**Anton Petrovich Ryaxov** (1980-yil 29-may, Toshkent) — oʻzbekistonlik va rossiyalik baydarkada eshkak eshish boʻyicha sportchi, 2000-yillarning birinchi yarmida Oʻzbekiston milliy terma jamoasida ishtirok etadi, 2005-yildan Rossiya terma jamoasi sharafini himoya qilib kelmoqda. Toʻrtta yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, jahon va Yevropa chempionatlari gʻolibi, koʻp karra milliy chempionatlari gʻolibi. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi hisoblanadi.

Tarjimai hol
------------

Anton Ryaxov 1980-yil 29-mayda Toshkent shahrida tugʻiladi. Bolaligida u velopoygachi boʻlishni orzu qilar edi, lekin bir kuni velosipedi sinib qoladi va u shundan bu sport turini butunlay tark etadi. U oʻn olti yoshidan V.K.Yoʻldoshev qoʻl ostida eshkak eshish bilan muntazam shugʻullana boshlaydi.

**Sport faoliyati**

U birinchi muvaffaqiyatiga 1998-yilda, birinchi marta Oʻzbekiston terma jamoasi saralash bosqichidan oʻtganda va Bangkokdagi Osiyo oʻyinlariga tashrif buyurganida va u yerda yakka tartibdagi baydarkada 500 m masofaga va ikki marta 1000 m masofaga eshkak eshishda birvarakayiga ikkita kumush medalni qoʻlga kiritadi. Anton qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli 2000-yilda Sidneydagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini oladi, yagona dastur boʻyicha 1000 m masofa va yarim kilometrga baydarkada eshkak eshish boʻyicha har ikki holatda ishtirok etsa-da, faqat yarim finalgacha bora oladi.

Ryaxov 2001-yilda Poznan (Polsha) shahrida oʻtkazilgan jahon chempionatida yakka tartibdagi baydarkada 500 m va 200 m masofaga eshkak eshish boʻyicha kumush va bronza medaliga sazovor boʻladi. Bir yildan soʻng, u Pusandagi Osiyo oʻyinlarida muvaffaqiyatli ishtirok etib, uchta medal, shu jumladan, 500 metr masofa yakkalik bahslarida oltin, Sevilyadagi jahon chempionatida bronza va kumush medallarini va Jahon kubogining turli bosqichlarida bir nechta gʻalabalarni qoʻlga kiritadi, natijada u umumiy yakka hisobda beshinchi oʻrinni egallaydi. 2003-yilda Geynsvilldagi jahon chempionatida u 200 metrga sprint poygasida yakkalik baydarkachilar oʻrtasida uchinchi oʻrinni olib, bronza medali sohibi boʻladi. Keyinchalik u Afinada oʻtkazilgan 2004-yilgi Olimpiadada qatnashish huquqini qoʻlga kiritadi, u yerda Anton 500 metr masofaga yakkalik dasturida va 1000 metrga toʻrttalik dasturda (Aleksey Babdajanov, Dmitriy Striykov va Sergey Borzov bilan birgalikda) ishtirok etadi. Bu yerda ham medallar uchun bahslashmoqchi boʻladi, lekin hech bir yoʻnalishda finalga chiqa olmaydi.

2005-yilda Olimpiadadan soʻng Ryaxov boʻlajak rafiqasi Nadejda Pishchulina bilan birgalikda Omskga keladi va Rossiya fuqaroligini olib, bundan buyon Rossiya jamoasida ishtirok eta boshlaydi. Xuddi shu mavsumda u Zagrebdagi jahon chempionatida, bir oʻrindiqli baydarkada 200 m masofaga oʻtkazilgan poygada bronza medaliga sazovor boʻladi. Oradan bir yil oʻtgach,  u Segeddagi jahon chempionatida va Yevropa chempionatida kumush medalni olishga muvaffaq boʻladi. Rachisa jahon chempionatining umumiy reytingida toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Keyinchalik u sport faoliyatida birmuncha susayadi, ammo 2008-yilda u Pekindagi Olimpiya oʻyinlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritadi — u 500 m masofaga eshkak eshish boʻyicha finalga chiqadi va natijada beshinchi oʻrinni tutadi, biroq 1000 m masofani bosib oʻtishda yarim final bosqichigacha bora oldi. 

Uchchala Olimpiadada ishtirok etayotgan Ryaxov Rossiya milliy terma jamoasining asosiy tarkibida qoladi va yirik xalqaro turnirlarda qatnashishda davom etadi. Shunga koʻra, Anton 2009-yilda u Brandenburgdagi Yevropa chempionatida bronza medalini va 2010-yilda Poznandagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritadi. Shundan buyon Ryaxov tobora koʻproq yakka tartibdagi poygalardan jamoaviy ikkilik va toʻrtlik poygalarda toʻqnash keladi. Masalan, 2011-yilda Segedda oʻtkazilgan jahon chempionatida u K-4 1000 m dasturi boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻladi. Rossiyaning eng yaxshi sprinterlaridan biri unvonini tasdiqlab, Londonda boʻlib oʻtadigan 2012-yilgi Olimpiya oʻyinlari saralash bosqichidan oʻtadi, Ikkilik va toʻrt lik oʻrtasidagi poygalarda 1000 m masofaga eshkak eshishda ishtirok etadi. Birinchi holatda (Ilya Medvedev bilan birga) oltinchi oʻrinni, ikkinchisida (Ilya Medvedev, Anton Vasilev va Oleg Jestkov bilan birgalikda) yettinchi oʻrinni egallaydi.

2013-yilda Anton Ryaxov Montemor-o-Velyudagi Yevropa chempionatida kumush medalga sazovor boʻladi va Duysburgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etadi, ammo u gʻoliblar qatoridan joy ololmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Рустам Шарафутдинов.* „Ряхов: не знаю, чем мы догребали".  championat.com (8-avgust 2012-yil). 29-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2014-yil.

Havolalar
---------

* Anton Ryaxov — *Sports-Reference.com* saytida Olimpiya oʻyinlari statistikasi
* Anton Ryaxov — yirik musobaqalardagi chiqishlar natijalari
* Ryaxov Anton Petrovich — „Sport Rossiya" saytidagi biografik maʼlumotlar