***Lannea microcarpa*** - Anacardiaceae oilasiga mansub ikki yillik oʻsimlik. U Afrika uzumlari deb ham ataladi va Senegaldan Kamerungacha boʻlgan Gʻarbiy Afrikaning Sudan va Gvineya savannalarida uchraydi. Oʻsimlik qizil va jigarrang rangdagi anʼanaviy mato boʻlgan bazilan fini boʻyash uchun ishlatiladi.

Tavsif
------

Turning balandligi 15 m gacha oʻsishi mumkin, u juda qisqa magistral va zich toj bilan, qizgʻish va oq tolali chiziqli kulrang va silliq poʻstlogʻiga ega. Barglar; muqobil va imparipinnat, uzunligi 23 sm gacha, har bir pinnada 2-3 barg bor; barg pichogʻi konturi tor tuxumsimon, uzunligi 5-13 sm va kengligi 2,5-6 sm, barg barglari qoʻpol va mumsimon adaksiyali yuzasiga ega. Toʻpgullar - oxirgi pogʻona. Mevalari ellipssimon shaklda, 3-25 dona toʻplam shaklida oʻsadi, pishganida binafsha rangdan qora ranggacha boʻladi.

Tarqalishi
----------

Gʻarbiy Afrikaning Sudan va Gvineya savannalarida hamda Kamerunda uchraydi.

Kimyo
-----

*Lannea microcarpa* barglaridan ajratilgan kimyoviy birikmalarga polifenollar va 4'-metoksi-mirisetin 3-O-a-L-ramnopiranozid, miritsetin 3-O-a-L-ramnopiranozid va miritsetin 3-O-b kabi yangi flavanoidlar kiradi. D-glyukopiranozid, viteksin, izoviteksin va gallik kislota.

Foydalanilishi
--------------

Turlarning barglari ekstrakti anʼanaviy ravishda shifo jarayonida va turli kasalliklarni, shu jumladan, konyunktivit, gingivit va stomatitni mahalliy davolashda ishlatiladi. Ildiz qobigʻining qaynatmasi oshqozon va teri bilan bogʻliq muammolarni davolash uchun qoʻllaniladi.

Uning barglari va mevalari mahalliy aholi tomonidan yigʻiladi va isteʼmol qilinadi. Poʻstlogʻidan olingan eksudat qoʻlda ishlangan matolarni boʻyash jarayonida, qizil-jigarrang boʻyoq rayhon-lan fini, anʼanaviy tibbiyot matosi va boshqa mahalliy qoʻlda tikilgan matolarga surtiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Dyes and tannins*, P. C. M. Jansen, Plant Resources of Tropical Africa, Wageningen, Netherlands: PROTA Foundation, 2005 — 103–104 bet. ISBN 90-5782-160-5. OCLC 62409483.
2. 1 2  Arbonnier, Michel*. Trees, shrubs, and lianas of West African dry zones*. Paris: CIRAD, 2004 — 146 bet. ISBN 2-87614-579-0. OCLC 56937881.
3. ↑  Neya, Oblé; Hoekstra, Folkert A.; Golovina, Elena A. (2008). „Mechanism of endocarp-imposed constraints of germination of *Lannea microcarpa* seeds". *Seed Science Research* (inglizcha). 18-jild, № 1. doi:10.1017/S0960258508890058. ISSN 0960-2585.
4. 1 2  Haarmeyer, Daniela H.; Schumann, Katharina; Bernhardt-Römermann, Markus; Wittig, Rüdiger; Thiombiano, Adjima; Hahn, Karen (2013). „Human impact on population structure and fruit production of the socio-economically important tree *Lannea microcarpa* in Burkina Faso". *Agroforestry Systems* (inglizcha). 87-jild, № 6. 1363–1375-bet. doi:10.1007/s10457-013-9644-7. ISSN 0167-4366.
5. 1 2 3  Picerno, P; Mencherini, T; Loggia, R Delia; Meloni, M; Sanogo, R; Aquino, R P (18–fevral 2010–yil). „An extract of *Lannea microcarpa* : composition, activity and evaluation of cutaneous irritation in cell cultures and reconstituted human epidermis". *Journal of Pharmacy and Pharmacology* (inglizcha). 58-jild, № 7. 981–988-bet. doi:10.1211/jpp.58.7.0014. ISSN 0022-3573. PMID 16805959.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()