**Hsieh Su-wei** (Tayvan mandarin : [ɕjê sǔ wěi] ; 1986-yil 4-yanvarda tugʻilgan) — tayvanlik professional tennischi. U WTA turnirida uchta yakkalik va 30 juftlik chempionlik unvonini, bitta WTA 125 juftlik chempionligini, ITFda 27 ta yakkalik va 23 juftlik chempionligini, Osiyo oʻyinlarida yettita medalni (2 oltin, 3 kumush va 2 bronza) qoʻlga kiritgan. 2013-yilning 25-fevralida u yakkalik reytingida 23-oʻrinni egalladi, 2014-yil 12-mayda esa birinchi marta juftlik reytingida 1-oʻringa chiqdi. U eng yuqori reytingda jami 47 hafta oʻtkazdi, bu Uzoq Sharqdan kelgan tennischi tomonidan eng uzoq muddat boʻlgan. Hsieh yakkalik va juftlik bahslarida tarixdagi eng yuqori reytingga ega tayvanlik tennischi.

Ikki qo‘l bilan ikki tomondan o‘ynash, tekis va tezkor zarbalar, ayyor o‘yin, tajovuzkor va g‘ayrioddiy zarbalar bilan tanilgan Hsieh tarixdagi eng muvaffaqiyatli va ko‘p qirrali juftlik o‘yinchilaridan biri hisoblanadi. U juftlik bahslarida to‘rtta „Katta dubulg‘a" chempionligini qo‘lga kiritdi. U Peng Shuay bilan 2013-yilgi Uimbldon chempionati va 2014-yilgi Fransiya Ochiq chempionati (u bilan birga 2013-yil WTA chempionatida ham g‘olib bo‘lgan), 2019-yilgi Uimbldon chempionatida Barbora Strikova bilan Uimbldon chempionligini qo‘lga kiritgan. Xsieh va Strycova ham 2019-yilgi WTA finali va 2020-yilgi Australian Open musobaqalarida ikkinchi o‘rinni egallagan. U hamyurti Chuang Chia-jung bilan 2012-yilgi London Olimpiadasining juftlik bahslarida chorak finalgacha yetib bordi. Garchi Hsieh hali qattiq kortlarda „Katta Dubulgʻa"da gʻalaba qozona olmagan boʻlsa-da, uning unvonlarining aksariyati qattiq kortlarda, shu jumladan, yettita WTA 1000 unvoni.

Birinchi navbatda oʻzining juftlikdagi mahorati bilan tanilgan boʻlsa-da, Hsieh yakkalik safarida ham muvaffaqiyat qozondi. Uning yakkalikdagi muvaffaqiyatlarining aksariyati qattiq kortlarda bo‘lgan. U o‘zining uchta WTA turniri unvonini qo‘lga kiritgan, shuningdek, 2021 -yilda Australian Open chorak finaliga , 2019-yilda Dubaydagi Premier 5 yarim finaliga va Premier Mandatory chorak finaliga chiqqan. 2019-yilda Miami Open (3-raundda dunyoning 1-raqamli Naomi Osakani mag‘lub etgan). U boshqa yo‘nalishlarda ham muvaffaqiyat qozondi, jumladan 2018 -yilda Uimbldonda to‘rtinchi raundga (dunyoning 1-raqamli, Simona Xalepni uchinchi raundda mag‘lub etdi) va 2017 -yilda Fransiya Ochiq chempionatining uchinchi bosqichiga chiqdi. Hsieh bir nechta eng yaxshi 15 talik, eng yaxshi 10 talik va eng yaxshi 5 talik tennischilar ustidan gʻalaba qozongan.

Hsieh yakkalik va juftlik bahslarida 500 dan ortiq gʻalabaga ega boʻlgan ikkita faol ayol oʻyinchidan biri, ikkinchisi Lyusi Xradekka. U, shuningdek, 2021-yilgi Avstraliya ochiq chempionatida „Katta Dubulg‘a" musobaqasining chorak finaliga chiqqan birinchi tayvanlik ayol tennischi. 35 yoshida u „Katta dubulgʻa" turnirining eng keksa debyutanti va chorak finalchisiga aylandi.

Biografiya
----------

Hsieh Xsinchu shahrida ota-onasi Xsi Tze-lung va Xo Fom-ju oilasida tugʻilgan. U Tayvanning Kaohsiung shahrida oʻsgan. Uni tennis bilan besh yoshida otasi tanishtirgan. Uning singlisi Xsie Shu-ying va ukasi Xsi Cheng-peng ham professional tennischilardir. Hsieh oʻzining tennis kumirlarini Steffi Graf va Andre Agassi deb biladi.  U 1982 yilda AQShga qochib ketgan sobiq materik xitoylik tennischi Xu Na tomonidan boshqariladigan Taypey tennis maktabida shugʻullangan.

Xsieh 2013-yilda Uimbldonda ayollar o‘rtasidagi juftlik chempionligini qo‘lga kiritganidan so‘ng, uning otasi Xitoy kompaniyasi unga fuqaroligini Xitoy Xalq Respublikasiga o‘tkazish sharti bilan yiliga 10 million yuan (1,63 million dollar) miqdorida homiylik shartnomasini taklif qilganini aytdi. Uning soʻzlari Tayvanda bahs-munozaralarga sabab boʻldi, chunki Xsie taklifni qabul qilishni oʻylab koʻrishini aytgan edi. Bunga javoban Tayvan hukumati mahalliy kompaniyalarni unga raqobatdosh bitimlar taklif qilish uchun safarbar qildi.

Professional karyera
--------------------

 Xsieh, 2014-yil
### Dastlabki yillar

2001-yilgi Australian Open Junior Grand Slam musobaqasi chog‘ida Xsieh qizlar o‘rtasidagi yakkalik bahslarida chorak finalgava juftlik bahslarida sherigi Natali Ko bilan 16-raundga chiqdi. Ikki setda bo‘lajak chempionlar Petra Cetkovska va Barboraga yutqazib qo‘ydi. Xsieh 2001-yilgi mavsumda 15 yoshida ajoyib natijalar koʻrsatdi. ITF ayollar musobaqasida oʻynab, u yanvardan noyabrgacha Vellington, Kaohsiung, Bangkok (ikki marta) va Peachtree Siti shaharlarida qatnashgan beshta musobaqaning barchasida gʻolib chiqdi. Xsieh, shuningdek, oʻzining birinchi ikkita WTA Tour musobaqalarida qatnashib, Balidagi yarim finalga va Pattayada chorak finalga chiqdi. Garchi u 2001-yilda yettita turnirda qatnashgan boʻlsa-da, u oʻz faoliyatini ketma-ket 37 gʻalaba bilan boshlaganidan tashqari, 41-2 hisobida ijoyib rekordga ega edi. U juftlik davrasida ham muvaffaqiyat qozonib, ikkita finalga chiqdi va bittasida g‘alaba qozondi. U 2002-yilda „Katta dubulg‘a" turkumiga kiruvchi barcha to‘rtta turnirning saralash bosqichida ishtirok etgan, biroq ularning hech birida asosiy to‘rga chiqa olmadi. 2003-yildagi sokinlikdan so‘ng, Xsieh 2004-yilda o‘zining juftlik bahslarida o‘sishni boshdan kechirdi. ITF musobaqasida beshta finalga chiqdi. Incheon va Nyu-Dehlida bir juft chempionlikni qo‘lga kiritdi. 2004-yil oktyabr oyida u 18 yoshida Koreya Ochiq chempionatida birinchi WTA juftlik finaliga chiqdi va u vatandoshi Chuang Chia Jung bilan Cho Yun-Chjon va Jeon Mi-ra magʻlub etishdi. U 2005-yilda „Katta Dubulgʻa" turnirining asosiy toʻr bahslarida debyutini AQSh Ochiq chempionatida oʻtkazdi va u yerda birinchi raundda Katarina Srebotnik tomonidan magʻlub boʻldi. Yil oxiriga kelib, u ITF turnirida 10 ta yakkalik va 11 ta juftlik chempionligini qo‘lga kiritdi.

### 2008: Yakkalikdagi yutuq

Hsieh 2008-yilni Avstraliya Ochiq chempionatiga yo‘llanma olish uchun uchta o‘yinda g‘alaba qozonish bilan boshladi. U yerda u Klara Zakopalovani uchta setda mag‘lubiyatga uchratib, „Katta dubulg‘a" doirasidagi birinchi bahsida g‘alaba qozondi. Ikkinchi raundda u 19-raqamli Sybille Bammerni magʻlub etdi va uchinchi raundda Aravane Rezai ustidan gʻalaba qozondi. U „Katta Dubulgʻa" turnirining toʻrtinchi bosqichiga chiqqan birinchi tayvanlik tennischiga aylandi. Keyin u toʻrtinchi raundda dunyoning birinchi raqamli tennischisi Justine Heninga toʻgʻridan-toʻgʻri yutqazdi. Bu natija uni birinchi marta 100 talikka olib chiqdi. U fevral oyida bo‘lib o‘tgan Thailand Open turnirining juftlik bahslarida Vaniya King bilan birga finalga chiqdi va vatandoshlari Chuang va Chan Yung-janga yutqazib qo‘ydi.

### 2009 yil: top 10 oʻyinchisiga aylanish

Xsie 2009-yilgi mavsumni Peng bilan yilning birinchi turniri boʻlgan Sidney xalqaro chempionatida juftlik chempionligini qoʻlga kiritib, finalda Natali Dechi va Keysi Dellakkuni magʻlub etib ochdi. Avstraliya ochiq chempionatida u ayollar o‘rtasidagi yakkalik bahslarining birinchi davrasida hamyurti Chan Yung-jandan magʻlub bo‘ldi. Natijada u 100 talikdan tushib qoldi. Ayollar o‘rtasidagi juftlik bahslarida esa u va Peng ancha yaxshi natija ko‘rsatdi..Juftlikda uchinchi bosqichga chiqish uchun orqaga uchta setda gʻalaba qozonishdi, u yerda ular Anabel Medina Garrigues va Virjiniya Ruano Paskual ustidan toʻgʻridan-toʻgʻri gʻalaba qozonib, faqat bitta oʻyinda magʻlub boʻlishdi. shu bilan Hsiehni birinchi yirik chorak finalga olib chiqdi. 

 Xsieh va Strycova, Uimbldonda gʻalaba qozonganidan keyin
### 2012: WTA yakkalik chempionligi

Yozgi Olimpiya oʻyinlarida u Chuang Chia-jung bilan ayollar oʻrtasidagi yakkalik turnirida va juftlik bahslarida Tayvanni himoya qildi. Garchi u yakkalik turnirining birinchi raundida uning yaqin doʻsti va sherigi Peng Shuay tomonidan magʻlubiyatga uchragan boʻlsa-da, u Chuang bilan juftlik bahslarida chorak finalga chiqdi va u yerda kumush medal sohiblari Andrea Xlaváčkova va Lyusi Xradekka tomonidan magʻlub boʻldi.

### 2014: Fransiya ochiq chempionatining juftlik bahslarida chempionlik unvoni

Avstraliyada murabbiyi Pol MakNami bilan mashgʻulot oʻtkazgandan soʻng, u mavsumni Brisbane International va Sidney saralashlarida oʻynash bilan boshladi. U ikkala turnir uchun saralashda yutqazdi, ammo Karolin Voznyackining kech qolgani sababli Brisbenda magʻlub boʻldi. U uchinchi raundda Karla Suares Navarroga yutqazdi. Pattaya Openʼda Hsieh birinchi raundda Tadeja Majerič tomonidan magʻlub boʻldi, lekin bir hafta oʻtib Qatar Open saralashida gʻalaba qozondi. Asosiy toʻrning birinchi raundida u Flaviya Pennettani ham magʻlub etdi ammo, Sara Erraniga yutqazdi.

Karyera statistikasi
--------------------

#### Yakkalik

| Turnir | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | SR | W–L |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | Q2 | A | A | A | Q3 | Q2 | 4R | 1R | A | A | Q2 | 2R | 1R | Q1 | 2R | 2R | 4R | 3R | 1R | QF | 0 / 10 | 15-10 |
| Fransiya ochiq chempionati | Q3 | A | A | A | 1R | 1R | 1R | Q1 | A | A | 1R | 1R | Q1 | Q1 | 2R | 3R | 1R | 2R | 2R | 1R | 0 / 11 | 5-11 |
| Wimbledon chempionati | Q2 | A | A | A | 1R | 1R | 2R | A | A | A | 3R | 2R | 1R | 2R | 1R | 1R | 4R | 3R | NH | 1R | 0 / 12 | 10-12 |
| Amerika ochiq chempionati | Q1 | A | A | 1R | Q3 | Q3 | 2R | Q1 | A | A | 1R | 2R | Q1 | Q2 | 1R | Q3 | 2R | 2R | A | 2R | 0 / 8 | 5-8 |
| Gʻalaba — magʻlubiyat | 0-0 | 0-0 | 0-0 | 0-1 | 0-2 | 0-2 | 5-4 | 0-1 | 0-0 | 0-0 | 2-3 | 3-4 | 0-2 | 1-1 | 2-4 | 3-3 | 7-4 | 6-4 | 1-2 | 5-4 | 0 / 41 | 35–41 |
| Karyera statistikasi |
| Titullar | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | Umumiy: 3 |
| Finallar | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | Umumiy: 3 |
| Yil yakunlari reytingi | 262 | 653 | 426 | 154 | 140 | 157 | 79 | 318 | 361 | 176 | 25 | 85 | 144 | 106 | 97 | 96 | 28 | 32 | 66 | 106 | **$10,086,652** |

#### Juftlik

| Turnir | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | SR | W–L |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | A | 1R | 2R | 1R | 2R | QF | 3R | QF | 2R | 3R | 2R | 2R | 3R | A | SF | 2R | F | 2R | 0 / 16 | 28-16 |
| Fransiya ochiq chempionati | A | A | A | 2R | 1R | SF | 1R | 1R | 2R | 2R | **W** | QF | 1R | 2R | 1R | 3R | 3R | 3R | 1 / 15 | 21-13 |
| Wimbledon chempionati | A | A | 1R | 1R | 1R | 1R | 3R | 1R | 3R | **W** | 3R | QF | 1R | 1R | 3R | **W** | NH | **W** | 3 / 15 | 23-12 |
| Amerika ochiq chempionati | A | A | A | 1R | 1R | 2R | 2R | 3R | SF | QF | 3R | 2R | A | 3R | 3R | 3R | A | QF | 0 / 13 | 23-13 |
| Gʻalaba — magʻlubiyat | 0-0 | 0-1 | 1-2 | 1-4 | 1-4 | 8-4 | 5-4 | 5-4 | 8-4 | 12-3 | 11-3 | 8-4 | 2-3 | 3-3 | 8-4 | 11-3 | 7-2 | 12-3 | 4 / 59 | 95-54 |
| **Yil yakunlari boʻyicha chempionatlar** |
| WTA Finallari | A | A | A | A | A | A | A | A | A | **W** | F | A | A | A | A | F | NH | F | 1 / 4 | 10-5 |
| **Karyera statistikasi** |
| Titullar | 0 | 0 | 0 | 2 | 2 | 3 | 0 | 1 | 1 | 5 | 3 | 0 | 0 | 2 | 1 | 4 | 4 | 2 | Umumiy: 30 |
| Finallar | 1 | 0 | 0 | 4 | 4 | 3 | 0 | 1 | 1 | 5 | 4 | 1 | 0 | 3 | 4 | 6 | 5 | 3 | Umumiy: 45 |
| Yil yakunlari reytingi | 166 | 135 | 102 | 46 | 53 | 9 | 46 | 35 | 25 | 3 | 5 | 26 | 96 | 32 | 17 | 4 | **1** | 3 |  |

 Xsieh va Strycova 2019-yilgi Uimbldonda ayollar juftlik bahslarida g‘alaba qozonganidan keyin quchoqlashmoqda.
### Katta dubulgʻa turniri finali

| Natija | Yil | Turnir | Maydon | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gʻalaba | 2013 | Uimbldon | Oʻt | Xitoy Peng Shuay | AvstraliyaEshli BartiAvstraliyaKeysi Dellakku | 7-6 (7-1), 6-1 |
| Gʻalaba | 2014 | Fransiya ochiq | Loy | Xitoy Peng Shuay | Italiya Sara ErraniItaliyaRoberta Vinchi | 6-4, 6-1 |
| Gʻalaba | 2019 | Uimbldon (2) | Oʻt | Chexiya Barbora Strycova | KanadaGabriela DabrowskiXitoySyu Yifan | 6-2, 6-4 |
| Yoʻqotish | 2020 | Avstraliya ochiq chempionati | Qattiq | ChexiyaBarbora Strycova | VengriyaVaqti BabosFransiyaKristina Mladenovich | 2-6, 1-6 |
| Gʻalaba | 2021 | Uimbldon (3) | Oʻt | BelgiyaElise Mertens | RossiyaVeronika KudermetovaRossiyaElena Vesnina | 3-6, 7-5, 9-7 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Interview: Tennis player Hsieh Su-wei has year to remember". *www.taipeitimes.com*.  Taipei Times (7-dekabr 2012-yil).
2. ↑  *Xiè 謝淑薇Shūwēi* in Chinese mainland.
3. ↑  „'There's only one Su-Wei': McNamee on unleashing Hsieh's free spirit".
4. ↑  „Female Tennis Players | WTA Tennis".
5. ↑  *Dan Levin*. „Taiwan's Tennis Ace Flirts With China. How Could She? Cash.". *New York Times* (19-iyul 2013-yil). Qaraldi: 20-iyul 2013-yil.
6. ↑  *Dan Levin*. „Taiwan's Tennis Ace Flirts With China. How Could She? Cash.". *New York Times* (19-iyul 2013-yil). Qaraldi: 20-iyul 2013-yil.
7. ↑  „謝淑薇：轉籍中國 考慮接受 冠軍派對慶功 ｜ 蘋果新聞網 ｜ 蘋果日報" (8-iyul 2013-yil).
8. 1 2   Andoza:Bare URL inline
9. 1 2  „Hsieh Su-Wei Bio, Stats, and Results". *Olympics at Sports-Reference.com*. 9-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2016-yil.