**DAF Trucks** — Gollandiyaning yuk mashinalari ishlab chiqaruvchi kompaniyasi va Paccar boʻlinmasi hisoblanadi. Kompaniyaning shtab-kvartirasi va uning asosiy zavodi Eyndxovenda joylashgan. Kabinlar va avtomobil oʻqlari Belgiyada joylashgan Westerlo zavodida ishlab chiqariladi. DAF savdo belgisi bilan sotilgan baʼzi yuk mashinalar Leyland Trucks kompaniyasi tomonidan Angliyadagi Leyland zavodida ishlab chiqilgan.

Tarix
-----

 DAF yuk mashinasi G1300DA325 modeli
 Klassik DAF 2600 yuk mashinasi
 DAF oʻt oʻchirish mashinasi
DAF YA-328 harbiy yuk mashinasi
 UNIFIL tomonidan ishlatiladigan DAF YP-408
1928-yilda Hubert „Hub" van Doorne „*Commanditaire Vennootschap Hub van Doorneʼs Machinefabriek"* nomil kompaniyani tashkil etadi. Kompaniyaning asoschilaridan biri va uning sarmoyadori AX Huenges, pivo zavodining boshqaruvchi direktori edi. Oʻz navbatida Van Doorne, Xuengesning mashinasini bir necha bor taʼmirlaydi va Huenges uning ishidan mamnun boʻlib, unining biznesini moliyalashtirishni taklif qilgan. Hab pivo zavodidagi kichik ustaxonada ishlay boshladi.

1932-yilda kompaniya Hub va uning ukasi tomonidan boshqariladi keyin Vim van Doorne kompaniya nomini *Van Doorneʼs Aanhangwagen Fabriek* (Van Doornening Trailerlari dab nomlanga kompaniya) qoʻzgartiradi va *DAF* qisqartmasiga ega boʻladi. 1936-yilda Huenges kompaniyani tark etdi va keyinchalik DAF kompaniyasi van Doorne aka-ukalarining qoʻlida edi.

DAF kompaniyasidagilar Trado konversiyasidan foydalanib 4×2 Ford yuk mashinasini 6×4 yuk mashinasiga aylantirishga erishadi. DAFning bir nechta zirhli transport vositalaridan biri M39 Pantserwagen ushbu Trado dvigatelining ishlanmalaridan foydalangan. M39 ishlab chiqarilishi Ikkinchi Jahon urushi juda kech edi — Gollandiya istilosida (1940) faqat uchta kompat koʻrgan.

Ikkinchi Jahon urushidan keyin hashamatli avtomobillar va yuk mashinalari juda kam edi. Bu esa oʻz navbatida DAF kompaniyasi uchun katta imkoniyatni yaratdi. 1949-yilda kompaniya yuk mashinalari, tirkamalar va avtobuslar ishlab chiqarishni boshladi va oʻz nomini *Van Doorneʼning Automobiel Fabriek* (Van Doorneʼs Auto Fabrika) deb oʻzgartirdi. Birinchi yuk mashinasi DAF A30 boʻlgan.

1950-yillarda DAF kompaniyasi gollandiyalik armiyasining DAF YA-126 va DAF YA-328 „Dikke Daf"kabi modellarni yumshoq teri bilan qayta jihozlydigan asosiy yetkazib beruvchi boʻldi. Ular Trado konvertatsiyasi asosida ishlab chiqilgan h-drive diskidan foydalanganlar.

1954-yil oxirida Hub van Doorne zavodda kamar bilan ishlaydigan koʻplab mashinalar singari yoʻl transport vositalarini boshqarish uchun kamar haydovchisidan foydalanish gʻoyasini ilgari surdi. 1955-yilda DAF avtomobil kamar orqali boshqarish tizimining birinchi nushalarini ishlab chiqardi. Keyingi bir necha-yil ichida dizayn ishlab chiqilgan va takomillashtirilgan. 1958-yil fevral oyida DAF Gollandiya avtomoshinalari koʻrgazmasida (AutoRAI) toʻrt kishilik kamar bilan harakatlanadigan avtomobilni namoyish etdi.

Ixtironi koʻrgan jamoa munosabati juda ijobiy boʻlib, shu kabi avtomobillar uchin 4000 ta buyurtma berildi. 1959-yilda DAF kompaniyasi dunyodagi birinchi doimiy oʻzgaruvchan transmissiya bilan harakatlanadigan kichkina toʻrt kishilik DAF 600 modelli avtomobilini sotishni boshladi. Bu DAF 33, DAF 44, DAF 55 va DAF 66 kabi keyingi-yillarda chiqarilgan bir qator modellardan biri boʻlib, ularning barchasi innovatsion Variomatik uzatish tizimidan foydalangan.

1967-yilda DAF Born shahrida avtomobil ishlab chiqaradigan yangi zavodni ochdi. Zavoddan birinchi boʻlib ishlab chiqarilgan avtomobil modeli 44 noml olgan edi.

1972-yilda Chikagoda joylashgan International Harvester nomli kompaniyasi DAFning 33 foiz ulushini sotib oldi (Gollandiya hukumati 25 foiz, Van Dorn oilasi esa qolgan 42 foiz) va shu bilan qoʻshma korxon tashkil etildi. Ushbu kelishuv 1981-yilgacha davom etdi. 1975-yil DAF kompaniyasi oʻzining yoʻlovchi avtomobillar boʻlinmasini va hozirgi Born shahridagi Nedcar zavodini shvedsiyaning Volvo Cars kompaniyasiga sotadi va oʻz eʼtiborini yuk avtomobillariga qaratdi.

1987-yilda DAF Loverland yuk mashinalari boʻlimi Rover Group bilan birlashdi va 1989-yil iyun oyida DAF NV sifatida Gollandiya va London birjalariga joylashtirildi. Yangi kompaniya Buyuk Britaniyada Leyland DAF sifatida va boshqa joylarda DAF sifatida sotilganqildi.

1990-yilda DAF Bus koʻmpaniyadan United Busning bir qismi boʻlish uchun ajralib chiqdi. Angliya bozoridagi qiyinchiliklardan soʻng, 1993-yilning fevral oyida DAF NV boshqaruvga topshirilgandan soʻng, Gollandiya boshqaruvlari DAF Trucks savdo markasi bilan birga boshqaruvga sotib yuborildi.

1996-yil oktabr oyida Paccar kompaniyasi DAF Trucks kompaniyasini sotib oldi. DAF yuk mashinalari va Leyland yuk mashinalari 1998-yil iyun oyida birlashtirildi, oʻsha paytda Paccar Leyland Trucks kompaniyasini sotib oldi. 2012-yil 9-yanvarda Paccar Braziliyaning Parana shtatidagi Ponta Grossa shahrida yangi zavodning asosini oʻrnatdi.

Hozirgi vaqtda DAF 1,7 milliard dollarlik aniq kapitalga ega

### Avtomobil biznesi

DAF 600
DAF 33 tanaffus
 1975-yil DAF 44
 46-DAF
1958-yilning fevral oyida DAF 600 model ostida birinchi yoʻlovchi avtomobili jamoatchilikka taqdim etildi. Unitar poʻlatdan yasalgan konstruktsiya, old tomonga oʻrnatilgan, havo orqali sovutiladigan ikki silindrlik boksor dvigateli orqa gʻildiraklarni markazdan qochirma debriyaj orqali harakatlantiradi va Variomatik CVT uzatish orqali boshqaradi. Ushbu usul yordamida differentsiatsiya zarurati yoʻq qilindi.

Avtomobil cheklangan slip differentsiatsiyasi orqali harakatga keltiriladi. Mashinada har taraflama mustaqil podveska, old tomonida MacPherson struts va koʻndalang prujina, orqa tomonida esa yarim tsilindrsimon yarimulov mavjud. Birinchi 600 modellari keyingi-yilda ishlab chiqarish liniyasidan chiqib ketdi. Keyingi model 750 edi, undan kattaroq ikki silinderlik 749 kub.sm. hajimdagi dvigatel bor edi.

Keyinchalik DAF Daffodil deb nomlangan hashamatli (luks) avtomobil turni ishlab chiqardi, ular uchta modelga boʻlindi: DAF 30, DAF 31 va DAF 32. 1966-yilda Jovanni Mishelotti tomonidan ishlab chiqilgan oʻrta kattalikdagi 44 rusumdagi transport vositasi (44) chiqarilgandan keyin 32-raqam 33 ga oʻzgartirildi.

Yangi 44 modelida estetik va mexanik jihatdan mutlaqo yangi dizayn namoyish etildi, ammo „A turi" (600, 750, 30, 31, 32 va 33) bilan bir xil edi, asosiy farq — uning ikki silindrli 850 kub. sm (52 kub. sm) hajimli dvigateli va A tipidagi yarim tirkamalardan farqli oʻlaroq, swing oʻqli orqa oʻqining toʻliq dizayni edi.

1968-yil DAF 55 modeli Renault 8 Cleon dvigatelidan olingan 1,108 kub. sm (67,6 kub. sm) suv orqali sovutadigan katta toʻrt silindrli OHV dvigateli bilan jihozlangan edi. Uning korpusi dizayni 44 modelidan yangi dvigatel va radiator, kattaroq chiroq va ichki koʻrinishga ega yangi jabhada oʻzgartirildi. Old podveskasi yangi MacPherson strutsiga oʻzgartirildi.

DAF 66 modeli 55 modelining vorisi sifatida joriy etildi. Unda yangi, old tomonning box uslubi va yangi orqa dizayniga ega edi. Endi ikkita haydash kamarlari differentsial quvvatga ega boʻlib va oʻq de Dion oʻqiga oʻzgartirildi. Bu oldingi 33, 44 va 55 modellarning tebranish oʻqlarini (murakkab) qayta ishlashda katta yaxshilanish boʻldi.

1972-yil dekabr oyida Volvo DAFning 33 foiz ulushini sotib oldi va kattaroq qismini olishga qiziqish bildirishdi. 1975-yil 1-yanvar oyida Volvodagilar Nedcar zavodini oʻz qoʻllariga olishgan holda oʻzlarining ulushlarini 75 % ga oshirdilar. Volvo 33 va 44 rusumli modellarni toʻxtatdi va keyinchalik kattaroq bamper va xavfsizlik rulini yangilab DAF 66-ni Volvo 66-ga oʻzgartirdi.
[ *<span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (February 2020)">oʻz-oʻzini nashr etadigan manba?</span>*

Dastlabki sotuv koʻrsatkichlarining sekin oʻsishidan, assortiment 340/360 ga kengaytirildi, besh eshikli turi va qoʻlda boshqarish qutisi mavjudligi tufayli 340/360 modellarining sotuvi muvaffaqiyatli boʻldi va natijada 1991-yilda ishlab chiqarishni toʻxtatish vaqtida sotuv koʻrsatkichi 1,3 milliondan oshib ketdi. Volvo 2001-yilda Mitsubishi Motorsga oʻz ulushini sotgunga qadar Volvo 440/460 / 480 va birinchi avlod S40 / V40 modellari ham Nedcar zavodida ishlab chiqarilgan, shu bilan, qariyb oʻttiz-yildan soʻng Volvoning sobiq DAF zavodiga aloqasi tugatildi. Bugungi kunda zavod VDL Nedcarga tegishli boʻlib, shartnoma asosida BMW-ga tegishli Mini- modellarni ishlab chiqaradi.

#### Prototiplar va maxsus avtomobillar

Kichik kompaniya uchun DAF juda koʻp sonli prototiplarni yaratdi. Shuningdek, Jovanni Mishelotti va OSI singari taniqli murabbiylar DAF texnikasi asosida mashinalar yasashgan. Masalan, miniatyuraga aylangan OSI City Car. Keyinchalik Fiat 850 tagliklaridan foydalanish uchun oʻzgartirilgan Michelotti-ning „Shellette" plyaj mashinasi ham bor edi. Gollandiyalik qirollik oilasi ulardan birini Porto Ercole yozgi qarorgohida ishlatgan.

Yuk mashinasi biznesi
---------------------

 DAF 95 XF
DAF oʻzining birinchi yuk avtomobili A30 ni 1949-yilda ishlab chiqargan. Keyingi-yillarda ushbu yuk mashinasi takomillashtirildi. Ularning xalqaro bozorga birinchi urinishi 2000DO modeli bilan muvaffaqiyatsiz boʻlgan. Ularning keyingi yuk mashinasi 1964-yil 2600 modeli edi, u yaxshi jihozlangan kabinasi bilan katta sotuv koʻrsatkichlariga ega boʻldi. Shuningdek, ular torpedo deb nomlangan oldingi traktorni ishlab chiqarishdi.

1970-yillarda F1600 / F2000 rusumli transport vositalarida F218 deb nomlangan yangi modulli yeğimli kabina paydo boʻldi. Uch-yil oʻtgach, DAF-ning xarakterli uchta oʻchirish oynasi bilan jihozlangan kengroq F241, DAF 2800 sifatida taqdim etildi. 1972-yilda F1200 va F1400-da taqdim etilgan „F198" deb ataladigan yengilroq, torroq versiyasi ham bor edi, ammo bu model uch-yildan keyin almashtirildi. 1984-yilda DAF 13 645 dona yuk mashinalari ishlab chiqardi; bu koʻrsatkich 1985-yilda 14 382 gacha oʻsdi.

DAF shuningdek, yuk mashinalariga oraliq sovutish va turbocharged dizel dvigatelini joriy qilgan birinchi kompaniyalardan biri boʻlib, bu-yillar 3600 modeli bilan sezilarlidir. Ularning eng katta 11,6 litrli (710 kub dyuym) olti silindrli turbodiesel eski Leyland O. 680 dvigateliga asoslangan. Toʻqsoninchi-yillarda DAF standart katta dvigatel boʻlishi kerak edi.

DAFning 95 seriyasi 1987-yilda sotuvga chiqarildi va tezda „Yilning yuk mashinasi" mukofotiga sazovor boʻldi. 95 modelining kabinasi Ispaniyaning ENASA kompaniyasi bilan birgalikda ishlab chiqarilgan boʻlib, 310, 350 va 380 ot kuchiga ega 11,6 litrli ATI dvigatelining yangi versiyasi boʻlib, 16 tezliklilik ZF Friedrichshafen uzatmasiga ega edi.

Ovoz oʻtkazmaydigan joyga juda koʻp eʼtibor qaratildi, masalan, uzatish aloqasi teleskopik edi, 95 model rusumili avtomobillarda shovqin darajasi balabdligi koʻp hashamatli avtomobillarni (luks) sharmanda qildi.

Ikki-yilllik ultra uzoq masofali transport bozori sektorini oʻrganishdan soʻng, DAF 95.500 super Spacecabni 1994-yildada RAI koʻrgazmasida taqdim etdi. 95 avtomobil seriyasining kabinasi balandligi va uzunligiga ega boʻlib, 14 litrlik 507 ot kuchiga ega Cummins n14 dvigatelining tepasida oʻrnatilgan edi. ZF ning yangi alyuminiy korpusli 16S221 uzatiqsh qutisi oʻrnatildi, qutining innovatsionligi bu Norvegiyaning Konsberg kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan gidravlik reduktoʻri edi.

Umumiy balandligi 3,85 m boʻlgan, ichki balandligi 2,25 m balandlikda, katta yotoqqhonasiga ega, shu bilan boshqa qoʻshimchalar, yaʼni mikrotoʻlqinli pech, muzlatgich va televizor / video tizimining barcha imkoniyatlari bilan jihozlangan edi. 95.500 modelini 4x2 rusumli traktor yoki tortma paneli sifatida ishlatilishi mumkin, Super Spacecab faqat faqat LHD bilan 11,6 litrli dvigatelli modellarda bilan sotilgan. 95.500 hozirda juda kam uchraydigan yuk mashinasi boʻlib, uni asl narxi 87.650 funt sterlingni tashkil etgani ajablanarli.

Asosiy kabinaning dizayni haligacham saqlab qolingan, oldinroq 95XF va hozirda XF105 modeli ostida, tashqi koʻrinishi original 95 nikiga oʻxshasada ikkala ishlab chiqariliganlarning ichqi qismi mutloq boshqacha mashina edi. DAF liniyasidagi boshqa transport vositalari Leyland Trucks Roadrunner (qitʼada DAF 600, 800, 1000 deb nomlangan) dan meros boʻlib, 45-seriyasiga aylandi, uning kabinasi 18-tonna Brüt-55, shuningdek, 4×4 harbiy spetsifikatsiyasiga ega.

1992-yil oxirida 65, 75 va 85-yillarda barcha yangi oʻrta va ogʻir vazn toifalari bir xil shakildagi kabinadan foydalangan avtomobil vositalari debyut qilishdi. 6,24 litrli DAF dvigatellari (381 kub. dyuym), 8,65 litr (528 kub. dyuym) va 11,6 litr(710 kub. dyuym) bilan ishlaydigan baʼzi yangi uslublar turli xil boʻlib, 85 seriyali kabinasi WS dvigatelini tozalash uchun shassisga 10 sm balandlikda oʻrnatildi.

1990-yildan 1993-yilgacha davom etgan 80-seriyali model Leyland yuk mashinalari ekspluatatsiyasidan sotib olingan T45 Roadtrain kabinasidan foydalanib, ATI haydovchi liniyasi bilan jihozlangan.

DAF LF45 gibrid versiyasi mavjud, un DAF tomonidan IAA 2010 Gannoverda taqdim etilgan.

### Tatra

2011-yil avgust oyida DAF Tatra kompaniyasining 19 foizlik ulushini sotib oldi va DAF kabinalari va Paccar dvigatellari ishlatilishini eʼlon qildi. DAF dilerlari Tatra yuk avtomobillarini sotadilar.

Motorsport
----------

### Avtomobillar

 DAF muzeyidagi turli xil DAF yuk mashinalari, Eyndxoven 
DAF rusumli avtomashinalarda sekinlik tasviri paydo boʻldi. Kompaniya ushbu imidjni miting va irqlardagi yozuvlar, masalan, London-Sidney marafoniga kirish bilan oʻzgartirishga harakat qildi.

Kompanyadigilar Variomatik deb nomlangan doimiy oʻzgaruvchan avtomatik uzatish ishlab chiqargan yetakchilari edilar.

### Yuk mashinalari poygasi

* 1980-yillarda: DAF yuk mashinalari 1982, 1985 va 1987-yillarda gʻolib chiqqan Dakar rallida raqobatlasha boshladilar. Keyingi-yillarda ular ikkita dvigatelli yuk avtomobillari bilan raqobatlashdilar: 1986-yil TurboTwin, 1987 TurboTwin II va 1988 X1.
* 1988-yil: Parij-Dakar rallisida ikkita yuk mashinasi kiritildi: X1 va X2. Jan de Rooyning yuk mashinasi Peugeot 405 T16 rusumidagi tezlikni oshirib, Teo van de Rijt boshqargan boshqa yuk mashinasi halokatga uchraganida uchinchi oʻrinni egalladi. Uning sherigi haydovchisi Kees Van Loevezijn ogʻir jarohatlangan va yuk avtomobilining boshqa ikki egasi xuddi shu taqdirdan qochib qutulishgan. DAF halokatdan keyin voqeadan chiqib ketdi.
* 1996: DAF Evropada avtoulov poygasi boʻyicha chempionat seriyasida raqobatlasha boshladi, birinchi muvaffaqiyat unchalik katta emas, ammo 1999-yilga kelib ular deyarli chempion boʻlishdi. Keyin hamma hayratga tushib, orqasiga oʻgirildi.
* 2002: DAF Dakar ralisida Jan de Rou va uning oʻgʻli Jerar bilan musobaqalashdi.
* 2003: DAF Dakar rallida raqobatlashdi va Jerar de Rooy halokatga uchrashidan oldin koʻplab bosqichlarni yutdi.
* 2004-yil: DAF Dakar poygasida olti poygada qatnashdi. Jan en Gerard de Rooy, Tridec jamoasi, Xans Bekx ikkita yuk mashinasi va GINAF Rally Power jamoasi (toʻrtta yuk avtomobillari DAF tomonidan, ikkitasi GINAF tomonidan ishlab chiqarilgan).
* 2005: Xans Bekx yuk mashinalarida deyarli ikkinchi oʻrinni egalladi, qoidabuzarlik tufayli musobaqadan chetlatildi, bu (asosan Gollandiya) muxlislarini hayratda qoldirdi.
* 2006-yil: Yan va Jerar de Royj Dakar ralisidan qogʻoz bilan bogʻliq muammolar tufayli chiqarildi.

Hozirgi modellar
----------------

 DAF CF 85 6 × 2 Traktor birligi
* CF seriyasi
* XF seriyali
* LF seriyali

Yana qarang
-----------

Manbalar
--------

1. ↑  *Between Initiation and Innovation: Transfer and Hybridization of Productive Models in the International Automobile Industry*. Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-829368-2.
2. ↑  Daf shares offer *Commercial Motor* 20-aprel 1989-yil
3. ↑  Stop press:Daf Bus/Bova merger *Commercial Motor* 23-noyabr 1989-yil
4. ↑  Paccar set to rake over Daf Trucks *Commercial Motor* 10-oktabr 1996-yil
5. ↑  Paccar aims to cut queue *Commercial Motor* 7-may 1998-yil
6. ↑  Paccar acquires Leyland Trucks *Automotive News Europe* 11-may 1998-yil
7. ↑  
20 Years with Paccar Leyland Trucks 27-iyun 2018-yil.
8. ↑  Kennett, Pat, muh. (September 1982). „Eurotest". *Truck*. London, UK: FF Publishing Ltd. 51-bet.
9. ↑  Barden, Paul, muh. (June 1986). „Truckmonth: Briefly". *Truck*. London, UK: FF Publishing Ltd. 27-bet.
10. ↑  „DAF Trucks at IAA 2010".  DAF Trucks N.V. (21-sentabr 2010-yil). 24-sentabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2010-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-09-24).
11. ↑  „DAF Trucks grabs 19% stake in TATRA and supplies engines and cabs for new range! Biglorryblog has the story..." (3-avgust 2011-yil). 28-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-08-28).

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Fiat Shellette va Fiat Jolly MicroCars uchun roʻyxatdan oʻtish
* Daf Club Nederland rasmiy gollandiyalik Daf va boshqa variomatik avtomobil egalari klubi
* Rasmiy DAF muzeyi, Eyndxoven *(golland* tilidagi *sayt)* — „DAFeteria" bilan tetiklik
* DAF Oldtimer Truck Club veb-sayti
* Dmbmodels.eu DAF model veb-sayti
* Rasmiy Hans Bekx Dakar veb-sayti *(golland* tilidagi *sayt).*
* RitzSite Classic Cars-da DAF avtomobillari
* DeAutogids.nl DAF haqida *(golland* tilidagi *sayt)*
* Klassik DAF veb-sayti
* DAF harbiy transport vositalari
* DAF yuk mashinalari haqida maʼlumot
* Buyuk Britaniyaning DAF eng katta dilerlik guruhi
* Tijorat motor — 1987-yil avgustda ishlab chiqarilgan DAF 95
* Kleyn DAF yuk mashinalari haqida Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-11-04).
* DAF tarixi[*sayt ishlamaydi*]