**Setora** (2005-2008 va 2016-2017 yillarda **SeTanho** deb nomlangan, shuningdek **Se \* Tanho**, **SeʼTanho**, **Se ★ Tanho**, **Setora Tanho**) — 1998-yil 1-martda sinfdoshlardan iborat va **Kamila Xoʻjayeva** tomonidan tashkil etilgan oʻzbek estrada guruhi **Laylo Galiyeva** va **Feruza Latipova** lardan iborat. Oʻzbek, rus, tojik va fors tillarida qoʻshiqlar ijro etadi. „Setora" triosi boʻlib chiqish qilgan xonandalarning asl kompozitsiyadan oʻz nomini yoʻqotib qoʻygan turli kompozitsiyalari ommabop boʻlmagani „afsonaviy" guruhning Laylo, Komila va Feruzalarga „Setora" taxallusi berilishini tushuntiradi. .

Guruhning „Sen borsan", „Ohim", „Ajdodlar ruhi", „Eshitmaydi", „Xayr maktabim" qoʻshiqlari eng ommabop xitlar boʻldi. "(Alvido, maktab), „Oʻzbegim" (Oʻzbek xalqim). Guruh oʻzining mashhurligi uchun Ruslan Sharipov, Tohir Sodiqov (Tohir Sodiqov), Shaxnoz, Tolib Quliev, Vaqif Zokirov, Vitaliy Zlatarev kabi bastakorlardan qarzdor. Guruh kliplari Dima Korobkin, Aleks Studio, Bahodir Yoʻldoshev (Bahodir Yoʻldoshev), DJ Piligrim kabi taniqli rejissyorlar tomonidan suratga olingan.

2005 yilda guruh tashkil etilganidan beri hamkorlik qilgan „Tarona Records" ovoz yozish studiyasi bilan shartnomani bekor qildi va nomini **"SeTanho"** ga oʻzgartirdi. Oʻzlarining yangi qiyofasida guruh „1-raqam" albomini chiqaradi, bir nechta videolarni suratga oladi, ammo tez orada tarqaladi. Guruhning tarqalishiga Layloning yakkaxon karerada oʻzini sinab koʻrish istagi sabab boʻldi, bu qiz doʻstlari tomonidan qattiq qabul qilinadi. Biroq, uch yillik (2005-2008) „SeTanho"  sifatidagi faoliyatidan keyin ham guruh „Ne boʻlsa ham" (feruza va Kamila dueti) kabi qoʻshiqlarni maʼlum muddat chiqarishda davom etmoqda.

„Afsonaviy" Setora tarixi
-------------------------

Guruhning birinchi tarkibi 1998 yil 1 martda „Sevgi qaydasan" deb nomlangan birinchi qoʻshigʻini chiqarganida tugʻilgan. Guruh nomi tojik tilidan tarjimada *"uch tor" degan maʼnoni anglatadi va forsdan* tarjimada *"yulduz"*. Qizlarning oʻzlari guruh nomini oʻylab topishgan, garchi oʻsha paytda koʻpchilik bunday nomga qarshi boʻlgan. Biroq, ular Setora brendiga „egalik qilishning eksklyuziv huquqini" Tarona Recordsga qoldirdi, bu esa guruh nomining **"SeTanho"** ga oʻzgarishini tushuntiradi. Guruh oʻz faoliyatining boshida qoʻshiqlarni yozish va tashkilotchilikda juda qiyin vaqtlarni boshdan kechirdi. Guruh tashkil etilganda prodyuser oʻsha paytda mavjud boʻlgan „Sideriz" („Sideriz") guruhining menejeri Mansur Tashmatov edi. Biroq, qizlarning oʻzlari aytganidek, „u ularni ocholmadi". Ular oʻsha paytda The Richmond Show deb nomlangan Tarona Records bilan hamkorlik qilishni boshlaganlarida hammasi oʻzgaradi. Guruh faoliyatining eng muvaffaqiyatli bosqichi kompaniya bilan birgalikdagi ish bilan bogʻliq. Aynan Tarone Records guruhga 1999 yilning yozida sotuvga chiqarilgan Ohim nomli birinchi albomini chiqarishi kerak edi.

Birinchi albomini qoʻllab-quvvatlash uchun Setora oʻzining birinchi milliy gastrollarini boshlaydi, natijada 46 ta yakkaxon konsertlar boʻlib oʻtdi. Barcha shaharlarda boshlangʻich guruh toʻla zallarni va ularga qarashni xohlaydigan stadionlarni toʻplaydi. Guruh gastrol yakunida Toshkentda ikkita yakkaxon konsert beradi, ular "*Panorama* "kino va konsert zalida sotuvga chiqqan. Guruhning „Yonma", „Ohim", „Yoʻq demagin" kabi qoʻshiqlari oʻzbek xit-paradlarida eng yuqori pogʻonalarni egalladi.

Bir yil oʻtgach, guruhning „Sen borsan" deb nomlangan yana bir albomi chiqdi, u xuddi shu nomdagi kompozitsiyani boshqaradi. Albomga kiritilgan „Qarama", „Vofodoring", „Yolgʻizlik", „Ona", „Sen borsan" va „Somewhere Far Away" qoʻshiqlari uzoq vaqt davomida koʻpchilik chartlarning eng yuqori pogʻonasida qolmoqda. Oxirgi videoklip Rossiyaning markaziy „TV-6" telekanalida faol namoyish etildi. „Sen borsan" albomi sotuvlar boʻyicha eng koʻp sotilgan albomga aylandi. Shundan soʻng guruhning yangi, ketma-ket uchinchi, shu nomdagi „Qora" xiti bilan albomi sotuvga chiqdi. Siz kutganingizdek, albom oldingi ikkitasi kabi bir xil astronomik sotuvlar bilan sotiladi va ularning qoʻshiqlari chartlarning aksariyat qismini egallaydi. Ushbu albomdan soʻng guruh „This Life" deb nomlangan birinchi rus tilidagi albomini chiqaradi.

Guruh tarixidagi burilish nuqtasi 2005 yilda moliyaviy kelishmovchiliklar tufayli yuzaga kelgan Setora va Tarona Records oʻrtasidagi ziddiyatdir. Natijada, guruh kompaniya bilan shartnomani bekor qiladi, shuningdek, guruh nomiga egalik qilish va qoʻshiqlarni ijro etish huquqini yoʻqotadi. Biroq, ishtirokchilar koʻnglini yoʻqotmaydi. 2006 yilda guruh yangi **"SeTanho"** nomini olib, guruhni rebrending qildi — bu *Setora* Tanhoning qisqartmasi, yaʼni *yagona Setora* degan maʼnoni anglatadi. 2008 yilda **"Setanho"** oʻzining „Number 1" albomini chiqardi, bu ham katta shuhrat qozonmoqda. Qayd etish joizki, **"Setora"** nomi ostida keyingi bosqichda turli xil xonandalar kompozitsiyasi ijro etyapti, biroq ularning hech biri bir xil muvaffaqiyatga erisha olmadi.

2009 yilda guruh tarqalishga qaror qiladi. Buning sababi Layloning oʻsha paytga kelib **Leyli** taxallusi ostida ijro eta boshlagan yakkaxon karerasini qurish istagi boʻlishi mumkin. Qiz doʻstining bu qarori ogʻriqli qabul qilinadi, bu esa trioning keyingi taqdiriga nuqta qoʻyadi. Kamila va Feruza 2012-yilda duet tarzida chiqqan „Ne boʻlsa ham" („Nima boʻlsa ham") qoʻshigʻini shu maqsadda bagʻishlab, guruhda ishlashni davom ettirishga qaror qilishdi.

2015 yilda guruhning sahnaga qaytishi mumkinligi haqida xabarlar paydo boʻldi. Ikki aʼzo Laylo va Kamila bu haqda rasman 2016 yilda SeTanho guruhining qayta tiklanishini eʼlon qilishgan, lekin allaqachon duet sifatida. Yangi guruhning premyerasi 15 dekabr kuni Toshkentdagi Marmaris restoranida boʻlib oʻtdi va ular yangi „Rahmonim" singlini taqdim etishdi. 2016-yil kuzida kelgan Feruza Latipova guruhni qayta tiklashga yordam beradi va ularning uchovi Toshkent va Toshkent viloyatida kichik konsertlar beradi. Ayni damda Feruza AQSHda yashashni davom ettirib, jamoaning toʻlaqonli aʼzosi boʻlib, masofadan turib ijodiy faoliyat olib bormoqda. 2017 yilning aprel oyida yangi „SeTanho" dueti Andijon, Namangan va Fargʻonaga gastrol safari uyushtirdi, lekin Feruza ishtirokisiz.

2018 yil yanvar oyida guruh oʻzining sobiq „Setory" nomini qaytarib olishga muvaffaq boʻldi. Ishtirokchilar bu haqda MTV telekanalining koʻrsatuvlaridan birida maʼlum qilishdi. Duetning asosiy faoliyati hozirda asosan sobiq yoʻqolgan mashhurligini qaytarishga qaratilgan: qizlar asosan eski qoʻshiqlarni yangi usulda ijro etadilar, ular uchun duet ijrosida remikslar yaratadilar. Demak, Kamila va Laylo allaqachon „Rahmonim" (2016), „Ohim" (2020) va boshqa qoʻshiqlar uchun remikslarni chiqarishgan.

2005 yilda Feruza, Kamila va Laylo Setora nomi ostida chiqish huquqidan mahrum boʻlgach, Tarona Rekodz guruhni qayta tiklashga harakat qiladi. Kompaniya ijrochilarning yangi tarkibini toʻplashga bir necha bor urinishlariga qaramay, ular hech qachon „afsonaviy" Setora qoʻlga kiritgan shon-sharafni qaytarib ololmadilar.

**Malika Shermuhammedova** 1984-yil 27-aprelda Toshkent shahrida tugʻilgan. Toshkent davlat sharqshunoslik institutini tamomlagan. Guruhni tark etgach, u „Malika" taxallusi ostida qoʻshiqlar kuylay boshladi.

**Nilufar Otabekova** 1983-yil 31-iyulda tugʻilgan. Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. 2001-2002 yillardagi „Oʻzbekiston goʻzali" tanlovi ishtirokchisi. Hozirda u „Nilufar" taxallusi ostida yakkaxon karerasiga ega.

**Rizvongul Abdurasulova** 1982-yil 1-oktabrda tugʻilgan. Toshkent davlat sanʼat institutini tamomlagan. 2000-yilgi „Oʻzbekiston goʻzali" tanlovi gʻolibi. Hozirda „Rizvongul" taxallusi bilan qoʻshiqlar ijro etmoqda.

### Guruhning ikkinchi tarkibi (2005-2007)

Biroq, 26-27 noyabr kunlari „Xalqlar doʻstligi" (rus. Xalqlar doʻstligi), Malika Shermuhammedova ogʻir kasal boʻlib qoldi. Kompaniya zudlik bilan uning oʻrniga (Shaxzoda Boʻtaev) oʻrinbosar topadi va uch kun ichida yangi ishtirokchi tayyorlashga muvaffaq boʻladi, bu esa butunlay boshqacha tarkibni koʻrishni kutgan tomoshabinlarni ham hayratda qoldirdi. Ikki yildan buyon guruhda Nilufar Otabekova, Rizvongul Abdurasulova va Shaxzoda Boʻtayevalar oʻz chiqishlarini davom ettirmoqda.

**Shaxzoda Baxtiyarovna Butayeva** 1984-yil 28-aprelda Toshkent shahrida tugʻilgan. Toshkent estrada va sirk kollejini, shuningdek, Toshkent davlat sharqshunoslik institutini tamomlagan. Hozirda „Zamzara" taxallusi ostida qoʻshiqlar ijro etmoqda.

| Nomlanishi | Maʼlumotlar | Izohlar |
| --- | --- | --- |
| ***Ohim*** | * Yaratilga yil: 1999
* Nishon : *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Yonma" |   |
| 2. | „Senjonim" |   |
| 3. | „Sen bo'lmasang" |   |
| 4. | „Qaytgin" |   |
| 5. | „Ohim" |   |
| 6. | „Bitta o'zim" |   |
| 7. | „Sog'inaman" |   |
| 8. | „Dunyo" |   |
| 9. | „Yosh to'kma osmon" |   |
| 10. | „Sevgi qaydasan" |   |
| 11. | „Yo'q demagin" |   |
| 12. | „Zina ma zina" |   |
| Jami davomiyligi: | **54:34** |

 |
| ***Sen Borsan*** | * Yaratilgan yil: 2000
* Nishon: *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Vafodoring" |   |
| 2. | „Sen borsan" |   |
| 3. | „Yor Yor" |   |
| 4. | „Qarama 2" |   |
| 5. | „Sevgini asra" |   |
| 6. | „Ona mo'tabar" |   |
| 7. | „Ты далеко" |   |
| 8. | „Bu oqshom" |   |
| 9. | „Vah-Vah" |   |
| 10. | „Vafodoring" (на таджикском языке) |   |
| 11. | „Yolg'izlik" |   |
| 12. | „Qarama" |   |
| 13. | „Ohim" (Remix) |   |
| 14. | „А нa востоке..." |   |
| Jami davomiyligi: | **1:02:28** |

 |
| Bu hayot | * Yaratilga yil: 2001
* Nishon: *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Учкудук" |   |
| 2. | „Фаетон" |   |
| 3. | „Художник" |   |
| 4. | „Ты есть" |   |
| 5. | „Это жизнь" |   |
| 6. | „Ты потерял" |   |
| 7. | „Ты далеко" |   |
| 8. | „На востоке" |   |
| 9. | „Бригантина" |   |
| 10. | „Ты далеко" |   |
| 11. | „Новый год" |   |
| 12. | „Уходи" |   |
| 13. | „Счастье мое" |   |
| 14. | „Hayr maktabim" (совместно с Равшаном Собировым) |   |
| 15. | „Navro'z" |   |
| Jami davomiyligi: | **1:00:48** |

 |
| ***Qora*** | * Yaratilgan yil: 2001
* NIshon: *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Kechir sevgi" |   |
| 2. | „Muhabbat yoki o'lim" |   |
| 3. | „Qora" |   |
| 4. | „Ajdodlar ruhi" |   |
| 5. | „Это жизнь" |   |
| 6. | „Ranjima" |   |
| 7. | „Yomg'ir" |   |
| 8. | „Ты потерял" |   |
| 9. | „Qaysar" (сольное исполнение Камилы) |   |
| 10. | „Nechun" (сольное исполнение Лайло) |   |
| 11. | „Bahtimsan" (сольное исполнение Ферузы) |   |
| 12. | „Hayot aylanar" |   |
| 13. | „Deliman" |   |
| 14. | „Kuz" |   |
| 15. | „O'zbegim" |   |
| Jami davomiyligi: | **1:00:48** |

 |
| ***Ayirmagin*** | * Yaratilgan yil: 2001
* Nishon: *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Ayirmagin" |   |
| 2. | „Ne bo'lar" |   |
| 3. | „Dugona" (совместно с Севарой Назархан) |   |
| 4. | „Senga" |   |
| 5. | „Hammasi tamom" |   |
| 6. | „Elim" |   |
| 7. | „Новый год" |   |
| 8. | „Ruhlar yashar" |   |
| 9. | „Bibixonim" |   |
| 10. | „Navro'z" |   |
| 11. | „Aytolmasman" |   |
| 12. | „Ona mehri" |   |
| 13. | „Tabe Tu" |   |
| Jami davomiyligi: | **48:17** |

 |
| ***Hayr Endi*** | * Yaratilgan yil : 2003
* Nishon : *Tarona Records*
* Format: kichi musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Setora" |   |
| 2. | „Zamon" |   |
| 3. | „O'tgan o'tdi" |   |
| 4. | „Kel" |   |
| 5. | „Zamon" (на таджикском языке) |   |
| 6. | „Bayram" |   |
| 7. | „Aytolmasman" (Remix) |   |
| 8. | „Bilolmading" |   |
| 9. | „Ey qaxri qattiq" |   |
| 10. | „Bekonmayman" |   |
| 11. | „Hayr Endi" |   |
| Jami davomiyligi: | **45:49** |

 |
| ***Hayotim*** | * Yaratilgan yil: 2004
* Nishon: *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Omon bo'l" |   |
| 2. | „Yolg'on" |   |
| 3. | „Hayol" |   |
| 4. | „Bu go'zal olam" |   |
| 5. | „Afsus" |   |
| 6. | „Hiylagar ayol" |   |
| 7. | „Hammasi tamom" |   |
| 8. | „Sezimde kaitem tulagan" |   |
| 9. | „Orzu" (совместно с группой Sahar) |   |
| 10. | „Olib ketgin" |   |
| 11. | „Arusaki" |   |
| 12. | „Ililla Yor" |   |
| 13. | „Ey Sanam" |   |
| 14. | „Hayotim" |   |
| Jami davomiyligi: | **59:47** |

 |
| ***Jon Jon*** | * Yaratilgan yil: 2005
* Nishon: *Tarona Records*
* Format: kichik musiqa
 | 

\* Трек-лист| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Jon Jon" |   |
| 2. | „Sen unga ishonma" |   |
| 3. | „Unutolmadim" |   |
| 4. | „Ishongim Yo'q" |   |
| 5. | „Hayolan" |   |
| 6. | „Kechir sevgi" |   |
| 7. | „Vafodoring" |   |
| 8. | „Omon bo'l" |   |
| 9. | „Ililla Yor" |   |
| 10. | „O'zing" |   |
| 11. | „Hor etmang sevgini" |   |
| Jami davomiyligi: | **36:04** |

 |

### Filmlar

| Yil | Kino | Ishlab chiqaruvchi |
| --- | --- | --- |
| 2006 yil | "Sen meni sevasanmi? "| Sohib Abbosxon |

Sovrinlar va mukofotlar
-----------------------

| Yil | Mukofot | Nomzodlik | Nomzod qilingan ish |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Tarona | Yilning eng yaxshi zamonaviy estrada musiqa guruhi | Setora |
| Tarona | Yil qoʻshigʻi | „Sen borsan" qoʻshigʻi |
| „Nihol" Prezident mukofoti | pop qoʻshiq ijrochisi | Setora  |
| 2001 yil | Tarona | Eng yaxshi musiqa albomi | „Qora" albomi |
| 2002 yil | Tarona | Eng yaxshi musiqa albomi | „Ayirmagin" albomi |
| 2002 yil | "Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist" faxriy unvoni | Maʼnaviyat va madaniyat yuksalishiga qoʻshgan salmoqli hissasi uchun, milliy eʼtirof va hurmatni hisobga olgan holda, estrada yoʻnalishidagi faoliyati bilan | Feruza Latipova  |
| 2004 yil | "Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist" faxriy unvoni | Maʼnaviyat va madaniyat yuksalishiga qoʻshgan salmoqli hissasi uchun, milliy eʼtirof va hurmatni hisobga olgan holda, estrada yoʻnalishidagi faoliyati bilan | Kamila Xadjayeva , Laylo Galieva  |
| 2006 yil | Tarona | Yilning eng yaxshi zamonaviy estrada musiqa guruhi | Setora |
| 2007 yil | Tarona | Yilning eng yaxshi guruhi | Setora |

Manbalar
--------

1. 1 2  *darakchi.uz>.* „Экс-солистка «Сеторы» Лейли о том, почему распался коллектив". *darakchi.uz* (17-fevral 2016-yil). 20-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2020-yil.
2. ↑  *rus.ozodlik.org.* „Солистки некогда популярной группы «Сетора» снова возвращаются на сцену". *rus.ozodlik.org* (17-dekabr 2016-yil). 26-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2020-yil.
3. ↑  *Алия Сулаймонова.* „"Setanho" nima sabab tarqaldi? Leyli oydinlik kiritadi!". *tarona.net* (17-aprel 2014-yil). 30-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2020-yil.
4. ↑  *Sayyod.com.* „Биография группы «Сетора»: интервью с участницами (Сетора гурухи қизлари барча сирларни фош этишди!)". *tubeplan.ru* (17-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 9-aprel 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
5. 1 2 3  *BBC O‘zbek xizmati.* „"Setora"dek guruhni Xudo beradi. Yangi uch chiroyli yosh qizdan sun‘iy yangi guruh yasab bo‘lmaydi"". *bbc.com* (21-avgust 2014-yil). Qaraldi: 9-aprel 2020-yil.
6. ↑  *BBC O‘zbek xizmati.* „"Setora" guruhi sahnaga qaytishiga kim to‘sqinlik qiladi?". *bbc.com* (11-sentabr 2015-yil). 28-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-aprel 2020-yil.
7. ↑  *Nuz.uz.* „Группа «Сетора» объявила о своем возвращении на сцену". *nuz.uz* (13-dekabr 2016-yil). 15-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-aprel 2020-yil.
8. ↑  „Возвращение первого состава легендарных «Сетора»". *myday.uz* (17-dekabr 2016-yil). 16-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2020-yil.
9. ↑  *korrespondent.uz.* „Ilk "Setora" vanihoyat o‘z nomini qaytarib oldi". *korrespondent.uz* (9-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 13-aprel 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
10. ↑  *Mirtohir Mirg'ulomov.* „Setora guruhi a'zosi Malika Shermuhammedova guruhni nega tark etdi?". *shou-biznes.narod.ru*. 18-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-aprel 2020-yil.
11. ↑  „"Ниҳол" совриндорлари (Лауреаты "Нихол")". *data.gov.uz*.  Портал открытых данных Республики Узбекистан. Qaraldi: 13-aprel 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
12. ↑  *lex.uz.* „Указ Президента Республики Узбекистан № УП-3119". *lex.uz* (26-avgust 2002-yil). 13-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-aprel 2020-yil.
13. 1 2  *lex.uz.* „Указ Президента Республики Узбекистан № УП-3473". *lex.uz* (23-avgust 2004-yil). 25-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-aprel 2020-yil.