**Ambrolauri** ( gruzincha: *ამბროლაური* ) — Gruziyadagi shahar, mamlakatning shimoli-gʻarbiy qismida, Rioni daryosining ikkala qirgʻogʻida, dengiz sathidan 550 metr balandlikda joylashgan. Shahar Racha-Lechxumi va Kvemo Svaneti viloyat maʼmuriyati hamda Ambrolauri munitsipalitetining qarorgohi boʻlib xizmat qiladi va 2021-yilda 2015 nafar aholiga ega edi  Uning maydoni 2,8 ga teng km 2.  Ambrolauri birinchi marta 17-asrda Imereti qirollarining saroylaridan biri joylashgan joy sifatida qayd etilgan. 1966-yilda shahar maqomini oldi

Tarix
-----

Ambrolauri hududi arxeologik jihatdan tizimli o'rganilmagan. Ambrolauri toponimi 17-asrdan ma'lum. 1650-yilda Imereti qirolligiga tashrif buyurgan rus diplomati Aleksey Yevlev, so'ngra gruzin olimi knyaz Vakushti, yozgan tax. 1745, Ambrolauridagi qirol qal'asini eslang, u erda Krikhula daryosi Rioni irmog'iga aylanadi. O'sha saroyning arzimas vayronalarigina saqlanib qolgan. Shahar nomi Amarolisdze familiyasidan kelib chiqqan bo'lishi mumkin, shu bilan birga aholi punkti ilgari Nikortsminda sobori nizomida 11-asrda qayd etilgan Metekxara toponimi sifatida tanilgan bo'lishi mumkin edi. 

1769-yilda Imeretiya qiroli Sulaymon I Ambrolaurini Machabeli oilasidan bo'lgan shahzoda Zurabga, Rachaning etakchi oilalaridan biri bo'lgan Tsulukidzening qaynonasiga berdi. Shaharda joylashgan tosh va ohakdan qurilgan eski uch qavatli minora hozirgacha mahalliy aholiga Machabeli minorasi nomi bilan mashhur. Yaqin atrofda tosh zal cherkovining xarobalari ham topilgan. Cherkov eshigidagi yozuvda Imereti qiroli Jorj III (1605-1639 yillar hukmronligi) va uning oilasi haqida eslatib o'tiladi. 17-asr boshlarida koʻmilgan yuzlab tangalar xazinasi, jumladan, Tbilisida arab yozuvi boʻlgan va Imeretiyalik Jorj II (1565–1585 yillar hukmronligi) nomiga chiqarilgan tangalar 1909 yilda topilgan 

1810-yilda Imereti ruslar tomonidan bosib olingandan so'ng, Ambrolauri Racha tumani ( *uezd* ) tarkibiga kirdi. Sovet Gruziyasida u 1930-yilda Ambrolauri tumani ( *rayon* ) ning qarorgohiga aylandi va 1966-yilda shahar maqomini oldi  1934-yilda Ambrolauri Sovet davlat arbobi Avel Yenukidze sharafiga Enukidze deb o'zgartirildi, uning 1937-yilda qatl etilishi bilan shaharning eski nomi tiklandi.  1968-yilda Ambrolauri aholisi 4400 kishidan iborat edi. 

Shahar 1991 yilgi Racha zilzilasida vayron bo'lgan. U postsovet inqirozi yillarida aholi va iqtisodiy faollikning pasayishini boshdan kechirdi. Ambrolauri 1995-yilda Racha-Lechxumi va Kvemo Svaneti mintaqaviy ma'muriyatining qarorgohiga aylandi. 2014-yilda mahalliy hukumat islohoti natijasida Ambrolauri omonim munitsipalitetdan o'zini o'zi boshqaradigan shahar sifatida ajralib chiqdi va shahar aholisi o'zining birinchi merini bevosita sayladi.  2017-yilda bu qaror bekor qilindi va Ambrolauri, boshqa oltita shahar kabi, markaziy hukumat bu islohotni juda qimmat va samarasiz deb hisoblaganida, yana o'zini o'zi boshqarish maqomidan ayrilgan. 

| **{{{Joy\_ot}}} iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek |

 Ambrolauri tasviriy san'at muzeyi
2014 va 2017-yillar orasida Ambrolauri o'z munitsipal boshqaruviga ega bo'lgan o'zini o'zi boshqaradigan shahar edi - vakillik kengashi ( *sakrebulo* ) va mer boshchiligidagi ijroiya organi. 2017-yilgi mahalliy saylov tsiklidan kelib chiqqan holda, Ambrolauri shahrining boshqaruvi o'zini o'zi boshqaradigan hududiy bo'linma bo'lgan Ambrolauri munitsipaliteti bilan birlashtirildi.  Kengash ham, mer ham 2017-yildan boshlab to‘rt yillik muddatga saylanadi. O'zini-o'zi boshqarish maqomining qaytarilishi natijasida shahar faqat bir 3 yillik muddatga o'z meriga ega bo'ldi.

Ambrolauri merlari| Ism | Partiya | Yillar |
| --- | --- | --- |
| Rati Namgaladze, b. 1965 yil | Gruziya orzusi | 2014 – 2017 yillar |

Ambrolauri davlat komissarining (yoki gubernatorning) o'rni bo'lib, Ambrolauri shahridagi Gruziya markaziy hukumatini va Racha-Lechxumi va Kvemo Svaneti mintaqalarida birlashtirilgan boshqa to'rtta munitsipalitetni ifodalaydi. Ambrolauri, shuningdek, alohida o'zini o'zi boshqarish jamiyati bo'lgan Ambrolauri munitsipalitetining mahalliy o'zini o'zi boshqarish organlari mavjud.

Ambrolauri - Tasviriy san'at muzeyi,  va teatr. Ambrolauri atrofi Barakoni va Nikortsminda cherkovlari kabi tarixiy obidalarga boy. Ambrolauri janubidagi Shaori ko'lida dam olish zonasi ishlab chiqilmoqda.

Transport
---------

Ambrolauriga 2017-yil yanvar oyida ochilgan aeroport xizmat koʻrsatadi, u 15–20 yoʻlovchiga moʻljallangan kichik samolyotlarga xizmat koʻrsatishi mumkin. Uning uchish-qo‘nish yo‘lagi 1,1 km uzunlikda va 600 kvadrat metr maydondagi terminal bir vaqtning o‘zida 50 ga yaqin kishiga xizmat ko‘rsatishi mumkin.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Population and Demography - Population by cities and boroughs (daba), as of 1 January" (en). *National Statistics Office of Georgia, Geostat* (2021-yil 1-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 24-mart.
2. ↑  „Main Results of the 2014 Census (Publication)" (ka). *Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat)* 207–208 (2016-yil 28-aprel). 2020-yil 13-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-mart.
3. 1 2  „Definition of "Ambrolauri"" (ru). *Great Soviet Encyclopedia, 3rd edition 1969–1978*. Qaraldi: 2022-yil 24-mart.
4. 1 2   „ამბროლაური (Ambrolauri)",*ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი [A Topoarchaeological dictionary of Kartlis tskhovreba (The history of Georgia)]*, 1st (ka) Gamkrelidze:, Tbilisi: Center of Archaeology, National Museum of Georgia, 2013 — 30 bet. ISBN 978-9941-15-896-4.
5. ↑  Pospelov, Yevgeny*. Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь* (ru). Moscow: Russkiye slovari, 1993 — 27 bet.
6. ↑  „Final Results of the Election Day according to ISFED Data". International Society for Fair Elections and Democracy (2014-yil 16-iyun). Qaraldi: 2015-yil 9-iyul.
7. 1 2  „Civil.Ge | Parliament Reduces Number of Self-Governing Cities". *old.civil.ge*.
8. ↑  „Ambrolauri Fine Art Museum". *Georgian Museums*.  Ministry of Culture and Monuments Protection of Georgia, ICOM National Committee in Georgia, Georgian Museums Association, Culturological Research Association. Qaraldi: 2015-yil 9-iyul.
9. ↑  „Moscow-based Georgian Businessman to Build a Hotel on the Shaori Lake". *Caucasus Business Week* (2015-yil 14-aprel). 2015-yil 10-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-iyul.
10. ↑  „Georgia welcomes airport in western Racha region". *Agenda.ge* (2017-yil 14-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 14-yanvar.

Havolalar
---------