recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mykolaivka** yoki **Nikolaevka** ( ukraincha: *Миколаївка* , ruscha: *Николаевка* ) — Ukrainaning Odesa viloyati gʻarbidagi shahar tipidagi aholi punkti. Aholisi: 2,630 kishini tashkil etadi.

Mykolaivka janubiy Bug'un o'ng irmog'i bo'lgan Chychykleia daryosining qirg'og'ida, Nikolaev viloyati bilan chegarada joylashgan.

Tarix
-----

Mykolaivka 1791-yilda tashkil etilgan Hudud 1792-yildan keyin, Iasi tinchlik shartnomasiga ko'ra, Janubiy Bug va Dnestr o'rtasidagi erlar Rossiyaga o'tkazilgandan keyin joylashtirildi. 20-asrning o'rtalariga qadar u **Mykolaivka Druha** ( ukraincha: *Миколаївка Друга* bilan tanilgan. , ruscha: *Николаевка Вторая* ).

Iqtisodiyot
-----------

### Transport

Mykolaivka, Kiev va Odessani bog'laydigan M05 avtomagistraliga yo'l bilan kirish imkoniyatiga ega.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Николаевка — поселок городского типа, центр района в Одесской области" (Russian).  Чисто Одесский сайт. Qaraldi: 5-iyun 2016-yil.
2. ↑  „Что скрывают названия районов Одесской области?" (Russian). Во имя Одессы (27-fevral 2013-yil). Qaraldi: 5-iyun 2016-yil.
**Sanad** — (arabcha: سند) Isnod Sanad nisbat bermoq: Yaʼni falon Muhaddisga nisbatini bermoq Bizga hadisni naql qilib aytib berguvchi roviylar rivoyatchilardir.

Masalan: Imom al-Buxoriyning soʻzi: *„Abdulloh ibn Yusuf bizga hadis aytdi. Shu hadisni bizga Molik ibni Shixobdan xabar qildi. Ibni Shihob esa Anas ibni Molik roziyallohu anxudan rivoyat qildi. Anas ibn Molik rasul alayxissalomdan. U zot debdurlarki: "Bir-birlaringizni yomon koʻrmanglar! Baʼzilaringiz — baʼzilaringizga hasad qilmangizlar! oralaringizda ixtilof qilishib, uzilishib ketmanglar! Alla birodarlashgan holatdagi bandalardan boʻlinglar! Musulmon kishiga oʻz birodaridan uch kechadan ortiq yuz oʻgirib ketishi halol boʻlmaydi"*.

Ushbu hadisda Abdulloh ibn Yusuf, Molik, Ibni Shixob va Anas ibni Molik sanadlari (isnodlari) hisoblanadi. Yaʼni hadisning isnodi — nisbati berilgan kishilar deyiladi. Demak bizga shuday sanad orqali hadis etib kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Said Azim Muxammad Ali. Imom Buxoriy tarifi. -T.: „Choʻlpon", 1996
**Odette Giuffrida** (tugʻ. 1994-yil 12-oktyabr, Rome, Italiya) — italiyalik dzudochi, 52 kg gacha vazn toifasida, Italiya terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori. Dzudo boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining toʻrt karra bronza medali sovrindori (2011, 2012, 2013, 2014). 2020-yilda Yevropa chempioni. 2016-yil fevral oyida u ayollar dzudo boʻyicha Jahon reytingida Top-10 taligiga kirdi.

Faoliyati
---------

Odette Giuffrida bolaligini Rim chekkasidagi Monte-Sakroda oʻtkazdi. U akasi Salvatore tufayli 6 yoshida dzudo bilan shugʻullana boshlagan.

2009-yilda u xalqaro maydonda debyut qilgan. 2013 va 2014-yillarda u oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi. 2011—2014-yillarda u yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. 2015-yilda Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan birinchi Yevropa oʻyinlarida u umumjamoa hisobida bronza medali sohibiga aylandi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Odette 52 kg gacha vazn toifasida finalga chiqdi va kosovolik dzudochi Majlinda Kelmendiga yutqazdi, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2020-yilda noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Giuffrida 52 kg gacha vazn toifasida chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. Finalda u ruminiyalik sportchi Andreea Chițudan ustun keldi. 2021-yilda Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 52 kg gacha boʻlgan vazn toifasida italiyalik sportchi finalda fransiyalik Amandine Buchardga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ikkinchi kunida 52 kg gacha vazn toifasida italiyalik uchinchi oʻrin uchun kurashda vengriyalik Réka Puppni magʻlub etib, Olimpiadaning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Odette Giuffrida reaches top 10 World Ranking
2. ↑  „arxiv nusxasi". 12-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2022-yil.
3. ↑  Baku 2015. Bronzo a squadre con il Judo femminile
4. ↑  *Odette Giuffrida*, 6–avgust 2016–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 28–may 2022–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
5. ↑  Majlinda Kelmendi wins Kosovoʻs 1st Olympic medal
6. ↑  „arxiv nusxasi". 27-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2022-yil.
7. ↑  Odette GIUFFRIDA
**Rut Hedvig Lindahl** (1983-yil 29-aprelda tugʻilgan) — shved futbolchisi, Atletiko Madrid va Shvetsiya terma jamoasi darvozaboni.2004, 2005 va 2009-yillarda Shvetsiyada yilning eng yaxshi darvozaboni boʻlgan.

Dastlabki karyera
-----------------

13 yoshida u professional futbolchiga aylandi. Bungacha u Groppthorps va Baggethorps yoshlar klublarida oʻynagan. U oʻz faoliyatini hujumchi sifatida boshlagan, ammo keyinchalik darvozabonga oʻzgartirgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

1996-yildan beri u professional futbol klublarida oʻynagan. 2001-yilda u Malmyo futbol klubiga oʻtdi. U bu jamoadagi faoliyatini 2003-yilda yakunlab, FC Linköpingga oʻtdi. Hedvig 2004-yildan 2009-yilgacha Linköpingda besh mavsum oʻynagan. 2009-yildan 2010-yilgacha Goteborg futbol klubida oʻynagan. Ammo 2010-yilgi mavsumdan soʻng jamoa bosh murabbiyi Torbyorn Nilsson futbolchi bilan shartnomani uzaytirmaslikka qaror qildi va 2011-yilda Lindal Kristianshtad klubiga oʻtdi.

Xalqaro karyera
---------------

2002-yildan beri Shvetsiya terma jamoasida asosiy tarkibdaoʻynab kelmoqda. 2005 va 2009-yillardagi Yevropa chempionatlari Shvetsiya terma jamoasi sharafini himoya qilgan, shuningdek 2003, 2007 va 2011-yillardagi jahon chempionatlari, hamda, 2004, 2008 va 2012-yillardagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida terma jamoaning asosiy darvozaboni boʻlgan.

Yutuqlar
--------

### Shvetsiya Linköping

* Shvetsiya kubogi sohibi (**2**): 2006, 2008
* **Jami: 2 ta kubok**

### Angliya Chelsea

* Superliga 1 chempioni: 2015 yil
* Angliya kubogi gʻolibi : 2015 yil
* **Jami: 2 ta kubok**

Shaxsiy hayoti
--------------

*Sabine Willms* bilan 2011-yildan beri oila qurishgan. 2014-yilda juftlik Timoti (*Timoti*) ismli oʻgʻil koʻrdilar. 2017-yil yanvar oyida juftlik ikkinchi oʻgʻil farzandni koʻrishdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Hedvig Lindahl" (sv).  Svenskdamfotboll.com (21-mart 2006-yil). 3-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2013-yil.
2. ↑  *Lindmark, Stig* „Hedvig Lindahl stortrivs i Kristianstad" (shvedcha).  Шведский футбольный союз (11-may 2011-yil). 3-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2013-yil.
3. ↑  „Damlandslagsspelare 1973–2012" (shvedcha).  Svenskfotboll.se. 31-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2013-yil.
4. ↑  „Hedvig drömmer om OS-guld" (shvedcha).  Hemmets Journal (24-iyul 2012-yil). 26-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2013-yil.
**Odil Sharipovich Shokirov** (1908.14.9 Toshkent —1986.1.12) - ortopedtravmatolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1974). Tibbiyot fanlari doktori (1967), professor (1971). Toshkent tibbiyot akademiyasi davolash fakultetini tugatgach (1935), Samarqand viloyati Paxtakor tuman sogʻliqni saqlash boʻlimining boshligʻi va poliklinikada bosh vrach (1936—39), Oʻzbekiston ortopediya, travmatologiya va suyak sili kasalliklari ilmiy tadqiqot institutida kichik ilmiy xodim (1939—41), urush qatnashchisi (1941—45), Toshkentdagi 3336evakogospital boshligʻi (1945—46), Oʻzbekiston Travmatologiya va ortopediya ilmiy tadqiqot institutida kichik (1946—53), katta ilmiy xodim, travmatologiya boʻlimi mudiri (1954), shu institut direktori (1954—61), travmatologiya boʻlimi ilmiy rahbari (1961—69), 1969-yildan ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari. Ilmiy ishlari odamning skelet suyaklaridagi tugʻma nuqsonlarning oldini olish hamda konservativ va operatsion yoʻl bilan davolash, shuningdek, suyak toʻqimasi regeneratsiyasi va immunologiya masalalariga oid. U Oʻzbekistonda birinchi boʻlib singan suyaklarni mumiyo bilan kompleks davolash usulini amaliyotga tatbiq etdi.

Manbalar
--------

* Mumiyoasil v kompleksnom lechenii perelomov kostey, T. 1976.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Keira Knightley *Karib dengizi qaroqchilari* franshizasidagi filmlarda Elizabeth Swann personajini jonlantirgan.
**Elizabeth Turner** (talaffuzi: *Elizabet Tyorner*; qizlik familiyasi: **Swann** (talaffuzi: *Suonn*)) *Karib dengizi qaroqchilari* filmlar seriyasidagi xayoliy personajdir. Personajni *The Curse of the Black Pearl* (2003), *Dead Man's Chest* (2006), *At World's End* (2007) va *Dead Men Tell No Tales* (2017) filmlarida uchratish mumkin. Filmlarda uni Keira Knightley jonlantirgan.

Tavsifi
-------

Elizabeth Swann — gubernator Weatherby Swann'ning qizi, qaroqchilar qiroli, Singapur qaroqchi baroni (Xiao Feng vafotidan keyin). Will Turner va James Norrington'ning sevgilisi. Ikkinchi filmda Elizabeth jamoaning qolgan qismini oʻlimdan qutqarish uchun Jack Chittak'ni Kraken qoʻliga topshirgani haqida hikoya qiladi. Kapitan Jack'ni tiriklar dunyosiga qaytarish uchun u kapitan Barbossa boshchiligida bir jamoa bilan oʻliklar olamiga, Davy Jones'ning sirli joyiga boradi. Uchinchi filmda u Xiao Feng oʻrniga Janubiy Xitoy dengizining baroni boʻladi, shuningdek, Jack Chittak'ning ovozi tufayli tarixdagi birinchi qirolicha-qaroqchiga aylanadi. Qirolicha. Will'ning xotini, Henry'ning onasi. Ushbu personaj toʻrtinchi filmda paydo boʻlmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lee, Alana*. „Interview - Keira Knightley - *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl*". *BBC News*. BBC (29-iyul 2003-yil). Qaraldi: 13-iyun 2018-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

*Karib dengizi qaroqchilari* |
| --- |
|  |
| Filmlar | 
* *Qora marvarid tavqi lanʼati* (2003)
* *Murdalar sandigʻi* (2006)
* *Dunyolar chegarasida* (2007)
* *Nomaʼlum sohillarda* (2011)
* *Murdalar ertak aytmaydi* (2017)

|  |  |
| --- | --- |
| Aloqador | 
* Aktyorlar roʻyxati
 |

 |
|  |
| Personajlar | 
* Jack Chittak
* Hector Barbossa
* Will Turner
* Elizabeth Swann
* Tia Dalma
* Joshamee Gibbs
* Davy Jones
 |
|  |
| Videooʻyinlar | 
* *The Curse of the Black Pearl* (2003)
* *Pirates of the Caribbean* (2003)
* *Pirates of the Caribbean Multiplayer Mobile* (2006)
* *Dead Man's Chest* (2006)
* *The Legend of Jack Sparrow* (2006)
* *At World's End* (2007)
* *Pirates of the Caribbean Online* (2007)
* *Armada of the Damned* (bekor qilingan)
* *Lego Pirates of the Caribbean: The Video Game* (2011)
 |
|  |
| Kitoblar | 
* *Pirates of the Caribbean: Jack Sparrow*
* *Pirates of the Caribbean: Legends of the Brethren Court*
* *Pirates of the Caribbean: The Price of Freedom*
 |
|  |
| 
* Turkum
 |

 |
**Odiljon Akbarov** (1933.23.8, Baliqchi tumani) — Xalq oʻqituvchisi (1983). „Oʻzbekiston hunar-texnika taʼlimi aʼlochisi" (1969). 1951-yil Andijon shahridagi 10-hunar bilim yurtini, 1955-yil Toshkent industrial texnikumini, 1971-yil sirtdan Andijon pedagogika institutini tugatgan. 1955-yildan Andijon shahridagi 10-hunar-texnika bilim yurtida ishlab chiqarish taʼlimi boʻyicha usta, 1971-96 yillarda Andijon mashinasozlik litseyida maxsus fanlar boʻyicha oʻqituvchi. Akbarov boshchilik qilgan chizmachilik kabineti respublikadagi eng namunali kabinet hisoblangan. Ekranlashtirilgan bu kabinetda turli xil koʻrgazmali qurollar, didak-tik materiallar oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Akbarov Odiljon" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fransiya masonlik instituti** (FMI) (fransuzcha: *L’Institut maçonnique de France*, IMF) — 2002-yil oktabr oyida „fransuz masonligi" ning toʻqqizta itoatkorligi tashabbusi bilan yaratilgan. Institut Fransiyada masonlikning rivojlanishi, shuningdek, fransuz masonligining turli xil itoatkorliklari oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir bilan shugʻullanadi.

Institut taʼsischilari
----------------------

* Fransiyaning Buyuk Sharqi
* Fransiyaning Buyuk Lojasi
* Xalqaro aralash Inson huquqlari mason ordeni
* Fransiya ayollarining katta lojasi
* Opera katta anʼanaviy ramziy lojasi
* Fransiya katta aralash lojasi
* Katta aralash universal loja
* Memfis ayollar katta lojasi — Mizraim
* Milliy fransuz lojasi

Institut maqomi
---------------

Ushbu institut 1901-sonli qonunga binoan, bosh qarorgohi Parijda boʻlgan (75011) notijorat birlashma va u Malevart 6 yopiq villasida joylashgan.

Institutning maqsadlari
-----------------------

Fransiya Masonlik institutining asosiy maqsadi qiziquvchilarga oʻzlarining tarixiy, adabiy va badiiy asarlari orqali masonlikning madaniy va axloqiy qadriyatlarini kashf qilish imkonini berishdir.

FMIda masonologiya boʻyicha tajribali tadqiqotchilar va mutaxassislar mustaqil ilmiy ishlarni olib boradilar.

Roje Dashez masonlikning turli jihatlari haqida imkon qadar koʻproq maʼlumot berishni maqsad qilgan institutning hozirgi prezidenti. Institut bosh kotibi — Erik Algren, tahririy koordinatori — Alen-Jak Lako. Institut mavzularida tashkil etilgan konferensiyalar, seminarlar va simpoziumlar turli nashrlar uchun olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar va loyihalarni muvofiqlashtiruvchi forumga aylanishi kerak.

FMI Parijdagi Pyuto 8 da joylashgan Fransiyaning Buyuk Lojasi mason ibodatxonasida har yili *mason kitob salonlarini* tashkil qiladi.

Yana qarang
-----------

* Fransiyadagi masonlik
* Roje DashezRoje Dashez
* Masonologiya
* Quatuor Coronati

Manbalar
--------

1. ↑  Pod redaksiey Danielya Ligu. Daniel Ligu i dr.. "Istoriya Frankmasonov vo Fransii. 2. ISBN 2-7089-6839-4
2. ↑  Les 100 mots de la franc-maçonnerie, écrit avec Alain Bauer, Paris, PUF, coll. "Que sais-je ? ", 2007
3. ↑  Des maçons opératifs aux francs-maçons spéculatifs. Les origines de l’Ordre maçonnique, coll. "L’Encyclopédie maçonnique ", EDIMAF, 2001. (ISBN 2-903846-87-1)
4. ↑  Daniel Ligou Dictionnaire de la franc-maconriairie — Paris, 2006. — P. 477; Initiations Magazine
5. ↑  Histoire de la franc-maçonnerie française, Paris, PUF, coll. "Que sais-je ? ", 2003. (ISBN 2-13-055807-0)
***Hehe Xiexie*** yoki ***Hehe, Xiexie***, Zhang Huan tomonidan 2009-2010-yillar davomida yaratilgan ikkita katta panda tasvirlangan ochiq haykallar toʻplami. Jean-Gabriel Mitterrand tomonidan Collection World Expo 201 koʻrgazmasi uchun tashkil etilgan Koʻrgazma oʻqi boʻylab *"Dunyo uchun sanʼat asarlari"* nomli yigirmata monumental haykallar toʻplamining bir qismi sifatida yaratilgan. katta panda haykallari bugungi kunda Xitoyning Shanxay shahridagi Expo bulvaridan joy egallagan.

Katta panda haykallarining kichraytirilgan versiyasi Kanadaning Monreal shahridagi Sherbrooke koʻchasiga joylashtirilishi uchun sovgʻa oʻlaroq taqdim etilgan.

Tavsif va qabul qilinishi
-------------------------

*Hehe Xiexie* oʻzida ikkita „erinchoq" katta pandalarni tasvirlaydi, ular Zhang Huanning soʻzlariga koʻra, „barkamol jamiyat, ahil dunyo (va) uygʻun Expo" ramzini oʻzida ifoda etadi. Panda haykallari oyna bilan ishlangan zanglamaydigan poʻlatdan bunyod etilgan. Haykallarning birinchisi 600 centimetr (20 ft) x 420 centimetr (13.8 ft) x 380 centimetr (12.5 ft) va ikkinchisi 600 centimetr (20 ft) x 426 centimetr (13.98 ft) x 390 centimetr (12.8 ft) oʻlchamga ega. Panda haykallari Zhan Huan studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va Tomson Group tashkiloti tomonidan Collection World Expo 201 koʻrgazmasi doirasida taqdim etilgan.

CNN Travel koʻrsatuvi jurnalistlari Jessica Beaton va Hunter Braithwaite bu panda haykallaridan iborat „Hehe Xiexie" toʻplamini „ajoyib" va „uygʻunlik akslangan holatda" suratga olish imkoniyatini taqdim eta oluvchi sanʼat asari deya baholaydilar.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  CNN Travel:
2. ↑  *Nottle, Diane*. „Form and substance". *The National* (10-may 2010-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2015-yil.
3. 1 2  „Zhang Huan: Hehe, Xiexie". *Art for the World*. 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2015-yil.

Havolalar
---------

* *Hehe Xiexie* ZhangHuan.com saytida
* sanʼat dunyo uchun aylanma yoʻllar shahri (2010 yil 1 avgust), Designboom
* *Hehe, Xiexie* Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-12-22). ShanghaiArt.org saytida
**Franz Joseph Haydn** (talaffuzi: **Frans Yozef Haydn**; 31-mart 1732 - 31-may 1809) avstriyalik bastakor, Klassik davrning eng muhim musiqachilaridan biri boʻlgan. Tegishli janrlarga qoʻshgan katta hissalari tufayli "Simfoniya otasi", "Torli kvartet otasi" degan epitetlarga sazovor boʻlgan. Pianino triosi va sonata shakllarini rivojlantirgan bastakorlardan biridir.

GAYDN (Haydn) Frans Yozef (1732.31.3, Rorau qishlogʻi, Janubiy Avstriya — 1809.31.5, Vena) — Avstriya kompozitori, kapelmeyster, Vena klassik maktabining yirik vakili. 24 ta opera, 100 dan ortiq simfoniya, turli cholgʻular uchun 35 konsert, diniy kantata va messalar, fortepiano sonatalari, turli tarkibdagi kamer ansambllar (shu jumladan, 83 torli kvartet) va boshqa asarlariing muallifi. "Dunyoning yaratilishi" (1798) va "Yil fasllari" (1801) oratoriyalari hamda 1796—1802-yillarda yaratilgan messalar G. ijodining choʻqqisidir. Ayrim asarlari ("Kutilmagan uchrashuv" operasi, 1775)da Shark, mavzularini ekzotik tarzda ifoda etgan.

G. oʻz ijodida avstriya, venger, xorvat, italyan va boshqa xalqlar qoʻshiqlari va raqs kuylaridan keng foydalangan. Asarlariga yorqin va jozibali obrazlarning xilma-xilligi, musiqa tilining soddaligi bilan birga gʻoyaviy butunlik, musiqa rivoji usullarining mukammalligi xos. G. oʻz ijodi bilan simfoniya, kvartet kabi musiqa janrlari, simfonizm musiqa uslubining shakllanishiga katta hissa qoʻshgan. 20-asrda Kyolnda G. instituta tashkil etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Shuningdek
----------

* Michael Haydn

Havolalar
---------

* www.kreusch-sheet-music.net - Haydn musiqalaridan namunalar

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Joseph Proust** — aktyor va fransuz kimyogari. 1799-yilda fransuz olimi J. Prust tomonidan taklif etilgan tarkibning doimiylik qonuni 1809-yilda koʻpchilik tomonidan eʼtirof etildi.

Hayoti
------

Joseph L. Proust 26-sentyabr, 1754-yilda, Angers,Fransiyada tugʻilgan. Uning otasi Angersda aptekachi sifatida xizmat qilgan. Joseph otasining doʻkonida kimyoni oʻrganadi va u SALPETRIÈRE uchun bosh aptekachi boʻlib tayinlandi, soʻng, u keyinchalik Parijga keladi. U, shuningdek, Pilâtre de ROZIER, mashhur jodugar bilan kimyoni oʻrganadi.

Karlos IV ning taʼsiri ostida Proust Ispaniyaga yoʻl oladi. U erda „Segovia" Kimyo maktabida va „Salamanca" universitetida kimyoni oʻrganadi. Napoleon Ispaniyaga bostirib kirganda, ular Proustning laboratoriyasini yoqib​​, uni orqaga yaʼni Fransiyaga majburlab qaytarib yuboradi. 1826-yil,5-iyul kuni u Angers, Fransiyada vafot etadi. Mineral proustite (Ag3AsS3) uning sharafiga nomlangan.

Kimyoviy tadqiqotlari
---------------------

Ilm-fan olamiga kirib Proust eng yirik muvaffaqiyatni qozondi.
Proust ham shirin meva va sabzavotda mavjud shakarni oʻrganishdan manfaatdor edi.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fransuzcha** **goʻsht** (*"Kapitancha goʻsht", „Diplomat", „Qoʻlbola"* yoki *"Syurpriz"*) — goʻsht qatlamlaridan (dastlab buzoq goʻshti, keyinchalik choʻchqa yoki mol goʻshti), kartoshka va pishloqdan tayyorlangan taom.

Butun dunyoda, postsovet hududidan tashqari, u "**Orlovcha goʻsht**" deb ataladi (soʻzma-soʻz „**Orlovcha** buzoq goʻshti", fransuzcha: *Veau Orloff*), chunki taomni yaratgan fransuz Urben Dyubua (1818-1901) imperator Nikolay I ning eng yaqin sherigi graf Aleksey Orlovning (1787-1862) oshpazi boʻlgan.

„Orlovcha buzoq goʻshti" — pishloqli beshamel sousi bilan pishirilgan buzoq goʻshti, kartoshka va qoʻziqorinlardan tayyorlangan zapekanka. „Fransuzcha goʻsht" deb nomlangan soddalashtirilgan versiyada qoʻziqorinlar yoʻqoldi va goʻshtli qismi koʻproq qiyma koʻrinishidagi choʻchqa goʻshti yoki mol goʻshtini oʻz ichiga ola boshladi; beshamel sousi qaymoq, smetana yoki juda boʻlmasa, doʻkonda sotib olingan mayonez bilan almashtiriladi.

Taomni tayyorlashning turli xil variantlari mavjud, ularda qatlamlarning joylashishi, mahsulotlarning holati (oldindan qovurish) va kesish shakli (goʻsht boʻlaklari) oʻzgarishi mumkin.

Qatlamlarning yaxlitligini buzmaslik uchun fransuzcha goʻshtni, porsiyalarga kesib, pastdan bir goʻsht boʻlagini ushlab ehtiyotkorlik bilan tarelkaga oʻtkaziladi.

Vladivostokda kartoshka shubasi ostida pishirilgan goʻsht „Kapitancha goʻsht" (ammo, koʻpincha bu taom kartoshkasiz pishiriladi), Rossiyaning markaziy qismida esa — „Diplomat", „Syurpriz" yoki „Qoʻlbola" deb nomlanadi.

Fransiyaning sharqida Elzas oshxonasida „bekeoffe" deb nomlanadigan taom bor. Uning tarkibiga, goʻsht, kartoshka va sabzi boʻlaklari qatlamlari ham kiradi, lekin pishloq yoʻq.

Gratin (yoki graten) — bu pechda yoki grilda pishirilganda taom yuzasida hosil boʻladigan oltin qobiq. Bu koʻp ziravor sepilgan qirgʻichdan chiqarilgan pishloq yoki talqon non boʻlaklaridan iborat yuqori qatlam. Gratin dastlab taomdan ajratilgan va tansiq taom sifatida isteʼmol qilingan.

Adabiyotlar
-----------

* Emilia Valli, 1000 ricette di carne rossa, Nyuton Compton, 2013, „Sella alla Orloff".
* Marko Guarnaschelli Gotti, Le ricette dei ristoranti d’Italia, Franco Muzzio, 1989, p. 215.

Havolalar
---------

* „Почему прижилось мясо по-французски в русской кухне?".  Аргументы и Факты (12-mart 2012-yil). 31-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-aprel 2022-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Emilia Valli, 1000 ricette di carne rossa, Newton Compton, 2013, „Sella alla Orloff".
2. ↑  Marco Guarnaschelli Gotti, Le ricette dei ristoranti d’Italia, Franco Muzzio, 1989, p. 215.
3. ↑  Jennifer Eremeeva. Veal Orlov: A dish fit for a prince. Russia Beyond, February 26, 2014
4. ↑  Duc Mityagov. 'French meatʼ brings a taste of 18th century Russia to your table. Russia Beyond, January 27, 2017
**Robert Karlayl Berd** (1917-yil 20-noyabr – 2010-yil 28-iyun) 1959-yildan 2010-yilda vafotigacha Gʻarbiy Virjiniya shtatining senatori boʻlgan. U Qo'shma Shtatlar tarixidagi eng uzoq vaqt xizmat qilgan senatordir. U 2003-yildan 2010-yilgacha Qo'shma Shtatlar Senati dekani bo'lgan. U to'rt marta vaqtinchalik prezident bo'lgan. U 1958-yilda Senatga saylangan. U 1977-yildan 1981-yilgacha va yana 1987-yildan 1989-yilgacha ko'pchilik yetakchisi bo'lib ishlagan. U, shuningdek, 1981-yildan 1987-yilgacha ozchilik rahbari bo'lgan. U KKK a'zosi edi.

Yoshlik
-------

Byrd 1917-yil 20-noyabrda Shimoliy Karolina shtatining Shimoliy Uilksboro shahrida tug'ilgan. U 1937-yildan 2006-yilda vafotigacha Erma Jeyms bilan turmush qurgan. Ularning ikki farzandi bor edi.

Siyosiy martaba
---------------

Berd 1989-yil yanvardan 1995-yil yanvarigacha, 2001-yil 3-yanvardan 20-yanvargacha va yana 2001-yil iyunidan 2003-yil yanvarigacha shtatdagi to'rtinchi shaxs bo'lgan (Senatning *vaqtinchalik prezidenti*, odatda ko'pchilik partiyadan eng uzoq vaqt xizmat qilgan senator) 2007-yil yanvari - 2010-yil vafotigacha.

Respublikachilar Senat nazoratini qaytarib olgandan so'ng, u faxriy prezident bo'ldi "pro tempore emeritus" 2007-yilda Berd yana Senatning Pro Tempore prezidenti bo'ldi. Senatga saylanishidan oldin u 1953-yildan 1959-yilgacha AQSh Kongressi Vakillar palatasida ishlagan (u barcha Kongress dekani).

  

U prezident Jorj Bushning Iroqdagi urushiga ashaddiy muxolif edi. 2006-yil yanvar oyida u Samuel Alito uchun ovoz bergan yagona to'rtta demokratik senatordan biri edi (Nebraskadan Ben Nelson, Shimoliy Dakota shtatidan Kent Konrad va Koloradodan Ken Salazar bilan birga).

O'lim
-----

Berd 2010-yilning 28-iyunida Virjiniya shtatining Falls - Cherc shahrida 92 yoshida issiqlikdan kelib chiqqan muammolardan vafot etdi

Manbalar
--------

1. ↑  Byrd Truly the Elder Statesman
2. ↑  „BYRD, Robert Carlyle, (1917–2010)".  Biographical Directory of the United States Congress. Qaraldi: 22-yanvar 2009-yil.
3. ↑  *Holley, Joe*. „The Washington Post - Sen. Robert Byrd dead at 92; West Virginia lawmaker was the longest serving member of Congress in history". *The Washington Post*. Qaraldi: 1-sentabr 2012-yil.
**„The Essential Drucker"** („Druckerning asosiy gʻoyalari"), toʻliq nomi **„The Essential Drucker: Selections from the Management Works of Peter F. Drucker"** („Druckerning asosiy gʻoyalari: Peter F. Druckerning menejment boʻyicha asarlaridan saylanma") — menejment gurusi Peter Drucker qalamiga mansub kitob. Ilk bor 2001-yil New York shahrida „HarperCollins Publishers" nashriyoti tomonidan chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan, dunyoning bir necha tiliga tarjima qilingan.

Asarda muallifning menejment prinsiplari tashkilotlar, shaxslar hamda jamiyat faoliyatiga qanday taʼsir oʻtkazishi haqidagi asarlarining asosiy qismlari berilgan. Kitob 26 boʻlimdan iborat boʻlib, menejment sohasining asosiy prinsiplari, muammolari, qiyinchiliklari va imkoniyatlariga bagʻishlangan.

Havolalar
---------

* „The Essential Drucker"dan parcha[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ataman (maʼnolari).

**Ataman** (qadimgi turkcha deb taxmin qilinadi) – qurollangan kazaklar otryadining boshligʻi. Xalq qoʻzgʻoloni boshliqlari ham ataman deb atalgan. Atamanlar kazaklar tarixida katta oʻrin tutgan. Dastlab ataman saylanar va turli vazifani oʻtardi. Zaporojye Sechi radasining hukmlarini atamanlar ijro etgan. Atamanlar lavozimiga saylash Zaporojye Sechi tarqatib yuborilgunicha (1775) saqlangan.

Don kazaklarida qoʻshin atamani, stanitsa atamani, qarorgoh atamani, poxod atamani boʻlgan. 1917-yildan keyin ataman unvoni bekor qilingan. 90-yillarda Rossiyada kazak otryadlari qaytadan tashkil qilindi va atamanlar oʻzlarining inqilobdan oldingi mavqelariga ma’lum darajada ega boʻla boshladilar.

Manbalar
--------

1. ↑  S. Razin va boshqalar

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Robert Broun** (Brown) (1773.21.12, Montroz — 1858.10.6, London) — ingliz botanigi. B.ning morfologik, embriologik tadqiqotlari oʻsimliklarning tabiiy sistemasini tuzishda katta ahamiyatga ega. B. urugʻkurtakda murtak xaltachasi boʻlishini kashf qilgan, igna bargli va sagovniklar urugkurtaklarida tuguncha boʻlmasligini koʻrsatgan (1825), yopiq urugʻli va ochiq urugʻli oʻsimliklar oʻrtasidagi asosiy farqlarni aniklagan; igna barglilarning urugʻkurtagida urgʻochilik koʻpayish organi (arxegoniy) boʻlishini aniqlagan. Oʻsimliklar hujayrasi yadrosini birinchi boʻlib toʻgʻri tavsiflagan. 1827-yil Broun harakatini kashf etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kalbitxan** (koreyscha: 갈비탕, 갈비湯, *Galbi tang*, *kalbi tʼang*) — asosan, mol qovurgʻasidan, shuningdek, mol goʻshti, daykon, piyoz va boshqa masalliqlardan tayyorlanadigan txan yoki koreys shoʻrvasining bir variantidir. „Kalbi" — „gogigui" deb nomlangan koreys barbekyusida qovurilgan mol goʻshti qovurgʻalari va xitoycha „txan" qoʻshimchasi „qaynatish", degan maʼnoni anglatadi. Demak, koreyscha nomi soʻzma-soʻz „mol qovurgʻa shoʻrvasi" deb tarjima qilinadi. Shoʻrva quyidagicha tayyorlanadi: kalbi sekin qaynayotgan suvda uzoq vaqt qaynatiladi. Bu hoʻkiz tuyogʻidan tayyorlangan shoʻrva — sollontxanga oʻxshaydi.

Kalbitxan toʻgʻrisidagi tarixiy matnlar 1890-yillarda oʻtkazilgan Koreya saroy ziyofati qoidalari jadvalida keltirilgan. Biroq, kalbi Koryo sulolasining keyingi davrida (918-1392) allaqachon isteʼmol qilingan, degan taxminlar mavjud.

Kalbitxan toʻy dasturxonida ham tortiladi.

Tayyorlanishi
-------------

Kalbitxanni tayyorlash uchun jami 5 soat vaqt ketadi. Qovurgʻalar oʻtkir pichoq bilan kesib goʻshti shilinadi, soʻngra uzunligi 5-6 sm boʻlgan bir necha boʻlaklarga boʻlinadi. Keyin yuqori olovda ular mol goʻshti va butun daykon bilan qaynatiladi, kastryulga birinchi daykon solinadi. Bir muddat oʻtgach, olov pasaytiriladi.

4-5 soatdan soʻng mol goʻshti juda yumshab qoladi, shundan soʻng daykon idishdan olinadi va 3 smdan tilimlanadi. Qovurgʻalar ham tovadan chiqariladi va maydalangan koʻkpiyoz, sarimsoq va qalampir kukuni, soya sousi sepiladi, shuningdek, kunjut yogʻi — kunjut aralashmasi va tuz solinadi. Shoʻrva soviganidan soʻng sirtdagi yogʻ olib tashlanadi. Xushxoʻrlashtirilgan qovurgʻalar va toʻgʻralgan daykon yana qozonga solib qaynatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Wency Leung.* „A taste of Korea".  The Prague Post (5-mart 2009-yil). 30-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-11-11).
2. ↑  „Galbi-tang (beef short rib soup)" (deadlink).  KBS. 30-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2013-yil.

 „arxiv nusxasi". 5-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2022-yil.
3. ↑  „Korean Food: Soups".  lifeinkorea. 30-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „갈비탕" (ko).  Nate / EncyKorea. 10-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2022-yil.
5. ↑  „[서현의 우리문화 우리건축]예식장-일그러진 건물 : 뉴스 : 동아닷컴". 30-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2013-yil.
6. ↑  „갈비탕 galbi tang / Short Rib Soup" (ko).  Doosan Encyclopedia. 30-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Galbitang retsepti, Konglish oshxonasi
**Roh Tae-vu** (1932-yil 4-dekabr — 2021-yil 26-oktabr) Janubiy Koreyaning oltinchi prezidenti (1988—1993) edi. U koreyalik general va siyosatchi edi. Xanaxoy aʼzosi Roh sobiq general va prezident Chun Du Xvanning vorisi boʻlgan. Bu 1987-yilda Seul va boshqa shaharlarda demokratiya tarafdori boʻlgan katta mitinglarga sabab boʻldi. Roh demokratik prezidentlik saylovlarini oʻtkazishga rozi boʻlib, oʻzini keyingi saylovga nomzod qilib koʻrsatdi. Muxolifat ovozlarni Kim Yon Sam va Kim Dae Jung (keyinchalik ikkalasi ham prezident boʻlgan) oʻrtasida boʻlib tashladi. Bu Rohni harbiylar mamlakatni boshqargan vaqtdan keyin birinchi saylangan prezidentga aylantirdi.

Roh hukmronligi 1988-yilda Seul Olimpiadasiga mezbonlik qilish va uning tashqi siyosati bilan ajralib turardi.

1993-yilda Rohning vorisi Kim Yon Sam korruptsiyaga qarshi kurash kampaniyasini olib bordi, unda Roh va Chun Du Xvan poraxoʻrlik uchun sudga tortildi. Ikki sobiq prezident 1979-yilgi davlat toʻntarishi va 1980-yilgi Gvanju isyonida ishtirok etganlik uchun qoʻzgʻolon va xiyonatda ayblangan.

  

Ikkalasi ham 1996-yil avgust oyida davlatga xiyonat, isyon va korruptsiyada aybdor deb topildi. Chun oʻlimga hukm qilindi, keyinchalik umrbod qamoq jazosiga oʻzgartirildi. Rohning 22 yarim yillik qamoq jazosi 17 yilga qisqartirildi. Ikkalasi ham 1998-yil boshida qamoqdan ozod qilingan, oʻsha paytdagi prezident Kim Dae Jung tomonidan avf etilgan.

Roh 2021-yil 26-oktabrda Seuldagi Seul milliy universiteti kasalxonasida 88 yoshida vafot etdi

Manbalar
--------

1. ↑  „노태우 전 대통령 '별세' 향년 89세···굴곡진 생애". *SE Daily* (26-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2021-yil.
2. ↑  *Cha, Sangmi*. „South Korea's former president Roh Tae-woo dies at 88 - hospital" (inglizcha). *Reuters* (26-oktabr 2021-yil).

1. ↑  At least one source says that Roh was born on 17 August 1932, making his age at death 89.
**Butil spirtlar**, butanollar, C4H9-OH— bir atomli spirtlar. Mol. m. 74,12. Rangsiz suyuqlik, oʻziga xos hidi bor. Toʻrtta izomeri maʼlum: birlamchi (butanol1) CH3CH2CH2CH2OH, ikkilamchi (butanol2) CH3CH2CHOHCH3, izobutil (2metilpropanol1) (CH3)2 CHCH2OH, uchlamchi (uchmetilkarbinol) (CH3)3COH. Butanol1 bilan butanol2 da uglerod atomlarining tarmoqlanmagan zanjirlari bor. Izobutil Butil spirtlar da asimmetrik uglerod atomi boʻlganligi sababli uch shaklda mavjud: ulardan ikkitasi optik faol, uchinchisi ratsemik (inaktiv) shakldir. Butil spirtlar etil spirt va efir bilan yaxshi aralashadi, spirtlarga xos hamma reaksiyalarga kirishadi, uglevodlarni bijgʻitish yoʻli bilan, shuningdek sintetik usulda olinadi. Loklar, sellyuloza, smolalar ishlab chiqarishda erituvchi sifatida, yuvish vositalarini sintez qilishda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Manilov** — Nikolay Vasilyevich Gogolning „Oʻlik jonlar" sheʼridagi qahramon. Ushbu obraz tabiatidan sheʼrdagi eng qiziqarli obrazlaridan biri boʻlgan „**Manilovshina**" uchar iborasi asossiz xayolparastlikni, haqiqatga haddan tashqari xotirjam va passiv munosabatni bildirish uchun shakllangan, Manilov nomining oʻzi ham pretsedentga aylandi. Manilov nafaqat oʻz rejalari koʻlami bilan, balki toʻliq harakatsizlik bilan (oʻxshash xususiyatlar uning sherigi Tentetnikovda ham uchraydi), balki amaliy masalalarga mutlaqo eʼtibor bermasligi bilan ham ajralib turadi: Manilov oʻz mulkidagi vayronagarchilikni ham sezmaydi. (Tentetnikov bu haqda qaygʻuradi).

Sheʼrning tasvirlari odatda Gogolning zamonaviy jamiyatining ijtimoiy turlariga satira sifatida qaraladi. Barcha ajratilgan yer egalari singari, Manilov, V. F. Pereverzeva gaplariga koʻra, „boʻsh" va foydasizlik uning tabiatining yumshoqligiga beoʻxshov rang beradi. Bekorchilik ijobiy xususiyat — yumshoqlikni „xushaxloq yaramasga" aylantiradi. Boʻrttirilgan tasvirga qaramay, Manilovning harakatsizligi nafaqat yaxshilikka, balki yomonlikka ham xizmat qiladi va shuning uchun Pereverzevning fikriga koʻra, u „yomon odamdan yiroq". N. Chuvelevaning fikriga asosan, zamonaviy kitobxonlarning Manilovga boʻlgan subyektiv munosabati, koʻpincha xush koʻrishlikka asoslangan.

Chuveleva Manilovning „maʼnaviy boʻshligʻi" ni ham taʼkidlaydi. „Muqaddas joy hech qachon boʻsh qolmaydi" ekan, yorugʻlik boʻlmagan boʻshliq zulmat bilan toʻldiriladi. Ekranlashtirilgan versiyasida P.S. Lungina („Oʻlik jonlar" ishi) bu boʻshliqni yovuzlik bilan toʻldirish tasvirlangan: Manilov, Chichikov haqida gapira turib, xuddi gipnoz taʼsiri ostida, nayrangbozning soʻzlari va xulq-atvorini gavadalantiradi. Manilovning oʻzi yashamaydi; bu qahramonning statik tabiati „oʻlguday zerikarli" dir. Chuveleva nuqtai nazaridan, kitobxonlarning qahramonga nisbatan zamonaviy iliq munosabati bugungi jamiyatning ahvolini tavsiflaydi, unda oʻlik jonlardan foyda olishga urinishlar rad etilmaydi, „axir, bu haqiqiy revizion ruhlarga hech qanday zarar yetkazmaydi".

Manbalar
--------

1. ↑  Manilovщina // Словарь Ушакова
2. ↑  Naximova, Yelena Anatolevna. Presedentnie imena, vosxodyaщie k tekstam N. V. Gogolya, v sovremennoy kommunikatsii // Politicheskaya lingvistika 23 (2007).
3. ↑  Kondakova, Yu. V. „Mertvaya dusheada": funksionalnie diadi personajey poemi N. V. Gogolya // Dergachevskie chteniya-2008. T. 1.— Yekaterinburg, 2009 9 (2009): 209—215.
4. ↑  Кривонос, В. Ш. Фемистоклюс и Алкид в «Мертвых душах» Гоголя // Н. В. Гоголь и русская литература: материалы докладов и сообщений Международной научной конференции IX Гоголевские чтения.

Adabiyotlar
-----------

* Наталья Чувелева. Мертва ли душа Манилова?:(попытка интерпретации образа Манилова в поэме НВ Гоголя «Мертвые души») Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-02-15). // NV Gogol: Bytí díla v prostoru a čase: (studie o živém dědictví) (2015): 95-102.
**Rogʻib** (taxallusi; asli ismsharifi Muhammad Rahim Shokir oʻgʻli) (1865 — Xorazm viloyati Urganch tumani Qorovul qishlogʻi — 1935) — shoir. Navoiy, Hofiz, Munis, Ogahiy, Komil kabi shoirlar ijodini oʻrgangan, gʻazallariga muhammaslar bogʻlagan. Sheʼriyatdagi isteʼdodini koʻrgan Feruz uni saroyga taklif qilgan. U yerda Bayoniy, Avaz, Chokar va boshqa shoirlar bilan tanishgan, ijodiy muloqotda boʻlgan. Saroydagi mushoiralarda qatnashgan. Feruzning amri bilan sheʼrlarini toʻplab devon tuzgan, "Devoni Rogʻib" nomida nashr etilgan. Feruz vafot etgach (1910), saroydan oʻz qishlogʻiga qaytib, dehqonchilik bilan shugʻullangan. Xorazm inqilobidan soʻng maorif muassasalarida ishlagan.

R. lirik va hajviy sheʼrlar yozgan. Lirikasida ishq-muhabbat, doʻstlik, maʼrifatparvarlik gʻoyalarini targʻib qilgan, onaVatan tabiati goʻzalliklarini madh etgan ("Tanbur", "Bogʻ", "Xivaq", "Oʻlsun" va boshqalar). Oʻzi tuzgan devoni (1899, 1221 gʻazal, 33 muhammas, 6 tarjeʼband, 36 ruboiy, 12 qita va bir necha masnaviy, mustazoddan iborat) hamda turli bayozlarga kirgan sheʼrlari yetib kelgan. Devonning qoʻlyozma nusxalari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharkshunoslik instituti fondida (inv.№6681) va Xiva tarix muzeyi (inv. №2038)da saqlanadi.

Adabiyot
--------

* Asrlar nidosi, T. 1982; Qayumov P. D. Tazkirai Qayyumiy, 2daftar, T. 1998.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Manila** — Filippin Respublikasi poytaxti. Luson o.ning janubi-gʻarbida, Manila qoʻltigʻi sohilida. Iqlimi subekvatorial iqlim, avgust—sentabrda tayfunlar boʻladi. Aholisi 1,6 mln. kishi (2000). Katta M. shahar va uning atrofi, bir necha qishloq va yoʻldosh shaharlarni oʻz ichiga olgan konurba-siyani (maydoni 832 km²) tashkil etadi. Shahar 16-asrning 2-yarmida ispan konkistadorlari qurgan qalʼa oʻrnida vujudga kelgan. 1574-yildan Ispaniya mu-stamlakasining maʼmuriy markazi, 1898-yilda AQSH tomonidan egallangan. 1942—45 yillarda Yaponiya bosib olgan. 1946-yildan Filippin Respublikasi poytaxti.

M. — mamlakatning muhim iqtisodiy va madaniy markazi. Savdo va transport yoʻllari tuguni. M. porti orqali mamlakat importining deyarli hammasi, eksportining yarmidan ortiq qismi oʻtadi (yillik yuk ortib-tushirish 12 mln. t atrofida). Katta M.da mamlakat sanoat korxonalarining 2/3 qismi joylashgan. Tikuvchilik, poyabzal, oziq-ovqat, yogʻochsozlik, neftni qayta ishlash, mashinasozlik sanoati korxonalari, kema verfi mavjud. Universitetlar, Filippin madaniyat markazi (teatr, muzey, badiiy galereya, kutubxonani oʻz ichiga olgan majmua), milliy muzey, San-Tomas muzeyi, filarmoniya bor. Meʼmoriy yodgorliklardan Intramuros rayonida (sobiq ispan kalʼasi) 16—18-asrlarda qurilgan binolar saqlangan.

Havolalar
---------

* Manila shahrining rasmiy vebsayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-02-23). (ingl.)

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Osiyo poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Abu-Dabi **·**  Amman **·**  Anqara **·**  Ostona **·**  Ashxobod **·**  Bagʻdod **·**  Boku **·**  Bandar-Seri-Begavan **·**  Bangkok **·**  Bayrut **·**  Bishkek **·**  Ventyan **·**  Dakka **·**  Damashq **·**  Dili **·**  Doʻha **·**  Dushanbe **·**  Jakarta **·**  Yerevan **·**  Quddus **·**  Islomobod **·**  Qobul **·**  Katmandu **·**  Kuala Lumpur **·**  Male **·**  Manama **·**  Manila **·**  Maskat **·**  Moskva **·**  Neypido **·**  Nikosiya **·**  Nyu-Dehli **·**  Pekin **·**  Pnompen **·**  Putrajaya **·**  Pxenyan **·**  Sano **·**  Seul **·**  Singapur **·**  Toshkent **·**  Tbilisi **·**  Thimphu **·**  Tehron **·**  Tokio **·**  Ulan-Bator **·**  Xanoy **·**  Shri-Jayavardenepura-Kotte **·**  Al-Quvayt **·**  Ar-RiyodMustaqilligi tan olinmagan mamlakatlar:
Ramalla **·**  Stepanakert **·**  Suxumi **·**  Taypey **·**  Sxinvali |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Butrus al-Bustoniy** (arabcha: ; 1819-1883, may) — 19-asr arab maʼrifatparvarlarining yirik namoyandalaridan biri, adib, pedagog va mutafakkir. Suriyadagi dastlabki maʼrifatparvarlik jamiyati ("Suriya fan va sanʼatni oʻrganish jamiyati", 1847-yil tashkil etilgan) asoschisi. 1863-yilda Livanda arab tilida Yevropa usulidagi birinchi milliy maktab ("alMadrasa alvataniya") ochdi va unda dars berdi. 60—70-yillarda turli nomlarda gaz. va jur.lar chiqargan. Qomusiy asar — "Doirat almaorif" ("Bilim doirasi") kitobini tayyorlagan. Asarning 6 jildi uning rahbarligida, qolganlari B. vafotidan soʻng shogirdlari tomonidan nashr etilgan. B. 1867—70 yil larda ikki jildli arab tili izohli lugʻati "Muhit almuhit" ("Okeanlar okeani") ni nashr etdi. B. oʻz ilmiy adabiy faoliyati bilan 19-asr arab madaniyati va adabiyotining rivojlanishida jiddiy rol oʻynagan va boy meros qoldirgan.

Manbalar
--------

1. ↑   — Т. 2. — С. 27.
2. ↑   — Т. 2. — С. 30.
3. ↑   — Т. 1. — С. 91.
4. ↑
5. ↑

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX1628707
* BnF: cb12551841c (maʼlumot)
* GND: 128516070
* ISNI: 0000 0000 8159 0081
* LCCN: nr90017999
* NTA: 074318853
* SELIBR: 32661
* en:SNAC: w6q666sg
* SUDOC: 034802851
* TDVİA: bustani-butrus-b-bulus
* en:Trove: 1026148
* VIAF: 79119650
* en:WorldCat Identities: lccn-nr90017999

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu at-Toyyib Sanad ibn Ali al-Yahudiy** (milodiy 865-yilda vafot etgan) 8-asrda yashagan Iroqlik yahudiy astronom, tarjimon, mathematik va muhandis boʻlgan. U Xalifa Al-Ma'mun boshchiligidagi Bagʻdod sudida ishlagan. Otasi ilmli Yahudiy astronom boʻlib, Bagʻdodda yashagan va ishlagan va keyinchalik islomni qabul qilgan.

Tarjimai holi
-------------

U Zij al-Sindhindni tarjima qilgani va tahrirlagani bilan mashhur. Zij al-Sindhind Musulmon olamiga kirgan ilk astronomik jadval boʻlgan. Matematik sifatida Sanad ibn Ali al-Xorazmiyning hamkasbi boʻlgan va Yoqub ibn Toriq bilan yaqindan ishlab Yerning va boshqa astronomik jismlarning diametrini oʻlchagan. Bundan tashqari u *Kitab al-jabr wal-muqobalaga* sharh yozgan va al-Xorazmiyning ishlarini isbotlagan. Oʻnli kasrlar arab raqamlariga Sanad ibn Ali tomonidan kiritilgan.

Ibn Abi Usaibianing aytishiga koʻra Banu Muso aka-ukalari kasbiy hasad tufayli uni Abbosiy Xalifasi al-Mutavakkil tayinlagan yangi poytaxt Samarradan uzoqroq saqlashga urinishadi va uning Bagʻdodga yuborilishiga sabab boʻlishadi. Jaʼfar Muhammad ibn Muso ibn Shokir ham Ahmad ibn Muso ibn Shokir ham buyuk kanalning qurilishini yaxshiroq muhandis boʻlgan Sanad ibn Alini chetga surib Al-Fargʻoniyga topshirishadi. Al-Fargʻoniy katta xato qiladi, u kanalning boshini qolgan joylaridan chuqurroq qazdiradi va natijada suv oʻz manzili boʻlmish *Al-Jaʼfariyyaga* yetib bormaydi. Buning yangiligi al-Mutavakkilning qattiq jahlini chiqaradi va Banu Muso ogʻir jazodan Sanad ibn Alining oʻz boyligi va ehtimolki hayotini xavfga qoʻyib Al-Fargʻoniyning hisob kitoblarini oqlashga uringani tufayli qutulib qolishadi.

Havolalar
---------

1. Saliba, George „Introduction",*. A History of Arabic Astronomy: Planetary Theories During the Golden Age of Islam*, New, New York University Studies in Near Eastern Civilization, New York and London: New York University Press, 1995 — 14 bet. ISBN 0-8147-8023-7.
2. „Sanad ibn Ali". *islamsci.mcgill.ca*.



1. Long, Matthew (2014). "Sanad ibn ʿAlī". in Kalin, Ibrahim. *The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam*. **1**. Oxford University Press. 217-218 b. ISBN 978-0-19-935843-4.
**Manifa** — dunyoda eng yirik dengiz osti neft konlaridan biri, Fors qoʻltigʻi sayozligida, Manifa shahridan shimolda joylashgan. Saudiya Arabistoniga qarashli hududda. Fors qoʻltigʻi neftgazli havzasiga mansub. 1957-yilda ochilgan, 1964-yildan neft olinadi. Dastlabki zaxirasi kariyb 1,3 mlrd. t. Neft saklovchi qatlamlar gumbazsimon koʻtarilgan. Quyi boʻr va yuqori yura karbonatli yotqiziqlari mahsuldor. Neft qatlamlari oʻrtacha 2,3 — 2,8 km chuqurlikda yotadi. Boshlangʻich qatlam bosimi 35 MPa. Dastlabki zaxirasi 1216 mln. t. Neftning zichligi 0,88 g/ sm3, qovushqoqligi 9,8 MPa-s. Tarkibida 2,7% oltingugurt bor. Neft tabiiy bosim ostida chiqadi va quvurlar orqali Ras-Tannura porti (Saudiya Arabistoni)ga haydaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maishiy musiqa** - musiqa turi; maxsus (konsert zali kabi) joylarda emas, balki uy sharoitida ijro etishga moʻljallangan, odamlarning kundalik x.ayot ehtiyojlarini qondirish bilan bevosita bogliq boʻlgan janrlardyan iborat (mas, mehnat va oilaviy marosim qoʻshiqlari, lavra — oʻtirishlarda ijro etiladigan va tinglanadigan oʻyinraqs kuylari vab.). Koʻproqhavaskorlar tomonidan ijro etilganligi sababli Maishiy musiqa namunalari oqang va usullarning oddiyligi va yorqinligi, banlli shakllarning ustuvorligi, musiqa tovushqatorlarining hajman chegaralanganligi bilan ajralib turadi. Ogʻzaki anʼanadagi ijoddan Maishiy musiqaga, asosan, folklor (xalq musiqasi) yoʻnalishidagi shakllar kiradi. Koʻp ovozli musika ijodida Maishiy musiqa kompozitorlar tomonidan yaratilib, keyinchalik ommaviylashgan namunalardan iborat (mas, vals, marsh, maishiy romans va boshqalar). Oʻzbekistonda T. Jalilov, N. Hasanov, K. Jabborov, F. Sodiqov, M. Mirzayev kabi bastakorlar, S. Yoʻldoshev, 3. Obidov, O. Qosimov, N. Kulabdullayev singari sozandxpar yaratgan bir qator asarlar Maishiy musiqa sirasiga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |