recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
turli raqamlar
**Raqamlar** —sonlar ifodalanadigan shartli belgilar. Qadimda sonlar soʻzlar orqali ifodalangan. Xalqlarning ijtimoiyxoʻjalik hayoti rivojlanishi bilan mukammalroq belgilarga va hisoblash tizimlariga ehtiyoj tugʻildi.

Eng qadimgi R. bobilliklar va misrliklarga mansub. Misr iyeroglif R.ida (miloddan avvalgi 3000 —2500-yil) sonlarni ifodalash uchun maxsus rasmbelgilar, keyinroq iyeratik va demotik yozuvlari paydo boʻldi. Bobil raqamlari (miloddan avvalgi 2000-yil boshi), asosan, 1, 10, 60 va 100 ni bildiruvchi mixxat belgilari boʻlib, boshqa barcha R. shular asosida ifodalangan. Misr iyerativ yozuvidan Yaqin va Oʻrta Sharqdagi barcha yozuvlar hamda Yunon Ioniya yozuvi, shu bilan birga alifboga asoslangan R. kelib chikdi. Bosma yunon alifbosi slavyankirill va qarfiy R.ga asos soldi. Hozirgi R.ning timsollari ʻ (nol bilan birgalikda) Hindistonda 5-asrga yaqin yuzaga kelgan. Bungacha Hindistonda kharoshti R.i va u bilan deyarli bir vaqtda brahmi R.i boʻlgan. Brahmi R.idan hind gvalior R. i kelib chikdi. Gvalior Raqamlar esa arab R.iga asos boʻlgan. Arab Raqamlar sharqiy va gʻarbiy (gʻubor) R.idan iborat. Sharqiy arab R.i Misr va undan Sharkdagi arab mamlakatlari, Eron qamda Afgʻonistonda, gʻarbiy arab R.i (gubor) esa Misrdan gʻarbdagi mamlakatlarida qoʻllaniladi. Yevropada 9-asrdan boshlab gʻubor R.i tarqaddi va tezda ommalashdi. Sharq mamlakatlari da esa gʻubor R.i 19-asrgacha ham keng tarqalmadi.

Yana qarang
-----------

* Arab raqamlari

Adabiyot
--------

* Yushkevich A. P. Istoriya matematiki v sredniye veka, M. 1961.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4477778-4
* NDL: 00571787
* NKC: ph128227

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Film va and televizorda **drama** bu kategoriya yoki hayotiy fantastika (yarim fantastika) jiddiyroq boʻlishiga moʻljallangan hikoyaviy fantastika. Bunday drama, odatda oʻziga xos super-janr, makrojanr yoki mikrojanr aniqlaydigan qoʻshimcha atamalar bilan tavfsiflanadi. masalan, serial, politsiya jinoyat drama, qonuniy drama, tarixiy drama, maishiy drama, oʻsmirlar dramasi, and comedy-drama (dramediya). Bu atamalar zarracha mavzuni koʻrsatishga yoki ularning kayfiyatini keng doirasini ragʻbatlantiradigan elementlar bilan dramaning jiddiy ohangini belgilaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Drama".  Merriam-Webster, Incorporated (2015). — „a play, movie, television show, that is about a serious subject and is not meant to make the audience laugh".
2. ↑  Williams, Eric R.*. The screenwriters taxonomy : a roadmap to collaborative storytelling*. New York, NY: Routledge Studies in Media Theory and Practice, 2017. ISBN 978-1-315-10864-3. OCLC 993983488.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Attob ibn Asid** (arab. عَتّاب إبن أَسِيد إبن أبي العيص إبن أمية إبن عبد شمس – 612–644) – Quraysh qabilasining Banu Umayya urugʻidan boʻlgan  sahobiy. U Makka shahrining fath etilishi ortidan, 630-yil yanvar oyida Muhammad alayhissalom tomonidan shahar voliysi etib tayinlangan 
.

Makka musulmonlar tomonidan fath qilinganidan keyin Attob islomni qabul qilgan. Musulmonlar uchun oʻzining muqaddasligi tufayli Makka voliyligi orzu qilingan lavozim edi va Attob ushbu lavozimga tayinlanadi. Voqidiyning yozishicha, u Abu Bakr (632-634) xalifaligida 634 yilgacha, Tabariyga koʻra, xalifa Umar davrida 642-yilgacha bu lavozimda ishlagan. Attob qurayshliklarning Muhammad alayhissalomga qarshi boʻlgan dastlabki yetakchilaridan Abu Jahlning qizi Juvayriyaga uylangan edi. Voqidiyning yozishicha, Attob 634-yilda vafot etgan, Tabariy esa uning 644-yilda vafot etganini qayd etgan. Attobning oʻgʻli Abdurahmon Oysha r.a. qoʻshinida taniqli askar boʻlib, u 656-yilda Jamal jangida Molik al-Ashtar tomonidan oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Smith 1994, s. 42, note 204. sfn error: no target: CITEREFSmith1994 (help)
2. 1 2 3 4  Poonawala 1990, s. 8, note 53. sfn error: no target: CITEREFPoonawala1990 (help)
3. 1 2 3  Editors 1960, p. 751.
4. ↑  Siddīqi 1987, s. 247. sfn error: no target: CITEREFSiddīqi1987 (help)
5. ↑  Madelung 1997, ss. 159, 172, 176. sfn error: no target: CITEREFMadelung1997 (help)
**Dehqon Jalilov** (1930.2.6, Andijon — 1992.7.6, Fargʻona) — oʻzbek dirijyori, bastakor. Oʻzbekistonda xizmat kursatgan sanʼat arbobi (1980). Moskva oʻzbek opera studiyasining simfonik orkestr dirijyorligi bulimini tugatgan (1951), Toshkent konservatoriyasining xor dirijyorligi fakultetida sirtdan taʼlim olgan (1953—56). Muqimiy nomidagi Oʻzbek davlat musiqali teatri (1941—47), Andijon (1954— 55), Buxoro (1956—59), 1960-yildan Fargʻona musiqali drama teatrlarida dirijyor. "Xolisxon" (Hamza, 1950), "Nomaʼlum kishi" (I. Sulton, 1965) kabi musiqali dramalar, "Yangi yerda" (T. Tula), "Sanʼatchi qizga", "Bazmi gul yori bulsa" (P. Moʻmin), "Yor kutib" (T. Mahmudov), "Zamonam mening" (H. Muhammad) va b. kushiklar muallifi. T. Jalilovning saylanma asarlari toʻplami — "Qoʻshiklar guldastasi"ni nashr ettirgan (1989).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Attleboro** (talaffuzi: *Attleboro*) — AQShning Massachusetts shtatida joylashgan shahardir. Bir vaqtlar u koʻplab zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchilari uchun „Jahonning zargarlik poytaxti" sifatida tanilgan. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Attleboro aholisi 46 461 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Attleboro shahri 41°55′54″N 71°17′40″W﻿ / ﻿41.931653°N 71.294503°W﻿ / 41.931653; -71.294503GO koordinatalarda joylashgan va umumiy maydoni 27.772 kvadrat mil (71.930 km2) ni tashkil qilgan, shundan 26.779 kvadrat mil (69.356 km2) quruqlik va 0.994 kvadrat mil (2.574 km2) yoki 3,59% suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

Attleboro Providence metropolitan hududining bir qismidir.

2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 43 593 kishi, 16 884 xonadon va 11 212 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 628/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 87,1% oq tanli, 3,0% afro-amerikaliklar, 0,2% tubjoy amerikaliklar, 4,5% osiyoliklar 0,1% Tinch okeani orollari va 2,2% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan va lotin xalqi jami 6,3% ni tashkil etadi.

Shaharda 16 884 ta xonadonning 33,3 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan kishilar, 50,1 foizida er-xotinlar birga yashaydilar, 11,3 foizida turmush o‘rtog‘i bo‘lmagan ayollar, 33,6 foizi oilasizlar edi hamda 9,8% aholi 65 va undan katta yoshdagi yolgʻiz yashaydigan odamlardir.

Shahar boʻyicha yosh taqsimoti: 18 yoshgacha 22,7%, 18 yoshdan 24 yoshgacha 7,9%, 25 yoshdan 44 yoshgacha 28,5%, 45 yoshdan 64 yoshgacha 28%, 64 yoshdan yuqori 12,9% ni tashkil qiladi. Aholining oʻrtacha yoshi 39,5 yoshni tashkil etadi. Har 100 ayolga 95,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 93,3 erkak toʻgʻri keladi.

2009—2011-yillarda shahardagi uy xo‘jaliklarining yillik o‘rtacha daromadi 63 647 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 71 091 dollarni tashkil etdi. Toʻliq vaqtli erkak ishchilarning oʻrtacha daromadi 52 558 dollarni, ayollarning daromadi 40 954 dollarni tashkil etdi. Aholi jon boshiga daromad 30 039 dollarni tashkil qildi. Oilalarning qariyb 4,2 foizi va aholining 6,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 6,4 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 7,8 foizi qashshoqlik hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Census - Geography Profile: Attleboro city, Massachusetts".  United States Census Bureau. Qaraldi: 23-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Attleboro city, Massachusetts".  U.S. Census Bureau, American Factfinder. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2013-yil.
3. 1 2  „Profile of General Population and Housing Characteristics: 2010 Demographic Profile Data (DP-1): Attleboro city, Massachusetts".  U.S. Census Bureau, American Factfinder. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2013-yil.
4. ↑  „Selected Economic Characteristics: 2009–2011 American Community Survey 3-Year Estimates (DP03): Attleboro city, Massachusetts".  U.S. Census Bureau, American Factfinder. 12-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2013-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Dehqonobod (maʼnolari).

**Dehqonobod** — Sirdaryo viloyatidagi shaharcha. Guliston tumaninnnt markazi. Aholisi 10,5 ming kishi (2000); asosan oʻzbeklar, shuningdek, rus, ukrain, tatar, koreys, tojik va b. millat vakillari ham yashaydi. Viloyat markazi — Gulistondan 24 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Guliston (24 km).

D.da dastlab 1886-yil Rossiyaning Poltava, Tver gubernyalaridan podsho hukumati tomonidan koʻchirib keltirilgan rossiyaliklar yashagan. 1887-yildan qishloq Romanovsk deb atalgan. 1913 yil hozirgi mudofaa ishlari boʻlimi binosida rus-tuzem maktabi ochilgan. 1923—92 yillarda Krestyanok posyolkasi deb atalgan.

D.da 2 umumiy taʼlim maktabi, iqtidorli bolalar litseyi, qishloq xoʻjalik litseyi, sanatoriy tipidagi internat maktabi mavjud. 1997-yil respublika BAning tasviriy va amaliy sanʼat internat maktabi tashkil etildi. 1941—45-yillardagi urush qurbonlariga yodgorlik monumenti oʻrnatilgan. 1986-yil Alisher Navoiy nomidagi madaniyat saroyi qurildi. D.da viloyat „Ona va bolalar" fizioterapiya shifoxonasi, markaziy kasalxona, bolalar kasalxonasi, poliklinika, dorixona, 30 dan ziyod savdo, umumiy ovqatlanish va 10 dan ortiq maishiy xizmat punkti bor. Avtokorxona, 3 qurilish koʻchma kolonnasi, 2 taʼmirlash korxonasi, faoliyat koʻrsatmoqda. 1998-yil „Supermarket", „Dehqon bozori" qurib foydalanishga topshirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Dehqonobod" *OʻzME*. D-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Sirdaryo viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Guliston** |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* **Sirdaryo tumani** (Sirdaryo)
* **Guliston tumani** (Dehqonobod)
* **Boyovut tumani** (Boyovut)
* **Sardoba tumani** (Paxtaobod)
* **Xovos tumani** (Xovos)
* **Sayxunobod tumani** (Sayxun)
* **Oqoltin tumani** (Sardoba)
* **Mehnatobod tumani** (Qahramon)
* **Mirzaobod tumani** (Navroʻz)
 | 
 |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Dramatik asar bu sahna uchun yaratilgan asardir. Dramaning asosiy predmeti bu harakat hisoblanadi. Dramada ijodkor shaxsiyati ham obyektga singdirib yuboriladi. Asar hajmi qanchalik katta hamda obrazlar soni qanchalik kop bolsa ham ijodkor sahna vaqtini hisobga olishi zarur. Boisi butun boshli bir asar mazmuni kichik sahna asariga sig'dirilishi lozim.Dramadagi harakat sujet makon va zamonda cheklangan bo'ladi. Asar ijro vaqtiga sig'ishi uchun asarning konflikt asosida shiddat bilan kechuvchi voqealar rivoji asosiga qurilishini taqozo qiladi. Bu xil sujetning rivojlanishi ham chegaralangan bolib,sujet voqealari sabab natija asosida yuzaga keladi. Shuningdek dramatik asarlarda yozuvchining nutqi ham muhim ahamiyat kasb etadi.Dramatik asarlarda qahramonlarning ichki kechinmalari, holati obraz nutqi orqali shakllantirilib ochib beriladi.Dramaturg qahramonlar hayotini ozi hikoya qilmay balki qahramonlarni oz nutqi orqali jonlantirib tasvirlaydi.Dramatik asarlarda nutqning aniqligi, ravonligi obrazlar harakterining aniq ochib berilishi muhim ahamiyat kasb etadi. Dramada barcha harakatlar qahramonlar hamda asar harakterini ochib berishga hizmat qiladi.Dramatik asarlarda muallif o'z nutqi orqali asarga izoh beradi. Bu izoh adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan remarka deb yuritiladi. Muallifning izohi ,albatta, kitobxonni o'ziga jalb etadi. Sababi asardagi remarka bevosita asarni o'qimoqchi bo'lgan kitobxonga hamda asar rejissoriga yo'naltirilgan bo'ladi.

Manbalar
--------

1. ↑  [fayllar.org „Dramatik asarlarda muallif nutqining o'rni"] (o'zbekcha). *fayllar.org*.
**Dravidlar** — Jan. Hindistonda yashovchi xalqlar guruhi (telugular, tamillar, malayalilar, kannaralar, gondlar, oraonlar va b.). Pokiston hamda Eron va Afgʻonistonning qoʻshni rayonlarida (braguylar) yashaydi. Jan. hind irqiga mansub. Dravid tillarida soʻzlashadi. Hindiston ya. o.ning tub joy aholisi. D. haqidagi ilk maʼlumotlar (Upanishad, Mahabharata) qad. hind adabiy yodgorliklarida keltiriladi. Bu esa D. oriy qabilalarining shim. Hindistonga bostirib kirguniga qadar tub aholi boʻlganini koʻrsatadi. Baʼzi tadqiqotchilar D.ni mil. av. 4-ming yillikda Gʻarbiy Osiyodan koʻchib kelgan deb hisoblaydilar. D. tarixiy taraqqiyot davomida oʻzlarining boy madaniyatlari (Harappa madaniyati, Mohenjoda)ni vujudga keltirganlar. D. orasida hinduizm, xristianlik, islom, togʻli va oʻrmonzor rayonlarida yashaydigan aholi oʻrtasida ibtidoiy diniy tasavvurlar yoyilgan. Aholining koʻpchiligi qishloqlarda yashaydi. Dexdonchilik (guruchdan yiliga ikki marta hosil olinadi, koks palmasi, choy, kofe, kauchuk daraxti), chorvachilik (qoʻy, echki), hunarmandchilik bilan shugʻullanadilar (qarang Hindiston).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tatyana Georgiyevna Ilina** (1920.26.6 — Toshkent) — koʻz kasalliklari boʻyicha mutaxassis. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1969), tibbiyot fanlari doktori (1971), professor (1973). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgan (1942). Koʻz kasalliklari kafedrasi professor (1972— 80); mudiri (1980—88), 2-Toshkent tibbiyot akademiyasi da kafedra mudiri (1989—91), professor (1991—94), 1994-yildan professorkonsultant. Traxoma, glaukoma (nazla) kabi xastaliklar, shuningdek, ishemik kasalliklar, gipertoniya, qand kasalligi, ateroskleroz, podagra, buyrak va jigar kasalliklarida koʻz tomirida boʻladigan oʻzgarishlar ustida tadqi-qot olib borgan. Oʻzbekistonda birinchi boʻlib odam va hayvonlar koʻzi toʻqi-malaridagi mikroelementlarni radio-aktivatsion tahlil qilish usulini ishlab chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Yaylov yoʻli**, "Oltin yoʻli" — Xitoydan Mongoliya, Oltoy va Qozogʻiston yaylovlari orqali oʻtib Janubiy Osiyo va Sharqiy Yevropa mamlakatlariga boradigan qadimiy savdo yoʻlining nomi. Keyingi paytlarda ushbu yoʻl ham Buyuk ipak yoʻli deb atalmoqda. Yoʻlning "oltin yoʻli" deb atalishi uning qadim zamondagi Oltin togʻ, yaʼni Oltoy togʻ etaklarida joylashgan yaylovlardan oʻtganligi bilan bogʻliqdir. Hun imperiyasi, Turk xoqonligi, Uygʻur xoqonligi va Moʻgʻul imperiyasi davrida siyosiy, harbiy va iqtisodiy jihatdan ushbu yoʻlning mavqei baland boʻlgan. Qadim zamondan Xitoyga sotiladigan otlar va boshqalar hayvonlarni haydab borishda ushbu yoʻldan foydalanilgan.

Xitoy, Oʻzbekiston, Eron, Turkiya kabi mamlakatlarning shimolida bepoyon dalalar va yaylovlar joylashgan. Arxeologik maʼlumotlar, qoya toshlarga solingan suratlar va yozma manbalar ham ushbu dalalarda bundan bir necha ming yillar muqaddam chorvachilik bilan shugʻullanadigan xalqlar yashaganligini toʻla tasdiqlaydi. Moʻgʻuliston, Oltoy, Shimoliy Qozogʻiston kabi joylarda ochilgan qabrlar ichidan topilgan ipak mato boʻlaklari, mis va jezdan yasalgan koʻzgu, temir asboblar ushbu mintaqalarning Xitoy va gʻarb mamlakatlar bilan aloqada boʻlganligidan dalolat beradi.

Xitoy adabiyotida ushbu yoʻl "Saoyuan lu" ("Yaylov yoʻli"), "Saoyuan sichou chjilu" ("Yaylovlararo oʻtgan ipak yoʻli") deb ataladi. Olimlarning fikricha, miloddan oldingi bir necha asr davomida Yevropa mamlakatlarida paydo boʻlib qolgan Xitoyning ipak matolari maʼlum miqdorda "YA.y." orqali borgan.

"YA.y."da harakat qilgan xalqlar chorva bilan birga hunarmandchilik, jundan mato, gilam toʻqish, aravalar yasash, temirchilik va metalldan qurolyaroq, turli buyumlar ishlab chiqarish bilan shugʻullangan. Oʻz mahsulotlarini oʻtroq xalqlar ishlab chiqargan mahsulotlarga almashgan.

Shu bois mazkur yoʻlni ham "ipak yoʻli" deb atasa xato boʻlmaydi. Ammo yaylovlararo oʻtgan yoʻlni Buyuk ipak yoʻlining asosiy magistral yoʻnalishi deb aytish qiyin. Binobarin, qadimiy Xitoy manbalarida Gʻarb bilan Sharqni bogʻlab turgan asosiy savdo yoʻli qadimiy Xitoydan, yaʼni Xuanxe daryosining oʻrta va quyi qirgʻoqlaridagi shaharlardan Xesi yoʻlagi, Taklamakon choʻli atrofidagi shaharlar, Pomir, hozirgi Qirgʻiziston, Oʻzbekiston, Turkmaniston, Eron, Turkiya orqali Yevropaga boradigan yoʻllardan iboratligi bayon etilgan.

Abdulahad Xoʻjayev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tatyana Adamovna Alizar** - rossiyalik gandbolchi (darvozabon), murabbiy va oʻqituvchi. Ikki karra jahon chempioni (2001, 2005). Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (2000). Olti karra Rossiya chempioni. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi (2002). Pedagogika fanlari nomzodi (2010).

Biografiya
----------

Tatyana Adamovna Alizar 1978-yil 21-noyabrda Volgogradda tugʻilgan. 2002-yilda Volgograd davlat jismoniy tarbiya akademiyasini tamomlagan.

U Volgograd viloyat Olimpiya zaxiralari bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiylar Vyacheslav Vladimirovich Kirilenko, Vasiliy Viktorovich Bushnev va Vladimir Fyedorovich Chivikov bilan gandbol oʻynashni boshladi.

U Volgogradning Dinamo (1997-2005, 2008-2010), Sloveniya Krimi (2005-2007), Turkiya Milliy Pyango (2007-2008), Ispaniyaning Itchako (2010-2011) va Zvenigorod Zvezda klublarida oʻynagan "(2011).

Yevgeniy Vasilevich Trefilov boshchiligidagi Rossiya ayollar jamoasi tarkibida Tatyana ikki marta jahon chempionligini qoʻlga kiritdi (2001, 2005) , shuningdek, 2000-yilda Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi.

Sport faoliyatini yakunlagach, Volgogradning „Dinamo-2" va „Dinamo-VKOR" jamoalarida darvozabonlar murabbiyi bo‘lib ishlagan. Hozirda Volgograd davlat jismoniy tarbiya akademiyasining „Sport o‘yinlari nazariyasi va metodikasi" kafedrasi katta o‘qituvchisi, qo‘l to‘pi nazariyasi va metodikasi, shuningdek, amaliy jismoniy madaniyatdan dars beradi. 2010-yilda „Yuqori malakali gandbol darvozabonlarini tayyorlashni individuallashtirish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, "Pedagogika fanlari nomzodi "ilmiy darajasini oldi .

Yutuqlar
--------

### Milliy terma jamoa bilan

* Ikki karra jahon chempioni (2001, 2005).
* Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (2000).

### Klublar bilan

* Olti karra Rossiya chempioni (1999-2001, 2009, 2010).
* Rossiya chempionatining toʻrt karra kumush medali sovrindori (2002-2005).
* Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (1998).

Manbalar
--------

1. ↑  O sentre
2. ↑  „О клубе". 20-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2018-yil.
3. ↑  „Gandbol. Alizar igraet za troix". 4-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
4. ↑  Chempionat Rossii. „Dinamo" — „Zvezda" — 28:24Andoza:Недоступная ссылка
5. ↑  „Gandbol. Alizar igraet za troix". 4-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
6. ↑  ALIZAR Tatyana Adamovna
7. ↑  Chempioni mira po gandbolu (rus.)
8. ↑  GANDBOL. ChYeMPIONAT MIRA. Jenщini
9. ↑  Alizar Tatyana Adamovna
10. ↑  Alizar, Tatyana Adamovna. Individualizatsiya podgotovki gandbolistok vratarey visokoy kvalifikatsii
11. ↑  Kontrol fizicheskoy podgotovlennosti komandi masterov v podgotovitelnom periode

Havolalar
---------

* Rossiya gandbol federatsiyasi veb-saytidagi profil
**Attila** (boshqa ismlari: **Etsela**, **Otilaxon**, **Etilli**; laqabi — „Xudoning qamchisi") (? — 453) gunnlar podshohi boʻlgan. 433-yili amakisi Rugila vafot etgach, birodari Bleda (Bilada) bilan birga taxtga oʻtirgan; lekin 445-yili Bledani qatl etib, hokimiyatni yakka boshqargan. Attila oʻzining zafarli yurishlari bilan saltanat hududini nihoyatda kengaytirgan. Attila davlati Sharqda — Kavkaz, gʻarbda — Reyn daryosi, shimolda — Daniya orollari, janubda — Dunay daryosining oʻng sohilini qamrab olgandi. Attila qudratli hukmdor boʻlgan, shu tufayli koʻpgina xalqlar unga oʻz ixtiyorlari bilan boʻysunganlar. Attila xalqlarning kuchli ittifoqini tashkil qilib, uning tarkibiga: ostgotlar, gepidlar, turingiyaliklar, gerullar, rugiylar, xazarlar va boshqalarni kiritgan. Atillaning qarorgohi Vengriyaning shimolidagi Tokay mavzeida boʻlgan. Attila dastlab Dunayning quyi oqimidagi soʻl qirgʻoq yerlarni oʻz hokimiyatiga boʻysundirgan. Miziya, Frakiya, Illirikani talon-toroj qilib, to Konstantinopolga qadar yetib borgan va Vizantiya imperatorini juda katta toʻlovlar toʻlashga (447) majbur etgan. 450-yili Attila 500 ming kishilik qoʻshin toʻplab gʻarbga yurish qilgan. Attila Germaniyadagi Reyn daryosidan oʻtib Trir, Mes, Arras va boshqa shaharlarni vayron qilgan. Orlean shahrini qamal qilganda shaharga yordamga Gʻarbiy Rim imperatori Valentinian III ning sarkardasi Aetsiy va vestgotlar podshohi Teodorix yetib kelgan. Attila qamalni boʻshatib 451-yili kuzda Trua shahri yaqinidagi Katalaun maydoniga kelib joylashadi. Mana shu maydonda xalqlarning buyuk jangi sodir boʻlgan. Attila kuchi bu jangdan soʻng ancha zaiflashgani tufayli oldinga qarab yurishni davom ettirmay, Reyn ortiga, Germaniyaga qaytadi. 452-yili u yangidan safar uyushtirib, Sharqiy Alp togʻlari orqali Italiyaga bostirib kirib Akvileyani vayron qiladi, Altinum, Paduya, Milan va boshqa koʻpgina shaharlarni egallagan; Rim va butun Italiya xavf ostida qoladi; lekin Attila oʻzining zafarli yurishini tuxtatib sulh bitimi tuzadi. Attila 453-yili Pannoniyaga qaytib kelib, shu yerda vafot etgan. Attilaning vafoti bilan gunnlarning jahonshumul davlatining qudrati singan; uning oʻgʻli Ellak davrida, Netad daryosi (Pannoniyada) boʻyidagi jangda german va skif qabilalari oʻz mustaqilliklarini qaytarib olganlar. Gunnlar barpo etgan davlat parchalanib ketgan. Attila haqidagi koʻplab qoʻshiq va rivoyatlar uzoq vaqtlargacha saqlanib qolgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Malikov A.M. Xunnlar // „Sogʻlom avlod uchun" jurnali. 1997. № 3-4, 18-23-betlar

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**El-Guna** (arabcha: ) — Qizil dengiz sohilidagi sayyohlik kurorti, Hurgada xalqaro aeroportidan 22 km shimolda joylashgan; Misr Rivierasining bir qismi.

Dam olish maskani haqida
------------------------

Dam olish maskani Qizil dengiz suvlari va Etbay togʻ tizmasi oʻrtasida joylashgan. El- Guna misrlik milliarder Sami Savirisga tegishli *Orascom Development* tomonidan boshqariladi. El-Guna kurortidagi barcha mehmonxonalar va binolar qayiqlar oʻtadigan koʻpriklar va kanallar bilan bir-biriga bogʻlangan kichik orollarda joylashgan. Dam olish maskanida plyajlar, mehmonxonalar va golf maydonchalari mavjud. Faoliyatlar orasida baliq ovlash, suv changʻisi va shoʻngʻin mavjud.

### Tarixi

Shahar 1990-yilda tashkil etilgan va Orascom Development tomonidan yagona reja asosida qurilgan.

El-Guna Panoramasi

### Ijtimoiy ahamiyatga ega ob’ektlar

* shahar hududida mahalliy va xalqaro reyslarni amalga oshiradigan samolyotlarni qabul qiladigan kichik aeroportga ega;
* avtobus va qayiq yoʻnalishlari, taksilar- mototsikllar va taksilarning keng transport tizimi
* tibbiy klinika
* Golf klubi (18 teshik)
* Qizil dengizdagi 4 ta qumli plyajlar: Mangroovy, Marina, Buzzha, Zeytouna
* El-Guna yaqinidagi 3 ta dengiz orollari: Mahmeya, Tashila, Gobal
* 10 ta shoʻngʻin markazlari
* tennis maktabi
* barqaror, karting, yaxta va peyntbol
* xristian cherkovi va masjid
* Pochta boʻlimi
* akvarium
* mashhur Misr eksponatlarining nusxalarini oʻz ichiga olgan kichik tarixiy muzey
* "Choʻl nafasi "meʼmoriy inshooti.

Qizil dengizdagi El-Guna hududida joylashgan orolda, 2004-yil noyabr oyi oxirida plyajdagi gandbol boʻyicha birinchi rasmiy Jahon chempionati uchun oʻyinlar boʻlib oʻtgan. Chempionat ishtirokchilari ham, tomoshabinlar ham orolga faqat suv transportida yetib borishlari mumkin edi. Erkaklar oʻrtasidagi jamoaviy turnirda mezbonlar — Misr jamoasi va ayollar jamoasi — Rossiya terma jamoasi gʻalaba qozongan.

### Lagunalar va kanallar

* El Gouna villasiEl Gouna villasi
* Abu Tig MarinaAbu Tig Marina
* Abu Tig MarinaAbu Tig Marina
* Abydos MarinaAbydos Marina
* Oq villalarOq villalar
* TTC OceanViewTTC OceanView
* pochta varaqasipochta varaqasi

Iqlimi
------

Qizil dengiz sohilining bu qismida iqlim juda qulay va moʻtadil; qishda oʻrtacha harorat 17 dan 23 gacha°C, yozda esa quruq havo harorati 27 dan 37 gacha°C. Yogʻingarchilik hech qachon yozda boʻlmaydi va qishda ham deyarli boʻlmaydi (yiliga 5 mm yomgʻir yogʻadi). Yoz oylarida ob-havo har doim ochiq, qish oylarida esa asosan sovuq.

Ommaviy axborot vositalari
--------------------------

* El-Guna jurnali
* El-Guna telekanali
* Radiostansiya El-Guna Radio 100 FM

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  „Orascom Development Management Team". 18-aprel 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑
5. ↑
6. ↑  Nezavisimaya sportivnaya gazeta. Intervyu s Vladimirom Kiyashko: „Pesok El-Guna — zolotoy dlya Rossii"
7. ↑
8. ↑  „El Gouna Magazine". 22-fevral 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2011-yil.
9. ↑  „El Gouna TV". 15-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2011-yil.
10. ↑  „El Gouna Radio online". 4-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2009-yil.
**Michaela Conlin** (talaffuzi: „Michaela Konlin", 1978-yil 9-iyunda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, „Bones" filmida va „Fox" protsessual komediya-*dramasidagi* Anhela Chernogoriya roli bilan mashhur.

Yoshligi
--------

Conlin 1978-yil 9-iyun kuni Pensilvaniya shtatining Allentaun shahrida kasbi hisobchi boʻlgan xitoylik ona va pudratchi boʻlgan irlandiyalik ota oilasida tugʻilgan. U oʻzining birinchi spektaklini yetti yoshida ijro etdi va Pensilvaniyadagi koʻplab jamoat va mintaqaviy spektakllarda sahnada chiqishda davom etdi.

Conlin Pensilvaniya shtatining Janubiy Uaytxoll shaharchasidagi Parklend oʻrta maktabida oʻqigan va u yerda *„Bye Bye Birdie"* va *„The Crucible"* filmlarida rol ijro etgan. 1996-yilda oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, u aktyorlik boʻyicha oʻqish uchun Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va Nyu-York universiteti Tisch sanʼat maktabiga qabul qilindi. Teatrda tasviriy sanʼat bakalavri darajasida ishlayotganida, u Atlantika teatr kompaniyasi, Dramaturglar Horizons teatr maktabi, Stonestreet Studios konservatoriyasida bir nechta spektakllarda ishtirok etdi va Amsterdamga Eksperimental Teatr Qanotining xalqaro oʻquv dasturi doirasida oʻqishga bordi.

Aktyorlik karerasi
------------------

 Conlin, 2012-yilda
Nyu-York universitetini tamomlagandan soʻng, Conlin Nyu-York shahridagi yosh aktyorlarning hayotiga bagʻishlangan *„The It Factor"* hujjatli teleserialining bir qismi sifatida tanlandi. Koʻp oʻtmay, u Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi va u yerda William Fichtner va John Hannah oʻynagan filmda kasalxonaning ikki renegat shifokorlari qanoti ostida qabul qilingan idealist yosh stajyor rolini oʻynab, ABC drama seriyasidagi *MDsda* oʻzining birinchi bosh rolini ijro etdi. U Steven Weberning okrug prokurorining ochiq siyosiy maslahatchisi rolini oʻynagan ABC drama seriyasidagi *„The D. A."* da bosh rolni ijro etdi.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | *Love the Hard Way* | Cara |  |
| 2002 | *Pipe Dream* | TV muhbir |  |
| 2002 | *Garmento* | Marcy |  |
| 2006 | *Open Window* | Miranda |  |
| 2007 | *Enchanted* | May |  |
| 2011 | *The Lincoln Lawyer* | Heidi Sobel |  |
| 2015 | *Baby, Baby, Baby* | Courtney Lee |  |
| 2016 | *The Disappointments Room* | Jules |  |
| 2021 | *Bad Trip* | Maria Li |  |
| TBA | *One True Loves* |  |  |

Manbalar
--------


1. 1 2 3  *Longsdorf, Amy*. „Allentown native Michaela Conlin: The 'girl next door' is an irreverent crime-solver on the hit show 'Bones'". *The Morning Call* (1-noyabr 2009-yil).
2. ↑  „Chinese New Year". *People* (21-noyabr 2007-yil). 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-aprel 2018-yil.
3. ↑  *Nalea J. Ko.* „Michaela Conlin Makes No 'Bones' About It".  pacificcitizen.org. 28-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Halasangi** — Hindistonning Karnataka shtati janubidagi qishloq.  U Karnataka shtatidagi Bijapur tumanidagi Indi talukida joylashgan.

Aholisi
-------

2001 yilgi Hindiston aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Halasangi 5211 kishidan iborat bo'lib, 2765 erkak va 2446 ayol.

Xalsangi Kannada adabiyoti tarixida yaxshi tanilgan, chunki u bir vaqtlar adabiy faoliyat markazi bo'lgan va 20-asrning birinchi yarmida "Halasangiya Geleyaru" (Shoirlar guruhi) nomi bilan juda mashhur shoirlarni yaratgan. Bu guruhga Madhura Chenna, Gurulinga Kapse, Dhoolasaheb, Simpi Linganna (Chadchan) va boshqalar kiradi. Bu Jnanapeetha mukofoti sovrindori, Varakavi Dattatreya Ramachandra Bendre va taniqli kannada shoiri Chenna Veera Kanavi tomonidan muntazam tashrif buyuradigan joy edi.

Bu qishloq, shuningdek, "Uning ilohiy inoyati Shri Arabindo Ghosh Ashram" joyi bo'lib, ozodlik uchun kurashuvchi Avliyoga aylandi, uning qoldiqlari Pondicherridan olib kelingan va shu erda sajda qilgan.

Bijapur Dekanning sultonligi Odil Shohi bu yerda Bijapurdagi asar Golgubazga o‘xshab ketadigan qabr qurdirdi. Bu qal'ani barpo etish uchun tiriklayin qurbon qilingan Jakkavva ismli homilador ayollar sharafiga "Jakkavva qal'asi" deb nomlangan tarixiy qal'a ham bor.

Yana qarang
-----------

* Bijapur tumani
* Karnataka tumanlari

Manbalar
--------

1. ↑  Village code= 204200 „Census of India : Villages with population 5000 & above".  Registrar General & Census Commissioner, India. Qaraldi: 18-dekabr 2008-yil.
2. ↑  „Yahoomaps India :". Qaraldi: 18-dekabr 2008-yil.

 Halasangi, Bijapur, Karnataka

Havolalar
---------

* |  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.*
	+ k
	+ m
	+ tBu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Turk Qurolli Kuchlari Bosh Qo'mondoni Marshal Gazi Mustafo Kamol Posho Izmitda, 1923-yil. (Chapdan o'ngga: ad'yutant Shukru Ali, **Bosh ad'yutant Solih**, Mustafo Kamol Posho, Buyuk Millat Majlisi gvardiya bataloni qo'mondoni Ismoil Hakqiy va ad'yutant Muzaffer
**Solih Bozok** (1881, Saloniki - 25-aprel 1941, Istanbul), turk askari va siyosatchisi. U Mustafo Kamol Otaturkning bolalikdagi doʻsti boʻlgan va keyinchalik uning yordamchisi boʻlgan. Otaturkning eng yaqin odami sifatida tanilgan.

Hayotiy
-------

Mahalladan va maktabdan Saloniklik Mustafo Kamol Otaturkning doʻsti, tengdoshi edi. Ular oʻsha yili Harbiy akademiyani tamomlagan. U jandarm sinfiga saylandi, Mustafo Kamol esa Harbiy Akademiyaga oʻqishga kirdi va shtat aʼzosi boʻldi. Mustafo Kamol Posho Milliy kurashni tashkil qilish uchun Anadoluga borishdan oldin va Suriya frontida boʻlganida Solih beyni "bosh yordamchi" vazifasiga tayinlaydi va uni oʻziga taklif qiladi. Doimiy hamjihatlik shunday boshlandi. Mustafo Kamol posho parlament raisi boʻlganida "Majlis oʻrinbosari yordamchisi", Mustafo Kamol Otaturk prezidentlikka saylanganidan keyin esa "Prezidentlik adyutanti" lavozimlarida ishlagan.

Podpolkovnik lavozimida nafaqaga chiqqanidan keyin va Turkiya Oliy Millat Majlisining 2-parlamenti. Mustafo Kamolga oʻsha davrda deputat etib saylanganidan keyin ham (*oʻsha paytda nomi Bozok boʻlgan Yozgatdan*) yaqin boʻlgan. 4. Muddatga qadar Yozgat deputati, keyingi muddatlarda Bilecik deputati etib saylandi.

  

Mustafo Kamol Otaturk vafot etgach, uzoq vaqtdan beri rejalashtirganidek, "Oliy *qoʻmondon yordamchisiz oʻtolmaydi!* "deb yuragiga oʻq tiqib, oʻz joniga qasd qilishga urindi. Zülfü Livaneli tomonidan yozilgan va rejissorlik qilgan "Veda "filmida bu oʻz joniga qasd qilish oxirgi sahna sifatida ishlatilgan; Gazi Mustafo Kamol Otaturk va Solih Bozokning yaqin munosabatlari, doʻstliklari va kurashlari kumush ekranga oʻtkazildi. Oʻq yuragini oʻtlab olgani uchun u tirik qoldi. Otaturksiz qisqa umrida deputatlikni davom ettirdi va 1941-yil 25-aprelda vafot etdi.

Mustafo Kamol Otaturk bilan doʻstligi
-------------------------------------

Ularning Otaturk bilan doʻstligi qadim zamonlardan boshlangan. Otaturk singari u Salonikida tugʻilgan. Ularning yoshi yaqin. Ularning qoʻshnilari va hatto Salonikidan uzoq qarindoshlari bor. Ular birinchi ofitserlik yillarida birga. 1908-yilda ozodlik eʼlon qilingandan soʻng, ularning yoʻllari Salonikida yana kesishadi. Otaturk uni oʻsha yillardan "bir umrlik oʻrtoq" qilib tanlaganini koʻrsatuvchi qiziq bir manzara bor:

Bir kuni kechqurun ular Salonikidagi mashhur Olympos kazinosida oʻtirganlarida, Mustafo Kamol stol atrofidagi doʻstlariga kelajakda hokimiyatga qanday kelishini aytdi. Keyin u hozir boʻlganlarga kelajakdagi vazifalarini tushuntiradi. Jadval; Fuat Bulja, Nuri Conker, Fethi Okyar va Solih Bozok uni hayrat bilan kuzatadilar. Hamma vazifaga boʻlingandan keyin, Boʻzoqqa kelganda, Solih biz sizdan hech qachon ajralmaymiz, deydi. — Men seni oʻzimga hamroh qilib qoʻyaman. Jadval soʻraydi:

- Xoʻsh, siz nima boʻlasiz?

Javob qisqa:

— Men senga bu topshiriqlarni beradigan odam boʻlaman.
**Roxshanak** (soʻgʻdcha — yogʻdu sochuvchi, yorqin) (yun. Roksana), Ravshanak (? — mil.av. 310) — turonzamin goʻzali, Baqtriya hokimi Oksiartning qizi, Aleksandr (Iskandar) ning suyukli xotini.

Aleksandr Oʻrta Osiyoni zabt etishi chogʻida (mil. av. 329—327) koʻplab togʻ qalʼalarini qamal qilishiga toʻgʻri kelgan. Aleksandrning yurishi boshlaridayoq Oksiart xotini, farzandlarini Soʻgʻd qoyasiga yashirgandi. Aleksandr qalʼani zabt etgach, koʻp asirlar, jumladan, Oksiartning xotini, qizi R. va boshqa farzandlari uning qoʻliga tushadi. Arrianning yozishicha, Aleksandr bir koʻrishdayoq R.ka oshiq boʻlib qolgan va u oʻzining asirasi boʻlishiga qaramay unga uylanishga axd qilgan. Aleksandrning askarlari R. Doro III ning xotinidan soʻng "Osiyoda eng goʻzal ayol" ekanligini aytganlar. Bu nikoh oqibatida Aleksandrning eng kuchli raqiblaridan biri, Soʻgʻdda katta obroʻga ega boʻlgan Oksiart "dadillanib" Aleksandr huzuriga kelgan, u qaynatasini izzatikrom bilan kutib olib, unga Baqtriya satrapligini topshirgan. R.ning takdiri ham quvonchli, ham ayanchli boʻlgan. Plutarxning yozishicha, Aleksandr vafot etganda R. homilador edi, shu tufayli makedoniyaliklar unga izzatikrom kursatishgan. R. ulkan saltanat malikasi sifatida 10 yildan ortiqdavr surgan. R. kundoshi Statira (Doroning qizi)ni eridan rashk qilardi. U soxta xat yordamida Statirani huzuriga chaqirtirgan va u singlisi bilan kelganda har ikkisini qatl ettirgan, jasadlarini quduqqa tashlashni, quduqni esa koʻmib yuborishni buyurgan. Bularni u Aleksandrning safdoshi Perdikka yordamida amalga oshirgan. Mil. av. 310-yil diadoxlar kurashi davrida Diadox Kassandr buyrugʻiga koʻra, R. yosh oʻgʻli Aleksandr IV bilan birga qatl etilgan.

Faxriddin Hasanov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hal Daub 2008-yilda
**Harold John Daub Jr** — Nebraska shtatidan bo'lgan amerikalik huquqshunos va siyosatchi (1941-yil 23-aprelda tugʻilgan). U Qoʻshma Shtatlar Vakillar palatasida toʻrt muddat xizmat qilgan va Nebraska shtatining Omaha shahrining 48-meri boʻlgan. 2012-yilda Daub Nebraska universiteti tizimi Regentlar kengashiga saylandi. Respublikachilar partiyasi a'zosi.

Hal Daub

Siyosiy faoliyati
-----------------

Omahaga ko'chib o'tgandan so'ng, Daub Respublikachilar partiyasida faol bo'ldi. U 1978-yilda Omahada joylashgan 2-kongress okrugida AQSh Kongressining Vakillar palatasiga nomzod bo'lib, amaldagi demokrat John J. Kavano III ga yutqazgan. Kavano 1980-yilda qayta saylanishdan bosh tortdi va Daub demokrat Richard Fellmanni mag'lub etib, yana o'rin uchun kurashdi. Daub uch marta, 1982, 1984 va 1986-yillarda qayta saylangan. U hozirda birinchi masala bo'yicha islohotchilar guruhining a'zosi.

Saylanishi
----------

Daub besh yil davomida Omaha Metropolitan Entertainment and Convention Authority (MECA) boshqaruv kengashida ishlagan. 2012-yilda u Nebraska universiteti tizimi regentlar kengashiga saylangan edi. 2018-yilda u Barbara Weits tomonidan qayta saylanish da'vosida mag'lub bo'ladi.

Hal Daub

Munozara
--------

2022-yilda senator JuliSlama Charlez Xerbster tomonidan jinsiy tajovuzga uchragani haqida xabar berganida, Daub Slamani guvohlar kursisiga qo'ymoqchi ekanligini aytadi, "Men undan nima kiyganini so'ramoqchiman". U buning uchun va Slama "Herbsterning e'tiborini jalb qilmoqchi bo'lgan" va u hujumga uchraganini aytgan edi, yig'ilishda bu holatni aytgani uchun omma oldida tanqid qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Hal Daub".. Qaraldi: 29-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Siyosiy faoliyati".. Qaraldi: 29-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Saylanishi".. Qaraldi: 29-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „Munozara".. Qaraldi: 29-noyabr 2022-yil.
**Ismoil Hakqi Tunaboylu** (1895, Rahova, Bolgariya - 28.10.1958) turk askari. 8- Turkiya qurolli kuchlari Bosh shtab boshlig'i

Harbiy martaba
--------------

1914-yilda Harbiy akademiyani artilleriya leytenanti unvoni bilan tugatgan. 1924-yilgacha u turli boʻlinmalarda akkumulyatorlar guruhi komandiri, adyutant va hamroh boʻlib xizmat qildi. Kuleli harbiy litseyida oʻqituvchi boʻlib 1921-yil 31-iyulda Anadoluga joʻnab, Milliy armiya safiga qoʻshildi. 1924-yilda Harbiy akademiyaga oʻqishga kirdi va 1927-yilda uni tugatib, shtab boʻldi. 1945-yilgacha turli shtab va boʻlinmalarda xizmat qildi. U shu yili brigada generali, 1947-yilda general- mayor, 1950-yilda general- leytenant, 1955-yilda esa toʻliq general unvoniga ega boʻldi. Brigada generali, zahiradagi ofitser maktab qo'mondoni, general-mayor unvoni bilan, 65 va 28-chi. Diviziya qo'mondonligi va quruqlik qo'shinlari operatsiyalari raisligi, general-leytenant unvoniga ega, quruqlikdagi kuchlar shtab boshlig'i, 3 va 15-chi. Korpus qo'mondonligi, 1. Armiya qo'mondoni o'rinbosari va Bosh shtab operatsiyalari boshlig'i lavozimlarida ishlagan. 1955-yil 6-iyundan 1955-yil 25-avgustgacha general unvoni bilan quruqlikdagi qoʻshinlar qoʻmondoni oʻrinbosari, 1955-yil 25-avgustdan 1955-yil 17-sentabrgacha Bosh shtab boshligʻining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

Siyosiy martaba
---------------

1955-yil 17-sentabrda u quruqlikdagi kuchlar qoʻmondonligiga tayinlandi. Ushbu lavozimda u 1956-yil 6-iyungacha Bosh shtab boshlig'i sifatida ham ishlagan. U 1956-yil 6-iyunda o'z iltimosiga binoan, 1957-yil 3-oktabrda Bosh shtab boshlig'i lavozimidan iste'foga chiqdi. Keyin DPdan Yozgat deputati etib saylandi. U 1958-yil 28-oktabrda shu lavozimda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Hakkı Tunaboylu".  Türk Silahlı Kuvvetleri. 29-sentaybr 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2011.
2. ↑  Turkey. Haberler Bürosu (New York, N.Y.)*. News from Turkey*. Turkish Information Office. 1955 — 11-PA10 bet.
3. ↑  Pelt, M.*. Military Intervention and a Crisis of Democracy in Turkey: The Menderes Era and its Demise*. Bloomsbury Publishing, 2014 — 153 bet. ISBN 978-1-78673-499-0.
Kievdagi I. V. Stalinning vaqtinchalik haykali. 1952-yil
**Stalin haykali** — Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi Bosh kotibi — sobiq Sovet Ittifoqi rahbari Iosif Vissarionovich Stalin sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Birinchi yodgorlik 1930-yillarning oxirida tiklangan. III Internatsional maydonida, parkga kiraverishda oʻrnatilgan. Bu yerda avval imperator Aleksandr II haykali oʻrnatilgan. Undan keyin „Qizil Armiya askari — xalq himoyachisi" haykali boʻlgan. Uning oʻrnida esa, I. V. Stalinning 5 metrli beton haykali oʻrnatilgan. 1941-yili Kiyev fashistlar tomonidan bosib olinganida vayron qilingan.

1950-yil boshida Stalin maydoni deb atalgan (hozirgi Yevropa maydoni) nomi berilgan maydonda vaqtinchalik yodgorlik oʻrnatildi. U kelgusida yanada monumental boʻlishi rejalashtirilgan edi.

1956-yilda, KPSS XX qurultoyidan keyin bu yodgorlik demontaj qilindi.

1950-yillarda Pionerlar bogʻi yaqinida Stalin va Lenin, Stalin va Gorkiy yodgorliklari ham oʻrnatilgan edi.

Stalinga qoʻyilgan barcha yodgorliklar 1956-1961-yillardagi stalinsizlantirish davrida demontaj qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  
Лисенко Л. Протас М.*. Іstorіya ukraїnskogo mistestva. U 5-ti tomax*. K.: ІMFYe іm. M. T. Rilskogo, 2007 — 358 bet. ISBN 966-02-4107-0. (Ukraincha)
2. ↑  „Памятник Сталину И. В.". 21-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2017-yil.

Adabiyotlar
-----------

* *Киев: Энциклопедический справочник*. Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии, 1982 — 287 bet.
**Gaaga konvensiyalari** - 1) Gaaga shaharida oʻtkazilgan 1- va 2- tinchlik konferensiyalarida (1899 va 1907) urush olib borish qonun-qoidalari toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiyalar. 1-Gaaga konferensiyasida (1899) Buyuk Britaniya, AQSH, Germaniya, Fransiya, Italiya, Yaponiya, Skandinaviya mamlakatlari, jami 27 davlat vakillari qatnashib, jumladan xalqaro nizolarni tinch yoʻl bilan hal etish, urush paytida tinch aholini himoya qilishga, harbiy asirlar, yaradorlar va bemorlarni joylashtirishga oid qoidalar ishlab chiqilgan. 2-Gaaga konferensiyasida (1907) 44 davlat vakillari betaraf davlatlarning burch va huquqlari, harbiy harakatlarni boshlash va urushda dengiz kuchlari tomonidan dushman hududini bombardimon qilish tartiblari, zaharlaydigan gazlarni ishlatmaslik va b. toʻgʻrisida kelishib olingan; 2) harbiy toʻqnashuv roʻy bergan holatda madaniy boyliklarni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi 1954-yil konvensiyasi; 3) xalqaro xususiy huquq boʻyicha 1902—05, 1954, 1955, 1956, 1961-yillarda tuzilgan va b.konvensiyalar.

Yana qara
---------

* BMT

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 74925-4

 |
**Divertikul** (lot. diverticulum — yon yoʻl) — kovak (naysimon) aʼzolar devorining boʻrtib chiqishidan hosil boʻlgan xaltum, kovakli boʻrtma. Tugʻma yoki hayotda orttirilgan pulsion va trakiion, yaʼni meʼda-ichak sistemasi ichida bosim oshganda va ular devorini tashqi tomondan chandiqlar tortib turganda kuzatiladigan xillari farq qilinadi. Hazm aʼzolaridan qiziloʻngach, ichak, meʼda, shuningdek, qovuqsa koʻproq, boshqa aʼzolarda esa kam uchraydi. Tugʻma D. embrional taraqqiyot nuqsonlariga bogʻliq (mas, ingichka ichak D.i). Kovak aʼzo devorining muskul va elastik toʻqimasi tuzuk rivojlanmaganda, jarohatlanishdan keyin yupqa tortganda, aʼzo boʻshligʻidagi bosim oshganda D. paydo boʻladi. D. ikki yoki undan ortiq boʻlsa, divertikulyoz deyiladi. Kovak aʼzo ichidagi massa (mas, qiziloʻngachda — ovqat, ichaqsa — axlat) D.dan chiqib ketishi qiyin boʻlgani uchun ushlanib qolib, maʼlum chegarali yalliglanish jarayoni, yara paydo boʻlishi mumkin. Kichkina D. hech sezilmaydi (simptomsiz oʻtadi). D. katta boʻlsa, biror belgi koʻrinadi, mas, qiziloʻngach D.ida ovqat oʻtishi qiyinlashadi, ushlanib qolgan ovqat qusib tashlanadi, boʻyin doʻppayib turadi, qovuq D.ida siydik chiqarish qiyinlashadi va h.k. D.ning yalligʻlanishi — divertikulit, qonash, teshilish, yaraga, baʼzan rakka aylanish, shuningdek, ichak tutilishi kabi asoratlarga sabab boʻladi. D. maxsus (endoskopik, rentgenolo-gik) usullar bilan tekshirib aniqlanadi. D. yalligʻlanmagan boʻlsa, konservativ davo, asoratli shakllarida operatsiya qilinadi, D.lar koʻp boʻlsa, aʼzoning shu qismi kesib olib tashlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shayxontohur ges** - Chirchiq — Boʻzsuv suvenergetika traktidagi 19 gidroelektr styalardan biri. Toshkent sh. Shayxontohur tumanida joylashgan. Toshkent GESlar kaskadi tarkibiga kiradi. Styada umumiy quvvati 3,6 MVt boʻlgan 3 gidroagregat oʻrnatilgan. GES qurilishi 1951-yilda boshlangan. 1953-yilda quvvati 1 MVt boʻlgan 2 agregati, quvvati 1,6 MVt boʻlgan 3agregati 1954-yilda ishga tushirilgan va 1955-yil yanvarda sanoat foydalanishiga qabul qilingan. Agregatlar turbinalari tik radikal oʻkdi.

GES Toshkent shahri sanoat korxonalarini elektr quvvati bilan taʼminlaydi. Quvvatlar 35 kVli kuchlanishda elektr uzatish liniyalari orqali yetkazib beriladi. 2003-yilda 22,1 mln. kVtsoat elektr energiya ishlab chiqarildi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amerika Davlatlari Tashkiloti** (**ADT**), Gʻarbiy yarimshardagi xalqaro mintaqaviy tashkilot. 1948-yilda Amerika davlatlarining 9-xalqaro konferensiyasida (Bogota shahri) tuzilgan. ADTʼga aʼzo davlatlar ratifikasiya qilganidan keyin 1951-yilda kuchga kirgan. Unga muvofiq, ADTʼning maqsadi: qitʼada tinchlik va xavfsizlikni mustahkamlash, aʼzo davlatlar oʻrtasida roʻy beradigan ixtiloflarni bartaraf etish, chetdan tajovuz qilingan taqdirda unga qarshi birgalikda harakat qilish, Amerika Qoʻshma Shtatlari, Kanada va Lotin Amerikasidagi jami 33 aʼzo mamlakatga taalluqli siyosiy, huquqiy, iqtisodiy muammolarni hal etishga yordam berish, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy taraqqiyot yoʻlida hamkorlik qilishdan iborat.

ADTʼning oliy organi — Tashqi ishlar vazirliklarining Bosh assambleyasi, ijrochi organi — ADTʼning Doimiy kengashi boʻlib, rasmiy idorasi Washington D. C. AQSh’da joylashgan

Yana Qarang
-----------

* Amerika davlatlari taraqqiyot banki

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |