recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ash-lyanfu** (ashlyamfu, ashlyanfu) — dungan milliy taomi. Bu kraxmal boʻlaklari solingan lapsha. Koʻplab Osiyo mamlakatlarida tayyorlanadi. Postsovet hududida eng mashhuri Qorakoʻl, Qirgʻizistonning Issiqkoʻl viloyatining maʼmuriy markazida tayyorlangan ashlyan-fu hisoblanadi.

Tarixi
------

Ushbu taomning tarixi toʻliq aniq emas. Bir manbaga koʻra, uni Xitoydan koʻchmanchi-dunganlar olib kelgan.

Xitoy va dunganlar uni len-fyn deb atashadi, bu „sovuq kraxmal" degan maʼnoni anglatadi, ammo Xitoyda bu taom biroz boshqacha tarzda tayyorlanadi.

Sotuvdagi eng qadimgi koʻrinishi taxminan XX-asrning 70-yillarida Prjevalsk (hozirgi Qorakoʻl) koʻchalarida. Joyida yarim tayyor mahsulotlardan tayyorlanib, xususiy shaxslar, asosan dungan ayollari tomonidan sotilgan. 80-yillarning boshlarida u shahar ovqatlanish joylarida paydo boʻla boshladi, 1986-yilda yangi Prjevalskiy bytkombinat kafesida mayda toʻgʻralgan goʻshtli ashlyanfu paydo boʻldi. 80-yillarning oxiriga kelib, u Frunze shahridagi (hozirgi Bishkek) kafelarda paydo boʻla boshladi.

Qirgʻizistonda ashlyan-fu keng tarqaldi, ashlyan-fu tayyorlash va tez yeyish boʻyicha musobaqalar oʻtkaziladi. Xitoyning mashhur „len-fyn" (dunganlar orasida „lyanfu") taomi nomiga turkiy „ash" (taom, ovqat) qoʻshilgan deb taxmin qilish mumkin. „Ashlyanfu" mana shunday kelib chiqqan. Shubhasiz, „lyanfu" ga yangi ingredientlar ([apsha, tuxum) qoʻshilishi bilan yangi nom kerak boʻldi: „ashlyanfu".

Tayyorlash
----------

Taomning tarkibiy qismlari — lapsha, sous, qaynatma kraxmal, omlet.

Lapsha bugʻdoy unidan yoki loviya kraxmalidan tayyorlanishi mumkin. U qaynatiladi va yuviladi. Sous har xil boʻlishi mumkin, bu „laza (lazdjan)" (uygʻurcha achchiq ziravor) yoki sabzavotli sous, goʻsht qoʻshilgan variantlari maʼlum. Kraxmal sekin olovda 15-20 daqiqa qaynatiladi, sovutiladi va boʻlaklarga boʻlinadi. Omlet uchun tuxum koʻpirtiriladi, qovuriladi, tayyor „blin" kichik tasmalarga boʻlinadi. Tortilayotganda barcha masalliqlar tarelkaga solinadi va ustiga maydalangan koʻkatlar sepiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Ашлямфу — съедобный бренд Кыргызстана". 26-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2016-yil.
2. 1 2  „«Вечерка» подскажет рецепт вкусного ашлямфу". 26-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2016-yil.
3. 1 2 3  „Новые лица". 26-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2016-yil.
4. ↑  „На летнем фестивале определят лучшего изготовителя каракольского ашлянфу". 26-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2016-yil.
5. 1 2 3 4  Daniyar Derkembaev „Ya — povar!"

Havolalar
---------

* „Киргизия.Рецепт Ашлянфу, дунгане, русско-китайский перевод." (2010.01.22). Qaraldi: 18-mart 2014-yil.



* „Дунганский Виртуальный Мир. Из книги Данияра ДЕРКЕМБАЕВА "Я – повар!"" (2012.12.16). Qaraldi: 18-mart 2014-yil.



* „«Ашлямфу»-»Дунганская Кухня»….Острота азиатских блюд.Ашлямфу на счастье.В средней Азии" (2012.11.09). 26-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2014-yil.



*
**Moldova Milliy banki** (rumincha: *Banca Naţională a Moldovei*) Moldova Respublikasining markaziy banki hisoblanadi .

Moldova Milliy banki mustaqil yuridik shaxs boʻlib, Moldova Respublikasi parlamenti oldida javobgardir. Moldova Milliy bankining asosiy maqsadi narx barqarorligini taʼminlash va saqlashdan iborat. Moldova Milliy banki oʻzining asosiy maqsadiga zarar yetkazmagan holda, bozor tamoyillariga asoslangan moliya tizimini qoʻllab-quvvatlaydi va davlatning umumiy iqtisodiy siyosatini qoʻllab-quvvatlaydi. Milliy bank oʻz oldiga qoʻygan maqsadlarga erishish uchun Hukumat bilan hamkorlik qiladi va qonun hujjatlariga muvofiq bunday hamkorlikni amalga oshirish uchun zarur choralarni koʻradi. Milliy bank davriy ravishda aholini makroiqtisodiy tahlil, moliya bozori evolyutsiyasi va statistik maʼlumotlar, shu jumladan pul massasi, kredit berish, toʻlov balansi va valyuta bozori toʻgʻrisida xabardor qilib boradi.

Gubernatorlari
--------------

Leonid Talmach Milliy bankning birinchi raisi (1991—2009) boʻlgan. Dorin Dregutsanu 2009-yilning noyabridan beri Milliy bank gubernatori lavozimida ishlab kelgan. 2016-yilning 11-martida Serxiu Choklya mamlakat parlamenti tomonidan yangi gubernator etib saylandi. Uning oʻrniga 2018-yil noyabr oyida Oktavian Armashu keldi.

Yana qarang
-----------

* Moldova iqtisodiyoti
* Moldova leyi

Manbalar
--------

1. 1 2  *Weidner, Jan* „The Organisation and Structure of Central Banks" (PDF). *Katalog der Deutschen Nationalbibliothek* (2017).
2. ↑  Article 1 paragraph (1) of the Law of the Republic of Moldova on the National Bank of Moldova No. 548 of 21 July 1995
3. ↑  Article 1 paragraph (2) of the Law of the Republic of Moldova on the National Bank of Moldova No. 548 of 21 July 1995
4. ↑  Article 4 of the Law of the Republic of Moldova on the National Bank of Moldova No. 548 of 21 July 1995
5. ↑  *Dorin Drăguţanu, guvernator al BNM* Wayback Machine saytida arxivlandi (26-dekabr 2014-yil). besøkt 30. november 2011. (Oversatt artikkel, Google Translate)

Havolalar
---------

* Moldova Milliy banki rasmiy sayti (rumincha and English)
* Moldovanlar uchun foreksni bepul oʻrganish elektron platformalar (rumincha and English)
**Teshaboy Bayandiyev** (1931.19.12, Toshkent) — teatrshunos olim. Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan sanʼ-at arbobi (1981). Sanʼatshunoslik fanlari doktori (1994). Toshkent davlat sanʼat institutipi tugatgan (1954). 1954—59 yillar Qoraqalpogʻiston davlat filarmoniyasida badiiy rahbar. 1968—74 yillar Toshkent davlat sanʼat institutida dotsent, fakultet dekani, oʻquv ishlari boʻyicha prorektor (1974-85), 1992-yildan professor vazifasini bajaruvchi oʻqituvchi. 1986—92 yillar Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimi Tarix, til va adabiyot institutining katta ilmiy xodimi. Ilmiy faoliyati asosan qoraqalpoq va oʻzbek teatri muammolariga bagʻishlangan. "Qoraqalpoq qizi", "Nevara" nomli pyesalarning muallifi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Yevropa - Osiyo transkont - nental avtomagistrali — Xitoy va Markaziy Osiyo mamlakatlarini Rossiya orqali Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari bilan bogʻlaydigan avtomagistral. Jahondagi eng yirik avtomagistrallardan biri. Rotterdam (Gollandiya) — Shanxay (Xitoy) portlarini bogʻlaydi. Umumiy uzunligi 10 ming km.dan ortiq. Avtomagistralining Oʻzbekiston hududidan oʻtadigan qismi — Andijon — Toshkent — Nukus — Qoʻngʻirot trassasi umumiy uzunligi 1422 km, barcha kirish yoʻllarining uzunligi 500 km boʻlib, Fargʻona vodiysi viloyatlaridan boshlanib, soʻngra Toshkent, Sirdaryo, Jizzax, Samarqand, Navoiy, Buxoro viloyatilari, Qizilqum orqali Xorazm viloyati hududidan oʻtib, Qoraqalpogʻiston Respublikasining poytaxti Nukusga chiqadi. Trassa Afgʻoniston va Turkmaniston yoʻnalishidagi xalqaro trassalarni ham kesib oʻtadi. Trassani loyihalash ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 18-avgust qarori asosida 1999—2000 yillarda amalga oshirildi. Loyihalashtirishning subpudrat shartnomalarida ilgʻor xorijiy davlatlarning loyihalash institutlari ham ishtirok etgan. Loyihalash yechimlari jahon standartlari darajasida qabul qilinib, qurilgan yangi trassa avtotransport vositalarining katta tezlikdagi harakatni taʼminlovchi Oʻzbekiston milliy magistraliga aylanadi.
Trassa avtotransport vositalarining katta tezlikdagi harakatini taʼminlaydi va mamlakat iqtisodiyotida muhim ahamiyat kasb etadi. Trassaning qurilishi bilan yaqin kelajakda yoʻl atrofi choʻl hududlarini oʻzlashtirishga yanada qulay imkoniyatlar yaratiladi, sanoatni bir tekisda joylashtirish, aholini zich joylashgan hududlardan tarqoq joylashgan hududlarga koʻchirish va respublika hududlarining bir tekis rivojlanishi taʼminlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yobuxona** — Buxoro viloyati, Buxoro tumani Rabotiqalmoq mahalla fuqarolar yigʻini hududidagi aholi pukti nomi.
Toponim ikki qismdan iborat: yobu+xona, Yobu (jobu) — oʻzbek urugʻi. Yobu qozoqlar tarkibida ham boʻlgan, tarqoq holda Zarafshonning oʻrta va quyi oqimi (Payariq, Pastdargʻom, Kattaqoʻrgʻon, Narpay, Gʻijduvon)da, Qarshi choʻlida istiqomat qilgan. Chorvachilik hamda dehqonchilik bilan Yobu avlodlari oʻzbek xalqi tarkibiga singib ketgan. Bu qishloqda yobu urugʻiga mansub kishilar istiqomat qilgani uchun ham shunday nomlangan.
Yobu turkiy etnonim boʻlib, oʻzbek qabilalarining birining nomi. Manbalarda yobu, yovu, yovi, jobili, jobu shakllarida uchraydi. Buxoro xoni Ubaydullaxon qalabiga mansub quyidagi tuyuq yobularning Soʻgʻddagi mavqeyi haqidadir:
Soʻgʻd ichida ulturarlar yobular
Yobularning mingan oti yobilar.
Yobularning ilkidin el tinmadi,
Yobular tursin bu elda, yo bular.
Turkiylarning oliy hukmdorlik unvonlaridan biri yobgʻu (yabgʻu) deb nomlangan. Oʻrxun-Yenisey yodgorliklarida ham „yangʻu" terminini uchratish mumkin. Qadimiy turklarda bu unvon qabila boshligʻi yoki qabilalar ittifoqi boshligʻiga berilgan. Markaziy Osiyoning qadimiy xalqlaridan biri boʻlgan qarluq xonlari ham yabgʻu deb nomlangan. Yobular oʻzbeklar orasida kichik guruhni (1926-yil maʼlumotlariga koʻra 4 mingga yaqin kishi)ni tashkil etgan. Yobular bilan bogʻliq qishloq nomlari Buxoro, Samarqand va boshqa viloyatlarda koʻp uchraydi. Paxtachi tumanidagi Eshmatjobi, Buxoro tumanidagi Yobuxona, Konimex tumanidagi Yobiariq kabi qishloqlar shular jumlasidandir. Yobuxona Buxoro tumanining Rabotiqalmoq mahalla fuqarolar yigʻiniga tegishli aholi punkti hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q, Hayitov Sh, Sodiqov F*. Buxoro tuman tarixi (qisqacha ma’lumotnoma)*. Toshkent: Tafakkur, 2015 — 52 bet.
2. ↑  Adizova N*. Buxoro tumani toponimlari*. Toshkent: Navro’z, 2020 — 115 bet.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Yodgor (maʼnolari).

„**Yodgor**" — oʻzbek xalq qahramonlik dostoni. Fozil Yoʻldosh oʻgʻlilan folklorshunos Hodi Zarifov yozib olgan (1937). „Yodgor" „Alpomish" dostonining davomi boʻlib, nasliy turkumlik tamoyili asosida yaratilgan. Doston Alpomishning mard oʻgʻli Yodgor faoliyatiga bagʻishlangan. 

Dostonda Boysin elida Alpomish yoʻqligida oʻzini oʻzi bek koʻtargan Ultontoz zulmidan bezgan bir guruh qoʻngʻirotliklarning Aymoq eliga koʻchib ketishi, u yerda aymoq polvonlari oʻrtasida talashda qolgan Oydinoyni qutqarish uchun Yodgorning olib borgan mardonavor kurashlari, Oydinoy va urugʻdoshlarini yurtiga olib qaytishi tasvirlanadi. 

„Yodgor"da „Alpomish"dagi qator mavzularning yangicha talqini orqali mardlik, jasurlik, sevgi-sadoqat, dushmanga nafrat, vatanga muhabbat, totuvlik gʻoyalari tarannum etiladi. „Yodgor" faqat Oʻzbekistonda mashhur. Qozoqlarda Yodgorning oʻgʻillari (Alpomishning nevaralari) haqida „Olatoy va Japarqul" dostoni yaratilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Albuminlar** (lot. albumen — tuxum oqsili) — hayvon va oʻsimlik toʻqimalari tarkibiga kiradigan oddiy oqsillar; tuxum oqi, qrn zardobi, sut, oʻsimliklar urugʻida boʻladi. A. past mo-lekulyar ogʻirlikka ega; suvda, kuchsiz tuz eritmalarida eriydi, neytral tuzlarning yuqori konsentratsiyasida choʻkadi. A. uchraydigan joyiga qarab zar-dob A.i, 372tuxum A.i, sut A. i deb ataladi. Zardob Albuminlar qon tarkibidagi oqsillarning yar-midan koʻpini tashkil etadi. Qonda bir qator moddalar: erkin yogʻ kislotalarni, steroid va tireoid gormonlarni tashishda, zaharli moddalar, mas, ogʻir metallarni zaharsizlantirishda ishtirok etadi. A. toʻqimalarda suv-tuz va azot alma-shinuvida muhim rol uynaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mehmet Rifat Börekchi** (1860-yil 29-noyabr - 1941-yil 5 mart), turk ruhoniysi va siyosatchisi, 1. Din ishlari bo'limi boshlig'i.

U Turkiya Respublikasining Din ishlari boʻyicha birinchi rahbari (1924-1941) boʻlib, Turkiyaning mustaqillik urushiga va Mustafo Kamol Poshoga katta yordam koʻrsatgan, asli va Anqara muftiysi sifatida. Bir muddat (1920-yil 23-aprel - 27-oktabr) deputatlik vazifasini ham bajardi.

Hayotiy
-------

1860-yilda Anqaraning Beynam qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi Anqara ulamolaridan Börekchizoda Ali Kazim afandidir. Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni Anqarada tamomlagach, oliy taʼlim olish uchun Istanbulga joʻnab ketdi. Boyazit madrasasining professorlaridan biri Otif afandining darslarida qatnashib, diniy ta’lim diplomiga ega boʻldi.

U ilk davlat xizmatini Anqaradagi Fazliye madrasasida oʻqituvchi sifatida boshlagan. 1898-yil 10-oktabrda Anqara apellyatsiya sudi a'zosi etib tayinlandi. 1908-yil 25-noyabrda Anqara muftiysi boʻldi. U 1911-yilda vakil orqali Sivrihisar tumani hokimi vazifasini ham bajargan. Ayni paytda u davlat xizmatidan tashqari ta'limga ham qiziqishni davom ettirdi. Bu hukm natijasida Bursa Mudarris 1918-yilda yana Musile-i Sulaymoniya (Sulaymoniya madrasasidagi buyuk professorlarga berilgan unvon) sharafiga sazovor boʻldi. U 1920-yilda "Izmir Paye-i Mucerridi" va o'sha yili "Mahrech Faxri" bilan taqdirlangan. Bu yutuqlari uchun mukofot sifatida u 1920-yilda davlat xizmatlarining barcha turlarida savobli ishlarni amalga oshirganlarga sharaf va imtiyozlar berish maqsadida chiqarilgan "Toʻrtinchi darajali Usmonli ordeni" bilan taqdirlandi.

Milliy kurash davrida Shayxulislom Durrizodaning fatvosiga qarshi Anqara fatvosini e'lon qildi. Fatvo 153 nafar muftiy tomonidan imzolanib, tarqatildi. Shundan soʻng, 1920-yil 24-aprelda sultonning imzosi bilan Anqara muftiyligidan ozod qilindi va Milliy kurashni qoʻllab-quvvatlagani uchun Harbiy mahkama tomonidan oʻlimga hukm qilindi.

 Rifat Börekchining qabri, Cebeci Asri qabristoni.
Turkiya Buyuk Millat Majlisi 1920-yil 23-aprelda chaqirildi. U davrga Hinge (Mug'la) a'zosi sifatida kirdi. Biroq 1920-yil 27-oktabrda u muftiylik lavozimini ma’qul koʻrdi va deputatlik lavozimidan voz kechdi. 1922-yil 23-dekabrdan 1924-yil 30 martgacha u Sherif idorasining a'zosi edi. 1924-yil 4-aprelda u yangi tashkil etilgan Din ishlari boʻyicha raislikni egalladi. Familiya qonuni kuchga kirgandan so'ng u "Börekchi" familiyasini oldi va 1941-yil 5-martda vafotigacha bu lavozimda qoldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 17 temmuz 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 temmuz 2019.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 17 temmuz 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17 temmuz 2019.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Mehnat (maʼnolari).

"MEHNAT" — Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi tizimiga kiruvchi nashriyot. 1985-yil tashkil etilgan. Iktisodiyot, sanoat, transport, qurilish, qishloq xoʻjaligi, maʼnaviyat va maʼrifatga oid toʻplamlar, shuningdek, umumtaʼlim maktablari, litsey, kasb-hunar kollejlari hamda oliy oʻquv yurti talabalari uchun darelik, oʻquv qoʻllanmalari va ommabop kitoblar nashr etadi. Milliy qadriyatlar, umumbashariy anʼanalarga tayangan holda zamonaviy kitoblar chop etish nashriyotning ustuvor yoʻnalishi x,isoblanadi. 2002-yil 53 nomda 1300 ming nusxada kitob nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Order (maʼnolari).

**Order** (meʼmorlikda) — meʼmoriy kurilmalardagi turli (vertikal va gorizontal) qismlarning oʻzaro uygʻunligi, ularning tarkibiy va badiiy us-lubi. Vertikal qismi ustun (kolonna)dan iborat boʻlib, tana, kapitel (bosha) va poyustun, baʼzan pyedestaldan tash-kil topadi. Gorizontal (toʻsin) qismi arxitrav, friz va karnizni, ular bir-galikda antablementni tashkil qiladi. O.ning mumtoz tizimi Yunonistonda paydo boʻlgan. Asosiy O.lar yunon qabila va viloyatlarining nomlari bilan doriy, ioniy, korinf O.lari deb ataladi. O.ning dastlabki har xil tizimlari Qad. Misr va Eron xalq meʼmorligida koʻllanilgan. Qad. Rimda shakllangan mumtoz O.lar tizimi jahon meʼmorligining yuksalishiga katta hissa koʻshdi (qarang Memorlik orderlari).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Algimantas Povilas Chetkauskas** (1931.24.4, Kaunas) — grafik rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1981). Kaunas badiiy oʻquv yurtini (rangtasvir boʻlimi boʻyicha) tugatgan (1950). 1956-yildan Oʻzbekistonda. 1958-yildan "Rassom" kombinatida loyihalovchi rassom. "Jangovar kalam" nashri tashkilotchilaridan. Ch. karikatura, plakat janrlarida, jurnal bezagi sohasida yjod qiladi, bezovchi rassom sifatida bezash sanʼati rivojiga hissa qoʻshdi; koʻp yillar davomida Toshkent shahri va uning markazi (Mustakillik maydoni)ni bayramona bezashga rahbarlik qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pantograf** (pan... va graf) — 1) bir masshtabdagi chizma plan va haritalar-. ni boshqa (odatda, kichik) masshtabda va, aksincha, koʻchirib chizadigan asbob. Turli oʻlcham va konstruksiyalarda yasaladi. Uning osma gʻildirakchali va boshqa xillari boʻladi. Asl nusxa masshtabi bilan koʻchirilayotgan nusxa masshtabi nisbatini xohlagancha uzgaotirish mumkin; 2) motorli vagon yoki elektrovoz tomiga oʻrnatilib, kontakt tarmogʻi simidan tok oladigan qurilma. Prujinalar yordamida kontrakt tarmogʻiga qisib turadigan polzun (changʻilar va kontakt quymalar) dan iborat. P. yuqori tezlikda sim bilan yaxshi kontakt hosil qilishga imkon beradi, transprotning yoʻnalishi oʻzgarganda qayta oʻrnatishni talab qilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Paolo Barnard
**Paolo Rossi-Barnard** (1958-yil 2-yanvarda tugʻilgan) italiyalik jurnalist va hujjatli filmlar muallifi.

Italiyaning Bolonya shahrida tugʻilgan, Psixologiya boʻyicha bakalavr darajasini olganidan soʻng, u RAIda oʻz media faoliyatini Italiyaning *Samarkanda* jamoat televideniesi dasturida boshlagan. Keyinchalik u Rai 3 kanalining mashhur *Report* dasturida ishladi, keyin Rai Educationalga oʻtdi U la *La Stampa*, *il manifesto*, *Corriere della Sera*, *Il Mattino* va *La Repubblica* kabi Italiyaning asosiy gazetalarida muxbir boʻlib ishlagan. Muallif sifatida u Yaqin Sharqdagi mojarolarda terrorizm va Italiyadagi sogʻliqni saqlash tizimi haqida kitoblar yozgan.

2011-yilda Barnard hozirgi iqtisodiy inqirozning, ayniqsa Italiyadagi pul asoslari bilan bogʻliq edi degan fikirlarni bildirgan. Barnardning veb-saytida eʼlon qilingan fikrlari 2012-yil 25-27-fevral kunlari Riminida boʻlib oʻtgan Zamonaviy pul nazariyasi boʻyicha birinchi italyan uchrashuvini tashkil etishga olib keldi. 2013-yildan beri Italiyaning La7 telekanalida namoyish etilgan Gianluiji Paragone tomonidan olib boriladigan Italiyaning iqtisodiy va moliyaviy televideniyesi *La* Gabbia tok-shousida ishtirok etdi.

U aktyor Willem Dafoe tomonidan ingliz tilida dublyaj qilingan *PIIGS* hujjatli filmida intervyu oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Books by Paolo Barnard". *anobii.com*.
2. ↑  *PIIGS* IMDbda

Havolalar
---------
**Mogilyov viloyati** — Belarusdagi viloyat. 1938-yil 15-yanvarda tashkil etilgan. Maydoni 29 ming km². Aholisi 1245,8 ming kishi (1998). Belaruslar, shuningdek, rus, yahudiy, ukrain va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi 67,6%, 13 shahar, 11 shaharcha bor. Markazi – Mogilyov shahri. Mogilyov viloyatining yer yuzasi balandligi 150–200 m li tekislikdan iborat. Shimoli-sharqida Orsha-Mogilyov tekisligi, jan.karbida Markaziy Berezina tekisligi bor. Foydali qazilmalari: torf, bor, se-mentli mergel, fosforitlar, gil, qum. Iklimi moʻʼtadil kontinental. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi –7°, iyulniki 17,8° (Mogilyovda). Yillik yogʻin miqdori 580–650 mm. Vegetatsiya davri 183–193 kun. Yirik daryolari Dnepr va uning irmoqlari – Berezina, Soj. Tuproklari chimli podzol, torfli botqoq va allyuvial tuproklar. Hududining 31% oʻrmon, 1% botqoklik. Tulki, tiyin, suvsar, sassiqkoʻzan, koʻrsichqon, oq tovushqon, boʻrsiq ov ahamiyatiga ega. Oʻrmonlarda los, yelik, qobon yashaydi. Boʻri, silovsin, suvlarda qunduz, norka, vixuxol uchraydi. Yenotsimon it ikdimlashtirilgan. 200 ga yaqin qush, 20 ga yaqin baliq turi bor.

Mogilyov viloyati energetika asosini yirik TETS va GESlar tashkil qiladi, mahalliy yoqilgʻi sifatida, asosan, torf ishlatiladi. Sanoatida mashinasozlik va metallsozlik muhim oʻrin egallaydi. Avtomobil, "Elektrodvigatel", "Strommashina" metallurgiya, avtomat liftlar zavodlari bor. Kimyo, yogʻochsozlik sanoati rivojlangan.

Qurilish materiallari sanoatining salmogʻi katta. Ustki va ichki trikotaj ishlab chiqariladi. Zigʻir, tola, koʻn zavodlari, tikuvchilik, koʻn-poyabzal, kigiz etik fabrikalari ishlab turibdi. Oziqovqat sanoati muhim oʻrin egallaydi.

Qishloq xoʻjaligi gʻallachilik va chorvachilikka ixtisoslashgan. Donli, yem-xashak, texnika ekinlari, kartoshka, sabzavot ekiladi. Yaylov va oʻtloqlar qishloq xoʻjaligiga yaroqyai yerlarning qariyb 20% ga yaqin maydonini egallaydi. Chorvachilik sut-goʻsht yetishtirishga ixtisoslashgan, qoramol (sigir), choʻchqa, qoʻy va echki, parranda boqiladi. Temir yoʻli va avtomobil yoʻllar transporti, havo yoʻllari aloqasi rivojlangan. Dnepr, Berezina, Soj daryolarida kema qatnaydi. 4 oliy oʻquv yurti, oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, Belarus Fanlar Akademiyasining fizikatexnika, fizika institutlari filiallari, 5 muzey, 2 teatr bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Allellar (maʼnolari).

**Allellar** (yun. allelon — bir-birini oʻzaro), allelomorflar, allel genlar — bir genning gomologik xromo-somalarning oʻzaro bir xil joy (lokus)laridagi boʻlishi mumkin boʻlgan har xil holatlari. A. maʼlum bir belgining rivojlanishini nazorat qilib, uning alternativ (bir-birini inkor etuvchi) ifodalanishiga sabab boʻladi. „A." atamasini daniyalik olim V. Iogansen taklif etgan (1909). Aksariyat genlar faqat ikki: dominant va resessiv A.ga ega. Diploid organizmlarning somatik hujayralarida har ikkala, gametalarda esa faqat bitta allel boʻladi. Barcha holatlarda ham maʼlum genning domi-nant alleli taʼsiri shu genning reses-siv allelinikidan ustun keladi. A.ning dominantlik xususiyati ularning oʻzaro allellik taʼsiriga, genoti-pik muhit va tashqi sharoitlarga bogliq. Dominant va resessiv A. gomozigo-gpalik (SS yoki ss) yoki geterozigotalik (Ss) holatlarida ishtirok etishlari mumkin. Bundan tashqari genning koʻp allellilik seriyalari ham uchraydi. Bunday holda ham dominant allel bosh harf bilan, al-lellarning barcha resessiv seriyalari esa turli nishonlar qoʻyilgan kichik harflar bilan belgilanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Mavlaviy **Haybatulloh Oxundzoda** (pushtucha: *هیبت الله آخندزاده*) — afgʻon diniy va siyosiy arbobi, ilohiyotchi, 2016-yildan „Tolibon" islomchilik harakatining yetakchisi. 2021-yil 15-avgustdan de-fakto Afgʻoniston davlat rahbari.

Tarjimai holi
-------------

Haybatulloh Oxundzoda 1961-yil 7-iyunda Afgʻoniston qirolligi Qandahor viloyati Panjvayi tumanida tugʻilgan. Pushtunlarning Nurzay qabilasiga mansub. Kambagʻal dindor oila farzandi. Otasi — mulla Muhammad Oxund oʻz qishlogʻida tanilgan ilohiyotchi va mahalliy masjidda imom boʻlgan. U faqatgina diniy faoliyat bilan shugʻullangan, oʻz yeriga ega boʻlmagan va oilasini zakot va sadaqaga tushgan pul hamda mevalar evaziga boqqan. Haybatulloh Oxundzoda ilk diniy taʼlimni oʻz otasidan olgan. Afgʻonistondagi 1979-yilgi urush vaqtida 18 yoshli Haybatulloh oilasi bilan Pokistonning Afgʻoniston bilan chegaragasi yaqin boʻlgan Kvetta shahriga borib yashaydi. U yerda diniy taʼlimni davom ettirib, natijada madrasalardan biriga boshliq boʻladi.

1980-yillarda Afgʻoniston demokratik respublikasiga kelib, u yerdagi mujohidlar safida shoʻro harbiylariga qarshi jang qiladi. 1994-yil endigina tuzilgan „Tolibon" harakatiga qoʻshiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Afghan Taliban announce successor to Mullah Mansour". BBC News (25-may 2016-yil). Qaraldi: 25-may 2016-yil.
2. ↑  «Hibatullah’s Roots Were Non-Political And Reclusive» Wayback Machine saytida arxivlandi (12-aprel 2020-yil). (29-may 2016-yil), *Tolo News*. Retrieved 12-aprel 2020-yil.
**Disavl** (qadimgi yunoncha: *Δυσαύλης* qadimgi yunoncha: *Δυσαύλης*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Celeusning ukasi (Fliuntian versiyasiga koʻra, Gomer madhiyasida aytilmagan). Orfik madhiyalarda tilga olingan. Versiyaga koʻra, u Rarian ekin yerlarida tugʻilgan birinchi odam edi. U echkichi edi. Eleusinian ertaklarining Orfik versiyasida Disavl va uning rafiqasi Baubo Demetraga mezbonlik qiladi. Orfeyga koʻra Evbuley va Triptolemusning otasi.

Iono tomonidan Eleusisdan haydab yuborildi va Phliusda Demetraning sirlarini oʻrnatdi. Keleyda muqaddas marosimlar oʻrnatildi, bu hududga Keley nomi berildi. U Fliunt yaqinidagi Keley shahrida dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T.1. S.495
2. ↑   Orficheskie gimni XLI 6
3. ↑   Anonimnaya xorovaya lirika, fr.985b Peydj
4. ↑   Arnobiy. Protiv yazichnikov V 25
5. ↑   Garpokrat, statya „Disavl", sit. po Sergeeva S. N. Elevsin i Afini (s nach. II tis. do VII v. do n. e.). // Antichniy mir. Problemi istorii i kulturi. SPb, 1998. S.98
6. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi I 14, 3
7. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 14, 2-4
8. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 12, 4
**Fassiyalar** (lot. fascia — bogʻlov) — har bir muskulni oʻrab turadigan biriktiruvchi toʻqimadan iborat parda. Odam va hayvonlarning aʼzolari, nerv, qon tomirlarini oʻrab, muskullar uchun fassial gʻilof hosil qiladi. Tayanch va trofik vazifalarni bajaradi. F. bir muskulni ikkinchi muskuldan ajratib, har qaysi muskulning alohida qisqarishini taʼminlaydi. F. odatda, qavatmaqavat muskullarni oʻrab turadi. Shu bois ular joylashgan oʻrniga qarab chuqur, oʻrta va yuza yoki teri osti F.iga ajratiladi. Yuza yoki teri osti F. teri osti yogʻ qavatida joylashib, odamlarda qoʻloyoq kaft terisining ostida, boshning sochli qismida aponevrozlar hosil qiladi. F. qon tomirlari va nervlarga boy. F. tibbiyot amaliyotida katta ahamiyatga ega.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fasih havofiy**, Fasih Ahmad ibn Jaloliddin Muhammad alHavofiy (1375.28.9 — taxminan 1443) — tarixchi olim. Temuriylar saroyida xizmat qilgan. Davlat ishlari bilan Hirotdan Samarqandga — Xalil Sulton huzuriga joʻnatilgan. 1415 yilda Shohrux saroyida xizmat qilgan. Muvadjahi devon — devon vaziri (1416—17) va devon boshligʻi (1417— 18) kabi masʼul lavozimlarda ishlagan. Shohrux tomonidan Kermon (1422—24)ga yuborilgan. Boysungʻur saroyida devon boshligʻi (1425—30) boʻlgan.

F.H. fors va arab tillarida sheʼrlar yozgan. 1433—42 yillarda fors tilida "Mujmali Fasihiy" ["Fasihiyning (tarixlar) majmuasi"] tarixiy asarini yozgan va uni Shohruxga taqdim etgan. Bu asar "Mujmal uttavorix" ("Tarixiy sanalar yigʻindisi") deb ham yuritiladi. Asar debocha, muqaddima, 2 maqola va xotimadan iborat. Asarning asosiy qismida F.X,. arab xalifalari, safforiylar, somoniylar, gʻaznaviylar, saljuqiylar, gʻuriylar, xorazmshohlar toʻgʻrisida maʼlumot bergach, temuriylar tarixiga batafsil toʻxtalgan. Asarda, shuningdek, shoirlar, faqihlar, muhaddislar, shayxlar, shuningdek, iqtisodiy va madaniy hayot, oʻsha paytda qurilgan meʼmoriy obidalar haqida mufassal maʼlumot berilgan. Asar xotimasi Hirot shahriga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

* Mudjmali Fasixi, T. 1980.

Adabiyot
--------

* Materiali po istorii Sredney i Sentralnoy Azii X—XIX vv. T. 1988; Bukj siymolar, allomalar, 2kitob, T. 1996.

Qahramon Rajabov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Uyning bir qavatli qismi, Vaxtangov koʻchasi, 11
**Kirakozov-Oganov savdo kompaniyasining binosi** Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va shaharsozlik yodgorligidir. Rossiyaning madaniy merosi roʻyxatiga kiradi. U shaharning tarixiy markazida, Djanayev koʻchasi, 20 va Vaxtangov koʻchasi, 11 burchaklarida joylashgan.

Art Nouveau uslubidagi ikki qavatli gʻishtli bino 20-asrning boshlarida Groznenskaya koʻchasida shahar meʼmori Yevgeniy Deskubes loyihasi boʻyicha qurilgan. Binoning buyurtmachisi Kirakozov-Oganov savdo shirkati edi. Binodan omborxona sifatida foydalanilgan. Binoning ikki qavati Groznenskaya koʻchasiga qaragan. Lebedevskiy koʻchasida binoning bir qavatli qismi bor edi. Birinchi qavat butunlay omborlar bilan band qilingan edi. Firmaning ofisi mansardda joylashgan edi.

Aleksandrovskiy prospektida xuddi shu kompaniyaning manufaktura savdosi uchun moʻljallangan yana bir binosi bor edi.

1908-yildan 1920-yilgacha Kavkazda Sovet hokimiyatini oʻrnatish uchun faol kurashchi Vegen Vartanovich Budagov (Vartan Vartanovich Oganesyans) Lebedinskiy koʻchasi boʻylab joylashgan uyning bir qavatli qismida yashagan. Sovet davrida binoda SKOPS bosmaxonasi joylashgan edi. Hozir bu yerda Shimoliy Osetiya-Alaniya Respublikasi Madaniyat vazirligi, Shimoliy Osetiya Yozuvchilar uyushmasi joylashgan. 2019-yilgacha Vladikavkazdagi eng yirik kitob doʻkonlaridan biri birinchi qavatda joylashgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Torchinov V. A. Vladikavkaz. Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 144
2. ↑  Pasport obʼekta
3. ↑   Kireev F. S. Po ulitsam Vladikavkaza, str. 51

Havolalar
---------

* Tsallagov S.F. Vladikavkaz — toshdagi xronika, Kitob-fotoalbom, Vladikavkaz, Vesta dizayn studiyasi, 2008. — 136 bet, rasmlar. 320
* *Torchinov V. A.*, Vladikavkaz. Qisqacha tarixiy maʼlumotnoma, Vladikavkaz, Shimoliy Osetiya ilmiy markazi, 1999-yil, 144-bet, ISBN 5-93000-005-0
* *Kireev F. S.*, Dzhanaeva — Bazarnaya / Vladikavkaz, Vladikavkaz koʻchalari boʻylab, Hurmat, 2014-yil, 49-54-bet, ISBN 978-5-906066-18-4.
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Ocean Springs
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Mississippi
| jadvalda mintaqa = Mississippi
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Jackson County, Mississippi|Jackson
| jadvalda tuman = Jackson County, Mississippi|Jackson
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 30 | lat_min = 24 | lat_sec = 36
| lon_dir = W | lon_deg = 88 | lon_min = 47 | lon_sec = 51
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 39,5
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 7
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 23121
| sanalgan yil = [[UnitedStates2007estimate
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 228
| pochta indeksi = 39564-39566
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 28-53520
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
**Ocean Springs** AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Jackson okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

23121 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates2007estimate).

Geografiyasi
------------

Maydoni — 39,5 km2. Shundan 30,1 km2 quruqlik, 9,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 7 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------



  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n79149083
* MusicBrainz: dcf29017-c1a4-415e-aeb9-1abfe239d321
* VIAF: 242499302
* en:WorldCat Identities: lccn-n79149083

 |
**Och tutun rangli albatros** (lotincha: *Phoebetria palpebrata*) — albatrossimonlar oilasiga mansub dengiz qushi.

Tavsif
------

Och tutun rangli albatros uzunligi 80 sm gacha boʻlgan tutun rangli albatros. Bosh, tomoq, qanot va dumining patlari toʻq jigarrang, tanasining qolgan qismi kulrang, pastki qismlari jigarrang-kulrang. Tumshugʻi uzunligi 105 mm, rangi qora. Yosh qushlarda boʻyin va orqa tomon jigarrang, koʻz atrofida oq, kulrang doiralar va tumshugʻida kulrang-sariq chiziq oʻrniga jigarrang mavjud. Qushlarning vazni 2,5 dan 3,7 kg gacha. Qanotlari 1,8 dan 2,2 m gacha. Oʻrtacha umr koʻrishi 40 yil.

Tarqalish
---------

Ushbu qushlar Janubiy Okean orollarida joylashgan: Shahzoda Eduard, Amsterdam, SentPol, Heard oroli va Makdonald orollari, Kempbell, Oklend, Antipod orollari, Janubiy Jorjiya, Krozet, Kerguelen, Makquari.

Koʻpayish
---------

Ushbu tur boʻshashgan koloniyalarda yoki kichik guruhlarda koʻpayadi, baʼzan esa yolgʻiz holatda koʻpayishi mumkin. Uyasini gʻarbiy shamollardan himoyalangan oʻsimliklar bilan qoplangan jar yoqasida yoki tik qiyalikda quradi. Tuqizlishi jihatdan u torf va loydan iborat boʻlgan past tepalik boʻlib, balandligi 15–30 sm (5,9–11,8 dyuym) va tagida eni 45–55 sm (18–22 dyuym) boʻlib, tepasida chashka oʻralgan chuqurchaga ega boʻladi. U oʻsimlik tanalari va oʻt qoplamasidan quriladi. Ular taxminan oktabr yoki noyabr oylarida bitta tuxum qoʻyadi. Ikkala jins ham navbatma-navbat inkubatsiya jarayonida tuxumni bosib yotadi. Inkubatsiya jarayoni 65 dan 72 kungacha davot etadi. Joʻjalar tuxumdan chiqganidan keyin 20 kun davomida navbatma-navbat boqiladi, shundan soʻng ular uyalarida yolgʻiz qoladilar, kattalar esa joʻjalarni boqish uchun ozuqa izlab ketishadi. Juftliklar bir juft boʻlib yashashi oʻnlab yillar davom etishi mumkin, ular naslchilik joyida murakkab uchrashish namoyishlari orqali yangilanadi. Qushlar oʻrtacha 8—15 yoshida koʻpayishni boshlaydilar, shundan soʻng ular ikki yilda bir marta koʻpayib, har besh yilda bir joʻja chiqaradi.

Oziqlanish
----------

Ularning asosiy ozuqasi boshoyoqli molyuskalar va qisqichbaqalar, shuningdek, boshqa qisqichbaqasimonlar va baliqlardir.

Manbalar
--------

1. ↑  *Бёме Р. Л.*, *Флинт В. Е.* Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 15. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
2. ↑  BirdLife International (2008)
3. ↑  Robertson, C. J. R. (2003)
4. ↑  Kerkove, B. & Lindsay, A. (2008)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bremen (maʼnolari).

**Bremen** — Germaniya yeri yoki erkin Ganza shahri. Shim. Germaniya pasttekisligida, Vezer daryosining Shimoliy dengizga quyilish joyida, bir-biridan 65 km masofada joylashgan ikki shahar — Bremen va Bremerxafenni (avanport) oʻz ichiga oladi, bu ikki shahar oraligʻidagi yerlar quyi Saksoniya hududi tarkibida. Maydoni 404 km². Aholisi 680 ming kishi (1995). B.— Germaniya yerlarining eng kichigi. Maʼmuriy markazi — Bremen shahri

B.ga 787 yilda yepiskop qarorgohi sifatida asos solingan. 11-asrda u "Shimoliy Rim" deb atalgan. 1358-yilda B. Ganza shaharlari ittifoqi aʼzosi boʻlgan. 1646-yilda Erkin imperiya shahri huquqini olgan. 1618—48 ylardagi 30 yillik urushdan soʻng B. Shvesiya tarkibiga, 1715-yilda Gannoverga oʻtdi. 1815-yilda erkin shahar deb eʼlon qilindi. 1871-yildan Germaniya tarkibidagi erkin shahar.

Iqtisodining poydevorini port xoʻjaligi, xalqaro savdo va yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqarish tashkil etadi. Mamlakatning eng yirik dengiz portlari shu shaharlarda joylashgan, ular yuk ortish va tushirish jihatidan dunyoda yetakchi oʻrinni egallaydi. Bremerxafen portila yuklarning katta qismi konteynerlarda qabul qilinadi va joʻnatiladi. Bu portlarda dengiz kemalariga tezkorlik bilan xizmat koʻrsatiladi. Sanoatida kemasozlik yetakchi urin da. Aviasozlik va kosmonavtika sanoati hajmi jihatidan va bu sohalarda yangi texnologiyalarni yaratish va joriy etish boʻyicha muhim ahamiyatga ega. Avtomobilsozlik, elektrotexnika va oziq-ovqat sanoati korxonalari bor.

Bremerxafenda Germaniya qutbni oʻrganish markazi joylashgan. Iqtisodining yana bir muhim tarmogʻi — turizm. Dunyoga mashhur kemasozlik muzeyi, unt, ilmiy tadqiqot institutlari, sanʼat maktabi bor. Kad. B. SanktPetri gotika sobori, Uygʻonish davrida qurilgan binolari bilan mashhur.

**Bremen** (nemischa:) Olmoniyaning shimoli-gʻarbida joylashgan Ganza shaharlaridan biridir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Irodaviy harakat** (**ixtiyoriy harakat**) — sub’ektning ongli, maqsadli harakati, muhokama qilish bilan tavsiflanadi, his-tuygʻularga bogʻliq emas; beixtiyor harakat bilan solishtirganda bajarish uchun qoʻshimcha motivatsiya va harakat talab qiladi.

Irodaviy harakat shakllari
--------------------------

Oddiy ixtiyoriy harakat va murakkab harakatni farqlash odat tusiga kiradi. Oddiy ixtiyoriy harakat, odam harakatga turtki paydo boʻlishidan darhol uning bajarilishiga oʻtganda amalga oshiriladi. Murakkab ixtiyoriy harakat toʻrt bosqichdan bosqichma-bosqich oʻtishni oʻz ichiga oladi: maqsadning paydo boʻlishi, motivlar kurashi, qaror qabul qilish va amalga oshirish.

BelgilarI
---------

Ixtiyoriy harakatning asosiy belgilari:

* xabardorlik;
* zaruriyat (tashqi yoki ichki) asosida shaxsning oʻz qarori bilan amalga oshirish;
* qoʻshimcha motivatsiya yaratish orqali harakatni amalga oshirish.

Bosqichlari
-----------

S. L. Rubinshteyn Ixtiyoriy harakatning toʻrtta asosiy bosqichi ajratgan :

1. motivatsiyaning paydo boʻlishi va maqsadni dastlabki belgilash;
2. motivlarni muhokama qilish va kurash bosqichi;
3. yechim;
4. ijro.

Birinchi bosqichning asosiy mazmuni — xabardorlik va maqsadni belgilash. Ikkinchi bosqichning mohiyati shundan iboratki, har bir shaxsning turli xil motivlari va manfaatlari boʻlib, ular baʼzan bir-biriga mos kelmaydigan boʻlib chiqadi. Bu mojaroda eng muhim motivlar aniqlanadi. Shuni taʼkidlash kerakki, intellektual jarayon irodaviy jarayonga kiradi. U ixtiyoriy harakatni fikr vositachiligidagi harakatga aylantiradi. Toʻrtinchi bosqich — qarorni amalga oshirish.

Ixtiyoriy harakat va oʻzboshimchalik
------------------------------------

Soʻnggi paytlarda oʻzboshimchalik va irodaviy harakatlar tushunchalarini ajratish tendentsiyasi kuzatilmoqda. Ixtiyoriy harakatlar va oʻzboshimchalik oʻrtasida umumiy narsa — bu maqsad, u doimo onglidir.

Bu tushunchalarning bir-biridan farqi ularning namoyon bo‘lishi va maʼnosidadir. Ixtiyoriy harakatlarda maqsad motivga nisbatan tan olinsa, oʻzboshimchalik harakatlarida asosiy eʼtibor maqsadga erishish vositalariga qaratiladi.

V. A. Ivannikov tartibga solish darajasiga ko‘ra o‘zboshimchalik va ixtiyoriy tartibga solishni farqlashni taklif qilgan. Shunday qilib, ixtiyoriy tartibga solish shaxsiy darajada amalga oshiriladi, shaxsning oʻzi esa ixtiyoriy harakatlarni bajarish yoki qilmaslikka qaror qiladi. Shunga koʻra, u oʻzboshimchalik bilan tartibga solishni ijtimoiy sub’ekt darajasiga koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Иванников В. А.*. Психологические механизмы волевой регуляции*. Москва Изд-во МГУ, **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp '1 Yanvar'.**.
2. ↑  Сергей Леонидович Рубинштейн*. Основы общей психологии*. Издательский дом "Питер", **Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp '1 Yanvar'.**. ISBN 9785314000168.
Hayao MiyazakiHayao Miyazaki
**Hayao Miyazaki** (yaponcha: *宮崎 駿* , 5-yanvar, 1941, Tokio) — yapon rejissyor-animatori, prodyuser, ssenarist, yozuvchi va mangachi. Aviatsiya fabrikasi egasi xonadonida tavallud topgan. Bolaligidan manga va animatsion tasvirlar chizishga qiziqib kelgan. 1964-yilda Isao Takahata bilan tanishadi va keyinchalik birga Studio Ghibli studiyasiga asos soladi. Uzoq vaqt davomida ular koʻplab badiiy asarlar ustida ish olib boradilar.

Hayao Miyazaki 2014-yilda „*animatsiya olamiga chuqur taʼsir koʻrsatgani, rassomlarning butun avlodini ushbu sohada ishlashga ilhomlantirgani va uning cheksiz imkoniyatlarini yoritib kelgani uchun*" tanlovdan tashqari faxriy Oscar mukofotini qoʻlga kiritgan.

Taxalluslari
------------

Miyazaki oʻzining baʼzi asarlarini Akitsu Saburo yoki Terekomu taxalluslari bilan chiqargan.

Biografiyasi
------------

### Ilk yillar

Hayao Miyazaki Tokio prefekturasining 23 ta maxsus tumanlaridan biri — Bunkyo-kudagi Akebono-cho kvartalida tugʻilgan, toʻrt aka-ukaning ikkinchisi edi. Uning otasi Katsuji Miyazaki urush paytida A6M Zero samolyotlari uchun ehtiyot qismlar ishlab chiqaradigan Miyazaki Airplane zavodining direktori boʻlgan. Otasining biznesi tufayli Miyazaki oilasi oʻziga toʻq yashagan. Hayao bolaligidan uchar qurilmalarga mehr qoʻygan va keyinchalik bu uning ijodiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Urush paytida, Hayao uch yoshga toʻlganida, oila Utsunomiya shahriga, Amerika qoʻshinlari shaharni bombardimon qilganidan keyin esa Kanumaga evakuatsiya qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Paktia viloyati tumanlari
**Said Karam** (pushtucha: *سيدکرم ولسوالۍ*, forscha: ولسوالی سیدکرم) — Afgʻonistonning Paktiya viloyatiga qarashli tuman. Tumanning markaziy shahri - Khandkhel hisoblanadi. Tuman pashtunlarning Muqbil qabilasiga qarashli hudud markazida joylashgan. Said Karam tumanidagi qishloqlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: Khandkhel (kẖẼkẖy̰l), Khunderkhel (ḩndr kẖy̰l), Goud Qala Mangal (ګډqlʿh mnīl), Chino Klalai (چینw کlạ), Shaiyesta Kalay (sẖạyạlạtẗ).

Demografiya va aholi
--------------------

Said Karam aholisining aniq soni nomaʼlum. Afgʻoniston Qishloq joylarini tiklash va rivojlantirish vazirligi, BMT Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi va Afgʻoniston Markaziy Statistika boshqarmasi (CSO) ning hisob-kitobiga koʻra tuman aholisi tahminan 42,967 kishini tashkil qiladi (2004).

Taniqli odamlar
---------------

* Muhammad Najibulloh, 1987-yildan 1992-yilgacha Afgʻoniston prezidenti lavozimida faoliyat yuritgan.
* Muhammad Ashraf Noseri

Yana qarang
-----------

* Khandkhel

Manbalar
--------

1. ↑  Paktia Province Tribal Map (Page 12). Naval Postgraduate School.
2. ↑  „Sayed Karam District Development Plan - MRRD". 4-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Said Kamol madrasasi (Said Kamolbiy madrasasi; Kamolxoja madrasasi)** — Oʻzbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan. Hozirda madrasada Amulet nomidagi mehmonxona oʻz faoliyatini olib bormoqda.

Tarixi
------

Hovuzi Mulloxon. Uning ortida Said Kamol madrasasi va Hasan Xoʻja masjidi, orqa fonda esa Fathulla qoʻshbegi madrasasi joylashgan.
Madrasa 1864–1865-yillarda Buxoro amirligi poytaxtining Fathullo qoʻshbegi (keyinchalik Said Kamol deb atalgan) guzarida, oʻzbek hukmdori Muzaffarxon (1860–1885) hukmronligi davrida, Mir Sayyid Kamol ibn Mir Abdurasul karvonboshi ismli shaxs mablagʻlari evaziga bunyod etilgan.

Bizgacha madrasaning vaqf hujjatlari yetib kelgan boʻlib, hujjat qozi Sadriddin ibn Mir Bayzo muhri bilan tasdiqlangan.

Sovetlar hukmronligi oʻrnatilgandan soʻng, madrasada talabalarning oʻqitilishi tugatilgan.

Madrasa inshooti, Buxoro shahri meʼmoriy yodgorligi sifatida, 2019-yilda tasdiqlangan Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, hozirda unda Amulet nomidagi mehmonxona oʻz faoliyatini olib bormoqda.

Buxoro shahridagi Koʻkaldosh MFYga qarashli Bahouddin Naqshband nomidagi koʻchada joylashgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Madrasa inshooti pishiq gʻishtdan 2 qavatli qilib qurilgan, 19 hujra va darsxonadan iborat.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори". *Lex.uz*. Qaraldi: 8-aprel 2021-yil.
2. 1 2 3  Jumanazar A.*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*, 2017 — 297—298 bet.
3. 1 2  „Медресе Саид Камол-бий". *Rusrav.uz*. Qaraldi: 8-aprel 2021-yil.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 17-iyul, 2022-yil(2022-07-17)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)

Adabiyotlar
-----------

* Jumanazar A.*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet. ISBN 978-9943-4728-2-2.