**Lana Wachowski** (1965-yil 21-iyunda tugʻilgan, ilgari Larry Wachowski nomi bilan tanilgan). **Lilli Wachowski** (1967-yil 29-dekabrda tugʻilgan) amerikalik kino va televideniye rejissyorlari, yozuvchilari va prodyuserlari.

Erta hayot va martaba
---------------------

Lana 1965-yilda Chikagoda tugʻilgan. Lilli oradan ikki yarim-yil oʻtib, 1967-yilda tugʻilgan. Ularning onasi Lin hamshira va rassom edi. Ularning otasi Ron Wachowskiy asli polshalik tadbirkor edi. Amakisi esa aktyor va Primetime Emmy mukofoti sovrindori prodyuseri Lorens Lakkinbildir. Ron va Lin 2010-yillarning oxirida besh hafta farq bilan vafot etdilar. Lana va Lillining yana ikkita opasi bor: Juli va Laura. Julie „*Bound*" filmi uchun koordinator yordamchisi edi.

Kino va televidenie faoliyati
-----------------------------

1990-yillarning oʻrtalarida ular film yozishga kirishdilar, jumladan, 1994-yilda Richard Donner rejissyori boʻlgan va 1995-yilda chiqarilgan "*Assassins*" ssenariysi. Warner Bros. ssenariyni sotib oldi va shartnomaga yana ikkita rasmni kiritdi. Donner oʻz ssenariysini Brayan Xelgeland tomonidan „butunlay qayta yozgan" va Vachovskilar filmdan oʻz ismlarini olib tashlashga urinishdi. Ularning aytishicha, tajriba ularga rejissyor boʻlish yoki „bu shaharda yozuvchi sifatida hech qachon omon qololmaydi" degan istiqbolni bergan.

 Lilli va Lana 2004-yil San-Diegodagi ComicCon ko'rgazmasida
Muvaffaqiyatidan soʻng, Vachowskis ikkita ketma - ket filmni boshqargan: 2003-yilda chiqarilgan *Matritsa qayta yuklangan* va *Matritsa inqiloblari*. *Matrix Reloaded* original darajasida boʻlmasa-da, ijobiy tanqidiy qabul qilindi. U oʻn-yildan koʻproq vaqt davomida (2016-yilgi „Dedpul" *filmigacha*) eng yuqori daromad keltiruvchi R-reytingli film oʻrnini saqlab qolgan holda yirik kassa hitiga aylandi. *Matritsa inqiloblari* aralash tanqidiy qabul qilindi va faqat kassada oʻrtacha darajada ijro etildi. Garchi foydali boʻlsa-da, asl filmga nisbatan biroz kamroq edi.

Oʻyin
-----

Vachowskilar oʻzlarini geymerlar deb eʼlon qilganlar. Oʻsmirlik davrida ular dam olish kunlarini chodirda *Dungeons &amp; Dragons* oʻynab oʻtkazdilar. Ular oʻzlarining oʻyin seanslar1990-yillarning oʻrtalarida ular film yozishga kirishdilar, jumladan, 1994-yilda Richard Donner rejissyori boʻlgan va 1995-yilda chiqarilgan "*Assassins*" ssenariysi. Warner Bros. ssenariyni sotib oldi va shartnomaga yana ikkita rasmni kiritdi. Donner oʻz stsenariysini Brayan Xelgeland tomonidan „butunlay qayta yozgan" va Wachowskilar filmdan oʻz ismlarini olib tashlashga urinishdi. Ularning aytishicha, tajriba ularga rejissyor boʻlish yoki „bu shaharda yozuvchi sifatida hech qachon omon qololmaydi" degan istiqbolni bergan.

Teatr kassasi
-------------

| Yil | Sarlavha | Byudjet | Kassa |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995-yil | *Qotillar* | 50 dollar million | 83,3 dollar million |
| 1996-yil | *Bogʻlangan* | $6 million | $7 million |
| 1999-yil | *Matritsa* | 63 dollar million | 463,5 dollar million |
| 2003-yil | *Matritsa qayta yuklandi* | 150 dollar million | 742,1 dollar million |
| *Matritsa inqiloblari* | 150 dollar million | 427,3 dollar million |
| 2005-yil | *V Vendetta uchun* | 54 dollar million | 132,5 dollar million |
| 2007-yil | *Bosqin* | 65–85 dollar million | 40,2 dollar million |
| 2008-yil | *Tezlik poygachisi* | 120 dollar million | 93,9 dollar million |
| 2012-yil | *Bulut Atlasi* | 146,7 dollar million | 130,5 dollar million |
| 2015-yil | *Yupiterning koʻtarilishi* | 176 dollar million | 184 dollar million |
| 2021-yil | *Matritsaning tirilishi* | 190 dollar million | 156,6 dollar million |

Manbalar
--------


1. ↑  „Larry Wachowski Biography (1965–)".  FilmReference.com. 10-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-mart 2016-yil.
2. ↑  „Wachowski Brothers Reload".  The World of English. 8-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  *Baram.* „Wacky Wachowskis". *Whoaisnotme.net* (21-may 2003-yil). 24-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „Bound – Cast, Crew, Director and Awards". *The New York Times*. Qaraldi: 9-iyul 2013-yil.
5. 1 2  „The Wachowskis Refuse To Take No for an Answer".  buzzfeed.com. 10-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-sentabr 2016-yil.
6. ↑  „The Matrix Reloaded".  Rotten Tomatoes. 16-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2016-yil.
7. ↑  *Lang.* „'Deadpool' Overtakes 'Matrix Reloaded' as Highest-Grossing R-Rated Movie". *Variety* (29-mart 2016-yil). 26-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2016-yil.
8. ↑  „The Matrix Revolutions".  Rotten Tomatoes. 16-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2016-yil.
9. ↑  „The Matrix Revolutions (2003)".  Box Office Mojo. 25-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2016-yil.
10. ↑  „Lilly & Lana Wachowski Movie Box Office Results".  Box Office Mojo. Qaraldi: 25-oktabr 2018-yil.