recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hayvonlarni tasvirlash uslubi** — ibtidoiy davr sanʼat namunalaridagi uslub. Osiyo va Yevropaning qad. amaliy bezak sanʼatida keng tarqalgan. Ayrim hayvonlar (bugʻu, ot, ayiq va boshqalar), ularning tana qismlari (koʻz, bosh, shox va boshqalar) tasviri, shuningdek, bir necha hayvonlar tas-viridan iborat murakkab kompozitsiyalar yaratish sanʼati jez davrida yuzaga kelgan, temir davrida keng tarqalgan. Uslubning kelib chiqishi hayvonlarni muqaddaslashtirish bilan bogʻliq boʻlib (qarang Totemizm), keyinchalik bu tasvirlar shartli bezakkagina aylangan. Ibtidoiy sanʼat namunalari —mayda va mahobatli haykallar ushbu uslubning ilk namunalaridir. Hayvonlarni tasvirlash uslubiu. dastlab qurollar va ot ab-zallari bezagida, keyinchalik zargarlik sanʼatida koʻp uchraydi. Eng qad. namunalari Mesopotamiya (miloddan avvalgi 3-ming yillik), Gʻarbiy Osiyo (miloddan avvalgi 2-ming yillik)da maʼlum; Oʻrta Osiyoda miloddan avvalgi 1-ming yillikda yuzaga kelgan. Ayrim tadqiqotchilar fikriga koʻra, eng rivojlangan holati skiflar, saklar, frakiyaliklar va boshqa sanʼa-tidir. Jumladan, Eron va Gʻarbiy Osiyo sanʼati (Qora dengiz boʻylarida yunon sanʼati) taʼsirida shakllangan skif madaniyatiga tabiatni nozik his etish, hayvon shakli va harakatlarini aniq berish xos: ularda oʻsimlikxoʻrlar vahshiy hayvonlar va qushlar, afsonaviy maxluqlar (grifonlar) tasviri koʻp uchraydi. Metallarni oʻyib, quyib ishlash, yogʻoch va suyak oʻymakorligi, teri va kigizlardan quroq (applikaiiya) qilish usullari qoʻllanilgan. Milodiy 1-ming yillikda ushbu uslub oʻz ahamiyatini yoʻqota bordi, bunga ayniqsa Gʻarbda xristian dini, Sharqda islom dinining tarqalishi kuchli taʼsir koʻrsatdi. Oʻrta asrlar amaliy sanʼatidagina hayvonlarni tasvirlash davom etdi.

Oʻzbekiston hududida, ayniqsa amaliy sanʼatda ushbu uslub taʼsirini, zargarlik va kandakorlik buyumlari bezaklarida, roʻzgʻor idishlari bezaklari (ayrim qismlari)da hayvonlar shakllari ishlanganini koʻrish mumkin (yana qarang Animalistika).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hayri Kozakchiog'lu** (1938-yilda tug'ilgan, Alaşehir, Manisa - 2013-yil 23-may, Sarıyer, Istanbul), Favqulodda vaziyat va Istanbulning sobiq gubernatori, TBMM XX va XXI. muddatli Istanbul deputati.

Hayotiy
-------

Hayri Kozakchiog'lu boshlang'ich va o'rta maktabni Alaşehirda tamomlagan va o'rta maktabni Izmirda tamomlagan, 1955-yilda Izmir Otaturk o'rta maktabini tamomlagan.

1955-1959-yillarda Anqara universiteti Siyosiy fanlar fakultetida oliy ta'limni tugatgandan so'ng 1959-yilda Ichki ishlar vazirligida tuman hokimi nomzodi sifatida ish boshladi. Chamlihemshin, Ardeshen, Delice, Chungush, Chinar, Kepsut va Gokcheada (Imroz) tumanlarida tuman hokimi boʻlib ishlagandan soʻng 1970-yilda fuqarolik inspektori, keyin esa bosh inspektor lavozimlariga koʻtarildi.

Xavfsizlik xizmatlari bilan bog'liq bir muddat chet elda tadqiqot va tadqiqot olib borganidan so'ng, 1978-yilda Erzurum gubernatorligiga tayinlandi. Keyinchalik gubernatorlik xodimlari bilan 1,5 yil davomida Istanbul politsiya boshqarmasi lavozimida ishlagan va 1980-yil 12-sentabrdan keyin Adana gubernatorligiga tayinlangan. 3 yil Adana gubernatori, 3,5 yil Sakarya gubernatori lavozimlarida ishlagandan so'ng 1987-yil 12-yanvarda Diyarbakir gubernatori lavozimida ish boshladi. Ushbu vazifani bajarayotib, 1987-yil 19-iyulda Favqulodda vaziyat viloyat gubernatori etib tayinlandi. 1991-yil 19-avgustda Istanbul gubernatori etib tayinlangan.

Sabah gazetasida 1993-yil 1-sentabrda chop etilgan maqolada, Istanbul gubernatori Hayri Kozakchio’g’li Favqulodda holat viloyat hokimligiga tegishli hisoblardan o’z nomiga ochilgan hisoblarga 2 milliard lira (taxminan 250 ming dollar) o’tkazgani da’vo qilingan edi.

Kozakchio'g'li bu da'voga qarshi, 1991-yil 12-avgustda o'sha paytdagi Ichki ishlar vaziri Mustafo Kalemlining roziligi bilan ushbu pulni o'z hisobiga o'tkazganini va 1993-yil 18-yanvarda qaytarib yuborganini da'vo qildi. viloyat hokimining talabi. Biroq Kalemli bu voqeadan xabari yo'qligini bildirdi. O'sha davr Bosh vaziri Tansu Chiller Kozakchiog'luni iste'foga taklif qilgan bo'lsa, Prezident Sulaymon Demirel, "Pul terrorizmga qarshi kurash uchun yashirin fonddan berildi. Ammo, nimaga sarflangani oshkor etilsa, davlatni baloga soladi". dedi.

1995-yil 1-noyabrda Istanbul gubernatori vazifasini Ridvan Yenishenga topshirdi. Turkiya Buyuk Millat Majlisida 20 va 21-davletlarda Istanbul deputati sifatida ham ishlagan. Uylangan va 3 farzandi bor Kozakchiog'lu 2013-yil 23-may kuni Sariyerdagi uyida o'lik holda topilgan. Ko'krak qismiga yaqin masofadan o'q otilgani aniqlangan Kozakchiog'luning o'limining o'z joniga qasd qilish ekanligi aniqlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „TBMM Albümü".  tbmm.gov.tr. 21 haziran 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 haziran 2020.
2. ↑  „Hayri Kozakçıoğlu intihar etti". 19 aralık 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 mayıs 2013.
3. ↑  „Eski OHAL valisi Hayri Kozakçıoğlu yaşamını yitirdi*"*. 7 haziran 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 mayıs 2013.
4. ↑  „Hayri Kozakçıoğlu evinde ölü bulundu". 25 haziran 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 mayıs 2013.
**Iskandar Xatloniy** (tojikcha: *Искандар Хатлонӣ*: 1954-yil oktabr - 2000-yil 21-sentyabr) - Tojikistonlik jurnalist, "Ozod Yevropa" radiosida ishlagan va Ikkinchi Chechen urushini yoritganda Rossiyaning Moskva shahrida o'ldirilgan.

Hayoti
------

1980-yillarda Sovet Ittifoqida glasnost boshlanganda Xatloniy BBC muxbiri sifatida ishlay boshladi. 1996-yilda Pragada joylashgan Ozod Yevropa radiosining tojik tili boʻlimi muxbiri boʻldi. Xatloniy publitsistik faoliyati bilan bir qatorda koʻzga koʻringan shoir boʻlib, toʻrt jildlik qasida nashr ettirgan.

Oʻlimidan oldin Xatloniy Moskvaga Chechenistondagi inson huquqlari buzilishi haqida xabar berish uchun tayinlangan edi.

Qotilliki
---------

2000-yil 22-sentyabr kuni kechqurun Xatloniy Moskvadagi kvartirasida nomaʼlum, bolta bilan hujum qildi. Xatloniyning boshiga ikki marta urilgan, keyin koʻchaga qoqilib, yiqilib tushgan. Keyinroq uni yoʻlovchilardan biri topib, Moskvadagi Botkin kasalxonasiga olib borishgan va oʻsha kechasi boshidan ogʻir jarohat olib vafot etgan.

Xatloniyning oʻldirilishi bilan bogʻliq mish-mishlar uning Chechenistondagi urushni yoritishiga qaratilgan boʻlib, bu mavzuni yoritayotgan rossiyalik jurnalistlarga katta xavf tugʻdirgan siyosiy jihatdan nozik mavzu. Oʻtgan yilning bahorida "Novaya gazeta "muxbiri Igor Domnikov Rossiya qurolli kuchlari tomonidan Chechenistonda sodir etilgan huquqbuzarliklarni yoritar ekan, oʻldirilgan edi. "Ozod Yevropa" radiosining chechen mojarosini yoritishi yil boshida Rossiya OAV vazirligi mustaqil radiostansiyani "davlatimizga dushman" deb eʼlon qilgan edi. Moskva politsiyasi Xatloniyning oʻldirilishi yuzasidan tergov ochgan, biroq bu ish boʻyicha hech kim hibsga olinmagan.

Xatloniydan turmush oʻrtogʻi Kimmat va avvalgi turmushidan bir qizi qolgan. U vatani Tojikistonda dafn etilgan.

Havolalar
---------

* Rossiyada o'ldirilgan jurnalistlar ro'yxati
* Tojikistonda oʻldirilgan jurnalistlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „RFE/RL Journalist Slain in Moscow".  Radio Free Europe (2000). 17-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2008-yil.
2. ↑  „Dine Decries Murder Of RFE/RL Journalist".  Radio Free Europe (2000). 17-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2008-yil.
3. 1 2 3 4  „Dine Decries Murder Of RFE/RL Journalist".  Radio Free Europe (2000). 17-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2008-yil.

"Dine Decries Murder Of RFE/RL Journalist". Radio Free Europe. 2000. Archived from the original Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-02-17). on 2008-02-17. Retrieved 2008-03-10.
4. ↑  „Journalist Murdered In Moscow".  Committee to Protect Journalists (2000). Qaraldi: 10-mart 2008-yil.
5. ↑  „Journalist Murdered In Moscow".  Committee to Protect Journalists (2000). Qaraldi: 10-mart 2008-yil.

"Journalist Murdered In Moscow". Committee to Protect Journalists. 2000. Retrieved 2008-03-10.
6. ↑  „Journalist killed".  International Press Institute (2000). 22-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-mart 2008-yil.

Havolalar
---------

* Moskvada Ozodlik radiosi muxbiri oʻldirildi (2000-yil 22-sentyabr)

Andoza:Persian literature
Ikki qavatli tramvay
 Anʼanaviy tramvay
**Iskandariya tramvayi** — Misrning Iskandariya shahridagi tramvay. Dunyodagi eng qadimgi va Afrikadagi eng qadimgilaridan biri (1863 yilda ish boshlagan). Maʼlumki, bu dunyodagi uchta ikki qavatli tramvay liniyalaridan biri (qolgan ikkitasi Gonkong va Blekpul)  .

Tramvay haqida
--------------

Tramvaylar dastlab otli, keyin bug ʼlokomotivlari ishlatilgan va 1902 yilda tizim elektrlashtirilgan. Hozirda Aleksandriyada 2 ta alohida liniya tarmogʻi va 38 ta tramvay stansiyasi mavjud .

Tramvay Iskandariyadagi ommaviy va qulay transport turlaridan biridir. Tarkibi birdan toʻrttagacha vagon boʻlishi mumkin (shu jumladan ikki qavatli). Tramvay chiptasi 50 piastr (0,06 dollar) turadi. Keng yumshoq oʻrindiqlar baland, boshning tepasida, orqa tomonda, butun vagonni bir nechta boʻlimlarga ajratadi. Derazalar balandlikning katta qismiga tushiriladi, shunda tramvayda issiq boʻlmaydi, kunduzi tramvay sekinroq, kechqurun esa tezroq harakatlanadi, poezd tezligiga etadi . Kun davomida harakat tezligi shunchalik pastki, ular sayohat yoʻnalishi boʻyicha unga sakrab tushishadi (eshiklar yopiq emas)  .

Iskandariya tramvayi odatda shaharlararo poezd bilan toʻliq bogʻlanishni keltirib chiqaradi. Koʻpgina toʻxtash joylari temir yoʻl stantsiyasi bilan platforma sifatida qilingan. Savdo koʻpincha platformada joylashtiriladi, baʼzi temir yoʻl stansiyalarida kafelar mavjud. Vagonlarning bir qismi shahar hokimining qarori bilan tramvay kafelari deb ataladigan joyga aylantirildi .

.

Yoʻnalishlar haqida
-------------------

 Chiziqli diagramma
 Chipta

Manbalar
--------

1. ↑  „ALEXANDRIA PASSENGER TRANSPORTATION AUTHORITY | Home Page". *www.alexapta.org*. 25-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
2. ↑  „12 самых интересных трамвайных маршрутов мира. Александрийский трамвай с вагонами только для женщин (Египет) | ForbesLife" (en-US). *Forbes.ru* (20-fevral 2012-yil). 19-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
3. 1 2 3  „Общественный транспорт и улицы Египта" (ru). *Travel.ru*. 19-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
4. ↑  *Ридус.* „Старинные трамваи Александрии" (ru). *Ридус*. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.
5. ↑  *Raghda Elsayed.* „A Tram Café opens in Alexandria, because priorities!" (en-US). *Identity Magazine* (14-iyun 2015-yil). 25-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Iskandariya tramvaylari va tramvaylari(ingl.) )
**Muhammadsoli Abdullayevich Yusupov**  (1955.11.1, Toshloq tumani) — aktyor, rejissor, pedagog. Oʻzbekiston xalq artisti (1999). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutining aktyorlik (1977) hamda rejissorlik (1997) ftlarini tugatgan. 1977—78 yillar mazkur Institutda oʻqituvchi, 1979-yildan Fargʻona teatrida aktyor, rejissor (1995-yildan bosh rejissor). "Kulgi zarbi spektaklidagi Sulaymon qori uning sahnadagi ilk obrazidir. "Richard III" (U.Shekspir)dagi Gloster, "Farhod va Shirin" (S.Abdulla, B.Broviin)dagi Yosuman obrazlari talqin va ijro jihatidan yangicha uslubga ega ekanligi bilan ajralib turadi. Yu. Qoʻchqor ("Temir xotin"), Diktator ("Hokimi mutloq"), Mamat ("Nurxon"), Buxenvald ("Bir oʻlikka bir tirik"), Asomboy ("Toshkentga sayohat"), Toʻxtamishxon ("Amir Temur va Toʻxtamishxon") kabi rollari bilan shuhrat qozondi. Qahramon ichki holatini ochib bera olish, milliy qiziqchilik sanʼati bilan yoʻgʻrilgan ijro uslubi ajralib turadi. Yu. kinoda Xolmat ("Bomba"), Qoʻchqor ("Masxaraboz"), Oʻqituvchi ("Oʻqituvchi"), videofilmda Solih mahdum ("Mehrobdan chayon"), telefilmda Afandi ("Afandining besh xotini") rollarini ham oʻynagan. "Kurort" (Oʻ.Umarbekov), "Oltin sirtmoq" (X.Toʻxtaboyev), "Amir Muzaffar" (I.Qobulov), "Osmonga sigʻmagan muhabbat" (Y.Sulaymon), "Sehrlangan parizod" (V.Rabadan), "Kampir topaymi, dadajon?" (A.Xursandov), "Tikansiz tipratikanlar" (Sh.Boshbekov), "Jonimning malhami" (O.Hakimov), "Amir Temur va Toʻxtamishxon" (T.Mirzo) kabi spektakllarni sahnalashtirgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhaqqaq** (arab.) —xattotlik uslubi, arab yozuvidagi mumtoz olti xat uslubidan biri. Kufiy xati asosida Ibn Muqlaʼ ixtiro qilgan deyiladi. Harflarning 1—2qismlari doirasimon, 4—5qismlari toʻgʻri chiziqlardan iborat. M.da "alif", "lom", "dol" va "kaf" harflari asosan yuqoriga qarab haddan tashqari choʻziq qilib yoziladi. Qad. maʼqaliy yozuviga oʻxshab ketadi. 7—17-asrlarda keng qoʻllangan. Oʻrta asr xattotlari M.ni eng mukammal va aniq yozuv deb hisoblaganlar; bu xatda aniq (tabiiy) fanlarga oid risolalar, Qurʼon, hadislar bitilgan, binolar kitobalarida ham qoʻllangan. Ibn Bavvob, Yoqut Mustaʼsimiy, Jalol Jaʼfar Hiraviylar bu xat ustasidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Obodon** — Eronning janubi-gʻarbiy qismidagi shahar. Huziston ostonida, Shatt ul-Arab daryosi boʻyida, Fors qoʻltigʻi qirgʻogʻidan 50 km ichkarida. Aholisi 206,1 ming kishi (1997). Okean kemalari kira oladigan port. Yiliga 30 mln.t neftni qayta ishlab beradigan yirik zavod, neft-kimyo korxonasi bor. Neft konlaridan O.ga neft quvurlari oʻtkazilgan. O. orqali chetga neft va neft mahsulotlari chiqariladi. Neft instituti, xalqaro ahamiyatga ega aeroport bor.

Joylashuvi
----------

Shattul-arab (daryosi)ning sharqiy yoqasida Jazira al-xizr yoki keyinchalik Abbodon deb nomlangan yarim­ orolning shimoliy qismida asos solingan. Dastlab Basra ko‘rfazi qirg‘og‘ida bo‘lgan esa-da, Shattul-arab tashigan allyuviylar sababli hozir dengizdan 50 km gacha ichkarida qolgan. Dunyoning eng katta neft tozalash korxonalariga va eksport imkonlariga ega portlaridan biridir.

Tarixi
------

VIII yoki IX asrlarda Abbod ibn Husayn ismli din olimi tomonidan bunyod etilgan shahar asoschisining nomiga monand ravishda Abadon nomini olgan, biroq bu nom 1935-yilda Rizoshohning Erondagi arabcha joy nomlarini forschalashtirish siyosati natijasida Obodonga o‘zgartirilgan. Abbosiylarning ilk davrlarida diniy markaz bo‘lgan Abadonda savdo-sotiqning ham rivoj topgani, bundan tashqari Basra hududining bo‘yra va tuz talabi shu yerdan qondirilgani ma’lum. Shattul-arab atrofidagi tuzli botqoqliklarda o‘sgan qamishlardan foydalangan holda Abadonda tayyorlangan bo‘yralar obodoniy nomi bilan dong taratgan. Misrda tayyorlangan bo‘yralarga ham keyinchalik xuddi shu nom berilgan. IX asr tarixchilaridan Nosir Xusrav Abadonni „Iroqning janubidagi yashash joyi", XIV asrlarda esa Ibn Battuta „dehqonchilik maydonlaridan mahrum, tuzli vohada bunyod etilgan, ichida juda ko‘plab masjid va rabotlar bo‘lgan katta qishloq**"** deya ta’riflaganlar. Ushbu ma’lumotlardan shaharning vaqt o‘tishi bilan qurilgan yillaridagi tarovatini yo‘qotgani anglashiladi. Keyinchalik atrofidagi yerlar tuzdan tozalanib, u yerda xurmo yetishtirishga imkoniyat yaratilgan.

Uzoq muddat usmoniylar hukmronligi ostida qolgan Abadon 1847-yildagi Erzurum kelishuviga asosan Eronga o‘tgan

Iroq-Eron urushidan ko‘p zarar ko‘rgan bo‘lishiga qaramay neft bilan bog‘liq faoliyatlar davom ettirilmoqda. Neft bilan bog‘liq korxonalarning barchasi 1979-yil inqilobidan keyin milliylashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  *Nosir Xusrav. Safarnoma. 89;*.
3. ↑  *Ibn Battuta. Tuhfa. – Bayrut: 1985. I, 210;*.
4. ↑  *L. Lockhart. „Abbadan". EI2 (Ing.). I, 5; Cevat Rüştü Gürsoy. „Abadan". TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 6;*.
5. ↑  *The Middle East and North Africa 1984-1985. – London: 1984. I, 111; II, 368, 373; M. Streck. „Abbâdân". İA. I, 8; „Abadan". The New Caxton Encyclopyedia. – London: 1966. I, 3.*.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anton "Toni" Pfeffer** (1965-yil 17-avgust sanasida tugʻilgan) - Avstriyalik sobiq professional futbolchi, himoyachi sifatida maydonda toʻp surgan.

2000-yilda futboldagi oʻz faoliyatini yakunlaganidan soʻng, Pfeffer Avstriya Xalq partiyasi uchun mahalliy saylovlarda muvaffaqiyatsiz ishtirok etdi. 2005-yilda u SKN Sankt-Polten kompaniyasi boshqaruviga qoʻshildi va sport masalalari boʻyicha ijroiya qoʻmitasiga maskaxatchi lavozimiga ishga qabul qilindi.

Pfeffer, shuningdek, Avstriya xalq qoʻshiqlarining ikkita toʻplamini chiqarish bilan xalq qoʻshiqchilik karyerasini rivojlantirdi. Hozirgi kunda u Sky Austrianing asosiy futbol ekspertlaridan biri sifatida ham faoliyat olib boradi.

Klubdagi karyerasi
------------------

Avstriyaning quyi qismidagi Lilienfeld shahrida tavallud topgan Pfeffer 19 yoshida Avstriya Vena klubi safiga kelib qoʻshiladi va 1987-yilda ushbu klub safida professional debyut qiladi. U butun futbolchilik faoliyati davomida oʻzining Avstriya terma jamoasiga sodiq qoldi, u bilan birgalikda futbolchi toʻrtta liga chempionligini va toʻrtta ichki kubokni qoʻlga kiritadi. Biroz vaqt oʻtgach u jamoa sardori etib saylanadi.

Xalqaro karyerasi
-----------------

Pfeffer 1988-yil aprel oyida Gretsiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Avstriya terma jamoasi safida debyut qilgan. U 1990-yildagi va 1998-yildagi FIFA Jahon chempionati ishtirok etadi. U umumiy 63 o‘yin o‘tkazib, bitta gol urgan. Uning soʻnggi xalqaro maydondagi oʻyini 1999-yil mart oyida Yevropa chempionati saralash oʻyinida Ispaniyani 0:9 hisobida sharmandali magʻlubiyatga uchratgan bahs boʻldi.

Karyera statistikasi
--------------------

Anton Pfeffer tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| No. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1990-yil 30-may | Praterstadion, Vena, Avstriya |  Niderlandlar | 3–0 | 3–2 | Doʻstona |

Yutuqlari
---------

**Avstriya Wien**

* Avstriya Bundesligasi : 1986, 1991, 1992, 1993-yillarda
* Avstriya kubogi : 1986, 1990, 1992, 1994-yillarda

Manbalar
--------

1. ↑  „Toni Pfeffer and friends, Collection of Austrian Folk Songs (German)". 22-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Record at FIFA Tournaments - FIFA
**Gemosporidiyalar**, qon sporalari (Haem osporidia) — koksidiyasimonlar sinfiga mansub turkum. 10 avlodi va 100 dan ortiq turi bor. Kattaligi bir necha mm. Sudralib yuruvchilar, qushlar va sut emizuvchilar, jumladan, odam qoni eritrotsitlari va epiteliy hujayralarida parazitlik qiladi. Ayrim G. ogʻir kasallik keltirib chiqaradi. Xoʻjayin almashtirish yoʻli bilan rivojlanadi. Asosiy xoʻjayini qon soʻruvchi chivinlar, oraliq xoʻjayini umurtqali hayvonlar va odam. Chivinlar qon soʻrganida parazitning sporozoitlarini yuqtiradi. G. chivinlar ichki organlarida shizogoniya (koʻp marta jinssiz boʻlinish) orqali koʻpayadi. Bir necha marta jinssiz koʻpayib nasl bergandan soʻng qizil qon tanachalari ichiga kirib, gametotsitlarga aylanadi. Harakatchan zigota (ookineta) oshqozon devorida rivojlanib, ootsistaga aylanadi. Uning ichida esa koʻplab sporozoitlar paydo boʻladi. Sporotsistalar asosiy xoʻjayinining soʻlak bezlariga oʻtadi. G.dan bezgak plazmodiysi odamlarda bezgak kasalligini keltirib chiqaradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Gemosiderin** - tarkibida temir saqlovchi *ferritin* molekulasining oqsil qismida ortiqcha temir yigʻilishidan hosil boʻlgan modda. *Gemosiderin* suvda yomon eriydi va tarkibida 37% gacha temir saqlaydi. Gemosiderin granulalarining jigar, oshqozon osti bezi va taloq toʻplanishi ayni a'zolarni shikastlanishiga va gemoxromatoziga olib keladi. ***Gemoxromatoz*** irsiy ravishda temir moddasining koʻo soʻrilishi bogʻliq boʻlishi mumkin, bunday bemorlarda temir miqdori 100 grammgacha yetishi mumkin. Gemosiderinning oshqozon osti bezida toʻplanishi *Langergans orolchasining* betta hujayralari yemirilishiga olib keladi va oqibatda bunday bemorlar qandli diabet kasaliga chalinishadi. Gemosiderin moddasini gepatotsitlarda toʻplanishi **jigar serroziga,** kardiomiotsitlarda toʻplanishi esa yurak qon tomir yetishmovchiligi kasalliklariga olib keladi. Irsiy *gemoxromatoz* kasalligiga chalingan bemorlarni holatiga koʻra doimiy har hafta yoki oyda qon chiqarib turish bilan davolashadi. Gemoxromatozga koʻp qon quydirish ham sabab boʻladi bunday bemorlarni dorilar bilan davolashadi.
**Vivian Alexander Anderson** (1956-yil 29-iyulda tugʻilgan) — ingliz sobiq professional futbolchisi va murabbiyi. U beshta katta sovrinni qo'lga kiritgan. 1977—78-yilgi futbol ligasi chempioni, 1978—79-yilgi Yevropa kubogi va 1979—80-yilgi Yevropa kubogi shular jumlasidan. Keyinchalik u "Arsenal" va "Manchester United" jamoalarida chempionlik kubogini yutish uchun o'ynagan. U shuningdek , Sheffield Wednesday, Barnsley va Middlesbrough klublarida to'p surgan. Vivian Paul Reaneydan keyin Angliya terma jamoasida o'ynagan birinchi qora tanli futbolchi edi.

Klubdagi faoliyati
------------------

  

Anderson Angliyaning top klublari vakili bo'lgan birinchi qora tanli futbolchilardan biri bo'lgan va muntazam ravishda raqib jamoalar muxlislari tomonidan irqiy haqoratlarga duchor bo'lgan. Unga muntazam ravishda banan otilib, irqchilikka qarshi qo‘shiqlar bilan nishonga olingan.

  

Anderson 1979-yil iyun oyida Shvetsiyaga qarshi o'rtoqlik uchrashuvida maydonga tushgan. U 1980-yilgi Yevropa chempionati saralashida Angliya terma jamoasi safida Bolgariyani 2:0 hisobida mag'lub etib, o'zining xalqaro o'yini o'tkazgan.

 Anderson (chapda) 1979—80-yilgi Yevropa kubogi yarim finalida
Anderson bu davrda Forestni hayratda qoldirishda davom etdi va Madridda Gamburger SV ustidan g'alaba qozonib, o'zining ikkinchi Yevropa kubogi g'oliblari medalini qo'lga kiritdi. Forest o'sha yili ketma-ket uchinchi marta Liga kubogi finaliga chiqdi, ammo Wolverhampton Wanderersga yutqazdi.

### Barnsley

Andersonning maydondagi uslubi uni boshqaruv uchun yaqqol tanlovga aylantirdi. Anderson 1993-yil iyun oyida Mel Machin ketganidan so'ng Barnsleyga o'yinchi-menejer etib tayinlandi. Biroq, uning Okwelldagi birinchi mavsumi unchalik yaxshi boshlanmadi, natijada Barnsley 2-divizionga tushib ketishga yaqin keldi.

### Middlesbrough

1993–94-yil oxirida Anderson bir yildan so'ng Barnsleyni tark etdi va sobiq jamoadoshi Bryan Robson qo'l ostida "Middlesbrough"da yordamchi mubaribbiy sifatida ish boshladi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Xalqaro gollar


Viv Anderson tomonidan kiritilgan xalqaro gollar ro'yxati | Yo'q. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1984-yil 14-noyabr | BJK İnönü stadioni, Istanbul, Turkiya |  Turkiya | 8–0 | 8–0 | 1986-yilgi jahon chempionati saralashi |
| 2 | 1986-yil 12-noyabr | Uembli, London, Angliya |  Yugoslaviya | 2–0 | 2–0 | UEFA Yevro-1988 saralashi |

Manbalar
--------



1. ↑  Barnes, Justyn; Bostock, Adam; Butler, Cliff; Ferguson, Jim; Meek, David*. The Official Manchester United Illustrated Encyclopedia*. London: Manchester United Books, 2001 — 62 bet. ISBN 0-233-99964-7.
2. ↑  „England's first black international footballer". *BBC News* (11-may 2010-yil). Qaraldi: 29-iyun 2021-yil.
3. ↑  „Press Releases".
4. 1 2  Dickinson, Jason*. The Wednesday Boys: A Definitive Who's Who of Sheffield Wednesday Football Club 1880–2005*. Sheffield: Pickard Communication, 2005 — 3–4 bet. ISBN 0-9547264-9-9.
5. ↑  „Viv Anderson - national football team player". *Eu-football.info*. Qaraldi: 13-mart 2019-yil.
**Son Dae-Ho** (1981-yil 11-sentyabrda tugʻilgan) — janubiy koreyalik futbolchi. Son Dae boʻyining balandligi bilan ajaralib turadigan himoyachidir.

Klubdagi faoliyati
------------------

2002-yilda Son Suwon Samsung Bluewings jamoasiga qoʻshilgan va 2005-yilda Chunnam Dragons jamoasiga oʻtgan. Biroq, u Kim Do-Kyun bilan almashtirilgan va Seongnam Ilhva Chunmaga oʻtgan. 2007-yilda u jamoasiga oʻzining ajayob oʻyinlari bilan qoʻshilib ketgan va Seongnam Ilxva Chunmaga ligada ikkinchi oʻrinni egallashga yordam bergan. Biroq, 2008-yilda qoniqarsiz oʻyin koʻrsatgani uchun Kim Xak Beomdan Shin Tae-Yongga oʻzgargan va u Incheon Unitedga almashtirilgan. Shundan soʻng u harbiy xizmatni yakunlash uchun Sangju Sangmu Phoenixgaqoʻshilishga xarakat qilgan. Ammo xizmat sansi bilan bogʻliq muammolar paydo boʻlgan Son harbiy xizmatni qoʻshimcha tizim boʻlgan ijtimoiy xizmat xodimlari qatorida oʻtagan. U 2012-yilning yanvarida Incheon Unitedga qaytgan va Kim Nam-il bilan Incheon United uchun himoyaga yaqin oʻynaydigan yarim himoyachisi sifatida maydonga tusha boshlagan. Son faoliyati ikki yillik tanaffusga qaramay, oʻzining katta tajribasi bilan ham miqdor, ham sifat jihatidan ajoyib oʻyinlar koʻrsatgan.

2014-yilning 9-noyabrida Son Xitoy Superligasi vakili Xanchjou Greentown bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

U Avstraliya terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan Pim Verbeek tomonidan tanlab olingan. Murabbiy Son Dae-Honing kuchi va mahoratini juda yuqori baholagan. U 2007-yilning 2-iyunida Gollandiyaga qarshi oʻyinda debyut qilgan va 2007-yil OFK Osiyo Kubogida yarim himoyachi boʻlgan. Turnida Koreya milliy futbol jamoasi yarim finalga qadar yetib borishgan.

| Klublardagi faoliyati | Liga | Kubok | Liga Kubogi | Qitʼa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavsum | Klub | Liga | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol | Oʻyin | Gol |
| Janubiy Koreya | Liga | FA Kubogi | K-Liga Kubogi | Osiyo | Jami |
| 2002 | Suwon Samsung Bluewings | K-Liga | 6 | 0 |  |  | 8 | 0 |  |  | 14 | 0 |
| 2003 | 8 | 1 | 0 | 0 |  |  |  |  | 8 | 1 |
| 2004 | 8 | 0 | 1 | 0 | 12 | 0 |  |  | 21 | 0 |
| 2005 | Chunnam Dragons | 1 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 |  |  | 6 | 0 |
| Seongnam Ilhwa Chunma | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |  |  | 6 | 0 |
| 2006 | 7 | 0 | 1 | 0 | 3 | 0 |  |  | 11 | 0 |
| 2007 | 25 | 2 | 0 | 0 | 1 | 0 | 5 | 1 | 31 | 3 |
| 2008 | 20 | 0 | 2 | 0 | 9 | 1 |  |  | 31 | 1 |
| 2009 | Incheon United | 6 | 0 | 1 | 0 | 4 | 0 |  |  | 11 | 0 |
| 2012 | 22 | 0 |  |  |  |  |  |  | 22 | 0 |
| 2013 | 23 | 1 |  |  |  |  |  |  | 23 | 1 |
|
| Xitoy | Liga | FA Kubogi | CSL Kubogi | Osiyo | Jami |
| 2014 | Hangzhou Greentown | Xitoy Super Ligasi | 22 | 0 | 1 | 0 |  |  |  |  | 23 | 0 |
| Davlat | Janubiy Koreya | 132 | 4 | 5 | 0 | 42 | 1 | 5 | 1 | 184 | 6 |
| Xitoy | 22 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 23 | 0 |
| Jami | 154 | 4 | 6 | 0 | 42 | 1 | 5 | 1 | 207 | 6 |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  绿城完成新外援第一签 孙大镐想载入俱乐部史册(xitoycha)
**Turon Nizomiy o'g'li Karimov** ( 1 yanvar yil 1 yanvar (20010101) [1] ) - ozarbayjonlik futbolchi, Ozarbayjon futbol klubi "Neftchi" PFK yarim himoyachisi. U 2002-2010-yillarda Ozarbayjon U-15, U-17, U-19 va U-21 terma jamoalarida o'ynagan.

Muhim
-----

Turon Nasimiy o'g'li Velizade 2001-yil 1 yanvarda Ozarbayjonga kirgan Naxchivan Muxtor Respublikasining Julfa tumanida joylashgan Go'ydara qishlog'ida tug'ilgan. 3 yoshida u oilasi bilan Bokuga ko'chib o'tgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Neftchi

Turan Velizade - "Neftchi" PFK futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi. U akademiyaga 2009-yilda ishga kirgan va unga Rufat Guliyev murabbiylik qilgan. U 2011-yilda klubni tark etib, "Alinja" ga o'tdi .

Valizoda 2011-yilda Bokudagi "Alinja" klubiga qo'shilgan va u erda 2015-yilgacha o'ynagan. U 2014 va 2015-yillarda o'tkazilgan "Kelajak yulduzlari" turnirining eng yaxshi to'purari.

### Fenerbaxche

May 2015-yilda Velizade Fenerbaxche FK, qo'shildi ifodalaydi Turkiya Istanbul shahar, bir yil va bir yarim va oktyabr 2016 qadar bor o'ynadi.

### Qorabog

Valizoda 2016-yilda **Qorabog** bilan shartnoma imzoladi. Birinchi mavsumida u U-19 futbol bo'yicha Ozarbayjon chempionligini qo'lga kiritdi.

### Keshla

Velizade 2020-yil 21 iyulda "Keshla" ga ijaraga beriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2   futbolunun gələcək ulduzu
2. 1 2   futbolçu "Fənərbaxça"nın düşərgəsinə yollandı
3. ↑  "Neftçi"dən növbəti transfer
4. ↑   Vəlizadə icarəyə verildi
*Ki no Tomonori*, Kano Tanʼyu, 1648
 *Ise xonim, Kano Tanʼyu,* 1648.
 *Kiyohara no Motosuke*, Kano Yasunobu, 1648
 *Fujiwara no Kiyotada*, Kano Naonobu, 1648
" Oʻttiz olti oʻlmas sheʼriyat (yaponcha: *三十六歌仙* *Sanjūrokkasen*?) Fujivara no Kinto tomonidan yapon sheʼriyatining namunasi sifatida tanlab olingan Asuka, Nara va Heian davridagi yapon shoirlari guruhidir. 36 shoirning bizgacha yetib kelgan eng qadimiy to‘plami 1113-yilda yozilgan *Nishi Honganji Sanju-rokunin Kashu* („Nishi Honganji 36 shoirlar to‘plami") hisoblanadi. Yapon shoirlarining shunga oʻxshash guruhlari orasida Kamakura davri *Nyōbō Sanjūrokkasen* (yōbōyōnjūrokkasen) va faqat saroy xonimlari tomonidan tuzilgan *Chūko Sanjūrokkasen* (yaponcha: *中古三十六歌仙*?) yoki Fujivara no Norikane [ja] tomonidan tanlangan Oʻttiz olti Heian davri oʻlmas sheʼriyati kiradi. (1107-1165). Ushbu roʻyxat „Sheʼriyatning olti oʻlmaslari" deb nomlangan eski guruh bilan almashtirildi.

Guruhning portret toʻplamlari (asosan xayoliy) yapon rasmida va keyinchalik yogʻochdan yasalgan bosma nashrlarda mashhur boʻlib, koʻpincha ibodatxonalarda osilgan.

Kintoning „Sheʼriyatning oʻttiz olti oʻlmaslari"
------------------------------------------------

Sheʼriyatning oʻttiz olti ayol oʻlmaslari
-----------------------------------------

*Nyōbō Sanjūrokkasen* (yaponcha: *女房三十六歌仙*?), Kamakura davrida yaratilgan, sheʼriyatning oʻttiz olti oʻlmas ayoliga ishora qiladi:

Sheʼriyatning yangi oʻttiz olti oʻlmaslari
------------------------------------------

She'riyatning yangi o'ttiz olti o'lmaslari (yaponcha: *新三十六歌仙* *Shinsanjūrokkasen*?) deb nomlangan yapon shoirlarining kamida ikkita guruhi bor:

* Fujiwara no Mototoshi tomonidan tanlangan (Heian davri)
* Kamakura davri shoirlari; Buni kim tanlagan nomaʼlum.

Bu atama odatda ikkinchisiga ishora qiladi:

Oxirgi mumtoz o‘ttiz olti o‘lmas sheʼriyati
-------------------------------------------

ja: 中古三十六歌仙

Shuningdek koʻring
------------------

* Rokkasen
* Nishi Honganji Sanju-rokunin Kashhu

Manbalar
--------

1. ↑  „女房三十六歌仙". *www.asahi-net.or.jp*.
2. ↑  „新三十六歌仙(新三十六人撰)". *www.asahi-net.or.jp*.

Havolalar
---------

* O‘ttiz olti o‘lmas shoirning sheʼr to‘plami Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-07-21).
* Yaponiya sanʼati koʻrgazmasi
**Kutubi Sitta** - (arab - olti kitob). Islom olamida tasnif etilgan ishonchli hadis kitoblariga ishlatilgan atama. Ular Imom Buxoriy va Imom Muslimning „Sahih"lari, Abu Dovud, Termiziy, Nasoiy va Ibn Mojaning „Sunan"lari. Ba’zi olimlar oz bo‘lsada, zaif hadislarni ham o‘z ichiga olgani uchun Ibn Mojaning „Sunan"i o‘rniga Imom Molikning „Muvatto"sini yoki Dorimiyning „Sunan"ini oltinchi kitob deb bilishadi. Buxoriy va Muslimning „Sahih"lari ular hayotlik chog‘laridayoq katta shuhrat qozongan, ularga Abu Dovud, Termiziy va Nasoiyning „Sunan"lari qo‘shilib „Usuli xamsa" (Besh asosiy kitob) degan bahoga sazovor bo‘lgan. Ular qatoriga keyinroq va Ibn Mojaning „Sunan"i qo‘shilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 266. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Parlamentarizm** — davlat hokimiyati tuzilishi. Bunda parlament imtiyozli mavqega ega boʻlib, qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi organlarning funksiyalari aniq belgilab beriladi. Parlamentarizmda hukumat parlament tomonidan tuziladi va uning oldida javob beradi. P. tarixi Angliyada 1215-yil kabul qilingan "Erkinlikning Buyuk hartiyasi"dan boshlansada, 16—18-asrlardagi inqiloblar davrida vujudga kelgan. Bu davrning ilgʻor vakillari davlatni oqilona tuzish va tashkil qilish uchun hokimiyatni avvalo qonun chiqa-ruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga boʻlish kerakligini daʼvat qilganlar va shu yoʻl bilan mavjud davlat mexa-nizmi sistemasida mamlakatda qonun chiqarish va sudlovni amalga oshirish ustidan oʻz nazoratini oʻrnatishga, hatto hukumatni tashkil qilishda qat-nashishga muvaffaq boʻlganlar. Natijada Parlamentarizmning shakllaridan biri — konstitutsiyaviy monarxiya (Angliya va boshqa mamlakatlarda) taʼsis qilingan. Ij-timoiy aloqalar tuzilishi murakkablasha borishi bilan ijro etuvchi hokimiyat (prezident, hukumat) vakolatlarining kuchayish jarayoni yuz bermoqda.

Yana qarang
-----------

* Parlament
* Parlament respublikasi
* Demokratiya
* Monarxiya

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Parket** (frans. parquet) — turar joy va jamoat binolari pollariga qoplash uchun moʻljallangan yupqa taxtacha yoki shunday taxtachalardan qilingan pol. Taxtachalar har xil geometrik shakllarda teriladi (qoqiladi). P. pol kurkam chiqadi, tovush va issiklikni uncha oʻtkazmaydi. Qattiq jinsli yogʻoch (zarang, eman, qayin, yongʻoq, qora qayin va boshqalar) dan tayyorlanadi. Yigma, shitli va listli xillari bor. Yigʻma P. uzunligi 150–500 mm, eni 35 –90 mm va qalinligi 12–20 mm li toʻgʻri toʻrtburchak planka taxtachalardan ibo-rat. Har bir taxtacha chetlariga ariqchalar qilinadi. Taxtacha qoplashda oldin polga siyrakroq qilib taxtalar qoqilib, ustiga karton yoki qogʻoz toʻshaladi. Taxtachani shu toʻshama ustiga qoʻyib, yonidagi ariqchasiga qiyalatib mix qoqiladi, ariqchaga tirnoq (en-siz yupqa taxtacha) tiqiladi, tirnoqning ariqchadan chiqib qolgan qismini navbatdagi taxtacha ariqchasiga ki-ritib, shu taxtachaning narigi chetidagi ariqchasiga mix qoqiladi. Taxtachalar birin-ketin shu tarzda mahkamlab ke-tilaveradi. Taxtachalarni har xil naqsh hosil boʻladigan qilib krqish mumkin. Shitli P. 5x1,5 m gacha oʻlchamli shit tarzida tayyorlanadi. Shitlar siyrak qoqilgan taxtalar ustiga mix bilan mah-kamlanadi, shitlar orasida hosil boʻlgan tirqishga yupqa taxtachalar ti-qib yopishtiriladi. L istl i P. qattiq yogʻoch-tolali plitalar ustiga yupqa (4– 6 mm li) taxtachalar yopishtirib tayyorlanadi. Agar P.-pol beton ustiga qoplanadigan boʻlsa, pol ustiga oldin rey-kalar qoʻyib, ularning ustiga siyrak qilib taxtalar qoqiladi. P. -taxtachalar ana shu taxtalar ustiga qoplanadi. P.ni randalaydigan, pardozlaydigan maxsus mashinalar bor. Pardozlangan P. polga lok surkaladi. P.ni yuvib boʻlmaydi, nam qipiq, nam latta bilan artiladi, odatda, har oyda bir marta maxsus. P. mastikasi bilan (movut latta yoki chutka yordamida) pardozlab turiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tomiris**  ( *Euchloe tomyris* ) — oq tanlilar oilasiga mansub kunlik kapalak .

Lotincha nomining kelib chiqishi
--------------------------------

Tomiris (taxminan miloddan avvalgi 570-520 yillar) — massagetlar — skiflarning ko‘chmanchi chorvador xalqi. Massagetlar malikasi sanalgan.

Ta’rif
------

Bunday kapalaklarning qanot uzunligi 22-23 mm. Qanotini yoyganda - 46-50 mm. tashkil etadi. Ikkala jins ham oq rangga ega, qanotlari tagida bir oz yashil rangga ega va yaxshi aniqlangan cho‘zinchoq diskal nuqta va ichida oq dog‘larni o‘z ichiga olgan katta apikal nuqta bilan ifodalangan. Oldingi qanotning cho‘qqisi to‘q rangda.  Erkaklarda quyuq "burchak" qanotning tashqi chetining uchdan bir qismini, urg‘ochida - 2/3 qismini egallaydi. Old qanotlarning pastki tomoni yorqin rangda, yuqoridagi kabi naqshli, orqa qanotlari kulrang, yashil rangga monand. Orqa qanotning pastki qismlari yorqin sariq-kulrang chetlari va oq fondagi chiziqlari bilan nozik marmar naqsh hosil qiladi.

Tarqalishi
----------

Oʻzbekiston, Tojikiston, Turkmaniston  .

O‘simliklari juda siyrak bo‘lgan tik cho‘l qoyalarda (a.s. 400-700 m balandlikda), efemer o‘simliklari siyrak bo‘lgan tepalikdagi tog‘ etaklarida yashaydi.

Yashash tarzi
-------------

Bir yilda bir marta nasl beradi. Uchishi va tuxum qo‘yishi mart-aprel oylarida, qurti martning oxiridan sima-tokarpusda (*Cymatocarpus popovi*) yashaydi. Gʻumbakka aylanishi – aprel-mayda oyida sodir bo‘ladi. Gʻumbagi ozuqa o‘simligining pastki qismida, tuproq yoki o‘simlik qoldiqlari orasida qishlaydi.

Muhofaza etish
--------------

Tomiris kapalak turi O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan (2009) - 1-toifa. Ularning soni kam va mahalliy mavsumda 10-20 taga etadi, yil sayin kamayishda davom etmoqda.  Xo‘jalik (qurilish) faoliyati va yaylovdan chorvachilikda haddan tashqari ko‘p foydalanish hisobiga ozuqa o‘simligining nobud qilinishi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Красная книга Республики Узбекистан. — Т. II — Животные. — Ташкент: Chinor ENK, 2009. — 218 с.
**Tomorqa xoʻjaligi** - hukumat tomonidan berilgan yakka tartibdagi uy-joy qurilishi uchun ajratilgan maydon. Ushbu soʻz birikmasi shaharda joylashgan maydonlarga yakka tartibdagi xoʻjalik va qishloq regionlarda joylashgan maydonlarga tomorqa xoʻjaligi sifatida yuritiladi. Oʻzbekiston qonunlariga muvofiq yakka tartibdagi xoʻjaliklarga 0.04 gektar va tomorqa xoʻjaliklariga 0.06 gektar deb qabul qilingan. Lekin tomorqa xo'jaliklarning joylashuv sharoitiga qarab bu sonlar qisman oʻzgaradi. Choʻl hududida joylashgan qishloq xoʻjaligida foydalanmaydigan yerlardan 5 gektar gacha yer ajratish qonun bilan belgilab berilgan. Bugungi kunda tomorqa xoʻjaliklariga yer ajratish nomaʼlum muddatga toʻxtatilgan. Faqatgina joriy tomorqa xoʻjaliklarini qayta taqsimlash imkoni mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ágnes Szávay** (veng.: *Szávay Ágnes* , 1988-yil 29-dekabrda tugʻilgan) Vengriyalik sobiq professional tennischi. 2008-yil aprel oyida dunyoning 13-raqamli tennischisi sifatida faoliyatidagi eng yuqori oʻrinni egalladi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Szávay Kiskunhalasda tugʻilgan va Soltvadkertda oʻsgan. U olti yoshida tennis bilan shugʻullana boshlagan. Ota-onasi uning birinchi murabbiyi boʻlgan. U Zoltan Újhidi, Levente Baratosi, Miklós Hornok, Yozsef Bocskay, Zoltán Kuhárszky, Karl-Xayns Vetter va Gabor Koves kabi bir qancha murabbiylar bilan ishlagan. Uning singlisi Blanka undan besh yosh kichik.

Tennisdagi faoliyati
--------------------

2006-yilda u Ashland Challenger turnirining finaliga chiqdi, ammo u yerda Aleksandra Wozniakga toʻgʻridan-toʻgʻri yutqazdi.

Avgust oyida Szavay Nyu-Xeyvendagi II darajali turnirning finaliga chiqdi va Daniela Hantuchová, Alona Bondarenko va Samanta Stosurni magʻlub etdi, keyin finalda Svetlana Kuznetsovaga yutqazdi. Szavay belidan olgan jarohati tufayli oʻyinni tark etishga majbur boʻlganida 6:4, 0:3 hisobida oldinda borayotgandi.

 Ágnes Szávay Rolan Garrosda, 2008-yil
Szávay yilni Gold Coastdagi Mondial Australian Womenʼs Hardcourtda boshladi. Uchinchi raqam ostida saralangan Szávay va Dinara Safina yarim finalda va finalda mos ravishda birinchi va ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalarni magʻlub etib, juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.

 Szávay 2009 Fransiya ochiq chempionatida
Szávay Ochiq GDF Suezda yilning birinchi chorak finaliga chiqdi va keyin Abierto Mexicano TELCEL, Monterrey Open musobaqalarida chorak finalga chiqdi. Yozda u GDF Suez Gran-prisi va ECM Prague Open musobaqalarida ketma-ket chempionlikni qoʻlga kiritdi.

2013-yilning 6-fevralida Szávay belidagi muammolar tufayli professional tennisdagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

| Turnir | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | WL |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Grand Slam turnirlari** |
| Avstraliya ochiq chempionati | 3R | 2R | 1R | 3R | 2R | A | A | 6-5 |
| Fransiya ochiq chempionati | 1R | 3R | 3R | 2R | 2R | A | A | 6-5 |
| Wimbledon chempionati | A | 2R | 3R | 1R | QF | A | A | 6-4 |
| Amerika ochiq chempionati | A | SF | A | 2R | A | A | 1R | 5-3 |
| Gʻalaba — magʻlubiyat | 2-2 | 8-4 | 4-3 | 4-4 | 5-3 | 0-0 | 0-1 | 23-17 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Elbúcsúzom… /in Hungarian/"[*sayt ishlamaydi*]. *szavayagnes.hu*. Retrieved 6 February 2013.
2. ↑  WTA | Players | Activity | Ágnes Szávay
3. ↑  Robert Wechsler*. Day by Day in Jewish Sports History*. KTAV Publishing House, Inc. 2007 — 275 bet. ISBN 978-0-88125-969-8. 1-iyun 2009-yilda qaraldi.
4. ↑  Eaton-Robb, Pat. „Svetlana Kuznetsova wins Pilot Pen when Ágnes Szávay retires with back injury", *Yahoo!*
5. ↑  „Mondial Australian Womenʼs Hardcourts main draw doubles". 8-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „WTA – Hungary´s Agnes Szavay announces her retirement from the sport" (7-fevral 2013-yil).
**Ángel Rogelio Patrick Garth** (talaffuzi: *Anxel Rogelio Patrik Gart*) — 1992-yil 27-fevralda tavallud topgan. Panamalik futbolchi, yarim himoyachi hisoblanib, „Arabe Unido" klubi va Panama terma jamoasida toʻp surgan.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Ángel Rogelio Patrick Garth „Arabe Unido" klubi tarbiyalanuvchisi. 2011-yil 30-yanvarda „San-Fransisco"ga qarshi oʻyinda u chempionatda debyut qilgan. 2012-yilning 29-iyulida Plaza Amadorga qarshi kechgan bahsda Ángel Rogelio Patrick Garth Unido uchun birinchi golini urgan. Oʻsha yili Arabe bilan Panama chempioni boʻlgan. 2015-yilda Ángel Rogelio Patrick Garth ikkinchi marta mamlakat chempionligini qoʻlga kiritgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

2014-yil 21-avgust kuni Kubaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Ángel Rogelio Patrick Garth Panama terma jamoasi safida debyut qilgan. 2014-yil 20-avgust kuni Kubaga qarshi oʻrtoqlik oʻyiniga murabbiy Ernan Dario Gomes tomonidan Panama terma jamoasi safiga ilk bor chaqirilgan. Uchrashuv panamaliklarning 4:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan edi. U 2014-yildan beri Panama terma jamoasida beshta oʻyinda qatnashgan.

2015-yilda Ángel Rogelio Patrick Garth CONCACAF oltin kubogining bronza medali sohibiga aylangan. Biroq, turnir davomida u birorta oʻyinga kiritilmagan.

2017-yilning 22-iyunida u 2017-yilgi oltin kubok uchun milliy tarkibga chaqirilgan 23 nafar futbolchidan biri hisoblangan. Shu yili Ángel Rogelio Patrick Garth ikkinchi marta CONCACAF oltin kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Nikaragua va Kosta-Rika jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

Statistika
----------

| Jamoa | Mamlakat | Mavsum | Oʻyin  | Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Árabe Unido | Panama bayrogʻi Panama  | 2010—2017 | 86 | 3 |
| Cafetaleros de Tapachula | Meksika bayrogʻi Meksika  | 2017 | 7 | 0 |
| Árabe Unido | Panama bayrogʻi Panama  | 2018—2019 | 4 | 0 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Арабе Унидо VS. Сан-Франциско 2:0" (ru).  soccerway.com (30-yanvar 2011-yil). 7-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2015-yil.
2. ↑  „Пласа Амадор VS. Арабе Унидо 2:2" (ru).  soccerway.com (29-iyul 2012-yil). 7-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
3. ↑  „Панама VS. Куба 4:0" (ru).  soccerway.com (21-avgust 2014-yil). 21-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
4. ↑  „США VS. Никарагуа 2:1" (en).  soccerway.com (13-iyul 2017-yil). 28-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2017-yil.
5. ↑  „Коста-Рика VS. Панама 1:0" (en).  soccerway.com (20-iyul 2017-yil). 28-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2017-yil.
**Adrianopol tinchligi (1568)** — 1566-1568-yillardagi Avstriya-Turkiya urushini tugatganb imperator Maksimilian II va Usmonli sultoni Selim II oʻrtasidagi tinchlik shartnomasi. 1568-yil 17-fevralda Adrianopolda imzolangan.

Harbiy harakatlar tugagandan va himoya guvohnomasini olgandan soʻng, 1567-yil iyun oyida imperator Konstantinopolga uchta elchini: xorvat Antun Vranchich, shtiriyalik Kristof Teyffenbax va gollandiyalik Albert de Viss yubordi. 26-avgust kuni ular Turkiya poytaxtiga yetib kelishdi va Buyuk vazir Mehmed Sokollu bilan muzokaralarni boshladilar. 21-sentabr kuni elchilar yangi Sulton Salim II huzuriga kirishga manzur boʻldi. 14 raund muzokaralardan soʻng 1568-yil 17-fevralda turk istilolarini tasdiqlovchi va asosan 1547-yildagi Adrianopol sulhi va 1559-yildagi Konstantinopol tinchligi shartlarini takrorlaydigan 8-yillik shartnoma tuzildi. Gabsburglar Transilvaniya, Moldaviya va Valaxiya hokimlarining huquqlarini hurmat qilishga majbur boʻldi, imperator esa Vengriya mulklariga egaligi uchun sultonga har yili 30 ming florin miqdorida ramziy soliq toʻlashi kerak edi. Jang toʻxtadi; hatto chegara hududlarida tez-tez boʻladigan yakkama-yakka olishuvlar ham taʼqiqlangan edi. Oʻrta Dunayning boʻlinishi va har ikki tomonning chegaraning ikki tomonidagi viloyatlar aholisidan soliq yigʻish huquqi mustahkamlangan.

 Adrianopol tinchligi va Shpeyer shartnomasidan keyin Vengriya yerlarining boʻlinishi
Chegarani belgilash uchun komissiya tuzildi. Har ikki tomon chegara hududlarida qal’a qurish huquqiga ega edi. Avstriyaliklar bundan foydalanib, Harbiy chegarani yaratdilar. Shartnoma Vengriyaning uch qismga boʻlinishini belgilab qoʻydi: Gabsburglarning Vengriya qirolligi (30 ta komitat), Usmonli Vengriya (Buda va Temeshvar eyyaletlari) va Transilvaniya knyazligi va Vengriya qismlari knyazligi (Usmonlilar vassali). Gabsburglar egaliklarining katta qismi Yuqori Vengriya (20 komitat) yerlari edi.

Garchi tinchlik shartnomasi tez-tez buzilib, chegara hududlarida toʻqnashuvlar, bosqinlar va qal’alarni qamal qilish sodir boʻlsa-da, uning amal qilish muddati 1576 va 1583-yillarda keyingi 8 yilga, yaʼni 1591-yildagi Oʻn besh yillik („Uzoq") urush boshlanishiga qadar uzaytirildi. Shartnomaning tarixiy ahamiyati Oʻrta Dunay boʻylab Usmonlilarning qirq yillik keng koʻlamli ekspansiyasining chegarasini chizish edi. 1568-yilda oʻrnatilgan chegara mintaqada shakllangan kuchlar muvozanatini belgilab berdi va kichik oʻzgarishlar bilan XVII asr oxirigacha davom etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Hammer-Purgstall, p. 157—158
2. 1 2  Istoriya Vengrii, s. 332
3. 1 2  Gabsburgi…

Adabiyotlar
-----------

* *Hammer-Purgstall J. von.* Histoire de l’empire ottoman. T. II. — P.: Bethune et Plon, 1844
* Габсбурги, Венгрия, Трансильванское княжество и Османская империя в XVI в. // Османская империя и страны Центральной, Восточной и Юго-Восточной Европы в XV—XVI вв. — М.: Наука, 1984
* История Венгрии. Т. I. — М.: Наука, 1971