recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Neptun (maʼnolari).

Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Neptun (maʼnolari).

**Neptun** (belgisi: ♆) — Quyoş sistemasida Quyoşdan uzoqligi böyiça 8-sayyora. Közga körinmaydi, belgisi if yoki T. Fransuz astronomi U. Leveryeniñ matematik hisoblari asosida 1846-yil nemis astronomi I. Galle kaşf etgan. Quyoşdan örtaça uzoqligi 30,071 astronomik birlik (4498,6 mln. km). Orbitasiniñ ekssentrisiteti 0,008, orbita tekisligi ekliptika bilan G46’ burçak taşkil etadi. Quyoş atrofidagi aylaniş davri 164,788 yil, öz öqi atrofida 16 soatda aylanib çiqadi. Neptunniñ ekvatorial radiusi 24750 km, massasi Yer massasining 17,25 baravariga teñ. Neptun moddasiniñ örtaça ziçligi boşqa gigant-sayyoralarniki kabi 1,71 g/sm³ ga teñ. Ekvatorda ogʻirlik kuçi tezlanişi 15m/s2, Neptun sirtida ikkinçi kosmik tezlik 25 km/s. Neptun atmosferasi vodorodniñ metan bilan bir oz aralaşmasidan iborat molekulalaridan taşkil topgan. Neptun tashqi qatlaminiñ temperaturasi 200° atrofida. Oddi köz bilan Neptunni kuzatib bölmaydi. Teleskopda burçak diametri taxminan 2,5" bölgan yaşil disk bölib körinadi. Neptunniñ 8 ta tabiy yöldoşi bölib, ulardan 2 tasi katta — Nerida va Triton bor.

Neptunniñ kaşf etilişi astronomiyaniñ katta yutuqlaridan biridir. Uran kaşf etilgandan ikki yil ötgandan keyin, 1783-yil rus astronomi A. N. Lek-sel (1740—84) uniñ harakatini örganib, Uranniñ hisoblangan yöldan muntazam ravişda oğişini aniqladi, bu oğiş 8-nomalum sayyoraniñ tasiri ekanligini aytgan. Bu gipotezani fransuz fizigi D. F. Arago qöllab-quvvatlagan. J. K. Adame va U. Leveryelar bir-biridan mustaqil holda uniñ örnini mustaqil işlab çiqqan.

**Neptun** Quyoş tiziminiñ Quyoşdan uzoqliligi böyiça sakkizinçi örinda turuçi sayyoradir.

Yana qarang
-----------

| * k
* m
* t
Quyosh tizimi — Quyosh |
| --- |
| Sayyoralar | 
* Merkuriy
* Venera
* Yer
* Mars
* Yupiter
* Saturn
* Uran
* Neptun
* Toʻqqizinchi sayyora (Gipotetik)

 |  |
| Karlik sayyoralar | 
* Serera
* Ork
* Pluton
* Haumea
* Kvavar
* Makemake
* Gonggong
* Erida
* Sedna
* Asteroidlar kamari
* Kometalar
* Koyper belbogʻi
* Oort buluti

 |
| Tabiiy yoʻldoshlar |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinçi jild. Toşkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX453014
* BnF: cb12115383c (maʼlumot)
* GND: 4041620-3
* LCCN: sh85090874
* NARA: 10046651
* NDL: 00564610
* NKC: ph117914
* VIAF: 315126296
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 315126296

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Saturn | *Astronomiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Qatar
**Qatar madaniyati**, xoh u musiqa, sanʼat, uslub yoki taom boʻlsin, boshqa Fors koʻrfazi mamlakatlari bilan bir xil. Saudiya Arabistonidan Qatar va Fors ko‘rfazining boshqa hududlariga ko‘chib kelgan arab qabilalari o‘z urf-odatlarini o‘zlari bilan olib kelishgan, shuning uchun hozir bu mintaqa davlatlarining madaniyati o‘xshash.

Dini
----

Qatarda shariat qonunlari davlatchilikning asosidir. Qatar fuqarolarining aksariyati sunniylarning toʻrtta asosiy mazhabidan biri boʻlgan hanbaliy mazhabiga amal qiladi.  Shialar Qatar aholisining taxminan 10% ni tashkil qiladi.  Mamlakatda spirtli ichimliklarni sotishga ruxsat berilgan, ammo jamoat joylarida ichish taqiqlangan.

Islom Qatarning asosiy dini boʻlib, uning fuqarolarining qariyb 80% eʼtiqod qiladi.  Ularning 90% sunniylar, 10% shialardir.  Qatar fuqarosi boʻlmagan aholining aksariyati Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyo va arab davlatlaridan tashrif buyurib, mamlakatda vaqtincha ishlamoqda.  Sayyohlar turli dinlarga eʼtiqod qiladilar: nasroniylik, hinduizm, sikxizm, buddizm, bahaizm.  Hind va sikx jamoalari Qatarga Hindistondan, buddistlar esa Janubiy, Janubi-Sharqiy va Sharqiy Osiyodan keladi.  Bahoiylarning aksariyati Erondan.  Din bu davlat qonunchiligiga koʻra Qatar fuqaroligini olish uchun mezon emas.

Bayramlari
----------

* Fevral oyining ikkinchi seshanbasi- Milliy sport kuni
* 18 dekabr- Qatar milliy kuni
* Zulhijja oyining 10,11,12 kunlari- Id al-Adha
* Shavvol oyining 1,2,3 kunlari- Id al-Fitr

Manbalar
--------

1. ↑  „Культура Катара".
**S Oltin baliq** (lotincha: *S Doradus*) — galaktikamizning sunʼiy yoʻldoshi boʻlgan Katta Magellan bulutidagi yorqin yulduz. Bu ilm-fanga maʼlum boʻlgan gipergigant, eng yorqin yulduzlardan bir boʻlsada, bizdan juda uzoqda joylashganligi uchun qurollanmagan koʻz bilan koʻrib boʻlmaydi. Bizdan yulduzgacha boʻlgan masofa 169 000 yorugʻlik yilini tashkil etadi. Shuningdek, u KMB markaziy yoʻlagining shimoliy qismida joylashgan NGC 1910 tarqoq yulduzlar toʻplamiga tegishli.

S Oltin baliq Quyoshdan massasi boʻyicha 45 marta, yorqinligi boʻyicha — 910 000-1 400 000 marta kattaroqdir. Bunday yulduzlar yadro yoqilgʻisini shunchalik tez isteʼmol qiladilarki, ularning umri bir necha million yildan oshmaydi. Bunday yorqinlik tufayli S Oltin baliq yuzasida yorugʻlik bosimi juda katta qiymatga yetadi, bu esa quyosh shamoli koʻrinishida yulduz moddalarining ulkan emissiyasini keltirib chiqaradi.

Bu yulduz S Oltin baligʻi (*S Dor*) turiga kiritilgan oʻzgaruvchan yulduzlarning prototipi hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Massivligi yuqori yulduzlar roʻyxati
* Eng kuchli yulduzlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Lamers, H. J. G. L. M.* Observations and Interpretation of Luminous Blue Variables(ingl.) // IAU Colloq. 155: Astrophysical Applications of Stellar Pulsation. — 1995. — Andoza:Бсокр. — ISSN 1050-3390.

Havolalar
---------

* Simbad astronomik maʼlumotlar bazasi(Inglizcha) )
* Encyclopedia of science(Inglizcha) )
**S-300F Fort** ( NATO tasnifi - SA-N-6 Grumble,eksport nomi - "Reef") - yuqori tezlikda, manevrli va kichik raketalarni yo'q qilish uchun mo'ljallangan,vertikal ishga tushirish moslamasi bo'lgan dengizga asoslangan zenit-raketa tizimi.o'ta pastdan kattagacha bo'lgan balandlikning barcha diapazonidagi nishonlar.Bosh dizayner - Titov, Evgeniy Afanasevich .

U 1980 yilda foydalanishga topshirilgan S-300P quruqlikdagi havo mudofaa tizimi asosida yaratilgan.U 1144 va 1164 loyihalarning raketa kreyserlarini, shuningdek amalga oshirilmagan 1165 loyihasini qurollantirish uchun mo'ljallangan edi.

Etakchi ishlab chiqaruvchi - VNII RE MSP (keyinchalik NPO Altairga aylantirildi),bosh dizayner - V. A. Bukatov. Dastlabki loyihalash 1966 yilda yakunlangan.1977 yilda havo mudofaa tizimining prototipi birinchi marta 1134-B loyihasining Azov yirik suv osti kemasiga qarshi kemasiga o'rnatildi."Azov" dastlab "Bo'roh" havo mudofaasi tizimining orqa o'rnatilishini yangi havo mudofaasi tizimiga almashtirish bilan o'zgartirilgan loyihaga muvofiq qurilgan. Fort havo hujumidan mudofaa tizimi qurilgan vaqtga kelib, u hali tayyor emas edi va kema usiz bir yil o'tdi.Prototip oltita barabanli ishga tushirish moslamasini (jami 48 ta raketa) va 3P41 boshqaruv tizimini o'z ichiga oladi.

1983 yilda Kirov kreyserida kompleksning davlat sinovlari yakunlandi (loyiha 1144). Rasmiy qabul 1984 yilda bo'lib o'tdi.

Dizayn
------

### Vertikal o'rnatishni boshlash

Fort havo mudofaa tizimini vertikal ishga tushirish uchun o'rnatishlar pastki, aylanuvchi turdagi. Ular ikkita versiyada ishlab chiqarilgan: oltita uchun B-203 va sakkiz baraban uchun B-204. Har bir baraban relslarga vertikal ravishda o'rnatilgan transport va uchirish konteynerlarida sakkizta raketaga mo'ljallangan. Konteynerlardan biri har doim ishga tushirish lyukining ostida. Raketa uchirilgandan so'ng, baraban avtomatik ravishda to'liq burilishning 1/8 qismini aylantiradi va keyingi raketani start chizig'iga olib keladi. Taqdim etilgan otish oralig'i 3 soniya. Launcher maxsus pastki zaryadlovchi tomonidan quvvatlanadi. B-203 va B-204 qurilmalari mos ravishda 120 va 166 kvadrat metr maydonni egallaydi .

Elektron uskunalar
------------------

Raketa SLA 3R41 tomonidan boshqariladi, u bosqichma-bosqich antenna massiviga ega ko'p funksiyali radarga asoslangan. Balandlikda yo'l-yo'riq elektron, azimutda mexanik (antenna ustunini aylantirish orqali) va elektron (FARLAR yordamida nurni burish) .

Raketa vertikal joylashgan transport va uchirish konteyneridan uchirilgan. Ishga tushirilganda konteyner kukunli bosim akkumulyatori tomonidan bosim ostida bo'ladi, buning natijasida radial oluklar bilan zaiflashgan idishning kompozit qopqog'i yo'q qilinadi. Shu bilan birga, konteyner ichida joylashgan katapult o't ochadi, bu raketani taxminan 20 m balandlikka chiqaradi. Katapulta - raketaning pastki qismida novdalar ulangan pnevmatik silindr .

1. ↑  „Справка". 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 3-yanvar.
2. ↑  Машенский С. Н.*. Великолепная семёрка. Крылья «Беркутов». Большие противолодочные корабли проекта 1134Б, вертолёты Ка-25*. М.: Военная книга, 2007 — 32 bet. ISBN 978-5-902863-14-4.
**B.Siddiqov nomidagi Qigʻiz- Oʻzbek xalqaro universiteti** — (**QOʻXU**) (qirgʻizcha; KIRGIZ-ӨZBYeK EL ARALIK UNIVYeRSITYeTI)

Qirgʻiziston Respublikasi hukumatining 1994-yil 19-iyuldagi 505-sonli qarori asosida Qirgʻiz-Oʻzbek oliy texnologiya kolleji tashkil etilgan boʻlib Qirgʻiziston Respublikasi Oʻsh viloyatining G. Ayiyeva koʻchasi, 27-uyda joylashgan. Prezidentning 1997-yil 31-martdagi farmoniga asosan qirgʻiz-oʻzbek texnologiya kolleji universitetga aylantirildi.

Universitetning faoliyati jarayoni
----------------------------------

Oʻzining faoliyati davomida universitet bir necha bor davlat attestatsiyasi va litsenziyalash imtihonlaridan muvaffaqiyatli oʻtdi va natijada taʼlim faoliyati va mutaxassislarni bitirishga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi sertifikat va litsenziyalarni oldi. Ayni paytda Qirgʻiz-Oʻzbek universiteti quyidagi sertifikatlar asosida mutaxassislar tayyorlamoqda.

1) Oliy kasb-hunar taʼlimi uchun-sf160000117-sonli sertifikat — reg.№ S16 / 0016, 2016 yil, amal qilish muddati 01.09.2020);

2) Oʻrta kasb — hunar taʼlimi uchun-vk180000438-sonli sertifikatlar (reg.№ 074, 2018 yil, amal qilish muddati 23.10.2023), №VK180000448 (reg.№ 075, 2018 yil, amal qilish muddati 23.10.2023), №VK180000027 (reg.№ 028, 2018 yil, amal qilish muddati 27.12.2022), № VK180000537 (reg.№ 046, 2018 yil, amal qilish muddati 24.11.2023)

3) Dastlabki kasb-hunar taʼlimi uchun-vk170000032-sonli sertifikat — reg.№ 003, 2017 yil, amal qilish muddati 25.05.2022)

Universitetda Qirgʻiziston talim vazirligi tomonidan berilgan litsenziyalar asosida 23 ta oliy, 21 ta oʻrta va 4 ta boshlangʻich kasb-hunar taʼlimi dasturlari boʻyicha mutaxassislar tayyorlanmoqda. Hozirgi kunda universitetda 5 ta fakultet, 3 ta kollej, 1 ta kasb-hunar litseyi taʼlim faoliyatini olib bormoqda.

Oʻquv jarayoni 9 ta oʻquv binosida tashkil etilgan boʻlib, ular binolarning oʻquv mashgʻulotlariga yaroqliligi toʻgʻrisida tegishli organlarning xulosalariga ega. Barcha maʼruza zallari va oʻquv-laboratoriya auditoriyalari zamonaviy texnik vositalar (interfaol doskalar, projektorlar va boshqalar) bilan jihozlangan, videokuzatuvlar oʻrnatilgan, ixtisoslashtirilgan virtual oʻquv laboratoriyalari, kompyuter laboratoriyalari va yuqori tezlikdagi internetga ulangan multimedia auditoriyalari ishlaydi. 2005-yil universitet qoshida talim sifatini nazorat qilish boʻlimi tashkil etildi va keyinchalik 2008-yil sentyabr oyida akkreditatsiya va talim sifati boʻlimiga aylantirildi.

Fakultetlar
-----------

* Tabiiy-pedagogik va axborot texnologiyalari fakulteti
* Gumanitar va pedagogika fakulteti
* Yuridik va bojxona fakulteti
* Muhandislik va texnologiya fakulteti
* Tarix va filologiya fakulteti
* Moliya-iqtisodiyot fakulteti

Havolalar
---------

1. ↑  „Общее сведение о Кыргызско-Узбекский Международный университет имени Батыралы Сыдыкова" (2019-yil 9-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 12-dekabr.
2. ↑  „Kyrgyz-Uzbek University (KUU) in Osh, Kyrgyzstan". Qaraldi: 2022-yil 12-dekabr.
**Xalqaro qirolicha Yelizaveta tanlovi** har yili Bryusselda skripka, pianino, kompozitsiya va qo‘shiqchilik yo‘nalishlarida o‘tkaziladigan xalqaro musiqa tanlovidir. Belgiya qirolichasi Yelizaveta nomi bilan atalgan. Unga butun dunyo bo‘ylab ta’limni tugatgan va xalqaro martaba yaratish arafasida turgan san’atkorlar qatnashishi mumkin.

Tanlov har to‘rt yilda bir marta skripka, pianino, bastakorlik va qo‘shiqchilik yo‘nalishlaridan birida o‘tkaziladi. Skripka va fortepiano tanlovlari finalida nashr etilmagan kontsertning ijro etilishi tanlovning muhim xususiyati hisoblanadi. 

Belgiyalik skripkachi Ejen Ysayening orzusi bo'lib, turli nominatsiyalar bo'yicha xalqaro musiqa tanlovi tashkil etish bo'lib, unda yosh ijrochilar zamonaviy asarlarni ijro etishadi. Rassom 1931 yilda bu orzusini ro'yobga chiqarmasdan vafot etdi. Ammo rassomning homiysi va do'sti qirolicha Yelizaveta uning orzusini amalga oshirdi. Ushbu loyihani amalga oshirish uchun jamg'arma tashkil etilgan, ammo birinchi tanlov faqat 1937 yilda Qirol Albertning o'limi va mamlakatdagi iqtisodiy inqiroz tufayli o'tkazilishi mumkin edi. Birinchi tanlov "Ysaÿe tanlovi" nomi ostida skripka yo‘nalishi bo‘yicha o‘tkazildi va katta e’tiborni tortdi. Ikkinchi tanlov 1938 yilda pianino bo'limida bo'lib o'tdi. II. jahon urushi Musobaqa boshlanishi bilan musobaqa to'xtatildi.

Urushdan keyin qirollik oilasida yuzaga kelgan noaniqliklar tufayli poyga uzoq vaqt davomida boshqa o‘tkazilmadi. 1951 yilda tanlov "Qirolicha Yelizaveta" nomini oldi va skripka nominatsiyasida o'tkazildi. 1952 yilgi pianino tanlovidan so'ng 1953 yilda kompozitsiya tanlovi o'tkazildi. Birinchi marta qo'shiq tanlovi 1988 yilda o'tkazildi.
*Siz Narniya yilnomalari:Arslon, Jodugar va Javon filmini qidirgan boʻlishingiz mumkin.*
***Narniya yilnomalari*** — Clive Staples Lewis tomonidan bolalar uchun yozilgan yetti fantasy kitobdan iborat sikl. Ularda bolalarning Narniya nomli dunyodagi sarguzashtlari haqida soʻylanadi.  

Narniya — bu boshqa dunyodagi sehrli mamlakat, u yerda ayrim hayvonlar soʻzlasha oladi, sehrgarlik hech kimni hayratga solmaydi, yaxshilik esa doimo yomonlikka qarshi kurashadi. ***Narniya yilnomalari*** yosh oʻquvchilarga tushunarli tarzda bayon etilgan xristian gʻoyalariga koʻpgina ishoratlarni saqlaydi (Clive Staples Lewis Oksford kollejida ilohiyot oʻqituvchisi boʻlib ishlagan), ammo bu asarlarni faqatgina sarguzashtlar, yorqin obrazlar va asotirlar uchun oʻqish juda qiziqarli.

Shuning uchun ular ham bolalar, ham kattalar, ham xristianlar, ham xristian boʻlmaganlar tomonidan sevib oʻqiladi. Xristian mavzulariga qoʻshimcha holda, Lewis yunon va rim asotirlari, anʼanaviy britan va irland ertaklari personajlaridan foydalangan.  

2006-yilga kelib, 41 tilga tarjima qilingan 100 million nushadagi kitoblar sotilgan (Kelly 2006, Guthmann 2005), sujet esa toʻliq yoki qismli holatda tele- va radio dasturlarida, teatr va kinoda ishlatilgan.  
  


Nashr tartibi vs Xronologik tartib| Nashr tartibi | Xronologik tartib |
| --- | --- |
|  1. *Arslon, Jodugar va Javon* (1950) |  1. *Jodugarning jiyani* (1955) |
|  2. *Shaxzoda Caspian* (1951) |  2. *Arslon, Jodugar va Javon* (1950) |
|  3. *Shafaq hukmdori, yoki olam oxiriga sayohat* (1952)     |  3. *Ot va bolakay* (1954) |
|  4. *Kumush kursi* (1953) |  4. *Shaxzoda Caspian* (1951) |
|  5. *Ot va bolakay* (1954) |  5. *Shafaq hukmdori, yoki olam oxiriga sayohat* (1952)     |
|  6. *Jodugarning jiyani* (1955) |  6. *Kumush kursi* (1953) |
|  7. *Soʻnggi jang* (1956) |  7. *Soʻnggi jang* (1956) |

Havolalar
---------

* Narniya yilnomalari haqida hamma narsa (rus.)
* Kitoblarning rasmiy sayti(Wayback Machine saytida 2010-09-24 sanasida arxivlangan) (Wayback Machine saytida 2010-09-24 sanasida arxivlangan) (ingl.)
* Narnia Fans.com (ingl.)
* Narnia Web.com (ingl.)
* Enter-Narnia.com (Wayback Machine saytida 2008-07-08 sanasida arxivlangan) (ingl.)
* The Lion's Call.com (ingl.)
Safar Barnoyev — (1938-2001) o‘zbek bolalar shoiri va yozuvchisi.

Hayoti
------

Shoir 1938-yil Buxoro shahrining Dilkusho mahallasida tug‘ilgan. 1949—1959-yillarda o‘rta maktabni tugatgach, harbiy xizmatga ketadi. 1960—1961-yillarda Buxoro viloyatining Romitan tumanidagi sho‘ro xo‘jaligida hisobchi vazifasida ishlaydi. 1961-1966-yillarda ToshDUning (hozirgi O‘zMU) jurnalistika bo‘limida tahsil oladi.

Ijodi
-----

1959-yili uning birinchi sheʼri hozirgi *Tong yulduzi* gazetasida e‘lon qilingan. 1966-yilning mart oyida *Tong yulduzi* gazetasi tahririyatiga ishga taklif qilingan.

Asarlari
--------

''Tog'lardaman'' birinchi she‘riy to‘plami

''Birinchi tabassum'' qissa

''Nur yog‘ilgan kun'' qissa

''Dadamning qo‘llari''

''Sog‘inch''

''Yulduzxon va Bahorjon''

''Askar qaytgan kun''

''Oq laylaklar''

''Chehralar''

''Egizaklar''

''Mukofot''

''Tinchlikni ulug‘laymiz''

''Karimjon-karlson''

''Dadam haqida qo‘shiq''

''Yangi kunlar''

''Nilufarning olmalari''

''Kichkina Xo‘ja Nasriddin''

Uning ''47-yil hikoyalari'', ''Afg‘on bolalari'' hikoyalar turkumi adabiy jamoatchilik tomonidan yuqori baholangan.

Manbalar
--------
**Hayoti**
----------

Safo Ochil - (1942-2009) o‘zbek shoiri. Xorazm viloyatining Yangiariq tumanida joylashgan Qo‘ng'irot ovulida tavallud topdi. U boshlang‘ich va to‘liqsiz o‘rta maktabni qishlog‘idagi ''Olg‘a'' hamda ''Oxunbobouev'' nomli maktablarda tugatib, o‘rta ta‘limni esa Bog‘ot tumanidagi Narimonov nomli maktabda oldi. 1958-yil Toshkent davlat chet tillar pedagogika institutining nemis tili fakultetiga o‘qishga kirib, uni 1963-yilda muvaffaqiyatli tamomladi. So‘ng uzoq yillar davomida Xorazm davlat pedagogika institutida o‘qituvchi, katta o‘qituvchi, kafedra mudiri lavozimlarida faoliya ko‘rsatdi.

1974-yilda nemis poeziyasidan o‘zbek tiliga tarjima muammosi bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi.

Safo Ochil 1955-yilda she‘r yozishni mashq qila boshladi.

**Asarlari**
------------

''Umidvor qushcha''

''Kamalak va sumalak''

''Burgut''

''Tinchlik haqida qo‘shiq''

''Osmonimiz tiniq bo‘lsin''

''Gullarim''

''O‘z tilim''

''Svetofor''

''Ko‘klam qo‘shig‘i''

''Qalb gulshani''

''Orzular ko‘kidagi shafaqlar''

''Inson ziynati - odobidir''

''Bir hovuch nur''

''Muborak kunlar''

''Mustaqillik ma‘naviyati va tarbiya asoslari''

''Qalditg‘och va beshiktervat haqida ertak''  

1999-yilda pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.
**Sabohat Azimjonova** (1923-yil dekabr, Toshkent — 2001-yil 26 aprel)

Hayoti
------

Sharqshunos olima, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (2000), tarix fanlari doktori (1969). Toshkent pedagogika institutini tamomlagan (1942).
O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida katta ilmiy xodim (1949), institut direktori (1950— 77), bo‘lim boshlig‘i (1977—95), yetakchi ilmiy xodim (1995 yildan) bo‘lib ishlagan.

Ijodi
-----

Zahmatkash olima 150 dan ortiq ilmiy maqola va risolalar muallifidir. Asosiy ilmiy ishlari Boburning Kobul va Hindistondagi faoliyati, O‘rta Osiyo xalqlarining o‘rta asrlarda qo‘shni xorijiy mamlakatlar bilan o‘zaro siyosiy va iqtisodiy munosabatlariga bag‘ishlangan.
Asarlari Eron, Afg‘oniston, Hindiston, Fransiyada chop etilgan. Boburning qizi Gulbadanbegimning «Humoyunnoma»sini fors tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilib, Toshkentda (1959, 1977) va fransuz tilida Parijda, (1996) nashr ettirgan.

Mukofotlari
-----------

Sabohat Azimjonova bir qator xalqaro ilmiy kongresslarda ilmiy ma’ruzalar qilgan. Beruniy nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofoti (1989), Javoharla’l Neru xalqaro mukofoti (1993) laureati.

1. ↑  „Sahobat Azimjonova". *Ziyo.uz*. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Bambangan** (Bambangan) yoki Mango pajang (Mangifera pajang) — Anacardiaceae (Anacardiaceae) oilasining Mangifera (Mangifera)oʻsimlik turi.  U faqat Bruney sultonligini, Indoneziyaning Kalimantan provinsiyasini va Malayziyaning Sabah va Saravak shtatlarini oʻz ichiga olgan Borneoda uchraydi.  Meva Borneoda oʻzining Bambangan nomi bilan tanilgan.  Bambangan (Bambangan) — ekzotik madaniyat, mevalari borschga oʻxshaydi.  Rasmiy ravishda, bu meva Mangifera Pajang Kostermans deb ataladi.  Bambangan oʻrta boʻyli mevali daraxt boʻlib, keng tarqalgan toj va juda koʻp muntazam shaklli barglari bilan taʼminlangan.  Bambangan mevalari oval shaklda, Malayziya mangosiga oʻxshaydi, faqat ular quyuqroq boʻladi (sabzavot kabi). 

Bu mazali mevalarning taʼmi smetana va mayonez bilan ziravorlangan borschni juda eslatadi. Bundan tashqari, bu mevalar juda oʻziga xos hid bilan ajralib turadi — barcha mevalar juda xushboʻy va ularning maftunkor hidi tut oilasiga mansub mashhur non daraxtining eng yaqin qarindoshi chempedak hidiga oʻxshaydi.  Koʻpincha bam-balanni Borneo orolining Malayziya tomonida topish mumkin.

Manbalar
--------
An'anaviy tibbiyot kitoblarida **Amlaj** nomi bilan tilga olingan **amole**, **hind krijovnik** yoki **myrobalan** hind tilida **Anuleh** va **Anula**, Panjobi va urdu tillarida **Amle** deb nomlanadi.U yeyiladigan mevalar beradi va o'sishi mumkin. balandligi taxminan 18 metrga va ba'zi hollarda, kamdan-kam 30 metrga etadi.

Amla xususiyatlari
------------------

Bu o'simlik sovuq va quruq tabiatga ega. Bu daraxtning mevasi bu o'simlikning dorivor organlaridan biri bo'lib, efir moyi, qattiq yog' va S vitamini bu o'simlikning kimyoviy birikmalariga kiradi. U ovqat hazm qilish buzilishi, zaiflik va iktidarsizlikni davolashda qo'llaniladi. Bu meva yurak va aqlni mustahkamlaydi.

Shuningdek, bu o'simlik organizmning virus va bakteriyalarga qarshi chidamliligini va immunitetini oshiradi, qusishni oldini oladi, ishtahani oshiradi, ich tashlovchi va jinsiy quvvatni oshiradi. Bu meva barcha turdagi qon ketishni to'xtatadi va gemorroyni davolashda juda foydali.

**Ushbu mevaning eng muhim ta'siri**

* Ovqat hazm qilishdagi buzilishni davolash
* Aql va yurakni mustahkamlaydi
* Gemorroyni davolash
* Jinsiy quvvatni oshiradi
* Unutuvchanlik va melankoliyani yo'q qiladi
* Barcha turdagi qon ketishining oldini oladi
* Sochni mustahkamlaydi

Dehxoda lug'atida
-----------------

Bu oʻsimlik haqida Dehxoda lugʻatida shunday deyilgan: Amla yoki Amlaj. Mevasi Amla deb ham ataladigan hind daraxtining nomi. Uning ta'mi nordon va chiriyotgan va olxo'ri kattaligidagi kabi nozik va uning daraxti olxo'ri daraxtidan kichikroq. Uning barglari shoxning ikki tomonida mayda va qalin, uzun, goh shoxli, goh bir necha shoxli, yog‘ochlari chinordan qattiqroq bo'ladi:

Gulning oyog'i sizga itoatda ko'tariladi
Uni Amela va gullar bilan yuving.
Nosir Xosrov
Chunki siz buni shunday bilishni xohlamaysiz
Sochingizni amla suvi bilan yuvdingizmi?
Nosir Xosrov

* 
* 
* 
*
**Timur Sharifovich Saidov sharqshunos va diplamat, O'zbekiston Resbuplikasining Buyuk Britaniya Favqulodda va Muxtor vakili.**

Hayoti va faoliyati
-------------------

1951-yil 13-oktabrda Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1969-yilda Toshkent Davlat universitetining Sharq fakultetida arab tilini o‘rgana boshladi. 1974-yilda universitetni tamomlagach, armiyaga chaqirilib, Turkmanistonda arab tilidan tarjimonlik qilgan. Shundan so‘ng 1976-1978 yillarda Liviya Arab Respublikasida tarjimon bo‘lib ishlagan. T. Saidov 1978-1984 yillarda Toshkent Davlat universiteti katta o‘qituvchisi, Toshkent shahar ijroiya komiteti qoshidagi xorijiy talabalar ishlash Kengashning ma'sul kotibi muovini lavozimlarida ishlagan.

1984 yilda T. Saidov Moskvaga ishlash uchun yuborilgan. U yerda bir yil diplomatik akademiyada tahsil oldi va SSSR Tashqi ishlar vazirligiga ishga ketdi. 1988-1991 yillarda T. Saidov SSSRning Daniya Hoshimiylar Qirolligidagi elchixonasida, keyin Moskvada (1991-1992) SSSR Tashqi ishlar vazirligida ishlagan. 1992-yilda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi maslahatchisi, 1993-1994-yillarda esa Davlat protokoli byurosi boshlig‘i lavozimlarida ishlagan.
1994 yil dekabr oyida Timur Saidov O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan O‘zbekiston Respublikasining Buyuk Britaniyadagi Favqulodda va Muxtor vakili etib tayinlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdusamatov, Malik*. O'zbekiston sharqshunoslari*, Toshkent, 1996 — 76 bet.
Andoza:НП-Казахстан
**Qizilsoy(**qozoqcha: *Қызылсай* — Qozogʻistonning Mangistau viloyatidagi qishloq (avvalgi **Oʻzen** shahar tipidagi aholi punkti),Janaoʻzen shahar hokimligiga boʻysunuvchi qishloq.Qizilsoy QFYning maʼmuriy markazi va yagona aholi punkti.

Mang'ishloq platosida, O'zen temir yo'l stantsiyasidan 15 km shimoli-sharqda( Janao'zen shahri) joylashgan. Qishloq yaqinida neft va gaz qazib olish ishlari olib boriladi.

Aholisi
-------

1999- yilda qishloq aholisi 3386 kishi (1858 erkak va 1528 ayol) edi. 2009- yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra qishloqda 4994 kishi (2444 erkak va 2550 ayol) yashagan .

Manbalar
--------

| * k
* m
* t
Janaoʻzen shahrining aholi yashash punktlari |
| --- |
| 
* Janaoʻzen
* Kendirli
* Qizilsay
* Raxat
* Tenge

 |

1. 1 2  „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan.
**Ahtköpfigertaler** ( nemischa: ) - Saks-Gota-Altenburg gersogligining 1723-yildagi reyxsthalerlar oilasining bir turi. U oʻz nomini old tomonida hukmronlik qilayotgan gertsog Fridrix II (1691-1732) va uning orqa tomonidagi yetti oʻgʻli tasviridan olgan. Knyazlar Fridrix (1699-1772), Vilgelm (1701-1777), Iogann Avgust (1704-1767), Kristian Vilgelm (1706-1748), Lyudvig Ernst (1707-1763), Morits (1711-1777) va (1721-1799) palma shoxlarining ovallarida joylashgan. Markazda taxt vorisi, bo'lajak gertsog Fridrix III joylashgan. "SEPTENARIVS FRATRVM ET DVCVM SAXONIAE" aylana shaklidagi yozuv "Yetti aka-uka va Saksoniya hukmdori" degan ma’noni anglatadi.

Old tomonida dumaloq yozuv "FRIDERICVS II. DG DVX. SAXO=GOTHANVS" "Fridrix II, Saks-Gotaning Xudoning inoyat hukmdori tomonidan" degan maʼnoni anglatadi. Gertsog portreti ostida "CARI GENITORIS IMAGO" so'zlari yozilgan bo'lib, ular lotin tilidan bepul tarjimada "Ota-ona uchun aziz yuzlar" kabi eshitiladi. To'g'ridan-to'g'ri portret ostida kichik harf "K.". Bu medal sohibi Iogann Kristian Koxning belgisini bildiradi.

Ahtköpfigertalers faqat bir yil davomida zarb qilingan. Aslini olganda, ular Augsburg zarb ustaviga ko'ra, sof kumushning 1⁄9 Köln markasini o'z ichiga olishi kerak bo'lgan reyxstaler edilar. Bu 29,23 g 889 kumush yoki 25,98 g sof kumushga to‘g‘ri keldi. Shu bilan birga, mutlaqo bir xil tasvirga ega bo'lgan tangalar nominal qiymati 1½ taler bo'lgan.

Manbasi
-------

1. 1 2 3  Künker 180 2011. sfn error: no target: CITEREFKünker\_1802011 (help)
2. 1 2 3  Standard Catalog of German Coins 1501—present 2011. sfn error: no target: CITEREFStandard\_Catalog\_of\_German\_Coins\_1501—present2011 (help)
3. ↑  Фенглер 1993. sfn error: no target: CITEREFФенглер1993 (help)
4. ↑  „Reichstaler" (de).  Большой лексикон монет (nemischa:). 2016-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 19-iyul.

Adabiyot
--------

* Фенглер Х. Гироу Г. Унгер В.*. Словарь нумизмата*, 2-е изд. перераб. и доп, М.: Радио и связь, 1993. ISBN 5-256-00317-8.
* Cuhaj G. S.*. Standard Catalog of German Coins 1501—present*, 3rd, Iola, WI: Krause Publications, 2011. ISBN 978-1-4402-1402-8.
* „SACHSEN-GOTHA, AB 1672 SACHSEN-GOTHA-ALTENBURG",*Künker Auktion 180 — Romanische Kleinkunstwerke aus der Stauferzeit*. Numismatischer Verlag Künker, 2011 — 107 bet.
**Al-Fattoh al-Alim masjidi** (arabcha: ) — Misrning Yangi maʼmuriy poytaxtidagi masjid. 2019-yil 6-yanvarda Misr prezidenti Abdulfattoh as-Sisiy tomonidan ochilgan.

Masjid qariyb 17 000 kishiga mo‘ljallangan va Misrdagi ikkinchi yirik masjid hisoblanadi. Masjid Yangi Poytaxtdagi Yangi Oʻrta halqa yoʻlida joylashgan boʻlib, Misrdagi Islom madaniyat markazidan (Katta masjid) keyin ikkinchi eng katta masjid va butun dunyodagi mega masjidlardan biri hisoblanadi. Umumiy maydoni 44,55 gektar.

Hajmi va qurilishi
------------------

Umumiy maydoni 110 acre (450,000 m2) , masjid umumiy maydoni boʻyicha dunyoda ikkinchi yirik masjid hisoblanadi. 2650 mashinaga moʻljallangan avtoturargoh va masjid faoliyati uchun 60 ishchiga moʻljallangan maʼmuriy bino mavjud. Yashil maydon masjidning umumiy maydonining uchdan bir qismini tashkil qiladi, bu 120,000 square metre (30 acre) teng. Yo'llar taxminan 45,000 square metre (11 acre), umumiy maydonning 10 foizini tashkil qiladi.

Qurolli kuchlar muhandislik boshqarmasi masjid ishlarida Misr marmaridan foydalanishga qiziqdi va qurilishni faqat misrlik ishchilar tomonidan amalga oshirilishini xohladi. Masjid qurilishi 16.06.2017-yildan boshlab 15 oyda amalga oshirildi va olti oy ichida beton va qurilish ishlari bajarildi, pardozlash ishlari 2018-yil 1-aprelidan 2018-yilning 31-dekabrigacha 9 oy davom etdi.

Arxitekturasi
-------------

### Minoralari

Yarim oysiz 95 m balandlikdagi 4 ta minora; balandligi 31 qavatga teng va har bir minorada 4 tadan balkon bor. Minoralar balandligi 4,5 m bo'lgan oltin yorqin rang berish uchun PVD bilan ishlov berilgan zanglamaydigan po'latdan yasalgan yarim oylar bilan qoplangan.

### 21 gumbaz

#### Asosiy gumbaz

Diametri 33 m, balandligi 44 m va umumiy og'irligi 5000 tonna.

#### 4 ta 2-darajali gumbaz

Diametri 11,75, balandligi 9 m. Masjid sathidan 24 m baland.

#### Kirishlar ustidagi 6 gumbaz

Diametri 7,5 m, kirish tomidan 7 m balandlikda va pol yuzasidan 19 m, ularning ostida vitraydan 6 ta gumbaz bor.

#### Devorlar darvozasi ustidagi 10 gumbaz

5 m diametrli, 3,10 m balandlikda va pastki qismdan umumiy balandligi 15 m.

  

 Masjiddan lavha.

Manbalar
--------

1. ↑  „Egypt opens Mid-East's biggest cathedral" (2019-yil 7-yanvar).
2. ↑  „Egypt's Sisi inaugurates Nativity of the Christ Cathedral, Al-Fattah Al-Alim Mosque in New Administrative Capital - Politics - Egypt". *Ahram Online*.
3. ↑  „Egypt's Sisi opens mega-mosque and Middle East's largest cathedral after bomb attack". *The National*.
4. ↑  „President El Sisi inaugurated Al Fattah Al Aleem Mosque in the New Administrative Capital". *The Arab Contractors*.
5. ↑  „Egypt's largest mosque prepares for opening" (en). *Ahram Online*.
6. ↑  „Al Fatah Al Aleem Mosque". *Arab Contractors*.
7. ↑  „President El Sisi inaugurated Al Fattah Al Aleem Mosque in the New Administrative Capital". *Arab Contractors*.
**Tutash idishlar** — pastki tomonlari oʻzaro birlashgan idishlar. Idishlarning qanday shakldaligidan qatʼi nazar ular bir xil suyuqlik bilan toʻldirilsa, ikkala idishda ham suyuqlik sathi birday boʻladi. Agar idishlar har xil suyuqliklar bilan toʻldirilsa, zichliklari turlicha boʻlganligi uchun ularning sathi har xil balandlikda joylashadi, chunki balandlik zichlikka teskari mutanosib (rDqr2/g2; bunda r va r2 — zichliklar, Gʻg va Gʻg2 — balandliklar). Agar Tutash idishlarning bir tirsagi berk boʻlsa, suyuqliklar satxlari orasidagi farq oʻsha berk tirsakdagi bosimga boglik boʻladi. Manometrlar, bugʻ qozonlarining suv oʻlchash asboblari, suyuqliklarning zichligini oʻlchash asboblari va boshqa asboblarda qoʻllanadi.
Masalan:
Choynakka to'ldirib suv quying va unda ichiga qarasangiz to'la suv chiqadigan joyidayam to'la.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bangor universiteti** (Welsh) Uelsning Bangor shahridagi davlat universitetidir. U 1885-yilda Qirollik Nizomiga kiritildi va Uels federal universitetining asoschilaridan biri hisoblanadi. Rasmiy nomi **Shimoliy Uels Universitet kolleji** (**UCNW**) va keyinchalik **Uels universiteti, Bangor** (**UWB;** Welsh) deb atala boshlangan. 2007-yilda Uels universitetidan mustaqil Bangor universitetiga ajralib chiqqan.

Bangor universiteti rasmiy logosi

Tarix
-----

### Dastlabki yillar

 Uels Bangor universiteti kollejining 1926-yilgacha boʻlgan sayti
Universitet Shimoliy Uels Universitet kolleji (UCNW) sifatida 1884-yil 18-oktabrda Penrin Xollda kollejning birinchi prezidenti graf Pavis tomonidan inauguratsiya nutqi asosida tashkil etilgan. Keyin kollejda 3000 karerni oʻz ichiga olgan kortej boʻlib oʻtdi (Penrin kareri va boshqa karerlar universitetga 1200 funt sterlingdan ortiq obuna boʻlgan). Jamgʻarma Uelsda oliy taʼlimning sifatliligini taʼminlash maqsadida ochilgan boʻlib, u Shimoliy Uelsdagi yangi kollej joylashgan shaharlar oʻrtasidgia raqobatni ham boshqarar edu.

Kollej 1885-yilda Qirollik Nizomiga muvofiq tashkil etilgan. Uning talabalari 1893-yilgacha UCNW Uels federal universitetining taʼsis etuvchi institutiga aylanga qadar London universitetida ilmiy darajalarni olardilar.

Ikkinchi Jahon urushi paytida milliy sanʼat galereyalarining rasmlari dushman bombardimonidan himoya qilish uchun UCNWdagi Prichard-Jones zalida saqlangan. Keyinchalik ular Blaenau Ffestiniogʻdagi shifer konlariga koʻchirildi. Londondagi Universitet kolleji talabalari Bangorda xavfsizroq muhitda oʻqishlarini davom ettirish uchun evakuatsiya qilindi.

 Bangor togʻidagi asosiy sanʼat va boshqa Bangor universiteti binolari

Kampus va binolar
-----------------

Universitet Bangorning katta qismini egallaydi va shuningdek, Wrexhamdagi Sogʻliqni saqlash fanlari maktabining bir qismi ham shu yerda joylashgan.

 Bangor universiteti, Elektron muhandislik va kompyuter fanlari fakulteti

Akademik profil
---------------

### Tadqiqot

Universitetning materialshunoslik va bashoratli modellashtirish sohasidagi tadqiqot tajribasi 2017-yil davomida London Imperial kolleji bilan hamkorlikda va Uels hukumati tomonidan 6,5 million funt sterling miqdorida moliyalashtirish asosida Bangordagi Yadro fyuchers institutini tashkil etish orqali oshirildi. Bu loyiha Cymru dasturi nomi bilan ham mashxur.

### Tavsiya etilgan Shimoliy Uels tibbiyot maktabi

2021-yilda Uels hukumati Shimoliy Uelsda mustaqil tibbiyot maktabini tashkil etish maqsadida Kardiff universiteti bilan hamkorlikda universitetda tibbiy taʼlimni kengaytirish rejalarini eʼlon qildi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  David Roberts (2009) *Bangor University 1884-2009*, University of Wales Press ISBN 978-0-7083-2226-0
2. ↑  *The Times*, Monday, 20 October 1884; pg. 7; Issue 31269; col F
3. ↑  „Investment in students is next step to a north Wales medical school". *Welsh Government* (2021-yil 9-sentyabr).
**Pelin Esmer** — turk rejissyori, ssenariy muallifi va prodyuseri. Pelin Esmer 1972-yilda Turkiyaning Istanbul shahrida tavallud topgan.

Bir qancha badiiy va hujjatli filmlar yozgan va rejissyorlik qilgan Pelin Esmer Bog‘azichi universitetining sotsiologiya fakultetida tahsil olgan, so‘ngra Yavuz O‘zkanning Z1 film olish jarayonlarida qatnashgan. Hujjatli va badiiy filmlarda rejissyor yordamchisi boʻlib ishlagan, soʻngra oʻzining "Sinefilm" kinokompaniyasiga asos solgan. 2001-yildan boshlab mustaqil filmlar suratga olishni boshlagan; 11 daqiqadan 10 daqiqa, "Qo‘riqchi minorasi", "Foydali narsa" kabi filmlarini suratga olgan.

"O'yin" (2005-yil) nomli hujjatli filmi San-Sebastyan kinofestivalida xalqaro ochilish marosimida dastlab namoyish etildi. U butun dunyo bo'ylab ellikdan ortiq festivallarda namoyish etildi va ko'plab mukofotlarga sazovor bo'ldi, jumladan Tribeca kinofestivalida "Eng yaxshi hujjatli film rejissyori" mukofotini qo'lga kiritdi.

Uning birinchi badiiy filmi, 10 dan 11 gacha (2009-yil) Kann kinofestivalida Cinefondation uchun tanlangan oltita loyihadan biri deb topildi. 10 dan 11 gacha San Sebastiyan kinofestivalining rasmiy tanlovida namoyish etildi, ko'plab xalqaro mukofotlarga sazovor bo'ldi va Turkiya, Fransiya va Germaniyaning ko'plab kinoteatrlarida namoyish etildi.

Pelin Esmerning Toronto va Rotterdam kinofestivallarida namoyish etilgan ikkinchi fantastik filmi "Qo‘riqchi minorasi" (2012-yil) "Karvonsaroy" dasturi doirasida ko‘plab mamlakatlar va AQShning beshta shtatida namoyish etilgan.

Pelin Esmerning uchinchi fantastik filmi "Foydali narsa" (2017-yil) nomi ostida namoyish etildi va FIPRESCIning Turkiyadagi eng yaxshi rejissyor, eng yaxshi ssenariy va eng yaxshi aktrisa mukofotlariga, shuningdek, Tallindagi "Qora tunlar" kinofestivalida eng yaxshi ssenariy mukofotiga loyiq deb topildi.

2018-yilda DAAD Artist-in-Residence dasturi tomonidan Berlinga taklif qilingan Pelin Esmer o‘zining "Qirolicha Lir" (2019-yil) hujjatli filmini shu yerda tayyorladi. Sarayevo kinofestivalida "Qirolicha Lir" hujjatli filmining premyerasi bo'ldi, keyinchalik chet eldagi boshqa kinofestivallarda namoyish etilgan bu film, Turkiyaning Adana Oltin Koza kinofestivalida Yilmaz Güney mukofoti va SİYAD Cüneyt Cebenoyan mukofotiga loyiq topildi.

Pelin Esmer 2019-yilning kuzida Camargo fondi tomonidan Fransiyaning Kassis shahridagi rassom rezidentsiyasiga taklif qilindi va shu yerda o‘zining yangi fantastik film loyihasi ustida ishlay boshladi. Pelin Esmer hozirda ham ushbu loyiha ustida ishlar amalga oshirmoqda.

Filmografiyasi
--------------

Tashqi havolalar
----------------

* Rasmiy sayt 1 Ağustos 2020 tarihinde
* **Pelin Esmer** IMDb sahifasi 7 Temmuz 2011 tarihinde
**Sent-Paul daryosi** — Liberiyaning Montserrado okrugida joylashgan tuman. 2008-yilgi aholini roʻyxatga olishda u 71,831 aholini qayd etgan. U rasmiy maʼmuriy maqomga ega emas. Uning aholisi asosan nasroniylar va Bassa, Dey yoki Kpelle qabilalarining aʼzolaridir. Dehqonchilik va baliqchilik asosiy iqtisodiy faoliyat bilan bir qatorda kichik miqyosdagi savdo hisoblanadi. Tumanda bitta asfaltlangan yoʻl bor.

Sent-Pol Fransiyaning Pas-de-Calais mintaqasida joylashgan kommunadir. U Arras tumanida, Arrasdan taxminan 20 kilometr (12 milya) g'arbda joylashgan.

Tarix:

Sent-Pol nomi lotincha "Sanctus Paulus" dan olingan bo'lib, "Avliyo Pol" degan ma'noni anglatadi. Shahar 7-asrda Luxeuil Abbeydagi Benedikt rohiblari Sent-Pol tomonidan asos solingan.

Sent-Pol o'rta asrlarda diniy va siyosiy hokimiyatning muhim markaziga aylandi. Bu episkop va grafning joyi edi. Shahar, shuningdek, jun savdosining asosiy markazi edi.

16-asrda Sent-Pol ispanlar tomonidan mustahkamlangan. Shahar 1659 yilda frantsuzlar tomonidan bosib olingan.

Frantsuz inqilobi davrida Sent-Pol "Pol-Libre" (Erkin Pol) deb o'zgartirildi. Birinchi jahon urushi paytida shahar katta zarar ko'rgan.

Bugungi kun:

Bugungi kunda Sent-Pol 5000 ga yaqin aholisi bo'lgan kichik shaharchadir. Shaharda bir qator tarixiy binolar mavjud, jumladan:

Avliyo Pol kollegial cherkovi

Mehmonxona de Ville (Raund hokimiyati)

Musée de la Faïence (Fayens muzeyi)

Sent-Polda bir qancha kichik biznes va sanoat korxonalari ham joylashgan. Shahar mashhur sayyohlik maskani bo'lib, u har besh yilda bir marta o'tkaziladigan yillik Passion Play bilan mashhur.

Taniqli shaxslar:

Sankt-Pol, Sent-Pol asoschisi

Jan de Bethune, Sen-Pol grafi va Frantsiya konsteblisi

Lui de Lyuksemburg, Sen-Pol grafi va Frantsiya konsteblisi

Pierre-Augustin Caron de Bomarchais, dramaturg va yozuvchi

Egizak shaharlar:

Sent-Pol quyidagi shaharlar bilan birlashgan:

Bretten, Germaniya

Hythe, Angliya

Nowy Targ, Polsha

Rokycany, Chexiya

Manbalar
--------

1. ↑  „2008 Population and Housing Census Final Results".  LISGIS (2009-yil may). 2019-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 16-oktyabr.
2. 1 2  „Montserrado County Development Agenda". Republic of Liberia, s. 4. 2021-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 16-oktyabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Barakaltepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti va oʻz oʻrnida arxeologiya yodgorligi hisoblanadi. Ushbu yodgorlikning davri: aniqlanmagan. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Yodgorlikning manzili: „Beshterak" QFY, Beshterak qishlogʻi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqi: Davlat mulki hisoblanadi. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 2022-yil 21-iyul.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 2022-yil 21-iyul.
**Ibrayim Yusupov maqbarasi** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XX asr. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Nukus shahrida joylashgan. Obyekt manzili: Shorsha qabristoni. Davlat mulki (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida). Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 2022-yil 21-iyul.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 2022-yil 21-iyul.
**Sangak** — Eron yassi nonining bir turi. Birinchi marta bu non 11-asrda tilga olingan. Erondan tashqari, Ozarbayjonda ham mashhur boʻlgan, ammo bu mamlakatda sovet hokimiyatining oʻrnatilishi bilan u foydalanishdan chiqib ketishga majbur boʻlgan. Buning sababi, Sangak qoʻlda tayyorlangani va ommaviy isteʼmolga yaroqsiz edi. Toʻliq bugʻdoydan tayyorlangan. Uchburchak yoki toʻrtburchak boʻlishi mumkin. Issiq toshlarda pishirilgan. Sangak nonida vitaminlar, kaltsiy, oqsil va temir mavjud. Sangak noni bug‘doy unidan tayyorlanadi. Bu nonning yaxshi xususiyatlaridan biri uning taʼmi, xushboʻyligi, toʻyinganligidir. Bu nonning anʼanaviy pishirish usuli, boshqa nonlardan o‘ziga xos shakli va taʼmi uni Eron madaniyati va dasturxonida yuksak qadrlashiga sabab bo‘lgan, ayniqsa nonushta uchun Sangak nonini bo‘lishiga katta ahamiyat beriladi. Sangak noni bolalar uchun ham juda foydali, ayniqsa, asab hujayralari oʻsib borayotgan davrda donli nonning tarkibidagi temir bolalarni yaxshi oʻsiishida yordam beradi. Boshqa tomondan, kepakli un koʻproq Sangak noniga qoʻllanilganligi va kepakli undagi vitamin va minerallar saqlanib qolganligi uchun bu turdagi nondan foydalanish tavsiya etiladi. Sangak nonida tolalar koʻp boʻlgani uchun uni hazm qilish oson. va u yuqori ozuqaviy qiymatga ega.

* 
*

Manba
-----

* Kak pekut xleb v musulmanskix stranax
* Iranskiy xleb
*
Sangijumon- Navoiy viloyatining Xatirchi tumanida joylashgan qishloq. Aslida, **Sangijumon** tosh nomi boʻlib, qishoq va mahalla nomi shundan kelib chiqqan. Tojikchada sang- tosh, jumon- qimirlovchi, silkinuvchi, tebranuvchi tosh degan maʼnoni bildiradi. Toshning ogʻirligi 280 tonnadan oshadi. Hajmi esa 75-78 kubdir. Balandligi qariyb 6 metr. Yoshi esa 250 dan 280 million yilgacha boʻlgan oraliqda. Tosh jarlik yoqasida joylashgan, lekin qimirlasa ham pastga tushib ketmaydi. Moʻjizaviy tomoni shundaki, toshni 10-12 yoshli bola ham bemalol qimirlata oladi. Manzilgohda qimirlaydigan toshdan tashqari yana koʻplab gʻayrioddiy toshlar mavjud. Ulardan biri Teshiktosh hisoblanadi. Bu ulkan toshda kichkina, bitta odam sigʻadigan teshik boʻlib, manzilgohga tashrif buyuruvchilar undan niyat qilib oʻtishadi. Teshik ham yildan yilga yemirilib bormoqda. Kimda kim gunohi kam boʻlsa, bu teshikdan bemalol oʻtib ketadi. Agar gunohi koʻp boʻlsa, tosh uni siqib qoʻyadi, degan afsona gaplar yuradi mahalliy aholi oʻrtasida. Qishloq joylashgan Nurota togʻ tizmasining Oqtov yonbagʻirlari bepoyon kengliklardan iborat. Yiliga yuzdan ziyod mahalliy va chet ellik sayyohlar tashrif buyuradi. Ayniqsa, bahor faslida togʻ yonbagʻirlarida dam oluvchilar soni mingdan ortiq boʻladi. Qishloqda ziyoratchilar uchun dam olish maskanlari tashkil qilingan. Tashrif buyuruvchilarga mahalliy aholi boʻlgan maxsus gid ziyoratgoh haqida batafsil maʼlumot beradi. Bu manzilgohda yana boshqa oddiy ulkan toshlar, niyat toshi, muqaddas daraxt va buloq ham mavjud. Sangijumon qishlogʻiga borish uchun yoʻlga maxsus belgilar ham oʻrnatilgan. Topib borish qiyinchilik tugʻdirmaydi. Betakror tabiat, toza havo, tashrif buyurishga arzirli qishloq doim turistlarni oʻziga jalb qila oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „sangijumon".
2. ↑  „Noyob tebranuvchi tosh".
3. ↑  „bebaho boylik". 2022-yil 5-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 9-noyabr.
4. ↑  „Navoiy viloyatidagi abadiy tebranuvchi tosh haqida".

Manbalar
--------
**Helloween** — 1984-yili Gamburgda Iron Fist, Gentry, Second Hell va Powerfool guruhlari aʼzolari tomonidan tashkil etilgan nemis power metal guruhi. Guruh qoʻshiqchi va gitarachi Kay Xansen, baschi Markus Grosskopf, gitarachi Maykl Veykat va barabanchi Ingo Shvixtenbergdan iborat edi. Xansen 1989-yilda Helloweenni tark etib, Gamma Ray guruhini tashkil qilganda, guruh besh qismga aylandi va Maykl Kiske bosh vokalchi lavozimini egalladi. Shvixtenberg va Kiske 1993-yili Helloweendan ketdi; Shvixtenberg ikki yildankeyin joniga qasd qildi. Ana shu paytdan 2016-yilgacha guruh tarkibi oʻzgarib ketdi. Grosskopf va Weikath esa guruh yaratilgandan beri faoliyat olib bormoqda. Yettilik guruh (septet) sifatida ularning hozirgi tarkibiga *"Yetti kalitning qoʻriqchisi" guruhining 4\5 qismi kiradi: I* va *II* qismlar davri (1987—1988), uchta qoʻshimcha aʼzo, vokalchi Andi Deris (1994-yili Kiske oʻrnini bosgan), gitarachi. Sasha Gerstner va barabanchi Daniel Löble.

Helloween 16 ta studiya albomi, uchta jonli albom, uchta EP va 30 ta qoʻshiq (single) chiqardi, 14 ta oltin va oltita platina mukofotlari bilan taqdirlandi va butun dunyo boʻylab oʻn milliondan ortiq yozuvlarni sotdi. Helloween „ Power metal otalari", shuningdek, janrning ilk nemis sahnasi deb atalmish „katta toʻrtlik"ning biri sifatida tan olingan, Qabr qazuvchi, Rage va Running Wild bilan birga va Blind Guardian, Sabaton va DragonForce bilan birgalikda „katta toʻrtlik" kuchli metallardan biri sifatida tan olindi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Rivadavia, Eduardo.* „*Walls of Jericho*". *Allmusic*. Qaraldi: 3-sentabr 2011-yil.
2. ↑  „HELLOWEEN – Nuclear Blast". *nuclearblast.de*. Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
3. ↑  „Helloween: Band History". 2015-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-may 2015-yil.
4. ↑  „The BNR Metal Pages – Helloween". *bnrmetal.com*. Qaraldi: 10-may 2021-yil.
5. ↑  „Helloween | Biography & History". *AllMusic*. Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
6. ↑  „Helloween Family Tree". *The Metal*. Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
7. ↑  „Top 50 Metal Bands of All Time". *Loudwire* (20-iyul 2016-yil). Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
8. ↑  *Blum.* „The 'Big 4' Bands of 17 Metal Subgenres". *Loudwire*. Qaraldi: 17-dekabr 2021-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bavariya Alp togʻlari** (nemischa: — Germaniyaning janubida, Alp togʻlarining shimoli-sharqiy qismida joylashgan tog 'tizmasi.

Tavsif
------

"Bavariya Alp togʻlari" atamasi mutlaqo ilmiy emas va Sharqiy Alp togʻlari tasnifi Germaniya Alp togʻlari ittifoqi tasnifida uchramaydi: bu oddiygina Bavariya hududida joylashgan Shimoliy ohaktosh Alp togʻlari qismining nomi Lex va Sahl daryolari oʻrtasida. Bavariya Alp togʻlarining chegaralari: **Gʻarbiy Ret Alp togʻlari, Shimoliy Tirol ohaktosh Alp togʻlari,** **Shimoliy Salzburg Alp togʻlari**. Bavariya Alp togʻlarining „marvaridlari" — Valchensel koʻli tizma markazida joylashgan va chuqurligi 192 metrga etadi. Bavariya Alp togʻlarida 30 dan ortiq togʻ-changʻi kurortlari, bir nechta goʻzal qadimiy qal’alar mavjud. 1933-1945 yillarda Gitlerning qarorgohi xarobalari Berchtesgaden vodiysida joylashgan boʻlib, ularning yonida saqlanib qolgan va qayta tiklangan "Burgut uyasi" choyxonasi joylashgan. Mashhur turistik diqqatga sazovor joy — Breitachklamm darasi.

### Tizimlar va choʻqqilar

Bavariya Alp togʻlarining va umuman butun Germaniyaning eng katta choʻqqisi Zugspitse togʻidir (2962 metr). Bavariya Alp togʻlari qisman quyidagi diapazonlarni oʻz ichiga oladi (chiziqdan keyin Bavariya hududidagi eng baland nuqta koʻrsatilgan):