recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chilekesh**- 2002 yilda Anqarada tashkil etilgan turk rok guruhi.  Guruh tarqatilganini rasman e'lon qilmagan bo'lsa-da, 2011 yildan beri albom va konsertlar borasida faol emas. Chilekesh guruhidan ba'zi odamlar 2020 yilda Lalalar guruhini tashkil etishdi va Chilekeş guruhining vokalisti Go'rkem Karabudak mustaqil ravishda musiqa yaratishda davom etmoqda.

2000 yili Anqarada Go'rkem Karabudak, Ali Kuchli Shimshek va Jumhur Avjil tomonidan asos solingan.2002 yilning noyabr oyida Anqara Saklıkentda ilk konsertini bergan Chilekeş, 2003 va 2004 yillarda bergan konsertlari bilan ilk bor Anqarada e'tiborni tortgan. 2003 yil may oyida ular Fanta "Yosh iste'dodlar bizning oramizda" tanlovida ishtirok etishdi, ular oldida haqiqatan ham muhim imkoniyat borligini hali bilmaganlar. Oldindan saralashdan o'tgan Chilekeş, Markaziy Anadolu mintaqasi finalida jonli ijrosi bilan taqdirlandi va Turkiya finalida qatnashish huquqini qo'lga kiritdi. Guruh musobaqaning Turk finalida Melih Kibar, Meltem Taşkıran, Teoman, Levent Yuksel va Engin Akinjidan iborat hakamlar hay'ati oldida jonli ijrosi bilan g'olib bo'ldi.

Ushbu rivojlanishdan so'ng, u katta tashkilotlarda kengroq auditoriyaga kira boshlagan konsertlar bilan bir qatorda albom chiqarishni o'yladi va yangi treklar yaratib demo tayyorladi.

O'zlarining jonli ijrolari bilan hayratga tushgan guruh, musobaqadan so'ng taklif qilingan 17 shaharni o'z ichiga olgan Turkiya safari davomida Candan Erchetin, Beyaz, Harem va Nev bilan birga taxminan 350.000 kishini qamrab olish imkoniga ega bo'ldi. Shunday qilib, ular keng miqyosda gastrol qilgan birinchi havaskor guruh bo'lishdi va debyut albomi chiqarilishidan oldin sezilarli auditoriyani jalb qilishga muvaffaq bo'lishdi.

Manba
-----

* „Çilekeş'ten 'bağımsız' müzik" (Türkçe).  Radikal Gazetesi. 31 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 eylül 2012.


1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 21 haziran 2012da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 eylül 2012.
***1 More Hit*** - Shauna Garrning hujjatli filmi. Bu xip-xop prodyuseri J-Sviftning hayotini, avval The Pharcyde -dan, uysizlik va yoriqlarga qaramlikdan uning hayoti va musiqa karerasini qaytarib olish missiyasiga qadar davom etadi. *1 Yana hit* premyerasi 2007-yilda "Janubiy janubi-g‘arbiy "kinofestivalida bo‘lib o‘tdi Hujjatli film J-Sviftning xarizmatik shaxsini ta'kidlab, uning yozuvchilik karerasini tiklash uchun unga qaramlikka qarshi kurashd.

2008 yilda festival versiyasi Entertainment Industries Council (EIC) tomonidan ko'ngilochar industriyaning giyohvandlik, alkogol va tamaki iste'moli va giyohvandlikni to'g'ri tasvirlash bo'yicha samimiy sa'y-harakatlarini ko'rsatadigan ajoyib hissasi uchun PRISM mukofotiga nomzod bo'ldi. Rejissyor hujjatli filmni 2011-yilda Gravitas Ventures tomonidan raqamli relizga olinganida yangilagan. U 16,5 milliondan ortiq uyni raqamli ravishda chiqardi.  Hujjat 2012-yilning yanvar oyida TALABGA BO‘LGAN premyerasi bo‘lib o‘tdi va Smart Girl Productions orqali DVD formatida mavjud.

Shauna Garr hujjatni ishlab chiqarishdan keyingi ishlar uchun mablag' to'plash uchun Kickstarter loyihasini boshladi va u 29 ta qo'llab-quvvatlovchi uning loyihasini qo'llab-quvvatlashga qaror qilganda, jami 17 011 dollar yig'ib, 17 000 dollarlik maqsadiga erishdi.

Rollar
------

* J-Svift
* Akon
* Twink Kaplan
* Shauna Garr
* Pol Muni

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Music Documentaries @ SXSW" (11-mart 2007-yil). Qaraldi: 2-iyul 2020-yil.
2. 1 2  „Documentary On Pharcyde Member J-Swift's Drug Battle Being Released Digitally - Exclusive Hip Hop News, Interviews, Rumors, Rap & Music Videos | Allhiphop" (en-US). *Exclusive Hip Hop News, Interviews, Rumors, Rap & Music Videos | Allhiphop* (25-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 16-iyul 2018-yil.
**Karandash haykali** — Belarusiyaning Gomel viloyati Gomel shahrida Sotsialistik Mehnat Qahramoni, SSSR xalq artisti Mixail Nikolaevich Rumyantsev (sahna laqabi — Qalam) haykali.

Tarixi va tavsifi
-----------------

Gomel shahrida, Gomel davlat sirki binosi yonida, 2006-yil 1-iyunda masxaraboz karandash haykali ochilgan. Yodgorlik taniqli sovet masxarabozi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni, SSSR xalq artisti Mixail Nikolaevich Rumyantsevga bagʻishlangan. Mixail Nikolaevich Rumyantsev tez-tez Gomel shahriga kelib, Gomel davlat sirkida chiqar edi. U bu shaharni yaxshi koʻrardi, Gomel aholisi uni doimo xursandchilik bilan qabul qilishardi va u shahar ijroiya qoʻmitasiga yozgan xatlarida tomoshabinlarga minnatdorchilik bildirar edi, ular hali ham Gomel davlat sirkida saqlanib qolgan.

Karandash yodgorligi bronzadan yasalgan kompozitsiyadir. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Vyacheslav Dolgov boʻlib, bu kompozitsiyani „Karandash va uning iti Klyaksa" deb atagan. Kompozitsiya past poydevorda, rassom M. N. Rumyantsevning toʻliq boʻyli, masxaraboz kiyimida, shlyapada va hassa hamda uning sahna sherigi, qora rangli Klyaksa ismli shotland terrier iti bilan qilingan. Poydevor atrofida tunda porlab turadigan svetodiodli yoʻlak yotqizilgan. Yillar davomida Mixail Nikolaevich Rumyantsevning 13 ta iti bor edi va 1930-yilda u bilan kichik it Klyaksa paydo boʻladi.

Karandash yodgorligining tantanali ochilish marosimiga Mixail Nikolaevich Rumyantsevning nabirasi Ovene Gagikovna Rumyantseva taklif qilingan. Uning taʼkidlashicha, bu uning bobosining haqiqiy oʻsishi davrida yaratilgan birinchi yodgorlik va u masxaraboz Karandash, uning mashhur bobosi Mixail Nikolaevich Rumyantsevning qiyofasini eng aniq koʻrinishi tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Sayt „Geroi strani". Rumyansev Mixail Nikolaevich
2. ↑  „Gomelskiy gosudarstvenniy sirk". 29-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Гомельская областная универсальная библиотека имени В. И. Ленина. Карандаш
* Памятник клоуну Карандашу в Гомеле
* Памятник Карандашу
* Памятник Карандашу и Кляксе
* Монумент «Клоун Карандаш»
* Памятник клоуну Карандашу и его собаке Кляксе в Гомеле
**Chilhujra** (fors. — qirq va hujra) — ilk oʻrta asr (4-asr oxiri — 8-asr boshi) qoʻrgʻoni. Tojikistonning Shahriston tumanining jan. joylashgan. 1961—66 yillarda qazish ishlari olib borilgan. Qoʻrgʻon toʻrtburchak shaklda, atrofi qalin devor bilan oʻralgan, burchaklarida minoralari boʻlgan4. Qoʻrgʻon paxsadan tiklangan. Ch. meʼmorligida gumbaz va ravoqlardan foydalanilgan. Ch.dan devoriy rasmlar, yogʻoch haykallar, Tojikiston hududidagi eng qad. musiqa asboblari, zargarlik buyumlar topilgan. Sugʻd yozuvi bitilgan 3 ta taxtacha Ch.dan topilgan noyob yodgorlik boʻlib, u Us t rushonapa yashagan aholining tili va yozuvi toʻgʻrisida qimmatli maʼlumotlar beradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Georgiy Pavlovich Sarkisyan** (1925.4.8 Toshkent 1999.17.6) huquqshunos olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989), yuridik fanlari doktori (1967), professor (1969). Toshkent yuridik institutini tugatgan (1947). Prokuratura (1947 — 51) va adliya (1959—61) sohalarida ishlagan. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutida katta ilmiy xodim (1961—70), Toshkent Davlat Universiteti jinoyat protsessi kafedrasi mudiri (1970—99). S. sudlar, prokuratura toʻgʻrisidagi qonunlarni, Oʻzbekiston Respublikasi JPKni tayyorlashda ishtirok etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Movlud Mustafo o'g'li Miraliev** (ozarbayjoncha: *Mövlud Mustafa oğlu Mirəliyev*) - ozarbayjonlik sambist va dzyudochi, Ozarbayjon terma jamoasi a'zosi. 2008-yil Pekindagi o'yinlarning bronza medali sovrindori. Dzyudo bo'yicha 2003-yilgi jahon chempionatining bronza medali , sambo bo'yicha Yevropa va jahon chempionatlarining chempioni va sovrindori. 100 kilogrammgacha vazn toifasida ishtirok etgan. Sambo bo'yicha xalqaro toifadagi sport ustasi va dzyudo bo'yicha sport ustasi.

Karyera
-------

1983-yildan sambo bilan shug'ullanadi, keyin dzyudoga o'tadi.

2008-yil,14-sentabr kuni Pekin Yozgi Olimpiada o‘yinlarida 100 kilogramm vazn toifasida ishtirok etib,Movlud Miraliyev bronza medalini qo'lga kiritdi Movlud birinchi uchrashuvda jazoirlik dzyudochi Gassan Azounni mag'lub etdi. Shundan so'ng u Gruziya vakili Levan Jorjoliani ustidan g'alaba qozondi.Chorak finalda esaruminiyalik Daniel Bratani mag'lub etdi. Ammo musobaqaning bo'lajak chempioni mo'g'ulistonlik dzyudochi Naydangiin TuvshinbayarMiraliyevning finalga chiqishiga to'sqinlik qildi. Uchinchi o‘rin uchun kurashda Movlud polshalik sportchi Przemislav Matiyajekni  mag‘lub etdi.

2014-yil sentyabr oyida Malaga(Ispaniya) shahrida dzyudo bo'yicha faxriylar o'rtasida o'tkazilgan jahon chempionatida oltin medalni qo'lga kiritdi.

2016-yil boshida Miraliyev dzyudo bo‘yicha Ozarbayjon terma jamoasini boshqargan.Uning terma jamoa bosh murabbiyi sifatidagi birinchi musobaqasi - Qozondagi Yevropa chempionati bo'ldi , uning jamoasi bitta oltin va bitta kumush medalni qo'lga kiritdi,shuningdek, jamoaviy musobaqada uchinchi o'rinni egalladi.

2016-yildagi Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida,Miraliyev boshchiligidagi Ozarbayjon terma jamoasi ikkita kumush medalini qoʻlga kiritdi  .

Manbalar
--------

1. ↑  Olympics Day 6 — Judo
2. ↑  Максутов Т. (8 2016). *Мовлуд Миралиев: «Две серебряные медали – это большой успех»* (1news.az nashri).. "13" Максутов Т. (8 2016). *Мовлуд Миралиев: «Две серебряные медали – это большой успех»* (1news.az nashri).. "13"
3. ↑  „Федерация дзюдо рассказала о планах Зайзенбахера доказать свою невиновность". 31-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* Мовлуд Миралиев -judoinside.com saytidagi profili(ingl.)
* Азербайджанский дзюдоист Мовлуд Миралиев занял 7-е место на чемпионате мира
* 14-августа 2008 / 16:46. Мовлуд Миралиев приносит Азербайджану первую «бронзу» в Пекине (Обновлено)
Go dasturlash tili 2007-yilda Robert Griesemer, Rob Pike va Ken Tompsonlar tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, 2009-yilda rasman ochiq kodli dasturlash tili sifatida ommaga taqdim etilgan. Toʻgʻri u JavaScript yoki Python kabi dasturlash tillari kabi mashxur boʻlib ulgurmagan boʻlsada, Go dasturlash tili foydalanuvchilarga koʻplab imkoniyatlar yaratib bera oladi.Go JavaScript yoki Pythondek ommalashmagan boʻlsada, ularni bogʻlab turadigan bitta umumiy jihat bor: tushunish va oʻrganish juda oson. Ammo bu sintaksis yangi yaratilgan tillardan koʻra koʻproq afzalliklarga ega. Sababi, uni oʻqish oson boʻlib, bir nechta dasturchilarga bir-birlarining dastur bloklarini toʻldirib ketish imkoniyatini taqdim etadi. Ushbu til sintaksis jihatdan C dasturlash tillariga oʻxshab ketadi.Go foydalanuvchilari qoʻshimcha kutubxonalarni yuklab olmasdan turib shu tilda mavjud boʻlgan kutubxonalardan foydalangan holatda ham oʻzlariga maʼqul boʻlgan dasturlarni yarata oladilar. Bu Go dasturlash dunyosiga eng aqlli qoʻshimchalardan biri boʻlib, ular sizning maʼlumotlar bloklaringizga maʼlumotlar tuzilmalarini qoʻshishning sodda usulini taklif etadi. Boshqa tillarda murakkab ishlashni talab qiladigan bir qator vazifalarni Go interfeysi orqali bitta qatorli kod yordamida bajarish mumkin.
**Mahmud ibn al-Husayn ibn Muhammad al-Qoshgʻariy** (**Mahmud al-Qoshgʻariy**, **Mahmud Qoshgʻariy**, Q**oshgʻariy**, yaʼni qoshgʻarlik Mahmud; *1028- yoki 1029-yil* Issiqkoʻl janubi-sharqidagi Barsxon shahrida tugʻilgan  — *1101- yoki 1126-yilda* Qoshgʻar yaqinida — Oʻpalda vafot etgani taxmin qilinadi) — turkiy tilshunos olim, filolog.

Turkiy xalqlarning arab tilidagi ilk ensiklopediyasi — „Devonu lugʻotit turk" (1072—1074) muallifi, turkshunoslik ilmining asoschisi. „Devonu lugʻotit turk"da turkiy xalqlarning tillari, ogʻzaki ijodi, tarixi, yashash joylari va turmushi aks etgan boʻlib, asar turkiy xalqlar tarixi boʻyicha muhim manba hisoblanadi.

Koshgʻariy hayoti haqida yagona manba uning oʻz qalamiga mansub asarlaridir. Bizga maʼlum maʼlumotlarga koʻra, u Qoraxoniylar davlatida, qoraxoniylar sulolasiga aloqador zodagon oilada tugʻilgan. Qoraxoniylar davlatidagi ichki nizolar tufayli vatanini tark etib, 15 yil davomida atrofdagi qardosh xalqlar orasida yurishga majbur boʻlgan, pirovardida Bagʻdodga yetib borgan. Qoshgʻariy Bagʻdodda olimlar oʻrtasida turkiy xalqlar va ularning tillariga katta qiziqish borligini kuzatgan, shu sabab bu mavzuda ikki asar yozishga qaror qilgan. „Devoni lugʻatit turk" ustida *1072-yilda* ishlay boshlagan. (ayrim nabbalarda, jumladan, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasida shu yili asarni yakunlagan, deb xato koʻrsatilgan.) Asarning oʻzida keltirilgan maʼlumotga koʻra, *1075—1094-yillarda* asarning toʻrt nashrini tayyorlagan. Asarning ilk nusxasi yoʻqolgan. *1266-yilda* koʻchirilgan qoʻlyozma nusxasi esa saqlanib qolgan. Asarda Koshgʻariy shunday deb yozadi:

> „Men bu kitobni maxsus alifbe tartibida hikmatli soʻzlar, sajʼlar, maqollar, qoʻshiqlar, rajaz va vasl deb atalgan adabiy parchalar bilan bezadim. ... Men isteʼmoldagi soʻzlarnigina berdim, isteʼmoldan chiqqanlarini tashladim. ... Soʻngra men har bir qabilaga mansub soʻzlarning yasalish xususiyatlarini va qanday qoʻllanishini qisqacha izoqlab koʻrsatish uchun alohida yoʻl tutdim. Bu misol tariqasida turklarning tilida qoʻllanilib kelgan sheʼrlaridan, shodlik va motam kunlarida qoʻllanadigan hikmatli soʻzlaridan, maqollaridan keltirdim."
> 
> 

Qoshgʻariyning ikkinchi asari — „Devonu lugʻotit turk"dan avvalroq yaratilgan, „Javoqirun-nahvi fi lugʻotit turk" („Turk tillari sintaksisi qoidalari") asari saqlanib qolmagan. Asar haqida bizga faqat Qoshgʻariyning oʻzi yozgan manbalardan maʼlum. Qoshgʻariy *1105-yoki 1126-yilda* vatanida vafot etgan, Oʻpal deb nomlangan hududning Aziq qishlogʻida dafn etilgan. „Divonu lugʻati-t-turk" („Turkiy tillar devoni") asarini muallif xalifa Abul Qosim Abdulloh ibn Muhammad al-Muqtadiy bi-Amrillohga tuhfa qilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  E. Van Donzel, ed (1997). "Al-Kâshgharî" (inglizcha). *The Encyclopedia of Islam*. **IV**. Leiden—New York: E. J. Brill.
2. 1 2 3  "Koshgʻariy". *Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi*. Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti. 2006.
3. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 10 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

Yana qarang
-----------

* Koshgʻariy yodgorlik majmui
**Geokimyoviy sikllar** - tadrijiy kechadigan kimyoviy jarayonlar majmui. G. s.da kimyoviy elementlar bir qancha migratsiyadan keyin, turli fizikkimyoviy qayta oʻzgarishlarda minerallar hosil qilib ishtirok etadi, izotop tarkibini oʻzgartirib, dastlabki holiga qaytadi. "G. s." termini rus olimi A. Ye. Fersman tomonidan 1922 yda taklif etilgan. 1927 yilda V. I. Vernadskiy Yer poʻstidagi koʻpgina kimyoviy elementlarning G. s.da ishtirok etishini "Geoximiya ocherklari" asarida asoslab berdi. U Yer poʻstining turli zonalarida birikma, molekula va kristallar hosil qilib, bir shakldan ikkinchi shaklga oʻtib, aylanib yuradigan vodorod, bor, azot, kislorod, natriy, magniy, alyuminiy kabi 40 dan ortiq kimyoviy elementlarni G. s. hosil qiluvchi elementlar guruhiga kiritdi. Geokimyoviy tadqiqotlar asosida G. s.ning barcha bosqichlari uchun yuqoridagi kimyoviy elementlardan baʼzilari (N, CI, N, O, S, R, S, K, Na) harakterli ekanligi, boshkalari esa faqat geosfera, litosfera, gidrosfera va atmosfera G. i.ni hosil qilishi mumkinligi isbotlandi. Soʻnggi yillarda fizik va kimyoviy xususiyatlariga koʻra elementlar umumiy va xususiy G. s.da ishtirok etishi aniqlandi. Xususiy G. s.da elementlar bitta zonada (geosfera), umumiy G. s.da esa Yer poʻstining turli zonalarida birikma, molekula holida ishtirok etadi. Bunday holat G. s.da faqat ayrim elementlar ishtirok qilishini koʻrsatadi va G. s. tushunchasiga aniklik kiritdi, yaʼni geosferada elementlarning birikmalar toʻplamini hosil qilish jarayoni G. s. deb yuritiladigan boʻldi. G. s. magmatik, postmagmatik, gipergen, choʻkindi jins hosil qiladigan erta va kechki diagenez va metamorfik jarayonlarni oʻz ichiga oladi. G. s. alohida kimyoviy elementlar uchun ham kuzatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Xoja Qaʼbul Ahbor Vali ziyoratgohi** — Buxoro viloyati, Kogon tumani, Navroʻz mahalla fuqarolar yigʻini, Xoʻchkob qishlogʻidagi meʼmoriy yodgorlik.
Xoja Qaʼbul Ahbor Vali qachon tavallud topganligi haqida biror manbada maʼlumot uchramaydi. Manbalarda u VII asrda vafot etganligi yozib qoldirilgan. Xoja Qaʼbul Ahbor Vali ziyoratgohida maqbara boʻlib, unda Xoja Qaʼbul Ahbor Vali qabri joylashgan. Qabr 14 metr boʻlib, uning uchida esa shogirdi Abdulloh Zohid ibn Aʼsad dafn qilingan. Mazkur ziyoratgohda masjid ham mavjud. Bundan tashqari bu yerda Xoja Qaʼbul Ahbor Vali yana bir shogirdi Mahmud ibn Hamin qabri joylashgan. Ziyoratgoh masjidi orqa tomonida 40-50 gektar atrofdagi qabriston mavjud. Mazkur qabristonda qabr toshlar ham boʻlib, eng qadimiysi bundan ming yil oldin oʻrnatilgan. 
Xoja Qaʼbul Ahbor Vali ziyoratgohi 1990-yilga qadar abgor ahvolda boʻlgan. 1990—1991-yillarda ziyoratgohda xushkoblik Amirqul Shukurov oʻz mablagʻlari hisobiga yangi masjid qurdiradi. 1995-yil ziyoratgohdagi maqbara, quduq va masjid xorazmlik ustalar tomonidan taʼmirlangan. Mazkur masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya Vazirligi Buxoro viloyati Adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil qayta roʻyxatga olingan. Ziyoratgohda masjid boʻlib, hozirgi kunda faoliyat yuritmoqda. Masjid binosi gumbaz bilan birgalikda balandligi 9 metr, uzunligi 11 va eni esa 10,7 metrni tashkil etadi. Masjid asosi tosh va pishgan gʻishtdan terilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Когон тумани тарихи 2015, s. 33. sfn error: no target: CITEREFКогон\_тумани\_тарихи2015 (help)
2. ↑  [ „Когон туман Хўжа Каъбул Ахбор Вали
зиёратгоҳи ва масжид тарихи"]. *naqshband.uz*. Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

### Ilmiy adabiyotlar

* Ражабов Қ, Жамолова Д*. Когон тумани тарихи*. Тошкент: Tafakkur, 2015 — 48 bet. ISBN 978-9943-24-109-1.

Havolalar
---------

* [ „Когон туман Хўжа Каъбул Ахбор Вали

зиёратгоҳи ва масжид тарихи"]. Qaraldi: 31-iyul 2023-yil.
**Georg Sholti haykali** (inglizcha: *Sir Georg Solti Bust*) — 20-yildan ortiq (1969-1991) Chikago simfonik orkestrining musiqa rahbari va bosh dirijyori boʻlgan jahonga mashhur dirijyor ser Georg Solti sharafiga AQShning Illinoys shtati, Chikago shahrida oʻrnatilgan bronza byust va oʻttiz ikki karra Grammy mukofoti sovrindori. Muallif — ingliz haykaltaroshi Elizabet Frink. U birinchi marta Londondagi Qirollik opera teatrida ijro etilgan. 1987-yil 10-oktabrda Linkoln Park konservatoriyasi oldidagi bogʻda dirijyorning yetmish besh yillik yubileyini nishonlash uchun ochilgan.

2006-yil oktabr oyida byust janubga, orkestr zaliga yaqinroq, Grant Parkdagi Ser Georg Solti maydoniga koʻchirildi. Haykal „Musiqa ruhi"ni ifodalaydi. Qora granit poydevorida Soltining bronza byusti, „Ser Georg Solti" yozuvi bor.

Havolalar
---------

* Ser Georg Solti byusti Andoza:Wayback 2 -da arxivlangan
* Ser Georg Solti byusti Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-04-09). Andoza:Wayback 2 (ingl.) )
* Solti 33: 75 yoshingiz Andoza:Wayback 2 -da arxivlangan(ingl.) )
**Adham Rahimovich Tenishev** (1921.25.4, Penza 2004.11.7, Moskva) – turkiyshunos olim. 

Rossiya fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1984), Turk tili kurumi aʼzosi (1978), Finugor jamiyati aʼzosi (1982), Boshqirdiston fanlar akademiyasi faxriy aʼzosi (1992). Leningrad universiteti sharqshunoslik ftini tugatgan (1949). Filologiya fanlari doktori (1969). Rossiya fanlar akademiyasi Tilshunoslik institutining uraloltoy tillari boʻlimi mudiri (1963-yildan). Olim ishtiroki va rahbarligida turkiy tillarni qiyosiytarixiy grammatikasi yaratildi: "Fonetika" (1984), "Morfologiya" (1988), "Sintaksis" (1986), "Leksika" (1996). Tenishev ilmiy ishlari asosan turkiy tillarni kiyosiytarixiy oʻrganishga, "Oltin yoruq" yodgorligining grammatik xususiyatlarini tadqiq etishga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

* Stroy sarigyugurskogo yazika, M. 1976; Stroy salarskogo yazika, M. 1976; Uygurskiye teksti, M. 1984; Uygurskiy dialektniy slovar, M. 1990; Drevnekirgizskiy yazik, Bishkek, 1997.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xabar.uz** — Oʻzbekistondagi axborot-tahliliy yangiliklar sayti boʻlib, AOKA huzurida roʻyxatdan oʻtgan. 2017-yil 20-dekabrda test rejimida ish faoliyatini boshlagan. Shu yilning 27-dekabridan beri ijtimoiy-siyosiy, madaniy, iqtisodiy, huquqiy sohalarini yoritib boradi. Saytga „Shuhrat" medali sohibi Abdugʻani Abdurahmonov muharrirlik qiladi.

Sayt haqida
-----------

Sayt 2017-yilning 27-dekabrida elektron OAV sifatida 1210-Guvohnoma raqami bilan ro‘yxatidan o‘tkazilgan. Internet sayt sahifalarining kunlik ko‘rilishi soni 100 mingdan oshgan. Xabar.uz turli ijtimoiy tarmoqlarda jami 100 mingdan ziyod obunachiga ega.

Saytining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari bilan birgalikdagi jami har kunlik auditoriyasi 300 ming kishidan ziyod. Bir oy davomida saytga o‘rtacha 3 million kishi tashrif buyuradi

Birgalikdagi loyihalar
----------------------

"Xabar" gazetasi sayt bilan yondosh loyiha sanaladi. „Xabar" gazetasining birinchi soni 1992-yil 21-mart kuni Oʻzbekiston Aloqa vazirligi nashri sifatida chop etilgan. Gazeta O‘zbekiston Respublikasi Aloqa vazirligining 1991-yil 25-dekabrdagi 172-sonli buyrug‘i asosida tashkil qilingan. 2001-yil 1-iyundan gazeta tahririyatning o‘z kompyuter bazasida terilib, sahifalana boshlangan. 2002-yil iyun oyida gazeta o‘z elektron pochtasiga ega bo‘lgan. 2003-yilning 27-iyunidan gazeta 8 sahifada chop qilina boshlagan. 2005-yil 4-martdan gazeta rangli chiqa boshlagan. 2006-yil 6-yanvardan gazeta 16 sahifada, o‘zbek va rus tillarida, 1 va 16 sahifalar rangli tarzda chop etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Sayt haqida".
3. ↑  „"Xabar" gazetasi 28 yoshda!".
4. ↑  „"Xabar" gazetasining 2020-yil bo'yicha moliyaviy ko'rsatqichlari".

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
* Rasmiy Telegram sahifasi
* Rasmiy Facebook sahifasi
* Rasmiy Instagram sahifasi
* Rasmiy YouTube sahifasi
* Rasmiy Twitter sahifasi
**Tsunami** (yaponcha: *津波* — ajal va vayronalik keltiruvchi toʻlqinlar) — suv ostida yoki sohil boʻyida kuchli zilzila boʻlganda, baʼzan vulqonlar otilishi yoki boshqa tektonik jarayonlar oqibatida dengiz tubining koʻtarilishi va choʻkishi natijasida yuzaga keladigan juda uzun gravitatsion dengiz toʻlqinlari. Suvning kam siqilishi va suv tubi maydonlarining deformatsiyalanish darajasining juda jadalligi sababli, unga tayangan suv ustuni tarqalishga ulgurmay oʻrnidan qoʻzgʻaladi, natijada okean yuzasidan koʻtarilish va pasayish yuzaga keladi. Bu yuzaga kelgan qoʻzgʻalish suv qatlamining toʻlqinsimon harakatlanishiga sabab boʻladi, yaʼni katta tezlikda (50 dan 1000 km/so-atgacha) harakatlanuvchi Tsunami toʻlqinlari yuzaga keladi. Toʻlqinlar oraligʻidagi masofa 5 dan 1500 km gacha, balandligi esa ochiq okeanda 0,1 m dan 5 m gacha, qirgʻoqlarda 10 m dan 50 m gacha yetadi va undan ham ortib ketadi. Tsunami katta halokatlar keltiradi. Asosan, Tinch okean qirgʻoqlarida (Tsunamilarning 80%) kuzatiladi. Eng kuchli tsunami 1895-yilda Honshu orol yaqinida sodir boʻlgan. Soʻnggi 2004-yil 26 dekabrda Jan.-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida yuz bergan tsunami oqibatida 300 mingdan ziyod kishi qurbon boʻldi va bedarak yoʻqoldi. Shu regionda joylashgan mamlakatlar iqtisodiga ulkan zarar keltirdi. Tsunamidan qisman saq-lanish uchun okean va dengiz qirgʻoqlarida inshootlar quriladi. Bir necha mamlakatlarda aholini Tsunamidan xabardor qilish xizmatlari tuzilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jahongir Xolmurodovich Ismoilov** (1952-yilda tug‘ilgan) — taniqli jurnalist va iste’dodli yozuvchi. O‘zbekiston Yozuvchilari uyushmasi a’zosi (2002).

Tarjimayi holi
--------------

1952-yil 20-aprelda Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi Toshrabot mavzesining Oqrabot qishlog‘ida o‘zbek tili va adabiyoti o‘qituvchisi oilasida tavallud topgan. Beruniy va G‘afur G‘ulom nomli maktablarda o‘qigan. O‘rta maktabni tugatgandan so‘ng (1969), Toshkent davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning jurnalistika fakultetida o‘qiydi (1969—1975).

Mehnat faoliyatini Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning "Ilg‘or fan uchun" gazetasida muharrir vazifasida boshlagan (1974—1976). Uning asosiy jurnalistik faoliyati „Buxoro haqiqati" (hozirgi „Buxoronoma") viloyat gazetasida muxbir, muharrir, bo‘lim mudiri, O‘zbekiston radiosida adabiy-dramatik eshittirishlar bosh tahririyatida muharrir, „Buxoro muallimi" gazetasining tashkilotchisi va muharriri, „Ma’rifat" gazetasining Buxoro viloyati bo‘yicha maxsus muxbiri bo‘lib ishlagan. „Buxoronoma" va „Бухарский вестник" viloyat gazetalari bosh muharriri sifatida faoliyat yuritgan. O‘zbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi Buxoro viloyati bo‘limiga rahbarlik qilgan. 

Adabiyotshunos olimlar G‘ayrat Murodov va Nafisa A’loyeva Jahongir Ismoilov ijodi haqida „Erkparvar ijodkor" (2009) risolasini yozgan.

Asarlari
--------

Jahongir Ismoilovning „Navqiron davra" (jamoaviy to‘plam; 1984), „Dil izhori" (hammualliflikda; 1987), „Yurtim tarovati" (1989), „Sog‘inch" (1995) kabi she’riy to‘plamlari, "Tutash taqdirlar" (1985), „Mashinasini o‘g‘irlatgan domla" (1998), „Buyog‘i qandoq bo‘larkin?" (2002), „So‘nggi manzil" (2007), „Toshboy GAI hangomalari" (2009), „Tanazzul" kabi nasriy kitoblari nashr etilgan. „Yillar sabog‘i" nomli asari O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasining „Adib va jamiyat" rukni ostida chop etilgan (2022). U Buxoro viloyati ijodkor o‘qituvchilarining „To‘yona" nomli bayozi (2001)ning tuzuvchisi va muharriri.

Mukofotlari
-----------

* O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan jurnalist (2002);
* „El-yurt hurmati" ordeni (2013);
* O‘zbekiston xalq ta’limi a’lochisi (2001);
* Xalqaro „Oltin qalam" milliy mukofoti (2008).

Manbalar
--------

1. ↑  Мақсудов Р. Ражабов Қ*. Қизилтепа тарихи*. Тошкент: Тамаддун, 2015 — 235 bet.
2. ↑  „O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2002-yil 26-avgustdagi „O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘n bir yilligi munosabati bilan fan, sog‘liqni saqlash, madaniyat, san’at, ma’rifat, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida" PF-3119-son Farmoni". Qaraldi: 2023-yil 27-iyul.
**Tsinandali** (gruzincha: *წინანდალი*) — Gruziyaning Kaxeti viloyatidagi Telavi munisipalitetiga qarashli boʻlgan qishloq.

Tsinandali Gombori togʻining shimoliy-sharqiy yonbagʻrida, dengiz sathidan 560 m balandlikda, Telavidan 10 km va Tbilisidan 79 km sharqda joylashgan. Qishloq yonidan Alazani daryosi oqadi. Shuningdek, Chavchavadzening mulki va Tsinandali oq sharobi bilan mashhur.

Tarixi
------

Aleksandr Chavchavadze Tsinandalini otasi knyaz Garsevandan meros qilib oldi. Tsinandalining yangi egasi hisoblanmish Aleksandr, bu maskanni taʼmirlab, yangi uy va manzarali bogʻ barpo etdi (1835). Chavchavadze tez-tez mehmonlarni, shu jumladan, chet ellik mehmonlarni (Griboyedov, Pushkin, Lermontov, Odoyevskiy va Aleksandr Dyumas bu joyda boʻlgan) qabul qilib, ularni musiqa, xushchaqchaq suhbat va, xususan, ishlab chiqarilgan mayda vinolar bilan xushnud etgan. Yevropalik sharob buyurtma beruvchilar bilan tanish boʻlgan Chavchavadze mamlakatdagi eng yirik sharob zavodini qurdi hamda u yerda Yevropa va koʻp asrlik gruzin vinochilik anʼanalarini birlashtirdi. Quruq oq Tsinandali sharobi Tsinandalining ramziga aylandi.

Chavchavadzega tegishli boʻlgan qishloq 1854-yil 2-iyulda Imom Shomil togʻli hududlarining reydidan ancha aziyat chekdi. Hujumchilarga Shomilning oʻgʻli Gʻozi-Muhammad buyruq bergan. Hujumchilar mol-mulklarni talon-toroj qilib, Aleksandrning oʻgʻli shahzoda David Chavchavadzening rafiqasini, uning beva singlisi Varvara Orbeliani, ularning farzandlari va koʻplab qarindoshlarini oʻgʻirlashdi. Ushbu voqea nafaqat Rossiyada, balki Gʻarbda ham kuchli rezonans tugʻdirdi. 1855-yil 22-martda uzoq muzokaralardan soʻng, asirlarni Shomilning oʻgʻli Jamoliddin va 40 000 rubl kumush evaziga ozod etishga kelishdilar.

David Chavchavadze vafotidan soʻng (1884) Rossiya jamoat bankining qarzini toʻlamaganligi sababli, mulk imperator oilasining mulkiga oʻtdi. Tsinandalidagi uy esa arxitektor A. G. Ozerov loyihasiga binoan rekonstruksiya qilindi. Tsinandali bogʻi 1887-yilda taʼmirlanib, 1917-yilda davlat mulkiga aylandi.

1947-yilda mulkda muzey tashkil etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014".  საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). Qaraldi: 27 ივლისი 2016.
2. ↑  Ethnic composition of Georgia 2014
3. ↑  ღვინო ,,წინანდლის" წარმოების მიკროზონაAndoza:Ref-ka
4. ↑  Prince Alexander Chavchavadze Tsinandali Estate wine commercial
5. ↑  Вино в Цинандали: винодельня при Усадьбе Чавчавадзе
6. ↑  „БРЭ. Тифлисская губерния. Виноделие (в т. ч. хозяйства удельного ведомства Цинандали, Напареули)". 2-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2020-yil.
7. ↑  Александр Грибоедов: «Спешите в Тифлис, не поверите, что за роскошь!»
8. ↑  Грустная красота усадьбы княжеского рода Чавчавадзе
9. ↑  Goldstein, Darra (1999), The Georgian Feast: The Vibrant Culture and Savory Food of the Republic of Georgia, p. 53. University of California Press, ISBN 0-520-21929-5.
10. ↑  Gammer, Moshe (1992), Muslim resistance to the tsar, pp. 272-4. Routledge, ISBN 0-7146-3431-X.
11. ↑  Дом-музей Александра Чавчавадзе в Цинандали
**Serj Golon** (fransuzcha: *Serge Golon*, haqiqiy ismi **Vsevolod Sergeyevich Golubinov**; 1903-yil 23-avgust Buxoro,19072-yil 12-iyul Kvebek) fransuz geokimyogari va asli rus rassomi. Uning rafiqasi Simone Changeo (adabiy taxallusi — Ann Golon) XVII asrning sariq sochli va yashil koʻzli goʻzal aristokrati va sarguzashtli Anjelika haqida bir qator tarixiy romanlar yozgan va bular unga shuhrat keltirdi.

Tarjimai holi
-------------

1903-yil 23-avgust Buxoroda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Forsning Urmiya shahrida) tugʻilgan. U otasi Sergey Petrovich Golubinov Rossiya konsuli boʻlgan Isfaxonda (Eron) oʻsgan.

Oktyabr inqilobining boshida u Sevastopol gimnaziyasida oʻqigan, fuqarolar urushi paytida Oq armiyaga mustaqil ravishda mamlakatni kesib oʻtgan.

U 1920-yilda Konstantinopol orqali Fransiyaga borgan.

Nensidagi Oliy kimyo maktabini tamomlagan. U Afrika va Osiyoning bir qancha mamlakatlarida yirik kompaniyalar va Fransiya hukumati uchun geolog-razvedkachi sifatida ishlagan.

Ikkinchi jahon urushi paytida Vsevolod Golubinov general de Gollga qoʻshildi.

1940-yillarda u Afrikada, Fransiya Kongosida ishlagan, sement va koʻnchilik zavodlariga rahbarlik qilgan va oltin konida ishlagan. U yerda u Simone Changeux bilan uchrashdi. Ular oʻrtasida boshlangan romantika chuqur tuygʻuga sabab boʻldi va tez orada ular turmush qurishdi.

U rafiqasi bilan Fransiyaga qaytdi. Afrikada boʻlganligi haqida rafiqasi ular birgalikda „Au Cœur bêtes sauvages" („Yovvoyi hayvonlar orasida") xotiralarini yozgan (Parij, 1954).

Asl muallifi Simone Changeo boʻlgan Anjelikaning sarguzashtlari haqida 9 ta roman yozishda rafiqasiga maslahat berdi va unga maʼlumot izlashda yordam berdi. Ann Golonning soʻzlariga koʻra, aynan uning eri Anjelikaning eri Jefri de Peyrakning timsoliga aylandi.

1961-yildan beri rassomchilik bilan shugʻullandi. 1968-yilda Krans-Montana kurortida (Shveysariya) oʻzining birinchi shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazdi.

1965-yilda rafiqasi bilan SSSRga tashrif buyurdi. Ann Golon eslaganidek, „biz xohlagan joyimizga yurardik. Erim rus tilini yaxshi bilardi, bu odamlar bilan muloqot qilishda katta yordam berdi. Esimda, bizda restoranda ovqatlanish uchun maxsus vaucherlarimiz bor edi, biz ularning hammasidan ham foydalanmadik. Biznng Moskvada doʻstlarimiz juda koʻp boʻlgan va ular bilan uchrashib turardik".

U Kvebekda koʻrgazma tayyorlayotgan vaqtda 1972-yil iyul oyida insultdan vafot etdi.

Kitoblari
---------

* 1947-yil — „Podarok Reza-Xana" (*Le Cadeau de Riza Khan*, Serj Golon)
* 1959-yil — „Giganti ozera" (Serge Golon)

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Seks-simvoli nashego detstva — Yelena Palmer — Blog — Snob[*sayt ishlamaydi*]
2. 1 2  Ann Golon: "Moya „Anjelika" nakones v Rossii viydet selikom" — Zarubejnaya literatura — Pravda. Ru
3. ↑  Jizn Ann i Serja Golon, rasskazannaya ix docheryu Nadey
**Nikolay Chipev** (bolgarcha: *Николай Чипев*; 1989-yil 20-fevralda tug'ilgan; Sofiya, Bolgariya) — bolgariyalik futbolchi. Hozirda „Buxoro" futbol klubi yarim himoyachisi.

Faoliyati
---------

Nikolay Chipev Sofiyaning SSKA klubi tarbiyalanuvchisi. Chipev professional faoliyatini 2007-yilda aynan shu klubda boshlagan. „Armiyachilar" tarkibida u bir mavsum o'ynadi. U yerda 21ta o'yin o'tkazdi va birorta ham gol ura olmadi (2008 va 2009-yillarda u „Bero" va „Sportist" da ijara asosida harakat qilgan). 2010-yilgi mavsumda Nikolay Chipev Plovdivning "Lokomotiv" klubiga o'tdi va yerda bir mavsum davomida harakat qildi. 12 o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi.

2011-yilda u Maltaning Hamrun Spartans klubi bilan shartnoma imzoladi. Hamrun Spartans klubi jamoasi tarkibida Chipev 6 oy o'ynadi va to'qqizta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi. 2011-yilning ikkinchi yarmida Bolgariyaga qaytib, Montana safiga qo'shildi. 2012-yilda yana ikki marta klubini almashtirib, „Vidima-Rakovski" va „Slaviya Sofiya"da o'ynadi. Keyingi 2013—2014-yilgi mavsuda u Bolgariyaning turli ligalarda ishtirok etadigan klublari sharafini himoya qildi.

2014-yilning ikkinchi yarmida u Varnaning „Spartak" jamoasida harakat qildi. 2015-yil boshida Nikolay Chipev Samarqandning „Dinamo" jamoasi safiga o'tgan. O'sha yilning iyul oyida u O'zbekistonning boshqa klubi — „Buxoro"ga o'tdi.

Terma jamoadagi faoliyati
-------------------------

2006-yilda Nikolay Chipev Bolgariya yoshlar terma jamoasidan taklif oldi. 2008-yilda esa Bolgariya yoshlar terma jamoasiga a‘zo bo'ldi va yoshlar jamoasida sakkizta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urishga muvaffaq bo'ldi.

Yutuqlari
---------

* 2007-08-mavsmda Bolgariya chempioni
* 2008-yilda Bolgariya Superkubogi sohibi

Manbalar
--------

1. ↑  „Nikolay Chipev". Qaraldi: 24-iyun 2023-yil.
2. ↑  «Динамо» Футбол клуби расмий веб сайти
**Hodi fayzi** (1895, Avliyoota — 1937) — maʼrifatparvar. Boshlangʻich taʼlimni qishloq maktabida olgan, soʻngra Ufadagi Gʻoliya yangi usul madrasasida oʻqigan. 1910-yil Turkistonga kelib maʼrifatparvarlik faoliyati bilan shugʻullangan. Turkiston oʻlkasi qishloq va shaharlarida oʻqituvchilar tayyorlash kurslarini ochgan. 1917-yilgacha "Ozod" gaz. muharriri. Mahalliy millat vakillaridan oʻqituvchilar tay-yorlaydigan Qoʻqon xalq universitetini tashkil etishda qatnashgan (1918), shu universitet oʻqituvchisi, "Xalq gazetasi" muharriri. Skobelev (Fargʻona) shahrida viloyat oʻqituvchilar kurslarini tashkil etgan, mat.dan dars bergan (1919). Maorif institutida mat. oʻqituvchisi (1920). 1921—22 yillarda partiya ishlarida. Moskvadagi oʻzbek talabalari oʻqiydigan "Buxoro maorif uyi" direktori. H.F. Oʻzbekistonda nashriyot ishi taraqqiyotida faol qatnashgan. 1937-yil dekabrda qatagʻon qilingan. Iqtisodiyot nazariyasi va tarixga oid asarlar yozgan. 1956-yil oqlangan. Samarqand shahridagi koʻchalardan biriga nomi berilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alixanov Boriy Batirovich** (1961-yil, 8-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) ― Oʻzbek siyosatchisi, 2019-yil 8-yanvardan boshlab, Oʻzbekiston Ekologik partiyasining rahbari, 2019-yil dekabridan, 4-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qonunchilik palatasi deputati. Iqtisod fanlari nomzodi.

Biografiya
----------

1983-yilda Toshkent Politexnika institutini muhandis-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. U oʻzining siyosiy faoliyatini 90-yillarda boshlagan, 2005-yil maygacha u Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, 2005-yil mayidan ushbu davlat tuzilmasining raisi boʻlgan. 2009-yil avgustda u Oʻzbekiston Ekologik harakati markaziy kengashi (etakchisi) ijroiya qoʻmitasi raisi etib saylandi. 2009/2010 va 2014/2015-yillardagi parlament saylovlaridan keyin harakat rahbari sifatida qoldi. 2010-yil 22-yanvardan buyon Oliy Majlis Qonunchilik palatasi spikerining beshta oʻrinbosaridan biri. 2019-yil yanvar oyida Oʻzbekiston Ekologik partiyasi tashkil etilgandan soʻng, u uning rahbariga aylandi va Oʻzbekistonning yangi parlamentiga saylandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 24-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2021-yil.
2. ↑
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2021-04-24da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-24
**Yusupov Navroʻzbek** (tugʻ. 1982-yil, 13-yanvar, Izboskan tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbek siyosatchisi, filolog. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Demokratik institutlar, nodavlat tashkilotlar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekiston Ekologik partiyasining aʼzosi. Oʻzbekiston Ekologik partiyasi Andijon viloyat Kengashi raisi.

Hayoti
------

Navroʻzbek Yusupov 1982-yil 13-yanvarda Andijon viloyatida tugʻilgan. 2003-yilda Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetini filologiya yoʻnalishi boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan holda tugatgan. Xuddi shu yili 21-sonli oʻrta maktabda oʻqituvchi sifatida ish boshladi, 2004—2006-yillarda 25-sonli oʻrta maktabda metodika boʻyicha mutaxassis boʻlib ishladi. Keyin kafedrada metodist sifatida ish boshladi. Izboskan tumani xalq taʼlimi. 2007—2015-yillarda Andijon fuqarolik jamiyati shakllanishini monitoring qilish mustaqil instituti rahbarining oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 2018-yildan beri Navroʻzbek Muqimjonovich Oʻzbekiston Ekologik harakati Andijon viloyati hududiy boshqarmasi boshligʻi. Va 2019-yildan boshlab Oʻzbekiston Ekologik partiyasi Andijon viloyat Kengashining raisi etib tayinlandi.

2011-yilda „Oʻzbekiston mustaqilligiga 20 yil" esdalik nishoni bilan, 2017-yilda esa „Oʻzbekiston Konstitutsiyasiga 25 yil" esdalik nishoni bilan taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 13-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Кандидаты" (ruscha). *elections.uz*. 14-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
3. ↑  „332-IV-сон 10.06.2020. О создании межпарламентской группы Олий Мажлиса Республики Узбекистан по сотрудничеству с Меджлисом Туркменистана". *lex.uz*. Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.
**Enadjon Boymatova**(tojikcha: *Энаҷон Бойматова* 1923-yilda Fargʻona viloyati Qoʻqon tumanida tavallud topgan — 2011-yil vafot etgan) — Tojikiston SSR Konibodom viloyati „Moskva" kolxozi raisi boʻlgan. Enadjon Boymatova Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1960-yil).

Biografiyasi
------------

Enadjon Boymatova 1923-yilda Farg‘ona viloyati Qo‘qon tumanida tavallud topgan.1945-yildan KPSS (b) aʼzosi.1935—1942-yillarda kolxozchi, 1943—1956-yillarda brigadir, 1957-yildan Tojikiston SSR Konibodom tumanidagi „Moskva" kolxozining raisi boʻlib ishlagan. Enadjon Boymatova bu lavozimlarda 1988-yilgacha ishlagan. 1988—2002-yillarda iqtisod raisi Tojikiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xodim Nabijon Inomov boʻlgan.
4—9-chaqiriqlar Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. Keyinchalik „Moskva" kolxozi E.Boymatova nomi bilan atalgan.2007-yil iyun oyida Respublika Prezidenti Imomali Rahmon Tojikistonning ushbu ilgʻor iqtisodiyotiga tashrif buyurgan.Enadjon Boymatova 2011-yil 14-yanvarda 87 yoshida Qonibodamda vafot etgan va Tojikistondagi so‘nggi Sotsialistik Mehnat Qahramoni bo‘lgan.SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1960-yil 7-martdagi farmoni bilan Xalqaro xotin-qizlar kunining 50 yilligi munosabati bilan mehnatdagi ulkan yutuqlari va ayniqsa samarali ijtimoiy faoliyati uchun Inadjon Baymatovaga Oʻzbekiston Respublikasi Qahramoni unvoni berilgan. Sotsialistik mehnat Lenin ordeni va Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan mukofotlangan.
Enadjon Boymatova beshta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, Mehnat Qizil Bayroq, Xalqlar doʻstligi ordenlari, beshta Mehnatdagi xizmatlari uchun medali (shuningdek, SSSR VDNKhning beshta medali) bilan taqdirlangan.

Mukofotlari
-----------

* Oktyabr inqilobi ordeni.
* Lenin ordeni.
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni.

Manbalar
--------

1. ↑  „Герой Соцтруда Бойматова против инвестора Иткина. Канибадамские хлопковые разборки.". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон прибыл в Согдийскую область" (deadlink). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
3. ↑  Prezident Respubliki Tadjikistan naxodilsya s vizitom v Sogdiyskoy oblasti Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-03-16). 2023-06-28
4. ↑  „На севере Таджикистана скончалась Герой Социалистического Труда Энаджон Бойматова". 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
**Jahongir Abduvalievich Abdurasulov**(1972-yil 1-sentyabr Andijon viloyati Asaka tumanida tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR,) — oʻzbek xalqaro iqtisodchisi va davlat arbobi.2020-yildan IV-chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.

Biografiyasi
------------

Jahongir Abdurasulov 1972-yil 1-sentyabrda Andijon viloyatid Asaka tumanida tavallud topgan. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Vaseda universiteti(Yaponiya, xalqaro iqtisodiy munosabatlar yoʻnalishi), O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini iqtisodiy diplomatiya mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.
2020-yildan IV-chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. O‘zbekiston "Adolat" demokratik partiyasi fraksiyasi vakili, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Byudjet va iqtisodiy islohotlar qo‘mitasi a’zosi.Jahongir Abdurasulov O‘zbekiston Respublikasi markaziy banki kredit tashkilotlarini litsenziyalash va faoliyatini nazorat qilish departamenti direktori.Jahongir Abdurasulov„Milliy tiklanish" fraksiyasi aʼzosi.

Yana qarang
-----------

* Oltinoy Maʼmirova
* Navroʻzbek Yusupov
* Tursinoy Muratova
* Begali Kodirov
* Mavludaxon Adhamjonova

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 21-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Депутатлар" (uz). *saylov.uz*. 28-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyun 2023-yil.
3. ↑   (ru) *Список депутатов законодательной палаты Олий Мажлиса Узбекистана (2020—2025)* (Википедия nashri). 2021-06-11. .
**Sulaymonov Aminjon** — 1885-yilda tugʻilgan, Buxoro shahridan, sobiq quloq, millioner, qorakoʻlteri sotuvchisi, London,
Berlin, Eron va Afgʻonistonda jamgʻarma pullari bor, „Milliy ittihod" millatchi aksilinqilobiy tashkilotning sobiq aʼzosi,
hibsga olingan vaqtda aniq mashgʻuloti boʻlmagan. Isyonchi aksilinqilobiy guruh aʼzosi boʻlib, savdogarlarni aksilinqilobiy
tarzda tayyorlash bilan shugʻullanganlikda, sovet hokimiyatini tez
orada batamom tanazzulga uchrashini aytganlikda ayblangan.

Aminjon Sulaymonov 1885-yil Buxoroning Islohot mahallasida tug'ilgan. Maktab va madrasa ta'limidan so‘ng dastlab qoziga kotib, keyin qozi vazifalarida ishlagan. Keyinchalik otasi singari qorako‘l terisi savdosi bilan shug'ullangan. Tez orada Buxoro amirligining chet el bilan savdo qiluvchi xalqaro qorako‘l terisi savdogari sifatida mashhur bo'ladi. Afg‘oniston va Eron orqali Angliyaga, Rossiya imperiyasi hududidan Germaniya davlatiga ko'p miqdorda qorako‘l terisi savdosini muvaffaqiyatli olib boradi. Berlin, London va Moskva banklariga qo'ygan kapitallari bilan "buxorolik millioner"ga aylangan.

Aminjon Sulaymonov 1918–yildan 1922-yilgacha Berlinda yashaydi. Berlinda qorako‘l terisi savdosida avval Buxoro amirligining, so‘ng BXSRning mutlaq monopoliyasini ta’minlashga erishgan. Yevropa banklarida katta miqdordagi pullarini saqlagan. Uning muvaffaqiyatlaridan va obro‘sidan tashvishlangan sovetlar davlati "buxorolik millioner"ni talab bilan qaytarishga kuchi yetmaydi. Uyida yong'in yuz bergani va farzandlari qamoqqa olingani to'g'risidagi bo'xton xabarlarni yo‘llab Aminjon Sulaymonovni zudlik bilan Buxoroga qaytarishga erishadi. Buxoroga kelgandan so'ng SSSRdan xorijga chiqishiga ruxsat berilmaydi. U BXSR hukumati yordamida qorako‘l teri va paxta savdosi bilan shug‘ullanuvchi "Iqbol" savdo o‘rtoqlik shirkatini ochadi, 1922-yildan boshlab 1928-yilgacha shirkatni boshqargan. Aminjon Sulaymonov 1930-yildan boshlab Moskvada NKVD nazoratida uy qamog‘ida saqlanadi. 1937-yil boshlarida Buxoroga qaytadi.

Aminjon Sulaymonov 1937-yilning 20-avgustida Buxorodagi uyida aksilinqilobiy tashkilot a’zosi degan ayblov bilan hibsga olinadi. Oila a'zolari hashamatli uyidan quvib chiqarilib, uy NKVDning polkovnik, mayorlari va mulozimlari tomonidan egallab olinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Shamsutdinov, Rustam*. Qatag‘on qurbonlari* — 475 bet. ISBN 978-9943-00-240-1.
2. ↑  *Bahrom Irzayev* „"Fayzulla Xo‘jayev xotinimning akasi bo‘lgani uchun jinoyatchi bo‘lib qolamanmi?" – Sho‘ro otuvga hukm qilgan qorako‘lchi monopollarning aybi nima edi". *oyina.uz* (7-iyun 2023-yil). Qaraldi: 27-iyul 2023-yil.
**Quruqlik** — Yer yuzasining dengiz va okeanlardan xoli boʻlgan qismi. Maydoni 149,1 million km2, butun yer yuzining 29,22% ni tashkil etadi. Quruqlik materik (Shimoliy Amerika, Janubiy Amerika, Afrika, Yevrosiyo, Antarktida, Avstraliya), orol va yarim orollardan iborat boʻlib, Yer sharida notekis taqsimlangan. Shimoliy yarimsharda quruqlik 39% boʻlsa, Janubiy yarimsharda 19%. Gʻarbiy yarimsharning koʻp qismi suv, Sharqiy yarimsharning katta qismi esa quruqlikdan iborat. Materiklarning dengiz tagida davom etgan va chuqurligi 200 m gacha boʻlgan qismlari ham quruqlillarga kiritiladi. Chunki ularning tektonik tuzilishi Q.nikiga oʻxshaydi. Quruqlik abadiy emas, Yer poʻstining asta-sekin pasayib borishi natijasida dengiz ostiga tushishi yoki asta koʻtarilib dengiz hududlari quruqlikka aylanishi mumkin. Mas, Oʻrta Osiyo hududi paleozoy erasi boshlarida dengiz ostida boʻlgan va 20 million yil ilgari quruqlikka aylangan.

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |