Koordinatalari: 36°4′6.999999999997″N 94°10′34.000000000003″W﻿ / ﻿36.06861111111111029°N 94.17611111111111200°W﻿ / 36.06861111111111029; -94.17611111111111200GO{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page

**Arkansas universiteti** (**UArk** yoki **UA**) Arkansas shtatining Fayetteville shahridagi davlat yer granti tadqiqot universitetidir.Arkansas universiteti Arkansas universitetlari tizimining flagman kampusi va shtatdagi eng yirik universitet hisoblanadi. Universitet dastlab 1871-yilda **Arkansas Industrial universiteti** sifatida tashkil etilgan.Universitetda darslar birinchi marta 1872-yil 22-yanvarda boʻlib oʻtgan. Universitetning hozirgi nomi 1899-yilda qabul qilingan.

Universitet kampusi 512 akr maydonni egallaydi.Kampusda 378 ta bino mavjud. Universitet kampusi Arkansas shtatining Fayetteville shahrida joylashgan. Universitetda 200 dan ortiq akademik dasturlar mavjud. 2019-yil kuz semestriga roʻyxatga olish soni 27 559 tani tashkil etdi. Talabalarning professor-oʻqituvchilarga nisbati taxminan 19:1 ni tashkil qiladi. Universitet „R1: Doktorantura universitetlari — Juda yuqori tadqiqot faoliyati" qatoriga kiritilgan va 2018-yilda universitet jami xarajatlari $175,5 millionni tashkil etgan.

Tarixi
------

 Arkansas universiteti kampusidagi Old Main binosi .
Arkansas universiteti 1871-yilda Ozark togʻlariga qaraydigan tepalik fermasi oʻrnida tashkil etilgan.Universitetning tashkil etilgan nomi unga „Tepalik" laqabi bergan.

Universitet 1862-yildagi „Morrill Land-Grant kollejlari qonuni" asosida tashkil etilgan. Universitetning tashkil etilishi, shuningdek, 1868-yilgi Arkansas Konstitutsiyasidagi „shtat universitetini tashkil etish va qoʻllab-quvvatlash" haqidagi qoidani ham toʻlaqonli qoniqtirgandi.

Shtat shaharlari va tumanlaridan kelgan takliflar universitetning joylashish oʻrnini belgilab berdi.Fayettevile va Vashington okrugi fuqarolari universitetni taʼminlash uchun 130 000 dollar vaʼda qilishdi. Universitetda darslar 1872-yil 22-yanvarda boshlandi.

### Diqqatga sazovor joylar

Old Main binosi 1875-yilda qurib bitkazilgan.Bino ikkinchi imperiya uslubida qurilgan, ikki minorali, gʻishtdan barpo etilgan.Bino, shuningdek, universitetning asosiy oʻquv va maʼmuriy binosi ham hisoblanadi. Old Main binosi tarixiy joylar reestriga kiritilgan. Binoning dizayni Illinois universitetining asosiy oʻquv binosi uchun chizilgan rejalarga asoslangan edi. Universitetlar qurilishi rejasidagi shundan shundan iborat ediki, Arkansas universiteti rejasida soat va qoʻngʻiroq minoralari mavjud edi. Universitet shimolidagi baland minora qoʻngʻiroq minorasi, janubiy minora esa soat minorasi hisoblanadi. Janub minorasisi rejasida soat mavjud boʻlsa-da, u 2005-yil oktyabrgacha ishlaydigan soatga ega emas edi. Qoʻngʻiroq minorasida har doim qoʻngʻiroq ovozi boʻlgan, dastlab qoʻngʻiroqni koʻngilli talabalar biri chalgan. Universitetda elektron qoʻngʻiroqlar 1959-yilda oʻrnatildi.

1876-yilgi talabalardan boshlab, Arkansas universiteti talabalarining ismlari „Senior Walk" yoʻlagida yozilgan.Bu yoʻlak kampus boʻylab toʻrt mildan koʻproq masofaga choʻzilgan. Bu yoʻlakka yaqinda faxriy unvonlarga sazovor boʻlganlarning ismlari, jumladan, J. Edgar Hoover, Queen Noor, Prezident Bill Clinton va sobiq Davlat kotibi Hillary Clinton kabi taniqli shaxslarning ismlari ham qoʻshildi.

Arkansasdagi gʻayrioddiy tuzilmalardan biri bu Chi Omega yunon teatri boʻlib, u sorority milliy shtab-kvartirasi tomonidan maktabga sovgʻa qilingan. Bu yunoncha harfli ijtimoiy tashkilotlar tarixida birinchi marta milliy sorority oʻzi tashkil etilgan muassasaga oʻzi asos solgan yodgorlikni taqdim etdi. Chi Omega 1895-yil 5-aprelda Arkansas universitetida tashkil etilgan va milliy tashkilotning ona (Psi) boʻlimi hisoblanadi. Teatr binosi tantanalar, yigʻilishlar, kontsertlar, dramalar va bayram mitinglari uchun ishlatiladi. Professor Walter J. Lemkening soʻzlariga koʻra, u yerda hozirgacha yigʻilgan eng katta olomon — 6000 dan ortiq — Ikkinchi Jahon urushi paytida Armiya havo korpusi guruhining kontserti uchun edi. 1934-yildan 1991-yilgacha sahna ostidagi boʻsh joy ROTC armiyasi tomonidan miltiq oʻqlari saqlash uchun ishlatilgan.

Kampus
------

Arkansas universiteti bakalavr, magistr, doktorlik va huquqshunoslik darajalarini beradigan 200 dan ortiq oʻquv dasturlarini taklif etadi. Akademik dasturlar asosiy kampusdagi oʻnta kollejdan iborat. Fayetteville kampusida quyidagi ilmiy darajalarni beruvchi akademik boʻlimlar joylashgan:

| **Kollej va maktab tashkil etish** |
| --- |
| **Kollej va maktab** | **Tashkil etilgan yili** |
| Dale Bampers qishloq xoʻjaligi, oziq-ovqat va hayot fanlari kolleji | 1905-yil |
| Muhandislik kolleji | 1912-yil |
| Taʼlim va sogʻliqni saqlash kasb-hunar kolleji | 1912-yil |
| J. William Fulbright sanʼat va fan kolleji | 1912-yil |
| Huquq fakulteti | 1924-yil |
| Sam M. Walton biznes kolleji | 1926-yil |
| Oliy maktab va xalqaro taʼlim | 1927-yil |
| Fay Jones arxitektura va dizayn maktabi | 1974-yil |

 Bell muhandislik markazi 
### Tizim jihozlari

Hammasi boʻlib Arkansas universiteti tizimida oʻn uchta filial va oltita boshqa boʻlinma mavjud, jumladan, Little Rockdagi Arkansas tibbiyot fanlari universiteti; Fayetteville, Fort Smit, Little Rock, Monticello va Pine Bluffdagi toʻrt yillik kampuslar va Batesville, De Queen, Helena-West Helena, Hope, Mena, North Little Rock va Morriltondagi ikki yillik jamoa yoki texnik kollej kampuslari. UA tizimi ostidagi boʻlinmalar Clinton davlat xizmati maktabi, jinoiy adolat instituti, Arkansas arxeologik tadqiqoti boʻlimi, qishloq xoʻjaligi boʻlimi, Winthrop Rockfeller instituti va Arkansas matematika, fan va sanʼat maktabini oʻz ichiga oladi.

Kampus
------

 2001-yil bitiruvchilari sinf namunasi.
Arkansas universiteti kampusi Arkansas shtatidagi Fayetteville shahrining gʻarbiy tomonidagi tepalikda joylashgan. Talabalar shaharchasidagi 378 ta binodan 11 tasi tarixiy joylarning reestri roʻyxatiga kiritilgan.

Old Main binosining qurilishi 1873-yilda boshlangan va 1875-yilda yakunlangan. Gʻisht va qumtoshdan qurilgan Old Main universitetning asosiy binosi boʻlib xizmat qiladi.

Universitetning eng qadimiy anʼanasi „Senior Walk" hisoblanadi. „Senior Walk"da universitetning har bir sinfidan bitiruvchilarning ismlari mavjud. Old Mainning oldingi zinapoyasidan boshlanib, kampus boʻylab choʻzilgan „Senior Walk" yoʻlagi 170 000 dan ortiq sobiq talabalar nomi bilan bezatilgan. Bu anʼana Amerika universitetlariga xosdir.

Arkansas universiteti talabalarining ismlari (1876-yilgi birinchi katta sinfdan boshlab) kampusdagi beton yoʻlaklardan biriga va piyodalar yoʻlaklariga oʻyib yozilgan. Bu anʼanani 1905-yilda bitirgan talabalar boshlab berishgan. Ular oʻzlarining ismlarini Old Main binosi oldidagi yoʻlakka yozishgan. Ulardan keyingi sinflar oʻn yildan koʻproq vaqt davomida oʻz nomlarini yozib borishdi va keyinchalik bu universitet talabalari anʼanasiga aylandi. XX asrda bu yoʻlakka juda koʻplab universitet bitiruvchilarining nomlari oʻyib yozildi. Universiet kampusi va talabalar shaharchasi kengaygani sari bu ishni amalga oshirish ortiqcha vaqt talab qila boshladi. Shuning uchun, 1986-yilda universitet jamoasi har yili yozilishi kerak boʻlgan minglar nomlarni oʻyib yozish uchun „Senior Sand Hog" deb nomlangan maxsus mashinani ishlab chiqdi. 2013-yilda universitet jamoasi „Senior Walk" yoʻlagining holati yomonlashayotganligini aniqladi. 2020-yilda yoʻlakka ismlarni oʻyib yozish anʼanasini saqlab qolish uchun universitet jamoasi asl „Senior Walk" yoʻlagini yuqori sifatli monumental beton bilan almashtirdi. Yoʻlak chetlari asl poʻlat bar bilan toʻsildi hamda asl yoʻlakdagi ismlar qum bilan qoplandi. „Senior Walk" yoʻlagidagi asl nomlarni saqlab qolish uchun uning baʼzi qismlari Old Main binosiga joylashtiriladi.

Taniqli odamlar
---------------

* Arkansas universitetining taniqli bitiruvchilari:
* Doug McMillon, Walmart Inc prezidenti va bosh direktori.Doug McMillon, Walmart Inc prezidenti va bosh direktori.
* S. Robson Walton, Walmart Inc sobiq raisi.S. Robson Walton, Walmart Inc sobiq raisi.
* Jim Walton, „Arvest Bank Group, Inc" raisi va bosh direktori.Jim Walton, „Arvest Bank Group, Inc" raisi va bosh direktori.
* J. William Fulbright, Arkansas shtatidan AQSh senatoriJ. William Fulbright, Arkansas shtatidan AQSh senatori
* Ricardo Martinelli, Panamaning 36-prezidentiRicardo Martinelli, Panamaning 36-prezidenti
* James O. McKinsey, McKinsey & Company kompaniyasi asoschisiJames O. McKinsey, McKinsey & Company kompaniyasi asoschisi
* Vern Clark, Harbiy dengiz operatsiyalarining boshligʻiVern Clark, Harbiy dengiz operatsiyalarining boshligʻi
* Terrence R. Dake, AQSH dengiz piyodalari korpusining 27-komendantiTerrence R. Dake, AQSH dengiz piyodalari korpusining 27-komendanti
* Richard C. Harding, Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlarining 15-sudyasiRichard C. Harding, Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlarining 15-sudyasi
* Hugh R. Overholt, Qoʻshma Shtatlar armiyasining 32-chi sudyasiHugh R. Overholt, Qoʻshma Shtatlar armiyasining 32-chi sudyasi
* Mack McLarty, Oq uyning 17-chi boshligʻiMack McLarty, Oq uyning 17-chi boshligʻi
* Rodney E. Slater, Qoʻshma Shtatlarda transport sohasi boʻyicha kotibRodney E. Slater, Qoʻshma Shtatlarda transport sohasi boʻyicha kotib
* Jerry Jones, Dallas Cowboys klubi prezidentiJerry Jones, Dallas Cowboys klubi prezidenti
* John R. Stallings, matematikJohn R. Stallings, matematik
* Morris S. Arnold, Qoʻshma Shtatlar tashqi razvedka nazorati boʻyicha sudyaMorris S. Arnold, Qoʻshma Shtatlar tashqi razvedka nazorati boʻyicha sudya
* Cliff Lee, 4 marta MLB yulduzi boʻlganCliff Lee, 4 marta MLB yulduzi boʻlgan
* Stacy Lewis, LPGA boʻyicha 2 karra jahon chempioniStacy Lewis, LPGA boʻyicha 2 karra jahon chempioni

Garchi ikkalasi ham Arkansas universitetida o‘qimagan bo‘lsalar ham, sobiq prezident Bill Clinton ham, sobiq davlat kotibi va prezidentlikka nomzodIi qoʻyilgan Hillary Clinton ham 1970-yillar boshida universitetning huquq fakultetida dars bergan. Fayettevilleda ularning yashagan uyi hozirgi kunda tarixiy joy va muzeyga aylantirilgan.

Arkansas universiteti bitiruvchilari uyushmasi Qoʻshma Shtatlar boʻylab 30 ta shtatda boʻlimlarga ega. Arkansas universitetining taniqli bitiruvchilari orasida 2009-yildan 2014-yilgacha Panama Respublikasining sobiq prezidenti boʻlgan Ricardo Martinelli ham bor. Arkansas universitetining oʻn yetti nafar bitiruvchisi gubernator lavozimini egallagan. Ular orasida hozirgi kunda Arkansas shtatining gubernatori Asa Hutchinson ham bor. Arkansas universitetining 26 nafar bitiruvchilari Amerika Qoʻshma Shtatlari Vakillar Palatasida Arkanzas shtatidan vakillik qilganlar. 1945-yildan beri Arkansas universitetining olti nafar bitiruvchisi AQSH Senatida senator lavozimida ishlagan.

Yana qarang
-----------

* O'rmon xo'jaligi universitetlari va kollejlari ro'yxati
* Arkansas universiteti, Fayetteville otishmasi

Manbalar
--------

1. ↑  Cited by Daniel B. Levine, "Combat Veterans' Experiences in Ancient Greek Literature Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-10-09)." (2012)
2. 1 2 3 4  „Enrollment Surges at UA". *University of Arkansas*. Qaraldi: 12-sentabr 2020-yil.
3. ↑  „Quick Facts".  University of Arkansas.
4. ↑  "Campus Map & Visitor’s Guide."
5. ↑  *University of Arkansas*, 2008, 21-bet
6. ↑  „Buildings | Facilities Management University of Arkansas" (en). *fama.uark.edu*. Qaraldi: 5-noyabr 2017-yil.
7. 1 2  „University of Arkansas Quick Facts". *uark.edu*. Qaraldi: 25-iyul 2019-yil.
8. ↑  „Carnegie Classifications Institution Lookup". *carnegieclassifications.iu.edu*.  Center for Postsecondary Education. 21-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2022-yil.
9. ↑  „Table 20. Higher education R&D expenditures, ranked by FY 2018 R&D expenditures: FYs 2009–18". *ncsesdata.nsf.gov*.  National Science Foundation. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.
10. ↑  „Quick Facts | University of Arkansas" (en). *www.uark.edu*. Qaraldi: 5-noyabr 2017-yil.
11. ↑  "Overview and Points of Pride."
12. 1 2  Reynolds, *History of the University of Arkansas*
13. 1 2 3 4 5  Robert A. Leflar, *The First 100 Years: Centennial History of the University of Arkansas,*(Fayetteville, Arkansas: University of Arkansas Foundation, Inc. 1972)
14. ↑  "University of Arkansas."
15. ↑  *Glen Bennett.* „National Register of Historic Places Registration: University of Arkansas Campus Historic District".  National Park Service (14-avgust 2011-yil). Qaraldi: 14-avgust 2011-yil.
16. ↑  „Senior Walk | University of Arkansas" (en). *registrar.uark.edu*. Qaraldi: 6-noyabr 2017-yil.
17. ↑  „Senior Walk | University of Arkansas".  Campusmaps.uark.edu. 13-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2011-yil.
18. ↑  „Old Main and First 50 Years of Senior Walk Reopen After Renovation". *University of Arkansas News*. Qaraldi: 6-noyabr 2020-yil.
19. ↑  „William Jefferson Clinton". *Clinton House Museum*.
20. ↑  „Chapter Network".  Arkansas Alumni Association. Qaraldi: 31-iyul 2008-yil.
21. ↑  *Page, Eric*. „Arkansas alum wins Panama election". Qaraldi: 13-avgust 2008-yil.
22. ↑  „Election Results".  elections.nj.com. Qaraldi: 13-avgust 2008-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
23. ↑  „Arkansas Governor Profile".  Arkansas. 24-avgust 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2008-yil.
24. ↑  US Congress Biography of Marion Berry. congress.gov.
25. ↑  *Apple, R. W. Jr.*. „J. William Fulbright, Senate Giant, Is Dead at 89" (en-US). *The New York Times* (10-fevral 1995-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2017-yil.

Havolalar
---------

* University of Arkansas Athletics website