recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Andoza:Cadde bilgi kutusu

**Otaturk bulvari**; Anqaraning Altindag' va Chankaya tumanlarini bog'laydigan bulvardir. Nemis shaharsozlikchisi Hermann Yansen tomonidan ishlab chiqilgan rejaga ko'ra, II. Parlament binosi bilan Chankaya saroyi o'rtasida uzluksiz chiziq qurish uchun ochilgan.

Tarix
-----

Otaturk bulvari loyihasi amalga oshirilgunga qadar, bugungi kunda Ulus va Opera maydonlari o'rtasidagi hududda bulvarning boshlanishi deb hisoblanishi mumkin bo'lgan Bankalar ko'chasi mavjud edi. Respublikaning dastlabki yillarida shahar markazini Altindag'dan Chankayaga ko'chirish rejalari doirasida qurilgan Yenishehir tumani va eski shahar markazini bog'lash zarurati tug'ilganda bunday bulvarga birinchi ehtiyoj paydo bo'ldi. Shahar janubga qarab oʻsishda davom etar ekan, bulvar hozirgi koʻrinishiga yetdi.

Marshrut
--------

Shimoliy-janubiy uzunlikda qurilgan Otaturk bulvari; Ulus maydonidan Oltindag ' chegaralaridagi Respublika, Chankiri va Anafartalar ko'chalari kesishmasidan boshlanadi va taxminan 6 kilometrlik chiziq bo'ylab cho'ziladi va Chankaya ko'chasi bilan bog'langan nuqtada tugaydi. Bulvarning yo'nalishi bo'ylab mos ravishda Opera, Sihhiye, Zafer, Qizilay va Otaturk maydonlari joylashgan.

Anqara shahar markazidagi eng muhim transport arteriyalaridan biri bo'lgan bulvar, Opera maydonidagi Istiqlol va Ahmet Adnan Saygun ko'chalariga qo'shiladi va Sihhiye yo'nalishida davom etadi. Anafartalar chegarasidagi ko'prik orqali Talatpasha bulvariga ; Qizilay maydonida g'arbiy-sharqiy o'qda davom etadigan Gazi Mustafo Kamol bulvari va Ziya Gökalp ko'chasi bilan birlashtirilgan. Akay kavşağı İsmet İnönü bulvari va Esat ko'chasi bilan bog'langan nuqta bo'lsa; Kuğulu kavşağında Cinnah, Kavaklıdere va Polsha ko'chalari bilan kesishadi.

Muhim tuzilmalar
----------------

### Ulus va Opera maydonlari orasi

* yuz. Yil bozori
* Ziraat banki muzeyi
* Usmonli banki binosi
* PTT shtamp muzeyi
* Ulus o'rta maktabi
* Yunus Emre instituti
* Vaqflar bosh boshqarmasi, Madaniyat va ro'yxatga olish boshqarmasi binosi

### Opera va Sihhiye maydonlari orasi

* Anqara fondi asarlari muzeyi
* Opera sahnasi
* Turkiya aviatsiya assotsiatsiyasi
* TRT Ankara radiosi
* Anqara Sherife Uludag'li etuklik instituti
* Anqara universiteti til, tarix va geografiya fakulteti
* Anqara sud binosi

### Sihhiye va Qizilay maydonlari orasi

* Sog'liqni saqlash vazirligi
* Qizil yarim oy klubi
* Davlat kengashi
* Marshal Otaturk yodgorligi
* Qizilay AVM

### Qizilay maydoni va Kuğulu kavşağı o'rtasida

* Qahramonlar biznes markazi
* Turkiya Buyuk Millat Majlisi
* Turkiya Buyuk Millat Majlisi Bosh Kotibiyati
* Batareya sahnasi

Havolalar
---------

* Anqara shahar hokimiyati shahar qo'llanmasi (Wayback Machine saytida 2016-03-16 sanasida arxivlangan) 16 Mart 2016 tarihinde arxivlangan (shahar transporti)
**Abdurahim Teleshov O‘tkir** (13.06.1923— 5.10.1995, Qumulda shahri) — uygʻur shoiri. Modern uygʻur sheʼriyatining otasi deb eʼtirof etilgan.

Hayoti
------

Abdurahim Teleshov Oʻtkir, 1923-yil 13-iyunda tugʻilgan. 1942-yilda Shinjon universitetini tamomlab, 1949-yilgacha „Oltoy" gazetasida muharrir boʻlib ishlagan. Ikki marta (1951-1958, 1966-1976) hibsga olingan.

Abdurihim Teleshov Oʻtkir, 1980-yildan Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni Falsafa va ijtimoiy fanlar akademiyasi Adabiyotshunoslik instituti xodimi, 1988-yildan esa „Qutadgʻu bilig" jamiyati Prezidiumi raisining oʻrinbosari etib tayinlangan.

Abdurahim Teleshov O‘tkir, 1995-yil 5-oktyabrda Urumchi shahrida vafot etgan.

Asarlari
--------

Abdurahim Teleshov O‘tkir 1940-yillarda „Muzulqan sheher" (Muzlagan shahar), „Bahor chillaymen" (Bahorni chaqiraman), „Janubka xat" (Janubga maktub), „Tan zibasi yo‘qmidur" (Tong goʻzali yoʻqmudur) kabi sheʼrlari, „Yeni Chungo Gulistanina" (Yangi Xitoy Gulistoniga), „Keshker kechasi" (Qashqar kechasi), „Tamche kandin millionlan chechak" (Bir tomchi qondagi millionlab gullar), „China moden" dramalari, Dengizdin sada" (Dengizdan ovoz), „Bash egim" (Bosh kiyim) kabi hikoyalari nashr etilgan.

1946-yilda „Yurek munliri" (Yurak faryodi), 1948-yilda „Tarim boyliri" (Tarim boylari) nashr etilgan. 1950—1970-yillarda „Vijdan boyliri" (Vijdon boylari), „Sajdigahimga", „Tova dep tuttum yaka", „Kuzgi keshisi", „Navoi gezaliga muxammes", „Oq emes sachimdiki", „Iz", 1970 yildan keyin esa „Yaxshi", „Sarlevhesiz sheʼrlar", „O‘mur hekkide muxammas" (Umr haqida muxammas), „Keshker guzeliga" „(Qashgʻar goʻzaliga)", „Men aq bayroq emes" kabi sheʼrlar yozgan.

„Ulug‘ ana hekkide chechek", „Gul va azgan" (Gul va yovvoyi gul), „Sheir va shair", „Kashtishiga madhiya" (Qimmatbaho toshga madhiya), „Iz" va „Oygangan Zamin" kabi romanlar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Byler, Darren (2018-07-01). "Claiming the mystical self in new modernist Uyghur poetry" (en). *Contemporary Islam* **12** (2): 173–192. doi:10.1007/s11562-018-0413-2. ISSN 1872-0226. .
2. ↑  „October 5". 7-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-noyabr 2015-yil.
3. ↑  Əli Şamilov, Uyğur, Qaqauz, Quzey Qafqaz Türklərinin folkloru və ədəbiyyatı,"Nurlan" nəşriyyatı, Bakı, 2011, səh. 412. s.63-67.

Havolalar
---------

* Iz (Sheʼr) (Wayback Machine saytida 2006-01-18 sanasida arxivlangan) Arxivləşdirilib arxivlangan Otkur sheʼrining uygʻurcha va inglizcha tarjimasi
* Sheʼrlar to‘plami (uyg‘urlar)
* Sharqiy Turkiston uygʻur yozuvchilari (Wayback Machine saytida 2010-01-25 sanasida arxivlangan) Arxivləşdirilib
* Abdurihim Teleshov Oʻtkur sheʼrlari
**Dilafroʻz Abdurahimovna Jabborova** (1950.5.7, Toshkent) – raqqosa. Oʻzbekiston xalq artisti (1984). Toshkent davlat milliy raqs va xoreografiya oliy maktabining xalq raqslari boʻlimini (1967), Toshkent davlat madaniyat institutining xoreografiya boʻlimini (1983) tugatgan.

„Shodlik" ashula va raqs ansamblida (1967—78), Navoiy teatrida (1978—82), „Oʻzbekkonsert" birlashmasida (1982—86), 1986-yildan Muhitdin Qoriyoqubov nomidagi Oʻzbek davlat filarmoniya gastrol-konsert birlashmasida yakkaxon raqqosa. 1990— 2001-yillar „Shodlik" (1996-yildan „Oʻzbekiston") ashula va rake ansamblining badiiy rahbari. Ijrosidagi raqslar shoʻxchanligi, joʻshqin harakatlarga boy va ifodaviyligi, ayol qalbidagi ishq, dardu alam, quvonchlarni nozik ishvalarda ifoda etuvchi chiroyli xiromi bilan ajralib turadi.

Eng yaxshi raqslari: „Dil kuylasin", „Gulruh", „Daryoi azim", „Surnay lazgisi", „Noz etar", „Oʻsma qoʻyibdi qoshiga", „Raqqosa", „Tanavor", „Uynasangiz", „Munojat" va boshqalar. „Karmen" (J. Bize) operasida Farandou partiyasini ijro etgan. Repertuaridan hind, chili, uygʻur, rus, eron, turk, afgʻon, loʻli va b. Xalqlar raqslari oʻrin olgan. AQSH, Avstraliya, Belgiya, Vyetnam, Germaniya, Suriya, Gʻarbiy Berlin va b. mamlakatlarda gastrolda boʻlgan. D.Jabborova ijodiga bagʻishlangan „Dilafroʻz Jabborova raqsga tushadi" telefilmi suratga olingan (1984).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Leon Errol** (talaffuzi: „**Leon Errol",** 1881-yil 3-iyul — 1951-yil 12-oktabr) avstraliyalik-amerikalik komediyachi va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi aktyor boʻlib, 20-asrning birinchi yarmida Vodevilda, Brodveydagi chiqishlari bilan mashhur boʻlgan.

Dastlabki yillar
----------------

Sidneyda Jozeph va Elizabeth Sims oilasida tugʻilgan. Errol Sidney universitetida tibbiyot fakultetida tahsil olgan. U universitetning yillik spektakli uchun material yozgan, rejissyorlik qilgan va rol oʻynaganida, uning qiziqishlari oʻyin-kulgiga aylandi.

Karyera
-------

Errol Avstraliya, Yangi Zelandiya va Buyuk Britaniya va Irlandiyaga turli teatr sahnalarida, jumladan sirk, operetta va Shakespeareda gastrol safari qildi. Oʻzining fuqarolikka qabul qilish toʻgʻrisidagi arizasiga koʻra (1914), u birinchi marta 1898-yilda San-Fransisko portiga etib, Qoʻshma Shtatlarga kelgan. 1905-yilga kelib, Portlendda (Oregon shtati) u gastrol vodvil kompaniyasi truppasini boshqarib, Rosko Arbakl ismli yosh komediyachining karerasiga erta turtki berdi. Qoʻshma Shtatlarni oʻzining uyiga aylantirdi.

Filmlar
-------

 Qisqa ovozsiz komediyada *Buggins* (1920)
Errol oʻzining birinchi qisqa metrajli *hajviy filmini* 1916-yilda sharqiy qirgʻoq prodyuseri Jorj Kleyn uchun 1916-yilda (1921-yilgacha chiqarilmagan) suratga oldi. U Brodveyni tark etdi va Gollivudga yoʻl oldi. *Sallyda* (1925) paydo boʻldi. U 1931-yilda Semyuel Goldvinning „*One Heavenly Night*" filmi uchun uchinchi nomzod boʻlgan. Ushbu filmning kassasi umidsizlikka tushdi, lekin umuman olganda Errol turli komediya rollarida filmlarga silliq oʻtdi. Uning kulgili belgisi — xuddi rezina oyoqlarda harakat qiladigan tebranish, beqaror yurish edi. Bu zarra unga mast tartiblarda yaxshi xizmat qildi.

Shaxsiy hayot
-------------

Errol 1906-yilda Kolorado shtatining Denver shahrida Stella Chatelainega uylandi U 1946-yil 7-noyabrda Los-Anjelesda vafot etdi. Besh yil oʻtgach, Errol 1951-yil 12-oktyabrda 70 yoshida halokatli yurak xurujiga uchradi. Ularning farzandlari yoʻq edi.

Tan olish
---------

Errol Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi 6801-Gollivud bulvarida yulduzga ega. U 1960-yil 8-fevralga bag‘ishlangan.

Manbalar
--------


1. ↑  „Who's Who At Theaters This Week". *The Baltimore Sun* (1927-yil 25-dekabr), s. 24. Qaraldi: 2019-yil 1-iyun.
2. ↑  Cullen, Frank*. Vaudeville old & new: an encyclopedia of variety performances in America* (en). Psychology Press, 2007 — 360 bet. ISBN 9780415938532. 2019-yil 1-iyunda qaraldi.
3. ↑  „Collection: Leon Errol Collection". *The American Vaudeville Museum Archive*.  University of Arizona Libraries. 2019-yil 1-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 1-iyun.
4. ↑  „Leon Errol". *Hollywood Walk of Fame*. 2019-yil 1-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 1-iyun.
**Turanqulova Darigʻa Turanqulovna** (qozoqcha: *Дариға Тұранқұлқызы Тұранқұлова*; 1948-yil 22-fevral, SSSR, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumani) – sovet va qozoq aktrisasi, teatr oʻqituvchisi, professor, Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan xodim (2011).

Hayoti
------

Turanqulova Darigʻa Turanqulovna 1948-yil 22-fevralda Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanida tugʻilgan.

1966-yilda Qurmangazi nomidagi Qozoq milliy konservatoriyasining kino aktyorligi va teatr sanʼati yoʻnalishiga oʻqishga kirgan va u yerni 1970-yilda imtiyozli diplom bilan tugatgan.

1970-yildan hozirgacha T.K.Jurgenov nomidagi Qozogʻiston Milliy Badiiy Akademiyasining (KazNAI) teatr sanʼati fakulteti professori va sahna nutqi kafedrasi mudiri lavozimlarida ishlab kelmoqda. Turanqulova Darigʻa Turanqulovna Qozog‘iston Milliy Badiiy Akademiyasi professori hisoblanadi.

Ilmiy va adabiy asarlari
------------------------

Darigʻa Turanqulova 1999-yilda „Sahna nutqi" darsligi (qozoqcha: *«Сахна тілі»*), 2001-yilda „Badiiy oʻqish qobiliyati" darsligi (qozoqcha: *«Көркемсөз оқу шеберлігі»*), 2003-yilda „Yashirin soʻz – bu sahna modasi" darsligi (qozoqcha: *«Сырлы сөз – сахна сәні»*), 2011-yilda „Sahna nutqi" darsligi (qozoqcha: *«Сахна тілі»*), 2016-yilda 4-jildli „Sahna nutqi" (qozoqcha: *«Сахна тілі»*) darsliklari muallifi hisoblanadi.

Mukofotlari
-----------

Darigʻa Turanqulova Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 7-dekabrdagi farmoni bilan qozoq teatr sanʼati pedagogikasidagi ulkan xizmatlari uchun „Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xodim" faxriy unvoni berilgan. Shuningdek, 2006-yil „Buyuk mehnati uchun" medali, 2008-yil „Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan taʼlim xodimi" koʻkrak nishoni, 2000-yil „Qozogʻiston Respublikasi taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni, 1990-yil „Mehnat faxriysi" medali, 2016-yil „Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligiga 25 yil" medali, Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-dekabrdagi farmoni bilan qozoq teatr sanʼati pedagogikasi va ijtimoiy faoliyatidagi fidokorona mehnati uchun „Kurmet" ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Вручены государственные награды 2011 года". 7-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentyabr 2019-yil.
2. ↑  „Накануне 20-летия Независимости страны Глава государства Нурсултан Назарбаев вручил в Акорде государственные награды Республики Казахстан". 30-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentyabr 2019-yil.
3. ↑  „Награды Родины - достойным! 18 декабря 2006 года". 21-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentyabr 2019-yil.
4. ↑  „Указ Президента Республики Казахстан от 5 декабря 2018 года №798 О награждении государственными наградами Республики Казахстан". 21-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-sentyabr 2019-yil.
**Ayyosh ibn Abu Rabi’a** (arab. عياش بن أبي ربيعة) Muhammad alayhissalomning hijratdan oldin Islomni qabul qilgan sahobalaridan biri edi. U Abu Jahlning onasi bir o‘gay ukasi edi.

Abu Jahl tarafidan hibsga olinishi
----------------------------------

Ayyosh Muhammad alayhissalomdan oldin Madinaga hijrat qilgan muhojirlardan edi. U Umar ibn Xattob bilan birga hijrat qilgan. Keyin Abu Jahl uni qaytarib olib kelishga qaror qiladi. Shunday qilib, u Ayyoshning onasining kasalligi haqida yolg‘on xabarni to‘qiydi. Abu Jahl ukasi Horis bilan Madinaga borib, Ayyoshga onasi kasal ekanligini va u Ayyoshning yuzini ko‘rmasdan turib, soyada o‘tirmaslikka, sochini taramaslikka qasam ichganini aytadi. Umar Ayyoshga onasining oldiga bormaslikni ta’kidlab, uni ogohlantiradi. Ammo Ayyosh hissiyotga berilib, borishga qaror qiladi. Keyin Umar agar kerak bo‘lsa, qochishga yordam bersin deb, o‘zining sog‘lom tuyasini Ayyoshga beradi. Makkaga ketayotib, yo‘lda Abu Jahl makkorlik bilan Ayyoshni bog‘lab, Makkaga olib boradi va uni qamoqqa tashlaydi.

Muhammad alayhissalomning duolari
---------------------------------

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: "Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) namozdan so‘ng: "Yo Alloh, Ayyosh ibn Rabi’a, Salama ibn Hishom, Valid ibn Validga najot ber. Yo Alloh, zaif musulmonlarga yordam ber. Yo Alloh, zolimlarga jazo ber. Yo Alloh, ularning yillarini xuddi Yusuf (alayhissalom) yillari kabi (barakali) etgin", deya duo qilardilar".

Vafoti
------

Ayyosh milodiy 636-yili Yarmuk jangida qatnashib, jangda shahid bo‘lgan. Ukasi Salama va jiyani Ikrima bilan birga dafn qilingan. U ona tarafdan jiyani Umar ibn Xattob xalifaligining 2-yilida vafot etgan edi. Jangdan keyin Ayyoshning amakivachchasi Xolid ibn Valid Ayyosh, Salama va Ikrimalarning qabri ustiga borib, Banu Maxzum urug‘i Ayyosh va Salama kabi boshqa ikki aka-ukani hech qachon ko‘rmaganligini aytgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ar-Raheeq Al-Makhtum - The Vanguard of Migration. (Wayback Machine saytida September 8, 2011, sanasida arxivlangan)
2. ↑  Ar-Raheeq-al-Makhtoum.
**Kaliningrad** (ruscha: *Калинингра́д*; 1946-yil 4-iyulgacha **Kenigsberg** - nemischa:) — Rossiya Federatsiyasidagi shahar, Kaliningrad viloyati markazi. Mixail Kalinin nomiga qoʻyilgan. Pregolya daryosining har ikki sohilida. Boltiq dengizi boʻyidagi muzlamaydigan Baltiysk port shahri bilan chuqur kanal orqali bogʻlangan. Temir yoʻl tuguni. Aholisi 413 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Baliq ovlash va transport floti bazasi. Mashinasozlik va metallsozlik (kema tuzatish, vagonsozlik, "Elektrosvarka", avtoagregat zavodlari bor, baliqni qayta ishlash jihozlari ishlab chikariladi), sellyuloza-qogʻoz, oziq-ovqat (shu jumladan, baliqni qayta ishlash), yengil sanoat korxonalari bor. 3 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet), 2 teatr, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi, kahrabo muzeyi mavjud. Shahar yaqinida dengiz boʻyi iqlim kurortlari joylashgan.

Kalingradga 1255-yil qasr sifatida asos solingan. 1525—1618-yillarda Prussiya gersogligi poytaxti. 1701-yildan Prussiya qirolligi tarkibidagi mustahkam qalʼa. 1758–1762-yillarda Sharqiy Prussiyaning rus general-gubernatorligi markazi. 1871-yilda Germaniya tarkibiga kirdi. Kenigsberg 1945-yil aprel boshida shoʻrolar armiyasi tomonidan shafqatsiz bombardimon qilinishi natijasida shaharda tarixiy meʼmoriy yodgorliklar saqlanmagan. Aholisi esa butunlay koʻchirib yuborilgan. 1945-yil Potsdam konferensiyasi karoriga asosan, Kenigsberg atrof hududlari bilan birga sobiq Ittifoq tarkibiga oʻtdi. K. Kaliningrad viloyati tarkibida alohida iqtisodiy rayon maqomini olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Итоги::Калининградстат*, 2016-03-05da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-07-16
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Halqum** — ogʻiz boʻshli-gʻini qiziloʻngach bilan tutashtiruvchi meʼdaichak yoʻlining oldingi qis-mi; shakli egri naysimon; orqa yuzasiga qarab yassilangan, pastki qis-miga qarab toraygan boʻladi. Yutinish vazifasini bajaradi va nafas olishda ishtirok etadi. H. devorlaridan oʻpka, shuningdek, ayrisimon, qal-qonsimon bez, qalqonsimon bez oldi bezlari rivojlanadi. H.ning uz. 15 sm cha. H. burun va ogʻiz boʻshligʻining davomi boʻlib, pastdan hiqildoq va Yevstaxiy naylari orqali oʻrta quloqdagi nogʻora boʻshligʻi bilan tutashadi. H.ning old devori deyarli yoʻq; H.dan oldin burun, ogʻiz boʻshligʻi va hiqil-doq joylashadi. Shuning uchun H.ning yuqorigi — burun yoki burun-halqum qismi, oʻrta — ogiz qismi va pastki — hiqildoq qismi ajratiladi. Burun-halqum qismi burun va oʻrta quloq boʻshligʻi bilan; ogʻiz qismi tomoq teshigi orqali ogʻiz boʻshligʻi bilan; hiqildoq qismi esa hiqildoq bilan tutashadi. H.ning hiqildoq qismi hiqildoqning orqa tomonida joylashgan, uning oldingi va orqa devorlari faqat ovqat yoki suyuqlikni yutish paytida bir-biridan uzoqlashadi, boshqa vaqtda esa bir-biriga tegib turadi. H. orqa devorining yuqori qismida, oʻrta chiziq boʻylab limfa toʻqimasidan tuzilgan halqum murtagi joylashgan. burun-halqum qismining harakatsiz yon devorlaridan oʻrta quloqqa olib boruvchi eshituv nayi boshlanadi. Shu joyda eshituv nayi teshigi bilan yum-shoq tanglay chodiri oraligʻining oʻng va chap tomonida limfa toʻqimasidan tuzilgan nay murtagi bor. Halqum murtagi, 2 ta nay murtak, 2 ta tanglay va til murtaklar bir-galikda H.ning kirish qismida hal-qaga oʻxshab joylashadi. H. devorining xususiy plastinkasi siyrak biriktiruvchi toʻqimadan iborat boʻlib, juda koʻp elastik tolalar tutadi. Bu plastinka kalla suyagining tashqi asosiga tutashadi, shu sababli, H. burun qismining orqa va yon devorlari birbiriga yaqinlasha olmaydi va havo burundan bevosita H.ning burun qismi orqali hiqildoqqa oʻtadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Halqum" *OʻzME*. H-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ilya Andreevich Golyayev** (1859-yil – 1942-yil, Oʻzbekiston SSR, Toshkent shahri) – Saratov viloyati, Balashov shahridagi ECB cherkovining oqsoqoli, bir necha bor SSSR Baptistlar ittifoqi raisi etib saylangan.

Hayoti
------

Ilya Andreevich Golyayev 1859-yilda tugʻilib, molokan oilasida oʻsgan. Yoshligida u Balashovda vaʼz qilgan baptistlar N. M. Chetvernin va P. G. Demakin bilan, keyinroq esa V. V. Ivanov bilan uchrashgan. Ular bilan muloqot qilish natijasida 1890-yilda muqaddas suvga choʻmish marosimini olgan. Uning saʼy-harakatlari tufayli Balashovda katta baptistlar cherkovi paydo boʻlgan.

Ellik yildan koʻproq vaqt davomida Ilya Andreevich Golyayev Balashov cherkovining doimiy presviteri boʻlib, bir ovozdan bir necha marta qayta saylangan. 1910-yilda uning tashabbusi va moddiy ishtiroki bilan Balashovda Rossiyada birinchilardan boʻlgan katta ibodatxona qurilgan.

  

Shu bilan birga, Ilya Andreevich Golyayev Rossiya baptistlari ittifoqida ishlagan (tashkilot nomi bir necha bor oʻzgartirilgan) va 1910—1917, 1924—1926, 1933—1935-yillarda uning raisi boʻlgan.

1911-yilda Amerika Qo'shma Shtatlarining Filadelfiya shahrida boʻlib oʻtgan Butunjahon baptistlar kongressida rus baptistlari delegatsiyasiga rahbarlik qilgan.

Ilya Andreevich Golyayev qisqa muddatli kasallikdan soʻng 1942-yil 14-sentyabrda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* Иванов М. В. Синичкин А. В.*. История евангельских христиан баптистов России*, М. 2012. ISBN 978-5-9902083-6-0.

Manbalar
--------

1. ↑  История ЕХБ в СССР. — M.: Издательство ВСЕХБ, 1989 год. — С. 523.
2. ↑  Иванов, Синичкин 2012. sfn error: no target: CITEREFИванов,\_Синичкин2012 (help)
3. ↑  *Голяев М. И.* Илья Андреевич Голяев // Братский вестник. — 1945. — № 2. — С. 28.
**Uvays Qaraniy** (657) - soʻfiylikdagi uvaysiya tariqati asoschisi. Muhammad s.a.v davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar "Tazkirat ul-avliyo Attora"da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning Namangan viloyati Chortoq tumanida [2], shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
Rasululloh s.a.v Uvays Qaraniy madhida 
" Yamandan menga Alloh oshigʻining isi kelur "deb marhamat qilganlar.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Krakatau** — Zond boʻgʻozida joylashgan harakatdagi vulkan, Indoneziyaning Yava va Sumatra o.lari oraligʻida. Maydoni 10,5 km² ga teng orolni vujudga keltirgan. Bazalt, andezit va riolitlardan tashqil topgan. Eng baland joyi 813 m. Vulkan ogzining diametri 4— 5,5 km. 1883-yil avgustda juda kuchli otilgan, vatijada vulkan konusining katta qismi qoʻporilgan va katta (18 km² dan ortik) hududni vulkan koʻli qoplagan. Vulkan otilishi natijasida yuzaga kelgan dengiz toʻlqini atrofdagi orollarning koʻplab aholisini halok boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻnggi marta 1972— 73 yillarda otilgan. Krakatau qoʻriqxonasi tashqil etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Doʻst Muxamedovich Ustaboyev** (1887, Kattaqoʻrgʻon, Turkiston – 1964, Moskva) – sovet siyosiy arbobi, rus inqilobchisi.

Inqilobdan oldingi harakatlar
-----------------------------

1887-yilda Rossiya Turkistonining Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan. Uning otasi etikdoʻzlik bilan shugʻullangan va shaharning asosiy koʻchasida poyabzal doʻkoniga ega edi. Ustaboev yoshligida Kattaqoʻrgʻon rus-mahalliy maktabiga oʻqigan. Maktabda dars beruvchi oʻqituvchi Nadejda Matveevna Ostashkova uning siyosiy qarashlarini shakllantirdi. Otasining vafotidan keyin maktab qorovuli boʻlib ishga kirdi. 1905-yilda inqilobiy voqealarda faol ishtirok etgan. Pochtachi boʻlib ishlab, mahalliy aholiga varaqalar, deklaratsiyalar tarqatgan. 1913–1914-yillarda Samarqanddagi choy qadoqlash zavodida ishlagan. U jamoaviy ish tashlashlarni tashkil qilgani uchun ishdan boʻshatildi.

Inqilobdan keyingi harakatlar
-----------------------------

1918-yilda Ustaboev RCP (b) safiga qoʻshildi. Buxoro amirligida oq kazaklar va oq gvardiyachilarga qarshi janglarda qatnashgan. 1920-yilda Samarqand Sovetining Uezd-shahar ijroiya qoʻmitasi raisi etib saylandi. 1921-yil dekabrda Butun Turkiston Sovetlar qurultoyi uni VIII Butunrossiya Sovetlar qurultoyiga deputat etib yuborildi. Qurultoy qarori bilan u Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi aʼzosi etib saylandi.

1921-yil 22-fevralda u Adliya xalq komissari, iyun oyida esa Turkiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasining birinchi Bosh prokurori etib tayinlandi. Turkiston Chekasining raisi ham edi. Faoliyati davomida basmachilar harakatini tugatishda qatnashgan. Jasorat uchun M. V. Frunzening taklifiga koʻra Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

1924-yilda Oʻrta Osiyo qishloq xoʻjaligi banki raisi boʻlib ishlagan.

1924-yil 4-iyuldan RSFSR Oliy sudi sudyasi.

1924-yil 24-noyabrdan – Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi huzuridagi Millatlar boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari.

Keyingi yillarda Moskva va Toshkentda turli rahbarlik lavozimlarida ishlagan.

1964-yilda Moskvada vafot etgan. Oʻzbekistonning Toshkent shahrida dafn etilgan.

Xotira
------

* Oʻzbekiston Respublikasining Toshkent va Samarqand shaharlaridagi markaziy koʻchalarga Ustaboyev nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *М. Х. Хакимов.* „Дуст Мухамедович Устабаев: [Старый большевик. - Ташкент : Госиздат УзССР, 1960. - 66 с. - (Жизнь замечательных людей)"] (Russian). *e-catalog.nlb.by* (1960). Qaraldi: 1-iyun 2022-yil.
2. ↑  „История Самарканда. В двух томах. Том 2 | | download". *zh.u1lib.org*. Qaraldi: 1-iyun 2022-yil.
3. ↑  „ЎЗБЕКИСТОНДА ИЖТИМОИЙ ФАНЛАР - PDF Free Download". *docplayer.com*. Qaraldi: 1-iyun 2022-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „Переименование названий улиц, массивов в Ташкенте, Узбекистан - Справочник Узбекистана". *www.goldenpages.uz*. 17-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyun 2022-yil.
**Ip** — tolalar (paxta, ipak, jun, zigʻir dan ingichka qilib yigirilgan yoki yigirilmagan toʻquvchilik va tikuvchilik materiali; pishiq va ka-yishqoq mahsulot. Gazlamalar, trikotaj toʻqish, kiyim-kechak tikish va b. koʻp maqsadlarda ishlatiladi. Ip olish uchun ishlatiladigan tola turiga qarab ip tabiiy, sunʼiy, miner"al, kimyoviy xillarga boʻlinadi. Iplar dastlabki, birlamchi va ikkilamchi turlarga ham ajratiladi. Dastlabki ip boʻylama yoʻnalishda qismlarga boʻlinmaydi. Bularga elementar va yakka (mono ip) iplar kiradi. Birlamchi ip toʻqimachilik tolalaridan tayyorlanadigan kalava ip, bir necha elementar iplardan eshib olinadigan kompleks iplardan ibo-rat. Ikkilamchi iplar bir necha birlamchi ipni eshib (pishitib) olinadi. Iplar bir xil toladan hamda har xil toladan (tabiiy tola bilan boshqacha tabiiy tola, sunʼiy tola bilan tabiiy tolani aralashtirib) tayyorlanishi mumkin. Iplarni pishitish yoki eshish darajasi ularning ishlatilishiga boglik. Mas, gazlama toʻqish uchun asosiy ip (tanda) koʻp pishitiladi, arqoq ip esa kamroq pishitiladi, trikotaj toʻqish uchun ip yanada kam pishitiladi. Pilla tolalaridan yigirilgan ipak ip; viskoza, atsetat, kapron va b. kimyoviy tolalardan kompleks iplar olinadi.

Bejamdor iplar olish texnologiyasi ham bor. Ular, asosan, matolar va trikotaj mahsulotlarning ustki qismini bezashda ishlatiladi. Kaprondan olingan yakka ip paypoq toʻqish sanoatida ishlatiladi. Toʻqimachilik tolalaridan tashqari, qogʻoz (kordel), kauchuk va b.dan ip olinadi. Yukrrida ay-tilgan iplarning hammasi toʻqimachilik sanoatining xom ashyosi hisoblanadi. Bulardan tashqari, uy-roʻzgʻorda va xalq xoʻjaligida ishlatiladigan iplar ham bor. Bularga turli tikish (gʻaltak iplar), chatish, kashtachilik, attorchilik va jarroxlikda ishlatiladigan iplar kiradi.

I. uzunligi (m)ning massasi (g)ga nisbati I.ning metrik nomeri deyiladi. I. past (34 nomergacha), oʻrta (34 dan 85 gacha) va yuqori (85 dan yuqori) nomerli boʻladi. Iplar turi (assortimenti)ni koʻpaytirish uchun ular qoʻshimcha ishlov (tuk kuydirish, ohorlash, boʻyash)dan oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Amazon Kindle** – Amazon kompaniyasi tomonidan elektron kitoblar uchun chiqarilgan moslamalar seiryasidir. Amazon Kindle moslamasi foydalanuvchilarga elektron kitob, gazeta, jurnal, blog va boshqa raqamli media ma’lumotlarini simsiz tarmoq orqali xarid qilish, yuklash, koʻrib chiqsh va oʻqush imkonini beradi.

Amazon.com shoʻba Lab126 kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan apparat platformasi bitta moslama sifatida boshlangan, lekin endi oʻzi ichiga qator modellar: "Kindle", "Kindle 2", "Kindle3" (endi "Kindle Keyboard"), "Kindle 4" va "Kindle DX", "Kindle 4 touch", "Kindle 5" va "Kindle Paperwhite", shuningdek, "Kindle for PC", "Kindle for iPhone", "Kindle for Mac", "Kindle for Android" va "Kindle for BlackBerry" ilovalarini oladi.

Kindle moslamalari elektr siyoh (E-Ink) texnologiyasi asosidagi displeyga ega – oxirgi avlod (oltinchi avlod) qogʻozda oʻqish taassuroti yaratish uchun kulrangning 16 gradatsiyasini minimal energiya sarflab qayta ishlaydi. Moslama Internet tarmogʻidan foydalanish imkoniyatini taqdim qiladi.

Kindle moslamasiga elektron qogʻoz asosdagi boshqa moslamalar: Sony Reader, Barnes & Noble Nook, PocketBook Reader, iRex iLiad va boshqalar raqobatchi hisoblanadi.

Kindle moslamasi mikrodastur ta’minoti ARM platformasi uchun Linux asosga tayanadi.

Tanqid
------

Amazon oʻz xohishiga koʻra bevosita Amazonda sotib olingan kitoblarni oʻchirib tashlashi mumkin. Masalan, Jorj Oruelning kompaniyaning tarqatish huquqi boʻlmagan "Molxona" va "1984" romnalari olib tashlangan. (xaridorlarga puli qaytarilgan).

Madaniyatda
-----------

Stiven Kingning "Ur" hikoyasi sujeti Kindle gadjeti asosiga (Kindle 2 boʻlsa kerak) qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Kindle hacking, iPod parallels and a chat with the Kindle director". *blog.seattletimes.nwsource.com*. 21-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktyabr 2021-yil.
2. ↑  „Oracle Gave Amazon a Discount on Java to Keep Android Off the Paperwhite – Wait, What?". *the-digital-reader.com*. Qaraldi: 22-oktyabr 2021-yil.
3. ↑  „Магазин Amazon удаленно стер книги Оруэлла с Kindle". *lenta.ru*. Qaraldi: 22-oktyabr 2021-yil.
4. ↑  „Amazon Erases Orwell Books From Kindle". *nytimes.com*. Qaraldi: 22-oktyabr 2021-yil.
5. ↑  Feleki D. N. Stephen King in the New Millennium: Gothic Mediations on New Writing Materialities. — Cambridge Scholars Publishing, 2018. — 255 p. — ISBN 978-1-5275-0407-3.
Koordinatalari: 39°40′15″N 67°0′19″E﻿ / ﻿39.67083°N 67.00528°E﻿ / 39.67083; 67.00528GO

**Mirzo Ulugʻbek memorial muzeyi** — Oʻrta asrlarda yashab oʻtgan atoqli Oʻrta Osiyo davlat arbobi, matematik, astronom va shoir Mirzo Ulugʻbek va mintaqaning tarixiy astronomiyasiga bagʻishlangan muzey. Samarqandda Ulugʻbek rasadxonasi roʻparasida joylashgan. Muzeyning oʻng tomonida, quyiroqda yulduzli osmon tasvirlangan Ulugʻbek haykali qad rostlab turibdi.

Muzey Oʻzbekistonda Sharof Rashidov davrida 1964-yilda ochilgan. Uning loyiha muallifi arxitektor A.Boboxonov sanaladi. 2010-yilda Ulugʻbek rasadxonasi, muzey va yaqin atrofdagi tarixiy obidalarni keng koʻlamli kapital taʼmirlash va qayta tiklash ishlari amalga oshirildi.

Muzey Mirzo Ulugʻbek hayoti va ijodi, ilmiy izlanishlari, oʻsha davr astronomiya va matematikasi haqida hikoya qiladi. Bundan tashqari muzeyda  tarixiy astronomiya va riyoziyot asbob-uskunalari, asboblarini koʻzdan kechirish mumkin. Mazkur muzeyda tarixiy kitoblar hamda qoʻlyozmalar, rasadxona va uning atrofidagi hududlar xarobalari, jumladan Afrosiyobdan topilgan eksponatlar, Samarqand va Oʻzbekistonning boshqa bir qator meʼmoriy yodgorliklarining kichraytirilgan maketlari, jumladan Buxoro va Shahrisabzning ayrim meʼmoriy yodgorliklari va boshqa eksponatlarni tomosha qilishingiz mumkin.

Galereya
--------

* Muzey binosining orqa koʻrinishi. Orqa fonda rasadxona binosi koʻrinadi.Muzey binosining orqa koʻrinishi. Orqa fonda rasadxona binosi koʻrinadi.
* Ulugʻbek haykali va yulduzli stela oʻrnatilgan joydan muzey binosining oʻng tomonidagi koʻrinishi.Ulugʻbek haykali va yulduzli stela oʻrnatilgan joydan muzey binosining oʻng tomonidagi koʻrinishi.
* Muzeyning ichkaridan koʻrinishiMuzeyning ichkaridan koʻrinishi
* Muzey eksponatlaridan biriMuzey eksponatlaridan biri

Yana qarang
-----------

* Ulugʻbek rasadxonasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Mirzo Ulug‘bek rasadxonasi". *iticket.uz*. Qaraldi: 25-aprel 2023-yil.
2. ↑  „МИРЗО УЛУҒБЕК МУЗЕЙИ МАЖМУАСИ". *samarkand.uz*. Qaraldi: 25-aprel 2023-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpoq viloyati qoʻmitasi** (1936-yilgacha BKP (b) Qoraqalpoq viloyati qoʻmitasi) — Butunittifoq Kompartiyasi (b) Qoraqalpoq viloyati partiya tashkilotining boshqaruv organi (1925—1991), 1936-yildan Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi tarkibiga kirgan.

Tarixi
------

Qoʻmita 1925-yilda Qoraqalpoq avtonom viloyati tashkil etilishi bilan birga tuzilgan va 1991-yilda KPSS tugatilgunga qadar mavjud boʻlgan. Qoʻmita maʼmuriyatii 1929-yilgacha Toʻrtkoʻl shahrida, soʻng Chimboy, 1932-yil 20-martdan yana Toʻrtkoʻlda, 1933-yil 15-dekabrdan tugatilgan kungacha Nukus shahrida boʻlgan.

Amudaryo viloyati qoʻmitasi mas’ul kotiblari
--------------------------------------------

1923—1924-yil iyun — Drozdov Andrey Alekseyev; 1924—1924-yil iyul — Dobriy David Vasilevich; 1924-yil iyul—1924-yil oktyabr – Tojim Napesovich Napesov (iyul-avgust oylarida mas’ul kotib vazifasini bajaruvchi boʻlgan).

Qoraqalpoq viloyati qoʻmitasining mas’ul kotiblari
--------------------------------------------------

1924-yil oktyabr—1925-yil iyun — Dosnazarov Allayar Kurazovich (1924-yil oktyabr—1925-yil fevral — Viloyat qoʻmitasi tashkiliy byurosi raisi); 1925-yil iyun—1927-yil sentyabr — Kudabayev Abu Erjanovich; 1927-yil sentyabr—1930-yil aprel — Pyotr Ivanovich Varlamov; 1930-yil may—1932-yil 20 mart — Timofey Ivanovich Churbanov.

Viloyat qoʻmitasining birinchi kotiblari
----------------------------------------

1932-yil 20 mart—1933-yil aprel — Timofey Ivanovich Churbanov; 1933-yil aprel—1937-yil aprel — Aliyev Islom Sodiqovich (qamoqqa olingan, repressiya qilingan); 1937-yil aprel—1937-yil iyul — Rizayev Davlet (viloyat komiteti birinchi kotibi vazifasini bajaruvchi); 1937-yil iyul—1937-yil avgust — Saidxonov Abbosxon Abdusaidovich (viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi vazifasini bajaruvchi, hibsga olingan, Stalin roʻyxati boʻyicha qatagʻon qilingan); 1937-yil avgust—1937-yil oktyabr — Baltayev Karim (viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi vazifasini bajaruvchi); 1937-yil oktyabr—1937-yil oxiri — Pavlov Vasiliy Mixaylovich (viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi vazifasini bajaruvchi); 1939-yil yanvar—1941-yil aprel — Xoliqov Qurbonboy; 1941-yil aprel—1946-yil oktyabr — Kamolov Sobir Kamalovich; 1946—1949-yil oktyabr — Seitov Pirjan; 1949—1950 — Qambarov Tursun; 1950—1952-yil yanvar — Seitov Pirjan; 1952—1956-yil yanvar — Mahmudov Arzi; 1956—1963-yil mart — Mahmudov Nosir; 1963-yil mart—1984-yil 13-avgust — Kamolov Qallibek; 1984-yil 13-avgust—1989-yil 26-iyul — Saliqov Kakimbek; 1989-yil 26-iyul—1991-yil 18-yanvar — Niyetullayev Sagindik Daulatyarovich; 1991-yil 18-yanvar—1991-yil 14-sentyabr — Shamshetov Dauletbay Nuratdinovich.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Кара-Калпакский - Каракалпакский областной комитет ВКП(б) - КП(б) - КП Узбекистана - Каракалпакский республиканский комитет КП Узбекистана".
2. ↑  [*sayt ishlamaydi*] Kniga pamyati repressirovannix bakinsev]
3. ↑  „Сталинские списки". 31-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2010-yil.
4. ↑  „Камалов Каллибек".
5. ↑  „ШАМШЕТОВ Даулетбай Нуратдинович".
Paul de Vos
**Tyulenlar**, quloqli tyulenlar, haqiqiy tyulenlar (Phocidae) — kurakoyoqlilar turkumiga mansub sut emizuvchilar oilasi. Haqiqiy T.da quloq suprasi boʻlmaydi. Oyoklari nisbatan kalta, quruqlikda harakatlanishda ishtirok etmaydi. Junlari dagʻal, tivitsiz. T. 13 urugʻ [yoʻlyoʻl T. Grenlandiya T.i, dengiz quyonlari (gʻar bir urugʻda bittadan tur), nerpalar, dengiz monaxlari, dengiz fillari] va 18 turni oʻz ichiga oladi. Subtropikdan shimolgacha boʻlgan barcha dengizlarda hamda Antarktikada tarqalgan. Monax T. tropik dengizlarda uchraydi. Asosan, qirgʻoqqa yaqin yashaydi. Ayrim turlari ichki suv havzalarida tarqalgan. Koʻpchilik turlari migratsiya qiladi. Ayrim turlari ovlanadi. Oddiy tyulenning uz. 1,6—1,8 m, vazni 80–100 kg; Uzok, Sharq kenja turining bolasi uzun va mayin oq yungli. Boshqa kenja turlari tugʻilgan bolasining yungi qora. Voyaga yetgan T. yungi krramtir-kulrang dogʻli. Atlantika va Tinch okean havzasida tarkalgan. Muz ustida va sohilda bolalaydi. Asosan, baliqdar bilan oziqlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Akutak** (inuitsk. ᐊᑯᑕᖅ ,inglizcha: *) — Alyaska va Shimoliy Kanadadagi eskimoslar orasida keng tarqalgan eskimo taomidir. „Eskimo muzqaymoq" nomi bilan ham tanilgan (inglizcha:* ). Alyaskaliklarning oʻzlari taom nomini „agudak" deb talaffuz qilishadi, bu yupik tilidan „yogʻli va aralash narsa" deb tarjima qilinadi.

Retsept
-------

Anʼanaga koʻra, piyola bugʻu, morj yoki muhr yogʻi asosida tayyorlanadi, bu taom turiga qarab turli xil ingredientlar qoʻshiladi: rezavorlar (klyukva, uzum, malina, koʻkat, malina), oʻtlar va toʻplangan ildizlar bilan dala sichqonlari va boshqa mos mahsulotlarning teshiklaridan. Shakar odatda tamga koʻra ishlatiladi. Baʼzan qizil ikra yoki kiyik goʻshti ham qoʻshiladi. Hozirgi vaqtda hayvon yogʻlari oʻsimlik moylari bilan faol ravishda almashtirilmoqda. Iisteʼmol qilinishdan oldin barcha masalliqlar yaxshilab aralashtiriladi va sovutiladi, shuning uchun akutak anʼanaviy muzqaymoq bilan bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  „Lesson One: Words" (en).  Alaskool. 2007-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 27-iyul.
2. ↑  „Акутак". *veryinteresing.com* (2013-yil 21-iyul). 2017-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 27-iyul.
**Myunxen** — Germaniyadagi shahar, Alp togʻlari etagida, Izar daryosi boʻyida. Bavariya yerining maʼmuriy markazi. Aholisi 1,2 mln. kishi (1999). Transport yoʻllarining yirik tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning muhim sanoat, savdomoliya, ilmiy va madaniy markazlaridan. Elektrotexnika, radioelektronika, optika-mexanika, umumiy va transport mashinasozligi (jumladan, avtomobilsozlik, lokomotivsozlik va samo-lyotsozlik), harbiy, kimyo, trikotaj, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Metropoliten kurilgan. Maksimilian nomidagi universitet, FA, Nafis sanʼat akademiyasi, Bavariya milliy muzeyi, etnografiya muzeyi, kartinalar galereyasi, gliptoteka (haykaltaroshlik sanʼati muzeyi) va boshqa bor. M. oʻrnida 8-asrda qishloq boʻlgan. 1158-yildan shahar huquqini olgan. 13-asrdan 1871-yilgacha Bavariya poytaxti. Olmoniya imperiyasi tuzilgach (1871), shahar Bavariya bilan birgalikda uning tarkibiga kirgan. Meʼmoriy yodgorliklardan 13—19-asrlarda qurilgan binolar saqlangan. M. da muntazam ravishda xalqaro yarmarkalar oʻtkazilib turiladi. 1972-yilda M.da 20-Olimpiya oʻyinlari boʻlib oʻtgan.

**München** Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan shahardir. Maydoni – 310,43 km2. Aholisi – 1 410 259 kishi (2011).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Germaniya | *Germaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Makroiqtisodiy model** - iqtisodiymatematik modellarning uzviy qismi, butun iqtisodiyotni va uning eng muhim tarmoqlari, sektorlari, sohalari rivojlanishini matematik shaklda aks ettiruvchi iqtisodiymatematik model. Makroiqtisodiy model iqtisodiyotni yagona tizim sifatida ifodalab, uning umumlashtirilgan moddiy va moliyaviy koʻrsatkichlari: yalpi ichki mahsulot, isteʼmol, investitsiya, bandlik, foiz stavkalari, pul miqdori va boshqalarning oʻzaro bogʻliqligini koʻrsatadi. Makroiqtisodiy modelni tuzishning asosiy maqsadi makroiqtisodiy bogʻlanishlardan iborat turli hodisalarni soddalashtirilgan shaklda ifodalash orqali uning yechimini topishdir. Makroiqtisodiy model tuzish jarayonida oʻrganilayotgan hodisanyng muhim omillari aniqlanib, yechilishi kutilayotgan muammo uchun muhim boʻlmagan jihatlar tushirib qoldiriladi. Makroiqtisodiy model tuzish quyidagi bosqichlarni oʻz ichiga oladi: a) tadqiqotning predmeti va maqsadi soddalashtirilgan holda belgilanadi; b) kuzatilayotgan makroiqtisodiy tizimning maqsadga muvofiq tarkibiy va funksional unsurlari ajratib olinib, ularning eng muhim sifat tavsiflari aniqlanadi; v) Makroiqtisodiy model unsurlarining oʻzaro bogʻlanishi, ketma-ketligi belgilanadi va uning matematik modeli keltiriladi; g) matematik modelda hisobkitoblar amalga oshiriladi va olingan natija tahlil qilinadi. Makroiqtisodiy model nazariy tadqiqot sifatida sinov va asoslashni talab etadi. Jamlangan statistik maʼlumotlarni Makroiqtisodiy modelga tushirish ehtimoldagi makroiktisodiy oqibatlarga oldindan baho berish im-konini beradi. Tarmoklararo balans, davlat daromadlari va harajatlari balansi, toʻlov balanslarini hisoblash Makroiqtisodiy modelga misol boʻla oladi.

Shonazar Ermamatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fil toshbaqa** (Geochelone elephantopus) — quruqlikda yashovchi toshbaqalarning bir turi. 10 kenja turi maʼlum (shundan bir nechtasi qirilib ketgan). Kosasining uz. 150 sm cha, boʻyi 60 sm cha. Voyaga yetganlarining ogʻirligi 100 (baʼzilari 400) kg cha. Erkagi urgʻochisiga nisbatan yirik. Fil toshbaqa Galapagoss orollarida tarqalgan. Oʻsimliklar bilan oziqlanadi. 12—14 oygacha suvsiz va oziqsiz yashay oladi. Urgʻochisi noyabr —aprelda yerni oʻyib (40 sm chuqurlikda), 2—22 ta sharsimon oq tuxumini (tovuq tuxumidan katta) koʻmib qoʻyadi. Tuxumdan bolasi (70 g) 6—7 oyda chikadi. Mazali goʻshti, yogʻi va hayvonot bogʻlari uchun koʻplab ovlanganidan soni kamayib ketgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Social Media Marketing** (**SMM**; Tarjimasi: ,,Ijtimoiy tarmoqlarda marketingʻʻ), mahsulotlar, tovarlar va xizmatlarni ijtimoiy tarmoqlarda tanitish, uni yurgizish. Social Media Marketing bevosita har xil jamoalar, jamiyatlar, foydalanuvchilar guruhlari bilan ishlash ham hisoblanadi. SMM hozirda nafaqat katta kompaniyalar, oʻz bozorlari faollari, balkim, oʻrta va kichik biznes vakillari ham keng miqyosida foydalanishmoqda. Uning yordamida ular, oʻz mijozlari bilan qayta aloqani yoʻlga qoʻyishmoqda.

SMM yordami bilan hal qilish mumkin boʻlgan vazifalar
-----------------------------------------------------

* brand yaratish va uni yurgizish/tanitish;
* brandni mashhur qilish, unga boʻlgan qiziqishni oshirish;
* PR;
* kompaniya saytiga tashrif buyuruvchilar sonini oshirish;
* mijozlar, foydalanuvchilarda xizmat, tovar va mahsulot yuzasidan paydo boʻlgan savollar tezkor javob berish, xizmat koʻrsatish.

SMM hozirda bajaradigan vazifasiga koʻra noananaviy qurollardan biri hisoblandi. Shunga qaramay, hozirda koʻpchilik mutaxassislar juda katta qiziqish va uning kelajagiga katta ishonch bilan qarashayotgan vosita hisoblanadi.

SMM Oʻzbekistonda
-----------------

Hozirgi kunda Oʻzbekistonda ham SMM rivojlanmoqda. Foydalanuvchilar 2019-yilga nisbatan 49% oshdi. 18 milliondan oshiq Internet foydalanuvchilar Telegram ijtimoiy tarmogʻidan foydalanib kelmoqda. Bu raqamga asoslanib aytish mumkinki, Telegram Oʻzbekistonda eng ommabop ijtimoiy tarmoq deb hisoblash mumkin. Hozirgi kunda telegram, instagram, YouTube va Tik tok ijtimoiy tarmoqlari orqali aktiv holatda foydalanib kelinmoqda.

SMM chi nima bilan shug’ullanadi?
---------------------------------

* publikatsiya qilish uchun postlarni tayyorlaydi, kontent reja tuzadi
* kontent yaratish jarayonlarini nazorat qiladi: matnlarni yozish, dizaynini yaratish, video roliklar yaratish
* infopovodlarni kuzatib yuradi va ularga kompaniya nomidan fikr bildiradi
* potensial mijozlarning savollariga javob beradi. Sharhlarga izoh qoldiradi
* Ijtimoiy tarmoqlarda pullik reklamani yoqadi
* SMMning samaradorligini kuzatadi va tahlil qiladi

SMMning samaradorligini qanday aniqlashimiz mumkin?
---------------------------------------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Samaradorlikni aniqlashda harbir ijtimoiy tarmoq kesimida yoki umumiy baholash kerak bo’ladi. Marketing metrikalar quidagilardan iborat:

* Ijtimoiy tarmoqlardan korxona saytiga o’tganlar soni
* Ijtimoiy tarmoqlardan kelgan foydalanuvchilarni saytda o’zini tutishini ko’rish orqali
* Konversiya.

Manbalar
--------


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |