**Al-Mahdi instituti** (AMI) mustaqil oliy taʼlim instituti va tadqiqot tashkiloti boʻlib, Birmingemning Selli Oak hududida joylashgan. 1993-yilda tashkil etilgan AMI xayriya tashkiloti boʻlib, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashi (ECOSOC) huzuridagi Maxsus maslahat huquqidagi NNT maqomiga ega.

Tarixi
------

1993-yilda Shayx Orif Abdulhusayn tomonidan asos solingan Al-Mahdi instituti anʼanaviy seminariya stipendiyalarini zamonaviy akademik taʼlim yondashuvlari bilan uygʻunlashtirish maqsadida islom taʼlim instituti (*havza*) sifatida boshlangan. Shayx Orif AMI tashkil etilishidan oldin London va Qumdagi Madrasa as-Sayyid al-Xu’iyda seminariyani tamomlagan, oyatulloh Husayn Aminiy va oyatulloh professor Sayyid Mustafo Mohagi Damoddan *ijtihod* *ijozatini* olgan.

O'zining dastlabki yillarida AMI o'sib borayotgan talabalar tarkibini, faoliyat turlarini va kutubxona resurslarini kengaytirish uchun bir necha marta turli binolarga ko'chib o'tgan. Ushbu harakatlar ko'proq joy va moliyaviy masalalarga bo'lgan ehtiyojdan kelib chiqqan. 2011-yilda AMI 1923-yilga borib taqaladigan va ilgari Anglikan missionerlik kolleji sifatida foydalanilgan Weoley Park Roaddagi sobiq Ascension kolleji binosini sotib olgan. O'shandan beri ushbu hudud AMIning doimiy binosiga aylangan, bu uning ta'lim va tadqiqot faoliyatini kengaytirishga yordam beradi.

Ta'lim tizimi
-------------

Havza dasturi AMI ta'lim takliflarining asosini tashkil etadi. Qum va Najafdagi anʼanaviy shia seminariyalarining oʻquv dasturlari asosida yaratilgan. U tanqidiy va akademik yondashuvdan foydalangan holda klassik islom fanlari boʻyicha taʼlim beradi. Kurslar asosan arab va ingliz tillarida olib boriladi. 

Dastlab AMI kampuslarida o'tkazilgan dastur 2020-yilda COVID-19 pandemiyasi davrida oldindan yozib olingan ma'ruzalar va jonli darslar bilan to'liq onlayn yetkazib berishga o'tgan. O'shandan keyin ta'lim onlayn format davom etgan va 2022-yil sentyabr oyida dastur to'rtta o'qish darajasi uchun qayta tuzilgan. Birinchi bosqich talabalari Qur'on tafsiri, hadisshunoslik, islom huquqi, huquq nazariyasi, ilohiyot, falsafa va tasavvuf kabi asosiy fanlar bilan tanishtiriladi. Bu dastur davomida falsafa, huquqshunoslik, huquq nazariyasi va tasavvuf bo'yicha ilg'or tadqiqotlarga o'tiladi. Talabalar dastur davomida arab tilini ham rivojlantiradilar va asosiy islomiy matnlarni o'rganish bilan shug'ullanadilar.

Dastur Birmingem universitetida islomshunoslik boʻyicha magistrlik darajasini olish huquqi bilan yakunlanadi. Bundan tashqari, AMIning "Talabalarni ko‘chirish sxemasi" boshqa islomiy institutlar talabalariga dasturga qo‘shilish va magistr darajasini olish imkonini beradi.

Tadqiqotlar
-----------

AMIning tadqiqot harakatlari G'arbda yashovchi musulmonlar duch keladigan amaliy muammolarni hal qilishga, shuningdek, islom tafakkuridagi nazariy va teologik masalalar atrofidagi tanqidiy munozaralarga yo'naltirilgan. Uning tadqiqotlari an'anaviy seminariya ta'limotlarini Islom va musulmon jamiyatlarini o'rganishni zamonaviy akademik yondashuvlar bilan birlashtiradi. Bu seminariya muhiti, akademik doiralar va kengroq jamiyat uchun tegishli bo'lgan tadqiqotlarni ishlab chiqarish imkoniyatini beradi. AMI tadqiqotlari oltita bo‘lim bo‘yicha yo‘naltirilgan: islom huquqishunosligi, islom falsafasi va ilohiyotshunosligi, Qur’onshunoslik, hadis va tarix, tasavvuf va ma’naviyat hamda qiyosiy dinshunoslik.

Nashrlari
---------

2013-yilda tashkil etilgan AMI Press Al-Mahdi institutining nashriyoti sifatida xizmat qiladi. U islom diniga oid ilmiy asarlarni nashr etishga qaratilgan boʻlib, shiashunoslikka alohida urgʻu beradi. AMI Pressning maqsadi shia musulmonlarining turli tarixiy davrlardagi madaniy, ijtimoiy va intellektual tarixi haqida ma'lumot berishlikdir. Uning nashrlari al-Allama al-Hilliy kabi taniqli shia olimlari asarlarini tarjima qilishdan tortib, AMI tomonidan tashkil etilgan seminarlar va konferensiyalar to'plamlarigacha bo'lgan hujjatlarni o'zida qamrab oladi.

Aloqalari
---------

AMI musulmon jamoalari uchun resurslar ishlab chiqarishga qaratilgan asosiy tadqiqot markazlari bilan bog'langan. Ushbu manbalar G'arbdagi musulmonlar duch keladigan zamonaviy muammolarni hal qilish va turli musulmon tafakkur maktablari o'rtasidagi muloqotni rivojlantirishga qaratilgan. AMI Xalqaro Jamoaviy Ijtihod Markazi (ICCI), Islom Farmonlari va Taʼlimotlari Markazi (*Dar al-iftāʾ va-l aqāʾid* ) va Musulmon ichidagi tadqiqotlar markazi (CIMS) bilan hamkorlikni yo'lga qo'ygan.

Shuningdek, AMI Birmingem universiteti bilan ham hamkorlik qiladi. 

1. 1 2  Scott-Baumann, Alison; Makadam, Mohamed (2010), *The Training and Development of Muslim Faith Leaders: Current Practice and Future Possibilities* (PDF), Communities and Local Government Publications, 45-bet, qaraldi: 2023-11-23
2. ↑  „AL-MAHDI INSTITUTE - Charity 1191746" (en-GB). *register-of-charities.charitycommission.gov.uk*. Qaraldi: 2023-yil 5-dekabr.
3. ↑  „United Nations Civil Society Participation – General". *esango.un.org*. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
4. ↑  „Shaykh Arif" (en). *Shaykh Arif*. Qaraldi: 2023-yil 5-dekabr.
5. ↑  Van Den Bos, Matthijs (2015). "'Western seminary': On transnational Shiite higher education in Britain". *Social Compass* **62** (2): 241. doi:10.1177/0037768615571693. ISSN 0037-7686. .
6. 1 2 3 4 5  Scharbrodt, Oliver (2020). "The Study of Shia Islam in British Academia: Some Preliminary Reflections". *Al-Ameed Journal* **9** (4): 78. .
7. ↑  „All change at Selly Oak". *churchtimes.co.uk*. Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
8. ↑  „Hawza Programme" (en-US).  Al-Mahdi Institute. Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
9. ↑  „Al-Mahdi Institute". *ami.eu-west.catalog.canvaslms.com*. Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
10. 1 2  Shah, Jawad (2019-11-11). "Assessing Muslim Higher Education and Training Institutions (METIs) and Islamic Studies Provision in Universities in Britain: An Analysis of Training Provision for Muslim Religious Leadership after 9/11". *Religions* **10** (11): 623. doi:10.3390/rel10110623. ISSN 2077-1444.
11. ↑  „AMI Press" (en-US).  Al-Mahdi Institute. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
12. ↑  Scharbrodt, Oliver (2020). "The Study of Shia Islam in British Academia: Some Preliminary Reflections". *Al-Ameed Journal* **9** (4): 79. .
13. ↑  „International Centre for Collective Ijtihad" (en). *International Centre for Collective Ijtihad*. Qaraldi: 2023-yil 5-dekabr.
14. ↑  „The Centre for Islamic Decrees & Doctrines" (en). *The Centre for Islamic Decrees & Doctrines*. Qaraldi: 2023-yil 5-dekabr.
15. ↑  „Home" (en-US).  CIMS: The Centre for Intra-Muslim Studies. Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
16. ↑  Scott-Baumann, Alison; Ebbiary, Alyaa; Ad Duha Mohammad, Shams; Dhorat, Safiyya; Begum, Shahanaz; Pandor, Hasan; Stolyar, Julia (2019-12-05). "Towards Contextualized Islamic Leadership: Paraguiding and the Universities and Muslim Seminaries Project (UMSEP)". *Religions* **10** (12): 662. doi:10.3390/rel10120662. ISSN 2077-1444.