**Jem O'zdemir** (1965 yil 21 dekabrda tug'ilgan, Bad Urach ) - nemis siyosatchisi. 2008 yildan 2018 yilgacha u Klaudiya Rot va Simone Piter bilan Alyans 90/Yashillar partiyasining hamraisi sifatida ishlagan. Hozirda Germaniya Bundestagida Yashillar partiyasidan deputat bo'lib ishlaydi.Jem O'zdemir 2018 yildan 2021 yilgacha transport qo'mitasini boshqargan. 2021-yil dekabr oyidan boshlab Scholz kabinetida Germaniya oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi vaziri.

Oilasi va ta'limi
-----------------

Otasi asli cherkes  boʻlgan Oʻzdemir Germaniyaning janubidagi Baden-Vyurtemberg shtatidagi Bad Urach shahrida Turkiyadan koʻchib kelgan Tokatlik oilaning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. O'rta maktabni tugatgandan so'ng u ijtimoiy pedagogika bo'yicha tahsil oldi. Mehnat faoliyatini 1987 yilda pedagog va mustaqil jurnalist sifatida boshlagan.

Siyosiy hayoti
--------------

1981 yilda Yashillar partiyasiga a'zo bo'ldi. 1989 yildan 1994 yilgacha partiyaning Baden-Vyurtemberg shtati ma'muriyatida ishlagan. U 1992 yilda immigrantlar huquqlari uchun asos solingan *Immi-Grün - Bündnis der neuen InländerInnen* (Immigrant Yashil - Yangi Fuqarolar Alyansi) guruhining asoschilaridan biri edi. 2008 yil 2 iyunda u Yashillar partiyasi hamraisi lavozimiga nomzodligini e'lon qildi.

Yashil partiya
--------------

U 1994-2002 yillarda Germaniya Bundestagida Yashillar partiyasidan vakillik qilgan. 1998 yildan "Yashillar" parlament guruhining ichki siyosat vakili. U 2002 yilda Frankfurtdagi jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha maslahatchi Morits Hunzinger bilan kredit aloqasi borligi va deputatlar va vazirlarga shaxsiy reyslar uchun berilgan *ish uchun bepul parvoz huquqidan* foydalangani ma'lum bo'lgach, parlamentni tark etishga qaror qildi. 2002-yil 22-sentyabrda boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda deputat etib qayta saylangan Ittifoq 90/Yashillar partiyasi aʼzosi Jem Oʻzdemir, Baden-Vyurtemberg shtat saylov komissiyasini rasman xabardor qilganligini eʼlon qildi. parlament a'zoligini qabul qilmadi.[]Jem Özdemir, ALS kasalligiga e'tibor qaratishni maqsad qilgan *Ice Bucket Challenge* kampaniyasini qo'llab-quvvatlash uchun uyining balkonida video suratga oldi. Keyinroq unga qarshi narkotik qonuniga qarshi chiqqani uchun tergov ochilgan va videoda olingan "nasha "o‘simligi sabab uning daxlsizligi olib tashlangan. Kelajakda Berlin Bosh prokuratura Ozdemirga qarshi tergovni oz miqdorda nasha borligi uchun to'xtatdi.

AQSh yillari
------------

2003 yilda II. Ikkinchi jahon urushidan keyin AQSh tomonidan Evropaga ko'rsatilgan Marshall yordami ruhida u AQSh va Evropa o'rtasidagi hamkorlikni yaxshilashga qaratilgan Amerika tahlil markazi *- German Marshall Fund* (GMF) nomidan turli loyihalarda ishtirok etdi. Shu bilan birga AQShning Viskonsin shtatidagi Madison universitetida Turkiyaning Yevropadagi roli haqida ma’ruza o‘qidi.

AP a'zoligi
-----------

U 2004 yilda Yevroparlamentga saylangan. APdagi Yashillar guruhi / Erkin Yevropa ittifoqi a'zosi bo'lgan O'zdemir, hali ham parlamentning Tashqi aloqalar qo'mitasi a'zosi. O'zdemir AQSh Markaziy razvedka boshqarmasi (CIA) maxfiy hibsxonalari va Yevropadagi parvozlar haqidagi da'volarni tekshirish uchun AP tarkibida tashkil etilgan komissiya raisi o'rinbosari bo'lib ishlagan. O'zdemir a'zo bo'lgan tashkilotlar orasida APda Shimoliy Kipr bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqalar o'rnatish uchun tashkil etilgan *Aloqa qo'mitasi*, AP va Turkiya Buyuk Millat Majlisi o'rtasidagi muloqot organi bo'lgan Qo'shma Parlament komissiyasi va "Xalqaro qarshi kurash" -Irqchilik va xilma-xillik Intergroup" ( *Anti-Racism and Diversity Intergroup* ) ham mavjud.

Siyosiy qarashlar
-----------------

Armaniston Qrimi

2001 yil 5 aprelda Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetasida e'lon qilingan bayonotda, "Germaniya Assambleyasi Fransiya Assambleyasi izidan bormasligi va armanlarning ommaviy o'limini genotsid deb belgilashi kerak emas. Tarixiy voqealarga rasmiy ta’rif berish parlamentlarning ishi emas. Bu tarixchilarning ishi. Bundestag o'tmishdagi adolatsizliklar bo'yicha qaror qabul qilish vakolatiga ega emas. bayonotlaridan foydalangan. 2015-yil 17-mart kuni u Yerevandagi Tsitsernakaberd arman genotsidi yodgorligini ziyorat qildi, bir daqiqalik sukut saqladi va gulchambar qo‘ydi. O'zdemir o'z bayonotida Turkiyani Arman Qrimini genotsid deb tan olishga, Alican chegara darvozasini ochishga va Armaniston bilan munosabatlarini normallashtirishga chaqirdi.

U 2016-yilda o‘zi hamraisi bo‘lgan Ittifoq 90/Yashillar partiyasi rahbarligida tayyorlangan va Germaniya Federal hukumatining koalitsiya hamkorlari , Xristian-Demokratik Ittifoqi, Xristianlar tomonidan qo‘llab-quvvatlangan rezolyutsiya loyihasini ta’minladi. 1915 yil voqealarini genotsid deb belgilagan Ijtimoiy ittifoq va Sotsial-demokratik partiya Bundestagga olib kelingan. Ovoz berishdan oldin Bundestagda nutq so'zlagan O'zdemir, "Arman" so'zining Turkiyada hamon haqorat so'zi sifatida qo'llanilayotganini va Germaniyaning ham genotsid aybdorligini bildirdi. U Enver Posho va Talat Poshoning ismlarini tilga olib, "qotillar" atamasini ham ishlatgan. Qonun loyihasi 2016-yil 2-iyun kuni ovoz berishda bir kishi betaraf va bir kishi qarshi ovoz bilan qabul qilingan. Qonun loyihasi parlamentda qabul qilingandan so'ng, O'zdemir ijtimoiy tarmoqlar, elektron pochta va xat orqali o'lim bilan tahdid qilinganini e'lon qildi. 2018-yil 23-mart kuni Jem O‘zdemir Armaniston tomonidan Davlat xizmatlari uchun ordeni bilan taqdirlandi.

Turkiya bilan munosabatlar
--------------------------

Jem O'zdemir, Birlik 90/Yashillar partiyasi hamraisi, 2015-16 yilgi Shirnak to'qnashuvi paytida HDP rasmiylari bilan, 2015 yil 15 sentyabr.
Jem O’zdemir 2015-yil 15-sentabr kuni Shirnakdagi mojarolarni joyida o’rganish uchun Cizrega tashrif buyurdi. O'zdemir, Anqaraning Cizredagi tinch aholi o'limidan mas'ul ekanini da'vo qilib, "Demokratik bir davlat muammolarni bu tarzda hal qila olmaydi" degan jumlani ishlatdi.

Nashani qonuniylashtirish
-------------------------

Özdemir nashani qonuniylashtirish tarafdori. 2014 yil dekabr oyida Ice Bucket Challenge videosida orqasida nasha o'simligi bilan ko'rilgan O'zdemirning immuniteti Berlin prokurorlari tomonidan giyohvand moddalar etishtirish aybi bilan boshlangan tergov tufayli olib tashlandi. Voqeadan ' *Westdeutsche Allgemeine Zeitung* gazetasiga bergan bayonotida O'zdemir, "Erkin jamiyatda nasha iste'mol qilish va u bilan bog'liq xavflarni o'z zimmasiga olish har bir shaxsning o'ziga bog'liq bo'lishi kerak" dedi. dedi.

Sharhlar
--------

2016-yilning 5-iyun kuni Turkiya Prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an ism-sharifini aytmay, Germaniya Bundestagiga arman genotsidini genotsid deb tan olishni o‘z ichiga olgan qonun loyihasini olib kelgan O‘zdemir haqida "Ba’zilar uni turk deb aytishadi.. .. Qaysi turk? Ularning qoni laboratoriya tekshiruvidan o'tishi kerak  dedi u. Turk tarixchisi İlber Ortayli ham televideniye dasturida Jem O’zdemir va boshqa turk millatiga mansub deputatlarga murojaat qilib, "Biz u yerga faqat turk millatiga mansub deputatlar kirib kelgani uchun bir fikrga kelmaymiz. Ular portlamoqda. Ya'ni, o'sha do'stlar o'sha ob-havoga moslashib, ya'ni yamoqlab tirikchilik qilishadi. Bu integratsiya emas, bu yamoqdir". bayonot berdi.

Asarlari
--------

* *Ich bin Inländer*, - Myunxen: dtv, 1997 ( ISBN 3-423-24109-8 )
* *Currywurst und Döner*, Bergisch Gladbach: Lübbe, 1999 ( ISBN 3-7857-0946-3 )
* *Deutsch yoki nicht sein?*, Bergisch Gladbax: Lübbe, 2000 ( ISBN 3-404-60482-2 )
* *Die Turkei - Siyosat, Din, Madaniyat.* Beltz, Vaynxaym 2008, ( ISBN 978-3-407-75343-4 )

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 8 aralık 2021da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17 haziran 2022.
2. ↑  Unser Cem Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.Die Zeit, *Unser Cem*, 23.10.2009 tarihli makale, (Almanca).
3. ↑  „(*Kendisinin Çerkez olduğunu ve Çerkezlerin büyük soykırım yaşadıklarını hatırlatan Özdemir*...) Sen de mi Cem Özdemir! Star Gazetesi". 24 temmuz 2015da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6 ağustos 2015.
4. ↑   Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh. "Özdemir parti başkanlığına adaylığını açıkladı", Der Spiegel tarih: 02.06.08)
5. ↑  "Özdemir'in vedası Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.". *DIE ZEIT* Nr. 32, 1 Ağustos 2002
6. ↑  *Cem Özdemir'e uyuşturucu şoku* Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.*, CNN Türk, Erişim tarihi 7 Haziran 2016*
7. ↑  *Cem Özdemir hakkında yürütülen soruşturma durduruldu* Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.*, Hürriyet, Erişim tarihi: 7 Haziran 2016*
8. ↑  Past Fellows[*sayt ishlamaydi*]
9. ↑  „Center for European Studies Spring 2003 Events". 20 ağustos 2008da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2 haziran 2008.
10. ↑  „Özdemir 15 yıl sonra 1915'ten çark etti". Habertürk.com (1 haziran 2016). 1 temmuz 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6 haziran 2016.
11. ↑  „Cem Özdemir Ermenistan'da Soykırım Anıtına çelek bıraktı". Haberkıta.com (19-mart). 24 eylül 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6 haziran 2016.
12. ↑  „Türk vekil Özdemir Ermeni rozetiyle konuştu". Milliyet (2 haziran 2016). 8 haziran 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6 haziran 2016.
13. ↑  „9 Soruda Alman meclisinde kabul edilen ‘Ermeni soykırımı’ kararı". Diken.com (2 haziran 2016). 3 haziran 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6 haziran 2016.
14. ↑  „Yakın Koruma verdiler". Hürriyet (5 haziran 2016). 9 haziran 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10 haziran 2016.
15. ↑  „Ermenistan'dan Cem Özdemir'e Liyakat Nişanı". Anadolu Ajansı (25-mart). 29 mayıs 2018da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29 mayıs 2018.
16. ↑  *Cem Özdemir: Cizre’de yaşananlardan Ankara sorumludur* Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh. İMC TV, 15 Eylül 2015, Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.
17. ↑  „German Green politician includes marijuana plant in ice bucket challenge" (İngilizce). *The Guardian* (28 ağustos 2014). 29 eylül 2017da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29 eylül 2017.
18. ↑  Bethan John (28 August 2014), German Green's ice bucket challenge lights up dope debate Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh. *Reuters*.
19. ↑  „Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Cem Özdemir'e çok sert sözler". CNN Türk (5 haziran 2016). 8 haziran 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10 haziran 2016.
20. ↑  „İlber Ortaylı'dan Cem Özdemir'e ağır sözler". Milliyet (5 haziran 2016). 8 haziran 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10 haziran 2016.