**Dilshod Jamoliddinovich Nazarov** (tojikcha: *Dilşod Çamoliddinovic Nazarov* , forscha: دلشاد نظروف‌ ; ruscha: *Дильшод Джамолиддинович Назаров* , *Dilshod Djamoliddinovich Nazarov*) (1982-yil 6-mayda tavallud topgan) — tojikistonlik yengil atletikachi, bolgʻa uloqtirishga ixtisoslashgan. U oʻz mamlakatini toʻrt marta Olimpiya oʻyinlarida (2004, 2008, 2012 va 2016-yili) himoya qilgan va Rio-de-Janeyroda oltin medalni qoʻlga kiritgan, bu Tojikiston uchun Olimpiya oʻyinlari tarixidagi birinchi oltin medaldir.

U yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida (2005-yildan 2017-yilgacha) yetti marta qatnashgan, ammo mintaqaviy musobaqalarda eng muvaffaqiyatli ishtirok etgan: u ketma-ket toʻrt martta yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida medallar qoʻlga kiritgan va 2006, 2010 va 2014-yillarda Osiyo oʻyinlarida bolgʻa boʻyicha chempion boʻlgan. U oʻzining birinchi global medalini (kumush) 2010-yilda IAAF Continental Cup musobaqasida qoʻlga kiritdi.

Uning ushbu musobaqadagi shaxsiy eng yaxshi koʻrsatkichi 2013-yilda oʻrnatilgan 80,71 metr boʻlgan.

Erta faoliyati
--------------

Tojikiston poytaxti Dushanbeda tavallud topgan uning birinchi eʼtiborga molik xalqaro natijasi 1997-yilgi Gʻarbiy Osiyo oʻyinlarining bronza medali boʻlgan. U 1998-yilda yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida jahon miqyosida debyut qildi, ammo u finalga chiqa olmadi. Uning birinchi qitʼa oltin medali 1999-yilda engil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida qoʻlga kiritildi. U 2000-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida beshinchi oʻrinni egalladi, 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori Eşref Apak tomonidan qoʻlga kiritilgan va 2001-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi engil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida oʻsmirlar oʻrtasidagi qitʼa chempioni sifatida takrorlangan.

Nazarov 2002-yili Kolomboda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida toʻrtinchi oʻrinni egalladi va keyingi yili Manilada quvaytlik Ali Mohamed Al-Zinkaviy gʻalaba qozongan bahsda bronza medalini qoʻlga kiritdi. U birinchi Afro-Osiyo oʻyinlarida qatnashdi va janubiy afrikalik uloqtiruvchi Kris Xarmsedan keyin kumush medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Yana bir medal 2003-yilda Dushanbeda boʻlib oʻtgan Markaziy Osiyo oʻyinlarida mezbonlarga oltin medalni taqdim etgandi.

### Olimpiada debyuti va Osiyo medallari

2004-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashib, saralash bosqichida hech qanday ball olmagan va shu tariqa ikkinchi bosqichga oʻta olmadi. U keyingi 2005-yilgi Islom birdamlik oʻyinlarida qatnashish bilan boshladi va u yerda oʻz mamlakatiga turnirning yagona oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2005-yil iyun oyida u Olmaotada 77,63 metr balandlikka koʻtarilgan. 2005-yilgi Jahon chempionatida u yana saralash bosqichida qolib ketdi , ammo 2005-yil Incheonda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida Nazarov kumush medalni qoʻlga kiritdi va yana Al-Zinkaviyni ortda qoldirdi.

2006-yilgi Osiyo oʻyinlarida Nazarov beshinchi va oxirgi raundgacha peshqadamlik qilgan Ali Muhammad Al-Zinkaviyni yengib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Al-Zinkaviy musobaqada peshqadamlik qildi va mavsumda (va faoliyatida) 76,97 metr balandlikka erishdi, Nazarov esa iyun oyida Istanbulda atigi 70,03 metr masofani bosib oʻtdi. 2004-yilgi Olimpiya chempioni Koji Murofushining yoʻqligi qayd etildi; Shunday boʻlsa-da, Nazarovning oltin medali Tojikistonning Osiyo oʻyinlarida sportning istalgan turi boʻyicha birinchi oltin medali sifatida nishonlandi. Bundan tashqari, bu ularning engil atletika boʻyicha Osiyo oʻyinlaridagi birinchi medali edi. Yana bir mashhur atletikachi Andrey Abduvaliyev 1991-yildan 1997-yilgacha Tojikiston terma jamoasida qatnashib, 1993-1995-yillarda jahon chempionatlarida oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 1998-yilgi Osiyo oʻyinlaridagi birinchi va yagona kumush medalini qoʻlga kiritganida, u Oʻzbekiston fuqarosi sifatida buni amalga oshirdi. Nazarov g‘alabani sharhlar ekan, „Bu mening yurtim uchun katta g‘alaba", — dedi.

Keyingi yili Nazarov ikkinchi jahon chempionatida qatnashdi, ammo final bosqichiga chiqa olmadi. 2007-yilgi Osiyo chempionatida u Al-Zinkaviyni atigi bir santimetrga ortda qolib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. Shuningdek, u iyun oyida Dushanbe shahridagi musobaqada oʻzining shaxsiy eng yaxshi zarbasini 78,89m ga oshirdi. 2008-yilda u iyun oyida Olmaotadagi uchrashuvda 79,05 metrgacha yaxshilandi. 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlarida u finalda oʻn birinchi oʻrinni egalladi.

U Uberlandiyada 79,28 m bilan bolgʻa uloqtirish boʻyicha yangi milliy rekord oʻrnatdi. 2009-yil may oyida oʻrnatilgan rekord unga Olimpiya chempioni Primoj Kozmus ustidan gʻalaba qozonish uchun etarli edi. U 2009-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida yana global miqyosda oʻn birinchi oʻrinni egalladi. 2009-yilgi IAAF Jahon Atletika Finalida u beshinchi oʻringa koʻtarildi. U yil oxirida o‘zining ilk qitʼa chempionligini qo‘lga kiritdi va nihoyat, 2009-yilgi yengil atletika bo‘yicha Osiyo chempionatida ikkinchi o‘rinni egallab, Al-Zinkaviyni mag‘lub etdi.

Keyingi yili, yaʼni iyun oyida Tojikiston milliy chempionatida u bolgʻasini uloqtirishni 80,11 m ga qadar yaxshiladi. Osiyo-Tinch okeani vakili sifatida u 2010-yilgi IAAF Continental Cup musobaqasida ikkinchi boʻlib, yangi tojni qoʻlga kiritgan Yevropa chempioni Libor Charfreytagdan ortda qolgan. U, shuningdek , IAAF Hammer Throw Challenge musobaqasining ilk bosqichida 236,02 ball bilan Koji Murofushidan ortda qolgan va ikkinchi o‘rinni egallgan. U 2011-yilda ikkinchi IAAF Hammer Challenge musobaqasida qatnashganini takrorladi, bu safar vengriyalik Krishtian Parsdan ortda qoldi. Nazarov 2011-yilgi musobaqada yengil atletika bo‘yicha jahon chempionatida finalda o‘ninchi o‘rinni egalladi va 80,30 m natija qayd etib, sakson metrdan oshiq birinchi uloqtirish bilan yilni yakunladi.

Nazarov 2012-yilgi mavsumda kamroq oʻyin koʻrsatdi va oʻsha yili uning eng yaxshi zarbasi 77,70m edi. U hali ham 2012-yilgi London Olimpiadasida oʻninchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻldi, biroq u IAAF Challenge musobaqasida beshinchi oʻrinni egalladi. 2013-yil boshida u Hallesche Werfertage uchrashuvida gʻalaba qozonish uchun 80,71 m bilan shaxsiy eng yaxshi natijani oʻrnatdi.

2021-yil 18-mart kuni Nazarov 2011-yilgi jahon chempionatidan olingan namunalarni qayta tahlil qilish chog‘ida taqiqlangan turinabol steroidi aniqlangani uchun AIU tomonidan ikki yilga diskvalifikatsiya qilingan edi. Nazarovning 2011-yil 29-avgustdan 2013-yil 29-avgustgacha bo‘lgan barcha natijalari diskvalifikatsiya qilingan.

Xalqaro musobaqalari
--------------------

| Representing Tojikiston bayrogʻi Tojikiston  |
| --- |
| 1998 | World Junior Championships | Annecy, France | 15th (q) | 60.02 m |
| Asian Games | Bangkok, Thailand | 7th | 63.91 m |
| 1999 | Asian Junior Championships | Singapore | 1st | 63.56 m |
| 2000 | Asian Championships | Jakarta, Indonesia | 7th | 61.62 m |
| World Junior Championships | Santiago, Chile | 5th | 63.43 m |
| 2001 | Asian Junior Championships | Bandar Seri Begawan, Brunei | 1st | 68.08 m |
| Universiade | Beijing, China | 12th | 66.10 m |
| 2002 | Asian Championships | Colombo, Sri Lanka | 4th | 67.70 m |
| Asian Games | Busan, South Korea | 9th | 58.39 m |
| 2003 | Asian Championships | Manila, Philippines | 3rd | 69.90 m |
| Afro-Asian Games | Hyderabad, India | 2nd | 69.72 m |
| 2004 | Olympic Games | Athens, Greece | — | NM |
| 2005 | Islamic Solidarity Games | Mecca, Saudi Arabia | 1st | 76.98 m |
| World Championships | Helsinki, Finland | 15th (q) | 73.38 m |
| Asian Championships | Incheon, South Korea | 2nd | 71.38 m |
| 2006 | Asian Games | Doha, Qatar | 1st | 74.43 m |
| 2007 | Asian Championships | Amman, Jordan | 2nd | 75.70 m |
| World Championships | Osaka, Japan | 21st (q) | 71.70 m |
| 2008 | Olympic Games | Beijing, China | 11th | 76.54 m |
| 2009 | World Championships | Berlin, Germany | 11th | 71.69 m |
| World Athletics Final | Thessaloniki, Greece | 5th | 77.14 m |
| Asian Championships | Guangzhou, China | 1st | 76.92 m |
| 2010 | Continental Cup | Split, Croatia | 2nd | 78.76 m |
| Asian Games | Guangzhou, China | 1st | 76.44 m |
| 2011 | World Championships | Daegu, South Korea | DQ (10th) | 76.58 m |
| 2012 | Olympic Games | London, United Kingdom | DQ (10th) | 73.80 m |
| 2013 | Asian Championships | Pune, India | DQ (1st) | 78.32 m |
| World Championships | Moscow, Russia | DQ (5th) | 78.31 m |
| 2014 | Asian Games | Incheon, South Korea | 1st | 76.82 m |
| 2015 | Asian Championships | Wuhan, China | 1st | 77.68 m |
| World Championships | Beijing, China | 2nd | 78.55 m |
| 2016 | Olympic Games | Rio de Janeiro, Brazil | 1st | 78.68 m |
| 2017 | Asian Championships | Bhubaneswar, India | 1st | 76.69 m |
| World Championships | London, United Kingdom | 7th | 77.22 m |
| 2018 | Asian Games | Jakarta, Indonesia | 2nd | 74.16 m |
| 2019 | Asian Championships | Doha, Qatar | 1st | 76.14 m |

Shaxsiy hayoti
--------------

Hozirda Dilshod Nazarov Dushanbe shahrida istiqomat qiladi. Shuningdek, u Tojikiston Respublikasi yengil atletika federatsiyasi prezidenti hisoblanadi. Uning otasi Jamoliddin Nazarov Tojikiston milliy armiyasi askari bo‘lib, Tojikiston fuqarolar urushi yillarida Tavildarda halok bo‘lgan. Dilshodning onasi esa jismoniy tarbiya o‘qituvchisi va murabbiydir.

Davlat mukofotlari
------------------

* 2-darajali Shon-sharaf ordeni (2015)
* 2-darajali „Shon-sharaf" ordeni (2016)
* „Harbiy hamdoʻstlikni mustahkamlash uchun" medali (2016)

Manbalar
--------

1. ↑  West Asian Games. GBRAthletics. Retrieved on 2010-09-08.
2. 1 2  „Asian Championships". *GBR Athletics*.  Athletics Weekly. Qaraldi: 23-may 2009-yil.
3. ↑  Weerawansa, Dinesh (2003-10-30). Ethiopian distance runners and Nigerian sprinters dominate — Afro-Asian Games — Last day.. IAAF. Retrieved on 2009-09-08.
4. ↑  Central Asian Games. GBRAthletics. Retrieved on 2010-09-08.
5. ↑  *IAAF.* „Official Results - Hammer Throw - Men - Qualification". *Athens Olympic Games 2004 Results - By Event*. 16-fevral 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2006-yil.
6. ↑  *IAAF.* „Official Results - Hammer Throw - Men - Qualification". *2005 World Championships Results - By Event*. Qaraldi: 11-dekabr 2006-yil.
7. ↑  *Negash, Elshadai*. „Zhang throws Asian Hammer Record - Asian Games, Day Two". IAAF (8-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 11-dekabr 2006-yil.
8. ↑  „Asian Games". *GBR Athletics*.  Athletics Weekly. Qaraldi: 11-dekabr 2006-yil.
9. ↑  *Xinhua*. „Hammer thrower Nazarov wins Tajikistan's first Asian Games gold medal". *People's Daily Online* (9-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 11-dekabr 2006-yil.
10. ↑  „Asian Championships - Day One". IAAF (26-iyul 2007-yil). Qaraldi: 23-may 2009-yil.
11. ↑  *Biscayart, Eduardo*. „Barrios, Giralt, Savigne, and Vili shine in Uberlândia". IAAF (21-may 2009-yil). Qaraldi: 21-may 2009-yil.
12. ↑  Two golds for host Chinese as Asian Champs kick off in Guangzhou. IAAF (2009-11-11). Retrieved on 2010-09-08.
13. ↑  Eder, Larry (2010-07-15). Andrey Mikhnevich in Top Shape: 22.09m ! by Alfons Juck, Note by Larry Eder. RunBlogRun. Retrieved on 2010-09-08.
14. ↑  Ramsak, Bob (2010-09-05). EVENT Report — Menʼs Hammer Throw. IAAF. Retrieved on 2010-09-08.
15. ↑  Murofushi and Heidler take overall titles and prize of $30,000 each — IAAF World Hammer Throw Challenge. IAAF (2010-09-08). Retrieved on 2010-09-08.
16. ↑  Ramsak, Bob (2011-12-31). 2011 Hammer Throw Challenge REVIEW — Heidler and Pars claim top honours. IAAF. Retrieved on 2013-06-01.
17. ↑  Ramsak, Bob (2011-09-13). Bolt 9.85, Robles edges Richardson before a packed house in Zagreb — IAAF World Challenge. IAAF. Retrieved on 2013-06-01.
18. ↑  Ramsak, Bob (2012-12-31). 2012 IAAF Hammer Throw Challenge Review — Pars and Heidler retain titles. IAAF. Retrieved on 2013-06-01.
19. ↑  Minshull, Phil (2013-05-26). Nazarov throws Hammer world lead, German throwers also on song in Halle. IAAF. Retrieved on 2013-06-01.
20. ↑  „Olympic hammer champ Nazarov banned 2 years". *ESPN.com* (18-mart 2021-yil).
21. ↑  Representing Asia-Pacific
22. ↑  „Profile". *2006 Asian Games official site*. 4-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2006-yil.
23. ↑  *Biscayart, Eduardo*. „Barrios, Giralt, Savigne, and Vili shine in Uberlândia". IAAF (21-may 2009-yil). Qaraldi: 21-may 2009-yil.
24. ↑  „Дилшода Назарова чествовали в Минобороны Таджикистана | Novosti Tadjikistana ASIA-Plus". *asiaplustj.info*. Qaraldi: 8-may 2021-yil.
25. ↑  „Супоридани мукофоти давлатӣ ва тақдими ҷоизаи пулӣ ба варзишгар Дилшод Назаров | Президенти Тоҷикистон - President of Tajikistan - Президент Таджикистана - رئيس جمهورية تاجيكستان". *www.president.tj*.
26. ↑  „Дильшод Назаров получил из рук Президента Таджикистана орден Шараф II степени". 29-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2021-yil.
27. ↑  „Дилшода Назарова чествовали в Минобороны Таджикистана | Novosti Tadjikistana ASIA-Plus". *asiaplustj.info*. Qaraldi: 8-may 2021-yil.

Havolalar
---------

Andoza:S-sports

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Oʻtmishdoshi:**Mavzuna Chorieva** | **Olimpiadada Tojikiston uchun bayroq koʻtaruvchilar roʻyxati**2016-yilgi Yozgi Olimpiada Rio-de-Janeyro | Vorisi:**Amaldagi** |

Andoza:Footer Olympic Champions Hammer Throw Men