**Sarthe** (Fransuzcha talaffuzi: saʁt) Fransiyaning Pay de la Luara mintaqasi va Meyn provinsiyasining *Grand-Ouest* shahrida joylashgan departamentidir. U Le Mandan sharqdan Anje shimoligacha oqadigan Sarthe daryosi sharafiga nomlangan. 2019-yilda uning aholisi 566 412 kishi edi.

Tarixi
------

XVII asrning oxirida ilk Sarthe shahri shakllangan. Zodagonlar Parijdan boshqa hududlarda oʻzlarining uylarini qura boshlashadi. Sarthe ular uchun har tomonlama qulay joyda edi.

Departament 1790-yil 4-martdagi Fransuz inqilobi davrida, 1789-yil 22-dekabrdagi qonunga asosan, Mayen provinsiyasining bir qismidan tashkil etilgan. Dastlab tashkil etilgan hudud ikki departamentga boʻlingan: sharqda Sarthe va gʻarbda Mayen.

Rim davrida bu viloyat Mans shahrini oʻz ichiga olgan va uning koʻplab xarobalari hali ham saqlanib qolgan. Rim termal hammomi qoldiqlari Anjou shahridan topilgan. Shuningdek, Meyn va Touraine chekkasida joylashgan Aubigné-Racan teatri kabi koʻplab sayyohlarni oʻziga jalb qiladigan joylari bor.

XVII asr boshida yashagan Marin Mersenne Sarteda tugʻilgan mashhur davlat arbobi hisoblanadi.

Geografiyasi
------------

Sarte departamenti Pay de la Luara maʼmuriy hududining shimoliy qismida joylashgan. Normandiyaning janubida va Armorican massivining janubiy chekkasida hududlari mavjud. U Orne, Eure-et-Luara, Luara-et-Cher, Indre-et-Luara, Men-et-Luara va Mayenne departamentlari bilan chegaradosh.

1854-yilda temir yoʻllarning kelishi mahalliy iqtisodiyotni (asosan savdo sohasini) kuchaytirdi. TGV aloqa binosi 1989-yilda qurilgan boʻlib, hududni yuqori tezlikdagi transport bilan bogʻlaydi. Yoʻl aloqalari nuqtai nazaridan, 1978-yilda sharqdan Le Manga qurilgan A11 avtomarshruti Sarthening strategik mavqeini oshiradi. Ushbu yoʻl Fransiya gʻarbiga kirish eshigi vazifasini bajaradi.

### Asosiy shaharlari

Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna — Le Mans. Departament aholisining 65% ni tashkil etuvchi 370 000ga yaqin odam Le Mans shahar hududida istiqomat qiladi. Boʻlimning qolgan qismi qishloq xo'jaligiga ixtisoslashgan. Ushbu soha iqtisodiyotning asosiy qismi hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra 10 000 dan ortiq aholiga ega 4 ta kommuna mavjud.

| Kommuna | Aholi (2019) |
| --- | --- |
| Le Mans | 143 847 |
| La Fleche | 14 858 |
| Sable-syur-Sarte | 12,125 |
| Allonnes | 11,167 |

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1801 | 388,143 | —     |
| 1806 | 410,38 | +5.7% |
| 1821 | 428,432 | +4.4% |
| 1831 | 457,372 | +6.8% |
| 1841 | 470,535 | +2.9% |
| 1851 | 473,071 | +0.5% |
| 1861 | 466,155 | −1.5% |
| 1872 | 446,603 | −4.2% |
| 1881 | 438,917 | −1.7% |
| 1891 | 429,737 | −2.1% |
| 1901 | 422,699 | −1.6% |
| 1911 | 419,37 | −0.8% |
| 1921 | 389,235 | −7.2% |
| 1931 | 384,619 | −1.2% |
| 1936 | 388,519 | +1.0% |
| 1946 | 412,214 | +6.1% |
| 1954 | 420,393 | +2.0% |
| 1962 | 443,019 | +5.4% |
| 1968 | 461,839 | +4.2% |
| 1975 | 490,385 | +6.2% |
| 1982 | 504,768 | +2.9% |
| 1990 | 513,654 | +1.8% |
| 1999 | 529,851 | +3.2% |
| 2006 | 553,484 | +4.5% |
| 2011 | 565,718 | +2.2% |
| 2016 | 567,561 | +0.3% |

Galereya
--------

* Gallo-Rim devorlariGallo-Rim devorlari
* Le Man soboriLe Man sobori
* Le Mann 24 soat poygasiLe Mann 24 soat poygasi
* La Ferte-Bernard cherkoviLa Ferte-Bernard cherkovi
* Chateau du LudeChateau du Lude
* Chateau de CourtanvauxChateau de Courtanvaux

Manbalar
--------

1. 1 2  Populations légales 2019: 72 Sarthe, INSEE
2. ↑  „The Sarthe region". 14-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2022-yil.


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb13178563d (maʼlumot)
* GND: 4118442-7
* LCCN: n81060081
* MusicBrainz: 87a4b757-9b10-4828-a975-af348bead600
* SUDOC: 027306399
* VIAF: 129014266
* en:WorldCat Identities: lccn-n81060081

 |