**Bolt** — 2008-yilda Walt Disney Animation Studios tomonidan ishlab chiqarilgan xuddi shu nomdagi animatsion filmning bosh qahramoni. Chris Williams va Byron Howard tomonidan yaratilgan.

Bolt juda ham xilma-xillikka ega shaxsiyat egasi. Bir tomondan, u uyushgan jinoyatchilikni osonlikcha yoʻq qiladigan super kuchga ega super it boʻlsa, boshqa tomondan, u oddiy it, lekin shunga qaramay, oʻz hayotini xavf ostiga qoʻyib, yordam berishga tayyor sodiq doʻst hisoblanadi.

Qisqacha biografiyasi
---------------------

Bolt qayerda tugʻilgani va uning ota-onasi kim ekanligi nomaʼlum. Filmdagi voqealar umumiy xronologiyasiga koʻra, u 2003-yil yanvar oyida tugʻilgan. Hikoya Penny ismli qizchaning Silver Lake nomli uysiz hayvonlar maskanidan sakkiz haftalik (tana nisbati va oʻzini tutishiga koʻra) kichik oq kuchukchani olib ketishi bilan boshlanadi va kuchukcha unga darhol yoqib qoladi. Penny unga Bolt deb ism qoʻydi.

Biroz vaqt oʻtgach, Penny va Bolt Suveren Entertainment tomonidan ishlab chiqarilgan, „Bolt" deb nomlangan kechki teleserialda ishtirok eta boshlaydilar. Hikoyada Pennyning otasi olim boʻlib, uning tadqiqotlari va ishlanmalari jinoyatchilik dunyosi tomonidan ovlanadi. Qizini himoya qilish uchun u itga na odamlarda va na hayvonlarda boʻlmagan super kuchlarni berdi. Bolt oʻz xoʻjayinini yovuz odamlardan himoya qilish uchun raketalardan tezroq yugurish, uzoq masofalarga sakrash, poʻlat panjaralarni egish, devorlarni peshona zarbasi bilan buzish, mashinalar kabi oʻta ogʻir narsalarni balandlikka koʻtarish kabi qobiliyatlardan foydalanadi. Uning asosiy quroli sifatida — mustahkamlangan tuzilmalar va zirhli transport vositalarini yoʻq qilishga qodir ultratovushli super vovillash koʻrsatiladi.

Bolt erta yoshda suratga olish maydonchasiga tushganligi sababli, u oʻzining barcha super kuchlari zamonaviy kinoda maxsus effektlarni yaratishdagi yutuqlar ekanligini bilmas edi. Kino sanoatining ayyor ishchilari itning goʻzal haqiqiy oʻyinini koʻrib, Boltga hamma narsani haqiqat deb oʻylash uchun barcha sharoitlarni yaratdilar. Bu Pennyni juda bezovta qildi, u uni faqat ssenariy boʻyicha emas, balki uni chinakam sevib, Boltni haqiqiy it sifatida koʻrishni xohladi. Odatdagi ish tartibini buzmaslik uchun unga uy hayvonini uyiga olib ketish taqiqlangan: Bolt — super it, uning xoʻjayini esa oʻlik xavf ostida.

Bir marta, suratga olish paytida Bolt, rejissyorning soʻzlariga koʻra, yovuz odamlar tomonidan oʻgʻirlab ketilgan Pennyni qutqarish uchun suratga olish maydonidan qochib ketdi. Haqiqiy binoning haqiqiy oynasini yorib oʻtishga urinayotganda, Bolt hushidan ketdi va Los-Anjelesdan Nyu-Yorkka paket sifatida yuborilgan qutiga tushib ketdi va undagi itni sezmadi.

Gʻalati shaharda va haqiqiy hayotda uygʻongan Bolt buni tushunmay, oʻzining qudratli kuchlarini yoʻqotishiga uning qutisidagi polistirol deb nomlangan modda aybdor deb hisobladi. Shunga qaramay, jasur va zukko Bolt yovuz odamlarning ittifoqchisi („Bolt" teleseriali syujetidagi barcha mushuklar singari) va serialning muxlisi — hamster deb oʻylab, adashgan mushuk Mittenni qoʻlga oldi. Reno, Los-Anjelesga qaytib ketdi.

Uyga qaytayotganda, qoʻlga olingan qoʻlqoplarning yordamisiz emas, Bolt oʻzining oddiy it ekanligiga va uning barcha kuchli kuchlari fantastika ekanligiga amin edi. Shunga qaramay, Bolt hamster Reno bilan qahramonlik koʻrsatdi va Mittensni u tufayli u joylashtirilgan etimxonadan ozod qildi. Bolt bilan doʻstlashib, mushuk uni oddiy it boʻlish juda zoʻr ekanligiga ishontirdi.

Los-Anjelesda boʻlganida, Boltni muvaffaqiyatsiz qidirishdan soʻng, yana bir shunga oʻxshash it bilan suratga olish davom etdi. Dublyor Boltga oʻxshab koʻrinishiga qaramay, Penny uy hayvonini yoʻqotishiga rozi boʻlmadi va uni sogʻinishda davom etdi. Suratga olish lahzalaridan birida pavilyonda yong‘in chiqdi. Penny kuchli olov va yonayotgan manzara tufayli chiqish joyidan uzildi. Yordam soʻrab qichqiriqni eshitib, Bolt yangi doʻstlari bilan oʻz paviloniga etib bordi, yonayotgan binoga bostirib kirdi va oʻz hayotini xavf ostiga qoʻyib, bekasining tashqariga chiqishiga yordam berdi.

Ushbu voqeadan keyin Penny teleserialda rol oʻynashni toʻxtatdi va onasi bilan birga qishloq tipidagi kichik shaharchada yashay boshladi. It Bolt, mushuk Mitten va hamster Rino ular bilan qoldi.

Qahramonlarning yaratilish tarixi
---------------------------------

Qahramon — shafqatsiz haqiqiy dunyo sharoitiga tushib qolgan itni yaratish gʻoyasining asosiy muallifi rejissyor Chris Sanders edi. Uning syujetiga koʻra, teleyulduz Henry ismli it Nevada shtatidagi choʻlga tushib, doʻstlari — mushuk va quyon yordamida uyga qaytishga majbur boʻlgan. Loyiha prodyuseri John Lasseter bu gʻoyani yoqtirdi, biroq u Sandersdan „Amerika iti" ishchi nomiga ega boʻlgan multfilm uslubini va qahramonlarni Uolt Disney kompaniyasi anʼanalariga muvofiq oʻzgartirishni xohladi. Chris Sanders buni qilishni xohlamadi va loyihani butunlay tark etdi. Taklif etilgan rejissyorlar Chris Williams va Byron Howard Lasseter bilan birgalikda sodiq it va uning xoʻjayini oʻrtasidagi munosabatlarga eʼtibor qaratib, Henry tushunchasini butunlay oʻzgartirdilar. Endi Henry butunlay oq shveytsariyalik choʻponga aylandi va Bolt (*Bolt*) ismini oldi.

Tashqi koʻrinish
----------------

 Amerikalik (shveytsariyalik) ovcharka — Boltning prototipi
Boltning koʻrinishini yaratish uchun itlarning turli zotlari tasvirlari ishlatilgan, ammo dizaynerlar amerikalik oq choʻponni asos qilib olishgan. Filmning bosh qahramoni dizayneri Jo Moshier Boltga maʼlum bir xususiyatni singdirdi. Xarakterning taʼsirchanligini taʼkidlash uchun uning amerikalik oq choʻponlarga oʻxshab uzun uchli quloqlari va mayin dumi bor edi. Boltning animatsion tasvirida ishtirok etgan rassomlar maxsus maʼruzalarda qatnashdilar, u erda itlar qanday harakat qilishlari va muayyan vaziyatlarda oʻzlarini qanday tutishlari haqida batafsil maʼlumot olishdi. Baʼzan, ish paytida, studiyada bir nechta itlar bor edi, ular turli sharoitlarda oʻz harakatlarining mohiyatini etkazish uchun animatorlar tomonidan kuzatilgan. San-Bernardinodagi Kaliforniya shtat universitetining biologiya professori doktor Styuart *Sumida* hatto maslahat uchun taklif qilingan.

Bolt ikki xil kompyuter modeli bilan ifodalangan — film boshida kichkina kuchukcha, keyingi epizodlarda esa besh yoshli it. Asosiy xarakter bir xil boʻlsa-da, kuchukcha oʻzgargan nisbatlar va erta bolalik itlariga xos boʻlgan boshqa harakat uslubiga ega edi.

Bolta mexni yaratish jarayonida jiddiy ishlar amalga oshirildi. Uning rangi oq va kremsi oq ranglarning siyrak quyuq sochlari bilan uygʻunlashgan. Bolt duch kelgan ekologik vaziyatlarning taʼsirini tasvirlash uchun it moʻynasining bir nechta turli modellari kerak edi. Avvaliga uning chap tomonida toʻq rangli moʻynali oq moʻyna bor edi (Bolt bu uning kuchining belgisi deb hisoblardi, lekin aslida bu Sovereign Entertainment vizajistlari tomonidan trafaret orqali chizilgan rasm edi). Bundan tashqari, sarson-sargardon turmush tarzi sharoitida, mamlakatning bir chekkasidan boshqasiga boradigan yoʻlda, Boltning paltosi bir necha bor oʻzgargan. U gʻijimladi, changi soldi. Boʻyalgan chaqmoq asta-sekin soʻna boshladi. Bir marta, bosh qahramonlar yomgʻirga tushib qolishganda, jun hoʻl boʻlib, qorayib ketdi. Bundan tashqari, bir tekis oqmaydigan tomchilar uning qiyofasini filmning boshida toza taralgan bilan solishtirganda jiddiy oʻzgartirdi. Yünning yoqa bilan kombinatsiyasini tasavvur qilishda maʼlum bir qiyinchilik paydo boʻldi. Aylana boʻylab baʼzi joylarda moʻyna uni ezish kerak edi, baʼzilarida u tepada boʻlishi kerak edi. Bundan tashqari, Bolt bosh va boʻyin harakatlarini bajarganida, yoqa doimo siljiydi.

 Jon Travolta
Boltning mimikalari bilan ishlashning qiyinligi tabiiy his-tuygʻularni aks ettirish uchun insonga oʻxshash yuz harakatlarining muvaffaqiyatli kombinatsiyasini olish edi (bu multfilmdagi teledasturlarni it-aktyorning his-tuygʻularining haqiqiyligini saqlashga majbur qildi) va yuz ifodalarini haqiqiy itning: haddan tashqari gʻazablanishdan chuqur umidsizlik va qaygʻuga qadar. Masalan: Bolt it kabi dumini quvnoq silkitardi va shu bilan birga odam kabi tabassum qila olardi. Mushuk Mitten Boltga odamlardan noz-neʼmat soʻrash uchun qanday qilib „yuzini yasashni" oʻrgatgan sahnada (u ilgari bu haqda hech qanday tasavvurga ega emas edi), quloqlarini navbatma-navbat pastga tushirgan holda, itning yuzida bir nechta his-tuygʻular oʻtadi. Bu sahna multfilmdagi eng kulgili sahnalardan biri edi. Bolt va boshqa qahramonlarning yuz ifodalari va moʻynalari bilan jiddiy ishlash katta xarajatlarni talab qiladigan multfilm yaratishning eng qiyin daqiqalaridan biri edi.

Ovoz berish
-----------

Filmning inglizcha versiyasida Boltga John Travolta ovoz bergan.

Sharhlar
--------

Bolt obraz sifatida, shuningdek, Rotten Tomatoes filmida 89 % ovoz olgan filmning oʻzi sifatida koʻpchilik tomonidan ijobiy baholandi. Qoidaga koʻra, koʻpchilik tomoshabinlar va kino tanqidchilari uchun Bolt jozibali, jasoratga ilhomlantiruvchi va oddiygina yoqimli animatsion qahramon boʻlib tuyulardi. The New York Times gazetasining yetakchi kino tanqidchisi Entoni Skottning yozishicha, Bolt juda shirin bola, kuchli va maqsadli odam, yoqimli ovozga ega. Boltning hayratlanarli darajada ifodali xususiyatlari uni deyarli haqiqiy itga aylantiradi. Jon Travoltaning Bolt qiyofasini yaratishdagi ishtiroki ijobiy qabul qilindi, uning ovoziga badiiylik va jasorat qoʻshildi. Boltning kompyuter modeli elementlarining yuqori darajada ishlab chiqilganligi, uning dinamik xususiyatlari va odatlarining haqiqiy itlar bilan oʻxshashligi ijobiy tavsiflangan. FilmCritic.com saytidan Shon OʻKonnell Boltning superqahramon boʻlganidan haqiqiy hayotga oʻzgarganini, super kuchlardan foydalanishga urinishlar tomoshabinlarning kulgisiga sabab boʻlganini va nihoyat uni haqiqiy itga aylantirish jarayonini qayd etdi. maslahat.mushuklar qoʻlqoplar. Biroq, baʼzi tanqidchilar Boltning WALL-E va Toy Story qahramonlariga nisbatan oʻziga xosligi yoʻqligini taʼkidladilar. Baʼzilar Mittens va Reno-minor qahramonlarining mavjudligini salbiy qabul qildilar, ular bosh qahramonni oldingi plandan koʻchirdilar.

Rossiyadagi Bolta haqidagi sharhlar dunyonikidan unchalik farq qilmadi. Shuningdek, xarakterni mukammal oʻrganish, oʻz xoʻjayiniga sadoqat va qiyinchiliklarga berilishni istamaslik qayd etilgan. Boshida kulgili, multfilm mehribonlik, taʼsirchanlik bilan ajralib turadi va shu bilan birga jasur va sadoqatli boʻlishga oʻrgatadi. Super kuchlarsiz siz ham haqiqiy qahramon boʻlishingiz mumkin. Biroq, film hali ham eng ideal emasdek tuyuldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Toon Tuesday: Recycling, Disney Feature Animation-style" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
2. ↑  „Дайте собаке голос! Как оживали герои" (ru). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
3. ↑  „Bolt. Full production notes" (en). 25-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
4. ↑  *Dave Smith.* „Ask Dave: The Ultimate Disney History Expert". *www.disney.com/*. 13-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.

(ingl.)
5. 1 2  Mark Cotta Vaz, John Lasseter, Chris Williams, Byron Howard*. The Art Of Bolt*. Chronicle Books, October 29, 2008. ISBN 978-0811865319.
6. ↑  „Bolt: Cinzia Angelini – one bold, Bolt animator!" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
7. ↑  „Bolt: Joe Moshier – one bold, Bolt designer!" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
8. ↑  „Canine TV Action Star Discovers That Life Is the Best Reality Show" (en). 25-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
9. ↑  *Allan Hunter.* „Bolt" (en). 13-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
10. ↑  *Jeffrey M. Anderson.* „Best Friend" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
11. ↑  *David Gritten.* „Bolt - interview with director John Lasseter" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
12. ↑  *Sean O'Connell.* „Bolt - Reviewed by Sean O'Connell on Nov 20 2008" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
13. ↑  *Mark Jenkins.* „«Bolt»: A Show-Biz Hero With More Bark Than Bite" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
14. ↑  „Bolt" (en). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
15. ↑  *Михаил Судаков.* „Хороший пёс" (ru). 13-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
16. ↑  *Александр Голубчиков.* „Собачья радость" (ru). 13-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.
17. ↑  *Иван Куликов.* „Собака Диснея" (ru). 16-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2011-yil.