recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Ateizm |
| --- |
| Yunoncha „ateoi" („xudosizlar") soʻzi. |
| 
Qavramlar |
| * Antiteizm
* Ateizm va din
* Ateizm tanqidi
* Yashirin va oshkora ateizm
* Manfiy va musbat ateizm
 |
| 
Tarix |
| * Ateizm tarixi
* Yangi Ateizm
* Ateist hukumat
 |
| 
Ateizm foydasiga argumentlar |
| * Xudoning mavjudligiga qarshi argumentlar
* Erkin iroda argumenti
* Tuturiqsiz vahiylar argumenti
* Ishonchsizlik argumenti
* Yomon loyiha argumenti
* Ateist garovi
* Oʻrganmaganning taqdiri
* Boʻshliqlar xudosi
* Mos kelmas xususiyatlar argumenti
* Butunqudrat paradokis
* Yovuzlik muammosi
* Jahannam muammosi
* Russell choynagi
* Teologik nonkognitivizm
 |
| 
Odamlar |
| * Nufuz
* Ateistlar kamsitilishi
* Mashhur ateistlar
 |
| 
Bogʻlik qavramlar |
|  Agnostitsizm 
* Agnostik teizm
* Agnostik ateizm
* Ignostitsizm
* Apateizm
* Kuchsiz agnostitsizm
* Kuchli agnostitsizm
* Agnostiklar roʻyxati
 Dinsizlik 
* Din tanqidi
* Erkin fikr
* Aksilklerikalizm
* Aksildinchilik
* Parodiya din
* Post-teizm
 Naturalizm 
* Humanistik
* Metafizik
* Metodologik
* Diniy
 Dunyoviylik 
* Dunyoviy humanizm
* Dunyoviy tashkilotlar
 |
| * Portal
 |
| * k
* m
* t
 |

**Xudoning mavjudligi** muammosi ustida faylasuflar, teologlar va boshqalar bahs olib bormoqdalar. Falsafada xudoning mavjudligi yoki mavjud emasligi mavzusidagi argumentlar xudo ontologiyasining epistemologik dalillaridir. Xudoning mavjudligiga doir munozara talaygina falsafiy vazifalarni yechishni taqozo etadi. Asosiy muammo shundaki, xudoning taʼrifi aniq emas. Taʼrifi keskin aniqlanmagan obyektning mavjudligi borasida fikrlash fan uchun xos emasdir. Xudoning nima ekanligini ochiqlovchi baʼzi taʼriflar shunday noaniqki, bu taʼrifni qondiruvchi *narsa* mavjudmi yoki yoʻqmi, degan savol javobsiz qoladi; boshqa taʼriflar esa oʻz-oʻziga qarshi tezislardan iborat, shuning uchun bunday taʼrif bilan aniqlangan obyekt mavjud boʻla olmaydi. Shunga qaramay, xudoning mavjudligini qoʻllab-quvvatlovchi argumentlar ilgari surilgan. Ular metafizik, empirik, induktiv hamda subyektiv tiplarga ajratiladi. Ularga javoban xudoning mavjud emasligini taʼkidlovchi argumentlar ham oʻrtaga qoʻyilgan; ular empirik, deduktiv va induktiv tiplarga boʻlinadi. Muammoga turlicha yondoshiladi: teizm, xudo mavjud, deb uqtiruvchi dunyoqarash; ateizm, xudo mavjud emas, degan qarash; agnostitsizm, xudoning mavjud yoki emasligi haqida bilishning iloji yoʻq, degan xulosaga ega dunyoqarash. Mazkur muammo akademik fanning vazifasi emasligi iddao etilgan boʻlsa-da, falsafada bunday bahs koʻriladi hamda ommaviy madaniyatda bu oʻz aksini topgan.


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kavsar Turdiyeva** (1958-yil 6-avgustda tugʻilgan) — oʻzbek bolalar shoirasi.

Hayoti
------

Kavsar Turdiyeva 1958-yil 6-avgustda Toshkent shahrida ziyoli oilada tugʻilgan. 1975-yil Chilonzor tumanidagi 201-maktabni oltin medal bilan tamomlab, ToshDU (hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti)ning jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirdi. U keyinchalik Leningrad davlat universitetida oʻqishni davom ettirdi. Soʻng Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti aspiranturasida tahsil oldi.

Faoliyati
---------

Kavsar Turdiyeva dastlab Toshkent pediatriya tibbiyot institutida oʻqituvchi boʻlib faoliyat yuritdi. Kavsar Turdiyeva yoshligidan bolalar adabiyotiga qiziqdi. Ilk sheʼri oʻquvchiligida „Tong yulduzi" gazetasida chop etildi. Ilk kitobi „Varrak" nomi bilan 1983-yilda nashr etildi.
Shundan soʻng, „Oʻynayapman, oʻylayapman" (1987), „Qush boʻlib uchgan ona" (1994), „Raqamlar boʻylab sayohat" (2002) kitoblari bosmadan chiqdi.
Bolalar dramaturgiyasida „Toshkesaklar mamlakatida" degan sahna asarini yaratdi.
Shoiraning „Botu nidosi" (2004), „Mitti qoʻgʻirchoqboz" (2007), „Quvnoq alifbo olamiga sayohat" (2008), „Sogʻinchlar sochilgan bekatda" (2011), „Dunyoni saqlang bolalar" (2012) singari koʻplab sheʼriy toʻplamlari bolajonlar qoʻliga yetib bordi.
Kavsar Turdiyeva ikki yuzdan oshiq qoʻshiqlar muallifi, tarjimon. U K. Chukovskiy, S. Marshak, L. Barbas, R. Farhodiy asarlarini oʻzbek tiliga oʻgirgan.
2001-yili adabiy-ijtimoiy faoliyati tufayli „Shuhrat" medali bilan taqdirlandi. 2009-yili „Eng ulugʻ, eng aziz" tanlovining adabiyot yoʻnalishi boʻyicha gʻolib boʻldi.
2010-yili „Bolalarning sevimli shoirasi" nominatsiyasini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, tibbiyot oliy oʻquv yurtining rus tilida oʻqiydigab talabalari uchun „Oʻzbek tili" darsligi (2006—2007),
rus tili fanidan „30 шагов к русскому языку" (2010) asari muallifi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  S.Mirvaliyev, R. Shokirova*. „Oʻzbek adiblari"*. Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʻat nashriyoti, 2016-yil.
2. ↑  „Turdiyeva Kavsar Sheraliyevna".
3. ↑  „Kavsar Turdiyeva".  Gulxan (2018-yil 8-son).
Amerika qora ayigʻi
**Amerika qora ayigʻi** (**Baribal**; lotincha: *Ursus americanus*) — yirtqichlar turkumining ayiqlar oilasiga mansub hayvon. Tanasining oʻrtacha uzunligi 1,75, boʻyi 1 m ga yaqin, ogʻirligi 150 kg gacha yetadi. Juni odatda qora, tumshugʻining uchki qismi ochiq sargʻish boʻladi. Shimoliy Amerika oʻrmonlarida yashaydi. Asosan oʻsimliklar bilan oziqlanadi, baʼzan uy hayvonlari va yovvoyi hayvonlarga ham hujum qiladi. Qishda uyquga ketadi. Urgʻochilari yanvar — fevralda 2—3 ta bola tugʻadi. Sport ovi obyekti hisoblanadi. Koʻp joylarda qirilib ketgan, faqat AQShning milliy bogʻlari va qoʻriqxonalarida koʻproq saqlanib qolgan

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Ayiqlar (Ursidae) |
| --- |
|  |
| Qora ayiqlar | 
* Amerika qora ayigʻi
* Balujiston qora ayigʻi
* Florida koʻzoynakli ayigʻi
* Formosan qora ayigʻi
* Osiyo qora ayigʻi
* Gobi ayigʻi
* Koʻzoynakli ayiq
* Lava ayigʻi
* Malay ayigʻi
* Qoʻngʻir ayiq
* Safro ayigʻi
* Shri Lanka yalqov ayigʻi
 | 
 |
|  |
| Oq ayiqlar | 
* Oq ayiq
* Muzlik ayigʻi
 |
|  |
| Pandalar | 
* Katta panda
* Qinling pandasi
* Qizil panda
 |
|  |
| Yoʻqolib ketgan turlar | 
* Indarctos
* Tremarctinae
* Plionarktos
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**„Yoz harorati"**, toʻliq nomi **„Saylanma. Yoz harorati. 2-jild"** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy asarlar toʻplami. Yana yetti kitob — „Bahor tarovati", „Kuz saxovati", „Qish halovati", Qalb sadoqati", „Erk saodati" asarlaridan hamda ikki jild badiiy tarjimalardan iborat „Toʻla asarlar toʻplami" deb nomlangan sakkiz jildli toʻplamning ikkinchi jildi. 2015-yil Toshkent shahrida „Sharq" nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan. Toʻplamga kiritilgan ilk toʻrt kitob umrning toʻrt faslini ifoda etuvchi asarlarni oʻzida jamlagan boʻlib, ikkinchi jild yoz fasli va boʻlalikdan keyingi umrga bagʻishlangan.

Toʻplamga muallif Kanada, Hindiston va Vengriyaga qilgan sayohatlari davomida yozgan sheʼrlar hamda „Ruhlar isyoni" dostoni, „Ikkinchi tumor" komediyasi hamda Rasul Hamzatovning „Dogʻistonim" asari tarjimasi kiritilgan. Toʻplamga kiritilgan sheʼrlar „Iltijo", „Tirik sayyoralar" hamda „Sharqiy qirgʻoq" turkumlariga boʻlingan.

Yana qarang
-----------

* „Birinchi jild: Bahor tarovati"
* „Uchinchi jild: Kuz saxovati"
* „Toʻrtinchi jild: Qish halovati"
* „Beshinchi jild: Bahor tarovati"
* „Oltinchi jild: Erk saodati"

Manbalar
--------

1. ↑  „Saylanma 2-jild. Yoz harorati, IPAK „Sharq"".  Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston milliy kutubxonasi. Qaraldi: 11-dekabr 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* „Yoz harorati" Kitobim saytida Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-05-14).
* „Yoz harorati" Kitoblar dunyosi saytida

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Individuallik** (loticha "individuum" — "boʻlinmas") — muayyan narsa va hodisa, shaxs va jonivorning oʻzigagina xos, betakror, xususiy belgilar. Belgi sifatlarining oʻziga xosligi bilan individuallik umumiylikka (individ esa umumga) qarama-qarshi qoʻyiladi. Dastlab, individuallik antik davrda atoqli yunon faylasuflari Levkipp va Demokrit tomonidan muayyan mazmun va shaklga, yaʼni oʻziga xos belgilarga ega boʻlgan narsa va hodisalarga, jumladan, atom yoki individ (yaʼni, boʻlinmas) kabilarga xos xususiyatlarni aniqlash jarayonida maʼlum boʻlgan. Qadimgi Rim faylasufi Seneka individuallik tushunchasini yanada takomillashtiradi. I. oʻziga xos xususiyatlarni va mazmunini yoʻqotmay turib, boshqa boʻlaklarga boʻlinmaydigan aniq bir narsa (mavjudot) ekanligini eʼtirof etgan. Oʻrta asrlar falsafasida individuallik inson shaxsi tushunchasini ifodalagan. XVII asrda individuallik bilan bogʻliq fikrmulohazalar nemis faylasufi Leybnits taʼlimotida atroflicha rivojlantiriladi. Individuallik nemis adibi I. V. Gyote ijodida ham oʻz ifodasini topdi. Individuallik romantizm dunyoqarashi uchun ham xos xususiyatdir.

Hozirgi individuallik tushunchasi ilm-fanda turli maʼnolarda ishlatiladi. Masalan, biologiyada I. biror organizmga xos irsiy yoki keyinchalik paydo boʻlgan xususiyatlarning oʻziga xosligidir; psixologiyada muayyan bir shaxsning fkrilashi, sezgisi, irodasi, istak va intilishi, ehtiyoji, qiziqishi, kayfiyati, hissiyoti, ahvoli, xatti-harakati, odati, mayli, qobiliyati va boshqa sifatlarini, shuningdek, mijozi va tabiatining oʻziga xosligini anglatadi. Ijtimoiy fanlarda individuallik olomonga, guruhga zid tushuncha sifatida oʻrganiladi. Adabiyotshunoslikda individuallik badiiy obrazning oʻziga xos xususiyatlari asarda qay darajada hayotiy, haqqoniy aks ettirilganini koʻrsatadigan mezon boʻlib xizmat qiladi. Badiiy asar qahramonining oʻziga xosligi uning milliyligi va qaysi ijtimoiy qatlamga mansubligini ham belgilaydi. Yozuvchining oʻziga xos tili va uslubiga xos belgilar ham individuallikni tashkil etadi.

Yuqorida taʼkidlanganidek, individuallik ayni bir ijodkorga, balki insonga xos shaxsiyat hisoblanadi. Maʼlum bir obyektiv fikrga oʻz subyektiv bahosini koʻrsatish. Bu koʻpincha badiiy uslubda ishlatilganda poetik individuallik yuzaga chiqadi. Yani, ijodkor oʻziga xos lugʻaviy birliklarni kiritishi, ulardan foydalanishi, his- kechinmalarini ular orqali jozibali talqin qilishidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


```
\
```
**Isaxon Bahramov** (1954-yil 10-iyun, Surxondaryo viloyati, Angor tumani) — Oʻzbekiston qahramoni, „Mehnat shuhrati" ordeni sohibi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsagan paxtakor, „Saidnosirxon" fermer xoʻjaligi rahbari.

Tarjimai holi
-------------

Isaxon Bahramov 1954-yil 10-iyunda Surxondaryo viloyatining Angor tumanida tavallud topgan. 1955-yildan boshlab fermerlik bilan shugʻullana boshlagan. 1980-yilda makkajoʻxorichilik yoshlar brigadasiga boshliq etib tayinlangan. Isaxon Bahramov rahbarligidagi „Saidnosirxon" fermer xoʻjaligi tomonidan Angor tumanidagi 9-umumtaʼlim maktabi otaliqqa olingan va har bir sinfning 3 nafar iqtidorli oʻquvchilari uchun stipendiya belgilangan. „Guliston" MFYdagi 2 km yoʻlga Bahramov oʻz hisobidan tosh va asfalt yotqizim, aholiga qulaylik yaratgan.

Isaxon Bahramov 2022-yil 23-iyul kuni Surxondaryo viloyatida *Konstitutsiyaviy islohotlar yoshlar nigohida* mavzusi boʻyicha oʻtkazilgan uchrashuvda ishtirok etgan.

Mukofotlari
-----------

* „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan paxtakor" unvoni (1992-yil)
* „Mehnat shuhrati" ordeni (2005-yil)
* Oʻzbekiston qahramoni (2008-yil)

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 138. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
2. ↑  *Mamatrayimov, Xolmo‘min* „Konstitutsiyaviy islohotlar yoshlar nigohida". *uza.uz*. Qaraldi: 26-sentabr 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor va boshqalar*. Oʻzbekiston qahramonlari*. Toshkent: Adabiyot, 2021 — 216 bet. 11-avgust 2023-yilda qaraldi.
**Enid Meri Blyton** (1897-yil 11-avgust – 1968-yil28-noyabr) ingliz bolalar yozuvchisi boʻlib, uning kitoblari 1930-yillardan buyon 600 million nusxadan ortiq sotilgan va  dunyo boʻylab bestseller boʻlib kelgan. Uning kitoblari hali ham juda mashhur va to'qson tilga tarjima qilingan. 2019-yil iyun holatiga ko'ra, Blyton ijodi eng ko'p tarjima qilingan mualliflar bo'yicha 4-o'rinni egalladi. U ta'lim, tabiiy tarix, fantaziya, sir va Injil hikoyalari kabi keng ko'lamli mavzularda yozgan. U bugungi kunda "Noddy", "Mashhur beshlik", "Yashirin yettilik", "Beshta topiluvchi" va "Malori minoralari" kitoblari bilan yaxshi eslanadi, garchi u boshqa ko‘plab kitoblarni, jumladan, Sent-Kler, "Eng yaramas qiz" va "Olisdagi daraxt" turkumlarini ham yozgan.

Uning birinchi kitobi, 24 sahifalik she'rlar to'plami, "Bolalarning shivirlari" 1922 yilda nashr etilgan. O'zining "Tilaklar sarguzashtlari" (1937) va "Sehrli yog'och" (1939) kabi ilk romanlarining tijorat muvaffaqiyatidan so'ng, Blyton adabiy imperiya qurishni davom ettirdi, ba'zida o'zining sermahsul jurnali va gazetalariga qo'shgan hissasiga qo'shimcha ravishda yiliga ellikta kitob chiqarardi. Uning yozishi rejasiz edi va asosan behush ongidan kelib chiqqan; u o'z hikoyalarini uning oldida sodir bo'lgan voqealar sifatida yozardi. Uning ishining katta hajmi va uni ishlab chiqarish tezligi Blyton arvoh yozuvchilar armiyasini ishlaganligi haqidagi mish-mishlarga olib keldi, u buni qat'iyan rad etdi.

Blytonning ishi 1950-yillardan boshlab adabiyotshunoslar, o'qituvchilar va ota-onalar o'rtasida uning yozishi va mavzulari, xususan, Noddy seriyasidagi shubhasiz tabiati tufayli tobora bahsli bo'lib borardi. Ba'zi kutubxonalar va maktablar uning asarlarini taqiqlab qo'yishdi va 1930-yillardan 1950-yillargacha BBC uning hikoyalarini adabiy ahamiyatga ega emasligi sababli translyatsiya qilishdan bosh tortdi. Uning kitoblari elitistik, seksist, irqchi, ksenofobik va Ikkinchi jahon urushidan keyin Britaniyada paydo bo'lgan yanada progressiv muhitga zid deb tanqid qilingan, ammo ular yozuvchi 1968-yilda vafot etganidan beri bestseller bo'lishda davom etmoqda.

U o'z o'quvchilarini kuchli axloqiy asos bilan ta'minlash mas'uliyatini his qildi, shuning uchun u ularni munosib sabablarni qo'llab-quvvatlashga undadi. Xususan, u tashkil etgan yoki qo'llab-quvvatlagan klublar orqali hayvonlar va bolalar uchun xayriya jamg'armalari uchun mablag' to'plash uchun ularni rag'batlantirdi.

Blyton hayotining hikoyasi Helena Bonham Karter bosh rolda ishtirok etgan BBC televizion filmi Enidda sahnalashtirilgan. U birinchi marta 2009-yilda Buyuk Britaniyada BBC Four telekanalida efirga uzatilgan.
**Dmitriy Vasilyevich Bernatskiy (bir qator hujjatlarda – Bernadskiy (1912 – 1945) – kapitan, Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi, Ulugʻ Vatan urushi ishtirokchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).**

Hayoti
------

Dmitriy Bernatskiy 24-iyul 1912-yili Streshin qishlogʻida (hozirgi Jlobin tumanidagi shu nomli qishloq) Gomel viloyatida Belarus va dehqon oilasida tugʻilgan. U zavod shogirdlik maktabini tugatgan, Toʻrtkoʻl shahrida Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Oʻzbekiston SSRda yashagan, hisobchi boʻlib ishlagan. 1941-yilda Toʻrtkoʻl shahar harbiy komissarligi tomonidan Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. 1942-yilda Bernatskiy Orel harbiy piyodalar maktabini tamomlab, Ulugʻ Vatan urushi frontiga joʻnatilgan. Oʻsha yili VKP(b) safiga aʼzo boʻldi. 1945-yili yanvargacha Gvardiya kapitani Dmitriy Bernatskiy 3-miltiq batalyon va 38-gvardiya polkining 4-gvardiya miltiq diviziyasi 1-Ukraina fronti 5-gvardiya armiyasi katta adyutanti edi. Polshani ozod qilishda ajralib turardi.

1945-yilning 20-yanvaridan 21-yanvariga oʻtar kechasi Bernatskiy bir guruh jangchilar bilan birgalikda birinchilardan boʻlib Oder hududidan oʻtdi. ​Eyxenried qishlogʻi, Oppelna shimoli-gʻarbida (hozirgi Golchzowice, Kommuna Lewin-Brzeski, Bjegskie Powiat, [ [Opolskiy voevodeligi]], Polsha) va koʻpriklarni qoʻlga oldi. Bernatskiy dushmanning beshta qarshi hujumini qaytarishga shaxsan rahbarlik qildi. Jangda u ogʻir yaralanib, voqea joyida vafot etdi. U Polshaning Andoza:MZ Opolskiy voevodligi shahrida dafn etilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining SSSR Oliy Kengashi 1945-yil 27-iyundagi Farmoni bilan „qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini harbiy xizmatchilarga qarshi kurash frontida namunali bajarganligi uchun. Fashist bosqinchilari va koʻrsatilgan jasorat va qahramonlik", – gvardiya kapitani Dmitriy Bernatskiy vafotidan soʻng Sovet Ittifoqi Qahramoni yuksak unvoniga sazovor boʻldi.

Shuningdek, Lenin ordeni, Vatan urushi I va II darajali, Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan. Toʻrtkoʻl shahridagi koʻchaga Bernatskiy nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Dmitriy Bernatskiy" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.

Adabiyotlar
-----------

* 
* Sovet Ittifoqi Qahramonlari Oʻzbekiston fuqarolaridir. – Toshkent, 1984-yil.
**Ayblanuvchi** – jinoiy javobgarlikka daxldor shaxs.

**Ayblanuvchi** – Oʻzbekiston Respublikasi JPKda belgilangan tartibda ayblanuvchi tariqasida jinoyat ishida ishtirok etishga jalb qilinishi haqida ayblov qarori chiqarilgan shaxs. Bunday qaror tergovchi yoki prokuror tomonidan chiqariladi. Ushbu Kodeks 46-moddasi 1-qismining talabiga koʻra ayblanuvchi oʻzining nimada ayblanayotganini bilish; oʻziga qoʻyilgan ayblov yuzasidan va ishning boshqa har qanday holatlari boʻyicha koʻrsatuv va tushuntirish berish; oʻz ona tilidan va tarjimon xizmatidan foy-dalanish; himoyachiga ega boʻlish va u bilan holi uchrashish (qarang Advokat, Advokatura); huquqlarini himoya qilishni shaxsan oʻzi amalga oshirish; iltimosnoma berish va rad etish; dalillar takdim qilish; tergovchi yoki surishtiruvchining ruxsati bilan tergov harakatlarida ishtirok etish; dastlabki tergov tamom boʻlganidan soʻng ishning barcha materiallari bilan tanishib chiqish va undan kerakli maʼlumotlarni yozib olish; tergovchi yoki prokuror tomonidan jinoyat ishining tugatilganligiga norozilik bildirish va sud muhokamasi oʻtkazishni talab qilish; birinchi instansiya va kassatsiya instansiyasi sudining majlislarida, sudning ruxsati bilan esa, nazorat instansiyasi sudi majlislarida ishtirok etish; surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sudning harakatlari ustidan shikoyatlar berish; sud majlisining bayonnomasi bilan tanishish va u haqida oʻz mulohazalarini bildirish; ish boʻyicha keltirilgan protestlar, kassatsiya shikoyatlaridan xabardor boʻlish va ularga eʼtirozlar bildirish huquqiga egadir. Ayblanuvchi: surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sudning chaqiruviga binoan hozir boʻlishi; dastlabki tergov va sud muhokamasida ishtirok etishdan bosh tortmasligi; dalillarni yoʻq qilish, soxtalashtirish, guvohlarni koʻndirishga urinish va boshqa qonunga xilof harakatlar haqiqatni aniqlashga toʻsqinlik qilmasligi; oʻziga nisbatan tanlangan ehtiyot chorasidan kelib chiqadigan talablarni bajarishi; guvohlantirish, ekspertiza uchun tibbiy muassasaga joylash-tirish haqidagi surishtiruvchi, tergovchi, prokurorning qarorlari va sudning ajrimlari hamda ushbu Kodeksda nazarda tutilgan boshqa protsessual qarorlar ijro etilishiga toʻsqinlik qilmasligi; ishning tergovi va sud majlisi vaqtida tartibga rioya etishi shart. Ayblanuvchi zimmasiga koʻrsatuv berish, shuningdek oʻzining aybdor emasligini yoki ishning boshqa biror holatlarini isbotlash majburiyati yuklanishi mumkin emas. Ayblanuvchiga nisbatan tergov organlari ish sudga oʻtguncha turli ehtiyot choralarini shu jumladan, tilxat bilan ochikda qoldirish, kafillikni qoʻllanishi mumkin. Ayblanuvchi sudga berilgandan soʻng sud qarori bilan jazoga hukm qilinsa, mahkum deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING JINOYAT KODEKSI UMUMIY QISM". *Lex.uz*. Qaraldi: 13-oktabr 2023-yil.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ayteke bi Baybekuli** (qozoqcha: *Әйтеке би Байбекұлы*), asl ismi Aytik (1644-yil, Qizilsha, (hozirgi Oʻzbekiston) — 1700-yil (hozirgi Navoiy viloyati Nurota tumani) — qozoq biyi, notiq. U qozoq xalqining birlashishiga katta hissa qoʻshgan.

Tarjimai holi
-------------

Ayteke bi turkiylarning eng yirik Alchin qabilasining toʻrtkar urugʻi Alimuli boʻlimidan, Buxoro xonlarining Samarqanddagi akasi Yalangtoʻsh Bahodir va Qoʻqon xoni Aqshi Seytqululining nabirasi boʻlgan.

Besh yoshidan ovul mullasidan oʻqish va yozishni oʻrgangan. Samarqanddagi Ulugʻbek madrasasida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Buxoroda), soʻngra Sherdor madrasasida taʼlim olgan, bu yerda din, huquq, astronomiya,geografiya, tarix, matematika fanlaridan tahsil olgan. Arab, fors, chigʻatoy va oʻzbek tillarini bilgan.

Amakisi, Samarqanddagi Sherdor va Tillakori madrasalari qurilishiga sabab boʻlgan jamoat va siyosiy arbob Yalangtoʻsh Bahodir ustozligida ham uyda, ham maktabda tarbiya va taʼlim olgan.

Ayteke bi 20 yoshida Buxoro va Samarqanddagi qozoq, oʻzbek, qoraqalpoqlar bir qismining beyi boʻlgan. Yigirma besh yoshida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 30 yoshida) Kichik juzning bosh biylaridan biri etib saylangan va oʻshandan buyon uning nomi boshqa yirik qozoq biylari Tole bi, Qazibek bi, shuningdek, Tauke xonlar bilan birga qoʻllana boshlagan.

Ayteke bi — qozoq urugʻlari oʻrtasidagi qonli qasos zanjirini uzish uchun qon adovatini, qonga qon tamoyilini „adolatli jazo" va „toʻlov" tamoyillari bilan almashtirishga hissa qoʻshgan „Jeti Jargi" (Yetti qonun) dasht qonunlarining asosiy mualliflaridan biri. Taukexonning yordamchisi va maslahatchisi, botirning oʻzi Taukexon bilan birgalikda jungʻorlarning Sayramga hujumini qaytarishda qatnashgan. „Buyuk", „barakali" unvonini olgan Taukexon bilan birgalikda u qozoq yerlarini oʻz qonuniga ega boʻlgan yagona markazlashgan davlat doirasida birlashtirgani uchun jungʻorlar va ruslar bilan munosabatlarda maʼlum muvozanat oʻrnatishga hissa qoʻshgan, qozoqlar, qoraqalpoqlar va qirgʻizlarga qarshi harakatlarni birlashtirishga hissa qoʻshgan.

Oʻzining oqilona qarorlari bilan zamondoshlari, avlodlari qalbida yorqin iz qoldirish uchun biy yuksak maʼnaviyat darajasida boʻlishi shart, degan fikrga ega boʻlgan.

Ayteke bi hozirgi Oʻzbekiston hududida, Navoiy viloyatidagi Nurota tumanida dafn etilgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Toshkentdan 75 km uzoqlikda, Qovunchi yoki Chinoz (hozirda shahar) qishloqlari yaqinida dafn etilgan.

Xotirasi
--------

2003-yilda Qozogʻistonda Ayteke biga bagʻishlangan pochta markasi chiqarildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Айтеке би Байбекулы". *testent.ru*. Qaraldi: 24-iyul 2023-yil.
2. ↑  КИРГИЗ — КАЗАКИ В XVII и XVIII ВЕКАХ Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-06-12).
3. ↑  „Айтеке-би". *old.unesco.kz*. Qaraldi: 24-iyul 2023-yil.
4. ↑  „Мавзолей Айтеке би. Актюбинский вестник". 9-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2011-yil.
5. ↑  „Айтеке би Байбекулы". 2-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2011-yil.
**Poligonometriya** (yun. polygonos — koʻpburchakli va ...metriya) — Yer sir-tidagi nuqtalarning oʻzaro vaziyatini aniqlash usullaridan biri. Serdaraxt va koʻp binoli joylarda triangulyasiya oʻrniga qoʻllaniladi. Geodezik tayanch shoxobchalarini (qarang Geodezik punkt) yasashda qoʻl keladi. Poligonometrik tarmoklar va yurishlarning aniqligi hamda navbatiga qarab, P. triangulyasiya talablariga javob beradigan 4 sinfga boʻlinadi. Geodezik tayanch shoxobchalari yordamida topografik sʼyomkalardagi tayanch punktlari tizimi tuziladi va qurilish loyihalari chiziladi. P.ning tayanch punktlari shu punktlarni birlashtiruvchi toʻgʻri chiziqlar (poligonometrik yurishlar)ni va ular orasidagi gorizontal burchaklarni oʻlchash yoʻli bilan aniqlanadi. Biror joyda 1, 2, 3,... p, p+h nuqtalarini tanlab olib, ular orasidagi masofa S, S2,... Sn lar, burchak r,, R2,...r„ lar oʻlchanadi. Tanlangan nuqtalar koordi-natalari biror nuqtaning maʼlum di-reksion burchagi an asosida hisoblanadi. Amalda poligonometrik yurish maʼlum Ri nuqtadan boshlanadi. Koʻpincha, nazorat nuqtasi sifatida koordi-natalari aniqlangan oxirgi poligonometrik nuqta olinadi. Burchaklar, asosan, teodolit yordamida 1"—10" aniklikda, masofa Sj lar invar yoki poʻlat sim (lenta) bilan oʻlchanadi (yoki bazis usulida ham hisoblab topish mumkin), Uzunlik va burchak oʻlchash ishlarini katta hajmda olib borishni talab etishi, ish tamomlangunga qadar oʻlchash aniqligini nazorat qilib boʻlmasligi P.ning kamchiligi-dir. Lekin bu usulda bir punktdan faqat ikkita yoʻnalishining koʻrinishi yetarli boʻlgani uchun tayanch punktlari zichligini ixtiyoriy ravishda oshirish mumkin. P. usulining bu qulayligi ayniqsa shahar va qishloklarda katta masshtabli sʼyomkalar oʻtkazish ishlarida qoʻl keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Matematik model** tizimni matematik izohlash uchun ishlatiluvchi abstrakt model boʻlib, maʼlum bir hodisa va jarayonni matematik formula va bogʻlanishlar orqali tushuntirib beradi. Bu modellarning eng sodda korinishi chiziqli regressiya formulalari bolib, ular {\displaystyle y=b\_{0}+b\_{1}x} koʻrinishida namoyon boʻladi.

  

**Matematik model** - matematik timsollar, belgilar va hodisalar sinfining taxminan namunasi, bayoni. Obyektiv dunyo hodisalarini toʻliq aks ettiradigan Matematik model qurish mumkin emas, lekin istalgan aniqlikda toʻgʻri aks ettiradigan Matematik model qurish mumkin. Matematik model 4 bosqichga boʻlinadi: modelning asosiy obyektlarini bogʻlovchi qonunlarni shakllantirish; Matematik model olib keladigan matematik masalalarni yechish; modelning nazariyaga mos kelishini aniqlash, modelni tahlil qilish va takomillashtirish. Matematik modelning klassik namunalaridan biri suyuqlik harakatini oʻrganishdir. Dastlab, 18-asrda suyuqlik qisilmaydigan bir jinsli, faqat massa va energiya saqlanishi qonuniga boʻysunadigan modda ("ideal qisilmaydigan suyuqlik") deb olingan. Shularga asoslanib qurilgan Matematik modelda suyuqlik harakati maxsus differensial tenglamalar bilan ifodalangan. Keyinchalik bu Matematik model takomillashtirilib, suyuqlikning qisiluvchanligi, yopishqoqligi, molekulyar tuzilishi, uyurma hosil boʻlishi, issikdik, elektr va boshqa taʼsirlar hisobiga olingan differensial tenglamalari tuzilgan. Matematik model fizika, astronomiya, biol. iqtisodiyot, tibbiyot va boshqa sohalarda asosiy tadqiqot usuli hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Panucho** (ispancha: *panucho*) — Yukatan yarim oroli oshxonasining taomi. Panucho ustiga qattiq qovurilgan loviya solib, qovurib, soʻngra toʻgʻralgan pechda pishirilgan/qovurilgan marinadlangan choʻchqa goʻshti (*cochinita pibil*), sirka solingan qizil piyoz va tuzlangan habanero qalampiridan iborat makkajoʻxori kulchasidan iborat. Boshqa umumiy ingredientlar: tovuq yoki kurka goʻshti, karam, salat bargi, pomidor, avakado, sabzi, rekado sousi (qovoq urugʻidan, chili qalampiridan va annatto qizil oʻsimlik boʻyoqlaridan tayyorlangan). Ularga qoʻshimcha issiq habanero qalampir sousi bilan tortish mumkin.

Tarixi
------

Panucho, San-Sebastyan va Ermita de Santa Isabel cherkovi yaqinida joylashgan Merida shahridan (Meksika) kelib chiqqan. Mashhur afsonaga koʻra, bu hududda XIX-asrning oʻrtalarida „Don Hucho" nomi bilan mashhur boʻlgan odam yashagan, uning tavernasi va Kampeche shtatiga „Qirollik yoʻli" orqali sayohat qilgan yoki kelgan sayohatchilar uchun turar joyi boʻlgan. Bir kuni tunda kelgan yoʻlovchi don Huchodan ovqat soʻradi va u taklif qiladigan hech narsa yoʻqligini aytdi. Sayohatchi hamma narsani yeyishini aytib turib oldi va don Hucho oʻsha paytda qoʻlida boʻlgan dimlanib ezilgan loviya va qaynatilgan tuxum bilan non kabi ingredientlardan buterbrod tayyorlay boshladi, soʻng uni sayohatchiga, keyin boshqalarga taklif qildi. U „Don Huchoning noni" nomi bilan mashhur boʻldi. Vaqt oʻtishi bilan nonning oʻrnini yassi kulchalar egalladi, taom mashhur boʻlib, „Panucho" nomi bilan mashhur boʻldi.

Panucho hozirda Yukatan Meksika oshxonasida mashhur taomdir. Ushbu nachunkali kulchalarni Yukatan yarim orolining barcha bozorlarida anʼanaviy shaklda (kurka yoki Yukatan uslubidagi tovuq bilan) va Relleno Negro goʻshti, pishloq, pishirilgan choʻchqa goʻshti va boshqalar bilan tanovul qilish mumkin.

Yukatan taomlari bilan restoranlarning koʻpligi tufayli Panucho Meksikaning turli burchaklarida seviladi. Qoidaga koʻra, bu asosiy taom emas, balki tamaddi, fast fud hisoblanadi. Taom panucherias deb nomlangan tez ovqatlanish restoranlarida taqdim etiladi, ular shuningdek, salbut[en] nachinkali kulchalar, tostadalar, piroglar va bulyonlar bilan taqdim qiladi. Panucho qovuriladi, ingredientlar buyurtma boʻyicha ustiga qoʻyiladi, odatda sodali ichimlik bilan birga beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Panuchos de Yucatán
2. ↑  „How To Make Panuchos and Salbutes". 12-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2022-yil.
3. ↑  Los panuchos y su historia
4. ↑  Historia del panucho — revista explore
Koordinatalari: 41°22′36″N 60°21′37″E﻿ / ﻿41.37667°N 60.36028°E﻿ / 41.37667; 60.36028GO
**Islomxoʻja madrasasi va minorasi** — Xivadagi meʼmoriy yodgorlik. Ichan qalʼa markazida joylashgan. Xiva xoni Asfandiyorxonning bosh vaziri va qaynotasi Islomxoʻja qurdirgan (1908—10). Madrasa (42,8\*32,5)ning bosh tarzi ikki qavatli. Hovli (23x20) atrofi bir qavatli kichik hujralar (jami 42 ta) bilan oʻralgan. Bosh tarzining hovliga qaragan ikkinchi qavatida ayvon bor. Madrasaning janubi-sharqidagi masjid gumbazli, mehrobi koshin va ganchkori naqsh bilan bezatilgan. Old tomonida Xivadagi eng baland minora (56,6 m) qad koʻtargan. Asosining diametri —9,5 m. Yuqoriga tomon ingichkalashib boradi. Koʻk, yashil rangli naqshlar bilan bel-bogʻlar ishlangan. Qafasasiga panjaralar oʻrnatilib, yuqorisi muqarnasli sharafa va qubba bilan yakunlangan. Minora shaharning deyarli hamma tomonidan koʻzga yaqqol tashlanib turadi. I.m. va m.ni qurishda meʼmor Xudoybergan hoji, naqqoshlar Eshmuhammad Xudoyberdiyev, Bolta Voisov va b. qatnashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори". *Lex.uz*. Qaraldi: 22-sentyabr 2020-yil.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Idrok** — tirik organizmning maʼlumotlarni qabul qilib, qayta ishlash jarayoni; organizmga obyektiv reallikni aks ettirish va tashqi olamdagi yangidan-yangi vaziyatlarni baholab, shunga yarasha harakat qilish imkonini beradi.

Idrok ongning , miyaning ijodiy jarayonidir. Idrokning fiziologik asosi bosh miya yarim sharlari poʻstlogʻining analiz va sintez faoliyatidan iborat. Bu faoliyat sezgi aʼzolarimizga taʼsir qilib turgan narsalarning bitta xususiyati bilan emas, balki jami xususiyatlarining taʼsiri bilan bogʻliq. Idrok ana shu barcha xususiyatlar oʻrtasidagi muvaqqat bogʻlanish (qarang Assotsiatsiya) natijasida yuzaga keladi. Inson miyasining umumlashtiruvchi faoliyatiga asoslangan idrok jarayoniga kishining tajribasi, bilim, abstrakt tafakkurning faoliyati va boshqalar ham ishtirok etadi (qarang Appersepsiya). Shuning uchun kishilar ayni bir narsa yoki hodisani yoshlari, maʼlumotlari, turmush tajribalari, kasblari, ijtimoiy kelib chiqishlari, xarakteri, qobiliyati va qiziqishlarida koʻrinadigan shaxsiy xususiyatlariga qarab har xil idrok qiladilar. Masalan, tegishli ixtisosi boʻlmagan kishining birorta yangi mashinani idrok qilishi ixtisosi bor odamning idrokiga qaraganda tor va yuzaki boʻladi.

Idrokning muhim xususiyatlaridan biri barqaror (konstant)ligidir. Inson bir vaqtda idrok qilgan narsani oʻz xotirasida saqlab qolish va uni qayta tiklash qobiliyatiga ega. Bir narsaning ana shunday qayta tiklangan timsoli (qarang Tasavvur) idrok jarayonining ajralmas qismi. Idrokning xususiyati koʻp jihatdan hissiy kechinmalarga (shodlik, gʻamginlik, tajanglik va h.k.) ham bogʻliq. Masalan, kishining taʼbi xira vaqtida tabiat manzaralari unga allaqanday soʻniqdek koʻrinsa, taʼbi chogʻ vaqtida u butunlay boshqacha koʻrinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Gʻayrat Shoumarov. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Yoshida Koriyama qal’asi xarobalari
 Yoshida shahar markazining havodan koʻrinishi
**Akitakata** (yaponcha: *安芸高田市* *Akitakata-shi*?) – Yaponiyaning Hiroshima prefekturasining shimoliy markazida joylashgan shahar.

Geografiyasi
------------

Akitakata shimoliy-markaziy Hiroshima prefekturasida joylashgan va Chugoku togʻlari bilan oʻralgan. Shaharning Midori va Takamiya mahallalari kuchli qor yogʻadigan hududlar sifatida belgilangan.

### Qoʻshni munitsipalitetlari

Hiroshima prefekturasi

* Hiroshima
* Higashihiroshima
* Kitahiroshima

Iqlimi
------

Akitakata nam subtropik iqlimga ega, issiq yoz va salqin qish bilan boshqa shaharlardan ajralib turadi.. Akitakatada oʻrtacha yillik harorat 13 °C ni tashkil qiladi, oʻrtacha yillik yogʻingarchilik 1581 mm. Sentyabr eng nam oy hisoblanadi. Harorat oʻrtacha avgust oyida eng yuqori 24,8 °C atrofida va yanvar oyida eng past yaʼni 1,6 °C atrofida.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Izumi aholisi oʻtgan asrda barqaror ravishda koʻpaygan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 57 214 | —     |
| 1960 | 49 715 | −13.1% |
| 1970 | 38 541 | −22.5% |
| 1980 | 36 984 | −4.0% |
| 1990 | 36 115 | −2.3% |
| 2000 | 34 439 | −4.6% |
| 2010 | 31 497 | −8.5% |

Tarixi
------

Akitakata hududi qadimgi Aki viloyatining bir qismidir. Tokugawa Shogunate tashkil etilgandan soʻng, hudud Hiroshima domenining xoldinglari tarkibiga kirdi. Meiji restavratsiyasidan soʻng, hudud 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Takata tumanidagi qishloqlarga, shu jumladan Yoshida qishlogʻiga aylantirildi. Yoshida 1896-yil 1-yanvarda shahar maqomiga koʻtarildi. Akitakata shahri 2004-yil 1-martda Yoshidaning Koda, Midori, Mukaihara, Takamiya, Yachiyo (barchasi Takata tumanidan) shaharlari bilan birlashishi natijasida tashkil etilgan. Shu sababli, Takata tumani ushbu birlashish natijasida tarqatib yuborildi.

Hukumati
--------

Akitakata toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Akitakata Hiroshima prefekturasi assambleyasiga bitta nafar aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya parlamenti quyi palatasining Hiroshima 3-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Akitaka iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashga asoslangan.

Taʼlimi
-------

Akitakatada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻqqizta davlat boshlangʻich maktabi va oltita davlat oʻrta maktabi mavjud. Hiroshima prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Akitakata city official statistics" (ja).
2. ↑  Akitakata climate data
3. ↑  Izumi population statistics
**Oleksandr Nikolayevich Kirilenko** (1975-yil 14-noyabr, Samarqand) – Ukraina harbiy xizmatchisi, Ukraina Qurolli Kuchlari general-mayori. III darajali Bogdan Xmelnitskiy ordeni ritsarlari (2022).

Hayoti
------

Oleksandr Kirilenko 1975-yil 14-noyabrda O‘zbekistonning Samarqand shahrida tugʻilgan.

Ukraina Oliy Radasi nomidagi Xarkov gvardiya oliy tank qoʻmondonlik kollejini (1996), Ukraina Milliy mudofaa akademiyasini (2004), Ivan Chernyaxovskiy nomidagi Ukraina Milliy mudofaa universitetini (2017) tamomlagan.

1996–2002-yillarda harbiy xizmatni oʻtab, tank otryadi, rotasi komandiri, tank bataloni shtab boshligʻi, tank polki shtab boshligʻining oʻrinbosari, mexanizatsiyalashgan boʻlinma shtab-kvartirasi operativ boʻlimi boshligʻining yordamchisi lavozimlarida xizmat qilgan. 2004–2005-yillarda – Operatsiya boʻlimi boshligʻi – Ukraina Qurolli Kuchlari quruqlikdagi kuchlari 13-armiya korpusining 51-alohida mexanizatsiyalashgan brigadasi shtab boshligʻining oʻrinbosari, 2005–2006 – Ukraina tinchlikparvar kontingenti (Kosovo) milliy kontingenti shtab-kvartirasining tezkor boʻlimi (S-3) boshligʻi, 2006–2007-yillarda – operativ boʻlim boshligʻi – Ukraina Qurolli Kuchlari Quruqlikdagi kuchlari 13-armiya korpusining 24-alohida mexanizatsiyalashgan brigadasi shtab boshligʻining oʻrinbosari, 2007–2010-yillarda – Ukraina Qurolli kuchlari quruqlikdagi kuchlari 13-armiya korpusi shtab-kvartirasi operativ boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari, 2010–2013-yillarda – operativ boʻlim boshligʻi – Ukraina Qurolli Kuchlari quruqlikdagi kuchlari 13-armiya korpusi shtab boshligʻining oʻrinbosari, 2013–2015-yillarda – Ukraina Qurolli kuchlari quruqlikdagi kuchlari shtab-kvartirasi va „Shimol" operativ qoʻmondonligi operativ boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari, 2015–2018-yillarda – tezkor boshqaruv boshligʻi – Ukraina Qurolli kuchlari quruqlikdagi kuchlari „Gʻarbiy" tezkor qoʻmondonligi shtab boshligʻining oʻrinbosari, 2018–2020-yillarda – Ukraina Qurolli Kuchlari moddiy-texnika taʼminoti bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari, 2020–2021-yillarda – Ukraina Qurolli kuchlari Bosh shtabi moddiy-texnika taʼminoti bosh boshqarmasi (J4) boshligʻining oʻrinbosari, 2021-yil 1-oktyabrdan – Ukraina Qurolli kuchlari Bosh shtabi boshligʻining oʻrinbosari boʻlib faoliyat yuritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Про відзначення державними нагородами України". Qaraldi: 18-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  „Про присвоєння військового звання". Qaraldi: 18-sentyabr 2023-yil.
3. ↑  „Про присвоєння військового звання". Qaraldi: 18-sentyabr 2023-yil.
**Toʻqtagʻul suv ombori** (qirgʻizcha: *Токтогул суу сактагычы*) - Norin daryosining quyi oqimida, Chatqol va Fargʻona togʻ tizmalari orasidagi darada (Qirgʻiziston Respublikasi) barpo etilgan. 1978-yil ishga tushirilgan, umumiy hajmi 19,5 km³, foydali hajmi 14,0 km1. Suv ombori sugʻoriladigan yerlar koʻlamini 400 ming gektarga koʻpaytirish va 900 ming ga ekinzorning suv taʼminotini yaxshilashga, Norin daryosining koʻp yillik oqimini boshkarish, suv xoʻjaligi va suvenergetika vazifalarini hal etishga xizmat qiladi. Quvvati 1200 MVt boʻlgan Toʻxtagʻul GESning ishlashini taʼminlaydi.

Gidrouzel quyidagi inshootlardan iborat: beton toʻgʻon, GES, zovurlar hamda filtratsiyaga qarshi vositalar, yordamchi inshootlar, toʻgʻonni mustahkamlovchi va boshqa yer osti inshootlari majmuasi. Murakkab topografik, geologik va gidrogeologik sharoitda amalga oshirilgan toʻgʻon qurilishida jahon amaliyotida birinchi marta bir qancha yangi texnologiyalar qoʻllangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Qarshi tarixi** — Poyon Ravshanov tomonidan Qarshi shahri tarixi haqida yozilgan kitob. „Qarshi tarixi" 1995-yilda Amir Temur tavalludining 660 yilligini nishonlashga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish tashkiliy qoʻmitasi huzuridagi ilmiy-badiiy kengash tomonidan nashrga tavsiya etilgan. Kitob „Qashqadaryo tarixi" (Toshkent, „Fan",1995-yil) asosida toʻldirilgan, mukammallashtirilgan holga keltirilgan.

Kitob mundarija, 5 qism, xotima va foydalanilgan ababiyotlar va manbalar roʻyxatidan iborat. Kitobda asosan Qarshi sivilizatsiyasi haqidagi dalillar, manbalar, tarixiy qazilmalar, tarixiy yodgorliklari, haqida maʼlumotlar keltiriladi. Kitobning **birinchi qismida** Naxshab (Qarshi) shahrining qadimgi davrlardan milod boshlariga qadar boʻlgan tarixi, shuningdek, Naxshabda mavjud boʻlgan qadimgi qal’alar, tepaliklar, Ijtimoiy tabaqalar, Tirikchilik manbalari, hunarmandchilik, til va yozuv, dehqonchilik, dinlar, otashparastlik va sanʼat haqida maʼlumotlar mujassam ertgan. Kitobning **ikkinchi qismida** VII — IX asrlarda Arablar istilosi, Nasaf darvozalari, mahalla va mavzelari, shahar va qishloq hududlari va vohada yashab ijod qilgan allomalarga oid maʼlumotlar keltirilgan. Kitobning **uchinchi qismida** XIII asr va XIV asr birinchi yarmi moʻgʻullar istilosi va Qarshi XIV asr ikkinchi yarmi va XV asrlardagi oʻzgarishlarga oid maʼlumotlar haqida bayon etilgan. Kitobning **toʻrtinchi qismida** Shayboniylar hokimyatining boshlanishi, Qarshi qirgʻini, meʼmorchilik obidalari Qarshining Ashtarxoniylar davridagi oʻrni kabi mavzular yoritilgan. Kitobning **beshinchi qismida** Chor Rossiyasi bosqini, Qarshi qal’asi, xandagi, devori va darvozalari, Qal’a masjid va madrasalari va XX asr boshlarida Qarshidagi oʻzgarishlar haqida maʼlumotlar keltirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Poyon Ravshanov kitoblari".
2. ↑  „Fidoyi olimning ma'naviy merosi".
3. ↑  Poyon Ravshanov*. Qarshi tarixi*, Yangi asr avlodi nashriyoti, Toshkent, 2006 — 647 bet. ISBN 5-633-01899-0.

Havolalar
---------

Qarshi tarixi kitobi
**Rori Konnop** (1990-yilning 27-dekabr sanasida dunyoga keladi) – Kanada futbol ligasining (CFL) Saskachevan Roughriders jamoasining sobiq Kanadalik himoyachisi. U dastlab Gʻarbiy Universitetga qarashli Gʻarbiy Ontario Mustangs jamoasi uchun kollejda futbol oʻynagan. Shuningdek , Kanada oʻsmirlar futbol ligasining (CJFL) Edmonton Wildcats oʻsmirlar terma jamosida ham oʻynagan.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Konnop Sent-Fransisk Xavier oʻrta maktabida oʻqigan, lekin oʻrta maktab futbolida oʻynamagan. Buning oʻrniga West Edmonton Raiders jamosida futbol oʻynagan. CJFLning Edmonton Wildcats jamoasi bilan uch yil oʻynadi va ikki marta Prairie futbol konferentsiyasining eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi. 2011-yilda Boise shtat universitetiga oʻqishga kiradi va Broncosda eng yaxshi oʻyinchi holatini saqlab qoldi. Boise shtatidagi bir yillik faoliyatidan soʻng, Konnop NCAA bilan faqatgina ikki yilik shartnoma imzolashini aytgandan soʻng Bronkosni Gʻarbiy Mustanglar jamoasini tark etadi. Mustanglar bilan mavsum 16 ta oʻyinda 32 ta zarba va 6 ta chorak toʻpni qayd etgan. Shuningdek, 7 ta pley-off oʻyinida jami 16 ta toʻp bilan oʻynadi. Konnop 2014-yilgi Sharqiy Gʻarbiy Boulda oʻynash uchun taklif qilindi.

Professional faoliyati
----------------------

Konnop 2015-yilgi CFL loyihasining uchinchi bosqichida Saskachevan Roughriders tomonidan 26 chi oʻyinchi sifatida tanlab olinadi. CFLdagi debyutini oʻyinini oʻtkazdi va 27-iyunda Winnipeg Blue Bombers jamoasiga qarshi mavsumdagi debyutini uchrashuvini oʻtkazadi. Konnop BC Lions jamoasiga qarshi oʻyinida oʻzining birinchi oʻyinini qayd etdi. 2016-yilning may oyida nafaqaga chiqdi.

Shaxsiy hayot
-------------

Rori Konnop sobiq Edmonton Eskimos hujumchisi va Kanada futbol shon-shuhrat zali aʼzosi Rod Konnopning oʻgʻli boʻlgan. Konnop xokkeyga juda qiziqan va Alberta Junior Xokkey Ligasida uch mavsum oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Rory Connop enjoying his red shirt year with Boise State". *CanadaFootballChat.com* (16-sentabr 2011-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
2. ↑  *Gibson, Stuart*. „Edmonton Wildcat Heads South of the Border". *Edmonton Wildcats Football* (3-sentabr 2011-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
3. ↑  *Dalla Costa, Morris*. „D-line expected to soldier on". *London Free Press* (23-avgust 2012-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
4. 1 2  „Rory Connop". *Saskatchewan Roughriders*. 19-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
5. ↑  „Rory Connop". *Western Mustangs*. Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
6. ↑  *Hamilton, Ian*. „Jeremy O'Day has high hopes for Toronto Argonauts". *Leader-Post* (21-may 2015-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
7. ↑  *Hamilton, Ian*. „Roughriders' rookies ready to rumble". *Leader-Post* (26-iyun 2015-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
8. ↑  „Saskatchewan Roughriders vs BC Lions (10 July 2015)". *CFL.ca*. Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
9. ↑  *McCormick, Murray.* „Saskatchewan Roughriders training camp digest".  leaderpost.com (29-may 2016-yil). Qaraldi: 16-iyun 2016-yil.
10. ↑  *Hamilton, Ian*. „Father knows best for Rod Connop". *Leader-Post* (28-may 2015-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
11. ↑  „Rory Connop".
Rachel Held Evans (Rachel Grece Held; 1981-yil 8-iyun – 2019-yil 4-may) amerikalik nasroniy sharhlovchisi, blogger va muallif. Uning „A Year of Biblical Womanhood" kitobi „New York Times" gazetasining badiiy boʻlmagan elektron kitobi, „Searching for Sunday" asari esa „New York Times" gazetasining eng koʻp sotilgan bosma asari boʻlgan.

Hayoti
------

Evans Alabama shtatida Robin va Piter Held oilasida tugʻilgan va ilk yillarini Alabama shtatining Birmingham shahrida oʻtkazgan. 14 yoshida u oilasi bilan Deytonga (Tennessi) koʻchib oʻtgan, u yerda esa otasi Brayan kollejida maʼmuriy lavozimni egallagan. U avval Rhea okrugidagi oʻrta maktabda oʻqigan, keyin Bryan kollejiga borgan va u yerda ingliz adabiyoti boʻyicha tahsil olgan. Boʻlajak yozuvchi 2003-yilda sanʼat bakalavri darajasini olgan.

Faoliyati
---------

Kollejni tugatgandan soʻng, Evans Chattanooga Times Free Press nashrida stajirovka qilish uchun Tennessi shtatining Chattanooga shahriga koʻchib oʻtgan.

2004-yilda Evans Daytonga qaytib kelgan va u yerda The Herald-News mahalliy gazetasida toʻliq ishlagan. 2006-yilda u toʻliq vaqtli ishdan gazetaning hazil-mutoyiba sharhlovchisi sifatida pro bono yozishga oʻtgan; 2007-yilda u Tennessee Press Association tomonidan eng yaxshi shaxsiy hazili uchun mukofotni qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng u milliy nashrlar uchun mustaqil maqolalar yozishni davom ettirgan va blog yurita boshlagan.

Oʻlimi
------

Evans 2019-yil aprel oyida infeksiya uchun dori-darmonlarga allergik reaktsiyasi tufayli tibbiy komaga yotqizilgan. Oʻsha yilning 2-mayiga kelib, „miyaning qattiq shishishi" uning ahvolini yomonlashtirgan va u 4-mayda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Best Sellers". Qaraldi: 9-fevral 2015-yil.
2. ↑  „Following Her Death, Rachel Held Evans' 'Searching For Sunday' Is on the NYT Bestseller List". *RELEVANT Magazine* (17-may 2019-yil). Qaraldi: 23-may 2019-yil.
3. ↑  „Rachel Held Evans, Voice of the Wandering Evangelical, Dies at 37". *The New York Times* (4-may 2019-yil). Qaraldi: 4-may 2019-yil.
4. ↑  *Coker, Ashley* „Alumna Rachel Held Evans – published, working and improving". *The Bryan College Triangle* (23-oktyabr 2013-yil). 21-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-yanvar 2014-yil.
5. ↑  „State Press Contests Awards".  University of Tennessee – Tennessee Press Association (2007). 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2012-yil.
6. ↑  „Living through 'A Year of Biblical Womanhood'". *Today Books* (22-oktyabr 2012-yil).
7. ↑  *Koplowitz, Howard*. „Rachel Held Evans, bestselling Christian author and Birmingham native, in intensive care". AL (19-aprel 2019-yil). Qaraldi: 19-aprel 2019-yil.
8. ↑  *Kuruvilla, Carol*. „Fans Rally Around Progressive Christian Author Placed In Medically Induced Coma". *HuffPost* (23-aprel 2019-yil). Qaraldi: 23-aprel 2019-yil.