**Andreas *Andi* Goldberger** — (1972-yil 29-noyabrda tugʻilgan) avstriyalik chang'ida sakrash yoʻnalishidagi sobiq sportchi. Andi 1994-yilda oyoqqa turolmagan boʻlsa-da, tarixda 200 metrdan ortiq masofaga sakrab oʻtgan birinchi odam hisoblanadi.

Faoliyati
---------

Andreas uch marta Jahon kubogi (1993-yil, 1995-yil, 1996-yil), ikki marta Toʻrt tepalik turnirida (1992―1993-yil, 1994―1995-yil), Shimoliy jahon chempionati va qishki Olimpiya oʻyinlarida koʻplab medallar bilan gʻolib deb topilgan.

Changʻida sakrashdagi muvaffaqiyatiga qaramay, Goldberger changʻida uchishni afzal koʻrgan―bu oddiy changʻidan sakrashning yanada ekstremal versiyasi boʻlib, unda masofalar ancha katta hisoblanadi. 

1994-yil 17-martda Sloveniyaning Planitsa shahrida Velikanka Bratov Gorishekda changʻida uchish boʻyicha jahon chempionatiga tayyorgarlik paytida u 202 metrga (663 fut) sakrashni qayd etga; bu uni ikki yuz metrdan sakrab oʻtgan birinchi odamga aylantirgan, biroq u qoʻnayotganda qorga qoʻngan va shu tariqa sakrashni rasmiy jahon rekordi sifatida qayd etishdan mahrum boʻlgan (xuddi shu tadbirda Finlandiyalik Toni Nieminen keyinchalik 203 m ga sakragan). 

2000-yil 18-martda Andi Sloveniyaning Planitsa shahridagi Velikanka bratov Gorishekda changʻidan sakrash boʻyicha va nihoyat jahon rekordini 225 metr (738 fut) masofa bilan oʻrnatgan. Bu keyingi uch yil davomida saqlanib qolgan.

Jahon chempionati
-----------------

### Turnir jadvali

| Mavsum | Umumiy natijalar | 4H | SF | NT | JP |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990—1991-yil | 37 | 47 | 14 | Yoʻq | Yoʻq |
| 1991—1992-yil | 8 | 38 | 02 !2nd | Yoʻq | Yoʻq |
| 1992—1993-yil | 01 !1st | 01 !1st | 03 !3rd | Yoʻq | Yoʻq |
| 1993—1994-yil | 03 !3rd | 03 !3rd | 13 | Yoʻq | Yoʻq |
| 1994—1995-yil | 01 !1st | 01 !1st | 01 !1st | Yoʻq | Yoʻq |
| 1995—1996-yil | 01 !1st | 7 | 01 !1st | Yoʻq | 02 !2nd |
| 1996—1997-yil | 8 | 02 !2nd | 5 | 69 | 7 |
| 1997—1998-yil | 17 | 4 | 15 | 40 | 16 |
| 1998—1999-yil | 17 | 9 | 34 | 9 | 16 |
| 1999—2000-yil | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| 2000—2001-yil | 14 | 26 | 7 | 02 !2nd | Yoʻq |
| 2001—2002-yil | 13 | 9 | Yoʻq | 16 | Yoʻq |
| 2003—2003-yil | 12 | 9 | Yoʻq | — | Yoʻq |
| 2003—2004-yil | 18 | 24 | Yoʻq | 27 | Yoʻq |
| 2004—2005-yil | 36 | 28 | Yoʻq | 69 | Yoʻq |

Changʻida sakrash boʻyicha jahon rekordlari
-------------------------------------------

| Sana | Tepalik | Manzil | Metr | Ballar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1994-yil 17-mart  | Velikanka bratov Gorišek K185 | Planitsa, Sloveniya | 202 | 663 |
| 2000-yil 18-mart  | Velikanka bratov Gorišek K185 | Planitsa, Sloveniya | 225 | 738 |

Munozara
--------

1997-yilda Goldberger kokain isteʼmol qilganini tan olgan va Avstriya changʻi assotsiatsiyasidan unga nibatan olti oylik cheklov qoʻyilgan. Ushbu taqiq natijasida, 1997-yil noyabr oyida u hatto oʻsha paytdan boshlab Yugoslaviya Federativ Respublikasi bayrogʻi ostida musobaqalarda qatnashishini eʼlon qilgan. Biroq, Avstriya changʻi assotsiatsiyasi bilan kelishuvga erishgandan soʻng, vatani Avstriya uchun kurashni davom ettirgan.

Faoliyatining oxiri
-------------------

Goldberger 2005-yilning 6-martida Laxtida changʻidan sakrash boʻyicha soʻnggi jahon chempionatida ishtirok etgan (49-oʻrin). Goldberger rasman faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan va oʻzining faoliyatini 2006-yil 13-yanvarda Avstriyaning Kulm shahridagi uchuvchi tepalikda sinovdan sakrash bilan yakunlagan. U Jahon kubogi musobaqasida Avstriyaning ORF milliy telekanalida dubulgʻa kamerasi bilan sinovdan sakrab oʻtagan va u yerda sharhlovchi sifatida ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Toni Nieminen poletel 203 m (page 1)" (slovencha).  Delo (18-mart 1994-yil).
2. ↑  „Andreas Goldberger - Planica 1994 - 202 m! - World record crash".  YouTube/ORF (17-iyun 2012-yil). 1-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Andreas Goldberger - Planica 2000 - 225 m - World record".  YouTube (18-mart 2000-yil). 1-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2022-yil.