recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Islom**
**Islom tarixi** |
| **Din asoslari** |
| Allohning birligi • TavhidFarishtalar • Kitoblar  Paygʻambarlar • Qiyomat  Qazo va Taqdir |
| **Asosiy ibodatlar** |
| Kalimai shahodat  Namoz • Roʻza  Haj • Zakot |
| **Muhim Shaxslar** |
| Muhammad•
Abu Bakr •
Umar •
Usmon •
Ali •
Sahobalar •
Ahli bayt •
Ashari mubashshara |
| **Muqaddas matnlar** |
| Qurʼon • Hadis • Shariat  Islom huquqi Muhammadning hayoti  Makonlar • Islom falsafasi |
| **Islomdagi mazhablar** |
| Siyosiy mazhablar  Eʼtiqodiy mazhablar  Fiqh mazhablari • Soʻfizm |
| **Jamoat** |
| Islom taqvimi  Jihod • BayramlarMuborak kechalar |
| **Islom portali** |

**Gʻayb** (arabcha:  — insondan goyib hodisalar) — inson sezgi aʼzolari bilan his eta olmaydigan, bilish imkonlari bilan idrok eta olmaydigan hodisa. Inson oʻzining nechogʻli bilimdonligi bilan gʻururlanmasin, uning bilganidan bilmagani koʻp boʻlib qolaveradi. Oʻsha gʻayb narsalarni bilishda insonning birdan-bir vositasi bor, u ham boʻlsa, ilohiy vahiydir. Qolgan barchasi taxmin va gumonlardan boshqa hech narsa emas.

Moʻmin-musulmonlar Gʻaybga iymon keltirish bilan boshqalardan ajralib turadilar. Chunki,
aqida bobi, asosan, Gʻaybga, yaʼni, koʻzi bilan koʻrib, qoʻli bilan ushlamagan narsalarga
ishonishdan iboratdir. Allohga imon keltirish ham gʻaybga imondir. Shuningdek,
farishtalarga, ilohiy kitoblarga, Paygʻambarlarga, qiyomat kuniga, jannatga, doʻzaxga, yaxshi-yu yomon qadarning Allohdan boʻlishiga imon keltirish ham Gʻaybga ishonishdir. Ushbular va bundan tashqari insonni har tarafdan oʻrab turgan, oʻtmishni, hozirni va kelajakni ilohiy parda ortida tutib turgan son-sanoqsiz narsalar gʻaybiyotdir. Inson gʻaybni bilish borasvda gʻoyat ojizdi. U birinchi inson — Odamatoning qaerda va qachon paydo boʻlganini bilmaydi. Bilishi mumkin boʻlgan narsa — Qurʼoni karimdagi maʼlumotlar. Boshqa hammasi taxmin, gumon, faraz va hokazo. Inson hatto oʻz boshiga kelajakda qanday hodisalar kelishini bilmaydi. Oʻziga tegishli narsalarni bilmaganidan keyin, olamdagi boshqalarga aloqador narsalarni umuman bilmaydi. Alloh taolo esa, ularning hammasini bilguvchidir. Gʻaybning kalitlari Alloh taoloning Oʻzidaligi shundadir. Bu kalitni hatto Paygʻambarlar ham bilmaydilar. Kimki, gʻayb ilmini daʼvo qilsa, kofirlardan boʻladi.

Aqoid ilmida „gʻaybiyot" deb nomlangan, iymon keltirish lozim boʻlgan narsalardan,
Arshni, Kitobni va bilishni aytish mumkin.
**Gʻazalkent vino kombinati** — vino sanoatining yirik korxonasi. Uzum vinosi, araq, likyoraraq mahsulotlari ishlab chiqaradi. "Oʻzmevasab-zavotuzumsanoatxolding" kompaniyasi tarkibida. 1953-yil "Yangi yoʻl" arteli (1930) qoshida vino zavodi sifatida tashkil qilingan. 1981-yildan mustaqil vino zavodi. (1956—81 yillarda "Toshkentvino" kombinati filiali). 1986-yilda zavod Gʻazalkent ijara-tajriba oziq-ovqat kombinatiga aylantirildi. 1997-yilda kombinat negizida "Konvin" Oʻzbekiston—Amerika qoʻshma korxonasi tashkil topdi. Gʻazalkent vino kombinati jarayonida markali oq va qizil vinolar tayyorlashda yangi ikki bosqichli bijgʻitish texnologi-yasidan foydalaniladi. Korxonada "Oqtosh", "Sijjak", "Oʻzbekiston portveyni", "Navroʻz", "Xumson", "Kagor", "Aleatiko" vinolari, "Chat-qol", "Chimyon", "Prins", "Slavnaya", "Istoki Chatkala", "Gold Star" araqlari va "Oʻzbekiston", "Xumor", "Ar-senal", "Gornyak", "Konvin", "Elegiya" likyor-araq mahsulotlari tayyorlanadi. 2004-yilda 1,3 ming dal vino va 179,7 ming dal araqlikyor mahsulotlari ishlab chiqarildi. Mahsulotlari chet ellarga (Yaponiya, AQSH, Fransiya) eksport qilinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Betaterapiya** — betazarralaraan davo maqsadida foydalanish, nur bilan davolash usullaridan biri; kasallangan aʼzoga yuborilgan radioaktiv izotopning beta nurlanish taʼsiriga asoslanadi. Betaterapiya ning applikatsion (teri va shilliq qavatlar, koʻz oqi va muguz qavatining yalligʻlanish kasalliklari, yuza joylashgan xavfli va xavfeiz oʻsmalarda), boʻshliq orasiga (plevra va qorin sohasidagi oʻsmalar, shuningdek meʼda, yoʻgʻon hamda ingichka ichak, tuxumdon va boshqa sohadagi operatsiya asoratlarining oldini olishda), toʻqimalar orasiga (xavfli melanomalar hamda limfa bezlariiing operatsiya qilib boʻlmaydigan metastazlari, rak qaytalanishi va boshqa onkologik kasalliklarda) oʻtkaziladigan xillari bor. Radioaktiv izotop ichga ham qoʻllaniladi, bunda u ayrim aʼzolar (mas, qalqonsimon bez, taloq, koʻmik va boshqalar) va toʻqimalar orqali qonga soʻriladi; tireotoksikoz, qalqonsimon bez raki va metastazlari, ayrim kon kasalliklarini davolashda uning ana shu xususiyatiga asoslaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Betanurlar detektori** — yadro nurlanishini qayd qiluvchi asbob. Betanurlar detektori d. sifatida, asosan, Geyger—Myuller gaz hisoblagichlari ishlatiladi. Gaz hisoblagichida betanurlanishning ayrim zarralarini qayd qilish mumkin. Gaz hisoblagichining ishlash tarzi unda betanurlanishning har bir zarrasi hosil qilgan ionlashish tokini kuchaytirishga asoslangan. Gaz hisoblagichi ichiga ingichka metall sim tortilgan metall yoki shisha silindrdan iborat (rasm). Silindr gazlar aralashmasi bilan toʻldiriladi. Shisha silindrning yupqa metall qatlami bilan qoplangan ichki sirti yuqori kuchlanishli batareyaning manfiy qutbiga ulanadi. Ikkinchi elektrod batareyaning musbat kugbiga R qarshilik orqali ulanadi. Betanurlanish zarralari gaz hisoblagichidan oʻtganda gaz ionlashadi, natijada elektrodlar orasida razryad paydo boʻladi. Zanjirdan tok oka boshlaydi, hisoblagichda kuchlanish pasayadi, razryad soʻnadi. Shunday qilib, har bir zarra hisoblagichda qisqa muddatli tok impulsini hosil qiladi. Bu tok impulsi elektron qurilmalarda kuchaytirilgach, odatdagi elektromexanik hisobchi (numerator) yoki mikroampermetr milini harakatga keltiradi.

Soʻnggi paytlarda lyuminessensiyaga asoslangan dstektorlar ham ishlatilmoqda. Lyuminessensiyalanish krbiliyatiga ega boʻlgan (antratsen, stilben, tefenil, yodli natriy va boshqalar) muhitdan zarra oʻtganda qisqa muddatli kucheiz yorugʻlik nuri paydo boʻladi. Bu yorugʻlik nuri ssintillyatsion hisoblagichda qayd qilinadi. Keyingi vaqtlarda Betanurlar detektori d. sifatida germaniy, germaniylitiy kabi yarimoʻtkazgichlarning baʼzi radiatsion xususiyatlaridan ham foydalanilmoqda.

Ad:. Muxin K. N.. Eksperimentalnaya yadernaya fizika, M. 1974; Bekjonov R. B. Modda tuzilishi, T. 1997.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Emily Hollinshead** (1995-yil 13-sentyabrda tugʻilgan) — Uelslik futbolchi, Fylde va Uels terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Yoshlik yillari
---------------

Hollinshead Angliyaning Kru shahrida tugʻilgan. U 11 yoshida Hollinshead 11 yoshdan oshgan qizlarga oʻgʻil bolalar bilan bir futbol jamoasida oʻynashga ruxsat bermaslik uchun Futbol Assotsiatsiyasining taqiqiga qarshi chiqdi. Uning otasi FAni jinsiy kamsitish uchun sudga daʼvo qilish bilan tahdid qilgandan soʻng, ular yosh chegarasini 14 yoshgacha boʻlgan darajaga oʻzgartirish yoki qizlarga oʻgʻil bolalar jamoalarida oʻynashga ruxsat berish uchun bir yilga maxsus ruxsat berish haqida oʻylashayotganliklarini eʼlon qilishdi. Bu vaqt davomida u Crewe Alexandra FC Qizlar tayyorlov Markazining aʼzosi sifatida mashgʻulotlar oʻtkazgan. Keyinchalik u oʻqituvchi boʻlish niyatida Manchester Metropolitan universitetida boshlangʻich taʼlim yoʻnalishida oʻqishni davom ettirgan.

Oʻyin faoliyati
---------------

### Klub

Hollinshead oʻzining katta faoliyatini „ Manchester United Ladies"da boshlagan, u yerda Shimoliy Gʻarbiy ligada gʻolib chiqqan.

#### Everton

2014-yilda u Manchester Metropolitan universitetida tahsil olayotgan va Shimoliy 1A Britaniya universitetlari va kollejlari sport ligasida oʻynagan paytda "Everton Ladies "Ayollar Superligasi jamoasiga oʻtdi. U 2014-yilda "Everton "safida „Durem Womenʼs FC"ga qarshi debyut qilgan.

#### Sheffild United

FA WSLning bahorgi mavsumidan soʻng, Hollinshead Sheffild United jamoasi tarkibiga qoʻshilgan.

#### Fylde

Hollinshead Fyld bilan 2018-yil fevral oyida shartnoma imzolab koʻchib oʻtgan.

### Xalqaro

Hollinshead Uels ayollar milliy futbol jamoasi bosh murabbiyi Jeyn Lyudlou tomonidan UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2017 saralash oʻyinlariga chaqirilgan. Hollinshead Uels terma jamoasi safida Bosniya va Gertsegovina ayollar terma jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Emily Hollinshead Signs For The World's First".  FA WSL (10-oktabr 2017-yil). 10-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2018-yil.
2. 1 2 3 4 5  *Edmondson.* „Meet our Sport Scholars: Emily Hollinshead".  Manchester Metropolitan University (26-dekabr 2014-yil). 13-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2016-yil.
3. 1 2  *Wales.* „FA ban for star Emily". *Daily Post*. Qaraldi: 2-may 2016-yil.
4. ↑  *Philbin.* „Everton striker hoping to fire Toffees to a promotion push".  Liverpool Echo (27-fevral 2016-yil). Qaraldi: 5-may 2016-yil.
5. ↑  „Ladies swoop for Wales star". *AFC Fylde* (21-fevral 2018-yil). Qaraldi: 17-aprel 2018-yil.
6. 1 2  *Everton Ladies FC.* „Hollinshead earns Wales call-up".  Everton (17-avgust 2015-yil). 27-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2016-yil.
7. ↑  *Matheson.* „Wales Women in 0–0 stalemate with Bosnia Hertzegovina in Istria Cup".  Wales Online. Qaraldi: 2-may 2016-yil.
**Emilio Recoba** (ispancha: *Emilio Recoba*) — urugvaylik futbolchi, markaziy himoyachi.1905-yil 3-noyabrda Montevideoda tugʻilgan.1930-yilgi futbol boʻyicha birinchi jahon chempionati gʻolibi.U Montevideoning „Nasional" klubida oʻynagani bilan mashhur.

Tarjimai holi
-------------

Emilio oʻz faoliyatini poytaxtning „Charli" klubida boshlagan.Keyinchalik Urugvay terma jamoasi va Urugvay futbolining ikki giganti-"Penyarol" va „Nasional"da oʻynagan koʻplab mashhur futbolchilar kabi tarbiyalagan.1925-yilda Recoba „Nasional" klubi lageriga koʻchib oʻtdi. Afsuski Emilio „uch rangli" uchun oʻynagan yillar davomida „Nasional" chempionlik unvonini qoʻlga kirita olmadi-"Penyarol" uch marta, „Rampla Xuniors" va „Montevideo Uonderers" klublari bir martadan chempion boʻlishgan.1925-yilda va 1930-yil chempionat umuman oʻtkazilmadi.

1925-yilda Recoba „Nacional" tarkibida Yevropa boʻylab afsonaviy turneda qatnashdi.Unda Parij olimpiadasi gʻoliblari boʻlgan mamlakatning amaldagi chempionlari 38 oʻyinda 26 gʻalaba,7 durang va atigi 5 marta magʻlub boʻlishdi.

1926-yilda Recoba Urugvay bilan Janubiy Amerika chempioniga aylandi.U asosiy tarkib oʻyinchisi boʻlgan va oʻsha paytdagi taktik sxemaga koʻra, Santyagoda barcha 4 chempionat oʻyinini oʻtkazgan buyuk jamoa sardori Jose Nasazzi bilan birga terma jamoaning ikki himoyachisidan biri edi.4 uchrashuvning barchasida 17:2 hisobidagi farq bilan gʻalaba qozonilgan.Emilio Recoba 1929-yilda Janubiy Amerika chempionatida ham qatnashgan.Recoba oʻzining soʻnggi oʻyinini 1929-yil 16-iyunda Urugvay uchun oʻtkazdi.

1930-yilda Recoba Urugvay terma jamoasi safida jahon chempionati gʻolibi boʻlgan, ammo maydonga tushmagan. Biroq u oltin medal bilan taqdirlandi. Musobaqada u Nasazzining oʻrinbosari edi.

Emilio Recoba 1992-yil 12-noyabrda vafot etdi, u 1930-yilda jahon chempioni boʻlgan jamoaning eng oxirgi aʼzosi edi. Fojiali voqeadan oldin u birinchi jahon chempionatining eng keksa ishtirokchisi ham edi (88 yosh).1996-yilda undan 89 yoshga toʻlgan fransuz Selestin Delmer oʻzib ketdi.2005-yilda fransuz Lyusen Loran 97 yoshida,2006-yilda esa perulik darvozabon Xuan Valdivieso vafot etdi. 1930-yilgi jahon chempionatining soʻnggi tirik aʼzosi argentinalik Fransisko Varallo boʻlib, u 2010-yil 30-avgustda 100 yoshida vafot etdi.

Yutuqlari
---------

* Jahon chempioni-1930
* Janubiy Amerika chempioni-1926
* Urugvay vitse-chempioni-1929, 1931

Manbalar
--------

1.O nascimento da mítica Celeste Olímpica )

2.Igroki sbornoy Urugvaya )

3.

4.
**Tibbiyot ilmiy kutubxonasi**, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining tibbiyot ilmiy kutubxonasi — Oʻzbekistondagi yirik ilmiy kutubxonalardan biri. Toshkent shahrida 1935-yil tashkil etilgan. Hozirgi Oʻzbekiston biotibbiy adabiyotlarning eng koʻp kitob saqlagichi sifatida faoliyat koʻrsatadi. Fondida qariyb 1 mln.ga yaqin asar bor, bular kitoblar, vaqtvaqti bilan chiqadigan tibbiyotga oid nashrlar, avtoreferatlar, shuningdek, 160 ming nusxadagi chet el adabiyotlaridir. Bundan tashkari, Abu Ali ibn Sinoning "Tib qonunlari", Gippokrat asarlari, 17— 19-asrlarda chop etilgan noyob kitoblar va tibbiyot fani hamda sogʻliqni saqlash asoschilari, shu bilan birga Oʻzbekiston tibbiyot olimlarining asarlari mavjud. 25 mingga yaqin kitobxonga xizmat qiladi, 900 mingdan ziyod kitob tarqatadi. Kutubxona sogʻliqni sakdash, tibbiyot va uning sohalariga oid biografik koʻrsatkichlar nashr etadi. Oʻzbekistondagi barcha tibbiyot kutubxonalariga amaliy va uslubiy yordam beradi. Kitobxonlarga xizmat uy abonenti, oʻquv zali, nostansionar shakllar va boshqa usullarda amalga oshiriladi. Kutubxona soʻrovqidiruv apparati alifboli, sistematik va fanlar kataloglari, umumiy hajmi 7 mln.dan ortiq roʻyxatga olish va mavzuiy kartotekalarga ega. 1996-yildan Tibbiyot ilmiy kutubxonasik. Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining Oʻzbekistondagi hujjatlar markazi vazifasini bajarmoqda, shuningdek, materiallarni keng targʻib qilishni amalga oshirmoqda. 2002-yildan Tibbiyot ilmiy kutubxonasik.da Oʻzbekistondagi kitobxonlarni oʻz sohasiga koʻra internet orqali axborotlar bilan taʼminlay oladigan katta yigʻma elektron kataloglar bor. Tibbiyot ilmiy kutubxonasik. tibbiy kutubxonalar Yevropa assotsiatsiyasining byurosi bilan hamkorlik olib boradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tibbiy mehnat ekspertiza komissiyasi** (TMEK) (Oʻzbekistonda) — nogironlik, uning sabablari va darajasini, doimiy yoki uzoq muddat mehnat qobiliyatini yoʻqotganlikni hamda kasallik, anatomik nuq-son va boshqa natijasida mshnat qobiliyati pasayganligini aniqlaydigan komissiya.

Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligida tibbiy-mehnat ekspertiza inspeksiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent sh. Markaziy tibbiy-mehnat eks-pertiza komissiyalari, tuman, tumanlararo, shahar va ixtisoslashtirilgan boshlangʻich TMEK boʻlimlaridan tashkil topgan. TMEK faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 24 noyabrdagi 317-sonli qarori bilan tasdiqtangan Nizomga muvofiq boshqarib turiladi.

Fuqarolarni TMEK ning koʻrigidan oʻtkazish tegishli davolash muas-sasasining yoʻllanmasi boʻyicha yashash joyida yoki biriktirilgan davolash-profilaktika muassasasida amalga oshiriladi. Tibbiy tekshirishga 16 va undan katta yoshdagi fuqarolar. ularda pasport yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjat, davolash muassasasining yoʻllanmasi (88-shakl). kasallik tarixidan koʻchirma, mehnat turi va sharoitlari haqidagi maʼlumotlar boʻlgan taqdirda qabul qilinadi.

.TMEK nogironlarni 6 oyda bir. ayrim hollarda ikki yilda bir marta qayta koʻrikdan oʻgkazadi. TMEK koʻrikdan oʻtkazayotgan shaxslarning kasallik tashhisini aniqlash va salomatligini tiklash uchun ularni davolash muassasalariga yuborish, rasmiylashtirilgan hujjatlar shubha tugdirganda maslahat olish maqsadida Oʻzbekiston nogironlarni tibbiy-ijtimoiy va kasb boʻyicha sogʻlomlashtirish milliy markaziga yuborish huquqiga ega. Shuningdek, ishga joylashtirishning TMEK tavsiyanomalariga muvofiqgigini hach tekshiradi..TMEK xulosasi asosida nogironligi aniqtangan kishilarga davlat qonuniga muvofiq nafaqa tayinlanadi.

Oʻzbekistonda 115 boshlangʻich, 27 markaziy va 38 ta ixtisoslashtirilgan.TMEK mavjud (2005).

Nosir Muhammadjonov


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tianeti** — Gruziyaning sharqiy-markazidagi shaharcha, Kavkaz togʻlarida joylashgan. Tianeti — Tianeti munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlib, u Sioni shahri va 43 ta qoʻshni qishloqni (umumiy maydoni — 907 km 2; aholi — 9468ta oʻz ichiga oladi, 2014-yil aholini ro‘yxatga olishgan). U Rossiya imperiyasi hukmronligi davrida Tionets nomi bilan tanilgan va Tiflis gubernatorligining Tianeti uyezdining maʼmuriy markazi boʻlgan.

Tianeti Gruziyaning shimoli-sharqiy qismida(Mtsxeta-Mtianeti mintaqasida) joylashgan. 2014-yilgi Davlat aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 2,479 kishi edi. Gruziyadagi qashshoqlik boʻyicha 2003-yilgi tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Mtsxeta-Mtianeti viloyati va xususan Tianeti tumani Gruziyaning eng qashshoq mintaqalari hamda tumanlari qatoriga kiradi. 2003-yilda Tianeti aholisining 63 foizi qashshoqlik chegarasidan ancha past boʻlgan, Gruziya aholisining 47 foizini tashkil etadi(Labbate, Jamburia, Mirzashvili, 2003: 21).

Yana qarang
-----------

* Mtsxeta-Mtianeti

Manbalar
--------
**Brady Glacier** (inglizcha: *Brady Glacier*) — Alyaskaning janubi-sharqidagi muzlik (AQSh), Glacier Bay milliy bog'ida, Juneau shahrining g'arbida joylashgan.

Tavsif
------

Jorj Vankuver birinchi marta muzlikni 1794 yilda Glacier Bay qirg'oqlarini o'rganayotganda ko'rgan. O'sha kunlarda uning ko'zlari oldida faqat muz devori ochildi, chunki muzlik boshqa ko'rinishga ega edi va yillar o'tib, qirg'oqdan sezilarli darajada uzoqlashib, materikga ko'chib o'tdi . 1900 yilda ikki tadqiqotchi Jon Muir (inglizcha: *John Muir* ) va Yosh (inglizcha: *Young* ) muzlik ustida lager qurdi. Keyin ular muzlik kengayib, yangi hududlarni qor bilan qoplaganini payqashdi. Bundan tashqari, yaqin atrofdagi aholi punktida yashovchi hindular losos baliq ovlash joylarini yo'qotganliklarini aytishdi, chunki ular hozir muzlik muzlari ostida ko'milgan . 1794 yilda kashf etilgandan so'ng, muzlik Teylor muzligi deb ataldi, zamonaviy nom 1897 yildan 1906 yilgacha Alyaska gubernatori sharafiga berildi - Jon Grin Bredi  .

Bredi muzligining uzunligi o'ttiz to'qqiz kilometrdan ortiq va kengligi taxminan o'n olti kilometrni tashkil etadi . Bu Glacier Bay milliy bog'ining bir qismidir. Hayvonot dunyosi juda kambag'al, vaqti-vaqti bilan sayyohlar bo'rilarning qichqirayotganini ko'rgan yoki eshitganligi haqida xabarlar bor . Hududning florasi asosan spaxnum, saxifrage, o't o'ti, o't o'simliklari bilan ifodalanadi  .

Manbalar
--------

1. ↑  Долгушин Л.Д. Осипова Г.Б.*. Ледники*, Природа мира. М.: Мысль, 1989 — 93 bet. ISBN 5-244-00315-1.
2. ↑  *Cruising World*, 2006-11.
3. ↑  W. Kaye Lamb*. The Voyage of George Vancouver, 1791–1795: Volumes I–IV*. Routledge, 2017-05-15. ISBN 9781317012337.
4. ↑  Kirk Ruth*. Snow*. University of Washington Press, 2013-08-13. ISBN 9780295802350.
5. ↑  Walter R. Borneman*. Alaska: Saga of a Bold Land*. Zondervan, 2009-10-13. ISBN 9780061865275.
6. ↑  George Willard White*. Classification of Wisconsin Glacial Deposits in Northeastern Ohio*. U.S. Government Printing Office, 1960.
7. ↑  Brenda Peterson*. Build Me an Ark: A Life with Animals*. W. W. Norton & Company, 2002-07-17. ISBN 9780393344394.
8. ↑  Donald Worster*. A Passion for Nature: The Life of John Muir*. Oxford University Press, 2011-05. ISBN 9780199782246.
**Bredli Jozef  „Bred" Fitspatrik** (ing. Bradley Joseph „Brad" Fitzpatrick; 1980-yil 5-fevralda tugʻilgan) — amerikalik dasturchi. Live Journal yaratuvchisi va koʻplab bepul dasturiy taʼminot loyihalari muallifi sifatida mashxur.

Biografiya
----------

Ayova tugʻilgan Fitspatrik Oregon shtatining Biverton shahrida oʻsgan va Sietldagi Vashington Universitetida kompyuter nazariyasini oʻrgangan. Universitetda oʻqiyotgan paytida u shaxsiy kundalik yuritish usulini takomillashtirish uchun Live Journalni ishlab chiqdi.

Oxir-oqibat Live Journal uning asosiy ishiga  va keyinchalik Danga Interactive (ingl.)  nomi bilan tanilgan kompaniyaga aylandi.  2005-yil yanvar oyida Fitspatrik Danga ni boshqa dasturiy taʼminot kompaniyasi Six Apartga sotdi va Six Apartda 2007-yilning avgustigacha ishladi. Oʻshandan beri Fitspatrik Live Journalni ishlab chiqishda ishtirok etmadi.  2007-yil avgustidan 2020-yil yanvarigacha Fitspatrik Google da ishlagan (soʻnggi 10-yil Go dasturlash tillarini ishlab chiqish  jamoasida).

Hozirda u Sietlda yashaydi va Tailscale kompaniyasida ishlaydi.

Shahsiy hayoti
--------------

Uylangan, Dilan (2017) va Shon (2019) ismli ikki oʻgʻilni tarbiyalamoqda.

Yana qarang
-----------

* Jonli jurnal
* oltita
* memkeshlangan
* Ochiq ID
* Gearman
* Camlistore

Manbalar
--------

1. ↑  An update on bradfitz: Leaving Google
2. ↑  Joining Tailscale: Simplifying Networking, Authentication, and Authorization
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Havolalar
---------

|  |
| --- |
| **Brad Fitzpatrick** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|

* Shaxsiy veb-sahifa
* </img> brad
* Fitspatrik, Bred — maqola
* Moskva aks-sadosi: Bred Fitspatrik markazda
* „Moskva aks-sadosi": Bred Fitspatrik bugun bizga tashrif buyurdi… (foto)
**Masʼud ibn Usmon Koʻhistoniy** (16-asr) — tarixchi olim. Dastlab shayboniylardan Abulxayrxonning oʻgʻli Suyunchxoʻjaxonning, uning vafotidan (1531) keyin Samarqand hukmdori Abdullatifxonning (1540—1451) bosh munshiysi boʻlgan. Masʼud ibn Usmon Koʻhistoniy fors tilida "Tarixi Abulxayrxoniy" ("Abulxayrxon tarixi") nomli asar yozgan. Unda Abulxayrxon hukmronligi davrida shayboniy va mangʻit uluslarining ijtimoiy-siyosiy ahvoli; Oʻzbek ulusining tashkil topishi va uning qoʻshni hududlarga uyushtirgan harbiy yurishlari bayon etilgan. Bu asar Dashti qipchoqdagi koʻchmanchi turkiy qabilalarning ijtimoiy-siyosiy hayotini oʻrganishda muhim manbadir. Asarda Oʻzbek ulusining temuriylar bilan boʻlgan munosabatlari (15-asr oʻrtalari), ularning temuriy sultonlar (Abu Said, Muhammad Joʻqi, Sulton Husayn va boshqalar) oʻrtalaridagi oʻzaro urushlarda qurolli aralashuvi va 16-asrning boshida Movarounnahr va Xurosonni Shayboniylar tomonidan bosib olinishi haqida maʼlumotlar bor. Asarda 30 ga yaqin turkiy qabila nomlari keltirilgan hamda Shayboniylarning qoʻshin tuzilishi, jumladan, chap (juvangʻar) va oʻng (barangʻar) qanotlari haqida maʼlumotlar keltirilgan. Asar nusxalari OʻzR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida, Sankt-Peterburg va London kutubxonalarida mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Axmedov B. A. Istoriko-geograficheskaya literatura Sredney Azii XVI — XVIII vv. Pismennie pamyatniki, T. 1985.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Masʼud Shirvoniy** (XV asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shirvonlik shoir. Hirotga kelib, ilmi kalom, mantiq va falsafa bilan mashgʻul boʻlgan. Abdurahmon Jomiy huzurida koʻp ilmlardan saboq olgan. "Gʻiyosiya" va "Gavharshodbegim" madrasalarida mudarrislik qilgan, Alisher Navoiy ham uning baʼzi darslarini eshitgan. Navoiy "Majolis un-nafois"ning toʻrtinchi majlisida uning yaxshi xulq sohibi, darvesh va foniysifat kishi ekani, undan saboq olish uchun toliblar uzoq mamlakatlardan Hirotga kelishi haqida maʼlumot beradi. Navoiyning keltirishicha, Mas'ud Shirvoniy bir kuni u bilan peshin namozini birga oʻqiydi. Namoz tugaganidan soʻng u yana ikki rakaat qoʻshimcha oʻqiydi. Shunda Navoiy "tahvildor hisobin ado qilurda fazl kelturmak xiyonat dalilidur" (xazinachining hisobini ado qilishda ortiqchalikka yoʻl qoʻyish xiyonatni bildiradi) degan jumlani aytadi va bu jumla el orasida mashhur boʻlib ketadi. Shundan soʻng Mas'ud Shirvoniy "ikki rakaat ortiqcha namoz oʻqidim, koʻp yillar uning malomatidan qutula olmadim", degan ekan. Xondamirning "Habib us-siyar" asarida yozilishicha, Mas'ud Shirvoniyning "Hoshiyai sharhi hikmat ul-gʻayn" degan asari ham boʻlgan. Faxriy Hirotiy "Mullo shudan oson ast, odamiy shudan dushvor" (Mullo boʻlish oson, odam boʻlish qiyin) degan jumlani unga nisbat beradi. "Majolis un-nafois"da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:

> Bisoʻz sinai maston ba riqqati mai nob
> 
> 
> Ki, nest soʻzi maro sozkor gʻayri sharob.
> 
> 
> 
> (Mazmuni: Mastlar koʻksini tiniq mayning oʻtkirligi bilan kuydir, mening kuyishimga sharobdan boshqa hech narsa davo boʻla olmaydi).
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy : Qomusiy lug'at*.
2. ↑  *Majolis un-nafois*.
**Hizb-e-Islomi** (shuningdek, *Hezb-e-Islomi*, *Hizb-i-Islomi*, *Hizbi-Islomi*, *Hizbi Islomiy* ), lit. **Islomiy partiya**  Afgʻoniston Kommunistik hukumati va ularning yaqin ittifoqchisi Sovet Ittifoqiga qarshi kurashda mashhur boʻlgan islomiy tashkilot edi.  Gulbiddin Hikmatyor tomonidan asos solingan va rahbarlik qilgan tashkilot 1975-yilda Afg'onistonda tashkil etilgan. 

U 1969-yilda Kobul universiteti talabalari va o'qituvchilari tomonidan Afg'onistonda kommunizmga qarshi kurashish uchun Kobulda tashkil etilgan "Musulmon yoshlari "islomiy tashkilotidan paydo bo'lgan.  Uning a'zoligi etnik pushtunlardan, mafkurasi esa "Musulmon birodarlar" va Abul Ala Maududiyning "Jamoat-e-Islomi "dan olingan.  Boshqa bir manba uni 1976-yilda Burhoniddin Rabboniyning asl islomiy partiyasi Jamiyat-e Islomiydan ajralib chiqqani, Hikmatyor bu guruhni o'ta mo''tadil va boshqalar bilan murosa qilishga tayyor deb bilganidan keyin ta'riflaydi. 

1979-yilda Mulavi Yunas Xolis Hikmatyor bilan ajralib, Nangarhordagi hokimiyat bazasi bilan Xolis fraksiyasi deb nomlanuvchi o'zining Hizbiy Islomiy guruhini tuzdi.  Gulbiddin Hikmatyorning fraktsiyasi o'shandan beri Hizb-e-Islomi Gulbiddin yoki HIG deb nomlanadi.

Yana qarang
-----------

* Gulbiddin Hikmatyor
* Hizb-i Islomi Gulbiddin
* Hizb-i Islomiy Xolid Farukiy
* Mulavi Yunas Xolis

Manbalar
--------

1. ↑  *Pike, John.* „Hizb-i-Islami (Islamic Party)". *Intelligence Resource Program*.  Federation of American Scientists (8-avgust 1998-yil). Qaraldi: 13-mart 2012-yil.
2. 1 2  Roy, Oliver*. The Columbia World Dictionary of Islamism*. Columbia University Press, 2007 — 132 bet.
3. ↑  Haqqani, Husain*. Pakistan: Between Mosque and Military*. Carnegie Endowment. 2005 — 173 bet. ISBN 9780870032851. 2-noyabr 2014-yilda qaraldi.
Andoza:Political parties in Afghanistan
Hind raqamlarining arab raqamlariga aylanishi va Yevropada qabul qilinishi
**Arab raqamlari** — oʻnta mate-matik belgi 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Bu raqamlar bilan istalgan katta yoki kichik sonni yozish mumkin. Arablar Iroq, Misr va Suriyani istilo qilgunga qadar yunon alifbosiga asoslangan raqamlardan foydalanganlar. 6-asrdan boshlab arab alifbosi harflari bilan ifodalanuvchi raqamlar qyooʻlanilgan. Al-Xorazmiy Hindistonda kashf etilgan oʻn raqamdan iborat martabali sanoq tizimini oʻrgandi, soddalashtirdi, kengaytirdi va birinchi marta arab tilida bayon qildi. Al-Xorazmiy „Arifmetika"si bilan birga bu hind raqamlari arab dunyosiga kirib keldi. Xorazmiyning bu asari arabchadan lotinchaga tarjima qilinib, 10-asrda Ispaniyaga, 12-asrda Yevropaning boshqa mamlakatlariga tarqaldi. Arab raqamlari hanuz jahonda shunday deb yuritiladi. Uni jahonga tarqatgan al-Xorazmiy ekani Abu Rayhon Beruniyning „Hindiston" asarida ham aytib oʻtilgan.

Yana q.
-------

* Raqamlar
* Rim raqamlari

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avlos** (yun. avlos) – yunon puflama sozi. Rimda (tibiya nomida) va Oʻrta den-giz havzasi mamlakatlarida tarqalgan, silindrsimon shakldagi 3–4 teshikli ikkita (qoʻsh) naychadan iborat boʻlgan. Keyinchalik teshikchalari 15 taga yetgan, ba’zilari suriluvchan halqa bilan beki-tilgan. Turli uzunlik va sozda yasalgan. Umumiy diapazoni taxminan birinchi oktava "re"dan – uchinchi oktava "re"gacha. Yak-kanavoz ijrochilik (avletika)da sozanda (avlet) bir vaqtda ikki A.dan foydalan-gan. Antik fojiada, qurbonlik marosi-mi, harbiy musiqa (sparga)da ishlatil-gan. A. joʻrnavozligidagi xonandalik avlodiya deb atalgan. Oʻzbek sozlaridan qoʻshnayta oʻxshab ketadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avlos" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sahobalar** (arab. — hamroh, doʻst) — Muhammadning safdoshlari, yaqin yordamchilari. Keyinchalik Muhammadni loaqal bir marotaba, garchi goʻdaklik chogʻida boʻlsa ham koʻrgan barcha kishilar S. deb atala boshlagan. S. Arabistondan tashqaridagi oʻlkalarni fath etishga kirishgan ilk musulmon qoʻshinining oʻzagini tashkil etgan. S.ning oliy qatlamini muhojirlar va ansorlar tashkil qilgan, ular dastlabki xalifalarni saylashga taʼsir koʻrsatganlar, ularni noiblik va oliy darajadagi lashkarboshilik mansablariga tayinlashgan. S.ning islom tarixidagi alohida ahamiyati shundaki, Muhammad vafot etganidan soʻng, uning taʼlimotini hammalari bir boʻlib saqladilar. S.ning Paygʻambar soʻzlari va ishlari haqidagi hikoyalari (hadislar), shuningdek, shaxsiy oʻrnagi va fikri islom axloqiy taʼlimoti — sunnaning eng muhim tarkibiy qismini tashkil etdi. S.ga boʻlgan hurmat, ehtirom keyinchalik ularning qabrlarini eʼzozlashga va fazilatlari haqida asarlar paydo boʻlishiga olib keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hong Tzyaofan** (xitoycha **Tsing Liang**, xitoycha 清凉, pinyin Qing Liang), Hueyhong Tzyaofan, Seng Hueyhong (xitoycha 慧洪觉范, pinyin Huihong Jiaofan, xitoycha 惠洪, pinyin Huihong, famiyasi Peng xitoycha 彭, pinyin Peng) (1071-1128) - xitoy shoiri, buddist rohib.

Song davrining yirik shoirlaridan biri sifatida tanilgan. Uning ikkita kitobi saqlanib qolgan: "Tosh darvozadagi ibodat yozuvi" va "Sovuq kabinetdagi tungi suhbatlar". Uning she’rlari yirik she’riy antologiyalarga kiritilgan.

Buddizmda u Yunyan Kevenning shogirdi Lindji yo'nalishi bo'yicha Chan-buddiz]ining ustasi sifatida qabul qilinadi. U sutralarga, jumladan, Avatamsaka sutrasiga va rohiblarning tarjimai hollariga, masalan, Chan monastirlari rohiblarining maxfiy tarjimai hollariga ko'plab sharhlarni to'plash bilan mashhur.

Tarjimai hol
------------

Yunchjou viloyatidagi Song imperiyasida tug‘ilgan (hozir bu joy Szyansi provinsiyasi, Yichun shahri, Yifeng uyezda joylashgan). Loyanda, Samoviy Shohlar ibodatxonasida u o'zining birinchi dxarma ismini Huihong oldi. U juda bilimdon edi, bu ba'zan ustozi Chjentzingda tashvish uyg'otdi va u Tzyaofanni aytgan edi: "Siz aytganlaringiz Yo'lga mos keladimi?"

Manbalar
--------

1. ↑  „Xitoy biografik ma'lumotlar bazasi" (xitoycha). *Harvard University*.  The Faculty of Arts and Science. Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „《五灯会元》卷十七则说他俗姓彭，《寂音自序》說俗姓喻。" (xitoycha). *Baidu*. Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Andrew E. Ferguson — «Zen’s Chinese heritage: the masters and their teachings

Havolalar
---------

* Hong Tzyaofan (1071-1128) B. Meshcheryakovning veb-saytida "Ming shoirning she'rlari" antologiyasidagi "Belanchak" tarjimasida va asl nusxasida
**Attarvalalar** asosan Hindistonning Gujarat shtatida joylashgan musulmon jamoasidir.

Tarix va kelib chiqishi
-----------------------

Attarvalalar, Mo'g'ul imperatori Jahongir hukmronligi davrida dastlab Agrada joylashgan Mug'al Hazara askarlari guruhidan kelib chiqqan deb hisolanadi.  Ular yozib qoldirgan malumotlarga ko'ra, ular Gvalior, Ratlam va Godhra orqali Ahmadobodga ko'chib ketishgan. Bu migratsiya ularning 1857 yilgi Hindiston urushi mustaqilligidagi ishtirokidan keyin sodir bo'ldi. Hindistonning Gujarat shahriga joylashib va jamoa ittarlar deb nomlangan, ular parfyumeriya ishlab chiqarish bilan shug'ullangan.  Attarvala so'zi parfyumeriya ishlab chiqaruvchi degan ma'noni anglatadi. Ikkinchi ko'chish 1947 yilda Hindistonning bo'linishidan so'ng Agra shahridan bo'lib o'tdi, ba'zi a'zolar Pokistonga ko'chib ketishdi, boshqalari esa Ahmadoboddagi millatdoshlariga qo'shilishdi. Attarvalalar hozirda asosan Hindistonning Ahmadobod shahrida va ularning ba'zilari Pokistonning Karachi shahrida yashashmoqda

Hozirgi sharoitlar
------------------

Attarvalalar boshqa Gujarati musulmonlaridan ajralib turadi, chunki ularning ona tili urdu tilidir. Ular o‘n to‘rt naslga bo‘lingan bo‘lib, asosiylari Tengdoshlar, Ammer Ali, Xorata, Mandusa, Husaynsa, Zahur Husayn, Muhammad Husayn, Xodar Baksh, Barxon, Mash’ubxon va G‘ulomxondir. Bu nasllar ajdodlar nomi bilan atalgan. Klan ierarxiyasi tizimi yo'q va barcha urug'lar o'zaro turmush qurishlari mumkin. Jamiyatda yaqin qarindoshlar o'rtasida turmush qurish va amakivachchalar va parallel qarindoshlar nikohlarini amalga oshirish mumkin. 

Attarvalalar ersiz jamoa bo'lib, Shimoliy Hindistonning an'anaviy parfyumeriyasi hisoblanadi va attor ishlab chiqarish bilan shug'ullanadi. Hozir ko'pchilik oylik maoshli ishchilar bo'lib, riksha tortish bilan shug'ullanadilar. Ular shia musulmonlari bo'lib, o'zlarining kasta uyushmasi - Shia Jafria Attarwala Jamat. Kastalar uyushmasi madrasa va boshqa ijtimoiy tadbirlarni amalga oshirishadi

Yana qarang
-----------

* Hazara qabilalari
* Hazara xalqi
* Hazara diasporasi

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Mohideen, AM „Attarwalla",*. Gujarat*, People of India Part One Singh:. Popular Prakashan, 2003 — 78–81 bet. ISBN 9788179911044.
**Bali** — Malayya arxipelagidagi orol. Indoneziyaga qarashli Kichik Zond o.lari toʻdasida. Maydoni 5,6 ming km². Aholisi 2 mln. kishidan ortiq. Yirik shahri — Denpasar. Orolning yer yuzasi togʻli, sharqiy qismida Agung vulkani (balandligi 3142 m) bor. Iqlimi tropik, musson iqlimi. Yozi seryogʻin (yiliga 1500 mm va undan ortiq). Tropik oʻrmonlar bilan qoplangan. Plantatsiyalarda sholi, kofe, kakao yetishtiriladi. B. Indoneziya madaniyati va sanʼatining qad. markazi. B.da meʼmoriy yodgorlik koʻp, jumladan "Qirollar mozori" (11-asr) — qoyaga oʻyib ishlangan fasadlar, "Fil gʻori" (13-asr) va boshqa Orolga koʻplab turistlar kelib turadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bali oroli**
Bali (baliycha: ᬩᬮᬶ) — Indoneziyadagi provinsiya. Poytaxti - Denpasar. Bali viloyati Nusa Tenggara orollarining gʻarbiy qismida joylashgan. Indoneziya mustaqilligining boshida bu orol poytaxti Singaraja boʻlgan Kichik Sunda provinsiyasi tarkibiga kiritilgan va hozirda 3 provinsiyaga, yaʼni Bali, Gʻarbiy Nusa Tenggara va Sharqiy Nusa Tenggaraga boʻlingan. 2020-yilda, Bali provinsiyasi aholisi - Bali, jami 4,317,404 kishi, zichligi 747 kishi/km2.‌‌

Provinsiyalari
--------------

Bali orolidan tashqari, Bali provinsiyasi atrofdagi kichikroq orollardan, ya'ni Nusa Penida oroli, Nusa Lembongan oroli, Nusa Ceningan oroli, Serangan oroli va Menjangan orollaridan iborat. Geografik jihatdan Bali Java va Lombok orollari orasida joylashgan. Bali aholisining asosiy qismini hindular tashkil etadi. Dunyoda Bali o'zining noyob san'ati va madaniyati, ayniqsa yapon va avstraliyalik sayyohlar uchun sayyohlik maskani sifatida tanilgan. Bali, shuningdek, Xudolar oroli va Minglab ibodatxonalar oroli sifatida ham tanilgan.‌‌

Geografiya
----------

Bali oroli Kichik Sunda orollari tarkibiga kiradi, uzunligi 153 km va kengligi 112 km, Java orolidan taxminan 3,2 km. Geografik jihatdan Bali oroli 8°25′23″ Janubiy kenglikda va 115°14′55″ Sharqiy uzunlikda joylashgan boʻlib, uni Indoneziyaning boshqa qismlari kabi tropik iqlimga aylantiradi.
Agung tog'i - Balidagi eng baland nuqta - 3148 m. Bu vulqon oxirgi marta 1963-yil mart oyida otildi. Batur tog'i ham Balidagi tog'lardan biridir. Taxminan 30 000 yil oldin Batur tog'i otilib, er yuzida dahshatli ofat keltirdi. Balining shimoliy qismidan farqli o'laroq, janubiy qismi daryolar bilan oqadigan pasttekislikdir.
Relefi va topografiyasiga koʻra Bali orolining oʻrtasida gʻarbdan sharqqa choʻzilgan togʻlar va bu togʻlar orasida vulqonlar toʻplami, yaʼni Batur togʻi va Agung togʻlari hamda vulqon boʻlmagan togʻlar, yaʼni togʻlar joylashgan. Merbuk, Patas tog'i va Seraya tog'i. Ushbu tog'larning mavjudligi Bali mintaqasining geografik jihatdan 2 (ikki) teng bo'lmagan qismga bo'linishiga olib keladi, ya'ni tor va kamroq nishabli pasttekislikka ega Shimoliy Bali va keng va qiyalik pasttekislikka ega Janubiy Bali. Bali orolining qiyaligi 122652 ga tekislikdan (0-2%), 118339 ga toʻlqinli yerlardan (2-15%), 190486 ga tik erlardan (15-40%) va juda tik erlardan (>40 dan ortiq) iborat. %) 132 189 ga maydonni egallaydi. Bali provinsiyasida togʻli hududlarda joylashgan 4 (toʻrt) koʻl bor, yaʼni Beratan yoki Bedugul, Buyan, Tamblingan va Batur. Balining go'zal tabiati Bali orolini sayyohlik hududi sifatida mashhur qiladi.‌‌

Manbalar
--------

Havolalar
---------
BALIQCHI QOʻLTIGʻI (Ribatskiy qoʻltigʻi) — Orol dengizining jan. dagi 1979 y.gacha boʻlgan qoʻltiq. Gʻarbda Moʻynoq yarim orol va sharqda Amudaryo (Okdaryo)ning dengizga quyilgan joyidagi chiqiq bilan chegaradosh. Baliqchi qoʻltigʻi jan.da Baliqchi suv havzasi bunyod etilgan. U Oqdaryo, Madalioʻzak, Toldiq kanallari suvlari hisobiga toʻyinadi. Baliqchi suv havzasining chuq. 0,5 – 2 m, baliqchilikda foydalaniladi. Baliqchi qoʻltigʻi ning qolgan qismi zol qumlari (barxan, doʻng qumlar) va qoldiq shoʻrxoklar bilan qoplangan. Shoʻra, yulgʻun, qorabaroq, shoʻrxoklarda qorasaksovul, siyrak holda cherkez oʻsadi. Baliqchi qoʻltigʻi ning qum bosgan qismida shamolda qum koʻchishini kamaytirish maqsadida galofit va kserofit ihotazorlari barpo qilinmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Hozirgi zamonaviy **arab ohanglari tizimi** yoki musiqiy sozlash tizimi oktavaning nazariy jihatdan yigirma to'rtta bo'linmaga teng bo'lingan yoki 24 tonli teng temperamentga bo'linishiga asoslanib olinadi. Bunda har bir nota orasidagi masofa chorak ton 50 tsent etib belgilangan. Har bir ohang oktava teng qiymatiga ega tizimlardan farqli o'laroq, turli xildagi takrorlanmas o'z nomlariga ega hisoblanadi. Eng past ohang *yakah* deb nomlanib,qo'shiqchining diapazonidagi eng past ohang bilan belgilanadi. Keyingi yuqori oktava *nawa* *deb nomlanadi. Bu yigirma to'rtta* *ohang tizimi* *ichidan muqobil* yettitasi shkala ishlab chiqarish uchun tanlab olinadi va bunda chorak ohang oralig'i umuman ishlatilmaydi. Uch chorak ohang yoki neytral soniya xarakterli interval sifatida qabul qilinadi. 

Taqqoslash uchun, Yevropada bir xil temperli shkalada oktava o'n ikkita teng bo'linmaga bo'linadi. Bu esa arab tizimining yarmiga teng. Shunday qilib, tizim chorak kvartira uchun qirqilgan yassi, yarim tonli kvartira uchun yassi, qirrali yassi va uch chorak ohangli yassi, o'tkir bilan tekis chiziq yordamida Yevropa musiqiy notalarida yoziladi. Chorak o'tkir uchun bitta vertikal chiziq, yarim qadam o'tkir uchun o'tkir va uch chorak o'tkir uchun yarim o'tkir va o'tkir. O'rta C dan pastdagi Gda *yakh* bilan boshlanadigan ikki oktava diapazoni ishlatiladi. 

Amalda, bitta ijro uchun yigirma to'rt tonnadan kamroq foydalaniladi. Yigirma to'rtta ohangning barchasi an'anaviy musiqaning ohang qatorlarida ko'p uchraydigan va ko'pincha ohang qatorlarida boshlanadigan va kamroq ahamiyatli yoki kam uchraydigan ohanglar tarqalgan muhim ohanglar ierarxiyasiga - ustunlarga ajratilgan individual ohanglardir. 

Asarda qoʻllaniladigan oʻziga xos notalar kamdan-kam hollarda birinchi ohang boʻlgan xarakterli ohanglar nomi bilan atalgan yetmishdan ortiq tur yoki maqom qatorlaridan birining bir qismi boʻladi. Ma'lumot uchun, yevropa taʼsiridagi musiqa nazariyasidan farqli ravishda, tonik birinchi boʻlib sanab o'tiladi. Qatorlar geptatonik bo'lib, kuchaytirilgan, katta, neytral va kichik soniyalardan tuziladi. Har bir satrning ohanglari chastotasi nisbati uchun juda ko'p xilma-xillik, lekin bunga qaramay, shunga o'xshash nisbatlar taklif qilingan va ishlash amaliyoti 1996 yildan boshlab elektron o'lchovlar yordamida tekshirilmagan. 

Hozirgi ohang tizimi Forobiy tomonidan (milodiy 950-yilda vafot etgan) 25 tonnalik teng boʻlmagan shkaladan foydalangan va birinchi boʻlib Mixail Mishaqa (1800–1888) asarlarida tilga olingan. U 24 ohang teng templi bo'linishni tanishtirib o'tgan. Ba'zi qat'iy an'anachilar va musiqachilar 24 ohangli bo'linishni tijorat sifatida rad etib, 17 ohangli to'plamdan keng foydalanadilar.

Yana qarang
-----------

* Jins
* Arabcha maqom

Manbaalar
---------
Arab Xalqaro Akademiyasi (AIA) 2016-yilda Qatar poytaxti Doha shahrida tashkil etilgan boʻlib, u murakkab va har tomonlama rivojlangan xalqaro taʼlim tajribasini taqdim etuvchi yuqori darajadagi xususiy xalqaro maktab hisoblanadi. Ushbu maqsadga erishish uchun maktab maʼmuriyati oʻquv dasturini tanlashda va XXI asr oʻqitish va oʻqitishga yondashuvlarni tanlashda eng yaxshi xalqaro tafakkurga tayanadi.

Oʻquv dasturi
-------------

AIA butun dunyo boʻylab yuqori sifatli xalqaro akademik dasturlarni amalga oshiradi.
Arab Xalqaro Akademiyasi birinchi navbatda arab va ingliz tillarini oʻqitishga eʼtibor qaratadi va talabalarga fransuz tilini qoʻshimcha til sifatida oʻrganishlariga imkon beradi.

Toʻlov qoidalari
----------------

* AIAga ariza topshirishingiz uchun bir martalik toʻlov qilishingiz kerak boʻladi va bu toʻlov qaytarilmaydi;
* Agar talaba semestr boshida kelmasa va oʻquv toʻlovlari koʻrsatilgan muddatda toʻlanmasa, oʻquv maʼmuriyati boshqa talabaga oʻrinni taklif qilish huquqiga ega;
* Barcha toʻlovlar Taʼlim va Oliy taʼlim vazirligining ruxsati asosida har yili oʻzgartirilishi mumkin.

Manbalar
--------
**Iskandarshoh** (Iskandar Bitishgan) (? — 1417) — Kashmir podshohi (1394—1417). Kashmirga islom dinini olib kirgan Mir Shamsuddin Darveshning nabirasi. Otasi Sulton Qutbuddin vafot etgach (1394), taxtga oʻtirgan. Davlatni mahorat va qattiqqoʻllik bilan idora qilgan. Mamlakatdagi qindlarni islomga daʼvat qilib, koʻpchiligini masjidu jomelarda namoz oʻqiydigan qila olgan, talaygina butxonalarni jangu janjalsiz buzdirishga muvaffaq boʻlgan. Shu bois xalq unga "Bitishgan" degan faxriy laqab bergan. Amir Temur Hindistonga yurish qilganda, Sharafuddin Ali Yazdiy yozishicha, "Kashmir elchisikim, Iskandarshoxdin kelib erdi va izhori itoat qilib erdi. Bas, bu elchilarga kub nima berib, ijozat (berdi). Va Iskandarshohkim, Kashmirning podshohi erdi, anga aytib yibardikim, "Daybalpur shaxrida (oʻz cheriki bila) kelib bizni koʻrsun!".

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Qirol oila aʼzosi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Toʻlovni qaytarish** **yoki charjbek** (ingl. chargeback) — toʻlovchining pulini qaytarishdir. Banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlarining xalqaro toʻlov tizimlari tomonidan ularga yuklangan masʼuliyat uchun majburiy fuqarolik javobgarligi turi hisoblanadi. Emitent bank tomonidan toʻlov summasi toʻgʻridan-toʻgʻri oluvchidan (ekvayer bank) yechib olinadigan va toʻlovchiga qaytariladigan bitimga (toʻlovchining huquqlarini himoya qilish maqsadida) eʼtiroz bildirish tartibi bitimning haqiqiyligi oluvchiga tegishli boʻladi.  Plastik kartalar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar tizimida toʻlovlarni qaytarish texnologiyasi qoʻllaniladi. Mablagʻlar yetishmasligi yoki toʻlovni amalga oshirishga imkoni boʻlmagan taqdirda (xususan, bankrot boʻlgan taqdirda) mablagʻlar qaytariladi va  bank-ekvayer oldida qarz hosil boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Молодыко 2017. sfn error: no target: CITEREFМолодыко2017 (help)
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |