**Frensis Skarina byusti** — Moldova poytaxti, Kishinyovdagi yodgorlik. Aleksey Mateevich koʻchasi va mitropolit Benulesku-Badoni Belarusning Moldovadagi elchixonasi toʻgʻrisidagi chorrahada joylashgan. 2018-yilda belaruslik pedagog va gumanist Fransisk Skaryna sharafiga yaratilgan.

Tarix
-----

2017-yil iyul oyida Kishinyovdagi Frantsisk Skarina haykali kontseptsiyasi, eskizlari tanlovida belaruslik haykaltarosh Genik Loyka[be] gʻolib chiqdi. Uning arizasi professional hakamlar hay’ati tomonidan 9 nafar daʼvogar ichidan eng yaxshisi deb topildi. Tanlov Belarus Madaniyat vazirligi tomonidan oʻtkazildi, uning maqsadi, Belarusiyaning birinchi **printeri** tasvirini iloji boricha aniqroq aks ettirishdir.

Byust Belarusda tayyorlangan va Moldova Taʼlim, madaniyat va fan vazirligi tomonidan tasdiqlangan loyiha doirasida Kishinyovda oʻrnatilgan. Byust oʻrnatish, bajarish va oʻrnatish uchun loyiha hujjatlarini ishlab chiqish, shuningdek, qoʻshni hududni obodonlashtirish uchun xarajatlar Belarus Respublikasi va xayriya mablagʻlari hisobidan qoplandi. Loika balandligi uch metr boʻlgan monumental asar yaratishga intildi, ammo uning hajmi yarmi bilan cheklangan edi va yodgorlikni qurish uchun sarflanishi kerak boʻlgan 150 ming Belarus rublining dastlabki miqdori 10 baravar kamaytirildi.

U 2018-yil 18-aprelda ochilgan. Marosimda Moldova Taʼlim, madaniyat va tadqiqotlar vaziri Monica Babuc[en] va mamlakatda rasmiy tashrif bilan boʻlgan Belarus madaniyat vaziri Yuriy Bondar ishtirok etdi. Monika Babuk oʻz nutqida ushbu tadbir Moldova va Belarus oʻrtasidagi madaniy aloqalarni mustahkamlashga katta hissa qoʻshishini taʼkidladi. Yuriy Bondar, oʻz navbatida, „Fransisk Skarinaning shaxsiyati Belarus tarixi va madaniyati uchun alohida ahamiyatga ega. Anʼanalar uning nomi bilan bogʻliq boʻlib, biz mamlakatimiz, xalqimiz va uning mashhur tarixi bilan faxrlanamiz".

Haykaltaroshning oʻzi yodgorlik ochilishiga borishdan bosh tortganini aytdi, chunki *Francishak* nomi oʻrniga, uning fikricha, Belarus yozuv tizimiga xos boʻlgan, *Fransisk* nomi yodgorlikka qoʻyilgan.

Tavsif
------

Frantsisk Skarinaning bronza byusti belaruslik kashshof oʻzining har bir kitobiga qoʻygan „Skorina gerbi[be]" tasviri bilan bezatilgan va sochiq bilan bezatilgan, Belarus va moldavan xalqlari anʼanalarida ramziy obʻekt.

Manbalar
--------

1. ↑  „У Кішынёве адкрылі бюст Скарыны" (be). *Наша Ніва* (19-aprel 2018-yil). 5-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
2. 1 2 3 4  „Бюст Франциска Скорины открыт в Кишиневе". *БЕЛТА* (19-aprel 2018-yil). 17-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
3. ↑  „Памятник Франциску Скорине в Кишиневе будет установлен в ноябре".  БЕЛТА (24-iyul 2017-yil). 24-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-dekabr 2020-yil.
4. 1 2  „В Кишиневе открыт бюст прославленного белорусского просветителя". *Noi.md* (19-aprel 2018-yil). 5-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
5. 1 2  „Вось такая яна — беларуская прынцыповасць" (be). *Газета Слонимская* (17-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* 2017-yil. Moldova. Kishinev. Fransisk Skaryna haykali