recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Davlat chegarasi** — davlatning quruqlik va suvdagi doirasini belgilaydigan chiziq. Bu chiziq ustidan oʻtadigan vertikal sath shu davlatning havo chegarasi hisoblanadi. Xalqaro huquqqa binoan qoʻshni davlatlar oʻrtasidagi **Davlat chegarasi shartnoma** tartibida belgilanadi. Davlat chegarasini belgilash 2 bosqichda amalga oshiriladi: chegarani delimitatsiya qilish (Davlat chegarasi yoʻnalishini belgilash va uni shartnomaga ilova qilinadigan haritaga tushirish) va chegarani demarkatsiya qilish (chegara belgilari yordamida joyda chegarani belgilash).

Qonunga binoan
--------------

Xorvatiyadagi chegaradan maxsus oʻtish yoʻlagi
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasini belgilash, oʻzgartirish, himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi munosabatlar "Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida"gi qonun (1999-yil 20-avgust) bilan tartibga solinadi. 2000-yil 1-yanvardan kuchga kirgan ana shu qonunga kura, Davlat chegarasini belgilash va oʻzgartirish Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan amalga oshiriladi. Davlat chegarasi joylarda aniq, koʻrinib turadigan chegara belgilari bilan koʻrsatib qoʻyiladi. Chegara belgilarining shakllari, oʻlchamlari va ularni oʻrnatish tartibi qonun hujjatlari hamda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bilan belgilanadi. Davlat chegarasi orqali shaxslar, transport vositalari, tovarlar, boshqa mol-mulk va hayvonlarni oʻtkazish belgilangan oʻtkazish punktlari orqali amalga oshiriladi. Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona nazorati va nazoratning boshqa turlarini amalga oshiruvchi hududlar belgilanadi va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan qoʻshimcha rejim qoidalari joriy etiladi. Davlat chegarasi rejimini taʼminlash uchun chegara oldi zonasi va chegara oldi mintaqasi belgilanadi. 

* Chegara oldi zonasi — Davlat chegarasiga tutash hududning bir qismi boʻlib, u Davlat chegarasiga tutash tuman, shahar, shaharcha, qishloq, ovul hududi doirasida belgilanadi.
* Chegara oldi mintaqasi — chegara oldi zonasining Davlat chegarasi chizigʻiga bevosita tutash qismi boʻlib, u bevosita Davlat chegarasi boʻylab, uning quruqlik uchastkalarida yoki chegara boʻyi daryolari, koʻllari va boshqa suv havzalari qirgʻogʻi boʻylab oʻtkaziladi.

Davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash boʻyicha maxsus vakolatli organ Oʻzbekiston Respublikasi davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmitadir. Davlat chegarasi rejimiga rioya etilishiga doir masalalarni hal qilish, chegara nizolarini tartibga solish maqsadida Davlat chegarasining muayyan uchastkalariga mazkur qoʻmitaning raisi Oʻzbekiston Respublikasining chegara vakillarini tayinlaydi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ozodlik haykali** (litovcha: *Laisvės statula*) — Kaunasda joylashgan Juozas Zikaras ishlagan haykal. Haykal 1928-yilda Litva mustaqilligining oʻn yilligini nishonlash uchun yaratilgan. Oʻsha paytda Kaunas davlatning vaqtinchalik poytaxti edi. Ushbu haykal Mustaqillik medalining old tomonida aks ettirilgan boʻlib, medalni ham Zikaras ishlab chiqqan va 1928-yilda chiqarilgan.

Tarixi
------

Haykalni Zikaras Panevejisdagi gimnaziya oʻqituvchisi boʻlganida loyihalagan. Chiurlionis muzeyi nazoratchisi Rasa Ruibenening soʻzlariga koʻra, Zikarasning ustaxonasi yoʻq edi, shuning uchun gimnaziya direktori, sobiq taʼlim vaziri Yonas Ichias unga gimnaziya binolaridan birida ishlashga ruxsat berdi. Haykalning kichraytirilgan gipsli nusxasi hozir Buyuk Vitaut harbiy muzeyida saqlanmoqda.

Ozodlik haykali bronzadan ishlangan. Uning poydevori arxitektor Vladimir Iosifovich Dubenetskiy tomonidan ishlab chiqilgan.

1950-yilning yozida Sovet hukumatining buyrugʻi bilan yodgorlik buzildi va shikastlangan haykal Čhiurlionis muzeyiga topshirildi. 1966-yilda haykaltarosh Bronius Petrauskas haykalni qayta tikladi.

Haykal arxitektor Algimantas Sprindis tomonidan restavratsiya qilingan va 1989-yil 16-fevralda asl joyida ochilgan. Haykalning umumiy balandligi 12,35 metrni tashkil qiladi.

Yonas Stanislovas Yuodisius tomonidan tiklangan haykalning gips nusxasi hozir Vilnyusdagi Prezident saroyining Oq zalida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Algimantas Astikas, *Lietuvos ordinai, medaliai ir ženkleliai 1918-1940*, Vilnuis, 1993, p. 77
2. 1 2  J.Zikaro „Laisvė" patyrė ir meilę, ir neapykantą  (retrieved July 19, 2015)
3. ↑  "Iškiliausias tautos simbolis — „Laisvės" paminklas" (retrieved July 19, 2015)
4. 1 2 3  „Laisvės Paminklas" Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-07-21). (retrieved July 19, 2015), citing *Nukentėję paminklai* eds. M. Skirmantienė, J. Varnauskas. — Vilnius : Mokslo ir encikl. l-kla, 1994. 52-54 p.
**Városföld-Slobodnitsa quvuri** Vengriyadagi Varoshföld va Xorvatiyadagi Slobodnitsa oʻrtasidagi ikki yoʻnalishli yuqori bosimli tabiiy gaz quvuri hisoblanadi. Bu yangi Yevropa uzatish tizimining bir qismidir. Quvur Vengriyadagi FGSZ va Xorvatiyadagi Plinacro kompaniyalari tomonidan boshqariladi

Quvurning uzunligi 293 kilometr (182 mi), shundan 205 kilometr (127 mi) Vengriyada joylashgan va 88 kilometr (55 mi) Xorvatiyada. Quvurning diametri 800 millimetr (31 in) va uning ish bosimi 75 bar (7,500 kPa)).Quvurning Városföld va Bataʼda kompressor stantsiyalari va Dravaszerdahely va Donji Miholjac’da xalqaro oʻlchash stantsiyalari mavjud. Bu 395 million yevroga tushdi.

Manbalar
--------

1. ↑  FGSZ (8-avgust 2011-yil). „Transmission has started on Hungarian – Croatian interconnector pipeline". Press-reliz.
2. ↑  
FGSZ (8-avgust 2011-yil). „Transmission has started on Hungarian – Croatian interconnector pipeline". Press-reliz.„Transmission has started on Hungarian — Croatian interconnector pipeline" (Press release). FGSZ. 2011-08-08. Retrieved 2012-10-12.
3. ↑  
„New gas pipeline between Hungary and Croatia operational". *Diplomacy & Trade* (8-avgust 2011-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2012-yil.
Raden **Saleh** Sjarif Boestaman (arabcha:  *Rādīn Ṣāliḥ Šarīf Būstāman*, yavacha : EYD : **Raden Saleh Syarif Bustaman** ; 1811- yilda tavallud topgan) indoneziyalik romantik rassom. Raden Saleh Indoneziyadan (oʻsha paytda Gollandiyaning Sharqiy Hindistoni) birinchi „zamonaviy" rassomi hisoblangan edi. Raden Saleh rasmlari oʻsha paytda Evropada mashhur boʻlgan XIX asr romantizmiga mos keladi. Shuningdek, Raden Saleh oʻzining madaniy ildizlari va ixtirochiligini oʻz ijodida namoyon qila olgan.

Yoshlik
-------

Raden Saleh Syarif Bustaman 1811- yilda Gollandiyaning Sharqiy Hindistonidagi Yava orolidagi Semarang yaqinida Terboyo qishlogʻida (hozirgi Indoneziyada) tavallud topgan. Raden Saleh zodagon Hadramilar oilasida tugʻilgan; uning otasi Sayyid Husen bin Alvi bin Aval bin Yahyo boʻlib, uning oilasi XVII asrda Hindistondagi Surat orqali Yavaga koʻchib kelgan. Raden Salehning onasi Raden Ayu Sarif Husen bin Alvi bin Aval orqali Sayyid Abdulloh Bustamning nabirasi boʻlgan. Raden Saleh singlisi Roqayya orqali mashhur diniy yetakchi Habib Ali Kvitangga turmushga chiqqan holda amakisi boʻlgan.

### Ishlar

* Qish manzarasi (1830- yil)*Qish manzarasi* (1830- yil)
* Jan Kretyen Bod portreti (1835- yil)*Jan Kretyen Bod portreti* (1835- yil)
* Yavadagi suv toshqini (1865-1875- yillar), Gerikoning „ Meduza sal" asaridan keyin modellashtirilgan.Yavadagi *suv toshqini* (1865-1875- yillar), Gerikoning „ *Meduza* sal" asaridan keyin modellashtirilgan.

Yana qarang
-----------

* Habib Ali Kvitang

Manbalar
--------

1. ↑  Kraus, Werner*. Raden Saleh: Awal Seni Lukis Modern Indonesia*. Jakarta: Goethe Institut, 2012 — 22 bet.
2. ↑  Raden Saleh: The Romantic Aristocrat
3. ↑  Prince Raden Saleh: Aristocrat, Artist, Scientist and Patriot
4. ↑  Kraus, Werner*. Raden Saleh: Awal Seni Lukis Modern Indonesia*. Jakarta: Goethe Institut, 2012 — 22 bet.
5. ↑  Algadri, Hamid*. Dutch Policy against Islam and Indonesians of Arab Descent in Indonesia*. Jakarta, Indonesia: LP3ES, 1994 — 187 bet. ISBN 979-8391-31-4. 28-aprel 2011-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

* Media related to Raden Saleh at Wikimedia Commons
**Toʻngra**, tongra — ilk oʻrta asrlarda Moʻgʻulistonda yashagan turkiy qabila. Ushbu etnonim dastlab qad. turk bitiktoshlarida (7—8-asrlar) T. ilk oʻrta asrlarga taalluqli xitoy yilnomalarida esa tunlo shaklida uchraydi. Ushbu manbalardagi maʼlumotlardan ularning Tola va Kerulen daryolari oraligʻida yashaganligi maʼlum boʻladi. Jumladan, xitoy yilnomalarida tunlo (T.)lar syeyanto (sirtardush)lardan shim.da, dolange (telengut)lardan sharkda istiqomat qiladigan urugʻ sifatida koʻrsatiladi.

T.larni koʻpchilik tadqiqotchilar bitiktoshlardagi maʼlumotlarga asoslanib oʻgʻuzlarning bir urugʻi boʻlgan deb, hisoblashadi. Chunonchi, bitiktoshlarda Turk xoqonligi (552—745) 715 yilda oʻgʻuzlarga qarshi besh marotaba jang qilgan paytda uchinchi jang T.lar bn boʻlib oʻtganligi va ularning magʻlub etilgani qayd etiladi. Xitoy yilnomalarida esa T.lar telelarning 9 qabilasidan biri sifatida qayd etiladi. Shuningdek, T.larning uygʻurlarni tashkil qilgan 15 ta qabiladan biri ekanligi gʻam taʼkidlab oʻtiladi. Ushbu maʼlumotlardan T.larning yaqin qardosh qabilalar — oʻgʻuzlar va uygʻurlar bn birgalikda tele (toʻlas) qabilalar uyushmasining biri boʻlganligi maʼlum boʻladi.

Ad.Xoʻjayev A. Xoʻjayev K. Qadimgi manbalarda xalqimiz oʻtmishi, T. 2001.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Standartlash** — standartlar belgilash hamda ularni fan va texnika, xalq xoʻjaligi tarmoqlarida qoʻllash jarayoni. S. fan, texnika va amaliy tajribalarning umumlashtirilgan yutuqlariga tayanadi. S.ning vazifasi: kattaliklar birliklarini, termishtar va belgilarni qabul qilish; mahsulotlar va ishlab chiqarish. jarayonlariga texnik talablar qoʻyish; xavfsizlikni taʼminlaydigan va moddiy boyliklarni asraydigan shartlarni belgilash. S. xalq xoʻjaligini boshqarishda muhim rol oʻynaydi. S. tizimi xoʻjalik tarmoqlarini, korxonalardagi i. ch. jarayonlarini, meʼyoriytexnik hujjatlarning joriy etilishi va ularga amal qilinishini, savdo korxonalaridagi oʻlchov vositalarini nazorat qilish va boshqa ishlarni ham oʻz ichiga oladi. Oʻzbekiston Respublikasida S. masalalari bilan "Uzstandart" agentligi shugʻullanadi (yana qarang Standart).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Farhod Toʻrayev Rustamovich**(1974-yil 14-iyunda) — oʻzbekistonlik dzyudochi. Osiyo oʻyinlari shuningdek jahon chempioni, 2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati
---------

Farhod Toʻrayev 1974-yilda Buxoro viloyatida tavallud topgan. Farhod Toʻrayev yarim oʻrta 78—81 kg vazn toifasida ishtirok etib kelgan. Qitʼa chempionatlarining kumush (1997) va bronza (1999) medali sohibi. 2002-yil Pusanda boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori. 1999-yilgi jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan.

2000-yilda Sidneyda bo‘lib o‘tgan yozgi Olimpiada o‘yinlarida Farhod Toʻrayev birinchi bahsda urugvaylik Alvaro Paseyroga magʻlub boʻlgan. Farhod Toʻrayev yarim oʻrta vazn (78—81 kg gacha) vazn toifasida Osiya va jahon chempionatida qatnashib kelgam. Qitʼa chempionatlarining kumush (1997-yil) va bronza (1999-yil) medali sohibi. 2002-yil Pusanda boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori boʻlgan. 1999-yilgi jahon chempionatining kumush medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Update (May 26, 2020)" (En). Qaraldi: 11-iyul 2023-yil.
2. ↑  „Farkhad Turaev" (En). Qaraldi: 11-iyul 2023-yil.
3. ↑  „Фарход Тураев" (En). Qaraldi: 11-iyul 2023-yil.
4. ↑  „Тураев Фарход Рустамович" (Ru).  Izsambo.ru. Qaraldi: 12-iyul 2023-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Farhod (maʼnolari).

"FARHOD" — ertapishar olma navi. Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik intida erkin changlangan madaniy navlar koʻchatlaridan tanlash yoʻli bilan chiqarilgan (R.R.Shreder, A.R.Shreder, A.G.Shreder). Daraxti oʻrtacha boʻyli, shoxshabbasi keng sharsimon. Koʻchati oʻtqazilgandan soʻng 5—6yili hosilga kiradi. Mevasi iyul oxiri — avgust boshida pishadi, hosildorligi birmuncha davriy. Hosilga kirgan daraxti 8—9 yil 55 kg dan 20 yoshida 350 kg gacha hosil beradi. Mevask 140—200 g, dumaloq, poʻsti silliq, och yashil. Eti och sariq, sersuv, shirinnordon, xushboʻy. Yangiligida yeyiladi, qoqi va konserva qilinadi. Oʻzbekistonning barcha viloyatlari uchun rnlashtirilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Farhod Musajonov** — adib, nosir, dramaturg va kinossenarist. U 1932-yili Toshkentda tavallud topgan. 1956-yilga kelib, Toshkent Davlat dorilfununining sharq fakultetini tugatadi. Respublika radiosi, televideniyesi hamda „Oʻzbekiston madaniyati" ro‘znomasi, „Gʻuncha" va „Sharq yulduzi" oynomalarida faoliyatda bo‘ladi. Hozirgi kunda esa „Oʻzbekfilm" studiyasida ishlaydi.

Hozirgacha uning hikoya va qissalardan iborat 30 ga yaqin to‘plami nashr etilgan. Shulardan 10 ga yaqini hikoyalar, to‘rtta qissasi mavjud. Farhod Musajonov *dramaturg* sifatida oltita pʼesa, beshta *kinossenariy muallifi* hamdir. Yana qanchadan-qancha hajviy hikoya, intermediya, bolalar uchun rang-barang janrda asarlar ham yaratgan.

Hikoyalari
----------

* „Oftobni quvalab"
* „Bo‘sh kelma, Aliqulov!"
* „Bir qultum buloq suvi"

Shuningdek, yaratilgan yuzdan ortiq hikoyalarining yarmidan ko‘pi hajviy asarlar sirasiga kiradi.

Qissalari
---------

* „Dushanba, nonushtadan so‘ng" (1974)
* „Bog‘ ko‘chamni qo‘msayman" (1977)
* „Qilich va shamshir"
* „Ko‘rgulik"

Dramalari
---------

* „Oq kabutar"
* „Najot istab" (Hamza teatrida qo‘yilgan)
* „Olifta"
* „Xizmatingga hozirman"
* „Talvasa" (Muqimiy teatrida sahialashtirilgan)

Ssenariylari
------------

* „Jazirama oftob ostidagi uy"
* „Birovning boshi"
* „Minoralar ostidagi sirk"
* „Ko‘zlarim yo‘lingda"
* „Huvaydo" (Ikki seriyali)

Farhod Jumaniyozning „Hamlet" (1984), „Bog‘ ko‘cha" (1987) kabi qissa va hikoyalardan iborat to‘plamlari „Tekin tomosha" (1989) kabi bolalar uchun hikoyalar majmuasi hamda „Glotok rodnikovoy vodi" (1987, rus tilida) singari kitoblari chop etildi.

Isteʼdodli va sermahsul *hikoyanavis*, *qissanavis* bo‘lishi bilan birga, *hajviy janr ustasi*, *bolalar adibi*, *dramaturg*, *kinossenarist* va *kinopublitsist* sifatida kitobxon va tomoshabinga yaqindir.

Manbalar
--------

1. ↑  Sobir Marvaliyev. Oʻzbek adiblari. T.: „Fan", 1993
Arab tilining **Jazoir lahjasi** (darij) arab tilining turlaridan biri boʻlib, Jazoirda va chet eldagi Jazoir diasporasi orasida keng tarqalgan. Shu bilan birga, yozma arab tili dariji boʻlgan ogʻzaki arab tilidan farq qiladi. Jazoir lahjasida berber tillarining tarkibiy qismlari, shuningdek, berber, turk, ispan va fransuz tillaridan olingan koʻplab soʻz birikmalari mavjud; shuningdek, boshqa shevalarda boʻlgani kabi, yozma tilning oxirlari tashlab yuboriladi. Bu dialekt rasmiy maqomga ega emas, lekin koʻpchilik jazoirliklar tomonidan qoʻllaniladi. Jazoir arab tili turli shaharlarda har xil. Jazoir lahjasi ham Jazoir dariji tilidan bir qancha farqlarga ega.

Dialektlar
----------

Jazoir arab tili ikkita genetik guruhga mansub bir nechta turli dialektlarni oʻz ichiga oladi: Hilolgacha va Hilol.

Hilol dialektlari

Hilol shevalari uch guruhga boʻlinadi:

* Sharqiy Hilol shevalari: Djelfa, Msila, Setif shaharlari atrofidagi baland tekisliklarda keng tarqalgan;
* Markaziy Hilol dialektlari: markaziy va janubiy Jazoir, Jazoir va Oran shahrining janubida;
* Makil shevalari: O‘ran shahrining g‘arbiy qismida keng tarqalgan;

Koinening zamonaviy shahar va milliy tillari Hilol dialektlariga asoslangan.

Hiloldan oldingi shevalar

Arab tilining Hilolgacha boʻlgan shevalari odatda uch turga boʻlinadi: shahar, „qishloq" va yahudiy. Jazoirda Hilolgacha boʻlgan bir nechta lahjalar ham soʻzlashadi:

* Shahar dialektlari Jazoirning yirik shaharlarida keng tarqalgan boʻlib, ular ilgari Azemmur, Maskara kabi shaharlarda ham soʻzlashgan.
* Jijel shevasi Konstantin shahrining shimolidagi mintaqada keng tarqalgan, jumladan Kollo va Jijel.
* Rashkun, Tlemsen, Trara va Xunayn shaharlarida Traras-Msirdiya shevasi keng tarqalgan.
* Yahudiy-jazoir lahjasi — Jazoir yahudiylarining tili, ularning aksariyati Isroil davlati tuzilgandan keyin mamlakatni tark etgan.

Havolalar
---------
**Nike, Inc.** (talaffuzi: *nayki*) - sport mahsulotlari ishlab chiqaruvchi Amerika xalqaro kompaniyasi. Bosh ofisi Beaverton shahri, Oregon shtatida joylashgan.

Kompaniya 1972-yil Oregon Universiteti qisqa masofaga chopish boʻyicha komanda tarkibiga kiruvchi talaba Phil Knight va uning murabbiyi Bill Bowerman tomonidan asos solingan. Kompaniya shiori etib "**Just Do It**" (**shunchaki epla**) iborasini tanlashdi. Kompaniya nomi yunon xudosi Nika ismidan olingan.

Direktorlar kengashi raisi – Phil Knight. Prezident – Mark Parker.

Asosiy faoliyat turi
--------------------

Nike – dunyoda sport mahsulotlari ishlab chiqarish boʻyicha eng yirik kompaniyalardan biri. Kompaniya mahsulotlari quyidagi savdo belgilar ostida ishlab chiqariladi: Nike, Air Jordan, Total 90, Nike Golf, Team Starter va boshqalar. Shuningdek Nike Bauer, Cole Haan, Converse va Hurley International brendlari ostida mahsulot ishlab chiqaruvchi kompaniyalarni ham boshqaradi.

Fayl:Nairmax360 310908001.jpgAir Max 360

Faoliyati koʻrsatkichlari
-------------------------

Umumiy ishchilar soni – 26,7 ming kishi (2006-yil).
2005-yil kompaniya aylanma mablagʻi Hoovers maʼlumotlariga koʻra – $14,9 milliardni, sof foydasi esa – $1,3 milliardni tashkil etgan.

"Swoosh" (Nike emblemasi)
-------------------------

Dunyoga mashhur Nike "jimjimasi" Portlend Universiteti talaba-dizayner Kerolin Devidson tomonidan 1971-yilda yaratilgan. U bu ishi uchun $35 gonorar olgan. Ushbu emblema dunyoda eng mashhur brendlardan biriga aylandi. 1983-yil Nike direktorlar kengashi raisi Fil Neyt Devidsonga minnaddorchilik tariqasida ushbu jimjimador oltin uzuk va kompaniya aksiyasi bir qismini topshirdi.

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------

* Kompaniya rasmiy sayti

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Modarixon Xo‘rd madrasasi** Modarixon Labi rud guzarida, 14 hujrali bo’lgan. Uchinchi darajali oliy toifadagi madrasalar sirasiga kirgan yillik vaqf mablag‘i 30 ming tangadan iborat bo‘lgan.

Tarixi
------

Modarixon Xo‘rd madrasasi hijriy 1270-yili (1853 – 1954) Amir Nasrulloh Bahodurxonning onasi qurdirgan. Vaqf mulkiga ega bo‘lgan. Amir Nasrulloh hijriy 1277-yil muharram oyida (1860-yil iyul' – avgust) Poyi ostona guzaridagi oliy saroyini to‘laligicha hazrat shayx Imloning fayzli qabristoni yonidagi Oliy madrasaga vaqf qiladi. Bu saroy darvoza, darvozaxona, pishiq g‘ishtdan pastki va xom g‘isht va sinchdan qurilgan ustki hujralar, uchta ayvon va sayisxonadan tashkil topgandi. Modarixon madrasasi pishiq g‘ishtdan qurilgan 14 hujra, masjid, ayvon, darvoza va saroydan iborat bo‘lgan. G‘arbida ko‘cha, shimolida hovuz, sharqida musulmonlar qabristoni, janubida ham ko‘cha bor bo‘lgan. Voqif oliy hazrat vaqf mulkiga o‘zining ishonchli kishisini mutavalli vazifasiga tay inlagan. Vaqf hosili, avvalo, imorat ehtiyojiga sarflangan. To‘shamchi va yoritishga ajratiladigan xarajatlar ham shuning ichida. So‘ngra mutavalli ushr olgan. Qolgan 9 qism 29 bo‘lakka ajratilgan. Undan 1 mudarris 3, 1 imom 2, 1 muazzin 1, 14 hujrada ta'lim olayotgan 28 nafar talaba 14, 1 sartarosh 1 hissa haq olgan. Mutavalli 1 farroshga insof qilib ulush ajratgan. 2 nafar Qur'on hofiziga 6 hissa berilgan. Ular har tongda bir poraning 1/4 qismini tilovat qilgan. Yana 2 hissa Amir Jannatmakon Shohmurodbiy qabristonidagi 2 nafar xodimga tekkan. Hujjat Sayyid Amir Nasrulloh, qozi ul-quzzot mulla So‘fixoja ibn Omonullaxoja va yana bir qancha rasmiy shaxslar muhrlari bilan tasdiqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro ta'lim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. – B. 368.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Modallik** (lot. modalis — oʻlchov, usul) — fikrning voqelikka boʻlgan munosabatlarining turli xil koʻrinishlarini, shuningdek, bildirilayotgan narsalarning subyektiv tarzda tasniflanishining turlicha koʻrinishlarini ifodalovchi funksional-semantik kategoriya. "Modallik" tushunchasini fanga Aristotel olib kirgan. "Modallik" termini maʼnaviy hajmi, grammatik xususiyatlari hamda til qurilishining turli sathlarida shakllanganligi darajasiga koʻra xilmaxil boʻlgan hodisalarni ifodalash uchun qoʻllanadi. Modallik shaxs va zamon maʼnolari bilan birgalikda predikativlik kategoriyasini hosil qiladi. Modallik obyektiv va subyektiv boʻlishi mumkin. Obyektiv Modallik bildirilayotgan fikrning voqelikka munosabati (real va noreal, imkoniyat va imkonsizlik, zaruriyat va ehtimollik kabi)ni anglatadi hamda grammatik va leksik vositalar (mayl, modal soʻz, yuklama, intonatsiya) yordamida ifodalanadi. Subyektiv Modallik esa soʻzlovchining aytilayotgan fikr (ishonch yoki ishonchsizlik, rozilik yoki norozilik, eks-pressiv baho)ga munosabatini koʻrsatadi va soʻz tartibi, intonatsiya, leksik takror, modal soʻz, yuklama, undov, kirish soʻz, soʻz birikmasi va kirish gaplar bilan ifodalanadi.

Aristotelning shogird va sharhlovchilari Teofrast, Yevdem Rodosskiy va boshqa Modallikka koʻra hukmlar orasidagi tafo-vutlarni oʻrganganlar. Bugungi mantiq va falsafada hukmlarning I. Kant taklif etgan tasnifi keng qoʻllanadi. Mazkur tasnifga binoan, qukmlar as-sertorik (voqelik muhokamasi), apodiktik (zaruriyat muhokamasi) va mu-ammoli (imkoniyat muhokamasi) turlarga boʻlinadi. Modallik asliy (mutlaq) va nisbiy (shartli) boʻlishi mumkin. "Rost" va "yolgʻon", "isbotli" va "isbotsiz" yoki "inkor etiladigan" hukmlar ham mantiq va mantiqiy semantika fanlarida Modallik doirasiga kiritiladi.

Ibodulla Mirzayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sabohiddin ali** (1907.7.2, Egridere qishlogʻi — 1948.24, Kirklareli) — turk yozuvchisi. Germaniyada oʻqigan (1928 — 30). Nemis tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Maorif nozirligida, keyinchalik Anqara konservatoriyasida xizmat qilgan. Ijodi 1928-yildan boshlangan. Sheʼrlari turk xalq koʻshiqlari ruhida yozilgan boʻlib, ularda muhabbat navolari erksevarlik gʻoyalari bilan uygʻun holda ifodalangan. Hikoya, qissa va romanlarida esa romantik kayfiyat bilan birga tanqidiy realizmga xos xususiyatlar ustuvorlik qilgan. Soʻnggi yoʻnalishdagi asarlarida Turkiya hayotidagi ziddiyatlar butun keskinligi bilan ochib tashlangan. S.A. turk adabiyotida hikoya janrining ustasi sifatida shuhrat qozongan. "Togʻlar va shamol" (1934) sheʼrlar toʻplami, "Tegirmon" (1935), "Yangi dunyo" (1943), "Oynavand saroy" (1947) hikoya toʻplamlari hamda "Kuyujaklik Yusuf" (1937), "Ichimizdagi shayton" (1940), "Moʻyna libosli xonim" (1943) romanlari muallifi. S.A. ruhan Nozim Hikmatga yaqin boʻlib, 1945-yilda taraqqiyparvar nashrlarda hamkorlik qilgan va oʻzi ham "Marko Posha" hajviy-siyosiy gaz.ni nashr etgan. Turkiyadan chiqib ketayotgan paytida xoinlarcha oʻldirilgan. S.A.ning ayrim hikoyalari oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Manbalar
--------

* Kichkina Hasan [hikoyalar], T. 1954; Hikoyalar, T. 1959; Vragi [rasskazi], M. 1971.

Adabiyot
--------

* Fish R. Sabaxittin Ali, M. 1959; Kyamilev X.K. Anatoliya glazami Sabaxattina Ali, T. 1965.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sabrina Latreche** (1993-yil 30-iyulda tugʻilgan) — jazoirlik ayol shaxmatchi. U FIDE xalqaro ayol shaxmat ustasi unvoniga ega.

Biografiyasi
------------

Sabrina Latreche 2011-yildan buyon Ayollar xalqaro ustasi (WIM) boʻlib, 2009-yilda Janubiy Afrikada 16 yoshgacha boʻlgan Afrika chempionatida gʻolib boʻlgan. 2011-yilda Qatarda boʻlib oʻtgan barcha arab oʻyinlarida jamoaviy oltin medalni qoʻlga kiritgan Jazoir jamoasi tarkibida boʻldi. 2014 va 2016-ayollar shaxmat boʻyicha Arab chempionati gʻolibi boʻlgan.

Sabrina besh marta ayollar shaxmati boʻyicha Jazoir chempionligini 2011-yilda va 2015-yildan 2018-yilgacha ketma-ket toʻrt marta qoʻlga kiritgan.

2017-yilda u Tehronda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida debyut qildi va u yerda birinchi raundda mashhur ayol grossmeyster Aleksandra Kostenyukga yutqazdi.

Sabrina Latreche 2006-yildan 2018-yilgacha yettita olimpiadada Jazoirni himoya qilgan.

Sabrina 2011-yilgi Butun Afrika oʻyinlarida shaxmat boʻyicha ikkinchi doska uchun oltin medalni qoʻlga kiritdi va jamoaviy kumush medalni qoʻlga kiritgan Jazoir jamoasining aʼzolaridan biri edi.

Sabrina Latreche Jazoir nufuzini oltita shaxmat olimpiadasida (2006—2016) himoya qilgan. U Afrika oʻyinlarining shaxmat boʻyicha ayollar jamoaviy turnirida uch marta (2007—2011) ishtirok etdi. Umumjamoa bahslarida oltin (2007) va kumush (2011) medallarni qoʻlga kiritdi. Shaxsiy bahslarda u oltin (2011) medaliga sazovor boʻldi. U 2011-yilda Pan Arab oʻyinlarining shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy turnirida qatnashgan va jamoaviy bahsda oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Sabrina Latreche 2020-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatiga yoʻllanma olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Sabrina Latreche reytingi". Qaraldi: 16-avgust 2022-yil.
2. ↑  „2017 FIDE Knockout Matches". 19-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
3. ↑  „OlimpBase :: All-Africa Games (chess - women) :: Sabrina Latrèche". 8-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
4. ↑  „OlimpBase :: Pan Arab Games (women) :: Sabrina Latrèche". 8-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.

Havolalar
---------

* report on 2011 All-Africa Games
**Sabzavot poliz ekinlari kartoshkachilik instituti**, Oʻzbekiston sabzavot poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot instituti — Oʻrta Osiyoda sabzavotchilik, polizchilik va kartoshkachilik sohasidagi eng yirik ilmiy va metodik markaz. Oʻzbekiston Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi tarkibida. 1960-yilda VASXNIL Oʻrta Osiyo filiali tarkibidagi Oʻzbekiston sabzavot va kartoshka ekinlari tajriba stansiyasi (1934) bazasida mustaqil ilmiy tadqiqotlar instituti sifatida tashkil etilgan. 1992-yildan hozirgi nomda. Toshkent viloyati Toshkent tumani Koʻksaroy qishlogʻida joylashgan. Institutda 9 laboratoriya: sabzavot va poliz ekinlari seleksiyasi, urugʻchiligi; oʻsimliklarni himoya qilish; agrokimyo; kartoshka ekinlari seleksiyasi va urugʻchiligi; biotexnologiya; oʻsimliklar fiziologiyasi va sifati; qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti va uni tashkil qilish; sabzavotpoliz ekinlari va kartoshka yetishtirish texnologiyasi; himoyalangan maydon sabzavot chiligi mavjud (2004). Institut tarkibida Markaziy tajriba xoʻjaligi va respublikaning turli tuproq-iqlim mintaqalarida joylashgan Andijon, Buxoro, Qashqadaryo, Navoiy, Samarqand, Surxondaryo, Sirdaryo va Xorazm viloyatlarida tayanch boʻlimlari bor. Tajriba xoʻjaligi va tayanch boʻlimlarining barcha sugʻoriladigan yer maydoni 800 ga dan ortiq. Institutda respublikamizning turli tuproqiqlim sharoitiga mos sabzavotpoliz oʻsimliklarining 25 ga yaqin turi boʻyicha seleksiya, urugʻchilik, kartoshka urugligini yetishtirish ishlari olib boriladi. Oʻtgan davr mobaynida institut olimlari tomonidan 150 dan ortiq sabzavot-poliz ekinlari navlari yaratilib, ulardan 96 nav Davlat reyestriga kiritildi.

Oʻzbekistonning issiq iqlim sharoitida kartoshkaning ertagi va kechki muddatda isteʼmol uchun va urugʻlik maqsadida yetishtirish, yaʼni mahalliy nav yaratish, tuganaklarning aynib ketishini bartaraf etish, navlar boʻyicha mintaqalarda joylashtirish, ekish muddatlarini anikdash, yuqori hosil olish texnologiyasi ishlab chikildi. Sabzavot, poliz va kartoshka ekinlarida uchraydigan zararkunanda va kasalliklar biologiyasi oʻrganilib, ularga qarshi kurash choralari ishlab chiqarishga keng joriy qilindi. Institut Pokiston, AQSH, Koreya, Gollandiya, Turkiya, Hindiston, Xitoy, Qozogʻiston davlatlarining ilmiy muassasalari bilan hamkorlik qiladi. Institut faoliyati olimlardan G. O. Zeman, A. K. Karimov, V. N. Yermoxin, P. N. Dudko, M. N. Kulakova, K. Yusupov, N.

G. Kuznetsova, O. Ya. Fonina, V. Ya. Volkov, A. A. Abdukarimov, S. K. Qoʻchqorov, N. R. Bakuras, A. S. Shchukina, A. Obidov, A. B. Boqiyev, A. S. Hakimov va boshqa nomlari bilan bogʻliq. Institutda R.A. Haqimov, A. M. Abbosov, X. 3. Umarov, Ye. V. Yermolova, M. X. Aromov, V. V. Brejneva, A. I. Rasulov va boshqa dolzarb muammolar ustida tadqiqotlar olib bormoqdalar. Institut 400 dan ortiq, shu jumladan 40 ta xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etgan. Institutda aspirantura, muzey, ilmiy kutubxona bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yangi tarmoq arxitekturasi** (NKN)( inglizcha: ***New Kind of Network*** ), blokcheyn va peer-to-peer tarmog'iga asoslangan tarmoq uzatish protokoli. Uning maqsadi tarmoq tarmoqli kengligi va tarmoq ulanishlarini almashishdir.

Texnik amalga oshirish
----------------------

Markazlashtirilmagan peer-to-peer tarmoq aloqasini amalga oshirish uchun Yangi tarmoq arxitekturasi (NKN) global manzillash sxemasi sifatida ochiq kalit shifrlash kontseptsiyasidan foydalanishga harakat qiladi. Sxema Chord Distributed Hash Table (DHT) dan foydalanadi va barcha fayllar, terminallar va hokazolarga ushbu jadval orqali murojaat qilish mumkinligini e'lon qiladi.

Konsensus mexanizmi
-------------------

NKNning ta'kidlashicha, ushbu arxitekturaning konsensus mexanizmi Uyali avtomatlar va Ising modeli asosida qurilgan.

Muhim bosqich
-------------

NKN loyihasi 2018-yilning yanvar oyida boshlangan va Mathematica muallifi Stiven Volfram hamda kriptograf Uitfild Diffi maslahatchi sifatida ishlagan.

2020-yil 23-martda AQSh GSM assotsiatsiyasi NKN va China Telecom nCDN-dan foydalanib, ma'lum bir Xitoy video ekrani ishlab chiqaruvchisiga yangi fayl uzatish usulini taqdim etish evaziga hamkorlikka erishganligi haqida xabar berdi.

2020-yil 14-aprelda Qoʻshma Shtatlardagi CoinDesk malumotlariga koʻra, NKN Baidu korxonasi iQiyi bilan hamkorlik shartnomasini imzoladi va NKN blokcheynining tarmoq almashish funksiyasi asosida foydalanuvchi tajribasini yaxshilashi mumkinligini daʼvo qildi.

Havolalar
---------

1. ↑  *Cheng, Wei* „NKN Token 分析 — 區塊鏈驅動的去中心化共享新網路" (en). *Medium* (29-may 2018-yil). 27-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-mart 2020-yil.
2. ↑  *Andrey Shevchenko*. „Narwhal: NKN’s New Mainnet Comes To Surface" (en). Crypto Briefing (1-iyul 2019-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
3. ↑  *Luc De Vos*. „Stephen Wolfram (Creator of NKS) Tries to Understand NKN" (en). Flipboard (21-fevral 2019-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
4. ↑  *GGMESH*. „An NKN Odyssey: A Billion Nodes with Dr. Zhang" (en). TDC (20-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
5. ↑  *Bruce Li*. „Cryptic Labs and Dr. Whitfield Diffie Sign Research Agreement With NKN Project" (en). Businesswire (4-aprel 2018-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
6. ↑  *Bruce Li*. „Founder and CEO Stephen Wolfram Joins NKN As Technical Advisor" (en). Businesswire (18-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
7. ↑  *COINBEAT*. „NKN PROJECT ANALYSIS" (en). COINBEAT (14-oktabr 2019-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
8. ↑  *GGMESH*. „NKN Mainnet "Narwhal" in Review" (en). TDC (8-iyul 2019-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
9. ↑  *GSMA*. „Case Study: NKN" (en). GSMA (23-mart 2020-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
10. ↑  *Sebastian Sinclair*. „Baidu-Owned Video Streaming Giant iQiyi Taps Public Blockchain for Performance Boost" (en). CoinDesk (14-aprel 2020-yil). Qaraldi: 23-aprel 2020-yil.
**Dourkhan** yoki **Dorxan** Gilgit-Baltistondagi kichik shaharcha, Pokiston,1 km Ali oboddan. Dourxon qishlog‘i 150 ga yaqin uy-joydan iborat turar-joy massivi. Gilgit-Baltiston taʼlim boʻlimi tomonidan boshqariladigan oʻrta maktab Dourxan shahrida joylashgan va 2012 yilda Air Foundation School tizimi kampusi ham tashkil etilgan. Hunza-Nagar okrugining fuqarolik ishlari boʻyicha sudi, shuningdek,PWD va XEN idoralari kabi Dourxanda joylashgan. Eng yaxshi qimmatbaho toshlar sifatiga ega yoqut kristallari korund minerallashuvining quyi zonasidagi Dorxon konidan olingan. Pushti, binafsha va deyarli rangsiz safir yoqutdan kamroq tarqalgan. Korund var:Ruby va Korund var:Safir.(Maʼlumotnoma:E.Ya. Kievlenko,Geologiya toshlar, 2003,p. 55).1970-yillarning boshlarida qimmatbaho toshlarni qazib olish boʻyicha maxsus loyiha mavjud boʻlib, u hukumatning harakatlari tufayli toʻxtab qolgan edi. Hozirgi kunda baʼzi yoshlar, asosan, ishsizlar, taxminan 1 yil tunnellardan yoqut va boshqa qimmatbaho toshlarni topishga harakat qilmoqdalar. km uzunlikda.

Dourkhan shahar boshqaruvi jamiyati Ogʻa Xon taraqqiyot tarmogʻi va boshqa xalqaro nohukumat tashkilotlari koʻmagida rivojlanish va infratuzilmani yaxshilash ustida ishlamoqda. Yaqinda  kanalizatsiya tizimi loyihasi yakunlandi va xavfsiz ichimlik suvi loyihasi tugallanish arafasida.

Koordinatalari: 36°18′47″N 74°37′55″E﻿ / ﻿36.313°N 74.632°E﻿ / 36.313; 74.632GOKoordinatalari: 36°18′47″N 74°37′55″E﻿ / ﻿36.313°N 74.632°E﻿ / 36.313; 74.632GO

Manbalar
--------

1. ↑  „Jatorkhan, Nagar District, Gilgit-Baltistan, Pakistan".
**Belarus va Rossiya xalqlari birligi kuni** — bu davlat darajasida nishonlanadigan rus va belarus bayrami. 2-aprel kuni nishonlanadi, chunki 1996-yilning shu kunida Prezident B. N. Yelsin Belarus va Rossiya hamjamiyatini yaratish toʻgʻrisida shartnoma imzolangan, bu iqtisodiy makonning birligini va asta-sekin ikki davlatning huquqiy bazasini oʻz zimmasiga oldi. Bir yil oʻtgach Belarus va Rossiya ittifoqi toʻgʻrisidagi shartnomani Prezident A. Lukashenko imzolagan. Ittifoq davlatini barpo etish toʻgʻrisidagi shartnoma 2000-yil 26-yanvarda ikki davlat rahbarlari oʻrtasida ratifikatsiya yorliqlari almashilganidan soʻng kuchga kirdi. Shartnoma shartlariga koʻra Rossiya va Belarus fuqarolari huquq, sogʻliqni saqlash, dam olish, taʼlim va Ittifoq davlati hududida toʻsiqsiz harakatlanish sohasida teng huquqlarga ega edilar.

Ittifoq davlati doirasida sanoat, qurilish, kosmik tadqiqotlar va hokazolarda koʻplab dasturlar amalga oshirilmoqda. 1997-yilda Rossiya Federatsiyasi Markaziy banki ushbu voqeaga bagʻishlangan esdalik tangasini chiqardi.

Muvaffaqiyatli hamkorlik davlatlarning birgalikdagi faoliyati uchun keyingi dasturlarni yaratishga asos boʻldi, shuning uchun 2015-yilda Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi, shuningdek, Bojxona ittifoqi, Yagona iqtisodiy makon Rossiya, Belarus va Qozogʻiston boshlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  V Moskve torjestvenno otmetili Den edineniya narodov Belarusi i Rossii // Ofitsialniy sayt Postoyannogo Komiteta Soyuznogo gosudarstva
2. 1 2  „История Дня единения народов России и Белоруссии". *ТАСС*. Qaraldi: 3-avgust 2020-yil.
3. ↑  „День единения народов России и Беларуси" (ru). *РИА Новости* (2 aprel). Qaraldi: 4-avgust 2020-yil.
**Ota-onalarning huquq va majburiyatlari** - oila huquqi sohasi. Avvalo, ota-onalar oʻz bolalariga nisbatan teng huquq va majburiyatlarga egadirlar. Bu Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 46-moddasida nazarda tutilgan xotin-qizlar va erkaklarning teng huquqligidan kelib chiqadi. Bola haqida gʻamxoʻrlik qilish, unga taʼlimtarbiya berish ota-ona uchun faqat axloqiy qoida boʻlib qolmay, balki konstitutsiyaviy huquq va burchdan ham iborat.

Oilaviy huquq va m. 2 turga boʻlinadi: shaxsiy huquq va majburiyatlar; mulkiy ququq va majburiyatlar. Oʻzbekiston Respublikasi oila qonuniga koʻra, O.-o.h. va m.ga oʻz farzandlari bilan birga yashash, ularning tarbiyasi bilan shugʻullanish, ota-onalik huquklarini mustaqil ravishda amalga oshirish, bolalarning sogʻligʻi, jismoniy, ruhiy, maʼnaviy va axlo-qiy kamoloti haqida gʻamxoʻrlik kilish, bolalarning qonun hujjatlarida belgilangan zarur darajada taʼlim olishini taʼminlash, bolalarning huquq va manfaatlarini himoya qilish kabilar kiradi. Oilaviyhuquqiy munosabatlarda qonunchilik bolalar manfaatining ustuvorligini belgilaydi. Ota-ona va bolalar oʻrtasida kelish-movchiliklar mavjud boʻlganda, vasiylik va homiylik organi bolalarning huquq va manfaatlarini himoya qilish uchun vakil tayinlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amargosa qurbaqasi** (*Anaxyrus nelsoni*) — bufonidalar oilasiga mansub qurbaqa turi. Bir vaqtlar gʻarbiy qurbaqalarning kichik turi hisoblangan. U yashash joylarini yoʻqotish xavfi ostida va IUCN tomonidan „yoʻqolib ketish xavfi ostidagi hayvon" sifatida tasniflanadi.

Etimologiya
-----------

*Nelsoni* nomi amerikalik tabiatshunos va etnolog Edvard Uilyam Nelson sharafiga qoʻyilgan.

Tarqalishi va yashash maskanlari
--------------------------------

Amargosa qurbaqasi Amerika Qoʻshma Shtatlarining Nevada shtatidagi Nye okrugidagi Amargosa choʻlidagi Oazis vodiysi hududi uchun endemik tur hisoblanadi. Uning tabiiy yashash maskani Amargosa daryosi boʻylab 10 milya (16 kilometr) ni, Oazis vodiysida Springdale va Beatty oraligʻidagi hududni, irmoq buloqlarida va yaqin atrofdagi izolyatsiya qilingan buloqlarni qamrab oladi. Daryo boʻyi chigʻanoqlar va qoʻgʻalardan tashkil topganligi sababli, qurbaqalar koʻpayish mavsumini koʻpincha suv oʻsimliklari kam boʻlgan buloqlarda amalga oshiradilar.

Holat
-----

Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi Amargosa qurbaqasi holatini „yo‘qolib ketish xavfi ostida" deb baholadi. Bunga salbiy taʼsir koʻrsatadigan omillar orasiga, oʻzgaruvchan miqdordagi yogʻingarchilik, transport vositalaridan foydalanishning koʻpayishi, oʻtlayotgan hayvonlarni oyoq ostida qurbaqalarning nobud boʻlishi, suv toshqinlarining keskin ortishi va tijoratni rivojlantirish uchun chuqur qazish ishlari kiradi. Yana bir xavf — bu yirtqich hayvonlarning mahalliy boʻlmagan turlari, jumladan, mushuklar, qisqichbaqalar va buqalardir. Bu tur qurbaqalarning populyatsiyasi kamayib bormoqda.

Mahalliy fuqarolar, chorvadorlar va fermerlar tomonidan mintaqadagi Amargosa qurbaqasi populyatsiyasini saqlab qolish va tiklash boʻyicha, yoʻqolib ketish xavfi ostidagi turlar toʻgʻrisidagi qonun orqali federal aralashuvni oldini olish maqsadida samarali chora-tadbirlar koʻrilmoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Geoffrey Hammerson (2004). „*Anaxyrus nelsoni*". *IUCN Yoʻqolib borayotgan hayvonlar*. **2004**: e.T3181A9661222. doi:10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T3181A9661222.en. Xavf-xatar darajasi 17 November 2021.
2. 1 2  *Frost, Darrel R.* „*Anaxyrus nelsoni* (Stejneger, 1893)". *Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0*.  American Museum of Natural History (2016). Qaraldi: 30-yanvar 2016-yil.
3. ↑  NPR: „All Hopped Up: Town Unites For Toad Revival", NPR.

Havolalar
---------

* 
* 
* Nevada Fish & Wildlife Office: Amargosa Toad — *website of the U.S. Fish &amp; Wildlife Service, Nevada Office*
**Tamara Nazarova** (1925.24.12 - Toshkent — 1998.24.2) — Oʻzbekiston xalq artisti (1969). Moskva oʻzbek opera stu-diyasini tugatgan (1946). Oʻzbek davlat filarmoniyasining oʻzbek ashula va rake ansamblida yakkaxon (1940—42), Muqimiy teatrida (1942—55 va 1960— 71), Namangan teatrida (1955—59) aktrisa. Urush yillari Oʻzbekiston sanʼat ustalari safida front konsert brigadalarida qatnashgan. N. ijrosida nozik lirizm samimiylik bilan uygʻunlashib ketadi. Mohin, Zuhra (S. Abdulla; T. Jalilov, "Toqir va Zuhra"), Noznoz (M. Urdubodiy; S. Rustamov, "Besh soʻmlik kelin"), Natalka (N. Kotlyarevskiy; N. Lisenko, "Poltavalik Natalka"), Rohatoy (Komil Yashin; X. Toʻxtasinov, "Oftob-xon"), Qaddirgʻoch, Nurxon (Komil Yashin; T. Jalilov, "Alpomish", "Nurxon"), Shirin (A. Navoiy; Yu. Rajabiy, "Farhod va Shirin"), Sunbul (H. Gʻulom; M. Leviyev, "Ajab savdolar") kabi rollari bilan shuxrat qozongan. N. kinoda (Guli, "Alisher Navoiy"; Fotima, "Sen yetim emassan" va boshqalar) ham suratga tushgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tamaraxon Oʻktamovna Yusupova** — (1953-yil, 11-iyul, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — taniqli oʻzbekistonlik olima. Tibbiyot fanlari doktori (1992), professor (2007), akademik (2017). Hozirda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademigi.

Tarjimayi holi
--------------

Tamaraxon Aripova 1953-yil 11-iyulda Samarqand shahrida tugʻilgan. U 1976-yi Toshkent tibbiyot institutini tamomlagan. Tamaraxon Aripova Angliya, Fransiya, Germaniya, Rossiya, Yaponiya, Qirgʻiziston olimlari bilan Kavkazorti va Oʻrta Osiyo xalqlari genetik-populyatsion tadqiqotlarini amalga oshiradi. U „Odam karotidli aterosklerozi mitoxondriya genomi mutatsiya yuklamasi assotsiatsiyasining ochiq kross-seksiyali tadqiqotlari", „Rossiya va Oʻzbekistonda aylanib yuruvchi VICH-1 ahamiyatli genetik subtiplarining epidemiologik tadqiqotlari", „Rossiya ilmiy va ilmiy pedagogik kadrlari federal fondi maqsadli dasturi", Tibbiyot va sogʻliqni saqlash global milliy markazi (Tokio) kabi xalqaro qoʻshma loyihalarning Oʻzbekiston tomonidan rahbari, 2003-yildan hozirgi kunga qadar OʻzR FA Immunologiya va inson genomikasi instituti direktori sifatida faoliyat olib bormoqda. Tamaraxon Aripova InterPreGen xalqaro konsorsiumi 7-ramkali Yevroittifoq dasturining Oʻzbekiston boʻyicha masʼul vakili va MDH davlatlari allergolog va immunologlar xalqaro jamiyati aʼzosi. 2013-yildan Tibbiyot genetika, Allergologiya va immunologiya yoʻnalishlarida ilmiy darajalar beruvchi Kengash raisi. Tamaraxon Aripova 2006-yilda „Imunogen test" ilmiy-tashxislash markazini tashkil qiladi. U 350 dan ortiq ilmiy maqola va 12 ta monografiya muallifi. Tamaraxon Aripova rahbarligida 15 nafar fan nomzodi, 7 nafar fan doktori oʻz ilmiy ishlarini muvaffaqiyatli himoya qilgan.

Mukofotlari
-----------

Tamaraxon Aripova 2015-yil MDH „Immunologiya sohasidagi ulkan yutuqlari uchun" diplomi va oltin medali, Yevropa Ilmiy-sanoat palatasining „Oltin medal" va „Di Merito" diplomi, 2019-yil „Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
========

1. ↑  Jovliyev I, Yaxshiboyeva U, Arzikulova D, Hasanova L*. Oʼzbekiston ayollari*. Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2019 — 224 bet. ISBN 978-9943-07-694-5.
2. ↑  Aripova Tamaraxon O‘ktamovna
**Manuel Alonso de Areizaga** (ispancha: *Manuel Alonso de Areyzaga* ;1895-yil 12-noyabr, San-Sebastyan — 1984 yil 11-oktabr, Madrid) — ispaniyalik havaskor tennischi, 1977-yildan beri Xalqaro tennis shon-sharaf zali aʼzosi.

Sport faoliyati
---------------

Manuel Alonso 1915-yilda Ispaniya milliy tennis chempionatida gʻolib boʻldi va koʻp yillar davomida xalqaro tennis turnirlarida Ispaniyaning yetakchi vakili boʻlib qoldi. 1920-yilda u qattiq (gil) kortlarda oʻtkazilgan jahon chempionatining yarim finalchisi boʻldi. 1921-yilda u Wimbledon nomzodlari turnirining finaliga chiqdi, yarim finalda Zenzo Shimizuni besh setlik oʻyinida magʻlub etdi va finalda besh setda Brayan Nortonga yutqazdi. Oʻsha yili u Xalqaro Challenge Kubogida (hozirgi Devis kubogi) Ispaniya terma jamoasiga chaqirildi va keyinchalik buning uchun 15 oʻyin oʻtkazdi — oxirgi marta 1936-yilda 40 yoshida oʻynadi va eng keksa futbolchiga aylandi. Ispaniya terma jamoasining bugungi kungacha boʻlgan tarixi. Uning eng yaxshi natijasi 1922 yilgi nomzodlar turnirida ispanlar AQSHga magʻlub boʻlgan terma jamoa bilan finalga chiqish edi. U Olimpiadada ikki marta qatnashib, 1920-yilda Antverpenda yakkalik bahslarida chorak finalgacha yetib borgan va 1924-yilda Parijda akasi Xose Mariya Alonso bilan juftlik hosil qilgan.

1920-yillarda bir necha yil davomida Alonso Qoʻshma Shtatlarda yashab, muntazam ravishda AQSh tennis chempionatida oʻynadi va u erda toʻrt marta chorak finalga chiqdi — Uimbldonda boʻlgani kabi, bu 1960-yillarning oʻrtalariga qadar ispan tennischilari orasida eng yaxshi natija boʻlib qoldi. har ikkala turnirda Manolo Santana gʻolib boʻlganida. U, shuningdek , 1923-yilgi AQShning gil korti chempionatining finalchisi va Amerika tuprogʻidagi bir qator kamroq vakillik turnirlarining gʻolibi boʻlgan. Alonso 1926-yilda Qoʻshma Shtatlardagi tennischilarning muntazam reytingiga kiritilgan va unda Bill Tildendan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan. U, shuningdek, uch marta eng yaxshi 10 tennischi qatoriga kirgan va 1927-yilda beshinchi raqamga koʻtarilgan .

1977-yilda Manuel Alonso Xalqaro tennis shon-shuhrat zali roʻyxatiga kiritildi, keyinchalik unga Santana, Andres Ximeno va Manuel Orantes kabi ispan ustalari qoʻshildi. U 1984-yilda 88 yoshida Madridda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  United States Lawn Tennis Association (1972). *Official Encyclopedia of Tennis* (First Edition), p. 424.
2. ↑  Olimpiyskie rezultati Manuelya Alonso[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка na sayte ITF (ingl.)
3. 1 2  Collins & Hollander 1997. sfn error: no target: CITEREFCollins\_&\_Hollander1997 (help)

Yana qarang
-----------

* „Manuel Alonso",*Bud Collins' Tennis Encyclopedia*. Detroit, MI: Visible Ink Press, 1997 — 454 bet. ISBN 1-57859-000-0.

Havolalar
---------

* Manuel Alonso na sayte Mejdunarodnogo zala tennisnoy slavi (ingl.)
* Tituli i finali (ingl.) v baze dannix Worldwide Tennis Database (poisk po imeni i familii)
* Andoza:TennisArchives name
* Andoza:Профиль участника Кубка Дэвиса