recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Michelle Gilliam Philips** (talaffuzi: „Mishel Gilliam Flibs", 1944-yil 4-iyunda tugʻilgan, **Holly Michelle Gilliam**) — amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, aktrisa va model. U 1960-yillarning oʻrtalarida „Mamas va Papalar" musiqiy kvartetida vokalchi sifatida shuhrat qozongan. Uning ovozi *Time* jurnali tomonidan „pop musiqadagi eng soprano" deb taʼriflangan. Keyinchalik u 1970-yillardan boshlab kino va televidenieda aktrisa sifatida muvaffaqiyatli karerasini yaratdi.

Hayot va martaba
----------------

Philips Holly Michelle Gilliam 1944-yil 4-iyun kuni Kaliforniya shtatining Long-Bich shahrida tugʻilgan, Joys Leone (niyasi Poole), Kanadada tugʻilgan buxgalter va Gardner Bernett Gilliamning ikkinchi farzandi boʻlib, San-Diegodan kelgan dengizchi savdogar boʻlgan. Uning Russell Ann ismli opasi bor edi. Philipsning otasi tomonidan bobosi Marcus Gilliam Walla Walladan (Vashington) edi va Eri shahrida (Britaniya Kolumbiyasi) konchi va mehmonxonachi boʻlib ishlagan. Oʻz nomini ota-bobolaridan olgan. Uning onasi bolalik davridagi revmatik isitma, jumladan, subakut endokardit bilan kasallanganidan kelib chiqqan yurak muammolariga duch keldi va Philips besh yoshida miyaga qon quyilishidan vafot etdi. Onasining kasalligi haqida oʻylab, Philips shunday dedi: „Ular bu faqat vaqt masalasi ekanligini bilishardi. Kechqurun divanda yotib, otamning oʻqishini tinglardi. Bir kuni kechasi, singlim va men yotqizilganimizdan soʻng, onam boshini koʻtarib, divanga hushsiz yiqildi va shunday boʻldi."

Siyosiy qarashlar
-----------------

Michelle Phillips in 1967
2008-yilda Philips marixuanani qonuniylashtirish tarafdori boʻlib, unga sigaretani tashlashga yordam bergani bilan izohladi: „Men chindan ham sigaretani xohlaganimda, bir kostryulka olib, ishtiyoqim yoʻqoladi", dedi u.

Diskografiyasi
--------------

| Yagona | Yil | Mnb. |
| --- | --- | --- |
| "Aloha Louie" | 1975-yil |  |
| „Bugun sevgi yoʻq" | 1976-yil |  |
| „Ogʻriqli turdagi" | 1977-yil |  |
| „U yerga boradi" | 1978-yil |  |

Manbalar
--------

1. ↑  '**The Independent *Staff.* „Michelle Phillips: Trip of a lifetime". *The Independent* (30-oktabr 2004-yil). 4-noyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-noyabr 2018-yil.**
2. ↑  Riggs 2001. sfn error: no target: CITEREFRiggs2001 (help)
3. ↑  „Russell Ann Gilliam Obituary". *Los Angeles Times* (12-yanvar 2019-yil). 3-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2020-yil.
4. ↑  Phillips Exeter Academy*. General Catalogue of Officers and Students, 1783-1903*. News-letter Press, 1903 — 143 bet.
5. 1 2  *Nesteroff.* „An Erie tale". *The Nelson Star* (23-mart 2014-yil). 23-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-may 2019-yil.
6. 1 2  M. Phillips 1986. sfn error: no target: CITEREFM.\_Phillips1986 (help)
7. ↑  *Proffer, Ben.* „Legalize Pot and Everything's Groovy". *New York* (18-may 2008-yil).
8. 1 2  Larkin 2006. sfn error: no target: CITEREFLarkin2006 (help)
**Saxarimetriya**, **sakharimetria** ( saxar so'zidan va grekcha. métrĭō [metreō] - "Men o'lchayman") - optik faol moddalar eritmalarining konsentratsiyasini aniqlash uchun mo'ljallangan usul(birinchi navbatda qandlar - shuning uchun usul nomi). 

Saxarimetriyada bunday moddalarning qutblanish tekisligini aylantirish qobiliyatidan foydalaniladi. Burilish burchagi yordamida o'lchanadi polyarimetrlar, saxarimetrlar (shuning uchun to'g'ridan-to'g'ri nom). Ushbu usulning tezligi va ishonchliligi uning fizik-kimyoviy tadqiqotlarda, shakar ishlab chiqarishda ( oziq-ovqat sanoati ), tibbiyotda (kimyoviy va farmatsevtik tahlilda) keng qo'llanilishiga olib keldi. .

Tavsif
------

Ushbu usulda o'lchash shartlari standartlashtiriladi va maxsus o'lchash moslamasining shkalasi ( saxarimetr ) ushbu sharoitlarda optik faol moddaning kontsentratsiyasini (foizda) to'g'ridan-to'g'ri o'qiy oladigan tarzda hisoblanadi. Shakar kontsentratsiyasini aniqlash Xalqaro shakar shkalasiga muvofiq amalga oshiriladi, unda 100 gradus (100 ° S) yorug'likning qutblanish tekisligining 100 ml eritmadagi 26 g sof saxaroza suvli eritmasi bilan aylanishiga to'g'ri keladi, ular 20 ° C haroratda 200 mm uzunlikdagi naychada o'lchangan va 34,620 aylana darajaga teng. Standart sharoitlarda shakar eritmasining oq yorug'lik bilan yoritilishi ta'minlanadi; boshqa moddalarning kontsentratsiyasini o'lchashda (masalan, komfora ), eritma ma'lum bir to'lqin uzunlikdagi monoxromatik yorug'lik bilan yoritiladi. Bu usul laboratoriya sharoitlarida o'z tasdiqini topgan.

Eslatmalar
----------

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Fizika fakulteti talabasi Tokhirov Yunusbek tomonidan Wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Adabiyot
--------

* Сахар // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Сахариметрия // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Qishloq oqsoqollari Afg'onistonning Farah viloyati Bala Baluk tumanidagi birinchi afg'on mahalliy politsiya bo'linmasining bitiruv marosimida ishtirok etishgan.
**Bala Buluk** — Afgʻonistonning Farah viloyatidagi tuman hisoblanadi. Taxminan 95% pushtunlar va 5% tojiklar boʻlgan uning aholisi 2004-yil dekabrida 100.429 kishiga baholangan edi

2009 - yil AQSh havo hujumi
---------------------------

2009- yil may oyida Bala Buluk tumanidagi Granai qishlog'iga Amerika havo hujumi uyushtirilib, ko'plab tinch aholi halok bo'ldi. Amerika rasmiylari voqeani tergov qildi. *The New York Times gazetasining yozishicha*, qishloq aholisi 147 kishi halok bo‘lganini aytadi, mustaqil afg‘on inson huquqlari tashkiloti 117 kishi halok bo‘lganini aytadi, ammo Amerika rasmiylari hatto 100 kishi halok bo‘lganiga shubha bilan qarashadi. Amerikaning Afgʻonistondagi barcha havo hujumlarida boʻlgani kabi, u ham Tolibonga qarshi moʻljallangandi. Biroq, bu vaziyatda qishloq aholisining aytishicha, havo hujumi sodir bo'lgan paytda Tolibon chiqib ketdi.

Yana qarang
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Bala Buluk tumani*** haqida turkum mavjud |

* Granai havo hujumi

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „District Profile".  UNHCR. 27-oktabr 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2006-yil.
2. ↑  „Afghan Villagers Describe Chaos of U.S. Strikes". *The New York Times*. Qaraldi: 11-sentabr 2015-yil.

Havolalar
---------

* Aholi punktlari xaritasi[*sayt ishlamaydi*]  AIMS, 2002 yil may

  

Andoza:Districts of FarahAndoza:Farah Province
**Bakterial oʻgʻitlar** – tarkibida ekinlar uchun foydali tuproq mikroorganizmlari boʻlgan preparatlar. Bakterial oʻgʻitlar tuproqqa solinganda oʻsimlik ildizi zonasida biokimyoviy jarayonlarni kuchaytiradigan va oʻsimlikning ildiz orqali oziqlanishini yaxshilaydigan mikroorganizmlar manbai hosil boʻladi. Bakterial oʻgʻitlar mikroorganizmlari oʻsimliklarning azot, fosfor va boshqa elementlar bilan taʼminlanishini yaxshilaydi. Ular oʻsimliklar uchun zarur biologik faol moddalar (auksinlar, vitaminlar va boshqalar)ni sintez qilish qobiliyatiga ega. Bundan tashqari, Bakterial oʻgʻitlar kasallik tugʻdiruvchi zamburugʻlarning kushandasi boʻlib, oʻsimliklarni kasallanishdan saqlaydi. Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligida 1935-yildan boshlab qoʻllanilgan. B.oʻ.dan azotobakteriya, nitragin, fosforobakterin va boshqa ishlatiladi. Urugʻlik ekish oldidan Bakterial oʻgʻitlar bilan dorilanadi Bakterial oʻgʻitlar quruq binoda 0" dan 10° gacha haroratda zavod idishlarida saqlanadi va bir mavsum davomida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bakterial oʻgʻitlar" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iosif-Georgiyevskiy ibodatxonasi** — 1868-1995-yillarda Toshkentda (Oʻzbekiston)dagi Rus pravoslav cherkovining O‘rta Osiyo metropolitan okrugi Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasiga qarashli pravoslav cherkovi tarkibida faoliyat ko‘rsatgan(1909-yil martgacha — cherkov). Ushbu muassasa Toshkentdagi birinchi pravoslav cherkovi hisoblangan.

Jozef-Georgiyevskiy cherkovi Nikolay Konstantinovich saroyi hududiga kiraverishda joylashgan.

Ushbu cherkov 1868-yil 22-dekabrda muqaddas maskan sifatida tan olinib, shu tariqa Toshkentdagi birinchi pravoslav cherkoviga aylantirilgan .

Dastlab bino loy g‘ishtdan qurilgan. 1877-yilda arxitektor-meʼmor N.F.Ulyanov loyihasi bo‘yicha muhandis Shavrov rekonstruksiyasi asosida yangi bino sifatida qayta qurilgan.

800 ga yaqin kishini o‘z ichiga sig‘dira olgan cherkov uch qavatli qo‘ng‘iroq minorasi va ikonostazga ega bo‘lgan. 1893-yilgacha u harbiy bo‘lim tomonidan boshqarilgan. 1909-yil mart oyida u ibodatxona (cherkov)maqomini olgan.

1931-yilda ibodatxona yopilgan, shundan so‘ng binodan qo‘g‘irchoq teatri binosi sifatida foydalanila boshlangan.

Qo‘g‘irchoq minorasi esa Ulug‘ Vatan urushi boshlanishidan oldin demontaj qilingan. 

1995-yilda Iosif-Georgiyevskiy ibodatxonasi binosi buzib tashlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Отечественные архивы*, 2009 — 85 bet.

Adabiyotlar
-----------

* *Голенберг В. А.* Старинные храмы Туркестанского края. — Ташкент, 2011.
**Sharaf Rashidov koʻchasi** — poytaxtning markaziy koʻchalaridan biri. Yunusobod va Yakkasaroy tumani hududida. Koʻcha 2 qismdan iborat. Koʻchaning Yusuf Xos Hojib koʻchasidan Alisher Navoiy koʻchasigacha boʻlgan qismi uzunligi 2 km atrofida. Islom Karimov koʻchasi bilan kesishgan va Matbuotchilar hamda Istiqlol koʻchalari bilan tutashgan. Koʻchaning ikkinchi qismi Abdulla Qodiriy koʻchasi va Kichik halqa yoʻli oraligʻida joylashgan. Uzunligi 1,2 km atrofida. Xurshid koʻchasi bilan kesishgan. 2017-yil 9-oktabrdan boshlab koʻcha qayta ulandi.

Tarixi
------

Dastlab Samarqand nomi berilgan. 1973-yil 21-maydan „Lenin prospekti" deb atalgan. 1992-yil 7-maydan Sharof Rashidov nomi bilan yuritiladi. Mazkur koʻchasi 1870-yil Toshkentning Yangi shahar qismida tashkil topgan. Ilgari koʻchada bir qavatli turar joy binolari bulgan. XX asr boshida ilk tramvay yoʻli yotqizilgan. Mustaqillik yillari koʻchada keng qamrovli rekonstruksiya ishlari olib borildi. Tramvay izlari olinib, yoʻl kengaytirildi. Ayni paytda ikki tomonlama 3 qatordan avtotransport vositalari harakati yoʻlga qoʻyildi. 2005-yil martda koʻchaning „Turkiston" saroyi yonidan utadigan qismi xiyobonga aylantirildi.

Binolar
-------

Yoʻnalishida Mustaqillik maydoni, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining gʻaznachiligi, Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston Respublikasi Tashki ishlar vazirligining Qabullar uyi, Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi, „Tashkent Palas" mehmonxonasi, „Mustaqillik maydoni" metro bekati, maʼmuriy bino, „Poytaxt" biznes markazi, „Moviy gumbazlar" xiyoboni, Germaniya va Vetnam davlatlarining Oʻzbekistondagi elchixonalari, Yongʻindan saqlash bosh boshqarmasi, Yongʻin xavfsizligi oliy texnik maktabi, Toshkent moliya instituti, Olimpiya shon-shuhrati muzeyi, „Matonat" yodgorlik majmuasi, Minor qabristoni, „Sogʻlom avlod" jamgʻarmasi boʻlimi, dorixona, savdo shoxobchalari, „Saksoniya" va „Shirin" restoranlari, kafelar, koʻp qavatli turar joy binolari va turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
**Harvard biznes maktabi**, Gʻarb mamlakatlari siyosiy-iqtisodida Birinchi jahon urushidan soʻng vujudga kelgan yoʻnalish. Statistik va matematik tahlil usullarini qoʻllagan holda iqtisodiy sikl tabiati va xoʻjalik konstrukturasini oʻrganish bilan shugʻullangan. 1917-yilda AQShning Harvard universiteti qoshida tashkil etilgan Iqtisodiy tadqiqotlar qoʻmitasi negizida shakllandi. Uning taniqli vakillaridan biri — W. Mitchell. Harvard maktabi iqtisodiy tushkunlik kuchaygan davrda, iqtisodiy boʻxtonlarni bartaraf etish vositalarini izlash muhim muammoga aylangan sharoitlarda yuzaga keldi. 20-asrda Harvard maktabi qarashlari Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Italiya, Avstriya, Polsha kabi davlatlarda keng tarqaldi (20-yillarda bu mamlakatlarda iqtisodiy bashorat maqsadlarida statistik materiallarni oʻrganadigan konstruktura institutlari tashkil etilgan). Harvard maktabi obyektiv iqtisodiy qonunlarni inkor etishga olib keladigan "inqirozsiz sikl" gʻoyasini ilgari surdi. Harvard maktabi qarashlariga koʻra, iqtisodiy yuksalish va inqirozlarning asosiy sababi pul tizimidagi oʻzgarishlar boʻlib, pul tizimi faoliyatini tartibga solish bilan iqtisodiy inqirozlarning oldini olish mumkin.

Hozirda Gʻarb siyosiy iqtisodiyotida Harvard maktabining inqirozlarni bartaraf etish mumkinligi, bu maqsadlarda davlatning iqtisodiyotga aralashuvi va boshqariladigan kapitalizm nazariyasi gʻoyalari keng yoyilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
A. *Bakteriofaglar*.
**Bakteriofaglar** (bakteriyalar va yun. phegos – yemiruvchi) – bakteriyalarni yutib, yemirib, yoʻq qilib yuboradigan viruslar; bakteriyalar kushandasi. 1917-yil fransuz olimi F. D’Erell bakterial filʼtrlardan oʻtib keta oladigan, eritish qobiliyatiga ega mavjudotlarga "bakteriofag" deb nom bergan. N. F. Gamaleya bu jarayonni birinchi boʻlib kuzatgan (1898). Mikroorganizmlar bor joyda Bakteriofaglar ham albatta boʻladi. Ularning diametri 45–140 nm boʻlgan dumaloqroq yoki oltiburchak shaklidagi boshchasi va uzunligi 100 – 600 nm keladigan dumi bor. Boshcha va dum qobigʻi oqsil moddadan tashkil topgan. Bakteriofaglar bakteriya hujayrasiga oʻsimtasi bilan yopishib oladi (adsorbsiya), soʻngra boshchasidagi narsa hujayra ichiga kirib borib, yangi fag zarrachalarini hosil qiladi. Oqibatda hujayra yemirilib (lizis), yangi Bakteriofaglar atrofga ajraladi. Virulentli va moʻʼtadil (simbiotik) Bakteriofaglar farq qilinadi. Birinchisi hujayralarni yemirib (lizis) yangi zarrachalar hosil qiladi. Boshqalari hujayra ichiga kirsa ham uni eritib yubormaydi (profag). Moʼtadil fag tutgan bakteriyalar lizogen bakteriyalar deyiladi. Bakteriofaglarning ayrimlari gʻoyat spesifik xususiyatga ega, yaʼni mikrobning faqat bir turiga taʼsir koʻrsatadi (monofag). Boshqa Bakteriofaglar har xil turdagi hujayralarni eritib yuboradi (polifag). Mikroblarning oʻzgaruvchanligi va evolyutsiyasida bakteriofaglar muhim ahamiyatga ega. Hamma bakteriofaglar oqsil va nuklein kislotalardan tashkil topgan boʻlib, shu kislotalar turiga qarab, DNK. va RNK tutuvchi Bakteriofaglarga boʻlinadi. Bakteriofaglar shifobaxsh va kasalliklarning oldini oluvchi vosita sifatida ham qoʻllaniladi. Yuqumli kasalliklar (dizenteriya, ich terlama va boshqalar)ga tashhis qoʻyishda, bemor organizmidan ajratib olingan bakteriya xilini aniqlashda ham B.dan foydalaniladi. Oʻsimliklarda turli kasallik qoʻzgʻatuvchi (fitopatogen) bakteriyalarni yemiruvchi Bakteriofaglar ham maʼlum. Ekin maydonlaridagi tuproqda va ariq suvlarida baʼzi patogen mikroblarning Bakteriofaglari topilgan. Ekishdan oldin urugʻlikni turli kasalliklarga qarshi dorilash tajribasi Bakteriofaglardan ekiladigan urugʻlarni yuqumsizlantirishda foydalanish mumkinligini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bakteriofaglar" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iosif Samuilovich Kansepolskiy** (1903.10.10, Zelva qishlogʻi, Belorussiya — 1976.2.10, Toshkent) — kimyogar olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1968). Kime fanlari doktori (1960), professor (1967). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1930). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Kimyo institutida laboratoriya mudiri (1943—75). Ilmiy ishlari mahalliy xom ashyolar va sanoat chiqindilari asosida portlandsementning yangi turlarini olish va sanoatda qoʻllashga oid. Kizil qiyaning tabiiy kuygan tuproq (gliyej)larini portlandsementga gidravlik qoʻshimcha sifatida ishlatib, gliyej — portlandsement sintez qilgan. 1940-yilda bu sement Quvasoyda, 1948-yildan esa Oʻzbekistonning barcha sement zavodlarida ishlab chiqarila boshlagan. Uning rahbarligida sement korroziyasi va unga qarshi kurash choralarini izlashga doyr fundamental tadqiqotlar oʻtkazilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
515-yo'nalishdagi Bakva tumani markazi bozori
**Bakva** — Afgʻonistonning Farah viloyatidagi tumandir. Aksariyati pushtunlar va tojiklar ozchilikdan iborat boʻlgan uning aholisi 2004- yilning noyabrida 79 529 kishiga baholangan edi. Tuman markazi — Sultoni Bakva. U 726 m balandlikda joylashgan.

Afg'oniston urushi
------------------

Afg‘oniston hukumatiga ko‘ra, 2019-yilda tumandagi Tolibonga qarshi havo hujumlarida 68 dori laboratoriyasi yo‘q qilingan va 150 nafar isyonchi o‘ldirilgan. Gubernator Abdul G‘afur Mujohid hujumlarda 45 tinch aholi halok bo‘lganini da’vo qilgan, Mudofaa matbuot kotibi Qays Mangal buni rad etgan. 

2021 yilda Tolibon 2021 yilgi hujumi doirasida Tolibon tumanni egallab olgan.

Galereya
--------

* Bakvadagi 515-marshrutBakvadagi 515-marshrut

Manbalar
--------

1. ↑  „Afghan civilians killed in air strikes on Taliban drug labs, local officials say". *Reuters* (7-may 2019-yil).

* UNHCR tuman profili, 2004 yil sentyabr – noyabr, tuzilgan, 2006-06-06 (PDF) dan foydalanilgan.

Havolalar
---------

* Aholi punktlari xaritasi[*sayt ishlamaydi*]  AIMS, 2002 yil may

Andoza:Districts of FarahAndoza:Farah Province
**Hirshlanden jangchisi.** Miloddan avvalgi VI-asr
**Hirshlanden jangchisi** — qumtoshdan oʻyilgan yalangʻoch jangchining inson oʻlchamidagi haykali, arxeologlar tomonidan 1963-yilda Ditzingen (Shvabiya) dagi Hallstatt madaniyatining Hirshlanden qabristonini qazish paytida topilgan. Miloddan avvalgi VI asrga tegishli. Alp togʻlaridan shimolda bundan ham avvalgi inson oʻlchamidagi boshqa haykallarning mavjudligi nomaʼlum. Eski Shtutgart qal’asida namoyish etilgan.

Frontal statik poza va qoʻpol shakllar bilan ishlangan jangchining haykali qadimgi yunon kurosiga oʻxshaydi. Koʻmishdan oldin haykal uzoq vaqt ochiq joyda turgan boʻlishi mumkin: yuz xususiyatlari oz farqlanadi (ehtimol oʻlim niqobi tasvirlangan), oyoqlari saqlanib qolmagan, bosh alohida koʻmilgan. Temir davri keltlari uchun xarakterli xususiyatlarga ega: qoʻlida bronza xanjarni ushlab turadi, boʻynidagi torkves, boshida qayin poʻstlogʻidan shlyapasi bor.

Adabiyotlar
-----------

* Piceni*. Popolo d'Europa*. Roma: Edizioni de Luca, 1999.
* Sabine Rieckhoff, Jörg Biel et al.*. Die Kelten in Deutschland*. Stuttgart: Theiss, 2001. ISBN 3806213674.

Havolalar
---------

* На Викискладе есть медиафайлы по теме Хиршланденский воин
**Tikanli baliqlar** (Gasterosteidae) — tikansimon baliqlar turkumi oilasi. 5 urugʻi, 10 ga yaqin turi bor. Atlantika, Tinch okean va Shimoliy muz okeani havzalariga mansub dengiz va chuchuk suvlarda tarqalgan. Tanasining uz. 3— 20 sm. Orqasida 3— 16, qorin tomonida bitta tikan boʻladi (nomi shundan). Tikanli baliqlar 3— 4 yil yashaydi, 1 yilda voyaga yetadi. Bahor va yozda uvildiriq tashlaydi. 60— 400 tagacha tuxum qoʻyadi. Tikanli baliqlarning nasl toʻgrisida gʻamxoʻrligi murakkab rituaddan iborat: erkagi oʻsimlik parchalaridan uya qurib, uyaga tuxum qoʻyadigan bir necha urgʻochisini haydab kiradi; tuxumlari va tuxumdan chiqqan baliqchalarni qoʻriqlaydi. Tikanli baliqlar mayda qisqichbaqasimonlar, hasharotlarning lichinkalari, boshqa baliqlarning uvildiriq va chavoqlari bilan oziqlanib, baliqchilikka qisman zarar yetkazadi. Xoʻjalik ahamiyati kam, faqat 3 ignali Tikanli baliqlar ovlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 35°9′43.199999999997″N 137°2′49.199999999989″E﻿ / ﻿35.16199999999999903°N 137.04699999999999704°E﻿ / 35.16199999999999903; 137.04699999999999704GO

**Aichi Gakuin universiteti**(愛知学院大学, Aichi gakuin daigaku)-Yaponiyaning Aichi prefekturasidagi xususiy universitet. Nisshin, Aichi, Chikusa-ku, Nagoya va Mayjo parkida kompuslari bor. Universitet 1876-yilda tashkil etilgan va 1953-yilda universitet sifatida taʼsis etilgan.

Tarixi
------

Universitet 1876-yilda Soto Zen maktabi sifatida boshlangan va Soto Zen bilan mustahkam aloqalarni saqlab turadi. 1903-yilda taʼlim toʻgʻrisidagi nizomga kiritilgan oʻzgartishlarga muvofiq u Sotozen № 3 oʻrta maktab deb nomlandi. 1925-yilda u Aichi oʻrta maktabi deb nomlandi. 1948-yilda u oʻrta maktab sifatida oʻzgartirildi va 1950-yilda Aichi Gakuin Junior kolleji boʻldi. 1953-yilda u nihoyat Aichi Gakuin universiteti sifatida tashkil etildi. Keyingi yigirma yil ichida unga qonun fakulteti, stomatologiya maktabi (shu jumladan Aichi Gakuin stomatologik kasalxonasi), savdo fakulteti va xatlar fakulteti qoʻshildi. 1974-yilda u oʻzining Nisshin kampusini ochdi.

Fakultet va kafedralar
----------------------

Manbalar
--------

1. ↑  „Aichi Gakuin University" (Japanese). Qaraldi: 17-may 2016-yil.
2. ↑  „AGU Data".  Aichi Gakuin University (1-may 2006-yil). 22-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-dekabr 2010-yil.

Havolalar
---------

* Official website
**Masharif Yusupovich Yusupov** (tugʻ. Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek oʻqituvchisi. 1996-yilda Andijon viloyatining hokimi etib tayinlangan.

Biografiya
----------

Masharif Yusupovich 1990-yilda  XII chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati boʻlgan.  Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri birinchi oʻrinbosari. 1996-yilda Andijon viloyati hokimining birinchi o'rinbosari lavozimida mehnat qilgan.
2010-yilda Andijon viloyati hokimligining axborot-tahlil guruhi bosh mutaxassisi lavozimida faoliyat yuritayotgan boʻlgan.

Mukofotlari
-----------

Masharif Yusupov 1996-yilda Doʻstlik ordeni bilan, 2010-yilda Fidokorona xizmatlari uchun ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „PF-1496 sonli Prezident Farmoni". Qaraldi: 30-avgust 2022-yil.
2. 1 2  „PF-4223 sonli Prezident Farmoni". Qaraldi: 30-avgust 2022-yil.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Andijon viloyati hokimlari |
| --- |
|  |
| 
*Izoh*: Roʻyxat oxiridagi shaxs amaldagi hokim hisoblanadi. |
|  |
| 
* Qayum Xolmirzayev (1992—1993)
* Qobiljon Obidov (1993—1996)
* Masharif Yusupov (1996—1997)
* Qobiljon Obidov (1997—2004)
* Saʼdulla Begaliyev
* Ahmadjon Usmonov
* Shuhratbek Abdurahmonov
 |

 |
**Ipak qurti tuxumi**, qurt tuxum — ipak kurti kapalaklari tuxumi. Tuxum ipak qurti tuxumdonida shakllana borib, asosan, gʻumbak organizmida rivojlanadi. Ipak kurti tuxumi loviya shaklida, yarim tiniq qobiq (poʻchoq)qa oʻralgan. Kobikda juda koʻp mayda teshikchalar boʻlib, ular orqali embrion nafas oladi. Yangi qoʻyilgan tuxumning rangi och sariq boʻlib, 2—3 kecha-kunduz davomida och sariq rangdan pushti rangga, soʻngra qizgʻish-qoʻngʻir rangga va nixryat, boʻzkulrang tusga kiradi. Tuxum rangining bunday oʻzgarib turishi uning oʻsib rivojlanayotganligi, hayot jarayonlarining davom etayotgani belgisidir. Tuxum xorion deb ataladigan qattiq qobiq (poʻstloq) bilan qoplangan, qobiqning qalinligi ipak qurti zotlariga qarab 20—60 mikron boʻladi. Tuxumning uchki tomonidagi maxsus quvurcha (mikropil naycha deb ham ataladi) orqali tuxum ichiga spermatozoid kiradi.

Otalanmagan (erkak kapalak bilan qoʻshilmagan) tuxumlarning rangi sariq boʻladi, keyinroq borib bu tuxumlar qurib qoladi. Tuxumlarning vazni ipak qurtining zotiga, tuxum tashlash muddatiga, voltinligiga, yaʼni bir yilda nechta avlod berishiga va qurt boqish sharoitiga bogʻliqdir. Yuksak agrotexnika qoidalariga rioya qilinib boqilgan ipak qurti tuxumlarining boʻyi 1,4—1,5 mm, eni 1,1 — 1,2 mm, massasi esa 0,525—0,670 mg ga yaqin boʻladi. Solishtirma ogʻirligi 1,08 g. 1500—2000 tuxum 1 g keladi. Oʻzbekistonda ipak qurti zoti va duragaylari bir quti tuxumlari vazni 29 g (ayrim mamlakatlar, mas, Rossiyada 25 g) qilib belgilangan. Urugʻlangan tuxumda 2—3 kunda embrion va pigmentli seroz qobiq (parda) hosil boʻladi, bunda tuxum koʻkish-kulrang tusga kiradi (urugʻlanmagan tuxum oqishligicha qolib qovjiraydi). Embrionning diapauza davri 2 bosqichda oʻtadi: 1-bosqichda embrionning (yoz va kuz mobay-nida) nafas olishi susayib, unga haroratning ortishi taʼsir etmaydi; 2-bosqichda (qish va bahor mobaynida) embrionga qarorat taʼsir eta boshlab, uning nafas olishi kuchayadi, rivojlanish qobiliyati tiklanadi. Ipak qurti tuxumi bahorda tut bargi yetilishini hisobga olgan holda maxsus inkubatoriyalarda ochiriladi (qarang Ipak qurti tuxumi in~ kubatsiyasi). Takroriy qurt boqish uchun diapauzani bartaraf etish maqsadida tuxumga xlorid kislota eritmasi bilan ishlov beriladi.

Yoqubboy Akijikov!

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ilhom (maʼnolari).

**Ilhom** — odamning ruhiy holati; undagi barcha ijodiy kuchlarning kuyilib kelishi, ruhiy jarayonlarning faollashuvi. Bunday holatda butun ruhiyat ayni bir vaqtda ishga solinadi. I. paytida ong tiniqlashishi kuzatiladi, fikrlash va ijodiy hayolot sermahsul boʻladi, his-tuygʻular toʻlib toshadi, eʼtibor butkul ijod obʼyektiga qaratilgan boʻladi. I. ning fiziologik asosi dominanta (vaqtincha hukmronlik qiluvchi reflektor tizimi) hisoblanadi.

I. ni "ilohiy ruxlanish" bilan bogʻlovchilar uni faqat badiiy ijodda namoyon boʻladi, deb hisoblaydilar. I. ga moddiyunchilik nuqtai nazaridan yondoshuvchilar uni qattiq mehnat qilish natijasi deb biladilar. I. ni ijodiyotning ijtimoiy va individual omillari, atrof muhit va shaxsning ijtimoiy shartsharoitlari bilan bogʻlaydilar. Mehnat faoliyatining har qanday koʻrinishi ilhombaxsh va ijodiy boʻlishi mumkin. I. ning paydo boʻlish sabablari, namoyon boʻlish shakllari xil-maxil. Barcha fan sohiblarida I. boʻladi. I. ijodning qudratli omili, u ijodkorlarning hamma kuchlarini ishga soladi, ijodiy samaradorlikka yordam beradi (yana q. Ijod).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Malinke**, maninka — Gʻarbiy Afrikada tarqalgan mande tillaridan biri, bamana va diula tillari bilan birgalikda mandingo til birligini tashkil etadi. Senegal, Gvineyada, qisman Mali, Liberiya, Syerra-Leoneda tarqalgan; unda 4 mln. ga yaqin kishi soʻzlashadi. Anchagina laxjalari bor: konya, koranko, manya, mau sinya va boshqa M.da unlilar tizimi rivojlangan: ochiq, choʻziq va burun fonemalar; bu uch belgi-xususiyat bir fonemaning oʻzidan namoyon boʻla oladi. Morfologiyasi yaxshi rivojlanmagan analitik til boʻlganligi sababli, M.da sintaktik vositalar, xususan, gapda qatiy belgilangan soʻz tartibi, koʻmakchilarning alohida oʻrni katta ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Malikrabot** — Navoiy viloyatidagi shaharcha. Navoiy tumanining markazi (1999-yil 27-maydan). Viloyat markazi Navoiydan 20 km janubi-gʻarbda, Zarafshon daryosining chap sohilida, Toshkent — Buxoro — Urganch avtomobil yoʻlining oʻng tomonida, 475 metr balandlikda.

Aholisi 7500 kishidan ziyod (2003). Asosan oʻzbeklar; shuningdek, tojik, tatar, rus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholisining aksariyat qismi Navoiy shahridagi sanoat korxonalarida ishlaydi. Malikrabot Buyuk Ipak yoʻli ustida joylashgan qadimiy aholi maskanlaridan biri. X—XVI asrlarda u yirik kasaba. Bobur va Ubaydullaxon oʻrtasida 1512-yil 28-aprelda boʻlib oʻtgan Koʻli Malik jangi Malikrabot yonida boʻlgan. Shaharchada Navoiy konchilik metallurgiya kombinatiga qarashli "Doʻstlik" agrofirmasi, "Sardobaparranda" fabrikasi, Buyuk Britaniya va Oʻzbekistonning "Massey Fergusson" qoʻshma korxonasi faoliyat koʻrsatadi. Malikrabot yonida Navoiy xalqaro aeroporti joylashgan. Shaharchada tuman hokimiyati binosi, 2 umumiy taʼlim maktabi (1442 oʻquvchi), tuman markaziy kutubxonasi, madaniyat uyi, klub, madaniyat va istirohat bogi, savdo, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalaribor. Malikrabotda tarixiy-meʼmoriy yodgorliklardan Raboti Malik va Sardoba Malik (XI asr) saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ili qoʻzgʻoloni** (1864-66) - Xitoydagi taypin qoʻzgʻoloni taʼsirida Sharqiy Turkistondagi tungan va uygʻurlarning milliy ozodlik harakati. 1863-yil oxirida Ili jonjuni (volisi) ga tunganlarni qirib tashlash haqida Pekindan yuborilgan maxfiy koʻrsatma qoʻzgʻolonga sabab boʻldi. Qoʻzgʻolon tezda bostirilib, uning rahbarlari qatl etildi. Biroq, xalq harakati toʻxtamadi. 1864-yil oktabrda Ili aholisi ustma-ust soliklarga qarshi Abdu-rasul Hakimbek rahbarligida yana qoʻzgʻolon koʻtardi. Qoʻzgʻolonchilar Gʻul-janing xitoylar yashaydigan mahalla-siga toʻsatdan kechasi hujum qilib, koʻp qurol-aslahalarni oʻlja oldi. Tezda Tikas, Chilpanza qoʻrgʻonlarini ishgʻ-ol qildi. 1865-yil 20 dekabrda Bayandoy qalʼasi portlatildi. 1866-yil boshlarida manjur askarlarining asosiy qismi joylashgan Gʻulja qalʼalari ham qoʻlga olindi. Shunday qilib, 1866-yil 23 yanvarda Ili oʻlkasining barcha tumanlari manjurlardan tozalandi. Ili qoʻzgʻoloni davomida uygʻur va tunganlarning mustaqil davlati — Ili sultonligi tuzilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Toshkent davlat sharqshunoslik instituti Arab filologiyasi kafedrasi dotsenti, arabshunos tilshunos olima.

1967 yilda Toshkent shahrida tug‘ildi.

1985-1990 yillarda Toshkent davlat sharqshunoslik instituti Sharq fakultetining arab boʻlimida o‘qib, imtiyozli diplom bilan tugatdi.

1991 yildan arab filologiyasi kafedrasida oʻqituvchi lavozimida ishlay boshladi.

1990 yilda Suriya arab raspublikasiga, 2006 yili Misr Arab Respublikasiga malaka oshirishga bordi.

2003 yilda "MAHMUD AZ-ZAMAXSHARIYning „Al-Unmuzaj fi-n-nahv" risolasi — arab tili grammatikasiga oid asar" mavzuida nomzodlik dissertat­siyasini himoya qildi.

M.Nosirova „O‘rta asr arab nahvidan namunalar" (2004) o‘quv-uslubiy qoʻlanmasi, "Mahmud az-Zamaxshariyning „Al-Unmuzaj fi-n- nahv" risolasi" (2005), „Yazikovaya situatsiya v arabskix stranax (kones XX veka)" (2010) o‘quv qo‘llanmasi, 1 monografiya va 50 dan ortiq ilmiy maqolalar nashr ettirgan.

Hozirgi kunda Toshkent davlat sharqshunoslik instituti doktoranturasida „O‘rta asrlar Movarounnahr arab tilshunosligi maktabi: shakllanishi va yuksalishi" mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi ustida izlanish olib bormoqda.

1. ↑  *Arab filologiyasiga kirish*. Toshkent: TDShI kichik bosmaxonasi, 2010 — 122 bet. 9-dekabr 2022-yilda qaraldi.
Maksymilian Piotrovskiy tomonidan chizilgan malika Vandaning oʻlimi, 1859-yil
**Malika Wanda**-(VIII asrda Polshada mashhur boʻlgan) Krakusning afsonaviy asoschisi Krakusning qizi edi. Otasining oʻlimidan soʻng u polyaklarning malikasi boʻldi, lekin nemis shahzodasiga nikohlanmaslik uchun oʻzini oʻldirgan.

Wanda afsonasini birinchi marta Kadubek aytdi
---------------------------------------------

Wanda afsonasining birinchi yozma yozuvi polshalik yilnomachi Wincenty Kadububek tomonidan yozilgan. Hikoyaning ushbu versiyasida afsonaviy Polsha qiroli Krakusdan keyin Wanda Polshani boshqargan. Oldingi hukmdorning oʻlimidan foydalanmoqchi boʻlgan „Alamann zolimi" uning yerlariga bostirib kirganda, Wanda oʻz qoʻshinlarini kutib olishga chiqargan. Uning goʻzalligini koʻrib, nemis qoʻshinlari jang qilishdan bosh tortishdi va ularning rahbari oʻz joniga qasd qildi. Hikoyaning oxirida Kadubek „Vandalus daryosiga uning nomi berilgan" deb aytadi va shu sababli u boshqargan odamlar „Vandallar" deb nomlanishgan. Ushbu versiyada Wanda turmush qurmagan va uzoq umr koʻrgan.

Afsonaning keyingi variantlari
------------------------------

Manbalar
--------

1. ↑  „Wanda", *The Dinner Party*, Elizabeth A. Sackler Center for Feminist Art, Brooklyn Museum
2. ↑  Vincent Kadlubek legend of Wanda, who lived in the land of the Wandalen, Vandals, page 56,57
3. ↑  Jacek Banaszkiewicz, „Rüdiger von Bechelaren, którego nie chciała Wanda. Przyczynek do kontaktu niemieckiej Heldenepik z polskimi dziejami bajecznymi", *Przegląd Historyczny* [pl], 75, 1984.
4. ↑  G. Labuda, *Studia nad początkami państwa polskiego*, t. II, Poznań 1988.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Malika Wanda*** haqida turkum mavjud |

* *Wanda*: A Tragic Opera in Five Acts
* The Legend of Wanda


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Polshaning afsonaviy hukmdorlari |
| --- |
|  |
| 
* Lech
* Krak
* Krak II
* Wizymir
* Lech II
* Wanda
* Leszko I
* Leszko II
* Leszko III
* Popiel I
* Popiel II
* Wysz
* Chościsko
 |
|  |
| 
Ushbu hukmdorlar erta o'rta asrlarda hukmronlik qilishgan. |

 |
"MALIKAI HUSNOBOD" - oʻzbek xalq, ertaklaridan. "Malikai Xubon", "Malikai Jahon", "Donoxon", "Yetim qiz" kabi ertaklar "M.H."ning vari-antlaridir. Bu asarlarning bosh qahramoni ayol boʻlib, unda goʻzallik, mardlik, vafodorlik hislatlari mujassamlashgan. "M.H." syujeti ijtimoiy konflikt asosiga qurilgan. Xalqning ozod oʻlka va baxtiyor hayot haqidagi orzu-umidlari ertak gʻoyasini tashkil etadi. H. Olimjonning "Oygul va Baxtiyor" dostoni shu ertak asosida yozilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Clément Philibert Léo Delibes** (talaffuzi: *Kleman Filiber Leo Delib*; 1836.21.2, Sen-Jermen dyu-Val — 1891.16.1, Parij) — fransuz kompozitori, balet janri isloqotchisi. Parij konservatoriyasida taʼlim olgan (1848—53) va shu yerda prof. (1881 y.dan). Fransiya instituti (akademiyasi)ning aʼzosi (1884 y.dan). Uning "Jilgʻa" (Minkus bilan hamkorlikda, 1866), "Koppeliya" (1870), "Silviya" (1876) baletlarida sahnaviy raqs dramatik teatrga xos vositalari bilan toʻldirildi, musiqa uslubi simfonizm tamoyillari bilan boyidi. Hajviy "Qirol shunday degan" va lirik-dramatik "Lakme" (1883) operalari dunyo teatrlarida muntazam ijro etiladi. D.ning "Lakme" va "Koppeliya" asarlari Navoiy teatriaya 1947 y.dan beri sahnalashtirilmoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Hamza (maʼnolari).

**Hamza** (1963 yilgacha Vannovskiy posyolkasi) — Fargʻona viloyati Oltiariq tumanidagi shahar. Qoʻqon — Andijon temir yoʻl dagi stansiya (temir yoʻl posyolka yonidan 1890-yilda oʻtkazilgan). Viloyat markazi (Fargʻona sh.) gacha 36 km, tuman markazi (Oltiariq shaharchasi) gacha 7 km. Aholisi 13 ming kishiga yaqin (2005). Shahar oʻrtasidan Katta Fargʻona kanalioqiboʻtadi. Hamza shaharda neftni qayta ishlash, mineral suvni qadoqlash zavodlari, neft sisternalarini bugʻlab yuvish stanciayasi, neft mahsulotlari taʼminoti va don mahsulotlari korxonalari, MTP, avtokorxona, qurilish tashkilotlari, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. 3 umumiy taʼlim maktabi, iqtidorli bolalar gimnaziyasi, kasb-hunar kolleji, kutubxona, madaniyat uyi, stadion mavjud. Shaharni Fargʻona hamda Margʻilon shaharlari bilan birlashtiruvchi respublika ahamiyatidagi avto-magistral kesib oʻtadi va Qoʻqon sh. bilan bogʻlaydi. H.dan Fargʻona, Margʻilon, Qoʻqon va boshqa shaharlarga avtobus va marshrutli taksilar qatnaydi. Yana Hamzada kop tarmoqli shifoxona, koʻzni davolash markazi xamda bolalar polikilinikasi mavjud. Hamza oʻta sanoatlashgan boʻlishiga qaramasdan qishloq xoʻjaligi va bogdorchilik asosiy daromad manbai hisoblanadi. Shahar uzum yetishtirishda katta tajribaga ega uzumchilar shahrihamdir. Shaharda 1 yilda oʻrtacha 5 000 tonna uzum yetishtirib eksport qilinadi. Hamza shahrida yana yigirma ming tonna mevani sigʻdira oladigan mevalar saqlaydigan muzlatgich xam mavjud. mevalar 10 oygacha saqlanishi mumkin. Bu muzlatgich sifati va sigʻimi jixatidan oʻrta osiyoda yagonadir. Hamza shahriga 2012 -yilda „Tinchlik" nomi berildi.

Shahar tarixi
-------------

1941-yilda, umumiy rus va davlat arbobi Petr Semonovich Vannovskiy nomidagi, shaxarga uxshagan qishloq Vannovsky tashkil etildi. 1963-yilda u (mashhur oʻzbek shoiri keyin) Hamza Khakim-zade qishlogʻida nomlandi. 1974-yildan — Hamza shahar. 2012-yildan — shahar Tinchlik nomlandi. Katta Fargʻona kanali 2 qismga shaharni ajratib, oqadi. Kanal 1939-40gg yilda qurilgan, keyin shahar va sugʻoriladigan bogʻlar suv taʼminotini yaxshilash edi. Bu mahalliy aholining oʻz bogʻdorchilik mahsulotlari taʼminotini yaxshilash mumkin buldi. Shahri va eksport uchun ishlatiladi uzum faol yetishtirilgan turli navlarini chetidagi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Tinchlik farishtasi"** (nemischa:) — Myunxenning Bogenxauzen tumanidagi bronza haykal, rassomlar Geynrix Dyull, Georg Pezold va Maks Xaylmeyer asari.

 Tinchlik farishtasi
Butun yodgorlik 1870-1871-yillardagi Franko-Prussiya urushi tugaganidan keyin tinchlik shartnomasining 25 yilligiga bagʻishlangan. Kichkina ibodatxonaga ega memorialda Germaniya imperatorlari Vilgelm I, Fridrix III, Vilgelm II, Bavariya hukmdorlari Lyudvig II, Otto va Luitpold, kansler Otto fon Bismark, shuningdek generallar Helmut fon Moltke, Albrevixvong fon Ron, Lyudvig der Tann, Jeykob fon Xartman va Zigmund fon Prank portretlari oʻrnatilgan. Maʼbad zalida urush va tinchlik, gʻalaba va madaniyat neʼmatlari haqidagi allegoriyalarni tasvirlaydigan oltin mozaikalar mavjud.

Tinchlik farishtasi Maksimilian bogʻining bir qismidir (nemischa:) va Prinzregentenshtrasse ni tashkil etuvchi koʻrish chizigʻining sharqiy qismidan markaziy nuqta. Ikki zinapoya kuzatuv maydonchasiga olib boradi. Bu yerda balandligi 38 metr boʻlgan korinf uslubidagi ustun oʻrnatilgan boʻlib, uning tepasida Tinchlik farishtasining olti metrlik haykali oʻrnatilgan. Bu oltin figura haykaltarosh Paeonia tomonidan grek gʻalaba maʼbudasi Nike haykalining nusxasi. U oʻng qoʻlida tinchlik ramzi sifatida zaytun novdasini, chap qoʻlida toʻp ustida turgan palladiyni ushlab turadi.

1896-yil 10-mayda poydevor qoʻyilgan; Memorialning ochilishi 1899-yil 16-iyulda boʻlib oʻtdi.

Yiqilish xavfi tufayli farishta 1981-yilda demontaj qilingan. Demontaj notoʻgʻri amalga oshirildi, bu bronza figurani keng qamrovli tiklashni talab qildi. Qayta tiklashdan soʻng, haykal 1983-yilda yana ustunga oʻrnatildi, bir oyogʻi va ikkala qanoti yangilandi. Statik sabablarga koʻra qanotlarning holati asl holatiga nisbatan keskinroq boʻldi. 1999-yilda, yodgorlikning 100 yilligi munosabati bilan, Tinchlik farishtasi yana taʼmirlandi va oltin bilan qoplangan.

Adabiyotlar
-----------

* Ekkehard Bartsch: *1880-1914-yillarda Myunxendagi shahzoda Regent koʻchasi, shahzoda Charlz va Tinchlik saroyi farishtasi oʻrtasida*. Myunxen 1979-yil
* Georg Lill: *Maks Heilmaier Ein deutscher Bildhauer*. Myunxen 1922-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  *Michaela März-Lehmann.* „Pfarrbrief St. Georg" (de). 28-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-fevral 2020-yil.
2. ↑  Norbert Götz*. Friedensengel. Bausteine zum Verständnis eines Denkmals der Prinzregentenzeit.*, Eine Ausstellung des Münchner Stadtmuseums in Zusammenarbeit mit dem Architekturmuseum der Technischen Universität München vom 17. Dezember 1999 bis 26. März 2000, Wolfratshausen, 1999. ISBN 3-932353-32-3.

Havolalar
---------

* Myunxen shahri veb-saytida maʼlumot
**Pakta** ( turkcha : *Pakta*, ozarbayjon : *Paqta* ) yoki **Paqtaqan** (turk. *Paktagan* ) — kuzgi ziyofat va bayram — turkiy va oltoy xalq ogʻzaki ijodi.  Pakta deb atalgan xudo uchun uyushtirilgan. Demak, bu baraka, unumdorlik va farovonlik marosimidir.

Tavsif
------

Pakta erta turkiy mifologiyada, xususan, Oltoy, Sibir va O'rta Osiyoda yoshlik va kuz vaqti bilan bog'liq bo'lgan mifologik erkak qahramon hisoblanadi U, shuningdek, hosilning proktor ruhidir. U o'zining erkak hamrohi Payna (qarag'ay ma'budasi) bilan birga o'rim-yig'im paytida kuzda qishloqlarda o'tkaziladigan marosimlar bilan uzviy bog'liq hisolanadi O'n to'qqizinchi asrda Oltoy dehqonlari bahorning kelishini 21 sentyabrda dalalarga chiqish bilan nishonlaganlar. Kuz faslini Paxta deb atalgan qo'shiqlar kuylashdi. "Pakta" so‘zi hozirgacha oltoy tilida, shuningdek, qadimgi turkiy tilda "mo‘llik" ma’nosining mifologik ma'nosi hisoblanadi. Demak, u farovonlik xudosidir. Shuningdek, Pakta Ulgenning oʻgʻli Baxti xudosi nomi bilan ham bog'liq hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* (turkcha) Türk Söylence Sözlüğü (Turkish Mythology Dictionary), Deniz Karakurt, (OTRS: CC BY-SA 3.0)

Manbalar
--------

1. ↑  Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi

Yana qarang
-----------

* Paynaqan
* Nardoqon
* Kosaqan
* Sayoqan
**Gruziya fuqarosining pasporti** uning egasining shaxsini va fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatdir. Yoshidan qatʼiy nazar, davlat chegarasini kesib oʻtish uchun barcha fuqarolarga beriladi. Amal qilish muddati — 10 yil. Muqovada Gruziya davlat gerbi va gruzin va ingliz tillarida "Gruziya" va "pasport" yozuvlari mavjud. Muqovaning 3-sahifasida Gruziya xaritasi yirik shaharlari koʻrsatilgan: Tbilisi, Kutaisi, Suxumi, Batumi, Sxinvali, Telavi, Poti va boshqalar. Pasportlar 32 va 48 sahifadan iborat. Davlat boji mos ravishda 35 va 40 laridir. Pasportlar Gruziya Adliya vazirligining FHDYo agentligi tomonidan uning hududiy idoralari orqali (arizachining yashash joyidan qatʼi nazar) beriladi. Chet elda boʻlgan Gruziya fuqarolari pasportlarini konsullik muassasalarida olishadi.

Gruziya fuqarosi pasportini olish uchun zarur boʻlgan hujjatlar:

1. Gruziya fuqarosining shaxsiy guvohnomasi,
2. Davlat bojini toʻlash uchun bank cheki,
3. Egasining raqamli fotosurati.

Voyaga etmaganlar uchun notarial tasdiqlangan ota-onalarning roziligi talab qilinadi.

Fotosuratlar pasportga maxsus tarzda joylashtiriladi va biometrik deb tasniflanadi. Maʼlumotlarni kiritish usulining oʻzi qalbakilashtirish ehtimolini oldini oladi. Pasportda ismi, familiyasi, jinsi, tugʻilgan sanasi va joyi, shaxsiy raqami, pasportni bergan organning nomi, berilgan sanasi va amal qilish muddati, egasining imzosi kabi maʼlumotlar mavjud. Pasportning yoʻqolishi yoki shikastlanishi uning egasi uchun hech qanday javobgarlikka olib kelmaydi. Bundan tashqari, xuddi shu shaxs cheklanmagan miqdordagi pasportni sotib olishi mumkin.

Viza talablari
--------------

2019-yil 1-oktabr holatiga koʻra, Gruziya fuqarolari 114 mamlakat va hududga vizasiz kirish huquqiga ega boʻlishgan boʻlib, Henley Passport Index boʻyicha Gruziya pasporti sayohat erkinligi boʻyicha 50-oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  საქართველოში პირველი ბიომეტრული პასპორტი გაიცა[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Global Ranking – Visa Passport Index".  Henley & Partners. 2-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2022-yil.
PERUJINO (Perugino; asli Vannuchchi, Vannuci) Pyetro (1445/1452, fevral, Chitta-della-Pyeve,Umbriya — 1523, mart, Fontinyano) — italyan rassomi, Umbriya maktabi namoyandasi. Pyero della Francheska, niderland us-talari, shuningdek, A. Verrokkodan (1470-yildan uning Florensiyadagi us-taxonasida ishlagan) taʼsirlangan. P.ning yaratuvchanlik hissi bilan toʻliq rangtasviri mayin kompozitsiya rit-mi va Umbriyaning olis adirlarini aks ettiruvchi hissiyotli manzarali zamini bilan ajralib turadi; fazo kurilishidagi aniklik va vazminlik uning asarlariga alohida uygʻunlik baxsh eta-di: "Avliyo Petrga kalitni topshirish", 1481—82, Vatikandagi Sikst kapella-sida; "Isoga motam", taxminan 1494—95, Uffitsi galereyasida; "Xochga mixlash", 1496, Santa Mariya Maddalena dei Pats-si, Florensiyada; koʻplab madonnalar obrazlari) va boshqa P. ijodi shogirdi Rafael kuchli taʼsir koʻrsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |