recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Savva Mamontov haykali Yaroslavl —** Glavniy temir yoʻl vokzali yaqinidagi Yaroslavl temir yoʻl vokzal maydonida joylashgan.

Yaratilish tarixi
-----------------

Rossiyalik sanoatchi va filantrop Savva Ivanovich Mamontovning nomi Shimoliy temir yoʻl tarixi bilan chambarchas bogʻliq. Bu rus sanoatchisi va filantropi 1859-yilda Moskva-Yaroslavl temir yoʻl jamiyatining asoschilaridan biridir. Keyinchalik bu yoʻl asosiy yoʻnalishning bir qismiga aylandi. U oʻz mablagʻlari bilan Yaroslavl, Vologda va Arxangelskda temir yoʻl qurdi.

Yodgorlikning tavsifi
---------------------

Olti metrli bronza kompozitsiyada Mamontov toʻliq gavdasi bilan tasvirlangan. U qoʻlida soat va kompas ushlab turibdi. Arxitektor fikricha, soat yuzi vaqtni, kompas esa temir yoʻl yordamida Rossiya iqtisodiyotiga birlashgan va integratsiyalashgan shimoliy hududlarning cheksiz makonini anglatadi. Yodgorlik yonida ikkita granit plita oʻrnatilgan boʻlib, ulardan birida Savva Mamontov davridagi temir yoʻl xaritasi, ikkinchisida esa uning tarjimai holi keltirilgan. Poydevorning perimetri boʻylab toʻrtta bronza paneli mavjud boʻlib, ular Mamontovning hayot yillarini, shuningdek, eng yirik temir yoʻl stantsiyalari — Yaroslavl, Vologda va Ribinskni koʻrsatadi.

Yodgorlikning ochilishi
-----------------------

Yodgorlik 2008-yil 31-iyulda Shimoliy temir yoʻlning 140-yilligi kuni ochilgan.

Havolalar
---------
**Bugʻ oʻtkazgich** — bugʻ uzatish qurilmasi. Odatda, yaxlit choʻzilgan poʻlat quvurlardan yasaladi. Past (1,2 MPa gacha) bosimli Bugʻ oʻtkazgichlar flanes yordamida, oʻrta va yuqori bosimlilari esa payvandlab biriktiriladi. Bugʻ kondensatini olib ketish uchun Bugʻ oʻtkazgich bugʻ yoʻnalishi tomonga 2—3% qiyalantirib oʻrnatiladi, suvayirgʻich va drenaj qurilmalar bilan jihozlanadi. Bugʻ oʻtkazgichning bugʻni berkitish va rostlash organlari sifatida ventillar va zulfinlar ishlatiladi; issiqlikdan (termik) kengayishni kompensatorlar bartaraf qiladi. Issiqlik behuda sarf boʻlmasligi uchun Bugʻ oʻtkazgich izolyatsiyalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bugʻ oʻtkazgich" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yarozit** (Ispaniyadagi — Xaroso degan joy nomidan, ilk bor shu yerda topilgan) — sulfatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi KGʻe3(504)2(ON)6. Tarkibida №(2% gacha), A1(19 % gacha), R (3% chamasi) va 8e (% ulushida) aralashmalari mavjud. Trigonal singoniyada kristallanadi. Kristallangan, donador, zich va boʻsh tuproq shaklida uchraydi. Rangi sariq, shishasimon yaltiraydi. Qattiqligi 3,0—3,5; zichligi 2,9— 3,25 g/sm3. Gipergen kelib chiqishga ega, sulfid konlarining oksidlanish zonasida pirit va markazit bilan assotsiatsiyada uchraydi. Janubiy Ural, Qozogʻiston, Ispaniya va Fransiyada maʼlum miqdorda topilgan. Oʻzbekistonda Pirmirob, Choqadambuloq, Qoʻrgʻoshinkon, Qalmoqqir va Oltintopgan konlarining oksidlanish zonasida uchraydi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Bugʻ qozoni** — yoqilgʻi yoqqanda oʻchoqda ajraladigan issiqlik hisobiga bosimi atmosfera bosimidan yuqori boʻlgan bugʻ olinadigan qurilma. Koʻpchilik Bugʻ qozoni da ish jismi sifatida suv ishlatiladi. Bugʻ qozoni ikki yoʻnalishda rivojlangan: 1) gaz quvurli qozonlar yaratilgan (bunda silindrik qozonga avval uchtagacha katta diametrli oʻt quvurlar, soʻngra oʻnlab kichik diametrli tutun quvurlari qoʻyilgan); 2) qozonni tashkil etuvchi silindrlar sonini koʻpaytirish yoʻli bilan suv quvurli qozonlar yaratilgan. Avval nisbatan katta diametrli silindrlar sonini 3—9 tagacha oshirilgan (batareyali qozonlar), keyinchalik diametrlari uncha katta boʻlmagan oʻnlab va yuzlab silindrlar oʻrnatilgan. Ular suv qaynatish quvur (truba)lari hisoblanadi. Kichik diametrli silindrlar dastlab gorizontga nisbatan 12° gacha burchak ostida qiya oʻrnatilib, kameralar yoki seksiyalar vositasida bir toʻp qilib birlashtiriladi va ustida joylashgan gorizontal barabanlarga biriktirilib, gorizontal suv quvurli qozonlar yaratidsi. Keyinchalik toʻgʻri qaynatish quvurlari tik yoki qiya oʻrnatilib, bular vositasida yuqorigi va pastki gorizontal barabanlar birlashtirildi; toʻgʻri quvurlar bilan almashtirila boshlandi, qozon barabanlarining soni esa tobora kamaytirildi. Hozirgi vertikal suv quvurli qozonlarda faqat 1 yoki 2 baraban boʻladi. Toʻgʻri oqimli barabansiz qozon ham suv quvurli qozon hisoblanadi. Bugʻ qozoni rivojlanishi bilan bir qatorda qozon agregatlarining bugʻ hosil qilishi, bugʻ parametrlari va undagi f.i.k. ham osha boradi. Qozon agregatlarining f.i.k. 9395%, bugʻ hosil qilishi 2500 t/ soatgacha (tra 570° va bugʻ bosimi 25 MPa boʻlganda) yetadi.

Yana q.
-------

* Bugʻ generatori

Manbalar
--------

1. ↑  "Bugʻ qozoni" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Cabasa** musiqiy asbobi shekerega oʻxshash zarbli cholg'u asboblaridan biri boʻlib, u keng silindrga oʻralgan poʻlat sharli zanjirning halqalari bilan oʻralgan boʻladi. Silindr uzun, tor yogʻoch yoki plastmassa tutqichga oʻrnatiladi.


Metall Cabasa Lotin zarbli cholgʻu asboblari (inglizcha: Latin Percussion) asoschisi Martin Cohen tomonidan yaratilgan. Ushbu ixtirochi boshchiligidagi jamoa afuche-cabasa deb ataladigan yanada mustahkam cabasa turini yasashgan. Ushbu asbob chayqalganda yoki burishganda, ilonning ovoziga oʻxshash, metall shitirlashi tovushini beradi. Koʻpincha lotin jazz musiqasida, ayniqsa bossa nova qismlarida qoʻllaniladi. Aniq ritmik effektlarni ilgʻor ijrochi olishi mumkin. Ijrochi bosimni taʼminlash uchun ustun boʻlmagan qoʻlini metall zanjirga qoʻyadi, ikkinchi qoʻli bilan yogʻoch tutqichni ushlab, kerakli ritmik naqshga qarab asbobni oldinga va orqaga harakatlantiradi. Lotin musiqasiga qoʻshimcha ravishda, koʻplab guruh va orkestr qismlari cabasa uchun chaqiriladi.

Cabasaning afrikancha asl nusxasi *agbe* deb ataladi va tashqi yuzasiga munchoqlar oʻralgan oval yoki noksimon shaklidagi qovoqlardan yasalgan. Ushbu asbobning koʻplab versiyalari mavjud, ayniqsa lotin musiqasida. C*abasa* Lotin Amerikasi raqsida ishlatiladi. C*abasa* — tizma munchoqlar bilan qoplangan va bitta tutqichda tugatilgan tabiiy yoki sintetik yumaloq hamda nok shaklidagi qovoqdan yasalagn asbob. Ushbu insturment lotin jazz musiqasida qoʻllaniladigan metall versiyasi bilan taqqoslanadi.

Asbob tez-tez musiiy terapiyada, ayniqsa jismoniy/nevrologik nuqsonlari boʻlgan odamlarda qoʻllaniladi. Chunki ushbu musiqiy asbob tovush chiqarish uchun minimal qoʻl harakatini talab qiladi. Biror shaxs tomonidan yasalgan tovush keyinchalik musiqa terapevti tomonidan kuchaytirilishi mumkin. Bu qoʻl harakati va tovushni eshitish oʻrtasida nevrologik aloqalarni oʻrnatadi hamda oʻz navbatida qoʻllarning yanada ravon harakatlarini ragʻbatlantiradi. Ushbu asbobning zamonaviy moslashuvlariga Olmon zarbli musiqiy asboblari yoq pedali kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Beck, John H.*. Encyclopedia of Percussion*. New York: Routledge Taylor & Francis Group, 2007 — 258 bet. ISBN 0-415-97123-3.
2. ↑  *Blades.* „Cabaça". *Grove Music Online*.  Oxford University Press. Qaraldi: 15-sentabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* Paulinho da Kosta / Lennie Kastro tomonidan ijro etilgan kuchli cabasa treki, The Jekson 5ning 1980-yilgi *Triumph* albomidagi *Your Ways* qoʻshigʻida.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bugʻlanish (maʼnolari).

**Bugʻlanish**, yalpi bugʻlanish, evapotranspiratsiya (agrometeorologiyada) — tuproq yuzasi hamda oʻsimliklardan bugʻlanadigan nam (transpiratsiya) miqdori yigʻindisi. B. tuproq namligi, uning xususiyati, tuproq nam sigʻimi, toʻshama sirt rangi, havo temperaturasi va nisbiy namligi, shamol va 6. omillarga bogʻliq. B. toʻgʻrisidagi ma’lumotlardan agrotexnik tadbirlarni ishlab chiqish, sugʻorish vaqti va normalarni aniqlash, qurgʻoqchilikka turlicha chidamli ekinlarni rayonlashtirishda, hosilni prognozlash va b.da foydalaniladi. Oʻrta Osiyoning dehqonchilik mintaqalarida B. hisobiga tuprokdan yoʻqotiladigan namlik (bugʻlanuvchanlik) bir yilda 1200–2000 mm va undan koʻproqni tashkil etadi. Bu esa yillik yogʻin miqdoriga nisbatan 10—15 marta, vegetatsiya davridagi yogʻinlarga nisbatan esa deyarli 40—50 marta koʻpdir. Natijada ekinlarni sun’iy sugʻorishga toʻgʻri keladi. Sugʻorish normasi gidromorf tuproqlarda 3—4 ming m3/ga, avtomorf tuproqlarda esa 6—7 ming m3/ga. Namlik sarfini kamaytirish uchun tuproqni yumshatish, almashlab ekishni toʻgʻri tashkil etish, organik oʻgʻitlarni ishlatish, tuproq strukturasini yaxshilaydigan sun’iy moddalar solish va b. tadbirlar qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
BUGʻDOY NEMATODASI (Anguina tritici) — bugʻdoy, javdar, arpa, suli va boshqa boshokli ekinlar boshogʻida gʻudda (galla)lar paydo qiladigan zararkunanda toʻgarak chuvalchang. Oʻsimlik Bugʻdoy nematodasi bilan qattiq zararlanganda boshogʻi maydalashib oʻsmay qoladi, doni oʻrnida gʻudda (galla)lar paydo boʻladi. Gʻuddalar dondan kichikroq, juda pishiq, jigarrang pust bilan qoplangan boʻlib, har bir gʻudda ichida 5—15 mingtagacha lichinka boʻladi. Yerga toʻkilgan gʻuddalar ivib yoriladi. Undan chiqqan lichinkalar maisa tanasini teshib kirib, barg qoʻltiqlariga koʻtariladi, gul murtagiga joylashib, oʻsimlikni kasallantiradi. Bugʻdoy nematodasi don, poxol hamda qishloq xoʻjaligi asbobuskunalari vositasi bilan tarqaladi. Bugʻdoy nematodasi 20-asrning oʻrtalarigacha — 1937-yilda gʻuddalar aralashgan urugʻlikni ekish man qilinishiga qadar koʻp tarqalgan edi. Hozir Bugʻdoy nematodasi MDH hududida deyarli tugatilgan. Kurash choralari: zararlanmagan sogʻlom urugʻlik ekish, Bugʻdoy nematodasi paydo boʻlgan mintaqalardan don olib chiqishni taqiqlash, zararlangan donlarni alohida xirmonlarda yanchish va tozalash.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***American Economic Journal*** — Amerika Iqtisodiy Assotsiatsiyasi tomonidan nashr etilgan toʻrtta ilmiy-akademik jurnallar guruhi. Alohida jurnallarning nomlari *American Economic Journal* prefiksidan iborat boʻlib, unga soha tavsifi ilova qilingan. 2009-yilda boshlangan toʻrtta jurnali: *Applied Economics*, *Economic Policy*, *Macroeconomics* hamda *Microeconomics*.

Tarixi
------

Amerika Iqtisodiy Assotsiatsiyasi Robert Hall raisligida Jurnallar boʻyicha maxsus qoʻmita tuzdi. U 2006-yil aprel oyida ushbu mavzuni uch yillik oʻrganishdan soʻng, Amerika Iqtisodiy Assotsiatsiyasiga (AIA) toʻrtta yangi jurnalni ochishni tavsiya qilgan. Buning sabablaridan biri shundaki, deyarli barcha boshqa akademik jamiyatlar uchtadan ortiq jurnal nashr etadi va jurnallarni koʻpaytirish orqali muharrirlarning xilma-xilligi ortadi. Boshqa sabablarga koʻra, aksariyati Elsevier tomonidan nashr etiladigan iqtisod boʻyicha jurnallar narxining koʻtarilishi va *The American Economic Review*ning koʻp sonli taqdimotlar bilan shugʻullana olmasligi kiradi. 

Toʻrtta yangi jurnalni nashr etish boʻyicha tavsiya 2006-yilda AIA Ijroiya qoʻmitasi tomonidan maʼqullangan va nashrning boshlanish sanasi 2009-yilda belgilangan. Oʻsha paytdagi AIA prezidenti George Akerlof yangi jurnallar muharrirlari uchun qidiruv qoʻmitalarini tayinlagan edi. Olivier Blanchard birinchi muharrir etib saylangan. U 2009-yilda isteʼfoga chiqadi va Xalqaro valyuta jamgʻarmasining bosh iqtisodchisi sifatidagi vazifalari joriy moliyaviy inqiroz sharoitida jurnalni tahrirlash bilan mos kelmasligini taʼkidlaydi. Uning oʻrniga Steven Davis lavozimga taʼyinlangan. Hozirgi muharrir esa John Leahydir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Announcement statement of the new journals, accessed on 31-avgust 2009-yil". 23-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2009-yil.
2. ↑  David Glenn. „American Economic Association Plans 4 New Journals".  *The Chronicle of Higher Education*. January 25, 2008. Available online at  Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-08-05).

Havolalar
---------

* AEJ: Applied Economics
* AEJ: Economic Policy
* AEJ: Macroeconomics
* AEJ: Microeconomics
**Araxnodaktiliya** (lotincha: *arachnodactylia* ; qadimgi yunoncha: *ἀράχνη* — oʻrgimchak + grekcha: *δάκτυλος* barmogʻi) **"oʻrgimchak barmoqlari"** deb ham ataladi — patologik holat hisoblanib biriktiruvchi toʻqimaning patologiyalari bilan bogʻliq, bunda barmoqlar kaft bilan solishtirganda noodatiy tarzda uzun boʻladi. Ushbu kasallik tugʻma yoki hayot davomida orttirilgan boʻlishi mumkin. Shuni taʼkidlash kerakki, araxnodaktiliyaning baʼzi holatlarida qoʻlning barcha yoki bir nechta barmoqlarida kuzatiladi va araxnodoktiliyaga uchragan barmoq juda moslashuvchan boʻlib hatto 180 °C ga burilish qobiliyatiga ham ega boʻladi.

Sabablari
---------

Araxnodaktiliyaning paydo boʻlishi oqsillarni ishlab chiqarish uchun javobgar boʻlgan fermentlar hosil boʻlishining buzilishi bilan bogʻliq.Bu holat oʻz-oʻzidan, toʻsatdan, sogʻliq bilan bogʻliq muammolarsiz paydo boʻlishi mumkin.Asoratli kechgan homiladorlikdan keyin ham ushbu patologiya rivojlanish ehtimoli bor. Biroq, koʻpincha Marfan sindromi (bu kasallik miyopiyani (10-15 yoshdan keyin) namoyon qiladi) tufayli yuzaga keladi. Bemorlar koʻpincha ozgʻib va baland boʻyli boʻlishadi.

Araxnodaktiliyada odatda 15-xromosomada joylashgan FBN 1 geni mutatsiyaga uchraydi bundan tashqari 1 va 2 turdagi fibrillin va glikoprotein genlaridagi mutatsiyalar tufayli ham yuzaga keladi.

Davolash
--------

Odatda kollagenlarni normallashtiruvchi terapiya oʻtkaziladi. Biriktiruvchi toʻqimalarning metabolizmi normal holga keltiriladi. Araxnodaktiliyani jarrohlik yoʻli bilan davolash usullari medikamentoz davolash bilan birga olib boriladi. Medikamentoz davo sifatida antioksidantlar va troplardan: tokoferol, koenzim, limontir, piratsetam, riboksin va B vitaminlar majmuasi qoʻllaniladi.

Tayanch-harakat tizimini yaxshilash va normal holatda ushlab turish uchun maxsus jismoniy mashqlar buyuriladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
Perudagi And togʻlari
Kanada Rockie togʻlari
**Amerika Kordilyerasi**, Yer sharidagi eng uzun togʻ tizimi. Shimoliy Amerika va Janubiy Amerikaning gʻarbiy chekkasi boʻylab, shimolda Arktikaning Alyaska qirgʻogʻidan janubda Olovli Yer arxipelagining janubigacha choʻzilgan. Oʻz. 18 ming km dan ziyod. Amerika Kordilyera togʻlari materikning sharqidagi tekisliklar bilan Tinch okeani oʻrtasidagi suvayirgʻich hamda tizmalarning har ikki tomonida joylashgan mamlakatlar oʻrtasidagi iqlim chegarasidir. Amerika Kordilyerasi Himolay va Markaziy Osiyodagi togʻlardan pastroq. Eng baland choʻqqilari: Shimoliy Amerikada MakKinli togʻi (Alyaskada), balandligi 6193 m, Janubiy Amerikada Akonkagua togʻi, balandligi 6960 m.

Amerika Kordilyera togʻlari ikki qismdan: Shimoliy Amerika Kordilyerasi va Janubiy Amerika Kordilyerasidan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  „Historical Geology Notes - The Breakup of Pangea and Deformation in the Western Cordillera". *Long Island University, C.W. Post Campus faculty website*. 1-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyun 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-10-01).
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Qirollik Shakespeare teatri 2011-yili, shimoliy jabhasi va minorasi.
**Qirollik Shakespeare teatri** (inglizcha: *The Royal Shakespeare Theatre* (RST) — Qirollik Shakespeare kompaniyasi bilan ingliz dramaturgi va shoiri William Shekespearega hurmatiga ochilgan 1040+ tomoshabinni sigʻadigan ochiq saxnali teatr. U Stratford-upon-Avonda — Shakespeare ning tugʻilgan joyi — Midlands mintaqasida, Avon daryosi boʻyida joylashgan. Qirollik Shakespeare teatri va Oqqush teatri 2010-yil noyabr oyida taʼmirdan soʻng qayta ochildi.

Tarixi
------

 Teatr interyeri (sahna va tomoshabinlar zali).
Qirollik Shakespeare teatri 1926-yilning 6-martida katta yongʻin natijasida yonib ketgan eski Shakespeare memorial teatrning (1879-yilning 19-aprel kuni ochilgan) maydonida 1932-yili tiklandi. Yangi teatr eski teatr nomi bilan ataldi. Loyihaning meʼmori — Elisabeth Scott. Teatr oʻsha paytda Angliyada ayollar boshchiligidagi birinchi yirik arxitektura loyihasi edi. 1961-yili Qirollik Shakespeare kompaniyasi tashkil etilganidan bir yil oʻtib, teatr Qirollik Shakespeare teatri deb oʻzgartirildi.

Elisabeth Scott bilan rejalashtirilgan uch qavatli teatr binosida italyancha quti shaklli sahnaga qurilgan, tomoshabinlar zali 1400 oʻringa hisoblangan. Keyinchalik chetidan ikki yangi qavat qoʻshildi, qoʻshimcha maydonning paydo boʻlishi sababli, sahna prossenium orqasiga koʻchirildi. Balkondagi oʻrindiqlarga faqat maxsus qoʻshimcha zinapoyalar bilan kirishga boʻladi. Teatr arxitekturasida Art Deco uslubining bir qancha elementlarini kuzatish mumkin, masalan, tomosha zalining ikki tomonidagi zinapoyalar va koridorlar. Teatr binosi II darajali roʻyxatga olingan bino (Alohida qiziqish uygʻotadigan tarixiy binolar) roʻyxatiga kiritilgan.

Qirollik Shakespeare teatri va Oqqush teatri daryoga chiroyli koʻrinish ochiladigan Eyvon daryosining gʻarbiy qirgʻogʻidagi Bancroft bogʻida joylashgan. Uyingizda restoran va bardan daryo va Bancroft bogʻlari manzarasidan bahramand boʻling.

Manbalar
--------

1. ↑  Reid, Robert L. „Royal Treatment: a six year effort to redevelop the Royal Shakespere Company’s signature theater", *Civil Engineering Magazine*, July 2011, pg 73-81.
2. ↑  Historic England.

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* Trowbridge, Saymon (2010). *Kompaniya: Qirollik Shakespeare kompaniyasining biografik lugʻati*. Oksford, Angliya: Albert Credo nashrlari. ISBN raqami 978-0-9559830-2-3.

Havolalar
---------

* Royal Shekespeare Company veb-saytidagi teatrning bosh sahifasi
* Jonatan Beyt yangilangan Qirollik Shakespeare teatrini muhokama qilmoqda
* ZPU Journal.ru — Bartoshevich Aleksey V. Stratford bizning zamon teatri: Shakespeare sayyohlar uchunmi?

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kiddushin** — yahudiylikdagi oila qurish marosimining ilk bosiqichi. Talmud davrida shakllangan anʼana bo‘lib, hozirga qadar saqlanib qolgan. Umuman olganda mavjud qoidaga ko‘ra, nikoh marosimi ikki bosqichda kiddushin hamda nissuin amalga oshiriladi. Talmud qoidalariga asosan Kiddushin uch yo‘l orqali amalga oshiriladi: kesef (pul), shtar (shartnoma) va bia (bir uyda yashash). Kesefga ko‘ra, er ikki guvoh shohidligida uylanmoqchi bo‘lgan ayoliga pul yoki uning ekvivalenti (bugungi kunda bu oddiy, tekis uzuk) ni takdim etadi. Pul yoki uzukni berish orqali er kishi ushbu ayolni nikohiga olmoqlikni, ayol bu narsalarni qabul qilish bilan shu kishiga turmushga chiqishligini bildiradi. Ikkinchi shtar (shartnoma)ga ko‘ra, er kishi ikki guvoh hozirligida ayol kishiga ikki tarafning ismlari hamda „Ushbu shartnoma orqali Muso va Isroil amriga muvofiq sen menga bagʻishlanasan" kabi maʼlumotlar keltirlgan hujjatni taqdim etadi. Ayol kishi hujjatni qabul qilishi orqali, roziligini izhor qiladi. Uchinchi holatda esa, erkak ikki guvoh shohidligida ayolga: „Sen men bilan bir uyda yashash orqali Muso va Isroil amriga muvofiq bag‘ishlanasan" iborasini aytib, alohida uyga olib chiqib ketadi. Huquqiy nuqtai nazardan ushbu kiddushin turi qonuniy hisoblansada, biroq, yahudiy dini ulamolari bundan qaytaradilar, hattoki, jazo ham belgilanishi mumkin. Bugungi kunda, faqatgina, birinchi kesef turi amalda ekanini qayd etish lozim.

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 251. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)
**Jayralar** (*Hystricidae*) — kemiruvchi sut emizuvchilar turkumining bir oilasi. Tanasining uz. 90 sm gacha, ogʻirligi 15 kg cha. Usti va yonlari uz. 40 sm gacha boʻlgan uzun, qattiq jun, qorin tomoni qattiq qillar bilan qoplangan. 10 ga yaqin turni oʻz ichiga olgan 4 urugʻdan iborat. Afrika, Jan. Yevropa, Jan. va Gʻarbiy Osiyoda uchraydi. *Hystrix hirsutirostris* Kavkaz, Qozogʻiston va Oʻrta Osiyoda yashaydi. J. togʻ va togʻ etaklarida, tekisliklardagi soy va jarliklarda, aholi punktlariga yaqin joylarda chuqur uya qazib yashaydi. Bahorda uchpaydi, 2—4 ta bola tugʻadi. Qishda oʻsimliklarning piyozi, ildizpoyasi va urugʻi, koʻklamda oʻt, yozda makkajoʻxori, tarvuz, qovun, uzum, toʻkilgan mevalar bilan oziqlanadi. J. ekinlar zararkunandasi hisoblanadi. J.ning goʻshti yeyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Qirol Fahd islom madaniyat markazi
" **Argentinadagi ikki muqaddas masjid posboni Qirol Fahd" Islom madaniyat markazi** ( ispancha: *Centro Cultural Islámico "Custodio de las Dos Sagradas Mezquitas, Rey Fahd"* yoki **CCIAR** ) Argentinaning Buenos-Ayres shahrida joylashgan masjid va islom madaniyati markazlaridan biridir.  U Saudiya Arabistoni qiroli Fahd sharafiga nomlangan.

Bu Lotin Amerikasidagi eng katta masjidga aylandi va prezident Karlos Menem tomonidan 1995- yilda Saudiya Arabistoniga davlat tashrifidan so'ng Buenos-Ayresning Palermo qismidagi 34 000 m² munitsipal erning granti masjidga berilganidan keyin. 

2000-yilda ochilgan masjid va madaniyat markazi Saudiya hukumati sovgʻasi sifatida Argentina hukumati tomonidan sovgʻa qilingan yerlarda qurilgan.  U saudiyalik arxitektor Zuhair Fayez tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, mos ravishda 1200 erkak va 400 ayolga mo'ljallangan namoz zallarini o'z ichiga oladi. Madaniyat markazida boshlang'ich va o'rta maktab, shuningdek, ilohiyot maktabi va 50 o'rinli yotoqxona mavjud.

Shuningdek
----------

* Argentinada Islom
* Argentinadagi masjidlar ro'yxati
* Masjidlar ro'yxati
* Amerikadagi masjidlar ro'yxati
* Saudiya qirollari nomi bilan atalgan narsalar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Centro Cultural Islam King Fahd, Buenos Aires, Argentina". 15-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-avgust 2022-yil.
2. ↑  25 Simply Amazing Mosques
3. ↑  „King Fahd Islamic Cultural Center" (16-aprel 2015-yil).

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt
* Rasmiy veb-sayt (in Spanish)

Andoza:Buenos Aires landmarks

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 16161166-7
* VIAF: 171700151
* en:WorldCat Identities: viaf-171700151

 |
**Yeniyol** — Gumushane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloqning eski nomi „Pöske" deb atalgan. Aholi punkti mintaqadagi urushlar taʼsirida vayron boʻlganligi sababli, 1516-yil Usmonli manbasida Pöske nomi bilan kimsasiz (boʻsh) qishloq sifatida qayd etilgan. Usmonli maʼmuriyati tomonidan boshlangan koʻchirish harakatlari natijasida, 1530 va 1591-yil manbalarida bu turar-joy faqat musulmonlar yashaydigan qishloq sifatida koʻrilgan. Bu sanalar manbalariga koʻra, qishloqda Usmoniylargacha boʻlgan davrda hududni boshqargan Akkoyunlu hukmdori Kara Yülük Osman Beyga bagʻishlangan Shayx Nasrulloh Shirvani Zaviye bor. Qishloqda 16 ta avariz xoʻjaligi boʻlib, 1642-yilgi avariz roʻyxatida Pökse nomi bilan atalgan. Oʻsha manbada aytilishicha, qishloqda boʻyoq sexi boʻlgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkaklar hisoblangan), qishloqdagi 21 xonadonda 50 nafar erkak aholi yashagan. Qishloq xoʻjaligi yerlari tanqisligi sababli 1861-yilda Gumushane sanjogʻinining Kovans nahiysiga qarashli Rumluk mintaqasidagi qishloqlardan baʼzi yunon oilalari qishloqqa koʻchib kelgan. 1876-yilda qishloqda 30 ta xonadonda 101 kishi yashagan. XVI asr manabalarida tilga olingan zaviyaning bu sanalarda ham borligi qayd etilgan.

Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumaniga qarashli qishloqlar orasida joylashgan, Pöske nomi bilan atalgan aholi punktining nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilgan va 1950-yillardan boshlab 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishda hozirgi nomi bilan manbalarda uchray boshlagan.

Joylashuvi
----------

Gumushane shahar markaziga 116 km, Kelkit tumanigacha 40 km uzoqlikda joylashgan.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 242 |
| 2019 | 252 |
| 2018 | 287 |
| 2017 yil | 41 |
| 2016 yil | 68 |
| 2015 yil | 57 |
| 2014 yil | 204 |
| 2013 yil | 354 |
| 2012 yil | 306 |
| 2011 yil | 356 |
| 2010 yil | 383 |
| 2009 yil | 395 |
| 2008 yil | 398 |
| 2007 yil | 395 |
| 2000 | 421 |
| 1990 yil | 513 |
| 1985 yil | 499 |
|

Manbalar
--------

1. ↑  *Gümüşhane İdari, Sosyal ve Ekonomik Tarih (1850-1918)* (Türkçe). İstanbul: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2014 — 156,192,225 bet. ISBN 978-605-63476-5-8.
2. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 aralık 2021.
**Yer harorati birligi** – Yer poʻstining har xil chuqurlikdagi haroratini Selsiy gradusi birligida oʻlchanadigan miqdori. 100° izotermalar 2,2 km dan 6,2 km gacha chuqurlikda, 500° li izotermalar 9 km dan 53 km gacha chuqurlikda namoyon boʻlishi aniqlangan. Ye.h.b. asosan geotermii gradiyent bilan bogʻliq. Shim. va Markaziy Tyanshanda temperatura gradiyenti 7—40°/km ni tashkil qiladi, oʻrtachasi 25°/km ga teng. Mas, Tyanshan togʻlaridagi botiqdarda burgʻilash bilan ochilgan Yer poʻstidagi tog jinslari haroratini bevosita oʻlchash natijalari asosida 100° va undan ortiq izotermalar haritasi tuzilgan. Issiklik oqimining zichligi 16—134 Vt/m2 miqdorda boʻlib, oʻrtachasi 55 Vt/ m2 ga teng. Chatqol-Qurama rayonida 30°/ km va undan ortiq miqdorga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alla Konstantinovna Cherkasova** (ukraincha: *Алла Костянтинівна Черкасова*; tugʻ. 1989-yil 5-may, Lvov, Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi) — ukrainalik erkin kurashchi, 68 kg gacha va 75 kg gacha vazn toifasida, Ukraina terma jamoasi aʼzosi. 2018-yilgi Jahon chempioni, 2019-yilgi Yevropa chempioni, Jahon va Yevropa chempionatlari gʻolibi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

Biografiya
----------

1989-yilda Lvov shahrida tugʻilgan. U ilgari Allaning amakivachchasini oʻrgatgan Andrey Pistun bilan mashgʻulot oʻtkazdi. 2010-yilda u Jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. 2012-yilda u Yevropa chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritdi. 2016-yilda u Yevropa chempionatining bronza medallari sohibiga aylandi, ammo Rio-de-Janeyrodagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u atigi 11-oʻrinni egalladi. 2017-yilda u yana Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi.

U 2019-yilda Buxarestda (Ruminiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2020-yil fevral oyida Rimda (Italiya poytaxti) boʻlib oʻtgan qitʼa chempionatida 68 kilogramm gacha vazn toifasida Alla bronza medali uchun kurashda belaruslik sportchi Anna Sadchenkodan ustun keldi va Yevropa chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritdi. U Tokio shahrida (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 68 kilogramm gacha vazn toifasida erkin kurash boʻyicha bronza medallaridan birini qoʻlga kiritdi. U bronza medali uchun kechgan bahsda yaponiyalik Sara Doshoni magʻlub etdi.

U Lvov davlat jismoniy tarbiya universitetini, keyinroq Leningrad davlat jismoniy tarbiya universitetining magistraturasini tamomlagan.

Mukofotlar
----------

* III darajali „Malika Olga ordeni" ordeni (2021-yil 16-avgust) — *Tokioda (Yaponiya) oʻtkazilgan XXIII Yozgi Olimpiada oʻyinlarida yuqori sport natijalariga erishgani, fidoyiligi va gʻalaba qozonish istagi uchun*.
* „Mehnat va gʻalaba uchun" medali (2019-yil 15-iyul) — Minsk shahrida (Belarus Respublikasi) boʻlib oʻtgan II Yevropa oʻyinlarida yuqori sport natijalariga erishgani, gʻalaba qozonish uchun fidoyilik va iroda koʻrsatgani, Ukrainaning xalqaro obroʻsini koʻtargani uchun.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Роман Цюняк.* „Алла Черкасова: "Относительно смены весовой категории буду советоваться с тренером"". *Ассоциация спортивной борьы Украины* (21-oktabr 2010-yil). 27-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-oktabr 2018-yil.
2. ↑  „Женский хет-трик: сборная Украины по борьбе выиграла три золота на чемпионате Европы" (ru).  www.unian.net. Qaraldi: 12-aprel 2019-yil.
3. ↑  Ukaz Prezidenta Ukraїni vіd 16 serpnya 2021 № 361/2021 „Pro vіdznachennya derjavnimi nagorodami Ukraїni sportsmenіv — uchasnikіv lіtnіx Olіmpіyskix іgor ta їx trenerіv"
4. ↑
**Xose Mariya Pasos Mendez**, laqabli **Pulpis** (ispancha: *José María Pazos Méndez*; 1974-yil 28-mart; Lugo, Galisiya, Ispaniya) — ispaniyalik futzalchi, darvozabon sifatida oʻynagan, hozirda murabbiy va mutaxassis, futzal instruktori. U 2011-2012 va 2014-2017-yillarda ustozlik qilgan futzal boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida tanilgan.

Biografiya va faoliyati
-----------------------

Xose Mariya Mendez 1974-yil 28-martda Ispaniyaning Galisiya provinsiyasida joylashgan Lugo shahrida tug‘ilgan. Yoshligida u darvozabon sifatida futzal bilan shugʻullana boshlagan. Mendesning oʻziga koʻra, u futbolchi sifatida kuchli emas edi va shuning uchun faoliyatini 22 yoshida yakunlagan. Uning soʻzlariga koʻra, oʻsha yili uning klubida toʻsatdan bosh murabbiy ishdan boʻshatilib, unga boʻsh lavozim taklif qilingan. Shu tariqa Mendes murabbiylik faoliyatini boshladi.

2000-yillarning o‘rtalarigacha u turli ispan klublariga ustozlik qilgan. Bir muddat Xorvatiyada ishlagan. 2008-yili Ispaniya klublaridan birida murabbiylik qilayotgan vaqtida Tailand terma jamoasi uni bosh murabbiylikka taklif qiladi va shu tariqa Mendez bu jamoaga bosh murabbiy boʻladi. Oʻshandan beri u Osiyoda ishlaydi. Uning qoʻl ostida Tailand terma jamoasi oʻz tarixida birinchi marta Osiyo chempionati finaliga chiqdi va oʻz tarixida uchinchi marta 2008 yilda Braziliyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etib, „B" guruhida 4-oʻrinni egalladi. Bir muddat Vetnam terma jamoasida ishlagan. 2011 yilda Oʻzbekiston terma jamoasidan taklif olib, ushbu jamoani boshqargan. U O‘zbekistonda 2012-yil oxirigacha ishlagan va 2013-yildan Tailandning „Chonburi Blyuveyv" klubida ish boshlagan. 2014-yilning aprel oyidan yana Oʻzbekiston terma jamoasini boshqarib kelmoqda. Uning rahbarligida o‘zbekistonliklar 2014-yilgi Osiyo chempionatida bronza medallarini qo‘lga kiritib, 2016-yilda Toshkentda bo‘lib o‘tgan Osiyo chempionatida finalga qadar yetib borishdi hamda o‘z tarixlarida ilk bor 2016-yilgi Kolumbiya jahon chempionatiga yo‘llanmani qo‘lga kiritishdi.

Yutuqlar
--------

* Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori: 2014-yil
* Osiyo chempionati finalchisi: 2008, 2016-yillar
* Kubok egalari kubogi sohibi: 2006/07
* Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati gʻolibi: 2013-yil
* Xorvatiya kubogi sohibi: 2003/04

Manbalar
--------

1. ↑  „championat.asia: Хосе Мария Мендес: "Футзал футбол учун қабристон эмас"". 24-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2016-yil.
2. 1 2  „redpen.uz: Хосе Мария Пазос Мендес. Испанец в Ташкенте". 27-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2016-yil.

Havolalar
---------

* Futsalplanet.com saytidagi sahifa
* redpen.uz: Xose Mariya Pazos Mendez. Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-27). ispaniyalik Toshkentda Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-27).
* championat.asia Xose Mariya Mendez: „O‘zbekiston xalqi o‘z o‘g‘illari bilan faxrlanishi uchun bor kuchimizni ishga solamiz"
**Alkogol psixozlari**, metal-kogol psixozlar — alkogolizma" roʻy beradigan ekzogen-organik ruhiy kasalliklar majmui. Alkogol psixozlari surunkali alkogo-lizmning oʻrta va soʻnggi bosqichlarida etil spirtining organizmda parchalanishi vaqtida hosil boʻladigan zaharli moddalar taʼsirida moddalar almashi-nuvining buzilishidan vujudga kelgan metabolitlarning markaziy nerv siste-masiga zaharli taʼsir etishi natijasida kelib chiqadi. Alkogol deliriysi, „oq alahlash" (ong xiralashuvi, koʻrish, eshitish va boshqa gallyutsinatsiyalar, betokatlik, turli somatik va nevrologik xastaliklar), alkogol gallyutsinozi (boshqalar taxdid solayotganday tuyuladigan eshi-tish gallyutsinatsiyasi va hokazo). Oʻtkir va surunkali, shuningdek rashk vasvasasi koʻproq uchraydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
ʻʻʻJengyalov hatsʻʻʻ (arm. Ժենգյալով հաց; shuningdek, jangyalov hats, zhingyalov hats) — mayda toʻgʻralgan har xil oshkoʻklar solingan yupqa xamir, Togʻli Qorabogʻ armanlari oshxonasida anʼanaviy taom. Kavkaz xalqlarining koʻkatli kutab, afarar taomiga, oʻzbeklarning koʻkatli, ismaloqli yupqa taomiga juda oʻxshab ketadi.

Jengyalov hats Togʻli Qorabogʻ armanlari oshxonasining xos taomi hisoblanadi. 2013-yilda tan olinmagan NKR hukumati jengyalov hatsni respublikaning nomoddiy merosi roʻyxatiga kiritdi. 2015-yil aprel oyining oxirida tan olinmagan Togʻli Qorabogʻ Respublikasida jengyalov hats festivali boʻlib oʻtdi.

Tayyorlash
----------

Xamirturushsiz xamirdan qogʻozdek yupqa chalpaklar yoyiladi, soʻngra 10-20 xil yovvoyi va xonaki koʻkatlarni mayda toʻgʻrab, oʻsimlik moyi qoʻshilib, xamir bilan oʻraladi. Taomning muhim xususiyati oshkoʻklarning toʻgʻri tarkibidir. Taʼmi va hidi oʻtkir koʻkatlar qoʻshilmaydi. Asosan salat ekin, ismaloq, olabuta eshakshoʻra, lavlagi barglari, mokritsa, achambiti (arm. stypashar), binafsha barglari va shunga oʻxshash oʻtlar qoʻshiladi. Ajur chervil, qichitqi oʻti, yashil piyoz, shovul kabi nordon yoki shomalak kabi oʻtkir taʼmli koʻkatlar kamroq boʻlishi kerak; momaqaymoq kabi achchiq taʼmli oʻtlar juda kam ishlatiladi. Bundan tashqari, xamirga pishloq va qovurilgan piyoz tiqsa boʻladi. Taxminan 10 daqiqa davomida „saj" deb nomlangan issiq mangalda pishiriladi (arm. սաջ) yoki tandirda ikki daqiqaga yopiladi. Bu taom pivo, tan, sharob bilan isteʼmol qilinadi. Jengyalov hats Katta post paytida, ayniqsa, ommalashgan.

* Toʻgʻralgan koʻkatlarToʻgʻralgan koʻkatlar
* Sajinda jengyalov hats pishirishSajinda jengyalov hats pishirish
* Tayyor jengyalov hatsTayyor jengyalov hats
* Tayyor jengyalov hatsTayyor jengyalov hats

Manbalar
--------

1. ↑  Restoran.ru
2. 1 2  V. A. Petrov / Etnobotanika Nagornogo-Karabaxa / AN SSSR Izd. AzFan Baku-1940 g. str.14 (163)
3. ↑  A. Ye. Ter-Sarkisyans //"Armyane Nagornogo Karabaxa" pod. red. L. B. Alaeva /Izd.-vo „Russkaya panorama" 2015 — M; str.637 (vsego 917)
4. ↑  Timeout. sfn error: no target: CITEREFTimeout (help)
5. ↑  Братушева 2013. sfn error: no target: CITEREFБратушева2013 (help)
6. ↑  A.Beglaryan / V Nagornom Karabaxe razvivaetsya ekoturizm /IA REGNUM 8.06.2015.
7. ↑  Панорама. sfn error: no target: CITEREFПанорама (help)
8. 1 2  Recipe. sfn error: no target: CITEREFRecipe (help)
9. ↑  V. A. Petrov / Etnobotanika Nagornogo-Karabaxa / AN SSSR Izd. AzFan Baku-1940 g. str.49 (163)
10. ↑  PanAm. sfn error: no target: CITEREFPanAm (help)

Adabiyotlar
-----------

* Братушева А.*. Блюда азербайджанской кухни*. Litres, 2013. ISBN 5457357198.

Havolalar
---------

* Stepanakert bozorida zhengyalov shlyapalarini tayyorlash.
* Edym saytida koʻkatlar bilan Kutaby (Zhengyalov shlyapalari). televizor
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Alkor (maʼnolari).

**Alkor**, togʻzira (Athamanta macro-phylla) — ziradoshlar oilasiga mansub oʻq ildizli koʻp yillik rezavor oʻsimlik. Boʻyi 1-2 m. Yoshiga qarab har yili bit-tadan 15 tagacha poya chiqaradi. Barglari murakkab, qalin. Toʻpgullari soyabon, mu-rakkab, poyasining uchida joylashgan. Har bir soyabonchada 20 tacha gul boʻladi. Ildi-zi yoʻgʻon. Urugʻlari mayda, tuxumsimon, uz. 4-6 mm. A. iyun — iyulda gullaydi, avgust- sentabrda urugʻi pishadi. Oʻrta Osiyo florasi uchun endemik hisoblanadi. Oʻzbekistonda 1500-2800 m balandlikdagi togʻ yonbagrlarida oʻsadi. Toshkent, Namangan, Fargʻona va Surxondaryo vilo-yatlarida tarqalgan. A. ayniqsa, uning urugʻi, guli va barglari xushboʻy efir moylariga nihoyatda boy (1,67%). Shuning uchun A.ni mahalliy aholi rezavor 349oʻsimlik sifatida taomga ishlatadi. A. qoʻshilgan sut mahsulotlari uzoq vaqt (15-20 kun) gacha achimaydi. Uning so-yada yoki oftobda quritilgan bargi va urugʻlari bodring, pomidor, karam, olma, qovun, tarvuz va boshqalarni tuzlash uchun ishla-tiladi. A.ning oʻziga xos xushboʻy hidi uzoq saqlanib turadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yot jismlar** — teri, quloq, burun, koʻz va b. orqali organizmga tasodifan kirib, toʻqimalar, aʼzolar va boʻshliqlarda turib qolgan narsalar (oʻq, nina, zirapcha va h. k.). Turmushda organizmga koʻpincha mayda Yo. j. — nina yoki uning bir boʻlakchasi, zirapcha, shisha va b. kirib ketishi mumkin. Organizmga kirib qolgan, lekin infeksiya yuqmagan Yo. j. toʻqimalarda "chandiklanib", uzoq vaqt, hatto umr boʻyi ogʻritmaydigan boʻlib saqlanib qolishi yoki, aksincha, mikrobli Yo. j. atrofi maʼlum vaktdan keyin yalligʻlanishi mumkin. Terining ichiga kirgan zirapcha ogʻritadi va yalligʻlanib yiring boylaydi. Barmoqqa, tirnoq ostiga kirgan zirapcha ancha yomon, u koʻpincha xasmolta sabab boʻladi. Shuning uchun koʻz ilgʻaydigan zirapchani oʻtkir uchli igna bilan kishining oʻzi olib tashlashi mumkin. Nina va terining nina kirgan joyi spirt yoki yod eritmasi bilan artib tozalanishi kerak. Buning iloji boʻlmasa yoki Yo. j. zaharli boʻlsa (mas, kimyoviy kalam parchasi) zudlik bilan shifokorga koʻrinish lozim. Yo. j. koʻzga, burunga, quloqqa kirgan hollarda ham faqat vrach maslahati bilan ish koʻrgan maʼqul.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Garzni-xovla** (chex. *Garzni xovla*) — chechenlarning anʼanaviy milliy taomi, xolva. U bugʻdoy uni, tovuq tuxumi, yongʻoq, qand (karamel), shakar, suv va oʻsimlik yogʻini oʻz ichiga oladi. Xolva deyarli barcha chechen bayramlarida tayyorlanadi.

Tavsifi
-------

Halva tayyorlash uchun tuxum chayiladi. Suvsiz, tuxumning oʻzidan xamir qoriladi. Xamir yupqa qilib yoyiladi va uzunchoq ugra shaklida kesiladi. Ugra koʻp miqdordagi yogʻda qisqa vaqt davomida qovuriladi. Oltin rangga kirishi bilanoq yogʻdan chiqariladi. Yongʻoq tozalanadi va pechda quritiladi.

Qiyom uchun karamel va shakar suvga botiriladi, olovda isitiladi. Qiyom yogʻoch qoshiq bilan aralashtiriladi. Keyinchalik, ugra va yongʻoqlar ustiga issiq sirop quyiladi va aralashtiriladi. Hoʻllangan qoʻllar bilan halvaga toʻrtburchak shakli beriladi va boʻlaklarga kesilgan holda uzatiladi.

Yana qarang
-----------

* Chak-chak

Manbalar
--------

1. 1 2  „Откуда в Чечне чак-чак Десерт, привезенный в Чечню из Средней Азии полвека назад, теперь считается национальным и подается к столу почти на каждый праздник". 15-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-sentabr 2016-yil.
2. ↑  „Халва с орехами и лапшой". 15-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-sentabr 2016-yil.
3. ↑  „«Чечня моими глазами» — рецепт приготовления «Гарзни хьовл»". 16-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-sentabr 2016-yil.
**Tajriba xoʻjaligi** - ilmiy tadqiqot muassasasiga ilmiy tavsiyalarni sinab koʻrish maqsadlarida birkitib qoʻyilgan xoʻjalik. Odatda bir-biridan tuproqiqlim va xoʻjalik sharoitlari jihatidan farq qiladigan mintaqalarda joylashgan boʻladi. Tajriba xoʻjaligida ilmiy yangiliklar muayyan hududning sharoitlariga maksimal yaqinlashtirilgan sharoitlarda tekshirib koʻriladi. Bu ishlarni amalga oshirishda ilmiy tadqiqot instituta xodimlari bilan birga mutaxassis-amaliyotchilar ham ishtirok etadi. Tajriba xoʻjaliklari oʻsimlikshunoslik va dehqonchilik bilan shugʻullanuvchi tarmoq ilmiy tadqiqot intlari tarkibida oʻsimliklarning istiqbolli navlarini sinash, koʻpaytirish va ularni ishlab chiqarish.ga joriy etish, ekiladigan ekinlarni oʻstirish texnologiyalarini ishlab chiqish va ularni takomillashtirish, yangi qishloq xoʻjaligi. texnikasi va qurollarini sinash va boshqa boʻyicha ilmiyamaliy ish olib boradi. Mac. Oʻzbekiston paxtachilik instituti tarkibida Markaziy tajriba xoʻjaligi (Toshkent viloyati), Yangiobod, Hazarbogʻ, Doʻstlik (Surxondaryo viloyati), Oʻzbekiston (Fargʻona viloyati, Quva tumani) shirkat tajriba xoʻjaliklari bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Köycük** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloqning eski nomi „Hanege" deb atalgan. XVI asr manbalarida Hanege nomi bilan faqat musulmonlar yashaydigan qishloq sifatida qayd etiladi. Bu asrga oid maʼlumotlarga koʻra, qishloqda Akkoyunlu hukmdori Uzun Hasanning singlisi Shoh Xotun tomonidan qurilgan zaviya bor. Hanege qishlogʻi nomining maʼnosini bildiruvchi Hânekah soʻzining buzilishidan olinganligi taʼkidlangan. Jalalilar qoʻzgʻolonlari vaqtida aholi punktiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va Kelkit tumanida boʻlgani kabi aholisi ham sezilarli darajada kamaygan. 1642-yildagi avariz roʻyxatida qishloqda jami 11 ta avariz xonadonlari mavjud boʻlib, ularning barchasi musulmon, 6 tasi oddiy, 1 tasi ozod va 4 tasi dindor boʻlishgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkak aholi hisobga olingan), qishloqda faqat musulmonlar istiqomat qilgan, 7 xonadonda 25 nafar erkak aholi yashagan. Bundan tashqari, qishloq chegaralarida 5 nafar erkak aholi, jumladan, koʻchmanchi aholi ham qayd etilgan. 1876-yilgi maʼlumotlarda Shoh Xotun tomonidan qurilgan zaviyaning qishloqda davom etayotgani qayd etiladi.

Turkiya Respublikasining tashkil etilishi bilan Kelkit tumanining Hanege nomi bilan qishloqlari orasida joylashgan aholi punktining nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilib, 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan buyon hozirgi nomi bilan manbalarga kiritila boshlandi.

Joylashuvi
----------

Gumushhane shahar markaziga 80 km, Kelkit tumaniga 4 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 119 |
| 2019 | 51 |
| 2018 | 139 |
| 2017 yil | 14 |
| 2016 yil | 25 |
| 2015 yil | 21 |
| 2014 yil | 94 |
| 2013 yil | 166 |
| 2012 yil | 169 |
| 2011 yil | 176 |
| 2010 yil | 172 |
| 2009 yil | 166 |
| 2008 yil | 160 |
| 2007 yil | 158 |
| 2000 | 198 |
| 1990 yil | 218 |
| 1985 yil | 228 |
|

Manba
-----

1. ↑  *Gümüşhane İdari, Sosyal ve Ekonomik Tarih (1850-1918)* (Türkçe). İstanbul: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2014 — 192,193,225 bet. ISBN 978-605-63476-5-8.
2. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 aralık 2021.
FIFA 17 videoooʻyini muqovasi
***FIFA 17*** — Windows, PlayStation 4, PlayStation 3, Xbox One va Xbox 360 platformalari uchun moʻljallangan FIFA simulyator futbol oʻyinlari seriyasining 24-qismi. Butun dunyo boʻylab sotuvga 2016-yil 29-sentyabr sanasida chiqarilgan. *FIFA 17* shu nomdagi oʻyinlari seriyasi tarixida birinchi marta Frostbite Engine tomonidan quvvatlana boshlagan. Oʻyin muqovasida „Borussiya Dortmund" va Germaniya milliy futbol terma jamoasi futbolchisi Marco Reus tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ПРЕДЗАКАЗ FIFA 17". 15-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2016-yil.
2. ↑  „FIFA 17 Announced, Abandons Existing Engine for Battlefield’s Frostbite". 5-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2016-yil.
3. ↑  „FIFA 17 — Frostbite". 29-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2016-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Videooʻyinlar | *Videooʻyinga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |