recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Indoneziya va Ukraina** oʻrtasida 1992-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Indoneziyaning Kiyevdagi elchixonasi Gruziya va Armaniston uchun akkreditatsiya qilingan, Ukrainaning esa Jakartada elchixonasi bor. Ikki davlat og‘ir sanoat, harbiy, kosmik texnologiyalar va tadqiqot, turizm, sport, iqtisodiyot va savdo sohalarida, shuningdek, xalqaro tashkilotlar doirasidagi hamkorlikni kengaytirishga kelishib oldi.

Tarixi
------

Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Indoneziya 1991-yil 28-dekabrda Ukrainani darhol tan oldi. 1992-yil 6-iyunda Moskvada Indoneziya va Ukraina o'rtasida diplomatik munosabatlar o'rnatish to'g'risida qo'shma bayonot imzolandi. Indoneziya 1994-yilda Kiyevda o‘z elchixonasini ochgan bo‘lsa, Ukraina esa 1996-yilda Jakartada o‘z elchixonasini ochgan.

2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida Indoneziya prezidenti Joko Vidodo Kiyevga gumanitar yordam yetkazib berish va Vladimir Zelenskiyni Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan muloqotni ochishga undash uchun tashrif buyurdi.

Iqtisodiyot va savdo
--------------------

2011-yilda ikki davlat o‘rtasidagi umumiy tovar ayirboshlash hajmi 1,27 milliard AQSh dollariga yetdi, 2012-yilda esa 1,32 milliard AQSh dollariga yetdi. Ikki davlat o'rtasidagi savdo balansi Ukraina foydasini ko‘rsatmoqda. 2012-yilda Ukrainaga Indoneziya eksporti qiymati 548,9 million AQSh dollarini tashkil etgan bo'lsa, Indoneziyaning Ukrainadan import qiymati 774,1 million AQSh dollarini tashkil etdi.

Indoneziyaning Ukrainaga eksport tovarlari orasida palma yog'i, nikel, tabiiy kauchuk, qogʻoz, hayvon yogʻlari, qahva, choy, plastmassa, kakao, ziravorlar, elektr jihozlari, toʻqimachilik va mebellar, oʻgʻitlar, sut, shakar, bugʻdoy, temir va poʻlat mahsulotlari import qilinadi. Ukrainaga ASEAN eksportchilari orasida Indoneziya eng yuqori o'rinni egalladi. Ukraina Indoneziyani muhim qurol bozori deb biladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gadi Makitan.* „Sergey Bubka Signs MoU for Ukraine, Indonesian Partnership".  Tempo (26-iyun 2013-yil). Qaraldi: 10-iyul 2013-yil.
2. 1 2 3  *Veeramalla Anjaiah.* „Ukraine, RI celebrate 20 years of relations".  The Jakarta Post (11-iyun 2012-yil). Qaraldi: 9-iyul 2013-yil.
3. 1 2  „Trade Mission to Ukraine: A Promising Market Opportunity".  Ministry of Trade, Republic of Indonesia (24-may 2013-yil). 27-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyul 2013-yil.
4. ↑  „Ukraine Eyes Indonesian Arms Market".  Ria Novosti (9-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 10-iyul 2013-yil.

Havolalar
---------

* Indoneziya Respublikasining Kiyevdagi elchixonasi, Ukraina
* Indoneziyaning Jakarta shahridagi Ukraina elchixonasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-12-02).
**Yelboʻgʻoz**, tuxum istisqosi (Mola hydatidosa) — trofoblastik kasallik; xavfsiz oʻsma deb ham yuritiladi, chunki baʼzan ayrim bemorlarda Ye. metastazi kuzatiladi. Ye. oʻsishi homila tuxumining ilk muddatlarida sodir boʻlib, bunda xorion vorsinkalari uzum shingiliga oʻxshash pufakchalar toʻplamiga aylanadi. Homila tuxumi butunlay Ye. pufakchalariga aylanishi yoki ayrim hollarda embrion saqlanib, platsenta Ye.ga aylanishi kuzatiladi. Baʼzan Ye. pufakchalari bachadonning muskul (miometriy) kavatiga ham oʻsib kiradi va bachadon devorining sirtiga, shuningdek, atrofidagi toʻqimalarga ham oʻtishi (destruksion Ye.) mumkin. Ye. dastlab xuddi homiladorlikday kechsada, tezda kon keta boshlab, uzluksiz davom etadi. Bachadon homiladorlikning tegishli oyidagiga nisbatan kattaroq boʻladi; ona organizmi bilan homila orasidagi moddalar almashinuvi izdan chiqadi, koʻpincha homila nobud boʻladi. Ultratovush (UZI) apparati Ye.ni oson aniqlash imkonini beradi. Ye.ni oʻz vaqtida aniqlab oldini olish zarur, aks hrlda qon ketishi, infeksiya rivojlanishi, xavfli oʻsma (xorionepitelioma)ga aylanib ketishi mumkin. Davolash: bachadonni qirib tozalab Ye. olib tashlanadi va ayol maʼlum muddatgacha tibbiy tekshiruvdan oʻtib turadi. Ye. boʻlgan ayolga bir yilgacha takror homilador boʻlishiga ruxsat etilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Almashtirish** (matematikada) — xossalari har xil boʻladigan ikki toʻplam elementlarini bir-biriga mos qoʻyish. Masalan, X toʻplamning har bir x ele-mentiga Y toʻplamning toʻla aniqlangan u elementa mos qoʻyiladi. Koʻpincha A. deb ayni bir toʻplamning x va y=f(x) ele-mentlari orasidagi oʻzaro bir qiymatli moslik tushuniladi. Geom. da koʻpincha nuqtaviy A. tekshiriladi. Bunda biror koʻp xillilik (chiziq, sirt, fazo)ning har bir nuqtasiga uning boshqa nuqtasi mos qoʻyiladi, boshqacha aytganda, nuqtaviy A. nuqtaviy toʻplamni oʻz-oʻziga aks et-tirishdan iborat. Geom.da tekislik nuqtasini toʻgʻri chiziq nuq-talariga va, aksincha, toʻgʻri chiziq nuqtalarini tekislikka oʻtkazuvchi A.lar ham tekshiriladi. Masalan, 2-tartibli egri chiziqqa nisbatan qutbiy A. shunday A.dir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hasan Tahsin Posho**Tug'ildi**: 1845, Mesare, Usmoniylar Imperiaysi **Vafot etdi**: 1918 (72–73 yoshlarida), Lozanna, Shveysariya
**Dafn etildi**: Saloniki, Gretsiya**Fuqaroligi:** Usmoniylar imperiyasi
**Faoliyati**: Usmoniylar armiyasi**Faoliyat yillari**: 1870-1912

**Janglari**: Grek-turk urushi, Birinchi bolqon urushi
**Hasan Tahsin Posho** (1845-yil Usmonli Epiri — 1918-yil Lozanna) — Usmonlilar armiyasi general- leytenanti va Yaman gubernatori. XX asrda Gretsiyaning Saloniki shahri tarixida sezilarli iz qoldirgan Birinchi Bolqon urushining eng mashhur ishtirokchilaridan biri.

Birinchi Bolqon urushi
----------------------

Usmonli imperiyasi va Bolqon ittifoqi mamlakatlari oʻrtasidagi keskinlik kuchaydi va 1912-yilning yozida Tahsin Posho Salonikidagi VIII korpus qoʻmondoni etib tayinlandi. Birinchi Bolqon urushi boshlanishi bilan u oʻz qoʻshinlarini Yunoniston valiahd shahzodasi Konstantin boshchiligidagi Tesaliya yunon armiyasiga qarshi yubordi. Sarantaporo jangida yunon qoʻshini turk mudofaa chizigʻini yorib oʻtgach, turklar Janitsa shahriga chekinib, shahar oldida yunon qoʻshinini toʻxtatmoqchi boʻldi. 20-oktabr kuni Salonikining taqdirini hal qilgan Giannitsa jangi boʻlib oʻtdi. Salonikidan qirol Konstantin qoʻshinini kutib olish uchun yuborilgan taxminan 25 000 kishilik turk qoʻshinlari magʻlubiyatga uchradi va butunlay parokanda holda orqaga chekindi.

Sankt-Dmitriy shahriga
----------------------

Gʻarbiy va Shimoliy Makedoniyadagi turk-alban qoʻshinlarining orqasida turgan valiahd shahzoda Konstantin qatʼiyatsiz qoldi va qurshovda qolishdan qoʻrqdi. Ammo Gretsiya Bosh vaziri Elefterios Venizelos juda qatʼiyatli va oʻtkir edi. 24-oktyabr yunon armiyasi Aksios (Vardar) daryosini kesib oʻtdi. Beshta piyoda diviziyasi toʻgʻridan-toʻgʻri Salonikiga koʻchib oʻtdi va bitta diviziya va otliqlar Seradagi turklarni kesib tashlash uchun aylanma yoʻl tutishlari kerak edi. Gretsiya boʻlinmalari Saloniki 25ga yaqinlashdi oktabr va Tekeli (Sindos)da qarorgoh tuzdi  .

**Manbalar**

1. ↑  „1912: Οι διαπραγματεύσεις στη Σίνδο για την παράδοση της Θεσσαλονίκης" (el).  Δήμος Δέλτα (2018). Qaraldi: 15-iyul 2018-yil.
**Almaiy** (taxallusi; asl ismi Fazlulloh Mirjalol oʻgʻli) (1851/52 — Toshkent — 1894/95) — oʻzbek shoiri, tarjimon, arabshunos va xattot. Toshkentdagi „Moʻyi Muborak" va Buxorodagi madrasalarda tahsil koʻrgan (1866-67). Turk, fors, arab tillarini va adabiyotini, falsafa, mantiq, huquq, musiqa, tib, xattotlik ilmini oʻrgangan. Toshkentga qaytgach, Shukurxon madrasasida mudarrislik qilgan. Erkin fikrlashi, ayrim ruhoniylar bilan ixtiloflari tufayli madrasadan ketishga majbur boʻlgan. Umri muhtojlik va qashshoklikda kechgan. Almaiy asarlari oʻsha davrda tuzilgan bayozlarda uchraydi. Ularda jamiyatdagi adolatsizlikka qarshi nafrat ifodalangan, vafo, sadoqat, halollik kabi fazilatlar ulugʻlangan („Hayot", „Yetti", „Kelsangchi", „Yarashur" va boshqalar). Shoir inson barkamolligi uning ilm-maʼrifatli boʻlishida, undan oʻzgalarni ham bahramand qilishda deb bilgan. „Kalila va Dimna" ni forschadan oʻzbekchaga tarjima qilgan. Tarjimaning har bir hikoyati mundarijasiga mos fard, masnaviy, qitʼa, ruboiylar yozib kiritgan va oʻzi nastaʼliqda koʻchirgan. Kitob Toshkentda nashr qilingan (1898, 1901, 1913). Arabcha „Sharhi Mullo" (1879-80) ga kirgan „Avzon ul-jumu’" („Vaznlar jam’i") manzumasi arab sheʼriyatida qofiya sanʼatini va ayrim grammatik qoidalarni oʻrganishda muhim qoʻllanma hisoblangan. Baʼzi arab mamlakatlarida ham undan darslik sifatida foydalanilgan. Kitobning Almaiy koʻchirgan qoʻlyozmasi Oʻzbekiston Sharqshunoslik institutida saqlanmoqda. Toshkentning Beshyogʻoch dahasida mahalliy bolalar uchun ochilgan namuna ish maktabiga Almaiy nomi berilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelets** — Rossiya Federatsiyasi Lipetsk viloyatidagi shahar, Sosna daryosi (Donning irmogʻi) sohilida. Temir yoʻl tuguni. Aholisi 117,7 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Mashinasozlik va metallsozlik (mashinasozlik, traktor gidroagregatlari, tibbiy asbob-uskunalari zavodlari), shakarqand, pivo, koʻn zavodlari, tamaki fabrikasi, ped. instituti, oʻlkashunoslik muzeyi bor. Yelets tur (krujeva) ishlab chiqarish bilan mashhur. Yelets solnomalarda 12-asrdan tilga olingan. 13—15-asrlarda moʻgʻullar tasarrufida boʻlgan. 1395-yil Amir Temur koʻp mingli qoʻshin bilan Oltin Oʻrda xoni Toʻxtamishni va uning jangdan keyin toʻzib ketgan qoʻshinini taʼqib qilib Ye.gacha borgan va u yerda ikki hafta turib qoʻshinlariga dam bergan. Amir Temur lashkarining Moskvaga yaqinlashib borishi rus knyazlarini, ayniqsa Moskva aholisini nihoyatda vahimaga solgan. Ular Amir Temurga karshi kurashish u yoqda tursin, hatto mudofaaga oʻtish ham befoyda degan xulosaga kelganlar. Chor atrof oʻrmon va botkrkli yerlarni kurgan sohibqiron amirlar mashvaratidan keyin 26-avgust (8 sent.) da shaharchani tashlab, qoʻshinlarni Samarqandga qaytishga farmon bergan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**La-Pas** — Boliviyadagi shahar, mamlakatning amaldagi poytaxti. LaPas departamentining maʼmuriy markazi. Markaziy And togʻlarida, 3700 m ba-landlikda, La-Pas daryosi vodiysida joylashgan. Aholisi 758,1 ming kishi (1998). Muhim transport yoʻllari tuguni. Xalqaro aeroporti bor. Boliviyaning asosiy iqtisodiy, madaniy, ilmiy va savdo-moliya markazi (mamlakat ishlab beruvchi sanoat mahsulotining 3/4 kismi). Toʻqimachilik, oziq-ovqat, charmpoyabzal, mebel, sement va boshqa sanoat korxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan (kumush, oltin, keramikadan turli buyumlar tayyorlanadi). Boliviya hukumati va prezidenti qarorgohi. Universitet, FA, Milliy muzey, teatrlar, rasadxona, geofizika instituti, kutubxona bor. 18-asrga oid saroy va qasrlar saqlangan. Shaharga 1548-yil ispanlar tomonidan asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4127847-1
* LCCN: n79066589
* MusicBrainz: db4408ef-367b-41c8-bb65-0023f3b4a652
* NARA: 10044782
* NKC: xx0174132
* NLI: 000975787
* SUDOC: 02726288X
* VIAF: 136029218
* en:WorldCat Identities: lccn-n79066589

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yeley surtish marosimi (Yeleosvesheniye)** - xristianlikdagi sirli marosimlarning uchinchisi. U rus tilida yeleosvyasheniye, soborovaniye degan nomlar bilan 
ataladi. Ushbu marosimga yeleosvyasheniye nomi xristianlarga yeley moyini surtilishi bilan bog‘liq bo‘lsa, marosim yetti ruhoniy jamoasi (sobori) tomonidan bajarilgani uchun unga soborovaniye nomi berilgan. Sirli marosim havoriylar davrida yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, unda bemor dindorlarga muqaddaslashtirilgan zaytun yog‘i surtiladi. Cherkov ta’limotiga ko‘ra, ushbu marosim insonning jismoniy va ruhiy kasalliklarini davolaydi. Shuni aytib o‘tish kerakki xristianlar marosim tavbasiga tayanib ulgurmagan bandalarning gunohlardan xalos etib, osongina jon berishlariga yordam beradi deb ishonadilar. Sirli marosim yetti yoshdan katta aqli raso bemor dindorlarga mo‘ljallangan. Bu marosim nafaqat cherkovda balki, kasalxona va uylarda ham bajarish mumkin. Marosim vaqtida ruhoniy 
Apostol kitobi va Yevangeliyeni o‘qigan holda bemorning peshona, yonoq, lab va qo‘llariga muqaddas zaytun moyini yetti marotaba suradi. Bundan tashqari ibodat vaqtida ruhoniy Iso Masihdan bemorga shifo berishini va uning gunohlarini mag‘firat qilishini so‘rab duo va iltijolar qiladi. Bu orada bemor xudoga nola qilib, gunohlari kechirilishini so‘raydi. Keyin esa, ruhoniy Yevangeliyani (yozuvini pastga qilib) bemorning bosh qismiga qilib, gunohlarni avf etish duolarini o‘qiydi. Bu orqali bemor kasallikdan forig‘ bo‘lib, oshkora va yashirin gunohlari kechiriladi. Shuni aytib o‘tish kerakki xristianlikda bu marosimning o‘ziga xosligi oshkora gunohlar bilan birga yashirin gunohlarni ham kechirilishi bilan bog‘liq. Chunki xristianlikda gunohlarni kechirilishi tavba-tazarru qilish marosimi orqali amalga oshadi. Unga ko‘ra dindor gunohlariga oshkora iqror bo‘lishi lozim. Bundan ko‘rinib turibdiki esdan chiqib qolgan gunohlar kechirilmaydi. Soborovaniye marosimi esa ana shu gunohlarni avf etish yo‘li hisoblanadi. Soborovaniye bir vaqtning o‘zida bir nechta bemorlar uchun bajarilishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 192-193. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
Yelboʼgʼoz, tuxum istisqosi — trofoblastik kasallik; xavfsiz oʻsma deb ham yuritiladi, chunki baʼzan ayrim bemorlarda yelboʼgʼoz metastazi kuzatiladi. yelboʼgʼoz oʻsishi homila tuxumining ilk muddatlarida sodir boʻlib, bunda xorion vorsinkalari uzum shingiliga oʻxshash pufakchalar toʻplamiga aylanadi. Homila tuxumi butunlay yelboʼgʼoz pufakchalariga aylanishi yoki ayrim hollarda embrion saqlanib, platsenta yelboʼgʼozga aylanishi kuzatiladi. Baʼzan yelboʼgʼoz pufakchalari bachadonning muskul (miometriy) kavatiga ham oʻsib kiradi va bachadon devorining sirtiga, shuningdek, atrofidagi toʻqimalarga ham oʻtishi (destruksion yelboʼgʼoz) mumkin. Yelboʼgʼoz dastlab xuddi homiladorlikday kechsada, tezda qon keta boshlab, uzluksiz davom etadi. Bachadon homiladorlikning tegishli oyidagiga nisbatan kattaroq boʻladi; ona organizmi bilan homila orasidagi moddalar almashinuvi izdan chiqadi, koʻpincha homila nobud boʻladi. Ultratovush (UZI) apparati yelboʼgʼozni oson aniqlash imkonini beradi. Yelboʼgʼozni oʻz vaqtida aniqlab oldini olish zarur, aks hrlda qon ketishi, infeksiya rivojlanishi, xavfli oʻsma (xorionepitelioma)ga aylanib ketishi mumkin. Davolash: bachadonni qirib tozalab yelboʼgʼoz olib tashlanadi va ayol maʼlum muddatgacha tibbiy tekshiruvdan oʻtib turadi. Yelboʼgʼoz boʻlgan ayolga bir yilgacha takror homilador boʻlishiga ruxsat etilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Tovuq bilan lavangin
**Lavangin** (**lyavangi, lavangi, lyavyangi**) (tolish. Ləvəngin) — Ozarbayjon va Eronda keng tarqalgan anʼanaviy tolish taomi. Bu tovuq va baliq ichini toʻldirish uchun qiyma hisoblanadi. Koʻpincha bu qiymadan iborat boʻlgan barcha taomlarning nomi. Baliq lavangin lenkoranliklarning sevimli taomidir. Tolish xalqi lavanginni yaxshi koʻradi va mehmonlar va doʻstlarni bu taom bilan mehmon qilishadi. Baʼzan lavangin Tolishistonning ramzi yoki mehmondoʻstlik ramzi sifatida tavsiflanadi. Lankoran shahrining shahar avtovokzaliga ushbu taomning nomi berilgan.

Turlari va xususiyatlari
------------------------

Gurgut va buglama bilan bir qatorda chuchuk suv baliqlaridan tayyorlanuvchi taomlarga lavangin ham kiradi. Qorabogʻ lavangisiga Ozarbayjonning boshqa viloyatlaridan farqli oʻlaroq yasmiq va guruch qoʻshiladi, qiymaga pomidor, qalampir, selderey, koʻk piyoz, shuningdek, togʻolchadan lavashana kiradi va boshqa viloyatlardan farqli oʻlaroq bugʻda pishiriladi.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

"*Lavangin*" soʻzining maʼnosi toʻldirilgan narsadir. Lavangin soʻzi ikki tolishcha „lәvә" soʻzidan iborat boʻlib, qorin/oshqozon va yoʻqolmoq maʼnosida „gin" soʻzi, yaʼni qorinda yashiringan degan maʼnoni anglatadi. Qorni toʻla, toʻldirilgan nimadir (yoki kimdir) „lyavangi" deyiladi. Rus tilida „*lavangin*" yoki „ *lavangi*" deb ham talaffuz qilinadi.

Tayyorlash usuli
----------------

Lavangin mayda maydalangan piyoz, maydalangan yongʻoq, tursha (togʻolchadan tayyorlangan sharqona ziravor) va boshqa ziravorlardan (tuz, qalampir va boshqalar) tayyorlanadi. Baliq uchun ikra qoʻshiladi. Tovuq yoki baliqning tanasi qiyma bilan toʻldiriladi, keyin tikiladi, soʻngra butunligicha tandirda pishiriladi. Tovuq (yoki baliq) va lavanginning bir qismi bir porsiyada alohida joylashtiriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Пирейко Л.А.*. Талышско-русский словарь*. Москва: "Русский язык", 1976 — 131 bet.
2. ↑  Мамедов Новрузали Ханмамед оглы*. Талышско-русско-азербайджанский словарь*, "Нурлан", Баку, 2006 — 234 bet.
3. 1 2  Абосзода Ф.Ф.*. Русско-талышский разговорник/Урусә-толышә гәпжемон*, Санкт-Петербург, 2010 — 74 bet.
4. ↑  „Талышская кухня на 41 канале Свердловского телевидения - 6 Июня 2012 - Информационный-аналитический портал Талыш". *www.talish.org*. Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
5. ↑  Talishskaya kuxnya na 41 kanale Sverdlovskogo televideniya. Lavangina kija (Kuritsa-lavangin) 8:15 min.
6. ↑  Фазиль Рахманзаде*. Дар судьбы*. Язычы, 1990 — 280 bet.
7. 1 2  *Таир Амирасланов, Айнура Амирасланова.* „Карабах – благодатный край и его яства" (ru).  IRS Heritage (2012). Qaraldi: 5-dekabr 2016-yil.
8. ↑  *Pireyko L.A.* Talishsko-russkiy slovar. — Moskva: „Russkiy yazik", 1976. — S. 53. — 352 s.
**Vosil ibn Ato** — moʻʼtazila yo‘nalishining eng birinchi asoschisi va vosiliyaning yetakchisi. Vosil ibn Ato Gʻazzol (80/699-131/749 y.) Hasan Basriyning shogirdi bo‘lgan va aqlga tayanib fikr yuritganligi sabab Ahli sunna val-jamoadan ajralib chiqqan. Uning fikricha, «gunohi kabira qilganlar qiyomat kunida ikki manzil o‘rtasida bo‘lishadi». Haruriylardan hisoblangan moʻʼtaziliylar Ali, Muoviya va bitimga rozi bo‘lmagan kishilar ixtiloflashgan paytda «sahobalarning ishi bizga shubha tug‘dirdi», - degan odamlardir. Ularning nazdida, agarulardan avvalgi ish to‘g‘ri bo‘lganida bitim ham haqqoniy bo‘lar edi. Birinchi ish botil bo‘lib, ikki firqaning hech biriga rahbarlik qila olmasdan, ulardan uzoqlashadi. Kimki u ikkisiga ergashsa, xato qilgan bo‘ladi. Chunki imon so‘z va amal bo‘lib, ular haqida bizning bilganimiz shubhalidir.
Vosil azraqiylar fitnasi davrida Hasan Basriynin gsuhbatlarida faol ishtirok etar edi.Bu davr ulamolari kabira gunoh qiluvchilar ustidan turlicha hukmlarni e’lon qilar edilar.Masalan, bir firqa xoh kichik, xoh katta gunoh qilgan kiptini mushrik deb atasalar, boshqa birfirqa a’zolari azraqiylar kabi gunohkor bandalarni ham mushrik ham kofir deb atar edilar. Boshqa firqa ummat ijmo qilgan katta gunohlarni qiluvchilarga kofir va mushrik, ular ixtilof qilgan gunohlarni qiluvchilarga esa mujtahidlarning xulosasiga qarab baho berar edilar. Yanabir boshqa firqa gunohkor bandalarni munofiq deb atashar va kofirdan ham battar deb bilishar edi.
Ahli sunna val-jamoa ulamolari esa kabira gunoh kiluvchi kishini fosiq deb hukm yuritadilar. Bu aqida tobeinlardan boshlab, asrimizgacha davom etib kelmokda.
Vosil ibn Ato buyuk alloma Hasan Basriyning haqqoniy ta’limotidan yuz o‘girib, xavorijlar aqidasini qo‘llab-quvvatlagani uchun ustozining darsidan mahrum bo‘lib, o‘zi alohida firqa tashkil qilib oladi va bu firqaga Hasan Basriy moʻʼtazila firqasi deb nom beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 124. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Lavanda** (lotincha: *Lavandula*) — labguldoshlilar oilasiga mansub buta yoki doim yashil chala butalar turkumga kiruvchi, efir moyli oʻsimlik. Oʻrta Dengiz sohillarida 25 dan ortiq turi uchraydi. Asosan, Fransiya, Italiya, Ispaniya, Vengriya, Moldova, Qrim, Rossiyaning Krasnodar oʻlkasida ensiz bargli lavanda(lavanda angustifolia) turi yetishtiriladi. Lavandaning yangi toʻpgulida 1,2 — 2,3% efir moyi mavjud. Parfyumeriya, oziq-ovqat sanoati, tibbiyotda qoʻllaniladi. Lavanda yorugʻsevar, qurgʻoqchilikka chidamli oʻsimlik boʻlib 30° sovuqqa ham chidaydi. Qalamchasidan koʻpaytiriladi. Ildizi 40—50 ta uzun ipsimon ildizchalardan iborat. Tuproqqa 2 m chuqur kirib boradi. Sershox, bir tupida 400—800 ta poya hosil qiladi. Mevasi qoʻshaloq, 4 ta yongʻoqchadan iborat, rangi sariq — jigarrang. Ekilgan koʻchatlardan 2-yildan boshlab 20—25 yilgacha hosil olinadi. Har 6—7 yilda lavandazorlar yoshartiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vositachilik** (diplomatiyada) — ikki yoki bir necha davlatlar oʻrtasida muzokaralar olib borilishini yoʻlga qoʻyish va muzokaralar jarayonida ishtirok etib, ular muvaffaqiyatini taʼminlovchi vositalardan biri. V. vazifasini, odatda, nufuzli davlatlar, xalqaro tashkilotlar vakillari bajaradilar. Mashʼum "sovuq urush" tugallanib, Sharq bilan Gʻarb oʻrtasidagi munosabatlarda muxolifliqdan muloqotlarga oʻtilishi sharoitida mahalliy mojarolarni tinch yoʻl bilan hal qilish uchun V.dan keng foydalanilmoqda. Mas. BMTning , BMT Bosh kotibi, uning muovinlari, maxsus vakillari va maʼlum maqsadlarda tuzilgan missiyalari V. faoliyati tufayli turli mintaqalar (Afrikada — Angola va Namibiya, Lotin Amerikasida — Nikaragua va Salvador, Osiyoda — Kampuchiya, Yevropada — Bosniya)-da yuz bergan qurolli mojarolar toʻxtadi, Yevropa Ittifoqining qator aʼzolari, AQSH va Rossiya vakillaridan iborat sobiq Yugoslaviya boʻyicha aloqa guruhi Bosniya va Gersegovinada sodir boʻlgan urushni tugallashga erishdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**[ 18 F]Ftordezoksiglyukoza** ( INN ) yoki **fluorodeoksiglyukoza F 18** ( USAN va USP ), shuningdek, odatda **fluorodeoksiglyukoza** deb ataladi va qisqartirilgan **[ 18 F]FDG, 2-[ 18 F]FDG** yoki **FDG**, radiofarmatsevtik, maxsus ishlatiladigan radiofarmatsevtikadir. tibbiy tasvirlash usulida pozitron emissiya tomografiyasi (PET). Kimyoviy jihatdan u **2-deoksi-2-[ 18F ]ftor- D -glyukoza**, glyukoza analogi bo'lib, glyukoza molekulasidagi C-2 pozitsiyasida normal gidroksil guruhi o'rniga pozitron chiqaradigan ftor-18 radionuklidi ega.

[18F]Фтордезоксиглюкоза (INN) или фтордезоксиглюкоза F 18 (USAN и USP), также обычно называемая фтордезоксиглюкозой и сокращенно [18F]FDG, 2-[18F]FDG или FDG, представляет собой радиофармацевтический препарат, в частности радиоиндикатор, используемый в медицине. метод визуализации позитронно-эмиссионная томография (ПЭТ). Химически это 2-дезокси-2-[18F]фтор-D-глюкоза, аналог глюкозы, с позитрон-излучающим радионуклидом фтором-18, замещенным нормальной гидроксильной группой в положении С-2 в молекуле глюкозы.
Face book yoki **facebook** baʼzi Amerika universitetlarida odamlarning **fotosuratlari** va ismlaridan iborat umumiy yoki veb-katalogdir. Xususan, bu oʻquv yili boshida universitet maʼmuriyati tomonidan talabalarning bir-birini bilishiga yordam berish maqsadida tarqatiladigan ushbu turdagi nashrlarni bildiradi.

Tarix
-----

Qoʻshma Shtatlardagi kollejlar va universitetlar koʻpincha oʻz talabalari, oʻqituvchilari yoki xodimlari roʻyxatini rasmlar va cheklangan biografik maʼlumotlar bilan birga rasmiy yoki norasmiy kitoblarni nashr etadilar.2000-yillarning boshlariga kelib, baʼzi yuz kitoblari internetda nashr etilib, ular qator yangi funksiyalarni, jumladan, parolni himoyalash, batafsil maʼlumot, yanada rivojlangan indekslash va qidirish hamda odamlar uchun maʼlumot va fotosuratlarni yuklash va kiritish imkoniyatini taklif qila boshladi.

2004-yil boshida Garvard universitetining ikkinchi kurs talabasi Mark Tsukerberg universitetning rasmiy onlayn yuz kitobi loyihasi juda uzoq davom etayotganidan xafa boʻlib, Facebook xizmatining asoschisi boʻlgan „thefacebook.com" veb-saytida norasmiy onlayn yuz kitobini yaratdi. Ilgari kampus miqyosidagi yuz kitobini ishlab chiqish shaxsiy daxlsizlik bilan bogʻliq muammolar tufayli toʻxtatilgan edi, ularning aksariyati 2003-yil noyabr oyida Tsukerberg xavfsizlikni buzganlikda, mualliflik huquqi va shaxsiy daxlsizlikda ayblanganida mashhur boʻldi. Tsukerberg www.facemash.com veb-saytini yaratgan edi, unda Garvard uyi asosidagi yuz kitoblaridan ruxsatisiz olingan suratlardan talabalarning jozibadorligini baholash tizimidagi fotosuratlardan foydalangan holda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Alan J. Tabak*. „Hundreds Register for New Facebook Website". *Harvard Crimson* (9-fevral 2004-yil).
2. ↑  *Alan J. Tabak*. „Hundreds Register for New Facebook Website". *Harvard Crimson* (9-fevral 2004-yil).Alan J. Tabak (2004-02-09). „Hundreds Register for New Facebook Website". *Harvard Crimson*.
3. ↑  *David M. Kaden*. „College Inches Toward Campus-Wide Facebook; Time frame for completion of online directory still uncertain". *Harvard Crimson* (9-dekabr 2003-yil).
**Ftoroplastlar** — tarkibida ftor boʻlgan plastmassalar. Ftor hosilali etilen gomopolimerlari va ularning boshqa ftor hosilali olefinlari; olefinlar, perftoralkilvinil efirlari bilan boʻlgan sopolimerlari. Politetraftoretilen va politriftorxloretilen katta ahamiyatga ega. Bu polimerlar oq rangli, kimyoviy jihatdan chidamli, issiq va sovuqqa bardoshli, yonmaydi.

Politetraftoretilen [—SGʻ2 —SGʻ2—]„ mol. m. 5105—2106, zichligi 2,2 g/sm3 (20°da). Kimyoviy chidamliligi jihatdan platina, kvars, grafit va barcha sintetik materiallardan ustun turadi; kuchli oksidlovchilar, qaytaruvchilar, kislotalar, ishqorlar, organik erituvchilarga chidamli. Suvda, yonilgʻi va moylarda aynimaydi. Tropik iqlimga, zamburuglarga bardoshli. —269°gacha elastikligini saqlaydi, 415°da parchalanadi.

Politriftorxloretilen [SGʻ2SGʻS1]„, mol. m. 56000360000, zichligi 2,09—2,16 g/sm3 (25°da). Oksidlovchilar, ishqorlar, kuchli kislotalar taʼsiriga chidamli, efirlar va galogen hosilali uglevodorodlarda boʻkadi, aromatik uglevodorodlarda eriydi. 210°da suyuklanadi, 270°da parchalanadi. Qoʻllanish temperaturasi —196° dan +190° gacha. Tetraftoretilenning geksaftorpropilen bn, shuningdek, perftorpropilvinil efir bilan boʻlgan sopolimeri yuqori termik va ishlanuvchanlik xususiyatiga ega. Tetraftoretilenning perftorolefinlar bilan boʻlgan sulfoguruxli sopolimeri issiqbardosh, kimyoviy jihatdan chidamli kation almashtiruvchi smola. U kislotaliligi jihatdan boshqa barcha qattiq ion almashtiruvchi smolalaryat ustun turadi. Yonilgʻi elementlari uchun membrana sifatida ishlatiladi.

F. radikali polimerlanish asosida yoki tegishli monomerlarni sopolimerlab olinadi. F.dan plyonkalar, transportyor tasmalari, antifriksion materiallar, tola va toʻqima, lab. idishlari, kimyoviy chidamli qoplamalar, metalloplastlar ishlanadi. F.dan yasalgan mahsulotlar elektr, radio va raketa texnikasida, mashinasozlikda, kimyo va oziq-ovqat sanoatida hamda tibbiyotda ishlatiladi.

F. MDH mamlakatlarida ftorlon, AQShda esa teflon nomida ishlab chiqariladi.
Teflon (politetraftoretilen) juda mustaxkam polimer bölib, sinmaydi, yonmaydi. Undan zirhli mashinalar oynalari va qalqonlar tayyorlanadi. U özidan öq ötqizmaydi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Nahum** (*Neemiyadan*, ivritcha: *נַחוּם* „Parvardigor tasalli berdi") ― paygʻambar 12 ta kichik paygʻambardan biri boʻlib, asli Isroil shimolidagi Yelkoshdan; Hizqiyo hukmronligi davrida, yaʼni miloddan avvalgi 727-698 yillar orasida targʻib qilgan. Uning nomi bilan mashhur boʻlgan Eski Ahd kitobi Isroilning diniy, axloqiy va siyosiy davlatining yorqin tasvirini oʻz ichiga oladi va Ossuriya tarixiga koʻplab koʻrsatmalar beradi. Afsonaga koʻra, u 45 yoshida vafot etgan va ona yurtida dafn etilgan.

Nahum paygʻambarning xotirasi pravoslav cherkovi tomonidan Yulian kalendariga koʻra 1-dekabrda, yaʼni Grigorian boʻyicha 14-dekabr kuni nishonlanadi.

Nahum paygʻambarning kitobi
---------------------------

 Oʻzgaruvchi cherkovining bashoratli qatoridagi belgi, Kiji, XVIII asr.
Nahum paygʻambarning kitobi Nineviyaning oʻlimi haqidagi Xudoning qatʼiy qarorining izchil taqdimotidir, chunki Sennahirim undan chiqib, Parvardigorga qarshi yovuzlik rejasini tuzgan va Yahudo shohligi Ossuriya boʻyinturugʻidan ozod boʻlishi bashorat qilingan. Buning ortidan Nineviyani qamal qilish va vayron qilish tavsifi keladi. Nineviyaning bunday taqdirga butparastligi, ayniqsa, buzuqligi va jodugarligi, bu orqali xalqlarni qul qilganligi bilan izohlanadi. Shuning uchun uni hech qanday himoya vositasi qutqara olmaydi va barcha xalqlar bunday zolimdan qutulganidan xursand boʻlishadi.

Manbalar
--------

1. ↑   Лопухин А. П. Елкош // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
2. ↑  „Пророк Нау́м" (ru).  azbyka.ru. Qaraldi: 15-noyabr 2019-yil.
3. ↑  „14 декабря ─ день памяти святого пророка Наума / Статьи / Патриархия.ru" (ru).  Патриархия.ru. Qaraldi: 15-noyabr 2019-yil.
4. ↑  „Житія святыхъ". Qaraldi: 30-avgust 2009-yil.

Havolalar
---------

* „Православный проект «Епархия», Пророк Наум". 2-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2009-yil.



* Память святого пророка Наума // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн. 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип. 1903—1916. — Т. IV: Декабрь, День 1.

Adabiyotlar
-----------

* Наум, пророк // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
**Almashlab ulash qurilmasi** -suyuqlik, gaz yoki elektr toki yoʻlini oʻzgartirishga imkon beruvchi qurilma. Gidravlik, pnevmatik yoki elektr Almashlab ulash qurilmasi q. boʻladi. Suyuqliklar va gaz Almashlab ulash qurilmasi q. koʻp yoʻlli kran, ventil va bugʻ taqsimlagich boʻlishi mumkin. Elektr zanjirlarini almashlab ulashda turlicha tuzilishdagi Almashlab ulash qurilmasi q. ishlatiladi. Mas, rubilnik, paketli viklyuchatel. Radioapparatura va aloqa qurilmalarida galet-li qurilma, tumblerlar va boshqa qurilmalar Almashlab ulash qurilmasi q. vazifasini oʻtaydi. Elektr mashi-nalari va energetika qurilmalarini tok bilan taʼminlash va boshqarish zanjirlarini almashlab ulash uchun turli viklyuchatellar, kontrollyorlar, kontaktsiz elektr apparatlari ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yalangʻoch tamarin** (lotincha: *Saguinus martinsi*) — tamarinlar (*Saguinus*) urugʻidagi marmoset maymunlarining bir turi.

Tasniflash
----------

Ilgari *Saguinus bicolorning* kichik turi hisoblangan, keyinchalik ikkita *S. b. ochraceus* *S. b. martinsi* kichik turlari bilan *alohida turga ajratilgan*.

Tavsif
------

Boshqa tamarinlar singari, bu primatlar monomorfik — vakillar orasidagi tashqi farqlar minimal. *S. m. ochraceus k*ichik turlarning kattaligi: tana uzunligi oʻrtacha 24,7 sm, dumi oʻrtacha 39,5 sm. *S.m. martinsi* biroz kichikroq: tana uzunligi oʻrtacha 20,8 sm, dum uzunligi oʻrtacha 36,6 sm.

Tarqalganligi
-------------

* *Saguinus* martinsi martinsi — Nyamunda (chap qirgʻoq) va Riu-Paru daryolari oraligʻida, Amazonka shimolida.
* *Saguinus martinsi ochraceus* -— Nyamundaning gʻarbiy sohilida. Arealning shimoliy chegarasi — Riu-Alalauning chap qirgʻogʻi.

Xulq-atvori
-----------

Pasttekislikdagi tropik birlamchi va ikkilamchi oʻrmonlarda yashaydilar, pastki oʻrmon qatlamlarining zich soyabonlarini afzal koʻradilar. Ratsioniga mevalar, gullar, nektar, daraxt shirasi va mayda hayvonlar (shu jumladan qurbaqalar, shilliqqurtlar, kaltakesaklar, oʻrgimchaklar va hasharotlar) kiradi. Marmosetlardan farqli oʻlaroq, tamarinlarning jagʻ apparati daraxt sharbatini samarali olish uchun moslashtirilmagan. Ular 4 dan 15 gacha (odatda 2 dan 8 gacha) oila guruhlarini tashkil qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Полная иллюстрированная энциклопедия. «Млекопитающие» Кн. 2 = The New Encyclopedia of Mammals / под ред. Д. Макдональда. — М.: Омега, 2007. — С. 457. — 3000 экз. — ISBN 978-5-465-01346-8.
2. ↑  Saguinus martinsi (англ.). The IUCN Red List of Threatened Species.

Adabiyotlar
-----------

* Thomas Geissmann: Vergleichende Primatologie. Springer-Verlag, Berlin va 2003-yil, ISBN 3-540-43645-6
* Ronald M. Nowak: Uokerning dunyo sutemizuvchilari. 6-nashr. Jons Xopkins universiteti nashriyoti, Baltimor MD 1999, ISBN 0-8018-5789-9
**Almat** — Rossiya Federatsiyasining Tatariston Respublikasidagi shahar (1953-yildan). Zay daryosi (Kama irmogʻi)ning chap sohilida. Minnibayevo temir yoʻl stansiyasidan 18 km shimoli-sharqda. Chistopol, Bugulma va boshqa shaharlar bilan avtomobil yoʻli orqali bogʻlangan. Aholisi 133 ming kishi (1992). 1950-yilda neft koni yaqinida shaharcha sifatida paydo boʻlgan. Almat- Tataristondagi neft sanoatining muhim markazi. Neft va gaz qazib olinadi. Neft qazib chiqarish sanoati uchun mashina va jihozlar ishlab chiqariladi. Gazni qayta ishlash, shina tuzatish, avto-traktor tuzatish, temir-beton konstruk-siyalari, yogʻochsozlik, gʻisht zavodlari, drama teatri bor. Almat yirik neft quvurining boshlangʻich punkti.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ftabatey simey** (taxallusi; asl ismsharifi Xasegava Tatsunoske) (1864.28.2, Tokio 1909.10.5, Singapur) — yapon yozuvchisi. Yapon tanqidiy realizmi va hozirgi yapon adabiy tili asoschisi. Tokio chet tillar institutining rus boʻlimida oʻqigan. F.S. ijodiga rus adabiyoti katta taʼsir koʻrsatgan. "Romanning umumiy nazariyasi" (1886) asarida F.S.ning sanʼat mohiyatiga, adabiyotning ijodiy metodi boʻlmish realizmga qarashlari bayon etilgan. "Suzayotgan budut" (1887—88) romanida yangi burjua voqeligidan koʻngli qolgan "ortiqcha kishi" obrazi tasvirlangan. "Uning qiyofasi" (1907), "Oddiy odam" (1907) kabi romanlari xam bor. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Vegrevil tuxumi** (ukraincha: *Веґревільська писанка* ,inglizcha: *Vegreville egg*) — Kanadaning Vegrevil shahrida joylashgan ulkan Ukraina Pasxa tuxumi shaklidagi haykal. Mazkur yodgorlik 1975-yilda shahar Savdo-sanoat palatasi tomonidan Kanada qirollik otliq politsiyasining 100 yilligi munosabati bilan ochilgan.

Pol Maksum Sembalyukning ijod mahsuli boʻlmish mazkur asar alyuminiy ramka ustida bajarilgan, teng qirrali uchburchaklar va yulduz shaklidagi olti burchaklar koʻrinishidagi ikki oʻlchovli anodlangan alyuminiy plitalarning murakkab majmuasidan qurilgan. Tuxumning uzunligi 31 fut (9 m) va balandligi uch yarim fut, ogʻirligi 2,5 tonna (5512 funt). Bu dunyodagi ikkinchi yirik Pasxa tuxumi. Eng kattasi 2000-yilda Kolomiyada qurilgan.

Haykal Kanadaning Alberta provinsiyasida joylashgan Vegrevil shahri maʼmuriyati tomonidan buyurtma qilingan boʻlib, u yerda hozirgi Ukraina hududidan koʻchib borgan koʻplab muhojirlar yashaydi. Haykal qurilishiga mablagʻ olish uchun shahar federal hukumatdan grant soʻrab murojaat qiladi. Yakunda haykal 1975-yilda Kanada qirollik otliq politsiyasining yubileyiga bagʻishlanishi sharti bilan biroz mablagʻ olishga muvaffaq boʻlindi.

Tuxum Yellowhead shossesi boʻylab asosiy turistik obidalaridan biri boʻlib, u yerga har yili minglab sayyohlar tashrif buyuradi. U Albertaning shimolidagi 16 A shossesida Elk parkida joylashgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Geometry: for Enjoyment and Challenge*. Mc Dougal Littell/Andoza:Нп3. ISBN 978-0-86609-965-3.
2. ↑  Pysanka Easter Egg in Vegreville, Alta.
3. ↑  Kolomyia Sights | Pysanka Museum | Easter Egg Museum
4. 1 2 3  „Vegreville Egg, Alberta". *7 Wonders of Canada (nomination)*.  CBC.ca. Qaraldi: 15-dekabr 2009-yil.
5. ↑  „Town of Vegreville, Alberta: Pysanka (Easter Egg)" (20-iyul 2004-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2009-yil.
**Horsham** /ˈhɔːrʃəm/ — Angliyaning Gʻarbiy Sussex shahridagi Uold qirgʻogʻida, Arun daryosining yuqori oqimida joylashgan market shahar. Shahar Londondan 31 milya (50 km) janubi-gʻarbda, Braytondan 18.5 milya (30 km) shimoli-gʻarbda va Chichester okrugidan 26 milya (42 km) shimoli-sharqda joylashgan. Yaqin atrofdagi shaharlar quyidagilar: shimoli-sharqda Krouli va janubi-sharqda Xeyvards Xit va Burgess Xillni oʻz ichiga oladi. Shahar Horsham tumanining maʼmuriy markazi.

Boshqaruv
---------

Horsham — Horsham tuman Kengashi hududidagi eng katta shahar. Mahalliy boshqaruvning ikkinchi, yuqori palatasi Chichesterda joylashgan Gʻarbiy Sussex okrugi kengashidir. U Sussexdagi qadimgi Norman maʼmuriy boʻlinmasida joylashgan.

Shahar 1983-yilda qayta tashkil etilgan Horsham parlament saylov okrugining markazi hamdir. Jeremi Quin 2015-yildan beri Horsham parlamentining konservativ aʼzosi boʻlib, 1997-yildan buyon oʻz oʻrnini egallagan.

Geografiya
----------

 Horsham bogʻi
### Ob-havosi

Horsham Buyuk Britaniyada tarixdagi eng kuchli doʻl yogʻish darajasi boʻyicha rekord oʻrnatdi. 1958-yil 5-sentyabrda ogʻirligi 140 g boʻlgan doʻl yogʻdi (4,9 gr). Uning oʻlchami tennis toʻpi bilan oʻxshash va zarba tezligi 100 m/s ga teng edi.

### Topografiya

Horsham dengiz sathidan 50 metr (160 ft) balandlikda joylashgan. U Low Wealddagi Weald markazida, High Wealdning gʻarbiy chekkasida, shimolda Shimoliy Daunlarning Surrey tepaliklari va janubda Sussex Downsda joylashgan.

 Sankt-Mark sudi RSA sugʻurta guruhining ofisini roʻyxatdan oʻtkazdi

Madaniy maʼlumotnomalar
-----------------------

Horshamning birinchi tasvirlangan tarixi 1836-yilda Govard Dadli tomonidan 16 yoshida yozilgan. Unda Avliyo Mary cherkovi va boshqa binolarning tavsifi, shuningdek, toshbosma va yogʻochdan yasalgan shahar tasvirlari mavjud.

Ser Arthur Conan Doylening *"The Five Orange Pips"* qissasidagi oʻylab topilgan Openshou oilasi shu shaharda istiqomat qilgan tarzda hikoya qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Severe Storms". *Metlink Teaching Weather and Climate*. 23-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Landranger 187*. Ordnance Survey. ISBN 0-319-22187-3.
**Horun** — Qurʼonda zikri kelgan paygʻambarlardan biri. Musoning akasi. Alloh Musoni paygʻambar etib, unga Firʼavnni hidoyatga daʼvat qilish masʼuliyatini yuklaydi. Firʼ-avnga roʻbaroʻ boʻlib uni imonga, toʻgʻri yoʻlga daʼvat etish kishidan shijoat va kuchli iroda talab qilar edi. Muso biroz tezroq va duduqlanib gapirar edi. Shu bois, Muso Parvardigordan bu masʼuliyatli va ogʻir vazifani ado etishda oʻziga akasi H.ni yordamchi qilib berishni soʻraydi. Qurʼonda yozilishicha, nihoyatda fasohatli va taʼsirli soʻzlash qobiliyatiga ega boʻlgan H. Musoga yordamchi qilib beriladi (Toho surasi, 25—36-oyatlar). Aka-uka Firʼavnni hidoyat yoʻliga daʼvat eta-dilar. Ammo Firʼavn Allohning birligi va borligini eʼtirof qilmay, zalolatdan qaytmaydi. Oʻzini xudo deb bilgan Firʼavnni Alloh suvga gʻarq etib, halok qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Horun" *OʻzME*. H-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Andoza:Payg'ambar
**Raisa Vladimirovna Verakso** (1967-yil 15-yanvarda Minskda tug'ilgan) - sovet va rus gandbolchisi, 2001-yilda Rossiya terma jamoasi tarkibida jahon chempioni. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi, Rossiya xalqaro sport ustasi.1992-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori.

Biografiya
----------

Belarus gandbolining shogirdi. SSSR va Rossiya chempionatlarida u Rostov-na-Donning (Rosselmash) "Istochnik" klubida o'ynagani bilan tanilgan. Uning tarkibida u ikki marta Rossiya chempioni bo'ldi, 1996-yilda u EHF kubogini qo'lga kiritdi, 1997-yilda Yevropa Superkubogida o'ynadi va uchrashuvning eng yaxshi o'yinchisi deb tan olindi (Istochnikning mag'lubiyatiga qaramay). Keyinchalik u "Robit Olympia" (Lyublyana, Sloveniya) va "Luch" (Moskva) klublarida o'ynadi. U o'z faoliyatini 2004-yilda yakunlagan.

SSSR va MDH milliy terma jamoalari uchun Veraksoda 24 o'yin o'tkazdi va 20 gol urdi va Rossiya terma jamoasi uchun 121 o'yinda 350 marta gol urdi. Bu, faoliyatidagi beshinchi jahon chempionatida. Xususan, chorak finalda uning beshta goli rossiyaliklarga Vengriyani magʻlub etishiga yordam berdi (30:23). 2002-yil 21-yanvarda Raisa Verakso Rossiyada xizmat ko'rsatgan sport ustasi unvoni bilan taqdirlandi.

Yutuqlar
--------

Olimpiya o'yinlari
1992-yil bronza medali sovrindori

Rossiya chempionati
* Chempion: 1996, 1997
* Kumush medal sohibi: 1994, 1995
* Bronza medali sohibi: 1992, 1993, 2001

EHF kubogi egalari kubogi
* G'olib: 1996-yil

EHF Superkubogi(ingl.)o'zb.
* Finalchi: 1997-yil

Jahon chempionati
* Chempion: 2001-yil

Manbalar
--------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5  Профиль на сайте ЕГФ  (англ.)
3. ↑  Дальневосточный вихрь на площадке (rus.)
4. 1 2 3 4 5 6 7  Поздравляем с Днем рождения! (rus.)
5. ↑  Российские гандболистки способны бороться за медали мирового чемпионата (rus.)
6. ↑  Российские гандболистки способны бороться за медали мирового чемпионата (rus.)
7. ↑  Наши - убойная сила (rus.)
8. ↑  Гандбол. Россия чествует чемпионок мира (rus.)
**„Rain Man"** („Yomgʻir odami") — amerikalik yozuvchi Leonore Fleischer qalamiga mansub roman. Roman shu nomli film asosida yozilgan. Film ssenariysini Ronald Bass bilan Barry Morrow yozgan. Ssenariy uchun asos boʻlgan hikoyani ham Barry Morrow yozgan. Roman bir necha tilga tarjima qilingan.

Syujet
------

Romanda Charlie Babbitt (talaffuzi: *Charli Bebbitt*) ismli qoʻpol va egoist koʻzboʻyamachi haqida hikoya qilinadi. Babbitt oʻzidan uzoqlashib ketgan otasi koʻp million dollar qiymatga ega boyliklarini Raymon (talaffuzi: *Reymon*) ismli boshqa oʻgʻliga meros qilib qoldirganidan xabar topadi. Charliega faqat otasining avtomobili hamda atirgul kolleksiyasi qoladi. 

Charlie oʻta aqlli va autist akasi Raymond haqida avval eshitmagan boʻladi. Charlie akasiga qolgan boylikka erishish uchun uni autistlar uyidan olib chiqadi. Pirovardida ikki aka-uka bir-biriga bogʻlanib qoladi, Charlie otasi qaroridan boshqa gʻazablanmay qoʻyadi.

Havolalar
---------

* „Rain Man" (Penguin Readers) (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vegetarianlik** (lot. vegetabiJis -oʻsimlikka oid) — ovqatlanish tarzi; goʻshtni cheklab, asosan meva va sabzavotlarni tanovul qilish. Shu zaylda ovqatlanuvchilar vegetarianlar deyiladi. V. juda qadimdan maʼlum. Goʻsht mahsulotlari isteʼmol qilishni chegaralash darajasiga koʻra vegetarianlar bir necha toifaga boʻlinadi. Ularning eng ashaddiylari yoki "keksa vegetarianlar" har qanday goʻsht mahsulotlari, shuningdek sut, tuxum va yogʻlarni inkor etishadi. "Yosh vegetarianlar" esa oʻsimlik mahsulotlaridan tashqari sut, tuxum va sariyogʻ isteʼmol qilishadi. Ular goʻsht organizmni zaharli chiqindilarga toʻldiruvchi, umrni qisqartiruvchi va insonni badjahl qiluvchi mahsulot deb hisoblashadi. Aksincha, goʻshtni isteʼmol qiluvchilar esa uni qimmatli oqsillar manbai hamda toʻla hazmli deb taʼkidlaydilar. Ovqatlanish toʻgʻrisidagi hozirgi zamon fani (diyetologiya) ovqat moddalarini ham hayvon, ham oʻsimlik mahsulotlaridan iborat, yaʼni aralash boʻlishi maqbul deb hisoblaydi (qarang Ovqatlanish).

Meva va sabzavotlarni pishirish va uzoq muddat saqlash jarayonida vitaminlarning kamayib ketishi tufayli vegetarianlar ularni yangiligida xomligicha yeyishni tavsiya qilishadi. Zamonaviy tibbiyot fani amaliyotda goʻshtsiz ham, oʻsimlik mahsulotlari asosida sut va tuxum qoʻshib tayyorlangan oziq-ovqatlardan parhez taom sifatida foydalanishni afzal hisoblaydi. Baʼzi xastaliklar — moddalar almashinuvining buzilishi (mas. podagra), yurak-tomir kasalliklarini davolashda maʼlum muddatga vegetarian ovqatlar tavsiya etiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Vegetarianlıq və veqanlıq

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qubodqalʼa**, Kavatqalʼa - oʻrta asrlarga oid qalʼa xarobasi. Beruniy shahrining shim.-sharqida joylashgan. Q. toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi yirik, mustahkam 4 ta qoʻrgʻondan iborat. Q. Xorazm arxeologiya etnografiya ekspeditsiyasi tomonidan tekshirilgan. Qazishlar natijasida serhasham bezatilgan xonalar ochilgan. Xonalarning hajmi katta boʻlgani uchun ustunlar ishlatilgan, eshiklari oʻyma naqshlar bilan bezatilgan. Q.dan Xorazm madaniyatining yuksak taraqqiyoti haqida guvohlik beruvchi koʻplab arxeologik materiallar (turli rangdagi nafis sirli sopol idishlar, qandilsifat sopol buyumlar, tanga, metall ashyolar va boshqalar) topilgan. Q. moʻgʻullar istilosi natijasida 13-asr boshlarida xarobaga aylangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |