recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kim Ji-yeon** (1995-yil 20-martda tugʻilgan), **Kei** nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa. U 2014-yil noyabr oyida Janubiy Koreyaning „Lovelyz" qizlar guruhi aʼzosi sifatida shuhrat qozongan. Kei rasman yakkaxon debyutini 2019-yil 8-oktyabrda „Over and Over" deb nomlangan mini-albomi bilan amalga oshirgan. 2021-yil 16-noyabrda u „Lovelyz" tarqatib yuborilganidan keyin shartnomani uzaytirmaslikka qaror qilib, „Woollim Entertainmentni" tark etgan. U oʻzining musiqiy faoliyatiga eʼtibor qaratish uchun 2022-yil yanvar oyida „Palm Tree Island" guruhiga qoʻshilgan.

Faoliyati
---------

U 2016-yilda JTBC kompaniyasining „Girls Spirit" asosiy vokal tanlovida ishtirok etgan va „Matching" veb-dramasida bosh rolga tayinlangan! Xuddi shu yili „Boys Archery Club" dramasida ham rol ijro etgan. 1-sentyabr kuni u „Y" qoʻshigʻini chiqargan. 26-oktyabr kuni u „HighGRND PLAYGRND" leybli loyihasining bir qismi sifatida „Beautiful" trekini yaratgan.

2017-yilda u turli shoularda ishtirok etdi. U 107-108-qismlar uchun „Agiley Mouse Jerry" ishtirokchisi sifatida „King of Mask Singer" tanlovida paydo boʻlgan. U, shuningdek, Kim Tae-Yonning „I" qoʻshigʻini oʻzining versiyasida aytib turli festivallarda qatnashdi. U „Running Man" va „Idol National Singing Competition" tanlovlarida hakam sifatida ishtirok etgan.

2018-yilning 8-iyunida Kei 15-iyundan boshlab aktyor Choy Von-myong bilan birga „Music Bank" koʻrsatuvi uchun yangi olib boruvchi boʻlishi eʼlon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „케이, 오늘은 러블리즈 아닌 솔로 김지연..."역사적 순간, 행복한 떨림"[V라이브 종합"]. *Naver*. Qaraldi: 9-oktabr 2019-yil.
2. ↑  *Hong.* „러블리즈 해체…울림 "16일 계약만료, 각자 새출발" (공식) [전문"] (ko). *Sports Donga*.  Naver (1-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
3. ↑  *Dilip, Mangala*. „Here is everything you need to know about Lovelyz singer Kei's K-drama 'Matching! Boys Archery Club'". *International Business Times, India Edition*. Qaraldi: 23-noyabr 2018-yil.
4. ↑  „Y" (ko). *Melon* (2-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2019-yil.
5. ↑  *Park.* „Lovelyz's Kei collaborates with THE SOLUTIONS for new MV". *Aju Business Daily* (27-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2018-yil.
**Kon kombayni** — foydali qazilmalar yoki togʻ jinslarini umumiy massadan ajratib olish, maydalash va transport vositalariga ortish ishlarini bir yoʻla bajaradigan kon mashinasi. Asosiy qismlari: kon jinslari massivini buzib, ularni maydalaydigan ish organi; yuklash organi; harakatlantiruvchi dvigatellar; siljitish mexanizmlari; havosini yangilab turish va changlarni toʻtib qolish qurilmalari; boshqarish organlari. Foydali qazilmalarni qazib chiqarish uchun moʻljallangan Kon kombayni — tozalash kombayni, kon yoʻlaqlarini tayyorlash uchun moʻljallangan Kon kombayni — oʻ t i sh kombayni, uchastkada lavani birinchi ishga tushirish uchun moʻljallangan Kon kombayni — k ye s i sh kombayni deb ataladi.

Tozalash Kon kombayni ning qiya, yotiq va tik qatlamda ishlovchi; juda yupqa (0,8 m gacha), yupqa (0,81 — 1,21 m), oʻrtacha yupqa (1,21—3,5 m) va qalin (3,5 m dan yuqori) qatlamlardan qazib oladigan; shuningdek, tor joyni kamraydigan va keng joyni kamraydigan xillari bor. Tik qatlamda ishlovchi kombaynda koʻmir yuklovchi qismi boʻlmaydi. Tozalash Kon kombayni dagi asosiy ish organlari: kesuvchi zanjirlari boʻlgan bir yoki bir necha bar (rama)lardan iborat boʻlgan barli; aylanish oʻqi vertikal yoki gorizontal joylashgan barabanli; aylanish oʻqi gorizontal joylashgan shnekli; burgʻilash ish organlari. Boʻlardan tashkari, birlashtirilgan (mas, burgʻilash va barabanli) ish organlari ham qoʻllaniladi. Tozalash Kon kombayni kombaynga montaj qilingan mexanizm, kanat yoki gusenitsa yordamida harakatlanadi. Oʻtish Kon kombayni foydali qazilmani yoki jinslarni asosiy massadan ajratuvchi, strelkasimon, burgʻili (rotorli, rotorli-planetarli) va tebranma ish organiga ega. Ular gusenitsali, odimlovchi aralash harakatlantirgich yordamida harakatlanadi. Yuklash organi kovsh, sidirgichli konveyer, shnek va boshqa koʻrinishda boʻladi. Oʻtish kombaynlari yordamida butun kon yoʻlaklari ochib boʻlingach, shaxta maydoni lava deb ataluvchi ish uchastkalariga boʻlinadi. Har qaysi lavada tozalash kombaynlarida qazilmani qazishga kirishishdan oldin kesish Kon kombayni yordamida kon massasi butun lava boʻylab kesiladi. Bu kombayn bilan istalgan qatlamdagi koʻmir katlamini kesish mumkin. Bunday Kon kombaynining ish organi ikki sharnirli zanjiri boʻlgan tebranuvchi qoʻshaloq bardan iborat. Qazib chiqarilgan foydali qazilma yoki togʻ jinslari yuklash organi yordamida konveyerta ortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**El Tio** („amaki" nomi bilan atalgan) ― Potosi konida joylashgan boliviyaliklar orasida keng tarqalgan yovuz ruhdir. Yer osti dunyosi, shu jumladan yer osti boyliklarining himoyachisi edi. El-tio haykallari odatda konlarning kirish qismida joylashtirilgan. Potosi aholisi asosan katoliklardir, ammo bu yer osti mudofaasi bilan bogʻliq boʻlgan El-Tioga boʻlgan ishonchini istisno qilmaydi.Shu bilan birga, tarixiy maʼlumotlarga koʻra, bu ruhga boʻlgan ishonch ispaniylar Boliviyaga kelishidan oldin ham paydo boʻldi. Aslida, uni „amakisi" ismi (Konchilar jiyanlari bilan qarindoshligini koʻrsatishga moʻljallangan va shuning uchun ularni himoya qilish zarurati) 1676 va 1736-yil orasida paydo boʻlgan.

Tashqi koʻrinish
----------------

El-Tioning tanasi bir parcha javhardan, shuningdek, loydan qilingan. El-Tio shoxlar, echki soqoli va tik jinsiy olat bilan tukli va kosmatli tasvirlangan. Baʼzan rang-barang lentalar bilan bezatilgan. Konchining metall chiroqlarining boʻlaklari yoki yonib ketgan lampochkalari uning koʻz teshigiga solinadi. El Tioning ogʻzi ochiq, oʻtkir tishlari shisha yoki kristall parchalaridan chiqib turadi.

Marosimlar
----------

Pastga tushishdan oldin konchilar El Tioga qurbonlik qilishadi, bu ruhni tinchlantirish va yer osti paytida uning yordamini olish uchun moʻljallangan. El-Tioning konchilarni baxtsiz hodisalardan qutqarishi va koʻproq gavhar qazib olishlariga yordam berishi kutilgan. El-Tio uchun qurbonlik, odatda, spirtli ichimliklar, sigaretalar, koka barglari, haykal yaqinida qoldirilgan shirinliklardan iborat edi. surtilgan.

Madaniyatdagi tasvir
--------------------

* El-tio haqidagi hikoyalar „Mines Tales" kitobida chop etilgan Boliviyalik yozuvchi Viktor Montoya, hozirda Stokgolmda yashovchi konchilardan kelgan.
* 2013-yilda ingliz musiqachis Naughty Boy „la la la la la" qoʻshigʻini chiqardi, uning videosida yigʻi bilan odamlarni davolay oladigan bola haqidagi Boliviya afsonasi koʻrsatilgan. Klip oxirida bola va uning hamrohlari tashlandiq konga keladi va bola El Tio haykali bilan yolgʻiz qoladi (afsonaga koʻra, jinni magʻlub etish yoki uning qurboni boʻlish uchun).

Adabiyotlar
-----------

* Maykl Taussig. *Janubiy Amerikadagi iblis va tovar fetişizmi*, 1980-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „El Tío de la mina (Ensayo). Por Javier Claure C." (deadlink). 30-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2013-yil.
2. ↑  Potosi — serebryaniy gorod Bolivii
3. ↑  „Традиционные верования и ритуалы жителей Боливии" (deadlink). 27-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2013-yil.
4. ↑  „Cuentos de la Mina, de Víctor Montoya" (deadlink). 30-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2013-yil.
5. ↑  Naughty Boy — La La La ft. Sam Smith — YouTube

Havolalar
---------

* Xaver Klaure C. El Tio de la mina (Ensayo)(isp.) )
* El Tio va Citizendium entsiklopediyasida(Inglizcha) )
* SHAYTONDAGI KONCHI Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-11-07). (El Tio hujjatli filmining tavsifi)(Inglizcha) )
* El tío de las minas bolivianas Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-08-18). (El Tio haqida umumiy maʼlumot, fotosuratlar va videolar tanlovi bilan)(isp.) )
Tashkilot logotipi
**Turk sport muassasasi** 1936-yil 18-fevralda Respublika Xalq partiyasi aloqaga chiqqan fashistlar Germaniyasining sport siyosatini boshqargan Karl Diemning koʻmagida tashkil etilgan va iyun oyida Turkiya Buyuk Millat Majlisining ovoz berishi bilan yopilgan. 29, 1938 yil

1923-yilda Turkiya Respublikasining birinchi rasmiy sport tashkiloti Turk sport uyushmalari tashkil etildi. U mustaqil tuzilmaga ega edi. Bu ittifoq Turkiyaning asoschisi va prezidenti Mustafo Kamol Otaturkning buyrug'i bilan 1924-yilda Parijda va 1928-yilda Amsterdamda bo'lib o'tadigan yozgi Olimpiya o'yinlariga sportchilarni yuborish uchun davlatdan moliyaviy yordam olayotgan edi

1936-yil 18-fevralda Respublika Xalq partiyasi aloqaga chiqqan fashistlar Germaniyasi olimpiya qoʻmitasi rahbari Karl Diem koʻmagida sportni mustaqil boshqaradigan *Turk sport uyushmasi* tugatildi va *Turkiya sport uyushmasi tugatildi.* partiya boshqaruvida edi, tashkil etildi. 

1938-yil 29-iyun kuni Turkiya Buyuk Millat Majlisida boʻlib oʻtgan yigʻilishda Mustafo Kamol Otaturkning buyrugʻi bilan *Turkiya sport muassasasi* 1938-sonli "Jismoniy tarbiya toʻgʻrisida"gi qonun bilan tugatildi.

Manba
-----
**Yağmur Kochyiğit** (1988-yil 7-sentyabrda Istanbulda tugʻilgan) — turk voleybolchisi. Uning boʻyi 185 sm tashkil etadi. U baland boʻyli valebolchi, tashqi hujumchi sifatida oʻynaydi. U Fenerbahce jamoasiuchun oʻyin faoliyatini olib boradi va 2010-yilning iyul oyida jamoa bilan uch yillik shartnoma imzoladi. U shuningdek, ispaniyalik Jamper Aguere, Turkiyaning Eczacıbaşı Zentiva va Beshiktosh klublarida ham oʻynagan.

Koçyiğit Fenerbahçe bilan 2010-2011-yillarda CEV Chempionlar Ligasida oʻz oʻyini bilannishtirok etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Mukofotlari
-----------

### Klublari

* 2010-yil Turkiya Superkubogi - Chempion, Fenerbahche bilan.
* 2010-yil FIVB klublar oʻrtasidagi jahon chempionati - Chempion, Fenerbahche bilan.
* 2010-2011-yil CEV Chempionlar Ligasi - Bronza medali, Fenerbahche bilan
* 2010-2011-yil Aroma ayollar voleybol ligasi - Chempion, Fenerbahche bilan.
* 2011-2012-yil CEV Chempionlar Ligasi - Chempion, Fenerbahche bilan.

Fenerbaxche Opet
----------------

Chorshanba 23-noyabr 2022-yil 14:28da Fenerbaxche Opet ayollar voleybol jamoasi oʻyinga tushgan „Sariq farishtalar" nom ostida 3-0 hisobida gʻalaba qozonishdi, unda ular oʻz toʻplamlarini 25-23, 25-16, 25-18 oldinda, 5 ligada yakunladilar. u esa oʻz gʻalabasini muhrladi.
 Shuningdek, Burhan Felek Vestel voleybol zalida boʻlib oʻtgan jangni tomosha qildi.
 Terma jamoa oʻyinni Anna Lazareva, Aslpaxta kala, Meliha Diken, Makris Karneyro, Eda Erdem Dundar, Arina Fedorovtseva, liberos Cansu Gugurtetin va Gizem Gugurttepalari bilan boshladi.
 Oʻyining birinchi setida 19-19 dan soʻng hisobda ustunlikka ega boʻlgan sariq farishtalar setni 25-23 hisobida yutishdi. Ikkinchi setni hujumda yaxshi boshlagan Fenerbaxche Opet 6-1 hisobida raqibiga erta tanaffus berdi. Qolgan qismida qulay oʻyinini davom ettirgan jamoa Arina va Lazareva boshchiligida 25-16 hisobida gʻalaba qozondi. Uchinchi setda nazorat ostida oʻyin koʻrsatgan sariq farishtalar setni 25-18 va uchrashuvni 3-0 hisobida yutishdi.

Oʻyin natijasi
--------------

Ligada qolgan 6 hafta ichida 4 marta gʻalaba qozongan sariq farishtalar 2 marta yutqazib, 12 ochko toʻplashdi. Boshqa tomondan, 3 gʻalaba va 3 magʻlubiyat bilan 9 ochkoga erishdi.
Fenerbaxche OPETning maqsadi esa ortda qolgan muxlislarning qoʻllab-quvvatlashini olib, haftani gʻalaba bilan yakunlash oliy maqsadi edi.

Yana qarang
-----------

* Turk ayollari sportda

Manbalar
--------

1. ↑  „Yagmur and Zulfiye set for Fenerbahce". 26-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Player profile on fenerbahce.org". 14-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  *CEV.* „World champion Fenerbahce saves honor by claiming bronze medal". 23-mart 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-mart 2011-yil.
4. ↑  *CEV.* „VakifGunesTTelekom completes Turkish fairy tale in Istanbul". 24-mart 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-mart 2011-yil.
5. ↑  „Yağmur Koçyiğit".. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
6. ↑  „Yağmur Koçyiğit".. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* CEV profili
* Fenerbahche rasmiy sahifasi
**Nina Mixaylovna Demidenko** (1925.19.12, Bishkek) — gigiyenist, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1976), tibbiyot fanlari doktori (1970), professor (1971). Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgan (1949). Shu institut mehnat gigiyenasi kafedrasi assistenti (1954—61), dosenti (1962—67), mudiri (1967—1990, 1990-yildan 2-Toshkent tibbiyot akademiyasida), 1992-yildan professor konsultant. Oʻlka gigiyenasi va mehnat fiziologiyasi, pestitsidlar gigiyenasi va toksikologiyasi muammolari ustida tadqiqotlar olib borgan. "Shuhrat" medali (1994) bilan takdirlangan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Aberratsiya (maʼnolari).

**Aberratsiya**, biol.da — 1) morfo-logiya va fiziologiyada — odatdagi tuzi-lish va funksiyalardan, yaʼni normadan chetga chiqish; 2) genetik a d a — xromoso-malar tuzilishining oʻzgarishi. A. tabi-iy va eksperimental yoʻllar bilan vujudga keladi. A. ikki xil — bitta xromosomada yoki xromosomalararo sodir boʻlishi mumkin. Birinchi holda xromosomaning maʼlum qismi tushib qoladi, juftla-nadi yoki ulardagi genlarning joyla-nish tartibi oʻzgaradi, ikkinchi hodsa nogomologik xromosomalarning maʼlum qismlari oʻzaro oʻrin almashinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bezoarlar** (fors, soʻzma-soʻz badi zahr — ziddi zahar), bezoar toshlar — qoʻy, echki, otlar, baʼzan qoramol, choʻchqalarning oshqozon-ichak yoʻlida chigʻallanib toʻplanib qoladigan hayvonlarning juni (pilobezoarlar) yoki oʻsimliklar tolasi (fitobezoarlar). Moddalar almashinuvi, hazm organlari faoliyati buzilganda, mollar da-gʻal tolali yem-xashak bilan boqilganda paydo boʻladi. Bezoar dumaloq shaklda boʻlib, baʼzan kattaligi yosh bola kallasidek keladi, sirti shilliq parda bilan\_qoplanadi, ogʻirligi baʼzan 2,5 kg gacha yetadi. Bezoar paydo boʻlganda hayvonlarda tana harorati koʻtariladi, halloslaydi. Jarrohlik yoʻli bilan olib tashlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nimfalidlar** (Mymphalidae) -kunduzgi kapalaklar turkumi. Qanotlari yozilganda 25–80 mm, ustki gomoni chiroyli naqshindor. Qurtlarining tanasida pixlari va kutikulyar oʻsimtalari boʻladi. 2 mingga yaqin turi maʼlum. Turlari tropik va subtropik mintaqalarda ayniqsa xilma-xil. Kapalaklari yaxshi uchadi; ayrim turlari migratsiya kiladi. Yosh qurtlari oʻrgimchak toʻriga oʻxshash uchlarida gʻuj boʻlib yashaydi. Oʻtlar, baʼzan daraxtlar bargi bilan oziqlanadi; koʻpchiligi biron oʻsimlik turiga ixtisoslashgan oligofaglar. Gʻumbagi tanasida yaltiroqdogʻlar bor; boshini pastga osiltirib biron narsaga yopishib oladi. Yosh kapalaklik yoki qurtlik davrida qishlaydi. N. orasida sadafdorlar, tasmalilar, shashkalilar, qichitqon oʻt kapalaklari, turli rangli kapalaklar, motamsaro kapalaklar, admiral, gelikonidlar va boshqa koʻpchilikka tanish.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻhna Fazli**, Kushki Foʻzayl — qad. shahar harobasi (miloddan avvalgi 1-asr — milodiy 13-asrboshi). Qarshi shahridan 50 km jan.gʻarbda. Atrofi paxsa devor bilan oʻralgan. K.F.ning uzunligi jan.-gʻarbdan shim.sharqqa 1 km, kengligi 550 m boʻlgan; jan. qismida balandligi 20 m boʻlgan ark joylashgan; 9—12-asrlarda Bazda nomi bilan mashhur boʻlgan va kuchli qalʼa-istehkomga aylangan. K.F.da hunarmandchilik va savdo rivojlangan. Undan Buxoro—Kalif va Vasaf—Kalif karvon yoʻli oʻtgan. Moʻgʻullar hujumidan keyin harobaga aylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻhgiluya va Buyir-Ahmad ustoni** — Eronning janubi-gʻarbida joylashgan uston. Ushbu uston Eronning eng goʻzal joylaridan hisoblanadi. Ayniqsa, bu ustonda bir vaqtning oʻzida 4 faslni koʻrish mumkinligi bilan shuhrat qozongan. Uston shimoldan Chahormahol va Baxtiyoriy ustoni, sharqdan Fors ustoni, gʻarbdan Xuziston ustoni va janubdan Bushahr ustoni bilan chegaradoshdir. Ustonda 5 ta tuman, 41 ta qishloq, 14 ta shahar bor. Qalʼayi Raisi, Landa, Charom, Yosuj, Gajsaron, Bosht, Dahdasht, Sisaxt va boshqalar uston tarkibiga kiruvchi shaharlardan hisoblanadi.

Togʻlari
--------

Uston togʻlari Zagros togʻ tizmasida joylashgan boʻlib, shimoli-gʻarbdan janubi-sharq tomon choʻzilgan. Deno togʻi Sisaxt shahrining shimolida joylashgan va ustondagi togʻlar ichida eng balandidir. Bu togʻ "Eron „Alp"i" yoki „Zagros kelini" nomi bilan mashhur. Ustonning eng past nuqtasining balanligi 500 m. boʻlib, Lishtar deb ataladi. Eng baland nuqtasi — Deno choʻqqisi 4409 metrdir.

Tabiati
-------

Ustonning oʻsimliklar olami shu qadar boyki, uning „Eron oʻsimliklar bogʻi" deb atasa boʻladi. Ustonda Eron oʻrmonlarining 8%i joylashgan. Uston oʻrmonining keng maydoni eman daraxti bilan qoplangan va moʻtadil, sovuq havoli mintaqada joylashgan.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

Imomzoda Hasan maqbarasi, Haft chashma, Kuhi-gel koʻli, Morgun sharsharasi, Nul gʻori, Bilqis bogʻi, Chagʻoxur koʻli, Kuhrang bulogʻi, Deyme bulogʻi, Otashgoh sharsharasi, Mulo va Sardob buloqlari, Dara-ishq sharsharasi, Zamonxon tarixiy koʻprigi va Sarob gʻori turistik ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  Mostafaviy, Hamid*. Tasvirlarda Eron bo'ylab sayohat*, 2013, SOKHANVARAN PUB. — 213-218 bet. ISBN 978-600-9675-31-3.
**Respublikachilar partiyasi** (AQSH) — AKShdagi ikki asosiy partiyadan (Demokratlar partiyasi bilan bir katorda) biri. 1854-yil shim.sharqiy shtatlarning sanoattijorat namoyandalari va Jan.ning quldorchilik oligarxiyasi siyosiy hokimiyatini tugatish uchun kurashayotgan jamiyatning boshqa ijtimoiy qatlamlari ittifoqi asosida tashkil etilgan. 1861—85, 188993, 18971913, 192133, 195361, 1969—77, 1981—93 yillarda hokimiyat tepasida boʻlgan. Respublikachilar partiyasi 2001-yildan yana Oq uyni egallab turibdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻchmanchi chigirtka** (osiyo chigirtkasi, toʻqay chigirtkasi, qamishzor chigirtkasi, botqoqlik chigirtkasi, Locusta migratoria L.) — gala boʻlib yashovchi chigirtka turi. Yevrosiyodan Afrika, Avstraliyagacha boʻlgan joylarda, Yevropaning janubiy qismi, Zakavkazye, Oʻrta Osiyo, Gʻarbiy Sibir janubiy va Uzoq Sharqda tarqalgan. Oʻrta rus (Koʻchmanchi chigirtka rossica), afrika (Koʻchmanchi chigirtka migratorioides), sharq(. m. manilensis) va asl Koʻchmanchi chigirtka (Koʻchmanchi chigirtka migratoria) kenja turlari mavjud; asosan, hamma ekinlarni, ayniqsa, bo-shoklilarni koʻp zararlaydi. Koʻchmanchi chigirtka rivojlanishida ikki: tuda boʻlib yashovchi juda serharakat lichinkalik hamda gala boʻlib yashovchi qanotli bosqichlarni utadi. Lichinkalari toʻdasi (koʻliga) oziq qidirib maʼlum yoʻnalishda harakat qiladi va oʻz yulida uchragan koʻkatlarni yeb bitiradi. Ular soni siyraklashganda gala boʻlib yashash va koʻchib yurish xususiyatini yoʻqotib, yakka yashovchi chigirtkalar paydo boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Otaboyev Qaygʻisiz Sardorovich** (1887, Zakaspiy viloyati Tajan uyezdi — 1937, Moskva) — davlat va jamoat arbobi. Turkiston ASSR Xalq komissarlari Soveti raisi (1920—22). Toshkentdagi oʻqituvchilar seminariyasini tugatgan. 1917 yilgacha Mari shahrida oʻqituvchi, bank xodimi boʻlib ishlagan. Marv Soveti ijroiya komiteti raisi oʻrinbosari va raisi (1917-19). 1920 yilda O. Toshkentga chaqirildi va Turkiston ASSR hukumati raisligiga tayinlandi. U shoʻrolar davrida "bosmachilik" nomini olgan harakat aslida Turkiston xalklarining milliy ozodlik qarakati ekanligini tushunib yetgan va uni harbiy kuch bilan bostirishga qarshi chiq-qan. Samarqand viloyatida kizil armi-yaga qarshi kurashayotgan Bahrombek qoʻrboshi bilan teng asoslarda tinchlik shartnomasini imzolagani va uni qamoqqa olmaganligi sababli lavozimidan boʻshatildi va "qayta tarbiyalanish" uchun Moskvaga yuborildi (1922). 1923 yil yozida BXSR Nozirlar Shoʻrosi raisining 1-oʻrinbosari. Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish oʻtkazilgach, Turkmaniston SSR XKSning 1-raisi (1925 yil fevral).

O. Moskvada qamoqqa olingan (1937 yil 11 iyun) va "xalq dushmani" sifatida otib tashlangan. Keyinchalik oklangan. Ashxobodda haykali oʻrnatilgan (1967).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Oʻzbekistonning yangi tarixi. 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida], T. 2000; Oʻzbegim, T. 1992.

|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya bosh vaziri - Dimetriy Medvedev | *Bosh vazir haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkmaniston bayrogʻi Turkmaniston Bosh vazirlari |
| --- |
|  |
| Turkman SSR | 

* Qaygʻisiz Otaboyev
* Aytboy Xudoyberganov
* Suhon Boboyev
* Balish Ovezov
* Jumaturdi Qorayev
* Balish Ovezov
* Abdi Annaliyev
* Muhammadnazar Gʻofurov
* Oʻroz Oʻrozmuhammedov
* Balli Yozguliyev
* Chori Qoriyev
* Saparmurot Niyozov
* Annamurot Xoʻjamurodov
* Xon Ahmedov
 |
|  |
| Turkmaniston | 

* Xon Ahmedov
* Saparmurot Niyozov
* Gurbanguli Berdimuhamedov
 |

 |
**Boʻstonliq xazinasi** (mil. Na. 1-yarmi) - moddiy madaniyat yodgorligi. Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanining Sijjak qishlogʻidagi Koʻkyongʻoq mavzeida, Piskom daryosining oʻng sohilida boʻlgan. 1965-yilda choʻpon Q. Ermatov topib Oʻzbekiston xalqlari tarixi muzeyiga topshirgan. Boʻstonliq xazinasi har birining ogʻirligi 200 g li 8 ta burama bilaguzuk, 8 ta tumor saqlanadigan quticha, 27 ta qoʻngʻiroqcha, 1 ta buloqi (burunduq) va boʻyinga taqiladigan bir qancha zanjirdan iborat; hammasi kumush. Bilaguzuklar oʻyma, chizma va bosma usulda ishlangan boʻlib, ikki uchi ilon boshi koʻrinishida, sirti turli geometrik shakl, naqsh va sugʻdcha yozuvlar bilan bezatilgan. Bu yerda olib borilgan arxeologik qazishlar jarayonida xumdonlar va kumush buyumlar yasaladigan ustaxonalar qoldigʻi, tangalar, sirlangan sopol idishlar boʻlagi ham topilgan. Boʻstonliq xazinasi Toshkent vohasining qad. aholisi madaniyatini oʻrganishda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  "Boʻstonliq xazinasi" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Talaba sport uyushmasi** Oʻzbekistondagi oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlari oʻquvchilari hamda talabalarining sport uyushmasidir. 2002-yil 25-dekabrda tuzilgan. Oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarining talabalari, magistr, aspirant, professoroʻqituvchilari, ilmiy xodimlari, ishchi, xizmatchilari oʻrtasida jismoniy tarbiya, sport va turizmni ommalashtirishga daʼvat etilgan. Toshkent sh. viloyatlar va Qoraqalpogʻiston Respublikasida uyushmaning boʻlimlari, oliy oʻquv yurtlarida esa "Talaba" sport klublari tuzilgan. "T." su. har 3 yilda 1 marta 20 ga yaqin sport turlari boʻyicha universiadalar oʻtkazadi. Universiadalar oraligʻida sport turlari boʻyicha chempionat va kubok musobaqalarini uyushtiradi. 1universiada Namangan shahrida boʻlib oʻtgan (2000).

Uyushma safida 87 184 aʼzo boʻlib, ulardan 20 mingga yaqini sport seksiyalarida muntazam shugʻullanadi, 9272 nafar 3 va 2razryadli, 2742 nafar 1razryadli, 858 nafar sport ustaligiga nomzod, 636 nafar sport ustasi, 97 nafar xalkaro toifadagi sport ustasi bor (2003). Oliy taʼlim muassasalaridagi 120 ta sport zali, 52 ta futbol maydoni, 71 ta qoʻl toʻpi maydoni, 150 ta voleybol maydoni, 113 ta basketbol maydoni, 87 ta yugurish yoʻlakchasi, 11 ta suzish havzasi, 42 ta tennis korti "T." su. aʼzolari xizmatida.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gerontologiya** (yun. geron, gerontos —keksa, kari va ... logiya) —tirik organizmlar, jumladan, odamning qarish jarayonini oʻrganadigan fan; tibbiyot va biol. fanlarining bir boʻlimi. Yoshi kashtan organizm kasalliklarining xususiyatlari haqidagi taʼlimot —geriatriya, keksaygan va katta yoshdagi kishilar gigiyenasi haqidagi taʼlimot —gerogigiyena, keksalar psixikasi va feʼl-atvorini oʻrganadigan taʼlimot — gerontopsixologiya G.ning asosiy tarkibiy qismidir. Infeksion kasalliklardan nobud boʻlishning hamda bolalar oʻlimining kamayishi va b. omillar umr uzayishiga yordam beradi. Qarish sabablari haqida bir necha nazariya ilgari surildi. I. I. Mechnikov fikricha, ichakda yashaydigan bakteriyalarda moddalar almashinuvi mahsulotlari va organizmning oʻzida azotli moddalar almashinuvining mahsulotlari (siydik kislota) kishi organizmini zaharlab, qarishga sabab boʻladi. Hoz. G. qarish sabablari va mexanizmlarini molekula va hujayradan tortib to butun organizm darajasida oʻrganmoqda. G. asosan, eksperimental, klinik va ijtimoiy yoʻnalishlarda rivojlanmoqda. G.ning ijtimoiy gigiyena sohasidagi ilmiy tadqiqotlari barvaqt qarish sabablarini ijtimoiy sharoitga, kishilarning yashash tarziga bogʻlab oʻrganish, keksaygan kishilarning moddiy taʼminoti, mehnat qilishi, ovqatlanishi, yurish-turishini maqsadga muvofiq tashkil etish, ijtimoiy va tibbiy yordam berishning eng maqbul usullarini qidirib topishga qaratilgan.

Oʻzbekistonda G. va geriatriya muammolari I va II ToshTI, vrachlar malakasini oshirish instituti ichki va asab kasalliklari hamda jarrohlik kafedralarida prof.lar R. M. Nurmuhamedov, A. R. Rahimjonov, E. Y. Qosimov, N. N. Nasriddinova, M. G. Rustamovalar, dotsentlar L. E. Otaxonova, M. H. Hojiboyev va b. tomonidan oʻrganilmoqda. Ibn Sino Xalqaro jamgʻarmasi qoshida tashkil qilingan Ibn Sino gerontologiya markazi (2000 y.) da ham G. sohasida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda (Sh. B. Ergashev, L. E. Yoʻldosheva va b.).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Qadimgi Iroq hududida miloddan avvalgi IV ming yillikda Shumer davlati tashkil topgan. Мiloddan avvalgi III ming yillikdan I ming yillikkacha bu hududda Akkad, Bobil va Assuriya davlatlari mavjud bo’lgan. Miloddan avvalgi 539-331 yilgacha bu hududlar Ahamoniylar imperiyasi tarkibiga, keyin 200 yil davomida Aleksandr Makedonskiy imperiyasi tarkibida bo‘lgan. Undan so‘ng yana forslar hukmronligi qo’l ostiga qaytgan.

Bosib olinishi
--------------

```
VII asrda bu hududlarni arablar bosib olgan. XIII asrda esa mo‘g‘ul bosqinchilari bu yerlarga bostirib kirdi. XVI asrdan XX asrgacha Iroq Usmoniylar imperiyasining tarkibiy qismi bo‘lib keldi. 1916-yili Buyuk Britaniya bu hududlarni istilo qildi. 1932-yili Iroq o’z mustaqilligini qo‘lga kiritdi, lekin oradan ko‘p o‘tmay 1941-1945 yillarda Buyuk Britaniya, Eron, Pokiston va Turkiya jamoaviy xavfsizlik to‘g‘risidagi «Bag’dod pakti»ni imzolashdi. 1958-yil monarxiya ag’darilib, Iroq «Bag‘dod pakti»dan chiqdi. 1963-yil AQSHning qo’llab-quvvatlashi bilan Iroqda harbiy davlat to‘ntarishi amalga oshirildi.
```

1980-yil
--------

```
1980-yil Iroq va Eron o‘rtasida urush boshlanib ketdi. 1988-yil urush to‘xtatilib, 1990-yil Eron bilan tinchlik shartnomasi imzolandi. Shu yili Iroq Kuvayt hududiga bostirib kirdi. BMT Iroq bilan savdo aloqalariga embargo e’lon qildi. 1991-yil AQSH boshchiligidagi NATO harbiy kuchlari «Sahrodagi bo‘ron» deb nomlangan Iroqqa qarshi harbiy operatsiyani boshladi. 1994-yil Iroq Kuvaytga nisbatan o‘z da’vosidan voz kechdi. 1998-yil qurollanishni nazorat qilish bo‘yicha BMT maxsus komissiyasi mamlakat hududidan chiqarib yuborildi. Bu Fors ko‘rfazida AQSH harbiy kuchlarining to‘planishiga asos bo‘ldi. 2003-yilning mart oyida AQSH va Buyuk Britaniya Saddam Husaynni hokimiyatdan ag‘darish maqsadida Iroqqa qarshi harbiy operatsiyalarni boshladi, natijada S.Husayn hokimiyatdan ag‘darilib, deyarli butun Iroq hududi AQSH nazorati ostiga o’tdi. Hozirgi kunda mahalliy boshqaruv organlari shakllantirilmoqda. 
```

Manba
-----

•"Arab Mamlakatlari Madaniyati va An'analarini O'rganamiz" Toshkent-2020
**Damir Solijonovich Roʻziboyev** (1939.16.4, Samarqand) — haykaltarosh, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1985). Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini tugatgan (1959). Oʻzbekiston badiiy fondining kulollik zavodi (1959— 61), Sanʼatshunoslik ilmiy tadqiqot instituti (1961—65)da ishlagan; Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyi direktori (1988— 97). P. ijodiga oʻzbek badiiy merosining taʼsiri kuchli boʻlib, unda milliylik oʻziga xos tarzda namoyon boʻldi (Navoiy shahri aerovokzali binosi devorlarini bezagan relyeflar, 1985). R. portretlar (Beruniy siymosi tasvirlangan "Mutafakkir" asari, shamot, 1979; "Rassom V.Savitskiy", bronza, 1980 va boshqalar), xalq vakillari va turmushi tasvirlangan asarlar ("Buvi va nevara", shamot, 1975; "Sayramlik qiz", shamot, 1978 va boshqalar) muallifidir. Ramziy obrazlar (jumladan, "Navroʻz malikasi", 2001 va boshqalar) hamda Semurgʻ qush tasviri R. ijodida alohida oʻrin tutadi: "Toʻy" (shamot, 1977), "Xonanda" (shamot, 1982), "Musiqa" (bronza, 1988) va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Iroqliklar** (Iroq arablari) -xalq. Iroqning asosiy aholisi (14,5 mln. kishi). Umumiy soni 14,6 mln. kishi (1990-y. laroʻrtasi). Shuningdek, Kuvayt, Germaniya va b. mamlakatlarda ham yashaydilar. Arab tilining Iroq lahjasida gaplashadilar. Dindorlari — asosan, shim. da musulmon-sunniylar, jan. da shialar. Iroqhududi (Ikki dare oraligʻi) 7-asr da arablar tomonidan bosib olingan 8-asr da Bagʻdod Arab xalifaligining poytaxtiga aylangan.

Arablar Ikki dare oraligʻining qad. aholisi avlodlari bilan aralashib ketganlar. 1958 y. dagi inqilob natijasida milliy uyushuv jarayonlari kuchaygan. I. ning bir qismida qabilaviy boʻlinish saqlanib qolgan (yuzdan or-tiq qabila nomlari maʼlum). I. ning asosiy mashgʻulotlari — dehqonchilik, chorvachilik, jan. tumanlarda bogʻdorchilik, polizchilik. Shahar aholisi hunarmandchilik, savdo, sanoat (asosan, neft), xizmat koʻrsatish sohasida band.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Abu Nasr ibn Huzaym al-Huzaymiy** (X asr) — somoniylar hukmdorlari saroyida xizmat qilgan arabiynavis shoir.

Tarjimayi holi
--------------

Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ud-dahr" tazkirasida qayd etilgan ma’lumotlarga qaraganda, al-Huzaymiy Abivard shahridan bo‘lib, ko‘zga ko‘ringan shoir va adib bo‘lgan. U „Mahosin ash-she’r va ahosin al-mahosin" („She’riyat go‘zalligi va go‘zallar go‘zali") asarining muallifidir.

Al-Huzaymiy ko‘p yillar Buxoroda amir saroyida xizmat qiladi va bu shahar yodgorliklarini o‘rganadi, keyin ona yurti Abivardga kelib, umrining oxirigacha shu yerda yashaydi. Uning she’rlari Buxoro va Abivardda devonga to‘plangan. Al-Huzaymiyning shoir Iskofiyga atab yozgan madhiyasi, amir Abdulmalik (954—961) vafoti munosabati bilan yozilgan marsiya va vazir Abu Ali al-Bal’amiyga (960—974) bag‘ishlangan qasidasi 960-yillarda, ya’ni uning ijodi gullagan davrda yozilganini ko‘rsatadi. Bir she’rida shoir 56 yoshda ekanligini yozadi. Demak, u bundan ham ko‘proq yashagan. Uning vafot etgan yili taxminan 970—980-yillar.

Ijodi
-----

Bizgacha Al-Huzaymiyning birorta asari yetib kelmagan. „Yatimat ud-dahr"ga kiritilgan ayrim namunalar al-Huzaymiyning qasida, hajv va vasfiy she’rlaridan olingan parchalardir.

Somoniylar davri she’riyatida qishloq xo‘jaligi, yer va yerni ishlash masalalariga bag‘ishlangan she’rlarni deyarli uchratmaymiz. Bu xususda al-Huzaymiyning bir parcha yeri haqida yozgan she’rini eslatib o‘tish mumkin. Shoir bunda yerning inson va uning hayoti uchun qanchalik ahamiyatga ega ekanligini to‘g‘ri ifodalab bergan. Al-Huzaymiy yana bir she’rida hayotidan nolib, o‘z taqdiridan shikoyat qiladi. Turmush mashaqqatlaridan qutulish yo‘lini topolmagan shoir ruhiy tushkunlikka uchraydi. Taqdir bevafoligidan qutulish uchun uyda o‘tirib, o‘z or-nomusini saqlash bilan shug‘ullanish kerak, degan xulosaga keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Абдуллаев И*. Абу Мансур ас-Саолибий*. Тошкент: Ўзбекистон, 1992 — 50 bet.
2. ↑  Абдуллаев И*. Бухоронинг арабийнавис шоирлари*. Тошкент: Фан, 1965 — 46 bet.
**Abu Nasr Sogʻarjiy** (arabcha: أبو نصر الصاغرجي — Abu Nasr Ahmad ibn Faraj ibn Abdulaziz ibn Abulhaysam Sogʻarjiy) — faqih.

Hayoti
------

Abu Nasr Sog‘arjiy faqih, fozil va solih kishi bo‘lgan. Abu Nasr Sog‘arjiyga Alloh taolo olim farzandlar ato etganki, ular ham o‘z zamonasining mashhur olimlaridan hisoblanishgan.

Ustozi
------

Abu Nasr Sogʻarjiy hadis ilmi sir-asrorlarini ustozi Yusuf ibn Solih Xatibdan oʻrgangan. Bundan tashqari oʻsha davrning birqancha muhaddislardan hadislar tinglagan va rivoyat qilgan.
Manbalarda Abu Nasr Sogʻarjiydan uning oʻgʻli hamda bir qancha kishilar hadis rivoyat qilgani qayd etilgan.

Vafoti
------

Abu Nasr Sogʻarjiy hijriy 524-yil robiʼal-avval oyi — milodi 1130-yil fevral oyida Samarqandda vafot etgan. Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 611.
2. ↑  Isaev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016.
3. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 6. — Bayrut, 1988.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xebey** — Xitoyning shim. qismidagi provinsiya, sharqdan Sariq dengizning Lyaodun va Boxayvan qoʻltiqlari oʻrab turadi. Maydoni 202,7 ming km². Aholisi 65,7 mln. kishi (1999). Hududining katta qismi Buyuk Xitoy tekisligida, gʻarb, shim. va shim.gʻarbida togʻlar bor. Daryolari zich. Maʼmuriy markazi — Shitszyachjuan sh.

X. — Xitoyning eng rivojlangan provinsiyalaridan biri. Koʻmir, metallurgiya, mashinasozlik, toʻqimachilik, farforchinni sanoatlari mamlakat ahamiyatiga ega tarmoqdar. Mamlakatda qazib olinadigan koʻmirning katta qismi X.ga toʻgʻri keladi, shuningdek, temir rudalari hamda neft konlari topilgan. Koʻp tarmoqli mashinasozlik, xususan, energetika, konchilik, transport, metallurgiya, neft sanoati uchun jihozlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari i.ch. rivojlangan. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Xandan va Shitszyachjuanda yirik toʻqimachilik ktlari, Tanshanda keramika kti ishlab turibdi. Provinsiyaning markaziy va sharqiy qismlari provinsiya tarkibida boʻlmagan Pekin va Tyantszin markazga boʻysunuvchi shaharlar bilan mamlakatning yagona sanoat rnini tashkil qiladi. X. — mamlakatning muhim dehqonchilik rni. Asosiy ekinlari: gʻalla va paxta, shuningdek, moyli va boshqa texnika ekinlari ekiladi. Qishloq xoʻjaligi, asosan, shaharlar aholisini oziq-ovqat xom ashyosi bilan taʼminlashga qaratilgan. Bugʻdoy, makkajoʻxori, gaolyan, tariq, sholi ekinlari katta hududlarni egallaydi. Shuningdek, soya, yer yongʻoq, kunjut, kanop ham ekiladi. Tamakichilik, sabzavot va bogʻdorchilik bilan ham shugʻullaniladi. Chorvachilikda qoramol, eshak, qoʻy va choʻchqa boqiladi. Parrandachilik rivojlangan. Qirgʻoqqa yaqin suvlardan baliq ovlanadi. Buyuk kanal orqali kema qatnaydi.

X. hududida qad. odam — sinantroplar qoldiqlari topilgan. Qadimda X. hududi "Yan va Yu yeri" deb nomlangan. 17-asr oʻrtalarigacha turli podshohlik va davlatlar tarkibida boʻlgan, oʻsha vaqtdan Chjili provinsiyasi tarkib topgan. 1928 yildan X. nomi bilan ataladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kastratsiya jarrohlik aralashuvi erkak tanasiga, uning davomida jinsiy bezlar olib tashlanadi. Bunday operatsiyani buyurgan bemorlar katta hayajonni va hatto zarbani boshdan kechirishadi, garchi shifokorlarning kuzatishlari va kafolatlariga ko'ra, erkaklar uchun barcha bajarilgan ishlar mutlaqo og'riqsizdir. Bundan tashqari, bemorning kastratsiyasini sterilizatsiya bilan aralashtirmang, chunki bu butunlay boshqa tibbiy protseduralar. Tarixiy ma'lumotlarga ko'ra, behushlik birinchi marta kastratsiya uchun ishlatilgan. Bugungi kunda bunday operatsiya ikki yo'l bilan amalga oshirilishi mumkin: erkaklarning kimyoviy kastratsiyasi; radiatsiya va gormonal kastratsiya. Malumot uchun! Agar qadimgi davrlarda kastratsiya skrotumni uning tarkibiy qismlari bilan bir xil tarzda olib tashlashni nazarda tutgan bo'lsa, zamonaviy operatsiya vazektomiya deb ataladi. Bu faqat to'siqni yaratishni o'z ichiga oladi sun'iy ravishda barcha genital organlarning yaxlitligi va funktsiyasini saqlab, spermatozoidlarning eyakulyatsiyaga kirishi uchun. Jarrohlikning ikkala turini o'tkazishning mohiyatini o'rganishdan oldin, u odatda tibbiy amaliyotda qanday maqsadlarda qo'llanilishini batafsilroq bilib olish kerak.

Nima uchun kastratsiya qilinadi?
--------------------------------

Bemorga vazektomiyani buyurishdan oldin, mutaxassis takroriy va keng qamrovli tashxis qo'yishi, muammoga yumshoq echimlarni qo'llashi kerak va agar bunday davolanish imkonsiz bo'lsa, shifokorga murojaat qilish kerak. jarrohlik aralashuvi.

Vazektomiyaning sabablari quyidagilar bo'lishi mumkin:
------------------------------------------------------

erkakning urug'lantirish qobiliyatini yo'qotish; prostata bezining malign tabiatining onkologiyasi; ikkala moyakning ikki tomonlama shishi; erkakning jamiyat uchun jinsiy xavfi bo'lgan taqdirda. Ammo ko'pincha kastratsiya - bu ma'lum sabablarga ko'ra ayollarni homilador qilishni va kelajakda nasl berishni istamaydigan erkakning ixtiyoriy qarori. Va, teskari operatsiya urug 'tashuvchi kanallarni tiklash uchun amalda bo'lishiga qaramay, qoida tariqasida, u har doim ham muvaffaqiyatli tugamaydi

Kastratsiya qanday sodir bo'ladi?
---------------------------------

Bemorni kastratsiya qilish uchun jarrohlik aralashuvni boshlashdan oldin, shifokor unga protseduraga qanday tayyorgarlik ko'rish bo'yicha aniq ko'rsatmalar beradi. Buning uchun sizga kerak: tekshiruv o'tkazish; kasallik tarixini tuzish; bemor qabul qilgan dori-darmonlarni o'rganish; bemorni operatsiyaning kelajakdagi oqibatlariga tayyorlash. Bir hafta oldin belgilangan kun operatsiya, erkak bunday qabul qilishdan bosh tortishi kerak dorilar, aspirin yoki barcha turdagi yallig'lanishga qarshi dorilar, shuningdek, qonni suyultiradiganlar. Kastratsiya paytida lokal anestezik terapiya majburiydir.
**Abu Qrenat** yoki **Abu Karinat** (arabcha: ; ivritcha: *אבו קרינאת*) — Isroildagi badaviylar qishlogʻi hisoblanadi. Negevning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, Neve Midbar mintaqaviy kengashining sud qilish huquqiga kiradi. Qishloq oʻz vaqtida Abu Qrenat qabilasi uchun tashkil etilgan boʻlib, qishloq oʻz qabilasining nomiga qoʻyilgan. 2019-yilda uning aholisining soni 1,904 kishini tashkil etgan.

2016-yilda El-Ganami mahallasida obodonlashtirish ishlari boshlanishdan avval sinov arxeologik qazishma ishlari olib borildi. Qazishmalar natijasida mintaqada, asosan, Vizantiya (milodiy 4—7-asrlar), Mamluklar va Usmonlilar (15—19-asrlar) davriga oid qizgʻin dehqonchilik faoliyati aniqlangan. Topilmalar kambagʻal inshootlar (shu jumladan, ochiq masjid), inshootlar, toʻgʻonlar, gʻorlar, qabrlar hamda ayvonlar qoldiqlarini oʻz ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Federico Kobrin (17 June 2020). "Abu Qurinat, El-Ghanami Neighborhood: Final Report". *Hadashot Arkheologiyot* **132**. .
**Xazina biletlari** - valyutaga va oltinga maydalanmaydigan, hukumatning xazina tashkiloti (aksariyat hollarda Moliya vazirligi) tomonidan muomalaga chiqariladigan qogʻoz pullar va xazina tashkilotlarining qisqa muddatli majburiyatlari. Davlat xarajatlarini moliyaviy taʼminlash uchun chikariladi. Ayniqsa, 1914—18 yillardagi 1va 1939—45 yillardagi Ikkinchi jahon urushi davrida byudjet takchilligi va harbiy xarajatlarni qoplashda Xazina biletlaridan keng foydalanilgan. Sobiq SSSRda 1991-yilga qadar 1, 3, 5 rubl qiymatidagi Xazina biletlari muomalada boʻlgan. Xazina biletlari hozirgi davrda kam qoʻllanadi va muomalada yurgan qisqa muddatli davlat majburiyatlariga kiradi. Oʻz moxiyatiga kura, Xazina biletlari davlat Markaziy banki chikaradigan banknotlarta — bank qogoz pullariga yakin turadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Poʻlatjon Xayrullayevich Nosirov** (1948.6.1, Urgut shahri - 1999.15.9, Toshkent) — iqtisodchi olim, Oʻzbekiston qishloq xujaligi Fanlar akademiyasi akademik (1992), iqtisod fanlari doktori (1987), professor (1991). Toshkent xalq xujaligi institutini tugatgan (1970). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutida ilmiy xodim (1972—75), ilmiy kotib, boʻlim bosh-ligʻi, direktor oʻrinbosari (1975— 90), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat rejalashtirish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari (1990—92), Oʻzbekiston moliya vazirining 1-oʻrinbosari (1992—93), Istiqbolni belgilash va statistika davlat qoʻmitasi raisining 1-oʻrinbosari (1993—94), shu qoʻmita Bosh hisoblash markazining Bosh direktori (1994), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida Bosh maslahatchi — Tahlil va axborot markazining rahbari (1994—96), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida 1-prorektor (1996—97), 1998-yildan Bank va moliya akademiyasi moliya kafedrasi mudiri. Ilmiy ishlari Oʻzbekistonda tovar-pul munosabatlari, narxlarning shakllanishi, rejalashtirish hamda marketing muammolariga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
lotincha: *Dendroctonus ponderosae*
**Poʻstloqxoʻrlar** (lotincha: *Scolytidae*), poʻstloqxoʻr qoʻngʻizlar — qoʻngʻizlar oilasi. 3000 dan ortiq turi bor, keng tarqalgan. P. chin P. lubxoʻrlar va zabolonniklar (poʻstloq osti qoʻngʻizlari) guruxlariga boʻlinadi. Ularning ayrim turlari poʻstloq ostida, baʼzilari poʻstlokda, boshqalari yogʻochda yoki ildizda, oʻtsimon oʻsimliklar poyasida, ayrim tropik turlari meva va urugʻlarda yashaydi. Tanasi kichik (0,8—3,5 mm), qoʻngʻir yoki qora, moʻylovi ilgaksimon, oyoklari 4 boʻgʻimli. Oʻzbekiston sharoitida, asosan, burishgan poʻstloq osti qoʻngʻizi (lotincha: *Scolytus rugulosus*) va gʻarb togʻ poʻstloqxoʻri (lotincha: *Xyleborus dispar*) turlari keng tarqalgan.

Kurash choralari: zararlangan va qurigan shoxlarni qirqish va yoqib yuborish, daraxt tanasini shox va lishay-niklardan tozalash, oʻz vaqtida sugʻorish va oʻgʻitlash. Kvark (6,9—13,8 l/ga), zolon (2,0—4,0 l/ga) va boshqa kimyoviy prepa-ratlar bilan ishlov berish. Koʻngʻizlarning uchishi davri oldidan daraxtlar tanasini ohak eritmasi bilan oklash, 0,2% li karbofos eritmasi purkash va boshqa

Yana qarang
-----------

* Hasharotlar

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |