recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sanchiqoʻt** (Thalictram minus) — ayiqtovondoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻt. Boʻyi 80—100 sm. Ildizi ggopuksimon sershox. Bargining uz. 7—30 sm, 3—4 karra patsimon qirqilgan. Guli mayda, qizgʻish, toʻpguli roʻvaksimon. Mevasi mayda, tuxumsimon, uchi ilmoqqa oʻxshab qayrilgan. May oyida gullaydi, iyunda meva tugadi, iyulda poya va barglari qovjiraydi. Oʻzbekistonda 5 turi togʻlarning shim. yon bagʻirlarida, xususan, archazorlarda koʻp uchraydi. Ildizida talikmin, talikmidin, glautsin, poyasi va barglarida talmin va talmidin alkaloidlari borligi aniklangan. S.ning ekstraktlari qonni toʻxtatish va qon bosimini koʻtarish xususiyatiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Balanit**, balanopostit (yun. balanos — jinsiy olatning bosh qismi; itis; balanoposthitis) — jinsiy olat (zakar) bosh qismi terisi (balanit) va chekka kertmagi ichki qavatining yalligʻlanishi (balanopostit). Koʻproq bolalarda olat boshi qisilib, chiqmay qolgan hollarda kuzatiladi (qarang Fimoz). Birlamchi va ikkilamchi B. uchraydi. Olat chekka kertmagining kambar boʻlishi, unda siydik tomchisi yoki smegma toʻplanib qolib, unga mikroblar tushishi, shuningdek uretrit, qand kasalligi va boshqa natijasida vujudga kelishi mumkin. Soʻzak, zaxm asoratlari, fimoz ham B.ga sabab boʻladi. Olat boshi sohasi shishib, qizaradi, maddalaydi, achishish, qichishish alomatlari paydo boʻlib, bu ayniqsa bemor siygandan keyin zoʻrayadi. Lohaslik, bosh ogʻrigʻi, haroratning koʻtarilishi, baʼzan chov sohasidagi limfa tugunlarining kattalashishi kuzatiladi. B.ning oddiy, diabetik, gangrenoz, halqasimon, eroziyali, yiring-yarali xillari bor. Kasallikning ilk alomatlari paydo boʻlganda, darhol urolog-vrachga (siydik aʼzolari mutaxassisi) uchrashish zarur. Kasallikning kechishi va xiliga qarab davo tayinlanadi, asosan yalligʻlanishga qarshi dorilar (antibiotiklar, dezinfeksiyalovchi eritmali vanna va boshqalar) buyuriladi. Ogʻirroq hollarda jarrohlik usuli qoʻllaniladi. B.ning oldini olish uchun oʻgʻil bolalar gigiyena qoidalariga amal qilishlari, agar fimoz boʻlsa, oʻz vaqtida davolatishlari lozim.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Byudjet statistikasi** — aholining turli ijtimoiy guruhlari (sanoat ishchilari, xizmatchilar, injener-texnik xodimlar va boshqalar) turmush darajasini oʻrganuvchi statistika sohasi; byudjet tekshiruvlari natijasida olingan statistik maʼlumotlarni ishlab chiqish va tahlil qilish bilan shugʻullanadi. Oilalarning byudjetlari haqidagi statistik maʼlumotlarni tahlil qilish isteʼmol krnuniyatlarini ochib beradi. Bu qonuniyatlar xalq xoʻjaligini rivojlantirish va barcha aholining farovonligini oshirish uchun rejalar tuzishda nazarda tutiladi. Shuningdek, Byudjet statistikasi maʼlumotlaridan mamlakat milliy daromadi va uning aholi guruhlari oʻrtasida taqsimlanishini hamda real daromadlarni hisoblashda, mehnat resurslari balanslarini, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari balanslarini tuzishda va iqtisodiy hisobkitob ishlarida ham foydalaniladi. Oʻzbekistonda Byudjet statistikasi ni Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi olib boradi va oʻrganadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oqchil** — ayollarning jinsiy aʼzolaridan ajraladigan chiqindi; qinda doim boʻladi (qarang Jinsiy aʼzolar). Odatda, jinsiy aʼzolarning teri yoki shilliq qavatlarini qizartirmaydi. Hayz koʻrishdan oldin, homiladorlik va chilla davrida, shuningdek, qizlar balogʻatga yetish davrida O. koʻproq ajraladi, chunki bu vaqtda jinsiy aʼzolarga qon koʻp quyilib, tuxumdon funksiyasi kuchayadi. Doim ozoda yuradigan ayollarda O. ajralishi sezilmaydi. O.ning rangi, hidi oʻzgarsa (sargʻimtir-yashil, suyuq yoki quyuq, qoʻlansa) yoki odatdagidan koʻp ajralsa, ayol jinsiy aʼzolari sohasida achishish, qichishish sezadi; shu soha doim namlanib turadi. Jinsiy aʼzolarning turli kasalliklari (mas, vulvovaginit va boshqalar) yoki organizmning umumiy kasalliklari (mas, sil, kamqonlik, qandli diabet), shuningdek, yurak kasalliklarida O. koʻp ajraladi. Ayollarda qin devori pastga tushganda, oraliq yirtilganda, shaxsiy gigiyena qoidalari buzilganda, homiladorlikdan caqlanish vositalaridan nojoiz foydalanganda va boshqa hollarda ham O. koʻp ajralishi mumkin. O. kelishi oʻzgarganda darhol mutaxassis vrachga uchrashish va tegishli maslahatlar olish lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Byudjetdan moliyalash** — davlat (mahalliy) byudjetdan davlat buyurtmalarini amalga oshirish, davlat dasturlarini bajarish, davlat tashkilotlarini saqlash (taʼminlash) bilan bogʻliq harajatlarga pul mablagʻlari ajratish. Byudjetdan moliyalash umumdavlat maqsadlaridagi tadbirlarni bajarish, toʻla yoki qisman davlat pul taʼminotida boʻlgan tarmoqlar, korxonalar, tashkilotlarning harajatlari uchun pul vositalari (byudjet assignatsiyalari) ajratish shaklida amalga oshiriladi. Maye, davlat boshqaruvi mahkamalari, armiya, militsiya, politsiya, sud organlari, kisman fan, madaniyat, maorif, sogʻliqni saqlash, mudofaa tashkilotlari va muassasalari davlat va mahalliy byudjet vositalari hisobidan taʼminlanadilar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Samara** (1936—91-yillarda Kuybishev "Куйбышев") — Samara (rus. Самара) Rossiya Federatsiyasidagi shahar, Samara viloyati markazi. Volga daryosining chap sohilidagi port shahar. Volgaga Samara daryosi quyilgan joyda joylashgan. Temir yoʻl tuguni markazi hisoblanadi. Aholisi 1.171.000 kishi (2013). Mashinasozlik va metallsozlik (aviakosmik texnika, neft sanoati jihozlari, motorsozlik, radioelektronika, priborsozlik va boshqa podshipnik, avtotraktor elektr jihozlari, elektrotexnika va boshqa jihozlar ishlab chiqariladi), neftni qayta ishlash va neft kimyosi, kimyo, metallurgiya, oziq-ovqat (goʻsht va yogʻ mahsulotlari, "Rossiya" shokolad fabrikasi, Jiguli Pivo zavodi va boshqa korxonalar mavjud), yengil sanoat sohalari mavjud. GES va issiklik elektro stansiyalari ishlab turibdi. Shaharda Metropoliten "Samara Metropoliteni" (1987-yildan), 10 ta Oliy oʻquv yurti (shu jumladan: Samara Davlat Universiteti), 4 ta teatr (shu jumladan: Opera va Balet teatri, Filarmoniya), 5 ta muzey (shu jumladan: Oʻlkashunoslik va Badiiy muzeylar) bor.

Shahar 1586-yilda sharq va janubga tobora kengayib borayotgan Rossiyaning chegara istehkomi sifatida bunyod etilgan. 19-asrda don hamda choʻchqa yogʻi, jun, teri savdosining yirik markazi hisoblangan. 1851-yildan Samara Gubernyasi, 1928—29-yillarda Oʻrta Volga viloyati, 1929—35-yillarda Oʻrta Volga oʻlkasi markazi, 1935-1991-yillarda Kuybishev viloyati, 1992-yildan Samara viloyati markazi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Samaradagi **o‘rtoq Suxov haykali ―** Nekrasovskiy va Leningradskiy nasllari o‘rtasidagi Volga qirg‘og‘ida o‘rnatilgan.

Tarixi
------

„Sahroning oq quyoshi" filmi bosh qahramoni Qizil Armiya askari Fyodor Ivanovich Suxovga haykal o‘rnatish uchun Samara shahri bejiz tanlangan emas — o‘rtoq Suxov aynan shu shaharda yashagan. Filmda, u shunday deydi:

> Mana, men Volgaga yetib boraman, u yerdan esa Samaragacha bir qadam masofa bor.
> 
> 

2006-yilda birinchi marta yodgorlik o‘rnatish tashabbusi bilan shahar Dumasi mahalliy deputati Mixail Matveev so‘zga chiqdi. Samaraning Nekrasovskaya ko‘chasida, yodgorlik o‘rnatilgan joy yaqinida, ushbu film ssenariysi mualliflaridan biri Valentin Ivanovich Yejov tug‘ilgan va yashagan.

Haykaltarosh Konstantin Chernyavskiy tomonidan yaratilgan yodgorlik o‘rtoq Suxov rolini ajoyib tarzda o‘ynagan aktyor Anatoliy Kuznetsov portretiga deyarli o‘xshaydi. Yodgorlik deyarli haqiqiy o‘lchamda bronzadan yasalgan, Smolenskda quyilgan bo‘lib, og‘irligi 315 kg. To‘g‘ridan-to‘g‘ri yerga poydevorsiz o‘rnatilgan. Yodgorlik shaharning sayyohlik jozibadorligini oshirish maqsadida „Oila doirasida" umummilliy dasturi mablag‘lari hisobidan yaratilib, Samara shahriga sovg‘a qilingan.

Yodgorlikning ochilishi 2012-yil 7-dekabrda ko‘plab odamlar ishtirokida bo‘lib o‘tdi. Anatoliy Kuznetsov sog‘lig‘i tufayli yodgorlik ochilishiga kela olmadi, lekin birinchi imkoniyatda Samaraga tashrif buyurishga vaʼda berdi, Suxov obrazining yaratuvchisi Valentin Yejov esa 2004-yilda vafot etgan edi.

Taxminlarga ko‘ra, K. Chernyavskiy o‘rtoq Suxovning yonida bojxona xodimi Vereshchagin va Katerina Matveevnaning yodgorliklaridan iborat koʻp figurali kompozitsiya yaratishni rejalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „В Самаре должен появится памятник красноармейцу Сухову!".  www.m-matveev.ru. 9-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2016-yil.

Havolalar
---------

* *Валентина Парамонова.* „Памятник товарищу Сухову открыт в Самаре" (ru).  Великая эпоха (9-dekabr 2012-yil). 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-mart 2014-yil.



* *Александра Будаева.* „В Самаре открыли памятник Федору Сухову" (ru).  Комсомольская правда. Самара (7-dekabr 2012-yil). 4-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-mart 2014-yil.



* *Андрей Гаврилов.* „На набережной появится памятник товарищу Сухову" (ru).  Samara24.ru (3-dekabr 2012-yil). Qaraldi: 2-mart 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*] (nedostupnaya ssilka)

* *Наталья Фомина.* „Сегодня в Самаре открыли памятник товарищу Сухову" (ru).  Новая газета (7-dekabr 2012-yil). 3-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-mart 2014-yil.



* „В Самаре появится памятник Сухову" (ru).  Блог самарских краеведов (29-yanvar 2012-yil). 21-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-mart 2014-yil.
**Midyat** (kurdcha: *Midyad*, suryoniycha: , arabcha: ) — Turkiyaning Mardin viloyati Midyat tumaniga qarashli shaharcha. Qadimgi shahar Yuqori Mesopotamiyadagi koʻp asrlik xurritla shaharchasining markazidir. Oʻzining uzoq tarixida Midyat shahri turli xil rahbarlar va xalqlar tomonidan boshqarilgan. 2021-yilda uning aholisi 83 148 kishini tashkil etgan.

Tarixi
------

Midyat tarixi uchinchi ming yillikdagi xurritlarga borib taqaladi. Miloddan avvalgi IX asr Ossuriya bitiklarida Midyat Matiate yoki gʻorlar shahri deb atalgan. Midyatda koʻplab sulolalar hukmronlik qilgan, jumladan, mitaniyaliklar, ossuriyaliklar, oromiylar, armanlar, midiyaliklar, forslar, yunonlar, rimliklar, vizantiyaliklar, abbosiylar, saljuqiylar va usmonlilar. Shahardan pastda joylashgan Matiate deb nomlangan yer osti shahri taxminan 1900 yil davomida ishlatilgan va eng yuqori choʻqqisida 70 000 kishi istiqomat qilgan..

Demografiya
-----------

Midyat Diyarbekir viloyatida, Usmonlilar imperiyasida suriyaliklar, pravoslavlar, xaldeylar va protestantlar oʻrtasida boʻlingan boʻlsa-da, koʻpchilik suriyaliklar yashaydigan yagona shahar edi. Midyat Turkiyadagi suriyaliklarning tarixiy markazi boʻlib, 1915-yilda suriyaliklar/aramilar (Seyfo) genotsididan soʻng ular shahar aholisining koʻp qismini tashkil qilgan. XX asr boshlarida shaharning suriyalik aholisi koʻchib ketish tufayli asta-sekin kamayib keta boshladi.

Iqtisodiyoti
------------

Midyat tumanning mintaqaviy savdo markazi boʻlib, Mardin viloyatidagi eng yirik shaharlardan biridir. Mardin kabi bu shahar gilam, sochiq va boshqa matoli buyumlari bilan mashhur. Shaharning oʻziga xos xususiyati bu kumushdan yasalgan telkari hunarmandchiligi boʻlib, ular qoʻlda ishlangan filigreli bezaklardir. Shaharning sharqida anʼanaviy sharob ishlab chiqaradigan vino zavodi bor. Midyat bozorining yana bir asosiy mahsuloti bulgʻor boʻlib hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Avcıkıran, Adem*. Kürtçe Anamnez, Anamneza bi Kurmancî* (ku, tr), 2009 — 56 bet.
2. ↑  Thomas A. Carlson et al. "Midyat — ܡܕܝܕ "in The Syriac Gazetteer last modified January 14, 2014, .
3. ↑  „31 ARALIK 2021 TARİHLİ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) SONUÇLARI" (tr) (XLS). *TÜİK*. Qaraldi: 16-dekabr 2022-yil.
4. ↑  *Emel Çelebi.* „Midyat City of Stone".  Christians of Iraq (1-sentabr 2001-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2018-yil.
5. ↑  „Türkei: Archäologen entdecken riesige Untergrundstadt Matiate in Midyat" (de). *Der Spiegel* (26-aprel 2022-yil). Qaraldi: 30-aprel 2022-yil.
6. ↑  530,000 people recorded in Mardin province census, 1975. Turabdin is mostly in Mardin province.
7. ↑  „Midyat".  Turkey from the Inside. 26-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2018-yil.
**Oqcha baliqlar** (*Abramis*) - karpsimonlar oilasiga mansub, yarim oʻtkinchi va oʻtroq baliklar urugʻi. Ta-nasining qorin suzgichidan keyingi turtib chiqqan qismi tangachasiz, anal suzgichi uzun. 3 turi bor. Yevrosiyo suv havzalarida uchraydi. Ular orasida oq baliq keng tarqalgan; Oʻzbekistonda Amudaryo, Zarafshon, Sirdaryo va ularning irmogʻida yashaydi. Uz. 50 sm gacha, vazni 5 kg gacha. Bu tur Oq dengiz, Boltik,, Barens va boshqa Shim. dengizlar, Qora, Azov, Kaspiy va Orol dengizlari havzalarida yarim oʻtkinchi va oʻtroq formalarni hosil qiladi. Gʻarbiy Sibirning ayrim koʻllarida akklimatizatsiya qilingan. Yarim oʻtkinchi Oqcha baliqlar 3—4 yilda, oʻtroq Oqcha baliqlar 5—8 yilda voyaga yetadi, aprel—mayda 68—390 minggacha tuxum koʻyadi. Sanoat miqyosida ovlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Burjiylar** — Misrda hukmronlik qilgan pkkm mamluklarsupopaol (1382— 1517)dan ikkinchisi. Misr sultoni Qalovun (AlMalik alMansur) ularni Qohira qalʼasining burjiga (minorasiga) joylashtirgani boisidan shunday deb atalganlar. Sulola vakillari: AlMalik azZohir Barquq (1382-89, 1390-99), AlMalik anNosir Faraj (1399-1405, 140512), AlMalik alMansur Abdulaziz (1405), AlXalifa alMustaʼiyn (1412)|, AlMalik alMuayyid Shayx (1412—21), AlMalik alMuzaffar Ahmad II (1421), AlMalik azZohir Tatar (1421), ApMalik asSolih Muhammad III (1421—22), AlMalik alAshraf Barsboy (1422—38), AlMalik alAziz Yusuf (1438), AlMalikazZohir Chaqmoq (1438—53), AlMalik alMansur Usmon (1453), AlMalik alAshraf Aynol (1453—61), AlMalik alMuayyid Ahmad III (1461), AlMalik azZohir Xushqadam (1461—67), AlMalik azZohir alBoy (1467), AlMalik azZohir Tambargʻo (1467—68), AlMalik alAshraf Qoytboy (1468—96), AlMalik anNosir Muhammad IV (1496— 98), AlMalik azZohir Qonsuh I (1498—1500), AlMalik alAshraf Jonboʻlod (1500—01), AlMalik alOdil Tumanboy I (1501), AlMalik alAshraf Qonsuh II alGʻuriy (1501—16), AlMalik alAshraf Tumanboy II (1516—17) (Yana q. Bahrishshr, Mamluklar davlati).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Taunton** (talaffuzi: *Taunton*) — AQShning Massachusetts shtatida joylashgan shahardir. Shahar Bristol okrugining markazi hisoblanadi. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 59 408 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 48.4 kvadrat mil (125.4 km2) ni tashkil qiladi, shundan 46.4 kvadrat mil (120.1 km2) quruqlik va 1.7 kvadrat mil (4.4 km2) yoki 3,53% suvdan iborat. Taunton Massachusetsdagi maydoni boʻyicha Boston va Barnstabledan keyin uchinchi yirik shahardir.

Tauntonda bitta yirik daryo, Taunton daryosi va uning irmoqlari, jumladan, Mill daryosi va Three Mile daryosi bor. Shaharning eng baland nuqtasi uning janubi-gʻarbiy burchagiga yaqin joylashgan boʻlib, uning balandligi 207 feet (63 m) dengiz sathidan yuqorida joylashgan.

Demografiyasi
-------------

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 55 874 kishi, 22 045 xonadon va 14 473 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 463.3/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 83,67% oq tanli, 4,84% afro-amerikalik, 0,26% tubjoy amerikalik, 1,0% osiyolik, 0,03% 5,59% Tinch okeani orollari aholisi, 2,21% boshqa irqlani tashkil qilgan. Ispan yoki lotin millatiga mansub shaxslar aholining 6,73% ni tashkil etadi.

  

Shaharda 22 045 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 32,3% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor edi, 45% er-xotinlar birga yashaydilar, 15.4% eri boʻlmagan ayollar va 35.3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,9 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 24,9% 18 yoshgacha, 8% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 33,2% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,0% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 12,9% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yosh 36 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 92,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 89,2 erkak toʻgʻri keladi.

Erkaklar oʻrtacha daromadi 36 895 dollarni, ayollarniki esa 27 686 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 19 899 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 10 foizi va aholining 12 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 13,9 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 11,3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Census - Geography Profile: Taunton city, Massachusetts".  U.S. Census Bureau. Qaraldi: 23-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Taunton city, Massachusetts".  U.S. Census Bureau, American Factfinder. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2013-yil.
3. ↑  „Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): All County Subdivisions within Massachusetts".  U.S. Census Bureau, American Factfinder. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2013-yil.
4. ↑  U. S. Geological Survey *Taunton, MA* 7.5 by 15-minute quadrangle, 1987.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
**Yuriy Velikanovich haykali** — 1982-yil dekabr oyida Lvovda oʻrnatilgan Teodosiya Bryj tomonidan Yuriy Velikanovichning yoʻqolgan yodgorligi. 2017-yilda vandallar tomonidan vayron qilingan.

Tarixi
------

Yodgorlik haykaltarosh Teodosiya Bryj tomonidan ishlab chiqilgan va 1982-yilda Iron Waters parkiga kiraverishda oʻrnatilgan.

Oʻttizinchi yillardagi ispan respublikachisi qiyofasidagi, tosh ustida oʻtirib, koʻksiga daftar yoki sheʼrlar yozilgan daftar bosgan yigitning nafis va yengil haykali.

Yodgorlik fashistlar tomonidan bir necha bor vandalizm harakatlariga uchragan, ular yodgorlikning boshini kesib, lablari, koʻzlari va tirnoqlarini boʻyashgan, unga svastika chizgan va hokazo.

2010-yilda vandallar yodgorlikning boshini kesib tashlashgan.

2015-yilda vandalizmdan soʻng, yodgorlik qayta tiklanishi, tozalanishi va joyiga qoʻyilishi uchun demontaj qilingan.

2017-yil 2-dekabrda vandallar yodgorlikni poydevordan sindirib, „Komunyaku get" qizil yozuvli yodgorlik poydevorini bulgʻashgan. Voqea joyiga Sixovskiy tumani IIB xodimlari yetib kelgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Во Львове разрушили памятник коммунисту Великановичу". 24-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-dekabr 2017-yil.
2. 1 2  „Другой Львов возможен". 3-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-dekabr 2017-yil.
3. 1 2  U Lvovі demontuvali pam’yatnik Yurіyu Velikanovichu[*sayt ishlamaydi*](ukr.)
4. ↑  „Первый бой фашизму в Испании: участие в этом выходцев из Западной Украины". 22-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-dekabr 2017-yil.
5. ↑  *Andrey Manchuk*. Krov Donbassa
6. ↑  U Lvovі nevіdomі poshkodili pam’yatnik komunіstu Velikanovichu Andoza:Wayback 2(Ukraincha)
**Divergensiya** (lot. divergere — farqlilik) — 1) biologiyada — evolyusiya davomida organizm belgilarining farqlanib borishi. "D" tushunchasini Ch. Darvin tabiatda biologik turlardan tortib madaniy oʻsimliklarning navlari va uy hayvonlari zotlarining paydo boʻlishini izohlash uchun taklif etgan. D. mohiyati shundan iboratki, sunʼiy tanlash yoki tabiiy tanlanish taʼsirida bir turdan paydo boʻlgan shakllar oʻz belgilari bilan bir-biridan hamda oʻzining umumiy ajdodlaridan tobora farqlanib boradi. Agar tur keng arealni egallab, turli eko-logik sharoitlarga moslashadigan boʻlsa, dastlab oʻxshash boʻlgan populyasiyalar oʻrtasida biron-bir farqlar paydo boʻlishida koʻrinadigan va tur arealining turli qismlarida tabiiy tanlanishning har xil yoʻnalishlari bilan mukarrar shartlangan D. yuzaga keladi. Odam turli yoʻnalishlarda sunʼiy tanlash yoʻli bilan oʻz ehtiyojini qondirish uchun har xil madaniy oʻsimlik navlari va uy hayvonlari zotlarini yaratadi. Tabiiy tanlanish ham sunʼiy tanlash kabi dastlabki bir tur doirasida xilma-xil shakllar paydo boʻlishiga va tuzilishi, funksiyasi hamda hayot kechirishi (oziq tanlash va topish yoʻllari)dagi tafovutlarning koʻpayishiga olib keladi. D. oraliq shakllar va dastlabki turning qirilib ketishi bilan birga boradi; 2) matematikada — vektor maydonning tarqalishi (qarang Maydon nazariyasi). Agar vektor maydonga oqib turgan suyuklikning tezlik maydoni sifatida qaralsa, D. maydon manbalarining R nuqtadagi zichligini ifodalaydi. D.ning geometrik maʼnosi kuyidagi-cha: D. — berilgan nuqtani oʻrab turgan sirt orqali oʻtuvchi vektor maydon oqimining shu sirtni tortib turuvchi xajmga nisbati: 3) tilshunoslik-d a — nutq tovushining tarixiy taraq-qiyotiga koʻra, birdan ortiq tovushga differensiatsiya qilishidir. Masalan, orqa qator a tovushi taraqqiy etib, chuqur til orqa q, gʻ, x undoshlari va lablab sirgʻaluvchi v undoshidan avval yondosh qoʻllanilgan oʻrinlarda o tovushiga aylangan. Qishlaq> qishloq; oʻtaq > oʻtoq; shox, togʻ, yov kabi. Mazkur undoshlardan keyingi oʻrinda esa orqa qator a tovushi holatini sakdagan: qazi, hari, gʻani va h.k. Aksi konvergensiya.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yuriy Nikolayevich Pavlov** (1923-yil 17-noyabr, Namangan, Oʻzbekiston SSR) — sovet askari, SSSRda xizmat koʻrsatgan sinov uchuvchisi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, kapitan (1967-yil).

Biografiyasi
------------

1923-yilda Namangan shahrida tavallud topgan*Заслуженные испытатели СССР*, 2015. 

1941-yilning iyul oyidan boshlab SSSR qurolli kuchlari safida xizmat qila boshlagan. Oʻsha yili Orenburg shahridagi Chkalovskiy otliqlar maktabiga ham oʻqishga kiradi*Заслуженные испытатели СССР*. .

Ukraina markaziy, birinchi va toʻrtinchi frontlari qoʻshinlari tarkibidan Ulugʻ Vatan urushi jang maydonlarida jang olib borgan*Заслуженные испытатели СССР*. . Kursk jangida, Chernigov-Pripyat, Kiev mudofaa va hujumlarida, Jitomir-Berdichev, Rivne-Lutsk, Proskurov-Chernovsi, Lvov-Sandomierz, Karpat-Ujgorod, Gʻarbiy Karpat va Moraviya-Ostrava operatsiyalarida ham ishtirok etgan. 1943-yilda ikki marta, birinchi marta 28-iyulda, ikkinchi marta noyabr oyida janglarda jarohat olgan.

Urushdan keyin Pavlov Karpat harbiy okrugida xizmat qilishni davom ettiradi, keyinchalik 1946-yilda zahira qoʻshinlari safiga qoʻshiladi. 1946—1948-yillarda Kuybishev sanoat texnikumida tahsil olgan. 1952-yilga kelib, Kiev fuqarolik havo floti muhandislari institutini tugallaydi.

1952—1962-yillarda fuqarolik havo floti ilmiy-tadqiqot institutida muhandis, soʻngra yetakchi muhandis boʻlib faoliyat olib borgan. 1950-yildan 1952-yilga qadar Pavlov Kiev aeroklubida parvoz va samolyot sporti bilan faol shugʻullanganСимонов А. А. „Павлов Юрий Николаевич",*. Заслуженные испытатели СССР*, 2-е изд. доп. Москва: Фонд «Русские витязи», 2015 — 154 bet. ISBN 978-5-9906036-9-1. .

1962-yil dekabr oyidan 1983-yil noyabr oyiga qadar parvozlar ilmiy-tadqiqot institutida sinovchi uchuvchi boʻlib xizmat qilgan*Заслуженные испытатели СССР*. . Bundan tashqari, Pavlov institutda oʻqitiladigan fanlar boʻyicha Mi-2, Mi-4, Mi-6, Mi-8, Mi-10, Mi-24, Ka-25 mashinalari va ularning modifikatsiyalari boʻyicha test dasturlari toʻplamini tugatgan.

Hozirgi kunda Yuriy Pavlov Moskva shahrida istiqomat qiladi.

Mukofotlari va unvonlari
------------------------

* 1-darajali Vatan urushi ordeni (1985-yil 11-mart);
* 2 ta Vatan urushi ordeni (1944-yil 15-oktyabr va 1945-yil 20-may);
* Qizil Yulduz ordeni (1944-yil 11-avgust);
* bir qancha medallar;
* SSSRda xizmat koʻrsatgan sinov uchuvchisi(1979-yil 17-avgust).

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Симонов А. А. „Павлов Юрий Николаевич",*. Заслуженные испытатели СССР*, 2-е изд. доп. Москва: Фонд «Русские витязи», 2015 — 154 bet. ISBN 978-5-9906036-9-1.
2. 1 2 3 4   „Павлов Юрий Николаевич",*Авиационная энциклопедия в лицах*. Москва: Барс, 2007 — 455 bet. ISBN 978-5-85914-075-6.

Adabiyotlar
-----------

* Vasin V. P. Simonov A. A. Ispitateli LII. — Jukovskiy: Aviatsionniy Pechatniy Dvor, 2001. — S. 80. — 192 s. — ISBN 5-93705-008-8.
* Dobroxotov V. A. Ispitateli vertolyotov. Kniga pervaya. Ispitateli vertolyotov OKB M. L. Milya. — Moskva, 2010.

Havolalar
---------

* „Павлов Юрий Николаевич" (ru).  Тематический сайт «Энциклопедия испытателей» (21-iyul 2015-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2016-yil.
**Dalvarzintepa xazinasi** — Dalvarzintepa shahristoni (Surxondaryo) dan topilgan xazina. Oʻzbekistan sanʼatshunoslik ekspeditsiyasi tomonidan topilgan (1972). D. x. — 2 baldoqli sopol koʻzacha (yarim metr chuqurlikda ogʻirligi 36 kg) dagi har xil oltin buyumlardan iborat. Oltin buyumlar soni 115 ta, ular yombilar, bilaguzuklar, oltin shodalar va b. taqinchoklardir. Xazina podsho amaldorlari, boylarga har xil taqinchoklar tayyorlab beradigan zargarga tegishli boʻlsa kerak. Chunki baʼzi taqinchoklar juda ogʻir, hatto bitta bilaguzuk 872 g sof oltindan iborat. Ayniqsa nozik did bilan ishlangan turli shakldagi bilaguzuk va ziraklar, qizgʻish rangli qimmatbaho toshga oʻyib ishlangan, erkak tasviri tushirilgan boʻyin taqinchogʻi, tilla ipchalardan toʻqilgan va 5 qator tizilgan shoda diqqatga sazovordir. Oltin shoda taqiladigan qismining ikkala tomoniga 10 tadan ortiq feruza va yoqut toshlar qadalgan. Xazinadagi toʻgʻri burchak shaklida tayyorlangan yombilar katta ilmiy ahamiyatga ega. Ularning jami 21 ta, ammo 10 tasida qad. kharoshti yozuvi bitilgan. D. x. paleografik jihatdan mil. 1-asrga toʻgʻri keladi. D. x.ning eng qimmatli tomoni uning antik dunyo davr sanʼati qatorida tutgan oʻrnidir. Garchi D. x.dagi ayrim taqinchoqlar Afgoniston, Hindiston, Pokistondagi taqinchoqlarga oʻxshab ketsada, ammo ularning Shim. Baqtriya, yaʼni hozirgi Oʻzbekistonningjan. hududlarida yashagan qoʻli gul ustalar tomonidan tayyorlanganligi shubhasizdir. D. x. topilmasi ajdodlarimizning qoʻshni xalqlar va mamlakatlar bilan qadimdan savdosotiq va madaniy aloqada boʻlganligidan darak beradi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Rollo** (fr. Rollot) — sigir sutidan tayyorlangan fransuz pishlogʻi, Pikardiyada, asosan, Somme departamentida ishlab chiqariladi.

Tarix
-----

Pishloq birinchi marta XVII-asr boshlarida Maroual monastirining rohiblari tomonidan ishlab chiqarilgan (FR. Abbaye de Maroilles) va qirol Lyudovik XIV ga yoqganidan keyin shuhrat qozondi. XVII-asrda u juda mashhur boʻlib, u pul ekvivalenti sifatida ishlatilishi mumkin edi.

Bugungi kunda anʼanaviy rolonni ishlab chiqarish faqat uch yoki toʻrtta ishlab chiqaruvchi tomonidan amalga oshiriladi; pishloqning qolgan qismi sanoat usulida ishlab chiqariladi.

Ishlab chiqarish
----------------

Rollo xom yoki pasterizatsiyalangan sutdan tayyorlanadi. Yangi sogʻilgan sutga ferment qoʻshiladi; hosil boʻlgan quyuqlik  kesiladi va qoliplarga joylashtiriladi. Sarumni toʻkib tashlaganingizdan soʻng, pishloq tuzlangan va uch-olti hafta davomida quritgichga joylashtirilgan.

Dastlab, rollo 6-7 sm diametrli, balandligi 4-5 sm va ogʻirligi 450-500 gramm boʻlgan silindr shakliga ega edi. Bugungi kunda u asosan yurak shaklida ishlab chiqariladi va 200 dan 250 grammgacha boʻladi.

Xususiyatlari
-------------

Pishloq yengil, yoqimli achchiqligi bilan aniq shoʻr taʼmga ega. Qobiq odatda qizil, yumshoq joyi — och sariq. Yogʻ miqdori — 45-50%. Yog 'miqdori — 45-50%.

Rollo *Sancerre* oq sharob bilan isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Fromages de France. sfn error: no target: CITEREFFromages\_de\_France (help)
2. 1 2  Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия 2003. sfn error: no target: CITEREFФранцузские\_сыры:\_иллюстрированная\_энциклопедия2003 (help)
3. ↑  Le fromage de rollot. sfn error: no target: CITEREFLe\_fromage\_de\_rollot (help)
4. ↑  Larousse gastronomique 2007. sfn error: no target: CITEREFLarousse\_gastronomique2007 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Масуи К. Ямада Т. Французские сыры : иллюстрированная энциклопедия = [French Cheeses] / Казуко Масуи, Томоко Ямада ; вступ. сл. Ж. Робюшон ; пер. с англ.: С. Сапронов ; фото Й. Маруяма. — СПб. : Изд. дом «Нева», 2003. — С. 157. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* Le Grand Larousse gastronomique / Isabelle Jeuge-Maynart. — Larousse, 2007. — P. 750. — 992 p. — ISBN 978-2-03-582360-1.

Havolalar
---------

* Rollo Gastronom veb-saytida
* „Le fromage de rollot" (fr). Qaraldi: 19-yanvar 2015-yil.



* „Le rollot" (fr). Qaraldi: 19-yanvar 2015-yil.
**Dalvik**, Islandiya shimolidagi shaharcha. Bu shimoli-sharqiy mintaqadagi Dalvikurbyggð munitsipalitetining asosiy aholi punkti hisoblanadi. Uning aholisi taxminan 1400 kishi. Shaharning nomi, Dal-Vik, „vodiy — koʻrfaz" degan maʼnoni anglatadi.

Geografiyasi
------------

Dalvik Islandiyaning shimoliy qirgʻogʻida, Akureyri shimolida, Svarfaðardalur vodiysida va Eyjafyordur fyord sohilida, Grenlandiya dengizi yonida joylashgan.

Transport
---------

Dalvik import va baliq ovlash uchun mintaqaviy savdo porti hisoblanadi. Dalvikdan joʻnaydigan Safari paromi Islandiyaning Grimsey shimoliy orollariga xizmat qiladi, u Arktika doirasi ustida joylashgan.

Boshqa maʼlumotlar
------------------

Google kompaniyasi Android operatsion tizimiga tegishli Dalvik virtual mashinasini nomlashda Dalvikin nomidan foydalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 23 eylül 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19 mart.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 9 ağustos 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ağustos 2016.
3. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 10 ocak 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ağustos 2016.
**Rolf Friedemann Pauls** (1915-yil 26-avgust — 2002-yil 4-may) — nemis diplomati edi. U 1965—1968-yillarda Germaniya Federativ Respublikasining Isroildagi birinchi elchisi, 1968—1973-yillarda Germaniyaning AQShdagi elchisi boʻlgan.

Hayoti
------

Rolf Friedemann Pauls 1915-yilda Eckartsberga shahrida protestant ruhoniyning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. 1934-yilda Naumburg Domgimnaziyasini tamomlagan.

U Vermaxt piyoda askarida mansab zobiti edi. Rossiyada rota komandiri sifatida olgan ogʻir jarohati tufayli u chap qoʻlini yoʻqotdi. 1942-yilda Bosh shtab ofitserlik kursini olishdan oldin Turkiyaning Anqara shahrida harbiy attashe boʻlgan. 1944-yilda u 363-Folksgrenadier diviziyasining shtabida edi. 1944-yil dekabr oyida Paul Ritsar xochi bilan taqdirlandi.

Pauls (oʻngda) Konrad Adenauerning 1966-yilda Isroilga tashrifi munosabati bilan Meyer Weisgal bilan gaplashmoqda
General Hans Shpeidelning keyingi hisobotiga koʻra, Rolf Fridemann Pauls 1944-yil 20-iyulda Hitlerga suiqasd uyushtirishni rejalashtirgan va faqat boshqalarning sukut saqlaganligi sababli u hibsdan qochib qutulgan.

1946-yilda Ikkinchi jahon urushi tugagandan soʻng, u huquqni oʻrganib, 1949-yilda Bonn asosiy qonunining siyosiy tizimi boʻyicha doktorlik darajasini oldi. Lyuksemburgdagi Davlat kotibi va vitse-konsul Walter Hallsteinning shaxsiy yordamchisi sifatida Ittifoq Oliy Komissiyasi chorrahasida.

U ikki marta uylangan va ikki oʻgʻli bor edi.

Elchi
-----

Germaniya Federativ Respublikasi va Isroil Davlati oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatishda (faqat Shoadan keyin 20 yil oʻtgach) Isroil jamiyatining bir qismi va uning inauguratsiyasi 1965-yil 19-avgustda zoʻravon qarshi namoyishlar bilan birga boʻldi. Paulsdan tashqari, Ikkinchi jahon urushida fashistlar Germaniyasi qurolli kuchlari ofitseri sifatida oʻtmishi, u yerda Temir xochning ritsar xochi bilan taqdirlangani va Germaniyaning Turkiyadagi elchixonasida harbiy attashe oʻrinbosari sifatida ham Milliy sotsializm davrida Isroil jamoatchiligi bu idora uchun nomaqbul boʻlib chiqdi. Ammo uning Germaniya Federativ Respublikasining Isroildagi birinchi elchisi sifatidagi uch yillik faoliyati odatda muvaffaqiyatli deb baholandi.

Pauls, shuningdek, 1968—1973-yillarda Germaniya Federativ Respublikasining AQShdagi, 1973—1976-yillarda Xitoy Xalq Respublikasi va 1976—1980-yillarda NATOdagi elchisi boʻlgan. 1956—1960-yillarda AQShda maslahatchi boʻlib ishlagan. 1960-yildan 1963-yilgacha Gretsiyadagi missiya boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1963-yildan 1965-yilgacha Bonndagi shtab-kvartirada boʻlim mudiri boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Biografiyasi". *myastro.com*. Qaraldi: 9-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Group Captain Peter Drury Bird". *The Times* (13-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 9-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XL, Germany and Berlin, 1969–1972 - Office of the Historian".
4. ↑  „Kabinettsprotokolle Online "Paul VI." (4.12:)".
Andoza:Dorilar bilgiqutisi

**Disulfiram** - bu etanolga (spirtli ichimliklarni iste'mol qilish) o'tkir sezuvchanlikni keltirib chiqaradigan surunkali alkogolizmni davolash uchun ishlatiladigan dori. Disulfiram asetaldegid dehidrogenaz fermentini ingibirlash orqali ishlaydi, bu esa osilib qolishning ko'plab ta'sirini darhol his qilishiga olib keladi. spirtli ichimliklarni iste'mol qilishdan keyin. Disulfiram va alkogol, hatto oz miqdorda bo'lsa ham, bosh va bo'yinda qizarish, zonklama, bosh og'rig'i, nafas olish qiyinlishuvi, ko'ngil aynishi, ko'p qusish, terlash, tashnalik, ko'krak og'rig'i, yurak urishi, nafas qisilishi, giperventiliya, tez yurak urishi, past qon bosimi . hushidan ketish, sezilarli bezovtalik, zaiflik, vertigo, loyqa ko'rish va tartibsizlik. Jiddiy reaksiyalarda nafas olish depressiyasi, yurak-qon tomir kollaps, anormal yurak ritmi, yurak xuruji, o'tkir konjestif yurak etishmovchiligi, ongni yo'qotish, konvulsiyalar va o'lim bo'lishi mumkin.

1. ↑  „Antabuse – disulifram tablet". *DailyMed*.  National Institutes of Health (23-may 2016-yil). Qaraldi: 4-iyul 2016-yil.
**Yuriy dolgorukiy**, Yuriy Vladimirovich Dolgorukiy (11-asrning 90-yillari oxiri — 1157.15.5) — Suzdal va Kiyev knyazi, Vladimir Monomaxnit 6oʻgʻli (Janubiy Rusdagi ishlarga doimo aralashib turgani uchun Dolgorukiy laqabini vafotidan soʻng ayrim rus yilnomachilari tomonidan olgan). 1120 yil Yu.D. Volga bulgʻorlari ustiga yurish qilgan. RostovSuzdal yeri Monomax tomonidan Yu.D.ga berilgan edi. Uning qarorgohi Suzdalda boʻlgan. Pereyaslavl-Zalessk, Yuryev va boshqalar shaharlarni bino qilgan. Uning hukmronligi davrida, 1147 yil ilk marotaba manbalarda Moskva shahri qayd etilgan, Yu.D. 1156 yil shaharni mustahkamlagan, shu tufayli u Moskvaning asoschisi hisoblanadi. 1954 yil Moskvada haykali oʻrnatilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Roland Pièce -** Bex shahrida 15-fevral 1897-yilda tugʻilgan va Sottens shahrida 7-oktabr 1972-yilda vafot etdi, Shveysariyadagi radioning kashshofi.Oʻlimidan avval, shahar Kengashining yigʻilishida u Bex munitsipalitetining faxriy burjuaziyasi den 20-sentabr 1972-yilda nomlangan.

Hayoti
------

Pol Pies tuman sudyasi boʻlib ishlagan (1870—1955) va oʻqituvchi Eliz nening oʻgʻli edi. Minod (1870—1932). Oʻrta maktab oʻquvchisi boʻlgan davrida u oddiy texnik vositalar bilan tajriba oʻtkaza boshladi va oʻzining radio telefon qabul qilgichini qurdi. U ota-onasining uyi va qoʻshni binoning tomi orasiga choʻzilgan antenna simi bilan 2-aprel kuni muvaffaqiyatga erishdi. 1914-yil yanvarda Parijdagi Eyfel minorasi tomonidan chiqarilgan vaqt signalini qabul qilish. Birinchi jahon urushi paytida Shveysariya armiyasi tomonidan chiqarilgan taqiq tufayli texnik tajribalarini davom ettirishga rasman ruxsat berilmagan.

Eslatmalar
----------

1. ↑  *Bernard Nicod.* „Premier direct radio" (30 novembre 1961). Qaraldi: 2 juillet 2022.
2. ↑  „Roland Pièce bourgeois d'honneur de Bex". *L'Est vaudois*. 22 septembre 1972. 1-bet. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
3. ↑  Isabelle Gay: *Roland Pièce, ce pionnier de la radio,* in: Le Nouvelliste, 15. Oktober 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Parrak (nashtarqanot)** ( lotincha: *Capoetobrama kuschakewitschi*) — karpsimonlar oilasiga mansub, ***Capoetobrama*** turkumidagi yagona nashtarqanotli baliqlar turi hisoblanadi.

Tarqalishi
----------

U Markaziy Osiyoning chuchuk suv havzalarida (Amudaryo, Sirdaryo, Qashqadaryo) suv harorati + 16 ... + 20 ° S gacha yashaydi. Hozirgi vaqtda daryolar oqimi tartibga solingandan so‘ng, ko‘plab suv havzalarida uning soni keskin kamaydi. Hozirgi vaqtda Markaziy Osiyo uchun endemik hisoblanadi. O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan. U qimmatbaliqlar sirasiga kirmaydi, savdoda ham qiymati yo‘q.

Tavsif
------

Uzunligi 25 sm ga etadi, vazni 150 grammgacha. Nashtarqanot yutish uchun mo‘ljallangan bir qatorli tishlarga ega. Jabra tirqishining yuqori chetidan dum suyagining tagiga qadar to‘q tusdagi pigmentli dog‘i mavjud. Voyaga yetayotgan erkaklarining boshida, tanasida va qanotlarida epiteliy chuqurchalari bor. Tana uzunligi 10-14 sm bo‘lgan 3 yoshida jinsiy yetuklikka erishadi. Urchishi aprel-iyun oylarida unchalik chuqur bo‘lmagan havzalarda sodir bo‘ladi. Urug‘lanish joylari yumshoq, loyli tuproqda joylashgan. Serpushtligi – 6-90 ming uvuldiriq atrofida. Loy, chirigan, quruqlikdagi o‘simliklar qoldiqlari bilan oziqlanadi.

Kichik turlari
--------------

2 ta kichik turga bo‘linadi  :

* Capoetobrama kuschakewitschi kuschakewitschi (Kessler, 1872)
* Capoetobrama kuschakewitschi orientalis Nikolskii, 1934

Yashash joyi
------------

Daryoning chuqurligi 1-2 m, tubi qumli va toshloq joylari. Loyqa oqar suvlarda yashaydi.

Soni
----

Ilgari barcha yashash joylarida ko‘p edi. So‘nggi o‘n yilliklarda ularning soni keskin kamaydi.

Hayot tarzi
-----------

Kam sonli to‘dani vujudga keltirib yashovchi daryo balig‘i. 3-4 yoshda jinsiy voyaga yetadi. Urchishi – aprel–iyun oylarida. Serpushtligi – 1,75–42,3 ming uvuldiriqni tashkil etadi. Jonivorlarning chiriyotgan qoldiqlari va balchiq bilan oziqlanadi.

Cheklovchi omillar
------------------

Daryolar oqimining sun’iy tartiblanishi natijasida tabiiy suv rejimining keskin o‘zgarishi, suvining ifloslanishi, ko‘payish sharoitlarining yomonlashuvi; kelgindi baliqlar raqobati.

Muhofaza etish
--------------

Qizilqum, Surxon qo‘riqxonalarida va Quyi Amudaryo biosfera rezervatining qo‘riqlanadigan hududida muhofaza qilinadi. Turning yashash joylarida maxsus himoya choralarini joriy qilish kerak.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Capoetobrama kuschakewitschi (Kessler) - Остролучка". 26-avgust 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2015-yil.
2. ↑  FishBase: список валидных видов рода *Capoetobrama* (ingl.)
3. ↑  ПАРРАК (НАШТАРҚАНОТ) (CAPOETOBRAMA KUSCHAKEWITSCHI) Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-08-05). Redbook.uz
**Yuriy Aleksandrovich Skvorsov** (1898.23.3 Toshkent 1968.21.2) - geolog va geomorfolog. Geologiya mineralogiya fanlari doktori (1948), professor (1949). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1961). Oʻrta Osiyo universitetining qishloq xoʻjaligi fakultetini tugatib (1929), shu universitet qoshidagi Tuproqshunoslik institutida ishlay boshlagan. 1944-yildan universitet geografiya fakultetining tabiiy geografiya kafedrasida professor Ilmiy ishlari turtlamchi davr geologiyasi, geomorfologiyasi, dala tadqiqotlari metodikasiga bagishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Skvorsov Yuriy Aleksandrovich" *OʻzME*. S-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Golodnaya step (v soavtorstve), T, 1957.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Saʼdulla YOʻLDOSHEV** – 1936-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1960-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-filolog-hindshunos, falsafa fanlari nomzodi, dotsent.

**Faoliyati**
-------------

1960-yildan Oʻzbekiston Davlat badiiy adabiyot nashriyotida korrektor, muharrir; Oʻz FA Falsafa va huquq institutida  kichik ilmiy xodim (1964-yildan), (shu orada – 1966 – 1967 – bir yil Hindistonning Bokaro metallurgiya zavodida tarjimon), aspirant (1967 – 1970), ilmiy xodim; ToshDU tarix fakultetida katta oʻqituvchi,1974-yildan dotsent, (shu orada 1976-yili Pokiston Islom Respublikasida ilmiy safarda boʻldi), 1991-yildan falsafa tarixi va mantiq kafedrasining mudiri.

**Ilmiy yoʻnalishi**
--------------------

* Hozirgi zamon hind falsafasi tarixi.
* 20 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.
* Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi (Ravalpindi1992; Islamobod-1993, 1997, 1998 yy.).

**Asosiy ilmiy ishlari**:
-------------------------

Nomz. diss. mavzusi: "Muhammad Iqbolning dunyoqarashlari". – Toshkent, 1971.

  

1. Iqbol gumanizmi // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1970. – №6. 

2. Muhammad Iqbol. – Toshkent, 1971. -81 b.

3. Muhammad Iqbol  – poet i filosof // Ocherki po istorii obщestvenno-filosofskoy mыsli zarubejnogo Vostoka. – Tashkent, 1972.

4. Beruniy qadimgi hind falsafiy maktablarida materialistik tendensiyalar haqida. – Toshkent: Fan, 1973.

5. Filosofskiye vozzreniya Muxammada Ikbala // Filosofiya. – Toshkent, 1973. - S. 93 – 109.

6. Muhammad Iqbol ideal jamoa haqida // Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar. – Toshkent, 1973. – №3.

7. Miroponimaniye Muxammada Ikbol // Iz istorii progressivnoy obщestvennoy i filosofskoy mыsli v Indii. – Tashkent: Fan, 1976. – S. 18 – 23.

8. Muhammad Iqbol dunyoqarashining ayrim masalalari // Muhammad Iqbol  – Sharqning buyuk shoiri va mutafakkiri. – Toshkent: Fan, 1979.

9. Voprosы kriticheskogo analiza v osveщenii istorii filosofii // Sbornik nauchnыx trudov TashGU. – Tashkent, 1988.

10. Antik davr faylasuflari din haqida // Din tarixidan ocherklar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1993.

11. Arastu. – Toshkent, 1998. – 159 b.

12. Ajdodlar merosi mafkuramiz durdonasi. – Toshkent, 2000.- 110 b. – hamualliflikda.

13. Gʻarbiy Yevropa falsafasining yangi va eng yangi tarixi. – Toshkent, 2002.- 156 b.

14. Filosofskoye naslediye na persidskom yazыke Muxammad Ikbala // Sino. – Tehron, 2002. – №6. – B.14 – 16.

15. Markaziy Osiyo madaniy merosini oʻrganishning ayrim masalalari // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2002. - B.51 – 56.

16. Beruni i drevnyaya indiyskaya filosofiya // Sharqshunoslik. –Toshkent, 2003. – №3. – B.106 – 110.
**Retrospektiv xotira** — bu oʻtmishda sodir boʻlgan voqealar, suhbatlardan iborat boʻlgan shaxs haqidagi maʼlumot.

Tushuntirish
------------

 Qabrning ichki bezaklariga misol
Retrospektiv xotiraga misol sifatida marhum haqida muloqot qilish jarayonida olingan maʼlumotlar, oʻtmishda u bilan sodir boʻlgan voqealar koʻrib chiqilishi mumkin. Bunday xotiralar 2 qismga boʻlinadi — retrospektiv xotira va istiqbolli. Qadimgi Yunonistonda marhumning unutilmas yutuqlari — musobaqalardagi gʻalabalar va gʻayrioddiy xizmatlari koʻrib chiqilgan. Qadimgi Misrda bu oʻz xalqi va, xususan, oilalari uchun xayrli ishlar edi. Agar biz marhumning xotirasi tarixiga chuqurroq kirsak, qadimgi Misrda retrospektiv va istiqbolli xotira mavjud boʻlganligini bilib olamiz. Bu bogʻliqlik insonning naqadar olijanob va boyligi va oʻzi uchun monumental qabr oʻrnatganligi — shu bilan oʻzini **istiqbolli ravishda** eslab qolishi bilan yaratilmagan. Va u ota-bobolari va avlodlariga mehr-muhabbatini qanday koʻrsatdi, ota-onasining xotirasini qanday hurmat qildi. Qadimgi Misr — gʻayrioddiy davlat, bu nafaqat qabrning butun „shaharlari" ga tegishli. Monumental qabr toshi tashqi timsol bo‘lib, u o‘zining ulug‘vorligi va go‘zalligi bilan odamlarga: "Qarang, nima qildim, meni eslang, men ko‘p ish qildim. "

Oʻlganlarning xotirasi „jamiyatni yaratadigan" xotiralarning paradigmatik holatidir. Jamiyat insonning xotiralariga tayanib, uning shaxsini tasdiqlaydi. Yodgorliklar omon qolganlarning oʻziga xosligini belgilaydigan muassasalardir.

L.J. Kvavilashvili retrospektiv xotira va istiqbolli xotira bo'yicha vazifalarni hal qilish muvaffaqiyati o'rtasida deyarli hech qanday bog'liqlik yo'qligini aniqladi. Boshqacha qilib aytadigan bo'lsak, xuddi shu odam o'tmish bilan bog'liq ma'lumotlarni osongina eslay oladi va muntazam ravishda niyatlarini unutadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ян Ассман*. Культурная память. Письмо, память о прошлом и политическая идентичность в высоких культурах древности*, **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp '1 Yanvar'.**. ISBN 9785040711901.   at books.google.ru Error: unknown archive URL arxivlandi (20210822121203)
2. ↑  Р. Козелек статья: Философия исторического времени и практика истории Козелека