*Ushbu maqola Yuriy Gagarin haykali haqidadir. Ushbu soʻzining boshqa maʼnolari uchun bu yerga qarang.*
**Yuriy Gagarin haykali** ― 1986-yil 12-aprelda kosmosga birinchi parvozning 25-yilligi munosabati bilan Orenburg shahrida ochilgan haykal.

Yodgorlik 1961-yilda Gagarinning kosmosga uchishidan deyarli darhol uning nomi bilan atalgan Yuriy Gagarin prospektida oʻrnatildi. Orenburgda yodgorlikni joylashtirish gʻoyasi 1955-1957-yillarda Orenburgda Yuriy Gagarin I. S. Polbin nomidagi Orenburg Oliy harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabida oʻqiganligi bilan bogʻliq. Endi maktab tarqatib yuborildi, bu 12-fevral 1993-yilida sodir boʻldi.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Yu. L. Chernov — meʼmorlar — G. G. Isaakovich, A. I. Agafonov.

Yodgorlik joylashgan joyning koordinatalari: 51°46’33"N 55°10’4"E.

Yodgorlikning tavsifi
---------------------

Yodgorlik Yuriy Gagarinning toʻliq haykalidir, u bu yerda parvoz kostyumida taqdim etilgan, oʻsha davrdagi harbiy uchuvchilar uchib ketgan va Gagarinning Orenburgda oʻqish paytida uchib ketgan. Haykalning balandligi 4 metr.

Yodgorlik granit poydevorida joylashgan boʻlib, uning oldida Yuriy Gagarinning oʻyilgan avtografiyasi joylashgan.

Haykalning orqasida, shuningdek, poydevorda ikkita vertikal kulrang javon bor, balandligi yodgorlik balandligidan ikki baravar katta va poydevor bilan birga.

Poydevorning materiali granit, yodgorlikning oʻzi bronzadan qilingan va Stellar zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan.

Yodgorlikning shikastlanishi
----------------------------

2021-yil mart oyida bezorilik antikasi natijasida Orenburgdagi Yuriy Gagarinning haykali buzildi. Tergov davomida maʼlum boʻlishicha, uning harakatlari videokamera yozuvlariga tushgan voyaga yetmaganlar haykalga zarar yetkazishgan. Ularga koʻra, uchta maktab yoshidagi oʻgʻil bolalar yodgorlik bazasida bolgʻalar yordamida plitalarni sindirishgan.

Xuddi shu oyning boshida nomaʼlum shaxslar Gagarinning yodgorlikning poydevoriga urilgan dastxatini boʻyashdi.

### Rasmiylarning munosabati

Kamera yozuvlariga koʻra, yodgorlikka zarar yetkazgan yosh vandallarning shaxsiyati oʻrnatildi. Politsiya ular bilan profilaktika ishlarini olib bordi.

Shahar maʼmuriyati zararni 350 ming rublga baholadi.

Kosmosga birinchi parvozning yubileyiga kelib, 2021-yil 12-aprelda yodgorlik tiklandi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Официальный портал города Оренбург" (ru). *Официальный портал города Оренбург*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
2. 1 2  „Памятник Гагарину (Оренбург)" (ru). *Интересные места и достопримечательности* (24-dekabr 2015-yil). 14-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
3. 1 2  „Ретро56: 35 лет памятнику Юрию Гагарину в Оренбурге". *www.ural56.ru*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
4. 1 2  „Памятник Гагарину в Оренбурге осквернили малолетние хулиганы - власти - Поволжье || Interfaks Rossiya" (ru). *www.interfax-russia.ru*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.
5. 1 2 3  „В Оренбурге восстановили разбитый вандалами памятник Гагарину - РИА Новости, 10.04.2021". *ria.ru*. 2-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2021-yil.