recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Missionerlar kuni** (frans.: *Arrivée de l'Évangile*) Fransiyaning chet el hududidagi Fransiya Polineziyasi hududida nishonlanadigan milliy bayramdir. U har yili 5-mart kuni nishonlanadi va 1797-yilda anglikan missionerlarining Taiti oroliga kelishiga toʻgʻri keladi.

Tarixi
------

1797-yil 5-martda London missionerlik jamiyatining britaniyalik protestantlari „Daff [en]" kemasida Taiti oroliga kelishgan. Dastlabki urinishlarga qaramay, missionerlar mahalliy qirol Pomare II ni oʻzgartirishga muvaffaq boʻlishdi, u orolning boshqa boshliqlari ustidan oʻz hokimiyatini yangi din bilan mustahkamlashga harakat qildi. 1819-yil 16-mayda qirol rasman xristian va Taiti aholisining qolgan qismi unga ergashishdi. Protestantizm orol Fransiya tomonidan mustamlaka qilinganidan keyin ham mahalliy aholi orasida hukmron din boʻlib qoldi.

1978-yil 1-fevralda ushbu voqea sharafiga rasman bayram sifatida eʼlon qilingan.

Nishonlanishi
-------------

Maohi protestant cherkovining cherkovlarida ilohiy tadbirlar oʻtkazilgan[en]. Shuningdek, turli shoular, konsertlar, festivallar va boshqa madaniy tadbirlar oʻtkaziladi. Anʼanaga koʻra, orolga birinchi missionerlarning kelishi tarixiy rekonstruksiyalari Papete da oʻtkaziladi.

Arue[en] kommunasida bayram kuni Taitining birinchi nasroniy qiroli Pomare II va missiya aʼzosi Genri Nott[en] qabriga gullar qoʻyiladi, aynan u birinchi marta Injilni Taiti tiliga tarjima qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Kennedy, David M.; Center for International Studies*. Africa, Asia, and Oceania: Culturegrams 2002*. Orem, UT: CultureGrams, 2001 — 100 bet. ISBN 978-0-89434-421-3.
2. ↑  Garrett, John*. To Live Among the Stars: Christian Origins in Oceania*. Suva, Fiji: Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, 1982 — 14—31, 253—260 bet. ISBN 978-2-8254-0692-2.
3. ↑  „Chronologie" (fr). *Histoire de l'Assemblée de la Polynésie française*. Qaraldi: 3-yanvar 2018-yil.
4. ↑  „French Polynesia Observes Missionary Day". *AGlobalWorld.com*. 3-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-yanvar 2018-yil.
5. ↑  Saura, Bruno*. Histoire et mémoire des temps coloniaux en Polynésie française*. Papeete: Au vent des îles, 2015 — 118 bet. ISBN 978-2-36734-081-4.
**"Fregat" yodgorlik belgisi (Birinchi kema quruvchilarga yodgorlik)** — Ukrainaning Xerson qirgʻogʻidagi monumental haykaltaroshlik inshooti. Ushakov prospektida joylashgan, shaharning ramzlaridan biri. 1972-yilda Qora dengiz flotining birinchi quruvchilari sharafiga oʻrnatilgan. Haykaltaroshlar I. G. Belokur, V. N. Potrebenko, V. L. Shkuropat, meʼmorlar — G. P. Sikula, Yu. P. Tarasov.

Yaratilish tarixi
-----------------

Yelkanli qayiq koʻrinishidagi baland poydevorda yodgorlik 1972-yilda Xerson kemasozlik zavodi oʻrnida oʻrnatilgan boʻlib, u yerda 1783-yil 16-sentabrda Slava Yekaterina liniyasining 66-qurolli kemasi ishga tushirilgan. U Qora dengiz flotining birinchi kemasi va 54-qurolli „Sent-Jorj Gʻolib" fregati.

Tarkibi
-------

Shahar muhitiga taʼsiri
-----------------------

1970-yillarning oxirida, yodgorlik yaqinida „Fregat" nomi bilan mehmonxona majmuasi qurilishi boshlandi, u 1989-yilda tugallandi. Mehmonxona yonida Fregat qirgʻogʻi obodonlashtirildi, Ushakov prospektining shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, uning uzunligi taxminan 400 metr boʻlgan ochiq qismi obodonlashtirish, yoritish va koʻkalamzorlashtirish bilan ajralib turadi va qirgʻoqda favvora joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятники Херсона: сколько их и кто за ними следит?". Любимый Херсон: информационный портал (12 апреля 2019). Qaraldi: 31-may 2022-yil.
2. ↑  „Памятник первым корабелам в Херсоне". monuments.top (11 января 2019). Qaraldi: 31-may 2022-yil.
3. ↑  *Маляренко, Алёна*. „Как создавалась туристическая визитка Херсона, гостиница "Фрегат"". Любимый Херсон: информационный портал (24 июля 2017). Qaraldi: 31-may 2022-yil.

Havolalar
---------
**Konfederatsiya** (confoederatio -ittifoq, birlashma) — 1) davlat tuzilishining bir shakli; unga koʻra, K.ni tashqil qilgan davlatlar oʻz mustaqilligini toʻla saqlab qoladi, oʻz davlat hokimiyatini tuzadi; maxsus birlashgan organlar esa muayyan (harbiy, tashqi siyosiy) maqsadlarda harakatlarni muvofiklashtirish uchungina tuziladi. hozirgi dunyoda faqat bitta K. — Yevropa Ittifoqi mavjud; 2) biron-bir ijtimoiy yoki boshqa xil tashqilotlarning nomi (mas, Fransiya Umummehnat K.si). federativ davlat- bor necha davlatlarning birlashuvidan hosil bolgan murakkab, ittifoqdosh davlat.

Yana qarang
-----------

* unitar davlat
* federatsiya

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Реки по алфавиту
Категория:Карточка реки: исправить: Тип вывода для ПК
Категория:Карточка реки: заполнить: Площадь бассейна
**Qizilsuv** — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi togʻ daryosi, Chirchiq daryosining oʻng irmogʻi. Daryoning uzunligi 12 km.

Geografik tavsif
----------------

Qizilsuv Mingbuloq togʻining janubiy yonbagʻridan oqib oʻtadigan ikki soyning qoʻshilish joyidan boshlanadi. Keyin daryo janubga, tor vodiyga qarab oqadi.

 Qizilsuv darasi yaqinidagi "qayinzor" 
Asosan qor suvlari bilan to‘yinadi. Aprel-may oylarida suv hajmi eng yuqori miqdorga yetadi. Qizilsuv yil davomida qurib qolmaydi, qishda muzlamaydi. Daryoga ko'p sonli mavsumiy va doimiy irmoqlar quyiladi, ular ham Karjantau shoxlaridan oqib o'tadi.

Dam olish qiymati
-----------------

Qizilsuv boʻyida koʻplab davlat va xususiy dam olish maskanlari mavjud. Chorvoq qishlog‘idan aholi dam olish maskanlariga asfalt yo‘l yotqizilgan.

Turizm
------

 Qizilsuv daryosidagi sharshara
Temir yo‘l vokzaliga yaqinligi Qizilsuv darasini turizm uchun qulay joyga aylantirgan. Turistlar oqimining ko'payishiga uy-joylar va dam olish maskanlarining ko'pligi ham hissa qo'shmoqda. 

Sokol lageridan 5 kilometr balandlikda daryo tor, qoyali daraga kiradi va balandligi 3-6 metr bo'lgan bir nechta sharsharalarni hosil qiladi.

Sharsharalar ortida yana bir mashhur sayyohlik joyi - qayin daraxti bog'i bor. O‘tinning ko‘pligi va shamoldan himoyalanganligi sababli tunash uchun qulay joy hisoblanadi.

Qizilsuv manbasi yaqinida "Tosh qoʻziqorin" – bir-birining ustiga joylashgan ikkita dumaloq tosh bor.

 Qizilsuvning yuqori oqimidagi "tosh qo'ziqorin"
Qizilsuv darasi boʻylab quyidagi yoʻnalishlar ham mavjud:

* Qoraqiya - Karjantau - Qizilsuv tizmasining shpal.
* Qizilsuv - Karjantau-Orkutsoy tizmasining shpal ( Ugom irmog'i).
* Mingbuloq - Qizilsuv.

Hozirda (2012-yildan beri) davlat chegarasiga yaqin boʻlganligi sababli "Sokol" bolalar sogʻlomlashtirish oromgohi ustidagi Qizilsuv darasiga borish faqat maxsus hujjat olingandagina ruxsat beriladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Вычислено при помощи программы Google Earth
2. ↑  Саями в Средней Азии именуют овраги с постоянными или временными водотоками, а также сами водотоки (в частности, сравнительно небольшие реки, испытывающие резкие сезонные колебания в полноводности либо полностью пересыхающие).

Havolalar
---------

* Qizilsu, sharsharalar - OrientTracking.com saytida sharh
**Zumrat Talatovna Gaibnazarova** (1981-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Zumrat Gaibnazarova 1981-yil Toshkent shahrida ziyolilar oilasida tavallud topgan. 2002-yilda Toshkent davlat texnika universiteti Iqtisodiyot va menejment fakultetining Menejment yoʻnalishini (bakalavr) tugatgan. 2004-yilda Toshkent davlat texnika universiteti Iqtisodiyot va menejment fakultetining Innovatsion menejment yoʻnalishini (magistr) tamomlagan. Nomzodlik dissertatsiyasini 2012-yilda Toshkent moliya institutida „Innovatsion investitsiyalashtirish samaradorligini oshirishning nazariy asoslari" mavzusida „Iqtisodiyot nazariyasi" ixtisosligi boʻyicha himoya qilgan. 2015-yilda Muhandislik taʼlimi dasturining sifati va akkreditatsiyasi boʻyicha xalqaro ekspert etib tayinlangan. 2017—2021-yillarda MANEB Xalqaro akademiyasining muxbir aʼzosi. 2017-yilda „Iqtisodiyot nazariyasi" ixtisosligi boʻyicha dotsent ilmiy unvoni berildi. 2021-yildan MANEB Xalqaro akademiyasining akademigi. Doktorlik dissertatsiyasini 2021-yilda Toshkent davlat texnika universitetida „Ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda intellektual kapital nazariyasi va uslubiyatining modernizatsiyalashga taʼsiri" mavzusida „Sanoat iqtisodiyoti" ixtisosligi boʻyicha himoya qilgan. 2022-yilda „Sanoat iqtisodiyoti" ixtisosligi boʻyicha professor ilmiy unvoni berildi. 2021-yildan hozirga kungacha Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti „Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti" kafedrasi professori lavozimida faoliyat olib bormoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

Havolalar
---------

* Zumrat Gaibnazarova Google Scholar
**Shermuhamedov Mirmulla** (1886, Toshkeyt —1923.24.9) — shoir va yozuvchi, teatr tanqidchisi, tarjimrn. Beklarbegi madrasasida, rustuzem maktabida tahsil olgan. Sh. jurnalistlik faoliyatini "Turkiston viloyatining gazeti"da boshlagan, "Sadoyi Turkiston", "Sadoyi Fargʻona", "Ishtirokiyun", "Qizil bayroq" gaz.larida xabar, maqola, sheʼr, hikoya va tanqidiy maqolalari bilan davom ettirgan. U matbuotda "Mirmulla", "Bir musulmon", "Mirmulla Shermuhammad" taxalluslarini qoʻllagan.

SH. oʻzbek adabiyotida ilk bor Yevropa yozuvchilari usulida ixcham hikoyalar yozgan. Uning "Umidli minutlarim" "Bugun bayram edi", "Paranji" hikoyalarida tushkunlik ruhi kuchli boʻlsada, ammo milliyligi, turmushni badiiy, haqqoniy tasvirlashi, tili va uslubining ravonligi, fikrining aniq yoʻnalgani bilan ajralib turadi.

SH. oʻzbek matbuotida malakali teatr tanqidchiligini boshlab bergan munaqqid. "Boy ila xizmatchi", "Hurriyat qahramoni", "Yomon odat yoxud yosh xo. tin kasofati", "Zaharli hayot", "Tuhmatchilar jazosi", "Andalusning soʻnggi kunlari" taqrizlarida milliy aktyorlik, rejissorlik sanʼatiga, dramaturgiyaga xolisona baho bergan. Uning taqrizlari orqali dramaturg Abdurahmon Ismoilzoda ijodi namunalari, Mannon Uygʻurning ilk aktyorlik va rejissorlik faoliyati haqidagi maʼlumotlar bizgacha yetib kelgan.

SH. dublyaj sanʼatiga asos solgan tarjimondir. "Turon" kinoteatrida namoyish etilgan filmlarni rus tilidan oʻzbek tiliga bevosita tarjima qilib turgan.

Sirojiddin Ahmedov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pavel Maksimovich Kovtun** (1913-yil 18-mart, Miropolye – 1980-yil 29-mart, Toshkent) – sovet Armiyasi leytenanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

Hayoti
------

Pavel Kovtun 1913-yil 18-martda Miropolye qishlogʻida tugʻilgan. Besh yillik maktabni va ikki yillik qishloq xoʻjaligi maktabini tamomlagach, kolxozda ishlagan. 1932-yil noyabr oyida Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasiga chaqirilgan. 1933-yilda polk maktabini tamomlagan. 1939-yil sentyabr oyida 2-Leningrad artilleriya maktabini tamomlagan. Sovet-Fin urushida qatnashgan va ogʻir yaralangan.

1940-yil sentyabr oyida zaxiraga oʻtkazilgan. 1940–1942-yillarda Chuvash Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida yashab, Kozlovka shahridagi ayollar axloq tuzatish koloniyasida ishlagan. 1942-yil sentyabrda uni yana armiyaga chaqirishgan. Oʻsha yilning oktyabr oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmat qilgan.

1943-yil sentyabrgacha Qizil Armiya askari Pavel Kovtun Markaziy frontning 61-armiyasining 415-piyoda diviziyasining 686-artilleriya polkining 7-batalyonida boshqaruv vzvodiga qoʻmondonlik qilgan. 1943-yil 28-sentyabrda Kovtun oldingi guruh tarkibida Ukraina SSRning Chernigov viloyatining Repkinskiy tumanidagi Zmeyi fermasi hududida Dneprni kesib oʻtgan va janglarda faol ishtirok etgan. Kovtun guruhi nemislarning sakkizta qarshi hujumini qaytargan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 15-yanvardagi „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi farmoni bilan „jangovar vazifalarni namunali bajarganliklari uchun" Qizil Armiya askari Pavel Kovtun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va 2949-sonli „Oltin Yulduz" medali bilan taqdirlangan.

Keyingi olti oy ichida u ikki marta ogʻir yaralangan. 1945-yil may oyida Kovtun artilleriya batalyoni komandirlari kurslarini tugatgan. Shundan soʻng Uzoq Sharqda xizmat qilgan. U Sovet-Yapon urushida qatnashgan hamda ogʻir yaralangan.

1946-yil may oyida leytenant unvoni bilan Kovtun zaxiraga oʻtkazilgan. Shundan soʻng Toshkentda yashagan va mahalliy poyabzal fabrikasida ishlagan.

Pavel Kovtun 1980-yil 29-martda vafot etgan va Toshkent harbiylar qabristonidagi Qahramonlar xiyoboniga dafn etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* В путешествие по Сумщине. — Харьков, 1979.
* Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент, 1984.
* *Гриченко И. Т. Головин Н. М.* Подвиг. — Харьков: Прапор, 1983.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ковтун Павел Максимович". *www.pamyat-naroda.ru*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „КОВТУН ПАВЕЛ МАКСИМОВИЧ". *www.sootechestvenniki.uz*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.
3. 1 2  „Pavel Kovtun" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
4. ↑   *Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года* (Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик nashri). 1 1944. pp. 1.. "23"
**Suvda suzish**, sportcha suzish — sport turi, rasmiy belgilangan masofaga muayyan usulda sportcha suzish (erkin tarzda, brass, batterflay usulida, orqa bilan), shuningdek, suv ostida, amaliy, sinxron (badiiy) suzishni oʻz ichiga oladi. Xalqaro olimpiada qoʻmitasi tasnifiga kura, Suvda suzishga suvga sakrash va suv polosoʻ ham kiradi, Suvda suzish zamonaviy 5 kurashning tarkibiy qismi hisoblanadi.

Suvda suzish tarixi 15—16-asrlarga toʻgʻri keladi. Suzuvchilarning dastlabki sport musobaqalari 1515-yil Venetsiyada oʻtkazilgan. Ilk suzish maktablari 18-asrning 2-yarmi — 19-asrning boshlarida Germaniya, Avstriya, Fransiyada ochilgan. 19-asr oxirida sunʼiy suv havzalari kurila boshlagach, sportcha suzish ommalashib ketdi. 1890-yil Suvda suzish boʻyicha 1Yevropa chempiona™ oʻtkazildi. Suvda suzish 1896-yildan Olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritildi (ayollar 1912-yildan qatnashadi). Xalqaro havaskorlar suzish federatsiyasi (FINA, 1908-yil asos solingan)ga 130 dan ortiq mamlakat milliy federatsiyalari aʼzo.

Oʻzbekistonda qadimdan suvda turli oʻyin va musobaqalar oʻtkazilgan. Suvda suzish sporti respublikada 1924—1925-yillardan rivojlana boshladi. Ana shu davrda ilk gidrostansiyalar qurilgan. Chunonchi, Toshkentda Boʻzsuv toʻgʻon bilan toʻsilib, sunʼiy suv ombori hosil qilindi. Bu yerda 2 ta suv stansiyasi qurilib, suzish havzasi va balandlikdan suvga sakrash minoralari bunyod etildi. 1927-yil 1marta shu yerda Toshkent va Samara (Rossiya) sh.lari jamoalari oʻrtasida suzish musobaqasi boʻlib oʻtdi. 1930-yil Toshkent toʻqimachilik kombinati qoshida stadion va uz. 50 m li suvi isitiladigan ochiq havza qurilib ishga tushirildi. 1935-yil Andijonning sunʼiy suv havzasida 1 marta respublika suv sporti bayrami, Suvda suzish boʻyicha Oʻzbekiston birinchiligi oʻtkaziddi, 1937-yil Toshkentdagi temiryoʻlchilar istirohat bogʻida ochiq suv havzasi qurilib, suzish boʻyicha 1-bolalar-oʻsmirlar sport maktabi tashkil etildi. 1939-yil Oʻzbekistonda Suvda suzish boʻyicha respublika federatsiyasi tuzildi. Oʻtgan asrning 60y.larida Toshkentda (jismoniy tarbiya instituti qoshida, „Mehnat rezervlari" sport jamiyati huzurida, Armiya sport klubiga qarashli), Navoiy shahrida, boshqa viloyatlarda suvi istiladigan yopiq va ochiq suv havzalari qurilib foydalanishga topshirildi. Respublikada qobiliyatli yosh sportchisuzuvchilar yetishib chiqa boshladi. Olimpiada oʻyinlari, xalqaro musobaqalarda muvaffaqiyatli ishtirok etgan S.Babanina, N.Ustinova, S.Iskandarova, S.Konov, SZabolotnovlar sportning ana shu turida shuhrat qozondilar. Hozir respublikamizning viloyat va tuman markazlarida 200 dan ortiq suv havzalari mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Seyfulla Saqir** (1998-yil 16-martda tugʻilgan), **Sefo** nomi bilan tanilgan. Turkiyalik reper va bir qancha qoʻshiqlar muallifi. U Turkiyada reggaeton elementlaridan iborat "Bilmem mi?" qoʻshigʻi bilan shuhrat qozongan.

Hayoti
------

Seyfulla Saqir 1998-yil 16-martda Samsun shahrida tugʻilgan.

2018-yil mart oyida u oʻzining birinchi "Yalan" qoʻshigʻini kuylaydi. 2019-yil fevral oyida ikkinchi "Poz" qoʻshigʻini kuylaydi. Muvoffaqiyatli professional musiqa karerasini davom ettirishga qaror qiladi. 2019-yil 18-aprelda u "Up Down", keyin esa 2019-yil iyun oyida "362" qoʻshiqlarini namoyish qiladi. Uning aksariyat qoʻshiqlarida pop elementlari ham mavjud.

2020-yil 21-fevralda u Aerro va Yase ishtirokida "Başa Sar" qoʻshigʻini chiqardi. "Ardyndan", "YOUNGSTAR", "Ihtiyacım Yok", "Liman", "Toz Duman", "Bonita (ft. Reynmen)" va "Bilmem mi?" qoʻshiqlari Turkiyadagi musiqiy chartlarda birinchi oʻrinni egallagan.

2022-yil iyun oyida Turkiyaning Bodrum shahrida boʻlib oʻtgan kontserti chogʻida tuman hokimligi nomidan ish yurituvchi rasmiylar tomonidan bahsli sabablarga koʻra sahnadan olib tashlangan edi. Sababi, tungi soat 1 dan keyin davom etadigan musiqiy tadbirlarni taqiqlovchi Koronavirus pandemiyasi cheklovi edi. Biroq, Sefo va uning muxlislarini gʻazablantirgan narsa, noaniq sabablarga koʻra, majburan olib tashlash soat 12:30 da sodir boʻlgan.

Albom chiqargan sanasi va nomi| Yagona | Yil | Tepalik |
| --- | --- | --- |
| TR |
| "Tutsak" | 2022 | 1 |
| "Izabella" | 2 |
|

Maʼlumotnomalari
----------------

1. ↑  „Sefo'nun 'Bilmem Mi?' şarkısının 100 milyonu devirmesinin sırrı ne?" (turkcha). *Milliyet*. Qaraldi: 26-avgust 2022-yil.
2. 1 2 3 4 5  „Sefo kimdir? Sefo Bilmem mi şarkı sözleri! Sefo gerçek adı ne? Sefo kaç yaşında, nereli?". *CNN Türk* (5-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
3. 1 2  „Sefo Kimdir?". *Kral TV*. Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.
4. ↑  „Rapin genç starı Sefo". *Takvim*. 20-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „Rap müziğin genç ismi Sefo'dan yalnızlar için şarkı". *Güneş*. 2-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
6. ↑  „Trendy Artists of the Week: Kendrick Lamar, Ozuna, The Weeknd, Sefo, and Kygo". *Concerty.com news* (2022-yil iyul).
7. ↑  „Turkey Songs". *Billboard*. Qaraldi: 27-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------
**Ivan Timofeyevich Saloimskiy** (1903-yil, Shatsk – 1955-yil 10-aprel, Toshkent) – sovet maxsus xizmatlari arbobi, general-leytenant (1944).

Hayoti
------

Ivan Timofeyevich Saloimskiy 1903-yilda Shatsk shahrida duradgor oilasida tugʻilgan. Shatskdagi Oliy boshlangʻich maktabni va Leningrad harbiy mexanika institutining kechki boʻlimining 1-kursini tamomlagan. 1918-yildan Qizil Armiya safida xizmat qilgan.

1922–1930-yillarda Zakavkaziyada Cheka-GPU organlarida xizmat qilgan. 1930–1940-yillarda Leningrad harbiy okrugi (LVO) OGPUda LVO boʻlimining maxsus boʻlimi boshligʻi, Murmansk va Pskov tumanlari maxsus boʻlimlari boshligʻining oʻrinbosari, UGB UNKVD suv boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. Sovet-Fin urushi davrida (1939—1940) 13-armiyaning maxsus otryadi safida xizmat qilgan.

Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Xalq militsiyasi armiyasining maxsus boʻlimi (SO) boshligʻining oʻrinbosari, 55-armiya maxsus boʻlim boshligʻi, Leningrad va Volxov frontlari maxsus boʻlim boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1943–1946-yillarda u Trans-Baykal va Uzoq Sharq frontlarining Smersh jinoiy mudofaa kuchlari boshligʻi boʻlgan.

1946–1952-yillarda Karpat harbiy okrugi MGB jinoyat qidiruv boʻlimi boshligʻi, 1952-yil martdan Turkiston harbiy okrugi MGB-OO MVD-OO KGB jinoyat qidiruv boʻlimi boshligʻi boʻlgan (Toshkent).

Ivan Timofeyevich Saloimskiy 1955-yil 10-aprelda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin ordeni (1945)
* Uchta Qizil Bayroq ordeni (1942, 1944, 1949)
* II darajali Kutuzov ordeni (1945)
* II darajali Vatan urushi ordeni (1943, 1944)
* Qizil yulduz ordeni (1940)
* „NKVDda xizmat koʻrsatgan xodim" koʻkrak nishoni (1942)

Adabiyotlar
-----------

* *Tereщeko A.* Apostoli frontovogo SMYeRSha.

Manbalar
--------

1. ↑  „САЛОИМСКИЙ Иван Тимофеевич". *www.shieldandsword.mozohin.ru*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Салоимский И. Т.". *www.ez.chita.ru/*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.
3. ↑  „САЛОИМСКИЙ Иван Тимофеевич". *www.centrasia.org*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Voennaya kontrrazvedka v litsax. Saloimskiy Ivan Timofeevich
* Saloimskiy Ivan Timofeevich
**Abdulloyev G'affor** (1927-1995) — Tojikiston Soveti kolxozchisi, SSSR Oliy Soveti deputati, Sotsialistik Mehnat Qahramoni(1973).

Biografiyasi
------------

Abdulloyev G'affor 1927-yil 31-martda, Tojikiston SSSR Ko‘lob viloyati (hozirgi Xatlon viloyati) tug'ilgan. 1943-yilda traktor yordamchisi bo‘lib ishlagan, oradan 6 yil o‘tib Tojikiston SSR Ko‘lob viloyatida joylashgan xo‘jaloklarda traktorchi bo‘lib ishlagan. Keyinchalik esa brigada mexanigi, kolxoz dehqonchilik uchaskasi boshlig'i bo‘lib ishlagan.

Faoliyati
---------

1963-yilda Istiqlol 
Istiqlol (Voseʼ tumani)dagi Lenin nomidagi kolxozning kempleks mexanizatsiyalashgan brigadasi bo‘limida ishlagan. Qishloq xo‘jaligini rivojlantirishdagi yutuqlari uchun 1965-yilda G'.Abullayev o‘zining birinchi Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi. 1971-1975-yillarda Abdulloyev G'affor boshchilik qilgan brigada har gektardan 43-57 sentnerdan paxta hosilini yetishtirishga erishishgan va 1972-yilda paxta yetishtirish va davlatga topshirishda erishgan katta muvaffaqiyatlari uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 1973- yilda G'.Abullayev boshchiligidagi jamoa ko‘rsatgan natijalar yanada yuqori bo‘ldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1973-yil 10-dekabrdagi farmoni bilan butun Ittifoq Sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va mahsulotlar, ishlab chiqarish va davlatga topshirish ko‘paytirish bo‘yicha o‘z zimmalariga olingan majburiyatlarni bajarishda ko‘rsatilgan mehnat jasorati uchun 1973-yilda Abdullayev G'afor Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1980-1981-yilllarda 1 million tonnadan ortiq paxta yetishtirish va davlatga topshirish bo‘yicha erishgan yutuqlari uchun O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan taqdirlangan.

G'affor Abdulloyev 1995-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulloyev, G'affor*. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик*, 2011 — 25 bet. ISBN 978-99947-33-45-3.  Wayback Machine saytida arxivlangan (2022-08-10).
2. ↑  *Abdulloyev, G'affor* „Avdulloyev G'affor". Qaraldi: 29-sentabr 2023-yil.
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida skeytbording boʻyicha musobaqalar 27-iyuldan 7-avgustgacha Concorde maydoni(ingl.)oʻzb.da oʻtkazilishi rejalashtirilgan boʻlib, uch yil avval Tokio 2020da sportning rasmiy debyutidan keyin ikkinchi marta yana oʻtkazilish uchun dasturga kiritilgan. Yoshlar iqtidorlarini namoyish qilishi va raqobat darajasi oshib borayotganligi sababli bu yilgi olimpiadada skeytbordchilar toʻrtta yoʻnalish boʻyicha kurash olib boradi (erkaklar va ayollar uchun koʻcha va parkda) va ishtirokchilar roʻyxati Tokiodagi 80 tadan 88 taga koʻpaytirildi.

Saralash
--------

Asosiy maqola: 2024-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida skeytbording — Saralash
Parij 2024 musobaqasida qatnashish huquqiga ega skeytbordchilar uchun 88 ta oʻrin mavjud. Har ikki yoʻnalish — koʻcha va parkda koʻpi bilan oltita skeytbordchi (uch erkak va uch ayol) ishtirok etishi mumkin. Mezbon mamlakat Fransiya har bir musobaqa uchun bittadan toʻrtta sportchi taklif qiladi.

Umumiy kvotaning qolgan qismi 2024-yil 24-iyundagi Olimpiya jahon skeytbording reytingi roʻyxati boʻyicha toʻplangan umumiy ballar asosida koʻp sonli skeytbordchilarga tegishli. Ketma-ket uch saralash davridan soʻng eng yaxshi yigirmata skeytbordchi (2022-yil 22-iyun – 31-dekabr); 2023-yil 1-yanvar - 31-dekabr; va 2024-yil 1-yanvar - 23-iyun) har bir jinsga asoslangan tadbirda Parij 2024 uchun sportchilarning rasmiy roʻyxatidagi nomlari boʻyicha tanlanadi.

Bellashuvlar jadvali
--------------------

S - saralash / F - final (musobaqa)

A = Peshindan keyin boʻladigan boʻlimi, **koʻcha** musobaqalari mahalliy vaqt bilan 12:00 (UTC 11:00) da boshlanadi; **park** musobaqalari mahalliy vaqt bilan 12:00 (UTC 11:00) da boshlanadi.  

E = Kechki boʻlim, **koʻcha** musobaqalari mahalliy vaqt bilan 17:00 (UTC 16:00) da boshlanadi; **park** musobaqalari mahalliy vaqt bilan 17:30 (UTC 16:30) da boshlanadi.

Jadval| Musobaqa ↓ / Sana → | Shanba 27 | Yak. 28 | Se. 6 | Chor. 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Erkaklar parkda |  |  |  | S | F |
| Erkaklar koʻchada | S | F |  |  |  |
| Ayollar parkda |  |  | S | F |  |
| Ayollar koʻchada |  | S | F |  |  |

Yakuniy medallar
----------------

### Medallar jadvali

  \*   Mezbon mamlakat (Fransiya)

| Oʻrin | NOC | Oltin | Kumush | Bronza | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jami (0 ta mamlakat) | 0 | 0 | 0 | 0 |

### Musobaqalar

| Musobaqa | Oltin | Kumush | Bronza |
| --- | --- | --- | --- |
| Erkaklar parkdabatafsil |  |  |  |
| Ayollar parkdabatafsil |  |  |  |
|  |
| Erkaklar koʻchadabatafsil |  |  |  |
| Ayollar koʻchadabatafsil |  |  |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „Paris 2024 – Skateboarding".  Paris 2024. Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
2. 1 2 3  *Depasse, Guillaume*. „How to qualify for skateboarding at Paris 2024. The Olympics qualification system explained.". International Olympic Committee (13-iyun 2022-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
3. ↑  „Paris 2024 Skateboarding Qualification Criteria Including 2022 Contest Schedule". World Skate (1-may 2022-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
4. ↑  „Paris 2024 Olympic Competition Schedule – Skateboarding" (PDF). *Paris 2024* 70. Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
**Ivan Alekseyevich Grigorov** (1914-yil 25-sentyabr, Talitskiy Chamlik, Tambov guberniyasi – 1982-yil 14-fevral, Bekobod, Toshkent viloyati) – 1-Ukraina fronti 5-gvardiya armiyasi 78-gvardiyachi oʻqchi diviziyasi 158-gvardiychi artilleriyachi Dembitsk polkining qurol-yarogʻ boʻyicha komandiri. Front, qorovul katta serjanti, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Tarjimai holi
-------------

Ivan Alekseyevich Grigorov Talitskiy Chamlik qishlogʻida (hozirgi Rossiyaning Lipetsk viloyati Dobrinskiy tumani) rus dehqoni oilasida tugʻilgan. 6-sinfni tamomlagan. 1930-yillarning boshlarida kollektivlashtirish boshlanishi bilan Oʻzbekistonga koʻchib kelgan, Begovat sovxozlararo fermer xoʻjaligi birlashmasida (Toshkent viloyati) ekspeditor boʻlib ishlagan.

1936—1939-yillarda Qizil armiyada xizmat qilgan. 1941-yilda Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan u armiyaga chaqirildi, 1942-yil iyuldan beri frontda, qurol-yarogʻ ekipajiga qoʻmondonlik qildi. 1943-yilda KPSS (b) safiga kirdi. Stalingrad jangida, Belorusiya va Ukrainani ozod qilishda qatnashgan.

Oder daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida koʻpriklar kengayishi paytidagi janglarda I. Grigorov qoʻmondonligidagi miltiq piyoda jangovar tuzilmalarida doimo toʻgʻridan-toʻgʻri janglarda qatnashgan. Qurol-yarogʻ ekipaji Brizen qishlogʻi (Bjeg shimoli-gʻarbida) hududidagi janglarda ayniqsa ajralib turgan. 1945-yil 25-yanvarda gvardiya katta serjanti I. A. Grigorovning gvardiyasi dushmanning qarshi hujumini qaytargan, ikkita qurol, ikkita zirhli transport vositasi, uchta zenit moslamasi va dushman oʻq-dorilari boʻlgan toʻrtta aravani yoʻq qilgan. 6-fevral kuni artilleriyachilar fashistlar kolonnasini toʻxtatganlar, unga jangovar tarkibga kirish imkonini bermaganlar va butun diviziya bilan birgalikda uni magʻlub qilishgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 10-apreldagi farmoni bilan gvardiya katta serjanti Ivan Alekseyevich Grigorov fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin Yulduz" medali (№ 9118) bilan taqdirlandi.

Urushdan keyin armiyadan demobilizatsiya qilingan, Bekobodda yashagan va ishlagan, hozirgacha xalq qahramoni sanaladi[*manba kerak*].

Olgan mukofotlari
-----------------

* Sovet Ittifoqi Qahramoni „Oltin yulduz" medali (№ 9118; 1945);
* Lenin ordeni (1945);
* II darajali Vatan urushi ordeni;
* Qizil Yulduz ordeni;
* III darajali Shuhrat ordeni;
* medallar.

Xotirasi
--------

Dobrinka shaharchasida (Lipetsk viloyati) Qahramonning byusti oʻrnatilgan.
2005-yilda Lipetsk viloyati Chamlik-Nikolskoye qishlogʻidagi oʻrta maktabga Sovet Ittifoqi Qahramoni I. A. Grigorov nomi berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „104 года назад родился Герой Советского Союза Иван Алексеевич Григоров Добринские вести" (ru-RU) (25-sentyabr 2018-yil). 3-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Бессмертный полк. Талицкий Чамлык. Григоров Иван Алексеевич" (ru). *www.moypolk.ru*. 3-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
**Anatoliy Kim** (1918-yil 28-dekabr, Borodino qishlogʻi, Nikolsk-Ussuriysk uezdi, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1982-yil yanvar, Neklinovskiy tumani, Rostov viloyati, RSFSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dmitrov nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Tarjimai holi
-------------

1918-yilda Nikolsk-Ussuriysk uezdi Borodino qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1931-yil oʻzining qishlogʻidagi boshlangʻich maktabning besh sinfini tamomlagan. Mehnat faoliyatini Posyetsk tumanidagi „Peschaniy" kolxozida boshlagan.

1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatiga deportatsiya qilinadi. 1937-yildan boshlab Oʻrta Chirchiq tumanidagi Sovet Konstitutsiyasi kolxozi brigadiri. 1946-yilda Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning dala brigadasi brigadiri. 1950-yil VKP (b) safiga qabul qilinadi.

1950-yilda Anatoliy Kim brigadasi 17,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 122,9 sentnerdan yashil kanop poyasi yetishtirildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

U bir necha bor Quyi Chirchiq tuman xalq deputatlari Kengashiga deputat etib saylangan (1950—1960). Butunittifoq VDNX koʻrgazmalarida qatnashgan (1955-1957, 1960, 1962).

1963-yildan u Rostov viloyatida yashab, u yerda Matveevo-Qoʻrgʻon tumanidagi „Mir" kolxozida sholichi boʻlib ishlagan. 1964-yildan – Neklinovskiy tumanining Troitskoye qishlogʻida joylashgan „Rossiya" kolxozida sholichilik brigadasi brigadasi.

1975-yilda nafaqaga chiqdi. Neklinovskiy tumanida yashagan.

1982-yil yanvar oyida vafot etdi.

Olgan mukofotlari
-----------------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni;
* „1941—1945-yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun" medali;
* „Shavkatli mehnat uchun" medali (1950);
* VDNXning kumush (1962) va 2 ta bronza medali (1955, 1960).

Adabiyotlar
-----------

* Shin D. V. *Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda*, Almati: Service Press, 2019
* Z. V. Pan N. G. *Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi*, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
* Men D. V. Kvon L. A. Kim, *Sovetskie koreysi Kazaxstana*, Almati, 1992
* Kim P. G. *Koreysi Respubliki Uzbekistan*, Tashkent: Uzbekiston. 1993
* Kan G. V. *Istoriya koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim G. N. Men D. V. *Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim B. I. *Koreysi Uzbekistana. Kto est kto*, Tashkent, 1999

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Ким Анатолий" (ru). *warheroes.ru*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
2. 1 2 3  German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kim Anatoliy
3. ↑  Шин Д. В.*. Советские корейцы Герои Социалистического труда*. Olmaota: Service Press, 2019.

Havolalar
---------

* German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kim Anatoliy
**An Sen Nam** (1912-yil 7-iyul, Shimoliy Hamgyong viloyati, Koreya – 1997-yil 8-yanvar) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy kolxozi agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

Hayoti
------

An Sen Nam 1912-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong viloyatida dehqon oilasida tugʻilgan (sovet hujjatlarida – 1914 yilda Primorsk viloyati Xabarovsk tumani Samir qishlogʻida tugʻilgan). 1928-yildan Xabarovsk viloyatining Samir qishlogʻidagi „Krasniy Vostok" kolxozida agronom, traktorchi, omborchi boʻlib ishlagan. 1935-yilda oʻrta maktabni tugatgan.

1937-yilda Shimoliy Qozogʻiston viloyatiga surgun qilingan. Petropavlovsk viloyatidagi „Krasniy Vostok" kolxozida hisobchi, brigadir boʻlib ishlagan (1937—1944). 1940-yilda KPSS(b) safiga qoʻshildi. 1944-yilda Toshkent viloyatiga koʻchib oʻtib, Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda brigadir, agronom boʻlib ishlagan (1944—1953).

1948-yilda ilgʻor agrotexnika usullarini qoʻllanishi natijasida Budyonniy kolxozidagi 40 gektar maydondan oʻrtacha 82 sentnerdan sholi yigʻib olindi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1953-yildan Toshkentdagi kolxoz raislarini tayyorlash boʻyicha oʻrta qishloq xoʻjaligi bilim yurtida oʻqigan, soʻngra Quyi Chirchiq viloyatidagi Budyonniy kolxozida agronom boʻlib ishlagan. 1958-yilda shu kolxozga rais etib tayinlandi. 1960-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz agronomi, 1962-1990-yillarda Oqqoʻrgʻon tumanidagi „Zarya komunizma" kolxozida katta agronom boʻlgan.

Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan.

1970-yillarda xalq deputatlari Toshkent viloyat Kengashiga deputat etib saylangan.

1997-yil iyun oyida vafot etdi. U Quyirchiq tumanidagi „Guliston" (sobiq „Kommunizm tong" kolxozi) kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Oktyabr inqilobi ordeni (1978)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1972)

Adabiyotlar
-----------

* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
* Шин Д. В. *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В. Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В. Квон Л. А. Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г. *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В. *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н. Мен Д. В. *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И. *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

Manbalar
--------

1. ↑  „Герой Социалистического Труда Ан Сен Нам". *www.warheroes.ru*. Qaraldi: 18-noyabr 2023-yil.
2. ↑  Герман Ким, Герой Социалистического Труда Ан Сен Нам
**Pyotr Mixaylovich Kulakov** (1964-yil 21-mart, Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Qoʻqon shahri) — teleyevangelist, sobiq Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqidagi birinchi Xristian Media Markazi asoschisi, pastor va xorijdagi missioner.

Biografiyasi
------------

Pyotr Kulakov 1964-yil 21-martda SSSR O‘zbekiston SSR (hozirgi O‘zbekiston) Qo‘qon shahrida tavallud topgan. Bolalik yillari, asosan, Rossiyaning markaziy shaharlarida o‘tgan.

### Mehnat faoliyati

1990-yilda Kulakov 26 yoshda ikkita milliy kommunistik radio tarmogʻida muntazam ravishda jonli efirga chiqqan birinchi teleyevangelist hisoblanadi. U 900 FM radiosida faoliyat yuritgan va ushbu toʻlqinlardagi chiqishlari 11 ta vaqt zonasida efirga uzatilgan. Moskva davlat universiteti olib borgan tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Kulakov faoliyat yuritgan „Voice of Hope" („Umid ovozi") radio dasturi boshqa barcha diniy eshittirishlar orasida eng mashhur dastur hisoblangan.

1992-yilda Kulakov Kreml madaniyat saroyida 12 kun davomida amerikalik yevangelist Mark Finleyga rus tilidan tarjimonlik qiladi, shuningdek, 1993-yilda Moskva Olimpiya stadionida ham oʻz chiqishlari bilan paydo boʻladi.

2005-yilga kelib Pyotr Kulakov ikki tilda, rus va ingliz tillarida haftalik „Light of Hope" („Umid nuri") televizion dasturini efirga qoʻyishni boshlaydi. Rus tilidagi „Light of Hope" dasturi CNL yevangelist sunʼiy yoʻldosh tarmogʻida, shuningdek „Hope Europe" dasturi sunʼiy yoʻldosh kanalida, ingliz tilidagi dastur esa har hafta Metro Atlantadagi 5-Comcast kanalida efirga uzatiladi.

2007 va 2010-yillarda Kulakov Kiyev, Ukraina, Kishinyov va Moldovadan jonli ravishda sunʼiy yoʻldosh orqali ikkita yirik yevangelistlar uchrashuvini taqdim etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Evangelism Goes to Moscow". *The Messenger*.
2. ↑  „Evangelism Goes Big Time in Moscow". *Adventist Review*. 10-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2011-yil.
3. ↑  „Свет надежды - Видеоархив CNL - христианские программы - христианские передачи - христианское видео". 4-sentyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2011-yil.

Havolalar
---------

* 
* www.lightofhopetv.com (Wayback Machine saytida 2023-06-22 sanasida arxivlangan)
* www.lakeviewadventist.org
* www.adventist.ru
* www.vohesd.ru
Категория:Персоналии по алфавиту
**Xelena Kagan** (25-sentyabr 1889-yil, Toshkent, Turkiston o'lkasi) – shifokor, isroillik pediatriya kashfiyotchisi. Quddusda ishlagan. Hadassa tashkiloti homiyligida ishlagan. Xelena bolalarni ota-onalarining dinidan qat'i nazar beminnat davolagan.

Tarjimai holi
-------------

Xelena Kagan Toshkentda (hozirgi Oʻzbekiston) Rigalik yahudiy er-xotin Moshe va Miriam Kagan oilasida tavallud topgan. Ularning Noax ismli o‘g‘li ham bor edi. Uning otasi, muhandis, nasroniylikni qabul qilishdan bosh tortgan va shu sababli ishidan ayrilgan. Biroq, ota-onasi Xelena va uning akasi uchun maktab ta'limiga pul topdilar va bolalar 1905-yilda maktabni tugatdilar.

Kagan Bern Konservatoriyasining Musikschule da fortepiano chalishni o'rgangan. So'ng Bern universitetida pediatriya boʻyicha tahsil olgan va uni 1910-yilda tugatgan.

Kagan 1936-yilda Budapesht torli kvarteti a'zosi bo'lgan skripkachi Emil Xauzerga turmushga chiqdi va Quddus musiqa va raqs akademiyasiga asos soldi. U 1978-yil 22-avgustda farzand ko'rmay vafot etdi.

Tibbiyotdagi o'rni
------------------

Xelena Kagan 1914-yil bahorida Quddusga ko'chib o'tdi. Tibbiyot bilan shug'ullanish uchun litsenziya ololmadi va uyida klinika ochishga qaror qildi. Yosh arab va yahudiy ayollarni akusherlik va hamshiralikka o'rgatdi.

1916-yilda vabo epidemiyasi tarqalgani sababli so'nggi ikki erkak shifokor Usmonli hukumati tomonidan shahardan chiqarib yuborilgandan so'ng, Kagan litsenziya oldi va kichik bolalar shifoxonasida pediatr bo'lib ishlay boshladi. UUsmonlilar imperiyasidagi yagona ayol shifokor edi. Xelena 1925-yilgacha pediatriya bo'limi mudiri sifatida kasalxonani boshqargan.

Mukofotlari
-----------

Xelena 1975-yilda jamiyat va davlat rivojiga qoʻshgan alohida hissasi uchun Isroil mukofoti bilan taqdirlangan. Bikur-Xolim kasalxonasining pediatriya bo'limi va Quddusdagi Katamonim shahridagi jamoat markazi 1962–1968-yildan beri uning nomi bilan atalgan. Kagan umrining oxirgi yillarida sog'liqni saqlash boshqarmasi maslahatchisi bo'lib faoliyat yuritdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Keren Kagan – Helena Kagan". 11-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentyabr 2022-yil.
2. 1 2 3 4  Windsor, Laura Lynn*. Women in Medicine: An Encyclopedia*. ABC-CLIO, 2002-07-24. 9781576073926.  „Источник". 20-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentyabr 2022-yil.
3. 1 2  „Helena Kagan Dies at 88" (24-avgust 1978-yil). 25-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentyabr 2022-yil.
4. ↑  It Takes a Dream: The Story of Hadassah. Gefen Publishing House Ltd.
5. ↑  Rubin, Zipora (2008-08-01). "Helena Kagan (1889–1978): the first paediatrician in Israel". *Journal of Medical Biography* **16** (3): 144–149. doi:10.1258/jmb.2007.007040. PMID 18653833. .
6. ↑  Windsor, Laura Lynn*. Women in medicine: an encyclopedia*. ABC-CLIO, 2002 — 117 bet. 978-1-57607-392-6.
7. ↑  „⁨מעריב⁩ | 13 June 1962 | Newspapers | The National Library of Israel". *www.nli.org.il*. 21-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentyabr 2022-yil.
**Ismoilxoja madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Ismoilxoja madrasasi 1822—1823-yillarda Muhammadyor otaliq guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Haydar davrida, Muhammad Sobirxoja valadi sayyid Muhammadxoja tomonidan bunyod etilgan. Madrasa ikki qavatli boʻlib, gumbazli, tashqi va ichki sahnli va masjidi ham mavjud. Ismoilxoja madrasasi gʻarbida Urganjisaroy nomi bilan mashhur karvonsaroy va Muhammadyor otaliq xonaqohi, janubi va sharqida madrasa bunyodkoriga tegishli mulklar mavjud boʻlgan. Voqif madrasa uchun Anjurjoʻy Xoja Yakshanba mavzesida 78,5 tanob hurri xolis yerini, Buxoro shahri hududidagi Kabutarxona mavzesida 100 tanob yerni, mulla Shoh guzaridagi 3 ta attorlik va ikkita noʻxatfuroʻshlik bor timni madrasa uchun vaqf qilgan. Madrasaga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Madrasa oldidagi masjidga madrasa voqifining otasi Muhammad Sobirxoja tayinlangan. Undan keyin uning avlodlari ushbu ishni davom ettirishlari lozim boʻlgan. Ismoilxoja madrasasi sharqida oʻnta hujra voqif avlodlariga ajratilgan. Madrasada banoras toʻnli mudarris taʼlim bergan. Madrasa bilan bogʻliq yana hujjatlarda mudarrislar toʻgʻrisida maʼlumotlar ham mavjud. Mulla Abdurauf Ismoilxoja madrasasida mudarrislik qilgan boʻlib, maoshi 100 tillani tashkil etgan. XX asr boshlarida madrasada mulla Abdukarimbek talabalarga dars oʻtgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 33 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Ismoilxoja madrasasi 32 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
3. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.
**Chexovich Olga Dmitriyevna** - sovet sharqshunos-tarixchisi, Markaziy Osiyo manbashunosligi bo'yicha mutaxassis.

Biografiya
----------

**Chexovich Olga Dmitrievna 14-iyun 1912 da Sankt-Peterburgda tug'ilgan.** 1982-yil 27-yanvar kuni Toshkent shahrida vafot etgan. 1929-1932-yillarda Leningrad universitetining tarixiy fakultetida tahsil olgan. A. A. Jdanov (1930-yildan Leningrad tarixiy-lingvistik instituti).

1932-yildan O. D. Chexovich-tojik pedagogika texnikumining o'qituvchisi (Toshkent), 1933-yildan Lksmuz Markaziy qo'mitasi propagandisti, 1934-yildan "transport ishchi" gazetasi xodimi, 1937-1943-yillarda Toshkent shahridagi 34 — sonli temir yo'l maktabida tarix o'qituvchisi. 1938-yilda Olga Dmitriyevna Toshkent shahridagi O'rta Osiyo davlat universitetining aspiranturasiga qabul qilindi. 1940-1941-yillarda Buxoro shahridagi tarix-etnografik ekspeditsiyada professor M. S. Andreev (1873 - 1948) rahbarligida O'zbekiston davlat universiteti tarix fakulteti va san'at muzeyi tomonidan tashkil etilgan; 1944-yildan to umrining oxirigacha — O'zSSR FA tarix instituti (hozirgi O'zR FA Tarix instituti) katta ilmiy xodimi.

Temurning shaxsiyatini baxolashdi
---------------------------------

O. Chexovich va Mahkam Abduraimov [4] Temur shaxsiyatini (1336-1405) salbiy sharhlab berishdi. Akademik Ya. G'ulomov boshchiligidagi O'zbek SSRning boshqa tarixchilari Temur faoliyatini har tomonlama baholashdi.[5].

Nashrlar
--------

Peru O. D. Chexovich o'rta Osiyo feodal davrining tarixi, manbashunosligi, arxeografiyasi bo'yicha 80 ga yaqin nashrga, shu jumladan: "XVII—XIX asrlarda Buxoro xonligida agrar munosabatlar tarixiga oid hujjatlar" (1954)[6], "XIV asr Buxoro hujjatlari" (1965)[7], "Samarqand hujjatlari 19-asr oxiri-20-asr boshlarida A. K. Arends va A. B. Xalidovlarning" Buxoro vakfasi XIII asr "nomli asarlari nashrdan chiqqan.

O'zbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivida saqlanayotgan O. D. Chexovichning hujjatlarini o'rganib chiqqan U. A. Abdurasulovning fikriga ko'ra, 1979-yilda "o'rta Osiyoda feodal munosabatlarni huquqiy rasmiylashtirish dalolatnomalarini rivojlantirish tarixi "asarini yozib, shu kungacha nashr etilmagan[10].
**Jaʼfarxoja naqib madrasasi** — Buxoro madrasasi.

Tarixi
------

Jaʼfarxoja naqib madrasasi XVIII asrda Jaʼfarxoja guzarida, Buxoro xonligida hukmronlik qilgan ashtarxoniylar hukmdori Ubaydullaxon davrida Muhammad Jaʼfarxoja naqib bunyod etilgan. Manbalarda ushbu madrasada 40 nafar mudarris talabalarga taʼlim bergan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Jaʼfarxoja naqib madrasasiga oid vaqf hujjatlari koʻchirma nusxalari saqlanib qolgan. Ushbu vaqf hujjatlari Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida koʻchirilgan. Unda madrasa pishiq gʻisht, togʻ toshi va yogʻochdan qurilgani yozib qoldirilgan. Madrasaning yogʻochdan 19 ta hujrasi, tashqi sahni va bitta gumbazi bor edi deb yozilgan. Jaʼfarxoja naqib madrasasi gʻarbida voqifning yer-mulki, sharqida Qohirxoja xonaqohi va shimolida chorbogʻi, janubida koʻcha mavjud boʻlgan. Vofiq ushbu madrasa uchun koʻplab hududlarni vaqf qilgan boʻlib, Chorjoʻy viloyatida Koʻyi Navak Dargʻon, Sufrador, Bachkas, Boyazd Dargʻon, Qorakoʻldagi Arna, Shofirkomdagi Parokanda, Karjan mavzesidagi bir qancha hududlarni vaqf qiladi. Ushbu madrasaga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Undan soʻng esa madrasa oldidagi Qohirxojadagi sangin honaqohi imomi mutavvali boʻlgan. Abdurauf Fitrat maʼlumotlariga koʻra ushbu madraning yillik vaqf mablagʻi 250 ming tangani tashkil etgan. Olga Suxareva maʼlumotlariga koʻra ushbu madrasa 50 ta hujradan iborat boʻlgan. Muhammad Jaʼfarxoja naqib Buxoroda hukmronlik qilgan ashtarxoniy hukmdorlar Subhonqulixon va Ubaydullaxon davrida yashagan. U Ubaydullaxon davrida naqib darajasiga koʻtarilgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 18 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Jaʼfarxoja naqib madrasasi 19 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Hozirgi kunda madrasa saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
3. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.