**Beshkent** — Oʻzbekiston Respublikasining Qashqadaryo viloyati Qarshi tumanidagi shahar. 1977-yilda shahar maqomini olgan. 1964-yildan eʼtiboran qarshi tumani markazi hisoblangan. 1926-yildan Beshkent tumani markazi boʻlgan.

Etimologiyasi
-------------

Mahalliy yerlik aholi *besh kas* (kas bu yerda odam, inson maʼnosida) birikmasini besh aka-ukalar qishloqchani tashkil etgan deb izohlashadi. Shuningdek, bir necha qishloq va mahallar yigʻindisi shaklida ham eʼtirof etiladi. Shahar nomi tarkibida *besh* soʻzi asli turkiycha soʻz hisoblanadi, forschada *besh* koʻp, ortiq, ziyod maʼnolarida qoʻllaniladi.

Somoniy, Yoqut al-Hamaviy asarlarida Fijkant, Fijakent nomlari tilga olinaddi. XVI asr vaqf hujjatlarida bu nom Vijkat, Bijkat, Bejkat shaklida talqin etiladi. Nomning tovush tartibi oʻzgarib, boshlangʻich boʻgʻin *fij — vij — bij — besh* tarzida shakllangan. Yerlik aholi nomni oʻz tiliga moslab olgan. Shuningdek, ayrim hududlarda *besh* shakli emas *pesh* yoki *pish* shakli saqlangan.

Shahar nomining keyingi boʻgʻinidagi *kent* soʻzi qadimiy eron tiliga xos boʻlib, qoʻrgʻon, qishloq yoki qoʻrgʻonlar yigʻindisi maʼnosini anglatgan. Lekin bu oʻrinda kat soʻzi qadimiyroqdir. Yaʼni shahar nomi aslida Beshakat boʻlishi ham mumkin. *Kent* soʻzi bilan joy nomlarini atash asosan turkiy tilli xalqlar orasida keng tarqalgan. XVI asrning ikkinchi yarmiga kelib shahar nomidagi *kat* qoʻshimchasi kentga oʻzgarib ketgan. Qishloq Naxshabning quyi janubiy qismida joylashgan. Nom tarkibidagi *fij — vij — bij — pish — vish — bish — besh* soʻzi quyi qismi, adogʻi maʼnosini ham bergan. Shunga koʻra, Beshkent quyi qishloq degan maʼnoni anglatgan.

Oʻxshash nomlar
---------------

Qashqadaryo viloyati Kattaqoʻrgʻon tumanida Beshkent qishlogʻi bor. Shuningdek, Qirgʻiziston va Tojikiston respublikalarida ham Beshkent nomli qishloqlar bor.

Joylashuvi
----------

Shahar Beshkent tumanning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Viloyat markazi va yaqin temir yoʻl stansiyasi joylashgan Qarshi shahrigacha 7 km lik masofa bor.

Aholisi
-------

Aholisi 15,8 ming kishi (2005-yil).

2016-yil 1-yanvardagi aholini roʻyhatga olish maʼlumotlariga koʻra Beshkent shahrida 18,9 ming kishi yashashi qayd etilgan.

Sanoati
-------

Xoʻjaliklari va aholisi Beshkent kanalidan suv oladi. Shaharda paxta tozalash zavodi, non kombinati, 5 qoʻshma korxona (shu jumladan, Oʻzbekiston — Rossiya, Oʻzbekiston — Pokiston qoʻshma korxonalari) faoliyat koʻrsatadi. Shuningdek, Qarshi choʻlini oʻzlashtirish bilan shugʻullanuvchi bir qancha korxona va muassasalar ham faoliyat yuritadi. Shaharcha hududida 4 ta umumiy taʼlim maktabi (3,9 ming oʻquvchi), 1 ta litsey (237 oʻquvchi), 1 kasb-hunar kolleji (627 oʻquvchi) mavjud. 11 ta sport inshooti, 32 ta jismoniy tarbiya va sport jamoalari faoliyat koʻrsatadi. 2 ta kutubxona, madaniyat va istirohat bogʻi, kasalxona, 3 ta poliklinika aholiga xizmat koʻrsatadi.

Adabiyotlar
-----------

* „Beshkent", *Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi: 2-jild (Beshik — Gidrofizika)*. Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, 2001 — 704 bet.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qashqadaryo viloyati". *goldenpages.uz*. Qaraldi: 08-2023.
2. 1 2 3  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 57-58 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
3. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 142 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Qashqadaryo viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Qarshi** |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* **Chiroqchi tumani** (Chiroqchi)
* **Dehqonobod tumani** (Qorashina)
* **Gʻuzor tumani** (Gʻuzor)
* **Qamashi tumani** (Qamashi)
* **Qarshi tumani** (Beshkent)
* **Kasbi tumani** (Mugʻlon)
* **Kitob tumani** (Kitob)
* **Koson tumani** (Koson)
* **Koʻkdala tumani** (Yettitom)
* **Mirishkor tumani** (Yangi Mirishkor)
* **Muborak tumani** (Muborak)
* **Nishon tumani** (Yangi Nishon)
* **Shahrisabz tumani** (Chorshanba)
* **Yakkabogʻ tumani** (Yakkabogʻ)
 | 
 |

 |