Fayl:Mullah Omar (page 6 crop).jpgMuhammad Umar
Tugʻilgan sanasi aniq emas. Pashtun millati boʻyicha Gilzaylar qabilasining Hotaki urugʻiga [7] tegishli edi. Taxminlarga koʻra, u Uruzgan viloyatidagi Singesar qishlogʻida tugʻilgan [2] (yoki Qandahor atrofidagi Nodex shahrida [3]), kambagʻal dehqonlar oilasida tugʻilgan. Mahalliy madrasada faqat boshlangʻich musulmon taʼlimini olgan, otasi vafotidan keyin u qishloq mullasi boʻlib xizmat qilgan.

70-yillarning oʻrtalarida Muhammad Umar Pokistonga ikki haftalik tashrif buyurdi [8], u yerda Peshovar yaqinidagi Hakkaniya madrasasida Islom ilohiyotini oʻrgangan [8] (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Kvetta shahridagi diniy maktabda [ 9]). 1979-yildan boshlab u Sovet qoʻshinlari va Kobuldagi rejimga qarshi urush boshlanishida faol ishtirok etdi: mujohidlar otryadlariga qoʻshildi. U haqida mustaqil dala qoʻmondoni sifatida maʼlumot yoʻq. Baʼzi xabarlarga koʻra, u Islomiy partiyaning jangari birlashmalari Harakat-i Inkilab-i Islami Nabi Muhammadiy [9] [10] qoʻmondonining oʻrinbosari sifatida ishlagan, boshqalarga koʻra u dala qoʻmondoni Yunus Xalesning otryadida boʻlgan [2]. ]; uning IOA Burhonuddin Rabboniy qurolli guruhi tarafdorlari orasida ekanligi haqida maʼlumot bor [7]. Uning toʻrtta jarohati haqida maʼlum boʻlgan [3], janglarda u bir koʻzidan mahrum boʻlgan. Versiyalardan biriga koʻra, bu yarani olgan mulla Umar pichoq bilan koʻzning qoldiqlarini kesib, koʻz qovogʻini tikib qoʻygan [7]. Ehtimol, koʻz Peshovardagi kasalxonalardan birida olib tashlangan [7].

1989-yilda Sovet qoʻshinlari chiqarilgandan keyin mulla Umar oʻzi tashkil etgan masjidning imomi boʻldi [7] Qandahorning gʻarbiy qismida Mayvand tumanidagi Sangsar [7] qishlogʻida [8].

1996-yildan 2001-yilgacha Afgʻoniston rahbari (Islom amirligi davrida). Muhammad Umar oʻz hukmronligi davrida Qandahordagi qarorgohini deyarli tark etmadi, bu yillar davomida Afgʻonistonning norasmiy poytaxtiga aylandi; Kobulda u atigi toʻrt marta paydo boʻlgan [2].

11-sentabrdan keyin NATOning Afgʻonistondagi harbiy ekspansiyasi natijasida Tolibon hukumati agʻdarildi va mulla Umar yashirinib qoldi. Uch oy davomida harbiy ekspertlar, siyosatchilar va ommaviy axborot vositalari Afgʻoniston rahbari qayerda va qanday qilib gʻoyib boʻlganligi toʻgʻrisida turli xil versiyalarni bayon etdilar, 2002-yil yanvar oyida Pokistonda Newsweek muxbirlari sobiq haydovchi mulla Kari Saheb bilan suhbatlashishga muvaffaq boʻldilar, u Tolibon rahbari qanday qochib ketganini aytdi.. Sahebning soʻzlariga koʻra, oxirgi kungacha Omar Qandahorni tark etishdan bosh tortgan va faqat amerika boʻlinmalari shaharga kirish arafasida xavfsizroq joyga oʻtishga rozi boʻlgan. Sobiq haydovchining soʻzlariga koʻra, mulla rikshavda turar joydan chiqib ketgan, keyin oddiy shahar yuk mashinasiga oʻtib, nomaʼlum tomonga gʻoyib boʻlgan. Shundan soʻng, aftidan, u bir necha kun davomida er ostida boʻlib, turli shaharlardagi turli uylarning podvallari boʻylab harakatlanib, oʻziga sodiq odamlar bilan panoh topguniga qadar [11], ehtimol ular mullani chet elga sayohat qilishiga yordam bergan.

Amerika razvedkasiga koʻra, u Kvetta shahrida yashiringan [12] [13]. Uning qoʻlga olinishiga yordam beradigan maʼlumot uchun Qoʻshma Shtatlar 10 million dollar toʻlashga vaʼda bergan [12].

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |