recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chalpak** (turkmancha: *çelpek* ; qozoqcha: *шелпек* ; qirgʻizcha: *май токоч, челпек*; oʻzbekcha: *Chalpak*; uygʻurcha: ) — bu butun mintaqada tez-tez isteʼmol qilinadigan anʼanaviy Markaziy Osiyo yassi noni. Chalpakning asosiy tarkibiy qismlari un, sut, shakar, sariyogʻ, qaymoq kabi qaymoq, soda, tuz va oʻsimlik moyidir.

Xamir toʻp shaklida solinadi va qizdirilgan oʻsimlik yogʻida oltin rangga kelguncha qovuriladi. **Chalpak** xamirturush bilan ham tayyorlanishi mumkin, shuning uchun xamir uzoq vaqt davomida yumshoq boʻlib qoladi. Berilgan holatda xamirni tayyorlash retsepti Boʻgʻirsoq uchun ishlatiladigan retseptga oʻxshaydi.

Yana qarang
-----------

 

* Qistibi very similar turnover
* Cheburek very similar turnover
* Haliva
* Boʻrek
* Qovurilgan xamir
* Qatlama
* Khuushuur
* Lángos
* Lörtsy
* Pastel (food)
* Puri (food)
* Qutab
* Samosa

Andoza:FlatbreadsAndoza:Doughnut

Manbalar
--------

1. ↑  „Shelpek | Traditional Flatbread From Kazakhstan | TasteAtlas". *www.tasteatlas.com*. Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
2. ↑  *Szubierajska.* „Flatbread – właściwości, skład i rodzaje flatbreadu". *ekologia.pl* (7-mart 2020-yil). Qaraldi: 14-noyabr 2022-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Nant (maʼnolari).

**Nant** — Fransiyaning gʻarbiy qismidagi shahar. Atlantika Luarasi departamentining maʼmuriy markazi. Aholisi 277,7 ming kishi (1999). Transport yoʻllari tuguni. Luara daryosi boʻyidagi port (yiliga 20 mln. t dan ortiq yuk ortib-tushiriladi): chetdan neft, fosforit, oʻrmon mahsulotlari va boshqa keltiriladi; neft mahsulotlari, mashinalar, gʻalla, un, oʻgʻitlar chetga chiqariladi. Metallurgiya, mashinasozlik, xususan, kemasozlik va samolyotsozlik rivojlangan. Kimyo, qogʻoz, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Universitet, nafis sanʼat, xalq va Bretani sanʼati muzeylari mavjud. Meʼmoriy yodgorliklardan 12—19-asrlarda qurilgan binolar saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Refraktometrlar** — qattiq va gazsimon moddalarning yorugʻlik sindirish koʻrsatkichi aniqlanadigan asboblar. Lab. va sanoat R.i mavjud. Sanoat R.i refraktometrik datchik ham deyiladi. Lab. R. i moddaning yorugʻlik sindirish koʻrsatkichi p va dispersiyasi D (sindirish koʻrsatkichi p ning yorugʻlik toʻlqin uzunligi X ga bogʻlikligi) ni uzlukli ravishda oʻlchashda, R.i fraktometri ishlab chiqarish jarayoni dinamikasini avtomatik qayd qilishda qoʻllanadi. Fizik va kimyoviy tadqiqotlarda, lab.da (suyuklikning yorugʻlik sindirish koʻrsatkichini aniqlashda) Abbe refraktometri koʻp ishlatiladi.

  

```
Tohirmalik Fayzullayev
```

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Chamandagul** (Verbena) — tizimguldoshlarga mansub bir va koʻp yillik oʻtsimon oʻsimlik va yarim butalar turkumi; ekma gul. Vatani — Peru. Amerikaning tropik va subtropik mintaqalarida 200 dan ortiq turi oʻsadi. Gulchilikda gullari qalqonsimon, toʻpguli diametri 6—7 sm, oq, qizil, pushti, sariq, binafsha rangli, bir yillik duragay Ch. (V.hybrida) ekiladi. Boʻyi 2550 sm, tupi yoyiq, shoxlari gʻuj, bargi tuxumsimon, rangi yashil. Sovuqqa chidamli, erta tushgan qor ostida ham sovuq urmaydi. Ch. urugʻidan koʻpaytiriladi. Urugʻi fevralmart oylarida issiqxonalarda ekiladi. Iyundan oktabrgacha gullaydi. Ch. xonadonlarda, koʻp qavatli uylar balkonida, park va xiyobonlarda manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koreya quyoni** (lotincha: *Lepus coreanus*) — tovusqonlar turkumidan Lepus jinsining bir turi. Koreya quyoni oʻz oraliqlaridagi turli xil yashash joylarida, uzoq togʻli oʻrmonlardan tortib ekin maydonlarigacha yashaydi.

Taksonomiya
-----------

Koreya quyoni birinchi marta 1892-yilda Tomas tomonidan tasvirlangan. Lepus turkumidagi quyonlarning yana besh turi Sharqiy Osiyoda uchraydi: Xitoy quyoni (L. sinensis), togʻ quyoni (L. timidus), manchuriya quyoni (L. mandshuricus).), yapon quyoni (L. brachyurus) va jigarrang quyon (L. capensis). 1974-yilda koreya quyoni L. brachyurus kenja turi, 1978-yilda esa L. sinensis kenja turi hisoblangan, ammo 2010-yilda chop etilgan mtDNK tadqiqoti koreya quyoni haqiqiy tur (L. coreanus) ekanligini koʻrsatdi.

Tarqalish
---------

Diapazon: Xitoy (Girin viloyati), Koreya Xalq Demokratik Respublikasi va Koreya Respublikasi. U turli xil yashash joylarini egallaydi, tekislikdan togʻlarga koʻtariladi, u yerda asosan butazorlarni afzal koʻradi. Janubiy Koreyadagi Jirisan milliy bogʻida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, uning koʻpligi yashash joyidagi buta qoplamining zichligiga mutanosib ravishda oshgan.

Xulq-atvor
----------

Barcha quyonlar singari, ular ham asosan oʻt va oʻsimliklarini yeydi.

Morfologik xususiyatlar
-----------------------

 Koreya quyoni, 2010-yil fotosurati
Voyaga yetgan koreya quyonining vazni 2,1–2,6 kg, tana uzunligi 45–54 sm, dumi taxminan 5 sm, quloqlari uzunligi 7,6–8,3 sm. Moʻynali qora chiziqli och jigarrangdan qizgʻishdan jigarranggacha, qorin och rangda.

Holat
-----

IUCN oʻzining Xavotir ostidagi turlarning Qizil roʻyxatida koreya quyonlarini "eng kam tashvishga soladigan turlar" roʻyxatiga kiritadi. Buning sababi shundaki, populyatsiya tendentsiyasi noma'lum boʻlsa-da, bu quyon hech qanday aniq tahdidlarsiz oddiy turga oʻxshaydi. Bu Janubiy Kyonsang provinsiyasining togʻ etaklarida arpa ekinlariga zarar yetkazishi, Janubiy Koreyaning Janubiy Jeolla provinsiyasida esa poʻstlogʻi va shaftoli daraxtlarini nobud qilishi xabar qilingan.
Janubiy Koreya Atrof-muhit vazirligi uni 2018-yilda yoʻqolib ketish xavfi ostidagi turlarga nomzod sifatida belgilagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jo, Y.-S. & Smith, A.T. 2019. Lepus coreanus (errata version published in 2019). The IUCN Red List of Threatened Species 2019: e.T41279A161750768.. Downloaded on 12 April 2021.
2. ↑  Hoffman, R.S.; Smith, A.T. (2005). "Order Lagomorpha". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. p. 198. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
3. ↑  Hung Sun Koh; Kyung Hee Jang (2010). "Genetic distinctness of the Korean hare, *Lepus coreanus* (Mammalia, Lagomorpha), revealed by nuclear thyroglobulin gene and mtDNA control region sequences". *Biochemical Genetics*.**48** (7–8): 706–710. doi:10.1007/s10528-010-9353-0. PMID 20526735. S2CID 20926137.

Havolalar
---------

* Smith, A.T. & Johnston, C.H. 2008. Lepus coreanus
* Korean Hare. In: Andrew T. Smith, Yan Xie: A Guide to the Mammals of China. Princeton University Press, 2008; S. 288.
**Terexov** - Gleb Nikolayevich (1887.27.11, Moskva 1972.5.7, Toshkent) — patologanatom. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1944), tibbiyot fanlari doktori (1935), professor (1946). Moskva universitetining tibbiyot fakultetini tugatgan (1916), harbiy vrach (1916—22). Oʻrta Osiyo universitetining patanatomiya kafedrasida (1935-yildan Toshkent tibbiyot akademiyasi kafedrasi) assistent (1926— 30), dotsent (1930—49), ayni vaqtda mudir (1934—60), 1960-yildan konsultant. Ilmiy ishlari leyshmanioz, alimentar distrofiya, pellagra, chillashir kabi kasalliklarning patomorfologiyasiga oid. Oʻrta Osiyoda uchraydigan visseral leyshmaniozning patologik anatomiyasi ustida tadqiqot olib borgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alas xalqi** — Indoneziyaning Shimoliy Sumatra provinsiyasida yashovchi xalq. Soni 50 ming kishi bor. Ular Zond Sunda tillarining ilk Sumatran bo'limining Batak guruhining Alas-Kluet tilida gaplashadi, shuningdek, indoneziyaliklar ham gapiradi.

Tili
----

Avstroneziyalik oilasining gʻarbiy Avstroneziya guruhining batak kichik guruhining tili. Indoneziya tili ham keng tarqalgan

Dini
----

Diniy pozitsiyalar: musulmon-sunniy va anʼanaviy eʼtiqod tarafdorlari.

Kasb-hunari
-----------

Asosiy anʼanaviy kasbi — qishloq xoʻjaligi (guruch, makkajoʻxori, shakarqamish,paxta). Mayda qoramol va ot zotlari yetishtiriladi. Ov va baliq ovlash ikkinchi darajali rol oʻynaydi. Noyob raqs va musiqa, an'anaviy soyabon payung mesikhat, turli marosimlar uchun ishlatiladi

Hayot tarzi
-----------

Patrilineallik urugʻlar (mergi) rajalar boshqariladigan aholi punkti ichida joylashgan urugʻlarga (suku) boʻlinadi. Nikoh patrilokal, matrilokal va poligamlikdir. Aholi punktlari (kut) daryo vodiylarida tartibsiz joylashgan chodirli karkasli uylar (uma) va bir yoki bir nechta erkaklar uylaridan (meresa) iborat edi.

Van Daalenning , Alas, Batak va Gayo kampaniyasi
------------------------------------------------

1904-yilda, Aceh urushining yakuniy bosqichida Gottfrid Koenraad Ernst van Daalen Gollandiya mustamlaka nazoratini o'rnatish uchun Gayoland, Alasland, Bataklandga o'z kampaniyasini boshladi. Gayolandda 7 ta qal'ani vayron qilib, 1300 ga yaqin aholini o'ldirgandan so'ng, uning korpusi Marechausse te voye 1904-yil 10 iyunda Alas vodiysida paydo bo'ldi. Shimoliy Alaslanddagi bir mahalliy lord (kejuhun) zudlik bilan taslim bo'ldi, ammo janubiy Alaslanddagi gaionlardan bo'lgan boshqa bir mahalliy lord sifatida uning o'g'li, janubiy mahalliy lord vazifasini bajaruvchi Gottfrid Koenraad Ernst van Daalen va shimoliy mahalliy lordning ukasi qarshilik ko'rsatishga qaror qildi. Gayolanddagi islomiy bo'lmagan gollandlar, 3 ta qal'a yoki mustahkam qishloqlar qurgan.

1904-yil 14-iyunda Gollandiya qo'shinlari Kuta-Reh qal'alarini vayron qildi, 313 mahalliy erkak, 189 ayol, 59 bola va 2 golland askari halok bo'ldi. 1904-yil 20-iyunda ular Likat qal'asini vayron qildilar va 220 erkak, 124 ayol va 88 bolani o'ldirdilar, faqat bitta askar halok bo'ldi. Darhaqiqat, Likat qishlog‘i Alas vodiysidagi Gayon ko‘chmanchilardan biri edi. 1904-yil 24-iyunda ular Kute Lengat Baru qal'alarini vayron qildilar, 338 erkak, 186 ayol, 130 bola, shu jumladan janubiy mahalliy lord, 3 askarni o'ldirdi. 1904-yil 29-iyunda Gotfrid Koenraad Ernst van Daalen shimoliy mahalliy lordni va marhum janubiy mahalliy lordning o'g'lini Alasning barcha boshliqlari va boshliqlari bilan birga Pedesi qishlog'iga chaqirib, butun Alaslandning tegishli ekanligini e'lon qildi. Gollandiya Sharqiy Hindistoni.

Ushbu kampaniya davomida harbiy shifokor Henricus Marinus Neeb ko'plab fotosuratlarni oldi, jumladan jang sahnalari, tropik yomg'ir o'rmoni bo'ylab yurish, mahalliy baliq ovlash faoliyati, an'anaviy uylar, masjidlar va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑  Slovari i ensiklopedii na Akademike
2. ↑  Әlem xaliqtariniң ensiklopediyasi. Alas
3. ↑  NARODI AZII ALAS
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Alashan (maʼnolari).

**Alashan** — Xitoyning shimolidagi choʻl, Nanshan togʻlaridan shimoli-sharqda. Maydoni qariyb 170 ming km². A.ning yer yuzasi past togʻlar, qumli va toshloq yerlardan iborat toʻlqinsimon tekislik. Katta qum massivlari koʻchib yuradi, bal. 250 m gacha barxanlar hosil qiladi. Bal. 820 m dan (shimoli-gʻarbida) 1660 m gacha (jan.da). Iqlimi kontinental, yanvar oy-ida temperatura — 6,8°,- 12, G, iyulniki 22,6° — 26,1°. Yogʻin kam yogʻadi (200 mm gacha). Eng yirik daryolari — Edzin-Gol (Jo-shuy), Shuyxe. Katta koʻli — Sogo-Nur. A.da gil tuproqli pastlik joylarda shoʻrxoklar, taqirlar uchraydi. Asosiy oʻsimliklari: juzgʻun, yovvoyi piyoz, sak-sovul va turli xil oʻtlar. Aholi siyrak, asosan koʻchmanchi chorvadorlar yashaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Galapagos orollari
Galapagos
**Galapagos orollari** (ispancha galapago — toshbaqa) — Tinch okeanning ekvator qismidagi bir guruh (13 ta yirik va bir qancha mayda) orollar. Jan. Amerikadan 1000 km gʻarbda, Ekvador Respublikasi tarkibida. Eng yirik orollari: Isabela, Fernandina, San-Salvador, Santa-Krus va San-Kristobal. Mayd. 7,8 ming km2. Aholisi 9,8 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Galapagos orollari 1935-yildan millim park deb eʼlon qilingan. Galapagos orollari vulkan otilishidan paydo boʻlgan, bal. 1707 m gacha. Iqlimi quruq, yillik oʻrtacha temperatura 23’. Galapagos orollarida tropik va sovuq mintaqa oʻsimliklari hamda hayvonlari — liana bilan mox, tropik qushlar bilan Antarktika baliqchi qush (chayka)lari, toʻtiqush bilan pingvin va tyulen yonma-yon uchraydi. Endemik turlar koʻp. Urugʻi tugab borayotgan bahaybat toshbaqa va kaltakesak bor. Maʼmuriy markazi — Bakeriso-Moreno.

Galapagos toshbaqasi
--------------------

* Galapagos toshbaqasiGalapagos toshbaqasi
* 
* 
* 
* 
*

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pangenezis** (pan... va ... genez) -naslda oldingi avlodlar belgilarining paydo boʻlishi toʻgʻrisidagi Ch. Darvin (1868) nazariyasi. P.ga bino-an, organizmning hamma hujayralari oʻzidan juda mayda zarrachalar — gemmulalar ajratib chiqaradi. Gemmulalar jinsiy organlarda toʻplanib, jinsiy hujayralarni hrsil qiladi. Ular orqali belgilar (jumladan, yangidan qosil qilingan) irsiylanadi. P. nazariyasi qad. natur faylasuflar (Demokrit, Gippokrat) tasavvurlariga oʻxshab ketadi. P. orqali Darvin jinsiy va jinssiz koʻpayish hamda regeneratsiyani tushuntirishga harakat qildi. F. Galton (1871) va boshqa olimlar P. nazariyasini tajribada tekshirib koʻrib, inkor qilishdi. Golland oli-mi X. De Frizning (1889) hujayra ichi P.i nazariyasiga binoan, organizm xususiyatlarini belgilovchi "pangenlar" hujayra yadrosida boʻladi; faqat hujayra tuzilishini belgilovchi genlargina sitoplazmaga chiqadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Gloydius ***brevicauda*** — Xitoy va Koreya yarim oroliga xos boʻlgan zaharli choʻchqa goʻshti.

***Umumiy nomlar:** kalta dumli ilon, kalta dumli mamushi.*

Tavsif
------

Kattalar keng boshli va kalta dumi bilan nisbatan qalin. (Brevicaudus subspesifik nomi lotincha „qisqa dum" degan maʼnoni anglatadi.)

Gloyd va Konant (1990) tomonidan tekshirilgan eng katta erkakning uzunligi 71 sm (28 dyuym), uning dumi 9 sm (3+1⁄2 dyuym) edi; eng katta urgʻochi,  69 sm (27+1⁄4 dyuym),  8,2 sm (3+1⁄4 dyuym) dumi bilan. Oʻrtacha, erkaklar namunalarida dumi umumiy uzunlikning 12-15 % (13,5 %), ayollarda esa 11-13 % (11,7 %) edi.

Skalatsiya odatda tananing oʻrta qismidagi 21 qator dorsal tarozilarni oʻz ichiga oladi, ularning barchasi tananing old qismidagi eng pastki qismidan tashqari egilgan. 135-149 ventral tarozi va 30-44 asosan juftlashgan subkaudal tarozilar mavjud. Barcha namunalarning 95 % 7 ta supralabial taroziga ega.

Rang namunasi ochiq jigarrang yoki kulrang zamin rangidan iborat boʻlib, 23-36 juft dorsolateral dogʻlar yoki oʻrta chiziqning har ikki tomoniga qarama-qarshi boʻlgan yoki almashinadigan yarim tasmalar bilan qoplangan. Ushbu dogʻlar subelliptik shaklga ega va jigarrang rangga ega, markazlari och rangga va toʻq jigarrangdan kulrang jigarranggacha boʻlgan chegaralarga ega. Juft dogʻlar oʻrta chiziqda bir-biriga tegishi mumkin yoki boʻlmasligi mumkin. Ular lateral ravishda taxminan bir masshtabli kenglikdagi yorugʻlik joylari bilan ajralib turadi va uchinchi yoki ikkinchi oʻlchov qatorlarigacha pastga choʻziladi. Boshda yuqoridan va pastdan sariq yoki oq rang bilan keskin chegaralangan qorongʻu va aniq belgilangan postokulyar chiziq mavjud. Quyruqning uchi sariq rangda.

Geografik diapazon
------------------

Xitoy (Manchuriya) va Koreya yarim orolida topilgan. Berilgan joy turi „Pusan, Koreya" (Pusan, Janubiy Koreya).

Maʼlumotnomalar
---------------

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* Stejneger, L. 1907 yil. *Yaponiya va qoʻshni hududlarning gerpetologiyasi*. Qoʻshma Shtatlar Milliy muzeyi byulleteni 58. Smitson instituti. Vashington, Kolumbiya okrugi. xx + 577 bet. („*Agkistrodon blomhoffii brevicaudus*, yangi kichik turlar", s. 463-464.)

Havolalar
---------

* Gloydius brevicauda at the Reptarium.cz Reptile Database. Accessed 10 May 2021.

Andoza:Taxonbar

1. 1 2  McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. *Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, vol. 1*. Herpetologists' League. 511 pp.
2. ↑  Gao, J. F.; Wang, J.; He, Y.; Qu, Y. F.; Lin, L. H.; Ma, X. M.; Ji, X. (2014). „Proteomic and biochemical analyses of short-tailed pit viper (Gloydius brevicaudus) venom: Age-related variation and composition-activity correlation". *Journal of Proteomics*. 105-jild. 307–22-bet. doi:10.1016/j.jprot.2014.01.019. PMID 24487038.
3. ↑  Gloyd HK, Conant R. 1990.
**Batat**, shirin kartoshka (Ipomoea batatas) — pechakdoshlarga mansub, koʻp yillik issiqsevar oʻsimlik. Vatani Meksika va Markaziy Amerika. Oziq-ovqat sifatida konserva, kraxmal-qiyom va spirt sanoatida ishlatiladi. Qadimdan Xitoyda ham ekib kelingan. Yaponiya, AQSH, Ispaniya, Hindiston va 5. mamlakatlarda ekiladi, shuningdek Zakavkazye, Oʻrta Osiyo (Turkmaniston, Tojikiston)da oʻstiriladi. Hosildorligi 200 — 300 s/ga. B. kartoshkasi qalamchasidan koʻpaytiriladi. Fev.—mart oylarida issiqxonalarda kartoshkasidan chiqqan oʻsimtalardan qalamcha tayyorlab, parniklarda ildiz ottiriladi. Koʻchatlari may oyida qator orasini 70 — 80 sm, qatordagi tup orasini 30 — 40 sm qilib oʻtqaziladi. Koʻchat atrofi yumshatilib, oʻgʻitlab turiladi, 12—14-marta sugʻoriladi. Sentyabr— oktyabr oylarida palagi oʻrilib, keyin kartoshkasi kavlab olinadi. Palagi (koʻk holida, quritilgani, siloslangani) chorva uchun yaxshi ozuqa hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Glyukozaga bogʻliq insulinotrop polipeptid** (sinonimlar: **glyukozaga bogʻliq insulinotrop peptid**, ilgari keng tarqalgan nomlar: **gastroingibitor polipeptid**, **gastroingibitor peptid**, **oshqozon ingibitor peptidi** ; umumiy qisqartmalar: **GIP**) — oʻn ikki barmoqli ichak shilliq qavatining K-hujayralari va ingichka ichakning proksimal qismi tomonidan ishlab chiqariladigan peptid gormon .

Tuzilishi
---------

Glyukozaga bogʻliq inson insulinotrop polipeptid 42 ta aminokislota qoldigʻidan iborat: H-Tyr-Ala-Glu-Gly-Thr-Phe-lle-Ser-Asp-Tyr-Ser-lle-Ala-Met-Asp-Lys-lle- His-Gla- Glii-Asp-Phe-Val-Asn-Trp-Leu-Leu-Ala-GIn-Lys-Gly-Lys-Lys-Asn-Asp-Trp-Lys-His-Asii-lle-Thr-GiD- OH. GIP molekulasining bir qismi sekretin molekulasi bilan, ikkinchisi glyukagon molekulasi bilan mos tushadi.

Funksiyalari
------------

Glyukozaga bogʻliq insulinotrop polipeptid inkretindir, yaʼni u ichakda ovqatni ogʻiz orqali qabul qilishga javoban ishlab chiqariladi. Oʻn ikki barmoqli ichakning kriptalarida va (kamroq darajada) ingichka ichakning proksimal qismida joylashgan K-hujayralari 153 aminokislotadan iborat proprotein ishlab chiqaradi, keyinchalik u GIPga aylanadi. GIPning yarimparchalanish davri 18 minut. GIP sekretsiya stimulyatorlari — oshqozonda hazmlangan oziq-ovqatning yogʻlari va uglevodlari ingichka ichakka tushishidir.

Boshqa gormonlar singari, GIP qon oqimi bilan tashiladi.

Glyukozaga bogʻliq insulinotrop polipeptidning asosiy vazifasi ovqatni isteʼmol qilishga javoban oshqozon osti bezi beta hujayralari tomonidan insulin sekretsiyasini ragʻbatlantirishdir. Bundan tashqari, GIP yogʻlarning soʻrilishini ingibirlaydi qiladi, ovqat hazm qilish traktida natriy va suvning reabsorbsiyasini kamaytiradi va lipoprotein lipazani ingibirlaydi qiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Maev I. V. Samsonov A. A.* Bolezni dvenadsatiperstnoy kishki. M. MYeDpress-inform, 2005, — 512 s, ISBN 5-98322-092-6.
**Batayskdagi Moʻ’jizakor Nikolay haykali** — Rostov viloyati, Bataysk shahridagi bronza haykaltaroshlik asari. 2008-yilda ochilgan haykal muallifi Sergey Isakov edi.

Tarixi
------

2008-yil 26-sentabrda Batayskda Moʻ’jizakor Nikolay haykali ochildi. Nikolay taxminan 280-yilda nasroniy oilasida tugʻilgan, uning ota-onasi Feofan va Nonna edi. Oila Kichik Osiyoning janubiy sohilidagi Patara shahrida yashagan. Nikolay oʻzining yaxshi ishlari va moʻ’jizalari bilan mashhur boʻldi.

Haykali shahar maydonidan yaqqol koʻrinadi, u shaharning meʼmoriy va haykaltaroshlik ansamblini toʻldiradi. Yodgorlikni ishlab chiqarish uchun bronza ishlatilgan, jarayonning oʻzi Moskvadagi quyish ustaxonalarida amalga oshgan. Yodgorlikning balandligi 3 metr, vazni bir tonnadan oshadi. Rossiyaning turli shaharlarida Moʻ’jizakor Nikolay yodgorliklari mavjud boʻlib, ular Omsk, Maykop, Tambov, Sergiev Posad, Yeysk, Chukotka va Kuril orollarida oʻrnatilgan.

Yodgorlik Bataysk shahri kunini nishonlash doirasida ochildi.

Ochilish Madaniyat uyi oldida boʻlib oʻtgan. Bu maydonga avliyo sharafiga nom berishga kelishilgan. Moʻ’jizakor Nikolay haykali ochilishi avliyo ibodatxonasining ochilishi arafasida oʻtkazilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Памятник Николаю Чудотворцу//Памятники православным святым в городе Батайске". 29-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2017-yil.
2. ↑  „В Батайске открылся памятник Николаю Чудотворцу". 27-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2017-yil.
3. ↑  „В Батайске открылся памятник Николаю Чудотворцу//Главное". 27-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2017-yil.
**Pandarey** (qadimgi yunoncha: *Πανδάρεος*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Asli Miletdan (yoki Kritdagi Milet shahridan), Merop va togʻ nimfasining (oreadalar) oʻgʻli, Garmofoyaning eri, Aedona, Kleofera va Meropaning otasi.

Kritdagi Zevsning ibodatxonasidan uning qoʻriqlanib kelinayotgan va saqlash uchun Tantal va Plutosga topshirilgan oltin iti oʻgʻrisi sifatida tanilgan. U Sipilga kelib, itni qaytarib berishlarini soʻraganida, Tantal Germesga uni olmaganman deb qasam ichdi.

Zevs oʻgʻirlangan itini qaytarib berishni talab qilganda, Pandarey Afinaga, soʻng u yerdan Sitsiliyaga qochib ketdi va oʻsha yerda xotini bilan halok boʻldi. Zevs Pandareyni toshga aylantirib qoʻydi.

Uning qizlari Kamiro va Klitiya (yoki Meropa va Kleodora) yetim qolgach, Afrodita tomonidan tarbiyalanishdi va Afina, Gera, Artemida va Afroditaning oʻzidan ilohiy qobiliyatlarga ega boʻlishdi. Ammo tabiat qonunlarini qayta tiklovchi Erinii goʻzallik va fazilatlarga ega boʻlgan qizlarga, ularni kuzatish uchun garpiylarni joʻnatdi va ular qizlarni to oʻlimigacha taʼqib qilishdi. Bu epizod Odisseyda (XX 66-78) aytib oʻtilgan, ammo unda ismlari aytilmagan. Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlanishgan.

Shuningdek **, Pandarey** — Gomer asarida Aedonaning otasi deb, avvalgisi bilan tenglashtirilgan. Antonin Liberalning hikoyasiga koʻra, uning kelib chiqishi Efesdan. Rafiqasi Alkiona, Aedona va Helidonidaning otasi. Pandarey qizlari qushga aylangach, oʻzi dengiz burgutiga aylangan.

Manbalar
--------

1. ↑   Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T.3. S.17
2. ↑   Antonin Liberal. Metamorfozi 36
3. ↑   Antonin Liberal. Metamorfozi 36, 3
4. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 30, 1-3
5. ↑   Gomer. Odisseya XIX 518
6. ↑   Antonin Liberal. Metamorfozi 11, 9

Adabiyotlar
-----------

* Пандарей // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
**Mikozlar** (yun. mykes — zamburugʻ) — odam va hayvonlarda parazit zamburugʻlar qoʻzgʻatadigan kasalliklar. M.da patogen zamburugʻlar sporasi yoki mi-seliyttg bir qismi qulay sharoitda toʻqimaga tushib, uning ichiga kirib koʻpayadi. Kasallikning yashirin davri bir necha kundan bir necha oygacha boʻlishi mumkin. Koʻpincha, teri, soch tolalari, tirnoq shikastlanadi — dermatomikozlar (trixofitiya, mikrosporiya, epidermofitiya va boshqalar); oʻpka jarohatlanganda — kandidoz, blastomikoz, mogʻorli mikozlar; shilliq qavatlar shikastlanganda — kandidoz, rinosporidoz; limfoidmakrofagal tizim, ichki aʼzolar jarohatlanganda — gistoplazmoz, limfa bezlarida va terida — sporotrixoz kasalliklari kelib chiqadi.

M.ning paydo boʻlishida unga moyillik muhim ahamiyatga ega. Masalan, maktabgacha va maktab yoshidagi bolalar, asosan, dermatofitiya bilan; 3—5 yashar bolalar esa koʻpincha kandidoz bilan ogʻriydi. M.ning rivojlanishiga gipo-va avitaminoz, disbakterioz, kup terlash, xavfli oʻsma, qon kasalliklari, OITS, oʻtkir va surunkali kasalliklar, antibiotiklardan notoʻgʻri foydalanish, shaxsiy gigiyena kridalariga amal qilmaslik va boshqa omillar sabab boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gluxov maqolalari** — 1669-yilda Gluxovda getman Demyan Mnogogreshniy tomonidan qirol Aleksey Mixaylovich hukumati bilan tuzilgan shartnoma. Gluxov maqolalari Bogdan Xmelnitskiy vafotidan keyin Rossiya podsholigi tarkibidagi Zaporojskiy qoʻshinlarining ichki muxtoriyatini taʼminlovchi yagona hujjat boʻldi. Gluxov maqolalari toʻrt yil oldin tuzilgan Moskva maqolalarini almashtirish uchun moʻljallangan edi.

Yangi shartnomani imzolashga sabab siyosiy vaziyatning oʻzgarishi, xususan, Mnogogreshniyning turkiyaparast oʻng taraf getman Pyotr Doroshenkodan uzoqlashishini taʼminlash zarurati edi. Gluxov maqolalarida 27 band boʻlgan, unga koʻra Rossiya davlatining harbiy garnizonlari faqat beshta Kichik Rossiya shahrida — Kiyev, Pereyaslav, Chernigov, Nejin va Ostrada joylashgan boʻlishi mumkin, shuningdek, Rossiyaning ichki ishlariga taʼsir qilish uchun cheklangan imkoniyatlarga ega edi.

Kazaklar reyestri 30 mingga koʻpaydi, bunga qoʻshimcha ravishda Zaporojskiy mezbonining getmani yollanma qoʻshinlarni saqlash huquqini oldi. Kichik Rossiyada va Zaporojskiy Sechida soliq yigʻish huquqi kazak ofitserlariga oʻtdi. Getman, oʻz navbatida, boshqa davlatlar bilan har qanday diplomatik aloqalarni rad etishga, shuningdek, qochoq muhojirlarga boshpana bermaslikka majbur boʻldi. 1672-yilda Getman Ivan Samoylovich tomonidan imzolangan Konotop maqolalari chor hukumati va kazak oqsoqollari oʻrtasidagi navbatdagi shartnoma boʻldi.

Yana qarang
-----------

* Xaroba (Ukraina tarixi)
* Konotop maqolalar

Adabiyotlar
-----------

* *Gorobets V. M.* Glukhivski statti 1669 Arxivnaya kopiya // Yensiklopedіya іstorії Ukraїni : 10 jildda. / Tahririyat: V. A. Smolij (bosh) va in. ; Ukraina Milliy fanlar akademiyasining Ukraina tarixi instituti. — K. : Naukova Dumka, 2004. — T. 2: D — D. — 518 b. : іl.  — ISBN 966-00-0405-2. (ukr. )
* *Blajko Yu. A.* Getman boʻlish tarixidan oldin Demyan Mnogohrishny (1669-1672 pp.) Arxivnaya kopiya / Yu.A. Blajko // Sivershchina Ukraina tarixida: Zb. Fanlar. pr. — K.: Gluxiv, 2012. — VIP. 5. — S. 153-156.
**Mikrolitrajli avtomobil** — dvigateli silindrlarining ish hajmi kichik (0,85 l gacha) va massasi 700 kg gacha boʻlgan yengil avtomobillarning shartli nomi (mas, "Zaporojets", "Tiko", "Matiz"). Asosan, xususiy shaxslarga va qisman maishiy xizmat koʻrsatishga (aholiga tibbiy xizmat koʻrsatish, pochta aloqasi, teleatelyelar) moʻljallab ishlab chiqariladi. Mikrolitrajpi avtomobil 4 oʻrinli va baʼzan 2 oʻrinli boʻladi; ularning tezligi 150 km/soat gacha, 100 km yoʻl bosish uchun 6—7 l yonilgʻi sarflaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vestibulyar apparat** (lot. vestibulum — daxliz, yoʻlak) — umurtqali hayvonlar va odam ichki qulogʻining bir qismi; bosh bilan tananing fazodagi vaziyati oʻzgarishini va gavdaning qay tomonga harakatlanayotganligini sezadigan aʼzo. V.a. vestibulyar analizatorining periferik reseptorlaridir. Bu reseptorlar ichki quloq dahlizining sakkulus va utrikulus deb ataladigan parda xaltachalarida (otolit apparat) hamda yarim doira kanallarining kengaygan uchlarida (ampulyar apparat) joylashgan. Xaltachalar va yarim doyra kanallar toʻqima suyuqligi (endolimfa) bilan toʻla boʻladi. Muvozanat reseptorlaridan statik (gavdaning holati bilan bogʻlangan) va dinamik (tezlanish bilan bogʻlangan) signallar keladi. Bu signallar sezuvchan tolalar mexanik taʼsirlanganda roʻy beradi. Gavda holati oʻzgarganda sezuvchan tolalarga otolit tomondan taʼsir etayotgan kuch yoʻnalishi ham oʻzgaradi. Shuning uchun V.a. qattiq taʼsirlanganda (mas. dengiz kasalligida) koʻngil behuzur boʻlib, bosh aylanadi, rang oʻchadi, yurak urishi, nafas olish tezligi oʻzgaradi. Kuchli vestibulyar taʼsirot hadeb takrorlanaverganda unga nisbatan boʻladigan reaksiya kuchsizlanadi. Shuning uchun dengizchilar, uchuvchilar va kosmonavtlarni jismoniy chiniqtirishda vestibulyar mashq qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Gʻarbiy Sibir neft-gazli havzasi** — Gʻarbiy Sibir tekisligida joylashgan, dunyo boʻyicha eng yirik neft-gazli havza. Maydoni 3,5 mln. km:. Tektonik jihatdan Gʻ.Gʻarbiy sibir neft-gazli havzasi-g.h. Gʻarbiy Sibir plitasida joylashgan, gʻarbda Uralning gersin burmalanishlari, sharqda Sibir plat-formasining qad. doʻngliklari, jan.da Qozogʻiston, Oltoy, Tom-Kolivan, Olatov va Gʻarbiy Sayan burmalanishlarining kaledon va gersin struktu-ralari bilan chegaralangan. 1953-yil burgʻi quduqlari yordamida Ob daryosining quyi qismida dastlabki gaz koni va 6 yildan soʻng Konda daryosida neft koni topilgan. 1971-yilning mart oyiga kelib esa, 168 ta neft, gaz va gaz-neft konlari ochilgan. Havza hududi yura, boʻr, paleogen, kamroq darajada neogen davrining terrigen yotqiziqlaridan tashkil topgan. Hav-zaning neft-gazliligi yura va boʻr davri yotqiziqlari bilan bogʻliq, kesimda qumtoshlarning 40 dan ortiq mahsuldor qatlami ajralib turadi. Neftli va neft-gazli uyumlarning koʻp qismi (80% dan ortiq) 2000– 3000 m chuqurlikda; gazli va gaz-kon-densatli uyumlar (80% chamasi) 2000 m chuqurlikda toʻplangan. Hududdagi neft konlari kabi gaz konlari ham yuqori debitli (neft 200 t/sut, gaz 5 mln. m3/sut). Gʻ.Gʻarbiy sibir neft-gazli havzasig.h. nefti kimyo sanoati uchun qimmatbaho xom ashyodir. Zichligi 0.88 g/sm3dan ortiq emas, tarkibida oltingugurt miqdori kam (1,1% gacha), parafin 0,5% dan kam, benzin fraksiyalarining tarkibi yuqori (40—60%). Yura yotqiziqlaridagi neft boʻr yotqiziqlaridagiga qaraganda ancha yengil. Gaz tarkibida 90—98% metan, 1—4% ogʻir uglevo-dorodlar, 3—6% azot, 0,1—2% ugle-rod ikki oksidi mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Carol Gracias** (talaffuz: Kerol Grasias) — hind super modeli. U Hindistonning „Yilning eng yaxshi koʻrinishi" uchun L'Oréal unvonining gʻolibi. 2006-yilda u „Bigg Boss 1" realiti-shousida ishtirok etgan va shouda ikkinchi oʻrinni egallagan.

Yoshligi
--------

Hindistonlik supermodel Carol Gracias Mumbaydagi Goan katolik oilasida tarbiyalangan.

Faoliyati
---------

### Filmlari

Carol „Being Cyrus" filmida kameo rolini ijro etgan. Shuningdek, u Abhishek Bachchan ishtirokidagi „Bluffmaster" filmidagi „Right Here Right Now" qoʻshigʻi uchun klipda ham paydo boʻlgan. U *„Bigg Boss 1"* tanlovida ishtirok etgan, shou mashhur „*Big Brother"*ning hind talqini boʻlib, u yerda birinchi va ikkinchi oʻrinni egallagan. U, shuningdek, „*Fear* *Factor: Khatron Ke Khiladi 2*" koʻrsatuvida, Hind talqinida ishtirok etib ikkinchi oʻrinni egallagan.

### „Garderob nosozligi" holati

2006-yilda Mumbayda boʻlib oʻtgan Lakme moda haftaligi chogʻida Carol Gracias „garderob nosozligi"ni boshdan kechirgan, podiumda uning ustki kiyimi sirgʻalib ketib, koʻkraklarini butunlay ochib qoʻygan. U tezda koʻylakni toʻgʻrilab olgan, koʻylak tepasini ushlab, podiumda yurishni yakunlagan. Bu kichik voqea katta shov-shuvga sabab boʻlgan, jamoatchilikning ayrim vakillari shou tashkilotchilarini odobsizlikni targʻib qilishda ayblashgan. Bu masala Maxarashtra qonunchilik assambleyasida koʻtarilgan, unda aʼzolar shou tashkilotchilarini qoralagan.

Keyinchalik, mahalliy sud politsiyaga voqeani tergov qilishni buyurgan, chunki ijtimoiy faol Prakash Rajdev Lakme India Fashion Week tashkilotchilari va ishtirok etgan modellarga qarshi voqealar qasddan sodir boʻlganligi va modellar „yalangʻochlikka" berilib ketgan deb daʼvo qilgan va Hindiston Jinoyat kodeksiga muvofiq jinoyatlarni tashkil etgan.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Film | Rol | Eslatma |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *Being Cyrus* | Girl in Dream/Beggar Girl |  |
| 2005 | *Bluffmaster* | Dancer | „Right Here Right Now" Qoʻshiq uchun klipda paydo boʻldi. |
| 2015 | *Aisa Yeh Jahaan* | "We Go Party" Qoʻshiq uchun klipda paydo boʻldi. |

Manbalar
--------



1. ↑  „Carol Gracias Indian Super Model Profile/Biography by IndiaXroads.com".  Indiacrossroads.com (15-may 2012-yil). 11-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2012-yil.
2. ↑  *Admin-Mohit.* „Carol Gracias eliminated on September 15 - Episode 6 From Khatron Ke Khiladi Level 2".  Techtipspro.com (15-sentabr 2009-yil). 4-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2012-yil.
3. ↑  *stylelane.* „Carol Gracias's wardrobe malfunction video, Lakme India Fashion Week « Style | India | Fashion | News".  Stylelane.wordpress.com (4-aprel 2007-yil). 10-mart 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2012-yil.
***Bambi, a Life in the Woods*** (tarjimasi *Bambi, oʻrmondagi hayot*; olmoncha: *Bambi: Eine Lebens­geschichte aus dem Walde*) — avstriyalik yozuvchi Felix Salten qalamiga mansub 1923-yilda yozilgan roman. Dastlab, Berlindagi Ullstein Verlag nashriyotida chop etilgan. Romanda erkak yosh kiyik — Bambining tugʻilishidan to bolaligigacha boʻlgan hayoti, onasidan ayrilishi, juftini topishi, otasidan olgan saboqlari va inson tomonidan paydo boʻladigan xavf-xatarlar haqida tajribasi aks etgan.

Whittaker Chambers tomonidan mahorat bilan amalga oshirilgan ingliz tilidagi tarjimasi Shimoliy Amerikada Simon & Schuster nashriyotida 1928-yilda chop etilgan hamda shu vaqtdan buyon roman dunyoning 30 dan oshiq tillariga tarjima qilingan va chop etilgan. Salten 1939-yilda romanning davomi boʻlgan *Bambi's Children* („Bambining bolalari") kitobini ham chop etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Chambers, Whittaker*. Witness*. Random House, 1952 — 56, 239 bet. ISBN 0-89526-571-0.

Havolalar
---------

* Bambi: Eine Lebensgeschichte aus dem Walde (olmoncha) Faded Page saytida (Kanada)

|  |  |
| --- | --- |
| Romanlar | *Romanga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mikroiqlim** (mikro... va iqlim) — yer yuzasiga yaqin havo qatlamining iqlimi; mahalliy iqlim doirasida yer yuzasining kichik farqlari tufayli roʻy beradi. Mas, biron oʻrmonning mahalliy iqlimida oʻrmon ichidagi yalangliklar, oʻrmon chetining M. i, shaharning mahalliy iqlimida ayrim maydonlar, koʻchalar, xiyobonlar, hovlilar Mikroiqlim va h.k. farq qshshnadi. Yer yuzasidan baland kutarilgan sari M. farqlari tez yoʻqola boradi. M. koʻp jihatdan obhavo sharoitiga bogʻliq: havo ochiq va shamolsiz boʻlganda M. ta-fovutlari kuchli boʻladi, osmon bulut boʻlganda esa, M. bir-biridan kam farq qiladi. Mahalliy iqlim, M. kichik hududlar iqlimidir. Joyning mikro-iqlimiy xususiyatlarini aniqlash uchun meteorologik kuzatishlar oʻtkaziladi. Kuzatishlar, odatda, qisqa vaqt ichida va har xil balandliklarda olib boriladi. Kuzatish natijalari muntazam ishlaydigan st-yalarda shu vaqtlar davomida oʻtkazilgan kuzatish natijalari bilan taqqoslanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mikrometr** (mikro... va metr) — 1) Xalqaro birliklar tizimi SI da uzunlik birligi ulushi. Metrning milliondan bir boʻlagiga teng. Qisqacha mk, mkn bilan belgilanadi; 1mk=10^6 m=104 sm =10-3mm. M. 1967-yilgacha mikron deb atalgan; 2) oʻzgartiruvchi mexanizmi (vintgaykadan iborat mikrojuft) yordamida kichik oʻlchamlarni oʻlchashda ishlatiladigan asbob (rayemga q.). Ishi qoʻzgʻalmas gaykada vintni oʻq boʻylab siljitishga asoslangan. Vintning siljishi uning oʻq boʻylab burilish burchagiga toʻgʻri pro-porsional. Tula aylanishlar M. tanasidagi shkaladan, aylanish ulushlari esa barabandagi doiraviy shkaladan hisoblanadi. Odatda 0 dan 25 mm gacha, 26 dan 50 mm gacha va boshqa uzunliklarni oʻlchashda ishlatiladigan tipik oʻlchamli M.lar chiqariladi.

M. silliq, richagli, list materiallarni oʻlchaydigan, trubalarni oʻlchaydigan, rezba oʻlchaydigan,tish oʻlchaydigan, dastaki va stolga oʻrnatiladigan xillarga boʻlinadi. Stolga oʻrnatiladigan ixcham (20 mm gacha) detallarni oʻlchashda ishlatiladi; 3) astronomiya da astronomik truba yoki oʻlchash mikroskopining moslamasi. Kichik masofalarni oʻlchash uchun ishlatiladi. Odatda, oʻlchash uchun anik, mikrometrik vintdan foydalaniladi.

Manbalar nutromer
-----------------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vesna Bedeković** (1966-yil 22-fevralda tugʻilgan) — xorvatiyalik pedagog va siyosatchi, 2019-yil iyulidan 2020-yil iyuligacha Andrey Plenkovich mahkamasida demografiya, oila, yoshlar va ijtimoiy siyosat vaziri lavozimida ishlagan.

Yoshligi va taʼlimi
-------------------

1966-yil 22-fevralda Bjelovar shahrida tugʻilgan Bedeković Pitomača shahridagi boshlangʻich maktabda va Virovitica shahridagi oʻrta maktabda oʻqigan. Osijek shahridagi Josip Juraj Strossmayer universitetining pedagogika fakultetini va Zagreb universiteti gumanitar va ijtimoiy fanlar fakultetining pedagogika boʻlimini tamomlagan.

Pedagogik faoliyati
-------------------

Bedeković oʻz faoliyatini 1987-yildan 2006-yilgacha boʻlgan davrda Kloštar Podravski boshlangʻich maktabida, Pitomacha shahridagi Petar Preradovich boshlangʻich maktabida va Pitomachadagi Styepan Sulimanac markaziy maktabida boshlagan. 2005-yildan 2009-yilgacha u Virovitsa-Podravina okrugi taʼlim, madaniyat, sport va texnik madaniyat boshqarmasi boshligʻi va ijtimoiy faoliyat boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. Shu bilan birga, u Osijek shahridagi Josip Juraj Strossmayer universitetining oʻqituvchilar tayyorlash fakulteti va falsafa fakultetida va Zagreb universitetining falsafa fakultetida dars bergan.

2007-yildan 2009-yilgacha Bedeković vaqtinchalik dekan lavozimida boʻlgan va 2009-yil 23-martdan 2016-yil 13-oktyabrgacha Virovitica shahridagi Turizm va informatika boʻyicha menejment oliy maktabi dekani boʻlib ishlagan. U 2016-yil oktabr oyida parlamentga ishga kirgach, dekanlik kasbidan ketgan.

Bedeković Xorvatiya Pedagogika Jamiyati va Madaniyatlararo Taʼlim Xalqaro Assotsiatsiyasi (IAIE) aʼzosi boʻlib, jumladan, madaniyatlararo va ozchiliklar tillari taʼlimi va loʻlilarning integratsiyasiga kirishni, shuningdek, umrbod taʼlim sohasida oʻqituvchilarda ijodkorlikni rivojlantirishni bogʻlovchi ilmiy loyihalar ustida ishlagan.

Siyosiy faoliyati
-----------------

2016-yil 14-oktabrdan 2019-yil 19-iyulgacha Bedeković Xorvatiya parlamentining aʼzosi boʻlib, sobiq qishloq xoʻjaligi vaziri Tomislav Tolušić oʻrniga deputat oʻrinbosari boʻlgan va garchi u atigi 0,83 foiz ovoz yiqqan boʻlsa ham Xorvatiya qonun chiqaruvchi organiga kirgan. Parlamentda u Gender tengligi qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan va Andro Krstulovich Opara Split shahar hokimligini egallaganidan soʻng u parlamentning taʼlim, fan va madaniyat qoʻmitasi raisligini egallagan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Bedeković turmushga chiqqan va ikki qizi bor.

Yana qarang
-----------

* Andrey Plenković I mahkamasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Nasljednica Nade Murganić pokušala objasniti zašto je ona dobar izbor za ministricu" (Croatian). *www.tportal.hr* (19-iyul 2019-yil). Qaraldi: 20-iyul 2019-yil.
2. ↑  „Hrvatski sabor izabrao nove ministre, Vesna Bedeković je nova ministrica za demografiju, obitelj, mlade i socijalnu politiku" (Croatian). *www.vpz.hr* (19-iyul 2019-yil). Qaraldi: 20-iyul 2019-yil.
Göynük **(shuningdek, Koʻynuk** **,** **Gëynyuk** va **Keynik** ) — Ozarbayjonning Naxchivonida joylashgan Babek tumanidagi qishloq va munitsipalitet. Tuman markazidan 24 km shimoliy-gʻarbda, togʻli hududda joylashgan. Aholisi dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʼullanadi. Qishloqda oʻrta maktab, klub, tibbiyot pmarkazii bor. 213 nafar aholi istiqomat qiladi  2015-yil 6-yanvargacha u qo‘shni Julfa tumaniga tegishli edi.

Tarixiy va arxeologik yodgorliklar
----------------------------------

### Göynük Nekropolisi

*Göynük* *nekropolisi* - Bobek tumanidagi xuddi shu nomdagi qishloq yaqinida joylashgan bronza davri arxeologik yodgorligi. Arxeologik qazishmalar olib borilmagan. Yigʻilgan boy yer usti moddiy madaniyati namunalariga koʻra, yodgorlik eramizdan avvalgi 3-2 ming yilliklarga oid deb taxmin qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  ANAS, Azerbaijan National Academy of Sciences*. Nakhchivan Encyclopedia*. Baku: ANAS, 2005 — 213 bet. ISBN 5-8066-1468-9.

* Göynük (as Köynük) at GEOnet Names Server

Yana qarang
-----------

* Aşağı Goynuk
**Xoʻjakent rasmlari** - Chatqol togʻ tizmasining gʻarbiy yon bagʻridagi qoyatoshlarga ishlangan rasmlar. Toshkent viloyati Boʻstonliq tumani hududa. 1949—50 yillarda arxeolog X. Alpisboyev topgan, A. Kabirov (70-yillar), M. Xoʻjanazarov (80-yillar) tomonidan oʻrganilgan. Bu noyob qoyatosh yodgorliga oʻzining mazmuni, mavzusi, uslub xususiyatlari va tuzilishi jixatidan rangbarangdir. Ularning ishlanish texnikasi, uslubi, saqlanishi hamda joylanishi, shuningdek rayem sirtining kuyish darajasi, baʼzi rasmlarning ustiga boshqa rasmlarning ishlanganligiga koʻra, ular bir vaqtda emas, balki bir necha tarixiy davr mobaynida vujudga kelganligi aniqlandi. Demak, Xoʻjakent rasmlarining eng qad. mil. av. 4—3ming yillikka mansub, mil. av. 1-ming yillikning 2-yarmi va milod boshlariga taallukli rasmlar ham mavjud. Xoʻjakent rasmlarida odam, it, xoʻkiz, arxar, togʻ echkisi, kiyik, ot, oʻqyoy, handasiy shakl va boshqa tasvirlangan boʻlib, ular qattiq buyum (tosh, temir) bilan soya, oddiy chiziqlar, shakl koʻrinishi uslubida urib choʻkichlab ishlangan; rasmlar orasida bosheiz va qoʻlsiz qilib ishlangan uch ayol tasviri realistik tarzda nozik ishlangan. Qad. sanʼatda ayollar tasviri va haykalchalari juda kam uchraydi. Neolit va eneolit davriga oid arxeologik yodgorliklarning koʻpchiligidan ayollar haykalchalari topilgan, lekin shu davrga oid qoyatosh rasmlarida ayol tasvirlangan yodgorlik deyarli uchramaydi. Shu sababli Xoʻjakentdan topilgan uch ayol tasviri Markaziy Osiyoda neolit va eneolit davri uchun yagona va juda nodir hamda qimmatlidir. Rasmlarning aksariyati yaxshi saqlangan, ayrim rasmlargina tabiat hodisalari oqibatida yemirilgan, sinib tushgan va yorilgan. Xoʻjakent rasmlari arxeologik yodgorlik, qad. xalq hayotining baʼzi tomonlarini hamda shu joylarning hayvonot olami tarixini oʻrganishda tarixiy manba va ibtidoiy odamlarning tasviriy sanʼati sifatida muhim ahamiyatga ega.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kongeniallik** (lot. con - birga va genius — ruh) — ruhiy, maʼnaviy jihatdan kishilarning bir-biriga mosligi, oʻxshashligi, mutanosibligi, yaqinligi. K. tushunchasi qadimdan psixologiya fanida qullanadi. Insonlar oʻrtasidagi oʻzaro yaqinlik, jismoniy, fiziologik, psixologik jihatdan oʻxshashlik muammolari kishilarni qiziqtirgan. Bu oʻxshashlikni aniqlashning muayyan mezonlari yaratilgan. Bu borada kuch, qomat, istara, chiroy odamlarning qiyosiy oʻlchami sifatida xizmat qiladi. Insonlar oʻrtasidagi ruhiy, fikr yuritish yoʻnalishi, tabiiy va irsiy omillar (isteʼdod, layoqat)ga taalluqli oʻta yaqinlik, mutanosiblik psixologiya fanining tadqiqot predmetiga aylangan. Bunday yondashuvning vujudga kelishiga asosiy sabab — kishilarni psixologik nuqtai nazardan muayyan tiplarga, toifalarga ajratgan holda ularga maxsus munosabatni amalga oshirishdir. Insonlar orasidagi K. ularning harakterida, qiziqishlari va maslaqlarida, institutilish va orzuistaqlarida mujassamlashadi. Shuningdek, K. odamlarning fikr yuritish surʼati, maromi, mantiqi, bilim doirasi orasidagi oʻta yaqinlik tufayli kelib chiqadi. Kishilar oʻzlarining xattiharakatlari, nerv sistemasi, temperament xususiyatlari bilan ham K.ni vujudga keltiradi. Buning natijasida tabiiyirsiy belgilari bilan oʻzaro oʻxshash psixologik tabiatli kishilar guruhi paydo boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |