recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kapital qoʻyilmalar**, kapital mablagʻlar — i.ch. va noishlab chiqarishga tegishli asosiy fondlarni yaratishga, ularni yangilashga va harakatdagi fondlarni koʻpaytirishga, obʼyektlarni qurishga sarf qilinadigan, i. ch.ga qoʻyilgan mablagʻ. K.q. davlat byudjetidan ajratilgan mablagʻlar, banklarning kreditlari, korxona, firma, kompaniyalarning foydasi va amortizatsiya fondlari, aholi jamgʻarmalari hisobidan amalga oshiriladi. K.q. ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish, ularni zamonaviylashtirish va iqtisodiy rivojlanishni taʼminlovchi muhim omil hisoblanadi. K.q. dastlab pul shaklida boʻlib, pulga resurslar sotib olinadi va bu resurslar i.ch. ning moddiy omiliga aylanadi, natijada iqgisodiy oʻsish yuz beradi.

K.q. tarkibiga qurilish-montaj ishlariga, mashina-uskunalar, jihozlar, transport vositalari sotib olishga va b.ga yoʻnaltirilgan mablagʻlar kiradi. K.q.ning asosiy qismi kapital qurilishga — yangi obʼyektlarni barpo etish, ishlab turgan korxonalarni rekonstruksiyalash, i.ch. uskunalarini modernizatsiyalash, i.ch.ni kengaytirish, montaj ishlariga safarbar etiladi. K.q. sarfida alohida tarmoq — qurilishning ahamiyati katta. K.q. ichki va tashqi turlarga boʻlinadi. Mamlakat daromadi (davlat byudjeti, asosiy fondlar amortizatsiyasi, aholi jamgʻarmalari) ichki K.q. manbai boʻladi. Tashqi K.Q- chetdan — chet davlatlar, xorijiy banklar, yakka investorlar hisobidan amalga oshiriladi va bevosita va bilvosita shakllarga ega. Bevosita K.q. chet el firmalari, korxonalari va banklari, tadbirkorlar tomonidan aniq xoʻjalik subʼyektlarini barpo etish, rivojlantirish uchun bevosita sarflanadigan mablagʻlardir. Bilvosita K.q. chet el firmalari, banklarining K.q. qabul qilayotgan mamlakat qukumati tomonidan kafolatlangan loyihalarni amalga oshirishga yoʻnaltiriladi. 2001—2002-yillarda Oʻzbekistonda yalpi kapital qoʻyilmalarning 30% dan ortigʻi xorijiy investitsiyalar hissasiga toʻgʻri keldi. Xorijiy investitsiyalar ishtirokida Oʻzbekistonda Qarshiteks, Buxoroteks, Kabul-Toʻytepa, Kabul-Koʻkcha, Shoʻrtan gaz-kimyo majmui, Asakadagi "OʻzDEUavto" avtomobili zavodi, Buxoro neftni qayta ishlash zavodi va b. yirik sanoat korxonalari qurildi (qarang Investitsiyalar).

Sadir Salimov, Ergash Akromov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Suy**, Suy xonligi — Xitoydagi sulola va davlat (581—618). Asoschisi — sarkarda Yan Szyan (Yang Jyan); u imperator Vendi (581—604 yillarda hukmronlik qilgan) nomi bilan mashhur boʻlgan. U 589-yil mamlakatning jan. va shim.ni birlashtirib, xitoylik boʻlmagan elatlarning shimolidagi hukmronligiga chek qoʻygan. Davlat hududi sharqda dengiz qirgʻoqlarigacha, gʻarbda Sharqiy Turkistongacha, janubida hozirgi XXRning Yunnan oʻlkasigacha va shim. da Ichki Moʻgʻulistongacha kengaygan. Mamlakatni boshqarishni markazlashtirishga qaratilgan islohotlar oʻtkazgan. Poytaxti — Changʼan (hozirgi Sian) boʻlgan. Vendi taxtga chiqqan dastlabki yillarida dehqonlarga yon bosgan. Imperator Yan Guan (Yandi) davrida (605—617) Xitoydagi Buyuk kanalning asosiy kismi qurilgan. Yan Guan Koreyaga (611 — 614), Janubida — Vyetnamdagi Vansuan davlatiga, Gʻarbda — turkiy qabilalar va tuguxunlarga qarshi bosqinchilik urushlari olib borgan. Turkiy qabilalarga qarshi kurash jarayonida u turklarni 2 ga boʻlib tashlash va ular orasiga nizo solish, shu asosda yuzaga kelgan ichki ziddiyatlardan foydalanib oʻz maqsadiga erishish rejasini amalga oshirishga harakat qildi. Yan Guan kattiqqoʻl, qonxoʻr, maishatboz, ortiqcha mablagʻ talab qiladigan yirik tadbirlar oʻtkazishni yaxshi koʻrgan. S. dehqonlar qoʻzgʻolonlari (611—618) va oʻzaro ichki nizolar tufayli barham topgan. 618-yil hokimiyatni Tayyuan (hozirgi Shansi viloyati) noibi Li Yuan egallab olib, yangi Tan sulolasiga asos solgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
2011-yil IBM Watson superkompyuteri
**IBM Watson** — Devid Ferruchchi boshchiligidagi tadqiqotchilar guruhi tomonidan yaratilgan sunʼiy intellekt tizimi bilan jihozlangan IBM superkompyuteri. Uning yaratilishi DeepQA loyihasining bir qismidir. Uotsonning asosiy vazifasi tabiiy tilda tuzilgan savollarni tushunish va yordamida ularga javob topishdir. IBM kompaniyasining birinchi prezidenti Tomas Uotson sharafiga nomlangan.

Platforma tavsifi
-----------------

Watson 90 ta IBM p750 serverlaridan iborat boʻlib, ularning har biri sakkiz yadroli POWER7 arxitektura protsessoriga ega. Operativ xotiraning umumiy hajmi 15 terabaytdan ortiq.

Tizim 4 terabayt hajmdagi 200 million sahifali tuzilgan va tuzilmagan maʼlumotlarga kirish huquqiga ega edi, Vikipediyaning toʻliq matni.

2014-yilda IBM IBM Watson loyihasini rivojlantirish va bulutga asoslangan kognitiv (kognitiv, oʻrganish) xizmatlarini ishlab chiqish va tijoratlashtirish vazifasi yuklangan Watson Business Group-ning yangi kognitiv hisoblash boʻlinmasini yaratishga 1 milliard dollar sarmoya kiritilishini e’lon qildi. sogʻliqni saqlash, moliya, sayohat, telekommunikatsiya va chakana savdo.

IBM Watson loyihasini muvaffaqiyatli rivojlantirishni davom ettirib, 2018-yilga kelib kompaniya dasturiy mahsulotlarni chiqardi: Watson Studio — mashinani oʻrganish modellarini yaratish uchun va Watson SDK — Linux operatsion tizimlari uchun mavjud boʻlgan IBM Watson Internet xizmatlaridan foydalanish uchun, macOS va Windows. Xususan, asl Core ML(ingl.)o'zb. ramkasi macOS da ishlashni tezlashtirish uchun ishlatiladi — Apple tomonidan mashinani oʻrganish usullari uchun yaratilgan.

Ishtirok etish "Jeopardy!»
--------------------------

Displeyda Watson demo konsoli
2011-yil fevral oyida superkompyuter Jeopardy telekoʻrsatuvida ishtirok etdi (ruscha analogi — "Oʻz oʻyini "). Uning raqiblari dasturdagi eng yirik gʻalaba sohibi Brad Rutter va eng uzoq magʻlubiyatsiz seriya rekordchisi Ken Jennings edi. Oʻyin davomida Watson Internetga kirish imkoniga ega emas edi. Kompyuter 1 million dollar yutdi, Jennings va Rutter esa mos ravishda 300 ming va 200 ming dollar olishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Smartest Machine on Earth Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-02-17). Retrieved 14-fevral 2011-yil.
2. ↑  *Mike Hale*. „Actors and Their Roles for $300, HAL? HAL!". *The New York Times* (8-fevral 2011-yil).
3. ↑  IBM Watson Vanquishes Human Jeopardy Foes. Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-02-17). // PCWorld.
4. ↑  „IBM Watson superkompyuteriga $ 1 milliard sarmoya kiritadi".  Servernews (9-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 7-mart 2017-yil.
5. ↑  „IBM Watson Studio". *IBM.*. Qaraldi: 8-iyun 2018-yil.
6. ↑  „IBM Watson APIs". *GitHub.*. Qaraldi: 8-iyun 2018-yil.
7. ↑  „Integrate Your Machine Learning Models in Apple Devices". *Medium.com*. Qaraldi: 8-iyun 2018-yil.
8. ↑  „IBMning superkompyuteri "oʻz oʻyinlari"da amerikalik futbolchilarni magʻlub etdi" (ru). *Lenta.ru* (14-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 18-fevral 2011-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Watson-developer-cloud GitHubda(Inglizcha)
**Kapitalistik sayyohlar** ( soddalashtirilgan xitoycha : chāngīngī; an'anaviy xitoycha : xānyuyín; Xanyu Pinyin : *Zǒu zīpài* ) - ilgari Maoizm nazariyasida kommunist bo'lsa-da, kapitalistik kuchlar va keyingi burjua bosimiga bo'ysunish tendentsiyasiga ega bo'lgan shaxs hamda kapitalizmni yoki guruhlarni bildiruvchi atamani himoya qiladi. 

Shunga ko'ra; Kapitalistik sayohatchilar sifatida belgilangan bu kuchlar kommunistik inqilobdan keyin kapitalistik iqtisodiyot va fikrlash tarzini tiklashga harakat qiladilar. Boshqacha aytganda, ular "kapitalistik yo'l" ga olib boradilar. Bu iboralar 1956-57 yillarda Mao Tszedun tomonidan nazariya qilingan va 1965 yilda Xitoy Kommunistik partiyasi adabiyotiga kirgan. Shu kundan boshlab partiya ichida "kapitalistik yo'lovchilar" va "reaksion tendentsiyalar" deb ta'riflangan odamlarga qarshi kurash boshlandi.  Xitoy Kommunistik partiyasida kapitalistik sayohatchilar kapitalizmni tiklashga harakat qiladigan kapitalistik sinf vakillari sifatida tasvirlangan, garchi ular sotsializmni himoya qiluvchilar sifatida ko'rinadi.

Mao Szedun Stalin vafotidan keyin, ayniqsa destalinizatsiya jarayoni boshlanishi bilan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasini kapitalistik sayohatchilar boshqarganligini aytdi. Bu holat Sovet-Xitoy bo'linishining asosini tashkil etdi. Mao, shuningdek, o'zidan keyin prezident bo'lgan Deng Syaopingni kapitalistik yo'lovchi sifatida aybladi. 

1. ↑  Oxford Dictionaries - Capitalist Roader Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh. (ingl.) Erişim tarihi: 24 Haziran 2016.
2. ↑  Chan, Sylvia. "The Image of a "Capitalist Roader"--Some Dissident Short Stories in the Hundred Flowers Period". The Australian Journal of Chinese Affairs (College of Asia and the Pacific, The Australian National University) (2), 1979, s. 77-102. doi:10.2307/2158732. JSTOR 2158732.
3. ↑  'Capitalist roader' has last laugh: Enfeebled Deng, at 90, still keeps his iron grip Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh. (ingl.), *The Independent*, 21 Ağustos 1994, Erişim tarihi: 24 Haziran 2016.
**Tbilisi amirligi** - Gruziyada oʻrta asrlarda musulmon amirlari boshqargan davlat. 8-asrning 30y.larida Sharkiy Gruziyada oʻrnashib olgan arablar, qarorgohi Tbilisi boʻlgan amirlik barpo etganlar. Dastlab amirga Sharqiy Gruziyaning barcha hududi tobe boʻlgan, lekin keyinchalik gruzin xalqining kurashi oqibatida Tbilisi amirligi hududi qisqargan. 9-asr boshiga kelib amir qoʻl ostida faqat Kartlining oʻzi qolgan, 11-asrda esa, Tbilisi sh. va uning atrofidagi tumanlar amirlikka tobe boʻlgan, xolos. 9-asr boshida amirlar Xalifalikdan ajralib mustaqil boʻlish uchun kurash boshlashgan. 9-asrning 80y.larida ular bunga erishganlar va 11-asr oxiriga qadar mustaqilliklarini saqlab qolganlar. 9—10-asrlarda Tbilisi amirligi ilk urta asr gruzin davlatlarining gruzin yerlarini birlashtirish uchun olib borgan kurashlarida ishtirok etgan. 11-asrning 30y.larida Tbilisidagi hrkimiyat shahar zodagonlari qoʻliga oʻtgan, 1122-yil shaharni shoh David Binokor boshchiligidagi gruzin qoʻshinlari egallagan va Tbilisi birlashgan Gruziyaning poytaxtiga aylangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Norvell uyi
 1985-yil olingan surat
**Norvell uyi** — Sietl, Vashingtonning diqqatga sazovor joyi sifatida belgilangan. U 1908-yilda qurilgan va Shveytsariya arxitekturasining soʻnggi namunasidir. Sunset tepaligi yaqinidagi Ballard jamoasida joylashgan boʻlib, u oʻzining atrofdagi daraxtlari bilan oʻzining asl koʻrkam koʻrinishi bilan saqlanib qolgan.

Arxitektura uslubi
------------------

Uy xalq meʼmorchiligi va eklektizm elementlarini birlashtiradi. Saxiy ichki yogʻoch va archa pollar mahalliy yogʻoch sanoati muhimligini koʻrsatadi. Biroq, interyerda yigirmanchi asr boshidagi koʻplab dizayn taʼsirlari mavjud, masalan, klassik uygʻonish ustunlari, amerikalik hunarmand uslubidagi bezaklar va qoliplar, shuningdek, qirrali va vitrajlar, tashqi koʻrinish esa bezakli qavslar, minoralar va balkonlar bilan toʻldirilgan. Uyda katta osilgan kornislarga qoʻshimcha ravishda hayoliy elementlar ham mavjud.

Norvell uyi norvegiyaliklar koʻp yashaydigan jamiyatda joylashganligi sababli, uyning meʼmoriy uslubi Norvegiyada oʻn toʻqqizinchi asr oxiridagi moda uslubi taʼsirida boʻlgan, bu yerda Shveytsariya Chalet uslubi oʻziga xos oʻzgarishga aylandi ". Norvegiyada egri chiziqlar, oʻyma naqshlar, chiroyli kesilgan balustradalar va shingillalarni oʻz ichiga olgan tarixiy Stav cherkovlarini saqlab qolishga qiziqish uygʻondi va koʻplab norvegiyaliklar bu tafsilotlarni oʻzlarining yangi qurilgan uylari, mehmonxonalari va mehmonxonalariga kiritishni boshladilar. boshqa tijorat binolari.

Tarixi
------

Hozirgi uyning yoshi bir asrdan oshdi. Bu uy dastlab 1908-yilda Stimson yogʻoch zavodi menejeri uchun maxsus Ballarddagi arra zavodidan archa yogʻochidan foydalangan holda qurilgan, ammo uy oʻz nomini uyda eng uzoq vaqt yashagan egalari **Jeyms** va **Hazel Norvelldan** olgan. Ular uni 1949-yilda sotib olishgan, oʻshanda urushdan keyingi koʻplab oilalar uni eskirgan deb hisoblashgan, lekin uning uslubini qadrlab, oʻzining asl xususiyatlarini oʻzgarmagan holda saqlab qolishni Norvell oilasi hohlagan.

Uy 1979-yil 14-mayda Sietlning diqqatga sazovor joyi sifatida belgilangan.

2012-yil mart oyida 2010-yilda Sietldagi yana bir uyni qayta tiklagan mahalliy pudratchi Norvell uyini boʻyoq ranglarini tanlash, taʼmirlash va qayta boʻyashda yordam berish uchun yollangan.

Yana qarang
-----------

* Shveytsariya chalet uslubi
* Amsterdam arxitektura uslubi
* Klassik arxitektura
* Pombaline arxitektura uslubi

Galereya
--------

* Derazalarning tashqi ko'rinishiDerazalarning tashqi ko'rinishi
* Vitraj paneliVitraj paneli
* Osilgan kornişlarOsilgan kornişlar
* GumbazGumbaz

Manbalar
--------

1. ↑  Swope, Caroline: *Classic houses of Seattle:high style to vernacular*, Portland, Timber Press, 2005
2. ↑  Seattle Council Bill Number: 100228
Ordinance Number: 108210 'AN ORDINANCE relating to Historic Preservation, designating the Norvell House A Landmark under Ordinance 106348 and imposing control thereon.' Date introduced/referred: April 2, 1979. Date passed: May 14, 1979. Vote: 7-0
3. ↑  'Historic and eclectic Ballard home gets a careful updateʼ March 20, 2015

Havolalar
---------

* Wayback Machine saytida arxivlandi (2009-09-29).
* 
*
Amin Hayai - eronlik aktyor. U Eron kinosini nishonlash mukofotiga nomzod boʻlishdan tashqari, ikkita Kristal Simurg, uchta Hafiz mukofoti va Eron Kino tanqidchilari va Yozuvchilar uyushmasi faxriy diplomi sazovor boʻldi..

Faoliyati
---------

U ta'lim olish bilan birga teatrda aktyorlik faoliyatini boshladi. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, u harbiy xizmatga kirdi va harbiy-havo kuchlari armiyasining san'at markazida ham harakat qildi. 1991-yilda u rejissyorlik bilan bolalar uchun teatrlashtirilgan shouda ishtirok etdi. Filmlarda asosiy aktyorlik rolini olish uchun unga koʻp vaqt kerak boʻldi va u oʻzining birinchi „ Momo havoning qizil olma "filmida muvaffaqiyat qozondi. Shuningdek, u eng yaxshi erkak aktyor mukofotiga sazovor boʻldi Fajr kinofestivali tomonidan 2008-yilda Rasoul Sadr-Amelining "Kecha" filmi uchun. 2019-yilda u Eronning birinchi iste'dodlar shousida Asre Jadid tomonidan ishlab chiqarilgan ehson alixani sudya boʻldi. U Mona Bankipurga uylangan va ularning dara Xayay ismli oʻgʻli bor. Ular ajrashishdi va u endi eronlik aktrisa Niloufar Xoshxolg bilan turmush qurgan.

Hayai 2018-yilda "O‘rmon to‘kilishi" filmida paydo bo‘lgan. Hayai, shuningdek, 2017-yilda suratga olingan "Biz sizga yoqamiz Miss Yaya "filmida ham suratga tushadi. [5] U 2018-yilda "Fajr" kinofestivalida "Blazing uchun eng yaxshi aktyor" nominatsiyasida faxriy diplom bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „همه جوایز امین حیایی"" (9-may 2022-yil). 2-dekabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.
2. ↑  "Iranian film festival in flux" (15-fevral 2008-yil).
3. ↑  "Woodpecker" leads Fajr ten most popular movies (17-sentabr 2018-yil).
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Ahmedov.

**Nosir Komilovich Ahmedov** (1922.5.12, Toshkent) — anatom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1990). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1967), tibbiyot fanlari doktori (1965), professor (1967). Urush qatnashchisi (1942-43). Mirzachoʻl tumani sogʻliqni saqlash boʻlimining mudiri va tuman bosh sanitariya vrachi (1943), Toshkent tibbiyot akademiyasi anatomiya kafedrasining assistenti (1947-55), Andijon davlat tibbiyot instituti (1955-57). Toshkent tibbiyot akademiyasi (1957-yildan) normal anatomiya kafedrasining dotsenti, professor (1969) II Toshkent tibbiyot akademiyasida shu kafedra mudiri (1990-97), 1997-yildan professor konsultanti. A. odam anatomiyasi, operativ xirurgiya va topografik ana-tomiyaga oid ilmiy ishlar, shuningdek 2 jildli „Odam anatomiyasi" daryoligi, 2 jildli „Odam anatomiyasi" atlasi mu-allifi. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1992). „Ja-sorat" medali bilan mukofotlangan (1994).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Povidlo** (polyakcha, povidla) — mevalar, rezavor va shakardan tayyorlanadigan shirinlik. Olma, nok, olxoʻri, oʻrik va boshqa mevalar yoki ularning aralashmasi pyuresi (boʻtqasi)ga shakar (odatda 1 dan 1,8 qismgacha pyurega 1 qism shakar) qoʻshib qaynatib tayyorlanadi. Tabiiy kislotasi past boʻlgan pyurega limon yoki b. oziq-ovqat kislotasi qoʻshiladi. Tayyorlangan mevalar ozgina suv solingan idishga solinib, qopqogʻi berk holda 10—20 min. qaynatiladi. Mevalar pishib yumshagach, shakar qoʻshiladi va ochiq idishda quyulgunga qadar (taxminan 1—1,5 soat) kavlab turib pishiriladi. Tayyor P. tarkibida 34% dan ortiq namlik, kamida 60% shakar; 100 g P.da 250—260 kkal boʻladi. Tayyor P. quruq shisha idishlarga solinib, usti temir qopqoq, sellofan yoki pergament qogʻoz bilan yopiladi. P.ni salkin va quruqjoyda 8—9 oy saqlash mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Usmon Mirzayev yashagan Bokudagi uy 
**Usmon Mirzayev** (ozarbayjoncha: *Osman Mirzəyev Mirzahuseyn oğlu*; 1937-yil 13-aprel — 1991-yil 20-noyabr) oʻsha paytda SSSR tarkibiga kirgan Sovet Ozarbayjonida jurnalist, yozuvchi va publitsist boʻlgan. Jurnalist Sevinj Usmonqizining otasi.

Usmon Mirzayev Ozarbayjonda mustaqil jurnalistikaning buyuk namoyondalaridan biri sifatida eʼtirof etiladi. U Ozarbayjonning birinchi siyosiy teleko‘rsatuvi bo‘lmish „Dalga" (To‘lqin) dasturining boshlovchisi sifatida hamda Sovet Ozarbayjonidagi siyosiy qatag‘on va taʼqiblar haqidagi tadqiqot maqolalari, „Biz bir marta yashaymiz", „Uchayotgan burgut, tomchi va ko‘l" kabi kitoblari orqali tanilgan. Mirzayevning „Adlarimiz" („Ismlarimiz") kitobida Ozarbayjondagi eng mashhur ismlarning kelib chiqishi va maʼnolari koʻrib chiqilgan.

Biografiya
----------

Usmon Mirzayev 1937-yil 13-aprelda Ozarbayjonning Boku shahrida tug‘ilgan. Ozarbayjon Davlat universitetining filologiya fakultetini tamomlagan.

1991-yilda mamlakat mustaqillikka erishgach, u Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining matbuot kotibi va Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi axborot boʻlimi mudiri lavozimlarida ishlagan.

Usmon Mirzayev 1991-yil 20-noyabrda Tog‘li Qorabog‘da Mil Mi-8 otishmasi oqibatida halok bo‘lgan. U mintaqadagi to‘qnashuvlarni tekshirish bo‘yicha 22 kishilik xalqaro missiya tarkibida edi. Halokatdan omon qolganlar boʻlmadi. Turmush oʻrtogʻi va qizlari uning faoliyatini davom ettirib, jurnalistika bilan shugʻillanib kelmoqdi. Usmon Mirzayev Bokudagi Faxriy xiyobonda dafn etildi. Ozarbayjonda koʻchalar va maktablarga uning nomi berildi.

Mukofot va unvonlari
--------------------

* 1993-yil: Ozarbayjon Milliy Qahramoni (oʻlimdan keyin taqdirlangan)
* 1994-yil: Ozarbayjon Davlat universitetining faxriy doktori unvoni
* 1985-yil: Oltin qalam mukofoti
* 1988-yil: Ozarbayjon Respublikasi faxriy jurnalisti

Kitoblari
---------

* *"Parvozdagi burgut":* (1978)
* *"Tomchi va koʻl"* (1979)
* *"Ismlarimiz"* (1986). Ozarbayjon ismlarining etimologiyasi va maʼnosi*.1994- va 2010-yillarda qayta nashr etilgan.*
* *"Biz faqat bir marta yashaymiz"* (1991)

Yana qarang
-----------

* 1991 yil Ozarbayjon Mil Mi-8 urib tushirildi

Manbalar
--------

1. ↑  „Sovetski"nin dahi sakinləri…
2. ↑  „Killed journalists". 26-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2010-yil.
3. ↑  *Roman Glebov*. „Республики. В Азербайджане сбит вертолет с VIP на борту" (ru). Kommersant (25-noyabr 1991-yil). Qaraldi: 16-aprel 2010-yil.
4. ↑  *K. Zarbaliyeva*. „Investigation into Crash of Helicopter with Azerbaijani Senior Officials Suspended". Trend News Agency (19-noyabr 2008-yil). Qaraldi: 14-aprel 2010-yil.

Havolalar
---------

* 20-noyabr Ozarbayjon mustaqilligi tarixidagi eng fojiali voqeaning yilligi
* Rafael Huseynovning COEdagi nutqi
* Azad Sharif „Tvorcheskie dinasti Azerbaydjana XX veka"
**Yosh tabiatshunoslar** -Oʻzbekistonda tabiatshunoslik bilimini boyitish, qishloq xoʻjaligining muayyan tarmogʻini amalda bilib borish va tajriba orttirish maqsadida atrof muhit, tabiatni kuzatuvchi yoshlar. Maktab va maktabdan tashqari bolalar muassasalari (oʻquvchilar saroyi, bolalar oromgohi, mehribonlik uylari)da tashkil qilinadigan toʻgaraklarda tajriba kuzatuv ishlari olib boradilar. Yo. t.ning birinchi tugaragi Oʻzbekistonda 1922 y. Toshkentdagi Karl Libknext nomidagi maktab, Almaiy nomidagi namuna ish maktabi, Chernishevskiy nomidagi maktab xuzurida tashkil etilgan. Yo. t. toʻgaragidagi mashgʻulotlarda oʻquvchi bolalar hayvonlar va parrandalarni kuzatadi, oʻsimliklar oʻstirib, parvarish qiladi, kolleksiyalar toʻplaydi, turli xil tajriba ishlarini oʻtkazadi. Oʻrta va katta yoshdagi tabiatshunoslar tabiatni, jumladan hayvonot va oʻsimliklar dunyosini, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga bogʻliq tajribalarni amalga oshiradi. Yo. t. oʻquvchilarni oʻquvtajriba maydonchalariga, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish ekskursiyalariga, koʻrgazmali oʻquv qurollarini tayerlashga jalb etib, ularning atrof muhitga boʻlgan ongli munosabatlarini rivojlantiradi. 2001 y. Oʻzbekistonda 70963 bola Yo. t. toʻgaraklarida ishtirok etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Osmon buqasi**,  — qadimgi Mesopotamiya mifologiyasida Gilgamish qahramoni jang qilgan afsonaviy hayvondir. Osmon Buqasi haqidagi hikoyaning ikkita versiyasi mavjud, birinchisi erta Shumer she'rida va ikkinchisi *Gilgamish* ', standart akkad tilida yozilgan Shumer she'rida. Shummer she'riyatida buqa ma'buda Inanna tomonidan noaniq sabablarga ko'ra Gilgamishga hujum qilish uchun yuborilgan. *Gilgamish* ' VI. Akkad mish-mishlarida ma'buda Ishtar (Inannaning Sharqiy Semit ekvivalenti) Gilgamishga axloqiy buzuqlik taklif qiladi; lekinu bu taklifni rad etadi. Bundan g'azablangan Ishtar otasi Anuning oldiga boradi va Osmon Buqasini so'raydi. Shunday qilib, Ishtar Gilgamish va buqani Gilgamishning do'sti Enkuga hujum qilish uchun Urukga yuboradi, lekin ikkalasi buqani o'ldiradilar. Buqani mag'lub etgandan so'ng, Endiku Ishtarga buqaning o'ng sonini tashlab, uni masxara qiladi.Buqaning o'ldirilishi xudolarning Endikuni o'limga hukm qilishiga sabab bo'ladi. Bu voqea Gilgamishda o'lim qo'rquvini keltirib chiqaradi va dostonning qolgan qismini boshqaradi.

Toros yulduz turkumi bilan bog'liq bo'lib, o'ldirish haqidagi afsona qadimgi Mesopotamiyaliklar uchun astronomik ahamiyatga ega bo'lishi mumkin. Hikoyaning xususiyatlari; Ugarit afsonalari qadimgi Yaqin Sharq ertaklari, shu jumladan Ibtido kitobidagi Yusufning hikoyasi va qadimgi yunon dostonlari *Iliada* ' *Odisseya* parchalari bilan o'xshashliklarga ega.

1. ↑  *Eski Mezopotamya Tarihi: Tarihi Başlangıçtan Perslere Kadar*. İletişim Yayınları, 26 Ocak 2013. 9 martda qaraldi.
**Osma vodiy** — boshqa vodiyga, dengiz yoki koʻl qirgʻogʻiga jarlik hosil qilib tik tushgan vodiy. Osma vodiy suv oqimi yoki muzlikning chuqurlatish eroziyasi boshqa vodiydagi chuqurlatish eroziyasidan yoki koʻl va dengizlardagi toʻlqin eroziyasidan sekin roʻy berganda hosil boʻladi, shuningdek, eroziya bazasining yoki dengiz va koʻl suv sathining keskin oʻzgarishi, tektonik harakatlar yemirilayotgan togʻ jinslari litologik tarkibining har xilligi natijasida ham vujudga keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Osman Abitovich Asanov** (1923-yil 24-dekabr, Küçükköy (talaffuzi: *Kichikkoʻy*) qishlogʻi, Qrim ASSR — 2005-yil 24-noyabr, Simferopol, Ukraina) — sovet va ukrain xonandasi, musiqachi, kompozitor, oʻqituvchi, kuchli va keng diapazon tovushga ega tenor. Xaytarma (qrim tatarcha: ) musiqiy ansambli aʼzosi (1957—1964). Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (1999).

Tarjimayi holi
--------------

Osman Asanov 1923-yil 24-dekabrda Qrim ASSR, Kichikko‘y qishlog‘ida tug‘ilgan. 1939-yilda Pyotr Ilich Chaykovskiy nomidagi Simferopol musiqa bilim yurtida oʻqishni boshlaydi, ammo Ikkinchi jahon urushi tufayli oʻqishini tugata olmaydi. 1944-yilda qrim tatarlari deportatsiya qilinganidan keyin O‘zbekiston SSR, Namangan viloyati, Chust tumanida yashay boshlagan. 1955-yilda Namanganda qrim tatarlarining musiqiy ansamblini tuzadi. 1957—1964-yillari Toshkentdagi qrim tatarlarining Xaytarma (qrim tatarcha: ) musiqiy ansamblida vokalchi va skripkachi boʻlgan. Bu musiqiy ansambl Rossiya, Qozogʻiston, Kavkaz boʻylab gastrol safarlari uyushtirishgan. 1966-yili Namangan musiqa bilim yurtida tahsil olgan. 1976-yilda Toshkent davlat konservatoriyasining vokal fakultetini tamomlagan. 1964—1991-yillarda Farg‘onadagi musiqa maktabiga o‘qituvchi bo‘lib ishlaydi. Shuningdek, Fargʻona to‘qimachilik kombinati qarashli madaniyat saroyida qrim tatarlarining „Xoran" ansamblini tuzadi. 1991-yilda Qrimga qaytib ketadi. Qrim tatar, rus, ukrain, oʻzbek tillarida qoʻshiqlar ijro etgan. „Guljian", „Yalta tangosi" qoʻshiqlariga musiqa yozgan. „Ural dağı", „Tatarlığım", „Menim adım Seyit oğlu Seydamet" kabi qoʻshiqlar muallifi. Koʻplab shogirdlari hozirda Avstriya, Germaniya, Belgiya, Isroilda faoliyat olib borishmoqda. 1999-yilda Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni bilan taqdirlangan. 2005-yil 24-noyabr kuni Simferopolda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Заир Акадыров.* „Осман Асанов – выдающийся исполнитель народных песен" (rus tilida) (24-dekabr 2022-yil). 26-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
2. 1 2 3 4  „Осман Асанов(1923 – 2005)" (rus tilida) (5-sentabr 2016-yil). 26-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
3. 1 2  „Асанов Осман Абітович" (ukrain tilida). 1-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2023-yil.
**Anna-Maria Wagner** (nemischa:; tugʻ. 1996-yil 17-may, Ravensburg, Tübingen, Baden-Vyurtemberg, Germaniya) — germaniyalik dzudochi, 78 kg gacha vazn toifasida, Germaniya terma jamoasi aʼzosi. 2021-yilgi Jahon chempioni, Yevropa chempionati sovrindori, II Yevropa oʻyinlari ishtirokchi, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

Faoliyati
---------

Anna-Mariya Vagner 78 kg gacha vazn toifasida kurash olib boradi. 2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) boʻlib oʻtgan kattalar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida u 78 kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yilda Minskda (Belarus) Anna-Maria Wagner II Yevropa oʻyinlarida dzudo boʻyicha musobaqalarda qatnashdi. 78 kg gacha boʻlgan vazn toifasida Wagner chorak finalda niderlandiyalik sportchi Marhinde Verkerkga yutqazdi.

Shuningdek, u 2017, 2018 va 2019-yillarda dzudo boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etgan. Biroq, u medallarni qoʻlga kirita olmadi. 2021-yilda germaniyalik dzudochi Tel-Aviv va Qozondagi dzudo boʻyicha ikkita „Katta dubulgʻa" turniri gʻolibiga aylandi. Oʻsha yili iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Anna-Mariya Wagner 78 kg gacha vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritib, finalda Fransiyalik Madeleine Malongani magʻlub etib, Jahon chempioni boʻldi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 78 kg gacha vazn toifasida germaniyalik sportchi turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi. U uchinchi oʻrin uchun kurashda kubalik dzudochi Kaliema Antomarchini magʻlub etib. Keyin Germaniya terma jamoasi tarkibida aralash jamoaviy bahslarda u bronza medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yilda Antaliya shahrida (Turkiya) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha „Katta dubulgʻa" musobaqasida oʻz vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tel Aviv Grand Slam 2021 / IJF.org". *www.ijf.org*. Qaraldi: 11-iyun 2021-yil.
2. ↑  „JudoInside - Anna-Maria Wagner Judoka". *www.judoinside.com*. Qaraldi: 11-iyun 2021-yil.
3. ↑
Andijonsoy vodiysi Andijon adirlarida
**Andijon adirlari** (Beshboʻz adirlari) — Fargʻona vodiysining janubi-sharqidagi qirlar. Gʻarbda Shahrixonsoy va sharqda Andijonsoy oraligʻida. Mutlaq balandligi 700- 1000 m va undan ba-land. Nisbiy balandligi 200 — 400 m. Andijon adirlari yuqori neogen va toʻrtlamchi davr jinslari: konglomerat, gil, qumtosh, mergelli qumloq, shagʻal va boshqalardan tashkil topgan. Ayrim joylarda adirlarning tub jin-slari qalin lyossimon yotqiziqlar bilan qoplangan. Tuzilishi jihatidan adirlar qisqa antiklinal burmalardan iborat. Markaziy qismida baland koʻtarilgan qadimgi yuzalar mavjud, chekkalarida yoshroq yuzalar boʻlib, ular bir-birlaridan tik erozion yon bagʻirlar bilan ajralgan. Andijon adirlari ni quruq soy va jarlar boʻlib yuborgan. Qiya yon bagʻirlarida baʼzan tuproq qatlami butunlay yoʻq, ayrim joylarda tub jinslar yuzasi ochilib qolgan. Tipik boʻz tuproqlar tarqalgan. Asosan efemerlar oʻsadi, baʼzi yerlarida lalmi dehqonchilik qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kunduzgi osmon.
**Osmon** koinot yoki atmosferaning biror sayyora sirtidan koʻrinuvchi qismidir. Osmon rangi atmosferadagi gazlarning yorugʻlikni yutish va sindirish xususiyatlariga bogʻliq boʻladi.

**Osmon**, osmon gumbazi — Yer ustida gumbaz shaklida koʻrinib turadigan fazo (samo, falak, koʻk). Osmon bulutsiz kunlari kunduzi havo rang (quyosh nurlarining Yer atmosferasida sochilishi koʻproq qisqa toʻlqin uzunliklariga toʻgʻri kelgani uchun), kechalari qora boʻlib koʻrinadi. Kunduzi Osmonda Quyoshni, baʼzan Oyni va kamdan-kam hollarda baʼzi osmon jismlari (mars, Zuhra yulduzi, yaʼni Venera)ni, kechalari esa bir vaqtning oʻzida 3000 tacha yulduz, sayyoralar, Oy, tumanliklarni, baʼzan kometa, meteor va boshqa osmon jismlarini koʻrish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoraqalpogʻiston respublikasi vazirlar kengashi** - Qo raqalpogʻiston Respublikasi hukumati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi davlat hokimiyatining oliy ijro etuvchiboshqaruvchi organi. Qoraqal-pogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Ken-gesi tomonidan tuziladi, uning oldida masʼul va unga hisob beradi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisining taq-dimiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishilib, Joʻqorgʻi Kenges tomonidan tayinlanadigan Rais boshqaradi. U oʻz lavozimi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kiradi.

1998-yil 29 yanvar yangi tahrirda qabul qilingan "Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi toʻgʻrisida"gi qonunga muvofiq, Vazirlar Kengashi: Qoraqalpogʻistonda iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy jarayonlarni boshqaradi, mulkchilikning barcha shakllarini uygʻunlashtirish va ularning tengligi, bozor iqtisodiyotining huquqiy qurilishini roʻyobga chiqarish asosida erkin tadbirkorlik uchun shart-sharoitlar yaratadi, xoʻjalik yuritishning yangi shakllarini barpo etishga va mustahkamlashga koʻmaklashadi. Pul-kredit tizimini mustahkamlash chora-tadbirlarini koʻradi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi byudjetini, shuningdek, respublikada iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirish istiqbollarini va eng muhim dasturlarini ishlab chiqishni va ularning ijrosini tashkil etadi, boshqaruv idoralari tizimini takomillashtiradi, har xil vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralari va xoʻjalik tuzilmalarini tashkil qilish va tugatish toʻgʻrisida respublika Joʻqorgʻi Kengesiga takliflar beradi; fan va texnikani rivojlantirish choratalbirlarini, shuninglek, tabiiy boyliklarni muxrfaza etish, ulardan samarali foydalanish boʻyicha dasturlarni amalga oshiradi; fuqarolarni ijtimoiy va huquqiy himoya qilish, ularning mehnat qilish huquqlarini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqadi, ijtimoy taʼminot tizimini takomillashtirish, sogʻliqni saqlash, xalq talimini rivojlantirish va takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlarini belgilaydi, madaniyatni rivojlantirishga yordamlashadi; respublika davlat xav-fsizligini taʼminlash, Oʻzbekiston Rsspublikasining davlat chegaralarini qoʻriqtash, jamoat tartibini saqlash tadbirlarini amalga oshirishga koʻmaklashadi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va xalqaro ahamiyatga ega boʻlgan yirik ekologik dastur.targa oid ishlarni muvofiqlashtiradi. tabiiy ofatlarning oqibatlarini bartaraf etish choratadbirlarini koʻradi. Oʻzbekisgon Respublikasi va Qoraqalpogʻiston Respublikasi qonunlariga muvo-fiq hukumatlararo shartnomalar, bitimlar tuzadi va amalga oshiradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoraqalpogʻiston dehqonchilik instituti**, Sh.Musayev nomidagi Qoraqalpogʻiston dehqonchilik ilmiy tadqiqot instituti — ilmiy muassasa. Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi tarkibida. Chimboy shahrida joylashgan. 1958-yilda Butunittifoq paxtachilik ilmiy tadqiqotlar instituti (SoyuzNIXI)ning Chimboy zonal tajriba stansiyasi (1928) bazasida tashkil etilgan. Institutda gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi (gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi, genetika va gʻoʻza tolasi texnologiyasi laboratoriya bilan), don ekinlari yetishtirish texnologiyasi va urugʻchiligi (moyli, yem-xashak ekinlari urugʻchiligi, agroekologiya va dehqonchilik, sugorish va melioratsiya laboratoriya bilan), oʻsimliklarni himoya qilish boʻlimlari; Turtkoʻl janubiy filiali, biofabrika, ilmiy kutubxona bor (2005). Qoraqalpogʻiston dehqonchilik instituti oʻtkazish va tajribalar qoʻyish uchun institut eksperimental bazasiga 250 ga yer ajratilgan. Tad-qiqotlarning asosiy yoʻnalishlari: hozirgi Orol boʻyidagi ekstremal sharoitlarga mos keladigan, U-tip tola beradigan, qimmatli xoʻjalik belgilariga ega boʻlgan tezpishar, shoʻr va qurgʻoqchilikka chidamli gʻoʻza navlarini yara-tish va joriy etish; don, dukkakli, moyli va yem-xashak ekinlari yetishtirish texnologiyasini ishlab chiqish; xoʻjalik yuritishning yangi tashkiliy tuzilmalarida oʻsimliklarni kasallik va zararkunandalardan himoya qilishning uygʻunlashgan usulini takomillashtirish, qishloq xoʻjaligida qoʻllaniladigan kimyoviy preparatlarning ekologik-iqtisodiy va biologik samaradorli-gini oʻrganish va boshqa Keyingi yillarda institutda gʻoʻza, beda, sudan oʻtining bir necha istiqbolli navlari yaratildi. Chimboy-160, Chimboy-3000, Chimboy-4104 gʻoʻza navlari, Qoraqalpogʻiston (1, 2, 5) beda navlari rayonlashtirildi. Koʻp yillik ilmiy izlanishlar natijasida Qoraqalpogʻiston sharoitlariga mos Chimboy-5 nok navi, Chimboy qandak oʻrik navi, qovunning vitaminlarga boy Zamcha, Qariqiz, Bishak navlari yaratildi, 30 mahalliy navi tiklandi. Almashlab ekish sxemalari, tunroqni ishlash usullari, oʻgʻitlash sistemasi, kimyoviy va biologik himoya usullari boʻyicha ilmiy asoslangan tavsiyanomalar ishlab chyqildi. Institut faoliyati yilR.Kurbonov, U.Toremuratov, Z.Toxtabayev, I.Smeshov, D.Shamshetov, A.N. Tribunskiy, A.V.Bereznyakova, M.Azi-zov, B.Mambetnazarov, B.Yusupov, Ye.Toreniyazov va boshqa olimlarning nomlari bilan bogʻliq. Institut olimlari chet el- innovatsiyalari va grantlari boʻyicha ham tadqiqotlar olib boradilar. Chet el firmalari, AQSH qishloq xoʻjaligi departamenti bilan ilmiy aloqalar yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Olovbardosh qotishmalar** -asosini nikel, temir yoki temir-nikel tashkil qiladigan materiallar. Tarkibida 30% gacha xrom boʻladi. Olovbardosh qotishmalar yuqori temperaturali havo yoki gaz muhitida korroziya (zanglash)ga yaxshi chidaydi. Ayrim Olovbardosh qotishmalar alyuminiy yoki kremniy bilan legirlanadi (qarang Legirlash). Qizdirilganda ularning sirtida zich himoya pardasi hosil boʻladi. Legirlovchi elementlar (xrom, alyuminiy va boshqalar) oksidlaridan iborat bu pardalar asosiy elementlarning oksidlariga nisbatan termodinamik jihatdan turgʻun boʻladi. Pardaning himoya qilish xossasi uning zichligi va asosiy metall bilan mustaham birikishiga bogʻliq. Olovbardosh qotishmalar, asosan, qizdirish elementlarining detallari va karshiliklarning elementlarini tayyorlash uchun ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bioiqlim atlasi** — ochiq havoda va meteorologik omillar majmui muhitida odamga taʼsir koʻrsatadigan iqlim koʻrsatkichlarining muayyan hudud doirasida taqsimlanishini aks ettiradigan haritalar toʻplami. Mintaqaning birinchi Bioiqlim atlasi ("Bioklimaticheskiy atlas Sredney Azii") 1973-yilda V. A. Bugayev nomidagi Oʻrta Osiyo gidrometeorologiya ilmiy tadqiqot institutida tayyorlangan. Atlas mintaqa hududida oʻtkazilgan koʻp yillik bioiqlimiy va meteorologik tadqiqotlar hamda kuzatishlar natijasida toʻplangan materiallar asosida tuzilgan 136 haritadan iborat. Atlasda (yilning har bir oyi uchun oʻrtacha quyosh vaqti bilan soat 13 da): havo harorati; toʻgʻri quyosh radiatsiyasi intensivligi; odam tanasining qisqa toʻlqinli, uzun toʻlqinli va umumiy radiatsiya balansi; odam tanasi bilan havo oʻrtasidagi konvektiv issiqlik almashinuvi; terlash natijasida sarf boʻladigan issiqlik va suv, jumladan, ochiq havoda 1 va 2ish smenasida terlash orqali sarflangan suv miqdorining yigʻindisi; ekvivalentsamarali harorat va boshqa Atlasda odam issiqlik balansi usulining nazariy asoslari, ularda bioiqlimiy koʻrsatkichlarning fazoviy taqsimlanishidagi asosiy qonuniyatlar bayon etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Bioklimaticheskiy atlas Sredney Azii [Sost. B. A. Ayzenshtat], M. 1973.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bích Phuong** 1989-yil 30-sentyabr, Quang Ninh shahrida tugʻilgan. **Bích Phuong** nomi bilan tanilgan vetnamlik pop musiqa qoʻshiqchisi hisoblanadi. U koʻngilochar industriyaga 2010-yilda *"Vyetnam Idol"* ning 3-mavsumi ishtirokchisi sifatida kirdi va shu vaqtdan boshlab Vetnamning 2010-yillardagi eng mashhur qoʻshiqchilaridan biri sifatida tanildi.

Karyera
-------

### 2008-2010: *Vetnam Idol*

*Vietnam Idol* 2-mavsumining ishtirokchisi sifatida u eng yaxshi 40 talikka kirdi. U 3-mavsumda u koʻpgina yutuqlarni qoʻlga kiritdi, lekin "Saradan muhabbat bilan "spektaklini ijro etganidan soʻng eng yaxshi 7 talikka kirdi.

### 2011–13: "Chỉ là em giấu đi" bilan muvaffaqiyat

2011-yilda Bích Phuong Tien Cookie tomonidan yozilgan "Có khi nào rời xa" qoʻshigʻi bilan debyut qildi va kuchli ballada qoʻshiqchisi sifatida obroʻsini mustahkamladi. U "Thánh nữ nhạc sầu" bilan davom etdi.

2013-yilda u xit boʻlgan birinchi toʻliq albomini chiqardi. Bích Phuong va uning albomi sezilarli eʼtirofga sazovor boʻladi. Albom 2013-yilgi Zing Music Awards marosimida eng koʻp haftalar jadvalida birinchi oʻrinni egallagan albom sifatida tan olingan. Shuningdek, "Em muốn" qoʻshigʻi YAN Vpop 20 mukofotlari 2013 da bosh sovrinlarni qoʻlga kiritdi, Bích Phuong ham "Eng yaxshi 20 qoʻshiqchi" qisqa roʻyxati va "Yilning eng yaxshi ayol qoʻshiqchisi" deb topildi.

Adabiyotlar
-----------

Manbalar
--------

1. ↑  „Bích Phương Idol bình tĩnh khi bị loại - Nhạc Việt". *ZINGNEWS.VN* (17-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 5-noyabr 2021-yil.
2. ↑  „Bích Phương: Năm 2020, tôi lạc lối và muốn dừng sự nghiệp ca hát". *soha.vn*. 7-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2021-yil.
3. ↑  *Thiên Hương.* „Phương Mỹ Chi lập cú đúp tại Zing Music Awards 2013". *Báo Thanh niên* (8-yanvar 2014-yil).
4. ↑  „Lễ trao giải Yan Vpop 20 Awards 2013 gợi nhớ Làn sóng xanh".
**Biogenetik qonun** — organizmlarning individual taraqqiyoti (ontogenezi) va tarixiy taraqqiyoti (filogenezi) oʻrtasidagi munosabatlarni ifodalovchi tushunchalar majmui. Birinchi marta F. Myuller (1864) ochgan, E. Gekkel (1866) tomonidan tavsiflab berilgan. Biogenetik qonun ga muvofiq tuxum hujayra urugʻlanishdan boshlab undan yetuk organizm rivojlanishiga qadar mazkur organizm oʻz turi tarixiy taraqqiyotining asosiy bosqichlarini qisqa takrorlaydi, yaʼni ontogenez filogenezning qisqacha takrorlanishi (rekapitulyatsiyasi)dan iborat. Filogenez Gekkel fikricha, ontogenez soʻngida yangi davrlarning paydo boʻlishi orqali amalga oshadi,ya‘ni foydali mutatsiyalar yuzaga kelishi natijasida yangi belgi xossalar rivojlanadi.Pekin ontogenez cheksiz uzayishi mumkin emas, shuning uchun ontogenezda takrorlanadigan filogenetik davrlar astasekin qisqara boradi. Bundan tashqari, ontogenezning hamma davrlarida yashash muhiti sharoitiga moslashish tufayli yangi belgilar paydo boʻladi. Rekapitulyatsiyani buzadigan bu belgilarni Gekkel senogenez, oʻzgarmas (konservativ) belgilar va jarayonlarni palingenez deb atagan. Biogenetik qonun embriologik dalillardan filogenez jarayonini tushuntirishda foydalanishga imkon beradi. Gekkel filogenetik tadqiqotlar uchun uchlik parallelizmi metodini, yaʼni paleontologiya, solishtirma anatomiya va embriologiya dalillarini solishtirishni taklif etadi. Gekkel fikricha, ontogenezda filogenetik davrlar bir butunligicha takrorlanadi. Keyingi tadqiqotlar har bir organizm senogenezi juda koʻp boʻlishini va bir butun filogenetik davrlarning rekapitulyatsiyasi mumkin emasligini koʻrsatdi. Faqat ayrim belgilar va jarayonlar rekapitulyatsiya boʻladi. A. N. Seversov filembriogenez konsepsiyasini ishlab chiqdi. Unga binoan organizmlar evolyutsiyasi ontogenezning har qanday davridagi irsiy oʻzgarishlar asosida boradi; filogenez ontogenezning genetik qatoridan iborat, Biogenetik qonun esa faqat onto va filogenez nisbatlarining ayrim tomonlarini aks ettiradi Biogenetik qonun butun organik dunyoga tegishli boʻlib, Darvinning evolyutsion nazariyasini isbotlash va rivojlantirishda katta ahamiyatga ega.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Lex, Chexiya, Rus Valeriy Eljas-Radzikovski tomonidan chizilgan „Oq burgut" (1841-1905)
**Lex, Chex va Rus** — uchta slavyan xalqlarining tashkil topgan afsonasini anglatadi: polyaklar (yoki lexitlar), chexlar va rus xalqlari. Uchta afsonaviy aka-ukalar 14-asr boshlarida toʻplangan Wielkopolska xronikasida paydo boʻlishadi. Afsonada aytilishicha, aka-ukalar ov safarida turli xil oʻljalarni taʼqib qilishgan va shu tariqa turli yoʻnalishlarda sayohat qilishgan (va joylashishgan); Shimolda Lex, gʻarbda Chexiya va sharqda Rus. Afsonaning bir nechta versiyalari mavjud, ular orasida Gʻarbiy slavyan hududida bir nechta mintaqaviy variantlar mavjud va kamroq darajada boshqa slavyan mamlakatlarida faqat bitta yoki ikkita aka-uka tilga olingan. Uchtasi, shuningdek, baʼzi afsonalarda Janubiy slavyan xalqlarining kelib chiqishi afsonasini aks ettiradi.

Polyak varianti
---------------

Chex varianti
-------------

Manbalar
--------

Havolalar
---------


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Polshaning afsonaviy hukmdorlari |
| --- |
|  |
| 
* Lech
* Krak
* Krak II
* Wizymir
* Lech II
* Wanda
* Leszko I
* Leszko II
* Leszko III
* Popiel I
* Popiel II
* Wysz
* Chościsko
 |
|  |
| 
Ushbu hukmdorlar erta o'rta asrlarda hukmronlik qilishgan. |

 |
**Lewistown** AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Fulton County okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

2424 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).

Tarixi
------

Shahar birinchi koʻchmanchining oʻgʻli Lyuis Ross sharafiga nomlangan. Lyuistaun pochta boʻlimi 1831-yildan beri faoliyat koʻrsatmoqda. Unda 1941-yilda Ida Abelman tomonidan chizilgan, Linkoln-Duglas bahslari tasvirlangan Lyuiston Milestones nomli tuvaldagi tempera mavjud. Devor rasmlari 1934-yildan 1943-yilgacha Qoʻshma Shtatlarda G'aznachilik departamentining keyinchalik Tasviriy sanʼat boʻlimi deb ataladigan Rassomlik va haykaltaroshlik boʻlimi orqali ishlab chiqarilgan.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 4,8 km2. Shundan 4,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 208 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  , **arxivsana=** parametri ham koʻrsatilishi zarur. „U.S. Government Printing Office.".
2. ↑

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n82010531
* VIAF: 133708043
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 133708043

 |