**Al-Horis ibn Hishom ibn al-Mug‘iyra ibn Abdulloh** (634, 636 yoki 639-yilda vafot etgan) - sahoba, Quraysh qabilasining boy Banu Maxzum urug'i zodagonlaridan biri, vafotiga qadar musulmonlar tomonidan Suriyani bosib olishda ishtirok etgan.

Hayoti
------

Al-Horis ibn Hishom Makkadagi Banu Maxzum urug'idan islomgacha bo'lgan mashhur qurayshiy Hishom ibn al-Mug'iyraning o'g'li bo'lgan. Al-Horisning ukasi Abu Jahl 624-yilda Badr jangida vafot etguniga qadar Islom payg'ambari Muhammadga qarshi Makka muxolifatining rahbari edi. Al-Horis Badr jangida, 627-yilda Madina yaqinidagi Uhud jangida musulmonlarga qarshi jang qilgan. Al-Horis ibn Hishom 629-630-yillarda Muhammad Makkani fath qilganida islomni qabul qilgan. Keyinchalik 630-yilda Hunayn jangida musulmonlar qoʻshinida arab mushriklariga qarshi jang qilgan va jangdan olingan oʻljalardan ulush olgan.

Al-Horis ibn Hishom musulmonlarning Suriyani zabt etishida qatnashgan, 634 yilda Falastinda ketma-ket Ajnadayn va Transiordaniyadagi Fahl janglarida ishtirok etgan. 636-yilda Yarmuk jangida otasining birinchi amakivachchasi Xolid ibn al-Volid qo‘l ostida jang qilgan. 637-yilda xalifa Umar al-Horis islomni nisbatan kech qabul qilgani uchun unga armiyadagi boshqalarga qaraganda kamroq haq bergan. Maoshidan norozi bo'lgan al-Horis yetmish nafar oila a'zolari bilan doimiy ravishda Suriyadagi ishlarda o'zini ko'rsatib kelgan. Islomiy manbalarida uning oʻlim sanasi va sababi haqida turlicha maʼlumotlar mavjud boʻlib, bir qancha manbalarda 634-yilda Ajnadayn jangida yoki 636-yilda Yarmuk jangida halok boʻlgan deb keltirilgan bo'lsa, baʼzilar esa uni 639-yilda Amvas vabosi sababli vafot etgan deya maʼlumot beradi. 639-yilda uning yetmish nafar oila a'zolari orasida ikki yoki to'rt nafaridan tashqari barchasi Suriyadagi jangda yoki vabo kasalligi tufayli halok bo'lgan.

Avlodlari
---------

Xalifa Umar al-Horisning qizi Ummu Hakim bint al-Horis ibn Hishomga uylangan. Horisning jangdan omon qolgan o'g'illaridan biri Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishomni Umar Madinaga qaytarib olib kelgan va unga yer ajratib bergan. Al-Horisning Madinada o‘n uch-o‘n to‘rt nafar o‘g‘li va o‘n sakkiz nafar qizi bor edi. Al-Horis ibn Hishomning avlodlari Banu Maxzumning boshqa oilalari, shuningdek, Umaviylar va Zubayridlar bilan birinchi va ikkinchi fitna davrida xalifalikni nazorat qilish uchun kurashayotgan qurayshiylar bilan nikoh aloqalarini o'rnatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Page 248 - Kitab al-Tabaqat al-Kubra ta al-Khanji - Fatima - al-Maktaba al-Shamela" (ar). *shamela.ws*. 2021-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 18-sentyabr.
2. 1 2 3 4 5 6  Hinds 1991. sfn error: no target: CITEREFHinds1991 (help)
3. 1 2 3 4  Blankinship 1993.
4. 1 2 3 4  Friedmann 1992.
5. ↑  Hitti 1916. sfn error: no target: CITEREFHitti1916 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *[[[:Andoza:Google Books]] The History of al-Ṭabarī, Volume XI: The Challenge to the Empires]*, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1993. ISBN 978-0-7914-0851-3.
* *[[[:Andoza:Google Books]] The History of al-Ṭabarī, Volume XII: The Battle of al-Qādisīyyah and the Conquest of Syria and Palestine]*, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1992. ISBN 978-0-7914-0733-2.
* Bosworth, C. E. ed (1991). "Encyclopaedia of Islam. Volume VI: Mahk–Mid" (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-08112-3. .
* Hitti, Philip Khuri*. The Origins of the Islamic State, Being a Translation from the Arabic, Accompanied with Annotations, Geographic and Historic Notes of the Kitâb Fitûh Al-buldân of Al-Imâm Abu-l Abbâs Ahmad Ibn-Jâbir Al-Balâdhuri, Volume 1*. New York and London: Columbia University & Longman, Green & Co. 1916.