**Kosovo pasporti** (albancha: *Pasaporta e Kosovës*; serbcha: *Косовски пасош* / Kosovski pasoš) Kosovo fuqarolariga beriladigan sayohat hujjati. Hujjat xalqaro sayohatni osonlashtiradi hamda fuqarolikni tasdiqlovchi hujjat sifatida xizmat qiladi. Pasport berish Ichki ishlar vazirligining vakolati hisoblanadi , Tashqi ishlar vazirligi tomonidan beriladigan diplomatik pasportlar bundan mustasno. Kosova pasportlari Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti (ICAO) tomonidan mashinada oʻqiladigan pasportlar uchun oʻrnatilgan barcha tavsiya etilgan standartlarga mos keladi (masalan, oʻlcham, texnologiya, xavfsizlik, joylashuv va boshqalar), , lekin mamlakat/fuqarolik kodi RKS ISO 3166 doirasida emas va shuning uchun ICAO tomonidan tasdiqlanmagan. Pasport dizayni 2008-yil 14-martda oshkor qilingan.

Pasportning yangi dizayni bordo rangda boʻlib, muqova sahifasining oʻrtasida Kosovo Respublikasi gerbi tasvirlangan. Pasport muqovasida alban, serb va ingliz tillarida „Pasport" soʻzi yozilgan. Tashuvchi haqidagi barcha tegishli shaxs maʼlumotlari ham shu tillarda chop etiladi. 18 yoshga toʻlgan va undan katta boʻlgan fuqarolar uchun pasport berilgan kundan boshlab 10 yil davomida amal qiladi. Yangi milliy pasportlar joriy etilishidan oldin sayohat hujjatlari Birlashgan Millatlar Tashkiloti maʼmuriyati tomonidan maksimal amal qilish muddati 2 yil boʻlgan. Ushbu sayohat hujjatlari 2008-yilda berilishi toʻxtatildi, qolgan hujjatlar 2010-yilgacha amal qiladi.

Biometrik pasport
-----------------

Kosovo biometrik pasporti 2011-yil 31-oktabrdan beri berilgan. 2011-yil may oyida Ichki ishlar vazirligi biometrik pasportlar 2011-yil yozida g‘olib bo‘lgan firma tanlab, pasport ishlab chiqarishni taqdirlagandan so‘ng berilishini eʼlon qildi.

Turlari
-------

Pasportlarning to‘rt turi mavjud: oddiy, rasmiy, diplomatik va sayohat hujjati. 25 evro miqdoridagi ariza toʻlovi talab qilinadi.

### Oddiy

* Bordo qoplamasi
* Kosovoning barcha fuqarolariga xususiy xalqaro sayohatni osonlashtirish uchun maksimal 10 yil amal qilish muddati bilan beriladi.

### Rasmiy

* Toʻq rangli qoplama
* Hukumat tarkibidagi siyosiy xodimlarga, shuningdek ularning oila aʼzolariga maksimal 5 yil amal qilish muddati bilan beriladi.

### Diplomatik

* Qora qopqoq
* Respublika Prezidentiga, Bosh vazirga, Hukumat aʼzolariga, Konstitutsiyaviy sud raisiga, Oliy sud raisiga, elchilarga, shuningdek butun dunyo boʻylab elchixonalar yoki konsulliklardagi boshqa diplomatik xodimlarga, Ombudsmanga, zarur hollarda davlat delegatsiyalari aʼzolari, turli xalqaro tashkilotlarda Hukumat vakillari etib tayinlangan hukumat mansabdor shaxslari, qonun hujjatlariga muvofiq diplomatik kurerlar va qonun hujjatlarida belgilangan maksimal amal qilish muddati 5 yil boʻlgan manfaatdor shaxslar.

### Sayohat hujjati

* Ochiq koʻk qopqoq
* Kosovo fuqarolariga pasportning asl nusxasi yoʻqolgan yoki oʻgʻirlangan va/yoki uning amal qilish muddati tugagan boʻlsa beriladi. Shuningdek, u 5 kishidan kam boʻlmagan va 50 kishidan koʻp boʻlmagan guruhli sayohatlar uchun ham berilishi mumkin. Sayohat hujjatining maksimal amal qilish muddati 30 kun.

Shaxsiy maʼlumotlar sahifasi
----------------------------

Tashuvchi sahifasida quyidagi maʼlumotlar mavjud:

* [P] yozing
* Kod [Mamlakat kodi: RKS]
* Pasport raqami
* Familiya(lar)
* Ism va Sharif)
* Tugʻilgan joy
* Tugʻilgan kuni
* Fuqarolik [Kosovar]
* Jins
* Balandligi
* Koʻz rangi
* Kim tomondan berilgan
* Shaxsiy raqam
* Chiqarilgan sana / Yaroqlilik muddati

3-sahifada egasining yuzi tasviridan tashqari, barmoq izi va egasining imzosi ham mavjud.

Viza talablari
--------------

  

2019-yil holatiga koʻra, Kosovo fuqarolari 53 mamlakat va hududlarga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz kirish huquqiga ega boʻlib, Henley pasportiga koʻra Kosovo pasporti sayohat erkinligi boʻyicha dunyoda 80-oʻrinni egalladi (Kongo DR va Shri-Lanka pasportlari bilan bogʻliq).

### Tan olish

Kosovoning bir tomonlama mustaqillik deklaratsiyasi hamma tomonidan tan olinmagan. Qoʻshma Shtatlar kabi davlatlar Kosovo mustaqilligini tan oladi. Shu sababli, ayrim davlatlar Kosovo Respublikasi hukumati tomonidan berilgan pasportlarni qabul qilmasligi mumkin.

#### Faqat pasportlar

Bundan tashqari, boshqa davlatlar Kosovo pasportini sayohat hujjati sifatida tan olib, Kosovoni davlat sifatida tan olmadilar. Bu erda vaziyat Tayvan pasportiga oʻxshaydi, koʻplab mamlakatlar Tayvan bilan faqat norasmiy diplomatik aloqalarni saqlab turishlariga qaramay, muntazam ravishda qayta ishlaydilar.

Bosniya va Gertsogovina hamda Slovakiya davlatlarp rasmiy ravishda Kosovo pasportini haqiqiy sayohat hujjati sifatida qabul qilishlarini va Kosovoni mustaqil davlat sifatida tan olmasligini rasman taʼkidladilar.

Bundan tashqari, odamlar Kosovo pasportlari bilan sayohat qilishlari mumkin boʻlgan davlatlar bor, ammo bu rasmiy siyosat yoki yaxshi oʻrnatilgan amalda oʻrnatilgan boʻlsa, bu kelajakda bunday sayohatning takrorlanishi mumkinligini koʻrsatmaydi. Xabar qilinishicha, ushbu tarzda tashrif buyurilgan mamlakatlarga quyidagilar kiradi:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Bagamalar bayrogʻi Bagam orollari
* Kambodja bayrogʻi Kambodja
* Kongo Demokratik Respublikasi bayrogʻi Kongo DR
 | 

 | * Marokash bayrogʻi Marokash

 | 

  |

#### Rossiya

Rossiya Kosovoni mustaqil davlat sifatida tan olmaydi, shuningdek, Kosova pasportini oddiy sharoitlarda Rossiyaga har kuni kirish uchun haqiqiy sayohat hujjati sifatida tan olmaydi. Biroq, Kosovo pasportidan Rossiyaga kirish uchun maxsus holatlarda, masalan, Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi va Kosovo aʼzosi boʻlgan boshqa xalqaro sport tashkilotlari homiyligidagi tadbirlarda qatnashish yoki qatnashish uchun foydalanish mumkin. Rossiya vizani Kosova pasportiga kiritilgan maxsus blankalar shaklida beradi. Rossiyaning Belgraddagi elchixonasi Rossiyada Kosova pasportidan foydalanish haqida bayonot eʼlon qildi:.

> "Rossiya Federatsiyasi hududiga faqat Kosovo deb atalmish Respublikasining pasportlari bilan kirish mumkin boʻlgan hollarda, Rossiya Federatsiyasining xalqaro majburiyatlarini koʻp tomonlama shartnomalar orqali tashkil etilgan tadbirni qabul qiluvchisi sifatida bajarishga asoslanadi. aʼzosi yoki ishtirokchisi Kosovo Respublikasi deb ataladigan tuzilmalar.. . Boshqa maqsadlar uchun Kosovo pasportiga ega boʻlgan shaxslarning Rossiya hududiga kirish tartibi oʻzgarmadi. Yaʼni, ularning kirishi mumkin emas".
> 
> 

#### Serbiya

 Serbiya immigratsiya xizmati xodimlari Kosovoning ajralib chiqishini tan olmasligini namoyish qilish uchun Kosovo pasport markalarini bekor qildi.
Serbiya Kosovoni mustaqil davlat sifatida tan olmaydi va Kosova pasportini haqiqiy sayohat hujjati sifatida ham tan olmaydi. Biroq, Kosovo Respublikasi fuqarolari Serbiyaga erkin kirishlari va haqiqiy shaxsiy guvohnomalari bilan 90 kun qolishlari mumkin.

2008-yilda yangi Kosovo vizalari va pasport markalarini berish boshlanganida, Serbiya Kosovo Respublikasi bojxona shtamplari yoki pasportlarida vizalar boʻlgan shaxslarga kirishni rad etdi. Bundan tashqari, uchinchi davlatlardan (Chernogoriya, Albaniya, Shimoliy Makedoniyadan quruqlik orqali va yana koʻp havo yoʻllari orqali) Kosovoga chegara oʻtishlari Serbiya tomonidan noqonuniy kirish punktlari hisoblangan va agar u yerdan kirib, keyin chiqib ketishga urinishsa, muammo tugʻdirardi. Serbiya Markaziy Serbiya yoki Voyvodinadagi boshqa chegara punkti orqali tegishli kirish muhrisiz. Biroq, tez orada bu amaliyotdan voz kechildi va endi ular shunchaki ortiqcha muhrlangan (bekor qilingan), bu esa uzoq muddatli Kosovo vizalarining bekor qilinishi bilan yangi muammolarni keltirib chiqarishi mumkin.

Yana qarang
-----------

* Kosovoni xalqaro tan olish
* Kosovoning tashqi aloqalari
* Kosovodagi diplomatik vakolatxonalar roʻyxati
* UNMIK sayohat hujjati
* Kosova fuqarolari uchun viza talablari
* Kosovo shaxsiy kartasi

Manbalar
--------


1. ↑  „Kosovo unveils new passport". *SBS World News Australia* (2008-yil 14-mart). 2008-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 14-mart.
2. ↑  „Koha Ditore – Dokumentet e Republikës së Kosovës para verës" (sq).  Koha Ditore (2008-yil 14-mart). Qaraldi: 2008-yil 14-mart.
3. ↑  „The process of production of Passports of the Republic of Kosovo, is fully normalised" (Wayback Machine saytida 2008-10-14 sanasida arxivlangan) *mpb-ks.org*18 August 2008 Link accessed 2008-09-16.
4. ↑  „Was launched issuance of biometric passports of the Republic of Kosovo".  Ministry of Internal Affairs - Republic of Kosovo. 2016-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 6-sentyabr.
5. ↑  „Gjatë verës nis lëshimi i pasaportave biometrike". Koha Ditore (2011-yil 2-may). Qaraldi: 2011-yil 2-may.
6. ↑  „Europe | Kosovo moves to issue passports". BBC News (2008-yil 21-iyul). Qaraldi: 2009-yil 4-fevral.
7. ↑  „Kosovars fume at new delay in accessing EU visa-free travel" (en). *AP NEWS* (2022-yil 28-iyun). Qaraldi: 2022-yil 2-avgust.
8. ↑  „Ping pong team to compete under Kosovo flag, but troubles linger for new state". *International Herald Tribune* (2008-yil 25-fevral). Qaraldi: 2008-yil 14-mart.
9. ↑  „files/BahamasPassportEmail". *kosovothanksyou.com*. Qaraldi: 2015-yil 6-sentyabr.
10. ↑  „Image: CambodiaVisaStamp.jpg, (600 × 1300 px)". *kosovothanksyou.com*. Qaraldi: 2015-yil 6-sentyabr.
11. ↑  „Image: CongoVisaStamp.jpg, (732 × 972 px)". *kosovothanksyou.com*. Qaraldi: 2015-yil 6-sentyabr.
12. ↑  „Image: MoroccoVisaStamp.jpg, (784 × 553 px)". *kosovothanksyou.com*. Qaraldi: 2015-yil 6-sentyabr.
13. ↑  „Moscow clarifies who can enter Russia with Kosovo passport". *B92* (2015-yil 31-iyul). Qaraldi: 2015-yil 21-avgust.
14. ↑  „Shocked Serbia sees Putin recognize Kosovo passports". *Albeu* (2015-yil 1-avgust). Qaraldi: 2015-yil 21-avgust.
15. ↑  „Kosovski pasoš - ko ga priznaje, a ko ne?". *N1* (2014-yil 22-noyabr). 2020-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-dekabr.