**Ducati Motor Holding SpA** (italyancha talaffuzi:  [duˈkaːti]) — Italiyaning Ducati kompaniyasining mototsikl ishlab chiqarish bo'limi bo'lib, bosh qarorgohi Italiyaning Bolonya shahrida joylashgan. Kompaniya to'g'ridan-to'g'ri Italiya avtomobil ishlab chiqaruvchisi Lamborghini kompaniyasiga tegishli bo'lib, uning nemis bosh kompaniyasi Audi orqali Volkswagen guruhiga tegishli.

Tarix
=====

Ducati zavodi
1926-yilda Antonio Kavalieri Dukati va uning uch o'g'li, Adriano, Marcello va Bruno Bolonyada vakumli naychalar, kondensatorlar va boshqa radio komponentlarini ishlab chiqarish uchun *Società Scientifica Radio Brevetti Ducati ga asos solishdi.* 1935-yilda ular shaharning Borgo Panigale hududida yangi zavod qurish uchun yetarlicha muvaffaqiyatga erishdilar. Urush yillarida Ducati zavodi Ittifoqchilarning qayta-qayta bombardimon qilish nishoniga aylanganiga qaramay, ishlab chiqarish Ikkinchi Jahon urushi davrida saqlanib qolgan. Zavod 1944-yil 12-oktabrda Amerika Qo'shma Shtatlari Harbiy havo kuchlarining Fodjiya provintsiyasidagi aerodromlardan uchib ketgan 700 ga yaqin samolyotlarni qamrab olgan "Pancake" operatsiyasi doirasida 40 ga yaqin Konsolidatsiyalangan B-24 Liberatorlari tomonidan yo'q qilindi.

Ducati "Cucciolo", 1950-yil
Shu bilan birga, Turinning kichik SIATA firmasida (*Società Italiana per Applicazioni Tecniche Auto-Aviatorie) Aldo Farinelli* velosipedlarga o'rnatish uchun kichik surish mexanizmini ishlab chiqishni boshladi. 1944-yilda Italiya rasmiy ravishda ozod qilinganidan bir oy o'tgach, SIATA "Cucciolo" (italyancha "kuchukcha" - o'ziga xos egzoz ovozi uchun) deb nomlangan ushbu dvigatelni ommaga e'lon qildi. Birinchi Cucciolos faqat xaridor tomonidan standart velosipedlarga o'rnatilishi mumkin edi, Biroq, tadbirkorlar tez orada kichik dvigatellarni ko'p miqdorda sotib olishdi va to'liq motorli velosiped bloklarini sotishni taklif qilishdi.

1950-yilda 200 000 dan ortiq Cucciolos sotilgandan so'ng, SIATA bilan hamkorlikda Ducati firmasi nihoyat o'zining Cucciolo asosidagi mototsiklini taklif qildi. Bu birinchi Ducati mototsikli og'irligi 44 kg bo'lgan 48 kubometrli velosiped bo'lib, eng yuqori tezligi 64 km/soat tezlikka ega edi. Ducati tez orada Cucciolo ni "55M" va "65TL" deb nomlay boshladi.

Ducati 175 Cruiser, 1952-yil
Bozor kattaroq mototsikllarga o'tganda, Ducati rahbariyati 1952-yil boshida Milanda bo'lib o'tgan ko'rgazmada taassurot qoldirib, o'zining 65TS mototsikli va Cruiser (to'rt zarbali motorli skuter) ni taqdim etishga qaror qildi. 1952-yilgi ko'rgazmada eng qiziqarli yangi mashina sifatida ta'riflanganiga qaramay, Cruiser katta muvaffaqiyatga erishmadi va model ishlab chiqarishni to'xtatgunga qadar ikki yil davomida faqat bir necha mingtasi ishlab chiqarildi.

1953-yilda rahbariyat kompaniyani ikkita alohida korxonaga, *Ducati Meccanica SpA* va *Ducati Elettronica*ga bo'lib, uning turli xil mototsikl va elektronika mahsulotlarini ishlab chiqara boshladi. Doktor Juzeppe Montano Ducati Meccanica SpA rahbari lavozimini egalladi va Borgo Panigale zavodi hukumat yordami bilan modernizatsiya qilindi. 1954-yilga kelib Ducati Meccanica SpA ishlab chiqarishni kuniga 120 ta mototsiklgacha oshirdi.

Ducati Mach 1
1960-yillarda Ducati mototsikl tarixidagi o'z o'rnini o'sha paytda mavjud bo'lgan eng tez 250 kubometrli yo'l mototsikli Mach 1 ni ishlab chiqarish orqali qo'lga kiritdi. 1970-yillarda Ducati katta hajmli V-egizak dvigatelli mototsikllarni ishlab chiqarishni boshladi, Ducati ularni 90 ° burchak uchun "L-egizak" deb belgiladi va 1973-yilda o'zining savdo belgisi desmodromli valf dizaynini taqdim etdi. 1985-yilda Cagiva Ducatini sotib oldi va Ducati mototsikllarini "Cagiva" nomi bilan qayta ishlab chiqarishni rejalashtirdi. Xarid tugashi bilan Cagiva o'z mototsikllarida "Ducati" nomini saqlab qoldi. 11 yil o'tgach, 1996-yilda Cagiva Texas Pacific Group taklifini qabul qildi va kompaniyaning 51% ulushini 325 million AQSh dollariga sotdi. keyin, 1998-yilda Texas Pacific Group Ducati kompaniyasining yagona egasi bo'lish uchun qolgan 49% ning ko'p qismini sotib oldi. 1999-yilda TPG Ducati aktsiyalarining birlamchi taklifini chiqardi va kompaniya nomini "Ducati Motor Holding SpA" deb o'zgartirdi. TPG Ducatining 65% dan ortiq aksiyalarni sotib oldi va asosiy aktsiyador bo'lib qoldi. 2005-yil dekabr oyida Ducati Texas Pacific ulushini Carlo va Andrea Bonomi investitsiya fondi Investindustrial Holdingsga sotish bilan Italiya mulkiga qaytdi.

2012-yil aprel oyida Volkswagen Groupning Audi shoʻba korxonasi Ducatini 860 million yevroga (1,2 milliard AQSh dollari) sotib olish niyatida ekanligini e’lon qildi. Volkswagen rahbari, Ferdinand Piech uzoq vaqtdan beri Dukatiga havasi kelgan va 1984-yilda Italiya hukumatidan kompaniyani sotib olish imkoniyatini qo'ldan boy berganidan afsusda edi.Italiyaning hashamatli avtomobil brendi Lamborghini Volkswagen mulki ostida mustahkamlandi. Audi AG ning Automobili Lamborghini SpA shoʻba korxonasi 2012-yil 19-iyulda Ducati Motor Holding SpA’ning 100 foiz aktsiyalarini 747 million yevroga (909 million AQSh dollari) sotib oldi. 

Ducatining eski logotipi 1997-yildan 2008-yilgacha ishlatilgan 
l Ducati PaulSmart 1000 LE
### Egalik

1926-yildan beri Ducati bir qator guruhlar va kompaniyalarga tegishli bo'lgan.

* 1926–1950 - Dukati oilasi
* 1950–1967 - Ricostruzione Industriale (IRI) boshqaruvi uchun hukumat instituti
* 1967–1978 - Hukumat EFIM boshqaruvi (zavodning kundalik faoliyatini nazorat qilish)
	+ 1967–1973 - Juzeppe Montano boshchiligida
	+ 1973–1978 - Krishtianu de Ekcher boshchiligida
* 1978–1985 - VM guruhi
* 1985–1996 - Cagiva guruhi
* 1996–2005 - Texas-Tinch okeani guruhi (AQShda joylashgan)
	+ Bosh direktor Federiko Minoli boshqargan, 1996–2001; 2003-2007-yillarda
* 2005–2008 - Investindustrial Holdings SpA
* 2008–2012 - Performance Motorcycles SpA 2012-yil 19-iyul – hozirgi kun – Automobili Lamborghini SpA

1960-yillardan 1990-yillargacha Ispaniyaning MotoTrans kompaniyasi Ducati dvigatellariga litsenziya berdi va mototsikllarni ishlab chiqardi, garchi ularda nozik farqlar boʻlsa ham, aniq Ducatidan kelib chiqqan edi. MotoTransning eng mashhur mashinasi 250 cc *24 Horas* (ispancha "24 soat") edi.

Ducati 899 Panigale

Mototsikl dizaynlari
====================

Ducati koʻproq quvvatli toʻrt taktli , 90° V - egizak dvigatellari desmodromli klapan dizayni bilan ajralib turadigan yuqori samarali mototsikllar bilan mashhur.  Ducati o'zining konfiguratsiyasini L-egizak deb belgiladi, chunki bir silindr vertikal, ikkinchisi gorizontal bo'lib, u "L" harfiga o'xshaydi. Ducati desmodromli klapan dizaynidan 50 yildan beri foydalanib kelmoqda. Desmodromli klapanlar an'anaviy valf prujinalari o'rniga alohida ajratilgan bo'shliq va ko'taruvchi bilan yopiladi. Iste'molchi transport vositalarida ko'pgina ichki yonuv dvigatellarida qo'llaniladi. Bu kameralarning yanada radikal profilga ega bo'lishiga imkon beradi, shu bilan klapanlarni xavfsiz tezroq ochish va yopish imkonini beradi, bu esa bir xil sharoitlarda "passiv" yopish mexanizmidan foydalanganda quvvat yo'qotilishiga olib keladi.

Aksariyat boshqa ishlab chiqaruvchilar ho'l muftalardan foydalanishsa (aylanuvchi qismlari moyga solingan) Ducati ilgari ko'plab mototsikllarida ko'p plastinkali quruq muftalardan foydalangan. Quruq debriyaj dvigateldagi yog 'qovushqoqligi tufayli quvvat yo'qotilishini yo'q qiladi, garchi ulanish moyli hammom versiyalari kabi silliq bo'lmasa-da, lekin debriyaj plitalari tezroq eskirishi mumkin. Ducati hozirgi mahsulot liniyalari bo'ylab nam debriyajlarga o'tdi.

Ducati shuningdek, panjara ramkasidan keng foydalanadi, garchi Ducati MotoGP loyihasi Ducati Desmosedici GP9 uchun inqilobiy uglerod tolali ramkani joriy qilish orqali bu an'anani buzdi.

Mahsulot tarixi
===============

1950-yillarda ko'pgina Ducati mototsikllarining bosh dizayneri Fabio Taglioni (1920–2001) edi. Uning dizaynlari Italiyaning "ko'cha poygalarida" muvaffaqiyatli bo'lgan kichik bir silindrli mototsikllardan tortib, 1980-yillarning katta sig'imli egizaklarigacha bo'lgan. Ducati 1979-yilda Pantahni taqdim etdi. uning dvigateli 1990-yillarda Ducati SuperSport (SS) seriyasida yangilangan. Barcha zamonaviy Ducati dvigatellari Pantahning hosilalari bo'lib, dvigatel klapanlarini ishga tushirish uchun tishli kamardan foydalanadi. Taglioni o'zining Ducati mototsikllarida Cavallino Rampante (Ferrari brendi) dan foydalangan. Taglioni bu jasorat va jasorat timsolini Franchesko Barakkaga hurmat va hayrat belgisi sifatida tanladi. Franchesko Barakka 1918-yilda havo hujumi paytida halok bo'lgan Birinchi jahon urushi qiruvchi uchuvchisi edi.

1993-yilgi Ducati 907
### 1970-yillar

1973-yilda Ducati Imola 200 da Ducati 750 SuperSport mototsikli bilan g'alabaga erishdi.

Ducati, shuningdek, 1975-yildan 1979-yilgacha 3486 ta modelni yaratib, ikki zarbali Regolarità 125 bilan offroad bozorini nishonga oldi, ammo bu mahsulotlari muvaffaqiyatli bo'lmadi. 

1975-yilda kompaniya taniqli avtomobil stilisti Giorgetto Giugiaro tomonidan ishlab chiqilgan 860 GT ni taqdim etdi. Uning burchak chiziqlari o'ziga xos edi, lekin yuqori tezlikda o'tirishning noqulayligi, shuningdek, boshqaruv bilan bog'liq muammolarga olib keldi.  860GT ning burchakli dizayni sotuvda omadsizlikka uchradi va u 1976-yil mavsumi uchun yumaloqroq yoqilg'i baki bilan tezda qayta ishlab chiqilgan. 

1975-yilda Ducati qo'lda ishlab chiqarilgan poygachilarni, "kvadrat korpus" 750SS va keyinchalik cheklangan miqdordagi ishlab chiqarilgan 900SS modellarini taklif qildi. 900SS sotuvi kuchli bo'ldi, lekin, 860GT/GTE/GTS modellar sotuvi unchalik yaxshi bo'lmadi, 900SS ishlab chiqarilishi tezlashdi va u Ducatining №1 sotilgan modeliga aylandi. 

### 1980-yillar

1985-yildan beri ishlab chiqarilgan Ducati suyuqlik bilan sovutilgan, ko'p klapanli 90 ° V-egizaklari *Desmoquattro* nomi bilan tanilgan. Bularga 851, 916 va 996 , 999 va bir nechta oldingi mahsulotlari kiradi.

Ducati Paso 1986-yilda Paso 750 bilan, 1989-yilda Paso 906 bilan taqdim etilgan. Yakuniy versiya 1991-yilda 907IE (Iniezione Elettronica) bilan keldi, hozirda "Paso" nomi yo'q. Dizayn Massimo Tamburini qo'lidan edi, u ham Ducati 916 va MV Agusta F4ni ishlab chiqdi. Biroq, o'sha paytda butunlay yopiq kuzov barcha mototsikllarning kelajagi emas edi. Paso dizayni Moto Morini Dart 400 va Cagiva Freccia 125 uchun ko'chirildi.

### 1990-yillar

1993-yilda Migel Anxel Galluzzi Ducati Monster, panjarasi va dvigateli ochiq boʻlgan mototsiklni taqdim etdi. Bugungi kunda Monster kompaniyaning butun dunyo bo'ylab sotuvlarni deyarli yarmini tashkil qiladi. Monster Ducati tomonidan ishlab chiqarilgan barcha mototsikllarning eng ko'p o'zgarishini boshdan kechirgan.

1993-yilda Per Terblanche, Massimo Bordi va Klaudio Domenikali Ducati Supermono dizaynini yaratdilar. 550 cc bir silindrli yengil vaznli "Katalog Racer". 1993-1997-yillarda faqat 67 ta ishlab chiqarilgan.

1994-yilda kompaniya Massimo Tamburini tomonidan ishlab chiqilgan Ducati 916 modelini  taqdim etdi, bu suv bilan sovutilgan versiyasi yuqori ishlab chiqarish darajalariga va ajoyib yangi kuzovga ega bo'lgan agressiv chiziqli, o'rindiq ostidagi egzoz va bir tomonlama burilish qo'li mavjud edi. O'shandan beri Ducati 916 ni ishlab chiqarishni to'xtatib, uni 749 va 999 bilan almashtirdi.

Joriy tarkib
============

Ducati Hypermotard
Ducati Desmosedici RR
Ducati 1098 S Tricolore
Ducati Multistrada 950 S
Ducati 748 Studio
Ducati 848 
### Ducati monster

* Monster
* Monster+
* Monster 821
* Monster 821 Stealth
* Monster 1200
* Monster 1200 S

### Multistrada

* Multistrada 950
* Multistrada 950S
* Multistrada V4
* Multistrada V4 S
* Multistrada V4 S Sport
* Multistrada 1260 Enduro

### Diavel

* Diavel 1260
* Diavel 1260 S
* Diavel 1260 Lamborghini
* XDiavel
* XDiavel S
* XDiavel qora yulduz

### Panigale

* Panigale V2
* Panigale V4
* Panigale V4 S
* Panigale V4 SP
* Panigale V4 R
* Superleggera V4

### Streetfighter

* Streetfighter V4
* Streetfighter V4 S

### SuperSport

* Supersport
* SuperSport S

### Hypermotard

* Hypermotard 950
* Hypermotard 950 SP
* Hypermotard 950 RVE

### Scrambler

* Scrambler 1100 Pro
* Scrambler 1100 Sport Pro
* Scrambler 1100 Dark Pro
* Scrambler Nightshift
* Scrambler Full Throttle
* Scrambler Café Racer
* Scrambler cho'l chanasi
* Scrambler belgisi
* Scrambler belgisi quyuq
* Scrambler Sixty2

Poyga tarixi
============

Dukatining avtosport tarixi 1951-yilda Cucciolo motorli velosiped zavodi poygachilarining tezlik rekordlari bilan boshlangan, 1954-yilda Fabio Taglioni 100 Gran Sport bilan yo'l poygasi dasturini yaratish uchun olib kelingan.  2009-yil holatiga ko'ra, Ducati hali ham "yakshanba kuni g'alaba qozon, dushanba kuni sot" biznes modeliga intilib, kompaniya daromadlarining 10 foizini, ya'ni 40 million yevroni poyga biznesiga sarflagan. 

### MotoGP jahon chempionati

Ducati 30 yillik tanaffusdan so'ng, 2003-yilda Gran-pri mototsikl poygalariga qayta qo'shildi.  2007-yil 23-sentabrda Keysi Stoner oʻzining va Dukatining birinchi Gran-pri jahon chempionatini qoʻlga kiritdi.

2003-yilda Ducati MotoGPga qayta qo'shilganida, MotoGP o'z qoidalarini o'zgartirib, to'rt taktli 990 kub kubikli dvigatellarni poygaga qo'ydi. O'sha paytda Ducati eng tez mototsikl edi. 2007-yilda MotoGP dvigatel hajmini *800 kubometr* ga qisqartirdi va Ducati uzun to'g'ri yo'llarda Keysi Stoner tomonidan ko'rsatilgandek, raqiblaridan sezilarli darajada o'zib keta oldi.

2009-yilda Ducati Marlboro jamoasi sobiq jahon chempionlari Keysi Stoner va Nikki Xeyden bilan Desmosedici GP9 kampaniyasini o'tkazdi.  Ducati, shuningdek, Pramac Racing kompaniyasiga mijozlarga mototsikl yetkazib berdi, 2009-yilda Mika Kallio va Nikkolo Kanepa jamoada yurishgan. 

To'qqiz karra jahon chempioni Valentino Rossi 2011-2012-yilgi mavsumlarda Ducati Corse uchun musobaqalarda qatnashgan.  Rossi 2013-yilgi mavsumda Yamaha jamoasiga qaytdi. 

2013-yil uchun Ducati jamoasi Nikki Xeyden va italiyalik chavandoz Andrea Dovizioso bilan poyga qildi. 2014-yilda Kal Kretchlou mavsum uchun Dovizioso bilan hamkorlik qildi va u yil oxirida ketdi.

2015-yilda Ducati jamoasi yangi poyga jamoasi direktori Gigi Dall'Igna va yangi Desmosedici GP15 nazorati ostida ikkita italiyalik haydovchilar: Andrea Dovizioso va Andrea Iannone bilan poygaga chiqdi. Dovizioso va Iannone 2016-yilda Mishel Pirro bilan rasmiy sinovchi sifatida yana bir mavsumga qaytishdi. Bundan tashqari, Keysi Stoner mavsum davomida Ducati mashinalarini ham sinab ko'rdi. ​​2017-2018-yillarda Ducati jamoasi chavandozi Andrea Dovizioso yangi jamoadoshi Xorxe Lorenso bilan poygaga chiqdi, Yamaha Factory Racing kompaniyasining Ducati jamoasiga ikki mavsumlik shartnoma bilan qo'shildi. 2019-yilda Danilo Petrucci zavod jamoasida Doviziosoga qo'shildi.

Manbalar
========

1. ↑   "Audi Interim Financial Report 2012"
2. ↑  Ducati va TT, Pullen, Greg 45-bet ISBN 9780993258305
3. ↑  "Mototsikl tarixi"
4. ↑  "Mach 1"
5. ↑  "DUCATI MOTOR HOLDING SPA, 20-F shakli, Yillik va o'tish hisoboti (xorijiy xususiy emitent), topshirish sanasi, 2004-yil 30-iyun"
6. ↑  "YANGILANISH 2-Audi Ducati uchun 860 million yevro to'laydi"
7. ↑  "Volkswagen guruhi Ducati-ni mahsulot portfeliga qoʻshish uchun"
8. ↑  "Audi Interim Financial Report 2012"
9. ↑  "Ducati logotipi tarixi: 1990-yillar va undan keyingi yillar"
10. ↑   Ducati Injil: 860, 900 & Mille, Ian Falloon
11. ↑  "Ducati Performance Motorcycles SpA-ga sotiladi, xususiy qabul - Hell For Leather"
12. ↑  "Audi Interim Financial Report 2012"
13. ↑  "Ikki valfli egizaklar tarixi"
14. ↑  "Dummilar uchun desmo"
15. ↑  "Moyda nima bor"
16. ↑  "Ducati Regolarità 125"
17. ↑  "1975 Ducati 860GT"
18. ↑  "Retrospektiv: Ducati 860 GT va GTE: 1974-1975 | Rider jurnali"
19. ↑  Walker, Mick (2002), Illustrated Ducati Buyer's Guide (3-nashr), MotorBooks/MBI Publishing Company, p. 148, ISBN 978-0760313091
20. ↑  "Desmo 2 Valve History"
21. ↑  "Ducati rasmiy tarixi (916)"
22. ↑  "Monster"
23. ↑  "Monster"
24. ↑  "Multistrada"
25. ↑  "Diavel"
26. ↑  "Panigale"
27. ↑  "Streetfighter"
28. ↑  "SuperSport"
29. ↑  "Hipermotard"
30. ↑  "Skrambler"
31. ↑  "Ducati ishlab chiqarishni va ish haqini ishlab chiqaradi"
32. ↑  The New York Times
33. ↑  "2003 Ducati MotoGP jamoasi"
34. ↑  Nikki Xeyden Dukatiga qo'shildi
35. ↑  „"Rossi 2011-yilda Dukatiga minadi (press-reliz)"". 2012-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 5-iyun.
36. ↑  „"Yamaha va Valentino Rossi 2010-yil- kompaniyani amalga oshiradi (pressreliz)"". 2012-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 5-iyun.
37. ↑  Ducati va Ros 201-avgustyil oyida ajrashadi
38. ↑  "Danilo Petrucci 2019 Ducati jamoasida Andrea Dovizioso bilan hamkorlik qiladi"