recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Yordam uchun signal ishora:1. Kaftni ko'tarish va bosh barmoqni kaftga qarab bukish
2. Qolgan to'rt barmoqni ham kaftga qarab bukish

**Yordam ishorasi** (yoki **uydagi zoʻravonlikda qoʻllaniladigan ishora**) bu bir qoʻli bilan ishlaydigan imo-ishora boʻlib, u videoqoʻngʻiroq orqali yoki shaxs tomonidan oʻzini tahdid ostida his qilayotganda yordamga muhtojligi haqida ogohlantirish uchun foydalanishi mumkin. Ushbu ishora butun dunyo boʻylab COVID-19 pandemiyasi bilan bogʻliq. Oʻz-oʻzini izolyatsiya qilish choralari bilan bogʻliq vaziyatda oiladagi zo'ravonlik holatlarining koʻpayishiga qarshi kurashish vositasi sifatida yaratilgan.

Ishora bir qoʻlni yuqoriga koʻtarib, bosh barmogʻini kaft ichiga bukib, soʻngra boshqa toʻrtta barmoqlarni jipslashtirib pastga bukish orqali amalga oshiriladi. (5-4-0) Ramziy maʼnoda bosh barmogʻini qolgan barmoqlar bilan ushlab turish tushuniladi. U bir harakat bilan emas, balki bir necha harakatda boʻlishining sababi zugʻm oʻtkazuvchi insonning buni payqamasligi.

Yordam Kanada ayollar jamgʻarmasi tomonidan yaratilgan. 2020-yil 14-aprelda ommaga taqdim etilgan. Tez orada u TikTok ijtimoiy video platformasi orqali tarqaldi va Xalqaro ayollarni moliyalashtirish tarmogʻi (WFN) tomonidan qabul qilindi. Bu Kanada va xalqaro axborot tashkilotlari tomonidan oiladagi zoʻravonlik holatlarining koʻpayishi muammosiga zamonaviy yechim topishga yordam bergani uchun keng maqtovga sazovor boʻldi.

Zoʻravonlar bunday keng tarqalgan usuldan xabardor boʻlishlari mumkinligi haqidagi xavotirlarga eʼtibor qaratib, Kanada ayollar jamgʻarmasi va boshqa tashkilotlar bu signal faqat ayollar orasida tarqalishiga harakat qildilar.

Manbalar
--------

1. ↑  *Brooke, Bobb*. „'Signal for Help' Is a New Tool for Abuse Victims During the Coronavirus Lockdown and Beyond". *Vogue* (28-aprel 2020-yil). Qaraldi: 6-may 2020-yil.
2. ↑  *Graham-Harrison, Emma*. „Lockdowns around the World Bring Rise in Domestic Violence". *The Guardian* (28-mart 2020-yil). Qaraldi: 6-may 2020-yil.
3. ↑  *Nadia, Ebrahim*. „This Secret Signal Could Help Women in Lockdown with Their Abusers". Refinery29 (22-aprel 2020-yil). Qaraldi: 6-may 2020-yil.
4. ↑  „Signal for Help Campaign Launches to Help People Experiencing Gender-Based Violence During Home Isolation". McGill University (14-aprel 2020-yil). Qaraldi: 7-may 2020-yil.
5. ↑  „Self-Isolation Is Fuelling a Rise in Gender-Based Violence". *Elle Canada* (14-aprel 2020-yil). Qaraldi: 7-may 2020-yil.
6. ↑  *Alexandra, Jardine*. „This simple hand signal sends an alert about domestic abuse during the coronavirus crisis". *AdAge* (4-may 2020-yil). Qaraldi: 7-may 2020-yil.
7. ↑  *Midori, Aoki*. „『家にとどまって』 ～その家が安全ではなかったら？～". NHK (20-aprel 2020-yil). Qaraldi: 7-may 2020-yil.
8. ↑  *Jonathan, Forani*. „Code words, hand signals and social media: How attempts to help abuse victims might backfire". CTV News Toronto (16-aprel 2020-yil). Qaraldi: 7-may 2020-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Oʻzbegim (maʼnolari).

**„Oʻzbegim"**, toʻliq nomi **Oʻzbegim: Sheʼrlar, dostonlar, hajviyalar, muxammaslar, tarjimalar** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Ilk bor 2017-yil Toshkent shahrida „Yangi asr avlodi" nashriyotida lotin yozuvida chop etilgan. 2019-yil ayni nashriyotda ayni ISBN kod bilan va hech bir oʻzgarishsiz qayta chop etilgan.

Toʻplam „Yangi asr avlodi" nashriyotining „Kamolot kutubxonasi" ruknida nashr qilingan. Unga shoirning sheʼrlari, „Nido" va „Ruhlar isyoni" dostonlari, Matmusa obrazi haqidagi hajviyalari, muxammaslari va Ibn Sino, Hofiz Sheroziy, Bedil, Mirzo Gʻolib, Aleksandr Pushkin hamda Sergey Yesenin asarlaridan tarjimalari kiritilgan.

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Feruza Quvonova – muharrir, Sadoqat Qarshiboyeva – musahhih, Sunnat Musamedov – sahifalovchi, Shohrurh Hoshimov – badiiy muharrir, Umidbek Yaxshimov – texnik muharrir. Kitob adadi – 10 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑  „„Oʻzbegim", Yangi asr avlodi NMM".  Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston milliy kutubxonasi. Qaraldi: 8-dekabr 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* „Oʻzbegim" Kitobim saytida


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Struktura** (lot. structure — tuzilish, bogʻlanish) — 1) muayyan narsalarning tuzilishi, qurilishi; tarkibiy qismlarning oʻzaro bogʻliqligi; 2) obʼyektning yaxlitligi va aynan oʻzligini anglatadigan, yaʼni tashqi va ichki oʻzgarishlarda asosiy xususiyatlarini saqlab qoladigan barqaror aloqalari majmui. S. sistemani tashkil etadi. S. narsa va hodisani bir xil yoki har xil jinsliligi, uning muayyan nisbiy mustaqil qismlarga, elementlarga, komponentlarga boʻlinishini; bu qismlar, elementlar, komponentlarning oʻzaro taʼsir va aks taʼsirlarini, ular oʻrtasidagi aloqadorlik va bogʻlanishlarni, bu bogʻlanishlarga oid qonuniyatlarni; narsa yoki hodisaning qanday elementlardan tashkil topganligidan katʼi nazar, bu elementlarning organik birligini, ularning yaxlitligi va bir butunligini ifodalaydi. S.ni bilish — elementlarni aniklash, ularning oʻzaro aloqadorliklarini aniklash, bu elementlar bir butunligining oʻziga xos tabiatini tushunib olishdir.

Keyingi vaqtlarda tabiatshunoslik va ijtimoiy fanlar sohalarida tadqiqot obʼyektini chuqurroq oʻrganish maqsadida sistemali yondashish, strukturaviy analiz usullari ishlab chiqildi. Bu usullarning qoʻllanishi ularning samarali va istiqbolli ekanligini koʻrsatmoqda. Olamni falsafiy va tabiiyilmiy bilish real mavjud sistemalarning S. xususiyatlarini bilishga ancha toʻgʻri keladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**George Gotthilf Eitel** (1858-yil 28-sentyabr – 1928-yil 8-fevral) amerikalik jarroh, 1912-yilda Minnesota shtatining Minneapolis shahrida Eitel kasalxonasini loyihalashtirgan va qurgan. Eitel 1927-yilgacha oʻn besh yil davomida uning shtab boshligʻi boʻlgan.

Birinchi jahon urushi paytida u nemis merosi uchun taʼqib qilingan. Eitel yevgenika jamiyatining faol aʼzosi boʻlgan va u va uning jiyani erta jarrohlik sterilizatsiyasini amalga oshirganligi bilan eslanadi.

***`Oila va taʼlim`***
----------------------

Eitel Minnesota shtati Chaska yaqinidagi fermada Germaniyaning Vyurtemberg shahridan muhojir boʻlgan **Jon G.** va **Meri (Ulmer) Eitel** oilasida tugʻilgan. Chaskadagi Moraviya akademiyasida tahsil olgan. Otasi uni oilaviy un tegirmoniga qoʻshishni xohlardi. Eitel dastlab oʻqituvchi boʻlishni xohladi, lekin fikrini oʻzgartirdi va mahalliy shifokorga shogird boʻldi.

Eitel tibbiyot sohasidagi taʼlimini moliyalashtirish uchun ikki yil davomida uyma-uy yurib kitob sotgan. 1885-yilda u Minneapolisdagi Minnesota kasalxonasi kollejiga oʻqishga kirdi va uch yildan soʻng uni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Keyin u Berlin universitetida bir yil tahsil oldi va AQShga qaytganidan soʻng Vashingtonning Centralia shahrida ikki yil jarrohlik amaliyotini oʻtkazdi. 1891-yilda Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakultetini tamomlagan. U 1908-yil yanvar oyida Siu-Fols shahrida Jannet E. Larsenga (1875-yil 6-iyulda Mona shtatida tugʻilgan) turmushga chiqdi. Ularning farzandlari yoʻq edi. Uning ukalaridan biri **Devid Eytel** kasalxonasida kotib boʻlib ishlagan. Devidning oʻgʻli Jorjning oʻrniga doktor Jorj D. Eitel edi.

`***Karyera***`
---------------

Eitel Minnesota shtati Chaska yaqinidagi fermada Germaniyaning Vyurtemberg shahridan muhojir boʻlgan **Jon G. va Meri (Ulmer) Eitel** oilasida tugʻilgan. Chaskadagi Moraviya akademiyasida tahsil olgan. Otasi uni oilaviy un tegirmoniga qoʻshishni xohlardi. Eitel dastlab oʻqituvchi boʻlishni xohladi, lekin fikrini oʻzgartirdi va mahalliy shifokorga shogird boʻldi. Eitel tibbiyot sohasidagi taʼlimini moliyalashtirish uchun ikki yil davomida uyma-uy yurib kitob sotgan. 1885-yilda u Minneapolisdagi Minnesota kasalxonasi kollejiga oʻqishga kirdi va uch yildan soʻng uni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Keyin u Berlin universitetida bir yil tahsil oldi va AQShga qaytganidan soʻng Vashingtonning Centralia shahrida ikki yil jarrohlik amaliyotini oʻtkazdi. 1891-yilda Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakultetini tamomlagan. U 1908-yil yanvar oyida Siu-Fols shahrida **Jannet E. Larsen** (1875-yil 6-iyulda Mona shtatida tugʻilgan) bilan turmush qurdi. Ularning farzandlari yoʻq edi. Uning ukalaridan biri Devid Eitel kasalxonasida kotib boʻlib ishlagan. Devidning oʻgʻli Jorjning oʻrniga doktor Jorj D. Eitel edi.

***`Manbalar`***
----------------

1. ↑  „Eitel Hospital", *Wikipedia* (inglizcha), 2023-04-26, qaraldi: 2023-09-18
2. ↑  „National Register of Historic Places Registration Form" (inglizcha) (PDF). Qaraldi: 17-sentyabr 2023-yil.
**Parta** — Maktab mebeli buyumi,  yozuv stoli,  oʻrta (baʼzan  maktabgacha) taʼlim tizimi oʻquvchilari uchun moʻljallangan. Odatda, parta ikki kishi uchun moʻljallangan.

Tarixi
------

Erisman maktab partasi 1870 yilda kashf qilingan va 5 yil oldin Germaniyada nashr qilingan Farner chizmalariga asoslangan. Jihozning birinchi analogi  Uygʻonish davrida paydo boʻlgan, keyinchalik u maktab partasiga aylantirilgan.

Xabarov mahalliy tarix muzeyidagi 40-50 yil maktab partasi
Rus-shveytsariyalik gigienist Fyodr Fyodrovich Erisman 28 yoshda koʻz va taʼna kasalliklarining paydo boʻlishini oʻquvchining stol oldidagi notoʻgʻri pozitsiyasiga bogʻliqligini oʻrganib „ Miyopiyaning kelib chiqishiga maktablarning taʼsiri" ilmiy ishini nashr etdi. Va shundan soʻng u yangi jihozni taklif etdi. Erisman maktab partasining toʻgʻri qurilmasi oʻquvchi yozishi, oʻqishi, chizishi uchun yaxshi sharoitlar yaratadi: u shunday qilingan ediki, kitob yoki daftardagi matnni faqat toʻgʻri burchak ostida oʻqib boʻlardi. Erisman uzoq vaqt koʻz kasalliklarini davolash bilan shugʻullangani tufayli u oʻqish uchun eng optimal masovani ham hisobga olgan — 30-40 santimetr. Partaga oʻtirib, egilib boʻlmasdi.
Erisman partasi birkishilik edi. Lekin keyinchalik „Zemlya i volya" inqilobiy harakatida ishtirok etganligi uchun ural qishlogʻiga surgun qilingan peterburg studenti Pyotr Feoktistovich Korotkov Erisman partasini mukammallashtirdi. U partani ikkikishilik qildi, bolalarga turish oson boʻlishi uchun ochiladigan qopqoqni oʻylab topdi.
Buning uchun Korotkov 1887 yilda Ural-Sibir sanoat koʻrgazmasida kumush medal va ixtiro diplomini oldi.

Konstruktsiya
-------------

Skameyka oʻrindigʻining balandligi pastgi oyoq uzunligiga toʻgʻri kelishi kerak. Toʻgʻri oʻtirganda tizza boʻgʻimidagi oyoq toʻgʻri burchakda bukilgan boʻladi. Oʻrindiqning chuqurligi oyoqning son qismining 2/3 — 3/4 qismi oʻrindiqda boʻlishini taʼminlashi kerak. Partaning orqa tomoni bir yoki ikki bardan iborat boʻladi.

Qiziq faktlar
-------------

 Varshavada (Polsha) shahar markazida maktab stoliga yodgorlik oʻrnatilgan.

 Varshavadagi partaga oʻrnatilgan yodgorlik.

Manbalar
--------

1. ↑  *Сидоров, Сергей* „Школьная парта" (ruscha). *Сайт педагога-исследователя*.  Сидоров С.В. (24-fevral 2016-yil). Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  *Мельниченко, Наталья* „История школьной парты" (ruscha). *LAVANDA.LIFE*.  Натальи Мельниченко (14-yanvar 2017 yil). 18-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Ода школьной советской парте" (ruscha). *cbsykt.ru* (cbsykt.ru). Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Afra Saraçoğlu** (turkcha. *Afra Saraçoğlu*; tugʻ. 1997-yil 2-dekabr, Istanbul, Turkiya) — turk aktrisasi va modeli. 2017-2018-yillarda „Fozilet xonim va uning qizlari" serialida bosh rolni o‘ynagan, shundan so‘ng u mashhurlikka erishgan.

Biografiya
----------

Afra Sarachoʻgʻlu 1997-yil 2-dekabrda Istanbulda tugʻilgan. Yoshligidan onasi uni yolgʻiz tarbiyalagan. Qiz toʻqqiz yoshga toʻlganda, ota-onasi ajrashishgan. Ajralishdan keyin onasi Afra bilan birga Antaliyaga koʻchib oʻtdi va boʻlajak aktrisa otasi bilan barcha munosabatlarni uzishga qaror qildi. Afra 14 yoshida onasiga moliyaviy ahvolini yaxshilashga yordam berish uchun katta kuch sarflashga qaror qildi. Qiz onasi bilan gaplashdi va u vaqtincha uning impresariosiga aylandi. Uning onasi 5 yil davomida u uchun foydali shartnoma imzolashga muvaffaq boʻldi va u modellik biznesida kirdi.

Martaba
-------

Saracho‘g‘lu Antaliyadagi maktablardan biriga qabul qilingan va shundan so‘ng Turkiyadagi Anadolu universitetiga o‘qishga kirishga qaror qilgan. U modellashtirish biznesida yaxshi muvaffaqiyatlarga erishdi. Koʻpincha moda namoyishlarida qatnashadi, shuningdek, reklama roliklarida rol oʻynagan va koʻplab mashhur turk jurnallarining muqovalarini bezatgan. Shunga qaramay, u oʻzini film ijodkorligida sinab koʻrishga qaror qildi. Afra oʻzining ilk aktyorlik tajribasini „Ikkinchi imkoniyat" teleserialida oldi, unda Oʻzjan Deniz, Nurgul Yeshilchay, Mesut Can Toʻmay va boshqa mashhur aktyorlar bilan suratga tushdi. Asosiy rollardan birini oʻynagach, Afra yangi loyihalarda ishtirok etish uchun takliflar ola boshladi. 2017-yilda Afra yana ikkita loyihada ishtirok eta boshladi.

2018-yilda „Opa-singillarning bolalari" seriali chiqdi, unda qiz asosiy rollardan birini egalladi. Aktrisa bor-yo‘g‘i 6 ta filmda rol o‘ynagan, ulardan eng mashhuri „Fozilet xonim va uning qizlari" filmidir. 2018-yilning yanvar oyida u Alp Navruz bilan birgalikda sport kiyimlari ishlab chiqaruvchi Hummel kompaniyasining reklama yuziga aylandi.

Yutuqlar
--------

* Turkiya yoshlari mukofoti: Eng yaxshi yordamchi ayol roli.
* 45-Oltin kapalak mukofotlari: Yorqin yulduz mukofoti.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
Sapporo shimolidagi Ishikari daryosi
**Ishikari daryosi** (yaponcha: *石狩川* *Ishikari-gawa*?) — uzunligi boʻyicha Yaponiyada uchinchi va Xokkaydoda eng uzun boʻlgan 268 kilometrlik daryo. Daryo 14 330 kvadrat kilometr maydonni suv bilan taminlaydi  va bu jihatdan Yaponiyadagi ikkinchi eng oʻrinda turadi.

Ushbu daryo Daisetsuzan vulqon guruhidagi Ishikari togʻidan boshlanadi va Asahikava va Sapporo orqali oqib oʻtadi. Daryoning asosiy irmoqlariga Chubetsu, Uryu, Sorachi va Toyohira daryolari kiradi. 40 000 yil oldin Ishikari daryosi Tomakomai orqali Tinch okeaniga quyilgan. Shikotsu vulqonidan otilib chiqqan lava daryo yoʻlini toʻsib qoʻydi va daryo irmogʻi Ishikari koʻrfazi tomon burildi.

Daryo nomi Aynu tilidan kelib chiqqan boʻlib, „bir narsaning oʻzini aylantirmoq" maʼnosini beradi Bundan koʻrinib turibdiki, daryo bir vaqtlar Ishikari tekisligida aylana boʻlib oqqan va Yaponiyadagi eng uzun daryo boʻlgan Shinano daryosi kabi uzun boʻlgan. Asrlar davomida amalga oshirilgan keng koʻlamli qurilish va dehqonchilik loyihalari Ishikari daryosini taxminan 100 kilometrga qisqartirdi, shuningdek, daryoning tekisligida koʻplab kichik koʻllar paydo boʻlishiga olib keldi va uning yoʻnalishini oʻzgartiradi.

Ishikari daryosi boʻyidagi landshaft va inson faoliyati, ayniqsa ijarachi dehqonlarning ogʻir hayoti 1929-yilda yapon yozuvchisi Takiji Kobayashi tomonidan nashr etilgan „The Absentee Landlord" romanida tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ishikari" (ja).  Ministry of Land,Infrastructure and Transport and Tourism Hokkaido Regional Development Bureau. 17-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-may 2009-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Ishikari-gava — Britannica

Koordinatalari: 43°28′49″N 141°52′10″E﻿ / ﻿43.48028°N 141.86944°E﻿ / 43.48028; 141.86944GO
**Amerikan Angus** - Amerikada goʻshti uchun boqiladigan qoramollar zoti. U Shotlandiyadagi qoramollarning Aberdin Angus zotiga borib taqaladi, lekin faqat qora rangda boʻlishi mumkin. Qizil rangdagilari Amerika Angus Assotsiatsiyasida roʻyxatdan oʻtmagan. Ammo Red Angus sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan. 

Qora rangli Angus

Tarixi
------

 Chikagodagi xalqaro fond koʻrgazmasida ushbu zotga mansub boʻlgan chempionlar guruhi, 1911-yil
Shotlandiyadagi Aberdin Angus zotining bir nechta vakili taxminan 1859-yilda Kanadaning Monreal shahriga olib kelingan, ammo bundan keyin nima boʻlgani haqida boshqa hech narsa maʼlum emas. Ushbu zotning Qoʻshma Shtatlarga eng birinchi olib kelinishi 1873-yilga toʻgʻri keladi. Shotlandiyalik mulkdor Jorj Grant Kanzas shtatining Viktoriya shahridagi yashash joyiga ushbu zot vakillaridan bir nechtasini olib keladi, ularni Texasning Longhorn zoti bilan chatishtirishadi. 1878-yildan 1883-yilgacha Qoʻshma Shtatlarga bosh Amerika angus zotli qoramollar import qilingan. Oʻsha yili Chikagoda (Illinoys shtati) 60 aʼzoni oʻz ichiga olgan Amerika Aberdin-Angus zotdorlari assotsiatsiyasi tashkil etildi, nomi 1950-yillarda Amerika Angus Assotsiatsiyasi deb oʻzgartirildi.

1917-yilga qadar ham qora ham qizil qoramollar uyushmaning Naslchilik kitobiga kiritilishi mumkin edi. Biroq, keyinchalik, qizil rangli qoramollarni roʻyxatga kiritish taʼqiqlandi. 1954-yildan beri ular Amerika Qizil Angus Assotsiatsiyasi tomonidan alohida qilib roʻyxatga olingan. 

2010-yilda Amerika Angusi soni taxminan 7005320000000000000♠320000 boshni tashkil etdi, deyarli 7005300000000000000♠300000 nasldor sigirlar va 7004220000000000000♠22000 dan ortiq roʻyxatga olingan buqalar bu Qoʻshma Shtatlardagi eng koʻp goʻsht beradigan qoramol zotiga aylandi. 2021-yilda zotning saqlanish holati DAD-ISga „xavf ostida emas" deb xabar qilindi.

Foydalanish
-----------

Amerika angusi goʻsht beruvchi zot boʻlib, faqat shu maqsadda yetishtiriladi va koʻpaytiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Breed data sheet: Angus / United States of America (Cattle). Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Accessed October 2021.
2. ↑  Valerie Porter, Lawrence Alderson, Stephen J. G. Hall, D. Phillip Sponenberg (2016). Masonʼs World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding (sixth edition). Wallingford: CABI. ISBN 9781780647944.
3. ↑  Frank Flanders, James R. Gillespie (2015). Modern Livestock & Poultry Production. Boston, Massachusetts: Cengage Learning. ISBN 9781133283508.
 Jim Hewitson (1995 [1993]). Tam Blake & Co.: the story of the Scots in America. Edinburgh: Canongate Books. ISBN 0862415594.
4. ↑  Bob Hough (2005). History of the Red Angus. Denton, Texas: Red Angus Association of America.
5. ↑   Frequently asked questions about the world’s largest beef breed registry. American Angus Association. Archived 8 March 2016.
**Istanbul Topkapi Universiteti** *(eski nomi Istanbul Ayvansaray Universiteti)* Turkiyaning Istanbul viloyatida joylashgan fond universitetidir. *Vazirlar Kengashi*ning 2009-yil 21-apreldagi qarori bilan *Platon kasb-hunar maktabi* nomi ostida 4 ta boʻlim biln tashkil etilgan. 2016-yilning noyabr oyida Ayvansaray Taʼlim Jamgʻarmasi tomonidan **Istanbul Ayvansaray Universiteti** tashkil etildi va Platon kasb-hunar maktabi Universitet tarkibiga kiritildi. 2016-yildan 60 dan ortiq yoʻnalishda ta’limni davom ettirgan Istanbul Ayvansaray Universiteti talabalar tomonidan eng ko’p tanlanadigan universitetlar qatoriga kirdi.

Tarix
-----

2009-yilda direktor Sinan Chetin hamda bir guruh ishbilarmon va akademiklar tomonidan Platon kasb-hunar maktabiga asos solindi. Keyinchalik 2016-yili Istanbul Ayvansaray Universiteti tarkibiga oʻtkazilgan. Sinan Chetin dastlabki davrda vasiylik kengashi raisi edi. Koʻp oʻtmay uning oʻrnini Tolga Yazıcı egalladi. 

2019-yil oxirida Nihat Qizil Tolga Yazıcıdan vasiylik kengashi raisligini qabul qilib oldi va u bugungi kunda ham kengash raisi.

Universitet nomi 2022-yilda Istanbul Ayvansaray Universiteti nomidan **Istanbul Topkapi universiteti**ga oʻzgartirildi. Dastlab ta’lim faoliyatini birgina bino bilan boshlagan universitet hozzirda 5 ta kampus va 100000 m² maydon bilan oʻz faoliyatini davom ettirmoqda.

Ayni paytda universitet 25 ta magistratura va doktorantura, 35 ta bakalavriat, 56 ta aspirantura yoʻnalishlari boʻyicha taʼlim berib kelmoqda. Istanbul Topkapi Universiteti fanlararo dasturlari, tajribali akademik xodimlari va zamon talablariga javob beradigan texnologiyalari bilan sifatli taʼlim berishni oʻz oldiga maqsad qilgan.

Akademik birliklar
------------------

**Fakultetlar**

* Tasviriy sanʼat, dizayn va arxitektura fakulteti
* Iqtisodiyot, maʼmuriy va ijtimoiy fanlar fakulteti
* Muhandislik fakulteti
* Sport fanlari fakulteti
* Sogʻliqni saqlash fanlari fakulteti

Kampuslar
---------

* Kazlicheşme kampusi
* Balat kampusi
* Shishli gastronomiya kampusi
* Levent TSYD Sport fanlari kampusi
* Yenibosna kampusi

Havolalar
---------

Rasmiy sayt

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarihçe İstanbul Ayvansaray Üniversitesi". *www.ayvansaray.edu.tr*. 30-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktyabr 2021-yil.
2. ↑  „İstanbul Ayvansaray Üniversitesi Mütevelli Heyeti". 19 -avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19 -avgust 2022-yil.
3. ↑  „Ayvansaray Üniversitesi’nin yeni ismi ne oldu" (Turk tilida). 11 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentabr 2023-yil.
**Daisen** (yaponcha: *大山町* *Daisen-chō*?) – Yaponiyaning Tottori prefekturasining Saihaku tumanida joylashgan shaharchadir.

Geografiyasi
------------

Daisen Sayhaiku tumanining gʻarbiy qismida joylashgan. Shaharning shimolida Yapon dengizi boʻylab keng qirgʻoq bor va uning ichki hududi Chugoku mintaqasiga qadar choʻzilgan. Amida daryosi shimoldan Yapon dengizi tomon oqadi. Shaharning katta qismi Daisen-Oki milliy bog'i chegaralarida joylashgan.

  

### Iqlimi

Chizu nam iqlimga ega (Köppen *Cfa*). Chizuda oʻrtacha yillik harorat 15.0 °C (59.0 °F). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1,801.6 mm (70.93 in) eng yomgʻirli oy sentyabr. Avgustda eng yuqori harorat 26.3 °C (79.3 °F) atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan 5.0 °C (41.0 °F).

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Daisen aholisi quyidagicha edi. 1950-yillardan boshlab aholi soni asta-sekin kamayib bormoqda

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 28 650 | —     |
| 1960 | 26 140 | −8.8% |
| 1970 | 22 626 | −13.4% |
| 1980 | 22 356 | −1.2% |
| 1990 | 21 508 | −3.8% |
| 2000 | 19 561 | −9.1% |
| 2010 | 17 503 | −10.5% |

Hukumati
--------

Daisen toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Kotoura, Sayhaiku tumanining boshqa munitsipalitetlari bilan birgalikda Tottori prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Tottori 2-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Daisen iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligi va mavsumiy turizmga asoslangan.

Taʼlim
------

Daisenda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat boshlangʻich maktabi va uchta davlat oʻrta maktabi mavjud. Shaharda oʻrta maktab yoʻq.

Manbalar
--------

1. ↑  „Daisen town official statistics" (ja).
2. ↑  "大山町 (Daisen-chō)" (ja). *Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ)*. Tokyo: Shogakukan. 2012. Archived from the original on August 25, 2007.. Qaraldi: 2012-04-27.
3. ↑  Daisen population statistics
**Maori tili** (maoriy tilida:*Te reo Māori*) — avstronez tillari oilasining polinez tillari guruhiga kiruvchi til. Yangi Zelandiyaning mahalliy tub aholisi, Maorilarning milliy tili. 1987-yildan Yangi Zelandiyaning rasmiy tillaridan biri.  Uning eng yaqin qardosh tillari - kuk tili, tahiti tili, tuamotu tili va boshqa Fransuz Polineziyasida tarqalgan tillar.

Kelib chiqishi
--------------

Maori tilining kelib chiqish ildizi polinez orollariga borib taqaladi. Ushbu til dastlab migrantlar tomonidan Aotearoa(hozirgi Yangi Zelandiya)ga olib kelingan.

Ushbu til yillar davomida o'zgarishlarni boshdan kechirishiga qaramasdan, Maori xalqining tarixi, urf-odatlari va muloqot qilishlarida katta ahamiyati bo'lgan

Til oilasi
----------

Maori tili Avstroneziya til oilasiga kiradi. Maori tili Gavayi, Tahiti va Samoa kabi boshqa Polineziya tillari bilan kuchli linguistik aloqasi bor va shuning uchun ham ushbu til orol madaniyatlari va ajdodlari bilan bog'liqligini aks ettiradi.

Grammatikasi
------------

Maori tilida unli harflar muhim ro'l o'ynaydi. Bunga qaramasdan bu tilda juda kam unli va undosh harflar bor. Birgina unli harflar so'zlarni bir biridan farqlashga sabab bo'la oladi. Huddi boshqa tillar kabi, Maori tilida ham ega, kesim, to'ldiruvchi kabi gap bo'laklari, zamon qo'shimchalari mavjud.

Joriy holati
------------

Maori tili tarixiy omillar tufayli obrosini biroz yo'qotgan bo'lsa-da, davom etayotgan jonlantirish tashabbuslari uning qayta tiklanishiga yordam bermoqda... Bugungi kunda maori tili Yangi Zelandiyada rasmiy til maqomiga ega va bu tilning ommaviy axborot vositalari, hukumat va madaniy tadbirlarda mavjudligi uning doimiy ahamiyatini yaqqol aks etiradi.

1. ↑  Harlow, R.*. The Austronesian Languages of Asia and Madagascar: A Historical Perspective.*. Routledge. 2020.
2. ↑  Rāwiri, A. (2022). (2022). „"Te Reo Māori in the Digital Age."". *Journal of Indigenous Language Revitalization*. 30–44-bet.
3. ↑  Keegan, T. (2017). „In The Oxford Handbook of Endangered Languages",*. "Maori Language Revitalization."*. Oxford University Press. — 256-274 bet.
**Nagato** (yaponcha: *長門市* *Nagato-shi*?) – Yaponiyaning Yamaguchi prefekturasida joylashgan shahardir.

Geografiya
----------

Nagato Yamaguchining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan.

Qoʻshni munitsipalitetlar
-------------------------

Yamaguchi prefekturasi

* Shimonoseki
* Mine
* Hagi

### Iqlimi

Nagato nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli boʻladi, lekin yozda qishga qaraganda ancha yuqori. Nagatoda oʻrtacha yillik harorat 15.9 °C (60.6 °F). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1,790.8 mm (70.50 in) eng nam oy iyul hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27.1 °C (80.8 °F) atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan 5.8 °C (42.4 °F) boʻladi.

### Demografiyasi

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda Nagato aholisi 32,519 kishini tashkil qilgan. Nagato 1920-yildan beri aholini roʻyxatga olish ishlarini olib boradi.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1920 | 49 511 | —     |
| 1925 | 50 249 | +1.5% |
| 1930 | 50 855 | +1.2% |
| 1935 | 50 753 | −0.2% |
| 1940 | 50 776 | +0.0% |
| 1945 | 64 030 | +26.1% |
| 1950 | 64 281 | +0.4% |
| 1955 | 66 112 | +2.8% |
| 1960 | 62 866 | −4.9% |
| 1965 | 57 669 | −8.3% |
| 1970 | 53 247 | −7.7% |
| 1975 | 51 421 | −3.4% |
| 1980 | 50 892 | −1.0% |
| 1985 | 50 259 | −1.2% |
| 1990 | 47 656 | −5.2% |
| 1995 | 45 565 | −4.4% |
| 2000 | 43 473 | −4.6% |
| 2005 | 41 127 | −5.4% |
| 2010 | 38 317 | −6.8% |
| 2015 | 35 439 | −7.5% |
| 2020 | 32 519 | −8.2% |

Tarixi
------

Nagato hududi qadimgi Nagato viloyatining bir qismi edi. Edo davrida bu hudud Chōshu domeni xoldingi tarkibiga kirgan.

Hukumati
--------

Nagato toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. U Yamaguchi prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Yamaguchi 4-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Nagatodagi asosiy sanoat tarmoqlari baliq ovlash, qishloq xoʻjaligi, chorvachilik va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashdir. Baliq mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi Fujimitsu korporatsiyasining bosh qarorgohi shaharda joylashgan. Turizm sanoati ham mahalliy iqtisodiyotning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi.

Taʼlim
------

Nagatoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 12 ta davlat boshlangʻich maktabi va Yamaguchi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Nagato City official statistics" (ja).
2. ↑  „Corporate Information".  Fujimitsu Corporation. Qaraldi: 6-dekabr 2018-yil.
**Austin Kleon** (1983-yil 16-iyunda tugʻilgan) – beshta kitobi New York Times nashrining eng koʻp sotilgan kitoblar roʻyxatiga kirgan AQShlik yozuvchi.

Yoshlik davri
-------------

1983-yil 16-iyunda Kleon AQShning Ogayo shtati Circleville shahrida tugʻilgan. Kleonning otasi Ohio State University professori, onasi esa maktab direktori boʻlgan.

Taʼlim
------

Kleon Ogayo shtatidagi Mayami universitetida tahsil olgan.

Karyera
-------

Kleon oʻz faoliyatini Ogayo shtati Cleveland shahridagi jamoat kutubxonasida boshlagan. Kutubxonada ishlayotgan davrida, internetda turli xil sheʼrlar oʻqib, bloggerlik bilan shugʻullangan va kutubxona foydalanuvchilariga kompyuterdan qanday foydalanishni ham oʻrgatgan. Kleonning birinchi kitobi nashr etilgandan soʻng, u Spring box nomli raqamli marketing agentligida kopirayter lavozimida ishlay boshlagan.

Kleonning asarlari oʻndan ortiq tillarga tarjima qilingan va yirik ommaviy axborot vositalarida namoyish etilgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Kleon oilasi bilan Texas shtatining Ostin shahrida istiqomat qiladi.

Kitoblar roʻyxati
-----------------

* Newspaper Blackout (2010)
* Steal Like An Artist (2012)
* Show Your Work! (2014)
* The Steal Like An Artist Journal (2015)
* Keep Going (2019)

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. 1 2  Shelfari (2013). Austin Kleon. Retrieved from a May 7, 2013 archive of Kleonʼs Shelfari page. Retrieved on February 16, 2017.
3. ↑  Austin Kleon Asks 'Is SXSW Over?' During Keynote Address, Hollywood Reporter, Retrieved March 7, 2014.
4. ↑  „Austin Kleon: books, biography, latest update". *amazon.com*. Qaraldi: 26-yanvar 2023-yil.
5. ↑  „Books by Austin Kleon" (en-US). *Austin Kleon*. Qaraldi: 12-may 2020-yil.
6. ↑  „Austin Kleon FAQ".  austinkleon.com. Qaraldi: 9-aprel 2019-yil.
7. 1 2 3 4 5  *Essmaker.* „Austin Kleon".  thegreatdiscontent.com (1-aprel 2014-yil). Qaraldi: 9-aprel 2019-yil.
8. ↑  Talk by Austin Kleon, SXSW. Retrieved on March 7, 2014.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Austin. Kleon Austin Kleonning rasmiy Facebook sahifasi
* Austin Kleonning rasmiy Twitter sahifasi
**Aakenustunturi** — Finlandiya shimolidagi Kittila shahrida joylashgan togʻ boʻib, uning balandligi 570 metr (1,870 ft) ga yetadi. Aakenustunturi togʻi Ylläs togʻi yaqinida joylashgan.

Tarixi
------

Ikkinchi jahon urushi vaqtida mazkur togʻ hududida ikkita samolyot halokatga uchragan va shu yerda portlab ketgan. Ulardan biri Junkers Ju 52 rusumli samolyot boʻlib uning qoldiqlari hali-hanuz togʻ etagida saqlanib qolgan.

 Junkers Ju 52 qoldiqlari , 2015 yil
1943-yil 24-fevralda Germaniyaning Luftwaffe kompaniyasining Junkers Ju 52 samolyoti urib tushirildi va yogʻ hududiga qulab tushdi. Qoldiqlarning ayrim boʻlaklari shu hududa qoldirilgan, qolgan qismi koʻrgazma sifatida muzaylarga olib ketilgan. Tashrif buyuvchilar samolyot qoldiqlarini oʻz koʻzlari bilan koʻrishlari suratga tushishlari mumkin.
Keyinchalik, Laplandiya urushi paytida, Harbiy havo kuchlari kapitani Paavo Kahla, Mannerheim xochi ritsarlari va serjant Jouko Liinamaa 1944-yil 23-oktyabrda razvedka parvozida bedarak yoʻqoldi deb eʼlon qilindi. Ularning qoldiqlari 1945-yil bahorida urib tushirilgan Fokker CX samolyoti qoldiqlari bilan birga Aakenustunturi togʻ etaklarida oddiy bugʻu chorvachisi tomonidan topilgan. Bu yerda koʻplab qoʻshimcha tadqiqotlar amalga oshirilgan va samolyot qoldiqlari yigʻib olib ketilgan. Kapitan va serjantga tegishli buyumlar va ularning jasadi oila aʼzolariga taqdim etilgan.

Manzara
-------

Aakenustunturi togʻining shimolidagi jarliklar orasidagi yovvoyi voha shakllangan boʻlib, u yerdagi sharshara sayyohlar orasida mashhurlikka erishgan va bu yerga har yili koʻplab turistlar tashrifi kuzatiladi. Aakenustunturi felli 2004-yil dekabr oyida hukumat qarori bilan, Pallas-Illästunturi milliy bogʻi tarkibiga kiritildi. Aakenustunturi togʻining tabiati u qadar xilma-xil emas. Bu yerda past boʻyli daraxtlar, butalar, koʻp yillik hamda asosan bir yillik oʻt oʻsimliklar koʻproq uchraydi.

Havolalar
---------

* Dunyo xaritasida aniq joylashuv

Manbalar
--------

1. ↑  santtube 1 (2015-09-05), *Aakenustunturi*, 2022-10-09da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2019-04-10
2. ↑  „Aakenustunturi Weather Forecast (570m)". *www.mountain-forecast.com*. Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
3. ↑  „Aakenustunturi" (en-US). *Backpacking North*. 13-oktyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktyabr 2022-yil.
**Armenuhi Manoogian** (armancha: *Արմենուհի Մանուկեան*); 1915-yil 2-noyabr – 2011-yil 3-oktabr), oʻzining sahna nomi bilan mashhur **Kay Armen**, 1940-1950-yillarda mashhur boʻlgan amerikalik-armaniyalik qoʻshiqchi edi .Uning shou-biznesdagi karyerasi deyarli oltmish yilga yaqin davom etgan; u sahnada, radio, televideniya va kinoda ishlagan. U bir nechta qo'shiqlar yozdi, tungi klublarda ijro etdi va ko'plab asarlarni yozdi.

Radio
-----

Armen Illinoys shtatining Chikago shahrida tug'ilgan. Uning otasi Robert Manukyan, Bob Monograf deb atalgan professional kurashchi edi. U birinchi marta Tennessi shtatining Nashvill shahridagi WSM radiosida  haftasiga 12 ta dasturda chiqish qildi. 1947 yilda u NBC-Blue telekanalida haftalik 15 daqiqalik *Kay Armen-Qo'shiqlari* nomli dasturiga ega bo'lgan edi.

Televideniya va kino
--------------------

U bir qator rollarda, xususan, 1959 yilda NBC telekanalining *"Sevgi va nikoh"* sitkomida(komedik ko'rsatuv) va 1955 yilda "Metro-Goldwyn-Mayer" nomli *Hit the Deck* musiqiy filmida va 1961 yilda *" Hey, Let's Twist!"* filmida ekranda paydo bo'lgan. U shuningdek, "O'zing uchun yaxshi bo'l", "Mening sevgim va men" va "Senga yig'lash gunohdir" kabi qo'shiqlar muallifi bo'lgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Kichik Robert Manukyan (1918-yil 4-yanvar – 2002-yil 3-aprel), uning ukasi amerikalik professional kurashchi bo‘lib, 1940-yillarda Bobbi Managoff nomi bilan Milliy kurash ligasidagi faoliyati bilan mashhur bo‘lgan.

Kay Armen 2011 yilda Nyu-Yorkda 95 yoshida vafot etdi.

Filmografiya
------------

1955: Ottavio Ferrari xonim sifatida Hit the Deck da
1959-1960: Sevgi va nikohda Sofi sifatida(televideniya, 18 qism)
1961: *Hey, Let's Twist!*da Angie sifatida
1980: *Jimmi B. va Andreda* Mama Butsicaris rolida (televideniya filmi)
1981: *Paternity*da Klaudiya Faynshteyn sifatida

Manbalar
--------

1. ↑  Find-a-Grave profile for Kay Armen
2. 1 2 3  „Kay Armen dies at 95. Singer appeared in MGM's 'Hit the Deck'". *Variety*. November 17, 2011. Qaraldi: March 22, 2014.
3. ↑  „Frank Gotch Breaks Leg" (3-oktyabr 2013-yil).
4. ↑  „Kay Armen, TV, Radio Singer To Appear At Fair". The Bedford Gazette (1-avgust 1952-yil), s. 1. Qaraldi: 5-noyabr 2015-yil. Andoza:Open access
5. ↑  DeLong, Thomas A. (1996). *Radio Stars: An Illustrated Biographical Dictionary of 953 Performers, 1920 through 1960*. McFarland & Company, Inc. ISBN 978-0-7864-2834-2. P. 15.
6. ↑  Sies, Luther F. (2014). *Encyclopedia of American Radio, 1920-1960, 2nd Edition, Volume 1*. McFarland & Company, Inc. ISBN 978-0-7864-5149-4. P. 37.
**Hal Oscar Anger** (1920-yil 20-mаy – 2005-yil 31-oktаbr) amerikalik ixtirochi vа California universtitetidagi Donner labаrаtoriyasi fizigi, uning eng mаshhur ixtirosi sintillyatsion kamera hisoblаnadi.

Anger umumiy hisobdа 15 ta pаtent olgan, ulаrning aksаriyati Ernest O. Lawrence nomidаgi laboratoriyada yaratilgan va tajribadan oʻtkazilgan. Anger oʻzining ixtirolari yadroviy-tibbiyoti sohasiga qoʻshgan hissаsi uchun bir nechta mukofotlarga sazovor boʻlgan. Anger Californianing Berkeley shahrida vafot etgan.

Faoliyati
---------

1957-yilda u gamma kamerasi yoki Anger kamerasi sifatida ham tanilgan sintillyatsion kamerani ixtiro qilgan. Anger shuningdek, fokuslangan radiatsiya kollimatoridan foydalangan holdа tomografiyаda keng foydalaniladigan tanani skanerlash apparatini ishlab chiqgan. Birinchi sintillyatsion kamera Anger tomonidаn Californianing Berkley universtiteti tomonidan moliyalashtirilgan laboratoriyada ishlab chiqilgan.

Qoʻshimcha maʼlumot uchun
-------------------------

Sintillyatsion kamera – bu radioaktiv izotoplarni tanaga kiritish va ular chiqaradigan nurlanishni aniqlash orqali ikki oʻlchovli tasvirni olishdan iborat boʻlgan jarayonni oʻz ichiga olgan apparat hisoblanаdi.

Izotoplardan gamma fotonlarni aniqlashning shunga oʻxshash printsipi aylаnuvchi detektorlаr yordamida uch oʻlchovli tomogrammalarni yaratish uchun yagona fotonli emissiya kompyuter tomografiyasida qoʻllaniladi.

Merosi
------

Halning vafotidan soʻng 2006-yilda *Society of Nuclear Medicineʼs Education* va *Research Foundation* jаmiyatlari uning merosidаn 6 million dollar pul mablagʻini olgan va bu yadroviy-tibbiyoti sohasini rivojlantirish uchun olingan eng katta xayriyalardan biri boʻlgаn. Buning nаtijasida Hal Anger mukofoti taʼsis etilgаn va har yili yadroviy-tibbiyotga sohasiga yaratilgan har qanda ixtiro bu mukofot bilan taqdirlanadi

Mukofotlari
-----------

* 1964-yilda pozitron kamerasini ishlab chiqqani uchun *John Scott* mukofoti
* 1966-yilda – *Guggenheim* stipendiyasi
* 1966-yilda – *Gesellschaft fur Medizin* mukofoti
* 1972-yilda – Ogayo shtati universiteti – *faxriy doktori*

Manbalar
--------



1. ↑  „"Nuclear Medicine Pioneer Hal O. Anger, 1920-2005". Molecular imaging news. Society of nuclear medicine and molecular imaging. 10 November 2005. Retrieved 26 September 2012.".
2. ↑  „Tapscott, Eleanore (2005). "Nuclear Medicine Pioneer, Hal O. Anger, 1920–2005" (PDF). Journal of Nuclear Medicine Technology. 33 (4): 250–3. PMID 16397975.".
3. ↑  „"SNM Committee Report, September 2010". SNM Awards Committee.".
**Tokugava** (tokugawa-en) – Yaponiyaning markaziy qismidagi Nagoya shahrida joylashgan yapon bogʻi,. Tokugava sanʼat muzeyining yonida joylashgan.

Tarixi
------

Edo davrida (1603 – 1867) Tokugava urug'ining, Ovari boʻlimidagi ikkinchi xoʻjayini Tokugava Mitsutomo (1625 – 1700) *Ozon Shimoyashiki* deb nomlangan. Shu yerda oʻz qarorgohini qurdi. Uning oʻlimidan soʻng, mol-mulki 1867-yildagi Meiji qayta tiklanishigacha, uning mulki Ovari Tokugavaga qaytarilgunga qadar, uning uchta qoʻriqchisi Naruse, Ishiko va Vatanabening oilalariga oʻtkaziladi.

1931-yilda Tokugava Yoshichika (1886 – 1976), Tokugava oilasining 19-boshligʻi „mulkni jamiyatga taqdim etish vaqti keldi" deb qaror qildi va Nagoya shahriga {\displaystyle 23000m^{2}} yer va binolarni sovgʻa qildi. Xayriyaga oilaviy boyliklar va Ovari Tokugava Reymeykai jamgʻarmasini tashkil etish kiradi. Bogʻ 1932-yilda ochilgan va shahar fondi tomonidan 1935-yilda sanʼat muzeyi ochilgan. Biroq, Ikkinchi Jahon urushi paytida bogʻ vayrona boʻlib, faqat asosiy darvoza saqlanib qolgan.

1985-yilda sanʼat muzeyini 50 yilligini nishonlash uchun mahalliy xoʻjalik tashkilotlari boshchiligidagi umummilliy mablagʻ yigʻish, va muzeyni keng koʻlamli taʼmirlash va kengaytirish ishlari olib borildi. 2004-yilda mintaqada topilgan koʻplab tarixiy meroslarni birlashtirish maqsadida bogʻ, Yaponiyani ifodalovchi zamonaviy samuray madaniyati ziyoratgohi va uning atmosferasini toʻldirish uchun sayr qilish uslubidagi hovuz qurildi.

Bogʻning janubiy qismida joylashgan Xosa kutubxonasida Ovari Tokugava oilasi bilan bogʻliq, tarixiy materiallar va hujjatlar toʻplami mavjud.

Tartibi
-------

Majmuaga kirish *Kuro-mon* (Qora darvoza) deb nomlangan asosiy darvoza orqali amalga oshiriladi. Ikkinchi jahon urushi vayronalaridan keyin omon qolgan darvoza yogʻochdan yasalgan.

Bogʻning oʻrtasida katta hovuz bor. Uning atrofida sharsharalar, sayrgohlar, turli choyxonalar, koʻpriklar joylashgan. Gullarning mavsumiy gullashiga yapon oʻrik (*ume*), pion (*botan*), iris (*hanashobu*) va chinor (*momiji*) kabilar kiradi. Gullarga qishki kamelya, kameliya, yapon jodugar, Shan Chju Zu, yapon oʻriki, oʻrik, yapon pachisandra, nilufar butasi, shaftoli daraxtlari, azalea, qirrali iris, rhododendron, kalanthe, Satsuki azalea, jannat choyi, iris, Gardenia, lilyturf, klaster amaryllis, Yapon kumush bargi, Reineckea va sasanqua kabi turlari mavjud.

Galereya
--------

* Asosiy qora darvoza (Kuro-mon) Bu bog'da joylashgan Ōzone Shimoyashikiga olib boradiAsosiy qora darvoza (*Kuro-mon*) Bu bog'da joylashgan *Ōzone Shimoyashiki*ga olib boradi
* Ōzone-no-taki (Ōzone sharsharasi)Ōzone-no-taki (Ōzone sharsharasi)
* Ryusen ko'liRyusen ko'li
* DevorlarDevorlar
* Tokugawa bog'idagi Float festivaliTokugawa bog'idagi Float festivali

Havolalar
---------

 Media related to Tokugava bog'i at Wikimedia Commons

* „Tokugawaen homepage" (en). Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.



* „The Tokugawa Art Museum & Tokugawaen Garden". *Aichi Now*.  Aichi prefectural tourism association. Qaraldi: 29-noyabr 2019-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Population of Katsuyama City" (ja).  Katsuyama City. Qaraldi: 8-iyul 2018-yil.
2. ↑  Katsuyama population statistics
**Dame Hilary Mary Mantel** 1952-yilning 6-iyulida tugʻilgan. Uning asarilari tarixiy, shaxsiy xotiralar va qisqa hikoyalarni oʻz ichiga olgan britaniyalik yozuvchi edi. Uning birinchi nashr etilgan romani „Every Day Is Mother’s Day" 1985-yilda nashr etiladi.Mental 12 ta roman, bir nechta hikoyalar toʻplami,koʻplab maqolalar va fikr-mulohazalarni yozgan.

Hayoti
------

Hilary Mantel – A Place of Greater Safety(1992)
**Hilary Mantel** Derbishir shtatidagi Glossop shahrida tugʻilgan.U oilada eng katta farzand boʻlgan.Mental va uning ikki ukasi Rim-katolik sifatida oʻsgan va o'sha yerda Rim Katolik boshlangʻich maktabida oʻqigan. Uning ota-onasi Margaret va Henry Tompson.Ikkalasi ham irlandiyalik katoliklar bo'lgan.1970-yilda Mental London Iqtisodiyot maktabida huquq sohasida oʻqishni boshlaydi.Keyinchalik esa Sheffield universitetiga oʻtadi va 1973-yilda huquqshunoslik bakalavrini tamomlaydi.Universitetni tugatgandan soʻng,Mantel keksalar kasalxonasining ijtimoiy ish boʻlimida, soʻngra Manchesterdagi Kendals doʻkonida sotuvchi boʻlib ishlaydi.1973-yilda esa geolog Gerald McEwen bilan oila quradi.1974-yilda fransuz inqilobi haqida roman yozishni boshlaydi,lekin uni chop qilishga nashriyot topa olmaydi(oxir-oqibat bu asar 1992-yilda „*A Place of Greater Safety*" sifatida chiqariladi).1977-yilda Mantel eri bilan Botsvanaga koʻchib oʻtadi va u yerda keyingi besh yilini yashashadi. Keyinchalik ular Saudiya Arabistonining Jidda shahrida toʻrt yil boʻlishadi. HIlary Mantel 2022-yil 22-sentyabrda 70yoshida Exeterdagi kasalxonada uch kun oldin sodir boʻlgan insult asoratlaridan vafot etgan.

Asarlari
--------

### Romanlari

* Every Day Is Mother’s Day
* A Place of Greater Safety
* Wolf Hall: Fourth Estate(2009)
* Bring Up the Bodies: Fourth Estate(2012)
* The Mirror & the Light: Fourth Estate(2020)

### Kichik hikoyalar toʻplami

* Learning to Talk
* King Billy Is a Gentleman
* Destroyed
* Curved Is the Line of Beauty
* Learning to Talk
* Third Floor Rising
* The Clean Slate
* The Assassination of Margaret Thatcher
* Sorry to Disturb
* Comma
* The Long QT
* Winter Break
* Harley Street
* Offences Against the Person
* How Shall I Know You?
* The Heart Fails Without Warning
* Terminus
* The English School
* The Assassina

Mukofotlari
-----------

Mantel ikki marta „Booker Prize" mukofotini qoʻlga kiritgan: birinchisi 2009-yilda Thomas Cromwellning Genrix VIII saroyida hokimiyat tepasiga kelishi haqidagi xayoliy hikoya boʻlgan „Wolf Hall" romani uchun, ikkinchisi esa 2012-yilda „Bring Up the Bodies" filmining davomi uchun. Cromwell trilogiyasining uchinchi qismi „Koʻzgu va yorugʻlik(The Mirror and the Light)" ham xuddi shu sovrin uchun uzoq roʻyxatga kiritilgan.

* Booker Prize(2009)(2012)
* Walter Scott Prize(2010)(2021)
* Costa Novel Prize(2012)

Manbalar
--------

1. ↑  „"Every day is mother's day" asari" (inglizcha). Qaraldi: 16-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „H.Mantelning hayoti". Qaraldi: 16-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Booker prize". Qaraldi: 16-sentabr 2023-yil.
**Ishqoriy metallar** - Mendeleyev davriy sistemasining birinchi gu-ruhi asosiy guruhchasini tashkil etadigan elementlar: litiy, natriy, kaliy, rubidiy, seziy va fransiy. Ular S-elementlardir. Atomlarining tashki energetik pogonasida bittadan elektron boʻladi. Kimyoviy birikmalarda oksidlanish darajasi +1 ga teng .

Barcha Ishqoriy metallar — asl metallar, kuchli qaytaruvchilar. Ular kimyoviy jihatdan faol boʻlib, deyarli barcha metallmaslar bilan bevosita birikadi. Birikmalarda, asosan, ionli bogʻlanish hosil boʻladi. Tartib raqamining ortishi va ionlanish energiyasining kamayib borishi bilan Ishqoriy metallarning metallik xossalari maʼlum qonuniyat asosida Davriy sistemaning har qaysi davri (birinchidan tashkari) shu elementlardan boshlanadi. Bu elementlar kislorod bilan birikib, R2O oksidlarni hosil qiladi. Oksidlari suv bilan shiddatli reaksiyaga kirishib, ROH asoslarini beradi.

Ishqoriy metallarningvodorodli birikmalari gidridlar boʻlib, RH formulaga mu-vofiq keladi. Barcha gidridlar ok, kristall moddalardir. Gidridlarda vodorodning oksidlanish darajasi — 1 ga teng.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
"*Abamza'* (Asamça, Upama) — Rossiyadagi daryo, Chuvashiya va Tataristondagi Bezdnaning oʻng irmogʻi.. Daryoning uzunligi 29 km, suv havzasi 212 km². U Batyrevskiy tumanining janubi-gʻarbiy qismidan va Chuvashiyaning Shemurshinskiy tumanining gʻarbiy qismidan, shuningdek, Tataristonning Drojjanovskiy tumani eksklavidan oqib oʻtadi. Daryoning katta qismi Chavash-Varmane milliy bogʻi oʻrmonidan oqib oʻtadi. Bezdnaning mansabidan 72 km uzoqlikda oʻng qirgʻogʻidan quyiladi. Daryoning qiyaligi 1,82 ‰

6 irmogʻi bor.

Suv reyestri maʼlumotlari
-------------------------

Rossiya Davlat suv reyestri maʼlumotlariga koʻra, u Yuqori Volga havzasi okrugiga, Sura daryosining Sura gidroelektr majmuasidan Alatir daryosining mansabigacha boʻlgan suv xoʻjaligi uchastkasiga, Sura daryosining quyi oqimi havzasiga kiradi. Daryo oqimi havzasi (Yuqori) Volgadan Kuybishev suv omboriga (Oka havzasisiz) kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Иливанова И. В.* „Абамза" (ru). *Электронная*.
2. ↑  *Иливанова И. В.* „Абамза" (ru). *Электронная Чувашская энциклопедия*.
3. 1 2  Abamza : [rus.] / textual.ru // Gosudarstvenniy vodniy reestr : [arx. 15-oktabrya 2013] / Minprirodi Rossii. — 2009. — 29 marta.
4. ↑  *Ilivanova I. V.* Abamza. *Elektronnaya Chuvashskaya ensiklopediya.*
5. ↑  Дубанов И.С.*. Географические названия Чувашской Республики: краеведческий словарь*. Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2010 — 7 bet. ISBN 978-5-7670-1756-0.

"