**Burton Stephen Lancester** (talaffuzi: „Burton Stiven Lankaster", 1913-yil 2-noyabr — 1994-yil 20-oktyabr) amerikalik aktyor va prodyuser boʻlgan. Avvaliga mehribon va qattiqqo‘l obrazlarni o‘ynashi bilan tanilgan Burton kino va keyinchalik televideniedagi 45-yillik faoliyati davomida yanada murakkab va qiyin rollarda muvaffaqiyat qozongan. U eng yaxshi erkak roli uchun Akademiya mukofotiga toʻrt karra nomzod boʻlgan (bir marta gʻalaba qozongan), shuningdek, ikkita BAFTA mukofoti va eng yaxshi bosh rol ijrochisi uchun bitta Oltin globus mukofotini qoʻlga kiritgan. Amerika kino instituti Lancesterni klassik Gollivud kinosining eng buyuk erkak yulduzlari orasida # 19-oʻringa qoʻydi.

Yoshligi
--------

Lancester 1913-yil 2-noyabrda Nyu-Yorkning Manxetten shahrida, 209 East 106th Streetda joylashgan uyda, Elizabeth (*qizalik ismi* Roberts) va pochtalyon James Lancesterning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Uning otasi ham onasi ham ishchilar sinfidan chiqqan protestantlar edi. Bobosi va buvisi Irlandiyadan Qoʻshma Shtatlarga, Olster provinsiyasidan koʻchib oʻtgan muhojirlar edi. Uning onasi tomonidan bobosi va buvisi Belfastdan boʻlgan va Irlandiyaga Olster plantatsiyasining bir qismi sifatida hijrat qilgan ingliz muxolifatchilarining avlodlari boʻlishgan.

Sirk karerasi
-------------

9 yoshida Lancester Nick Cravat bilan uchrashdi va u bilan umrbod hamkorlikka zamin yasadi. Birgalikda ular shaharning eng qadimgi turar-joylaridan biri boʻlgan Union Settlementda mahalliy teatr spektakllari va sirk sanʼatida harakat qilishni oʻrgandilar. 1930-yillarda ular *Lang va Cravat* akrobat duetini tuzdilar va tez orada Kay Brothers sirkiga qoʻshilishdi. Biroq, 1939-yilda olgan jarohati Lancesterni katta afsus bilan kasbni tark etishga majbur qildi. Keyin u vaqtinchalik ish topdi, avvaliga Marshall Fildsda sotuvchi, keyin esa turli restoranlarda qo‘shiqchi ofitsiant bo‘lib ishladi.

Amerika Qoʻshma Shtatlari Ikkinchi Jahon urushiga kirgandan soʻng, Lancester 1943-yil yanvar oyida Amerika Qoʻshma Shtatlari Armiyasiga qoʻshildi va armiyaning 21-Maxsus Xizmatlar boʻlimi bilan birga oʻynadi, harbiy guruhlardan biri yerdagi qoʻshinlarni kuzatib borish va ruhiy holatni saqlab qolish uchun USO oʻyin-kulgilarini taqdim etishdan iborat boʻlgan. U 1943-yildan 1945-yilgacha Italiyada general Mark Klarkning Beshinchi armiyasida xizmat qildi. Lancester 1945-yil oktyabr oyida ishdan boʻshatilgan va beshinchi darajali texnik unvoniga ega boʻlgan koʻngilochar mutaxassis edi.

Oʻlimi
------

Burt Lancester 1994-yil 20-oktabr kuni ertalab soat 4:50 da uchinchi marta sodir boʻlgan yurak xurujidan so‘ng, Los-Anjelesning Century Siti shahridagi kvartirasida vafot etdi. Oʻsha paytda Lancester 81 yoshga to‘lganiga ikki hafta boʻlgan edi. Uning jasadi kuydirildi va kuli Kaliforniyaning Vestvud qishlogʻida joylashgan Vestvud Memorial Parkidagi katta eman daraxti ostiga sochildi.

### Kassa reytingi

| Yil | AQSh darajasi | Buyuk Britaniya darajasi |
| --- | --- | --- |
| 1950-yil | 16 |  |
| 1951-yil | 25 |  |
| 1952-yil | 24 |  |
| 1953-yil | 17 |  |
| 1954-yil | 13 | 7 |
| 1955-yil | 16 |  |
| 1956-yil | 4 | 3 |
| 1957-yil | 15 | 3 |
| 1958-yil | 20 |  |
| 1960-yil | 19 |  |
| 1961-yil | 11 |  |
| 1962-yil | 10 |  |

Manbalar
--------



1. 1 2  Buford 2008, p. 12.
2. 1 2  Andreychuk 2005, p. 3.
3. ↑  Andreychuk 2005, p. 6.
4. ↑  Andreychuk 2005, p. 7.
5. ↑  „Enlisted Record and Report of Separation Honorable Discharge: Lancaster, Burton S.", *United States War Department*, WD AGO Form 53-55, available from National Archives and Records Administration.
6. ↑  „Oscar Winner Burt Lancaster Dies at 80". *Los Angeles Times* (24-oktabr 1994-yil). Qaraldi: 18-oktabr 2017-yil.