**Ilya Izyaslavich Averbux** (*ruscha: Илья́ Изясла́вич Авербу́х;* 1973-yil 18-dekabr, Moskva) — teatr shoulari rejissyori, muz ustida raqs boʻyicha musobaqalarda qatnashgan SSR va Rossiya figurali uchuvchisi, prodyuser, figurali uchish boʻyicha xoreograf. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi. Ilya Averbux "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (2003).

Irina Lobacheva bilan juftlikda: Salt Lake City da boʻlib oʻtgan Olimpiya kumush medali sovrindori, 2002-yilda jahon chempioni, 2003-yilda Yevropa chempioni, 2003-yilgi Gran-pri chempionatlari finali gʻolibi, Rossiya chempioni (1997, 2000 — 2002) boʻlgan.

Marina Anisina bilan juftlikda — oʻsmirlar oʻrtasida ikki karra jahon chempioni (1990 va 1992-yilda).

Averbux Moskva davlat jismoniy tarbiya akademiyasini tamomlagan.

Ilya 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Rossiya terma jamoasining mash’alchisi boʻlgan.

Tarjimayi holi
--------------

Ilya Averbux 1973-yil 18-dekabrda Moskvada tugʻilgan.

### **Sportdagi faoliyati**

Averbuxning birinchi murabbiyi Janna Gromova, keyinroq Nataliya Linichuk va Gennadi Karponosovlar boʻlgan. Ilya Averbux, Marina Anisina bilan juftlikda, ikki karra oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempioni boʻlgan (1990 va 1992-yillarda), lekin u boshqa guruhdagi Irina Lobachyovani sevib qoladi. Ular 1992-yilda birga konkida uchishni boshlaydilar va 1995-yilda turmush qurishadi.

1995-yilda juftlik AQShga koʻchib oʻtishgan va u yerda 2002-yilgi Olimpiya oʻyinlarigacha boʻlgan muddatda figurali uchish bilan shugʻullanishgan. 1998-yilda ular qishki Olimpiya oʻyinlarida muvaffaqiyatli debyut qilishdi. 2001—2002-yilgi mavsumda Irinaning 2001-yil sentyabr oyida mashgʻulot paytida tizzasidan olgan jarohati tufayli Gran-pri seriyasining barcha bosqichlarini oʻtkazib yuborishdi.

2002-yil fevral oyida juftlik Salt Lake City (AQSh)da boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida kumush medallarni qoʻlga kiritdi, shuningdek, Jahon chempionatida gʻolib chiqdi.

Juftlik yana bir mavsumga havaskor sportda qolishdi, Yevropa chempionatida gʻalaba qozonishdi va Jahon chempionatida ikkinchi oʻrinni egallashdi.

Teatr tomoshalari va festivallarni boshqarish
---------------------------------------------

Rossiyaga qaytib, 2004-yilda Ilya Averbux oʻzining muz shousini — „Muz simfoniyasi" (Ledovaya Simfoniya) loyihasini — figurali uchish boʻyicha jahon yulduzlari, Olimpiya chempionlari, Jahon va Yevropa chempionlari ishtirokida teatrlashtirilgan muz tomoshalarini tashkil etdi. Shu paytdan boshlab Averbux teatr spektakllarini boshqarish sohasida faol rivojlana boshladi. Bugun esa u nafaqat sportchi, balki rejissyor va prodyuser sifatida ham dunyoga keng tanilgan. Uning kreditida 200 dan ortiq tugallangan loyihalar mavjud. Ular orasida figurali uchish yulduzlari ishtirokidagi keng koʻlamli teatrlashtirilgan muz shoulari va tomoshalar, xalqaro musobaqalar, turnirlar va festivallarning ochilish va yopilish marosimlari, shuningdek, millionlab odamlar ishtirok etgan butun Rossiya bayramlari bor.

Muz maydonidagi spektakllari
----------------------------

Ilya Averbux tomonidan tashkillashtiriladigan va sahnalashtirilgan muz spektakllari ayniqsa jamoatchilik va tanqidchilar orasida muvaffaqiyat qozondi:

* 2010-yil — „Ulkan shahar chiroqlari"
* 2015-yil — „Karmen"
* 2017-yil — „Romeo va Juletta"
* 2021-yil — „Anna Karenina"

„Ulkan shahar chiroqlari" muz spektakli Best Brand Awards 2010 marosimida „Yil voqeasi" nominatsiyasi gʻolibi va 2011-yil „Ijodiy kashfiyot" nominatsiyasida Oleg Yankovskiy mukofoti bilan taqdirlandi. Keyinchalik spektakl epizodlari Davosda (Shveysariya) Butunjahon iqtisodiy forumi doirasida xalqaro maydonda namoyish etildi.

„Karmen" spektakli afsonaviy boʻlib, nafaqat Rossiyada, balki xorijda ham namoyish etildi. Ulkan sahna koʻrinishida dunyoning yetakchi figurali uchuvchilari, 200 dan ortiq dizaynerlik liboslari va bir necha tonna dekoratsiyalarni oʻz ichiga olgan holda 80 nafar artist ishtirok etdi.

 „Romeo va Julietta" esa yevropaning eng mashhur maydonlaridan biri - Italiyadagi Arena di Veronada sahnalashtirilgan birinchi rus muz spektakli bo'ldi.

> Ushbu spektakldan soʻng Ilya Averbux oʻz jamoasining ishi haqida shunday dedi: „Men uchun „Romeo va Juletta" spektakli muz shoularini sahnalashtirishda mutlaqo yangi bosqichga koʻtarilganimizning tasdigʻi boʻldi. Bu haqiqatan ham eng yuqori xalqaro standartlarga javob beradigan shoudir. Biz spektakl yaratishga muvaffaq boʻldik, u oʻzining miqyosi, dadil vizual va ssenografik yechimlari boʻyicha avval yaratilgan spektakllardan ancha ustun turadi".
> 
> 

Ilya Averbuxning sahna rejissyori sifatidagi yana bir shov-shuvli ishi jahon figurali uchish yulduzlari ishtirok etgan „Anna Karenina" muz spektakli edi. Spektakl keng koʻlamli dekoratsiya, oʻziga xos musiqiy mazmun va personajlarning dabdabali liboslari bilan ajralib turadi.

„Naslediye" qishki sport maktabi
================================

Ilya Averbux „Naslediye" qishki sport maktablarining asoschisi va rahbari. Ularda bolalar figurali uchish va xokkeyni bepul oʻrganishlari mumkin. Ayni paytda Naslediye maktablari Rossiyaning 3 ta shahrida: Yessentuki, Simferopol va Stavropolda ochilgan.

Natijalari
----------

 *(Irina Lobacheva bilan)*

| Musobaqalar/mavsum | 1993/94 | 1994/95 | 1995/96 | 1996/97 | 1997/98 | 1998/99 | 1999/00 | 2000/01 | 2001/02 | 2002/03 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Qishki Olimpiya oʻyinlari |  |  |  |  | 5 |  |  |  | 2 |  |
| Jahon chempionatlari | 13 | 15 | 6 | 7 | 4 | 4 | 4 | 3 | 1 | 2 |
| Yevropa chempionati |  | 9 | 5 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 1 |
| Rossiya chempionati | 2 | 3 | 3 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 |  |
| Gran-pri finali |  |  |  | 5 | 4 | 3 | 4 | 2 |  | 1 |
| Gran-pri bosqichlari: Skate America |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |  |  |  |
| Gran-pri bosqichlari: Skate Canada |  |  | 4 |  | 3 |  |  |  |  |  |
| Millatlar kubogi |  |  | 3 | 4 |  |  |  |  |  |  |
| Trophee Lalique | 1 |  |  |  |  |  |  | 2 |  |  |
| Gran-pri bosqichlari: Rossiya kubogi |  |  | 2 | 2 | 2 |  |  | 2 |  | 1 |
| Gran-pri bosqichlari: NHK Trophy |  | 8 |  |  |  | 2 | 2 |  |  | 1 |
| Yaxshi niyat oʻyinlari | 2 |  |  |  | 2 |  |  |  |  |  |

  

 *(Anisina bilan)*

| Musobaqa | 1989 — 1990 | 1990 — 1991 | 1991 — 1992 |
| --- | --- | --- | --- |
| Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati | 1 | 4 | 1 |

Manbalar
--------