recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ernst-Schneider-Preis** yoki **Ernst Shnayder mukofoti** nemis jurnalistikasi mukofoti boʻlib, iqtisod sohasida reportajlar uchun mukammallik uchun beriladi. U 1963-yildan 1969-yilgacha Germaniya Savdo palatasi prezidenti boʻlgan nemis tadbirkori va sanʼat homiysi Ernst Shnayder sharafiga nomlangan. Germaniya Savdo-sanoat palatalari tomonidan moliyalashtiriladigan ushbu mukofotning maqsadi jamoatchilik bilimi va biznes masalalari haqidagi tushunchasini oshirishdan iborat. Mukofot har yili "boshqaruv tajribasi va iqtisodiy munosabatlar haqidagi bilimlarni tushunarli tarzda yetkazadigan va shu tariqa liberal va ijtimoiy iqtisodiy tartibni ifodalashga hissa qoʻshadigan" jurnalistlarga beriladi.

Ernst Shnayder mukofoti yillar davomida iqtisodiy jurnalistika boʻyicha eng yirik tanlovga aylandi va 52,500 yevro bilan taqdirlandi. Gʻoliblar mavzuning dolzarbligini, maʼlumotlar sifatini, taqdimotning tushunarliligi va jozibadorligini baholaydigan uch kishilik hakamlar hay'ati tomonidan tanlanadi. Sovrinlar 2016-yil holatiga koʻra quyidagi nominatsiyalar boʻyicha beriladi:

* Televizion va radio uchun yirik biznes dasturi (7500 yevro).
* Televizion va radio uchun qisqa hissa (5000 yevro qiymati).
* Oʻyin-kulgi sohasidagi innovatsiyalar / biznes (5000 yevro) bu yerda televizor, radio, bosma va onlayn raqobat
* Mintaqaviy bosma ommaviy axborot vositalarida iqtisod (7500 yevro)
* Milliy bosma ommaviy axborot vositalarida iqtisod (7500 yevro)
* Aksiya (2500 yevro)
* Biznes onlayn (5000 yevro)
**Vidsuk** (lot. via — yoʻl va duco — oʻtka-zaman) — yoʻllar chukur jarlik, suvsiz dara, botqoqlik va b. bilan tutashadigan joylarga kuriladigan baland va uzun koʻpriksimon inshoot. V. metall, tosh, beton va temir-betondan ishlanadi; odatda, koʻp qulochli va shunga yarasha koʻp tayanchli boʻladi; ravoqsimon va toʻgʻri toʻrtburchak shaklda toʻsinli qilib quriladi. Jarlik, dara, botqoqliklarni tuproq bilan toʻldirish juda qimmatga tushadigan va zamin juda boʻsh boʻlgan hollarda V. qoʻl keladi. Tosh V. Kds. Rimda ham qurilgan va asosan ravoqsimon boʻlgan. Metall va temir-beton V.lar 19-asrdan boshlab kurila boshlagan. V. qurishda meʼmorlar va muhandislarning mahoratlari uygʻunlashib ketishi lozim. Tayanchlari (ustunlari) inshoot oʻrtasiga tomon balandlashib yoki kaltalashib borishi (yaʼni tayanchlarning balandligi har xil boʻlishi) bilan V. estakadadan farq qiladi. Oʻzbekiston hududida qadim zamonlardan beri akveduk (jarlik, dara, soy, anhor va b. ustidan suv oʻtkazish uchun quriladigan inshoot) qurilib kelinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Valensiya (maʼnolari).

**Valensiya** — Venesuela shim.dagi shahar. Valensiya koʻli sohilida joylashgan. Karabobo shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 903 mingdan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Avtomobil yoʻllari tuguni, temir yoʻl orqali Karib dengizi va Karakas shahar. bilan bogʻlangan. Mamlakatning qishloq xoʻjaligi rayoni markazlaridan biri. Toʻqimachilik, oziq-ovqat, koʻn poyabzal, neft kimyosi sanoati, sellyulozaqogʻoz, yogʻochsozlik korxonalari, avtomobil, sement, shina va mebel zavodlari bor. Valensiyaga 1555 yilda asos solingan. Shahar ikki marta (1812 va 1830 yillarda) mamlakat poytaxti boʻlib turgan. 19-asr meʼmoriy yodgorliklari: ispanlar davrida qurilgan sobor, teatr saqlangan. Universitet bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valentina Pavlovna Goncharova** (1991 -yil 3-iyulda tugʻilgan, Yelabuga) — rossiyalik gandbolchi, Rossiya terma jamoasi va "Dinamo-Sinara" klubining chiziq oʻyinchisi. „Dinamo-Sinara" (5 marta) va "Astraxanochka" (1 marta) bilan olti karra Rossiya chempioni. 2010-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatining kumush medali va 2009-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori.

Biografiya
----------

Volgograd gandbol maktabi tarbiyalanuvchisi Valenina 2010-yildan beri eng nomdor „Dinamo-Sinara" klubi tarkibida besh marta Rossiya chempioni boʻlgan. 2014/-5 yilgi mavsumda Goncharova birinchi mavsumda bronza medallarini qoʻlga kiritgan Astraxanochka tarkibida oʻynashni boshladi. Va keyin u Superligadagi gʻalabani nishonladi va Rossiyaning olti karra chempioniga aylandi.

2016-yil yozida u Krasnodarning „Kuban" klubi bilan shartnoma imzoladi va yangi jamoaga Rossiya chempionatining „bronza"sini qoʻlga kiritib, sovrinli podiumga koʻtarilishiga yordam berdi. 2017-yilda Turkiyaning Izmir klubi bilan shartnoma imzolab, xorijda oʻynash uchun joʻnab ketdi. U erda bir mavsum oʻtkazdim. U qisqa tanaffusga chiqdi va 2018/19-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida yana Kubanda oʻynadi va bronza natijasini takrorladi.

2019-yilning yozidan Valentina Goncharova SSKA klubi gandbolchisi. U tugʻruq taʼtilida boʻlganiligi uchun 2020-yildan 2022-yilgacha klubda oʻynay olmaydi. 2022-yil mart oyida u „Dinamo-Sinara"ga qaytdi.

Jamoa faoliyati
---------------

Rossiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Valentina ikki marta yirik xalqaro turnirlarda sovrindor boʻldi. 2009-yilda u Yevropa chempionatining bronza medalini va bir yildan soʻng u yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Федерация гандбола России.* „Гончарова Валентина Павловна" (ru).  rushandball.ru. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.
2. ↑  „Самые красивые гандболистки России, или 10 причин начать прямо сейчас смотреть Чемпионат России по ручному мячу (18+)".  Sports.ru. 23-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.

Havolalar
---------

* Valentina Goncharova Yevropa gandbol federatsiyasi saytida[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola)
**Yengil atletika bo'yicha Xitoy chempionati** ( xitoycha: 全国田径锦标赛 ) - Xitoy Xalq Respublikasi uchun milliy chempionat bo'lib xizmat qiladigan yengil atletika musobaqasi. U Xitoyning engil atletika sporti milliy boshqaruv organi bo'lgan Xitoy Atletika Assotsiatsiyasi tomonidan tashkil etilgan.  Ushbu tadbir birinchi marta 1910-yilda erkaklar o'rtasidagi yagona chempionat sifatida tashkil etilgan va ayollar chempionati tadbirlari 1959-yilda joriy etilgan - qariyb o'ttiz yil oldin ayollar ishtirok etgan Xitoy milliy o'yinlaridan ancha kechroq bo'lgan. 

Bu Xitoyning yengil atletika sportchilari uchun eng yuqori darajadagi milliy tadbirdir, har to'rt yilda bir marta o'tkaziladigan Milliy o'yinlardagi engil atletika musobaqasi bundan mustasno. Milliy musobaqa Olimpiada dasturida mavjud bo'lgan yengil atletika musobaqalarining to'liq to'plamini o'z ichiga oladi. Marafon va poyga yurish tadbirlari odatda alohida vaqtlarda o'tkaziladi, lekin o'tmishda asosiy yengil atletika musobaqasiga kiritilgan.  Ba'zan erkaklar va ayollar chempionatlari diskret ravishda o'tkaziladi.  Tadbir odatda uch-to'rt kun davom etadi va iyun yoki iyul oylarida global ochiq atletika mavsumi boshlanishiga yaqin yoki sentyabr yoki oktyabr oylarida o'tkaziladi.

1. ↑  Athletics Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-07-01).. Chinese Athletic Association. Retrieved on 2016-04-06.
2. 1 2  Chinese Championships. GBR Athletics. Retrieved on 2016-04-06.
3. ↑  Jalava, Mirko (2005-06-22). Chinese Championships conclude in hot weather – Final Day. IAAF. Retrieved on 2016-04-06.
**Yem-xashak toʻyimligi** - yemxashakning hayvon organizmini zarur oziq moddalar va energiya bilan taʼminlay olish darajasini ifodalaydigan sifat koʻrsatkich. Har qanday ozuqaning toʻyimliligi ozuqa birligi bilan oʻlchanadi hamda ozuqa tarkibidagi hazm boʻladigan oqsil, organik va mineral moddalar, mikroelementlar, vitaminlar miqdori ham hisobga olinadi. Ye.-x. t.ni baholash negizini ozuqaning kimyoviy tarkibi, hazm boʻlishi, mahsuldorlikka taʼsirini aniqlash (suv, quruq modda, protein, yogʻ, kletchatka, azotsiz ekstrakt moddalar, kul) tashkil etadi va toʻyimlilik umumiy energetik toʻyimlilik va proteinli toʻyimlilikka ajratiladi.

1933-yildan har xil ozuqalarning toʻyimliligiga baho berishda 1 kg oʻrtacha sifatli suli doni toʻyimligi qabul qilindi. 2005 kkal almashinuvchi energiya bir energetik ozuqa birligi sifatida qabul qilingan. Almashinuvchi energiya — bu ozuka tarkibidagi organik moddalarning hayvon organizmida hazm boʻlib, qon va limfalarga singgan qismi energiyasidir. 1 kg ozuqa birligi 10,5 mJ (megajoul)ga teng (1 kaloriya = 4,18 joul).

E.-x. t. asosida ozuqa ratsioni tuzishda maxsus jadvallardan foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yem-xashak briketlari** - taxtacha ozuqa, taxtacha (briket) koʻrinishida presslangan ozuqa. Dagʻal xashaklar (pichan, somon va b.) yoki mineralli, vitaminli yoki boshqa qoʻshimchalar qoʻshilgan konsentrlangan ozuqalar (kunjara, shrot va b.), shuningdek, bu ozuqalar aralashmalaridan tayyorlanadi. Ozuqalar briketlanganda isrof boʻlishi kamayadi, omborxonalarda kam joyni egallaydi, ozuqa toʻla isteʼmol boʻladi, tashish qulaylashadi. Briketlashda biriktiruvchi va taʼmini yaxshilovchi komponent sifatida mellassadan foydalaniladi. Ye.-x. b. zichligi 500—700 kg/m3; uz. 70 mm, kesimi 30— 60 mm, namligi 9—15%, uqalanishi koʻpi bilan 15% qilib ishlab chikariladi. Barcha toʻyimli va biologik faol moddalar bilan boyitilgan boʻlib, hayvonlar turi, jinsi, yoshi, fiziologik holati va mahsuldorligiga qarab alohida retseptlarda ishlab chiqariladi. Ularni quruq holida, maydalab yoki ivitib mollarga berish mumkin. Briketlarni tayyorlashda maxsus yem-xashak briketlash mashinalari qoʻllaniladi.

Adabiyot
--------

* Qishloq xoʻjalik hayvonlarini oziqlantirish, T. 1999.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Nonnenfyursle** (nemischa: — „rohibalar gazlari") — Oʻrta asrlardan beri maʼlum boʻlgan, Shvabiya va Allgau ixtisosligi boʻlgan qatlama xamiridan tayyorlangan janubiy nemis ponchiklari. Kichik sharlar ikki qoshiq bilan hosil qilinadi, qizdirilgan yogʻda qovuriladi va issiqligida shakarga botiriladi. Nonnenfyursle anʼanaviy ravishda karnaval uchun tayyorlanadi. Martin Lyuter nonnenfyursle ponchigini yaxshi koʻrgan.

Nonnenfyurslening gʻayrioddiy nomi afsonaga bogʻliq boʻlib, unga koʻra yosh rohiba pishirish uchun juda suyuq xamir tayyorlagan va u qizdirilgan yogʻga tushgach, shubhali pishshillagan tovush chiqara boshlagan, buni oshxonada boʻlgan yepiskop payqab qolgan. Rohiba xijolat boʻlib, shoshilib tashqariga chiqib ketgan va yepiskop ponchiklarga „rohibalarning gazlari" deb nom qoʻygan. Boshqa bir zerikarliroq talqinga koʻra, bu nom oʻrta asrlardagi nunnekenfurt iboralaridan kelib chiqqan boʻlib, „rohibalarning eng yaxshi pishirigʻi" yoki nunnen-vürzelîn maʼnosini bildiradi, bu zanjabil pishirigʻiga oʻxshash pishiriqni anglatadi. Aka-uka Grimmlar oʻzlarining lugʻatlarida nonnenfyursle monastirlar uchun keng tarqalgan pirojnoe ekanligini koʻrsatadilar, kichik pryanikga oʻxshash va bu soʻzning kelib chiqishi fransuzcha: *farce* dan olingan, „ichiga solinadigan masalliq" ni anglatadi. Nonnenfyursle haqidagi birinchi yozma maʼlumotlardan biri Vena yaqinidagi Klosternoyburg monastirining maktublarida topilgan va XIV asrga toʻgʻri keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Michael Kuen: Lucifer Wittenbergensis(olm.)
2. ↑  Bayerischer Rundfunk: Nonnenfyursle(olm.)
3. ↑  woerterbuchnetz.de(olm.)
4. ↑  woerterbuchnetz.de(olm.)
5. ↑  reader.digitale-sammlungen.de(olm.)

Adabiyotlar
-----------

* Erhard Gorys. Nonnenfürzchen // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 371. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
* Thomas Correll „Nonnenfurz (in Schwaben: Nonnenfürzle, in Pommern: Nunnenfürteken)",*. Kochen im Hause Luther: Katharina von Bora und die Esskultur der Reformationszeit*, 2. Auflage, Geschichte für Genießer, Berlin: Autumnus Verlag, 2016. ISBN 978-3-944-382-19-7.

Havolalar
---------

* allgaeu.de: retsept[*sayt ishlamaydi*](olm.) )
* gourmet-magazin.de: Retsept(olm.) )
**Tegin**, takin (turkiycha) 1) hunlar davrida yabgʻudan keyingi 2 oliy darajali mansab; 2) Gʻarbiy va Sharqiy Turk xoqonligida (6—8-asr) hukmdor — qagʻan (xoqon)dan keyingi 2 oliy lavozim, yaʼni taxt vorisi, qomondon.

Ayni chogʻda davlat boshligʻi farzandlari — xonzodalar ismiga qoʻshib aytiladigan sharafli unvon. (mas. Qultegin, Yoʻllugʻ tegin va boshqalar); 3) Qoraxoniylar saltanatida T. — xonzoda, muayyan mulkka egalik qilgan, harbiy harakatlarda qoʻshinni boshqargan. Sharqiy Turk davlatlari (uygʻurlar va qoraxoniylar)da T. "xonzoda" maʼnosida moʻgullar bosqiniga qadar mavjud bo'lgan; 4) Somoniylar, Gʻaznaviylar va Saljuqiylar lashkarida uzoq muddat xizmat qilish evaziga yuksak martabalarga erishgan gʻulom. Xususan, Mahmud Gʻaznaviyning otasi — Sabuktegin suboshi — lashkarboshi darajasigacha koʻtarilgan. Xorazmshoxlar bobokaloni Anushtegin dastlab saljuqiy Bilgateginning gʻulomi boʻlgan. Somoniylar qoʻshinida keyinchalik sipohsolar unvonini egallagan Alptegin ham turk gʻulomlaridan boʻlgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tefiya** — Saturn sayyorasining yoʻldoshlaridan biri. Yulduz kattaligi 10,6, diametri 1050 km, sayyoradan oʻrtacha uzokligi 295000 km. T. Saturn atrofini taxminan 2 sutkada aylanib chiqadi. T.ni 1684-yilda fransuz astronomi J.Kassini ochgan. Odissey krateri (kengligi 400 km) va 3 ming km ga choʻzilib ketgan Itaka kanoni bilan mashhur. T. Quyosh sistemasidagi oʻz yoʻldoshlari (oʻlchamlari 20 km dan boʻlgan Telesto va Kalipso)ga ega bulgan yoʻldoshdir. T. 1981-yil "Voyajer1", 1982-yilda "Voyajer2" kosmik apparatlari yordamida oʻrganilgan. T. asosan, muz xrlatidagi suvdan tashkil topgan. T. baʼzan Fetida, Tefis, Tetis deb xam ataladi (ya na q. Sayyoralar yoʻldoshlari).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Orqa ishchilar haykali ―** Krasnodar oʻlkasining Slavyansk-na-Kuban shahridagi yodgorlik.

Yodgorlik shahar aholisining iltimosiga binoan paydo boʻldi. Slavyansk-na-Kuban markazida yodgorlik qurilishi 2009-yil fevral oyida Xotira maydonida boshlangan. Ishlar korxonalar, jamoat birlashmalari va tuman aholisi tomonidan sanab oʻtilgan xayriya mablagʻlarida oʻtkazildi. Yodgorlikning ochilishi gʻalaba kuniga toʻgʻri keldi va 2009-yil 1-mayda boʻlib oʻtdi.

Yodgorlik besh qirrali yulduz boʻlib, ochiq jigarrang granitning monolit plitasiga oʻrnatilgan boʻlib, u oʻz navbatida quyuq jigarrang granit poydevorida joylashgan. Qora jigarrang granitdan yasalgan yulduzga Ulug ' Vatan urushi davrida aholining mehnat jasoratining ramzi boʻlgan mehnat qizil bayrogʻi ordeni oʻrnatilgan. Yulduz nurlaridan birida yozilgan yozuv: „orqa ishchilar". Poydevorda „1941 − 1945" raqamlari mavjud. Besh qirrali yulduzning orqa tomonida tosh basseynda bir qoʻlida kichkina qiz, ikkinchisida oʻroq, bugʻdoy dalasida ayollar va qariyalar ishlaydigan ayol tasvirlangan. Yodgorlik atrofidagi maydon yulka plitalari bilan qoplangan, kechasi esa chiroqlar bilan yoritilgan.

Yodgorlikning dastlabki loyihasida urushdan keyin tiklangan qishloq xoʻjaligining ramzi boʻlgan mudofaa sanoati ramzi va oltin bugʻdoyning ramzi boʻlgan uch qatorli miltiq tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятник Труженикам тыла". 16-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2020-yil.
2. ↑  „В Славянске-на-Кубани появится памятник труженикам тыла". 16-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2020-yil.
3. ↑  „В городе установят памятник труженикам тыла". 19-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* SLAVYANSK-ON-KUBONDAGI uy ishchilariga yodgorlik Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-07-16). Arxivnaya kopiya
* Slavyansk-na-Kubanda front mehnatkashlariga haykal oʻrnatish boshlandi.2020 Arxivnaya kopiya -da
**Orqa miya soʻxtasi** - zaxm kasalligining uchinchi yoki toʻrtinchi davrida orqa miyaning orqa ildizi va orqa ustunlarida roʻy beradigan degenerativ oʻzgarishlar. Bunda bemor muvozanatini yoʻqotadi, yurganida oyoklarini keng tashlab, koʻzi bilan kuzatib bosadi, koʻzini yumishga toʻgʻri kelsa, gandiraklab yiqilib tushishi ham mumkin. Soʻxtaning oxirgi bosqichida butunlay yura olmay qoladi. Bundan tashqari, pay reflekslari yoʻqoladi, boʻgʻimlar kechasi qattiq ogʻriydi, koʻzning koʻrish layoqati susayadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ali** (hindcha: *अली*, ruscha: *Али*) — 1967-yil 10-oktyabrda tugʻilgan hind aktyori, komik va teleboshlovchi, asosan telugu filmlari va televideniyesida faoliyat olib borgan. U telugu tilida 1000 dan ortiq filmlarda rol ijro etgan. Ali ikkita Nandi mukofoti va ikkita Janubiy Filmfare mukofoti sovrindori.

Yoshligi
--------

Ali Hindistonning Andhra-Pradesh shtati Rajahmundri shahrida tugʻilgan. Uning otasi tikuvchi, onasi esa uy bekasi edi. Uning Khayyum ismli ukasi bor, u ham aktyor. Ali 1994-yilda Zubeda Sultonaga uylandi. Er-xotinning ikki qizi va bir oʻgʻli bor.

Faoliyati
---------

Ali kino sanoatiga Rajahmundryning musiqiy kompaniyasi Jit Mohan Mitra yordami bilan kelgan. Ali 1979-yilda K. Raghavendra Rao boshchiligida „Nindu Noorellu" filmida debyut qilgan. Ali Chennayga rejissyor Bharathi Raja oʻzining *Seethakoka Chiluka* filmi uchun yosh aktyorlarini qidirayotganda bordi va u yerda Aliga duch keladi, shundan soʻng u shu filmida Aliga rol berildi (u avvalroq *Nindu Noorelluda* rolini ijro etgan). Bolaligida Ali bir nechta filmlarda rol ijro etgan. U yosh aktyor sifatida rollar ijro eta olmaganidan soʻng Ali bish rollarni olish uchun kurashdi va keyinchalik Tollywoodda komediyachi boʻldi. Ali Rejissor SV Krishna Reddining filmlarida komik rollarni ijro etishi uchun shartnoma imzolashdi. Ali xalq orasida *Chaata* nomi bilan mashhur boʻlgan oʻz uslubiga ega komik aktyor. Ali Kannada filmi Super (2010 Kannada filmi) filmida rol ijro etgan. Ali qichimaga qarshi dori vositalarining brend elchisi. U MAA TV-da *Ali Talkies* deb nomlangan tok-shouning boshlovchisi boʻldi. U shuningdek, ETV telekanalidagi mashhur *Alitho Saradaga* tok-shousining boshlovchisi va oʻzining *Jabardasth* debyutini shouning hakami.

Siyosiy martabasi
-----------------

Ali 2019-yil 11-martda YSRCPga qoʻshildi.

Mukofotlari
-----------

| Yil | Mukofot | Turkum | Film | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1981 | Nandi mukofotlari | Eng yaxshi bola aktyori | Seethakoka Chiluka | Gʻolib |
| 1996 | Hakamlar hay’atining maxsus mukofoti | *Pittala Dora* | Gʻolib |
| 2003 | Filmfare mukofotlari | Filmfare eng yaxshi komediyachi mukofoti (Telugu) | *Amma Nanna O Tamila Ammayi* | Gʻolib |
| 2005 | *Super* | Gʻolib |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „Happy Birthday Ali: ఆలీ.. కేరాఫ్ నవ్వుల కాట్రవల్లి.." (te). *News18 Telugu*. Qaraldi: 14-fevral 2021-yil.
2. ↑  „South Indian movies popular Comedian Ali". *nettv4u.com*. Qaraldi: 27-oktabr 2016-yil.
3. ↑  „Comedian Ali's mother Mohammad Zebeda passes away - Times of India" (en). *The Times of India*. Qaraldi: 14-fevral 2021-yil.
4. ↑  „LIVE TV - Watch Indian TV Channels - Live Streaming and Catchup TV - LIVE News Online". *in.com*. 10-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „Jabardasth written update, May 30, 2019: Actor-TV host Ali makes his Jabardasth debut". *timesofindia*. Qaraldi: 31-may 2019-yil.
6. ↑  „Actor Ali Joins YSRCP" (11-mart 2019-yil).
**Choryorlar**(fors. — toʻrt doʻst) — Muhammad vafotidan keyin arab xalifaligida hokimiyat tepasida turgan dastlabki 4 xalifa (Abu Bakr Siddiq Umar, Usmon, Ali). Bu xalifalarni Choryorlar deb atash Eron, Afgʻoniston va O’rta Osiyodagi oddiy dindorlar orasida rasm boʻlgan. Choryorlar arab tilidagi diniy manbalarda „xulafo ar-roshidin" („toʻgʻri yoʻldan borgan xalifalar") nomi bilan tilga olinadi. Choryorlar xalifalikni boshqarish va kengaytirish, koʻshni yerlarni fath etib islom bayrogʻi ostida birlashtirishga rahnamolik qilgan hukmdorlardir. Musulmonlar Choryorlarni „paygʻambar noiblari" hisoblaydilar. Islom anʼanasvda Choryorlar hukmronlik davri islomning oltin asri deb yuritiladi. Bu davr 30 yil boʻlgan. Choryorlar zamonida Paygʻambar boshlab bergan futuhotlar oxiriga yetkazilgan, davlat wurilishi mukammal boʻlgan, islom yetib borgan oʻlkalarda barqarorlik oʻrnatilgan.

**Choryorlar** (fors—toʻrt doʻst) — Muhammad vafotidan keyin arab xalifaligida hokimiyat tepasida turgan dastlabki 4 xalifa (Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali). Ularni Ch. deb atash Eron, Afgʻoniston va Oʻrta Osiyodagi oddiy dindorlar orasida rayem boʻlgan. Ch. arab tilidagi diniy manbalarda "xulafo arroshidin" ("toʻgʻri yoʻldan borgan xalifalar") nomi bilan tilga olinadi. Ch. xalifalikni boshqarish va kengaytirish, qoʻshni yerlarni fath etib islom bayrogʻi ostida birlashtirishga rahnamolik qilgan xukmdorlardir. Islomda Ch. "paygʻambar noiblari" hisoblanadilar. Islom anʼanasida Ch. hukmronlik davri islomning oltin asri deb yuritiladi. Bu davr 30 i. davom etgan. 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
***Jittejutsu*** (yap.十手術) - yapon quroli "jitte" bilan jang qilish san'ati (ingliz tilidagi manbalarda *jutte* nomi bilan ham taniqli). Jittejutsu asosan Edo davridagi huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari uchun qurolsizlanishni va odatda qilich ko'targan jinoyatchilarni hibsga olishni ta'minlash uchun ishlab chiqilgan. Hujumchining boshiga, bilaklariga, qoʻllariga tayoq bilan zarba berishdan tashqari, jitte kuchli raqibning qoʻlidagi qilichini "bloklash" , burish va ushlash uchun ham ishlatilishi mumkin.

Bugungi kunda jittejutsuning bir nechta maktablari mavjud va bir nechta jang san'atlarida turli *jitte* ta'sirlari va usullari mavjud.

Yana qarang
-----------

* **Ikkaku-ryu juttejutsu** jittejutsu maktabi faqat Shinto Muso-ryu jang san'atlari maktabida mavjud.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Japanese-English translation :: jitte :: Dictionary" (en). *kanjijapanese.com*. Qaraldi: 22-fevral 2019-yil.
2. ↑  „Life\_in\_Medieval\_and\_Early\_Modern\_Japan".

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  *Yasuka.* „Koryū: The Ancient Japanese Martial Arts" (en). *KCP International* (19-may 2014-yil). Qaraldi: 22-fevral 2019-yil.
4. ↑  Mol, Serge*. Classical Weaponry of Japan: Special Weapons and Tactics of the Martial Arts* (en). Kodansha International, 2003. ISBN 9784770029416.
5. ↑  *Niten.* „Ancient Schools" (en). *Instituto Cultural Niten*. Qaraldi: 22-fevral 2019-yil.
**Yevgeniy Dmitrievich Teryaev** (1934-yil 14-dekabr, Fargʻona, Oʻzbekiston SSR — 2012-yil 10-fevral, Moskva, Rossiya Federatsiyasi) — avtomatik boshqaruv nazariyasi boʻyicha sovet va rus olimi, SSSR Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1987).

Biografiya
----------

1958-yilda Moskva aviatsiya institutini tamomlagan.

Texnika fanlari doktori, professor, MIREA Kibernetika fakulteti Avtomatik tizimlar kafedrasi mudiri sifatida foliyat olib borgan. Ilmiy faoliyatning asosiy yoʻnalishlari: statsionar boʻlmagan tizimlarni avtomatik boshqarish nazariyasi va moslashtirilgan raqamli boshqaruv tizimlari. 1971 yilda Teryaevga katta ilmiy xodim ilmiy unvoni berildi.

Yevgeniy muhandislik va ilmiy kadrlar tayyorlashga katta ahamiyat berdi. Ikkita fan doktori va besh nafar fan nomzodini tayyorlagan. Oliy taʼlimdagi ilmiy va oʻqituvchilik faoliyatiga katta hissa qoʻshgan. 1981-yildan u „Texnik kibernetika" kafedrasi professori boʻlib ishlagan, unga avtomatik boshqaruv sohasidagi eng yirik olim, akademik Igor Mixaylovich Makarov rahbarlik qilgan. 1982-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. Uning rahbarligida kafedra talabalari texnik tizimlarda boshqaruvni oʻrgandilar. Bu fan va texnologiya sohasini oʻz ichiga oladi.

1987-yilda SSSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylangan, 1991-yildan Rossiya fanlar akademiyasi Energetika, mashinasozlik, mexanika va jarayonlarni boshqarish boʻlimida faoliyat olib borgan. Rossiya fanlar akademiyasi Prezidiumi bosh ilmiy kotibining oʻrinbosari etib saylandi. 2002-yildan Teryaev umrining oxirgi kunlarigacha Rossiya Fanlar akademiyasining maslahatchisi sifatida murakkab dinamik tizimlarni boshqarish muammolari laboratoriyasini boshqargan.

U 2012-yil Moskvada Vvedenskoye qabristoniga dafn etilgan.

Adabiyot
--------

* Uzluksiz va diskret statsionar boʻlmagan chiziqli tizimlardagi jarayonlarni tahlil qilish : Proc. nafaqa / *E. D. Teryaev* ; Moskva radiotexnika in-t, elektron. va avtomatlashtirish. — M. : MIREA, 1985 (1986). — 82 b.
* Raqamli tizimlar va bosqichma-bosqich adaptiv boshqaruv / *E. D. Teryaev, B. M. Shamrikov* ; Ros. akad. Fanlar. Mashinasozlik instituti im. A. A. Blagonravova. — M. : Nauka, 1999. — 329, [1] b. : kasal.; 22 sm; ISBN 5-02-002495-3

Manbalar
--------

1. ↑  „Теряев Е. Д.". *РАН*. Qaraldi: 31-mart 2021-yil.
2. ↑  „Теряев Евгений Дмитриевич". 31-yanvar 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Evgeniy Teryaev". 21-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
4. ↑  „Могила Е. Д. Теряева". 2-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2017-yil.

Havolalar
---------

* Rossiya Fanlar akademiyasining rasmiy veb-saytida Evgeniy Dmitrievich Teryaevning profili

* „Kosmicheskiy memorial" saytida **Yevgeniy Dmitrievich Teryaev**
Kiev kuni (ukr. **Den Kíєva**) har yili may oyining oxirgi yakshanbasida oʻtkaziladigan Kiyev shahriga bagʻishlangan bayramdir [1].

 Bayram mushaklari
Kiev kunining birinchi bayrami 1982-yil may oyining oxirida boʻlib oʻtdi va u shaharning 1500-yilligini nishonlash bilan bogʻliq boʻlgan. Bu shartli sana hisoblanadi. Bayramni oʻtkazish gʻoyasi 1979-1989-yillarda Kiev shahar xalq deputatlari kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi V. A. Zgurskiyga tegishli boʻlgan. 1987-yildan beri Kiev kuni doimiy rasmiy bayramga aylandi.

Bir necha kun davom etadigan Kiev kunida koʻplab ommaviy tadbirlar oʻtkaziladi, Maydan Nezalejnosti asosiy shahar maydonida katta kontsert, yelkanli regata va Race Horizon Park velosiped poygasi, shuningdek, eng yorqin va Kashtan daraxtlari ostida yugurish kabi eng ommaviy sport va xayriya tadbiri "  Mushakbozlik bilan bayram yakunlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „День Киева" (ru).  liga.net (23-avgust 2012-yil). Qaraldi: 13-aprel 2015-yil.
2. ↑  „Раскрыты тайны символов Киева" (ru).  vesti-ukr.com. Qaraldi: 13-aprel 2015-yil.
3. ↑  *Богдана Евсеева.* „Раскрыты тайны символов Киева" (ru).  vesti-ukr.com (30 мая 2014). Qaraldi: 13-aprel 2015-yil.
4. ↑  „Раскрыты тайны символов Киева" (ru).  vesti-ukr.com. Qaraldi: 13-aprel 2015-yil.
5. ↑  „День Киева" (ru).  liga.net (23-avgust 2012-yil). Qaraldi: 13-aprel 2015-yil.
**Kivisimonlar**, qanotsizlar (Apterygiformes) — qushlar turkumi. Tojsuyaksiz qushlar (tuyaqushsimonlar katta oilasi)ga yaqin turadi. Qanoti rivojlanmagan, dumi yoʻq. Oyoqlari baquv-vat, toʻrt barmokli, tumshugʻi uzun; kattaligi tovukdek, ogʻirligi 1,4—4 kg. 3 turi bor. Yangi Zelandiyada tarqalgan. Qalin butazorlarda yashaydi, toʻngi monogam qush. Yiliga 2-marta urchiydi. Yerga yoki ildizlar ostiga uya quradi. 1-2 ta yirik tuxum qoʻyadi. Tuxumni nari 75—P kun bosadi. Tuxumdan jish joʻja chiqadi. Chuvalchanglar, hasharotlar, oʻsimlik urugʻlari va toʻkilgan mevalari bilan oziqlanadi. Soni kamayib ketganligi tufayli muhofaza qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ragʻbat** — inson histuygʻulari, ruhiy holatlari rivoji va barqarorlashuviga yordam beruvchi, uni faollikka undovchi psixik taʼsir. U javob reaksiyasi sifatida shaxsga taʼsir oʻtkazishning vositasi vazifasini bajaradi. Shu bois R. ham sabab, ham oqibat rolini oʻynaydi. Bixeviorizmsz. R. bilan reaksiya munosabati tashqi taʼsir (muhitdagi oʻzgarishlar), organizmning harakatlarga javob reaksiyasi sifatida talqin qilinadi. R.ni motiv (ichki turtki) bilan aynanlashtirish mumkin boʻlmasada, baʼzi holatlarda R. ichki turtkiga aylanishi ham mumkin. Psixologiyada R. inson ruhiyatiga, bilvosita dunyoqarashiga, hissiyotiga, kayfiyatiga, qiziqishiga, intilishiga ijobiy taʼsir oʻtkazishdir. R. moddiy va maʼnaviy mazmunga ega boʻlib, shaxsning faoliyat samaradorligi ortishiga xizmat qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Lee Sang-eun** (1970-yil 12-martda tugʻilgan), **Lee Tzsche** nomi bilan ham tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va qoʻshiq yozuvchi. U 1988-yilda debyut qilgan va shundan beri 15 ta toʻliq albom chiqargan. U 1988-yilda „Golden Disc" mukofotlarida „Rookie Artist" mukofotini va 2004 va 2006 Koreya musiqa mukofotlarida yilning eng yaxshi ayol musiqachisi mukofotini qoʻlga kiritgan.

Faoliyati
---------

Uning musiqachi sifatidagi ikkinchi faoliyati „Slow day" (1991) albomi bilan boshlangan, bu oʻspirin qizning his-tuygʻulari haqidagi qisqa, ammo taʼsirli albom. „Begin" (1992) oʻtish davri albomi boʻlib, u produser Kim Hong-soon bilan R&B hamda xaus ovoziga ega edi, biroq kam sonli muxlislargina bu oʻzgarishni qadrlashgan.

„Lee Sang-eun" (1993) nomli beshinchi albomi koʻproq musiqiy yetuklikni koʻrsatgan. Koʻp oʻtmay u Yaponiyaga borib, yapon musiqachilari, xususan Takeda Xajimu (竹田元) bilan ishlagan. Uning 6-albomi „GongMuDoHaGa(公無渡河歌)" (1995) „introspektiv mulohaza" deb nomlangan. Taʼkidlanishicha, u Yaponiyada oʻz vatanidan koʻra „yaxshiroq" ishlagan va u keng tarqalgan va pop-sevimlisi emas, balki ijrochi sifatida qabul qilingan. Boy va bir-biriga oʻxshash ovoz yaratishi uning musiqa direktori sifatidagi ambitsiyalarini koʻrsatgan. U „OiRobGo UtGin GaGe" (1997) 7-albomini oddiy tovushlarda ijro qilgan. Oʻzining „Penguins" guruhi bilan (Takeda Xajimu bilan) u xotirjam kayfiyatga ega musiqachiga aylangan. 8-chi „Li Tszche" (1997) deb nomlangan albomidan boshlab u Toshiba EMI bilan jahon bozoriga yoʻnaltirilgan albomlarini chiqargan. U Amerikada amerikalik musiqachilar bilan birga albomlar yozib olgan. Treklarning yarmi uning eski qoʻshiqlarining inglizcha versiyalari, qolgan yarmi esa ingliz tilidagi yangi treklar edi. Bu ikkinchi ingliz albomi „Asian Prescription" (1999) ga olib kelgan. 2001-yilda u „CB Mass" hip-hop guruhining „Massmatics" deb nomlangan qoʻshigʻida ishtirok etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „이상은(Leetzsche) 소개" (ko). *Mnet*. Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  *Kim.* „From 'Dam-da-di' to 'Lulu'". *Korea JoongAng Daily* (6-mart 2014-yil). Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.
3. ↑  „골든디스크 역대수상자" (ko). *Golden Disc Awards*. Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.
4. ↑  „1회 시상식 수상결과" (ko). *Korean Music Awards*. Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  „3회 시상식 수상결과" (ko). *Korean Music Awards*. Qaraldi: 12-dekabr 2018-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  Nielsen Business Media, Inc.*. Billboard*. Nielsen Business Media, Inc. 16-mart 1996-yil — 67– bet.
7. ↑  Mark James Russell*. Pop Goes Korea: Behind the Revolution in Movies, Music, and Internet Culture*. Stone Bridge Press, 2008. ISBN 978-1-933330-68-6.
**Lee Sun-hee** (964-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — janubiy koreyalik qoʻshiqchi va qoʻshiq yozuvchi. U oʻzining mashhurligi, tijorat muvaffaqiyati va vokal qobiliyati uchun Koreyaning „Milliy Diva"si deya nomlangan.

Lee 1984-yilda „To J" qoʻshigʻi bilan debyut qilgan, u „MBC Riverside Song Festival" festivalida birinchi sovrinni qoʻlga kiritgan. U oʻzining „Ah! The Good Old Days" nomli birinchi albomini 1985-yilda chiqargan. U 1980-yillar va 1990-yillarning boshlarida bir qator muvaffaqiyatli albomlarni yaratgan va 1984-yildan 1990-yilgacha har yili „KBS Song Festival" va „MBC Ten Singers Song Festivali"da mukofotlarni, shuningdek, 1986 — 1990-yillargacha har yili „Golden Disc" mukofotlarida bosh sovrinni qoʻlga kiritgan.

Janubiy Koreya hukumati Leeni 2010-yilda ommaviy madaniyatga qoʻshgan hissasi uchun bosh vazirning nufuzli maqtovi bilan taqdirlagan. 2011-yilda Lee Carnegie Hallda chiqish qilgan toʻrtinchi janubiy koreyalik qoʻshiqchi boʻlgan. U oʻzining 15-albomi „Serendipity"ni 2014-yilda chiqargan. 2018-yilda u Pxenyanda „Spring is Coming" konsertida oʻzini namoyish qilgan va Shimoliy Koreyada ikki marta chiqish qilgan kam sonli janubiy koreyalik qoʻshiqchilardan biriga aylangan. U oʻzining „Anbu" 16-albomini 2020-yilda chiqardi.

Lee Sun-hee iliq, lirik soprano ovoziga ega boʻlib, u kuchli past va baland ovozga ega. Vokalchi boʻlishdan tashqari, Lee Sun-hee qoʻshiq yozuvchisi boʻlib, keyingi albomlarida koʻplab qoʻshiqlarni, shu jumladan mashhur „Fate" xitini yozgan. Oʻzining 30 yillik yubiley kontserti davomida Lee Sun-hee tanaffus paytida oʻzining uchta eng katta musiqiy taʼsirini ochib beruvchi klipni efirga uzatgan. U koreyalik vokalchi Song Chang-sikni oʻziga namuna va ilhom baxsh etuvchilardan biri sifatida tilga olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „프로필" (ko). *Lee Sun Hee Official Website*. Qaraldi: 16-yanvar 2020-yil.
2. 1 2  *Jackson.* „Veteran singer Lee Sun-hee to make a return next month" (en). *The Korea Herlad* (6-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2020-yil.
3. 1 2  *Lee.* „[20년 전 오늘 이선희, 대한민국 가요계 호령한 '영원한 국민 디바'"] (ko). *Sports Seoul* (5-iyun 2018-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2020-yil.
4. ↑  *Heo.* „이선희 15집 발매 기념, 25일 스페셜 쇼케이스" (ko). *Daehan Ilbo* (14-mart 2014-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2020-yil.
5. 1 2  *Hye-sung.* „'지존이 돌아온다①'-이선희, 30년 저력 '女가왕'" (ko). *Star News* (25-mart 2014-yil). Qaraldi: 5-noyabr 2014-yil.
6. ↑  *Gang.* „[포토 국무총리 표창 이선희, 송해 선배님과 뜨거운 포옹!"] (ko). *Maeil Business Newspaper* (22-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2020-yil.
7. ↑  *Benjamin.* „K-Pop Legend Lee Sun Hee Breaks 5-Year Hiatus & Tops K-Pop Hot 100". *Billboard* (4-aprel 2014-yil). 4-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2020-yil.
8. ↑  „South Korean K-pop stars perform for Kim Jong-un in Pyongyang" (en-GB). *The Guardian*. Reuters (1-aprel 2018-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2020-yil.
**Shulluktepa** — Qarshi vohasidagi oʻrta asrlarga oid yirik qoʻhna shahar xarobasi. Hozirgi Qarshi shahridan 8 km shim.gʻarbda, Qashqadaryoning chap qirgʻoqlariga yaqin yerda joylashgan. Koʻpchilik tadqiqotchilar tomonidan qadimiy Nasaf shahri xarobasi ekanligi eʼtirof etiladi.

SH. 1883-yil rus arxeologlari V.V.Krestovskiy, 1895 va 1910-yillarda B.I. Litvinov, 1910-yilda D.I.Logofet tomonidan tekshirilib, umumiy maʼlumotlar toʻplangan. Bu tadqiqotchilar arab geograflari asarlarida qayd etilgan Nasaf shahri aynan shu yerda joylashganligi haqidagi fikrni ilgari surganlar. 1916-yilda sharqshunos L.A.Zimin birinchi boʻlib shahrida arxeologik tadqiqotlar oʻtkazgan. Keyinchalik bu yodgorlikda S.K.Kabanov, M.Ye.Masson, B.D.Kochnev, V.A.Pirin, M.X.Isomiddinov kabi arxeolog olimlar tadqiqot ishlari oʻtkazganlar. Ushbu tadqiqotlar natijalarining koʻrsatishicha, Sh. oʻrnida mil. 3—4-asrlarda dastlab uncha katta boʻlmagan istehkom bunyod etilib, 5—6-asrlarda qalʼa (150×80) va uni oʻrab turgan shahriston shakllangan. 6—8-asrlarda esa shahriston qalinligi 15 m boʻlgan devor bilan oʻrab olingan. Arablar istilosi va unga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonlar oqibatida Naxshab shahri (Zahhoki Moron) asta-sekin vayronaga aylangach, 9-asrdan boshlab quyi Qashqadaryodagi shaharsozlik markazi Sh. oʻrnida rivojlanadi. 200 ga maydonni egallagan bu yangi shahar arab manbalarida Nasaf deb atala boshlangan. 10—12-asrlarga oid arab geograflari (Ibn Xurdodbeh, Istaxriy, Ibn Havqal, Muqaddasiy, Samʼoniy) asarlarida ushbu koʻhna shahar qalʼadan tashqari shahriston va rabodga ega ekanligi, shahar oʻrtasidan daryo oqib oʻtishi, shaharning 4 darvozasi borligi qayd etiladi, ayrim bosh koʻchalarning nomlari tilga olinadi.

shahrida olib borilgan tadqiqotlar shahar Movarounnahrning ichki va tashqi iqtisodiy savdo aloqalarida faol ishtirok etganligini koʻrsatadi. Sh. (Nasaf) orqali ilk va rivojlangan oʻrta asrlarda Eron va Xurosonning savdo shaharlarini Samarqand, Choch vohasi va Fargʻona vodiysi bilan, Buxoroni Termiz, Balx va Hindistonning savdo markazlari bilan bogʻlovchi tranzit savdo yoʻllari oʻtishi bu shahar rivojiga katta taʼsir koʻrsatganligini qayd etish mumkin.

Moʻgʻullar bosqinidan soʻng shahar xarobaga aylanadi va uning xarobalari keyinchalik Sh. nomi bilan atala boshlanadi.

Adabiyot
--------

* Masson M.Ye. Stolichnme goroda v oblasti nizovyev Kashkadari s drevneyshix vremen, T. 1973; Sul yeymanov R.X.Drevniy Naxshab, T. 2000.

Oʻktam Mavlonov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shuman rejasi** - Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarini integratsiyalash, yagona iqtisodiy makonga birlashtirish boʻyicha birinchi reja. Fransiya tashqi ishlari vaziri R.Shuman (1886—1963) tomonidan 1950-yilda ishlab chiqilgan. Shuman rejasida bir qator Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarining toshkoʻmir, temir rudasi, metallurgiya sanoatini birlashtirish gʻoyasi ilgari surilgan. Rejani amalga oshirish uchun 1951-yil 18 aprelda GFR, Fransiya, Italiya, Belgiya, Niderlandiya, Lyuksemburg hukumatlari Parijda yagona Yevropa uyushmasini tuzishda birinchi qadam boʻlgan Yevropa koʻmir va poʻlat birlashmasini tashkil etish toʻgʻrisida shartnomani imzoladilar (1952-yil 25 martdan kuchga kirdi). Bu davlatlar oʻrtasida 1957-yil 25 martda Rimda Atom energiyasi boʻyicha Yevropa hamkorligi, Yevropa iqtisodiy hamjamiyatshsh tuzish toʻgʻrisidagi shartnomalar ham imzolangan.

SH.r.da ahdlashayotgan mamlakatlar oʻrtasidagi boj toʻlovlari va boshqalar kvota cheklovlarini bartaraf etish, umumiy Yevropa bozorini yaratish ishi bosqichmabosqich amalga oshirilishi lozimligi belgilab qoʻyildi. Shuman rejasi Gʻarbiy Yevropaning birlashuvida Fransiyaning yetakchilik rolini mustahkamlashga xizmat qildi, shuningdek, bu reja Yevropani birlashtirishda Fransiya uchun asosiy hamkor sifatida Buyuk Britaniyaga emas, Germaniyaga eʼtiborni kuchaytirdi, uzoq asrlardan beri davom etib kelayotgan Fransiya va Germaniya oʻrtasidagi siyosiy ziddiyatlarga barham berdi. Shuman rejasining amalga oshirilishi Gʻarbiy Yevropa davlatlarining yagona ittifoqqa birlashish yoʻnalishidagi birinchi qadam boʻldi (qarang Yevropa Ittifoqi).

Abduxalil Razzoqov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ibrohimov Shukur** (1927. 5.3, Toshkent) — seleksionergenetik olim, qishloq xoʻjalik fanlari d-ri (1974), prof. (1976), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan agronom (1972). Toshkent qishloq xoʻjalik institutini tugatgan (1948). 1948-84-yil larda Oʻzbekiston FA Oʻsimliklar genetikasi va fiziologi-yasi, Gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi, Paxtachilik ilmiy tadqiqot institutlarida ilmiy xodim, lab. mudiri (1965-yil dan), q. h. boshqaruvi idoralarida rahbarlik la-vozimlarida ishladi. VASXNIL Oʻrta Osiyo boʻlimi raisi oʻrinbosari (1984— 90), "Paxta" IIB bosh direktori (1990—92), Oʻzbekiston Paxtachilik ilmiy tadqiqot instituti direktori (1992—95). 1995-yil dan Gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi ilmiy tadqiqot institutida ilmiy maslahatchi va gʻoʻza mutagenezi lab. mudiri. Ilmiy ishlari gʻoʻza seleksiyasi, genetikasi, biologi-yasi, urugʻchiligi, agrotexnikasi va b. masalalarga bagʻishlangan. I. gʻoʻzaning serhosil va rayonlashtirilgan S—6029, S-6030, S-6037, S-6040, Termiz 14, Termiz 16, Qizil Ravot, S—2602, Uychi 2 va Andijon 60 navlarining hammuallifi. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1987).

Manbalar
--------

* Ostroye oblucheniye rasteniy, mutagenez i seleksiya xlopchatnika, T. 1976; Otdalyonnaya gibridizatsiya xlopchatnika, izlucheniye i rekombinogenez, T. 1985.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Al Iraqiya** (arabcha:  "al-ʻIrāqiyya") — Iroqda Saddam Husayn qulagandan keyin tashkil etilgan sunʼiy yoʻldosh va yer usti jamoat televideniyesi. Bu arab tili tarmog'i bo'lib, Iroq aholisining 85% dan ortig'iga xizmat qiladi va sezilarli foiz (taxminan 40%) tomonidan ko'riladi.

Kanal Iroq Media Network (yoki arabcha Shabeket al-Elam Iraqi) loyihasi doirasida IMN nomi bilan ish boshlagan. Science Applications International Corporation (SAIC) ushbu Mudofaa vazirligi loyihasining pudratchisi edi. 

Dasturga Iroqdagi terrorizmning o'ta nozik mavzusini ko'rib chiqadigan, qurbonlar va hibsga olingan/mahkum qilingan jinoyatchilarni qamrab oluvchi "Yonayotgan masalalar" juda tajovuzkor siyosiy aktuallik dasturi kiritilgan.

Harris korporatsiyasi loyihani SAICdan oldi  va tugallangan — oʻz vaqtida va byudjet — ikkita telekanal, milliy gazeta va radiostansiyalar.

2006-yil 31-mayda Iroq davlat televideniyesining sport boshlovchisi Ali Jafar Bagʻdodda otib oʻldirilgan.

Havolalar
---------

* Iroqdagi televideniye

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (in Arabic)

Manbalar
--------
**Dargʻon** (arab.— toʻgʻon, damba, toʻsiq va b. ning koʻpligi) — oʻrta asr shahar harobasi. Hazorasplan 130 km jan.-sharqda, Amudaryo boʻyidan 3-4 km masofada joylashgan. D. moʻgʻullar istilosiga qadar yirik shahar (50 ga) boʻlgan. Makdisiyning yozishicha, D. poytaxt — Jurjoniyadan soʻng Xorazmning eng yirik shahri hisoblanib, katta jome masjidi boʻlgan. Janubiy Turkmanispgon arxeologiya-kompleks ekspeditsiyasi tomonidan oʻrganilgan (1954). Hududida Dargʻon ota maqbarasi (14-asr) bor. Amudaryo kechuvlarining eng asosiylaridan biri D. yonida boʻlgan. D. dan hozirda Dargʻon qalʼa, Oqqalʼa yoxud Koʻhna qalʼa nomlari bilan mashhur qalʼa harobasi saqlanib qolgan. Uning maydoni taxminan 6 ga, atrofi qalin (2,60 m), bal. 8 m paxsa devor bilan oʻralgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Taras Shevchenko haykali** — Ternopil viloyati Buchatskiy tumani, Sokolov qishlogʻida ukrain shoiri Taras Grigoryevich Shevchenkoning byusti.

Mahalliy ahamiyatga ega monumental sanʼat yodgorligi, xavfsizlik raqami 3001.

 Taras Shevchenko haykali
1998-yilda oʻrnatilgan. Qishloqning markazida, Buchach yoʻlining ayrichasida joylashgan - Oltin oqim va Buchach - Buffonlar. Byust quvilgan misdan yasalgan, balandligi - 0,85 m, poydevor ― granit plitkalaridan, 2.6 m.

Haykaltarosh - Roman Vilgushinskiy.

Poydevorda ismi, otasining ismi va familiyasi, hayot va oʻlim sanalari hamda yozuv oʻyib yozilgan boʻlib, u Kobzarning mashhur „Ham oʻlik, ham tirik …" sheʼridan iqtibosdir.

Adabiyotlar
-----------

* *Григоришин В.* Соколов // Тернопольщина. История городов и селAndoza:ТІМС
* *Мацькевич В. Уніят В.* Соколов // Тернопольский энциклопедический словарьAndoza:ТЕСГ. ЯворскийAndoza:ТЕСЗбручAndoza:ТЕС
* В камне, бронзе, граните (иллюстрированный альманах). — Тернополь: Терно-граф, 2014. — С. 38. — ISBN 978-966-457-202-3.
**Komyob** (taxallusi; asl ism-sharifi Sayyid Homid ibn Sayyid Muhammad) (1862.2.9 — Xiva — 1922) — shoir, tarixchi. Otadan yosh yetim qolib, Feroʻz tarbiyasida oʻsgan. Xivadagi madrasada tahsil koʻrgan. K. yoshligidan oʻzbek va fors tillarida sheʼrlar yozgan. Keyinchalik Navoiy, Jomiy, Munis, Ogahiy, Feroʻz, Miskin kabi shoirlarning sheʼrlariga taxmislar bogʻlagan, oʻzi ham koʻplab gʻazal, muhammas, musaddas, murabbaʼ, mustazod, chistonlar yozib, zamonasining taniqli shoiri darajasiga koʻtarilgan. K.ning 2 qismdan iborat sheʼriy devoni bizgacha yetib kelgan ("Tumor ul-oshiqin", "Anis ul-oshiqin"). Mazkur devonda 3 mingdan ziyod misrani tashqil etgan sheʼrlar toʻplangan. Ularda vatanga muhabbat, in-soniy komillik, hayotni sevish gʻoyalari tarannum etilgan.

K.ning "Tarix ul-havonin" ("Xonlar tarixi"), "Muntaxab ul-vaqoye" ("Voqealar toʻplami") nasriy hamda "Xorazm mamolikinda falak hodisasidin voqea ajoyibi zuhur marhalasigʻa kelgonining zikri" nomli esdalik asari ham bor. "Tarix ul-havonin"da Xivaning birinchi xoni yashagan davrdan rus bosqinigacha boʻlgan davr qalamga olingan. "Muntaxab ul-vaqoye"da xonlikdagi madaniy, ijtimoiy-siyosiy, tarixiy, adabiy jarayon toʻgʻrisidagi muhim voqealar, esdaliklarida esa 19-asr oxirida roʻy bergan tabiat hodisalari, turli xil gʻaroyib voqealar jamlangan.

K.ning lirik devonining 4 qoʻlyozma nusxasi, "Tarix ul-havonin", "Muntaxab ul-vaqoye" asarlari va esdalik asari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondida (inv. №2627, №3730/ IV, №1257, №1005, №7717, №853/ 111, №3730/1, №3730/111), lirik devonining yana bir nusxasi Rossiya Fanlar akademiyasining Moskvadagi Sharqshunoslik instituti fondida (inv. №2324, №1513) saqlanadi.

Adabiyot
--------

* D avl atyor Rahim, Shihnazar Matrasul, Feroʻz — shoh va shoir qismati, T. 1991.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |