**Mishel Mari Deza** (1939-yil 27-aprel, Moskva-2016-yil 23-noyabr, Parij) — kombinatorika, diskret geometriya va grafiklar nazariyasiga ixtisoslashgan sovet va fransuz matematigi. U директором исследований(frans.)o'zb. ) Fransiya Milliy Ilmiy Tadqiqotlar Markazida (CNRS), Yevropa Fanlar Akademiyasi vitse-prezidenti, Yaponiya Fan va ilgʻor texnologiyalar instituti professori va uchta asoschi muharrirdan biri va Yevropa Kombinatorika jurnali muharriri.

Biografiyasi
------------

Deza (aslida Mixail Efimovich Tilkin) 1961 yilda Moskva davlat universitetini tamomlagan, soʻngra SSSR Fanlar akademiyasi tizimida 1972 yilda Fransiyaga koʻchib ketgunga qadar ishlagan. Fransiyada u 1973-yildan 2005-yilgacha nafaqaga chiqqunga qadar CNRSda ishlagan.

Sakkiz monografiya va 75 xil hammualliflar bilan 280 ga yaqin ilmiy maqolalar muallifi, shu jumladan Pal Erdős bilan toʻrtta maqola, unga Erdős raqamini 1 bergan.

2007-yil may oyida Fransiyaning Lumini shahrida boʻlib oʻtgan kombinatorika, geometriya va informatika boʻyicha konferentsiya materiallari M.Deza 70 yilligi sharafiga Yevropa Kombinatorika jurnalining maxsus sonida toʻplangan.

Mishelning rafiqasi Mari Deza shuningdek, Елена Ивановна Деза(ingl.)o'zb. ), matematik, Moskva davlat pedagogika universiteti professori .

Yongʻinda vafot etgan.

Tavsiya etilgan maqolalar
-------------------------

-

Kitoblari
---------

-

Rus tiliga tarjimasi: Deza M. Laurent M. Kesma va metrika geometriyasi, Moskva, MTsNMO, 2001 yil. *ISBN 5-900916-84-7* 
-

Rus tiliga tarjimasi: Deza M. Grishuxin V. Shtogrin M. Giperkublar va kubik panjaralardagi izometrik polihedral subgraflar, Moskva, MTsNMO, 2008 yil. *ISBN 978-5-94057-363-0* 
-

Rus tiliga tarjimasi: Deza E. Deza M. Masofalar lugʻati, Moskva, Nauka, 2008. *ISBN 978-5-02-036043-3* 
-

Rus tilidagi tarjimasi: Deza M. Sikirich, M. D. Kimyoviy grafiklar geometriyasi: Politsikllar va bipolisikllar, Moskva va Izhevsk, Izhevsk kompyuter tadqiqotlari instituti, 2012 yil. *ISBN 978-5-93972-427-2*
- Deza, M.; Deza, E. (2009), *Encyclopedia of Distances*, Springer-Verlag, ISBN 978-3-642-00233-5.
- Deza, E.; Deza, M. (2011), *Figurate Numbers*, World Scientific, ISBN 978-981-4355-48-3.

Rus tilidagi tarjimasi: Деза Е. Деза М.*. Фигурные числа*. М.: МЦНМО, 2016. ISBN 978-5-4439-2400-7. 
- Deza, M.; Deza, E. (2013), *Encyclopedia of Distances, 2nd expanded edition*, Springer-Verlag, ISBN 978-3-642-30957-1.
- *Deza, M.; Dutour Sikirić, M. & Shtogrin, M. (2015), Geometric Structure of Chemistry-relevant Graphs, Springer-Verlag,ISBN 978-81-322-2448-8*.
- *Deza, E.; Deza, M. & Dutour Sikirić, M. (2016), Generalizations of Finite Metrics and Cuts, World Scientific,ISBN 978-98-147-4039-5*.

Sheʼriy nashrlari
-----------------

- M. Deza. 59-62. — Parij: Sintaksis, 1983 
- Mishel Deza. Sheʼrlar va intervyular . — M.: PROBEL-2000, 2014. — 276 b. ISBN 978-5-98604-442-2
- Mishel Deza. 75-77 . — M.: PROBEL-2000, 2016. — 136 b. ISBN 978-5-98604-555-9

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Французский национальный центр научных исследований (CNRS)". 7-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2012-yil.
2. ↑  Stranitsa na Math-Net.ru
3. ↑  „Геометрия разрезов и метрик". 5-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-sentabr 2012-yil.
4. ↑  „Изометрические полиэдралные подграфы в гиперкубах и кубических решетках". 30-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-sentabr 2012-yil.
5. ↑  „Словарь расстояний". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-sentabr 2012-yil.
6. ↑  „DigitalNC". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-noyabr 2013-yil.

Havolalar
---------

- Dez veb-sahifasi
- Dezaning rus tilidagi kitoblari Arxivnaya kopiya