recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Turgay Sabit Sheren** (1932-yil 15-yanvarda tugʻilgan, Kechio'ren, Anqara — 2016-yil 7-iyul, Istanbul ) — turkiyalik futbolchi, murabbiy, futbol sharhlovchisi va sport menejeri. Darvozabonlik lavozimini egallagan futbolchi butun futbolchilik faoliyatini Galatasaroyda o'tkazdi.

1932- yilda tug'ilgan Sheren 1949-50 -yilgi mavsumda Galatasaroyning A jamoasida debyut qilgan. Istanbul Professional ligasi 1954-55, 1955-56 va 1957-58 mavsumlarida; 1961-62 va 1962-63 yillardagi Milliy liga ; U 1962-63, 1963-64 va 1965-66 yilgi mavsumlarda Turkiya kubogi chempionligini qo‘lga kiritgan. U butun faoliyatini o'tkazgan "Galatasaroy"da 1966-1967 -yilgi mavsum oxirigacha xizmat qildi. Bu davrda u 405 ta rasmiy o‘yin o‘tkazgan bo‘lsa, shundan 369 tasi ligada bo‘lgan. Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, rasmiy o'yinlar inobatga olinganda klub tarixida eng ko'p o'yin o'tkazgan futbolchi bo'lgan Sheren keyinchalik bu unvonni turli futbolchilarga boy berdi.

1950-1952 yillarda Turkiyaning 21 yoshgacha bo'lgan yoshlar terma jamoasida, 1950-1966 yillarda esa Turkiya terma jamoasida o'ynagan. 1951 yilda Berlinda G'arbiy Germaniyaga qarshi o'yinda Turkiya 1:2 hisobida g'alaba qozongan o'yinda qilgan seyvlari natijasida "Berlin panterasi" nomi bilan mashhur bo'ladi b. U jamoaning birinchi darvozaboni sifatida 1954 -yilgi futbol bo'yicha jahon chempionatida ishtirok etgan, bu mamlakat ishtirok etgan birinchi FIFA Jahon chempionati. U terma jamoa libosi bilan 46 uchrashuvda ishtirok etgan. U futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Lefter Kuchukkandonyadis bilan eng ko'p A terma jamoasiga ega bo'lgan futbolchi edi, ammo bugungi kunda bu ikki futbolchi bu sohada 24-o'rinda. Turkiya terma jamoasi sardori sifatida 35 marta maydonga tushgan Sheren bu sohada birinchi o'rinda.

Futbolni tark etgach, u murabbiy va futbol yozuvchisi sifatida faoliyatini boshlagan. 1968-1969- yilgi mavsum boshida u Mersin İdman Yurdu jamoasiga murabbiy bo'ldi. U 1969-1970 mavsumda Vefa, 1970-1971- mavsumda Samsunspor, 1971-1973- yillarda Mersin İdman Yurdu, 1974- yilda Vefa va nihoyat 1979-1980 mavsumda Galatasaroyni boshqargan. Bir muddat televideniyeda efirga uzatilgan futbol dasturlarida sharhlovchilik qilgan Sheren, 1993-2013- yillari orasida Turkiya Professional Futbolchilar Uyushmasi prezidenti lavozimida ham ishlagan. U 2016- yil 7 -iyulda Istanbulda vafot etdi.
**Signal** (lot. signum — belgi) — 1) axborot, maʼlumot va boshqalarni muayyan masofaga uzatish uchun ishlatiladigan shartli belgi. Mexanik, issiqlik, yorugʻlik (mas, sfetofor Si), elektr, elektromagnit, tovush va boshqa turlari boʻladi.Signal ikki xil bo'ladi analog(vaqt boyicha uzluksiz) va raqamli(1(Ha) va 0(Yo'q))."S." tushunchasi kibernetika fanida aniq ifodalab berildi. Shunga koʻra, aniq bir hodisa toʻgʻrisidagi axborotni eltuvchi S. 4 tarkibiy qism birligidan iborat. Bular: S.ning fizik vositasi (eltuvchisi), S.ni ifodalash shakli (sintaksis); interpretatsiya mazmuni (semantika); ayni bir S.ga har xil maʼno berish qoidalari (pragmatika). S.larni oʻzgartirish va uzatishga oid umumiy qonuniyatlarni informatsiya nazariyasi oʻrganadi; 2) geodeziyaaa triangulyasiya punktlarida oʻrganiladigan yogoch yoki metall belgi (minora). Bir minoradagi S. ikkinchisidan koʻrinib turishi kerak. Joylarda burchak oʻlchash paytida teodolitni oʻrnatish va boshqa geodezik oʻlchash ishlari uchun qoʻllanadi (yana qarang Geodezik punkt).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Imperializm** (frans. imperialisme) — keng maʼnoda hududlarni bosib olishga, qaram qilishga, boshqa davlatlar ustidan siyosiy yoki iqtisodiy nazorat oʻrnatishga qaratilgan davlat siyosati. U bir davlatning oʻz hokimiyatini boshqa davlat hududida iqti-sodiy va siyosiy foyda olish maqsadida qaram aholini, asosan, harbiy vositalar yordamida ezish hisobiga amalga oshirishini anglatadi. Imperiya, aslida, bosib olish va hukmronlik qilishning , davlatlar oʻrtasidagi siyosiy raqobatning qad. shakli hisoblanadi. I. termini 19-asr 2-yarmida ingliz iqtisodchi olimi J. Gobsonning "Imperializm" nomli kitobi (1902) chiqqanidan sung , ayniqsa, keng tarqaldi va I.ga nisbatan birbiridan keskin farq qiluvchi fikrlar paydo boʻldi. Liberalizm yunalishidagi olimlar (jumladan, nemis iqtisodchisi Y. A. Shumpeter) fikricha, Yevropa mamlakatlarining 19-asrdagi imperialistik ekspansiyasi kapitalistik taraqqiyot va raqobatning xususiyati emas edi, aksincha, u kapitalizmning siyosiy va iqtisodiy mohiyatiga zid boʻlgan. Shu maʼnoda I. mutlaq monarxiyalar davridagi militaristik millatchilikning oqibati hisoblanadi. Radikal yoʻnalishdagi olimlar va siyo-satchilar (jumladan, V. I. Lenin) I.ni kapitalizmning oliy va soʻnggi bosqichi deya baholab, moliya kapitali huk-mronligi, iqtisodning ichki inqiro-ziga javob tariqasida chetga kapital chiqarish, xalqaro trestlarning oʻsishi va yer yuzining kapitalistik davlatlar tomonidan taqsimlab olinishi bilan bogʻlab tushuntirmoqchi boʻladi. Bu fikrning xatoligini isbotlovchi na-zariyotchilarning taʼkidlashicha, I. birinchidan, tarixan kapitalizmdan oldin keladi, ikkinchidan, imperialistik davlatlar oʻrtasidagi raqobat, avvalo, iqtisodiy emas, balki siyosiy sabablar bilan bogʻliqdir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"Mini" tartibi
 Sankt-Peterburgdagi Ostin mini metrosi
**Austin Mini Metro** - bu Ostin va Rover brendlari ostida ishlab chiqarilgan Mini-ning qisqa g'ildirak bazasi versiyasi. Ushbu modelning yana bir nomi Mini Shortie ("Qisqa"). Mini Metro 60-yillarning oxirlarida oddiy Mini-ning mashhurligi ortidan paydo bo'ldi. Muhandislar uning asosida "funkar" yaratishga qaror qilishdi, ya'ni reklama va ko'ngilochar maqsadlarda engil avtomobil.

Mini Shorties qisqartirilgan g'ildirak bazasi (hozirgi Smart Fortwo avtomobillaridan ham kichikroq) va ikki o'rinli interyerga ega. Oddiy Mini-dan barcha dvigatellar ham qisqartirilgan versiyada o'rnatildi. Eng kuchli, 1,4 litr hajmli, chaqaloqni soatiga 140 km ga tezlashtirishi mumkin.

Ostin Mini Metrolarining aksariyati olinadigan ustki qismi bilan kabriolet sifatida qurilgan, biroq bir nechta qattiq kupelar ham kun yorug'ligini ko'rdi. Kabrioletlarning eshiklari yo'q edi, korpus monokok tipida edi, unga siz mashinaning yon tomoniga sakrashingiz kerak edi.

Ushbu transport vositalarining 200 ga yaqini 1967 yildan 1991 yilgacha ishlab chiqarilgan.

Manba
-----

Jamg'arib boriladigan klassik: 1959-2000 BMC Mini (.). Avtomobil jurnali Source Interlink Media (10tarkibida2009). Kirish: 2012 yil 9-avgust. 2012 yil 17 avgustda Arxivlangan.

Kamishev A. Ganiev X. mini-Xudo(kirish mumkin emas). Avtopilot. Kommersant. Nashriyot Uyi (Oktyabr, 2005 Yil № 10 (139)). Kirish: 2012 yil 8-avgust. 2010 yil 15 martda Arxivlangan.

Adams K. Nicholls I. avtomobillar: Mini rivojlanish's tarixi, 1-qism (O'zb.). aronline.co.uk (5tayyorlashmaqsadining2011). Kirish: 2012 yil 8-avgust. 2012 yil 17 avgustda Arxivlangan.

Jon Davenport, Reinhard Klein. Jahon mitingining geneysi (Universiada.). - Kyoln: McKlein Nashriyoti, 2014. - 256 s. - ISBN 978-3-927458-73-4.

Mini-bijg'itish. Kirish: 2014 yil 28-noyabr. 2014 yil 4 dekabrda Arxivlangan.

Ital'yancha ish (ishko'rsatkichlar.). moviediva.com (3tayyorlashmaktablari2010). Kirish: 2012 yil 11-avgust. 2012 yil 17 avgustda Arxivlangan.

Amerika hayoti 3. 2016. youtube.com

Markaning tarixi www.miniusa.com 2012 yil 6-avgust Arxivlangan.

sydbarrett.net.Agar bu yerda edi tilayman. Kirish: 2012 yil 12-avgust. 2012 yil 9 avgustda Arxivlangan.
**Signalizatsiya** — diqqatni jalb qilish, xabar yoki buyruk, berish va ikki tomonlama gaplashishda signal uzatish uchun ishlatiladigan shartli belgi, qurilma va moslamalar majmui. Vazifasiga qarab, avariyaning oldini olish, chaqirish, buyruq berish, oʻt oʻchirish, qidirish, ogoxlantirish uchun moʻljallangan S.larga boʻlinadi. Signal qurilmalari. mexanik, gidravlik, pnevmatik, elektr va radio tizimlar bilan ishga tushiriladi. Signallarni elektr orqali uzatish usuli keng tarqalgan. U avtomatik vositalar bilan bajariladi; vizual yoki akustik xillari bor. Vizual Sta lampochkali tabloning yonishi, mnemosxem ad a avariya yuz berishi mumkin boʻlgan uchastka tasvirining yoritilishi va boshqa kiradi. Avariyaning oldini olish uchun, koʻpincha, yoniboʻchadigan qurilmadan foydalaniladi. Akustik signallar sifatida sirena, qoʻngʻiroq, gudok ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Impulsli lampa** — intensivligi juda yukrri boʻlgan qisqa vaqtli yorugʻlik impulsi (chaqnash) hosil qiladigan gaz-razryadli yorugʻlik man-bai. Ishi, mas, inert gazda konden-satlangan uchkun razryadida paydo boʻladigan yoki metall folga (zarqogʻoz) kislorodda yonganda hosil boʻladigan plazma nurlanishidan foydalanishga asoslangan. I. l. uzluksiz yonadigan gaz-razryadli yorugʻlik manbalaridan tok zichligi va plazma temperaturasining yuqoriligi (300000 K ga yetishi) bilan farq qiladi. Naychali vasharli xillari bor. Fotografiyada (mas, suratga olish paytida chaqnaydigan lampa), optik lokatsiyada, yorugʻlik signalizatsiyasida, avtomatika va telemexanika kurilmalarida, fotokimyo va matbaada qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Konveksiya** (lotincha: convectio — keltirish, eltib berish) — 1) suyuqlik, gaz va sochiluvchan muhitlarda shu muhitdagi modda oqimi orqali issiqlikning koʻchishi. Tabiiy (erkin) va majburiy xillari mavjud. Tabiiy K. ogʻirlik kuchi maydonidagi oquvchi yoki sochiluvchan moddalar notekis qizdirilganda vujudga keladi. Kuchliroq qizdirilgan moddaning zichligi kamroq boʻladi va Arximed kuchi GʻL = Dr- V taʼsirida kamroq qizdirilgan moddaga nisbatan koʻchadi, bu yerda Dr — qizdirilgan modda va atrof muhit zichliklari farqi, V — qizdirilgan modda hajmi. K. yoʻnalishi ogʻirlik kuchi yoʻnalishiga teskari boʻladi. K. modda temperaturasini tenglashtirishga olib keladi. Majburiy K.da modda koʻchishi, asosan, biror qurilma (nasos, aralashtirgich va boshqalar) taʼsirida sodir boʻladi. Bu yerda issiqlik koʻchishi jadalligi faqat yuqorida aytilgan omillarga emas, balki moddaning majburiy harakati tezligiga ham bogʻliq; 2) atmosfera qatlamida havo almashinishi. K. tufayli momoqaldiroq roʻy berishi, sel, doʻl yogʻishi mumkin. Baʼzan, atmosfera fronti (oqimi) boʻlib, issiq va sovuq havo qatlami koʻchadi, pastdan yuqoriga issiq havo koʻtariladi va har 100 m balandlikka koʻtarilganda 1° soviydi, lekin kondensatlanish, inversiya tufayli havo juda baland koʻtarilishi mumkin emas. Termik K. yoz kunlari quruqlikda, qish kunlari esa dengiz sirtida hosil boʻladi; 3) zaryadlangan jism bilan birga zaryad koʻchishi. Atmosferada havo massasi yoki bu-lutlar elektr zaryadini koʻchiradi, bunda hosil boʻlgan tok K. toki deyiladi; 4) koʻl, dengiz yoki okeanlarda suvning vertikal harakati. Bunday K. suv temperaturasi yoki shoʻrligining oʻzgarishi suv zichligining oʻzgarishiga olib keladi. K. tufayli suvning fizik va kimyoviy tafsilotlari muvozanatlashib turadi, suvning pastki katlamlarida, shuningdek, qish oylarida okeanlar sohillarida ob-havo issiqroq boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoʻngʻir Alp,Qoʻnur Bey yoki** Qoʻnuralp Bey **Usmonli davlatini barpo etishda xizmat qilgan ilk turk qoʻmondonlaridan biridir.** **Konur;Soʻzlashuv tilida bu toʻq,och kashtan rangli degan maʼnoni anglatadi.**

Usmon G'ozi va O'rxon G'ozining yaqin do'stlaridan biri Qo'nuralp Sakarya atrofida fathlar qildi."Qonuralp" uning nomi bilan atalgan.U 1328-yilda vafot etgan.

Usmon G'ozi 1300-yildan boshlab Vizantiyaga qarshi kurashni boshlaganida Qo'nur Alpga Akcha Koja,Samsa Serjanti,Aykut Alp, Abdurrahmon Gazi,Turgut Alp,Hasan Alp va Ko'se Mihal kabi quroldoshlari hamrohlik qildi.O'rxon G'ozi otasi tirikligida harbiy boshqaruvni o'z qo'liga olgani uchun Qo'nur Alpni Qora dengiz tomon mintaqani egallash uchun yubordi.

Qo'nur Alp Akyazi,Mudurnu va keyinchalik uning nomi bilan atalgan Melen oqimi havzasini zabt etdi.Aydosni G‘ozi Abdurahmon bilan olib ketdi.Bursani zabt etishda (1326) katta qahramonlik ko‘rsatdi va shu yili vafot etdi.

Qo‘ng‘ir Alp qabrining aniq joylashuvi ma’lum emas,ammo u Düzce yaqinida joylashgani taxmin qilinmoqda.Sog‘utdagi qabr bog‘idagi qabr maqomdir.Bu uning haqiqiy qabri emas,uning haqiqiy qabri shahar markazida,Düzcening Konuralp tumanida joylashgan[*manba?*].

Uning ismi Düzcening Konuralp mahallasida yashaydi.Bundan tashqari,ma'lumki,Adapazarining Hendek tumani ham bir muddat Konuralp deb atalgan va butun Melen oqimi vodiysi Konuralp Eli (ba'zi manbalarda Konrapa ) deb nomlangan.

Bugungi kunda Qriqqal'a Keskindagi Qo'ng'ir shaharchasi va Qo'ng'ir qishloqlari (Qo'nur Hajiobasi,Qo'ng'ir Danacıobasi va boshqalar). Konuralp avlodidan bo'lgan qabilalar tomonidan asos solingan.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

1. ↑  „Konur Alp Gazi’nin Kimliği ve Faaliyetlerine Dair Bilinirliğin Sınırları". *Araştırma Makalesi* 543-558.  Belleten Türk Tarih Kurumu (ağustos 2020). 10 aralık 2020da asl nusxadan arxivlandi.
**Improvizatsiya** (lot. improvisus — kutilmagan, bexosdan) — sheʼr, musiqa va b.ni oldindan tayyorgarliksiz, ijro davomida ijod etish; aktyor oʻyinida bexosdan paydo boʻladigan ilhom, ijodiy fantaziya, ruhiy koʻtarinkilik, fikr, soʻz, ohang va tasvirning erkinligi. Aktyor oʻyinidagi I. ijro etilayotgan rolni jonlantiradi, unga yangi maʼno beradi. Qad. xalq teatri aktyorlari — skomoroxlar, mimlar, bizda masharaboz va qiziqchilar, ay-niqsa, italyan xalq komediya teatri ("Del Arte") aktyorlarining oʻyinida I. asosiy oʻrin egallagan. Oʻzbek aktyorlaridan Hoji Siddiq Mslomov, Soyib Xoʻjayev, Gʻani Aʼzamov kabi aktyorlar ijodida I. muhim rol oʻynagan (yana q. Badiha).

Musiqada I.ning ikki asosiy turi mavjud. Anʼanaviy (ogʻzaki anʼanadagi) musiqada, shu jumladan, oʻzbek musiqa merosida muayyan kuyni I. tar-zida talqin etish — musika ijrosining asosiy shakllaridan biri hisoblanadi. Bunda sozanda yoki xonanda turli musika bezak (melizm)laridan mohirona foydalanadi, yangi ohang ibo-ra va jumlalarini ustalik bilan kiri-tadi, avj yoki joʻr ovozlarni oʻzgartirish kabi usullardan foydalanadi. Ikkinchi turi — I. uslubida yangi musika asari (yoki maʼlum qismini, mas, kadensiya)ii yaratishdir. Kompozitorlik ijodida I. shakllari 16—17-asrlarda rivoj topib, ayniqsa 19-asrda (belkanto sanʼatida, virtuoz musiqasida) uz choʻqqisiga koʻtarilgan. Jaz musiqasida I. asosiy oʻrin tutadi. Oʻzbek sozandalaridan A. Abdurashidov, A. Ismo-ilov, Q. Dadayev va b. I.dan mohirona foydalanishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Konuslar
**Konus** (qadimgi yunoncha: *κώνος* - konos — dubulgʻa uchi) — yopiq konus sirt va uni hosil qiluvchilarni kesuvchi S uchidan oʻtmaydigan tekislik bilan chegaralangan geometrik jism. Tekislikning Konus sirt ichida joylashgan qismi Konusning asosi deyiladi. Konus sirtning uchi va Konus asosi bilan chegaralangan qismiga Konusning yon sirti deyiladi. Agar Konusning asosi doiraviy boʻlsa, Konus doiraviy Konus deyiladi. S uchi shu doiraning markaziga proyeksiyalansa, Konus toʻgʻri doiraviy Konus deyiladi, SO kesma esa Konusning balandligi deyiladi. Toʻgʻri burchakli uchburchak oʻzining biror kateti atrofida aylantirilsa, toʻgʻri doiraviy Konus hosil boʻladi. Toʻgʻri doiraviy Konusning yon sirti {\displaystyle S=\pi rt,}, hajmi {\displaystyle V={\frac {1}{3}}\pi r^{2}h} formula bilan hisoblangan, bunda: r — Konus asosining radiusi, h — Konus balandligi. {\displaystyle t={\sqrt {r^{2}+h^{2}}}}.

Yana q.
-------

* Konus kesimlari
* Geometriya
* Silindr
* Shar

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Impulslar generatori** - kuchlanish yoki tok impulslari hosil qiladigan qurilma. Hosil boʻladigan impulslar muddati (1 s dan 10 ne gacha), takrorlanish chastotasi (0,1 Gs dan 100 MGs gacha), generatsiyalanadigan tebranishlar shakli (toʻgʻri toʻrtburchak, oʻtkir uchli, arrasimon va b.) boʻyicha farqlanadigan bir necha turi bor. I. g. bir kanalli (bir chiqishli) va kup kanalli (ikki va undan ortik, chiqishli) qilib ishlab chiqariladi. Bunda chiqish signallari turli qutbli va darajali boʻladi. I. g .da tebranish konturi boʻlmaydi, impulslar elektron klapanlarning ochilib-yopilib turishidan hosil boʻladi. Klapanlar sifatida transformator, elektr lampa yoki diodlar ishlatiladi. Elektron klapan berk vaktida energiya yigʻiladi, ochilishi bilan tashqi zanjirga impuls shaklida uzatiladi. I. g. radiotexnika va radioelektron apparatlarda, radiolokatsiya va hisoblash texnikasida qoʻllaniladi.BLOKING-GENERATORLAR

9.1. Bloking-generatorlar haqida umumiy ma’lumotlar

Bloking-generator, transformatorli musbat teskari aloqa-

li relaksatsion generator bo‘lib, katta quvvatli, qisqa impulslar-

ni to‘g‘ri burchakli ko‘rinishdagi va amplitudasi Eman amalda 

bo‘ladi. Chiqish kuchlanishini katta qiymatlarini olish uchun 

transformatorda qo‘shimcha chulg‘amdan foydalaniladi. Gene-

ratsiyalanuvchi impuls kengligi 1–10 mks va kichik bo‘lib, impuls 

chuqurligi Q o‘nlab-yuzlab bo‘ladi. 

Bloking-generator, boshqa turdagi relaksatsion generatorlar, 

kabi uch xil rejimda ishlaydi:

– avtotebratgichli;

– kutuvchi;

– sinxronizatsiyalash rejimi.

Bloking-generatorlar impuls generatori quvvati qisqa im

pulslarni shakllantirishda va elementlarni taqqoslash qurilmalari

da qo‘llaniladi. 

9.2. Avtotebratgichli bloking-generator

9.1-rasmda avtotebratgichli bloking-generator sxemasi keltiril-

gan. U musbat teskari aloqali impulsli transformatorli kuchay-

tirgich bo‘lib, birlamchi w1 chulg‘am VT1 tranzistorini kollektor 

zanjiriga, ikkilamchi (w2) chulg‘ami esa VT1 tranzistorining baza 

zanjiriga ulangan. Chiqish kuchlanishini oshirish maqsadida w3

uchinchi chulg‘am qo‘llanilgan. 

Generatorda faza balansini ta’minlash maqsadida birlamchi va 

ikkilamchi chulg‘amlari qarama-qarshi ulangan.

VT1 tranzistorining o‘zgarmas tok bo‘yicha rejimini R re-

zistori, baza tokini aniqlovchi aniqlaydi. Vaqt belgilovchi RC 

zanjiri bloking-generatorni pauza vaqti (tn)ni aniqlaydi. Impuls 

chuqurligi Qq10…100 bo‘lganidan impuls (t

u) vaqti o‘nlab-yuzlab 

marotaba pauza vaqtidan kichik. Demak, vaqt doimiysi RC zan-

jirni (τp= R•C) amalda tebranish davrini aniqlaydi. Pauza vaqti 

quyidagi formuladan hisoblanadi:

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Talas vodiysi** - Shimoliy Tyanshan orasidagi tektonik vodiy. Kirgʻizistonning shimoliy qismida. Moʻyinqum choʻliga tutashib ketadi. Talas vodiysi uchburchak shaklida boʻlib, shimoli-sharqi ochiq. Talas tizmasi bilan Qirgʻiziston tizmasi tutashgan yerdan Taroz shahri yaqinigacha 230 km ga choʻzilgan. Eni eng tor joyida 1 km dan, eng keng joyida 80 km gacha. Shimolida Qirgʻiziston tizmasi, janubida Talas Olatovi, gʻarbda Qoratovning janubi-sharqiy tarmoklari bilan oʻralgan. Vodiy markazidan Talas daryosi oqib oʻtadi. Balandligi gʻarbiy qismida 600 m, sharqiy qismida 2000 m dan ziyod. Relyefi murakkab, asosan, kenglik boʻylab choʻzilgan bir qancha past tizmalar mavjud. Vodiyni oʻrab olgan tizmalar yon bagʻirlari slanets, qumtosh, granit, ohaktoshlardan tashkil topgan. Tizmalarning pastki kismi va Talas daryosi vodiysi toʻrtlamchi davr yotqiziqlari bilan qoplangan.

Talas vodiysi va uni oʻrab olgan tizmalarda tekislik va togʻoldi chala choʻl, togʻoldi oʻrtacha balandlikdagi togʻ dashti va oʻrtacha balandlikdagi togʻ oʻrmon oʻtloqdashti, baland togʻlik oʻtloq va oʻtloq dasht subalp, alp, doimiy qorlik va muzlik landshaft mintaqalari tarqalgan.

Talas vodiysi togʻlar bilan oʻralganligi uchun atrofdagi tumanlarga nisbatan qishi uncha sovuq boʻlmaydi. Yillik oʻrtacha temperatura 2000 m balandlikda ham 5°, 8°. Vegetatsiya davri 140—160 kun. Yillik yogʻin 200–300 mm.

Asosan, boʻz tuproq, baland togʻ yon bagʻirlarida togʻ qoramtir, daryo qayirlarida esa oʻtloqi allyuvial tuproklar uchraydi. Shuvoq, chalov, betaga oʻsadi. Vohaning gʻarbiy va markaziy qismlarida vogʻalar mavjud, sugʻorilib madaniy ekinlar, shu jumladan, qand lavlagi, bugʻdoy, tamaki va sabzavot ekiladi. Bogʻ koʻp. Togʻ yon bagʻirlari chorvachilik uchun yaylov. Talas daryosida suv ombori qurilgan. Talas vodiysida Talas shahri joylashgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Gregori Narekatsi, (armancha Գրիգոր Նարեկացի; taxminan 951 — 1003-yil ) — arman shoiri, faylasufi va ilohiyotchisi, ilk arman Uygʻonish davri vakili hisoblanadi. Katolik cherkovi „cherkov oʻqituvchilari" ning oʻttiz oltitasidan biri hisoblanadi.

Biogrfiya
---------

Shahzoda Xusrav Andzevatsi oilasida tugʻilgan, ilohiyotshunos, mutafakkir va koʻplab diniy asarlar muallifi. Xusrav xotinining vafotidan keyin Sahak, Xovannes va Grigor oʻgʻillarini Narek monastirida tarbiyalashga berdi. Keyinchalik Xusrav episkop etib tayinlandi. Monastirning ruhoniysi bobosi Grigorning onasining ukasi Ananiya Narekatsi edi. Grigori deyarli butun hayotda boy kutubxonasi boʻladi Narek monastirida oʻtkazdi, u yerda qadimgi faylasuflarning asarlarini asl nusxada va cherkov otalarining asarlarini oʻqish imkoniyati mavjud edi. Grigor kechalari koʻp ibodat qilgan, shuning uchun uni „hushyor" deb atashgan. U arximandrit („vardapet", qadimgi arman tilidan tarjima qilinganda — „oʻqituvchi") unvonini oldi. U monastirning maktabida dars bergan. „Qoʻshiqlar qoʻshigʻi" (977) ning eng yaxshi talqinlaridan biri va koʻplab sheʼriy asarlar (shu jumladan „Havoriylarga panegrik") muallifi.

Narekatsi sheʼriyati chuqur „Injilga oid", muqaddas diniy haqiqatlarni singdirgan singdirilgan. Shu bilan birga, Narekatsi shaxsiy xarakteri bilan barchani oldida ajralib turadi. Kritlik Endryu tomonidan yozilgan „Buyuk Kanon" da boʻlgani kabi „Qaygʻuli hayqiriqlar kitobi" (1002-yil)da ham, Ahdning hodisalari va shaxslari hayot haqida, insonning nomukammalligi va gunohkorligi haqida oʻylash uchun boshlangʻich nuqta boʻlib xizmat qiladi. Bu tavba va poklikka chanqoq qalb Xudo bilan olib boradigan sirli suhbatdir. Injilga oid syujetlar va asoslardan tashqari, Gregori ijodining kelib chiqishi Neoplatonizm falsafasini, shuningdek Grigoriy,Nissa, Origen, Gippolit, Kipr Epifanius, Buyuk Bazil, Gregori Nazianzin, Jon Xrizostom asarlarini qamrab oladi .

Grigor Narekatsining bizning davrimizgacha yetib kelgan dastlabki obrazlari Grigor Mlichetsining toʻrtta miniaturasidir (1173). Baʼzi tadqiqotchilar ularni shoir bilan portret oʻxshashligi boʻlishi mumkinligini taxmin qilishadi .
**DUBAY SHAHRIDAGI JUMA AL-MAJID MADANIYAT VA MEROS MARKAZI**

**Juma al-Majid madaniyat va meros markazi** arab millatining ilmiy merosi hamda fan yutuqlarini oʻzida jamlagan tashkilot hisoblanadi.
Markaz Amirlikdagi taniqli tadbirkor va siyosiy maslahatchi Shayx Juma al-Majid tomonidan 1989-yil tashkil qilingan. Bundan koʻzlangan maqsad ilmiy tadqiqot ishlarini olib borayotgan olimlar uchun yetarli shart-sharoitlar yaratib berish, ularni zaruriy qoʼlyozma asar va adabiyotlar bilan taʼminlashdan iborat edi. Shu bois, Shayx markazni nodir kitoblar bilan toʻldirishga alohida ahamiyat qaratdi.

Markazning asosiy maqsadlari
----------------------------

1. Insonlar yaratgan ilmiy merosini jamlash va himoya qilish;
2. Turli fanlarni, bilimlarni va madaniyatlarni oʻz ichiga olgan kutubxona xizmati bilan taʼminlash va ilmiy tadqiqotlar uchun sharoit yaratish;
3. Xalqlarning madaniy birligiga erishish uchun Birlashgan Аrab Аmirliklari va xorijdagi turdosh muassasalar bilan madaniy hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;
4. Ilmiy nashrlarni keng yoyishda, kelgusi avlod foydasiga xizmat qiladigan tadqiqotlar olib borishda hissa qoʻshish.

Markaz tuzilmasi
----------------

1. Qoʻlyozma, bosma va zamonaviy asarlarni taʼmirlash boʻlimlari

2. Sof sellyuloza tolalarini ajratib olish boʻlimi

3. Asosiy kutubxona, Xos kutubxonalar va Davriy nashrlar kutubxonasi

4. Qoʻlyozmalar va klassifikatsiya boʻlimi

5. Jurnal va nashriyot boʻlimi

6. Ilmiy-tadqiqot va axborotni rivojlantirish boʻlimi

7. Maʼlumotlar bazasi va arxiv boʻlimi

8. Xorijiy madaniy aloqalar va hamkorlik boʻlimi

9. Madaniy faoliyat va hujjatlashtirish boʻlimi

Bugungi kunda Markazning Boshqaruvchi direktori lavozimida
Dr. Muhammad Kamel faoliyat olib bormoqda.

Manbalar
--------
**Bekruks** yoki **Mimoza** (**Janubiy xoch** **Betasi**; β Cru / β Crucis / Beta Crucis) ― Janubiy Xoch yulduz turkumidagi ikkinchi eng yorqin yulduz (Janubiy xoch Alfasi dan keyin) va tungi osmondagi oʻn toʻqqizinchi eng yorqin yulduz. **Bekruksning** toʻgʻri nomi Bayer belgisi β va *Crux* yulduz turkumining lotincha nomidan iborat.

U Quyoshdan 280 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan.

1957-yilda nemis astronomi Vulf-Diter Xaynts Beckruksning tarkibiy qismlari bir-biriga juda yaqin boʻlgan, teleskop yordamida aniqlash uchun juda yaqin boʻlgan spektral qoʻshaloq yulduz ekanligini aniqladi.

Asosiy komponent β Cru A — bu Beta Sefeid sinfining massiv oʻzgaruvchan yulduzi. Uning massasi quyoshnikidan 16 marta katta, sirt harorati esa 27 000 K ga teng.

2021-yilda yulduz haqidagi yangilangan maʼlumotlar eʼlon qilindi, ular Avstraliya, AQSh va Yevropa astronomlari tomonidan 13-yillik kuzatishlar asosida birgalikda olingan. Ushbu maʼlumotlarga koʻra, uning massasi 14,5±0,5 quyosh massasi, yoshi taxminan 11 million yil va konvektiv yadrosi umumiy massaning ~28% ga teng.

Natija astroseysmologiya asosida amalga oshirilgan oʻlchovlarni birlashtirish, yulduzning muntazam harakatlarini oʻrganish va polyarimetriya (yorugʻlik qutblanish yoʻnalishini oʻlchash) orqali olingan. Xususan, astroseysmologik oʻlchovlar yulduz ichida aks etuvchi va yorugʻlik qutblanishida oʻlchanadigan oʻzgarishlarni keltirib chiqaradigan seysmik toʻlqinlarni aniqlashga asoslangan edi. Effektning kichikligini hisobga olgan holda, Gʻarbiy Sidney universitetining *Siding Spring* va *Penrit* observatoriyalarida oʻrnatilgan Yangi Janubiy Uels universitetida (UNSW) rekord polyarimetri maxsus qurilgan. NASA ning *WIRE* va *TESS* sunʼiy yoʻldoshlari va 13-yillik *Yevropa Janubiy Observatoriyasining* yuqori aniqlikdagi yerga asoslangan spektroskopiyasidan kosmosga asoslangan yorugʻlik intensivligi oʻlchovlari ham qoʻllanildi, ular birgalikda yangi maʼlumotlarni taqdim etdi. Bugungi kunga kelib, u yoshi astroseysmologiya asosida aniqlangan eng massiv yulduzdir.

Tadqiqotlar *Nature Astronomy* jurnalida batafsil nashr etilgan.

Yulduz Avstraliya, Braziliya, Yangi Zelandiya, Papua-Yangi Gvineya va Samoa bayroqlarida tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „New technique reveals the age of massive Southern Cross star" (en). *phys.org*.  Science X (7-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 12-dekabr 2021-yil.
2. ↑   *Polarimetric detection of non-radial oscillation modes in the β Cephei star β Crucis (Abstract)*. .

Havolalar
---------

* „MIMOSA" (en). *Stars*. 9-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2005-yil.



* „Beta Crucis" (en). *Alcyone Ephemeris*. 14-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2005-yil.



* Becrux(ingl.)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bel (maʼnolari).

**Bel** — tananing bir qismi; bel umurtqalari (orqa oʻsiqlari bilan), ularga yopishgan va ulardan boshlangan muskullar (qorin boʻshligʻining orqa devori)dan iborat. B.ni yuqoridan koʻkrak qafasining pastki chegarasi — 12-qovurgʻa, pastdan — yonbosh suyaklarining tepa qirrasi, oʻrtadan — bel umurtqalarining oʻtkir qirrali oʻsiqlari va yonboshdan — 11-qovurgʻa uchidan yonbosh suyaklarining tepa qirrasiga oʻtkazilgan vertikal chiziq chegaralab turadi. B.da gavdani tikka ushlab turuvchi muskul tutamlari, ularni qoplagan pardalar, yogʻ qatlamlari, qon tomirlari, nerv tolalari bor. Gavdaning tik turishida, shuningdek qaddi-qomat shakllanishida B.ning ahamiyati bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lao-szi** (xitoycha, aynan — keksa ustoz) (miloddan avvalgi 604, Chu podshoxligi, Xenan viloyati — Xitoydan tashqarida juda keksayib vafot etgan) — xitoy faylasufi Li Erning faxriy nomi. U daosizmga asos solgan. Konfutsiy bilan bir qatorda turadigan buyuk xitoy mutafakkiri hisoblanib, uni yoʻl va yaxshi fazilatlar haqidagi qad. xitoy risolasi — "Lao-szi" ("Dao de szin") muallifi deb biladilar. Bu kitob qad. xitoy asarlariga Karaganda eng koʻp chet tillarga tarjima qilingan. Unda L.-S. Eaoni inson his-tuygʻulari bilan bilib boʻlmaydigan hamma narsaning asosi deb hisoblaydi. L.-S. taʼlimotida tabiatdagi barcha narsalar oʻzgarib turadi, lekin muayyan bosqichga erishgach, oʻzining aksiga qaytadi. Binobarin, kishilar xatti-harakat, intilish, kurashlardan voz kechishlari, ortiqcha sarf-xarajat, hashamatga yoʻl qoʻymasliklari, yashash tarzini esa oddiylik, soflik belgilashi lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Muhammad Abdulloh ibn Ravoha Ansoriy(** arabcha: , Мadina , Mu'ta) Muhammadpayg'ambarning eng mashhur sahobalaridan biri.

Biografiya
----------

Toʻliq ismi Abdulloh ibn Ravoha ibn Salab al-Xazrojiy. Abdulloh Madinada tugʻilgan. Abdulloh ibn Ravoha Rasululloh sollallohu alayhi vasallam zamonlarida tug’ilgan. U Xazraj qabilasidan chiqqan. Aqabada ikkinchi qasamyod paytida Islomni qabul qilgan. Makkalik musulmonlar Madinaga koʻchirilgandan (hijrat) soʻng u Muhammad paygʻambarning kotibi va unga yaqin kishilardan biri boʻlgan. Abdulloh ibn Ravoha Badr, Uhud, Xandaq va Xaybar janglarida qatnashgan. 629-yilda Muta jangida vafot etgan.

Abdulloh ibn Ravoha shoirlik qobiliyatiga ega edi. Baʼzi butparast shoirlar Muhammad paygʻambarni haqoratlovchi sheʼrlar yozganlarida, u ham u zotni himoya qilib, sheʼrlar yozgan Qur'onda bu haqda shunday deyilgan:
[Qurʼon esa shoirlarga ergashadi. Andoza:Oyat Hamma vodiylarni kezib (har qanday mavzuda she'rlar yozadi) Andoza:Oyat qilmaganlarini aytishlarini ko'rmayapsizmi? Andoza:Oyat Bu iymon keltirgan, solih amallarni qilgan, Allohni ko'p zikr qilgan va zulmga uchraganidan keyin o'zini himoya qilgan zotlarga tegishli emasmi? Va yomonlik qilganlar tez orada qayerga qaytishlarini bilib oladilar.%3Averse%3D26 Adashganlar esa shoirlarga ergashadi. Andoza:Oyat Hamma vodiylarni kezib (har qanday mavzuda she'rlar yozadi) Andoza:Oyat qilmaganlarini aytishlarini ko'rmayapsizmi? Andoza:Oyat Bu iymon keltirgan, solih amallarni qilgan, Allohni ko'p zikr qilgan va zulmga uchraganidan keyin o'zini himoya qilgan zotlarga tegishli emasmi? Va yomonlik qilganlar tez orada qayerga qaytishlarini bilib oladilar.:26]

Manba
-----

1. ↑  Али-заде 2007. sfn error: no target: CITEREFАли-заде2007 (help)
2. ↑  Ali 2007. sfn error: no target: CITEREFAli2007 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Али-заде А. А. Абдулла ибн Раваха // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
* ʿAbd Allāh b. Rawāḥa / Schaade A.[de] // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : [англ.] : in 12 vol. / ed. by P. J. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel, B. Lewis, W. P. Heinrichs et al. — Leiden : E.J. Brill, 1960—2005. (платн.)
* ʿAbd Allāh b. Rawāḥa / Bahramian Ali // Encyclopaedia Islamica : [англ.] : in 6 vol. / General editors: Farhad Daftary ; Wilferd Madelung. — Online ed. — Leiden : BRILL, 2007. — ISSN 1875-9831. — OCLC 263996554.
* Ibn Asir. Usd al-g’oba fiy ma’rifati as-sahoba, - Bayrut: Daru Hazam, 2012
**Marina Antonovna Denikina** (1919-yil 20-fevral — 2005-yil 16-noyabr) asli rus boʻlgan fransuz yozuvchi va jurnalisti.

Biografiyasi
------------

Denikina Yekaterinodarda (Rossiya) tugʻilgan. U rus generali Anton Denikin, Rossiya fuqarolar urushidagi aksilinqilobiy oq harakat rahbari va Kseniya Denikinaning qizi edi. U 1920-yilda Rossiyani tark etdi va 1926-yildan boshlab Fransiyada surgunda yashadi. U fransuz radio va televideniyesida jurnalist va prodyuser sifatida faoliyat koʻrsatdi. U Rossiya fuqarolar urushi va otasi general Denikin haqida bir nechta tarixiy asarlar yozgan.

Surgunda u fransuz tarixchisi Jean-Francois Chiappega turmushga chiqib, grafinya unvonini oldi. U Fransiyaga tashrifi chogʻida Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan bir necha bor uchrashgan va oxir-oqibat otasining qoldiqlarini AQSh dan Rossiyaga oʻtkazishga rozilik bergan. Prezident Putin unga Rossiya fuqaroligini bergan.

U oʻz vatanini oxirgi marta 2005-yil oktyabr oyida, general Denikinning qoldiqlari vataniga olib kelingan va Moskvadagi Donskoy monastiri qabristoniga dafn etilganida koʻrgan. U 2005-yil 17-noyabrda Versaldagi uyida 86 yoshida vafot etdi.

Nashrlari
---------

* *Mening otam general Denikin*
* *General yarim tunda vafot etadi*
* *Romanovlarning oʻldirilishi boʻyicha tergov* .

Tashqi Havolalar
----------------

* 
* Marina Denikina payshanba kuni Parij yaqinidagi Versaldagi uyida 86 yoshida vafot etdi Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-09-03).
**Talashqontepa I** — koʻhna shahar (mil. av. 6—4-asrlar). Sherobod (Surxondaryo)dan 15 km jan.gʻarbda joylashgan. T.ning tarhi aylana shaklida, diametri 130 m, maydoni 1,6 ga dan koʻproq. Qalinligi 5 m ga yaqin boʻlgan paxsa va toʻgʻri burchakli xom gʻishtlardan qad koʻtargan devor bilan oʻrab olingan. Devorda diametri 5 m dan koʻproq boʻlgan 15 ta aylana minoralar qurilgan. T.da turli yillarda E. V. Rtveladze, A. S. Sagdullayev, Sh. R.Pidayev, Sh. B.Shaydullayev kabi arxeologolimlar tadqiqot ishlari olib borishgan. Qazishlar natijasida silindrsimon idishlar, kremniy va jezdan ishlangan oʻq uchlari, oʻgʻir dastalari, qirgʻichlar, kayroqtoshlar va dehqonchilik bilan boglik boʻlgan buyumlar topilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„Yail va Sisera"  
  
  
  
*Yakopo Amigoni, taxm. 1739*
**Yail** (qadimgi ivrit: *יעל* ‎"kiyik, tog echkisi") — Eski Ahdning Hakamlar kitobidagi qahramon, yahudiylarga qarindosh boʻlgan keney qabilasidan boʻlgan ayol.

Uning ismi Bibliyada yahudiylarga dushman boʻlgan Kanʼon shohi Yobinning qoʻmondoni Sisarani oʻldirishi munosabati bilan tilga olingan.

Isroillik Varak tomonidan Tobor togʻi yaqinida magʻlubiyatga uchragach,

*"Sisara piyoda qochib, keneylik Xeverning xotini Yailning chodiriga kirdi. Chunki Asor shohi Yobin bilan keneylik Xever xonadoni oʻrtasida tinchlik hukm surardi" (Hakam. 4:17).*

Sisara Yailning chodiriga panoh topdi, u birinchi boʻlib unga sut ichirdi, u uxlab qolgandan keyin chodirdan qoziq va bolgʻani olib, uxlab yotgan Sisaraning oldiga chiqdi va qoziqni uning chakkasiga shunday kuch bilan urdiki, u Sisaraning bosh suyagini teshib, yerga sanchildi. Keyingi qirq yil Isroil uchun tinch oʻtdi.

Uning jasorati eng qadimgi Injil matnlaridan biri boʻlgan Varak va Deboraning gʻalaba qoʻshigʻida (Hakamlar :24-26) tasvirlangan.

Eski Ahddan tashqari, u Psevdo-Filon tomonidan eslatib oʻtilgan.

Yail va Sisara haqidagi Parimiya vechernada Havoriylarga teng Olga xotirasiga oʻqiladi.

G. I. Yasinitskiy oʻzining „Injil apologetikasi" kitobida Deboraning Siseraning oʻlimida aybdor boʻlgan paygʻambar Yailni maqtashi Bibliya tanqidchilari uchun toʻsiq boʻlib xizmat qiladi, deb yozadi.

Yana qarang
-----------

* Dalila — Samson asirga olinishidagi yordamchi ayol
* Yudif — Olofernning qotili

Manbalar
--------

1. ↑  „Паримии на память равноапостольныя великия княгини Ольги / Паримийник — ветхозаветные чтения в течение всего года. Гражданский шрифт.". *xn----7sbahbba0chrecjllhdbcuymu3s.xn--p1ai*. 28-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „Апологетика Библии, Иаиль и Сисара — Г.И. Ясиницкий — читать, скачать" (ru). *azbyka.ru*. 28-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Lopuxin A. P. Iail // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
**Yakavlang tumani** ( forscha: یکاولنگ ) Bamyan viloyatining shimoli-g'arbiy qismida joylashgan. Aholisi 76 897 kishi (2011) , asosan, hazora etnik guruhini tashkil etadi. Poytaxt Yakavlang shahri (balandligi 2714 m) ilgari 60 ming aholi istiqomat qilgan va 2001 -yilda Tolibon kuchlari tomonidan vayron qilingan. Tolibon tinch aholini qirg‘in qilgani haqida Inson huquqlari guruhlari xabar bergan.</br> Shahar yaqinida shag'al bilan qoplangan aeroport bor.

Viloyat markazi Bamyan shahri va Yakavlang tumani o‘rtasidagi yo‘lga 2012-yil oktabr oyida asfalt yotqizilib, to‘rt soatlik masofa 80 daqiqagacha qisqardi. 98 kilometrlik yo‘l 70 million dollar (3,6 milliard afg‘on) qiymatiga ega bo‘lib, Osiyo taraqqiyot banki  va Yaponiya birgalikda moliyalashtirgan loyiha va Koreya yo‘l qurilish kompaniyasi tomonidan to‘rt yil davomida amalga oshirilgan. Janob Akbar Ahmadiy Yavqavlang tumani uchun yangi xarita tayyorlamoqda, bu tumanni Yakavlang1 va Yakavlang2 tumanlaridan ajratib turadi.

Yana qarang
-----------

* Yakawlang
* Afg'oniston tumanlari
* Bamyan viloyati

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Bamiyan Socio-Demographic and Economic Survey".  Central Statistics Organization. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2015-yil.
2. ↑  *headhoncho.* „39467-012: Rehabilitation of Bamian-Yakawlang Road". *Asian Development Bank* (26-sentabr 2006-yil). 6-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-oktabr 2018-yil.

Havolalar
---------

* AIMS tuman xaritasi
* Yakavlang yangi xarita Akbar Ahmadiy tomonidan tayyorlangan

Andoza:Districts of BamyanAndoza:Bamyan Province
**Uzoq Sharqdagi fuqarolar urushi qahramonlariga** yodgorlik — Xabarovskdagi 1918-1922-yillardagi Uzoq Sharqdagi fuqarolar urushi qahramonlariga bagʻishlangan yodgorlik. Komsomolskaya maydonida joylashgan.

Tarixi
------

Yodgorlik mualliflari haykaltarosh Andrey Faydish-Krandievskiy va meʼmor Mixail Barshch edi. Yodgorlikni quyish boʻyicha ishlar Moskva yaqinidagi Mytishchi shahridagi badiiy quyma zavodida amalga oshirildi. Keyin barcha materiallar Xabarovskka temir yoʻl orqali yetkazildi. Yodgorlik 1956-yil 26-oktabrda Uzoq Sharqdan kelgan 300 dan ortiq partizanlar ishtirokida tantanali ravishda ochildi va toʻrt yildan soʻng respublika maqomini oldi va Uzoq Sharqda ushbu darajadagi birinchi yodgorlik boʻldi.

Tavsifi
-------

Yodgorlik Komsomolskaya maydonining markazida joylashgan. Yodgorlikning markazi — yigirma ikki metrli toʻrt qirrali, kulrang granitdan yasalgan, dafna shoxlarida bronza besh qirrali yulduz bilan tojlangan. Yodgorlik poydevorida balandligi uch metr boʻlgan uchta figura bor: „Maksim" avtomati bilan qoʻy poʻstlogʻidagi partizan, komissar va qizil gvardiya miltiq va ochilmagan Sovet bayrogʻi — jangovar xalqlar birligining ramzi sifatida. Quyida soʻzlar keltirilgan:
1918-1922-yillarda Uzoq Sharqdagi fuqarolar urushi qahramonlariga
Poydevorning yon tomonida „Vodiylar uzra, adirlar uzra" qoʻshigʻidagi soʻzlar oʻyib yozilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Postanovlenie Soveta Ministrov RSFSR № 1327, pril.1 ot 30.08.1960
2. 1 2  Мишель Строгов, Пьер-Кристиан Броше, Доминик Озиас*. Хабаровский край: путеводитель*, 1-е, Авангард, 2007 — 70 bet. ISBN 978-5-86394-281-0.
3. ↑  „Комсомольская площадь Хабаровск". 26-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-mart 2022-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Lantan (maʼnolari).

|  |  |
| --- | --- |
| 57 | Lantan |
| La138,9055 |
| 5d16s2 |

**Lantan** (yun. lanthano — bekinaman; lot. Lanthanum), La — Mendeleyev davriy sistemasining III guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 57, atom massasi 138,9055; nodir-yer elementlaridan. Tabiiy Lantan (kimyoviy unsur) ikkita izotopdan tashkil topgan: 139La (99,911%) va radioaktiv 138La (0,089%, T1/22-10" i.). Atom radiusi 0,187 nm, ion radiusi (qavslarda koordinatsiyey son keltirilgan) La3+O,117 nm (6), 0,124 nm (7), 0,130 nm (8), 0,136 nm (9), 0,141 nm (10), 0,150 nm (12). Yer poʻstidagi miqdori massasi jihatdan 2,9-10~3%, dengiz suvida 2,9’10~6 mg/l. Boshqa nodir yer elementlari bilan birga monatsit, bastnezit, loparit va apatit tarkibida uchraydi va ulardan ajratib olinadi. Shved olimi Brinell boʻyicha qattiqligi 363 MPa, mexanik ishlovga oson beriladi, sof holdagi Lantan (kimyoviy unsur)dan yupqa tunuka tayyorlash mumkin. Lantan (kimyoviy unsur)ning birikmalari optik shishalar, keramik materiallar, lyuminoforlar, yuqori temperaturali oʻta oʻtkazgichlar tayyorlashda qoʻllaniladi. Lantan (kimyoviy unsur)ni shved kimyogari Lantan (kimyoviy unsur) Mosander 1839-yilda lantan "eri" — La2O3 koʻrinishida kashf etgan

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

| Kimyoviy elementlar davriy sistemasi |
| --- |
|  |  | Guruhlar |
|  |   | 1 | 2 |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| Davrlar | 1 | H |   | He |
| 2 | Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| 3 | Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| 4 | K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| 5 | Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| 6 | Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| 7 | Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| 8 | Uue | Ubn | Ubu | Ubb | Ubt | Ubq | Ubp | Ubh | Ubs |   |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ishqoriy metallar | Ishqoriy yer metallar | Lantanoidlar | Aktinoidlar | Superaktinoidlar | Oʻtish metallar | Yengil metallar | Yarim metallar | Qolgan metallmaslar | Galogenlar | Inert gazlar | Xossalari nomaʼlum |

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb14500646j (maʼlumot)
* GND: 4034557-9
* LCCN: sh85074635
* NKC: ph543048

 |
**Grinvich meridiani**, boshlangʻich meridian, nolinchi meridian — Yerda geografik uzunliklarni hisoblashda shartli ravishda boshlangʻich deb qabul qilingan meridian. Xalqaro kelishuvga muvofiq, Grinvich astronomiya rasadxonasidan oʻtadi. G. m. geografik uzunliklar hisobi olinadigan boshlangʻich meridian boʻlib, nolinchi soat mintaqasining oʻrta meridiani hisoblanadi (qarang Vaqt). G. m.dagi mahalliy oʻrtacha quyosh vaqti astronomiyada keng qoʻllaniladi. (qarang Dunyo vaqti).

Gʻarbda bir qancha mamlakatlar 1884 y.gacha uzunliklarni oʻlchashda Parij, Berlin, Rim, Nankin kabi poytaxt yoki yirik shaharlar rasadxonalari, Rossiyada 19-asrgacha Sankt-Peterburg sh. yaqinidagi Pulkovo rasadxonasidan oʻtgan meridianlarni oʻzlari uchun boshlangʻich meridian qilib olganlar. Qadimda va oʻrta asrlarda harita tuzishda Sharqda Ujjayn sh. (Hindiston), Xoʻjand sh. Ferro o. (Kanar orollari)dan oʻtgan meridiandan boshlangʻich meridian sifatida foydalanganlar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yazd miniatyura maktabi** — 15-asrda Yazd shahrida shakllangan miniatyura uslubi. Bu maktab vakillari asarlarida tasvirlar sodda, lekin nafis va tiniq ifodalangan, ranglar koloriti (ayniqsa, kishilarning "Bahrom ovda" (Xusrav Dehlaviyning "Xamsa" asariga ishlangan miniatyura; 1495—96 ylar) kiyimlarida) keskinligi bilan diqqatga sazovor. Uslub jihatidan Sheroz miniatyura maktabtl yaqin. "Sheʼriyat antologiyasi" va 1446—47 yillarda koʻchirilgan Nizomiyning "Xamsa" (Istanbuldagi Toʻpqopu saroyida), 1445-yilda koʻchirilgan Firdavsiyning "Shohnoma" (Rossiya milliy kutubxonasida), Xusrav Dehlaviyning "Xamsa" (Ozarbayjon Fanlar akademiyasi Qoʻlyozmalar institutida) kabi qoʻlyozmalar shu maktab vakillari tomonidan yaratilgan moʻʼjaz rasmlar bilan ziynatlangan.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |