Kambodja bayroqlari
**Kambodja bayrogʻi** (kxmer. Tóngchéatĕ Kâmpŭchea,Kambodja milliy bayrogʻi) hozirgi koʻrinishida dastlab 1948-yilda qabul qilingan va 1993-yilda Taʼsis assambleyasiga saylovdan va Kambodja monarxiyasi tiklangandan keyin 1993-yilda qayta qabul qilingan.

Tavsifi
-------

Taxminan 1850-yildan beri Kambodja bayrogʻida markazda Angkor Vat tasviri mavjud. Hozirgi bayroq, 1948-yilda koʻk rangda. U 1970-yil 9-oktabrgacha, Lon Nolning Khmer Respublikasi uchun yangi bayroq joriy etilgunga qadar ishlatilgan, bu 1975-yilda Qizil Khmerlar qoʻlga kiritilgunga qadar davom etgan. 1975-yildan 1979-yilgacha mavjud boʻlgan Demokratik Kampuchiyaning keyingi davlati 1976-yildan boshlab sariq rangda saqlanib qolgan uch minorali Angkor Vat dizayni bilan qizil bayroqdan foydalangan. Kampuchiya Xalq Respublikasi 1979-yilda Vetnamning Kambodjaga bostirib kirishidan keyin tashkil etilgan.

Kampuchiya Milliy Birlashgan Milliy Najot Jabhasi yangi davlat uchun fransuzlarga qarshilik koʻrsatgan kunlarda Xmer Issarak tomonidan qabul qilingan bayroqni qayta tikladi. Bu bayroq DK bayrogʻi bilan bir xil rangdagi naqshga ega edi, lekin sariq besh minorali Angkor Vat siluetisiz. 1989-yilda KDR oʻzini „Kambodja Davlati" deb nomlaganida, bayroqning pastki yarmi koʻk rangga oʻzgartirildi. UNTAC bayrogʻi 1992-1993 oʻtish davrida Kambodjadagi Kambodja Davlati bayrogʻi bilan birga ishlatilgan.

1993-yilda 1948-yilgi Kambodja bayrogʻi qayta qabul qilindi. Hozirgi Kambodja bayrogʻi Afgʻoniston, Boliviya, Portugaliya, San-Marino va Ispaniya bayroqlari bilan birga binoni aks ettiruvchi yagona oltita davlat bayrogʻidir. Qizil va koʻk Kambodjaning anʼanaviy ranglaridir.

Bugungi kunda ishlatiladigan bayroq 1948- yilda oʻrnatilgan bayroq bilan bir xil, ammo eski bayroq baʼzan Angkor Vatda qizil konturdan foydalangan, hozirgi bayroq esa qora rangdan foydalanadi. Oʻsha vaqtdan beri beshta boshqa intervensiya dizaynlari ishlatilgan. 12-asrdan boshlangan bu mashhur maʼbad maydoni Mahidxarapura monarxlari tomonidan qurilgan. Uning beshta minorasi bor, lekin ularning hammasi ham bayroqlarda ishlatiladigan stiliz versiyada tasvirlanmagan. 1993-yil sentabr oyida monarxiya tiklandi, 1948-yilgi bayroq oʻsha yilning iyun oyida qayta qabul qilindi.

Simvolizm
---------

| Belgilar | Maʼnosi | Odamlar |
| --- | --- | --- |
| Angkor Vat | Halollik, adolat va meros | Din |
| Moviy | Ozodlik, hamkorlik va birodarlik | Qirol |
| Qizil | Jasorat | Millat |

Qirollik bayrogʻi
-----------------

 
**Kambodja Qirolining Qirollik bayrogʻi** - Kambodja monarxining shaxsiy bayrogʻi. Rasmiy ravishda 1993-yilda qabul qilingan, ammo uning dastlabki qoʻllanilishi 1941-yilga toʻgʻri keladi. Shuningdek, u Kambodjaning milliy ramzlari qatoriga kiradi.

Tarixiy davlat bayroqlari
-------------------------

| bayroq | davri | foydalanilgan | rang sxemasi |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 1863-1948 | Fransiya protektorati sifatida Kambodja Qirolligi bayrogʻi (1863-1948) | 

|  | Koʻk | qizil | oq |
| --- | --- | --- | --- |
| **RGB** | 3-46-161 | 224-0-37 | 255-255-255 |
| **Hexadecimal** | #032ea1 | #e00025 | #ffffff |
| **CMYK** | 98-71-0-37 | 0-100-83-12 | 0-0-0-0 |

 |
|  | 1948-1970 | Kambodja Qirolligining bayrogʻi Fransiya protektorati davrida (1948-1953) va Fransiyadan mustaqillikka erishgandan keyin (1953-1970), shuningdek Kampuchiya davlatida (1975-1976) | 

|  | koʻk | qizil | oq |
| --- | --- | --- | --- |
| **RGB** | 3-46-161 | 224-0-37 | 255-255-255 |
| **Hexadecimal** | #032ea1 | #e00025 | #ffffff |
| **CMYK** | 98-71-0-37 | 0-100-83-12 | 0-0-0-0 |

 |
|  | 1970-1975 | Khmer Respublikasi bayrogʻi | 

|  | koʻk | qizil | oq |
| --- | --- | --- | --- |
| **RGB** | 3-46-161 | 224-0-37 | 255-255-255 |
| **Hexadecimal** | #032ea1 | #e00025 | #ffffff |
| **CMYK** | 98-71-0-37 | 0-100-83-12 | 0-0-0-0 |

 |
|  | 1976-1992 | Demokratik Kampuchiya bayrogʻi (1993-yilgacha Demokratik Kampuchiya Koalitsion hukumati va 1998-yilgacha Milliy ittifoq va Kambodjani milliy qutqarish muvaqqat hukumati) | 

|  | qizil | sariq |
| --- | --- | --- |
| **RGB** | 218-18-26 | 252-221-9 |
| **Hexadecimal** | #da121a | #fcdd09 |
| **CMYK** | 0-92-88-15 | 0-12-96-1 |

 |
|  | 1979-1989 | Kampuchiya Xalq Respublikasi bayrogʻi | 

|  | qizil | sariq |
| --- | --- | --- |
| **RGB** | 218-18-26 | 252-221-9 |
| **Hexadecimal** | #da121a | #fcdd09 |
| **CMYK** | 0-92-88-15 | 0-12-96-1 |

 |
|  | 1989-1993 | Kambodja davlati bayrogʻi | 

|  | koʻk | qizil | sariq |
| --- | --- | --- | --- |
| **RGB** | 3-46-161 | 224-0-37 | 252-221-9 |
| **Hexadecimal** | #032ea1 | #e00025 | #fcdd09 |
| **CMYK** | 98-71-0-37 | 0-100-83-12 | 0-12-96-1 |

 |
|  | 1992-1993 | Birlashgan Millatlar Tashkilotining Kambodjadagi oʻtish maʼmuriyati bayrogʻi (UNTAC) | 

|  | havorang | oq |
| --- | --- | --- |
| **RGB** | 91-146-229 | 255-255-255 |
| **Hexadecimal** | #5b92e5 | #ffffff |
| **CMYK** | 60-36-0-10 | 0-0-0-0 |

 |
|  | 1993- hozirgacha | 1993-yilda monarxiya tiklanganidan beri Kambodja bayrogʻi. | 

|  | koʻk | qizil | oq |
| --- | --- | --- | --- |
| **RGB** | 3-46-161 | 224-0-37 | 255-255-255 |
| **Hexadecimal** | #032ea1 | #e00025 | #ffffff |
| **CMYK** | 98-71-0-37 | 0-100-83-12 | 0-0-0-0 |

 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Green.* „Flags, for God's Sake". *brandingthenations.com* (20-mart 2015-yil). 3-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-fevral 2020-yil.
2. ↑  „Cambodian Flag History".  Crwflags.com. Qaraldi: 21-dekabr 2017-yil.