| Siyosiy korrupsiya |
| --- |
| 
Tushunchalar |
| * Anti-korrupsiya
* Poraxoʻrlik
* Kronizm
* Korrupsion iqtisodiyot
* Saylovdagi firibgarlik
* Elita qoʻlga olish
* Taʼsir qilish savdosi
* Kleptokratiya
* Mafiya davlati
* Nepotizm
* Soxta fond
* Simoniya
 |
| 
Mamlakatlar boʻyicha korrupsiya |
| 

| Afrika |
| --- |
| * Angola
* Botsvana
* Kamerun
* Chad
* Kongo
* Misr
* Ekvatorial Gvineya
* Eritreya
* Efiopiya
* Gana
* Gvineya-Bisau
* Keniya
* Liberiya
* Mavrikiy
* Marokash
* Nigeriya
* Senegal
* Serra-Leone
* Somali
* Janubiy Afrika
* Janubiy Sudan
* Sudan
* Tanzaniya
* Tunis
* Uganda
* Zambiya
* Zimbabve
 |
| Osiyo |
| * Afgʻoniston
* Armaniston
* Ozarbayjon
* Bahrayn
* Bangladesh
* Kambodja
* Xitoy
* Kipr
* Gruziya
* Hindiston
* Indoneziya
* Eron
* Iroq
* Isroil
* Iordaniya
* Quvayt
* Qirgʻiziston
* Qozogʻiston
* Livan
* Malayziya
* Myanma
* Nepal
* Shimoliy Koreya
* Pokiston
* Filippin
* Singapur
* Janubiy Koreya
* Shri Lanka
* Suriya
* Tojikiston
* Tailand
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
* Vyetnam
* Yaman
 |
| Yevropa |
| * Albaniya
* Avstriya
* Belgiya
* Bosniya va Gersegovina
* Bolgariya
* Xorvatiya
* Chexiya
* Daniya
* Finlandiya
* Fransiya
* Germaniya
* Gretsiya
* Vengriya
* Islandiya
* Irlandiya
* Italiya
* Kosovo
* Latviya
* Litva
* Lyuksemburg
* Shimoliy Makedoniya
* Moldova
* Chernogoriya
* Niderlandiya
* Norvegiya
* Polsha
* Portugaliya
* Ruminiya
* Rossiya
* Serbiya
* Slovakiya
* Sloveniya
* Ispaniya
* Shvetsiya
* Shveysariya
* Ukraina
* Birlashgan Qirollik
* Vatikan shahri
 |
| Shimoliy Amerika |
| * Kanada
* Meksika
* Qoʻshma Shtatlar
 |
| Markaziy Amerika |
| * Kuba
* Gaiti
* Nikaragua
 |
| Janubiy Amerika |
| * Argentina
* Boliviya
* Braziliya
* Chili
* Kolumbiya
* Ekvador
* Paragvay
* Peru
* Venesuela
 |
| Okeaniya |
| * Avstraliya
* Yangi Zelandiya
* Papua Yangi Gvineya
 |

 |

**Latviyada korrupsiya** **iborasi** Latviyada korrupsiyaning oldini olish va yuzaga kelishini ifodalaydi.

Hajmi
-----

Bir qancha manbalarga ko‘ra, Latviya siyosiy tizimi jiddiy korrupsiyaga duch kelmoqda. Siyosiy partiyalarni noqonuniy moliyalashtirishda shaxsiy manfaatlarning taʼsiri siyosiy korrupsiyaga qarshi kurashga putur yetkazadi. Transparency Internationalning Global korrupsiya barometri (2013) maʼlumotlariga koʻra, soʻrovda qatnashgan uy xoʻjaliklarining 68 foizi siyosiy partiyalarni korrupsiyaga uchragan yoki oʻta korrupsiyalashgan deb hisoblashadi — bu Latviyadagi eng korrupsiyalashgan muassasa sifatida qayd etilgan. Bundan tashqari, so‘rovda qatnashgan uy xo‘jaliklarining 55 foizi korrupsiya darajasi o‘zgarmagan deb hisoblaydi va so‘rovnomada qatnashganlarining 67 foizi hukumatning korrupsiyaga qarshi kurashdagi saʼy-harakatlarini samarasiz deb hisoblaydi. Transparency International tashkilotining 2021-yilgi korrupsiyani idrok etish indeksida Latviya 59 ball oldi. 0 („juda buzilgan") dan 100 („juda toza") gacha boʻlgan shkala. Ballar boʻyicha tartiblanganda, Latviya Indeksda 180 mamlakat orasida 36-oʻrinni egalladi, indeksda birinchi oʻrinni egallagan davlat eng halol davlat sektoriga ega deb hisoblanadi. Taqqoslash uchun, eng yaxshi ball 88 ball (1-o‘rin), eng yomon ball esa 11 ball (180-o‘rin) bo‘ldi.

Latviyada siyosatchilar va biznes juda chambarchas bogʻlangan degan fikr keng tarqalgan. Jahon Iqtisodiy Forumining 2013—2014-yillardagi Global raqobatbardoshlik hisobotida soʻralgan biznes rahbarlarining fikricha, davlat mablagʻlari baʼzida korrupsiya va kompaniyalarning davlat amaldorlari, siyosatchilar va boshqa kompaniyalar bilan etarlicha axloqiy xulq-atvori yoʻqligi sababli kompaniyalar, shaxslar yoki guruhlarga yoʻnaltiriladi. bu mamlakat uchun raqobatbardosh kamchilikdir.

Reaksiya
--------

Korrupsiyaga qarshi kurash boʻyicha Latviyaning yetakchi ixtisoslashgan organi bu Korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish byurosi (KNAB; latishcha: *Korupcijas novēršanas un apkarošanas birojs*). U 2002-yil 18-aprelda „Korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish byurosi toʻgʻrisida"gi qonun qabul qilingandan soʻng, 2002-yil oktyabr oyida tashkil etilgan.

2020-yil boshidan buyon "Ogohlantirishlar to‘g‘risida"gi qonun davlat manfaatlariga daxldor huquqbuzarliklar to‘g‘risida maʼlumot berishni rag‘batlantirish hamda maʼlumot tarqatish mexanizmlarini yaratish va ularning ishlashini taʼminlash, shuningdek, maʼlumot tarqatuvchilarning tegishli himoyasini taʼminlash maqsadida kuchga kirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „BTI 2012 | Latvia Country Report".  the Bertelsmann Foundation. 2013-yil 11-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 6-dekabr.
2. ↑  „Global Corruption Barometer 2013".  Transparency International. 2020-yil 12-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 6-dekabr.
3. ↑  „The ABCs of the CPI: How the Corruption Perceptions Index is calculated" (en). *Transparency.org*. Qaraldi: 2022-yil 24-noyabr.
4. ↑  „Corruption Perceptions Index 2021: Latvia" (en). *Transparency.org*. Qaraldi: 2022-yil 30-noyabr.
5. ↑  „Global Competitiveness Report 2013-2014".  World Economic Forum. Qaraldi: 2013-yil 6-dekabr.
6. ↑  „English presentation on KNAB official website". Qaraldi: 2018-yil 25-iyul.
7. ↑  „2016 KNAB Progress and results report". Qaraldi: 2018-yil 25-iyul.
8. ↑  „Trauksmes celšanas likums" (en). *LIKUMI.LV*. Qaraldi: 2022-yil 16-avgust.

Havolalar
---------

* Korrupsiyaga qarshi biznes portalidan Latviya korrupsiya profili