recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
MapZahriddin Muhammad Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogʻining manzili xaritada.
**Bobur bogʻi** (yoki **Zahriddin Muhammad Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi**) — Namangan shahrida joylashgan bogʻ. Bogʻga 1884-yilda asos solingan boʻlib, 1990-yilga qadar Aleksandr Sergeyivich Pushkin nomi bilan atalib kelingan.

Bogʻning rekonstruksiya etilishi
--------------------------------

2009-yil Oʻzbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti I.A.Karimovning Namangan shahriga tashrifidan soʻng qabul qilingan 1170-sonli qarori boʻyicha bogʻ davlat dasturiga kiritilgan va 2009-yilda qayta loyihalashtirib chiqilgan. 2009-yilning oktyabr oyida rekonstruksiya ishlari boshlab yuborilib, bogʻ hududida joylashgan 26-ta xizmat koʻrsatish obyektlari talabga javob bermagani tufayli buzib tashlangan. Loyiha umumiy qiymati 4 mlrd. 800 mln soʻmdan, 3 mlrd 300 mln soʻmlik qurilish montaj va obodonchilik ishlari amalga oshirildi. Hozirgi kun kelib bogʻ hududida 6 ta choyxona va oshxona, 9 ta muzqaymoq pavilonlari, shuningdek, shaxmat-shashka klubi, 27 ta zamonaviy attraksionlar hamda boshqa koʻplab bu kabi koʻngilochar obyektlar xizmat koʻrsatib keladi. Bogʻ hududida 1 gektarlik hududni qamrab olgan 1,5 kmlik irrigatsiya tarmoqlari va 1 ta zamonaviy favvora ishlab turibdi. Shu bilan birga bogʻ hududida ochiq estrada maydoni, 400 tomoshabinga moʻljallangan amfiteatr bunyod etilgan. Hududda aholi dam olish uchun 175 ta oʻrindiq, 160 ta tungi yoritish chiroqlari oʻrnatib chiqilgan. Bogʻ xodimlari 24,5 shtat boʻyicha ishlab keladi. Shulardan 4 nafari rahbar, 2 nafari texnik xodim, 3 nafari gulchi, 1 nafari elektrik-mexanik, shuningdek, 4 nafar qorovul, 1 nafar irrigatsiya ishchisi, qolganlari turli xizmatlarni bajaruvchi xodimlardir (2023-yil statistikasi).

Xalqaro gullar festivali
------------------------

Har yili anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan Xalqaro gullar festivali tadbirlari Bobur bogʻida boʻlib oʻtadi. Festivalga yillik 1,5 mln kishi tashrif buyurishi aytiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Istirohat boʻglari". 1-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Tungi Namangan manzaralari". 1-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Namanganda Xalqaro gullar festivali boshlandi". 1-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2023-yil.
Ummumiy malumot
---------------

1963-1965 yillarda oʻtkazilgan arxeologik qazish- malar vaktida Shodi Mulk Oko maqbarasining shimo- fasadi yonida XIV asr oʻrtalari (mutaxassislar taxminiga koʻra 1372 yil)da bir-biriga takab solingan ikkita makbara koldiklari topildi. Ulardan faqat barigina kisman saqlangan. Devori bir metrdan ikki kim metrgacha balandlikda saqlangan ikkinchi bino- ning shark tomondagi kirish peshtoki saykal berilgan uyma koshinlar bilan bezatilgan edi. Bezakning ancha- gina parchalari oʻz joyida saqlanib qolgan edi.

Maqbara Arxitekturasi
---------------------

Maqbarada uchta sakana mavjud, badiiy jixatdan oʻrtadagisi, ayniksa, ajralib turadi. Bu sagananing shakli Kusam ibn Abbos maqbarasidagi noyob daxmaga oʻxshaydi. Unda shikasta xat bitilgan, usti turli rang- dagi sirkor parchin va zarhal bilan koplangan. Afsus- ki, sakanaga bitilgan yozuvlarda tarixiy ma"lumotlar yoʻq. Shu sababli maqbaraning kimniki ekani haligacha aniklanmagan. Maqbara hozir mustaxkamlanib, koʻrish uchun ochib kuyilgan. 2004 — 2005 yillarda ta"mirla- nib, ustiga alohida gumbaz kurilgan.

Adabiyotlar
-----------

Oʻzbekiston obidalaridagi bitiklar Toshkent-2015

'1.Babajonov B. Rustamov U. Shoxi-Zinda yodgorlik majmuasi epigrafiyasi (matnlar, tarjimalar) / Matnlarni oʻqish, tarjimalar. — Samarqand, 2015 yil.

*2.Bulatov M. S. 9—15-asrlarda Oʻrta Osiyo meʼmorchiligida geometrik uygʻunlashuv. — Moskva, 1988 yil*

*3.Nemtseva N. B. Shaxi-Zinda ansambli: tarix — arxeologiya — XI-XXI asrlar meʼmorchiligi. -Samarqand, 2019 yil.*

*4. Gul E. V. Temuriylar davrining meʼmoriy bezaklari. Belgilar va maʼnolar. — Toshkent, 2014 yil.*
Madaniyat ildizi
----------------

```
Ko'p asrlar davomida taraqqiy qilib kelgan qadimgi Hind madaniyati bir qator qo'shni xalqlar madaniyati rivojlanishiga kuchli tasir ko'rsatgan.Ko'plab diniy to'plamlar saqlanib qolganligi sababli qadimgi Hind xalqlarining dini to'g'risida ayniqsa yaxshi ma'lumotlarga egamiz.
```

Dini
----

Hindistonning eng qadimgi dini totemizmdan, tabiatni iloxiylashtirish, ota-bobolar ruxiga topinishdan boshlanadi. Vedalarda tabiatga sig'inish yaqqol aks etadi. Chunki vedalar tuzilgan vaqtda hindlar quyoshga sig'inganlar, Varuna nomi bilan osmonni iloxiylashtirganlar, muqaddas olovga (Agni), shuningdek momoqaldiroq xudosiga (Indra)ga sig'inganlar. Dexqonchilikning rivojlanib borishi bilan xosildorlik mabudasiga bo'lgan tasavvur paydo bo'la boshlagan. Uni xindlar Aditi deb ataganlar va unga Xindlar (xammaning onasi) deb nom ham berishgan. Qolgan xudolar esa Aditining farzandlati deb atashgan va shunga ishonishgan. Bu qadimgi tabiatga topinish qishloq jamoalariga xos bo'lgan. Qadimgi Hindistonda partiarxar oila xayoti bilan bog'langan olovga sig'inish ayniqsa keng tarqalgan. Ota sifatida olov uyning muqaddas boshlig'i xisoblangan. Xar bir oilada o'choq butun boshli xayotning bosh markazi bo'lgan.

Fan
---

```
Kundalik hayotda bo'ladigan ehtiyojlar hindlarni juda qadimgi zamonlardayoq tabiatda bo'ladigan turli xadisalarni tartibli kuzatib borishga majbur qilgan. Meditsina, astranomiya va matematika sohasidagi bilimlar ana shu tariqa vujudga kelgan. 
```

Tibbiyot
--------

Sharqdagi boshqa xalqlarda bo'lgani kabi, qadmgi hindlarda ham fanni boshlang'ich formalari diniy etiqodlar va tasavvurlar bilan chirmashib ketgan. Shuning uchun tibbiyot to'g'risida eng qadimgi ma'lumotlar diniy Veda to'plamlarida, jumladan Rigveda madxiyalarida saqlanib qolgan. Kasalliklarning bazi bir umumlashtiruvchi nomlari ham paydo bo'la boshlaydi. Dori tayyorlash uchun ko'pincha dori o'tlaridan foydalanishgan. Tibbiyot sohasidagi bilimlarning to'planishi eramizning boshlarida tibbiyot sohasida dastlabki traktlarni vujudga kelishiga olib keldi.

Astranomiya
-----------

Bu sohada ham bir qancha bilimlar to'plangan. Quyoshni fazoda yurganday bo'lib ko'riniishini kuzatish, oy xarakati va fazolarini kuzatish, shuningdek oyning ma'lum yulduzlar orasida o'ziga xos kuzatish orqali quyosh va oy kalendarning formasini ishlab chiqishga imkon berdi. Bu kalendarga muvofiq yil 12oyga, shu bilan birga har bir oy 30 kunga bo'lingan. Kalendar yil bilan astranomiya yili o'rtasidagi tafovut qadimgi zamonlarda qo'shimcha, 13- oy yordami bilan to'g'irlangan.

```
Shu tariqa qadimgi Hindlar qadimgi Sharqning boshqa xalqlari bilan bir qatorda dunyo madaniyati xazinasiga katta xissa qo'shganlar. 
```

1. ↑  Avdiyev, I*. Hind madaniyati* — 705 bet.
2. ↑  Avdiyev, I*. Hind madaniyati* — 705 bet.
3. ↑  Avdiyev, I*. Hind madaniyati* — 705 bet.
4. ↑  Avdiyev, I*. Hind madaniyati* — 705 bet.
Yepiskop **Yeji Matsulevich** (1955-yil 30-may, Dashev, Ilyinets tumani, Vinnitsa viloyati, Ukraina SSR, SSSR) – rim-katolik cherkovi diniy arbobi, katolik yepiskopi. Oʻzbekiston Apostol maʼmuri va Nara yepiskopi (2005-yildan)

Hayoti
------

Yeji Matsulevich 1989-yilda Krakovdagi Fransisk ordeniga qoʻshildi. 1990-yil 25-sentyabrda u qasamyod qildi. Keyinchalik Krakovdagi Oliy diniy seminariyada tahsil oldi. 1994-yil 2-oktyabr abadiy qasamyodni qabul qildi.

1994-yildan Rimda tahsil olgan. 1995-yildan bakalavr, 1997-yildan ilohiyot yoʻnalishi boʻyicha litsensiat boʻlgan.

1996-yil 22-iyunda u Krakov shahrida ruhoniy etib tayinlandi.

1997-yildan 2000-yilgacha sobiq natsistlarning Osvensim konslageri yaqinida joylashgan Harmenz shahridagi (Gmina Osvensim, Osvensim okrugi, Kichik Polsha voevodeligi, Polsha) Sankt Maksimilian Kolbe markazida ishlagan. Ikki yil davomida u Krakovdagi Oliy diniy seminariyada dars berdi.

2000-yilda u orden vikari va provinsiya sekretariati etib saylandi. 2001-yildan Sharqiy Yevropada kichik Friars ordenining bosh yordamchisi boʻldi.

2005-yil 1-aprelda u Oʻzbekiston Apostol maʼmuri va Nara titul yepiskopi etib tayinlangan. 2005-yil 14 mayda Kardinal Davlat kotibi Anjelo Sodano Rimda oʻzining yepiskoplik marosimini oʻtkazdi. Taqdirlash Fransisk ordenining asosiy uyi yonida joylashgan Muqaddas Havoriylarning Rim Bazilikasida boʻlib oʻtdi. 2005-yil 26-iyunda Yeji Matsulevich havoriy maʼmuri lavozimini egalladi. Rasmiy inauguratsiya marosimi Toshkentdagi Iso Masih yuragi sobori-jomeʼsida boʻlib oʻtdi.

2022-yil 29-aprelda yangi tashkil etilgan Markaziy Osiyo yepiskoplari konferensiyasining vitse-prezidenti etib saylandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Рукоположён первый в истории католический епископ для Узбекистана". 31-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2012-yil.
2. ↑  Епископ Ежи Мацулевич вступил в должность главы новой католической администратуры в Узбекистане
3. ↑  „Узбекистан: епископ Ежи Мацулевич вступил в должность главы новой апостольской администратуры". 28-fevral 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2012-yil.
4. ↑  „Bishops' Conference of Central Asia". *Gcatholic.org*. Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Bishop Jerzy Maculewicz, O.F.M. Conv. на сайте *catholic-hierarchy.org*
* Католическая церковь Узбекистана
* Ordinary of Apostolic Administration of Uzbekistan
**Yoonj Kim** — amerikalik jurnalist, televidenie muxbiri va yozuvchi. U Playboy’da muxbir va prodyuser boʻlib, *Jurnalista* hujjatli film tele shousini olib boradi. U sobiq efir isteʼdodi va ishtirokchi Media 's Pivot haqidagi *TPL Disrupt* hujjatli seriyasining prodyuseri.

Faoliyati
---------

*Playboy* -da Kim hujjatli filmlar va yangiliklar videolari boʻlimining asoschisi va prodyuseri edi. U *Journalista* shousida giyohvand moddalar siyosati va subkulturalar haqidagi hikoyalarni yoritgan.

Ilgari u Vocativ nashri uchun xabar bergan va ishlab chiqargan va msnbc uchun uning segmentlarida paydo boʻlgan. Mavzular orasida marixuana qonunchiligi va ayollarni qamoqqa olish haqida muammolar yortiladi. U Hindistonning New-Dehli shahrida ochiq defekatsiya inqirozi boʻyicha ishtirokchi Medianing bir soatlik hujjatli filmini boshlovchisi boʻldi. Yozuvchi sifatida Kim Bitch uchun sharhlovchi boʻlib, sobiq model sifatidagi shaxsiy tajribasiga asoslanib, irq va koʻngilochar industriya kesishmasi haqida ham maqola yozgan.

Shaxsiy hayot
-------------

Kim televideniye sohasini faxriy televizion prodyuser Mitch Koss *Slate* uchun yozilgan maqolani oʻqiganidan soʻng boshlagan. Ilgari Anderson Kooper va Lisa Lingga ustozlik qilgan Koss uni televideniye uchun hujjatli dasturlarni ishlab chiqish va mezbonlik qilish uchun chaqirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Spangler.* „Playboy, Out of the Nudity Biz, Leans Into Lifestyle and Scripted Shows for Men". *Variety*. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
2. ↑  „Yoonj Kim". *Playboy*.  Playboy Enterprises, Inc.. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
3. ↑  *Perlberg.* „Playboy Unveils ʻSafe For Work’ Web Video Slate". *Wall Street Journal*. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
4. ↑  *Ronan Farrow Daily.* „Inmates battle California wildfires". *MSNBC*.  NBCUniversal. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
5. ↑  *Cardoni.* „Tune In Tonight: 'TakePart Live' Tackles a Taboo Topic We Deal With All the Time". *TakePart*.  Participant Media. 17-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
6. ↑  *Kim.* „A Model Explores Race, Sexuality, and Gender in the Entertainment Industry". *Bitch*.  Bitch Media. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
7. ↑  *Doris.* „Rising Stars: Yoonj Kim On How Playboy Is Breaking New Ground In Video". *min online*.  min. Qaraldi: 9-may 2017-yil.
**Sulaymon** — Qurʼonda tilga olingan paygʻambarlardan biri, hukmdor. Mil. av. 965—928 yillarda IsroilIudeya podshohi boʻlgan. Dovudning oʻgʻli. 13 yoshida taxtga oʻtirgan. Yetuk bilimli, har bir ishda hukm chiqarishda otasidan koʻra olimroq boʻlgan. Rivoyatga koʻra, u jamiki insu jin, hayvonlar va parrandalar olamiga podshohlik qilgan, qushlar tilini tushungan. Shamollar ham uning ixtiyorida boʻlib, S. farmoniga koʻra, u xodit bildirgan joyda esardi. S.ga berilgan moʻʼjizalardan biri mis koni edi, deb rivoyat qilinadi: paygʻambar izmidagi jinlar oʻsha misdan uning xohlagan narsasini yasab berishar ekan. Jinlarning S.ga qasrlar bunyod etgani, dengiz tubidan duru javohirlar olib chiqib bergani nakl etiladi. S. oʻz qoʻl ostida bir necha xil qushlarni tarbiya qilardi. Bular orasida hudhud (sassiqpopishak) ham boʻlib, u Yamanning Sabo shahridan quyoshparast malika Bilqis haqida xabar keltiradi. S. Bilqisga maktub yoʻllab, uni yolgʻiz Allohga itoat etishga daʼvat etadi (Naml surasi, 20—37oyatlar).

S. otasining vasiyatiga koʻra, Aqso masjidini qurdirdi (qarang Almasjid alAqso). Sharq va Gʻarbda bir qancha mamlakatlarni zabt etib, jahongir boʻldi. S.ning oʻlimi bilan bogʻliq rivoyat jinlar, devlar gʻaybni — kelajakda roʻy beradigan voqeahodisalarni biladi, degan gumonlarni rad etadi: jon taslim qilgan S. tayangan hassani uzoq vaqt yogʻoch qurti yeb u yerga qulab tushmaguncha, jinlar S.ning vafot etganini bilmaganlar va paygʻambar ularga buyurgan vazifa — baland qasr bino qilish ishini davom ettiraverganlar (Sabaʼ surasi, 14oyat). Shunday qilib, S oʻlib, devlar mehnatdan qutulgan ekan. S yahudiy va xristian diniy adabiyotlarida Solomon nomi bilan maʼlum.

Adabiyot
--------

* Paygʻambarlar qissasi, T. 1993.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ushbu sahifa nomi mavzuning rasmiy tarjimasidir. Iltimos, uni oʻzgartirmang.

"Uddaburon bolalar 3D" filmining premyera sanasidagi uch oʻlchamda koʻrish uchun moʻljallangan koʻzoynaklardan biri.
***Uddaburon bolalar 3-D: Oʻyin tugadi*** (inglizcha: Spy Kids 3-D: Game Over) 2003-yil Amerika tomonidan ishlangan josuslik haqidagi sarguzasht komediya film.

Mazmuni
-------

Aygʻoqchilarning yoshi ulgʻaymoqda, ammo dushmanlar ham kuchliroq va topqirroq boʻlib bormoqdalar. Endi ular nafaqat oʻz hayotlarini, balki butun dunyoni qutqarish uchun Sylvester Stallone bilan jangga kirishlari kerak... voyaga yetmagan Juni va Karmen Kortez yangi topshiriqni bajarishga oʻtadilar. Bu safar ularni 3 oʻlchamli videooʻyinining virtual dunyosida sayohat kutmoqda, bu oʻyin bu yerda yashovchi mavjudotlar haqiqiy dunyoda paydo boʻlishlari uchun moʻljallangandir. Aygʻoqchilarning qizi Karmen yovuz Oʻyinchoqlar Ustasi tomonidan yaratilgan kompyuter oʻyinlari tarmogʻiga tushib qoladi. Hozir uning ukasi oʻz opasini va ayni paytda butun dunyoni qutqarishi kerak. Uning ota-onasi unga bu ishda yordam beradi!

Manbalar
--------

1. ↑  „Spy Kids 3D: Game Over (2003)".  American Film Institute. Qaraldi: 1-dekabr 2016-yil.
2. ↑  „*SPY KIDS 3-D GAME OVER* (U)".  British Board of Film Classification (21-iyul 2003-yil). Qaraldi: 22-mart 2016-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. 1 2
4. ↑
**Emirasan (Emir-Asan) Kurtmollayev** (qrim tatarcha: , 1902-yil 7 (20)-dekabr Oʻzenbash, Taurida viloyati – 1973-yil 11-aprel, Olmata) – sovet tilshunosi. Filologiya fanlari nomzodi (1933). Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

Hayoti
------

Emirasan Kurtmollayev 1902-yil 7 (20)-dekabrda Taurida viloyati, Yalta tumani, Oʻzenbash qishlogʻida badavlat dehqon oilasida tugʻilgan. Undan tashqari, ota-onasining yana ikkita oʻgʻil va ikkita qizi bor boʻlgan. Emirasan oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻida boshlangʻich maktabni tugatgan.

1922-yilda Qrim-tatar pedagogika kollejiga oʻqishga kirib, u yerda toʻrt yil oʻqigan. Texnikumni tugatgach, M. V. Frunze nomidagi Qrim davlat pedagogika institutining Qrim-tatar tili va adabiyoti fakultetiga oʻqishga kirib, 1930-yilgacha shu yerda tahsil olgan. Texnikumni tugatgach, bir yil davomida Afandikoʻy qishlogʻidagi boshlangʻich maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlaydi va universitetda oʻqishni davom ettiradi. 1933-yilda esa Qrim pedagogika instituti qoshidagi aspiranturani tugatib, nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Emirasan Kurtmollayev 1933-yildan 1941-yilgacha – Qrim pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Shu bilan birga Pushkin nomidagi Qrim til va adabiyot ilmiy-tadqiqot institutida katta ilmiy xodim boʻlgan. Qrim-tatar tilining rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Til boʻyicha birinchi (1930) va uchinchi (1934) ilmiy anjumanlarida maʼruza qilgan. Maktablar uchun bir qator darsliklar, jumladan, „Qrim-tatar tilining imlo lugʻati" (1936) muallifi va hammuallifi boʻlgan.

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Qizil Armiya safiga chaqiriladi. U yerda kichik leytenant unvoni bilan piyodalar polkida vzvod komandiri boʻlib xizmat qilgan. 1942-yilning mart oyida Qrimdagi yer osti faoliyatiga qoʻshilgan. Yarim orolni fashistlardan ozod qilish jarayonida Kurtmollayev boshchiligidagi vzvod Massandraning vinoyertoʻlalarini talon-taroj qilishdan qutqaradi.
Kurtmollayev 1944-yilda Qrim-tatarlar deportatsiyasi paytida Oʻzbekiston SSR, Samarqand viloyati, Bulungʻur tumaniga surgun qilingan. Keyinchalik oilasi yashagan Qozogʻiston SSSRning Olma-Ota shahriga koʻchib oʻtgan. U yerda SSSR tarixi va qozoq tilidan dars berib, keyinchalik Qozogʻiston SSR Maorif vazirligida ishlagan. Toshkent pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib, qrim-tatar tilini oʻqitish metodikasi kursidan dars bergan.

Emirasan Kurtmollayev 1973-yil 11-aprelda Olmaotada vafot etib, u yerda dafn etilgan.

Oilasi
------

* Rafiqasi – Anife Safayevna, pediatr.
* Qizi – Lenyar.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Шукурджієв С. В.* „Куртмоллаєв Емірасан" (uk). *Енциклопедія Сучасної України* (2016). 25-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-sentyabr 2022-yil.
2. ↑  Османов С. О.*. Дорога длиною в век*. Симферополь: Доля, 2007.
3. 1 2  „Эмирасан Куртмоллаев (1902–1973)" (ru). *Республиканская крымскотатарская библиотека им. И. Гаспринского* (12-sentyabr 2016-yil). 25-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-sentyabr 2022-yil.
**Hooke qonuni** (talaffuzi: *Huk*) — qattiq jismning elastik deformatsiyasi bilan shu jismga qoʻyilgan mexanik kuchlanish orasidagi chiziqli munosabatni ifodalaydigan qonun. Robert Hooke kashf qilgan (1660). Kuchlanish taʼsirida jism choʻzilishi yoki siqilishi mumkin. Masalan, uzunligi va koʻndalang kesim yuzasi S boʻlgan sterjen boʻylama Gʻ kuch bilan choʻzilsa, uning uzayishi Al=Fl/ES boʻladi, bunda: D — mutlaq (absolyut) choʻzilish (qisqarish), Ye — elastiklik moduli (Yung moduli). Nisbiy choʻzilish uchun o"=£e, bunda o — normal kuchlanish, ye — nisbiy choʻzilish. Siljish uchun x=Su, bunda: u — siljish burchagi, x — urinma kuchlanish, G — siljishdagi elastiklik moduli, koʻpchilik materiallar uchun G=0,4E. Masalan, poʻlat uchun £=2-106 kg-k/sm2, choʻyan yoki mis uchun £’=1-106 kg-k/sm2 va h.k.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Leopold III** (1901-83) - Belgiya qiroli (1934—51). Saksenkoburglar sulolasidan. 1940 yil 28 mayda Belgiyani fashistlar Olmoniyasiga soʻzsiz taslim boʻlganligi toʻgʻrisidagi hujjatga imzo chekkan va oʻz ixtiyori bilan oʻzini harbiy asir deb eʼlon qilgan (1944 yilda mamlakatdan chiqarib yuborilgan). L.shahrining mamlakatga qaytib kelishi, umumiy norozilik hamda ish tashlashlarga sabab boʻlgan (1950 yil 29— 30 iyul). L.III oʻgʻli Boduen I foydasiga taxtdan voz kechgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Qirol oila aʼzosi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

| * k
* m
* t
Belgiya Qirollari |
| --- |
| 
* *Louis Surlet de Chokier* (Regent)
* Leopold I
* Leopold II
* Albert I
* Leopold III
* *Charles* (Regent)
* Baudouin I
* Albert II
* Philippe IV

 |
**Zaboy** (rus.) — foydali qazilma boyliklari va qoplovchi jinslar qazib olinadigan ish joyi; kon inshootlari (shurf, shtolnya va burgi kovagi)ning eng pastki yuzasi, mas, burgʻi kovagining tubi. Kon ishlari natijasida 3. surilishi mumkin. Ishlar olib borilayotgan 3. ishlab turgan va, aksincha, ishlar toʻxtatilgan 3. ishlamayotgan 3. deyiladi. Shaxta va konlarda 3. gorizontal (yotiq), vertikal (tik) va qiya, ochiq konlarda 3. yonlama va frontal (old tarafda) boʻladi. Z.ning maydoni foydalanish maqsadiga qarab 5 sm2 dan bir necha 100 m2 gacha boradi. Z.dagi ishlar tayyorlash va tozalash ishlariga boʻlinadi. Tayyorl ash ishlarida hamma kon inshootlari foydali qazilmalarni qazib olish uchun maʼlum tizim asosida tayyorlanadi. Tayyorlash ishlari foydali kazilmalarning joylashish qonuniyatlari, qalinligi va b. fizik xossalarini aniqlashga yordam beradi. Foydali qazilmalarni qazib olish uchun oʻtka-ziladigan barcha ishlar yigindisi tozalash ishlariga kiradi; 2) quduklar burgilashda burgilash asboblari bilan kovlab borishda quduqning oʻyiladigan yon sirti.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dilbar Nazariy** (1958-yilda tugʻilgan) — afgʻon siyosatchisi, ayollar masalalari boʻyicha oxirgi vazir boʻlgan.

Dastlabki hayoti va taʼlimi
---------------------------

Nazariy oʻzbek, Balx viloyatining Xulm tumanidan. Balx shahridagi Oʻqituvchilar malakasini oshirish markazi va Kobul universitetining xalqaro munosabatlar boʻyicha bakalavr talabasi.

Karyerasi
---------

Nazariy Samangan shahridagi Naim Shahid oʻrta maktabida oʻqituvchi va direktor boʻlib ishlagan hamda Oxfam va UNICEFda ishlagan. 2005-yildan 2010-yilgacha Samangan parlamenti deputati boʻlgan. Ichki ishlar vazirligining elektron milliy ID kartani ishlab chiqish boshqarmasida ishlagan.

U Afgʻoniston vitse-prezidenti Abdulloh Abdulloh jamoasi tomonidan Milliy birlik hukumatiga nomzod qilib ko‘rsatilgan  va 2015-yil aprelida Ayollar masalalari bo‘yicha vazir etib tayinlangan, o‘sha paytda vazirlar mahkamasiga tayinlangan to‘rt nafar ayoldan biri. Nazariyning akasi vazirlikda maslahatchi bo‘lib ishlaydi; Dilbar akasi oʻziga mahram sifatida kerakligini aytadi.

2016-yilning 13-iyulida Nazariyga nisbatan quyi palataga ishonchsizlik votumi kiritilib, uni korrupsiyada va kasbiy samarasizlikda ayblangan, ushbu votum hukumat vazirlariga qarshi uzoq davom etgan takliflaridan biri edi. Votum mag‘lubiyatga uchradi.

2016-yil oktyabr oyida Nazariy BBC telekanalining *Ochiq Jirg‘a* dasturida barcha ayollar panelida ishtirok etib, shaharda bir kun oldin portlashlar va hujumlar bo‘lganiga qaramay, tenglik masalalarini muhokama qildi. 2016-yil 13-dekabr kuni Nazariy jurnalistlarga Afg‘onistondagi ayollarning 87 foizdan ortig‘i xavfsiz emasligini aytdi va „Mahrumlik butun mamlakat bo‘ylab ayollar uchun ko‘plab tahdidlarni keltirib chiqardi", dedi. Uning vazirligi o‘tgan to‘qqiz oy ichida ayollarga nisbatan 4000 dan ortiq zo‘ravonlik holatlarini qayd etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  *Ruttig.* „Tired of the Estezah? Minister for Women's Affairs survives vote of no confidence". *ECOI* (2016-yil 29-iyul). Qaraldi: 2017-yil 7-yanvar.
2. 1 2  „Cabinet overview: Who's who". *Afghanistan Today* (2015-yil 22-aprel). 2017-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-yanvar.
3. 1 2  „Nazari, Dilbar Mrs.".  Who is who in Afghanistan?.
4. ↑  „New minister seeks wider role for women in govt". *Sada-e Azadi* (2015-yil 20-aprel). 2017-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-yanvar.
5. ↑  *Nikzad.* „Parliament summons women's affairs minister for poor management". *Afghanistan Times* (2016-yil 13-iyul). Qaraldi: 2016-yil 7-yanvar.
6. ↑  *Siddiqi.* „I will be there even if my bodyguards refuse to accompany me.". *BBC Media Action* (2016-yil 3-oktyabr).
7. ↑  *Khan Jalalzai.* „Afghan woman: sold like a goat, treated like a dog". *Daily Times* (2017-yil 3-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 7-yanvar.

Havolalar
---------

* Hukumat profili (Wayback Machine saytida 2019-05-07 sanasida arxivlangan)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Gers (maʼnolari).

**Hers (Hertz) Henrix Rudolf** (nemischa:; 1857.22.2, Hamburg-1894.1.1, Bonn) — nemis fizigi. Elektrodinamika masalalari bilan shugʻullangan, birinchi boʻlib elektromagnit toʻlqinlarni kashf etib (1888), ularning xossasini tekshirgan. Elektromagnit toʻlqinlar va yorugʻlik nurlarining oʻzaro oʻxshashliklarini isbot qilgan, vibrator nazariyasini ishlab chiqqan. Hers tajribalari J. Maksvell elektromagnit maydon nazariyasini amalda isbot qildi va ularning amalda qoʻllanishini boshlab berdi. U yorugʻlikning elektr razryadiga boʻlgan taʼsirini payqadi va shu bilan fotoelektr hodisasi ustida tekshirishlar olib borilishiga sabab boʻldi. Hersning nazariy ishlari harakat qiluvchi jismlar elektrodinamikasidan, Maksvell tenglamalarini tajribada tekshirish va kuch tushunchasini eʼtiborga olmaydigan mexanikani tuzishdan iborat.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Dogma***, 1999-yilda omma eʼtiboriga havola qilingan komediya filmdir. Ssenariy muallifi va rejissor Kevin Smitning oʻzi ham filmda Ben Affleck, Matt Damon, Linda Fiorentino, Alan Rickman, Bud Cort, Salma Hayek, Chris Rock, Jason Lee, Jason Mewes, George Carlin, Janeane Garofalo hamda Alanis Morissette bilan birgalikda rol ijro etgan.

Film Katolik Cherkovini satira ostiga olgani uchun baʼzi mamlakatlarda taqiqlangan, film rejissori Kevin Smith esa bir necha tahdid xatlari olgan.

Mazmuni
-------

***Diqqat**! Quyida sujet burilishlari yoki hatto oxiri ham keltirilishi mumkin.*
Film jannatdan quvilgan ikki farishta (Bartleby va Loki) sarguzashtlari, ularning yana jannatga qaytish uchun qiladigan harakatlari haqida hikoya qiladi. Lekin shunisi ayon boʻladiki, ularning jannatga qaytishi Xudoning hech ham xato qilmasligi prinsipini buzib, olamni yoʻq qilib yuborishi mumkin ekan (filmda bu Azroilning rejasi ekanligi taʼkidlanadi). Bunday falokatning oldini olish uchun Metatron ismli farishta Isoning yakka uzoq qarindoshi Bethany huzuriga yuborilib, unga Bartleby va Loki'ni toʻxtatish zarurligi haqida aytiladi. Bunda Bethany'ga ikki paygʻambar - Jay va Kamgap Bob hamda 13-sahoba - zanji Rufus koʻmak berishadi.

Rollarda
--------

* Ben Affleck - Bartleby
* Matt Damon - Loki
* Linda Fiorentino - Bethany Sloane
* Chris Rock - Rufus
* Jason Mewes - Jay
* Kevin Smith - Kamgap Bob
* Bud Cort - John Doe Jersey
* Alan Rickman - Metatron
* Jason Lee - Azroil
* Salma Hayek - Serendipity
* George Carlin - Kardinal Ignatius Glick
* Barret Hackney - Stygian Triplet
* Jared Pfennigwerth - Stygian Triplet
* Kitao Sakurai - Stygian Triplet
* Alanis Morissette - Xudo
* Janeane Garofalo - Liz
* Brian O'Halloran - Grant Hicks
* Jeff Anderson - qurol sotuvchi
* Dwight Ewell - Kane
* Ethan Suplee - Noman

Yana qarang
-----------

* Dogma

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt


  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ripablik P-47 Tanderbolt** (inglizcha: *) — Ikkinchi Jahon urushining qiruvchi-bombardimonchisi, 1941-yildan 1945-yilgacha ishlab chiqarilgan, oʻsha davrlarning eng yirik bitta dvigatelli qiruvchisi. Asosiy qurol sakkizta yirik kalibrli (12,7 mm) pulemyot boʻlib, qiruvchi-bombardimonchi sifatida foydalanilganda u 1133 kilogramm bomba yukiga ega edi. Toʻliq yuklanganida, P-47 sakkiz tonnagacha ogʻirlikka ega boʻlardi va bu urushning eng ogʻir jangchilaridan biriga aylandi. P-47 kuchli Pratt &amp; Whitney R-2800 Double Wasp dvigateli bilan ishlab chiqilgan boʻlib, u AQSh dengiz floti va AQSh dengiz piyodalari korpusi Grumman F6F „Hellcat" va Vought F4U „Corsair" qiruvchilarida ham ishlatilgan. Thunderbolt qisqa va oʻrta masofaga eskort qiruvchisi sifatida, baland balandlikdagi havo janglarida va Yevropa va Tinch okeani harbiy harakatlar teatrlarida quruqlikdagi hujumda samarali boʻlgan. Urush paytida u AQSH HHKning asosiy qiruvchi samolyotlaridan biri boʻlib, ayniqsa quruqlikdagi hujum rolini yaxshi bajargan. Radial dvigatel va himoyalangan benzin baklari tufayli, u yuqori darajada omon qolish bilan ajralib turardi.</br>*

Urush oxiriga kelib, P-47 AQShning eng koʻp ishlab chiqarilgan qiruvchisi edi, u bir vaqtning oʻzida boshqa mamlakatlarga, shu jumladan Lend-liz asosida SSSRga yetkazib berildi.

Zirhli kokpit nisbatan keng va qulay boʻlib, koʻz yoshi shaklidagi soyabon P-47 uchuvchisiga yaxshi kuzatish imkonini berdi. Zamonaviy Amerika hujum samolyoti Fairchild Republic A-10 „Thunderbolt" II oʻz nomi uchun P-47 dan qarzdor.

Mashina rus va gruzin kelib chiqishiga ega konstruktorlar N. Severskiy va A. M. Kartveli rahbarligida Republic Aviation Company tomonidan yaratilgan..

Mashinaning rasmiy nomi, Republic Aviationning boshqa koʻplab modellari singari, momaqaldiroq soʻzi bilan bogʻliq — „momaqaldiroq" (inglizcha: *). Fyuzelaj shakli uchun mashina norasmiy „Jag" laqabini oldi (inglizcha:* ). Britaniyaliklar *koʻzani* *Juggernaut* (Juggernaut — tinimsiz kuch) soʻzining qisqartmasi deb hisoblashgan, bu rekord darajadagi oʻlcham va vazn, yuqori dvigatel kuchi va samolyotning taʼsirchan qurollanishini nazarda tutgan. Samolyotning yana bir norasmiy nomi — *T-bolt*.

Yana qarang
-----------

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Le Burjedagi muzeydan P-47 Thunderbolt fotosuratlari
* Sovet Ittifoqidagi „Momaqaldiroqlar" („Osmon burchagi" sayti)
* Ikkinchi Jahon urushi paytida P-47 Thunderbolt eskadroni — 1945-yil AQSh havo kuchlari hujjatli filmi
**Davlat imtihoni** - OʻzRda oliy, oʻrta maxsus va kasb-hunar oʻquv yurtlarida bitiruv imtihoni. Tibbiyot, ped. qishloq xoʻjaligi institutlari va oʻrta maxsus hamda kasbhunar oʻquv yurtlari, konservatoriya, madaniyat institutlari, jismoniy tarbiya institut va oʻrta maxsus hamda kasb-hunar oʻquv yurtlarida bitiruvchilar, odatda, ijtimoiy siyosiy fanlarning biridan va asosiy ixtisoslikka tegishli 2—3 fandan D. i. topshiradilar; universitet, iqtisodiyot va teatr oliy oʻquv yurtlarini bitiruvchilar ijtimoiy siyosiy fanlarning biridan D. i. topshirish bilan birga, diplom ishi himoya qiladilar.

Oliy texnika oʻquv yurtlarida D. i. oʻrniga diplom loyihasi, badiiy intlarda diplom ishi himoya qilinadi. D. i.ni oliy oʻquv yurtlarining davlat imtihon komissiyasi hamda oʻrta maxsus va kasb-hunar oʻquv yurtlarining davlat ixtisos komissiyasi oʻtkazadi. Komissiya tarkibiga quyidagilar kiradi: rais — muayyan ixtisosdagi yirik mutaxassis yoki olim (mazkur oʻquv yurtida ishlamaydigan) va komissiya aʼzolari — oliy oʻquv yurtlarida: rektor yoki prorektor, fakultet dekani yoki uning oʻrinbosari, kafedra mudiri, professor va dotsentlar; oʻrta maxsus va kasb-xunar oʻquv yurtlarida — direktor (direktor oʻrinbosari), ixtisoslikka tegishli fanlardan bir necha oʻqituvchi. D. i.ga oʻquv rejasining barcha talabini bajargan shaxslar qoʻyiladi. D. i.da qoʻyilgan baho komissiyaning yopiq majlisida koʻpchilik ovoz bilan tasdiklanadi. Oʻquv yurtini bitiruvchiga tegishli mutaxassislikni berish masalasi D. i.ni topshirish asosida hal qilinadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Ushbu maqola diplomat haqida. Olim haqida Baxtiyor Ibragimov maqolasiga qarang*.

**Baxtiyor Neʼmatjonovich Ibragimov** – oʻzbek diplomati. 2023-yildan Oʻzbekistonning Avstriyadagi elchisi. 2017—2023-yillarda Oʻzbekistonning Birlashgan millatlar tashkilotidagi doimiy vakili.

Maʼlumoti
---------

1989-yildaToshkent xalq xoʻjaligi institutini tamomlagan.

1993-yilda Malayziya xalqaro aloqalar va diplomatiya institutini tamomlagan.

Mehnat faoliyati
----------------

1989—1992 – Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi ilmiy xodimi.

1992—1993 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi xalqaro iqtisodiyot, ilmiy-texnikaviy va madaniy hamkorlik boʻlimining uchinchi kotibi.

1993—1995 – Oʻzbekistonning AQShdagi elchixonasi uchinchi kotibi.

1995—1998 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika qitʼasi mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi ikkinchi kotibi.

1998—2002 – Oʻzbekistonning Koreya Respublikasidagi elchixonasi birinchi kotibi.

2002—2003 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Konsullik boshqarmasi xorijdagi faoliyatni muvofiqlashtirish boʻlimining boshligʻi.

2003—2004 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika qitʼasi mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2004—2009 – Oʻzbekiston BMTdagi doimiy vakolatxonasining siyosiy maslahatchisi – missiya rahbari oʻrinbosari.

2009—2011 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika qitʼasi mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2011—2017 – Oʻzbekistonning Koreya Respublikasidagi elchixonasi siyosiy maslahatchisi – missiya rahbari oʻrinbosari.

2017-yil 8-maydan 2023-yil 7-avgustgacha – Oʻzbekistonning BMTdagi doimiy vakili.

2023-yildan Oʻzbekistonning Avstriyadagi, bir vaqtning oʻzida Vengriyadagi elchisi va BMT sanoatni rivojlantirish tashkiloti (UNIDO)dagi doimiy vakili.

Favqulodda va Muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.

Oilasi
------

Otasi Neʼmatjon Ibragimov, general-mayor. Uzoq yillar prokuratura tizimida ishlagan. 1983—1985-yillarda OʻzSSR ichki ishlar vaziri boʻlgan. Akasi Ibragimov Dilmurod Neʼmatjonovich, jinoyat ishlari boʻyicha Qibray tumani sudi raisi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „O‘zbekistonning Avstriyadagi yangi elchisi ish boshladi". *kun.uz* (27-oktyabr 2023-yil). Qaraldi: 28-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Ўзбекистоннинг Австриядаги янги элчиси иш бошлади".
3. ↑  „Улуғбек Лапасов Ўзбекистоннинг БМТдаги доимий вакили бўлди".
4. ↑  „Ministerstvo inostrannix del Respubliki Uzbekistan — Diplomaticheskie predstavitelstva za rubejom". 10-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-mart 2023-yil.
5. ↑  The Permanent Mission of the Republic of Uzbekistan to the United Nations
6. ↑  „Узбекистан сменил постпреда при ООН".
7. ↑  Oʻzbekiston elchisi UNIDO huzurida akkreditatsiyadan oʻtdi
8. ↑  „Ўзбекистоннинг Австриядаги янги элчиси иш бошлади".
9. ↑  „Мирзиёев присвоил высший дипломатический ранг постпреду Узбекистана при ООН".
10. ↑  NKVD – MVD Uzbekskoy SSR

Yana qarang
-----------

* BMT: Davlatlarning amaldagi doimiy vakillari
**Bess** — axomaniylarning Baqtriya va Sugʻdiyonadagi satrapi (hokimi). Axomaniylar naslidan. Miloddan avvalgi 333 yil Aleksandr qoʻshinlari bilan Doro III qoʻshinlari oʻrtasida boʻlgan Gavgamela jangoʻda Eron otliq lashkariga qoʻmondonlik qilgan. Eron qoʻshinlari yengilgach, B. Spitamen, Oksiart, Datafarn kabi lashkarboshilar hamda Doro III bilan birgalikda Sugʻdiyonaga chekinadi va qarindoshi Doro III ni xoinona oʻldirib, oʻzini axomaniylar davlatining oliy hukmdori—Artakserks IV deb eʼlon qiladi. Aleksandr unga qarshi Ptolemey Lag boshchiligida lashkar yuboradi. Ptolemey Lag B. turgan qishloqni qurshab olib, qishloq ahlidan uni tutib topshirishni talab qiladi, aks holda barchalarini oʻldirib, qishloqning kulini koʻkka sovurajagini aytadi. Shunda mazkur qishloq ahli Ptolemey Lag lashkariga qarshilik koʻrsatmaydi. Ptolemey Lag B.ni tutib boʻyniga sirtmoq solib, qipyalangʻoch holda Aleksandr qoʻshini oʻtadigan yoʻl boʻyida qoldiradi. Aleksandr oʻsha yoʻldan ketayotib B.ga koʻzi tushadida, undan nega oʻz qarimdoshi va podshohini oʻldirganini soʻraydi. Shunda B. Doroning mulozimlari qutkuvi bilan hamda Aleksandrning koʻnglini olish uchun shunday qilganini aytadi. Aleksandr gʻazablanib, B.ning burun va quloklarini kesishni, soʻng uni Ekbatana (Hamadon)ga yuborib, oʻsha yerda midiyaliklar va forslar koʻz oldida qatl etishni buyuradi.

Baʼzi olimlarning (Sh. Kamoliddinov) fikricha, B. asir olingan joy hozirgi Qashqadaryo viloyatidagi Uzunqir qalʼasi harobasi oʻrnida boʻlgan, bu qalʼa chekinayotgan sugʻdiylarning butun armiyasini sigʻdira olgan. Amudaryodagi Shoʻrob kechuvidan Uzunqir qalʼasigacha 240 km boʻlib, oʻrta asr karvonlari uchun 8 kunlik yoʻl boʻlgan. Yunonmakedon otryadi bir necha yerda toʻxtab dam olgach, bu masofani 4 kunda bosib oʻtgan. B. oʻshanda Uzunqirdan 650 m jan.da joylashgan mahalliy hokimning qarorgohi—Sangirtepa qalʼasiga yashiringan boʻlsa kerak.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Kamaliddinov Sh. S, Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistana po araboyazichnim istochnikam IX—nachala XIII vv. T. 1996, s. 17; Arrian, Poxod Aleksandra, M.—L. 1962.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Adriana Cerezo Iglesias** (ispancha: *Adriana Cerezo Iglesias*; tugʻ. 2003-yil 24-noyabr, Alcalá de Henares, Madrid, Ispaniya) — ispaniyalik taekvondochi, 49 kg gacha vazn toifasida, Ispaniya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2021-yilgi taekvondo boʻyicha Yevropa chempioni va sovrindori.

Biografiya
----------

2003-yil 24-noyabrda Adriana Serezo Alkala de Henaresda tugʻilgan. Taekvondo bilan 4 yoshidan shugʻullanadi. Ota-onasidan sir boʻlgan bobosi uni sport seksiyasiga olib kelgan.

Sport karyerasi
---------------

2016-yilda u kadetlar oʻrtasidagi Ispaniya chempionatida ishtirok etdi va turnirda gʻalaba qozonib, oʻzining ilk medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Buxarest shahrida (Ruminiya) kadetlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Adriana ishtirok etdi. Keyingi yili u AQSh va Lyuksemburgdagi turnirlarda, Ispaniya chempionatida oltin medal va Vengriyaning Budapesht shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yilda Shvetsiyaning Helsingborg shahrida oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

2020-yilda u birinchi marta kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda qatnashadi va 2021-yilda Sofiya shahrida (Bolgariya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida gʻolib chiqadi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Adriana Cerezo kumush medalni qoʻlga kiritdi. Shunday qilib, Cerezo 2012-yilda Londonda Brigitte Yagüe va 2016-yilda Rio-de-Janeyroda Eva Calvo qoʻlga kiritgan kumushdan keyin ayollar taekvondosida Ispaniyadagi Olimpiya oʻyinlarida ketma-ket uchinchi medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yilda Manchesterda (Birlashgan Qirollik) taekvondo boʻyicha Yevropa chempionatlarida u 49 kg gacha vazn toifasida bronza medalni qoʻlga kiritdi.

Medal natijalari
----------------

### Yozgi Olimpiada oʻyinlari

| Olimpiada | Intizom | Oʻrin |
| --- | --- | --- |
| YaponiyaTokio 2020-yil | taekvondo, 49 kg gacha, ayollar | 2 Kumush |

### Yevropa chempionati

| Taekvondo boʻyicha Yevropa chempionati | Intizom | Oʻrin |
| --- | --- | --- |
| Bolgariya2021-yilda Sofiya | taekvondo, 49 kg gacha, ayollar | 2 Oltin |
| Birlashgan Qirollik2022-yilda Manchester | taekvondo, 49 kg gacha, ayollar | 2 Bronza |

Manbalar
--------

1. ↑  „Кто такая Адриано Сересо" (es). *rtve.es* (24-iyul 2021-yil). Qaraldi: 6-avgust 2021-yil.
2. ↑
3. ↑  „17-летняя чемпионка Европы" (es). *as.com* (8-aprel 2021-yil). Qaraldi: 6-avgust 2021-yil.
4. ↑
5. ↑
**Tsaghkashen** (armancha: *Ծաղկաշեն*) yoki **Damirli** (ozarbayjoncha: *Dəmirli*) — qishloq, yaʼni *[[de-fakto] ]*, boʻlinishi Artsax Respublikasi ning Martakert viloyatida; *de jure*, Ozarbayjonning Tartar tumanida, Tog'li Qorabog' bahsli mintaqasida. Qishloqda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etadi, shuningdek, 1989-yilda armanlar ham koʻpchilikni tashkil qilgan.

Tarixi
------

Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.
Qishloq Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi davrida 1992-yilning birinchi yarmiga kelib arman qoʻshinlari nazorati ostida boʻlgan, keyin 1992-yil 4-iyulda Goranboy operatsiyasida Ozarbayjon qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. Nihoyat, 1993-yil 27-iyulda arman kuchlari tomonidan bosib olindi.

Ekonomikasi va madaniyati
-------------------------

Aholisi, asosan, qishloq xoʻjaligi va chorvachilik bilan shugʻullanadi. 2015-yil holatiga ko‘ra, qishloqda munitsipal bino, madaniyat uyi, Nerkin Horatagh o‘rta maktabining Sag‘kashen filiali va tibbiyot punkti mavjud.

Demografiyasi
-------------

Qishloqda 2005-yilda 137 nafar aholi istiqomat qilgan. va 2015-yilda 154 kishi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Андрей Зубов.* „Андрей Зубов. Карабах: Мир и Война". *drugoivzgliad.com*. 20-oktyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2022-yil.
2. 1 2
3. ↑  „Tog'li Qorabog' Respublikasining 2005 yildagi aholini ro'yxatga olish natijalari". *Artsax Respublikasi Milliy Statistika Xizmati*. 2-mart 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-dekabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Dəmirli GEOnet nomlar serverida

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Ozarbayjon geografiyasi | *Ozarbayjon geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sinantroplar** (lot. Sina Xitoy va yun. antropos — odam) — eng qadimgi odamlar (arxantropyaar)ga mansub qazilma odamlar. Juda koʻp suyaklari (kalla qutisi, pastki jagʻlar parchalari, oyoq va koʻl suyaklari) oʻrta pleystotsen qoldiqlaridan ilk bor 1927—1937-yillarda Xitoydan topilgan (nomi shundan olingan). Sinantroplar morfologik jihatdan pitekantroplarga yaqin, lekin ulardan miya hajmining kattaligi (1000 sm³ ga yaqin), peshonasining birmuncha kengligi bilan farq qiladi. Sning suyak qoldiklari bilan birga ular foydalangan, ilk paleolit davriga mansub sodda tosh qurollar, ularning olovdan foydalanilganiga guvohlik beruvchi kul va hayvonlarning kuygan suyak qoldiqlari topilgan.
Sinantroplar tabiiy olovdan foydalanishni bilib olishgan. Ular bunga yashin tufayli oʻrmon yongʻinlari kelib chiqishi natijasida hosil boʻlgan olovni saqlab qolish yoʻli bilan erishganlar. Bu insoniyat erishgan eng katta yutuqlardan biri boʻldi. Yurtimizda sinantropga zamondosh odamlarning suyak qoldiqlari va ular yaratgan mehnat qurollari Fargʻona vodiysining Selungʻur gʻoridan topildi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**WJSN** (Koreyscha: 우주소녀; RR: Ujusonyeo; Xitoycha: 宇宙少女), shuningdek, **Cosmic Girls** nomi bilan ham tanilgan, Starship Entertainment va Yuehua Entertainment tomonidan tashkil etilgan Janubiy Koreyalik qizlar guruhidir. Guruhning hozirgi tarkibi oʻn nafar aʼzodan iborat: Seola, Bona, Exy, Soobin, Luda, Dawon, Eunseo, Yeoreum, Dayoung va Yeonjung.

Guruh 2016-yil 25-fevralda kengaytirilgan spektakl bilan debyut qildi. Guruh oʻn ikki aʼzodan tashkil topgan. Oʻn uchinchi aʼzo Yeonjung 2016-yil iyul oyida qoʻshildi. 2018-yildan beri tanaffusda boʻlganidan soʻng, Yuehua kompaniyasidan Xuanyi, Cheng Xiao va Meiqi 2023-yil 3-martda guruhni tark etishdi.

  

**2015-2016: Shakllanish va debyut**

2015-yil 4-dekabrda Starship Entertainment va Yuehua Entertainment WJSN nomli 12 aʼzodan iborat qizlar guruhini ishga tushirdi, u yerda koreys va xitoylik aʼzolar turli boʻlinmalarga boʻlingan.[1]

10-dekabrda birinchi birlik, **Wonder Unit** (Cheng Xiao, Bona va Dayoung) eʼlon qilindi. 17 dekabrda ikkinchi uch aʼzoli birlik (Xuanyi, Eunseo va Yeoreum) taqdim etildi: **Joy Unit**. 21-dekabr kuni WJSNning Wonder and Joy Unit guruhlari Mariah Carey tomonidan yozilgan „All I Want For Christmas Is You" qoʻshigʻining Rojdestvo muqovasini chiqarishdi. 24-dekabrda uchinchi boʻlim, **Sweet Unit** (Seola, Exy va Soobin) eʼlon qilindi. 31 dekabrda yakuniy birlik eʼlon qilindi: **Natural Unit** (Meiqi, Luda va Dawon).

WJSN 2016-yil 25-fevralda „Would You Like?" mini albomi bilan debyut qildi. Bu albom „Mo Mo Mo" va „Catch Me" nomli treklari bilan chiqdi. Guruh oʻzining debyut bosqichini 25-fevraldagi „M Countdown" seriyasida „Catch Me" va „Mo Mo Mo" bilan oʻtkazdi.

11-iyul kuni Starship Entertainment I.O.I-dan Yoo Yeon-Jungning guruhga qoʻshilishini tasdiqladi. 2016-yil avgust oyida Seola, Exy, Soobin, Eunseo, Cheng Xiao, Yeoreum va Dayoung yorliqdoshi Monsta X bilan hamkorlikda Y-Teen birligini tashkil qilishdi. Bu KTning telefon tariflari xizmati uchun CF modellari sifatida targʻib qilingan va musiqiy videolar va turli leybllarning kontentlarni chiqaradigan loyiha birligi guruhi edi.

17 avgustda WJSN oʻzining ikkinchi mini albomini „The Secret" barcha 13 aʼzosi bilan chiqdi.

1. ↑  Andoza:Yangiliklar sayti
2. ↑  Andoza:Yangiliklar sayti
**Ahmad Narzullayev** (1956-yil 15-mart; Surxondaryo viloyati, Denov tumani) — Fermer, Oʻzbekiston qahramoni, Mehnat shuhrati ordeni sohibi.

Tarjimai holi
-------------

Ahmad Narzullayev 1956-yil 15-martda Surxondaryo viloyatining Denov tumanida tugʻilgan. 1979-yilda Toshkent politexnika institutini tamomlagan. Ahmad Narzullayev boshchiligidagi „Lochin" fermer xoʻjaligi 2000-yilda Prezident sovrini uchun oʻtkazilgan „Tashabbus" koʻrik-tanlovida faol ishtirok etgan. Shu yili „Lochin" fermer xoʻjaligi viloyat bosqichida dehqon, fermer va tadbirkorlar oʻrtasida 1-oʻrinni egalladi. Ushbu koʻrik-tanlovning Respublika bosqichida esa 3-oʻrinni qoʻlga kiritgan. Ahmad Narzullayev esa koʻrik-tanlovning „Saxovatli tadbirkor" laureatlik diplomi va esdalik sovgʻasi bilan taqdirlangan. „Tashabbus – 2001" koʻrik-tanlovida Ahmad Narzullayevga „Intizomli soliq toʻlovchi" laureatlik diplomi berilgan.

2020-yilning 14-dekabr kuni Ahmad Narzullayev qishloq xoʻjaligi xodimlari kuni munosabati bilan Surxondaryoda bo'lib o'tgan bayram yadbirida qatnashgan va tadbir davomida quyidagi fikrlarni bildirib o'tgan:

> Davlatimiz rahbarining Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi xodimlariga yoʻllagan bayram tabrigi yurtimizdagi mirshikor dehqon hamda fermerlar, tomarqa yer egalari va chorvadorlarni behad mamnun etdi. Bu tabrikda moddiy neʻmat yaratuvchilariga boʻlgan yuksak hurmat va ehtirom oʻz ifodasini topgan, desam aslo mubolagʻa boʻlmaydi. Bu bizning kuchimizga kuch, ruhiyatimizga esa kattta koʻtarinkilik baxsh etdi. Biz dehqonchilikda koʻp yillik tajribaga ega xalqimiz. Shunga munosib ravishda qishloq xoʻjaligini isloh qilish, sohani davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash ishlariga qaratilgan doimiy eʼtibor yuksak samaralar baryotir. Paxtachilik, gʻallachilik qatori issiqxona sharoitida dehqonchilik qilish boʻyicha ham ilgʻor tajribalar oʻzlashtirilib, moʻl-koʻl hosil yetishtirishga erishib kelmoqdamiz.
> 
> — Ahmad Narzullayev,

Mukofotlari
-----------

* 2001-yilda Mehnat shuhrati ordeni bilan taqdirlangan.
* 2003-yilda Oʻzbekiston qahramoni unvoni berilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 96. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
2. ↑  „Surxon vohasida qishloq xoʻjaligi xodimlari kuniga bagʻishlangan bayram boʻlib oʻtdi". *www.xs.uz*. Qaraldi: 13-avgust 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor va boshqalar*. Oʻzbekiston qahramonlari*. Toshkent: Adabiyot, 2021 — 216 bet. 11-avgust 2023-yilda qaraldi.