**„Ayova qoʻshigʻi"** Amerika Qoʻshma Shtatlarining Ayova shtatining mintaqaviy madhiyasi boʻlib, S. H. M. Byers tomonidan 1867-yilda yozilgan va 1911-yil 20-martda Ayova shtati qonun chiqaruvchi organi tomonidan rasmiy davlat qoʻshigʻi sifatida qabul qilingan. Qoʻshiq „O Tannenbaum" kuyiga moslashtirilgan. Tannenbaum va Byers qoʻshiqlari mavzusi uning Ayovaga boʻlgan sevgisi va maqtoviga qaratilgan.

Tarixi
------

S. H. M. Byers, "Olov va qilich bilan" kitobidan, 1911-yil
„Ayova qoʻshigʻi" mayor S. H. M. Byers tomonidan yozilgan. Byers Amerika fuqarolar urushida Ittifoq uchun kurashgan, ammo 1863-yilda Konfederatsiya tomonidan asirga olingan. Virjiniya shtatining Richmond shahridagi Libbi qamoqxonasida qamoqda boʻlganida Konfederatsiya guruhlari oʻynayotganini va qoʻshiq aytayotganini eshitib, „Ayova qoʻshigʻi"ni yozishni boshlagan. Qamoqxona kamerasi tashqarisida „Maryland, My Maryland" (shuningdek, „O Tannenbaum" deb ataladi) deb xirgoya qilishadi. U qoʻshiq soʻzlarini yozdi va ozod boʻlgach, Ayova shtatidagi Des Moyn shahridagi Foster opera teatrida fransuz opera qoʻshiqchisidan ijro etishni soʻradi. Bayers 1902-yilda oʻqituvchilar uchun tanlov oʻtkazdi, unda „Ayova qoʻshigʻini" yoddan aytib beradigan eng koʻp talabalarga ega oʻqituvchi oltin soatga ega boʻladi. Tanlov natijasida taxminan 250 000 oʻquvchi qoʻshiqni yoddan oʻrgangan va shtatdagi har bir maktab uni kuylagan. 1902-yil oktyabrgacha qoʻshiqning jami 500 000 nusxasi sotilgan edi.

1911-yilda Ayova shtati qonun chiqaruvchi organi „Ayova qoʻshigʻi" ni Ayova shtati qoʻshigʻi sifatida rasman eʼlon qildi. Qoʻshiq shtatdagi tantanali tadbirlarda, odatda Amerika milliy madhiyasi Yulduzli bayroqdan soʻng ijro etiladi.

Tanqid
------

XXI asrda „Ayova qoʻshigʻi" haqida tanqidlar koʻpaydi va vaqti-vaqti bilan uni Ayova shtatining rasmiy shtat qoʻshigʻi sifatida oʻzgartirish toʻgʻrisida iltimosnomalar paydo boʻldi. Aksariyat tanqidlar Ayova shtatining Maryland qoʻshigʻi bilan bir xil kuyga asoslangani haqida edi. 2015-yilda Vashington Post Ayova shtatiga shtat qoʻshigʻini oʻzgartirishni taklif qildi.

Matn
----

| Rasmiy matn |
| --- |
| You asked what land I love the best,
Tis Iowa, O Iowa,
The fairest State of all the west,
Itʼs Iowa, O! Iowa,

From yonder Mississippi's stream
To where Missouri's waters gleam
O! fair it is as poetʼs dream,
O! Iowa, In Iowa.

Go read the story of thy past.
O! Iowa, O! Iowa,
What glorious deeds, what fame thou hast!
O! Iowa, O! Iowa,

So long as timeʼs great cycle runs,
Or nations weep their fallen ones
Thou'lt not forget thy patriot sons,
O! Iowa, O! Iowa. |

Manbalar
--------

1. ↑  John Hladczuk and Sharon Scheider Hladczuk. *State Songs and Their Origins*. (Scarecrow Press: Lanham, Maryland, 2000), p. 65
2. ↑  *Encyclopedia of Iowa*, 2nd, Somerset Publishers, 1992 — 7 bet. ISBN 9780403099184.
3. ↑  „Songs about Iowa may not be big hits but there are plenty of them". *Carroll Daily Times Herald* (16-dekabr 1976-yil). 3-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2021-yil.
4. ↑  „"The Song of Iowa": The fairest tune in all the West?". *Iowa City Press-Citizen* (15-fevral 2004-yil). 4-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2021-yil.
5. ↑  „Books and men". *The New York Times* (4-oktabr 1902-yil). 4-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2021-yil.
6. ↑  *The Bulletin*. Missouri Historical Society, 1962 — 346 bet.
7. ↑  „Thousands will greet Hawkeye Governor". *Monrovia Daily News* (9-avgust 1917-yil). 4-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2021-yil.
8. ↑  *Bump, Philip*. „Every state needs a new state song. So, we picked them." (12-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 4-iyun 2021-yil.

Havolalar
---------

* Iowa Official Register 1997-1998, pg. 7
* 50states
* Sheet Music on IMSLP