**Vendée** (Fransuzcha talaffuzi: vɑ̃de; Breton) — Atlantika okeani sohilidagi Gʻarbiy Fransiyadagi Pay de la Luara mintaqasidagi departament. 2019-yilda uning aholisi 685 442 kishi edi Prefekturasi — La Roche-sur-Yon.

Tarixi
------

Bugungi kunda Vendée deb nomlangan hudud dastlab *Bas-Poitou* sifatida tanilgan va sobiq Poitou provinsiyasining bir qismidir.

Janubi-sharqiy burchakda Nieul-sur-l'Autise qishlog'i Akvitaniyalik Eleanorning tug'ilgan joyi deb hisoblanadi (1122-1204). Eleonoraning o'g'li Richard Arslon yurak tez-tez Talmontda o'z bazasiga ega edi. Yuz yillik urush (1337–1453) Vendeening katta qismini jang maydoniga aylantirdi.

Vendée ko'p sonli nufuzli protestantlarni, shu jumladan Fransiyaning Genrix IV ning onasi Jan d'Albret tomonidan nazorat qilganligi sababli, mintaqa 1562 yilda boshlangan va 1598 yilgacha davom etgan Fransiya diniy urushlaridan katta ta'sir ko'rsatdi. O'sha yilning aprel oyida qirol Genrix IV Nant farmonini chiqardi va urushlar tugadi. 1685 yilda Nant farmonining bekor qilinishi ko'plab Gugenotlarning Vendeedan qochishiga sabab bo'ldi. Bo'shliqda mintaqa ma'naviyatini tubdan o'zgartirgan voiz va Marian missioner Lui de Montfortning ta'siri tufayli mintaqa qattiq katolik bo'lib qoldi. Ko'pchilik uning ta'sirini vendiyaliklarni fransuz inqilobiga qarshi qo'zg'olonga tayyorlashga ta'sir qiladi.

Vendeanlar 1793 yilda inqilobiy hukumatga qarshi qo'zg'olon ko'tardilar. Ular "Ruhoniylar toʻgʻrisida"gi fuqarolik konstitutsiyasi (1790) qoidalariga koʻra katolik cherkoviga qoʻyilgan qattiq zulmdan norozi boʻlib, inqilobiy hukumat harbiy majburiyatni joriy qilganidan keyin ochiq qoʻzgʻolonga kirishdi. Mart oyida Machecoulda respublikachilarning qirg'inidan so'ng partizanlar urushi boshlandi, dastlab har bir hududda tanlangan dehqonlar boshchilik qildi va 1796 yilda tugashidan oldin 240 000 dan ortiq kishining hayotiga zomin bo'ldi (190 000 respublikachi yoki qirollik tarafdori bo'lgan Vendeanlar va 50 000 kishi) Vendean respublikachi askarlari; .

Etimologiyasi
-------------

*Vendée* nomi bo'limning janubi-sharqiy qismidan oqib o'tadigan Vendee daryosidan olingan. Daryo 10-asrda *Fluvium Vendre*, 11-asrda esa *Flumen Vendee* va *Vendeia* sifatida tasdiqlangan. Per-Anri Billining so'zlariga ko'ra, ism oxir-oqibat kelt toponimidan olingan *\*vindo-* muqaddas kontekstda oq yoki yorqin degan ma'noni anglatadi.

Geografiyasi
------------

Vendéening eng baland nuqtasi - Puy-Crapaud (295 m).

Demografiyasi
-------------

Vendee aholisi *vendeanslar* deb ataladi ( fransuzcha *Vendéenlar* Fransuzcha talaffuzi: vɑ̃.de.ɛ̃ ɛ̃]).

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1801 | 243 426 | —     |
| 1821 | 316 587 | +30.1% |
| 1831 | 330 350 | +4.3% |
| 1841 | 356 453 | +7.9% |
| 1851 | 383 734 | +7.7% |
| 1861 | 395 695 | +3.1% |
| 1872 | 401 446 | +1.5% |
| 1881 | 421 642 | +5.0% |
| 1891 | 442 355 | +4.9% |
| 1901 | 441 311 | −0.2% |
| 1911 | 438 520 | −0.6% |
| 1921 | 397 292 | −9.4% |
| 1931 | 390 396 | −1.7% |
| 1936 | 389 211 | −0.3% |
| 1946 | 393 787 | +1.2% |
| 1954 | 395 641 | +0.5% |
| 1962 | 408 928 | +3.4% |
| 1968 | 421 250 | +3.0% |
| 1975 | 450 641 | +7.0% |
| 1982 | 483 027 | +7.2% |
| 1990 | 509 356 | +5.5% |
| 1999 | 539 664 | +6.0% |
| 2006 | 597 185 | +10.7% |
| 2011 | 641 657 | +7.4% |
| 2016 | 670 597 | +4.5% |

### Galereya

* La Roche-sur-Yondagi Sent-Luis cherkoviLa Roche-sur-Yondagi Sent-Luis cherkovi
* La Roche-sur-Yondagi Sent-Luis cherkoviLa Roche-sur-Yondagi Sent-Luis cherkovi
* La Roche-sur-Yon, Napoleon I shahriLa Roche-sur-Yon, Napoleon I shahri
* Marais PoitevinMarais Poitevin
* Noirmoutier orolidagi shamol tegirmoniNoirmoutier orolidagi shamol tegirmoni
* Maillezais soboriMaillezais sobori
* VouvantVouvant
* Puy du Fou tematik parkida o'rta asr shousi.Puy du Fou tematik parkida o'rta asr shousi.
* Notr-Dam sobori, Lukon yeparxiyasining episkop qarorgohi (Vendéedan iborat)Notr-Dam sobori, Lukon yeparxiyasining episkop qarorgohi (Vendéedan iborat)

Manbalar
--------

1. ↑  Populations légales 2019: 85 Vendée, INSEE
2. ↑  Davies, Michael*. For Altar and Throne*. St. Paul, MN: Remnant Press, 1997 — 98 bet. ISBN 1890740004.
3. ↑  Graham Robb, *The Discovery of France*, Picador, London (2007), pp257-8