**Howard Henry Baker Jr.** (1925-yil 15-noyabr — 2014-yil 26-iyun) amerikalik siyosatchi va diplomat boʻlib, 1967—1985 yillarda Tennessi shtatidan Qoʻshma Shtatlar senatori boʻlib ishlagan. Oʻz faoliyati davomida u Senatdagi ozchiliklar yetakchisi, keyin esa Senatdagi koʻpchilik yetakchisi darajasiga koʻtarildi. Respublikachilar partiyasi aʼzosi Beyker Tennessi shtatida qayta qurish davridan beri AQSh Senatiga saylangan birinchi respublikachi edi.Vashingtonda „Buyuk yarashtiruvchi" sifatida tanilgan Beyker koʻpincha murosaga kelish, qonunchilikni qabul qilish va madaniyatni saqlash nuqtai nazaridan eng muvaffaqiyatli senatorlardan biri sifatida qaralgandi. Misol uchun, u demokrat senator Edmund Maski bilan 1970-yilgi Toza havo qonunini ishlab chiqish va qabul qilishda bosh rol oʻynagan. Mo''tadil konservativ, u demokrat hamkasblari tomonidan ham hurmatga sazovor boʻlgan. Baker 1980-yilda Respublikachilar partiyasidan prezidentlikka nomzod boʻlishga intildi, biroq birinchi praymerizdan soʻng uni tark etdi. 1987-yildan 1988-yilgacha u prezident Ronald Reyganning Oq uy apparati rahbari boʻlib ishlagan. 2001-yildan 2005-yilgacha u AQShning Yaponiyadagi elchisi boʻldi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Baker Tennessi shtatining Xantsvill shahrida Dora Ann (niyasi Ladd) va Xovard X. Beyker oilasida tugʻilgan. Uning otasi 1951-yildan 1964-yilgacha AQSh Vakillar palatasining Respublikachi aʼzosi boʻlib, Tennessi shtatining Ikkinchi okrugi vakili boʻlgan. Beyker Chattanogadagi The McCallie maktabida oʻqidi va uni tugatgandan soʻng, u Nyu-Orleandagi Tulan universitetida oʻqidi. Beyker Pi Kappa Phi birodarligining Alpha Sigma boʻlimining bitiruvchisi edi. Ikkinchi jahon urushi paytida u Tennessi shtatining Sevani shahridagi Janubiy universiteti kampusidagi AQSh harbiy-dengiz kuchlari inshootida V-12 harbiy-dengiz kuchlari kolleji tayyorlash dasturida tahsil olgandi. U Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz flotida leytenant sifatida xizmat qilgan va 1949-yilda Tennessi universiteti yuridik kollejini tamomlagan Oʻsha yili u Tennessi advokatiga qabul qilindi va yuridik amaliyotini boshladi.

Faoliyati
---------

Baker oʻzining siyosiy faoliyatini 1964-yilda, marhum senator Estes Kefauverning muddati tugamagan vakolatini toʻldirish uchun AQSh Senatiga saylovda liberal demokrat Ross Bassga yutqazganidan boshlangandi. Biroq, Beyker atigi 4,7 foiz punktga yutqazdi, bu respublikachining Tennessi shtatidan Senatga xalq tomonidan saylanishiga eng yaqin vaqt edi. 1966-yilda Tennessi shtatidagi AQSh Senatiga saylovda Bass Demokratik partiyadan Tennessi shtatining sobiq gubernatori Frenk G. Klementga yutqazdi va Beyker Kennet Robertsga qarshi Respublikachilar partiyasidagi birlamchi poygada 112,617 (75,7 foiz) va 36,043 (24,2 foiz) bilan gʻalaba qozondi.. Beyker Klementning Demokratik bazani, ayniqsa uyushgan mehnatni quvvatlantirmasligidan foydalanib, umumiy saylovda gʻalaba qozondi. U kutilganidan biroz kattaroq 55,7 foiz va Klement 44,2 foiz ovoz bilan gʻalaba qozondi. Shunday qilib, Beyker Tennessi shtatidan qayta qurishdan keyingi birinchi respublikachi senator va Tennessi shtatidan Senatga xalq tomonidan saylangan birinchi respublikachi boʻladi. Baker 1968-yildagi Fuqarolik huquqlari toʻgʻrisidagi qonunni va Turgud Marshallni AQSh Oliy sudiga tasdiqlashni yoqlab ovoz beradi. Baker 1972-yilda va yana 1978-yilda qayta saylangan va 1967-yil 3-yanvardan 1985-yil 3-yanvargacha xizmat qilgan. 1969-yilda u qaynotasi Everett Dirksenning oʻlimi bilan ochilgan ozchiliklar rahbariyatiga nomzod edi, ammo Beyker Xyu Skott tomonidan 24-19 hisobida magʻlub boʻldi. Keyingi Kongressning boshida, 1971-yilda, Beyker yana yugurib, Skottga yana 24-20 hisobida yutqazadi. Skott nafaqaga chiqqanida, Beyker 1977-yilda respublikachi hamkasblari tomonidan Robert Griffinni 19-18 hisobida magʻlub etib, Senat respublikachilari rahbari etib saylanadi. Beyker 1977-yildan 1981-yilgacha Senatdagi ozchilik rahbari sifatida ikki muddat va 1981-yildan 1985-yilgacha Senatdagi koʻpchilik yetakchisi sifatida ikki muddat ishlagan, oʻz faoliyatining soʻnggi sakkiz yilida Senat GOPni boshqargan.Bakerr yana qayta saylanishga intilmadi va 1985-yilda Senatdagi faoliyatini yakunladi. Uning oʻrnini Demokratik vakil va boʻlajak vitse-prezident Al Gor egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Early Implementation of the Clean Air Act of 1970 in California." EPA Alumni Association. Video, Transcript (see p2). July 12, 2016.
2. ↑  *Hunt, Albert R.*. „Howard Baker, Senate prince showed great statesmanship". *The Olympian* (1-iyul 2014-yil). Qaraldi: 5-iyul 2014-yil.
3. ↑  „Nancy Kassebaum and Howard Baker". *The New York Times* (8-dekabr 1996-yil). Qaraldi: 4-may 2010-yil.
4. 1 2 3  „Howard H. Baker Jr. dies at 88; respected Washington insider" (inglizcha). *Los Angeles Times* (26-iyun 2014-yil). Qaraldi: 24-oktabr 2019-yil.
5. 1 2 3 4  „Howard Baker, former Senate Majority Leader, dies at 88" (inglizcha). *The Tennessean*. Qaraldi: 24-oktabr 2019-yil.
6. ↑  

	* *Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi.* „Howard Baker (id: B000063)" (en). *Biographical Directory of the United States Congress*.
7. ↑  „TN U.S. Senate -- R Primary".  ourcampaigns.com. Qaraldi: 2-iyul 2012-yil.
8. ↑  „TN US Senate Race - Nov 08, 1966". *www.ourcampaigns.com* (22-may 2004-yil). Qaraldi: 10-iyun 2018-yil.
9. ↑  „TO PASS H.R. 2516, A BILL TO PROHIBIT DISCRIMINATION IN SALE OR RENTAL OF HOUSING, AND TO PROHIBIT RACIALLY MOTIVATED INTERFERENCE WITH A PERSON EXERCISING HIS CIVIL RIGHTS, AND FOR OTHER PURPOSES.".
10. ↑  „CONFIRMATION OF NOMINATION OF THURGOOD MARSHALL, THE FIRST NEGRO APPOINTED TO THE SUPREME COURT.". *GovTrack.us*.
11. ↑  *Steve Gerstel*. „Republicans Choose Scott Floor Leader". *Times-News*. UPI (24-sentabr 1969-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2013-yil.
12. ↑  *Walter R. Mears*. „Senate Leader Battles: Kennedy Out, Scott In". *Kentucky New Era*. Associated Press (20-yanvar 1971-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2013-yil.
13. ↑  „Baker Didn't Think He'd Win". *The Ledger*. The New York Times (6-yanvar 1977-yil). Qaraldi: 2-dekabr 2013-yil.