**Kembrij universiteti** — Angliyaning Kembrij shahrida joylashgan davlat tadqiqot universiteti. 1209-yilda tashkil etilgan ushbu universitet dunyoning eng qadimgi doimiy faoliyat ko'rsatuvchi universitetlari qatorida uchinchi o'rinda turadi. Universitetning tashkil topishi mahalliy shahar aholisi bilan kelishmovchilikdan so‘ng Oksford universitetidan ketgan olimlar Kembrijga ko'chib kelishi bilan bog'liq. Ikkita qadimgi ingliz universitetlari ba'zan raqiblar sifatida tasvirlangan bo'lsa-da, ko'plab umumiy xususiyatlarga ega va ko'pincha ular birgalikda *Oxbridge* deb ataladi. 

  

Universitetda sakkizta madaniy va ilmiy muzeylar, jumladan Fitsvilyam muzeyi va Kembrij universitetining botanika bog'i bor. Kembrijning 116 kutubxonasida jami 16 millionga yaqin kitoblar mavjud bo‘lib, ulardan to‘qqiz millionga yaqini Kembrij universiteti kutubxonasi, yuridik depozit kutubxonasi va dunyodagi eng yirik akademik kutubxonalardan biridir. Kembridj bitiruvchilari, akademiklar va filiallar 121 ta Nobel mukofotiga sazovor bo'lishgan. Universitetning taniqli bitiruvchilari orasida 194 Olimpiya medali sovrindori bo'lgan sportchilar va o'z sohalarida bir qancha tarixiy shaxslar, jumladan Frensis Bekon, Lord Bayron, Oliver Kromvel, Charlz Darvin, Jon Garvard, Stiven Xoking, Jon Meynard Keyns, Jon Milton, Vladimir Nabokov, Javoharlal Neru, Isaak Nyuton, Silviya Plat, Bertran Rassel, Alan Tyuring, Lyudvig Vitgenshteyn va boshqalar..

Tarixi
------

### Ta'sis qilinish

1209-yilda Kembrij universiteti tashkil etilishidan oldin Kembrij va uning atrofidagi hududlar, asosan, Ely shahridagi yepiskop cherkovi rohiblarining intellektual obro‘si va ilmiy hissalari tufayli ilmiy va diniy darajaga ega bo‘lgan. Kembrij universitetining tashkil etilishi asosan Oksford universitetida sodir bo'lgan voqeadan so'ng bo'lib, unda Oksford hududidagi mahalliy ayolning o'limida adolat ma'muriyati sifatida uchta Oksford olimi shahar ma'muriyati tomonidan osilgani sabab bo'ldi. O'sha davrda Oksford shahri hokimiyati shoh John bilan kuchlli ziddiyat olib borayotgandi. Ushbu ziddiyatlar oqibatlaridan qo'rqqan Oksford olimlari u yerni tashlab, Parij, Reading va Kembrij kabi mehmondo'st shaharlarga ko'chishni boshlashadi. Vanihoyat, yangi universitet shakllantirish va uni loyihasini ishlab chiqish uchun Kembrijda yetarlicha olimlar yeg'ilishadi.

1225-yilga kelib universitet rektori tayinlandi va qirol Genrix III tomonidan 1231-yilda chiqarilgan farmoyishlarda Kembrijda ijara haqi universitet odatiga ko'ra *secundum consuetudinem universitatis* berilishi belgilandi va ikkita magistr va ikkitadan iborat hay'at tashkil etildi. Bularni aniqlash uchun shaharliklar. Ikki yil o'tgach, Rim papasi Gregori IXning kansler va olimlar gildiyasiga yo'llagan maktubi yangi universitetga qo'shimcha ius non trahi yoki uch yil davomida o'qishdan chiqmaslik huquqini berdi, ya'ni uning a'zolari Ely yeparxiyasidan tashqarida sudga chaqirilmaydi.

1290-yilda Kembridj papasi Nikolay IV maktubida *studium generale* sifatida tasvirlanganidan va 1318-yilda Papa Yuhanno XXII tomonidan tasdiqlanganidan keyin, boshqa Yevropa o'rta asr universitetlaridan tadqiqotchilari Kembrijni o'rganish yoki ma'ruza o'tkazish uchun tashrif buyurishlari odatiy holga aylandi.

### Kollejlarning asos solinishi

Emmanuel kolleji kappeli
Peterhouse, Kembrijning birinchi kolleji, 1284 yilda tashkil etilgan
Kembrij universiteti kollejlar aslida universitetning tasodifiy xususiyati edi; Kembrij universiteti tarkibidagi hech bir kollej universitetning o'zi kabi qadimgi emas. Universitetdagi kollejlar dastlab olimlar stipendiyasi bilan ta'minlangan. Keyinchalik, asrlar davomida kollejlar tomonidan asta-sekin o'zlashtirilgan, shu jumladan, Kembridjdagi ko'cha va ko'prik nomlari Garret Hostel Lane va Garret Hostal Bridge.

Kembrij universitetining birinchi kolleji Piterxaus 1284-yilda Ely episkopi Xyu de Balsham tomonidan asos solingan. 14-15-asrlarda bir nechta qo'shimcha kollejlar tashkil etilgan. Kollejlar zamonaviy davrda ham tashkil etilgan bo'lsa-da, 1596-yilda Sidney Sussex va 1800-yilda Dauning o'rtasida 204 yillik tafovut mavjud edi. Eng so'nggi kollej 1970-yillarning oxirida qurilgan Robinson kollejidir. Yaqinda, 2010-yil mart oyida, Homerton kolleji universitet kolleji maqomiga ega bo'lib, u texnik jihatdan universitetning eng yangi to'liq kollejiga aylantirildi.

### Matematika va matematik fizika

Universitet tezda matematikani o'rganish bo'yicha jahon yetakchisi sifatida o'zini namoyon qildi. Matematik tripos deb nomlanuvchi universitetning matematika boʻyicha imtihoni dastlab Kembrijda taqdim etilgan eng keng tarqalgan daraja boʻlgan Sanʼat bakalavriati darajasida oʻqiyotgan barcha bakalavrlar uchun majburiy boʻlgan. Isaak Nyuton davridan 17-asr oxiridan 19-asrning oʻrtalariga qadar universitet amaliy matematikaga, ayniqsa, matematik fizikaga alohida eʼtibor berib kelgan. Matematik Tripos imtihonini tugatgandan so'ng birinchi darajali imtiyozlarga sazovor bo'lgan talabalar kurashchilar deb ataladi va ular orasida eng yaxshi talaba "Britaniyada erishilishi mumkin bo'lgan eng katta intellektual yutuq" sifatida tavsiflangan "Senior Wrangler" bilan taqdirlanadi.

Kembridj Matematik Triposi juda raqobatbardosh va u Britaniya ilm-fanining eng mashhur ismlaridan ba'zilarini, shu jumladan James Clerck Maxwell, Lord Kelvin va Lord Rayleighlarni butun dunyoga tanitdi. Biroq, G. H. Hardy kabi ba'zi mashhur talabalar Tripos tizimini xushlamadilar, chunki ular talabalar o'z fanidan yuqori imtihon natijalarini to'plashga juda e'tibor qaratishadi dep hisoblashardi.

### Zamonaviy davr

Selwyn kolleji, 1882-yilda tashkil etilgan
Kembrij universitetining 1856-yilgi qonuni universitetning tashkiliy tuzilmasini rasmiylashtirdi va ko'plab yangi fanlarni, jumladan, ilohiyot, tarix va zamonaviy tillarni o'rganishni joriy qildi. San'at, arxitektura va arxeologiya bo'yicha yangi kurslar uchun zarur bo'lgan manbalarni Trinity kolleji vakili Viscount Fitzwilliam hayriya qildi, u 1816-yilda Fitzwilliam muzeyiga asos solgan. 1847-yilda Prens Albert Powis bilan bahsda universitet kansleri etib saylandi. Kanselar sifatida Albert universitet o'quv dasturlarini matematika va klassikaga yo'naltirishdan tashqari, zamonaviy davr tarixi va tabiiy fanlarni qo'shib isloh qildi. 1896-yildan 1902-yilgacha Dawning kolleji anatomiya, genetika va Yer fanlarini o'rganish uchun universitetning ilmiy laboratoriyalari guruhi bo'lgan Dawning saytini qurishga ruxsat berish uchun o'z yerlarining bir qismini sotdi. Ushbu davr mobaynida Yangi muzeylar sayti, shu jumladan, West Cambridgega ko'chib o'tgan Cavendish laboratoriyasi va kimyo va tibbiyot bo'limlari qurildi.

Kembrij universiteti 20-asrning birinchi uchdan birida PhD darajasini berishni boshladi; matematika bo'yicha 1924-yilda birinchilardan bo'lib Kembrijda PhD berilish boshlangan.

#### Parlament vakillari

 
Kembrij universiteti Angliya parlamentida parlament o'rinlarini egallagan ikki universitetdan biri edi va keyinchalik Buyuk Britaniyaning Parlamentida vakil qilingan 19 universitetdan biriga aylandi. Saylov okrugi 1603-yildagi Qirollik nizomi bilan tuzilgan va 1950-yilgacha parlamentning ikki aʼzosini qaytargan va 1948-yildagi Xalq vakilligi toʻgʻrisidagi qonun bilan bekor qilingan. Saylovchilar okrugi geografik hudud emas edi, aksincha, uning saylovchilari universitet bitiruvchilaridan iborat edi. 1918-yilgacha franchayzing doktorlik yoki magistr darajasiga ega bo'lgan erkak bitiruvchilar uchun cheklangan edi.

### Ayollar ta'limi

Nyuxam kollejlari, universitetdagi ayollarga mo'ljallangan kollejlardan biri
Birinchi asrlarda, Angliya va boshqa davlatlarda keng tarqalgani kabi, Kembrij universiteti faqat erkak talabalar uchun ochiq edi. Ayollar uchun tashkil etilgan birinchi kollejlar: 1869-yilda Emily Devis tomonidan tashkil etilgan Girton kolleji, 1872-yilda Anne Clough va Genri Sidgwick tomonidan tashkil etilgan Nyunham kollej, 1885-yilda Elizabeth Phillips Hughes tomonidan Kembrij o'qituvchi kollej sifatida tashkil etilgan Xotin-qizlar kolleji, 1954-yilda Rosmary Murray tomonidan New Hall sifatida tashkil etilgan Murray Edwards kolleji va 1965-yilda tashkil etilgan Lucy Cavendish kollej. Talaba qizlarga Kembrij universiteti imtihonlarini topshirish huquqi 19-asr oxiridan boshlab berildi. Ayollarga, shuningdek, 1881-yilga borib. kurslarda o'qish, imtihon topshirish va oldingi imtihon natijalarini retroaktiv tarzda yozib olish huquqi berildi; XX asr o'zgarishidan keyin qisqa vaqt davomida ayollarga Dublin universiteti tomonidan *ad eundem* darajalarini olish imkoni berildi.

1921-yildan boshlab ayollarga san'at bakalavri darajasi bilan bog'liq bo'lgan diplomlar berildi. Ammo ayollar hali san'at bakalavriati darajasiga qabul qilinmaganligi sababli ular universitet boshqaruv tuzilmasidan chiqarib tashlandi. Kembrij universiteti talabalari kollejga tegishli bo'lishi kerakligi va tashkil etilgan kollejlar ayollar uchun yopiqligi sababli, ayollar uchun tashkil etilgan bir nechta universitet kollejlariga kirishni cheklashgan. Darvin kolleji, universitetning birinchi bitiruvchi kolleji, 1964-yilda tashkil etilganidan boshlab erkak va ayol talabalarni o'qishga qabul qilgan va aralash stipendiya tayinlagan. Cherchill, Clare va King's kollejlaridan boshlangan bakalavriat kollejlari 1972-1988 yillarda ayollarni qabul qila boshladi. Universitetdagi ayollar kollejlari orasida Girton 1979-yilda erkak talabalarni, Lucy Cavendish esa 2021-yildan boshlab erkaklarni qabul qila boshladi. 2023-yildan boshlab ushbu kollejlar faqat ayollar kollejlari bo'lib qoldi. Oksforddagi Sent-Hilda kolleji 2008-yilda erkak talabalarga nisbatan taqiqni to'xtatgani natijasida Kembrij Buyuk Britaniyadagi ayollar kollejlari mavjud yagona universitetdir; universitetdagi ikkita ayollar kollejlari Newnham va Murray Edwardsdir. 2019–2020 oʻquv yili holatiga koʻra, universitetda oʻqishga qabul qilingan erkaklar va ayollar soni, jumladan, aspirantlar soni deyarli mutanosib boʻlib, uning jami talabalar soni 53% erkak va 47% ayolni tashkil qiladi.

### Shahar va liboslari

Universitet va Kembrij shahri o'rtasidagi munosabatlar ba'zan noqulay bo'lgan. Shahar va libos so'zi tarixiy ravishda akademik kiyim kiygan Kembrij aholisi (shahar) va Kembrij universiteti talabalari (kiyim) o'rtasidagi farqni aniqlash uchun qo'llanilayapti. Kembrij aholisi va universitet talabalari o'rtasidagi shafqatsiz raqobat asrlar davomida vaqti-vaqti bilan avj oldi. 1381 yilgi dehqonlar qo'zg'oloni paytida kuchli to'qnashuvlar hujumlar va universitet mulkining talon-taroj qilinishiga olib keldi, chunki mahalliy aholi Kembrij universiteti akademik xodimlariga Britaniya hukumati tomonidan berilgan imtiyozlarga e'tiroz bildirishdi. Aholi bozor maydonidagi universitet mulkini "Klerklarning o'qishini yo'q qiling, yo'q qiling!" deb yondirdilar. Ushbu voqealardan so'ng Kembrij universiteti rektoriga jinoyatchilarni ta'qib qilish va shaharda tartibni tiklash imkonini beruvchi maxsus vakolatlar berildi. Shahar aholisi va talabalar o'rtasida yarashishga urinishlar amalga oshirildi; 16-asrda shahar atrofidagi koʻchalar va talabalar turar joylari sifatini yaxshilash boʻyicha shartnomalar imzolandi. Biroq, 1630-yilda vabo Kembrijga etib kelganida va kollejlar o'z saytlarini blokirovka qilish orqali kasallikdan jabrlanganlarga yordam berishdan bosh tortishi yangi nizolarga olib keldi.

### Afsonalar va an'analar

Queens kollejidagi River Cam daryosini kesib o'tuvchi matematik ko'prik Qirollar kolleji
Kembridj universiteti 800 yildan oshiq tarixga ega bo'lgani uchun universitet ko'plab an'analar, afsonalarni keng yoygan. Ba'zilari haqiqat, ba'zilari esa yo'q, ba'zisi haqiqat bo'lgan, ammo ular bekor qilingan. Biroq, ular talabalar va gidlar tomonidan keng targ'ib qilingan.

Har bir Rojdestvo arafasi, Qirol kolleji xori tomonidan kuylangan To'qqiz dars va qo'shiqlar festivali butun dunyo bo'ylab BBC Jahon Xizmati televideniyesi va radiosida efirga uzatilardi. AQSh va boshqa joylarda yuzlab qo'shimcha radiostansiyalarda yangrardi. Radioeshittirish 1928-yildan beri milliy Rojdestvo bayrami an'anasi bo'lib kelgan. Garchi festival 1918-yildan beri mavjud bo'lsa-da, bayramning o'zi 1880-yilda Kornuoldagi Truro soborida bundan ham oldinroq paydo bo'lgan. Festivalning birinchi teleko‘rsatuvi 1954-yilda ilk bor efirga uzatilgan.

Joylar va binolar
-----------------

Yangi muzeylar joyidagi Cavendish laboratoriyasiga kirishYangi muzeylar sayti
Ta'lim fakulteti binosi
Sidgwick sayti yuridik fakultet binosi
### Binolar

Universitet Kembrij shahrining markaziy qismini egallaydi. Kembrij universiteti talabalari shahar aholisining taxminan 20 foizini qamrab oladi, ushbu ko'rsatkich 2021-yil holatiga ko'ra 145,674 kishini tashkil etdi, bu esa shaharda yosh demografiyasining pastroq bo'lishiga olib keldi.

Universitetning eski kollejlarining aksariyati Cam daryosi oqib o'tadigan shahar markaziga yaqin joyda joylashgan. Talabalar va boshqalar an'anaviy ravishda daryoni o'rab turgan universitet binolarining ko'rinishini taqdim etadigan Cam daryosida o'yin o'ynashadi.

Kembrij universitetining bir nechta mashhur binolari — King's College Chapel Jeyms Stirling tomonidan loyihalashtirilgan tarix fakulteti binosi; va Sent-John kollejidagi Cripps binosi. Bir nechta kollejlarning g'isht devorlari diqqatga sazovordir: Queen kolleji Angliyadagi eng qadimgi naqshli g'isht devorlarga ega va Sent-Jon kollejining g'isht devorlari ingliz rishtalari, Flamand bog'lari va Running bondlariga misoldir. 

### Qismlari

Universitet bir nechta qismlarga bo'lingan va ularning har birida universitetning turli bo'limlari joylashgan, jumladan:Andoza:University of Cambridge

* Addenbrooke kasalxonasi
* Dawning qismi
* Madingli/Gorton
* Yangi muzeylar qismi
* Shimoliy G'arbiy Kembrij rivojlanishi
* Eski Addenbrooke qismi
* Eski maktablar
* Sidwick qismi
* Silver Street/Mill Lane
* G'arbiy Kembrij

Universitetning Klinik tibbiyot maktabi Addenbrooke kasalxonasida joylashgan bo'lib, u yerda tibbiyot talabalari bakalavr darajasini olgandan so'ng uch yillik klinik joylashtirish davridan o'tadilar. G'arbiy Kembrij qismi keng va universitet sporti uchun yangi binolar va maydonlarni o'z ichiga oladi. 1990-yildan beri Trampington ko'chasida joylashgan Kembrij sudyasi biznes maktabi menejment bo'yicha ta'lim kurslarini taqdim etadi va *Financial Times* tomonidan doimiy ravishda dunyodagi eng yaxshi 20 biznes maktablari qatoriga kiradi.

### Diqqatga sazovor joylar

Kembrij universiteti va uning tarkibiga kiruvchi kollejlar ko'plab diqqatga sazovor joylarni o'z ichiga oladi, ularning ba'zilari ramziy yoki tarixiy, akademik, diniy va madaniy ahamiyatga ega, shu jumladan:Andoza:University of Cambridge

* Xo'rliklar koʻprigi, Kembrij
* Kembrij universiteti botanika bog'i
* Buyuk Avliyo Meri cherkovi, Kembrij
* Douning sayti
* Fenner
* Goldie Boathouse
* King's kolleji cherkovi, Kembrij
* Ledi Mitchell Xoll
* Matematik ko'prik
* Nevile sudi, Trinity kolleji, Kembrij
* Sidgvik sayti
* Sent-Bene't cherkovi
* Orqalar
* Trinity College Chapel, Kembrij
* G'arbiy Kembrij

Tashkilot va boshqaruv
----------------------

Chapdagi St John's kolleji ibodatxonasidan Trinity kolleji, Gonville va Caius kolleji, Trinity Hall va Clare kollejining qirollik kolleji ibodatxonasi tomondan ko'rinishi. King's College Chapel oldida Senat uyi joylashgan..
Kembrij kollegial universitet bo'lib, uning kollejlari mustaqil bo'lib, o'zini o'zi boshqaradi, har birining o'z mulki, vaqflari va daromadlari bor. Aksariyat kollejlar turli fanlardan akademiklar va talabalarni o'zida birlashtiradi. Universitetdagi har bir fakultet, maktab yoki bo'limi turli kollejlarga aloqador akademiklarni o'z ichiga oladi.

Universitet qonuniy ravishda mustaqil xayriya tashkiloti va huquq korporatsiyasi sifatida tuzilgan. Uning korporativ unvonlariga Kembrij universiteti rektori, magistrlari va olimlari kiradi.

### Kollejlar

Andoza:University of Cambridge

Gonville and Caius kolleji
Xujs xolisidagi Margaret Wileman binosi Hughes Hall
Queens kollejidagi PrezidentQirollar kolleji
St. John's kollejidagi Cam daryosi ustidan o'tuvchi ko'priklar Aziz Yuhanno kollejlari
Universitet tashkil etilgandan so'ng 22 yil o'tgach, 1231-yilda shoh Genrix III tomonidan berilgan qirollik nizomi bilan tan olingan. Kembrij universiteti 31 ta yarim avtonom ta'sis kollejlarini va oltita maktabda tashkil etilgan 150 dan ziyod akademik bo'limlar, fakultetlar va boshqa muassasalarni o'z ichiga oladi. Eng katta bo'lim - Kembrij universitetining Matbuot va baholash bo'limi bo'lib, uning yillik daromadi 1 milliard funt sterlingni tashkil etadi va 100 million o'quvchilarni o'z ichiga qamrab oladi. Barcha kollejlar universitet ichidagi o'z-o'zini boshqaradigan muassasalar bo'lib, o'z xodimlari va siyosatlarini o'zlari mustaqil tarzda boshqarishadi. Kembrijda bakalavriat ta'limi kollejlarda haftalik kichik guruhlar nazorati asosida ma'ruzalar, seminarlar, laboratoriya ishlari o'tkazishga qaratilgan va bu vaqti-vaqti bilan universitetning markaziy fakultetlari va kafedralari tomonidan qo'shimcha nazorat qilinadi.

Kembrijda 31 ta kollej mavjud, ulardan ikkitasi, Myurray Edwards va Newnhem, faqat ayollarni qabul qiladi. Boshqa kollejlardaayollar va erkaklar ajratilmaydi. Darvin erkaklarni ham, ayollarni ham qabul qilgan birinchi kollej edi. 1972-yilda erkaklardan iborat bo'lgan Churchill, Clare va King's kollejlari ayol bakalavrlarni qabul qilishni boshlashgan. 1988-yilda Magdalene ayollarni qabul qilgan so'nggi erkaklar kollejiga aylandi. Clare Hall va Darvin faqat aspirantlarni, Hughes Hall, Sent-Edmund va Wolfson esa o'qishga kirish sanasidan hisoblab, 21 yosh va undan katta bo'lgan bakalavr va magistratura bosqichiga faqat katta yoshdagi talabalarni qabul qilardi. Ilgari faqat ayollar uchun katta yoshdagilar kollej bo'lgan Lucy Cavendish 2021-yilda erkaklar va ayollarni qabul qila boshladi . Boshqa barcha kollejlar ham bakalavr, ham aspirantura talabalarini yosh cheklovlarisiz qabul qilardi.

Kembrij universitetida umumiy 31 ta kollejlar mavjud. Ular quyidagilar:

1. Christ's College heraldic shield Christ's
2. Churchill College heraldic shield Churchill
3. Clare College heraldic shield Clare
4. Clare Hall heraldic shield Clare Hall
5. Corpus Christi heraldic shield Corpus Christi
6. Darwin College heraldic shield Darwin
7. Downing College heraldic shield Downing
8. Emmanuel College heraldic shield Emmanuel
9. Fitzwilliam College heraldic shield Fitzwilliam
10. Girton
11. Gonville and Caius College heraldic shield Gonville & Caius
12. Homerton
13. Hughes Hall heraldic shield Hughes Hall
14. Jesus College heraldic shield Jesus
15. King's College heraldic shield King's
16. Lucy Cavendish College heraldic shield Lucy Cavendish
17. Magdalene College heraldic shield Magdalene
18. Murray Edwards
19. Newnham College heraldic shield Newnham
20. Pembroke College heraldic shield Pembroke
21. Peterhouse coat of arms Peterhouse
22. Queens' College heraldic shield Queens'
23. Robinson College heraldic shield Robinson
24. Selwyn College heraldic shield Selwyn
25. Sidney Sussex College heraldic shield Sidney Sussex
26. St Catharine's College heraldic shield St Catharine's
27. St Edmund's
28. St John's College heraldic shield St John's
29. Trinity College coat of arms Trinity
30. Trinity Hall heraldic shield Trinity Hall
31. Wolfson College Crest Wolfson

### Maktablar, fakultetlar va idoralar

Madingley Halldagi davomli ta'lim instituti
Old Schools (chap) universitetning ma'muriy ofislari joylashgan
31 ta kollejdan tashqari universitetda 150 dan ortiq kafedralar, fakultetlar, maktablar, sindikatlar va boshqa ilmiy muassasalar ham mavjud. Ularning a'zolari odatda kollejlardan birining a'zolari bo'lib, universitetning butun o'quv dasturi uchun mas'uliyat ularning o'rtasida teng taqsimlanadi.

Kembrij universitetidagi maktab tegishli fakultetlar va boshqa birliklarning keng ma'muriy guruhi hisoblanadi. Har birida Kengash deb nomlanuvchi, turli ta'sis organlari vakillaridan iborat saylangan nazorat organi mavjud. Kembrij universitetida xuddi shunday yana oltita maktab mavjud:

* San'at va gumanitar fanlar
* Biologiya fanlari
* Klinik tibbiyot
* Gumanitar va ijtimoiy fanlar
* Fizika fanlari
* Texnologiya

### Markaziy boshqaruv

2014-yil iyul oyida o'tkaziladigan bitiruv marosimidan keyin Regent House officials
Universitetning ilohiylik fakulteti
Universitet rektori cheksiz muddatli lavozim bo'lib, u asosan tantanali bo'ladi. Hozirda universitet 2011-yil iyun oyida 90 yoshga to'lganida nafaqaga chiqqanidan keyin Edinburg gertsogi o'rnini egallagan Turvillik baron Sensberi Devid Sainsbury tomonidan boshqariladi. Lord Sainsbury nomzodlar kengashi tomonidan nomzod qilib ko'rsatilgan. Saylov 2011-yil 14- va 15-oktyabrda boʻlib oʻtdi, Sainsbury berilgan 5888 ovozdan 2893 tasini oldi va saylovning birinchi sanasida gʻalaba qozondi.

#### Senat va Regentlar uyi

Universitetning 800 yilligi munosabati bilan Senat uyi chiroqlar namoyishi
Clare kollejidagi eski sud Klare kollejlari
Universitet Senati barcha magistr yoki undan yuqori daraja egalaridan iborat bo'lib, kansler va Oliy styuardni saylash uchun javobgardir. 1950-yilgacha Kembrij universiteti saylov okrugi tugatilgunga qadar Jamoatlar palatasining ikki a'zosini saylash uchun ham mas'ul edi. 1926-yilgacha universitet Senati universitetning boshqaruv organi bo'lib, Regent House tomonidan taqdim etilgan vazifalarni bajargan. Regent House universitetning boshqaruv organi bo'lib, universitet va kollejlarning barcha rezident yuqori lavozimli a'zolari, kansler, Oliy styuard, Oliy styuard o'rinbosari va komissarni o'z ichiga olgan to'g'ridan-to'g'ri demokratiya edi. Regent Housening jamoat vakillari - bu kollejlar tomonidan o'z nomzodlariga ko'ra bir yil muddatga saylangan ikkita proktordir.

#### Kengash va Bosh kengash

Gonville and Caius kolleji
Universitet Kengashi universitetning asosiy ijro etuvchi va siyosatni ishlab chiqaruvchi organi bo'lsa-da, Kengash turli nazorat va muvozanatlar orqali Regent Housega hisobot beradi. Kengash universitetning rasmiy jurnali bo'lgan *Kembrij universiteti Reporterga* e'lonlar e'lon qilish orqali Regent Housega universitet uchun umumiy ahamiyatga ega bo'lgan masalalar bo'yicha maslahat berishga majburdir. 2008-yil mart oyida Regent House kengashning tashqi a'zolari sonini ikkidan to'rttaga oshirish uchun ovoz berdi va bu 2008-yil iyul oyida Qirolicha hazratlari tomonidan tasdiqlandi.

Akademik profil
---------------

### Qabul jarayonlari

Maktabgacha ta'lim olish statistikasi|  | 2022 | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Talabnomalar** | 22,470 | 22,795 | 20,426 | 19,359 | 18,378 |
| **Taklif narxi (%)**  | 18.9 | 18.7 | 23.1 | 24.3 | 24.8 |
| **Yozuvlar** | 3,544 | 3,660 | 3,997 | 3,528 | 3,465 |
| <b id="mwAw8">Ishlab chiqarish (%) </b> | 83.6 | 85.9 | 84.9 | 75.2 | 76.0 |
| **Talabnoma beruvchi/ro'yxatga olinganlar nisbati** | 6.34 | 6.23 | 5.11 | 5.49 | 5.30 |
| data-sort-value="" style="background: #ececec; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; font-size: smaller; text-align: center; "class="table-na" | — | 209 | 207 | 205 | 212 |

HESA Student Body Composition| Domicile and Ethnicity | Total |
| --- | --- |
| British White |
| British Ethnic Minorities | 21  |
| International EU | 9  |
| International Non-EU | 23  |
| Undergraduate Widening Participation Indicators |
| Female | 50  |
| Private School | 30  |
| Low Participation Areas | 5  |

#### Jarayon

Peterhouse Old CourtPeterhouse Old Court
Triniti kollej Great Court, XVI asrga asoslangan
Kembrij universitetiga kirish juda raqobatbardosh jarayondir. Masalan, 2022-yilda abituriyentlarning taxminan 15 foizi o'qishga qabul qilingan. 2021-yilda Kembrij o‘z qabul qilish takliflariga qo'shimcha qabul bo‘yicha bandni kiritdi, bu shuningdek, agar juda ko‘p talaba tanlangan kirish mezonlariga javob bersa, universitetga qabulni bekor qilishga ruxsat beradi. Ushbu band universitetning nazorati ostida bo'lmagan holatlar yuzaga kelgandagina qo'llanilishi mumkin. Ushbu band A darajasidagi o‘quvchilarning rekord soni bo‘yicha o‘qituvchilarni baholashdan eng yuqori baho olganidan so‘ng joriy etildi, bu COVID-19 pandemiyasi davrida A-darajali imtihonlarning bekor qilinishi tufayli kiritilgan.

Mulohaza bo'yicha nomzodlar uchun majburiy birlashtirish mezonlari| Ma'lumot olish turi | Minimal darajalar | Izohlar |
| --- | --- | --- |
| A darajasi | A\*A\*A\* | Ilm-fan talabgorlari uchun ilm/matematika fanlarida kamida uchta A\* bo'lishi kerak |
| Xalqaro bakalavr | 43 ta umumiy ball, yuqori darajadagi 776 ta ball
Umumiy 42 ball, yuqori darajadagi 777 ball | Abituriyentlar uchun ilm/matematika fanlaridan kamida ikkita 7 ball bo'lishi kerak |
| Shotlandiyalik oliy o'quv yurtlari | A1A1A1 | Ilm-fan talabgorlari uchun ilm/matematika fanlarida kamida 3 ta A1 bo'lishi kerak |

2012-yil holatiga ko'ra, arizachilar uchun faqat bitta maxsus identifikatsiya toifasi mavjud bo'lib, u **S** deb nomlanadi, ya'ni ariza alohida qayta ko'rib chiqishga muhtoj. Bu dastlabki intervyu ballari aniqligi shubhali bo'lgan nomzodlar, masalan, nomzod turli intervyu oluvchilardan har biridan boshqacha ball olganida, Internet orqali o'tkazilgan intervyularda texnik muammolarga duch kelganda yoki kasallik yoki oila a'zosini yo'qotish kabi jiddiy yengillashtiruvchi holatlar ta'sirida qo'llaniladi.

#### Kirish

Kembrij va Oksford davlat maktablari talabalarining foizi
Birlashgan Qirollikda ommaviy munozaralar Oksford va Kembrij universitetlarida qo'llaniladigan qabul jarayonlari to'liq haqqoniylikka asoslangan va adolatli bo'ladimi, shtat maktablarining yetarli talabalari ariza berish uchun rag'batlantiriladimi yoki bu talabalarga yetarli darajada kirish taklif qilinadimi, shularni muhokama qilgan. 2020–21-yillarda barcha muvaffaqiyatli ariza topshirganlarning 71% davlat maktablaridan Buyuk Britaniyadagi davlat maktablarida oʻqigan barcha talabalarning taxminan 93% va 16 yoshdan keyingi talabalarning 82% qismi edi. 

### O'qitish

Kembrij Matematik Tripos natijalari Senatda ovoz chiqarib o'qiladi va keyin 18-asrda boshlangan an'anaga muvofiq balkonga tashlanadi.
Kembrij universiteti o'quv yili universitet nizomi bilan belgilanadigan uchta akademik muddatga bo'lingan. Michaelmas muddati oktyabrdan dekabrgacha davom etadi; Lent muddati yanvardan martgacha davom etadi; va Pasxa muddati apreldan iyungacha davom etadi.

### Tartib va bitiruv marosimi

Bitiruvchilar bitiruv marosimida Senat uyiga kirishadi
Universitet xodimlari vitse-kanserning o'rinbosari bitiruv uchun Senat palatasiga olib bormoqda
Universitetning boshqaruv organi Regent House bitiruv marosimlarini boshqaradi va ovoz beradi. Bu maqsadda jamoat deb nomlanuvchi Regent uyining rasmiy yig'ilishi bo'lib o'tadi, bu odatda yakuniy akt bo'lib, unda bakalavriat va magistratura talabalari va boshqa darajalar uchun universitetning barcha tartiblari yakunlanadi. Diplomlar tasdiqlangandan so'ng, bitiruv uchun nomzodlar o'zlarining kollejlaridan boshlang'ich yig'ilish paytida ularni taqdim etishlarini so'rashlari kerak.

### Kutubxonalar va muzeylar

 

* Taylor, Kevin*. Central Cambridge: A Guide to the University and Colleges*. Cambridge University Press, 1994. ISBN 978-0-521-45913-6.

Triniti kollejining Wren kutubxonasi
Fitzwilliam muzeyi, Kembridj universiteti san'at va qadimiyliklar muzeyi
Kembrij universitetida 116 ta kutubxona mavjud. Kembrij universiteti markaziy tadqiqot kutubxonasi sakkiz milliondan ortiq jildni saqlaydi. Bu Buyuk Britaniya va Irlandiyada nashr etilgan har bir kitobning bepul nusxasini talab qilish huquqini beruvchi qonuniy depozit kutubxonasi hisoblanadi.

### Mukofotlar

Kembrij universiteti har yili ilg'or professor-o'qituvchilari va talabalariga bir qator nufuzli mukofotlarni beradi. Shuningdek, u turli xalqaro ilmiy yutuqlarga ega bo'lganlarga, Kembrij universitetiga aloqadorligidan qat'i nazar, bir qancha mukofotlar beradi. Ushbu mukofotlarning ba'zilari dunyodagi eng qimmatli akademik va intellektual yutuqlar qatoriga kiradi. Ulardan eng mashhurlari:

* Adam Smith mukofoti har yili universitetning iqtisod bo'yicha eng yaxshi talabalariga beriladi
* Adams mukofoti, har yili Kembrij universiteti matematika fakulteti tomonidan matematika bo'yicha taniqli tadqiqotlar uchun Buyuk Britaniya rezidentiga beriladi
* Browne medali, har yili lotin va yunon she'riyat tanlovida g'olib chiqqan talabalarga beriladi
* Carus Greek Testament mukofotlari, universitet bakalavriat va magistratura bosqichining yillik tanlovi g'oliblariga New Testament parchalarining yunoncha tarjimasiga beriladigan mukofot.
* Rektorning oltin medali, universitetda har yili o'tkaziladigan she'riyat tanlovi g'oliblariga beriladigan mukofot
* Porson mukofoti, eng yaxshi yunon kompozitsiyasini ishlab chiqqan talabalar uchun mukofot
* Raymond Horton-Smith mukofoti, har yili Kembrij universiteti tibbiyot fakulteti talabasiga eng yaxshi tibbiyot fakulteti dissertatsiyasi uchun beriladi
* Seatonian mukofoti, har yili muqaddas mavzudagi eng yaxshi ingliz tilidagi she'r uchun beriladi
* Senior Wrangler, har yili universitetning matematik triposda eng yaxshi natijalarga erishgan talabasiga "Britaniyada erishilishi mumkin bo'lgan eng katta intellektual yutuq" deb ta'riflanadi.
* Thirlwall mukofoti har yili Britaniya adabiyoti yoki tarixi haqidagi eng yaxshi insho uchun beriladi
* Thomas Bond Sprague mukofoti, Matematik Triposning III qismida eng yaxshi natijaga erishgan talabaga beriladi
* Tyson medali har yili eng yaxshi astronomiya talabasiga beriladi

### Ma'lumotlar va reyting

Kembrij universitetining so'nggi o'n yil ichida milliy ligadagi jadval natijalari
Yoshi va ijtimoiy va akademik mavqei tufayli Kembrij universiteti Britaniyaning eng nufuzli yoki elita universitetlaridan biri hisoblanadi. Oksford universiteti bilan bir qatorda, bu borada Buyuk Britaniyaning boshqa universitetlaridan ustun turadigan ikki sohada birinchi o'rinni egallaydi.

Kembrij universiteti muntazam ravishda dunyoning eng yaxshi beshta universiteti qatoriga kiradi. 2023-yil holatiga ko'ra, Kembrij universiteti *QS Rankings* tomonidan MITdan keyin dunyodagi ikkinchi eng yaxshi universitet va Yevropadagi eng yaxshi universitet hisoblanadi. *ARWU* Kembrijni 2023-yil holatiga ko'ra Garvard, Stenford va MITdan keyin dunyodagi to'rtinchi eng yaxshi universitet deb hisobladi. *Times Higher Education* reytingida esa 2023-yilgi reytingida Oksford va Garvarddan keyin Kembrijni dunyoda uchinchi (Stenford bilan bog'langan) eng yaxshi uchinchi o'rinni egallaydi.

Talabalar hayoti
----------------

### Rasmiy zallar va may to'plari

Kembrijdagi 2005-yil may balida Clare kollejidagi Cam daryosi ustidagi ko'prik
Universitet markazi asosiy ovqatlanish zali
Kembrij universitetida talabalik hayotining imtiyozlaridan biri bu universitetning ba'zi kollejlarida akademik davrlarda va har kuni muntazam ravishda o'tkaziladigan Formal Hall deb nomlanuvchi rasmiy kechki ovqatlarda qatnashish imkoniyatidir. Rasmiy zalda talabalar odatda o'zlarining liboslarida ovqatlanish uchun o'tirishadi, kursdoshlar va ba'zan mehmonlar baland stolda alohida ovqatlanishadi. Funksiyaning boshlanishi va oxiri odatda lotin tilida aytilgan inoyat bilan belgilanadi. Rojdestvo va xayrixohlarni xotirlash uchun maxsus rasmiy zallar tashkil etilgan.

### Jamiyatlar

Kembrij Ittifoqidagi Stiven Fray, dunyodagi eng qadimgi davralar jamiyatida
Kembrij universitetida umumiy qiziqishlarga ega bo'lgan talabalarni ushbu qiziqishlarni vaqti-vaqti bilan muhokama qilishga undash uchun mo'ljallangan ko'plab talabalar jamiyatlari mavjud. Universitetda ro'yxatdan o'tgan 751 jamiyat mavjud edi. Bunga qo'shimcha ravishda, individual kollejlar ko'pincha o'z jamiyatlari va sport jamoalarini targ'ib qiladilar.

### Sport

1. ↑  Catto, J. I.*. The History of the University of Oxford: I The Early Oxford Schools*, 1st (English), Oxford: Clarendon Press, 1984 — 37–41 bet. ISBN 0199510113.
2. ↑  „A Brief History: Early records".  University of Cambridge. 2011-yil 2-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 17-avgust.
3. ↑  „Nobel prize winners".  University of Cambridge (2013-yil 28-yanvar). 2016-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-iyun.
4. ↑  „Early records" (en). *University of Cambridge* (2013-yil 28-yanvar). 2013-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 5-dekabr.
5. ↑  Davies, Mark. „'To lick a Lord and thrash a cad': Oxford 'Town & Gown'". *BBC News*. BBC (2010-yil 4-noyabr). 2014-yil 4-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 3-yanvar.
6. ↑  Leedham-Green, Elisabeth*. A Concise History of the University of Cambridge*. Cambridge University Press, 1996 — 3 bet. ISBN 978-0-521-43978-7. 2015-yil 9-mayda qaraldi.
7. ↑  Zutshi, Patrick (2012). "The Dispersal of Scholars from Oxford and the Beginnings of a University at Cambridge: A Study of the Sources". *The English Historical Review* **127** (528): 1041–1062. doi:10.1093/ehr/ces209. Archived from the original on 1 March 2023.. Qaraldi: 1 March 2023. Kembrij universiteti]]
8. ↑  Hackett, M.B.*. The original statutes of Cambridge University: The text and its history*. Cambridge University Press, 1970 — 178 bet. ISBN 978-0-521-07076-8. 2012-yil 2-sentyabrda qaraldi.
9. ↑  Willey, David (2012). "Vatican reveals Cambridge papers". *Cam* **66**: 5.
10. ↑  Cooper, Charles Henry*. Memorials of Cambridge*. W. Metcalfe, 1860 — 32 bet. 2012-yil 9-sentyabrda qaraldi.
11. ↑  Forsyth, A. R. (1935). "Old Tripos days at Cambridge". *The Mathematical Gazette* **19** (234): 162–179. doi:10.2307/3605871.
12. 1 2  Forfar, David (1996). "What became of the Senior Wranglers?". *Mathematical Spectrum* **29** (1).
13. ↑  „The History of Mathematics in Cambridge".  Faculty of Mathematics, University of Cambridge. 2020-yil 14-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
14. ↑  {{{editor}}}: „Cambridge University Act 1856". 2012-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 2-may.
15. ↑  {{{editor}}}: „Biography – The Hon. Richard Fitzwilliam, 7th Viscount FitzWilliam" (2010-yil 4-may). 2013-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 2-may.
16. ↑  Taylor 1994, s. 22 harvnb error: multiple targets (3×): CITEREFTaylor1994 (help)
17. ↑  Cambridge University Physics Society*. A Hundred Years and More of Cambridge Physics* Cambridge University Physics Society:. Cambridge University Physics Society, 1995. ISBN 978-0-9507343-1-6.
18. ↑  Chambers, Suzanna. „At last, a degree of honour for 900 Cambridge women". *The Independent* (1998-yil 31-may). 2016-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
19. ↑  „Trinity Hall's Steamboat Ladies".  Trinity news (2012-yil 14-mart). 2013-yil 12-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
20. ↑  Martin, Nicole. „St Hilda's to end 113-year ban on male students". *The Daily Telegraph* (2006-yil 8-iyun). 2008-yil 2-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-sentyabr.
21. ↑  „Single-sex colleges: a dying breed?".  HERO (2007-yil iyun). 2008-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 20-aprel.
22. ↑  „Special No 19". *Cambridge University Reporter*. 2020-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-sentyabr.
23. ↑  Firth Green, Richard*. A Crisis of Truth: Literature and Law in Ricardian England.*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2002. ISBN 978-0-8122-1809-1.
24. ↑  Shepard, Alexandra*. Communities in Early Modern England: Networks, Place, Rhetoric* Manchester University Press:. Manchester University Press, 2000 — 216–234 bet. ISBN 978-0-7190-5477-8. 2012-yil 4-sentyabrda qaraldi.
25. ↑  *Gray.* „How Truro created Christmas musical history". *The Guardian* (2013-yil 29-noyabr). 2023-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 30-yanvar.
26. ↑  „Choir that sings to the world". BBC (2001-yil 24-dekabr). 2007-yil 31-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-sentyabr.
27. ↑  Baxter, Elizabeth. „Carols from King's: Cambridge prepares for Christmas". *The Daily Telegraph* (2009-yil 18-dekabr). 2022-yil 10-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
28. ↑  „Cambridge City: Annual demographic and socio-economic report".  Cambridgeshire County Council (2011-yil aprel). 2013-yil 28-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-sentyabr.
29. ↑  „A brief history of Punting".  Cambridge River Tour. 2012-yil 26-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-sentyabr.
30. ↑  Vitullo-Martin, J.. „What the late Middle Ages wrought". *The Wall Street Journal* (2009-yil 19-dekabr). 2017-yil 13-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 8-avgust.
31. ↑  „Faculty of History: The building".  University of Cambridge. 2015-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
32. ↑  „Modernist building at St John's College Cambridge is listed".  English Heritage (2009-yil 31-mart). 2014-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 30-iyun.
33. ↑  *Woodcock.* „Building Stones of Cambridge: A walking tour around the historic city-centre. Department of Earth Sciences".  University of Cambridge Retrieved from (2010-yil 20-avgust). 2014-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
34. ↑  *Joshi.* „Bricks: A Light Foundation".  Johnianblog.blogspot.co.uk (2013-yil 20-iyun). 2013-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 30-iyun.
35. ↑  „Map of the University of Cambridge".  University of Cambridge. 2017-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-sentyabr.
36. ↑  „School of Clinical Medicine: History of the School".  University of Cambridge. 2012-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
37. ↑  „West Cambridge site".  University of Cambridge. 2012-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
38. ↑  „Business school rankings: University of Cambridge, Judge Business School". *Financial Times*. 2013-yil 26-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-yanvar.
39. ↑  „The University as a charity" (en). *University of Cambridge* (2013-yil 21-mart). 2021-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-aprel.
40. ↑  „Cambridge University Press & Assessment grows global impact".  University of Cambridge (2023-yil noyabr). Qaraldi: 2024-yil 29-yanvar.
41. ↑  Tapper, Ted „The Tutorial System: The Jewel in the Crown",*. Oxford, the Collegiate University*, Higher Education Dynamics. Springer, 2011 — 95–115 bet. DOI:10.1007/978-94-007-0047-5\_6. ISBN 978-94-007-0046-8.
42. ↑  „What should students expect from their College and the University?".  University of Cambridge (2017-yil dekabr). 2021-yil 7-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 7-iyun.
43. ↑  O'Grady, Jane. „Obituary – Professor Sir Bernard Williams". *The Guardian* (2003-yil 13-iyun). 2023-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 8-may.
44. ↑   (2019-yil 11-mart). „Lucy Cavendish to become mixed-gender college, admitting students from age 18". Press-reliz.
45. ↑  „Statutes and Ordinances 2011: Admission to Degrees".  University of Cambridge (2011-yil 21-may). 2016-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-sentyabr.
46. ↑  „Cambridge – Colleges and departments".  University of Cambridge (2013-yil 24-yanvar). 2016-yil 18-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 27-noyabr.
47. ↑  „About the Schools, Faculties & Departments".  University of Cambridge. 2013-yil 8-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 1-may.
48. ↑  „Home – News – University of Cambridge".  Admin.cam.ac.uk. 2011-yil 26-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-fevral.
49. ↑  „Update: Booming Blessed To Bloom As Chancellor? "The Tab".  Cambridgetab.co.uk (2011-yil 2-iyun). 2011-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-fevral.
50. ↑  Davies, Caroline. „Cambridge university chancellor race gets tasty as grocer joins in". *The Guardian* (2011-yil 17-iyun). 2015-yil 9-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 26-iyun.
51. 1 2  „Election for the Office of Chancellor" (2011-yil 21-iyun). 2013-yil 14-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 26-iyun.
52. ↑  „How the University works: The Senate".  University of Cambridge (2011-yil 20-iyun). 2013-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
53. ↑  Statutes and Ordinances, 2007–2008
54. ↑  „Annual Report of the Council for 2003–04". *Cambridge University Reporter* (2004-yil 15-dekabr). 2020-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-sentyabr.
55. ↑  Grace 2 5 December 2008
56. ↑  Acta in the *Reporter*, No 6107, publishing Results of Ballot
57. ↑  „Statutes approved: Notice". *Cambridge University Reporter* (2008-yil 23-iyul). 2020-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-sentyabr.
58. ↑  „University Admissions Statistics (2022 cycle)". *University of Cambridge*. 2023-yil 26-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-iyun.
59. ↑  „University Admissions Statistics (2021 cycle)". *University of Cambridge*. 2023-yil 12-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 12-fevral.
60. ↑  „University Admissions Statistics (2020 cycle)". *University of Cambridge*. 2022-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
61. ↑  „University Admissions Statistics (2019 cycle)". *University of Cambridge*. 2021-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 5-fevral.
62. ↑  „Undergraduate Admissions Statistics (2018 cycle)". *University of Cambridge*. 2020-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 5-fevral.
63. „University League Tables entry standards 2024". *The Complete University Guide*. 2021-yil 25-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 7-iyun.
64. ↑  „Where do HE students study?: Students by HE provider". *HESA*. 2020-yil 4-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 8-fevral.
65. ↑  „Who's studying in HE?: Personal characteristics".  HESA (2023-yil 31-yanvar). 2023-yil 10-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 8-fevral.
66. ↑  „Widening participation: UK Performance Indicators: Table T2a – Participation of under-represented groups in higher education". *Higher Education Statistics Authority*.  hesa.ac.uk. 2023-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 8-fevral.
67. ↑  „Good University Guide: Social Inclusion Ranking". *The Times* (2022-yil 16-sentyabr). 2022-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 12-fevral.
68. ↑  „Application statistics". *www.undergraduate.study.cam.ac.uk*. 2019-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-oktyabr.
69. ↑  „Undergraduate Admissions Statistics".  University of Cambridge. 2021-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-avgust.
70. ↑  Yeomans, Emma. „Cambridge to withdraw places if oversubscribed" (en-GB). *The Times*. 2021-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 5-fevral.
71. ↑  „Cambridge offer-holders told their places may be withdrawn if their course is over-subscribed" (en-GB). *University of Cambridge* (2021-yil 3-fevral). 2021-yil 3-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 5-fevral.
72. ↑  „Compulsory pooling – a Freedom of Information request to University of Cambridge" (en). *WhatDoTheyKno.comw* (2020-yil 26-noyabr). 2021-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-aprel.
73. ↑  „Oxbridge 'Elitism'" (2014-yil 9-iyun). 2016-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 17-oktyabr.
74. ↑  „Lords Hansard text for 5 Jun 2003 (230605w03)". *publications.parliament.uk*. 2016-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 17-sentyabr.
75. ↑  „Philip Hensher: Rejecting Oxbridge isn't clever – it's a mistake" (en). *The Independent* (2012-yil 19-yanvar). 2022-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
76. ↑  Brackley, Paul. „University of Cambridge to welcome record proportion of state school students in October 2021". Cambridge Independent. 2022-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
77. ↑  „University of Cambridge Term dates". *University of Cambridge*. 2013-yil 18-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 19-aprel.
78. ↑  „Graduation: The Ceremony".  University of Cambridge. 2012-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-sentyabr.
79. ↑  „Facilities and resources".  Cambridge Admissions Office. 2012-yil 12-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-yanvar.
80. ↑  „Legal Deposit in the British Library".  The British Library. 2016-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-yanvar.
81. 1 2  Kalwant Bhopal*. Elite Universities and the Making of Privilege: Exploring Race and Class in Global Educational Economies*. Taylor & Francis, 31 January 2023 — 12 bet. ISBN 9781000829105.
82. ↑  Stella Cottrell*. You2Uni: Decide. Prepare. Apply*. Bloomsbury Publishing, 16 September 2017 — 108 bet. ISBN 9781137022431.
83. 1 2  Joan Abbott*. Student Life in a Class Society*. Elsevier [1971], 17 May 2014 — 40 bet. ISBN 9781483186580.
84. 1 2  H. C. Dent (February 1944). "Old and New Universities". *Bulletin of the American Association of University Professors* (American Association of University Professors) **30** (1): 88–91. doi:10.2307/40220510.
85. ↑  M. Finn*. The Gove Legacy: Education in Britain after the Coalition*. Springer, 20 February 2015 — 92 bet. ISBN 9781137491510.
86. ↑  Mathew Guest*. Christianity and the University Experience: Understanding Student Faith*. A&C Black, 12 September 2013 — 6 bet. ISBN 9781780936215.
87. ↑  Rowland Atkinson*. Gentrification in a Global Context*. Routledge, 10 December 2004 — 89 bet. ISBN 9781134330652.
88. ↑  Edward Dutton*. Meeting Jesus at University: Rites of Passage and Student Evangelicals*. Routledge, 5 December 2016 — 42 bet. ISBN 9781351918374.
89. ↑  „QS World University Rankings 2023: Top Global Universities" (en). *Top Universities*. 2012-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-iyun.
90. ↑  „ShanghaiRanking's Academic Ranking of World Universities". *www.shanghairanking.com*. 2019-yil 15-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 1-mart.
91. ↑  „World University Rankings" (en). *Times Higher Education (THE)* (2021-yil 25-avgust). 2023-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-oktyabr.
92. ↑  Sheinman, Anna. „Inside Cambridge: Fizz, Fellows and Formal Hall". *Huffington Post* (2012-yil 4-yanvar). 2012-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
93. ↑  „Societies Directory".  Cambridge University Students' Union (2010-yil 12-yanvar). 2018-yil 7-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 2-sentyabr.

Kembrij universiteti qayiq klubi qayiqxonasi
Eshkak eshish Kembrij universitetida eng mashhur sport turlaridan biri bo'lib, kollejlar o'rtasida musobaqalar o'tkaziladi. Kembrij universitetining Oksfordga qarshi eshkak eshish musobaqasi qayiq poygasi deb nomlanadi. Oksfordga qarshi universitet o'yinlari boshqa sport turlarida ham mavjud, jumladan kriket, regbi, shaxmat va tiddlywinks. Universitet o'rtasidagi musobaqada ishtirok etadigan sportchilar sport turi va boshqa mezonlarga ko'ra ko'k yoki yarim ko'k rangga ega bo'lishi kerak.

### Talabalar ittifoqi

 
2021-yilda Kembrij talabalar ittifoqi universitet va Birlashgan Arab Amirliklari hukumati oʻrtasidagi 400 million funt sterlingga teng moliyaviy hamkorlikka qarshi petitsiya boshladi. Birlashgan Arab Amirliklarining ichki hujjatlari e'lon qilinganidan keyin Ittifoq "qadriyatlar bo'shlig'i" va "akademik erkinlik va institutsional avtonomiya" ga tahdidni keltirib chiqardi. BAAning xalqaro inson huquqlari qonunlarini buzish tarixiga iqtibos keltirgan holda, universitet xodimlari hamkorlikda jinsi, shahvoniyligi yoki so'z erkinligi bo'yicha repressiyalarga duchor bo'lishlari haqida ogohlantirdi.

### Siyosat

Kembrij norozilik namoyishida mingdan ortiq talaba va aholisi ishtirok etdi - shaharning eng katta namoyishi - Kembrij universiteti Isroil-Hamas urushi Gazadagi Isroil harakatlari uchun Isroildan chetlanishni talab qildi. O'quvchilar va xodimlar ham o'sha muammolarga qarshi norozilik bildirib, o'qishdan chiqib ketishdi.

### Gumanitar fanlar, musiqa va san'at

Tomas Cranmer, ingliz reformatsiyasiga rahbarlik qilgan
Muhammad Iqbal, faylasuf va shoir
Ludvig Vittgenstein, faylasuf
Gumanitar fanlarda yunonlik tadqiqotlari Desiderius Erasmus tomonidan XVI asr boshida Kembrij universitetida ochildi; Richard Bentliey va Richard Porson bu sohaga katta hissa qo'shdi. John Chadwick Linear B ning tarjimasi Michael Ventris bilan bog'liq edi. A. E. Housman universitetda latinizmni o'rgatgan, ammo shoir sifatida qo'shgan hissalari uchun ommaga mashhur. Simon Ockley esa arab tilini o'rganishga katta hissa qo'shdi.

Kembridj universiteti akademiklari orasida John Maynard Keynes, Thomas Malthus, Alfred Marshall, Milton Friedman, Joan Robinson, Piero Sraffa, Ha-Joon Chang, va Amartya Sen kabi iqtisodchilar bor. Tanilgan bitiruvchi tarixchilar orasida Thomas Babington Macaulay, Frederic William Maitland, Lord Acton, Joseph Needham, E. H. Carr, Hugh Trevor-Roper, Rhoda Dorsey, E. P. Thompson, Eric Hobsbawm, Quentin Skinner, Niall Ferguson, Howard Markel, Arthur M. Schlesinger, Jr. va Karl Shveyzer bor.

### Adabiyot

Lord Byron, ingliz shoiri
### Matematika va fan

Charles Darwin, evolyutsion biolog
Stiven Xoking, nazariy fizik va kosmolog
Isaak Nyuton, klassik mexanika va hisobni ishlab chiqqan matematik va fizik
### Siyosat

Oliver Cromwell, davlat arbobi, siyosatchi va askar, Angliyaning lord himoyachisi sifatida xizmat qilgan.
Kembrij universitetida siyosat sohasida kuchli obro'ga ega bo'lgan taniqli insonlar ta'lim olgan, ular quyidagilar:

* Oliver Cromwell, Angliya himoyachisi (1653-58)
* 14 ta Britaniya Bosh vaziri, shu jumladan, Britaniya Bosh vazirining birinchi vakili sifatida tan olingan Robert Valpol. Britaniya Bosh vaziri sifatida xizmat qilgan oxirgi Kembrij bitiruvchisi Stanley Baldwin edi.
* Hindiston, Irlandiya, Trinidad va Tobago, Uganda, Janubiy Koreya va Zambiya prezidentlari, shuningdek, kamida 30 nafar chet el davlat va hukumat rahbarlari; Avstraliya, Birma, Fransiya, Hindiston, Iordaniya, Malayziya, Malta, Tailand, Pokiston, Polsha, Singapur, Janubiy Afrika, Shri Lanka va Yangi Zelandiya bosh vazirlari bilan birga
* Eng kam to'qqizta monarx, shu jumladan, Buyuk Britaniyaning Podshohlari Edward VII,VI George VI va (hozirgi shoh) Charles III, Yugoslaviyaning Podshohi II Butrus, Daniyaning Qiroli Margreta II va Ispaniyalik Qirolicha Sofiya. Universitetda shuningdek, Wessexning Earl, Prince Edward kabi ko'plab shohlar o'qigan.
* AQSh mustaqillik deklaratsiyasining uchta imzochisi, Thomas Lynch Jr. Arthur Middleton va Thomas Nelson Jr.

*

Gallareya
---------

 

* Trinity kollejidagi Buyuk sudTrinity kollejidagi Buyuk sud
* Kristi kollejidagi yangi sudKristi kollejidagi yangi sud
* Gonville va Caius kollejidagi GatehouseGonville va Caius kollejidagi Gatehouse
* Pembrok kollejidagi birinchi sudPembrok kollejidagi birinchi sud
* Selwyn kollejidagi darvozaxonaSelwyn kollejidagi darvozaxona
* Sent-Katarin kollejining bosh sudiSent-Katarin kollejining bosh sudi
* Hughes Hall va FennerHughes Hall va Fenner
* Wolfson kollejidagi Bredon uyiWolfson kollejidagi Bredon uyi
* Sent-Edmund kollejiSent-Edmund kolleji
* Dauning kollejidagi West Lodge bog'iDauning kollejidagi West Lodge bog'i
* Qirolicha kollejidagi eski darvoza uyiQirolicha kollejidagi eski darvoza uyi
* Magdalalik kollejidagi ovqatlanish zaliMagdalalik kollejidagi ovqatlanish zali
* Iso kollejidagi Chapel sudiIso kollejidagi Chapel sudi
* Sent-Jon kollejidagi ikkinchi sudSent-Jon kollejidagi ikkinchi sud
* Trinity HallTrinity Hall
* Homerton kollejidagi Kavendish binosiHomerton kollejidagi Kavendish binosi
* Darvin kollejiDarvin kolleji
* Sidney Sussex kollejidagi ibodatxonaSidney Sussex kollejidagi ibodatxona
* Biznes maktabining ichki qismiBiznes maktabining ichki qismi
* Fitzvilyam kollejidagi GroveFitzvilyam kollejidagi Grove
* Girton kollejidagi darvozaxonaGirton kollejidagi darvozaxona
* 2009- yil, Kembrij universitetining 800 yilligini nishonlash banneri2009- yil, Kembrij universitetining 800 yilligini nishonlash banneri

Yana qarang
-----------

* Armorial of British universities
* Cambridge University Constabulary
* Cambridge University primates
* Coat of arms of the University of Cambridge
* List of medieval universities
* List of Nobel laureates affiliated with the University of Cambridge
* List of organisations and institutions associated with the University of Cambridge
* List of organisations with a British royal charter
* List of professorships at the University of Cambridge
* List of universities in the United Kingdom

Manbalar
--------

### Qaydlar

 

* Taylor, Kevin*. Central Cambridge: A Guide to the University and Colleges*. Cambridge University Press, 1994. ISBN 978-0-521-45913-6.

### Manbalar

* Taylor, Kevin*. Central Cambridge: A Guide to the University and Colleges*. Cambridge University Press, 1994. ISBN 978-0-521-45913-6.

Adabiyotlar
-----------

* Anonymous*. A Concise and Accurate Description of the University, Town and County of Cambridge*. Cambridge University Press [1790], 2009. ISBN 978-1-108-00065-9.
* Brooke, Christopher N. L. (1988–2004). *A History of the University of Cambridge*. Cambridge University Press, 4 vols. ISBN 0-521-32882-9, ISBN 0-521-35059-X, ISBN 0-521-35060-3, ISBN 0-521-34350-X
* Deacon, Richard*. The Cambridge Apostles: A History of Cambridge University's Elite Intellectual Secret Society*. Cassell, 1985. ISBN 978-0-947728-13-7.
* Garrett, Martin (2004). *Cambridge: A Cultural and Literary History*, Signal Books. ISBN 1-902669-79-7ISBN 1-902669-79-7
* Koyama, Noboru; Ruxton, Ian, transl. „*Japanese Students at Cambridge University in the Meiji Era, 1868–1912: Pioneers for the Modernization of Japan*". 2009-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 8-avgust.

"*Japanese Students at Cambridge University in the Meiji Era, 1868–1912: Pioneers for the Modernization of Japan*". Archived from the original on 17 February 2009. Retrieved 8 August 2009. *A Translation from a Japanese Original*. Lulu Press, 2004. ISBN 978-1-4116-1256-3. Lulu Press. 2004. ISBN <bdi>978-1-4116-1256-3</bdi>. This book includes information about the wooden spoon and the university in the 19th century as well as the Japanese students.

* Leader, Damien*. A History of the University of Cambridge*. Cambridge University Press, 1988–2004. ISBN 978-0-521-32882-1.
* Lee, John S. and Christian Steer, eds, *Commemoration in Medieval Cambridge* History of the University of Cambridge, Boydell, 2018. ISBN 978-1-78327-334-8ISBN 978-1-78327-334-8
* Leedham-Green, Elisabeth*. A Concise History of the University of Cambridge*. Cambridge University Press, 1996. ISBN 978-0-521-43978-7.
* Rawle, Tim*. Cambridge* Adamson:. Oxbridge Portfolio, 2016. ISBN 978-0-9572867-2-6.
* Smith, J.*. Teaching and Learning in 19th-Century Cambridge*. Boydell Press, 2001. ISBN 978-0-85115-783-2.
* Stubbings, Frank*. Bedders, Bulldogs and Bedells: A Cambridge Glossary*. Cambridge University Press, 1995. ISBN 978-0-521-47978-3.
* Webb, Grayden*. The History of the University of Cambridge and Education in England*. Cambridge University Press, 2005. ISBN 978-0-521-32882-1.
* Willis, Robert*. The Architectural History of the University of Cambridge and of the Colleges of Cambridge and Eton* Clark:. Cambridge University Press, 1988. ISBN 978-0-521-35851-4.

* 

| Tavsiya etilayotgan maqolalar |
| --- |
| Andoza:Universities in the United Kingdom
Andoza:Universities and colleges in the East of England
Andoza:Russell Group
Andoza:League of European Research Universities
Andoza:International Alliance of Research Universities |

Koordinatalari: 52°12′19″N 0°7′2″E﻿ / ﻿52.20528°N 0.11722°E﻿ / 52.20528; 0.11722GO



1. ↑  Includes those who indicate that they identify as Asian, Black, Mixed Heritage, Arab or any other ethnicity except White.
2. ↑  Calculated from the Polar4 measure, using Quintile1, in England and Wales. Calculated from the Scottish Index of Multiple Deprivation (SIMD) measure, using SIMD20, in Scotland.

1. ↑  {{{editor}}}: „Origins of the Cambridge Blue". 2013-yil 20-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-yanvar.
2. ↑  „Statement on the University's proposed partnership with the UAE". *Cambridge SU* (2021-yil 6-avgust). 2021-yil 6-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 6-avgust.
3. ↑  Williams, Eric; Hilton, Daniel. „Protesters call for divestment in Cambridge's biggest pro-Palestinian demonstration" (en). *Varsity Online* (2023-yil 28-oktyabr).
4. ↑  „Pro-Palestinian protest in Cambridge calls for ceasefire in Gaza as flag projected onto King's College". *Cambridgeshire Live* (2023-yil 4-noyabr).
5. ↑  Williams, Eric; Armstrong, Felix. „Hundreds walk out of lectures in pro-Palestinian protest" (en). *Varsity Online* (2023-yil 10-noyabr).
6. ↑  „Why Cambridge?".  Cambridge Judge Business School. 2012-yil 20-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
7. ↑  „'A brave bad man': Oliver Cromwell, 1599–1658".  Cambridge University Library. 2014-yil 27-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-may.
8. ↑  „International Cambridge – United States of America".  University of Cambridge (2012-yil 29-mart). 2012-yil 5-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 2-sentyabr.