**Darya Volodimirovna Polyudova** (1989-yil 4-fevral, Quvasoy, Oʻzbekiston) — rossiyalik muxolifatchi, Putinga qarshi norozilik harakati faoli.

Biografiya
----------

Hibsga olingan paytda u Krasnodar shahrida yashagan, „So‘l front" faoli edi. 2015-yil 21-dekabrda u Jinoyat kodeksining 1-qismi bo‘yicha koloniya-posyolkada 2 yil muddatga qamoq jazosiga hukm qilingan. Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 280 („Ekstremistik faoliyatga ommaviy chaqiriqlar"), Jinoyat kodeksi 2-qismi 280 („Internetdan foydalangan holda ekstremistik faoliyatga ommaviy chaqiriqlar"), Jinoyat kodeksining 280.1 („Internet tarmogʻidan foydalangan holda Rossiya Federatsiyasining hududiy yaxlitligini buzishga qaratilgan harakatlarga ommaviy chaqiriqlar") „Kubanni federallashtirish uchun marshi" ni (amalga oshmagan) tayyorlashda ishtirok etganligi munosabati bilan aybdor deb topildi.

### Taʼlim

Darya 2007-yilda Krasnodar oʻlkasining Qizil Armiya okrugi, Poltava qishlogʻida 2-sonli o‘rta maktabni tamomlagan. 2005-yilda Serafimovskoe (Bashqirdiston) qishlogʻidagi musiqa maktabini imtiyozli diplom bilan tamomlagan.

2007—2012-yilda Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Novorossiysk filialida tahsil olgan, universitetni „yurisprudensiya" mutaxassisligi bo‘yicha yuqori mutahasisga aylanib „qizil diplom" bilan tamomlagan edi.

### Hobbiy

Darya yoshligidan saʼatga qiziqqan va boʻsh vaqtlarida qoʻshiq aytish, pianino chalish bilan shugʻillangan.

### Shaxsiy hayot

Daryaning otasi kimyo-biologiya o‘qituvchisi Volodimir Mykolayovich Polyudov butun umri maktabda ishlagan. Onasi Tatyana Fyodorovna Polyudova maktab-internatda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Bugungi kunda ikkalasi ham nafaqada.

Siyosat
-------

2012-yil Novorossiyskda Kommunistik partiyaga qoʻshildi, keyin Moskvaga borib, partiyaning chap frontga qoʻshildi. 2013-yilda u chap frontni tark etdi lekin Kommunistik partiyada qoldi. Keyinchalik u „ortiqcha faolligi" sababli Kommunistik partiyadan chiqarib yuborildi va Rot partiyasi safiga oʻtdi. Darya u yerda u doimo politsiya tomonidan hibsga olinganligi sababli qoʻllab-quvvatlamadi. 2014-yilda Polyudova OKP (Birlashgan Kommunistik partiya) partiyasiga oʻtdi, garchi bu siyosiy kuchda OKP aʼzolarining yarmi, Daryaning soʻzlariga koʻra, unga nisbatan „Ukrainaning yumshoq qoʻgʻirchoʻgi" kabi munosantda boʻlgan boʻlsalar ham bu unga unchalik muammo tugʻdirmasligi aytib oʻtgan.

### Norozilik harakatlarida ishtirok etish

Darya Polyudova muntazam ravishda Novorossiyskda, oʻz yakka xolatda piketlarga chiqib, „Bolotnaya asirlari"ni qo‘llab-quvvatlagan va shahardagi Pionerlar bog‘i qurilishiga qarshi chiqqan. U bir necha bor buning ortidan maʼmuriy qamoqqa olingan edi.

Krasnodarga koʻchib oʻtgach, u Ukraina sharqidagi Rossiyaning Qrim tajovuziga faol qarshi chiqdi.

2014-yil yozida Polyudova Kubanni federallashtirish uchun marshi uyushtirmoqchi edi. Aksiya 2014-yil 17-avgust kuni Donetsk va Lugansk xalq respublikalarining eʼlon qilinishi bilan bogʻliq voqealar, shuningdek, Ukraina va Rossiya qurolli kuchlari oʻrtasidagi qarama-qarshilik fonida oʻtkazilishi kerak edi. Marshning asosiy talabi „Rossiya Federatsiyasi tarkibida Kuban respublikasini yaratish" yoki Krasnodar oʻlkasining federatsiya sub’ekti respublikalari bilan „tenglashtirilishi" edi.

2014-yil 15-avgustda Darya Polyudova Krasnodar koʻchasida notanish erkak bilan janjallashib qolgan, faollarning soʻzlariga koʻra, uni mojaroga qoʻzgʻatmoqchi boʻlganidan soʻng hibsga olingan. Sud Polyudovani 14 sutkaga, 28-avgustga qadar maʼmuriy qamoq jazosiga hukm qildi. Keyinchalik u Ukraina Federal xavfsizlik xizmatining Krasnodar oʻlkasidagi hibsxonasiga oʻtkazildi.

### Ayblov, ayblov xulosasi va hukm

2014-yil 28-avgustdan beri Darya Polyudova hibsda edi. Unga Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksiga koʻra 280-moddaning 2-qismi (Internet tarmog‘idan foydalangan holda ekstremistik faoliyatni amalga oshirishga ommaviy chaqiriqlar) va 280.1-moddasining 2-qismi (Rossiya Federatsiyasining hududiy yaxlitligini buzishga qaratilgan harakatlarni amalga oshirishga doir ommaviy chaqiriqlar) bo‘yicha ayblov qo‘yildi. Darya Internetdagi muvaffaqiyatsiz „Kubanni federallashtirish uchun marsh" ni tayyorlashda ishtirok etganligi munosabati bilan qamoqda saqlanayotgan edi.

2014-yil oktyabr oyida Daria Polyudova 2001-yil 8-iyuldagi 115-sonli „Jinoiy daromadlarni legallashtirishga (legallashtirish) va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida" Federal qonuniga koʻra 6-moddasi 2.1-bandining 1-3-bandlari asosida Darya va uning tarafdorlari ekstremistik faoliyat yoki terrorizmga aloqadorligi toʻgʻrisida maʼlumotga ega boʻlgan tashkilotlar va shaxslar roʻyxatiga kiritilgan.

2014-yil oktyabr oyida „Memorial" inson huquqlari markazi Darya Polyudovani siyosiy mahbus deb tan oldi va uni 46 kishilik ro‘yxatga kiritdi.

2015-yil 20-yanvarda Krasnodar shahrining Jotnevy tuman sudi Polyudovani hibsda saqlash muddatini yana ikki oyga, 28-fevralgacha uzaytirdi.

2015-yil 25-fevralda, olti oy muobaynida qomoqda o‘tirgandan so‘ng, Polyudova hech qachon belgilangan hududni tark etmaslik sharti bilan tergov hibsxonasidan ozod qilindi.

2015-yil mart oyining oxirida, tergov fikriga ko‘ra, Polyudova rahbarlik qilishi kerak bo‘lgan ishlar sabablarini aniqlash uchun ish tergovchiga qaytarildi. 15-aprel kuni dastlabki tergov yakunlangani ma‘lum boʻldi. Tergov qaroriga ko‘ra, Polyudovaning Krasnodar oʻlkasini Rossiya Federatsiyasidan ajratish va amaldagi siyosiy tuzumni ag‘darish haqidagi chaqiriqlari „amaldagi prezidentga nisbatan shaxsiy husumat" va "amaldagi prezidentga nafrat, shuningdek, „amaldagi siyosiy rejimga nafrat" sabab bo‘lgani koʻrsatildi.

2015-yil 29-iyun kuni tergovchilar Darya Polyudovani Rossiya Federatsiyasi Prezidentini haqorat qilish gumoni asosida qo‘zg‘atilgan yangi jinoiy ish bo‘yicha so‘roq qilishdi. Tergov maʼlumotlariga koʻra, Polyudova ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida davlat rahbari haqida keskin gaplar yozilgan videorolikni joylashtirgan.

2015-yil 5-avgustda Darya Polyudovaga nisbatan Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 280-moddaning 2-qismi (Internet tarmog‘idan foydalangan holda ekstremistik faoliyatga ommaviy chaqiriqlar) va 280.1-moddasining 2-qismi (Rossiya Federatsiyasining hududiy yaxlitligini buzishga qaratilgan harakatlarga ommaviy chaqiriqlar) bo‘yicha ayblov e‘lon qilindi va uning ishi sudga yuborildi.

2015-yil iyul oyida Polyudova oʻzining ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida B.Sevastyanovning „Bolam, bu rasizm" qoʻshigʻini eʼlon qildi. Qoʻshiq oʻz sahifasida nashr qilish yangi sudning asosiy predmetlarin biriga aylandi.

2015-yil 10-sentyabrda Poltavskaya sudi Polyudovani Rossiya Federatsiyasi Maʼmuriy Kodeksining 20.3-moddasi (fashistlar belgilari yoki ramzlari, ekstremistik tashkilotlarning atributlari yoki belgilarini targ‘ib qilish yoki ommaviy namoyish qilish) bilan aybdor deb topdi va uni hibsga oldi. Krasnodarlik faol Viktor Chirikovning so‘zlariga ko‘ra, hibsga olishning asosiy sababi Polyudovaning xalq yig‘inida qatnashish niyati va saylovlarni boykot qilish haqidagi bayonotlari bilan bog‘liq edi.

2015-yil 22-sentyabr kuni Krasnodar faoli Sergey Titarenko Darya Polyudova Rossiyada sotsialistik inqilobga chaqirib, o‘zini uning rahbari deb atagani haqida guvohlik berdi. Guvoh, shuningdek, u hech qachon „Kubanni federallashtirish uchun" aksiyasining ishtirokchisi boʻlmaganini qoʻshimcha qildi.

2015-yil 30-oktyabrda Krasnoarmeyskiy tuman sudi qarori bilan Darya Polyudova Maʼmuriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 20.3-moddasida (fashistlar timsollarini targ‘ib qilish yoki ommaviy namoyish qilish) nazarda tutilgan huquqbuzarlikda aybdor deb topilib, 15 sutkaga hibsga olingan edi. Prokuratura unga uchta epizod bo‘yicha yangi ayblovlar qo‘yilganini tushuntirdi: ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida millatchilar targ‘iboti, Yuliya Usachni qo‘llab-quvvatlovchi post va Putin siyosatini tanqid qilgan ikkita post bilan bog‘liq halatlar boʻyicha ayblangan.

2015-yil 2-dekabrda Krasnodar sudi sudlanuvchi Polyudovani so‘roq qildi. U o‘z aybiga iqror emasligini va konstitutsiyaviy tuzumni zo‘ravonlik bilan ag‘darish niyati yo‘qligini maʼlum qildi.

2015-yil 7-dekabr kuni Krasnodarning Jovtnevy tuman sudida Darya Polyudovaning ishi bo‘yicha bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda prokuror uni 3,5 yilga koloniyaga hukm qilishni so‘radi. Advokat, o‘z navbatida, himoyachisiga nisbatan oqlov hukmini so‘radi.

2015-yil 21-dekabrda Krasnodarning Oktyabrskiy tuman sudi Darya Polyudovani 280-moddaning 2-qismi (Internet tarmog‘idan foydalangan holda ekstremistik faoliyatni amalga oshirishga ommaviy chaqiriqlar) va 280.1-moddasining 2-qismi (ommaviy daʼvatlar) bo‘yicha separatizm va ekstremizmga ommaviy chaqiriqlarda aybdor deb topdi. Rossiya Federatsiyasining hududiy yaxlitligini buzishga qaratilgan harakatlarni amalga oshirish uchun Internet tarmogʻidan foydalangan holda Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining „Kubanning muvaffaqiyatsiz federalizatsiyasi uchun marsh" ni tayyorlashda ishtirok etganligi munosabati bilan ikki yilga turar-joy koloniyasida o‘tirishga hukm qilindi.

Ayblovning asosiy dalili sifatida Krasnodarda yashovchi faol Sergey Titarenkoning dastlabki tergov davomida bergan ko‘rsatmalari bo‘ldi.

2016-yil 20-yanvarda Polyudova Checheniston rahbarining tizimli boʻlmagan muxolifat haqidagi bayonotlariga qarshi qaratilgan bir qator yakka piketlardan birida ishtirok etdi.

2016-yil 30-martda Krasnodar oʻlkasi sudi Polyudovaning hukm ustidan shikoyatini rad etdi va birinchi instantsiya qarori qonuniy kuchga kirdi.

2016-yil 31-mart kuni Amnesty International huquqni muhofaza qilish tashkiloti Darya Polyudovani „vijdon mahkumi" deb tan oldi va uni ozod qilishni talab qildi.

Polyudovaning advokatlari va himoyachilari hukm ustidan Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudiga shikoyat qilish niyatida ekanligini maʼlum qildi.

2016-yil 20-aprelda Polyudova mustaqil ravishda Novorossiyskdagi koloniyaga jazoni oʻtash joyiga keldi.

2016-yil 26-aprelda „Memorial" inson huquqlari markazi (Moskva) Darya Polyudovani ozod qilishga chaqirdi va uni siyosiy mahbus deb bilishini aytdi, chunki jinoiy taʼqib qilish faqat erkinlik huquqini zoʻravonlik munosabati bilan amalga oshirilmoqda edi. Odil sudlovga boʻlgan huquqni buzgan holda, amalda mavjud boʻlmagan jinoyatda ayblangani haqida aytib oʻtildi.

2016-yil 2-may kuni Darya Polyudova Boris Nemtsov mukofotiga „Koloniyada olib borgan rejimga qarshi faol kurashi uchun" nominatsiyasi bilan tavsiya etilgan.

2016-yil 11-iyulda Darya Polyudova Novorossiysk sudiga shartli ravishda ozod qilish iltimosi bilan murojaat qilgani maʼlum boʻldi.

2016-yil 22-sentyabrda Rossiya Oliy sudi Polyudovaning hukm ustidan shikoyatini koʻrib chiqishni rad etdi.

2016-yil 27-dekabrda Novorossiysk sudi ekstremizmda ayblanib Novorossiyskdagi koloniya-posyolkada boʻlgan Polyudovaga nisbatan jazoni qisqartirishni rad etdi.

2017 yil 30 yanvarda „Kobza — Rossiyaning ukrainlari" saytida Daria Polyudovani „Rossiyadagi Ukrainaning doʻsti" nominatsiyasida gʻolib deb tan oldi.

2017-yil 19-aprelda Novorossiyskning Leninskiy tuman sudi kubanlik Darya Polyudovani o‘z aybiga iqror bo‘lmagani uchun shartli ravishda ozod qilish haqidagi arizasini rad etdi.

2017-yil avgust oyi boshida Polyudova oʻziga qarshi ishlatilayotgan provokatsiyalarni toʻxtatish talabi bilan koloniyada ochlik eʼlon qilgan edi.

2017-yil 20-oktyabrda Darya Polyudova Novorossiyskdagi koloniya-posyolkasidan ozod qilindi. Biroz dam olgach, u siyosiy kurashni davom ettirishini va buning uchun Moskvaga borish niyatida ekanligini maʼlum qildi.

Darya Polyudova koloniyadan ozod etilgandan soʻng, xuddi shu kuni Novorossiysk shahriga kiraverishda bitta piket oʻtkazdi va unda: "Inqilob muqarrar! Jangga qaytish! ! ! "deb yozilgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „"So'l qarshilik" asoschisi Darya Polyudova 9 yilga ozodlikdan mahrum etildi". 31-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Полюдова Дарья Владимировна". 22-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Kubanlik faol Polyudova 9 yilga qamaldi". 22-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.
4. ↑  „Daria Polyudova - YouTube". 22-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.
5. ↑  „Marsh za federalizatsiyu Kubani" dovel do SIZO
6. ↑  „„Konstitutsiya tam i ne nochevala"". 6-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.
7. ↑  Kubanskaya separatistka doshla do glavi gosudarstva
8. ↑  „Faol Darya Polyudova 9 ta qamoqqa hukm qilindi.". 22-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.

Havolalar
---------

* Darya POLYUDOVA: Putin rejimi halokatga mahkum va tez orada quladi
* (rus „Ekstremizm va separatizmga chaqirish"da ayblangan kubalik faol Darya Polyudova ozod etildi[*sayt ishlamaydi*]
* (rus Kubalik faol Daria Polyudova ochlik eʼlon qildi[*sayt ishlamaydi*]
* (rus Faol Polyudova hukm ustidan nazorat shikoyati berdi[*sayt ishlamaydi*]
* (rus Faol Polyudova jazoni qisqartirish uchun hujjatlarni topshirdi[*sayt ishlamaydi*]
* (rus Oliy sud faol Darya Polyudovaning hukm ustidan bergan shikoyatini ko‘rib chiqishni rad etdi[*sayt ishlamaydi*]
* (rus Darya Polyudova UZ ning rad etishi ustidan apellyatsiya shikoyati berdi[*sayt ishlamaydi*]
* (rus Faollar Daria Polyudovaga tibbiy koʻrikdan oʻtish rad etildi[*sayt ishlamaydi*]