**Aasmund Olavsson Vinje -** norvegiyalik shoir va jurnalist, (181- yil 6-aprel – 1870-yil 30-iyul). U sheʼriyat, sayohatlar yozish va Landsmål (hozirgi Nynorsk nomi bilan tanilgan) dan kashshof foydalanishi bilan yodda qolgan.

Fon
---

Vinje Telemarkning Vinje shahrida kambagʻal, ammo yaxshi oʻqiydigan oilada tugʻilgan. U oʻrganishga ishtahasi bor edi va oʻzini qisman oʻqitish orqali qoʻllab-quvvatladi. U Henrik Ibsen bilan bir maktabda oʻqiganidan soʻng universitetga kirish imtihonini topshirdi, huquqni oʻrgandi va advokat boʻldi.

Faoliyati
---------

1858-yilda Vinje „*Dolen*" (*The dales-man*) davriy jurnaliga asos soldi, unda u yashagan davr uchun sanʼat, til va siyosat boʻyicha sayohat hisobotlari va tahririy sharhlarini nashr etdi. *Dølen* 1870-yilda nashr etilishini toʻxtatdi.

Vinje Norvegiyada shahar va qishloq hayoti oʻrtasidagi farqni ifodalash uchun koʻp ish qildi va Norvegiya romantik millatchiligining murakkab vakillaridan biri edi. Ammo u oʻzining tanqidiy skeptitsizmi va „ikki tomonlama qarashlari" bilan ham mashhur edi (norv.: *tvisyn*)—tanganing ikki tomoniga qarab. U hukumat uni tashqi siyosatini tanqid qilgani uchun advokat sifatida ishdan boʻshatgan darajada siyosiy faol edi.

Uning yozuvlari orasida *Ferdaminni fraa Sumaren 1860*-yil (*1860-yil yozidagi sayohat xotiralari*, ingliz tiliga *Norvegiyadan 1860-yilgi sayohat xotiralari* deb tarjima qilingan) Norvegiya adabiyotida juda hurmatga sazovor boʻlib, *Dolen* uchun Nidarosdomen soborida qirol Charlzning toj kiyish marosimini yoritish uchun Oslodan Trondxaymga piyoda sayohatni tasvirlaydi. Asar toj kiyish marosimida duch kelgan qirollikdan koʻra, sayohatda uchragan oddiy odamlarga nisbatan iliqroq munosabatda boʻladi.

Grieg Vinjening koʻplab sheʼrlarini yozdi va 1881-yilda „*Tolv Melodier til Digte af A. O. Vinje*" ni nashr etdi. (Inglizcha: *Ovoz va pianino uchun AO Vinje sheʼrlariga oʻn ikkita ohang*), Opus 33, unga *The Last Spring* va *At Rondane* kiradi.

Oshqozon saratonidan vafot etgan.Vafotidan oldin Vinje oxirgi kunlarini qishloqda oʻtkazishga qaror qildi. U 1870-yil 30-iyulda Hadelanddagi Gran shahrida oʻzining doʻsti, vazir (keyinroq episkop) Anton Kristian Bangning mehmoni sifatida vafot etdi va Granavollendagi (*Søsterkirkene*) opa-singillar cherkovlari hovlisiga dafn qilindi). 1873-yilda Brynjulf Bergslien tomonidan Vinje byusti bilan katta yodgorlik oʻrnatildi.

Shiori
------

2014-yil Dagsavisen maqolasida aytilishicha, Vinje eng norvegiyalik shiorlarni yaratgan, „*Det er saa viktig aa kosa seg!*" : „Oʻzidan zavqlanish juda muhim!" degan shiorlarini bor.

Tanlangan asarlari
------------------

* *En Ballade om Kongen og Kongehuset* (1853-yil).
* *Ferdaminni fraa Sumaren 1860*-yil(1861-yil).
* *Norsemanning Britaniya va inglizlarga qarashi* (1863-yil).
* *Diktsamling* (1864-yil).
* *Storegut* (1866-yil).
* *Blandkorn* (1867-yil).
* *Dølen i eiget Hus atter* (1868-yil).
* *Um vaart nationale Stræv* (1869-yil).

Manbalar
--------

1. ↑  *Patsy Morita.* „Edvard Grieg, Melodies (12) after Poems by Vinje, for voice & piano, Op. 33". *All Music*.
2. ↑  „Vinje-Sanger" (Norwegian).  Store norske leksikon.
3. ↑  *Aasmund Olavsson Vinje — utdypning* (Store norske leksikon)