**Aloqa psixiatriyasi**, shuningdek, **konsultativ psixiatriya** yoki **maslahat-aloqa psixiatriyasi** sifatida ham tanilgan, psixiatriyaning umumiy tibbiyot / pediatriya va psixiatriya oʻrtasidagi interfeysga ixtisoslashgan boʻlimi boʻlib, odatda shifoxonada yoki tibbiy muassasada oʻtkaziladi. Maslahat-aloqa boʻyicha psixiatrning roli davolovchi tibbiy yoki jarrohlik maslahatchisi yoki guruhining iltimosiga binoan komorbid kasalliklarga chalingan bemorlarni koʻrishdan iborat. Konsultatsiya-aloqa psixiatriyasi boshqa fanlar, jumladan psixosomatik tibbiyot, salomatlik psixologiyasi va neyropsixiatriya bilan oʻxshash sohalarga ega.

Qoʻllash doirasi
----------------

Aloqa psixiatriyasi odatda umumiy tibbiy shifoxonadagi bemorlarga, statsionar bemorlarga, ambulatoriyaga yoki tez yordam boʻlimiga tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatadi. Yoʻllanmalar davolovchi tibbiy guruhda bemorning ruhiy salomatligi yoki bemorning ruhiy salomatligi uning parvarishi va davolanishiga qanday taʼsir qilishi haqida savollar tugʻilganda amalga oshiriladi. Odatdagi muammolarga quyidagilar kiradi:

* Deliryum kabi psixiatrik yoki xulq-atvor bilan bogʻliq muammolarni keltirib chiqaradigan yoki kuchaytiradigan tibbiy sharoitlari boʻlgan bemorlar[ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">iqtibos kerak</span>* ].
* Tibbiy muammolarni davolash uchun qabul qilingan ruhiy kasalliklari boʻlgan bemorlarni boshqarishni qoʻllab-quvvatlash. [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">iqtibos kerak</span>* ]
* Bemorning davolanishga rozilik berish qobiliyatini baholashga yordam berish. [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">iqtibos kerak</span>* ]
* Ruhiy buzuqlik natijasida jismoniy alomatlar haqida xabar berishi mumkin boʻlgan bemorlar yoki tibbiy asoslanmagan jismoniy alomatlari boʻlgan bemorlar.
* Psixiatrik kasallikka duchor boʻlmagan, ammo tibbiy muammolari bilan bogʻliq qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan bemorlar.
* Oʻz joniga qasd qilgan yoki oʻz joniga qasd qilishga uringan bemorlar.
* Demans bilan ogʻrigan odamlarni tashxislash, davolash va funktsional baholashda yordam berish, shu jumladan boʻshatishni rejalashtirish yoki uzoq muddatli parvarish zarurati boʻyicha maslahatlar. [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">iqtibos kerak</span>* ]

Psixiatriya guruhi boshqa koʻplab xizmatlar, jumladan davolovchi tibbiy guruh, boshqa ruhiy salomatlik xizmatlari, ijtimoiy xizmatlar va jamoat xizmatlari bilan aloqa qiladi. Qandli diabet kabi uzoq muddatli tibbiy sharoitlarni boshqarish uchun birlamchi tibbiy yordamga aloqador psixiatriyani kengaytirishga qiziqish ortib bormoqda.

Aloqa psixiatriyasining samaradorligi
-------------------------------------

Konsultatsiya-aloqa psixiatriyasi bemorlarning yengish mexanizmlarini, davolanishga rioya qilishlarini, maktab yoki ish bilan qayta integratsiyalashuvini va hayot sifatini yaxshilashga yordam beradi. Birmingem shahridagi shahar kasalxonasida ishlagan aloqa psixiatriyasining Tez baholash, interfeys va tushirish (RAID) modelining bahosi shuni koʻrsatdiki, xizmat qolish muddatini qisqartirish va qayta qabul qilishning oldini olish orqali kuniga 43 dan 64 gacha oʻrinlarni tejaydi. 2011-yilda Ruhiy salomatlik markazi xizmatning iqtisodiy bahosini eʼlon qildi va taxminan 3,5 million funt sterlingni tejashni taxmin qildi. Buning ortidan 2012-yilda har bir NHS shifoxonasida standart sifatida aloqa psixiatriya xizmati boʻlishi kerakligi haqida hisobot nashr etildi.

Tarixi
------

Aloqa psixiatriyasining tarixi qisman psixiatriya va tibbiyot tarixiga borib taqaladi. Galen tibbiyotda 1500 yildan ortiq vaqt davomida yuqori taʼsirga ega boʻlgan, ayniqsa bilimlarni rivojlantirish uchun eksperimentlardan foydalanishni targʻib qilgan. Polimat shifokorAvitsenna tibbiyotga oid koʻplab tushunchalarni ishlab chiqdi, ammo Gʻarb tibbiyotida faqat Uilyam Garvining qon aylanish tizimini tushuntirishi Galenning ishini qayta baholashga majbur boʻlganida taʼsir koʻrsatdi. Fransuz faylasufi Rene Dekart ong va tana oʻrtasidagi boʻlinish boʻyicha dualistik munozarani boshladi. Psixosomatik kasallik atamasining paydo boʻlishiga sababchi shaxs Iogan Kristian Avgust Xaynrot hisoblanadi. 19-asr boshlarida Iogan Kristian Reil psixiatriya atamasini yaratgan boʻlsa, polimat Benjamin Rush *"Aql kasalliklari"* asarini yozgan. Faylasuf Spinozaning konatus konsepsiyasi, Mesmerning gipnozni ishlab chiqish va Charkoning ushbu uslubni takomillashtirishi Zigmund Freydga taʼsir qildi, uning psixoanalitik nazariyasi rivojlanishi aloqa psixiatriyasining rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatishi kerak edi. Alan Gregg rahbarligida psixoanaliz Frans Aleksandr, Stenli Kobb va Feliks Deutsch kabi shaxslar orqali shifoxona tibbiyotiga taʼsir koʻrsatdi.

Edvard Billings birinchi marta „aloqa psixiatriyasi" atamasini kiritgan. Billings tomonidan *"Boshlangʻich psixobiologiya va psixiatriya qoʻllanmasi" va* Edvard Vayss va O. Spurgeon English tomonidan "*Psixosomatik tibbiyot* "nomli ikkita matnning nashr etilishi rivojlanayotgan sohaning nazariy asoslarini belgilab berdi. Jorj L. Engel aloqa psixiatriyasining rivojlanishida ishtirok etdi va "Biopsixosotsial model "atamasini kiritdi, u Kartezian aql-tana dualizmi tomonidan yaratilgan boʻlinishlarni engib oʻtdi va psixiatriya amaliyotiga kengroq taʼsir koʻrsatishi kerak edi.

Birlashgan Qirollik
-------------------

Aloqa psixiatriya fakulteti 1997-yilda Qirollik psixiatrlar kolleji tarkibida tashkil etilgan. Maslahatlashuv Psixiatriya va Psixosomatika boʻyicha Yevropa Assotsiatsiyasi, shuningdek, Aloqa Psixiatriyasida oʻqitish uchun bir qator koʻrsatmalar ishlab chiqdi. Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasi 2004-yilda CL psixiatriyasini oʻzining sub-ixtisoslik kengashi imtihoniga ega boʻlgan kichik mutaxassislik sifatida rasman tan oldi. Kasb ushbu mutaxassislik uchun eng yaxshi atama haqida bahslashdi va nihoyat „Psixosomatik tibbiyot" ga qaror qildi.

2015-yilda Angliyada NHS uchun soʻrov natijalariga koʻra, 179 ta A&E boʻlimidan 133 tasi 24/7 aloqa psixiatriyasining minimal asosiy standartini taʼminlay olmaydi. 11 kasalxonada psixiatriya bilan bogʻlanish xizmati yoʻq edi va faqat 35 tasi minimal standartlarda yoki undan yuqori boʻlgan. Umuman olganda, 1270 nafar oʻqitilgan hamshira va 230 nafar malakali maslahatchi yetishmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bolton.* „Liaison psychiatry and the management of long-term conditions and medically unexplained symptoms". *Royal College of Psychiatrists’ Faculty of Liaison Psychiatry*.  Royal College of Psychiatrists (2012). 2013-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
2. ↑  Tadros, George; Salama, Rafik A; Kingston, Paul; Mustafa, Nageen; Johnson, Eliza; Pannell, Rachel; Hashmi, Mahnaz (2013). „Impact of an integrated rapid response psychiatric liaison team on quality improvement and cost savings: the Birmingham RAID model". *Psychiatric Bulletin*. doi:10.1192/pb.bp.111.037366.
3. ↑  „A liaison psychiatry service in every hospital can save the NHS millions and improve lives".  Centre for Mental Health. 2013-yil 12-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
4. ↑  „The Biopsychosocial Model Approach". *Rochester University*.  Rochester University. Qaraldi: 2019-yil 18-aprel.
5. ↑  „EACLPP Training Guidelines".  EACLPP.org. Qaraldi: 2008-yil 5-iyul.
6. ↑  „Majority of A&E departments fail liaison psychiatry standards". Health Service Journal (2015-yil 3-noyabr). Qaraldi: 2015-yil 12-dekabr.

Havolalar
---------

* Konsultatsiya-aloqa psixiatriya akademiyasi
* Amerika Psixosomatik Jamiyati
* Evropa psixosomatik tibbiyot assotsiatsiyasi
* Qirollik psixiatrlar kolleji — Aloqa psixiatriya fakulteti
* Ruhiy salomatlik markazi Buyuk Britaniyadagi psixiatriya xizmatlari boʻyicha tadqiqotlar