recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
BAGʻDOD TEMIR YOʻLI – Bosfor boʻgʻozini Fors koʻrfazi bilan bogʻlaydigan temir yoʻl (uz. taxminan 2400 km)ning 20-asr boshlarida kengtarqalgan pomi. Turkiya, Suriya va Iroq qududidan oʻtadi. 1888 yilda dastlab Germaniyaning "Doyche bank"i Bosfordan Izmirgacha 1871 yilda qurilgan temir yoʻlni Anqaragacha uzaytirish boʻyicha koniyessiyani Turkiya hukumatidan sotib oldi. 1899 yilda tuzilgan Fransiya-Germaniya bitimiga binoan.

Fransiya yoʻl qurilishiga sherik boʻldi. 1903 yilda temir yoʻl qurilishini davom ettirish konsessiyaning Turkiya tomonidan Germaniyaga berilishi yirik davlatlar urtasida ziddiyatlarning kuchayi-shiga sabab boʻlgan. Angliya-Germaniya bitimiga (1914) muvofiq, Germaniya Bagdoddan janubida Fors koʻrfazi yoʻnalishida temir yoʻl qurilishini Angliyaga berdi. Xususiy ingliz va fransuz kompaniyalari Bagʻdod temir yoʻlining soʻnggi qismlarini tugallab, foydalanishga topshirdi (1934 – 41). Hozir Bagʻdod temir yoʻli kismlari Turkiya, Suriya va Iroqqa qaraydi. Texnika, transport va aloqa yoʻllarining ta-raqqiyoti tufayli Bagʻdod temir yoʻli oʻzining siyosiy-strategik ahamiyatini yoʻqrtdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻzbek xalq ijodi** — oʻzbek xalq badiiy ijodi namunalaridan tuzilgan koʻp jildli nashr turkumi (1964—1990). Turkumning asoschisi Hodi Zarifovdir. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutining Folklor boʻlimi tomonidan shu institut folklor arxivi materiallari asosida nashrga tayyorlangan. Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida 37 jildi chop etilgan.

„Intizor. Nurali" (1964), „Murodxon", „Gulixiromon", „Dastagul" (1965), „Goʻroʻgʻlining tugʻilishi", „Gulnor pari" (1967), „Gulshanbogʻ" (1969), „Ergash Jumanbulbul oʻgʻli" (1971—72), „Tohir va Zuhra" (1971), „Orzigul" (1975), „Hasanxon" (1976), „Alpomish" (1979), „Xoldorxon" (1981), „Oysuluv" (1984), „Balogardon", „Bahrom va Gulandom" (1986), „Erali va Sherali", „Yusuf va Ahmad" (1987), „Malika ayyor" (1988), „Nurali" (1989) kabi jildlarda 65 ta xalq dostoni nashr etilgan boʻlsa, „Suv qizi", „Oltin olma" (1966), „Oyjamol" (1969), „Gulpari" (1967), „Kulsa – gul, yigʻlasa – dur" (1983), „Oltin beshik" (1984), „Zumrad va Qimmat" (1988), „Luqmoni hakim" (1990) singari jildlar 400 ga yaqin xalq ertaklarini oʻz ichiga olgan. 

„Latifalar" (1965, 1967, 1969), „Askiya" (1970), „Topishmoqlar" (1981), „Oʻzbek xalq maqollari" (1989) kabilar shu janrlar materiallaridan tuzilgan. „Gulyor" (1967), „Oq olma, qizil olma" (1972), „Sovet davri qoʻshiqlari" (1983), „Boychechak" (1984) kabi jildlar xalq qoʻshiqlaridan tashkil topgan.

Koʻp jildlik qatʼiy ilmiy tamoyillar asosida nashrga tayyorlangan boʻlib, unga kiritilgan folklor asarlari bevosita xalq ijodkorlari ogʻzidan yozib olingan. Nashr ilmiy-ommabop xarakterga ega. U keng kitobxonlar ommasiga moʻljallangan. Har bir jildning adadi 60 ming. Rus tilida ushbu nashrdan saylab olingan namunalar asosida „Uzbekskoye narodnoye tvorchestvo" turkumida 10 ga yaqin kitob chop etilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uros Milosavlevich** (serbcha: *Урош Милосављевић*; 1982-yil 13-iyul, SFRY) - serbiyalik futbolchi, yarim himoyachi .

Biografiyasi
------------

2002-yilning yozida Zaporojye Metalurhga qo'shildi. Ukraina chempionatidagi debyutini 2002-yil 12-iyulda Lvovning "Karpati" jamoasiga qarshi safarda (1:0) qilgan, ikkinchi bo'lim boshida Serxiy Klyuchik o'rniga Urosh maydonga tushgan. Jamoa bilan birgalikda 2002/03-yilgi UEFA kubogi saralashida Maltaning Birkirkara va Angliyaning "Lids Yunayted" klublariga qarshi o'yinda ishtirok etgan. 2003/04-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini ijara asosida "Volin-Lutsk" da o'tkazdi, Premyer-ligada 8 ta o'yinda maydonga tushdi. Ikkinchi ligada Mlinovdan Ikva safida 1 ta o'yin o'tkazdi. Hammasi bo'lib, "Metalurh" uchun Premyer ligada 28 ta, Ukraina kubogida esa 3 ta o'yin o'tkazgan.

Serbiyaning "Voyvodina" jamoasida o'ynaganidan so'ng, Ruminiya CFR Timisoara, Araddan UTA va Gloriya (Buzau). 2007 yilning qishida u Krivoy Rogdagi Krivbasni ko'rgani bordi. 2007-yilda hamyurti Vladimir Anokich bilan birga Irkutsk Zvezda jamoasida Birinchi divizionda o'ynagan va 11 o'yin o'tkazib 2 ta gol urgan (Alaniya va Dinamo Bryansk). 2009-yilning yozida Kuladan Xaydukga ko'chib o'tdi, 2010-yil yanvar oyida erkin agentga aylandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Протокол матча" (ru).  Украинский футбол от Дмитрия Трощия. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
2. ↑  „Минус — Золна и Кучис, плюс — Милосавлевич" (ru).  Football.ua (27-yanvar 2007-yil). 18-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
3. ↑  „Иностранный легион. Сербия". 23-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2019-yil.

Havolalar
---------

* Профиль на сайте Украинской ассоциации футбола (укр.)
* Профиль игрока (англ.) на сайте Transfermarkt
* Urosh Milosavlevich at Soccerway
* Профиль на сайте romaniansoccer.ro(ingl.)
"OʻZBEKISTON SHAMPANI" AKSIYADORLIK JAMIYATI — vino sanoatining yirik korxonasi. Mahalliy vinobop uzum navlaridan turli markali shampan vinolari, mavjlanuvchi vino va alkogolsiz ichimliklar, oq, pushti, qizil vinolar, konʼyak spirti va boshqalar mahsulotlar ishlab chiqaradi. "Oʻzmevasabzavotuzumsanoatxolding" kompaniyasi tarkibiga kiradi. Ikkinchi jahon urushi davrida Toshkentga evakuatsiya qilingan Xarkov, Simlyansk, RostovDon va Inkerman shampan zdlari negizida 1943-yilda 6pivo zavodi hududida tashkil etilgan. 1944-yildan mahsulotlar ishlab chiqara boshlagan. Keyinchalik "Toshkentvino" korxonasining Degrez mavzeidagi vinopunkti bazasida yillik quvvati butilka usulida 250 ming butilka shampan vinosi ishlab chiqaradigan yangi zdqurildi. 1960-yildan "Toshkent shampan zavodi" nomini oldi. 1994-yildan hozirgi nomda. Korxonaning Toshkent, Samarqand va boshqalar viloyatlarda shampan vinolari uchun vino materiallar tayyorlaydigan vino punktlari bor. 90yillardan boshlab korxona yangi texnologiyalar bilan jihozlana boshladi. Korxonaning mavjlanuvchi "Oʻzbekiston shampani" shampanlangan vinosi, saqlab yetiltirilgan "Oltin favvora" shampan vinosi, gazlangan "Nafis" vino ichimligi, "Oʻzbekiston" portveyni xalqaro koʻrgazma va yarmarkalarda sovrinlarga sazovor boʻlgan.

2004-yilda 1999 ming butilka shampan vinosi va gazlangan vino ichimligi, 190,3 ming butilka yoki 10,4 ming dal tinch vinolar ishlab chiqarildi.

Mahsulotlari qoʻshni davlatlar va Rossiyaga eksport qilinadi.

Anvar Botirov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nodira qiz** — (1904-yil tugʻilgan) — Karmanalik qoʻrboshi. Nodira qiz Turkistondagi milliy ozodlik harakatining faol ishtirokchisi.

Kelib chiqishi
--------------

Nodira qiz 1904-yilda Karmana bekliga qarashli Qoʻziboqar qishlogʻida yashovchi Mulla Rahmatillaboy oilasida tugʻilgan.

Hayoti
------

U yoshligidan savod chiqarish bilan bir qatorda chavandozlik va merganlik kabi harbiy jang sanʼati usullarini puxta egallaydi. Nodira husnda tengsiz qiz boʻlsa ham, taqdir taqozosi bilan turmushga chiqmagan.1923-yili qizil askarlar Nodira qizning qishlogʻiga bostirib kirib, uning ikki akasini oʻldirganlar. U mazkur fojiadan keyin ikki yilcha Buxorodagi qoʻzgʻolonchilar safida boʻlib, bosqinchi qizil askarlarga qarshi janglarda qatnashadi. Karmana va uning atroflarida Nodira qizning dovrugʻi tarqalib, tillardan tushmagan. Yurt qoʻldan ketganligini koʻrgan Mulla Rahmatillaboy 1925-yili oʻz oilasini olib, Afgʻonistonga joʻnab ketishga majbur boʻlgan. Amir Olimxonning oʻgʻli Sayyid Mansur Olimiy „Buxoro — Turkiston beshigi" asarida guvohlik berishicha, Afgʻonistonda Nodirshoh hukmronligi davrida turkistonlik muhojirlarning ahvoli nihoyatda ogʻirlashgan edi. Bu paytda Afgʻonistonga nisbatan SSSRning tazyiqi ham kuchaygan boʻlib, qizil askarlar afgʻon harbiylari libosini kiyib, Afgʻonistonda bemalol izgʻib yurganlar. Ikki afgʻon harbiyi Nodira qizning uyiga kirib, koʻz oʻngida ota-onasini oʻldiradilar va uning nomusiga tajovuz qilmoqchi boʻladilar. Bunday yovuzlikni koʻrgan Nodira qiz har ikkisini qilich bilan chopib tashlaydi.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

Nodira qiz oʻz atrofida turkistonlik muhojir xotinlar va qizlarni toʻplab, ulardan maxsus guruh tuzadi. Ular Nodira boshchiligida oʻz ozodliklarini afgʻon maʼmurlaridan himoya qiladilar. Uning nomi yana Nodira qiz sifatida turkistonlik muhojirlar oʻrtasida mashhur boʻladi. 1930-yili Nodira qiz oʻz guruhi bilan Tahor viloyatining markazi Toliqonda turgan Ibrohimbek qoʻshiniga kelib qoʻshiladi. Mashhur lashkarboshi Ibrohimbek Karmananing bu jasur qizi bilan ota-bola tutinadi. 1931-yili Ibrohimbek SSSR hududiga kirganida uning qoʻshini safida Nodira qiz ham boʻlgan. Aynan uning guruhi qizil askarlarga kuchli zarbalar bergani maʼlum. Afsuski, Nodira qizning 1931-yil yozidan keyingi taqdiri hozircha nomaʼlumligicha qolmoqda.

Manbalar
========

1. ↑  Rajabov Q*. Fargʻona vodiysidagi istiqlolchilik harakati: mohiyati va asosiy rivojlanish bosqichlari (1918—1924 yillar)*. Toshkent: „Yangi nashr", 2015 — 240 bet.
2. ↑  Ражабов Қ (2002). *Туркистон аёл қўрбошилари қисмати. "Маҳалла" газетаси*.
**Latin Silviy** (lotincha: *Latinus Silvius*) — Alba Longaning afsonaviy qiroli. Bir manbaga koʻra, Lavinium shahrining eponimi.

Tarjimai hol
------------

Rim mifologiyasida Latin Silviyning Eneyning avlodi va Alba Longaning toʻrtinchi qiroli edi. Uning otasi Aeneas Silviyning oʻrnini egallaydi. Latinning oʻrniga uning oʻgʻli Alba Silviy keladi. Galikarnaslik Dionisiyning soʻzlariga koʻra, Latin Silviy 51-yil hukmronlik qilgan, bu alban qirollari orasida uzoq vaqt hukmronlik qilgan. Antikchi Roland Laroche bu raqamni sunʼiy deb hisoblagan. Uning vorisi hukmronligi asosida — 39-yil, ularning umumiy hukmronligi 90-yil davom etadi, bu oʻttiz yillik roppa-rosa uch avlod. Tadqiqotchining fikricha, bu saltanat hukmronlik muddatidagi gal-ma gallikni buzadi, unga koʻra ikki hukmdor jami 60-yil hukmronlik qiladi. 21 raqami koʻproq maʼqulroq. Ammo Roland Laroshning taʼkidlashicha, Latina Silviy hukmronligining muqobil sanalari manbalardan nomaʼlum.

Roland Laroche Latina Silviyning va Alba Silviyga mos ravishda Laviniya va Alba Longaning eponimlari deb hisoblaydi. Alba Silviyning Latina Silviya merosxoʻrligi Lotin Ittifoqi poytaxtining Laviniumdan Alba Longaga koʻchirilishi haqidagi afsonaning aksidir.

Robin Hard Latina Silviyni, Aeneas Silviy va Romulus Silvius bilan birga, ularning koʻproq mashhur nomlarining „soyasi" deb hisobladi.

Diodorning fikricha, Lotin ichki ishlarda ham, urush davrida ham kuchli hukmdor edi. Afsonalarga koʻra, qirol koʻplab shaharlarning asoschisi, jumladan: Tibur, Praeneste, Gabiya, Tuskul , Kora, Pometiya, Lanuvium, Labiki, Skaptiya, Satrik, Arikiya, Tellene, Crustumerium, Tsenina, Fregella, Cameria, Medullia va Boil.

Manbalar
--------

1. 1 2  Hard 2004. sfn error: no target: CITEREFHard2004 (help)
2. 1 2  Laroche 1982. sfn error: no target: CITEREFLaroche1982 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Дионисий Галикарнасский. Римские древности / Перевод с древнегреческого Н. Г. Майоровой (гл. I—IX), И. Л. Маяк (гл. X—XC). Ответственный редактор И. Л. Маяк. — Москва : Издательский дом «Рубежи XXI», 2005. — Т. I.
* Alexandre Grandazzi. Chapitre X. Les Rois d’Albe : analyse d’une tradition // Alba Longa, histoire d'une légende. Recherches sur l'archéologie, la religion, les traditions de l'ancien Latium : [фр.]. — École française de Rome, 2008. — P. 731—890. — 988 p. — ISBN 9782728308323.
* Robin Hard, H. J. Rose. Aeneas, Romulus and the origins of Rome // The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology" : [англ.]. — Psychology Press, 2004. — 753 p. — ISBN 9780415186360.
* Roland A. Laroche. The Alban King-List in Dionysius I, 70-71: A Numerical Analysis : [англ.] // Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte. — 1982. — Т. 31, № 1. — С. 112—120. — JSTOR 4435792.
* William Smith. ALBA LONGA // Dictionary of Greek and Roman Geography : [англ.]. — Walton & Maberly, 1854. — Vol. 1. — P. 87—89.
* Conrad Trieber. Zur Kritik des Eusebios. I. Die Königstafel von Alba Longa : [нем.] // Hermes. — 1894. — Т. 29, № 1. — С. 124—142. — JSTOR 4472427.
**Dala shpatlari** — Yer poʻstida eng koʻp tarqalgan, karkasli silikatlar kichik sinfiga mansub jins hosil qiluvchi minerallar guruhi. Yer poʻsti ogʻirligining 50% ini tashkil etadi. K, Na, Ca, Va alyumosilikatlarning izomorf qorishmalari. taxminan 60% magmatik, 30% metamorfik jinslarda, 10% qumtosh va konglomeratlarda uchraydi. Rangsiz, tarkibida uchraydigan gematit qoʻshimchalarga qarab och kulrang , oq, yashilroq (albit, anortit), och pushti, qizil (ortoklaz), yashil (amazonit) boʻladi. Qattiqligi 6—6,5. Zichligi 2,6—2,8 g/sm3. Dala shpatlari kimyoviy tarkibiga koʻra 3 guruhga: natriy-kalsiyli — plagioklazlar; ishqorli (kaliy-natriyli) — sanidin, ortoklaz, mikroklin, anortoklaz va b.; kam uchraydigan kaliybariyli — gaalofanlarga boʻlinadi. Dala shpatlari monoklin (gialofan, ortoklaz) va triklin (plagioklaz, anortoklaz, mikroklin) singoniyasida kristallanib, shakllari bir-biridan kam farq qiladi. Koʻpincha plastinka, prizma (ortoklaz, mikroklin, gialofan) koʻrinishida boʻladi. Dala shpatlarida qoʻshaloq kristallar koʻp uchraydi. Kaliy-natriyli D.sh. oddiy qoʻshaloklar, natriy-kalsiyli (plagioklazlar)da murakkab qoʻshaloqlar hosil qiladi. Sanidinda Si va A1 tartibsiz, mikroklinda tartibli joylashgan. Yuqori temperaturada kristallanadigan kaliynatriyli Dala shpatlari tartiblangan. Plagioklazlar yuqori (Si, A1 tartibsiz joylashgan) va past temperaturada (Si, A1 tartibli) kristallanadi va shuningdek, oraliq turlari boʻladi. Dala shpatlari tog jinslarini tasniflashda asos boʻlib xizmat qiladi. Togʻ jinslarining muhim turlari: intruziv — granitlar, siyenitlar, dioritlar; effuziv — andezitlar, bazaltlar; metamorfik — gneyslar, slanetslar asosan Dala shpatlaridan tashkil topgan. Choʻkindi jinslarda Dala shpatlari mineral boʻlaklari uchraydi. Oydagi togʻ jinslarida (oy bazaltlari, gabbro, anortozitlar) faqat plagioklazlar aniklangan. D.sh. tarkibining keng variatsiyaliliga tufayli geologik-petrografik tadqiqotlarda muhim rol oʻynaydi. Sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan yirik kristallari pegmatitlarda kvars, koʻpincha slyudalarning yirik kristallari bilan birga uchraydi. Oʻzbekistonning gʻarbi (Ketmonchi, Lolabuloq, Langar) va Rossiya Federatsiyasining shimoliy-gʻarbida pegmatitlar koʻp. Amazonitning mashhur konlari Rossiya Federatsiyasidagi Ilmen togʻlarida, tovlanuvchi plagioklazlar Uralda, qoramtir labradoritlar Ukrainada topilgan. Dala shpatlarining nurashi natijasida kaolin konlari, tropik, subtropik iqlim sharoitida laterit mahsulotlari vujudga keladi. Dala shpatlarining chiroyli tovlanadigan oy toshi, avantyurin, Labrador, amazonit xillari bezak buyumlari tayyorlashda, ayrim xillari elektr izolyatorlar, farfor va sement, oyna-shisha tayyorlashda ishlatiladi.

LL.Hamraboyev I. H. RajabovF. Sh. Petrografiya asoslari, T. 1984.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Latvian** (*latviešu valoda*) — Latviyaning rasmiy tili. Hind-yevropa oilasining boltiq tillari guruhiga mansub, unga eng yaqin til litovchadir. Latish tilida 1 mln 300 mingga yaqin kishi gaplashadi (2000). U 3 ta asosiy — oʻrta latish (Markaziy Latviya; bu dialekt asosida adabiy latish tili shakllangan), livon (Kurzemening shimoliy va Vidzemening shimoli-gʻarbiy qismlari), yuqori latish (Sharqiy Latviya) laxjalariga boʻlinadi. Latish tilida arxaik xususiyatlar kam, odatda, urgʻu soʻzning birinchi boʻgʻiniga tushadi; fonetik tarkibi barcha unlilarning uzun va qisqa boʻla olishi bilan harakterlidir. Latish tili yozuvi 16-asrda lotin alifbosi asosida paydo boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„Oʻzbek tilining kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati"** — oʻzbek tilining 14 000 dan ortiq soʻz kiritilgan kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati. Lugʻatni Toʻlqin Togʻayev, Gulbahor Tavaldiyeva va Muyassar Akromovalar tuzgan. Lugʻat 1999-yil Toshkent shahrida Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi tomonidan „Sharq" nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan. Lugʻat kirill yozuvidagi „Oʻzbek tilining izlohli lugʻati" (1981) hamda lotin yozuvidagi „Oʻzbek tilining imlo lugʻati" (1995) kabi lugʻatlar asosida tuzilgan.

Ushbu lugʻat kirillcha va lotincha oʻzbek alifbolarida tuzilgan boʻlib, ayni soʻz har ikki yozuvda yonma-yon berilgan. Lugʻat kirillcha-lotincha oʻzbek yozuvi tamoyilida tuzilganligi sababli, soʻzlar oʻzbek kirill alifbosi tartibida berilgan. Lugʻatning kirill alifbosidagi qismi oʻzbek kirill yozuvi boʻyicha 1956-yil 4 aprelda qabul qilingan qoidalarga, lotin yozuvidagi qismi esa oʻzbek lotin yozuvi boʻyicha 1995-yil 24-avgustda qabul qilingan qoidalarga tayangan holda tuzilgan.

Lugʻatni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Karim Nazarov – maxsus muharrir, Barnobek Eshpoʻlatov – muharrir, Diana Gabdraxmanova – texnik muharrir, Xurshid Ziyoxonov – badiiy muharrir, Yulduz Bizaatova, Nozima Muhammadiyeva – musahhihlar, Mixail Samoylov – musavvir, Roza Bayazitova – komputer taʼminotchisi. Kitob adadi – 5 000 nusxa.

Havolalar
---------

* „Oʻzbek tilining kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati" Ziyouz saytida
**Angela Carini** (tugʻ. 1998-yil 6-oktyabr) — italiyalik bokschi, 69 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Italiya terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempionatining kumush medali sovrindori, 2019-yilgi Yevropa chempionati kumush medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati
---------

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 69 kg vazn toifasida ikkinchi raund Xitoy sportchi Gu Xuna yutqazib va Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlab.

2019-yilda Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 69 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u final uchrashuvida rossiyalik sportchi Darima Sandakovaga yutqazib, turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida italiyalik sportchi hakamlarning bir ovozdan qarori bilan Xitoyning taniqli sportchisi Dou Danga yutqazib, final uchrashuvini yakunladi. Natijada, u ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Tayvan sportchisi Chen Nien-chinga yutqazdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Latif Hamidi** (1906-yil 17-iyul — 1983-yil 29-noyabr, Olmaota) — bastakor, Qozogʻiston SSR xalq artisti, Qozogʻiston SSR Davlat mukofoti laureati.

Biografiyasi
------------

Toshkent taʼlim institutin, 1-Moskva musiqa texnikumining nazariya va kompozitsiya fakulteti professor B.A.Yavorskiyning sinfi boʻyicha Moskva konservatoriyasi yonidagi Tatar opera studiyasini tamomlagan.

L.Hamidiy koʻplab xor tahrirlash, qoʻshiqlar, romanslar, valslar yozdi, ularning orasida „Qozoq valsi" va „Bulbul" kompozitorning nomin mashhur qildi. Shuningdek, vatanparvarlik va tarixiy mavzularda musiqa yozdi. „Abay", „Toʻlegen Toqtarov" (A.Jubanov bilan birgalikda) „Jambil" operalaridan yaqqol koʻrinadi. Hamidiy musiqa madaniyati tarixida qozoq xalq musiqasini toʻplovchi — etnograf, musiqiy-maʼrifiy nashrlar muallifi sifatida qoldi.

* 1933-yildan Olmaota shahrida yashadi. Qozoq SSR xalq artisti, siz mehnatkashsiz, rassom. 1933-yildan qozoqning xalq qoʻshiqlari va kuylarin toʻplab, notaga yozishda qatnashdi.

Ijodkorligi
-----------

1935-yili Semey shahrida tashrifi chogʻida M.O.Avezovning nasihati bilan Abayning nabirasi Arxam Isqaqovdan shoirning „Ayttim, salom, Qalamqas", „Iloji yoʻq qayttim bildirmasdan", „Boʻyingdan sani", „Birovning birov ortiq boʻlsa", „Shamolsiz tunda yorugʻ oy" „, „Sen meni nima qilasan", „Xudo qoʻshgan yor eding den", „Hor boʻldi jonim", „Ichim oʻlgan, tashqarim sogʻlom", „Qorongʻi tunda togʻ qilgan", „Oʻlsam, joyim qora tuproqsiz boʻlmasmi?", „Boʻz tuman" Abay qoʻshiqlarini yaxshi biladigan xonandalardan „Ay" va „Yorqin ay" qoʻshiqlarining 2-nchi variantini yozib oldi. Shamolsiz tunda", Auezovning „Men uzun qayin yiqilganini koʻrdim". Demak, u shoirning iltifoti. U birinchi boʻlib oʻz merosini toʻliq notada yozib oldi. Oʻsha yillarda Abayning „Hor boʻldi, jonim", „Ayttim salom, qalamqas", „Koʻzim qora", „Koʻrdim uzun qayin yiqilib", „ Sakkiz oyoq" qoʻshiqlarini yakkaxon xonanda va koʻp ovozli xor uchun tahrir qilganb va ular uchun pianino joʻrligi yozdi. A. Jubanov bilan birgalikda „Abay" operasini yozgan (1944). U yangi qozoq musiqasi. madaniyatda Abay qoʻshiqlarini oʻzlashtirish, opera janrida shoir obrazi haqida bir qancha maqolalar yozgan. Bu maqolalarning aksariyati „Qoʻshiqlar, romanslar, „xorlar" (1957), „Bolalar uchun pianino pyesalari" (1965), „Abay" operasi" (1966) kitoblariga kiritilgan.

Mukofotlar
----------

* Xamidiy Qozogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati.

Manbalar
--------

1. ↑  Abay. Ensiklopediya. — Almati: „Qazaq ensiklopediyasiniң" Bas redaksiyasi, „Atamұra" baspasi, ISBN 5-7667-2949-9
2. ↑  Qazaq mәdenietі. Ensiklopediyaliq aniqtamaliq. Almati: „Aruna Ltd." JShS, 2005 ISBN 9965-26-095-8
**Qadimgi Misrga oid manbalar**

Qadimgi Misr tarixi, madaniyati, turmush tarzi hamda ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotini o‘rganishda antik mualliflarning tarixiy asarlari, arxеologik qazilmalar, misr yozma yodgorliklari, toshlardagi bitiklar, moddiy-madaniy yodgorliklar va boshqa manbalar muhim ahamiyatga ega.
Qadimgi Misr tarixiga oid manbalarni asosan to‘rt guruhga bo‘lish mumkin:
1) antik mualliflarning tarixiy asarlari;
2) arxеologik qazilmalar;
3) Misr yozma yodgorliklari;
4) moddiy-madaniy yodgorliklar;
Antik mualliflarning, xususan Yunon va Rim tarixchilarining asarlarida qadimgi Misr tarixi, madaniyati, xalq turmushi, uning urf-odatlari, diniy aqidalari va an’analariga doir ko‘plab qimmatli ma’lumotlarni uchratish mumkin.
Ammo bu ma’lumotlarga tanqidiy nazar bilan qarash lozim. Chunki antik mualliflar o‘z asarlarida Misr haqida eshitganlari, o‘qiganlari, ko‘rgan-bilganlarini yozishgan. Bunday vaziyatda ular tomonidan bayon qilingan ba’zi bir voqea-hodisalar, ma’lumotlar, faktlar o‘sha davrdagi mavjud ahvolga, sharoitga ma’lum darajada mos kеlmasligi mumkin. 
Miloddan avvalgi VII asrda Yunon savdogarlari, yollanma kishilar turli yo‘llar bilan Misrga kеlib, Nil daryosi vohasida (Nil daryosi quyi o‘zanlarida) jamoa-jamoa bo‘lib joylashganlar. Ayni vaqtda XXVI sulola davrida hukmronlik qilgan Misr fir’avnlari Misr qo‘shiniga ko‘plab yunonlarni jalb etganlar. Yuqorida aytilganidеk, ko‘plab yunon savdogarlarining Misrga kеlishi, savdo aloqalarining rivojlanishiga hamda Misrda yunon koloniyalarining vujudga kеlishiga sabab bo‘lgan.
Qadimgi yunon faylasuf va siyosiy arboblari - Falеs, Anaksimandr, Dеmokrit, Solon va boshqalar Misr xalqining qadimiy tarixi, madaniyati, ilm-fanda erishgan yutuqlari bilan yaqindan tanishish maqsadida Misr bo‘ylab sayohat qilishgan. Yunon tarixchi va gеograflari asarlarida qadimgi Misr tarixiga oid ko‘plab qiziq ma’lumotlarni uchratish mumkin.
Miloddan avvalgi V asrda yunon tarixchisi Gerodot butun Misr bo‘ylab sayohatga chiqib, ko‘rganlari, bilganlari hamda eshitganlari asosida yirik tarixiy asar yozdi.
Gerodot asarida kеltirilgan ma’lumotlar va voqealar qadimgi Misr manbalarida ham o‘z tasdig‘ini topgan. Qadimgi Misr tarixi va madaniyatini to‘liqroq yoritish maqsadida Gerodot Misr vodiylari tabiiy sharoiti hamda qadimgi misrliklarning urf-odatlari, diniy qarashlari, e’tiqodlari, xo‘jalik yuritishlari haqida batafsil ma’lumot beradi. 
Gerodot Nil daryosining toshishi, uning qadimgi Misrdagi dehqonchilik rivojiga ko‘rsatgan ta’siri, ayniqsa misrliklarning dini, diniy aqidalari xususida hamda kohinlarning o‘rni, ularning maqomlari to‘g‘risida batafsil yozadi. Muallif Misr madaniyati haqida fikr yuritib, ushbu madaniyat bir nеcha ming yilliklar davomida mustaqil rivojlanganligi va yunon madaniyatiga ta’sir qilganligini ham aytib o‘tadi. Qadimgi misrliklarning muqaddas hayvonlar, jumladan, it, mushuk, hatto timsoqlarga e’tiqod qilishi, ularga topinishi to‘g‘risidagi qiziqarli ma’lumotlar ham Yunon tarixchisi Gerodot nazaridan chеtda qolmagan.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------
**Mitra Kurian** (tugʻilgan joyi **Dalma Kurian**), hind aktrisasi,Malayalam va Tamil filmlarida ishlaydi.Uning diqqatga sazovor asarlari bor: *Bodyguard* (2010) va *Kaavalan* (2011).

Biografiya
----------

U birinchi marta 2004-yilda Malayalam filmi *Vismayathumbathu*da ikkinchi darajali rolda,Rejissyor Fozil tomonidan Nayantaraning doʻsti sifatida bir sahnada paydo boʻlgan. Keyin u 2005-yilda rejissyor T. Xarixaran tomonidan suratga olingan *Mayookham* filmida paydo boʻldi, shundan soʻng u aktyorlikdan tanaffus olib, diqqatini oʻqishga qaratdi. Keyin uni rejissyor Siddiq oʻzining Tamil tilidagi *Sadhu Miranda* (2008) filmida Mitrani Grixalakshmi jurnali muqovasida koʻrganidan keyin ikkinchi darajali rolga tayinladi. Shundan soʻng, u yana bir Tamil filmida, kam byudjetli *Suriyan Satta Kalloori* (2009) filmida rol oʻynadi, bu tanqidchilar tomonidan tanqid qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  „നായികയായി പ്രമോഷന്‍, Interview - Mathrubhumi Movies". 19-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-dekabr 2013-yil.
2. ↑  „Kaavalkaaran - Tamil Movie News - Vijay picks M G R's once again - Vijay | Kaavalkaaran | Vettaikaran - Behindwoods.com". *www.behindwoods.com*.
3. ↑  „Mithra Kurian".  popcorn.oneindia.in. 11-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-mart 2010-yil.
4. 1 2  *Sathyendran, Nita*. „Director's actor". *The Hindu* (2-fevral 2011-yil). Qaraldi: 5-fevral 2011-yil.
5. ↑  „Review: Avoid Suriyan Satta Kalloori - Rediff.com Movies". 2-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2011-yil.
**Jonibek sulton** (toʻliq ismi: **Jonibek ibn Xoja Muhammad ibn Abulxayrxon**) (? — 1529.20.3, Miyonkol) — shayboniylar sulolasi vakili. Abulxayrxonning nevarasi, Muhammad Shayboniyxonning amakivachchasi. XVI asr boshlarida Shayboniyxon qoʻshini tarkibida Movarounnaxrni egallashda ishtirok etgan. Shayboniyxon tomonidan Fargʻona (Axsi) hokimi etib tayinlangan (1503—1509), soʻngra (1510 yildan) Karmanada oʻgʻillari bilan hukmronlik qilgan. Jonibek sulton fargʻonalik piri — Jaloliddin Ahmad Kosoniy — Maxdumi Aʼzamni Karmanaga chaqirtirib olgan (1514—1516). Shayboniyxon vafoti (1510-yil dekabr)dan soʻng Movarounnahrga yurish qilgan Bobur 1511-yil oktabrda Samarqandni qoʻlga kiritadi. Jonibek sulton boshqa shayboniy sultonlar qatori Turkistonga qochgan. 1512-yil Ubaydullo sulton (qarang Ubaydullaxon) bilan birga Movarounnaxrga qaytib Koʻli Malik jangida Boburni yengib, Buxoro va Samarqandni egallanishida ishtirok etgan. Bobur safaviylardan harbiy qoʻshin (Najmi Soniy boshchiligidagi qoʻshin) olib Jonibek sulton turgan Gʻijduvonni qamal qiladi (1512). Jonibek sultonning oz sonli qoʻshini qalʼadan chiqib tengsiz toʻqnashuvda Boburdan yengiladi. Biroq Ubaydullo sultonning puxta harbiy rejasi tufayli shayboniylar gʻalaba qiladilar (qarang Gʻijduvon jangi). Shoir Podshohxoja (1480— 1545) Jonibek sultonga atab „Maqsad ulatvor" dostonini yozgan (1515—1520).

Manba: Hasanxoja Nisoriy, Muzakkiri ahbob, T. 1993; Hofiz Tanish AlBuxoriy, Abdullanoma, 1-j. T. 1999.

Adabiyot
--------

* Axmedov B. A. Istoriko-geograficheskaya literatura Sredney Azii XVI— XVIIIbb. T. 1985; Materiali po istorii kazaxskix xanstv XV—XVIII vekov, Alma-Ata, 1969; Bartold V. V. Sochineniya, 2 t. chast 2, M. 1964. Faxriddin Hasanov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Zahiriddin Muhammad Bobur nomidagi Andijon viloyat kutubxonasi** — Andijon viloyatida joylashgan kutubxona.

Kutubxona Tarixi
----------------

Ilk bor Andijonda 1907-yilda kutubxona-qiroatxonasi ochilgan. 387 nusxadagi ijtimoiy-siyosiy qoʻlyozmalarni ichiga olgan. Ayrimlari hozirda ham saqlanib turibdi. 1922-yilga kelib Andijon Yangi shaxarida 7412 nusxadagi qoʻlyozma va kitoblarga ega boʻlgan „Markaziy kutubxona" ochilgan boʻlsa, „Eski shahar" hududida 1226 nusxadagi qoʻlyozma va kitoblarga ega boʻlgan „Lenin" kutubxonasi ochilgan va keyinchalik u yer okrug yoki shahar kutubxonasi deb nomlangan. 1940-yilda shahar kutubxonasi negizida viloyat universal ilmiy kutubxonasi tashkil etilgan. Shu davrda kutubxona fondi 83132 nusxa adabiyotlardan iborat boʻlgan. 1965-yilda kutubxona 500 ming nusxa jamgʻarmaga moʻljallangan 3 qavatlik bino andozasini olgan. 1966-yilda kutubxonaga „Zahiriddin Muhammad Bobur" nomi berildgan. Kirish qismida lelengradlik haykaltarosh tomonidan ishlangan Zahiriddin Muhammad Bobur haykali oʻrnatilgan.

Kutubxona Hozirgi Kunda
-----------------------

2019-yil may oyida kutubxona binosida kapital taʼmirlash boshlangan va hozirda butunlay zamonaviy koʻrinishga kelgan. Kutubxonada kitob olish, kitob saqlash, kitobxonlarga xizmat koʻrsatish, ilmiy-metodik, axborot va informatika, avtomatlashtirish, menejment va marketing hamda Xorijiy adabiyotlar boʻlimlari mavjud. Bugungi kunda kutubxona fondi 550 ming nusxaga yaqin adabiyotlardan iborat boʻlib, viloyatdagi 478 ta ommaviy kutubxonalarga metodik rahbarlik qiladi.

Manbalar
--------

* Xaritadagi haydash yoʻnalishlariga qarang
* shoh.uz sayti
**Abdi Suerkulovich Suerkulov** (12 (25)-dekabr 1912-yil, Rossiya imperiyasi, Fargʻona viloyati Oʻsh tumani Torkent qishlogʻi, (hozirgi Qirgʻiziston, Jalolobod viloyati Toʻqtoʻgʻul tumani) — 1992-yil 10-oktyabr, Bishkek) — sovet partiya va davlat arbobi. Qirgʻiziston SSR va 1950 — 1958-yillarda Qirgʻiziston SSR Vazirlar Soveti raisi.

Biografiyasi
------------

Abdi Suerkulov 1912-yilda dehqon oilasida tavallud topgan.

1946-yilda Bolsheviklar Butunittifoq kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabini tamomlagan. 1927-yil martdan Frunzedagi ruhoniy va tijorat shogirdlari maktabining talabasi.

1931 — 1933-yillarda Qirgʻiziston ASSR Ketmen-tepa viloyat isteʼmolchilar uyushmasi raisi, 1933 — 1937-yillarda Ketmen-tube, Naukat, Talas viloyat moliya boshqarmalari boshlig‘i va 1937 — 1938-yillarda Qirgʻiziston SSR Moliya Xalq Komissarligining soliq boshqarmasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

1938 — 1939-yillarda Ketmen-Tyubinsk viloyatidagi kolxoz raisi va 1939-yilda Tuman yer boʻlimi boshligʻi, Qirgʻiziston SSR Ketmen-Tyubinsk tumani tuman qoʻmitasi raisi sifatida faoliyat yuritgan. 1939 — 1941-yillarda Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyat moliya boshqarmasi boshligʻi. 1941 — 1942-yillarda Jalolobod viloyat ijroiya qo‘mitasi raisi.

1942 — 1944-yillarda Qirgʻiziston KP(b) MKning targʻibot va tashviqot boʻyicha kotibi. 1944 — 1946-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Oliy partiya maktabi talabasi. 1949 — 1959-yillarda Qirgʻiziston Kompartiyasi (b) Markaziy Qoʻmitasining ikkinchi kotibi boʻlgan.

1947 — 1950-yillarda Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining raisi. 1950 — 1958-yillarda Qirgʻiziston SSR Vazirlar Kengashining raisi.

1958 — 1959-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi kadrlarni qayta tayyorlash kurslari talabasi.

1959 — 1969-yillarda. Qirgʻiziston SSR savdo vaziri boʻlgan. 1940-yildan VKP (b) aʼzosi va SSSR Oliy Sovetining 3—5-chaqiriqlari deputati etib saylangan. 1969-yil apreldan pensiyaga chiqgan.

U 1992-yil 10-oktyabrda vafot etdi, Bishkekdagi Ala-Archa qabristoniga dafn qilindi.

Mukofotlar va unvonlari
-----------------------

Ikki marta Lenin ordeni

Ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------



1. ↑  „Суеркулов Абды Суеркулович".
2. ↑  „Суеркулов Абды Суеркулович". 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2023-yil.
3. ↑   „Суеркулов Абды БИОГРАФИЧЕСКИЙ УКАЗАТЕЛЬ".
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sin (maʼnolari).

**Sin** - Qad. Xitoy podsholigi. Mil. av. taxminan 10-asrda vujudga kelgan. Dastlab Chjou sulolasiga qaram boʻlgan. Uning tarki-biga hozirgi Shensi viloyatining garbi va shim.-gʻarbiy qismi, Gansuning sharqiy va Sichuanning shim. qismi kirgan. Chjango davrida (mil. av. 5-asrlar) Xitoyda Chjou monarxiyasidan mustakil boʻlgan 7 ta eng qudratli davlatlardan biri hisoblangan. S.ning kuchayishi Shan Yan islohotlari bilan bogʻliq boʻlgan. Mil. av. 4-asr oʻrtalarida boshqa podsholiklar bilan kurash boshlangan va mil. av. 221 yilga kelib ular boʻysundirilgan. Buning natijasida markazlashgan S. imperiyasi barpo etilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Villany** ( nemis : *Wieland*; xorvatcha: *Viljan* , *Biljan* yoki *Vilanje*;  serb: Vican , romiylashtirilgan : Viljan  *)* — Vengriyaning Baranya okrugidagi shaharlardan biri. Bu shahar o'zining vinosi bilan mashhur. Aholisi vengerlar, ozchilikni xorvatlar , serblar va Vengriya nemislari tashkil qiladi. Ikkinchi jahon urushi tugagunga qadar aholisi Dunay Svabiyaliklari bo'lgan , ular mahalliy sifatida ham deyiladi.*Stifolder* , chunki ularning ajdodlari bir vaqtlar 1720-yillarda Fulda (tuman) dan kelgan.  Asosan sobiq nemis koʻchmanchilari 1945–1948 yillarda Potsdam kelishuvi boʻyicha Ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Germaniya va Ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Avstriyaga chiqarib yuborilgan.  U yerda faqat bir nechta Vengriya nemislari yashaydi, aksariyati bugungi kunda Chexoslovakiya-Vengriya aholi almashinuvidan kelib chiqqan vengerlarning avlodlaridir. Ular sobiq Dunay Svabiya aholisining uylarini oldilar.

Demografiya
-----------

Villani tog'laridagi manzara
Villanining vinoxonalari

Aholi soni yosh guruhlariga bo'lingan:

|  |  |
| --- | --- |
| **Guruh** | **2006 yil** |
| 0-5 yosh | 108 |
| 6-13 yosh | 204 |
| 14-17 yosh | 143 |
| 18-54 yosh | 1450 |
| 55-69 yosh | 328 |
| 70 dan ortiq | 404 |

Qardosh shaharlar
-----------------

Shuningdek qarang: Vengriyadagi egizak shaharlar va qardosh shaharlar roʻyxati

Villaniy egizaklar : 

* Eislingen , Germaniya
* Stainz , Avstriya
* Vetca , Ruminiya
* Zamárdi , Vengriya

|  |
| --- |
| Villanining joylashuvi |
| Koordinatalari: 45,86951° N 18,45562° DKoordinatalar : 45,86951° N 18,45562° D |
| Mamlakat | Vengriya |
| Tuman | Baranya |
| Tuman | Siklós |
| Hudud |
| • Jami | 22,02 km 2 (8,50 kv mil) |
| Aholi
(2008) |
| • Jami | 2517 |
| • Zichlik | 114,30/km 2 (296,0/kv mi) |
| Vaqt zonasi | UTC+1 ( CET ) |
| • Yoz ( DST ) | UTC+2 ( CEST ) |
| Pochta kodi | 7773 |
| Hudud kodi | (+36) 72 |
| Veb-sayt | www .villany .hu |

Manbalar
--------

1. ↑  „http://hrcak.srce.hr/file/11541".
2. ↑  .

{{}
**Dombauil maqbarasi** — oʻrta asr meʼmorchiligi yodgorligi maqbarasi. Jezqazgʻan shahridan shimoli-sharqga tomon 50 km joyda, Qorakengir daryosining chap sohilida.

Pastki qavat kvadrat shaklida, ustiga oʻtovga oʻxshash gumbaz solingan. Pastki qismining maydoni 8,9×7,9 m, devorining qalinligi 2 m, ichki maydoni 4x4 m, eshigi oval shaklda janubi-sharqiy tomondan chiqarilgan. Unga umumiy balandligi 1,2 m boʻladigan toʻrt zinapoya orqali chiqishi. Majmuaning tagida tosh aralash tuproq yotqizilib, uning ustiga tekis taxta toshlar yotqizilgan. Devorlari 3 m ga koʻtarilib borib, gorizontal loglar bilan yopilgan. Bularning hammasi tosh qoʻyishning bronza davridan oldin qadimgi anʼanalaridan olingan. Ushbu anʼanadan majmua tomini yopishda ham foydalanilgan. Majmua uzoq vaqt davomida yaxshi saqlangan va vaqt oʻtishi bilan biroz vayron boʻlgan. Yodgorlikning aniq sanasini aniqlash uchun maʼlumotlar yoʻq. Qozogʻiston zaminining tashqi koʻrinishiga qarab, olimlar uni islom dini kirib bormagan davr (8—9-asrlar) bilan bogʻlaydilar. T. K. Basenovning yozishicha, Dombaul tepaligi XVI-XVIII asrlarda qurilgan. Qozoqlarda o‘txonaga o‘xshagan tosh maqbaralar „uytosh" va „din" deb ataladi. Qora Zilaniy yaqinidagi Qora yodgorligi Dombaul majmuasiga juda oʻxshaydi.

Dombaul maqbarasi olimlarning fikricha Markaziy Qozog‘istondagi eng qadimiy binolarning biri sifatida esda qoladi. Dombaul hunlar hukmronlik paytda qurilgan boʻlib hisoblanadi. Afsonaga boʻyicha, bu maqbara buyuk musiqachi va jangchi Dombauil sharafiga qurilgan boʻlib, uning mavjudligi tarix va afsona (ertak-afsona) bilan bogʻliq. Maqbara binosi balandligi besh metrdan ortiq boʻlgan konus shaklidagi kvadrat asosga oʻrnatilgan tosh plitalardan qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Qazaq әlemі. Etnomәdeni payimdau. Oqu qұrali. — Almati, „Sanat" 1997. ISBN 5-7090-0312-3.-374 bet
2. ↑  Seydіmbek A. Qazaq mәdenietі. Ensiklopediyaliq aniqtamaliq. Almati: „Aruna Ltd." JShS, 2005 ISBN 9965-26-095-8
3. ↑  Qanish Satpaev. Ensiklopediya / Bas redaktor B.Ө.Jaqip. — Almati „Qazaq ensiklopediyasi", 2011 jil. ISBN 9965-893-74-8
**Miranda**:

* Miranda - {{Bilgiquti aholi punkti

| ozbekcha nomi = Miranda
| mavqe = kommuna
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi|Viloyat
| mintaqa = Molise
| jadvalda mintaqa = Molise
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Isernia (provinsiya)|Isernia
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 41 | lat_min = 39 | lat_sec = 0
| lon_dir = E | lon_deg = 14 | lon_min = 15 | lon_sec = 0
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi olchami = 280
| mintaqa xaritasi olchami = 
| tuman xaritasi olchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 22
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 860
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1080
| sanalgan yil = 2008
| zichlik = 49
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 0865
| pochta indeksi = 86080
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 094027
| Commons turkumi = Miranda
| sayt = .

* Miranda (Uran yoʻldoshi) — Uran sayyorasining eng yaqin yoʻldoshi.




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Miranda (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
Muqaddas Xoliqova 1960-yil 14-aprelda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1977-yili Toshkent Davlat sanʼat instituti „Teatr va kino"aktyorligi fakultetiga oʻqishga kirib, 1981-yili oʻqishni muvaffaqiyatli tugatgan. Shu yili Oʻzbek Milliy Akademik drama teatriga aktrisa sifatida ishga qabul qilindi.

Ijodi
-----

### Teatr

Muqaddas Xoliqova sanʼatdagi ijodining dastlabki yillaridan to shu kunga qadar takrorlanmas obrazlar yaratib, teatrning yetuk aktrisalaridan biriga aylandi.
U Hamzaning „Boy ila xizmatchi"sida Poshshaoyim, F.Musajonovning „Najot istab"ida qaynona, „Avgʻon reportaji"da jurnalist, „Tuhmat"da qizil tanli, Karlo Gatssininig „Baxtli gadolar"ida qiz, Shekspirning „Koriolan"ida ayol, Oʻ. Hoshimovning „Qatogʻon"ida ayol, Y.Muqimov, X.Rasulovovlarning „Spitamen" da ona, M.Avezovning „Eng suluv kelinchak"ida Zuhra, „Tergov davom etadi"da Farogʻat, „Oʻtgan kunlar"da Toʻybeka kabi yana bir qancha koʻp rollarni mahorat bilan ijro etgan. Erkin Xushvaqtov Muqaddas Xoliqovaning ijodiy imkoniyatlaridan, feʼl-atvoridan kelib chiqqan holda, bundan ir necha yil avval qoʻyilgan „Qalliq oʻyini" spektaklini hamda „Koʻngil" pyesasini aynan Muqaddas Xoliqovaga atab yozdi va bu asarlar teatr sahnasida muvaffaqiyat qozondi.

### Kino

Muqaddas Xoliqova bir qator videofilmlarda yorqin obrazlar yaratdi."Alisher Navoiyda" kanizak, Choʻlponning „Kecha va kunduz", „Bobur"da Jahongir Mirzoning onasi, M.Yunusovning „Layli va Majnun"ida enaga, M.Boboyevning „Koʻngil koʻchalari"da oʻquvchining onasi, M.Asadullayevning „Qirq togʻoraning qirq nogʻorasi"da Tursinoy, „Shunchaki hazil"da ayol kabi rollarni mahorat bilan ijro etgan.
E.Xushvaqtovning „Chimildiq"da xola, „Oshiqlar", „Nahotki sen", „Boyvachcha", „Amakivachchalar", „Toʻydagi taziya", „Taqdir charxpalagi", „Vildon", „Sevginator yohud qaynona operatsiyasi", „Merskivich", „Oʻjar kelin" kabi filmlarda turli xarakterdagi rollarni ijro etdi. 30 yillik ijodi davomida 100 ga yaqin katta-kichik rollar oʻynab mashhur sanʼatkor sifatida elga tanildi. Uning qoʻshiqlar uchun yaratilgan kilplardagi rollari, „Otalar soʻzi-aqlning koʻzi", „Dengizdan tomchi" koʻrsatuvlarida yaratgan obrazlari muxlislar tahsiniga sazovor. Ilk ustozi rahmatli Oʻzbekiston xalq artisti Ikroma Boltayevadan sahna sirlarini oʻrgandi. Yana ustozlari Rixsi Ibrohimova, Toʻti Yusupova, Yayra Abdullayevalar.
Muqaddas Holiqova bir qator mashhur rejissiyorlatlr teatrda Oʻzbekiston xalq artisti T.Azizov, M.Azimov, Valijon Rahimovlar bilan birga ishlagan. Kinoda M.Abzalov, A.Shahobiddinov, Y.Toʻychiyev, A.Bekturdiyev, Y.Ortiqov, A.Gʻaniyev, R.Malikovlar yaratgan filmlarda ishtirok etdi.

Mukofotlari
-----------

2001-yili „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist" unvoniga sazovor boʻlgan.

2014-yili „Oʻzbekiston xalq artisti" faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Aktrisa: Muqaddas Xoliqova (Муқаддас Холиқова)". *www.freekino.net*. Qaraldi: 13-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Muqaddas Xoliqova". *muz.uz*. Qaraldi: 13-avgust 2022-yil.
**Barry** (talaffuzi: *Barri*) — AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 16 kishini tashkil qilgan.

Minnesota shtat 28-avtomagistrali shaharda asosiy yoʻnalish boʻlib xizmat qiladi.

Tarixi
------

Barry aka-uka koʻchmanchi Barrylar sharafiga nomlangan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.25 kvadrat mil (0.65 km2) ni tashkil qiladi.

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1910** | 105 |  | — |
| **1920** | 107 |  | 19% |
| **1930** | 74 |  | −308% |
| **1940** | 116 |  | 568% |
| **1950** | 74 |  | −362% |
| **1960** | 60 |  | −189% |
| **1970** | 52 |  | −133% |
| **1980** | 43 |  | −173% |
| **1990** | 40 |  | −70% |
| **2000** | 25 |  | −375% |
| **2010** | 16 |  | −360% |
| **2020** | 16 |  | 00% |
| **2021 (est.)** | 14 |  | −125% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

Demografiyasi
-------------

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 16 ta aholi, 6 ta xonadon va 6 ta oila istiqomat qiladi. Aholi zichligi 24.7/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 100 % oq tanlilar edi.

Shaharda 6 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 33,3 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 83,3 %i er-xotinlar, 16,7 % esa xotini boʻlmagan erkaklardir.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 50,5 yoshni tashkil etadi. Aholining 12,5 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 12,6 % 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 18,9 % 25 dan 44 gacha; 37,5 % 45 dan 64 gacha; va 18,8 % 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 50,1 % erkaklar va 49,9 % ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi bir xonadonning oʻrtacha daromadi 18 250 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 19 250 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi $ 0 ga nisbatan ayollar uchun $ 0 ga teng edi. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 7124 dollarni tashkil etdi. Kambagʻallik chegarasidan pastda yashayotgan oilalar va aholining 19 foizini tashkil qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Explore Census Data".  United States Census Bureau. Qaraldi: 25-iyun 2022-yil.
2. ↑  Upham, Warren*. Minnesota Geographic Names: Their Origin and Historic Significance*. Minnesota Historical Society, 1920 — 54 bet.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-noyabr 2012-yil.
4. ↑  „City and Town Population Totals: 2020-2021".  United States Census Bureau (25-iyun 2022-yil). Qaraldi: 25-iyun 2022-yil.
5. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
**Muromlik Pyotr va Fevroniya** **yodgorligi** — Sochi shahrining tarixiy markazida oʻrnatilgan pravoslav avliyolari, pravoslav shahzoda Pyotr va Murom malikasi Fevroniya sharafiga qurilgan yodgorlik.

Joylashuvi
----------

Yodgorlik Sochi shahrining Markaziy tumanida, Voykov koʻchasi boʻylab FHDYo yonidagi maydonda joylashgan.

Yodgorlik tashabbusi
--------------------

Moskva va Butun Rossiya Patriarxi Aleksiy II ning marhamati bilan, Rossiya Federatsiyasi davlat hokimiyati organlari vakillari ishtirokida. 2004-yilda „Oila davrasida" umumdavlat dasturi ishlab chiqildi, uning maqsadi oilaviy qadriyatlarni tiklash, mustahkamlash va saqlashga qaratilgan davlat mafkurasini yaratish edi. Ushbu dasturga koʻra, 2008-yilda Rossiyaning uchta shahrida, shu jumladan Sochi shahrida, kelajakdagi haykaltaroshlik kompozitsiyalariga poydevor toshlari oʻrnatildi, 2009-yil 8-iyulda yodgorlikning tantanali ravishda ochilish marosimi boʻlib oʻtdi va ulugʻlandi.

Meʼmoriy kompozitsiya
---------------------

Yodgorlik ogʻirligi 5 tonna boʻlgan ulkan tosh poydevor boʻlib, uning ustida rohib kiyimidagi Pyotr va Fevroniyaning suratlari joylashgan boʻlib, ular tojida kaptarlar oilasi joylashgan daraxtni quchoqlashgan. Yodgorlik haykaltarosh Konstantin Chernyavskiyning eskizi boʻyicha bronzadan yasalgan. Yodgorlikning balandligi 3,2 metr, ogʻirligi 3 tonna. Yodgorlikdan unchalik uzoq boʻlmagan joyda Archangel Maykl sobori, Nikolay II yodgorligi, Navaginskiy qalʼasi , Ellin Spusk , Tosh langari joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Главные исторические памятники Сочи: известные достопримечательности, особенности монументов и исторические факты" (ru). *sunsochi.com*. Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
2. ↑  „О программе". *www.vkrugu7i.ru*. 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
3. ↑  „Памятник святым Петру и Февронии появится в Сочи / Православие.Ru" (ru). *pravoslavie.ru*. Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
4. ↑  „Памятник Петру и Февронии открыли в Сочи" (ru). *РИА Новости* (8 iyul). 16-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
5. ↑  „В Сочи открыт памятник Петру и Февронии" (ru). *Известия* (8-iyul 2009-yil). Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
6. ↑  „Памятники Петру и Февронии в разных городах России |" (ru-RU). 27-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
7. ↑  „Памятник Петру и Февронии возле ЗАГСА" (ru-RU). Qaraldi: 6-mart 2021-yil.
8. ↑  Istoricheskiy putevoditel „Baykal. Kray solnsa i legend". Yu.P, Suprunenko. Moskva: Veche 2015 g.
9. ↑  Kniga „Svyatie Petr i Fevroniya Muromskie" — Markova A. A. Moskva. : Blagovest, 2017 g.