recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dandona** so'zi dehqonchilik asbobi nomi atamasi bo'lib, u fors-tojik tili materialidir. Eski o'zbek tiliga fors-tojik shoirlari asarlari orqali dandona so'zi o'tib o'zlashgan. Bu so'z qadimgi turkiy yozma manbalarda, xattoki XIV asr Xorazm yozma manbalarida ham qayd etilmagan.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

**Shakllari**
-------------

Dandona so'zi eski tojik tilida dandona **دندانه** shaklida kelib, arra, taroq, mola va boshqa predmetlarning tishli, kungirador qismlari ma'nosini bildiradi. Hozirgi Eroniy tillarda: tojik tilida **dandona** , fors tilida **dandane** ko'rinishlarida qo'llaniladi.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

**Yasalishi**
-------------

Dandona so'zi yasama bo'lib,ot yasovchi affiks vositasida otdan ot turkumiga kiruvchi til birligi yasalgan. Bunda bosh morfema dandon tish ma'nosini bildiradi. So'z yasovchi -a vositasida yasalgan dandona tishli, tishi bor demakdir. **Dandon**- tish so'zining o'zi ham tarixan yasama bo'lib, u ikki mustaqil so'zdan yasalgan qo'shma so'z bo'lgan. Dandon so'zidan dan elementi hozirgi eroniy tillardagi daxan-daxon og'iz so'zining qisqargan shaklidir.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

**Manbalar**
------------

•Bahrom Bafoyev "Ko'xna so'zlar tarixi" (82-83-betlar) Toshkent O'zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining „FAN" nashriyoti 1991
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
**Antikifera topilmasi — Efeb**

 **Antikifera topilmasi — Efeb** — balandligi 194 sm boʻlgan qadimgi yunon bronza haykali boʻlib, mashhur Antikitera mexanizmi bilan birga 1900-yilda Antikitera oroli qirgʻoqlaridan koʻrfaz baliqchilari topishgan.

Dengizdan topilgan parchalar Milliy arxeologiya muzeyiga olib kelindi, u yerda ulardan toʻliq haykal tiklandi; 1950-yillarda qayta tiklash ishlari amalga oshirildi. Yigit yuqoriga koʻtarilgan oʻng qoʻlida avval sharsimon ob’ektni ushlab turgan. Shu asosda, u Gorgona boshini ushlab turganPersey yoki Afroditaga nifoq olmasini uzatayogan Paris deb taxmin qilindi. Ikkinchi holda, haykal muallifi, miloddan avvalgi 340 yilga tegishli yozma dalillardan maʼlum boʻlgan Polikletning Yevfranor ismli izdoshi boʻlishi mumkin.

Yana qarang
-----------

* Antik bronzalar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Талалай, Михаил Григорьевич „Национальный археологический музей",*. Искусство и история Греции*. Флоренция: Casa Editrice Bonechi, 1997 — 34 bet. ISBN 88-8029-710-4.
2. ↑  Make Lists, Not War (англ.) — 2013.
**„An Outline of the American Economy"** („Amerika iqtisodi qiyofasi"), keyingi nashrlar **„An Outline of the U.S. Economy"** („AQSh iqtisodi qiyofasi") deb ataladi — AQSh iqtisodi haqidagi kitob. Ilk bor 1981-yil Vashington shahrida AQSh Maʼlumot agentligi (inglizcha: *United States Information Agency*) tomonidan chop etilgan. Ilk nashr matnini Robert L. McCan yozgan. Kitob bir necha marta boshqa mualliflar tomonidan yangilangan va oʻzgartirilgan.

2000-yildan boshlab kitobning yangi nashrlari AQSh Davlat departamentining Xalqaro maʼlumot dasturlari byurosi (inglizcha: *Bureau of International Information Programs*) tomonidan chop etib kelinadi. Kitobda AQSh iqtisodi tarixi, hozirgi holati va jahon iqtisodida tutgan oʻrni haqida hikoya qilinadi.

Mualliflar
----------

* Robert L. McCan (1981)
* William H. Peterson (1984)
* Stewart Ramsey (1991)
* Christopher Conte va Albert R. Karr (2000)
* Peter Behr (2009, 2012)

Yana qarang
-----------

* „An Outline of American Geography"

Havolalar
---------

* 2012-yilgi nashr Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-02-25). (ingl.)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**"Acqua Panna"** — Toskana shahridagi Florensiya yaqinidagi Apennin etaklarida joylashgan buloqdan toʻkilgan tabiiy mineral suvning italyan brendi. Shveysariyaning Nestlé kompaniyasi tarkibiga kiradi. Acqua Panna manbai Apennin tog'larida 1100 m (3700 fut) balandlikda joylashgan.

Tarixi
------

1564-yildan beri Toskana togʻlarida himoyalangan qoʻriqxona oʻzining buzilmagan tabiiy tozaligi tufayli Medicis oilasining eʼtiborini tortdi. Oʻshandan beri Acqua Panna Medicis oilasining suviga aylandi, ular taʼtillarini Villa Pannadagi yozgi qarorgohda oʻtkazardilar. Yumshoq taʼmi bilan Acqua Panna oila shahar tashqarisida oʻtkazadigan hashamatli tushlik va kechki ovqatlarning ajralmas atributiga aylandi. Acqua Panna kompaniyasi 1860-yilda tashkil etilgan: Torrigiani (italyan.) markizlari mineral suvni shishaga solib, sotishni boshladilar. Dastlab, u 54 litr hajmli ulkan shishalarga quyilgan va koʻchirish maqsadida oʻralgan.

1910-yilda birinchi marta bir litrlik shisha idishlarda Acqua Panna chiqarildi va 1957-yilda Italiyaning San Pellegrino kompaniyasi ushbu brendga boʻlgan barcha huquqlarni sotib oldi. 1970-yilda mineral suv Italiyada birinchi marta plastik butilkalarga quyila boshlandi. 2003-yilda bu suv sommelier xalqaro assotsiatsiyasining rasmiy suviga aylanadi. 2014-yilda Acqua Panna shishalarida Toskana mintaqasining eng yuqori sifatli mahsulotlarini tasdiqlaydigan Tuscan Taste firma belgisi paydo boʻldi.

Barcha huquqlar Shveysariyadagi Nestle konsernining — Nestle Waters boʻlimiga tegishli. Suvda kam miqdorda natriy, yuqori konsentratsiyali bikarbonatlar va sulfatlar mavjud.

Suvning mineral tarkibi
-----------------------

* Umumiy mineralizatsiya (quruq qoldiq) — 0,137 mg / dm3
* Sulfatlar — 21,4 mg/dm3
* Xloridlar — 7,1 mg/dm3
* Kalsiy — 30,2 mg/dm3
* Magniy — 6,9 mg/dm3
* Natriy — 6,5 mg/dm3
* Kaliy — 0,9 mg/dm3
* Bikarbonatlar — 100 mg/dm3

Chiqarish shakli
----------------

Suv toʻgʻridan-toʻgʻri manbaning oʻzida 250 ml, 500 ml, 750 ml va 1 litr hajmdagi maxsus shisha va plastik idishlarga quyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  LaMoreaux, P.E.; Tanner, J.T.*. Springs and Bottled Waters of the World: Ancient History, Source, Occurrence, Quality and Use*. Springer Berlin Heidelberg, 2012 — 109 bet. ISBN 978-3-642-56414-7.
2. 1 2 3  „Бренд Acqua Panna (Аква Панна) от производителя Nestle Waters" (ru). *globalalco.ru*. 17-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyul 2020-yil.
3. 1 2 3 4  „Acqua Panna представляет новую версию бутылки" (ru). *globalalco.ru*. 17-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyul 2020-yil.
**„An Outline of American Geography"** („Amerika jugʻrofiyasi qiyofasi"), toʻliq nomi **„An Outline of American Geography: Regional Landscapes of the United States"** („Amerika jugʻrofiyasi qiyofasi: Qoʻshma Shtatlarning hududiy landshaftlari") — Stephen S. Birdsall hamda John Florin qalamiga mansub AQSh jugʻrofiyasi haqidagi kitob. Ilk bor 1992-yil Vashington shahrida AQSh Maʼlumot agentligi (inglizcha: *United States Information Agency*) tomonidan chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan.

Asar Stephen S. Birdsall va John Florinning „Regional Landscapes of the United States and Canada" („Qoʻshma Shtatlar hamda Kanada hududiy landshaftlari") kitobinining qisqartirilgan nusxasidir. Kitobda AQSh jugʻrofiyasi, xususan, mamlakat jugʻrofiyasi kishilar tomonidan qanday oʻzgartirilgani haqida hikoya qilinadi.

Yana qarang
-----------

* „An Outline of the American Economy"

Havolalar
---------

* 1998-yilgi nashr Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-03-16). (ingl.)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Antikoagulyantlar** (anti… va lot. coagulatio — ivitmoq) — qon ivi-shini susaytiruvchi dorilar, ular qon ivishining kuchayishi bilan bogʻliq boʻlgan kasallik holatlarining (trombozlar, tromboemboliyalar, tromboflebitlar) oldini olish va davolash maqsadida ish-latiladi. A.ning 2 xili farq qilinadi. Bevosita taʼsir etuvchi A. (geparin va geparinoidlar) organizmda ham, orga-nizmdan tashqarida ham qon ivishiga toʻsqinlik qiladi, venaga yuborilganda darrov taʼsir koʻrsatadi. Bilvosita taʼsir etuvchi A. (dikumarin, neodiku-marin, shuningdek, fenilin, omefin va boshqalar) faqat organizmda qon ivishiga toʻsqinlik qiladi. Bular ichiladi, erit-malari toʻgʻri ichakka va venaga yuboriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**An Na-kyung** (1989-yil 10-oktabrda tugʻilgan) — janubiy koreyalik jurnalist. U JTBC Newsroom flagman yangiliklar dasturining hozirgi muallifidir .

Biografiya
----------

An JTBC ga 2014-yilda diktor sifatida qoʻshilgan. Oxirgi intervyusida Sohn Suk Xi undan diktorlik imtihonidan oʻta olmasa nima qilishini soʻradi va u shunday javob berdi: „Men bu yerda ishlash yoʻllarini topaman, garchi bu farrosh boʻlsa ham." Ikki oy oʻtgach, Xvan Nam Xi tugʻruq taʼtiliga chiqqanida, u JTBC News Morning ning vaqtinchalik boshlovchisi boʻldi. Keyin u JTBC Newsroom’ning sport segmentida mezbon bo‘lib, Li Ji Yundan o‘rin olgan 2015-yilda hafta oxiri nashri uchun yangi yordamchi bo‘ldi. Ko‘p o‘tmay, u 2016-yil 18-aprelda o‘zining haftalik nashri uchun yangi yordamchi bo‘lib, Xan Yun-jidan keyin o‘rinbosar bo‘ldi va yangiliklar translyatsiyasi tarixidagi eng uzoq vaqt xizmat qilgan ayol xodimaga aylandi.

  

2014-2015 yillar JTBC News Morning & Sub-langar JTBC da

2015-2016 yillar JTBC yangiliklar programmasida

  

An, shuningdek, JTBC estrada shoularida Yashirin Qoʻshiqchi va Knowing Bros -da maxsus chiqishlar qildi, shuningdek, gʻayritabiiy sammitda mehmon sifatida ishtirok etdi .

1. ↑  „An Na Kyung".
**Eron — Tojikiston munosabatlari** — Eron va Tojikiston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar. Sovet Ittifoqi qulaganidan beri, ikki mamlakat yaqin va mustahkam aloqada boʻlib kelmoqdalar va buning asosiy sababi ikki davlat ham forsiyzabon davlatlar qatoriga kiradi va Eronning sobiq prezidenti Mahmud Ahmadinajod „Ikki tanada bir ruh" deb taʼkidlagan edi.

Tojikiston mustaqilligi
-----------------------

Eron Dushanbeda elchixona tashkil qilgan birinchi davlat boʻlgan edi. Shuningdek, 1991-yilda yangi mustaqil boʻlgan Tojikistonni birinchilardan boʻlib tan oldi. Eron diplomatik yordam koʻrsatdi va Tojikiston ichida yangi masjidlar qurdi. Tojikistonda fors madaniyati va fors tilining tiklanishi tufayli Eron konferensiyalar, ommaviy axborot vositalari va film festivallari orqali madaniy almashinuvni ragʻbatlantirishga yordam berdi. Tojikistonda Eron televideniya dasturlari, jurnallari va kitoblari tobora keng tarqaldi. 

Biroq, millatlarning koʻpgina oʻxshash jihatlariga qaramay, juda katta farqlar ham mavjud edi. Tojikistonda kommunizmdan keyingi davlat dunyoviy, Eron esa islomiy davlat edi. Bundan tashqari, Eron asosan shia mazhabi, Tojikiston esa sunniy mashabidadir. Tojikistondagi Islomiy tiklanish harakatining yetakchi arboblari Eron ular uchun Islomni qoʻllab-quvvatlaydigan har qanday Islom hukumati uchun namuna boʻlmasligini taʼkidladilar.

Tojikiston fuqarolar urushi
---------------------------

Tojikistonda fuqarolar urushi paytida Eron ikki guruh oʻrtasida vositachilik qilishni taklif qildi, ammo bu harakatlar hech qanday muzokaralarga olib kelmadi. 1995-yilda Tojikiston Tehronda elchixonasini ochdi. Oʻshandan beri aloqalar mustahkamlanib bordi, chunki ikki mamlakat energetika sohasida hamkorlik qilmoqda va har ikki davlat rasmiylari mustahkam aloqalarni qoʻllab-quvvatlaydilar.

Savdo
-----

2011-yil holatiga koʻra Tojikistonga investitsiya kiritish boʻyicha Eron Xitoydan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ahmadinejad: Iran, Tajikistan one spirit in two bodies - CAUCAZ.COM
2. ↑  Tajikistan - Foreign Relations



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Tojikiston Tojikistonning ikki tomonlama aloqalari |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* AQSH
 | 
Coat of arms of Tajikistan |
|  |
| Osiyo | 
* Afgʻoniston
* Armaniston
* Bangladesh
* Xitoy
* Hindiston
* Ozarbayjon
* Eron
* Qirgʻiziston
* Qozogʻiston
* Malayziya
* Isroil
* Pokiston
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Belarus
* Gruziya
* Gretsiya
* Latviya
* Rossiya
* Ispaniya
* Ukraina
 |

 |
**Bujgʻun** — pista daraxtining magiz qilmay, bujmayib qolgan meva (pista)si. Bujgʻun ipak boʻyogʻiga xurush oʻrnida (6 kg ipak boʻyogʻiga 1 kg siyopar va 400 g Bujgʻun) solinadi. Bujgʻun ipakning rangini aynitmaydi. Ayrim oʻsimliklarning organlarida viruslar, bakteriyalar, zamburugʻlar, kanalar, hasharotlar taʼsirida vujudga keladigan patologik oʻsimtalar (gallalar, sesidiyalar) ham Bujgʻun deb ataladi. Dukkakli oʻsimliklarning ildizida tuganak bakteriyalari paydo qiladigan tuganaklar qishloq xoʻjaligi uchun foydali.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bujgʻun" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ekologik valentlik** — turning oʻzgaruvchan muhit sharoitiga moslanish darajasi. Miqdoriy jihatdan muhit sharoitining mazkur tur hayot faoliyati saqlanib qoladigan chegarada oʻzgarishi bilan ifodalanadi. Ekologik valentlikga turning bitta alohida omilga yoki bir qancha omillar kompleksiga nisbatan reaksiyasi sifatida qarash mumkin. Muayyan omilning keng koʻlamda oʻzgarishiga chidamli turlar "evri" qoʻshimchasi orqali belgilanadi (mas, evritermlar — harorat taʼsiriga, evrigalinlar — shoʻrlanishga nisbatan va h.k.). Mazkur omilning tor koʻlamda oʻzgarishiga chidamli turlar "steno" qoʻshimchasi bilan ifodalanadi (mas, stenotermlar, stenogalinlar). Kompleks omillarga nisbatan keng koʻlamdagi Ekologik valentlikga ega boʻlgan organizmlar evribiontlar, buning aksi stenobiontlar deyiladi. Evribiontlik turning turli xil yashash joyini egallashiga imkon bersa, stenobiontlik esa tur tarqalishi joyining keskin kamayishiga olib keladi. Bu tushunchalar turga nisbatan evritop va stenotip deb ataladi (qarang Ekologik omillar).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1-savol Ekran** (frans. — parda) — 1) tasvirlar tushirish yoki hosil qilish uchun moʻljallangan qurilma. Mas, kino E. i (parda), televizor E.i (shisha qurilma) va boshqalar; 2) turli nurlanishlarni yutadigan, qaytaradigan yoki insonni ulardan himoya qiladigan qurilma (mas, bug qozoni E.i — suvni isitish uchun issiqlik nurlarini yutadi, rentgen qurilmasining E.i — rentgen nurlarini koʻrinuvchi nurlarga aylantiradi va insonni ularning zararli taʼsiridan himoya qiladi); 3) radiotexnika va elektrotexnika qurilmalari va boshqalarni foydasiz va xalaqit beruvchi tashqi elektromagnit maydondan himoya qilish uchun moʻljallangan toʻsiq. Bunday E. elektr tokini yaxshi oʻtkazuvchi metall (mis, alyuminiy) dan yasaladi. Unda tashqi elektromagnit maydon oʻzgaruvchan tok hosil qiladi. Bu tok E.da ikkilamchi elektron maydonni vujudga keltiradi. Bu maydonning amplitudasi tashqi maydon amplitudasiga teng, fazasi esa qarama-qarshidir. Shuning uchun natijaviy elektromagnit maydonning taʼsiri kamayadi. Qurilmalarni bunday E.lar bilan taʼminlash ekranlash deb ataladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"EKONOMICHESKOYE OBOZRENIYE" ("Iqtisodiy tahlil") — oylik ilmiy-amaliy iqtisodiy jurnal. Muassisi Iqtisodiy tadqiqotlar markazi. BMTning Iqtisodiy dasturi koʻmagida 1998-yildan Toshkentda rus tilida nashr qilinadi. Tahririyat kengashi Oʻzbekiston Respublikasi vazirlik va idoralarining rahbarlaridan tashkil topgan. Baʼzi maqolalar oʻzbek, ingliz tillarida bosiladi. Jur. iqgisodchilar, tadbirkorlar, menejerlar, davlat xizmatchilariga moʻljallangan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasining iqtisodiy rivojlanishi masalalari, biznesni yuritish, xususiylashtirish, iqtisodiy oʻsish va aholini ijtimoiy himoyalash, soliq va byudjet, pulkredit, tashqi iqtisodiy faoliyat, axborot texnologiyalarining nazariy va amaliy masalalarini yoritadi. Nashrda mamlakat va xorij iqtisodiyoti yangiliklari, sharhlar, statistika, ishbilarmonlar uchun amaliy maʼlumotlar beriladi. Adadi 12 ming nusxa (2005). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Anomaliya** (yun. anomalia) — meʼyor (norma)dan chetga chiqish (ogʻish); umumiy 533qonuniyatga zid holat: 1) biologiya va tib-biyotda — biror aʼzo yoki butun organizm tuzilishi va funksiyasining odatdagidan koʻra boshqacharoq boʻlishi, normadan chetga chiqishi. Odam va hayvonlardagi A.lar tugʻma (ona qornidayoq) va tugʻilgandan keyin paydo boʻlishi mumkin. Tugʻma nuqsonlardan majruhlik koʻproq uch-raydi. Orttirilgan A. (eshitish va koʻrish nuqsonlari, aqliy rivojlanishdan orqada qolish) turli kasalliklar oqibatida vujudga keladi; 2) pedagogika va psixologiyada — shaxsning jismoniy va aqliy rivojlanishda normadan chetga chiqishi. Bolalar A. sini maxsus ped. (defektologiya) oʻrganadi. Bosh miyada biror nuqsonni toʻldirib yuborish xu-susiyati kuchli boʻlganligi uchun bolalarda A. hodisasiga qarshi keng pedagogik ishlar olib borish mumkin; 3) magnit A.lar — Yer sirtidagi magnit maydon qiymatining meʼyordagidan ogʻishi, yaʼni qiymati magnit A. tarqalish hududidan ancha katta boʻlgan hududda geomagnit maydonni ifodalaydi. Qamrab olingan hudud kattaligi boʻyicha mintaqaviy, hududiy va cheklangan magnit A.lariga boʻlinadi; 4) ogʻirlik kuchi Axi — amaldagi ogirlik bilan yer sharining tuzili-shiga qarab hisoblab chiqilgan ogʻirlik kuchi oʻrtasidagi farq; bu farq yer sharining umumiy tuzilishiga va kuzatilayot-gan nuqta atrofidagi togʻ jinslarining zichligiga bogʻliq. Jinslar zichligi yer sharining oʻrtacha zichligidan farq qilsa, ogʻirlik kuchi A. si roʻy beradi. Ogirlik kuchi va magnit A.larini oʻrganish geologik tadqiqotlarda, xususan, foy-dali qazilmalarni geofizik usullar bilan qidirishda keng qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chekka nuqta** — ishlab turgan porshenli mashina silindrida porshenning oʻz harakat yoʻnalishini oʻzgartiradigan eng chekka holati. Porshenning tirsakli val (krivoship) dan eng uzoqlashtan holati yuqori Chekka nuqta (YUCHN), unga eng yaqinlashgan holati pastki Chekka nuqta (PCHN) deb ataladi. Porshen Chekka nuqtada turganida uning tezligi nolga teng boʻladi. Porshen YUCHN bilan PCHN orasida oʻtadigan masofa porshen yoʻli deb ataladi. Porshen YUCHN dan PCHN ga siljiganda silindrda hosil boʻladigan boʻshliqqa silindrning ish hajmi deyiladi. Porshen YUCHN da turganida uning ustida eng kichik boʻshliq qoladi. Ana shu boʻshliq yonilgʻi yonish kamerasining hajmi deb ataladi (qarang Ichki yonuv dvigateli).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karlin** (talaffuzi: *Karlin*) — AQShning Nevada shimoli-sharqidagi Elko okrugining gʻarbiy chegarasi yaqinida joylashgan kichik shahardir. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi 2 368 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Carlin shahri 40°42′51″N 116°6′47″W﻿ / ﻿40.71417°N 116.11306°W﻿ / 40.71417; -116.11306GO koordinatalarda joylashgan. Shaharning umumiy maydoni 27.0 square kilometre (10.4 mi²) ni tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 2 161 kishi, 792 xonadon va 579 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 234,6 nafar kishi. Shaharning irqiy tarkibi 91,90% oq tanli, 0,05% afro-amerikalik, 1,76% tubjoy amerikalik, 0,60% osiyolik, 0,05% Tinch okeani orollari, 3,79% boshqa irqlardan va 1,85% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat.

Shaharda 792 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 39,3 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 58,6 foizi er-xotinlar, 7,1 foizi eri boʻlmagan ayollar, 26,8 foizi oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 21,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 5,8 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra 30,8% 18 yoshgacha, 7,4% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 31,1% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 23,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 7,3% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 34 yosh. Har 100 ayolga 108,8 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 114,3 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 49 571 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 51 716 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 47 396 dollarni, ayollarniki esa 21 813 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 19 377 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,1 foizi va aholining 7,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 10,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *City of Carlin.* „City of Carlin official website". Qaraldi: 17-iyun 2007-yil.
2. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
3. ↑  Boyd, Doug*. Rolling Thunder*. New York: Delta, 1974. ISBN 978-0-385-28859-0.
4. ↑  *City of Carlin* „City of Carlin official website". Qaraldi: 17-iyun 2007-yil.
**Cheksiz katta miqdor** - oʻzgarish jarayonida mutlaq qiymati boʻyicha berilgan har qanday sondan katta 6oʻlib qoladigan oʻzgaruvchi miqdor. Cheksiz katta miqdorm. oʻzgarish jarayonida mutlaq qiymati boʻyicha avvaldan berilgan har qanday musbat sondan katta boʻla oladi. 2) chegaralangan miqdor bilan Cheksiz katta miqdorm. koʻpaytmasi Cheksiz katta miqdorm.dir; 3) Cheksiz katta miqdorm.ga teskari boʻlgan miqdor cheksiz katta miqdordir; 4) cheksiz katta miqdorga teskari boʻlgan miqdor Cheksiz katta miqdorm. boʻladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**An gʻoʻza navlari** — Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Oʻsimliklar eksperimental biol.si institutida yaratilgan oʻrta tolali gʻoʻza na-vlari. „AN" indeksi ruscha „Akademiya nauk" („Fanlar Akademiyasi") suzlaridan olingan. Bu guruhdan rayonlashtirilgan navlar: AN-402 — yovvoyi Meksika gʻoʻzasini radiofosfor eritmasida ishlash usuli bilan chikarilgan (1974; N. Nazirov, F. Joniqulov, H. Qambarov, J. Dadajonov). 1978-yildan rayonlashtirilgan. AN-Boyovut 2 — Toshkent 1 navi popu-lyatsiyasi tarkibini ajratish usuli bilan yaratilgan (S. S. Sodiqov). 1983-yildan rayonlashtirilgan. AN-Samarqand — 108-F va AN-401 navlarini duragaylab yara-tilgan (1974; O.Jalilov, N. Nazirov, S. T. Toʻxliyev, D. M. Boboyev). 1980-yildan rayonlashtirilgan. AN-410 — Toshkent 1 va AN-401 radiomutant navini chatish-tirishdan olingan avlodni yakka tanlash usulida chiqarilgan (J. Dadajonov). 1991-yildan rayonlashtirilgan. AN-510 — AN-505 va SL-2366 navlarini chatishti-rish yoʻli bilan yaratilgan (D. Akkujin, P. Ya. Popova, R. N. Nurmatov). 1991-yildan rayonlashtirilgan. AN — Oʻzbekiston 3-AN-Oʻzbekiston 1 va 108-F navlarining tabiiy duragaylanishi hamda qayta-qayta yakka tanlash usuli bilan yaratildi (N. R. Faqirov, I. N. Odilxujayev, 1976). 1980-yildan rayonlashtirilgan. Bu gʻoʻza navlarining hosil shoxlari 1 — 1,5 tipli. Bir koʻsakdagi paxta vazni 5,0-8,5 g. Vegetatsiya davri 125-135 kun. Vertitsillyoz viltga chidamli, tolasi oq, 35-38% tola beradi. Tolasi 4-tipga mansub.

Adabiyotlar
-----------

* Sultonmurod Narimov va Fazliddin Saʼdullayev. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Getting into Fingerstyle Guitar"** („Fingerstayl gitara chalishni boshlash") — amerikalik gitarachi Jonathan Adams qalamiga mansub gitara chalishni oʻrgatuvchi qoʻllanma. Ilk bor 2002-yil Mel Bay nashriyotida chop etilgan. 2011-hamda 2015-yillarda qayta nashr qilingan. Kitob ham oddiy kitob, ham elektron kitob oʻlaroq hamda hamroh audioyozuvlar bilan eʼlon qilingan. Asarda musiqa asarlari ham nota yozuvi, ham tabulatura shaklida keltirilgan.

Asar gitarani fingerstayl yoki klassik uslubda, yaʼni barmoqlar bilan chalishni noldan boshlayotganlar yoki ushbu uslubni yanada yaxshiroq oʻzlashtirishni xohlaydiganlar uchun moʻljallangan. Dastlabki boblarda ayrim asosiy metodlar, yaxshi odatlarni rivojlantirish va yomon odatlardan qochish haqida soʻz yuritiladi. Keyingi boblarda klassik va fingerstayl uslubidagi anʼanalardan olingan baʼzi bir muhim repertuarlarga eʼtibor qaratilgan. Ushbu boblar kitobning ilk yarmida berilgan uslublarni oʻzlashtirishga koʻmaklashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ovoz terapisti – Jonathan Adams" (inglizcha).  Mayuri. 1-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* „Getting into Fingerstyle Guitar" Mel Bay saytida (ingl.)
* „Getting into Fingerstyle Guitar" Google Books saytida (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Daniella Maria Deutscher (**talaffuzi: *Daniella Maria Deutscher***)**1975-yil 4-oktyabrda tug'ilgan. Shuningdek u **Daniella Volters** nomi bilan ham tanilgan. Ushbu amerikalik aktrisa shanba tongida namoyish etiladigan ***Hang Time*** (1995—2000) teleserialida Julie Connor (talaffuzi: *Juli Konnor*) rolini o'ynagani bilan mashhur.

Hayoti
------

Deutscher Vashington shtatining poytaxti Olimpiya shahrida voyaga yetgan va Olimpiya o'rta maktabida o'qishni boshlagach, to'rt yil davomida ushbu dargohning yulduz basketbolchisi sifatida tanilgan. U aktrisalik faoliyatini shanba tongida TNBC televideniyesida namoyish etiladigan *"Hang Time"* serialida Juli Konnor obrazini tasvirlash bilan boshlagan. Deutscher va uning hamrohi Megan Parlen (talaffuzi: *Megan Parlen*) ushbu serailning har bir epizodida o'z mahoratlarini ko'rsatganlar. 

Deutscher *"Special Forces"* filmida Vendi rolini ijro etgan. U ushbu filmda Muldoniyalik harbiy qo'mondon tomonidan asirga olingan amerikalik jurnalist rolida aktrisalik mahoratini namoyon etgan. Deutscher, shuningdek, kunduzgi televideniyeda taqdim etiladigan *"The Bold and the Beautiful"* dramasida ham namoyon bo'lgan. 

U *Hang Time* serialidagi sobiq hamkasbi *Jay Hernandez* (talaffuzi: *Jey Ernandes*) bilan turmush qurgan.

Filmografiyasi
--------------

* *Hang Time* (1995—2000) (teleserial)
* *Special Forces* (2003) (film)
* *Las-Vegas* (2005) (teleserial)
* *Aquaman* (2006) (teleserial)

Manbalar
--------

1. ↑  *Satir, F.E.*. „For former Olympia athlete Daniella Deutscher, art imitates life". *The Olympian* (22-sentabr 1995-yil). Qaraldi: 1-noyabr 2022-yil. „Olympia High School’s onetime star basketball player Daniella Deutscher is still shooting hoops.".
2. ↑  „MEET OLYMPIA'S MODEL SOPHOMORE". *The News Tribune* (26-fevral 1992-yil). Qaraldi: 25-yanvar 2010-yil.
3. ↑  *Bruno Zalubil*. „GIRLS: ROGERS HALTS OLYMPIA'S HIGH SCORER, WINS". *The News Tribune* (11-dekabr 1993-yil). Qaraldi: 25-yanvar 2010-yil.[*sayt ishlamaydi*]("...Kindle's plan was to threaten his Rams with running to hold Olympia's Daniella Deutscher, normally a scoring machine, to single digits in points. Deutscher, a two-time Black Hills League MVP...")

Havolalar
---------

* Daniella Deutscher IMDbda
**Anjir shaftoli**, yangi anjir shaftoli — xalq seleksiyasida yaratilgan shaftoli navi (R. R. Shreder nomidagi ilmiy tadqiqot institutining Samarqand filialida bu navni Chempion navi bilan chatishtirish asosida A. S. Cherevatenko chiqargan yangi Anjir shaftoli navi koʻp tarqalgan). Tupi kuchli oʻsadi, daraxti oʻrtacha kattaliqda (4 −5 m), mart oxiri — aprelning boshida (12 — 18 kun davomida) gullaydi. Guli ikki jinsli, qizgʻish, gulining 20 — 25% ni tutadi. Oʻzidan changlanuvchi nav. Mevasi tukli, anjirsimon — yassi (diametri 5 — 10 sm), ogʻirligi 80 — 100 g. Danagi mayda ham yassiroq, koʻpincha mevaning oʻrtasida koʻrinib turadi. Eti sersuv, muloyim, shirin. Avgustda pishadi. Sovuqqa chidam-siz, qishda 15 — 18° gacha, bahorda 4-6° sovuqqa bardosh beradi. Ekilgandan key-in 2 — 3-yili mevaga kiradi, 6 — 8 yil yuqori, yaxshi agrofonda 16 yilgacha hosil beradi. Har tupidan 70 — 80 kg meva olish mumkin. Oʻzbekistonning deyarli barcha viloyatlarida ekiladi. Anjir shaftoli Eron, Afgʻoniston va Xitoyda ham uchraydi. Mevasi yangiligida yeyiladi, tarkibida 14,7% gacha qand, 0,26% kislota bor. Kon-serva va qoqi qilinsa ham boʻladi. Rixsivoy Joʻrayev.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anjomasozlik** — temirchilikning anjoma yasovchi sohasi. A. asosan, yirik shaharlarda rivojlan-gan. Oʻtmishda anjoma turlarini bir ustaning oʻzi yoki bir necha maxsus usta yasar edi. A. ishlari ham pichoqchilik, taqachilik kabi bozorda maxsus ishxona (doʻkon)da olib borilardi. A. doʻkonida usta, korgar, devonavachcha va damgarlar ishlardi. Korgar va devonavachchalar „arvohi pir" bergan xalfalar boʻlib, damgarlikni shogird olib borardi. Key-ingi yillarda xalq hunarmandchiligiga eʼtibor kuchayib, A. ham rivojlanmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anju sulolasi** — oʻrta asrlarda qator Yevropa mamlakatlarida Anju (Fransiya) graflaridan boshlan-gan qirollar sulolasi. Angliyada 1154 — 1399-yillarda (qarang Plantagenetlar), Janubiy Italiyada 1268 — 1442-yillarda hukmronlik qilgan; Sitsiliyada — 1268 — 82 (norasmiy 1266 — 1302). Sitsiliya va Janubiy Italiyadagi Anju sulolasi asoschisi — Karl Anjuyskiy (1285-yilgacha hukmronlik qilgan). Sitsiliyadagi 1282-yil qoʻzgʻoloni va Aragon sulolasi qaror topgan Sitsi-liya o. ajrab chiqqach (1302), anjuliklar qoʻlida faqat Janubiy Italiya — Neapol qirolligi saqlanib qolgan. Vengriyada-gi Anju sulolasi 1308 — 87 yillarda hukmronlik qilgan (asoschisi — Karl Robert, 1342-yilgacha taxtni boshqargan); Polshada — 1370 — 82 va 1384 — 85 yillarda mamla-katni boshqargan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anka tura** (14-asr) — Jeta (Moʻgʻuliston) xonlari Tugʻluq Temur va Ilyoshoʻjalardan soʻng Jetada yuz bergan parokandalikda taxt talab boʻlib siyosiy sahnaga chiqqan xonzodalar va amirlardan biri. 1388-yil bahorida Amir Temur Xo-razmda ekanligidan foydalanib, avvalgi bitimlarga xilof ravishda Oʻzgan tara-fidan Andijonga hujum qiladi. Lekin Umarshayx Mirzoaai zarba olib, Oloy togʻlariga chekingan. A. T.ning bu xuru-ji Amir Temurning 1389, 1390-yillarda Jeta tomon ikki marta yurishiga sabab boʻlgan. Bu yurishlar natijasida harbiy va iqtisodiy qudrati sindirilgan Jeta Amir Temur mulkiga qoʻshib olingan. A. T. Oltoy tomonga chekinib, domdaraksiz yoʻqolgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Getman Sagaydachniy haykali** (ukraincha: *Пам'ятник гетьману Сагайдачному* yodgorligi) — Zaporijya armiyasining getmanı Pyotr Sagaydachniy haykali, dastlab 2008-yil 14-iyunda Sevastopolning Gagarinskiy tumanida shaharning 225-yilligini nishonlash uchun oʻrnatilgan. Muallif — Vladimir Lutsak.

Tarixi
------

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Vladimir Lutsak. Loyihaning asosiy homiysi „Transkontinental" uyushmasi rahbari Yuriy Kolesnikov edi. Shahar aholisi yodgorlikni „raqsga tushayotgan getman" deb atashgan.

2014-yil 25-martda Sevastopolda Qrim Rossiya Federatsiyasiga qoʻshib olingandan soʻng Omega koʻrfazida oʻrnatilgan Getman Petro Sahaydachniy haykali demontaj qilishga qaror qilingan. Buzilish tashabbuskori shahar gubernatori Sergey Menyailo v.b edi avvalroq jurnalistlarga yodgorlik shahar uchun tarixiy ahamiyatga ega emasligini aytgan edi.

2014-yil 25-aprelda yodgorlik demontaj qilindi. Xarkov meri Gennadiy Kernes Sevastopol shahri gubernatori vazifasini bajaruvchi Sergey Menyailoga demontaj qilingan yodgorlikni Xarkov jamoatchiligiga topshirish iltimosi bilan murojaat qildi. Xarkov boshligʻi oʻz iltimosnomasida haykalni munosib joyga yodgorlik qilib koʻchirishga vaʼda qilgan.

15-may kuni yodgorlik Ukrainaga topshirildi. Xarkov haykali bilan birgalikda Ukraina Qurolli Kuchlari Harbiy-dengiz kuchlarining 10-yilligi sharafiga yodgorlik belgisi topshirildi.

Boʻlajak yodgorlik joyida uning poydevoriga esda qolarli matnli kapsula qoʻyildi.

2015-yil 22-avgust kuni Xarkovda kazak getman va ataman Pyotr Konashevich-Sagaydachniy haykali ochilishi marosimi boʻlib oʻtdi, u Qrim Rossiyaga qoʻshilganidan keyin Sevastopoldan olib chiqilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „В Харькове открыли перевезенный из оккупированного Севастополя памятник Сагайдачному" (ru). *ТСН.ua*. 7-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2017-yil.
2. ↑  „В Севастополе установили памятник Сагайдачному" (ru).  www.segodnya.ua. 1-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2017-yil.
3. ↑  „В Севастополе снесли памятник гетману Сагайдачному" (ru).  www.segodnya.ua. 19-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2017-yil.
4. ↑  „В Харькове открыли памятник гетману Сагайдачному" (ru).   2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2017-yil.
**Gavharxon Sulton** (turkcha: Gevherhan sultan), Gavhar sulton nomi bilan ham tanilgan (turkcha: Gevher sultan) va Guverxon sulton (tur turkcha: Goʻverhan sultan; 1608, Istanbul — 1660 oʻsha yerda) — Usmonli sultoni Ahmad I va baʼzi ehtimollarga koʻra, Koʻsem Sultonning uchinchi qizi.

Biografiya
----------

Gavharxon Sulton 1608-yilda Istanbulda, Toʻpqopi saroyida tugʻilgan. 1612-yil 13-iyunda Gavharxon 1620-yilda vafot etgan Sadr vazir Okuz Mehmed poshoga turmushga chiqdi. 1623-yilda Koʻsem Sultonning iltimosiga koʻra, Gavharxon admiral Topal Rajab Poshoga turmushga chiqadi. Undan 1630-yil avgustida Safiya ismli qiz tugʻadi. Rajab posho 1632-yil 18-mayda qatl etilgan. 1643-yilda Gavharxon 1656-yil 25-aprelda vafot etgan vazir Siyovush poshoga turmushga chiqadi. Gavharxon boshqa turmushga chiqmadi. U 1660-yilda vafot etdi va Istanbuldagi Sultonahmet masjidida otasining turbasiga dafn qilindi. Avliya Chalabiy Siyovush Poshoning xotini Gavxarxon emas, balki Gavxarxon va Rajab Poshoning Halima Sulton ismli qizi ekanligini daʼvo qiladi.

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  Süreyya Mehmed Bey*. Sicill-i Osmani* (turkcha). Istanbul: Tarih Vakfi Yurt Yayınlar, 1996 — 15 bet. ISBN 975-333-049-5, 975-333-038-3. 14-iyul 2022-yilda qaraldi.
2. ↑  Peirce; Leslie P.*. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire* (inglizcha). Oxford: Oxford University Press, 1993 — 374 bet. ISBN 0195086775, 9780195086775. 14-iyul 2022-yilda qaraldi.
3. ↑  Sakaoğlu; Necdet*. Bu mülkün kadın sultanları* (turkcha). Oğlak Yayıncılık, 2008 — 574 bet. 14-iyul 2022-yilda qaraldi.
**Abdulaxad Abdulhamidovich Abdurashidov** (1956.11.06, Margʻilon) — sozanda (naychi). Oʻzbekiston xalq artisti (2000). Fargʻona davlat musiqa bilim yurti (1975) va Toshkent davlat konservatoriyasini 1981-yil tugatgan. Margʻilondagi „Doʻstlik" bolalar ansamblida badiiy rahbar (1983-90), Oʻzteleradio kompaniyasining „Maqom" ansamblida sozanda (1990-yildan). Repertuaridan mumtoz va xalq cholgʻu kuylari („Choʻli Iroq", „Yovvoyi Chorgoh", „Qalandar", eroncha „Shoda-shoda" va boshqalar), oʻzbek ashula va katta ashulalarning cholgʻu yoʻllari („Figʻon", „Hanuz", „Ey, sabo", „Bir kelsun" va boshqalar) oʻrin olgan. Ijro uslubiga badihagoʻylik, musiqiy-ifodaviy vositalarning yorqinligi, shu jumladan noziq nolalardan mohirona foydalanish xosdir. Bastakor sifatida „Nay nolasi", „Nigohing" kabi kuylarni, „Fargʻona ekan doʻstlar", „Margʻilon atlaslari", „Paydo boʻlibdi" va boshq ashulalarni yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abdurashidov Abdulaxad Abdulhamidovich" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Boshqa nomlar uchun qarang: the Russian footballer   Andrei Demchenko (footballer, born 1993).

**Andriy Anatolievich Demchenko** (ukraincha: *Андрій Анатолійович Демченко*; 1976-yil 20-avgustda tugʻilgan) — ukrainalik va rossiyalik futbol murabbiyi va „Dila Gori" klubni boshqargan sobiq futbolchi. U hujumkor yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynagan.

Klub faoliyati
--------------

Futbol oʻynashni Demchenko vatani Zaporijya shahrida boshlagan, u yerda uning birinchi murabbiyi Borys Zozulya va Viktor Vysochin edi. Demchenko 13 yoshga toʻlganda, uning yangi murabbiyi Demchenko Moskvaga koʻchib oʻtishidan oldin unga murabbiylik qilgan Anatoliy Vasilexa edi. Oʻsmirlik davrida Demchenkoni Sovet Ittifoqi terma jamoasida murabbiyi Gennadiy Kostylev qoʻl ostida toʻp surgan va Demchenko oʻsmirlar terma jamoalari oʻrtasidagi baʼzi xalqaro turnirlarda qatnashgan. Sovet Ittifoqi parchalanib ketganida, 1990-yilda Demchenko Moskvaning „SSKA PFK"ga taklif qilindi va u erda Kostylev klub bosh murabbiyi edi.

1994-yil U-18 Yevropa chempionatida Rossiya terma jamoasida oʻynagan Demchenko turnirning eng yaxshi toʻpurari boʻldi. Oʻsha yilgi turnirda Raul, Fernando Morientes, Mishel Salgado, Lars Rikken, Franchesko Totti va boshqalar kabi mashxur futbolchilar oʻynashgan. Yevropa chempionatidan soʻng „Ayaks" 17 yoshli Demchenko uchun Moskva jamoasiga 1 million dollar taklif qildi va futbolchi ham, klub ham rozi boʻldi. „Ayaks" klubida Demchenko asosan zaxira oʻrindigʻida oʻtirardi va cheklangan oʻyin daqiqalariga ega edi. Asosan zahirada oʻtirganiga qaramay golland klubida bir qator halqaro sovrinlarni qoʻlga kiritdi. Gollandiya klubi bilan shartnomasi tugagach, u Zaporojyaga qaytib keldi va Zaporijyaning „Metalurg" jamoasiga oʻtdi.

Yutuqlar
--------

### Oʻyinchi

**Ayaks**

* Qitʼalararo kubok: 1995
* UEFA Superkubogi: 1995

Manbalar
--------

1. ↑  „Andrey Demchenko". 15-aprel 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.

Havolalar
---------

* Demchenko „Ayaks"da Amsterdam
* Derkach, S. *Andrey Demchenko: afsuslanadigan hech narsam yoʻq (Andrey Demchenko: „Ya ni o chem ne jaleyu") .* *Pasport (Zaporojye). 2011-yil 15-sentyabr.*
**Air Algerie 5017 reysi halokati** 2014-yilning 24-iyul kuni Burkina-Faso davlati poytaxti Uagadugudan yo‘lga chiqqan samolyot bilan aloqani yo‘qotib qo‘ygani haqida xabar berdi. Fransiya hukumatiga ko‘ra, payshanba kuni ertalab ko‘kka ko‘tarilgan uchoq bilan Mali ustidan ketayotgan vaqti aloqa uzilgan.Aloqa uzilishdan sal avval uchuvchi Niger parvozlarni kuzatish markazi bilan bog‘lanib, to‘fon tufayli yo‘nalishni o‘zgartirishga majbur bo‘layotganligini aytgan. Samolyot Malida qulashi oqibatida undagi 116 kishidan birortasi omon qolmagan.Layner bortida 51 nafar fransuz, Burkina Fasodan 24 kishi, livanlik sakkiz fuqaro, olti jazoirlik va yana 11 mamlakat fuqarolari bo’lgan.

Hodisa tafsiloti
----------------

Ekipaj aʼzolari va yoʻlovchilar
-------------------------------

Manbalar
--------

1. ↑  Алжирские авиалинии заявляют о потере связи со своим самолетом
2. ↑  Jazoir Havo yo‘llari uchog‘i quladi
3. ↑  *Jazoir samolyoti halokatida omon qolganlar yo’q*, 2014-07-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-07-27
Adib Ishaq
**Adib Ishaq** (arab. اديب اسحق 1856-yil 21-yanvar — 1885-yil 12-iyun)XIX asrdagi arab Nahdaning muhim Suriya adabiy arbobi.

Biografiya va ijodi
-------------------

Damashqda (oʻsha paytda Usmonlilar imperiyasining shahri va Suriyaning hozirgi poytaxti) tugʻilgan, u lazaristlar maktabiga oʻqishga kirgan va u yerda arab va fransuz tillarini oʻrgangan. U oilasining ehtiyojlarini qondirish uchun bojxonada ishlash uchun hali oʻn ikki yoshga toʻlmasdan maktabni tugatgan. Bu tajriba uni turkiy tilda ham malakali qiladi. Ishaq  o‘n besh yoshida Bayrutdagi otasi bilan birga pochta bo‘limida ishladi. Keyinchalik u Bayrut bojxonaxonasida ish topdi, lekin yozishga boʻlgan ishtiyoqi uni jurnalistika sari undadi;  „At-Taqaddum" (Taraqqiyot)ga hissa qo‘shgan. U1876-yilda Misrga ko‘chib o‘tgan. U Jamoliddin Afg‘oniy bilan Qohirada uchrashganidan so‘ng unga shogird bo‘ldi.

1879-yilda Abdulla Marrash yordamida Parijda chop etiladigan „Misr al-Qohira" („G‘olib Misr") jurnaliga asos solgan.

U al-Hadasdagi (hozirgi Livanda) yozgi mulkida vafot etdi.  Uning asarlari to‘plami arab tilida 1886-yilda Iskandariyada Jirjis Mixail Nahhos tomonidan „Al-Durar" („Marvaridlar") nomi bilan nashr etilgan;  Adibning ukasi Avni tomonidan tahrir qilingan „Al-Durar"ning yana bir nashri 1909-yilda Bayrutda nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „https://en.m.wikipedia.org/wiki/Adib\_Ishaq#CITEREFKhayati".
2. ↑  „https://books.google.com/books?id=mkQ4AAAAIAAJ".
**Ketrin Marsel Reytman** (talaffuzi: /ˈraɪtmən/ ; 1981-yil 28-aprelda tugʻilgan) — kanadalik-amerikalik aktrisa, produser va yozuvchi. U CBC telekanalining *Workinʼ Moms* komediya seriyasining yaratuvchisi, ijrochi produseri, yozuvchisi va yulduzi.

Yoshligi
--------

Reytman Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida fransuz-kanadalik aktrisa Jenevyev Robert va slovakiyalik kanadalik kinorejissor Ivan Reytmanning qizi boʻlib tugʻilgan. Uning otasi yahudiy oilasidan edi va onasi yahudiylikni qabul qildi. U Keyt maktabida oʻqigan va Janubiy Kaliforniya universitetida aktyorlik boʻyicha ixtisoslashgan. U Kerolin Reytman va rejissor Jeyson Reytmanning singlisi.

Faoliyati
---------

2011-yil yanvar oyida Reitman *Ketrin Reytman bilan "Breakinʼ It Down"* filmini YouTube -da 2013-yil iyul oyida yakunlangan film sharhi veb-shousini ishga tushirdi. U vaqti-vaqti bilan Kevin Smitni *Hollywood Babble-On* podkastida Ralf Garman bilan birga mehmon sifatida toʻldirdi.

Reytman „*Toʻy* halokatlari" xit filmiga asoslangan *"Haqiqiy toʻy halokatlari* "teleserialida rol oʻynadi. U „ *Betxovenning 2-chi"* (1993), „ *Knocked Up"* (2007), „ *Men seni sevaman, odam"* (2009) va *„Foydali doʻstlar"* (2011) filmlarida suratga tushgan. Shuningdek, u "*Hollywood turar* joyi", *"Filadelfiyada doim quyoshli"*, "*Onang bilan qanday tanishganman"*, "Begona *oʻtlar* "va "*Qora rang* "seriallarida rollarni ijro etgan. U "Zaldagi *bolalar* "eskiz komediya seriyasining jonlanishida ishtirok etishni rejalashtirmoqda.

2016-yilda Reytman Wolf & Rabbit Entertainment ULC kompaniyasini tashkil qildi. Eri Filipp Sternberg bilan CBC uchun yarim soatlik, bitta kamerali *Workinʼ Moms* komediyasini suratga olish uchun. U Sternberg bilan birga bosh rolni ijro etgan serialning yaratuvchisi, ijrochi produseri, yozuvchisi va yulduzi. Bundan tashqari, Reytman serialning har bir faslida bir nechta epizodlarni boshqargan. Workinʼ Moms 2017-yilda beshta Kanada ekran mukofoti nominatsiyasini oldi, jumladan, Reytman uchun eng yaxshi aktrisa, komediya va eng yaxshi serial, komediya.

Shaxsiy hayoti
--------------

U aktyor va produser Filipp Sternbergga turmushga chiqqan va ularning ikki farzandi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Catherine Marcelle Reitman, Born 04/28/1981 in California". *CaliforniaBirthIndex.org*. — „Catherine Marcelle Reitman was born on 28-aprel 1981-yil in Los Angeles County, California.". Qaraldi: 6-aprel 2022-yil.
2. 1 2  „Catherine Reitman". *CBC*.  CBC Media Centre. Qaraldi: 20-yanvar 2019-yil.
3. ↑  *Hanau, Shira*. „Ivan Reitman, Ghostbusters director, Auschwitz survivor son, dies at 75". *The Jerusalem Post*. Jewish Telegraphic Agency (15-fevral 2022-yil). Qaraldi: 6-aprel 2022-yil.
4. ↑  „Candor Entertainment". 25-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-fevral 2011-yil.
5. ↑  „It's Head-Crushing Time! Prime Video Announces the Premiere Date and Trailer Release for Canadian Amazon Original Series The Kids in the Hall". *www.newswire.ca* (13-aprel 2022-yil). Qaraldi: 13-aprel 2022-yil.
6. ↑  „Catherine Reitman on Workin' Moms and being a working mom". Qaraldi: 27-yanvar 2019-yil.