recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Magnit maydon kuchlanganligining sirkulyatsiyasi.**

Magnit maydon kuchlanganligi vektori  ning berilgan kontur  bo’yicha sirkulyatsiyasi deb quyidagi integralga aytiladi:

{\displaystyle \oint {\bar {H}}d{\bar {l}}=\oint Hdl\cos({\bar {H}}\land d{\bar {l}})=\oint H\_{n}dl}

Bu yerda kontur bo’yicha aylanish ham berilgan bo’lishi kerak.{\displaystyle H\_{n}} – tanlangan yo’nalishda o’tkazilgan urinma bo’yicha tashkil etuvchisi.

Musbat yo’nalish qilib soat strelkasiga mos yo’nalishni tanlaymiz. Integrallashni faqat burchak bo’yicha olamiz, uning 0 dan 2 gacha o’zgarishi hisobga olganda:

{\displaystyle \oint H\_{n}dl={\frac {1}{4\pi }}2I\oint d\phi =I}

bu yerda Halqaro Birliklar Sistemasi (SI)da {\displaystyle k={\frac {1}{4\pi }}} ekanligi inobatga olindi.

SGS birliklar sistemasida {\displaystyle k={\frac {1}{c}}} bo’lsa:

{\displaystyle \oint H\_{n}dl={\frac {4\pi }{c}}I}

bo’ladi.

Olingan natijalardan ko’rinadiki magnit maydon kuchlanganligining sirkulyatsiyasi tanlangan konturning shakliga bog’liq emas ekan, faqatgina shu kontur ichidagi tokning miqdori bilan aniqlanar ekan. Agar kontur tokli o’tkkazgichni bir necha bor o’rab chiqqan bo’lsa, yoki kontur ichida bir necha tokli o’tkazgich bo’lsa sirkulyatsiya shu toklarning algebraik yig’indisi bilan aniqlanadi.

{\displaystyle \oint H\_{n}dl=k4\pi \sum \_{k=1}^{n}I\_{i}}

Shuning uchun  ning sirkulyatsiyasi haqidagi teorema to’liq tok haqidagi teorema deb ham ataladi.

**Adabiyotlar:**
----------------

Nurmatov N. ELEKTR VA MAGNETIZM  "MARUZALAR MATNI" Toshkent - 2010
**James Cruze** (talaffuzi: „Jeyms Kruz",  1884-yil 27 mart  - 1942-yil 3-avgust) ovozsiz kino aktyori va rejissyor edi.

Dastlabki yillar
----------------

Cruzening ikkinchi ismi Vera Cruz jangidan kelib chiqqan. U Iso Masihning oxirgi kun avliyolari cherkovida oʻsgan, ammo oʻsmirlik yillaridan keyin bu dinga amal qilmagan. Uning bolalik va oʻsmirlik yillari haqida juda kam narsa aniq, chunki u bergan har bir intervyusida boshqa voqeani aytib berdi.

Karyera
-------

Cruze 100 dan ortiq filmlarda rol oʻynagan, boshqargan va ishlab chiqarilgan filmlar asosan jim kino davrida. Uning birinchi taniqli aktyorlik ishi 1910-yilda Lubin Manufacturing kompaniyasida boʻlgan. U Thanhouser kompaniyasida 1911-yilda *She* (1911) bilan ish boshlagan, bu erda uning ishining asosiy qismi ishlab chiqarilgan, koʻp qismi etakchi odam sifatida ishlab chiqarilgan.

  

Cruze filmga ovoz kelganda, sukunat davridagi muvaffaqiyatlarini qaytarish uchun kurashdi. Uning faoliyati alkogolizmga tushib qolgani sababli pasayib ketdi va Rejissyorlik faoliyatini Respublika Pictures’da yakunladi. U 1942-yilda oʻzini oʻldirishdan oldin umrining soʻnggi toʻrt yilini ishsiz oʻtkazdi.

Shaxsiy hayot va oʻlim
----------------------

Cruze birinchi marta aktrisa Marguerite Snow bilan turmush qurgan va ularning Julie Jane ismli qizi bor edi. Ular 1923-yilda ajrashishdi. Cruze 1924-yil 14-oktyabrda aktrisa Betty Compsonga uylandi va ular 1930-yilda ajrashishdi. 1941-yil 30-iyunda Alberta McCoyga uylandi. McCoy kasallikka chalindi va 1960-yil 7-iyulda Gollivudda vafot etdi. 

1942-yil 3-avgustda Cruz uzoq davom etgan kasallikdan soʻng Gollivuddagi uyida vafot etdi. U 58 yoshda edi. Cruze Kaliforniyadagi Gollivuddagi Gollivud abadiy qabristonidagi Zabur Abbeyiga dafn etilgan.

Manbalar
--------


1. ↑  „Wife sues James Cruze". *The New York Times*. Associated Press (20-aprel 1930-yil), s. 26. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
2. 1 2  „James Cruze, 58, Screen Director". *The New York Times* (5-avgust 1942-yil), s. 19. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
3. ↑  Eyman, Scott. The Speed of Sound: Hollywood and the Talkie Revolution 1926-1930. Simon and Schuster, New York: 1997.
4. ↑  „James Cruze Weds Betty Compson". *The New York Times* (15-oktabr 1924-yil), s. 27. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
**Magnit haritalari** - Yer kurra sining Yer magnit maydon kuchlanganligini va uning tashkil etuvchilari taqsimlanishini izochiziqlar yordamida tasvirlangan haritalari. Bulardan Dunyo Magnit haritalari va anomal magnit maydoni haritalari eng koʻp tar kalgan. Dunyo Magnit haritalari Yer yadrosi elektr oʻtkazuvchan moddasining harakati tufayli hosil boʻlgan Bosh Yer magnit maydoni (normal maydon)ning asosiy tarkibiy xususiyatlarini tasvirlaydi (qarang Yer mag-netizmi). Bosh Yer magnit maydoni oʻziga xos tuzilmasining oʻlchamlari qitʼalar oʻlchamiga yaqin boʻlgani uchun, Dunyo Magnit haritalarining masshtabi, asosan, 1:10 000 000 va undan maydaroq boʻladi. Dunyo Magnit haritalarida Yer poʻsti tuzilishining xilma-xilligi, maʼdan konlarining joylashishi va boshqa mahalliy omillar taʼsiridan kelib chiqadigan magnit milining ogʻishi tuzatib beriladi. Anomal magnit maydoni haritalari Yer magnit maydonining Bosh Yer magnit maydonidan mahalliy ogʻishini tasvirlaydi. Bunday ogʻishlar, odatda, chiziqli oʻlchamlari oʻnlab km va undan kichik maydonlarda kuzatiladi. Shuning uchun ular nisbatan yirik masshtabga (1:200 000 atrofida) ega; bu haritalar, odatda, aeromagnit suratga olish materiallari asosida tuziladi. Yer magnit maydonining koʻrsatkichlari oʻzgarib turishi sababli, Magnit haritalari eskiradi, shuning uchun ular har 5—10 yilda qayta yangilanib turiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Huquq subʼyekti** - qonunga bino-an huquqqa ega boʻlish va zimmasiga yuridik majburiyatlar olish layoqatiga ega boʻlgan jismoniy yoki yuridik shaxs. Huquq subʼyekti huquqning barcha sohalarida huquqiy munosabatlarntgg zaruriy belgisi boʻlib, ularning har birida subʼyektlarning mavqei muayyan oʻziga xoslikka ega. Mas, fuqaroviy huquqiy munosabatlarda fuqarolar, chet el fuqarolari va fuqarolikka ega boʻlmagan shaxslar jismoniy shaxs sifati-da; tijorat va notijorat tashkilotlari yuridik shaxs sifatida qatnasha-dilar; fuqaroviy huquqiy munosabatlar subʼyektlarining uchinchi turini davlatning oʻzi, davlat va mahalliy tuzilmalar tashkil etadi. Maʼmuriy huquqiy munosabatlarda asosan davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqa-rolar va ayrim hollardagina tashki-lotlar (yuridik shaxslar) Huquq subʼyekti boʻla oladi. Qonun biror shaxs yoki tuzilmani H.s sifatida tan olar ekan, uning davlat, davlat tashkilotlari, boshqa shaxslarga nisbatan tutgan oʻrnini tavsiflovchi huquqiy maqomini belgilab beradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Khaled Jamal Al-Brijawi** (1990-yil 8-iyulda tugʻilgan), odatda **Khaled Al-Brijawi** nomi bilan tanilgan, suriyalik futbolchi, Ummon Professional ligasining "Fanja" jamoasida oʻynaydi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Khaled professional faoliyatini 2008-yilda Damashqning "Al-Majd SC" jamoasida boshlagan.

Suriyada "Al-Majd SC" bilan besh mavsumni o'tkazgandan so'ng, 2013-yil 12-sentyabrda u Ummon Professional ligasi klubi "Al-Seeb Club" bilan bir yillik shartnoma imzoladi.  2014-yilning 17-avgustida u Al-Seeb klubi bilan bir yillik shartnomani uzaytirdi. 

### Klub faoliyati statistikasi

| Klub | Mavsum | Bo'lim | Liga | Kubok | Kontinental | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar |
| Al-Sib | 2013–14 | Ummon Professional ligasi | 19 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 20 | 0 |
| Jami | 19 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 20 | 0 |
| Karyera jami | 19 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 20 | 0 |

Xalqaro martaba
---------------

2006-yildan 2008-yilgacha u 17 yoshgacha bo'lgan Suriya terma jamoasi va 20 yoshgacha bo'lgan Suriya terma jamoasida o'ynagan. U 2007-yilda Janubiy Koreyada bo'lib o'tgan 17 yoshgacha bo'lgan o'smirlar o'rtasidagi Jahon chempionatida ishtirok etgan jamoaning bir qismi edi. U turnirda ikkita o'yinda maydonga tushdi, biri Gonduras ustidan 2:0 hisobida g'alaba qozondi, ikkinchisida esa 1/8 finalda Angliyaga qarshi 3:1 hisobida mag'lub bo'ldi. U 2008-yilda 19 yoshgacha bo'lgan futbolchilar o'rtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etgan terma jamoa a'zosi edi.

U 2012-yilgi Neru kubogida Suriya terma jamoasi safida ikki marta maydonga tushgan.

Yutuqlar
--------

### Klub

* **Al-Majd** bilan
	+ Suriya kubogi (0): 2-o'rin sohibi 2009-yil
	+ Suriya Superkubogi (0): 2-o'rin sohibi 2009-yil
* **Al-Sib** bilan

* Ummon Professional liga kubogi (0): 2013-yilgi ikkinchi o'rin

### Milliy terma jamoa

* FIFA U-17 Jahon chempionati 2007: 1/8 final

Manbalar
--------


1. ↑  Khaled Al-Brijawi at National-Football-Teams.com
2. ↑  „معارا من المجد ، البريجاوي رسميا مع السيب العماني".  psyrianp.com.
3. ↑  „بريجاوي محترف السيب العماني : إمكانياتنا تؤهلنا للمنافسة محلية وخليجياً".  KOOORA.
**Rekapitulyasiya** (lot. recapitulatio) (biologiyada) — embriogenezda organizmning voyaga yetgan ajdodlari belgilarining takrorlanishi. Yuksak organizmlar embrionining birmuncha tuban tuzilgan guruhlar voyaga yetgan davriga oʻxshashligini ilk bor nemis biologi I. Mekkel (1811) aniqlagan. Masalan, yuksak umurtqalilar ontogenezida bosh buyrak (pronefros)ni avval tana buyrak (mezonefros), soʻngra chanoq buyrak bilan almashinishi ular ajdodlarida ayirish sistemasining rivojlanishi davrlarini; paporotniklarda dastlabki barglarning dixotomik shoxlanishi ular ajdodlari — paleozoy davridagi riniofitlar uchun xos boʻlgan poyaning dixotomik shoxlanishini takrorlaydi. Biogenetik qonunda (E. Gekkel, 1866) R.ga ontogenezning evolyusion tarkib topishi natijasi sifatida karaladi, yaʼni tarixiy rivojlanish davomida organizmlarning oʻzgarib borishi tufayli ajdodlarga xos boʻlgan tuzilish belgilari ularning embrioniga oʻtgan va avlodlarning individual rivojlanishda embrional belgilar sifatida takrorlangan. Rus olimi A. N. Seversov R.ni butun bir organizm uchun emas, balki ayrim organlar uchun xos ekanligini koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Khargapur** — Hindistonning Madhya Pradesh shtatidagi Tikamgarh tumanidagi shahar va nagar panchayat. Xargapur — parlament saylov okrugi.

Tarix
-----

Xargapur ketma-ket Mauryalar, Shungalar va Guptalar tomonidan boshqariladigan ulkan imperiyalarning bir qismi edi. Miloddan avvalgi IX asrning birinchi choragida Mannuka bu hududda yangi Chandela sulolasiga asos solgan. Oʻsha paytda Xargapur bu sulola qoʻliga oʻtgan. Keyin u ketma-ket Orchha mulkining Bundelasi tomonidan boshqariladi va uning sulolasi ostida 125 dan ortiq *jagirlarga* ega edi. Vir Singx Deoning beshinchi oʻgʻli (Orxa hukmdori, 1605-1627) Orchhadan Xargapurni boshqarish uchun yuborilgan. 

Xargapurda qadimgi Digambar Jain ibodatxonasi ham bor.

Bu joy Hindiston mustaqillik harakatida faol ishtirok etgan va ozodlik kurashchisi Shri Nathuram Gosvami boshchiligidagi harakatga hissa qoʻshgan.

Geografiya
----------

Khargapur joylashgan24°49′N 79°09′E﻿ / ﻿24.82°N 79.15°E﻿ / 24.82; 79.15GO. Oʻrtacha dengiz sathidan 305 metr balandlikda joylashgan. Taxminan Tikamgarh tumanidan 40 km uzoqlikda.

Demografiya
-----------

2001 yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Xargapurda 12,412 aholi bor edi. Aholining 53 foizini erkaklar, 47 foizini ayollar tashkil etadi. Xargapurda oʻrtacha savodxonlik darajasi 50% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan past: erkaklar savodxonligi 59%, ayollar savodxonligi 40%. Xargapurda aholining 18 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil qiladi

Boshqa tafsilotlar
------------------

Shahar yaqinda Tikamgarh tumanida oʻz politsiya boʻlimi va Tahsilga ega boʻlgan alohida blokga aylantirildi.

**Yaqin atrofdagi metrolar** : Kanpur, Bhopal, Laknau, Agra

**Yaqin atrofdagi aeroportlar (200 milya)** : Khajuraho (HJR, 41,3919 milya), Gvalior (GWL, 110,411 milya), Bhopal (BHO, 143,256 milya), Laknau (LKO, 168,751 milya), Agra (AGR, 174 milya).

Maʼlumotnomalar
---------------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Sagar tumani |
| --- |
|  |
| Chhatarpur | 
* Bada Malhera
* Barigarh
* Bijawar
* Buxwaha
* Chandla
* Chhatarpur
* Garhi-Malhara
* Ghuwara
* Harpalpur
* Lavkushnagar
* Maharajpur
* Nowgaon
* Rajnagar
* Satai
 |
|  |
| Damoh | 
* Bansatar Kheda
* Damoh
* Hatta
* Hindoria
* Narsinghgarh
* Patharia
* Singrampur
* Tendu Kheda
 |
|  |
| Panna | 
* Ajaigarh
* Amanganj
* Devendranagar
* Kakarhati
* Panna
* Pawai
* Raipura
 |
|  |
| Sagar | 
* Banda Belai
* Bina-Etawa
* Bina Railway Colony
* Deori
* Dhana
* Garhakota
* Khurai
* Makronia
* Mandi Bamora
* Rahatgarh
* Rehli
* Sagar kantonmenti
* Sagar
* Shahgarh
* Shahpur
 |
|  |
| Tikamgarh | 
* Badagaon
* Baldeogarh
* Jatara
* Jeron Khalsa
* Kari
* Khargapur
* Lidhorakhas
* Palera
* Taricharkalan
* Tikamgarh
 |
|  |
| Niwari | 
* Niwari
* Orchha
* Prithvipur
 |
|  |
| Aloqador mavzular | 
* Vindhya Pradesh
* Bundelkhand
 |

 |
**Rekorder** (ing. record— yozmoq) — 1) tovush toʻlqinlarini elektr tebranishlariga aylantirib beradigan qurilma. Grammofon plastinkalariga tovush yozish apparatida ishlatiladi. Tovush yozib olishda nina bosim ostida grammofon plastinkasida toʻlqinsimon iz sosil qiladi. R.ning dinamik va mexanik turlari bor. Dinamik R. kengtarqalgan. Uning asosiy texnik parametrlari: 50—30000 Gs chastota diapazonida ishlaydi, nominal quvvati bir necha oʻn Vt; 2) kema va qirgʻoq gidrolokatsiya st-yalarida akssado signallarini qogʻozga yozib olish uchun foydalaniladigan qurilma (indikator).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dezinvaziya** (dez... va lot. invasio — hujum) — hayvonlarning invazion kasalliklari qoʻzgʻatuvchilari (gijjalar, baʼzi hasharotlar tuxumi va lichinkalari va b.)ni tashqi muhitda yoʻqotish, zararsizlantirish. Veterinariya amaliyotida profilaktik D. dezinfeksiya bilan birgalikda olib boriladi. Joriy D. hayvonlarning navbatdagi degelmintizatsiyasidan keyin 3—4 kun oralatib oʻtkaziladi. D.da parazitlar tuxum va lichinkalarining rivojlanish muddatlarini, ularning tashqi muhitda, hayvon organizmida yeaklanish davrlarini, fizik va kimyoviy taʼsirotlarga chidamliligini va b.ni hisobga olish zarur. Binolar va uskuna-jihozlar kimyoviy (soʻndirilmagan ohak, 5% NaOH eritmasi va b.), fizik (kuydirish, qaynatish va b.), mexanik (chiqindilarni toʻplab tozalash va zararsizlantirish) usullarida oʻtkaziladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Richard Sorge haykali** (ozarbayjoncha: *Rixard Zorgenin heykəli*) — Ikkinchi jahon urushi sovet razvedkachisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni Richard Sorge haykali , Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida, oʻzining tugʻilgan joyi yaqinida. Sabunchi qishlogʻida joylashgan. 1981-yilda oʻrnatilgan. Haykaltarosh — Vladimir Sigal, meʼmorlar — Rasim Aliyev , Leonid Pavlov , Yu.Dubov.

Yodgorlik 1981-yil may oyida , Gʻalaba kuni arafasida, shaharning xiyobonlaridan birida (hozirgi Richard Sorge nomidagi park) ochilgan. Yodgorlik bronza va granitdan yasalgan. U qaragʻay, chinor va tut daraxtlari bilan oʻralgan boʻlib, yaqin atrofda Yaponiyadan olib kelingan tuproqqa olcha ekilgan.

Haykaltaroshning oʻzi Vladimir Sigal shunday degan:

Richard Sorge yodgorligi radar qurilmasiga oʻxshash choʻzinchoq, kavisli bronza blyashka shaklida qilingan, uning markazida Sorge yuzining oʻrta qismining koʻzlari kesilgan boʻrtma tasviri mavjud. Uning diqqatli va oʻtkir nigohi odamni teshib kiradigandek goʻyo. Ushbu umumlashtirilgan shartli tasvirda haykaltarosh sovet razvedkachisining ramzini yaratishga harakat qilgan.

Yodgorlik fotosuratida Ozarbayjon Sovet Ensiklopediyasida Sigal haqidagi maqola tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Владимир Цигаль. Монументальная и станковая скульптура*. М.: Художник РСФСР, 1989.
2. ↑  Доронина Л.*. Мастера русской скульптуры XVIII-XX веков*. М.: Белый location, 2008 — 227 bet.
3. ↑   ***Сигал** Владимир Јефимович*.
**Dezoksiribonukleaza** (Desoxyribonucleasa) — dezoksiribonuklein kislotalar (DNK) ning gidrolitik parchalanishi — depolimerlanishini tezlatadigan ferment; gidrolazlar sinfiga mansub. D. meʼda osti bezida, tirik organizmning deyarli barcha hujayralarida va mikroorganizmlarda boʻladi. Meʼda osti bezi D.si yaxshi oʻrganilgan. Bu ferment katabolik funksiyani bajaradi (qarang Katabolizm), u ovqatdagi DNK ni ichaklarda oson soʻriladigan nukleotidlarga aylantiradi. Undan tashqari, replikatsiya va reperatsiya (buzilgan DNK strukturasini tiklash) jarayonida qatnashadi. D. preparati qoramolning meʼda osti bezidan tayyorlanadi. Adenoviruslarishnt koʻpayishini toʻxtatadi va ekssudatning yopishkrkligini kamaytiradi. Adenoviruslar qoʻzgʻatadigan kasalliklar (konʼyunktivit, keratit, yuqori nafas yoʻllarining yalligʻlanishi), bronxoektaziya, oʻpka abssessi, pnevmoniyada buyuriladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qin Kanying** (xitoycha 秦侃滢;; 1974-yil 2-fevralda tugʻilgan) xitoylik ayol shaxmatchi, FIDE ayol grossmeyster unvoniga ega. U shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining sobiq ikkinchi sovrindori va besh karra Xitoy chempioni.

Karyerasi
---------

Qin Kaning 1988, 1991, 1995, 1999 va 2004-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Xitoy chempionatida gʻolib boʻlgan. U 1991-yilda Subotikadagi ayollar zonalararo turnirida oltinchi oʻrinni egalladi. Natijada 1992-yilda Shanxayda boʻlib oʻtgan ayollar nomzodlari turniriga yoʻllanma olishga muvaffaq boʻldi. Ushbu oxirgi tadbirda u toʻqqizta ishtirokchi orasida beshinchi oʻrinni egalladi. Qin 2000-yilda Nyu-Dehlida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida Masha Klinova, Ketevan Araxamiya-Grant, Ketino Kachiani-Gersinska, Korina Peptan va Alisa Marichni ketma-ket magʻlubiyatga uchratganidan keyin finalga chiqdi. Finalda u amaldagi chempion Xie Jun bilan toʻqnash keldi, u toʻrtta oʻyinda 2½-1½ hisobida gʻalaba qozonib, unvonini saqlab qoldi. Shuningdek, 2000-yilda Qin Udaipurdagi ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi.

Qin Kaning 1990, 1992 va 1994-yillarda Ayollar shaxmat Olimpiadasida Xitoy jamoasida oʻynagan va har safar jamoaviy bronza medalini qoʻlga kiritgan. 1992-yilgi 30-shaxmat Olimpiadasida u uchinchi bortda 77,3 % (oltita gʻalaba, beshta durang va magʻlubiyatsiz) ball evaziga individual bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Qin shaxmat boʻyicha grossmeyster Peng Xiaminga turmushga chiqqan, Peng Xiamin ham uning murabbiyi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „zh:秦侃滢" (zh-hans).  Sina Sports.
2. ↑  *Byrne, Robert*. „Shaxmat yangiliklari" (inglizcha). *The New York Times* (5-yanvar 1992-yil). Qaraldi: 9-fevral 2019-yil.
3. ↑  „Xu-Jun lifts crown". *The Tribune (Chandigarh)* (21-yanvar 2000-yil). Qaraldi: 11-yanvar 2012-yil.
4. ↑  Qin Kanying team chess record at Olimpbase.org

Havolalar
---------

* Qin Kanying shaxmat oʻyinlari 365Chess.com saytida
**Mamluk** (arab. egalik qilinadigan kishi) - qul, sinonimi abd, tugʻma quldan farqli ravishda faqat qo‘lga kiritilgan qul. Qur’onda bir marta abd mamluk (16:75/77) shaklida uchraydi. 
Mamluklar deb harbiy qo‘shinda xizmat qiluvchi qul-jangchilar atalgan. Ular ko‘pincha yuqori harbiy lavozimlarni egallab, bu bilan hatto ozodlikka ham erishganlar. 9-asrdan g‘ulom (o‘smir, qul-jangchi) so‘zining sinonimi sifatida, lekin odatda oq tanli g‘ulomlarga nisbatan qo‘llanilgan; 12-13-asrlarda Mamluk atamasi Suriya va Misrda g‘ulom istilohini siqib chiqargan. Ayyubiylarda xizmat qilgan Mamluk amirlari 1250 yilda Misrda hokimiyatni qo‘lga oldilar va Misr mamluk sultonligiga asos soldilar. 1250-1382 yillarda hukmronlik qilgan sultonlar Mamluklarning Bahriy sulolasiga mansub; Burjiy Mamluklari (1382-1517) o‘zaro qon-qarindoshlik rishtalari bilan bog‘lanmaganlar, ular guruhbozlik asosida birlashganlar. Butun mana shu davr mobaynida qullardan chiqqan sultonlar o‘z qo‘shinlarini Mamluklar - turklar va kavkazliklardan to‘ldirganlar. Usmoniylar tomonidan Misr bosib olingach (1517 yil), Mamluklar mamlakatning harbiy mulkdor yuqori tabaqasi sifatida saqlanib qolgan; Istanbuldan tayinlanadigan podsho mamlakatni mamluk amirlaridan tashkil topgan kengash yordamida boshqargan. 1805 va 1811-yillarda turk lashkarboshisi, asli albanlardan bo‘lgan Muhammad Ali Qohirada mamluklarning barcha rahbarlarini qirib tashlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 285. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Neru Motilal** (1861.6.5, Agra -1931.6.2, Lakhnau) — Hindiston milliy ozodlik harakati arboblaridan. Nagpur, Ollohobod kollejlarida taʼlim olgan, advokat. Javoharlal Neruning otasi. Birlashgan viloyatlar qonun chiqarish kengashi aʼzosi (1909, 1915), shahar Kengashi aʼzosi, Hindiston Milliy Kongressi (HMK) partiyasining raisi (1919 va 1928). 1922-yil Kongressdan chiqqan, svaraji-stlar (mustaqilchilar) partiyasining asoschilaridan biri (1923) va uning rahbari. Bu partiya ingliz mustamlakachilarining hokimiyati bilan hamkorlik qilishni va ular hukmdorligida Hindistonga avtonomiya huquqini berilishini talab qilgan. 1925-yil yana HMK partiyasiga qaytib, rahbarlik lavozimlarida ishlagan. 1928-yil Hin-distonga dominion-ichki ishlarni oʻzi idora qilish ququqini berishni talab qilgan Konstitutsiya loyihasining muallifi (keyinchalik bu Konstitutsiya "Neru konstitutsiyasi" nomi bilan mashhur boʻldi).

Adabiyot
--------

* Antonova K. A. Bongard-Levin G. M. Kotovskiy G. G. Istoriya Indii, 1979; Gore v A. Zimyanin V. Neru, M. 1980.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dezavuirlash** (frans. desavover — rad qilish, maʼqullamaganlikni izhor etish) — xalqaro huquqda oʻz vakolatlarini oshirib yuborgan dip-lomatik yoki boshqa rasmiy vakilning xattiharakatlari yoxud bayonotlariga davlat yoki hukumat boshligʻining raddiyasi. Bunda diplomatik vakil topshiriqsiz yoki oʻziga berilgan vakolatlarga xilof ravishda ish kurganligi bayon qilinadi. Bu bilan davlat dezavuirlangan vakilning xatti-harakatlari va ularning siyosiy, xalqaro-huquqiy oqibatlari uchun oʻzidan masʼuliyatni soqit qilish maqsadini koʻzlaydi. Dezavuirlangan diplomatik vakil, odatda, oʻz hukumati tomonidan chaqirib olinadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Huntington Bancshares** — Ogayo shtatida joylashgan bank kompaniyasi. Faoliyatining asosi Huntington National Bank hisoblanadi. Forbes Global 2000 2021 yil uchun dunyodagi eng yirik ommaviy kompaniyalar roʻyxatida kompaniya 736-oʻrinni egalladi (aktivlar boʻyicha 306-oʻrin, sof daromad boʻyicha 790-oʻrin, bozor kapitallashuvi boʻyicha 1098-oʻrin, daromad boʻyicha 1865-oʻrin).

Bank 1866 yilda P.W. Huntington & Company nomi bilan tashkil etilgan. 1905 yilda nomi The Huntington National Bank of Columbus deb oʻzgartirildi. 1920-yillardan boshlab bank Ogayoda, keyin esa qoʻshni shtatlarda boshqa banklarni sotib olish orqali rivojlana boshladi. 1966 yilda bank negizida Huntington Bancshares bank xolding kompaniyasi tuzildi. 2020 yil oxirida Huntingtonni Detroytda joylashgan TCF Bank bilan birlashtirish boʻyicha kelishuvga erishildi; qoʻshilish 2021 yil oʻrtalarida yakunlandi, birlashgan bankning aktivlari 175 milliard dollarni tashkil etdi.

Bank tarmogʻiga Ogayo, Indiana, Illinoys, Kentukki, Michigan, Pensilvaniya va Gʻarbiy Virjiniyadagi 828 ta filial, shuningdek, 11 ta yirik xususiy mijozlar ofislari kiradi; TCF bilan birlaish Minnesota va Kolorado shtatlarini qoʻshdi va filiallar sonini 1100 taga koʻpaytirdi.2020 yil oxirida aktivlar 123 milliard dollarni tashkil etdi, shundan 80 milliard dollar kreditlar boʻlib, ularning yarmiga yaqini tijorat, ikkinchi yarmi ipoteka va avtokreditlar edi. Qabul qilingan depozitlar 99 milliard dollarni tashkil etdi.

Yana qarang
-----------

• Amerikadagi eng yirik banklar ro'yxati (2015)
  
 • Dunyodagi eng yirik banklar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Huntington Bank (HBAN)" (en).  Forbes. 26-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
2. ↑  „Huntington Bank-TCF's $22B all-stock merger completed" (en).  Detroit News (9-iyun 2021-yil). 28-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
**Belladonna**, **Halokatli ituzum** (lotincha: *Atrópa belladónna*) — Solanaceae oilasiga mansub koʻp yillik zaharli oʻt. Boʻyi 0.5 — 1,5 (2) m. Barglari ellipssimon, oʻtkir uchli, tekis qirrash, kalta bandli, ketmaket juft-juft boʻlib joylashgan. Har juftdagi bitta barg katta buladi. Tullari bittadan yeyu! juft-juft holda barg qoʻltigʻiga oʻrnashgan. Mevasi toʻqbinafsha rang, koʻp urugʻli hoʻl meva. Yovvoyi holda Qrim, Kavkaz, Moldova va Gʻarbiy Ukrainaning oʻrmonlarida, oʻtloklarda, suv va yoʻl yoqalarida oʻsadi. Belladonnaning hamma qismi apkachoidlarga boy. Undan atropin, giossiamin, skopoyaamin va boshqa alkaloidlar olinadi. Bargidan tayyorlangan preparatlar (nastoykalar), atropin alkaloidi ogriqni qoldiradigan, kUz gavharini kengaytiradigan va spazmga qarshi dori sifatida, meʼda, koʻz kasalliklarini davolashda ishlatiladi. Bargi astma kasalligida chekiladigan astmatol poroshogi tarkibiga kiradi. B.ning Kavkazda oʻsadngan yana bir turi (A. caucasica) ham shu maqsadda tibbiyotda ishlatiladi.

Rasmlar
-------

* Belladonna oʻsimligi: rangli kitob illyustratsiyasi (anatomik tafsilot)Belladonna oʻsimligi: rangli kitob illyustratsiyasi (anatomik tafsilot)
* Yon tomondan ko'ringan gulYon tomondan ko'ringan gul
* Gulning ichki qismiGulning ichki qismi
* Gulning chuqur ichki ko'rinishiGulning chuqur ichki ko'rinishi
* Meva, "Iblisning gilosi"Meva, "Iblisning gilosi"

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Armando T. Hunziker: The Genera of Solanaceae (o'zbek tilida: Ituzumdoshlarning Turkumi). A.R.G. Gantner Verlag K.G. Ruggell, Liechtenstein 2001. ISBN 3-904144-77-4

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ksilollar** (dimetilbenzollar), S6N4(SN3)2 — organik birikmalar. Benzol gomologik qatoridagi aromatik uglevodorodlar, oʻziga xos hidli suyuqliklar. Mol. m. 106,16. Orto-, meta- va paraksilol izomerdari bor. Toshkoʻmir qoramoyining yengil fraksiyasidan neftni va neft mahsulotlarini piroliz qilib yoki katalizator ishtirokida qayta ishlab olinadi. Benzolga nisbatan oson alkillanadi, xlorlanadi, sulfolanadi, nitrolanadi. Oksidlanganda sanoat uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan tereftalat va ftalat kislotalar hosil boʻladi. Sintetik tolalar, ksilidinlar, plastifikatorlar ishlab chiqarishda lok, boʻyoq va mastikaga erituvchi hamda motor yonilgʻilariga yuqori oktanli qoʻshimcha sifatida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Huquq obyekti** - huquqiy munosabatda ishtirok etayotgan subʼyektlarning diqqat-eʼtibori, manfaati, xattiharakati qaratilgan tayin neʼmat, narsa, jarayonlar. Mas, uy-joy oldi-sotdi shartnomaviy munosabatining obyektini uy-joy tashkil etadi; odam joniga qasd qilish jinoyatining obyekti — insonning hayoti va shahrik. Huquqiy munosabatlarning obyekti hayot hodisalari, ijtimoiy voqeliklar kabi turli-tuman-dir. Ularni asosan quyidagichatasniflash mumkin: buyumlar, ashyolar, moddiy olam neʼmatlari; maʼnaviy ijod mahsulotlari; inson faoliyati, xulqatvori; shaxsiy nomulkiy neʼmatlar. Tabiat neʼmatlari va odamning mehnat faoliyati jarayonida yaratilgan narsalar yuridik maʼnoda buyum (ashyo) lar boʻlib, ular asosida huquqiy munosabatlar kelib chiqadi. Moddiy olam neʼmatlari obyekt boʻluvchi huquqiy munosabatlarga oldi-sotdi, mahsulot ayirboshlash, hadya, meros kabi munosabatlar kiritiladi. Intellektual-aqliy faoliyat natijasi maʼnaviy ijod mahsulotlari boʻlib, ular yuzasidan ham turli huquqiy munosabatlar kelib chiqadi. Inson faoliyati, xulq-atvori ham huquqiy munosabatlar vositasida tartibga solinuvchi obyekt sifatida koʻriladi. Huquqiy munosabatning shaxsiy nomulkiy obyekti deganda insonning bevosita shaxsiyati bilan bogʻliq narsalar — uning hayoti, qadr-qimmati. shaʼni, sogʻligʻi kabilar tushuniladi. Bular jinoyat qonuni, fuqarolik, maʼmuriy, nikoh va oila hamda boshqa qonunchilik sohalari tomonidan muhofaza etiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Malayziyaning Pahang shahridagi qishloq aholi punkti.
Qishloq aholi punktining taʼrifi mamlakatga bogʻliq boʻlib, baʼzi mamlakatlarda qishloq aholi punkti — bu davlat idoralari tomonidan qishloq deb belgilangan hududlardagi har qanday aholi punkti, masalan, milliy aholi roʻyxati. Bu hatto qishloq shaharlarini ham oʻz ichiga olishi mumkin. Baʼzilarida qishloq aholi punktlari anʼanaviy ravishda shaharlarni oʻz ichiga olmaydi.

Qishloq aholi punktlarining keng tarqalgan turlari bular — qishloqlar, qishloqlar va fermer xoʻjaliklari hisoblanadi.

Anʼanalarga koʻra, qishloq aholi punktlari qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq boʻladi. Hozirgi davrda qishloq jamoalarining boshqa turlari ham rivojlangan hisoblanadi.

Aksariyat aholining kasbi mahalliy tabiiy resurslar bilan bogʻliq boʻlgan aholi punktlari qishloq aholi punktlari deb ataladi, masalan, (1) dengiz qirgʻoqlari boʻylab baliqchilik bilan shugʻullanadigan aholi punktlari, (2) aholi punktlari.

Qishloq aholi punktlari asosan odamlarning yashash xususiyatlari va atrof-muhitning oʻzaro bogʻliqligini koʻrsatadi.

Malayziya
---------

1956-yil 6-iyulda oʻsha paytdagi Malayada boshlangan, Malayziyadagi qishloq aholi punktlari Federal yerni rivojlantirish boshqarmasi tomonidan boshqariladi.

Rossiya
-------

Rossiyadagi **munitsipal qishloq aholi punkti** asosan munitsipalitetning bir turi boʻlib hisoblanadi.

„Qishloq aholi punkti" atamasi baʼzan barcha qishloq joylarining sinonimi sifatida ham foydalaniladi ayniqsa qishloq tipidagi aholi punktlari uchun ishlatilgan hisoblanadi.

Ukraina
-------

Yana qarang
-----------

* Shahar aholi punkti (aniqlash)
**Qishloq xoʻjaligi geografiyasi** — qishloq xoʻjaligini hududiy tashkil etish va rivojlanish qonuniyatlarini oʻrganadigan fan sohasi, iqtisodiy va ijtimoiy geografiya tarmogʻi. turli mamlakat va rayonlar qishloq xoʻjaligini majmuali oʻrganish va bashorat qilish, tabiiy sharoit va resurslarni qishloq xoʻjaligi nuqtai nazaridan baholashga doir tadqiqotlar olib boradi. Qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotning tarmogʻi sifatida aholining qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga, sanoatning xom ashyoga boʻlgan ehtiyojlarini qondirishga xizmat qiladi. Iqtisodiyotning boshqa tarmoqlaridan farq qilib, qishloq xoʻjaligi joyning agroiqlimiy resurslari bilan chambarchas bogʻliq, shuningdek, yer qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishida mehnat vositasi hamda predmeti hamdir. Qishloq xoʻjaligi tarmoqlarining joylashuvi va rivojlanishiga joyning tabiiy sharoiti (asosan, relyefi va iqlimi), resurslari (yer, suv, hayvon va oʻsimliklari), ijtimoiy-iqtisodiy, transport, ekologik va boshqa omillar bevosita taʼsir koʻrsatadi.

Qishloq xoʻjaligig. olib boradigan tadqiqotlar yer fondi va undan foydalanish hamda xaritalashtirish, qishloq xoʻjaligi ekinlarining tarqalishi, agroiqtisodiy tarmoqlari va ularning korxonalarini hududiy tashkil etish, rivojlantirish, qishloq xoʻjaligini rayonlashtirish masalalarini oʻz ichiga oladi.

Oʻzbekistonda chorvachilik (qarangA. Abirqulov), agrar-sanoat majmuini (A.R.Roʻziyev va A.M.Sodiqov) oʻrganish boʻyicha tadqiqotlar amalga oshirilgan. Qishloq xoʻjaligini turli regionlar va tarmoqlar boʻyicha tashkil etish muammolari bilan Z.M.Akramov, R.A.Hodiyev, T.E.Egamberdiyev, T.Tojimov, S.S.Saidkarimov, T.Jumayev, K.K.Qurbonov, Sh. Azi-mov, R.U.Usmonov va boshqa shugʻullanganlar.

Yana q.
-------

* Qishloq xoʻjaligi
* Qishloq xoʻjaligi entomologiyasi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qishloq xoʻjaligi xaritasi** — qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining joylashuvi, holati va istiqbolini, shuningdek, qishloq xoʻjaligini boshqarishning iqtisodiy va tashkiliy-texnik sharoitlarini aks ettiruvchi maxsus geografik xarita. Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini rejalashtirishda, qishloq xoʻjaligini boshqarishning amaliy masalalarini ishlab chiqishda, shuningdek, yerdan oqilona foydalanish, uning sifati va maydonini hisobga olishda maʼlumotnoma-qoʻllanma boʻlib xizmat qiladi. Melioratsiya, yer tuzish, tuproq eroziyasiga qarshi kurash va boshqa agrotexnik tadbirlarni ishlab chiqishda, oʻquv va ilmiy ishlarda, maʼlum bir hududping qishloq xoʻjaligi geografiyasi va iqtisodiyotini batafsil oʻrganishda qoʻllaniladi. Xari-tada qishloq xoʻjaligi yerlari, irriganiya va kollektor-drenaj tarmoqlari, maʼmuriy va xoʻjalik chegaralari, yoʻllari va boshqa elementlar tasvirlanadi. Xarita aerofotosʼyomka materiallari asosida tayyorlanadi. Masshtabi qishloq xoʻjaligi zonalariga qarab 1:25000 — 1:200000, sugoriladigan zonalar uchun 1:25000, lalmi yaylovlar uchun 1:50000 va undan kichik. Qishloq xoʻjaligix. seriyasi ham mavjud, bularga yerdan foydalanish, tuproq eroziyasiga qarshi kurash, yaylov tiplari, qishloq xoʻjaligini rayonlashtirish va ixtisoslashtirish, qishloq xoʻjaligi ekinlarining tarqalishi, qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash, agroiqlim va boshqa xaritalar kiradi.

Yana q.
-------

* Qishloq xoʻjaligi
* Qishloq xoʻjaligi entomologiyasi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Aleksandrovich Alyabyev** (15-avgust 1797 — 6-mart 1851) — rus kompozitori. 150 dan ortiq romans va qoʻshiqlar, 6 opera, balet, simfoniya, kamer va xor asarlari, fortepiano pyesalari hamda damli sozlar orkestri uchun yozilgan marsh va raqslar muallifi. „Irtish", „Qishki yoʻl", ayniqsa, „Bulbul" kabi romans va lirik qoʻshiqlari mashhur. U koʻpgina asarlarida rus, ukrain, kavkaz xalqlari kuylaridan foydalangan. Alyabyevning bir qancha romanslari (jumladan, „Bulbul", „Men sizni sevgan edim") oʻzbek xonandalari repertuaridan oʻrin olgan. Alyabyevga nazira tarzida Oʻzbekistonda D. Zokirov (T. Toʻla sheʼri), Qozogʻistonda L. Hamidiy (N. Boymuhamedov sheʼri) „Bulbul" romanslarini yaratganlar. Bu asarlar S. Qrbulova va boshqa Toʻlaganova ijrolarida mashhur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Учёные по алфавиту
**Mariya Montessori** ( italyancha: *Maria Tecla Artemisia Montessori*; 1870-yil 31-avgust- 1952-yil 6 may ) italiyalik shifokor va o'qituvchi bo'lib, uning nomi bilan atalgan bepul ta'lim g'oyasiga asoslangan noyob ta'lim tizimi bilan mashhur. Uning pedagogik tizimi hali ham dunyoning ko'plab davlat va xususiy maktablarida qo'llaniladi, Международная Монтессори-ассоциация[en] ishlaydi.

Biografiya
----------

### Oila va tug'ilish

Mariya Montessori 1870-yil 31-avgustda Italiyaning Chiaravalla shahrida tug'ilgan. Uning otasi Alessandro Montessori Moliya vazirligida amaldor bo'lgan va mahalliy tamaki fabrikasida ishlagan. Uning onasi Renil Stoppani o'z davri uchun yaxshi ma'lumotga ega bo'lgan va mashhur geolog va paleontolog Антонио Стоппани[en] amakivachchasi edi .Mariya onasi va otasiga juda yaqin edi, garchi ikkinchisi qizining ta'lim olish qaroriga rozi bo'lmasa ham.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Highlights from 'Communications 2007/1'".  Association Montessori Internationale. 14-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2013-yil.
2. ↑  Kramer 1976. sfn error: no target: CITEREFKramer1976 (help)
3. ↑  Trabalzini 2011. sfn error: no target: CITEREFTrabalzini2011 (help)
4. ↑  Flaherty. sfn error: no target: CITEREFFlaherty (help)
**Qisqichbaqasimon tumanlik** — Savr yulduz turkumidagi N00 1952 tumanligi. 1054-yilda arab, xitoy va yapon olimlari kuzatishgan. Oʻta yangi yulduzlar chaqnashi natijasida vujudga kelgan; ungacha boʻlgan masofa 1700 parsek. Toʻla nurlanish energiyasi 1018erg-s~’. Qisqichbaqasimon tumanlikda ancha tartiblangan va kuchlanishi 10~3ersted magnit maydoni mavjud; unda tolasimon qobiq va amorf ipsimon strukturalardan iborat ichki qism farqlanadi. Qobiqdagi temperatura 17000° K. Qobiqning nurlanish spektri oldiy gaz tumanliklariga oʻxshash boʻlib, ichki qismining nurlanishi radiotoʻlqinlar, koʻzga koʻrinadigan, ultrabinaf-sha va rentgen toʻlqinlarda kuzatiladi. Bu qismning ipsimon strukturalari relyativistik (energiyalari 10’ erg dan ziyod) elektronlar oqimlaridan iborat. Bunday yuqori energiyalar manbai Qisqichbaqasimon tumanlik markaziga yaqin joylashgan oʻta yangi yulduzning qoldigʻi boʻlgan neytron yulduz boʻlib, bu yulduz davri 0,033 sek ga teng 1UR 0532 nomerli pulsardir. Qisqichbaqasimon tumanlik unga nisbatan radial yoʻnalishda kengaymoqda.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Magnit kuchaytirgich** - elektr signallarini kuchaytirish uchun moʻljallangan qurilma. Magnit kuchaytirgichda boshqariladigan elementlar ferromagnit oʻzakli induktivlik gʻaltaklari (qarang Induktivlik gʻaltagi) hisoblanadi. Ularda ikki oʻzgaruvchan magnit maydon mavjud boʻladi: biri — taʼminlash manbai chastotasida, ikkinchisi — kuchaytiriladigan signal chastotasida oʻzgaradi. Magnit kuchaytirgich lampali va tranzistorli kuchaytirgichlardan keskin farq qiladi. Magnit kuchaytirgich koʻproqoʻzgarmas tok yoki sekin oʻzgaradigan oʻzgaruvchan tok signallarini kuchaytirishda ishlatiladi. Kuchaytiriladigan signallar chastotalari diapazonini yuqoriroq chastotalar tomonga kengaytirish uchun Magnit kuchaytirgich lampali, yarimoʻtkazgichli, elektr mashina kuchaytirgichlari va boshqa bilan birgalikda qoʻllaniladi. Magnit kuchaytirgich aniq oʻlchash asboblarida yirik agregatlar (prokat stanlari, ekskavatorlar va boshqalar) ni avtomatik boshqarish qurilmalari va boshqa sohalarda keng ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Buger-Lambert-Ber qonuni** (shuningdek, oddiygina *Buger qonuni*) fizik qonun boʻlib, u yutuvchi muhitda tarqalayotgan parallel monoxromatik yorugʻlik nurlarining kuchsizlanishini belgilaydi.

Qonun quyidagi formula bilan ifodalanadi:

{\displaystyle I(l)=I\_{o}e^{-k\_{\lambda }l}} ,
bu yerda {\displaystyle I(l)} qalinligi boʻlgan materiya qatlamidan oʻtadigan yorugʻlikning intensivligi {\displaystyle l}, {\displaystyle I\_{0}} — moddaga kiradigan yorugʻlik intensivligi, {\displaystyle k\_{\lambda }} yutilish indeksidir (oʻlchovsiz yutilish indeksi bilan adashtirmaslik kerak {\displaystyle \kappa } bilan bogʻliq {\displaystyle k\_{\lambda }} formula {\displaystyle k\_{\lambda }=4\pi \kappa /\lambda }, bu yerda {\displaystyle \lambda } — toʻlqin uzunligi) .

Yutilish koʻrsatkichi moddaning xususiyatlari bilan belgilanadi va umuman olganda yutilayotgan yorugʻlikning toʻlqin uzunligiga bogʻliq. Ushbu bogʻliqlik moddaning yutilish spektri deb ataladi.

Qonunning kashf etilishi tarixi
-------------------------------

Buger-Lambert-Ber qonuni 1729-yilda fransuz olimi Pyer Buger tomonidan eksperimental ravishda ochilgan, 1760-yilda nemis olimi I. G. Lambert tomonidan batafsil oʻrganilgan va kontsentratsiyaga nisbatan 1852-yilda nemis olimi A.Ber tomonidan eksperimental tekshirilgan. .

Eritmalar tomonidan yorugʻlikni yutish
--------------------------------------

Yorugʻlikni yutmaydigan erituvchilardagi yutuvchi moddalar eritmalari uchun yutilish koʻrsatkichi quyidagicha yozilishi mumkin

{\displaystyle k\_{\lambda }=\chi \_{\lambda }C} ,
* bu yerda {\displaystyle \chi \_{\lambda }} — yutuvchi erigan modda molekulasining toʻlqin uzunligi λ boʻlgan yorugʻlik bilan oʻzaro taʼsirini tavsiflovchi koeffitsient ; {\displaystyle C} erigan moddaning konsentratsiyasi, mol/l.

Buni daʼvo qilish {\displaystyle \chi \_{\lambda }} ga {\displaystyle C} bogʻlik emas, A .Ber qonuni deb ataladi. (Karl Baerning daryo vodiylarining assimetriya qonuni bilan adashtirmaslik kerak). Bu qonun molekulaning yorugʻlikni yutish qobiliyatiga eritmadagi bir moddaning atrofdagi boshqa molekulalari taʼsir qilmaydi, deb taxmin qiladi. Biroq, ushbu qonundan koʻplab ogʻishlar kuzatilib turiladi, ayniqsa, {\displaystyle C} ning katta qiymatlarida .

Eslatmalar
----------

* Mohiyati haqida qisqacha

Adabiyotlar
-----------

* Уэйн Р.*. Основы и применения фотохимии*, 2000 экз, М.: Мир, 1991. ISBN 5-03-002098-5.
* Landsberg „Optika"
**Magnit zaryad** — jismlarning statik maydonlarini hisoblashda (elektr zaryad tushunchasiga oʻxshash) ishlatiladigan yordamchi tushuncha. Magnit zaryad elektr zaryadlardan farqli ravishda real mavjud emas, chunki magnetizmning klassik nazariyasiga kura, magnit maydon elektr maydonlardan boshqa hech qanday oʻziga xos manbalarga ega emas. P. Diraknyang tabiatda magnit monopoliya deb atalmish Magnit zaryadlarning tabiatda mavjudligi haqidagi gipotezasi (1931) hozircha tasdiqlanmagan. Magnitlangan jismlar uchun Magnit zaryadning hajm rt va sirt at zichligi tushunchalarini kiritish mumkin. Birinchisi, jism hajmi boʻyicha magnitlanganlikning bir jinslimaslik taqsimoti, ikkinchisi esa magnetik sirtdagi magnitlanganlik normal tashkil etuvchisining sakrashi bilan bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |