turi sombrero de charro sifatida tanilgan („ charro bosh kiyimi", anʼanaviy meksikalik otliqlarni nazarda tutadi). Ispan tilida har qanday keng qirrali bosh kiyim sombrero deb hisoblanishi mumkin.

Dizayn
------

Sombrerolar, kovboy bosh kiyimlari kabi, atrof-muhit talablariga javoban ishlab chiqilgan. Chavandoz kiyadigan keng qirrali bosh kiyim tushunchasini 13-asrdagi moʻgʻul otliqlarida ham koʻrish mumkin. Issiq, quyoshli iqlim sharoitidabosh kiyimlar koʻpincha keng qirralarga ega. Meksika sombrerosining aniq kelib chiqishi nomaʼlum, ammo odatda shlyapa Markaziy Meksikadagi Mestizo kovboylaridan kelib chiqqan deb hisoblanadi. Garchi *sombrero* odatda anʼanaviy meksikalik bosh kiyimlar sirasiga kirsa-da, *sombrero* atamasi ushbu kiyimdan oldin paydo boʻlgan va bir nechta turli xil shlyapa uslublariga nisbatan qoʻllanilgan. *Sombrero* deb nomlanuvchi bosh kiyimlarning boshqa turlarini Janubiy Amerika va Ispaniyada uchratish mumkin, jumladan *, sombrero calañés*, *sombrero cordobés* va *sombrero de catite* (Ispaniya), *sombrero vueltiao* (Kolumbiya).

Madaniy taʼsiri
---------------

Koʻpgina ilk Texas kovboylari ispan va meksika sombrerosini oʻzining tekis toji va keng, tekis qirrasi bilan moslashtirib olishgan. Poblano deb ham ataladi

Sombreroning meksikancha versiyasi yanada kengroq chekka va baland, konussimon tojni qoʻshdi. Bu mariachi musiqachilar va charroslar kiygan bosh kiyimlardir.

Gʻarbiy Amerika Qoʻshma Shtatlarida sombrero yuqori konus yoki silindrsimon tojga ega boʻlib, likopcha shaklidagi chekkaga ega boʻlib, baland naqshli qilib yasaladi.

Filippinda, Ispaniyaning Manila galleon savdosi taʼsiri tufayli, bu atama tagalog tiliga sumbrero shaklida oʻzlashtirildi.

Messier 104 galaktikasi tashqi koʻrinishi tufayli Sombrero galaktikasi sifatida tanilgan. Xuddi shunday, Tampa stadioni ham „Katta Sombrero" nomi bilan tanilgan.

Yana qarang
-----------

* Tekisliklar boshligʻi
* Qopqoq
* Chupalla
* Bosh kiyimlar roʻyxati
* Rancho
* Quyosh shlyapasi
* Vaquero
* Gʻarbiy kiyim

Havolalar
---------

1. ↑  Valero Silva, José*. El libro de la charrería* (ispancha). Mexico City: Gráficas Montealbán, 1987 — 222 bet.
2. ↑  Slatta, Richard W.*. The Cowboy Encyclopedia*, 1996. ISBN 0-393-31473-1.
3. ↑  Bender, Texan Bix*. Hats and the Cowboys Who Wear Them*. Salt Lake City: Gibbs Smith, Publisher, 1994 — 10 bet. ISBN 1-58685-191-8.
4. ↑  Bender, Texan Bix*. Hats and the Cowboys Who Wear Them*. Salt Lake City: Gibbs Smith, Publisher, 1994 — 11 bet. ISBN 1-58685-191-8.
5. ↑  Carlson, Paul Howard (2006). *The Cowboy Way: An Exploration of History and Culture*. p. 102. ISBN 0-89672-583-9.
6. ↑  „Sombrero Galaxy: Hidden Double in a Hat". *Space.com* (16-aprel 2014-yil). Qaraldi: 2-iyun 2015-yil.

Havolalar
---------

* Media related to Sombreros at Wikimedia Commons
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Somali (maʼnolari).

**Somali**, somali tili — somhom tillarm oilasining kushit tillari sharqiy guruhiga mansub va Somalida, Jibuti jan.da, Efiopiya sharqida va Keniyaning shim.sharkida tarqalgan; arab tili bilan birga Somali Demokratik Respublikasining rasmiy tili. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 9 mln. kishiga yaqin. Asosiy laxjalari: isaak, issa, darod, dagil, xaviya va boshqa Somali (til)da choʻzikligi va hosil boʻlish oʻrniga koʻra farqlanuvchi 20 ta unli bor, unlilar garmoniyasi mavjud; soʻz urgʻusi erkin. Morfologiyasida otlar 2 jins kategoriyasiga ega, 4 kelishik boʻyicha oʻzgaradi. Suffiksatsiya va soʻz qoʻshish asosiy soʻz yasovchi vositalaridandir. Lugʻat tarkibida koʻplab arabiy oʻzlashmalar uchraydi. Somali (til) uchun 1973-yildan lotin grafikasi asosidagi yozuv joriy qilingan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Steven Knight** CBE (1959-yil 5-avgustda tugʻilgan) — britaniyalik ssenariynavis va kinorejissyor. Knight "*Yopiq doira* „, *"Axloqsiz goʻzal narsalar* "va "*Sharqiy va'dalar* "filmlari uchun ssenariy yozgan, shuningdek, "*Lokk* "va "*Kolibri* "filmlariga rejissyorlik qilgan va yozgan.

Knight, shuningdek, "*Kim millioner bo'lishni xohlaydi?[*sayt ishlamaydi*]* "filmining uchta yaratuvchisidan biridir. butun dunyo boʻylab 160 ga yaqin mamlakatlarda qayta ishlangan va efirga uzatilgan oʻyin koʻrsatuvi va BBCning *Tijoriy parchalanishi*, *The Detectives*, *Peaky Blinders*, *See* and *Taboo* uchun yozgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Knight oʻsmirlik chogʻida Gʻarbiy Midlenddagi Uolsoll shtatidagi Streetly maktabida (hozirgi The Streetly Academy) oʻqigan. Keyin u London Universitet kollejida (UCL) ingliz tilini oʻrganishni davom ettirdi, u yerda u faxriy stipendiya hisoblanadi. Uning uchta farzandi bor. U, shuningdek, Birmingem Sitining ashaddiy muxlisi.

Uning yozuvchilik boʻyicha birinchi ishi koʻchmas mulk agenti uchun mulk tavsiflarini tayyorlash boʻlgan.

U Birmingemdagi drama, oʻyin-kulgi va jamiyatga xizmatlari uchun 2020-yilgi Yangi yil mukofotida Britaniya Imperiyasi ordeni (CBE) qoʻmondoni etib tayinlangan.

Havolalar
---------

* Steven Knight IMDbda
* Steven Knightʼs Peaky Blinders inspired luxury clothing brand Garrison Tailors
* The Making of Locke: An Interview with Writer/Director Steve Knight, Part 1 Wayback Machine saytida arxivlandi (26-mart 2020-yil). at PostMovie.net
* The Making of Locke: An Interview with Writer/Director Steve Knight, Part 2 Wayback Machine saytida arxivlandi (26-mart 2020-yil). at PostMovie.net

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Adriatika dengizi
**Adriatika dengizi** — Oʻrta dengizning bir qismi, yarim berk dengiz. Apennin va Bolqon yarim orol.lari oraligʻida. Jan.da Otranto boʻgʻozi orqali Ioniya dengizi bilan tutashgan. Maydoni 144 ming km². Oʻrtacha chuq. 200 m, eng chuqur yeri 1230 m. Sharqiy qirgʻogʻi yaqinida Dal-matsiya orollari bor. temperaturasi suvning yuza qatlamida avgustda 24-26’, fevralda 7-13°. Shoʻrligi 35-38‰. Suv koʻtarilishi va qaytishi yarim sutkali (1,2 m). Baliq ovlanadi. Shelf qismidan neft va gaz qazib olinadi. Venesiya va Triyest qoʻltiqlari bor. Portlari: Triyest, Venesiya (Italiya), Split (Xorvatiya), Durres (Albaniya). Sharqiy sohilida kurortlar bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4000533-1
* LCCN: sh85001020
* NARA: 10046270
* NKC: ge129412
* VIAF: 316741867
* en:WorldCat Identities: viaf-316741867

 |
**Emulgatorlar** (lotincha: sogʻaman) — emulsiya hosil qiladigan moddalar, emulsiyalarning stabilizatorlari. E. jumlasiga emulsiyani tashkil etgan 2 fazadan birida eriydigan tabiiy va sunʼiy birikmalar (baʼzi tuzlar, asoslar, organik kislotlar, sovunlar, aminlar va boshqalar sirt faol moldalar), kukun holidagi moddalar kiradi. E. sifatida ishlatiladigan modda tarkibida (uning disperslik darajasidan qatʼi nazar) gidrofil va gidrofob qismlar boʻlishi kerak, chunki deyarli hamma E.ni sirt faol moddalar desa boʻladi. Kuchli gidrofil qismiga ega boʻlgan E. M/S tipidagi emulsiyalar (yaʼni moyning suvdagi emulsiyasi) olish uchun xizmat qiladi. Gidrofob qismlari kuchli boʻlgan E. esa S/M tipidagi emulsiyalar (yaʼni suvning moydagi emulsiyasi) hosil qilishda ishlatiladi. Agar 10 ml suvga 10 ml benzol qoʻshib chayqatilsa, 2 xil emulsiya olish mumkin. Ana shu aralashmaga gidrofil E. qoʻshilsa, E. molekulasining qutbsiz (utlevodorod) qismi moy tomchilariga, qutbli qismi (—SOON, — ON, — 1MN2guruhlari) esa suv tomchilariga botadi, lekin gidrofil E.ni suv koʻproq xoʻllaydi, natijada E. hajmining koʻp qismi suvga, oz qismi esa benzolga botadi. Shu sababli benzol tomchisi atrofida E.ning sidirgʻa pardasi hosil boʻladi; bu tomchini E. molekulari yaxshi qurshab oladi. Natijada M/S tipidagi emulsiya barqarorlashadi. Gidrofob E. qoʻshilganda S/M tipidagi emulsiya hosil boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Emulsiya** [lot. — sogʻib olingan (sut)] — bir-biri bilan aralashmaydigan suyuq dispersion muhit va suyuq (baʼzan gaz) dispers fazadan iborat sistema. Oʻzaro E. hosil qiladigan 2 suyuqlik birbirida juda oz eruvchan boʻlishi lozim. Mas, E. hosil qiluvchi suyuqliklardan biri suv, ikkinchisi esa suvda oz eriydigan yoki butunlay erimaydigan boshqa bir suyuqlik (mas, yogʻ, benzol, xloroform va h.k.) boʻlishi mumkin. Suvda oz eriydigan suyuqlik shartli ravishda "moy" ("yog") deb ataladi.

Suyuqliklarning qaysi biri dispers faza boʻlishiga qarab E. 2 turga boʻlinadi. Agar "moy" tomchilari suv ichiga tarqalgan boʻlsa (yaʼni "moy" dispers faza boʻlsa), bunday E. moyning suvdagi E.si deyiladi, aksincha,suv tomchilari moy ichiga tarqalgan boʻlsa, bunday E. suvning moydagi E.si deb ataladi.

E. jumlasiga suyuklik bilan gazdan tashkil topgan dispers sistema — koʻpikni ham kiritish mumkin, chunki koʻpiqda dispersion muhit gaz bilan suyuq holatlagi chegara sirt orqali birlashadi. 2 sof suyuqlikni bir-biri bilan aralashtirib, suyultirilgan (konsentratsiyasi 2% dan ortiq boʻlmagan) E. hosil qilish mumkin. Bunday E. bir oz vaqt oʻttanidan keyin undagi dispers faza tomchilari bir-biri bilan birlashishi tufayli 2 qavatga ajraladi.

E. tomchilarining bir-biri bilan birlashish hodisasi koalessensiya deb ataladi. E. olish uchun, birinchidan, E. tarkibiga kiruvchi suyuqliklarni yetarli darajada dispers holatga oʻtkazish va, ikkinchidan, hosil boʻlgan dispers sistemani barqarorlashtirish kerak. Buning uchun sistemaga suyuqliklarning sirt tarangligini kamaytiradigan, suyuqliklar chegarasida mustahkam parda hosil qilib, dispers faza tomchilarining bir-biri bilan birlashishiga yoʻl qoʻymaydigan 3-modda — emulgator kiritish kerak. E.ning xossalari ham, turi ham faqat 3 narsaga bogʻliq: I) dispers faza; 2) dispersion muhit va 3) emulgatorlar. Bu 3 modda orasidagi miqdoriy va sifat nisbatlarining oʻzgarishi E. xossalarini va uning turini tubdan oʻzgartiradi.

E. xossalari jihatidan 3 sinfga boʻlinadi: suyultirilgan E.lar; konsentrlangan E.lar; yuqori konsentratsiyali E.lar. Bir tipdagi E.ning ikkinchi tipdagi E.ga oʻtish hodisasi E. fazalarining almashinuvi deyiladi. Mexanik taʼsir natijasida ham E. fazalarini almashtirish mumkin. Mas, qaymoqni quvlab moy tayyorlashda moysuv tipidagi E. suvmoy tipidagi E.ga aylanadi.

E. texnika va biol.da, oziq-ovqat sanoati va boshqalarda katta ahamiyatga ega. E.lanish (E.ning yemirilish) jarayonlari sovun pishirish, neft tarkibidagi suvni yoʻqotish, neft solinadigan idishlarni tozalash, sariyogʻ va margarin ishlab chiqarish, tabiiy kauchukni qayta ishlash, kerakli suyuqlikdagi surkov moylari tayyorlash va boshqalarda keng qoʻllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Linn Skåber 2010-yilda
**Linn Skåber** (1970-yil 31-martda tugʻilgan) — norvegiyalik aktrisa, qoʻshiqchi, komediyachi, matn yozuvchisi va teleboshlovchi. U 1997-yilda Oslo Nye Teaterda (Centralteatret) sahnasida debyut qiladi va Goldonining "Mirandolina" komik operasida bosh rolni ijro etadi.

Skåber 2006-yilda Utlendingen filmidagi roli uchun Komiprisenni (eng yaxshi ayol rassom) va 2007-yilda Hjerte til hjerte teleseriali uchun "Gullruten" mukofotini olgan edi.

Linn Skåber

Sahna ijrosi
------------

Mirandolina bilan teatrdagi debyutidan soʻng, u Oslo Nye Teaterda (Centralteatret) Beatles va Rocky Horror Show musiqiy filmlarida ham rol ijro etgan.

Teatr sahnasidan tashqarida u 1993-yildan 2001-yilgacha Lompelandslaget kabare guruhida oʻynagan va u yerda ssenariy muallifi sifatida ham oʻz hissasini qoʻshgan edi. 1990-yillarning oʻrtalarida u Kristopher Schau bilan Reidar Roses orkesteri bilan bitga gastrollarda boʻladi. "Bizda pul yoʻq edi, koʻchada oʻynadik va begonalar bilan uxladik", dedi u oʻn yil oʻtgan soʻng intervyusida.

Filmlari
--------

Uning filmdagi debyuti 1732-yilda Høtten (1998-yil) (inglizcha "Qonli farishtalar") filmidagi kichik rol boʻlgan edi. Keyinchalik u "Olov hoytider" (2000-yil), "Boyzovozga tayyor" (2000-yil), Tommys doʻzax (2005-yil), Vinterkyss (2005-yil), Gymnaslærer Perdersen (2006-yil) va "Den siste revejakta" (2008-yil) kabi turli filmlarda ishtirok etgan.

Teleseriallari
--------------

Bir necha TV filmlarida ishtirok etdi, bu orasida sejer — se deg ikke tilbake bor nomli (2000-yil), Ca. Lykkelig (2000—2001-yillarda), (Nissene p inducalucation l inducalven) (2001-yil), Sushi (2001-yil), br Inducaldrene Dal og mysteriet Om Karl XIIs gamasjer (2005-yil) va Herte til hjerte (2007-yil) nomli bir qator teleseriallarda suratga tushadi. Herte til hjerte nomli teleseriali ommaviy axborot vositalarida keng yoritilgani bois, SK Alcependecalber Norvegiya koʻngilochar dasturlarida ham mashhur mehmon yulduziga aylandi (2007-yilning birinchi yarim yilligida oʻn bitta turli xil dasturlarda mehmonlar chiqishlar qilgan, bu davrda boshqalarga qaraganda jusa koʻp chqish boʻlgan edi).

Manbalar
--------

1. ↑  „Linn Skåber".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Sahna ijrosi".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Filmlari".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „Teleseriallari".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.