recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kasb kasalliklari** - yomon mehnat sharoitlari va kasbga aloqador zararlarning organizmga taʼsiri natijasida paydo boʻladigan kasalliklar. Kasb kasalliklarining kechishi unga sabab boʻlgan zararli omillarning oʻziga xosligi, kuchi, davomiyligi va ularning birgalikdagi taʼsiriga bogʻliq. Kasb kasalliklarining zararli omillarini hisobga olgan holda belgilanadi. Kasb kasalliklarining fizik (kasbga aloqador karlik, vibratsiya kasalligi, nur kasalligi, kesson kasalligi, balandlik kasalligi va boshqalar), biologik (infeksion va parazitar kasalliklar: brutsellyoz, kuydirgi) va kimyoviy omillar taʼsirida (qarang Zaharlanish), baʼzi changlar uzoq vaqt nafasga olinganda (pnevmokonioz, bronxit va boshqalar), shuningdek, jismoniy zoʻriqqanda yoki shikastlanganda (nevrit, bursit) vujudga keladigan turlari farq qilinadi. Kasb kasalliklarining kelib chiqishiga organizmning oʻta toliqishi va kasallikka qarshi kurasha olish faoliyatining pasayishi ham sabab boʻladi.

Oʻzbekistonda kasb kasalliklarining roʻyxati va tegishli tavsiyanomalar Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. I. ch. texnologiyasining takomillashtirilishi, i.ch. jarayonlarini kompleks mexanizatsiyalash va avtomatlashtirishning keng joriy etilishi, mehnat va dam olishning meʼyorida tashkil qilinishi, zararli korxonalarda qisqartirilgan ish kuni belgilanishi tufayli kasb kasalliklari kamayib bormoqda. Kasb kasalliklarini oldini olish, davolash, mexnat muhofazasini tashkil kilish ishlari bilan Oʻzbekiston Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy tadqiqot instituti shugʻullanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jung Ryeo-won** (1981-yil 21-yanvarda tugʻilgan) — Janubiy Koreyada tugʻilgan koreyalik, avstraliyalik aktrisa. U oʻzining sahnadagi faoliyatini hozirda tugatilgan *Chakra* qizlar guruhida qoʻshiqchi sifatida boshlagan va birinchi marta *My name is Kim Sam-soon* teleserialidagi roli orqali mashhurlikka erishgan. U, shuningdek *,Two Faces of My Girlfriend, Castaway on the Moon,* va *History of a Salaryman* filmlaridagi rollari bilan tanilgan.

Faoliyati
---------

U Eeni, Eun va Hwangbo bilan birga *Chakra* K-pop qizlar guruhiga taklif qilingan va u bu taklifga rozi boʻlib guruh aʼzosiga aylangan. Ularning birinchi albomi 2000-yilda chiqarilgan.

Chakra 2004-yilda tarqab ketgan va Jung aktyorlik faoliyatini davom ettirgan. Oʻsha yili 11-marta muvaffaqiyatsiz tinglovlardan oʻtib, u aktrisa boʻlish qaroriga shubha qila boshlaganini aytgan. 2005-yilda u *Hello Franceska* sitkomida eʼtirofga sazovor boʻlgan, keyin *My name is Kim Sam-soon* romantik komediyasidagi roli orqali muhlislar qalbidan joy olgan. Serial katta muvaffaqiyatga erishgan. Jung qahramonning sevgisi uchun kurashuvchi nozik va xushmuomala qiz obrazi uchun maqtovga sazovor boʻlgan va oxir-oqibat mamlakatdagi sanoqli muvaffaqiyatli qoʻshiqchi-aktrisalardan biriga aylangan.

Jung 2015-yilda *Bubble Gum* serialida sabrsiz va beparvo radio produseri rolini ijro etgan. U va bosh yulduz Lee Dong-wook avvalroq 2003-yilda *Do the Right Thing* sitkomida birga rol ijro etishgan. 2017-yilda u *Witch at Court* nomli dramada oʻz fikrini aytadigan va oʻzining tajovuzkor tergov taktikasi bilan mashhur boʻlgan prokuror rolini oʻynagan. Oʻzining roli uchun u 2017-yilgi KBS Drama mukofotlarida „Top Excellence" mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. ↑  „For Jung Ryeo-won, It's Time to Kick Back". *The Chosun Ilbo* (4-dekabr 2005-yil). Qaraldi: 2013-yil 4-yanvar.
5. 1 2  *Cho.* „Former K-pop star Jung Ryeo-won makes successful debut as actress". *The Korea Herald* (22-iyul 2005-yil). 2017-yil 2-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 20-avgust.
6. ↑  „정려원, MC 데뷔ㆍ시트콤 주연 '겹경사'" (ko). *Yonhap News* (14-dekabr 2004-yil).
7. ↑  „정려원 "작업녀로 오해하지 마세요."" (ko). *Star News* (21-noyabr 2005-yil).
8. ↑  „정려원 "'김삼순'은 내 연기인생의 전환점"" (ko). *Star News* (27-may 2005-yil).
9. ↑  „*My Lovely Samsoon* Ends With 50 Pct Ratings". *The Korea Times via Hancinema* (22-iyul 2005-yil). Qaraldi: 2013-yil 5-yanvar.
10. ↑  „Singers-Turned-Actors: the Best and the Worst". *The Chosun Ilbo* (2-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 2013-yil 4-yanvar.
11. ↑  *Jin.* „Acting pair to share the screen again". *Korea JoongAng Daily* (23-iyul 2015-yil). Qaraldi: 2015-yil 23-iyul.
12. ↑  „[Herald Interview Jung Ryeo-won on the joy of finding strong female character"]. *Kpop Herald* (14-dekabr 2017-yil).

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Jung Ryeo-won KeyEastda
* Jung Ryeo-won IMDbda
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Perlit (maʼnolari).

**Perlit** (frans. perle — marvarid) — konsentrik-poʻstloqsimon strukturali nordon vulkan shishasi. Tarkibi nordon lavalarnikiga oʻxshash. Unda SiO2 (65-75%), A12O3 (10-15%), oz miqdorda Fe2O3, CaO, MgO, SO3 va 1 — 9% gacha suv boʻladi. Chizigʻi boʻyicha sindirilganda pusti marvarid kabi yaltiraydigan kichik sharchalarga boʻli-nadi. Teksturasi massivli yoki gʻovakli. P. vulkanik shishani sovishida gidratatsiya jarayoni qoʻshilganda yoki vulkanik shishaga keyinchalik gidrotermal suv taʼsir etganda hosil boʻladi.

Zichligi 2300–2390 kg/m3, gʻovakligi 1,8—2% dan 70% gacha. P. 850—1200° gacha qizdirilganda yumshaydi, tarkibidagi suv bugʻga aylanadi, yumshagan jins shishib, 10—20-marta kattalashadi. Shishgan P. donachalarining hajmiy ogʻirligi 30—40 dan 350–400 kg/m3 gacha boʻladi. Ular qum va shagʻal oʻrnida, yengil beton bogʻlovchisi sifatida, issiklik izolyasiya materiallari tayyorlashda ishlatiladi. P.dan kimyo, neftni qayta ishlash, oziqovqat, dori-darmon, shisha sanoatlari va qishloq xoʻjaligida foydalaniladi.
Samdu talabasi Turdiyev Farhod

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sattorov Ilhom Rahimjanovich** – Namangan viloyatining Chortoq tumani hokimi.

Bolaligi
--------

Ilhom Sattorov 1985-yilda Chortoq tumanida tug‘ilgan.

Ta'limi
-------

Ilhom Sattorov 2008-yilda Namangan muhandislik pedagogika instituti, 2020-yilda prezident huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasini tamomlagan.

Mehnat faoliyati
----------------

2008-yilda Namangan viloyati moliya boshqarmasiga ishga kiradi va 2014-yilga qadar turli lavozimlarda ishlagan. 2014-yildan Chortoq tumani moliya bo‘limi mudiri, 2016-yildan esa Namangan viloyati moliya boshqarmasi daromadlarni prognozlashtirish va tahlil qilish bo‘limi boshlig‘i lavozimiga tayinlanadi. 

2017-yildan 2023-yilgacha Uychi tumani hokimining iqtisodiyot va tadbirkorlik masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari, Namangan viloyati Investitsiyalar va tashqi savdo boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari, Innovatsion rivojlanish vazirligi Namangan viloyati hududiy innovatsion rivojlanish boshqarmasi boshlig‘i, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi Namangan viloyati hududiy boshqarmasi boshlig‘i vazifalarida faoliyat yuritgan.

Chortoq tumaniga hokimlik vazifasiga tayinlagunga qadar Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi bilim va innovatsiyalar markazi direktori o‘rinbosari - respublika tijoratlashtirish va maslahat xizmatlari majmuasi rahbari vazifasida ishlagan. 

2023-yil 28-dekabr kuni Namangan viloyatining Chortoq tumaniga hokim etib tayinlangan.

Yana qarang
-----------

Manbalar
--------

1. 1 2  „Chortoq tumaniga yangi hokim tayinlandi" (uz). *gazeta.uz*. Qaraldi: 2023-yil 31-dekabr.
2. ↑  „Chortoq tumaniga yangi hokim tayinlandi" (uz). *daryo.uz*. Qaraldi: 2023-yil 31-dekabr.
3. ↑  „Chortoq tumaniga yangi hokim tayinlandi" (uz). *kun.uz* (2023-yil 30-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 31-dekabr.
**Radu Manicatide** (1912-yil 17 aprel – 2004-yil 18 mart) – ruminiyalik muhandis va samolyot konstruktori[1].

U Lashida tugʻilgan va Buxarestda, Luterană koʻchasidagi yashagan.1926-yilda,14 yoshida, Manikatid oʻzining hovlisida oʻzining birinchi samolyotini (RM-1, bir oʻrindiqli planer) qurdi va u bilan koʻchada bir necha metrga uchdi[1][2].Buning ortidan 1927-yilda u Sinayda sinovdan oʻtkazgan RM-2 glideri amalga oshirildi. U 1930-yilda uchuvchilik guvohnomasini oldi.1931-yildan 1937-yilgacha Buxarest Politexnika universitetida muhandislik diplomini oldi, soʻngra Parijdagi École supérieure des texnika aeronautiques et de qurilish avtomobili (ESTACA) da oʻqishni davom ettirdi[1].

1932-yilda u ogʻirligi 250 kg (550 lb) va maksimal tezligi 85 km / soat (53 milya) boʻlgan birinchi RM-4 samolyotini yaratdi. Buning ortidan 1935-yilda maksimal tezligi 120 km/soat (75 milya) boʻlgan RM-5 samolyoti va maksimal tezligi 135 km/soat (84 milya) boʻlgan RM-7 samolyoti paydo boʻldi[1].

1939-yilda Brasovdagi Industria Aeronautică Română(IAR) da ish boshladi. U yerda u IAR 27, IAR-37 va IAR-80 samolyotlarini tizimlashtirishda va IAR 79 (Savoya-Marchetti, Italiya bilan) va Bf 109 (Messerschmitt, Germaniya) litsenziyasi ostida qiruvchi samolyotlarni ishlab chiqarishga hissa qoʻshgan.

Manikatid shuningdek,IAR-813, IAR-818H va IAR 823 samolyotlarini ishlab chiqishga rahbarlik qilgan.1945-yilda u M.R.(avtomobil) yaratdi.

2002-yilda u Prezident Ion Iliesku tomonidan ritsar darajasidagi Ruminiya yulduzi ordeni bilan taqdirlangan[1].

U 2004-yilda Buxarestda vafot etdi va shaharning Bellu qabristoniga dafn qilindi[1].

Manbalar
--------

```
„A plecat dintre noi dar ramane în istoria aeronauticii inginerul Radu Manicatide – constructor de aeronave".
```
**Proxanov daromad uyi** — Shimoliy Osetiya Vladikavkaz shahridagi meʼmorchilik, shaharsozlik va tarixiy yodgorlik. Rossiyaning tasdiqlangan madaniy meros obyekti va Shimoliy Osetiya madaniy merosi. U shaharning tarixiy qismida, Lenin koʻchasi 63-uy, Mayakovskiy 23-uy va Nikitin koʻchasi, 28-uy chorrahasida joylashgan.

Ikki qavatli gʻishtli bino 1890-yilda savdogar, mahalliy molokan jamoasi vakili Stepan Antonovich Proxanov (yozuvchi Aleksandr Proxanovning katta bobosi) buyrugʻi bilan qurilgan. Uy oilalarga ijaraga berilishi kerak edi. Sovet Ittifoqi qahramoni Grigoriy Ivanovich Korneyev 1938-1941-yillarda ushbu uyning 12-xonadonida yashagan.

Meʼmorchilik
Binoning markaziy fasadi Lenin koʻchasiga qaraydi, yon tomonlari Mayakovskiy va Nikitin koʻchalariga qaraydi. Binoning shimoli-sharqiy burchagi kichik minora bilan bezatilgan. Toʻrtburchak deraza joylari qasr toshlari va krakerlar bilan bezatilgan. Birinchi qavat derazalari ostida oʻxshash nishlari va ikkinchi qavat derazalari tepasida sandriklar mavjud. Ikkinchi qavat romlari gʻishtli arxivlar bilan oʻralgan va konsollar va hamda soyabonlar bilan qoplangan. Qavatlar orasiga gʻishtli belbogʻ choʻzilgan. Asosiy fasadda metalldan yasalgan badiiy naqshlangan panjarali ikkita balkon mavjud. Janubi-sharqiy burchak chodirli balkon va badiiy metall panjara bilan bezatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Perechen viyavlennix obʼektov kulturnogo naslediya Respubliki Severnaya Osetiya-Alaniya". 2020-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-iyun.
2. ↑  „Stariy Vladikavkaz. Istoriko-etnologicheskoe issledovanie". 2020-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-iyun.
3. ↑  Vladikavkaz: istoriya v litsax
4. 1 2  Pasport obʼekta Ministerstva kulturi SSSR
**Abdurrahman Roza Haxhiu stadioni** (yoki: **A. Roza Haxhiu stadioni**) — Albaniyaning Lyushnya shahridagi koʻp maqsadli stadion. Hozirda u asosan futbol oʻyinlari uchun ishlatiladi va KS Lushnja jamoasi uchun uy maydoni hisoblanadi. Stadion 8500 oʻrinli va 12000 ga yaqin odamni sigʻdira oladi.

Tarixi
------

Oʻtgan asrning 60-yillarigacha „Traktori Lushnja" jamoasi oʻynagan futbol maydonchasi shahar markazidagi bugungi „18 oktyabr" sport zali joylashgan joyda edi. 1960-yillardan boshlab Lyushnya shahrining bugungi stadioni qurilishi boshlandi. U xuddi jamoa nomi kabi Traktor degan nomga ega edi. 1992-yilda Lyushnya munitsipal kengashining qarori bilan stadionga milliy futbolga qoʻshgan hissasi uchun alban afsonasi, futbolchi va murabbiy Abdurahmon Roza Hoji nomi berildi. A. Roza Haxhiu stadionining sigʻimi 8 ming oʻringa yaqin. Stadion tribunasi sariq va yashil — Lushnja jamoasining ranglari bilan boʻyalgan va uning markazida futbol afsonasi Abdurahmon Roza Hojining portreti joylashgan. A. Roza Haxhiu stadioni hududida janob Vergjil 2015-yilda Lushnja futbol muzeyini ochdi. Ushbu muzeyda futbolning butun tarixini aks ettiruvchi koʻplab fotosuratlar joylashtirilgan. Shuningdek, afsonaviy Abdurahmon Roza Hojining haykaltarosh Lushnjar Maks Bushi tomonidan juda mohirona va professional tarzda ishlagan byusti joylashgan.

Stadion
-------

Abdurrahman Roza Haxhiu stadioni juda eski stadion boʻlib, 8500 dan 12000 gacha tomoshabinga moʻljallangan. Stadion 1961-yilda, kommunizm davrida qurilgan. Bu oʻsha paytdagi Albaniyadagi eng katta stadionlardan biri edi. Bu stadionda 19 yoshgacha boʻlgan Albaniya va Qozogʻiston milliy terma jamoalari oʻrtasidagi bahs kabi xalqaro oʻyinlar boʻlib oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Vijojnë punimet në stadiumin „Roza Haxhiu", tifozët e Lushnjës presin rikthimin në shtëpi
**Shokoladli** **oranda** — "oltin baliq" akvariumining sun'iy ravishda o'stiriladigan dekorativ turlaridan biridir ( lotincha: *Carassius gibelio forma auratus* (*Bloch, 1782* )) orand zoti guruhidan.

Tavsif
------

Shokoladli orandaning hajmi taxminan 20 sm. Shokoladli orandaning asosiy rangi jigarrang, metall tarozilar bilan qoplangan. Bosh va yuqori orqa qanotlari butun asosiy sirtdan quyuqroq. Qanotlari uzun emas va uchlarida yumaloq shaklga ega. Oltin baliqlar juda sekin harakatlanadilar.

Saqlash va ko'paytirish shartlari
---------------------------------

Orand tarkibida quyidagilar mavjud:

* Suvning qattiqligi (gH) 6 dan 18° gacha;
* Suvning kislotaligi (pH) 7,0;
* Harorat (t) 14-25° S.

### Oziqlantirish

Qora Oranda ratsionda juda ko'p o'simlik bo'lishi kerak. O'simlik oqsillarining yuqori miqdori va vitaminlar kompleksi qora orandaning yaxshi o'sishi va sog'lig'ini ta'minlaydi.

### Koʻpayishi

Orandaning yetukligi va ularning ko'payish ehtimoli tuxumlardan chiqgandan bir yil o'tgach sodir bo'ladi. Urug'lanishga tayyorgarlik boshqa kiprinidlar uchun tavsiflanganga o'xshaydi: yumurtlama markazda 100-150 litrli Akvarium bilan yumurtlama panjarasi, bir yoki ikkita purkagich va markazda mayda bargli o'simliklar to'plami bilan jihozlangan. Hosildorlik 2 dan 10 minggacha tuxum. Lichinka 2 kundan keyin chiqadi. 5-kuni baliq suzishni boshlaydi. Qovurilgan go'shtni rotifer bilan ovqatlanishadi.

Akvarium va hovuz sanoatida
---------------------------

Baliq erkin suzish uchun juda ko'p joy bo'lgan sovuq suvli akvariumda saqlash talab qilinadi. Qora Orandaning chidamliligi tufayli u ko'chadagi dekorativ hovuzda saqlanishi ham mumkin, lekin faqat eng issiq yoz mavsumida. Baliqlar o'ziga xos jamoani, yorqin yorug'likni va bo'sh joyni afzal ko'radilar. Samarali filtrlash va muntazam suv almashtirish kerak. Akvariumni loyihalashda bo'shashgan nozik taneli tuproq, toshlar, jonli yoki plastmassa o'simliklar, shu jumladan suzuvchi o'simliklardan foydalanish tavsiya etiladi. Bezatishda o'tkir qirralari bo'lgan narsalarni ishlatishdan saqlanish kerak, buning uchun baliqning parda navlari suzish paytida jarohat olishi mumkin.

### Xususiyatlari

 Teofil-Aleksandr Shtaynlenning rasmida baliq ovlayotgan mushuk, 1898 yil
Orandalar katta akvariumda saqlanishi kerak, chunki harakat yetishmasligi bilan baliqlarda metabolik muammolar va motorli tabiatning asoratlari bor - orandalar inert bo'lib qoladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3 4
**„Alau" muz uchish saroyi** — Ostonadagi yopiq konki uchish stadioni. Short-trek, xokkey, kyorling va figurali uchishdan mashgʻulotlar va sport musobaqalari oʻtkazish uchun moʻljallangan. „Alau" muz saroyi dunyodagi konki uchish stadionlarining ichida 17-oʻrinni egallaydi. Stadion gollandiyaning AD Sportwereld nashriyotning maʼlumotlari boʻyicha dunyodagi konki uchish moʻljallangan stadionlarning orasida birinchi oʻrindi oladi.

Bundan tashqari, qoʻshimcha fitnes markazi ham bor, unda futzal va boshqa oʻyinlar oʻtkazishga boʻladi. Zalni 1 soatga ijaraga olish — 30 000 tenge (soʻngi 2012-yilgi noyabr oyi holatiga).

Arxitekturasi
-------------

„Alau" muz maydon saroyi Ostonadagi Yesilning chap qirg‘og‘idagi yangi maʼmuriy markazda joylashgan. Majmuaning loyihasin qozog‘istonlik „VL" arxitektura muassasasi yasagan, meʼmor V. A. Laptev. Bosh pudratchi — Turkiyaning Sembol Inshat qurilish kompaniyasi. Binoning umumiy maydoni 41 670 kvadrat metr.

Tush yechimida uch tasvir uygʻunlashgan Saroyning arxitektura konsepsiyasining tasviri, saroy logotipida aks ettirilgan.

Yashil rang yangilanishni, yoshlik, bahorni anglatadi.

Moviy rang — muz maydonini ifodalaydi.

Toʻq sariq rang, olovning rangi — bu ob’yektning nomi.

Toʻq sariq — bu harakatning, mehribonlik va erkinlik rangi. Toʻq sariq rangning bosh maʼnosi va belgisi: harakat, tezlik, ritm, hayotga ishtiyoq.

Muz ahvolini va iqlimini nazorat qilish nuqtai nazaridan qaraganda dunyoda „Alau" juda yaxshi jihozlangan. Bu yerda yaratilgan bor sharoitlar eng tez muz shakllantirish uchun havo haroratining va namligining eng samarali parametrlarini izlash imkonini beradi. Muz yuzasining haroratini oʻlchash orqali 400 metrlik chiziqdagi harorat farqi 1 darajadan oshmasligi aniqlandi.

Ushbu tizimning tufayli tomoshabinlarga oʻz joylarida qulay boʻladi. Shu bilan birga, koʻrish joyidan bir necha metr uzoqlikda muz maydonida butunlay boshqa mikroiqlim sodir boʻladi. Issiq devor yana bir juda muhim rol oʻynaydi, u tomoshabinlarning poyabzallaridan, tashqi kiyimlaridan changlarning bir qismini ushlab qoladi. Bu inson koʻziga koʻrinmas boʻlishi mumkin, ammo bu muzning sifati uchun juda zararli.

„Alau" — „tezkor muz" tayyorlashga imkoniyat beradigan, zamonaviy yuqori texnologiyali uskunalar bilan jihozlangan, dunyo talablariga mos muz maydoni.

„Alau" muz maydoni 8000 oʻringa moʻljallangan platformasi bor uzunligi 400 metr muz yoʻlidan, ikkita xokkey maydonchasi, hakamlar hay’ati zali, matbuot anjumani oʻtkazish uchun kongress zali, sportchilar uchun sakkizta kiyim almashtirish xonasidan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  „О компании".  alau.info. 2012-yil 19-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-noyabr.
2. ↑  „Ледовый дворец «Алау» в Астане занял первое место в рейтинге конькобежных стадионов планеты".  ҚазАқпарат (2012-yil 25-aprel). 2016-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-noyabr.
**Arena da Amazônia** (*Amazon Arena*) — Braziliyaning Amazonas shtatidagi Manaus shahridagi futbol stadioni. Vivaldão stadionining sobiq joyida joylashgan. Stadion 44 300 o'ringa mo'ljallangan bo'lib, 2010-yildan 2014-yilgacha Braziliyada 2014-yilgi futbol bo'yicha Jahon chempionatiga mezbonlik qilish doirasida qurilgan. Bu yerda 2016-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida futbol turniri o'yinlari bo'lib o'tdi. Jahon chempionati paytida arena maksimal sig'imga ega edi - 40,549.

Dizayni va qurilishi
--------------------

 2013-yilda qurilayotgan stadion.
Eski Vivaldo Lima stadioni o'rnida qurilgan Arena da Amazonia Manaus xalqaro aeroporti va shaharning tarixiy markazi o'rtasida joylashgan. Shuningdek, u Manaus konferentsiya markazi va Amadeu Teixeira Arena yaqinida joylashgan. Qurilish qiymati 25% Amazonas shtati hukumati va 75% Braziliya taraqqiyot banki tomonidan to'langan holda bo'lingan.

Stadion Germaniyaning Gerkan, Marg and Partners arxitektura firmasi tomonidan Manaus shahrini o'rab turgan Amazon tropik o'rmonidan ilhomlanib ishlab chiqilgan va uning metall tashqi tuzilishi mintaqada ishlab chiqarilgan somon savatlarini uyg'otishga mo'ljallangan. U Braziliyaning Andrade Gutierrez muhandislik firmasi tomonidan qurilgan va barqarorlikni ta'minlaydigan bir nechta xususiyatlarni o'z ichiga oladi.

Stadion 44 300 ga yaqin tomoshabinni sig'dira oladi va restoran, hashamatli lyukslar, yer osti to'xtash joylari va alohida ehtiyojli odamlar uchun qulayliklarga ega. Shuningdek, u suvdan foydalanishni kamaytirish uchun joylarda yomg'ir suvini qayta ishlash tizimini va kanalizatsiya tozalash inshootlarini o'z ichiga oladi va energiya sarfini kamaytirish uchun tabiiy shamollatishdan foydalanishga mo'ljallangan. Bundan tashqari, eski stadion buzilishidan olingan materialning 95% dan ortig'i qayta ishlangan.

2014 FIFA Jahon chempionati
---------------------------

Stadion hali 2014-yilning fevraliga qadar qurilayotgan edi va u futbol boʻyicha jahon chempionatini oʻtkazishga tayyormi yoki yoʻqmi degan shubhalar paydo boʻldi.

Biroq, stadion 2014-yil 9-martda ochildi va ochilish o'yini, Shimoliy Braziliyaning Nacional FK va Clube do Remo jamoalari ishtirok etgan kubok o'yinini o'tkazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arena Amazonia, Manaus".  FIFA.com. 30-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 12-iyun 2014-yil.
2. ↑  „Arena da Amazônia - The Stadium Guide". Qaraldi: 2014-yil 18-iyun.
3. ↑  „Arena da Amazônia - The Stadium Guide". Qaraldi: 2014-yil 18-iyun.

"Arena da Amazônia - The Stadium Guide".

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlashStadium Guide Article
**"Ommaviy mulk kuni"** (inglizcha: *— 2004-yildan buyon har yili 1-yanvarda nishonlanadigan xalqaro norasmiy bayramdir.*

Bayram sanasi 1-yanvar boʻlishiga sabab shuki, koʻpgina mamlakatlar qonunchiligiga binoan yangi yilning birinchi kunida mualliflik huquqi poyoniga yetadigan asarlar jamoat mulkiga oʻtkaziladi

. 2019-yilgacha AQSh istisno edi, chunki bu mamlakatda shu yilgacha nashr etilgan birorta asar jamoat mulkiga aylanmagan. Buning sababi himoya shartlari muddati oʻtishining oʻziga xosligi va 1996-yilda xorijiy asarlarni himoya qilish muddatining retroaktiv tiklanishi edi.

Jamoat mulki kuni 2022 logotipi
Bayram haqida ilk eslatma 2004-yilda boshlangan va kanadalik faol Uolles Maklin nomi bilan bogʻliq (inglizcha: *). Uning gʻoyasini huquq professori, Creative Commons notijorat tashkiloti asoschisi Lourens Lessig qoʻllab-quvvatladi. Keyinchalik, tashabbus boshqa faollar, notijorat tashkilotlar va Internet loyihalari tomonidan qoʻllab-quvvatlandi.*

2010-yil 1-yanvardan buyon Public Domain Day veb-saytida asarlari jamoat mulkiga aylanuvchi mualliflaring har yilik roʻyxati eʼlon qilinadi.

2011-yil yanvar oyida The Open Knowledge Foundation notijorat tashkiloti *The Public Domain Review* (inglizchadan — "Ommaviy domen soʻrovi" „Ommaviy mulk sharhi"), onlayn jurnalini ishga tushirdi.

2012-yili ushbu kun Polsha, Shvetsariya, Isroil, Makedoniya, Italiya va Fransiya davlatlarida ham nishonlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „January 1, 2011 will be Public Domain Day" (en).  Проект «Гутенберг» (2010-yil 27-noyabr). Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.
2. ↑  „Launch of the Public Domain Review to celebrate Public Domain Day 2011" (en).  The Open Knowledge Foundatio (2011-yil 11-yanvar). Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.
3. ↑  „Po obchodach Dnia Domeny Publicznej 2011" (pl).  domenapubliczna.org (2010-yil 31-dekabr). Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.
4. ↑  „What Could Have Entered the Public Domain on January 1, 2014?" (en).  Center for the Study of the Public Domain. Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.
5. ↑  „Happy Public Domain Day, 2013!" (en).  The New York Public Library. Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.
6. ↑  *Alli Pyrah.* „New Year’s Day marks end of copyright terms around the world" (en).  Managing Intellectual Property (2013-yil 30-dekabr). Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.
7. ↑  *Alex Wild.* „Public Domain Day: January 1st" (en).  Scientific American (2013-yil 10-dekabr). Qaraldi: 2014-yil 1-yanvar.

Havolalar
---------

* Bayramning rasmiy sayti.
* Creative Commons rasmiy veb-saytidagi Public Domain Day sahifasi.
* Jamoat mulki sharhi.
* 2014-yil 1-yanvarda jamoat mulkiga nima kirishi mumkin edi?.
**Shoxnishintepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X asr. Toshkent shaharning Shayxontoxur tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Koʻkcha darvoza (ilgarigi Uygʻur) koʻchasi, (Shayx Zayniddin bobo qabristoni hududi). Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent shahar madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

```
   == Manbalar ==
```

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*.

```
   == Manbalar ==
```
**Birinchi May nomidagi Ninnado stadioni** (kor. — 綾羅島五月一日競技場, 릉라도5.1경기장) - Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahridagi kichik qumli Ninnado orolida joylashgan koʻp funksiyali stadion. Bu 114 000 tomoshabinga mo'ljallangan, umumiy maydoni 207 000 m² bo'lgan, dunyodagi ikkinchi yirik stadion. Pragadagi "Stragov" stadioni nostandart hajmga ega va 220 000 tomoshabinga moʻljallangan boʻlib, hozirda stadion sifatida emas, mashgʻulotlar bazasi sifatida foydalaniladi.

Asosiy maʼlumotlar
------------------

1989-yilda Yoshlar va talabalarning XIII festivalini o'tkazish uchun qurilgan. Hozirda arenadan KXDR terma jamoasining uy futbol matchlsri, yengil atletika boʻyicha ba’zi musobaqalar oʻtkaziladi, biroq uning asosiy maqsadi «Arirang» ommaviy festivali (ommaviy musiqiy va gimnastika chiqishlari) oʻtkazishdir. Stadion 114.000 kishini sig'dira oladi, bu esa sig'imi bo'yicha dunyodagi ikkinchi eng katta stadionga aylantiradi. Barcha o'rindiqlar o'tiriladigan va individualdir.

Stadion nomi u joylashgan Tedongan daryosi bo'yidagi Ninnado orolidan va Xalqaro mehnatkashlar kuni - 1-maydan olingan. «Birinchi May» stadionining dizayn xususiyati halqani tashkil etuvchi o'n oltita kamardir, shuning uchun stadion magnoliya guliga o'xshaydi. Gulbarg shaklidagi tom tribunalar va sakkiz qavatli stadion binosini qoplaydi. Tomning eng baland qismi yerdan 60 metr balandlikda joylashgan.

Har yili, 2002-yildan boshlab, avgustdan oktabrgacha stadionda Chuchxe (Kim Ir Sen tomonidan ishlab chiqilgan Shimoliy Koreya milliy kommunistik davlat mafkurasi) gʻoyasini, xalq va armiyaning "kuchli va farovon davlat" barpo etish va birlashtirish yoʻlidagi kurashini tarannum etuvchi ommaviy musiqiy va gimnastika tomoshalari boʻlib oʻtadi. Ishtirokchilar soni bir yuz ellik ming kishiga yetishi ham mumkin, shu bilan birga sport arenasini sahnaga aylantiradigan juda ko'p turli xil yorqin va chiroyli dekoratsiyalardam foydalaniladi. 2007-yil avgust oyida spektakl Ginnesning rekordlar kitobiga tarixdagi eng koʻp odam jalb qilingan shou sifatida kirdi.

Stadionda sportchilarni tayyorlash uchun turli qulayliklar, sport zallari, suzish havzalari, oshxona, restoran, zamonaviy 200 metrlik trek mavjud. Stadionda 80 ta chiqish bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „**What's the biggest football stadium in the world? Meet the planet's largest stadiums**".
2. ↑  „**Stragov stadioni haqida**".
3. ↑  „**Rungnado May Day Stadium**". 2011-yil 5-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 26-may.
4. ↑  „**North Korea halts showcase mass games due to flood**".  REUTERS.
Fizika laboratoriyasida impuls generatorlari
**Impuls generatori**-bu to'g'ri burchakli impulslarini yaratishda ishlatilinadigan elektron sxema *yoki* elektron sinov uskunasining bir qismi. Impuls generatorlari asosan raqamli sxemalar bilan ishlash uchun ishlatiladi; tegishli funktsiya generatorlari asosan analog sxemalar uchun ishlatiladi.

Dastgohli impuls generatorlari
------------------------------

t1 vaqtdagi To'g'ri burchakli impulslar
Oddiy dastgohli impuls generatorlari odatda impulslarning takrorlanish tezligini ( chastotasi ), impuls kengligini, ichki yoki tashqi tetikga nisbatan kechikishini va impulslarning yuqori va past kuchlanish darajalarini boshqarishga imkon beradi. Murakkab impuls generatorlari impulslarning ko'tarilish va tushish vaqtini boshqarishga imkon beradi. Impuls generatorlari chiqish impulslari ma`lum bir minutdan to 1 pikosekundgacha bo'lgan kengligida (davomiyligida) ishlab chiqarish uchun mavjud.

Impuls generatorlari odatda kuchlanish manbalari bo'lib, haqiqiy oqim impuls generatorlari faqat bir nechta etkazib beruvchilarda mavjud.

Impuls generatorlari chiqish pulslarini hosil qilish uchun raqamli usuldan, analog usuldandan yoki ikkala usulning kombinatsiyasidan foydalanishi mumkin. Misol uchun, impulsning takrorlanish chastotasi va davomiyligi raqamli nazorat qilinishi mumkin, ammo impuls amplitudasi va ko'tarilish va pasayish vaqtlari impuls generatorining chiqish bosqichidagi analog sxemalar bilan aniqlanishi mumkin. To'g'ri sozlash bilan impuls generatorlari ish aylanishi 50% bo`lganda ham to'g'ri burchakli to'lqin ishlab chiqishi mumkin. Impuls generatorlari odatda bitta kanalli bo'lib, bitta chastota, kechikish, kenglik va chiqishni ta'minlaydi.

Ilovalar
--------

Impulslar sinovdan o'tayotgan qurilmaga kiritilishi va soat signali sifatida ishlatilishi yoki qurilmaning to'g'ri ishlashini tasdiqlovchi yoki qurilmadagi nosozlikni aniqlaydigan qurilma orqali o'tayotganda tahlil qilinishi mumkin. Impuls generatorlari kalitlar, lazerlar va optik komponentlar, modulyatorlar, kuchaytirgichlar va qarshilik bosimi kabi qurilmalarni boshqarish uchun ham ishlatiladi. Impuls generatorning chiqish signali, signal generatorining modulyatsiya signali sifatida ham foydalanish mumkin.

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Fizika fakulteti talabasi Muxamedova Risolat tomonidan Wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Foydalanilgan Adabiyotlar
-------------------------
Shtern-Gerlax tajribasi: Kumush atomlarining bir jinsli boʻlmagan magnit maydoni boʻylab harakatlanishi va spiniga qarab yuqoriga yoki pastga burilish; (1) o'choq, (2) kumush atomlari nurlari, (3) bir hil bo'lmagan magnit maydon, (4) klassik kutilgan natija, (5) kuzatilgan natija
Stern-Gerlach tajribasida kvant spinining klassik magnitga qarshiligini tushuntiruvchi video
**Shtern tajribasi** - gaz molekulalarining issiqlik harakati tezligini aniqlaydigan tajriba. O. Shtern amalga oshirgan (1920). Gazlarning kinetik nazariyasi asoslari toʻgʻriligini asoslagan. Tajribada sirti kumush qatlami bilan qoplangan platina simni elektr toki bilan qizdirilganda kumush atomlarining bugʻlanishi natijasida hosil boʻlgan gazdan foydalanilgan. Bugʻlangan kumush atomlari qarshiliksiz harakatlanishi uchun qizdiriladigan sim havosi soʻrib olingan idishga joylashtirilgan. Atomlar dastasini hosil qilish uchun ularning yoʻliga ingichka tirqishli toʻsiq qoʻyilgan. Kumush atomlari tirqish orqali oʻtib, jez plastinaga tushgan va tirqish qarshisida ingichka kumush iz koʻrinishida oʻtirgan. Maxsus asbob yordamida butun qurilma jez plastina sirtiga parallel yoʻnalgan oʻq atrofida katta burchak tezlik bilan aylantirilganda atomlar harakatining turli tezliklariga toʻgʻri keladigan atomlar soni turlicha boʻlishi sababli, kumush iz yoyiladi va uning qalinligi ham turlicha boʻladi. Qatlamning eng qalin sohasiga eng katta ehtimolli tezlik bilan harakatlanayotgan atomlar oʻtiradi. Tajribada aynan shu eng katta ehtimolli tezlik aniqlangan va uning qiymati nazariy hisoblangan qiymat bilan mos tushgan

 Fermionlar uchun aylanish qiymatlari

3D model of 2 S-G analyzers in sequence, showing the path of neutrons. Both analyzers measure the z-axis Exp. 1 - E'tibor bering, ikkinchi SG analizatorida z-neytronlar aniqlanmagan

* Stern-Gerlach Experiment Java Applet Animation
* Stern-Gerlach Experiment Flash Modeli
* Stern-Gerlach tajribasining batafsil tavsifi
* To'g'ri tajriba, noto'g'ri nazariya: plato.stanford.edu saytida Stern-Gerlach tajribasi
* Spin bilan bog'liq animatsiya, ilovalar va tadqiqotlar (Université Paris Sud)
**Lev Mikolayovich Kolodub** ( ukraincha: *Левко́ Микола́йович Колоду́б*; 1930-yil 1-may - 2019-yil 23-fevral), ukrainalik bastakor va oʻqituvchi, Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (1973), Ukraina xalq artisti (1993). Shevchenko nomidagi Milliy mukofot laureati (2010). Ukraina musiqa jamg'armasi (1988-1994) Ukraina Milliy kompozitorlar uyushmasi Kiyev filiali (1994-1999) rahbari.

Biografiyasi
------------

Lev Kolodub 1930-yil 1-mayda Kiyevda tug'ilgan. Onasi opera xonandasi, buvisi musiqa o'qituvchisi bo'lgan. Xarkov oʻrta maxsus musiqa maktab-internatida klarnetchi, keyinroq Xarkov konservatoriyasida bastakorlik boʻyicha tahsil olgan. 1954-yilda konservatoriyani tugatgach, Kiyevda ishlagan.

1958-yildan 1960-yilgacha Kiyev teatr institutida musiqa nazariyasidan dars bergan, 1966-yildan Kiyev konservatoriyasida, 1985-yildan professor sifatida dars bergan. 1997-yilda Kiyev konservatoriyasining yaqinda tashkil etilgan musiqa axborot texnologiyalari bo'limiga rahbarlik qilgan.

1994-yildan 1997-yilgacha Ukraina Milliy kompozitorlar uyushmasining Kiyev bo'limi raisi.

1997-yildan Ukraina Badiiy akademiyasining muxbir a'zosi va 2005-yildan akademik.

Lev Kolodub ukrainalik bastakor va pianinochi Janna Kolodubga uylangan.

2019-yil 23-fevralda Kiyevda 88 yoshida vafot etgan.

Ijodiy merosi
-------------

Levko Kolodubning ijodiy merosi 4 opera, 4 operetta, 2 balet, 12 simfoniya, orkestr bilan puflama cholg'u asboblari uchun ko'plab kontsertlar, shuningdek, kamera musiqasi va kino uchun musiqani o'z ichiga oladi. Puflama asboblari uchun parchalar alohida o'rin tutadi va ukrainalik musiqachilar tomonidan yuqori baholangan. Uning simfonik musiqasi ukrain folkloriga asoslangan va odatda qandaydir kun tartibiga ega. 9, 10 va 11-simfoniyalar Shevchenko nomidagi Milliy mukofot bilan taqdirlangan. U hech qachon 1960-yillarning avangard harakatida asasr yaratmagan bo'lsa-da, qiziqqon va o'ziga xos musiqa bastakori edi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Kolodub, Levko Mykolayovych // Grove music online
2. ↑  „Помер відомий український композитор Лев Колодуб" (uk). *ukranews\_com* (2019-yil 23-fevral). 2019-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 25-fevral.
3. ↑  Shevchenko National Prize 2010. List of winners

Havolalar
---------

* Lev Kolodub, Ukraina Milliy Badiiy Akademiyasida
* Lev Kolodub, *Zamonaviy Ukraina entsiklopediyasida*
* Lev Kolodub IMDbda
* M. Zahaykevich, I. Sikorska. Kolodub Lev Mykolajovich Ukraina musiqa entsiklopediyasida. T. 2, p. 500-502
**Royal Bafokeng Sports Palace** — Janubiy Afrikaning Rustenburg yaqinidagi Phokeng shahridagi futbol, regbi va yengil atletika stadioni. U Royal Bafokeng Nation tomonidan qurilgan va boshqariladi. U Premer Futbol Ligasi Platinum Stars klubining uy stadioni sifatida foydalaniladi. Leopards regbi jamoasi Kurri kubogi vaqtida oʻzlarining odatdagi uy maydonlari Olën Park oʻrniga stadionda katta tomoshabinlar oʻyinlarini oʻtkazadilar.

2010-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatida beshta birinchi davra va bitta ikkinchi tur oʻyinini oʻtkazish uchun stadion sigʻimi 38 000 dan 42 000 gacha oshirildi.

2010-yilgi turnir uchun asosiy gʻarbiy tribuna yangilandi va kengaytirildi va yangi konsol tomi berildi. Boshqa yaxshilanishlar qatoriga yangi elektron tablolar, yangi oʻrindiqlar oʻrnatilishi, projektorlar va aholiga murojaat qilish tizimining yangilanishi kirdi.

2009-yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogining 4 ta oʻyinini oʻtkazish uchun stadionni modernizatsiya qilish 2009-yilning mart oyida yakunlandi.

### 2009-yil FIFA Konfederatsiyalar kubogi

Royal Bafokeng stadioni 2009-yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogi oʻyinlariga mezbonlik qilgan joylardan biri boʻlgan.

### 2010 FIFA World Cup

2010-yilga FIFA jahon chempionatida stadion beshta guruh bosqichi uchrashuvlari va bitta nimchorak final bosqichlariga mezbonlik qilgan.

### 2013 Afrika Millatlar Kubogi

Royal Bafokeng stadioni 2013-yilgi Afrika Millatlar Kubogiga mezbonlik qilgan joylardan biri.

### 2019-yil Royal Bafokengni

2019-yilda janubiy afrikalik yulduz Kasper Nyovest oʻzining „Fill Up Royal Bafokeng" nomli kontserti boʻlishini eʼlon qildi.

2019-yil 15-dekabr kuni Kasper Nyovest Royal Bafokengda 40 000 dan ortiq tomoshabinga ega 5-kontsertini oʻtkazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sports Palace | Royal Bafokeng Nation".  Bafokeng.com. 2018-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-avgust.
2. ↑  „Royal Bafokeng Stadium: 2010 Venue – Sportslens". *soccerlens.com* (4-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 19-aprel 2018-yil.
3. ↑  *FIFA.com.* „FIFA Confederations Cup Russia 2017 - Destination - FIFA".  FIFA. 1-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-aprel 2018-yil.

Havolalar
---------

* Photos of Stadiums in South Africa at cafe.daum.net/stade
* 360 View
* Official Site Link (Wayback Machine saytida 2018-05-13 sanasida arxivlangan)
**Shuhrat Rizayev** — adabiyotshunos, jurnalist, „Doʻstlik" ordeni sohibi, „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiyi". Oʻzbekistonda amalda boʻlgan yozuvlar masalasidagi takliflarga asoslangan „Prezidenga maktub" sarlavhasi ostida maqola muallifi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

**Shuhrat Rizayev** 1958-yil 10-iyulda Toshkent shahrida tug‘ilgan. O‘zbekiston Milliy universitetining filologiya fakultetini tugatgan. Madaniyat va sport ishlari vazirligida, Oybek muzeyida, Prezident devoni va Vazirlar maxkamasida, Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi xizmat qilgan. Hozirda „Jahon adabiyoti" jurnali Bosh muharriri.

Ijodi
-----

Sh. Rizayevning „Jadid dramasi" (1997), „Jamiyat ko‘zgusi" (hammualliflikda, 2005), „Zavqiy ijodida falklor motivlari" (hammualliflikda, 1987), „Milliy uyg‘onish va o‘zbek filologiyasi masalalari" (1993), „Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti" (hammualliflikda, 2005), „Sahna maʼnaviyati" (2000) kabi asarlari chop etilgan. Shuhrat Rizayev oʻzining faoliyati davomida 2017-yilda chop etilgan „Prezidentga maktub" nomli maqolasida ilgari surilgan 

> kirillni — asosiy, lotinni ikkinchi alifbo sifatida qonunlashtiraylik
> 
> 

 deya taklif etilgan fikri ijtimmoiy tarmoqlarda muhokamaga sabab boʻldi.

Asarlari
--------

„Jadid dramasi" (1997)
„Jamiyat ko‘zgusi" (hammualliflikda, 2005)
„Zavqiy ijodida falklor motivlari" (hammualliflikda, 1987)
„Milliy uyg‘onish va o‘zbek filologiyasi masalalari" (1993)
„Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti" (hammualliflikda, 2005)
„Sahna maʼnaviyati" (2000)

Manbalar
--------

1. ↑  „Shuhrat Rizayev "Do‘stlik" ordeni bilan mukofotlandi. Uning Prezidentga yozgan xati lotin-kirill muhokamasiga sabab bo‘lgan edi". *Daryo.uz*.  Daryo.uz. Qaraldi: 1-iyun.
2. ↑  „Shuhrat Rizayev, lotin alifbosi va 17 million o‘zbeklar"..  Xurshid davron kutubxonasi. Qaraldi: 1-iyun.
3. ↑  „Шуҳрат Ризаев: "кириллни — асосий, лотинни иккинчи алифбо сифатида қонунлаштирайлик""..  BBC. Qaraldi: 1-iyun.
4. ↑  „Shuhrat Rizayev (1958)". *Ziyo.uz*. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Vladimir Vasilevich Fedin** (1928-yil 17-avgust, Moskva, SSSR — 1996-yil 13-may, Moskva, Rossiya) — sovet futbolchisi va murabbiyi.

Biografiya
----------

Moskvaning "Dinamo" klubi maktabi bitiruvchisi. Vladimir "Dinamo" klubi va o'rinbosarlar jamoasida o'ynagan. 1951—1952-yillarda Vladimir Fedin Riganing "Daugava" jamoasi uchun SSSRning "A" toifasidagi ligasida 13 ta o'yin o'tkazgan.

1953-yildan 1955-yilgacha hujumchi B toifasidagi liganing bir qator jamoalarda o'ynagan: "Zenit" (Kaliningrad), "Shaxtyor" (Stalino), "Krasnoye Znamya" (Ivanovo). Futbolchi faoliyatini Kadievkaning "Shaxtyor" klubida yakunladi.

Ko'p yillar davomida Vladimir Fedin Moskvaning "Dinamo" sport maktabida ishlagan. U dastlab 1971-yilda professional klubni boshqargan, keyin uning jamoasi Selinogradning Dinamo jamoasi bo'lgan. 1989-yilda Samarqandning "Dinamo" jamoasini boshqargan. 1990—1991-yillarda Fedin "Dinamo-2" (Moskva) murabbiylar shtabining a'zosi edi. 1990-yilda u "Dinamo-2" jamoasi rahbari bo'lib ishlagan.

### Vafoti

1996-yil 13-mayda Moskvada vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Чемпионат СССР 1971-79". 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-mart.
2. ↑  Все футболисты «Текстильщика».  (неопр.) Дата обращения: 19 декабря 2014. Архивировано 8 июля 2015 года.

Havolalar
---------

* Profil FootballFacts.ru saytida
**Andrey Aratovich Xusnutdinov** (1967-yil 20-yanvar Fargʻona, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan) — rus yozuvchisi, „Danaysi", „Stolovaya Gora", „Gugenot", „Dni Solnsa" romanlari, roman va hikoyalar muallifi.

Hayoti
------

Xusnutdinov 1967-yil 20-yanvarda Farg‘ona shahrida tug‘ilgan. Olma-Ota shahridagi S. M. Kirov nomidagi Qozoq davlat universitetining filologiya fakulteti rus tili va adabiyoti fakultetini tamomlagan.

Sovet armiyasida xizmat qilgan.

1990-yil Debultida sarguzasht va ilmiy-fantastik adabiyot janrida ijod qiluvchi yosh yozuvchilarning Butunittifoq seminari ishtirokchisi boʻlgan.

Kompozitsiyalar
---------------

**Romanlar**

„Danaysi" (2004)

Stolovaya Gora (2007), Rossiya Buker mukofoti nominatsiyasi 

Gugenot (2008)

Dni Solnsa (Wayback Machine saytida 2022-08-11 sanasida arxivlangan) (2014, nashr etilmoqda), Yangi ufqlar mukofoti nominatsiyasi 

**Ertak**

Proval (1988)

Gospodstvuyushaya visota (2011), Belkin mukofoti nominatsiyasi".

**Hikoyalar**

Chasovoy (1991)

<СС:(+> (1999)

Lingvosfera, dastlab „Familial" (2001) deb nomlangan.

Karamazovi kazarmi (2001)

Ministerstvo animatsii (2002)

Chistoe zoloto (2005)

Vivisektor (2006)

Solnechnoe spletenie (2007)

Wait, Moscow Noir by Akashic Books — Postoy, v sbornike „Moskva Nuar. Gorod iskoverkannix utopiy" EKSMO, (2010)

Gadina karusel (2013)

Plyonka (2013)

Najot, „Russkie Jenщini" toʻplamida (2014)

**Maqolalar**

Xronicheskiy chelovek. Vopros vremeni (2007)

Fantastika i realizm: mgla na granitsax (2013)

Manbalar
--------

1. ↑  „Рецензия на книга Столовая Гора".  www.afisha.ru. 2018-yil 25-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 24-yanvar.
2. ↑  „В длинный список "Русского Букера" вошли 23 романа". Qaraldi: 2018-yil 23-yanvar.
3. ↑  „2014" (ru).  newhorizonsf.ru. Qaraldi: 2018-yil 23-yanvar.
4. ↑  „В Москве вручили премию "Белкина" за лучшее прозаическое произведение" (ru). *Российская газета* (2012-yil 22-fevral). Qaraldi: 2018-yil 23-yanvar.

Adabiyot
--------

*Lev Danilkin*, Afisha, 2008, Stolovaya Gora

*Liza Birger*, Kommersant, 2009, Stolovaya Gora

*Andrey Stepanov*, Prochtenie, 2009, Stolovaya Gora

*Vasiliy Vladimirskiy*, Mir Fantastiki, 2010, Gugenot

*Vasiliy Vladimirskiy*, Mir Fantastiki, 2013, Gospodstvuyuщaya visota

*Mariya Galina,* Noviy Mir, 2015, № 12, Trudnosti forsirovaniya nesuщestvuyuщix ukrepleniy

Havolalar
---------

* Stranitsa na sayte Laboratoriya Fantastiki
* Stranitsa na sayte Ridero
**Sisaket -** Tailandning shimoli -sharqidagi shahar munitsipaliteti boʻlib, Mueang Nuea va Mueang Tai kichik tumanlari hamda Cham, Nong Khrok, Pho, Phonkxa va Ya Plong tumanlarining bir qismini oʻz ichiga oladi, barchasi Mueang Sisaket provinsiyasi poytaxti Mueang Sisaket provinsiyasida joylashgan. 2017-yil holatiga koʻra, u 40,117 nafar aholiga ega.

Kuzhu Mannal
------------

Kuzhu Mannal (yoki Kuzhal Minnal) — bu yer teshiklariga toʻldirilgan va funt bilan oʻlchangan porox hisoblanadi. Togʻli Tiruvilvamala mintaqasi tufayli u ulkan Dopler taʼsiriga ega. Bu yerda rasm boʻlgandi uchun, Thalappoli mushakbozlik qismini qator qilib koʻrsatadi.

Tarixi
------

Munitsipalitet 1936-yil 29-noyabrda kuchga kirgan qirol farmoni bilan tashkil etilgan va keyinchalik viloyat nomi bilan Kh Kha*n* nomini olgan. Munitsipalitet Mueang Nuea va Mueang Tai kichik tumanlarini qamrab olgan, maydoni 3,26 km² ni tashkil etadi.

1939-yil 6-martda munitsipalitet bir yil oldin viloyat nomi oʻzgartirilgandan soʻng *Sisaket* deb oʻzgartirildi.

1987-yil 12-martda munitsipalitet umumiy maydoni 36,66 km² boʻlgan Cham, Nong Khrok, Pho, Phon Kha va Ya Plong kichik tumanlarining bir qismiga kengaytirildi.

Transporti
----------

Sisaket Bangkokning markaziy stantsiyasi, Hua Lamphong temir yoʻl stantsiyasidan Warin Chamrap tumanigacha boʻlgan shimoliy-sharqiy temir yoʻlda joylashgan, shuningdek, barcha shimoliy va shimoliy-sharqiy viloyatlarga avtobus aloqalari bilan Bangkokning Shimoliy Avtovokzaliga (Mo Chit May) tez-tez va tez-tez qatnovlar qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „ประวัติเทศบาลเมืองศรีสะเกษ" (th). *เทศบาลเมืองศรีสะเกษ* (2017). Qaraldi: 6-mart 2020-yil.
2. 1 2  „Sisaket".. Qaraldi: 3-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „arxiv nusxasi" (PDF). *Royal Gazette* (Thai). 53-jild, № ก. 1936-11-29. 806–810-bet. 2012-06-07da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2020-03-06.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: unrecognized language ()
4. ↑  „Sisaket".. Qaraldi: 3-noyabr 2022-yil.
5. ↑  „arxiv nusxasi" (PDF). *Royal Gazette* (Thai). 55-jild, № ก. 1939-03-06. 968-bet. 2012-06-07da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2020-03-06.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: unrecognized language ()
6. ↑  *Royal Gazette* (PDF) (Thai). 104-jild, № 44 ก. 1987-03-11. 12–16-bet. Qaraldi: 2020-03-06. `{{cite magazine}}`: Missing or empty `|title=` (yordam)CS1 maint: unrecognized language ()
7. ↑  „Sisaket".. Qaraldi: 3-noyabr 2022-yil.
**Sogvo-arigi, arig-sokpo** (moʻgʻ.: *Согво ариг*) — XXRning Tsinxay provinsiyasi hududida istiqomat qiluvchi xoshutlarga mansub boʻlgan moʻgʻullarning etnik guruhi hisoblanadi. Sogvo-ariglar soni kamligi va amdo mintaqasida uzoq vaqt yashaganliklari sababli tibetliklar til va madaniy jihatdan assimilyatsiya qilingan. Biroq, sogvo-arigilar oʻzlarining moʻgʻul gʻoyalarini saqlab qolishgan. Ularning soni 50 ming nafarini tashkil etgan..

Etnonim
-------

Tibetlik moʻgʻul-xoshutlarni *sokpo (sogvo)* deb atashgan. *Arig* esa oʻz navbatida, amdo qabilasining nomi boʻlgan. Amdo hududiga oʻrnashgan xoshutlar oxir-oqibat *Sogvo-arigi* yoki *Arig-sokpo* nomi bilan mashhur boʻlgan.

Tarixi
------

Sogvo-arigilarni Yuan sulolasi davridagi Xenan viloyati (Xunan provintsiyasida ham tilga olinadi) moʻgʻul hukmdorlarining avlodlari hisoblanadi. Bu fakt fransuz tadqiqotchisi Vikonte d’Olyone tomonidan 1906-yilda sogvo-arigi shahzodasi „King of Ho-Nan", „Hukmdor [qirol] Xo-Nan [Xenan]" unvoni bilan xatni imzolaganida aniqlangan. Vikonte d’Olyonaning yozishicha, moʻgʻullar Xitoydan quvib chiqarilganda, Xo-Nan [Xenan] hukmdorlar sulolasi — shoh unvonisiz qirollar oʻz dashtlariga ketishgan va oʻz navbatida manchjurlar imperiyani egallab olishganda, ular tibetliklarni nazorat ostida ushlab turish uchun moʻgʻul qoʻshinlarini bu hududni bosib olish uchun yuborilgan. Qayd etilishicha, Xo-Nan sulolasi hukmdorlari 1950-yillargacha, kommunistik hokimiyatlar qirollik oilasini hech boʻlmaganda spektakllarga nisbatan vakolatlardan mahrum qilgan paytgacha oʻz hukmronliklarini davom etishgan.

Sogvo-arigilarda hozirgacha anʼanaviy moʻgʻul oq uylari, ayniqsa, soʻnggi paytlarda ular alohida ishtiyoq bilan oʻstirayotgan moʻgʻullik tuygʻusini saqlab qolishgan. Misol tariqasida, Sogvo-arigilar tomonidan uyushtiriluvchi turli festival, konferensiya va bayramlarni keltirish mumkin.

Aholi joylashuvi
----------------

Hozirgi vaqtda sogvo-ariglar XXRning Tsinxay provinsiyasining Xuannan-Tibet avtonom okrugining Xenan-Moʻgʻul avtonom hududida istiqomat qilishadi. Mazkur hududda istiqomat qiluvchi 40 ming aholining 90 %ni moʻgʻullar tashkil etadi.

Yana qarang
-----------

* Deed-moʻgʻullari
* Tsaasta-moʻgʻullari

Manbalar
--------

1. 1 2  Project, Joshua. „Sogwo Arig in China" (en). Qaraldi: 2018-yil 21-oktyabr.
2. 1 2 3  „Монгольское племя, затерявшееся в Восточном Тибете" (ru). Qaraldi: 2018-yil 21-oktyabr.
3. 1 2  Paul Hattaway*. Peoples of the Buddhist World: A Christian Prayer Diary*. William Carey Library, 2004 — 261 bet. ISBN 978-0-87808-361-9.