**Walter Winchell — gazeta va radio sharhlovchi,** (1897-yil 7-aprel — 1972-yil 20-fevral) — Amerika gazetasining gʻiybat boʻyicha sharhlovchisi va radio yangiliklar sharhlovchisi. Dastlab vodevil ijrochisi boʻlgan Vinchell oʻz karerasini Broadway muxbiri, New-York tabloidlari uchun tanqidchi va sharhlovchi sifatida boshlagan. U 1930-yillarda Hearst gazetalari zanjiri sindikatsiyasi va mashhur radio dasturi bilan milliy mashhurlikka erishdi. U gʻiybatchi stakkato yangiliklar qisqacha bayoni, hazillar va Jazz Age jargonlarining innovatsion uslubi bilan mashhurlikka erishgan edi. Biografi Neal Gablerning taʼkidlashicha, uning mashhurligi va taʼsiri „jurnalistikani oʻyin-kulgi turiga aylantirgan deya taʼriflashgan edi".

U 1959-yilda televideniyega 1920-yillarda *"Tegib boʻlmaydiganlar" nomli* kriminal drama serialining hikoyachisi sifatida qaytdi. Yillar davomida u yigirmadan ortiq filmlar va televizion spektakllarda aktyor sifatida ham paydo boʻldi, baʼzan esa u oʻzini oʻynadi.

Professional faoliyati
----------------------

Winchell New-York shahrida, Jennie (Bakst) va Jeykob Vinchellning oʻgʻli boʻlib, kantor va sotuvchi, ular rus yahudiy muhojirlari edi. U oltinchi sinfda maktabni tugatdi va Gus Edwardsning „Newsboys Sextet" deb nomlanuvchi vodevil truppasida, shuningdek, Eddi Cantor va George Jessel ham ishtirok etadi. Bu vaqt ichida Winchell raqqosa sifatida ijro etdi. Winchell Birinchi jahon urushi davrida AQSh dengiz flotida xizmat qilib, leytenant qoʻmondon darajasiga yetgan edi.

### Yer osti dunyosi aloqalari

 Walter Vinchellning „*The Film Daily" jurnalidagi* reklamasi bilan „Brodveydagi bard", 1932-yil
1930-yillarga kelib Winchell „New-Yorkdagi taqiqlar davridagi 1-raqamli toʻda rahbari Owney Maddenning yaqin doʻsti" boʻlgan, lekin 1932-yilda Winchellning jinoyatchilar bilan yaqinligi uning oʻldirilishidan qoʻrqishiga sabab boʻldi. U Kaliforniyaga qochib ketadi va "bir necha hafta oʻtgach, qonunga yangi ishtiyoq bilan qaytdi. Uning Lindbergning oʻgʻirlanishi va undan keyingi sud jarayoni haqidagi yoritilishi butun mamlakat eʼtiborini tortdi. Ikki yil ichida u J. Edgar Hoover bilan doʻstlashdi. U Louis „Lepke" Buchalter of Murder, Inc.ni Guverga topshirish uchun mas’ul edi. Uning gazeta ustuni butun dunyo boʻylab 2000 dan ortiq gazetalarda sindikatlangan va uni 1920-yillardan 1960-yillarning boshlarigacha kuniga 50 million kishi oʻqigan. Uning yakshanba kuni tungi radio eshittirishini 1930-yildan 1950-yillarning oxirigacha yana 20 million kishi eshitgan. 1948-yilda Winchell Fred Allen va Jack Benny ortda qoldirganida, eng yuqori baholangan radio shouga ega edi. Richard Rodgers va Lorenz Hartning 1937-yilda yozgan „The Lady is a Tramp" qoʻshigʻida uning professional choʻqqidagi profiliga misol boʻla oladi: „Men Winchellga ergashaman va har bir satrni oʻqiyman deya aytgan edi".

Keyingi yillar
--------------

 Greenwood Memory Lawn-dagi Walter Winchellning qabri
1960-yillarda Winchell *Photoplay kinojurnali* uchun bir nechta ustunlar yozgan. U 1969-yil 5-fevralda nafaqaga chiqqanini eʼlon qilib, oʻgʻlining oʻz joniga qasd qilganini asosiy sabab sifatida koʻrsatgan, shuningdek, sherigi Iyun Magining sogʻligʻi yomonligini aytgandi. Nafaqaga chiqqanidan roppa-rosa bir yil oʻtgach, Magi Arizona shtatining Feniks shahridagi kasalxonada yurak xastaligidan davolanayotganda vafot etadi.

Winchell oʻzining soʻnggi ikki yilini Los-Anjelesdagi Ambassador mehmonxonasida yolgʻonchi sifatida oʻtkazadi. *Mayami Heraldda* Winchell oʻrniga kelgan Larri King shunday deb esladi:

Winchellning bir qancha sobiq hamkasblari ketishga tayyor ekanliklarini bildirishgan, biroq qizi Walda ularni qaytarib yuborishgan.

Winchell 1972-yil 20-fevralda Los-Anjelesda (Kaliforniya) 74 yoshida prostata saratonidan vafot etdi. U Feniksdagi Greenwood/Memory Lawn oʻlikxonasi va qabristoniga dafn etilgan.

Winchell Makkelveyga shunday javob berdi: „Oh, toʻxtang! Siz jurnalistikaning oʻrta maktab talabasidek gapirasiz" deya aytgan edi.

Winchellizm va Winchellez
-------------------------

Winchellning rang-barang va keng taqlid qilingan tili „winchellizm" atamasini ilhomlantirdi, yaʼni „kolonist Walter Winchell tomonidan ilgari surilgan har qanday soʻz yoki ibora" yoki uning taqlidchilari ilhomlantira olgan. Oʻz davrining etimologi shunday dedi: „Uning otasi boʻlgan va hozirda uning oʻquvchilari va taqlidchilari orasida mavjud boʻlgan juda koʻp … iboralar mavjud va ular Winchellese deb nomlangan. Umumxalq tirajiga ega boʻlgan gazeta rukni orqali Winchell zamonaviy jargon diktatori mavqeiga erishdi". Uning jargon, innuendo va oʻylab topilgan evfemizmlardan foydalanishi ham uni tuhmat ayblovlaridan himoya qilgan.

Winchell oʻz iboralarini oʻylab topdi, ular oʻsha paytda biroz irqiy koʻrinardi. Winchell ishlatgan oshiq uchun baʼzi iboralar: „pashing it", „sizzle for", „oʻsha yoʻl", „bir-biringiz uchun borish", „garbo-ing it", „uh-huh"; va shunga oʻxshash tarzda, „yangi Garbo, shim-burilish-oʻchirgich" va „pash" kabi boriwlari mavjud. Nikoh uchun baʼzi Winchellizmlar: „oʻrta yoʻlak", „qurbongoh", „qoʻl bogʻlangan", „Mendelsson marti", "Lohengrin "va „birlashtirilgan" kabi iboralari ham boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Robinson, Jennifer*. „American Masters: Walter Winchell: The Power Of Gossip". PBS (19-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 21-oktabr 2020-yil.
2. 1 2  "Walter Winchell, American journalist". *Encyclopædia Britannica*. 14-fevral 2018-yil.. Qaraldi: March 11, 2018.
3. 1 2  Leonard, Thomas C.*. Winchell, Walter*, 1999. DOI:10.1093/anb/9780198606697.article.1602802. ISBN 978-0198606697. 11-mart 2018-yilda qaraldi.  Wayback Machine saytida arxivlandi (11-dekabr 2018-yil).
4. ↑  Gottfried, Gilbert, host. „Howard Storm and Steve Soltair" *Gilbert Gottfried’s Amazing Colossal Podcast, Starburn,* 3 Feb. 2020,
5. ↑  70 years ago: Orson Welles’ patriotism, military service made headlines. wellesnet.com. Retrieved May 17, 2020.
6. 1 2 3  
„Columny". *TIME* (23-sentabr 1940-yil). Qaraldi: 17-oktabr 2011-yil.
7. ↑  Thomas, Bob*. Winchell*. Doubleday, 1971. „His ranking among the most listened-to radio programs climbed higher and higher until in 1948 his audience was the biggest in radio."
8. ↑  Archived at Ghostarchive and the *Mary Martin – Topic.* „The Lady Is a Tramp" (7-noyabr 2014-yil). 20-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktabr 2022-yil.

: *Mary Martin – Topic.* „The Lady Is a Tramp" (7-noyabr 2014-yil).
9. ↑  Wallace, David*. Capital of the World: A Portrait of New York City in the Roaring Twenties*. Rowman & Littlefield, 2012 — 88 bet. ISBN 978-0762768196.
10. ↑  Gabler 1995. sfn error: no target: CITEREFGabler1995 (help)
11. ↑  
„Mrs. Winchell's Little Boy". *Time Magazine* (26-mart 1972-yil). Qaraldi: 17-oktabr 2011-yil.
12. ↑  Kuethe, J. Louis (1932-yil iyun). „Johns Hopkins Jargon". *American Speech*. 7-jild, № 5. 327–338-bet. doi:10.2307/452954. JSTOR 452954. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)
13. 1 2  Beath, Paul Robert (1931-yil oktabr). „Winchellese". *American Speech*. 7-jild, № 1. 44–46-bet. doi:10.2307/451313. JSTOR 451313. `{{cite magazine}}`: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|date=` (yordam)