**Sergey Nikolayevich Rijov** (1903-yil 8-oktyabr, Malinovka, Aleksinskiy uezdi, Tula gubernyasi, Rossiya imperiyasi – 1981-yil 21-yanvar, Toshkent, OʻzSSR) – tuproqshunos olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1966), professor (1948). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1944). Timiryazev nomidagi Moskva qishloq xoʻjaligi akademiyasini tugatgan (1931). SoyuzNIXIda laboratoriya mudiri (1934—1949), direktor (1954—1957); ayni vaqtda Oʻrta Osiyo universitetining ilmiy ishlar boʻyicha prorektori va agronomiya kafedrasi mudiri (1942—1955). Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasi vitse- prezidenti (1957—1961). VASXNILning Dokuchayev nomidagi Tuproqshunoslik instituti direktori (1962—1963). 1966-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti. Ilmiy ishlari Oʻrta Osiyo sharoitida gʻoʻzani sugʻorish, tuproq xossalarini oʻrganish masalalariga bagʻishlangan.

Tarjimai holi
-------------

Sergey Rijov 1903-yil 8-oktyabrda Malinovkada tugʻilgan. 1923-yilda Bogoroditskiy amaliy qishloq xoʻjaligi institutini, 1931-yilda bir vaqtning oʻzida 2 ta oʻquv yurtini – Tula agrokimyo va tuproqshunoslik institutini va Moskva qishloq xoʻjaligi akademiyasini tamomlagan. Bir nechta diplomlarning mavjudligi tufayli Sergey Nikolayevich SSSRda agrotuproqshunoslik va sugʻoriladigan dehqonchilik sohasida taniqli olimga aylandi. 1931—1934-yillarda Butunrossiya agrokimyo va tuproqshunoslik ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan.

1934-yilda oʻz hayotini Oʻrta Osiyo bilan bogʻlab, Toshkentga koʻchib oʻtadi va umrining keyingi uzoq, samarali yillarini shu yerda oʻtkazdi. 1934—1949-yillarda Butunittifoq paxtachilik instituti markaziy oʻgʻitlar va agrotuproqshunoslik stansiyasida tuproq fizikasi laboratoriyasiga, 1949—1955-yillarda Oʻrta Osiyo universitetining agronomiya kafedrasiga mudirlik qilgan. 1950-yildan prorektor lavozimida ishlagan. 1957—1961-yillarda Oʻzbekiston SSR Qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasi vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. 1962—1963-yillarda V. V. Dokuchayev nomidagi Tuproqshunoslik instituti direktori lavozimida ishlagan.

Sergey Rijov 1981-yil 25-yanvarda Toshkentda vafot etdi. U Moskvadagi Vostryakovskiy qabristoniga dafn etilgan.

Ilmiy ishlari
-------------

Asosiy ilmiy ishlar paxta yetishtiriladigan zona va gʻoʻza sugʻorish zonasidagi tuproqlarning fizik xossalariga bagʻishlangan. Sergey Nikolayevich 200 ta ilmiy maqola muallifi boʻlib, ulardan salgina 190 dan ortigʻi nashr etilgan.

* Paxta hosildorligi va sugʻoriladigan yerlarning unumdorligini oshirish boʻyicha qator agrotexnik tadbirlar ishlab chiqqan.

Ilmiy asarlari
--------------

* Fargʻona vodiysida gʻoʻzani sugʻorish. – Toshkent: Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi, 1948. – 244 b.
* Tuproqlarning fizik xossalarini aniqlash usullari. – Toshkent: SAGU, 1951. – 47 b.
* Oʻsimlik qoplamining oʻzgarishi va boʻz tuproqlar va qoʻriq yerlarda xossalarining oʻzgarishi. – Toshkent: SAGU, 1959. – 32 b.

Olim haqida yozilgan asarlar
----------------------------

* *Niyazova R. I.* Rijov Sergey Nikolaevich. – Toshkent : Fan, 1973. – 23 bet.

Oilasi
------

* Oʻgʻli Oleg Sergeyevich (1932 y. t.) – fizika-matematika fanlari doktori (1965), professor.

Mukofotlari va faxriy unvonlari
-------------------------------

* 1944-yil – Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi;
* 1966-yil – Lenin ordeni;
* 1973-yil – Oktyabr Inqilobi ordeni;
* Ikki karra Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohibi;
* Ikki karra „Hurmat Belgisi" ordeni sohibi;
* Bir necha bor SSSR medallari bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar
-----------

* Biologi. Biograficheskiy spravochnik.— Kiev: Nauk. dumka, 1984. – 816 s.: il.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. 1 2 3  „РЫЖОВ Сергей Николаевич" (ru). *cnshb.ru*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
3. ↑  „РЫЖОВ Сергей Николаевич". 23-sentyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |