**Teres asosiy mushak** - bu yuqori oyoq-qo'lning mushakidir. Kurak va yelkaga birikadi va yetti yelka-kurak mushaklardan biridir. Bu qalin, ammo biroz yassilangan mushakdir.

Yumaloq katta mushak (lotincha *teres*, "yumaloq" degan ma'noni anglatadi) mushaklari ustida joylashgan bo'lib, yelkaning kengayishi va medial aylanishiga yordam beradi. Bu mushak odatda rotator manjet mushaklari sifatida chalkashib ketadi, ammo bu, masalan, kichik yumaloq mushaklaridan farqli o'laroq, yelkama-yelka bo'g'imining kapsulasiga biriktirilmagani uchun emas.

Tuzilishi
---------

Katta yumaloq mushaklari pastki burchakning dorsal yuzasida va kurak tashqi chegarasining pastki qismidan kelib chiqadi.

Katta yumaloq mushakning tolalari yelka ichki labiga kiradi.

### Munosabatlar

Pay qo'shilgan joyida orqaning serber mushagi orqasida joylashgan bo'lib, u bursa bilan ajralib turadi, ammo ikkala pay pastki chegaralari bo'ylab qisqa masofada birlashadi. Bu ikki mushakning tolalari bir-biriga parallel bo'lib, ikkala muskul ham son suyagining kichik do'mbo'g'ining tepasiga kiradi.

Kichik yumaloq mushak(Teres minor) bilan birgalikda katta teres mushak qo'ltiq osti bo'shlig'ini hosil qiladi, bu orqali bir nechta muhim arteriya va tomirlar o'tadi.

### Innervatsiya

Katta yumaloq mushak asosan pastki kurak nervi va qo'shimcha ravishda kurak-dumg'aza nerv (o'rta kurak nerv) bilan ta'minlanadi. Bular yuqori kurak nervlarning pastki qismida joylashgan. Ushbu uchta nerv bilak chigalining orqa tarog'idan ajralib chiqadi. Katta yumaloq mushak innervatsiya qiluvchi nervlar C5 - C8 orqa miya nervlarining tolalaridan iborat.

Funksiya
--------

Katta yumaloq mushak(teres major)- son suyagining medial aylantiruvchisi va qo'shimchasi bo'lib, latissimus dorsi -ga ilgari ko'tarilgan son suyagini pastga va orqaga tortishda yordam beradi (kengayish, lekin giperekstantsiya emas). Bundan tashqari, glenoid bo'shlig'ida yelka boshini barqarorlashtirishga yordam beradi.

Jarohat
-------

Izolyatsiya qilingan katta jarohatlar kam uchraydi. Ular deyarli faqat professional va yuqori darajadagi dam olish sportchilarida, xususan, beysbolchilarda uchraydi. Ushbu jarohatlar zaiflashishi mumkin, uzoq reabilitatsiya davrlarini va atletika mavsumlarini o'tkazib yuborishni talab qiladi. Jarrohlik davolash uchun aniq ko'rsatmalar mavjud emas. Operatsiyasiz va operativ davolanishdan keyin natijalar odatda yaxshi bo'ldi.

Qo'shimcha rasmlar
------------------

* Teres asosiy mushakning holati (qizil rangda ko'rsatilgan). Animatsiya.Teres asosiy mushakning holati (qizil rangda ko'rsatilgan). Animatsiya.
* Skapula orqa qismidagi mushaklar va triceps brachii mushaklari : №3 latissimus dorsi mushaklari №5 teres asosiy mushak №6 teres kichik mushak №7 supraspinatus mushaklari №8 infraspinatus mushaklari №13 triceps brachii mushaklarining uzun boshiSkapula orqa qismidagi mushaklar va triceps brachii mushaklari : №3 latissimus dorsi mushaklari №5 teres asosiy mushak №6 teres kichik mushak №7 supraspinatus mushaklari №8 infraspinatus mushaklari №13 triceps brachii mushaklarining uzun boshi
* Orqa yuzaning anatomiyasi. (Yuqori o'ngda Teres major uchun yorliq.)Orqa yuzaning anatomiyasi. (Yuqori o'ngda Teres major uchun yorliq.)
* Chap son suyagi. Old ko'rinish.Chap son suyagi. Old ko'rinish.
* Teres asosiy mushakTeres asosiy mushak
* Chap skapula. Orqa yuza.Chap skapula. Orqa yuza.
* Teres asosiy mushakTeres asosiy mushak

Yana qarang
-----------

* Kurakning yordamchi mushaklari

Manba
-----

This article incorporates text in the public domain from page 442 of the 20th edition of Gray's Anatomy (1918)

1. ↑  Bouche, P. (2013-01-01), Said, Gérard; Krarup, Christian (muh.), „Chapter 19 - Compression and entrapment neuropathies", *Handbook of Clinical Neurology*, Peripheral Nerve Disorders (inglizcha), Elsevier, **115**: 311–366, doi:10.1016/b978-0-444-52902-2.00019-9, ISBN 9780444529022, PMID 23931789, qaraldi: 2020-11-02
2. ↑  Pindrik, Jonathan; Dorsi, Michael; Belzberg, Allan (2015-01-01), Tubbs, R. Shane; Rizk, Elias; Shoja, Mohammadali M.; Loukas, Marios (muh.), „Chapter 9 - Surgical Exposures for Nerves of the Upper Limbs", *Nerves and Nerve Injuries* (inglizcha), San Diego: Academic Press: 131–138, doi:10.1016/b978-0-12-802653-3.00058-0, ISBN 978-0-12-802653-3, qaraldi: 2020-11-02
3. 1 2  Bertorini, Tulio E. (2008-01-01), Bertorini, Tulio E. (muh.), „1 - Neuromuscular Anatomy and Function", *Neuromuscular Case Studies* (inglizcha), Philadelphia: Butterworth-Heinemann: 1–25, doi:10.1016/b978-0-7506-7332-7.50005-2, ISBN 978-0-7506-7332-7, qaraldi: 2020-11-02
4. ↑  Donohue, Benjamin; Lubitz, Marc (20–dekabr 2016–yil). „Sports Injuries to the Latissimus Dorsi and Teres Major". *The American Journal of Sports Medicine*. 45-jild, № 10. 2428–2435-bet. doi:10.1177/0363546516676062. PMID 28125914.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()

Havolalar
---------

* Anatomiya figurasi: 03:03-06 da Inson Anatomiyasi Online, SUNY Downstate Medical Center
* PTCentral