**Tuxumsimon semizak** yoki **oval Semizak** (lotincha: *Crassula ovata*) — Janubiy Afrikadan kelib chiqqan yarim oʻt oʻsimlik, Semizak turkumining bir turi boʻlib, Semizakdoshlar oilasiga mansub. Mashhur xonaki va bogʻ oʻsimligi.

Nomi
----

Turlarning sinonimlari quyidagi nomlarni oʻz ichiga oladi:

* Cotyledon lutea Lam;
* Cotyledon ovata Mill. — tuxumsimon Kotiledon, yoki oval Kotiledon;
* Crassula argentea Thunb. — kumushrang Semizak, yoki kumush Semizak;
* Crassula articulata Zuccagni;
* Crassula nitida Schönland;
* Crassula obliqua Aiton — qiya Semizak;
* Crassula portulacea Lam. — semizoʻt Semizak, yoki dorivor Semizak;
* Toelkenia ovata (Mill.) P.V.Heath.

Bogʻdorchilikda daraxtsimon Semizak (*Crassula arborescens*) deb ataluvchi oʻsimliklar, aslida, bu turga tegishli emas, balki tuxumsimon semizakka tegishli (*Crassula ovata*).

Oʻsimlik boshqa koʻplab nomlar bilan ham tanilgan, ularning aksariyati umumiy ingliz nomlarining tarjimalari: pul daraxti (inglizcha: *money tree*), *doʻstlik daraxti (friendship tree)*, jadeit daraxti, jadeit oʻsimligi (*jade plant*), omad daraxti (*lucky plant*).

Biologik tavsifi
----------------

 Tuxumsimon Semizakning guli va kurtaklari
Tuxumsimon Semizak — balandligi 180 sm gacha boʻlgan sukkulent buta oʻsimlik; poyalari yogʻochsimon va osti jigarrang tusda. Barglari koʻp, ponasimon, yaltiroq, baʼzan qizgʻish qirrali. Gullari kichik, mitti yulduzlarga oʻxshash, oq yoki och pushti gulkosali; gullash vaqti — kuz va qish oylari.

Tuxumsimon semizak tashqi koʻrinishidan Portulacaria oilasidan boʻlgan Afrika portulakariyasiga (*Portulacaria afra*) oʻxshaydi; Semizakdan farqli oʻlaroq, barglari kichikroq va juft boʻlib joylashmagan.

Yetishtirish
------------

 Oval Semizak, Puerto del Rosario (Kanar orollari)
Oval Semizak — mashhur xonaki va bogʻ oʻsimligidir, jumladan, balkonlar va verandalarda yetishtiriladi. Sovuqqa chidamli zonalar — 9 dan 11 gacha, 0 ga qadar qisqa muddatli yengil sovuqqa bardosh bera oladi.

### Turlari

Semizak Oblikva deb ataladigan tikanli barglari boʻlgan shaklga ega, bu tabiiy nav qalinroq tana va shoxlarga ega. Baʼzi naslli navlariga — Crassula ovata "Hobbit" kiradi, bu navning oʻsimliklari o tabyirik arglari bilan; Crassula ovata Crosby’s Compactʼ kichik barglari bilan ajralib turadi.

### Agrotexnikada

Suvning ortiqcha boʻlishini oldini olish uchun oʻsimlikni juda yorugʻ joyda yetishtirish maqsadga muvofiqdir. Gullashga erishish uchun oʻsimlik yetarli darajada toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurini olishi kerak. Oʻsimlik oddiy, ammo yomon sharoitlarda u kambezak boʻlib qoladi; yorugʻlik yetishmasligidan yuqori qismi tortishib qolib, zaiflashadi va toʻkiladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Об условности указания класса двудольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы APG» статьи «Двудольные».
2. ↑  *Crassula ovata* (Mill.) Druce: informatsiya v baze dannix *The Plant List*.(ingl.)
3. 1 2 3 4 5  Ботаника 2006. sfn error: no target: CITEREFБотаника2006 (help)
4. ↑  Севастьянов В. Craccula ovata — Толстянка овальная (27 августа 2011). Дата обращения: 12 марта 2012. Архивировано 6 июня 2012 года.

Adabiyotlar
-----------

* „*Crassula*",*Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ.*. М.: Könemann, 2006 — 261—263 bet. ISBN 3-8331-1621-8.

Havolalar
---------

* *Crassula ovata* succulent-plant.com saytida