**Tomas Karlayl Ford** (1961-yil 27-avgustda tugʻilgan) — amerikalik moda dizayneri va kinorejissori. Gucci va Yves Saint Laurent kompaniyalarida ijodiy direktor boʻlib ishlagandan soʻng, u 2005-yilda oʻzining brendini yoʻlga qoʻydi. Ford *"Boʻydoq odam"* (2009) va "*Tungi hayvonlar* "(2016) filmlarini yozib, ularga rejissorlik qilgan. Hozirda u Amerika moda dizaynerlari kengashi boshqaruvi raisi lavozimida faoliyat yuritadi.

Yoshligi
--------

Tomas Karlayl Ford 1961-yil 27-avgustda Texas shtatining Ostin shahrida tugʻilgan. U Shirli Burton (taxallusi Shirli Enn Tresher) va Tomas Devid Ford (1932—2020) rieltorlarning oʻgʻli boʻlgan. Tom yoshlik davrlarini Texas shtatining Xyuston shahri chekkalari va Ostin tashqarisida joylashgan San-Markosda oʻtkazdi. U 6 yoshida uydagi mebellarni tuzatar, onasining sochlari va poyabzallari haqida erkin fikr bildira olar edi. 11 yoshga toʻlganida oilasi bilan Nyu-Meksiko shtatining Santa-Fe shahriga koʻchib oʻtdi U yerda Santa-Fe Sent-Maykl oʻrta maktabiga oʻqishga kirdi va keyinchalik Santa Fe tayyorgarlik maktabiga oʻqishini koʻchirib oʻtdi va 1979-yilda oʻqishini tamomladi.

16 yoshida Tom Simonʼs Rokdagi Bard kollejiga oʻqishga kirdi, lekin sal oʻtib oʻqishini tashlab ketdi va Nyu-York shahriga koʻchib oʻtib, oʻsha yerdagi Nyu-York universitetida (NYU) sanʼat tarixini oʻrganishni boshladi. U yerda u Ian Falconer bilan uchrashdi. Lan Falconer uni birinchi marta Studio 54 bilan tanishtirdi. U yerda ham koʻp oʻtmay oʻqishini tashlab, Ford televideniye reklamalarida rol oʻynashga katta eʼtiborini qaratdi.

Oradan bir qancha vaqt oʻtib, Ford Nyu-York shahridagi Parsons The New School for Design maktabida The New Schoolning sanʼat va dizayn kollejida ichki meʼmorchilik boʻyicha oʻqishni boshladi. Lekin, u Studio 54 ga tashrifini toʻxtatmay, u yerda gey ekanligini tushundi. Klubning diskoteka davridagi jozibasi uning keyingi dizaynlariga katta taʼsir koʻrsatdi. Oʻqishining soʻnggi yilida Ford hayotini Parijda bir yarim yil oʻtkazdi va u yerda Chloéning matbuot boʻlimida stajyor boʻlib ishladi va modaga qiziqishi uygʻondi. U oʻzining soʻnggi yilini The New School'da modani oʻrganish boʻyicha oʻtkazdi, ammo universitetni arxitektura fakultetini tamomladi.

Moda faoliyati
--------------

### Ish faoliyatining ilk yillari

Oʻqishni tugatgandan soʻng ishga joylashish uchun intervyuvida, Ford The New School ning Parsons boʻlimida oʻqiganini, lekin arxitektura yoʻnalishini tamomlaganini va Chloedagi ishi quyi lavozimdagi jamoatchilik ishi ekanligini yashirdi. Ford moda sohasida tajribasi yoʻqligiga qaramay, sport kiyimlari kompaniyasida ish topish umidida bir oy davomida har kuni amerikalik dizayner Keti Xardvikka qoʻngʻiroq qildi. Oxir-oqibat Xardvik undan intervyu olishga rozi boʻldi. Keyinroq Xardvik voqeani eslab: "Unga hech qanday umid bermaslik niyatim bor edim. Men undan sevimli yevropalik dizaynerlar kimligini soʻradim. Tom javob berdi: „Armani va Chanel". Oradan oylar oʻtib, nega bunday dedingiz, deb soʻraganimda, u: "Chunki siz Armani kiygan edingiz.", dedi. Uning ishga kirishi ajablanarli emasmi? Ford ikki yil davomida Hardvick kompaniyasida dizayner yordamchisi boʻlib ishladi.

1988-yilda Ford Perri Ellisga koʻchib oʻtdi. U yerda ijtimoiy tarmoqlardan bilgankompaniya prezidenti Robert Makdonaldni va uning dizayneri Mark Jeykobsni bilan tanishdi. U oʻsha kompaniyada ikki yil ishladi, lekin Amerika modasida ishlashdan charchadi. Keyinchalik *The New York Times gazetasiga* bergan intervyusida u shunday dedi: „Agar men yaxshi dizayner boʻlishni xohlasam, Amerikani tark etishim kerak edi. Oʻz madaniyatim menga toʻsqinlik qilardi. Amerikada juda koʻp uslublar juda tor uslubda. Bu yerda bu uslublar juda zamonaviy deb qaraladi. Biroq, yevropaliklar uslubni qadrlashadi."

Oʻsha paytda italyan moda uyi Gucci moliyaviy jihatdan qiynalayotgan va brendini saqlab qolish uchun oʻzining ayollar brendini kuchaytirishga intilayotgan edi. Kompaniyaning kreativ direktori Dawn Mello, „Hech kim Gucci kiyishni orzu qilmaydi", dedi. 1990-yilda Mello Fordni brendning ayollar kiyimlari boʻyicha bosh dizayneri sifatida yolladi va Ford Milana koʻchib oʻtdi. „Men koʻp odamlar bilan gaplashdim va koʻpchilik ish taklifimni rad etdi", dedi Mello. „Amerikalik dizaynerning brend boʻlishdan uzoq boʻlgan kompaniyaga qoʻshilish uchun Italiyaga koʻchib oʻtishi juda xavfli boʻlar edi." Ford va uning uzoq yillik hamkori, moda jurnalisti Richard Bakli oʻsha sentabr oyida Milana koʻchib oʻtdi.

Fordning Guccidagi ishining roli tez kengaydi; U olti oy ichida erkaklar kiyimlarini, keyin esa poyabzallarni loyihalashtirdi. Richard Lambertson 1992-yilda dizayn direktori lavozimidan ketgach, brendning tayyor kiyimlari, xushboʻy hidlari, imidji, reklamasi va doʻkon dizaynini boshqargan Ford oʻz lavozimini egalladi. 1993-yilda u oʻn bitta mahsulot liniyasini loyihalash uchun mas'ul boʻlganida, Ford kuniga oʻn sakkiz soatlik ishlagan. Bu yillarda Ford, kompaniya raisi va 50% aksiyadori Mauritsio Gucci oʻrtasida ijodiy ziddiyatlar yuzaga keldi. Melloning soʻzlariga koʻra, „Mauritsio har doim hamma narsa yumaloq va jigarrang boʻlishini, Tom esa uni kvadrat va qora qilishni xohlardi". Mauritsio Gucci Fordni ishdan boʻshatishni xohlagan boʻlsa-da, Domeniko De Sole uning qolishini taʼkidladi. Shunga qaramay, Fordning 1990-yillar boshidagi ishi asosan sahna ortida edi; uning Gucci-ga qoʻshgan hissasi kompaniyaning omma oldida yuzi boʻlgan Melloning hissasiga soya solib qoʻydi.

### Gucci va Saint Laurent ijodiy direktori

Tom Fordning Yves Saint Laurent Rive Gauche uchun kechki libosi. 2004-yilning eng yaxshi libosi sifatida tan olingan.
1994-yilda Ford Gucci ijodiy direktori lavozimiga koʻtarildi. Ish faoliyatining birinchi yilida u Xelston uslubidagi baxmal hipsterlar, yupqa atlas koʻylaklar va avtomobil bilan qoplangan metall patentli etiklarni taqdim etdi. 1995-yilda u kompaniya uchun bir qator yangi reklama kampaniyalarini yaratish uchun fransuz stilisti Karin Roitfeld va fotograf Mario Testinoni jalb qildi. 1995-yildan 1996-yilgacha Gucci savdosi 90% ga oshdi. Bir paytlar Ford Gucci aktsiyalari va optsionlarining eng yirik individual aktsiyadori edi. 1999-yilga kelib, Ford qoʻshilganida deyarli toʻlovga layoqatsiz boʻlgan uy 4 milliard dollardan koʻproq baholandi.

1999-yilda Gucci Yves Saint Laurent (YSL) uyni sotib olganida, Ford ushbu yorliqning ijodiy direktori etib tayinlandi. Sent-Loran Fordning dizaynidan noroziligini yashirmadi va „Bechora qoʻlidan kelganini qiladi" deb taʼkidladi. YSL ijodiy direktori sifatida Ford shunga qaramay Amerika moda dizaynerlari kengashining koʻplab mukofotlarini qoʻlga kiritdi. Uning Gucci kompaniyasidagi ishi singari, modelning sochidagi G harfini oldirish ham Ford klassik modalar uyini yana asosiy oqimga qaytarishga muvaffaq boʻldi. Uning YSL parfyumlari uchun reklama kampaniyalari Opium (qizil sochli Sofi Dahl yalangʻoch holda, faqat marjon va poshnali poshnali, shahvoniy pozitsiyada) va YSL M7 (jang sanʼati chempioni Samuel de Cubber bilan toʻliq frontal yalangʻoch holda)) munozarali va provokatsion edi.

2004-yil aprel oyida Ford Gucci kompaniyasining muvaffaqiyatida Fordning sherigi sifatida eʼtirof etilgan bosh direktor Domeniko de Sole bilan Pinault Printemps Redoute boshligʻi bilan guruhni nazorat qilish borasida kelisha olmaganidan soʻng, Ford Gucci guruhi bilan xayrlashdi. Oʻshandan beri u bu tajribani „halokatli" va „oʻrta yoshdagi inqiroz" deb atagan, chunki u „oʻn besh yil davomida hamma narsani oʻtkazgan". 2004-yilda Ford ketganida Gucci Group 10 dollarga baholangan milliard. Ford qilgan ishni boʻlish uchun toʻrt kishi yollandi.

### Tom Ford yorligʻi

 Ford libosi 2018 *yilda Amerikadagi* Metropolitan san'at muzeyi ko'rgazmasida yaratilgan: moda leksikon
 Torontodagi Tom Ford do`koni
Gucci -ni tark etgach, Ford 2006-yilda oʻzining nomi bilan atalgan erkaklar kiyimlari, goʻzallik, koʻzoynak va aksessuarlar qatorini ishga tushirdi. De Sole yorliqning raisi boʻldi. Ford „ Tom Ford mijozini" xalqaro, madaniyatli, yaxshi sayohat qilgan va bir martalik daromadga ega deb taʼriflagan. Ayollar uchun u „kuchli ayollar,... oʻz uslubini biladigan aqlli ayollar" ni qoʻshdi.

Birinchi xonim Mishel Obama 2011-yilda Bukingem saroyida Ford tomonidan ishlab chiqilgan fil suyagidan yasalgan uzun oqshom libosini kiygan edi U shuningdek, Beyonse, Jennifer Lopez, Gvinet Peltrou, Enn Xeteuey, Deniel Kreyg, Tom Xenks, Jonni Depp, Rayan Gosling, Uill Smit, Julian Mur, Xyu Jekman, Jon Xem va Genri Kavillni kiyingan. Ford oʻzining Jeyms Bond haqidagi soʻnggi toʻrtta filmi uchun Deniel Kreygning kostyumlarini ishlab chiqdi: *„Tasalli kvanti"* (2008), "*Skyfall* "(2012), *Spektr* (2015) va *„Oʻlishga vaqt yoʻq"* (2021).

2013-yilda Ford Jay-Z bilan hamkorlikda boʻlgan Jastin Timberleykning "Suit &amp; Tie "qoʻshigʻida tilga olingan. Ford Grammy mukofotiga sazovor boʻlgan „Suit & Tie" klipi uchun kostyumlar, koʻylaklar va aksessuarlar yaratdi. U Timberleykning 20/20 Experience World Tour ga kiyinishini davom ettirdi va tur uchun 600 dan ortiq qismlarni loyihalashtirdi. Oʻsha yili Jey-Z „ Tom Ford" nomli qoʻshigʻini chiqardi, bu qoʻshiqda „Tom Ford" koʻp marta rap qilingan. Ford unga xushomad qilganini va „bu haqiqatan ham ommabop madaniyatga kirib, taʼsir oʻtkazganini anglatadi" deb javob berdi. Qoʻshiq chiqqandan soʻng, Ford onlayn qidiruv tizimi soʻrovlarida katta oʻsishga erishdi. Qoʻshiq milliondan ortiq nusxada sotiladi va sertifikatlangan platinaga aylanadi.

### Bahslar

Ford turli reklama kampaniyalarida yalangʻoch ayollardan foydalangani uchun tanqid qilingan. Turli jurnalistlarning taʼkidlashicha, reklamalar qoʻpol, seksist yoki obyektiv ayollardir. Bir reklamada oyoqlari orasiga atir shishasini ushlab turgan yalangʻoch ayol tasvirlangan. Yana biri gazeta oʻqiyotganda erkakning shimini dazmollayotgan yalangʻoch ayol tasvirlangan. Italiyada alohida reklama taqiqlangan.

Ayollarni obyektiv koʻrsatganligi haqidagi tanqidga javoban Ford u „teng imkoniyatlar obyektivi" ekanligini va „erkaklarni obyektivlashtirishdan xuddi shunday xursand" ekanligini aytdi. U „bizning madaniyatimizdagi erkak yalangʻochligini ayollarning yalangʻochligini koʻrsatgandek koʻrsata olmaysiz" deb bahslashdi va Iv Sen-Loranda boʻlganida erkak yalangʻoch reklama qilganini taʼkidladi.

2014-yilda Ford „Penis Pendant Necklace" deb nomlangan yangi mahsulotni chiqardi. Mahsulot baʼzi bahs-munozaralarga sabab boʻldi, nasroniylar marjonning shakli xristian xochi yoki xochga oʻxshashligi sababli uni haqoratli deb atashgan. Ford „bu xoch boʻlishi kerak emas, bu fallus edi" va „odamlar xohlagan narsani oʻqiydilar" deb javob berdi.

2022-yilda Ford Met Gala ni tanqid qilib, tadbir „kostyumlar bayramiga aylanganini" taʼkidladi.

Kino rejissori sifatidagi martaba
---------------------------------

### *Boʻydoq odam*

 Ford Julianna Mur va Kolin Fert bilan 66-Venetsiya kinofestivalida, *"Bo'ydoq odam "* filmi, 2009-yil
2005-yil mart oyida Ford oʻzining „Fade to Black" film ishlab chiqarish kompaniyasini ishga tushirganini eʼlon qildi. 2009-yilda u Kristofer Ishervudning shu nomli romani asosidagi *"Boʻydoq odam* "filmida rejissorlik debyutini qildi. Dramada Kolin Firth LA shtatidagi kollej professori, u Julianne Mur, Nikolas Xoult va Metyu Gud bilan birga gey boʻlgan rol oʻynaydi. Roman Devid Scearce va Ford tomonidan moslashtirilgan; Ford ham ishlab chiqaruvchilardan biri edi.

*"Boʻydoq odam"* filmining premyerasi 2009-yil 11-sentabrda 66-Venetsiya xalqaro kinofestivalida boʻlib oʻtdi va u yerda "Oltin sher" oliy mukofotiga nomzod boʻldi. Kolin Fert oʻz ijrosi uchun eng yaxshi aktyor sifatida Volpi kubogi bilan taqdirlandi. U bosh roldagi eng yaxshi aktyor uchun BAFTA mukofotini qoʻlga kiritdi va Akademiya mukofoti, Oltin globus, Independent Spirit mukofoti va Ekran aktyorlari gildiyasi mukofotlariga nomzod boʻldi va AFI yilning eng yaxshi filmi va GLAAD Media mukofotiga sazovor boʻldi. Ajoyib film uchun - Keng reliz. 

Film uchun boshqa nominatsiyalar "Oltin globus"ning yana ikkita nominatsiyasini oʻz ichiga oldi: Julianna Mur eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa uchun va Abel Korzeniowski "Eng yaxshi original musiqa" uchun. Independent Spirit mukofotlari marosimida film eng yaxshi birinchi film va eng yaxshi birinchi ssenariy nominatsiyalariga sazovor boʻldi. Ford va Scearce, shuningdek, Broadcast Film Critics Association mukofotlarida eng yaxshi moslashtirilgan ssenariy nominatsiyasiga sazovor boʻldi.

### *Tungi hayvonlar*

2015-yilda Ford Ostin Raytning "*Toni va Syuzan* "romanining moslashuvi boʻlgan "*Tungi hayvonlar* "filmiga qoʻshildi. Film 2016-yilda chiqarilgan. Jeyk Gyllenhaal va Emi Adams Toni va Syuzanning bosh rollarini oʻynagan va Maykl Shennon, Armi Hammer, Aaron Teylor-Jonson va Isla Fisher birgalikda rol oʻynagan.

Film tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi, shuningdek, Venetsiya kinofestivalida hakamlar hay'atining bosh mukofotiga sazovor boʻldi. Rotten Tomatoes filmi 143 ta sharhga asoslanib, 72% maʼqullash reytingiga ega boʻlib, oʻrtacha 7,1/10 bahoga ega va saytning tanqidiy konsensusiga koʻra: "Yaxshi ijro etilgan va tomosha qilish uchun yoqimli, *Tungi hayvonlar* yozuvchini yanada taʼkidlaydi- rejissor Tom Fordning oʻziga xos vizual va hikoya qilish qobiliyati.

Shaxsiy hayoti
--------------

Ford 2014-yilda jurnalist va *Vogue Hommes International* jurnalining sobiq bosh muharriri Richard Bakliga turmushga chiqdi; ular 1986-yilda uchrashganidan beri munosabatda boʻlishgan. Er-xotinning Aleksandr Jon „Jek" Bakli Ford [2] ismli oʻgʻli bor, 2012-yil sentabr oyida homiladorlik surrogati orqali tugʻilgan. Oila 1990-yilda Ford Nyu-Yorkdan koʻchib kelgan Italiyada va 17 yil davomida Londonda yashagan. Ular uning Nyu-York, Los-Anjeles, Santa-Fe, va Londondagi qarorgohlarida yashashgan. Ford va Bakli uchish- qoʻnish yoʻlagida va uning „ *Single Man"* filmida paydo boʻlgan silliq tulki teriyerlariga egalik qilishgan. Fordning singlisi Jenniferning farzandlari boʻlgan ikkita jiyani va bir jiyani ham bor.

Ford Santa-Fe shahrida yapon arxitektori Tadao Ando tomonidan ishlab chiqilgan 24 000 akrli xususiy traktat qurdi. U Cerro Pelon Rancho deb ataladi va Marmol Radziner tomonidan ishlab chiqilgan qoʻshimcha tuzilmalarga ega. Mulkda Silverado nomi bilan mashhur boʻlgan xayoliy shaharcha ham bor, u Gʻarb filmlari uchun suratga olish joyi sifatida ishlatiladi.

U *Vogue* nashriga Netflixning "*What the Health* „ nomli hujjatli filmini tomosha qilganidan soʻng vegetarian dietani qabul qilganini aytdi. 2019-yildan boshlab u teetotaler edi va plomba moddalari va botoksdan foydalanish haqida ochiq edi.

U bir nechta intervyularida uning birinchi sevgilisi rassom Ian Falconer ekanligini aytdi u juda mashhur Olivia the Pig bolalar kitoblari seriyasini yozish va tasvirlashda davom etdi. Fordning taʼkidlashicha, u va Falkoner hali ham yaxshi doʻstdirlar; Ular ajralganidan oʻn yillar oʻtgach, Ford Falkonerning familiyasini oʻzining birinchi filmi *"Boʻydoq odam"* bosh qahramoniga berdi (manba romanida qahramon dastlab faqat ismga ega edi).

Richard Bakli 2021-yil 19-sentabrda 72 yoshida uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etdi.

### Siyosatdagi oʻrni

Ford - demokratiyani tatbiq etadi. U 2003-yilda Amerikaning Iroqqa bostirib kirishiga qarshi chiqdi va bu oʻzini „amerikalik boʻlishdan uyalganini" aytdi. Uning sharhi Amerikada jamoatchilik tanqidiga sabab boʻldi. U Barak Obama fondi uchun mablagʻ yigʻish tadbirini oʻtkazdi. U 2016-yilgi AQShdagi umumiy saylovlarda Hillari Klintonga ovoz bergan.

Ford Qoʻshma Shtatlarda bir jinsli nikohni federal tan olishni yoqlab chiqdi. 2009-yilda bergan intervyusida u qarama-qarshi jins va bir jinsli sheriklik uchun „fuqarolik sheriklik" atamasini afzal koʻrishini va „nikoh" ni hal qilishni dinga qoldirishni aytdi.

Ford partiyadan qatʼi nazar, siyosatchilarni kiyintirmaslik siyosatini davom ettiradi.

> Oʻylaymanki, prezident yoki birinchi xonim kim boʻlishidan qatʼi nazar, koʻpchilik amerikaliklar qurbi yetadigan va Amerikada ishlab chiqarilgan kiyimlarni kiyishi kerak. Mening kiyimlarim Italiyada tikilgan, ular juda qimmat. Mamlakatimizdagi ayollar yoki erkaklarning aksariyati buni sotib olishga qurbi yetmaydi. Birinchi xonim yoki Prezident barcha amerikaliklar vakili boʻlishi kerak, deb oʻylayman.
> 
>

Ommaviy imiji va merosi
-----------------------

Ford xalqaro eng yaxshi kiyinganlar roʻyxati, *The Guardian jurnalining* ' 50 yoshdan oshgan eng yaxshi kiyingan 50 nafari", va *Britaniya GQ* ' ning "50 ta eng yaxshi kiyingan erkaklari" kabi bir nechta eng yaxshi kiyinganlar roʻyxatiga kiritilgan. Britaniya 2015". U 2011-yil bahor-yoz sonining muqovasida tasvirlangan va zamonaviy *janobni* nima qilish haqida oʻz fikrini bildirgan. U „moda ikonasi" va „uslub belgisi" deb atalgan va u „Hamma *vaqtdagi* 100 moda piktogrammasi" roʻyxatiga kiritilgan. U koʻplab mukofotlarni qoʻlga kiritdi, shu jumladan bir nechta VH1/Vogue Fashion Awards va Amerika Moda Dizaynerlari Kengashi (CFDA) mukofotlari. 2014-yilda CFDA unga Geoffery Beene umr boʻyi muvaffaqiyat mukofotini topshirdi.

Ford koʻp yillar davomida monogam munosabatlarda boʻlgan boʻlsa-da, u „oʻzini yosh va jinsiy aloqada boʻlgan tasvir bilan targʻib qilishda davom etadi". U shahvoniy kiyimlari, provokatsion bayonotlari va bemaʼni reklamalari bilan mashhur. Fordning dizaynlari „murakkab jinsiy joziba" ni bildiradi va u „jinsiy aloqani qaytarish" uchun hisoblangan. Uning reklama kampaniyalarida yalangʻochlik va „provokatsion shahvoniy tasvirlar"dan foydalanish bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Ford oʻzining reklama kampaniyalarida mashhurlar va modellar bilan suratga tushishi ham maʼlum. Uni „Jinsiy aloqa qiroli" va „dunyodagi eng toʻgʻri gey" deb atashgan.

Ford Gucci -ni bankrotlikdan qutqarib qoldi va uni moda quvvatiga aylantirdi. Uning ijodiy direktor sifatidagi oʻn yilligi Gucci uchun „oltin davr" sifatida eʼtirof etildi. U brendni oʻzgartirib, „granj koʻrinishi" ni „sexy, ammo nafis kiyimlar" bilan almashtirdi. U jasur dizaynlari bilan mashhur. *Nyu-York jurnali* shunday deb yozgan edi: "Har mavsumda Ford „Bu" asarini yaratdi, boʻlishi kerak, mavsumni belgilovchi tendentsiya, oʻlimgacha suratga tushdi, koʻngil aynishini yoʻqotdi." Fordning taʼkidlashicha, dizaynerlar oʻzgaruvchan goʻzallik standarti bilan zamonaviy va dolzarb boʻlishlari muhim.

2004-yilda Ford oʻzining ilk faoliyati va 1990—2004-yillarda Gucci va Yves Saint Laurent uchun dizaynerlik ishlari haqida batafsil maʼlumot beruvchi shu nomdagi monografiyani nashr etdi. 2021-yilda, oʻn yetti yil oʻtgach, Ford *Tom Ford 002* nomli keyingi jildni nashr etdi, unda 2005-yildan boshlab oʻzining faoliyatini, shu jumladan oʻzining moda yorligʻini yaratish va ikkita filmini ishlab chiqarish tasvirlangan. Ikkala kitob ham Rizzoli xalqaro nashrlari tomonidan nashr etilgan va moda jurnalisti Bridjit Fouli hammuallifi, soʻzboshilari Anna Vintur.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

2013-yil sentabr oyida xip-xop sanʼatkori Jey-Z "Tom Ford "qoʻshigʻini *Magna Carta Holy Grail* albomidan singl sifatida chiqardi. Ford qoʻshiqqa ijobiy javob berdi: „Kim ularning nomi bilan atalgan butun Jay-Z trekiga ega boʻlsa, xushomad qilmaydi? Aytmoqchimanki, [...] shunga oʻxshash narsa juda kam uchraydi. Bu oʻz ishini tasdiqlashning bir turi, chunki u haqiqatan ham ommabop madaniyatga kirib borgan va taʼsir oʻtkazganligini anglatadi." Qoʻshiq 2014-yilda eng yaxshi rep ijrosi uchun 56-Gremmi mukofotiga nomzod boʻlgan

Tom Fordga shved reperi Bladi oʻzining 2018-yilgi *Icedancer mixtapida havola qilgan*.

2021-yilda rejissor Ridli Skott tomonidan suratga olingan *Gucci uyi* filmida Fordni aktyor Riv Karni tasvirlagan.

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

Ford butun dunyo boʻylab muhim dizayn va madaniy kengashlar, jumladan Cooper Hewitt dizayn muzeyi va *Time* tomonidan tan olingan.

* 1995-yil: Xalqaro mukofot - Amerika moda dizaynerlari kengashi (CFDA)
* 1997-yil: *People* jurnalining 50 ta eng goʻzal insoni
* 1999: Style Icon mukofoti - *Elle* Style Awards Buyuk Britaniya
* 2000: Eng yaxshi xalqaro dizayner – VH1/ *Vogue* mukofotlari
* 2000-yil: Yaponiya moda muharrirlari klubi mukofoti
* 2000: Britaniya *GQ* xalqaro yil odami mukofoti
* 2000: Superstar mukofoti - Fashion Group International
* 2001-yil: Yilning ayollar kiyimlari dizayneri - CFDA
* 2001-yil: Eng yaxshi moda dizayneri - *Time jurnali*
* 2001: Yil dizayneri - *GQ* USA
* 2002: Yves Saint-Laurent uchun yilning eng yaxshi aksessuar dizayneri mukofoti - CFDA
* 2003-yil: Moda dizayni boʻyicha muvaffaqiyat mukofoti - Kuper-Xyuitt dizayn muzeyining Milliy dizayn mukofotlari
* 2004-yil: Direktorlar kengashining maxsus hurmati - CFDA
* 2004: Rodeo Drive Walk of Style mukofoti
* 2004: Xalqaro eng yaxshi kiyinganlar roʻyxati Shon-sharaf zali
* 2005: Andre Leon Talley umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti - Savannah sanʼat va dizayn kolleji
* 2006: Aksessuarlar brendining taqdimoti - Aksessuarlar kengashining Excellence mukofotlari
* 2007: GLAAD Media mukofotlari - Vito Russo mukofoti
* 2007: DNR yilning odami
* 2008-yil: Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri - CFDA
* 2009: Venetsiya kinofestivali - „ *Boʻydoq odam"* uchun "Oltin sher „ (nomzod)
* 2009-yil: Venetsiya kinofestivali - Yolgʻiz *odam* uchun arslon
* 2009: Tanqidchilar tanlovi mukofoti - *"Boʻydoq odam"* uchun eng yaxshi moslashtirilgan ssenariy (nomzod)
* 2009: Independent Spirit mukofotlari - *"Boʻydoq odam"* uchun eng yaxshi birinchi ssenariy (nomzod)
* 2009: Independent Spirit mukofotlari - *Boʻydoq erkak* uchun eng yaxshi birinchi film (nomzod)
* 2009: *GQ* AQShning Yil erkaklaridan biri sifatida taqdirlangan
* 2009: *GQ* Germaniyada yil odami
* 2010: GLAAD Media mukofotlari - *Boʻydoq odam* uchun ajoyib film
* 2010: Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri - CFDA (nomzod)
* 2012: 100 ta moda piktogrammasi – aʼzo
* 2013: *The Guardian* tomonidan 50 yoshdan oshgan eng yaxshi kiyingan 50 kishidan biri deb nomlandi.
* 2014: Geoffrey Beene umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti - CFDA
* 2015: Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri - CFDA
* 2015: *Britaniya GQ* ning Britaniyadagi ' yaxshi kiyingan 50 kishisi nomini oldi
* 2016: Venetsiya kinofestivali - *Tungi hayvonlar* uchun hakamlar hay'atining bosh mukofoti
* 2016: Satellite Auteur mukofoti

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Sarlavha | sifatida kreditlangan |
| --- | --- | --- |
| Direktor | Ishlab chiqaruvchi | Yozuvchi |
| 2009-yil | *Boʻydoq odam* | Ha | Ha | Ha |
| 2016-yil | *Tungi hayvonlar* | Ha | Ha | Ha |

Manbalar
--------

* Ford, Tom*. Tom Ford*, Foreword by Anna Wintour, introduction by Graydon Carter, and interview and text by Bridget Foley, London: Thames & Hudson, 2004. ISBN 0-500-51197-7. OCLC 62795301.
* Mentana, Umberto*. Tom Ford. Percorsi di Moda e Cinema, dal Fashion Universe a Nocturnal Animals*, Introduction by Tony Di Corcia, Italy: NPE, 2020. ISBN 9788836270026.

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------

1. ↑  „Thomas David Ford Obituary (2020) Santa Fe New Mexican". *Legacy.com*.
2. ↑  Sharpe, Tom. „Ford: Santa Fe Is Home". *Santa Fe New Mexican* (November 10, 2005).
3. 1 2  Dingus, Anne. "Tom Ford". *Texas Monthly* (September 1998).
4. ↑  „10-Minute Facial Exercises That Will Take Years off Your Face". *Fashion and Beauty*. 14-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
5. ↑  „Thomas David Ford Obituary (2020) Santa Fe New Mexican". *Legacy.com*. Qaraldi: 5-fevral 2022-yil.
6. ↑  Bonnin, Julie. „Tom Ford Gucci: One-time Central Texan becomes Gucci god". *Austin American-Statesman* (August 18, 1997).
7. ↑  Mayfield, Dan. „Designer's New Direction". *Albuquerque Journal* (24-oktabr 2004-yil). 12-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan. Alt URL (Wayback Machine saytida 28-may 2022-yil sanasida arxivlangan)
8. ↑  Bey, Sureme Laster. „Finding Fortune: Tom Ford". *Out* (15-aprel 2014-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
9. ↑  Porter, Charlie. „Paris Style". *The Guardian* (March 16, 2001).
10. 1 2 3 4 5  Dowd, Maureen. „This Vampire Is Vegan". *The New York Times* (22-aprel 2019-yil).
11. ↑
12. ↑  Shaeffer, Brittany. „Ford Is Bigger, Louder Than Ever". *New York Daily News* (April 13, 2005).
13. ↑  Manan, Dazman. „In Ford-ward drive". *New Straits Times* (11-dekabr 2003-yil). 14-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-mart 2016-yil.
14. ↑  "Tom Ford: the hard-driven Texan behind the rebirth of Gucci". Agence France-Presse (April 12, 2005).
15. ↑  Frankel, Susannah. "A Bigger Splash". *The Independent* (January 16, 1999).
16. ↑  Groskop, Viv. „Style King". *Sunday Express* (February 29, 2004).
17. ↑  Porter, Charlie. „End of designer era could see Ford and De Sole set up own label". *The Guardian* (November 5, 2003).
18. ↑  *Sharkey.* „How the man in black conquered the world" (20-yanvar 2000-yil). 1-sentabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan.

 Alt URL (Wayback Machine saytida 14-may 2019-yil sanasida arxivlangan)
19. 1 2  "Gucci uses its loafer". *South China Morning Post* (December 4, 1994).
20. ↑  Luther, Marylou. „Cynicism key to fashion today, Ford says". *The Plain Dealer* (March 14, 1996).
21. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  "Tom Ford", *Newsmakers* (1999), *Biography In Context*, Gale, Detroit
22. ↑  „A Touch of Innuendo at Tom Ford Spring/Summer 2015". *Fashion One* (29-sentabr 2014-yil). 24-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-aprel 2016-yil.
23. ↑  Parker, Ashley Joy. „This Week In Fashion History: The Rise And Rise Of Tom Ford's Empire". *Fashion Times*. IBT Media (27-avgust 2013-yil). 26-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
24. ↑  „Gucci – Fall 1995 Ready-to-Wear". *vogue.com* (15-mart 1995-yil). Qaraldi: 21-sentabr 2017-yil.
25. ↑  Horyn, Cathy. „Tom Ford Gets Candid About His Years at Gucci". *The Cut* (20-aprel 2015-yil). Qaraldi: 7-aprel 2016-yil.
26. 1 2  Amed, Imran. „The Business of Being Tom Ford, Part I". *The Business of Fashion* (26-sentabr 2013-yil). Qaraldi: 7-aprel 2016-yil.
27. 1 2  Foxman, Ariel. „Tom Ford Wants to Change the Way We Shop". *Time* (11-fevral 2016-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
28. ↑  Schiro, Anne-Marie. „Yves Saint Laurent, Giant of Couture, Dies at 71". *The New York Times* (2-iyun 2008-yil).
29. ↑  „Tom Ford – Perfume Society" (inglizcha). *Perfume Society*. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
30. ↑  „Controversial fashion ads". *Dazed*. Qaraldi: 8-aprel 2016-yil.
31. ↑  „Controversial fashion ads". *Dazed*. Qaraldi: 8-aprel 2016-yil.
32. ↑  Allwood, Emma Hope. „Fashion v censorship: a history of banned ads". *Dazed* (13-may 2015-yil). Qaraldi: 8-aprel 2016-yil.
33. 1 2 3  Schreyer, Natalie. „Only One Man Belongs at Gucci, and His Name is Tom Ford". *Racked*. Vox Media (15-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 8-aprel 2016-yil.
34. ↑  „Tom Ford: "I am really a loner after all"". *The Talks* (20-iyul 2011-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
35. ↑  Moran, Terry. „Person of the Week: Tom Ford". *ABC News*. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
36. ↑  Avins, Mimi. „Tom Ford to launch his own label". *Los Angeles Times* (28-fevral 2006-yil).
37. ↑  „Who is the Tom Ford Customer? | Tom Ford Interview | CNBC International". *CNBC International* (24-fevral 2015-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
38. ↑  Chernikoff, Leah. „Michelle Obama stuns in Tom Ford at Buckingham Palace; Could it be her best black tie look to date?". *Fashionista*. Breaking Media (25-may 2011-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.[*sayt ishlamaydi*]
39. ↑  Friedman, Vanessa. „Michelle Obama Stages Her Own London Fashion Week". *The New York Times* (17-iyun 2015-yil). Qaraldi: 27-fevral 2016-yil.
40. ↑  Odell, Amy. „Michelle Obama Wore Tom Ford to a Buckingham Palace Banquet". *The Cut*. New York (25-may 2011-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
41. 1 2  Karmali, Sarah. „Tom Ford On James Bond's Skyfall Wardrobe". *Vogue UK* (25-sentabr 2012-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
42. 1 2 3  Tschorn, Adam. „Yahoo searches for 'Tom Ford' spike -- is Jay Z the reason?". *Los Angeles Times* (8-avgust 2013-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
43. ↑  Sagoo, Shereen. „Buy Like Bond". *British GQ* (17-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
44. ↑  „Tom Ford Dresses 007 In No Time To Die". *007.com* (11-avgust 2020-yil). Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
45. ↑  Burton, Cinya. „Tom Ford Responds to Jay-Z's Name Drop". E! (11-iyul 2013-yil). Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
46. ↑  Ramos, Dorkys. „Tom Ford Responds to Jay-Z's Musical Ode to the Designer". *BET* (11-iyul 2013-yil). Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
47. ↑  Westervelt, Bryce. „Justin Timberlake hires Tom Ford to design 'Suit & Tie' comeback". *AXS*. Anschutz Entertainment Group (29-yanvar 2013-yil). Qaraldi: 6-aprel 2016-yil.
48. ↑  Mccall, Tyler. „Tom Ford Designed 600 Pieces Exclusively for Justin Timberlake". *Fashionista*. Breaking Media (6-noyabr 2013-yil). Qaraldi: 6-aprel 2016-yil.
49. ↑  Smith, Trevor. „Jay-Z "Previews "Tom Ford" (Magna Carta Promo)" Video". *Hotnewhiphop.com* (3-iyul 2013-yil). 13-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
50. ↑  *Sowray.* „Jay-Z debuts 'Tom Ford' track" (4-iyul 2013-yil). Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
51. ↑  Ma, Julie. „Tom Ford Flattered by Jay-Z's New Track Named After Him". *The Cut* (11-iyul 2013-yil). Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
52. ↑  „Gold & Platinum". *RIAA*. Qaraldi: 19-aprel 2018-yil.
53. ↑  Wallis, David. „The Breast of Advertising: From Hooters to the cover of 'Time,' does the strategy sell or repel?". *Adweek* (4-iyun 2012-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
54. ↑  Allwood, Emma Hope. „Fashion v censorship: a history of banned ads". *Dazed* (13-may 2015-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
55. ↑  Stampler, Laura. „These Modern Ads Are Even More Sexist Than Their 'Mad Men' Era Counterparts". *Business Insider* (10-aprel 2012-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
56. ↑  „Italy gives the finger to latest Tom Ford ad". *Adweek* (25-aprel 2008-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
57. 1 2 3  Hughes, Sali. „Tom Ford: 'I'm an equal opportunity objectifier'". *The Guardian* (21-mart 2015-yil). Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
58. 1 2  „Tom Ford's Penis Necklace Controversy | Tom Ford Interview". CNBC International (24-fevral 2015-yil). Qaraldi: 4-mart 2016-yil.
59. ↑  Tsjeng, Zing. „Christians outraged by Tom Ford cross-shaped penis necklace". *Dazed* (15-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
60. ↑  Sharkey, Linda. „Tom Ford's 18 carat gold penis necklace is now on sale – just in time for Christmas". *The Independent* (11-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 5-mart 2016-yil.
61. ↑  Anna, Anna. „Tom Ford harshly criticizes the outfits at the 'Met Gala'". *Havannews* (27-aprel 2022-yil). 2022-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27-aprel 2022-yil.
62. ↑  "Movie Guide" (February 12, 2010) *Arlington Heights Daily Herald*
63. ↑  "Saucy Globes heavy on dark, sober themes" (January 17, 2010) *Doylestown Intelligencer*
64. ↑  *Kit.* „Tom Ford Teams with George Clooney for Thriller 'Nocturnal Animals'". *The Hollywood Reporter* (24-mart 2015-yil). Qaraldi: 24-aprel 2015-yil.
65. ↑  „Tom Ford's 'Nocturnal Animals' Starring Jake Gyllenhaal, Amy Adams Sells for $20 Million to Focus Features".  The Warp (17-may 2015-yil). Qaraldi: 29-may 2015-yil.
66. ↑  „Aaron Taylor-Johnson, Michael Shannon Join Jake Gyllenhaal's 'Nocturnal Animals'". *Variety*. 6–avgust 2015–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
67. ↑  „Kim Basinger Joins Tom Ford's 'Nocturnal Animals'". *Deadline*. 14–avgust 2015–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
68. ↑  „Armie Hammer Joins Tom Ford's 'Nocturnal Animals'". *Variety*. 28–avgust 2015–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
69. ↑  „Nocturnal Animals". *Rotten Tomatoes*. Qaraldi: 22-sentabr 2016-yil.
70. ↑  D'Zurilla, Christie. „Designer Tom Ford reveals he and Richard Buckley are married". *Los Angeles Times* (8-aprel 2014-yil). Qaraldi: 19-aprel 2014-yil.
71. ↑  „Tom Ford – Voguepedia". *Vogue*. 31-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-aprel 2014-yil.
72. ↑  „About Tom Ford". *Tom Ford Online Store*. 2016-yil 12-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2-mart 2016-yil.
73. ↑  *Donaldson James.* „More Gay Men Choose Surrogacy to Have Children". *ABC News* (12-mart 2008-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2011-yil.
74. ↑  „Thomas Ford Obituary (2020)". *Legacy.com* (25-mart 2020-yil). Qaraldi: 10-noyabr 2021-yil.

*Candy.* „Who's Tom Ford?".  Elle Canada (2-may 2011-yil). Qaraldi: 10-noyabr 2021-yil.
75. ↑  *Bear.* „The Homes of Fashion Designer and Film Director Tom Ford". *Curbed*. 4-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
76. ↑  McKnight, Jenna. „Tadao Ando's Cerro Pelon Ranch for Tom Ford shown in dramatic architectural film". Dezeen (18-avgust 2016-yil). Qaraldi: 9-may 2019-yil.
77. ↑  "Tom Ford adopted vegan diet after watching health documentary, "Yahoo Media (Wayback Machine saytida 9-avgust 2020-yil sanasida arxivlangan), December 22, 2017.
78. ↑  "Tom Ford, The Marquis de Sex" by Michael Hainey, *GQ*, October 31, 2004.
79. ↑  "The Mourning After" by Peter Bowen, *Filmmaker*,
80. ↑  "Tom Ford Tells All" *The Advocate*, November 9, 2009,
81. ↑  Fashion Editor Richard Buckley Has Died at 72 *Vogue*, September 20, 2021,
82. ↑  Wischhover, Cheryl. „Tom Ford and Gwyneth Paltrow Host Posh Obama Fundraiser with Anna Wintour in London". *Fashionista*. Breaking Media (20-sentabr 2012-yil).
83. ↑  The View (30–noyabr 2016–yil), *Tom Ford Talks Melania Trump, Nocturnal Animals, And More | The View*, qaraldi: October 20, 2017`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
84. ↑  Sessums, Kevin (9–noyabr 2009–yil). „Tom Ford Tells All". *The Advocate*. Qaraldi: 5–mart 2016–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
85. ↑  „Tom Ford never called Melania Trump a 'glorified escort,' but a viral tweet fooled the Internet". *The Washington Post*.
86. 1 2  „The International Best-Dressed Hall of Fame 2015". *Vanity Fair* (5-avgust 2015-yil). Qaraldi: 21-aprel 2016-yil.
87. 1 2  Cartner-Morley, Jess. „The 50 best-dressed over-50s". *The Guardian* (29-mart 2013-yil). Qaraldi: 22-aprel 2016-yil.
88. 1 2  Johnston, Robert. „50 Best Dressed Men in Britain 2015". *GQ* (5-yanvar 2015-yil). 7-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan.
89. ↑  Hack, Jefferson. „Tom Ford". *AnOther* (18-mart 2011-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2011-yil.
90. ↑  „Fashion icon Tom Ford to make second movie this year". *Yahoo! News*. Agence France-Presse (21-fevral 2015-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
91. ↑  „Fashion Icons with Fern Mallis: Tom Ford – theFashionSpot". *theFashionSpot* (9-may 2012-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
92. ↑  „Beyoncé and Jay-Z Rumors: Star Couple Pisses Style Icon Tom Ford Off by Arriving Fashionably Late". *News Every Day* (24-fevral 2015-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
93. ↑  *Averill.* „Style Icon: Tom Ford". *AskMen*. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
94. 1 2 . 2–aprel 2012–yil. `{{cite magazine}}`: Cite magazine requires `|magazine=` (yordam); Missing or empty `|title=` (yordam)CS1 maint: date format ()
95. 1 2  „Tom Ford Biography". *Biography.com*.  A&E Television Networks. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
96. ↑  „The Awe-inspiring, Mr. Tom Ford.". *CFDA* (22-may 2014-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
97. 1 2  Freeman, Hadley. „The man with the golden touch". *The Guardian* (26-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
98. ↑  „Tom Ford". *Encyclopædia Britannica*. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
99. 1 2  Dishman, Lydia. „Tom Ford's Bringing Sexy Back – to a New Women's Wear Collection". *CBS News* (29-mart 2010-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
100. ↑  Klein, Alyssa Vingan. „Tom Ford's 20 Sexiest Ad Campaigns of All Time". *Fashionista*. Breaking Media (27-avgust 2014-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil. „"Throughout his illustrious career, he's credited with bringing the sexy back to mega-brands like Gucci and Saint Laurent"".
101. ↑  Bourne, Leah. „The Tom Ford Guide To Sex". *StyleCaster* (2-iyun 2014-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil. „"Often heralded as the man who 'brought sexy back'"".
102. ↑  Conti, Samantha. „Tom Ford's Bringing Sexy Back to New York Fashion Week". *Yahoo! News* (17-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
103. ↑  Speer, Lawrence J.. „Naked Male Ads Stir Controversy in Europe". *Advertising Age* (28-oktabr 2002-yil). Qaraldi: 22-aprel 2016-yil.
104. 1 2  „Tom Ford". *Encyclopedia.com* (2005). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
105. ↑  Pieri, Kerry. „Is Tom Ford Returning to Gucci?". *Harper's Bazaar* (14-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
106. ↑  Ahmed, Osman. „Tom Ford's Sexual Revolution at Gucci A/W96". *AnOther* (9-fevral 2016-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
107. ↑  „Tom Ford: Understanding The Man Behind The Legacy". *VisionPlus Magazine*.  FourPlus Media. 11-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
108. ↑  Larocca, Amy. „Collectible Gucci". *New York* (15-mart 2004-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
109. ↑  „Tom Ford docu". *ELLE België* (20-avgust 2013-yil). 2014-yil 24-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
110. ↑  Archived at Ghostarchive and the „Vogue Voices: Tom Ford". *Vogue* (10-yanvar 2014-yil). 12-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.

: „Vogue Voices: Tom Ford". *Vogue* (10-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 18-aprel 2016-yil.
111. ↑  „Tom Ford Flattered by Jay-Z's New Track Named After Him – The Cut".  Nymag.com. Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
112. ↑  *December 06.* „Grammy nominations 2014: See the list of nominees". *EW.com*.
113. 1 2 3 4 5 6 7  „CFDA Fashion Awards". Qaraldi: 22-aprel 2016-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Tom Ford IMDbda
* Tom Ford biography at London Fashion Week, British Fashion Council. (Wayback Machine saytida 3-mart 2016-yil sanasida arxivlangan)
* Fin and Mo (Wayback Machine saytida 2022-05-16 sanasida arxivlangan)