recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ushbu sahifani Oʻzbek teatri shakllanishiga qayta nomlash taklif etiladi.**

---

*Biror maqolani qayta nomlashga taklif qilishda, iltimos, ``{{koʻchirishga}}`` andozasidan foydalaning.* *Havolalar:* koʻchirish qaydlari • taklif etilgan nomga koʻchirish |

**Milliy kinoteatr shakllanishi**
XX asrning oʻninchi yillari Turkiston madaniyat tarixida yangi oʻzbek milliy teatrning shakllanish davri boʻlgan. Oʻzbek millatining ozodligini, erkini orzu qilgan jadid ziyolilari maʼrifatning targʻibotini teatrda deb bilishgan. Bu Jadidlarning (Mahmudxoʻja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Lutfilla Olimiy, Muhammadsharif Soʻfizoda, Ashurali Zohiriy, Abdurauf Fitrat, Sadriddin Ayniy, Abduqodir Shakuriy, Siddiqiy-Ajziy) tinmasdan qilgan harakati natiyjasida yuzaga kelgan. Turkistonga rus, tatar, ozarbayjon teatrlarining kirib kelishi oʻzbek milliy sanʼatiningshakllanishiga turtki bergan. Teatr masalasiga qiziqish 1910-yillardan boshlangan. Kengroq tarqatish maqsadida gazetalarga (Turkiston viloyatining gazeti) bosib eʼlonlar qilgan.

1911-yilda Mahmudxoʻja Behbudiy tamonidan yozilgan „Padarkush yoxud oʻqimagan bolaning axvoli" nomli „3 parada 4 manzarali" birinchi milliy pyesasi 1914-yil 15-yanvarida Samarqandning Yangi shahar hududida havaskorlar tamonidan namoyish etilgan. Uning rejissyori Abdulla Avloniy boʻlgan.
Asar namoyishi ancha shov shuvlarga sabab boʻlgani uchun odamlar teatrga qiziqib kelgan. Chunki bu oʻz davrining chinakam yangiligi hisoblangan.

```
 Spektakildagi rollar 
```

Abdusalom Abdulrahim ogʻli (Boy),
Abbos (Xayrullo),
Mardanqul Shomuhammad (Domla),
Yozdonqul Shohmuhammd oʻgʻli (boyvachcha Toshtemir),
Mirzo Moʻmon mulla Fozil muftiy oʻgʻli (Ziyoli),
tatar aktiyorlaridan Ahmad Shamsuddinov (pristav) lar ijro etishgan. 
Spektakil qoʻyilgandan soʻng Samarqanda truppa tuzulgan. Oʻzbek teatri — maʼrifiy teatr sifatida shakllandi.

Manbalar
--------

1. ↑  *[www.ziyouz.com. Milliy teatr va Behbudiy]*. "Yoqut Print" Toshkent-2022 — 219 bet. 19-noyabr 2022-yilda qaraldi.
2. ↑  *[www.ziyouz.com. Milliy teatr va Behbudiy]*. "Yoqut Print" Toshkent-2022 — 219 bet. 19-noyabr 2022-yilda qaraldi.
xarita
**Tuareg tillari** — somhom tillari oilasining berberliviya guruhiga mansub tillar. Jazoir Sahroi Kabiri, Mali, BurkinaFaso, Niger, Nigeriya, shuningdek, Liviya va Chadda yashovchi va umumiy soni 1,2 mln. (1990-yillarning oxiri) boʻlgan tuareglar (berberlar guruhiga mansub xalq) tili. Tuareg tillari, oʻz navbatida, 2 guruhga: shim. va jan. guruhlarga boʻlinib, ularning har biri yana oʻnlab til va lahjalarni oʻz ichiga oladi (gxat, axnet, tamaxak, air, sharqiy va gʻarbiy taullemat, tadxak, tanesleit va boshqalar). Tuareg tillari oʻziga xos fonetik, leksikgrammatik xususiyatlari bilan boshqa somhom tillaridan farqlanadi. Unli fonemalar tizimi yaxshi rivojlangan (maye. axaggar lahjasida 9 ta unli mavjud). Otlarda aniqlik kategoriyasi, feʼllarda yasovchi qoʻshimchalarning mavjudligi, yuklamalarning faol qoʻllanishi, ergashtiruvchi bogʻlovchilarning koʻpligi Tuareg tillarining grammatik oʻziga xosliklaridir. Leksikasida arab, xausa va songay tillaridan oʻzlashgan soʻzlar koʻp. Tuareg tillaridagi baʼzi matnlar arab yozuvining alohida kurinishida yozilgan. Xujalik va ibodat yozishmalarida liviya yozuvi variantlaridan biri — tifinag qoʻllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
| Xarbin metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Xitoy |
| Shahar | Xarbin |
| Ochilgan vaqti | 2013-yil 26-sentyabr |
| Boshqaruvchi shirkat | Harbin Municipal People's Government |
| Davlat | Xitoy |
| Uzunligi | 31.5 km |
| Stantsiyalari soni | 27 ta |
| Yoʻllari soni | 2 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni |  ? |
| Yillik yoʻlovchilar soni |  ? |
| Sxemasi |
| Xarbin metropoliteni |

**Xarbin metropoliteni**-Xitoyning shimoli-sharqidagi Xeylongjiang provinsiyasining provintsial poytaxti - Xarbinning tezkor tranzit tizimi. Tizim 2013-yil 26-sentyabrda 17,47 km (11 mil) uzunlikdagi va 17 ta xizmat ko'rsatish stansiyasiga ega 1-yo'lini ochishdan boshlangan. Tizim kengayish bosqichida va 2020-yilda uchta yo'l va 89,58 km (56 mil) yo'lga ega bo'lishi kutilgan

Soatlar va tariflar
-------------------

Qish mavsumida metro ertalab soat 6.00 dan boshlanadi va oxirgi poyezd soat 9:00 da jo'naydi. Tariflar sayohat masofasiga qarab 2 dan 4 yuangacha. Bir martalik va qayta zaryadlanadigan tarif kartalarini har bir stansiyadagi chipta oynalarida yoki aviachiptalar kartalarida xarid qilish mumkin Single-ride and rechargeable fare cards may be purchased at ticket windows or automatic fare card machines in each station.

.

Ishlayotgan yo'llar
-------------------

Xarbin metro

Tarixi
------

Xarbin metrosi Davlat Kengashi tomonidan 2005-yilda tasdiqlangan. Dastlabki investitsiya hajmi 643 million dollarni tashkil etgan.

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3  (Xitoycha) 哈尔滨地铁26日开通 10时30分开始售票三种方式购票 Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04). 2013-09-26
2. ↑  „哈尔滨地铁3号线一期工程通车试运营 迎来"换乘"时代". *Northeast News*. Heilongjiang, China: DBW.CN (26-yanvar 2017-yil). 25-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2020-yil.

Havolalar
---------

* Government site of Harbin
**Isfahon miniatyura maktabi** — 16— 17-asrlar chegarasida Isfahon (Eron)da safaviy shoh Abbos 1 saroyida shakllangan miniatyura maktabi. Mahalliy badiiy maktab xususiyatlarini oʻzlashtirgan I. m. m. ayni vaqtda oʻz asrining yangi badiiy gʻoyalarini ifodalagan. Yangi ifoda vositalari va mazmun (syujetlar) izlash natijasida anʼanaviy miniatyuraga yangi ruh, yoʻnalish bagʻishlagan, kitob illyust-ratsiyasi doirasidan chiqib, muraqqa (albom)larda, alohida varaqlarda rasmlar ishlana boshlagan. Musavvirni insonning ruhiy olami qiziqtira boshlashi manzaralar bilan boyitilgan portretlar, chiziklariga eʼtibor qara-tilgan rasmlarni yaratishga olib kelgan. 17-asrning yirik musavvirlaridan Rizo Abbosiy ("Choʻpon", 1634, Sankt-Peterburgda) I. m. m. uslubini yaratuvchilaridan boʻldi. U Eron miniatyuralaridagi rangdor boʻyoqlardan voz kechib, yangi tasvir vositalari (chiziqlar, shakllar)ga murojaat etgan, na-tijada rasm birinchi oʻringa oʻtib, rang bir oz yengil tus sifatidagina qoʻllanilgan. Keyinchalik I. m. m. (Muhammad Qosim, Afzal ulhusayniy, Muhammad Yusuf va b. ijodi)da shakllar yirik, hayotiy lavxalar va manzara yanada real ifodalangan, kiyimlar bezagi va zamin tasvirida zarhaldan keng foydalanilgan, yangi mazmun bilan boy-itilgan asarlar yaratish harakterli boʻlgan. 17-asr 70-y.laridan yevropa rangtasvirining taʼsiri kuchaygan. Muhammad Zamon, Ali Qulibek Jabbor va b. asarlarida nursoyaning ayrim xususi-yatlari kuzatiladi, xristian mifologiyasi mavzui koʻplab uchraydi. 18-asr boshlariga kelib I. m. m.da "evropalashtirish"dan iborat yoʻnalish yetakchi oʻrin egallagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xarbin** — Xitoyning shim.sharqiy qismidagi shahar. Xeylunszyan provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 9,2 mln. kishi (1998). Sungari daryosining oʻng sohilida. Yirik temir yoʻl chorrahasi, daryo porti. Aeroport bor. Mamlakatning muhim sanoat, ilmiy va madaniy markazi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik, xususan, elektrotexnika, elektroenergetika, transport, stanoksozlik, priborsozlik va boshqa Yogʻochsozlik, oziq-ovqat va toʻqimachilik sanoati korxonalari mavjud. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. X.da 15 dan ortiq oliy oʻquv yurti, muzey va teatrlar bor. Shaharga 1898-yilda Xitoy Sharqiy temir yoʻlning qurilishi bilan asos solingan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maykl Chimino** (inglizcha: *Michael Cimino* 1939 - yil 3-fevral – 2016 - yil 2-iyul) amerikalik kinorejissyor, ssenariy muallifi va prodyuser boʻlgan. Oskar mukofoti sovrindori, eng ko'p "Kiyik ovchisi "filmining rejissyori sifatida tanilgan.

Biografiya
----------

U 1939-yil 3-fevralda (boshqa ma'lumotlarga ko'ra, 1943-yil 16-noyabr) Nyu-York shahrida italyan amerikalik oilasida tug'ilgan. U Yel universitetini tamomlagan, so'ngra televizion reklama sohasida ishlagan. U kinematografiyadagi faoliyatini ssenariylar yozishdan boshlagan (Duglas Trumbullning "Jim yugurish "fantastik filmi). Uning birinchi e'tiborga molik ishi Klint Istvud o'ynagan "Momaqaldiroq va tezkorlik" (1974) edi.

To'rt yil o'tgach, Chimino Vyetnam urushi filmi bo'lgan "Kiyik ovchisi" filmini suratga olgan, bu uning eng katta muvaffaqiyatiga aylandi. Filmda bosh rollarni Robert De Niro va Kristofer Uoken ijro etgan. Kiyik ovchisi beshta Oskar mukofotini qo'lga kiritdi (shu jumladan, eng yaxshi film va eng yaxshi rejissyor nominatsiyalari) va Chiminoning o'ziga "United Artists" kompaniyasi tomonidan o'zining navbatdagi filmi, ya'ni "Jannat darvozasi" ustida ish boshlash uchun moliyaviy imkoniyat berildi.

Biroq, o'sha vaqtlar uchun juda katta byudjeti 40 million dollar bo'lgan "Jannat darvozalari "(1981) kartinasi kutilmagan muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Bu "United Artists" kompaniyasining bankrot bo'lishiga olib keldi va Chimino obro'siga jiddiy putur yetkazdi.

1980-yillarda rejissyor Kristofer Lambert o'ynagan Mario Puzoning romani asosida Mikki Rurk ishtirokidagi "Ajdarho yili "(1985) va "Sitsiliyalik "(1987) jangovar filmlarini boshqargan. 1990-yilda Uilyam Uayler tomonidan Mikki Rurk va Entoni Xopkins ishtirok etgan "Umidsiz soatlar "ning qayta ishlangani chiqdi. 1996-yilda rejissyor "Quyosh tutuvchisi "dramasini suratga oldi.

2007-yilda Chiminoning "Tarjima shart emas" suratga olingan qisqa metrajli filmi "Har kimning o'z kinosi bor "kinoalmanaxiga kiritilgan.

U 2016-yil 2-iyul kuni 78 yoshida uyida oila a'zolari qurshovida vafot etdi.

Filmografiya
------------

### Rejissyorlik

* 1974-yil "Momaqaldiroq va tezkorlik" */ Thunderbolt and Lightfoot*
* 1978-yil - "Kiyik ovchisi" / The Deer Hunter
* 1980-yil - "Jannat darvozasi "/ Heaen's Gate
* 1985-yil - "Ajdaho yili" / Year of the Dragon
* 1987-yil - "Sitsiliyalik "(Mario Puzoning shu nomdagi romani asosida) / The Sicilian
* 1990-yil - Umidsiz *soatlar / Desperate Hours*
* 1996-yil - "Quyosh tutuvchisi "/ *Sunchaser*
* 2007-yil - "Tarjima shart emas" (" Har kimning o'z kinosi bor "dan epizod) / *Chacun son cinema*

### Ssenariy muallifi

* 1972-yil - "Jim yugurish » / Jim yugurish

* 1973-yil - "Yuqori kuch "/ *Magnum Force*
* 1980-yil - "Urush itlari "/ The Dogs of War
**Asma Ibrohim** - pokistonlik arxeolog va muzeyshunos va tabiatni muhofaza qilish mutaxassisi, Pokiston Davlat bankining Muzey, arxivlar va san'at galereyasi departamenti asoschisi. Ibrohim avval Pokiston hukumati Arxeologiya va muzeylar departamenti Pokiston Milliy muzeyi direktori lavozimida ishlagan.

Yoshligi
--------

Asma otasidan 13 yoshida ayrildi. Otasi o'limidan so'ng, u o'qishni yakunlash uchun qiyin vaqt o'tkazdi. Buning uchun u juda yoshligidan yarim kunlik ishlarni bajarishi va stipendiyalarga tayanishi kerak edi.

Asma Karachi universitetining mikrobiologiya, zoologiya va kimyo yonalishlarini tamomlagan.  U arxeologiyaga qiziqardi, lekin Karachi universitetida arxeologiya bo'limi yo'q edi, shuning uchun u tarix bo'yicha magistrlik darajasini tanladi. 

U Lahor muzeyida Markaziy Osiyo va Janubiy Osiyo arxeologiyasi va tarixi bo‘yicha mutaxassis Ahmad Hasan Dani kursida qatnashdi. Dani maslahati bilan u umumiy tarix ( numizmatika ) fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi.  Ibrohimning diqqati numizmatikaga, xususan Sind va Balujistondagi Hind-Yunon qirolligi tangalariga qaratilgan edi.

Karyera
-------

Karachi universitetida tarix bo'yicha magistrlik darajasini tamomlagandan keyin, Asma Pokiston hukumati qoshidagi Arxeologiya va muzeylar bo'limiga ish kirmoqchi boldi, ammo bu bo'limda ayol kishi uchun joy yo'q edi. 

U 1986 yilda Uzoq Sharq nashriyotining muharriri boʻldi va 4 va 5-sinf oʻquvchilari uchun "Ijtimoiy fanlar va qadimiy tarix" boʻyicha ikkita kurs kitobini yozdi. U Travelog International jurnalida muharrir va Tribune Daily gazetasida sub muharrir bo‘lib ishlagan. U, shuningdek, Dawn uchun mustaqil yozuvchi edi. 

Oxir-oqibat, Federal Davlat Xizmati Komissiyasi arxeologiya va muzeylar departamentida kurator yoki direktor yordamchisi uchun ochiq lavozimni e'lon qildi. Asma bu lavozimga malakasiga ko‘ra tanlab olindi va qidiruv va qazish bo‘limiga ishga yuborildi. U vaqti-vaqti bilan Milliy muzeyga ishga o'tkazilardi.

U o'zining birinchi qazishmalariga ayol arxeolog boshchiligidagi fransuz guruhi bilan bordi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Archaeologist jumps over hoops to pursue her passions". *The Express Tribune*.
2. 1 2  „Archaeologist-Museologist: Asma Ibrahim | artnow" (en-US). Qaraldi: 4-dekabr 2020-yil.
3. 1 2  *Naqvi.* „I said no to marriage and dedicated my life to archaeology, says Dr Asma Ibrahim, curator of State Bank museum" (en). *Images* (29-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 4-dekabr 2020-yil.
4. ↑  „'The greatest risk to our heritage is ignorance' | British Council" (en). *www.britishcouncil.org*. Qaraldi: 4-dekabr 2020-yil.
**Maymechit** (Maymecha daryosi nomidan) — porfir tuzilishga ega magmatik togʻ jinsi, tarkibida koʻp miqdorda oʻzgargan olivinli shisha mavjud. Oʻta asosli magmaning yer yuzasiga oqib chiqishidan yoki yuzaga yaqin yoriqlarga oʻrnashishidan vujudga keladi. Rangi toʻq kulrang, yashilroq qora. M. dayka, silla, lava oqimlari va krplamlarini hosil qiladi. M. jula kam uchrashiga qaramasdan unga zʼtibor katta, chunki u Yer qaʼrida oʻta asosli magma mavjudligini koʻrsatadi. M. tarkibida iuhshaning borligi magma jins orasiga kirib uriashganla temperaturasi taxminan 1700— 2000° bulganligidan larak beradi, chunki bu qaroratda olivin iriyli. M. platformalarda tarqalgan, 6ypmali oblastlarda kam uchraydi. Geologlar bu jinsni turlicha taʼriflaydilar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sharobli krem** — asosan oq sharob qoʻshib tayyorlanadigan shirinlik kremi. Yevropa oshxonasida turli nomlar ostida turli mintaqaviy variantlarda mavjud, jumladan, italyan sabayoni, fransuz shodosi, nemis Welf deserti, inglizcha sillabab. Sharob kremi sovutilgan holda beriladi va odatda mavsumiy mevalar bilan, masalan, shakar kukuniga belangan uzum mevalari bilan tortiladi. Shuningdek, tort qatlamlariga ham sharob kremi surtiladi.

Oq sharob qoʻshilgan sharobli krem shakar va tuxum sarigʻini koʻpirtirib tayyorlanadi, odatda limon qobigʻi va vanil bilan ziravorlanadi, tinimsiz aralashtirish bilan past olovda qaynatiladi, asta-sekin sharob qoʻshib boriladi. Sharobli kremda quyuqlashtiruvchi sifatida jelatin yoki agar-agar, baʼzan kraxmal ishlatiladi. Quyuqlashgan krem koʻpirtirilgan qaymoqqa ehtiyotkorlik bilan qoʻshib aralashtiriladi. Tayyor sharobli krem porsiyalangan stakanlarga quyiladi va muzlatgichda sovutiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bayerischer Rundfunk: Винный крем с фруктами (olm.)
2. ↑  essen-und-trinken.de: Винный крем (olm.)
3. ↑  vomfass.de: Винный крем(olm.)
4. ↑  Südwestrundfunk: Белый винный крем с виноградом Wayback Machine saytida arxivlandi (12-may 2021-yil).(olm.)
**Sharoblar musobaqasi** 1224-yil
**"Sharoblar musobaqasi"** (fransuzcha: *La Bataille des Vins*) — XIII-asr Norman trouveri Anri dʼAndelining (fr. *Anri d’Andeli*) oʻrta asr fransuz sheʼri. 1224-yilda yozilgan, aslida u sharoblarni tasniflashning birinchi urinishlaridan birini ifodalaydi va XIII asrning uzumzorlari va vinolari boʻyicha manba sifatida muhimdir.

Mazmuni
-------

Sheʼr 204 misradan iborat boʻlib, qirol Filipp Avgust tomonidan oʻtkazilgan sharob tatib koʻrish turniri haqida hikoya qiladi. U hamma joydan eng yaxshi vinolarni yigʻish uchun elchilar yuborgan, shoir oʻz sheʼrida ularni batafsil sanab oʻtgan. Sheʼrning oldingi ikkita versiyasida, sanab oʻtilgan 70 sharobdan (barchasi fransuz) faqat ikkitasi Bordo mintaqasidan, oltitasi Anju — Puatudan, ikkitasi Burgundiyadan, toʻrttasi Langedokdan kelib chiqqan. Keyingi versiyada Fransiyadan tashqarida ishlab chiqarilgan sharoblar mavjud (Mozel, Kipr, Ispaniya). Barcha sharoblar oq boʻlgan.

Tanlov davomida ingliz prelati Fransiyaning turli burchaklaridan yetmishta vino namunalarini tatib koʻrgan. Shulardan yetti nafarini dasturxonidan „chetlashtirdi". Gʻolib Kiprdan keltirilgan shirin sharob boʻldi (chamasi, bu kumandaria edi). Har xil vinolarning afzalliklari va kamchiliklarini munozara va muhokama qilishdan soʻng, eng yaxshi sharob ruhoniyning tanqidi natijalariga koʻra eʼlon qilingan, bu esa shohning oʻzi tomonidan mukofotlanadi. Kipr sharobiga „papa" unvoni berildi va juda yuqori sifatli, lekin unchalik qoyil-maqom boʻlmagan Akvileya sharobiga „kardinal" unvoni berildi. Keyinchalik — uchta qirol, uchta graf va nihoyat oʻnlab perlar ham qirolning dasturxoniga loyiq deb topildi va 7 (kamdan-kam 8) vino (barchasi Shimoliy Fransiyadan) „chetlashtirildi".

Manbalar
--------

1. ↑  „Французская кухня - Вино в истории Франции от Средневековья до наших дней" (ru). *RFI* (31-avgust 2012-yil). Qaraldi: 29-avgust 2017-yil.
2. ↑  „Вино, которого нет". Qaraldi: 29-avgust 2017-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Gaston Galtier, "La bataille des vins d’Henri d’Andeli. Un document sur le vignoble et le commerce des vins dans la France médiévale ", dans Bulletin de la Société languedocienne de géographie, 3:2, 1968, p. 5-41.
* Michel Zink, "Autour de La Bataille des Vins d’Henri d’Andeli : le blanc du prince, du pauvre et du poète ", in L’Imaginaire du vin, actes du colloque de Dijon (15-17 octobre 1981), publiés par Max Milner et Martine Chatelain Courtois, Marseille, éditions Jeanne Laffitte 1989.
**Meysterzingerlar sanʼati** (nem. Meister — usta, Singer — xonanda) — Germaniyada 14—16-asrlarda rivoj topgan xonanda va shoirlar ijodi. Meysterzingerlar Oʻrta asrda yashab ijod etgan boshqa hunarmandlar qatori, oʻz uyushmalariga ega boʻlib, maxsus risola (tabulatura)larda qayd etilgan qoidalar asosida faoliyat koʻrsatishgan. Faqatgina yangi, oʻziga xos kuy yarata olgan hamda uni yuqori saviyada ijro eta olgan xonanda-ijodkor usta (Meister) unvoniga sazovor boʻlgan. Meysterzingerlar oʻz qoʻshiqlarini yakka tarzda cholgʻu joʻrnavozligisiz ijro etgan. 14—15 a.larda qoʻshiklarning sheʼriy asosini diniy, keyinchalik boshqa mavzular tashkil etgan. X. Fols, G. Saks, G. Fogel va boshqa meysterzingerlar mashhur. R. Vagner Meysterzingerlar sanʼatiga bagʻishlab "Nyurnberg meysterzingerlari" operasini yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mezensiy** (lotincha: *Mezentius*) ― Virgiliyning Eneyid asari qahramoni. Tirreniyaliklar qiroli. U xalq bilan haydalib, rutuliga qochib ketdi. Turn ittifoqchisi sifatida jangga kirdi. Eney tomonidan oʻldirilgan.

Boshqa manbalarga koʻra, u Askaniy tomonidan duelda oʻldirilgan. Galikarnaslik Dionisiyning yozishicha, Eney bilan jang qilgan tirreniyaliklar shohi Mezensiy Eney tomonidan oʻldirilgan. Oʻgʻlining magʻlubiyati va oʻlimidan soʻng, Lovez lotinlar bilan ittifoq tuzdi.

Manbalar
--------

1. ↑   Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.132
2. ↑   Vergiliy. Eneida VIII 489—493
3. ↑   Vergiliy. Eneida VII 748
4. ↑   Vergiliy. Eneida X 897—908
5. ↑   Serviy. Kommentariy k „Eneide" Vergiliya I 267; Perviy Vatikanskiy mifograf II 100, 12
6. ↑   Dionisiy Galikarnasskiy. Rimskie drevnosti I 64, 4
7. ↑   Ovidiy. Fasti IV 880—896
8. ↑   Dionisiy Galikarnasskiy. Rimskie drevnosti I 65, 5

Adabiyotlar
-----------

* Brikel Dominik. La Factory d’un tyran: Mézence chez Virgile // Bulletin de l’Association Guillaume Budé, n°2, juin 1995. pp. 173-185.
**Vena davlat operasi** (Wiener Staatsoper) — Yevropadagi yetakchi opera teatrlaridan. Avstriya musiqa madaniyatining yirik markazi. 1918-yildan hozirgi nomda. 17-asrning oʻrtasida saroy operasi sifatida tashkil toptan. 18-asrning ikkinchi yarmida V. d.o. zaminida milliy opera uslubi shakllangan. 19-asrda mazkur teatrda nemis, avstriya, italyan va fransuz komlozitorlari (L. Betxoven, K. Veber, J. Rossini, J. Verdi, R. Vagner, Sh. Guno va b.) asarlari sahnalashtirilgan, 20-asrda mumtoz operalar bilan birga zamonaviy kompozitorlar asarlari qoʻyildi (K. Orf, P. Xindemit, F. Pulenk, I. Stravinskiy va b.). V. d. o.da Avstriya va Yevropa mamlakatlari yetakchi xonandalari, dunyoga mashhur dirijyorlar (B. Valter, O. Klemperer, V. Furtvengler, L. Bernstayn, G. Karayan va b.) faoliyat koʻrsatgan. Hoz. binosi 1869-yilda qurilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"Moziydan sado" — ilmiy-amaliy, maʼnaviy-maʼrifiy, rangli jurnal.

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi, Badiiy akademiyasi, Matbuot va axborot agentligi nashri. 1999-yil 1-yanvardan Toshkent shahrida 3 oyda bir marta oʻzbek, rus, ingliz tillarida nashr etiladi. Jur. Oʻzbekiston tarixini asl holda tiklash sohasida mamlakatda olib borilayotgan siyosatni xalq orasida keng ommalashtirish va tushuntirish, muzeylar, muzeyshunoslik sohasini rivojlantirishga xizmat qiladi, aholini tarix, umuminsoniy, milliy qadriyatlar bilan tanishtiradi, muzey va muzeyshunoslikka oid yutuk^larni tashviq etadi, oʻzbek xalqining boy madaniy merosi, insoniyat tarixidagi oʻrni, taraqqiyot bosqichlarini aks ettiradi. Mamlakat hamda jahon jamoatchiligini xorijiy mamlakatlarda saqlanayotgan osoriatiqalar, muzeyshunoslik sohasidagi xalqaro aloqalar, respublika va xorijda tashkil etilgan koʻrgazmalardan xabardor qilib boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vendetta** (ital. vendetta — oʻch olish) — Sardiniya va Korsika o. larida oʻldirilgan qarindosh urugʻlari uchun qonli oʻch (xun) olish odati (udumi). Oʻrta dengizda hukmronlik qilishga intilgan Shim. Afrikadagi qabilalar va dengiz qaroqchilarining bosqinchilik yurishlaridan eng koʻp aziyat chekkan Korsika o. aholisi oʻzida jangovarlik va mustahkam oila tuzumi asoslarini saqlab qolgan. Shu tufayli Korsika V. si oʻziga xos xususiyatlarga ega edi. V. xususiy urush turi boʻlib, urugʻ-oilaning manfaatlari yoxud shaʼni yoʻlida amalga oshirilgan. V. odatda, zinokorlarga, aygʻoqchiga nisbatan, shuningdek soxta guvoxlik oqibatida aybsiz shaxs oʻlimga yoki katorgaga hukm etilgan boʻlsa va b. hollarda qoʻllanilgan. Bu holda, odatda, oilaviy kengash chaqirilib yetkazilgan ziyonzahmat, oʻch olish vositalari va hatto yarashish masalalari atroflicha muhokama etilgan. V. masalasi hal qilinsa, uni qay shakl-da va kim tomonidan amalga oshirilishi belgilangan. Odatda, bu ishni bajarish oila shaʼni uchun hayotini qurbon qilishga tayyor boʻlgan boʻydoq yigitlarga yuklatilgan. Raqibga "ehtiyot boʻl" degan mazmunda ogohlantiruvchi belgi joʻnatilgan. Biroq urush eʼlon qilingan paytdan eʼtiboran ham uzoq muddatli kelishuvga yoʻl qoʻyilgan va bu odatni hech kim, hatto eng ashaddiy korsikalik bandit ham uni buzishga jurʼat qilmagan. V. da turli xil harbiy hiylalar, pistirmalar, yashirin suratda oʻldirib ketish va b. ga yoʻl qoʻyilgan. V. ni amalga oshirgan shaxs koʻpincha bir umrga tinch hayotni tark etib, yoʻltoʻsar, qaroqchiga aylanib ketgan. 17-asr oxiri — 18-asr boshlarida V. tufayli 28 ming qotillik sodir etilgan. 20-asr boshlarida ham mavjud boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maarten Kornelis „Martin" Jol** (1956-yil 16-yanvarda tugʻilgan) — gollandiyalik futbol menejeri va sobiq yarim himoyachisi hisoblanadi. U oʻz faoliyati davomida 400 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan, shu jumladan Gollandiya, Germaniya va Angliyada klublarida oʻynagan, shuningdek, Gollandiya terma jamoasi safida 3-ta o‘yin o‘ynagan. Keyinchalik u menejer sifatida ish boshlaydi va oʻz vatanidagi Roda JC, RKC Waalwijk va AFC Ayaks klublarini boshqargan. Shuningdek Germaniya Bundesliga klubi „Gamburger SV" va Angliya Premer-ligasi klublari "Tottenham Hotspur ", "Fulxem „ hamda Misrning "Al Ahli" klublarida klublarida menejer lavozimida ishladi.

Oʻyin karerasi
--------------

Jol Gaaga shahrida tugʻilgan. U 1973-yilda Ten Xaag bilan birga ishladi.  U 1975-yilda Gollandiya kubogida FC Tventeni magʻlub etgan jamoada o‘yinchi sifatida kubokni qoʻlga kiriti. U 1979-yilda „Tvente" safida o‘ynash uchun Gollandiya Erediviziyasiga qaytgunga qadar 1978-79-yilgi mavsumda Bundesligada "Bavariya" kulibi safida o‘ynagan. Tvente bilan birga, u 1980-yil oktyabr oyida Gollandiya milliy futbol jamoasi uchun birinchi oʻyinni qoʻlga kiritdi. Jol 1981-yilda Angliyaga koʻchib oʻtdi va "Vest Bromvich"ga oʻtdi. U 1981-82 yillarda ikkala mamlakat kubogi musobaqalarining yarim finalida maydonga tushgan. U 1984 yilda „Koventri Siti" bilan shartnoma imzoladi, ammo murabbiy Bobbi Goulddan ketishni soʻragach, klubni tark etishni xohladi. Jol 1985 yilda Den Xaagga qaytdi va Eerste Divizie ligasida 1985 *yilda Gollandiyalik yilning eng yaxshi futbolchisi* sovrinini qoʻlga kiritdi.

Jol 10 ta maktab ko‘rgan o‘yinchi hisoblanadi. 20 ta „B" oʻyinlari, 12 ta 21-yoshgacha boʻlgan bolalar va 12 ta 23-yoshgacha boʻlgan jamoalar oʻyinlarinida o‘ynagan.  U, shuningdek, kattalar jamoasi uchun uchta oʻyin oʻtkazdi va 1980 yilda Urugvayda boʻlib oʻtgan Mundialito musobaqasida qatnashdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Jol: Maarten Cornelis Jol: Manager".  BDFutbol. Qaraldi: 21-dekabr 2017-yil.
2. ↑  Andoza:Hugman
3. ↑  Martin Jol at National-Football-Teams.com
4. 1 2 3  "Martin Jol". *Albion News (Official Match Programme)* (Peerless Programmes, for West Bromwich Albion F.C.) **73** (9): 4–5. 14 November 1981.

Havolalar
---------

* Martin Jol management career statistics at Soccerbase
* Cv Martin Jol (niderlandcha)
* Martin Jol at fussballdaten.de (in German)
**Vena klassik maktabi** - 18-asr ning 2-yarmi va 19-asrning boshida Venada musiqa sanʼatida qaror topgan ijodiy yoʻnalish. Asoschilari — Y. Gaydnva V. Motsart. L. Betxoven ijodi V. k. m.ning soʻnggi va yuksak davrini tashkil qiladi. Operada isloh boshlagan X. Glyuk (1714—87) ijodi ha.m shu oqim bilan bogʻliq. Maʼrifatparvarlik va Buyuk Fransiya inqilobi gʻoyalari taʼsirida shakllangan bu yoʻnalishning muhim ijodiy belgilaridan kelajakka ishonch, voqelikni taraqqiyot jarayonida koʻrsatish, insonparvarlik va xalqchillik boʻlgan. V. k. m. kompozitorlari professional va xalq musiqasi rivoji tajribasini umumlashtirdilar. universal musiqa tilini ishlab chikdilar. Ularning ijodida simfoniya, sonata, konsert, kvartet kabi janrlar oʻzining mumtoz shaklini topdi. yangi xildagi opera hamda simfonik orkestrlari vujudga keldi va opera janri islohqilindi. V. k. m. musiqa tarixida eng muhim davrlardan biri hisoblanadi; musiqa sanʼatining keyingi rivojiga barakali taʼsir koʻrsatib, turli milliy kompozitorlik maktablari yuzaga kelishida muhim rol oʻynab kelmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vena qamali** (inglizchasi: **The siege of Vienna**) ingliz tarixchi yozuvchisi John Stoyening Usmonli davlatining Vena qamali haqida yozgan asari hisoblanadi. Kitob dastlab ingliz tilida, Collins tomonidan 1964-yili Londonda nashrdan chiqadi. 1965-yilda Holt, Rinehart & Winston tomonidan Nyu Yorkda, 2003-yilda esa "Doğan Kitap" tomonidan Istanbulda nashr qilinadi. Kitobni turkchaga Derin Türkömer tarjima qilgan.

Asar mavzusi
------------

Venaning 1683-yilda Usmonli davlati tomonidan qamal qilinishi (Vena jangi) Yevropa tarixidagi eng muhim voqealaridan biri hisoblanadi. Bu voqea ayni vaqtda 1945-yilda Qizil armiyaning 1945-yilgi tahdididan oldingi butun G’arbiy Yevropa uchun vujudga kelgan jiddiy xavflardan biri sifatida qabul qilinadi. Vaziyat shu darajaga yetib boradiki, butun G’arbiy Yevropa davlatlari o’rtalaridagi adovatni bir chetga surib qo’yishadi va Usmonli va tatar armiyasining bosqinchilik yurishlarini to’xtatib qolishadi. Turklarning Vena egallashiga bir baxya qolganda mag’lubiyatga uchrashi, u davrdan so’ng jiddiy o’zgarishlar bo’lishiga turtki bo’lgan edi. Usmonli davlati bu mag’lubiyatning ta’siri va natijasidan chiqib ketolmaydi. Boshqa tomondan siyosiy ta’sirini oshirishni maqsad qilgan Gabsburglar sulolasi bu voqeadan so’ng Tuna daryosining janubi va sharqida joylashgan hududlarni ta’sir doirasiga olish uchun harakatni boshlab yuborgan edi.

Hilol va xoch o’rtasida bo’lib o’tgan bu jangga shohid bo’lgan sentyabr oyi Yevropa tarixida 1914-yilga qadar davom etadigan yangi bir davrning boshlang’ichi bo’lgan edi. Bu asarning hayajonga to’la voqealarining bosh qahramonlari: g’alabaga yaqin qolganidan mag’lub bo’lgan Sadr'azam Merzifonlu Kara Mustafa posho, shaharni qutqarish uchun qahramonona harakat qilgan qo’mondon Kont Starhemberg, bir qarorga kelolmasligi tufayli shahardan ajralishiga bir baxya qolgan Imperator Leopold I va o’z armiyasi bilan g’alaba sari otlangan Yevgeniy Savoyskiy edi.

Manbalar
--------


1. ↑  „Viyana Kuşatması" (10-oktabr 2011-yil). 22-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
2. ↑  „II.Viyana kuşatması / Yedi Başlı Ejderin Fendi" (8-sentabr 2020-yil). 30-may 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
3. ↑
**Nataliya Gotsiy** (ukraincha: *Наталія Гоцій*; 1984-yil 10-iyulda tugʻilgan) — ukrainalik model va televizion shaxs. U 2004-yilda Ford Supermodel of the World qidiruvida gʻolib boʻlgan.

Ish
---

Gotsiy fransuz *Elle* va italiyalik *Mari Klerning* muqovasida paydo boʻldi va Behnaz Sarafpour, Christian Lacroix, Diane fon Furstenberg, Dior, Dolce & Gabbana, Dries van Noten, Gucci, Oskar de la Renta, Valentino, Vivienne Vestko uchun model boʻldi.

Moda industriyasidagi uzoq tanaffus va birinchi farzandining tug‘ilishidan so‘ng Gotsiy yana tahririyatda ishlay boshladi. U 2006-yilda ishlagan kompaniya 2009-yilgi Victoriaʼs Secret Fashion Show-ning kasting videosida juda qisqa kamo rolida koʻrilgan. Tashqi koʻrinishi u qaytishni rejalashtirayotgani haqidagi taxminlarni keltirib chiqardi.

2019-yilda American *Project Runway* ning Ukraina versiyasi boʻlgan *Podium* realiti-serialini taqdim etish boshlandi.

Munozara
--------

Kam vaznli uchish-qoʻnish yoʻlagi modellari va ularning ayollarning tana qiyofasiga taʼsiri haqida xavotirlar kuchaygan bir paytda, modellarning suratlari butun dunyo boʻylab ommaviy axborot vositalarida tarqala boshladi. Gotsiy bu bahsning nishoniga aylandi. Uning 2007-yil bahorida Guy Laroche uchish-qoʻnish yoʻlagi koʻrgazmasidagi boʻsh, qovurgʻa va orqa koʻkragini ochib kiygan suratlari soʻnggi yillarda moda sanoatida tez-tez qoʻllanilgan kam vaznli uchish-qoʻnish yoʻlagi modellarining yorqin namunasiga aylandi. Bu suratlarda uning terisi ostidan oʻtib ketgan aniq belgilangan qovurgʻalar va orqa suyaklar koʻrsatilgan, aks holda sogʻlom odamda sezilmaydi. U ovqatlanish buzilishi haqidagi daʼvolarni rad etdi. U, shuningdek, sohadagi boshqa ukrainalik qizlar ham bundan farq qilmasligini va u fotoshop qurboni bo‘lganini aytadi. Gay Laroche uchish-qo‘nish yo‘lagidagi suratlarning ommaviy axborot vositalarida keng tarqalishi natijasida Gotsiy o‘shandan beri modellashtirish ishlarini topishda qiynalgan

Keyinchalik 2021-yilda u modellik yillarida anoreksiya va bulimiya bilan kasallanganini tan oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Project Runway in Ukraine". *fashionweek.ua* (2-oktabr 2018-yil). 1-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-yanvar 2019-yil.
2. ↑  „Archived copy". 20-dekabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2009-yil.
3. ↑  „Archived copy". 26-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-sentabr 2010-yil.
4. ↑  *Nussbaum, Emily.* „The Incredible Shrinking Model".  New York Magazine (18-fevral 2007-yil). Qaraldi: 26-dekabr 2009-yil.
5. ↑  „Exclusive! How we fought these ilnesses? Bulimia, Anorexia, ED" (28-yanvar 2021-yil). 23-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-fevral 2021-yil.

Havolalar
---------

* Nataliya Gotsiy at Fashion Model Directory
* Photos of Nataliya Gotsiy at style.com
**Natan Murodovich Mallayev** (1922.22.1 — Toshkent — 1996) — adabiyotshunos, tarjimon. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1973). Filol. fanlari doktori (1978), professor (1980). Toshkent pedagogika institutini tugatgan (1942). "Qardosh xalqlar adabiyoti" (hozirgi oʻzbek klassik adabiyoti) kafedrasi mudiri (1965—91). M. "Oʻzbek adabiyoti tarixi" (oʻrta maktablar uchun, 1953—72), "Oʻzbek adabiyoti tarixi" (un-t va pedagogika institutlari uchun, 1963—65) kabi darsliklar mu-allifi. Asosiy ilmiy tadqiqotlari Navoiy ijodini oʻrganish va mumtoz adabiyot bilan xalqogʻzaki ijodining uzaro taʼsirini tadqiq etishga karatilgan ("Ulugʻ shoir va mutafakkir", 1969; "Navoiy ijodining xalqchil negizi", 1973; "Soʻz sanʼatining gultoji", 1991 va boshqalar). M. "Abulqosim Firdavsiy" (1962) monografiyasini yozgan. S. Ayniyning "Qisqacha tarjimai holim" asarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Firdavsiy "Shohnomasining 2 jilddan iborat nasriy tarjimasini, Majlisiy ("Qissai Sayfulmulk" dostoni), Navoiy (ruboiy, tuyuq, lirika) asarlarini nashrga tayyorlagan. M. Navoiy asarlarining ruscha 10 jildli nashrini (5- va 10-j.lar, 1968) tay-yorlashda qatnashgan. Oliy oʻquv yurtlari va oʻrta maktablar uchun dastur va xrestomatiyalar tuzgan (1952—74).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Fransiya va Shveysariya oʻrtasidagi diplomatik aloqalar**, ayniqsa, muhim iqtisodiy va madaniy almashinuvlar orqali anʼanaviy tarzda yaqin boʻlib kelgan.

Shveysariya va Fransiya (Yevropa Ittifoqining bir qismi) taxminan 600 km chegarani (kuchli transchegaraviy hamkorlikni talab qiladi) va tilni (fransuz tili Shveysariyaning toʻrtta rasmiy tillaridan biri) baham koʻradi.

Tarixi
------

1516-yilda Fransiya va Shveysariya abadiy tinchlik shartnomasini imzoladilar („paix perpétuelle"). 1521-yilda harbiy shartnoma imzolandi.

Fransiya XVI asrdan beri Shveysariyaga elchilarni tayinlaydi va Shveysariyaning chet eldagi birinchi vakolatxonasi 1798-yilda Fransiya poytaxti Parijda boʻlgan (keyinchalik Bordoda konsullik). XIX asrning oxiriga kelib, Shveysariya poytaxti Bernda vakolatxonaga ega boʻlgan yagona davlat Fransiya boʻlgan. 

2015-yil holatiga koʻra, Fransiya Prezidentlarining Shveysariyaga toʻrt marta davlat tashrifi boʻlgan: 1910-yil avgustda Armand Falier, 1983-yil 14-15-aprelda Fransua Mitteran, 1998-yilda Jak Shirak va 2015-yil 15-16-aprelda Fransua Olland.

Iqtisodiyot
-----------

194 000 shveysariyalik Fransiyada yashaydi - Shveysariyadan tashqaridagi eng katta Shveysariya hamjamiyati - Shveysariyada esa 163 000 fransuzlar yashaydi - Fransiyadan tashqaridagi eng katta fransuz jamoasi. 150 000 fransuz fuqarolari Shveysariyada ishlash uchun chegarani kesib o'tadi. Fransiyadagi barcha xorijiy transchegaraviy yo'lovchilarning yarmi Shveysariyaga to'g'ri keladi.

Fransiya Shveysariyaning uchinchi yirik savdo sherigi (Germaniya va Italiyadan keyin) va ikkalasi ham Shveysariyaning Yevropa Ittifoqi bilan tuzilgan shartnomalari orqali iqtisodiy jihatdan integratsiyalashgan. Shveysariya ham Shengen hududining bir qismi bo'lib, a'zo davlatlar o'rtasidagi chegara tekshiruvlarini bekor qiladi.

Doimiy diplomatik vakolatxonalar
--------------------------------

* Fransiyaning Bernda elchixonasi va Jeneva va Syurixda bosh konsulliklari bor
* Shveysariyaning Parijda elchixonasi va Lion, Marsel va Strasburgda bosh konsulliklari bor.

* Fransiyaning Jenevadagi Bosh konsulligiFransiyaning Jenevadagi Bosh konsulligi
* Shveytsariyaning Parijdagi elchixonasiShveytsariyaning Parijdagi elchixonasi
* Shveytsariyaning Strasburgdagi Bosh konsulligiShveytsariyaning Strasburgdagi Bosh konsulligi

Manbalar
--------

1. ↑   Christophe Büchi, „La France, si chère au cœur des Alémaniques", *Le Temps*, Wednesday 15 April 2015.
2. 1 2 3  Bilateral relations between Switzerland and France, Swiss Federal Department of Foreign Affairs (page visited on 14 April 2015).
3. ↑  {{In Olivier Perrin, "1910, 1983, 1998: trois présidents de la République en Suisse", *Le Temps*, 15 April 2015 (page visited on 15 April 2015).
4. 1 2 3   Xavier Alonso, "Comment la France et la Suisse se sont réconciliées", *24 heures*, Friday 10 April 2015.
5. ↑  Embassy of France in Bern
6. ↑  Embassy of Switzerland in Paris

Havolalar
---------

* Ikki tomonlama munosabatlar Shveysariya-Fransiya
**Yusuf Demir** (nemischa: ; tugʻ. 2003-yil 2-iyun, Vena,Avstriya) — avstriyalik futbolchi, „Rapid" (Vena) klubi va Avstriya terma jamoasi futbolchisi. Hujumkor yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynaydi.

Klub martaba
------------

Vena shahrida tugʻilgan Yusuf 2010-yildan 2013-yilgacha mahalliy Furst klubining futbol akademiyasida oʻynagan. 2013-yilda u Vena Rapid akademiyasiga oʻtdi. 2019-yil 26-may kuni Yusuf Rapid bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi.

2019-yilning 14-dekabrida Yusuf Avstriya Bundesligasida "Admira Vaker Mödling "ga qarshi oʻyinda „Rapid" safida debyut qildi. U Avstriya Bundesligasida „Rapid Vena" tarixidagi eng yosh futbolchiga aylandi: debyut paytida u 16 yosh edi. 2020-yil 19-sentyabrda Yusuf Demir Rapid uchun birinchi golini Shturm klubiga qarshi oʻyinda kiritdi.

2021-yilning 9-iyul kuni Yusuf 2021/22-yilgi mavsumni „ Barselona B" klubida („ Barselona" klubining zaxira jamoasi) ijara asosida oʻtkazishi maʼlum boʻldi. Ispan klubi ijara uchun 500 000 nevro toʻlaydi, shuningdek, ijara muddati tugagach futbolchini 10 million yevroga sotib olishi mumkin.

2022-yil 13-yanvarda ijara shartnomasi bekor qilindi va Yusuf Avstriyaga qaytdi.

Jamoa martaba
-------------

Yusuf Avstriyaning yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan, shuningdek, Turkiya terma jamoalarida oʻynashga taklifnoma olgan.

2021-yilning 19-martida u bosh murabbiy Franko Foda tomonidan 2022-yilgi Jahon chempionati saralashida Shotlandiya, Farer orollari va Daniyaga qarshi oʻyinda ishtirok etish uchun Avstriya asosiy jamoasiga chaqirildi. 2021-yilning 28-mart kuni Yusuf 17 yoshida Avstriya terma jamoasi safida 2022-yilgi jahon chempionati saralash turnirining 2-bosqichi oʻz uyida Farer orollariga qarshi oʻyinda (3:1) zaxiradan maydonga tushdi. 85-daqiqada Luis Shaub oʻrniga.

Manbalar
--------

1. ↑  „Yusuf Demir bis 2022 Rapidler!" (de).  SK Rapid (26-may 2019-yil).
2. ↑  „Admira vs. Rapid Wien" (en).  Soccerway.com (14-dekabr 2019-yil).
3. ↑  „Yusuf Demir ist der jüngste Rapid-Spieler der Bundesliga-Geschichte" (en).  Sky Sport Austria (14-dekabr 2019-yil).
4. ↑  „Sturm Graz vs. Rapid Wien" (en).  Soccerway.com (19-sentabr 2020-yil).
5. ↑  „Agreement with SK Rapid Vienna for loan of Yusuf Demir" (en).  FCBarcelona.com (9-iyul 2021-yil).
6. ↑  „Agreement to terminate Yusuf Demir loan".  FC Barcelona (13-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2022-yil.
7. ↑  „Aman Yusuf Demir elden kaçmasın!" (tr).  Hurriyet.com.tr (21-dekabr 2019-yil).
8. ↑  „Neue Rahmenbedingungen: Franco Foda fixiert Nationalteam-Kader" (de).  oefb.at (21-mart 2021-yil).
9. ↑  „Nationalteam erfüllt Pflicht" (de).  oefb.at (28-mart 2021-yil).
**Sharafa** — muqarnas turi; muqarnas mujassamoti (ravoqli kosachalar qatorlari)ning gorizontal yoʻnalishda chapu rost takrorlanishidan hosil boʻladi. Sh. kosachalar qatori oʻzgarmasligi bilan boshqa muqarnas turlaridan farq qiladi. Meʼmorlikda binolarning devor bilan shifti oraligʻi, taxmon, mehrob, minoralarning tepa qismini bezashda qoʻllanadi. Sh. ganch, marmar (qozirda gips, beton va boshqalar)dan ishlanadi. Sh. mujassamoti akta yordamida toʻgʻridantoʻgʻri devorga tushirib oʻyiladi, quyma usulida tayyorlangan Sh. boʻlaklari esa bezatiladigan sathga yopishtirib hosil qilinadi. Sh. Sharq (Oʻrta Osiyo, ayniqsa, temuriylar davri) meʼmorligida yuksak taraqqiy etgan. 20-asr oʻrtalaridan Oʻzbekiston meʼmorligida Sh. qaytadan keng qoʻllana boshlandi (Us t a Shirin Murodov, Sh.Gʻafurov, Q.Jalilov va boshqalar).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Jildni oching*.
**Tikmajild** — hujjatlarni tez yigʻish uchun moʻljallangan papka.

Tarixi
------

XIII asrda qogʻoz varaqlarni mahkamlashda asl „tikmajildlar" paydo boʻlgan: uning yuqoridagi chap burchakgida kesmalar mavjud boʻlib, ularning ustidan matoli lenta oʻralgan. 1835-yilda ixtiro qilingan tikuv tugmalarini mahkamlashda ommaviy kuchga ega boʻlgan birinchi qadam boʻldi.

Zamonaviy tijmajild, qoida tariqasida, karton yoki plastmassadan tayyorlanib, u hujjatlarni ifloslanish va mexanik shikastlanishidan samarali himoya qiladi. Hujjatlar metall skoblar bilan mahkamlanadi (biriktiruvchi hujjat kabi).

A4 shakldagi varaqlar uchun papkaning oʻlchami (taxlangan holatda) (kenglik × balandlik) 225 × 305 millimetrga teng

Garchi Xitoyda shunga oʻxshash ixtirolar undan ancha oldin ishlatilgan boʻlsada, gʻarbdagi nemis Karl Gladitz (Carl Gladitz) tikmajild ixtirochisi hisoblanadi. 1895-yilda Zoden shahar hokimiyatining xodimi Karl Gladitz foydalanilgan hujjatlarni yigʻish va himoya qilishning qulay usulini taklif etdi. Dastlab u oʻz ixtirosini Zodenda ishlab chiqardi, keyinchalik esa mazkur kompaniya Badenga, soʻng Berlinga koʻchib oʻtadi.

Boshqa maʼnolari
----------------

Sovet davrida tikmajildni stapler deb ham atashgan („stepler" soʻzi oʻsha paytlarda qoʻllanilmagan).

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikilugʻatda ***скоросшиватель*** nomli maqola mavjud. |

Adabiyotlar
-----------

* Skorosshivatel // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 199—200

Havolalar
---------

* Revolution in den Amtsstuben(olm.) )
**Tindal effekti** — bir jinsli boʻlmagan xira optik muhitda yorugʻlikning sochilishi. Mas. shishadan yasalgan kub shaklidagi kyuvetka (vannacha)ga sut aralashtirilgan suv solib, uning asosidan yorugʻlik tushirilsa, bu yorugʻlik nurining izi anik, koʻrinib turadi. Agar kyuvetkaning yon tomonidan qaralsa, sochilayotgan yorugʻlik havo rang konus (Tindal konusi) koʻrinishida, kyuvetkadan oʻtayotganda esa qizgʻish boʻlib koʻrinadi. Kyuvetka yon tomonidan kuzatilayotganda yorugʻlikning havo rang koʻrinishda boʻlishi Reley qonuni asosida tushuntiriladi. Muhit zarralari oʻlchami yorugʻlik toʻlqin uzunligidan kichik boʻlsa, Tindal effekti yaxshi kuzatiladi. Bu hodisani ingliz fizigi J. Tindal (Tyndall) oʻrgangan (1868), shuning uchun uning nomi bilan yuritiladi. Kalloid zarralar va makromolekulalarning oʻlchami, shakli va konsentratsiyasini aniklashning baʼzi optik usullari Tindal effektiga asoslangan.

Manbalar
--------


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tindirgich** (suv xoʻjaligida) — oqim tezligi pasayganda suyuklikdagi muallaq aralashmalar choʻkadigan rezervuar, hovuz, kameralar. Gidrotexnika va sugʻorish sistemalarida T. kanallardagi loyqa, nasos va turbina parraklarini shikastlaydigan oqiziqlarni choʻktirishga moʻljallangan. Odatda, T. suv olgich (chiqargich) inshootlari tarkibiga kiradi yoki alohida qilib quriladi. Konstruksiyasi boʻyicha T. bir yoki koʻp kamerali; unga choʻkkan oqiziqlarni chiqarib tashlash usuli boʻyicha esa uzluksiz yoki vaqtvaqti bilan yuvib turiladigan, mexanik usulda tozalanadigan (zemlesos snaryadi, kanalkazgich, gidromonitorlar yordamida) va aralash usulda ishlaydigan turlarga boʻlinadi. Davriy yuvib turiladigan koʻp kamerali T. keng tarqalgan (kameralarni isteʼmolchiga suv berishni toʻxtatmagan holda tozalash mumkin). T.da suvning oqim tezligi 0,2—0,4 m/s. T.dan suv tozalash styalarida oqindi suvlarni tozalashda ham foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reo** (qadimgi yunoncha: *Ῥοιώ* , [royo] - „granat") — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni.

Stafilos va Xrizofemidaning qizi. U singlisi Gemitey bilan notanish Lirk bilan munosabatlar huquqi uchun bahslashdi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchraydi. U Apollon tomonidan vasvasaga solingan. Otasi bundan xabar topib, uni sandiqqa qamab, dengizga tashladi. Sandiq Delosga suzib ketdi; oʻgʻli Aniy oʻsha yerda tugʻilgan. Reo chaqaloqni Apollon qurbongohiga qoʻydi va bolani qutqarish uchun ibodat qildi: Apollon uning tarbiyasiga gʻamxoʻrlik qildi. Afsonaning boshqa versiyasiga koʻra sandiq Evbee tomon suzib ketdi. U yerda Reo Zarexga turmushga chiqdi. Aniy tugʻilgandan soʻng Apollon tomonidan Delosga koʻchirildi.

Boshqa talqinga koʻra Tayfonning onasi Laomedontdan.

Manbalar
--------

1. ↑  Parfeniy. O lyubovnix strastyax 1, 4
2. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 62, 1-2
3. ↑  Hard 2004. sfn error: no target: CITEREFHard2004 (help)
4. ↑  Kommentariy Mayra k Likofronu. Aleksandra 18

Adabiyotlar
-----------

* Robin Hard, H. J. Rose. Aeneas, Romulus and the origins of Rome // The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Roseʼs „Handbook of Greek Mythology" : [angl.]. — Psychology Press, 2004. — 753 p. — ISBN 9780415186360.