recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ayniyat qonuni** – toʻgʻri, mantiqiy fikrlashning muhim qonunlaridan biri. Ayniyat qonuni mantiq fani (formal mantiq)da oʻrganiladi. Ayniyat qonuni ham tafakkurning boshqa qonun va shakllari singari predmet, hodisalarning ma’lum ob’ektiv xususiyat va munosabatlarini aks ettiradi. Predmetlarning nisbiy mustaqillikka ega boʻlish xususiyati, ma’lum davr ichida ma’lum muayyanlikni saqlab qolishi, ma’lum aniq mazmun va shaklga ega boʻlishi, boshqa narsalardan farq qilib turishi inson tafakku-rida bir necha minglab yillar davomida qayta-qayta aks etishi jarayonida Ayniyat qonuni shaklida ifodalangan. Bu qonun boʻyicha muhokamada, munozarada har bir fikr, har bir tushuncha oʻzining boshlangʻich ma’nosini oʻzgartirmasligi, aynan saqlanib qolishi, aniq, ravshan boʻlishi lozim. Ayniyat qonuni talablariga rioya etilmasa, fikrlash noaniq boʻladi, tushunchalar al-mashtirib yuboriladi, natijada tafak-kur ob’ektiv reallikni toʻgʻri aks etti-ra olmaydi, haqiqatni bilib boʻlmaydi. Faqat mantiqiy, tafakkur uchun xos boʻlgan bu qonunning mazmunini keng ma’noda ishlatish, ob’ektiv reallikka koʻchirish metafizikaga olib boradi. Bu qonun mantiqda A=A shaklida ifodala-nadi.1

Yana qarang
-----------

* Mantiq
* Aksioma

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Allach fabrikasining savdo belgisi
**Allach / Porzellan Manufaktur Allach nafis chinni fabrikasi ―** Germaniyada 1935 va 1945-yillar oraligʻida ish olib borgan. Faoliyatining birinchi yilidan keyin korxona SS tomonidan Daxau kontslageri mahbuslarining majburiy mehnatidan foydalangan holda boshqarilgan.

Tarixi
------

Kulolchilik sohasining ustasi Frants Nad 1925-yildan beri Allach zavodi tashkil etilgan Myunxen chekkasida hudud — Allak (Allach) dagi yerga egalik qilib kelardi.

1935-yil boshida u kichik chinni fabrikasiga asos solgan.

Ustav kapitali 45 000 reyxsmarkga teng boʻlgan Allach GmbH kompaniyasining rasman tashkil etilgan sanasi 1936-yiling 3-yanvar kuni edi. Taʼsischilar — Frants Nad korxona rahbari, Teodor Kerner (Theodor Kärner) haykaltarosh, Karl Dibich rassom va Bruno Galke savdo agenti boʻlgan. Fabrikaning norasmiy egasi esa Genrix Himmler edi. Fabrika oʻz eʼtiborini birinchi navbatda dekorativ va nafis chinnibuyumlar ishlab chiqarishga, shu jumladan, nemischa yangi badiiy didni „tarbiyalash" va rivojlantirishni orzu qilgan Reyxsfyurerning oʻzi tomonidan beriladigan maxsus buyurtmalarga qaratgan. Shuningdek, fabrika uy uchun sopol mahsulotlarni yanada ommaviy tarzda ishlab chiqarishni va idish-tovoqlarning maxsus qismini tashkil etishni amalga oshirgan.

1939-yil 1-aprelda Berlinda, Leypsigshtrasse-13 dagi Allach fabrikasining koʻrgazma zali ochilishida professor Karl Dibich keyinchalik bashorat sifatida qabul qilingan soʻzlarni aytdi: „Xalq uning madaniyati dalillari tirik ekan mavjud boʻlaveradi. Fyurerning bu soʻzlari biz uchun madaniy shiordir. Biz har bir ishimizning bizdan keyin keladigan avlod tomonidan sinchkovlik bilan tadqiq etilishini yaxshi bilamiz. Va kelajak avlodlar ishimizga yomon baho berishlarini istamaymiz".

Yana qarang
-----------

* Yol tunchirogʻi — natsizm davrida Allahdagi chinni fabrikasida chiqarilgan ommaviy mahsulot.

Havolalar
---------

* Allach chinni zavodi tarixiga bagʻishlangan loyiha — Porzellan Manufaktur Allach
* Ollohda chinni fabrikasi

Manbalar
--------
**Abbos Amanat** ( fors : ʿbạs ạmạnt ) — asli eronlik amerikalik tarixchi, olim, muallif, muharrir va professor. U Yel universitetida tarix professori Uilyam Grem Sumner va Eronshunoslik bo'yicha Yel dasturi direktori sifatida ishlaydi. 

**Tug'ilgan:**

1947 yil 14-noyabr (75 yosh) Eron

**Kasb-hunar:**Uilyam Grem Samner Yel universitetining tarix professori, Eronshunoslikbo‘yicha Yel dasturi direktori

**Ta'lim:**Oksford universiteti ( D.Fil. )Tehron universiteti ( BA )Alborz oʻrta maktabi

**Faoliyati:**Sent-Ketrin kolleji, Oksford

Doktor maslahatchisi

**E'tiborli asarlar**

Eron: Koinotning zamonaviy tarixi: Nosiriddin Shoh Qojar va Eron monarxiyasi, 1831-1896

Amanat Alborz o‘rta maktabi bitiruvchisi (Tehron, 1966). 1971-yilda Tehron universitetida ijtimoiy fanlar boʻyicha bakalavr darajasini va doktorlik darajasini olgan. 1981- yilda Oksford universitetining Sharqshunoslik fakultetidan. U Albert Xurani va Jon Gurni, shuningdek, Uilferd Madelung, Rojer Ouen, Hamid Enayat va Uilfred Knapp bilan tahsil olgan. Uning D.Filning tashqi imtihonchisi. Dissertatsiya: "Babi harakatining paydo bo'lishi va erta rivojlanishi, 1844-1850", 1981 yilda Hilarida muvaffaqiyatli himoyalangan, AKS Lambton edi. Keyinchalik u Oksforddagi Avliyo Ketrin kolleji a'zosi etib tayinlangan (1981–82). U arxitektor Husayn Amanatning ukasiva Mehrdod Amanat (tarixchi va yozuvchi).

1. ↑  „Abbas Amanat".
**Allai** — Pokistonning Khyber-Pakhtunkhwa viloyatidagi Batagram tumanidagi joy. Olloy vodiysi joylashgan.

Tarixi
------

Vodiy 1949-yilgacha Pokiston bilan qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatni imzolagangacha Bibal xonlari (qabila hukmdorlari) tomonidan boshqarilgan. 1971-yilda Allai Battagram bo'linmasining ma'muriy qismi sifatida Pokistonga qo'shildi. 1993-yilda Battagram tuman maqomiga ko'tarildi va Allai uning bo'linmalaridan biriga aylandi.

### 2005-yilgi zilzila

Olloy vodiysi 2005-yil 8-oktabrda Kashmirda sodir bo‘lgan zilziladan zarar ko‘rgan. Zilzila aholining Hind daryosidan o'tishiga imkon beruvchi kanat yo'lini vayron qildi.

Ma'muriyati
-----------

Allai - Battagram tumanidagi ikkita Tehsil yoki bo'linmalardan biri. Allai sakkizta Ittifoq Kengashlarini o'z ichiga oladi: 

| Ittifoq Kengashlari | Ittifoq Kengashlari |
| --- | --- |
| Banna | Bateela |
| Batkul | Biari |
| Jambera | Pushtu |
| Rashang | Saqargoh |

Allay vodiysida kuchli qabila/feodal boshliqlari bilan ajralib turadigan "xon madaniyati" hamon hukmronlik qilmoqda.

Geografiya
----------

Olloy vodiysi shimolda va sharqda Kohiston bilan, janubda Deshivalsning Nandhiarx va Deshi vodiysi, g'arbda Hind daryosi bilan chegaralangan. Vodiy shimolda Kohistondan 15,000 feet (4,600 m) oshiq ko'tarilgan tog'lar qatori bilan ajratilgan. va Nandxiar va Deshidan Afg'oniston chegarasidan Thakot ustidagi Hind daryosigacha bo'lgan boshqa masofa. Ollay vodiysining o'rtacha kengligi taxminan 12–15 milya (19–24 km) va umumiy maydoni 200 kvadrat mil (520 km2). Sharqiy uchida togʻ yonbagʻirlarini oʻrmonlar qoplaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Restoring the "high way" home to the Allai Valley, northern Pakistan - UNHCR
2. ↑  Wylly, Harold Carmichael*. From the Black Mountain to Waziristan: Being an Account of the Border Countries and the More Turbulent of the Tribes Controlled by the North-west Frontier Province, and of Our Military Relations with Them in the Past* (en). Macmillan, 1912 — 24 bet.
**Abd** (Arab tilida: عبد) - keng ma’noda "qul" tushunchasi; shuningdek, majoziy
ma’noda aksariyat musulmonlar ismining tarkibiy qismi (mas. Abdurahmon, Abdurahim
va b.). Allohning quli, bandasi ma’nosini bildiradi. Qur’onda Alloh bilan inson o‘rtasidaga
munosabat xoja bilan qul o‘rtasidagi munosabatga o‘xshatilgan. Bunga binoan Alloh
insonlarga qanchalik g‘amxo‘r bo‘lsa, xojalar ham qullariga shunday g‘amxo‘r
bo‘lmoqliklari lozim. O’z ixtiyori bilan qulni ozod qilish solih amallardan sanalib, u yetim
yoki kambag‘alni ocharchilik paytida yedirib-ichirganida olgan savobidek savobga
erishadi. Xoja ichgan qasamini buzsa yoxud ataylab emas, bexosdan biror-bir
musulmonni o‘ldirsa, o‘ziga xos xun to‘lash shakli sifatida qul ozod qiladi. Ozod
qilinganlik yozma ravishda qayd etiladi. Muhammad (sav)ning yigirmatacha (ismlari
ma’lum) qullari bo‘lib, u zot ularni turli vaqtlarda ozod etganlar; payg‘ambar (sav)ning
ikki ayollari qul-cho‘rilardan bo‘lishgan, ozod ayollaridan farqli suratda ularga mahr
berilmagan. Musulmon huquqi barcha musulmonlarni erkin, ozod deb bilib, ularni
musulmon davlatlarida qul qilinishi, jumladan qarzi evaziga qulga aylantirilishi mumkin
emas deb hisoblaydi. Shunga binoan topib olingan go‘dak, hanafiylik ta’limotiga ko‘ra,
musulmonlar yashaydigan yurtdan topilgan bo‘lsa, musulmon va erkin hisoblanadi.
Islom Ensiklopediyasi
www.ziyouz.com kutubxonasi 3
Kimda-kim dalillarsiz uni qul deb da’vo qilsa, u qabul qilinmaydi. Biroq qulning islom
diniga kirishi, uning o‘z-o‘zidan erkin, ozod bo‘lganini bildirmaydi. Qonun
merosxo‘rlarning manfaatidan kelib chiqqan holda, vasiyatnomada qullarni, 1/3
qismidan ortig‘ini ozod etilishiga ruhsat etmagan. Cho‘ri bilan turmush qurish - unga
egalik qilishning shakllaridan biri. Agar tug‘ilgan farzand xojadan bo‘lsa (xoja uni o‘ziniki
deb tan olsa) cho‘ri umm valad ("go‘dak onasi")ga aylanadi va ayrim imtiyozlarga ega
bo‘ladi. Agar xojaning ozod xotini bo‘lmasa u cho‘riga uylanishi mumkin bo‘lgan, cho‘ri
esa, ozod ayolga nisbatan yarim huquqqa ega bo‘la olgan. Uning farzandlari erkin
hisoblangan, ya’ni bolalar otaga merosxo‘r bo‘lganlar. Shuning uchun cho‘ridan
tarqalganlik shaxsning sha’niga dog‘ tushirmagan. Ko‘pchilik xalifalar (mas. Horun arRashid) cho‘rilarning farzandlari bo‘lishgan. Qullar xojalarining roziligi bilan oila qurish
huquqiga ega bo‘lganlar, bu hatto Qur’onda ham tavsiya etilgan. Ajralish uchun xojaning
roziligini olish shart emas, hatto xoja o‘z qullarining nikohini bekor qilishga haqqi
bo‘lmagan. Diniy jihatdan musulmon-qul erkin musulmonlar bilan teng deb bilingan,
biroq juma namozida bo‘lish hamda zakot to‘lash va sadaqa berish uning uchun
majburiy hisoblanmagan. Bordi-yu, namoz paytida erkin musulmon bo‘lmasa, qul
imomlikka xam o‘tishi mumkin bo‘lgan, lekin mustaqillikni talab etuvchi bironta ham
diniy mansablarni (qozi, muhtasib, maosh oluvchi imom) unga topshirish mumkin
bo‘lmagan. Islom davlatlarida qulchilik 20-a. o‘rtalarigacha saqlanib kelgan. Jazoirda -
1848 y. O’rta Osiyoda 1865-73 yillarda rasman, amalda esa 20-a. 1-choragida,
Afg‘oniston, Eron, Iroqda- 1923-29 yillarda, Saudiya Arabistonida - 20-a.ning 70-y.larida
bekor qilingan.
Yengil sanoat ishlab chiqaruvchi korxonalar uyushmasi "Alliance Textile" 2011 yilda tashkil topgan bo'lib yengil sanoat sohasida O'zbekiston Respublikasida yirik uyushmalardan biri hisoblanadi. YSKU "Alliance Textile" tarkibiga hozirda 7 ta korxonalar kiradi, bular:

OOO "BERUNIY TEXTILE INVEST" - 2009-yilda asos solingan bo'lib, Qoraqolpog'iston Respublikasi, Beruniy shahrida joylashgan. Umumiy maydoni 7,797 ga. Bo'lib fabrikada 400 dan ortiq ishchi hizmat qiladi. Ishlab chiqariladigan asosiy mahsulot paxtadan yigirilgan kalava ip hisoblanadi.

OOO "AND PAXTA TEKS" - 2008-yilda asos solingan bo'lib, Andijon viloyatida joylashgan. Bu yerda turli xil matolar ishlab chiqariladi.

OOO "YA TEKSTIL GROUP" - Bu fabrika Samarqand viloyatida joylashgan bo'lib, 2013-yil tashkil topgan. Umumiy maydoni 7 ga atrofida bo'lgan korxonada yiliga 2000 tonna kalava ishlab chiqariladi.

OOO "CHIMBOY TEKSTIL" - Chimboy shahrida joylashgan, 2018 yil ishga tushirish ko'zda tutigan. Ishchilar soni 170 kishiga moslashgan bo'ladi.

OOO "HAZORASP TEKSTIL" - Xorazm viloyati, Hazorasp tumanida joylashgan yosh fabrikalardan biri. 2018-yil ishga tushirish ko'zda tutilib 200 kishilik ish o'rni egallaydi.

OOO "SHOH STYLE" - Andijon viloyatida joylashgan tikuv fabrikasi. 2017-yilning uchinchi choragida o'z faoliyatini boshlagan. 960 m.kv maydonga ega bo'lib korhonada 200 kishi mehnat qiladi. Korhonada tarkibi 100% paxtadan tikuv trikotaj mahsulotlari ishlab chiqariladi. Yiliga 3 million dona trikotaj mahsuloti ishlab chiqarish quvvatiga ega.

OOO "GRAND TEX IMPEX" - Andijon viloyati, Buloqboshi tumanida joylashgan. 2018-yil ishga ishga tushirish rejada tutilgan. Ishlab chiqaradigan mahsulot turi 100% paxtadan iborat kalava.
Alloa — Shotlandiyaning markaziy qismida joylashgan shahar. Klakmannanshir okrugining markaziy shahri. Shaharning nomi gel tilidan olingan boʻlib, oqar suv degan maʼnoni anglatadi.

Tarixi
------

Shahar haqidagi ilk malumotlar 1398 — yilga oid boʻlib, qirol Robert III tomonidan zodagon Tomas Erskingga Alloa baronligi toqtiq qilinganligi qayd etilgan. Ersking xonadonining vakillari tomonidan cherkov bunyod etilgan.
1565 — yilda Shotlandiya qirolichasi Mariya Styuart oʻgʻli Yakov bilan Alloa minorasiga tashrif buyurishgan. Qirolicha Jon Erskingga Mara Grafligini tortiq etgan. Oʻz navbatida Jon Ersking 6 shahar rivojiga juda katta hissa qoʻshgan. Uning tashabbusi bilan 1710 — yilda Alloa bojxona portiga aylantirilgan.
19-asrga kelib Alloaning aholisi 6440 kishidan iborat boʻlgan.

Shaharning iqtisodiy ahvoli
---------------------------

20-asrga kelib, shahardagi iqtisodiy ahvol yomonlashdi, koʻplab kichik kompaniyalar kasodga uchradi yoki, katta korporatsiyalar tomonidan sotib olinib, birlashtirildi. 1950 — yilda shahar porti oʻz faoliyatini yakunladi. 1960 -yilda esa temiryoʻl yopildi. Bugungi kunda, shahar asosan, tekstil ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi.

Tarixiy obidalar
----------------

Alloe minorasi — Erskin oilasining qarorgohi. Shotlandiya qirolichasi Mariya Styuart va uning oʻgʻli, Angliya va Shotlandiya qiroli Yakov bir necha marotaba mexmon boʻlishgan.

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------
**Shaxsiy hudud tarmog'i** ( **PAN** ) - bir shaxsning ish joyidagi elektron qurilmalarni o'zaro ulash uchun mo'ljallangan kompyuter tarmog'i.  Shaxsiy hudud tarmog'i kompyuterlar, smartfonlar, planshetlar va shaxsiy raqamli yordamchilar kabi qurilmalar o'rtasida ma'lumotlar uzatishni ta'minlaydi. Shaxsiy hudud tarmoqlari shaxsiy qurilmalar o'rtasida o'zaro bog'lanish yoki yuqori darajadagi tarmoq va Internetga ulanish uchun ishlatilishi mumkin, bitta asosiy qurilma shlyuz qilib tanlab olinadi.

Shaxsiy hudud tarmog'i simsiz bo'lishi yoki USB simli interfeyslar orqali o'tkazilishi mumkin. **Simsiz shaxsiy tarmoq** ( **WPAN** ) - bu IrDA, Wireless USB, Bluetooth, NearLink yoki Zigbee kabi kam quvvatli, yaqin masofali simsiz tarmoq texnologiyasi orqali o'tkaziladigan shaxsiy tarmoq. Datchiklarning kam quvvatli ishlashi uchun maxsus mo'ljallangan WPAN-lar ba'zan ularni kam quvvatli keng maydon tarmog'idan ( **LPWAN** ) yaxshiroq ajratish uchun **kam quvvatli shaxsiy tarmoq** (LPPAN) deb ham ataladi.

Simli
-----

Siml bilan bog'langan shaxsiy tarmoqlar tashqi qurilmalar o'rtasida qisqa ulanishlarni ta'minlaydi. Masalan, USB, IEEE 1394 va Thunderbolt .

Simsiz
------

Simsiz shaxsiy tarmoq (WPAN) - simsiz ulanadigan shaxsiy hudud tarmog'i. IEEE 802.15 ISM diapazonida ishlaydigan Bluetooth kabi bir necha turdagi PAN uchun standartlarni ishlab chiqdi. 

### Bluetooth

Bluetooth qisqa masofali radio to'lqinlardan foydalanadi. Klaviaturalar, sichqonchalar, audio naushniklar va aqlli soatlar, uyali telefonlar yoki kompyuterlarga ulanishi mumkin bo'lgan printerlar kabi Bluetooth qurilmalari simsiz shaxsiy tarmoqdan foydalanadi. Bluetooth simsiz tarmog'i *pikonet* deb ham ataladi. Pikonet odatda 10 metr (33 ft) dan 100 metr (330 ft) gacha ideal sharoitda ishlaydi. Kengaytirilgan antenna routerlari uzoq masofali Bluetooth qurilmalarini 1,000 feet (300 m) gacha ulaydi.. 

### IrDA

IrDA chastotasi inson ko'zining ko'rish sezgirligidan past bo'lgan infraqizil nurlarni ishlatadi. Infraqizil nurlar boshqa simsiz aloqa qurilmalarida, masalan, masofadan boshqarish pultlarida ishlatiladi. IrDA-dan foydalanadigan odatiy WPAN qurilmalariga printerlar, klaviaturalar va boshqa ketma-ket aloqa interfeyslari kiradi.

Shuningdek qarang
-----------------

Manbalar
--------

1. ↑  Gratton, Dean A.*. The Handbook of Personal Area Networking Technologies and Protocols* (en). Cambridge University Press, 2013 — 15–18 bet. ISBN 9780521197267. 2018-yil 12-dekabrda qaraldi.
2. ↑  „Long-range Bluetooth: Cassia Networks secures patent". *www.iotworldtoday.com*. 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 9-sentyabr.
3. ↑  Charles D. Knutson*. IrDA Principles and Protocols*, 2004. ISBN 0-9753892-0-3.

Tashqi havolalar
----------------

 Media related to Personal area networks (PAN) at Wikimedia Commons

* WPAN uchun IEEE 802.15 ishchi guruhi

Andoza:Internet accessAndoza:Telecommunications

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 7544022-2
* LCCN: sh2013001060

 |
Hayotlari
---------

118-181- hijriy yillarda tabaa tobeinlardan bo'lgan hofiz, taqvodor shoir Ibn al-Muborakning hayot iU Abdur Rahmon Abdulloh ibn al-Muborak al-Xanzaliy
al-Marvaziy al-Xurosoniy Xurosondagi tabaa tobeinlar pay g'ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam sahobai kiromlari izdoshlarining zamondoshlaridan bo'lib,
Abdulloh ning o'zi Xanzala qabilasiga tegishli joyi bo'lmasa ham, bu nisbatni otasi Muborak orqali olgan.
Rivoyatlarga qaraganda, Abdullohning otasi Hamadon ahli dan bo'lgan Bani Xanzala qabilasi savdogarlaridan bir kishi ning xodimi bo'lgan. Abdulloh Hamadonga keladigan bo'lsa, uni 
otasi tufayli izzat-hurmat qilar edilar.Al-Marvaziy – Abdullohning tug'ilgan joyiga, yaʻni Xu roson poytaxti Marvga nisbat berilgan.O'z davrida Xuroson 
katta mamlakat bo'lib, chegaralarining avvali Iroqdan boshlanib, oxiri Hindistonda tugagan. Uning Nishopur, Hirot, Marv, 
Balx, Toliqon, Niso, Obivard, Saraxs kabi katta-katta shaharla ri bo'lgan. Ishonchli rivoyatlarga ko'ra Ibn al-Muborak 118 hijriy yili qadimiy Marvda tavallud topgan. Abdulloh ibn al-Muborakning otasi turk, onasi xorazmlik bo'lgan. Abdulloh ibn al-Muborakning tarjimai hollarida zavjai muhtaramalari haqida xabarlar yo'q. Kunyasi (laqabi) Abu Abdurahmon bo'lib, uning Abdurahmon ismli o'g'li bo'lganiga ishora qiladi. Lekin uning farzandlari haqida ham deyarli xabarlar yo'q. Al-Hokim Abdulloh an-Nishoburiy: "Ibn al-Muborak farzandli bo'lma gan", degan maʻlumotni ham qoldirgan.

Maʻlumoti
---------

Ibn al-Muborakning boshlang'ich taʻlimi haqida aniq maʻ lumotlar bo'lmasa ham u yoshligida puxta bilimga ega bo'lganiga 
shak-shubha yo'q. Xususan, sahobalarning (Alloh ulardan rozi bo'l sin) shogirdlaridan bo'lgan ulamolardan va Marvning shayxlari 
qo'lida Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam siyratlari dan, hadisdan, Qurʼoni karimdan va arab tilidan anchagina ilm olishga erishgani maʻlum.
Ibn al-Muborakning Soxir ismli do'sti uning quvvai hofi zasi (yod olish quvvati) nihoyatda kuchli ekani boshlang'ich madra sadayoq maʻlum bo'lgani to'g'risida hikoya qilib, shunday deydi: 
"Biz boshlang'ich madrasada tahsil olib yurgan bola edik. Bir kuni Ibn al-Muborak bilan xutba o'qiyotgan bir kishining yaqinidan o'tib borardik. U kishi uzun xutba o'qidi 
Ibn al-Muborak menga: "Men bu xutbani yodlab oldim", dedi.
Bu gapni o'tirganlardan bir kishi eshitib qolib: "Qani bir ay tib ber-chi", dedi. Shunda u xutbaning bir harfini ham qoldir masdan yoddan aytib berdi. Ibn al-Muborak bu xutbani eshitgan 
zahotiyoq yodlab olgan edi.Otasi al-Muborak o'g'li Abdullohni sheʻrlar yodlashga undar va qiziqtirar edi. Ibn al-Muborak ilk bor hadis eshitgan olim – marvlik shayx
yunus ibn Nofeʻ al-Xurosoniy edi. U qozi Gʻonim al-Marvaziy ning otasi edi (159 hijriy yilda vafot etgan).
Hozirgi Qashqadaryo viloyatidagi Muborak tumani aynan shu ayliyoni nomlariga atab qo'yilgan.

Adabiyotlar;'' *Uslub-ul Hyot ''*kitobi; Doktor Abdulmajid al-Muhtasib.
Tarjima qildi I.Rayhonov.
**Ataksiya** (yun. ataxia – harakat tartibsizligi) – harakat koordinatsiyasining buzilishi. Harakat vaqtida muvozanatning oʻzgarishi, tartibsizlanishi. Bemor xuddi mayet odamga oʻxshab gandiraklab zoʻrgʻa yuradi. A.da faqat oyoq emas, qoʻllar harakati ham tartibsiz, bir-biriga moslashmay qoladi. Kasallik asosan miyacha, orqa miyadan miyachaga oʻtadigan yoʻllar, vestibulyar nerv tolasi va yadrosi yoki orqa miya orqa qismining, bosh miya peshona qismining zararlanishida kuzatiladi. Bemor yurib ketayotganida tez burila olmaydi, qadam tashlaga-nida oyoqlari oldin ketib, tanasi orqada qoladi va yiqilib tushishi mumkin. U A.ga sabab boʻlgan omillarni bartaraf etish yoʻli bilan davolanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abhijit Vinayak Banerji** 1961-yil 21-fevralda tug'ilgan- Hindistonda tug'ilgan amerikalik iqtisodchi, hozirda Massachusets texnologiya institutida Ford jamg'armasi xalqaro iqtisod professori.Banerji 2019-yilgi Iqtisodiyot fanlari boʻyicha Nobel Memorial mukofotini Ester Duflo va Maykl Kremer bilan "Global qashshoqlikni yumshatishdagi eksperimental yondashuvi uchun" qo'lga kiritdi.

Erta hayot va ta'lim
--------------------

Abhijit Banerji Mumbayda bengal otasi va marati onasidan tug'ilgan. Uning otasi Dipak Banerji Kalkuttadagi Prezidentlik kollejida iqtisod professori  va onasi Nirmala Banerji (nami Patankar), Kalkuttadagi Ijtimoiy fanlarni oʻrganish markazida iqtisod professori boʻlgan.Uning otasi Dipak Banerji London Iqtisodiyot maktabida iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.

U maktab ta'limini Kalkuttadagi mashhur ta'lim muassasasi South Point High Schoolda olgan. Maktabdan so'ng u Prezidentlik kollejiga , o'sha paytda Kalkutta universitetiga qarashli kollejga va hozirda avtonom universitetga o'qishga kirdi va u erda 1981-yilda iqtisod bo'yicha bakalavr (H) darajasini tamomladi. Javoharlal Neru universiteti (JNU), 1983-yil, Dehli. JNUda oʻqiyotganda, talabalar gʻalayon qilganidan soʻng namoyish paytida hibsga olinib, Tixar qamoqxonasida qamoqqa olingan.Universitetning o'sha paytdagi prorektori PN Srivastava. U garov evaziga qo‘yib yuborilgan va keyinchalik talabalarga nisbatan ayblovlar olib tashlangan.Keyinchalik u 1988-yilda Garvard universitetida PhD darajasini oldi.Doktorlik dissertatsiyasining mavzusi "Axborot iqtisodiyoti insholari" edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Abhijit Banerji MITda adabiyot o‘qituvchisi doktor Arundhati Tuli Banerjiga uylangan. Abhijit va Arundhati birga bitta oʻgʻil koʻrishgan va keyin ajrashishgan. Ularning 1991-yilda tug'ilgan o'g'li 2016- yilda baxtsiz hodisada vafot etgan .

2015-yilda Banerji o'zining tadqiqotchisi, MIT professori Ester Dufloga uylandi ; ularning ikki farzandi bor. Banerji 1999-yilda MITda Dufloning iqtisod fanlari doktori dissertatsiyasining qoʻshma rahbari edi.Duflo, shuningdek, MITda qashshoqlikni yumshatish va rivojlanish iqtisodiyoti professori.

Mukofotlari
-----------

Abhijit Banerji 2019-yilda ikki tadqiqotchi Ester Duflo va Maykl Kremer bilan birgalikda "Global qashshoqlikni yumshatishdagi eksperimental yondashuvi uchun" Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha Nobel Memorial mukofotiga sazovor bo‘ldi .

U Kalkutta universiteti tomonidan 2020-yil yanvar oyida Adabiyotlar doktori ( Honoris Causa ) unvoniga sazovor boʻlgan.

Abhijit Banerji va Ester Duflo 2022-yil sentabr oyida Amerika yutuqlari akademiyasining Oltin plastinka mukofotini oldilar.

Manbalar
--------
Abu Ubayda ibn al-Jarroh
------------------------

U zot 584-yili Makkada shahrida tavallud topgan.To'liq ismlari Abu Ubayda Omir ibn Abdulloh ibn Jarroh ibn Hilol ibn Uhayb ibn Zabba ibn Horis ibn Fixr ibn Molik ibn Nazar ibn Kanona bo'lib,nasab jihatidan qurayshilardan,yettinchi bo'g'inda ham otasi, ham onasi tomonidan [Fihrda] Payg'ambarimiz S.A.V bilan bog'lanadi.Payg'ambarimiz alayhissalom nasab jihatidan G'olib ibn Fihr avlodlaridan ,Abu Ubayda esa Xoris Ibn Fihr avlodlaridandir. Arab manbalarida u kishi baland bo'yli, ozg'in,ochiq yuzli,siyrak soqolli odam bo'lgani qayd etiladi. Payg'ambarimiz Muhammad S.A.V jannnat bashoratini bergan o'n sahobiydan biri bo'lgan. U kishi bilan barcha g'azotlarda qatnashgan. Ikki og'li -Yazid va Umayr yosh vafot etgan. 

Onasining ismi Hind binti Jobir bo'lib, nasabi Fihr ibn Molikka borib Rasulullohning bobolariga tutashadi;Abu Ubayda Urdunning (Iordaniya) Amavos degan joyda 58 yoshlarida vabo kasalidan vafot etadilar va Bason degaan joyga dafn etilgan.Abu Ubayda Islomning ilk vaqtlarida Abu Bakr Siddiq ta'sirida musulmonlikni qabul qiladi. Rasululloh u kishiga ''Bu ummatning omonatdori'' kishi Abu Ubayda Jarrohdir*Omonatdor kishi* deganlar.'*Ummatning omonatdor kishisi* Forisiyani butparastlardan, Rumni jabr-zulmidan tozalagan yerida vofot topdilar. Shunda milodiy 639- yil 55 yoshda edi.

### Ziyoratgohi

Yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda bobomiz Amir Temur 1401-yilda hozirgi Suriya,Iordaniya,Livan,Falastin yerlarini o'z ichiga olgan Shom diyorini zabt etganda A.Temur Abu Ubaydan Iordaniyadag maqbarasini ziyorat qilib, xotirasiga hurmat bajo keltiradiva u zotning xokidan olib kelib Qarshi shahrida ramziy maqbarasini barpo ettiradi.Ushbu ziyoratgoh hozirgi kunda ham qad rostlab turibdi. Davlatimiz tomonidan 2012-2013- yillarda yana qayta Rekonstruksiya ishlari olib borilib kengaytirildi va obodonlashtirildi hamda foydalanishga topshirildi.
Adabiyotlar; Ismoil Rayhonov. *Abu Ubayda ibn al-Jarroh ziyoratgohi* kitobi 2013-y.
Ar-rijal Havlal-Rasul kitobidan Tarjima qilindi.
**Abxay Charan De** (1896-1977) - toʻliq ismi Abxay Charanaravi nda Bxaktivedanta Svami Prabxupda, shuningdek Shrila Prabxupa da nomi bilan ham tanilgan. 1896-yil 1-sentyabrda Kalkuttada tugʻilgan. Hinduiy-vayshnaviylik diniy arbobi. U1947-yilda"Veda" falsafasi bilimdoni sifatida "Bxaktivedanta" (sanskr. "sodiqlik", "fidokorona xizmat") unvoniga sazovor boʻladi. Sanskrit tilidan ingliz tiliga koʻpgina "Veda" matnlari, jumladan, "Bxagavadgita" ("Xudo qoʻshiqlari")ni sharxlar bilan tarjima qildi. 1959-yilda 63 yoshida dunyodan voz  kechishga axd qiladi va Svami ("Aql va xissiyotlar egasi") unvoniga erishadi. 

1965-yilda A.Ch.Bxaktivedanta Svami AQSHga koʻchib oʻtdi va "Xalqaro Krishnani anglash jamiyati"ga asos soldi. Bu davrda Sharq mistik taʼlimotiga nisbatan katta qiziqish Krishnani anglash falsafasini targʻib qilish uchun qulay shart-sharoit yaratdi va harakat tez rivoj topdi

.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 9-10. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Achabal** — **Achival** nomi bilan tanilgan Kashmiridagi, Hindistonning Jammu va Kashmir ittifoqidagi Anantnag tumanidagi shaharcha hisoblanadi.

Achabal, Anantnagʻdan taxminan 8,1 km uzoqlikda joylashgan muhim sayyohlik joyidir. Bu joy moʻgʻullar tomonidan ishlab chiqilgan va terraslangan bogʻ bilan oʻralgan qadimiy buloq bilan ajralib turadi. Bogʻning yuqori qismi milodiy 1616-yilda Malika Nur Jehan Begum tomonidan ishlab chiqilgan „Bag-e-Begum Abad" deb nomlanadi va Sohibobod nomi bilan mashhur boʻlib, unda mantiqiy chiroq (Tosnag) dan issiqlik oladigan Hamam (suv xazinasi) mavjud.

Mugʻal imperatorlari tomonidan sharsharalar va favvoralar qurilgan. Bogʻda turgan masjid Mugʻal shahzodasi Dara Shikva tomonidan qurilgan deb ishoniladi. Achabal bir vaqtlar imperator Nur Jehanning dam olish maskani boʻlgan. Yaqin atrofda alabalık inkubatori ham joylashgan. Achabal — Achabal bogʻlari deb nomlangan.

Geografiya
----------

Uning oʻrtacha oʻrtacha dengiz sathidan balandligi 1936 metr. Achabal shaharchasi geografik joylashuv xususiyatiga koʻra baland togʻli hududlar orasida joylashgan tabbiy ekzotik resurslarga boy hudud boʻlib chuchuk suv va hayvonot dunyosi ham boy, shaharchada ekoturizm yaxshi rivojlangan.

Tarix
-----

Kalxananing Rajatarangini Achabal (Sanskrit Akṣavala) ga koʻra, Gonandiya sulolasi qiroli Nara II ning oʻgʻli Aksha tomonidan asos solingan.

Demografiya
-----------

2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olishda Achabal aholisi 5835 kishidan iborat boʻlgan. Aholining 53 foizini erkaklar, 47 foizini ayollar tashkil qiladi. Achabal oʻrtacha savodxonlik darajasi 65 % ni tashkil etdi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5 % dan yuqori; erkaklarning 65 % va ayollarning 35 % savodli. Aholining 12 foizi 6 yoshgacha boʻlganlarni tashkil etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Kashir Encyclopedia* (ks). Jammu and Kashmir Academy of Arts Culture and Languages, 1986 — 19 bet.
2. ↑  M.A.Stein Kalhanaʼs Rajatarangini: A Chronicle of the Kings of Kashmir Volume I Page 50 Published by Motilal Banarsidass Reprinted 1979.
3. ↑  „Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)".  Census Commission of India. 2004-yil 16-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 1-noyabr.
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Википедия:Карточки без параметров
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: человек; род занятий: политик)
**Aminta** (Antioxning o'g'li; Miloddan avvalgi 4-asr) - forslar xizmatiga o'tgan Makedoniya harbiy rahbari.

Biografiyasi
------------

Antioxning o'g'li Amintas bo'lib, u 338-yilda qirol Filipp II tomonidan Afina va Fiba o'rtasida harbiy ittifoq tuzishga yo'l qo'ymaslik uchun Boeotiyaga yuborilgan.

Miloddan avvalgi 336-yilda qirol Filipp vafotidan keyin Aminta o'zining katta o'g'li Aleksandrning yangi qirol Aminta IV ning qatl etilgan amakivachchasi bilan yaqinligi uchun qasos olishidan qo'rqib, mamlakatdan forslar hududiga qochib ketgan. Miloddan avvalgi 334-yilda Granikus jangidan keyin Aleksandr Likiyaning Faselis shahrida bo'lgan paytida Aminta Makedoniya shtab-kvartirasida unga suiqasd uyushtirish uchun fitna tayyorlashda ishtirok etgan. Aminta Makedoniya taxtini egallashda forslar tomonidan yordam va'da qilingan Antipaterning kuyovi Aleksandr Linkestiy bilan aloqada bo'lgan. Biroq, bu fitna Parmenionning yordami bilan Doro III elchisi Frigiyada makedoniyaliklar qo'liga o'tgandan keyin ochilgan.

Miloddan avvalgi 333-yil Issus jangi arafasida Aminta Doro III ga Fors armiyasining ochiq maydondagi ustunligidan foydalanish uchun Iskandarni Kilikiyaning g'arbiy tekisliklarida kutishni maslahat bergan yagona odam bo'lgan. Biroq, Doro Amintaning dalillariga quloq solmagan.

Forslar mag'lub bo'lgach, Aminta bir necha ming yunon yollanma askarlari bilan bu boy va yaxshi himoyalanmagan mamlakatni qo'lga kiritish uchun Tripolida qo'lga olingan kemalarda Kipr orqali Misrga o'tgan. U avvalroq o‘z askarlarini "Fors garnizoni yetakchisiz va kuchsiz qolib ketganiga, misrliklar doimo o‘z pretorlariga dushman bo‘lib kelgan va yunonlarni dushman sifatida emas, balki do‘st sifatida qabul qiladi", deb ishontirgan edi. Misr chegarasidagi Peluziy shahriga kirib, Aminta mahalliy aholiga Doro tomonidan o'lik satrap Savakning o'rniga yuborilganligini aytgan. Keyin Aminta daryo bo'ylab Memfisga borgan va u yerda isyonkor misrliklarning yordami bilan forslarga jiddiy zarar yetkazgan. Biroq, uning qaroqchilik bilan shug'ullangan odamlari tuman bo'ylab tarqalib ketishgan. O'zlarining "g'oliblarning beparvoligi" va yangi satrap - tarqoq paytda forslar jangovar harakatlar uchun shaharni tark etganlar va yollanma askarlarni yo'lboshchilari bilan birga oxirgi askarigacha o'ldirishgan.

Manbalar
--------

* *Arrian*. Anabasis Aleksandr (I.17.9, I.25.3, II.6.3,6, II.13.2-3)
* *Diodorus Siculus*. Tarixiy kutubxona (XVII.48.3-5)
* *Kvint Kurtius Rufus*. Iskandar Zulqarnayn tarixi (III.8.2-12, III.11.18, IV.1.27-32)
* *Plutarx*. Qiyosiy tarjimai hollar : Aleksandr (XX)

Andoza:Smith-bio

*
Amirshohi she’rlaridan bir varaq
**Amir Aqmolek** yoki **Amirshohi Sabzavoriy** ( 766 yilda Sabzavorda tugʻilgan — 857-yilda vafot etgan/1452 milodiy) — eron **shoiri**. She'rlari sonet, parcha, to'rtlik va qasida shaklida bo'lib, ishq va tasavvufga bag'ishlangan.

Hayoti
------

Jamoliddin Firuzkohi Sabzavoriyning o‘g‘li. Hirotda umrining boshida Boysung'ur Mirzoga xizmat qilgan. Amirshohiy Sabzavorning Sarbdoriy zodagonlaridan edi. Ilk yoshlik yillari Hirotda ilm va san’at o‘rgangan. Keyin u mashhur temuriy shahzoda Boysung'ur Mirzo saroyiga kiradi. Amir she’riyat, naqqoshlik, sozandalik, xattotlik va boshqa san’at turlarida mohir inson sifatida tanilgan. Uning she’riyatdagi qobiliyati, kompozitsiyalarining nafosatliligi o‘zidan keyingi zamondoshlari va yozuvchi-shoirlar tomonidan ham yuksak baholangan.

Jomiy kabi mashhur shoir o‘z she’riyati haqida shunday yozadi: "Uning she’rlari muloyim, bir xil va ravon, sof va boy ifodali". Amir Alisher Navoiy kabi adabiyot va san’at vaziri u haqida shunday yozganlar: "Uning she’riyatini lazzat, salomatlik va nafosat bilan ta’riflash shart emas".Tazkira ash-shaara "muallifi Davlatshoh Samarqandiy uning she’riyatini komillik darajasiga ko‘tarib ta’riflab, Amirshohiy she’riyatida Amir Xusrav Dehlaviyning fasohati va Kamoliddin Ismoilning nazokati va Hofiz she’riyatining musaffoligi uyg‘unlashganini yozadi. va "Uning muloyimligi qisqa bo'lishga harakat qilish uchun yetarli ..."

Amirshohiy bilan Boysung'ur Mirzo o‘rtasidagi jangdan keyin umrining qolgan qismini Sabzavorda yolg‘izlikda o‘tkazdi.

Uning hayoti davomida o‘n ikki ming misradan ortiq she’r yozgani aytilsa-da, "Devoni"da ming misradan ortiq she’r yo‘q. Ba'zilar uning devonini o'zining eng yaxshi asarlaridan tanlab olingan va qolgan asarlarini yo'q qilib tashlagan deb hisoblashadi.

Amirshohiy ham sozanda bo‘lib, u udni yaxshi ijro etgani yoziladi. U naqqoshlik va zardo'zlikda ham usta edi. Amirshohiy hijriy 857-yilgacha. U Estrabadda vafot etdi va jasadi Sabzavorga olib ketilib, ota-bobolari qurgan monastirga dafn qilindi.

Uning «Devoni»ning bir qancha nusxalari Guliston saroyi kutubxonasida mavjud. Uning devoni Said Hamidian tomonidan tuzatilib, nashr etilgan.

Manba
-----

* ذبیح‌الله صفا (۱۳۴۲)، تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن‌سینا، ص. ۴۴۸
**Amos** - o‘n ikki «kichik» hisoblanuvchi Bibliya payg'ambarlaridan biri. Miloddan avvalgi VIII asrda hayot kechirgan yahudiy payg‘ambarlardan biri. Amos Bayt Lahmga yaqin Fekoya shahrida oddiy cho‘pon bo‘lgan. Bir kun unga vahiy kelib, shimoliy Isroil podshoxdigiga borish va qiyomat kuniyaqin qolganidan ogohlantirish buyurilgani qayd qilinadi. U Qadimgi Isroilning asosiy shaharlaridan biri bo‘lgan Vefil shahridagi ibodatxonada targ‘ibot ishlarini olib borayotgan vaqtda, mahalliy ruhoniy Amasiya uni quvib yuboradi. Shundan so‘ng Amos oshkora da’vat olib bormasdan, unga kelayotgan vahiyni yoza boshlaydi. "Payg‘ambarlar kitobi" nomli apokrifik manbada qayd qilinishiga ko'ra, Amos Amasiyaning o‘g‘li tomonidan og‘ir jarohatlanadi va vafot etadi. U o‘z va’zlarida butparastlikni qattiq qoralab, monoteizmni targ‘b qilgan. U hokim va amaldorlar tomonidan sodir etilayotgan nohaqliklar, ayniqsa, sudxo‘rlikni qoralab, mazlumlarni xudo Yaxvening najoti kelgunicha sabr qilishga chaqirardi. Shuningdek, Amos kambag‘al va mazlumlarga nisbatan g‘amxo‘rlik qilishni da’vat qilgan. U insoniylik qurbonlik orqali yaratganga xizmat qilishdanda muhimroq ekanini ta’kidlagan.Uningpand-nasihatlari Bibliya tarkibiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 33. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Amrlar, o‘n amr** (Dikalog yoki Xudo Qonuni) - Tavrotga ko‘ra, Xudo tomonidan Misrdan chiqishning 50-kuni Sinay tog‘ida Musoga nozil qilingan amrlar. «O'n (10amr» Tavrotning bir-biridan uncha farq qilmagan holda ikki o‘rnida (sm. Isx. 20:2-17; Vtor. 5:6-21) keltirilgan. Bu xususida "Chiqish" kitobining 32-bobida: "So‘ngra Xudovand Musoga so‘zlashuvdan forig' bo‘lganidan keyin, Sino tog'ida ikkita shahodat lavhasini berdi. Xudovandning qo‘llari bilan yozilgan ikkita tosh lavha..." deyilgan. Yahudiylarga ko‘ra, Muso o‘z qavmini qo‘llari bilan yasalgan buzoqqa sig‘inayotganini ko‘rib, bundan g‘azablanib, uni uloqtirib tashlab sindirganidan keyin Xudo quyidagi O'n amrni qayta tushirgan: Ular: dunyoni yaratgan, yakka-yu yagona Yahvedan boshqa iloh yo‘qligiga imon keltirish; Yahvedan boshqaga ibodat qilmaslik; Xudoning nomini bo‘lar bo‘lmasga tilga olavermaslik; shanba kunini muqaddas bilib, u kunda dam olish; ota-onani hurmat qilish; qotillik qilmaslik; zino qilmaslik; o‘g‘rilik qilmaslik; o‘z yaqinlari (yahudiylar) haqqiga yolg‘on guvohlik bermaslik; o‘z yaqinlari uyiga, ayoliga, quliga, hayvonlariga, umuman unga tegishli bo‘lgan narsalarga ko‘z olaytirmaslik.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 35. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Afgʻon dualizmi** – afgʻon muammolarini samarali hal qilishga qaratilgan ilmiy zamonaviy nazariyalardan biri. "Afgʻon dualizmi" nazariyasining mohiyatini ikki koʻrinishda aks ettirish mumkin: Afgʻon milliy dualizmi va Afgʻon mintaqaviy dualizmi.

Afgʻon milliy dualizmi
----------------------

Davlat yoki qabila boshqaruvi, unitar yoki federal, sof islomiy yoki demokratik, Sharq yoki Gʻarb modellari asosida afgʻon davlatchiligini barpo etish yuzasidan vujudga kelgan bahsli qarashlar "Afgʻon milliy dualizmi"ni koʻrsatib beradi. B.Rubin, T.Barfild, B.Hopkins, L.Vili singari taniqli ekspertlar va afgʻon olimi N.Misdoq oʻz tadqiqotlarida Afgʻoniston milliy davlatchiligining dualistik jihatlari haqida qiziqarli maʼlumotlarni uchratish mumkin.

Afgʻon mintaqaviy dualizmi
--------------------------

Afgʻon mintaqaviy dualizmini ushbu mamlakatni geografik mansubligi boʻyicha ikki xil yondashuvda ifodalanadi. Birinchi yondashuvga koʻra, Afgʻoniston Janubiy Osiyo mintaqasining bir qismi boʻlib, u "Af-South Asia" nazariy qarashlari bilan baholanadi. Maʼlumki, Amerika olimlarining Afgʻoniston va Pokiston davlatlarini yagona harbiy-siyosiy maydon sifatida koʻrib chiqishiga nisbatan "Af-Pak" atamasi ishlatiladi. Ushbu atama XXI asr dastlabki oʻn yilligida Qoʻshma Shtatlarning Afgʻonistondagi siyosatini nazariy jihatdan bayon etishda ilmiy doiralarda keng qoʻllanila boshlandi. Maʼlumotlarga koʻra, "Af-Pak" konsepsiyasi muallifi amerikalik diplomat Richard Xolbruk hisoblanadi. 2008-yil mart oyida R.Xolbruk Afgʻoniston va Pokistonni yagona harbiy-siyosiy maydon sifatida quyidagi sabablarga koʻra, qabul qilish zarurligini maʼlum qildi: 

1. **1.** Afgʻoniston-Pokiston chegarasida harbiy amaliyotlarning umumiy teatri mavjudligi
2. **2.** Afgʻoniston va Pokistonning 1893-yil imzolangan "Dyurand chizigʻi" boʻyicha chegara muammolari hal etilmagani
3. **3.** Afgʻoniston va Pokiston oʻrtasida ochiq chegara rejimidan (birinchi navbatda, "qabila zonasi") "Tolibon" kuchlari va boshka terroristik tarmoqlarning foydalanishi.

Ikkinchi yondashuvga koʻra, Afgʻoniston geografik jihatdan Markaziy Osiyoning uzviy qismiga kiradi. Buni "Af-South Asia" atamasiga muqobil variant "Af-Cent Asia" atamasi bilan nomlash ilmiy mantiqqa har jihatdan toʻgʻri keladi. Mazkur konsepsiya Afgʻoniston va Markaziy Osiyoni yagona hudud sifatida belgilovchi atamadir. Hozirgi kunda Afgʻonistonni Markaziy Osiyo mintaqaviy jarayonlariga keng jalb etishga qaratilgan saʼy-harakatlar tobora kuchayib borishi natijasida ushbu atamaning dolzarb jihatlarini hisobga olish va uni ilmiy muomalada ommalashtirish maqsadga muvofiqdir. Umuman olganda "Afgʻon dualizmi" nazariyasi Afgʻonistonda qarama-qarshiliklarga sabab boʻluvchi dualistik gʻoyalar va qarashlar oʻrnini oʻzaro tenglashtiruvchi va birlashtiruvchi umumeʼtirof etilgan tamoyillarga almashtirish zaruriyatini taqozo etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Суҳроб Бўронов*. Афғонистонда тинчлик ва барқарорлик ўрнатиш жараёнларида Ўзбекистон геосиёсати*.
Nina Grigoryevna Anarina
========================

Nina Grigoryevna Anarina (1945 yil 1 yanvarda tugʻilgan, Moskva) — sovet rus sanʼatshunosi, yapon sharqshunosi, teatrshunos, sanʼatshunoslik fanlari doktori, Rossiya Madaniyat vazirligi Davlat sanʼat tarixi instituti ilmiy xodimi, yapon tili boʻyicha mutaxassis teatr.

Biografiya
----------

Nina Grigoryevna Anarina 1945 yil 1 yanvarda Moskvada tug'ilgan. 1965 yilda u Moskva davlat universitetining Osiyo va Afrika mamlakatlari institutiga o'qishga kirdi. Universitetni tugatgach, u aspiranturaga o'qishga kirdi. 1977 yilda "Yapon Noh teatri: klassik drama va spektakl tahlili tajribasi" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1970-1974 yillarda "Progress" nashriyotida muharrir bo'lib ishlagan. 1977 yildan SSSR Madaniyat vazirligi va SSSR Fanlar akademiyasi Butunittifoq San’atshunoslik ilmiy tadqiqot instituti ilmiy xodimi.

2000 yilda "Yapon Noh: 600 yillik taraqqiyot" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Ilmiy faoliyat
--------------

Ilmiy qiziqishlar sohasi, birinchi navbatda, an'anaviy yapon Noh teatrining rivojlanish tarixini o'z ichiga oladi. N. G. Anarinaning nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalari uning o'rta asrlar gildiya hunarmandchiligidan zamonaviy repertuar xalq teatrigacha bo'lgan evolyutsiyasi muammolariga bag'ishlangan. Ikkinchisida muallif bu teatr taraqqiyotining 7 bosqichini, shuningdek, uchta asosiy g‘oyani belgilaydi: monomanga taqlid (kuchli hunarmandchilik mahorati), yugenning ichki go‘zalligi (falsafiy asos) va xon guli (sahna) aktyor dahosi.

Asosiy tadqiqot mavzusi Zeami Motokiyoning sahna sanʼati falsafasiga oid "Uslub guli afsonasi (Fushi Kaden) yoki gul afsonasi (Kadensho)" risolasi bilan bogʻliq. Unda klassik yapon estetikasining asosiy qoidalari aktyorlik ta’limoti kontekstida bayon etilgan. Anarina yapon teatrining asosiy estetik kategoriyalarini ko'rib chiqadi, risola yaratuvchisining hayot yo'lini kuzatadi.

Tadqiqotchining asarlari Noh teatridan tashqari boshqa mavzularga ham bagʻishlangan — 20-asrdagi yapon dramaturgiyasi tarixi, yapon farsi kyogeni, zamonaviy teatrning birinchi rejissyori Osanai Kaoru ijodi, bunraku teatri, tadqiqot. SSSRdagi kabuki teatri va yapon aktyorlarining Rossiyadagi gastrollari.

Adabiyot
--------

Anarina Nina Grigoryevna // Miliband S. D. Rossiya sharqshunoslari. XX-XXI asrlar 2 kitobda biobibliografik lug'at. Kitob. 2. M.: Ed. firmasi "Sharq adabiyoti" RAS, 2008. S. 49-50.
**Afrika sargʻish qushi**, **Natal sariq oʻti**, **toʻq qalpoqli sariq qiruvchi**, yoki **sariq** pashsha ovlovchi (*Iduna natalensis*) Acrocephalidae turkumiga kiradi; Ilgari, bular parafiletik "Eski dunyo dovrugʻi "ga joylashtirilgan.

Tavsif
------

Afrikalik sariq chakalak oʻrta boʻyli boʻlib, uning ustki qismi va dumining hammasi sargʻish-jigarrang, toji biroz qoʻngʻirroq va dumi sariqroq. Qanotlari sariq rang bilan oʻralgan jigarrang patlarga ega. Pastki qismlar koʻkrak, yonbosh va pastki qorinning yon tomonlarida zaytun moyi bilan yorqin sariq rangga ega. Bill yuqori mandibulada oqarib, pastki qismida qora rangda, oyoqlari qora rangda. Urgʻochilarning pastki qismlari xiraroq, balogʻatga yetmaganlar esa erkaklarnikiga oʻxshaydi. Umumiy uzunligi 13 sm va qushlarning vazni 10 and 15 gram (0.35 and 0.53 oz) gacha.

### Ovoz

Afrikalik sariq chakalakning sayrashi — bu tomoq va xilma-xil notalarning tez silsilasi boʻlib, unda bir nechta shov-shuvli tovushlar mavjud, masalan, "*chip-chip-chip-whee-lee-whee* ", "*tsk* "yoki "*chirr* "dir.

Manbalar
--------

1. ↑  Borrow, Nik*. Birds of Western Africa*. A & C Black, 2001 — 624–625 bet. ISBN 0-7136-3959-8.
2. ↑  „African Yellow Warbler (*Chloropeta natalensis*)". *HBW Alive*.  Lynx Edicions. Qaraldi: 9-noyabr 2016-yil.
3. ↑  Borrow, Nik*. Birds of Western Africa*. A & C Black, 2001 — 624–625 bet. ISBN 0-7136-3959-8.
4. ↑  „African Yellow Warbler · *Iduna natalensis* · (Smith, A, 1847)".  xeno-canto. Qaraldi: 10-noyabr 2016-yil.
**Anas Bakievich Xolidov-** sovet va rus islomshunos olimi, arabshunos, filologiya fanlari doktor**i.**

Biografiya
----------

Xolidov 1929-yil 25-fevralda tug‘ilgan. Otasi arab tili bo‘yicha ma’lumotga ega inson bo‘lgan, onasi esa oddiy dehqon ayoli edi. Boshlang‘ich ta’limni ona qishlog‘ida olgan. Ota-onalar ajrashgach, 1940- yilda Anas otasi bilan Qozonga, 1941- yil mart oyida esa Toshkentga ko'chib o'tadi. Tatar maktabida yetti yillik maktabni tugatgach, rus maktabining sakkizinchi sinfiga o‘qishga kirdi. Otasi armiyaga chaqirilganda, Anas Toshkent rasadxonasi hududida, Leningrad astronomlarining beg'araz vasiyligi ostida yashagan. 1946 -yilning yozida Xolidov Leningrad universitetining Sharq fakulteti arab bo‘limiga o‘qishga kiradi. Xolidov ilk kunlardanoq guruhda arab tilini o‘rganishdagi muvaffaqiyati bilan ajralib turadi, ammo rus tili ona tili bo‘lmagani uchun boshqa fanlar unga qiyinroq edi. Uchinchi kursda I.Yu.Krachkovskiy uni filologiyaning eng kuchli talabalari qatorida payqaydi. 1951- yilda universitetni muvaffaqiyatli tamomlab, Xolidov aspiranturaga yuboriladi. Xolidov o‘z avlodidagi barcha arab olimlari kabi arab tili muhitida arab tilini o‘rganish imkoniyatiga ega emas edi. Uzoq vaqt davomida arab mamlakatlariga borish nasib etmadi, lekin adabiy tilni yaxshi bilardi. Xalq kutubxonasi va Sharq fakulteti qoʻlyozmalarini aniqlash va tavsiflashda qatnashgan, Dogʻistondagi arxeografik ekspeditsiya ishida qatnashgan, Janubiy Yamandagi qoʻlyozma kolleksiyalarini saralagan, Istanbul va Qohira qoʻlyozmalari bilan tanishgan.

"Arab qoʻlyozmalari va arab qoʻlyozmalari anʼanasi" (Moskva, 1985) monografiyasi Xolidovga filologiya fanlari doktori ilmiy darajasini berdi va uning barcha faoliyati professor unvoni bilan taqdirlandi. Qo'l yozuvi juda o'ziga xos narsa boʻlgani va ko'pincha o'quv dasturlariga kiritilmaganligi uchun, Xolidov talabalarga dars berishi va ma'ruzalar o'qishi kamdan-kam holat bo'lgan.

Nashrlari
---------

* Xolidov A. B. SSSR Fanlar akademiyasi Osiyo xalqlari institutining arab qo‘lyozmalari katalogi. 1-son. Badiiy adabiyot / Bosh muharrir V. I. Belyaev. - M.: IVL, 1960.
* Xolidov A. B. Sharq yozma yodgorliklari / Tarixiy-filologik tadqiqotlar / Tahririyat: L. N. Menshikov, S. B. Pevzner, A. S. Tveritinova (rais), A. B. Xolidov. Yillik 1970. - M .: "Nauka", GRVL, 1974- yil.
* Xolidov A. B. Islom va arab tili (muammoning ayrim jihatlari) / Islom: Din, jamiyat, davlat. Maqolalar to'plami / Otv. muharrirlar P. A. Gryaznevich va S. M. Prozorov. - M .: "Nauka", GRVL, 1984. - S. 69-75.
* Xolidov A. B. SSSR Fanlar akademiyasi Osiyo xalqlari institutining arab qo‘lyozmalari katalogi. Nashr. 2: Geografik yozuvlar. - M .: "Nauka", 1986- yil.

Adabiyot
--------

* Sharafutdinova R. Sh. Tenglar orasida birinchi. A. B. Xolidovni xotirlash (25/II-1929 - 1/XII-2001) // Sharqshunos-sharqshunoslik. - Sankt-Peterburg davlat universiteti nashriyoti, 2004. - S. 27-37.
* Bolshakov O. G. Professor A. B. Xolidov. (25.II.1929-1.XII.2001): Arab vazirlar mahkamasidan ko'rinish // Peterburg sharqshunosligi. - 2002. - 10-son.

Havola
------