**Azealia Amanda Banks** (/əˈziːliə/ *ə-ZEE-lee-ə*, 1991-yil 31-mayda tugʻilgan) — amerikalik reper, qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifi. Nyu-York shahrining Harlem mahallasida ulgʻaygan Azealia 2008-yilda Myspace orqali musiqa chiqarishni boshladi. 18 yoshida XL Recordingsga imzo chekdi. 2011-yilda uning „212" debyut singli virusga aylandi va bir qancha xalqaro chartlarga kirdi. Banks keyinchalik Interscope va Polydor Records bilan 2013-yil iyul oyida ajralishdan oldin shartnoma tuzdilva oxir-oqibat mustaqil xonandaga aylandi. Oldingi yorliqlar bilan koʻplab salbiy tajribalardan soʻng oʻzining „Chaos & Glory Recordings" nomli mustaqil faoliyatini boshladi.

Hayot va martaba
----------------

Azealia Amanda Banks 1991-yil 31-mayda Nyu-Yorkning Manxetten tumanida tugʻilgan. U uch farzandning eng kichigi edi. Banksning yolgʻiz onasi uni va uning ikki aka-ukasini Garlemda otasi ikki yoshida oshqozon osti bezi saratonidan vafot etganidan keyin tarbiyalagan. Otasining oʻlimidan soʻng, Banksning aytishicha, onasi farzandlarini „jismoniy va ogʻzaki" ravishda haqorat qilgan. U meni va opa-singillarimni beysbol kaltaklari bilan urgandek, boshimizni devorlarga urardi. U menga doim xunuk ekanligimni aytardi. Esimda, bir marta u muzlatgichdagi barcha ovqatlarni tashlab yuborgan edi, shuning uchun biz bir muddat och qolganmiz." Zoʻravonlik kuchayganligi sababli Banks 14 yoshida onasining uyidan katta singlisi bilan boshqa joyga koʻchib oʻtdi.

2013-yil may oyida Banks *Broke with Expensive Taste* ning ikkinchi singli Pharrell ishtirokidagi „ATM Jam" boʻlishini eʼlon qildi. 29-iyun kuni u 2013-yilgi Glastonberi festivalida qoʻshiqni debyut qildi. Nyu-Yorkdagi Hot 97 radiostansiyasi uch kundan soʻng studiya yozuvining toza, qisqartirilgan versiyasini taqdim etdi. 11-iyul kuni „ATM Jam" ning toʻliq studiyaviy versiyasi BBC Radio 1da chiqarildi. Banks 2013-yil noyabr oyida muxlislarning salbiy fikr-mulohazalari va qoʻshiqqa boʻlgan shaxsiy qiziqishlari tufayli „ATM Jam" "*Broke with Expensive Taste* "da chiqmasligini tasdiqladi.

 2013-yil Glastonberi festivalida ishtirok etgan Banks

Shaxsiy hayoti
--------------

2019-yil oktabr oyida Banks Azilka nomi ostida konsert berishini eʼlon qildi.

2020-yil 8-avgust kuni Banks evtanaziya orqali hayotini tugatish va bu jarayonni filmda hujjatlash niyatida ekanligini eʼlon qildi.

2021-yil fevral oyida Banks amerikalik xonanda Ryder Ripps bilan unashtirilganini eʼlon qildi. Mart oyida Banks munosabatlarning tugashini eʼlon qildi.

Azealia Banks filmidagi rollar| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005-yil | *Amerika hukmron sinfi* | Empire Falls qoʻshiqchi va raqqosa | Badiiy film |
| 2017-yil | *Sevgi qofiyalarni uradi* | Coco | Badiiy film |
| 2020-yil | Azealia Banks pazandachilik shousi | Oʻzi | Qisqa film |

Manbalar
--------



1. ↑  *Khomami, Nadia.* „Azealia Banks axed from UK festival after racist rant at Zayn Malik". *The Guardian* (11-may 2016-yil). Qaraldi: 22-avgust 2020-yil.
2. ↑  *Dart, Chris.* „Azealia Banks – 1991". *Exclaim!* (13-iyun 2012-yil). Qaraldi: 3-yanvar 2016-yil.
3. ↑  *Lymangrover, Jason* „Azealia Banks". *All Music* (13-iyun 2012-yil). Qaraldi: 3-yanvar 2016-yil.
4. ↑  *Diep.* „Today in Hip-Hop: Azealia Banks Celebrates 22nd Birthday". *XXL* (31-may 2013-yil). Qaraldi: 17-avgust 2013-yil.
5. ↑  *Chandler.* „Azealia Banks Hints at Retirement, Promises 2 LPs in 2013 [VIDEO"].  Hip-Hop Wired (24-dekabr 2012-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2012-yil.
6. ↑  *Ortved, John.* „Azealia Banks, a Young Rapper Taking Cues From the Street". *The New York Times* (1-fevral 2012-yil). Qaraldi: 17-noyabr 2012-yil.
7. ↑  *Sciortino.* „Azealia Banks: Fighting Talk" (15-sentabr 2012-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2019-yil.
8. ↑  *Morin.* „Fans Send Support to Azealia Banks After She Posts Concerning Messages". *E! Online*.  E! (9-avgust 2020-yil). Qaraldi: 12-avgust 2020-yil.
9. ↑  *Mendez.* „Azealia Banks and artist Ryder Ripps have ended their relationship". *Yahoo* (15-mart 2021-yil). Qaraldi: 17-iyun 2022-yil.