**Hech narsa kitobi (**inglizcha: *) 1974-yilda Qoʻshma Shtatlarda nashr etilgan boʻsh sahifalardan iborat kitobdir.*

Umuman olganda, har qanday bloknot bo‘sh sahifalar kitobihisoblanadi. Kitob va daftar o‘rtasidagi nozik farqdan foydalangan holda, *Harmony Books* nashriyoti 1974-yilda hajmi 192 ta bo‘sh sahifadan (moleskins va boshqa daftarlarning standart hajmi) iborat bo‘lgan "Hech narsa kitobi" deb nomlanuvchi kitobni nashr qilgan. Publitsist Stefan Kenfer bu haqida *Time* jurnalida "Hech narsa kitobi — arzimagan kitoblarning eng yaxshi masxarasidir" deb izoh berdi. Ko‘rinishidan kitobga talab kuchli bo'lgan chunki o‘sha yilning oxirida 160 sahifali ikkinchi nashr taqdim etildi. Ushbu nashr alohida sarlavhaga ega edi: "Undan biror narsa yaratmoqchimisiz?» (inglizcha: *). Kitob muqovasida Eduard Dalbergning epigrafi qayd etilgan: "Hech narsani tushunish uchun ko‘p vaqt kerak bo‘ladi" va nashriyotchilarning quyidagi izohlari:*

> *Bernard Shoudan kimsasiz orolga qanday beshta kitob olib borishini so‘rashganda, u o‘zi bilan beshta bo‘sh sahifali kitobni olib ketmoqchiligini aytgan. "Hech narsa" kitobi aynan shunday kitob hisoblanadi. Imkoniyatlar cheksizdir. O‘z romaningizni yozing, o‘zingizning retseptlar to‘plamingizni yarating, chizing, ro‘yxatlar tuzing, qaydlar yozing, avtograflar to‘plang, she’r yozing, ta’tilni rejalashtiring, kundalik yozishni boshlang, qaydlarni yopishtiring, kiyimlarni loyihalashtiring, o‘zingizning kashta tikish yoki trikotaj uslubingizni ixtiro qiling, shunchaki hordiq uchun yozing, qo‘shiqlarni to‘plang, muhim sanalarni belgilang, mehmonlarning fikrlarini to‘plang, gullarni sugʻoring, sevimli hikmatlarni to‘plang, kulgili hikoyalarni to‘plang yoki ixtiro qiling, tasavvuringizni ishlating — biror narsa qiling! Hech narsa kitobi sizning kitobingiz, demak u siz xohlagan narsaga aylanishi mumkin. Bayron aytganidek,*
> 
> 
> Agar nashrda qayd etilsangiz, butunlay xursand bo'ling:
> Kitob hech narsa bo'lmasa-da, lekin hali ham kitob!
> 

Vaqt o‘tishi bilan g‘oyaning mashhurligi o‘sib bordi va nashriyot "Hech narsa kitoblari" ni nashr qila boshladi: masalan, 1980-yilda "Hech narsaning orzu kitobi" (inglizcha: *, moviy sahifalari va bulutli tasvirlar bilan) nashriyotlar tomonidan mashhur seriyaga eng yangi qissa sifatida e’lon qilindi.*

Kelajakda "Hech narsa kitobi" Kazimir Malevichning "Qora kvadrat", Jon Keyjning "4 daqiqa 33 soniya" pyesasiga o‘xshash o‘ziga xos kontseptual harakat deb atala boshlandi. Ehtimol, bu matematikaning mashhur populyarizatori Martin Gardnerning "Hech narsaning ahamiyati" inshosida eslatib o‘tilgani bilan bog‘liqdir (inglizcha: *).*

Keyinchalik, sarlavhali muqovaga qo‘shimcha ravishda bo‘sh sahifalar bloki bo‘lgan boshqa kitob nashrlari paydo bo‘ldi. Xuddi shunday 2011-yilda Britaniyalik Sheridan Simov "Barcha erkaklar nima haqida o‘ylaydilar "nomli kitobini nashr etdi (inglizcha: *), bo‘sh sahifalardan iborat bo‘lib, muallifning fikriga ko‘ra, uning "hayratlantiruvchi xulosasi" aks etishi kerak ya’ni erkaklar endi hech narsa haqida o‘ylamaydilar; Daily Telegraph gazetasiga ko‘ra, kitob talaba yoshlar orasida katta muvaffaqiyat qozongan.*

Manbalar
--------

1. ↑  Второе издание «Книги Ничто» на amazon.com
2. ↑  'Tis pleasant, sure, to see one’s name in print;
A book’s a book, although there’s nothing in’t
3. ↑  «Сновидческая Книга Ничто» на amazon.com
4. ↑  What Every Man Thinks About Apart From Sex: book of blank pages become surprise bestseller // Daily Telegraph, 3 March 2011.