**"Timeless. Yoqut kitobi"** — 2013 -yilda oʻsmirlar uchun moʻljallangan nemis ilmiy-fantastik filmi, melodrama va xrono-fantastika janrlarini oʻzida mujassam etgan. Gvendolin Sheferd haqidagi kitoblar seriyasining birinchisi, Kerstin Geerning shu nomdagi romanining ekranga moslashuvi (trilogiya „Ruby Book", „Sapphire Book" va „The Emerald Book" romanlaridan iborat). Asosiy rollarni Mariya Ehrich va Jannis Nivener oʻynagan. Filmning koʻrish yosh chegarasi 12+.

Film premyerasi 2013-yil 14-martda boʻlib oʻtgan. Filmning davomi - 2014-yilda; Nemis yozuvchisi asarlari turkumining oxirgi qismi esa 2016-yilning yozida premyerasi maʼlum boʻlgandi.

Mazmuni
-------

Koʻp asrlar davomida britaniyalik de Viller va Montrouz oilalarida erkaklar va ayollar vaqti-vaqti bilan eng kam uchraydigan „vaqt sayohatchisi geni" ga ega holda - oʻtmishga sayohat qilishning irsiy qobiliyati bilan tugʻiladi. Sayohatchining oʻzi bu jarayonni nazorat qila olmaydi, ular vaqti-vaqti bilan oʻtmishga tushishadi. 18-asrda graf Sen-Jermen tomonidan yaratilgan Qoʻriqchilar maxfiy lojasi gen egasining harakatini boshqarish uchun ishlatiladugan xronografga ega. Agar sayohatchidan oʻtmishda qandaydir maʼlum vazifa talab qilinsa, u holda xronograf yordamida u oʻtmishga bir necha soat, xavfsiz joyga yuborilishi mumkin, oʻtmishda u oʻz-oʻzidan harakat qila olmaydi, balki Loja buyurgan vazifalarni bajaradi. Ammo asosiysi shundaki, agar sayohatchi turli davrlardagi 12 vaqt sayohatchisining qon namunalarini xronografga qoʻysa („qon doirasini yopiladi"), u misli koʻrilmagan kuch manbaiga aylanadi, bu xronograf egasiga barcha qiyinchiliklarni yengishga imkon beradigan va insoniyatning illatlari va nomukammalliklarini yengib oʻta oladigan qudratga yetishadi.

Oʻtgan avlod sayohatchilari Pol de Villier va Lyusi Montrouz lojaning gaplariga quloq solishmadi - ular oʻnta sayohatchining qoni boʻlgan xronografni oʻgʻirlab, qochib ketishdi. Loja, xronografning toʻliq quvvatini qoʻlga kiritish uchun qon doirasini mustaqil ravishda yopishga kirishadi. Ular ikkinchi xronografni topib, oʻz ishlarini davom ettirishadi va unda oʻtmishdagi sayohatchilarning qonini yana yigʻishni boshlashadi va bir vaqtning oʻzida Pol, Lyusi va oʻgʻirlangan xronografni qidirishadi.

Vaqt sayohatchisi genini meros qilib olganlarning tugʻilgan sanalarini shaxsan Isaak Nyuton tomonidan hisoblab chiqilgan edi. Yangi avlod aʼzolari bu Gideon de Villier va Sharlotta Montrouz, ular oʻzlarining oʻtmishdoshlarining ishlarini yakunlashlari kerak boʻladi. Sayohatchining oʻtmishga sayohat qilish imkoniyati oʻn olti yoshida namoyon boʻladi, ikkala vakil ham bolalikdan ushbu vazifa uchun puxta tarbiyalangan, vaqt sayohatchisi bilishi kerak boʻlgan hamma narsani, tarixdan tortib odob-axloq, raqs va qilichbozlikgacha oʻrganishgan yoshlar edi. Sharlottaning amakivachchasi Gvendolin Sheferd Nyuton hisoblab bergan kundan bir kun oʻtib tugʻilganligi sababli, sayohatchi genini meros qilib ololmagan deb qaraladi va lojada unga hech qachon e’tibor qaratilmaydi va Gvendolin butunlay oddiy oʻsmir boʻlib ulgʻayadi.

Filmning asosiy voqealari Londonda bizning davrimizda, Sharlottaning oʻn oltinchi tugʻilgan kunida boshlanadi. Buvisining iltimosiga koʻra uydan doʻkonga yugurib chiqqan Gvendolin toʻsatdan oʻzini oʻtmishda koʻradi. U yerda uni politsiyaga topshirmoqchi boʻlishadi ammo vaqtni boshqara olmagani tufayli tez ortiga qaytadi. 

Oʻtmishda oʻtgan muvaffaqiyatsiz holat yana sodir boʻladi va u yerda oʻzini koʻradi, hatto oʻzi tomonidan ogohlantirish oladi: "Hammasi ular aytganidek emas, hech narsaga rozi boʻlmang, oʻzingizga ishoning! "... 

Shubhasiz, u sayohatchi genini meros qilib olgani shundan soʻng maʼlum boʻladi. Maʼlum boʻlishicha, Gvendolin Sharlotta bilan bir kunda tugʻilgan, ammo lojaga ishonmagan va qizining hayotiga loja aralashishini istamagan onasi haqiqiy tugʻilish kunini yashirgan edi. Dastlab buni aytishganda, lojaning rahbarlari bunga ishonishni xohlamaydilar, lekin Gvendolin lojaning binosida vaqtga sayohat qilganidan soʻng, loja shubhasiz buni qabul qiladi va Gvendolinni Sharlottaning oʻrniga vaqt boʻylab sayohat qilishga koʻndirishadi. Onasi evaziga lojadan Gvendolinni vaqtni nazoratsiz sayohat qilishdan himoya qilishni soʻraydi. 

Gvendolin yangi xronograf uchun sayohatchilarning qonini yigʻish uchun Gideon bilan oʻtmishga sayohat qilishni boshlaydi. Birinchi sayohatlarida ular Lyusi va Polni uchratishadi, Lyusi va Pol uni xavf ostida ekanligidan ogohlantiradilar. Lojadagilar aytishganidan farqli oʻlaroq, hiyonatkorlarning oʻzlari "qon doirasini berkitish"ga urinayotganga oʻxshamasdi, aksincha, har qanday holatda ham ushbu davra yopilmasligini kerakligini aytishdi. Lojaga va uning rahbarlariga mutlaq ishonch bilan tarbiyalangan Gideon farqli ravishda, Gvendolinda darhol Loja ishlari boʻyicha koʻp savollar paydo boʻladi. U graf Sen-Jermen bilan uchrashadi, lekin u uning shubhalarini yoʻqotmaydi, faqat soʻzsiz itoat qilishni talab qiladi. Gvendolin lojaning barcha vazifasini bajaruvchi roboti boʻlishini xohlamaydi va Gideonni unga yordam berishga koʻndiradi. Ular birgalikda Gvendolinning oʻlimini bashorat qilingan bashoratning bir qismini topadilar. Biroq, bashoratdan omon qolgan qiz, „qargʻa sehri" nimadan iboratligini tushunishni boshlaydi. Filmning oxiri juda noaniq.

Film syujeti xuddi shu nomdagi kitobning syujetidan biroz farq qiladi[*aniq*].

Rollarda
--------

| Rol | Aktyor (aktrisa) | Rus dublyaj |
| --- | --- | --- |
| Gvendolin Sheferd | Mariya Erich | Natalya Tereshkova |
| Gideon de Villier | Janis Nivener | Sergey Smirnov |
| Falk de Viller | Uve Kokisch | Mixail Beskaravainy |
| Greys Sheferd | Veronika Ferres | Elena Xaritonova |
| Meddi buvi | Katarina Talbach | Irina Grishina |
| Sharlotta Montrose | Laura Berlin |  |
| Pol de Villers | Florian Bartolomaj | Mixail Tixonov |
| Lyusi Montrose | Jozefina Preuss | Tatyana Veselkina |
| Doktor Uayt | Gotfrid Jon | Petr Tobilevich |
| Jeyms | Kostya Ulman | Daniil Shcheblanov |
| Lesli Xey | Jennifer Lotsi | Daria Frolova |
| Graf Sent-Jermen | Piter Simonishek | Valeriy Storojik |

Soundtrack qoʻshiqlar
---------------------

**Sofi de la** ***Torre-Faster***

**Sofi de la** ***Torre-Wings***

**Sofi** **de la Torre-Recognize**

**Sofi de la Torre-Perfect Fall**

**Sofi de la** *T**orre-Masterpiece***

Syomka jarayonlari
------------------

Filmni suratga olish 42 kun davom etgan. 21-fevraldan 26-aprelgacha Mühlxauzen, Eisenach, Veymar, Köln, Axen, Jülich, Koburg, Bayroyt va Londonda. Barcha suratga olish ishlari shaharlar koʻchalarida va haqiqiy binolarda olib borilgan, ular kinostudiyada ishlashdan bosh tortishgandi. Suratga olish maydonchasi London meʼmorchiligiga ham, vaqtinchalik davrga ham mos kelishi kerak edi.

Shtab-kvartira ham oʻrta asr istehkomiga mos kelishi kerak edi. „Ajdaho zali" dagi sahnalarni suratga olish Eyzenax yaqinidagi Vartburg zalida boʻlib oʻtdi. „Lojaning yer osti yashirin oʻtish joylari" ning aksariyat sahnalari Jülich qal'asining kazematida olingan. Madam Rossinining atelyesini suratga olish Koburgda, Kallenberg qal'asida, u yerdagi ibodatxonada boʻlgan. Axen shahrining xalq rasadxonasi „maxfiy uyning observatoriyasi" uchun sahna orqasi boʻlib xizmat qilgan va xronograf oʻgʻirlangan sahna Axen soborining asosiy kirish qismida suratga olingan. Sobor hovlisi tarixiy chiroqlar, ingliz raqamlari boʻlgan mashinalar va turli davrlardagi vagonlar yordamida shtab hovlisiga aylantirildi.

1942-yil Rojdestvo haqidagi epizod, Gvendolin va Gideon maxfiy uyning rasadxonasiga bostirib kirganlarida, rejissyor Feliks Fuchshtayner quyidagicha tasvirlaydi: Gven va Gideon Vartburgdagi zinadan Axendagi rasadxonaga koʻtarilishadi, keyin Gven rasadxona derazasidan Koburg hovlisiga yiqilib, eshikdan Yulichga kiradi.»

Koburgning joylaridan birida, mahalliy qal'a yaqinida, meʼmoriy gotika uslubida, Gvendolinlar oilasi yashaydigan Montrose uyi uchun motiv sifatida olingan. U yerda yozgi lagerlardan biri joylashgan boʻlib, u yerdan rassomlar 1994 va 2010-yillar uchun binolarni tashkil qilishdi. Gven maktabining aksariyat sahnalari „St. Lennox High" maktabining 2012-yil yozgi taʼtillari paytida Bayreutdagi Margravine Delhelmina gimnaziyasida boʻlib oʻtadi. Gvendolinning oʻtmishga birinchi sayohati uchun Bayret koʻchasi Londonning viktoriya davriga aylantiriladi. Buning uchun ular yoʻl belgilarini va zamonaviy belgilarni olib tashlashlari, oʻrniga eski fonarlarni oʻrnatishlari, odamlar oʻrta asr liboslari va kostyumlarini kiyishlari, yoʻllarga aravalar qoʻyishlari kerak edi.

Lady Tilney's mehmonxonasidagi qabulxona Eysnaxdagi eksklyuziv villada suratga olingan. Oʻz navbatida "Arava voqeasi" Kyoln shahar oʻrmonida suratga olingan va eng qizigʻi, Kerstin Gir fonda oddiy oʻtkinchi rolini oʻynagan sahnalardan birida suratga tushgan.

Londonning haqiqiy manzillarida toʻrt kunlik suratga olishda faqat Mariya Erich, Yannis Nievener va Laura Berlin ishtirok etdi. U yerda Millenium koʻprigida Gvenning telefonda gaplashish, maktabga mashinada borish yoki Tower koʻprigida Gideon bilan uchrashish kabi sahnalar suratga olingan.

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

Film tanqidchilardan turli, asosan salbiy fikrlarni oladi. Rossiya matbuotida, maʼlum tanqidiy agregatorga koʻra, film faqat bitta ijobiy sharh oldi - "Yetti kun "jurnalida, qolgan sharhlovchilar neytral yoki salbiy sharhlar berishdi.

„ Kommersant" gazetasi yomon ijodiy aktyorlik va noaniq vizual qismni qayd etib, filmni salbiy baholadi. „World of Fantasy" jurnali filmni noaniq syujetli va kam byudjetli hamda maxsus effektlar bilan "oʻrta maktab qizining orzusidagi melodrama" ifodalangan kino fikr bildirdi. Ikkala sharhlovchi ham film "shovshuvli film"dan koʻra koʻproq teleserialning toʻliq metrajli epizodiga oʻxshab ketishini ta’kidladilar: "Ajoyib maxsus effektlar nuqtai nazaridan Timeless kamtarona, esda qolarsiz taassurot qoldirdi.. . va kam tomoshabinli koʻrinishiga ega".

Koʻpgina sharhlovchilar filmni gʻayrioddiyligi uchun tanqid qilishdi. "Yetti kun "jurnali, umuman olganda, ijobiy sharhga qaramay, film „Garri Potter" va „Twilight" ni shu qadar aniq nusxalashini taʼkidladiki, „yarim soatdan keyin siz unda ishlatilgan shtamplarning koʻpligiga hayron qolishni toʻxtatasiz". 

  

Nemis tanqidchilari filmni koʻproq maʼqullashdi. Shunday qilib, Movie Worlds sharhida aytilishicha, film qizcha oʻsmir tomoshabinlar yoki kitoblar seriyasi muxlislari uchun mos keladi. Filmstarts.de saytidagi koʻrib chiqish vaqt sayohati sahnalariga ijobiy baho berdi, ammo sharhlovchining fikriga koʻra, sevgi mavzusi kam yoritilgan va qiziqarli; bu borada filmning yaqinlashib kelayotgan davomi yanada jozibadorligi kutilmoqda.

Mablagʻ
-------

| Mukofotlar va nominatsiyalar |
| --- |
| Sovrin | Yil | Turkum | nomzod | Natija |
| **IFMCA** | 2013 | *Eng yaxshi bastakor* | Filipp Fabian Kölmel |
| **Yupiter mukofoti** | 2014 | *Eng yaxshi nemis aktyori* | Uve Kokkisch |
| **Yangi yuz mukofoti** | *Eng yaxshi aktyor* | Janis Nivener |
|

Davomi
------

Distribyutorlarning dastlabki maʼlumotlariga koʻra, premyera kuni film rejissyori Feliks Fuksshtayner Rossiyada 2,5 million rubl (81,64 ming dollar) ishlab oldi va shu hafta oxiri ijara reytingida ettinchi oʻrinni egalladi. Jami film Rossiyada 782 919 dollar ishlab topdi. Film dunyo boʻylab 1 931 896 dollar yigʻgan.

Ikkinchi filmning Rossiya kinoteatrlari ekranlariga chiqishi 2014-yil 4-sentabrga belgilangan edi, biroq bu sana 25-sentabrga koʻchirildi. Germaniyada premyera 11-avgust kuni boʻlib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Burton. Susan.* „The Time Travel Gene" (inglizcha). *The New York Times* (12-may 2011-yil). 2013-yil 8-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-mart 2013-yil.
2. ↑  „Kerstin Gier sells Ruby Red trilogy in US" (inglizcha). *SF Scope* (27-avgust 2009-yil). 2013-yil 8-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-mart 2013-yil.
3. ↑  Критиканство.ру. Оценки и рецензии на фильм Таймлесс. Рубиновая книга (2013)
4. 1 2  Камни разбросали по времени. Новая подростковая франшиза «Таймлесс. Рубиновая книга». — «Коммерсантъ» № 43 от 14.03.2013. С. 15
5. ↑  Рецензия на фильм "Таймлесс. Рубиновая книга. «Мир фантастики» № 120, август 2013. С. 46
6. ↑  Сумеречный Гарри. Анна Фёдорова, 7дней
7. ↑  Rubinrot Filmkritik
8. ↑  Kritik zu «Rubinrot», Filmstarts.de

Havolalar
---------

* "Timeless.[*sayt ishlamaydi*] Ruby Book" Film.ru saytida[*sayt ishlamaydi*]
* "Timeless. (Wayback Machine saytida 20-aprel 2018-yil sanasida arxivlangan) Ruby kitobi" (Wayback Machine saytida 20-aprel 2018-yil sanasida arxivlangan) - filmning rasmiy sayti