recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Anisa Butt** (18-yanvar, 1993-yil, London, Angliyada tugʻilgan) — britaniyalik hind millatiga mansub televideniye va kino aktrisa. U oʻz faoliyatini Disney Channel India telekanalida namoyish etilgan *Ishaan* telekoʻrsatuvida bolalar rassomi sifatida boshlagan. U Shuja Alining *Baat Bann Gayi* filmida debyut amalga oshirgan.

Yoshligi
--------

Anisa London universitetida drama (spektakl) yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan. U mustaqil oʻrganuvchi raqqosa va Royal Albert zalida raqs va dramatik rollarni ijro etgan. U, shuningdek, Kevin Spaceyning The Old Vic teatridagi workshopida ham qatnashgan.

Faoliyati
---------

2010-yilda Anisa oʻzining aktrisalik faoliyatini Disney Channel *India* telekanalining *Ishaan* nomli shousida Shyla rolida boshladi. 2011-yilda u *Zindagi Na Milegi Dobarada* Tanya rolida oʻzini namoyish etadi. U Rajkumar Hirani rejissori boʻlgan *Navratna Seeti Bajao* reklamasida Shah Rukh Khon bilan birga oʻynagan.

2013-yilda u *Yeh Jawaani Hai Deewani* nomli filmda Ranbir Kapoor va Deepika Padukone bosh rollarda boʻlgan holda kichik rolni ijro etadi. U filmdagi debyutini *Baat Bann Gayi* filmida Ali Fazal bilan birgalikda bosh rolni ijro qilgan. Filmda Gulshan Grover va Amrita Raichand ham rol oʻynagan va 2013-yil 11-oktyabrda ekranlarga koʻrinish bergan.

2017-yilda aktrisa bosh rollarda Arjun Kapoor va Shraddha Kapoor bilan *Half Girlfriend* filmida kichik rol oʻynagan.

Filmografiyasi
--------------

### Filmlarda

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | *Ishaan* | Shyla | yosh Aktrisa |
| *Jhoota Hi Sahi* | Kabirning qiz doʻsti Bhavna |  |
| 2011 | *Zindagi Na Milegi Dobara* | Tanya | Kalki Koechlin (Natasha) singlisi |
| 2013 | *Yeh Jawaani Hai Deewani* | Preeti | Laraning doʻsti |
| *Baat Bann Gayi* | Rachna |  |
| 2016 | *Brahman Naman* | Anita | Ronni qiz doʻsti |
| 2017 | *Half Girlfriend* | Rutvi | Madhav doʻstining xotini |
| 2019 | *Yumbarzallo* |  | *Zee Music tomonidan musiqiy video. xonanda Yawar Abdal* |

### Veb seriallarda

| Yil | Sarlavha | Rol | Platforma | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2019 | *The Verdict — State vs Nanavati* | Sheetal | ALTBalaji and ZEE5 |  |
| 2019 | *BOSS: Baap of Special Services* | Tanya | ALT Balaji |  |
| 2020 | *Code M* | Gayatri Chauhan | ALTBalaji and ZEE5 |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „London girl Anisa Butt debuts in 'Baat Bann Gayi'". 29-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2022-yil.
2. ↑  *Mahendroo.* „Exclusive Interview: Disney's Child artist Anisa to debut with Baat Bann Gayi" (9-oktabr 2013-yil). 12-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktabr 2013-yil.
3. ↑  *Suthar.* „Anisa Butt roped in for ALTBalaji’s The Verdict – Nanavati V/s State" (en). *IWMBuzz* (12-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 22-iyun 2021-yil.
4. ↑  „Anisa Butt to feature in ALTBalaji's Code M" (en). *IWMBuzz* (26-avgust 2019-yil). Qaraldi: 9-iyul 2021-yil.

Havolalar
---------

* Anisa Butt IMDbda
**Monilioz**, meva chirish kasalligi — olma, nok va baʼzan danakli meva daraxtlarida uchraydigan kasallik. Monilia turkumiga mansub zam-burugʻlar koʻzgʻatadi. Kasallangan mevalar qoʻngʻir tus oladi, pustila sargʻish mayda doʻmboqchalar paydo boʻladi, meva eti hovol boʻlib qoladi, taʼmini yoʻqotadi, chirib, jigarrang tusga kiradi. Kasallik qoʻzgʻatuvchi zamburugʻ sporalari yemgʻir, shamol, hasharotlar yerdamida tarqaladi. M. qoʻzgʻatuvchilari oʻsimlikka asosan mexanik shikastlanishdan yuqadi. Kasallangan mevalarning koʻpchiligi toʻkilib ketadi, ayrimlari shoxlarda osilgancha qotib qolib, bahorda kasallik manbaiga aylanadi. M. mevalar omborlarda saqlanayotgan davrda ham paydo boʻladi.

Kurash choralari: yoz davomida chirigan, toʻkilgan mevalar yoʻqotiladi, daraxtlarga gullashdan oldin va gul dan tushganidan keyin 1% li bordo suyuqligi yoki boshqa fungitsidlar eritmasi purkaladi; meva omborlari toza tutiladi, havo namligi moʻʼtadil saqlanadi. Nimaga aldaysilar

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anjana Bhowmik** — 1960-yillardan 1980-yillargacha Bengal kinosining aktrisasi boʻlib faoliyat yuritgan. U Kuch Beharda tugʻilgan. Uning haqiqiy ismi Arati Bxovmik va uning sahna taxallusi Babli. Uning otasi Bibhuti Bhusan Bxovmik edi. Anjana Bhowmik maktab kunlarini Kuch Beharda oʻtkazdi. Anjana Bhowmik 1961-yilda Kuch Beharning Suniti akademiyasidan Gʻarbiy Bengal kengashining Oliy oʻrta imtihonidan oʻtdi. Shundan soʻng u bakalavriat kolleji boʻlgan Sarojini Naidu kollejida tahsil oldi, keyin Kalkutta universiteti bilan bogʻlangan.

Anjana Bhowmik 20 yoshida filmdagi debyutini 1964-yilda Pijush Bose tomonidan suratga olingan „Anustup Chanda" filmida qilgan va filmni chiqarishdan oldin u ismini Aratidan Anjana deb oʻzgartirdi. U birinchi filmining chiqishi bilan mashhur boʻldi. Uning aktyorlik qobiliyati ham tomoshabinlar, ham tanqidchilar tomonidan yuqori baholandi. Anjana Bhowmik Uttam Kumarning asosiy qahramonlaridan biriga aylandi. U va Uttam Kumar Chowringhi, „Kokhono Megh", "Nayika Sangbad ", „Roudra Chhaya", „Raj Droxi" kabi yirik hitlarni ijro etishdi. Faoliyatining maʼlum bir davrida tanqidchilar Uttam Kumar qahramonsiz muvaffaqiyatga erisha olmasligini bashorat qilganlarida va u juda mashhur „Mahashweta" da Soumitra Chattopadxyay bilan birga rol oʻynadi.

Anjana dengiz floti zobiti Anil Sharmaga turmushga chiqqan va hozir ular birga Mumbayda istiqomat qilishadi. Uning ikkala qizlari Nilanjana Sharma va Chandana Sharma ham aktrisalar. Anjana Bhowmikning katta qizi Nilanjana Sharma bengal aktyori Jishu Sen Gupta bilan turmush qurgan.

Filmografiya
------------

| Sarlavha | Yil | Rol |
| --- | --- | --- |
| Nishibasar | 1987 |  |
| Shukhe Thako | 1981 |  |
| Bandini Kamala |  |
| Bhagyalipi | 1979 |  |
| Roudra Chhaya | 1973 |  |
| Pratham Basanta | 1971 |  |
| Dibratrir Kabya | 1970 |  |
| Shuk Sari | 1969 |  |
| Chowringhi | 1968 | Sujata Mitra |
| Kakhano Megh | 1968 | Seema Roy (sanʼat oʻqituvchisi) |
| Mahashveta | 1967 |  |
| Nayika Sangbad | 1967 | Urmila/Gita |
| Griha Sandhane | 1966 |  |
| Rajdrohi | 1966 | Chinta |
| Thana Theke Aschi | 1965 | Sheela (Chandra Madhabning qizi) |
| Anustup Chhanda | 1964 |  |

Manbalar
--------



1. ↑   Anjana lifetime
2. ↑  „Tollywood top girls on the go, at a glance". *The Telegraph* (4-sentabr 2004-yil). Qaraldi: 29-oktabr 2008-yil.
**Rubʼi maskun** (arab. — aholi yashaydigan chorak yer) — yunon va oʻrta asr Sharq fanida mavjud tarixiygeografik tushuncha. Qad. yunon olimlari yerning ular tasavvuridagi aholi yashaydigan obod qismini "eykumena" yoki "oykumena" (yunoncha "oykeo" — obod qilmoq) deb ataganlar. Oʻrta asrlarda Arab xalifaligida mazkur geografik tushuncha yunon ilmiy adabiyotining arabcha tarjimalari orqali "maʼmura" — obod (yerlar) va Rubʼi maskun shakllarida Sharq geogr.siga ham oʻtdi. Rubʼi maskun tushunchasining ishlatilish sababi shuki, yunon olimlari yer yuzini toʻrt chorakka boʻlganlar va shundan bir choragi obod, yaʼni odamlar yashashi uchun yaroqli, qolgan uchta chorakni esa, odatda suv deb taxmin qilganlar. Sharqfanidagi "maʼmura" yoki Rubʼi maskunni yunon fanidagi "oykumena" bilan aynan bir xil deb boʻlmaydi. Zero, tarixiy taraqqiyot jarayonida geografik tasavvurlar oydinlasha borib, yerning obod qismi haqidagi tushunchaga ham talaygina anikliklar kiritilgan. Keyingi davrda mazkur tushuncha yanada boyib bordi. Beruniy Rubʼi maskun tushunchasiga jiddiy oʻzgarish kiritgan va "Hindiston" asarida qolgan choraklarda ham quruqlik boʻlishi mumkinligini taʼkidlagan. Beruniy qayd etgan gʻarbdagi quruqlik alohida qitʼa (Amerika) ekanligi X. Kolumb sayohatidan soʻng amalda tasdiqlandi (yana qarang Yetti iqlim).

Omonullo Boʻriyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jeong Cheol** (정철; 18-dekabr 1536-yil — 7-fevral 1594-yil) — Choson sulolasi davrida „Songan" taxallusi bilan ijod qilgan koreys shoiri.

  

**Yolg'iz turna**

(1537-1594)

Turna bulut ostidan uchib yurardi,

Nogohon pastladi, yo‘l tutdi yerga. 

Ko‘rmoqchi bo‘lgandir birdan ehtimol,

Yer yuzida hayotning kechishin qanday. 

Turna bulut ostidan uchib yurardi,

Nogohon pastladi, yo‘l tutdi yerga. 

Uni yer yuzida shunday qildilar.

Osmonning yuzini qayta ko‘rmadi. 

Koshki qayta chiqarsaydim,

Yerda mahrum bo‘lgan qanotlarimni. 

Zangori osmon ichra urildi turna,

Kamondan uchgan yolg‘iz o‘q bilan. 

O‘shanda bir bora aniq ko‘rgandim.

Ilgari yashagan ezgu dunyomni. 

Kanvon yurtining ey. oddiy xalqi,

Nega yashaysan bahs-u g‘animlik ichra? 

Sen uy-joy-u, omoch-u yerga jon bermay.

Erishgandaysan hech bir mehnatsiz. 

Daraxt zich o‘rmonda qanday ayovsiz,

Baland bo‘y daraxtlar kesilar beomon. 

Vaqti ham keladi, farqlay olmaysan,

Allaqachon eskirgan fikrli boshlar... 

Muhtasham podshohlar saroyining,

Ustunlarin qaydan topamiz. 

Kimdir kecha aytdi-ku sharob,

Keltirar xushnudlik Son Xondan. 

Yalqov ho‘kizni yo‘lga hozirlab,

Do‘stimning uyiga boraman sekin. 

Ey, bolakay! Muhtaram Son uydami? 

Ayt unga, Chon tashrif buyurdi. 

Yeyman tog‘ning achchiq o‘t-oʻlanlarin, 

Tansiq go‘shtdan ham u ko‘rinar a‘lo. 

Mening qamish kulbam mening boshpanam, 

Tuxum ichidaman go‘yo jo‘ja misoli. 

Ko‘nglim behuzur, tashvishdaman ko‘p.

Sevgilim uzoqda u ham firoqda. 

Daraxt ham kun kelib to‘zib ketadi,

Undan na salqinlik, na soya tushadi. 

Daraxt gurkirab turganda inson, 

Keladi soyada tin olmoq uchun. 

Endi uning shoxlari so‘ldi, barglari xazon, 

Hatto unga o‘tirmas birorta ham qush.

  

*Yolg‘iz turna* — go‘yoki samoda yashovchilar o‘tirib, ko‘klarga ko‘tariluvchi muqaddas qush; yolg‘izlik va uzoq umr ramzi. Boshqa qushga qo‘shilmaydigan yolg‘iz turna timsolida shoir o‘zini tasvirlamoqda, yerdagi dunyo deganda surgun qilingan, guruhlar o‘rtasida talash bo‘layotgan koreys saroyidagi hayot nazarda tutilmoqda.

*Kanvon* — 1580-yil Jeong Cheol hokim etib tayinlangan Koreys yarim orolining sharqida joylashgan chekka viloyat. 

*Oh, qalin o‘rmonda qanday beshafqat...* — bu yerda shoir to‘sinlikka yaraydigan baland daraxtlar» deb davlatning ustuni — 1545-yilda surgunlarga uchragan iqtidorli am aldorlam i («Katta hukmdor saroyi») ko‘zda tutgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  „Чон Чхоль". Qaraldi: 8-dekabr 2022-yil.
3. ↑  „Choson". Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.
4. ↑  *Klassik koreys she'riyati*.
5. ↑  „Kanvondo". Qaraldi: 8-dekabr 2022-yil.
6. ↑  „정철". Qaraldi: 8-dekabr 2022-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gertrude Abercrombie** (1909-yil 17-fevral - 1977yil 3-iyul) amerikalik rassom edi. „Bohem sanʼatkorlarining malikasi" deb atalgan Aberkrombi Chikagodagi jazz sahnasida ishtirok etgan va Dizzy Gillespi, Charli Parker va Sara Vogan kabi musiqachilar bilan doʻst boʻlgan, ularning musiqasi oʻz ijodiy ishlarini ilhomlantirgan.

Yoshligi
--------

Aberkrombi 1909-yilning 17-fevralida Texasning Ostin shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi, Tom va Lula Jeyns Aberkrombi, Gertruda tugʻilgan kuni tasodifan Ostinda boʻlgan sayohatchi opera qoʻshiqchilari edi. Oila 1913-yilda onasining karerasini oshirish uchun Berlinda yashagan, biroq Birinchi jahon urushining boshlanishi oilaning Qoʻshma Shtatlarga qaytishiga sabab boʻlgan. Qaytib kelgach, oila 1916-yilda Chikagodagi Xayd Parkga joylashishdan oldin Illinoys shtatining Aledo shahrida yashadi. U uyda qattiq xristian olimlari muhitida tarbiyalangan.

U 1929-yilda Urbana-Champaigndagi Illinoys universitetida roman tillari boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan Chikagodagi sanʼat institutida qisqacha rasm chizish boʻyicha oʻqiganidan soʻng, u Chikagodagi Amerika sanʼat akademiyasida tijorat sanʼati boʻyicha bir yillik kursni oʻtab, Mesirow univermagi reklamalari uchun qoʻlqop chizish boʻyicha birinchi ishini boshladi. U qisqa vaqt Sears uchun rassom sifatida ishlagan.

* *Staff*. „Gertrude Abercrombie, 68, leading Chicago artist, dies". *Chicago Tribune* (5-iyul 1977-yil), s. 9. Qaraldi: 1-yanvar 2019-yil.
* Gertrude Abercrombie (American, 1909 - 1977) - Richard Norton Gallery
* Abercrombie and her Cats

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1131176804
* ISNI: 0000 0000 6704 8202
* LCCN: nr89014343
* RKD: 103246
* en:SNAC: w6z04m0g
* SUDOC: 256636559
* ULAN: 500002434
* VIAF: 24446828
* en:WorldCat Identities: lccn-nr89014343

 |


1. ↑  Warren, Lynn, *Art in Chicago 1945-1995*, Thames & Hudson, 1996 ISBN 978-0-500-23728-1
2. ↑  Sparks, Esther*. A Biographical Dictionary of Painters and Sculptors in Illinois 1808-1945*. Chicago: Northwestern University, 1971 — 235 bet.
3. 1 2  „Finding Aid". *Gertrude Abercrombie Papers*.  Archives of American Art (2011). Qaraldi: 15-iyun 2011-yil.
4. ↑  Weininger and Smith 1991, p. 12.
**Ergash Oripov** (1931.2.3, Toshkent viloyati — 1997.17.11, Toshkent) — kimyogar olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1993), kimyo fanlari doktori (1972), professor (1974). Urta Osiyo universitetini tugatgan (1953). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Kimyo institutida direktor muo-vini (1976—82), laboratoriya mudiri (1965—95). O.ning ilmiy ishlari tabiiy mineral sorbentlar gʻovakligi va sirt kimyosini boshqarishning fizikkimyoviy asoslari hamda usullarini, sirt-faol moddalar va suvda eruvchan polimerlar (polielektrolitlar) eritmalarida tuzilmalar hosil boʻlishi va gidrofob bogʻlanishiga taʼsir koʻrsatishga oid. Tabiiy mineral xom ashyolar asosida samarali adsorbentlar,toʻldirgichlar olish, tuproq strukturasini yaxshilash va koʻchma qumlarni kimyoviy mustahkamlashning asoslarini ishlab chiqqan.

Manbalar
--------

* Prirodnie mineralnie sorbenti, ix aktivirovaniye i modifitsirovaniye, T. 1970; Aktivnie sentri prirodnix mineralnix dispersiy, T. 1993.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Jeppo** (fin: *Jepua*) — Finlandiyaning sobiq munitsipaliteti, hozirda Nykarleby nomi bilan ataluvchi qishloq. Qishloq aholisi 1100 nafarga yaqin, ularning 82% qismi shved tilida soʻzlashuvchilardir.

KWH Mirka u yerda qoplangan va toʻqilmagan abrazivlarni ishlab chiqaradigan zavodga ega.

Qishloq Shvetsiyaning Emmaboda munitsipaliteti bilan birlashgan.

Tarixi
------

Dastlabki aholi punkti **Epu** nomi bilan tanilgan. 1548-yilda qishloqda 189 nafar kishi, shu jumladan 26 nafar dehqon istiqomat qilgan edi. 1861-yilda Jeppoda cherkov ochilgan. 1970-yilda aholining 84,5% qismi shved tilida va 15,4% qismi fin tilida soʻzlashuvchilar edi, shuning uchun sobiq munitsipalitet ikki tilli xalqqa ega boʻlgan edi. Ushbu munitsipalitet 1975-yilda Nykarlebyga birlashtirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Jepua Map — Satellite Images of Jepua", Maplandia.com. Qaraldi: 2008-yil 23-fevral.
2. ↑  „Välkommen till Jeppo församlings hemsida!" Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-05-07). Jeppo församling. Qaraldi: 2008-yil 24-fevral.
3. ↑  „KWH Group Ltd", KWH Pipe. Qaraldi: 2008-yil 24-fevral.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Geron**, aleksandriyalik Geron (Heronus Alexandrinus) (taxminan 1-asr) — yunon olimi. Asarlarida ("Pnevmatika", "Mexanika") antik dunyo olimlari tatbiqiy mexanika sohasida erishgan asosiy yutuqlarni izchil bayon qilib bergan. "Mexanika"da 5 oddiy mashina: richag, chigʻir, pona, vint va blokni tasvirlagan. Oʻzi ham mexanizm va avtomatlar yaratgan, bular oʻsha davr uchun ancha katta muvaffaqiyat edi. Uning "muqaddas" suv sotish avtomati hozirgi gazli suv sotish avtomatining oʻtmishdoshi hisoblanadi. U yaratgan gidravlik mashinalar yordamida suv chiqargichlar takomillashtirilgan "Dioptr haqida"gi asarida yerni suratga olish qoidalari, burchaklar oʻlchanadigan asbob — dioptr (hoz. teodolitning oʻtmishdoshi) bayon qilingan. "Irgʻitish mashinalari tayyorlash haqida" risolasi qad. artilleriya asoslarini yoritgan. G.ning mat.ga oid asarlari qad. zamon amaliy mat.sining qomusi hisoblanadi. "Metrika" asarida turli geometrik shakllarni aniq va taqribiy hisoblash qoidalari va formulalari keltirilgan (qarang Geron formulasi).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Arshakiylar (maʼnolari).

**Arshakiylar** — Parfiya podsholari sulolasi (miloddan avvalgi 250 — milodiy 224). Sulolaga Kaspiy dengizining janubi-sharqiy qismida yashagan parn qabilasining boshligʻi Arshak asos solgan. Beruniy Arshakiylarni Xorazmning mifologik qahramoni Siyovushdan tarqagan deb hisoblaydi. Bu sulolaning mashxur vakillari: Arshak I (250 — 248/247), Tiridat I (248/247 — 211), Artabon I (211 — 191), Prianat (191 — 176), Fraat I (175 — 170), Mitridat I (170 — 138/137), Fraat II (138/137 — 128), Artabon II (128 — 124/123), Mitridat II (123 — 88/87), Fraat III (70/69 — 58/57), Orod II (57 — 37/36), Fraat V (miloddan avvalgi 2-milodiy 4), Vonon I (7/8 — 12), Artabon III (12 — 38), Gotarz II (38 — 51), Vologes I (51/52 — 79/80), Mitridat IV (128/129 — 147), Vologes III (148 — 192), Vologes IV (192 — 207/208), Vologes V (507/208 — 222), Artabon V (209 — 224).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arsenal** (arab, dor assinoa — usta-xona soʻzidan olingan) — quruqlikdagi qoʻshinlar va harbiy dengiz qoʻshinlari qurol-yarogʻlarini yasaydigan, tuzata-digan, saqdaydigan joy. Arablardan fransuzlarga, soʻng ruslarga va boshqa tillarga oʻtgan. Moskvadagi A. (Kremlda) 1584-yildan mavjud (1783-yilda muzeyga aylantirilgan). Peterburgdagi A. Pyotr I tomonidan 1712-yildatashkil etilgan. Kiyev (1764-yildan), Bryansk (1783-yildan), Kronshtadt, Sevastopol, shuningdek An-gliyada — Vulidj, Italiyada — Turin, AQShda — Frankford, Pikatini, Rok-Aylend A.lari asosiy hisoblangan. 20-asrda qurol-yarogʻ ishlab chiqarish sanoatning mustaqil tarmogʻiga aylanganidan soʻng, qurol-yarogʻ tayyorlash va ularni saqlash uchun alohida joylar ajratish zaruriyati tugʻilgach, A. ilgarigi ahamiyatini yoʻqotgan va en-dilikda turli maqsaddagi baza va om-borxona vazifasini bajarmoqda. Oʻrta asrlarda Movarounnahrda kurol-yarogʻ saqlanadigan joy — jevaxona (ji-baxona) deb atalgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Arshakiylar (maʼnolari).

**Arshakiylar** (*Arshakuni* arman arshakiylari — Parfiyadagi arshakiylar sulolasiga qardosh boʻlgan shohlar sulolasi. Tiridat I (62 yildan, rasman 66 — 80) tomonidan asos solingan. Hisrav I (217 — 238) davrida Arshakiylar hokimiyati merosiy tuye olgan. Tiridat III Buyuk (287 — 332) davrida xristianlik Armanistonning rasmiy davlat diniga aylangan (taxminan 301). Arshakiylar ichki tarqoqlikka qarshi hamda Armanistonning mustaqilligi uchun muvaffaqiyatsiz kurash olib borganlar. Eron va Vizantiya oʻrtasida Buyuk Armaniston taqsimlangach (387), Arshakiylar ularning vassaliga aylanganlar. 428 yil Arshakiylar sulolasi barham topgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baryliv** (ukraincha: *Бари́лів*) — Gʻarbiy Ukrainaning Lvov viloyati, Chervonohrad tumanidagi kichik qishloq. U Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Lopatin posyolkasiga tegishli.  Qishloqning maydoni bor-yoʻgʻi 1,48 km 2 va qishloq aholisi atigi 427 kishini tashkil qiladi. Mahalliy hokimiyatni Barylivska qishloq kengashi boshqaradi.

Geografiya
----------

Baryliv qishlogʻi Lviv viloyatining (Lvov viloyati) shimolida, Volin viloyati chegaralari yaqinida joylashgan. Viloyat markazi Lvovdan 105 kilometr (65 mi), 21 kilometr (13 mi) tuman markazi Radexivdan va 77 kilometr (48 mi) Volin viloyatining maʼmuriy markazi – Lutskdan .

Tarix
-----

Qishloq haqidagi eng qadimiy yozuv 1448-yilga tegishli  Qishloqning rasmiy tashkil etilgan sanasi 1575-yilga toʻgʻri keladi.

2020-yil 18-iyulgacha Baryliv Radexiv tumaniga tegishli edi. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatildi, bu esa Lvov viloyatining 7 ta raumga qisqartirdi. Radexov tumani hududi Chervonohrad tumaniga birlashtirildi.

Kult inshootlari va din
-----------------------

Qishloqda Ukrainaning yogʻoch cherkovlari katalogida roʻyxatga olingan eski yogʻoch cherkov mavjud. Bu Aziz Simeon cherkovi 1885-yilgi (yogʻochdan ishlangan).

Taniqli odamlar
---------------

* Myron Tarnavskiy (1869 — 1938) – Ukraina Galisiya armiyasining oliy qoʻmondoni, Gʻarbiy Ukraina Xalq Respublikasi harbiylari. U Lvov viloyati, Baryliv qishlogʻida ruhoniylar oilasida tugʻilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Лопатинская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  Barylivska village council
3. ↑  Barilіv s — Pradіdіvska slava (ukraincha)
4. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
5. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
6. ↑  KATALOG ІSNUYuChIX DYeRYeV’YaNIX TsYeRKOV UKRAЇNI І UKRAЇNSKIX YeTNІChNIX ZYeMYeL, Vasil Slobodyan (1996, Tom 4, page 113) (ukraincha)

Adabiyot
--------

* *Tarix míst í is URSR : Lvívska oblast, Tershiv.* — K. : GRURE, 1968 r. 635-bet (ukraincha)
* Vasil Slobodyan, KATALOG ISNUYUCHIX DEREV’YaNIX TsERKOV IKRAЇNI I IKRAЇNSKIX ETNIChNIX ZEMEL (ukraincha)
**Bir hujayralilar** — tanasi bitta hujayradan iborat organizmlar. Prokariotlar va eukariotlarga boʻlinadi. Prokariotlar (bakteriyalar, viruslar va koʻkyashil suv oʻtlari, yaʼni sianobakteriyalar)da yadrosi boʻlmaydi. Eukariotlar (bir hujayrali yashil va boshqa suv utlari, bir hujayrali hayvonlar) esa mitotik usulda boʻlinadigan hujayra yadrosiga ega. Bir hujayrali eukariotlar tuzilishi va organoidlar majmui jihatidan koʻp hujayrali organizmlarning hujayralariga oʻxshaydi. Lekin, fiziologik jihatdan bir butun organizm boʻlishi, yaʼni koʻp hujayrali organizmlar bajaradigan barcha funksiyalarga ega boʻlishi bilan farq qiladi. Bir hujayralilar orasida sodda tuzilgan (xlorellalar, amyobalar) bilan bir qatorda juda murakkab tuzilganlari (atsetabulyarilar, infuzoriyalar) ham bor. Koʻpchilik Bir hujayralilar koloniya hosil qiladi. Bir hujayralilar dan koʻp xujayrali organizmlar kelib chiqqan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fiting** (ing. ﬁ t — yigʻish) — trubalarni ulash, ularning tarmoqlangan, burilgan, bir xil diametrdan ikkinchi xil diametrga oʻtadigan joylariga qoʻyish hamda ayrim joylarini butunlay berkitish uchun moʻljallangan rezbali detal. Vazifasiga koʻra, muftalar, tirsaklar, xocheimon, berkituvchi tiqin, berkituvchi qopqoq, egarcha, nippel, birlashtiruvchi gayka, futorka va boshqa xillarga boʻlinadi. Bir xil diametrli trubalarni birlashtiruvchi F. toʻgʻri, har xil diametrli trubalarni birlashtiruvchi F. oʻtish F.i deb ataladi. F. bolgʻalanuvchan choʻyan, poʻlat, plastmassa va boshqa materialldan yasaladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Angara** (buryatcha: *Ангар мүрэн*, evenkcha: *Аӈара*) — Rossiya Federatsiyasining Irkutsk viloyati va Krasnoyarsk oʻlkasidagi daryo. Yeniseyning eng sersuv irmogʻi. Uzunligi 1779 km. Havzasining maydoni 1,040 ming km². Baykal koʻlidan oqib chiqadi. Aso-siy irmoqlari: oʻngdan — Ilim, chapdan — Irkut, Belaya, Oka, Taseeva. Qor va yomgʻirdan suv oladi. Quyilish yerida oʻrtacha suv sarfi 5100 m³/sek. Quyi oqimida oktabr- noyabrda, Bratsk suv om-borida noyabr-dekabrda muz bilan qoplanadi. Mayning 1-yarmidan muz eriy boshlaydi. A.ning boshlanishidan quyi qismigacha suv omborlari kaskadi qurilgan. A.da Irkutsk, Bratsk, Ust-Ilim GESlar ish-lab turibdi, Boguchani GES qurilmoqda (1994). A. boshlanish joyidan kemalar muntazam qatnab turadi. Asosiy pri-stanlari: Irkutsk, Angarsk, Balagansk, Bratsk. A.da baliq koʻp. 475

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  „Откуда пошла Ангара. Ангара. Байкальский край — информационно-краеведческий портал" (ru). *baikalarea.ru*. 29-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2019-yil.
**Malvali masjidi/masjidi, Kakrail Markaz** ( bengalcha: *মালওয়ালী মসজিদ, কাকরাইল মারকাজ* ) Bangladeshning Ramna Daka shahridagi Kakrail mahallasidagi masjiddir.  Ramna bog'i yaqinida joylashgan bo'lib, u Bangladeshdagi Tablig' jamoatining markazidir.

Boshqaruv
---------

Masjidni "Tablig‘i jamoat"ning ikki bahsli guruhi boshqaradi. Aalami suralari (Jahon surasi) izdoshlari markazni 28 kun, Nizomuddin ( Asosiy oqim Tablig'i jamoati ) tarafdorlari esa 14 kun davomida nazoratni amalga oshiradi.

Tarix
-----

Masjid birinchi marta qachon va kim tomonidan qurilgani borasida kelishmovchiliklar mavjud, biroq bu yerda Tablig'i ma'muriyatidan oldin ham avvalgi masjid mavjud bo'lganga o'xshaydi. Ba'zilarning ta'kidlashicha, asl masjid qalaydan yasalgan va yaqin atrofdagi Ramna bog'ining bog'bonlari ( *Mali* nomi bilan tanilgan) tomonidan qurilgan. U **Malvali masjidi** ( bengalcha: *মালওয়ালি মসজিদ* ) nomi bilan tanilgan. ). Katta xizmatchilardan ma'lumki, bu yerda taxminan 300 yil avval Dakkalik Navab oilasi a'zosi tomonidan ` qurilgan.

1952-yilda Bangladeshdagi "Tablig'i jamoat" harakati o'z qarorgohini Xon Muhammad Mridha masjididan ko'chirdi va Kakrail masjidini *Markaz* (markazi) deb e'lon qildi.  Uch qavatli masjid "Tablig‘i jamoat"ga mansub arxitektor Hoji Abdul Muqit rahbarligida qaytadan qurilgan.

Arxitektura
-----------

Hozirgi masjid muhandis Hoji Abdul Muqit tomonidan loyihalashtirilgan. Masjid peshtoqiga tutash uchburchak o‘ymakorlik naqshlari bor. Masjid ustunlari kvadrat shaklida. Masjidning uch tomondan keng ayvonlari ham bor. Janub va shimol tomonda tahorat marosimlari uchun hovuzga o'xshash ikkita uy mavjud bo'lib, ular bir vaqtning o'zida yuzlab odamlarga xizmat qila oladi. Masjid binosidan tashqarida tahorat olish uchun ham zamonaviyroq jihozlar mavjud. Masjiddan qisqaroq shimolda hojatxona va hammom uchun ikki qavatli bino bor.  Kirish eshiklari yo'q, shuning uchun u kecha-yu kunduz ochiq.

Manbalar
--------

1. ↑  Siddiqi, Mohammad*. The Tablighi Jamaat in Bangladesh and the UK: an ethnographic study of an Islamic reform movement*. OCLC 891697830.
2. ↑  Siddiqi, Bulbul (2017-11-29), „Bishwa Ijtema as a New Form of Islamic Pilgrimage", *Becoming 'Good Muslim'*, Springer Singapore, 77–100-bet, doi:10.1007/978-981-10-7236-9\_6, ISBN 9789811072352
3. ↑  *Ghazi Abdul Hadi*. „তাবলিগ জামাতের কাকরাইল মসজিদ কিছুটা ব্যতিক্রম". *Kaler Kantho* (21-yanvar 2010-yil).
4. 1 2  „কাকরাইল মসজিদের ইতিহাস ও দাওয়াতি কার্যক্রম". *Desh Shomoy*. Qaraldi: 5-avgust 2022-yil.
5. ↑  „Kakrail Mosque & Tablig Markaz". *TouristPlaces.com.bd*.
Andoza:Mosques in Bangladesh
**Bunostomoz** — kovsh qaytaruvchi hayvonlarda uchraydigan gelmintoz kasallik. Kasallikni mollarning ingichka ichagida parazitlik qiladigan Bunostomum trigonocephalum (qoʻy va echkilarda) va V. phlebitomum (qoramollarda) nematodalari quzgʻatadi. Ingichka ichakda yashaydigan urgʻochi nematodalar tuxumlari najas bilan tashqariga chiqadi va qulay sharoitlarda tuxumdan chiqqan lichinkalar 3—7 sutkada invazion bosqichga yetadi. Lichinkalar aksariyat hollarda teri orqali, shuningdek ozuqa va suv bilan hayvon organizmiga kirganda kasallik yuqadi. Kasallangan mol oriqlaydi, quvvatdan ketadi, oʻsmaydi, kamqon boʻlib qoladi, ichi ketadi, buzoklarda yalanish kuzatiladi. Lavroskopiya oʻtkazib tashhis qoʻyiladi. Davolash: fenotiazin, nilverm, morantel tantrat, tivedin beriladi. Oldini olish: hayvonlarning terisini va binolarni toza tutish.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Husni Maqta’ (arabcha حسن مقطع - chiroyli yakunlash) - mumtoz adabiyotdagi she’riy san’at, she’r yoki boshqa asarni tinglovchiga xush keladigan yoqimli so’zlar, ezgu niyatlar izhori yoki duolar bilan yakunlash; husni intiho, husni xotima, baroati Maqta’ deb ham yuritiladi. Manbalarda husni Maqta’ dan ko’zlanuvchi maqsadlar yoritiladiki, ular mumtoz shoirlarimiz asarning o’qilish jarayoni, o’qivchi psixologiyasini hamisha e’tiborda tutganlarini ko’rsatadi. Jumladan, Husni Maqta’, avvalo, she’rning o’quvchi xotirasida muhrlanib qolishiga, ikkinchidan, she’rda yo’l qo’yilgan saxvu xatolarni xush kalom bilan yuvib yuborishga xizmat qiladi. Shuning uchun Atoulloh Husayniy husni maqta’ni "taomlarning oxirinda yeyilgan lazizu shirin taom"ga o’xshatadi. Shuningdek, manbalarda asarning tugallanganiga ishora qilish ham husni maqta’ning badiiy estetik funksiyalaridan biri sifatida ko’rsatiladi. Masalan: Said Ahmadning "Tashakkurnoma" asari shunday misralar bilan tugaydi: 

Bilursen barchaning holini, ey Shoh, 

Inoyat chog’idir vallohu billoh 

"Tashakkurnoma"ni himmat bilur yor, 

Tugattim yetti kunda bemadadkor 

Sakkiz yuz o’ttizu to’qqizda erdi, 

Ki, so’z poyona eltmak dast berdi 

So’zimni kim o’qib qilsa duoyi,

Ilohi ko’rmasun hargis baloyi.

Manbalar
--------

1. Adabiyotshunoslik lug’ati. D. Quronov, Z. Mamajonov, M. Sheraliyeva Toshkent- 2013. 405-bet.
**Husniddin Qozoqovich Salohiddinov** (1914.1.12 — Toshkent — 2004.16.3) — nevropatolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1964), tibbiyot fanlari doktori (1958), professor (1959). Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgach (1939), shu institut nerv kasalliklari kafedrasi assistenti (1941—50), dotsenti (1951—57), Andijon tibbiyot instituti nerv kasalliklari kafedrasi mudiri (1958-yildan). Ilmiy ishlari periferik nerv ustunlarining vegetativ kasalliklari, shuningdek, orka miyadagi turli patologik jarayonlarda yuraktomir sistemasi funksional faoliyatining oʻzgarishi masalalariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

* Sostoyaniye serdechnososudistoy sistemi pri ochagovix porajeniyax spinnogo mozga, T. 1961; K vegetativnoy patologii travm perifericheskix nervov, T.. 1965.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Lizogeniya** (liz... va yun. geneia — kelib chiqish, yaratish) — hujayra ichida nopatogen (kasallik paydo qilmaydigan) profag shaklda mavjud boʻladigan bakteriofag bilan bakteriyalar oʻrtasidagi simbiotik munosabatlar. L. nazariyasining asosiy qoidalari 1950-yilda A.Lvov tomonidan ishlab chiqilgan. Profag saqlovchi hujayralar lizogen hujayralar, ular Yopulyasiyasining fag zarrachalari hosil qilish xususiyati esa lizogenlik deyiladi. Lizogenlik bakteriya shtammlarining doimiy xususiyati boʻlganidek lizogen hujayralarning faqat ayrim populyasiyalari profagni yoʻqotadi. Profag tufayli lizogen hujayralar bir qancha yangi belgilar, mas, bakteriofag bilan qayta zararlanmaslik xususiyatiga ega boʻlib qoladi. Immunlik lizogen profag DNKsi nazoratida sintezlanadigan, faglarning vegetativ koʻpayishini boshqarib turadigan faglar genlari ekspressiyasiga toʻsqinlik qiladigan respressor oqsilning hujayrada mavjudligi bilan bogʻliq. Bakteriyalarning faqat lizo-genizatsiyalash jarayonida kuzatiladigan oʻzgaruvchanlik tipi lizogen konversiya deb ataladi. L.bakteriyalardagi oʻzgaruvchanlik va irsiyatning koʻpchilik masalalarini oʻrganish uchun qulay model hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shoxdumlilar** - pardaqanotlilar oilasi. 200 ga yaqin turi maʼlum. Urgʻochisida uzun va ingichka parmaga oʻxshash tuxum qoʻygichi bor. Voyaga yetgan Sh. asosan, ignabargli daraxtlarning yogʻochligida rivojlanadi. Urgʻochisining qornidagi "xaltacha"da yogochlikni yemiradigan zamburug sporalari boʻladi. Tuxum qoʻygichi bilan poʻstoqni teshib, tuxum va zamburugʻ sporalarini qoʻyadi. Qurtlari oq yoki sargʻish, silindrsimon; yogʻochdan yoʻl ochib. unda rivojlanadigan zamburugʻlar bilan oziqlanadi. Oyoqlari reduksiyaga uchragan, qorni uchida tikanagi bor. Yogʻochlikda gʻumbakka aylanadi. Rivojlanish sikli 1—2 yil. Oʻzbekistonning Tyanshann togʻi oʻrmonlarida katta Sh. koʻk qayin Sh.i, binafsha Sh. uchraydi. Ignabargli daraxtlarga ziyon yetkazadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hasanxon Niyoziy** (1895-yil, Andijon — 1938-yil, Andijon) — ziyoli, pedagog olim. Hasanxon Niyoziy mashhur pedagog, fizik olim, shoir Husaynxon Niyoziyning akasi.

Yoshligi
--------

Hasanxon Niyoziy dastlab eski maktabda, 1902—1912-yillarda katta ukasi Husaynxon, kichik ukasi Salimxon bilan otasi Matmusoxon Niyoziy (Xast eshon domla)ning madrasasida (keyinchalik „Mehnat guli" arteli) taʼlim oladi. O‘zbek, arab, fors tillarini mukammal egallaydi. So‘ng 4 yil davomida rus-tuzem maktabida oʻqiydi. Musiqa va rasm chizishni mustaqil o‘rgangan. Aka-ukalarning Andijondagi uylarida Ahmad Yassaviydan tortib So‘fi Olloyorgacha, Cho‘lpondan to Xemingueygacha bo‘lgan alloma va adiblarning kitoblari turgan. Bu xonadonga Hamza, Alixonto‘ra Sog‘uniy, Hamid Olimjon, Munnavvar qori Abdurashidxonov, Abdulla Qodiriy, Usmon Nosir, Oybek, Sanjar Siddiq, Toshmuhammad Qori Niyoziy, Nabi Rasuliy, Yunus Rajabiy, G‘ulom Zafariy, Abbos Bakirovlar tashrif buyurib turishgan.

Faoliyati
---------

Hasanxon Niyoziy 1917-yildan „Sho‘roi Islom"ning Andijondagi faoliyatida ishtirok etgan. 1917—1927-yillarda diniy sohada faoliyat yuritgan. H.Niyoziy 1919—1921-yillari qurolli qarshilik harakatining faoliyatida ishtirok etgan, qo‘rboshilarni qo‘llab-quvvatlagan. 1921-yilda „Milliy ittihod" tashkilotiga raislik qilgan. Bu tashkilot doirasida maʼrifatparvarlar bilan yaqin aloqada bo‘lgan. Andijondagi maktablarda taʼlim bergan. 1927-yil otasi vafot etgach, padari buzvukrori ishini o‘z zimmasiga olgan. 1932—1934 yillarda Andijon suv xo‘jaligi idorasida miroblik vazifasida ishlagan. 1934—1937-yillarda shahardagi 18-o‘rta maktabda o‘qituvchi bo‘lib ishlagan, shu bilan birga o‘qituvchilar tayyorlash bilim yurtining kechki bo‘limida o‘qigan. 1937-yil iyul oyida qamoqqa olingan.

Oilasi
------

Bobosi Muhammadxon Niyoz o‘g‘li, otasi Matmusa (Muhammad Musa) asli Andijon viloyatining Oltinko‘l tumanidan bo‘lgan. Onasi Hanifa otin ziyoli ayollardan edi. Uning Husanxon va Salimxon ismli ukalari bo‘lgan. Turmush o‘rtog‘i Toiraxon G‘ozixo‘ja qizi bo‘lgan. Ularning Odilxon, Basimaxon, Sitoraxon, Nohidxon ismli farzandlari bo‘lgan.

Qatagʻon qilinishi
------------------

Hasanxon Niyoziy 1931-yili GPU organlari tomonidan hibsga olingan, 5 kun turmada saqlangan.

1931-yil aksilinqilobchi arboblardan Muso Nurullo hojining muhojirlikka chiqib ketishiga yordamlashganlikda, yapon fashistlarini maqtab, „Musulmonobod" davlat tuzish g‘oyasini targ‘ib etganlikda ayblangan. 1937-yil 2-iyulda Ichki Ishlar Xalq komissarligi tomonidan „Milliy ittihod" tashkiloti aʼzosi sifatida hibsga olinadi. O‘zSSR NKVDsi „uchligi" tomonidan otuvga hukm qilingan. Hukm 1938-yil 14-dekabrda ijro qilinib, otib tashlanadi. Hasanxon Niyoziy 1959-yili aybsizligi isbotlanib oqlangan.

2019-yilda „Qatag‘on qurbonlari xotirasi" muzeyida, muzeyning Andijon va Guliston davlat universitetlari qoshidagi sho‘balarida ham aka-uka Hasanxon va Husaynxon Niyoziylarning ekspozitsiyasi ochilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Muhiddin POLVON* „Qismat". *uza.uz*. Qaraldi: 21-iyun 2023-yil.
2. ↑  *SHOMAQSUD ISOQOV* „SAMOLYOT YASAGANI UCHUN QAMALGAN OLIM". *ziyouzcom*. Qaraldi: 24-iyun 2023-yil.
MARKUZE (Marcuse) Gerbert (1898. 19.7, Berlin — 1979.29.7, Shtarnberg) — nemis-amerika faylasufi va sotsiolog. 1934-yildan AQShda. Fan va texnika rivojlangan jamiyatda inqilobiy oʻzgarishlar qilish tashabbusi "qoloqlar" (lyumpenlar, ishsizlar) va radikal ziyolilar hamda talabalar tomoniga oʻtadi, deb uqtirgan. Kurashning oshkora shakllarini "parlament oʻyini" sifatida baholab, ulardan voz kechishni talab qilgan. M. gʻoyalari Gʻarbda soʻl ekstremistik kuchlar dunyoqarashiga oʻz taʼsirini koʻrsatdi. Asosiy asarlari: "Eros va sivilizatsiya" (1955), "Loqayd inson" (1964), "Psixologik taxlil va siyosat" (6nashri, 1980).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marksheyderiya** (nem. mark - chegara va scheiden — boʻlmoq, ajratmoq) — konchilik fani va texnikasining bir tarmogʻi; tabiiy sharoitdagi obʼyektda aslidan oʻlchashlar va Yer kaʼridagi foydali qazilma uyumining shakli va oʻlchamlari, qazilmada foydali va zararli komponentlarning joyla-shuvi, oʻzida saqlovchi jinslar xususiyati, lahimlarning fazoviy joylashishi, kon ishlari natijasida sodir boʻladigan kon bosimi va yer yuzasi jinslarining deformatsiyasini oʻrganadi. Ish jarayoni marksheyderlik priborlari yordamida olib boriladi. M. maʼlumotlari geometrik proyeksi-yalar usulida olingan konchilikka oid grafik hujjatlar, chizmalarda sintez qilinadi.

M. kompleks fan boʻlib, mat. fizika, texnika, astronomiya, geodeziya, geol. konchilik ishi va boshqa fanlar bilan chambarchas bogʻliq. Marksheyderlik xizmati foydali qazilmani konlardan qazib olishning har bir bosqichida (qidiruv, loyihalashtirish, shaxtalarni qurish, qazib olish, kon korxonalarini tugatish va boshqalar) qatnashadi. M. kuyidagi 2 funksiyani bajaradi: taʼ minlash funksiyasi (qidiruv va boshqa konchilik inshootlarini loyihadan natura xoliga oʻtkazish, lahimlarga yoʻnalish berish, konlarning plan hamda kesma koʻrinishini fazoviy geometrik oʻlchash usullari bilan haritaga tushirish va ularni marksheyderlik hujjatlarida aks ettirish) va nazorat qilish funksiyasi (qidiruv la-himlarining oʻtishni oʻz vaqtida kuzatish, qurilishmontaj ishlarini, foydali qazilmalar va qoplama jinslarni qazib olishda, talofat va sifatsizlanishida tezkor hisob nazorati, zaxiralar oʻzgarishini hisobi, atrof muhitni saqlashda konchilik ishlarini toʻgʻri olib borishni nazorat qilish, kon bosimi va yer yuzasining siljishi (deformatsiyasi)ni kuzatish va boshqa turli ishlarning nazorati). 1990-yillardan M. ishlarida oʻta aniq pribor — yorugʻlik bilan uzoqni oʻlchovchi, yoʻnalishli lazerli koʻrsatkichlar, gigroskopik va kodli teodolitlar va ta-xeometrlar, vizirli nivelirlar, avtomatprofilograflar va boshqa elektron-optik asboblar qoʻllanilmoqda. Oʻzbekistonda M.ga oid amaliy ishlarni konchilik korxonasi qoshidagi marksheyderlik xizmati bajaradi.institutlar esa ToshTU va konchilik ilmiy tadqiqot institut larida olib boriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Klara Kimbol Yang** (tugʻilgan **Edith Matilda Klara Kimball** ; 1890-yil 6-sentyabr – 1960-yil 15-oktabr) amerikalik kino aktrisasi boʻlib, u erta jim kino davrida juda hurmatga sazovor va omma oldida mashhur boʻlgan.

Yoshligi
--------

 Clara Kimball Young 1909 yilda
Edith Matilda Klara Kimball 1890-yil 6-sentyabrda Chikagoda tugʻilgan, Edvard Kimbol va Paulin Madlin Kimbolning (nami Garret, 1860–1919) yagona farzandi boʻlib, ikkalasi ham sayohatchi aktyorlar edi. U uch yoshida sahnada debyut qilgan va bolaligida ota-onasi bilan sayohat qilgan va ularning teatr jamoasida rol oʻynagan. U Chikagodagi Avliyo Frensis Xaver akademiyasida tahsil olgan. Keyinchalik u aktsiyadorlik kompaniyasiga ishga qabul qilindi va sahnadagi faoliyatini davom ettirdi, Amerika Qoʻshma Shtatlari boʻylab koʻp sayohat qildi va turli kichik shahar teatrlarida oʻynadi.

Karyerasi
---------

Kinofilmlarning yangi muhitida va koʻp ekran raqobatisiz, Vitagraphdagi Young yulduzi tezda koʻtarildi. Yosh, asosan, fazilatli qahramon sifatida bir va ikkita rollarda rol oʻynagan. 1913-yilga kelib, u Vitagraph-ning eng mashhur yetakchi xonimlaridan biriga aylandi va ommaviy mashhurlik soʻrovida 17-oʻrinni egalladi. Afsuski, Yangning Vitagraph bilan birinchi davridagi koʻplab filmlari endi yoʻqolgan.

Oʻlim
-----

1960-yil mart oyida Young surunkali bronxial muammoni tuzatish uchun kichik jarrohlik amaliyotini boshdan kechirdi Jarrohlikdan keyin u sogʻligʻini tiklay olmadi va tobora zaiflashdi. Young 1960-yil 15-oktabrda Kaliforniyaning Vudlend-Xillz shahridagi Kinofilmlar uyida insultdan vafot etdi Uning qoldiqlari kuydirildi va u Kaliforniyaning Glendeyl shahridagi Grand View Memorial Park qabristoniga dafn qilindi. Kino sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Yangga Hollywood shon-shuhrat xiyobonida, 6513 Hollywood bulvarida yulduz berildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Golden, Eve*. Golden Images: 41 Essays on Silent Film Stars*. McFarland, 1-dekabr 2000-yil. ISBN 9780786408344.
2. ↑  *Groat.* „The Life and Career of Clara Kimball Young". *The Clara Kimball Young Website*.
3. ↑  „Photos of The Stars". *Silents Are Golden*.
4. ↑  *Groat.* „The Films of Clara Kimball Young". *The Clara Kimball Young Website*.
5. ↑  Former Star Recovers. *Oakland Tribune* (20-mart 1960-yil), s. 2.
6. ↑  Clara Kimball Young, Pioneer Actress, Dies. *The Los Angeles Times* (16-oktabr 1960-yil), s. A2.
7. ↑  Ellenberger, Allan R.*. Celebrities in Los Angeles Cemeteries: A Directory*. Jefferson, N.C.: McFarland & Company, 2001 — 105 bet. ISBN 978-0-7864-0983-9.
8. ↑  „Hollywood Walk of Fame Star locations". 7-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2006-yil.
**Lizogen konversiya** - lizogenizatsiya tufayli bakteriyalar xossalarining oʻzgarishi. Lizogen konversiya bakteriofaglarning bakteriya genomiga yangi genetik axborot kiritilishi bilan bogʻliq. Lizogen konversiya jarayonida, koʻpincha, bakteriya hujayrasi qobigʻining antigen tuzilmasi, toksinlarni sintezlash xususiyati, ayrim faglarga taʼsirchanligi va boshqa xususiyatlari oʻzgaradi. Bunday oʻzgarishlar bakteriya hujayrasi avlodlari irsiyatiga to profaglarning yoʻqolishigacha oʻtib boradi (qarang Lizogeniya). Virulent faglar taʼsirida bakteriyalar xossalarining oʻzgarishi fag kon-versiyasi deyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |