recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jazoni ijro etish muassasasi** — sud hukmiga binoan belgilangan jazolarni ijro etuvchi muassasalar va organlar. Jazolarning turlariga qarab bu jazolarni ijro etuvchi organ va muassasalar bir-biridan farq qiladi. Oʻzbekiston Respublikasi JIKga binoan, jarima tariqasidagi jazo sud tomonidan, ozodlikdan mahrum qilish, qamoq, axloq tuzatish ishlari, oʻlim jazosi ichki ishlar organlari tomonidan ijro etiladi. Ozodlikdan mahrum qilish — Ichki ishlar vazirligi qoshidagi jazolarni ijro etishning bosh boshqarmasi tashkil qiladigan jazolarni ijro etish koloniyalari, turma qamogʻi va tarbiya koloniyalari tomonidan, qamoq jazosi — qamoq uylari va tergov izolyatorlari tomonidan, axloq tuzatish ishlari — ichki ishlar organlarining inspeksiyalari tomonidan ijro etiladi. Axloq tuzatish ishlarini ijro etishda korxona va tashkilotlar maʼmuriyati yordam beradi. Muayyan huquqdan mahrum qilish toʻgʻrisidagi hukm talabi — mahkumning ish joyidagi maʼmuriyat tomonidan, shuningdek, tegishli faoliyat turlari bilan shugʻullanishga berilgan ruxsatnomani bekor qilishga vakolatli organlar tomonidan ijro etiladi. Harbiy xizmatchilarga nisbatan: xizmat boʻyicha cheklash tariqasidagi jazo — ular xizmatni oʻtayotgan joydagi harbiy qismlar (muassasalar)ning qoʻmondonligi tomonidan; qamoq tariqasidagi jazo — garnizon gaupvaxtalari tomonidan; intizomiy qismga joʻnatish tariqasidagi jazo — maxsus tashkil etilgan harbiy qismlar tomonidan; harbiy yoki maxsus unvondan maxrum qilish — mazkur unvonni bergan organ tomonidan ijro etiladi. Bundan tashqari tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini, shuningdek, voyaga yetmaganlarga nisbatan majburlov choralarini qaysi muassasalar qay yoʻsinda ijro etishi ham belgilab qoʻyilgan (Oʻzbekiston Respublikasi JIK, 15-modda).

Bahrom Ahrorov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Horis al-Marog‘ay (Abu Muhammad)** (milodiy 967-yil (hijriy 356-yil)da vafot etgan) Nishopurda yashagan. Damashq va boshqa shaharlarda hadis eshitgan. Hadis talabida ko‘p yurtlarni kezgan, hadis to‘plovchilarning eng g‘ayratlisi va eng ko‘p hadis yiqqanlardan hisoblanadi. Oltmishdan ziyodroq yil davomida o‘z qo‘llari bilan hadislar yozib, bu mashg‘ulotini vafot topgunga qadar davom ettirgan. Eng ishonchli va eng sobit inson bo‘lgan. Bag‘dod, Basra, Kufa, Ahvaz, Misr, Movsul, Asqalon va boshqa yurtlarni kezib hadis eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 78 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Markaziy harbiy sport klubi** (MHSK) - OʻzR Mudofaa Vazirligining sport muassasasi, 1993-yilda tashkil etilgan. Qurolli kuchlar harbiy xizmatchilari hamda ularning oila aʼzolari oʻrtasida sportni ommaviylashtirish, yuqori mahoratli harbiy sportchilar tayyorlash vazifasini bajaradi. Shu maqsadda harbiy xizmatchilar, harbiy xizmatga chaqiriq yoshidagilar va oʻsmirlar oʻrtasida turli toifadagi musobaqalar, Qurolli kuchlar birinchiliklarini oʻtkazadi. MHSK Toshkentda 2 ta sport majmuiga ega. Markaziy stadioni 15 ming tomoshabinga moʻljallangan. Unda futbol va basketbol maydonlari, yengil atletika uchun yoʻlkalar, kurash va ogʻir atletika zallari, ochiq va yopiq basseyn bor, shuningdek, unga basketbol, 2 ta eshkak eshish bazasi qaraydi. Ikkinchi sport majmuida futbol maydoni, basseyn, yopiq va ochiq kort mavjud. MHS-Kda 16 ta sport turi (basketbol, boks, velosport, voleybol, dzyudo, yengil atletika, merganlik, ogʻir atletika, suv polosi, taekvondo, tennis, temperaturam-polin, futbol, erkin kurash, yunonrum kurashi, harbiytexnik turlar) boʻyicha mashgʻulotlar olib boriladi. Shugʻullanuvchilarga 28 nafar murabbiy boshchilik qiladi. Ulardan 8 nafariga "Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustozi" faxriy unvoni berilgan. Boris Granatkin (boks), Hujat Tuhfatullin (velosport), Poʻlat Sharipov (ogʻir atletika) kabi taniqli murabbiylar harbiy sportchilar tayyorlashadi. MHSK vakillarining 44 nafari xalqaro toifadagi sport ustasi, 134 nafari sport ustasidir (2003). Harbiy sportchilardan 7 nafari "Oʻzbekiston iftixori", 4 nafari "Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi" faxriy unvonlari bilan muko-fotlangan. MHSK bokschilaridan Rustam Saidov (2000, Sidney) va Karim Toʻlaganov (1996, Atlanta) olimpiada bronza medalini qoʻlga kiritgan. Yuriy Vitt (yunonrum kurashi), Sergey Voinov (yengil atletika), Fatma Galiullina (velosport), Dilshod Mansurov (erkin kurash), Kamol Murodov (kurash), Dilshod Oripov (yunonrum kurashi) jahon chempioni, Narimon Otayev (boks) esa jahon kubogi sohibidir. 11 nafar MHSK vakili Osiyo oʻyinlarida gʻolib chiqqan. Shuningdek, MHSK sportchilari Xalqaro harbiy sport kengashi (CISM) tasarrufida oʻtadigan jahon chempionatlarida sovrinlar olishgan. MHSK basketbol, suv polosi va futbol jamoalari mamlakat chempioni hisoblani-shadi, suv polosi jamoasi 2000-yilda Osiyo chempionlar kubogida 3-oʻrinni egallagan.

Asror Moʻminov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Central Square Theatre** (Markaziy maydon teatri) — Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Massachusets shtatining Kembrij shahridagi Massachusets avenyu 450-da joylashgan notijorat teatr. Unda 200 oʻrinli qora xona koʻrinishidagi asosiy sahnasi va 50 oʻrinli studiya teatri mavjud.

Teatrning rivojlanishi 1990-yillarning oxirida, MIT Massachusets avenyusida eskirgan binolarni, jumladan kafe va doʻkonlarni taʼmirlash imkoniyatlari koʻrib chiqilayotganida boshlangan. Kembrij tarixiy komissiyasi yordamida institut asl bino tuzilishi jihatlarini takrorlash, qora xona teatri, chakana savdo va ofis maydonini rivojlantirish rejasini ishlab chiqdi.

Markaziy maydon teatri ikkita alohida teatr kompaniyalari — 1976-yilda Oberlinda (Ogayo shtati) tashkil etilgan Underground Railway Theatre va 1988-yilda Meri C. Huntington tomonidan asos solingan Nora teatr kompaniyasining hamkorligidir. Boston fondi sanʼat jamgʻarmasi koʻmagida ikki kompaniya kuchlarini birlashtirib, 2008-yilda eng zamonaviy Markaziy maydon teatriga koʻchib oʻtishdi. Ular haligacha oʻzlarining oʻziga xosligini saqlab qolishda davom etmoqdalar.

Ikki kompaniya birgalikda yiliga 200 dan ortiq spektakl tayyorlaydi va 25 000 dan ortiq tomoshabinni jalb qiladi. Boston jamgʻarmasi Markaziy maydon teatrini „Katta Bostonni dunyodagi eng madaniy boy shaharlardan biriga aylantirishga hissa qoʻshgan tashkilotlardan biri" sifatida taʼkidlagan.

2013-yil holatiga koʻra Nora Theatre sanʼat direktori Lee Mikeska Gardner va Underground Railway Theater sanʼat direktori Debra Wise boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Kennedy, Louise*. „The stage is set for fresh works". *Boston.com* (18-may 2008-yil). Qaraldi: 10-fevral 2018-yil.
2. ↑  „The curtain goes up on the Central Square Theater". *MIT News*. Qaraldi: 10-fevral 2018-yil.
3. ↑  „The Boston Foundation: Central Square Theater". 16-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2014-yil.
4. 1 2  The Foundation Center: Central Square Theater
5. ↑  A change in leadership at Nora as founder departs, by Joel Brown, Boston Globe, November 25, 2013
6. ↑  Underground Railway Theater: Official website

Havolalar
---------
**Ash’as Abu Bakr Samarqandiy** (arabcha: اشاس ابو بكر سمرقندي — Ash’as Abu Bakr Samarqandiy — Toʻliq ismi: Ahmad ibn Umar ibn Ash’as Abu Bakr Samarqandiy (vafoti 1096-yil)) — Qiroat ilmi olimi va muhaddis.

Hayoti va ijodi
---------------

Ash’as Abu Bakr Samarqandiyning tavallud topgan yili nomaʼlum boʻlib, 489/1069-yili vafot etgan. Bir muncha muddat Damashqda istiqomat qilgan. U yerda Qur’on qiroati ilmini taʼlim olgan va u haqida „*As-sa hoif*" („ Qur’on sa hifalari") asarini yozgan. Damashqda Abu Ali ibn Abu Nasr va Abu Usmon Ismoil ibn Abdurrahmon Sobuniydan hadis rivoyat qilib taʼlim olgan.
Ibn Abu Usaybia „*Uyunu-l-anbo fi taba qoti-l-atibbo*" nomli asarida keltirilgan Abulqosim Ismoil ibn Ahmad ibn Samarqandiy muhaddislardan boʻlganini eslatib, Bag‘dodda Muhizzi-buddin ibn Hibil degan kishi undan dars olganini aytadi. Lekin Ibn Abu Usaybianing 515/1121-yilda tugʻilganidan kelib chiqib, boshqa alloma haqida keltirgan boʻlishini tushunishimiz mumkin.
Shuningdek, Hoji Xaliyfa „Kashfu-z-zunun" asarida Abulqosim Ismoil
ibn Ahmad Samarqandiy Rasululloh (s.a.v.)ning amakilari „Abbos ibn Abdulmuttalibning fazilatlari" haqida yozgan asari mavjudligini aytadi. Hoji Xaliyfa allomaning tarjimayi holi haqida maʼlumot keltirmagan.

Asarlari
--------

```
"As-sahoif".
```

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 550.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shafoat Rahmatullayeva** (1941.4.1, Qoʻqon) — Oʻzbekiston xalq artisti (1992). Qoʻqon teatrining aktrisasi (196365; 197175; 2000-yildan), 1965— 71 yillar Jizzax, 1975—2000-yillar Sirdaryo teatrlarida aktrisa. R. keng diapazonli aktrisa boʻlib, musiqiy va dramatik hamda komediya, tragediya janrlaridagi spektakllarda ijod qilib keladi: Maysara (Hamza, "Maysaraning ishi"), Narzi (3. Fatxullin, "Vatan ishqi"), Poshsha xola, Zebo (M. Boboyev, "Qaydasan, jon bolam", "Yer tomiri"), Gonorelya (U. Shekspir, "Qirol Lir"), Zuhra (Abdulla Qahhor, "Ogʻriq tishlar"), Jurden xonim (Molyer, "Soxta oqsuyak"), Tosh xola (J. Mahmudov, "Ayollar faryodi"), Maʼmura kampir (Jan Sarron, "Maʼmura kampir") kabi rollari bilan tanildi. 1995-yil Poshsha xola va Maʼmura kampir rollari uchun yilning "Eng yaxshi ayol roli" sovrini bilan taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shohxonim Sulton** (usmonli turkcha: 1544-1580) Usmonli sultoni Selim II va Nurbanu Sultonning qizi.

Biografiya
----------

Shah Sulton taxminan 1544-yilda Konyada tugʻilgan va boʻlajak Sulton Selim II va Nurbanu Sultonning toʻngʻich farzandi boʻlgan. 1562-yil 1-avgustda Istanbulda uch karra toʻy boʻlib oʻtdi: Selimning otasi Sulaymon I oʻzining nevaralari va qizlarini (Shah sulton, Esmexon va Gevherxon) mos ravishda Chaqirjiboshi (Bosh lochin) Hasan ogʻaga turmushga berdi, ikkinchi vazir Sokollu Mehmed posho va kapudana-posho Piyale posho. Oʻsha paytdan boshlab uch opa-singil ham Istanbulda yashash uchun qoldi, u yerda Sulton Sulaymon vafotidan keyin ularning ota-onalari ham kelishdi. Hasan ogʻa vafotidan keyin Shah Sulton ikkinchi marta turmushga chiqdi. 1572-yilda Zal Mahmud posho uning eriga aylandi. (E.Alderson 1574-yil 13-yanvarda Hasan ogʻa vafot etganini, ikkinchi nikohini esa 1577-yilda).
1553-yilda Zal Mahmud posho Shahzoda Mustafani qatl etishning asosiy ishtirokchilaridan biri edi. Mahmud posho oʻzining gʻoyat kuchliligi bilan ajralib turadigan Shohnoma qahramoni Zala oʻzining taxallusini oldi, chunki u faqat shahzodaning qarshiligini bostirishga muvaffaq boʻldi. 1566-yilda Zal Mahmud Posho beshinchi vazir boʻlgan, bu Shehname-i Salimxonda aks ettirilgan. 1573-yilda Venetsiya elchilarining soʻzlariga koʻra, u allaqachon uchinchi vazir edi. „Juda hamdard va minnatdor, olijanob xarakterga ega", deb yozgan Andrea Badoaro u haqida. Garzoniy Zal Mahmud poshoning intrigalarda qatnashmasligini va boshqa posholar orasida betaraf pozitsiyani egallashini qayd etgan. Aytishlaricha, Shah Sulton va uning ikkinchi eri bir-biriga shunchalik yarashganki, ular bir vaqtda kasal boʻlib, bir vaqtning oʻzida birga oʻlim toʻshagida yotgan va bir vaqtning oʻzida vafot etgan.
Shah Sulton 1580-yilning sentabrida Istanbulda vafot etdi va Eyoʻpdagi Zal Mahmud posho masjidida ikkinchi eri yoniga dafn qilindi.

Bolalari
--------

Shah Sulton ikkinchi turmushida ikki farzand tugʻdi:

* Fulan Sulton (1576? — 1660-yildan keyin) — Bidlisi Sharafxonning nabirasi Abdalxonga uylangan.
* Sultonzoda Kose Husrev Posho — Odiljevazda vafot etgan, shu yerda dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Sakaoğlu, Necdet*. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık, 2008 — 192, 200—201 bet.
2. ↑  Alderson, Anthony Dolphin*. The Structure of the Ottoman Dynasty*. Oxford: Clarendon Press, 1956.
3. ↑  Peirce, Leslie P.*. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*. Oxford: Oxford University Press, 1993 — 92 bet. ISBN 0195086775, 9780195086775.
4. ↑  Fetvaci E. (2009). *The production of the Şehnāme-i Selim Hān*. pp. 263—315. .
5. ↑  Öztuna, Yılmaz*. Kanuni Sultan Süleyman*. Ötüken Neşriyat A.Ş. 2016.
6. ↑  Хаммер-Пургшталь, Йозеф фон ; Hellert,J.-J*. Histoire de l'Empire ottoman, depuis son origine jusqu'à nos jours*. Paris: Bellizard Barthès, Dufour & Lowell, 1836.
**Shafoat Sattarovich Namazov** (10.12.1942 - hozirgi kungacha) - Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti fosforli oʻgʻitlar laboratoriyasi mudiri, professor, akademik, texnika fanlari doktori.

Life and work activities
------------------------

```
Shafoat Sattarovich Namazov was born on December 10, 1942 in Shorchi village in the family of a collective farm worker.  At the age of 19, he entered Tashkent Polytechnic Institute, graduated in 1967 and received a higher education.  After graduating from the institute, he worked for a year as a shift leader at the Samarkand superphosphate enterprise.
```

From 1968 to 1971, he was a graduate student at the Institute of Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.

```
In 1971-1973, he was a junior researcher at the Institute of Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
1973-1982 Head of the Laboratory of the Chemistry Institute of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
1982-1986 Senior researcher at the Institute of Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
From 1986 to 1990, he was a senior researcher, leading researcher, head of the laboratory of the Institute of Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
1990-1992 head of the laboratory of the Institute of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
1992-1998 Head of the Laboratory of the Institute of Fertilizers of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
1998-1999, Deputy Director of the Institute of General and Inorganic Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan for scientific affairs
```

```
2000-2002, Deputy Director of the Institute of General and Inorganic Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan for Innovation
```

```
2003 - h.v.  - Head of the laboratory of the Institute of General and Inorganic Chemistry of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan.
```

```
Shafoat Namazov has three sons and one daughter.
```

```
Shafoat Namazov has a number of patents in the field of phosphorus fertilizers.
```

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2   Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-07-29). - Umumiy va noorganik kimyo instituti rasmiy sayti
3. ↑   - patent collection site

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shaftolu** — soʻzi XV asrlargacha yaratilgan turkiy badiiy, ilmiy asarlarda uchramay, uning oʻrniga umumnom oʻrik bilan nomlangan.
Ammo baʼzi tadqiqotchilar shaftoli soʻzining birinchi qismida sheft-shift — qattiq maʼnosi bor deb taxmin qiladilar. Shaftolu soʻzi qadimgi yozma manbalarda uchramadi. Hattoki, Mahmud Qoshgʻariyning mashhur lugʻatida ham oʻrin berilmagan. Alisher Navoiy asarida shaftolu tarzida qoʻllangan:
Ochilur olu guli, oʻrtada shaftolu guli,
Vahki, shaftolu gulidur yo erur olu guli.

Shaftolu soʻzining manbasi
--------------------------

Ushbu soʻz oʻzbek va boshqa turkiy tillarning deyarli barchasida faol qoʻllanadi, yana fors, tojik, afgʻon tillarida ham mavjud. Soʻzning manbasi fors-tojik tillari boʻlib, oʻzbek va boshqa turkiy tillarga oʻzlashgan.

Shaftolu sozi boshqa tillarda
-----------------------------

Hozirgi fors tilida holu-shaftalu, tojik tilida shaftolu, afgʻon tilida shaftalu, oʻzbek tilida shaftoli, noʻgʻay tilida shapdal, ozarbayjon tilida shaftali-hulu, uygʻur tilida shaptula, uygʻur shevalarida shaptol, shaptul, shaptol, sheptol, qirgʻiz tilida shabdaliʼ-shaptaliʼ, qozoq tilida shapdaliʼ, qoʻmiq tilida shaptal, turkman tilida shepdaliʼ, urdu tilida aru-shaftalu shaklida qoʻllanadi.

Shaftolu soʻzi ishlatilgan manbalar
-----------------------------------

XII asr lugʻati „Muqaddimat al-adab"da shoftolu (Borovkov, 1971,107), qipchoq lugʻatida shaftoli (Mutallibov, 1968,51), „Boburnoma"da shaftolu (Bobur, 1960,39), „Turkiy tillar lugʻat"ida shiftalu (Budagov, I, 1869,669), shaptul (Radlov, I-IV, 1911,985) formalarida keladi.

Shaftolu soʻzining morfemik tarkibi
-----------------------------------

Soʻzning birinchi qismi shaft boʻlib, u oq rangni bildiruvchi sifat, ikkinchi qismi olu-oli esa fors-tojik tillarida mevalarni atovchi umumnomdir.
Shaft soʻzi ham tarixiy taraqqiyot bosqichlarida turlicha tovush oʻzgarishlariga uchrab, hozirgi fors, tojik tillarida safed-safid formalarida qoʻllanadi. U qadimgi eron tilidagi spita, spaita — oq, oqliq, oq rang soʻzidir.
Olu-oli esa qoʻshma soʻz tarkibida kelganida koʻpgina tillarda turlicha formalarda keladi. Meva turi orqali meva nomini atovchi bu soʻz dastlab ikki mustaqil soʻzdan iborat boʻlib, davrlar oʻtishi bilan qismlar orasidagi grammatik munosabat kuchsizlana borib, natijada soʻz-oʻzaklar birlashgan.

Shaftolu soʻzining fonetik xususiyati
-------------------------------------

Shaftolu soʻzi oxiridagi lablangan u unli tovushining lablanmagan i ga oʻtishi hozirgi oʻzbek tilining oʻziga xos ichki fonetik xususiyatidir.
Shaftoli soʻzi fors-tojik tili vositasida eski oʻzbek tiliga oʻtib oʻzlashgan. Bir tildan ikkinchi qardosh boʻlmagan tilga oʻtib oʻzlashgan soʻz, koʻpincha, shu oʻzlashgan tilning ichki fonetik qonuniyatlariga moslashadi

Shaftolu soʻzining fonetik varyantlari
--------------------------------------

•shaftolu
•shaftalu
•shapdal
•shaftali
•shaptula
•shaptul
•shaptol
•sheptol
•shabdali
•shaptali
•shaptal
•shaptol
•shiftalu

Havolalar
---------

[ Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-12-03).

Manbalar
--------

1. ↑  Vafoyev, Bahrom*. Meva nomlari*, "FAN" nashriyoti, Toshkent, 1991 — 9-12 bet. ISBN 5 - 648 -01251 -9.
**Subutoy**, Subedey (13-asr) - Chingizxonning yirik sarkardalaridan biri. Shim. Xitoy, Movarounnahr, Xuroson, Zakavkazye, Dashti Qipchoq, Rus, Sharqiy Yevropani istilo etishda shuhrat qozongan. Uryanxat qabilasidan. Chingizxonning eng yaqin toʻqqiz oʻrluq (safdosh)laridan. Janglardan birida bir koʻzidan ajralgan; jasorati uchun "bahodir" unvonini olgan. S. mingboshi sifatida qoʻshinning soʻl qanotiga (qanot qoʻmondoni — Muxali noʻyon) mansub edi. Chingizxon Movarounnaxrni istilo qilayotgan davrda (1219—20) S. Hyp qalʼasi (Nurota)ni talontoroj qilgan. Soʻngra Chingizxonning amriga muvofiq Jebe noʻyon bilan birga (20 ming kishilik qoʻshin bilan) mamlakatdan qochgan Muhammad xorazmshohni taʼqib etib, Xuroson, Kaspiy dengizining jan.dagi viloyatlar, Zakavkazye shaharlarini vayron qilgan va Shim. Kavkazga chiqqan. Bu yerda Kalka jangipz. ruslar va qipchoqlarning birlashgan qoʻshinlarini butkul tormor keltirgan. S. rus knyazliklarining chegara hududlari, qipchoqlarning yaylovlarini talontoroj etib shim.ga Volga Bulgʻoriyasiga yurish qilgan, birok bulgʻorlarning qattiq qarshiligiga duch kelib, Moʻgʻulistonga qaytib ketgan (1224—25). Oʻqtoy qoonning Xitoyga qilgan yurishida (1230—35) qatnashgan. S. Botuxonnmng Sharqiy Yevropaga qilgan yurishi (1236—42)da bosh harbiy maslahatchi sifatida doimo u bilan birga boʻlgan.

Faxriddin Hasanov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Substrat (maʼnolari).

**Substrat** (tilshunoslikda) — muayyan bir lingvogeografik hududda tarqalgan tilda barcha til sathlariga mansub belgi va hodisalarning majmui. Bu belgi va hodisalar kelib chiqishiga koʻra avval shu hududda mavjud boʻlib, keyin yoʻqolib ketgan tilga tegishli boʻladi, boshqacha aytganda, S. magʻlub tilning gʻolib tilda qoldirgan izlari. Mas, rumin tilining dak Si — daklarning yoʻqolib ketgan tilining izlari. S. manbai gʻolib tilga qarindosh boʻlishi ham, qarindosh boʻlmasligi ham mumkin. S.ni u bilan yondosh hodisalar — adstrat (kelgindilar tili taʼsiri ostida mahalliy aholi tilida hosil boʻlgan til hodisalari; begona tilning mahalliy tilga taʼsiri bilan bogʻliq ikki tillilik koʻrinishi) va superstrat (lot. superstratum — "ustki qatlam, qavat" — muayyan bir lingvogeografik hududda tarqalgan tildagi lisoniy belgi va hodisalar majmui boʻlib, ular mahalliy tilga singib yoʻqolib ketgan kelgindilar tilining izlaridir) hodisalaridan farqlash kerak.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suboshi** — lashkarboshi, sarkarda, oliy bosh qoʻmondon. Bu unvon Turk xoqonligida saltanat uchun qilgan buyuk xizmatlari, sarkardalik isteʼdodi bilan dong taratgan shaxslar (mas, Turk xoqonligida Kultegin, Moʻgʻilon, Inal qagʻan) gagina berilgan. Qoraxoniylar qoʻshinida Sdan rostgoʻylik, shijoat va botirlik, harbiy amaliyotlar chogʻida turli harbiy mahorat ishlata bilishlik talab qilingan. Saljuqiylar saltanatida "S." atamasi qabila boshligʻi, viloyat, oʻlka hokimi maʼnolarida qoʻllangan. Saljuqiylar sulolasi asoschisi Saljuq ham S unvoniga ega boʻlgan. Viloyat hokimlariga S unvoni qatori arabcha "amir" unvoni ham berilgan. S. sulton farmoniga muvofiq harbiy yurishga chiqqan. Usmonli turklar davlatida S. avvalgi mavqeini asta-sekin boy bergan, u chekka viloyatlarda mirshab vazifasini bajargan. Uning vazifasini bashbuk, miri ashiret, reye deb atalgan amaldorlar egallagan. Ayni shu maʼnoda S.ning Oʻrta Osiyoda ham faoliyat koʻrsatganligi tarixiy manbalarda aks etgan. Hozirgi Turkiyada yermulkni boshqaruvchi shaxs S. atamasi bilan ataladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Subsidiya** (lotincha: *subsidium* — yordam, nafaqa, qoʻllabquvvatlash) — davlat byudjeti, mahalliy byudjetlar mablagʻlari yoki maxsus fondlardan jismoniy va yuridik shaxslarga, mahalliy organlarga, boshqa davlatlarga beriladigan pul mablagʻi yoki natural shaklidagi yordam. Mablagʻlar koʻrinishidagi aniq manzilli Subsidiyalar bevosita, soliq yoki boshqa imtiyozlarni joriy etish bilvosita Subsidiya deb ataladi. Subsidiya davlat tomonidan qaytarib olmaslik sharti bilan ajratiladi. Subsidiyalar iqtisodiyotni diversifikatsiyalash (tarkiban oʻzgartirish), eksportimportni muvozanatlab turish, fantexnika yangiliklarini oʻzlashtirishni yoʻlga qoʻyish, milliy sanoatni oʻstirish, ayrim hududlarni rivojlantirish, konversiya va boshqa maqsadlarda ajratiladi. Jahon bozoridagi narxni ushlab turish uchun bozorga qoʻshimcha tovarlarni chiqarmaslik zarur boʻlganda davlat oʻz tovarlarini zaxiraga oʻtkazib turgan firmalarga Subsidiya berib, tovarlarni saqlab turish harajatlarini qoplaydi. Davlatning iqtisodiy dasturlarida ishtirok etadigan korxonalar ham Subsidiya oladi.

Tovarlar ishlab chiqarish, ishlar bajarish, xizmatlar koʻrsatish va ularni realizasiya qilishni moliyalashtirish yoki birgalikda moliyalashtirish yoki birgalikda moliyalashtirsh yoxud maqsadli harajatlarning oʻrnini qisman qoplash uchun byudjet tizimi byudjetlari hisobidan yuridik va jismoniy shaxslarga beriladigan pul mablagʻlari.

1. ↑  OʻzME

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Khashuri** (gruzincha: *ხაშური*  [cɑʃuɾi]) — Gruziyaning markaziy qismidagi shaharlardan biri boʻlib, Gruziyadagi 9-chi yirik aholi punkti hisoblanadi. Shuningdek bu shahar Khashuri munitsipalitetining maʼmuriy markazidir. U Shida Kartli tekisligida, Suramula daryosi boʻyida, dengiz sathidan 700 metr (2,300 feet) balandlikda joylashgan.

Khashuri birinchi marta 1693-yilgi hujjatlarda tilga olingan boʻlib. Zamonaviy Khashuri 1872-yilda Rossiyaning Buyuk Gertsogi , Kavkaz vitse-qiroli Mixail Nikolaevich sharafiga „Mixaylovo" deb nomlangan oddiy temir yoʻl bekati sifatida tashkil etilgan. 1917-yilda u Khashuri deb oʻzgartirilgan. Shaharga birinchi marta 1921-yilda shahar maqomi berilgan. U 1928-yildan 1934-yilgacha Iosif Stalin sharafiga Stalinisi nomi bilan atalgan. XIX asrda etakchi Tbilisi-Poti magistral liniyasidan keyin Khashuri asta-sekin asosiy transport markaziga aylanadi. Avvalari temir va avtomobil yoʻllari faqat Borjomi va Akhaltsikhe tomon yoʻnalgan edi. 1921-yilga kelib katta shahar deb eʼlon qilingan. Shahar aholisi 26135 nafar (2014-yilgi maʼlumot). Shaharda temir yoʻl transporti, shisha idishlar ishlab chiqarish va oziq-ovqat sanoati korxonalari, taʼlim va madaniyat muassasalari (xalq teatri, oʻlkashunoslik muzeyi) ham bor. Shaharda 19-asrda qurilgan minoralar, Avliyo Ioann va Avliyo Dengiz cherkovlari saqlanib qolgan. Shuningdek shaharda Khasurida Urbnisi va Ruisi yeparxiyasi minbari va qarorgohi bor.

Yana qarang
-----------

* Shida Kartli

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Khashuri.org.ge
**Xatib Bagʻdodiy** — (1001-1071 yillar) muhaddis va tarixchi olim.
Toʻliq ismi — **Abu Bakr Ahmad ibn Ali ibn Sobit Xatib Bagʻdodiy** muhaddis va tarixchi boʻlib, 1001-yilda tugʻilgan. Yoqut Hamaviy „*Muʼjamu-l-buldon*"da Xatib Bagʻdodiyning ellik olti asari haqida bahs yuritadi. Kitoblarining koʻpchiligi hadis ilmiga oiddir. 20 jildli „*Bagʻdod tarixi*"dan tashqari „*Al-jomiʼ li-odobi-r-roviy va-s-somiʼ*", „*Al-kifoya fi-maʼrifati usuli-r-rivoya*", „*Sharh divon Abi Tammom*" kabi asarlari mashhurdir. Xususan, 20 jildli „*Bagʻdod tarixi*"ni alohida qayd etish lozim. Asarda Movarounnahrdan chiqqan koʻpgina allomalar haqida maʼlumotlar berilgan. Movarounnahr va Xuroson oʻrtasidagi ilmiy-amaliy aloqalarning rivojlanganligi va bu muzofotlarda madaniy muhit taraqqiy etganligini mazkur asar orqali bilib olish mumkin. Sharqshunos Salmon Parijda bu tarix haqida 300 sahifadan iborat bir bagʻishlov nashr etilgan. Asarga koʻpgina sharhlar ham bitilgan.
Xatib Bagʻdodiy vafotidan avval barcha kitoblarini vaqf etgan, boyligini xayr yoʻlida ilm va hadis bilan mashgʻul boʻlganlarga boʻlib bergan.

Asarlari
--------

* „***Bagʻdod tarixi***"
* „***Al-jomiʼ li-odobi-r-roviy va-s-somi***ʼ"
* „***Al-kifoya fi maʼrifati usuli-r-rivoya***"
* „***Sharh divon Abi Tammom***"

Adabiyotlar
-----------

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi"; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar
--------

1. ↑  Islom ensiklopediyasi b.257

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xatshepsut** (aynan — izzatikrom qilinadiganlarning birinchisi) — Misr malikasi (mil.av. 1525—03). Firʼavn Tutmos II (mil. av. 1525 — taxminan 1523) ning taxtdoshi, tutingan singlisi va xotini; soʻngra Tutmos III (mil. av. 1525—1473; X.ning oʻgay oʻgʻli)ning taxtdoshi. Amalda ularni hokimiyatdan chetlatib, oʻzini rasman firʼavn deb eʼlon qilgan (rassomlar X.ni soqolli etib tasvirlaganlar). X. asosan, Amon maʼbudi kohinlariga tayangan. Uning davrida Misr Falastin va Suriyadagi mulklaridan ajralgan, Puntga savdo ekspeditsiyasi uyushtirilgan; ibodatxonalar qurilishi avjga chiqqan. X. vafotidan soʻng Tutmos III u haqidagi xotiralarni yoʻqotish maqsadida barcha joylardan uning ismi va tasvirini oʻchirib tashlashni buyurgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**A. A. Jemchujnikovning** **uyi** — Chelyabinsk shahrining markaziy tumanidagi Karl Marks va Pushkin koʻchalari chorrahasida joylashgan isteʼfodagi leytenant Apollon Appolonovich Jemchujnikovning uyi. Ikki qavatli uy italyan saroyi uslubida qurilgan boʻlib, shahardagi bunday meʼmoriy dizayndagi birinchi bino. 1900-yildan beri uy merosxoʻr faxriy fuqaro M. I. Morozovning mulkiga aylandi. 1913-yildan beri Chelyabinsk savdo maktabi binoga koʻchib oʻtdi. Sovet davrida bu binoda davlat banki joylashgan edi. 1994-yilda Chelyabinskning tarixiy-arxitektura rejasi asosida Jemchujnikov uyi (sobiq savdo maktabi) Chelyabinsk viloyatining aniqlangan madaniy merosi obʻektlari roʻyxatiga kiritilgan. Bino hozirda xususiy tashkilot tomonidan band.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ofitsialniy sayt ministerstva kulturi Chelyabinskoy oblasti". 19-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Chelyabinsk viloyati madaniy merosini muhofaza qilish davlat ilmiy-ishlab chiqarish markazi". Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-01-22). Italiya palazzo tipidagi ikki qavatli uy (sobiq savdo maktabi). Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-01-22).
* „Chelyabinsk viloyati madaniy merosini muhofaza qilish davlat ilmiy-ishlab chiqarish markazi". Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04). Savdo maktabi. Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).

Adabiyotlar
-----------

* Inqilobdan oldingi Chelyabinskdagi Xudo VS maktabi dunyosi. 1-jild: Qisqacha tarixiy tavsif. Chelyabinsk: 2006-yil.
**Jelak** — xotin-qizlar boshiga tashlab yuradigan yopinchiq; bichimi erkaklar toʻnining kichik hajmdagi shaklida. Faqat boʻyin oʻmiziga toʻgʻri burchakli uzun yoqa qoʻshilgan, ayrimlarida yoqa oʻrniga tuva (10x20 sm) qoʻyilgan. J.ning uzunligi 115—120 sm, tana va yeng qismi oʻta tor qilib bichilgan, yenglari odatdagidan uzunroq boʻlib, paranjiniki kabi orqa tomonda birlashtirilib etakkacha tushib turgan. J.ning avrasi baʼzan quroq usulida mato parchalaridan ulab tikilgan; yoqa (tuva)si yorqin rangli iplarda kashta bilan sidirgʻa qoplab, yoqa, yenglari hoshiya naqsh (romb, uchburchak, xochsimon va b. shaklli), yoqadan orqa tomonga, yenglarga shoxcha ("hayot daraxti") shakli kashta bilan tikilib, turli xil pulakcha, piston, tugma, noziklar bilan bezatilgan, shuningdek, enli jiyaklar (asosan qoʻltiq osti va yeng uchlariga) tikilgan. Jiyaklar oxiri popuklar bilan tugallangan. Samarqand, Surxondaryo, Buxoro, Xorazm, Qashqadaryo, Qoraqalpogʻistonda keng tarqalgan J. maxalliy xususiyatlar asosida turlicha bezatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jelatina** (lot. gelatus — muzlagan, sovigan) — hayvon terisi, payi va suyaklarini suvda qaynatish yoʻli bilan olinadigan oqsil moddalar aralashmasi. Bunda toʻqimalar tarkibiga kiradigan kollagen glyutinga aylanadi. Olingan eritma haydaladi, tindiriladi, iviq hosil boʻlguncha sovitiladi, soʻngra boʻlak-boʻlak qilib kesiladi va quritiladi. Tayyor holdagi quruq J. — taʼmsiz, hidsiz, shaffof, rangsiz yoki och sargʻish boʻladi; sovuq suvda va suyultirilgan kislotalarda shishadi. Qizdirilgan kolloid eritma soviganda iviqqa aylanadi. J. qandolatchilikda (marmelad va b. tayyorlashda), fotoplyonkalar, plastinkalar, fotoqogʻoz va karton tayyorlashda, gemofiliya kasalligini davolashda hamda meʼda, ichak va oʻpkadan qon ketishini toʻxtatishda (5—10% li eritmasi, maz va shamchalar tarkibida) ishlatiladi, shuningdek, mikrobiologiyada (oziqli muhit olishda) qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Erik Isaac Morales Elvira** (1976-yil 1-sentyabrda tugʻilgan) — 1993-yildan 2012-yilgacha kurashgan meksikalik sobiq professional bokschi. U tarixda toʻrt xil vazn toifasida jahon chempionligini qoʻlga kiritgan birinchi Meksikalik bokschi boʻlib, 1997-yildan 2000-yilgacha WBC super vazn toifasida, 2001 va 2003-yillarda esa WBC yoʻnalishi boʻyicha ikki marta, WBC va IBF superogʻir vazn toifalarida birlashgan unvonlarga ega boʻlgan. 2004-yil va 2011-yildan 2012-yilgacha WBC yengil vazn toifasidagi chempionlik unvoniga erishgan bokschidir.

Trilogiyasi
-----------

Morales oʻz faoliyati davomida oʻn beshta jahon chempionini magʻlub etgan edi va meksikalik afsonaviy Marco Antonio Barrera, shuningdek, Menny Pacquiao bilan trilogiyalari bilan mashhur boʻlgan. ESPN Moralesni barcha davrlarning 50 ta eng buyuk bokschilari roʻyxatida 49-oʻringa qoʻygan.

Morales 2018-yil iyun oyida Xalqaro boks shon-shuhrat zaliga kiritilib qoʻyilgan.

Faoliyat tarixi
---------------

Erik Morales Tijuananing Zona Norte qismida tugʻilgan. Otasi, jangchi Jose Moralesning qoʻl ostida, Erik 5 yoshida boks bilan shugʻullana boshladi va juda taʼsirli havaskor faoliyatini toʻpladi, bunda u 114 marta (108-6) jang qildi va Meksikada 11 ta yirik chempionlikni qoʻlga kiritadi. Morales 16 yoshida Jose Orejelni ikki raundda nokautga uchratib, professional debyut qilgan. 1993-yildan 1997-yilgacha u super vazn toifasida tezda oʻz safiga koʻtarilib, 26 ta jangda gʻalaba qozondi, 20 tasini nokaut bilan, shu jumladan sobiq chempionlar Kenny Mitchell va Hector Acero Sanchezga qarshi gʻalaba qozonib, birinchi jahon chempioni uchun kurash olib boradi. Aynan shu vaqt ichida u promouter Bob Arum bilan shartnoma tuzgan edi.

Nokaut jangi
------------

### Super ogʻir vazn

1997-yil 6-sentyabrda Texasning El-Paso shahrida 21 yoshida u oʻn bir raundda nokaut bilan WBC Super Bantamweight chempioni va hozirda Xalqaro boks shon-shuhrat zali aʼzosi Daniel Zaragoza bilan ringga tushib uni toʻxtatib, oʻzining birinchi jahon chempionligini qoʻlga kiritadi.

Morales 2003-yil mart oyida Eddi Kroftni magʻlub etadi. U uchta nokdaunga erishdi va 3-raundda Croftni toʻxtatdi. Kartadagi barcha jangchilar hamyonlardagi pul mablagʻlarini Meksika prezidenti Vicente Foxning rafiqasi Marta Sahagun boshchiligidagi „Vamos Mexico" bolalar xayriya tashkilotiga hadya qilishdi.

 Morales vs. Lorenzo, 2010-yil

Yana qarang
-----------

* List of Mexican boxing world champions;
* Notable boxing families;
* List of super bantamweight boxing champions;
* List of featherweight boxing champions;
* List of super featherweight boxing champions;
* List of light welterweight boxing champions;
* List of IBF world champions;
* List of WBO world champions;
* List of boxing quadruple champions.

Manbalar
--------

1. ↑  Espn. Com: All-Time Greatest Boxers. Sports.espn.go.com. Retrieved on August 24, 2012.
2. ↑  „Erik Morales". *www.ibhof.com*. Qaraldi: 2-dekabr 2021-yil.
3. ↑  World Boxing Council News. Eastsideboxing.com. Retrieved on August 24, 2012.
**Erik Lund** (talaffuzi: *Erik Lund*)(1988-yil 6-noyabrda tugʻilgan) — Shvetsiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, u hozirgi Ljungskile SK jamoasini boshqargan. U oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynagan va faoliyatining katta qismini Ljungskile SK va IFK Göteborgda oʻtkazgan. Lund ham uch yilni „ Aston Villa" akademiyasida o‘tkazgan va 2010-yilda Shvetsiya terma jamoasida ikki marta maydonga tushgan.

Faoliyati
---------

Lund oʻz faoliyatini Ljungskile SKda boshlagan, u Shvetsiya 2-divizionida va Superettanda asosiy jamoada oʻynagan va 15 yoshida debyut qilgan. U 2005-yilning 1-iyulida 16 yoshida Aston Villa yoshlar jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Akademiyadagi bir mavsumdan soʻng u 2006-07-yilgi mavsumda Vilyaning oʻrinbosarlari safida 10 ta oʻyinda maydonga tushgan va HKFC International Soccer Sevensning Gonkong FKga qarshi oʻyinida 1:0 hisobida gʻalaba qozonib, gol urish mahoratini koʻrsata olmagan. 2007-yilning 3-iyunida u Villa bilan yangi 2 yillik professional shartnoma imzolagan. 2007-yilning avgustida Lund asosiy jamoada debyutini oʻtkazgan va "Walsall "ga qarshi mavsumoldi oʻrtoqlik uchrashuvida Kreyg Gardner oʻrniga maydonga tushgan.

2008-yilning 1-iyulida Lund IFK Göteborg bilan uch yarim yillik shartnoma tuzishga rozi boʻlgan. U IFK uchun debyutini 10-iyul kuni Svenska Cupenda GIF Sundsvall ustidan gʻalaba qozonilgan oʻyinda oʻtkazgan. 23-iyul kuni u UEFA Chempionlar Ligasidagi debyutini IFKning Murata ustidan 4:0 hisobidagi gʻalabasi bilan oʻtkazgan. Lund 2013-yilgi mavsumdan soʻng Örebro SKda ijaraga olinganidan keyin Varbergs BoISga koʻchib oʻtgan.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

| Klub | Mavsum | Liga | Kubok | Qitʼa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| Ljungskile SK | 2004 | 14 | 2 | — | — | 14 | 2 |
| 2005 | 6 | 0 | — | — | 6 | 0 |
| Jami | 20 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 | 2 |
| Aston Villa | 2005—06 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | 0 | 0 |
| 2006—07 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | 0 | 0 |
| 2007—08 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | 0 | 0 |
| Jami | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| IFK Göteborg | 2008 | 11 | 0 | 2 | 0 | 1 | 0 | 14 | 0 |
| 2009 | 24 | 1 | 5 | 1 | 2 | 0 | 31 | 2 |
| 2010 | 22 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0 | 25 | 0 |
| 2011 | 19 | 0 | 3 | 0 | — | 22 | 0 |
| 2012 | 1 | 0 | 0 | 0 | — | 1 | 0 |
| Örebro SK | 2013 | 6 | 0 | — | — | 6 | 0 |
| Jami | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 |
| IFK Göteborg | 2013 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 2014 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Jami | 77 | 1 | 11 | 1 | 5 | 0 | 93 | 2 |
| Karyerada jami | 103 | 3 | 11 | 1 | 5 | 0 | 119 | 4 |

### Xalqaro

| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyin | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Shvetsiya | 2010-yil | 2 | 0 |
| Jami | 2 | 0 |

Yutuqlar
--------

### Klub

Ljungskile SK
* Shvetsiya 2-divizioni Västra Götaland (1): 2004-yil

Aston Villa akademiyasi
* FA Premer-Reserve League South (1): 2007/08
* HKFC International Soccer Sevens (1): 2008-yil

IFK Göteborg
* Svenska Kupen (1): 2008-yil

Örebro SK
* Superettan 2-oʻrinchisi (1): 2013 (*Allsvenskanga koʻtarilish*)

Manbalar
--------


1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Al-Fateh masjidi** (shuningdek, **Al-Fateh islom markazi** va **Al Fateh katta masjidi** sifatida ham tanilgan) ( arabcha: ) ; tarjimasi : *Masjid al-Fotih* ) dunyodagi eng katta masjidlardan biri boʻlib, 6500 kvadrat metr maydonni egallaydi va bir vaqtning oʻzida 7000 dan ortiq namozxonni jamlay oladii. [1] Masjid marhum shayx Iso bin Salmon Al Xalifa tomonidan 1987- yilda qurilgan va Ahmad Al- Foteh nomi bilan atalgan.

Haqida
------

Masjid Bahrayndagi eng katta ibodat joyi hisoblanadi. Manama shahar atrofi mahallasi bo'lgan Juffair shahridagi Al-Fateh avtomagistrali yonida joylashgan. Al-Fateh masjidi tepasida qurilgan ulkan gumbaz butunlay shisha tolali shishadan qurilgan. Og'irligi 60 tonnadan ortiq bo'lgan gumbaz hozirda dunyodagi eng katta shisha tolali gumbaz bolQavatlarda ishlatiladigan marmar italyancha, qandil esa Avstriyadan. Eshiklar Hindistondan tikilgan yog'ochdan qilingan. [1] Masjid bo'ylab kufiy xattotligi mavjud.

Kutubxona
---------

Ahmad Al-Fateh islom markazi kutubxonasida 7000 ga yaqin kitoblar mavjud bo'lib, ularning ba'zilari 100 yil va undan ko'proq eskirgan. Bularga Muhammad payg'ambarning ta'limotlari kitoblarining nusxalari yoki Hadis kitoblari, Global Arab entsiklopediyasi, Islom huquqshunosligi entsiklopediyasi, Al-Azhar jurnallari kiradi. shuningdek, ko'plab davriy nashrlar va jurnallar. [1]

Turizm
------

Masjid ibodat joyi bo'lishidan tashqari, Bahraynning asosiy sayyohlik joylaridan biridir. U soat 9:00 dan 16:00 gacha ochiq va sayohatlar turli tillarda, jumladan, ingliz, fransuz, filippin, rus va boshqa ko'plab tillarda olib boriladi. Masjid barcha juma kunlari tashrif buyuruvchilar va sayyohlar uchun ochiq.

Galereya
--------

* Asosiy ibodat zali munosib balandlikdanAsosiy ibodat zali munosib balandlikdan
* Asosiy ibodat zaliAsosiy ibodat zali
* Asosiy darvoza orqali kirish, masjidning ochiq maydoniAsosiy darvoza orqali kirish, masjidning ochiq maydoni
* Masjidga kirish uchun asosiy darvozaMasjidga kirish uchun asosiy darvoza
* Mehrab tomonida joylashgan asosiy namozxonaMehrab tomonida joylashgan asosiy namozxona
* Masjidning ichki qismiMasjidning ichki qismi

Yana qarang
-----------

* Bahraynning diqqatga sazovor joylari ro'yxati
* Bahrayndagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Al Fateh masjidi*** haqida turkum mavjud |

* Al Fateh islom markazining rasmiy sayti

Andoza:Mosques in Bahrain
**Sayyoh**, Abdurahmon Sayyoh ibn Hoji Muhammad Sodiqov (1879, Toshkent — 1918, Qoʻqon) — maʼrifatparvar, noshir. Arabiston, Turkiya, Hindiston, Afgʻoniston, Yaponiya mamlakatlariga sayohat qilgani uchun oʻziga "Sayyoh" taxallusini olgan. Oʻn yoshida ota-onasi, aka-singlisi bilan Makkaga ketadi, oʻsha yerda oila aʼzolarining barchasidan ayriladi. Keyinchalik Hindistonning Rajpur shahriga kelib, 5—6 y. madrasada tahsil oladi. 1906-yilda zargarlik buyumlari bilan savdo qilib, Pekin (Xitoy)ga boradi. Xitoydan Manjuriya orqali Buxoroga kelmoqchi boʻladi. Ammo Rossiya va Yaponiya oʻrtasida urush borayotgani sababli Yaponiya hukumati uni Mukden shahrida hibsga oladi va PortArtur shahrida saqlaydi. Urush tugagach, Gonkong orqali Hindistonning Kalkutta shahriga yuboriladi. U Bombey shahriga kelib, Rossiya bosh konsuliga murojaat qiladi. Hind, xitoy, arab, fors, turk tillarini bilgani uchun 1907-yil konsulxonaga ishgaolinadi. 1908-yilda Toshkentga qaytib keladi va Turkiston harbiy okrugi shtabida ishlaydi. Shu orada Munavvarqori Abdurashidxonov bilan tanishadi. 1915—18 yillarda "Alisloh" jur.ga muharrirlik qiladi. 1912—13 yillarda noshir va muallif sifatida islom odobaxloqi, muqaddas shaharlar tarixi, shuningdek, kezib chiqqan mamlakatlari haqida koʻplab "Sayohatnomalar" chop ettirgan. Ad: Tarixi izolatal gʻayn anqissayi Zulqarnayn, T. 1913.

Sirojiddin Ahmedov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zagorsk tovuq zotlari** - goʻsht-tuxum yoʻnalishidagi zotdor tovuqlar guruhi. Sobiq Ittifoq Parrandachilik ilmiy tadqiqot va texnologiya institutida 20-asrning 50-y.larida rus oq tovugʻi, yurlov, nyu-gempshir va rod-aylend zotlarini chatishtirib chiqarilgan. Yirik, etdor, toji gulsimon oq tovuq va toji yaproqsimon sargʻish-jigarrang guruhlarga boʻlinadi. Tovugʻining vazni oʻrtacha 3,5–4 kg , xoʻrozi 4,5–5 kg. Tovugʻi yilda 160—180 ta tuxum qiladi. Tuxumi 58—60 g. Joʻja tovugʻi 180 kunligidan tuxumga kiradi. Bu tovuqning yuragi 4 kamerali , oshqozoni esa 2 bo'lmaga ega. Oʻzbekistonda ham boqiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Imtiyozlar** — muayyan sabablarga koʻra yuridik va jismoniy shaxslarga beriladigan afzallik. I. davlat qonunlari va b. qonun hujjatlariga binoan — fuqarolarga, shuningdek, jamoat birlashmalari tomonidan maʼmuriyat qaroriga muvofiq — uning aʼzolariga tayinlanishi mumkin. I. berilgan shaxs belgilangan qoidalardan istisno tariqasida muayyan majburiyatlarni bajarishdan toʻla yoki qisman ozod qilinadi yoxud ularni bajarish soqasida muayyan qulayliklardan foydalanadi. Soliq, pensiya taʼminoti, kommunalmaishiy xizmatlar uchun toʻlovlar kabi sohalardagi I. davlat tomonidan belgilanadi. I. qonun hujjatlari bilan belgilangan taqdirda uning foydalanuvchilar doirasi, foydalanish shartlari, tartib kridalari, yuzaga kelish va tugatilish asoslari koʻrsatiladi. I. yuridik shaxslarga ham (mas, soliqlar toʻlashdan butunlay yoki maʼlum muddatga, toʻla yoxud qisman ozod qilish, imtiyozli shartlarda kredit bilan taʼminlash borasida va h. k.), jismoniy shaxslarga ham berilishi mumkin. I. tayinlashda fukarolarning teng xuquqliligi va adolat tamoyillariga qatʼiy amal qilinadi. Qonunda koʻzda tutilmagan I. berilishiga va qonuniy imtiyozlardan foydalanishda monelik qilinishiga yoʻl koʻyilmaydi. Oʻzbekistonda davlat tomonidan I.lar tayinlashga oid qonun-qoidalar Mehnat kodeksining 224—238- va 248— 258-moddalarida belgilab qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |