recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ega** — gapning bosh boʻlaklaridan biri; gapni tashkil etishda muhim rol oʻynaydi. Ega fikrning kimga, nimaga qarashli ekanligini anglatadi, shu jihatdan kesim bilan oʻzaro yaqin bogʻlangan. Ega, odatda, kesim orqali, kesim esa ega orqali, bir-biriga nisbat berish bilan belgilanadi. Grammatik jihatdan ega boshqa boʻlaklarga nisbatan hokim vazifasida keladi (baʼzi ilmiy adabiyotlarda mutlaq hokim sifatida gapning kesimi koʻrsatiladi). Ega vazifasida kelgan soʻz egalik va koʻplik qoʻshimchalarini qabul qila oladi va bosh kelishlik shaklida qoʻllanadi. U koʻpincha ot, olmosh, otlashgan soʻz va soʻz birikmasi bilan ifodalanadi. Ega, asosan, kesimdan avval keladi; bunday soʻz tartibi eganing grammatik belgilaridan biridir. Baʼzan kesimdan keyin ishlatilishi ham mumkin; bu hodisa inversiya deyiladi. Ega baʼzan birgina soʻzdan, baʼzan esa bir necha soʻzdan, yaʼni sintaktik birlikdan iborat boʻladi. Masalan: 

Tinchlik urushni yengadi.
Ishlagan tishlar, ishlamagan kishnar *(Maqol).* 
Otlarning otxonaga olib oʻtilmagani Ziyodillani taajjublantirdi (Hamid Gʻulom).
Ega gapda har doim biror soʻz yoki soʻzlar birikmasi bilan ifodalanishi shart emas. Baʼzi gaplarda ega tushib qolishi, yashirin boʻlishi mumkin. Eganing gapda qoʻllanishi yoki qoʻllanmasligi gapning mantiqiy mundarijasi, grammatik shakli va nutq uslubi bilan bevosita bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  Neʼmat Mahkamov. OʻzME. Toshkent, 2000

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Aleksandrovich Fadeyev** [1901.11(24). 12, hozirgi Kalinin viloyati Kimri shahri — 1956.13.5, Moskva] — rus yozuvchisi va jamoat arbobi. 1908-yil F.lar oilasi Uzoq Sharqqa koʻchib kelgan. F. shu yerda tijorat bilim yurtida oʻqigan (1912—19) va bolsheviklarga yaqinlashib, inqilobiy faoliyat bilan shugʻullangan. Moskvadagi Togʻkon akademiyasida 2 yil tahsil olgach, partiyaviy ishlarda xizmat qilgan (1924—26). SSSR Yozuvchilar boshqaruv organlarida turli lavozimlarda ishlagan (1926—56). Butunjahon Tinchlik kengashi vitseprezidenti (1950—56).

Ijodi 1923-yilda boshlangan ("Oqimga qarshi". hikoya). Uzoq Sharkdagi partizanlar urushiga bagʻishlangan "Tormor" romani (1927)da yovvoyi tayga sharoitida kurashayotgan kishilarning mashaqqatli hayoti tayevirlangan. F. ushbu romani bilan hali shakllanib ulgurmagan sotsialistik realizm metodining asosiy tamoyillarini belgilab bergan.

F. 30-yillarda sovet yozuvchilarining 1sʼyezdini oʻtkazish va SSSR Yozuvchilar uyushmasini tashkil etishga katta kuch sarflagan. Ayni vaqtda 6 qismdan iborat "Udegening soʻnggisi" romani (1929—40, 4 qismi yozib tugatilgan) ustida jiddiy ish olib borgan.

F. Ikkinchi jahon urushi yillari (1943) da Krasnodon shahridagi yashirin tashkilot aʼzolarining nemis bosqinchilariga qarshi olib borgan qahramonona kurashiga oid hujjat va xotiralar bilan tanishib, "Yosh gvardiya" romanini (1945) yozgan. Tanqidchilik F.ni partiyaning yashirin tashkilot faoliyatidagi rolini romanda toʻgʻri aks ettirmaganlikda ayblagan va yozuvchi asarni qayta ishlashga majbur boʻlgan (1957). F. adabiytanqidiy maqolalari bilan ham sotsialistik realizm metodi asoslarini ishlab chiqishda faol ishtirok etgan. U butun umri davomida Stalin va partiya ishiga sodiq qolgan. Shaxsga sigʻinishning fosh etilishi bilan yuzaga chiqqan fojiali voqealar tufayli F. oʻzinioʻzi otib oʻldirgan. Asosiy asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

* Sochineniya, t. 13, M, 1981-82; O literature. Sbornik statey, M. 1970; Tormor, T. 1971; Yosh gvardiya, T. 1982.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑   // *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*
5. ↑  *(unspecified title)*
6. ↑  *(unspecified title)*
7. ↑  *(unspecified title)*
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Konimex (maʼnolari).

**Konimex** — Navoiy viloyatidagi shaharcha (1935 yildan). Konimex tumani markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi Konimex (7 km), viloyat markazi Navoiygacha 25 km. Zarafshon vohasining oʻrta qismida. Zarafshon daryosidan Konimex arigʻi orqali suv oladi. Aho-lisi 8,4 ming kishi (2002). K.qad. aholi punktlaridan biri. Shaharcha nomining kelib chiqishini „Kon" („kom") — anhor, kanal, „mex" yoki „mugʻ" — otashparast, yaʼni Konimex — Otashparastlar anhori soʻzlari bilan bogʻlaydilar.

Shaharchada tuman hokimligi binosi, qurilish korxonalari, avtokorxona, aloqa boʻlimi, gazlashtirish, elektr tarmoqlari korxonalari, dehqon bozori, MTP, „Ishonch", „Sayxun" aksiyadorlik jamiyatlari bor. 4 umumiy taʼlim maktabi (shundan 1 tasi maktab-gimnaziya), kasb-hunar,iqtisodiyot, sport, musiqa maktablari, 2 kutubxona, klub, tarixiy-oʻlkashunoslik muzeyi faoliyat koʻrsatadi. Mixota masjidi mavjud. K.dan viloyat markazi, qoʻshni tuman markazlari va boshqa aholi punktlariga avtobus qatnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

mixota

| * k
* m
* t
Navoiy viloyati |
| --- |
| Markazi: Navoiy |
| Tuman va markazlari | 
* Konimex tumani (Konimex)
* Karmana tumani (Karmana)
* Qiziltepa tumani (Qiziltepa)
* Xatirchi tumani (Yangirabot)
* Navbahor tumani (Beshrabot)
* Nurota tumani (Nurota)
* Tomdi tumani (Tomdibuloq)
* Uchquduq tumani (Uchquduq)
* Zarafshon shahri (Zarafshon)

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 2°57′48.999996″S 104°44′56.199984000009″E﻿ / ﻿2.96361111000°S 104.74894444000000249°E﻿ / -2.96361111000; 104.74894444000000249GO

**Raden Fatah Davlat Islom Universiteti** (Indoneziya: *Universitas Islam Negeri Raden Fatah*) Janubiy Sumatra mrkazi Palembang shahridagi Indoneziya islom davlat universitetidir. U 1964-yilda tashkil etilgan.

Tarixi
------

Indoneziyadagi boshqa davlat islom universitetlari singari, Raden Fatah ham IAIN (*Institut Agama Islam Negeri*) sifatida tashkil etilgan. Tashkil etilishidan oldin 1957-yilda Palembangda butun mamlakatdan kelgan ulamolar uchrashib, shariat huquqi fakultetini tashkil etishga kelishib oladilar. Keyingi yili Janubiy Sumatrada Oliy Islom taʼlimi jamgʻarmasi tashkil etilgan. Muassasa 1964-yilda Din ishlari vazirligidan rasmiy ruxsat olingan va 13-noyabrda ochilgan.

Universitet oʻz nomini Demak qirolligi asoschisi Raden Patahdan olgan.

Talabalar
---------

2017-yilda universitetning birinchi kursida 2463 nafar talaba tahsil olgan. SBMPTN orqali talabalar uchun toʻqqizta fanni oʻqishlikni taklif qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sejarah UIN Raden Fatah" (id). *radenfatah.ac.id*. 2020-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 15-fevral.
2. ↑  „Berita : LEBIH DARI DUA RIBU MAHASISWA BARU DITERIMA DI UIN RADEN FATAH PALEMBANG - :: UIN Raden Fatah Palembang" (en). *radenfatah.ac.id*.  Raden Fatah State Islamic University. 2018-yil 18-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 15-fevral.
3. ↑  „Daftar Prodi Universitas Islam Negeri Raden Fatah" (id). *sbmptn.ac.id*. 2018-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 15-fevral.
Birinchi nomi *Mekteb-i Rushdiye-i Asker* bo'lgan **Adana O'g'il maktabi (AEL)** Adanadagi eng qadimgi maktab bo'lib, rasmiy ravishda 1883 yilda tashkil etilgan. Markaz Seyhan tumanida, Istiqlol tumanida joylashgan.

Tarixi
------

Adana ishg'oli paytida dastlabki yozuvlari yo'q qilingan o'rta maktab 1924 yilda Adana o'rta maktabi va 1927 yilda Adana O'g'il bolalar litseyi deb o'zgartirildi. Maktab 1932 yilda o'z joyiga ko'chib o'tdi. Maktabning eski tarixiy binosi hozirgacha saqlanib qolgan. Keyingi yillarda ushbu binoga qo'shimcha binolar qurildi. Uzoq vaqt davomida erkak talabalar o'qigan maktabda qo'shma ta'lim boshlandi. Bir muddat chet tilini chuqur o'rgatadigan ( Super High School ) va Kurrikulum Laboratoriya maktabi kabi bo'linmalarga ega bo'lgan maktab hali ham *Adana Erkak Anadolu Liseyi* nomi bilan xizmat qilmoqda.

Bitiruvchilar
-------------

Adana va Turkiyaning eng qadimiy maktablaridan biri bo'lgan AEL bitiruvchilari orasidan adabiyot, san'at va sport sohalarida mashhur nomlar yetishib chiqdi. Orhan Kamol, Yilmaz Guney, Ilhan Selchuk, Turhan Selchuk, Demirtosh Jayhun, Hasan Huseyin Korkmazgil, Faruk Tinaz, To'g'ri Bulut, Aytach Arman, Ruhi Su, Murat Kekilli, Ali Ozgenturk, Nihat Ziyalan kabi ismlarni misol qilib keltirish mumkin.

Sobiq bitiruvchilar turli vaqtlarda xotira kunlarini tashkil qilish uchun yig'ilishadi.

Manba
-----

1. ↑  „1883 Adana Erkek Anadolu Lisesi". *ogm.meb.gov.tr*. 2 kasım 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1 aralık 2022.
2. ↑  „Bir çınar okul: Adana Erkek Lisesi". *evrensel.net*. 11 haziran 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1 aralık 2022.
3. ↑  „ADANA ERKEK LİSESİ 130. YILINI KUTLADI". *gundemadana.com*. 8 mayıs 2019da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1 aralık 2022.
Koordinatalari: 40°30′14.934133268679″N 68°47′2.9231903186871″E﻿ / ﻿40.50414837035241078°N 68.784145330644079763°E﻿ / 40.50414837035241078; 68.784145330644079763GO

**Guliston davlat universiteti** —Oliy ta'lim muassasasi.

Tarixi
------

Oʻzbekiston Prezidenti farmoniga asosan 1992-yil 15-martda Sirdaryo pedagogika instituti (1966-yil asos solingan) negizida Guliston shahrida tashkil etilgan. 1966-yil 17 iyulda Gʻafur Gʻulom nomi berilgan. Universitetda filologiya, fizika-matematika, tarix, pedagokiga, tabiatshunoslik, iqtisodiyot, qoʻshimcha taʼlim fakultetlari, 23 kafedra, 19 ilmiy va oʻquv laboratoriya, ustaxona, gerbariy, botanika bogʻi, zoologiya, tarix va adabiyot muzeylari, maʼnaviyat xonasi, sport maydoni va zali, til oʻrganish markazi, biznes maktabi, kutubxona (330 mingdan ortiq asar saqlanadi), Xoʻjamushkent oʻquv dala amaliyotlari bazasi, Navbahor oʻquv tajriba uchastkasi mavjud (2001). Universitet qoshida 2 akademik litsey va malaka oshirish instituti, bosmaxona ham bor. Gazeta va jurnallar nashr etadi. Instituternet asosida 10 dan ortiq rivojlangan mamlakatlarning ilmiy markaz va oʻquv yurtlari bilan aloqa qiladi. Universitet 20 ixtisoslik (oʻzbek filologiyasi, rus filologiyasi, ingliz tili va adabiyoti, qozoq filologiyasi, tarix, davlat huquqi, matematika, amaliy matematika va informatika, fizika, kimyo, biologiya, ekologiya, pedagokiga va boshlangʻich taʼlim uslubi, chizmachilik va tasviriy sanʼat, umumiy texnika va mehnat, qishloq xoʻjaligini mexanizaiyalashtirish, jismoniy madaniyat, iqtisod, agrokimyo va tuproqshunoslik, buxgalteriya hisobi va audit) boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. 1993-yildan aspirantura faoliyat koʻrsatadi. Universitetda 7 yoʻnalish boʻyicha aspirant, 5 yoʻnalish boʻyicha magistrlar tayyorlanadi. 2001/2002 oʻquv yili universitetda 2664 talaba taʼlim oldi, 200 dan ortiq oʻqituvchi, jumladan 10 fan doktori va professor, 100 dan ortiq fan nomzodi va dotsent ishladi. Universitet faoliyati A. Parpiyev, A. Kattabekov, U. Oʻljaboyev, A. Quljonov, H. Qarshiboyev, Sh. Niyozov, F. Samadov, R. Mahmudov, V. Rahmonov, A. Pozilov, B. Toʻychiboyev, I. Axmetov, O. Ayupov, N. Mamadiyorov kabi professor-oʻqituvchilar nomi bilan bogʻliq. Universitet SOROS, Adenauer, "Ustoz", "Umid", Aksele, Tasis kabi xalqaro jamgʻarmalar bilan hamkorlik qiladi. Universitetda turli yoʻnalishlarda ilmiy tadqiqotlar ishlari olib boriladi. 2002-yilgacha universitet 19934 mutaxassis tayyorladi.

Fanlar majmuasi
---------------

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Af-Pak** (ingliz. AfPak) neologizm boʻlib, asosan ingliz tilida soʻzlashuvchi tashqi siyosat doiralari va jurnalistikada Afgʻoniston va Pokistonni yagona operatsiyalar teatri sifatida koʻrsatish uchun qoʻllaniladi. Ushbu atama Obama maʼmuriyati tomonidan 2008 yilda Afgʻoniston va Pokistonga nisbatan mintaqadagi yagona siyosiy va harbiy vaziyatni, shuningdek, terrorizmga qarshi kurash yoʻnalishini belgilash maqsadida kiritildi[1]. Hindistonning Afgʻonistondagi iqtisodiy mustahkamlanishi.[2] Yangi yondashuv deyiladi. Bu siyosatdan maqsad bu mamlakatlarda Al-Qoida va Tolibonga qarshi urush olib borishdir. Ushbu siyosiy qaror Afgʻonistonga mustaqil muammo sifatida qarashning avvalgi usullaridan Pokistonning radikal islomchilar yashirin kurashiga oʻtishni anglatadi.

Bu atama Pokiston rasmiylari tomonidan qattiq tanqid qilinadi. Koʻpgina pokistonliklar amerikaliklar oʻz mamlakatlarini Afgʻonistondagi fuqarolar urushi paytida qashshoq va talon-toroj qilingan mamlakat bilan bogʻlashiga juda salbiy munosabatda boʻlishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „AfPak". *WIKIPEDIYA*.
**Pavel Petrovich Borodin —** (1926-yilning 7-oktabrida tavallud topgan — 2001-yilning 4-fevralida 74 yoshida vafot etgan)

Hayoti va Faoliyati
-------------------

1926-yil 7-oktyabrda hozirgi Kemerovo viloyati Pokrovka qishlogʻida xizmatchi oilasida tugʻilgan. Millati rus. Oʻz qishlogʻida oʻrta maktabni, soʻngra Novosibirskdagi zavod-zavod maktabini tamomlagan.

1941-yilda Novosibirsk metallurgiya kombinatiga 1-sonli sovuq prokat sexiga ishga kirdi. U oʻz mahoratini „Zaporijstal" zavodida oshiradi. Asosiy kasbidan tashqari, turdosh kasblarni ham tezda oʻzlashtirib, tuzlash liniyasi operatori, soʻngra usta boʻldi. Uning jamoasi koʻp yillar davomida zavodda birinchi boʻldi. U ishlab chiqarish zahiralarini qidirib topdi va koʻplab ratsionalizatorlik takliflarini ishlab chiqishda ishtirok etdi. Ishlash bilan bir vaqtda kon-metallurgiya kollejining kechki boʻlimini tamomlagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19-iyuldagi farmoni bilan qora metallurgiya sohasidagi ulkan yutuqlari uchun Pavel Petrovich Borodinga Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. Oltin medal.

1961-yilda u qurilayotgan elektr payvandlash quvurlari sexiga oʻtdi, texnologik guruhga rahbarlik qildi, keyin galvanizatsiya boʻlimida usta boʻldi. 1988-yilgacha (47 yil davomida) ustaxonada ishlagan, 1988-yildan 1994-yilgacha – zavodning kadrlar boʻlimi inspektori.

U ijtimoiy ishlarda faol ishtirok etgan, Butunrossiya kasaba uyushmalari markaziy kengashi qoshidagi kasaba uyushmalari harakati oliy maktabini tamomlagan, uzoq yillar davomida Novosibirsk viloyat kasaba uyushmalari kengashiga aʼzo etib saylangan. Novosibirskda yashagan. 2001-yil 4-fevralda vafot etgan. U Novosibirskdagi Kleshchixa qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (19.07.1958),

„Mehnatdagi farqi uchun" (05.05.1949)

Manbalar
--------



1. ↑  „Borodin, Pavel Petrovich biografiyasi".
2. ↑  Ensiklopediya: Novosibirsk. Vladimir Aleksandrovich Lamin. Novosibirskoe knijnoe izd-vo, 2003 – Vsego stranits: 1071
Afg'onistonning **islomgacha bo'lgan davriga oid** arxeologik tadqiqotlar Afg'onistonda Ikkinchi Jahon urushidan so'ng boshlangan va 1970-yillarning oxirigacha Sovet Ittifoqi tomonidan bosib olingan vaqtgacha davom etgan. Arxeologlar va tarixchilar Afg'onistonda odamlar kamida 50 000 yil oldin yashagan va mintaqadagi dehqon jamoalari dunyodagi eng qadimgilardan biri bo'lgan deb taxmin qilishadi. Shaharlashgan madaniyat eramizdan avvalgi 3000-2000-yillar orasida mavjud bo'lgan.  Afgʻoniston hududidan paleolit, mezolit, neolit, bronza va temir davrlariga xos boʻlgan artefaktlar topilgan.

Hind vodiysi sivilizatsiyasi Afgʻonistonning shimoli-sharqiy qismigacha choʻzilgandan soʻng,  u yerda eroniy qabilalar yashagan va miloddan avvalgi 500-yilgacha Buyuk Doro (Dor I) oʻzining fors qoʻshini bilan uni Ahamoniylar tarkibiga kiritish uchun yurish qilganiga qadar u yerda midiyalar nazorati ostida boʻlgan. Miloddan avvalgi 330-yilda Makedoniyalik Iskandar Gaugamela jangida Fors imperatori Doro III ni magʻlub etganidan keyin bu yerga bostirib kirdi. Afg'onistonning katta qismi Salavkiylar imperiyasining, so'ngra Yunon-Baqtriya qirolligining bir qismiga aylandi. Selevk I Nikator Chandragupta Maurya tomonidan mag'lub bo'ldi va qizini tinchlik shartnomasida berdi. Mamlakatda turli qabilalar yashagan va keyingi ikki ming yilliklar davomida turli xil qirolliklar tomonidan boshqarilgan. 7-asrda Islom kelishidan oldin, hozirgi Afg'onistonda bir qator dinlar, jumladan zardushtiylik, hinduizm va buddizm amal qilgan.  Hindukushdagi Kaffiriston mintaqasi 19-asrgacha o'zgartirilmagan.

Tarixdan oldingi davr
---------------------

Louis Dupree, Pensilvaniya universiteti, Smitson instituti va boshqalar Afg'onistonda odamlar kamida 50 000 yil oldin yashagan va mintaqadagi dehqon jamoalari dunyodagi eng qadimgi jamoalardan biri bo'lgan deb taxmin qilishadi.

Afg'oniston tarixdan oldingi davrda ham, qadimgi va yangi davrlarda ham qo'shni mintaqalar bilan madaniyat va savdo-sotiq orqali bog'langanga o'xshaydi. Shahar sivilizatsiyasi miloddan avvalgi 3000-2000-yillarda boshlangan bo'lishi mumkin. Arxeologik topilmalar bronza davrining mumkin bo'lgan boshlanishini ko'rsatadi, u oxir-oqibat Afg'onistondan butun qadimgi dunyoga tarqaladi. Shuningdek, mintaqaning Mesopotamiya bilan erta savdo aloqalari bo'lganligiga ishoniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Pre-Islamic Period".  Library of Congress Country Studies on Afghanistan (1997). Qaraldi: 2010-yil 16-avgust.
2. ↑  The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society. pp.1
3. ↑  Ende, Werner*. Islam in the World Today: A Handbook of Politics, Religion, Culture, and Society*. Cornell University Press, 15 April 2010 — 257 bet. ISBN 9780801464898. „At the time of the first Muslim advances, numerous local natural religions were competing with Buddhism, Zoroastrianism, and Hinduism in the territory of modern Afghanistan."
4. ↑  Warwick Ball, 2008, 'The Monuments of Afghanistan: History, Archaeology and Architecture': 261, London.
**Karabuk** - Karabuk viloyatining markazi bo'lgan shahar.

Karabük markaz bo'lsa-da, Safranbolu tumani tarixiy uylari bilan mashhur bo'ldi. Qolaversa, Turkiyaning birinchi temir-poʻlat zavodi joylashgan Karabuk shahrining markazida ushbu zavod tufayli keng biznes maydoni yaratilib, Karabükning rivojlanishi taʼminlandi. Karabuk tashkil etilgan temir-po'lat zavodi va sanoat tarmoqlari bilan tez rivojlandi va rivojlanishning ajoyib namunasini yaratdi. Bundan tashqari, butun viloyatda to‘qimachilik sanoati, ayniqsa, tayyor kiyim-kechak sanoati rivojlangan.

Karabük o'z nomini o'zi yashayotgan geografik muhitdan oldi. "Kara" va "Buk" so‘zlari qora buta joy ma’nosini anglatuvchi Karabük nomining manbai bo‘lgan[*manba kerak*].[ *iqtibos* ] Bu yerlarda yashovchi turkman jamoalari shu tarzda Karabük jamoasi nomini oldilar. Turkiyadagi 14 ta joy va joy nomi bugungi kunda Karabük sifatida tilga olingan.[*manba kerak*] jamoalar bu yerlardan boshqa joylarga koʻchib oʻtgan degan fikrni mustahkamlaydi[*manba kerak*].

O‘zxan O‘zturkning ta’kidlashicha, Karabuk nomi turkcha "qora" va "shimol" ma’nosini anglatuvchi kara so‘zlari va "buta" va "oqim bo‘yida yer" degan ma’noni anglatuvchi "buk" so‘zining birikmasidan iborat. Ammo Usmonlilar kadastr kitoblarida Qorabuk degan turkman qabilasining nomi borligi uning jamoa nomi boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi .

 Bulak Mencilis g'ori

Manba
-----

1. ↑  Özhan Öztürk. Pontus: Antik Çağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi]. Nika Yayınları. Ankara, 2016. 3. Baskı s. 256-57

Tashqi havolalar
----------------

* Karabük munitsipaliteti 7 Ocak 2008 tarihinde </link>
* Karabük gubernatorligi 4 Ekim 2020 tarihinde </link>
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Juvayniy (maʼnolari).

**Juvayniy**, Xoja Shamsuddin Muhammad ibn Muhammad Juvayniy (?— 1284) — Xulokuiylar davlati arbobi. Tarixchi Alouddin Juvayniyning birodari. Xulokuiylar (elxonlar,)dan Huloku (1256—82) hukmronligi davrida qariyb 30 yil sohibi devon (vazir) boʻlgan. Ahmad bilan shahzoda Argʻun (1284—91-yillarda hukmdorlik qilgan) oʻrtasidagi taxt uchun kurashda Argʻun yengib chiqqach, J. va uning toʻrt oʻgʻli Tabrizda qatl qilingan.

J. raiyatparvar, halol kishi boʻlib, xalq va davlat ravnaqiga katta hissa qoʻshgan. U oʻzi olim, adib va shoir boʻlish bilan birga ilm va sanʼat ahli homiysi edi. Mantiqqa oid "Shamsiyya" nomli risola uning qalamiga mansub boʻlib, Saʼdiy oʻzining "Sohibiyya" nomli hikmatli turkum sheʼrlarida J. va uning faoliyatini nazarda tutgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Agadir kelishuvi** (arab. **منطقة التجارة العربية الحرة الكبرى**; inglizcha *Agadir Agreement*) — arab davlatlarining savdo-iqtisodiy ittifoqi. GAFTA (Greater Arab Free Trade Area) sifatida tanilgan.

Aʼzo mamlakatlar xaritasi

Tarixi
------

Iordaniya, Marokash, Misr va Tunis oʻrtasida erkin savdo zonasini tashkil etish toʻgʻrisidagi bitim hijriy 1425-yil Muharram oyining 4-kunida (2004-yil 25-fevral) Marokashning Agadir shahrida imzolangan.

Bitim Yevropa Ittifoqining Oʻrta er dengizi mamlakatlari bilan hamkorlikni rivojlantirish rejasining bir qismi boʻldi va Buyuk Arab erkin savdo hududini (GAFTA) yaratish rejasining bir qismi sifatida mintaqaviy erkin savdo hududini yaratishni koʻrib chiqadigan arab mamlakatlari strategiyasiga mos keldi. Yevropa Ittifoqi loyihani qoʻllab-quvvatlash uchun 4 million yevro ajratdi.

Aʼzo mamlakatlar
----------------

**GAFTAning toʻliq aʼzolari**

Jazoir bayrogʻiJazoir

Bahrayn bayrogʻiBahrayn

Misr bayrogʻiMisr 25 fevral 2004 yildan boshlab

Iordaniya bayrogʻiIordaniya 25 fevral 2004 yildan boshlab

Iroq bayrogʻiIroq

Yaman bayrogʻiYaman

Qatar bayrogʻiQatar

Quvayt bayrogʻiQuvayt

Livan bayrogʻiLivan

Marokash bayrogʻiMarokash 25 fevral 2004 yildan boshlab

BAA bayrogʻiBAA

Ummon bayrogʻiUmmon

Falastin bayrogʻiFalastin davlati

Saudiya Arabistoni bayrogʻiSaudiya Arabistoni

Suriya bayrogʻiSuriya

Sudan bayrogʻiSudan

Tunis bayrogʻiTunis 25 fevral 2004 yildan boshlab

  

**GAFTAga aʼzo boʻlmoqchi boʻlgan nomzodlar**

Jibuti bayrogʻiJibuti

Komor orollari bayrogʻiKomor orollari

Mavritaniya bayrogʻiMavritaniya

Somalilend bayrogʻiSomali

Havolalar
---------

1. ↑  „Некоторые аспекты регионального сотрудничества в Северо-Восточной Африке Новое восточное обозрение". 2013-yil 30-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 7-dekabr.

Manbalar
--------
„**Masxaraboz**" – 1995-yil namoyish etilgan mashhur oʻzbek filmi. Film ssenarist va rejissyori Sharof Boshbekovdir.

Tarixi
------

Film 1994–1996-yillarda suratga olingan. Baʼzi manbalarda film 1995-yilda suratga olingani koʻrsatilgan. Filmni suratga olish jarayoni Namangan viloyatining Chortoq tumanidagi qishloqda amalga oshirilgan.

Film mavzusi
------------

Film bosh qahramoni ota-onasidan erta ayrilgan, gʻam-armoni boʻlsa ham barchasini kulgu va shodlik bilan yengib oʻtadigan yigit. U oʻzgacha fikrlari bilan hammadan ajralib turadi va insonlarga qoʻlidan kelgancha yaxshilik ulashib keladi. Koʻngil qoʻygan qiz oʻzga odamga turmushga chiqayotganini bilganida ham matonat va sabr bilan unga baxt tilaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  *oyina.uz* „"Atirgullar ochdi chiroy", "Bolayik birge", "Ezizim" – xalqlarni birlashtirgan oʻzbek qoʻshigʻi" (uz). *Oyina.uz*. Qaraldi: 2024-yil 11-mart.
2. ↑  *«Masxaraboz» (Масхарабоз, komediya, o'zbekiston, 1995) | iTV.uz – TAS-IXda televideniye, kino va seriallar eng yaxshi sifatda.*, qaraldi: 2024-03-11 `{{citation}}`: no-break space character in `|title=` at position 64 (yordam)
3. ↑  *uz, Daryo* „«Масхарабоз» фильмидаги актёр Эргаш Мўминов нега экранларда кўринмай қолди? (фото)" (uz). *Daryo.uz* (2021-yil 12-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 11-mart.
„**Yoshlik**" – Oʻzbekiston yoshlarining ijtimoiy-adabiy jurnali. Toshkentda oyda 1 marta chiqadi.

Muassislari va tarixi
---------------------

Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi „Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakati. Dastlab 1982-yilda tashkil etilgan. 1991 yilda hozirgi nom bilan qayta tiklandi. Jur. yosh isteʼdodlarni kashf etish, oʻzbek va jahon adabiyotining eng sara asarlarini eʼlon qilish borasida bir qator xayrli ishlarga qoʻl urdi. Jur. sahifalarida yangi badiiy asarlar bilan bir qatorda bugungi yeshlarning orzu-umidlari, oʻy-tashvishlari, maʼnaviyati, dunyoqarashlari haqida baqs yurituvchi maqolalar va suhbatlar muntazam berib boriladi. Muharriri – Abduqayum Yoʻldoshev (1999 yildan) „Yoshlik" jurnalida turli davrlarda Erkin Vohidov, Omon Matjon, Gʻaffor Hotamov, Tohir Malik, Sobir Oʻnar muharrirlik qilishgan. Adadi 10000 (2002).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Agios Vasilios** (grekcha: *Άγιος Βασίλειος*) — Gretsiyadagi qishloq, Peloponnesning shimoli-sharqida joylashgan qishloq hisoblanadi. Korinf koʻrfazining sohilida, Patradan 11 kilometr shimoli-sharqda joylashgan. Agios Vasilios qishlogʻining 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 2662 nafar aholi istiqomat qilgan. Gretsiyada joylashgan ushbu Agios Vasiliosq ishloqning maydoni 2,55 kvadrat kilometrni tashkil etadi. va Gretsiyadagi turizm va xizmat koʻrsatish tarmoqlari kam miqdorda rivojlangan qishloqlardan biri sanaladi.

 Agios Vasilios qirgʻogʻi

Tarixi
------

Gretsiyadi ushbu Agios Vasilios qishlogʻi hududida qadimiy Panorm shahri joylashgan. Miloddan avvalgi 429-yilda Peloponnes urushi paytida Cape Rion jangi va Nafpaktos jangi Afina flotlari va Peloponnes Ligasi oʻrtasida boʻlib oʻtgan.

1571-yilda Muqaddas Liga va Usmonli imperiyasi flotlari oʻrtasida Lepanto jangi boʻlib oʻtdi. Oʻlgan nasroniylar Panormadagi qabristonga dafn qilindi.

Usmonlilar davrida Panormada tekke boʻlgan. Gretsiyaning sohil boʻyi hududlarida joylashgan ushbu Agios Vasilios qishlogʻi qadimidan tarixdagi eng yirik sultonlik va imperiyalar hukmronlik qilgan yerlar hisoblanadi. Zamonaviy qishloq, qoʻshni Akteo kabi, XIX asrning ikkinchi yarmida yaratilgan. U **Gunaryanika** (Γουναριάνικα) deb nomlangan. Avliyo Bazil cherkovi qurilgan boʻlib, qishloqqa hozirgi nom berilgan.

Transporti
----------

Agios Vasilios qoʻshni Rion shahrini Elefsis bilan bogʻlaydigan E65 Yevropa yoʻnalishining bir qismi boʻlgan „Olimpia" avtomagistrali (A8) orqali oʻtadi. Qishloqda proastiakos liniyasining oxirgi temir yoʻl stansiyasi „Agios Andreas" (Patras) — Agios Vasilios temiryoʻl liniyasi ham mavjud.

Aholisi
-------

| Yil | Aholi soni |
| --- | --- |
| 1991-yil | 1378 |
| 2001-yil | 2013 |
| 2011-yil | ↗ 2662 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi. VII, 22
2. ↑  Σκαρλάτου Βυζαντίου*. Λεξικόν της καθ' ημάς Ελληνικής διαλέκτου*, Αθήνα, 1835.
3. 1 2  „Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991" (grekcha).  Ελληνική Στατιστική Αρχή. 2006-yil 16-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-iyun 2017-yil.
**Ampir** (frans. empire — impe-riya) — meʼmorlik va bezak sanʼatida 19-asr boshlarida vujudga kelgan hamda klassitsizm rivojini nihoyasiga yetkaz-gan uslub. Shakllarning mahobatligiga, be-zaklarning jozibadorligiga (nishon, naqshlarda) erishildi. Qad. Rim, Yuno-niston va Misr badiiy merosiga tayangan holda, yangi mavzular bilan rivojlanti-rishda davlat va harbiylar qudratining ramzi boʻlib xizmat qildi. A. uslubi birinchi marta Fransiyaning Napoleon I imperiyasi davrida shakllandi (mas, Pa-rijda hozirgi de Goll maydonidagi Zafar toqi, 1806-37; meʼmori J. F. Shal-gren). Unda Napoleon harbiy diktatu-rasiga suyangan burjua doiralarining gʻoyalari va estetik qarashlari ifoda et-tirilgan. Oʻzbekistonda S. Polupanov, A. Si-dorov, V. Arxangelskiy, A. Shchusev, M. Bulatov, A. Boboxonov kabi meʼmorlar ijodida (mas, Toshkent shahridagi Navoiy teatri, 1940 va boshqalar) A. uslubi oʻz ifoda-sini topgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ahlu-s-Suffa** (arab. - suffa ahli) - ilk islom davrida Muhammad (s.a.v.)ning Madinai Munavvaradagi masjidlari supalarida yashagan bechorahol sahobalar. Ularning uy-joyi, mol-dunyosi va ahli-oilasi bo‘lmagan. Ahlu-s-Suffa doimo Allohga tavakkul qilib yashardi. Yeyish, ichish va kiyinishlari musulmonlardan tushadigan sadaqalar evaziga bo‘lardi. O'zlari ham islomni tarqatish yo‘lida targ‘ibot ishlarini olib borardilar. Ular ilm olish, Payg'ambar (s.a.v.) dan hadis eshitishga zo'r berganlardir.
Bu kambag‘allar va bechorahollar, rivoyat qilinishicha, keyinchalik so‘fiy aqidada taqvodorlik, xudojo‘ylik, zohidlik, tarkidunyochilik timsollariga aylandilar. Muhammad (s.a.v.) ham Ahlu-s-Suffa bilan uzoq suhbatlar qurishni xush ko‘rganlar, ularning tashvishlaridan ogoh bo‘lib turishni odat qilganlar. "Sufiy", "Tasavvuf" so‘zlarining kelib chiqishini ba’zan Ahlu-s-Suffa nomi bilan bog‘laydilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 61. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Ahmad Abdullayev** — filologiya fanlari doktori. Surxondaryo viloyati Boysun tumanida tugʻilgan. Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi til va adabiyot instituti professori.

Hayoti
------

Ahmad Abdullayev 1936-yil 15-martida Surxondaryo viloyati Boysun tumanidagi Bibishir uchastkasida tugʻilgan.

### Taʼlimi

1953-yil Ahmad Maksim Gorkiy nomidagi oʻrta maktabni tugatadi. Keyinchalik esa Dushanbega boradi va u yerda T.Shevchenko nomli Tojikiston davlat pedagogika institutining filologiya fakuktetiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni tugatgach 1957-yildan 1959-yilga qadar Boysun tumanidagi oʻzi taʼlim olgan Maksim Gorkiy nomli maktabda avval ilmiy boʻlim mudiri lavozimida faoliyat yuritadi. Soʻnggi ikki yilda esa oʻqtuvchi sifatida faoliyat yuritadi.

1959-yil Tojikiston Fanlar akademiyasi qoshidagi aspiranturaga oʻqishga kiradi va „Adib Sobir Termiziy Hayoti va ijodiyoti" mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasi bilan shugʻullanadi.

### Faoliyati

Ahmad Abdullayev 1963-yilda Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi til va adabiyot institutida ish faoliyati boshlagan. Shu yerda yuzdan ortiq ilmiy ishlar qilgan va fors-tojik adabiyoti tarixiga aloqador bir necha oʻnlab maqolalari oʻzbek, rus va tojik tillaridagi gazetalarda chop etilgan.

Asarlari
--------

Ahmad Abdullayevning 3 ta monografik asari mavjud. Bular: „Adib Sobir Termiziy hayoti va ijodiyoti", „Zohid Faryobiy hayoti va ijodiyoti". „Fors-tojik adabiyoti XI asrning birinchi yarmida" nomli kitoblaridir. Shuningdek, uning fors-tojik tilidagi maqolalari „Sadoi sharq", „Axborot", „Pomir" va „Sovet maktabi" jurnallarida bosib chiqilgan. Adib tomonidan 165-yilda Sobir Termiziyning asarlari toʻplanib Tojikistonda bosmadan chiqarilgan.

2003-yilda Ahmad Abdullayevning oʻzbek tilidagi „Adib Sobir termiziy" nomli kitobi oʻzbek tilida bosmadan chiqdi

Manbalar
--------

1. ↑  B.Qodirov*. Surxondaryo olimlari*, Mehnat, Toshkent, 1990-yil — 9-10 bet.
2. ↑  Abdullayev, Ahmad*. Adib Sobir Termiziy*. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2003-yil — 124 bet. ISBN 5-633-01483-9.
**Aiglun** (fransuzcha talaffuzi: [ɛɡlœ̃]) — Fransiya janubi-sharqidagi Provans-Alpes-Kot-d'Azur mintaqasidagi Alpes-de-Haute-Provence departamentidagi kommuna.[3]

Geografiyasi
------------

Aiglun, asosan, kommunaning janubi-sharqiy chegarasini tashkil etuvchi Bleone daryosiga parallel bo'lgan N85 yo'nalishi bo'yicha Digne shahridan 6 km janubi-sharqda joylashgan. N85 avtomagistrali kommunaning janubiy qismidan keyingi Malijai shahri tomon davom etadi. Qishloq N85 dan taxminan 3 km shimolda, kommunaning janubi-g'arbiy chegarasidan tashqarida D17 avtomagistrali bilan kesishish uchun kommuna orqali o'tadigan Marius Autric avenyusi bo'ylab joylashgan. Kommuna bo'ylab boshqa yirik yo'llar o'tmaydi va kirish qishloq yo'llari va qatorlar orqali amalga oshiriladi. Kommunaning katta qismi oʻrmonlardan iborat boʻlib, qishloq xoʻjaligi erlari boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Répertoire national des élus: les maires" (fr). *data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises* (2020-yil 2-dekabr).
**Airavatesvara ibodatxonasi** — Hindistonning janubiy Tamil Nadu shtatidagi Thanjavur tumani, Kumbakonam shahrida joylashgan Dravid meʼmorchiligining hind ibodatxonasi.  Milodiy 12-asrda Chola imperatori Rajaraja II tomonidan qurilgan bu maʼbad UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan, shuningdek, Tanjavurdagi Brihadeeswara ibodatxonasi, Gangaikonda Cholapuramdagi Gangaikondacholisvaram ibodatxonasi, Buyuk Tirik Chola ibodatxonalari deb ataladi. Airavatesvarar ibodatxonasi Thanjavur tumanidagi Kumbakonam hududidagi oʻn sakkizta oʻrta asrdagi yirik hind ibodatxonalari toʻplamidan biridir. Maʼbad Shivaga bagʻishlangan.  Shuningdek, u hinduizmning Vaishnavizm va Shaktizm anʼanalarini hamda Shaivizmning Bhakti harakati avliyolari boʻlgan Nayanmarlar bilan bogʻliq afsonalarni hurmat bilan aks ettiradi.

Tosh maʼbad arava tuzilishini oʻz ichiga oladi va Indra, Agni, Varuna, Vayu, Brahma, Surya, Vishnu, Saptamtrikas, Durga, Sarasvati, Shri devi (Lakshmi), Ganga, Yamuna, Subrahmanya, Ganesha kabi yirik Vedik va Puran xudolarini oʻz ichiga oladi. Shivaning turmush oʻrtogʻida Periya Nayaki Amman ibodatxonasi deb nomlangan maxsus ziyoratgoh bor.  Bu Airavateshvarar ibodatxonasining shimolida joylashgan alohida maʼbad.  Tashqi hovlilar qurib bitkazilganda, bu asosiy maʼbadning bir qismi boʻlishi mumkin edi.  Hozirgi vaqtda maʼbadning gopuram kabi qismlari vayronaga aylangan va asosiy maʼbad va ular bilan bogʻliq ziyoratgohlar yolgʻiz turibdi. Unda ikkita quyosh terish, yaʼni ertalab va kechqurun quyosh terishlari bor, ularni aravaning gʻildiraklari sifatida koʻrish mumkin.  Maʼbad har yili Magha paytida hindu ziyoratchilarining katta yigʻinlarini jalb qilishda davom etmoqda, Durga va Shiva kabi baʼzi tasvirlar esa maxsus pujalarning bir qismidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Airavatesvara ibodatxonasi", *Vikipediya*, 2022-12-03, qaraldi: 2023-05-08
**Akademasbob** ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi (IICHB) Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi farmoishi bilan markaziy ilmiy asbobsozlik loyixalash-komstruktorlik
va texnologiya byurosi asosida 1993 yilda tashkil etilgan. IICHB oʻz ish faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasini ilmiy texnik rivojlantirishning ustivor yoʻnalishlari boʻyicha
fundamental va amaliy tadqiqotlar olib boriladi. IICHB tarkibida 5 ta loboratoriya, 6 ta texnik va texnologik boʻlimlar va eksperimental ishlab chiqarish korxonasi mavjud.

Birlashma faoliyati
-------------------

1. **IICHB tomonida olib borilaotgan asosiy yonalishlar**

* Lazer nurining moddalarga tasiri asosiy qonunlarini oʻrganish, yangi yazer tizimlari va zamonaviy lazer texnalogiyasi asosida turli maqsadlarga (fan, texnika, ekologiya, sanoat va qishloq xoʻjaligi) asbob uskunalar ishlab chiqarish va yaratish.
* Materiallarni xususiyatlarini ionlar oqimi tasirida oʻzgartirish boʻyicha tadqiqotlar olib borish va shu asosda xalq xoʻjaligi uchun asboblar va tizimlar yaratish .
* Noananaviy energertika muammolarini oʻrganish va uning yutuqlarini xalq xoʻjaligiga tadbiq etish .
* Qishloq xoʻjaligi maxsulotlarini saqlash va qayta ishlash uchun asboblar, qurilmalr va texnologiyalar yaratish.
* Asbobsozlik sohasida innovatsiya ishlarini olib borish .

Mustaqillik yillarida olingan fundamental va amaliy tadqiqotlar natijalari asosida birlashmada oʻnlab asbob uskunalar va bir qator yangi texnologiyar yaratildi va xalq
xoʻjaligini turli tarmoqlariga joriy qilindi. Jumladan Yunusobod metro yoʻnalishi uchun turli *turniketlar* , *energetika* , *santexnika* , *inshootlari va eskalatorlani*
nazorat qiluvchi avtomatlashgan *dispecher punktlari* yaratildi va ishga solindi. Toshkent shahrining *radon* xaritasi yaratildi.Kichik va oʻrta biznes uchun import oʻnini
bosadigan kichik *yogʻ zavodi*, hoʻl mevalarni uzoq muddat saqlash uchun *sublimatsion quritish texnologiyasi* hamda birinchi marta magʻizni qayta ishlovchi texnologik
liniya yaratildi. Uning maxsuloti Germaniya sertifikatiga sazovor boʻlib chet ellarga eksport qilinmoqda. Harbiy oʻquv yurtlari uchun mikoprosessor element bazasi
asosida zamonaviy kompyuter mashgʻulot tizimlari ishlab chiqildi va ular oʻquv jarayonlarida qoʻllanmoqda. CRDF granti boʻyicha katta quvvatli lazer olindi va uning
asosida turli materiallarga ishlov berish boʻyicha izlanishlar olib borish maqsadida lazer texnologiya markazi barpo qilindi.IICHB olimlari Amerika , Germaniya ,
Yaponiya , Hindiston ,Rossiya, Ukraina ilmiy markazlari bilan faol hamkorlik qilmoqdalar. Birlashmada „Optika" va „Fizikaviy elektronika" sohalari boʻyicha asperantura,
„Radioaloqalar" tuzilishi va „Asbobsozlik" kafedralari filiallari mavjud. Birlashma olimlaridan fizika-matematika fanlari doktori R.A.Ganeev *Xalqaro Optika Jamiyati*
tomonida taqdim etilgan Galileo Galiley medali va mukofoti sovrindori boʻldi .

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi(2003)."Akademasbob" ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi(40 -bet)
**Oqoltin tumani** — Sirdaryo viloyatidagi tuman. 1971-yil 29-avgustda tashkil etilgan. Shim.dan Krzogʻiston Respublikasi, shim.-gʻarbdan Jizzax viloyatining Mirzachoʻl, jan.-gʻarbdan Doʻstlik tumanlari, jan.dan viloyatning Sharof Rashidov, shim.-sharq, jan.-sharkdan Mirzaobod va Mehnatobod tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,57 ming km². Aholisi 51,3 ming kishi (2003).

Oqoltin tumanida 13 ta mahall fuqarolar yigʻini (Ahillik, Boʻston, Koʻrkam diyor, Andijon, Yangi hayot, Obod, Toshkent, Yangi davr, A.Navoiy, Sahovat, Shodlik,) bor (2003). Markazi — Sardoba shaharchasi.

Tabiati
-------

Relyefi, asosan, tekislik boʻlib, Mirzachoʻl dashtidan ibo-rat. Tuproklari turli xil boʻz tuproq. Baʼzi xoʻjaliklarda yer osti suvlari yuza, bu yerlarda shoʻrxok tuproqlar tarqalgan. Shoʻrlanishga qarshi ochiq va yopiq kollektorlar qurilgan. Yerlar Janubiy Mirzachoʻl kanali va Markaziy tarmoq kanalidan sugʻoriladi. Iklimi keskin kontinental. Qishi sovuq. Kuchli so-vuqshamollar esadi. Yanv.da temperatura —15°, —20°gacha pasayadi. Yozi issiq, iyulda oʻrtacha temperatura 30°. Ahyonahyonda garmsel esadi. Garmselga qarshi daraxtzorlar barpo qilinmokda. Bahor seryogʻin. Mart, aprelda yillik yogʻinning 70% yogʻadi. Yov-voyi oʻsimliklardan, yantoq, shuvoq, yulgʻun, oqbosh, tuyaqorin va boshqa oʻsadi.

Yovvoyi xayvonlardan boʻri, chiyaboʻri, ondatra, quyon, tulki, yumronqoziq, toshbaqa, turli xil ilonlar, kaltakesaklar; qushlardan choʻl burguti, kalxat, boyoʻgʻli, gurrak, popishak, soʻfitoʻrgʻay, bulbul, zogʻcha, togʻ maynasi va boshqa bor.

Aholisi
-------

Aholisi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, qozoq, tojik, rus, tatar va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholising oʻrtacha zichligi 1 km² ga 90 kishi (2003).

Xoʻjaligi. Paxtachilik tuman xoʻjaligining asosiy tarmogʻidir. Tumanda jami yer maydoni 36,9 ming ga dan ziyod. Shundan 19,9 ming ga yerga paxta, 14,1 ming ga yerga donli ekinlar, shuningdek, sabzavot va poliz ekinlari, beda ekiladi, mevazor, tokzor va tutzorlar bor. Krramol boqiladi, pilla yetishtiriladi. Tumanda paxta tozalash korxonasi, 22 umumiy taʼlim maktabi, 3 kollej, kutubxonalar, klublar, markaziy kasalxona, poliklinika va boshqa tibbiy muassasalar mavjud.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  "Oqoltin tumani" *OʻzME*. Oʻ-harfi (Wayback Machine saytida 2019-12-24 sanasida arxivlangan) Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

| * k
* m
* t
Oʻzbekiston Sirdaryo viloyati |
| --- |
| Markazi: **Guliston** |
| Tuman va markazlari | 
* **Sirdaryo tumani** (Sirdaryo)
* **Guliston tumani** (Dehqonobod)
* **Boyovut tumani** (Boyovut)
* **Sardoba tumani** (Paxtaobod)
* **Xovos tumani** (Xovos)
* **Sayxunobod tumani** (Sayxun)
* **Oqoltin tumani** (Sardoba)
* **Mehnatobod tumani** (Qahramon)
* **Mirzaobod tumani** (Navroʻz)

 |  |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Trematodozlar** — odam va hayvonlarda uchraydigan gijja kasalligi; gelmintlarsan trematodalar qoʻzgʻatadi. Koʻzgʻatuvchilar odamning jigari, meʼda osti bezi, ichagi, oʻpkasi, qonida parazitlik qiladi va shu aʼzolar faoliyatini buzadi. T.ning ayrim turi, mas. fassiolyoz koʻproq kuzatiladi. Gijjalar odam va hayvon (asosiy xoʻjayin) organizmiga suv orqali oʻtadi. Boshqa xil trematodalarning (opistorxoz, klonorxoz, metagonimoz, nanofietoz va boshqalar) lichinkalari oraliq xoʻjayindan tashqari, baliq, qisqichbaqa, chumoli va h.k. qoʻshimcha xoʻjayinlar organizmida gʻam yetiladi. Sogʻlom kishilarga esa bu gijjalar lichinkasi xom taomlar yoki yangi tuzlangan baliq va qisqichbaqa orqali oʻtadi. T.da bemor isitmalaidi, ishtahasi yoʻqolib, koʻngli ayniydi, qusadi, jigʻildoni qaynaydi. Qorni sanchib ofib, qabziyat roʻy beradi yoki ichi ketadi. Bemor T. turiga qarab davolanadi. Oldini olish uchun tashqi muhitni ifloslantirmaslik, shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish, goʻsht mahsulotlarini yetarli pishirib isteʼmol qilish zarur.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Google Assistant Pixel XL smartfonida ishlayapti 
**Virtual yordamchi** (**VA**) dasturiy ta'minot agenti boʻlib, foydalanuvchi kiritgan buyruqlar yoki savollar asosida foydalanuvchi uchun bir qator vazifalar yoki xizmatlarni bajarishi mumkin. Bunday texnologiyalar koʻpincha foydalanuvchilar bilan muloqotni osonlashtirish uchun xizmat qiladi. Oʻzaro aloqa matn, grafik interfeys yoki ovoz orqali boʻlishi mumkin – chunki baʼzi virtual yordamchilar inson nutqini talqin qilishlari va sintez qilingan ovozlar orqali javob berishlari mumkin.

Koʻp hollarda foydalanuvchilar oʻzlarining virtual yordamchilariga savollar berishlari, uyni avtomatlashtirish qurilmalari va media boshqarishlari hamda elektron pochta, ishlar roʻyxati va kalendarlar kabi boshqa asosiy vazifalarni boshqarishlari mumkin va barchasi ogʻzaki buyruqlar yordamida boʻladi. Soʻnggi yillarda toʻgʻridan-toʻgʻri foydalanilayotgan virtual yordamchilar Apple Siri, Amazon Alexa, Google Assistant, and Samsung Bixby hisoblanadi. Bundan tashqari, turli sohalardagi kompaniyalar koʻpincha oʻzlarining mijozlarga xizmat koʻrsatish yoki qoʻllab-quvvatlash tizimiga virtual yordamchi texnologiyasini ulab qoʻyadilar.

Tarix
-----

Radio Rex birinchi ovozli yordamchi boʻlib, 1916 yilda patentlangan va 1922 yilda ommaga taqdim etilgan. Yordamchi it shaklidagi yogʻoch oʻyinchoq edi va uning ismi aytilganda, uyidan chiqardi.

1952-yilda Bell laboratoriyasi raqamlarni avtomatik aniqlash mashinasi „Audrey"ni taqdim etdi. Mashina olti fut balandlikdagi, katta quvvat sarflagan, kabel oqimlariga ega va murakkab vakuum-trubka sxemalari bilan bogʻliq koʻplab texnik muammolarni koʻrsatgan. U nutqning asosiy birliklari, fonemalarni taniy olardi.

Manbalar
--------

1. ↑  Hoy, Matthew B. (2018). "Alexa, Siri, Cortana, and More: An Introduction to Voice Assistants". *Medical Reference Services Quarterly* **37** (1): 81–88. doi:10.1080/02763869.2018.1404391. PMID 29327988.
2. ↑  „Siri vs Alexa vs Google Assistant vs Bixby: Which one reigns supreme?". *Android Authority*.
3. ↑  „The Magic of Virtual Assistants and Their Impact on Customer Service".
4. ↑  *Markowitz, Judith* „Toys That Have a Voice". *SpeechTechMag*.
**Floroglyutsin** (*1,3,5-trigidroksibenzol*) uch atomli fenoldir. Ular shirin taʼmga ega rangsiz kristallardir. Etil spirti, efir, aseton, triklorometan, piridinda eriydi. Suvda ozgina eriydi (35 °C da 1,13 g/100 ml). Erish nuqtasi 116-117 °C. Erigandan soʻng digidrat hosil qiladi. Suvsiz floroglyuksinol 223 °C da eriydi va haroratning yanada oshishi bilan parchalanib sublimatsiyalanadi.

| Floroglyutsin |
| --- |
|   |
| IUPAC identifikatori | Benzol-1,3,5-triol |
| Tizimli nomi | 1,3,5-trigidroksibenzol |
| Boshqa nomlar | * Floroglyuksinol
* 1, 3, 5-benzentriol
* Siklogeksan-1,3,5 trion
 |
| Kimyoviy formula | S6H6O3 |
| Koʻrinishi | Shirin taʼmli rangsiz kristall |
| Molyar massa | 126,11 g/mol |
| Zichlik | 1,46 g/cm3 |
| Harorat | Suyuqlanish
* 117 °C

Qaynash* 221°C
 |
| Eruvchanlik | Suvda
* 10 g•l-1
 |
| Kislotalilik
(p Ka) | 8,45 |
| Magnit sezuvchanlik (ch) | −73,4•10-6 cm3/mol |
|

Ultrabinafsha nurlanishida ko'rinadigan spektri

Keto-enol tautomerizmini koʻrsatadi. Barcha uchta funktsional guruh uchun cheklovchi tautomer 1,3,5-trioksotsiklogeksandir. Xona haroratida natriy karbonat (yoki bikarbonat) ning suvli eritmasi 2,4,6-trigidroksibenzoy (floroglyuksinkarboksilik) kislotaga karboksillanadi .

U 1,3,5- triaminobenzol gidroxloridning 108 ° C da xlorid kislota eritmasida gidrolizlanishi natijasida olinadi.

Tabiatda u glikozidlar shaklida flavonlar va katexinlarning bir qismidir. Xususan, u gullarga rang beradigan flavon va antosiyaning pigmentlarida mavjud. Moddaning nomi uning oʻsimliklarda tarqalishi (*floro-*) va shirin taʼmi (*-glyuksin*) bilan bogʻliq.

Pentoza va pentozanlarni sifat va miqdoriy aniqlash uchun ishlatiladi. Xlorid kislotasi ishtirokida pentozalarning gidrolizi paytida ajralib chiqadigan furfural floroglyuksinol bilan qizil rangli, suvda erimaydigan choʻkma hosil qiladi.

Floroglyutsin temir (III) xlorid bilan kechgan reaksiyasida koʻk-binafsha rang beradi (bu sharoitda koʻk-yashil rang beradigan 1,2,4-trioksibenzoldan farqli oʻlaroq).

Fotosurat emulsiyasida, kauchuklar uchun vulkanizatsiya qiluvchi reagent sifatida va dori vositalarini sintez qilishda qoʻllaniladi.
**Javhariy**, Abu Nasr Ismoil ibn Hammod al-Forobiy (940—1002 yoki 1008) — turkistonlik tilshunos olim. ForobpA dunyoga kelib, vatandoshi Toyisiy Ibrohim Forobiy va b. allomalardan tahsil olgan. Soʻng , Iroq, Jazira, Misrga borib, uzoq muddat arab tili grammatikasini oʻrgangan. Xurosonga qaytib, bir muddat Nishopurda yashagan. U 1002 y. ulkan qanotlar yasab, ularni qoʻllariga bogʻlaganda, uchmoq uchun tomdan sakrab vafot etgan. J.ning "Tojul-lugʻa va sahohu-l-arabiya" ("Lugʻat toji va arabchaning haqiqiysi") asari tilshunoslik fanida Feruzobodiy (1329—1414)ning "Krmus"idan keyingi eng mukammal kitobdir. Bu asarga koʻplab sharxlar bitilgan. Asar fors, turk tillariga tarjima qilingan, Turkiyada nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |