**Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi** — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 1982-yilda tashkil etilgan.

Muzey tarixi
------------

Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi 1982-yilda Oʻzbekiston SSR markaziy komiteti birinchi kotibi Sharof Rashidov tashabbusi bilan tashkil etilgan. Muzey binosi ikki qavvatli boʻlib, 1912-yilda rus injeneri Margulis va arxitektori Sakovichlar loyihasiga asosan qadimgi Shohrud arigʻi ustida murakkab meʼmorchilik inshooti sifatida rus savdogari va mesenati Savva Morozov firma magazini va Azov-Don bank boʻlimi sifatida qurilgan. Ushbu binoda sovetlar toʻntarishidan keyin 1980-yilgacha Davlat banki joylashgan edi. Maxsus taʼmirlangan binoda Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi qarashli 3 ta mustaqil boʻlim tashkil qilingan boʻlib, birinchisi Buxoro Tasviriy sanat muzeyi boʻlimi, ikkinchisi Tarixiy qoʻlyozmalar ilmiy markazi, uchinchisi Foto va hujjatlar fondi.

Ekspozitsiya boʻlimlari
-----------------------

Muzey 3 ta ekspozitsiyadan tashkil topgan boʻlib, birinchisi XX asr tasviriy sanat ekspozitsiyasi, ikkinchisi Buxoro zargarlik sanʼati koʻrgazmasi, uchinchisi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligi ekspozitsiyasi.
1930-yillarda muzey kolleksiyasiga Pavel Benkov polotnolari, 1946—1949-yillarda M. I. Kurzin kartinalari va xalq ustalari portretlari, xalq ustasi mashhur zargar va miniaturachi Sadriddin Pochchaev (1870—1948) miniaturalari sotib olingan. 1957-yilda Oʻzbekiston rassomlarining Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyidagi rasmlari toʻplami, 1960, 1962 va 1982-yillarda Oʻzbekiston Rassomlar Direksiyasi koʻrgazmasi fondidan rasmlar, grafika asarlari sotib olingan. 1965 va 1972-yillarda Buxoroning havaskor rassomi Hasan Boboev asarlari, 1970-yilda G.V. Sobolev — Melexovning mashhur etyudlari sotib olindi. Sharqshunos olim arxeolog va etnograf S. N. Yurenev kolleksiyasidan olingan etyudlarning katta qismi 1960-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi. 1970-yillarning oxiridan boshlab Buxoroda mahalliy rangtasvirchi va grafiklar B. Salomov, N. Boboev, A. Hazratov, M. Abdullaev, A. Barnoev, Z. Saidjonov, P. Gulkorovlar ish boshladi. Ularning badiiy asarlari muzey kolleksiyasiga sotib olinib, Buxoro rassomlari boʻlimiga asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ernazarov E*. Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey-qoʻriqxonasi (ўзбек, рус ва инглиз тилларида)*. SM Print: Toshkent, 2004 — 223 bet.
2. ↑  Арсланова Ф, Алиев Р*. Музеи древней Бухары (ўзбек, рус ва инглиз тилларида)*. Бухоро нашриёти: Бухоро, 2015 — 96 bet.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Buxorodagi diqqatga sazovor joylar |
| --- |
|  |
| 
Minorai KalonMinorai Kalon | Qal’alar | 
Ark • Buxoro qalʼasi • Buxoro darvozalari | 
Chor minorChor minor |
|  |
| Ansambllar va komplekslar | 
Bahouddin majmuasi • Chor Bakr • Govkushon majmuasi • Xoʻja Zaynuddin majmuasi • Labihovuz ansambli (*Koʻkaldosh madrasasi*, *Nodir devonbegi madrasasi*, *Nodir devonbegi xonaqohi*) • Poyi kalon ansambli (*Minorai kalon*, *Masjidi kalon*, *Mir Arab madrasasi* • ) • Xalfa Xudoydod majmuasi |
|  |
| Maqbaralar | 
Sayfiddin Boharziy maqbarasi • Bayonqulixon maqbarasi • Somoniylar maqbarasi • Chashmai Ayyub |
|  |
| Madrasalar | 
Abdulazizxon madrasasi • Volidayi Abdulazizxon madrasasi • Gʻoziyon madrasasi • Koʻkaldosh madrasasi • Domullo Tursunjon madrasasi • Ulugʻbek madrasasi • Nodir devonbegi madrasasi • Qoʻshmadrasa (*Modarixon madrasasi*, *Abdullaxon madrasasi*) • Jubbori Kalon madrasasi • Chor minor |
|  |
| Masjidlar | 
Baland masjid • Magʻoki koʻrpa masjidi • Bolohovuz masjidi • Magʻoki Attori masjidi • Buxoro namozgohi • Fayzobod xonaqohi • Nodir devonbegi xonaqohi |
|  |
| Boshqa diqqatgasazovor joylar | 
Buxoro zindoni • Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey qoʻriqxonasi • Sitorai mohi xosa • 
**Timlar**: *Toqi sarrofon* • *Toqi zargaron* • *Toqi telpakfurushon* • *Abdullaxon timi* |

 |