recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**1932-1933-yillardagi Golodomor qurbonlari uchun yodgorlik belgisi (Kiyevda, Mixaylovskaya maydonida)** — yodgorlik Mixaylovskiy Oltin gumbazli monastiri devori yaqinida joylashgan. U 1993-yil 2-sentabrda ochilgan va 1932-1933-yillardagi Golodomorning 60-yilligiga toʻgʻri keldi. Yodgorlik belgisida xoch, koʻkragida bolasi boʻlgan ona tasvirlangan. Mualliflar haykaltarosh Vasiliy Perevalskiy, meʼmor Nikolay Kisliy.

Tavsif
------

Yodgorlik kulrang granit stela boʻlib, u past granit poydevorida joylashgan. U keng xoch shaklidagi teshikka ega boʻlib, unda qora bronzadan yasalgan Xudo onasining stilize qilingan figurasi oʻrnatilgan. Xudoning onasining markazida qoʻllarini choʻzgan bolaning silueti oʻyilgan. Stelaning yuqori qismidagi toshga „1932,1933" sanalari oʻyilgan.

Adabiyotlar
-----------

* *Veselova O.* 1932-1933-yillardagi ocharchilik-genotsid qurbonlari uchun yodgorlik belgilari va yodgorliklari. Ukrainada // Ukraina tarixi muammolari: faktlar, hukm, Poshuki: Mízhvid. zb. Fanlar. va boshqalar — VIP. 13 / Ukraina NAS. Ukraina tarixi instituti; Vidp. ed. S. V. Kulchitskiy. — K. 2005. — 448 b. (434-bet)
* *Nikolay Kiporenko, Galina Sklyarenko*. Nestorga unutilmas belgi // Ukraina tarixi va madaniyati haqidagi Zvid xotiralari: Kiev: Entsiklopedik koʻrish. Kitob. 1, 2-qism: M-S. — K.: Golov. ed. „Ukraina entsiklopediyasi" koʻrinishida tarix va madaniyatni eslatuvchi yulduz. M. P. Bajana, 2004-yil (847-bet).

Havolalar
---------

* "Jertvam-goloda-1932-1933-godov" „1932-1933-yillardagi ocharchilik qurbonlariga" yodgorlik belgisi (Kiyev)
**Ren**, Renn — Fransiyaning gʻarbiy qismidagi shahar. IliVilen departamentining maʼmuriy markazi va Bretan tarixiy viloyatining bosh shahri. Aholisi 212,4 mingkishi (1999). Transport yoʻllarining yirik tuguni, kanallar orqali LaMansh boʻgʻozi bilan bogʻlangan. Qishloq xoʻjaligi va elektrotexnika mashinasozligi, avtomobilsozlik, kimyo, toʻqimachilik, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. 2 unt, muzeylar bor. R. gallarning qad. shahri. 11—18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklaridan Adliya saroyi, ratusha binosi saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sigmund Brody** yoki Brody **Zsigmond** (1840-yil 15-noyabr, Miskolc — 1906-yil 6-yanvar, Budapesht) — vengriyalik jurnalist, Vengriya parlamenti yuqori palatasining aʼzosi.

 Zsigmond Bródy

Hayoti
------

U Budapeshtdagi gimnaziyada oʻqigan va universitetda huquq fakultetini kech oʻrgangan. U jurnalistik faoliyatini erta boshlagan va 1859-yilda oʻzining birinchi maqolasini nashr etgan. 1860-yilda u „*Pest Hölgydivatlap*" muharriri lavozimini egalladi va Karoly Grosz bilan birgalikda nemis „*Pannonia*" davriy nashriga asos soldi, uning maqsadi venger adabiyotini tanqidiy tadqiqotlar va tarjimalar shaklida nashr etish edi. 1859—1860-yillarda u baʼzi sheʼrlar, shuningdek, yahudiylar jamoati uchun bir qator madhiyalar yozgan, ular hali ham amalda. "*Magyar Sajto* "ning hamkori sifatida u birinchi darajali jurnalist sifatida juda mashhur boʻldi.

Avstriya bilan kelishuvdan soʻng (1867) Brody Sigmund Keméni bilan "*Pesti Napló* "da muharrir muallifi sifatida ishtirok etdi. Bu uning publitsist sifatidagi faoliyatining eng yorqin davri boʻlib, uning sogʻlom mantiqi va har tomonlama qarashlari ayniqsa yaqqol koʻzga tashlanadi. 1872-yilda u Ichki ishlar vazirligida kotib boʻldi, lekin oʻz ixtiyori bilan bu lavozimdan isteʼfoga chiqdi; bir yil oʻtgach, u "*Neues Pester Journal* "ni sotib oldi, uning boshqaruvi ostidagi gazeta butun mamlakat boʻylab misli koʻrilmagan tirajga erishdi. Uning jiyani Daniel Brodi gazetani meros qilib oldi va uning bosh muharriri boʻldi.

Brodiy ham taniqli xayriyachi boʻlgan va oʻzining ellik yillik yubileyi munosabati bilan jurnalistika muassasalariga 100 ming guldan sovgʻa qilgan. Uning xotini xotirasiga 250 000 guldan miqdorida yana xayr-ehson qilingan. 1896-yilda u Magnatlar palatasining umrbod aʼzosi etib tayinlandi.

Bibliografiyasi
---------------

* Szinnyei, *Magyar Irók Tora*
* Pallas Nagy Lexicona, sv
* </img>

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0001 1198 0516
* LCCN: no2012015370
* NKC: xx0269399
* RERO: 02-A017977539
* VIAF: 162992157
* en:WorldCat Identities: lccn-no2012015370

 |
**Zoʻrlik** — jinoyat huquqida qoʻllaniladigan tushuncha; Oʻzbekiston Konstitutsiyasida kafolatlangan shaxsiy daxlsizlikning buzilishiga sabab boʻladigan, bir shaxsning 2-shaxsga nisbatan jismoniy yoki ruhiy taʼsir oʻtkazishi. Jinoyat qonuniga binoan tegishli jazo koʻzda tutilgan bir qancha jinoyatlar (mas, qasddan odam oʻldirish, qasddan badanga shikayet yetkazish, nomusga te-gish, bosqinchilik, talonchilik va h. k.) 3. ishlatish orqali sodir etiladi. Jismoniy 3. kishi badaniga bevosita taʼsir etishda, ruhiy 3. badanga muayyan taʼsir qilish bilan qoʻrqitishda ifodalanadi. 3. faqat jabrlanuvchining oʻziga nisbatan emas, yaqin kishilariga nisbatan ham ishlatilishi yoki 3. ishlatish bilan qoʻrqitib, sodir etilishi mumkin. Oʻta shafqatsizlik bilan sodir etilgan 3. jazoni ogʻirlashtiruvchi holat hisoblanadi, ayrim hollarda jinoyatni kvalifikatsiya qilishning zaruriy belgisi sanaladi (mas, oʻta shafqatsizlik bilan odam oʻldirish (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 97-modda) yoki oʻta shafqatsizlik bilan badanga ogʻir shikayet yetkazish (104-modda).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Boychechak (maʼnolari).

"BOYCHECHAK" — mavsumiy marosim qoʻshigʻi. Turkiy xalqlarda qadim zamonlardan kattalar, keyinchalik bolalar tomonidan kuylab kelingan. Bolalar erta bahorda dala va bogʻlardan boychechaklar terib, undan guldastalar yasaganlar, tol navdalaridan chambarlar qilib, boshlariga kiyganlar hamda guldastalar koʻtargan holda uymauy yurib, "B." qoʻshigʻini aytganlar, uy egalariga gullar ulashganlar. Bolalardan biri asosiy toʻrtliklarni kuylagan, qolganlari naqarotni joʻr boʻlib ijro etishgan. Shu tariqa uy egalaridan sovgʻasalomlar olishgan.

B. qushiqlarida dehqonlar ekintikin ishlarini boshlashga, chorvadorlar chorvasini qishlovdan yaylovga koʻchirishiga daʼvat qilingan. Koʻklamga xos tabiat hodisalari, xalq anʼanalari shavqzavq bilan tarannum etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Magnitostriksion oʻzgartirgich** — magnit maydon energiyasini mexanik tebranishlar energiyasiga yoki aksincha oʻzgartirib beradigan elektrotexnik va elektroakustik qurilma. Ishi materiallarning oʻz shakli va oʻlchamlarini oʻzgartirish (magnitostriksiya) xususiyatiga asoslangan. Tuzilishi magnitostriksion materialdan yasalgan oʻzak (magnit oʻtkazgich) va unga oʻralgan sim chulgʻamidan iborat. Oʻzak sterjen shaklida yoki halqasimon shaklda boʻladi. Magnitostriksion oʻzgartirgich tarkatuvchi va qabul qiluvchi boʻlishi mumkin. Tarqatuvchi Magnitostriksion oʻzgartirgichda oʻzgaruvchi elektr toki chulgʻamdan oʻtib, oʻzgaruvchan magnit maydonini vujudga keltiradi. Uning taʼsirida oʻzak dam-badam oʻz shakli va oʻlchamlarini oʻzgartiradi. Qabul qiluvchi M.oʻ.da oʻzakka tashqi mexanik kuchlar (mas, tovush toʻlqinlari) taʼsir qiladi, natijada oʻzakda oʻzgaruvchan magnit maydon, chulgʻamda esa elektr yurituvchi kuch vujudga keladi. Magnitostriksion oʻzgartirgich gidroakustik va ultratovush qurilmalarida, elektr va radiotexnika jihozlarida, mashinalar, binolar va inshootlarning titrashini oʻlchash va boshqalarda qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Magniya** ( arabcha:  ) — Jazoirning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Bu viloyat Tlemsendan keyingi ikkinchi o`rinda turadi. Eng ko'p foydalanadigan aholi punkti hisoblanib, aholisining soni hozirda 200 mingdan oshgan.

Tarix
-----

Arxeologlar bu hududda Finikiyaliklar tomonidan ko'chirilgan tarixdan oldingi odamlarning dalillarini topdilar.. Qadimgi Rim harbiy postlarining qoldiqlari yoqib yuborilgan. Hududga kirganida 1836-yilda fransuz armiyasi tomonidan topilgan. Bu postlarni yozuvlarga ko'ra, *Severianus Alexandrinus Syrorum soni*,  suriyalik kamonchilarning birligi egallagan. Shunday qilib, u Mauretania Caesariensisning eng g'arbiy posti edi.

Tlemsendan Fesga yo'l bo'ylab Wadi Tafna suv havzasi ichiga, Magniya keyinchalik o`zining qulay joylashuvi tufayli mintaqaviy ko'chmanchilar uchun bozor bo'lib xizmat qilgan.

Mashhur odamlar
---------------

* Mustaqil Jazoirning birinchi prezidenti Ahmad ben Bella 1916-yilda Magniya shahrida tug‘ilgan.
* Sid Ahmad G'ozali, siyosatchi
* Emma Vekla (1877-1972), fransuz opera sopranosi
* Mahbub Bachir, Mudjohid

Manbalar
--------

1. ↑  *Huß.* „Numerus Syrorum". *Brill's New Pauly*. Qaraldi: 5-avgust 2020-yil.
**Ortikon** (yun. orthos — toʻgʻri va ekion — tasvir) — yorugʻlik signallarini elektr impulslariga aylantirib be-radigan uzatuvchi televizion trubka. Amerika muhandislari A. Roz va X. Yams taklif qilishgan (1939). Uzatilayotgan tasvir O. nishoniga, yaʼni — obyekt tomondan yarim shaffof elektr oʻtkazuvchi qatlam (signal plastinka) bilan, elektron projektor tomondan mayda donachali fotoaktiv qatlam (mozaik fotokatod) bilan qoplangan yupqa shisha plastinkaga proyeksiyalanadi. Hosil boʻlgan yorugʻlik signali plastinka zanjirida videosignalga aylanadi. O. yori-tilganlik yetarli boʻlmagan sharoitda tasvirlarni televideniye orqali uza-tishda ishlatiladi. Ancha takomillashgan O. superortikon deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Niobiy rudalari** - tarkibidagi niobiy birikmalari va konsentratsiyasi miqdori sanoatda foydalanish uchun texnik imkoniyat yetarli va iqti-sodiy jixatdan samarali boʻlgan tabi-iy mineral hosilalar. Niobiy rudalari tarkibida muayyan miqdorda tantal boʻladi. Nio-biyning asosiy ruda minerallari: piroxlor, kolumbit, fergusonit, evksenit, loparit. Rudaning genetik ti-piga qarab, shuningdek, tarkibida ftor, sirkoniy, kamyober elementlari, uran, toriy, litiy va boshqa minerallar mavjud. Niobiy rudalari konlari paydo boʻlishiga qarab ishqoriy va subishqoriy jinslar bilan bogʻliq endogen va karbonatitlar hamda kolumbitli granitlardagi chiziqli va maydonli nurash poʻstiga mansub, shuningdek allyuvial, delyuvialallyuvial, koʻl va flyuvial-glyasial sochmali ekzogen konlarga boʻlinadi. Dunyo boʻyicha jami niobiy zaxiralarining 2/3 qismi piroxlorli karbonatit konlariga toʻgʻri keladi. Bulardan eig yiriklari Braziliya, Kanada va boshqa mamlakatlarda. Barcha konlardan ruda ochiq usulda kazib olinadi. Niobiy rudalari tarkibida Nb2O, miqsori oʻrtacha 0,2—0,6%; boy konlarda 1% va eng kup miqdori 4% ga yetadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**St Andrew’s cherkovi -** Surrey shtatidagi Farnham markazidagi Anglikan cherkovidir. Bu I daraja sanab oʻtilgan bino va strukturaning saqlanib qolgan qismlari oʻrta asrlarga toʻgʻri keladi. Bu Guildford yeparxiyasida, Surrey Archdeaconry’da, Cherkov hovlisida William Kobbetning qabri joylashgan boʻlib, Avgust Topladiga yodgorlik oʻrnatilgan.

Tarixi
------

 Jamoatga kirish; Uilyam Kobbetning qabri eshik qarshisida
 Uilyam Kobbetning qabri
2005—2006-yillarda tabiatni muhofaza qilish va rivojlantirish loyihasi VII asr Sakson cherkovining poydevorini ochib berdi. Bu cherkov haqida hech qanday yozma yozuv saqlanib qolmagan. Eng qadimgi yozuv 1086-yildagi Domesday kitobida boʻlib, unda Farnhem manorini Winchester episkopi egallaganligi va cherkov „boy" ekanligi aytilgan.

Binoning eng qadimiy qismlari XII asrning oʻrtalaridan to 1150—1170-yillarga toʻgʻri keladi. Aynan oʻsha paytda Surrey arxdeakonligi yaratilgan va yangi arxdeakon Farnham va uning qal’asidan Surreyning qolgan qismini ziyorat qilish uchun markaz sifatida foydalangan.

Xususiyatlari
-------------

 15-asr suvga choʻmish shrifti
Sharqiy derazaning toshboʻroni Oʻrta asrlardan beri oʻzgarmadi, ammo hozirgi shisha XIX asrda oʻrnatilgan. U taniqli meʼmor Avgust Pugin tomonidan ishlab chiqilgan va 1851-yilda Hardman &amp; Co tomonidan yaratilgan. Bu Puginning baʼzida muammoli boʻlgan uslubda loyihalash namunasini koʻrsatadi, kanoplar ostidagi murakkab guruh kompozitsiyalarini koʻrsatadi va Masihning hayotidan voqealarni tasvirlaydi.

Parish
------

Cherkovning yonida Sent-Endryu boshlangʻich maktabi joylashgan. Jamoat maktab bilan yaqin munosabatlarga ega, u ham cherkov nazorati ostidagi maktabdir, sinflar vaqti-vaqti bilan ibodat qilish uchun cherkovga tashrif buyurishadi.

Galereya
--------

* Uilyam Kobbetning qabriUilyam Kobbetning qabri
* Yuqori cherkov chizig'ini ko'ringYuqori cherkov chizig'ini ko'ring
* Jamoatning sharqiy tomoniJamoatning sharqiy tomoni
* Sharqiy derazaSharqiy deraza
* Gostrey yaylovidan cherkov ko'rinishi, FarnhamGostrey yaylovidan cherkov ko'rinishi, Farnham
* Yepiskop o'tloqidagi Avliyo Endryu cherkovi, FarnhamYepiskop o'tloqidagi Avliyo Endryu cherkovi, Farnham
* Farnham kutubxonasi bog'laridan Sent-Endryu cherkoviFarnham kutubxonasi bog'laridan Sent-Endryu cherkovi
* Farnham qal'asidan cherkovning ko'rinishiFarnham qal'asidan cherkovning ko'rinishi

Yana qarang
-----------

* Farnxem
* Farnham qal’asi
* Avliyo Pyotr cherkovi, Wrecclesham

Manbalar
--------

1. 1 2  The Story of St Andrew’s Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-03). from St Andrew’s Farnham, accessed 6 March 2013
2. ↑  The Stained Glass of A.W.N. Pugin at Vidimus, accessed 7 March 2013
3. ↑  Information booklet for parents and pupils, January 2013[*sayt ishlamaydi*] from St Andrew’s CofE Primary School, accessed 7 March 2013
**Kobalt rudalari** — tarkibida kobalt boʻlgan rudalar, bunda ajratib olingan kobalt miqdori iqtisodiy jihatdan samarali boʻlishi lozim. Kobalt rudalarining asosiy minerallari: linneit Co3S4 (kobalt 57,96%), kobaltin CoAsS (kobalt 35,4%), skutterudit CoAs3 (kobalt 20,7%), sferokobaltit So (SO), (kobalt 50-55%), safflorit CoAs2 (kobalt 2,23%). Kobalt ning sanoatbop miqdori nikel, mis va temir konlarida boʻladi. Kobaltning rudadagi miqdori juda kam (4% gacha). Asosan, nikel-kumush, mis-kol-chedani, temir va boshqa konlarda birikma holida uchraydi. Kobalt rudalari uch xil: 1) mishyak-kobalt rudalari — asosiy minerallari skutterudit CoAs3 (16% —20% kobalt), shmaltinxloantit (So, Ni) As32 (kobaltinning miqdori 1—5% dan 20% gacha); 2) kobalt aralashgan temir va nikel rudalari — asosiy minerallari — pirit (kobalt 0,01% dan 2,5% — 3% gacha) va pentlandit (kobalt 0,4% dan 2,5% gacha); 3) oksidlangan kobalt rudalari. Asosiy minerallari — eritrin, asbolan va boshqa Kobalt rudalarining dunyodagi zahirasi 6 mln. t dan ortiq. Eng yirik konlari Zambiya, Avstraliya, Indoneziya, Marokash, Kanada, RF (Murmansk viloyati, Krasnoyarsk oʻlkasi), Qozogʻiston, Ukraina va boshqa joylarda topilgan. Oʻzbekistonda hozircha alohida kobalt konlari aniqlanmagan, biroq Olmalikdagi mis-molibden rudalari tarkibidagi pirit mineralida 700—800 g/t kobalt uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koatalar**, oʻrgimchaksimon qora maymunlar (Ateles) — gajak dumli maymunlar oilasiga mansub maymunlar urugʻi. 4 turi bor. Tanasi 70 sm, dumi 90 sm cha, boshi kichkina, oyoqdari va barmoklari ingichka, oldingi oyogʻi uzun, bosh barmogʻi boʻlmaydi, daraxt shoxlarini tutishga moslashgan. Janubiy va Markaziy Amerikadagi tropik oʻrmonlarda 10—12 tadan gala boʻlib yashaydi. Har yili bitta bola tugʻadi. Boʻgʻozlik davri — 140 kun. Mevalar, oʻsimlik kurtaklari, hasharotlar, qushlar tuxumi bilan oziqlanadi. Juda harakatchan. Oldingi oyoqlari va dumi yordamida daraxt shoxlarini toʻtib harakat qiladi. Oila yoki gala boʻlib yuradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Poliyen** (lot. Polyaenus) (milodiy 2-asr) — makedoniyalik yunon yozuvchisi. Rimda advokat va notiq sifatida shuhrat qozongan. 162 yil Parfiya bilan urush boshlanganda "Strategmalar" ("Harbiy hiylalar") asarini yozib uni imperatorlar Mark Avreliy va Lutsiy Verga bagʻishlagan. Bu asar 8 kitobdan iborat boʻlib, sarkar-dalar va boshqa shaxslarni urush paytidagi xatti-harakatlari toʻgʻrisidagi misollarni oʻz ichiga olgan. Asar yunon mifologiyasidan to rimliklar (Avgustnn ham)gacha boʻlgan davrni qamrab oladi. P. maʼlumotlari yunon va Rim manbalariga asoslanib yozilgan. Oʻrta Osiyo xalkdari orasida keng tarqalgan "Shiroq" afsonasi P.ning ushbu asari asosida vu-judga kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koagulyasiya** (lot. coagulum — quyqa, coagulatio — ivish, quyuqlanish) — dispers, ayniqsa, kolloid sistemalarda zarrachalarning oʻzaro birlashib yiriklashgan agregatlar hosil qilishi. K. oxirigacha borsa, loyqa hosil boʻlib, agregatlar choʻkadi yoki yuqori qatlam hosil qiladi. Kolloid sistema tiniklashadi. Ayrim holda K. natijasida gʻovak fazaviy butun sistema boʻyicha tarqalgan koagulyasion (gel) struktura hosil qiladi. K. natijasida sistemaning rangi oʻzgaradi yoki u loyqalanadi. K.ga adsorbsion kuchlar (minimumga intilish) sabab boʻladi. Elektrostatik kuchlar (bir xil zaryadlangan zarrachalarning birbiridan itarilishi) esa unga qarshilik qiladi. K. dispers sistemaning termodinamik beqarorligini namoyish etishidir. K. 2 bosqichda sodir boʻladi: 1) agregativ barqarorlikning yoʻqolishi va zarrachalarning birlashishi (ya sh i r i n K.); 2) hosil boʻlgan zarrachalar agregatlarining choʻkishi (yoki qalqib yuzaga chiqishi) — o ch i q K. Agar K. oʻz-oʻzidan sodir boʻlsa, avtokoagulyasiya deyiladi. Odatda, K. fizik yoki kimyoviy taʼsir natijasida roʻy beradi: elektrolitlar va noelektrolitlar elektr maydoni, harorat, yorugʻlik, yuqori chastotali elektromagnit tebranishlari, keskin siljitish yoki aralashtirish, dispers muhitning oʻzgarishi va boshqa K.ga sabab boʻlishi mumkin. Elektrolitlar taʼsirida K. sodir boʻlishi borasida bir nechta qoidalar mavjud; 1) elektrolitning K.ga sabab boʻladigan minimal konsentratsiyasi — K. chegarasi. U loyqalanishning choʻkma hosil boʻlishi yoki rang oʻzgarishining boshlanishi bilan aniqlanadi; 2) kolloid zarracha zaryadiga qarama-qarshi zaryad saqlovchi elektrolit ioni K.ga sabab boʻlishi mumkin; zaryadi qancha yuqori boʻlsa, uning koagulyasion qobiliyati shuncha koʻp boʻladi (Shulse — Gardi qonuni); 3) organik ionlarda ularning adsorbsiyalanish qobiliyati ortishi bilan K. hodisasi kuchayadi.

K. hodisasi tabiatda va turmushda keng tarqalgan. Tuproq zarrachalarining katta-kichikligi, oqar suvlarning tiniq yoki loyqa boʻlishi ham K.ga bogʻliq. K. oziq-ovqat, dorishunoslik, kimyo, lokboʻyoq sanoatida keng qoʻllaniladi. K. tabiatda ham keng tarqalgan, mas, qonning ivishi, oqsillar K.si va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
POLIVINIL SPIRT [-SN2-—SN(ON)—]p — oq rangli qattiq polimer modda. Mol. m. (5—200)-103. Suyuqlanish temperaturasi 225—230°, parchalanish temperaturasi 170—230°; zichligi 1270–1300 kg/m3; gigroskopik. Suvda, glikol va glitserinda eriydi, alifatik va aromatik uglevodorodlar (benzin, benzol va h.k.)da deyarli erimaydi. Polivinil spirt p oʻzining murakkab poliefirlari (mas, poli-vinilatsetat)ni gidrolizlab olinadi. Polivinilatsetatlar olishda qoʻllanadi. Tola, emulgator, yelim, dorilarni va oziq-ovqat mahsulotlarini quyultirgichlar sifatida, xirurgiya ipagi va h.k. tayyorlashda ishlatiladi. Polivinil spirt p plyonkalari pishiq, gaz oʻtkazmay-di, ozonga chidamli.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
POLISTIROL [-SN2-SN (S6N5)-]P —stirolnpng chiziqli polimeri, rang-siz yoki sargʻish shishasimon shaffof modda, mol. m. 30000—500000, zichligi 1060 kg/mh shishalanish temperaturasi 93°. Sanoatda stirolni polimerlab olinadi. Dielektrik xossasi yuqori, aromatik uglevodorodlarda, keton, efir va aldegidda eriydi; spirtda erimaydi; suv, kislota va ishqorlar taʼsiriga chidamli. P. ni quyish, presslash va boshqa usullar bilan qayta ishlab olish mumkin. Shnekli pressda ishlov berib yupqa elektr izolyasiya plyonkalari (stirofleks) tayyorlanadi. Karbonat angidrid gazi, azot bilan koʻpiklashtirib penoplast hosil qilinadi. Yuqori chastotali dielektriklar tayyorlashda, uy-roʻzgʻor va texnika buyumlari ishlab chiqarishda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ramon Zomer** (1983-yil 13-aprelda tugʻilgan Gollandiyada tugʻilgan) — gollandiyalik futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan. „Tvente" futbol klubidagi oʻyinlari bilan tanilgan.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Zomer „Tvente" futbol klubining futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2002-yilda u Erediviziyada asosiy jamoada debyut qilgan. Shu bilan bir qatorda, 2008-yilda Ramon klubga chempionatda ikkinchi oʻrinni egallashga yordam bergan. 2009-yilning yozida Zomer „NEC" futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 13-sentabr kuni oʻzining sobiq jamoasi „Tvente" futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qilgan. Shuningdek, 30-noyabr kuni „Volendam" futbol klubiga qarshi duelda Ramon „NEC" futbol klubi safidagi birinchi golini urgan.

2011-yilning yozida Zomer „Heerenveen" futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 20-avgust kuni sobiq jamoasi „Tvente" futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qilgan. Shu bilan birga, 4-dekabr kuni „AZ" futbol klubiga qarshi bahsda Ramon „Heerenveen" futbol klubi safidagi birinchi golini urgan.

2014-yilning yozida Zomer oʻz shahridan „Heracles Almelo" klubiga koʻchib oʻtgan. 9-avgust kuni „AZ" futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qilgan. 2015-yilning 25-aprelida „NAC Breda" futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Ramon „Heracles Almelo" futbol klubi tarkibidagi birinchi golini urgan. 2016-yil oxirida Zomer nafaqaga chiqqanini eʼlon qilgan. Xususan, Ramon Zomerning nafaqaga chiqqanligi rasman ommaviy axborot vositalari va boshqa manbalarda 2016-yil 1-noyabrda eʼlon qilingan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

2006-yilda Niderlandiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Zomer Portugaliyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi boʻlgan.

| № | Jamoa | Mamlakat | Mavsum |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Twente |  Niderlandiya | 2002—2009 |
| 2 | NEC Breda |  Niderlandiya | 2009—2011 |
| 3 | Heerenveen |  Niderlandiya | 2011—2014 |
| 4 | Heracles Almelo |  Niderlandiya | 2014—2016 |

Manbalar
--------



1. ↑  „Твенте VS. НЕК 1:1" (en).  soccerway.com (13-sentabr 2008-yil).
2. ↑  „НЕК VS. Волендам 6:1" (en).  soccerway.com (30-noyabr 2008-yil).
3. ↑  „Херенвен VS. Твенте 1:5" (en).  soccerway.com (20-avgust 2011-yil). 1-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2017-yil.
4. ↑  „Херенвен VS. АЗ 5:1" (en).  soccerway.com (4-dekabr 2011-yil). 26-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2017-yil.
5. ↑  „Хераклес VS. АЗ 0:3" (en).  soccerway.com (9-avgust 2014-yil). 1-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2017-yil.
6. ↑  „НАК Бреда VS. Хераклес 1:3" (en).  soccerway.com (25-aprel 2015-yil). 30-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2017-yil.
**Ramil Maratovich Gʻaniyev** (1968-yil 23-sentabrda tugʻilgan, Toshkent viloyati, Yangiobod) — sovet va oʻzbek sportchisi, koʻpkurash boʻyicha mutaxassisi. 1990-yillarda SSSR, MDH va Oʻzbekiston yengil atletika boʻyicha terma jamoalarida ishtirok etgan. Osiyo oʻyinlari, Osiyo chempionati kumush medali sovrindori, mamlakat chempionatlari gʻolibi va sovrindori, yettilik va oʻnlik sport turi boʻyicha Oʻzbekiston rekordchisi, ikkala yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Tarjimai hol
------------

Ramil Gʻaniyev 1968-yil 23-sentabrda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Yangiobod shahrida dunyoga keladi.

U birinchi marta kattalar oʻrtasidagi Butunittifoq miqyosida 1989-yilgi mavsumda, Volgogradda GDR terma jamoasi bilan oʻyin doirasida oʻtkazilgan SSSR qishki koʻpkurash chempionatida sakkizlik kurash dasturi boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.

1990-yilda Sovet terma jamoasi a’zosi sifatida Sofiyada boʻlib oʻtgan xalqaro musobaqalarda qatnashib, yettilik kurashida 5918 ball toʻpladi va shu orqali Oʻzbekiston milliy rekordini oʻrnatdi (Ayni paytgacha shu rekord natijasi bilan qolmoqda).

1992-yili Sankt-Peterburgda oʻtkazilgan MDH qishki chempionatida yettilik boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan boʻlsa, Moskvada oʻtkazilgan MDH yozgi chempionatida oʻnlik kurashi boʻyicha kumush medalni oladi. Bir qator omadli chiqishlaridan keyinu Barselonadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnashish uchun sobiq Sovet respublikalari sportchilaridan yigʻilgan Birlashgan terma jamoa a’zosiga aylandi. Oʻyinlarda u jami 8160 ball toʻplab, yakuniy musobaqa sakkizinchi oʻrinni egalladi.

Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Gʻaniyev Oʻzbekiston terma jamoasida ishtirok etgan. Xullas, 1993-yili Manilada boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida bu yerda faqat hamyurti Oleg Veretelnikovga oʻyinni boy berib, kumush medalni qoʻlga kiritdi va Shtutgartdagi jahon chempionatida 7734 ball toʻplagan holda 15-oʻrinni egalladi.

1994-yilda Xirosimadagi Osiyo oʻyinlarida oʻnlik kurashi boʻyicha gʻolib chiqdi.

1995-yilda Gyoteborgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u 110 metrga toʻsiqlar osha yugurishda oʻz koʻrsatkichini muddatidan avval yakunlagani uchun musobaqadan chetlashtirilgan. 

Oʻzbekiston yengil atletika terma jamoasi yetakchilari qatorida 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari saralash bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtdi – bu safar 8318 ball toʻpladi va yana sakkizinchi boʻldi.

1997-yilda Afinada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 8445 ball toʻplab, Oʻzbekistonda shu paytgacha hech kim oʻrnatmagan mislsiz milliy rekordini oʻrnatdi va beshinchi oʻrinni egalladi. 

1998-yilda Bangkokda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida u oʻnlik boʻyicha kumush medal sohibiga aylandi - bu yerda u yana Oleg Veretelnikovdan oʻzib ketdi.

Sportda koʻrsatgan ajoyib yutuqlari uchun "Doʻstlik" ordeni (1996) bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ПФ-1506-сон 16.08.1996. Республиканинг бир гуруҳ спортчи ва спорт устозларини мукофотлаш тўғрисида".  Lex.uz (16-avgust 1996-yil). 7-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2020-yil.

Havolar
-------

Ramil GANIYEV - *Olympics.com*

Ramil GANIYEV - *Worldathletics.org*
**Nabateya podsholigi** - Iordaniya hududida qadimda mavjud boʻlgan davlat (miloddan avvalgi 3-asr oxiri — 2-asr boshi — milodiy 106). Miloddan avvalgi 6-asr boshida Edem rayoniga arab qabilalaridan nabateylar kelib oʻrnashgan. Ular xaqida ilk marta Bibliyada qayd etilgan. Miloddan avvalgi 3-asr oxiri — 2-asr boshlarida poytaxti Petra shahri boʻlgan Nabateya podsholigi vujudga kelgan, u ptolemeylar sulolasi boshqargan Misrning taʼsir doirasiga kirgan. Nabateya podsholigining 1-podshosi — Haritat I (miloddan avvalgi 169 yildan shoxlik qilgan). 87 (yoki 85) yilda Haritat III (miloddan avvalgi 87—62) Damashqni boʻysundirgan. Miloddan avvalgi 60-yillar oxiridan Nabateya podsholigi Rim vassali. Nabateya podsholigining ravnaq topgan davri Haritat IV davriga (milodiy 9—40) toʻgʻri keladi. Nabateya podsholigining soʻnggi podshosi Rabbil II (71 — 106) boʻlgan. 106 yil Rim imperatori Trayan Nabateya podsholigini tugatib, uning hududini Rimning Arabiston provinsiyasiga aylantirgan. Nabateyaliklardan hozir faqat oz sonli yozma yodgorliklar saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nabijon Oʻlmasovich Qodirov** (1957.26.2, Rishton tumani) — kulol, rishton kulollik maktabining yirik vakili; Oʻzbekiston xalq ustasi (2001). 1969-yildan usta kulol Yoʻldoshali Ergashevga shogird tushib hunar oʻrgangan. 1978-yildan mustaqil usta, tumandagi kulolchilik zavodida usta-rassom. Q. mahalliy kulolchilik anʼanalarida buyumlar yaratadi, Rishton kulolchilik maktabida kichik shaklli haykaltaroshlik asarlari (loydan kichik mavzuli etyudlar, oʻyinchoqlar, mujassamotlar) yaratishni boshlab berdi hamda ularni anʼanaviy (lagan, bodiya) buyumlar bilan uygʻunlashtirishga erishdi: "Hor-diq", "Novvoy", "Dehqon", "Choyxona", "Chorgul", "Bodomgul", "Hashtgul", "Askiya" kabi koʻplab kulollik mujassamotlari va boshqa Q. haqida "Rishton moʻʼjizasi" nomli hujjatli film yaratilgan (1999). Q. oilaviy kulollar sulolasiga asos soldi: ukalari (Nodir, Shavkat, Ahror, Abror), singillari (Zamira, Ziyoda), oʻgʻillari (Asror, Sayyod) va boshqa shogirdlari bilan birga mehnat qilib, Rishton kulollik maktabini yangi anʼanalar bilan boyitmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  "Qodirov Nabijon Oʻlmasovich" *OʻzME*. Q-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pomir xalqlari**, Pomir tojiklari (oʻzlarini pomiri deb atashadi) — Tojikiston Respublikasi tarkibidagi Gʻarbiy Pomirning baland togʻ vodiysidagi Togʻli Badaxshon viloyatida yashaydigan kichik xalqlar [yozgʻulomlar (oʻz nomi — zgamik), roʻshonlar (oʻz nomi — rixen, ruxni) mahalliy guruh xuflar (oʻz nomi — xu-fij) bilan birga, bartanglar (oʻz nomi — bartanj) mahalliy guruh aroshorlar bilan birga, shugʻnonlar (oʻz nomi — xugni, xununi) mahalliy aholi bajoʻylar bilan birga, ishkashimlar (oʻz nomi— ishkashumi, ishkashimi) vohonlar (oʻz nomi — hik, vaxi) va vanjlar] guruhi. Shuningdek, Pomir xalqlari Afgʻoniston Ba-daxshoni (roʻshonlar, shugʻnonlar, ishkashimlar, vohonlar, zebaklar, munjonlar)da, Pokistonning Chitrol mavzesi (munjonlar, yidgalar)da va Xunza daryosi vodiysi (vohonlar)da, Xitoyning Sinszyan — Uygʻur viloyatida (shugʻnonlar va vohonlarga qarindosh sarikoʻllar) yashaydilar. Pomir xalqlari katta yevropeoid irqiga mansub boʻlib, hindevropa tillar oilasining sharqiy Eron tili kichik guruhiga kiruvchi til va lahjalarda soʻzlashadilar. Dindorlari, asosan, islom dinining shia, qisman esa sunna mazhablariga eʼti-qod qiladilar. Pomir xalqlari yashagan hududlarda qad. zamonlarda Roʻshon, Shugʻnon, Vo-hon davlatlari mavjud boʻlgan. Asrlar mobaynida bu hududlar chet el bosqinchilari tasarrufiga ham kirgan. 7-asrning oxirida Pomir yerlari ikki asrdan koʻproq tibetliklar qoʻl ostida boʻlgan. 10-asrdan boshlab Pomir davla-ti mustaqillikka erishgan, keyinchalik esa alohida podshoxliklarga boʻli-nib ketgan. Qariyb 30 yil mobaynida Afgʻoniston Badaxshoniga boʻysungan. 1878-yilda Buxoro xonligi, soʻngra esa chor Rossiyasi tobeligiga oʻtgan.

1925-yil 2-yanvarda Tojikiston muxtor Respublikasi tarkibida Togʻli Badaxshon muxtor viloyati tashkil etilgan. 20-asrning 30—90-yillari va 21-asrning boshlari davomida jamiyatda sodir boʻlgan siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy oʻzgarishlar natijasida Pomir xalqlari etnomadaniy jihatdan asta-sekinlik bilan tojiklarga oʻzaro yaqinlashib va tobo-ra singishib bormoqda. Pomir xalqlarining asosiy anʼanaviy mashgʻuloti chorvachilik, hunarmandchilik va qisman dehqonchilikdan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pomir-fargʻona kompleks ekspeditsiyasi** - sobiq SSSR Fanlar akademiyasi tomonidan tashkil etilib, 1950—52 yillari faoliyat koʻrsatgan. A.N.Bernshtam rahbarligida tuzilgan bu ekspeditsiya oʻz oldiga Oʻrta Osiyo arxeologiyasi va etnografiyasini oʻrganishni asosiy vazifa qilib olgan. Ekspeditsiya aʼzolari qadimdan yashab oʻtgan oʻtroq dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullangan aholi madaniyati, tarixiga doyr muhim kashfiyotlar qildilar. Jumladan, qad. Oʻrta Osiyo ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotida 2 xoʻjalik yuritish usuli (dehqonchilik va chorvachilik) boʻlganini arxeologik faktlar bilan isbotladilar. Ayrim koʻchmanchi xalqlar qad. tarixini oʻrganish aynan shu ekspeditsiya aʼzolari tomonidan boshlangan. Bu ekspeditsiya davriy jihatdan ham, hududiy tomondan ham keng qamrovli ish olib bordi, jumladan, Tyanshan, Pomir, Olay, Fargʻona kabi yirik geografik nuqtalarda ilk bor arxeologik va etnografik tadqiqotlar oʻtkazdi. Ayniqsa, qad. Fargʻona tari-xida maʼlum boʻlmagan jez va ilk te-mir davri (miloddan avvalgi 2-ming yillikning oxirgi choragi — 1-ming yillikning 1yarmi) arxeologik yodgorliklarining ochilishi muhimdir. Bularga Chuyet shahri yaqinidagi Buonamozor, Andijon viloyati, Jalolquduq tumanidagi Dalvarzin, Andijon viloyati Izboskan tumanidagi Eylaton (miloddan avvalgi 6—3-asrlar), Marhamat shahri yaqinidagi Ming-tepa (miloddan avvalgi 4 — milodiy 3—4-asrlar) kabi arxeologik yodgorliklar kiradi. Bu yodgorliklar Oʻrta Osiyo tarixida mu-him ahamiyatga ega.

Adabiyot
--------

* BernshtamA. N. Istoriko-arxeologicheskiye ocherki Sentralnogo TyanShanya i Pamiroalaya, vip. 26, M.—L. 1952.

Boqijon Matboboyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"SANSHAYN - TURON" (ingl. "Turon — Quyosh yogʻdusi") — 3 yulduzli mehmonxona; Toshkent shahridagi Abdulla Qodiriy va Usmon Yusupov koʻchalari kesishgan chorrahada joylashgan. 1977-yilda qurilgan. 1977—92 yillar "Leningrad" mehmonxonasi, 1992—2005-yillar "Turon" mehmonxonasi deb atalgan. Qayta taʼmirlanganidan soʻng — 2005-yildan hozirgi nomda. Taʼmirlash loyihasini "TAMAX" shaxsiy firmasi bajardi (2003—04). Taʼmirda yangi qoʻshimcha blok qurildi, xonalar kengaytirildi. Binoning yer osti qavati "A" va "B" bloklardan iborat boʻlib, xollar, qahvaxona-bar, oshxona, suzish havzasi, qoʻshimcha xonalar joylashgan. 1-qavatda vesti-byul, xizmat koʻrsatish majmualari, foye, xoll, restoran, savdo doʻkonlari, sartaroshxona, bar, sogʻlomlashtirish majmuasi, ofislar, qahvaxona, muzokara xonalari va boshqa yordamchi xonalar bor. 3—9-qavatlarda turar joy xonalari joylashgan: 2 oʻrinli 106 ta lyuks, 2 oʻrinli 54 ta yarim lyuks xona, 2 oʻrinli 14 ta apartamentli xonalar barchasi keng, qulayliklarga ega. binoning tashqi qiyofasi sharqona uslubda koʻrkam, salobatlidir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoʻshtor neft-kondensat koni** — Surxondaryo viloyati Shoʻrchi tumanidagi kon. Jarqoʻrgʻon shahridan 100 km sharqda. 1966-yil ochilgan. 1967-yilda foydalanishga topshirilgan. Kon relyefi bir-biriga ulanib ketgan tepaliklar tizimi va jarliklardan iborat. Qn.-k.k. shim.-sharqiy yoʻnalishda choʻzilgan tor antiklinal strukturada joylashgan. Jami 27 ta quduq qazilgan, boʻr, paleogen va neo-gen davrlari jinslari ochilgan. sanoat miqyosidagi neft 2-, 3-, 4-gorizontlarda mujassamlashgan. 2gorizont paleogen davri buxoro qatlarining yuqori qismidagi darzli ohaktoshlardan (1272–1258 m), 3-, 4gorizontlar oʻrta qismidagi ohaktoshlardan tarkib topgan. 2gorizontdagi neft uyumining oʻlchami 6,2x0,5 km, neftlilik maydoni 290 ga. Neft tarkibida oltin-gugurt — 5,58%, asfaltin — 0,97%, aksiz smolasi — 80%, parafin — 5,95%. Qn.-k. k.zaxirasiga koʻra kichik konlar toifasiga kiradi. Kondan hozirgi kunda foydalanilmoqda.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shabboʻy** (Matthiola) — butguldoshlarga mansub bir, ikki va koʻp yillik manzarali oʻsimliklar turkumi. Yevropada, Gʻarbiy va Oʻrta Osiyoda, Shimoliy va Janubiy Afrikada 55 ga yakin turi maʼlum. Madaniy holda oʻsadigan shahrining boʻyi 20—80 sm. Barglari nashtarsimon yoki qatmaqat. Gullari oddiy, shingillarga toʻplangan, qatmaqat, chiroyli, xushboʻy, rangi turlicha. Gulchilikda shahrining qishki va yozgi turlari ekiladi. Yozgi turlarining koʻpgina navlari gulzorlarda yoki tuvaklarda manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Ayniqsa, oqshomda gullaydigan shahrining (M. bicornis) bir yillik turi kadrlanadi. Urugʻidan koʻpaytiriladi. Urugʻlari fevralda issiqxonalarda ekiladi. May oyida koʻchatlari gulzorlarga oʻtqaziladi. Iyundan — avgustgacha gullaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shaddodiylar** — oʻrta asrlarda Arron (Kura va Arake daryolari oraligʻidagi hudud) va Armanistondagi musulmon kurd sulolasi (taxminan 951—1199) asoschisi— Muhammad ibn Shaddod. U Daysam ibn Ibroxim alKurdiy qoʻl ostidagi Dvin shahrini egallab olgan. Shaharning asosiy tarmogi Ganjada 10-asrning 70-yillaridan 1075-yildagi saljuqiylar bosqinigacha hukmronlik qilgan, shu yili shahridan Fazlun 111 asir olingan. Dvinlik shahridan biri 1072-yil saljuqiylar sultoni Alp Arslondan Ani shahrini sotib olib, uni oʻgʻli Manuchaga bergan. Manucha shahrining Ani tarmogʻi sulolasi (1072— 1199) asoschisi boʻlgan. Shaddodiylar sulolasi, 1199-yil Ani shahrini Gruziyaga (unga vassal Zaxariylar knyazligiga) qoʻshib olinishi bilan tugatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Shaddodiylar" *OʻzME*. Sh-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Википедия:Предприятия без указанных географических координат
Категория:Компании по алфавиту
Категория:Компании, основанные в 2002 году

**TUI guruhi** ( nemischa: - Germaniya sayyohlik kompaniyasi. Bosh ofisi Hannoverda, Quyi Saksoniya, Germaniyada joylashgan. 2002-yilgacha kompaniya sanoat va transport sohasida faol bo'lgan va Preussag AG deb nomlangan. 90-yillarning o'rtalarida faoliyat yo'nalishini turizm va dengiz tashishga o'zgartirish to'g'risida qaror qabul qilindi. Kompaniya ko'plab sanoat korxonalarini sotdi va bir qancha yirik sayohat va transport kompaniyalarini sotib oldi.

2014-yilda Britaniyaning TUI Travel sho'ba korxonasi bilan birlashgandan so'ng u dunyodagi eng yirik sayyohlik kompaniyasiga aylandi. Sayohat agentliklari, mehmonxonalar, aviakompaniyalar, kruiz kemalari va turoperatorlarga egalik qiladi. TUI AG guruhining asosiy sho'ba korxonalari flot hajmi bo'yicha Evropadagi eng yirik hisoblanadi. Buyuk Britaniyada havo qatnovi Tomson turoperatoriga asoslangan.

TUI AG shuningdek, Hapag-Lloyd AG to'plami logistikasida faoliyat yurituvchi va yuk tashishga e'tibor qaratgan dunyodagi eng yirik yuk tashish kompaniyalaridan biri edi. Hapag-Lloyd endi biznesdagi operatsion birlik emas, chunki 2009-yilning mart oyida asosiy ulush investorlar konsorsiumiga sotilgan, ulardan biri Albert Ballin edi. 2012-yil fevral oyida Germaniyaning TUI kompaniyasi Rossiya, Xitoy va Hindistonda kengaygan holda yuk tashish biznesidan chiqish va turizm sektorini optimallashtirish uchun o'z aktsiyalarining yana bir qismini sotdi. Endi TUI AG Hapag-Lloyd aksiyalarining 22 foiziga egalik qiladi.

2020-yil sentyabr holatiga ko'ra, TUI ning eng yirik aktsiyadori Unifirm Ltd. Kompaniya aksiyalarining ulushi 24,9 foizni tashkil etadi. 2-dekabr kuni London fond birjasida butun TUI kapitallashuvi bilan 2,8 milliard yevrodan ortiq, bu paketning bozor qiymati 707 million yevrodan oshdi.

Egalari va boshqaruvi
---------------------

2018-yil yanvar holatiga kompaniya aksiyadorlari:

* 23% - Aleksey Mordashov ;
* 3% - Riu;
* 67% institutsional investorlar;
* 7% xususiy investorlardir.

Bosh ijrochi direktorlar - *Fridrix Joussen* va Piter *Long* .

2019-yil fevral oyida Aleksey Mordashov o'z aktivlarining bir qismini o'g'illariga berdi va olti oydan keyin u Nordgoldning 850–900 million dollarlik 65 foiz ulushini ularga berdi (bundan oldin kompaniya deyarli 100 foiz tadbirkorga tegishli edi). 2019-yil iyun Mordashov, shuningdek, Evropaning TUI AG turoperatoridagi ulushlarining bir qismini o'g'illariga topshirdi.

Faoliyati
---------

TUIning 2014-2015-yilgi moliyaviy yildagi daromadi 20,01 milliard yevroni, sof foydasi esa 380 million yevroni tashkil etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Семья Мордашова предоставит немецкому концерну TUI до €130 млн помощи". *РБК* (2-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „Shareholder structure". 1-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-yanvar 2016-yil.
3. ↑  „Сын бизнесмена Мордашова ушел в армию после отчисления из вуза". *Ведомости* (12-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2021-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Madeyra (maʼnolari).

**Madeyra** — Atlantika okeanidagi vulkan orollari guruhi, Afrikaning shim.-gʻarbiy qirgʻoklari yaqinida joylashgan. Portugaliya hududi. Maydoni 797 km². Eng yirik oroli — Madeyra (eng baland joyi 1861 m, Piku-Ruyvu vulkani). Iklimi Oʻrta dengiz atrofiga xos, okean iqlimi. Yiliga oʻrtacha 740 mm yogʻin tushadi. Oʻrta dengiz boʻyi oʻsimliklari (makvis, subtropik savanna, togʻlarda lavr oʻrmonlari) oʻsadi. Aholi tropik dehqonchilik bilan shugʻullanadi. Uzum, shakarqamish, banan yetishtiriladi, vinochilik rivojlangan. Qishki kurortlar bor. Asosiy shahri va porti — Funshal.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |