recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Thomas Edward „Eddie" Tolan** (inglizcha: *Thomas Edward "Eddie" Tolan*; 1908-yil 29-sentabr, Denver — 1967-yil 31-yanvar, Detroyt) — amerikalik yengil atletikachi va sprinter. 100 metrga yugurish boʻyicha jahon rekordchisi. 1932-yilda 100 va 200 metrga yugurish boʻyicha Olimpiya chempioni. Ikkita Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritgan birinchi qora tanli sportchi.

Hayoti
------

Detroytdagi oʻrta maktabda oʻqiyotganida Tolan 100 va 200 yard yugurishda Michiganning shahar va shtat chempioni boʻldi. 1929-yilda Michigan universitetida oʻqiyotganda Tolan 100 yard yugurishda (9,5 sek) jahon rekordini oʻrnatdi va 100 metrga yugurishda (10,4 sek) jahon rekordini takrorladi. U NCAA 200 yard va 220 yard yugurishlarda gʻolib chiqdi va 1929 va 1931-yillar oraligʻida Havaskor Atletika Ittifoqining 100 va 220 yard chempionatlarida gʻolib chiqdi.

Tolan 1932-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun Amerika jamoasi tarkibini aniqlagan dastlabki musobaqalarda qatnashib, 100 va 200 metrga yugurishda Ralf Metkalfdan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. Los-Anjelesda boʻlib oʻtgan oʻyinlarning oʻzida Tolan 100 metrga yugurishda Metkalfni sekundning bir qismiga magʻlub etib, yangi jahon rekordini oʻrnatdi (10,3 soniya) va Olimpiya chempioniпф aylandi. Ikki kundan soʻng u 200 metrga yugurishda ikkinchi oltin medalni qoʻlga kiritib, 21,2 soniya natija bilan Olimpiya oʻyinlarining yangi rekordini oʻrnatdi.

Detroytdagi Olimpiada oʻyinlaridan soʻng Eddie qahramon sifatida olqishlandi, Michigan gubernatori 1932-yil 6-sentabrni "Edi Tolan kuni" deb e’lon qildi va mahalliy matbuot uni "dunyodagi eng tezkor odam" deb atadi. Biroq oʻz shahriga qaytgan Tolanning oʻzi ogʻir ahvolga tushib qoldi. Garchi u oʻrta maktab diplomiga ega boʻlsa-da, Buyuk Depressiya davrida qora tanlilar uchun ish topish oson emas edi. Eddie keyinroq vokzal oldidagi chiqindini tozalab yurgan oʻgay akasiga havas qilganini esladi, chunki uning hech boʻlmaganda qandaydir ishi bor edi.

Qisqa vaqt ichida Tolan mashhur raqqosa Bill Robinson bilan vodevilda kontsert berdi, shundan soʻng u Ueyn okrugi reestrida xizmatchi boʻlib ishga kirdi. 1935-yilda Tolan trekka qaytdi, bu safar Avstraliyaning Melburn shahrida boʻlib oʻtgan professional yugurish musobaqalarida qatnashdi. U yerda Eddie 75, 100 va 220 yard masofalarda gʻalaba qozondi. Koʻp oʻtmay u kotib sifatida ishiga qaytdi, keyin maktabda fizikadan dars bera boshladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Eddie Tolan. American athlete" (inglizcha).  Encyclopædia Britannica. 22-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2016-yil.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. 1 2  *Bulanda, George.* „Unlikely Sprinter" (inglizcha).  Hour Detroit (7-yanvar 2015-yil). 23-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2016-yil.
7. ↑
**Sergeevka konslageri** — Donetsk viloyatining Sergeevka qishlogʻida Ikkinchi jahon urushi davrida nemis bosqinchilari tomonidan yaratilgan konslager.

Qishloq 1941-yilda Italiya va Germaniya qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. Sovet qoʻshinlari Xarkov yaqinida magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, harbiy asirlarning birinchi partiyasi qishloqqa keldi — taxminan uch ming kishi va konslager tashkil etildi.

Mahbuslar qishloqning chekkasida joylashgan choʻchqaxonada yashab, qishloq markazida joylashgan tosh karerida har kuni ishlashgan. Mahalliy aholi mahbuslarni ovqatlantirishgan va baʼzida qochishni uyushtirishdi. Ozod qilingan mahbuslar slavyan oʻrmonlarida faoliyat yuritgan Karnaux partizan otryadiga yetkazilgan.

Konslagerni mahalliy aholi va latviyalik hamkasblardan iborat politsiyachilar qoʻriqlashdi. Sobiq maktab binosida xavfsizlik xodimlari yashagan.

Chekinish chog‘ida qo‘riqchilar mahbuslardan birortasini ham tirik qoldirmaganlar. Ular karerda toshboʻron qilinib oʻldirilgan, belkurak va choʻtkalar kaltaklangan, kesilgan, osilgan va otib tashlangan. Hammasi boʻlib 3500 kishi halok boʻldi.

Sergeevka qishlogʻi qabristonida konslagerda halok boʻlganlar sharafiga qizil besh qirrali yulduzli obelisk oʻrnatildi.Chekinish chog‘ida qo‘riqchilar mahbuslardan birortasini ham tirik qoldirmaganlar. Ular karerda toshboʻron qilinib oʻldirilgan, belkurak va choʻtkalar kaltaklangan, kesilgan, osilgan va otib tashlangan. Hammasi boʻlib 3500 kishi halok boʻldi.

Sergeevka qishlogʻi qabristonida konslagerda halok boʻlganlar sharafiga qizil besh qirrali yulduzli obelisk oʻrnatildi.

Qishloqdagi konslagerga bag‘ishlangan muzey ochmoqchi bo‘lishdi. Bino allaqachon tanlangan va eksponatlar toʻplangan edi, ammo ochilishdan biroz oldin oʻt ketdi va bino yonib ketdi. Shundan keyin bu rejalar qolib ketdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Store norske leksikon — Bardufoss fangeleir". 25-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2011-yil.
2. ↑  *Дмитрий ГОНЧАРОВ.* „Сергеевский концлагерь" (23-iyun 2006-yil).
**Salair burmalanishi** - kembriy sistemasining oʻrtasidan oxirigacha boʻlgan vaqt mobaynidagi burmalanish, tektonik harakatlar va magmatizmning umumiy faollashgan davri. Sibirdagi Salair kryaji hududida boʻlgan kuzatishlar natijasida rus geologi M.A.Usov tomonidan ajratilgan (1936). Sb. OltoySayan togʻli oʻlkasida, Mongoliya shim. va Baykalortida keng namoyon boʻlgan. Nemis geologi X. Shtille Yevropada Salair burmalanishiga oʻxshash burmalanish davrini ajratgan (Pirenei yarim orolda, Fransiya shim.gʻarbida va boshqalar). Bundan tashqari, Salair burmalanishi Antarktidada (Transantarktika togʻlarining "ross" burmalanishi), Avstraliyaning jan.gʻarbida juda faol boʻlgan. Tektonik-magmatik faollik Afrika-Arabiston platformasining Liviya-Nigeriya va Arabiston-Mozambik mintaqalarida, Janubiy Amerika platformasining gʻarbida, Hindiston platformasining jan. da (jumladan, Shri Lanka va Madagaskar orollarida) kuzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Rotor (chapda) va stator (o'ngda)
**Stator** (ing. stator, lot. sto — turaman):

1) elektr mashinada — magnit oʻtkazgich vazifasini bajaruvchi qoʻzgʻalmas qism. Oʻzak va staninadan iborat. Oʻzak lok bilan izolyasiyalangan elektrotexnika poʻlati listlaridan (0,35—0,5 mm qalinlikda) paket (tahlam) tarzida yasaladi. U quyma yoki payvandlab yasalgan korpus — staninaga mahkamlangan; 

2) gidrotexnikada — gidroafegat massasidan nagruzkani va suv bosimini GES binosiga uzatuvchi qism; gidroturbinashtg poydevor qismi. U spiralsimon beton kamerali qilib yasaladi. Yirik turbinalar uchun moʻljallangan S, odatda, payvandlab tayyorlanadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Matt Dickinson** (1968-yil 16-noyabrda tugʻilgan) — ingliz sport jurnalisti, hozirda *The Times gazetasining* bosh futbol muxbiri.

Taʼlim
------

Dickinson Perse maktabida tahsil olgan va Cambridgedagi Robinson kollejida huquq boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Dickinson, shuningdek, Cardiff universitetida aspiranturani tamomlagan.

Faoliyati
---------

Dickinson 1991-yilda *Daily Express nashriga* ishga qabul qilingunga qadar *Cambridge Evening News gazetasida* ishlagan. U 1997-yilda *The Times gazetasiga* ish boshlagan. U futbol muxbiri etib tayinlandi va 1999-yilda Angliya terma jamoasi bosh murabbiyi Glenn Hoddle bilan suhbat oʻtkazdi, bu uning isteʼfoga chiqishiga sabab boʻldi. Hoddle reenkarnasyon va nogironlar haqida munozarali fikrlarni bildirgan edi Dickinson 2002-yilda bosh futbol muxbiri etib tayinlangan. 2014-yilda uning *"Bobbi Mur, Toʻliq odam"* kitobi nashr etildi.

### Mukofotlari

Dickinson 1993- yilda Britaniya sport jurnalistikasi mukofotlarida yilning eng yaxshi yosh sport yozuvchisi deb topildi. 2000-yilgi mukofotlarda u yilning eng yaxshi sport yozuvchisi deb topildi.

Manbalar
--------

1. ↑  DICKINSON, Matthew John, (Matt), *Whoʻs Who 2014*, A & C Black, 2014; online edn, Oxford University Press, 2014
2. ↑  „Matt Dickinson | The Times & The Sunday Times". *www.thetimes.co.uk*. Qaraldi: 23-fevral 2019-yil.
3. ↑  „Matt Dickinson: Cambridge, Journalism and the World of Sport" (en-GB). *The Cambridge Student* (13-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 23-fevral 2019-yil.
4. ↑  *Arlidge, John*. „Hoddle's future in doubt after disabled slur" (30-yanvar 1999-yil). Qaraldi: 23-oktabr 2014-yil.
5. ↑  „Profile Matt Dickinson". *The Times*. Qaraldi: 23-oktabr 2014-yil.
6. ↑  „Bobby Moore, The Man in Full".  Random House. 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktabr 2014-yil.
7. 1 2  „Profile Matt Dickinson". *The Times*. Qaraldi: 23-oktabr 2014-yil.
**Arton**, Abbat Arton — olxoʻri navi. Vatani Fransiya. Daraxti oʻrtacha kattalikda, tarvaqaylamay tikroq oʻsadi. Bar-gi oʻrtacha, nashtarsimon. Guli oq. Oʻzidan changlanadi. Mevasi yirik (45 −55 g), tu-xumsimon, sirti silliq, usti gʻubor bilan qoplangan, binafsha-qizil rangda. Eti sariq, qalin, juda shirin. Eti danagidan yaxshi ajraladi. Qurgʻoqchilikka chida-mi oʻrtacha. Sugʻoriladigan maydonlarda yaxshi hosil beradi. Koʻchati eqilganidan keyin 5 — 6-yili hosilga kiradi. 10 yoshida har tupi 50 kg gacha hosil beradi. Zararkunanda va kasalliklarga chidamli nav. Aprel oʻrtalarida gullaydi. Navning ertagi, oʻrtagi, kechki klonlari mavjud (iyul oxiri — sentabr boshida pishadi). Hoʻlligida isteʼmol etiladi, asosan, qoqi solishga moʻljallangan. Samarqand, Toshkent viloyatlarida kup ekiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sergo Mixaylovich Sutyagin** (1937.23.2, Moskva) — meʼmor. Tosh PI ni tugatgan (1960). 1960-yildan "Oʻzdavloyiha" ilmiy tadqiqot institutida ishlaydi. 1967-yildan shu Institutda 4arxitektura va qurilish boʻlimi (ASO4) bosh meʼmori. S. loyihasi asosida Oʻzbekistonda bunyod etilgan yirik jamoat binolari: Sanʼat saroyi (1964), uning 2kichik zali (1976), Chirchiqdagi "Turnalar" monumenti (1972, haykaltarosh Yu. Kiselyov), Dushanba shahridagi kinokonsert zali (1985, 2300 oʻrinli), Xivadagi Xorazm tarix muzeyi (Maʼmun akademiyasi, 1978—83), Qoʻqondagi musiqali drama teatri (1982—87) va Adabiyot muzeyi (1989— 90), Urganchdagi xalqaro aeroport (19992000) va boshqa Hamza (1965) va Alisher Navoiy (1991) nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotlari laureati.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Stavische** (Ukr ukraincha: *Стави́ще* Ukrainaning Kiev viloyatidagi shahar hisoblanadi. Bu shahar aholi punkti hisoblanadi. Stavischenskiy tumanining ma'muriy markazi va Stavischenskiy posyolka kengashi .

Geografik joylashuvi
--------------------

Stavische qishlog'i Gniloy Tikich daryosi yaqinida Kievdan 136 km uzoqlikda joylashgan.

Tarix
-----

1525 yildan beri bu qishloq mavjud.

1654-1667-yillardagi Rossiya-Polsha urushi paytida Stavische Ukrainaning o'ng qirg'og'ida Polsha hukumatiga qarshi qo'zg'olon markazlaridan biri bo'lganhisoblanardi. 1665-yilda besh oylik qamaldan so‘ng qishloq Polsha qo‘shinlari tomonidan vayron qilinadi .

1765-yilda aholi punktida 354 ta xonadon mavjud edi. .

1900-yilda Stavische Kiev viloyatining Tarashchanskiy tumanidagi shaharcha bo'lib, unda 1035 xonadon, telegraf, pochta, g‘isht zavodi, 2 suv va 8 shamol tegirmoni, cherkov maktabi, avariya xonasi, kasalxona, dorixona, 2 pravoslav cherkovi, katolik cherkovi va sinagogalar bor edi .

1959-yil yanvar oyida aholi soni 4626 kishiga yetgan  .

1989-yil yanvar oyida aholi soni esa 8067 kishiga etdi.  .

2013 -il 1-yanvar holatiga aholi soni 6928 kishini tashkil etdi  .

Transport
---------

Eng yaqin temir yo‘l Zhashkiv stantsiyasigacha bo‘lib qishloqdan 17 km uzoqlikda.

Sport
-----

" Lyubomir "professional futbol klubi qishloqda joylashgan.

Qiziqarli ma'lumotlar
---------------------

Qishloq buzilgan yo‘llar, yomon transport aloqalari, zaif iqtisodiyotga ega. Qishloq faqat muhim shahar infratuzilmasi - kasalxona, sartaroshxona, dafn marosimi va cherkovlar mavjudligi bilan ajralib turadi. Sovet Ittifoqi davridan beri ish tartibi tubdan o'zgarmagan bir nechta oziq-ovqat do'konlari paydo bo‘lgan. Bu erda tushlik vaqtida do‘kon eshiklari yopiladi va Stavischeda yakshanba odatda yopiq qishloq hisoblanadi.

Taniqli odamlar
---------------

* Branitskiy, Aleksandr (1821-1877) - polshalik sayohatchi, entomolog, botanik, kollektor, filantrop bo‘yicha mutaxasis. Bu yerda uning mulkidagi botanika bog'i1857 yilda tashkil etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". 27-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2018-yil.
2. ↑  „Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". 18-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2018-yil.
3. ↑  „Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.69". 12-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2018-yil.

Havolalar
---------

* Stavische Ukraina Oliy Radasi veb-saytida
* [maps.vlasenko.net/?lat=49.391389&lon=30.191667 Stavische qishlogʻi xaritalarda]
* Qo'llanma Stavische
**Matt Jeyms Bessett** (1984-yil 28-dekabrda tug‘ilgan) — amerikalik nafaqadagi aralash yakkakurash ustasi, hozirda CES MMA musobaqasida qatnashib keladi va u yerda eng yengil vazn toifasida amaldagi chempion hisoblanadi. 2007-yildan buyon professional raqobatchi, u Bellator va Ultimate Fighting Championship uchun ham qatnashgan.

Fon
---

Bessette Connecticut shtatining Hartford shahrida tugʻilgan. Unga 1988-yil 13-avgustda uch yoshida leukemia tashxisi qoʻyilgan va shu sababli kasalxonaga yotqizilgan. Shifokorlar unga 50% omon qolish imkoniyatini berishdi, ammo dastlabki muolajalardan soʻng yanada optimistik boʻlib, leykemiya hujayralarini sezilarli darajada kamaytirdi. Bessette ham bolaligida astma bilan kasallangan, garchi bu uning beysbol, basketbol, futbol va futbol kabi sport turlari bilan shugʻullanishiga hech qachon toʻsqinlik qilmagan. 2003-yilda Stafford oʻrta maktabini tamomlagandan soʻng, Bessette Hartford universitetiga oʻqishga kiradi. Universitetda o‘qib yurgan chog‘ida u 22 yoshida aralash yakkakurashlar bilan tanishdi va uni 2007-yilda fan bakalavri darajasi bilan tamomladi.

Aralash jang sanʼati faoliyati
------------------------------

### Avvalgi faoliyati

Bessette professional faoliyatini 2007-yilda boshlagan. U asosan Connecticutda joylashgan *Reality Fighting* reklamasi uchun kurashgan. Bessette 2010-yil 9-oktabrda *Reality Fighting:* *Eruption* musobaqasida Anthony Kaponisga qarshi bo‘lib o‘tgan vakant yengil vazn toifasi unvoniga ega bo‘ldi. U besh raundlik jangda Kaponisni ikkiga boʻlingan holda magʻlub etdi. Bessett 2011-yil 8-oktyabrda "*Reality Fighting: Gonzaga vs.* *Porter*. U besh raunddan soʻng yakdil qaror bilan chempionlik unvonini yoʻqotadi.

Yana qarang
-----------

* Hozirgi Bellator jangchilari roʻyxati;
* Erkak aralash jang sanʼatkorlari roʻyxati.

Manbalar
--------

1. ↑  „Reality Fighting: Eruption official results".  Mixedmartialarts.com. Qaraldi: 9-noyabr 2013-yil.
2. ↑  *Alvin Benjamin Carter III.* „Local Scene: Carter's live report – Reality Fighting at Mohegan Sun".  MMAtorch.com (8-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 9-noyabr 2013-yil.

Havolalar
---------

* Matt Bessette at UFC
* Matt Bessette „The Mangler". sherdog.com
**Sur tuproqlar** (boʻz tuproqlar) — choʻldasht mintaqasidagi oʻt oʻsimliklar bilan qoplangan, togʻ etaklari qiya tekisliklarida tarqalgan tuproq tipi. Oʻrta Osiyodagi choʻldashtlarda keng tarqalgan boʻlib, shagʻalli yotqiziqlar ustidagi lyoss va lyossimon qumoklarda hosil boʻladi. Sur tuproqlar yil davomida qisqa nam va iliq, uzoq davom etuvchi issiq va quruq davrning keskin navbatlanib kelishi sharoitida rivojlanadi. Yillik yogʻin miqdori 200–600 mm. Oʻsimlik qoplami efemeroid rivojlanish sikliga ega boʻlib, butun vegetatsiya davomida oʻsadigan koʻp yillik oʻsimliklar hamda chala butalar bilan aralash oʻtlardan iborat. Tuproq kesimi aniq genetik qatlamlarga ajralmagan. Granulometrik tarkibiga koʻra, asosan, changsimon, yengil va oʻrtacha, kamdankam ogʻir qumoqli zarrachalardan iborat. Togʻ oldi tik qiyaliklarida esa toshliqumoqli Sur tuproqlar (A — chirindili qatlam qalinligi 10—20 sm, chirindi miqdori 1—3%, usti chimli; V — karbonatli qatlam, asosan, tipik va toʻq tusli; S. — ona jins) genetik qatlamlardan tashkil topadi. Och tusli, tipik, toʻq tusli va kam karbonatli Sur tuproqlar tipchalari bor. Och tusli St. dengiz sathidan 200–800 m balandlikda dare terrasalari hamda tog etagi tekisliklarida (ayrim xrllarda undan yuqori, mas, Sherobod shahri, qoyali Oqtogʻ togʻlari va Qurama togʻlarining kuchli eroziyalangan jan. qiyaliklarida uning yuqori chegarasi 1000–1100 m balandlikda) tarqalgan; chirindili qatlami qalinligi 40—50 sm. Tipik Sur tuproqlar och tusli Sur tuproqlar ga nisbatan balandroqda, yogʻingarchilik koʻp, harorat birmuncha past boʻlgan togʻ oldi tekisliklarida, adirlar va pastliklarida (dengiz sathidan 500–1000 m balandlikda) tarqalgan. Chirindili qatlam qalinligi 60—80 sm (yuqori qatlamlarda chirindi miqdori 1,5—2,5%). Toʻq tusli Sur tuproqlar dengiz sathidan 700–1600 m balandlikdagi togʻ oldi va past toglarda tarqalgan. Chirindili qatlam qalinligi 100—130 sm. Kam karbonatli Sur tuproqlar togʻ oldidagi lyossli va Tyanshan togʻ etaklari tekisliklaridagi shim. qiyaliklarda tarqalgan.

Sur tuproqlar da qishloq xoʻjaligi. ekinlari sugʻorilib yetishtiriladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Quyosh teleskopi** - Quyoshni ku zatish uchun moʻljallangan teleskop. Obʼyektivining diametri va fokus masofasi kichikroq boʻlgan ixcham Quyosh teleskopi quyosh tojini kuzatishga moʻljallangan koronograflar, interferension-polyarizatsion filtrli fotosferali va xromosferali teleskoplar (Quyoshni Nd vodorod chizigʻi yorugʻligida kuzatishga imkon beradi)dan iborat. yirik Quyosh teleskopi Quyosh yorugʻligini qoʻzgʻalmas teleskopga uzatadigan, harakatlanuvchi yassi koʻzgular tizimi bilan hamda Quyoshni tadqiq qilish uchun moʻljallangan turli asboblar (fotokameralar, yorugʻlikni fotoelektrik qabul qilgichlar, spektrograflar, magnitograflar) bilan jihozlanadi. Optik oʻqning yoʻnalishiga koʻra, Quyosh teleskopi gorizontal va minorali turlarga boʻlinadi. Zaryad aloqaga asoslangan matritsali Quyosh teleskopi ancha gakomillashgan. Shunday Quyosh teleskopi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Astronomiya institutitsa bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Statotsistlar** (yun. statos — turgan, qarakatsiz va ... sista), eshitish pufakchasi — umurtqasiz hayvonlarning muvozanat organlari; tana qoplogʻichi ostida joylashgan chuqurcha yoki pufakcha shaklida; ayrim hayvonlar (meduza, dengiz tipratikanlari)da tana yuzasiga boʻrtib chiqib turgan qadahsimon oʻsimtadan iborat. S boʻshligʻidagi suyuqlikda 1 yoki bir necha otolitlar (statolitlar) joylashgan. Tana holati oʻzgarganda otolitlar joyidan surilib, pufak devoridagi kiprikli epiteliyning sezgir hujayralarini yoki retseptor hujayralar bilan bogʻlangan xitin tukchalarni (boʻgʻimoyoklilarda) qoʻzgʻatadi. Nerv impulsi markaziy nerv sistemasiga oʻtib, u yerda organizmni oʻz holatiga qaytaradigan javob harakatlanish reaksiyasini paydo qiladi. S. tuzilishi va funksiyasi umurtqali hayvonlarning ichki qulogʻida joylashgan makulaga oʻxshab ketadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Sunʼiy korpusda Palatinate Leberwurst
**Pfalts lebervurtsi** (nemischa:) — nemis Pfalzidagi Lebervurstning anʼanaviy navi — termik qayta ishlangan xomashyodan tayyorlangan kolbasa.

Germaniya oziq-ovqat qonuni ga koʻra, Pfalts lebervurtsi yogʻ toʻqimalariga, biriktiruvchi toʻqimalarga, choʻchqa boshi terisi va jigariga boy choʻchqa goʻshtidan boshqa qoʻshimcha mahsulotlarsiz tayyorlanadi. Kolbasa katta maydalagichga ega va nitrit tuzlashdan oʻtmagan xom ashyodan tayyorlanadi, shuning uchun u pushti rangga ega emas, balki kesilganida kulrang rangga ega. Pfalts lebervurtsdagi xom ashyoning odatiy nisbati 30 % xom choʻchqa jigari va 70% goʻshtdir. Qiymaga qovurilgan piyoz qoʻshiladi. Qora murch, mayoran va xushboʻy muskat yongʻogʻi Pfalts lebervurtsning odatiy taʼmini beradi.

Pfalts lebervurtsi sendvichlar tayyorlash uchun ishlatiladi, u ham qovuriladi va, masalan, qovurilgan kartoshka bilan ham dasturxonga xizmat qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Die Fabrikation feiner Fleisch- und Wurstwaren, Hermann Koch und Martin Fuchs, Deutscher Fachverlag 2009, 22. Auflage ISBN 978-3-86641-187-6
2. ↑  „Архивированная копия". 18-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2020-yil.
3. ↑  Anna Bergner: Pfälzer Kochbuch. Eine Sammlung von 1002 praktisch bewährten Kochrezepten aller Art, begründet auf 30jährige Erfahrung, nebst einem Anhange von 28 verschiedenen Speise-Zetteln. Pro Message, Ludwigshafen am Rhein 2008, ISBN 978-3-934845-44-2
**Quyosh tutilishi** - Quyoshning oy gardishi bilan toʻsilishi natijasida sodir boʻladigan hodisa; Oy oʻz harakati davomida Yer bilan Quyosh orasidan oʻtayotib, maʼlum paytlarda Quyosh yuzasini toʻsib qoʻyadi va Oy soyasi Yerning maʼlum hududiga tushadi. Oʻsha joyda Quyoshning toʻla tutilishi kuzatiladi va atrof qorongʻilashadi. Qolgan joylarda tutilish qisman kuzatiladi. Bir yilda 2 tadan 5 tagacha Quyosh tutilishi boʻlishi mumkin. Yerning Quyosh atrofidagi va Oyning Yer atrofidagi harakatlari choʻzinchoq orbitalar boʻylab boʻlgani sababli ular orasidagi masofa doimo oʻzgarib turadi. Natijada Quyosh va Oyning koʻrinma diametri doim oʻzgarib turadi. Quyosh tutilishi paytida Oyning koʻrinma dia-metri Quyoshnikidan yetarlicha katta boʻlsa, toʻla tutilish sodir boʻladi va uning maksimal fazasi uzoqroq (7,5 min.dan oshmaydi) boʻladi. Oy gardishi Quyosh gardishidan kichik boʻlsa, u Quyosh yuzasini butunlay toʻsa olmaydi va bu paytda u osmonda ingichka yorugʻ halqa (halqasimon tutilish) tarzida kuzatiladi. Oy oʻz orbitasi boʻylab sekundiga 1 km tezlik bilan harakatlangani uchun oy soyasi ham taxminan shunday tezlik bilan harakatlanadi. Lekin, soya oʻz oʻqi atrofida aylanib turgan Yerga tushadi. Yer aylanishining yoʻnalishi ham Oy soyasining harakat yoʻnalishi bilan bir xil boʻladi. Lekin, Yer yuzasidagi maʼlum nuqtaning tezligi Oy soyasi tezligidan kamroq. Bu tezlik ekvatorda eng katta — sekundiga 465 m ga yetadi. Oy soyasi oʻzidan oldinda kutayotgan Yer nuktalarini quvib yetib, katta tezlik bilan undan oʻzib ketadi. Shuning uchun ham Quyosh tutilishi gʻarbdan boshlanib, sharqqa qarab siljiydi va juda katta masofalarga choʻzilib ketadi. Quyosh toʻla tutilishi mintaqasining kengligi 300 km, umumiy uz. 10000 km ga yetishi mumkin. Qadimda kishilar Quyosh tutilishlarini oddindan bilganlar. Ularga tutilish takrorlanib turadigan davr ham maʼlum boʻlgan. Bu saros deb atalib, u 18 yil 11 kun 8 soatga teng. Yer yuzining maʼlum joyida toʻla Quyosh tutilishi kamdan-kam takrorlanadigan hodisa oʻrta hisobda 300 yilda bir marta kuzatilishi mumkin.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suppletivizm** (lot. suppletivis — toʻldiruvchi, qoʻshimcha) — turli oʻzakli yoki turli asosli soʻzlarning bir grammatik juftlikka (bir grammatik katorga) birlashuvi; bunda oʻzak yoki asoslar shaklan farqlanishiga karamay, lugʻaviy maʼno oʻzgarishsiz krladi, "soʻzlarning farqi" faqat grammatik maʼnolarni farqlashning grammatik usuli hisoblanadi. Masalan, oʻzbek tilida I va II shaxs birlik kishilik olmoshlarining "men", "sen" soʻzlari bilan, koʻpligining esa "biz", "siz" soʻzlari bilan ifodalanishi, rus tilida "ya"ning muayyan kelishiklarda "menya", "mne" shakllariga ega boʻlishi, nemis tilida gut (yaxshi) soʻzining kuchaytirma shakli besser (yaxshiroq) boʻlishi va boshqa S.ga misol boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muz zonalari**, Arktika sovuq sahrolari zonalari yoki qutbiy zonalar — Shimoliy qutb bilan Janubiy kugb atroflaridagi oʻlkalar. Shimoliy yarim sharda Muz zonalari taxminan 70° shahrik. gacha boradi, jan. yarim sharda Antarktida va uning yon-veridagi orollarni oʻz ichiga oladi. Muz zonalarida iqlim nihoyatda sovuq boʻlganidan qurukliklarning koʻp qismini koʻp yillik qor va muzlar qoplab yotadi. Muz qoplamagan yerlar toshlokli sovuq choʻllardan iborat. Bunday joylarda juda siyrak yoʻsin, mox usadi. Yer yuzasi koʻp joyda yorilib ketgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Victoriano Santos Iriarte** (ispancha: *Victoriano Santos Iriarte*) — urugvaylik futbolchi, chap qanot yarim himoyachisi.1902-yil 2-noyabrda Urugvay poytaxti Montevideoda tavallud topgan.1930-yil jahon chempioni.

Tarjimai holi
-------------

Birinchi marta Iriarte 1924-yilda Parijda boʻlib Yozgi Olimpiada oʻyinlarining futbol musobaqalarida ishtirok etish uchun Urugvay milliy terma jamoasiga jalb qilingan.Biroq u Parijga kelganidan soʻng Paskual Somma bilan sogʻinch tufayli terma jamoa joylashgan joyni tark etib,Montevideoga qaytib ketdi.Shundan soʻng Santos Iriarte 1930-yilgi birinchi jahon chempionatigacha terma jamoadagi oʻyinlarda ishtirok etmadi.

Santos Iriarte 1930-yil ilk marta tashkil etilgan Urugvaydagi Jahon chempionatida jamoasining barcha oʻyinlarini oʻtkazdi.Terma jamoa safida ilk marta 1930-yil 18-iyulda Peru milliy terma jamoasiga qarshi maydonga tushgan.Shu jumladan Argentinaga milliy terma jamoasiga qarshi final oʻyinida ham maydonga tushib ikki gol urdi.Natijada bu gollar Urugvay terma jamoasining gʻalabasi bilan yakunlandi.Uning gollari bilan hisob 3:2 boʻldi va Urugvay oʻyinda 4:2 hisobida gʻalaba qozondi.Santos Iriarte yarim finalda Yugoslaviya milliy terma jamoasi darvozasiga ham gol urdi.Terma jamoa tarkibida umumiy besh bor maydonga tushgan va ikki bor raqib darvozasini ishgʻol qilgan.

Klub darajasida Santos Iriarte katta muvaffaqiyatlarga erisha olmadi, chunki u oʻz faoliyatining koʻp qismini Montevideoning kamtarona „Rasing" jamoasida oʻtkazdi.U „Rasing" jamoasi tarixida hozirgacha barcha davrlarning eng buyuk futbolchisidir."Rasing" jamoasida 1922-yildan 1932-yilgacha faoliyat yuritib 423 ta oʻyinda 34 ta gol urgan.Biroq faoliyatining oxirida u bir mavsumni „Penyarol" jamoasida oʻtkazdi va unda Urugvay chempioniga aylandi."Penyarol" jamoasi tarkibida esa 156 ta oʻyinda 30 gol urgan.Umumiy hisoblaganda klublar miqyosida 579 ta oʻyinda 64 ta gol urgan,1968-yil 10-noyabrda 66 yoshida Montevideoda vafot etdi.

Yutuqlari
---------

* Urugvay chempioni-1933
* Urugvay ikkinchi divizioni chempioni (Intermedia) — 1929
* Jahon chempioni-1930

Manbalar
--------

1.Racingning norasmiy veb-saytida futbolchining tarjimai holi (Montevideo)

2.1930-yil yulduzlari

3.

4.



1. ↑  Iz istorii „Rasinga"[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
2. ↑  Kolichestvo provedyonnix matchey v tom sezone neobxodimo utochnit.
**Turkali** - Balıkesir viloyatining Altıneylul tumanidagi mahalla. .

Tarixi
------

Tog' etagida qurilgan alaviylar mahallasi bo'lgan Turkalining birinchi manzilgohidan beri 170-180 -yil o'tdi. Uning tashkil etilgan sanasi aniq emas. Bugungi kunda 928 tumanga ega bo'lgan Balıkesir, 1845 yilda Balıkesirning bir tumani bo'lgan, ammo 47 tumanga ega. Bulardan tashqari 20 ta qabila va ularga qarashli koʻplab jamoalar turli joylarda yashagan. Ular orasida Cemaat-i *Chepni* qabilasining kichik guruhlari qatoriga kirgan Tahtacılar Karye-i Çinge atrofidagi Turkali fermasi hududida yashagan. Ma'lumotlarga qaraganda, o'n ikki xonadon va 47 erkak askar topilgan. Turkali fermasiga joylashadigan ilk o'n ikki ta Tahtachi xonadoni ham 1884 yilda Balıkesirning turli mintaqalarida yashovchi Chepnislar tomonidan joylashtirildi.

Hisob-i Viloyat-i Anadolu Mufassal Tahrir (ro'yxatga olish) kitobining 1530 yil va 166-sonli manbalariga ko'ra, Turkali birinchi turar-joylardan oldin *Turkeri* va *Turkeli* deb ham atalgan. Chunki Ertoʻgʻrul davrida Turkaliga razvedka qilish va mintaqani nasroniy bosqinlaridan himoya qilish uchun uchta jasur askar yuborilgan va bu uch jasur askar *Turkeri* deb atalgan. Vaqt otib mahhala nomi Turkeli deb ozgartirilgan.

Geografiyasi va iqlimi
----------------------

Mahalla iqlimi ta'sirlangan O'rta yer dengizi iqlimi doirasida. 18 markazga km. uzoqda.

Aholisi
-------

| Yillar bo'yicha mahalla aholisi haqidagi ma'lumotlar |
| --- |
| 2007-yil |  |
| 2000-yil |  |
| 1997-yil |  |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkiya Altıeylül aholi punktlari |
| --- |
|  |
| 
* Akarsu
* Akçakaya
* Akçaköy
* Aliağa
* Aslıhan
* Aslıhantepeciği
* Ataköy
* Atköy
* Aynaoğlu
* Ayşebacı
* Ayvacık
* Ayvatlar
* Bağalan
* Bahçedere
* Balıklı
* Bayat
* Bereketli
* Beşpınar
* Bigatepe
* Bozen
* Büyük Bostancı
* Cinge
* Çakıllık
* Çamköy
* Çandır
* Çayırhisar
* Çınarlıdere
* Çiçekpınar
* Çiftçidere
* Çiftlik
* Çukur Hüseyin
* Dallımandıra
* Dedeburnu
* Dereçiftlik
* Dereköy
* Dişbudak
* Ertuğrul
* Gökçeören
* Gökköy
* Halalca
* İnkaya
* Kabaklı
* Karabeyler
* Karakavak
* Karakaya
* Karamanköy
* Karamanlar
* Kılcılar
* Kirazköy
* Kirazpınar
* Konakpınar
* Kozderegüvem
* Kozören
* Köseler
* Köylüköy
* Kuşkaya
* Kutludüğün
* Kuyualan
* Küçükbostancı
* Küpeler
* Kürse
* Macarlar
* Meryemdere
* Orhanlı
* Ortamandıra
* Ovabayındır
* Ovaköy
* Pamukçu
* Paşaköy
* Sarıalan
* Selimiye
* Sıvatpınar
* Taşköy
* Taşpınar
* Tayyipler
* Turnalar
* Türkali
* Yakupköy
* Yenice
* Yeşiller
* Yeşilyurt
 | 
 |

 |
**Muzaffar Muhamedov** (1902.1.1 -Toshkent — 1995.18.11) — aktyor, rejissyor, teatr tashkilotchilaridan biri. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1937), Oʻzbekiston xalq artisti (1959). Moskva oʻzbek drama studiyasini tugatgan (1927). Ijodiy faoliyatini Hamza rahbarligidagi "Turk kuchi" truppasida aktyorlikdan boshlagan (1918). 1919-24 yillar Oʻzbek davlat namuna drama truppasida aktyor. Andijon teatrida bosh rejissyor (1928—30), Oʻzbek davlat musiqali teatrida (1930—39), Navoiy teatrida (1939—43 va 1950-yildan) rejissyor, Mukimiy teatrida bosh rejissyor (1943—50). Mahmudxon ("Zaharli hayot"), Muslim ("Halima"), Ulma s Botir ("Yorkinoy"), Mirzaboshi ("Arslon") va boshqa uning sahnada yaratgan eng yaxshi rollaridir. Muhamedov rejissyorlik faoliyatining dastlabki davrlarida V. Meyerxold yoʻlidan bordi, keyinchalik Muhamedov rejissurasi oʻziga xos rivoj topdi. U musiqali teatr rejissyori sifatida shakllandi va bu sohada oʻziga xos rejissyorlik maktabini yaratdi. "Halima" (F. Zafariy), "Gulsara" (K. Yashin, M. Muhamedov; T. Jalilov), "Layli va Majnun" (Xurshid; R. Glier, T. Sodiqov), "Davron ota" (K. Yashin, S. Abdulla, Chustiy; T. Sodiqov, A. Kozlovskiy), "Tohir va Zuhra", "Alpomish" (S. Abdulla; T. Jalilov), "KIMga" (Roslavets, T. Jalilov), "Gʻunchalar" (Z. Fatxullin; T. Jalilov), "Oftobxon" (K. Yashin; T. Jalilov) kabi spektakllarni saxnalashtirdi. "Ichkarida" pyesasini, "Gulsara", "Dilorom", S. Abdulla bilan "Maysaraning ishi" operalarining librettosini yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Cædmon madhiyasi** — Shimoliyumbriyalik rohib Bede (vaf. 731)ning soʻzlariga koʻra, Yaratguvchi Xudo sharafiga moʻjizaviy tarzda qoʻshiq aytishga qodir boʻlgan, goʻyoki savodsiz va musiqasiz sigirchi Cædmonga tegishli qisqa eski ingliz sheʼri. Sheʼr Kaymonning yagona maʼlum kompozitsiyasidir.

Sheʼrda bizgacha yetib kelgan eng qadimgi ingliz sheʼri bo‘lish daʼvosi bor: agar Bedening maʼlumotlari to‘g‘ri bo‘lsa, sheʼr 658-680 yillar oralig‘ida, anglosakson Angliyasining nasroniylashuvining dastlabki bosqichlarida tuzilgan; Hatto saqlanib qolgan qoʻlyozmalar asosida ham, sheʼr qadimgi ingliz sheʼrlarining eng qadimgi ishonchli namunasidir. Shunga mos ravishda, u nemis alliterativ sheʼriyatining saqlanib qolgan eng qadimiy namunalaridan biri boʻlib, qadimgi ingliz adabiyotini oʻrganish va erta oʻrta asrlar Angliyasi nasroniylikka oʻtgandan keyin nasroniy mavzulari uchun anʼanaviy sheʼriy shakldan erta foydalanish uchun muhim ahamiyatga ega. Darhaqiqat, bir olimning taʼkidlashicha, Bede uni nemis maqtov sheʼriyatining davomi sifatida qabul qilgan, bu esa uni sheʼrning asl nusxasini emas, balki lotin tiliga tarjimasini kiritishiga olib kelgan.

Bu sheʼr, shuningdek, Bedening oʻlim qoʻshigʻidan keyin ikkinchi eng koʻp qoʻlyozma — yigirma bir qoʻlyozmada tasdiqlangan qadimgi ingliz sheʼridir. Bularning barchasi Bedening ingliz xalqining cherkov tarixining qoʻlyozmalari. Ushbu qoʻlyozmalar matn shaklida sezilarli oʻzgarishlarni koʻrsatadi, bu esa uni qadimgi ingliz tilidagi sheʼrlarni yozma ravishda uzatish uchun muhim misol qiladi.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Vengriyadagi Chongrad okrugining joylashuvi
**Tömörkény** — Vengriya janubi,Janubiy Buyuk tekislikdagi,Chongrad okrug hududi Chongrad shahri yaqinidagi qishloq.

Geografiyasi
------------

U 53.91 km2 (21 mi²) maydonni egallagan va 2015 yilda 1712 aholiga ega edi.

Tarixi
------

Birinchi turar-joy sarmatalar va avarlar tomonidan qurilgan. Qabriston va temirga ishlov beradigan asbob-uskunalar topilgan. U XI asrdan boshlab „Temerken" deb nomlangan birinchi huquqiy belgidir.  Soʻzlashuv shakli „temürkän" boʻlib, „oʻq uchi" maʼnosini bildiradi (oʻgʻuz turkiy ekvivalenti „dämrän"). Turklar davrida kichik bir qal’a mahalliy xalqni himoya qilgan. Eski qishloq Tisa daryosi boʻylab harakatlanish uchun bandargoh edi. Hozirgi kunda bu qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan qishloq.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gazetteer of Hungary, 1st January 2015*. Hungarian Central Statistical Office. 3 September 2015
2. ↑  Ligeti, Lajos*. A Magyar nyelv Török kapcsolatai a honfoglalás előttes az Árpád-korban* (Hungarian) — 543 bet.
**Chechaktepa** — turkiy qavmlarga tegishli qad. mudofaa inshooti (milodiy 4-asr oxiri —8-asr oʻrtasi). Qashqadaryo viloyatidagi Qizildaryo va Tirnasoy sohillarida joylashgan. Arxeologik qazishmalar (G.Ya. Dresvyanskaya, V. Ya. Marchuk) natijasida Ch.dan hokim Urka Vartarmuk (7-asr oxiri — 8-asr boshi), AlAshʼos ibn Yahyo (761—762) tangalari, shuningdek, koʻplab sopol idishlar (xumlar, koʻzalar, qadahlar, qozonlar), shisha buyumlar topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Chechaktepa" *OʻzME*. Ch-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muz va olovning qoʻshigʻi** (Inglizcha: A Song of Ice and Fire) amerikalik yozuvchi George Raymond Richard Martinning yozilishi hali ham davom etayotgan, hozircha, besh kitobdan iborat epik romani hisoblanadi. Martin romanning dastlabki qismlarini 1991-yilda yoza boshlaydi va „Taxtlar oʻyini" deb nomlab, 1996-yilda chop qildiradi. Shundan soʻng ketma-ket uch kitobi nashrdan chiqadi. Martin kitobni yetti kitob holida nashr qildirishni rejalashtiradi va bularning beshtasi kitob boʻlib chiqadi. 2011-yil chop qilingan „Ajdorhoning raqsi" kitobi hozircha eng soʻngi nashrdan chiqqan qismi hisoblanadi. Oltinchi qismi boʻlgan „Qish shamoli" hozircha yozib tugatilgani yoʻq.

George Raymond Richard Martin 2011-yil

Romanning asosiy mavzusi.
-------------------------

Voqea jarayonlari xayoliy qitʼalar boʻlgan Westeros va Esosda boʻlib oʻtadi. Westerosda joylashgan yetti qirollik taxti uchun kurash masalasi va undan ajralib chiqib, mustaqil boʻlishni niyat qilgan aslzoda oilalar muommosi serialning asosiy mavzusi qilib koʻrsatiladi. Taxtdan agʻdarilgan oilaning soʻngi vakili Daenerys Targaryen akasi bilan birga surgunda yashab yuradi. Esosga surgun qilingan bu oilaning soʻngi vakilasi Daenerys „Yetti qirollik" taxtini egallash uchun Westerosga qaytmoqchi boʻladi. Asarning yana bir asosiy mavzusi Westerosning shimolidan keladigan xavfni bartaraf qilish uchun tuzilgan „Tungi navbatchilar" maxsus guruhi hisoblanadi.

Asarning muvaffaqiyati.
-----------------------

Asar dunyo boʻylab 60 milliondan ortiq marotaba sotiladi. Va, 45 dan ortiq tilga tarjima qilinadi. Martinning besh yildan koʻproq muddatda yozib tugatgan toʻrtinchi va beshinchi kitoblari New York Timesning eng koʻp sotilgan kitoblar roʻyxatiga kiradi. Ayni paytda HBO tomonidan Game of Thrones nomli serial ham suratga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  McKinney, Kelsey (11 Temmuz 2018). "Everything you need to know to start watching Game of Thrones today Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-02-20).". Vox (İngilizce). 23 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2021.
2. ↑  Jones, Nate (22 Mayıs 2019). "What Is the Night's Watch Supposed to Do Now?". Vulture (İngilizce). 24 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2021.
3. ↑  Alter, Alexandra. "'".%20New%20York%20Times.%20New%20York%20Times. Game of Thrones' Writer George R.R. Martin Posts 'Winds of Winter' Novel Excerpt". New York Times. New York Times. 9 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2015.
4. ↑  "'George RR Martin revolutionised how people think about fantasy' | Books | The Guardian". theguardian.com. 30 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2015.
Gonkong Stenli shahridagi Tin Xau ibodatxonasi ichidagi Che Kung haykali.
**Che Kung** ( Chinese:車公 Pinyin *Chēgōng*; lit. 'Lord Che') (02 yanvar, 1235-30 dekabr, 1330), shuningdek, **Che Da Yuan Shuai** ( 車大元帥 ) nomi bilan tanilgan, dastlab Janubiy Song sulolasining harbiy qo'mondoni (1127-1279) rivoyatlarga ko'ra, vabolarni bostirish qudrati va tibbiyotdagi mahoratiga ega bo'lgan. Ba'zi dindorlar shahzoda Ping va uning ukasini janubga olib kelish orqali Song davlatini saqlab qolishga urinishda ishtirok etgan deb hisoblashadi.  Endi *Himoya Xudosi* hisoblanadi.

Hayot tarzi
-----------

A Che Kung Temple in Ho Chung, Sai Kung, Hong Kong.
Che Kung Xitoyning **Szyansi** provinsiyasining Nanchang shahrida tug‘ilgan. Harbiy qo‘mondon sifatida Xitoyning janubiy hududlarini vayronagarchilik va tartibsizliklardan qutqargan, o‘lat tugaganidan so‘ng o‘sha paytda vabo bilan og‘rigan ko‘plab qishloq aholisiga yordam bergan , qishloq aholisi Che Kung o'zlarini mo'jizaviy tarzda o'lat vabosidan qutqarganiga ishonishgan. **Daosizmlar** mo'jizalari tufayli uni xudo deb bilishgan.  Pichoqni ma'lum bir yo'nalishda aylantirgan kishi omadga ega bo'lishi mumkin, deb ishoniladi.  Che Kingning tug'ilgan kuni Xitoy Yangi yilining ikkinchi kunida nishonlanadi

Yana qarang
-----------

* + The Birthday of Che Kung: a celebration dedicated to Che Kung
	+ Che Kung Miu: temples dedicated to Che Kung (located in Sha Tin & Sai Kung)
	+ I Shing Temple, dedicated to Hung Shing and Che Kung
	+ Hong Kong Government Lunar New Year kau chim tradition

1. ↑  The Historical Heritage of Ho Chung, Pak Kong, and Sha Kok Mei, Sai Kung. p5

Havolalar
---------

1. Brief Information on Proposed Grade II Items. pp656-657 Archived 2013-02-23 at the Wayback Machine
2. **^** Brief Information on Proposed Grade I Items. pp67-68 Archived October 13, 2012, at the Wayback Machine
3. **^** The Historical Heritage of Ho Chung, Pak Kong, and Sha Kok Mei, Sai Kung. p5
4.
**Allogenez** (yun. allos — boshqa va genesis — kelib chiqish, paydo boʻlish) — organizmlar guruhi evolyutsiyasining yoʻnalishi, oʻzaro yaqin turlarda tuzi-lishning umumiy darajasi oʻzgarmasdan saqlangan holda bir xildagi xususiy moslanishlarning boshqasi bilan almashi-nuvi. Allogenez yashash muhiti oʻzgarganida, mas, quruq muhit nam muhit bilan almashganida (allomorfoz, yaʼni idioadaptatsiyash) paydo boʻladigan adaptiv oʻzgarishdan iborat. Allogenezda bir xil organlar rivoj-lanib ixtisoslashadi, boshqalari oʻz ahamiyatini yoʻqotib reduksiyaga uchray-di. Shuning bilan birga ontogenezning bar-cha bosqichlari ham qayta quriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Page Andoza:Plainlist/styles.css has no content.**
**Allohdino**—Xarappan davriga oid kichik qishloq, 40-da joylashgan km Karachidan sharqda. Bu Pokistonning qirgʻoqboʻyi hududida joylashgan 1,4 gektarlik mustahkamlanmagan aholi punktidir.Bu kichik, lekin yaxshi tashkil turar-joy v tomonidan tark qilingan. Miloddan avvalgi 2000 yil.

Qazishmalar
-----------

Bu joydan baʼzan tosh platformalarda qurilgan bir necha gʻishtli uylar qazilgan. Gʻishtli platformali koʻp xonali katta uy ham qazilgan. Bitta binoda diametri 60 ta boʻlgan uchta quduq bor edi sm dan 90 gacha sm. Aslida, ushbu saytda topilgan barcha quduqlar xuddi shunday kichik diametrga ega edi. Aholi punkti va binolarning joylashuvi Allohdinoning maʼmuriy rol bilan shugʻullanganligini koʻrsatadi.

Artefaktlar topildi
-------------------

Koʻp miqdorda mis buyumlar, uchburchak shaklidagi terakota pishiriqlari, muhrlar, koʻp miqdorda oltin,kumush,bronza va boshqa bezaklar solingan mayda terakota idishlar topilgan.Bu erdan bir nechta koʻzalar topilgan, ulardan birida oltin va kumush bezaklar boʻlgan.36 dona karnelian boncuklari boʻlgan kamar topildi, bu hududda yuqori malakali ishchilar joylashtirilganligining isboti.Arxeologlarning fikriga koʻra, oltin va kumush taqinchoqlar topilmalari, shuningdek, qishloqda toshdan foydalanish baʼzi aholining yaxshi mehnat qilganidan dalolat beradi.Ushbu sayt yaxshi qazilgan va jami 240 000 ta idish va parchalar toʻplangan va jadvalga kiritilgan.

Muhimligi
---------

Ollohdino quduqlaridagi suv yaqin atrofdagi dalalarni sugʻorish uchun ishlatilardi.Allohdino, shuningdek, toʻqimachilik ishlab chiqarish bilan bogʻliq deb taxmin qilinadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Singh, Upinder*. A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century*. New Delhi: Pearson Education India, 2008 — 156 bet. ISBN 978-813-17-1120-0. 30-iyun 2012-yilda qaraldi.
2. ↑  McIntosh, Jane*. The Ancient Indus Civilisation: New Perspectives*. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2008 — 93,229,333,327 bet. ISBN 9781576079072.
3. ↑  McIntosh, Jane*. The Ancient Indus Civilisation: New Perspectives*. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2008 — 229 bet. ISBN 9781576079072.
4. 1 2  McIntosh, Jane*. The Ancient Indus Civilisation: New Perspectives*. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2008 — 333 bet. ISBN 9781576079072.
5. ↑  McIntosh, Jane*. The Ancient Indus Civilisation: New Perspectives*. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2008 — 327 bet. ISBN 9781576079072.
6. ↑  Dales, George F.*. Excavations at Mohenjo Daro, Pakistan : the pottery, with an account of the pottery from the 1950 excavations of Sir Mortimer Wheeler*. Philadelphia: University Museum, University of Pennsylvania, 1986 — 9 bet. ISBN 9780934718523.