***Matilda*** — 1996-yilda chiqarilgan fentezi janridagi kinokomediya. Roald Dahl'ning 1988-yilgi shu nomdagi romani asosida suratga olingan. Filmga Danny DeVito rejissorlik qilgan. Filmda Mara Wilson bosh qahramon — Matildani jonlantirgan. Shuningdek, filmda DeVito, Rhea Perlman, Embeth Davidtz va Pam Ferris kabi aktyorlar ham rol oʻynashgan.

Mazmuni
-------

Yosh daho Matilda Vormvud avtomobil sotuvchisi otasi Harry, onasi Zinniya va ukasi Maykl tomonidan eʼtiborsiz va yomon munosabatda boʻlinadi. U aqlli va mustaqil boʻlib, jamoat kutubxonasidagi kitoblarning xayoliy dunyosidan tasalli topadi. U maktabga borish istagini bildirganda, televizor koʻrishini aytib, uni haydashadi. U ikki marta otasining shafqatsizligi uchun oʻch oladi, uning soch tonikini onasining soch boʻyogʻiga almashtirib, shlyapasini boshiga yopishtiradi. Harry Matildani Mobi-Dik oʻqiyotganini koʻrib qoladi, uni yirtib tashlaydi va uni oʻyin koʻrsatuvini tomosha qilishga majbur qiladi. Televizor portlamaguncha Matilda tobora gʻazablanadi.

Harry Matildani talabalikka qabul qilish evaziga Crunchem Hall boshlangʻich maktabining zolim direktori miss Agata Trunchbullga mashina sotadi. Matildaning mehribon oʻqituvchisi, miss Jennifer Honey, Matildaning katta sonli koʻpaytirish savollariga osonlik bilan javob berishini payqaydi va Matildani yuqori sinfga koʻchirishni soʻraydi, ammo Miss Trunchbull rad etadi. Miss Honey keyinroq uyda Vormvudlarnikiga tashrif buyuradi, lekin ular ham qiziqmaydi. Miss Trunchbull butun maktab oʻquvchilarini Bryus Bogtrotterni butun shokoladli tortni yeyishini tomosha qilishiga majbur qiladi. Matilda talabalarni Bryusni muvaffaqiyat sari qutlashga chorlaydi va Miss Trunchbull ularni besh soatlik qamoqqa oladi. Ertasi kuni Miss Trunchbull buzilgan mashinada maktabga keladi va otasi nosoz mashinani sotgani uchun gʻazablangan holda Matildani „Chokey" qutisiga qamab qoʻyadi. Keyinchalik Miss Honey uni ozod qiladi.

Matildaning sinfdoshi Lavanda daryodan tutib olgan tritonni Miss Trunchbullning suv idishiga soladi. Miss Trunchbull Matildani ayblaydi, u adolatsizlikdan gʻazablanib, telekinetik tarzda stakanni agʻdarib, tritonni Miss Trunchbullning ustiga toʻkib yuboradi. Miss Honey Matildani choyga taklif qiladi va unga sirli tarixini ochadi: onasi u ikki yoshida vafot etgan va otasi Magnus xotinining oʻgay singlisi Miss Trunchbullni ular bilan yashashga va unga qarashga taklif qilgan, ammo Miss Trunchbull unga juda qoʻpollik qilar edi. Miss Honey besh yoshga toʻlganida Magnus oʻz joniga qasd qilib vafot etdi va hamma narsani Miss Honey uni oʻldirgan deb gumon qilgan Miss Trunchbullga qoldiradi. Matilda va Miss Honey Miss Trunchbullning uyiga yashirincha kirib, Miss Honeyning baʼzi narsalarini, shu jumladan onasi unga sovgʻa qilgan qoʻgʻirchoqni olishga harakat qilishadi. Miss Trunchbull sport zaliga ketayotganda nosoz mashina butunlay buzilib qolgani uchun kutilmaganda qaytib keladi, ular u yerdan zoʻrgʻa qochib ketishadi.

Matilda otasining noqonuniy avtomashinalari bilan shugʻullangani uchun FQB tomonidan kuzatuv ostida ekanligini aniqlaydi, ammo ota-onasi unga ishonishmaydi. Matilda telekinetik kuchlarini qoʻllaydi va ularni boshqarishni oʻrganadi. U FQB agentlari Harryga qarshi dalillar topish uchun garajga bostirib kirishgach, ularga toʻsqinlik qiladi. U Miss Honeyning qoʻgʻirchogʻini olish uchun Miss Trunchbullning uyiga qaytib keladi va Miss Trunchbullni qoʻrqitishga harakat qiladi va deyarli muvaffaqiyatga erishadi. Biroq, Miss Trunchbull soch tasmasi topilganda Matildaning borligidan xabardor boʻladi. Ertasi kuni Matilda Miss Honeyga oʻz qobiliyatini koʻrsatib beradi, ammo Miss Trunchbull Matildani ushlab olish uchun sinfga tashrif buyuradi. Matilda telekinetik tarzda qora taxtaga xabar yozadi va oʻzini Magnusning qasoskor arvohi sifatida oʻzini oʻldirishda Miss Trunchbullni ayblaydi. Miss Trunchbull jahl bilan talabalarga hujum qiladi, lekin Matilda ularni himoya qiladi va ular Miss Trunchbullni maktabdan haydab chiqarishga majbur qiladi, u oʻz mashinasida orqaga chekinadi va ularning hayotidan abadiy yoʻqoladi. Miss Honey otasining uyiga qaytib keladi, Matilda uni muntazam ravishda ziyorat qiladi.

FQB Harryni oʻz qilmishlari uchun jinoiy javobgarlikka tortish uchun yetarli dalillarni topdi, bu esa uni, Zinniya va Mayklni Guamga qochishga undaydi. Matilda oʻzini Miss Honey tomonidan asrab olinishi yaxshiroq ekanini aytib, borishdan bosh tortadi. Yagona qizidan voz kechish haqida qisqacha maʼlumotdan soʻng, uning ota-onasi farzand asrab olish toʻgʻrisidagi hujjatlarni imzolaydi va Matilda va Miss Honey nihoyat oʻzlari xohlagan oilaga erishadilar. Miss Honey Crunchem Hall direktori boʻladi, u juda mashhur boʻlib, talabalar uchun kengaytiriladi. Matilda hech qachon oʻzining telekinetik kuchlarini himoya qilish uchun ishlatmaydi, lekin vaqti-vaqti bilan ularni javonlardan kitob olish kabi kichik vazifalar uchun ishlatadi. Film Miss Honeyning uyqu oldidan hikoya sifatida Mobi Dikni Matildaga oʻqishi bilan yakunlanadi.

Rollarda
--------

* Mara Wilson — Matilda Wormwood
* Embeth Davidtz — Jennifer Honey
* Pam Ferris — Agatha Trunchbull
* Danny DeVito — Harry Wormwood
* Rhea Perlman — Zinnia Wormwood
* Paul Reubens va Tracey Walter — Bob va Bill
* Brian Levinson — Michael Wormwood
* Kiami Davael — Lavender
* Jacqueline Steiger — Amanda Thripp
* Jimmy Karz — Bruce Bogtrotter
* Kira Spencer Hesser — Hortensia
* Jean Speegle Howard — Mrs. Phelps
* Marion Dugan — Cookie
* Jon Lovitz — Mickey

Musiqasi
--------

Filmda ikkita qoʻshiq ishlatilgan: Rusted Root'ning „Send Me on My Way" va Thurston Harris'ning „Little Bitty Pretty One" qoʻshiqlari.

Film chiqishi
-------------

Film 1996-yil 2-avgustda chiqarildi. Film dunyo boʻylab $33,5 million daromad qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „*MATILDA* (PG)". *British Board of Film Classification* (14-avgust 1996-yil). Qaraldi: 24-iyul 2013-yil.
2. 1 2 3  *Matilda* Box Office Mojoda Accessed September 29, 2020.

Havolalar
---------

* *Matilda* IMDbda
* *Matilda* Box Office Mojoda