**Golden** (talaffuzi: *Goldn*; toʻgʻridan-toʻgʻri tarjimasi **Oltin**) — AQShning Colorado shtatidagi Jefferson okrugi tarkibiga kiruvchi shahardir. 2020-Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 20,399 kishini tashkil qilgan. Golden Rocky togʻlarning oldingi tizmasi etagida Clear Creek boʻylab joylashgan. 1859-yil 16-iyunda Pikeʼs Peak Gold Rush paytida tashkil etilgan kon lageri dastlab Tomas L. Golden sharafiga **Golden** deb nomlangan. Shahar 1860-yildan 1861-yilgacha vaqtinchalik Jefferson hududining poytaxti va 1862-yildan 1867-yilgacha rasmiy Colorado hududining poytaxti boʻlib xizmat qilgan. Golden endi Denver-Avrora-Lakewood, CO Metropolitan statistik hududi va Front Range Urban Corridorning bir qismidir.

Geografiyasi
------------

Golden I-70 magistrali shimolida va Denverdan gʻarbda Rocky togʻlari etagida joylashgan. U Lookout togʻi va ikkita Table togʻlari oʻrtasida, Clear Creek vodiysida joylashgan. Clear Creek shahar boʻylab gʻarbdan oqib oʻtadi va Shimoliy Table togʻi va Janubiy Table togʻi oʻrtasida oʻyilgan va Coors pivo zavodi joylashgan vodiydan chiqadi.

2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shaharning umumiy maydoni 6,225 acre (25.193 km2) ni tashkil qilgan. Shu jumladan 59 acre (0.240 km2) maydon suvdan iborat.

| **Golden iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 13 | 16 | 27 | 34 | 38 | 38 | 41 | 39 | 39 | 31 | 24 | 16 | 41 |
| Mutlaq minimal, °C | −44 | −48 | −37 | −24 | −9 | −1 | 2 | −2 | −8 | −16 | −31 | −42 | −48 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 20 | 20 | 37 | 65 | 100 | 118 | 111 | 91 | 76 | 76 | 38 | 26 | 778 |

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1860** | 1 014 |  | — |
| **1870** | 587 |  | −421% |
| **1880** | 2 730 |  | 3 651% |
| **1890** | 2 383 |  | −127% |
| **1900** | 2 152 |  | −97% |
| **1910** | 2 477 |  | 151% |
| **1920** | 2 135 |  | −138% |
| **1930** | 2 426 |  | 136% |
| **1940** | 3 175 |  | 309% |
| **1950** | 5 238 |  | 650% |
| **1960** | 7 118 |  | 359% |
| **1970** | 9 817 |  | 379% |
| **1980** | 12 237 |  | 247% |
| **1990** | 13 116 |  | 72% |
| **2000** | 17 159 |  | 308% |
| **2010** | 18 867 |  | 100% |
| **2020** | 20 399 |  | 81% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

 Goldendagi Coors pivo zavodi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 18 867 kishi, 7 394 xonadon va 3 985 oila istiqomat qiladi. Aholi zichligi 809,7/km². Shaharning irqiy tarkibi 90,6 % oq tanli, 1,2 % qora yoki afro-amerikalik, 0,6 % tubjoy amerikalik, 3,8 % osiyolik, 0,1 % Tinch okeani orollari, 1,4 % boshqa irqlardan va 2,3 % ikki yoki undan ortiq irqdan. Aholining 8,2 foizi ispan yoki lotin millatiga mansub.

Shaharda 7 394 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 23,7 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 43,4 foizi er-xotinlar, 7,2 foizi eri boʻlmagan, 3,3 foizi esa xotini boʻlmagan erkak va 46,1 % oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 31,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 3,2 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra 24,7 % 20 yoshgacha, 13 % 20 dan 24 gacha, 27,5 % 25 dan 44 gacha, 25 % 45 dan 64 yoshgacha va 10 % 65 yosh yoki yoshi kattaroqlarni tashkilqiladi. Aholining oʻrtacha yoshi 33,9 yoshni tashkil etadi. Aholining 56,6 % erkaklar va 43,4 % ayollardir.

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 49,115 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 67,414 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 41,822 dollarni, ayollarniki esa 32,413 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 25 257 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 3,5 foizi va aholining 11,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlganlardir.

Panorama of GoldenGolden shahri panoramik rasmi

Hukumati
--------

 Golden — Colorado shtatidagi qonuniy hukumatning shahar shaklidagi uy boshqaruvi munitsipalitetdir. Uning hukumati shahar kengashi/shahar boshqaruvchisi boʻlib, u butun fuqarolar tomonidan saylanadigan saylangan mer, shaharning yarmini tashkil etuvchi tumanni vakili boʻlgan ikkita kengash aʼzosi va har bir tuman boʻlimini ifodalovchi toʻrt nafar maslahatchidan iborat. Shahar kengashining bu yetti nafar aʼzosi har biri oʻz boʻlimidan, tumanidan, umuman olganda xalq tomonidan saylanadi va ular shaharning boshqaruv organi boʻlib xizmat qiladi. Kengash shahar boshqaruvchisini yollaydi va nazorat qiladi, u shaharning kundalik ishlarini boshqaradigan shahar xodimlarini yollaydi va nazorat qiladi.

Galereya
========

Golden shahri diqqatga sazovor joylari* Washington StreetWashington Street
* Golden shahri do'konlariGolden shahri do'konlari
* Golden shahridagi Clear Creek daryosiGolden shahridagi Clear Creek daryosi
* Golden shahriga kirishGolden shahriga kirish

Manbalar
========

1. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. 31-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
2. ↑  Daily Colorado Tribune (17-may 1868-yil).
3. ↑  *Galbraith, Den*. Golden Daily Transcript (1-oktabr 1973-yil).
4. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
5. ↑  Smiley, Jerome*. History of Denver: With Outlines of the Earlier History of the Rocky Mountain Country*. Denver, CO: The Times-Sun Publishing Company, 1901 — 493 bet.
6. ↑  Baskin, O.L.*. History of Clear Creek and Boulder Valleys, Colorado*. Chicago, IL: O. L. Baskin & Co. Historical Publishers, 1880 — 195 bet.
7. ↑  Abbott, Carl*. Colorado: A History of the Centennial State*. Boulder, CO: University Press of Colorado, 2013 — 52 bet.

Havolalar
=========

* Golden shahar veb-sayti
* Golden shahrining CDOT xaritasi
* Golden savdo palatasi
* VisitGolden.com
* GoldenHistory.org


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Kolorado |
| --- |
|  |
| Shaharlar | 
* Alamosa
* Arvada
* Aspen
* Aurora
* Black Hawk
* Boulder
* Brighton
* Broomfield
* Brush
* Burlington
* Cañon City
* Castle Pines
* Centennial
* Central City
* Cherry Hills Village
* Colorado Springs
* Commerce City
* Cortez
* Craig
* Cripple Creek
* Dacono
* Delta
* Denver
* Durango
* Edgewater
* Englewood
* Evans
* Federal Heights
* Florence
* Fort Collins
* Fort Lupton
* Fort Morgan
* Fountain
* Fruita
* Glendale
* Glenwood Springs
* Golden
* Grand Junction
* Greeley
* Greenwood Village
* Gunnison
* Holyoke
* Idaho Springs
* La Junta
* Lafayette
* Lakewood
* Lamar
* Las Animas
* Leadville
* Littleton
* Lone Tree
* Longmont
* Louisville
* Loveland
* Manitou Springs
* Monte Vista
* Montrose
* Northglenn
* Ouray
* Pueblo
* Rifle
* Rocky Ford
* Salida
* Sheridan
* Steamboat Springs
* Sterling
* Thornton
* Trinidad
* Victor
* Walsenburg
* Westminster
* Wheat Ridge
* Woodland Park
* Wray
* Yuma
 |
|  |
| Okruglar | 
* Adams
* Alamosa
* Arapahoe
* Archuleta
* Baca
* Bent
* Boulder
* Broomfield
* Chaffee
* Cheyenne
* Clear Creek
* Conejos
* Costilla
* Crowley
* Custer
* Delta
* Denver
* Dolores
* Douglas
* Eagle
* El Paso
* Elbert
* Fremont
* Garfield
* Gilpin
* Grand
* Gunnison
* Hinsdale
* Huerfano
* Jackson
* Jefferson
* Kiowa
* Kit Carson
* La Plata
* Lake
* Larimer
* Las Animas
* Lincoln
* Logan
* Mesa
* Mineral
* Moffat
* Montezuma
* Montrose
* Morgan
* Otero
* Ouray
* Park
* Phillips
* Pitkin
* Prowers
* Pueblo
* Rio Blanco
* Rio Grande
* Routt
* Saguache
* San Juan
* San Miguel
* Sedgwick
* Summit
* Teller
* Washington
* Weld
* Yuma
 |

 |