recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Durbek Qudratillayevich Ahmedov** (tug'. 1963-yil 19-noyabr, Toshkent, O'zbekiston SSR, SSSR) - Toshkent davlat iqtisodiy universiteti Makroiqtisodiyot kafedrasi o'zbek professori. 2017-yil 27-iyuldan boshlab O'zbekiston Liberal-demokratik partiyasi deputati.

Biografiyasi
------------

Durbek Ahmedov 1963-yilda Toshkent shahrida tug'ilgan. 1984-yilda Toshkent Xalq xo'jaligi institutini (kunduzgi), xalq xo'jaligini rejalashtirish ixtisosligi bo'yicha tugatgan.

1984-1984-yillar - Toshkent Xalq xo'jaligi instituti Xalq xo'jaligini rejalashtirish kafedrasi assistenti.

1984-1986-yillar - Harbiy xizmat.

1986-1986-yillar - Toshkent Xalq xo'jaligi instituti Xalq xo'jaligini rejalashtirish kafedrasi assistenti.

1986-1989-yillar - Toshkent Xalq xo'jaligi instituti aspiranti.

1989-1990-yillar - Toshkent Xalq xo'jaligi instituti Xalq xo'jaligini rejalashtirish kafedrasi assistenti.

1990-1993-yillar - Toshkent Xalq xo'jaligi instituti Xalq xo'jaligini rejalashtirish kafedrasi dotsenti.

1993-1994-yillar - Toshkent Xalq xo'jaligi instituti doktoranti.

1994-2001-yillar - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy ishlar bo'yicha prorektori.

2001-2003 - O'zbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi huzuridagi Samarali iqtisodiy siyosat markazi direktori.

2003-2006 - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy ishlar va axborot texnologiyalari bo'yicha prorektori.

2006—2013 - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Makroiqtisodiyot kafedrasi professori.

2013—2017 - Toshkent davlat iqtisodiy universiteti Makroiqtisodiyot kafedrasi professori.

2017-yil - hozirgi kungacha - Toshkent davlat iqtisodiy universiteti qoshidagi "O'zbekiston iqtisodiyotining ilmiy asoslari va rivojlanish muammolari" ilmiy-tadqiqot markazining direktori. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti prorektori.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 30-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
2. ↑  „arxiv nusxasi". 30-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2020-02-26da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-30
4. ↑  *arxiv nusxasi*, 2020-02-26da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-30
5. ↑  *arxiv nusxasi*, 2020-02-26da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-30
6. ↑
7. ↑
8. ↑
**Yevgeniya Mixaylovna Lixovich-Shamsheva** (1887.20.1 — Toshkent — 1979.22.12) — aktrisa va opera xonandasi. Oʻzbekiston xalq artisti (1949). Peterburg konservatoriyasida oʻqigan (1906). Ijodiy faoliyatini 1906-yildan Toshkentda dramatik aktrisa sifatida havaskorlik toʻgaraklarida boshlagan. 1918—1923-yillarda Toshkentdagi Rus opera teatrida Natasha (A. Dargomijskiy, "Suv pariyey"), Liza, Tatyana (P. Chaykovskiy, "Qargʻa motkasi", "Yevgeniy Onegin"), Margarita (Sh. Guno, "Faust") kabi partiyalarni ijro etgan. 1923—39 yillarda Rossiyaning turli shahar operetta teatrlarida ishlagan. 1941—51 yillarda Toshkentdagi Harbiylar teatrida Murzavetskaya, Shablova (A. Ostrovskiy, "Boʻrilar va qoʻylar", "Kechikkan sevgi"), Mariya Nikolayevna (K. Simonov, "Rus kishilari") singari rollarni yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yevklid fazosi** matematika va fizikaning turli sohalarida qoʻllaniladi.

Yevklid fazosi — Yevklid geometriyasida oʻrganiladigan tekislik va uch oʻlchovli fazoning umumlashgani. Agar vektor fazoda ixtiyoriy x, u vek- torga quyida keltirilgan aksiomalarni qanoatlantiruvchi va (x, u) deb belgilanuvchi son mos qoʻyilgan boʻlsa, bu vektor fazo Yevklid fazosi, (x, u) soni esa skalyar koʻpaytma deyiladi. Aksiomalar:

1. (x, x)>0; x=0 boʻlgan xildagina (x, x)=0;
2. (x, u)=(x, u);
3. (Xx, u)=X(x, u);
4. (x+u, 2)=(x, 2)+(u, 2).

Skalyarning haqiqiy yoki kompleksliligiga karab mos ravishda haqiqiy Yevklid fazosi kompleks Yevklid fazosi deb yuritiladi. Agar Yevklid fazosi hosil qilgan vektor fazo (i) oʻlchovli boʻlsa, Yevklid fazosi ham § oʻlchovli deyiladi.
Baʼzan, faqat chekli oʻlchovli fazolargina Yevklid fazosi deb ataladi.
Yevklid fazosida formula bilann vektor uzunligi, ikki vektor orasidagi burchak aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb122864798 (maʼlumot)
* GND: 4309127-1
* NDL: 00562065
* NKC: ph120032

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Dilbar Saidmahmudovna Usmonova** (tugʻ. 1960-yil 4-iyun, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek shifokori. 2020-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.

Biografiyasi
------------

Dilbar Usmonova 1960-yil 4-iyunda Surxondaryo viloyatida tugʻilgan. 1983-yilda Toshkent Davlat tibbiyot institutini tamomlagan.

Lavozimi
--------

Mehnat faoliyatini 1983-yilda Mintaqaviy tibbiyot ilmiy-tadqiqot instituti endokrinologiya boʻlimida kichik ilmiy xodim sifatida boshlagan. 1983-yildan 2006-yilgacha Endokrinologiya ilmiy-tadqiqot institutining fizioterapiya boʻlimi mudiri lavozimida ishlagan. 2006-2007-yillarda Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi huzuridagi kurortlar boshqarmasi yetakchi mutaxassisi, bosh mutaxassisi, tibbiyot boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 2007-2010-yillarda esa „Umid gulshani" MChJ sanatoriysi direktori, 2010-2011-yillarda Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy markazi bosh vrachi. 2011-yildan buyon Dilbar Usmonova „Farhod Madad Shifo" xususiy klinikasi bosh direktori, Qibray tumanidagi „Save-Agro-Trade" oilaviy korxonasi (qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini saqlash bilan shugʻullanuvchi korxona) rahbari lavozimlarida ishlab kelmoqda.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „arxiv nusxasi". 18-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-noyabr 2021-yil.
2. ↑  „Кандидаты" (ru). *elections.uz*. Qaraldi: 18-may 2021-yil.
3. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 18-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-noyabr 2021-yil.
**Yevnuxoidizm** (yun. eunuchos — bichilgan odam), erkaklarda — hezalaklik, ayollarda — erkakchalishlik — jinsiy bezlarning tugʻma kamchiligi yoki jarohatlanishi, yoxud gipofizdan gonadotrop gormonlar kam chiqishi sababli roʻy beradigan kasallik. Erkaklarda koʻproq uchraydi. Yevnuxoid gigantizm va yevnuxoid semirish (yogʻ bosish) degan ikki turi bor. Odatda, aralash xili uchraydi. Belgilari: boʻy oʻsib ketadi, skelet nomutanosib oʻsadi (qoʻl-oyoq, ayniqsa oyoq uzun boʻladi), suyaklar ingichka, yelka tor, chanoq keng (ayollar chanogʻi tor), muskullar boʻsh (ilvillagan) boʻladi. Koʻkrak, qorin va sonni yogʻ bosadi, jinsiy bezlar yetilmaydi, ikkilamchi jinsiy belgilar uncha bilinmaydi, qov va qoʻltiqda jun oʻsmaydi, ovoz ingichka (bolalarga xos), jinsiy his susaygan boʻladi. Jismoniy mehnatga yaraydi, ammo sustkash, zehni past boʻladi. Oʻtmishda bolaligida bichilganlar (gʻulomlar)da ham shunga oʻxshash hodisa kuzatilardi. Bemorlar genetik va endokrinolog nazoratida jinsiy gormonlar bilan uzoq davolanishi kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mathias Abel** (talaffuzi: *Matias Abel*; 22-iyun 1981-yilda tugʻilgan) — nemis futbolchisi, himoyachi sifatida oʻynagan.

Faoliyati
---------

Abel Rhineland-Palatinatening Kaiserslautern shahrida tugʻilgan. „Eintracht" da futbolchilik faoliyatini boshlagan. „Borussia Dortmund"ning oʻrinbosarlari bilan mashgʻulotlar oʻtagan. Keyin 2002-yilda 1. FSV Mainz 05 safiga qoʻshildi va ikkinchi yili 18 ta oʻyinda ishtirok etdi. Oʻsha mavsumda klub ikkinchi diviziondan chiqdi.

Abel Bundesligadagi debyutini 2004-yilning 14-avgustida oʻz uyida „Gamburger SV" ga qarshi oʻyinda (2:1) oʻtkazdi. Mavsum davomida uchta gol urdi, jamoa Bundesligada qoldi.

2006-yildan boshlab, Abel bir nechta klublarda oʻynadi: „Schalke 04" uni Hamburgga besh oyga ijaraga berdi. 1. FC Kaiserslauternda, ikki yil davomida deyarli faqat klubning farm-klubi — B jamoasida ishtirok etdi. Bunga asosiy sabab, ketma-ket 2 marta oyogʻidagi jarohatlar edi (2004-yil boshida Abel „Mainz"da olti oyga safdan chiqqanida ham xuddi shunday jarohat olgan edi).

Abelning „Kaiserslautern" ning asosiy jamoasi safida ilk bor ishtiroki 2010-yil 26-oktyabrda Germaniya kubogi oʻyinlari bahsida Arminiya Bielefeldga qarshi oʻyinda boʻldi. Jamoa oʻz uyida 3:0 hisobida gʻalaba qozondi, Abel zaxiradan maydonga tushib, debyut qildi. Toʻrt kundan soʻng Borussia Mönchengladbachga qarshi liga bahsda toʻliq 90 daqiqa oʻynashga muvaffaq boʻldi.

2013-yil fevral oyida Abel Xitoyning Birinchi Liga jamoasi Beijing Baxy FC bilan bogʻlandi, ammo hech narsa kelishilmadi. *Lautern* bilan shartnomasi yozda tugaganidan soʻng, u S.Liganing Bruney DPMM FC bilan test sinovlaridan oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Abel unable to play for Schalke". UEFA.com (13-sentabr 2007-yil). Qaraldi: 9-yanvar 2010-yil.
2. ↑  *Urban, Alois*. „Schalke out to make amends". UEFA.com (17-sentabr 2007-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2010-yil.
3. ↑  „Brunei DPMM FC to trial a global list of stars".  Goal.com (22-noyabr 2013-yil). 29-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2013-yil.
**Umid Negmatovich Xoʻjamqulov** (1977-yil 29-yanvar, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, dotsent.

Biografiyasi
------------

Umid Xoʻjamqulov 1977-yil 29-yanvar Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1994—1999 yillarda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining Oʻzbek filologiyasi fakultetida, 1999—2002-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti aspiranturasida tahsil olgan. 2007—2010-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti qoshidagi Mirobod akademik litseyi oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, 2010—2014-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti qoshidagi Mirobod akademik litseyi direktori, 2014—2018-yillarda Toshkent moliya instituti „Oʻzbek va rus tillari" kafedrasi dotsenti vazifasini bajaruvchisi, 2018—2019-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti „Oʻzbek tili va adabiyoti" kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat olib borgan. 2020-yildan Chirchiq davlat pedagogika instituti „Boshlangʻich taʼlim nazariyasi" kafedrasi dotsenti. 

### Ilmiy faoliyati

Umid Xoʻjamqulov 80 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar, jumladan, 3 ta monografiya, 4 ta oʻquv qoʻllanma, 3 ta uslubiy qoʻllanma va 70 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 2004-yilda „Mirtemir lirikasida soʻz va obraz" mavzusida nomzodlik, 2020-yilda „Pedagogik taʼlim innovatsion klasterining ilmiy-nazariy asoslari (Toshkent viloyati misolida)" mavzusida doktorlik (DSc) dissertasiyasini himoya qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Vuchetich Yevgeniy Viktorovich** [1908.15(28).12, Yekaterinoslav — 1974.12.4, Moskva] — rus haykaltaroshi. BAning haqiqiy aʼzosi (1953). 1931-yil Samarqandga kelib, Tasviriy sanʼat f-kasida ishlagan va Leningrad BAda oʻqib (1931-33), 1933-yildan yana Samarqandga qaytib kelgan. Rostovda Samarqandda yaratgan asarlarining koʻrgazmasini oʻtkazgan. "General Chuykov" (1947), "Nazarali Niyozov" (1948), venger haykaltaroshi J. Shtrobl (1955), yozuvchi Ye.V. Vuchetich. "Qilichlardan omoch yasaymiz!" (1957). Bronza, granit (Nyu-Yorkdagi BMT binosi oddiga oʻrnatilgan).

M. Sholoxov (1958)larningreal obrazlarini yaratgan. Urushda qaxramonlik koʻrsatgan jangchilar xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik haykallari Vyazma (1946), Berlin (1946—49), Volgograd (1957—67) sh.larida oʻrnatilgan. Uning "Qilichlardan omoch yasaymiz" nomli mashhur asari Bryusselda Gran pri mukofotini olgan (1958).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mamanazar Ergashevich Jumayev** (1960-yil 29-dekabr, Sherobod tumani, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari nomzodi, professor.

Biografiyasi
------------

Mamanazar Jumayev 1960-yil 29-dekabr Sherobod tumanidagi Poshxurt qishlogʻida oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. Otasi Jumayev boshlangʻich taʼlim va matematika oʻqituvchisi boʻlgan.1980—1984-yillarda Termiz davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetida tahsil olgan. 1984—1996-yillarda Sherobod tumanidagi 33-maktabning matematika fani oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1996—1997-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti stajyor-tadqiqotchisi, 1997-2002-yillarda institut oʻqituvchisi, 2002—2006-yillarda matematika kefedrasi dotsenti sufatida faoliyat olib borgan. Hozirda boshlangʻich taʼlimda matematika va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati

2002-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 300 dan oritq maqolalar, 2 ta monografiya hamda oliy taʼlim muassasalari uchun „Oliy matematika", „Matematika oʻqitish metodikasi", „Elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish metodikasi" darsliklari; „Matematika oʻqitish metodikasidan praktikum", „Matematika oʻqitish metodikasidan laboratoriya mashgʻulotlari" oʻquv qoʻllanmalari, pedagogik yoʻnalishdagi kasb-hunar kollejlari uchun „Matematika oʻqitish metodikasi", „Bolalarda boshlangʻich matematik tushunchalarni rivojtirish nazariyasi va metodikasi" oʻquv qoʻllanmalari, oʻzbek, rus, qozoq, qirgʻiz, tojik, turkman, qoraqalpoq tillarida oʻqitiladigan umumtaʼlim maktablarining 1-sinfi uchun „Matematika" darsligi, „Matematika daftari", „Oʻqituvchi kitobi" singari 10 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalar muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yevney** (qadimgi yunoncha: *Εὔνοιος*) ― Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Yason va Lemnos orolining malikasi Hipsipilaning oʻgʻli. Argonavtlar Lemnos oroliga kelganlarida mahalliy ayollarga uylanishdi. Yasonva orol malikasining qovushishidan Yevney tugʻildi.

Yevripidning soʻzlariga koʻra, uning tugʻilishining belgisi oltin tok novdasi boʻlib, onasi keyinchalik ularni tanigan. Hipsipila Nemey qiroli Likurgning quliga aylanganda, Yevney va uning ukasi Toant onalarini ozod qilishdi va uning vataniga qaytishiga yordam berishdi. Yason vafotidan soʻng, uning bolalari Yevneyga lira chalishni oʻrgatgan Orfey tomonidan tarbiyalangan. Arava poygalarida Nemey oʻyinlari ishtirokchisi. Boshqa versiyaga koʻra, u Nemey oʻyinlaridagi poygada gʻolib chiqdi. Gomerning taʼkidlashicha, Troya qamalining oʻninchi yilida Yevney Lemnos shohi boʻlib, yunonlarga sharob bilan kemalar yuborgan. Agamemnon va Menelayga ming baravar sovgʻa qilib, Yevney qolgan yunonlarga sharob sotish huquqini oldi.. Yevripidning „Hipsipila" tragediyasining qahramoni.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lyubker F.* Реальный словарь классических древностей. M. 2001. V 3 t. T.1. S.561
2. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 9, 17
3. 1 2  Mifologicheskiy slovar. Gosudarstvennoe uchebno-pedagogicheskoe izdatelstvo Ministerstva prosveщeniya RSFSR, Leningradskoe otdelenie, Leningrad, 1961.
4. ↑   Yevripid. Gipsipida, st.332-337 Peydj
5. ↑   Statsiy. Fivaida VI 342
6. ↑   Gigin. Mifi 273
7. ↑   Gomer. Iliada VII 469
**Surayyo Teshayevna Negmatova** (1973-yil 29-mart, Shahrisabz tumani, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, katta ilmiy xodim.

Biografiyasi
------------

Surayyo Negmatova 1973-yil 29-martda Shahrisabz tumanidagi Moʻminobod qishlogʻida tugʻilgan. 1990—1996-yillarda Qarshi davlat universiteti biologiya fakultetida tahsil olgan. 1997—2000-yillardada Shahrisabz tumani 75-maktabda biologiya fani oʻqituvchisi, 2000—2001-yillarda Shahrisabz tumani Ulugʻbek nomli biolaboratoriyada agronomi, 2002—2009-yillarda Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti aspiranti boʻlgan. 2011-yildan Oʻzbekiston paxtachilik ilmiy-tadqiqot instituti „Almashlab ekish va gʻoʻza viltiga qarshi kurash" boʻlimiga ilmiy xodimi, keyinchalik „Almashlab ekish va gʻoʻza viltiga qarshi kurash choralari" laboratoriyasi mudiri vazifasida faoliyat yuritmoqda.

### Ilmiy faoliyati

2012-yilda Paxtachilik ilmiy-tadqiqot institutida „Turli muddatlarda va meʼyorlarda angʻizga ekilgan moshning oʻsishi, rivojlanishi, hosildorligi" mavzusida nomzodlik, 2018-yilda „Taqirsimon va tipik boʻz tuproqlar sharoitida gʻoʻza hosildorligini oshirishda uning qator oralariga ishlov berish texnologiyasini takomillashtirish" (Qashqadaryo va Toshkent viloyatlari misolida) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 100 dan ortiq ilmiy maqolalar, 12 ta ishlab chiqarishga oid tavsiyalar va 5 ta monografiya muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Gamma-karotaj** — togʻ jinslaridagi tabiiy gamma nurlanishni burgʻi quduqlarida oʻrganish usuli. Rus olimlari G. V. Gorshkov, L. M. Kurbatov, A. G. Grammakov, V. A. Shpak (1933) tomonidan ishlab chiqilgan va tavsiya etilgan. Togʻ jinslarida tabiiy y nurlanish tarkibida U va Th ning boʻlishi, ularning parchalanish mahsullari 24lBi, 208TL va b. hamda 40K izotoplarini mavjudligiga bogʻliq. G.-k. oʻtkazish uchun integral yoki spektrometrik ssintillyatsiya apparatlari ishlatiladi. G.-k. uran va toriy rudalarini va ular bilan birga uchraydigan kaliyli tuzlar, slyudalar va nodir metallarni izlash, razvedka qilish va ulardan namuna olishda qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Obidova Muhabbat Fozilovna** (1931.18.10, Toshkent – 17.08.2020) — kimyogar olima. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000). Kime fanlari doktori (1974), professor (1976). Oʻrta Osiyo politexnika institutini tugatgan (1954). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Kime instituti (1957-58) va Polimerlar kimyosi instituti xodimi (195964), Urta Osiyo neftni kayta ishlash sanoati institutida sektor mudiri (1965—67), laboratoriya mudiri (1967-yildan). Ilmiy ishlari neftni qayta ishlash va neft kimyosi sanoatida ishlatiladigan gidrokreking katalizatorlari sinteziga oid. O. rahbarligida vitaminlar va yarim mahsulotlar ishlab chiqarishda uzok, muddat faol ishlaydigan gidrogenlash katalizatorlarining turlari olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Thomas Hitzlsperger** (talaffuzi: *Tomas Xitzlsperger*; 1982-yil 5-aprelda Germaniyaning Myunxen shahrida tugʻilgan) — nemis yarim himoyachisi, Germaniya terma jamoasi tarkibida jahon chempionatining bronza medali sovrindori va Yevropa kubogi vitse-chempioni. 2005-yilning yozida Thomas Hitzlsperger erkin agent sifatida Germaniya Bundesligasining „Stuttgart" futbol klubiga oʻtdi va u yerda darhol asosiy jamoaning oʻyinchisiga aylangan. 2008-yilning iyul oyidan 2009-yilning dekabr oyigacha „Stuttgart" futbol klubi sardori boʻlgan. 2006—2007-yilgi mavsumda futbolchi Germaniya chempioni boʻlgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Thomas Hitzlsperger Germaniyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi sardori edi. U Germaniya yoshlar terma jamoasida ham oʻynab, 20 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan. U asosiy Germaniya terma jamoasidagi birinchi oʻyinini 2004-yil 9- oktabrda Eron terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. U terma jamoadagi ilk golini 2006-yilning 6-sentabrida San-Marinoga qarshi o‘yinda kiritgan. Thomas Hitzlsperger 2010-yilgacha asosiy terma jamoada oʻynagan. Shu vaqt ichida Germaniya terma jamoasi tarkibida Thomas Hitzlsperger 2005-yilgi Konfederatsiyalar kubogining bronza medali, 2006-yilgi jahon chempionatining bronza medali va 2008-yilgi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan. Thomas Hitzlsperger Germaniya terma jamoasi libosida jami 52 ta o‘yin o‘tkazib, 6 ta gol urgan.

Faoliyatini tugatgandan soʻng
-----------------------------

2016-yil 5-iyun kuni Thomas Hitzlsperger 2015—2016-yilgi mavsum yakunida „Stuttgart" futbol klubi boshqaruv jamoasiga qo‘shildi. U klubdagi futbol maktabini boshqargan, 2019-yilda esa sport direktori lavozimini egallagan.

Statistika
----------

| Jamoa   | Mamlakat | Mavsum |
| --- | --- | --- |
| Aston Villa FC |  Angliya | 2001—2005 |
| Chesterfield FC (ijara) |  Angliya | 2001 |
| VfB Stuttgart | Olmoniya bayrogʻi Germaniya | 2005—2010 |
| Società Sportiva Lazio | Italiya bayrogʻi Italiya | 2010 |
| West Ham United |  Angliya | 2010—2011 |
| VfL Wolfsburgo | Olmoniya bayrogʻi Germaniya | 2011—2012 |
| Everton FC |  Angliya | 2012—2013 |

Manbalar
--------

1. 1 2  „2006 FIFA World Cup Germany: List of Players: Germany".  FIFA (21-mart 2014-yil). 10-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Thomas Hitzlsperger Profile" (en). *Premier League*. Qaraldi: 15-aprel 2020-yil.
3. ↑  V russkoyazichnix SMI (v chastnosti, na sayte ) chasto ispolzuetsya variant **Xitslshperger**, odnako v Germanii Tomasa nazivayut imenno **Xitslspergerom**.
4. ↑  Xitslsperger zanyal post v rukovodstve „Shtutgarta"
5. ↑  Thomas Hitzlsperger replaces Michael Reschke
**Ili** — Xitoy va Qozogʻistondagi daryo. Sharqiy Tyanshandan Tekes va Kunges daryolari nomi bilan boshlanib, Sinszyanda (Xitoy) birga qoʻshiladi va Balxash koʻliga quyiladi. Uzunligi (Tekes bilan birga) 1439 km, Kunges va Tekesning qoʻshilgan yeridan hisoblansa 1001 km. Havzasining mayd. 140 ming km². Oʻngdan yirik Qosh irmogʻi qoʻshilgandan keyin I. kengayadi va sersuvroq boʻlib oqadi. Quyilish joyida uzun va tor delta hosil qilgan. Qor va muzliklardan suv oladi. Dek. da muzlab, martda muzdan boʻshaydi. Oʻrtacha suv capfi quyilish joyida 329 m³/sek. Qapchigʻay GES va suv ombori qurilgan. I. katta irrigatsiya ahamiyatiga ega. Asosiy irmoqlari: Qosh (Xitoyda), Xoʻrgoʻs (oʻngdan), Chilik, Charin, Talgʻar, Qaskelen, Kruti (chapdan). Gʻulja sh. dan Qozogʻistonning Baqanas pri-stanigacha kema qatnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Baxtiyor Sultanovich Komilov** (1950-yil 21-avgust, Qibray tumani, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi, professor.

Biogafiyasi
-----------

Baxtiyor Komilov 1950-yil 21-avgust Qibray tumanida xizmatchi oilasida tugʻilgan. 1972-yilda Toshkent davlat universitetining biologiya-tuproqshunoslik fakultetini tuproqshunos-agroximik ixtisosligi boʻyicha tamomlagan. 1974-yilda harbiy xizmatni oʻtagandan keyin Paxtachilik ilmiy tadqiqot institutida „Tuproqlar va oʻsimliklar suv rejimi" laboratoriyasida ilmiy faoliyatini boshlagan. Mazkur institutda laborant, kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, ilmiy kotib, laboratoriya mudiri lavozimida ishlagan. 1975—1988-yillarda Markaziy Fargʻona yerlarini oʻzlashtirish, unumdorligini saqlash, agromeliorativ holatini yaxshilash, gʻoʻza va unga izdosh ekrinlarni hosildorligini oshirish maqsadida akademik Q.Mirzajonov rahbarligida tashkil etilgan ekspeditsiyada ilmiy xodim boʻlib dala ilmiy tajribalarini olib borgan. Akademik Qirgʻizboy Mirzajonov ilmiy rahbarligida „Melioratsiya va sugʻorma dehqonchilik" ixtisosligi boʻyicha qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan (1987). Baxtiyor Komilovga katta ilmiy xodim (1992) hamda professor (2023) ilmiy unvoni berilgan. Hozirda Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti professori.

Ilmiy faoliyati
---------------

Olimning ilmiy faoliyati respublikaning turli tuproq-iqlim sharoitlarida gʻoʻza, gʻalla va takroriy ekinlarni parvarishlash texnologiyasi, tuproqlarning morfologiyasi, agrofizikaviy, suvfizikaviy, agrokimyoviy xossalari, meliorativ xolati, ularni yaxshilash, oʻsimlikni suv bilan samarali taʼminlash yoʻllari, sugʻorishning maqbul muddatlari, meʼyorlari, sugʻorish texnikasi elementlarini baholash va boshqa shu kabi bir qator agrotexnologik jarayonlarni oʻrganish hamda ishlab chiqarishga asoslangan. 150 dan ziyod ilmiy ishlari, shu jumladan 2 ta monografiya, 2 ta darslik, 2 ta oʻquv qoʻllanma muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sami Xedira** (nemischa:; arabcha: ;
4 aprel 1987 yil,  Shtutgart) — Kelib chiqishi tunislik bo’lgan   nemis futbolchisi. Germaniya terma jamoasi va Yuventusklubi yarim himoyachisi. Onasi nemis, otasi tunis.

Faoliyati
---------

### Shtutgart

Bundesligada 1 oktabr 2006 yilda Gerta jamoasiga qarshi debyutini o’tkazgan. 2007 yil 29 yanvarda Shtutgart bilan 2009 yil iyun oyigacha shartnoma imzoladi. 2008 yil 9 iyulida shartnomasini 2011 yilgacha uzaytirdi. Jamoada tayanch yarim himoyachi sifatida maydonga tushdi, bir oz muddat jamoaning sardor o’rinbosari ham bo’ldi.

### Real Madrid

2010 yilning yozida madridning "Real" jamoasiga tarkibiga o’tdi. Transfer summasi 12 million yevroni tashkil etdi. 2012 yil 21 aprel kuni bo’lib o’tgan mehmondagi o’yinda "Real"ning azaliy raqibi hisoblangan  Barselona darvozasiga to’p kiritdi va o’yinda jamoasi 1:2 hisobida g’alaba qozondi.

### Germaniya terma jamoasi

Germaniya terma jamoasida 2009 yil 5 sentabrda JARga qarshi o’tgan o’rtoqlik uchrashuvida o’z debyutini o’tkazgan. Terma jamoaning asosiy o’yinchilarining ko’plab jarohati sababli Sami 2010 yilgi jahon chempioni tarkibiga kiritildi. Mundialda o’tkazilgan barcha o’yinlarda ishtirok etdi va maydon markazidagi o’yinlari yuqori baholanib, maqtovlarga sazovor bo’ldi. 3-o’rin uchun Urugvay bilan bo’lgan bahsda u gol urishga ham erishdi.

Erishgan natijalari
-------------------

### Klubda

* Germaniya chempioni: 2007
* Ispaniya kubogi sohibi: 2010/11
* Ispaniya chempioni: 2011/12
* Ispaniya superkubogi sohibi: 2012

### Terma jamoada

* Yoshlar o’rtasida Yevropa chempioni: 2009
* Jahon chempionati bronza mukofoti: 2010
* Yevropa chempionati bronza mukofoti: 2012

### Shahsiy

UEFA Yevropa turniri ramziy jamoasi: 2012

Manbalar
--------

1. ↑  Хедира: Нас не нужно разделять

Havolalar
---------

* Transfermarkt.de saytidagi sahifasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-03-28).
* Fussballdaten.de saytidagi sahifasi
**Mirzayev Toʻra** (1936.6.3, Shofirkon tumani – 29.09.2020) — folklorshunos olim.

Filol. fanlari doktori (1988). professor (1991). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1957). Jarqoʻrgʻon tumani maktablarida oʻqituvchi va oʻquv boʻlim mudiri (1957—60), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida aspirant (1961—63), kichik (1964—66), katta ilmiy xodim (1966—71), folklor boʻlimi mudiri (1971-2002), direktor (1991-yildan; 1991—98 yillarda — Adabiyot instituti), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti (2001-yildan). M. tadqiqotlari xalq dostonlari va baxshilar epik repertuarini oʻrganishga bagʻishlangan. "Bulbul taronalari" (1971—73), "Pesni Bulbulya" (1974—77), "Oʻzbekskaya narodnaya poeziya" (1990), "Goʻroʻgʻli" dostonlari (1996—97), "Alpomish" (1999) kabi yirik asarlarni nashrga tayyorlagan va muharrirlik qilgan. Oʻzbek tilining izohli lugʻati yaratilishida tahrir hay'ati rahbari sifatida faoliyat olib borgan. Oʻzbek xalq qahramonlik eposi "Alpomish"ni nemis tilida Vaysvadenda nashr ettirgan (hamkorlikda, 2001). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1973).

Manbalar
--------

* Hodi Zarif, T. 1967;
* "Alpomish" dostonining oʻzbek variantlari, T. 1968;
* Xalq baxshilarining epik repertuari, T. 1979.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fibonacci sonlari** (talaffuzi: *Fibonachchi*) — 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13,… sonli ketma-ketlikning elementlari. Bu ketma-ketlikning 1- va 2-hadlari 1 ga teng, qolgan hadlari esa {\displaystyle F\_{0}=0,\quad F\_{1}=1,\quad F\_{n}=F\_{n-1}+F\_{n-2}} (bu yerda {\displaystyle \ n\geqslant 2,\ n\in \mathbb {Z} }) rekurrent munosabat bilan aniqlanadi. Fibonacci sonlarining birinchi 14 tasi Fibonaccining 1228-yildagi qoʻlyozmasida keltirilgan. Fibonacci sonlari uzluksiz kasrlar nazariyasida, hisoblash matematikasida keng tatbiq etiladi.

Fibonacci sonlari quyidagicha taʼriflanadi: "Avvalgi ikki elementi 1 ga teng boʻlib, 3-elementidan boshlab „har bir element oʻzidan oldingi 2 element yigʻindisiga teng" qonuniyati asosida tuzilgan ketma-ketlikka Fibonacci ketma-ketligi, bu sonlarga esa, Fibonacci sonlari deyiladi."

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *F*0 | *F*1 | *F*2 | *F*3 | *F*4 | *F*5 | *F*6 | *F*7 | *F*8 | *F*9 | *F*10 | *F*11 | *F*12 | *F*13 | *F*14 | *F*15 | *F*16 | *F*17 | *F*18 | *F*19 | *F*20 |
| 0 | 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | 21 | 34 | 55 | 89 | 144 | 233 | 377 | 610 | 987 | 1597 | 2584 | 4181 | 6765 |

### Yevropa

 Fibonaccining Biblioteca Nazionale di Firenze kutubxonadan olingan *Liber Abaci* kitobidagi sahifa. 
Fibonacci sonlari dastlab uning *Liber Abaci* (*Hisob kitobi*, 1202) nomli kitobida paydo boʻlgan. Ushbu kitobda u quyonlar sonini hisoblash uchun bu sonlardan foydalangan. Fibonachchi idealizatsiya qilingan (biologik Real boʻlmagan) quyon populyatsiyasining oʻsishini koʻrib chiqadi, va taxmin qiladiki: yangi tugʻilgan quyonlar juftligi dalaga qoʻyiladi; har bir naslchilik jufti bir oyligida juftlashadi va ikkinchi oyining oxirida ular har doim boshqa juftlik hosil qiladi; va quyonlar hech qachon oʻlmaydi, va abadiy naslchilikni davom ettiradi. Fibonachchi oldiga bir jumboqni qoʻydi: bir yilda ushbu quyonlar nechta juft boʻladi?

Galereya
--------

* Kungaboqar gulidagi qatorlarning tartibiKungaboqar gulidagi qatorlarning tartibi
* Fibonacci „oltin" spiraliFibonacci „oltin" spirali
* ChigʻanoqChigʻanoq

Manbalar
--------

1. ↑  Sigler 2002, ss. 404–405. sfn error: no target: CITEREFSigler2002 (help)
2. ↑  „Fibonacci's Liber Abaci (Book of Calculation)", *The University of Utah*, 13 December 2009, qaraldi: 28 November 2018
3. ↑  Hemenway, Priya (2005), *Divine Proportion: Phi In Art, Nature, and Science*, New York: Sterling, 20–21-bet, ISBN 1-4027-3522-7
4. ↑  Knott, Dr. Ron (25 September 2016), „The Fibonacci Numbers and Golden section in Nature – 1", *University of Surrey*, qaraldi: 27 November 2018

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Fanlar | *Fanlar haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* NDL: 00923391

 |
**Hoshim Qosimovich Yahyoyev** (1950-yil 3-oktyabr, Yangiyoʻl tumani, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Hoshim Yahyoyev 1950-yil 3-oktyabr Yangiyo‘l tumani Zangiota qishlog‘ida tugʻilgan. 1967—1972-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti matematika fakultetida tahsil olgan. 1972—1975-yillarda O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Kibernetika ilmiy-tadqiqot instituti muhandisi, 1975—1987-yillarda kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, laboratoriya mudiri, 1987—2007-yillarda O‘zbekiston o‘simliklarni himoya qilish ilmiy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi, sektor mudiri, laboratoriya mudiri, institut ilmiy kotibi, 2007—2015-yillarda institut direktorining ilmiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari lavozimida ishlagan. 2015-yildan institutning yetakchi ilmiy xodimi. 

### Ilmiy faoliyati

Hoshim Yahyoyev 1980-yilda ruscha: *„Системный анализ, разработка методов и алгоритмов прогнозирования и управления динамикой популяций сельскохозяйственных вредителей"* mavzusida nomzodlik, 2004-yilda ruscha: *„Разработка научных основ автоматизации прогнозирования и управления вредными объектами сельскохозяйственных культур"* mavzusida doktorlik dissertatsini himoya qilgan. 1989-yilda katta ilmiy xodim, 2018-yilda esa professor ilmiy unvonini berilgan. Hoshim Yahyoyevning ilmiy ishlari qishloq xo‘jaligi ekinlari zararli organizmlari rivojlanishi va tarqalishini prognozlashtirishning matematik modellari, algoritmlari va kompyuter dasturlarini ishlab chiqish, qishloq xo‘jaligini modernizatsiyalashda avtomatlashtirish darajasini oshirish, axborot va kommunikatsiya texnologiyalarini agrar sohada qo‘llashga oid. 160 dan ortiq ilmiy maqola,5 ta monografiya, 6 ta risola, 9 ta ixtirolar, 11 ta ishlab chiqarishga tavsiyalar muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Dilorom Amonovna Karimova** (1968-yil, Qiziltepa tumani, Navoiy viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, kimyo fanlari nomzodi, professor.

Biografiyasi
------------

Dilorom Karimova 1968-yil Qiziltepa tumani Zarmetan qishlogʻida tugʻilgan. 1990-yilda Samarqand davlat universiteti kimyo fakultetini tamomlab, kimyo oʻqituvchisi ixtisosligini olgan. 1999-yilda Navoiy davlat konchilik institutini tugatib, muhandis-ekolog ixtisosligini olgan. 1990—1995-yillarda Qiziltepa tumani 13-umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻqituvchisi, 1995—2001-yillarda „Navoiyazot" ishlab chiqarish birlashmasida smena boshligʻi, texnika xavfsizligi muhandisi, 2001—2004-yillarda Navoiy davlat konchilik instituti „Kimyoviy texnologiya" kafedrasida assistent, 2004—2007-yillarda Navoiy davlat pedagogika instituti „Kimyo" kafedrasi oʻqituvchisi, 2007—2010-yillarda katta oʻqituvchi, 2010—2012-yillarda „Kimyo va ekologiya" kafedrasida dotsent vazifasini bajaruvchi, 2012—2013-yillarda „Kimyo va ekologiya" kafedrasi dotsenti, 2013—2019-yillarda „Kimyo va ekologiya" kafedrasi mudiri vazifasida ishlagan. 2019-yildan „Kimyo" kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati

2010-yilda „Kompozitsion polimer sorbitlar ishlab chiqarish, undan sanoatning zararli gazlarini tozalashda foydalanish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan. 300 dan ortiq ilmiy, oʻquv-uslubiy maqola va tezis hamda qoʻllanmalar muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Gulruxsor Surxoniddinovna Ergasheva** (1974-yil 13-mart, Beshariq tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Gulruxsor Ergasheva 1974-yil 13-mart Beshariq tumani Shoberdi qishlogʻida tugʻilgan. 1996-yilda Toshkent davlat pedagogika institutining tabiiy fanlar fakultetini tamomlagan. 1995—1997-yillarda Beshariq tumanidagi 44-maktabning biologiya fani oʻqituvchisi, 1998—2000-yillarda Toshkent shahri Shayxontohur tumanidagi 13-maktabning biologiya fani oʻqituvchisi, 2000—2003 yillarda Oʻzbekiston Pedagogika fanlari ilmiy tadqiqot instituti aspiranti, 2003—2004-yillarda ushbu institutning ilmiy xodimi, 2004—2005-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya va inson hayotiy faoliyati muhofazasi kafedrasi oʻqituvchisi, 2005—2006-yillarda kafedraning katta oʻqituvchisi, 2006—2008-yillarda kafedra dotsenti, 2008—2012-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti doktoranti, 2012—2015-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti „Biologiya va uni oʻqitish metodikasi" kafedrasi dotsenti, 2015—2017-yillarda universitetning „Hayot faoliyati xavfsizligi" kafedrasi mudiri, 2018—2019-yillarda universitetning Ilmiy innovatsiyalarni tijoratlashtirish boʻlimi boshligʻi, 2020-yildan universitetning Boshlangʻich taʼlim fakulteti dekani va „Biologiya va uni oʻqitish metodikasi" kafedrasi professori.

### Oilasi

Oilali, 4 nafar farzandi bor.

### Ilmiy faoliyati

2006-yilda „Biologiya darsliklari oʻquv materiallarini loyihalashning didaktik asoslari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan va pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan, 2018-yilda „Biologiya taʼlimida interaktiv dasturiy vositalardan samarali foydalanishni takomillashtirish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan, pedagogika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan. 110 dan ortiq ilmiy maqola va tezislar, 20 dan ortiq metodik, oʻquv qoʻllanmalar va darsliklar muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Eshboy Turdiqlov** — Pedagogika fanlari doktori, professor. Toshkent shahar xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazi „Pedagogika va psixologiya va pedagogik menejment kafedrasi" asoschilaridan biri. „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi" (1987-yil).

Biografiyasi
------------

Turdiqulov Eshboy Otaqulovich 1936-yil 25-avgust kuni Surxondaryo viloyati Boysun tumani Machay qishlog'ida tavallud topgan. 1956-yilda oʻrta maktabni muvaffaqiyatli tamomlagan. Soʻngra Toshkent Davlat Universitetining (Oʻzbekiston Milliy Universiteti) fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kirgan.

Ish faoliyati
-------------

1962-yilda universitetni tamomlab Tojikiston SSR Fanlar akademiyasiga qarshli fizika-matematika boʻlimida laborant boʻlib ishlagan. Oradan biroz vaqt oʻtib Dushanbe ob xavo boshqarmasiga injimer-sinoptik lavozimiga oʻtkzilgan. Keyinchalik Surxondaryo viloyatiga qaytib maktabda dars bergan.
Eshboy Turdiqulov 1967-yildan 1972-yilga qadar Oʻzbekiston pedagogika fanlariilmiy-tekshirish institutida kichik ilmiy xodim, labaratoriya mudiri, fizika va astronomiya oʻqitish sektori mudiri lavozimlarida ishlagan.
1972-yilda „Maktabda meteorologik hodisalarni oʻrgatish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasni himoya qilgan.

Ilmiy faoliyati
---------------

Eshboy Turdiqulov 100 ga yaqin maqolalar muallifi. Uning muallifligidagi maqolalar Oʻzbek sovet ensiklopediyasida „Sovet maktabi" va „Fizika v shkole" jurnallarida chop etilgan. Olim 10 ta ilmiy metodik qoʻllanma va monografiyalar ham yozgan. Turdiqulov qoʻl ostida 12 nafar talaba nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Olim oʻzining fizikani oʻqitish metodikalari haqidagi maʼruzalai bilan koʻplab anjumanlarda ishtirok etgan. 1971-yildan buyin Eshboy Turdiqulov rahbarligida „Ilmiy asarlar toʻplami" chop etish boshlangan.
1982-yil Moskvada „Tabiiy fanlarni oʻqitishda oʻquvchilarga ekologik taʼlim berish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Surxondaryo olimlari 1990, s. 23-24. sfn error: no target: CITEREFSurxondaryo\_olimlari1990 (help)
Karn Sharma
Andoza:Infobox cricketer**Karn Vinod Sharma** ( inglizcha: ***Karn Vinod Sharma*** ) (1987-yil 23-oktyabrda tugʻilgan, Meerut, Uttar-Pradesh ) — hindistonlik kriketchi. U Uttar-Pradesh uchun mahalliy kriket o'ynaydi. Sharma - har tomonlama. O'ng qo'li bilan zarba beradi. U o'zining xalqaro debyutini yigirma yigirmata kriket o'yinida o'tkazdi, bu o'yin 2014 yilda Angliya kriket jamoasiga qarshi o'tkazilgan. Bir kunlik xalqaro kriket 2014-15-yillarda Shri-Lankaga qarshi boshlangan. U 2014-yilning 9-dekabrida Avstraliya terma jamoasiga qarshi o'yinda debyut qildi.

Mahalliy kriket
---------------

U birinchi toifadagi debyutini 2007-2008-yilgi Ranji Trophy o'yinida Jammu va Kashmirga qarshi *Karnail Singx stadionida* o'tkazdi va unda u faqat zarba beruvchi sifatida o'ynadi. Bunda u 17 ta to'rtlik bilan 232 ta to'pda 120 ta yugurishni amalga oshirdi. Va ular o'yinda inning va 88 ta yugurish bilan g'alaba qozonishdi .

Xalqaro martaba
---------------

### Yigirma martaba

Karn Sharma Twenty20 debyutini 2014-yil 7-sentyabrda Angliya kriket jamoasiga qarshi o'tkazdi .

### ODI martaba

Bundan tashqari, Karn Sharma ODI debyutini 2014-yil 13-noyabrda Shri-Lanka kriket jamoasiga qarshi o'tkazdi. Ammo afsuski, u birinchi to'pda jarohat oldi, shu sababli jamoa uchun zarba berish imkoniyatiga ega bo'lmadi .

### Sinov faoliyati

**Karn Sharma** o'zining Test debyutini 2014-yil 9-dekabrda Avstraliya kriket jamoasiga qarshi o'tkazdi, ya'ni ODI debyutidan keyin bir oy ichida. Debyut o'yinida u ikkala inningda 4 ta darvozani ishg'ol qildi va IPL jamoadoshi Devid Uornerni ikki marta chetlatdi. Biroq, u ikkala inningda bor-yo'g'i 8 tadan gol urishga muvaffaq bo'ldi.

Hindiston Premer-ligasidagi faoliyati
-------------------------------------

Karn Sharma 2009-yilda Hindiston Premer-ligasida debyut qilgan. Karn Sharma dastlab Bangalorning Royal Challengers jamoasida o‘ynagan, keyin esa 2013-2016-yillar oralig‘ida "Sunrisers Haydarobod" jamoasida o‘ynagan. Holbuki 2017-yildan hozirgacha u Mumbay hindulari franshizasida o'ynaydi.

Adabiyotlar
-----------

* Karn Sharma ESPNda
* Visdendagi Karn Sharma

Manbalar
--------

1. ↑  „Sri Lanka tour of India, 4th ODI: India v Sri Lanka at Kolkata, Nov 13, 2014". *ईएसपीएन*. 19 जुलाई 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: १४ सितम्बर २०१७.
2. ↑  *क्रिकबज़.* „Karn Sharma Profile - ICC Ranking, Age, Career Info & Stats". 14 सितंबर 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 सितम्बर 2017.
3. ↑  *हिंदुस्तान टाइम्स.* „Karn Sharma happy with performance after India Red beat India Green". 13 सितंबर 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 सितम्बर 2017.
4. ↑  *हिंदुस्तान टाइम्स.* „Karn Sharma takes five, India Red in command vs India Green in Duleep Trophy". 13 सितंबर 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 सितम्बर 2017.
5. ↑  *अमर उजाला.* „दलीप ट्रॉफी: कर्ण शर्मा की शानदार गेंदबाजी, इंडिया रेड ने ग्रीन को दी 170 रन से मात". 13 सितंबर 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 सितम्बर 2017.
**"Doʻstlik" stadioni** — Oʻzbekiston Respublikasining Samarqand viloyati, Kattaqoʻrgʻon shahridagi koʻp maqsadli stadionidir.

Stadion tavsifi
---------------

U 5 mingga yaqin tomoshabinga moʻljallangan boʻlib, sigʻimi boʻyicha Kattaqoʻrgʻondagi eng yirik stadion hisoblanadi. *Doʻstlik* soʻzi oʻzbek tilida *Doʻstlik/birodarlik* maʼnolarini anglatadi. Oʻzbekistondagi koʻpgina stadionlaridan biri boʻlib, turli musoboqa, turnirlar, yoki madaniy tadbirlar oʻtkazilinuvchi joylardan biridir. Bu inshoot Samarqand viloyatiga oʻshgacha chiroy, oʻzgacha tarovat berib, viloyatning qurilish salohiyati yanada yuqori darajaga koʻtarib turadi.

Bu mahalliy „Sherdor" va Kattaqoʻrgʻonning „Dinamo" futbol klublarining uy arenasidir. 2018-yildan buyon „Sherdor" futbol jamoasi oʻz uyidagi uchrashuvlarini aynan shu stadionda oʻtkazib kelmoqda. Stadion 1990-yilda qurilgan va Kattaqoʻrgʻon shahridagi eng yirik stadion hisoblanadi. Shaboda koʻchasida joylashgan. Stadion 5000 tomoshabinni sigʻdira oladi. Maydonning oʻlchamlari 112x72 metr. Kattaqoʻrgʻon kolleji oʻquvchilari futbol oʻyinlaridan tashqari stadionda turli xil mashgʻulotlar, sport musobaqalari va tadbirlari oʻtkaziladigan asosiy stadiyon hisoblanadi.

Havolalar
---------

* „Doʻstlik" stadioni Yandex. Xaritalarda
**Mirzo Hayit Sahbo** (1845-yil, Buxoro — 1918-yil, Kobodiyon) — oʻzbek va tojik tillarida ijod qilgan shoir. Buxoro shahar suv xo‘jaligi boshqaruvchisi. Buxoro shahrining mirshabi vazifalarida ishlagan.

Mirzo Hayit uning asl ismi boʻlib, Sahbo esa taxallusidir. Buxoro amirligida ma‘muriy amaldorlardan bo‘lgan. Ba‘zi adabiyotlarda to‘pchiboshi lavozimida ishlagan. Shuning uchun ham Mirzo Hayit to‘pchiboshi deb ham atalgan. Sahbo Buxoro amirligidagi Vobkent nohiyasining Arabon qishlog‘ida tugʻilgan. Ilm olish maqsadida Buxorodagi madrasaga o‘qishga borgan. Madrasada o‘qib yurgan kezlari aql-zakovati tufayli amir Muzaffarxon uni o‘g‘li Abdulahad xodimlari qatoriga qo‘shib qo‘yadi. Muzaffar vafot etganda Abdulahadxon Karmanadan Buxoroga qaytadi va Sahboni muhim lavozimlardan biri bo‘lgan eshik og‘asi vazifasiga tayinlaydi.
Sahbo ikki tilda she‘r yozgan zullisonayn shoirlardan biridir. Bir qancha she‘rlari qo‘shiq sifatida ham kuylangan. Bizgacha 20 ga yaqin she‘ri yetib kelgan. Abdulagadga Sahboning haqiqatgo‘yligi yoqmay uni saroydan chetlatib, miroblikka tayinlaydi. O‘sha paytda miroblarga xazinadan mablag‘ ajratilmas, ular yashash uchunbsuv sotishga majbur bo‘lganlar. Biroq Sahbo ikki yil davomida bu lavozimda halollik bilan ishladi. Keyinchalik Abdulahadxon uni shahar mirshabi etib tayinlaydi. Muzaffarxon davrida amirlikda o‘g‘rilik, kazzoblik ko‘payib mirshablar ham ularga sherik bo‘lib hatto amirlik mulkiga tajovuz holatlari ham uchrab turgan. Sadriddin Ayniyning yozishicha, mirzo Hayit faqirona kun kechirsa-da, o‘g‘ri va qimorbozlarga sherik boʻlmagan.

1917-yillarda amir askarlari tomonidan qamoqqa olinadi. Keyinchalik ozod qilinib, 1918-yilda Kobodiyonga hokim qilib yuboriladi. Kolesov voqeasi ro‘y vergan paytda ham Kobodiyon hokimi mirzo Hayit bo‘lgan. 6 oy hokimlik davridan soʻng shaharga Davronbek ismli yangi hokim tayinlanadi. Davronbek bir qancha askarlar, Kobodiyon Jom‘e masjidi xatibi, ba‘zi odamlarni ergashtirib, Sahboning gazeta o‘qishi, yoqasi tugmali kamzul kiyishini pesh qilib, jadidlardan degan vaj bilan o‘ldirib yuboradilar. Davronbekning o‘zi ham hokimligining ikkinchi oyi bir dehqon tomonidan otib oʻldirilgan.

1980-yilda Sahboning o‘z qo‘li bilan tuzgan devoni O‘zFA Qo‘lyozmalar instituti fondida saqlanayotganligi aniqlandi. Devon 263 betdan iborat, 550 dan ortiq sheʼrlar joy olgan. Sheʼrlarining 61 tasi o‘zbek tilida. Janrlari: g‘azal, muxammas, musaddas. 1991-yilda adabiyotshunos H.Muxtorova shoirning „Tanlangan sheʼrlar"ini chop etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Таджиско-узбекский поеэт Мирзо Хайити Сахбо". Qaraldi: 22-iyul 2023-yil.
2. ↑  I.Qodirov, F.Shirinova*. Soʻnggi sulola taqdiri*. Toshkent "Muharrir" 2019 — 88 bet. ISBN 978-9943-354-44-9.
3. ↑  *Begali Qosimov* „Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyotining ilk bosqichi". *ziyouz.com* (4-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 22-iyul 2023-yil.