recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Horsham** (/ˈhɔːrʃəm/) — Avstraliyaning gʻarbiy Viktoriya shtatidagi Vimmera mintaqasidagi shahar. Vimmera daryosining burilish qismida, shtat poytaxti Melburndan taxminan 300 kilometr (190 mi) shimoli-gʻarbda joylashgan. 2021-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Horsham aholisi 20,429 kishidan iborat edi. Bu Wimmera shahridagi eng gavjum shahar va Horsham qishloq shahri mahalliy hokimiyat hududining asosiy maʼmuriy markazi hisoblanadi. Bu Viktoriya shtatidagi Melburn, Geelong, Ballarat, Bendigo, Vodonga, Mildura, Shepparton, Warrnambool, Traralgon va Wangarattadan keyin oʻn birinchi o`rindagi yirik shahar.

Horsham ko`chasi
Dastlabki koʻchmanchi Jeyms Monkton Darlot oʻzining tugʻilgan joyi Angliyadagi Horsham shahri sharafiga aholi punktiga nom berdi. U 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Gʻarbiy Viktoriya bugʻdoy va jun sanoatining markazi sifatida oʻsib, 1910-yillarning boshlarida Vimmera va Gʻarbiy Viktoriyadagi eng yirik shaharga aylandi. Xorsham 1949-yilda shahar deb eʼlon qilingach, 2001-yilda Avstraliyaning eng ozoda shahri va 2021-yilda Viktoriyaning eng ozoda shahri deb topilgan.

Anʼanaviy mulkchilik
--------------------

Viktoriya hukumati Wotjobaluk, Jaadwa, Jadawadjali, Wergaia va Jupagik xalqlarini Horsham hududining tub xalq egalari sifatida tan oldi. Ushbu besh millat Aboriginal Korporatsiyasi tomonidan tasdiqlangan.

Aholisi
-------

2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Horshamda 16,250 kishi bor edi.

* 90,3 % odamlar faqat ingliz tilida gaplashadilar. Ingliz tili shahrning asosiy tili hisoblanadi.
* Aholining 87,4 foizi Avstraliyada tugʻilgan. Keyingi eng koʻp tugʻilish kuzatilgan mamlakatlarda natija Angliya 1,2 % va Hindiston 0,7 % ni tashkil etgan.
* Aborigenlar va Torres boʻgʻozi orollari aholisining 1,7 % ni tashkil qiladi.
* Dinga nisbatan eng koʻp berilgan javoblarga ko`ra, dinsizlar (ateistlat) 30 %, katoliklar 17 %, anglikanlar 11 % va lyuteran 8 % edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „2021 Horsham, Census All persons QuickStats | Australian Bureau of Statistics". *www.abs.gov.au*. Qaraldi: 2022-yil 28-iyun.
2. ↑  *HRCC.* „Horsham Rural City Council". 2007-yil 31-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 30-oktyabr.
3. ↑  *Sylwia.* „Horsham named the Tidiest of them all".  Keep Victoria Beautiful (2021-yil 17-noyabr). 2022-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-avgust.
4. ↑  „Map of formally recognised traditional owners".  Aboriginal Victoria. Qaraldi: 2019-yil 2-iyun.
5. ↑  „Welcome to Barengi Gadjin Land Council".  Barengi Gadjin Land Council. Qaraldi: 2019-yil 2-iyun.
**Masshtab** (nem. Ma|3stab, map — oʻlchov va stab — tayoq), miqyos — chizma, plan, aerofotosʼyomka yoki xaritadagi nuqtalar orasidagi uzunlikning joydagi masofalar uzunligiga nisbati. Masshtab sonli, chiziqli va koʻndalang boʻladi. Sonli Masshtab kasr yoki nisbat bilan beriladi. Bunda haritadagi 1 sm joyga 1000 sm to'g'ri keladi demakdir. Chiziqli Masshtab sm larga boʻlingan chiziq bilan koʻrsatiladi. Bu chiziqda xaritadagi 1 sm ga joyga necha m yoki km toʻgʻri kelishi koʻrsatib qoʻyilgan boʻladi. Plan va haritada 2 nuqta orasidagi masofani aniq oʻlchash va oʻlchangan masofalarni harita yoki planga tushirish uchun kundalang Masshtab ham ishlatiladi. Kundalang Masshtab baʼzi bir geodezik asboblarda va maxsus lineykalar bilan chizib berilishi mumkin. Geografik xaritalarda sonli Masshtab haritadagi bir nuqtaga yoki birorta chiziqqa tegishli boʻladi, qolgan joylardagi uzunliklar xususiy Masshtab asosida aniqlanadi. Geografik haritalardagi masofalar xususiy Masshtab bilan maxsus formula yordamida hisoblab chiqariladi..

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nariman Rustamovich Osmonov** (1970-yil 6-avgust) — sovet va oʻzbek futbolchisi, darvozabon.

Faoliyati
---------

Kattalar faoliyatining boshida SSSR ikkinchi ligasi „Avtomobilchi" (Qoʻqon) klubida toʻrt mavsumni oʻtkazdi. 1991-yil bahorida u ikkinchi quyi ligada „Bagʻdodchi" (Bagʻdod) tarkibida oʻynadi.

SSSR parchalanganidan soʻng, mavsum davomida u Qoʻqonning „Temiryoʻlchi" deb oʻzgartirilgan klubida oʻynashni davom ettirdi va uning asosiy darvozaboni boʻldi. Birinchi Oʻzbekiston kubogi finalchisi „Navbahor"ga qarshi finalda oʻyindan keyingi penaltilardan birini aniq amalga oshirdi, ammo jamoasi magʻlub boʻldi. 1992-yil 9-sentabrda Oʻzbekiston Oliy ligasining „Yangiyer"ga qarshi oʻyinida (5:1) penaltidan gol urdi. 1993-yilda „Neftchi" (Fargʻona) klubiga koʻchib oʻtdi, bu klubda uch mavsum toʻp surdi, shu vaqt ichida uch karra Oʻzbekiston chempioni boʻldi, shuningdek, mamlakat kubogini qoʻlga kiritdi (1994). Hamdoʻstlik kubogi finalchisi (1994). 1996-yilda Toshkent MHSK jamoasida oʻynadi va bronza medali sohibiga aylandi.

Shuningdek, bu davrda u Simferopolda „Tavriya" va Vengriyaning „Videotone" jamoalari tarkibida mashgʻulot olib borgan yoki oʻrinbosarlar jamoasi oʻynagan.

1998-yilda Temiryoʻlchiga qaytib keldi. Keyin Toshkent viloyatining „Doʻstlik" jamoasida bir yarim mavsum toʻp surdi, 1999-yilda Oʻzbekiston chempioni boʻldi va mavsum davomida 15 uchrashuvda atigi 4 ta gol oʻtkazib yubordi. „Doʻstlik"dan ketganidan soʻng yana yarim mavsum „Temiryoʻlchi" safida, soʻng uch yil „Nasaf"da (Qarshi) toʻp surdi, ammo klubning asosiy darvozaboni boʻlmadi. „Nasaf" bilan chempionatning bronza medali sohibi va Oʻzbekiston kubogi finalchisiga aylandi. Oʻzbekiston oliy ligasida jami 170 ta oʻyin oʻtkazgan.

Faoliyatining soʻnggi yillarida u Qrim klublarida havaskorlar darajasida oʻynagan. Feniks-Illichivets (Kalinino) jamoasi tarkibida Qrim chempioni va 2005-yilda Ukraina havaskorlar chempionatining kumush medali sovrindori.

2000-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida Osiyo Kubogi final turnirida ishtirok etgan, ammo barcha oʻyinlarda zaxiradan oʻrin olgan va jamoa guruhdan chiqa olmadi.

2006-yilda u Qrim-tatar terma jamoasi safida ELF kubogi (Shimoliy Kipr) xalqaro turnirida oʻynadi, 5 ta oʻyinning barchasini oʻtkazdi va turnir finalchisiga aylandi.

Yutuqlar
--------

* Oʻzbekiston chempioni: 1993, 1994, 1995, 1999
* Oʻzbekiston chempionatining bronza medali sovrindori: 1996, 2001
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 1994-yil
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 1992, 2003

Manbalar
--------

1. ↑  Yeщe odna sine-jeltaya sbornaya

Havolalar
---------

* Footballfacts.ru saytidagi profil

| * k
* m
* t
Oʻzbekiston tarkibi – Futbol boʻyicha 2000-yilgi Osiyo kubogi |
| --- |
| 
* 1 Bugalo
* 2 Ashurmatov
* 3 Fyodorov
* 4 Qosimov
* 5 Lushan
* 6 Shomurodov
* 7 Shirshov
* 8 Qurbonov
* 9 Shatskix
* 10 Akopyans
* 11 Fayziev
* 12 Toirov
* 13 Lebedev
* 14 Osmanov
* 15 Davletov
* 16 Xvostunov
* 17 Zabirov
* 18 Quttiboev
* 19 Isogov
* 20 Doʻrmonov
* 21 Shkvirin
* 22 Rahmonqulov
* Coach: Sarkisyan

 | Oʻzbekiston |
Ikki tomonlama munosabatlar
---------------------------

2017-yilning mart oyida Avstriya va Oʻzbekiston oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilganiga 25 yil bo'lgan. Avstriya Oʻzbekiston mustaqilligini 1992-yil 15-yanvarda tan olgan va 1992-yil 25-martda diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Avstriya mustaqil Oʻzbekistonning Birinchi Prezidenti Islom Karimov rasmiy tashrif bilan borgan birinchi davlat boʻlgan. 1994-yil boshida Oʻzbekiston Vena shahrida elchixonasini ochgan, uning tarkibiga BMT va YXHT ham kirgan. Oʻzbekistonlik siyosatchilarning xalqaro tashkilotlarning Venadagi tadbirlarida ishtirok etishi ikki tomonlama munosabatlarni chuqurlashtirishga xizmat qilmoqda.

Iqtisodiy munosabatlar
----------------------

2012-yilning 22-may kuni Toshkent shahrida Savdo-iqtisodiy hamkorlik boʻyicha Oʻzbekiston-Avstriya qoʻshma komissiyasining beshinchi majlisi boʻlib oʻtgan. U Avstriya Iqtisodiyot, oila va yoshlar masalalari boʻyicha Federal vazirligining tashqi iqtisodiy aloqalar bosh direktori Frants Vessig boshchiligidagi delegatsiyaning Oʻzbekistonga tashrifi doirasida tashkil etilgan.

2011-yil yakuni boʻyicha ikki davlat oʻrtasidagi tashqi savdo aylanmasi 96,9 million dollarni tashkil etgan. Ikki davlat salohiyati bu koʻrsatkichni oʻn barobar oshirish imkonini beradi, degan vazir oʻrinbosari. 2012-yilning yanvar-mart oylarida oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 15,945 million dollarni tashkil etgan.

Avstriya Tashqi ishlar vazirligi rahbari 2000-yildan beri birinchi marta Oʻzbekistonga keldi
--------------------------------------------------------------------------------------------

2021-yil 7-noyabr kuni Avstriyaning Yevropa va tashqi ishlar federal vaziri Mixael Linxart Oʻzbekistonga kelgan. Oʻzbekistonning Venadagi elchixonasi xabariga koʻra, tashrif doirasida Avstriya TIV rahbari Toshkentda investitsiya va tashqi savdo, tashqi ishlar vazirliklarida rasmiy muzokaralar oʻtkazgan.

Tomonlar birgalikdagi sa’y-harakatlari bilan 2018-yilda tashqi savdo aylanmasi ikki baravar oshgan va keyingi yillarda ham ijobiy oʻsish tendentsiyasi saqlanib qolgan. Bundan tashqari, Avstriya kompaniyalarining Oʻzbekiston bozoridagi faolligi sezilarli darajada faollashgan.

Manbalar
--------

Ikki tomonlama munosabatlar

Iqtisodiy munosabatlar

Avstriya Tashqi ishlar vazirligi rahbari 2000-yildan beri birinchi marta Oʻzbekistonga keldi
**Hayoti va ijodi**
-------------------

Afg’on (pashtu) mumtoz adabiyotida Xushholxon darajasiga yetib boradigan adib yo’q.Uning adabiy merosi nihoyatda boy,rang-barang shakl vamazmunga ega.Hushholxon katta yirik adabiy maktabning yaratuvchisidir va bu adabiy maktab afg’on adabiyotida "hataklar maktabi" nomi bilan mashhur bo’lib,afg’on adabiyoting rivojlanishga katta hissa qo’shgan.Xushholxon Hatak 1022 hijriy (yaʼniy 1613 milodiy) yilda Peshovarning sharqida joylashgan Akora degan joyida tug’ulgan.Hushholxonning otasi Shaxbosxon o’sha vaqtda 22 yoshda bo’lib boburiylardan Shoh Jahon xizmatida edi.Xushholxon bolaligidayoq o’zining katta isteʼdod ega ekanligini namoyish qildi.U davirdagi ilimlarni qunt bilan o’rganib chiqdi.16 yoshidanoq sheʼr yoza boshladi.Sanʼat va sheʼriyatni juda yaxshi qadirlaydigan shoh jahon Xushholxon Hatakning harbiy talanti va sheʼriyat sohasidagimahoratni yo’qori baholab, uni "jang maydonining sheri vaqalam sohibi" deb ataydi.

**Adabiy merosi**
-----------------

Shoir 40,000 baytdan iborat kulliyot yaratdiki,unda g’azzllar,qasidalar,ruboiylar,qitʼalar,muxammaslar,musaddaslar,masnaviylar,tarjiʼbandlar go’zalligi va teran fikirligi bilan hozirgi zamon sheʼryati muxlislarini ham maftun etib kelmoqda.Ingliz olimi Ravertining aytishicha, Xushholxon qariyib yarim asirlik ijodiy foliyat davomida yozgan asarlarining umumiy sani 900ga yaqin. Ammo hozirgacha shoir asarlarining yarmi ham yetib kelgan emas. Biroq saqlanibqolganasarlarining o’ziyoq ulkan ijodidan dalolat beradi.

```
 Shoir "kullyoti"da (Peshovar-1960) 857 g’azal, 52 ta qasida, 1603 ta ruboiy, 227 qitʼa 2 musadda,2 tarkiban va masnaviylar mavjuddir."Kullyoti"dagi sheʼrlarni aniq tematik klassifikatsiya ancha qiyin ishdir, chunki shoir qalamga olgan mavzularning benihoyat keng va ko’p. Biz shartli ravishda uning sheʼrlari tematikasini quydagi qisimlarga bo’lamiz:
```

1.Ishqiy lirika.
2.Axloqiy lirika.
3.Tarixiy lirika.
4.Vatanparvarlik lirikasi.
5.Ijtimoiy-siyosiy lirikasi.
6.Falsafiy va so’fiyona lirikasi.
7.Peysaj lirikasi.
8.Diniylirika.
9.Hajviy-yumoristik lirika.

**Asosiy adabiyotlar:**
-----------------------

1. 1.Xushholxon Hatak.Kulliyoti.Peshovar,1960. 2.Kushev.V.V. Афганслфя рукописная книгаю.M.1980. 3.Usmonov O.Kurashlardatoblangan sheʼiyat.Toshkent.1974. 4.Xushholnoma.Kabul,1973-78 yillar.

1. ↑  Mannonov, Abdurahim*. Afg'oniston xalqlari falklori va mumtoz adabitoti tarixi*, 2001 — 89/99 bet.
*Panjob an'anaviy liboslari*
============================

*Panjob dunyodagi eng qadimgi va eng boy madaniyatlardan birini o'z ichiga oladi, u o'zini har tomonlama namoyish etiladi. Uning liboslari yorqin ranglar va ko'tarinki ruhli odamlar bilan o'ralgan, ularni an'anaviy liboslari orqali yaxshi tanib olish mumkin.*

*1. Phulkari - Panjobning yorqin merosi*
========================================

*"gul hunarmandchiligi" degan ma'noni anglatuvchi Phulkari 15-asrga borib taqaladigan Panjob madaniyatida o'z ifodasini topgan. Uning yorqin ranglari ayollar va ularning kiyim-kechak istaklari bo'yicha tikilgan. Bu kiyim Waris Shohning Heer-Ranjaning ko'z yosh to'kadigan sevgi hikoyasida mashhur bo'lib chiqdi va kashtachilikning ijodiy san'ati kirishdan beri o'z texnikasini o'zgartirmadi. Turli yoshdagi va turli sinfdagi ayollar o'zlarining hayotini aks ettiruvchi bu kiyimni kiyishadi. U sharflar, Kurtalar, Dupattalar va Lehengaslarda murakkab naqshlarning ko'zni qamashtiruvchi aralashmalari bilan to'qilishi mumkin va an'anaviy Panjob ayollari tomonidan barcha holatlarda kiyiladi.*

*2. Jutti - Panjobliklarning ajoyib poyabzali*
==============================================

*Jutti yoki Panjabi*

*Jutti 400 yil davomida qirollar oyoq kiyimining bir qismi bo'lib kelgan va an'anaviy ravishda haqiqiy oltin yoki kumush iplardagi teriga kashta tikilgan. Qo'lda ishlangan bu poyabzalning o'ziga xos xususiyatlaridan biri shundaki, uning chap yoki o'ng tomoni farqlanmaydi va istalgan oyoqqa kiyish mumkin. Panjoblik erkaklar va ayollar tomonidan kiyiladigan, bu asosan to'y va bayramlarda kiyiladigan eng qulay va zamonaviy tekis taglikli poyabzal. U Panjob merosini o'z ichiga olgan yorqin va keng kashtalar bilan to'ldiriladi.*

*3. Patiala Salvar - Panjobning an'anaviy libosi*
=================================================

*Bu keng va plitkali shim Panjob shahrida Patiala deb nomlangan va dastlab erkaklar tomonidan kiyinilgan, ammo keyinchalik ayollar kiyimining bir qismiga aylandi. Odatda, orqa tarafdagi draping naqshli ayollar uchun Kurti va chunni bilan birlashtiriladi. Turli xil zamonaviy dizaynlarni o'z ichiga olgan holda, u joriy qilingan an'ana bilan hali ham urfda. Bu nafislik va uslub bilan birlashgan panjabilik ayollar tomonidan kiyiladigan eng oson va qulay liboslardan biridir.*

**manbalar**

https://www.holidify.com/pages/punjabi-dresses-208.htm
Pantai panjang, Bengkulu pantai panjang
---------------------------------------

Bengkulu Pantai panjang, uzun plyaj degan ma'noni anglatadi, 7 km cho`zilgan nozik, oq qumli qirg'oq chizig'iga ega. Plyajda riflar yo'qligi sababli, suv oqimi past bo'lganda uning kengligi 500 metrgacha kengayadi.Plyaj hududi markaziy turizm tumani bo'lib, restoranlar, mehmonxonalar, kottejlar va do'konlar bilan qoplangan. Ko'pgina plyajlardan farqli o'laroq, Pantai Panjangda hindiston yong'og'i yoki palma daraxtlari yo'q, lekin qoraqarag'aylar va qarag'aylar ustunlik qiladi, bu plyaj sayyohlari uchun dam olish uchun yoqimli boshpana yaratadi.

Asosiy sayyohlik hududi sifatida plyaj bo'yida restoranlar, kafelar, turar joylar, bolalar maydonchasi va sport inshootlari kabi turli xil ob'ektlar joylashgan. Pantai Panjang juda nozik qum bilan qoplangan bo'lib, u oyoqlaringizga zarar bermaydi, bu uzoq yurish yoki ertalabki yugurish uchun juda mos keladi. To'lqinlar juda to'lqinli emas, shuning uchun suvda suzish, baliq ovlash qiyinchilik tug`dirmaydi.

Sohilning chetlari yumshoq, oppoq qumlar va porlab turgan quyoshning go'zalligini to'ldiradigan xushbo'y archa va qarag'ay daraxtlari bilan qoplangan. Peshindan keyin - dengizga borish uchun ideal vaqt, chunki havo salqin bo'ladi. Kechqurun bo'lishi uchun atrofda uzoqroq turing va quyosh botayotgan quyosh nurida ufqning ranglarini ko'ring. Plyaj, shuningdek, sayohatchilar uchun tungi lager tashkil qilish uchun mashhur joy.

Bengkuludagi Fatmavati aeroporti ichki aeroport boʻlib, faqat Jakarta va Batamga xizmat koʻrsatadi. Pantai panjang shaharning g'arbiy qismida, Bengkulu shahrining Parawisata ko'chasi bo'ylab joylashgan. Plyaj shahar markazidan atigi 1,5 km uzoqlikda joylashgan bo'lib, unga mashina, mikroavtobus, taksi yoki mototsikl bilan osongina kirish mumkin. Jamoat transporti har doim mavjud yoki siz ot aravalari va aravalar kabi an'anaviy transport turlarini sinab ko'rishingiz mumkin.

Manbalar
--------

{{}

Adabiyotlar
-----------
**IGIP** (nemischa:) — muhandislik pedagogikasi boʻyicha xalqaro jamiyat boʻlib, texnik va muhandislik soxasida tayyorlash va ushbu sohada progressiv faoliyat bilan shugʻullanadi.

Tarixi
------

Muhandislik pedagogikasi boʻyicha xalqaro jamiyat (IGIP) (Vena, Avstriya) 1972-yilda professor, doktor Adolf Meletsinik tomonidan tashkil etilgan. Bugun u IGIPning faxriy umirbod prezidentidir.

Vazifalari
----------

> IGIPning maqsadi — texnik fanlarni oʻqitishning ilmiy usullarini, yaʼni pedagogika va metodologiyani targʻib qilishdir. Bugungi kunda IGIP xalqaro muhandislik oʻqituvchilarining noyob roʻyxatiga ega boʻlib, ularning har biri IGIP talablariga javob beradigan darajaga ega.
> 
> 

IGIP doirasida hamjamiyat aʼzolari va yangi gʻoyalar uchun ochiq boʻlgan 11 doimiy ishchi guruhlar mavjud. Ushbu guruhlarga quyidagilar kiradi:

* „Uzluksiz muhandislik taʼlimi",
* „Muhandislik taʼlimida etika"
* „Malakaviy tizim"
* „Oʻquv dasturlari sifatini taʼminlash va akkreditatsiya qilish",
* „Muhandislik taʼlimining xalqaro standartlari",
* „Muhandislik taʼlimida gumanitar fanlar"
* va boshqalar.

Ishchi guruhlar seminarlar, mahorat darslari tashkil etadi, tadqiqot natijalarini nashr etadi. Shuningdek, IGIP har yili muhandislik taʼlimiga qiziqqan har bir kishiga hamkasblari bilan uchrashish, tajriba almashish va yangi aloqalar oʻrnatish imkonini beruvchi konferensiyalar oʻtkazadi.

Vakolatxonalari
---------------

Ayrim davlatlar darajasida IGIP Xalqaro muhandislik pedagogikasi jamiyatining milliy monitoring qoʻmitalari tomonidan taqdim etiladi. Ular qatoriga Xalqaro muhandislik pedagogikasi jamiyatining Rossiya monitoring qoʻmitasi; Xalqaro muhandislik pedagogikasi jamiyatining Ukraina milliy monitoring qoʻmitasi va boshqalar kiradi.

Monitoring qoʻmitalari oʻz yurisdiktsiyasi ostidagi mamlakatlarning texnik universitetlari vakillarini birlashtiradi.

Yana qarang
-----------

* Vyacheslav Mixaylovich Prixodko
* Malaxov, Valeriy Pavlovich

Manbalar
--------

1. ↑  Noviy sayt gazeti „Transport Rossii" № 41 (537) 09-oktabrya, 2008 g. | Podgotovka kadrov: „Kadri po-prejnemu reshayut vsyo".[*sayt ishlamaydi*]

Adabiyotlar
-----------

* ROSSIYA XTS XALQARO MUHENDISLIK PEDAGOGIKA JAMIYATI BILAN HAMKORLIK .

Havolalar
---------

* „Официальный сайт" (inglizcha). Qaraldi: 25-dekabr 2021-yil.
mehmonxona pardasi korinishi
P**ardalar** – mato va boshqa materiallardan tayyorlangan uy-roʻzgʻor va dekorativ oyna yoki eshik qoplamasi uchun umumiy nom.

**Parda** (fransuzcha: *store*) maʼlum bir holatda – deraza pardasi, ajratilgan yoki yuqoriga koʻtarilgan boʻlad.

Nomi
----

Rus tilida „parda" soʻzining eng qadimgi paydo boʻlishi, dastlab „stora" shaklida, 1707 yilda („qavat" koʻplik shaklida) qayd etilgan, chunki u fransuz tilidan olingan (fransuzcha: *store*), lotin tilidan kelgan (lotincha: *storea*), „oʻragich", „somondan toʻqilgan" degan maʼnoni anglatadi. Bu soʻz, L. N. Tolstoy tomonidan "Urush va tinchlik "romanida ham ishlatilgan (4-jild, 4-qism, III bob) . Zamonaviy shaklda „parda" soʻzi rus tiliga nemis tilidan kelgan (nemischa:, bu yerda birinchi harf, nemis tili qoidalariga koʻra, „sh" deb talaffuz qilinadi) .

Tarixda pardalar
----------------

Olinfe, Pomperyax va Gerkulaneumening qazishmalarda topilgan dalillarga asoslanib, eshik ustida osilgan pardalar klassik antik davrda xonani ajratuvchi sifatida ishlatilgan. 2—6-asrlardagi mozaikalarda kamarlarni birlashtiruvchi novdalarga osilgan pardalar koʻrsatilgan  .

Insoniyatning rivojlanishi bilan har bir mamlakat toʻqimachilik bilan ichki dizaynning oʻziga xos xususiyatlariga ega boʻla boshladi : dizayn va pardalar qilish uchun materiallar – bularning barchasi mamlakat iqlimi va madaniyati, shuningdek, uning anʼanalari bilan bogʻliq. Masalan, Hindiston, Xitoy, Fransiya va Italiya uchun pardalar uchun anʼanaviy material ipak, Angliya va Shotlandiya uchun esa jun edi. Markaziy Osiyo va Amerika mamlakatlariga kelsak, bu erda paxta ishlatilgan, jun (alpaka) And togʻlarida, zigʻir esa Shimoliy va Sharqiy Evropada (Rossiya (Rossiya), Slavyan mamlakatlari, Boltiqboʻyi, Fennoskandiya) ishlatilgan.

1. ↑  .
2. ↑  „curtain | interior decoration | Britannica" (en). *www.britannica.com*. Qaraldi: 2021-yil 21-dekabr.
Avliyo Pyotr va Avliyo Pol cherkovidagi Iblis eshigi, Broadgempston, Devon
**Iblisning eshiklari —** Buyuk Britaniyadagi ba'zi o'rta asr va qadimgi cherkovlarning shimoliy devorida joylashgan strukturaviy xususiyatlaridan biri hisoblanadi. Ular, ayniqsa, tarixiy Sasseks okrugida keng tarqalgan bo'lib, u yerda 40 dan ortiq cherkov mavjud bo'lgan. Ular nasroniylikdan oldingi sajda qilish hali ham mashhur bo'lgan erta nasroniylik davridan kelib chiqqan va ko'pincha ramziy tuzilmalar bo'lganligini ko'ramiz, garchi ular ba'zan haqiqiy kirish joyi sifatida ishlatilgan.

Funksiyalari
------------

 G'arbiy Sasseksdagi Uort shahridagi Sakson davridagi Avliyo Nikolay cherkovida Iblis eshigi bor
O'rta asrlardan oldin va o'rta asrlarda cherkovning shimoliy yuzi Iblisga va butparast deb hisoblangan odamlarga tegishli deb hisoblangan. Cherkovlar asosiy kirish joyi janub tomonda bo'lishini ta'minlash uchun har doim yo'llar va yo'llarning shimolida qurilgan. Xristiangacha bo'lgan muqaddas joylarga qurish ham odatiy hol edi. Bunday joylar hali ham o'zlarining sobiq topinuvchilari tomonidan muqaddas hisoblangan va ular ko'pincha ularga tashrif buyurishni davom ettirgan. Ko'pincha cherkovning "butparast" shimoliy tomoniga eshik o'rnatilgan bo'lib, bu ularga kirish va sajda qilish imkonini bergan. O'sha tomonning Iblis bilan aloqasi tufayli "Iblis eshigi" nomi paydo bo'lgan. Bu esa o'z navbatida qadimiy bo'lib qolgan. Bu tarixiy obidalarga ko'plab turistlar tashrif buyirishgan.

Keyinchalik va keng tarqalgan maqsadi shundan iboratki, (ayniqsa Sasseksda) Iblisning cherkovdan qochishiga imkon berish bo'lgan. O'rta asrlarda keng tarqalgan e'tiqodga ko'ra, Iblis suvda cho'milmagan bolaning ruhida yashaydi. Suvda cho'milish paytida Iblis bolani suvdan quvib chiqarib, unga bu yerni tark etishi kerak bo'lgan. Shunga ko'ra, bu maqsad uchun ko'pincha shimoliy devorga eshik qurilgan. Ushbu eshiklar ko'pincha haqiqiy foydalanish uchun juda kichik edi va shuning uchun faqat majoziy hisoblangan. Bu esa bizga juda ham qulay bo'lgan. Qolgan eshiklarning aksariyati Iblisning yana kirib kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun g'isht bilan qoplashgan.

Misollar
--------

Avliyo Margaret cherkovi, Ditchling, Iblisning eshigi
Iblisning eshiklarini butun Britaniyada topish mumkin, ammo Sasseks grafligida to'plangan, bu yerda diqqatga sazovor misollar quyidagicha:

* Aziz Margaret cherkovi, Ditchling
* Aziz Pyotr cherkovi, Hamsey
* Muqaddas Xelen cherkovi, Hangleton
* Barcha avliyolar cherkovi, Patcham
* Muborak Bokira Maryam, Sompting
* Aziz Nikolay cherkovi, Uert

Manbalar
--------

### Manbalar

1. 1 2 3  Collins 2007, s. 52. harvnb error: no target: CITEREFCollins2007 (help)
2. 1 2  Piccardi & Masse 2007, s. 291. harvnb error: no target: CITEREFPiccardiMasse2007 (help)
3. ↑  Coppin 2006, s. 138. harvnb error: no target: CITEREFCoppin2006 (help)
4. ↑  Holmes 1920, Unpaginated. harvnb error: no target: CITEREFHolmes1920 (help)
**Parinoz Izadyar**(Forscha: , 1985-yil 30-avgustda tugʻilgan.) eronlik aktrisa. U turli xil sovrinlarga ega boʻlgan, jumladan Kristal Simurg va ikkita Hafiz mukofotiga ham.

Faoliyati.
Parinaz Izadyar grafik dizayn bo‘yicha tahsil oldi va 2007 yilda „Bir odam, bir shahar" filmida ilk bor rol ijro etdi va bir yildan so‘ng Aliriza Aminining "O‘sha kun" (2008) filmida suratga tushdi.[1][2]

U Said Ibrohimifarning „Soyadagi oy" (2009) telefilmida ilk bor suratga tushdi. Uning birinchi seriali „Osmonga besh kilometr" 2011-yilda IRIB TV3 telekanalida namoyish etilgan va u olqishlarga sazovor bo‘lgan.[3]

Izadyarning boshqa seriallaridan ba'zilari: „Tushdagi dahshatlar" (2011) va „Davrlar" (2012) va Shahrzod (2015–2018). Izadyar bir qator filmlarda suratga tushgan, jumladan, „Villa aholisi" (2017), „Qiziqarli yoz" (2017), „Faqat 6,5" (2019).[4]

U 34-Fajr kinofestivalida "Hayot va bir kun" (2016) filmidagi roli uchun bosh roldagi eng yaxshi aktrisa nominatsiyasida "Kristal Simurg" mukofotini oldi.[5]
**Ibn Xamdis** (1055-1132)-qadimgi arab shoiri

Hayoti
------

Ibn Xamdis-sitsiliyalik shoir. Sevilyada al-Mu’tamid saroyida yashab ijod qilgan. Vatanini 1078 yilda normandlar istilo qilganidan so‘ng tashlab ketishga majbur bo‘lgan shoir al-Mu’tamidning yaqin do‘stlaridan biriga aylangan va amir vafot etgunicha u bilan birga qolgan. Ibn Xamdis umrining oxirgi yillarini Tunisda La-Mayorka orolida o‘tkazgan.

Ijodi
-----

**Ibn Xamdis** -Ispaniya tabiatining kuychisi bo‘lgan. Ispaniya manzaralari, ov sahnalari uning sheʼrlari mazmunini tashkil qilgan. Tabiat manzaralarini ifodalashda Ibn Xamdisning fantaziyasi chegara bilmagan.
Ibn Xamdis ishqiy hamda zohidlik xususiyatga ega bo‘lgan sheʼrlar (zuhdiyat) yozgan. Uning ushbu janrdagi sheʼrlarida sharqiy arab sheʼriyatining (Umar ibn Abu Rabi’a, Abul Ataxiya) taʼsiri seziladi. Ibn Xamdis sheʼriyati go‘zal va mazmundor bo‘lib, uning obrazlari tekis va ifodali, tili sodda va aniqdir.
*Subhi sodiqda biz bogʻga tashrif buyurganda*
U yerdagi irmoq sohillari yalangʻochlangan qilich kabidir.
Quyosh haroratining daraxt shohlari orasidan tushgan
Nurlari (bogʻni) sayqallayotgandek.
Koʻtarilgan ajoyib yarim oyga boq
Uning nuri qora zulmatni yorib chiqmoqda.
U xuddi kumushdan yasalgan oʻroq kabi,
Bogʻlardagi nargis gulini oʻrmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  Adabiyotlar: Mumtoz arab adabiyoti. Toshkent: Ziyavuddinova M, 2011 — — bet...
**Ighram** — Jazoirning shimolidagi Kabylie yeridagi shaharcha va kommunadir. Shahar So'mmomda, uning chap qirg'og'ida joylashgan. Maʼmuriy jihatdan u shimoldan Tizi Ouzou viloyati, janubdan Akbou va Tazmalt viloyatlari, gʻarbdan Beni Mellikeche shahri bilan chegaradosh.U Bejaya viloyatining janubiy-g'arbiy qismida joylashgan , 70 dan ortiq masofada joylashgan viloyat markazidan va 5 dan kam Akbou shahridan. U 50,11 kvadrat kilometr maydonni egallaydi va Ighram shahrining aholisi 16 878 kishi, 8 472 erkak va 8 406 ayol bo'lib, zichligi 332 aholi / km² (statistik ma'lumotlarga ko'ra, 2003 yil 31 dekabr)

Maʼmuriy jihatdan u shimoldan Tizi Ouzou viloyati, janubdan Akbou va Tazmalt viloyatlari, gʻarbdan Beni Mellikeche shahri bilan chegaradosh.

Uylar hovlida joylashgan bo'lib, qishloq xo'jaligi aholining ko'p qismini ish bilan ta'minlaydi. Ozodlik va emigratsiya urushi ularning aholisining ko'plab qishloqlarini bo'shatib yubordi, natijada binolar nisbatan yomonlashdi.

Igromdagi iqlim qishda ham, yozda ham mos ravishda yumshoq va issiq. Yillik o'rtacha yog'ingarchilik miqdori 6,33 gacha o'zgarib turadi mm va 70,45 mm, eng yuqori yog'ingarchilik dekabr oyida. Qishda shahar o'rtacha 63,63 oladi mm suv. Harorat 8,68 gacha °C va 30,80 °C.

Kommuna bir necha qishloqlardan iborat (Elma-Ouguenane, Amar Ouzeguene Ath, Ath Kerrou, Azoun, Ath Selam, Boukir, Iaamourene, Igguirven, Ighrem Ighil Nacer, Ikherbouchen, Irsen, Iaâzunène, Laazibmethlahins, Taa'zunène, Laazibmethlahins, Tajyetxetxit, Elma-Ougene, Elma-Uzexit, Tax. Tighilt Maxlouf).

Kommuna bir necha qishloqlardan iborat (Elma-Ouguenane, Amar Ouzeguene Ath, Ath Kerrou, Azoun, Ath Selam, Boukir, Iaamourene, Igguirven, Ighrem Ighil Nacer, Ikherbouchen, Irsen, Iaâzunène, Laazibmethlahins, Taa'zunène, Laazibmethlahins, Tajyetxetxit, Elma-Ougene, Elma-Uzexit, Tax. Tighilt Maxlouf).

Iqtisodiy jihatdan Igram shahri yaqin atrofdagi Akbouga bog'liq.
**Ikki frank** (fransuzcha: *Deux francs*; nemischa:) — 1850-yildan beri faqat tangalar koʻrinishida muomalaga chiqarilgan Shveysariya banknotlarining nominal qiymati.

Shveysariyaning davlat tillarida „frank" pul birligining nomi boshqacha yoziladi: nemis tilida — *Franken*, fransuz — *frank*, italyancha — *Franko*. Shveysariya ikki frankidagi barcha tangalarda nominal pul birligining qisqartirilgan nomi bilan koʻrsatilgan — *Fr.* Ikki franklik tangalarda davlat nomi lotin tilida koʻrsatilgan — *HELVETIA*.

Tarix
-----

1848-yilda qabul qilingan Shveysariya konstitutsiyasi federal hukumatning tanga zarb qilish boʻyicha mutlaq huquqini belgilab berdi. 1850-yil 7-mayda tangalarni zarb qilish toʻgʻrisida federal qonun qabul qilindi, oʻsha yili Shveysariya tangalarini, shu jumladan ikki franklik tangalarni zarb qilish boshlandi. Tanganing modeli oʻymachi Antuan Bovis (Jeneva) tomonidan Albert Uolch (Bern) eskizi asosida yaratilgan. Bu turdagi kumush tangalar 1863-yilgacha zarb qilingan bo‘lsa, 1850 va 1857-yillarda 900-chi tangalar, 1860-1863-yillarda esa 800-chi tangalar zarb qilingan.

1868-yil 26-iyunda 900-chi sinovning ikki frankidagi tangalarni muomaladan chiqarish toʻgʻrisida qonun qabul qilindi. 1869-yil 1-yanvarda ular qonuniy toʻlov vositasiga aylandi.

1874-yilda ikki frankning tanga zarb etilishi qayta tiklandi, tangalar turi oʻzgartirildi va 835-kumush standartiga koʻtarildi. Tanganing orqa tomoni bir xil boʻlib qoldi, yangi arves tomoni Fridrix Fisch (Arau) chizgan rasmi asosida Antuan Bovi tomonidan yaratilgan. Ushbu turdagi tangalar bugungi kungacha Shveysariyada ishlatilgan.

1968-yildan beri mis-nikel qotishmasidan tangalar zarb qilingan.

1982-yilgacha tangalarning arves tomonida Shveysariya kantonlarini ifodalovchi 22 ta yulduz tasvirlangan. 1979-yilda Yura kantoni Bern kantonidan ajralish natijasida tashkil topgan, ammo tangalarning arves tomonidagi 23-yulduz 1983-yilgacha paydo boʻlgan.

Tangalar
--------

| Rasm | Diametri, mm | Qalinligi, mm | Massa, g | Metall | chekka | Zarb yillari | Muomaladan chiqarilgan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 27 | 2.15 | oʻn | Kumush — mis900/100 | nayli | 1850, 1857 | 1869-yil 1-yanvar |
|  | 27 | 2.15 | oʻn | Kumush — mis 800/100 | nayli | 1860, 1862, 1863 yillar | 1878-yil 1-yanvar |
|  | 27 | 2.15 | oʻn | Kumush — mis
835/165 | nayli | 1874, 1875, 1878, 1879, 1886, 1894, 1896, 1901, 1903-1914, 1916, 1920-1922, 1928, 1931, 1936, 1931, 1919, 1919, 1919 | 1971-yil 1-aprel |
|  | 27 | 2.15 | 8.8 | Mis — nikel750/250 | nayli | 1968-1970, 1972- |  |

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2 3
3. 1 2  Cuhaj 2009. sfn error: no target: CITEREFCuhaj2009 (help)
4. 1 2  Cuhaj XX 2012. sfn error: no target: CITEREFCuhaj\_XX2012 (help)
5. ↑  Michael 2017. sfn error: no target: CITEREFMichael2017 (help)
**Past bosimli gidrosefali** ( **LPH** ) qorinchalarning kengayishi, juda past intrakranial bosimga (ICP) qaramasdan, kasallanganlarda og'ir demans, yurish va o'zini tuta olmaslik holati.

Past bosimli hidrosefali, oddiy bosimli hidrosefalinin yanada o'tkir shakli hisoblanadi. Agar o'z paytida tashxis qo'yilmasa, inson past bosimli gidrosefaliya holatida yoxud LPHSda qolish xavfini tug'diradi. Shuntni qayta ko'rib chiqish, hatto ular past ICPda drenajlash uchun o'rnatilgan bo'lsa ham, har doim samarali bo'lmasligi mumkin. Miyadagi bosim miya omurilik suyuqligining shunt tizimida oqishi uchun etarli darajada ko'tarilmaydi, shuning uchun shunt ochiq, lekin LPHda noto'g'ri ishlaydi. LPH holatlarida surunkali infarktlar qorinchalarning kattalashishi bilan miyadagi kuchlanishga javoban toj radiata bo'ylab ham rivojlanishi mumkin. LPH ning ayrim sabablari travma, o'simta, qon ketish, miya shilliq qavatining yallig'lanishi, butun miya nurlanishi, xususan, miya parenximasining muvofiqligiga ta'sir qiluvchi boshqa miya patologiyasini o'z ichiga oladi. LPHSni davolash usullaridan biri, salbiy bosimlarda o'rnatilgan tashqi qorincha drenaji (EVD). Pang & Altschuler va boshqalarga ko'ra, </link> EVD bilan boshqariladigan, barqaror, salbiy bosimli sifonlash, qisman kompyuter tomografiyasi yordamida diqqat bilan kuzatilgan LPHni davolashning xavfsiz va samarali usuli hisoblanadi. Ularning tajribasiga ko'ra, ushbu yondashuv miya mantiyasini qayta tiklashga yordam beradi. Ular EVD bosimini tez tushirish yoxud ko'tarishdan ogohlantiradilar, chunki u salbiy ta'sirni oshiradi va qorinchalarni beqarorlashtiradi. Qorinchalarni kichraytirish - bu boshlang'ich qadam bo'lsa, ularni barqarorlashtirish - shunt qo'yishdan oldin ikkinchi qadam - bu terapiyaning yakuniy bosqichi hisoblanadi. Bu formuladan har qanday o'zgarish, past bosim sozlamalariga qaramay, biroq patentli shunt tizimiga sabab bo'lishi mumkin.

1. ↑  Strand, Adam; Balise, Stephen; Leung, Lawrence Jun; Durham, Susan (1 January 2018). „Low-Pressure Hydrocephalus: A Case Report and Review of the Literature". *World Neurosurgery* (inglizcha). 109-jild. e131–e135-bet. doi:10.1016/j.wneu.2017.09.120. ISSN 1878-8750. PMID 28962963. Qaraldi: 27 August 2021.
**Illocska** , ( nemis : *Illutsch* ), ( serb : Ilochat , rom.  *Iločac* ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq. Aholisi magyarlar, ozchilikni serblar va Dunay shvablari tashkil qiladi. Ikkinchi jahon urushi tugagunga qadar aholining aksariyati Rim-katolik Dunay shvabiylari (Schwowe) edi, ularning ota-bobolari bir vaqtlar 1790ғyilda Nagyszekeli va Gyonk qishloqlaridan Illokskaga kelishgan.  Sobiq nemis koʻchmanchilarining aksariyati ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Germaniyaga  haydalganva 1946-1948 yillarda ittifoqchilar tomonidan bosib olingan Avstriya , Potsdam kelishuvi natijasida.  U erda faqat bir nechta Vengriya nemislari yashaydi, bugungi kunda ko'pchilik Chexoslovakiya-Vengriya aholi almashinuvidan kelgan vengerlarning avlodlaridir. Ular sobiq Dunay Svabiya aholisining uylariga ega bo'lishdi.

|  |
| --- |
| Illocska joylashgan joy |
| Koordinatalari: 45,80097°N 18,52327°DKoordinatalar : 45.80097° N 18.52327° D |
| Mamlakat | Vengriya |
| Tuman | Baranya |
| Hudud |
| • Jami | 15,1 km 2 (5,8 kv mil) |
| Aholi
(2004) |
| • Jami | 257 |
| • Zichlik | 17,01/km 2 (44,1/kv milya) |
| Vaqt zonasi | UTC+1 ( CET ) |
| • Yoz ( DST ) | UTC+2 ( CEST ) |
| Pochta kodi | 7775 |
| Hudud kodi | 72 |

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  „https://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/magyarorszagi\_nemzetisegek/nemetek/branau\_baranya/pages/013\_illocska.htm".
2. ↑  „https://ldu-online.de/die-vertreibung".
**Peresichne** (ukraincha: *Пересічне*, ruscha: *Пересечное*) — Ukrainaning Xarkov viloyati Xarkov tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Udining chap qirg'og'ida, Donning drenaj havzasida joylashgan. Peresichne Ukrainaning aholi punktlaridan biri bo'lgan Solonitsivk shahar posyolkasiga tegishli. Aholisi 6,918 nafar.

2020-yil 18-iyulgacha Peresichne Derxachi tumaniga tegishli aholi punkti bo`lgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Xarkov viloyatidagi tumanlar soni yettitaga qisqartiriladi va islohot doirasida Derhachi tumani hududi Xarkov tumaniga birlashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Солоницевская громада" (Russian).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (2020-yil 18-iyul). Qaraldi: 2020-yil 3-oktyabr.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
**Pernitsioz anemiya** oshqozon ichak traktidan (GIT) **vitamin-B12** ning absorbsiyasi buzilishi oqibatida kelib chiqadigan **anemiya** (kam qonlik)ning bir turi hisoblanadi. Odatda vitamin B12 yetishmovchiligi GITdagi qanaqadir muammo hisobiga B12 vitamin absorbsiyasi buzilishi bilan bogʻliq bo'ladi. Bu holat odatda ***Pernotsioz anemiyada*** sodir boʻladi va atrofik gastritda oshqozon sekretsiyasining buzilishi bilan bogʻliq hisoblanadi. Atrofik gastritda asosan oshqozondagi *parietal hujayralar* shikastlanishi hisobiga *ichki faktor* deb nomlanuvchi modda ishlanmaydi va bu modda ishlanmasligi V-B12 ni soʻrilishi kerak qismga yetqazilishidagi muammolarga sabab boʻladi. Aslida esa ichki faktor quyidagi tartibda V-B12 soʻrilishiga yordamlashadi. 

1. Parietal hujayralardan ishlab chiqarilgan ichki factor 12 barmoq ichakda R-B12 komplexni kutadi.

2. 12 barmoqli ichakda ichki faktor V-B12 ni bogʻlab, iliumgacha transportini taʼminlaydi. Shuningdek, bu birikma B12ni hazm shiralari taʼsirida parchalanishni oldini oladi.

3. Ilium hujayralari apikal yuzasida ichki faktorni sezuvchi retseptorlar mavjud, (*B12ni emas, ichki faktorni taniydi*).

4. Shu hujayralar endositoz orqali IF-B12 ni qaʼbul qiladi va qonga oʻtkazadi. Qondagi ***transkobalamin**-**2*** orqali B12 kerakli qismlarga boradi.

5. Ichki faktor yetishmasligi B12 oʻzlashtirilishida muammolarga sabab boʻladi.

B12 GIT orqali soʻrilganidan soʻng, dastlab, yuqori miqdorda *jigarda* zahiralanadi. Keyinchalik zahiradan, kerak boʻlganda suyak koʻmigiga chiqariladi.  B12 ning kunlik miqdori *1-3mikrogram* hisoblanadi, jigar va boshqa to'qimalardagi zahira esa 1000 marotaba koʻp hisoblanadi. Shu sababli, 3-4 yillik defitsit hollarida ham zahira hisobiga organizm normal saqlanadi va shuncha muddatdan keyingina anemiya belgilari yuzaga keladi.

Foliy kislotasi (pteroilglutamat kislota) yetishmovchiligi
----------------------------------------------------------

Foliy kislotasi normada koʻkatlarda, baʼzi mevalarda, goʻshtda (ayniqsa jigar) boʻladi. U pishirish vaqtida osonlikcha parchalanadi (yoʻqqa chiqadi). Shuningdek, tez-tez uchraydigan turli GIT kasalliklari vaqtida B12 va Foliy kislata soʻrilishi buziladi. Misol qilib oladigan boʻlsak, ***spru*** kasalligida absorbsiyaning buzilishi yuzaga keladi. Foliyning yetishmovchiligi ham eritropoezda muammolar paydo boʻlishini oshiradi. Kobalamin absorbsiyasidagi yetishmovchilik uning zahirasi katta boʻlganligi sabab bir necha yil simptomlarsiz kechsa, foliy kislatasi yetishmovchiligi bir necha oydan keyin bilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Linda Costanzo: Medical physiology; 6th

edition, 2018.
2. 1 2 3  Artur Guyton, John Hall: Textbook of

medical physiology; 14th edition, 2020.
3. 1 2 3 4  
Indu Khurana, Arushi Khurana: Textbook of medical physiology; 2nd edition, 2009.
**Umut ko'prigi** ( turkcha: *Umut Köprüsü*, ozarbayjoncha: *Ümid Körpüsü*), avvaldan **Boraltan ko'prigi** nomi bilan tanilgan, 286-metr-long (938 ft) uzunlikdagi Ozarbayjon-Turkiya chegarasidan oqib o'tuvchi Aras daryosini kesib o'tuvchi arkali ko'prik. Hozirgi ko'prik 1991-yildan 1992-yilgacha bo'lgan davrda qurilgan va 1992-yil 25-mayda Dilucu bojxona nazorat punkti bilan birga rasmiy ravishda ochilgan.

Asl ko'prik tarixan 1945-yilda Sovet Ittifoqi va Turkiya o'rtasidagi *Boraltan ko'prigi fojeasi* (turkcha: *Boraltan Köprüsü faciası*) deb nomlanuvchi voqea orqali tanilgan. Voqea Ikkinchi jahon urushi paytida Germaniya uchun jang qilganlikda ayblangan 195 nafar sovet askarining Turkiya hukumati tomonidan Sovet Ittifoqiga qaytarilishiga aloqador edi. Biroq 1944-yilda 146 nafar ozarbayjonlik Stalin ta’qibidan qochib Turkiyadagi Boraltan chegara postlariga boshpana izlagan. SSSR va Turkiya o'rtasidagi ziddiyat kuchayganligi sababli, taranglikning yanada kuchayishiga yo'l qo'ymaslik uchun mahkum askarlar SSSR hukumatiga topshirilgan. Askarlar chegarani kesib o'tganidan ko'p o'tmay, ular vatanga xiyonatda ayblanib, qatl qilingan.

Turkiya Kars shahrini Igdir viloyati orqali Naxichevan bilan bogʻlash rejasining bir qismi sifatida ozmi-koʻpmi xuddi shu joyda temir yoʻl koʻprigi qurish niyatini bildirgan. Armanistonni toʻliq aylanib oʻtuvchi Boku-Naxichevan temir yoʻlini taʼminlash uchun Boku-Tbilisi-Axalkalaki-Kars temir yoʻlini kengaytirish rejaga kiritilgan. Ammo Ikkinchi Qorabogʻ urushidan keyin Zangazur yo'lagi temir yoʻlini (Horadiz-Agband-Ordubad) reabilitatsiya qilish ishlari yo'lga oshirilgan va Boku-Naxichevan temir yo'l loyihasi amalga oshmay qolgan.

Havolalar
---------

* Umut ko'prigi to'rtburchakli taklif




1. ↑  *sabah.* „CHP's latest election promise of sending back Syrian refugees in Turkey comes under criticism" (en-US). *Daily Sabah* (2015-yil 23-aprel). Qaraldi: 2021-yil 24-iyul.
2. ↑  „Boraltan Köprüsü Olayı – Ağustos 1945 – İnönü Vakfı, İsmet İnönü, İsmet İnönü Kimdir, İsmet İnönü Hayatı, İsmet İnönü Resimleri".
3. ↑  Turkey announces its intention to build a railway to Azerbaijan rbc.ru 12 Nov 2020
4. ↑  Kars-Nakhchivan-Iran railway indicative route railturkey.org
5. ↑  Nakhchivan rail plans eurasianet 31 Mar 2021
6. ↑  South Caucasus railway map Wikimedia
**Ingliz suv spanieli —** itlarning yoʻqolib ketgan zotidir. Oxirgi vakillari 1930-yilda koʻrishgan. Bu ovchi it zoti suv qushlari va oʻrdaklarni ovlashi mumkin edi. Bu spaniel kolli yoki pudel va bahor spaniel aralashmasiga oʻxshardi. Bu zot Irlandiyalik spanielning yaratilishiga ilhom bergan boʻlishi mumkin.

Zotning tarixi
--------------

 XVI asr rasm. Ingliz suv spaniellari bilan ziyofat
Bu zot 1802-yilda ham uzun va qalin junga ega ekanligi tasvirlangan. Ingliz suv spanieli 1830-yillarga qadar zotga aylantirildi. Odamlar uni (ingliz suv spanielini) „qarindosh", irlandiyalik suv spanieli deb atamadilar. XVIII asrning birinchi yarmida ingliz suv spanieli Sharqiy Angliyada oʻrdak ovlash uchun ishlatila boshlandi.

suv spanieli
1570-yilda doktor Jon Guy ingliz suv spanielini tasvirlab berdi. Taxminlarga koʻra Shekspir bu zotni allaqachon bilgan, chunki u bu haqda Makbetda eslatib oʻtgan.

1967-yilda (oʻsha paytda zot allaqachon yoʻq boʻlib ketgan) Jon F. Gordon yozgan:

1797 — yilgi rasm

Tashqi koʻrinishi
-----------------

 1859-yildagi rasm
Ingliz spaniellarining rangi zamonaviy zotlarda topilgan: ingliz Springer Spaniel, Welsh Springer va Spaniel.

Ovdan foydalanish
-----------------

Rasmlardan birining muallifi suvda suzuvchi qushlar va oʻrdaklarni ovlashda ingliz suv spanielidan foydalangan maʼqulligini, chunki u yaxshi suzishini taʼkidlagan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Henriques, Harry* „History of Spaniels - Norfolk and English Water".  Spaniels in the Field. 2008-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 24-yanvar.
2. ↑  „Irish Water Spaniel Information".  Sarah's Dogs. Qaraldi: 2018-yil 3-noyabr.
3. 1 2 3  *Horter, Ria* „Vanished Dog Breeds". Qaraldi: 2010-yil 25-yanvar.
1997-yilda Pink Palacega kirish ko'rinishi
**Pink Palace** (nem. "Pushti saroy") Los-Anjelesdagi Xolmbi tepaliklarining yuqori darajadagi Sunset bulvarida joylashgan joy nomi edi. Villa o'zining ko'plab mashhur aholisi, jumladan, aktrisa Jeyn Mansfild bilan mashhur bo'ldi. Uy 2002-yilda buzib tashlangan.

Tarixi
------

Villa 1929-yilda 10100 Sunset bulvarida O'rta Yer dengizi uslubida qurilgan, me'mori GC McAllister edi. Uyda 900 m² dan ortiq maydonda 40 ta xona, jumladan, etti yotoq xonasi, sakkizta hammom, bar, kutubxona va vino qabri mavjud edi. Saroyda alohida mehmonxona ham joylashgan edi. Birinchi xo`jayini Rudy Vallée edi.

Undan keyin aktrisa Jeyn Mansfild bo'lajak ikkinchi turmush o'rtog'i Mikki Xargitay bilan birga 1957-yilda 76 000 dollarga saroyni sotib oldi. Mansfild keng qamrovli ta'mirlash ishlarini olib bordi: u uyni pushti rangga bo'yadi, hammomlardan biriga yurak shaklidagi vanna qo'ydi va butun xonani pushti rang bilan qopladi. U, shuningdek, yurak shaklidagi kamin qo'shdi va yo'lga *J* va *M* bosh harflari qo'shilgan temirdan yasalgan darvoza barpo etdi. U bayramlarda pushti shampan pompalanadigan favvora yaratdi. Hargitayning Mensfild uchun moʻljallangan hovuzi alohida eʼtiborni tortdi: bu yurak shaklidagi basseyn boʻlib, uning pastki qismida Xargitay zarhal mozaikada *"Men seni sevaman Jeyni"* *deb yozgan* edi. ). Mulk Gollivud yulduzlari uchun mashhur uchrashuv joyiga aylandi va Gollivudning diqqatga sazovor joyi hisoblangan.

1967-yilda Mansfildning o'limidan so'ng, saroy bir necha marta o`z egasini o'zgartirdi: Ringo Starr, *Mama* Kass Elliot va Engelbert Humperdink villada yashagan va boshqalar. Starr pushti devorlarni oq rangga bo'yashga bir necha bor urinib ko'rgan, ammo eski rang ko'rinib turardi. Humperdink butun saroyni spekulyativ firmaga sotdi, u esa uni 9-aprelda sotdi. 2002 yil noyabr oyida to`liq buzilgan.

Iqtiboslar
----------

> Jaynes Pink Palace wurde ein zentraler Gegenstand, das Gespräch von Hollywood. [...] Show-Leute von nah und fern waren auf die königliche Beute neidisch. „Es gab Terrassen, Blumen, Statuen wie im alten Rom und ein wundervolles kleines Badehaus aus Glas", sagte Mickey [Hargitay] stolz. „Das Haus hatte Charakter"
> 
> — Michael Feeney Callan

Havolalar
---------

* messynessychic.com ma'lumotlari va rasmlari
* huffingtonpost.com ma'lumot va video
* angelfire.com ma'lumotlari va rasmlari
* hollywood.com ma'lumotlari va rasmlari
* pinterest.com ma'lumotlari va rasmlari
* worldofwonder.net ma'lumotlari va rasmlari

Manbalar
--------



1. ↑  „geodeg.com".
2. ↑  „Los Angeles Times".
3. ↑  „life.time.com". 2015-yil 6-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-noyabr.
Sidi al-Bashir tasviri tushurilgan qadimiy pochta kartasi.
**Al-Bashiriya madrasasi** (arabcha: ) Tunis madinasidagi madrasalardan biri. Husayniylar sulolasi davrida qurilgan va zaviyaga biriktirilgan.

Etimologiyasi
-------------

Madrasa Shayx Muhammad Al-Bashir Al-Zuaviy (arabcha: ) sharafiga nomlangan. U 1826-yili Tunisda vafot etgan muhim rahmoniy tariqat olimi.

Joylashuvi
----------

Tunisning Djellaz qabristonidagi Sidi al-Bashir maqbarasi koʻrinishi.
Madrasa Tunis madinasining janubiy chekkasida, Sidi al-Bashir koʻchasida joylashgan.

Tarixi
------

Madrasa Zouaua qabilasidan boʻlgan Rahmoniy tariqatiga ergashgan talabalarga taʼlim berish maqsadida qurilgan. U 1824 (hijriy 1240)-yilda Al-Husayn II ibn Mahmud tomonidan maqbara bilan qurilgan. Shayx al-Bashir vafotidan keyin uning oʻgʻli muassasani boshqargan.

Tavsifi
-------

Madrasa yetti xona va bitta masjiddan iborat.

Rivoji
------

Tunis mustaqillikka erishgach, bu madrasa Sidi al-Bashir koʻchasidagi restavratsiya ishlari doirasida vayron qilingan.

Talabalari
----------

Bu madarsa talabalari orasida al-Bashir oʻqitgan tafsir darslarida (Qurʼon tafsirlari) shaxsan yordam bergan tarixchi Ahmad ibn Abi Diyaf ham bor.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Mohamed Belkhodja*. Tārīkh maʻālim al-tawḥīd fī al-qadīm wa-fī al-Jadīd* (ar). Tunis: al-Maṭbaʻah al-Tūnisīyah, 1939.
*P. insignis* yogʻoch
***Platonia insignis***, ***Platonia*** turkumining yagona turi, Braziliya, Paragvay, Kolumbiya va Gayananing nam oʻrmonlarida Janubiy Amerikada oʻsuvchi Clusiaceae oilasiga mansub daraxt. Keng tarqalgan nomlari orasida **bacuri** (bacurí, bacury, bakuri, pacuri, pakuri, pakouri, packoeri, pakoeri), **maniballi**, **naranjillo** va **bacurizeiro** bor.

*Platoniya* Yangi Kaledoniyada *oʻsuvchi Montrouziera* bilan bogʻliq.

Tavsif
------

*Platonia insignis* — balandligi 25–40 m ga yetadigan daraxt. Uning poʻstlogʻida piramidal toj va moʻl-koʻl sariq lateks mavjud. Barglari qarama-qarshi, oddiy choʻzinchoq yoki elliptik shaklda, uzunligi 8-15 sm va yaltiroq toʻq yashil, chetlari toʻlqinsimon va teriga oʻxshash.

Gullari 5-7 dona pushti rangda, beshta gulbargli. Mevasi yumaloqdan ovalgacha, 7-14 sngacha uzunlikdagi, qalin, sariq poʻstga ega. Mevasi papayyaga oʻxshaydi. Po‘stloq bosilganda sariq rangli lateks chiqadi. Yopishqoq oq eti xushboʻy, shirin va nordon taʼmga ega. Meva ichida 3 tadan 5 tagacha urugʻlar mavjud.

Oq qorinli toʻtiqush (*Pionites leucogaster*) oʻsimlikning changlatuvchisi hisoblanadi .

Oʻstirish va foydalanish
------------------------

 Bakuri plantatsiyasi
Bakuri mevalari uchun oʻstiriladi, undan turli xil ziravorlar va ichimliklar tayyorlanadi. Meva tarkibida yuqori miqdorda fosfor, temir va vitamin C mavjud. Yogʻli jigarrang urugʻlaridan teri kasalliklarini davolash uchun uy sharoitida ishlatiladi.

Yog 'va sariyogʻ
----------------

 Bakuri yogʻi
Bakuri yogʻi teriga tez kirib boradigan tripalmitinning yuqori darajasi (50 % dan 55 %) tufayli yuqori soʻrilish tezligiga ega. Meva tarkibidagi palmitoleik kislotaning yuqori miqdori (5 %) bakuri yogʻini yumshatuvchi va namlovchi vosita sifatida foydali qiladi.

**Fizik-kimyoviy maʼlumotlar**

| Indeks | Birlik | Malumot qiymati |
| --- | --- | --- |
| Yod indeksi | gl2/100g | 57 |
| sovunlanish koʻrsatkichi | mgKOH/g | 211 |
| kislotalilik | mgKOH/g | 10,71 |
| Peroksid indeksi | meq/kg | 5 |
| Birlashish nuqtasi | °C | 35 |

Kimyo
-----

Platoniya trioksijenli *ksantonlarning* tabiiy manbaidir. Lateks tarkibida rezinotol mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Ruhfel, B. R. V. Bittrich, C. P. Bove, M. H. G. Gustafsson, C. T. Philbrick, R. Rutishauser, Z. Xi, and C. C. Davis (2011). Phylogeny of the Clusioid Clade (Malpighiales): Evidence from the Plastid and Mitochondrial Genomes. American Journal of Botany 98: 306-25.
2. ↑  Morais, L. R. Banco de Dados Sobre Espécies Oleaginosas da Amazônia, não-publicado
3. ↑  „*Platonia insignis*". 2011-yil 18-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 15-avgust.