recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Torta caprese** shokoladli va yongʻoqli italyan tortidir. Italiyaning Neapol shahrida mashhur. Kapri oroli sharafiga shunday nomlangan.

Tayyorlanishi
-------------

Caprese tortining koʻplab variantlari mavjud, ammo asosiy retsepti yumshoq sariyogʻni shakar bilan aralashtirish, soʻngra tuxum sarigʻi va mayda toʻgʻralgan bodom, eritilgan shokolad va koʻpchitilgan tuxum oqi kabi boshqa masalliqlarni qoʻshishdir. Tort retseptining oʻziga xosligi un solinmasligidir. Pishirgandan soʻng tortning ichi yumshoq, tashqarisi esa qattiq boʻladi. Odatda ustiga shakar kukuni sepiladi.

Tarixi va afsonalar
-------------------

Tortning kelib chiqishi haqida koʻplab afsonalar mavjud. Eng mashhurlaridan biri Neapol qiroliga tekkan avstriyalik malika avstriyacha „Sacher" tortini yegisi kelgani, ammo Neapol qandolatchilari bu retseptni bilmagani uchun odatiy neapolcha masalliq — bodomdan foydalanib tort qilishgani haqidadir.

Yana bir afsonada 1920-yillardagi qandolatchi oshpaz sayyohlar uchun tayyorlagan bodomli tortiga un qoʻshishni unutganligi haqida hikoya qilinadi. Ammo sayyohlarga tort juda yoqadi va uning shuhrati osha boshlaydi. Bu „tarixdagi eng omadli xatolardan biri" (italyancha: *uno dei pasticci più fortunati della storia*). Ushbu afsonaning bir versiyasiga koʻra, bu sayyohlarning orasida Al Kapone gangsterlari boʻlib, ular italyancha gamashi sotib olish uchun Kapriga suzib kelishgan, ularning yetakchisi oʻzini koʻz-koʻzlashni sevardi, oshpazni esa Karmine Di Fiore deb atashardi.

Boshqalarning fikriga koʻra, *Fontelina* tantanali restoranida tort tayyorlashda qandolatchining Kapokkyano degan yordamchisi xato qilgan va hozirgacha Kapri tarixida qolgan.

Yana bir hikoyada tort ixtirosi 1930-yillarda nemis rassomi August Weberning ikki avstriyalik merosxoʻri bilan bogʻliq boʻlib, ular uzoq vaqt davomida orolda goʻzal Marina Piccola koʻrfazidagi oʻz villasida yashagan. Bu orolda boʻlgan kunlarida xonimlar bugʻdoy unini bodom uni bilan almashtirib, oʻzlarining sevimli „Sacher" tortini tayyorlashga qaror qilgan.

Umuman olganda, koʻplab mualliflar Caprese torti ilk marotaba Kapri orolining turizm sanoati tomonidan orol mehmonlari uchun tayyorlanganligini tasdiqlaydi. Avvaliga u choyxonalarda tortilgan. Tobora ommalashib ketganidan keyin restoranlar ham oʻz menyusiga kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Google Translate". *Translate.google.com*. Qaraldi: 2019-yil 14-avgust.
2. ↑  Capri. Prodotti tipici. Torta caprese
3. ↑  Tales of a dolce born by mistake in a corner of Paradise
4. ↑  *How did Torta Caprese come about?*, 2020-08-11da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-11
5. ↑  Znamenitiy tort Kapreze: ot istorii k reseptu[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  „Marina Piccola. Wimmelbook. August Weber". 2019-yil 15-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-may.
7. ↑  Torta Caprese
**Madelen Fatimma Mariya Janogi** (1995-yil 12-noyabrda tugʻilgan Falköping, Shvetsiya) — shved futbolchisi, Hammarbi klubi va Shvetsiya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Karyerasi
---------

Madelen Janogy futbolchilik faoliyatini oʻzining tugʻilgan shahri Falkoʻping shahrining futbol klubida boshlagan, keyin 2010-yilda Shvetsiyaning ikkinchi muhim ayollar ligasida (Elitättan) oʻynagan. U oʻzining birinchi golini 2011-yil 24-avgustda Silsga qarshi oʻyinda (3:0) kiritgan.

2014-yilda Yanogi Malbakkenga koʻchib oʻtdi va u bilan klubdagi birinchi mavsumida Elitettani yutib oldi. U keyingi ikki yilni Damallsvenskanda Malbakken oʻyinchisi sifatida oʻtkazdi. 2016-yil oxirida Malbakken birinchi divizioniga tushib ketganidan keyin Piteåga oʻtdi. Janogy 2018-yilda Piteå tarkibida Shvetsiya chempioniga aylandi, klub uchun bu chempionlik tarixda birinchisi boʻldi.

### Germaniya «Volfsburg»

2019-yil dekabr oyida Janogy Germaniya Bundesliga chempioni «Volfsburg» jamoasi bilan bir yarim yillik shartnoma imzoladi.

Terma jamoadagi karyera
-----------------------

Janogy 2019-yilning 22-yanvarida Shvetsiyaning ayollar terma jamoasida debyut qildi Janogy Janubiy Afrikaga qarshi oʻyinning 61-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. U ilk xalqaro golini 2019-yil 31-may kuni Janubiy Koreyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida kiritgan, Janogy 2019-yilgi FIFA Jahon chempionatida Shvetsiya terma jamoasiga chaqiruv oldi. Janogy 81-daqiqada Chiliga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushdi oʻyin tugashiga bir necha daqiqa qolganda raqib darvozasini ishgʻol qilib jamoasining 2:0 hisobidagi gʻalabasiga oʻz hissasini qoʻshdi. U 2019-yilgi jahon chempionatida uchta oʻyinda maydonga tushdi va uchtasida ham oʻyinni zaxirada boshlagan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Madelen Yanogi Falköpingda tugʻilib oʻsgan. Uning onasi shved, otasi esa malilik boʻlib, bu holat Janogyni Shvetsiya ayollar terma jamoasi tarixidagi afrikalik ildizlarga ega birinchi futbolchiga aylantirdi. Madelen ham, uning singlisi Viktoriya ham Shvetsiya qirollik oilasi malikalarining nomi bilan atalgan.

Yutuqlar
--------

### Shotlandiya Melbakken

* Elitetten 2014-yil

### Shotlandiya Piteo

* Shvetsiya chempioni

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
**Nitrobenzol**, C6H5NO2 - sargʻish-yashil moysimon suyuklik, achchiq bodom hidi keladi. Mol.m. 123,11. Suyuqlanish temperaturasi 5,85°, qaynash temperaturasi 211°, zichligi 1,2037 g/sm3. Kimyoviy xossalariga koʻra, aromatik nitrobi-rikmalarning yaqqol vakili. Suvda oz eriydi, dietil efir, benzol bilan har qanday nisbatda aralashadi, boshqa organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Sanoatda N. benzolni konsentrlangan HNO3 va H2SO4 aralashmasi bilan uzluksiz nitrolash yoʻli bilan olinadi. Anilin, tarkibida azot tutgan aromatik birikmalar (Mas, benzidin, xinolin, azobenzol) ishlab chiqarishda xom ashyo, sellyuloza efirlari uchun erituvchi, organik buyagichlar va boshqa olishda boshlangʻich mahsulot sifatida qoʻllanadi. N. zaharli. Teri orkali shimiladi, markaziy nerv sis-temasiga kuchli taʼsir qiladi, moddalar almashinuvini izdan chiqaradi, qondagi gemoglobinni oksidlab, metgemoglobinga aylantiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb14619564r (maʼlumot)
* GND: 4171938-4
* LCCN: sh97009279
* NDL: 00576025
* NKC: ph249382

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Zamira Rajabovna Suyunova** (1958-yil 27-iyunda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik qoʻshiqchi. Oʻzbekiston xalq artisti (1999). Dutorchi qizlar ansambli repertuari shakllanishida xonanda (1979-yildan), musiqa rahbari (1984-yildan) va badiiy rahbar (1995—2002) sifatida xizmatlari alohida. Oʻzbekiston davlat konservatoriyasida oʻqituvchi, dotsent (2004-yildan), professor (2022-yildan). 2019-yil „Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan.

Hayoti
------

Zamira Suyunova 1958-yil 27-iyunda Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi Shatri qishlogʻida oʻqituvchi Rajab Suyunov xonadonida tugʻilgan. Oʻn bir farzandning beshinchisi.

Toshkent konservatoriyasini xor dirijyorligi ixtisosligi boʻyicha tugatgan (1981). Oʻzbek ashulachilik sanʼati sirlarini Gʻ. Toshmatov, K. Ismoilova, A. Ismoilovlardan oʻrgangan.

Jarangdor, butun diapazonida tiniq ovozga ega boʻlib, maqom yoʻllari („Dugoh Husayn", „Savti Chorgoh", „Saraxbori Dugoh taronasi" va boshqalar), xalq ashula, yalla va laparlari („Yoʻl boʻlsin", „Yoryor" va boshqalar), ayniqsa, bastakorlar asarlari (Gʻ.Toshmatovning „Baxtimdan", A. Ismoilovning „Oybuloq", „Bilmam, adashdimmi", „Alla", „Ayol qalbi" va boshqalar)ni nozik did bilan va badiiy taʼsirchan talqin etgan. Bastakor sifatida bir qator („Vatan ishqi", „Alla", „Gul ochilsa", „Ona boʻlib" va boshqalar) qoʻshiq va ashulalar yaratgan. Ijrolari Oʻzbekiston radiosi fonojamgʻarmasiga, 3 grammplastinka, bir necha audiokassetalarga yozilgan. Uning hayoti va ijodiga bagʻishlangan telefilm va videofilmlar suratga olingan. Angliya, Fransiya, Ispaniya va Germaniyada gastrodda boʻlgan.

Manbalar
--------


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Konus kesimlari: 1. Aylana, 2.Ellips,3.Parabola, 4.Giperbola

**Konus kesimlari** - toʻgʻri doiraviy konus sirtnn uning uchidan oʻtmaydigan tekislik bilan kesganda hosil boʻladigan chiziqlar. SA yasovchi S dan farqli ixtiyoriy M nuqtani olib, u orqali konus oʻqiga perpendikulyar a, tekislik oʻtkazilsa, kesimda a y l a n a , ST ga perpendikulyar boʻlmagan va hamma yasovchilarni kesuvchi a2 tekislik oʻtkazilsa — ellips, biror yasovchi (mas, 5V)ga parallel boʻlgan a3 tekislik oʻtkazilsa parabola, ikkita yasovchiga parallel boʻlgan a4 tekislik oʻtkazilsa giperbola hosil boʻladi. M nuqtadan oʻtuvchi ixtiyoriy tekislik uchta yasovchiga parallel boʻla olmaganligi sababli, doiraviy ko-nusning kesimida boshqa chiziq hosil boʻlmaydi.

Kesim ellips va parabola boʻlganda kesuvchi tekislik doiraviy konus sirtning bir qismini, giperbola boʻlganda ikkala qismini kesib oʻtadi. Konus kesimining ixtiyoriy M nuqtasi uchun df.di nisbat oʻzgarmas boʻladi. Bu nisbatning qiymati X konus kesimining ekssentrisiteti deyiladi. Konus kesimlari ikkinchi tartibli chiziqlardir. Konus kesimlari haqidagi izchil asar birinchi marta iskandariyalik olim Appoloniy Pergskiy tomonidan yozilgan (miloddan avvalgi 3-asr). 19-asrda belgiyalik matematik Dandelen Konus kesimlarini konus sirtga ichki chizilgan sfera yordamida toʻla oʻrgangan. Konus kesimlari astronomiya va texnikada keng qoʻllaniladi. Mas, projektor vareflektorlarda parabolik koʻzgular ishlatiladi. Quyosh sistemasidagi sayyoralar Konus kesimlari boʻylab harakatlanib, uning fokuslaridan birida Quyosh turadi. Kometalar parabola va giperbola boʻylab harakatlanadi.

Yana q.
-------

* Konus
* Konus sirt
* Geometriya

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Moliya va boshqaruv universiteti** (chex.  , **VŠFS**) — Chexiyadagi xususiy biznes maktabi. U 1999-yilda Bank akademiyasi va Chexiya koʻmir guruhi tomonidan tashkil etilgan va mamlakatdagi birinchi xususiy biznes maktablaridan biri boʻlgan. 2009-yildan beri Chexiya hukumatining akkreditatsiya qoʻmitasi tomonidan toʻliq universitet maqomiga egadir.

Tarix
-----

1998-yilda Chexiya hukumati xususiy maktablarga oliy taʼlim berish huquqini beruvchi 111/1998 Sb. yangi Oliy taʼlim kodeksini qabul qildi. 1999-yil Moliya va boshqaruv universiteti tashkil etildi.

VSFS 2001-yilda kengaytirilib, Most va Kladno shaharlarida yangi kampuslarni ochdi. 2002-yilda universitet Amerika Qoʻshma Shtatlarining Sietl shahar universiteti bilan hamkorlik qildi va 2004-yilda Erasmus dasturi va Evropa kredit oʻtkazish va jamgʻarish tizimiga (ECTS) qoʻshildi. 2009-yilda VSFS oʻzining doktorlik dasturini davlat tomonidan tasdiqladi va universitetga aylandi.

Oʻquv dasturlari
----------------

Universitet bakalavr va magistratura yoʻnalishlari hamda Doktorantura dasturidan (Ph.D.) tashqari, Ichki ishlar vazirligi tomonidan akkreditatsiya qilingan mahalliy va mintaqaviy davlat organlari uchun oʻquv dasturlarini amalga oshiradi.

Sietl shahar universiteti bilan hamkorlik tufayli VSFS ingliz tilida Biznes boshqaruvi magistri (MBA) va Biznes boshqaruvi fanlari bakalavriati (BSBA) dasturlarini ham olib boradi. Bularga Global menejment, moliyaviy menejment yoki marketing menejmentiga yoʻnaltirilgan MBA dasturlari va Chexiya va ingliz tilidagi dasturlarning kombinatsiyasi boʻlgan Double Degree sifatida taqdim etiladigan BSBA dasturi kiradi.

Mintaqaviy kampuslar
--------------------

 Kampus
 Kladno shahridagi kampus
Mostdagi kampus direktori **Jozef Shvec**  va Karlovi Varidagi kampus direktori **Lenka Chlebkovadir** .

Yana qarang
-----------

* Chexiya Respublikasida taʼlim

Manbalar
--------

1. ↑  „Studijní střediska : VŠFS" (cs). *Vysoká škola finanční a správní, a.s.*. Qaraldi: 2019-yil 23-may.
2. ↑  „Most : VŠFS" (cs). *Vysoká škola finanční a správní, a.s.*. Qaraldi: 2019-yil 23-may.
3. ↑  „Karlovy Vary : VŠFS" (cs). *Vysoká škola finanční a správní, a.s.*. Qaraldi: 2019-yil 23-may.

Havolalar
---------

* VSFS veb-sayti (Wayback Machine saytida 2012-08-22 sanasida arxivlangan)
* VŠFS axborot tizimi (IS).
* VSFS xalqaro talabalar klubi (Wayback Machine saytida 2017-09-26 sanasida arxivlangan)
* VSFS ACTA — R & D jurnali (Wayback Machine saytida 2022-09-29 sanasida arxivlangan)
**Gips** (yun. gypsos—boʻr,ohak)
1)tabiiy gips—mineral; suvli kalsiy sulfat tuzi CaSO4•2H2O; tarkibida sof holda CaO (32,56%). SO3 (46,51%), H2O (20,93%) boʻladi. Monoklin sistemada kristallanadi. Kristallari plastinkasimon, ustunsimon, ninasimon va tolasimon koʻrinishda boʻladi. Koʻpincha, tutash donador, tolasimon massalar, turli kristallik guruhlar tarzida uchraydi. Toza gips rangsiz va shaffof; tarkibida qoʻshilmalar boʻlgani kulrang, sargʻish, qoʻngʻir va boshqa rangda boʻladi. Mineralogik shkala boʻyicha qattialigi 1,5—2; zichligi 2300 km/m3. 20° da suvda eruvchanligi 2,05g/l. 170° atrofida qizdirilganda yarimgidrat CaSO4 0,5 H2O (alebastr) ga, undan yuqori temperaturada esa CaSO4 ga aylanadi. Gips suvi quriy boshlagan koʻl va dengiz havzalarida sulfat tuzlarining choʻkishidan paydo boʻladi. Gips zaxiralari esa asosan gidrotermal jarayonlar hamda angidridning gidratlashishi natijasida hosil boʻladi. Gips qatlamlari Oʻzbekistonning Fargʻona (Quvasoy), Buxoro (Kogon) va Surxondaryo viloyatlarida topilgan;
2) Qurilish gipsi— CaSO4•5H2O — havoda tez birikadigan va tez qotadigan bogʻlovchi modda; tabiiy gipsni 140—190° temperaturada pishirib olinadi. Qovushoq materiallar tayyorlashda, gips-beton, gips-beton buyumlar, koshinkor toshlar, boʻyoqlar ishlab chiqarishda, tibbiyotda (bogʻlov materiallari tayyorlashda), haykaltaroshlikda, suvoqchilik ishlarida ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mufta** (nem. Muffe) (texnikada) — vallar, tishli gʻildiraklar, trubalar, kabellarni bir-biriga ulash uchun ishlatiladigan detal yoki uzel. Doimiy biriktiruvchi M.; boshqariladigan yoki ilashma M.; oʻz-oʻzidan boshqariladigan (avtomat) M.; sirpanma M. va maxsus M.larbor. Doimiy biriktiruv-ch i M.lar vositasida ikki boʻlak val birlashtirilib, bitta yaxlit val xosil qilinadi. Bunday M.ning qoʻzgʻalmas, qoʻzgʻaluvchan (kompensatsiyalovchi) va elastik (qayishqoq) xillari bor. Vallarni istalgan vaqtda ulash yoki ajratish uchun boshqariladigan (ilashma) M.lar ishlatiladi. Ularning kulachokli yoki friksion xillari bor. Ularni mexanik, gidravlik yoki elektromagnit moslamalar vositasida avtomatik tarzda yoki qoʻlda istalgan vaqtda uzib-ulash mumkin. Sirpanma M.lar sirpanish yuz berganda, mas, yetaklanuvchi yarim M. yetakchi yarim M.dan orqada qolganda ishga tushadi. Ularning gidrodinamik va elektrodinamik xillari bor. Mashinalarning aylanib ishlaydigan detallariga taʼsir etayotgan kuch va moment toʻsatdan ortib ketganda ularni saqlash maqsadida maxsus saqlagich M.lar ishlatiladi. Valdagi kuch va moment moʻljaldagidan oshib ketganda, avvalo M.ning boltlari sinib, vallarni bir-biridan ajratadi. Avtomatik ishlaydigan saqlagich M.lar ham bor. Mas, markazdan qochma M.lar yordamida vallar avtomatik tarzda ulanibuzilib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Mufta" *OʻzME*. M-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Leningradsi, deti moi…*** (ruscha: ***Ленинградцы, дети мои…***; tarjimasi „Leningradliklar, mening bolalarim...") — oʻzbek-sovet rejissori Damir Salimovning 1980-yilda suratga olingan badiiy filmi.

Mazmuni
-------

Mazkur film voqealari 1942-yilda Ulugʻ Vatan urushining ogʻir kechgan davrlarida sodir boʻladi. Oʻn minglab yetim qolgan sovet bolalari qamaldagi Leningrad va boshqa frontdagi shaharlardan Oʻrta Osiyoga evakuasiya qilinadi. Ular oʻzbek oilalari va mehribonlik uylaridan qoʻnim topadilar. Film 1942-yilda, Ulug Vatan urushining ogʻir vaqtlarida sodir boʻladi.

Yetim bolajonlarni qabul qilib qalb qoʻridan joy bergan, gʻamxoʻrlik koʻrsatganlardan biri komsomol qiz Hadicha Botirova boʻladi. U urush tugaganidan keyin ham yetim bolalarni vasiylikka olib, yolgʻiz tashlab qoʻymadi. Mehribonlik uyi rahbari boʻlgach, tarbiyalanuvchilarning ikkinchi onasiga aylanadi. Ushbu maʼnaviy jasorat Hadicha va uning yetim bolalari oʻrtasidagi mushkul munosabat va vaziyatlar haqidagi hodisa filmning asosiy gʻoyasi sifatida olinadi.

Rollarda
--------

* Tamara Shakirova — *Hadicha*
* Yuliya Cherevkova
* Liliya Melnikova
* Sergey Xaustov
* Yaira Abdulaeva — *Abdullaeva*
* Igor Podmarev
* Timur Yusupov
* Andrey Qidiruv
* Lev Lemke — *Naum Markovich, bolalar evakuasiya markazi xodimi*
* Elena Astafieva
* Virolainenni seving
* Hamza Umarov — *stansiya boshligʻi*
* Janna Suxopolskaya
* Sagʻdi Tabibullaev
* Ergash Karimov — *Zokirov, Mehribonlik uyi rahbari*
* Feruza Irgasheva
* Danuta Stolyarska — *muxbir*

Havolalar
---------

* Leningradsi deti moi (1980), *Youtube.com*
* Leningradsi deti moi (1980), Kino-teatr.ru

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Koordinatalari: 34°0′30.312000000004″S 25°40′40.007999999995″E﻿ / ﻿34.00842000000000098°S 25.67777999999999849°E﻿ / -34.00842000000000098; 25.67777999999999849GO

 Janubiy kampus
**Nelson Mandela universiteti**, ilgari **Nelson Mandela Metropolitan universiteti**, Janubiy Afrikadagi davlat universiteti hisoblanadi. U sobiq Port Elizabeth universiteti hisoblanadi va unga 2005-yili asos solingan. Port Elizabeth Technikon va Vista universiteti Port Elizabeth kampusini oʻz ichiga oladi. Ushbu universitetning asosiy binosi qirgʻoq boʻyidagi Gkeberha shahrida joylashgan.

Nelson Mandela universiteti 2005-yil yanvar oyida uchta institutning qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan, ammo uning tarixiga qaytadigan boʻlsak, 1882-yilda Port-Elizabet sanʼat maktabining asos solishi bilan boshlangan. Bu professional va kasbiy taʼlimni taklif qiluvchi keng qamrovli universitetdir. Universitetning yettita Kampusi bor – oltitasi Gkeberxada va bittasi Georgeda. Universitetning asosiy kampusi Janubiy kampus hisoblanadi. Nelson Mandela universitetida bir qator kurslar oʻquv dasturining bir qismi sifatida ish joyidagi tajribani oʻz ichiga oladi. Ingliz tiliuniversitetning taʼlim vositasidir.

Tarixi va shakllanishi
----------------------

Oʻsha paytdagi NMMU rejalari birinchi marta 2002-yilda oʻsha paytdagi taʼlim vaziri Kader Asmal tomonidan ochilgan. Bu taklif Janubiy Afrikadagi oliy taʼlimni qayta qurish reja boʻyicha rejaning katta bir qismi edi. Birinchi qadam 2004-yil 2-yanvarda Vista PE kompaniyasining UPE tomonidan qoʻshilishiga olib keldi va 2005 yil 1 yanvarda PE Technikon va UPE bilan birlashdi.

Nelson Mandela Universiteti Port Elizabeth Technikon va Port Elizabeth universitetining birlashishi natijasida 2005-yilda tashkil etilgan. Birlashishdan oldin, UPE Vista universitetining Port-Elizabet kampusini 2004-yilda oʻz nazoratiga olgan edi. PE Technikonning Georgeda yordamchi universiteti bor edi, u ham birlashtirildi. Universitetning birinchi kansleri Bosh sudya Pius Langa, Ushbu kengashning birinchi raisi esa sudya Ronni Pillay edi. Rolf Stumpf universitetning birinchi prorektori va bosh ijrochi direktori hisoblangan va 2008-yil 1-yanvarda uning oʻrniga professor Derrik Svarts kelgan. Professor Sibongile Mutva 2017 yilda tayinlanganidan soʻng hozirgi prorektor hisoblanadi.

Ushbu Universitetning nomi 2017-yil 20-iyulda rasman Nelson Mandela Metropolitan Universitetidan Nelson Mandela Universitetiga oʻzgartirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Shake-up in South Africa gets green light".  Times Higher Education (2002-yil 14-iyun). Qaraldi: 2015-yil 27-fevral.
2. ↑  „Nelson Mandela Metropolitan University to rebrand itself".  Business Day (2017-yil 10-iyul). Qaraldi: 2017-yil 20-iyul.
**Tsinandali** (gruzincha: *წინანდალი*) — quruq oq gruzin sharobi. Ushbu sharob Gruziyaning eng mashhur sharoblaridan biri sanaladi. SSSR paytida bu sharob birinchi raqamli sharob hisoblangan. Tsinandali sharobi, sarob sifatini aniqlashga bagʻishlangan xalqaro sharob koʻrgazmalarida 10 ta oltin va 9 ta kumush medallari bilan taqdirlanga.

Ushbu sharob Rkatsiteli va Mtsvane uzum navlaridan tayyorlanadi (85 % dan 15 % gacha). Ikki-uch yil saqlanishlardan keyingina eng yaxshi xususiyatlarini ochib beradi. Yengil goʻsht va baliq ovqatlari bilan birgalikda ichish mumkin. 10—12 °C da yaxshi sovutilgan holda ichish tavsiya etiladi.

Sharobning kelib chiqish vatani Alazani vodiysida joylashgan Tsinandali qishlogʻi hisoblanib, Aleksandr Chavchavadzening oilaviy mulki hamdir. Tsinandali vinochilik bazasi, shuningdek, Gumbori tizmasining shimoliy-sharqiy yon bagʻirlarida joylashgan Akura, Vanta, Bushet, Kvemo Xodasheni, Kisiskhevi, Kondoli, Nastakrali, Shalauri, Kurgelelauri, Vardisubani, Gulgula, Ikalto va Ruispiri qishloqlarini oʻz ichiga oladi. Sanoat uzumzorlari asosan dengiz sathidan 300-750 metr balandlikda joylashgan. Iqlimi oʻrtacha nam, yoz fasli — issiq. Quyosh nurlarining yillik davomiyligi 2 300 soatdan oshadi, doʻl yiliga bir necha marta yogʻadi.

Yuqori sifatli sharob tayyorlashda ishlatiladigan uzumni sentabr oyi oxirida yigʻib olinadi. Rkatsiteli navidagi uzumning oʻrtacha hosildorligi 90-100 sentner/ga ga teng.

Tarixi
------

Eng qadimgi gruzin sharoblaridan biri hisoblangan Tsinandali sharobini ishlab chiqaruvchi zavod A. Chavchavadze tomonidan tashkil qilingan hamda 1886-yildan buyon ishlab chiqarilib kelmoqda.

Yana qarang
-----------

Adabiyotlar
-----------

Tsinandali // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (asosiy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1961. — 9-jild — 421-bet

* Gruzin sharobi

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Kniga o vkusnoy i zdorovoy piщe
2. ↑  Etiketka
3. ↑  Beloe marochnoe vino Tsinandali — nastoyaщaya gordost Gruzii
4. 1 2 3  Vino Tsinandali beloe suxoe
5. 1 2 3  „ქართული ღვინო/ ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები/ წინანდალი". 2020-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 5-oktyabr.

Havolalar
---------

* Tsinandali — gruzin oq sharobi
* Gruziya vinosi — klassifikatsiya hamda nomi
***13-hudud: Ultimatum*** yoki ***D13-U*** (fransuzcha: *Banlieue 13*) 2009-yilda taqdim etilgan jangari antiutopik film. 13-hudud filmining davomi.

Mazmuni
-------

Fransiya ma’muriyati Parij shahrining 13-hududini obodonlashtirishga, bu yerda tartib oʻrnatishga va’da bergan. Biroq, va’dalarning birortasi ham bajarilmagan, bu hududda jinoyatchilik avvalgidan ham battar avj olgan. Hududda bir nechta jinoiy guruhlar gegemonlik qiladi. Mamlakat ichki xavfsizlik xizmati (DISS)ning bir guruh xodimlari esa guruhlar oʻrtasida nizo keltirib chiqarib, ushbu nizolarni videotasmaga tushirib, materialni Fransiya Prezidentiga taqdim etadilar. Korrupsiya botqogʻiga botgan Xizmat xodimlarining maqsadi – "hududni bezori aholisi bilan birga bombardimon qilish va hamkorlar ko’magida zamon talabiga mos yangi shahar barpo etish"dan iborat. Bu ishlarga "halaqit" beradigan asosiy shaxslar – Damien Tomasso ishdan chetlatiladi, Leïto esa qamoqqa olinadi. Damien Leïtoni qamoqdan qochishiga yordam beradi. Leïto Damienga bir guruh yuqori amaldorlarning 13-hududni yer bilan yakson qilish rejasi borligini tushuntiradi. Damien va Leïtoning bir nechta doʻstlari birgalikda DISS xizmati bir guruh xodimlarining asl maqsadlari haqidagi dalillarni qoʻlga kiritadilar. Asosiy vazifa – yuqoridagi dalillarni Prezidentga koʻrsatib, 13-hudud aholisini saqlab qolishdan iborat.

Rollarda
--------

| Aktyor | Rol
 |
| --- | --- |
| David Belle | Leïto gangster Leïto  |
| Cyril Raffaelli | Damien Tomasso zobit Damien Tomasso  |
| Philippe Torreton | Fransiya Prezidenti  Fransiya Prezidenti  |
| Daniel Duval | Walter Gassman  Walter Gassman  |
| Élodie Yung | Tao  Tao  |
| MC Jean Gab'1 | gangster  gangster  |
| Fabrice Feltzinger | Montana  Montana  |
| James Deano | Karl  Karl  |
| La Fouine | Ali-K  Ali-K  |

Yana qarang
-----------

* Parkur

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „Banlieue 13 ultimatum: Casting complet" (fransuzcha).  AlloCiné. Qaraldi: 1-noyabr 2008-yil.
**Taxallus** (arabcha: تخلّص — o‘zini-o‘zi qutqarish, ozod qilish; xalos boʻlish) — biror ijodkor (shoir, yozuvchi, rassom, olim va shu kabi) yoki siyosiy arbobning oʻzi uchun tanlab olgan boshqa, ikkinchi nomi.

Har bir muallif taxallusini muayyan maqsadlarni koʻzda tutgan holda qoʻllaydi. Masalan, omma oʻrtasida oʻz ijodini taʼkidlab koʻrsatish, oʻz ism-familiyasidan qoniqmaslik, muayyan xavf-xatar, taxdiddan qochish, yashirinish va boshqalar.

Sharq sanʼati va adabiyoti namoyandalari, katta olimlari oʻzlariga turli narsalarga, sifat va xususiyatlarga ishora tarzida (Ulugʻbek — Muhammad Taragʻay, Navoiy, Lutfiy, Bobur, Mujrim Obid, Munis, Zavqiy), mashgʻuloti, kasbiga nisbatan (Gulxaniy, Charxiy), tugʻilgan yoki yashagan joyiga nisbatan (Buxoriy, Qoshgʻariy, Margʻinoniy, Nasafiy, Taroziy, Xorazmiy, Xoʻjandiy, Chustiy, Shoshiy, Yugnakiy, Yassaviy), yashash tarzi yoki qismatiga ishora sifatida (Gadoiy, Gʻaribiy, Uzlat, Muqimiy, Furqat) va boshqa omillarga karab taxallus olganlar yoki tanlaganlar.

Sharqda ham, gʻarbda ham koʻpchilik ijodkorlar faqat taxallusi bilan mashhur boʻlishgan. Masalan, Beruniy — Abu Rayhon Muhammad ibn Ahmad, Navoiy — Gʻiyosiddin oʻgʻli Alisher, Muqimiy — Muhammad Aminxoʻja oʻgʻli, Oybek — Muso Toshmuhammad oʻgʻli, Yashin — Komil Nuʼmonov, Chustiy — Nabixon Xoʻjayev; Stendal — Anri Mari Beyl, Jorj Sand — Avrora Dyupen va boshqa baʼzi shoirlar birdan ortiq taxallus bilan (Navoiy — Foniy; Mujrim — Obid; Nodir — Uzlat — Mahjur; Nodira — Maknuna — Komila kabi), baʼzan bir necha shoir bir taxallus bilan ("Navoiy" taxallusli 10 ga yaqin shoir boʻlgan) ijod qilganlar.

Sharq mumtoz adabiyotining deyarli barcha namoyandalari, koʻpchilik olimlar va baʼzi siyosiy arboblar maʼlum taxallusga ega boʻlishgan. Taxallus qoʻllashning adabiyotshunoslikda ahamiyati katta: bayoz, devon, majmua kabi qoʻlyozma manbalar matnlarida qoʻllangan taxallus tufayli tegishli asarlarning mualliflari aniqlangan.

Navoiy taxallusning shu maʼnodagi ahamiyatini "Lison ut-tayr" asarida quyidagicha izohlaydi:

> Sahna debosiyu nazm inshosidur,
> 
> 
> Kim taxallus nozimi tam’osidur.
> 
> 
> Bu kim oni birla topti imtiyoz
> 
> 
> Ne varaqkim, nazm qildi avin roz.
> 
> 
> Kim bu Saʼdiy yo Nizomiyning durur,
> 
> 
> 
> Yo bu Xusravning, bu Jomiyning durur.
> 
> 

Hozirgi kunda taxallusning shoir yoki yozuvchi oʻz ismi va familiyasini qoʻshimchasiz qoʻllagan koʻrinishi uchraydi: Gʻafur Gʻulom, Abdulla Qahhor, Izzat Sulton, Jamol Kamol, Usmon Azim va boshqa.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Manbalar
--------

1. ↑  *O‘zbek tilining izohli lug‘ati*. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2023 — 964 bet. ISBN 978-9943-8834-4-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**"Ogoh boʻling! Ilonlar!"** — 1979-yil rejissor Zohid Sobitov tomonidan suratga olingan ikki qismli sovet detektiv badiiy film.

Ushbu film tergovchining mushkul va xavfli ishi haqida hikoya qiladi: tajribali tergov xodimi jinoyatchilarni aybini fosh etuvchi eng qiyin ishni ochib beradi.

Mazmuni
-------

Qishloqdan uzoq boʻlmagan joyda Qora-Toir nomini olgan koʻhna qal’a qad koʻtarib turibdi. Bu makonda osoyishtalik,  turli sir-asror va ilonlarga boy. Ularning tinchligini birgina ilon ovlovchi Mirzayevdan boshqa hech kim buza olmaydi. 

Lekin ushbu Qora-Toir qal’asi jinoyat izlari makoni boʻladi.

Qishloqda tong sahardan xavotirli mish-mish tarqaladi: mahalliy maktab direktori Grigorevning jasadi qirgʻoqdagi qamish orasidan topiladi. Yaxshi bir detektiv bu topishmoq zanjirini topishni uddalash kerak.

Syujet tobora koʻproq dahshatli tus olib bormoqda. Oqshom qorongʻusida qal’a yanada xavfliroq koʻrinadi.Oʻspirin yigit va qiz fonus orqali yer osti yoʻlini yoritib borishardi, — ular ham bu sirning tagiga yetishmoqchi.

Rollarda
--------

* Poʻlat Saidqosimov — *Niyozov, militsiya kapitani*
* Yuriy Puzyrev — *Sherbakov, mayor, tergovchi*
* Murod Radjabov
* Hamza Umarov — *Qudrat Mirzaev, ilon ovchi, jinoyatchi*
* Tugan Regjimetov — *Sharaf Niyozov*
* A. Yunusov — *Azimov*
* Oygul Ismoilova — *Oysha*
* Jahongir Faiziev — *Ergash*
* Nabi Rahimov — *Hamroqul*
* Nozim Tulyaxoʻjaev — *Jumaniyoz*
* Aida Yunusova — *Halima*
* Almira Ismoilova — *talaba*

Suratga olishda ishtirok etganlar
---------------------------------

* Ssenariy muallifi: Andrey Tarkovskiy
* Haqiqiy ssenariy muallifi Arkadiy Strugaskiy
* Rejissor: Zagid Sobitov
* Operatorlar:
	+ Timur Qayumov
	+ Xatam Fayziev
* Rassomlar:
	+ Vadim Dobrin
	+ Sadir Ziyamuhamedov
* Bastakor: Rumil Vildanov
* Kartina direktori: Andrey Tarkovskiy

Havolalar
---------

* *«Берегись! Змеи!»* IMDbda
* : Содержание в журнале «Советский экран» (июль 1980)
**Nobel mukofoti** (inglizcha: *) — buyuk ilmiy izlanishlar, inqilobiy ixtirolar yoki madaniyat va jamiyatning rivojiga katta hissalar qoʻshganligi uchun har yili taqdim etiladigan eng nufuzli xalqaro mukofotlardan biri.*

**Nobel mukofotlari** - har yili buyuk ishlar uchun beriladigan xalqaro mukofot. Taʼsis etuvchisi A. B. Nobelning (k,. Nobellar) vasiyatiga koʻra, undan keyin qolgan mablagʻ asosida Nobel jamgʻarmasi tashkil etildi; shu jamgʻarmaga har yili kelib tushadigan daromad 5 qismga teng boʻlinib, irqi, millati, jinsi va dinidan qatʼi nazar, fizika, kimyo, fiziologiya yoki tibbiyot sohasidagi kashfiyotlar, badiiy asarlar, xalqlar doʻstligi va tinchlikni mustahkamlash yoʻlida koʻrsatilgan faoliyat uchun beriladi (1968-yilda Shvetsiya davlat banki oʻzining 300 yilligi munosabati bilan iqtisod fanlari sohasidagi yutuqlar uchun beriladigan qoʻshimcha Nobel mukofotini taʼsis etgan).

Nobel mukofoti Alfred Nobel tasviri tushirilgan oltin medal, diplom va miq-dori Nobel jamgʻarmasidagi daromadga bogʻliq 10,000,000 SEK (917,998.58 USD) boʻlgan mablagʻdan iborat. Alfred Nobelning vasiyatiga koʻra, Nobel mukofotini berish vazifasi Stokgolmdagi Qirollik Fanlar Akademiyasiga (fizika, kimyo, iqtisod fanlari boʻyicha), Stokgolmdagi Qirollik tibbiyot-jarroxlik institutiga (fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha) va Stokgolmdagi Shvetsiya akademiyasiga (badiiy asarlar boʻyicha) topshirilgan. Tinchlikni mustahkamlash 4 yoʻlida koʻrsatilgan faoliyat uchun birinchi Nobel mukofotini Norvegiya parlamentining Nobel komiteti aʼzolari beradi. Tinchlik mukofotidan tashqari hamma mukofotlar faqat individual tarzda beriladi. Vafot etganlarga Nobel mukofoti berilmaydi. Nobel mukofotini topshirish tantanasi Stokgolm va Osloda Alfred Nobel vafot etgan kun (10-dekabr) da oʻtkaziladi. Birinchi mukofot 1901-yil topshirilgan. Nobel mukofotini 1901—2003-yilda 565 kishi olgan.

Alfred Nobelning vasiyatiga koʻra, moddiy tarafdan quvvatlanib, 1895-yilda tadbiq etilgan quyidagi besh yoʻnalish boʻyicha mukofotlar mavjud:

* fizika boʻyicha Nobel mukofoti,
* kimyo boʻyicha Nobel mukofoti,
* fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti,
* adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti,
* jahonda tinchlik oʻrnatish ishlari boʻyicha harakatlar uchun (Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti).
* 1969-yildan boshlab, iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti ham berila boshladi.

Hozirgi vaqtda Nobel mukofotining qiymati 10 mln shved kronasi (1,3 mln $ atrofida)ga teng.

Yana qarang
-----------

* Alfred Nobel

Havolalar
---------

* Nobelprize.org — Rasmiy sayt (ingl.)
* Nobel mukofotining internet arxivi(ingl.)

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Mukofotlarga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Toʻtixon Qulbekova** (1915-yil, Fayziobod qishlogʻi, Oltiariq tumani, Fargʻona viloyati — ?) — paxtakor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949), KPSS a'zosi (1944).

Tarjimayi holi
--------------

Toʻtixon Qulbekova 1915-yili Oltiariq tumani Fayziobod qishlogʻi tavallud topgan. 1938—1942-yillari Oltiariq tumanidagi „Qizil qoʻshin" kolxozida kolxozchi, 1943—1946-yillarda kolxoz raisining oʻrinbosari, 1946—1948-yillar, 1963—1964-yillari Leningrad kolxozida bogʻcha mudirasi, 1948—1952-yillarda zveno boshligʻi, 1957—1963-yillar va 1971—1974-yillarda brigadir, 1969—1970-yillarda Leningrad kolxozi raisining oʻrinbosari, 1964—1969-yillari Fayziobod qishloq soveti raisi, 1971—1975-yillarda ipakchilik brigadasi boshligʻi boʻlib ishlagan. Qulbekova boshchiligidagi zvenoda gektaridan 69,2 sentner paxta yetishtirilgan (1949). 3-chaqirirq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati (1951—1954). 2 marta Lenin ordeni, „Hurmat Belgisi" ordeni bilan mukotlangan. 1975-yilda pensiyaga chiqqan.

Manbalar
--------

1. 1 2  OʻzSE 1980, s. 234 harvnb error: no target: CITEREFOʻzSE1980 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *Oʻzbek Sovet Ensiklopediyasi*, XIV tom, Toshkent: OʻzSE Bosh redaksiyasi, 1980 — 648 bet.
**Ustasi farang** (inglizcha: *;* Qoʻlingda kelsa tutib ol*) – rejissyor Stiven Spilberg tomonidan 2002-yilda suratga olingan komedik drama filmi. Bosh rollarni Leonardo Di Kaprio va Tom Xenks, Kristofer Uolken, Martin Sheen, Natali Bey, Emi Adams va Jeyms Brolin suratga tushgan. Jeff Natansonning ssenariysi kichik Frenk Abagnalning xuddi shu nomdagi yarim avtobiografik kitobiga asoslangan boʻlib, u oʻzining 19 yoshga toʻlishidan oldin oʻzini Pan American World Airways uchuvchisi, Jorjiya shifokori va Luiziana cherkov prokurori sifatida koʻrsatib, millionlab dollarlik zararlarni yetkaganini tasvirlaydi. Uning hikoyasining tarixiy haqiqati juda bahslidir.*

Abagnalning xuddi shu nomdagi kitobining kino versiyasi 1980 yilda nashr etilganidan keyin koʻp oʻtmay koʻrib chiqildi, ammo 1997 yilda Spilbergning DreamWorks kino huquqlarini sotib olganidan soʻng jiddiy boshlanadi. Devid Fincher, Gor Verbinski, Lasse Xollstryom, Milosh Forman va Kemeron Krou Spilbergning oʻzi rejissyorlik qilishga qaror qilishdan oldin filmni rejissyor deb hisoblashgan. Suratga olish ishlari 2002-yilning fevralida boshlanib, mayida oʻz nihoyasiga yetdi.

Film 2002-yil 25-dekabrda tanqidiy va tijoriy muvaffaqiyati uchun ochiladi. 75-Oskar mukofotlari marosimida Kristofer Uolken va Jon Uilyams mos ravishda „Eng yaxshi ikkinchi plandagi erkak roli" va „Eng yaxshi original rol" nominatsiyalariga nomzod boʻlishdi

Syujet
------

1969-yilda FQB agenti Karl Xanratti qamoqxona sharoiti tufayli kasal boʻlib qolgan kichik Frank Abagnal ismli mahbusni olib ketish uchun Fransiyaning Marsel shahriga keladi.

Olti yil oldin, kichik Frank Abagnal Nyu-Yorkning Nyu-Roshel shahrida otasi Frank Abagnale Sr va fransuz onasi Paula bilan yashaydi. Yoshligida u otasining odamlarni aldashdagi koʻplab usullariga guvoh boʻladi. Frank Sr.ning IRS bilan soliq muammolari tufayli oila kichik kvartiraga koʻchib oʻtishga majbur boʻladi.

Kunlarning birida Frenk onasi otasining Nyu-Rosheldagi Rotary klubidagi dugonasi Jek Barns bilan ishqiy munosabatda boʻlganini bilib qoladi. Ota-onasi ajrashganda, Frenk qochib ketadi. Pulga muhtoj boʻlib, u omon qolish uchun oʻziga ishongan firibgarlarga murojaat qiladi va uning salbiy tomonlari yanada jasoratli boʻladi. U Frank Teylor ismli Pan Am uchuvchisi sifatida oʻzini namoyon qiladi va aviakompaniyaning ish haqi cheklarini soxtalashtiradi. Koʻp oʻtmay, uning qalbakilashtirishlari millionlab dollarga tushadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Catch Me if You Can* (inglizcha), qaraldi: 2022-07-12
2. ↑  *Lopez.* „Could this famous con man be lying about his story? A new book suggests he is" (en-US). *WHYY* (2021-yil 23-aprel). Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
3. ↑  „New book further debunks myth of scam artist Frank Abagnale Jr. of 'Catch Me if You Can' book and movie" (en). *Louisiana Voice* (2021-yil 27-aprel). Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
4. ↑  „WHRO Radio & TV Programs, Podcasts, Episodes" (en). *mediaplayer.whro.org*. Qaraldi: 2021-yil 21-avgust.
5. ↑  „74th Academy Awards".  Internet Movie Database. 2008-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 3-iyul.
**Lyossli plato**, Lyossli tekislik (xitoy tilida Xuantugaoyuan) — Xitoydagi tabiiy oʻlka. Xuanxe daryosi havzasining oʻrta qismida. Jan.da Sinlin, sharqda Tayxanshan tizmalari, shim.da Ordos choʻli, shim.-gʻarbda Alashan choʻli, gʻarbda Kunlun tiz-malari bilan chegaralangan. Maydoni 430 ming km². Relyefi asosan, sertepa yassi tekislik boʻlib, balandligi 1200–1500 m (baʼ-zi tizmalarning balandligi 2500.ga yetadi). Geologik jihatdan Lyossli plato lyoss bilan krplangan qalin mezozoy stqiziklari bilan toʻlgan botiqdir. Lyoss qoplamining qalinligi 100–250 metr. Deyarli toʻliq eroziyaga uchragan (1 km² da 5–6 km li jarliklar bor, chuqurligi 100–150 m ga yetadi). Iqlimi quruq sovuq qishli va yozi issiq moʻʼtadil iqlim. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi shim.da —8° dan janubda — 4°gacha, iyulniki shim.da 22° dan jan.da 24°gacha. Yiliga 500 mm gacha yogʻin yogʻadi. Daryolar chuqur daralardan oqadi va juda katta miqdorda oqiziq olib ketadi. Lyossli tuproqlarning unumdorligi sababli, hududining katta kismi oʻzlashtirilgan, yon bagʻirlar sunʼiy terrasalangan. Paxta, tariq, gaolyan, bugʻdoy ekiladi. Tabiiy oʻsimliklar faqat oʻzlashtirish noqulay yerlardagina saqlanib qolgan. Toshkoʻ-mir konlari bor. Lyossli platoda aholi zich. Yirik shaharlari — Sian, Tayyuan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Elektr maydon kuchlanganligi**

Elektrostatik maydonning shu nuqtasidagi kuchlanganligi deb, unda joylashtirilgan birlik musbat zaryadga ta’sir qiluvchi kuch bilan aniqlanadigan kattalikka aytiladi:

{\displaystyle {\bar {E}}={\bar {F}}/(Q)}

Bo’shliqdagi nuqtaviy zaryad elektrostatik maydon kuchlanganligi quyidagicha bo’ladi:

{\displaystyle {\bar {E}}={1 \over 4\pi \xi }\*}{{\bar {Q \over (r)^{2}}}\*{(r) \over (r)}}

bu yerda {\displaystyle {\bar {E}}} vektor kattalik bo’lib, uning yo’nalishi maydonga kiritilgan musbat zaryadga ta’sir etuvchi kuch yo’nalishi bilan tushadi. Agar maydonni musbat zaryad hosil qilsa, {\displaystyle {\bar {E}}}  tashqariga (sinov zaryadini itarish tomonga), agar maydonni manfiy zaryad hosil qilsa  {\displaystyle {\bar {E}}} zaryad tomonga (sinov zaryadini tortish tomonga) yo’nalgan bo’ladi.

SI da elektr maydon kuchlanganligi birligi: {\displaystyle 1{(N) \over (C)}}

**Adaboyotlar:**

G’aniyev A. G. FIZIKA  (I – qism) Akademik litsey va kasb hunar kollejlari uchun  TOSHKENT  "O’QITUVCHI" 2002.
***Dilberay*** turkiyalik qoʻshiqchi Dilber Ayning tarjimai holi haqida hikoya qiluvchi turk biografik va dramatik filmidir.

Mazmuni
-------

Bolaligidan qoʻshiqchi boʻlishni orzu qilgan Dilberay hayotida koʻplab qiyinchiliklarga duch keladi. Boshiga tushgan barcha qiyinchilik, mashaqqatlariga oʻz otasi sababchi boʻladi. otasi tomonidan majburan turmushga uzatilgan Dilberay erining chidab boʻlmas xoʻrlashlarini boshidan oʻtkazadi. Maʼlum sabab bilan eridan ajrashgandan soʻng otasi uni ikkinchi martada xolasining oʻgʻliga sotadi. U yerda qaynona zugʻumlariga duch keladi. Bu turmush ham oʻxshamagach, otasi uning ovozidan foydalanib pul topish yoʻliga oʻtadi. Turli tungi klublarda qizi qo;shiq aytadi, haqqi esa otasiga toʻlanadi. Dilberayning butun hayoti imtihon, sinov, mashaqqat bilan kechadi. Film Dilberayning chinakam baxtini topgani, u bilan baxtli boʻlgani bilan yakunlanadi.

Rollarda
--------

* Büşra Pekin — Dilber Ay
* Ayberk Pekcan
* Nursel Köse
* Zeliha Kendirci
* Deniz Hamzaoğlu
* Selen Uçer

Manbalar
--------

1. ↑  „Dilberay filminin vizyon tarihi belli oldu". *ntv* (12 aralık 2021). 12 aralık 2021da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19 ocak 2021.
2. ↑  „'Dilberay' filminin vizyon tarihi belli oldu". *cumhuriyet* (13 aralık 2021). 13 aralık 2021da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19 ocak 2021.

Havolalar
---------

* Dilberayning Instagram sahifasi
* Video YouTubeda
* *13358054* IMDbda

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Taqchillik** (iqtisodiyotda) – ilgari belgilangan, rejalashtirilgan yoki zarur darajadagi mablagʻ, resurs, tovarlarning yetishmasligi, tanqisligi. Taqchillikning yalpi milliy mahsulot taqchilligi, tovarlar takchilligi, byudjet taqchshiigi, taqchil moliyalashtirish, taqchil iqtisodiyot kabi koʻrinishlari mavjud. Taqchillik har qanday darajada iqtisodiy muvozanatni buzadi, qarzlarning toʻplanib borishiga sabab boʻladi. Tovarlar va xizmatlar taqchillikligi xalq isteʼmol mollari va xizmatlarining aholi talab ehtiyojlarini qondirish uchun yetishmasligi, ularni yetarli darajada ishlab chiqarmaslik oqibatida yuzaga keladi. Tovar taqchilligi iqtisodiyotning beqarorligi, undagi mutanosiblikning buzilishi, takror ishlab chiqarishning izdan chiqishi oqibatidir. Uni bartaraf etish uchun tovar ishlab chiqarish, tovar importi bozor talabiga qarab koʻpaytiriladi. Byudjet xarajatlari daromaddan ortib ketsa byudjet takchilligi yuzaga keladi. Bunday taqchillik makroiqtisodiyot darajasida inflyatsiya jarayonining rivojlanib borayotganini, davlat moliyasining inqiroz holatida ekanligini koʻrsatadi. Davlat byudjetida taqchillik byudjetning daromad qismida 20%gacha yoki yalpi milliy mahsulotning 7—8% gacha boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Taqchillik" *OʻzME*. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Ader (familiya).

**Janos Ader** (talaffuzi: *Yanosh Ader*; veng.: *Áder János*; 9-may 1959-yil, Chorna) – Vengriyalik siyosatchi, 2012-yildan 2022-yilgacha Vengriya prezidenti lavozimida ishlagan. „Fidesz" partiyasining oʻng qanotda uzoq yillik siyosatchisi.

Biografiya
----------

Janos Ader Dyor-Moson-Sopron okrugidagi kichik Chorna shahrida Rim-katolik oilasida tugʻilgan. Doʻkon sotuvchisi Janos Ader (1932–1980) va buxgalter Teresia Saboning (1936-yilda tugʻilgan) oʻgʻli. Ader ona shahrida ulgʻaygan va boshlangʻich taʼlimni shu yerda tugatgan. 1978-yildan boshlab Budapeshtdagi Eötvös Lorand universitetining huquq va siyosiy fanlar fakultetida besh yil huquq fakultetida tahsil oldi. 1986—1990 yillarda Vengriya Fanlar akademiyasi Sotsiologik tadqiqot institutida ilmiy xodim boʻlgan.

1989-yilda Vengriyada kommunizm tugashi davrida Vengriya siyosiy harakatlarida qatnashdi. 1990—2009-yillarda Vengriya Milliy Assambleyasining aʼzosi boʻlgan va 1998—2002 yillarda uning spikeri boʻlgan. 2002—2003-yillarda „Fidesz"ga vaqtincha raislik qilgan. 2002—2006-yillarda Fides parlament guruhi rahbari boʻlib ishlagan.

Ader 2009 yilgi Yevropa parlamenti saylovlarida deputat etib saylangan. 2012-yilning yanvaridan mayigacha Yevropa parlamentining atrof-muhit, aholi salomatligi va oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha qoʻmitasi raisi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Ader oʻzidan oldingi Pal Shmitt plagiat mojarosi tufayli isteʼfoga chiqqanidan keyin Vengriya prezidenti boʻldi. Árpád Gönczdan beri qayta saylangan va ikki muddatni bajarishga qodir boʻlgan birinchi davlat rahbari edi. Uchinchi muddatga saylanish huquqiga ega emasligi uchun uning oʻrniga Fidesz siyosatchisi Katalin Novak keldi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Verseck, Keno.
2. 1 2  „János ÁDER." Members of the
3. ↑  Parlament izbral Yanosha Adera novim prezidentom Vengrii
4. ↑  Novim prezidentom Vengrii stal evrodeputat
5. ↑  Inauguratsiya prezidenta Vengrii sostoyalas v Budapeshte[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* Biografiya
* Biografiya

| * k
* m
* t
Vengriya Prezidentlari |
| --- |
| Inqilobiy respublika | 
* Lajos Kossuth
* *Artúr Görgei*

 |
| Avstriya-Vengriya imperiyasi | 
* Franz Joseph I
* Charles IV

 |
| Birinchi respublika | 
* Mihály Károlyi

 |
| Sovet respublikasi | 
* Sándor Garbai
* *Gyula Peidl*

 |
| Respublika (1919–20) | 
* Joseph August
* *István Friedrich*
* *Károly Huszár*

 |
| Qirollik (1920–46) | 
* Miklós Horthy
* Ferenc Szálasi
* *Béla Miklós*
* *Milliy kengash*

 |
| 2-Respublika | 
* Zoltán Tildy
* Árpád Szakasits

 |
| Xalq respublikasi | 
* Árpád Szakasits
* Sándor Rónai
* István Dobi
* Pál Losonczi
* Károly Németh
* Brunó Ferenc Straub

 |
| 3-respublika | 
* *Mátyás Szűrös*
* Árpád Göncz
* Ferenc Mádl
* László Sólyom
* Pál Schmitt
* *László Kövér*
* János Áder

 |
| *egri yozuvda* vaqtinchalik rahbar |
**Banon** — Fransiyaning janubi-sharqidagi Provans-Alpes-Côte d'Azur mintaqasida joylashgan Alpes-de-Haute-Provence departamentida joylashgan kommunadir.

Geografiyasi
------------

Sharqdagi Kalavon daryosining manbai va g'arbdagi Riaille daryosi o'rtasidagi Banon

Rue des Arkadalarga kirish
Banon Albion platosi yonida, Forkalkierdan 15 km shimoli-g'arbda, Karpentrasdan 50 km sharqda va dengiz sathidan 760 m balandlikda joylashgan. Qishloq Coulon vodiysiga qaragan tepalikda joylashgan. Kommunaga kirish shimoli-g'arbdagi Revest-du-Biondan D950 yo'li orqali amalga oshiriladi, u qishloqdan o'tadi va janubi-sharqda Limansgacha davom etadi. D51 qishloqdan janubi-g'arbiy tomonga Simiane-la-Rotondega boradi. D5 janubi-sharqda Revest-des-Broussesga boradi. D12 D950 dan shimolga boradi va kommunaning sharqida yana D950 ga qo'shilish uchun aylanib chiqadi. Qishloqdan tashqari L'Adret, L'Adrech va Le Serre qishloqlari bor. Kommuna gʻarbdagi pastroq yerlardagi qishloq xoʻjaligi erlari va sharqdagi balandliklarda oʻrmonlar bilan qoplangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Répertoire national des élus: les maires" (fr). *data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises* (2020-yil 2-dekabr).