recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kolloidlar**, kolloid sistemalar (yun. kolla — yelim va eidos — koʻrinish) — dispers faza zarralarining oʻlchami 1 nm.dan 100 nm gacha boʻlgan yuqori (ultramikrogeterogen) dispers sistemalar; dispers faza zarralari nisbatan yirikroq (100 nm dan katta) boʻlgan mikrogeterogen va dagal sistemalardan farqli ravishda ultramikrogeterogen sistemalar uchun dispers faza zarralarining jadal broun harakati tavsifli.

Dastlab kolloid kimyo faniga asos solgan ingliz olimi Tomas Grem 1861-yilda erigan moddalarning pergament qogʻoz orqali suvga oʻtish (diffuziyalanish) xossasini tekshirib, kristall moddalar (osh toʻzi, shakar) eritmalari faol diffuziyalanishi, amorf moddalar (gidroksillar, yelim, albumin, jelatina, kraxmal va boshqalar) eritmalari esa juda sekin diffuziyalanishini aniqladi va ularni tegishlicha "kristalloidlar" va "kolloidlar" deb atadi. Uning fikricha, kristalloidlar suvda eriganda chin eritmalar, kolloidlar eri ganda esa kolloid eritmalar hosil boʻladi. Lekin keyinchalik 1869-yilda rus olimi I. G. Borshchov kolloid moddalar kristall holda ham boʻlishi mumkinligini koʻrsatdi. Soʻngra P. P. Veymarn, kolloid holatda 200 tadan ortiq modda tayyorlab, moddalar sharoitga qarab kolloid holatda ham, kristalloid holatda ham boʻla olishini isbotladi. Moddaning kolloid holati nafaqat kimyoda, balki biol. tibbiyot, texnologiya va qishloq xoʻjaligida ham nihoyatda muhim oʻrin tutadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vincent James Capra** (1996-yil 7-iyulda tugʻilgan) — Toronto Blue Jays klubidagi amerikalik professional beysbolchi. U MLBdagi debyutini 2022-yilda Toronto Blue Jays uchun qilgan.

Havaskor karyerasi
------------------

Capra Florida shtatining Melburn shahridagi Melburn markaziy katolik oʻrta maktabida oʻqigan va u yerda Hustlersni shtat chempionatiga olib borishga yordam bergan. U Sharqiy Florida shtati kollejida kollej beysbolini oʻynay boshladi. Richmond oʻrgimchaklarida oʻynash uchun Richmond universitetiga oʻtdi. 2017-yilda Capra oʻrgimchaklar uchun toʻrtta uy yugurish va 19 ta yugurish bilan 356 ballni (RBIs) oʻtkazdi. Keyin u Gʻarbiy qirgʻoq ligasining Walla Walla shirinliklari uchun 48 oʻyinida, yozgi kollegial ligada paydo boʻldi. 2018-yilda Oʻrgimchaklar bilan oʻzining soʻnggi mavsumida Capra beshta uy yugurish, 41 RBI va toʻqqizta oʻgʻirlangan bazalar bilan 327 ni urdi.

Professional karyera
--------------------

Toronto Blue Jays 2018-yilgi Beysbol Oliy Ligasi loyihasining 20-turida Caprani tanladi. U qisqa mavsum A Vankuver kanadaliklar jamoasida va keyinchalik A sinfidagi Lansing Lugnuts jamoasida harakat qilgan. Birgalikda 64 ta oʻyinda Capra ikkita uy yugurish, 22 RBI va toʻqqizta oʻgʻirlangan baza bilan 248 ball toʻpladi. U butun 2019-yilgi mavsumini Double A Nyu-Xempshir Fisher mushuklari bilan oʻtkazdi va uchta uy yugurish, 33 RBI va 15 oʻgʻirlangan bazalar bilan oʻrtacha 229 zarba qayd etdi. Capra 2020-yilda COVID-19 pandemiyasi tufayli kichik liga mavsumini bekor qilgani uchun hech qanday darajada professional beysbol oʻynamagan. 2021-yilda u Fisher Mushuklar va Triple-A Buffalo Bisons jamoalari uchun 79 ta o‘yinda maydonga tushdi va o‘rtacha 316 ball, 10 ta uy yugurish va 58 ta RBI bilan karerasining eng yuqori ko‘rsatkichlarini o‘rnatdi.

Ko‘k-anorranglilar Caprani 2022-yil 29-aprelda oliy ligaga ko‘tardi. U 1-may kuni oliy ligada debyut qildi.

2022-yil 18-noyabrda Capra ko‘k-anorranglilar tomonidan taklif qilinmadi hamda erkin agentga aylandi. U 2022-yil 20-noyabrda kichik liga shartnomasini tark etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Suter.* „Melbourne Central Catholic hustles its way to state baseball final | USA TODAY High School Sports".  Usatodayhss.com (21-may 2013-yil). Qaraldi: 30-aprel 2022-yil.
2. ↑  „Former Eastern Florida State Titans Shortstop Vinny Capra to Make MLB Debut with Toronto Blue Jays - Space Coast Daily".
3. ↑  *EPPS JR.* „Former Richmond standout Vinny Capra carrying right traits as pro baseball career blossoms". *Richmond Times-Dispatch*. Qaraldi: 29-aprel 2022-yil.
4. ↑  „Vinny Capra Amateur, College & Minor League Statistics & History". *Baseball-Reference.com*. Qaraldi: 1-may 2022-yil.
5. ↑  „More Brevard products go in MLB draft".  Floridatoday.com. Qaraldi: 30-aprel 2022-yil.
6. ↑  „Toronto Blue Jays Vinny Capra, Bowden Francis Buffalo Bisons".  TSN.ca (29-aprel 2022-yil). Qaraldi: 30-aprel 2022-yil.
**Vint** (nem. Gewinde — qirqma, rezba) — 1) rezbali silindrik sterjen. Mashina va stanoklarning qismlarini harakatlantirish (yurgizish vinti) uchun moʻljallangan, detallarni bir-biriga biriktirish (biriktirish vinti) uchun ishlatiladigan xillari boʻladi. Birinchisida V. vintli uzatmaning yetakchi zvenosi hisoblanadi. Yetaklanuvchi zveno yetakchi zveno rezbasiga monand rezba kesilgan reykadan iborat boʻladi. Ikkinchisida sterjenga tashqi rezba kesiladi, kallagida shlitsa (buragich, yaʼni otvertka uchun ariqcha) boʻladi; 2) vertolyot, samolyot kemaning harakatlanishini taʼminlaydigan vintsimon parrakli val (havo Vint, eshkak V.).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ahmad Sankabosiy** (arabcha: أحمد السنكباثى — Abulhasan Ahmad ibn Robiy' ibn Shofeʼ ibn Muhammad ibn Mu’min Sankabosiy) — Roviy.

Ahmad Sankabosiy IX asrning boshida Samarqandga qarashli Sankabos qishlogʻida tugʻilgan. U oʻz davrining ishonchli hadis roviylaridan boʻlgan.

Ustozilari
----------

Ahmad Sankabosiy asoan hadis ilmini sir asrorlarini Amr ibn Shubayb, Ahmad ibn Humayd ibn Saʼiyd Sankabosiy va Abdusomad ibn Abdulaziz Nasafiy kabi olimlardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdi
--------

Oʻz navbatida Ahmad Sankabosiydan uning oʻgʻli Ali Sankabosiy hadis rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Manbalarda qayd etilishicha 406/1015-yil vafot— etgan.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulkarim Samoniy. Ansob. J, 3. — Bayrut, 1988. 322.
2. ↑  Abulfayz Muhammad Husayniy Zabidiy. Tarixu-l-urus min javahiru-l-qomus. J, 5. Doru-l-hidoya. 272.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kosala** Meksikaning Sinaloa shtatidagi kichik shahar va uning atrofidagi munitsipalitetning markazi. Bu yerda turadi 24°24′45″N 106°41′30″W﻿ / ﻿24.41250°N 106.69167°W﻿ / 24.41250; -106.69167GO. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 6,577 ta aholi borligi xabar qilingan.

Umumiy koʻrinish
----------------

Kosala shtat poytaxti Culiacan shahridan 155 km masofada joylashgan. Oʻn bir ming bokira qizning qirolligi, oʻz nomini Kosala Qirollik konlari deb qisqartirgan holda, munitsipal joydir.

Occidente shtatining gubernatori Fransisko Iriartey Konde 1826-yilda Kosalani gʻarbiy shtatning poytaxti deb eʼlon qildi. Bu Yaqui urushlarida oʻsha paytda Yaqui boshligʻi Xuan Banderasning kuchlari tomonidan sobiq poytaxt El-Fuerte, Sinaloa shahriga urush qilish tahdidining kuchayishi bilan bogʻliq boʻlgan.

Iriarte Sonora va Sinaloada bosmaxonani joriy qildi. Ilk bor Kosalada Sinaloaning birinchi gazetasi „The Impartial Spectator" nashr etildi.

Shahar atrofida Vado Xondo sharsharasi va shahardan bir necha mil uzoqlikda „Comedero" va „El Salto" suv omborlari kabi diqqatga sazovor joylar mavjud.  Bu koʻllarning ikkalasi ham yirik ogʻizli bass bilan toʻldirilgan. Mineralogiya muzeyida asosan Sinaloada konchilik tarixiga oid fotosuratlar va hujjatlar namoyish etiladi.

Kosala shahari Sinaloa shtatining siyosiy va ijtimoiy hayotida hukmron mintaqa boʻlib, u dastlabki mustaqil Meksikada uning poytaxti boʻldi.

Iqlim
-----

Kosala saraton tropikidan taxminan 1 daraja yuqorida joylashganligiga qaramay, Koppen tropik nam va quruq iqlimi deb tasniflanadi. Kosala shahar shimolidagi koʻpgina munitsipalitetlar, masalan, Culiacan, Sonoran-Sinaloan oʻtish subtropik quruq oʻrmoniga va Sonoran choʻliga qarab, yarim qurgʻoqchilikdan qurgʻoqchil iqlimga ega.

Kosala koʻpgina tropik nam va quruq iqlimga qaraganda, ayniqsa qish oylarida, yanvar va fevral oylarida harorat muntazam ravishda 10C ga tushadi (buni saraton tropikida taxminan 1 daraja janubda joylashgan Mazatlan bilan solishtiring). Bu erda yanvar va fevral oylarida tungi harorat oʻrtacha 15C atrofida). Kunduzgi harorat janubdagi koʻpgina joylardan koʻra issiqroq boʻladi (may-iyun oylarida eng yuqori harorat 37C ga yaqinlashadi, Mazatlan uchun 30C-33C) va shuning uchun Bu borada haqiqiy tropik iqlimga qaraganda Kosala iqlimi yarim qurgʻoqchil iqlimga oʻxshashdir. Rekord past harorat 1C, shuningdek, Mazatlandagi 7,5C dan ancha sovuqroq hisoblanadi.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

* Gruta México, stalaktitlar va stalagmitlardan iborat ulkan gʻor
* 18-asrda qurilgan Santa Ursula ibodatxonasi Kosalaning eng muhim cherkovini ifodalaydi
* Konchilik va tarix muzeyi mamlakatda noyob hisoblanadi, chunki u davlatning togʻ-kon sanoati tarixini toʻplamlari bilan kuzatib boradi:
	+ hujjatlar
	+ eski fotosuratlar
	+ Ispaniyadan oldingi va mustamlaka davridagi metall buyumlar
	+ mineral namunalar
	+ kitoblar
	+ qurollar
	+ 18—19-asrlarga oid aravalar va taqalar

* 

**Manba**

1. ↑  „Principales resultados por localidad 2010 (ITER)".  Instituto Nacional de Estadística y Geografía (2010).
2. ↑  Edward H. Spicer, *Cycles of Conquest* (Tucson: University of Arizona Press, 1962) p. 60
**Kosamba** — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi Mangrol Taluka shahrida joylashgan shahar va munisipalitetdir. Kosamba Surat Metropolitan viloyatiga kiradi. Kosamba-1 Tarsadi Nagarpalika va Kosamba-2 Gram Panchayatning egizak shaharlaridan iborat. Ushbu ikki munitsipalitetdan Tarasadi Kosambadan kattaroqdir. Ular mustaqil fuqarolik organlariga ega boʻlsalar ham, ikkalasi ham odatda Kosamba nomi bilan tanilgan.

Geografiyasi
------------

Kosamba quyidagi koordinatada joylashgan: 21°29′N 72°57′E﻿ / ﻿21.48°N 72.95°E﻿ / 21.48; 72.95GO. U oʻrtacha 30 metr balandlikdka ega

Transport
---------

Kosamba NH-48 va GJ SH 166 bilan yaxshi bogʻlangan hamda Mumbay va Ahmadobodga ulangan temir yoʻl stansiyasiga ega.

### Temir yoʻl

Kosamba birlashmasi — Lok Shakti tezkor yoʻli va Saurashtra Janata tezkor yoʻli kabi mahalliy va tezkor poyezdlar toʻxtaydigan asosiy chorraha hisoblanadi. Atrofdagi qishloqlarning aksariyati temir yoʻl uchun Kosamba tutashuviga kelishlariga toʻgʻri keladi.

Taʼlim
------

Shri VS Patel oʻrta maktabi, MM Karodiya maktabi va boshqalarni oʻz ichiga olgan hamda shahar va atrofdagi qishloqlar oʻquvchilariga taʼlim beradigan bir nechta davlat maktablari faoliyat yuritadi. 2016-yildan 2017-yilgacha Shree VS Patel Highschool ham Fan kollejini ochdi va kelgusi yildan boshlab ular Kosamba (Tarsadi) shahrida ham Savdo kollejini ochishni rejalashtirmoqda. AY Dadabhai Texnik Instituti oʻz-oʻzini moliyalashtirgan institut boʻlib, turli sohalarda Diplom muhandisligi kurslarida oʻqishga taklif qiladi. Kosamba yaqinida 100 gektarlik kampusga ega PP Savani universiteti ochilgan.

ABPS (Aditya Birla davlat maktabi) 5 km uzoqlikda, yaqin atrofdagi Xarach deb nomlanuvchi qishloqda joylashgan. Bu Birla transmilliy kompaniyasi qoshidagi xususiy maktab hisoblanadi. Dastlab bu maktab faqat Birla uy-joy koloniyasida yashovchi bolalar uchun ochilgan, ammo tez orada Kosamba shahridan talabalar oqib kela boshladi.

Bugungi kunda talabalarning 70% dan ortigʻi Kosamba shahridan boʻlib, Hindiston boʻylab tarqalgan toʻqqizta ABPS maktablari orasida azkur maktab nomini mashhur qildi. A. E. Davudji ingliz oʻrta maktabi va E. E Davudji ingliz oʻrta maktabi kabi ingliz oʻrta maktablari ham mavjud.

Yana qarang
-----------

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Falling Rain Genomics, Inc — Kosamba

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Surat tumani hududiy birliklari |
| --- |
|  |
| Shahar va shaharchalar | 
* Bardoli
* Bhestan
* Chalthan
* Chhaprabhatha
* DREAM siti
* Dindoli
* Godadara
* Ichchhapor
* Kadod
* Kadodara
* Kamrej
* Kanakpur-Kansad
* Karchelia
* Kim
* Kosad
* Kosamba
* Limbayat
* Limla
* Mahuva
* Mandvi
* Mota
* Olpad
* Parvat
* Rander
* Sachin INA
* Sachin
* Sayan
* Surat (tuman ma’muriy markazi)
* Tadkeshvar
* Tarasadi
* Un
* Utran
* Zanxvav
 |
|  |
| Qishloqlar | 
* Akoti
* Barbodhan
* Bhairav
* Bhanodra
* Bhatha
* Bhuvasan
* Bodhan
* Eklera
* Ena
* Haripura
* Kapletha
* Kumbhariya
* Lajpor
* Mohnivilla
* Nani Naroli
* Sarbhon
* Sevni
* Simalthu
* Umarpada
* Vachhavad
* Varad
* Variav
* Veluk
* Zervavra
 |

 |
**Aloqa yoʻldoshi** — qitʼalararo koʻp kanalli radiotelefon, fototele-graf, telegraf va televizion aloqalari oʻrnatish maqsadida uchirilgan kosmik aloqa yoʻldoshi. Aloqa yoʻldoshi faol (aktiv) va suct (passiv) retranslyator boʻlishi mum-kin. Aloqa uzoqligi yoʻldoshning Yer sathidan balandligiga, retranslyator koʻrsatkichlariga va aloqa oʻrnatishda tanlangan elektromagnit toʻlqinlar cha-stotasiga bogʻliq. Yer sathidan balandli-giga qarab Aloqa yoʻldoshi past (500 km gacha), oʻrta (500-1500 km gacha) va yuqori (1500 km dan ortiq) orbitali boʻladi. Past va oʻrta orbitali Aloqa yoʻldoshi bir-biridan uzoqda joylashgan punktlarda bir vaqtda qisqa muddatgina koʻringanligi tufayli koʻpincha yuqori orbitali Aloqa yoʻldoshi tanlanadi. Global (boshqariladigan) aloqa tizimini kamida uch yoʻldosh yordamida oʻrnatish mumkin. Buning uchun yoʻldosh orbitasi Yer sathidan 3600 km balandlikda (uni muqim orbita deyiladi) va ekvatorga pa-rallel boʻlishi kerak. Muqim orbitadagi yoʻldoshning Yer atrofida aylanish davri bir sutkaga teng boʻlganligidan u hamma vaqt biror joy tepasida muallaq turadi (rasmga q.). Yoʻldosh ufqqa nisbatan 10° dan ortiq balandlikka koʻtarilganda u orqali joylar orasida aloqa oʻrnatish mumkin. Shuning uchun aloqa davomiy-ligi orbitaga va joylarning geogra-fik koordinatlariga bogʻliq. Geografik uzunliklari bir-biriga yaqin, geografik kengliklari turlicha boʻlgan punktlar orasidagi aloqa ekvatorial orbitadagi yoʻldosh yordamida amalga oshiriladi. Aloqa tizimi bir yoki bir nechta yoʻldoshdan, ularga oʻrnatilgan retran-slyatsiya apparaturasidan va Yerdagi uza-tuvchi qabul qiluvchi apparatlardan ibo-rat. Aloqa yoʻldoshi ga „Molniya-1, 2, 3" (Rossiya), „Intelsat-3,4" (AQSH), „Intersputnik" misol boʻlishi mumkin (yana qarang Kosmik aloqa).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alouddin Ali Samarqandiy** (arabcha: علاء الدين علي سمرقندي — Alouddin Ali Samarqandiy — Toʻliq ismi: Alouddin Ali ibn Yahyo Samarqandiy Qurmoniy Hanafiy (vafoti 1456 yoki 1475-yil atrofida yashagan)) — Mufassir va Qur’on ilmi olimi.

Hayoti va ijodi
---------------

Alouddin Ali Samarqandiy Qur’on ilmlari bilan mashgʻul boʻlgan, hanafiy olimlaridan boʻlgan mufassirning tavalud topgan yili toʻgʻrisida maʼlumot saqlanmagan. Ayrim manbalarda 860/1456-yil Qurmon shaharlaridan boʻlgan Lorandada vafot etgan deb keltirilsa, boshqa manbalarda esa 880/1475-yilda deb ham koʻrsatiladi.
Alouddin Ali Samarqandiy Alouddin Buxoriydan (vafoti 860/1456) taʼlim olgan. Alouddin Ali Samarqandiyning quyidagi asarlari mavjud: „*Tafsiru-l-qur’on*" („Qur’on tafsiri", 4 jildli, to
„Mujodala" surasigacha), „*Hoshiya ala sharhi-sh-shamsiya*" („Sharhu-sh-shamsiya"ga hoshiya-izoh"), „*Hoshiya ala sharhi-l-mutoli*" („Sharhu-l-mutoli’"ga hoshiya-izoh"), „*Hoshiya ala sharhi-l-mavoqif fi-ilm-ul-kalam li-s-sayyidi-sh-sharif*"
("Sayyid Sharifning „Sharhu-l-muvofiq" asariga hoshiya-izoh"), „*Bahru-l-ulum fi-t-tafsir*" („Tafsirdagi ilmlar ummoni").
Alouddin Ali Samarqandiy „*Bahru-l-ulum fi-t-tafsir*" nomli asarini yozishda, tafsirga oid koʻpgina kitoblardan foydalangan va oʻzidan ancha foydali iboralarni qoʻshgan.
Bu kitob toʻrt jilddan iborat boʻlib, „Mujodala" surasida tugagan.
Asarning „Juma surasi" (inv. № 76-05226), „Baqara surasi" (inv. № 77-05226) qismi Riyoz shahridagi „*Markaz al-Malik Faysal li-l-buhus va-d-dirosati-l-islomiyya*" kutubxonasida saqlanmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 548.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shayx Alouddin Mansur** (1952—2020; Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati, Qorasuv shahri) — taniqli oʻzbek ulamolaridan, shayx va olim. Qurʼon maʼnolarining oʻzbekcha izohli tarjimasini tayyorlagan. Hanafiylik mazhabining eng yirik manbalaridan „*Badoʻius sanoiʼ fiy tartibish sharoiʼ*" asarini oʻzbekchaga tarjima qilgan. Uning tomonidan Qorasuvda tashkil etilgan „Qurʼoni karimni oʻrganish ilmiy markazi"da esa Qurʼon maʼnolari ruschaga, turkmanchaga, qozoqchaga va qirgʻizchaga tarjima qilingan. Koʻp-yillar davomida Qorasuvdagi Imom al-Buxoriy masjidining boshchisi boʻlib kelgan.

Faoliyati
---------

Shayx Alouddin Mansur 1952-yilda Qirgʻiziston Respublikasi Oʻsh viloyatining Qorasuv shahrida tugʻilgan. Zamonasining atoqli olimlaridan tahsil olib, ilmini kamolga yetkazdi. Olim Qurʼoni Karim maʼnolarining oʻzbekcha izohli tarjimasini tayyorladi hamda uning tarjimasi Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi oʻtkazgan tanlovda eng yaxshi deb topildi. Kitob 1991-1993-yillarda avval „Sharq yulduzi" jurnalida, keyin Gʻafur Gʻulom va „Choʻlpon" nashriyotlarida bir million nusxada bosildi. Shundan keyin u 2000-yilda Qorasuv shahrida „Qurʼoni karimni oʻrganish ilmiy markazi" tashkil etib, Qurʼoni karim maʼnolarining rus (Alisher Ahmad bilan hamkorlikda) va qirgʻiz tillariga tarjima qildi. Soʻnggi-yillarda u Qurʼoni karimning imkoni boricha kengroq tafsirini tayyorlash ustida ish olib bordi. Qirgʻizistonda shayxning koʻp jildli „Qurʼoni azim tafsiri" chop etilgan. Shayxning „Imom Aʼzam buyuk imomimiz" nomli asari Oʻzbekistonda chop etilgan.

Yana qarang
-----------

* Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
* Abdulaziz Mansur

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *Alouddin Mansurning Qur’onni oʻzbekchaga qilgan tarjimasi Ziyouz kutubxonasida (Lotin yozuvida)*, 2012-05-11da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-06-15
3. ↑  *Alouddin Mansurning Qur’onni oʻzbekchaga qilgan tarjimasi Ziyouz kutubxonasida (Kirill yozuvida)*, 2012-05-12da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-06-15


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Aloqabandon** guzari masjidi imomi va hujralari mudarrisi mulla Abdug‘afurning maoshi 18 tilla edi. U O‘tkur qushbegi madrasasida bo‘sh qolgan o‘ringa o‘tish uchun oliy marhamatingizdan umidvor bo‘lib duo qilgay .

Tarixi
------

Aloqabandon madrasasi Aloqabandon guzarida joylashgan boʻlib, 11 hujrasi bo‘lgan. Tarixiy hujjatlarda ko‘rsatilishicha, u masjid-madrasa bo‘lgan. Qozikalonlar mulla Abdushukur va Mir Badriddin tomonidan rasmiylashtirilgan unga doir hujjatlar bizning davrimizgacha yetib kelgan. Mulla Abdushukur mudarris tayinlash borasida oliy hukmdorga quyidagicha murojaat qiladi: „Umidgohimiz, O‘tkur qushbegi madrasasi mudarrisi mulla Abdug‘afur oliy marhamatingiz ila Cho‘bini hammomi kappamadrasasiga yuborilgan edi. Uning joyi bo‘sh qoldi. G‘ulomingiz ilm toliblarini yaxshi biladigan ulamolar yasavuli muborizpanoh mulla Sharof miroxo‘r ularning orasidan munosibini qo‘yishga taraddud ko‘rmoqda. Olampanohimiz, Maoshi 25 tilladir". „Bandaparvar sohibimiz, Kahband madrasasi mudarrisi mulla Abdug‘afur oliy marhamatingiz va mehribonligingiz ila Aloqabandon guzari masjidiga imom va mudarris qilib jo‘natilgan edi. Uning o‘rni bo‘sh qoldi. Bu joyga munosib duogo‘y va rozi bo‘luvchi ilm tolibini qo‘ymoqchimiz. Olampanohimiz, taʼlim olishni yakunlagan qori mulla Sharafiddin dars berishga loyiqdir. Mulla Abdug‘afurning bo‘sh qolgan joyiga uni tayinlash uchun oliy marhamatingizdan umidvorimiz. Maoshi bir yilga 100 tanga". Qozikalon Mir Badriddin arznomasida ushbu madrasa mudarrisi maoshi 22 tillagacha yetishi taʼkidlangan".

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro taʼlim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. — B. 179.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kiyiklar** — quvushshoxlilar oilasiga mansub kavsh qaytaruvchi juft tuyoqlilar guruhi. Tashqi koʻrinishi, tuzilishi, hayot kechirishi va kelib chiqishi, hatto tana oʻlchami har xil hayvonlarni oʻz ichiga oladi. K.ga qoramollar, qoʻylar va echkilardan tashqari barcha kavsh qaytaruvchilar kiritiladi. Quvushshoxlilar oilasining koʻpchilik kenja oilalarini birlashtiradi. Filogenetik jihatdan echkilar va sigirlarga yaqinroq. Asosiy kenja oilalari gʻizollar yoki ohularga jayran, Hindistonda tarqalgan garna, sigirsimon K. yoki buballarga Afrikada tarqalgan kaama va gnu; otsimon K.ga Afrikada yashaydigan qora kiyik, beyza, kiyik-hoʻkiz, serna K. toʻrt shoxli K. oʻrmon kiyiklari kiradi. Koʻp turlari Afrikada, ayrim turlari Jan. va Marka-ziy Osiyoda yashaydi, Yevropada K.ning 3 turi, Shim. Amerikada bir turi tarqalgan. Oʻzbekistonda K.dan saygʻoq va jayran uchraydi. Koʻpchilik K. choʻllarda, ayrim turlari oʻrmonda poda boʻlib yashaydi. Poligam. Goʻshti, terisi va shoxi uchun ovlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kolleksiya** (lotincha: *collectio* — toʻplash, toʻplam) — bir turdagi yoki umumiy mavzuda birlashtirilgan narsalar yoki sanʼat asarlari (jumladan, kitob, qoʻlyozma, kartina, gravyura, chinni, marka, tanga va h.k.) toʻplami. Kolleksiya tuzish material yigʻish, tahlil qilish va tartibga solishni nazarda tutadi. Bir xil buyum yoki mavzu bilan bogʻliq ashyolarni, sanʼat asarlarini toʻplash, yigʻish qadim paytlardan maʼlum. Oʻziga yoqqan buyum yoki ashyolarni oʻrganish, bir-biri bilan solishtirish va har birida oʻziga xoslikni kashf etish, ularning yangi qirralarini ochish toʻplovchiga zavq bagʻishlaydi, uni yangi topilmalar qidirishga undaydi. Xususiy badiiy Kolleksiyalar muzeyda doimiy yoki davriy koʻrgazma ashyolarini tashkil qiladi, baʼzan muzey yoki davlatga sovgʻa tariqasida takdim etiladi. Muzeyshunoslikda Kolleksiya mavzu, sana, uslub, tipologiya va boshqa xususiyatlari bilan ajralib turadigan shaxsiy toʻplamning bir qismini bildiradi. Oʻzbekiston davlat sanʼat muzeyi, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi shunday toʻplamlar asosida yuzaga kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kollizion huquq** - turli dav latlarning qonunlari (tashqi Kollizion huquq) yoki bir davlatning normativ aktlari (ichki Kollizion huquq) oʻrtasidagi kolliziya (bir-biriga zidlik)larni hal qiluvchi normalar majmui. "Kollizion huquq" atamasini dastlab 17-asrda golland huquqshunoslari qoʻllagan, 20-asrda keng tarqalgan. Tashqi Kollizion huquq xalqaro xususiy huquk tarkibiga kiradi. Bir qancha mamlakatlar (Buyuk Britaniya, AQSH va boshqalar)da "xalqaro xususiy huquq" tushunchasi Kollizion huquq tushunchasi bilan bir xil yuritiladi. Ichki Kollizion huquq federativ davlatlarda alo\ida ahamiyat kasb etadi, chunki bunday davlatlarda federal ququq bilan federatsiya subʼyektlari huquqi oʻrtasida qarama-qarshilik paydo boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Urugʻ (maʼnolari).

 
 
**Urugʻ** — bir ajdoddan tarqalib, umumiy bir nom bilan ataluvchi qonqarindoshlik jamoasi. Qarindoshlik hisobi ona (ona U.) yoki ota (ota U.) boʻyicha olib borilgan. U yukrri va quyi paleolit davrlari oraligida paydo boʻlgan. U.lar qabilalarga birlashgan. Jamiyatda tabaqalanishning paydo boʻlishi bilan boʻlinib ketgan. Urugʻ — qabilalarga boʻlinish qoldikdari koʻp xalqlarda saqlanib qolgan.

Oʻrta Osiyo xalklari koʻpgina qabila va Oʻ.larga boʻlingan. Mas, uzbeklar 92 dan ortiq, turkmanlar 100 dan ortiq, qozoklar 300 dan ortiq qabilalar va U.larga, ular esa yana bir necha U.chalarga bulingan. U.lar kupincha yashagan geografik joylari va i.ch. turlarining nomlanishi bilan atalgan. Turkiy xalqlar tarkibiga barlos, qiyot, qushchi, qungʻirot, uyshun, nayman, chimboy, qarluq, kenagas, doʻrmon, mangʻit, nukuz, uygʻur, xitoy, toymas, qipchoq, tuman, ming va boshqa U.lar kir’gan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marianivka** (ukraincha: *Мар'я́нівка*) — Ukrainaning Cherkas viloyati,Zvenyhorodka tumanida joylashgan qishloq. Ukrainaning geografik markazi qishloqning shimoliy chekkasida joylashgan. Zvenyhorodkagacha boʻlgan masofa taxminan 41 km (25 mi) va H16 magistralida joylashgan.

Geografiyasi
------------

Qishloq boʻylab Marianivka daryosi oqib oʻtadi. 2005-yildan beri Ukrainaning geografik markazi Marianivkaning shimoli-sharqiy chekkasidadir.

Tarixi
------

1885-yilda Marianivkada 2400 kishi yashagan, oʻsha paytda Shpola Volost, Zvenigorod uyezd, Kiev gubernatorligi, 404 fermer xoʻjaligi, pravoslav cherkovi, 3 mehmonxona, doʻkon va 13 shamol tegirmoni mavjud edi. 1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 1508 kishiga koʻpaygan (749 erkak va 759 ayol), ulardan 1508 nafari pravoslavlar edi.

Marianivka ilgari Shpola tumanida joylashgan edi. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil 18-iyulda tuman parchalanib, Cherkassi viloyatining tumanlari soni toʻrttaga qisqardi. Shpola tumani hududi Zvenyhorodka tumaniga birlashtirildi.

2021-yil 23-avgustda, Davlat bayrogʻi kuni qishloqda Ukraina bayrog'i koʻtarildi. Marosimda prezident Vladimir Zelenskiy ishtirok etdi. Marianivkada Davlat bayrogʻi kuni va Ukraina Mustaqilligining 30 yilligi munosabati bilan „Geografik markaz — Ukraina yuragi" badiiy majmuasi oʻtkazildi.

Manbalar
--------

### Izohlar

1. ↑  „Географічний центр України — Енциклопедія Сучасної України". *esu.com.ua*. 23-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (ukraincha). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (ukraincha).  Міністерство розвитку громад та територій України (17-iyul 2020-yil).
**Yevgeniy Ivanovich Ozerskiy** (1908-yil, Tavricheskaya guberniyasi — 1987-yil 24-oktabr) — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi
------------

1908-yilda dehqon oilasida tugʻilgan. 1946-yildan KPSS aʼzosi.

1927-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat yuritgan. 1927-1978-yillarda — Sevastopolda elektromontyor, Samarqand viloyatida suv xoʻjaligini yaratish muhandisi va boshligʻi, „Sredazgiprovodxlopok" instituti direktori, Oʻzbekiston SSR melioratsiya va suv xoʻjaligi vaziri oʻrinbosari, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitaning qishloq xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari, „Glavgolodnostepstroy" bosh muhandisi, „Glavsredazirsvoxozstroy" birinchi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

1972-yilda „GSAU" boshligʻining sugʻorish va sovxozlarni qurish boʻyicha oʻrinbosari sifatida fan va texnika boʻyicha Lenin mukofoti laureati — „Sugʻorishning progressiv usullarini ishlab chiqish va joriy etish va *Och dashtning maqsadli yerlarini birlamchi kompleks oʻzlashtirgani uchun*".

Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining uchta chaqirigʻi deputati etib saylangan.

1987-yilda Toshkentda vafot etgan.

Havolalar
---------

* Ozerskiy Arxivnaya kopiya
**Texnooptimizm** — bu dunyoqarash va hayotiy pozitsiya majmui boʻlib, unga koʻra, ilgʻor ijtimoiy rivojlanish jarayonida yuzaga keladigan muammolar va qarama-qarshiliklarni bartaraf etishda texnik muvaffaqiyat va ilmiy-texnika taraqqiyotiga birlamchi ahamiyat qaratiladi.

Texnooptimizm nuqtai nazaridan qaralganda ishlab chiqarishning texnik vositalari (mashinalar, mexanizmlar, kompyuterlar, innovatsion texnologiyalar va boshqalar), shuningdek, ilmiy-texnik bilimlar ijtimoiy hayotning turli tomonlarini, tabiati va yoʻnalishini belgilaydigan hal qiluvchi omil hisoblanadi.

Tarix
-----

XIX-asr oxiri — XX-asr boshlarida zamonaviy ilmiy fantastika gullab-yashnadi. Bu vaqtda texno-optimistik fikrlashning dastlabki belgilari paydo boʻldi: telegraf, dinamit va samolyotlar (keyinchalik kino va televidenie) (baʼzan hatto ularning ixtirochilari tomonidan) urushni tugatuvchi vositalar sifatida eʼlon qilindi. Birinchi jahon urushi barcha optimistlar tushkunlikka tushishlariga sabab boʻldi, ammo texnooptimistik kayfiyat tez orada qayta tiklandi.

Texnooptimizm intellektual yoʻnalish sifatida 1960-yillarda, urushdan keyingi voqealar jamoat tartibini tiklash, rivojlanish va farovonlikka intilish, umumiy inson manfaatlariga erishish kabi yangi milliy va global vazifalarni qoʻyishga zamin yaratgan paytda paydo boʻldi.

SSSRda taʼlim tizimi, siyosat va mafkuraning ilmiy bilimlarni ishlab chiqarishga taʼsiri, ilmiy-texnik bilimlarni madaniy muhitda tarqatish tufayli texnooptimizm ildiz otgan.

Tanqid
------

Texnooptimizmga qarama-qarshi hodisa — texnopessimizm mavjud. Uning izdoshlari, optimistik nuqtai nazardan qaraydigan zamonaviy texnologiyalarning aksariyati insoniyatga zarar yetkazishi, eng yomoni esa, yoʻq qilishiga ishonishadi. Pessimistlarning fikricha, yangi texnologiyalarni izlash kutilmagan oqibatlar va xavf-xatarlarga olib kelishi mumkin.|Nicholas Agar}}Nikolas Agar The Huffington Post gazetasida chop etilgan maqolasida shunday degan:

> 
> „Menimcha, bu texnooptimizm notoʻgʻri. Bu boylikni oshirish uchun texnologik taraqqiyotning kuchini juda oshirib yuboradi. Koʻpgina yangi texnologiyalar ularni qoʻlga kiritgan yoki tajribaga ega boʻlgan odamlarga katta foyda keltirishi haqiqat deb faraz qiling. Shaxslar farovonligini oshirish butun jamiyatga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi, deb adashayapmiz. Baxtli odamlar baxtli jamiyatni yaratishi shart emas.".
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  „Ponyatie futurologii. Texnooptimizm i texnopessimizm. Globalnie problemi i alternativistika — Sotsialnoe prognozirovanie i proektirovanie | iFREEstore". 6-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2022-yil.
2. ↑   Techno-Optimism: The World’s Transformation Since the Industrial Revolution,
3. ↑   Bichkova O. Zemnuxova L. Rudenko N. Tsifrovoy ad, texnologicheskiy ray ili nechto sovershenno inoe: kakie texnologii opredelyayut buduщee chelovechestva. // NOJ, 23-oktabrya 2018.
4. ↑   Techno-Optimist or Techno-Pessimist?,
5. ↑   „Why Techno-Optimism Is Dangerous", The Huffington Post,
*Bu Pokistondagi tog'li hududdagi shaharcha haqida.* *Bangladesh poytaxtida Dakkani ko'rish mumkin.*

**Ghora Dhaka** ya'ni **Ghora Dhaka** nomi bilan mashhur bo'lib, Pokiston shimoli-sharqidagi Galyat hududida joylashgan turistik tog 'kurorti shaharlaridan biri hisoblanadi. U Ayubiya hududining ma'lum qismida va Xayber Paxtunxva viloyatidagi Abbotobod tumanida joylashgan. Bu hudud 34°1'49N 73°24'30E da joylashgan va 2212 metr (7260 fut) balandlikda joylashgan hududdir. U Dunga Galini Murri bilan to'qnashadigan yo'lda joylashgan bo'lib, Dunga Galidan 3 mil janubda va Murridan 15 mil shimolda o'rnashgan.

Tarix
-----

Britaniya hukmronligining mavjud paytida shahar harbiy lager hududi sifatida xizmat qilgan va yoz oylarida ingliz piyodalari otryadi tomonidan egallab olingan. Bu *Ghora Dhaka* nomining kelib chiqish tarixidir, bu "oq askarlar tepaligi" degan ma'noni bildiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Location of Ghora Dakka - Falling Rain Genomics
2. 1 2  Ghora Dakka Imperial Gazetteer of India, v. 12, p. 236.
3. ↑  *Garewal.* „Pakistan: Way of Life and Culture" (1985).
Yaponiyaning Mitaka tumanidagi Ghibli muzeyi surʼati
**Ghibli muzeyi** (yaponcha: *三鷹の森ジブリ美術館*, Mitaka no Mori Jiburi Bijutsukan, *Ghibli Mitaka oʻrmon muzeyi*) — Yaponiyaning Studio Ghibli animatsion studiyasi tomonidan yaratilgan anime personajlarini namoyish qiluvchi muzey. Poytaxt Tokio gʻarbida joylashgan Mitaka tumanining Inokashira bogʻida barpo etilgan. Muzey bolalar uchun moʻljallangan, texnologiyaga oid hamda tasviriy san'at bilan bogʻliq boʻlimlar birmalshmasidan iborat.

Tarixi
------

Muzey qurilishiga oid rejalar 1998-yilda, qurilish ishlari esa 2000-yil mart oyida boshlangan. Qurilish tugagach, 2001-yil 1-oktyabr sanasida rasman oʻz faoliyatini boshlagan.

Studio Ghibli rahbari Hayao Miyazaki muzey dizayni ustida oʻzi shaxsan ish olib borgan. Muzey dizaynida oʻzi tomondan ishlangan chizmalardan foydalangan. Dizayn yaratilishiga Italiyadagi Calcata qishlogʻi kabi Yevropa meʼmorchiligi taʼsirini koʻrsatganligi sezilib turadi. Muzeyning ichki qismida temirdan qurilgan ichki va tashqi spiral zinapoyalar, ichki koʻpriklar va binoning balandligi boʻylab choʻzilgan dahlizlar mavjud. Zinapoyalar koʻrgazmalarga, borsa kelmas yoʻllar va koʻpriklarga olib boradi. Bu xususiyatlar Miyazaki filmida aks ettirilgan manzaralarni real hayotda ham gavdalantirish uchun moʻljallangan. Miyazakining maqsadi muzey binosini koʻrgazmaning bir qismiga aylantirish edi.

Muzeyning ichki qismida surat va videotasvirga olish taqiqlangan. Hayao Miyazakining maqsadi ham odamlar muzeyni oʻz koʻzlari va quloqlari bilan koʻrishlari hisoblanadi. Muzey shiori — „Keling birga gʻoyib boʻlamiz". Muallif ushbu dargohga tashrif buyuruvchi kishilarni uning tasavvurlar olamiga shoʻngʻishlarini xohlaydi.

2020-yilning fevral oyida muzey COVID-19 pandemiyasi tufayli vaqtincha yopilishga toʻgʻri kelgan. Muzey keyinchalik ,Mitaka aholisi uchun faqatiyul oyidan boshlab oʻz faoliyatini vaqtinchalik boshladi va sentyabr oyida toʻliq ishga tushirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Miyazaki, Hayao*. Starting Point 1979–1996*. Viz Media, 2009 — 446–447 bet. ISBN 978-1-4215-0594-7.
2. ↑  *Michael.* „Studio Ghibli: Celebrating Japanese Animation". *theaustralian.com.au*.  The Australian. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
3. 1 2 3  *Museo d'Arte Ghibli.* „The official site of Ghibli Museum, Mitaka in Japan - This is the Kind of Museum I Want to Make!". *ghibli-museum.jp*. Qaraldi: 3-iyun 2015-yil.
4. ↑  Isao Takahata, Goro Miyazaki. *宮崎駿とジブリ美術館 (Hayao Miyazaki and Ghibli Museum)*. BVHE Japan.
5. ↑  *Huang.* „'The Continuing Allure of Hayao Miyazaki': Celebrating Japanese Pop Culture". *The Stanford Daily*.  The Stanford Daily (24-aprel 2015-yil). Qaraldi: 6-may 2015-yil.
6. ↑  „Notice - Ghibli Museum, Mitaka".
7. ↑  „Sanrio Puroland and Ghibli Museum closing temporarily due to Covid-19".
8. ↑  *Imada.* „Ghibli Museum demonstrates its new safety measures ahead of September reopening". *Time Out Tokyo*. Qaraldi: 15-aprel 2020-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Muzeyga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Yevgeniy Petrovich Korovin** (1891. 25.2 - Moskva — 1963.1.12) — botanik olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1947), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1940), professor (1932). Moskva universitetini tugatgan (1917). Oʻrta Osiyo universiteti oʻsimliklar geogr.si va sistematikasi kafedrasi mudiri (1928-60). Universitet qoshidagi Biologiya ilmiy tadqiqot instituti (1932—38), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botaniqa instituti (1944—48, 1950— 52) direktori. K.ning ilmiy ishlari, asosan, ekologiya, geogr. flora, oʻsimliklar qoplami va filogenetikaga oid. Ferula turkumidan 60 dan ortiq yangi turni fanga kiritgan. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston boʻylab oʻtkazilgan 24 ekspeditsiyada qatnashib, uchlamchi davr qazilma florasi (Turkmaniston kserofiti, Qoratov lezofili)ni topgan. Oʻrta Osiyoda gʻoʻzani rayonlashtirish haritasini tuzgan.

Manbalar
--------

* Geobotanicheskaya karta Oʻzbekistona, T. 1949; Rastitelnost Sredney Azii i Kazaxstana, v 2 tomax, M. 1961, 1962.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Vaxtangov Yevgeniy Bagrationovich** [1883.1 (13).2, Vladikavkaz-1922.29.5, Moskva| — aktyor, rej. teatr arbobi, "Talabalar drama studiyasi" (1926-yildan Vaxtangov nomidagi teatr)ning asoschisi va rahbari. Oʻz ijodida K. Stanislavskiy tizimi va gʻoyalarini keng targʻib qilgan. Moskva Badiiy akademik teatri (MXAT)ning 3-studiyasida "Toʻy" (A. Chexov), "Avliyo Antoniy moʻʼjizasi" (M. Meterlink), 1-studiyasida "Erik XIV" (Yu. Strindberg), "Gabima" yahudiy studiyasida "Gadibuk" (Anskiy) kabi spektakllarni sahna-lashtirdi. V. oʻzining soʻnggi ishi — "Malikai Turandot" (K. Gotssi) spektaklida sahnaviy talqinning yangi qaytarilmas shaklini yaratdi. V. rej. lik ijodining eng muhim tomoni — teatrning etik va estetik maqsadining mushtarakligidir. Oʻzbek aktyorlaridan M. Uygʻur, A. Hidoyatov, Ya. Bobojonov, S. Eshontoʻrayeva, H. Islomov va b. 1924— 27-yillarda Moskva oʻzbek drama studiyasida Stanislavskiy tizimi bilan bir qatorda V. uslubida ham tarbiya topganlar, Ayniqsa, bu taʼsir studiyaning "Malikai Turandot" asarini sahnalashtirishda oʻz ifodasini topdi. V. uslubining taʼsiri Hamza nomidagi akademik drama teatri va b. oʻzbek teatrlarining 20-yillarning oxiri va 30-yillarning birinchi yarmidagi faoliyatida yaqqol koʻzga tashlangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni Yevgeniy Maksimovich Kungursevning** **byust haykali ―** Izhevskdagi Karlutskaya maydonidagi Gʻalaba maydonida joylashgan.

Haykaltarosh Iosif Kozlovskiy va meʼmor Leonid Polyakov tomonidan 1947-yilda SSSR Oliy Kengashi qarori bilan qurilgan haykal-byusti. 1950-yilda Kungursevning oʻzi ishtirokida „Koloss" kinoteatrida (hozirgi Aleksandr Nevskiy sobori) tantanali ravishda ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. 1992-yilda Gʻalaba maydoniga koʻchirilgan.

Bronza yodgorligi qizil granitdan silindrsimon postamentga oʻrnatilgan boʻlib, mukofotlar toʻgʻrisidagi farmon matnlari yozilgan bronza taxta bilan bezatilgan. U maydonning shimoli-gʻarbiy chekkasida , Harbiy va mehnat shon-sharafi monumentidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda, Kommunarov koʻchasiga qaragan.

Yodgorlik Udmurt Respublikasining mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obyektlari roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Елена Кардопольцева.* „50 лет назад в Ижевске был зажжен Вечный огонь Славы" (ru). *Сетевое издание IZHLIFE*.  ООО «Радио - Инвест» (6-noyabr 2017-yil). 17-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2019-yil.
2. ↑  Postanovlenie Soveta Ministrov RSFSR № 1327, pril.2 ot 30.08.1960

Havolalar
---------

* „Памятник Евгению Максимовичу Кунгурцеву".  Герои страны. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentabr 2015-yil.



* „Есть повод: 65 лет назад в Ижевске установили памятник-бюст Евгению Кунгурцеву".  izhlife.ru (2-sentabr 2014-yil). 1-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentabr 2015-yil.
**Zanjirsaroytepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XIII asr Qashqadaryo viloyatining Muborak tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Koʻhnashahar" MFY Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
 [[Turkum:Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgo
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi (maʼnolari).

**Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi** — samoderjaviyega qarshi kurash voqealari. 1904—05 yillardagi rusyapon urushi natijasida mamlakatdagi inqirozli ijtimoiy-siyosiy vaziyat keskinlashdi. Sankt-Peterburgda 1905-yil 9 yanvarda ishchilarning tinch namoyishi oʻqqa tutilganligi (Qonli yakshanda deb nom olgan voqea) inqilobning boshlanib ketishiga turtki boʻldi; dehqonlar gʻalayonlari kengayib ketdi, ishchilar orasida, armiya va flotda noroziliklar kuchaydi ("Potyomkin" bronenosetsida qoʻzgʻolon, Vladivostok qoʻzgʻoloni va boshqalar) Burjuaziya islohotlar oʻtkazish talablarini koʻydi. Kasblar boʻyicha va kasabasiyosiy uyushmalar, ishchi deputatlari Sovetlari paydo boʻldi, sotsialdemokratik partiya va sotsialistrevolyusionerlar partiyasi mustahkamlandi, konstitutsiondemokratik partiya, "17 oktyabr ittifoqi", "Mixail Arxangel ittifoqi" va boshqa partiyalar tashkil qilindi. 1905-yilgi Okt. Butun Rossiya siyosiy stachkasi, liberallar tomonidan samoderjaviyening keskin tanqid qilinishi imperator Nikolay II ni 1905-yil 17 oktabr manifestini chiqarishga majbur qildi. Siyosiy erkinliklarni vaʼda qilish, qonun chiqaruvchimaslahat beruvchi Davlat dumasining chaqirilishi hukumatga liberallarni betaraf etish imkonini berdi; Moskva, RostovDon, Novorossiysk, Yekaterinoslavdagi 1905-yil dekabr qurolli qoʻzgʻolonlari tormor qilindi. Biroq 1906-yil ishchilarning zabastovka kurashi davom etishi bilan birgalikda dehqonlarning (ayniqsa, 1906-yil yezda), armiya va flotning ("Pamyat Azova" kreyserida, Sveaborg va Kronshtadtda qoʻzgʻolonlar), milliy mintaqalar aholisining (Latviyada "oʻrmon birodarlari", Gruziyada "qizil yuzliklar" va boshqalar) faolligi ortib bordi. 2Davlat dumasining tarkatib yuborilishi (1907-yil Uchinchi iyun davlat toʻntarishi deb atalgan voqea) inqilob tugaganligini bildirardi. Samoderjaviye parlament vakilligini tashkil qilish va islohotlarni boshlash yoʻlini tutdi (Stolipinning agrar islohoti).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Antitsiklon** (yun. anti… va si-klon) — atmosferada yuz beradigan hodisa; havo oqimlari harakatidan hosil boʻladigan juda katta atmosfera girdobi. Shimoliy yarim sharda soat mili yoʻnalishida, Janubiy yarim sharda esa unga qarama-qarshi harakatlanadi. A. markazida havo bosimi maksimal boʻlib, chetlariga tomon asta-sekin pa-sayib boradi. A.ning diametri 3 — 5 ming km gacha, harakat tezligi 30 — 40 km/soatga yetishi mumkin. Oʻrta Osiyoda-gi A.lar Yer yuzining boshqa hududlariga qaraganda tezroq: yozda soatiga 50 km gacha, qishda esa 60 — 65 km harakatlanadi. A. doirasida havo yuqoridan pastga qarab siljiydi. A. egallagan maydonda havoning pastga tushishi va isishi tu-fayli erkin atmosferada harorat asta-sekin koʻgariladi va natijada ob-havo koʻpincha ochiq yoki kam bulutli boʻladi. Qishda va kechasi yer yuzasida havoning sovushi natijasida A.ning pastki qatlamida inversiyalar, bulutlar va tu-manlar vujudga kelishi mumkin. A.ning Oʻrta Osiyo hududi orqali uti-560shi sovuq havo massasi bostirib kelishining oxirgi davriga toʻgʻri keladi. A. kam bulutli ob-havoni vujudga keltiradi. Sibir A.i janubi-gʻarbiy qismining Oʻrta Osiyo hududiga tarqalishi ochiq havoga sababchi boʻladi. Tohir Muxtorov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |