recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Paleovulkanologiya** (paleo... va vulkanologiya) — oʻtmish geologik davrlar vulkanik jarayonlarini oʻrganadigan fan, geologiyaning tarmogʻi. Qad. vulkanlar hosil qilgan qurilmalar (lava, piroklast), ularni tarkibi va joylashish qonuniyatlarini oʻrganadi. Qad. vulkanlar haqida maʼlumot antik davr olimlaridan Pifagor, Strabon va oʻrta asrlarda Majioli, Guk va boshqalarning asarlarida uchraydi. Qad. vulkanlarning tuzilishini urganishda strukturaviy, fatsial tahlil usullari qoʻllaniladi. Qad. vulkanik jinslar tarkibi zamonaviy optik, kimyoviy va boshqa usullar yordamida aniklanadi. P. izlanishlar koʻp amaliy muammolarni hal qilishda muhim omil boʻladi, mas, mis, oltin, kumush va boshqa foydali qazilmalarni izlashda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Bola huquqlarining kafolatlari** — bola huquqlari amalga oshirilishining O‘zR Kons.si va b. Qonun hujjatlarida mustahkamlab quyilgan kafolatlari.
OʻzR qoʻshilgan ilk xalqaro shartnomalardan biri Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiya *(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1992 y. 9 dekabrdagi 757 — XII — son qarori)* asosida „Bola huquqlarning kafolatlari toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonini qabul qilingan boʻlib, unga koʻra, bola huquqlarining asosiy kafolatlari quyidagilardan iborat: *bola huquqlarining qonuniy kafolatlari (7—m.); bolaning yashash huquqi kafolatlari (8-m.); bolaning individuallikka va uni saqlab qolishga boʻlgan huquqi kafolatlari (9-m.); bolaning erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqi kafolatlari (10-m.); bolaning himoyaga boʻlgan huquqi kafolatlari (11-m.); bolalarni tarbiyalayotgan oilalarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash (12-m.); bolaning oilaviy muhitga boʻlgan huquqi kafolatlari (13-m.); bolaning gʻayriqonuniy koʻchirilishdan himoyalanish huquqi kafolatlari (14-m.); bolaning oʻz fikrini ifoda etish huquqi kafolatlari (15-m.); bolaning axborot olish huquqi kafolatlari (16-m.); bolaning fikrlash, soʻz, vijdon va eʼtiqod erkinligi huquqi kafolatlari (17-m.); bolaning xususiy mulkka boʻlgan huquqi kafolatlari (18-m.); bolaning turar joyga boʻlgan huquqlari kafolatlari (19-m.); bolaning mehnat qilish huquqi kafolatlari (20-m.); bolaning dam olish va boʻsh vaqtga boʻlgan huquqi kafolatlari (21-m.); bolaning sogʻligini saqlash huquqi kafolatlari (22-m.); bolaning bilim olish huquqi kafolatlari (23-m.)*.
Shuningdek, mazkur Qonunning 3-bobida ijtimoiy himoyaga muxtoj bolalar huquqlarining qoʻshimcha kafolatlari belgilangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Paleoosiyo tillari**, paleosibir tillari — genetik jihatdan oʻzaro bogʻliq boʻlmagan chukcha-kamchatka tillari (chukcha, koryak, alyutor, kerek, itelmen), eskimosaleut tillari (eskimos, aleut), yenisey tillari (ket, sim — jonli tillar; kott, arin, pum-pokol, assan — ulik tillar), yukagir-chuvan tillari (yukagir — jonli, chuvan — ulik) va alohida nivx tilini birlashtiruvchi, shartli belgilangan til oilasi.

Mazkur tillarning mushtarakligi, umumiyligi haqidagi faraziya 19-asr oʻrtalarida rus olimi L. I. Shrenk tomonidan ilgari surilgan. Bu faraziyaga muvofik,, tegishli sibirlik elatlar Sibir tub aholisining avlodlaridir. Pekin ushbu fikr Paleoosiyo tillarining genetik karindoshligini belgilay olmaydi, shu sababli "Paleoosiyo tillari" termini shartli nom sifatida saqlanib qolgan.

Paleoosiyo tillarining tashqi genetik aloqalari, bir qator faraziyalar mavjud boʻlsada, hanuzgacha aniqlanmay qolmoqda. Bu tillarning tipologik tavsifi turlicha boʻlsa ham, ayrim oilalar oʻrtasida struktur-tipologik oʻxshashlik belgilari kuzatiladi. Paleoosiyo tillari agglyutinativtillardir: baʼzilarida suffiksal, baʼzilarida suffiksal-prefiksal agglyutinatsiya mavjud. Leksikada turmushdagi narsa-buyumlarning nomlari, kasb-hunar, xoʻjalik faoliyatini aks ettiruvchi soʻzlar koʻp; rus tilidan oʻzlashgan soʻzlar ham anchagina.

Paleoosiyo tillari haqidagi koʻplab maʼlumotlar 18-asrda turli olimlar va missionerlar tomonidan toʻplangan; bu tillarni ilmiy oʻrganish 19-asrda rus va garbiy yevropalik olimlarning asarlari bilan boshlangan. Ushbu tadqiqotlar va keyinchalik amerikalik, kanadalik va yaponiyalik olimlarning bu soxadagi izlanishlari nafaqat tilshunoslik uchun, balki Yevrosiyo va Shimoliy Amerika tarixida kadimdan davom etib kelayotgan murakkab etnolingvistik jarayonlarni tushuntirishga intilayotgan boshqa fanlar uchun ham katta qiziqish uygʻotadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Izentayev Jolliboy Tanirbergen oʻgʻli** (1943.29.2, Qoʻngʻirot tumani) — rangtasvirchi rassom, Oʻzbekiston BA ning akad. (1997), Oʻzbekiston xalqras-somi (2000). Respublika rassomlik bilim yurti (1966) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini (1974) tugatgan. Nukus sh. badiiy hunar i.ch. ustaxonasida rassom (1974—79), 1979 y.dan Qoraqalpogʻiston rassomlar uyushmasi boshqaruvi raisi hamda 1997 y.dan Oʻzbekiston BA Qoraqalpogʻiston boʻlimining raisi. I.ning turli janrlarda yaratilgan asarlarida Qoraqalpogʻiston tabiati, manzarasi, qoraqalpoq xalqi, uning dardi, kechasi, buguni oʻz aksini topgan. Tarixiy mavzudagi yirik asarlar ("Umid yoʻlida" va "Begjap fojiasi", 1983), psixologik portretlar ("A. Jumamuratov", 1976; "Ona portreti", 1978; "Avtoportret", 1980; "I. Yusupov", 1981; "A. Otaboyev", 1982 va b.), manzaralar ("Xiva. Changli kun", 1979; "Koʻhna oʻrganch. Bozor", 1979; "Bahorda Nukus", 1982; "Qoraqalpogʻistonda kuz", 1986; "Qizketganda tong", 1994; "Yashil hovli", 1994 va b.), natyurmortlar ("Qumgʻonli natyurmort", 1984; "Niqobli natyurmort", 1987 va b.) va b. asarlar muallifi. Orol muammolariga bagʻishlangan asarlar turkumini yaratdi ("Moʻynoq. Qumdagi saksovul", 1988; "Kemalar qabristoni", 1989; "Moʻynoq", "Chekinayotgan dengiz tubi", 1989 va b.). Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Davlat mukofoti laureati (1983).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Ulugʻ Vatan urushi (1941-1945) yillarida halok boʻlgan vatandoshlar uchun yodgorlik"** — Tit-Ebya qishlogʻida Ulugʻ Vatan urushi askarlari xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik majmuasi. Saxa (Yakutiya) Respublikasi, Xangalasskiy ulusi, 1-Jemkonskiy nasleg. Mintaqaviy ahamiyatga ega tarixiy va madaniy yodgorlik hisoblanadi.

Umumiy maʼlumot
---------------

Ulugʻ Vatan urushida gʻalaba qozonilgach, Yoqutiston Respublikasining shahar va qishloqlarida halok boʻlgan askarlar xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik va haykallar faol ravishda oʻrnatila boshlandi. Vatandosh-jangchilar haykali Xangalasskiy ulusi, Tit-Ebya qishlogʻi markazida, Veteranov Skryabinix koʻchasi boʻylab oʻrnatilgan. 1975-yilda Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 30-yilligi munosabati bilan yodgorlik oʻrnatildi va ochildi.

Tarixi
------

Mavjud arxiv maʼlumotlari va hujjatlariga muvofiq, Ulugʻ Vatan urushi yillarida Tit-Ebya qishlogʻidan 180 kishi frontga chaqirilgan boʻlib, ulardan atigi 90 ga yaqini uyiga qayta olgan.

Yodgorlik tavsifi
-----------------

Yodgorlik majmuasi quyidagilarni oʻz ichiga oladi: kompozitsiyaning markazida toʻrtburchak stela, uning ikkala tomonida 2 ta lavha, 2 ta bayroq ustuni mavjud. Toʻgʻri toʻrtburchak stela temir-betondan yasalgan va oq rangga boʻyalgan boʻlib, umumiy balandligi 4,6 metrni tashkil qiladi. Stela ikki bosqichli poydevorga oʻrnatilgan. Uning old tomonida temir harbiy bosh kiyim kiygan askar boshining barelyefi, shuningdek, lavhalarda „halok boʻlgan askarlar xotirasi abadiy" yozuvi mavjud.

Stellaning ikki tomonidan ikkita tortburchakli ustunlar ustiga toʻgʻriburchakli temir-beton plita qoʻyilgan. Oʻng tomondagi temir-beton plitada 47 ta, chap tomondagida esa Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan vatandoshlarning 41 ta fotosurati bor. Yodgorlik majmuasining chap va oʻng tomonida sakkizta bayroq ustunlari oʻrnatilgan, bayroq ustunlari balandligi 3 metrni tashkil etadi.

Yodgorlik Rossiya Federatsiyasi xalqlarining madaniy merosi obyektlari roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Yodgorlik Yoqut ASSR Vazirlar Kengashining 1976-yil 31-dekabrdagi 484-sonli „Yoqut ASSR tarixiy va madaniy yodgorliklarining holati va muhofazasini yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi qaroriga muvofiq tarixiy va madaniy yodgorliklar reestriga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Модун Күүс.* „Памятник воинам-землякам, погибшим в годы Великой Отечественной войны (1941-1945), Хангаласский улус (район), с. Тит-Эбэ, ул. Ветеранов Скрябиных, Жемконский 1-й наслег" (ru-RU). *Modunkyys.ru* (2-noyabr 2019-yil). 15-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „Место памяти". *xn--80ajknckhoje6l.xn--h1aaridg8g.xn--p1ai*. 15-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentabr 2021-yil.
3. ↑  „Памятник воинам-землякам, погибшим в годы Великой Отечественной войны (1941-1945), Республика Саха (Якутия), Хангаласский улус, Жемконский 1-й наслег, с. Тит-Эбэ, ул. Ветеранов Скряби". *kartarf.ru*. 15-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Askarlar-vatandoshlar haykali. Tit-Eby Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
Yongʻin 2015-yilning 19-may kuni ertalab soat 10da Ozarbayjon poytaxti Bokuning Binogadin tumanidagi Ozodlik shoh koʻchasida joylashgan 16 qavatli turar joy binosida sodir boʻldi. Ushbu yongʻin oqibatida 15 kishi halok boʻldi. Ulardan besh nafari bolalardir. Yana 63 kishi esa har xil turdagi va ogʻirlikdagi kuyish, jarohat va tutundan zaharlanish oqibatida zarar koʻrdi. Halok boʻlganlar asosan tutundan nafas ololmay halok boʻlishgan..

Yongʻin kelib chiqishi sabablari deb, qurilishda ishlatilgan sifatsiz va tez yonuvchi xomashyolar sabab boʻlgani taʼkidlandi. Yongʻinni faqat 4 soatdan soʻnggina oʻchirishga muvaffaq boʻlindi. Yongʻin oqibatida koʻp qavatli bino butunlay yonib ketgan. Ushbu yongʻin Bokudagi eng yirik noxushlik sifatida tan olindi..

**Jabrlanganlar**| Fayl:Baku residence building fire - 13.jpg |  | Fayl:Baku residence building fire - 6.jpg |
|  |  |  |

Manbalar
--------

1. ↑  Bokuda daxshatli yongʻin natijasida halok boʻlganlarni shaxsi aniqlandi
2. ↑  Bokudagi yongʻin tafsilotlari
3. ↑  Bokudagi yongʻin natijalari

Havolalar
---------

* Bokudagi yongʻin
**"Yakob de Xayn III portreti"** — Rembrandtning 1632-yilda chizilgan kartinasi. Eng koʻp oʻgʻirlangan rasm sifatida Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. Shuningdek, *"Yakub III de Geynning portreti"* deb ham ataladi.

Mijoz
-----

Buyurtmachi, Jeykob de Hein III ning (taxminan 1596 – 1641) bobosi miniatyurachi va shisha rassomi, otasi esa oʻymakor va grafik rassom boʻlgan.

1618-yilda Konstantin Gyuygens bilan birga Londonga va 1620-yilda Shvetsiyaga sayohat qilgandan soʻng, Yakob de Xeyn III Utrextga joylashdi va u erda oʻlimigacha yashadi. U Rembrandtga homiylik qildi, xususan, undan *"Oʻrganilgan bahs"* ni sotib oldi. Model orqa tarafdagi yozuv bilan aniqlanadi.

Oʻgʻirlik
---------

Ushbu rasm rassomning eng kichik asarlaridan biri boʻlib, uni oʻgʻirlashga boʻlgan koʻplab urinishlar uchun sababdir. Portret 1966-yildan beri toʻrt marta oʻgʻirlangani uchun „Olib ketuvchi Rembrandt" laqabini oldi — rasm uchun rekord.

* Angliyaning Stratham shahridagi qabristondagi skameykadan topilgan.
* Velosiped yukxonasida topilgan.
* 1981-yil 14-avgustdan 3-sentyabrgacha. Politsiya to‘rt kishi olib ketayotgan taksini to‘xtatganda topildi.
* 1983-yildan 1986-yilgacha. O‘g‘ri shisha tomni sindirib shiftdan tushdi. Uch yildan soʻng Germaniyaning Myunster shahridagi Britaniya armiyasi garnizoni temir yoʻl stantsiyasining saqlash xonasidan topildi.

Har safar rasm anonim tarzda qaytarilgan va uning yoʻqolganligi uchun hech kim ayblanmagan yoki sudlanmagan.

Rasmning jufti
--------------

Avtoportret. 1632-yil. Monte-Karlo.
 *"Morits Gyuygensning portreti".* Kunsthalle. GamburgGamburgda ushbu rasmning jufti mavjud — „Moritz Gyuygensning portreti".

De Gein va uning Davlat kengashi kotibi boʻlib ishlagan doʻsti Moritz Gyuygens Rembrandtdan Gaagadagi ikkita portretini buyurtma qilib, ularni bir xil formatda chizishni soʻrashdi. Rembrandt rasmlar uchun asos sifatida bitta taxtadan foydalanib, buyurtmani bajardi. Portretlardagi doʻstlar oʻxshash kiyimlarda va bir-biriga qarama-qarshi turishadi. Ular birinchi boʻlib vafot etgan kishi, hatto oʻlimda ham ajralmaslik uchun marhumning rasmini meros qilib olishiga rozi boʻlishdi (bu orqa tarafdagi yozuvda koʻrsatilgan). Birinchi boʻlib de Geyn 1641-yilda vafot etdi.

Rembrandt uchinchi rasmni — avtoportretini (1632, Monte-Karlo galereyasi) chizish uchun taxtaning qolgan qismidan foydalangan.

Har uch ish 2006-yilda Dulvich galereyasidagi koʻrgazmada yana birlashdi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „BBC News | UK | Queen admires most stolen painting". 13-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2007-yil.
2. ↑  „Mystery, intrigue and stolen paintings — Times Online". 22-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2007-yil.
3. ↑  „MUSEUM SECURITY MAILINGLIST REPORTS". 2-noyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2007-yil.

Havolalar
---------

* Portret muzeyning rasmiy veb-saytida
**Bolalar bogʻchasi** — maktab yoshigacha boʻlgan bolalarni tarbiyalovchi muassasa. Birinchi marta 1837-yil Germaniyada nemis pedagogi F. Frebel tomonidan tashkil etilgan. Bolalar bogʻchasi xalq taʼlimi tizimining dastlabki boʻgʻini hisoblanadi (qarang maktabgacha yoshdagi bolalar tarbiyasi). 

Oʻzbekistonda odatdagi Bolalar bogʻchasi 3—7 yoshli bolalarga moʻljallangan. 2 oylikdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar tarbiyalanadigan yaslibogʻchalar ham bor. Bundan tashqari sogʻlomlashtirish bogʻchalari, jismoniy va aqliy nuqsonli bolalar uchun bogʻchalar, uybogʻcha, mavsumiy bogʻchalar (asosan qishloq xoʻjaligi ishlari koʻpaygan vaqtda tashkil etiladi), "bolalar bogʻchasimaktab" majmui ham mavjud. Bolalar bogʻchasi hokimiyatning ijroiya organlari tomonidan tuman, shahar, muassasa, korxona, xoʻjalikda tashkil etiladi. Bolalar bogʻchasi qaysi tashkilot qaramogʻida boʻlishidan qatʼi nazar Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi uni kadrlar bilan taʼminlaydi va faoliyatiga ilmiy pedagogik jihatdan rahbarlik qiladi. Oʻzbekistondagi bogʻchalarda bolalarga chet tillari, xoreografiya, tasviriy va musiqiy sanʼat, kompyuter savodxonligi asoslarini oʻrgatuvchi 800 dan ortiq guruh tashkil etilgan. 2000-yil Oʻzbekiston Respublikasida 6742 Bolalar bogʻchasi ishladi, ularda 608 ming 500 bola tarbiyalandi.Bog'chalar ochilishi ko'plab oilalarga qulaylik va osonlikni yaratib berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bolalar bogʻchasi" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bola huquqlari** — inson huquqlarining bolaga nisbatan ishlatilishi. Bu sohadagi maxsus normalarning ishlab chiqilishi, bolaning jamiyatdagi alohida holati, ularning oiladagi o‘rni, yoshi bilan bog‘liq maxsus huquqlarning hamma davlat qonunchiligida belgilanmaganligi voyaga yetganlar huquqlarning barchasiga ega emasligidan kelib chiqadi. Bola huquqlari sohasiga tegishli xalqaro hujjatlarning ko‘pchiligi u yoki bu doirada yosh bolarga taauqlidir.
Mustaqillikning dastlabki yillarida Oʻzbekiston Respublikasi qo‘shilgan birinchi xalqaro shartnoma Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi boʻlsa, keyingi xalqarolik boʻyicha asosiy shartnoma esa Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya hisoblanadi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1992-yil 9-dekabrdagi 757-XII son qarori). Bu bilan O‘zbekiston bola huquqlari va erkinliklarini taʼminlash boʻyicha bir qancha xalqaro- huquqiy tajribalarni ham oʻz zimmasiga oldi.
Maʼlumki, Bola huquqlarining milliy qonunchilikning asosini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi tashkil qiladi. Unga muvofiq voyaga yetmaganlarning huquqlari davlat himoyasidadir. Bola huquqlarining kafolatlari sohasidagi munosabatlar OʻzR „Bola huquqlarining kafolatlari to‘gʻrisida"gi Qonuni bilan tartibga solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yakov Baklanov haykali** (ruscha: *Памятник Якову Бакланову*) — Kavkaz urushi qatnashchisi bronza yodgorligi, general Yakov Baklanov sharafiga oʻrnatilgan. Ushbu yodgorlik dastlab Sankt-Peterburgda Smolniy monastiridagi qabristondagi qoʻmondon qabri tepasida joylashgan. Ushbu haykal xususiy xayriyalar hisobidan qurilgan. 1909-yilda Yakov Baklanov tavalludining 100 yilligini nishonlash paytida dafnni Novocherkasskga koʻchirish zarurligi toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Suyaklar yodgorlik bilan birga 1911-yilda Novocherkasskka koʻchirilgan. Baklanovning tobuti Novocherkassk sobori ostidagi ziyoratgohga qoʻyilgan. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi poydevorga baʼzi oʻzgarishlar kiritilgan holda Yermaka maydonida qayta shakllantirilgan. Yodgorlik Novocherkassk soborining janubida joylashgan. Yodgorlikning ochilish marosimi 1911-yil 5-oktabrda bo‘lib o‘tgan.

1873-yilda Baklanov oʻlimidan soʻng, harbiy ataman Mixail Chertkov yodgorlik uchun yangilanish loyigasini moliyalashtirgan. 1875-yil boshiga kelib 2314,02 rubl evaziga taʼmirlangan. Yodgorlikning miniatyurasi N.Nabokov tomonidan yaratilgan. Ushbu haykal Novocherkasskdagi Dvoryanlar uyida namoyish etilgan. Haykaltarosh Dyleev tomonidan taklif etilgan variant hech kimga maqul kelmagan. Don boshliq Peterburgning yetakchi ustalariga tasdiqlangan loyihani amalga oshirishga topshiriq bergan. Usta Yefimov granit monolit toshni qayta ishlab va qabrini hashamatli koʻrinishga keltirgan. Haykalni quyish jarayonini taniqli fransuz bronza dizayneri Feliks Shopin boshqargan.

Loyihada koʻzda tutilgan temir toʻplar oʻrniga pul yetishmasligi tufayli granit sharlar bilan almashtirilgan. 1911-yilda yodgorlik butunlay Novocherkasskka koʻchirilgan. Yaltiroq va bronza elementlar demontaj qilingan va 1930-yillarda metallolomga o‘tkazilgan. A.Tarasenko boshchiligida yodgorlikni tiklash ishlari Novocherkasskning 195 yilligi nishonlanadigan 1995-yil 4-iyunda yakunlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятник Якову Петровичу Бакланову" (ru).  Novocherkassk.net. Qaraldi: 6-yanvar 2017-yil.
2. ↑  „Городская скульптура" (ru).  Rostov Region. Qaraldi: 6-yanvar 2017-yil.
3. ↑  „Памятник Я.П.Бакланову в г.Новочеркасске" (ru).  Памятники Дона. Qaraldi: 6-yanvar 2017-yil.
**Bola qochdi** — sunnat toʻylarida xatnaga yotqizish oddidan toʻy bolani oʻrtoqlari tomonidan qishloq yoki mahalladagi xonadonlardan biriga, koʻp hollarda, togʻasi, amakisi, ammasi yoki xolasining uyiga yashirish marosimi. Bola qochdi marosimi bolalarningjoʻraboshisi rahbarligida oʻtkaziladi. Toʻy bolani xatnaga yotqizish vaqti yetgach, uning otasi joʻraboshiga pul, ziyofat uchun masalliqberadi. Shundan soʻng bolalar toʻy bolani yashirgan xonadondan olib keladilar. Bola qochdi marosimi qadimda toʻybolani yomon ruhlar xurujidan saqlab qolish, himoyalash maqsadida bir narsa yoki pul evaziga qayta sotib olish maqsadida oʻtkazilgan. Keyinchalik bu marosim oʻzining qad. sehrjodu qilish harakterini yoʻqotib, toʻyni qizitish maqsadida oʻtkaziladigan oʻyinga aylanib qoldi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**The White Stripes** AQSh, Detroitdan chiqgan ikki kishilik(Jack White (vokal, qo'shiqlarning avtori, gitarist, pianist) va Meg White (baraban, vokal)) rock guruhidir. *Seven Nation Army* nomli singli uchun 2004-yil, yilning eng yahshi rock qo'shig'i nomzodligi bo'yicha Grammy oldilar.

Tarix
-----

Jack va Meg aka-singil deb bilinsalarda, unday emas. Ular ajrashgan er-hotindirlar. Guruh 1997-yil tashkil qilinadi. Guruh 2001-yil *White Blood Cells* nomli uchinchi albomini chiqaradi va bu albom bilan katta muvaffaqiyat qo'lga kiritadilar. 2002 yil *Q Jurnali* guruhni o'lishdan oldin eshitish kerak bo'lgan 50 guruh ichiga kiritdi. 2003-yil chiqarilgan *Elephant* albomi ularga umumjahon mashhurlik olib keldi.

Diskografiya
------------

* The White Stripes (1999)
* De Stijl (2000)
* White Blood Cells (2001)
* Elephant (2003)
* Get Behind Me Satan (2005)
* Icky Thump (2007)

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (ingl.)
* Guruhning MTVdagi sahifasi (ingl.)


  


|  |  |
| --- | --- |
| Musiqa notalari | *Musiqiy guhuh yoki ansambl haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yakup Bey** (turkcha: *Yakup Bey*) — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi Yaman Candarning kichik oʻgʻli. Yakup Bey ushbu beklikni 1345-1346-yillar orasida boshqargan.

Tarix
-----

Yakup Beyning otasi Yaman Candar 1291-yilda beklikka asos solgan boʻlib, 1309-yil, oʻlimiga qadar bek sifatida davlatni boshqargan. Oʻlimidan soʻng, Yakup Beyning katta akasi Süleyman Bey I beklik taxtiga chiqdi. Akasi 1322-yilda Sinopni egallaganida, oʻgʻli Ibrahim Beyni u yerga hokiim etib tayinladi. 1340-yilda Süleyman Bey I vafot etganidan keyin, jiyani İbrahim Bey I Candaroğulları bekligi taxtiga chiqdi. 1345-yilda jiyani ham vafot etdi va baʼzi tarixchilarning manbasiga koʻra, Yakup Bey beklikning yangi bekiga aylandi. Ammo bek boʻlgan, boʻlmagani haqida juda kuchli dalillar mavjud emas va Yakup Bey beklik davri tarixchilar tomonidan eng koʻp muhokama qilinadigan mavzulardan biri hisoblanadi. Tarixda uning ismini ajdodi Kemâleddin İsmâil Beyning fiqh asarlarida uchratish mumkin. Bundan tashqari, uning ismi oʻgʻli Emir Adil Beyning 1374-yildagi nizomida zikr qilingan.

Ibn Battuta Süleyman Bey I davrida beklikka kelgan boʻlib, oʻzining sayohatnoma asarida Kastamonudagi baʼzi odatlar haqida gapirar ekan, katta, uch qavatli masjid haqida gapirib oʻtgan. Masjidning eng ust qavatida beklik valiahdi va aholi, ikkinchi qavatida sultonning yaqin odamlari va aholining eng obroʻli kishilari, eng pastki qavatda esa Sulton bilan ulamo va „Afandi" nomi bilan xalq orasida tanilgan ukasi namoz oʻqiganligini aytib oʻtgan. Bu yerda „Afandi" deb nomlanayotgan bekning ukasi, katta ehtimol bilan Yakup Beydir.

Manbalar
--------

1. ↑  Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). *Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri* (2019 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751624574
2. ↑  Yücel, Yaşar (1980). *Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar I: Çoban-Oğulları Beyliği, Çandar-Oğulları Beyliği, Melikü’l-Ebsar’a göre Anadolu beylikleri* (1988 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751600806
3. ↑  Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109
4. ↑  Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109.

| Humkdorlik unvoni |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**İbrahim Bey I** | **Candaroğulları beki**1345 | Vorisi:**Emir Adil Bey** |
**Thelonious Gerard Aasgaard** (talaffuzi: *Telo Azgard* 2002-yil 2-mayda tug'ilgan) - Angliyaning Wigan Athletic klubida yarim himoyachi sifatida o'ynaydigan professional futbolchi. Aasgaard Angliyaning Liverpool shahrida tug'ilgan, u xalqaro miqyosda Norvegiyani 16 yoshgacha va 20 yoshgacha himoya qilgan.

Klubdagi faoliyati
------------------

Aasgaard 2016-yilda Wigan Athletic yoshlar akademiyasiga qo'shilgan. Bundan oldin esa "Liverpool" dagi yoshlar tarkibining bir qismi bo'lgan. Wigan Athletic 2019—20-yilgi mavsumda Chempionshipdan tushib ketishi natijasida Aasgaard 18 yoshida 2020—21-yilgi Liga 1 kampaniyasi uchun Wigan Athletic asosiy jamoasi tarkibiga kirdi.

Aasgaard "Wigan Athletic" bilan professional debyutini 2020-yilning 20-oktabr kuni Peterborough Unitedni o‘z uyida, EFL 1-ligasida 1:0 hisobida mag‘lub etdi. U Wigan Athletic uchun birinchi go'lini 2020-yil 21-noyabrda Oxford Unitedga qarshi o‘yinda (2:1) kiritdi. Aasgaard o'zining birinchi mavsumini yakunladi va barcha musobaqalarda jami 35 marta o'ynadi, shu jumladan 13 ta liga o'yinida 3 gol urdi.

2021-yilning yanvarida Aasgaard Wigan bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi. Shartnoma 2023-yilning yozigacha amal qiladi.

Xalqaro martaba
---------------

Aasgaard Angliyaning Liverpool shahrida tug'ilgan va otasi orqali norvegiyalik, onasi orqali esa fransuz millati vakili hisoblanadi.

U 2018-yilda 16 yoshgacha bo'lgan Norvegiya terma jamoasini uch marta himoya qilib, o'z karyerasini anchagina yaxshiladi.

2021-yil avgustida Aasgaard birinchi marta Norvegiyaning 20 yoshgacha bo‘lgan yoshlar terma jamoasiga chaqirildi. U 2021-yil 6-sentabrda Germaniyaga qarshi o‘yinda (1:1) yarim himoyaning o‘ng tomonida debyut qildi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

Klub, mavsum va musobaqalar bo'yicha o'yin va go'llar statistikasi| Klub | Mavsum | Liga | Angliya kubogi | Liga kubogi | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Boʻlim | Oʻyinlar | Goʻllar | Oʻyinlar | Goʻllar | Oʻyinlar | Goʻllar | Oʻyinlar | Goʻllar | Oʻyinlar | Goʻllar |
| Wigan Athletic | 2020–21  | Birinchi liga | 33 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 35 | 3 |
| 2021–22  | Birinchi liga | 5 | 1 | 2 | 1 | 2 | 0 | 5 | 0 | 14 | 2 |
| Umumiy faoliyat | 38 | 4 | 3 | 1 | 2 | 0 | 6 | 0 | 49 | 5 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Notification of shirt numbers: Wigan Athletic".  English Football League. Qaraldi: 1-dekabr 2020-yil.
2. ↑  Thelo Aasgaard WorldFootball.net saytida
3. ↑  „"Findign the right place for Thelo Aasgaard"". *Los Three Amigos*. Qaraldi: 31-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Thelo Aasgaard pens first professional contract". *Wigan Athletic Official Site*. Qaraldi: 11-yanvar 2021-yil.
5. ↑  „Wigan Athletic duo receive international call-ups". *www.wigantoday.net*.
6. ↑  „"GER 1-1 NOR / Germany-Norway / Match Summary"". *FlashScore.com*. Qaraldi: 6-sentabr 2021-yil.
7. ↑  „Games played by Thelo Aasgaard in 2020/2021". *Soccerbase*.  Centurycomm. Qaraldi: 9-may 2021-yil.
8. ↑  „Games played by Thelo Aasgaard in 2021/2022". *Soccerbase*.  Centurycomm. Qaraldi: 12-fevral 2022-yil.
**Mesfuf** (mesfouf yoki masfouf, arabcha: مسفوف) — magʻrib taomi; Kuskusning sariyoʻg qoʻshilgan, asal, qovurilgan yongʻoq va mevalar solib aralashtirilgan va ziravorlar bilan tayyorlanadigan desert turi. Kuskus uchun odatiy sous oʻrniga raib yoki jben pishlogʻi ishlatiladi. Odatda Ramazon oyida iftorlik qilish uchun mesfufdan foydalaniladi. Shuningdek, u anʼanaviy bayramlarda yoki oilaviy ovqatlanishlarda tortiladi. Mesfuf tarkibida koʻp miqdorda kletchatka va vitaminlar mavjud.

Jazoirda shirin mesfufga mayiz qoʻshiladi, lekin noʻxat, bogʻda yetishtirilgan loviya va piyozli shirin boʻlmagan turi ham mavjud. Sabzavot va goʻsht qoʻshilgan boʻlishi mumkin. Boshqa variantlar orasida Tunis yaqinidagi kabi noʻxat va mayiz qoʻshiladiganlari ham mavjud.

Sfakslar mesfufni bodom, xurmo va quritilgan mevalar (shuningdek pista, oʻrmon yongʻoqlari) va pishirilgan krem bilan bezashni afzal koʻradilar. Baʼzilar, shuningdek, mesfufga sut quyib, shakar, quritilgan mevalar yoki xurmo qoʻshishni yaxshi koʻradilar. Mesfufning Jerbian versiyasi achchiq boʻlib, unga koʻpincha ziravorlardan qalampir, quritilgan goʻsht va turli oʻtlar (sarimsoq, arpabodiyon, lavanda va boshqalar) qoʻshiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Chemache 2018. sfn error: no target: CITEREFChemache2018 (help)
2. 1 2  Al-Khusaibi 2019. sfn error: no target: CITEREFAl-Khusaibi2019 (help)
3. ↑  International Inner Wheel Sfax, *Nos recettes de tous les jours et jours de fêtes*, p. 169

Adabiyotlar
-----------

* *Traditional Foods History, Preparation, Processing and Safety.*, 2019. ISBN 978-3-030-24620-4.
* Loucif Chemache et al. Couscous: Ethnic making and consumption patterns in the Northeast of Algeria // Journal of Ethnic Foods. — 2018. — T. 5, № 3. — S. 211—219. — ISSN 23526181. — doi:10.1016/j.jef.2018.08.002.
* С. Ильичёва*. Быстрые завтраки*. Litres, 2018. ISBN 9785457714175.
**Yakov Semyonovich Smalxovskiy** (29-sentyabr 1941-yil, Fargʻona, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan) — Belarus meʼmori.

Biografiya
----------

1960-yilda Minsk arxitektura-qurilish texnikumini meʼmor sifatida tamomladi. 1968-yilda Belarus politexnika institutini tamomlagan. 1964-yildan beri u texnik-arxitektor, Belgozproektda loyihalarning bosh meʼmori.

1971-yildan SSSR arxitektorlar uyushmasi aʼzosi. 1963-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosiga aylangan. Bugungi kunda Minskda yashaydi.

Ijodkorlik
----------

 Viloyat madaniyat saroyi
 Brest viloyati nizom maʼmuriyatining hisoblash markazi
Asosiy ishlari: Mogilev texnologiya instituti oshxonasi (1974), Shmit prospektidagi 9 qavatli turar-joy binolari (1975), Mogilevdagi Nepokornix (1977); mualliflar jamoasida: Lenin nomidagi „Ximvalakno" MBA 1200 oʻrinli auditoriyaga ega madaniyat saroyi (1977), Pushkin shoh koʻchasidagi 7 qavatli turar joy binosi (1980), Pavlova koʻchasidagi viloyat dorixona ombori (1981) Mogilevda, Gorkiy koʻchasidagi 9 qavatli turar-joy binosi (1983), Markaziy namunaviy loyihalar instituti ishlab chiqarish binosi va BSSR Davlat binosining boshqa tashkilotlari (1987—1989), shahar dorixonasi ombori. Minskdagi Stebyaneva koʻchasi (1983), Brestdagi Moskva koʻchasidagi Brest viloyatining Nizomli maʼmuriyatining hisoblash markazi (1987).Andoza:Зноскі

Manbalar
--------

Adabiyot
--------

* Smolgovskiy Yakov Semenovich // Arxitektori Sovetskoy Belorussii: Biogr. spravochnik / Soyuz arxitektorov BSSR; Sost. V. I. Anikin i dr.. — Mn.: Belarus, 1991. — 262 s. — ISBN 5-338-00611-1. (rusk.)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Toʻpxona (maʼnolari).

**Toʻpxona** — Tojikistondagi Kofirnihon daryosi vodiysida, Hisor qishlogʻining gʻarbiy chekkasida joylashgan qad. mozorqoʻrgʻon (mil. av. 1-asrning oxiri — mil. 3-asr). 1941-yilda ochilgan. 300 ga yaqin bir necha koʻrinishli (mayyitlar chalqancha va yonboshlab yotqizilgan, xom gʻisht terilgan va gʻishtsiz, xumli, sopol tobutli) qabrlar ochilgan. Qabrlardan turli xildagi sopol idishlar, jez bilaguzuklar, sirgʻalar, uzuklar, oynalar, temir uchli kamon oʻqi, pichoqlar, bigizlar, qaychilar, jez qoʻngʻiroqchalar, tosh va shisha munchoklar, misr chinnisidan ishlangan buyumlar, tumorlar, taqinchoklar, haykallar, xaykalchalar, tangalar topilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toʻngʻizlar**, qobonlar yovvoyi choʻchqalar (Suidae) — kavsh qaytarmaydigan juft tuyoqlilar oilasi. Tumshugʻi uzun, uchi doyra shaklidagi yassi va tuksiz harakatchan togʻaydan iborat. Tanasidagi junlari siyrak, asosan, dagʻal qillardan iborat. Yuqori jagʻlaridagi qoziq tishlari yaxshi rivojlangan, uzun, yuqoriga qayrilgan. Oyoklari 4 barmoqli, yon barmoqlari (2 va 3 sm) kaltaroq boʻlib, yerga zoʻrgʻa tegib turadi. Oshqozoni oddiy. 5 urugʻi: T. soʻgalli T. babirussalar, tukquloq T. oʻrmon T. maʼlum. Keyingi 4 uruqka bittadan tur, birinchi uruqqa 3 tur; soʻgalli T. (Malakka yarim orolida), karlik T. (Himolayda) va yovvoyi T’. (Shimoliy Afrika va Yevrosiyoda) kiradi. Oʻzbekistonda T. tog oʻrmonlari va toʻqaylarda yashaydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Toʻpchiboshi** — harbiy lavozim. Oʻrta Osiyo xonliklarida harbiy vazifalarni bajargan amaldor (asosan, artilleriya boshqaruvchisi). Buxoro amirligida 2 ta T. unvoni mavjud boʻlgan: biri toʻpchiboshiyi lashkar deb nomlangan boʻlib, Buxoro garnizonining boshligʻi vazifasini ado etgan, uni vaziri harb — harbiy vazir ham deb atashgan, unga barcha harbiy qismlarning sardorlari boʻysungan. Davlat qurolyarogʻ ombori — toʻpxonaga masʼul hisoblangan. Ushbu shaxs kutvol, bakovul, oʻragʻa kabi mansab egalari qatori hukmdor qabulida baʼzan oʻtirish huquqiga ega boʻlgan. Ikkinchi T. Buxoro qalʼasi (arki) komendanta hisoblangan, shu bois toʻpchiboshiyi darvozayi arki oli — "qalʼa artilleriyasi sardori" deb yuritilgan, u oʻz mavqeiga koʻra, shigʻavul, miroxurboshi, shixna (mirshab) kabi lavozimlar darajasida turgan.

Ad.Mirza Badi’ divan, Madjmaalarkam, Vvedeniye, perevod, primechaniya i prilojeniya A. B. Vildanovoy, M. 1981.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Italiyada misrliklarning** muhim jamiyati mavjud.

Migratsiya tarixi
-----------------

Miloddan avvalgi 2-asrdayoq Italiyada misrliklarning turli kasblarda, jumladan bankirlar, jarrohlar, aktyorlar, musiqachilar, folbinlar, askarlar, qullar va shunga oʻxshash bir qator sohalarda boʻlganligi haqida bir qancha dalillar mavjud. Ilk zamonaviy davrlarda, Napoleonning 1798—1801-yillardagi Misr yurishidan soʻng, Misr va Yevropa oʻrtasidagi aloqa darajasi yanada oshdi. 1813-yilda Misr rahbari Muhammad Ali matbaa sanʼatini oʻrganish uchun Italiyaga Misr missiyasini yubordi.

Biroq, Italiyadan koʻra koʻproq Buyuk Britaniya va Fransiya Misrlik muhojir akademiklar va mutaxassislar uchun afzal qilingan manzillar boʻlgan. Ayniqsa, Italiyaning Milan shahri 20-asrning ikkinchi yarmida misrlik ishbilarmonlar va malakasiz ishchilarni jalb qilishga moyil shahar edi. 1952-yilgi Misr inqilobidan keyin Misr qiroli Farukning Italiyaga surgun qilinishi ham Misrliklarning Italiyaga koʻchishiga unchalik taʼsir koʻrsatmadi.

Bandlik
-------

Koʻpgina misrliklar oziq-ovqat sanoatida faoliyat yuritadilar va Milanda anʼanaviy italyan savdo markazlarida, masalan, pizza va boshqa taomlar pishiriladigan savdo nuqtalarda ustunlik qilishdi. Milandagi boshqa Misr korxonalari orasida qahvaxonalar, restoranlar va halol qassoblik doʻkonlari ham mavjud.

Din
---

Italiyadagi misrliklar asosan musulmonlar hisoblanadi. Misrlik muhojirlar tobora koʻproq farzandlariga, ayniqsa qizlari uchun diniy endogamiyani saqlashni afzal koʻrishmoqda. 2011-yilda Italiyada 20 000 dan 25 000 gacha kopt nasroniylari borligi taxmin qilingan va ular asosan Milan metropoliyasida toʻplangan.

Italiyadagi mashhur misrliklar
------------------------------

 Magdi AllamStefan El ShaaraviAmir Iso
* Magdi Allam (1952), jurnalist va siyosatchi
* Adel Smit (1960—2014), Italiya musulmonlari ittifoqi asoschisi
* Alessio Sakara (1981), aralash jangchi va bokschi
* Umar Hasan (1987), rassom
* Stefan El Shaaravi (1992), futbolchi

Manbalar
--------

1. ↑  Meyboom 1995, s. 345
2. ↑  Zohry 2009, s. 7
3. ↑  Zohry 2009, s. 8
4. 1 2  Zohry 2009, s. 15
5. ↑  Zohry 2009, s. 16
6. ↑  *Cattane, Valentina*. „Copts in Italy protest, mourn, and demand change". *Egypt Independent* (10-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 4-iyul 2019-yil.

* Meyboom, P. G. P. (1995), *The Nile mosaic of Palestrina: early evidence of Egyptian religion in Italy*, Religions in the Graeco-Roman world, 121-jild, Brill, ISBN 978-90-04-10137-1
* Stocchiero, Andrea (2004-yil may), *Fostering Egyptian local development through diasporic networks in Italy* (PDF), Policy Papers, Rome: The Integrated Migration Information System Project, 2011-07-28da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2009-08-24 `{{citation}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
* Zohry, Ayman (2009), *The Migratory Patterns of Egyptians in Italy and France* (PDF), Research Report, 17-jild, Euro-Mediterranean Consortium for Applied Research on International Migration, July 20, 2011da asl nusxadan (PDF) arxivlandi
**Toʻngʻiz**, choʻchqa (lotincha: *Sus scrofa*) — sut emizuvchilar sinfining juft tuyoqlilar guruhiga kiradigan hayvon. Toʻngʻiz (yovvoyi choʻchqa) ancha yirik hayvon, tanasining uzunligi 180sm dan 2 m gacha, vazni 240—300 kg keladi. U Yevropa va Osiyo qitʼasida tarqalgan. Oʻzbekistonda togʻli joylarda va toʻqaylarda uchraydi. Gavdasi katta, boʻyini yo'g'on, boshi oʻrta hol, tumshigʻi konus shaklli koʻndalangdan kesilgan boʻlib keladi. Uchida juft tuyogʻi bor, oyogʻi baquvvat, ikklasi yahshi etilgan toʻrtta barmogʻi boʻladi. Qulogʻi katta va yalpoq, koʻzi kichkina. Gavdasini qalin junli. Olatining orqa tarafida yoli boʻladi. Jinsiy tarafidan 18 — 20 oyda voyaga etadi. Kuylaydigan vaqti avgustning oʻrtasidan dekabrgacha davom etadi. Onaligi (megajinі) 4 — 10 gacha tugʻadi. Tishlari koʻp. Qorini yetilmagan, kavish qaytarmaydi. Ozuqa tanlamaydigan xayvon, erni kovalab qurt-qumursqa, o'simlik ildizlari va kichkina sichqonlar bilan ovqatlanadi. Toʻngʻiz — kasibiy zaruri bor xayvon, goʻshti, terisi, junlaridan foydalanadi. Oʻrtacha hisob bilan Toʻngʻiz 50 kg goʻsht qiladi, 10 kg moy, 250 dm2 teri va junlari 0,5 kg

Toʻngʻiz Shimoly Afrika bilan Evrosiyoda tarqalgan, MDH hududida, Boltiq qirgʻoqlaridan Sharqgacha uchratish mumkin. Erkaklarining ozuqa tishlari kattakon va yuqori, sirtiga chiqib turadi. Gavdasini jun bosgan. Voyaga etgan toʻngʻizlarning ranggi qoʻngʻir boʻladi. Toʻngʻiz bolalarining juni yoʻl-yoʻI boʻlganidan ularni oʻtlar orasidan urgʻochilari oson topib oladi. Toʻngʻiz bolalan biror xavftugʻilganida qattiq chiyillaydi va kattalari ularni himoya qilish uchun tashlanadi. Katta toʻngʻizlarning uzunligi 2 m, salmogʻi 300 kg. Jamoat boʻlib yashashadi. Kuylash vaqtida, alohida yashashadi. Oʻrtacha 4-6 toʻngʻizcha tugʻadi. Uy choʻchqasining tugʻishganlari.

Adabiyot
--------

* *Вавилов М. П.* Охота в России во всех её видах. — М.: Типография Ф. Иогансон, 1873. — 224 с.
* *Черкасов А.* Записки охотника ​Восточной Сибири (1856—1863). Издание 1-е. — СПб.: ​Изд-во С. В. Звонарева, 1867. — 707 с. (*Черкасов А. А.* Записки охотника восточной сибири. — М.: Издательство: Физкультура и спорт, 1990. — 575 c.)
* кн. А. Урусов, «Облавные охоты на копытчатых зверей» («Природа и Охота», 1883 IV), Верненский Гражданин (Б. Карпов), «Мантык — истребитель тигров» (там же, 1880 X)

Havolalar
---------

* Позвоночные животные России: Кабан Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-03-29).
**Bashshor ibn Burd** (714, Basra - 783, Bagʻdod) — arab shoiri. Asli fors boʻlib, yoshligidan koʻzi koʻr boʻlgan. Basra va Bagʻdodda yashab, arab va fors tillarida ijod qilgan. Muhabbat lirikasining ustasi, maqtov-madhiya va hajviy mazmundagi sheʼrlar muallifi. Arab sheʼriyatidagi anʼanaviy qoidalarni buzib, "yangicha uslub"ning asoschisi boʻlgan. Ochiqchasiga zar-dushtiylik gʻoyalarini targʻib qilgani, binobarin, "axloqsizligi" uchun 744-yildan ona shahridan quvgʻin qilingan. Iroq boʻylab sarson-sargar-don boʻlib yurib, 762 yilda Basraga qaytib kelgan. Xalifa al-Mahdiyning saroy (maddoh) shoiri boʻlishga hara-kat qilgan. Vazir Yaʼqub ibn Dovud haqidagi zaharxanda hajviyasi uchun xalifa amriga koʻra kaltaklab oʻldirilgan. Bashshar ibn Burd haqida koʻplab lati-falar toʻqilgan; ular Abulfaraj isfahoniyning 20 j.li "Al-agʻoni ulkabir" ("Qoʻshiqlar katta kitobi")da saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Esat Ayyıldız, Abbâsî Dönemi Şairi Beşşâr b. Burd'un Uzun Manzumeleri, Filoloji Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler, Ankara: Gece Kitaplığı, 2021, c. 2, s.27-58.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb128075106 (maʼlumot)
* GND: 119042576
* ISNI: 0000 0000 7315 6891
* LCCN: n50065927
* NTA: 069169314
* SELIBR: 180140
* SUDOC: 069210772
* TDVİA: bessar-b-burd
* VIAF: 88672844
* en:WorldCat Identities: lccn-n50065927

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Italiya va Sloveniya davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Italiya, sariq rangda Sloveniya koʻrsatilgan.
**Italiya — Sloveniya munosabatlari** Italiya va Sloveniya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar oʻrtasidagi davlat chegarasining uzunligi 218 km.

Tarixi
------

1992-yilda Italiya va Sloveniya oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Avtoxton ozchiliklardan tashqari, 2010-yil holatiga koʻra, Italiyada 3200 ga yaqin sloven millatiga mansub odamlar aniqlangan.

Slovenlar va italiyaliklar oʻrtasida Trieste shahri boʻyicha baʼzi tortishuvlar mavjud. Sloven millatchilari Italiyaning shahar ustidan suverenitetini tan olmaydi va unga egalik qilishini daʼvo qiladi. Boshqa tomondan, italyan millatchilari Sloveniya va Xorvatiyaning baʼzi hududlariga daʼvo qilmoqdalar: bugungi kunda Sloveniya va Xorvatiya oʻrtasida deyarli toʻliq boʻlingan Istriya, Xorvatiyaning Riyeka shahri, Dalmatiya hududi, xususan Zadar shahri 1947-yilgacha Italiya eksklavi edi. Shunga qaramay, ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar aʼlo darajada.

Savdo aloqalari
---------------

Italiya va Sloveniya oʻrtasida savdo va sarmoyadan tortib, rivojlangan sayyohlik yoʻnalishlarigacha boʻlgan muhim ikki tomonlama munosabatlar mavjud. Aslida, Italiya Sloveniyaning ikkinchi savdo hamkori boʻlib, bozor ulushi 13,5 % ni tashkil etadi. Sloveniya esa sobiq Yugoslaviya mamlakatlari ichida Italiyaning asosiy sherigi hisoblanadi. 2017-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi savdo hajmi 7,6 milliard yevroga yetdi, bu tarixdagi eng yuqori koʻrsatkich boʻlib, 2018-yilda oʻsishda davom etdi va yillik hisobda birinchi sakkiz oyda 9 foizga oʻsdi. Italiya 2017-yil oxirida 1,1 milliard yevrodan ortiq toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar bilan Sloveniyaning beshinchi yirik investoriga aylandi. Italiya fuqarolari Sloveniyadagi eng koʻp xorijiy sayyohlardir.

Diplomatik missiyalar
---------------------

* Italiyaning Lyublyanada elchixonasi va Koperda konsulligi bor.
* Sloveniyaning Rimda elchixonasi va Triest, Florensiya va Milanda konsulliklari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „The World Factbook — Central Intelligence Agency". 9-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2019-yil.
2. ↑  „Demo-Geodemo. - Mappe, Popolazione, Statistiche Demografiche dell'ISTAT". 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2019-yil.
3. ↑  „What will be the focus of bilateral relations in 2019". 25-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2019-yil.
**Va** (xitoy va birma - *va*,tay-*lava*,*kava* va boshqalar*;*ularning Xitoy va *Myanmadagi* nomlari*-ava,avo,avatshai* *;*, *lo*, *pha* va boshqalar) - eng qadimgi aholidan biri bo'lgan xalqlar guruhi. Indochina yarim orolining. Ular Myanmaning shimoli-sharqida (600 ming kishi - 1990), janubi-g'arbiy Xitoyda (351 ming kishi - 1998) va Tailandning shimoli-g'arbiy qismida (20 ming kishi - 1998) joylashdilar.

Til
---

 Va xotini
 Va bolalari
U Palaung-va guruhining va tilida gapiradi.Xitoy,Myanma va Kxmer tillarida ham keng tarqalgan.1930-yillarda missionerlar lotin yozuviga asoslangan yozuvni ishlab chiqdilar,lekin u keng qoʻllanilmadi,1950-yillarning boshlariga kelib esa ularning atigi 3% ida bu yozuv mavjud edi. 1955-yilda Xitoyda yangi Va alifbosi ustida ish boshlandi.1957-yil mart oyida Va yangi aralash alifboni tasdiqladi.Unga qoʻshimcha ŋ z ɲ harflari kiritilgan. Biroq, 1958-yilda alifbo 26 standart lotin harfiga o'zgartirildi. ŋ ng oʻrniga, ɲ - ny oʻrniga, s oʻrniga - yaʼni, o - o oʻrniga. Bu alifbo bir necha bor takomillashtirilgan va hozirgacha Xitoyda qo'llanilmoqda.

Din
---

Ularning aksariyati animistlar, ba'zilari buddistlar va xristianlardir.

Kasb-hunar
----------

An'anaviy kasblar-qo'lda dehqonchilik (guruch,bug'doy,makkajo'xori,tariq),ovchilik (yo'lbars, leopard, tog' echkisi, ayiq ovlash), terish. Erkaklar ovchilik, ayollar va bolalar dehqonchilik va terimchilik bilan shug'ullanadi. Chorvachilik yomon rivojlangan (qoramol qurbonlik sifatida saqlanadi). Toʻqimachilik, bambukdan ishlov berish, shuningdek, duradgorlik rivojlangan. Ba'zi Xitoy Valar kumush zargarlik buyumlarini ishlab chiqarishni rivojlantirmoqda.

Hayot tarzi
-----------

Tog'li hududlarda birinchi jamoa tuzumining kuchli qoldiqlari mavjud.An'anaviy jamoa turar joyi bir qabilaga birlashgan bir yoki bir nechta qarindosh guruhlardan iborat.Jamiyatni saylangan oqsoqol boshqaradi.Jamoa mulkiga ovchilik oʻljalari,yerlar va gʻaliz yerlar kirdi va ekin maydonlarining katta qismi alohida oilalar mulkiga aylandi.Kelin uchun to'lov to'lash,qasos olish va rahbarlar orasida ko'pxotinlilikni olish odat edi.

An'anaviy aholi punktlari yon bag'irlarida joylashgan bo'lib,o'rmonlar bilan o'ralgan va tikanli butalar bilan qoplangan,ular orqali qishloq himoyalangan tunnellar o'tadi.Uylar ba'zan qoziqlarda joylashgan bo'lib,somon tomi deyarli erga tushadi. Asosiy taom - sabzavot, go'sht bayramlarda iste'mol qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Большая российская энциклопедия  Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-06-15).
2. ↑  Словари и энциклопедии на Академике
3. ↑  Әлем халықтарының энциклопедиясы. Ва
4. ↑  Китайский информационный Интернет-центр
**Vad** — psilomelan guruhiga mansub mineral. Suvli MpO2 ning tuproqli va qurumli agregatlarining umumlashma nomi. Marganes va b. elementlar (Sa, Mg, Fe, SO va b.) oksidlarining kukunsimon aralashmasi. K, Va, Si, Zn, Fe, Pb, W, Li, CO, Ni qoʻshimchalari miqdori oʻzgaruvchan. Turli nomlarda (marganesli qurum, marganesli tola va b.) tavsiflangan. Shartli kimyoviy formulasi MpO2 -p N2O. Amorf. Struk-turasiz, goho yupqa tolasimon, yoʻl-yoʻl yoki tangachasimon, kukunsimon va dendrit shaklida uchraydi. Rangi qora, qoʻngʻir-qora. Psilomelanning yumshoq turi ham V. deyiladi. Qattikligi 1—4, goho 6,5. S. ogʻ. 2,8—4,4. Turi koʻp. Asosiylari balchiq V. asbolan, lampadit va b. Turli marganesli minerallarning nurash mahsuloti sifatida tabiatda koʻp tarqalgan. Choʻkindi marganes rudalari tarkibiga kiradi. Dengiz va koʻl osti choʻkindilarida ham hosil boʻladi. Oʻzbekistonda Olmaliq, Lochinxona, Lashkarak va b. konlarda uchraydi. Shuningdek Tojikiston, RF (Ural togʻlari) va b. joylarda topilgan. Marganes, kobalt va rux olinadigan ruda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |