recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Stephen Ferguson – Vena shahrida yashovchi shotlandiyalik musiqachi, bastakor va prodyuser hisoblanadi. Fergyuson 1980-yillarning boshidan beri kino va filmlar uchun musiqalar yozib, ommaga chiqargan va „shubhasiz oʻziga xoslik" bastakori sifatida maqtovga sazovor boʻlgan.

Taʼlim
------

Ferguson Londonda klassik fortepiano, Vienna universitetida musiqashunoslik (Ph. D.) sohasida tahsil olgan hamda musiqa tahlili boʻyicha magistrlik darajasiga ega. Ferguson oʻzining musiqa ijodkorligi tufayli texnologik jihatdan ilgʻor musiqachi sifatida shuhrat qozongan, bu qoʻshimcha mahorat unga 2000-yillarning boshida Vienna universitetining ingliz tili boʻlimida IT mutaxassisi sifatida ishga joylashishni taklif qilishgan.

Kompozitsiyalar
---------------

Ferguson kompozitsiyalari, jumladan, Edinburgh festivali, Ars Electronica (Avstriya), Salzburger Festspiele, WDR, BBC, Kingʻs Lynn Festivali, Musikverein Wien, ORF – Avstriya radioeshittirish korporatsiyasi va steirischer herbst tomonidan buyurtma qilingan.

Diskografiya (yakkaxon rassom sifatida)
---------------------------------------

Stephen Ferguson: Multitracks, Blackplastic LP 07124 (1983)

Stephen Ferguson: Piano Music, Extraplatte CD 850 088 (1988)

Stephen Ferguson: Piano Wind Brass, Extraplatte CD EX 112 090 (1990)

Joriy loyihalar
---------------

aAmplify, 2000-yildan beri ishlagan, raqamli musiqa va prodyuserlar sayti. 2009/10-yillarda loyiha Vienna musiqa uyidagi koʻrgazmada namoyish etilgan. Vienna shahrining Madaniyat idorasi homiyligidagi loyiha „Viennaning uchinchi ming yillikning notijorat musiqasi va oqimli media ishlanmalariga sodiqligini koʻrsatish" uchun asos boʻlib qolmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Stephen Ferguson's Personal Page". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
2. ↑  *Wilson.* „quoted from Neue Zeitschrift für Musik". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
3. ↑  *Ferguson.* „Biographical Details". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
4. ↑  „Department of English". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
5. ↑  „Stephen Ferguson biographical detailts". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
6. ↑  „Haus der Musik Program". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
7. ↑  „Amplify". Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
**Tara Davis** (1999-yil 20-may) — amerikalik yengil atletikachi. Yopiq inshootlarda uzunlikka sakrash boʻyicha rekordchi. U 2017-yilning 11-fevralida Texasning Frisko shahridagi Dumanis Sports Group Prep Classic musobaqasida 6.68 ball bilan rekord oʻrnatgan.

Oʻrta maktab davri
------------------

Yil oxirida, Agoura oʻrta maktabiga nomzod boʻlib, u CIF California State Meetda uchta tadbirda gʻolib chiqdi. Uning 100 metrga toʻsiqlar osha yugurish boʻyicha 12,83 natijasi bilan milliy oʻrta maktab rekordini yangiladi. U uzunlikka sakrash boʻyicha ham davlat rekordini oʻrnatgan. U 22 ft 1 natija bilan (6.73 m) Olimpiadachi Marion Jonsning rekordini yangiladi. Davis Marmonte Ligasining boshqa maktabi, Ming Oaks oʻrta maktabiga oʻtadi. Oʻrta maktabni tugatgach, Devis Jorjiya universitetiga oʻqishga kiradi.U yerda unga Petros Kiprianou murabbiylik qilgan.

Kollej davri
------------

Devis Jorjiya universiteti sportchisi sifatida Klaudiya Siciarzning 20 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi musobaqada 60 metrlik masofaga yugurishidagi natijasi bilan jahon rekordini yangiladi. 2018-yil NCAA Indoor yengil atletika chempionatida u uzunlikka sakrash musobaqasida 3-oʻrinni egalladi. Ushbu musobaqada Davis Keturah Orji va Keyt Xolldan orqada qoldi.
Jorjiyadagi mavsumdan soʻng u Texas universitetiga oʻtdi. U transfer qoidalari tufayli 2019-2020 trek mavsumigacha boʻlgan musobaqalarda qatnasha olmadi.
2021-yilda Devis Ostindagi Texas Relays uzunlikka sakrash musobaqasida 7,14 metrga sakrab, kollej rekordini oʻrnatdi. Bu sakrash uni barcha davrlarning eng yaxshi sportchilari 30 taligi roʻyxatiga kiritdi.

Faoliyati
---------

Davis 7,04 metrga sakrab 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi va Olimpiya oʻyinlarida ikkinchi oʻrinni egalladi. Tara Devis uzunlikka sakrash boʻyicha ayollar oʻrtasidagi musobaqada oltinchi oʻrinni egallagan.

Havolalar
---------

Tara Davis at World Athletics

Manbalar
--------

1. ↑  „USA Track & Field Records Report – 2017". *www.legacy.usatf.org*.
2. ↑  „Agoura's Tara Davis wins three titles at state track championships". *Los Angeles Times* (4-iyun 2017-yil).
3. ↑  „College Signing: Tara Davis Class of 2017". *MileSplit United States*.
4. ↑  „COLLEGIATE RECORD: Tara Davis Sets Outdoor LJ Standard ::: USTFCCCA".
5. ↑  „Women's long jump". *www.alltime-athletics.com*.
6. ↑  „Track & Field’s Davis punches ticket to Tokyo at U.S. Olympic Trials". The University of Texas at Austin Athletics (6-iyun 2021-yil). Qaraldi: 30-avgust 2021-yil.
7. ↑  *Treisman.* „Meet Olympic Power Couple Hunter Woodhall And Tara Davis". *NPR* (27-avgust 2021-yil). Qaraldi: 30-avgust 2021-yil.
**Komil Xorazmiy uy muzeyi** – Xorazm viloyati Xiva shahrida Komil Xorazmiy qorixonasi ichida joylashgan. Komil Xorazmiy oʻzi uchun qabri ustiga bitta daxliz va ikkita xonadan iborat bino qurdiradi. Komil Xorazmiy Xiva xonligida mirzaboshi, devonbegi lavozimlarida ishlagan. Muzey pahlavon mahmud maqbarasining gʻarbiy qismida joylashgan. Qurilishga Komil Xorazmiy boshchilik qilgan boʻlib, bino ichidagi qorixonada qorilar Qur’on tilovat qilgan. Qorilarga Komil Xorazmiy oʻz mablagʻlari hisobidan oylik ajratgan. Hozirda Komil Xorazmiy qurdirgan bino saqlanib qolgan va uning farzandlari tomonidan „Mirzaboshi" mehmonxonasiga aylantirilib sayyohlar uchun xizmat qilmoqda.

Komil Xorazmiy
--------------

Asl ismi Pahlavon Abdulla oxund boʻlgan Komil Xorazmiy shoir, tarjimon, sozanda, bastakor, xattotlik bilan shugʻullangan. 1856-1865 yillarda xiva xoni Said Muhammadxon davrida xattotlik bilan shugʻullanadi. Pahlavon Abdulla oxund 1865-yildan boshlab, Muhammad Rahimxon II davrida mirzaboshilik qila boshlagan. Komil Xorazmiy 1883-yilda Rossiyaga boradi va bu yerdagi xalq hayoti va madaniyati haqida oʻrganadi. 1891-yilda Komil Xorazmiy Toshkentdagi Laxtin tipolitografiyasida boʻladi va bu yerdagi ishlar bilan tanishadi. Pahlavon Abdulla oxund Muhammad Rahimxon II buyrugʻi bilan musiqa sohasida koʻplab yangilik va ixtirolar qildi. Komil Xorazmiy „Tanbur chizigʻi" (nota) ni ixtiro qildi. Komil Xorazmiyning asarlari bizga qoʻlyozma yoki toshbosma shaklida yetib kelgan. Pahlavon Abdulla oxundning dastlabki devonining nashri 1881-yilda Xiva toshbosmasida bosilgan. Komil Xorazmiy ona tomondan Xoʻjash Maxram va Pahlavonniyoz xonadoni bilan aloqadorli aytiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Xiva dunyodagi eng koʻhna qal’a. Komiljon Xudoyberganov. Toshkent. 2012.
2. ↑
3. ↑
**Jinsiy erkinlikka qarshi jinoyatlar** — Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksiga koʻra, nomusga tegish (118-modda), jinsiy ehtiyojni zoʻrlik ishlatib gʻayritabiiy usulda qondirish (119-modda), besoqolbozlik (120-modda), ayolni jisiy aloqa qilishga majbur etish (121-modda), 16 yoshga toʻlmagan shaxs bilan jinsiy aloqa qilish (128-modda) jinoyatlari. Jinsiy jinoyatning obyekti 16 yoshga toʻlgan shaxsning jinsiy erkinligi hamda 16 yoshda kichik shaxslarning esa jinsiy daxlsizligi hisolanadi. Besoqolbozlik jinoyatida jinoyat obyekti jinsiy munosabatlarning jamiyatda qaror topgan tartibi deb qaraladi. Jinsiy jinoyat shartli tarzda ikki guruhga boʻlinadi: jabrlanuvchi ixtiyoriga zid ravishda sodir etiladigan jinsiy jinoyat — nomusga tegish, jinsiy ehtiyojni zoʻrlik ishlatib gʻayratabiiy usulda qondirish shu jumladan ayolni jinsiy aloqa qilishga majbur etish kabilardir.

Manbalar
--------

1. ↑  Toychiyev, N. ed (2009). "Jinsiy erkinlikka qarshi jinoyatlar". *Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi*. Toshkent: „Adolat" nashriyoti.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Yogʻochni 

```
shakl va oʻlcham berishda qoʻllaniladigan asbob hamda stanoklar. Ularning yordamida yogʻochdan turli xil materiallar va yarim fabrikatlar (taxta, brus, faner, qipik, plitalar, yogʻoch plitalar va boshqalar), buyum hamda qurilmalarning detallari (mebel, vagon, kema va boshqalar yasash uchun); tayyor buyumlar (deraza, eshik, muzika asboblari, mebel va boshqalar) tayyorlanadi. Yogʻochga ishlov berish jihozlari bilan yogʻoch arralanadi, tilinadi, teshiladi, frezalanadi, silliklanadi, yoʻniladi, randalanadi, oʻyiladi, kesiladi va yoriladi. Ular dastaki va mexanik xillarga boʻlinadi. Dastaki asboblarga arralar, randalar, iskana, burgi, drellar (parmalar toʻplami bilan), jilvirlar va boshqalar kiradi. Ular ustaxonalarda, qurilish maydonlarida, ishlab chiqarish korxonalarida qoʻllaniladi. Mexanik yogʻochga ishlov berish jihozlari, asosan, stanokka yoki mashinaga oʻrnatib ishlatiladi. Bajaradigan ish turiga kura ular yogʻoch kesish, tilish, egish, yigish, yelimlash va pardozlash asbob hamda jihozlariga boʻlinadi. Yogʻoch detallarni yigʻish uchun dastaki, elektr va pnevmatik asboblardan foydalaniladi. Sanoatda yogʻoch kesish, tilish, randalash, egish, bukish stanoklari keng tarqalgan. Bu stanoklar bilan zarur oʻlcham va shakldagi yogʻoch zagotovka, detal hamda buyumlar tayyorlanadi. Yogʻoch kesish va tilishda arra; frezalashda — freza; randalashda — randa; parmalashda — parma; oʻyishda — oʻygich; silliklashda — jilvir va boshqalardan foydalaniladi. Yogochdan chiqqan qipiq va payrahadan boshqa materiallar (masalan, plitalar) ishlab chiqarishda foydalanish mumkin (qarang Yoyuch plitalar). Yogʻochga ishlov berish stanoklari arrali stanoklar; ilgarilanmaqaytma harakatlanadigan yoki qoʻzgʻalmas pichoqli randalash stanogi; detallarga doiraviy keskich bilan ishlov beradigan frezalash stanogi; teshik yoki oʻyiqlar ochish uchun ishlatiladigan parmalash stanogi; fanerlar, gugurt choʻplari, gugurt qutilari va boshqalar tayyorlaydigan yoʻnish stanoklari; yumaloq shaklli detallar tayyorlaydigan tokarlik stanoklari; detallarni silliklash uchun ishlatiladigan jilvirlash stanoklaridan iborat. Egish stanoklari changʻilar, mebellar yasash uchun yogʻochni egib beradi. Yelimlab yigʻish stanoklariga yelim surkash, shchit yigʻish stanoklari, uzel va buyumlarni yigʻish qurilmalari, pardozlash stanoklari ga boʻyash, qoplama (himoya va bezak) qoplash va jilolash mashinalari kiradi. Koʻp qatlamli fanerlar, yogʻoch plitalar, yogʻoch plastinalar yasash uchun yogʻochni zichlashda presslar ishlatiladi (yana qarang: Duradgorlik asboblari).
```

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Em Gvan

**Em Gvan Bon** (1922, Vladimiro-Aleksandrovskoye, Suchansk volosti, Olginskiy tumani, Primorsk viloyati – 1980, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda" kolxozining rahbari, Oʻzbekiston SSR Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti
------

Em Gvan Bon 1922-yilda Olginskiy tumani Vladimiro-Aleksandrovskoye qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSRning [[Toshkent viloyati]dagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent yaqinidagi Boʻzsuv kanali GESida, Yuqori Chirchiq tumanidagi „International" kolxozida ishlagan.

Em Gvan Bon 1948—1952-yillarda Yuqori Chirchiq tumandagi „Pravda" kolxozida dala mudiri boʻlib ishlagan. 1950-yilda Em Gvan Bon boshchiligidagi dala jamoasi 15,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 107,1 sentnerdan yashil kenaf poyasi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga "1950-yilda kolxozlar tomonidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetkazib berish va kontraktatsiya qilish, MTS ishiga naturada haq toʻlash va 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlash, sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali topshirilgan.

Em Gvan 1951-yilda KPSS safiga qoʻshildi. 1956-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini, 1961-yilda Moskvadagi Timiryazev nomidagi qishloq xoʻjaligi akademiyasini tamomlagan.

Moskva viloyati, Volokolamsk tumani, „Bolshevo" sovxozining bosh agronomi (1961), Moskva viloyati, Podolsk tumani, „Zarya komunizm" sovxozining katta agronomi (1961—1963) lavozimlarida ishlagan.

1963-yilda Oʻzbekiston SSRga qaytib, 1980-yilgacha Toshkent viloyati Kommunistik tumanidagi „Leninskiy put" kolxozining bosh agronomi boʻlib ishladi.

Em Gvan Bon 1980-yil iyul oyida vafot etdi. Kommunistik tumani (hozirgi Yuqorichirchiq tumani) Rodina qishlogʻida dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1951, 1953)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1954)
* „Shavkatli mehnat uchun" medali (1971)

Adabiyotlar
-----------

* Шин Д.В. Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П.Г. Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б.И. Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

Manbalar
--------

1. ↑  YouTube logotipi ВЭКС. Герой Социалистического труда Эм Гван Бон YouTubeda
2. ↑  Ким, Брутт*. Равный среди первых*. Ташкент: Baktria Press, 2021 — 96 bet. 9-oktabr 2023-yilda qaraldi.
3. ↑  „Дмитрий Шин в бывших колхозах им. Свердлова и Правда". *www.koryo-saram.site*. Qaraldi: 9-oktabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Герман Ким, Герой Социалистического труда Эм Гван Бон
**Aqchakoʻl turistik zonasi** (yoki „*Aqchakoʻl" turistik-rekreatsion hududi*) — Qoraqalpogʻiston Respublikasining Ellikqalʼa tumanida joylashgan sohil boʻyi turistik zonasi. Aqchakoʻlda maxsus rekreatsion plyaj zonalarini tashkil etish rejasi 2019-yil sentyabr oyida Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Qoraqalpogʻistonga amalga oshirgan tashrifi davomida berilgan topshiriqqa koʻra ishlab chiqilgan.

Faoliyati
---------

Aqchakoʻlning umumiy maydoni 1150 ga teng boʻlib, eng chuqur joylari 12 metrgacha yetishi aniqlangan. 2022-yili Aqchakoʻl turistik zonasining infrastrukturasini rivojlantirish maqsadida 10 milliard soʻm mablagʻ ajratilgan. Bu mablagʻ hisobiga sayyohlarga qulaylik yaratilishi uchun kerak boʻladigan maxsus yoʻlaklar, elektr tizimlari, mehmonxonalar, ovqatlanish joylari va katerlar tashkil etilgan. Shuningdek, kattaligi 6000 gektar boʻlgan koʻl hududi 3000 tonnaga yaqin turli chiqindilardan tozalangan.

Aqchakoʻl turistik zonasiga 2022-yili 50 000 ga yaqin sayyoh tashrif buyurgan. Shu sababli 50 000 oʻringa moʻljallangan ippodrom qurilishi reja qilingan. 2023-yil holatiga koʻra, sayyohlar uchun 40 kishilik oʻtovlar, 80 oʻrinli hostellar tashkil etilgan boʻlib, 5 yulduzli mehmonxona, 10 ta villa barpo etilishi koʻzda tutilgan. Koʻl yonida maxsus oʻtovlar ham qurilgan. 

Aqchakoʻl turistik zonasiga mavsumning istalgan vaqtida borib dam olish imkoni mavjud. Qishda baliq ovlash yoʻlga qoʻyilgan boʻlib, koʻlning yarmi 30-40 santimetrgacha muzlashi aytiladi.

„Pulli koʻl" iborasi
--------------------

Aqchakoʻlda choʻmilgan odam boy boʻladi, degan qarash mavjud boʻlib, buning ildizi Chingizxonga borib taqalishi mahalliy aholi tomonidan rivoyat qilib kelinadi. Rivoyatlarga koʻra, Chingizxon bu yerga oʻz oltinlarini choʻktirib yuborganligi sababli bu ibora urf boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Aqchakoʻl" ekoturizm uchun qulay maskanga aylanmoqda *09.10. 2023*
2. ↑  „Rost24 - Qoraqalpog`istonda albatta borish kerak bo`lgan besh manzil" (oz). *Rost24*. Qaraldi: 27-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Turizm qo‘mitasi" (uz). *Uzbektourism.uz*. Qaraldi: 27-oktyabr 2023-yil.
4. ↑  „"Chingizxon oltinlari yashirilgan maskan": Aqchakoʻl turistik zonasi haqida — Toshkent Afishasi" (uz-Latn). *www.afisha.uz* (9-oktyabr 2023-yil). Qaraldi: 27-oktyabr 2023-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ufa (maʼnolari).

**Ufa** — shahar (1586-yildan), Boshqirdiston Respublikasi poytaxti. Oq Idil daryosiga Ufa va Dema daryolari quyiladigan joyda. Transport yoʻli, daryo, avtomobil va havo yoʻllari chorrahasi. Aholisi 1 144 809 ming kishi (2020). Shahar 1574-yilda boshqirdlar qalʼasi Toʻratau oʻrnida rus qalʼasi sifatida vujudga kelgan. 1781-yildan Ufa noibligi, 1796-yildan Orenburg, 1865-yildan Ufa guberniyasi markazi. 1922—91 yillarda Boshqirdiston Muxtor SSR, 1991-yildan Boshqirdiston Respublikasi poytaxti.

Neftni qayta ishlash, kimyo, neft kimyosi ("Bashneft" i.ch. birlashmasi, Novoufim, Ufa neftni qayta ishlash zavodlari, "Ufaneftexim", "Ufaorgsintez" korxonalari), mashinasozlik va metallsozlik (motorsozlik, priborsozlik, agregat, "Orgtexnika" i.ch. birlashmalari; "Elektroapparat", "Promsvyaz", "Ufaselmash" va boshqa zavodlar), yogʻochsozlik, yengil, oziq-ovqat sanoatlari rivojlangan. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. 7 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, Boshqirdiston universiteti), Rossiya Fanlar akademiyasi ning ilmiy markazi, 4 teatr (shu jumladan, opera va balet teatri). Boshqirdiston davlat badiiy muzeyi, M. Gʻafuri muzeyi bor. Shahar markazida Salavat Yulayevga yodgorlik oʻrnatilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  „Крупнейшие города России-2023: численность населения, места в рейтингах" (16-noyabr 2022-yil). 26-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-oktyabr 2023-yil.
**Vayangan bobo maqbarasi** — XVI hamda XIX asrlarga oid tarixiy obyekt. Obyekt Shovot tumani, Choʻqli qishlogʻi, Ogahiy mahallasida joylashgan boʻlib, maqbara Vayangan qalʼasi atrofidagi qabriston hududida bunyod etilgan.

Vayangan bobo maqbarasi davlat mulkiga tegishli. U Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida „Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi bilan berilgan.

Qurilish tarixi
---------------

Maqbara hududi miloddan oldingi II—IV asrlarga mansub boʻlgan Vayangan qal’asi (shahri) oʻrnida joylashgan. Vayangan ancha qadimiy shahar boʻlib, „Goʻroʻgʻli" dostonida shu qal’a nomi tilga olingan. Vayangan ismli kishi shaharni mudofaa qilgan avliyo ekanligi haqidagi rivoyatlar ham mavjud. Keksa avlod vakillarining soʻzlariga koʻra, bu qalʼani Gʻavsul Aʼzam Javloniyning oʻgʻli Voyangan qurdirganligi sababli maqbara uning nomi bilan atalib kelinadi. Voyangan bobo vafot etgandan soʻng uni shu qalʼa atrofiga dafn etishgan. Xotirasini abadiylashtirish maqsadida uning qabri ustiga Xiva xoni Olloqulixon davrida maqbara qurilgan. Maqbara devorlarining tabiiy nurashi va XX asrning 40—60-yillaridagi sovet hokimiyati tomonidan yuritilgan ateistik targʻibot tufayli maqbara qarovsiz qolib vayrona holatga kelib qolgan.

OʻzSSR Ministrlar Sovetining 1973-yil 21-dekabr № 539 qarori bilan obida davlat muhofazasiga olingan. 1988-yili Vayangan bobo maqbarasi tubdan rekonstruksiya qilingan va asl holiga keltirilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin turli homiylarning tashabbusi va amaliy yordami nartijasida maqbara binosida keng koʻlamli taʼmirlash va obodonlashtirish ishlari olib borilgan. Maqbara yaqinida tuzli kichik koʻl mavjud boʻlib, odamlar uni turli kasalliklarga shifo ekanligiga ishonib kelishadi va har yili shifo izlab tashrif buyirishadi.

Yana qarang
-----------

* Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi
* Poyanda maqbarasi
* Shayx Mavlon bobo majmuasi

Manbalar
--------

1. ↑  „ 335-сон 05.12.2014. Tarixiy, badiiy yoki o‘zga madaniy qimmatliligi tufayli garov va ipoteka qo‘llanilishi mumkin bo‘lmagan obyektlar ro‘yxatini tasdiqlash to‘g‘risida". *old.lex.uz*. Qaraldi: 12-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Xorazmga borish uchun 10 ta sabab" (uz). *GeoOlamga xush kelibsiz!*. Qaraldi: 12-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „MODDIY MADANIY MEROSNING KO‘CHMAS MULK OBYEKTLARI MILLIY RO‘YXATINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA". 13-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktyabr 2023-yil.
4. ↑  *JOME MOSQUE OF VAYANGAN BOBO | #uzbekistan #samarkand #bukhara #khorezm #khiva #360 #vr #ziyoratgauz* (inglizcha), qaraldi: 2023-10-12
5. ↑  „VAYANGAN BOBO JOME MASJIDI". 10-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktyabr 2023-yil.
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Писатели по алфавиту
Категория:Статьи о писателях без ссылки на Викитеку
**Stanislav Vladimirovich Vostokov** (1975-yil 1-aprel, Toshkent) – rus bolalar yozuvchisi, shoir va tabiatshunos.

Hayoti
------

Stanislav Vostokov 1975-yilda Toshkentda tavallud topgan. Maktabni tugatgach, Benkov nomidagi Respublika rassomlik kollejiga o'qishga kirgan. O‘qishni tamomlagandan so‘ng, Toshkent hayvonot bog‘ida ishlagan. Keyinchalik Kambodjadagi ekologik loyihada ishtirok etgan.

Shoir 1995-yilda Angliyada tahsil oldi. Hayvonlarning noyob turlarini saqlash bo'yicha mutaxassis bo'lish uchun kurslarda o'qidi va Djersi orolida tabiatni muhofaza qilish xalqaro o'quv markazida ishladi. Vostokov mehnat faoliyati davomida kundalik yuritdi va uni saqladi. Keyinchalik bu yozuvlar yordamida "Ostrov, odetiy v djersi" (2007) kitobini qayta ishladi. Kambodjadagi loyihalarida brakonerlardan qutqarilgan gibbonlar uchun reabilitatsiya markazini qurish va "Tabiiy qo'riqxonalar va noyob hayvonlar xaritasi" ni keng targ'ib qilish orqali ikki marta Jerald Darrell fondidan grantlar oldi.

Bundan tashqari, Vostokov Butunrossiya tabiatni muhofaza qilish ilmiy-tadqiqot institutida va Moskva hayvonot bog'ida ishlagan. Bu tajriba uning "Moskovskiy zoopark. Rasskazi slujatelya" (2004) kitobida namoyon bo'lgan. Keyinchalik bu kitob "Ne kormit i ne draznit!" nomi bilan qayta nashr etilgan (2010). 2011-yilda bolalar va o'smirlar uchun 40 ta mamlakat yozuvchilari tomonidan yaratilgan eng yaxshi kitoblarning yillik katalogiga kiritildi.

Stanislav Vostokov 1998-yilda she'rlari bosma nashrlardan chiqa boshlaganida o'zini yozuvchi sifatida namoyon qildi. "Murzilka", "Prostokvashino", "Kukumber", "Vovochka", "Kolobok i dva jirafa", "Yuniy naturalist", "Pionerskaya pravda" va "Jili-bili" gazetalarida faoliyat olib borgan.

Butunrossiya "Kniga goda: vibirayut deti" loyiha-tanlovi natijalariga ko'ra (Сhildren`s Choices mukofotining ruscha versiyasi "Detskiy vibor"), S. Vostokovning "Veter delayut derevya" kitobi 2012-yilda nashr etilgan eng yaxshi kitoblar o'ntaligiga kirdi.

  

Stanislav Vostokov mamlakat bo'ylab ko'p sayohat qilgan, adabiy tadbirlarda qatnashgan. Maktablar va bolalar uylarida, klublar va kutubxonalarda yosh kitobxonlar bilan uchrashgan. Yozuvchini Germaniya, Finlyandiya va Kubadagi bolalar bilan uchrashishga taklif qilishgan.
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Учёные по алфавиту
**Oleg Stepanovich Vyalov** (23-yanvar 1904-yil, Toshkent, Rossiya Imperiyasi – 1-iyul 1988-yil) sovet geologi va paleontologi. Ukraina SSR Fanlar akademiyasining akademigi (1948).

Biografiyasi
------------

Oleg 10(23)-yanvar 1904-yilda Toshkent shahrida ofitser oilasida tavallud topgan.

1928-yilda Leningrad davlat universitetini tamomlagan.

1927–1933-yillarda Geologiya qo'mitasida ishlagan.

Oleg Stepanovich 1933–1948-yillarda VNIGRIda faoliyatini olib borgan.

1937-yilda "Oʻrta Osiyoning uchinchi darajali konlarini oʻrganish uchun materiallar" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 

Oleg professor (1941) va Ukraina SSR milliy fanlarv akademiyasining akademigi (1948).

Oleg "Sledi jiznedeyatelnosti organizmov i ix paleontologicheskoye znecheniye" asari muallifi (1966).

SSSR Fanlar akademiyasining 1-Sovet Antarktika ekspeditsiyasi a'zosi (1955–1956).

Vyalov 1988-yil 1-iyunda vafot etgan. U Lvovdagi Lichakovskiy qabristoniga dafn qilingan.

Tashkilotlarga a'zoligi
-----------------------

Ukraina Butunittifoq paleontologiya jamiyatining maxsus bo'limi tashkilotchisi va birinchi raisi (1977).

Oleg Vyalov Stepanovich "Hayvon va oʻsimlik organizmlarining tarixiy rivojlanish yoʻllari va qonuniyatlari" muammosi boʻyicha Ilmiy kengash byurosi hamda SSSR Idoralararo stratigrafiya qoʻmitasining doimiy neogen va paleogen komissiyalari aʼzosi.

Xotirasi
--------

Chodir-tog' platosining janubiy chekkasida g'orga Vyalov nomi berilgan (balandligi 1105 m). Uning uzunligi 340 m, chuqurligi 81 m, maydoni 1675 m² ni tashkil etadi. 1927-yilda Chodir-tog'ida joylashgan Bezdonnaya koni (443-4), birinchi bo'lib 100 m chuqurlikka erishgan Oleg Stepanovich Vyalov sharafiga nomlangan. Bu nom 1974-yilda olimning 70 yilligi munosabati bilan KAS Karst komissiyasi tomonidan berilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  „Вялов Олег Степанович" (uk) (PDF).  НАНУ. 3-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-oktyabr 2016-yil.
2. ↑  Gaussberg Antarctica. — Internatoinaliy Geology Rewiew. — 1359. — Nashr  Internatoinaliy Geology Rewiew.
3. ↑  „А. И. Жамойда, С. В. Рожнов, А. С. Алексеев, А. Ю. Розанов, А. А. Суяркова Столетие Палеонтологического общества России. Исторический очерк". 7-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-fevral 2017-yil.
4. ↑  *Ена В. Г. Ена Ал. В. Ена Ан. В.* Имена естествоиспытателей Крыма на карте полуострова // Открыватели земли Крымской. — Симферополь: Бизнес-Информ, 2007. — 520 с. — ISBN 978-966-648-157-6.
**Quds kuchlari** — Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusining (IRGC) noanʼanaviy urush va harbiy razvedka operatsiyalariga ixtisoslashgan besh bo‘linmasidan biri. AQSh armiyasining Iroq urushi generali Stenli Makkristal Quds kuchlarini AQShdagi Markaziy razvedka boshqarmasi va Qo'shma maxsus operatsiyalar qo'mondonligi (JSOC) kombinatsiyasiga oʻxshash tashkilot sifatida taʼriflaydi .Ekstraterritorial operatsiyalar uchun mas’ul Quds kuchlari koʻplab mamlakatlardagi nodavlat aktyorlarni, jumladan Hizbulloh , Xamas , Falastin Islomiy Jihodi , Yaman hutiylari va Iroq, Suriya va Afgʻonistondagi shia jangarilarini qoʻllab-quvvatlaydi.

Quds kuchlari toʻgʻridan-toʻgʻri Eron oliy rahbari Oyatulloh Xomanaiyga boʻysunadi. Qosim Sulaymoniy oʻldirilganidan keyin uning oʻrniga uning oʻrinbosari Ismoil Gʻani keldi. AQSH Davlat kotibi Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi va Quds kuchlarini 2019-yilda IRGCning „dunyo boʻylab terrorchilik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash va ular bilan shugʻullanishda davom etishi" asosida Xorijiy terroristik tashkilot (FTO) deb belgiladi. Bu AQSh boshqa hukumat departamentini FTO sifatida birinchi marta tayinlagan edi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arxangelske** (ukraincha: *Архангельське* , ruscha: *Архангельское*) — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. U Dneprning irmogʻi boʻlgan Inhuletsning chap qirgʻogʻida joylashgan. Arxangelske Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Vysokopiliya hromada posyolkasiga tegishli.  1,769 aholi istiqomat qilishi aniqlangan.

Maʼmuriy maqom
--------------

2020-yil 18-iyulgacha Arxangelske Visokopiliya tumaniga tegishli edi. 2020 yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatildi, bu Xerson viloyatining rayonlari sonini beshtaga qisqartirdi. Visokopiliya tumani hududi Berislav tumaniga birlashtirilgani aniq.

Manbalar
--------

1. ↑  „Высокопольская громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktyabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.

Havolalar
---------
**49-armiya** tankchilariga yodgorlik (**Kalinovodagi T-34 tanki**) — Moskva viloyati, Kalinovo qishlogʻida Sovet tankchi askarlariga bagʻishlangan yodgorlik.

Serpuxovdan Protvino yoki Drakinogacha boʻlgan magistralning Kalinovo qishlogʻi yaqinida oʻrnatilgan.

Tarixi
------

Ushbu yodgorlik 1941-yil kuzida Serpuxov yaqinida nemis qoʻshinlari bilan jang qilgan 112-tank diviziyasining (49-armiya tarkibida) va boshqa tank boʻlinmalarining qahramonlari xotirasiga bagʻishlangan hurmatdir.
 
Kalinovoda oʻrnatilgan tank tankchi Dmitriy Lavrinenkoning jasorati sharafiga qurilgan. U qiruvchi batalyon jangchilari yaqinlashguncha dushmanning ustun kuchlariga qarshi turgan. Faqat 1990-yil 5-mayda katta leytenant Dmitriy Lavrinenko Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi (u 1941-yil dekabrda vafot etdi).

Kalinovoda oʻrnatilgan T-34, Lavrinenko jang qilgan tank emas. Uning jangovar mashinasi Maloyaroslavets yaqinida dushmanlar tomonidan yoqib yuborilgan. Betonda joylashgan „oʻttiz toʻrt" Ulugʻ Vatan urushi janglarida ham qatnashgan. U 1960-yillarda oʻrnatildi va Tuladan oʻz kuchi bilan abadiy manzilig keldi. Yodgorlik Gʻalabaning 50 yilligi munosabati bilan qayta tiklandi. Unga Dashkovskiy qishloq aholi punktining maʼmuriyati gʻamxoʻrlik qiladi.

  

Ulugʻ Vatan urushi bilan bogʻliq bayramlarda, xususan, Gʻalaba kuni va Tankchilar kunida monumentda tantanali tadbirlar oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятник советским воинам, с. Калиново, Серпуховский район". 18-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Танк Т-34-85 − памятник героям Великой Отечественной войны". 18-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.
3. ↑  „Как Дмитрий Лавриненко спас Серпухов от немцев". 18-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Памятный знак — танк «Т-34» д. Калиново, 1985 г.". 18-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.
5. ↑  „Танк, который спас Серпухов". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.

Adabiyotlar
-----------

* *ТАНКОВЫЙ АС Дмитрий Лавриненко*. .

Havolalar
---------

* Toshdagi jang: Moskva yaqinidagi Ulugʻ Vatan urushining mashhur yodgorliklari — Kalinovodagi T-34 tanki Arxivnaya kopiya
* Serpuxov shahar jamoatchiligi vakillari Arxivnaya kopiya tankerlar kunini Wayback Machine saytida arxivlangan (2021-08-18). -da nishonladilar.
**Matsushima** (yaponcha: *松島町,* *oʻqilishi: Matsushima-machi*?) - shahri Yaponiyaning Miyagi prefekturasida joylashgan. 2019-yil 1-iyun holatiga koʻra, Matsushimada 13,804 nafar aholi 5663 ta xonadon istiqomat qilgan. Shaharning umumiy maydoni 53,56 kvadrat kilometrni tashkil qiladi (20.68 sq mi). Matsushima Bay Yaponiyaning uchta mashhur (Zuigan-ji, Entsū-in and Kanrantei) kabi mashhur.

Geografiyasi
------------

Matsushima tumani sharqiy Miyagi prefekturasida joylashgan. Shaharning eng baland nuqtasi – Danyama togʻi (uzunligi 178 metr) hisoblanadi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Miyagi prefekturasi

* Higashimatsushima
* Misato
* Ōsaki
* Osato
* Rifu

### Iqlim

Matsushima nam iqlimga ega boʻlib, (Köppen iqlim tasnifi) yozda salqin va qishda sovuq shahar hisoblanadi. Higashi-Matsushimada oʻrtacha yillik harorat 12,0 °C boʻlib, yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1207 mm va sentyabr oyi eng namli oy hisoblanadi. Shaharda yillik eng issiq harorat 24,5 °C va eng sovuq harorat yanvarda 0,6 °C kuzatilgan.

Demografiyasi
-------------

Yaponiyada aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra soʻnggi 30 yil ichida shahar aholisining kamayishi kuzatilgan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1920 | 7,644 | —     |
| 1930 | 9,155 | +19.8% |
| 1940 | 10,064 | +9.9% |
| 1950 | 15,333 | +52.4% |
| 1960 | 15,045 | −1.9% |
| 1970 | 16,004 | +6.4% |
| 1980 | 17,246 | +7.8% |
| 1990 | 17,431 | +1.1% |
| 2000 | 17,059 | −2.1% |
| 2010 | 15,085 | −11.6% |
| 2020 | 13,323 | −11.7% |

Hukumat
-------

Matsushima mer-kengash shaklidagi saylov tizimiga ega boʻlib, saylovda bir mer va 14 aʼzodan iborat bir palatali kengash vakillari saylanadi. Shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Miyagidagi 5-okrugiga kiradi.

Taʼlim
------

Matsushimada uchta boshlangʻich maktabi, shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi va Miyagii prefekturasining taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Matsushima Town official statistics(yaponcha)
2. ↑  Matsushima climate data
3. ↑  Matsushima population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-01-02). (yaponcha)
**Geografik qobiq**, landshaft qobigʻi, epigeosfera — Yerning litosfera, gidrosfera, atmosfera va biosferalar oʻzaro tutashadigan va bir-biriga taʼsir etadigan qobigʻi. G. q.ning tarkibi va tuzilishi juda murakkab. Uning yuqorigi va pastki chegaralari ham shartlidir. Atmosferada G. q. stratopauza buylab oʻtadi deb hisoblaydilar, chunki Yer yuzasining atmosfera jarayonlariga boʻlgan issiqlik taʼsiri shu chegaragacha davom etib, litosferada esa gipergenez oblasti quyi qismigacha boradi. G. q. butun gidrosferani, Yer poʻstining yuqori qavatini va atmosferaning quyi qismi (25–30 km qalinlikdagi qatlam)ni oʻz ichiga oladi. G. q.ning eng qalin qismi 40 km ga yaqin.

G. q.ning Yerdagi boshqa qobiqlardan farqi: G. q. Yerdagi va kosmosdagi jarayonlar taʼsirida shakllanadi; litosfera, atmosfera tutashib, oʻzaro taʼsir etib turadi — turli xil erkin energiyalarga nihoyatda boy, unda moddalarning barcha agregat holati uchraydi; Quyoshdan keladigan issiqlik toʻplanadi; insoniyat jamiyati mavjud.

Yer poʻstini tashkil etadigan tog jinslari relyef bilan birga, havo massalari, suv, tuproq qatlami va biotsenozlar, qutbiy kengliklarda va baland togʻlik joylarda toʻplangan muzliklar G. q.ning asosiy moddiy komponentlaridir. Gravitatsion energiya, sayyoraning ichki issiqligi, Quyoshning nur energiyasi va kosmik nurlar energiyasi esa asosiy energetik komponentlaridir.

G. q. quyidagi muhim xususiyatlarga ega: 1) tarkibiy qismlari oʻrtasida betoʻxtov modda va energiya almashinishi tufayli G. q. yaxlit bir butunni tashkil etadi; 2) moddalar (ular bilan bogʻliq holda energiya) aylanma harakat qilib turadi. Tabiatda moddalarning aylanib yurishi turlicha: ulardan baʼzilari mexanik harakatlardir (atmosfera sirkulyatsiyasi, dengiz oqimlari), boshqalarida moddaning agregat holati oʻzgaradi, uchinchilarida uning kimyoviy tarkibi ham oʻzgaradi (biologik aylanma harakat); 3)ritmiklik, yaʼni jarayon va hodisalarning vaqt oʻtishi bilan takrorlanishi. Bu, asosan, astronomik va geologik sabablarga bogʻliq. Sutkalik (kun va tunning almashinishi), yillik (yil fasllarining oʻzgarishi), asr ichida (mas, har 25—50-yilda) iqdim, muzlik, koʻl sathi, daryolardagi suv miqdori va b.ning takroriy oʻzgarib turishi, asrdan koʻp (mas, har 1800—1900-yillarda va salqinsernam iqlimli davrning quruq va issiq iqlimli davr bilan almashib turishi), geologik ritmlar (kaledon, gersin, alp togʻ hosil boʻlish bosqichlaridan har birining 200—240 mln. yil davom etishi) va h. k. ritmlar farq qilinadi; 4) ekzogen va endogen kuchlarning oʻzaro taʼsiri ostida G. q.niig yaxlit sistema sifatida betuxtov rivojlanishi; 5) Yerning shakli va Quyosh energiyasining Yer yuzasida taqsimlanishidan kelib chiqadigan zonallik hamda regionallik xususiyati.

G. k.ni tabiiy geografiya oʻrganadi. G. q. gʻoyasiga dastlab P. I. Brounov (1910) va R. I. Abolin (1914) yondashdi. G. q. terminini A. A. Grigoryev (1932-yildan) asosladi.

Fotixkamol Gʻulomov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yunus** — Qurʼonda tilga olingan paygʻambarlardan biri. Zunnun, yaʼni katta baliq (kit)ning hamrohi degan nom ham olgan. Bibliyadagi Ionaga toʻgʻri keladi. Qurʼonning 10-surasi uning ismi bilan ataladi. Qurʼonda Allohning yagonaligini tan olmagan oʻz qavmidan gʻazablanib, parvardigorning iznisiz shahardan chiqib ketgani, kemada qochgani, suvga tashlangani, uni katta baliq yutib yuborgani, Alloh uni qutqargani, soʻng u targʻibot olib borgan qavm bu dunyo jazolaridan qutulib qolgani haqida bayon etiladi. Qurʼondagi Yu. qissasida qavmni hidoyatga boshlashda sabrtoqatli, bardoshli boʻlishga daʼvat bor. Hoz. vaqtda Yu. paygʻambarning qabri (Iroq, Mosul shahri yaqini) qadamjolardan hisoblanadi. 

Alloh taolo Yunus alayhissalomni taxminan miloddan avvalgi 8 asrda Iroqdagi Naynavo ahliga payg‘ambar qilib yuborgan. Yunus qavmini Allohga ixlos bilan ibodat qilishga chaqirgan. Ammo ular payg‘ambar gapiga quloq solishmagan, unga osiy bo‘lishgan. Bundan Yunus alayhissalom juda siqilgan va qavmining boshiga uch kun ichida azob yog‘ilishini xabar qilgan. Uchinchi kun kelganda Yunus alayhissalom qishlog‘idan bosh olib chiqib ketgan. Alloh hali unga chiqishga ruxsat bermagandi. Qavmi uning yo‘qolib qolganini ko‘rgach, tavba qilib, imonga kelishgan. Shundan keyin Alloh taologa iltijolar qilib tushishi aytilgan azobni daf qilishini so‘rashgan. 

Yunus qavmi boshiga biron kulfat yog‘ilmaganini ko‘rib, ularning oldigamborishdan istihola qildi. O‘ziga-o‘zi: "Qavmimning oldiga yolg‘onchi degan nom bilan boramanmi?!" dedi. Keyin boshi oqqan tarafga qarab ketdi. Bas, bir kemaga mindi. Biroq kema o‘rnidan qimirlamay turaverdi. Shunda kema egasi: "Oralaringizda bir shumqadam odam bor. Shuning uchun joyimizdan qo‘zg‘alolmayapmiz!" dedi. Bas, ular qur'a tashlashib, qur'a kimga tushsa, uni dengizga uloqtirmoqchi bo‘lishdi. Qur'a Yunusga tushdi. Qaytadan tashlashdi. Yana Yunusga tushdi. Buni ko‘rib turgan Yunus o‘zini dengizga otdi. Keyin uni katta bir baliq yutib yubordi Yunus (alayhissalom)ning qavmlari to‘g‘risidagi qis­sadagi ibratlar shundan iboratki, u kishining qavmlari Haq yo‘lga da'vat qilinganlarida yaxshilik bilan qabul qildilar, o‘z Payg‘ambarlari keltirgan xabarni tasdiqladilar, Alloh taolo uchun dinni xolis qildilar (ixlos bilanibodatlarni bajardilar). 

Alloh taolo aytadi: 

«Qani endi (Biz halok qilgan qishloqlar ichida) biron qishloq ahli (o‘z Payg‘ambarlari aytgan azobni sezgan vaqtlari­da) imon keltirsalar edi, albatta,

imonlari foyda qilgan (ya'ni, halok bo‘lmagan) bo‘lar edi. Faqat Yunus qavmigina (shunday qildi). Imon keltirishgach, ulardan hayoti dunyodagi

rasvolik azobini ketkazdik va ularni ma'lum bir vaqtgacha, foydalantirdik»

(Yunus, 98).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ovlanadigan baliqlar.** Oʻzbekiston hududida ovlanadigan baliqlarning oʻndan ortiq turi tarqalgan. Zogʻora, oq sla, choʻrtan, laqqa, moʻylovdor baliq, oqcha, tanga baliq, qora baliq, mahalliy ovlanadigan oq amur, targʻil doʻng peshona, ilonbosh, balxash, olabugʻasi Uzoq Sharq daryolari va Balxash ko'lidan olib kelib iqlimlashtirilgan. Qora baliq, olabugʻa baliqlar sport maqsadida ovlanadi. Baliqlarni koʻpaytirish maqsadida baliqchilik xoʻjaliklarida qora, oq amur, doʻngpeshona va b. Baliqlar hovuzlarda koʻpaytiriladi. Moʻylovdor baliq, choʻrtan, bakra baliqlar soni keskin kamayib ketganligi tufayli hozir ovlanmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. O'n ikkinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Artyom Ivanovich Ajgirevich** (1976-yil 18-avgust, Toshkent, O'zbekiston SSR) — rossiyalik olim. 2023-yildan Moskva davlat texnika universiteti rektori.

Hayoti
------

Artyom Ivanovich Ajgirevich 1976-yil 18-avgustda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Moskvadagi Suvorov nomidagi harbiy bilim yurtini tugatgan.

2000 yil - Moskva iqtisodiyot va huquq akademiyasini tamomlagan.

2009 yil - "Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Rossiya davlat boshqaruvi akademiyasi" Oliy kasbiy ta'lim davlat ta'lim muassasasida tahsil olgan.

2015 yil - Milliy tadqiqot universiteti Iqtisodiyot oliy maktabida kasbiy qayta tayyorlashdan o'tgan.

Karyera

2007-2019 yillarda - Rossiya mashinasozlik muhandislari uyushmasi ijrochi direktorining birinchi o'rinbosari;

2012–2019 — "Mudofaa korxonalariga yordam ligasi" uyushmasi ijrochi direktori;

2019-2022 - Tver viloyati hukumati raisining o'rinbosari[2];

2023 yil yanvardan - amaldagi (V.V.V.) MADI rektori.

Ilmiy faoliyat

Ajgirevichning ilmiy faoliyat sohasi ekologiyadir.

2002 yil - texnika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan;

dissertatsiya mavzusi: "Suv ta’minoti tizimlarining atrof-muhitga salbiy ta’sirini lokalizatsiya qilish uchun suvni zararsizlantirish uchun UV texnologiyasini faollashtirish"[3].

1. ↑  „Татьяна Румянцева. Заместителем губернатора Тверской области стал борец за экологию.".
**Mir Doʻstimbiy madrasasi** — Buxoro madrasasi.

Tarixi
------

Mir Doʻstimbiy madrasasi XVI asrda Mir Doʻstim guzarida, Buxoroda hukmronlik qilgan shayboniy Abdullaxon II davrida Mir Doʻstimbiy ibn amir Tangriqulibiy tomonidan bunyod etilgan. Sadri Ziyo maʼlumotlariga koʻra ushbu madrasa Abdullaxon ibn Iskandarxonning kuyovi Muhammad Amin ibn Muhammad Nafas mablagʻiga qurilganini yozadi. U Abdullaxon II ning Bibi Robiya qiziga uylangan. Mir Doʻstimbiy ibn amir Tangriqulibiy oʻzbek qavming qoʻshchi urugʻidan boʻlgan. U faoliyati davomida Samarqandda shayboniy hukmdor Abdulatifxonning otaligʻi boʻlgan va u yerda amirlar amiri vazifasini bajargan. U bundan tashqari Abdullaxon II ning ishonchli kishilaridan biri boʻlgan va tez-tez hukmdorning muhim topshiriqlarini bajarib turgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Buxoro amirligida faoliyat olib borgan Ostonqul qoʻshbegi 1904—1905-yillarda ushbu madrasa uchun mulkidan vaqf qilgan. Bundan tashqari 1915-yil 19-dekabr kuni Masturaoy binti Mirzo Umar ushbu madrasa uchun 5 tanob mulki xur yerini vaqf qilgan. Mir Doʻstimbiy madrasasida har bir hujrasida ikki nafardan talabalar istiqomat qilgan. Talabalar har juma va dushanba kunlari „Ixlos" surasini uch martadan tilovat qilib, savobini voqif ajdodlari ruhiga bagʻishlagan. 1917-yil 1-iyul kuni Tuhfaoy binti Qurbonoy mazkur madrasa uchun Janubi ruddagi Oshpaymoni mavzesida 4,25 tanob yerni vaqf qilgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 10 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Mir Doʻstimbiy madrasasi 10 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
3. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.
**Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi** — Buxoro madrasasi.

Tarixi
------

Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi XIX asrda Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Abdulahadxon davrida Yoʻldoshboy Shahrisabziy tomonidan bunyod etilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Jumladan dastlabki vaqf hujjatida madrasa qurilishi uchun 1885-yil 16-martda Yoʻdoshboy Shahrisabziy Soʻzangaron guzaridagi beshta doʻkonini vaqf qiladi. Yoʻdoshboy Shahrisabziy madrasa qurilishini oxiriga yetkazish maqsadida yana toʻqqiz ming tanga vaqf qilgan. Madrasa toʻqqizta hujradan va bitta dars xonadan iborat boʻlishi lozim boʻlgan. Agar undan ham ortib qolsa bitta doʻkon va bitta saroycha sotib olinishi zarur boʻlgan. Madrasaning shimolida Mir Shamsiddin valadi Mirzo Solih hovlisi, janubi va sharqida koʻcha mavjud boʻlgan. Madrasaning vaqf mutavvaliysi voqifning oʻzi boʻlgan. Undan keyin bu vazifani Buxoroyi sharif raisi bajargan. Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi Buxorodagi faol oʻquv dargohlaridan biri hisoblangan. Madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Asosan ularda Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi mudarris va toliblarining moddiy taʼminoti aks ettirilgan. Madrasa hujralarida ikki nafardan talabalar yashagan. Sadri Ziyo ushbu Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasada 9 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi 9 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
3. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.
**Xoja Nihol madrasasi** — Buxoro madrasasi.

Tarixi
------

Xoja Nihol madrasasi XVIII asrda Tirgaron guzarida, ashtarxoniy hukmdor Ubaydullaxon davrida Xoja Muhammad Nihol ibn Xoja Abdulloh tomonidan bunyod etilgan. Madrasa Registon janubida, Iskandarxon masjidi koʻchasida va Chorsuqi va Qozixona yaqinida pishiq gʻisht va yogʻochdan qurib bitkazilgan. Madrasa sharqiy tomonida keng darsxona, ichki-tashqi maydoni, qishki va yozgi masjidi boʻlib, tepa qismi bir nechta gumbaz va ravoqlardan iborat. Madrasa gʻarbida esa Chorsuqi sangin madrasasi, shimolida koʻcha, sharqida Iskandarxon masjidi, janubida esa Bobojon ibn Abdulloh va Boqijon ibn Abdurahim hovlisi mavjud boʻlgan. Xoja Nihol madrasasi toʻrtinchi darajadagi oliy toifaga mansub boʻlgan va unda muftiy dars bergan. Abdurauf Firat maʼlumotlariga koʻra, madrasa yillik vaqf mablagʻi 50 ming tangani tashkil etgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Abdusattor Jumanazarov madrasa yillik vaqf mablagʻini undan ham koʻp deb yozgan. Madrasa vaqfi uchun koʻplab mulklar vaqf qilingan. Madrasa oldida katta kutubxona ham mavjud boʻlgan. Ushbu kutubxonada yuzlab jildli kitoblar yigʻilgan va ularning bir qanchasi roʻyxati vaqf hujjatlaridan oʻrin olgan. Xoja Muhammad Nihol ashtarxoniy hukmdorlar Subhonqulixon va Ubaydullaxon davrida saroydagi taniqli kishilardan boʻlgan. U ashtarxoniylar davrida Ubaydullaxon tomonidan saroybonlikka tayinlangan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 25 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Xoja Nihol madrasasi 25 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
2. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
3. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.