Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Abdullatif (maʼnolari).

**Abdulatifxon** (1495—1551) — Buxoro xonligidagi Shayboniylar sulolasining oltinchi o‘zbek xoni. U hukumatni 1540-1552-yillar boshqargan.

Kuchkinchixonning o‘g‘li Abdulatifxon 1537-1538-yillarda Ubaydulla xonning Xorazmga qilgan yurishida qatnashgan.

1540-yilning mart oyida Abdullaxon I ning o‘limidan so‘ng Samarqand hukmronligi unga o‘tadi. U o‘zini Buxoro xoni deb eʼlon qilgan Abdulazizxonni tan olmaydi. Shunday qilib, Shayboniyxonlar davlatida qo‘shhokimiyatchilik yuzaga keladi: Samarqandda Abdulatifxon, Buxoroda esa Ubaydullaxonning o‘g‘li Abdulazizxon.

Abdulatifxon Baroqxon bilan birgalikda Karmanani egallashga uringan. Ammo Karmana hokimi Abdulla sulton bu hujumni qaytargan.

Abdullatifxonning ikki o‘g‘li bo‘ladi: Abdulsulton va Gadoyxon.

Abdulatifxon Movaraunnahr hamda Shayboniylar sulolasidagi ilm-fan rivojiga hissa qo'shishga uringan,marifatni targ'ib qilgan va o'zi ham bilimli bo'lishga intilgan hukmdor sifatida tarixda qolgan. Manbalarga ko'ra, u Buxorodagi shoir va olimlarning homiysi bo‘lgan. Abdullatifxonning o‘zi Xush tahallusi ostida sheʼrlar yozgani ham manbalarda muhrlangan.

Abdulatifxon hukmronligi davrida rasmiy hujjatlarda nafaqat fors, balki o‘zbek tili ham ishlatilgan.

Abdulatifxon 1552-yil Samarqandda vafot etgan va Samarqanddagi otasining maqbarasi yoniga dafn etilgan. Hokimiyat tepasiga uning qarindoshi, Toshkent yerlarining egasi Navro‘z Ahmadxon kelib, barcha o‘zbeklarning xoni deb o‘zini eʼlon qiladi.

|  |
| --- |
| nothumb |
| **Buxoro hukmdorlari** |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 1500 — 1510 | Muhammad Shayboniy |
| 1511 — 1512 | Suyunchxoʻjaxon |
| 1512 — 1530 | Koʻchkunchixon |
| 1530 — 1533 | Abu Said |
| 1533 — 1540 | Ubaydulla I |
| 1540 — 1540 | Abdulla I |
| 1540 — 1551 | Abdullatif |
| 1540 — 1550 | Abdulaziz |
| 1552 — 1556 | Navroʻz Ahmad |
| 1552 — 1556 | Burhon sulton  |
| 1556 — 1561 | Pirmuhammad |
| 1561 — 1583 | Iskandarxon |
| 1583 — 1598 | Abdullaxon II |
| 1598 — 1599 | Abdulmoʻmin |
| 1599 — 1601 | Pirmuhammad II |
| 1601 — 1605 | Boqimuhammad |
| 1605 — 1608 | Valimuhammad |
| 1608 — 1650 | Imomquli |
| 1640 — 1647 | Nadr Muhammadxon |
| 1645 — 1680 | Abdulaziz |
| 1680 — 1702 | Subhonquli |
| 1702 — 1711 | Ubaydullaxon II |
| 1711 — 1747 | Abulfayz |
| 1756 — 1758 | Muhammad Rahim |
| 1758 — 1785 | Doniyolbiy otaliq |
| 1785 — 1800 | Amir Shohmurod |
| 1800 — 1826 | Amir Haydar |
| 1826 — 1826 | Amir Husayn |
| 1826 — 1827 | Amir Umar |
| 1827 — 1860 | Amir Nasrulloh |
| 1860 — 1885 | Amir Muzaffar |
| 1885 — 1910 | Amir Abdulahad |
| 1910 — 1920 | Amir Olimxon |

 |

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |
| --- |
| **Shayboniylar sulolasi** |
| 

|  |
| --- |
| Shaybon (XIII-asr)
Abdulxayr-xon (1428 - 1468)
Shayboniy-xon (1468 - 1510) |
| **Samarqand**
Koʻchkunchi-xon (1510 - 1531)
Abu Saidxon (1531 - 1534)
Abdulla I (1534 - 1539) | **Buxoro**
Ubaydalla-xon (1512 - 1539) |
| **Davlat birlashish**
Abdulla-xon I (1539 - 1540)
Abdullatif (1540 - 1552)
Navroʻz Ahmad (1552 - 1556) |
| **Samarqand**
Pirmuhammad I (1556 - 1561)
Iskandar-Sulton (1561 - 1583) | **Buxoro**
Abdulla-xon II (1556 - 1598)
Abdulmoʻmin (1598)
Pirmuhammad II (1598) |

 |