recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bissinoz** (yun. byssos — tuk, tola) — texnika oʻsimliklarining tolali mahsuloti (paxta, jut, kanop) changining organizmga nafas yoʻllari orqali uzoq vaqg kirib turishi natijasida kelib chikddigan kasallik; pnevmokoniozlarning bir turi. Paxta tozalash zavodlarida past navli paxtani tozalashda, paxta titish va saralash sexlarida uzoq ishlayotgan ishchilarda uchrashi mumkin. B.da oʻpkada biriktiruvchi toʻkima juda kam rivojlanib, asosan surunkali bronxit, keyinchalik oʻpka emfizemasi, baʼzan bronxial astma paydo boʻladi. Kasallikda 3 bosqich farq qilinadi: 1bosqichda faqat nafas yoʻllari zararlanadi, bronxlar torayadi va bronxit belgilari namoyon boʻladi, bemor quruq yoʻtaladi, kukrak qafasi bir oz qisiladi, lekin ish qobiliyatini yoʻqotmaydi, 1—2 kunda tuzalib ketadi; 2bosqich paxta tozalash zavodlarida uzoq yil ishlayotganlarda uchraydi: nafas yoʻllari uzluksiz taʼsirlanishi natijasida surunkali bronxit va emfizema ancha rivojlanib, oʻpkaning hayotiy sigʻimi kamayadi: harsillash kuchayib, bemor tinmay yoʻtaladi, balgʻam tashlaydi, nafasi qisilib, nafas va yurak faoliyati buziladi, vaqtvaqgi bilan ish qobiliyatini yoʻqotadi va bronxial astmaga chalinib qoladi; 3bosqich ogʻir surunkali bronxitga oʻtish jarayoni boʻlib, koʻpincha surunkali pnevmoniya ham qoʻshiladi; oʻpkaning xayotiy sigʻimi kamayishi natijasida nafas va yurak faoliyati susayadi, bemorning nafasi qisadi, havo yetishmaydi, burni, labi va barmoklarining uchi koʻkimtir tusga kiradi. Tinmay yoʻtaladi, balgʻam tashlaydi, ish qobiliyatini butunlay yoʻqotadi. Davo kasallik bosqichi va ogʻirengilligiga karab tayinlanadi. Bemorni asosan yoʻtalga qarshi, balgʻam koʻchiruvchi va yurak faoliyatini yaxshilovchi dorilar bilan davolanadi.

B.ning oldini olish uchun ish joyini shamollatib turish, sanitariya holatini yaxshilash, mehnatni muhofaza kilish va ijtimoiymaishiy shartsharoitlarni toʻgʻri yoʻlga qoʻyish lozim. Ishchilarni ishga qabul qilishdan oldin va ikki yilda bir marta tibbiy koʻrikdan oʻtkazish zarur.

Toʻlqin Iskanderov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kurt Shvitters** (iyun 20, 1887 — yanvar) modernist sanʼat koʻplab keyinchalik harakatlarni kutilgan bir nemis kollaj rassom edi, topilgan ob’ektlar foydalanish, shu jumladan,, Pop san'at va sanʼat installyatsiyalar. Dastlab dadaizm taʼsirida u oʻzining Merz deb atagan uslubini yaratdi. U estetik jihatdan jozibali sanʼat asarlarini yaratish uchun boshqalar axlat deb hisoblagan topilgan narsalar va buyumlardan foydalangan.
Kurt_Schwitters_1927

Shaxsiy hayoti
--------------

Kurt Shvitters Gannover, Germaniyada tugʻilgan. 14 yoshida u epileptik tutqanoqni boshdan kechirdi, bu holat uning hayotining koʻp qismida takrorlanib, dunyoga qarashiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.
Shvitters sanʼatni oʻrganishni boshladi. 1915 yilda, u Gannoverga qaytib kelganida, uning ishi post-impressionist uslubida aks ettirdi.Kubizm kabi modernistik harakatlardan hech qanday taʼsir koʻrsatmadi.1915-yil oktyabrda u Thelma Fischerga uylandi. Ularning goʻdakligida vafot etgan bitta oʻgʻli va 1918-yilda tugʻilgan ikkinchi oʻgʻli Ernst bor edi.Dastlab, Kurt Shvitters ' epilepsiya uni birinchi jahon urushidagi harbiy xizmatdan ozod qiladi.Ammo harbiy xizmatga chaqirish urush oxirida kengayganligi sababli, u roʻyxatga olinishga duch keldi. Shvitters jangda xizmat qilmagan, ammo u urushning soʻnggi 18 oyini fabrikada texnik usta sifatida xizmat qilgan.

Tugʻilgan
---------

* 1887 Gannover, Germaniya 20-iyun

Toʻliq ismi
-----------

* Kurt Hermann Eduard Karl Yuliy Shvitters

Turmush Oʻrtogʻi
----------------

Thelma Fischer

Tanlangan asarlari
------------------

1. **Aylanma** (1919),
2. „**Olijanob xonimlar uchun qurilish" (1919),**
3. "Merzbau "(1923-1937)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kursi (maʼnolari).

**Kursi** — 1) oʻtirishga moʻljallangan uy jihozi, suyanchiqsiz yogʻoch oʻrindiq, aksariyat toʻrt oyoqli boʻladi. Shakli aylana yoki qirrali (3 dan to 10 tagacha) qilib yasaladi. Boʻyama, oʻyma naqshlar bilan bezatiladi, panjara usulida ham ishlanadi; 2) meʼmorlikda ustunning quyi qismi, poyustun. Us tun tanasi K.ga oʻtishda ingichkalashadi, shunda ustun ogʻirligi K.ga tushadi. Us tun K.si 2 usulda — ustun bilan yaxlit yogʻochdan yoki alohida yogʻochlardan yasaladi, alohida yasalganida K. uchun tosh (marmar) ham ishlatilishi mumkin. K. ustun bilan uygʻunlashtirib boʻyama, oʻyma vaqshlar bilan bezatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Emmanuel Markelovich Kalontarov** (1932.3.6, Samarqand - 1984.5.8, Toshkent) — kino rassomi, Oʻzbekiston xalq rassomi (1979). Respublika rassomlik bilim yurti (1953), Kinematografiya instituti (1959)ni tugatgan. 1959 yildan "Oʻzbekfilm" kinostudiyasida rassom. Shuhrat Abbosovnij "Sen yetim emassan" (1962), "Toshkent — non shahri" (1968), "Abu Rayhon Beruniy" (1974), A. Hamroyevning "Qoʻrquvsiz" (1974), "Inson qushlar ortidan boradi" (1976), L. Fayziyev va O. Meyerning "Ali bobo va qirq qaroqchi" (1978) filmlariga qogʻoz va kartonga koʻmir, akvarel, guash bilan ishlagan eskizlari film goyasini ochib berishga xizmat qilgani bilan diqqatga sazovor. "Abu Ali Ibn Sino" (1979), "Uygʻonish" va "Kelinlar qoʻzgʻoloni" (1984) filmlariga ishlagan dekoratsiya eskizlari rassomning mahoratini ifodaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ariel „Arik" Benado** (1973-yil, 5-dekabrda tugʻilgan) — isroillik futbol murabbiyi va markaziy himoyachi sifatida oʻynagan sobiq futbolchi.

Klubdagi faoliyati
------------------

 Arik Benado 2006-yilda
Benado Maccabi Haifada ikkinchi avlod futbolchisi edi; uning otasi Shlomo 1970-yillarda Maccabi Haifa klubida futbol oʻynagan. Arik toʻqqiz yoshida futbol oʻynay boshladi va kattalar jamoasiga koʻtarildi. U tajriba orttirish uchun 1990-yillarning oʻrtalarida Beitar Jerusalem klubida ikki yillik oʻynadi. U Maccabi safida besh marta liga chempionligini qoʻlga kiritgan va Mamlakat kubogi gʻolibi boʻlgan. Benado, shuningdek, Isroil terma jamoasining uzoq yillik aʼzosi boʻlib, u terma jamoada eng koʻp oʻyin oʻtkazgan (94 oʻyin) rekordini oʻrnatgan. Terma jamoada markaziy himoyachi sifatida oʻynaygan. U yaxshi himoyachi, uning kuchi tomonlaridan biri oyoqlarini tez ishlashi edi. U Yevropada klub va terma jamoa safida eng yaxshi hujumchilarga qarshi muvaffaqiyatli himoyalana olgan. U UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichida Maccabi safida ham maydonga tushgan. Beitar klubi 2006-07-yilgi mavsumda u bilan yangi shartnoma imzolagan.

2010-yil iyun oyida Benado 2011-yil iyun oyida nafaqaga chiqishidan oldin soʻnggi mavsumda Haifa Maccabiga qaytishga rozi boʻldi. U oʻyinni zaxira oʻrindigʻidan boshladi, ammo tezda Elisha Levining Maccabi Haifa klubining asosiy himoyachisiga aylandi va Maccabi Haifa chempionligini qoʻlga kiritdi.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

2012-yil, 17-noyabrda Benado Maccabi Haifaga vaqtinchalik bosh murabbiy etib tayinlandi, bir hafta oʻtib, 2012-yil, 25-noyabrda toʻliq bosh murabbiy sifatida faoliyatini davom ettirdi.

2014-yil, 25-fevralda Benado Isroil milliy futbol jamoasida Eli Guttmanning yordamchisi etib tayinlandi.

2015-yil, 4-mayda Benado 21 yoshgacha boʻlgan Isroil milliy terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi.

Boshqaruv statistikasi
----------------------

*2016-yil, 14-mart holatiga ko'ra*

| Jamoa | Millat | Dan | Gacha | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| P | W | D | L | Yutuq% |
| Maccabi Haifa | Isroil | 2012-yil, 17-noyabr | 2014-yil, 17-may | 78 | 38 | 17 | 23 | 049 |
| Israel U-21 | Isroil | 2015-yil, 5-may |  | 6 | 2 | 2 | 2 | 033 |
| Jami | 84 | 40 | 19 | 25 | 048 |

Yutuqlari
---------

### Individual

* Isroil Premer-ligasi: 1993-94, 2000-01, 2001-02, 2003-04, 2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2010-11; ikkinchi oʻrin 1999-00, 2002-03
* Davlat kubogi: 1993, 1998, 2008, 2009; ikkinchi oʻrin 2002, 2011
* Toto kubogi: 1993-94, 2001-02, 2005-06, 2009-10

### Murabbiy sifatida

* Isroil Premer-ligasi: ikkinchi oʻrin 2012-13

### Individual

* Isroil Premer-ligasida yilning eng yaxshi himoyachisi: 2007-08

Manbalar
--------

1. ↑  „Arik Benado will be in charge against Bnei Sakhnin" (ivritcha). ONE (17-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 17-noyabr 2012-yil.
2. ↑  „Arik Benado was appointed as Maccabi Haifa manager" (ivritcha). ONE (25-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2012-yil.
3. ↑  „אריק בנאדו מונה למאמן הנבחרת הצעירה".
4. ↑  „ONE - מספר 1 בספורט". *ONE - מספר 1 בספורט*.
**Emmanuel Kipkurui Korir** (inglizcha: *Emmanuel Kipkurui Korir*; tugʻ. 1995-yil 15-iyun, Keniya) — keniyalik yengil atletikachi, oʻrta masofaga yuguruvchi, 2020-yilgi Olimpiya chempioni va 800 metrga yugurish boʻyicha 2022-yilgi jahon chempioni.

Sport martabasi
---------------

2017-yilda Emmanuel yopiq inshootlarda 600 metrga yugurishda jahon rekordini oʻrnatdi.

2018-yilda esa 4x400 m estafetada Afrika chempioni. Oʻsha chempionatda 800 m masofaga yugurishda kumush medal sohibiga aylandi.

800 metrga yugurish boʻyicha 2018-yilgi Qit'a kubogi gʻolibi.

2018-yil 22-iyul holatiga koʻra, Emmanuel 800 m masofaga yugurish boʻyicha 1:42,05 shaxsiy eng yaxshi koʻrsatkichi bilan oltinchi eng tez sportchi hisoblandi.

2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 800 metrga yugurishda 1:45,06 natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Professionallarga oʻtish
------------------------

2017-yilning avgustida 22 yoshli Emmanuel Korir Nike bilan professional tarzda shugʻullanish uchun shartnoma imzoladi. U El Pasoda UTEP bosh murabbiyi yordamchisi Pol Ereng qoʻl ostida mashgʻulotlarni davom ettiradi. Shu bilan birga uning universitetdagi oʻqishi ham toʻxtamaydi.

Uning murabbiyi Ereng matbuot anjumanida jurnalistlarga shunday dedi: „Emmanuel mavsum boshida yopiq maydonda yaxshi yugurishni boshladi, oʻsha paytda professional boʻlish gʻoyasi tugʻildi. U 800 metrga yugurish boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinni egallaydi va 400 metrga yugurish boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinni egallaydi, shuning uchun u Keniya uchun yana bir mashhur nom boʻlishi uchun u kerak boʻlgan hamma narsaga ega".

Emmanuel Korir Ereng bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun Keniyadan AQShga koʻchib oʻtgandan soʻng, bu yil NCAA debyuti bilan sport olamining eʼtiborini tortdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „UTEP Freshman Emmanuel Korir Just Broke A World Record". 9-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2021-yil.
5. ↑
6. ↑  „800 Metres Men". 9-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2022-yil.
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  „Emmanuel Korir Goes Pro, Signs With Nike". 10-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.
**Myuonlar** (s,+— mezonlar) — spini -j ga teng boʻlgan turgʻunmas elementar zarralar; yashash davri 2,2-10"6c, massasi elektron massasidan taxminan 207-marta ortiq. Musbat zaryadlangan s+ va manfiy zaryadlangan s~ M. mavjud. Ular bir-biriga nisbatan zarra va antizarra hisoblanadi. M. leptonlar sinfiga kiradi, yaʼni elektromagnit va kucheiz oʻzaro taʼsirlarda qatnashadi, kuchli oʻzaro taʼsirlarda esa qatnashmaydi. M. birinchi marta kosmik nurlarpA amerika fiziklari K. Anderson va S. Neddermeyerlar tomonidan kuzatilgan (1936).

Kosmik nurlarda va zaryadlangan zarralar tezlatkichlarida (yuqori energiyali) M. asosan ya-mezon (pionlar) hamda K-mezonlarning parchalanishidan xrsil boʻladi, p va K-mezonlar esa oʻzaro kuchli taʼsirlashuvchi zarralar (adronlar) toʻqnashganida, mas, protonlar r yadro bilan taʼsirlashganida yuzaga keladi. Shuningdek, M. mezonlarning elektromagnit parchalanishida ham hosil boʻladi.

M.ning biror muhitdan oʻtuvchanlik qobiliyati adronlar, elektronlar u-kvantlarga nisbatan ancha yuqori. Shuning uchun ular Yer atmosferasidan oʻtibgina qolmay, Yerning oʻziga ham anchagina kiradi. Tajribalar 1012—1013 eV energiyali kosmik nurlarning bir necha km chuqurlikkacha oʻtishini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirhalil Mahmudov** (1947.2.1, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi (2000). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1971). Oʻzbek davlat filarmoniyasi ijodiy jamoalari rahbari (1974—78), Oʻzbekiston davlat konservatoriyasida oʻqituvchi (1983-yildan), dotsent (2000). Simfonik asarlaridan 3 ta simfoniya (1si "Navo"), skripka va simfonik orkestr uchun konsert, kamer orkestri uchun syuita, "D. Shostakovich xotirasiga" poema, "Muhammas va ufor" I-III; shuningdek, "Toshkent zamini" kantatasi (E. Vohidov), "Ona madhi" poemasi, "Vatan shahnozi", "Ona Oʻzbekiston", "Elga bahor keldi" va boshqa qasidalar, "Toshkent sadosi" oratoriyasi, "Sindirilgan koʻza" (S. Jamol), "Davlat bolalari" (R. Muhammadjonov), "Toʻylar muborak" (U. Hoshimov) kabi musiqali drama va komediyalariga, 50 dan ortiq kinofilmlar ("Kelinlar qoʻzgʻoloni", "Utgan kunlar", "Chimildiq", "Bulbul", "Jaloliddin Mangu-berdi" va boshqalar)ga musiqa bastalagan. M.ning sara asarlari badiiy barkamolligi, milliy yorqinligi bilan ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ayniy surilmasi** – 1964-yil 24-aprel Toshkent vaqti bilan soat 13 dan 30 min. oʻtganda Zarafshon daryosining yuqori oqimida, Tojikistondagi Ayniy (sobiq Zahmatobod) qishlogʻidan 1 km yuqorida (Samarqand shahridan 140 km sharqda) togʻ jinslarining surilishi natijasida vujudga kelgan tabiiy toʻgʻon. Toʻgʻonning balandligi 130–150 m, uz. 750 m, eni 1000 m. Toʻgʻon maydalangan slanes, qumtosh, ohaktoshlar, harsang toshlar, qumoq va loy aralashmasidan iborat boʻlgan. Za-rafshon daryosida bunday katta tabiiy toʻgʻonlar avvallari ham boʻlib turgan. Chunonchi, 1888-yil yanvar oyi oʻrtalarida hozirgi Ayniydan 8 km yuqoridagi Sangiston qishlogʻi roʻparasida Zarafshon daryosi toʻgʻon bilan toʻsilgan. Toʻgʻonni ochish uchun qariyb 1000 kishi 2 oydan koʻp urinib suvga kichkina yoʻl ochish-gan. Birok uz. 15–20 km keladigan koʻl suvi toʻgʻonni urib, daryo boʻyidagi koʻp qishloqlarni yuvib ketgan. Bundan tashqari, Ayniy tabiiy toʻgʻoni boʻlgan joyda va undan 20–25 km yuqorida (Za-rafshon daryosi boʻyida) surilish izlari saqlanib qolgan. Ayniy toʻgʻonining pay-do boʻlishiga quyidagilar sabab boʻlgan: yomgʻir va qor suvlari bir necha yillar togʻ jinslari orasiga singib kelgan, na-tijada boʻsh jinslar oʻz tagidagi qattiq jinslardan ajrala boshlagan. 1964-yil aprelda boshqa yillardagi oʻrtacha 50 mm oʻrniga uch martadan ham ortiqroq yogʻin tushdi. Bu ham surilma qodisasini tez-lashtirdi. Qulagan yon bagʻirning yuqori qismidagi buloq suvlari ham suril-ma sodir boʻlishiga sabab boʻlgan. Ay-niy qishlogʻidagi surilma nishonlari 1961-yildayoq sezilaboshlagan edi. 1961-yil bahorida Zarafshon oʻzanidan 700–750 m balandligida yoriq paydo boʻlib, asta-se-kin kengaya borgan. 1964-yil 24-aprel kuni Samarqand seysmik stansiyasi Toshkent vaqti bilan soat 13 dan 15 min. oʻtganda 4 balli zilzila boʻlganligini qayd qilgan. Toʻgʻon hosil boʻlgandan soʻng Zarafshon irmoqlari – Fondaryo bilan Mastchoxdaryo suvi butunlay toʻsilib, hosil boʻlgan koʻl suvi sathi kuniga 3–5 m dan koʻtarila borgan. Zudlik bilan toʻgʻon ochib yuboril-masa, toʻgʻonni suv urib koʻp yerlarni suv bosib ketish xavfi tugʻildi. Xavfni bar-taraf etish maqsadida toʻgʻonning shimoliy qismida daryoning qadimgi terrasasi boʻylab 243toʻgʻonni qirqib kanal ochishga kirishildi. Kanal Zarafshon daryosining oʻng qirgʻogʻidan boshlandi. Ayniy koʻli suvini asta-sekinlik bilan oqizib yuborish eng zarur shartlardan biri edi. 6-may kuni tayyor boʻlgan kanaldan dastlab 2 m³/sek. 9-mayga borib 800 m3 sek. suv tusha bosh-ladi. 8-mayda koʻl sathi eng yuqori dara-jaga koʻtarildi (chuq. 72 m, suv hajmi 90 mln. m3). Kanal yuvilish natijasida eni 100–160 m ga yetdi. Koʻldagi suv hajmi qariyb 4-marta kamaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Myunxen toʻq lageri (**nemischa:, tarjimasi „Myunxenning toʻq") yoki **myunxen toʻq pivosi** — anʼanaviy toʻq Bavariya pivosi, lager turi, toʻq qahrabo rangdan toʻq jigarranggacha boʻladigan, Myunxen solodining va olijanob xmelning oʻziga xos xushboʻy iforli, toʻq lager turi.

Xususiyatlari
-------------

Bu solodga urgʻu berilgan klassik toʻq jigarrang lager. Rangi toʻq qahrabodan toʻq jigarranggacha, koʻpincha qizil yoki anor tusda. Och va oʻrtacha sariq-jigarrang rangli kremsimon koʻpik hosil qiladi. Shaffof, ammo toʻq filtrlanmagan versiyalari ham ishlab chiqariladi. Myunxen solodining oʻrtacha shirinligi va boy va murakkab taʼmi ustunlik qiladi. Shokolad, yongʻoq, karamel va olijanob xmelning hidlariga boy solod aromati. Alkogol miqdori 4,5% dan 5,6% gacha.

Odatdagi savdo markalari: *Ayinger Altbairisch Dunkel, Hacker-Pschorr Alt Munich Dark, Paulaner Alt Munchner Dunkel, Weltenburger Kloster Barok-Dunkel, Penn Dark Lager, Capital Munich Dark, Harpun Myunxen tipidagi toʻq pivo, Gordon Biersch Dunkels, O Dinkeltak Darkrings, Warsteiner Premium Dunkel, Hofbrau Dunkel, Becks Dark*.

Yana qarang
-----------

* Myunxen Pale Lager

Havolalar
---------

* Мюнхнер Дункел
* Munich Dunkel
**Metsso-soprano** (ital. — mezzo — oʻrta va soprano) — ayollarning soprano va kontralto orasidagi ovozi. Diapazoni kichik oktava "lya", "si" tovushidan ikkinchi oktava "si"gacha (a-h — h2). M.-s. ovozlari oʻrta registrdagi tovushlarning toʻlaqonliligi, yuqori pardalarining oʻtkirligi, pastki, "koʻkrak" registr mavjudligi bilan soprano ovozdan ajralib turadi. M.-s. ovozi uchun yozilgan mashhur opera partiyalari: Amneris (J. Verdi, "Aida"), Karmen (J. Vize, "Karmen"), Lyubasha (N. Rimskiy-Korsakov, "Podshoning kelini"), Dalila (K. Sen-Sane, "Samson va Dalila") va boshqa R. Gorr (Belgiya), A. Myurrey (Irlandiya), M. Gay (Ispaniya), S. Siminioto (Italiya), I. Arxipova, N. Terentyeva (Rossiya), K. Txorborg (Shvetsiya)lar Metsso-soprano ovozi bilan mashhur. Oʻzbekistonda Maysara (S. Yudakov, "Maysaraning ishi"), Halima (H. Rahimov, "Zafar") kabi M.-s.ga moʻljallangan bosh opera partiyalarni H. Nosirova katta mahorat bilan talqin etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Immanuil Kant (1724-1804 yy)** - nemis mumtoz falsafasining asoschisi bo‘lib, falsafiy fikr taraqqiyotini yangi bosqichga ko‘targan mutafakkirdir.

Asarlari
========

Tanqidgacha davr: «Osmonning eng umumiy tarixi va nazariyasi», «Zilzila sabablari haqida», «Shamollar nazariyasi», «Fizik monadologiya», «Metafizik bilishning dastlabki prinsiplarini yangicha yoritish», «Go‘zallik va yuksaklik hissiyotlarini kuzatish» va boshq. 

Tanqidiy davr
-------------

«Sof aqlni tanqid», «Amaliy aqlni tanqid», «Mulohaza layoqatini tanqid», «Axloq metafizikasi asoslari», «Boqiy dunyo siri». 

Falsafiy qarashlari
-------------------

Kant nemis xalqi va nemis falsafasi tarixidagina emas, balki insoniyat va jahon madaniyati tarixida buyuk siymo hisoblanadi. Kant birinchi bo'lib bilish nazariyasini izchil va chuqur fikrlash asosida o‘rgandi. Bilish nazariyasining ontologik jihatdan asoslab berdi. Natijada falsafada o‘ziga xos inqilob qildi. Kant bilish masalalarini o‘ziga xos qonuniyat asosida davom etadigan inson faoliyati sifatida o‘rgandi. U bilishda bilayotgan subyektning o‘ziga xosligiga asosiy omil sifatida qaradi. Chunki bilish usullari, modellar va jarayonlarning belgilovchisi ham o‘sha bilayotgan shaxsdir.Kant bilish subyektining tizimini tahlil qilar ekan, unga XVIII asr faylasuflari singari yangilanishlarning sababinigina aniqlash nuqtayi nazaridan emas, balki haqiqiy, to‘g‘ri bilimlarning mohiyati nuqtayi nazaridan qaradi. U subyektning o‘zi ikki: empirik va transsendental daraja, qatlamdan iborat, deb ko‘rsatdi. Empirik qatlamga inson ruhiy holatining individual tomonini, transsendentalga umuman insonga tegishli, umumiy tushunchalarni kiritdi.

Adabiyotlar
-----------

G'arb falsafasi tarixi. Toshkent 2018
**Yorugʻlik difraksiyasi** - tor maʼnoda — yorugʻlikning noshaffof jismlar (ekranlar) chegaralarini aylanib oʻtish hodisasi (qarang Difraksiya); yorugʻlikning geometrik soya sohasiga oʻtishi (rasmga q.). Keng maʼnoda — toʻlqin optikasidan geometrik optikaga oʻtish chegaraviy sharoitlarida yorugʻlik toʻlqin xossalarining namoyon boʻlishi. Tuman tomchilarida yorugʻlikning sochilishi, optik sistemalar (mikroskop)da tasvirning shakllanishi va b. bunga misol boʻla oladi. Yo. d. yorugʻlik toʻlqin uzunligi X ga bogʻliq; u X,—"0 da yoʻqoladi. Qizil nur binafsha nurga nisbatan kuchliroq difraksiyalanadi. Bu hodisadan foydalanib, oq yorugʻlikni difraksiya spektriga ajratish mumkin. Yo. d.ningtaqribiy nazariyasini 1816-yilda O. Frenel yaratgan. Bu nazariyaga koʻra, Yo. d. ikkilamchi toʻlqinlar interferensiyasm natijasidir. Bu nazariyadan asboblar optikasida difraksion effektlarni hisoblashda keng foydalaniladi. Ekranlar sistemasi orqasidagi yoritilganlikni Frenel zonalari vositasida hisoblash usuli zonaviy plastinka Dumaloq ekran atrofida yorugʻlik nurlaridan hosil boʻlgan difraksion halqa. Frenel zonalari usuli difraksiya manzarasini faqat bir nechta zona tashkil qilgan holda samaralidir. Ushbu hollarni Frenel difraksiyasi yoki yigʻiluvchi nurlardagi difraksiya deyiladi. Agar S sirt zonaning kichik kismini tashkil qilsa yoki difraksiya uzokdan kuzatilsa (Fraungofer difraksiyasi), uni tushuntirish uchun muayyan nuqtaga yigʻiluvchi ikkilamchi toʻlqinlar fazalaridagi oʻzgarishlarni hisobga olish lozim. Yo. d.ning toʻliq nazariyasini 1882-yilda G. R. Kirxgof yaratgan. Yo. d. optika va fizikada katta ahamiyatga ega. Mas, u optik asboblar imkoniyatlari chegaralarini, mikroskoplar va teleskoplarning ajrata olish qobiliyatlarini, ochiq rezonatorlarning ayelligini va b.ni aniklashga imkon beradi. Lazerlarning yaratilishi Yo. d.ga oid yangi xrdisa va masalalarni yuzaga keltirdi. Bular jumlasiga qisman kogerent maydonlar difraksiyasi yoki nochizigʻiy optik muhitlardagi oʻzdifraksiya hodisasi va b. kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 39°55′14.899999999992″N 32°51′13.899999999989″E﻿ / ﻿39.92080555555555321°N 32.85386111111110807°E﻿ / 39.92080555555555321; 32.85386111111110807GO, Koordinatalari: 39°55′40.999999999988″N 32°50′47.599999999994″E﻿ / ﻿39.92805555555555230°N 32.84655555555555395°E﻿ / 39.92805555555555230; 32.84655555555555395GO{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page va Koordinatalari: 39°56′6.0000000000082″N 32°50′14.799999999997″E﻿ / ﻿39.935000000000002274°N 32.83744444444444355°E﻿ / 39.935000000000002274; 32.83744444444444355GO{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page
**Gazi Mustafo Kamol bulvari** Kizilay maydonini Anadolu maydoni bilan bog'laydigan yo'l bo'lib, Anqarada ko'plab avtobuslarning asosiy yo'nalishi hisoblanadi. GMK bulvari nomi bilan ham tanilgan. Bulvarda Anadolu agentligi Bosh boshqarmasi, Maltepe masjidi, Fuqarolik aviatsiyasi bosh boshqarmasi kabi binolar bor.

Manba
-----

1. ↑  „Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü İletişim".  shgm.gov.tr. 8 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 şubat 2021.
2. ↑  „Anadolu Ajansı İletişim".  Anadolu Ajansı. 19 eylül 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 şubat 2021.
**Bakanka** (*Bakan*, *Bekken*) — Rossiyaning Krasnodar oʻlkasidagi daryo. Neberjay daryosi bilan birgalikda u Adagum daryosining tarkibiy qismidir.

Daryo Verxnebakanskiy qishlogʻidan 8 km janubi-sharqda boshlanadi. Daryoning uzunligi 29 km, suv havzasi maydoni 179 km². Sayoz, ammo togʻlarda kuchli yomgʻirlardan soʻng u loyqa suvning notinch koʻchkisiga aylanadi. Daryodagi suv minerallashuvning ortishi bilan ajralib turadi.

Irmoqlari: Atakay, Barabashka, Chuqur boʻshliq, Toʻgʻri boʻshliq, Temryuchki, Chubukova boʻshligʻi.

Daryo nomi, ehtimol, bzybsning oʻziga xos nomidan kelib chiqqan. Keyinchalik „l" harfining yoʻqolishi bilan turkiy „Bolqon" soʻzidan kelib chiqqan boʻlishi ham mumkin.

Tabiiy ofatlar
--------------

Bir necha yilda bir marta, kuchli yomgʻirdan soʻng, daryoning oqimi juda kengayib, qirgʻoqlaridan sezilarli darajada toshib ketadi va Nijnebakanskaya qishlogʻining yaqin atrofdagi koʻchalari va uy xoʻjaliklarini suv bosadi.

Daryoning oxirgi yirik toshqini 2012-yil 7-iyulga oʻtar kechasi, Nijnebakanskaya qishlogʻiga oqib kelgan Bakanka daryosi beton koʻprikni qisman shikastlagan, bir nechta uylarni qisman vayron qilgan va qirgʻoq boʻylab joylashgan uy xoʻjaliklarini suv bosgan, keyin Neberjay daryosi bilan Adagumga qoʻshilib, Krimsk shahrini suv bosgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Баканка, сост. р. Адагум : [рус.] / textual.ru // Государственный водный реестр : [арх. 15 октября 2013] / Минприроды России. — 2009. — 29 марта.
2. ↑  В. Н. Ковешников*. Очерки по топонимике Кубани*. Краснодар: Мир Кубани, 2006 — 8 bet. ISBN 5-00-000578-3.
3. ↑  Откуда пришла вода в станицу Нижнебаканскую
4. ↑  „Спасатели МЧС попросили у волонтеров сапоги и респираторы".  Lenta.ru (10-iyul 2012-yil). Qaraldi: 11-iyul 2012-yil.
5. ↑  „Рассекая волны. Что на самом деле случилось с Крымском".

Havolalar
---------

* *Лотышев И. П.* География Кубани. Энциклопедический словарь. Майкоп, 2006.
**Sekst empirik** (Sextus Empiricus) (taxminan 200—250) — yunon faylasufi, shifokori, qad. klassik skeptitsizm vakili. Aleksandriya va Afinada yashagan. Pirrondan tortib Enesidemgacha boʻlgan yunon skeptiklarining fikrmulohazalarini toʻplagan va tizimga solgan, mantiqning dastlabki tarixchilaridan. "Matematiklarga qarshi" asarida S.E. grammatika, ritorika, geom. arifmetika, astronomiya, musiqa nazariyasini tanqid qiladi, shuningdek, ayrim mantiqiy, fizika va axloqqa oid taʼlimotlar, x.atto xudo tushunchasi va barcha liniy eʼtiqodlarga eʼtiroz bildiradi. U hayotda beparvo boʻlishni,. tabiiy ehtiyojlar, mayllar, mavjud tartib va udumlarga boʻysunishni targʻib qilgan. Uning fikricha, baxt — ruhiy xotirjamlik va muʼtadil xohishdan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bak tumani shimolda, Zazi Maidan tumani ostida pushti rangda ko'rsatilgan.
**Bak tumani** ( pushtucha: *باک ولسوالۍ* , forscha: ولسوالی باک ) Afgʻonistonning Xust viloyatining shimoliy qismida joylashgan. Janubda Tere Zayi tumani, g'arbda Sabari tumani, shimolda Zazi Maidan tumani va sharqda Pokistonning Shimoliy-gʻarbiy chegara viloyatii bilan chegaradosh. Afgʻoniston Milliy Statistika va Axborot Boshqarmasi (NSIA) maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda tumanning taxminiy aholisi 24 977 kishini tashkil qilgan.  Tuman markazi - Bak qishlog'i janubiy qismida Tere Zayi tumani bilan chegarada joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Afg'oniston tumanlari

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Estimated Population of Afghanistan 2020-21" (PDF). *National Statistics and Information Authority (NSIA)*.  www.nsia.gov.af. 3-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-mart 2021-yil.

Havolalar
---------

* AIMS tuman xaritasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-06-15). Archived
* Bak tumanidagi uchrashuv [6 tadan 1-rasm ][*sayt ishlamaydi*] (Mudofaa vizual axborotni tarqatish xizmati, 2013 yil 8 yanvar)
*
**Burmalangan oblast** — geosinklinal mintaqa rivojlanishining yagonaligi va bir vaqtda burma hosil boʻlishi bilan ajralib turadigan bir qismi. Yer poʻsti harakatdagi zonalari — geosinklinal mintaqalari rivojlanishidagi qonuniy bosqich. Tektonik jarayonlarning rivojlanishi intensivligi bir xil emasligi sababli Burmalangan oblast baʼzi bir davrlar — burmalanish davrlari bilan bogʻliq. Masalan, paleozoy davrining boshidan boshlab kaledon Burmalangan oblast (asosiy burma hosil boʻlishi ordovik, silur va devon davri birinchi yarmida boʻlgan), gersin Burmalangan oblast (paleozoy oxirida), mezozoy yoki kimmeriy Burmalangan oblast (yura va boʻr davri boshlanishida) farq qilinadi. Tokembriyda ham bir kancha Burmalangan oblast hosil boʻlgan. Burmalangan oblast da burmalardan tashqari tektonik qoplamlar bor, togʻ jinslari regional metamorfizmga uchragan, kuchli magmatik jarayonlar sodir boʻlgan. Burmalangan oblast ning maʼlum bir kismi platformalarning choʻkindi qoplami burmalanishidan yoki geosinklinal oblastning chekkalarida, shuningdek platforma ichkarisidagi burmalangan zonalar — avlakogenlarda (Donbass) tarkib topali. Oʻzbekistonda tokembriy, kaledon, gersin va kimmeriy Burmalangan oblast mavjud.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bak tumani shimolda, Zazi Maydan tumani ostida pushti rangda ko'rsatilgan.
**Bak tumani** ( pushtucha: *باک ولسوالۍ* , forscha: ولسوالی باک ) Afgʻonistonning Xost viloyatining shimoliy qismida joylashgan. Janubda Tere Zayi tumani, g'arbda Sabari tumani, shimolda Zazi Maydan tumani va sharqda Pokistonning Khyber Pakhtunkhwa bilan chegaradosh. Afgʻoniston Milliy Statistika va Axborot Boshqarmasi (NSIA) maʼlumotlariga koʻra, 2020 yilda tumanning taxminiy aholisi 24 977 kishini tashkil qilgan.  Tuman markazi - Bäk qishlog'i janubiy qismida Tere Zayi tumani bilan chegarada joylashgan.

Qo'shimcha manbalar
-------------------

* Afg'oniston tumanlari

Manbalar
--------

* AIMS tuman xaritasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-06-15). Archived
* Bak tumanidagi uchrashuv [6 tadan 1-rasm ][*sayt ishlamaydi*] (Mudofaa vizual axborotni tarqatish xizmati, 2013 yil 8 yanvar)
* khost, Bak district (Chenargi) YouTubeda (30 soniyalik , 2021-yil 3-fevral)

1. ↑  „Estimated Population of Afghanistan 2020-21" (PDF). *National Statistics and Information Authority (NSIA)*.  www.nsia.gov.af. 3-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-mart 2021-yil.
**Aʼmaq Buxoriy** (taxallusi; asl ismi Abu Najib Shahobiddin) (? – Buxoro – 1148) – shoir. Buxoro va Samarqandda tahsil koʻrgan. Qoraxoniylar saroyida xizmat qilgan. Arab va fors tillarida ijod etgan. Amir ush-shuaro (shoirlar amiri) unvo-niga sazovor boʻlgan. She’rlar devoni saqlanmagan. 37 qasidasidan parchalar va 7 ruboiysi turli majmua va tazkiralar orqali yetib kelgan. Qasidalarida Adib Sobir Termiziy va Mas’ud Sa’d Sal-mon ijodiga yuqori baho bergan. Aʼmaq Buxoriy marsiya ustasi boʻlgan. Oʻzining "Yusuf va Zulayho" dostonini 2 vaznda oʻqiladigan qilib yozgan.U 1148-yili Buxoroda vafot etgan.

Asarlari
--------

```
"Yusuf va Zulayho"
```

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  OʻzME. T.1. – B. 545.
**Ijtimoiy yordam** - davlat va jamiyatning qariligi, sogʻligʻi, ijtimoiy ahvoli, tirikchilik uchun vosi-talar bilan yetarli taʼminlanmagani tufayli yordamga muhtoj fuqarolar toʻgʻrisida gʻamxoʻrligi. I. yo. (ijtimoiy himoya, ijtimoiy taʼminot) pensiyalar, nafaqalar toʻlash, kam taʼminlangan oilalarga moddiy yordam koʻrsatish, 16 yoshgacha farzandi boʻlgan kam taʼminlangan oilalarga oylik nafaqa toʻlash, bemorlar va keksalarga xizmat koʻrsa-tish, bolalarga gʻamxoʻrlik qilish koʻri-nishida amalga oshiriladi. Mehnatga layoqatsizlarni moddiy taʼminlashning qatiy kafolatli tizimi ijtimoiy sugʻurta deb ataladi (qarang Ijtimoiy himoya, Ijtimoiy taʼminot).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ikki haqiqat nazariyasi** -falsafa va ilohiyotni haqiqatni bilish hamda xudoga yaqinlashishning ikki mustaqil yoʻli deb talqin etuvchi taʼlimot. U oʻrta asr madaniyatiga aristotelizmning kirib kelishi bilan bogʻliq. I. h. n. Sharq falsafasi tarixida uzoq evolyusion yoʻlni bosib oʻtgan. Oʻrta osiyolik mutafakkirlar Forobiy, Ibn Sino, Beruniy va boshqalar I. h. n.ga dastlab yaqinlashganlar. I. h. n. 12—14-asrlarda keng rivojlanib, Ibn Rushd falsafasida takomilga yetgan. Ibn Rushd qarashlariga koʻra, falsafa atrofdagi olamni aql-idrok bilan bilish orqali insonni hakiqatga olib boradi. I.h.n. lotin averroizmida (Si-ger Brabantskiy, Paduya maktabi va b.) aniq taʼriflab berilgan. Aristotel gʻoyalarini averroistik talqin qilish xristian aqidalariga zid boʻlgan va u cherkov tomonidan qoralangan. I. h. n. falsafa tarixida ratsionalizmning rivojlanishiga turtki bergan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ijtimoiy xatchoʻplar** ― Internet foydalanuvchilar veb-resurslarning xatchoʻplarini (manzillarini) almashish, yaratish, qidirish va boshqarishi mumkin boʻlgan veb-xizmatdir. Ijtimoiy xatchoʻplar resurslari brauzerda xatchoʻplar gʻoyasining bir turi boʻlib, u foydalanuvchini keyinchalik tashrif buyurmoqchi boʻlgan sahifalarga havolalarni saqlab qolishga xizmat qiladi. Bunday xatchoʻplardan farqli oʻlaroq, ijtimoiy xatchoʻplar mijozning mashinasidagi qattiq diskida emas, balki internetdagi serverda saqlanadi va foydalanuvchi internetga ulangan har qanday kompyuterdan oʻz xatchoʻplariga kirishlari mumkin.

Bu veb-2.0 texnologiyasining yana bir mohiyatidir va ijtimoiy xatchoʻplarning mashhurligi oshib bormoqda. IIjtimoiy xatchoʻplar veb-kataloglar bilan taqqoslanishi mumkin, ammo ulardan farqli oʻlaroq, ijtimoiy xatchoʻplarda saytlarning manzillari va alohida Internet sahifalari foydalanuvchilar tomonidan qoʻshiladi va tasniflanadi.

Xatchoʻplardan tashqari, saytlardagi barcha tirnoq va matnlarni saqlash va tashkil qilish imkonini beruvchi xizmatlar ham mavjud. Bundan tashqari, koʻplab xizmatlar saytlardan sahifalar nusxalarini saqlashga imkon beradi.

* xatchoʻplarni saqlash masalasini hal qilish, masalan, operatsion tizimni qayta oʻrnatish yoki brauzerni oʻzgartirish;
* turli brauzerlarda xatchoʻplarni sinxronlashtirish masalasini hal qilish;
* Internetga ulangan har qanday kompyuterdan xatchoʻplaringizga kirish;
* boshqa foydalanuvchilar tomonidan tanlangan xatchoʻplarga kirish imkoniyati;
* toifalar, papkalar yoki teglar yordamida xatchoʻplarni tartibga solish;
* manfaatlarga koʻra guruhlarga (klublarga) birlashish;
* doʻstlaringiz va tanishlaringiz bilan sevimli saytlaringizga yoki alohida veb-sahifalarga havolalarni almashish imkoniyati.

Ijtimoiy xatchoʻplar saytlarni targʻib qilish va trafikni olish uchun ham ishlatiladi. Sizning saytingizga rus tilida soʻzlashadigan va ingliz tilida soʻzlashadigan xatchoʻplar xizmatlari uchun havolalar qoʻshadigan maxsus xizmatlar mavjud.

Yana qarang
-----------

* Bulutli saqlash

Havolalar
---------

* *Сергей и Марина Бондаренко.* „Социальные закладки рунета — обзор сервисов". *3DNews* (11-noyabr 2009-yil). Qaraldi: 18-aprel 2014-yil.



* Где хранить интернет-закладки, чтобы они всегда были под рукой // lifetweak.ru, 14.08.2008
**Galogen jinslar** - xemogen choʻkindi jinslar. Arid iqdimda quriyotgan dengiz havzalarida, lagunalarda va shoʻr suvli koʻllarda toʻyingan eritmalardan galogenez jarayonida kristallanadi. Tabiatda keng tarqalgan choʻkindi jinslarning asosiylaridan hisoblanadi. G. j.ga galitdan tashkil topgan galitli, silvinli hamda karnallitli (karnallit, galit), gipsli (gips), astraxanitli (astraxanit, galit), sodali (tabiiy soda, mirabilit), koʻp mineralli (lanbeynit, kainit, kizerit, silvin, galit, poligalit) jinslar va b. kiradi. G. j. tashqi muhit (ayniqsa, suv) taʼsiridan tez parchalanib eriydi. Perm davrining choʻkindi jinslari tarkibida koʻp uchraydi. G. j. oziq-ovqat, kimyo sanoati va qishloq xoʻjaligida ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Juvonmard Alixon**, Juvonmard sulton, Muiniddin Javonmardali sulton bin Abu Saidxon (?—1578.6.10) — Samarqand hokimi (1572—78). Shayboniylardan. Koʻnkunchixonning nabirasi. Xorazmdagi oʻzaro ichki nizolardan foydalanib Movarounnaxrdagi shayboniylardan Ubaydullaxon, Baroqxon (Navroʻz Ahmadxon) va Hisor sultonlari bilan birgalikda 1532/33 yillarda Xorazmga qilingan yurishda qatnashgan. Baroqxon davrida akasi Gadoyxon bilan Fargʻonada hokim boʻlgan, soʻngra ular Abdullaxon 11 bilan ittifoq boʻlib Baroqxon vafotidan soʻng Samarqandni egallagan Boboxondan shaharni tortib olishadi (1557). Samarqand J. A.ning akasi Sulton Saʼidga topshiriladi (1557—72). Uning vafotidan soʻng J. A. taxtga oʻtiradi. J. A. Abdullaxonning Toshkent va Turkiston xonlari Boboxon va Darveshxonlarta qarshi kurashida faol ishtirok etgan, jumladan qoʻshinning oʻng qanotiga oʻgʻillari Abulxayr sulton va Muzaffar sultonlar bilan birga bosh boʻlgan. 1578 y. bahorida ota-bolalar oʻrtasida nizo chiqadi. Abdullaxon 2 oylik qamaldan soʻng (12 aprel—13 iyun) shaharni egallaydi. J. A. oila aʼzolari bilan Navqo qalʼasiga qamalgan. 1578 y. 6 oktabrda Abulxayr sulton Abdullaxonning inisi Ibodulla sulton oʻrdugohida oʻldirilgach, Hofiz Tanish Buxoriypint yozishicha, "qutli hukmga muvofiq Eshimbiy jaloir Navqoga bostirib kirib... Juvonmard(xon)ni ikki bolasi bilan (birga) nobud qildi..." ("Abdullanoma", 1-j. 314 b.). J. A. Samarqand obodonchiligiga katta eʼtibor bergan, jumladan uni katta hammom soldirgani (1574) maʼlum. J. A. sheʼriyatga ixlosmand boʻlib, oʻzi ham sheʼrlar yozgan. "Tazkirat ush-shuaro" muallifi Mutribiy uning saroyida (70-yillar) xizmat qilgan. Joʻybor xojalaritszm Muhammad Islom uning piri boʻlib, J. A. u bilan xat yozishib turgan.

Adabiyot
--------

* Hasanxoja Nisoriy, Muzakkiri ahbob, T. 1993; Hofi z Tanish alBuxoriy, Abdullanoma, 1-kitob, T. 1999; Ahmedov B. A. Istorikogeograficheskaya literatura Sredney Azii XVI—XVIII vv, T. 1985.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Faksimil aloqa**, fototelegraf — yassi qoʻzgʻalmas tasvirlar (jadvallar, rasmlar va harfliraqamli matnlar) ni uzoq masofaga uzatish va qabul punktida paydo qilish; elektr aloqaning bir turi. Telefaf aloqa tarkibiga kiritiladi. Simlar orqali yuboriladigan elektr signallar va radiosignallar yordamida amalga oshiriladi. Fototelegrammalarni joylarga uzatishda, meteorologik styalar orasida gidrometeorologiya xaritalarini almashinishda va boshqa hollarda Faksimil aloqa vositalaridan foydalaniladi.

Qoʻzgʻalmas tasvirni uzok, masofaga uzatish gʻoyasini italyan fizigi J. Kazelli 1855-yilda amalga oshirdi. 20-asr 20-yillarida fotoeffekt hodisasi, elektron lampalar, elektr tebranishlari kuchaytirgichlari paydo boʻlganidan soʻng Faksimil aloqa rivojlana boshladi. Dastlab Faksimil aloqa orqali faqat fototelegrammalar uzatilgan va fototelegraf aloqa deb atalgan. 50—60-yillardan boshlab xaritagrafiya materiallari va gaz. saxifalari ham uzatila boshladi. Telefoniya va telegrafiya boʻyicha xalqaro maslahatlashuv qoʻmitasi (MKKTT) ning tavsiyasiga koʻra, 1953-yilda umumiyroq nom bn, yaʼni Faksimil aloqa deb atala boshladi.

Faksimil aloqa faksimil apparat yordamida amalga oshiriladi. Bu apparat mexanik, yorugʻlikoptika va elektron qurilmalar majmuidan iborat. U uzatuvchi, qabul qiluvchi va qabul qiluvchiuzatuvchi turlarga boʻlinadi. Uning yordamida yassi qoʻzgʻalmas obyektlar (originallar) elektr aloqa liniyalari orqali uzatiladi va obyektning nusxasi (faksimil) tarzida qabul qilinadi.

Faksimil aloqada bajariladigan amallar: faksimil apparat uzatkichida uzatish obyekti (original) sirtini muayyan alomatlari (mas, optik zichligi) boʻyicha bir xil boʻlgan kichikkichik yuzachalarga boʻlib chiqish; shu yuzachalar tasvirini elektr impuls lariga aylantirish; shu impulyelarni aloqa liniyasi boʻyicha uzatish; qabul qilgichda bu impulyelarni tasvirga aylantirish va qayd qilish. Uzatiladigan obyekt (rayem, matn va boshqalar) ning nusxasi (faksimil) shu tariqa hosil qilinadi. Tasvir nusxasi fotoqogʻoz, fotoplyonka, elektrografik, elektrokimyoviy, elektrotermik qogʻoz yoki oddiy yozuv qogʻoziga, ferromagnit material va boshqalarga qayd qilinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ayasofiya yunon pravoslav cherkovi** (inglizcha: *St Sophia Greek Orthodox Church*), toʻliq nomi — **Ayasofiya va uning uchta qizi** **ibodatxonasi** (inglizcha: *St Sophia and Her Three Daughters Church*) — Konstantinopol pravoslav cherkovining ibodatxonasi, Avstraliyaning Sidneyida, Sarri-Xills mavzesida Burk-strit 411a uyda joylashgan, (ilgari u yerda kongregatsionalistlar cherkovi va maktabi joylashgan). 1999-yil 2-apreldan boshlab Yangi Janubiy Uelsning madaniy merosi reestrida turadi.

Tarixi
------

Cherkov binosi 1880-yilda Uilyam Boulz loyihasiga koʻra ishlab chiqilgan. Bundan oldin, cherkov oʻrnida 1855-yilda ingliz ishlab chiqarishining yigʻib-ajratiladigan konstruksiyalaridan foydalangan holda qurilgan yana bir ibodatxona boʻlgan; yangi ibodatxona ochilganidan soʻng, eski ibodatxonaning elementlari Styuart Stritga, Peddingtonga koʻchirildi.

1933-yilga kelib, tashrif buyuruvchilarning kamayishi va mablagʻ yetishmasligi tufayli ibodatxonada ibodatlar deyarli kam boʻlib, xayr-ehsonlar „bir-ikki shilling" bilan cheklangan. Oʻsha oʻn yillikda maktab zalida ishsizlarga bepul ovqat beradigan oshxona tashkil etildi: 1932-yildan 1935-yilgacha 20 mingga yaqin bunday porsiyalar berilgan.

Cherkov 1930-yillarning oxirida yopilgan, keyinroq 1980-yillarda Avstraliyadagi Konstantinopol pravoslav cherkovi binoni kongregatsionalistlardan sotib olgan. Muqaddaslashtirish marosimidan soʻng, ibodatxona Ayasofiya va uning uchta qizi Vera, Nadejda, Lyubov deb nomlandi. 1888-yilda ibodatxonaga oʻrnatilgan cherkov organi 1980-yillarda Galston cherkoviga koʻchirilgan, u hozirda tegishli Yangi Janubiy Uelsning madaniy merosi reestrida madaniy merosning alohida elementi sifatida roʻyxatga olingan. 1999-yil 2-apreldan beri Burk-Stritdagi 382-sonli kongregatsionalistlar cherkovi va maktabi binosi ham shu yerda joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Yangi Janubiy Uelsdagi Yunon pravoslav cherkovining maʼbadlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  „Bourke Street Congregational Church & School (Former)" (en). Qaraldi: 13-oktabr 2018-yil.
2. ↑   *Bourke-street Congregational Church*. .
3. 1 2   *Fight For Church That Has Made History*. .
4. ↑   *CUT HIS OWN STIPEND* (The Daily Telegraph nashri). Национальная библиотека Австралии. 3 1935. pp. 14.. "16"
5. 1 2  „Galston Uniting Church" (en).  Organ Music Society of Sydney. Qaraldi: 24-oktabr 2018-yil.
6. ↑  „St Sophia, Taylor Square, NSW" (en).  Австралийская архиепископия Греческой православной церкви. 24-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-oktabr 2018-yil.
7. ↑  {{veb manbasi|url= Organ from Bourke Street Congregational Church (former)

Adabiyotlar
-----------

* G. Healy, F. Pollen*. 'Darlinghurst' in The Book of Sydney Suburbs*, 1988.