|  |
| --- |
| **Islom**
**Islom tarixi** |
| **Din asoslari** |
| Allohning birligi • TavhidFarishtalar • Kitoblar  Paygʻambarlar • Qiyomat  Qazo va Taqdir |
| **Asosiy ibodatlar** |
| Kalimai shahodat  Namoz • Roʻza  Haj • Zakot |
| **Muhim Shaxslar** |
| Muhammad•
Abu Bakr •
Umar •
Usmon •
Ali •
Sahobalar •
Ahli bayt •
Ashari mubashshara |
| **Muqaddas matnlar** |
| Qurʼon • Hadis • Shariat  Islom huquqi Muhammadning hayoti  Makonlar • Islom falsafasi |
| **Islomdagi mazhablar** |
| Siyosiy mazhablar  Eʼtiqodiy mazhablar  Fiqh mazhablari • Soʻfizm |
| **Jamoat** |
| Islom taqvimi  Jihod • BayramlarMuborak kechalar |
| **Islom portali** |

**Farishta** — iudaizm, xristianlik, islom va boshqa baʼzi dinlarda xudoning amrini bajaruvchi gʻayritabiiy mavjudot. Farishtalar son-sanoqsiz boʻlib, har biri maʼlum vazifani bajaradi. Masalan, islomda har bir odamning savob va gunoh ishlarini hisobga olib yuruvchi farishtalar, jannat va doʻzaxda darvozabonlik qiluvchi, odamlarni qabrda soʻroq qiluvchi (Munkar va Nakir), arshni koʻtarib turuvchi va boshqa xizmatlarni bajaruvchi farishtalar mavjud deb qaraladi. Bu farishtalardan 4 tasi: Azroil, Jabroil, Mikoil, Isrofil **bosh** Farishtalar deb hisoblaniladi. 

**Farishta** arabcha (arab tilida: ملاك) Islomiyatda — aqlli va ozod mavjudot. Allohning hamma buyruqlarini soʻzsiz bajarishadi (aslida Allohni ularga extiyoji yoʻq, lekin ularni yaratib, oʻzlarini chegarasiz idroklari boʻyicha qoʻllanadi)
Farishtalar inson koʻziga koʻrinmaydi, lekin oʻzi xohlaganda yoki Allohdan buyruq olganda koʻrinishi mumkin.
Ular nurdan yaratilgan.

Farishtalarni taniqlilari
-------------------------

* **Farishta Jabroil** — Unga Allohning muqaddas ochiqlamalari(vahiy)ni paygʻambarlarga yetkazish vazifasi topshirilgan.
* **Farishta Mikoil** — rahmatga, rizqqa javobgar boʻlgan farishta.
* **Farishta Israfil**— Qiyomat kunida unga Surga puflash amr etilgan.

(surga puflaganda yer yuzidagi hamma mavjudot halok boʻladi, ikkinchi marta puflanganda barcha oʻliklar qayta tiriladi)

* **Malak ul mavt** — Oʻlim farishtasi, Azroil ham deyishadi, Malak ul mavt soʻzini tarjimasi — Oʻlim farishtasidir
* **Harut va Marut Farishtalari** — Qur’onda zikr etilgan, odamlarni sinash uchun Alloh Taolo joʻnatgan farishtalar.
* **Farishta Malik** — Jahannamni (doʻzaxni) qoʻriqlovchi.
* **Munkar va Nakir Farishtalari** — Qabrda odamlarni soʻroq qiladigan Farishtalar.

Shuningdek, insonning oʻng yelkasidagi insonni yaxshi ishlarini (savoblarini) yozadigan farishta va chap yelkada insonning yomon ishlarini (gunohlarni) yozib turuvchi farishtalar.
Alloh ularning xizmatisiz insonning hamma ishlarini biladigan zotdir, lekin inson vafotidan keyin u yozuvlar xujjat tariqasida qoʻllaniladi.
Hamda, insonni har xil yomonliklardan himoya qiladigan, ichki tuygʻu orqali baxtsiz xodisalardan xabar beradigan himoyachi farishta.
U farishta, Allohning qudrati bilan yordam beradi va Alloh buyrugʻi bilan chekinadi, yaʼni insonni sinovdan yolgʻiz oʻzi oʻtishga majburiy boʻlganida yoki ajali yetganda (va x.k.z) u farishta himoyada qatnashmaydi.

Havolalar
---------

* Farishtalarga imon Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-08).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dunyo dinlari | *Dunyo dinlaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |