**Nepal Airlines** (Nepal Airlines, nepalcha नेपाल वायुसेवा, ilgari Royal Nepal Airlines nomida boʻlgan) — Nepalning milliy aviakompaniyasi hisoblanadi. Bosh ofisi Katmanduda joylashgan, asosiy aeroporti Tribhuvan xalqaro aeroporti sanaladi. Aviakompaniya aksiyalarining 51% davlatga tegishli.

Tarixi
------

 Nepal Airlines Boeing 757
Royal Nepal Airlines Corporation (Royal Nepal Airlines) aviakompaniyasi 1958-yil iyul oyida tashkil etilgan aviakompaniya hisoblanadi. Kompaniya oʻz faoliyatini Biratnagar, Pokharaga ichki reyslarni, shuningdek Hindistonga xalqaro reyslarni amalga oshiruvchi bitta Duglas DC-3 samolyotini ishlatish bilan oʻz faoliyani boshladi.

Shveytsariyaning Pilatus PC-6 Porter samolyoti 1961-yilda Royal Nepal Airlines aviakompaniyasiga kirdi. Ushbu 6 oʻrindiqli qisqa uchish va qoʻnish samolyotlari Nepalning togʻli hududlarida ishlash uchun juda mos edi. Taxminan bir vaqtning oʻzida yana 7 ta Duglas DC-3 olindi. 1963-1965 yillarda Royal Nepal Airlines ikkita Fong Shou-2 Harvester samolyotini (Sovet An-2 ning Xitoy analogi) ishlatgan. Hawker Siddley HS-748 samolyoti 1970-yilda Royal Nepal Airlines aviakompaniyasiga kirdi va ichki va xalqaro reyslarda, shuningdek Everest atrofidagi diqqatga sazovor joylarga parvozlar uchun ishlatilishni boshlandi. Nepal aviatsiya flotining xilma-xilligi koʻplab samolyotlar boshqa mamlakatlardan yordam dasturlari doirasida qabul qilinganligining natijasi edi.

Uzoq togʻli qishloqlar bilan havo aloqasini rivojlantirishda De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter samolyoti qisqa asfaltlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlaklarida ishlashga qodir boʻlgan samolyotlar muhim rol oʻynadi. Royal Nepal Airlines DHC-6 Twin Otter 1971-yilda flotga kirdi.

 1986-yilda Royal Nepal Airlines kompaniyasining Hawker Siddley HS-748 samolyoti
1972-yilda Nepalda birinchi reaktiv samolyot — Boeing 727 1993-yilgacha ishlay boshladi. 1987-1988-yillarda Royal Nepal Airlines 2 ta Boeing 757-200 samolyotini sotib oldi.

1988-1989 yillardagi maʼlumotlarga koʻra, Royal Nepal Airlines 54,3 million dollar daromadga ega boʻlib, 17 million dollarlik operatsion foydaga ega boʻlgan, barcha Nepal korxonalari orasida mamlakatga eng katta valyuta oqimini tashkil etgan. Shuningdek, Royal Nepal Airlines Nepaldagi eng yirik ish beruvchi kompaniya boʻlgan — aviakompaniyada taxminan 2200 kishi kishi ishlagan.

1993-yildan 1996-yilgacha boʻlgan davrda Royal Nepal Airlines Airbus A310 samolyotini ijaraga oldi.

2004-yilda kompaniyaning qarzlarini toʻlash uchun uning 49 % aksiyalari xususiy investorlarga sotib yuborildi.

2007-yilda Nepalda monarxiya bekor qilingandan soʻng, aviakompaniya nomidan *Royal* soʻzi olib tashlandi — Royal Nepal Airlines nomi Nepal Airlines deb boshqa nomga nomlandi.

2015-yilda aeraportni modernizatsiya qilish dasturi doirasida aviakompaniya ikkita yangi Airbus A320 samolyotini sotib oldi.

Flot
----

### Hozirgi holat

 Xian MA60 samolyoti Nepal Airlinesning yangi (2014-yildan beri foydalanilgan) rang sxemasida
 Jomsom aeroportida Nepal Airlines DHC-6 Twin Otter
Nepal Airlines floti dan iborat.

| Samolyot turi | Ishlatilgan | Buyurtma qilingan | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter | 2 |  | Ushbu turdagi samolyotlarni Harbin Y-12 bilan almashtirish rejalashtirilgan |
| Harbin Y-12 | 1 | 3 |  |
| Xian MA60 | 1 | 1 |  |
| Airbus A320 | 2 |  |  |
| A330-200 | 2 |  |  |
| Boeing 757-200 | 1 | 1 | 1987-2017 |
|

### Ilgari foydalanilgan samolyot

| Samolyot Turi | Ekspulutatsiyaning Boshlanishi | Ekspulutatsiyaning Tugashi |
| --- | --- | --- |
| Duglas DC-3 | 1958-yil | 1973-yil |
| Pilatus PC-6 Porter | 1961-yil | 1998-yil |
| Fong Shou-2 kombayn | 1963-yil | 1965-yil |
| Fokker F27 doʻstlik | 1966-yil | 1970-yil |
| Hawker Siddley HS-748 | 1970-yil | 1996-yil |
| Boeing 727 | 1972-yil | 1993-yil |
| Airbus A310 | 1993-yil | 1996-yil |
| Boeing 757-200 | 1987-yil | 2017-yil |
|

Parvoz geografiyasi
-------------------

Nepal Airlines (2014-yil) Katmandudan Bangkok (Tailand), Doha (Qatar), Dubay (BAA), Gonkong (Xitoy), Kuala-Lumpur (Malayziya) ga xalqaro reyslarni amalga oshiradi.

Nepal Airlines kompaniyasi Butanning Druk Air aviakompaniyasi bilan kodshering shartnomasiga ega hisoblanadi.

2013-yildan boshlab Nepalning barcha aviakompaniyalari, shu jumladan Nepal Airlines aviakompaniyalariga Yevropa meʼyorlari va standartlariga rioya qilmaslik sababli Yevropa Ittifoqiga parvoz qilish mumkin emas va taqiqlangan.

Qiziq faktlar
-------------

Nepal Airlines emblemasida hind xudosi Akash Brairab tasvirlangan. 2007-yilda Nepalning Boeing 757 samolyotlaridan birining elektr jihozlarini taʼmirlashda Xudo yordam berish uchun Akash Brairab sharafiga ikkita echki qurbonlik qilindi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Brief History of Nepal Airlines".  Nepal Airlines. 8-oktyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-dekabr 2014-yil.
2. ↑  „History of Royal Nepal Airline Corporation – FundingUniverse".  Fundinguniverse.com. 30-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-dekabr 2014-yil.
3. ↑  „Nepal Airlines Corporation, Chinese company sign six aircraft deal".  nepalairflight.com. 12-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2014-yil.
4. ↑  „Nepal Airlines firms up two Airbus A320 with Sharklets".  Airbus. 2-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2014-yil.
5. ↑  „NAC, Druk Air signs codesharing pact".  myrepublica.com. 20-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2014-yil.
6. ↑  *Paylor, Anne*. „Nepal carriers added to EU blacklist". Andoza:Не переведено 5. Qaraldi: 26-dekabr 2014-yil.
7. ↑  „Goats sacrificed to fix Nepal jet". BBC News. Qaraldi: 26-dekabr 2014-yil.