recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Korneliy Fedorovich Shatsillo** (1924-yil 12-aprel, Toshkent, TASSR, SSSR – 1998-yil 30-iyul, Moskva, Rossiya) – sovet va rus tarixchisi, flot tarixi va Rossiyada liberalizm tarixi boʻyicha mutaxassis. Tarix fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Korneliy Shatsillo 1924-yilda Toshkent shahrida harbiy xizmatchi oilasida tavallud topgan. Uning otasi Sibir surgunlarining avlodidan, onasi esa Ural kazaklarining kambagʻal oilasidan chiqqan.

Fedorovich 1941-yilda Novosibirskdagi oʻrta maktabni tugatgach, Tinch okeani oliy dengiz maktabiga oʻqishga yuborilgan. Maktabni tugatgandan soʻng ofitser unvonini olgan. Korneliy suv osti kemasi ekipaji tarkibida Uzoq Sharqdagi harbiy harakatlarda qatnashgan. U oʻn yil davomida dengiz flotida xizmat qilgan. 1951-yilda ogʻir kasallik tufayli nafaqaga chiqqan.

Taʼlimi va ilmiy darajalari
---------------------------

Korneliy Shatsillo 1955-yilda M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining tarix fakultetini, 1958-yilda shu yerda aspiranturani tamomlagan. U A. L. Sidorovning shogirdi boʻlgan. Korneliy tarix fanlari nomzodi (dissertatsiya mavzusi: „Rossiya dengiz kemasozlik sanoatidagi moliyaviy kapital"), tarix fanlari doktori (1968, „Birinchi jahon urushi arafasida Rossiya qurolli kuchlarining rivojlanishi" nomli dissertatsiyasi) va professor boʻlgan.

Ilmiy-pedagogik faoliyati
-------------------------

Korneliy 1958-yildan SSSR Fanlar akademiyasining SSSR tarixi institutida (Rossiya Fanlar akademiyasining Rossiya tarixi instituti) ishlagan. Avval kichik keyinchalik bosh ilmiy xodim lavozimida faoliyat olib borgan.

### Oʻqituvchilik ishi

Fedorovich 1980-90-yillarda Moskva davlat tarix-arxiv institutida (Rossiya davlat gumanitar universiteti) dars bergan va rus liberalizmi tarixi boʻyicha maxsus seminar oʻtkazgan.

1998-yil 29-iyulda vafot etgan. U Moskvada Butovskoye qabristoniga dafn etilgan (7-boʻlim).

Oilasi
------

Korneliyning rafiqasi Valentina Mixaylovna Astrova (1927-2001), shifokor boʻlgan. Oʻgʻillari – Vyacheslav (1953-yilda tugʻilgan) va Mixail (1960-yilda tugʻilgan), tarixchi boʻlishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шацилло Корнелий Федорович". Qaraldi: 2023-yil 6-noyabr.
2. 1 2  *Алёна и Павел Кац.* „ШАЦИЛЛО Корнелий Фёдорович (1924 – 1998)". *Московские могилы* (2016-yil 3-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 3-oktyabr.
3. ↑  Shatsillo Mixail Kornelevich na sayte IRI RAN
**Leonid Georgiyevich Babushkin** (1925-yil 3-aprel, Ural viloyati, Sudinskiy tumani – 1993-yil 22-fevral, Toshkent viloyati) – Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 2-Belorussiya fronti 50-armiyasining 139-piyoda diviziyasi 609-piyoda polkining razvedka vzvodining komandiri va kichik serjant. Sovet Ittifoqi Qahramoni (24.03.1945).

Hayoti
------

Leonid Babushkin 1925-yil 3-aprelda Fomino qishlogʻida (hozirgi trakt Perm oʻlkasi Uinskiy tumani Aspinskiy qishloq posyolkasi hududidagi) rus dehqon oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlab, 1934-yilda Sverdlovsk viloyatining Krasnouralsk shahriga koʻchib oʻtgan.

1943-yil yanvar oyida Ulyanovsk viloyatining Nikolo-Cheremshanskiy tuman harbiy roʻyxatga olish boshqarmasi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan.

1943-yil dekabrdan Ulugʻ Vatan urushi janglarida 139-piyoda Roslavl Qizil Bayroqli diviziyasining 609-piyoda polkining bir qismi sifatida Berlinga qadar jang qiladi.

1944-yil 15-iyulda vzvod tarkibida kichik serjant Babushkin Neman daryosini Kovshi qishlogʻi yaqinida kesib oʻtadi (Grodno viloyati, Mostovskiy tumani). U Platzdarm uchun jangda qatnashib, yigirmadan ortiq fashistlarni bir oʻzi yoʻq qilgan. Jangda yaralanadi, ammo jang maydonini tark etmagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun kichik serjant Leonid Georgievich Babushkinga Lenin ordeni va „Oltin yulduz" medali topshirilib, Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan (№ 5476).

Babushkin urushdan keyin armiyada xizmat qilishni davom ettiradi.

1960-yilgacha Krasnouralskdagi mis eritish zavodida ishlagan. Keyin Oʻzbekistonga koʻchib keladi. Toshkent viloyati Olmaliq shahrida yashab, Oltintopkan zavodining qayta ishlash sexida ishlagan.

1993-yil 22-fevralda vafot etib, Olmaliqdagi „Qora lola" shahar qabristoniga dafn etilgan.

Xotirasi
--------

* Grodnodagi koʻchalardan biri L. G. Babushkin nomi bilan atalgan .
* Krasnouralsk shahridagi byust

Mukofotlari
-----------

* Sovet Ittifoqi Qahramonining „Oltin Yulduz" medali № 5476 (24.03.1945)
* Lenin ordeni (24.03.1945)
* I darajali „Vatan urushi" ordeni (06.04.1985)
* II darajali „Shuhrat" ordeni (SSSR) (23.12.1944)
* III darajali „Shuhrat" ordeni (SSSR) (24.07.1944)
* "Qizil Yulduz" ordeni (25.04.1945)

Manbalar
--------

1. ↑  Mesto raspolojeniya derevni Fomino (Wayback Machine saytida 2023-11-02 sanasida arxivlangan).
2. ↑  „В Гродно появятся улицы, которым присвоены имена Героев Советского Союза" (ru). *grodnonews.by*.  Гродзенская праўда (2015-yil 1-dekabr). 2018-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 28-yanvar.
3. ↑  L. G. Babushkinu[*sayt ishlamaydi*]

Adabiyotlar
-----------

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. – M.: Voenizdat, 1987. – T. 1 /Abaev – Lyubichev/. – 911 s. – 100 000 ekz. – ISBN ots. Reg. № v RKP 87-95382.
**Lev Aleksandrovich Suxov** (1884-yil 28-oktyabr, Toshkent – 1918-yildan keyin) – Sotsialistik inqilobchi terrorchi, Butunrossiya Taʼsis Assambleyasi delegati.

Hayoti
------

Lev Suxov 1884-yil 28-oktyabrda Toshkentda Davlat banki nazoratchisi, Davlat maslahatchisi Suxovning zodagon oilasida tugʻilgan. Kishinyov haqiqiy maktabini tugatgach, Konstantin Kiev politexnika institutida oʻqigan. U birinchi marta 1905-yilda noqonuniy (inqilobiy) adabiyotga ega boʻlgani uchun hibsga olingan. Oʻsha paytda Sotsialistik inqilobiy partiya (AKP) aʼzosi edi.

Suxov 1908-yilda Sotsialistik inqilobiy partiyaning jangovar tashkilotiga aʼzo boʻladi. Oʻsha yili Chardjuyda (zamonaviy nomi – Turkmanobod) gʻaznani „oʻzlashtirilish" tashkilotchisi edi. 1908-yil 17-oktyabrda Toshkent va Rossiyaning boshqa shaharlarida (46 kishi) ommaviy hibsga olishlar natijasida oʻgʻirlangan pullarning keyingi taqdiri maʼlum boʻlgan. Unga koʻra, Toshkentdagi advokat yordamchisi Ivan Charkovskiy „Chardjuyda oʻgʻirlangan pullarni" sotsialistik inqilobchi Yelena Krijitskaya nomidan Kievga 6200 rubl oʻtkazgan. U esa pullarni Vasiliy Ivanovning rafiqasiga oʻtkazadi, keyin bu pulni Parijga oʻz nomidan oʻtkazgan. Bundan tashqari, Charkovskiy aka-uka Zenzinovlarning savdo uyi nomidan Odessaga yana 10 ming rubl oʻtkazadi. U yerdan bu mablagʻ Moskvaga oʻsha kompaniyaga yuborilgandan soʻng, yana Parijga „baʼzi doktor Taft" nomiga oʻtkazilgan.

Suxov akasi Konstantin singari Bessarabiya okrugi Taʼsis majlisiga delegat etib saylangan (№ 2 roʻyxat, Sotsialistik inqilobchilar). Bugungi kunda (fuqarolar urushi paytida ham, undan keyin ham) uning keyingi taqdiri haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.

Oilasi
------

Akasi – Konstantin Aleksandrovich Suxov (1881-yilda tugʻilgan), yozuvchi. Shuningdek, ijtimoiy inqilobchi va Butunrossiya Taʼsis majlisining delegati.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Суховых Лев Александрович".  www.hrono.info. 2017-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 9-sentyabr.
2. ↑  „История партии социалистов-революционеров - 1910/\_\_/\_\_ - Краткий доклад полковника отдельного корпуса жандармов Васильева о результатах произведенного им дознания по делу о Боевой Организации Социалистов-Революционеров".  socialist-revolutionist.ru. 2017-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 25-dekabr.

Adabiyotlar
-----------

* L. G. Protasov. Lyudi Uchreditelnogo sobraniya: portret v interere epoxi. M. ROSPEN, 2008.
* GA RF. F. 102 – Departament politsii Ministerstva vnutrennix del, 7 d/p, 1905, d. 6665, ch. 4; OO, 1910, d. 143.
* Gorodnitskiy R. A. Boevaya organizatsiya partii sotsialistov-revolyutsionerov v 1901—1911 gg. M. 1998.
**Erebuni** — Urartu davlatining shim.da podsho Argishti I Menua oʻgʻli tomonidan qurilgan qalʼa (miloddan avvalgi782 yil). Erebuni xarobalari Yerevan shahrining shim. chekkasidagi Arin Berd tepaligida aniqlangan. Muntazam qazishma ishlari 1950-yildan boshlangan. Miloddan avvalgi 8-asrda qalʼa Urartu podsholarining shim.ga yurishlari chogʻidagi yirik harbiymaʼmuriy markazi va qarorgohi boʻlgan. Qazishmalar natijasida qalin mudofaa devori, saroy, 2 ibodatxona va xoʻjalik xonalari chiqqan. Devor toshlarida va ustunlarning tagkursilarida Argishti va uning oʻgʻli Sardurining qurilishga doir 20 ga yaqin bitiklari aniqpangan. Saroy va ibodatxonalardan birida ajoyib naqshinkor friz(piramon)lar, maʼbudlar tasviri, ov manzarasi va soliq yigʻish tasvirlari topilgan. Miloddan avvalgi 7-asrda qalʼa oʻz ahamiyatini yoʻqotgan, uning xazinasidagi boyliklar yangi markaz — Teyshebainiga koʻchirilgan.

Erebunidagi bunyodkorlik ishlari faqat podsho Rusa davrida (miloddan avvalgi 6-asr boshi) qayta boshlangan. Urartu davlati qulab, Teyshebaini vayron etilgach (miloddan avvalgi taxminan 585 yil), Erebunida hayot davom etgan. Axomaniylar davrida yangi inshootlar qurilgan. Miloddan avvalgi 5—4-asrlarga oid Milet tangalari, shuningdek, mahalliy hokimga tegishli ajoyib kumush ritonlar topilgan. Erebuni nomi Armaniston poytaxti — Yerevan shahri nomida saqlangan. 1968-yil Yerevanning 2750 yillik yubileyi munosabati bilan Arin-Berdda keng koʻlamda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Fatxulla Ergashev.Erebuni hozirgi nomi yerevan

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Maykl Dragon
**Maykl Dragon(**1739-yil Afina,Usmonli imperiyasi – 1821-yil 10-mart, Yangi-Orlean,Luiziana,AQSH) – asli yunon boʻlgan amerikalaik savdogar, askar va davlat amaldori. Yangi Orlean Shahrida yashagan birinchi yunonlardan biri hisoblanadi. Konfederatsiyalar boshqaruv kabinetida xizmat qilganida, u Luiziana shtatining xalq taʼlimi boʻyicha birinchi boshligʻi boʻlib ishladi. U Aleksandr Dmitriyning bobosi (1805-1883), diplomat, tilshunos, va tadqiqotchi,AQSHning Kosta-Rika va Nikaraguadagi elchisi ham edi.

Biografiyasi
------------

Maykl Dragon 1821-yil 10-martda Yangi Orleanda vafot etgan. Oʻsha davrning koʻplab mashhur Orlean oilalari singari,Dragon oilasining Nyu-Orleandagi Sant Luisda oʻz qasri bor edi.

1764-yilda u Shimoliy Amerikaga koʻchib,Yangi Orleanga joylashdi. U Antonio Dragon va Eleni Klino lar oilasida tavallud topgan.

U Yangi Orleanga oddiy dengizchi sifatida kelgan. 1766-yilga kelib u Yangi Orleandagi eng mashhur savdogarga aylandi. Yangi Orleandagi Muqaddas Uch Birlik yunon pravoslav cherkovining arxiv qoʻmitasi tomonidan olib borilgan tadqiqotlarga koʻra, 1850-yilgacha shaharda faqta 4 ta yunonlar yashab kelgan va bu kichik guruhdan qaysi biri Gretsiyadan keyingi muhojirlar bilan muloqot qilgani nomaʼlum. Amerika inqilobiy urushi davrida Gʻarbiy Floridani zabt etishda u ispanlarga yordam berdi. 1771-yil 1-yanvarda u Luiziana muntazam militsiyasida askar boʻldi. Bir yil ichida u birinchi darajali korporativ unvonini oldi. 1787-yil 1-oktyabrda u Alabama shtatida ispan generali Galves qoʻmondonligida Luiziana artilleriyasida ikkinchi serjant sifatida xizmat qildi. 1789-yil 1-iyulda u birinchi serjant, 1792-yil 12-fevralda ikkinchi leytenant, 1796-yil 29-martda leytenant unvonini oldi. Dragonning avlodlaridan birining soʻzlariga koʻra, u "*Amerika inqilobinig qahramonlari "guruhiga kirgan birinchi fransuz yoki ingliz askariga aylandi. 1803-yilda u hali ofitser boʻlgan paytlarida,Luizinani Fransiyadan Qoʻshma Shtatlarga tantanali topshirishda ishtirok etdi. Shu bilan birga u Amerika fuqaroligini ham oldi**.*

Shahsiy hayoti
--------------

Maykl Dragon,Mariya Fransuaza de Monplezirga uylangan(1755-1822), uning Marianna Selest(1777-1856) ismli qizi bor edi. 1799-yil oktyabr oyida Marianna Selest Nyu-Orleanda yunon muhojiri Dimas Tirisakosga (1755-1852) turmushga chiqdi. Bu Shimoliy Amerikadagi yunonlar oʻrtasidagi birinchi qayd etilgan nikoh edi. Dimas Tirisakos Yangi Orleanga kelganidan soʻng oʻz ismini Andrea Dimitriyga oʻzgartirdi. Tez orada u savdogar, keyinroq 1812-1815 yillardagi Angliya-Amerika urushining faxriysi boʻldi va Yangi Orlean jangida qatnashdi.

Havolalar
---------

* Mishel Dragon: Yangi Orleanlik birinchi yunon (Wayback Machine saytida 2018-07-05 sanasida arxivlangan)
* Likilin, o pirstis linyas tinos[*sayt ishlamaydi*]
* Mishel Dragon
* Jon Bull Dimitriy: Tenglar orasida birinchi (Wayback Machine saytida 2018-11-19 sanasida arxivlangan)

Manbalar
--------

1. ↑  „Информация о Майкла Драгоне".
2. ↑  „Майкл Драгон".
3. ↑  „Amerika inqilobiy urushi".
**Mayya Mixaylovna Molodtsova** (1936-yil 31-mart]], Toshkent – 2014-yil 7-mart, Sankt-Peterburg) – rus sanʼatshunosi va teatrshunos. Sankt-Peterburg davlat texnika universiteti professori.

Ostrovskiy nomidagi Leningrad teatr instituti (keyinchalik LGITMiK va SPbGATI, hozirgi RGISI) teatrshunoslik kafedrasi bitiruvchisi va oʻqituvchisi. Rus teatr tanqidchisi, italyan teatri tarixi boʻyicha mutaxassis. Uning shogirdlari orasida Rossiyada koʻplab taniqli teatr va kino arboblari bor.

Hayoti
------

Mayya Molodtsova Italiya teatrining yirik tadqiqotchisi boʻlib, yarim asrdan koʻproq vaqt davomida Sankt-Peterburg Teatr sanʼati akademiyasida chet el teatri tarixidan dars bergan. U bakalavriat va magistratura talabalari bilan maʼruzalar oʻqib, seminarlar oʻtkazgan.

Uygʻonish davri va hozirgi davr oraligʻida italyan teatrida sodir boʻlgan hamma narsa olimni qiziqtirgan. Bunga komediya del Arte (Molodtsova ushbu hodisaga oʻz nuqtai nazarini alohida kitobda bayon qilgan) va italyan futurizmi (2004-yilda Molodtsova kiradi. Rejissyorlik sanʼati antologiyasining tegishli boʻlimi uchun estetik manifestlar va matnlarni tuzib, ularni tarjima qilgan. Ularning aksariyati birinchi marta rus tilida paydo boʻlgan). Uning dissertatsiyasi Neapolitan dialektal teatriga bagʻishlangan. Buyuk neapollik Eduardo De Filippo haqida 1965-yilda nashr etilgan uning birinchi kitobi. Keyingi yillarda Maya Mixaylovnaning L. Pirandello va C. Goldoni haqidagi eng qiziqarli monografiyalari nashr etilgan.

Molodtsova hayotining soʻnggi kunlariga qadar yorqin va faol olim boʻlib qolgan. U dars oʻtib, jiddiy ilmiy ishlar olib borgan. Uning oʻlimidan soʻng, Vsevolod Emilyevich Meyerxoldning „Uch apelsinga muhabbat" jurnalining qayta nashr etilishida Italiya sanʼatiga bagʻishlangan maqolalarga sharhlar, XX asr boshidagi Italiya yangi dramasining xususiyatlari haqida ilmiy maʼruza nashr etilgan.

Oilasi
------

Qizi – A. B. Ulyanova, filolog, sanʼatshunoslik fanlari nomzodi, dotsent.

Qiziq faktlar
-------------

M. M. Molodtsova bilan bir kursda tahsil olgan taniqli oʻqituvchilar va teatr tarixchilari: N. B. Vladimirova, L. G. Prigojina, G. V. Titova.

Manbalar
--------

1. ↑  M. M. Molodsova okonchila Teatralniy institut v 1959 (sm.: Stranitsi istorii: Sankt-Peterburgskaya gosudarstvennaya akademiya teatralnogo iskusstva istorii. SPb. 2000. S.258). Nachala prepodavat osenyu 1963 g.
2. ↑  Komediya del arte: Istoriya i sovremennaya sudba. L.: LGITMiK, 1990
3. ↑  V razdele Futurizm xrestomatii Iskusstvo rejissuri za rubejom: Pervaya polovina XX veka, vipuщennoy pod red. L. I. Gitelmana v SPGATI v 2004 v perevode Molodsovoy vishli teksti T. Marinetti, E. Prampolini, G. Krega i dr. Nevozmojno ne upomyanut ob eyo vklade v sozdanie novoy Xrestomatii po istorii zarubejnogo teatra (SPb: SPGATI, 2007), gde Molodsova stala sostavitelem vosmi razdelov (s X po XX vv.)
4. ↑  Neapolitanskiy dialekticheskiy teatr i dramaturgiya Salvatore Di Djakomo: dissertatsiya na soiskanie uchenoy stepeni kandidata iskusstvovedeniya. L.:LGITMiK,1969
**Mixail Benyaminovich Gronas** (19-iyun 1970-yil, Toshkent) – rus va amerikalik shoir, adabiyotshunos.

Hayoti
------

Mixail Benyaminovich 1970-yil 19-iyunda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Mixail Benyaminovich 1992-yilda Moskva davlat universiteti filologiya fakultetini, 2000-yilda Janubiy Kaliforniya universiteti (Los-Anjeles) slavyanshunoslik fakulteti aspiranturasini tamomlagan. U 1995-yildan beri AQShda istiqomat qiladi. Gronas Trinity kollejida (Xartford) dars bergan, hozirda Dartmouth kollejida (Gannover, Nyu-Xempshir) professor lavozimida faoliyat yuritmoqda.

1990-yillarda Gronasning sheʼrlaridan saralangan toʻplamlar „Vavilon" almanaxida uch marta nashr etilgan. Gronas 2000-yilda „New Literary Review" jurnalida Pyer Burdyoning „Pole literaturi" maqolasini fransuz tilidan tarjimasi va faylasuf haqidagi tanqidiy maqolasini nashr etdi. 2002-yilda Gronasning „Dorogiye siroti" sheʼriy toʻplami Mixail Ayzenberg tomonidan boshqariladigan OGI nashriyotining sheʼriy turkumida nashr etildi va muallif "Andrey Beliy" mukofoti bilan taqdirlandi. 2019-yilda „Kratkaya istoriya vnimaniya"ning ikkinchi toʻplamini nashr etilgan. Gulin bu toʻplamda ulgʻayish va tushunishning yangi darajasiga erishish natijalari koʻradi: „Har bir sheʼrida ketishga tayyor boʻlgan bu yerda qolishga tayyor. Oʻlim qarshisida mavjudlik nihoyat hayot shakliga aylanadi".

Keyinchalik Gronasning ijodi Xodasevich va Mandelshtamning kashfiyotlariga asoslanadi. 

Gronas 2012-yilda „Naizust: o mnemonicheskom bitovanii stixa" maqolasini nashr etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Кузьмин, Д. В.* „Литературный дневник". *Вавилон* (2002-yil 23-aprel). 2020-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-avgust.
2. ↑  *Барскова, П. Ю.* „Почти ничего нигде: похвала отрицанию". *Вавилон* (2003). 2020-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-avgust.
3. ↑  *Оборин, Л. В.* „Чернеют орудья и мерзнут ноги". *Горький* (2019). 2020-yil 20-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-avgust.
**Mixail Kalganov** (1974-yil 24-oktyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – baydarkada eshkak eshish sportiga ixtisoslashgan isroillik sportchi. Koʻp karra jahon va Yevropa chempioni, 2001-yilgi Jahon kubogi gʻolibi, 2000-yilgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori. 2008-yilgi Pekin Olimpiadasida Isroil delegatsiyasining bayroq koʻtaruvchisi boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Mixail Kalganov 1974-yilda Toshkent shahrida tavallud topgan. U 13 yoshida eshkak eshishni oʻrgana boshlagan. Uning akasi Andrey esa bu yoshigachaga yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni va Sovet Ittifoqining eshkak eshish jamoasi aʼzosi edi. Keyinchalik Mixail Toshkent universitetining jismoniy tarbiya fakultetini tamomlagan.

Mixail 1995-yilda Isroilga qaytdi. Bir muncha vaqt Hayfada yashaganidan soʻng, 1996-yilda Kalganov Kinneret koʻli yaqinidagi Dgania-Betga koʻchib oʻtdi. 1995-yildan Daniil Miroshenskiy bilan mashgʻulot oʻtkazdi.

1990-yillarning oxirida Kalganov faoliyatida bir qator muvaffaqiyatlar boshlandi. 1998-yil jahon chempionatida 200 metr masofada eshkak eshish boʻyicha gʻolib chiqdi va 500 metr masofa boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi. 500 va 1000 metrga eshkak eshish boʻyicha Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Kalganov keyingi yili Yevropa chempionatida ikkita olimpiyada qatnashib, oltin va kumush medallar bilan uyga qaytdi. Sidney Olimpiadasida dastlab ming metr masofaga boʻlgan musobaqada toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Kalganov 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlaridan soʻng baydarkada eshkak eshish boʻyicha sport faoliyatini yakunladi. U Xapoel (Tiberiya) klubida murabbiy sifatida ishlashda davom etmoqda, shuningdek, Isroilda rivojlanayotgan yangi sport turi – dengiz qayigʻi yoki syorfingda uchish bilan shugʻullanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rezultati finalov, chempionat mira 1998 goda po greble na baydarkax i kanoe na sayte Federatsii grebli na baydarkax i kanoe Avstrii(olm.)
2. ↑  Rezultati finalov, chempionat mira 1999 goda po greble na baydarkax i kanoe na sayte Federatsii grebli na baydarkax i kanoe Avstrii(olm.)
Rezultati finalov, chempionat Yevropi 1999 goda po greble na baydarkax i kanoe na sayte Federatsii grebli na baydarkax i kanoe Avstrii(olm.)
3. ↑  *Виталий Катаев.* „После 15 лет «русский» олимпиец понял, где в Израиле деньги".  Izrus.co.il (2010-yil 4-may). 2011-yil 7-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 21-iyul.
**Mixail Andreyevich Mixutkin** (1923-yil 25-sentyabr, Rahmanovka – 1968-yil 20-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Qizil Armiya katta serjanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Hayoti
------

1923-yil 26-sentyabrda Raxmanovka qishlogʻida (hozirgi Saratov viloyatining Pugachevskiy tumani) tugʻilgan. Maktabning yettinchi sinfini tamomlab, Chirchiq shahrida montajchi boʻlib ishladi. 1941-yilda Mixutkin Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. 1942-yildan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida jang qildi.

1944-yil sentyabr oyida katta serjant Mixail Mixutkin 1-Boltiq dengizi 43-armiyasi 306-oʻqchi diviziyasining 935-oʻqchi polkida razvedkachi boʻlgan. Latviya SSR hududidagi janglarda qatnashgan. 1944-yil 19-sentyabrda Mixutkin Riga tumani Baldone qishlogʻi yaqinida nemis tanklarining qarshi hujumini qaytarishda ishtirok etdi va dushmanning ikkita tankini yoʻq qildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan „Nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun" katta serjant Mixail Mixutkin Lenin ordeni, 9291-sonli Oltin Yuldiz medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Urush tugagandan soʻng, Mixutkin nogironligi sababli demobilizatsiya qilindi. Umrining oxirida Toshkentda yashagan. U 1968-yil 20-dekabrda toʻsatdan vafot etdi va Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn qilindi.

Shuningdek, u 3-darajali Qizil Yulduz va Shon-sharaf ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Xotira
------

Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati tomonidan Mixutkin xotirasiga atab yodgorlik lavhasi u oʻqigan Rahmanov nomidagi oʻrta maktab binosiga oʻrnatilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Герои Советского Союза — узбекистанцы. — Ташкент, 1984.
* *Джураев Т. Д.* Верные сыны Родины. — Ташкент, 1964.
* *Казакова А. С.* Ими гордится Родина. — Ташкент, 1961.

Manbalar
--------

1. ↑  „Михуткин Михаил Андреевич". *www.pamyat-naroda.ru*. Qaraldi: 9-noyabr 2023-yil.
2. 1 2 3 4  „Mixail Mixutkin" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
3. ↑  „МИХУТКИН МИХАИЛ АНДРЕЕВИЧ (Герой Советского...)". *www.tashkentpamyat.ru*. Qaraldi: 9-noyabr 2023-yil.
**Mixail Petrovich Stepanov** (29-may 1908-yil, Samarqand – 19-yanvar 2003-yil, Sankt-Peterburg) – Sovet harbiy mexanik muhandisi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Lenin nomidagi Oliy dengiz muhandislik maktabi boshligʻi, vitse-admiral (1984).

Hayoti
------

Mixail Petrovich Stepanov 1908-yil 29-mayda Rossiya imperiyasining Samarqand shahrida (hozirgi Oʻzbekiston) tugʻilgan.

1928-yilda Oʻrta Osiyo davlat universitetining 3-kursini tugatib, T. F. E. Dzerjinskiy nomidagi Oliy dengiz maktabining mexanika boʻlimiga oʻqishga kiradi. U yerni 1932-yil sentyabrida tugatgan.

Mixail Stepanov Lenin suv osti kemasining BC-5 guruhining komandiri, 1934-yil yanvardan esa suv osti kemaning elektromexanik jangovar boʻlimi komandiri etib tayinlandi.

1935-yil apreldan 12-suv osti diviziyasida mexanigi, 1936-yil avgustdan esa 2-suv osti brigadasida flagman mexanik boʻlib xizmat qildi. 1939-yil apreldan Boltiq floti texnik boshqarmasining 2-boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

1940-yil dekabrdan 1943-yil yanvargacha K. E. Voroshilov nomidagi Harbiy dengiz akademiyasining harbiy kemasozlik fakultetida tahsil oldi.

1943-yil yanvardan noyabrgacha Harbiy dengiz floti kemasozlik direksiyasining nazorat-qabul apparatlari boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlagan.

1943-yil noyabr oyida u dizel boʻlimi boshligʻi, 1945-yil sentyabrda kemasozlik boʻlimi boshligʻi, 1948-yil avgustda F.E.Dzerjinskiy nomidagi VVMIU qoshidagi maktab direktorining oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlandi.

1951-yil apreldan 1952-yil iyungacha A.N.Krilov dengiz floti akademiyasi ilmiy va oʻquv ishlari boshligʻining oʻrinbosari boʻldi.

Mixail 1952-yil iyuldan oktyabrgacha dengiz flotida faoliyat yuritdi.

1952-yil oktyabr oyida u 2-VVMIU (Pushkin) rahbari etib tayinlandi. 1953-yil 3-avgustda unga kontr-admiral muhandis unvoni berildi.

1959-yil dekabrdan 1970-yil avgustgacha A.N.Krilov nomidagi VMAKV boshligʻining oʻrinbosari boʻldi.

1970-yil avgust oyida u kasallik tufayli zahiradan boʻshatilgan.

1971-yil 18-noyabrda unga vitse-admiral muhandis unvoni berildi. 1984-yil 26-apreldan esa vitse-admiral hisoblanadi.

Mixail Petrovich Stepanov 2003-yil 19-yanvarda vafot etgan. U Sankt-Peterburg yaqinida, Pushkin shahridagi Qozon qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin ordeni
* Qizil Bayroq ordeni
* Qizil Yulduz ordeni

Manbalar
--------

1. ↑  „Степанов, Михаил Петрович (вице-адмирал)". *www.peoplelife.ru*. Qaraldi: 15-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „СТЕПАНОВ МИХАИЛ ПЕТРОВИЧ". *www.elita-army.ru*. Qaraldi: 15-sentabr 2023-yil.
3. ↑  *Барсуков И. И. Кондрашов А. В. Подводники-адмиралы отечественного флота. — М.: Клуб адмиралов, 2011. — С. 41. — 848 с. — ISBN 978-5-9950-0137-9.*.
4. ↑  *Усик Н. П. Полях Я. И. Высшее военно-морское инженерное училище имени Ф. Э. Дзержинского. Исторический очерк. — Л.: ВВМИОЛУ имени Ф.Э. Дзержинского, 1990. — 408 с.*.

Tashqi havolalar
----------------

* Степанов Михаил Петрович — Социальная сеть города Пушкин[*sayt ishlamaydi*]
**Muhamed Mamiyev** (1921, Xorazm SSR, Taze-Chetir qishlogʻi – vafot etgan yili nomaʼlum, Turkmaniston SSR Ilyalin tumani Taze-Chetir qishlogʻi) – Turkmaniston SSR Tashoʻgʻuz viloyati Ilyali tumani Taze-Chetir qishlogʻi Sovetiga qarashli Stalin nomidagi kolxoz brigadasida tugʻilgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951) mukofoti sohibi.

Biografiyasi
------------

1921-yilda Taze-Chetir qishlogʻida (hozirgi Gurbansoltan-eje etrapi hududida) dehqon oilasida tugʻilgan.

Mahalliy maktabni tamomlagan. Urushdan keyingi davrda Ilyalin tumanidagi Stalin nomidagi kolxozda (1961-yildan – Lenin nomidagi kolxoz) oddiy kolxozchi, paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlib ishlagan. Kolxoz brigadasi raisi oʻsha payt Keldi Kovliyev boʻlgan.

1950-yilda u rahbarlik qilgan brigada 30 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 46 sentnerdan paxta xomashyosi yigʻib oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 30-iyundagi farmoni bilan Lenin ordeni bilan *"1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun"* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan. Keyinchalik esa "Oʻroq va bolgʻa" oltin medali (6930-son) bilan taqdirlangan.

Xuddi shu farmon bilan kolxoz raisi Keldi Kovliyev va Hosildorlar kengashi raisi Sultonmurod Kakaboyev ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1973-yilda ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi marta Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Taze-Chetir qishlogʻida yashagan. 1981-yildan – kasaba uyushma nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan. Oʻlim sanasi aniqlan emas.

Mukofotlari
-----------

Muhamed Mamiyev „Sotsialistik Mehnat Qahramoni", ikki marta „Lenin ordeni" (1951; 10.12.1973) bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Мамиев Мухамед" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
2. ↑  „Мамиев, Мухамед".  racechrono.ru. Qaraldi: 2023-yil 25-oktyabr.
**Nabi Saidkarimovich Ziyadullayev** (1944-yil 27-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek va rossiyalik olim-iqtisodchi, mintaqaviy va jahon iqtisodiyoti, xalq xoʻjaligini boshqarishni modellashtirish boʻyicha mutaxassis, iqtisodiyotni rivojlantirish boʻyicha metodologiya va strategiyani ishlab chiquvchilardan biri. Iqtisodiyot fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1991). Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2018). Ilgʻor ilmiy tadqiqotlar instituti vA Rossiya Fanlar akademiyasining Bozor muammolari instituti bosh ilmiy xodimi. „Markaziy Osiyo iqtisodiyoti" jurnali bosh muharriri. Rossiya Fanlar akademiyasining Yevroosiyo iqtisodiy integratsiyasining murakkab muammolari boʻyicha ilmiy kengashi (Wayback Machine saytida 2022-10-27 sanasida arxivlangan) aʼzosi, Markaziy Osiyo komissiyasining raisi.

Biografiyasi
------------

Nabi Ziyadullayev 1944-yilda 27-fevralda Toshkentda tugʻilgan.

Oʻgʻil Saidakmal iqtisod fanlari nomzodi.

U 1965-yilda Toshkent xalq xoʻjaligi institutini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. 1968-yilda „Oʻzbekistonda yengil sanoatni rivojlantirish va joylashtirish masalalari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Nabi 1975-yilda SSSR FA Markaziy Iqtisodiyot-matematika institutida iqtisod fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun „Oʻzbekistonda yengil sanoatni rivojlantirishni optimallashtirishning mintaqaviy muammolari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Professor 1978-yilda Lenin mukofoti laureati boʻlgan.

1995-yilda akademik S. S. Shatalin taklifiga koʻra Iqtisodiy va ijtimoiy islohotlar xalqaro jamgʻarmasiga oʻtib, 1997–2005-yillarda vitse-prezident lavozimida faoliyat olib borgan.

Nabi 2022-yil 29-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan davlat mukofoti – „Doʻstlik" ordeni bilan taqdirlangan.

Nabi Ziyadullayev 1944-yil 27-fevralda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi akademik Said-Karim Ziyadullayev, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Raisining oʻrinbosari.

Manbalar
--------




1. ↑  „Зиядуллаев, Наби Саидкаримович" (ruscha).  Istina. Qaraldi: 2023-yil 27-noyabr.
2. ↑  „Ziyadullaev, Nabi S.". Qaraldi: 2023-yil 27-noyabr.
**Natalya Semyonovna Abramova** (1923 – 1984) – Ulyanovsk viloyati, Tsilninskiy tumani, Annenkovskiy sovxozining mexanizatori.

Biografiyasi
------------

Natalya Abramova 1923-yil 10-iyulda RSFSR Simbirsk viloyati, Simbirsk tumani, Pilyugino qishlogʻida (hozirgi Tsilninskiy tumani, Ulyanov viloyati) dehqon oilasida tugʻilgan.

1941-yilda u traktorchilarning tezlashtirilgan kurslarini tugatdi va oʻsha yili oʻz tumanidagi Mashina-traktor stansiyasida (MTS) ish boshladi. Ulugʻ Vatan urushi paytida Natalya Abramova frontga ketgan erkaklar oʻrnini egallagan. Urush tugaganidan keyin u mexanizator sifatida ishlashni davom ettirgan.

1958-yilda MTS tarqatib yuborilib, sovxozlar tashkil etilgan. Ulardan birida, Tsilninskiy tumanidagi Annenkovskiyda u sovxozning 2-boʻlimida traktorchi boʻlib, asosan, don ekinlarini yetishtirishni davom ettirgan. 7 yillik rejadagi (1959-1965) ish natijalariga koʻra Abramova Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Annenkovskiy sovxozi gʻallakorlari qatorasiga bir necha yil davomida gʻallaning gektariga 29 sentnerdan yuqori hosil olgan va xoʻjalik Ulyanov viloyatida yetakchilar qatoridan oʻrinlarni egalladi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1973-yil 7-dekabrdagi farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va gʻalla ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirish boʻyicha oʻz zimmalariga olgan majburiyatlarni bajarishda koʻrsatilgan mehnat jasorati uchun Natalya Semyonovna Abramova Lenin ordeni, Oʻroq va Oʻroq oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi.

1968-yilda u Tsilninskiy tuman xalq deputatlari kengashining deputati va SSSR kasaba uyushmalarining XIV syezdiga delegat etib saylangan. 1975-yildan shaxsiy nafaqaxoʻr boʻlgan. Nafaqaga chiqqanidan keyin u viloyat markaziga – Ulyanovsk shahriga koʻchib oʻtgan.

Ikkita Lenin ordeni (1966-yil 23-iyun; 1973-yil 7-dekabr) va medallar bilan taqdirlangan. U 1984-yil 3-avgustda Ulyanovskda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Абрамова Наталья Семёновна". 2022-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-may.

Havolalar
---------

* Podvig\_zemlyakov\_zaby\_t\_nam\_ne\_dano\_2016\_g.pdf (Wayback Machine saytida 2022-03-03 sanasida arxivlangan)
* N. vafot etdi BILAN. Abramova
**Ahmad Toshmurodovich Ogʻamurodov** (turkmancha: *Ahmet Täçmyradowiç Agamyradow*; 14-iyun 1979-yil, Ashxobod) – turkman futbolchisi, Turkmaniston olimpiya terma jamoasi bosh murabbiyi. Turkmanistonlik murabbiy Toshmurod Ogʻamurodovning oʻgʻli.

Klub faoliayti
--------------

1994—1995-yillarda „Nisa" klubi oʻrinbosarlari, 1995—1996-yillarda „Kopetdag" FK oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan.

1996—1999-yillarda „Dagdan" klubida, 1999—2000-yillarda „Kopetdog"da oʻynagan. Oxirgi klubi „Melik" havaskor futbol klubi boʻlib, u 2004—2008-yillarda oʻynagan.

1999-yilda Turkmaniston yoshlar terma jamoasiga chaqirilgan.

Murabbiylik faoliayti
---------------------

2006-yildan 2016-yilgacha Ashxobod shahridagi sport futbol maktabida murabbiy boʻlib ishlagan, vaqti-vaqti bilan Turkmaniston chempionati oliy ligasi jamoalarida bosh murabbiylik lavozimiga oʻtgan. 2009-yildan oʻzi asos solgan „Oltin Tach" futbol klubida bosh direktori boʻlib ishlagan.

2011—2013-yillarda Turkmaniston yoshlar terma jamoasini boshqargan. 2014-2016-yillarda Turkmaniston yoshlar terma jamoasiga ustozlik qilgan. Uning boshchiligida Turkmaniston terma jamoasi 2015-yilgi Hamdoʻstlik kubogida turnirning kuchli toʻrtta jamoasiga kirdi.

2015-yildan 2016-yilgacha u bir vaqtlar Turkmaniston Oliy liga chempionatida ishtirok etgan „Xazina" futbol klubi bosh murabbiyi boʻlgan. 2015-yilgi futbol boʻyicha Turkmaniston chempionatida 10 ta jamoa ichida 7-oʻrinni egallagan.

2016—2017-yillarda poytaxtning „Ashxobod" futbol klubini boshqargan. 2021-yil iyun oyida Ahmad Ogʻamurodov boshchiligidagi Turkmanistonning 23 yoshgacha boʻlgan olimpiya terma jamoasi mamlakat tarixida ilk bor 23 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati final bosqichiga yoʻllanma olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Олимпийская сборная Туркменистана проведёт товарищеский матч против сверстников из Катара". 2019-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 23-mart.
2. ↑  „Altyn Tach — B07 — 2016-APR — Schedule & Results — Football Cup Barcelona". *footballcupbarcelona.com*. 2018-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
3. ↑  „Iraq — Turkmenistan". *the-AFC*. 2015-yil 26-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 7-mart.
4. ↑  „Международный турнир по футболу «Кубок Содружества» Матч № 33". *www.com-cup.com*. 2015-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 7-mart.
5. ↑  „«Алтын асыр» и «Шагадам» на классе побеждают соперников, а «Мерв» вырывает победу на последних минутах". 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.

Havolalar
---------

* Ahmad Ogʻamurodov Transfermarkt saytida
* Ahmad Ogʻamurodov coach profile at Soccerway saytida
* Ahmad Ogʻamurodov Footballfacts saytida
**Naum Aleksandrovich Samoylov** (1941-yil 9-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – sovet va rus olimi, texnika fanlari doktori (1995-yildan), USPTU texnologiya fakulteti neft kimyosi va kimyo texnologiyasi kafedrasi professori (2001-yildan). Shuningdek, USPTUning „Kimyoviy texnologiyalar jarayonlari va apparatlari" ixtisosligi boʻyicha dissertatsiya kengashi aʼzosi, Boshqirdiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan ixtirochi. Rossiya Federatsiyasi Oliy kasbiy taʼlimning faxriy xodimi (2002).

Professor N. A. Samoylovning 774 ta ilmiy ishlar, jumladan, 4 ta monografiya, 55 ta patent, 400 dan ortiq maqola va 30 dan ortiq oʻquv-metodik ishlari nashr etilgan.

Hayoti
------

Naum Samoylov 1941-yil 9-dekabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. Toshkent shahri 1941–1945-yillardagi dahshatli urush yillarida eng yirik evakuatsiya markazi boʻlgan. Millionga yaqin sovet fuqarolari va 200 mingdan ortiq bolalarni ochlikdan qutqarib qolgan. Otasi – Aleksandr Izrailyevich Samoylov, onasi – Fanya Naumovna Samoylova (yani Reznik).

#### Taʼlimi

Naum Samoylov 1958-yili Ufa shahridagi 62-maktabni kumush medal bilan tamomlagan. Bolaligi, yoshligi – uning butun hayoti Ufa shahrining eng shimoliy sanoat tumani Chernikovka bilan bogʻliq boʻlgan. Urushdan keyingi yillarda Chernikovka (1944–1956-yillarda Chernikovsk shahri) sanoat korxonalari tomonidan qurilgan.

1958—1963-yillarda Ufa neft institutida tahsil olgan. Keyin seolitlar bilan quritishni oʻrganish boʻyicha bitiruv loyihasini himoya qilgan. Institutni imtiyozli diplom bilan tugatib, Kimyoviy texnologiya jarayonlari va apparatlari kafedrasida assistent lavozimida ishlagan. U yerda katta oʻqituvchi va dotsent boʻladi. Doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgandan soʻng, UNI (1999-yildan USPTU) neft kimyosi va kimyo texnologiyasi kafedrasi professori boʻlib ishlaydi.

 Birinchi qator (oʻngdan chapga): Latipova F. N. Samoylov N. A. Bogatix K. F. Marushkin B. K. Xlestkin R. N.
N. A. Samoylov 2021-yilga kelib 2 nafar fan doktori va 5 nafar fan nomzodini tayyorlagan. Hozirda 2 nafar aspirantga ilmiy rahbarlik qilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Об утверждении Положения о Почетной грамоте Республики Башкортостан, Положений о почетных званиях Республики Башкортостан и Положения о порядке присвоения, восстановления и...". 2021-yil 26-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-noyabr.
2. ↑  „Источник". 2021-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-noyabr.
3. ↑  Samoylov N. A. Retrospektiva: – Ufa: Izd-vo UGNTU, 2007. – 201 s.
4. ↑  „Источник". 2021-yil 30-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 21-noyabr.
5. ↑  „УГНТУ". 2021-yil 21-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 21-noyabr.
6. ↑  Dela i lyudi Ufimskogo neftyanogo. Letopis 60 let UGNTU. – Ufa: „Inesh", 2008. – 516 s. s ill.
**Bashir ibn Saʼd** (arabcha: ) — Muhammad paygʻambarning sahobasi. Aqabadagi ikkinchi qasamyodning aʼzosi va mushriklarga qarshi koʻplab musulmonlar harbiy yurishlari ishtirokchisi.

Biografiya
----------

Bashir Madinada yashagan va Xazraj qabilasidan chiqqan. U yozishni biladigan kam sonli odamlardan biri edi. Bashir Aqabadagi ikkinchi qasamning aʼzosi edi. U an-Nu’mon ibn Bashirning otasi edi.

Makkalik musulmonlar Madinaga ko‘chib o‘tgandan keyin u musulmonlarning mushriklarga qarshi keyingi barcha janglarida qatnashgan. U ikki marta Fadakda (629-yil dekabr) Banu Murraga va Madinaga hujum qilmoqchi bo‘lgan G‘atafan qabilasi qo‘shinlariga qarshi yurish qilgan. Birinchi ekspeditsiya butunlay muvaffaqiyatsiz yakunlandi. Bashirning o‘zi mardonavor jang qildi, ammo yarador bo‘ldi. U oʻlimga qoldirildi, lekin kechasi u Fadakka yetib oldi, u yerda mahalliy yahudiy uni panoh qildi va bir necha kundan keyin Bashir Madinaga qaytib keldi. 300 ga yaqin musulmonlar ishtirok etgan ikkinchi ekspeditsiya yanada muvaffaqiyatli bo‘ldi. Dushman tarqaldi va koʻp miqdordagi kuboklarni qoldirdi. Oʻsha yili Paygʻambarimiz oʻtgan yilgi Hudaybiya haqidagi kelishuvga binoan Umra uchun Makkaga tashrif buyurdilar. Bashir ziyoratchilarga hamroh boʻlgan qurolli otryadga qoʻmondonlik qildi, lekin taqiqlangan hududga kirmadi.

Paygʻambar vafotidan keyin xalifa saylashda Bashir ibn Saʼd Qurayshni qoʻllab-quvvatladi. Abu Bakrga bay’at qilgan birinchi yoki birinchilardan biri edi. Keyinchalik u Iroqqa qarshi jamoaga qoʻshildi va Xolid ibn al-Volid tomonidan al-Hira shahrini egallashda ishtirok etdi.

633-yil Bashir ibn Saʼd Ayn at-Tamrda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
Bao du
**Baodu** ( xitoycha: 爆肚 ) Pekin oshxonasining bir qismi bo'lgan ham halol ishtaha ochar taomdir. U an'anaviy tarzda musulmon Hui xalqi tomonidan tayyorlanadi .

Tarixi
------

Birinchi marta tarixda Qing sulolasi davridada qayd etilgan. Pekinda uni sotadigan ko'plab restoranlar va ko'cha savdogarlari bor, masalan, 1881 yilda tashkil etilgan an'anaviy va taniqli restoran Baodu Feng

Tavsif
------

milliy an'anaga ko'ra, baodu restoranidagi mijozlar o'z xohishlariga ko'ra turli xil go'shtlardan -qo'zichoq yoki mol go'shtidan tayyorlangan pirzolalarga buyurtma berishlari mumkin.

### Turlari

* Mol go'shti (asosan to'rt qismga bo'liadigan)
	1. míči: Rumen (qora)
	2. mán: Omasum (oq)
	3. lín
	4. qí
* Qo'zi go'shti (asosan to'qqiz qismga bo'lingan; qo'zichoq mol go'shtiga qaraganda yumshoqroq bo'lgani uchun ko'proq kesish mumkin)
	1. 食信: lín: qizilo‘ngach
	2. 食信:lín: Rumen
	3. 食信:lín: qorin bo'shlig'ining ko'tarilishi
	4. 肚仁
	5. 肚芯
	6. 葫芦: retikulum (yoki ikkinchi oshqozon)
	7. 散旦: Omasum
	8. 蘑菇：retikulorum
	9. 蘑菇头: retikulorumning pastki qismi

### Pishirish texnikasi

Taom yangi uchburchak yoki yangi qo'zichoq go'shtidan tayyorlanadi, ular avval tilimga bo'linadi va keyin qaynoq suvda tezda oqartiriladi. Oddiyligiga qaramay, bu taom oshpazning qobiliyatini sinovdan o'tkazishuchun bir sinov bo'lib, boy tajriba va ajoyib pishirish ko'nikmalarini talab qiladi, bu vaqt va issiqlikni nazorat qilish uchun shlyapa qotib qolishining oldini oladi.

Ziravorlar
----------

Ziravorlardan asosan jiang dufu, kunjut pastasi va xitoy chives gullaridan tayyorlangan mazali xamir aralashmasidan iborat. Bundan tashqari, soya sousi, sirka, koriander yoki tug'ralgan yashil piyoz kabi ingredientlarni ta'bga qarash qo'shish mumkin.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2  „纯正老北京小吃 八大爆肚店全攻略" (zh).  Beijing Consumer Association (2013-yil 15-yanvar).
**Qaratis**, shuningdek **Ummu Horun** (arabcha: ) yoki **Ummu al-Vosiq** (أم الواثق) sakkizinchi Abbosiy xalifa Muʼtasimning ummu al-valadi va uning vorisi Vosiqning onasi.

Hayoti
------

Qaratis vizantiyalik yunon ayol boʻlgan. U taxminan 811-yilda Abbosiylar haramiga kirgan. U yosh Abbosiy yosh shahzoda Abu Isʼhoq Muhammad ibn Horunga kanizaklikka berilgunga qadar Abbosiylar xonadonida tarbiyalangan. Qaratis islomni haramga kirishdan oldin yoki keyin qabul qilgani nomaʼlum. Qaratis Abu Isʼhoq Muhammaddan biroz yoshroq boʻlgan.

Qaratis Abu Jaʼfar Horun (boʻlajak xalifa Vosiq) va Muhammad ismli ikki oʻgʻilni dunyoga keltirgan. Abu Jaʼfar Horun 812-yil 17-aprelda (manbalarda 811—813-yil oraligʻidagi ertaroq yoki kechroq vaqt koʻrsatilgan) Makka yoʻlida tugʻilgan.

Muʼtasim Qaratisning katta oʻgʻlini merosxoʻr etib tayinlagan. 842-yil 5-yanvarda Muʼtasim vafotidan soʻng uning oʻgʻli akalarining qarshiliklarisiz taxtga oʻtirgan. Shu bilan Qaratis Abbosiylar xonadoni boshligʻi ham boʻlgan. Vosiq hukmronligi boshlanganidan koʻp oʻtmay Qaratis hajga borishga qaror qilgan.

Qoratis 842-yilda Vosiqning o‘gay ukasi Ja’far (bo‘lajak xalifa Mutavakkil) hamrohligida haj safariga chiqqan. Biroq 842-yil 16-avgustda (hijriy 227-yil) yoʻlda, al-Hirada vafot etgan. Kufada dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Clot, André „5. Harun and the Outside World",*. Harun al-Rashid: and the World of the Thousand and One Nights* (en). Saqi Books, 2014. ISBN 978-0-86356-558-8. „Many caliphs had mothers of Greek origin: Qaratis, mother of Harun al-Rashid's grandson Watiq; ..."
2. ↑  Al-Masudi „The Caliphate of Wathiq",*. Meadows Of Gold* (en). Routledge, 2010. ISBN 978-1-136-14530-8. „Wathiq, whose name was Harun ibn Muhammad ibn Harun al-Wathiq, was known as Abu Ja'far. Her mother was a Greek slave named Qaratis."
3. ↑  Turner 2013, s. 219.
4. ↑  Kraemer 1989, ss. 52–53.
5. ↑  Kraemer 1989, s. 4.

Adabiyotlar
-----------

* Turner, John P. „The Enigmatic Reign of al-Wāthiq (r. 227/842-232/847)",*. Abbasid Studies IV. Occasional Papers of the School of Abbasid Studies*. Gibb Memorial Trust, 2013 — 218–231 bet. ISBN 9780906094983.
* *The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIV: Incipient Decline: The Caliphates of al-Wāthiq, al-Mutawakkil and al-Muntaṣir, A.D. 841–863/A.H. 227–248*, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-874-4.
**Dandanakon jangi** - saljuqiylar bilan gʻaznaviylar oʻrtasidagi jang. Mahmud Gʻaznaviy Movarounnahrga daʼvo qilib, qoraxoniylar bilan raqobatda boʻlgan yillarda oʻgʻuz turkmanlaridan boʻlgan saljuqiylarning bir guruhiga Shim. Xuroson (xususan, Marv viloyati) da joylashib yashashiga ruxsat bergan edi. Saljuqiylar koʻchmanchi chorvadorlar boʻlgani uchun yaylovlarga egalik qilish uchun kurash boshlaganlar. Masud Gʻaznaviy davrida saljuqiy beklar gʻaznaviylarning soliq siyosatiga qarshi isyon koʻtarishgan. Masʼud boshchiligidagi gʻaznaviylar qoʻshini (100 ming askar 60 fillar) isyonni bostirish uchun Marv vohasi tomon yurgan. Jazirama issiqsa choʻldan oʻtayotgan gʻaznaviylar qoʻshini ochlik, tashnalik va b. koʻplab qiyinchiliklarga duch keladi. Saljuqiylar (20 ming) qad. dasht taktik usulini qoʻllab choʻldagi quduqlarga oʻlimtiklarni tashlab, koʻmib tashlashgan. Buning ustiga gʻaznaviylar qoʻshiniga chekka-chekkadan hamla qilib raqiblarini tinkasini quritgan. 1040-yil 23-mayda Masʼud qoʻshini saljuqiylar hamlalarini qaytarib Dandanakon nomli kichik shaharqalʼa devorlari ostiga yetib kelgan. Qalʼa aholisi gʻaznaviylarga garchi suv bersada, qalʼaning yagona darvozasidan kirishga yoʻl qoʻymaydi. Masʼudga hamroh boʻlgan amaldor va lashkarboshilar unga Dandanakonda dam olish lozimligini maslahat berishgan. Biroq sulton qalʼadan 5 farsax olislikda boʻlgan suv havzasi tomon harakat qilishni buyurgan. Voqea ishtirokchisi boʻlgan tarixchi Bayhaqiyning yozishicha, "Qachonki hukmdor u yerdan qoʻzgʻalgach, qoʻshin tartibi buzilgan, saroy gʻulomlaridan 370 tasi sher tasviri boʻlgan nishonlari bilan turkmanlarga qoʻshildilar". Saljuqiylar oʻgʻruqqa tashlanib, qimmatbaho buyumlar, qurol-yarogʻlar, otlarni tashmalab keta boshlaydi. Ular oʻzlariga qoʻshilgan sulton gʻulomlari bilan birgalikda Masʼud qarorgohiga shiddatli hujum qilishgan. Sulton atrofida qolgan oz sonli gʻulomlar qattiq qarshilik koʻrsatgan, biroq magʻlub boʻlib qochishga majbur boʻlganlar. Masʼud oʻzini betoʻxtov taʼqib etib kelayotgan raqibi hamlalarini qaytarib qolgan-qutgan qoʻshini bilan Marvarrudga, u yerdan esa Gʻaznaga qaytib kelgan. Sulton Masʼud Gʻaznaviyni D. j.da magʻlubiyatga uchrashi gʻaznaviylar davlatining inqirozi boshlanganidan va yangi davlat tugʻilganidan dalolat bergan. Xuddi jang maydonining oʻzida chodir oʻrnatilib, Toʻgʻrulbek sultonlik taxtiga oʻtiradi.

Faxriddin Hasanov.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gʻazna jangi** — Gʻaznaviylar davlati sultoni Ismoil Gʻaznaviy va uning akasi Mahmud Gʻaznaviy oʻrtasida 998-yilda boʻlib oʻtgan jang.

Jang sababi
-----------

Mahmud Gʻaznaviy Somoniylar bilan urushlar olib borayotgan vaqtda, Nishopur hokimi hisoblanar edi. Sabuqtakin 997-yilda vafot etishidan oldin, ikkinchi oʻgʻli Ismoilni oʻzidan keyin taxtga chiqishini vasiyat qildi. Otasining vafotidan keyin, Ismoil Balxga kelib, oʻzini Gʻaznaviylar davlatining sultoni deb eʼlon qildi.

Jang
----

Ukasining oʻzini sulton deb eʼlon qilganini eshitgan Mahmud, Gʻazna taxtiga oʻtirgan ukasi Ismoilga eʼtiroz etib, amakisi Borguz va boshqa ukasi Nureddin Yusufning dastagi bilan Gʻazna ustiga qoʻshin tortdi. Boʻlib oʻtgan jangda Ismoil magʻlubiyatga uchrab, qochib ketgan va bir qal’aga yashiringan. Ammo oz muddat oʻtgach, akasi Mahmudga taslim etilgan va qatl etilgan.

Yana qarang
-----------

* Gʻazna jangi (1117)
* Gʻazna jangi (1148)
* Gʻazna jangi (1151)
* Gʻazna jangi (1839)

Manbalar
--------

1. ↑  Kaushik Roy, *Warfare in Pre-British India – 1500BCE to 1740CE*, (Routledge, 2015), 88.