recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Organik Yorugʻlik Tarqatuvchi Diod** inglizchada esa **Organic Light Emitting Diode** (**OLED** yoki **organik LED**), shuningdek, **organik elektroluminesans** (**organik EL**) **diodi** sifatida ham tanilgan, yorugʻlik tarqatuvchi diod boʻlib, unda emissiya elektrolyuminessent qatlami organik qatlam, elektr tokiga javoban yorugʻlik chiqaradigan birikma. Ushbu organik qatlam ikki elektrod orasida joylashgan boʻlib; odatda, bu elektrodlarning kamida bittasi shaffofdir. OLED-lar televizor ekranlari, kompyuter monitorlari va smartfonlar va qoʻl oʻyin pristavkalari kabi portativ tizimlar kabi qurilmalarda raqamli displeylarni yaratish uchun ishlatiladi. Tadqiqotning asosiy yoʻnalishi — bu qattiq holatdagi yuzalarni yoritish va odatiy qurilmalarda foydalanish uchun oq OLED qurilmalarini ishlab chiqish bilan bogʻliq.


1. ↑  „Organic EL - R&D". *Semiconductor Energy Laboratory*. Qaraldi: 8-iyul 2019-yil.
2. ↑  „What is organic EL?". *Idemitsu Kosan*. 8-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2019-yil.
3. ↑  Kamtekar, K. T.; Monkman, A. P.; Bryce, M. R. (2010). "Recent Advances in White Organic Light-Emitting Materials and Devices (WOLEDs)". *Advanced Materials* **22** (5): 572–582. doi:10.1002/adma.200902148. PMID 20217752.
4. ↑  D'Andrade, B. W.; Forrest, S. R. (2004). "White Organic Light-Emitting Devices for Solid-State Lighting". *Advanced Materials* **16** (18): 1585–1595. doi:10.1002/adma.200400684.
5. ↑  Chang, Yi-Lu; Lu, Zheng-Hong (2013). "White Organic Light-Emitting Diodes for Solid-State Lighting". *Journal of Display Technology* **PP** (99): 1. doi:10.1109/JDT.2013.2248698.
**Badr ota masjidi** — Navoiy viloyati, Xatirchi tumani, Qoracha qishlogʻida joylashgan yodgorlik. Masjid Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi vakili Amir Nasruloxon tomonidan 1855-yilda bunyod etilgan. Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Mazkur masjid Buxoro amiri Amir Nasrulloxon tomonidan qurilgan boʻlib, bir necha marotaba taʼmirlangan. 1996-yilda masjidda loyihasiz taʼmirlash ishlari olib borilgan. Masjid ayvonli, bir qavatli boʻlib, 2 ta yopiq xonaqoh zalidan iborat. Masjid ichkarisida temirdan yasalgan nayzasimon hasso boʻlib, unda imom xutba oʻqish paytida ushlab turgan. Ushbu hasso uchidagi dumaloq qismda „Basmala" va undan keyin Rasululloh (s.a.v.) ismlari va 12 ta shia imomi ismlari bitilgan.
Hassoda shunday yozilgan: „Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan (boshlayman). Muhammad — Allohning elchisi, Ali ibn Abu Tolib, Hasan ibn Ali, Husayn ibn Ali, Ali Zaynulobidin, Muhammad Boqir, Jaʼfar as-Sodiq, Muso al-Kozim, Ali ar-Rizo, Muhammad al-Javod, Ali Hodiy, Hasan al-Askariy, Muhammad Mahdiy". Masjid ayvonida 7 ta ustun boʻlib, bir ustunda ikki misradan iborat sheʼriy tarix tilida yozilgan. Hozirgi kunda ushbu bitik oʻqib boʻlmaydigan holatga kelgan. Ushbu bitikni epigroflar oʻqishga muyassar boʻlgan: „Osmon taxtinin yasadi sulton Amir Nasrulloh, uning benazir baland ayvoni ziynatlandi". Masjid Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Masjid qurilishida pishgan gʻisht, yogʻoch, ganch va boshqa materiallardan foydalanilgan. Mazkur masjid sovet yillarida mineral oʻgʻitlar omboriga aylantirilgan. Bino 9 x 9 metrni tashkil etadi. Masjid oldida azonxona yaʼni minora mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Навоий 2015, s. 269. sfn error: no target: CITEREFЎзбекистон\_обидаларидаги\_битиклар:\_Навоий2015 (help)
2. ↑  Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Навоий 2015, s. 271. sfn error: no target: CITEREFЎзбекистон\_обидаларидаги\_битиклар:\_Навоий2015 (help)
3. ↑  Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Навоий 2015, s. 273. sfn error: no target: CITEREFЎзбекистон\_обидаларидаги\_битиклар:\_Навоий2015 (help)
4. ↑  „Бадр ота масжиди". *hazratnavoi.uz*. Qaraldi: 29-iyul 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

### Ilmiy adabiyotlar

* Абдухолиқов Ф, Ртвиладзе Э, Ҳакимов А, Абдуҳалимов Б, Мансуров А, Маннонов А, Муҳамедов Н, Раззоқов А, Раҳимов К*. Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Навоий*. Тошкент: Uzbekistan Today, 2015 — 376 bet. ISBN 978-9943-4509-5-0.

Havolalar
---------

* „Бадр ота масжиди". Qaraldi: 29-iyul 2023-yil.
**"Vabo"** (nemischa: — shveytsarcha Vale kantonidan kelib chiqqan mazali pirogning bir turi hisoblanadi. U uvadalanuvchi va qatlamali xamir va toʻldirmadan iborat: kartoshka, sabzavot, mevalar va pishgan pishloq.

Tarixi
------

Uning noodatiy nomi, ehtimol, taomning tarixi va xalq etimologiyasi bilan bogʻliq. 18360-yilda vabo epidemiyasi davrida Vale aholisi infeksiya xavfi tufayli uyda qolishga majbur boʻlishadi va omborxonadan, bogʻdan topgan narsalari bilan yeguliklar tayyorlashadi. Epidemiya xavfi kamaygach esa oshpazlar ushbu mazali pirogga mintaqaviy ingredientlarni qoʻshish kontseptsiyasiga qaytishdi va „vabo" pirogining retsepti oʻsha paytdan buyon saqlanib qolgan.

Boshqa turiga koʻra, uning nomi koʻmir bilan bogʻliq boʻlib, Vale lahjasida *Chola* yoki *Cholu* boʻlib, pishiriluvchi taom sifatida qoʻllanilgan. Dastlab, bunday taomning mahalliy ingredientlari tarkibiga: olma, nok, kartoshka, piyoz, porey-piyozi, raklet va bekon kirgan.

Tayyorlanishi
-------------

Xamir taxminan 2 mm qalinlikda yoyilib, pechning maxsus pishirish idishiga solinadi. Mazkur idish kerakli toʻldirmalar bilan toʻldirilgandan so;'ng ikkinchi xamir bilan ustki qismi yopiladi. Boshqa retseptlarga koʻra esa, pirogning yuqori qismini yopish uchun qopqoq sifatida foydalanilagan oʻrama xamirning alohida qismini oʻz ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  MySwitzerland.com Standardrezept von Betty Bossi, abgerufen am 27. März 2013.
2. ↑  *Dean, Rupali.* „Le Brassus: Home to Culinary delights & exclusive watches".  The Economic Times (India) (15-oktabr 2009-yil). Qaraldi: 15-iyul 2013-yil.
3. ↑  *Gommer Cholera*, 2016-03-04da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-15
4. ↑  Christoph Landolt: *Cholera,* in: *Wortgeschichten* vom 24. Februar 2016, hrsg. von der Redaktion des Schweizerischen Idiotikons.
5. ↑  Кулинарная энциклопедия. Том 39. Х — Ц (Халтура — Цукини) / Шинкарёва Н. Бондаренко Н.
**Oʻtoq** — ekinlar va koʻchatlar orasidagi begona oʻtlarni yoʻqotish. Mexanik, kimyoviy vositalar va qoʻl bilan amalga oshiriladi. Mexanik Oʻ.da chopiq qilinadigan ekinlar, bogʻ, tok va boshqalarning qator oralaridagi begona oʻtlar kultivator (qarang Kultivatsiya) yoki borona bilan (qarang Boronalash), kimyoviy usulda gerbitsidlar bilan yoʻqotiladi. Yoppasiga ekilgan (bugʻdoy, zigʻir va boshqalar), shuningdek, kichik maydondagi ekinlar koʻproq qoʻlda oʻtaladi. Oʻ. begona oʻtlarning rivojlanish fazasi boshlarida oʻtkaziladi. Oʻ. kechikib oʻtkazilgan hollarda oʻt bosish hisobiga hosildorlik pasayib ketadi. Oʻ. paytida begona tur va nav oʻsimliklari ham yulib tashlanadi. Hosil mashinalarda yigʻibterib olinishidan oldin paxta dalalarini defoliatsiya oldidan begona oʻtlardan tozalash uchun Oʻ. qoʻlda oʻtkaziladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻt tosh kasalligi**, xolelitiaz — organizmda moddalar almashinuvi buzilishi natijasida oʻt pufagi va oʻt yoʻllarida tosh paydo boʻlishi, ularda oʻt dimlanib qolishi bilan kechadigan kasallik. Kasallik ayollarda koʻproq uchraydi. Sekin-asta rivojlanadi. Koʻpincha bemor bir necha yil davomida oʻng qovurgʻalari ostida ogʻirlik sezib yuradi, ogʻzi taxirlashib, jigʻildoni qaynaydi (xususan, qovurilgan, dudlangan, tuzlangan mahsulotlar isteʼmol qilinganida). Bu Oʻt tosh kasalligi k.ning dastlabki alomatlari boʻlib, kasallik kechiktirib yuborilganda oʻng qovurgʻalar osti sanchib, ogʻriq qorin, oʻng kurak, oʻng yelka, oʻmrov va kuraklararo sohaga tarqaladi. Bu alomatlar oʻt pufagida tosh paydo boʻlganligini bildiradi. Toshlar soni va kattakichikligi har xil, tarkibiga koʻra bir xil (xolesterinli, oʻt pigmentli. kaltsiy tuzli va boshqalar) va aralash boʻladi.

Haddan tashqari koʻp ovqat yeyish, shuningdek, kam harakat qilish natijasida oʻt dimlanib qolishi ham Oʻt tosh kasalligik.ga olib kelishi mumkin. Oʻt dimlanib qolishiga oʻt pufagi va oʻt yoʻllarining yalligʻlanishi, ularda anatomik oʻzgarishlar paydo boʻlishi (chandiklanish, bitib qolish) va bu aʼzolar harakatining susayishi (bir maromda ovqatlanmaslik, qorin dam boʻlishi, qabziyat va boshqalar) sabab boʻladi. Ovqatning xili, kishining irsiy xususiyatlari, semirishga moyillik va boshqalar Oʻt tosh kasalligik.ga sabab boʻlishi mumkin. Moddalar almashinuvining buzilishi, oʻt dimlanib qolishi natijasida oʻt tarkibida oʻt kislota miqdori kamayadi; bu esa oʻt pigmentlari — xolesterin va bilirubinning choʻkib, ulardan tosh paydo boʻlishiga olib keladi. Oʻt kislota miqdori isteʼmol qilinadigan yogʻ tarkibi va miqdoriga maʼlum darajada bogʻliq; ovqat tarkibida yogʻ koʻp yoki kam boʻlganida ham tosh hosil boʻladi. Oʻt tosh kasalligik.da bemor vrach buyurgan ovqatlanish tartibiga qatʼiy amal qilishi zarur. Badan tarbiya bilan shugʻullanish, semirmaslik chorasini koʻrish Oʻt tosh kasalligik.ning oldini olishda ahamiyatga ega. Kasallik xurujida spazmolitik dorilar, yalligʻlanishga qarshi antibiotik va sulfanilamidlar qoʻllanadi. Kasallik uzoq davom etsa va asorat bersa, operatsiya qilinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yerga yaqin havo qatlami** - 1) Yer sirtidan to 50—100 m gacha qalinlikdagi havo qatlami. Bu qatlamda balandlik oshgan sari turbulent (tartibsiz) almashish koeffitsiyenti ham orta boradi, natijada meteorologik ele-mentlarning vertikal gradiyentlari (balandlik boʻyicha masofa birligida oʻzgarish kattaligi) yuqori havo qatlamlaridagiga nisbatan oʻn va yuzlarcha marta katta boʻladi. Shamol tezligi orta boradi, yoʻnalishi esa deyarli oʻzgarmaydi. Balandlik ortishi bilan havo temperaturasi kunduzi pasayadi, kechasi koʻtarila boradi; 2) Yer sirtidan to 1,5—2,0 m balandlikkacha boʻlgan havo qatlami. Bu qatlamda meteorologik hodisa va jarayonlar maʼlum joyning xususiyatiga uzviy bogʻliq holda yuz beradi, kechasi temperatura va namlikning katta vertikal gradiyentlari kuzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Abu Haysum Xolid ibn Muxlid Bojaliy Kufiy Qatvoniy** — muhaddis, Imom.
(vaf. 828-yil).

Tarjimai holi
-------------

Abu Haysum Xolid ibn Muxlid Bojaliy Kufiy Qatvoniy IX asrda yashab faoliyat qilgan olim. Xolid ibn Muxlid Bojaliy tug‘ilgan yili ma’lum emas ammo hijriy 213, miloddiy 828-yilda vafot etganligi manbalarda ko‘rsatilgan. 
O‘z davrining mashhur muhaddislaridan bo‘lgan. Shuningdek Imom, kuchli hofiz, ishonchli roviylardan bo‘lgan. Asosan, Madina ahlidan hadis rivoyat qilgan. 
Xolid ibn Muxlid Bojaliy ko‘plab muhaddislar Molik ibn Anas, Abu G‘osn Sobit ibn Qays, Sulaymon ibn Bilol, Nofiy ibn Abu Nofiy, Ali ibn Solih ibn Hayy, Kasir ibn Abdulloh ibn Avf, Abdulloh ibn Ja’far Muxrimiy, Muhammad ibn Muso Fitriy kabi mashhur muhaddislardan hadis ilmini o‘rgangan. 
Xolid ibn Muxlid Bojaliy rivoyat qilgan hadislarni Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Termiziy, Imom Ibn Moja, Abbos Davriy, Abu Umayya Torsusiy, Muhammad ibn Usmon ibn Karroma, Muhammad ibn Shaddod Masmaiy kabi muhaddislar o‘zlarining hadis to‘plamlariga kiritishgan.

E’tiroflar
----------

Xolid ibn Muxlid haqida Yahyo ibn Muin shunday fikr yuritadi: "Yaxshi muhaddis va roviylardandir". Ahmad ibn Hanbal muhaddis haqida uning rivoyat qilgan hadislari ichida zaiflari, munkarlari ham borligini aytib, uning hadislaridan faqat zarurat vaqtida olish mumkinligini keltirib o‘tgan.

Adabiyotlar
-----------

* Shukurillo Umarov "Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi" Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Zahabiy. Siyaru a’lomi-n-nubalo. J. 10. –B. 217-219.
2. ↑  Zahabiy. Siyaru a’lomi-n-nubalo. J. 10. –B. 217-219.
3. ↑  Tahzibu-l-kamol. –B. 367.
4. ↑  Qarang: Tabaqatu-l-kubro. J. 6. –B. 406.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xolida Xoʻjayeva** (1916.1.1, Samarqand) — Oʻzbekiston xalq artisti (1956). Moskva drama studiyasini tugatgan (1930). Studiyada Lazokat (L.Appoqova, "Qon va suv"), Nadya (D. Furmanov, "Isyon"), Martin (Molyer, "Zoʻraki tabib") kabi rollarni ijro etgan. 1930—33 yillar Buxoro teatri, 1933—87 yillar Hamza teatrida, 1987— 90 yillar Abror Hidoyatov nomidagi teatrda aktrisa. Ijroda bosiklik bilan eʼtiborni qahramon ichki kechinmalarini ochishga yoʻnaltirish X. ijodiga xos. Bu narsalar uning Halima (F. Zafariy, "Halima"), Laurensiya (Lope de Vega, "Qoʻzibuloq qishlogʻi"), Dilbar, Oʻlmas (K.Yashin, "Tormor", "Yondiramiz"), Xonzoda, Poshshooyim, Xolisxon (Hamza, "Boy ila xizmatchi", "Paranji sirlari"), Lyubov Yarovaya (K. Trenyov, "Lyubov Yarovaya"), Nina (M. Lermontov, "Maskarad"), Tatyana (M. Gorkiy, "Meshchanlar"), Xumorxon (Abdulla Qahhor, "Ogʻriq tishlar"), Shamsiqamar (M. Abliyev, "Shamsiqamar"), Gavharshod begim (M. Shayxzoda, "Mirzo Ulugʻbek"), Boʻston (S.Ahmad, "Kelinlar qoʻzgʻoloni"), Oynisa (Oʻ. Umarbekov, "Kuzning birinchi kuni") kabi rollari talkinida namoyon boʻldi. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1979). "Elyurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan (1999).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„Oʻtmishdan ertaklar"** — oʻzbek yozuvchisi Abdulla Qahhor qalamiga mansub qissa va hikoyalar toʻplami. Muallif bu qissani 1965-yil yozgan. Toʻplam shu kungacha bir necha marta nashr qilingan. Ushbu kitob 1976-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya nashriyoti"da chop etilgan.

Toʻplamni chop etishda, 1967-yilda chop etilgan Asarlar toʻplamining |-||-tomlaridan foydalanilgan. Kitobga: „Koʻk konvert", „Dahshat", „Yillar", „Bemor", „Oʻqri", „Anor", „Asror bobo" kabi yozuvchining mashhur hikoyalari hamda „Oʻtmishdan ertaklar" nomli qissasi kiritilgan.

„Oʻtmishdan ertaklar" qissasida yozuvchining bolalik davri, oʻtgan asr boshlaridagi bolalarning mashaqqatli hayoti xususida soʻz yuritilgan. Shuningdek katta avlodning savodsizligi, davr fojialari haqida ochiq-oydin yozilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Mirzayev — muharrir, K. Aliyev — rassom, L. Jixarskaya — texnik muharrir, Sh. Shoumarova — musahhih. Kitob adadi — 60 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------

* „Oʻtmishdan ertaklar" Ziyouz saytida
* „Asarlar" (|-tom) Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Stepan Shaumyan** **haykali** **―** 1931-yilda Yerevanda Shohumyan maydonida oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari — haykaltarosh S. D. Merkurov va meʼmor I. V. Joltovskiy. Yodgorlik inqilobchi va siyosatchi Stepan Shaumyan (1878-1918) ga bagʻishlangan. Bu Yerevanda rasman oʻrnatilgan birinchi yodgorlik. Kentron maʼmuriy okrugi tarixiy-madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

Yodgorlik Shaumyan maydoni kompozitsiyasida muhim oʻrin tutadi. Uning shimoli-sharqiy qismida, bulvar fonida joylashgan. Ilgari, Rus pravoslav cherkovining 1920-yillarda buzib tashlangan Aziz Nikolay sobori ushbu joyda turgan.

Pushti granitdan zinapoyada turgan Shaumyan figurasi toʻliq oʻyilgan. Stepan Shaumyan qatl qilingan paytda tasvirlangan. Haykal inqilobchining ifodali qiyofasini yaxshi ifodalaydi, u harakat bilan singib ketganga oʻxshaydi.

Haykalning orqasida arxitrav va jibdan iborat antablatura bilan birlashtirilgan yettita toʻrtburchak bazalt ustunlar joylashgan. Haykal va ustunlar umumiy pogʻonali stilobatda turadi. Ular bir-biriga organik qoʻshimchalardir.

Galereya
--------

* Shohumyan haykali
* Ustun ustidagi esdalik yozuvi
* Shaumyan haykali. Orqa ko'rinish
* Yodgorlik oldidagi QR kodli ma'lumot lavhasi
* Yodgorlik orqasidagi favvora

Manbalar
--------

1. ↑  Informatsionnaya tablichka u pamyatnika
2. 1 2 3  Yerevan. Stroyzdat, 1968
3. ↑  Nikolaevskiy sobor na Sobornoy pl. Andoza:Wayback 2 // iatp.am
4. 1 2 3  Arxitektura respublik Zakavkazya: sbornik statey. Gos. izd-vo arxitekturi i gradostroitelstva, 1951 — S. 180
5. ↑  Istoriya iskussta narodov SSSR.: Iskusstvo narodov SSSR ot Velikoy oktabrbrskoy sotsialistichesky revolyutsii do 1941 goda. Izobrazit. iskusstvo, 1972. — S. 262

Havolalar
---------
**Yevgeniy Konstantinovich Zlobin** (1898.21.1, Saratov sh.— 1959.7.12, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1955). Sahna faoliyatini 1918-yil Saratov teatrida boshlagan. Tbilisi, Boku, Kozon, Samara teatrlarida ishlagan. 1938-yildan Gorkiy nomidagi Toshkent teatri aktyori. Zlobin komediya janridagi va dramatik rollarning mohir ijrochisi sifatida tanilgan. Eng yaxshi rollari: Firs ("Olchazor"), Mamayev ("Har toʻkisda bir ayb"), Karaulov ("Begona bola"), Zemlyanika ("Revizor"), Shmaga ("Aybsiz aybdorlar"), Ivan Ivanovich ("Katta muhabbat") va boshqa.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Christopher Isaac „Biz" Stone** (1974-yil 10-martda tugʻilgan)) — Twitter asoschilaridan biri va kreativ direktori, shuningdek, Xanga, Blogger, Odeo va Obvious ni yaratish va ommaga taqdim etishda qatnashgan. Blog yuritish faoliyati haqida ikta kitobi nashr etilgan: „Blogging: Genius Strategies for Instant Web Content"  (New Riders, 2002) va „ Who Let The Blogs Out?" (St Martins, 2004).

Biz Stoun  TIME  jurnalining maʼlumotlariga koʻra dunyodagi eng nufuzli shaxslardan  biri, Inc maʼlumotlariga koʻra oʻn yillikning koʻzga koʻringan tadbirkori. Magazine@  va Vanity Fair  roʻyxatidagi „Dunyodagi eng nufuzlu 10 kishi"dan biri hisoblanadi.

Jek Dorsi va Stoun Twitter prototipini taxminan ikki hafta ichida yaratganlar.  Stoun Kaliforniyaning Berkli shahrida istiqomat qiladi.  Massachusets shtatining Uelsli shahridagi Uellsli oʻrta maktabini tamomlagan.Vegan hisoblanadi

2015-yilda nashr etilgan va dunyoning koʻplab tillariga tarjima qilingan „Dadil boʻl! Twitter asoschisidan buyuk ishlafni amalga oshirish uchun maslahat" nomli shaxsiy rivojlanishga oid asar muallifi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Biz Stone.* „Biz Stone:No Emails Today" (12-aprel 2000-yil). 13-fevral 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2009-yil.
2. ↑  *Stone, Biz.* „Today is my birthday—I'm in my 30's!". *Twitter*.  Twitter. 2-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2010-yil.

Havolalar
---------

* Biz Stone veb-sayti
* Biz Stone Twitter sahifasi
* Biz Stone savol-javob, Boston Globe jurnali bilan
* Biz Stoun Malkom Gladvellning Twitterni tanqidiga javob berdi
**Kutikula** (lot. cuticula — teri) — 1) epiteliy hujayrasi sirtini qoplab turadigan pishiqqanat. Umurtqasiz hayvonlarda K. gipoderma (bir qanat epiteliy)dan hosil boʻlib, asosan, tayanch va himoya funksiyasini bajaradi. Boʻgʻimoyoqlilar K.si qattiq boʻlib, ularning oʻsishiga xalaqit beradi. Shuning uchun ular tullab (pust tashlab) oʻsadi (qarang Tullash). K. tarkibiga xitin, oqsil, lipid va mineral moddalar kiradi. Xitin va oqsillar K. ning pishiqligini, lipidlar uning suv oʻtkazmasligini taʼminlaydi. K. dastlab yassi chuvalchanglarda paydo boʻlgan. Tangachalar, qalqonlar, tuklar, qillar K.dan vujudga keladi. Umurtqali hayvonlar va odamda K. ichki organlar (ichak, nafas va siydik yoʻllari)ning ichki yuzasini qoplab turadigan epiteliy hujayralari sirtidagi mikrovorsinkalardan iborat; 2)1 oʻsimliklarda — yer usti organlari (barg, poya, ayrim mevalar) sirtini qoplab turadigan yog modda (kutin)dan iborat. Epidermis hujayralarida sintezlangan kutinsirtga chiqib, K. hosil qiladi va qisman hujayra qobigʻi tashqi devoriga ham shimiladi. K. va u shimilgan hujayra qobigʻi kompleksi sellyuloza, pektin, kutin, mum va boshqa moddalardan iborat boʻlib, koʻp qanat hosil qiladi. Kserofitlar K.si ayniqsa yaxshi rivojlangan boʻlib, mum kristallari bilan qoplangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ismoil Jabborovich Jabborov** (1932-yil 19-mart Oʻsh viloyati Laylak tumani Razzoqov) — sovet-oʻzbekistonlik partiya yetakchisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Buxoro viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi (1984—1989). SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashining 11-chaqiriq (1984―1989) Oʻzbekiston SSRdan deputati. KPSS Markaziy Qoʻmitasi aʼzoligiga nomzod (1986―1988). XIX partiya konferensiyasi delegati.

Millati ― oʻzbek.

Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutini va KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Oliy taʼlim maktabini tamomlagan.

1959-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.

1954-yildan — Oʻrta Osiyo temir yoʻlida ishlagan; 1963-yildan — partiya ishida; 1977—1982-yillarda — KPSS Markaziy Qoʻmitasi apparatida; 1982—1984-yillarda — Navoiy viloyat partiya qoʻmitasining 2-kotibi; 1984―1988-yillarda — O‘zbekiston Kompartiyasi Buxoro viloyat qo‘mitasining 1-kotibi.

1988-yil 19-oktabrda O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Qo‘mitasi byurosi aʼzoligidan „o‘ziga murosaga kelgani uchun" ozod qilingan va shu kuniyoq SSSR prokuraturasi tomonidan hibsga olingan. Toshkent ko‘chalaridan birida mashinada qo‘lga olingan. Poraxo‘rlikda ayblangan. Moskvaga yetkazilgan va SSSR Ichki ishlar vazirligining 4-sonli tergov hibsxonasiga joylashtirilgan.

1990-yil 6-martda sud oqlov hukmi chiqarib, Jabborovni sud zalida hibsdan ozod qilgan. Sud hukmi bilan bir vaqtda SSSR Bosh prokuroriga nisbatan xususiy ajrim chiqardi va tergov davomida barcha ayblovlar, pora olish va berish haqidagi barcha faktlar uydirma ekanligini, begunoh shaxsga nisbatan ochiq o‘zboshimchalik sodir etilganligini qayd etgan. Sud Bosh prokurordan Gdlyan va Ivanov hamda boshqa ayrim tergovchilar tomonidan sodir etilgan qonunbuzarliklar yuzasidan majburiy tergov o‘tkazishni talab qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Список депутатов Верховного Совета СССР 11 созыва". 28-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2015-yil.
2. ↑  „Виктор Илюхин. Вожди и оборотни". 3-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2014-yil.

Havolalar
---------

* Central Asia veb-saytida tarjimai holi


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Oʻzbekiston kompartiyasi Buxoro viloyat qoʻmitasi 1-kotiblari  |
| --- |
|  |
| 
* Vasiliy Bilbas (tashkiliy qoʻmita rahbari)
* lavozim taʼsis etildi
* Xalil Turdiyev (1938—1939)
* Abdurazzoq Mavlonov (1939—1941)
* ? Ismoilov
* Mavlon Turgʻunov (1941(?)—1944)
* Yoqubjon Ortiqboyev (1944—1946)
* Karim Muqumboyev (1946—1948)
* Nigʻmat Mangutov (1948—1951)
* Orif Alimov ((1951—1952)
* Abdulhay Toirov (1952—1953)
* Murod Joʻraboyev (1953—1956)
* Ahmadali Rizayev (1956—1962)
* Nazar Matchonov (1962—1965)
* Qayum Murtazoyev (1965—1977)
* Abduvohid Karimov (1977—1984)
* Ismoil Jabborov (1984—1988)
* Damir Yodgorov (1988—1991)
* lavozim tugatildi
 |
|  |
| 
Buxoro viloyati qoʻmitasi 1-kotiblari |

 |
**Reaktiv qarshilik** — oʻzgaruvchan elektr tokiga elektr sigʻim va zanjir (yoki uning bir qismi) induktivligi koʻrsatadigan qarshilik (qarang Induktivlik). Elektr zanjirining toʻla qarshiligi Z=H/(RL+RC) ning mavhum qismi, bu yerda g— elektr zanjirining faol qarshiligi, RL=coL—induktiv qarshiligi, Rc=l/mC=Uc/I — sigʻim qarshiligi; bunda yu — tokning oʻzgarish chastotasi, L — oʻtkazgich induktivligi, C — oʻtkazgich sigʻimi, Uc— sigʻimdagi kuchlanishning amplituda qiymati, I — zanjirdagi tokning amplituda qiymati. Oʻzgaruvchan tok zanjirida induktivlik yoki sigʻimning boʻlishi tok va kuchlanish fazalarining bir-biriga nisbatan siljishiga sabab boʻladi. Induktiv qarshilik boʻlganda zanjirda oʻzinduksiya E.Yu.K.(Elektr yurituvchi kuch) hosil boʻlishi sababli tok faza jihatdan berilgan kuchlanishdan orqada qoladi, sigʻim qarshilik boʻlganda esa tok faza jihatdan kuchlanishdan oldinda ketadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
| Santyago metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Chili |
| Shahar | Santyago |
| Ochilgan vaqti | 1975-yil 15-sentyabr |
| Boshqaruvchi shirkat | Metro S.A. |
| Davlat | Chili |
| Uzunligi | 139.7 km |
| Stantsiyalari soni | 136 ta |
| Yoʻllari soni | 7 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 2.35 million |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 685 million |
| Sxemasi |
| Santyago metropoliteni |

**Santyago metropoliteni** (ispancha: Metro de Santiago) — Chili poytaxti Santyago shahriga xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. Asosan Santyago provintsiyasi va Kordilera provintsiyasining bir qismiga xizmat koʻrsatib, hozirgi vaqtda u yettita liniyadan (1-6 va 4A raqamlangan), 136 stantsiyadan va 140 km (87.0 milya) daromad yoʻnalishidan iborat. Tizim davlat tomonidan boshqariladigan Metro S.A. tomonidan boshqariladi va mamlakatda birinchi va yagona tezkor tranzit tizimidir.

Santyago metrosi kuniga 2,5 million yoʻlovchini tashiydi. Metro shaharga xizmat koʻrsatadigan jamoat transportida muhim rol oʻynaydigan keng koʻlamli Transantiago loyihasi boshlangan 2007-yilga nisbatan bu raqam kuniga bir milliondan koʻproq yoʻlovchilarni koʻpayishini anglatadi. Uning yoʻlovchilar soni eng yuqori choʻqqisiga 2012-yil 31-oktyabrda yetib, 2780666 yoʻlovchiga yetdi.

2017-yil iyun oyida hukumat Santyagoning shimoli-gʻarbidagi Rencani shimoli-sharqdagi Vitacura bilan bogʻlaydigan 7-liniyaning qurilishi rejalarini eʼlon qildi. Yangi liniya Metro tarmogʻiga 24,8 kilometr va 21 ta yangi stantsiyani qoʻshib beradi, ular Renca, Serro Navia, Quinta Normal, Santyago, Providencia, Las-Kondes va Vitakura shaharlari boʻylab harakatlanadi. Uning qiymati dastlab 2,53 milliard AQSh dollariga baholandi va 2025-yilda ochilishi rejalashtirilmoqda.

2012-yil mart oyida Santyago metrosi Londondagi Metro Rail tomonidan har yili oʻtkaziladigan marosimda sharaflangandan keyin Amerikadagi eng yaxshi yer osti tizimi sifatida tanlandi.

Tarixi va rivojlanishi
----------------------

### Dastlabki loyiha

Bekatlar
--------

Narxlar
-------

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Metro S.A.
* UrbanRail.net/Santiago
* Santiago Metro Map
* Santiago Metro Track Map
* Tarjeta Bip!
* Plan and Authority of Transit of Santiago de Chile, Transantiago Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-10-02).
* Santiago Metro in Wikipedia in Spanish
**Gamma tunlami** (Phytometra gamma L.) — tunlamlar oilasiga mansub kapalak. Qanotlari yoyilganda 40–48 mm; oldingi qanotlari toʻq qoʻngʻir yoki kulrangroq boʻlib, yunon harfi — gamma (u) shaklidagi kumushsimon dogʻi bor (nomi shundan); Rossiyaning Yevropa qismida, Kavkaz, Markaziy Osiyo va b. yerlarda tarqalgan. Juda koʻp ekinlar: dukkaklilar, sabzavot, makkajoʻxori va b.ni zararlaydi. Tuxumi tiniq oq, yarim shar shaklida, radial joylashgan qirralari bor. Qurti (uz. 40 mm cha) yashil rangda, uch juft qorin oyoqlari bor (shu bilan boshqa tunlamlarpyan farqlanadi). Kurt, gʻumbak va kapalak holida qishlaydi. G.t. larining koʻplab uchib chiqishi harorat 20° va undan ortiq boʻlganda kuzatiladi. Kapalaklari tuxumini 1—2 tadai (hammasi boʻlib 500—1400 gacha) begona oʻtlar, shuningdek yoʻngʻichqa, noʻxat, sholgʻom, kartoshka va b. oʻsimliklarning bargi orqasiga qoʻyadi. Yiliga 2—5 avlod beradi. Bir avlodning rivojlanish davri 25—45 kun. Sernam yillari G.t. juda koʻpayib, ekinlarga sezilarli zarar yetkazadi.

Kurash choralari: yerlarni kuzda haydash, urugʻni oʻz vaqtida ekish, begona oʻtlarni yoʻqotish, qator oralariga ishlov berish; 1 m2 yerdan 2—3 qurt topilganda 80% li texnik xlorofos (1 kg/ga) purkash; tuxum qoʻyish davrida ikki marta ekinzorga 20—50 ming/ga hisobida trixogramma qoʻyish.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Platina (maʼnolari).

Platina bo'lagi.

|  |  |
| --- | --- |
| 78 | Платина |
| Pt195,084 |
| 4f145d96s1 |

**Platina** (ispancha plata — kumush; lot. Platinum), Pt — Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib rakami 78, atom massasi 195,08; ogʻir, qiyin eruvchi metall. Tabiatda Platina ning 4 ta barqaror l94Pt (32,9%), l95Pt (33,8%), l96Pt (25,2%), i9s pf (7;2%) va 2 ta kuchsiz radioaktiv izotopi 190Pt (0,013%, T =6,9-10" y.), l92Pt (0,78%, T1/2=1015-yil) uchraydi. Platina nodir va tarqoq element. Ural, Sibir, Janubiy Amerika, Alyaska, Kanada va Janubiy Afrikada Platina konlari bor. Yer poʻstining massa jihatidan 5-10~7%ni tashkil qiladi. Sof Platina ilk bor 1803-yilda Vollaston tomonidan olingan. Platina, shuningdek, Yer poʻstida Platina bilan uchraydigan va xossalari oʻxshash boʻlgan elementlar haqida platina (tugʻma platina), Platina metallari, Platina rudalari maqolalariga k,.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

| Kimyoviy elementlar davriy sistemasi |
| --- |
|  |  | Guruhlar |
|  |   | 1 | 2 |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| Davrlar | 1 | H |   | He |
| 2 | Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| 3 | Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| 4 | K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| 5 | Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| 6 | Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| 7 | Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| 8 | Uue | Ubn | Ubu | Ubb | Ubt | Ubq | Ubp | Ubh | Ubs |   |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ishqoriy metallar | Ishqoriy yer metallar | Lantanoidlar | Aktinoidlar | Superaktinoidlar | Oʻtish metallar | Yengil metallar | Yarim metallar | Qolgan metallmaslar | Galogenlar | Inert gazlar | Xossalari nomaʼlum |

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Jaloyir jome masjidi** — Navoiy viloyati Karmana tumanida joylashgan masjid. Jaloyir jome masjidining bosh imom xatibi — Abdulvohid Haydarxon oʻgʻli.

Masjid Karmana tumanining Jaloyir qishlogʻi hududida joylashgan.

Masjid geografik jihatdan qulay, mustahkam qilib barpo etilgan. Devorlari ikki qator choʻpdan terilib suvalgan, ichki qismida toʻrt ustun, tashqi ayvoni esa 12 ustundan iborat. Obyektning kki deraza va toʻrt eshigi bor. Masjidning Jaloyir deb nomlanishi, shu qishloqda eskidan jaloyir tepaligi, jaloyir arigʻi boʻlgani bilan bogʻliq boʻlishi mumkin degan taxminlar bor. Masjid Sobir xoʻja avliyo tomonidan bunyod etilgan. A.Xotamov, Sh. Xalilovlarning „Yillar sadosi(Karmana tarixi)" asarida Sobir xoʻja avliyo haqida baʼzi maʼlumotlar uchraydi.
Karmanada yashagan Sobir xoʻja mashhur Xoʻja Is’hoq tarbiyasini olganligi, el-yurt orasida islom taʼlimoti borasida zabardast olimlar qatorida turishi haqida soʻz boradi.
Sobir xoʻja yigitlik chogʻida otasi Amir Vohidning bilan birga Makka va Madinaga haj safariga borib 25 yil davomida Xudoga ibodat qilgan ekan, keyinchalik moʻmin-musulmonlarga hadis ilmidan taʼlim bergan. Yetuk din arbobi boʻlib yetishgach Mavorounnahrga ustozi Xoʻja Isgʻoq huzuriga qaytgan. Ustozidan yana tahsil olishni davom ettirgan. Shayx Sobir Xoʻja hijriy 1042—1043-yillarda Jaloyirga kelib islom dini va dunyoviy ilmlardan taʼlim bergan. Soʻngra Jaloyir jome masjidini qurishga kirishgan degan taxminlar bor. Masjidning qurilishi uchun kerak boʻlgan yogʻoch materiallar Samarqand, Xatirchi tomonlardan olingan. Hozirgidek transport vositalari yoq’ligi uchun ularni oʻsha vaqtdagi sersuv Qasaba kanali orqali suv yuzida oqizib olib kelganlar va quritib ishlatganlar. Shayx Sobir Xoʻja hijriy 1051-yilda vafot etgan va Jaloyir masjidi oldidagi hozirgi Sobir Xoʻja qabristoniga dafn qilingan. Yoshi ulugʻlarning aytishiga qaraganda, masjidda yetti hujra, tahoratxona, bitta ombor va hisobida ikki gektar vaqf yeri boʻlgan.
Chor hukumati va undan keyingi SSSR davrida hujralar buzilib ularning materiallaridan maktab qurilishida foydalanish uchun olib ketilgan. Masjidning oʻzi esa paxta quritadigan, mineral oʻgʻitlar saqlanadigan omborxonaga aylantirilgan.
1970—1971-yillarda masjid yerlari paxta maydoniga qoʻshib yuborilgan. Masjidni buzishmoqchi boʻlishganda bir qancha keksa eshonlar oraga tushib uni buzilishiga qarshilik qilganlar.

Masjid 1995-yilda Davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Navoiy viloyati". Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Жалойир жоме масжиди". Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.
**Avliyo David kuni ―** Uelsda 1-mart kuni nishonlanadigan bayramdir. Uelslik Avliyo David Uelsning homiysi hisoblanadi, 589-yilning 1-mart sanasi Davidning oʻlimi bilan bogʻliq. Bu sana XVIII-asrda Uelsda milliy bayram kuni deb eʼlon qilingan.

Bayramning maʼnosi
------------------

David Uelsning janubi-gʻarbiy qismida tugʻilgan — anʼanaga koʻra, uning tugʻilgan joyi Aberayron yaqinidagi Xenviniv (hozirgi Keredigion okrugi) deb hisoblanadi. Maʼlumki, u Uelsning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Meneviya (Menopiya) yepiskopi boʻlgan (hozir uning nomi — Sankt Davids bilan ataladi, valliychada — , „Davidning uyi"), Llandevi Brevidagi soborda ishtirok etgan, bu yerda Britaniya cherkovi iyerarxlariPelagianizm bidʼatiga qarshi kurashdi.

Rigivarxning qissasiga koʻra, David monastirlarda oʻrnatgan tartib juda qattiq edi. Rohiblar qattiq mehnat qilishardi, faqat ibodat payti yoki juda zarur boʻlganda gapirishga ruxsat berilardi, ishda hayvonlardan foydalanish taqiqlanardi: rohiblar ibodat qilishni toʻxtatmasdan, oʻzlari omoch tortardi. Ovqat juda yomon edi — sabzavotlar, non va suv. Davidning oʻzi faqat suv ichgan, shuning uchun uning taxallusi *Aquaticus* boʻlgan*.*

Avliyo Davidga taalluqli eng mashhur moʻʼjiza Llandevi Brevi soborida sodir boʻlgan voqea bilan bogʻliq: u pelagiylarga qarshi nutq soʻzlaganida, u turgan zamin koʻtarilib, hamma uning vaʼzini eshitishi uchun kichik bir tepalik hosil qilgan. Shu bilan birga, Davidning yelkasiga kaptar oʻtirdi — bu Muqaddas Ruhning belgisidir. Aytilishicha, aynan shu kengashdan keyin David butun Uelsning arxiyepiskopi boʻlgan.

2003-yilda Qoʻshma Shtatlarda Avliyo David kuni rasmiy ravishda Uelsning milliy kuni sifatida eʼtirof etildi va 1-mart kuni Empire State Building Uels milliy ranglarida: qizil, yashil va oq rangda yoritildi. Bu butun dunyo boʻylab Uels jamiyatining bayramidir.

Bayram va anʼanalar
-------------------

 Uels va Avliyo David bayroqlari Kardiffdagi paradda
Har yili 1-mart kuni Uelsda Avliyo David kuni paradi boʻlib oʻtadi. Ulardan eng kattasi Kardiff paradi boʻlib, unda qirollik uelsliklari va boshqalar ishtirok etadi. Avliyo David kunini nishonlash tobora kengayib bormoqda. Konsertlar pablarda, klublarda va boshqa joylarda oʻtkaziladi.

Shu kuni Uels xalqi kiyimlariga Uelsning milliy ramzlaridan birini yoki ikkalasini biriktiradilar, bu ramzlar och sariq nargis rangi (umumiy Uels ramzi) yoki koʻkpiyozdir (Avliyo Davidning ramzi). Qizlar baʼzan maktabga anʼanaviy Uels liboslarini kiyishadi. Shuningdek, ushbu kunni nishonlashda Uels koʻchalarida tez-tez koʻrish mumkin boʻlgan Avliyo David bayrogʻi muhim rol oʻynaydi.

Havolalar
---------

* Avliyo David kuni
**Iskandar** — Boʻstonliq tumanidagi shaharcha (1937-yildan). Chirchiq daryosi boʻyida, 667 m balandlikda. I. xududidan Chirchiq GESining kanali oqib oʻtadi. Toshkentdan 48 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi Barraj — 4 km. Shaharcha yaqinidan elektrlashtirilgan Toshkent — Xoʻjakent temir yoʻl oʻtgan. Aholisi 19 ming kishi (2001). Yer maydon 204 ga. I.ning etimologiyasi haqida ilmiy asosga ega boʻlmagan rivoyatlar mavjud.

I.da „Iskander — FUDS" oʻzbek — amerika qoʻshma korxonasi, „Tovoqsoykabel" korxonasi, Tovoqsoy GES, Toshkent viloyat pillachilik ishlab chiqarish birlashmasi, 2 fermer xoʻjaligi bor. 3 mak-tabda 2,4 ming oʻquvchi taʼlim oladi. Klub, 5 kutubxona, 3 vrachlik punkti, 2 shifokorlik ambulatoriyasi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

**Iskandar** — Boʻstonliq tumanidagi shaharcha (1937-yildan). Chirchiq daryosi boʻyida, 667 m balandlikda. I. xududidan Chirchiq GESining kanali oqib oʻtadi. Toshkentdan 48 km.I.da „Iskander — FUDS" oʻzbek — amerika qoʻshma korxonasi, „Tovoqsoykabel" korxonasi, Tovoqsoy GES, Toshkent viloyat pillachilik ishlab chiqarish birlashmasi, 2 fermer xoʻjaligi bor. 3 mak-tabda 2,4 ming oʻquvchi taʼlim oladi. Klub, 5 kutubxona, 3 vrachlik punkti, 2 shifokorlik ambulatoriyasi mavjud.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Iskandar** — Boʻstonliq tumanidagi shaharcha (1937-yildan). Chirchiq daryosi boʻyida, 667 m balandlikda. I. xududidan Chirchiq GESining kanali oqib oʻtadi. Toshkentdan 48 km.
Nuklidning hayajonlangan holatlari (yoki qo'zg'atilgan holatlar va asosiy holat) o'rtasidagi o'tishlar gamma kvantlarning emissiyasiga olib keladi. Ularni ko'p qutbliligi bo'yicha tasniflash mumkin. Ikki xil: elektr va magnit ko'p qutbli nurlanish. Ularning har biri elektromagnit nurlanish bo'lib, elektr va magnit maydondan iborat.

 Elektr dipol nurlanishi. Dipol chizma tekisligida yotadi, vertikal yuqoriga ishora qiladi va taxminan 1 Gts chastotada tebranadi. Rang tashqi tomonga harakatlanadigan maydonning kuchini ko'rsatadi. Magnit maydon chiziqlari chizma tekisligiga perpendikulyar.

Ko'p qutubli nurlanish
----------------------

Elektr dipol, kvadrupol, oktupol... nurlanish (umuman: 2 {\displaystyle \ell } qutb nurlanishi) shuningdek, E1, E2, E3,… radiatsiya sifatida belgilanadi (odatda: E {\displaystyle \ell } radiatsiya). 

Xuddi shunday, magnit dipol, kvadrupol, oktupol ... nurlanish (umuman: 2
ℓ
qutb nurlanishi) M1, M2, M3,… radiatsiya sifatida belgilanadi (odatda: M
ℓ
radiatsiya).

Kvant mexanikasida burchak momenti kvantlanadi. Turli xil ko'p kutupli maydonlar burchak momentumining o'ziga xos qiymatlariga ega: E {\displaystyle \ell } radiatsiya burchak momentini olib yuradi {\displaystyle \ell } birliklarida {\displaystyle \hbar } ; xuddi shunday, M {\displaystyle \ell } radiatsiya burchak momentini olib yuradi {\displaystyle \ell } birliklarida {\displaystyle \hbar }. Burchak momentumining saqlanishi tanlov qoidalariga, ya'ni muayyan o'tishlarda qaysi ko'p qutblar chiqarilishi yoki chiqarilmasligini belgilaydigan qoidalarga olib keladi.

Oddiy klassik taqqoslash uchun tebranuvchi dipolning rasmini ko'rib chiqing. Maksvell tenglamalariga ko'ra, magnit maydon chiziqlari bilan o'zaro bog'langan, tashqariga qarab harakatlanadigan elektr maydon chiziqlarini hosil qiladi. Bu maydon chiziqlari tizimi keyinchalik E1 nurlanishiga mos keladi. Xuddi shunday mulohazalar yuqori tartibli tebranuvchi elektr yoki magnit multipollar uchun ham amal qiladi.

1. ↑  The symbol {\displaystyle \ell } is used here to distinguish the letter "el" clearly from the numeral "one".
**Kumasi** — Gananing markaziy qismidagi shahar. Ashanti viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 390 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Transport yoʻli va avtomobil yoʻllari tuguni. Yirik sanoat va madaniyat markazi. Yogʻochsozlik, oziq-ovqat, yengil sanoat korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Kakaoga ishlov berish korxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan. Shaharga 17-asrda Ashanti qabila boshligʻi Kumasi qarorgohi sifatida asos solingan. 17-asr oxiri 19-asrlarda Ashanti davlatining poytaxti boʻlgan. K. tepaliklarda joylashgan. Shaharning shim. qismida afrikaliklar uylari va Ashanti xrki-mining qadimgi saroyi, gʻarbida savdo va maʼmuriy binolar, eski qalʼa (fort) joylashgan. Un-t, oʻrta maxsus oʻquv muassasalari, Ashanti tarix-etnografiya muzeyi, hayvonot bogʻi, badiiy galereya va boshqa bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gamma-terapiya**, kyuriterapiya — gamma nurlar taʼsirida davolash; nur bilan davolashning bir turi. G.-t.ning bir necha xili farq qilinadi: distansiyey G.-t. maxsustelegamma-terapevtiv moslamalarda amalga oshiriladi, bunda gamma-nurlar manbai sifatida radioaktiv kobaltdan (koʻproq qiziloʻngach, oʻpka va b. aʼzolarning chuqurroq joylashgan oʻsmalarida) foydalaniladi; applikatsio n usulda radioaktiv gammapreparat bevosita oʻsmaga (teri va teri osti yogʻ qavatidagi) qoʻyiladi; toʻqimalar orasiga G.-t. oʻtkazilganda nurlantirish manbai (igna, granulalar) oʻsmali toʻqima (pastki lab, yonoq, yutqin va b. aʼzolar shilliq qavati raki)ga yuboriladi; boʻshliqlararo G.-t.— G.t.ning bu xilida radioaktiv modda tabiiy boʻshliklar (qiziloʻngach, bachadon, toʻgʻri ichakning xavfli oʻsmalari)ga yuboriladi; radioxirurgik usulda jarroxlik usuli nur berish bilan birga qoʻllaniladi. G.-t. kasalxona sharoitida maxsus apparatlar yordamida amalga oshiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kuyindi tizmasi** — Qurama togʻlarining shimoli-gʻarbiy tarmogʻi. Namangan viloyatida. Shimoliy-gʻarbdan janubi-sharqqa yoʻnalgan. Oʻz. 12 km, eng baland joyi 2229 m. Kuyindi tizmasining janubi-sharqdagi davomi Sulyukatogʻ tizmasi (2334 m) deb ataladi. Ikkala tizma tutashgan joyda Kamchik dovoni bor. Kuyindi tizmasi Ohangaron daryosi havzasiga qarashli Kuyindi va Kamchiq soylarining suvayirgʻichidir. Kuyindi tizmasining shimoli-sharqiy yon bagʻri ancha tik va kambar, soylar bilan kuchli parchalangan. Suvayirgʻich qismida alp tipidagi relyef shakllari, baʼzan chogʻroq supasimon yassi sirtlar mavjud.

Kuyindi tizmasi quyi triasning qizilnura svitasi jinslaridan tashqil topgan. Yon bagʻri konglomerat, qumtosh, alevrolit, tuf qatlamlaridan tuzilgan, ular, oʻz navbatida, qalin kvarsli porfir qatlami bilan qoplangan. Quyi qismida toʻq boʻz, yuqoriroqda nisba-tan qalin jigarrang tuproqlar mavjud. Oʻt oʻsimliklardan, asosan, bugʻ-doyiq, daraxtlardan archa oʻsadi. Yozgi yaylov sifatida foydalaniladi, yaylovlar mahsuldorligi gektariga 5—6 s. Togʻyon bagʻridan Kamchiqdovoni (tun-nellari) yoʻli oʻtgan. Kelajakda Toshkent—Andijon—Irkishtom magistral avtomobil yoʻli toʻliq foydalanishga topshirilganidan soʻng qadimgi Buyuk Ipak yoʻli eng serqatnov yoʻlga aylanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Avliyo Patrik ibodatxonasi
 Oltita toshdan yasalgan qabrlar guruhi
**Avliyo Patrik ibodatxonasi** — bu vayron boʻlgan bino boʻlib, u Sent-Peterning tepasida joylashgan boʻlib, Pyotr cherkovi, Heysham, Lankashir, Angliya (grid reference SD409616)hududida. U Angliya milliy merosi roʻyxatida belgilangan daraja sifatida qayd etilgan. Binoni sanab oʻtishgava rejalashtirilgan qadimiy yodgorlik ekanligini taʼkidlab oʻtishgan.

Tavsifi
-------

Xaroba VIII — IX asrlarga tegishli boʻlib, qumtosh molozlaridan qurilgan. Reja 27 fut keladigan oʻlchamdagi bir oz toraygan tekis toʻrtburchakli shakldir 9 feet (3 m). Mustahkamlash ishlari 1903-yilda tosh plitkalar yordamida amalga oshirildi. Janub devorining katta qismi, sharqiy devor devori va shimoliy devorning sharqiy qismi hozir ham mavjud. Janub devorida uzun va kalta tirgakli eshik va konsentrik yivli kamar mavjud. Cherkov yaqinida oltita tosh qabrdan iborat guruh va ikkita tosh qabrdan iborat alohida guruh joylashgan. Har bir guruh reytingda koʻrsatilgan. Har bir qabrda, ehtimol, yogʻoch xoch uchun moʻljallangan bogʻlangan rozetka mavjud.

Arxeologiya
-----------

1977-yilda ibodatxonaning janubida va janubida VI asr oxiri yoki VII asr boshlariga oid qazish ishlari olib borildi. Olingan koʻmilgan skeletlar X asrdan oldinroq boʻlmagan. Yana bir qazish 1993-yil aprel oyida tosh tobutlar ostidagi quruqlikda boʻlib oʻtdi. Inson suyaklari topilmadi, ammo 1200 dan ortiq artefakt topildi, bu joy taxminan 12 000 yil oldin joy egallanganligini aniq koʻrsatadi.

Yana qarang
-----------

* I sinf Lankashirdagi cherkovlarni sanab oʻtdi;
* I daraja Lancashiredagi binolarni sanab oʻtdi;
* Lankashirdagi rejalashtirilgan yodgorliklar;
* Heyshamdagi roʻyxatga olingan binolar.

Havolalar
---------

* Oksford universiteti Woruldhord loyihasi — Avliyo Patrik cherkovi Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).

Koordinatalari: 54°02′51″N 2°54′10″W﻿ / ﻿54.04747°N 2.90269°W﻿ / 54.04747; -2.90269GO

1. ↑  Hartwell, Clare; Pevsner, Nikolaus (2009) [1969], *Lancashire: North*, The Buildings of England, New Haven and London: Yale University Press, 334–335-bet, ISBN 978-0-300-12667-9
2. ↑  *St Peter's History* (PDF), St Peter's Heysham, 2008-07-24da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 29–aprel 2008–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()