recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи о государственных деятелях без иллюстраций на Викискладе
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: человек)
**Nikolay Vasilyevich Kim** (1904—1988) — sovet jamoat, davlat va siyosiyat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Biografiyasi
------------

1904-yilda Uzoq Sharqda tug'ilgan. 1927-yildan KPSS a'zosi.

1920-yildan jamoat, ijtimoiy va siyosiy ishlarda. 1920—1985-yillarda Gurlan tuman ijroiya qo'mitasi raisining o'rinbosari, O'zbekiston Kompartiyasi Gurlan tuman qo'mitasi kotibi, O'zbekiston KP Qoʻshko'pir, Urganch, Yangibozor tuman qoʻmitalarining ikkinchi kotibi, Xorazm viloyat qishloq xoʻjaligi boshqarmasi rahbari, Xorazm "Uzselxoztexnika" birlashmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Xorazm viloyati Yangiariq tumani Al-Xorazmiy nomidagi sovxoz direktori.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1973-yil 10-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va "O‘roq va Bolg‘a" oltin medali, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni taqdirlangan.

O‘zbekiston SSR Oliy Sovetiga deputat etib saylangan.

1988-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Nikolay Kim" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.

Havolalar
---------

* + Герой соц.труда,Ким Николай Васильевич, первый директор совхоза Аль-Хорезми  at koryo-saram.ru Error: unknown archive URL arxivlandi (20190721183320).
	+ Узбек совет энциклопедияси. — Т. 5. — С. 465.
**Xoja Muhammad Valiypirim ziyoratgohi (Maqbara, bino-inshootlar, darvozaxonalar)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIX asr. Fargʻona viloyatining Uchkoʻprik tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Chorbogʻ" MFY. Davlat mulki (Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida)
„Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Xoʻjamayxona** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Surxondaryo viloyatining Boysun tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Temir darvoza" MFY. Davlat mulki (Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida)
„Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Xo'jamayxona bulog'i

Joylashuvi
----------

Dengiz sathidan 1500 metr balandlikdagi g‘orning uzunligi 21 metr, eni 20 metrni tashkil etuvchi Xo‘jamayxona bulog‘i o‘zining purviqor tog‘ tizmalari betakror tabiat manzaralari va tanga davo shifobaxsh buloq suvi bilan sayyohlarni maftun etgan.

Inson salomatligi uchun foydaliligi
-----------------------------------

Tabiiy mineralga boy suv bo’lib, yurak qontomir, jigar (sariqkasallik), buyrak va o’t qopi toshlari, oshqozon yaralari,  kasalliklarida ayniqsa foydali buloqdan sekundiga 3 kub suv otilib chiqadi.

Xoʻjamayxona bulogʻi

Tarixi
------

Ushbu buloqdan 1988-1990-yillar chilonzor linasi tortilgan bu liniydan 6 ta mahalla suv ichadi. 2018-2019-yillarda Boysun tomonga ikkinchi liniya tortilgan. Xozirda 16 ta aholi punkiti suv ichadi. Suv asosan qor ko’p bo’lgan yillari ko’payadi. Togʻlarning orasidan keladi. Suvning eng ko’pi 5 kub eng kami 1 kub atrofida bo’ladi.

Aholi punktiga yetkazilishi
---------------------------

O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yildagi 24-iyundagi 538-sonli qarori asosida diametri 530 millimetrli termir quvirlar bilan 29 km va diametric 500 metr millimetrli plalitilin quvuri bilan 7.1 km jami 36.1 km suv quvurlari tortilishi hamda 3000 metrkubdan 2 ta suv to’plash va tarqatish hovuzi 200 metrkubda 2 ta suv uzatish hovuzi va suv ko’tarish nasosi binolari qurilishi belgilangan. Ushbu ishlarni bosh pudratchi O’zbekiston temir yo’llari AJ ning maxsus mexanizatsiyalashgan yo’l stansiyasi va yordamchi korxonalari 2 smenada ishlarni tashkillashtirib 2019-yilda nixoyasiga yetkazgan. Bunda O’zbekiston Respublikasi Byudjetidan 59 milliard so’m ajaratilgan. 7 ta mahallar va 7 aholi punkiti toza ichimlik suvi bilan ta’minlangan. Jami 25685 nafar aholi ichimlik suvi bilan ta’minlanishiga erishilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Xo'jamayxona bulog'i".
4. 1 2 3  *Хўжамайхона булоқ сувини эшитганмисиз?*, qaraldi: 2023-08-11
**Ispaniya qishloq xo'jaligi tadqiqotlari jurnali**
===================================================

*Ispaniya qishloq xo'jaligi tadqiqotlari jurnali* (SJAR) har chorakda bir marta nashr etiladigan *xalqaro jurnal* bo'lib, qishloq xo'jaligiga oid ilmiy maqolalar, sharhlar va qisqacha mazmundagi xabarlarni qabul qiladi. Tadqiqot maqolalari va qisqa xabarlar ilgari biron bir tilda nashr etilmagan va boshqa joyda nashr etilishi ko‘rib chiqilmagan asl asar haqida xabar berilishi kerak bo'ladi.

**SJAR** quyidagi mavzular bo'yicha tadqiqot natijalarini taqdim etadigan maqolalarni nashr etadi: qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti; qishloq xo'jaligi muhandisligi; qishloq xo'jaligi muhiti va ekologiyasi; hayvonlarni ko'paytirish, genetika va ko'payish; hayvonlar salomatligi va farovonligi; hayvonlar ishlab chiqarish; o'simliklar seleksiyasi, genetikasi va genetik resurslari; o'simliklar fiziologiyasi; o'simlikchilik (dala va bog'dorchilik ekinlari); o'simliklarni himoya qilish; tuproqshunoslik; va suvni boshqarishi. Genetik assotsiatsiyani o'rganish bo'yicha asl tadqiqotlar tadqiqotda o'sha genetik variantlar alellar bilan izohlangan tafovutlar haqida hisobot berishi kerak. Mahalliy tadqiqotlarga oid maqolalar faqat uslubiy yangilik yoki boshqa sohalarga ekstrapolyatsiya qilinishi mumkin bo'lgan natijalarni ko'rsatsa, nashr etiladi.

1. ↑  „Spanish Journal of Agricultural Research". 6-oktyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2022-yil.
**Abduqahhor ota ziyoratgohi (Maqbara, bino-inshootlar, oromgoh, bogʻ)**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XX asr. Fargʻona viloyatining Furqat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Bekobod" MFY. Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Aqimbet baqsi maqbarasi** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XVIII-XIX asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Chimboy tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Aq altin" xoʻjaligi. Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Mulla Abdulkarim Sipandi Samarqandiy** – samarqandlik tojik shoiri.

Tarjimai holi
-------------

Abdukarim Sipandi Samarqandiy Mullo Abdukarim Sipandi 1829-yilda Samarqand shahrining Maxdum Xorazmiy dovonida mixchi oilasida tugʻilgan. Otasi mahalla guzari oqsoqoli boʻlgan. Yoshlik yillaridan diniy oilaviy muhitda katta boʻlgan.
Sipandi boshlangʻich taʼlimni ona shahrida boshlagan, soʻngra Buxoro madrasasida davom ettirgan, Buxoroda bir qancha adiblar, jumladan, Mirsiddiq Hashmat, Osim Buxoroi, Zaki Buxoroiy, Kori Rahmatullohi Vozeh va boshqalar bilan uchrashgan.
Madrasani tugatgach, Samarqandga qaytib, bir necha yil Mirzo Ulugʻbek madrasasida dars berdi.
U Eron, Iroq va Arabistonning bir qancha shahar va qishloqlarini kezib, bir muddat oʻsha yerda istiqomat qilgan. Arab tilini toʻliq oʻrganib, bir qancha ustozlardan ijozalar olib, 76 yoshida Makka va Madinani ziyorat qilishga boradi. U yerda Shayx Mansurning ilm halqalarida qatnashgan va boshqa bir qancha islom olamining katta ulamolari bilan tanishgan.
Keyinchalik Samarqandga kelib, Xoja Zuldmurod masjidida imom bilan birga ishlagan. Sipandi 1919-yilda vafot etgan.
Samarqandlik Sipandi „Tojik ovozi" gazetasi va bugungi kunda Markaziy Osiyo tojiklari oʻzaro foydalanayotgan kirillcha xurofotlardan iborat yangi tojik adabiyoti asoschilaridan biri.
Bu asarga 1918-yil oktabr oyida Samarqand shahrida tojiklarning 37 nafar farzandi imzo chekkan, 1933-1937-yillarda ularning koʻpchiligi Stalin qatagʻoniga tushib, sobiq Ittifoq hududida halok boʻlgan.

Ijodi
-----

U, asosan, g'azal, muxammas, kitob, ruboiy, devon, asosan, oʻz ona fors tilida yozgan. Ayrim asarlarini oʻzbek tilida ham yozgan. Uning mashhur asarlaridan biri "Hajvi kali Ibrohim" („Taqir Ibrohimning sarguzashtlari") hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Afkori tanqidii ustod Aynӣ dar „Namunai adabiyoti toҷik"
**Yakov Osipovich Zundelovich** (1893-1965) – taniqli sovet adabiyotshunosi, shoir va tarjimon, professor, filologiya fanlari doktori, Monpelye universitetini tamomlagan.

Hayoti
------

Yakov Zundelovich 1893-yil avgustda Rossiya imperiyasining Smolensk viloyati Duxovshchina shahrida farmatsevt Osip Lvovich Zundelovich oilasida tugʻilgan. Yakov Zundelovich bolalik va oʻsmirlik yillarini Polshada, badavlat shifokor oilasida oʻtkazdi. 1910-yilda Lodz shahrida oʻrta maktabni tugatgach, chor hukumatining „buyuk shovinistik siyosati" deb atalgan, milliy ozchilik vakillarining oliy maʼlumot olishiga toʻsqinlik qilganligi sababli chet elga ketishga majbur boʻldi. Shuningdek, 1910-yilda u Monpelye universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda filologiya fanlari boʻyicha tahsil oldi. Shu bilan birga, uning advokat boʻlishini istagan ota-onasining talabi bilan Zundelovich bir yil davomida yuridik fakultetida maʼruzalarda qatnashdi.

1914-yilda u Monpelyedan Lodzga qaytadi va shu vaqtda Birinchi jahon urushi boshlanadi. Rossiyadagi oktyabr inqilobidan keyin u SSSRga ketadi. Moskvaga kelib, u mamlakatni inqilobiy yangilashda ishtirok etadi. Dastlab u temir yoʻl xalq komissari temir yoʻl kengashining xodimi etib tayinlanadi, soʻngra Ichki xavfsizlik qoʻshinlari direksiyasida siyosiy ishchilar kurslarida oʻqituvchi boʻladi. Bu vaqtda u Vadim Podbelskiy, Aleksandr Shotman bilan uchrashdi, uning tavsiyasiga koʻra u protokolchi lavozimini oldi, shuningdek, Leninning doʻsti va ittifoqchisi Panteleimon Lepeshinskiy bilan uchrashdi.

Keyinchalik Maorif xalq komissarligida, Davlat qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasida, V.Bryusov nomidagi Oliy adabiyot va sanʼat institutida ishlagan. 1920—1930-yillarda shoir va tarjimon sifatida ham faoliyat yuritgan. Lepeshinskiy bilan uchrashuvlarning birida u Narkomprosning LITO studiyasi rahbari Vyacheslav Ivanov va Valeriy Bryusov bilan uchrashadi. Valeriy Bryusov Zundelovichni maʼlumotli, fransuz, nemis, polyak va boshqa tillarni yaxshi biladigan shoir-protokolist sifatida yoqtiradi va uni LITO studiyasida Gogol, Tyutchev, Pushkin va Lermontov asarlari boʻyicha maʼruzalar va individual kurslar oʻqishga taklif qiladi.

1937-yil 10 yilga hukm qilindi. 1956-yil sentyabr oyida u jinoyat dalili yoʻqligi sababli muddatidan oldin ozod qilindi. Baʼzilar manbalarda 1943 yoki 1944-yillarda kasallik tufayli erta ozod qilingan deb qayd etilgan. Ozodlikka chiqqandan soʻng, u Ivanovo pedagogika institutida ishlay boshladi. Shundan soʻng, Yakov Zundelovich rafiqasi bilan janubga, Samarqandga koʻchib oʻtdi va ijodini shu yerda davom ettirdi. 1953-yildan Zundelovich Samarqand davlat universitetining rus tili va umumiy adabiyoti kafedrasida mudirlik qiladi.

Vafoti
------

Yakov Zundelovich 1965-yil dekabr oyida Leningrad yaqinidagi Sestroretsk shahrida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Яков ЗУНДЕЛОВИЧ: САМАРКАНДСКАЯ ШКОЛА". *www.dunyouzbeklari.com*. Qaraldi: 30-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Зунделович Яков Осипович известный советский литературовед (1893)". *www.slovar.cc*. Qaraldi: 30-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Зунделович, Яков Осипович". *www.dic.academic.ru*. Qaraldi: 30-sentabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Самаркандская школа
**Axun baba maqbarasi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIX asr. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Chimboy tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Taza jol" OFY, Axun baba qabristonida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Sarimsoq
**Sarimsoq** (*Allium sativum*) — piyozdoshlar oilasi piyozlar turkumiga mansub ikki va koʻp yillik oʻtsimon oʻsimliklar turi, sabzavot ekini. Vatani — Oʻrta Osiyo. Yovvoyi xolda Hindiston, Oʻrta dengiz atroflarida, Qozogʻiston, Sibir, Kavkaz va Oʻrta Osiyoda uchraydi. Oʻzbekistonda yovvoyi sarimsoq (*A. longicuspis* Pgl.) togʻli mintaqalarda oʻsadi. Jahondagi deyarli barcha mamlakatlarda yetishtiriladi. Madaniy sarimsoqning 2 turi mavjud boʻlib, biri gulpoya chiqarmaydi, ikkinchisi gullab, urugʻ hosil qiladi. Sarimsoqning Oʻzbekistonda tarqalgan gulpoya chiqaruvchi navlari serhosil, qishga chidamli. Bargi lentasimon, ildizi patak. Gullari mayda, ikki jinsli, qoʻngʻiroqsimon, oq yoki binafsharang. Piyozi murakkab, pardasimon umumiy qobiq ichida 7–30 dona mayda piyozchalari boʻladi. Tarkibida qand, S, V vitaminlari, efir moyi, fitonsidlar bor. Oziq-ovqatga, tibbiyotda, veterinariyada, sabzavotlarni konservalashda ishlatiladi.

Sarimsoq boshqa sabzavotlarga nisbatan tez oʻsadi. -7, -8° sovuqqa chidamli, 10— 12° issiqda yaxshi oʻsib rivojlanadi, 20—25° da pishib, yetiladi. Sarimsoq ikki marta — bahorda va asosan, kuzda ekiladi. Kuzda ekilganidan kelgusi yili bahorda hosil olinadi. Madaniy sarimsoq urugʻ bermaydi, balki piyozidan tashqari gulpoyasi toʻpgulida 10 dan 45 tagacha poya sarimsoqchalari hosil qiladi. Sarimsoq vegetativ yoʻl bilan, kuzda va bahorda piyozini boʻlaklarga ajratib ekib koʻpaytiriladi. 100 m² yerga shunday piyozchalardan 10–15kg sarf qilinadi. Sugʻoriladigan unumdor yerlarga qator oralarini 45 sm, oʻsimlik oraligʻini 4-8 sm qilib, 4-6 sm chuqurlikka koʻmiladi. Ekib boʻlingach, tuproq, somonli goʻng, chirindi bilan mulchalanadi. Oʻsuv davrida 5-6 marta sugʻoriladi, oziqlantiriladi, parvarishi piyozga oʻxshash. Bahorda oʻsib chiqqan gulpoya (karnay)lari yulib tashlanadi. Oʻzbekistonda ertapishar (Mayskiy) navi may oyining oxirlarida, kechpishar (Binafsharang, Janubiy binafsharang, Andijon) navlari iyul boshlarida yetiladi. Hosildorligi 50-150 s/ga.

Kasalliklari: vilt, asosiy zararkunandasi — poya nematodasi.

|  |  |  |  |
| Sarimsoqni yig'ish. | ru:Tacuinum sanitatis, XV asr (Fransiya Milliy kutubxonasi) kitobining tasvirlari | 'Qora sarimsoq' Yaponiyada va Koreyada mashhur bo'lgan taomdir. | Zaytun yog'idagi sarimsoq - ispan oshxonasining taomi. |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manbalar
--------

* Sarimsoq piyozi turlarining atlasi

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bandi ota ziyoratgohi** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Andijon viloyatining Marhamat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Qorabogʻish shaharchasi, "Rohat" MFY. Davlat mulki (Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida). "Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Bibi Naima ona ziyoratgohi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Namangan viloyatining Chortoq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Bogʻiston" MFY, Prat MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Allotropiya** (yun. allos — boshqa va tropos — burilish, yoʻnalish) — kimyo-viy elementning tuzilishi va xossalari turlicha boʻlgan ikki yoki undan ortiq od-diy modda holida mavjud boʻla olishi. Bu allotropik modifikatsiya deb ataladi. Masalan, uglerod tabiatda olmos, grafit yoki koʻmir holida uchraydi. Umuman hozir maʼlum boʻlgan kimyoviy elementlar soni yuzdan ortiq, bularning allotropik shakl oʻzgarishlari boʻlgan oddiy moddalar soni esa 400 ga yetadi. Allotropiya hodisasiga modda molekulasidagi atomlar soni (masalan, O2 — kislorod, O3 — ozon) yoki moddaning kristall panjarasi turlicha boʻlishi sabab boʻladi (masalan, oq va kulrang qalay).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bobo Qambar ziyoratgohi (Qadamjo yodgorligi, binolar,oromgoh)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XX asr. Fargʻona viloyatining Oltiariq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Fayziobod" MFY. Davlat mulki (Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida)
"Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Buzruk ota ziyoratgohi (Qadamjo yodgorligi, binolar, bogʻ)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XXI asr. Fargʻona viloyatining Yozyovon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Takalik" MFY. Davlat mulki (Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida). Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Maryam Yoqubova** (1931-yil 12-may, Urganch, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek oʻqituvchisi.

Maryam Yoqubova 1931-yil 12-mayda Urganch shahrida tugʻilgan. 1938—1948-yillarda Urganchdagi 1-oʻrta maktabda tahsil olgan. 1948—1952-yillarda Xorazm davlat pedagogika institutini matematika, fizika oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha imtiyozli diplom bilan tugatib, oʻz shahridagi 1-maktabga ishlash uchun qaytib keldi. Bu maktabda 1958-yilgacha matematika-fizika oʻqituvchisi boʻlib ishlay boshlagan. 1958-yilda Urganch shahar xalq taʼlimi boʻlimi mudiri etib tayinlandi va bu lavozimda 1962-yiilgacha ishlagan. 1962—1992-yillarda Urganch shahar 94-sonli sogʻlomlashtirish internat maktabining direktori boʻlib ishlagan. Maryam Yoqubova direktorlik qilgan internat maktab respublikadagi namunaviy ta’lim-tarbiya maskanlaridan biriga aylandi.

Maryam Yoqubova oʻz faoliyati davomida xalq taʼlimi sohasidagi xizmatlari uchun koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan. 1958-yilda Oʻzbekiston Xalq taʼlimi aʼlochisi, 1959-yilda Oʻzbekiston xalq maorifi aʼlochisi, 1960-yilda Hurmat belgisi ordeni, 1966-yilda esa Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1970-yilda Maryam Yoqubova yubiley medal, 1978-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi unvoniga sazovor boʻlgan. 1986-yilda SSSR xalq oʻqituvchisi unvoni, 1991-yilda „Oʻzbekiston Mustaqilligi" esdalik nishoni, 2016-yilda esa „Oʻzbekiston Mustaqilligining 25 yilligi" esdalik nishoni bilan taqdirlangan. Yana taʼlimdagi yutuqlari uchun Maryam Yoqubova Oʻzbekiston SSR Prezidiumi ordeni va boshqa ordenlar bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  "ЁҚУБОВА Марям" (uz). *National Encyclopedia of Uzbekistan*. Tashkent: National Encyclopedia of Uzbekistan State Scientific Publishing House. 2000–2005. .
2. 1 2 3  „Марямжон Якубованинг расмий сайти". *maryamyoqubova.uz*. 14-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-noyabr 2017-yil.
3. 1 2  „People's educator Maryam Yakubova". *Urgench State University*. Qaraldi: 30-sentyabr 2023-yil.
**Erhubbiy (Yigitpirim) yodgorligi ziyoratgohi (masjid, darvozaxona, maqbara, binolar)**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIX asr. Fargʻona viloyatining Toshloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Qoʻrgʻoncha" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Koʻk toʻnli ota maqbarasi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XVII asr. Qashqadaryo viloyatining Chiroqchi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Qaxramon" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida
"Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Mavlono Orif Degaroniy majmuasi**  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XI asr. Navoiy viloyatining Karmana tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Hazora" MFY, Qatagʻon qishloq aholi punkti. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.
"Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Vladimir Yakovlevich Enns** (1954-yil 3-noyabrda tugʻilgan) — sovet va oʻzbek futbolchisi, himoyachi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Faoliyatining asosiy qismini Fargʻonaning „Neftyanik" jamoasida oʻtkazgan. 1973-yildan  ikkinchi ligada debyut chiqish qilib faoliyatini boshlagan. Vladimir Yakovlevich 1979-yilgi mavsumda Toshkentning „Paxtakor" jamoasiga oʻtadi, u yerda bir yarim yil ichida oliy liga oʻyinlarida 29 marta maydonga tushadi. 1981—1983-yillarda Jizzaxning „Buston"/„Zvezda" jamoasida birinchi ligada oʻynagan. Shundan so’ng u „Neftyanik"ga yana qaytib jamoa sardori bo’ladi. 1989-yilda ikkinchi liganing Sharqiy zonasi gʻolibligini q’lga kirittgandan so’ng klub 1991-yilda birinchi liga bahslarida o’ynash litsenziyasini qo’lga kiritadi. 

1992-yilda Oʻzbekistonning birinchi chempionatida o’ynayotgan „Shahrixonning" „Shahrixon" klubi bosh murabbiyisi boʻlgan.

Shaxsiy hayot
-------------

**Vladimir Yakovlevich Enns**ning aka-ukalari -Viktor, Mixail va Yakovlar ham futbolchi boʻlishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  К очередной годовщине зимней поездки венского «Рапида» в Узбекскую ССР на тренировочный сбор

Havolalar
---------

* FootballFacts.ru
**Mirpoʻstin ota ziyoratgohi** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: IX—X asrlar. Andijon viloyatining Andijon shahrida joylashgan. Obyekt manzili: "Mirpoʻstin" MFY. Davlat mulki (Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida). "Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Chandrala** — Hindistonning Andxra Pradesh shtatining Krishna tumanidagi qishloq.U Gudivada daromad bo'limining Gudlavalleru mandalida joylashgan.

Aholisi
-------

2011-yilgi aholini ro`yxatga olish ma`lumotlariga ko`ra,umumiy aholi soni 1,519 va shulardan 772 nafar erkak va 747 nafar ayol — jins kategoriyasiga ko`ra 968 ayollar uchun va 1000 erkaklar uchun. 140 nafar bolalar 0-6 yosh guruhiga mansub va ularning 79 tasi o`g`il hamda 61 nafari qiz bolalar.O`rtacha savodxonligi 73.46% ko`rsatkichi 1,013 nafar o`qimishlilar bilan.Bu ko`rsatkich sezilarli darajada yuqori shtatdagi o'rtacha 67,41% ga qaraganda.U yerda hukumat M.P.U.P.School, pochta bo'limi mavjud. Chandrala Mudinepalli saylov okrugiga tegishli Chandrala ham Indiramma namunaviy qishlog'i sifatida tanlangan.

Iqlimi
------

Chandrala mamlakatning issiq nam hududiga to'g'ri keladi va Bengal ko'rfazidan 32 milyadan kamroq masofada joylashgan. Bu qishloqning iqlimi mo''tadil, qishi esa salqin.Eng issiq kun may oyiga to'g'ri keladi, ba'zi yillarda iyun oyiga to'g'ri keladi. Kuzatilgan maksimal harorat 55 daraja°C va minimal harorat 09,8 ni tashkil qiladi°C.

Yana qarang
-----------

* Gudlavalleru mandalidagi qishloqlar
* Singaluru

Manbalar
--------

1. ↑  „District Level Mandal wise List of Villages in Andhra Pradesh" (PDF). *Chief Commissioner of Land Administration*.  National Informatics Centre. 10-oktyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2015-yil.
2. ↑  „Administrative Setup". *Official website of Krishna district*.  National Informatics Centre. 20-oktyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2015-yil.
**Mulla Mamnun Shayx Akbar Hazratlari oʻgʻli ziyoratgohi** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIX asr. Andijon viloyatining Oltinkoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Maslahat shaharchasi, "Xasan Xusan" MFY. Davlat mulki (Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida). Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Oq mozor buva ziyoratgohi (Maqbara, binolar, hovuzlar, oromgoh)** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti, diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XX asr. Fargʻona viloyatining Beshariq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Vorux Dasht" MFY, Dasht mahallasi. Davlat mulki (Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida). Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Najd va Hijoz Qirolligi** (arab. مملكة الحجاز ونجد‎) — Arabiston yarim orolidagi davlat, 1920-yillarda Hijoz podsholigi Najd tomonidan bosib olingandan keyin tashkil topgan. 1926-yil 8-yanvarda Makka masjidida Najd sultoni Abdulaziz ibn Saudga Hijoz podshosi sifatida toj kiydiriladi. 1927-yil 29-yanvarda u "Najd podshosi" (sobiq "Sulton" oʻrniga) unvonini ham oldi. 1927-yil 20-mayda Jiddada imzolangan shartnomaga koʻra, Abdulaziz davlati Buyuk Britaniya tomonidan tan olindi va "Najd va Hijoz podsholigi" nomini oldi.

1932-yil 23-sentyabrda Najd, Hijoz, Al-Hasa va Qatif viloyatlari Saudiya Arabistoni deb nomlangan yangi yagona qirollikka birlashtirildi.

Xalqaro munosabatlar
--------------------

Buyuk Britaniya bilan yaqin aloqalar tufayli Abdul Aziz Britaniya harbiy yordamidan foydalangan holda ekspansionistik siyosatini davom ettira oldi. Shu sababli Najd va Hijoz Millatlar Ligasidan chetlashtirildi.

Najd va Hijoz qirolligi 1926-yilda Sovet Ittifoqi tomonidan tan olindi. SSSR yangi davlat va Abdul-Aziz ibn Saudni tan olgan birinchi davlat boʻldi, bu SSSRning arab mamlakatlaridagi birinchi vakolatli vakili Karim Abdraufovich Hakimovning diplomatik gʻalabasi edi.

> Makka shahrida chiqadigan "Umm-al-Qura" (أم القرى) gazetasining hijriy 1344-yil 3-sha’bon sonida (1926-yil 16-fevral) quyidagi xabarni e’lon qildi:
> 
> 
> **Hijriy 1344-yilning uchinchi sha’bonida podshoh Rossiyaning vakolatli vakili va konsulidan quyidagi mazmundagi xat oldi:**
> 
> 
> ***Janobi Oliylari***
> 
> 
> ***Hijoz shohi va Najd sultoni va qoʻshib olingan hududlar.***
> 
> 
> *...Hukumatimning ko‘rsatmalariga amal qilib, Janobi Oliylariga shuni ma’lum qilish sharafiga muyassar bo‘ldimki, Sovet Respublikasi hukumati, xalqlar mustaqilligi va erkinligini hurmat qilishning asosiy tamoyillariga muvofiq va Hijoz xalqining Hijoz podshohi sifatidagi bayʼatda (qasamyodda) namoyon bo'lganligini hisobga olgan holda, Janobi Oliylarini Hijoz podshohi va Najd sultoni va qoʻshib olingan hududlar deb tan oladi...*
> 
> 
> *Binobarin, Sovet hukumati Janobi Oliylari hukumati bilan munosib do‘stona munosabatlarda, deb hisoblaydi.*
> 
> 
> *Xulosa qilib aytganda, mening eng samimiy hurmatimni qabul qiling,*
> 
> 
> **Karim Hakimov,**
> 
> 
> *Sovet Respublikasining vakolatli vakili va Jiddadagi Bosh konsuli.*
> 
> 

Amerika Qoʻshma Shtatlari 1931-yilda yangi davlatni tan oldi.

1932-yilga kelib Jiddada Buyuk Britaniya, SSSR, Turkiya, Fors va Niderlandiya diplomatik vakolatxonalariga ega edi; Fransiya, Italiya va Misrning norasmiy vakillari bor edi.

Manba
-----

* Saudi Arabia

```
*worldstatesmen.org*(ingl.)
```
**Peru oshxonasi**- oʻzida turli davlatlarning oshxonalarini, yaʼni, milliy taomlarini ozida aks ettiradi. Jumladan, Osiyo ( Yapon oshxonasi va Xitoy oshxonasi ) , Afrika ( Maghrebi oshxonasi va Gʻarbiy Afrika oshxonasi ). Oʻz mamlakatlaridagi tanish ingredientlarsiz, immigrantlar Peruda mavjud boʻlgan tarkibiy qoʻshimchalardan foydalangan holda anʻanaviy oshxonalarini oʻzgartirdilar.

Peru oshxonasining toʻrtta anʻanaviy asosiy mahsulot mavjud: makkajoʻxori, kartoshka va boshqa ildiz mevalari, Amaranthaceaes (kivicha ) va dukkakli sabzavotlar ( loviya ). Ispanlar tomonidan olib kelingan asosiy mahsulotlarga guruch, bugʻdoy va goʻsht (mol, cho'chqa goʻshti va tovuq) kiradi.

Soʻnggi yilllarda Peru oshxonasida turli tarkibiy qoʻshimchalar qoʻshilib, oshxona mahsulotlar tarkibi boyidi.

 Peru kartoshkalari
Shirin kartoshkaning vatani Amerika davlati hisoblanadi. Amerikada kartoshka kamida 5000-yil oldin xonakilashtirilgan.  Bozorlar,do‘konlarda odatda ikki xil turdagi shirin kartoshka sotiladi,shuningdek  mamlakat bo‘ylab kartoshkaning turli  navlari keng miqyosda sotiladi.Kartoshka navlari turlicha masalan,birinchi tur kartoshkaning ustki qismi quruq va terisi och sargʻish rangda, ta'mi shirin bo‘ladi. Ikkinchi nav kartoshkaning ustki qismi binafsha rangga ega, ichi oq va jigarrang,birinchi tur kartoshkadan farqi  oʻrtacha darajada shirinligi bikan ajralib turadi. Shuningdek,kartoshkaning turlari kichik ildiz va kartoshkaning ustki qismlari bilan farqlanadi.

  

Ispaniyadan koʻplab oziq-ovqatlar Peruning asosiy taomlari hisoblanadi, jumladan bug'doy, arpa, jo'xori, guruch, yasmiq, no'xat , loviya, sarimsoq, karam, brokkoli, gulkaram, piyoz, bodring, sabzi, selderey, salat, baqlajon, vino, sirka, zaytun, mol go'shti, cho'chqa go'shti, tovuq, ko'plab ziravorlar (jumladan, yalpiz, timyan, marjoram, chinnigullar, doljin, muskat yong'og'i, qizilmiya, qora qalampir ), banan, behi, olma, apelsin, o'rik, shaftoli, olxo'ri, olcha, qovun, anjir, anor, asal, oq shakar, bodom, yong'oq, pishloq, tovuq tuxumi, sigir suti va boshqalar. Yevropada mashhur bo'lgan ko'plab oziq-ovqat o'simliklari Peruga olib kelingan.

 Peru makkajo'xori
 Peru lagani
 Arroz Chaufa
 Papa a la huancaina (Huancayo uslubidagi kartoshka)
 Lima markazida ko'cha taomlari stendi.
 Aguaymanto sousi bilan alpaka
 
 
 
 
 Pisko nordon

Manbalar
--------
**Qirqyop** – Oʻzbekistonning Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi qishloqlardan biri. Maydoni 0.36 ming kv km.

Etimologiyasi
-------------

Qishloqning nomi suv bilan bogʻliq. Yaʼni uning bir tomonidan Xonqa arigʻi va boshqa tomonida Shovot kanali oqib oʻtadi. Shu sababli bu yerda ariq va kanallar koʻp va tarmoqlanib ketgan. Aholi tilida asta-sekin „qirq yop" – „qirq" koʻplik maʼnosida va „yop" ariq yoki suv havzasi maʼnosidagi soʻz qoʻllana boshlagan.

Tarixi
------

Qishloq nomi XIX—XX asrlarga taaluqli manbalarda, Xiva xonligi arxiv hujjatlarida uchraydi. Xonlik arxiv maʼlumotlarida qishloq maʼmuriy birlik sifatida qayd etilgan. Aholi Sherim Shayx, Avazbobo Soʻfi, Xudoynazarboy Niyozmuhammadboy va Avazmuhammadkoʻsa masjid qavmlariga birlashgan. Oʻsha davr Qirqyop aholisi asosdan dehqonchilik bilan shugʻullangan boʻlib, oʻrtaxol tarzda hayot kechirgan. G. P. Danilyevskiy kuzatuvlarida qishloq aholisi asosan xonlikdagi qazuv ishlari uchun boshqa hududlardan koʻchirib kelingan va unadan avval urushlar vaqtida qul qilib keltirilgan turkman va eroniylarning avlodlari ekanligini taʼkidlagan.

Hududiy boʻlinishi
------------------

Qishloq tarkibida Paxtakor, Madaniy yer, Obod, Doʻrmon va Xonqaobod kabi mahallardan iborat.

Aholisi
-------

2013-yil maʼlumotlariga koʻra Qirqyopda 19 864 kishi istiqomat qilgan boʻlib shundan 19 853 kishi oʻzbek, 4 kishi rus va turkman, qozoq, tatar, tojik, belorus millatiga mansub.

Ijtimoiy soha obyektlari
------------------------

Qishloqda 6 ta maktab, 3 ta bogʻcha, 80 dan ortiq savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari va „Xonqa" dam olish maskani joylashgan.

Adabiyotlar
-----------

* Нуржонов, Комилжон; Жуманиёзова, Мамлакат*. Хонқа тарихи*. "Хоразм" нашриёти. ISBN 978-9943-4488-1-0.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xorazm viloyati aholi punktlari pochta indekslari".. Qaraldi: 9-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  Комилжон Нуржонов, Мамлакат Жуманиёзова & Хонқа тарихи, ss. 21–22. sfn error: no target: CITEREFКомилжон\_Нуржонов,\_Мамлакат\_ЖуманиёзоваХонқа\_тарихи (help)
3. 1 2 3  Комилжон Нуржонов, Мамлакат Жуманиёзова & Хонқа тарихи, s. 22. sfn error: no target: CITEREFКомилжон\_Нуржонов,\_Мамлакат\_ЖуманиёзоваХонқа\_тарихи (help)
4. ↑  Комилжон Нуржонов, Мамлакат Жуманиёзова & Хонқа тарихи, ss. 22–23. sfn error: no target: CITEREFКомилжон\_Нуржонов,\_Мамлакат\_ЖуманиёзоваХонқа\_тарихи (help)
Luvrda namoyish etilgan Hortensia olmosi
**Hortensia olmosi** Hindistonning Golconda konidan topilgan olmoslaridan biri, hozirda Fransiya qirollik javohirlari tarkibiga kiradi. Hortensia 20 karatlik och toʻq sariq-pushti rangdagi olmos boʻlib, besh qirrali qilib ishlov berilgan.

*Hortensiani* 1643-yilda Fransiya qiroli Lyudovik XIV sotib olgan va 1715-yilgacha oʻzida saqlagan. U 1792-yilda Fransiya inqilobi paytida gʻalayon sababli Parijdagi Garde-Meuble de la Couronne mehmonxonasidan (hozirgi mehmonxona de la Marine) oʻgʻirlab ketilgan. U Parijning Les-Xalles tumanidagi chodirdan boshqa toj taqinchoqlari, jumladan Regent olmosi bilan birga sumkadan topilgan. Manbalarda aytilishicha, olmosning joyini qatl etilishidan biroz oldin bir odam aytgan. Tosh 1830-yilda yana oʻgʻirlangan, lekin koʻp oʻtmay qayta topilgan.

U oʻz nomini 1800-yillarning boshlarida Gollandiya qirolichasi, Napoleon Bonapartning oʻgay qizi va Napoleon III ning onasi Hortense de Boharnaisdan olgan. Shunisi eʼtiborga loyiqki, Hortense hech qachon olmosga egalik qilmagan va hatto uni taqmagan va nega olmos uning nomi bilan atalgani haligacha noʻmalum. Taxminan 1856-yilda olmos zargar Kristof-Frederik Bapst tomonidan Napoleon III ning rafiqasi imperator Evgeniy uchun bosh bogʻichiga oʻrnatilgan.

1887 yilda Uchinchi Fransiya Respublikasi qirollik *toʻntarishini* bostirish uchun koʻpgina toj zargarlik buyumlarini sotdi, ulardan faqat tarixiy ahamiyatga ega boʻlgan marvaridlar saqlab qolindu. Oʻzining tarixiga koʻra, *Hortensia* olmosi Regent olmos, *Mazarin olmoslari* va boshqalar bilan birga saqlab qolindi. *Hortensia* Parijdagi Luvr muzeyining Apollon galereyasi namoyish etilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Hortensia". *www.famousdiamonds.tripod.com*. Qaraldi: 7-may 2017-yil.
2. ↑  *Weldons.* „The Hortensia Diamond -" (en-US). *Weldons of Dublin* (12-oktyabr 2016-yil). Qaraldi: 7-avgust 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  *Cathaway.* „Famous Pink Diamonds: The Historic Hortensia Diamond" (en-us). *blog.arpegediamonds.com*. Qaraldi: 7-avgust 2020-yil.
4. ↑  *Weldons.* „The Hortensia Diamond -" (en-US). *Weldons of Dublin* (12-oktyabr 2016-yil). Qaraldi: 7-avgust 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  Balfour, Ian.*. Famous diamonds*. Antique Collectors' Club, 2009. ISBN 9781851494798. OCLC 150361214.
6. ↑  *Raman, Sruthi Ganapathy*. „Not just the Koh-i-noor: Eight precious diamonds of Golconda which India lost". *The News Minute* (24-aprel 2016-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2016-yil.
**Hoji Sultonali masjidi** (ozarbayjoncha: *Hacı Sultanəli məscidi*) - Ozarbayjonning Boku shahri, Yasamal tumani, Salatin Askerova koʻchasi, 75-uyda joylashgan mahalliy masjid.

Tarixi
------

Hoji Sultonali masjidi XX asr boshlarida meʼmor Zivarboy Ahmadboyev tomonidan 1904-1910-yillarda qurilgan. Yodgorlik qurilishiga hoji Sultonali homiylik qilgan bo'lib, Boku shahri, Nizomiy metro bekatidan uncha uzoq bo'lmagan joyda joylashgan. Masjid hududidan turk askarining qabri topilgan.

Hoji Sultonali masjidi ikki qavatdan iborat. Binoning yuqori qavati ayollar uchun, pastki birinchi qavati esa erkaklar uchun mo'ljallangan. Qurilish rejasida masjid kvadrat shaklida, gumbazli va minorali uslubda tasvirlangan. Hoji Sultonali masjidi dastlab minorasiz qurilgan bo'lib, Yevropa, Sharq va mahalliy arxitektura xususiyatlarini o'z ichiga olgan.

2000-yil aprel oyida masjidda rekonstruksiya va restavratsiya ishlari boshlanib, 2001-yil oktyabr oyida yakunlangan va masjid to'liq holda foydalanishga topshirilgan.

Yana qarang
-----------

* Juma masjidi
* Tazo Pir masjidi
* Ajdarbey masjidi

Manbalar
--------

1. ↑  *. Архитектурная энциклопедия Баку*. Baku: Международная Академия Архитектуры Стран Востока, 1998 — 331-333 bet.
2. ↑  *S.Abdullayeva.* „Azərbaycandakı məscidlər: mənəviyyat və tarixi-memarlıq abidələri" (az).  anl.az (24-sentyabr 2013-yil). 27-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentyabr 2021-yil.
3. 1 2  „"Hacı Sultanəli" məscidi" (az).  The State Committee on Religious Associations of the Republic of Azerbaijan. 7-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentyabr 2021-yil.
4. ↑  „Старые мечети Баку (список)" (ru).  ourbaku.com. 30-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentyabr 2021-yil.
**Zalman Lvovich Amitin-Shapiro** (1893(?) – 1968) – sovet sharqshunosi, etnograf olimi.

Hayoti
------

Zalman Lvovich Amitin-Shapiro 1893-yilda Sobiq Chernigov viloyatining Sosnitsa qishlogʻida tugʻilgan. Anʼanaviy yahudiy taʼlimini olgan. 1916-yilda Moskvadagi Xalq universitetini tugatib, Smolenskda oʻqituvchi boʻlib ishladi. Oradan bir yil oʻtib Oʻrta Osiyoga joʻnatiladi. Bu yerda avval maktablarda, soʻngra Oʻzbekiston oliy oʻquv yurtlarida dars berdi. Toshkent, Samarqand va Buxoroda mehnat faoliyatini olib bordi. 1927-yilda Toshkent universiteti (SADU)ning Sharq fakultetini tamomlagan, Oʻrta Osiyo (Buxoro) yahudiylarini tarixinj oʻrgangan. Zalman Amitin-Shapiro jahon fanida birinchilardan boʻlib Shinjondagi yahudiylar tarixini oʻrgangan. 1938-yilda u sionizm uchun RSFSR Jinoyat kodeksining 58-moddasiga binoan 8 yilga mehnat lageriga hukm qilindi va „burjua-fashistik va trotskistik talqinlarni qoʻllashda" ayblandi. Ozodlikka chiqqanidan keyin SADUda dars berdi, Oʻrta Osiyoning kichik xalqlari (xususan, dunganlar) madaniyatini oʻrgandi, urushdan keyingi yillarda uning asosiy ishi qirgʻizshunoslik tarixshunosligi va bibliografiyasi boʻldi.

Zalman Lvovich Amitin-Shapiro jami hajmi 300 ga yaqin bosma varaqdan iborat 80 dan ortiq asarlar yozgan boʻlib, ulardan 60 tasi nashr ettirgan. Shu jumladan har ikkala mahalliy etnik guruh tarixi, madaniyati, dini, etnografiyasi, tarixshunosligi va bibliografiyasining turli masalalariga bagʻishlangan 19 ta monografiya nashr etilgan. Ushbu 19 ta monogragiya asosan Markaziy Osiyo milliy diasporalari (ruslar, ukrainlar, yahudiylar, loʻlilar, uygʻurlar, dunganlar) haqida yozilgan. Yettita asari geografiya masalalariga bagʻishlangan. 1924-yildan Zalman Lvovich Amitin-Shapiro SSSR Geografiya jamiyatining toʻliq aʼzosi, 1947-yilda uning Qirgʻiziston boʻlimining asoschilaridan biri hisoblanadi.

U Bishkekda vafot etgan va dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Amitin-Shapiro Zalman Lvovich". *www.ethnographica.kunstkamera.ru*. Qaraldi: 10-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Амитин-Шапиро Зальман Львович - Классик кыргызской научной библиографии". *www.time.kg*. Qaraldi: 10-noyabr 2023-yil.