**Ahmad Adli** (arabcha : ạ̉ḥmd ʿdly, 1987-yil 18-fevralda tugʻilgan) — misrlik shaxmat grossmeysteri. Shaxmat vunderkindisi sifatida Adli 2004-yil U20 chempionatida xalqaro usta unvoniga ega boʻldi. Keyin Adli 2005-yilda grossmeyster unvonini qoʻlga kiritdi va bu unga erishgan birinchi misrlik va eng yosh afrikalik boʻldi. 2022-yil may holatiga koʻra, Adly Misr va Afrikada ikkinchi eng yuqori reytingga ega.

Shaxsiy hayot
-------------

Adli 1987-yil 18-fevralda Misrning Qohira shahrida tug‘ilgan. 6 yoshida Adlining otasi Adli Ibrohim unga shaxmatdan dars bergan va shu orqali u o‘z o'g'li isteʼdodini kashf etgan. Adli qilichbozlik bilan shugʻullangan va oʻz yosh guruhida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Shunga qaramay, Adli ulgʻaygan sari, otasi Ibrohim uning isteʼdodini payqadi va uni shaxmatga yoʻnaltiradi.

Adli 2010-yilda Arab Fan, Texnologiya va Dengiz transporti akademiyasini biznes boshqaruvi yoʻnalishini tamomlagan. Keyinroq Adli Qohirada oʻzining shaxmat akademiyasini ochgan. Adli, agar yoshlarga yordam berilsa, ularni yuqori choʻqqilarga koʻtarilishiga ishondi va shu tariqa bu yordamni u yosh futbolchilarga taqdim etishni maqsad qilgan.

Shaxmat faoliyati
-----------------

### Shaxmat prodigy

Adli professional shaxmat bilan shugʻullanishni 1997-yilda 10 yoshida boshlagan va Fransiyaning Kann shahrida 14 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida yettinchi oʻrinni egallagan. Keyinroq esa Adli 2004-yilda Gretsiyada boʻlib oʻtgan 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. Adli toʻrt marta yoshlar oʻrtasidagi arab chempionatida gʻolib chiqdi va 2005-yilda **grossmeyster** unvoniga sazovor boʻldi. 2005-yilda Adli, shaxmat boʻyicha Afrika chempionatida gʻolib chiqdi. Keyin Adli oʻz kuchini shaxmat faoliyatiga qaratib, bir nechta musobaqalarda qatnashdi.

### Muhim yutuqlar

Adli Reykjavik Open 2006 musobaqasida Gabriel Sargisyan, Shaxriyar Mamedyarov, Igor-Aleksandre Nataf va Pentala Xarikrishna bilan 1-5-oʻrinlarni egalladi. 2007-yilda Adli oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida gʻolib chiqdi va Afrika mamlakatidan birinchi boʻlib bu gʻalabaga sazovor bo'ldi. 2008-yilda u Gamburgda Zigurds Lanka va Dorian Rogozenko bilan 1-3-oʻrinlarni egalladi. U 2009-yilda shaxmat bo‘yicha Jahon kubogiga yo‘llanma oldi va Viktor Bologan tomonidan nokautga uchradi. 2020-yil aprel oyida u niderlandiyalik IM Liam Vrolijkni mag‘lub etib, Sunway Sitges International Online Chess Open turnirida g‘olib chiqdi. 2021-yil fevral oyida u Africa Online Open musobaqasida 7,5/9 ball bilan g‘olib chiqdi.

Milliy miqyosda Adli 2007 va 2009-yillarda Misr chempionligini qoʻlga kiritdi. Xalqaro miqyosda, 2004-yilda Adli FIDE Jahon chempionati turnirida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi (2004), lekin birinchi raunddagi oʻyinda, tezkor tay-breyklardan soʻng, Sergeyga yutqazdi. 2005-yilda Adli shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Arab chempionatida gʻolib chiqdi va yana bir bor saralash huquqini qoʻlga kiritdi, ammo u yana FIDE Jahon kubogining birinchi bosqichida (2005), bu safar Ruslan Ponomariov tomonidan mag'lubyatga uchradi. Adli Jahon chempionatiga (2011) yo‘llanma oldi, biroq birinchi o‘yindan keyin kasallik tufayli musobaqani tark etishga majbur bo‘ldi. Uning bu. Adli 2015-yilgi Afrika chempionatida ikkinchi o‘rinni egalladi va shu tariqa shaxmat boʻyicha 2015-yilgi Jahon kubogiga yoʻllanma oldi. Jahon kubogida (2015) u birinchi davrada ukrainalik super-GM Vasiliy Ivanchukga yutqazdi.

Adli shuningdek, Afrika shaxmat Olimpiadasida ikkita oltin medalni va 2005-yilda turli formatlarda bitta kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2007-yilda Adli uchinchi oltin medalni ham qoʻlga kiritdi va buni amalga oshirgan birinchi misrlik boʻldi. 2009-yilda Adli shaxmat boʻyicha Oʻrta yer dengizi chempionatida qatnashdi va birinchi oʻrinni egalladi. Adli shuningdek, 2005, 2011, 2019 va 2021-yillarda toʻrt marta shaxmat boʻyicha Afrika chempionatida gʻolib chiqqan.

Oʻyin uslubi
------------

Adli Mixail Talga hujum uslubiga qoyil qolgan edi. Yoshligida Adli hujumkor oʻyinchi boʻlgan, ammo keyinchalik universal oʻyin uslubiga oʻtdi. Adli boshqa bir qancha shaxmatchilar oʻyin uslublariga, jumladan, shaxmat boʻyicha jahon chempioni **Magnus Karlsenga** ham hayrat bilan qaragan, u ham Adlining 2006-yilgi Reykjavik ochiq chempionatida unga qarshi gʻalaba qozonganini tan olgan.

Mashhur oʻyinlar
----------------

* A Adly vs V Laznicka, 2007 1-0
* A Adly vs I Vovk, 2007 1-0
* Karlsen A Adliga qarshi, 2006 0:1
* Rapport va A Adly, 2015 0-1
* A Adli va Kosten, 2003 yil 1:0
* A Adly vs G Meier, 2007 1:0
* A Adly vs A Hesham, 2021 1:0
* Kamskiy A Adlyga qarshi, 2007 yil 1/2-1/2
* X Hayrapetyan va A Adli, 2007 0-1
* Movsesian vs A Adly, 2015 0:1

Manbalar
--------

1. ↑   „The Chess games of Ahmed Adly". Chess Games
2. ↑   „An Interview with the Egyptian and International Chess Champion". osama-discussion.blogspot.com
3. ↑   „Adly’s Chess Academy, a project to elevate the level of the game in Egypt". greentidekw.com.
4. ↑   „Reykjavík Open 2006". Chess-Results.com
5. ↑   Doggers (PeterDoggers), Peter. „Egyptian GM Adly Wins Historic Sunway Sitges International Online Chess Open". Chess.com
6. ↑   „Egyptʼs Ahmed Adly wins World Junior!". The Chess Drum
7. ↑   „Internationale Hamburger Meisterschaft". FIDE.
8. ↑   حوار مع البطل المصري والعالمي في الشطرنج. osama-discussion.blogspot.com (in Arabic)
9. ↑   „An Interview with the Egyptian and International Chess Champion". osama-discussion.blogspot.com