**Kenneth Donald Cameron** (1949-yil 29-noyabrda tugʻilgan), (Polkovnik, USMC, Ret), isteʼfodagi amerikalik dengiz avizosi, sinovchi uchuvchi, muhandis, AQSh dengiz piyodalari korpusi zobiti va NASA astronavti.

Hayoti
------

Kemeron 1949-yil 29-noyabrda Ogayo shtatining Klivlend shahrida tugʻilgan. U 1967-yilda Ogayo shtatidagi Rokki-River oʻrta maktabini tamomlagan. U Massachusets texnologiya institutida oʻqishni davom ettirib, 1978-yilda aeronavtika va kosmonavtika boʻyicha bakalavr, 1979-yilda esa aeronavtika va astronavtika boʻyicha magistr darajasini oldi. U MIT, Lindon B.Jonson kosmik markazi va Gagarin nomidagi Kosmonavtlarni tayyorlash markazida, Moskva, Rossiyada rus tili va rus kosmik tizimlari boʻyicha koʻplab kurslarni tamomlagan. Keyinchalik 2002-yilda Michigan shtati universitetida Biznes boshqaruvi magistri darajasini oldi. U uchishni, yengil atletikani, yogʻochni qayta ishlashni, kitob oʻqishni, otishmani, mototsikl haydashni va radio havaskorlarini yaxshi koʻradi.

U Boy Skaut edi va Yulduzli Skaut unvoniga sazovor boʻldi. MITda Kemeron Beta Theta Pi birodarligi aʼzosi edi.

Harbiy va parvoz tajribasi
--------------------------

Cameron 1970-yilda Virjiniya shtatidagi Quantico dengiz piyodalari bazasidagi ofitser nomzodlari maktabida AQSh dengiz piyodalari korpusida ishga qabul qilingan. Oʻrta maktabni va Vetnam tili maktabini tugatgach, u Vetnam Respublikasiga bir yillik xizmat safari uchun AQSh elchixonasining 1-batalyoniga, 5-dengiz piyodalari vzvod qoʻmondonligiga, soʻngra dengiz piyodalari xavfsizligi soqchilariga tayinlangan. Saygonda. Qoʻshma Shtatlarga qaytgach, Shimoliy Karolinadagi Lejeune dengiz piyodalari bazasida Hindiston kompaniyasi, 3-batalion, 2-dengiz piyodalari korpusining ijrochi direktori boʻlib ishlagan. U 1972-yilda Florida shtatidagi Pensakola harbiy-dengiz havo stantsiyasiga parvoz mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun hisobot berdi va 1973-yilda oʻzining Dengiz Aviatori qanotlarini qabul qildi. Keyin u Yuma dengiz havo stantsiyasida VMA-223 ga tayinlangan va u yerda A-4M Skyhawks samolyotida uchgan.

1976-yilda Cameron Massachusets texnologiya institutiga qayta tayinlandi va u erda Dengiz kolleji darajasi va yuqori daraja dasturlarida qatnashdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u Yaponiyaning Ivakuni dengiz havo stantsiyasida 12-dengiz piyodalari korpusida bir yil parvoz qilish uchun tayinlangan. Keyinchalik u 1980-yilda Tinch okeanidagi raketa sinov markaziga va 1982-yilda Merilend shtatidagi Patuxent River dengiz havo stansiyasidagi AQSh dengiz sinovlari uchuvchilar maktabiga tayinlangan. 1983-yilda uni tugatgandan soʻng u tizim muhandisligi sinovlari boʻyicha direksiyaga loyiha xodimi va sinov uchuvchisi etib tayinlangan.

U 48 xil turdagi samolyotlarda 4000 soatdan ortiq parvoz vaqtini qayd etgan edi.

NASA faoliyati
--------------

1984-yil may oyida NASA tomonidan tanlangan Cameron 1985-yil iyun oyida astronavt boʻldi. Uning texnik topshiriqlariga bogʻlangan sunʼiy yoʻldosh yuki ustida ishlash, Shuttle Avionics Integration Laboratory (SAIL) da parvoz dasturiy taʼminotini sinovdan oʻtkazish, Kennedi kosmik markazida ishga tushirishni qoʻllab-quvvatlash tadbirlari va STS-28, 29, 30 missiyasini boshqarish boʻyicha kosmik kema aloqachisi (CAPCOM) boʻlib ishga kiradi. Cameronning NASAdagi boshqaruv mas’uliyatiga SAIL da astronavtlar uchun dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish boshligʻi, astronavtni uchirishni qoʻllab-quvvatlash faoliyati va Hubble taʼmirlash missiyasi direktorining yordamchisi boʻlib kiradi. 1994-yilda Kemeron NASAning Star Sitidagi (Rossiya) operatsiyalar boʻyicha birinchi direktori boʻldi, u yerda Gagarin nomidagi kosmonavtlarni tayyorlash markazi xodimlari bilan Yulduzli Sitida kosmonavt operatsiyalari va mashgʻulotlarini qoʻllab-quvvatlash tizimini yaratishda ishladi hamda Ittifoq va Rossiyada ruscha taʼlim oldi.

U 1996-yildan 2003-yilgacha NASAda boʻlmagan. Biroq, Kolumbiya kosmik kemasi va uning ekipaji gʻoyib boʻlganidan soʻng, Cameron 2003-yil oktyabr oyida NASA Langley tadqiqotida NASA muhandislik va xavfsizlik markazi asoschilaridan biri sifatida koinot dasturiga qaytdi. 2005-yil iyun oyida Kemeron NESC xavfsizlik boʻyicha direktor oʻrinbosari etib saylandi va 2007-yil iyun oyida Xyustondagi Jonson kosmik markazidagi NESC ofisiga oʻtkazildi.

Uchta kosmik parvozlar faxriysi boʻlgan Kemeron 561 soatdan ortiq kosmosda boʻldi. U STS-37 da (1991-yil 5-11-aprel) uchuvchi, STS-56 (1993-yil 9-17-aprel) va STS-74 (1995-yil 12-20-noyabr) da kosmik kema komandiri lavozimlarida ishlagan.

### Kosmik parvoz tajribasi

Cameron oʻzining birinchi missiyasini STS-37 da uchuvchi sifatida amalga oshirdi. Ushbu missiya 1991-yil 5-aprelda boshlangan va butun koinotdagi gamma-nur manbalarini tadqiq qilish maqsadida Gamma-nurlari rasadxonasini joylashtirishdan iborat edi. „Atlantis" kosmik kemasi 1991-yil 11-aprelda qoʻndi. Ikkinchi missiyasida u ATLAS-2 ni olib yurgan STS-56 da kosmik kemaning komandiri edi. Ushbu toʻqqiz kunlik missiya davomida Space Shuttle Discovery ekipaji quyosh faolligining Yer iqlimi va atrof-muhitiga taʼsirini yaxshiroq tushunish uchun atmosfera va quyosh tadqiqotlarini oʻtkazdi va Sparta avtonom rasadxonasini joylashtirdi va qayta tikladi. STS-56 1993-yil 8-aprelda uchirilgan va 1993-yil 17-aprelda Kennedi kosmik markaziga qoʻngan. Oʻzining uchinchi missiyasida Kemeron STS-74 da Atlantisga buyruq berdi, bu NASAning Rossiyaning Mir kosmik stantsiyasi bilan uchrashish va u bilan bogʻlanish uchun ikkinchi kosmik missiyasi va modulni yigʻish va uni kosmik stantsiyaga ulash uchun Shuttledan foydalanish boʻyicha birinchi missiyasi edi. STS-74 1995-yil 12-noyabrda uchirilgan va 1995-yil 20-noyabrda Kennedi kosmik markaziga qoʻngan.

NASAdan keyingi martaba
-----------------------

 Kameron 2008-yil
1996-yil 5-avgustda NASAda birinchi marta nafaqaga chiqqanidan soʻng, u General Motors korporatsiyasining shoʻba korxonasi boʻlgan Hughes Training, Inc.ga Xyuston operatsiyalari boʻyicha ijrochi direktor sifatida qoʻshildi. 1997-yil sentyabr oyida Cameron Shvetsiyadagi Saab Automobile, AB kompaniyasiga Saab 9-3 avtomobili uchun Vehicle Line boshqaruvchisi sifatida oʻtdi. Saab kompaniyasidagi hamkasblari uni „Kometa Calle" deb atashgan. Qoʻshma Shtatlarga qaytib kelgach, Kemeron Detroyt yaqinidagi Michigan shtatining Uorren shahridagi General Motors texnik markazida global xaridlar, etkazib beruvchilar texnologiyasini sotib olish, tadqiqot va ishlanmalar va yonilgʻi xujayrasi avtomobillarini ishlab chiqish lavozimlarida ishladi.

Cameron 2008-yil dekabr oyida NASAdan butunlay nafaqaga chiqdi va Northrop Grumman korporatsiyasiga Northrop Grumman Aerospace Systems uchun Xyustondagi operatsiyalar direktori sifatida qoʻshildi. Kameron hozirda kanar konfiguratsiyasi va parvona parvonasiga ega kompozitsion shisha tolali konstruksiyadan iborat Cozy MK IV eksperimental samolyotiga egalik qiladi va boshqaradi. U Texasning Xyuston shahrida yashaydi.

Mukofot va unvonlar
-------------------

* Mudofaadagi yuksak xizmatlari uchun medal
* Xizmatlar legioni
* Taniqli uchuvchi xoch (2)
* „V" jangovar dengiz floti maqtov medali
* Jangovar harakatlar lentasi
* NASAning etakchilik medali
* NASAning ajoyib muvaffaqiyat medali
* NASA kosmik parvoz medallari (3)
* Vetnam faxriy birligi iqtibos
* Admiral Lui de Flores mukofoti (MIT)
* Charlz Stark Draper laboratoriya stipendiyasi
* Dengiz piyodalari assotsiatsiyasi rahbariyati qilich

Manbalar
--------

1. 1 2  Spacefacts Biography of Kenneth Cameron. *Spacefacts*. Retrieved July 18, 2011.
2. ↑  „Kenneth D. Cameron at scouting.org". 22-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2015-yil.
3. ↑  „The Back Bay Beta: Beta Honors Astronaut Brother". *Beta-MIT.org* (1991).

Havolalar
---------

* „Biographical Data:KENNETH D. CAMERON (COLONEL, USMC, RET.) NASA ASTRONAUT (FORMER)".  NASA (iyun 2010). Qaraldi: 10-yanvar 2021-yil.



* Astronautix biography of Kenneth D. Cameron
* Spacefacts biography of Kenneth D. Cameron
* Cameron at Spaceacts Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-03).