recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**"Yeyishga nonlari boʻlmasa, shirin kulcha yesinlar!"** (fransuzcha: *«Qu’ils mangent de la brioche* „brioches yesinlar") — monarxlarning xalq muammolaridan uzoqlashib ketganligini anglatuvchi fransuzcha ramziy ibora. Bu ibora Mariya Antuanettaga tegishli, ammo uni birinchi marta Jean-Jacques Rousseau oʻz nutqida qoʻllagan degan taxminlar ham mavjud.

Iboraning paydo boʻlish tarixi
------------------------------

Ushbu ibora birinchi marta Jean-Jacques Rousseau tomonidan (1766-1770) tilga olingan. Biroq, u hozirgi davrda tushuniladigan maʼnodan biroz yiroq boʻlgan. Russeauning soʻzlariga koʻra, bu iborani yosh fransuz malikasi aytgan, keyinchalik mashhur mish-mishlar va koʻplab tarixchilar yozuvlaridan bu malika Mari-Antuanetta (1755-1793) ekanligi maʼlum boʻlgan.

> 
> >  Non topish uchun nima qilish kerak?
> > Men hech qachon o'zim non sotib olishga jur'at etolmasdim. Amaldor odam belida qilich bilan non sotib olishga borishi aqlga sig'maydi. Esimda, bir malika bu masalaga antiqa yechim topgandi: unga dehqonlarda yeyishga non qolmaganligini aytishganida u "nonlari bo'lmasa, shirin kulcha yeyishsin" deb javob bergandi. Bu gapdan keyin men ham shirin kulcha sotib olishni boshladim. Ammo, shirin kulcha topish non topishdan qiyinroq. Kulcha olish uchun uydan chiqib ketganimdan so'ng, men butun shaharni aylanib chiqdim, bitta kulchani topguncha kamida o'ttizta qandolat do'konidan o'tdim.
> > 
> > 
> >  – Jean Jacques Russeau
> > 
> > 
> 
> 

Fransuzcha shirin kulcha natyurmort tasviri
 Mariya Antuanetta Vige-Lebrun portretlaridan birida
Baʼzi manbalar iqtibos muallifligini boshqa fransuz qirolichasi — Maria Theresia bilan bogʻlaydi, u buni Louis XVIning rafiqasidan yuz yil oldin aytgan deb taxmin qilinadi. Xususan, Provans grafi bu haqda oʻz xotiralarida ham aytib oʻtgan. 18-asrning boshqa memuaristlari bu iborani ilk mualliflari sifatida Louis XV ning qizlarini koʻrsatishadi.

Xitoy tarixida shunga oʻxshash afsona bor: „Szin Kitobi" (易經) da yozilishicha, Szin sulolasi imperatori Huìdìga mamlakatdagi tartibsizliklar tufayli xalq guruchsiz qolgani va ochlikdan oʻlishayotganini xabar qilishadi. Imperator esa, bunga javoban: Guruchlari yoʻq boʻlsa, goʻshtli qiyma yeyishsa boʻlmaydimi?" deb javob beradi.

Havolalar
---------

1. ↑  Фрэзер А.*. Мария-Антуанетта. Жизненный путь*. М.: Хранитель, 2007 — 182—183 bet.
2. ↑  „晉書/卷004 — 维基文库，自由的图书馆" (zh). *zh.wikisource.org*. 25-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2021-yil.
**Akkavi** (arabcha: , ‎ ivritcha: *עכואית* ‎ shuningdek, **Akavi**, **Akaviye**) — Isroilning Akre shahridan kelib chiqqan oq tuzlangan pishloq.

Etimologiyasi
-------------

Akkavi pishlogʻi Falastinning Akka shahri, hozirgi Akko sharafiga nomlangan. Akkavi arabchada „Akkadan" degan maʼnoni anglatadi. Hozirgi vaqtda bu pishloqning katta qismi ushbu hududda ishlab chiqariladi, u yerdan arab bozorlariga chiqadi.

Ishlab chiqarish va saqlash
---------------------------

Akkavi, odatda, xom yoki pasterizatsiyalanmagan sigir sutidan tayyorlanadi, lekin echki yoki qoʻy sutidan ham tayyorlanishi mumkin. Bu pishloq, asosan, Yaqin Sharqda, xususan Isroil, Falastin, Livan, Iordaniya, Suriya, Misr va Kiprda ishlab chiqariladi. Bu hududlarda odamlar, odatda, tushlik va kechki ovqat paytida uni yumshoq obinon bilan isteʼmol qiladilar. Akkavi qoʻlda kvadrat drenaj halqalariga solinib, keyin ikki kun davomida tuzli zardobda saqlanadi.

Tuzilishi va taʼmi
------------------

Rangi oq, silliq tuzilishga va sal shoʻr taʼmga ega. Tarkibidagi sut turiga qarab oʻzgarishi mumkin. Sigir suti yogʻliroq boʻladi, undan pishloq yogʻliroq chiqadi. U, odatda, oshxona pishlogʻi sifatida ishlatiladi, oʻzini yoki meva bilan qoʻshib yeyiladi.

Tuzilishini motsarella, feta yoki mizitra bilan solishtirish mumkin, chunki u osonlikcha erimaydi. Akkavi bir yilgacha saqlanishi mumkin. Tuzilishi va taʼmi uning oʻziga xos tvorogdan bijgʻitilishi natijasidir. Akkay pishloqqa aylanganda, u, odatda, oddiy tvorogli pishloqdan, masalan, Suriya pishlogʻidan koʻra uzoqroq saqlanadi.

Tarixi
------

Yaqin Sharqda akkavi ishlab chiqarish, koʻpincha, muammo boʻlib kelgan. Livandagi fuqarolar urushi davrida sut beruvchi hayvonlar oʻldirilgan va mamlakat Sharqiy Yevropadan akkavi import qilishga majbur boʻlgan. 2011-yilda akkavi pishlogʻini ishlab chiqaruvchilar Qibris, Livan va Suriya hududlarida joylashgan edi.

Yana qarang
-----------

* Motsarella
* Feta
* Arab pishlogʻi

Manbalar
--------

1. ↑  „Ackawi - Cheese.com" (en). *cheese.com*. 13-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
2. 1 2  A. Y. Tamime, R. K. Robinson*. Feta and Related Cheeses*. Elsevier Science, 1991-01-15. ISBN 978-1-85573-278-0.
3. 1 2  „Сыр Аккави, описание и характеристики, история и способ приготовления" (ru). *Все про сыр*. 1-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
4. ↑  „Akkawi | Local Cheese From Acre". *www.tasteatlas.com*. 7-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
**Sodiq Nurimbetov** (1900, Kegeyli tumani — 1972, Nukus) — Qoraqalpogiston xalq shoiri (1942), Oʻzbekiston xalq hofizi (1957). Mahalliy maktabda, madrasada oʻqigan. Oʻtgan asrning 20-yillari oʻrtalarida shoir sifatida shuhrat qozongan. Qoraqalpoq hajviyasini, xususan masal janrini rivojlantirishda N.ning xizmatlari katta. Bolalar uchun ham koʻplab sheʼrlar yaratgan. "Bizning Vatan" (1940), "Xalq yengilmaydi" (1942), "Olgʻa, botirlar" (1944), "Tulkicha" (1956), "Farhol" (1958, 1974), "Pillakor Janil" (1961), "Yangi davr ohanglari" (1962), "Ogʻa-inilar" (1968) kabi sheʼr va dostonlar toʻplamlari nashr etilgan. Uning "Bax-tiyor" (1950), "Dengizda" (1957-58), "Pillakor Janil" (1961), "Zarimbetning hayajoni" (1958) dostonlari ularda tilga olingan ijtimoiy masalalarning dolzarbligi bilan ajralib turadi.

"Berdaq" (1950) va "Ogʻa-inilar" (1968) dostonlari oʻtmishni badiiy talqin qidishga bagishlangan. Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1971).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Leonid Romanovich Kyzlasov** (1924-yil 24 mart-2007-yil 24-iyul) - Sovet va rus arxeolog-sharqshunosi, Sibir, Markaziy va Markaziy Osiyo tarixi va etnografiyasi boʻyicha mutaxassis.

Tarix fanlari doktori (15.04.1967), professor (18.07.1969), Moskva davlat universitetining xizmat koʻrsatgan professori. SSSR Davlat mukofoti laureati (1985) va Moskva davlat universiteti Lomonosov mukofoti, I daraja (1982). Finno-ugorlar jamiyati (Xelsinki, 1983) va Germaniya Arxeologiya Instituti (Berlin, 1984) aʼzosi. 
Asosiy ilmiy yutuqlar: qadimiy narsalarni etnik identifikatsiyalash usullarini yaratish (Sibir etnik arxeologiyasi), Janubiy Sibirning qadimgi va oʻrta asr shahar tsivilizatsiyasining kashf etilishi, Uygʻur xoqonliging qadimiy asarlari, Yenisey runik yozuvining yozilishi, tamgʻalar nazariyasining yaratilishi, xakaslarning oʻrta asrlar sanʻatining oʻrganilishi, Sibirda shimoliy manixeyizmning kashf etilishi.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Kyzlasov L. R. Drevnyaya Tuva / L. R. Kyzlasov. — M.: Izd-vo MGU, 1979. — 208 s.
* Kyzlasov L. R. Leont'yev N. V. Narodnyye risunki khakasov / L. R. Kyzlasov, N. V. Leont'yev. — M.: Nauka, 1980. — 176 s.
* Kyzlasov L. R. Gorodskaya tsivilizatsiya Sredinnoy i Severnoy Azii / L. R. Kyzlasov. — M.: Vostochnaya literatura, 2006. — 360 s. — ISBN 5-02-018532-9. (superobl.)
* Istoriya Yuzhnoy Sibiri v sredniye veka (1984), Drevneyshaya Khakasiya. M.: Izd-vo Moskovskogo universiteta. 1986. 294 s.
* O datirovke pamyatnikov yeniseyskoy pis'mennosti // Sovetskaya arkheologiya. 1965. № 3. S. 38—49.
* O naznachenii drevnetyurkskikh kamennykh izvayaniy, izobrazhayushchikh lyudey // Sovetskaya arkheologiya. 1964. № 2. S. 27—39.
**Ende** ― Indoneziyadagi Bima-Sumban xalqi boʻlib, asosan markaziy Flores orolining sharqida yashaydi. 2000-yildagi hisob-kitoblarga koʻra, ularning umumiy soni 850 ming nafar aholini tashkil qiladi. Ngada, Lio va Sikka xalqlariga yaqin. Muloqot tili Ende tili boʻlib, u ikki dialektga ega. Xalq vakillarining aksariyati nasroniylikni tan olishadi, ammo baʼzi aholi anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qiladi.

Ende — Floresning tub aholisi. Oʻrta asrlarda, baʼzi olimlarning fikriga koʻra, ular Majapahit imperiyasi taʼsirida boʻlgan.

Asosiy kasbi va hayot tarzi
---------------------------

Endrning asosiy mashgʻuloti dehqonchilikdir, xususan, makkajoʻxori, yams, sholi shu tarzda yetishtiriladi. Baʼzi joylarda sunʼiy sugʻorish qoʻllaniladi. Qishloq xoʻjaligida ishlatiladigan asosiy asboblar ketmon, qazish tayoqchasi va pichoq kesgichdir. Chorvachilik sohasida buyvollar, parrandalar, otlar va choʻchqalar boqishadi, qirgʻoq yaqinida baliqchilik ham rivojlangan. Bundan tashqari, ende toʻquv va otkhodnichestvo bilan shugʻullanadi. Oʻsimlik taomlari asosan isteʼmol qilinadi, lekin bayramlarda goʻsht ham isteʼmol qilinadi. Ende kiyimlari — koʻylak yoki koʻylay bilan birga kain.

Turar joy
---------

Ende aholi punktlari qancha vaqt oldin paydo boʻlganiga qarab, ular chuqurliklarda va togʻ yonbagʻirlarida (eski qishloqlar) yoki qirgʻoq vodiylarida joylashgan. Ende qishloq jamoasiga ega. Koʻpincha endega yaqin joylashgan anʼanaviy aholi punktlari markazda ibodatxonalar va megalit ziyoratgohlari joylashgan. Yerga tushadigan baland tomli uzun qoziqli uy anʼanaviy Ende uyidir.

Nikoh
-----

Ende oilalar kichik, koʻpxotinlilik taqiqlangan. Agar ota-onadan kamida bittasi shunday boʻlsa, bola xalq vakili hisoblanadi. Kelinning narxi toʻlangandan soʻng, nikoh virilokal boʻladi. Ende qarindoshlar oʻrtasidagi nikohga ijobiy munosabatda boʻlishadi.

Ende oʻz ajdodlarini hurmat qiladilar, uni kultga aylantiradilar. Dehqonchilik kulti ham mavjud.

Adabiyotlar
-----------

* Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.

Manbalar
--------

1. ↑
**Sodalit** — sinchli alyumosilikatlar kichik sinfiga mansub mineral. Na8[AlSiO4J6CL2. Kimyoviy tarkibi Na2O25%, A12O331%, SiO2—37%, S1— 7%. Kub singoniyada kristallanadi. Donador agregatlar hosil qiladi, nefelin kristallari atrofida hoshiya koʻrinishida boʻladi. Rangi moviy, sargʻish, yashilboʻz, baʼzan pushti. Qattikligi 5,5—6, zichligi 2,3—2,5 g/sm³. Moʻrt. S. ishqorli magmatik, asosan, effuziv jinslarning birlamchi mineralidir. Qoʻshimcha anionlari tarkibida neogen, gayuin, lazurit va boshqa bor. Oʻzgarishlar natijasida natrolitga, kamroq seritsit, diaspor, gidroargillit va h.k.ga aylanadi. Natriysi koʻp ishqorli togʻ jinslarida nefelin hisobiga hamda kontaktmetasomatik karbonatlarda hosil boʻladi. Turlari: gakmanit, molibdosodalit (M0O3 2,8% gacha), gidroslyudit, bunda xlorning bir qismi (ON)ga aralashgan boʻladi. Oʻrta Osiyo, Kavkaz (Armaniston), Ukraina, RF (Ural, Krasnoyarsk oʻlkasi), Norvegiya, Kanada va boshqa joylarda tarkalgan. Bezak toshi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Akira Sone** (yaponcha: *素根 輝*; tugʻ. 2000-yil 9-iyul, Kurume, Fukuoka, Yaponiya) — yaponiyalik dzudochi, 78 kgdan ortiq vazn toifasida, Yaponiya terma jamoasi aʼzosi. 2018 va 2019-yillarda Jahon chempioni. 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari chempioni. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni.

Faoliyati
---------

Akira Sone dzudo bilan 7 yoshida uchta aka-uka ortidan boshlangan. 2015-yil avgust oyida Sone dzyudo boʻyicha kadetlar oʻrtasidagi jahon chempionati va oʻsmirlar oʻrtasida oʻrta maktablar oʻrtasidagi milliy chempionatda gʻolib chiqdi. 2017-yil oktyabr oyida Sone dzudo boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida u 78 kgdan ortiq vazn toifasida gʻolib chiqdi. 2018-yil aprel oyida u dzudo boʻyicha Yaponiya chempionatida gʻolib chiqdi.

2018-yilda Jakartadagi (Indoneziya) Yozgi Osiyo oʻyinlarida u yakkalik bahslarida va aralash jamoalar oʻrtasidagi chempionatda ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Yaponiya terma jamoasi tarkibida aralash jamoaviy bahslarda u oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida u finalda kubalik sportchi Idalys Ortizni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Aralash jamoa tarkibida u Jahon chempioni boʻldi.

2021-yilda Tokio shahrida (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u 78 kgdan ortiq vazn toifasidagi final jangida yana kubalik sportchi Idalys Ortizni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Keyin Yaponiya terma jamoasi tarkibida aralash jamoaviy bahslarda u kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  近代柔道 2018年4月号 柔道全日本強化選手名鑑　2018 -". Baseball Magazine Sha Co. Ltd. 20 April 2018. p. 21.
2. ↑  近代柔道 2018年2月号 解体新書 素根輝-". Baseball Magazine Sha Co. Ltd. 20 February 2018. pp. 26-29
3. ↑
4. ↑  „Judoka Ruika Sato, Kentaro Iida, Akira Sone add to Japan's gold-medal haul". *The Japan Times Online* (31-avgust 2018-yil). Qaraldi: 1-sentabr 2019-yil.
5. ↑
6. ↑
**Xohish** (psixologiyada) — muayyan harakatni bajarishga intilish haqidagi tasavvur va shu yoʻldagi kechinma. Harakatning amalga oshuvi X.ning qondirilishini ifodalaydi. Etika va ijtimoiy psixologiyada X. intilish, aniqrogʻi, biror maqsad, ideal, orzuga erishish impulsi sifatida qaraladi.

X. — shaxs xulqi va faoliyatini belgilovchi muhim psixik holatlardan biri; u bu holatlarning motivlari va irodaviy tomonini ifodalaydi. Shuning uchun X. psixologiyada faqat mayl yoki faoliyat obʼyektiga intilish sifatida emas, balki bu faoliyatni amalga oshirishni xohlash va niyat kilish sifatida xam bayon kdpinadi. X.ning rivojlanishi uni qoniqtirish usul va sharoitlari, X.ning barqarorligi, uzoq sakdanishi va kuchi bilan belgilanadi. Shunga kdrab X. bajarilishi mumkin boʻlgan, noreal, ziddiyatli, bemaʼni, maqsadli va boshqa turga boʻlinadi. X. insonning qiziqishi va eʼtiqodi bilan birga oʻz faoliyatiga ongli munosabatda boʻlishini ham ifodalaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
universitet

Koordinatalari: 69°40′51″N 18°58′23″E﻿ / ﻿69.68083°N 18.97306°E﻿ / 69.68083; 18.97306GO

Koordinatalari: 69°40′51″N 18°58′23″E﻿ / ﻿69.68083°N 18.97306°E﻿ / 69.68083; 18.97306GO

 Markaziy boshqaruv binosi
"Reorve universiteti" Norvegiya "Arktika universiteti (Universitet) Arktiske Universiteti, Saamsk. Rimsasa universitetlari). ROMSSA Universitetining. ROMSSA Universiteti) Tromsso ichida joylashgan. Universitet vakillari, shuningdek, Spitbergen (UniS) universitet markazining ishida ham ishtirok etmoqda.

Hikoya
------

Universitetni yaratish to'g'risidagi qaror 1968 yilda tashkil etilgan va 1972 yilda universitet tantanali ravishda ochildi. Universitet binoning birinchi yillarida shahar markazida edi, ammo hozirgi kunda ularning aksariyati Markazning shimolidagi Brayvik kampusida to'plangan.

Tuzilishi
---------

Universitet bir nechta fakultetlardan iborat:

1. gumanitar fanlar,
2. ijtimoiy fanlar,
3. muhandislik fanlari va texnologiyasi,
4. Matematika va tabiiy fanlar fakulteti,
5. Huquq fakulteti,
6. Tibbiyot fakulteti,

Norvegiyadagi Baliq sanoatining Oliy maktabi (Norv. Fiberiffials) universitet professor-o'qituvchilari, garchi u muhim avtonomiyaga ega. Tibbiy fanlar o'qituvchisi Shimoliy Norvegiya universitetining universitet kasalxonasiga (UniversaliteTebsykehuset Norge, Norge, izniversal), ushbu binolarning yaqin atrofida joylashgan.

Universitet, shuningdek, Amalsen nomidagi Sami tadqiqotlar markazi, masalan, Amalsen nomidagi Ammunaviy tadqiqotlar markazi, atrof-muhit va rivojlanish markazi, sohada tadqiqot markazida. Nazariy tilshunoslik (Castl), Shibotnes va boshqalar.

Taniqli bitiruvchilar va o'qituvchilar
--------------------------------------

* Jeyms Lyuis

Havolalar
---------

* Universitet rasmiy sayti
**Kavendish tajribasi** - Yerning gravitatsion tortishish doimiysi uni aniqlash tajribasi. Bu tajribani 1798-yilda birinchi boʻlib G. Kavendish oʻtkazgan. K. t.da massalari aniq oʻlchangan, bir-biriga teng, gorizontal sterjenga mahkamlangan va kvars ipga osilgan qoʻrgʻoshin sharchalardan iborat qurilmadan foydalanilgan. Har birining massasi M boʻlgan ikkita qoʻrgʻoshin sharcha t massali sharchalar yaqiniga keltiriladi. K. t.da t = 730 g = 0,73 kg; M = 158 kg. M va t orasidagi gravitatsion tortishish sterjenni aylanishga majbur qiladi va kvars ip buraladi. Ipning buralish momentidan tortishish kuchi va t bilan M massalar orasidagi masofa aniq oʻlchab olinadi. Natijada u formuladan Yerning gravitatsion doimiysi topiladi. K. t. bir necha marta qaytarilib, u = 6,685-10-" sm3/gx2 ekanligi maʼlum boʻldi. Bu tajribaga asoslanib Yer va d" 2. b. sayyoralar massasi aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saragosa** — Ispaniyaning shim.sharkiy qismidagi shahar, Ebro daryosi boʻyida. Aragon muxtor viloyati va Saragosa provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 841,4 ming kishi (1998). Mashinasozlik (jumladan, temir yoʻl va qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, stanoksozlik, avtomobilsozlik, elektr jihozlari i.ch.), oziq-ovqat, kimyo, toʻqimachilik, yogʻochsozlik, sement, koʻnteri sanoati korxonalari mavjud. universitet (1533), nafis sanʼat muzeyi bor. Shaharga mil.av. 27 yilda rimliklar asos solgan. 714 yilda arablar hukmronligi ostida boʻlgan. 1118-yildan Ispaniya tarkibida. Meʼmoriy yodgorliklardan 11—17-asrlarda qurilgan sobor, minora, cherkov, saroylar saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kavkaz mineral suvlari** -Kavkaz togʻlarining yon bagʻirlari va RFning Stavropol oʻlkasida joylashgan balneologik kurortlar rayoni (1803-yil vujudga kelgan). Iqlimi moʻʼtadil togʻdasht iqlimi. Havoning oʻrtacha temperaturasi 7,8° dan 8,6° gacha. Yillik yogʻin 600 mm. Bu hududda turli-tuman va sersuv mineral buloq koʻp. Mashhur Pyatigorsk, Kislovodsk, Yessentuki, Jeleznovodsk kurortlari Katta Kavkazning shim. togʻ oldida va kisman Stavropol qirlariga tutashgan platoda joylashgan. Plato ohaktosh, qumtosh va b. choʻkindi jinslardan tuzilgan monoklindan iborat boʻlib, uni magmalar yorib chiqqan. Magmalar gumbazsimon togʻ (lakkolit)lar — Beshtov, Moshiq, Temirtov va b. ni hosil qilgan. Togʻ tizmalarida paleozoy tokembriyning metamorflashgan slanetslari ochilib qolgan. Choʻkindi jinslar yirik artezian suvli yon bagʻirni hosil qilgan. Suv, asosan, eng qad. metamorfik jinslarning yer yuzasiga chiqib qolgan joylarida toʻplangan. Asosiy suvli qatlamlar — titan-valanjin, aptalb, yuqori boʻr, kisman yura va paleogen yotqiziqlariga mansub. Mineral suvlar mezokaynozoy choʻkindi hosilalarining ancha chuqurlikda yotuvchi boʻlaklarga ajralgan zonalarida va tektonik buzilishlar hamda intruziyalarning choʻkindi jinslar bilan tutashgan joylarida toʻplangan. Bular ion tarkibining minerallashuvi va temperaturasi turlicha boʻlgan karbonat angidridli, kamroq hollarda vodorod sulfidli va radonli suvlardir. Bulardan tashqari, mineral tarkibi turli-tuman boʻlgan buloq ham koʻp. Narzan tipli buloqlar Kislovodsk, Elbrus togʻi yon bagʻri, Togʻli Osetiya va b. azotli, gidrokarbonatli buloqlar Olga, Gelenjik, Novorossiyskda, karbonatli nordon suvlar Borjomi, Dilijon, Jermuk, Issiqsuv, Julfa, Arznida joylashgan. Barcha kurortlar uchun shifobaxsh balchiq Tambukan koʻlidan olinadi.

Mineral suvlar yordamida tayanch va harakat, ovqat hazm qilish organlari, qon aylanish, yurak-tomir va nerv sistemasi, teri, jigar, nafas olish, siydik chiqarish, oʻt yoʻllari, ginekologik hamda modda almashinuvi buzilish kasalliklari davolanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Smetana
**Smetana** (ruscha: *сметана*) — suyuq qaymoqqa ivitqi — sut achitqi bakteriyalari qoʻshib tayyorlanadigan mahsulot. Sut zavodlarida yogliligi 10, 20, 25, 30, 36 va 40% boʻlgan S. ishlab chiqariladi. Suyuq qaymoq 85—95° haroratda pasterizatsiyalanadi, soʻngra 25—27° ga qadar sovitib tomizgi solinadi, ivitish 14—16 soat davom etadi. Ivigan S. 2—8° ga qadar sovitiladi va yetilishi uchun 24—28 soatgacha saqlanadi. S. tarkibida sut yogʻidan tashqari oqsil, sut qandi, organik kislotalar, mineral tuzlar, shuningdek, A, Ye, V,, V2, S va RR vitaminlari mavjud. S.ning kaloriyaliligi tarkibidagi sut yogʻining miqdoriga bogʻliq.

Eng sifatli Smetanani qanday ajratib olsa boʻladi?

😋 Smetana - mazali, toʻyimli hamda foydali mahsulotlardan biri boʻlib, undan koʻpgina taomlarni tayyorlash mumkin, hattoki bir oʻzini ham isteʼmol qilsa boʻladi.

📌 Eng sifatli Smetanani esa qanday tanlab olsa boʻladi? Ushbu 5 usul bunda sizga yordam beradi:

🔹 1. Qadoq yozuviga eʼtibor bering. Faqatgina Smetana yozilgan mahsulot tarkibida qoʻshimchalar qoʻshilmagan.
🔹 2. Tarkibini oʻrganib chiqing. Sut oʻrnini bosuvchi modda, achituvchi va boshqa turli xildagi qoʻshimchalar, konservantlar boʻlgan mahsulot sifatlisi hisoblanmaydi
🔹 3. Yogʻlilik darajasini koʻzdan kechiring. Bu unda bevosita qaymoqning qanchalik foydalanilganini bildiradi.
🔹 4. Qadoq rangiga eʼtibor bering. Oq yozuvda hamda usti biroz yaltirab turgan Smetana sifatlisi boʻladi.
🔹 5. Eng asosiylaridan biri! Saqlash muddatiga eʼtiborli boʻling. Sababi ushbu nordon mahsulotni koʻp vaqt saqlab turish mumkin emas.

Yana q.
-------

* Sut mahsulotlari
* Sut sanoati
* Sut
* Tvorog
* Qaymoq

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Angliya-Transiordaniya shartnomalari** (1928, 1946, 1948) −1928-yil 20-fevralda Quddus (Iyerusalim)da Angliya va Transiordaniya (Iordaniya) oʻrtasida tuzilgan shartnomaga koʻra, Angliya Transiordaniyada (Buyuk Brita-niyaning mandat hududida) hokimiyatni rasman amirga topshirgan holda, uning tashqi siyosati, moliya va qurolli kuchlari ustidan nazoratini saqlab qoldi. 1946-yil 22-martda Londonda imzolangan shartnomada Angliyaning Transiordaniyani boshqarish mandati rasman bekor etildi, u mustaqil qirollik deb eʼlon qilindi. Lekin Transiordaniya hududida qoʻshin tutib turish va harbiy bazalar qurish huquqi joriy etilaverdi. 1948-yil 15-martda Ammon shahrida tuzilgan shartno-ma Iordaniyaning Angliyaga qaramligini saqlagan holda Iordaniya maʼmurlarining vakolatlarini bir muncha kengay-tirdi. Shartnoma 1957-yilda bekor etildi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mamatxon Ubaydullayev** (1925.3.3, Namangan) — Oʻzbekiston xalq artisti (1982). 1943-yildan Namangan viloyat musikali drama va komediya teatrida ishlaydi. "Ogʻriq tishlar"dagi Mamarasul, "Otello"da Yago, "Maysaraning ishi"da Choʻpon, "Ona qalbi"da Erkin, "Shubha"da Haydar, "Qirol Lir"da Graf Emond, "Nurxon"da Mamat, Hoji, "Tohir va Zuhra"da Qorabotir, "Hamlet"da Hamlet, "Sarvqomat dilbarim"da Ilyos, "Ezop"da Ksaf, "Aziz va Sanam"da Junaidxon kabi rollarni oʻy n agan. Qaqramonlarini nozik psixologik kechinmalar orqali ifoda etish, nutq va harakatlarning rang-barangligi, kuchli temperament U. ijodining yetakchi xususiyatlaridan. "Elyurt hurmati" ordeni (1998), "Shuxrat" medali (1993) bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Zamira Mutalova** (1930-yil 11-may — nomaʼlum) — sovet qishloq xoʻjaligi yetakchisi, Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumani Ilyich nomidagi brigada fermasi , Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1947).

Biografiya
----------

U 1930-yilda Toshkent viloyatining Oʻrta-Chirchiq tumanida oʻzbek oilasida tugʻilgan.

Erta ishlay boshladi. Ulug 'Vatan urushi boshlanishi bilan u mahalliy Ilyich nomidagi kolxoz paxta dalalarida kattalar bilan bir qatorda ishladi. Oʻn toʻrt yoshida u Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. Zamira — urush yillarida mehnatkash bolalarning ramzi.

1946-yilda uning zvenosi yuqori hosil oldi. 5 gektar maydonning har gektaridan 101 sentnerdan paxta chigiti olindi. 1953-yildan Toshkent viloyat qishloq xoʻjaligi rahbarlari malakasini oshirish kurslarini tamomlab, 1953—1956-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi qishloq xoʻjaligi boʻlimi instruktori, 1954—1955-yillarda Oʻzbekiston SSR qishloq xoʻjaligi vaziri lavozimlarida ishladi. 1958-yildan KPSS MK huzuridagi Oliy partiya maktabini tamomlab, Toshkent viloyati xalq deputatlari Qorasuv tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi etib tayinlandi. 1960-1961-yillarda Toshkent viloyati Kalinin tumanidagi sovxoz direktori lavozimida ishlagan. 1961-yildan 1963-yilgacha u Mehnatkashlar deputatlari Kengashi Kalinin tuman ijroiya qo'mitasi raisining o'rinbosari bo'lib ishlagan 17 yoshida u Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1947-yil 19-martdagi farmoni bilan Zamira Mutalova qishloq xoʻjaligidagi yuqori koʻrsatkichlari va rekord darajadagi paxta hosili uchun Lenin ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va "Oʻroq va Oʻroq "medali bilan taqdirlandi..

U fermada ishlashni davom ettirdi. Keyinchalik Mutal Qayumov boshchiligida kolxoz brigadiri etib tayinlangan.

Mukofotlar
----------

Mehnat yutuqlari uchun:

* oltin yulduz „Oʻroq va bolgʻa" (19.03.1947)
* Leninning ikkita ordeni (19.03.1947, 27.04.1948)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (25.12.1944)
* "Shon-sharaf belgisi" ordeni (23.01.1946)
* „Mehnatdagi farqi uchun" medali (02.06.1947)
* boshqa medallar.

Manbalar
--------

1. ↑  *kakula.* „11 мая родились.... Обсуждение на LiveInternet - Российский Сервис Онлайн-Дневников" (ru).  www.liveinternet.ru. Qaraldi: 15-mart 2020-yil.
2. ↑  „Мокшанцев, Георгий Константинович - Замира Муталова [Текст : [Звеньевая хлопководческого колхоза им. Ильича Средне-Чирчик. района. Ташкент. обл.] - Search RSL"].  search.rsl.ru. Qaraldi: 15-mart 2020-yil.

Havolalar
---------

* Zamira Mutalova (rus.). Sayt „Geroi strani".
**Zamonaviy san'at** taxmiman 1860-yillardan 1970-yillargacha bo'lgan davrda yaratilgan badiiy asarlarni o'z ichiga oladi va o'sha davr davomida yaratilgan san'at uslublari va falsafalarini bildiradi.  Bu atama odatda oʻtmish anʼanalari tajribasi ruhida chetga surilgan sanʼat bilan bogʻliq.  Zamonaviy rassomlar ko'rishning yangi usullari va tabiatning materiallari va san'at funktsiyalari haqida yangi g'oyalar bilan tajriba o'tkazdilar. An'anaviy san'at uchun xarakterli bo'lgan hikoyadan uzoqlashish, abstraktsiyaga moyillik ko'plab zamonaviy san'atga xosdir. Yaqinda yaratilgan badiiy mahsulotlar ko'pincha zamonaviy san'at yoki postmodernizm san'ati deb ataladi.

Zamonaviy san'at Vincent van Gogh, Paul Cézanne, Paull Gauguin, Georges Seurat va Henri de Toulouse-Lautrec kabi rassomlarning merosi bilan boshlanadi, ularning barchasi zamonaviy san'atning rivojlanishi uchun zarur bo'lgan. 20- asr boshlarida Henri Matisse va boshqa bir qancha yosh rassomlar, jumladan Georges Braque, André Derain, Raoull Dufy, Jean Metzinger va Maurice de Vlaminck Parij san'at olamini "yovvoyi", rang-barang, ifodali landshaftlar bilan inqilob qildilar va tanqidchilar buni Fauvism deb atagan. Matissening *"Raqs"* ning ikkita varianti uning karerasi va zamonaviy rassomchilik rivojidagi muhim nuqtani anglatardi.  Bu Matissening ibtidoiy san'atga bo'lgan hayratini aks ettirdi: salqin ko'k-yashil fonda figuralarning qizg'in issiq rangi va raqsga tushgan yalang'ochlarning ritmik ketma-ketligi hissiy ozodlik va gedonizm tuyg'ularini ifodalaydi.

1. ↑  Atkins 1997. sfn error: no target: CITEREFAtkins1997 (help)
2. ↑  Gombrich 1995. sfn error: no target: CITEREFGombrich1995 (help)
3. ↑  Clement 1996. sfn error: no target: CITEREFClement1996 (help)
**Alchitepe**, shuningdek, o'zining sobiq nomi bilan ham tanilgan, **Kritiya** ( grekcha: *Κριθία* ), Turkiyaning Chanoqqal'a viloyatining Eceabat tumanidagi balandlikda joylashgan kichik qishloq, Frakiya Chersonesosining uchi, hozirgi Gelibolu yarim orolidan 4 mil uzoqlikda joylashgan.

Krithia "kritos" donining nomini olgan, bu yunoncha "arpa" degan ma'noni anglatadi; hozirgi Akbaş Burnu deb atalgan. Usmonli admirali Piri Raisning *Navigatsiya kitobida* (1521) u Kirte sifatida qayd etilgan. 

20-asrning boshlarida qishloqda 450 ga yaqin yunon oilalari yashagan. 1914 yil oktyabr oyida qishloqqa harbiy missiya keldi. Turk askarlari nayzalar bilan qishloqni o‘rab oldilar va har bir uyni navbat bilan evakuatsiya qilishga majbur qilishdi. Keyin, zobitlarining ko'zlari ostida, ular qo'llarini qo'yishlari mumkin bo'lgan hamma narsani tortib olishdi. Hamma narsadan mahrum bo'lgan aholi umidsizlikka tushib, Madytosdan boshpana izlashga majbur bo'ldi. 

Gelibolu yurishi paytida qishloq qo'nishning birinchi kunida, 1915 yil 25 aprelda maqsad bo'lgan. Keyingi oylarda turk himoyachilari bosqinchi ingliz va fransuz qo'shinlarining bir necha hujumlarini muvaffaqiyatli qaytardilar. Eng mashhuri, qishloq xuddi shu paytida Kritiya jangi joyi bo'lgan.

Natijada, aholi punkti o'qqa tutilishi tufayli katta zarar ko'rdi: ikkita yunon cherkovi vayron bo'ldi va uning o'rta asrlar va qadimiy o'tmishidan faqat bir nechta izlar qoldi, masalan, qishloq maydonidagi ustun yoki spolia sifatida qayta ishlatilgan me'moriy elementlar. Yunon-turk aholi almashinuvida yunon aholisi chiqib ketgandan so'ng, 1938 yilda qishloq Ruminiyadan turklar bilan birga ko'chirildi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2 3 4 5  Külzer, Andreas*. Tabula Imperii Byzantini: Band 12, Ostthrakien (Eurōpē)* (German). Vienna: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 2008 — 475–476 bet. ISBN 978-3-7001-3945-4.
2. 1 2 3  *Persecution of the Greeks in Turkey, 1914-1918*. Constantinople [London, Printed by the Hesperia Press], 1919.

Manbalar
--------

* „Krithia". *Australian War Memorial*. Qaraldi: 5-avgust 2008-yil.



* First Battle of Krithia


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkiya Eceabat tumani |
| --- |
|  |
| 
* Alçıtepe
* Behramlı
* Beşyol
* Bigalı
* Büyükanafarta
* Kilitbahir
* Kocadere
* Kumköy
* Küçükanafarta
* Seddülbahir
* Yalova
* Yolağzı
 | 
 |

 |
**Trokay Borisov haykali ―** Udmurt davlatchiligining asoschisi**,** Ijevskdagi Kommunarov koʻchasida, Radio uyi roʻparasida joylashgan.

Tarixi
------

Yodgorlikni yaratish tashabbusi Udmurtiya shifokori, filologi, etnografi va publitsisti Trofim (Trokay) Borisovning 120-yilligiga bagʻishlangan tadbirlarga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazish boʻyicha Udmurt Respublikasi Prezidenti Aleksandr Volkov tomonidan eʼlon qilingan tadbirlar doirasida „Udmurt Kenesh" Udmurt milliy-madaniy birlashmasiga tegishli.

Trokay Borisov haykali haykaltaroshlar Viktor Ovchinnikov va Gennadiy Kutliboevning loyihasi boʻyicha Ijevsk shahridagi UPTK GUSST № 8 hududida qurilgan. Yodgorlik granitdan oʻyilgan, balandligi 3 m, poydevor balandligi 0,7 m. Butun yodgorlikning ogʻirligi 5,5 tonnani tashkil etadi. Haykaltaroshlar 2012-yilning may oyida yodgorlik ustida ish boshlagan va uni ishlab chiqarish qiymati 3 million rublni tashkil etgan.

Yodgorlikning tantanali ochilish marosimi 2012-yil 5-oktabrda boʻlib oʻtgan. Tadbirda Trokay Borisovning yaqinlari, jamoat tashkilotlari vakillari, shuningdek, sanʼat va madaniyat arboblari ishtirok etgan. Ochilish marosimida Udmurtiya hukumati raisining oʻrinbosari, ochilish paytida „Udmurt Kenesh" tashkilotining amaldagi prezidenti Nikolay Musalimov va Udmurt Respublikasi Davlat kengashi raisi Aleksandr Solovyov soʻzga chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  Загребин 2012. sfn error: no target: CITEREFЗагребин2012 (help)
2. 1 2  *Елена Ворончихина.* „В Ижевске открыли памятник основателю удмуртской государственности" (ru).  Izhlife.ru (4-oktabr 2012-yil). 4-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2013-yil.
3. ↑  „В Ижевске открыли памятник Трокаю Борисову" (ru).  Моя Удмуртия (5-oktabr 2012-yil). 2-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2013-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Удмуртская Республика : Культура и искусство : Энциклопедия / гл. ред. А. Е. Загребин. — Ижевск : Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, 2012. — 540 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-901304-62-4.

Havolalar
---------

* „Памятник Трокаю (Трофиму) Борисову" (ru).  Qirme. 2-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2013-yil.



* „В Ижевске откроют памятник Трокаю Борисову" (ru).  Ижевск.MK.RU (4-oktabr 2012-yil). 2-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2013-yil.
**Koysan tillari** - Afrika tillarining katta oilasi. Janubiy Afrika, Namibiya, Jan.-sharqiy Angola va Tanzaniyada tarqalgan. Koysan tillari gottentot va boʻshmen tillariga boʻlinadi. Bu tillarning kelib chiqishida oʻxshashliklar va koʻpgina farqlar mavjud. Har 2 guruh tillarda agglyutinatsiya xususiyati mavjud. Koysan tillari undosh tovushlarga juda boy, unli fonemalar soni 5 tadan oshmaydi.

Otlar son va rod kategoriyasiga ega. Feʼllar mustaqil qoʻshimchalar yordamida tuslanadi va olmoshdan keyin qoʻyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jizzax mebel fabrikasi** -1994-yilda "Oʻzbekmebel" davlat aksiyadorlik birlashmasi tizimida Jizzax sh.da tashkil etilgan. 2001-yildan viloyat hokimligi tasarrufiga oʻtkazilgan. Fabrika sexlarida karavot, shkaf, divan, kreslo, oʻrindiqlar, stol, ishxona jihozlari, oʻquvchilar partalari va mebel mahsulotlari hamda mahalliy xom ashyo (gʻoʻzapoya)dan DVP (yogʻochtola plitalari) mahsulotlari ishlab chiqariladi. Ishlab chiqarilgan mahsulotlarning asosiy qismi viloyatdagi isteʼmolchilarga joʻnatiladi. Mebel va mebel mahsulotlari uchun xom ashyo Germaniya, Italiya, Rossiyadan va Boltiqboʻii mamlakatlaridan keltiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kozimiy Murtazo Mushfiq**(1887 — ?) — Eron yozuvchisi. Zamonaviy fors nasrining asoschilaridan biri. "Erane javan" ("Yosh Eron") jur.da bosh muharrir boʻlib ishlagan (1926). Ijodiy faoliyati 20-asrning 20-yillaridan boshlangan. K.ning birinchi yirikasari "Qoʻrqinchli Texron" (1922) romani hisoblanadi. Romanda Erondagi ijtimoiy hayot, xalq boshiga tushgan qiyinchiliklar, adolatsizliklar, ayollarning ogʻir qismati aks ettirilgan. Romanning 1-qismi "Mahuf" (1921) Tehronda, 2-qismi "Bir kecha xotirasi" (1924) Berlinda nashr etilgan. K. "Soʻligan gul", "Qimmatga tushgan rashk" va boshqa romanlar muallifi. Publitsistik asarlari, tarjimalari Eron adabiyotida oʻziga xos oʻrin tutadi. "Koʻrqinchli Tehron"ning 1-qismi Fafur Gʻulom, 2-qismi Sotiboldi Yoʻldoshev tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Liu Boming** (1966-yil 17-sentyabrda tugʻilgan) — Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi Strategik Qoʻllab-quvvatlash Kuchlarining (PLASSF) general -mayori. PLA Harbiy- havo kuchlarida (PLAAF) qiruvchi uchuvchi, 1998-yilda PLA Astronavtlar Korpusiga (PLAAC) saylangan. U Shenzhou 7 faxriysi hisoblanadi. 2021-yil iyundan sentyabrgacha Shenzhou 12 missiyasi davomida Tiangong kosmik stantsiyasida ham ishlagan.

Jami uchta EVA ni bajargan holda, u koinotda taxminan 13 soat oʻtkazgan, bu hozirda xitoylik astronavtning rekordidir.

Astronavtlar korpusi martabasi
------------------------------

Liu, Chjay Zhigang va Jing Haipeng bilan birga, 2008-yil 17-sentyabrda Shenzhou 7 ning asosiy ekipaji etib, Chjai esa qoʻmondon sifatida saylandi. 25-sentyabr kuni soat 21:10 da ular Xitoyning uchinchi kosmik parvozi va uch kishilik ekipajga ega boʻlgan birinchi Xitoy missiyasi sifatida koinotga uchirildi. Liu va Chjay Xitoyning birinchi kosmik yurishida ishtirok etishdi.

Lyu ruscha Orlan-M skafandisini, Chjay esa Xitoyda ishlab chiqarilgan Feitian kosmik kostyumini kiygan. Lyu orbital modulning ochiq portalida qoldi va Chjayga kosmik yurishida yordam berdi. U Chjayga Xitoy bayrogʻini topshirish uchun orbital modulni qisman qoldirib, stenddan tashqarida harakatini amalga oshirdi. Kosmik yurishdan soʻng, Lyu intervyusida uni ilhomlantiruvchi insonlar Neil Armstrong va Yuriy Gagarin boʻlganini aytdi.

2021-yil 17-iyun kuni Lyu Shenchjou 12-da ikkinchi kosmik parvozini amalga oshrib, Tiangong kosmik stansiyasiga kirgan dastlabki uch ekipaj aʼzolaridan biriga aylandi. 2021-yil 4-iyul kuni Shenchjou 12 ekipajining yana bir aʼzosi Liu va Tang Xongbo Tiangong kosmik stansiyasining birinchi parvozi harakatini yakunladilar. 2021-yil 20-avgustda Liu va missiya qoʻmondoni Nie Haisheg kosmik stansiyaning ikkinchi martaba, kosmik kemadan tashqari harakatni amalga oshirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Liu Boming - EVA experience". 20 August 2021. Retrieved 20 August 2021.
2. ↑  *Hu, Yinan*. „Shenzhou VII launched for 1st spacewalk". *China Daily* (26-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 9-avgust 2018-yil.
3. ↑  *McDowell.* „JSR No. 601 draft". *Jonathan's Space Report* (29-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 29-sentabr 2008-yil.
4. ↑  *Wu, Bing*. „刘伯明：阿姆斯特朗是我的偶像". *People.com.cn* (24-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 9-avgust 2018-yil.
5. ↑  „China unveils Shenzhou-12 astronauts for space station construction" (16-iyun 2021-yil). Qaraldi: 16-iyun 2021-yil.
6. ↑  *Clark.* „Chinese astronauts enter Tiangong space station for first time".  Spaceflight Now (17-iyun 2021-yil). Qaraldi: 17-iyun 2021-yil.
7. ↑  „Shenzhou XII crew successfully conclude first spacewalk". China Daily (4-iyul 2021-yil). Qaraldi: 4-iyul 2021-yil.
8. ↑  „神舟十二号航天员乘组圆满完成第二次出舱活动全部既定任务 计划9月中旬返回". *xinhuanet.com* (20-avgust 2021-yil).
**Spermatogenez** (sperma va ... genez) — hayvonlarda va koʻpchilik oʻsimliklarda dastlabki diploid jinsiy hujayralarni ixtisoslashgan erkaklik hujayralari — spermatozoidlar yoki spermiylarga aylanishi. Rivojlanayotgan jinsiy qujayralar oʻzaro sinsitial bogʻlangan. S. koʻpayish, oʻsish, yetilish va spermatozoidlar shakllanishi davrlaridan iborat. Koʻpayish davrida diploid hujayralar — spermatogoniyalar bir necha marta mitoz boʻlinadi va oxirgi interfazada DNK replikatsiyalanadi. 2davrda ular oʻsib, 1tartib spermatotsitlarga aylanadi. 3davrda 2 marta boʻlinib yetilish, yaʼni meyoz sodir boʻladi. 1boʻlinishda har bir spermatotsitdan 2 tadan 2tartib spermatotsitlar; 2boʻlinishda 4 ta bir xil kattalikdagi spermatidlar hosil boʻladi; xromosomalar soni 2 baravar kamayadi. Spermatidlar S.ning 4davriga oʻtib, spermatozoidlarga aylanadi. Bu davrda ularning akrosomasi, xivchini va qoʻshimcha yadrosi hosil boʻladi; sitoplazmaning koʻp qismi ribosomalar, Golji kompleksi va endoplazmatik toʻr bilan birga chiqib ketadi. Spermatidlar ichidagi bunday oʻzgarishlar telokinetik harakatlanish deyiladi. S. 3 kundan (boʻshliqichlilarda) 20 kungacha (odamda) davom etadi. S. koʻpchilik hayvonlarda urugʻ yoʻlida, germafrodit hayvonlarda esa germafrodit gonadada, gʻovaktanlilarda mezogleyda roʻy beradi. Oʻsimliklarda spermatozoidlar anteridiyalarda hosil boʻladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Liu Haiguang** (xitoycha: 柳海光; 1963-yil, 11-iyulda tugʻilgan) — Xitoy terma jamoasining sobiq futbolchisi, u faoliyatining asosiy qismini Shanghai Teamda oʻtkazgan, biroq u Yugoslaviyaning FK Partizan klubiga qoʻshilgach, Jia Xiuquan bilan birga oʻynagan xitoylik futbolchilar orasida birinchi oʻrinni egallagan.

Biografiya
----------

Liu Haiguang oʻzining yoshlik faoliyatini Shanghai Teamda boshlagan va tez orada Xitoy U-20 terma jamoasiga kiradi va Xitoy terma jamoasida 1983-yilgi FIFA yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida qatnashgan va Xitoy guruh bosqichidan kegingi bosqichga oʻta olmaganida turnir davomida bitta gol urgan. U tez orada Shanghaining doimiy oʻyinchisiga aylanadi va Xitoyning kattalar jamoasiga koʻtariladi, u yerda 1984-yilgi Osiyo Kubogi uchun tarkibga kiritiladi, bu turnirda Xitoy terma jamoasi ikkinchi oʻrinni egalladi. Oʻzini milliy terma jamoaning doimiy oʻyinchisi sifatida koʻrsatganidan soʻng, u xalqaro jamoadoshi Jia Xiuquan bilan birga Yugoslaviya FK Partizan klubiga qoʻshiladi va birgalikda Yevropa klubida oʻynagan eng yosh xitoylik futbolchilardan biri boʻladi. Liu ikki mavsum davomida Yugoslaviya Birinchi ligasida oʻynadi va u yerda 1988-89-yillarda Yugoslaviya kubogini yutib oldi va tez orada Shanghaiga qaytdi.

Xalqaro maydonda u Xitoyni 1988-yilgi Osiyo kubogi va 1988-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida himoya qilgan. U xalqaro futboldan ketishga qaror qilganida, Xitoy milliy futbol jamoasi safida 36 ta gol urgan va uni eng yaxshi toʻpurarga aylantirdi. Biroq, bu rekord bir necha yil oʻtib Hao Haidong tomonidan yangilanadi va hozirda Liu eng koʻp gol urgan ikkinchi futbolchi hisoblanadi. U 1991-yilda oʻynashni butunlay tark etadi va shundan beri tadbirkor boʻldi va 4 ta bolalar futbol klubiga asos soldi.

Xalqaro ishtiroki
-----------------

| Son | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 1989-yil 15 iyul | Shenyang xalq stadioni, Shenyang, Xitoy |  Eron | **1** — 0 | 2-0 | 1990-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
|

Yutuqlar
--------

**Partizan**

* Yugoslaviya kubogi: 1988-89

**Shanghai Team**

* Xitoy Angliya kubogi: 1991-yil

Manbalar
--------

1. ↑  Report — FIFA.com — Previous Tournaments 09 June 1983 Retrieved 24-10-2012
2. ↑  Asian Nations Cup 1984 at rsssf.com 21 Dec 2009 Retrieved 24-10-2012
3. ↑  „A FOREIGN FIELD: JIA XIUQUAN AND LIU HAIGUANG AT PARTIZAN" (en-GB). *IBWM*. Qaraldi: 7-may 2018-yil.
4. ↑  „The topscorer for China national football team". 26-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2022-yil.
**Liu Shishi** 1987-yil 10-mart Xitoyda tug‘ilgan. **Sesiliya Liu** nomi bilan ham tanilgan, Xitoyning *"Xitoy Paladin 3"* teleserialidagi Long Kui va *"Qizil yurak"* va *"Imperial doktori"* xitoylik vaqt-sayohat dramasidagi Ruoxi obrazlari orqali mashhur bo‘lgan xitoylik aktrisa hisoblanadi. U, shuningdek, yangi 4 Dan aktrisalaridan biri sifatida ham mashhur.

Karyera
-------

### 2005-2010: Mashhurlikning boshlanishi va ortishi

Pekin raqs akademiyasida balet boʻyicha taʼlim olgan Lyu Shishi *"Oy va shamol"* (2005) teleserialida rol ijro etdi. U oʻz sahnalaridan biriga *Oqqush koʻlining* bir qismini kiritdi. Soʻngra u *"Yosh jangchilar"* (2006) va *"Liaozhai perilari"* (2007) shenmo teleserialida rol ijro etdi.
2007-yilda Liu Pekin raqs akademiyasini tamomlaydi. Tangren Media tomonidan raqqosadan aktrisaga muvaffaqiyatli oʻtadi. Keyin u *"Kondor qahramonlari afsonasi"* (2008) nomli dramasida Mu Niansi rolini ijro etdi. Bu uning eʼtirofiga sazovor boʻlishiga sabab boʻldi.

2009-yilda, Liu mashhur *"Xitoy Paladin 3"* fantastik dramatik dramasida chiqqandan keyin mashhurlikka erishdi. Uning Long Kui roli „yumshoq, mehribon va tushunarli qiz" obrazi uchun tanqidchilar va muxlislardan ijobiy sharhlar oldi.

2010-yilda Liu Huang Daopo hayotiga asoslangan *"Ufqdagi to‘quvchi"* tarixiy dramasida rol o‘ynadi. Dastlab bosh qahramon ayol rolini o‘ynagan. Lyu o‘rniga malika Chjao Jiayi obrazini tanlashni tanladi, chunki u personajdagi o‘zgarishlar uning aktyorlik mahoratiga qiyinchilik tug‘dirishini bildi.

Filmografiya
------------

### Film

| Yil | Inglizcha sarlavha | Xitoy unvoni | Rol | Izohlar/Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006 yil | *Lu Xiaofeng afsonasi* | 陆小凤传奇 | Sun Xiuqing | televizion film |
| 2012 yil | *Keyingi mo jiza* | 下一个奇迹 | Li Jiayi |  |
| *Achinarli ertak* | 伤心童话 | Yang Jia |  |
| 2013 yil | *Gʻazab nishonlari* | 不二神探 | Liu Jingshui |  |
| *Sevgi lahzasi* | 回到爱开始的地方 | Ji Yaqining |  |
| 2014 yil | *Pichoqlar birodarligi* | 绣春刀 | Chjou Miaotong |  |
| *Ertaga besh daqiqa* | 深夜前的五分钟 | Ruo Lan / Ru Mei |  |
| 2017 yil | *Tugatuvchi* | 心理罪之城市之光 | Mi Nan |  |
|

### Qisqa film

| Yil | Inglizcha sarlavha | Xitoy unvoni | Rol | Izohlar/Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 yil | *Chju Syanni orzu qiling* | 梦幻诛仙 | Liu Xiaoxiao / Mo Li / Zhenʼer |  |
| 2011 yil | *Kiyik togʻiga qaytishni orzu qiling* | 梦回鹿鼎记 | Suo Feiya |  |
| 2012 yil | *Tasodif* | 肌缘巧合 | Yao Bingbing |  |
| 2013 yil | *Xayolparastlar* | 戏梦 | Mashhur |  |

Adabiyotlar
-----------

Manbalar
--------

* Liu Shishi IMDbda
* Liu Shishi’s Weibo (xitoycha)