recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vladimir Alekseyevich Rusinov** (1925.12.2, Rostov viloyati) — aktyor. Oʻzbekiston xalq artisti (1985). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1950). 195061 va 1963-yildan Oʻzbekiston rus akademik drama teatrida. 1961—63 yillar Polsha teatrida ishlagan. R. keng diapazonli aktyor boʻlib, bu narsa unga komediyami, dramadami yoki fojiada rollarni ishonch bilan oʻynashiga keng yoʻl ochib berdi. Andrey ("Xayrli soatda"), Yakov, Alyosha, Aktyor ("Soʻnggilar", "Tubanliqsa"), Gerostrat ("Nomi oʻchsin"), shoh Fyodor ("Shoh Fyodor Ioannovich"), Gayev, Sorin ("Olchazor", "Chayka"), Qoʻziyev ("Shohi soʻzana"), Rikkardo ("Filumena Morturano"), Maxmud ("Katta sevgi"), Choʻpon, Mulladoʻst ("Maysaraning ishi"), Saidxon ("Qonli sarob"), Jadov ("Serdaromad joy"), Kontrolyor ("Oʻldir meni, jonginam!") kabi rollari ijodida alohida oʻrin tutadi. "Elyurt hurmati" ordeni (1998), "Shuhrat" medali (1995) bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vladimir Petrovich Shcheglov** (1904.15.6, Oryol viloyati Zarechye qishlogʻi — 1985.23.1, Toshkent) — astronom olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1966), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi matika fanlari doktori. Toshkent astronomiya rasadxonasida ilmiy xodim (1933—41), direktor (194183). Asosiy ilmiy ishlari noyob astronomik asboblar yordamida yudduzlarni kuzatib, aniq vaqtni belgilash va ular orqali joylardagi geografik uzunliklarning oʻzgarib borishini tekshirishga bagʻishlangan. Sh. Ulugʻbek rasadxonasining geografik koordinatalarini va asosiy asbobi oʻqining azimutini aniqlagan. Ya. Geveliyning mashhur "Yulduzlar osmoni atlasi"ni qayta nashr ettirib, unga Ulugʻbek zamonasidagi astronomiyaga oid maqola yozgan. Xalqaro astronomiya ittifoqi aʼzosi. Kichik sayyoralardan biriga uning nomi berilgan.

Manbalar
--------

* K voprosu o geograficheskix koordinatax i azimute sekstanta observatorii Ulugbeka v g. Samarqande, Astr. j.t. XXX, 1953; Astronomicheskiye azimutg zemnnx predmetov kak indikatorm vrashatelnix dvijeniy materikovnx blokov, Astr. j. t. 54, 1977; Ulugʻbek observatoriyasi, T. 1979; "Yan Geveliy. Atlas zvyozdnogo neba", T, 1981.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Dayısı** Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq .

Tarixi
------

Mintaqada sodir boʻlgan urushlar taʼsirida aholi punkti vayron boʻlganligi sababli 1516-yil manbalarida bu yerda hech kim yashamaydi deb qayd etilgan. Usmonli maʼmuriyati tomonidan mintaqada boshlangan koʻchirish siyosati natijasida 1530 va 1591-yillardagi Usmonlilar roʻyxatida bugungi kunda faqat musulmon aholi yashaydigan qishloq sifatida qayd etiladi. 1642-yildagi avariz daftarida qishloqda avariz daftariga qayd etishga arzigulik xonadon yoʻq edi. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkak aholi hisoblangan) qishloqda 5 ta xonadondat 10 nafar erkak kishi qayd etilgan. Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumanidagi qishloq deb yuritilgan.

Joylashuvi
----------

Gumushhane shahar markazigacha 82 km, Kelkit tumanigacha 6 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 43 |
| 2019 | 42 |
| 2018 | 60 |
| 2017 yil | 12 |
| 2016 yil | 12 |
| 2015 yil | 12 |
| 2014 yil | 38 |
| 2013 yil | 72 |
| 2012 yil | 53 |
| 2011 yil | 72 |
| 2010 yil | 72 |
| 2009 yil | 78 |
| 2008 yil | 72 |
| 2007 yil | 43 |
| 2000 | 92 |
| 1990 yil | 169 |
| 1985 yil | 198 |
|

Manba
-----
Vladimir Stasov portreti Ilya Repin tomonidan suratga olingan
**Vladimir Vasilevich Stasov** (shuningdek, *Stassov*; 14-yanvar 1824-yil — 23-oktyabr 1906-yil) — rus musiqasi va san‘ati tanqidchisi. Badavkat zodagonlar oilasida tugʻilgan. Stasov XIX asr oʻrtalarida rus madaniyatining taniqli vakiliga aylangan. U koʻplab isteʼdodlarini kashf etgan. Ularni koʻplab asarlarini asarlarniyozishga ilhomlantirgan va koʻplab maqolalar va matbuotga yoʻllagan maktublarida ularning janglarini olib bordi. Stasov uni „bizning buyuk umumrossiya tanqidchisimiz" deb hisoblagan rus yozuvchisi va dramaturgi Ivan Turgenev bilan bir umr bahslashgan. U rus sanʼatini oʻzini Yevropaning hukmronligidan ozod boʻlishini xohlagan. Gʻarbdan nusxa koʻchirish orqali u rus rassomlari, eng yaxshi, ikkinchi darajali boʻlishi mumkinligini his qildigan. Biroq, ular oʻzlarining milliy anʼanalaridan foydalanib, oʻzining yuksak badiiy meʼyorlari va oʻziga xosligi bilan Yevropaga mos keladigan haqiqiy milliy sanʼat yaratishlari mumkin boʻlgan. Stasov „milliy" deganda nafaqat odamlar hayotini tasvirlaydigan, balki ular uchun mazmunli boʻlib, qanday yashashni koʻrsatadigan sanʼatni nazarda tutgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Стасов В. В. — Музыкальная энциклопедия".
2. ↑  Figes, 177.
3. ↑  Figes, 178.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
*Vicia villosa*
**Vika** (Vicia L.) — dukkakdoshlar oilasiga mansub bir va koʻp yillik oʻsimliklar turkumi, yem-xashak ekini. Yevropa, Osiyoning shim.-sharqiy mintaqalari, Shim. Afrika, Jan. Amerikada tarqalgan 150 ga yaqin turi bor. 12 turi ekiladi. Ekma V. vatukli V. turlari don, koʻk oʻt, silos, senaj olish uchun ekiladi. Ekma V. (v. sativa) bir yillik bahori, tukli V. (v. villosa) kuzgi ekin. Poyasi toʻrt qirrali. Barglari patsimon murakkab. Gullari oq, oʻzidan, baʼzan chetdan changlanadi. Mevasi (dukkaklari) yassiroq boʻlib, 4— 8 urugʻli, 100 kg pichanida 45,8 ozuqa birligi va 12,3 kg hazm boʻladigan protein bor. 1000 dona urugʻi vazni 400—1300 g. Urugʻi tarkibida 24—30% oqsil bor. Gektaridan 200—250 s koʻk massa, 30—60 s pichan, 20 s don olish mumkin. V. sugʻorilganda moʻl hosil beradi. Oʻzbekistonda V.ning ekiladi gan bir turi (V. faba) bokla deb ataladi. V. tuproqda juda koʻp miqdorda azot toʻplaydi, shuning uchun koʻpgina ekinlarga yaxshi oʻtmishdosh hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Edie Topchi** (1919-yil 22-sentabrda Tavriya gubenrniyasida Bogʻchasaroyda tugʻilgan, 1967-yil 7-noyabrda Toshkent shahrida vafot etgan) — sovet qrim-tatarlik xonandasi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1966), Qrimning "Xaytarma" davlat ashula va raqs ansambli yakkaxoni..

Tarjimai hol
------------

Edie Topchi 1919-yil 22-sentabrda Qrimning Bogʻchasaroy shahrida tugʻilgan. 

Maktab yillarida u havaskorlik teatrlarida ishtirok etib kelgan. Boʻlajak xonanda 16 yoshida Qrim radioqoʻmitasida faoliyat yurita boshlaydi. U yerda Topchi vokal ansamblida kuylaydi va 1938-yil shu ansamblning yakkaxoniga aylanadi. 

Edie 1940-yilda Simferopol musiqa bilim yurtining vokal boʻlimiga oʻqishga kiradi va N.Chernov qoʻlida tahsil oladi. 1941-yilda xonanda Qrim ASSR Xalq Komissarlari Kengashi qoshidagi sanʼat boshqaruv boʻlimiga ishga kirdi. Ammo baxtga qarshi urush uning P.Chaykovskiy nomidagi Moskva konservatoriyasiga oʻqishga kirishini orqaga surdi.

Sovet qoʻshinlari Qrimni ozod qilgandan keyin 1944-yil 18-mayda Oʻzbekistonning Bekobod shahriga surgun qilinadi. 1944—1946-yillarda Oʻzbekiston davlat teatrida yakkaxon xonanda boʻlib faoliyat yuritadi. Keyinchalik Topchi 1950-yildan 1951-yilgacha xor toʻgaragiga rahbarlik qilib kelgan. Vaqt oʻtib, xonanda qoʻshiqchilikni tark etishga majbur boʻladi.

1951-yil u Bekobod paxta zavodi savdo boʻlimida mahsulot oʻlchab beruvchi, 1952-yildan – 1955-yilgacha togʻ-kon sanoati kombinatida tikuvchi, 1956—1957-yillarda madaniyat boʻlimi shahar bogʻida ommaviy ishchi boʻlib ishlagan. 

Qoʻshiqchilikka qaytgan xonanda tez orada Bekabod madaniyat uyida havaskorlik ansamblida kuylay boshladi. 1957-yilda bastakor Edem Nalbandov sharofati bilan Oʻzbekiston davlat filarmoniyasi qoshida Qrim tatarlarning Davlat ashula va raqs ansambli tashkil etilib, 1965-yildan buyon u "Xaytarma" nomi bilan yuritib kelinadi.

Mazkur ansambl tuzilgandan keyin Edie Topchi taniqli xonandalar: Sabriya Erejelova, Ablyamit Umerov, Akim Jamalov, Selim Chelebiy va boshqa artistlar bilan faoliyat olib bordi.

Afsonaviy xonanda ijrosidagi 60 dan ziyod qoʻshiqlarning audioyozuvlari saqlanib qolgan, ular orasida qrim-tatar xalq qoʻshiqlari hamda bastakorlar Yaya Sharfidinov, Abibulla Kavri, Ilyos Baxshish, Edem Nalbandov, shoirlardan Maqsud Sulaymon, Eshref Shemʼizoda, Rashid Murod, Rizo Xolid va boshqalar bor.

Edie Topchi 1966-yilda qoʻshiq sanʼati rivojiga qoʻshgan hissasi uchun Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni bilan taqdirlandi.

Xonanda 1967-yil 7-noyabrda ogʻir xastalikdan soʻng vafot etdi. U Toshkent shahridagi Chilonzor tumani qabristoniga dafn etilgan.

*

Havolalar
---------

* Голос и судьба Эдие Топчи
* Юбилейное мероприятие к 100-летию Эдие Топчи
* Фотовыставка «Эдие Топчи»
* Республиканская крымскотатарская библиотека продолжает марафон мероприятий «Литература. Театр. Творчество»[*sayt ishlamaydi*]




1. ↑  100-ЛЕТИЕ ЗАСЛУЖЕННОЙ АРТИСТКИ УЗБЕКИСТАНА ЭДИЕ ТОПЧИ
**Termik qarshilik**, issiqlik qarshiligi — jism (uning sirti yoki qatlami)ning molekulalarning issiqlik harakati tarqalishiga toʻsqinlik qilish xususiyati. Toʻliq, sirtki va qatlam Termik qarshiliklari farklanadi. Toʻliq Termik qarshilik — bir jism (sirt, qatlam) dan ikkinchisiga issiqlik uzatish koeffitsiyentiga teskari miqdor, sirtki Termik qarshilik — bir jism sirti bilan ikkinchi jism sirti orasida issiqlik almashinish koeffitsiyentiga teskari miqdor, qatlam Termik qarshilikgi — shu qatlam qalinligining uning issiklik oʻtkazish koeffitsiyentiga nisbatiga teng miqdor. Murakkab tizim (mas. koʻp qatlamli issiqlik izolyatsiyasi) Termik qarshilikgi uning alohidaalohida qismlari Termik qarshiliklari yigʻindisiga teng. Termik qarshilik son jihatdan issiklik oqimi birligi (1Vt/m2) ni jism sirtiga yoki modda qatlami orqali uzatish uchun zarur temperatura bosimiga teng. U m2K/Vt orqali ifodalanadi. Termik qarshilik ni bilish issiqlik texnikasi, qurilishda, binolarni isitish va boshqa sohalarda juda muhim (qarang Issiqlik almashinishi, Issiqlik oʻtkazuvchanlik, Issiqlik harakati).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Egimiy** (dr.dr.doἰgymíos) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Doraning  Oʻgʻli. Doriyaliklarning ajdodlari. Gestieotidda yashovchi doriyaliklarning qiroli. Lapiflar tomonidan qamal qilingan, Geraklni yordamiga chaqirdi, u lapiflarni magʻlub etib, mamlakatni Egimiyaga topshirdi. Hukumronlikdan mahrum boʻlgan, ammo Gerakl oʻz kuchini tikladi. Buning uchun u Geraklga avlodlar uchun saqlab  qolishni vasiy qilgan yerning  uchinchi qismini taklif qildi. Geraklning oʻlimidan keyin Gillni asrab  oldi. Keyinchalik Geraklidlar doriyaliklar orasida joylashdi

Uning ismi  bilan Pseudo-Gesioda sheʼri nomlangan. Gesiodda eslatib oʻtilgan. Pindada, Egimiya "Dorian nizomi "eslatib oʻtilgan.

Oʻgʻillari Pamfil va dimant, ularning isimlari bilan Doriya filasi  ataladi.

Nasabnomada gʻayrioddiy qisqalik tufayli xronologik qarama-qarshiliklar yaqqol koʻzga tashlanadi.Egimiyaning oʻgʻillari Dorian istilosining zamondoshlari, garchi Gerakl undan uch avlodni ajratadi. Boshqa tomondan, Egimiyning oʻzi Dorning oʻgʻli deb ataladi, garchi u undan (Eol avlodlari nasabnomasi asosida) toʻrt yoki besh avlodga ajratishi kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lyubker F.* Реальный словарь классических древностей. M. 2001. V 3 t. T.1. S.33
2. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 7, 7
3. ↑   Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 37, 3
4. ↑   Strabon. Geografiya IX 4, 10 (str.427)
5. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 58, 6
6. ↑   Gesiod. Perechen jenщin, fr.10, st.10 M.-U.
7. ↑   Pindar. Pifiyskie pesni I 64
8. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 8, 3

Adabiyotlar
-----------

* Obnorskiy N. P.. Egimiy // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
**Pyezogeofon** (yun. piezo — qisman va geofon) — togʻ jinslari orasida tarqaladigan tovush toʻlqinlarini qabul qilish uchun moʻljallangan as-bob. Unda qabul qiluvchi qurilma va-zifasini pyezoelektrik datchik baja-radi. P. biron bir metall narsa bilan togʻ jinslariga urilganda paydo boʻladigan toʻlqinlarni 70 m chamasi masofadan qabul qiladi. P. mas, shax-talarda togʻ jinslari toʻsatdan oʻpirilishi natijasida falokat yuz berganda, kon xizmatchilari signal yuborgan joyini aniklashda ishlatiladi. P. togʻkon qutqaruv xizma-ti qismlarining jihozlari jumlasiga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoraqiyasoy rasmlari** - Qor jontovning jan. yon bagʻridagi soyning chap qirgʻogi qoyatoshlariga ishlangan tasvirlar; Toshkent shahridan shim.sharq-da. 1974-yilda arxeolog A.Kabirov topgan; 1981—82 yillarda arxeolog M.Xoʻjanazarov ilmiy tadqiqot ishlari olib borgan. 1500 dan ortiq rasmlar tosh, metall va qattiq buyumlar bilan oʻyibchoʻkichlab ishlangan boʻlib, ishlash uslublari xilma-xil. koʻproq soya uslubi qoʻllanilgan. Eng qad.si 2-ming yillikka, keyingilari miloddan avvalgi 7—1-asrlarga mansub; ular orasida ilk va soʻnggi oʻrta asrlarga oidlari ham bor. Odam, buqa, it, boʻri, ohu, choʻchqa, togʻ echkisi, bugʻu, tuya, tulki va boshqa hayvonlar. shuningdek, qad. 5 ta arava, chavandoz, oʻq-yoy ushlab turgan mergan, tuyani yetaklagan yoki mingan odamlar mahorat bilan chizilgan. Oʻzbekiston hududida ilk bor jez davriga oid 5 ta arava tasviri topilgan, ularning 4 tasiga otlar qoʻshilgani aniq, bit-tasigina otsiz tasvirlangan. Qoraqiyasoy rasmlarida hayvonlar (buqa, choʻchqa, togʻ echkisi, ohu va boshqalar)ni itlar ishtirokida oʻq-yoy bilan yakkama-yakka va koʻplashib ov qilish holatlari aniq tasvirlangan. Alohida holda oʻq-yoy, hanjar, egri va toʻgʻri qilich, arqon va qopqonlarning tasvirlari ham chizilgan. Kun-dalik hayotdan olingan manzaralar koʻplab uchraydi.

Qoraqiyasoy rasmlari Oʻrta Osiyo xalqlarining qad. tarixi, madaniyati, sanʼati tarixini oʻrganishda muhim ahamiyatga ega.

Ad.Xujanazarov M. Naskalnie izobrajeniya Xodjakenta i Karakiyasaya, Samarqand, 1995.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Termal suvlar** (frans. therma iliq, yun. therme — iliq, issiq) — Yer poʻstidagi yuqori trali (20° va undan ortiq) yer osti suvlari. 20° trali izotermalar koʻp yillab toʻngib yotgan hududlarda 1500–2000 m dan, subtropiklarda 400 m va undan kamroq chuqurlikda, tropiklarda esa yuzada boʻladi. Artezian havzalarda 2000–3000 m li burgʻi quduqlari yordamida 70—100° va undan yuqori trali issiq suvlar ochilmoqda. Togʻlar (mas. Alp, Kavkaz, Tyanshan va Pomir togʻlari)da Termal suvlar issiq buloqlar (trasi 50—90°), harakatdagi vulkanli rayonlarda geyzerlar, qaynoq suv va bugʻ aralashmalari (trasi 150— 200°) holida namoyon boʻladi. Kimyoviy, gaz tarkibi va minerallashuviga koʻra — chuchuk va shoʻrroq gidrokarbonatli, natriyli, azotli, karbonat angidridli va vodorod sulfidli, shoʻr va namakob xloridli, natriyli va kaltsiynatriyli, azotmetanli va metanli, ayrim joylarda vodorod sulfidli suvlar mavjud (qarang Mineral suvlar). Termal suvlardan qadimdanoq davolash maqsadlarida, kurortlarda, shuningdek, texnik maqsadlarda hamda uyjoy va ishlab chiqarish. binolarini, issiqxonalarni isitishda va boshqalarda keng foydalaniladi. Termal suvlar mavjud boʻlgan joylarda elektr styalar qurilgan. Toshkentda qisqa muddat Termal suvlardan maishiy xizmatlar, Qoplonbekda issiqxonalarni isitish maqsadlarida foydalanildi. Foydalaniladigan zaxirasining cheklanganligi, xususan, T.yening davo xususiyatlari va sifatli taʼmi uchun Toshkent Termal suvlardan hozirda faqat balneologik va isteʼmol maqsadlarida foydalaniladi. Issiklik bilan taʼminlashda Termal suvlar kucheiz termal (20—50°), termal (50—75°), yuqori termal (75 — 100°) suvlarga boʻlinadi (yana qarang Yer osti suvlari).

Oʻzbekistonda ilk marotaba Oltinsoy Termal suvlar koni foydalanish zaxirasini hisobga olgan holda (issiqxona xoʻjaliklarini isitish uchun) razvedka kilingan. Mazkur Termal suvlar manbai Navoiy viloyati Xatirchi tumani hududidagi Oqtovning jan. yon bagʻrida joylashgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoraqozonlar** — Toshkent qokimi Yunusxoʻja davri (18-asrning oxiri — 19-asr boshi)da qoʻshin nomi. Yunusxoʻja 6 ming kishidan iborat qoʻshin tuzib, askarlarni pilta miltiq, qilich, nay-za, qalqon bilan qurollantirgan. Bu qoʻshin "qora qozon" deb atalib, unda, asosan. turli shaharlardan kelgan musofir kishilar va asirlar xizmat qilgan. Yunusxoʻja urush vaqtida oʻtroq va koʻchmanchi aholidan 50—60 ming askar toʻplay olgan. Qoʻshin turli rangdagi bayroqtar, nogʻora. karnay va surnaylar bilan taʼminlangan. Urush borishiga qarab. har bir xonadondan bir-ikki kishi qoʻshinga jalb etilgan. Q. soliqlarlan ozod qilingan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nicholas James „Nick" Vujicic** (talaffuzi: *Nikolas Jeyms Nik Voʻychich*) (serbcha *Николас Џејмс Вујичић*, *Nikolas Džejms Vujičić*) (4-dekabr, 1982) Avstraliyalik serb yevangelist va ruhlantiruvchi notiqdir. Nick Vujicic tetra-amelia sindromi bilan tugʻilgan. Bu kasallik bilan tugʻilganlarda oyoq-qoʻl yoʻq boʻladi. Yosh bolaligida Vujicic aqlan, ruhan va jismonan qiynalgan. Vaqt oʻtishi bilan nogironligiga moslashgan. Oʻn yetti yoshida oʻzining Life Without Limbs (Oyoq-qoʻlsiz hayot) nodavlat tashkilotiga asos solgan. Vujicic dunyo boʻylab ruhlantiruvchi nutqlarni beradi. Nutqlarida nogironlar hayoti, umid va hayotda maʼno topish haqida gapiradi. U yana xudo har qanday yurak orqali oʻz ishlarini qila olishiga va xudo har qanday nogironlikni yengishga qudratli ekanligiga ishonishi haqida gapiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Life Without Limbs: About Nick Vujicic". 12-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-sentabr 2009-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-06-12).

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Nick Vujicic*** haqida turkum mavjud |

* Life Without Limbs
* Attitude is Altitude Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-06-16).

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Qoraqalpogʻiston yoshlari** ("Qaraqalpaqstan jaslari") — qoraqalpoq tilida chiqadigan haftalik gazeta. Toʻrtkoʻl shahrida chop etiladi. Muassislar — Qoraqalpogʻiston Respublikasi vazirlar Kengashi hamda Oʻzbekiston Respublikasi "Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakati Qoraqalpogʻiston boʻlimi. dastlab "Qaraqalpaq komsomollarm" (1931), "Jas leninshi" (1931-92) nomlarida chiqqan. 1992-yildan hozirgi nom-da. Ikkinchi jahon urushi yillarida gaz. faoliyati vaqtincha toʻxtatilib, gaz.ning vazifasi yetakchi nashr — "Qmznl Qarakalpaqstan" gaz. "Komsomol turmyum" ("Komsomol hayoti") boʻlimi ochilib, uning zimmasiga yuklatilgan. 1950-yilning 1-iyulidan yoshlar gaz.si qayta nashr etila boshlagan. Gaz. tahririyatida "Maktublar va ommaviy ishlar" hamda "Yoshlar hayoti va muammolari" boʻlimlari faoliyat olib borib, har oyda "Za-mandas" ("Zamondosh"), "Derman" ("Darmon"), "Oʻa-ha-ha" ("Qahqaha") klublari materiallari, shuningdek, "Yoshlar ijodidan",."Shaxsiy fikr", "Ekologiya", "Kamolot xabarlari", "Ahvoling qalay, qishloqdosh", "Davr va yoshlar" va boshqa ruknlarda maqolalar chop etiladi. Adadi 6000 nusxa (2005).

Nasriddin Nazarov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pyotr I TIZMASI** — Tojikistondagi togʻ tizmasi, Surxob va Obixingov daryolari oraligʻida. Gʻarbda Yafuch qishlogʻidan boshlanib, sharqda Somoniyon choʻqqisigacha 200 km ga choʻzilgan. Sharqda Darvoz va Fanlar akademiyasi tizmalari bilan tutashib, Garmo togʻ tugunini hosil qiladi. Tizmaning balandligi gʻarbda 5000 m dan sharkda 6000 m gacha (eng baland joyi 6785 m). Asosan, qumtosh va konglomeratlardan tarkib topgan. Qor chizigʻi ham shu yoʻnalishda 4000 m dan 4500 m gacha oʻzgaradi. Shimoliy yon bagʻrida 29 ta muzlik (umumiy maydoni 385 km²), jan. yon bagʻrida 16 muzlik (maydoni 123 km²) bor. Ulardan eng kat-talari Sagʻron, Gando muzliklari.

Vaxsh daryosining asosiy irmoqlari Surxob va Obixingov daryolari shu muzliklardan boshlanadi. 700–900 mm yogʻin tushadi. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi —6°, —12°, iyulniki pastrokda 22°, togʻ tepalarida 10°.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Tojikiston geografiyasi | *Tojikiston geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Osman Alkash** (1955-yil 3-noyabrda tugʻilgan, Nikosiya) — kiprlik turk aktyori. U Nikosiya shahar teatrining asoschilaridan biri va hozirgacha bu teatrda faoliyat yuritadi. Kipr turklari orasida mashhur boʻlgan *"Torba"* dasturini ishlab chiqishda ishtirok etgan, „Gölgeler ve Suretler" filmi va „Öyle Bir Geçer Zaman ki" serialida ishtirok etgan. Keyin, mos ravishda; „Uzun Hikaye","Hükümet Kadın 2" va „Sarmaşık" filmlarida rol oʻynagan. Ayniqsa, „Sarmaşik" filmidagi roli uchun mashhurlikka erishgan.

Karyerasi
---------

Alkash Bayrak radiosida ham turli dasturlar olib bordi. Oʻz taʼbiri bilan aytganda „uzoq muddatli" bolalar dasturini yaratgan Alkash, radioda ayollar dasturlari, ertalabki dasturlar va pazandachilik dasturlarini ham olib bordi. Bu davrda u radioda reklama ham qilgan. Tolgay Tariman bilan efirga chiqishni boshladi. Tariman bilan bir muddat reklama rolik qilgan Alkash, keyinchalik 1994-yilda Tariman bilan *Torba* dasturini ishlab chiqarishda ishtirok etdi. Dastur Kipr turk xalqi orasida juda mashhur boʻlgach, boshqa kanallarga qaramlikdan qutulish uchun Tariman bilan Tempo TV deb nomlangan telekanalga asos soldi. Dastur 2003-2005-yillarda yakunlandi. 

U aktyorlik hayotidan tashqari, Lefkoşa turk munitsipalitetining madaniyat va sanʼat koordinatori hamdir.  2009-yilda Satirigo teatridan „Muvaffaqiyat va tinchlik mukofoti" ni oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Torba"nın içine sığmadılar".  Kıbrıs Gazetesi. 9 şubat 2012da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 ocak 2012.
2. ↑  „Lefkoşa’da yaz etkinlikleri başlıyor".  Kıbrıs Postası. 5 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 ocak 2012.
3. ↑  „Güney’den "Başarı ve Barış Ödülü"".  Star Kıbrıs. 5 haziran 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5 ocak 2012.
**Rashidxon Sodiqov** (1938.27.5, Fargʻona viloyati — 2000, Qoʻqon) — Oʻzbekiston xalq artisti (1992). 1960—2000-yillar Qoʻqon shahar drama teatrida aktyor. Qaqramononaromantik, ijtimoiypsixologik va maishiy hajviy yoʻnalishlar unga yaqin boʻlib, mazmunan teran, falsafiy mushohadalarga boy, mavzu va uslub jihatdan rangbarang obrazlari bilan iz qoldirdi. "Muqanna"da Muqanna, "Boy ila xizmatchi"da Gʻofir, "Jaloliddin"da Jaloliddin Manguberdi, "Tohir va Zuhra"da Tohir, "Muhabbat qasri"da Shohjahon kabi obrazlari alohida oʻrin tutadi. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (1998).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Anxoy**, Anxuey — Xitoy sharqidagi provinsiya, Yanszi daryosi boʻyida. Maydoni 140 ming km². Aholisi zich, 56 mln. kishi (1990). A.ning Yanszi daryosidan shimolidagi, yaʼni Buyuk Xitoy te-kisligidagi qismi pasttekislik, janubiy qismi togʻlik. Iqlimi subtropik konti-nental, musson taʼsiri kuchli. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 0° dan 4° gacha, iyulning oʻrtacha temperaturasi 28°. Koʻp yerlarda yiliga 1000 — 1500 mm, Xuayxe daryosidan shimoliyda 600 — 700 mm yogʻin yogʻadi. Daryolari koʻp, yiriklari Yanszi, Xuayxe. Tuprogʻi unumdor. Dehqonchilikda gʻalla ekinlari, ayniqsa sholikorlik katta oʻrin tu-tadi. Xuayxe daryosidan shimolida bugʻdoy, makkajoʻxori, tariq, indov, rami, tama-ki, loviya, paxta, togʻ yon bagʻirlarida choy ekiladi. Choy, tamaki va sholi yetishti-rish jihatidan A. Xitoy provinsiyalari orasida 3-oʻrinda turadi. Choʻchqachilik, oʻrmon xoʻjaligi, konchilik sanoati va me-tallurgiya rivojlangan. A.da toshkoʻmir (Xuaynan), temir rudasi (Dantu), mis (Tunguanshan), achchiqtosh, oltingugurt, fosforit qazib chiqariladi. Bir necha elektr stansiya va issiqlik elektr markazlari bor. Dantu shahri yaqinida metallurgiya zavodi, Uxu shahrida kemasozlik korxonalari, Xefey, Banbu shaharlarida qishloq xoʻjaligi mashinasoz-ligi va metallsozlik, bir qancha joylarda tegirmon, objuvoz, yogʻ, choy, ip gazlama, qogʻoz korxonalari bor. Barcha yuklarning 2/3 qismidan koʻprogʻi daryo va koʻllarda tashiladi. Asosiy portlari: Uxu, Yuy-sikou (Yanszi boʻyida), Banbu (Xuayxe boʻyida). Maʼmuriy markazi — Xefey.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
3D interyer vizualizatsiyasiga misol
**Arxitektura vizualizatsiyasi arxitekturada** obʼekt yoki shahar holatining grafik tasviridir. U maʼlum darajada maʼlumot tarkibiga ega va kelajakdagi tuzilmaning tashqi xususiyatlarini toʻliq taqdim etishga imkon beradi.

Bu raqobatbardosh loyihalarni namoyish etish, loyihalash va qurilish sohasida taqdimotlar yaratishning samarali shaklidir.Arxitektura vizualizatsiyasi arxitektorlar va 3D-dizaynerlar uchun ixtisoslikka aylandi.

Bugungi kunda arxitektura vizualizatsiyasi yakuniy mahsulot sifatida nafaqat yaratilgan meʼmoriy shakllarning tasviri koʻrinishidagi informatsion ahamiyatga ega boʻlishi kerak, balki kompozitsiya, yoritish va meʼmoriy elementlarning malakali taqdimoti nuqtai nazaridan badiiy qiymatni ham birlashtirishi kerak. Zamonaviy hisoblash algoritmlarining imkoniyatlari (*koʻrsatish usullari*) va kompyuter quvvati meʼmoriy shakllarning toʻliq fotoreal tasvirlarini yaratishga imkon beradi, bu obʼektni mavjud binoda yoki mavjud maydonda vizualizatsiya qilishda ayniqsa muhimdir. Shunday qilib, hozirgi vaqtda arxitektura vizualizatsiyasi quruvchilar va arxitektorlar uchun ham, reklama va ijodiy sohalar uchun ham turli xil vazifalarni oʻz ichiga oladi. Arxitektura vizualizatsiyasining bunday keng imkoniyatlari kompyuter grafikasining ushbu sohasini jahon bozorida xizmat va xizmatlarning alohida tarmogʻiga aylantirish uchun sharoit yaratdi.

Vizualizatsiya turlari
----------------------

* *Qoʻlda grafik.* Tasviriy geometriya tamoyillariga muvofiq qoʻlda yaratilgan tasvirlar. Keyinchalik, ular kompyuterdan keyingi ishlov berishdan oʻtkazilishi mumkin.
* *Kompyuter grafikasi.*Statik vektor yoki rastr grafika, animatsiya yoki panoramali vizualizatsiya (*Sferik panorama*), koʻrsatilgan obʼektning kompyuter modelini maxsus dastur orqali koʻrsatish (*koʻrsatish*) natijasida olingan.

Arxitektura vizualizatsiyasini amalga oshirish uchun koʻpincha quyidagi dasturlardan foydalaniladi: ArchiCAD, Artlantis R, 3ds Max, AutoCAD, SketchUp, Maya, Cinema 4D, SolidWorks, V-Ray, Blender va boshqalar. Bugungi kunda meʼmoriy vizualizatsiya sohasida ishlashning eng mashhur usullaridan biri bu masofaviy dizayndir. Tarmoq resurslari, dizaynerlarning maʼlumotlar bazalari kompyuter grafikasining ushbu sohasida hamkorlik qilishdan manfaatdor boʻlgan barcha foydalanuvchilar uchun mavjud. Arxitektura vizualizatsiyasi dizayn studiyalari, arxitektura firmalari, ishlab chiquvchilar va mebel ishlab chiqaruvchilari orasida talabga ega.

Adabiyotlar
-----------

* *Rastorgueva Yu. S. Piskorskaya S. Yu.* Dizayn va arxitekturada uch oʻlchovli vizualizatsiya texnologiyalari. / "Aviatsiya va kosmonavtikaning dolzarb muammolari", № 6, 2-jild, 2010 yil .
* *Romanov N.* *P. Averyanova O.* *V. Mxitaryan A.* *G.* Lumion-da arxitektura vizualizatsiyasi. / "Noyob binolar va inshootlarni qurish", No 7 (22), 2014. P. 239-252.
* *Sazanov E.* *LEKIN.* Autodesk 3ds Max-da arxitektura vizualizatsiyasi 2015. Omsk, 2016. - ISBN 978-5-93204-887-0 .

Manbalar
--------

1. ↑  Dizayn va arxitekturada uch o'lchovli vizualizatsiya texnologiyalari
**Toshkent tuproqqoʻrgʻoni** - Anhor kanalining chap sohilida, shahar qalʼa devorining Qoʻymas (Katagon) darvozasi tashqarisi (hozirgi Oʻzbekiston prospekti yoni)dagi tepalikda 1865-yil barpo qilingan. Bu tepalikda ilk oʻrta asrlarda qurilgan Qoʻymas istehkomi boʻlgan, uning qoldiqlari keyinchalik Tali Qoʻymas, yaʼni Qoʻymastepa deb atalgan. 1865-yil iyunda Toshkent podsho Rossiyasining general Chernyayev boshchiligidagi qoʻshinlari tomonidan bosib olingach, bu tepalikda zudlik bilan harbiy qalʼa qurishga kirishildi. Qalʼaning tarhi 6 burchakli boʻlib, baland tuproq koʻtarmalari bilan oʻralgan, burchaklarida mustahkam bastion (burj)lari boʻlgan. Koʻtarmalarning ayrim joylariga gʻishtdan devorlar ishlanib oʻt ochish uchun shinaklar qilingan. Ichki qismida 6 piyodalar rotasi uchun kazarmalar, ofitserlar uchun bino, lazaret (150 oʻrinli), oʻqdori, kiyimbosh va oziq-ovqat omborxonasi va porox uchun yertoʻla qurilgan. Asosiy kirish yoʻli (sharqiy darvoza) gʻishtdan hashamdor ishlangan. Keyinchalik tuproqqoʻrgʻon tashqarisida ustaxona, aslahaxona va piyoda askarlar bataloni uchun 2 kazarma qurilgan. Toshkentda yevropalik aholi uchun Yangi shaharning qurilishi shu tuproqqoʻrgʻonni bunyod etishdan boshlandi. Tuproqqoʻrgʻon yaqinida xrz. Mustaqillik maydonida gubernator saroyi — "Oq uy" qurildi. Tepalikda joylashgan qalʼa Eski shahar ustidan nazorat qilib turish va ayni vaqtda mustamlakachilar yashaydigan Yangi shaharni qoʻriqlab turish imkonini bergan. 1867—83 yillarda Toshkent tuproqqoʻrgʻonidan har kuni soat 12 da toʻp otilgan. Qalʼada soldatlar bolsheviklar tashviqoti taʼsirida bir necha marta qoʻzgʻolon koʻtarganlar. 1917-yil 1 noyabrda Toshkent tuproqqoʻrgʻonida shoʻro hukumatining bayrogʻi oʻrnatilgan. Hozir Toshkent tuproqqoʻrgʻoni oʻrnida Respublika Prezidenta qarorgohi binolari majmuasi joylashgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sohibqiron (maʼnolari).

"SOHIBQIRON" — oʻzbek xalq dostoni. Oʻgay onalar tuhmati bilan chaqaloqligidayoq ota-onasidan ajratilgan egizaklar taqdiri haqidagi dostonlar turkumi ("Qironxon", "Oyparcha", "Odilxon", "Choryor", "Zorliq bilan Mungliq" va boshqalar)ga kiradi. "S."da farzandsizlik tufayli chekilgan ohu zorlar, kundoshlarning moldunyo orttirish yoʻlidagi gʻarazli niyatlari, qabixdiklari, shohning adolatsiz hukmi, Boʻtakoʻzning zindonda azob tortishi, egizaklar taqdiri, sarguzashtlari va h.k. fantastik hodisalar bilan uygʻunlikda ifodalangan. Unda muhim ijtimoiy, maʼnaviyaxloqiy masalalar, omma ongiga oson yetib boradigan uslubda bayon kilingan. "S." dagiga oʻxshash syujet boshqa xalqlar yozma adabiyotiga ham oʻtgan (A. S. Pushkinning "Shoh Sulton, ulik malika va yetti bahodir haqida ertak" asari).

Nashri: Sohibqiron, Doston, T. 1964.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sohibqiron** —1996-yilda Oʻzbekiston xalq shoiri Abdulla Oripov tomonidan yozilgan, Sohibqiron Amir Temur hayotiga bagʻishlangan sheʼriy drama. Amir Temur — jahon tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslardan biri. Uning hayot yoʻli bir tekis kechmagan. Taqdirning turfa zarbalariga munosib dosh berolganligi uchun ham shunday ulugʻ maqomga erishgan. Abdulla Oripov qalamiga mansub „Sohibqiron" sheʼriy dramasida Amir Temurning murakkab umr yoʻli haqqoniy boʻyoqlarda ochib berilgan.

Sohibqiron sheʼriy dramasi 2016-yilda „Akademnashr" nashriyoti tomonidan 136 betli qattiq muqovada, 2019-yilda „Yangi nashr" nashriyoti tomonidan 91 betli yumshoq muqovada 10 000 nusxada nashr etilgan.

Sujet
-----

„Sohibqiron" dramasida Amir Temur janglarda emas, balki koʻproq oʻylar girdobida aks ettiriladi. Asarda Temurning murakkab tabiati uning Amir Husayn, sulton Boyazid, amirlar, oʻgʻillariga munosabatini koʻrsatish mobaynida yorqin aks etgan. 

Amir Temur tajribali hukmdor va oʻychil faylasuf sifatida davlatni ushlab turguvchi tayanchlarni: „*Moʻl xazina, yagona shoh, yengilmas lashkar*", — deya belgilaydi.

Uning jahongirlik tabiati suruvda bitta choʻpon boʻlganiday, xalqni ham bir podshoh boshqarishi kerakligi borasidagi qanoatida namoyon boʻladi.

Dramada Temurning fuqarolarga munosabati: „*Hukmdorlar seva turib fuqarolarni, Umid hamda qoʻrquv ichra saqlashi darkor*", — degan qarashida aks etadi. 

Asarda Amir Temurning oʻz dushmanlari gunohlarini ham kechira oladigan shaxs ekani sulton Boyazid, haddidan oshgan kimsani jazosiz qoldirmasligi Amir Husayn, ezgu amalli kishilarni taqdirlashi Hofiz Sheroziy va Qosimbek timsollari orqali ishonarli aks ettirilgan. 

Dostonda Boyazidning Amir Temurga yozgan xatidagi haqoratlar uni urushga kirishishga majbur etishi ishonarli tasvirlangan: „*Agarda sen biz tomonga kelmasang, Temur bilib qoʻyki, xotunlaring uch taloq boʻlgay. Agar seni yenga olmay chekinsam ortga Unda mening xotunlarim boʻlsin uch taloq*". 

Muallif hech bir musulmon chidashi mumkin boʻlmagan bunday odobsizlikka Temurning jang bilan javob berishi tabiiyligini tarixiy haqiqatga ham mos holda koʻrsatadi.

Qahramonlar
-----------

* Amir Temur-Temuriylar sulolasi va Temuriylar imperiyasi asoschisi.
* Yildirim Boyazid- Usmonlilar sultoni
* Uljoy Turkon -
* Mir Said Baraka-
* Mirzo Ulugʻbek- Temurning nabirasi
* Xonzodabegim -
* Barlos Bahodir-
* Muhammad Qavchin-
* Yassaviy (Darvish , Xizir)
* Xitoy elchisi-
* Ispaniya elchisi
* Buqalamun (asl ismi Itolmas)
* Bibixonim- Amir Temurning rafiqasi
* Shohrux- Temurning oʻgʻli
* Shayxulislom
* Aloviddin
* Amir Husayn
* Hofiz Sheroziy
* Qosimbek, yasorlar va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„The Beatles: The Authorised Biography"** („The Beatles: Rasmiy biografiya") — ingliz yozuvchisi va jurnalisti Hunter Davies qalamiga mansub The Beatles guruhi haqidagi kitob. Asar guruh maʼqulligi bilan yozilgan yagona biografiyadir. Ilk bor 1968-yil London shahrida „McGraw-Hill" nashriyotida chop etilgan.

Davies 1965-yil „Here We Go Round the Mulberry Bush" („Malina tuplarini aylanib oʻtamiz") romanini yozgan. Asar asosida 1967-yil film suratga olingan. Davies Paul McCartney bilan film uchun qoʻshiq yozishni muhokama qilish uchun uchrashgan. Uchrashuv davomida Davies guruh biografiyasini yozishni taklif qilgan. McCartneyga bu fikr maʼqul kelgan, chunki oʻsha paytgacha guruh haqida notoʻgʻri maʼlumotlar yozilgan boʻlgan. McCartney Daviesga guruh menejeri Brian Epstein maʼqulligini olishni taklif qilgan. Epstein ham bu taklifga rozi boʻlgan va natijada „The Beatles: The Authorised Biography" asari yozilgan.

Kitobni yozish uchun Davies 1967–1968-yillarda guruh aʼzolari bilan 18 oy vaqt oʻtkazgan. Guruh maʼqullagan yagona biograf oʻlaroq Davies nafaqat guruh aʼzolari, balki ularning doʻstlari, oila aʼzolari hamda hamkasblari bilan uchrashgan. Davies guruh aʼzolari bilan aloqa qilishda davom etgan. „The Beatles: The Authorised Biography" bir necha marta qayta nashr qilingan, qayta nashrlarga yangi maʼlumotlar kiritilgan. Asar bir necha tilga, jumladan, rus tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Davies, Hunter*. The Beatles, Football and Me*. Headline Book Publishing, 28-iyun 2007-yil. ISBN 0755314034.


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Rashidxon**, Abdurashidxon (1509/10, Andijon — 1563, Xoʻtan) -Moʻgʻuliston xoni (1533—63). Sulton Saʼidxonnnng oʻgʻli. R. jasur sarkarda, usta mergan, sayyoh, turk va fors tillarida Rashidiy taxallusi bilan ijod qilgan shoir hamda turli musiqa asboblarini chala bilgan sozanda va bastakor boʻlgan. Mirzo Haydar oʻzining mashhur "Tarixi Rashidiy" asarining nomini R. ismiga qoʻyganligini taʼkidlaydi. R. otasi davrida (1521—22) Yettisuv va Oqsuv voliysi hamda otasi urush safarida boʻlganida xon noibi vazifasini bajargan. Oʻz hukmronligi davrida muvaffaqiyatli ichki va tashqi siyosat olib borgan. Xonlikka boʻysunishdan bosh tortgan, xavf tugʻdirgan qoʻshni xonlik va qabilaurugʻ (qozoq, qirgʻiz, qalmoq, moʻgʻul)larga qarshi yurishlar (1537—38, 1544—45) olib borgan, chegaralarni mustahkamlagan. Ilmmaʼrifat, adabiyotsanʼat va uning muxlislarining homiysi boʻlgan. Madrasa, maktab, masjid, xonaqoh, hammomlar qurdirgan. Islom dini va tasavvufning rivojiga keng yoʻl ochib bergan. Naqshbandiya tariqatining yirik vakili Xoja Muhammad Sharif R.ning piri, ustozi edi. R. davrida Yorkend shahrida "Yashil Madrasa", 360 hujrali 2 qavatli hammom, Rashidiya madrasasi qurilgan. Madrasada musiqa va xattotlikka alohida eʼtibor berilgan. Turkiy xalqlarning madaniy merosi boʻlgan 12 maqom xonning rafiqasi Omonnisoxonim tomonidan tartibga solingan. Navoiyning oʻlmas asarlari mazkur musiqa xazinasidan oʻrin olgan. Xonning oʻzi 12 maqomning 24 shoʻʼbasini yaxshi bilgan. R. "Devoni Rashidiy", "Gʻazaliyoti Rashidiy" va "Salotinnoma" kabi asarlar muallifi. Biroq ular bizgacha yetib kelmagan, faqat turkiy va forsiy gʻazal va ulardan namunalar qoʻlyozma kitoblarda tilga olinib, qoʻshiklarda aytilib kelinmokda.

Omonbek Jalilov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Anxel sharsharasi
**Anxel sharsharasi** — dunyodagi eng baland sharshara. Sharshara Venesuelaning sharqidagi Churun daryosiga oqib boradi. Anxel sharsharasining umumiy balandligi 979 metrdir. Uzilmasdan pastga tushib boradigan qismining uzunligi boʻlsa 807 metrdir.

Nomlanishi
----------

Anxel sharsharasi Amerikalik uchuvchi Jimmy Angel nomi bilan ataladi. Angel sharsharanining ustidan 1935-yil uchib oʻtdi va uni koʻrgan birinchi oq tanli odam boʻldi. Angel bu hududda oltin izlayotgan boʻlgan.

Sharshara ispancha „Salto Ángel" deb ataladi. Oʻzbekchada „Anxel" deb nomlash rus tilidan kirib kelgan. Venesuelada mahalliy aholi boʻlmish pemonlar sharsharani „Kerepakupai Vená" („eng chuqur yerning sharsharasi") deb atashadi. Shu sabab sharsharaning nomi Kerepakupai Vená boʻlishi kerak deb hisoblovchilar koʻp.

Joylashgan hududi
-----------------

Sharshara *La Gran Sabana* deb nomlanuvchi togʻli hududdagi baland qoyadan pastga tushadi. Bu huhudda koʻplagan ulkan va rang-barang qum bilan qoplangan *mesa*lar (usti tekis qirlar) bor. Mesalarning koʻpini oʻtloqlar va tropik oʻrmonlar oʻrab turadi. Baʼzi mesalar 760 metrdan baland. Hududdda baland qoyalar juda ham koʻp. Anxel sharsharasi Auyan-Tepui togʻida joylashgan. Bu togʻ dengiz sathidan 2560 metr balandda joylashgan.

Turizm
------

Anxel sharsharasi juda koʻp sayyohlarni jalb qiladi. Ammo uning oldiga borish murakkab, sababi sharshara aholi yashaydigan yerlardan olisdagi junglida joylashgan. Bugungi kunda kichik samolotlar sayyohlarni Anxel sharsharasi ustida va atrofidagi hududda aylantiradi. Sharsharaga yana daryoda suv koʻp boʻlgan mavsumda (iyun-dekabr) *curiara* deb nomlanuvchi qayiqlarda mahalliy gidlar bilan suzib borish mumkin.

Anxel sharsharasi va Auyán-tepui togʻining uzoqdan koʻrinishi

Manbalar
--------

1. ↑  Robert C. Eidt, „Angel Falls", 2010 World Book Encyclopedia
2. ↑   „Plane Pilot Sights Highest Waterfall in World." *Popular Science*, April 1938, p. 37.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Anxel sharsharasi*** haqida turkum mavjud |

* Anxel sharsharasining rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-11-04). (ingl.)(isp.)(ital.)(port.)
**Sohil yoqalab chopayotgan olapar** — taniqli qirgʻiz adibi Chingiz Aytmatov qalamiga mansub qissa.

### Tavsifi

„Sohil yoqalab chopayotgan olapar" qissasini asarini oʻqish davomida siz oʻzingizni xuddi Oxoto dengizi sohillarida yurgandek his etasiz. Keyin Oqsoqol Oʻrxon, Emrayin, Milxun va ochiq dengizga birinchi bor chiqayotgan, tagʻinam ov uchun chiqayotgan Kirisk bilan bitta qayiqda boʻlgandik sizda tasavvur uygʻonadi

„Sohil yoqalab chopayotgan olapar" adibning boshqa asarlariga qaraganda ancha ogʻir oʻqiladi. Chunki uning bosh qahramoni Kirisk birin-ketin yaqinlaridan ajraladi. Avvaliga bobosi, keyin amakisi, soʻngra esa otasi aynan tabiiy ofat yo kasallik, falokat yoki dushman bilan olishuv natijasida emas chorasizlikdan, bundan ortiq soʻngsiz azob-uqubatga mubtalo boʻlmaslik, yanayam boshqacha aytganda, oʻn gulidan bir guli ochilmagan, hali hayot atalmish buyuk neʼmatni yaxshi anglamagan Kirisk uchun oʻzlarini qurbon qiladi. Albatta, buni koʻrib-bilib, yurakdan oʻtkazib hech bir chora topolmayotgan jajji Kirisk uchun bundan-da ortiq azob-uqubat, bundan-da ziyoda gʻam-qaygʻu boʻlmaydi. Alaloqibat u dengiz bagʻrida qayiqdagi barcha yaqinlaridan ajraladi. Soʻng zaxirasidagi bor ichimlik suvi va yegulik ham tugaydi. Asarning eng qimmatli joyi shundaki, mana shu lahzada endigina ochiq dengizga chiqib koʻrgan, dengizda yuragidan oʻtkazgan qaygʻulari shu kungacha koʻrgan quvonchlarini yamlab ketadigan Kirisk har qancha qiyin boʻlmasin jamiki chekiladigan azoblardan bira toʻla qutulib qoʻya qolishdan tiyiladi.

### Sahna koʻrinishlari

2008-yil — Bolalar va oʻsmirlar teatrida (Kemerovoda) spektakl qoʻydi, rejissyor Irina Latinnikova
1982-yil — spektakl Saxa nomidagi akademik teatrda sahnalashtirilgan P. A. Oyunskiy „Sohil yoqalab chopayotgan olapar" qissasi asosida „Haaryan Khampa köx kytylym" („Mening orzu qilgan moviy qirgʻogʻim"), rejissyor Andrey Borisov
2019-yil — Ryazan davlat viloyat qoʻgʻirchoq teatrida spektakl qoʻyildi („Sohil yoqalab chopayotgan olapar" hikoyasi asosidagi qoʻgʻirchoq masali), rejissyor Boris Konstantinov [1]

Havolalar
---------

* „Mutolaa zavqi: „Sohil yoqalab chopayotgan olapar" — sabrni sayqallaydigan asar". *Kun.uz* (9-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 5-yanvar 2022-yil.



* „Sohil yoqalab chopayotgan olapar". *Ferlibrary.uz*. Qaraldi: 5-yanvar 2022-yil.
**Guillermo Ariel Pereyra** (talaffuzi: *Gilermo Ariel Pereyra*) 1980-yil 20-fevralda Kordovada tavallud topgan. Argentinalik futbolchi markaziy yarim himoyachi hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

Guillermo Ariel Pereyra professional faoliyatini boshlagan River Plate akademiyasini tamomlagan. „Millionerlar" tarkibida u toʻrt marta Argentina chempioni boʻlgan .

2004-yildan beri u Ispaniyaning „Mallorca" jamoasida oʻynagan. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlmagan mamlakatlardan kelgan xorijiy oʻyinchilar roʻyxatiga tushib qolmaslik va cheklov olmaslik uchun Guillermo Ariel Pereyra Italiya fuqaroligini oldi.

U Moskvaning „Lokomotiv" klubiga qaytish kampaniyasining soʻnggi kunida, 2008-yil 14-martda, yarim himoyachi Rodrigo Souto bilan sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli „Santos"dan transfer amalga oshmay qolganida keldi. Guillermo Ariel Pereyra transferi uchun „Lokomotiv" „Mallorca"ga 3 million yevro toʻlagan. Biroq, Arielning sogʻligʻida koʻplab muammolar bor edi va jamoada oʻz oʻrnini topa olmadi.

2009-yil fevral oyida u Shveytsariyaning „Young Boys" klubiga oʻtdi. Birinchi oʻyinni 4-mart kuni Shveytsariya kubogida oʻtkazdi.

Bernda u kamdan-kam foydalanilgan va asosan zahirada oʻtirgan. 2009-yilning yozida u Moskvaga qaytdi, ammo oradan koʻp oʻtmay Ispaniya ikkinchi divizionidagi „Real Murcia" klubiga oʻtgan. „Murcia"da u oddiy oʻyinchi edi, lekin tez-tez maydonga tushgan. 2009/2010-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida u asosan zaxiradan maydonga tushdi. Mavsum oxirida u jamoasi bilan quyi ligaga tushib ketgan.

Guillermo Ariel Pereyra faoliyatidagi soʻnggi klubi 2010/2011-yilgi mavsumda oʻynagan „San-Lorenzo de Almagro" jamoasi boʻlgan.

Oilasi
------

Guillermo Ariel Pereyraning akasi Federiko Pereyra ham professional futbolchi hisoblanadi.

Jamoalari
---------

| Jamoa | Mamlakat | Mavsum |
| --- | --- | --- |
| River Plate | Argentina bayrogʻi Argentina  | 1998-2003 |
| Mallorca | Ispaniya bayrogʻi Ispaniya  | 2003-2007 |
| Lokomotiv | Rossiya bayrogʻi Rossiya  | 2007-2008 |
| BSC Young Boys | Shveytsariya bayrogʻi Shveysariya  | 2009 |
| Real Murcia | Ispaniya bayrogʻi Ispaniya  | 2009-2010 |
| San Lorenzo de Almagro | Argentina bayrogʻi Argentina  | 2010-2011 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Pereyra se va traspasado al Lokomotiv de Moscú". 21-mart 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-mart 2008-yil.
2. ↑  Novost na sayte „Yang Boyz"[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Отчёт о матче". 12-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-mart 2009-yil.