**Sandra Day O'Konnor** (1930-yil 26-martda tug'ilgan) - iste'fodagi amerikalik advokat va siyosatchi, 1981-yildan 2006-yilgacha Qo'shma Shtatlar Oliy sudining birinchi ayol yordamchisi sifatida ishlagan. U birinchi nomzod bo'lgan va sudga tasdiqlangan birinchi ayol edi. Prezident Ronald Reygan tomonidan nomzod qilib ko'rsatilgan, u Renquist sudi va Roberts sudining birinchi besh oyida eng ko'p ovoz to'plagan ayol hisoblangan.

O'Konnor sudda bo'lishidan oldin u Arizona shtatida sudya bo'lib saylangan mansabdor shaxs sifatida, Arizona Senatida Respublikachilar yetakchisi sifatida shtat senatining birinchi ayol rahbari bo'lib ishlagan. O'Konnor sudga ko'rsatilganidan keyin Senat tomonidan bir ovozdan tasdiqlandi. 2005-yil 1-iyulda u merosxo'r tasdiqlangach, nafaqaga chiqish niyatini e'lon qildi. Samuel Alito 2005-yil oktabr oyida o'z o'rnini egallashga nomzod bo'ldi va 2006-yil 31-yanvarda sudga qo'shildi.

O'Konnor ko'pincha sudning konservativ bloki tarafida bo'lgan. U haqida *Grutter v.* *Bollinjer* va *Hamdi v.* *Ramsfeld* tez-tez ko'pchilik xolding imkoniyatlarini cheklashga intilayotgan bir-biriga mos keladigan fikrlarni yozgan.

Sudda ishlagan vaqtida, ba'zi nashrlar O'Konnorni dunyodagi eng kuchli ayollar qatoriga qo'ydi. Sudni tark etgach, u Genri Kissingerning o'rniga Uilyam va Meri kolleji kansleri lavozimini egalladi. 2009-yil 12-avgustda u Prezident Barak Obama tomonidan Prezidentning Ozodlik medali bilan taqdirlangan.

Hayotining dastlabki yillari va ta'limi
---------------------------------------

Sandra Day Texasning El-Paso shahrida, chorvador Garri Alfred Day va Ada Meyning (Uilki) qizi bo'lib tug'ilgan. U Arizona shtatidagi Dunkan yaqinidagi 198 000 akr chorvachilik fermasida o'sgan. Rancho eng yaqin asfaltlangan yo'ldan to'qqiz mil uzoqlikda edi. Sandra yetti yoshga to'lgunga qadar oilaning uyida suv va elektr yo'q edi. Yoshligida u 22 kalibrli miltiqga ega bo'lib, koyot va quyonlarni ovlayadi.Sandraning o'zidan sakkiz va o'n yosh kichik singlisi va ukasi bor edi. Uning singlisi Arizona qonun chiqaruvchi organida ishlagan Enn Day edi. Keyinchalik u akasi H. Alan Day bilan birga, *Lazy B: G'arbiy Amerikadagi chorvachilik fermasida o'sgan* (2002) kitobini ranchodagi bolaligidagi tajribasi haqida yozgan. Erta maktabda o'qishning ko'p qismi uchun Day El-Pasoda buvisi bilan yashagan va xususiy maktab bo'lgan Radford Qizlar maktabida o'qigan.U 1946-yilda El-Pasodagi Ostin o'rta maktabida oltinchi sinfni tamomlagan.

U 16 yoshida Day Stenford universitetiga o'qishga kirdi. U 1950-yilda iqtisod bo'yicha bakalavr darajasiga *ega* bo'lgan. 1952-yilda u Stenford yuridik maktabida huquqshunoslik fakultetida o'qishni davom ettirdi U yerda u *Stenford qonunlari sharhida* uning bosh muharriri, bo'lajak Oliy sud raisi Uilyam Renkvist bilan birga ishlagan. Day va Rehnquist 1950-yil sanasi Garchi bu munosabatlar Renkvist maktabni erta tugatib, Vashingtonga ko'chib o'tishidan oldin tugagan bo'lsa-da, u 1951-yilda unga xat yozib, turmush qurishni taklif qiladi. Day Renquistning taklifini qabul qilmadi. O'Konnor, shuningdek, 2008-yilda Uilyam va Meri kolleji tomonidan Phi Beta Kappaning faxriy a'zosi etib saylangan.

Oliy suddagi faoliyati
----------------------

### Nomzodlik va tasdiqlashi

 Oliy sud sudyaligiga nomzod Sandra Day O'Konnor Oq uy oldida prezident Ronald Reygan bilan suhbatlashmoqda, 1981-yil 15-iyul.
1981-yil 7-iyulda Reygan - 1980-yilgi prezidentlik kampaniyasi paytida sudga birinchi ayolni tayinlashga va'da bergan - O'Konnorni nafaqadagi Potter Styuartning o'rniga Oliy sudning yordamchisi sifatida nomzodini ko'rsatishini e'lon qildi. O'Konnor e'lon qilinishidan bir kun oldin prezident Reygandan o'z nomzodi ko'rsatilganligi to'g'risida bildirishnoma oldi va u bu lavozim uchun finalist ekanligini bilmagan.

Reygan 1981-yil 19-avgustda O'Konnor nomzodini rasman ilgari surdi

 O'Konnor bosh sudya Uorren Burger tomonidan eri Jon O'Konnorga qarab qasamyod qilmoqda.
21-sentabr kuni O'Konnor AQSh Senati tomonidan 99-0 ovoz bilan tasdiqlandi. Ovoz berishda faqat Montana shtatidan senator Maks Bauks ishtirok etmadi va u O'Konnorga uzr so'rash *orqali "Daryodan oqib o'tadi" kitobini* yubordi. Sudda ishlagan birinchi yilida u jamoatchilikdan 60 000 dan ortiq maktub oldi, bu tarixdagi boshqa sudyalarga qaraganda ko'proq natija edi.

 Sudya O'Konnor Alberto Gonsalesni AQSh Bosh prokurori sifatida qasamyod qilganidan so'ng uni tomoshabinlarga taqdim etadi.

Iste'fo
-------

2000-yil 12-dekabrda *The Wall Street Journal gazetasi* O'Konnor prezidentlikdagi demokrat bilan birga nafaqaga chiqishni istamagani haqida xabar berdi: "Vashingtondagi saylov kechasida, sobiq elchi Valter Stoesselning bevasi Meri Enn Stosselning uyida sudyaning turmush o'rtog'i Jon O'Konnor, uchta guvohning so'zlariga ko'ra, boshqalarga iste'foga chiqish istagini aytib o'tgan. Ammo janob O'Konnor, agar demokrat Oq uyda bo'lsa, uning rafiqasi nafaqaga chiqishni istamaydi va uning o'rnini tanlashini aytadi. sudya O'Konnor izoh berishdan bosh tortgan edi."

 Sudya O'Konnor va uning turmush o'rtog'i Jon O'Konnor 2004-yil may oyida Prezident Jorj Bush bilan.
 Sudya O'Konnorning 2005-yil 1-iyulda Bushga nafaqaga chiqqanini e'lon qilgan maktubi
2005-yil 1-iyulda O'Konnor nafaqaga chiqish niyatini e'lon qiladi. Bushga yo'llagan maktubida u o'zining nafaqaga chiqishi uning o'rinbosari tasdiqlanishi bilan kuchga kirishini aytdi. Uning maktubida ketish sababi ko'rsatilmagan; ammo, Oliy sud matbuot kotibi O'Konnor eri bilan vaqt o'tkazish uchun ketayotganini tasdiqlagan edi.

Manbalar
--------


1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  Weisman, Steven R.. „Reagan Nominating Woman, an Arizona Appeals Judge, to Serve on Supreme Court". *The New York Times* (7-iyul 1981-yil). 11-oktabr 2000-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-sentabr 2009-yil.
4. ↑  „O'Connor, Sandra Day". Federal Judicial Center. 6-mart 2004-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-mart 2006-yil.
5. ↑  Stevenson, R. W.. „O'Connor, First Woman Supreme Court Justice, Resigns After 24 Years". *The New York Times* (1-iyul 2005-yil). 1-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-sentabr 2005-yil.
6. ↑  McCaslin, John. „Power Women". *McCaslin's Beltway Beat*. Washington, D.C.: Townhall.com (7-noyabr 2001-yil). 29-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 15-iyun 2009-yil. „... *Ladies' Home Journal*,... ranks the 30 Most Powerful Women based on cultural clout, financial impact, achievement, visibility, influence, intellect, political know-how and staying power. Sen. Hillary Rodham Clinton ranks 5th on the list behind Miss Winfrey, Supreme Court Justice Sandra Day O'Connor, Martha Stewart and Barbara Walters".
7. ↑  „The World's Most Powerful Women". *Forbes* (20-avgust 2004-yil). 15-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-mart 2009-yil.
8. ↑  „Presidential Medal of Freedom" (en). *www.cbsnews.com*. 9-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 11-fevral 2021-yil.
9. ↑  See „Sandra Day O'Connor". *Oyez*. 17-mart 2007-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27-iyun 2017-yil.
10. ↑  "Book Discussion on *Sisters in Law*Andoza:-" Presenter: Linda Hirshman, author. Politics and Prose Bookstore. BookTV, Washington. September 3, 2015. 13 minutes in. Retrieved September 12, 2015 C-Span website Webarxiv andozasida xato: `|url=` qiymatini tekshiring. Boʻsh.
11. 1 2  Heilpern, John. „Sandra Day O'Connor on Growing Up with Guns and Her Views on Assault Weapons" (en). *The Hive* (2013-yil aprel). 23-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-avgust 2017-yil.
12. 1 2 3  *Kamen.* „How Sandra Day O'Connor became the most powerful woman in 1980s America" (11-iyun 1989-yil). 30-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-oktabr 2017-yil.
13. ↑  *Staff.* „Former Pima County Supervisor Ann Day dies at the age of 77". 9-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-may 2016-yil.
14. ↑  *Scanlon.* „Radford's most famous alumna drops in for a talk" (en). *El Paso Times* (13-may 1987-yil). 8-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-yanvar 2020-yil.
15. ↑  Washington Valdez, Diana. „Hometown stars – Sandra Day O'Connor". *El Paso Times* (2-iyul 2005-yil). 25-aprel 2010-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-dekabr 2010-yil.
16. 1 2 3  Thomas, Evan*. First: Sandra Day O'Connor*. New York: Random House, 2019. ISBN 978-0399589287.
17. 1 2  *Cool.* „Front and Center". *Stanford Alumni Magazine*.  Stanford University (1-yanvar 2006-yil). 3-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-iyun 2018-yil.
18. ↑  „Transcript: O'Connor on Fox". Fox News Channel (1-iyul 2005-yil). 23-may 2007-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-dekabr 2006-yil.
19. ↑  Biskupic, Joan. *Sandra Day O'Connor: How the First Woman on the Supreme Court became its most influential justice*. New York: Harper Collins, 2005.
20. ↑  James Taranto*. Presidential Leadership*. Wall Street Journal Books, 2004. ISBN 978-0743272261. 20-oktabr 2008-yilda qaraldi.
21. 1 2  „1981 Year in Review: Reagan Foreign Policy Speech/O'Connor Appointed to Supreme Court". 29-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-iyun 2019-yil.
22. ↑  „'Out Of Order' At The Court: O'Connor On Being The First Female Justice".  Fresh Air (5-mart 2013-yil). 6-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-mart 2013-yil.
23. ↑  *U.S. National Archives.* „Reagan's Nomination of O'Connor". 13-iyul 2014-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 19-avgust 2014-yil.
24. ↑  „Reagan's Nomination of O'Connor".  archives.gov. 8-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-noyabr 2015-yil.
25. ↑  Lowe, Rebecca. „Supremely confident: the legacy of Sandra Day O'Connor". *The Guardian* (30-avgust 2011-yil). 18-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-dekabr 2016-yil.
26. ↑  Associated Press. „Sandra Day O'Connor: The reluctant justice". *nbc.com* (1-iyul 2005-yil). 11-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-may 2017-yil.
27. ↑  „Georgetown Journal of Legal Ethics: "Conflicts of interest in Bush v. Gore: Did some justices vote illegally?"". *The Georgetown Journal of Legal Ethics*. 15-iyun 2006-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-noyabr 2005-yil.
28. 1 2  Deane, Daniela; Branigin, William; Barbash, Fred. „Supreme Court Justice O'Connor Resigns" (en-US). *The Washington Post* (1-iyul 2005-yil). 19-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27-oktabr 2017-yil.