**George Edward Foreman** (1949-yil 10-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional bokschi, tadbirkor, vazir va yozuvchi. Boksda u „**Big George**" laqabini oldi va 1967-yildan 1997-yilgacha musobaqalarda qatnashib kelgan. U ogʻir vaznda ikki karra jahon chempioni boʻlgan. Bundan tashqari Olimpiada oltin medali sovrindori. Tadbirkor sifatida u George Foreman Grill nomi bilan mashhur.

Boksga qaytishi
---------------

U diniy epiphany deb atagan narsadan soʻng, Forman xristian vaziriga aylandi. Oʻn yil oʻtgach, u boksga qaytishini eʼlon qildi va 1994-yilda 45 yoshida 26 yoshli Michael Moorerni nokautga uchratib, WBA, IBF va ogʻir vazn toifasida birlashgan chempionlik unvonini qoʻlga kiritadi. Koʻp oʻtmay u WBA kamaridan voz kechadi va Axel Schulzga qarshi bitta muvaffaqiyatli chempionlik himoyasidan soʻng Forman 1995-yil 28-iyunda IBF unvonidan ham voz kechadi. 46 yoshu 169 kunligida u tarixdagi eng keksa ogʻir vazn toifasida jahon chempioni boʻlgan. Forman ogʻir vazn toifasida boks boʻyicha jahon chempionligini qoʻlga kiritgan eng keksa va Bernard Hopkinsdan keyin (yengil vaznda) har qanday vazn toifasida ikkinchi eng keksa hisoblanadi. U 1997-yilda 48 yoshida nafaqaga chiqdi, yakuniy rekord hisobida 76 tasi gʻalaba (68 nokaut boʻlgan) va 5 tasi magʻlubiyat bilan tugagan.

### 1968 yil yozgi Olimpiya oʻyinlari

 1968-yilda Prezident Lindon B. Jonson bilan foreman
Forman 1968-yil Mexico shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida boks boʻyicha ogʻir vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Finalda Forman Sovet Ittifoqi vakili Jonas Cepulisni magʻlub etadi, hakam ikkinchi raundda jangni toʻxtatdi. Cepulisning birinchi raunddayoq Formenning zarbalaridan yuzidan qon oqayotgan edi va ikkinchi raundning boshidayoq sakkiztalik hisobini olishga majbur boʻldi. Cepulis Litvada jang qilgan 29 yoshli veteran boʻlib, 12 yillik havaskorlik faoliyati bilan shugʻullangan, oʻz rekordida 220 dan ortiq jang oʻtkazgan, ancha tajribali va Foremandan 10 yosh katta edi.

### Sarlavha hukmronligi

#### Sunshine Showdown: Foreman vs. Freyzer

1973-yilda
1972-yilda, hali ham magʻlubiyatga uchramagan va taʼsirchan nokaut rekordi bilan Foreman ogʻir vazn toifasidagi magʻlubiyatsiz va soʻzsiz jahon chempioni Joe Frazierga qarshi kurashmoqchi edi. Chempionat Muhammad Alidan olib qoʻyilganligi sababli chempionlik unvonini yoʻqotishni boycot qilganiga qaramay, Frazier Jimmy Ellisdan unvonni qoʻlga kiritgan va oʻsha vaqtdan beri oʻz unvonini toʻrt marta himoya qilgan, shu jumladan 1971-yilda ilgari magʻlub boʻlmagan Ali ustidan 15 raundlik bir ovozdan qaror qabul qilgan. Ali Oscar Bonavena va Jerry Quarryni magʻlub etgan edi. Foremanning oʻlchami va imkoniyatlari katta boʻlishiga qaramay, u Fraizerni magʻlub etishi kutilmagan va jangda 3:1 hisobida boʻlsada u juda ham kamtar boʻlgan.

 1974-yil 18-sentyabrda Foremanning oʻng koʻzining kesilishi jangni bir oyga qoldirdi.
 Foreman murabbiy Archie Moore bilan 1974-yil 10-sentyabrda Muhammad Ali bilan jang qilish uchun Kinshasaga ketayotganda
Foremanning navbatdagi titul himoyasi, 1974-yil 30-oktyabrda, Kinshasada (Zaire) Muhammad Aliga qarshi o‘tkazgan himoyasi tarixiy bo‘ldi. „Rumble in the Jungle" deb nomlangan jang oʻzining eng dahshatli umidlaridan ham oshib ketgan di.

Filmografiyasi
--------------

### Televizion chiqishlari

Televizion chiqishlar va rollar| Yil | Sarlavha | Rol | Manbalar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1975-yil | *Olti million dollarlik odam* | Markus Greyson | Epizod: „Bir-biriga oʻxshash" |
| 1992-yil | *Uyni obodonlashtirish* | Oʻzi | Epizod: „Unchained Malady" |
| 1993-yil | *Jorj* | Jorj Foster | ABCdagi seriyalar |
| 2003-yil | *Tepalik shohi* | Oʻzi (ovozli rol) | Epizod: „Boks Luanne" |
| 2013-yil | *Tez va baland ovozda* | Oʻzi | Qism: „Cool Customline" |
| 2022-yil | *Niqobli qoʻshiqchi* | Venera chivin tuzogʻi | Epizod: „Shon-sharaf zali" |

Yana qarang
-----------

* Texas sport shon-sharaf zali
* Ogʻir vaznda boks boʻyicha chempionlar roʻyxati
* WBA boʻyicha jahon chempionlari roʻyxati
* WBC jahon chempionlari roʻyxati
* IBF boʻyicha jahon chempionlari roʻyxati
* The Ring jahon chempionlari roʻyxati
* Boks boʻyicha soʻzsiz chempionlar roʻyxati
* Mashhur boks oilalari
* Jorj Forman Gril

Manbalar
--------

1. ↑  Porter, David L.*. African-American Sports Greats: A Biographical Dictionary*. ABC-CLIO, 1995 — 94 bet. ISBN 978-0-313-28987-3. 1-sentabr 2018-yilda qaraldi.
2. ↑  „Amateur Accomplishments.".  BoxRec.com. Qaraldi: 20-aprel 2011-yil.
3. ↑  Oden, John E.*. Life in the Ring*. Hatherleigh Press, September 29, 2009 — 73 bet. ISBN 978-1578263493. 30-oktabr 2019-yilda qaraldi.
4. ↑  „Professional boxing record: George Foreman". Qaraldi: 14-mart 2020-yil.
5. ↑  *Fernandez, Bernard.* „Foreman Fondly Remembers "Geezers At Caesars"".  The Sweet Science (12-yanvar 2016-yil). 4-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-sentabr 2016-yil.
6. ↑  „Frazier & Foreman clinch gold".  ESPN. Qaraldi: 3-sentabr 2016-yil.
7. ↑  Walker, Rhiannon. (2016-10-26) George Foreman wins gold in 1968 heavyweight title match â€" andscape. Theundefeated.com. Retrieved on 2020-07-14.
8. ↑  „Why I Don't Believe Those Who Say They Picked Foreman Over Frazier".  Eastsideboxing.com (21-yanvar 1973-yil). 10-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentabr 2012-yil.
9. ↑  Pugmire, Lance
(June 4, 2016) Underestimating Muhammad Ali was the mistake of a lifetime, George Foreman says. *LA Times*
10. ↑  „Foreman Keeping Busy as Actor; Waits to Meet Ali". *Jet*. XLVII-jild, № 26. March 20, 1975. 47-bet.
11. 1 2  „George Foreman". *TV Guide*. Qaraldi: 14-iyun 2021-yil.
12. ↑  „George (TV Series 1993–1994)" (en-US). *IMDb*. Qaraldi: 23-iyun 2021-yil.

Havolalar
---------