recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vrevskiy qonunlari** - eritma-bugʻ tarzidagi qoʻsh tizimlarning termodinamik nazariyasi asosini tashkil qiladigan qonunlar (D. P. Konovalov qonunlari bilan birga). Rus fizik-kimyogari M. S. Vrevskiy (1871—1929) aniqlagan (1911). V.q. eritmalar bugʻining temperaturasi, tarkibi bilan eritma komponentlari (tarkibiy qismlari)ning parsial bosimi orasidagi, birga qaynayotgan aralashmalar bugʻi temperaturasi va tarkibi orasidagi muhim bogʻliqlarni ifodalaydi. Miqdor jihatidan V.q. eritma komponentlari bugʻlanganda ajraladigan issiqlikning eritmalar bugʻi tarkibi oʻzgarishiga taʼsirini bildiradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oolitlar** (yun. oon — tuxum va lithos — tosh) — temir, marganetsning yumaloq va ellips shaklidagi oksid va silikat birikmalari. O. tarkibida, odatda, kalsit, dolomit, aragonit, rodoxrozit, leptoxlorit va boshqa minerallar ham boʻladi. Mayda (mikroskopik) zarra holidan noʻxat kattaligigacha oʻlchamda uchraydi. O.ning 2–5 mm kattalikdagilari pizol itlar deb ataladi. O.ning markaziy qismiga, koʻpincha, mayda qum zarralari yoki hayvon chigʻanoklari joylanib, ularning atrofida qat-qat O. toʻplangan boʻladi. O. okean, dengiz va kaynar buloklar tubida vujudga keladi. Rossiyada (Ural va Kerch yarim orol) temirli O. (temir rudasi xili) konlari bor. Oʻzbekistonda temirli O. paleogen gil qatlamlarida topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oomitsetlar** (Oomycetes) — zamburugʻlar sinfi (boshqa maʼlumotlarga koʻra, kenja sinf). Suvda va quruqlikda oʻsadi. Mitseliysi hujayrasiz; hujayra pusti sellyuloza va glyukandan iborat boʻlishi bilan boshqa zambu-rugʻlardan farq qiladi. Jinssiz zoospora yoki konidiya hosil qilish; jinsiy — oogamiya orqali koʻpayadi. Anteridiy koʻp yadroli, sharsimon oogoniyda 1 yoki bir nechta tuxum hujayra yetiladi. Urugʻlangan tuxum hujayralar oosporalarga aylanadi. Ulardan bahorda zoosporalar, murtak zoosporangiyli kalta oʻsish giflari hosil boʻladi. 4 ta tartibi (saprolegninsimonlar; leptomisimonlar, lagenidsimonlar, peronosporalilar), 350 turi mavjud. Tuban O. — saprotrof, organik moddalarga boy chuchuk suvlarda yashaydi. Koʻpchilik O. hayvonlar murdasi va boshqa organik krldiklarda uchraydi, ayrim turlari baliqlar va suvda hamda quruqlikda yashovchilar uvildiriqlarida, kasallangan baliqchalar va itbaliklarda parazitlik qiladi. Quruklikdagi turlari yuksak oʻsimliklarning obligat paraziti, toʻqima ichida yashaydi, barg ogʻizchalaridan fahat ago-rangit (konidit) hosil qiluvchi qismi chiqib turadi. Jinsiy organlari va oosporalari ham endofit rivojlanadi. Baʼzi O. (mas, perenospora tokda kul, fitoftora kartoshkada chirish) kasalligini paydo qiladi. O. hujayra poʻstida xitin boʻlmaydigan sargʻish-yashil yoki xivchinli suv oʻtlaridan kelib chiqqan boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ain al-Arous** (arabcha: ) — Suriyaning Tal Abyad tumaning Raqqa gubernatorligidagi qishloq boʻlib, Tal Abyad shahridan 3 km janubda, Raqqa shahridan 92 km shimolda, Aleppo shahridan 200 km sharqda va poytaxt Damashqdan 420 km shimolda joylashgan. Turkiya bilan chegara yaqinida joylashgan. Undan Balikh daryosi chiqadi.

Tarixi
------

Qishloq Yoqut al-Hamaviyning *"Mu'jam al-buldon"* asarida aytib o'tilganidek "Al-Zahbaniya" ( الذهبانية ) nomi bilan mashhur bo'lgan. Bu yerda Ibn Jubayr xabar berganidek, Abraham bekati va 1908-yilda qurilgan suv tegirmoni mavjud.

1938-yilda bu joy Janob Max Mallowan va uning rafiqasi Agata Kristi tomonidan tekshirilgan va bu haqda *Come, Tell Me How You Live (Kel, menga qanday yashayotganingni ayt)* kitobida eslab o'tgan. Qishloqqa 1940-yillarda Asmahan ham tashrif buyurgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tell Abiad: Community Capital Analysis". *coar-global.org* (iyul 2020).

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  *Tony J. Wilkinson.* „The archaeological landscape of the Balikh Valley, Syria". *oi.uchicago.edu* (1995).
**Fotolitografiya** (foto... va litografiya) — 1) toshbosma qolipi tayyorlashning fotomexanik usuli; bunda tasvir negativnaya sirtiga yorugʻlik sezgir qatlami qoplangan tosh (metall)ga koʻchiriladi. Nusxa ochiltirilgandan soʻng unga kimyoviy ishlov beriladi, natijada sirt bosma va probel (oraliq) elementlarga boʻlinadi. Hozirgi vaqtda F. kamdankam ishlatiladi; 2) fotorezist (yorugʻ sezgir polimer qatlam) lardagi maxsus fotografik jarayon. F.dan matssad fotorezist qatlamida berilgan konfiguratsiya (shakl)dagi "teshik" hosil qilib, shu teshik orqali oksidlangan pardali yarimoʻtkazgichli plastinaga xurushlash moddasi keltirishdir (qarang Xurushlash). Bunday "teshik"lar fotorezistni ultrabinafsha nurlanish oqimida yoki elektronlar oqimida maʼlum vaqt qoldirib hosil qilinadi. Natijada xurushlash moddasi erish xususiyatini yoʻqotadi (negativ fotorezist) yoki erish xususiyatiga ega boʻlib krladi (pozitiv fotorezist). Bu usul rangli televizorlarning niqoblarida tartibli joylashgan yuz mingdan ortiq mayda teshik hosil qilishda qullaniladi; 3) F. usuli bilan tayyorlangan litografik bosma qolipdan olinadigan nusxa (qarang Litografiya).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ain Tarik** (arabcha: ) — Jazoirning Relizane viloyatining janubi-sharqida joylashgan tuman. Ain Tarik tumani ikkita munitsipalitetdan iborat: Ain Tarik va Xad Chakkala. 2002-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman 19 000 kishidan oshdi. Tuman hududi 322km 2 ni qamrab oladi.

Joylashuvi
----------

Tuman shimolda va gʻarbda Ammi Mussa tumani, sharqda Ramka tumani, shuningdek janub va janubi-sharqda Tiaret viloyati va Tissemsilt viloyati bilan chegaradosh.

Ain Tarik sharqdan Burokba (bwrkbẗ) va El-Ariya (ạlʿryẗ) togʻlari, gʻarbdan Ouled Bouriah (ạ̉wlạd bwryậ) togʻlari, janubdan El-Ariya (ạlʿryẗ) va Malouiya (mlwyẗ) bilan oʻralgan. Oued Rhiou daryosi shimolga Chlef daryosiga quyiladi. Tuman hududi 322 km 2 (124,325 kv milya)ni joyni egallaydi.

Iqlimi
------

Ain Tarik mintaqasi iqlimi Oʻrta yer dengizi iqlimidek: yozi issiq, quruq, qishi yumshoq, yomgʻirli, tepaliklarda qorli. Yozda harorat Selsiy boʻyicha 40 darajaga yetishi mumkin, Sahroi Kabirdan issiq va quruq shamol esadi. Yillik yogʻin miqdori 250 mm dan 500 mm gacha kuzatiladi
.

Taʼlimi
-------

Ain Tarik tumanida koʻplab boshlangʻich maktablar mavjud. Bundan tashqari, uchta oʻrta maktab va bitta yuqori maktab mavjud.

Oʻrta maktablar: Mohamed Budiaf (Ain Tarik), Rabeh Douis (Marioua), Malek Bennabi (Boughidane).

Oʻrta maktab: Mohamed Bendjamaa (Ain Tarik)

CFPA (Ain Tarik) — professional va texnik oʻquv markazidir.

Munitsipalitetlar
-----------------

Ain Tarik tumani ikkita munitsipalitetdan iborat:

* Ain Tarik
* Chakkala

Manbalar
--------

1. ↑  Journal Officiel De La Republique Algerienne Number 47, page 45
2. ↑  Ministère de la Formation et de l’Enseignement Professionnels, 2008 MFEP Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-06-06).

|  |  |
| --- | --- |
| Jazoir geografiyasi | *Jazoir geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
"FOTON" AKSIYADORLIK JAMIYATI — radioelektronika sanoatining yirik korxonasi. "Oʻzeltexsanoat" uyushmasi tarkibiga kiradi. Toshkent shahrida joylashgan. Radioelektronika asbobuskunalari va turli radioelektronika mahsulotlari ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan elektron texnika mahsulotlari, shu jumladan televizorlar, xotirali kassa apparatlari va boshqa xalq isteʼmoli tovarlari ishlab chiqaradi, ularning ishlanmalarini yaratadi, 1941-yilda Fryazino shahridan (Moskva viloyati) evakuatsiya qilingan "Radiolampa" elektrovakuum asboblari zavodi negizida tashkil etilgan. Urush yillarida zavod mudofaa mahsulotlari ishlab chiqargan. 1966-yildan Toshkent elektron texnika zavodi deb nomlangan. 1976-yilda korxona va uning filiallari negizida "Foton" ishlab chiqarish birlashmasi tashkil etildi. 1995-yildan ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati. Korxonada oʻtgan asrning 50—80-yillarida mudofaa sanoati ahamiyatidagi qabul qilgichkuchaytirgich lampalari, generator lampalari, gazotronlar, kenotronlar — yuqori voltli toʻgʻrilagichlar, qotishmalar texnologiyasi boʻyicha yarimoʻtkazgichli priborlar, bipolyar texnologiyalar asosida qattiq jinsli integral mikrosxemalar (15 tipdan koʻproq) ishlab chiqarildi.

90-yillar boshidan korxonada ishlab chiqarish yoʻnalishlari qayta tashkil qilindi. 1994-yilda Ukraina ("Vesna") va 1997-yilda Yaponiya (Sony) firmalari bilan hamkorlikda oqqora va rangli televizorlar, 1995-yildan xotirali kassa apparatlarini ishlab chiqarish oʻzlashtirildi.

Mahsulotlari, ayniqsa, yarimoʻtkazgichli priborlar "FotonR" savdo uyi orqali Rossiyaga eksport qilinadi. Umumiy ishlab chiqarish hajmida eksport hissasi 55%ni tashkil etadi (2003).

Maʼruf Saidumarov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ortit** (yun. orthok — toʻgʻri) — silikatlar sinfiga mansub mineral. Monoklin singoniyali. Qattikligi 5,5—6; zichligi 4100 kg/m3. Rangi qoʻngir, qora, sargʻish-qoʻngʻir. Shishasimon yaltiroq. Kristall shakllari kalin prizmatik ustunsimon, baʼzan nayzasimon. Koʻproq xol-xol donalar, baʼzan yaxlit massalar holida boʻladi. Radioaktiv. Oʻzbekistonda granit, granit-pegmatit, siyenit tarkibida aksessor mineral sifatida, nordon intruziv va effuziv jinslarda mavjud. O. togʻ jinslarining yoshini aniklashda, siyrak yer elementlari (seriy, ittriy va boshqalar)ni olishda qimmatbaho xom ashyo hisoblanadi. Sinonimlari: allanit, uralortit, bodenit (eskirganlari: muromonit, trinorit).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Melis Alphan** (Melis Chelebi: 1978, Izmir), ayollar huquqlari faolligi va moda jurnalistikasi bilan tanilgan turkiyalik jurnalist va yozuvchi.

Ta'limi
-------

Izmirdagi Amerika kolleji institutini tamomlagandan so'ng, u London moda kollejida moda bo'yicha tahsil oldi va u erda bakalavr darajasini oldi. Keyin u bir muddat New-Yorkdagi Moda Texnologiyalari Institutida tahsil oldi. 2001-yilda u Turkiyaga qaytib keldi va jurnalistlik faoliyatini *Vizyon* jurnalida boshladi. O'sha yili u "Radikal "gazetasida ishlay boshladi va 2003-yilga kelib "Milliyet "gazetasiga ishga kirdi. 2009-yilda "Hurriyat" gazetasida ishlay boshladi va 9 yil davomida shu gazetada ishladi. U ayollar huquqlari, moda va boshqa mavzularda maqolalar yozdi va vaqt o'tishi bilan u turk gazetasida o'z ruknini yozadigan kam sonli ayol jurnalistlardan biriga aylandi. 2019-yilda u "*Men boʻlaman – ilhomlantiruvchi hayot hikoyalari* "kitobini nashr etdi.

Huquqiy ta'qib qilish
---------------------

2020-yil noyabr oyida uning Instagram’dagi posti boʻyicha 2015-yilda Diyarbakirdagi kurdlarning yangi yil bayramlari haqida tergov boshlandi. Ko'rib chiqilayotgan fotosuratda o'sha paytda Turkiya hukumati bilan tinchlik muzokaralari olib borayotgan Kurdiston Ishchilar partiyasi bayrog'i ham ko'rindi. Ayblov tomoni 7 yilu 6 oygacha qamoq jazosini talab qildi. U 2021-yil 21-mayda oqlangan.

Mukofotlari
-----------

* 2013, An'anaviy Turkiya jurnalistika mukofotlari "Eng yaxshi intervyu" nominatsiyasida

Manbalar
--------

1. ↑  „Cumhuriyet'ten ayrılan Melis Alphan'ın yeni adresi belli oldu" (Turkish). *T24*. Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
2. 1 2 3  „Melis Alphan - House of Impact". *houseofimpact.com.tr*. Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
3. 1 2  „Gazeteci Melis Alphan kimdir?" (tr). *www.haber61.net* (19-iyul 2019-yil). Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
4. 1 2  „Melis Alphan:She chose another story" (en-US). *Levi's*. 28-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
5. 1 2  „ʻNewroz’ lawsuit against journalist Melis Alphan". *Bianet - Bagimsiz Iletisim Agi*. Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
6. ↑  „Turkish Journalist Melis Alphan Faces Terrorism Charges Over a Shared Photo" (en-GB). *www.coe.int*. Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
7. 1 2  „Journalist Melis Alphan faces up to 7.5 years in prison for sharing picture from 2015 Newroz". *www.duvarenglish.com* (4-iyun 2021-yil). Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
8. ↑  „Put on trial for posting a Newroz photo, journalist Melis Alphan acquitted".
9. ↑  „Hürriyet Received Four Awards from Turkish Journalists Association - Doğan Holding". *www.doganholding.com.tr*. Qaraldi: 19-aprel 2021-yil.
**Mary J. Ruwart** (1949-yil 16-oktabrda tugʻilgan) — amerikalik nafaqadagi biotibbiyot tadqiqotchisi va liberal maʼruzachi, yozuvchi va faol. U 2008-yildagi Liberallar partiyasi prezidentligiga nomzod boʻlish uchun asosiy nomzod boʻlgan va „*Healing Our World*" kitobining muallifi.

Erta hayot, taʼlim va tibbiy martaba
------------------------------------

Ruwart Michigan shtatining Detroyt shahrida tugʻilgan. Michigan shtat universitetida biokimyo ixtisosligi boʻyicha fan bakalavri (1970-yil) va biofizika doktori (1974-yil) darajasiga ega. Ruwart Sent-Luis universiteti tibbiyot fakultetida 2,5 yillik jarrohlik boʻlimi fakultetida ishlagandan soʻng, 19 yilni Upjohn Pharmaceuticals kompaniyasida farmatsevtika boʻyicha tadqiqotchi olim sifatida oʻtkazdi va dori sanoatini davlat tomonidan tartibga solish va boshqa mavzularda koʻplab maqolalar yozdi.

 Ruwart 2008-yilda Liberallardan prezidentlikka nomzod boʻlish uchun kampaniya olib bormoqda

Liberal faollik va nomzodlar
----------------------------

Liberal partiyasi aʼzosi Ruwart 1984-yilda partiyadan prezidentlikka nomzod boʻlish va 1992-yilda vitse-prezidentlikka nomzod boʻlish uchun saylovoldi tashviqotini muvaffaqiyatsiz olib bordi. Ruwart 2000-yilda AQSh Senatiga Texas Liberal partiyasidan nomzod boʻlgan va u yerda amaldagi respublikachi Kay Bailey Hutchison bilan toʻqnash kelgan. Ruwart umumiy ovozlarning 1,16 foizini (72 798 ovoz) olib, Yashillar partiyasi nomzodi Douglas Sandagedan keyin toʻrt nomzod orasida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

### 2008-yilgi prezidentlik kampaniyasi

2008-yil mart oyida Liberal partiyasi faollarining norasmiy loyihasiga javoban Ruwart 2008-yilgi saylovda Liberallar prezidentligiga nomzodligini eʼlon qildi. U xorijdagi harbiy aralashuvni va davlat qurilishini tugatish, qiynoqlarga chek qoʻyish, tashqi yordamni tugatish, erkin savdoni ragʻbatlantirish, farovonlik huquqlarini yoʻq qilish va davlat xarajatlarini qisqartirish orqali ish oʻrinlarini yaratish dasturlarini ilgari surdi.

U 2008-yil 25-mayda Liberalalar milliy konventsiyasida oltinchi ovoz berishda Bob Barrga nomzodlikni yutqazdi. Uchinchi va toʻrtinchi ovoz berishda Barr bilan tenglashib, beshinchi oʻrinda peshqadam boʻlishiga qaramay, uchinchi oʻrinni egallagan nomzod Wayne Allyn Root Barrni qoʻllab-quvvatlaganidan keyin u oxir-oqibat yutqazdi. Keyinchalik Root vitse-prezidentlikka nomzodlikni oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „2000 election Statistics: Texas "for United States Senator". Qaraldi: 21-iyun 2001-yil.
2. ↑  Press Release:Dr. Mary Ruwart announces presidential candidacy March 22, 2008. Retrieved on 2008-05-04
3. ↑  Gordon, Stephen „Mary Ruwart to run for president" Wayback Machine saytida arxivlandi (12-sentabr 2018-yil). Third Party Watch, March 17, 2008
4. ↑  Ruwart, Mary „When Will We Ever Learn?", Antiwar.com, May 5, 2008
5. ↑  „Libertarian Party picks Barr as presidential candidate". Herald Dispatch. Associated Press (26-may 2008-yil).
**Eron kalendari**—quyosh yil hisobiga asoslangan bo‘lib,  torix-e hejri-ye shamsi deb nomlanadi. 
Eron kalendaridagi 12 oyning birinchi oltitasi 31 kundan, keyingi beshtasi 30 kundan va 12- oy 29 kun (kabisa yili) 30 kun.  
Bir yil 365 ( 366 ) kunga to‘g‘ri keladi.
Bu kalendar 1925- yilda rasmiy ravishda Majlis tomonidan Eronning asosiy davlat kalendari deb belgilandi va 1304-yil hijriy-shamsiyning 1 farvardin oyi (ya’ni 21- mart 1925- yil) yangi yilning birinchi kuni deb e’lon qilindi. Eron kalendarida yangi yil  
no ‘uruz (navro‘z) bayrami bilan boshlanadi. Haftada dam olish kuni jo ‘m ’e ( juma) kuni bo‘ladi.Eron kalendaridagi hijriy-shamsiyni Yevropa yil hisobiga aylantirish uchun ko‘rsatilgan yilga 621 sonini qo‘shish kerak. 
Masalan, hijriy-shamsiyning 1347- yili Yevropa kalendarining 1968-yiliga to‘g‘ri keladi. Eron kalendarining oxirgi oylari Yevropa kalendarining kelasi yilgi yanvar, fevral va mart oylarini o‘z ichiga olgani uchun,hijriy-shamsiyning ma’lum bir yilini Yevropa yil hisobiga aylantirganda odatda ikki yil bilan ishora etiladi. 1347=1968-1969. 
Yevropa yilini hijriy yili bilan belgilanganda ham shu hol saqlanadi: 1968=1346-1347. 
Hijriy-shamsiyda berilgan yilning oy va kunlari bilan to‘la Yevropa yil hisobiga aylantirish lozim bo‘lsa, maxsus jadvaldan foydalanish tavsiya qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  M.Abdusamatov Fors-tili
**Brit Pack** (aktyorlar)
Gollivudda muvaffaqiyatga erishgan yosh ingliz aktyorlari

„**Brit Pack**" — bu Gollivudda muvaffaqiyatga erishgan yosh britaniyalik aktyorlarning alohida guruhlariga, shuningdek, umuman olganda, bunday aktyorlarning butun guruhiga nisbatan qoʻllaniladigan atama. TalkTalk maqolasiga koʻra, „har oʻn yilda bir vaqtning oʻzida Gollivud yulduzligiga erishish uchun ommaviy axborot vositalari tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan boshqa bir xil aktyorlar guruhi yangi Brit Packni olib keladi". Biroq, bu atama 1980-yillarning oxirida paydo boʻlgan ingliz aktyorlari bilan chambarchas bogʻliq, chunki oʻsha paytda amerikalik Brit Pack aktyorlari mashhur edi.

**Tarix**

1986 yil noyabr oyida jurnalist Elissa Van Poznak 1987 yil yanvar oyida The Face nashri uchun Kolin Fert, Spenser Li, Pol Makgann, Bryus Peyn va Tim Rot bilan intervyu berdi. Deniel Day-Lyuis va Gari Oldman ham taklif qilingan, biroq aktyorlik majburiyatlari tufayli ishtirok eta olishmagan (garchi Oldman keyinroq oʻz intervyusini bergan boʻlsa ham). Maqolaning sarlavhasi „Brit Pack" edi: bu taxallus saqlanib qolgan va keyingi qismlarda oʻsha davrdagi aktyorlar haqida eslatib oʻtilgan. 1988 yil fevral oyidagi Film sharhida Xarlan Kennedi Dey-Lyuis va Oldman Rupert Everett va Miranda Richardson bilan birga „toʻplam yetakchilari" ekanligini aytdi. Marlou Sternning The Daily Beastdagi retrospektiv maqolasiga koʻra, Britaniya matbuoti Oldmanni Brit Packning „de-fakto boshligʻi" ga moylagan.

Brit Pack yoki boshqa shunga oʻxshash amerikalik aktyorlar guruhlaridan farqli oʻlaroq, Brit Pack aktyorlari kamdan-kam hollarda bir-birlari bilan ijtimoiy yoki kinoda bogʻlanadilar. Xarlan Kennedi bu guruhni „ziyofatlarda, restoranlarda yoki gʻiybat ustunlarida birga koʻrishmaydi. Va Britaniya kinosida Gollivudning 80-yillardagi yoshlar haqidagi filmlariga teng keladigani yoʻq — Weird Science, About Last Night…, St. Elmoning olovi va boshqalar — ular ekranda ham bir-birlarini qayta-qayta uchratishmaydi".

1993 yil iyul oyida The Face jurnalida chop etilgan maqola „The New Brit Pack" deb nomlangan boʻlib, unda Navin Endryu, Jey Devidson, Kreyg Kelli, Djud Lou, Rufus Syuel, Devid Teulis va Samuel Uest bor edi. Keyingi yillarda „Brit Pack" iborasi mashhur boʻlib borayotgan yosh britaniyalik aktyorlarning turli guruhlarini tasvirlash uchun ishlatilgan. Nashrlar, shuningdek, Holliday Greinger, Kaya Scodelario va Suki Waterhouse kabi aktrisalarni oʻz ichiga boshladi.

Manbalar
--------
**Gistomonoz** - 2 haftadan 2-3 oylikgacha boʻlgan kurkalar, joʻjalarda oddiy Histomonas meleagridis lichinkalari qoʻzgʻatadigan kasallik. Virus tarkatuvchisi — kasallangan joʻja. Parrandalar asosan tarkibida Heterakis gallinarum nematodalari tuxumi (unda gistomanadlar uzoq muddat saqlanishi mumkin) boʻlgan oziq orqali zararlanadi. Belgilari: ishtaha yoʻqoladi, teztez ich ketadi, boshi qoramtir-koʻk tusga kiradi. 1—3 haftadan soʻng kurkalar nobud boʻlishi mumkin. Tashhis epizootologik, klinik va patologo-anatomik maʼlumotlar boʻyicha qoʻyiladi hamda zararlangan ichakdan olingan shilliq pardalari massani tekshirish natijasida tasdiqlanadi. Davosi: ozuqaga nitrofuranli preparatlar (furazolidon, trixopol, dimetridazol, gistamon va b.) qoʻshib berish. Oldini olish: kasallangan kurka va joʻjalarni onasi qanoti ostida (boshqa joʻjalar bilan birga) yotishga qoʻymaslik; fenotiazin, piperazin va b. antigelmintlar bilan gelmintsizlantirish.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Melizmlar** (yun. melisma — qoʻshiq, kuy), ornamentika, musiqa bezaklari — vokal va cholgʻu musikada muayyan shaklga ega (mas, trel, forshlag, girift, kashish va boshqalar) yoki erkin tarzda ijro etiladigan (passaj, fioritura, qochirim, pola, molish) barcha ohang bezaklari, kuyning asosiy pogʻonalarini oʻzgartiradigan qoʻshimcha tovushlar. M. kuy ohangdorligini, taʼsirchanligini oshiruvchi, kuproq lirik mazmunni boyituvchi vositalar sifatida musiqa sanʼatiga keng joriy etilmoqda. M. xalq musiqa ijodiyoti va ijrochiligi, xususan, badiha sanʼati, bastakorlik x.amda kompozitorlik ijodiyotida uzok, oʻtmishdan davom etib kelayotgan anʼanalarning mahsulidir. M.ga oid maʼlumotlar Oʻrta asr Sharq musiqa risolalarida oʻz aksini topgan: Mahmud ash-Sheroziy (13-asr) sozlarda ijro etish uslublari borasida fikr yuritib, sozandalar kuylarni bezaklar bilan boyitishi lozimligini taʼkidlagan, Jomiy esa kuy bezaklarida malaka hosil qilish ijrochining oʻziga bogʻlikligini uqtirgan va oʻz zamonasi amaliyotidan misollar keltirgan.

Har bir xalq musiqasidagi M. oʻziga xos koʻrinishlarga ega. Oʻzbek milliy ijrochiligida krchirim, nola, molish, xonish, kashish kabi M. mavjud. Ulardan torli (tanbur, dutor, gʻijjak, sato kabi) va puflama (nay, surnay, qoʻshnay, boʻlamon) musiqa cholgʻulari va, ayniqsa, xonandalikda keng foydalaniladi.

M.ning nota belgilari 15—16-asrlarda Germaniyada paydo boʻlib, Yevropada, ayniqsa, 17—18-asrlar (Fransiya, Angliya va boshqalar)da keng rivoj topdi va oʻzining muayyan shakllariga ega boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Valtorna | *Musiqa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Eritish** (metallurgiyada) — materiallar (choʻyan, poʻlat, rangli metallar, shisha va boshqalar) ni maxsus pech (E. pechi) da qayta ishlab, suyuq holatdagi mahsulot olish jarayoni. E. pechi qattiq va suyuq yoqilgʻi, gaz va elektr energiyasi bilan qizdiriladi. E. uchun xom ashyo materialni uning erish trasidan yuqoritragachaqizdirish kerak (qarang Erish). E. natijasida suyuq holatga oʻtgan metall yoki shisha maxsus qoliplarga quyiladi yoki undan biror buyum (mas, quvur, oyna va boshqalar) tayyorlanadi. E. rudalardan metallar ajratib olish, qattiq yoki suyuq metall shixtanm qayta ishlash, rangli metallar, ferroqotishmalarni tozalash, qotishmalar olish, qattiq metallarni suyultirib quymalar olish va boshqalar maqsadlarda ishlatiladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Briseida** (qadimgi yunoncha: *Βρισηΐς*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Gomerning „Iliadasidagi" ayol qahramonlaridan biri. Briseida — „otasining ismi", otasi Misiyalik Brisning taxallusi, uning oʻz ismi G**ippodamiya**.

Troya urushi paytida Briseida yunonlar tomonidan qoʻlga olindi va urush oʻljasidan ulush sifatida Axillga berildi, u uni oʻzining kanizagi qiladi. Uning eri Menit va uchta ukasi Lirnessni qoʻlga olish paytida oʻldirilgan.

Yunonlar Briseidaning butun oilasini yoʻq qilganiga qaramay, u Axillni sevuvchi qul sifatida tasvirlangan. Keyinchalik, Briseidani Axilldan yunon armiyasi rahbari Agamemnon olib ketadi. Bu Axillni gʻazablantiradi va u urushda qatnashishdan bosh tortadi. Yunonlar magʻlubiyatga uchraydi, shu jumladan Axillning ukasi Patrokl ham oʻladi. Agamemnon Briseidani Axillga qaytarishga majbur boʻladi, shundan soʻng u yana harbiy harakatlarda qatnashadi.

U Axillning vafotidan keyin aza tutadi.

Sanʼatdagi tasvir
-----------------

 *Axilles Briseisni Agamemnonga bermoqda*. Pompeydagi Tragediya uyidan olingan freska, miloddan avvalgi I-asr, hozir Neapol milliy arxeologiya muzeyida
Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlangan. Aksiyning „Briseida" tragediyasining qahramoni. Briseidaning Axillga yozgan maktubi Ovidiy (Geroida III) tomonidan yozilgan. Oʻrta asrlarda uning ismi *Pressida* deb yozilgan.

Briseida Benua de Sent-Morning „Troya haqidagi romani" da paydo boʻladi. Bokkachchoning „Filostrato"sidan boshlab, uning adabiy anʼanadagi nomi *Kressidaga* oʻzgaradi; aynan shu nom ostida u Choserning „Troil va Kressida" va Shekspirning shu nomdagi dramasida namoyon boʻladi.

Briseida ingliz yozuvchisi Pet Barkerning „Qizlar sukunati" romanidagi bosh qahramon. U bir nechta filmlarda paydo boʻladi:

* 1962 — „Axilles gʻazabi"; Briseida rolini Gloriya Milland ijro etgan.
* 2004 — „Troya"; Briseida rolini Rouz Birn ijro etgan.
* 2018 — "Troyaning qulashi "mini-seriali; Briseida rolida — Emi Luiz Uilson

Astronomiyada
-------------

1907-yilda kashf etilgan asteroid Briseida (655) Briseida nomi bilan atalgan.

Boshqa
------

* Velvet Brizeida kapalagi Briseida sharafiga atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Gomer. Iliada I 392; Gigin. Mifi 106
2. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E IV 1; IV 3; IV 7
3. ↑  Gomer. Iliada XIX 293—296; Ovidiy. Geroidi III 47-50
4. ↑  Propersiy. Elegii II 9, 9-14
5. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi X 25, 3
6. ↑  Persiy. Satiri I 76
7. ↑  Perviy Vatikanskiy mifograf III 6, 2
**Opasiaklar** — qad. Xorazm vohasidagi Jangadaryo boʻylarida yashagan sak qabilalari (miloddan avvalgi 7—2-asrlar). Miloddan avvalgi 7—5-asrlarda O. yarim oʻtroq hayot kechirib, dehqonchilik, chorvachilik, ovchilik hamda baliq ovlash bilan shugʻullangan. O.ning qarorgohlari harobasidan koʻplab jez, temir buyumlar, so-pol idishlar va tosh (kvarsit) qurollar topilgan. Miloddan avvalgi 4—2-asrlarda O. mada-niyati oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqqan. Bu davrga oid mudofaa inshootlari bilan mustahkamlangan antik shahar tipidagi yirik yodgorliklar (Chirik-rabot, Bobishmulla va boshqalar)da olib borilgan tekshirishlar natijasida O. madaniyati rivojlanganligi va uning Xorazm antik madaniyatiga yaqinligi aniqlandi (yana qarang Saklar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mariyam Makdala, Jovanni Girolamo Savoldo
**Mary Magdalene** yoki **Mariyam Makdala**, Yangi ahdga koʻra Iso bilan birga uning izdoshlaridan biri sifatida sayohat qilgan, uning xochga mixlanishi va tirilishining guvohi boʻlgan ayol edi. Markos va Yuhanno Injillariga koʻra esa, Iso oʻlgach uning tirilishini koʻrgan ilk kishi. 22-iyul Xristian dinida avliyo Mariyam Magdala kunidir.

 Maryam Makdalaning ikonasi
Magdalalik Maryam Galileyadagi Tiber koʻli qirgʻogʻidagi „Magdel Nunaiya" shahridan boʻlgan deyiladi. Luqo Injiliga koʻra Magdalalik Maryam Iso bilan birga sayohat qilgan va uning xizmatini oʻz manbalaridan tashqari qoʻllab-quvvatlashga yordam bergan ayollardan biri sifatida qayd etilgan. Bu uning boy boʻlganini koʻrsatadi. Xuddi shu parchada uning ichidan yettita jin quvib chiqarilgani aytiladi. Bu Mark 16 da ham takrorlanadi, Iso uni yovuz ruhlardan tozalagan.

Luqo Xushxabariga koʻra, bir kuni Iso farziylardan biri Simunning uyiga kechki ovqatga bordi. Ovqatlanish paytida shaharda gunohkor deb tanilgan bir ayol xonaga kirib, Isoning oyoqlarini koʻz yoshlari bilan namlaydi va sochlari bilan artadi. Keyin uni xushboʻy moy bilan silaydi. Simun: „ *Agar bu odam paygʻambar boʻlganida, bu ayol kim va qanday ayol ekanligini, uning gunohkor ekanini bilar edi*", deydi. Iso Simunga qisqa hikoya aytib beradi va keyin u ham uni boshqalardan koʻra koʻproq sevishini, chunki u ayolning gunohlarini boshqalardan koʻra koʻproq kechirganini aytadi. Keyin u ayolga aytadi: „ *Gunohlaringiz kechirildi… Imoningiz sizni qutqardi*". Luqo Xushxabarida tilga olingan bu *gunohkor ayol* Magdalalik Maryam hisoblanadi.

Mariya Magdala yoki Magdalalik Maryam haqidagi boshqa bir manbalarga koʻra, Iso Isroilda fohishalik uchun toshboʻron qilingan Maryamga yordam beradi. Iso ayolni toshboʻron qilish uchun yigʻilgan olomonga*: „Mening gunohim yoʻq, deganlar davom etsin", deydi* va gʻazablangan olomon tarqab ketadi. Keyinchalik Maryam tavba qilib, nasroniylikni qabul qildi va avliyo boʻldi.

Hayoti
------

 1900-yillarda Magdala
Afsonaga koʻra, Maryam Magdala Isoning shogirdlaridan biri Maksiminus bilan dengiz orqali Efes orqali Fransiyaning Marsel shahriga boradi. U Fransiyaga borganidan soʻng, cherkov marosimlarida tarqatilgan muqaddas non va limon daraxtlarining hidi bilan toʻyingan holda yashagan.
Dunyoviy tarixchilar orasida Iso singari Maryam Magdala ham haqiqiy tarixiy shaxs boʻlganligi keng tarqalgan. Shunga qaramay, uning hayoti haqida juda kam narsa maʼlum.

Madlen bulochkalari
-------------------

Afsonalarga koʻra, fransuzlarning tuxum, sariyogʻ, un va shakardan tayyorlangan mashhur Madlen bulochkasi Magdalalik Meri bilan bogʻliq monastirdan kelib chiqqan. Aytishlaricha, fransuz inqilobidan keyin monastir tarqatib yuborilganda, rohibalar retseptni qandolatchilar uyushmasiga sotishgan. Keyinchalik Madeleine bulochkalari butun Fransiya boʻylab tarqaldi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Magdalene, Saint Mary Magdalene *Encyclopædia Britannica*da
2. ↑  Luka İncili, 8:2
3. ↑  (Luka 7:41-47)
**Utsullar** (xit. masalan. pinyin , pinyin *Huíhuī Zu*; asl nomi — *utsat*; shuningdek, utset, xueylar, xaynancha tyamlar; Xaynan xitoylari tomonidan *Xuan-nan* yoki *Hui-tok* deb ataladi) — Xaynan provinsiyasida, orolning janubiy qirgʻogʻi yaqinidagi Sanya shahrining Yanglan tumani chekkasidagi Xueysin va Xueyxuey qishloqlarida yashaydilar. Utsullar XXR hukumati tomonidan milliy ozchilik deb hisoblanmaydi va diniy sabablarga koʻra Xueyszu tarkibiga kiradi. Xitoyliklar tomonidan assimilyatsiya qilinadi.

Tili
----

Utsullar cham tillar guruhi tarkibiga kiruvchi tsat (xaynan xuey) tilida muloqot qilishadi ,1999-yil holatiga koʻra ushbu tilda 3800 nafar odam yoki utsullarning 76 % soʻzlashadi. Janubiy Min yoki Kanton tili ikkinchi til sifatida ishlatilsa, maktablarda putunxua tilidan ham foydalanishadi.

Kelib chiqishi va tarixi
------------------------

Utsullar Vyetnam bosqinidan qochgan, hozirgi Janubiy Vyetnam hududidagi Champa davlatida yashagan tyamlarning avlodlaridir. Utsullar Xaynanga taxminan 6-9 asr oldin koʻchib kelishgan deb taxmin qilinadi.

Bir qator tadqiqotchilar 1980-yillarning boshida Utsul jamiyatida maʼlum oʻzgarishlar roʻy bergani, buning natijasida ayollarning ijtimoiy erkinligi va iqtisodiy mustaqilligi sezilarli darajada oshganini qayd etadilar.

1990-yillar oxirida utsullar va xitoyliklar oʻrtasidagi yuzaga kelgan etnik mojaro qurolli toʻqnashuvga aylanib ketgan. Natijada 500 nafar utsul hibsga olindi.

Anʼanaviy turmush tarzi
-----------------------

Utsullarning asosiy mashgʻulotlari — baliqchilik va qishloq xoʻjaligi hisoblanadi.

Dini
----

Islom dinining sunniy mazhabiga eʼtiqod qilishadi, shu bilan birgashialarga xos baʼzi xususiyatlar ham koʻzga tashlanadi. Utsullarning oʻzlari har doim musulmon boʻlganlariga ishonishadi, ammo tadqiqotlar utsullarning ajdodlari Champa davlatining tarkibida Islom dinini qabul qilganlarini koʻrsatadi (Brink 1997: p.).

Manbalar
--------

1. ↑  The dynamics of gender, ethnicity and state among the Austronesian-speaking Muslims (Hui/Utsat) of Hainan Island, Peopleʼs Republic of China.[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  Judy Brink, Joan P. Mencher, 1997
3. ↑  Nationalitätenfrage und Demokratisierung in China

Adabiyotlar
-----------

* Judy Brink, Joan P. Mencher „Islamic "fundamentalism" and female empowerment among the Muslims of Hainan island, People’s Republic of China",*.*. Routledge, 1997 — 41-56 bet. ISBN 0415911869.

Havolalar
---------

* Tsatskiy yazik v Ethnologue. Languages of the World.
**Gʻulom Shokirovich Zokirov** (1938. 14.5, Toshkent) — mexanika va boshqarish jarayonlarini algoritmlash so-hasidagi olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1994). Texnika fanlari doktori (1981), professor (1983). Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutini tugatgan (1960). "Kibernetika" IICHBda katta ilmiy xodim (1964—71), "Oʻzqishloqtexnika" birlashmasi (1971—73), Oʻzbekiston davlat rejalash qoʻmitasida (1974—86) hisoblash markazi direktori. Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini irrigatsiyalash muhandislari institutida mashina va mexanizmlar nazariyasi kafedrasi mudiri (1986—2000). Ilmiy ishlari mashina va mexanizmlarni sintezlashga oid.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Mashina va mexanizmlar nazariyasi, T. 2002.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Chashnachilik** (forstoj. chashoni — tatib koʻrish, yedirish) — uzum, vino, oziq-ovqat mahsulotlari yoki oʻsimlik xom ashyosi sifatini organoleptik usulda — koʻrish, hidlash, taʼm bilish, eshitish aʼzolari orqali aniqlash. Vinochilikda vinoning isteʼmol qimmatini hamda ishlab chiqarish jarayonida uning sifatini maxsus chashnachi ustalar baholaydilar. Tajribali vinochichashnachi kimyoviy taxdil yoki maxsus asboblar yordamida olingan vino yoki vino mahsulot haqidagi axborotni toʻddirib, texnologik jarayonning takomil darajasiga tuzatishlar kiritadi. Choy Ch.da quruq choyning tashqi koʻrinishi, damlangan choyning taʼmi, rangi, xidi va bargining koʻrinishi; tamakida hidi, taʼmi, oʻtkirligi, tutunida yogʻli moddalarning boʻlishiga eʼtibor beriladi. Uzumning xoʻraki navlari Ch. jihatidan 10 balli shkala boʻyicha — uzum boshi va gʻujumining koʻrinishi, taʼmi va hidi, poʻsti xususiyatlari va etining tuzilishi boʻyicha baholanadi. Ch.ning kamchiligi — uning muayyan darajadagi subʼyektivligi, afzalligi esa, eng sezgir asboblar bilan aniqlab boʻlmaydigan oʻziga xos nozik sifat xossalarini farqlash va unga baho berishidir. Ch.da vinolar orasidagi kimyoviy yoʻl bilan aniqlash mumkin boʻlmagan farqni, mac, markali va oddiy vino orasidagi taʼm, xushboʻylik va boshqa farqlarni aniqlash mumkin. Ch.ni maxsus tajriba va layoqatga ega boʻlgan chashnachi mutaxassislar bajaradilar. Bunday qobiliyat tabiiy tarixiy rivojlanish natijasi boʻlib, inson shakllanganidan to hanuzgacha va bundan buyon ham ishlab chiqarish faoliyati taʼsirida isteʼmol qilinadigan oziq-ovqat mahsulotlarining sifatini saqlash, ovqatlanish madaniyati bilan doim aloqadorlikda takomillashib boradi. Maza sezish aʼzolari rivojlangan, nodir qobiliyat egalari boʻlgan chashnachilar bilinarbilinmas, nihoyatda nozik taʼm va lazzatlarni sezib, xulosa chiqara oladilar. Koʻrgazma, tanlov va yarmarkalarda vino, uzum, tamaki mahsulotlari sifati chashnachilar xulosalariga koʻra belgilanadi. Qadimdan oʻzbeklar orasida urf boʻlgan anor sayli, qovun sayli (shirinak) kabi sayillarda ham yetishtirilgan anor, anjir, qovuntarvuz shirinligi, rangi, etining muloyimligi, sharbati miqdori, urugʻining ozligi yoki yirikmaydaligi kabi sifatlarini aniqlash boʻyicha chashnachilar musobaqalari oʻtkazilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Gʻubdintogʻ togʻlari, Ingichkasoy vodiysi
Gʻubdintogʻ (sharqiy chetida)
**Gʻubdintogʻ**, Habduntogʻ - janubiy Nurota togʻlaridagi (Samarqand viloyati) tizma. Shimolida Qoʻytosh botigʻi orqali Nurota tizmasidan ajralib turadi, janubida Zarafshon vodiysi bilan chegaralangan. Gʻarbdan sharqqa 30 km ga choʻzilgan. Oʻrtacha balandligi 700–1000 m. Eng baland joyi 1672 m. Yon bagʻirlari soy, quruq oʻzan va jarliklar bilan kesilgan. Gʻubdintogʻ paleo-zoy davri slanets, qumtosh, ohaktoshlaridan tashkil topgan antiklinal strukturadir. Iqlimi kontinental, quruq, qishi nisbatan sovuq, yozi issiq. Yillik yogʻin 500 mm gacha. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —2°, iyulniki 20—25°. Gʻubdintogʻning yon bagʻirlarida tipik va toʻq boʻz, suvayirgʻich qismida chymli, jigarrang tuproqlar tarqalgan. Dashtga xos turli oʻt oʻsimliklari va soylar boʻyida butalar oʻsadi. Togʻ etaklari va yon bagʻirlarining quyi qismlari bahorikor dehqonchilikda va yaylov sifatida foydalaniladi. Gʻubdintogʻning sharqiy qismida Marjonbuloq oltin koni bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qashqadaryo (maʼnolari).

**Qashqadaryo** — Qashqadaryo viloyati hokimligining ijtimoiy-siyosiy gazetasi. 1925-yil 22-mayda Qarshi shahrida „Qashqadaryo" nomi bilan nashr etila boshlagan. Keyinchalik „Sotsializm alangasi", „Yengish" (1934), „Qashqadaryo haqiqati" (1935) nomlarida chop etilgan. 1960-yil 25-yanvarda Qashqadaryo viloyati tugatilib, Surxondaryo viloyatiga qoʻshilishi munosabati bilan „Qashqadaryo haqiqati" gazetasi oʻz faoliyatini toʻxtatgan. 1964-yil 7-fevralda yana chiqa boshlagan.

1997-yil 11-iyunda „Qashqadaryo haqiqati" va „Kashkadarinskaya pravda" gaz.lari tahririyatlari birlashtirilib, „Q." nomida oʻzbek va rus tillarida nashr etilgan. 2005-yil 1-yanvardan „Q." va „Novosti Kashkadari" gaz.lari har qaysisi alohida mustaqil nashr sifatida oʻzbek va rus tillarida chop etilmoqda. Sahifalarida viloyat aholisining respublika, viloyat va dunyo miqyosida roʻy berayotgan yangiliklardan xabardor etish va ularni vatanga muhabbat ruhida tarbiyalashga, xalq farovonligi va turmush darajasini mustahkamlash ishlariga jalb qilishga oid materiallar berib boriladi.

Muharrirlar
-----------

Gaz.ga turli yillarda S. Karimov, N.Gʻulomov, U. Xoʻjayev, Umarov, S.Qodirov, R.Nurmatov, B.Norqobilov, N. Ravshanov muharrirlik qilishgan. Adadi 4001 (2005).

Manbalar
--------

1. ↑

  


|  |  |
| --- | --- |
| Gazeta | *Gazetaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gʻoʻza poya kuyasi** (R1a1uyeyoga uTSeIa.) — oʻyiqqanotli kuyalar oilasiga mansub tur. Kapalaklarining qanoti yoyilganda 17 mm cha; old qanotlari och jigarrang, orqa qanotlari esa qoʻngʻirroq kulrang boʻlib, uzun hoshiyalar bilan oʻralgan. Qurti xira oq rangda, uz. 11 mm cha, boshi qoramtir, qalqoni birinchi boʻgʻimda. Gʻumbagi jigarrang, tanasining oxirgi qismida uchi qay-rilgan kalta, yoʻgʻon tikani bor. zararlangan oʻsimlik poyasila qurt holida qishlaydi. Kech ekilib, zaiflashgan va oʻsishdan orqada qolgan gʻoʻzalarda, yovvoyi gulxayri chakalaklarida uchraydi. Zararkunanda Oʻrta Osiyoda 2 boʻgʻin beradi. Birinchi boʻgʻin ariq boʻyi va daryo qirgʻoqlarida oʻsuvchi gul-xayri poyasining uchki qismida rivojlanadi. Ikkinchi boʻgʻinning rivojlanishi may—iyul oylari gʻoʻzaning shonalash va gullash davriga toʻgʻri keladi. Urgʻochisi gʻoʻzaning uchki qismlariga bittadan tarqoq holda tuxum qoʻyadi. Tuxumdan chiqqan qurtlari poyani teshib (5 — 9 sm gacha) kiradi. Oʻsimlikning zararlangan uchki qismi quriydi va u shoxlab ketadi. kuyalar, ayniqsa, rivojlanishdan orqada qolgan dalalarga zarar yetka-zadi.

Kurash choralari: kuyalarning birinchi boʻgʻini gʻumbakka aylangunga qadar atrofdagi gulxayrilarni oʻrib, yoqib yuborish; tunlamlarga qarshi qoʻllanadigan kimyoviy vositalardan foydalanish.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Tarixi
------

G'alaba maydoni va undagi yodgorlik majmuasi 1942-1943 yillarda shahar uchun kurashgan Voronej himoyachilari sharafiga yaratilgan.Maydonning ochilishi 1975-yil 9-mayda G'alaba kunining 30 yilligi sharafiga bo'lib o'tdi.

Yodgorlik majmuasi metalldan yasalgan va qizil granit poydevorga o‘rnatilgan haykaltarosh kompozitsiyadan iborat.Yodgorlik maydonning shimoliy uchida o'rnatilgan. Unda Sovet Armiyasining barcha bo'linmalari askarlari, xalq militsiyalari,partizanlar(ofitser,tibbiyot xodimi,pulemyotchi, uchuvchi,dengiz piyodasi va tanker) va urushning barcha qiyinchiliklarini yelkasida o'tkazgan o'n ikki figura tasvirlangan.Orqada yiqildi:chaqaloqli ayol,bayroqli ishchi, ishchi,kolxozchi va komsomol qiz.Yodgorlik oldida mangu alanga yonadi.Yodgorlik mualliflari haykaltarosh F.Sushkov va arxitektorlar N.Gunenkov va P.Danilenko.

Maydonning janubiy uchida balandligi 40 metr bo'lgan stel o'rnatilgan bo'lib,uning tepasida 1-darajali Vatan urushi ordeni.Ushbu orden Voronejga o'z himoyachilarining qahramonligi uchun berilgan.

Maydon bo'ylab devor bor,unda Voronejni himoya qilgan Sovet Armiyasining bo'linmalari va bo'linmalari nomlari yozilgan qizil granit plitalari,shuningdek,Voronej operatsiyalari teatrining metalldan yasalgan xaritasi.

G‘alabaning 75 yilligi munosabati bilan yodgorlik majmuasida keng ko‘lamli ta’mirlash ishlari amalga oshirildi. Bu erda ular **"Abadiy olov"**dagi haykaltaroshlik guruhini va yulduzni,shuningdek,Voronej-Kastornoe operatsiyasidagi harbiy harakatlarni aks ettiruvchi xaritalarni tozaladilar va patinaj qildilar.Bundan tashqari,ular Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan 42 metrli stelani mustahkamladilar.Qayta qurish doirasida G‘alaba maydonida keng ko‘lamli obodonlashtirish ishlari amalga oshirildi.Bundan tashqari, kuzatuv maydonchasining shakli ham o'zgartirildi:endi u yulduz nurlari ko'rinishidagi o'simtalarga ega.Ular nafaqat estetik,balki konstruktiv funktsiyani ham bajaradi,tuproqni ushlab turadi.Ushbu qaror tufayli kuzatuv maydonchasining maydonini ko'paytirish mumkin edi.Qayta qurish doirasida maydon atrofi obodonlashtirildi,xususan,tutash ko‘chalarga yon bag‘irlar jihozlandi, yon bag‘irlari mustahkamlanib, tozalandi. To'lib-toshgan favvora rekonstruksiyadan so'ng maydonning asosiy elementiga aylandi .

Bugungi kunda **G'alaba maydoni** Voronejning diqqatga sazovor joyi bo'lib,u erda 9 may kuni Ulug' Vatan urushi faxriylari yig'iladi.

1. ↑  „На площади Победы завершен основной комплекс работ". *www.voronezh-city.ru*. 21-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2020-yil.
**Gistokimyo**, gistologik kimyo — gistologiyainng bir boʻlimi; oʻsimlik va hayvon toʻqimalarining kimyoviy xossalarini oʻrganadigan fan. U organizm va toʻqimalarda kimyoviy moddalar (oqsillar, fermentlar, nuklein kislotalar, uglevodlar, lipidlar) ning olgan oʻrnini va biokimyoviy jarayonlarni tekshiradi. Hujayralar haqidagi fan — sitokimyo moddalarning hujayradagi oʻrnini oʻrganadi. G. oʻsimliklar va hayvonlar biol.si, biokimyo, fiziologiya, farmakologiya va b. fanlar bilan chambarchas boglangan. G. 20-asrning 30-yillarida vujudga kelib, hozir jadal rivojlanmoqda. G.ning umumiy biologik ahamiyati katta. G.da aniqlanayotgan qonuniyatlar gistologiya, patologik anatomiyani rivojlantirishga, mikroskopik strukturalardagi kimyoviy jarayonlar oʻrni bilan ularning maxsus biologik funksiyalari oʻrtasidagi bogʻlanishni aniqlashga yordam beradi. Sitofotometriya, avtoradiografiya, ultrabinafsha nurlar bilan oʻtkaziladigan mikroskopiya, interferension mikroskopiya va b. zamonaviy usullardan foydalanib, tekshirilayotgan moddalar (polisaharidlar, lipidlar, oqsillar va b. koʻpgina organik moddalar; shuningdek, toʻqima va hujayralardagi noorganik komponentlar)ning oʻrni, miqsori va bu miqdorning oʻzgarishini aniqlash mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |