recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Oleg Rostovtsev
---------------

**Oleg Mixaylovich Rostovtsev — 5-aprel 1929 — yilda,** Yelets shahrining Lipetsk viloyatida tugʻilgan — **sovet tarixchisi-arxeolog, Oʻzbekiston qadimiy asarlari tadqiqotchisi.**

Biografiyasi
------------

Rostovtsevning bolalik yillari Yeletsda oʻtkazildi. Urush boshlanganda u 12 yoshli bolakay edi. Boshqa bolalar bilan birgalikda u Markaziy Osiyoning Qoʻqon shahridagi bolalar uyiga koʻchirildi. 1942-yil Margʻilon ipak kombinati qoshidagi FZO maktabining talabasi boʻldi. Dastlab pillani oʻrash uchun motalchi sifatida ishlaydi, keyin metall uchun oqim sifatida. 1948- yilda esa u Asaka shahridagi Leninsky avtomobil taʼmirlash zavodining bosh mexanik boʻlimi ustasi boʻladi.

1949 — yilda u demobilizatsiyadan keyin oʻsha shaharda DOSAAF shahar qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan. 1957 — yilda u „Oʻzbek koʻmir" kombinati avtobazasining bosh mexanigi boʻlib ishlaydi keyin esa katta Angren qurilishida ishtirok etadi. Ushbu lavozimda ishlaydigan Rostovtsev Angren shahar oʻlkashunoslik muzeyini tashkil etish boʻyicha tashabbus guruhiga kiradi.

1960 — yilda u Toshkent universitetining tarix fakultetiga oʻqishga kiradi va maktabga ishga joylashadi, Soʻngra Angren oʻlkashunoslik muzeyi direktori boʻladi.

1962 — yilda Angren yaqinida Rostovtsev, maktab oʻquvchilari bilan birgalikda, dunyo boʻylab mashhur boʻlgan Qul-Buloq nomli tosh asri parkini topadi.

Ushbu topilma haqida eshitgan akademik Aleksey Pavlovich Okladnikov shunday dedi:

Oleg Mixaylovich, Qul-Buloq nomli bir topilmani deb, hayotingiz yaxshi tomonga oʻzgarib ketti.

1968- yilda esa Oleg Mixaylovich tarix va madaniyat yodgorliklarini himoya qilish boʻyicha respublika ahamiyatiga ega inspektor boʻldi. 1970 — yilda Samarqandda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Ya. Gʻulomov nomidagi arxeologiya instituti tashkil etildi va uning ochilishidan soʻng Oleg Mixaylovich oʻsha Yerda ishlay boshladilar. Oʻsha paytda u "Sugʻda tarixiy topografiyasi" Oʻzbekiston arxeologik yodgorliklari majmuasi ustida koʻplab ishlar olib boradi. Ilmiy ekspeditsiyalarni amalga oshiradi.

1972 — yilda Yu. F. Buryakova, M. R. Qosimov va O. M. Rostovtsevlarning „Toshkent viloyatining arxeologik yodgorliklari"xaritasi chop etildi. 1992-yilda uning Olmaliq oʻlkashunoslik muzeyi bilan hamkorligi boshlanib, Qorixon yodgorligini oʻrganish ishlarini olib borishni boshladi.

Ilmiy faoliyati
---------------

Rostovtsev nomi bilan Oʻzbekistonda Obi-rahmat, Jar-Tepe, Uturliq-tepe, Rabidjan, galva-tepe, Turtkul-tepe, Zarabulak, Nurota va boshqa koʻplab tarixiy va madaniy yodgorliklarni oʻrganish bilan bogʻliq.

U Rostovtsev Angara Aleksey Okladnikov taklifiga binoan ekspeditsiyasi bir qismi sifatida ishlagan Oʻzbekistonda va Rossiyada uning ishlari davomida amalda uni tasdiqladi paleogenov ohaktosh, tosh asri qidiruv usuli muallifi.

Koʻp yillar davomida Rostovtsev boshqa yirik olimlar bilan muvaffaqiyatli ishlagan: M. M. Gerasimov, ya. g. Gʻulomov, M. E. Masson.
**„Oʻzbek tilining imlo lugʻati"** — oʻzbek tilining 65 000 dan ortiq soʻz kiritilgan imlo lugʻati. Lugʻatni Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi Shonazar Shoabdurahmonov tahriri ostida va Sobirjon Ibrohimovning ilmiy rahbarligida Ibrohimov, A. Begmatov va A. Ahmedovlar tuzgan. Lugʻat 1976-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasining A. S. Pushkin nomidagi Til va adabiyot instituti tomonidan „Fan" nashriyotida chop etilgan. 2013-yil lugʻat asosida kirill va lotin yozuvlarida 85 000 soʻz kiritilgan imlo lugʻati tuzilgan.

Ushbu lugʻat undan oldin tuzilgan va nashr etilgan lugʻatlardan farq qiladi. Lugʻat Oʻzbekiston Oliy Soveti Prezidiumi 1956-yil 7-aprelda tasdiqlagan oʻzbek orfografiyasining asosiy qoidalariga asoslangan holda tuzilgan. Lugʻat yakunida oʻzbek alifbosi, grafikasi, imlosi va punktuatsiyasi masalalari boʻyicha adabiyotlar koʻrsatkichi keltirilgan.

Lugʻatni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: L. Erkinova – muharrir, V. Traxovich – texnik muharrir, B. Tiy – rassom, M. Asadullayeva – musahhih. Kitob adadi – 20 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑  „Oʻzbekistonda 85 ming soʻzdan iborat imlo lugʻati nashr etildi".  Vatandosh (29-avgust 2013-yil). 15-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* „Oʻzbek tilining imlo lugʻati" Ziyouz saytida
Mindy Kaling
**Faith Mindy Kaling** (inglizcha: *Vera Mindy Kaling* ; nee **Chokalingam** (inglizcha: *Chokalingam*), jins. 1979-yil 24-iyun) - amerikalik komediyachi, aktrisa va ssenariy muallifi. U"Ofis"filmidagi Kelli Kapur roli bilan tanilgan.

Karyerasi
---------

2005-yilda Kalling Curb Your Entuziasm serialida yordamchi sifatida ishtirok etdi.2006-yil aprel oyida u Saturday Night Live tok-shousida ishtirok etdi.Kaling o'zining birinchi kino rolini 2004-yilda" Qirq yoshli bokira "filmida oldi.U hamrohligisiz bolalar filmida ofitsiant sifatida ishtirok etgan.2007-yilda u Jon Krasinski,Anjela Kinsi va Brayan Baumgartner bilan birga"Uylanish uchun litsenziya"filmida kichik rol o'ynadi. 2009-yilda u "Muzeydagi tun 2 "filmining epizodida rol o'ynadi. 2010-yilda u "Despicable Me" multfilmida sayyohning onasini ovoz berdi.

2005-yildan 2013-yilgacha u"Ofis"teleserialida Kelli Kapur rolini o'ynagan.U shuningdek, seriyaning o'n sakkiz qismini yozgan.The A.V. Club nashriga bergan intervyusida Kaling Kellining xarakteri "juda bo'rttirilgan" ekanligini aytdi. *Diwali* uchinchi mavsumining epizodidan so'ng u "Fresh Air" tok-shousida paydo bo'ldi.

2011-yilda Kalingning birinchi kitobi"Mening tarkibim"nashr etildi.

Shaxsiy hayot
-------------

2017-yil 15-dekabrda Kaling qizi Ketrin Svati "Kit" Kalingni dunyoga keltirdi. 2020-yil 3-sentyabrda Kaling Spenser Kaling ismli o‘g‘il ko‘rdi. U B. bilan yaqin do'stlikni saqlaydi. J. Novak u bilan ofisda ishlayotganda tanishgan.Ular shouni suratga olish paytida uchrashishdi va ularning qahramonlari Rayan Xovard va Kelli Kapur o'rtasidagi munosabatlarning tabiati ba'zan ularning munosabatlarini haqiqiy hayotda aks ettirdi. Bundan tashqari,Novak qizining cho'qintirgan otasi.

Manbalar
--------

1. ↑  The A.V. Club, retrieved February 5, 2008
2. ↑  *Gross, Terry*. „Writing 'The Office'". Fresh Air (2-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 1-dekabr 2008-yil.
3. ↑  *Redmond, Caroline; Juneau, Jen*. „Mindy Kaling Welcomes Daughter Katherine Swati" (inglizcha). *People* (20-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2017-yil.
4. ↑  *Julie Gordon.* „Mindy Kaling secretly gives birth to second child" (inglizcha). *Page Six* (9-oktabr 2020-yil). 26-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2020-yil.
5. ↑  *Burton, Summer Anne*. „33 Times Mindy Kaling And B.J. Novak's Best Friendship Killed You In The Heart" (inglizcha). *BuzzFeed* (7-fevral 2014-yil). Qaraldi: 12-iyun 2018-yil.
6. ↑  *Pasquini, Maria*. „Mindy Kaling Reveals B.J. Novak Is Godfather to Her Daughter" (inglizcha). *People* (4-may 2019-yil). Qaraldi: 17-sentabr 2019-yil.
**Onlayn toʻlovi** — Internet tarmogʻida yoki mobil ilovalardan foydalangan holda tovarlar va xizmatlar uchun toʻlov. Onlayn toʻlov imkoniyatlari — onlayn banking, bank kartalari bilan toʻlov, elektron pul bilan toʻlov, telefon hisobidan toʻlovlar.

Bank kartalaridan onlayn toʻlovlar
----------------------------------

Onlayn banking tizimlari tegishli bank mijozlariga xavfsiz veb-sayt yoki maxsus dastur yordamida moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beradi. Funksiyalar toʻplami muayyan bankka bogʻliq.

Aksariyat hollarda turli xizmatlar uchun toʻlovlar, tashkilotlar yoki jismoniy shaxslarning hisobiga pul oʻtkazish, shuningdek, oʻz hisobingizni boshqarish onlayn rejimda mavjud.

Mobil hamyonlar yordamida onlayn toʻlovlar
------------------------------------------

Mobil hamyon, bu — mobil telefoningizdagi pul yordamida xizmatlar uchun toʻlov va xaridlarni amalga oshirish imkoniyati. Bu xususiyat mobil Internetga ulangan boʻlsangiz, vaqtni tejash va deyarli istalgan joydan toʻlovlarni amalga oshirish imkonini beradi.

Onlayn toʻlovlarning afzalligi
------------------------------

Internet-toʻlovlarning afzalliklari orasida toʻlovning qulayligi, vaqtni tejash, toʻlovlar xavfsizligi, xizmatlar uchun toʻlovning keng imkoniyatlari, toʻlov faqat Internetga ulanishni talab qiladi .

Onlayn toʻlov xavfsizligi
-------------------------

Onlayn banking uchun eng xavfsiz texnologiya — bu SMS-xabarda yoki bankomat orqali roʻyxat shaklida olingan bir martalik parollar. Bundan tashqari, masalan, foydalanuvchi nomi va parol kombinatsiyasidan foydalanish yoki „shaxsiy kabinet" ga kirish uchun sertifikat va toʻlov operatsiyalari bir martalik parollar bilan tasdiqlanadi.

Rossiyada onlayn toʻlovlar
--------------------------

TNS Russia tomonidan oʻtkazilgan tadqiqot natijalariga koʻra, yirik shaharlarda yashovchi ruslarning 92 % dan ortigʻi yiliga kamida bir marta internet orqali toʻlovlarni amalga oshiradi. Koʻpincha ruslar uyali aloqa uchun toʻlovlarni shunday amalga oshiradi, keyingi eng mashhurlari — onlayn-doʻkonlarda xaridlar va kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar. Ushbu toʻlov usuli Uzoq Sharqda boshqa mintaqalarga qaraganda keng tarqalgan. Volga mintaqasi aholisi eng kam Internet toʻlovlaridan foydalanadi.

Rossiyada onlayn toʻlovlarni tartibga solish
--------------------------------------------

Rossiyada Internet toʻlovlari va oʻtkazmalarining barcha turlari 161-sonli „Milliy toʻlov tizimi toʻgʻrisida" Federal qonuniga muvofiq davlat tomonidan tartibga solinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Internetda hisob-kitob qilishda plastik kartalardan foydalangan holda toʻlovlarni qabul qilish imkoniyatlari, iFin, dekabr 2001
2. ↑  Internet-banking va onlayn toʻlovlar, Interface, avgust 2008
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2012-05-19da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-06
4. ↑
5. ↑
**Oq pishloq** (ispan. Queso blanco) — asosan sigir sutidan tayyorlanadigan oʻziga xos oq rangga ega qaymoqli pishloq. Xususiyatlariga koʻra, u bir vaqtning oʻzida boshqa ikkita keng tarqalgan pishloq mahsulotiga oʻxshaydi — mozzarella va uy pishlogʻiga.

Tavsif
------

Oq pishloqqa tayyorlash jarayonida pishloq massasiga limon sharbati anʼanaviy qoʻshilishi tufayli oʻziga xos limon hidiga ega. Zamonaviy ishlab chiqarishda bu harakat koʻpincha shirdon qoʻshilishi bilan almashtiriladi. Pishloq erimaydi, garchi yuqori harorat taʼsiri ostida u yumshoqroq boʻladi. Koʻpincha nachinka sifatida ishlatiladi. Queso blanco pishloq mashhur oshpazlarning kitoblarida tez-tez ishlatiladigan nachinka sifatida qayd etilgan. Tuzli taʼmga ega pishloqning bu turi Kanar orollarida keng tarqalgan boʻlib, bu hududdagi pishloqni echki yoki sigir sutidan tayyorlash mumkin, dudlangan va dudlanmagan pishloqlar toifasiga kiradi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Meksikanskaya kuxnya. Pripravi i sousi. Salati i zakuski
2. ↑  Modern Potluck: Beautiful Food to Share [Kristin Donnelly]
3. ↑  Tenerife. Putevoditel Avtori: Manfred Ferner,Volfgang Tashner,Mixael Raymer,Xayner Shvars
Umumiy maʼlumot
---------------

Jarohat va uning atrofini mexanik usul bilan tozalash jarrohlar eʼtiborini koʻpdan buyon tortib kelgan. Bu esa oʻz navbatida mikroorganizmlar uchun asosiy oziqlantiruvchi muhit boʻlgan oʻlgan va oʻliishi muqarrar toʻqimalarni jarohatdan kesib olib tashlash mexanik antiseptikaning vazifasi hisoblangan. Undan asosiy maqsad jarohatga birinchi jarrohlik ishlov berishdir.
Rus xirurgi A.Charukovskiy 1836-yilda o ‘zining „Harbiy-dala meditsinasi" kitobida lat yeyishda hosil boigan jarohatlarni kesilgan, yaʼni chekkalarni tekis jarohatga aylantirish va uni tez-tez tikish yoii bilan davolash kerak, deb yozgan va yangi jarohatlarni birlamchi ishlash va tikish choralarini eslatib oʻtgan. 1898-yilda Fridrix bunga ilmiy yondashib jarohatga tushgan infeksiyani yoʻqotish va uning asoratsiz bitishini ta ’minlash uchun uning chetlarini va tubini sogiom toʻqima chegarasigacha operatsiya yoʻli bilan olib tashlashni taklif qildi. Operatsiya yoʻli bilan kesilgan jarohat chetlari tekis bolganligi uchun tikilganda yaxshi bitadi. Bu davolash usuli avvallari Abu Ali ibn Sinoga ham m aʼlum edi. Biroq mexanik antiseptika jarohatning birlamchi ishlash usulini taklif qilgan Fridrixning bu boradagi xizmatlari katta. Jarohat hosil boʻlgandan 6-12 soat oʻtmasdan bajarilganda tekis chandiq hosil qiladi va yaxshi natija beradi.

Mehanik antiseptika komponentlari
---------------------------------

1. Jaroxat atrofini tozalash: (efir bilan, benzin bilan, furasillin bilan, yog va boshkalar bilan).
2. Jaroxat atrofini sochlardan tozalash.
3. Operasiya maydoniga spirt va yod bilan ishlov berish.
4. 0,5% li novokain eritmasi bilan anesteziya.
5. Jaroxatning oʻzini vodorod peroksidi va furatsilin eritmalari bilan yuvish.
6. Skalpel bilan jaroxat chekkalarini, devorlarini va tubini, shu jumladan oʻlik, hayotga layoqatini yoʻqotgan toʻqimalarni kesib olib tashlash.
7. Gemostaz.
8. Qavatma-qavat choklar quyish bilan jaroxat chekkalarini yakinlashtirish.
9. Yod bilan ishlov berish.
10. Aseptik bogʻlam qoʻyish.

Manbalar
--------

1. ↑  Oripov, O'ktam*. Umumiy Xirurgiya*, ikkinchi nashr, Yangi asr avlodi, 2008-yil — 22-23 bet. ISBN 978-9943-08-238-0.
**Safar Jumayev** - Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. 1945 yildan KPSS aʼzosi. Tojikiston SSR Kolxozobod tumani Karl Marks nomidagi kolxoz raisi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

U 1918-yil 14-dekabrda Surxondaryo viloyati Shoʻrchi tumanidagi Ayalma qishlogʻida tugʻilgan. Millati oʻzbek. Mehnat faoliyatini 1936-yilda Oʻzbekiston SSR Jarqoʻrgʻon tumanidagi „Zarbdor" kolxozida xronometr sifatida boshlagan. Soʻngra Tojikiston SSRning Kolxozobod tumanidagi (hozirgi Tojikiston Jaloliddin Balxiy tumani) „Paxta-Orol" kolxozi boshqaruvi kotibi boʻlib ishlagan.

1939—1946-yillarda Qizil Armiya safida xizmat qilgan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. 1945-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

1947-yildan Oqjar qishloq Soveti kotibi, ijroiya qoʻmitasi raisi, Kolxozobod tuman ijroiya qoʻmitasining paxtachilik boʻlimi boshligʻi, SSSR Tayyorgarlik vazirligining Kolxozobod tumani boʻyicha ruxsatnomasi boʻyicha ishlagan. Kolxozobod mashina-traktor stansiyasi (MTS) boshlangʻich partiya tashkiloti kotibi, partiya tuman qoʻmitasining Kolxozobod zonasi MTS kotibi. Paxtachilikni rivojlantirishda erishgan muvaffaqiyatlari uchun 1957-yilda „Hurmat belgisi", 1965-yildan Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1969-yildan Kolxozobod tumanidagi Karl Marks nomidagi kolxoz boshqaruvi raisi. Safar Jumayev Tojikiston SSRda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining tashkilotchilaridan biri edi. Sakkizinchi besh yillik (1966—1970) yillarida paxtachilikdagi yuqori koʻrsatkichlari uchun Oktyabr inqilobi ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1973-yil 10-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va paxta, gʻalla yetishtirish va sotishni koʻpaytirish boʻyicha majburiyatlarni bajarishda koʻrsatilgan mehnat jasorati uchun 1973-yilda Jumayev Safar Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U Karl Marks nomidagi kolxozni muvaffaqiyatli boshqarishda davom etdi. 1978-yilda paxta yetishtirish va davlatga sotishni koʻpaytirish boʻyicha reja va sotsialistik majburiyatlarni bajarishdagi mehnat jasorati uchun „Mehnat Qizil Bayroq" ordeni bilan taqdirlandi.

Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi. Tojikiston SSR Oliy Sovetining VI—IX-chaqiriqlari (1963—1980) deputati etib saylangan. 1991-yil iyul oyida Tojikistonning Xatlon viloyati Jaloliddin Balxiy tumani vafot etdi.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (1973-yil 4-mart, 1973-yil 12-oktabr);

Oktyabr inqilobi (1971-yil 4-avgust);

2-darajali Vatan urushi (1985-yil 3-noyabr);

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1978-yil 20-fevral);

„Faxriy nishon" (1957-yil 17-yanvar);

SSSR VDNKhning 8 ta medali;

Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining diplomi.

Manbalar
--------




1. 1 2 3 4 5  „Safar Jumayev biografiyasi".
2. 1 2  Safar Jumayev Pamyat-naroda.ru
**Kakaydi aerodromi** — Surxondaryo viloyati Termiz shahridan 45 km shimoli-sharqda Jarqoʻrgʻon tumani, Kakaydi qishlogʻi yaqinida joylashgan harbiy aerodrom. Afgʻon urushi davrida Sovet Ittifoqi Qurolli Kuchlari tomonidan foydalanilgan asosiy harbiy aviabaza.

Tarixi
------

Kakaydi aerodromi 1947-yilda foydalanishga topshirilgan. Kakaydi aerodromini qurishda quyidagi umumiy talablar qoʻyildi: Davlat chegarasidan uni dushman qiruvchi samolyotlarining reydlaridan himoya qilishni taʼminlaydigan masofada joylashganligi, aerodromni yetarli oʻlchamlarga ega boʻlishi, yoʻnalishi boʻyicha erkin qoʻnish yoki uchish yoʻlagi boʻlishi kerakligi (yaʼni vertikal toʻsiqlarning yoʻqligi togʻlar, ustunlar), barcha kerakli narsalarni yetkazib berish uchun yaxshi marshrutlar. Mazkur talablardan kelib chiqib, aerodrom qurish uchun Surxondaryo viloyati Jarqoʻrgʻon tumani, Kakaydi qishlogʻi hududidan yer uchastkasi ajratish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

1947-yil oktyabrdan 1992-yil yanvargacha boʻlgan davrda aerodromda quyidagilar joylashgan edi: Kutuzov nomidagi 115-gvardiya qiruvchi Orsha ordeni va 29693-harbiy qismning Aleksandr Nevskiy aviatsiya polki, aerodrom texnik taʼminotining alohida bataloni (OBATO), alohida batalyon, aloqa va radiotexnika taʼminoti (OBS va RTO), alohida radiotexnik havo mudofaa bataloni (133-radiotexnika havo mudofaasi brigadasining ORTB havo mudofaasi).

1943-yil 3-sentyabrda 146-qiruvchi aviatsiya polki jangovar topshiriqlarni namunali bajargani, bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun SSSR NKO ordeni asosida 115-gvardiya deb nomlandi.

Sovet davrida (ayniqsa, 1979—1989-yillardagi Afgʻoniston urushi paytida) aerodrom SSSR Harbiy-havo kuchlarining Markaziy Osiyodagi asosiy havo bazalaridan biri boʻlib, jangovar samolyotlar tomonidan muntazam foydalanilgan. Aerodrom bir vaqtning oʻzida 80 tagacha samolyotga xizmat koʻrsatishi mumkin edi.

1980-yil 2-iyuldan 1989-yil 2-yanvargacha boʻlgan davrda 735-bombardimonchi aviatsiya polki Su-24 samolyotlari aerodromda joylashgan. 735-bombardimonchi aviatsiya ploki qoʻshinlarning asosiy qismi bilan Qarshi-Xonobod aerodromida‎ Afgʻonistondagi janglarda qatnashgan.

61-qiruvchi aviatsiya polki Qarshi-Xonobod aerodromiga koʻchirilgandan soʻng, „Kakaydi" aerodromi oʻn yildan ortiq vaqt davomida ishlamay qolgan, aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagi yaroqsiz holga kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Airport of Kakaydi
2. ↑  115-y gvardeyskiy istrebitelniy Orshanskiy ordenov Kutuzova i Aleksandra Nevskogo aviatsionniy polk


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Oʻzbekiston aeroportlari |
| --- |
|  |
| 
Oʻzbekiston havo yoʻllari |
|  |
| Xalqaro | 
* Andijon
* Buxoro
* Qarshi
* Navoiy
* Namangan
* Nukus
* Samarqand
* Toshkent
* Termiz
* Urganch
* Fargʻona
 |
|  |
| Mahalliy | 
* Zarafshon
* Qoʻngʻirot
* Moʻynoq
* Toshkent-Sergeli
* Tuley
* Uchquduq
 |
|  |
| Harbiy | 
* Andijon
* Aranchi
* Jasliq
* Kakaydi
* Qarshi-Xonobod
* Toshkent
 |

 |
**Xoʻja Abu Turob buva ziyoratgohi (Maqbara, ziyoratxona, bino-inshootlar, bogʻ)** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIX asr. Fargʻona viloyatining Dangʻara tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Doimobod" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida "Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
" **Qora va oq** "(inglizcha: *Black and white* („Qora va oq") —1932-yilda Sovet animatsion filmi, 1925-yilda yozilgan Vladimir Mayakovskiyning shu nomdagi sheʼriga moslashtirilgan. Muallifning matni Konstantin Eggert tomonidan oʻqiladi.

Syujet
------

Multfilm Amerika janubidagi, shakar sanoatida hukm surayotgan irqchilik va qora tanli ishchilarga nisbatan shafqatsiz munosabat haqida, hikoya qiladi. Negrlar dalada ishlayotgani, zanjirband qilingani, panjara ortida oʻtirgani va hatto elektr stul yordamida qatl qilingani tasvirlangan. Aksariyat sahnalarda oq tanli qora tanlilarni qamchilaydi yoki qoʻriqlaydi. Negr tozalovchi, oq tanli boydan soʻradi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "|  Shakar
  oq - oqni nima uchun 
Qora negr
qilish kerak ? | "|

va uni oʻziga buni qilishni taklif qiladi, buning uchun boy uning yuziga zarba beradi. Multfilm V. I. Lenin maqbarasi koʻrinishi va "Barcha mamlakatlar proletarlari va butun dunyoning mazlum xalqlari, birlashing! " — chaqirigʻi bilan yakunlanad.

Multfilm haqida
---------------

> 
> V.Mayakovskiyning „Oq va qora" sheʼri asosida Ivanov-Vano tomonidan, L.Amalrik bilan birgalikda sahnalashtirilgan, fuqarolik pafosi bilan singib ketgan, nafisligi jihatidan qiziqarli salmoqli asarni eslamaslikning iloji yoʻq.
> 
> — *Abramova N.* Ivan Ivanov-Vano. — Mastera sovetskoy multiplikatsii. — M. 1972.

Manbalar
--------

1. ↑  v stixotvorenii Mayakovskogo sobitiya proisxodyat na Kube.

Havolalar
---------

* Blek end uayt na „Animator.ru"
* *Блэк энд уайт* IMDbda
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bandixon (maʼnolari).

Bandixon qishloqlaridan lavhalar
**Bandixon** — qishloq. Surxondaryo viloyati Bandixon tumani markazi. Tuman hududining jan.-gʻarbida. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Qumqoʻrgʻondan 30 km, Termizdan 100 km shim.da. Qishloq yaqinidan Oqqopchigʻay arigʻi oʻtgan. Aholi uchun ichimlik suvi magistral quvur orqali Xoʻjaipok daryosidan keltiriladi. Aholisi asosan qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi.

B.da tarixiy-arxeologik yodgorliklar — Bandixontepa I, II, Kindiktepa, Gʻozimullatepa, Yalangtoʻshtepa va yana bir nomsiz tepa hamda Xonbandi toʻgʻoni qoldiqlaridan iborat majmua mavjud. Bular mukammal oʻrganilmagan. Bandixontepa I shahar harobasi boʻlib, maydoni 1,5 ga; topilgan tosh uy qoldiqlari, sopol idish boʻlaklari miloddan avvalgi 2ming yillik oxiri va 1 - ming yillik boshiga oid. Bandixontepa II shahar harobasining maydoni 10 — 12 ga; undan topilgan paxsa devor qoldigʻi, jom, xum va qadahlar miloddan avvalgi 650 — 450 y.larga mansub. Kindiktepa (maydoni 140 x 30 m) va Fozimullatepa (maydoni 50 x 25 m)dan topilgan moddiy madaniyat yodgorliklari axomaniylar davri (miloddan avvalgi 558 — 330)ga toʻgʻri keladi. Yalangtoʻshtepa shahar harobasi (maydoni 10 ga)dan topilgan terrakota gʻaykalcha va idish-tovoq boʻlaklari antik davr va ilk oʻrta asrlarga oid. Nomsiz tepa oʻrnida qandaydir mudofaa inshooti boʻlgan, deb taxmin qilinadi. Xonbandi toʻgʻoni 16 — 17- alarda pishiq gʻishtdan qurilgan boʻlib, eni 30 – 35 m keladi. B. yodgorliklari Oʻzbekistonning meʼmorlik, hunarmandchilik va dehqonchilik madaniyati tarixini oʻrganishda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bandixon (qishloq)" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bobomurod Daminov** (1913-yil Qashqadaryo viloyati, Qamashi tumani, Doʻstberdi qishlogʻi) — isteʼdodli oʻzbek adabiyotshunosi.

Tarjimai holi
-------------

Yozuvchi Bobomurod Daminov 1913-yilda Qashqadaryo viloyati, Qamashi tumani, Doʻstberdi qishlogʻida kambagʻal dehqon oilasida dunyoga keldi. 
Oʻrta maʼlumot olgach Samarqand davlat universiteti va Moskvada Oliy Partiya maktabida tahsil oldi. Buxoro va Samarqand viloyatlarida tuman partiya qoʻmitasida, sovxoz direktori, kolxoz raisi lavozimlarida xizmat qildi. U kishi 2005-yilda vafot etdi.

Ijodi
-----

Bobomurod Daminov muntazam ijod bilan ham shugʻullanib keldi. Uning „Odamdan yaxshi nom qolsin", „Momo yer nafasi", „Bobo dehqon", „Adolat, senga taʼzim", „Tomir", „Tugallanmagan portret", „Abadiyat lahzalari" nomli kitoblari nashr etildi. „Ishonish kerak" romani „Ruxsora" qissasi va qator hikoyalari sobiq ittifoq poytaxti Moskvadagi „Sovetskiy pisatel" nashriyotida rus tilida koʻp ming nusxada nashr etildi. Adib 70 yoshdan oshganida 4 jilddan iborat „Peshonada bori" („Endi gingshima", „Taqdir oʻyini", „Jang maydoni", „Tosh boʻlsina") tetrologiyasini yozishga kirishdi va uni 25 yil mobaynida yozib tamomladi.

Asarlar mohiyati
----------------

Yozuvchi oʻz asarlaridagi qahramonlarini yaxshi koʻradi va mehr, zavq-shavq bilan tasvirlaydi. Isteʼdodli adib Bobomurod Daminov ijodida badiiy ifodalay olish jarayoni oʻzgacha bir tarzda kechishini kuzatish mumkin. „Peshonasida bori" romanida azaliy insoniy munosabatlar mavzusi tasvirlangan. Romandagi qahramonlarga yangicha bir nigoh bilan qaraydi. Uning asarlarida qahramonlar harakati va voqealar jarayoni hayotiy voqealar bilan uygʻunlashib ketadi. Kitobxon romanni oʻqir ekan asar qahramonlari bilan birga yashaydi, ularning yutuqlaridan xursand boʻladi. Shu oʻrinda Bobomurod Daminov tilga shunday tarif beradi:„Til — xalqning ruhi, joni. Xalqning xalq boʻlib qolishining asosiy sabablaridan biri ham bu — til".

Mukofotlari
-----------

* „Oʻzbekiston Mustaqilligi" koʻkrak nishoni
* „Shuhrat" medali
* „El-yurt hurmati" ordeni.

Manbalar
--------

1. ↑  "IBS"
2. ↑  "Бобомурод Даминов. Тил равнақи (1989) - www.ziyouz.uz"
**Gʻozi Rahmon** (1947-yil 16-dekabr Qashqadaryo viloyati, Chiroqchi tumani, Langar ota qishlogʻi) — oʻzbek adabiyoti yozuvchisi. „El-yurt hurmati" ordeni sovrindori.

Tarjimai holi
-------------

Gʻozi Rahmon 1947-yil 16-dekabr kuni Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumani Langar ota qishlogʻi ziyolilar oilasida dunyoga kelgan. Adib oʻrta maktabni aʼlo baholar bilan tamomlab, 1968-yilda Qarshi davlat universitetining filologiya fakultetiga oʻqishga kirdi. U Orif Ikromov rahbarligida „Badiiy asarda ijodiy partret yaratish va peyzaj mahorati" mavzusidagi ilmiy-tadqiqot ishi olib borgan. U kishi 2020-yil olamdan oʻtgan.

Ijodi
-----

Gʻozi Rahmon asarlarida asosan Qashqadaryo vohasining ekologik ahvoli, turli xil jonivor-u parrandalari, oʻsimliklar-u dorivor giyohlari haqida asarlar yozgan. Uning „Insofning chorlov xatlari", „Chumolilar soʻqmogʻi", nomli qator kitoblari nashr etilgan. Shundan soʻng „Ovchining koʻz yoshlari", „Umrzoqgul", „Hiyla", „Sir", „Muni, Tinka va Zinka", „Shumtayoq", „Birinchi ov" nomli hikoyalari bolalarbop tilda yozilganligi bilan ham ajralib turadi. Bu hikoyalarning qahramonlari tabiat sirlariga, jonivorlar olamiga qiziquvchi — maktab oʻquvchilari. Adib baʼzida Qashqadaryo vohasining mashhur baxshi-oqinlari haqida ham qoʻshiqday oʻqiladigan ocherklar yozgan. Gʻozi Rahmonning el oʻrtasida yozuvchi sifatida katta obroʻ topganligining asosiy sababi — uning baland togʻ etaklarida, tabiatga yaqin yashaganligi, faqat koʻzi bilan koʻrganlarini oʻz asarlarida yozganligi.

Asarlarining mazmuni
--------------------

Muallifning „Bir tomchi suv" maqolasini suv qadri haqidagi monologi deyish mumkin: „Tabiat bizga uzoq umr koʻrishimiz uchun koʻp noz-u neʼmatlar bergan. Shular orasida eng qadrlisi bu — suv". Bu maqolada bir tomchi suvni ham qadrlash, suvdan tejab-tergab foydalanish masalasini koʻtarib chiqadi. Maqolaning „Qishlogʻimiz pistasi" boʻlimida oʻtin uchun ayovsiz kesib ketilyotgan „Qalqama" davlat xoʻjaligi hududidagi pistazorlarning ayanchli ahvoli haqida yozilgan. „Pistaning xalq xoʻjaligida oʻrni katta, magʻzida 60-70 foiz yogʻ boʻlib, pishmagan mevasi va bargida tannid moddasi boʻladi. Bargidan qimmatbaho boʻyoq olinadi va u ipak boʻyashda ishlatiladi. Qurgʻoqchilikka chidamli, 300—350 yilgacha yashaydi. Xalqaro bozorda bu oʻsimlik mevasiga talab katta" — deydi yozuvchi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Gʻozi Rahmon haqida batafsil ma’lumotlar, tarjimai hol"
2. ↑  "Ғози Раҳмон (1947-2020) - www.ziyouz.uz"
3. ↑  Ocherk — badiiy adabiyotning epik tur janrlaridan biri. Ocherk oʻzining hozirjavobligi, ishonarliligi, haqiqiy hayotda roʻy bergan voqealarni ifodalash, hujjatlarga asoslanganligi bilan ajralib turadi.
**Stanislav Konstantinovich Smirnov** (ruscha: *Станисла́в Константи́нович Смирно́в*) (1970-yil 3-sentyabrda tugʻilgan) — rossiyalik matematik. Smirnov perkolatsiya va Ising modeli boʻyicha ishlari bilan tanilgan. Xususan, uch burchakli toʻrdagi perkolatsiyalar uchun Cardy formulasini isbotlab bergan. 2010-yil Fields medali bilan taqdirlangan.

Smirnov 2003-yildan beri Geneva universitetida professor boʻlib ishlaydi. 2012-yil Rossiya aʼlim va fan vazirligi huzuridagi jamoatchilik kengashi aʼzosi etib saylangan. 2013-yildan beri Academia Europaea akademiyasi aʼzosi.

Smirnov matematika va fizika fanlarini chuqur oʻrgatiluvchi 239-sonli maktabni tamomlagan. Beshinchi sinfdan boshlab u Sergey Rukshin boshchiligidagi toʻgarakda matematikani oʻrgangan. 1986–1987-yillarda maktab oʻquvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan Xalqaro matematika olimpiadasida SSSR terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. Ikkala olimpiadada ham barcha topshiriqlarga toʻgʻri javob berib, 100 % natija koʻrsatgan va ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Xalqaro olimpiada gʻolibi sifatida Sankt-Peterburg davlat universitetining matematika va mexanika fakultetiga imtihonsiz qabul qilingan, uni 1992-yilda bitirgan. Ilmiy rahbari Viktor Xavin boʻlgan. Smirnov Sankt-Peterburg davlat universitetini tamomlagandan soʻng, Nikolay Makarov tomonidan California texnologiya institutida aspiranturaga taklif qilingan va u yerda 1996-yilda Ph.D darajasini olgan. U Yale universitetida malaka oshirgan, Princetondagi Perspektiv tadqiqotlar institutida va Bonndagi Max Planck matematika institutida ishlagan. Smirnov keyinchalik Stockholmdagi Qirollik texnologiya institutida ishlagan, Shvetsiya Qirollik fanlar akademiyasida ilmiy xodim boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Shibut, A. S.* „Fields medali — Matematiklar uchun Nobel alternativasi" (ruscha). *Belarus davlat universiteti*. 28-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2019-yil.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Fields medali sovrindorlari |
| --- |
|  |
| 

* + 1936  Ahlfors
	+ Douglas
* + 1950  Schwartz
	+ Selberg
* + 1954  Kodaira
	+ Serre
* + 1958  Roth
	+ Thom
* + 1962  Hörmander
	+ Milnor
* + 1966  Atiyah
	+ Cohen
	+ Grothendieck
	+ Smale
* + 1970  Baker
	+ Hironaka
	+ Novikov
	+ Thompson
* + 1974  Bombieri
	+ Mumford
* + 1978  Deligne
	+ Fefferman
	+ Margulis
	+ Quillen
* + 1982  Connes
	+ Thurston
	+ Yau
* + 1986  Donaldson
	+ Faltings
	+ Freedman
* + 1990  Drinfeld
	+ Jones
	+ Mori
	+ Witten
* + 1994  Bourgain
	+ Lions
	+ Yoccoz
	+ Zelmanov
* + 1998  Borcherds
	+ Gowers
	+ Kontsevich
	+ McMullen
* + 2002  Lafforgue
	+ Voyevodskiy
* + 2006  Okunkov
	+ Perelman
	+ Tao
	+ Werner
* + 2010  Lindenstrauss
	+ Ngô
	+ Smirnov
	+ Villani
* + 2014  Avila
	+ Bhargava
	+ Hairer
	+ Mirzaxoniy
* + 2018  Birkar
	+ Figalli
	+ Scholze
	+ Venkatesh
* + 2022  Duminil-Copin
	+ Huh
	+ Maynard
	+ Vyazovskaya

 |
|  |
| 
* Turkum
* Portal Matemaika portali
 |

 |


  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gʻaybulla as-Salom** (taxallusi; asl nomi **Salomov Gʻaybulla Tojiddinovich**) (1932.11.12, Xatirchi tumani — 2000.12.05, Toshkent) — tarjimashunos olim, publitsist. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1993), filologiya fanlari doktori (1982), professor (1984). 

Gʻaybulla Salomov Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini tugatgan (1956), „Fan va turmush" jurnalida boʻlim mudiri, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida aspirant, ilmiy xodim, direktor oʻrinbosari (1956—1967). „Oʻzbek sovet ensiklopediyasi"da Bosh muharrir oʻrinbosari (1967—1969). Toshkent davlat universiteti tarjima nazariyasi kafedrasi mudiri (1969-yildan). Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida professori (1997—2000).

Gʻaybulla Salomovning ilmiy faoliyati badiiy tarjimashunoslik, maʼnaviyat, maʼrifat va madaniyat masalalariga bagʻishlangan. „Maqol va idiomalar tarjimasi" (1961), „Til va tarjima" (1966), „Tarjima nazariyasiga kirish" (1978), „Doʻstlik koʻpriklari" (1970, N. Komilov bilan hamkorlikda), „Adabiy anʼana va badiiy tarjima" (1980), „Tarjima nazariyasi asoslari" (1983) kabi kitoblar muallifi.

Adabiyotlar
-----------

* Umirov S, Sollanib oqayotgan daryo, T. 1992; Gʻaybulloh as-Salom zamondoshlari xotirasida, T. 2002.
* Ey, umri aziz, T. 1997; Ezgulikka chogʻlan, odamzot, T. 1997.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yalta konferensiyasi** (1945), **Qrim konferensiyasi** (1945) — Ikkinchi jahon urushi davrida 3 ittifoqchi davlat boshliqlari: I.V.Stalin (SSSR), F.D.Ruzvelt (AQSH) va U.Cherchill (Buyuk Britaniya), tashqi ishlar vazirlari, shtab boshliqlari va b. maslahatchilar ishtirokida (1945-yil 4-11 fevral) boʻlib oʻtgan konferensiya. Unda ittifoqchi davlatlarning harbiy rejalari aniqlab va kelishib olingan, urushdan keyin mustahkam tinchlikni va xalqaro xavfsizlik tizimini barpo etishga qaratilgan ittifoqchilar siyosatining asosiy prinsiplari belgilangan. Yalta konferensiyasi qatnashchilari german militarizmi va natsizmni tugatish toʻgʻrisidagi maqsadlarini bildirganlar; 3 davlat (shuningdek, rozi boʻlsa, Fransiya)ning Germaniyada okkupatsiya zonasini va ittifoqdosh davlatlarning umumgerman nazorat organini tuzish, urush jinoyatchilarini odil jazoga tortish, natsistlar partiyasini taqiqlash, Germaniyadan tovon undirib olish, BMT-ni tuzish va b. haqida qaror qabul qilingan. SSSR muayyan shartlar asosida, Yevropada urush tugagandan 2-3 oy keyin Yaponiyaga qarshi urushga kirishga rozilik bergan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yodgoroy Tulkinjonovna Mirzoyeva** (1996-yil 22-aprel, Kattaqoʻrgʻon, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek bokschisi, engil vazn toifasida ishtirok etadi. Uch marta Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Oʻzbek boks tarixida Yozgi olimpiada oʻyinlari ishtirok etgan birinchi ayol. Boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

2019-yilda Samarqand davlat universitetining jismoniy madaniyat fakultetini tamomlagan.

Sport karyerasi
---------------

2015-yilda Ulanchabda (Xitoy) ayollarning boks boʻyicha Osiyo chempionatida 57 kg boʻlgan vazn toifasida Mirzayeva bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2016-yilning 23-martidan 3-apreliga qadar Syanʻanʻ shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarining saralash bahslarida u 51 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2016-yilda Rio-de-Janeyro (Braziliya) boks boʻyicha Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasi tarkibida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. U birinchi davrada kanadalik Mendi Budjold bilan toʻqnash keldi, biroq toʻrtinchi bosqichda ochko yoʻqotdi.

2017-yilda Xoshiminda (Vyetnam) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida 57 kg vazn toifasida Yodgoroy Mirzaeva yarim finalda hindistonlik sportchi Sonii Singxga yutqazib, bronza medali sohibiga aylangandi.

2018-yilda u Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida qatnashdi, lekin birinchi raundda ruminiyalik bokschi Lakrimiore Perixosga yutqazib qoʻydi.

2019-yili Bangkokda (Tailand) boʻlib oʻtgan ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi Osiyo chempionatida 57 kg vazn toifasida u yana bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2018-05-17da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-04-23
3. ↑
4. ↑
5. ↑  *arxiv nusxasi* (PDF), 2017-08-21da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2022-04-23
6. ↑  *arxiv nusxasi* (PDF), 2016-12-20da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2022-04-23
7. ↑
8. ↑
9. ↑  *arxiv nusxasi*, 2020-01-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-04-23
10. ↑
**Dmitriy Ivanovich Panfilov** (1913-yil, Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Burlinskiy tumani — 1985-yil, SSSR Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati) — Sovet Armiyasi leytenanti, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Biografiyasi
------------

Dmitriy Panfilov 1913-yil 15-oktyabrda Burlin qishlogʻida (hozirgi Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Burlinskiy tumani) tavallud topgan. Maktabning yettinchi sinfini tamomlagach, Jalolobodda istiqomat qilish uchun joʻnab ketgan va oʻsha yerda mehnat qilgan.

1935—1937-yillarda Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi safida xizmat qilgan. 1944-yilning iyun oyida Panfilov armiyaga chaqirtiriladi va oʻsha yilning iyul oyidan boshlab Ikkinchi jahon urushi frontlarida jang olib boradi. 1944-yilga kelib tank maktabini tamomlaydi.

1944-yil avgustda kichik leytenant Dmitriy Panfilov 2-Ukraina fronti 18-tank korpusining 170-tank brigadasi vzvodiga qoʻmondonlik qiladi. U Yassi-Kishinev operatsiyasi paytida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi bilan boshqalardan ajralib turadi. 1944-yil 21-avgustda Panfilov vzvodi razvedkada boʻlganida Ruminiya piyoda askarlari diviziyasining qochish yoʻllarini kesib, dushmanga katta talofat yetkazadi. 1944-yil 25-avgustda Ruminiyaning Stroeshti aholi punkti uchun boʻlgan jangda Panfilov vzvodi qurshab olingan holda, bir kun davomida dushmanning ustun qoʻshinlari bilan jang olib boradi, 3 ta artilleriya, 5 ta zirhli transport vositasi, 2 ta mashina, 80 dan ortiq dushman askar va ofitserlarini yoʻq qiladi. Panfilov, shuningdek, Gʻalaba paradida ham ishtirok etadi.

1946-yilda Panfilov leytenant unvoni bilan zaxiraga oʻtkaziladi. Avval Jalolobodda, keyin Fargʻonada yashaydi.

Vafoti
------

Dmitriy Ivanovich Panfilov 1985-yil 10-dekabrda vafot etadi va Farg‘ona viloyatida dafn etiladi.

Mukofotlari
-----------

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan leytenant Dmitriy Panfilov Yassi-Kishinev operatsiyasida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va № 4810 sonli qaroriga koʻra „Oltin yulduz" medali bilan taqdirlanadi.

Mehnat faoliyati va janglarda koʻrsatgan qahramonliklari uchun bir necha bor Qizil Bayroq ordeni, 1 va 2-darajali Vatan urushi ordeni, bir qancha medallar bilan ham taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ПАНФИЛОВ ДМИТРИЙ ИВАНОВИЧ (1913-1985)". 31-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2023-yil.
2. 1 2 3 4  „Dmitriy Panfilov" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
3. ↑  „Панфилов Дмитрий Иванович".

Adabiyotlar
-----------

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — M.: Voenizdat, 1988. — T. 2 /Lyubov — Yaщuk/. — 863 s. — 100 000 ekz. — ISBN 5-203-00536-2.
* Sannikov V. V. Semenkov V. N. Geroi Sovetskogo Soyuza — kirgizstansi. Frunze, 1963.
**Sheroz** — Samarqand shahridan sharqda (hozirgi Samarqand viloyati, Bulungʻur tumani hududi) joylashgan qishloq.

Tarixi
------

Sheroz qishlogʻi XIV asr oxirida Amir Temur tomonidan asos solinib, Erondagi mashhur shahar Sheroz sharafiga qoʻyilgan. 1405-yil mart oyida Sheroz qishlogʻida Amir Temur vasiyatini buzgan samarqandlik mansabdorlar tomonidan taxt vorisi sifatida Xalil Sulton kutib olinadi. Aynan mana shu qishloqda 1409-yil 30-martida Xalil Sulton sarkarda Xudoydod Husayniy tomonidan asirga olingan.

1451-yil 10-iyunda Sheroz qishlogʻi yaqinidagi Qatvon dashtida temuriylar Abu Said va Abdullo Mirzo oʻrtasida taxt uchun kurash boʻlib oʻtib, jangda Abdullo Mirzo magʻlubiyatga uchraydi va Abu Said buyrugʻiga koʻra qatl etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Vasiliy Bartold. Sochineniya. 1964, s. 62 harvnb error: no target: CITEREFVasiliy\_Bartold.\_Sochineniya.1964 (help)
2. ↑  Vasiliy Bartold. Sochineniya. 1964, s. 76 harvnb error: no target: CITEREFVasiliy\_Bartold.\_Sochineniya.1964 (help)
3. ↑  Vasiliy Bartold. Sochineniya. 1964, s. 88 harvnb error: no target: CITEREFVasiliy\_Bartold.\_Sochineniya.1964 (help)
4. ↑  Vasiliy Bartold. Sochineniya. 1964, s. 164 harvnb error: no target: CITEREFVasiliy\_Bartold.\_Sochineniya.1964 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Vasiliy Bartold*. Sochineniya*, 2-tom, 2-qism (rus tilida), Moskva: Nauka [1964] — 661 bet.
**Bobomurod Omonov** - Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Oʻzbekiston SSR Surxondaryo viloyati Uzun tumanidagi Stalin nomidagi kolxoz raisi. 1941-yildan KPSS aʼzosi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1917-yil 15-noyabrda Oʻzbekistonning Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumanidagi Umur qishlogʻida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

Mehnat faoliyatini 1930-yillarning boshlarida mahalliy „Yangi-Yoʻl" kolxozida boshlagan. Dastlab dala dehqonchilik brigadasida, soʻngra Telnakchinar qishloq Soveti kotibi boʻlib ishlagan, 1939-yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan.

Ulugʻ Vatan urushining dastlabki kunlaridanoq qatnashgan. U janubi-gʻarbiy va Leningrad frontlarida artilleriya boʻlinmalarida telefon operatori sifatida, urushning yakuniy bosqichida — 2-Belorussiya frontining 120-gaubitsa artilleriya brigadasining 3-divizioni tarkibida jang qilgan. Qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani uchun serjant Omonov Qizil Yulduz ordeni va „Jasorat uchun" medali bilan taqdirlangan.

Bobomurod Omonov demobilizatsiyadan soʻng vataniga qaytib, Chkalov nomidagi kolxoz partiya tashkiloti kotibi va hosildorlik kengashi raisi (bir vaqtning oʻzida), oʻsha paytda Stalin Uzunskiy nomidagi paxtachilik kolxozining raisi lavozimlarida qishloq xoʻjaligida ishlashni davom ettirdi.

1956-yilda Bobomurod Omonov rahbarlik qilayotgan kolxoz mehnatkashlari paxta xomashyosidan ayniqsa yuqori hosil yigʻishtirdi, koʻplab mehnatkashlari orden va medallar bilan taqdirlandi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanilgani, paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olishda erishilgan yutuqlari uchun Omonov Bobomurod Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan Lenin ordeni hamda „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan taqdirlangan.

Keyingi yillarda ham Stalin nomidagi kolxoz (1961-yildan — „Kommunizm") mehnatkashlari paxtachilikda yuqori koʻrsatkichlarni koʻrsatishda davom etdilar. Kolxoz raisi Bobomurod Omonov paxta yetishtirish boʻyicha belgilangan topshiriqlarni bajarganligi uchun yana toʻrtta SSSR ordeni, shu jumladan 1977-yilgi mehnat natijalariga koʻra ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlandi.

Keyinchalik Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani „Kommunizm" hududiy agrosanoat birlashmasi bosh direktori lavozimida ishlagan.

VI—X chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati (1962—1985), Kolxozchilarning III Butunittifoq qurultoyi delegati (1969-yil) etib saylangan. Bobomurod Omonovning 1991-yildan keyingi taqdiri hozircha aniqlanmagan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (01.11.1978; 20.02.1978),

Oktyabr inqilobi (04.08.1971),

1-darajali Vatan urushi (03.11.1985),

Mehnat Qizil Bayroq (10.10.1973),

Qizil yulduz (05.05.1945),

„Shon-sharaf belgisi" (30.04.1966),

„Jasorat uchun" (22.01.1945),

„Mudofaa uchun" Leningrad" (22.12.1942).

Manbalar
--------





1. ↑  „Bobomurod Omonov biografiyasi".
2. ↑  „Депутаты Верховного Совета Узбекской ССР X-го созыва (1980 - 1985)". 6-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-avgust 2023-yil.
**Zahiriddin Muhammad Bobur nomidagi Toshkent Markaziy eko bogʻi** - ushubu bogʻ Toshkent shahrida joylashgan, oldingi Toshkent hayvonot bogʻi hududida.

Qurilish tarihi
---------------

24-yanvar 2017-yili Toshkent shahar hokimligi yangi istirohat bogʻi ochilishi haqida xabar qlgan edi. 

Toshkent shahar hokimining tegishli qaroriga muvofiq, tumanning Oʻzbekiston ovozi koʻchasi yoʻnalishining oxirgi qismida joylashgan, sobiq Toshkent hayvonot bogʻi hududida 12 gektar maydonda yangi madaniyat va istirohat bogʻini bunyod etish ishlari boshlandi. Hududda barpo etilayotgan dam olish maskani mavzedagi aholining sevimli istirohat manziliga aylanishi moʻljallanmoqda.

Investorlar bogʻ hududini butunlay yangicha loyihaga asosan olib boriladigan bunyodkorlik ishlariga tayyorlashmoqda. Bogʻda turli attraktsionlar, savdo va ovqatlanish shohobchalari, sayr qilish uchun yoʻlaklar, suhbatlashish uchun oʻrindiqlar oʻrnatish koʻzda tutilmoqda.

Loyiha mualliflari hududdagi yashil zonalar hamda oʻsimlik dunyosiga zarar etkazmaslikni eʻtiborga olishgan. Madaniyat va istirohat bogʻining Navroʻz bayrami arafasida foydalanishga topshirilishi rejalashtirilgan.

Ammo keyinchalik istirohat boʻgi iyun oyida ochilishi maʼlum boʻldi.

10-iyun 2017 yili Zahiriddin Muhammad Bobur nomidagi Toshkent Markaziy eko bogʻi ochildi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
**1-son gimnaziya** (qirgʻizcha: *№1-гимназия*; ruscha: *Гимназия №1*) Qirgʻizistonning Isfana shahrida joylashgan gimnaziya-internat. Gimnaziyaning rasmiy nomi *1-son maktab-gimnaziya*idir (qirgʻizcha: *№1-мектеп-гимназия*, ruscha: *Школа-гимназия №1*).

1-son gimnaziyida oʻqish bepul boʻlib, maktabda 5-dan 11-gacha sinflar bor. Gimnaziyaga odatda oʻqishga layoqati yuqoriroq boʻlgan oʻquvchilar qabul olinadi. Maktabning internatida oʻquv yili davomida asosan Laylak tumanida joylashgan qishloqlardan kelgan oʻquvchilar yashaydi. Maktabning hozirgi binosi 1961-yil qurilgan.

Dars programmasi
----------------

Gimnaziyaga oʻqishga layoqati yuqoriroq boʻlgan oʻquvchilar qabul olinadi. Gimnaziyaga kirish uchun imtihon topshirish kerak. Gimnaziyada Isfanadagi boshqa oʻrta maktablardagi kabi umumiy taʼlim berilsa-da, gimnaziya oʻquvchilariga koʻproq dars oʻtiladi va ular darslarni chuqurroq oʻzlashtiradilar.

Gimnaziyada matematika, informatika, fizika, kimyo, jugʻrofiya, biologiya, sanʼat, musiqa, jismoniy tarbiya, tarix, falsafa, astronomiya kabi darslar oʻtiladi. Gimnaziyada yana rus va ingliz tillari ham oʻqitiladi.

1-son gimnaziyida 7 yillik oʻqish *oʻrta*  (5-9-sinflar) va *yuqori* (10-11-sinflar) oʻlaroq ikkiga boʻlinadi. 9-sinf oxirida oʻquvchilar davlat imtihonlarini topshirishadi va umumiy oʻrta maktabni bitirishganini tasdiqlovchi attestat olishadi. 10-11-sinflarda oʻqish majburiy emas. 11-sinf oxirida gimnazistlar yana bir bor davlat imtihonlarini topshirishadi.

Maktab yili sentyabr boshidan mayning oxirigacha choʻziladi va toʻrt chorakka boʻlingan. Oʻqish programmasi oʻzgarmas, doimiy. Baʼzi gʻarb mamlakatlaridan farqli oʻlaroq, oʻquvchilar yoki ularning ota-onalari qaysi darslar oʻtilishini beglilashda ishtirok eta olmaydilar. Oʻquvchilar 5 qadamli shkalada baholanadi. Amalda 2 („qoniqarsiz") dan 5 („aʼlo") gacha qoʻyiladi. 1 kamdan-kam ishlatiladigan keskin oʻzlashtirmaganlik belgisi. Kundalik baho berishda bu baholarni oʻqituvchilar yana guruhlarga boʻla olishadi (masalan +4, −5 va hokazo), ammo chorak baholar faqat 2, 3, 4 yoki 5 boʻlishi mumkin.

Gimnaziyada ertalabdan tushgacha asosiy darslar oʻtiladi. Tushki tanaffusdan keyin yana bir, ikki yoki uch soat qoʻshimcha darslar oʻtiladi. Bu darslarda qatnashish majburiy. Har bir dars 45 daqiqa davom etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Isfana: Shahar profili" (qirgʻizcha). *Qirgʻiziston shaharlari birlashmasi*. 2-may 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-sentabr 2012-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-05-02).
2. ↑  „Derbisheva Gulnara Tolubayevna" (ruscha). *Knews*. 12-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2013-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-03-12).

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***1-son gimnaziya*** haqida turkum mavjud |