recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vladimir Izmailovich Mejov** [1830.17(29).5, Saratov - 1894.17(29).5, Peterburg)] — bibliograf. Peterburg ommaviy kutubxonasida ishlagan (1851—60). Mejov tarix, geogr. etnografiya, huquq, adabiyotga oid bir qancha bibliografik asarlar yaratgan. Uning , ayniqsa, 416 jildli Oʻrta Osiyo va Turkiston oʻlkasiga oid asarlar va maqolalar toʻplami — "Turkiston toʻplami" mashhur (unga ilova etilgan 3 jildli sistemali va alfavitli koʻrsatkich ham mustaqil bibliografik ahamiyatga ega). Bu toʻplam Oʻrta Osiyoning hamma sohasiga oid 1867—87 yillardagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan eng boy manba hisoblanadi. Mazkur asar Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston milliy kutubxonasi fondida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "MEJOV Vladimir Izmailovich" *OʻzME*. M-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyot
--------

* Kasimova A. G. Bibliotechnoye delo v Oʻzbekistane, T.. 1968.
* Bibliografiya Azii, 1—2-j.lar, T. 1891-94.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vladimir Ivanovich Gryngazov** (1957-yil 22-mart, Barnaul — 1998-yil noyabr) — sovet va rus futbolchisi, darvozabon.

Faoliyati
---------

1974-yilda Gryngazov „Kuban" va „Kalitva" jamoalarida oʻynadi. U "Krasnodar" klubida bitta oʻyin oʻtkazdi va „Kalitva" klubida ikkinchi ligada darvozani himoya qildi. 1975-yildan 1980-yilgacha Barnaulning „Dinamo" jamoasida oʻynagan. Ikkinchi ligada esa 143 ta oʻyin oʻtkazib, 139 ta gol oʻtkazib yuborgan. 1981-yilning yozida uni Moskvaning „Dinamo" jamoasiga taklif qilishdi. 18-iyul kuni u SSSR chempionatidagi yagona oʻyinini „Kuban"ga qarshi oʻtkazib, 76-daqiqada Nikolay Gontarni almashtirdi. Barnaulga qaytib, 1982-yilda u 19 ta oʻyin oʻtkazib, 20 ta gol oʻtkazib yuborgan. 1983-yildan 1986-yilgacha u Rubtsovskning „Torpedo" jamoasida oʻynadi, 1985 va 1986-yilgi mavsumlarda u RSFSRning eng yaxshi darvozaboni deb topildi va 1987-yildan 1989-yilgacha yana „Dinamo"da oʻynadi. 1990-yilda Gryngazov bir mavsumni ikkinchi quyi ligada „Bulat" da oʻtkazdi. 1991 va 1992-yillarda Oʻzbekiston quyi liga jamoalarida, keyin 1992 va 1993 yillarda Rossiya terma jamoalarida oʻynagan. 1994-yilda Barnaulga qaytib, ikkinchi ligada 8 ta oʻyin oʻtkazdi va faoliyatini yakunlab, „Dinamo"da yordamchi murabbiy boʻldi. 1997-yilda u yana klubga futbolchi sifatida eʼlon qilindi, ammo maydonga tushmadi.

1998-yil noyabr oyida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  net informatsii po kolichestvu propuщennix myachey v 1987 godu
2. ↑  „Грынгазов Владимир Иванович" (ruscha).  Footballfacts. 16-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
3. ↑  „Динамо (Москва) - Кубань (Краснодар) 4:2" (ruscha).  FC-Dynamo. 16-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2013-yil.
4. ↑  Ot Chulkova do Shunina. Slujili dva tovariщa

Adabiyotlar
-----------

* Lyamkin V. N. Tragediya vratarya // Legendi altayskogo futbola. — Barnaul: Altay, 2008. — T. 4. — S. 11—17. — 239 s. — ISBN 978-5-88449-252-3.

Havolalar
---------

* fc-dynamo.ru saytidagi profil
**Topografik plan** - joy konturlari va relyefining kichraytirib, oʻziga oʻxshash holda, Yer sferikligini hisobga olmay qogʻozda tasvirlangan gorizontal proyeksiyasi. Topografik planda joyning predmet va konturlari monoepafik shartli belgilar bilan, relyef esa gorizontallar bilan tasvirlanadi. Topografik planda masshtab oʻzgarmas, konturlar tasviri esa, ularni joydagi holati (qiyofasi) bilan oʻxshashligini saqlagan boʻladi. Topografik plan 1:5 000, 1:2 000, 1:1 000, 1:500 masshtablarda, asosan, joyning topografii sʼyomkasini bajarish bilan yoki ayrim holatlarda xaritafafik materiallar asosida tuziladi.

Topografik plan vazifasi xilmaxil boʻlib, asosan, shahar va aholi yashash joylarining bosh planini ishlab chiqish, yer kadastrini olib borish va boshqa maqsadlar uchun topografik asos sifatida xizmat qiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ciénaga de Zapata** Kubaning Matanzas provinsiyasining 14 ta munitsipalitetlaridan biri boʻlib, munitsipalitet oʻrni Bahia-de-Kochinosning („choʻchqalar koʻrfazi") shimoliy uchida, Playa Larga shahrida joylashgan. Munitsipalitetning katta qismi Zapata botqogʻi sifatida himoyalangan.

Bu Kubaning eng katta munitsipaliteti boʻlib, 4162 kishi.

Munitsipal hududga kiradigan qishloqlar orasida eng mashhurlaridan biri 1961-yilda choʻchqalar koʻrfazi bosqinining joyi boʻlgan Playa Giron hisoblanadi. Boshqa qishloqlar: Bermejas, Buenaventura, Caleta del Rosario, Caleta Sábalo, El Jiqui, El-Maíz, El-Rincon, Guama, Guasasa, Helechal, La Seiba, La Florestal, La Salina, Maneadero, Palpite, Playa Maceo, Playa Maquina, San B. San-Lazaro, Santo Tomas va Sopillar.

2004-yilda Cienaga de Zapata munitsipalitetida 8611 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 4,162 km2 (1,607 mi²), aholi zichligi 2.0/km2 (5.2/sq mi) .

Manbalar
--------

1. 1 2  *Statoids.* „Municipios of Cuba" (iyul 2003). Qaraldi: 17-oktabr 2007-yil.
2. ↑  *Atenas.cu.* „2004 Population trends, by Province and Municipality" (es) (2004). 27-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-oktabr 2007-yil.
**Topolovenidan** **murabbo** *(Topolovenidan murabbo*; rumincha: *Magiun de Topoloveni*) — olxoʻridan tayyorlangan anʼanaviy rumin taomidir. 2011-yilda Yevropa Ittifoqida himoyalangan geografik maqomini oldi. Topolovenidan murabbo — har xil turdagi olxoʻrining oʻta pishgan mevalaridan shakar qoʻshilmagan holda tayyorlanadigan jem turidir. Arges grafligidagi Topoloveni shahridan kelib chiqqan.

Tarixi
------

Topolovenidan murabbo retsepti birinchi marta 1914-yilda tilga olingan.

Topolovenidan murabbo faqat Botsarcani, Krincesti, Goranesti, Inuri, Holesti Badi, Tsiganesti, Topoloveni va Vitsikesti munitsipalitetlari bilan chegaralangan mintaqada ishlab chiqariladi. Hudud, ayniqsa, olxoʻri yetishtirish uchun mos keladi va Wallachia mintaqasidagi Arges okrugining bir qismidir. Olxoʻri bogʻlari 17 ming gektarga yaqin maydonni egallaydi.

Topolovenidan murabbo Ruminiyada birinchi sertifikatlangan tabiiy mahsulot aylandi va Yevropa Ittifoqining 2011-yil 7-apreldagi 338/2011-son buyrugʻi bilan himoyalandi.

2003-yilda Ruminiya NATO aʼzosi sifatida Afgʻonistonga harbiy kontingentini joylashtirdi. 2009-yilda Topolovenidan tabiiy murabbo NATOning barcha bazalarida marmelad oʻrnini egalladi. 2010-yilda Topoloveni zavodi Ruminiya Qirollik uyining rasmiy yetkazib beruvchisi etib tayinlandi.

Tayyorlanishi
-------------

Murabbo tayyorlash uchun olxoʻrining toʻrt turi kerak. Murabbo qoshiqqa yopishib qolguncha shakarsiz 10 soat davomida juda past olovda pishiriladi. Bu quyuq pasta, bir hil toʻq jigarrangda, quruq moddalar miqdori kamida 55% boʻladi. 55° Bx ga toʻgʻri keladigan ushbu konsentratsiya mahsulotning maksimal 20 °C haroratda hech qanday qoʻshimchalarsiz saqlanishini taʼminlaydi.

Topolovenidan murabbo tayyorlash uchun ishlatiladigan olxoʻri uy olxoʻrisining turli xil — *Boambe de Leordeni*, *Bistriteana*, *Brumarii*, *Centenar*, *Dimbovita*, *Grasa ameliorata*, *Grasa Romanesca*, *Pescarus*, *Pitestean*, *Silvia*, *Stenat*, *Tufat*, Tufat, *Tufay timpuriu*, *Valcean*, *Vinata Romaneasca* mahalliy navlariga tegishli.

Manbalar
--------

1. ↑  „O poveste romaneasca de succes: magiunul de Topoloveni". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
2. ↑  {{{editor}}}: „*Caiet de sarcini - Magiun de prune Topoloveni*" (ro). 5-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
3. ↑  {{{editor}}}: „Règlement (CE) n° 510/2006 du Conseil "Magium de prune Topoloveni "n° CE : RO-PGI-0005-0763-04.03.2009" (fr). 24-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2017-yil.
**Amir abdulloh** (17-asr) — tarixchi olim. A. A. ashtarxoniy shahzodalardan Iskandar sultonning topshirigʻi bilan 419"Jome at-tavorix"ning bir qismi boʻlgan „Tarixi Gʻozoniy" asarini fors tilidan turkiy tilga tarjima qilgan. Tarjima jarayonida asarni qisqartirib, buning hisobiga oʻzbek xonlaridan Abulxayrxon, uning avlodlari tarixi va Muhammad Shayboniyxon hukmronligining ilk davri tarixini qoʻshgan. Asar olimni ragʻbatlantirgan sulton nomi bilan „Is-kandarnoma" deb nomlangan. Kitobning bir qoʻlyozma nusxasi Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Rus shapkasi** (Serb-xorvat ruske kape/ruske kape, kozachke kape/kozačke kape, shubaritse/šubarice, mađarski čupavci; bolgarcha: *руска шапка*; bosn. ahmedije; turkcha: *İmam sarığı*) — Bolqon oshxonasining mashhur deserti, ayniqsa sobiq Yugoslaviya mamlakatlarida — Serbiya, Xorvatiya va Bosniya, shuningdek Bolgariyada (va Rossiyaning taniqli boʻlmagan). Bu kichik silindrsimon biskvit, ustiga shokoladli glazur quyiladi va kokos qirindisi sepiladi. Baʼzi hollarda kokos qirindisi oʻrniga maydalangan yongʻoq ishlatiladi. Roʻza versiyasi ham mavjud.

Kekning shakli Bolqonni ozod qilish uchun urush paytida rus armiyasining baʼzi boʻlinmalarining forma shlyapalariga oʻxshaydi va ularning shaklini juda aniq aks ettiradi. Boshqa versiyada aytilishicha, shirinlik quloqchalar shakliga oʻxshaydi.

Nachinkaning yagona retsepti yoʻq, lekin koʻpincha bu krem qatlamli nozik shokoladli biskvit. Rus shapkalari katta laganda sovutilgan holda tortiladi va mehmonlar oʻziga bittadan oladi. Desertni vilkalar yoki qoshiq bilan yoki qoʻllaringiz bilan yeyish mumkin.

 Fabrikada ishlab chiqarilgan „Rus shapkasi" pirojniylar

Manbalar
--------

1. ↑  Ruske kape/Kozachke kape/Shubaritse
2. 1 2  *Tibor Malinovič.* „Ruske kape: Okusna "ruska" sladica, ki je Rusi skoraj ne poznajo" (slovencha). *Russia Beyond* (11-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 16-noyabr 2019-yil.
3. ↑  KAKO NAPRAVITI RUSKE KAPE — RECEPT ZA ŠUBARICE. Videoresept na serbskom yazike imeet 1 500 000 prosmotrov.
4. ↑  Posne ruske kape: Neodoљive shubaritse bez јaјa i mleka! Gazeta Pravda (serbsk.)

Havolalar
---------

* *Tibor Malinovič.* „Ruske kape: Okusna "ruska" sladica, ki je Rusi skoraj ne poznajo" (slovencha). *Russia Beyond* (11-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 16-noyabr 2019-yil.



* Ruske kape // TasteAtlas.
* Методические указания к выполнению лабораторных работ по дисциплине: Технология национальных хлебобулочных и кондитерских изделий[*sayt ishlamaydi*] // Гвасалия Т.С.
**Kolizey** — Sankt-Peterburgdagi eng qadimgi kinoteatrlardan biri.

Hovlida hozirda kinoteatr joylashgan 100-sonli daromadli uyning binosi 1866-1868-yillarda M.A.Makarov loyihasi boʻyicha 1-gildiya savdogari I.F.Lopatin uchun qurilgan. 1907-yilda 100-uyning oʻrnida meʼmor L. L. Fufaevskiy hovlida dumaloq panorama uchun original dumaloq konstruksiyani oʻrnatdi. Dastlab u „Masihning ehtiroslari" („Golgota") badiiy panoramasi, keyin (1910-yildan) konkida uchish ringi (rolikli konkida uchish xonasi) joylashgan. 1913-yilda bu yerda „Galant" kinoteatri joylashgan. 1915-yilda binoga xona qoʻshildi, keyinchalik u kichik kinozal sifatida foydalanildi.

„Kolizey" nomi kinoga 1930-yilda berilgan. Kino binosi 1950-yillarda (arxitektor K.L. Yoxansen) va 1976-1978-yillarda rekonstruksiya qilingan.

2001-yil avgust oyida kinoteatr yana bir rekonstruksiyadan soʻng ochildi. Shu bilan birga, u „Karo-film" kinoteatrlari tarmogʻiga biriktirilgan. Katta zal 690 oʻringa, kichiki 100 oʻringa moʻljallangan (u kinokafe sifatida ishlagan).

 „Kolizey"
2010-yil bahorida, kommunal xizmatlar tasodifan tomga shikast yetkazgan va qabulxonada va yuqori qavatlarda oqish boshlanganida, erish paytida kinoteatr binosi shikastlangan. 2011-yilda kinoteatr egasi uni sotishga qaror qildi (rasmiy sabab qoʻshni kinoteatrlarning yuqori raqobati edi) va kinoteatr 28-fevralda yopildi va oʻsha yilning oktabr oyida bino Mission Good kompaniyasiga 10 million dollarga sotildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Кинотеатр "Колизей" страдает от оттепелей" (ru).  Фонтанка (11-mart 2010-yil). 16-mart 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
2. ↑  „«Колизей»: кина не будет»" (ru).  Фонтанка (9-fevral 2011-yil). 15-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
3. ↑  „Кинотеатр «Колизей» продали протестантам" (ru). *BaltInfo* (10-oktabr 2011-yil). 20-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
4. ↑  „Кинотеатр «Колизей» купила религиозная организация «Благая весть»". 2-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-fevral 2018-yil.

Havolalar
---------

* Kino sayti
**Lab** — anatomik tuzilma; ogʻiz boʻshligʻining kirish qismini tashkil etadigan muskul-teri burmalari. Toshbaqa, qush va kloakali yirik sut emizuvchilarda jagʻdan tumshuq vujudga kelganligi tufayli L. boʻlmaydi. Baliqlar labida taʼm bilish va tuygʻu retseptorlari koʻp boʻlib, L. oʻljani ushlab olishga yordam beradi. Suvda va quruqlikda yashovchilarning koʻpida L. nafas olishda ogʻiz boʻshligʻini ochib-yumishga xizmat qiladi. Sudralib yuruvchilar labi rostmana shakllangan va muguz qalqoncha bilan qoplangan. Sut emizuvchilarda L. harakatchan boʻlib, bola emizishga moslashgan. Toʻgarakogʻizlilarda yuqori L. soʻrgʻich vazifasini oʻtaydi.

Odamda L. harakatchan boʻlib, ogʻiz boʻshligʻi bilan chegaralangan; u tashqaridan teri, ichkaridan mayda bezlarga boy shilliq parda bilan qoplangan, uning asosini ogʻizning aylana muskuli va mayda mimika muskullari tashkil etadi. Teri bilan shilliq parda tutashgan joy — qizil hoshiyada qon tomirlar koʻp. L.ga uch shoxli nervdan sezuvchi tolalar keladi. Yuqori va pastki L.ning oʻzaro bir-biri bilan birikib turishi ovqatni chaynashga imkon beradi; soʻzlashda talaffuzning toʻgʻri va ravon boʻlishini taʼminlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zokirjon Sobirov**(1924-yil Andijon viloyatid tavallud topgan) — Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi
------------

Zokirjon Sobirov 1924–yilda Andijon viloyatida tavallud topgan. Zokirjon Sobirov Sovet sotsialistik respublikalari ittifoqi Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi a'zosi.Zokirjon Sobirov 1936–yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda oʻz faoliyatini boshladi. 1936—1984-yillarda — Andijon viloyati Lenin tumanidagi "Pravda Vostoka" jamoa xo‘jaligi ishchisi, Lelin tuman kolxozchi, Lelin tuman brigada rahbari shuningdek, rais o‘rinbosari, raisi boʻlib faoliyat koʻrsatgan.Zokirjon Sobirov Andijon viloyati Lenin tumani "O‘zbekiston" kolxozi raisi boʻlib ishlaydi.Zokirjon Sobirov Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 8-apreldagi farmoni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va 1971-yil 1-oktyabrda Lekin ordeni,1965-yil 3-yanvarda esa Mehnat Qizil Bayroq ordenlari bilan taqdirlangan. 6—8-chaqiriqlar bilan Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Oliy Soveti deputati etib saylangan.Zokirjon Sobirov Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi XXIII qurultoyi delegati boʻlib ham faoliyat olib borgan.

Mukofotlari
-----------

* 1971-yil 4-avgustda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* 1957-yil 1-oktyabrda Lenin ordeni.
* 1965-yil 3-yanvarda Mehnat Qizil Bayroq ordenlari bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Указ Президиума Верховного Совета СССР о награждении орденами и медалями СССР колхозников, работников МТС и совхозов, специалистов сельского хозяйства, партийных, советских, профсоюзных и комсомольских работников Узбекской ССР от 11 января 1957 года". 16-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2022-yil.
2. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О награждении орденами и медалями СССР передовиков Узбекской ССР» от 01.03.1965 // Андижанская правда. — 3 марта 1965
**Amir Ahmad al-Mihmandor masjidi va maqbarasi,** u al-Mihmandariyya kolleji (madrasa) deb ham ataladi (arabcha:  romiylashtirilgan) An -Nosir Muhammadning uchinchi hukmronligi davrida Qohiraning Darb al-Ahmar hududida tashkil etilgan.

Asoschisi
---------

Bu muassasa amir Ahmad al-Mihmandor tomonidan asos solingan (arabcha: ). U *naqib al-jaysh* lavozimini egallagan edi. (arabcha: ) Bu lavozim hozirgi harbiy politsiya boshligʻiga oʻxshash boʻlgan.

Tarixi
------

 Amir Ahmad al-Mihmandor masjidi chirogʻi
Majmua hijriy 725 / milodiy 1324-25 yil Muharram oyida qurilgan. Al-Maqriziyning yozishicha, uning tarkibiga hanafiy huquq maktabida toʻrt nafar talaba oʻqitishni oʻz ichiga olgan kollej (madrasa) va soʻfiylar hospisi (xonqoh) kirgan. Muassis, shuningdek, al-Maqriziy davrida ham bozor (qaysariyya) va turar-joy majmuasi (rab') qurdirdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  al-Maqrīzī, Aḥmad ibn ʿAlī*. al-Mawāʿiẓ wa-al-Iʿtibār fī Dhikr al-Khiṭaṭ wa-al-Āthār*. London: Muʼassasat al-Furqān lil-Turāth al-Islāmī, 2003 — 4:612 bet.
2. ↑  Ayalon, David (1954). „Studies on the Structure of the Mamluk Army--III". *Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London*. 16-jild, № 1. 57–90-bet.
3. ↑  Meinecke, Michael*. Die mamlukische Architektur in Ägypten und Syrien*. Glückstadt: Augustin, 1992 — 2:139 bet. ISBN 9783870300715.
**Zokir eshon toʻdasi** - 19 a 2 yarmida Qoʻqonda ijod qilgan oʻzbek professional aktyorlar toʻdasi ("Kasabai sozanda"). Korfarmoni — Zokir eshon. Rizo qiyiq, Saʼdi maxsum, Normat qiziq, Boybuva qiziq, Moʻmin qishloqi, Bahrom qiziq, Usmon qiziq, Roʻzi gov, Davlat qiziq, Kal sariq qiziq, Avliyoxon qiziq kabi 30 dan ortiq qiziqchi aktyor, hofiz, sozanda va raqqoslardan iborat boʻlgan. Aktyorlik sanʼatidagi asosiy badiiy ifoda quroli improvizatsiya, maʼnoli imo-ishora, harakat va oʻtkir soʻzlik hamda taklidchilikka katta eʼtibor berilgan. Qoʻqon xonligining hamma shaharlarida tomoshalar koʻrsatgan. Repertuari "Xon hajvi", "Zarkokil", "Sirkataroq azizlar", "Farzand duosi", "Kigiz oʻgʻrisi", "Attorlik" kabi satirik sahnalar, hajviya, askiya, musiqa, ashula va raqslardan iborat boʻlgan.

Adabiyot
--------

* Rahmonov M. Oʻzbek teatri tarixi, T. 1968.

Mamajon Rahmonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rus alifbosi** — ruscha nutqning tovush tarkibini ifodalovchi hamda milliy rus tilining yozma va bosma shaklini hosil qiluvchi belgiharflarning izchil qatori. Rus alifbosi asta-sekin qad. slavyan yozuvi kirillitsa (qarang Kirill yozuvi)p,j kelib chiqqan. 1918-yilda hozirgi koʻrinishga ega boʻlgan. 33 harfdan iborat: ularning 21 tasi undosh tovushlarni (b, p, v, f, d, t, z, s, j, sh, ch, s, sh, g, k, x, m, n, l, r), 10 ta harf unlilarni — a, e, o, i, i, u sof unlilarni va "y+unli" (ya, ye, yo, yu) birikmalarini ifodalaydi. Y harfi "boʻgʻin hosil qilmaydigan i" ni yoki j undoshini bildirsa, ʼ, — ayrish va yumshatish belgilari alohida tovushni biddirmaydi. Rus alifbosi sobiq SSSRdagi (va hozirgi Rossiya Federatsiyasidagi) koʻplab xalqlarning alifbolariga asos boʻlgan (Mas, 1940-yil may oyida kabul kilingan va hozirgacha amalda boʻlgan oʻzbek alifbosi Rus alifbosi asosida, unga muayyan oʻzgartishlar kiritish yoʻli bilan yaratilgan).

Dastlab (11-asr) qabul qilingan Rus alifbosi uzoq vaqt hozirgi koʻrinishidan harflar tarkibi va ularning nomlanishi bilan farqlanib turgan. Harflarning tarkibi esa koʻp asrlar mobaynida deyarli oʻzgarishsiz qolgan. Alifbo tarkibining dastlabki qonuniy oʻzgarishi Pyotr I ning (1708—10) va Fanlar akademiyasining (1735, 1738 va 1758) islohotlari bilan bogʻliq (bunda harflarning shakllari soddalashtirilib, bir necha eskirgan belgiharflar alifbodan chiqarilgan; ya, y singari harflar kiritilgan). Bunga qadar boʻlgan oʻzgarishlar haqida faqat rus tili yozma yodgorliklarini kuzatish orqaligina hukm chiqarish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zolotnik** (rus.) — 1) kad. rus ogirlik ulchovi; 1 zolotnik = 1/96 funt = 4,266 g; 2) bugʻ mashinalari va turbinalari, pnevmatik mexanizmlar, gidroavtomatika tizimlari va rostlovchi kurilmalarda bugʻ, suyuqlik yoki gaz oqimini taqsimlab beradigan qoʻzgʻaluvchan klapan. Z.ning qutisimon, silindrik va burilma turlari bor. Qutisimon 3. tunkarilgan kuti / dan iborat. U tortqi 2 vosita-sida 3. sirti 3 buylab chap yoki ungga harakatlanib, tuynuk 4 va 5 ni ochadi yoki yopadi. Z.ning holatiga qarab, tuynuk Z.ning ish suyuqligi yoki gazli qismi 6 yoki boʻshliq 7 bilan tutashadi.

Silindrik Z.ning ishi kutisimon Z.nikiga oʻxshash U ikkita porshen / va 2, shtok 3 va tuynukli vtulka 4 dan iborat. Burilma 3. qavariq qism /, vtulka 2 (ikkita 3 va 4 tuynukli), qoʻzgʻalmas oʻq 5 dan iborat. 3. oʻq atrofida aylanganda tuynuklar, kameralar 6 yoki 7 bilan tutashadi, ish suyuqligi yoki gaz oqimi kerakli tomonga yoʻnaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



|  |  |
| --- | --- |
|  | **Zolotnik** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
| Szinan metropoliteni |
| --- |
| Fayl:JinanMetro.svg |
| Maʼlumot |
| Davlat | Xitoy |
| Shahar | Szinan |
| Ochilgan vaqti | 2019-yil 1-aprel |
| Boshqaruvchi shirkat |  ? |
| Davlat | Xitoy |
| Uzunligi | 47.9 km |
| Stantsiyalari soni | 23 ta |
| Yoʻllari soni | 2 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni |  ? |
| Yillik yoʻlovchilar soni |  ? |
| Sxemasi |
| Szinan metropoliteni |

**Siznan metropoliteni**-Xitoyning Shandong viloyati poytaxti Szinan shahriga xizmat ko'rsatadigan tezkor tranzit tizimi.

Tarixi
------

Tizimni rejalashtirish 2000-yillarning boshlarida boshlangan, ammo 2008-yilgi jahon iqtisodiy inqirozi tufayli kechiktirildi. Ko'p yillik tayyorgarlikdan so'ng, qurilish 2013-yil 29-dekabrda rasmiy marosim bilan boshlandi. 1-liniyada umumiy uzunligi 26,3 km boʻlgan 11 stantsiya va qiymati 12 mlrd. U 2019-yil 1-aprelda ochilgan

Qurilishning birinchi bosqichi Taraqqiyot va islohotlar boʻyicha milliy komissiya tomonidan qabul qilingan va 47 stansiyadan iborat uchta liniyani (1, 2, 3-qatorlar) oʻz ichiga oladi. Birinchi bosqichning umumiy uzunligi 96,5 km, shu jumladan 72,2 km er osti qismi, 23,8 km balandlik va 0,5 km oʻtish joyi. Bu ¥ 48.9 mlrd. gacha boʻlishi kutilmoqda.

Tariflar tizimi mavjud smart-kartalar texnologiyasiga asoslangan.

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „zh:20131229济南新闻 济南轨道交通市域快线建设启动" (zh-hans).  Jinan TV (济南电视台) (29-dekabr 2013-yil).
2. ↑
3. ↑  *smart-cards*, 2014-01-14da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-04-05

Havolalar
---------

* Official site
* About Jinan Metro on Hudong encyclopedia Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-13).
* Map of full metro system in future
**Labdak** (qadimgi yunoncha: *Λάβδακος*) — qadimgi yunon mifologiyasida Fiva shohi, Polidor va Nikteidaning oʻgʻli. Laiyning otasi, Edipning bobosi. U bobosi Kadm va otasi Polidordan keyin Fivaning uchinchi shohi edi. Polidor vafot etganida, Labdak hali ham kichkina edi, shuning uchun Polidor Nikteyga unga gʻamxoʻrlik qilishni ishonib topshirdi. Labdak katta boʻlgach, Lik unga hokimiyatni topshirdi.

Afina shohi Pandion bilan jang qildi, ammo magʻlubiyatga uchradi. Uning fikrlash doirasi Penfey bilan bir xil edi va Penfeydan keyin vafot etdi. Undan bir yoshli oʻgʻli Laiy qoldi.

Labdakning avlodlari labdakidlar deb ataladi. Ular orasida Edip, Antigona, Ismena, Polinik va Eteokl bor.

Manbalar
--------

1. ↑   Gantz T. Mythes de la Grèce archaïque (фр.) — Paris: Éditions Belin, 2004. — P. 1390. — ISBN 978-2-7011-3067-5
2. ↑  *Pavsaniy*. Opisanie Elladi. — IX 5, 4.
3. ↑  *Псевдо-Аполлодор*. Mifologicheskaya biblioteka. — III 14, 8.
4. ↑   Мифы народов мира. — В 2 тт. — М. 1991—92. — Т. 2. — С. 33.
5. ↑  *Psevdo-Apollodor*. Mifologicheskaya biblioteka. — III 5, 5.

Adabiyotlar
-----------

* *Псевдо-Аполлодор*. Мифологическая библиотека. — III 5, 5.
**Százhalombatta** (Hungarian: lotincha: *Matrica*) Vengriyaning Pest okrugida joylashgan shaharchadir. Bu shaharning nomi venger tilida soʻzma-soʻz „Yuz tumuli" degan maʼnoni anglatadi, bu shahar chetidagi tumul dalaga ishora qiladi.

Tarixi
------

Bu hududda toʻrt ming yil oldin Neolit davrida odamlar guruhlari allaqachon joylashgan.

Eski shahardagi Dunay daryosi boʻylab choʻzilgan platoda bronza davri aholisi tuproq ishlarini qurdilar, uning himoyasi shimoli-sharqda daryo, janubda chuqur vodiy va gʻarbda devor bilan taʼminlandi. Tuproq ishlarining ichki qismida deyarli olti yuz yil yashagan. Bir-birining ustiga yotqizilgan aholi punktlarining qatlamlari hozir olti metrgacha chuqurlikda joylashgan. Bu shaharcha endi Százhalombatta-Földvar deb ataladi. Saytni qazish va boshqarish Evropaning bronza davri boʻyicha xalqaro loyihaning bir qismi sifatida Matrica muzeyi tomonidan amalga oshiriladi.

Miloddan avvalgi VII—VI-asrlarda bu hududda paydo boʻlgan Hallstatt madaniyatining sharqiy tarmogʻi boʻlgan. Tumul qabristoniga madaniyat aholisining muhim odamlari dafn etilgan. Olti gektarlik hudud hozirda arxeologik park, Matrica muzeyining bir qismi sifatida ishlaydi. Aynan shu tarixdan oldingi ochiq osmon ostidagi muzeyda 2700 yillik tumul qazilgan, rekonstruksiya qilingan va 1998-yil aprel oyida Vengriya prezidenti tomonidan ochilgan. Tumulusda kript qoldiqlarini multimediali dafn marosimi va davrning eʼtiqodlari taqdimoti bilan koʻrish mumkin.

Transporti
----------

Százhalombattaga bitta asosiy temir yoʻl stantsiyasi xizmat koʻrsatadi. Muntazam xizmatlar Budapeshtning markaziga va Vengriyaning sharqiy qismiga stantsiyaga va qaytib keladi. Poytaxtga muntazam avtobus qatnovi mavjud va markazga yetib borish uchun taxminan 45 daqiqa ketadi. Shaharning Dunayda joylashganligini hisobga olsak, qayiq xizmatlari shaharni poytaxt bilan ham bogʻlaydi.

Mahalliy ob’ektlari
-------------------

Shaharda 6 ta ochiq loy tennis korti, 4 ta qattiq maydon, toʻliq 400 metrlik yengil atletika inshooti, yopiq basketbol, gandbol maydonchasi, sport zali va futbol maydonchasi mavjud boʻlgan oʻz sport markazi mavjud. Sport markazi yonida joylashgan „Százhalombatta Strand" yoz oylarida ham mahalliy aholi, ham tashrif buyuruvchilar uchun mashhur. Strandda bitta olimpiya oʻlchamli basseyn, ikkita bolalar basseyni, suv favvoralari va slaydlari boʻlgan katta dam olish havzasi va issiq isitiladigan jakuzili terapevtik basseyn mavjud. Százhalombatta gavjum ijtimoiy hayotga ega, shahar boʻylab koʻplab doʻkonlar, supermarketlar, barlar va klublar mavjud. Shaharning markaziy qismi taniqli meʼmor Imre Makovecz tomonidan yaratilgan katta cherkovdir.

Qardosh shaharlar
-----------------

* Polsha Brzesko, Polsha
* Italiya Sannazzaro de' Burgondi, Italiya
* Ruminiya Sovata, Ruminiya

Manbalar
--------

1. ↑  „Matrica Múzeum és Régészeti Park".  Matricamuzeum.hu. 30-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2015-yil.
2. ↑  „Testvérvárosaink" (hu). *szazhalombatta.hu*.  Százhalombatta. Qaraldi: 7-aprel 2021-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Street map Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-09-30). (vengercha)
**Mukor zamburugʻlar** (Mycorales) — fikomitsetlar sinfiga mansub tuban zamburugʻlar tartibi, koʻp yadroli hujayrasiz mitseliydan rivojlanadi. Jinssiz koʻpayish organlari — sporangiy. Jinsiy koʻpayishi — zigogamiya. Zigosporalar bitta yoki bir nechta mitseliy tarmoqlarining qoʻshilishidan hosil boʻladi. Mukor zamburugʻlarning 6—8 oilasi (250 ga yaqin turi) bor. Koʻpchilik Mukor zamburugʻlar saprofit, organik substratlarda yashaydi; baʼzilari boshqa Mukor zamburugʻlarda, yuksak zamburugʻlarda, mevalarda va oʻsimliklarning boshqa qismlarida yashab, har xil kasalliklar qoʻzgʻatadi. Ular odam va hayvonlarni ham kasallantirishi mumkin. Ayrim Mukor zamburugʻlar, mukor achitqilar bijgʻitish xususiyatiga ega boʻlganligi uchun alkogolli ichimliklar tayyorlashda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yozgi masjid**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XII—XIV asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Xoʻjayli tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Sarishungil" OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Kursiy** (arab. — oʻrindiq, taxt, ta-yanch) — islom manbalarida Arshi aʼloning ikkinchi nomi, 7 qanat osmondan tashqari alohida 8-osmon ham tushuniladi. Qurʼonning Baqara surasidagi 255oyat "Oyatal-Kursiy" deb nomlangan. Unda "Allohning Kursiysi Yeru osmonlardan ham kenglik qiladi", degan ibora bor. Uning tafsirida baʼzi olimlar Arshning keng va kattaligi Yeru osmonlarni oʻz ichiga sigʻdirgudek hajmda deb bilsa, baʼzilar Yeru osmonlar, ularning ichi va tashqarisidagi barcha narsalardan xabardor boʻlish Allohning ilmidir, deb hisoblaydi. Bu kabi bahslar Qurʼondagi ayrim oyatlar mazmuni Muhammad (sav) hadislarida sharxlanmay qoldirilgani bois vujudga kelgan. Bunday holatda tafsir yozgan olimlar oʻzlarining aql va fikrlari doirasida izoh berishlari tabiiydir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mukramiylar** (1000-1040) — Buvayhiylar vassali sifatida Ummonning sohilboʻyi hududlarida hukmronlik qilgan hukmdorlar sulolasi.

Tarixi
------

Poytaxti — Suhar. Pul birligi oltin dinor, ogʻirligi-4,99 gramm, diametri - 22,5 mm. Mamlakat zarbxonasi poytaxt Suharda joylashgan. Sulola asoschisi Abu Muhammad I Husayn ibn Mukram boʻlib, u buvayhiylarning Forsdagi amiri sifatida faoliyat yuritgan. Ummonning ichki qismlari ibodiy xorijiylar nazoratida boʻlgan. 1042-yilgi Abu Muhammad II Mukramiyga qarshi toʻntarish oqibatida bu mintaqada buvayhiylarning bevosita hukmronligi oʻrnatildi.

Hukmdorlar roʻyxati
-------------------

Mukramiylar sulolasiga mansub hukmdorlar| T/r | Hukmdorlar | Hukmronlik yillari |
| --- | --- | --- |
| 1 | Abu Muhammad I Husayn ibn Mukram | 1000/1004-1024 |
| 2 | Abul Qosim Nosiriddin Ali ibn Husayn | 1024-1037 |
| 3 | Abuljaysh ibn Ali | 1037-1040 |
| 4 | Abu Muhammad II ibn Ali | 1040-1042 |

Yana qarang
-----------

Ummon Sultonligi  

Buvayhiylar  

Ibodiylar

Manbalar
--------

1. ↑  Vohidov Sh. Qodirov A. Sharqning mashhur sulolari.Toshkent: Akademnashr, 2013. 204-205-betlar
**Aynigan yarimoʻtkazgich** – tok oʻtkazishda qatnashuvchi elektronlar yoki "teshiklar" konsentratsiyasi yetarli darajada yuqori (1018–1020 sm~3) boʻlgan yarimoʻtkazgich. Bunda elektronlar yoki "teshiklar" gazi aynish holatida boʻladi (nomi shundan). Fermi sathi yoʻl qoʻyilgan energiyalar zonasida yotadi va elektron ("teshik") gaz Fermi statisti-kasita boʻysunadi. Aynigan yarimoʻtkazgichlardan, mas, diodlar va boshqa bir qancha yarimoʻtkazgich asbo-blar ishlab chiqarishda foydalaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Yozef Fraungofer
**Yozef Fraungofer** (*Joseph Fraunhofer*) (1787.6.3, Shtraubing 1826.7.6, Myunxen) — nemis fizigi. Bavariya Fanlar akademiyasi aʼzosi (1823). Mustaqil maʼlumot olgan. Myunxen mat. va optika instituti direktori (1818-yildan), Myunxen universiteti professor Asosiy ilmiy ishlari fizik optikaga oid. F. Quyosh va sayyoralarning spektrlarini oʻrgangan. Dispersiyani tadqiq qilishga, axromatik linza olishga muhim hissa qoʻshgan. Katta axromatik obʼyektivlar tayerlash texnologiyasini takomillashtirish, spektrometr, axromatik mikroskop, okulyar mikrometr va geliometrni ixtiro qilgan. Quyosh spektridagi qora chizikdar (fraungofer chiziqlari)ni birinchi boʻlib oʻrgangan, toʻlqin uzunligini oʻlchagan. Difraksion panjara ixtiro qilgan va uni parallel nurlar difraksiyasini tadqiq qilishda qoʻllagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Barda (maʼnolari).

**Barda** (rus.) — qand va spirt zavodlari chiqindisi, qishloq xoʻjaligi hayvonlariga ozuqa sifatida yediriladi. B.ning ozuqalik qiymati sharbat va spirt olinadigan mahsulotning turiga bogʻliq. Masalan, lavlagi, kartoshka, javdar, makkajoʻxori va arpa B.sining tarkibida 88,2-95,3% suv, 1,2 - 2,7% oqsil, 0,4— 1% yogʻ, 1,8 — 6,5% azotsiz ekstraktiv moddalar, 0,6 — 1,1% klechatka, 0,4 — 1,7% mineral (kul) moddalar, shuningdek mikroelementlar bor, 100 kg yangi B. 3,2 — 12,2 ozuqa birligiga teng. B.ning toʻyimligi va kimyoviy tarkibi uning qaysi xom ashyodan olinganiga bogʻliq. Mas, don B.si kartoshka B.siga qaraganda 2-marta toʻyimli. B. juda tez achib, mogʻorlaydi, mollarga yangisi, quritilgan, shuningdek siloslangani beriladi. Asosan qoramollarni semirtirishda koʻproq ishlatiladi. B. somon va pichanga qoʻshib berilganda, u ancha xushxoʻr boʻladi. B.ni uzoq muddat saqlash uchun siloslanadi yoki quritiladi. Siloslashda B. maxsus chuqurga toʻkiladi, tindirilib quyultiriladi. Soʻng B. ustida hosil boʻlgan suv olib tashlanib, oʻrniga yangi B. quyiladi, mazkur holat chuqur toʻlguncha takrorlanadi. Soʻng havo kirmasligi uchun usti yaxshilab berkitiladi. B. somon, poxolga qoʻshib ham siloslanadi. Siloslangan B. tarkibidagi quruq modda 18 — 22% gacha boradi. Quritilgan B.ning ozuqalik qiymati suyugʻiga qaraganda 10 — 15 baravar koʻp, qoramollarga 2,5 – 3 kg gacha beriladi, bunday B. tashish va saqlashga ham qulay. Oʻzbekistondagi spirt va qand sanoati korxonalari atrof tumanlardagi chorvachilik fermalariga koʻplab B. yetkazib beradi.Ermuhammad Toshpoʻlatov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saʻy** - Safo va Marva tepaliklari orasida chopish, umra va haj marosimlari shartlaridan 
biri. Saʻy tavofdan soʻng bajariladi. Saʻy taxminlarga koʻra, Safo va Marva tepaliklarida 
turgan Isofa va Noʻila maʻbudlariga sajda qilishning mustaqil marosimi boʻlgan. 
Musulmon anʻanasida Saʻyning kelib chiqishi haqida bir necha fikrlar bor. Shulardan biriga 
koʻra, nomi zikr etilgan tepaliklar Odamato va Momohavoning dam olish joylari boʻlgan 
ekan, shuning xotirasi sharafiga Saʻy bajo etiladi. Boshqa bir fikrga binoan Ibrohim (as)Saʻyni bajo etib Allohga ibodat qilish marosimini ado etgan. Uning yoʻliga Iblis turib olgan va Ibrohim (as) qochishga majbur boʻlgan. Hojar va uning oʻgʻli Ismoil (as)ning azob-uqubatlari haqidagi fikr eng koʻp tarqalgan. Chanqoqlikdan nobud boʻlayotgan Ismoil (as)ni kutqarish uchun Hojar suv izlab yetti marta Safo va Marva oraligʻida chopgan. 
Tavof qilgach, ziyoratchi Masjid al-Haromdan chiqib chap oyogʻi bilan qadam bosishni 
boshlab Safo tepaligiga koʻtariladi, yuzini Kaʻbaga oʻgiradi, Allohga iltijo qilib, oʻziga 
shafqat qilishni va balo-qazolardan saqlashni soʻraydi, soʻngra tepalik etagiga oʻrnatilgan 
ustun (mil)gacha pastga tushadi, u yerdan Marva etagidagai boshqa bir ustungacha 
chopadi, shundan keyin shu tepalikka koʻtariladi. U yerda Kaʻbaga qarab duo oʻqiydi va 
Safoga qaytadi. Saʻy yetti marta bajariladi. Agarda ziyoratchi "kichik haj" (umra)ni ado 
etayotgan boʻlsa, unda Saʻydan soʻng ehrom holatidan chiqadi. Agar umradan soʻng haj 
qilinadigan boʻlsa, ziyoratchi haj tugaguncha ehrom holatida qoladi. Saʻy haj marosimining 
muhim sharti (rukn al-haj) hisoblanadi, uni bajarish vojibdir. Biroq Saʻyni bajarmaslik 
hajni bekor qilmaydi, kafforat uchun kurbonlik qilinsa bas. 

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
BARBYUS (Barbusse) Anri (1873 -1935) — fransuz yozuvchisi, jamoat arbobi. Ilk "Yigʻlovchi ayollar" (1895) she’riy toʻplami, "Yolboruvchilar" (1903), "Doʻzax" (1908) romanlarida ijtimoiy tengsizlik, xalqning nochor hayoti aks etgan. Bularda modernizm ta’siri seziladi. Birinchi jahon urushi uning ijodida burilish yasadi. Modernistik kayfiyatdan voz kechib, realistik ijod yoʻliga oʻtdi. Mopassan, Zolya an’analarini davom ettirdi. "Oʻt" (1916), "Yorishuv" (1919) romanlarida oʻzi ishtirok etgan Birinchi jahon urushi vaqtidagi ommaning kayfiyati ifodalangan. "Xalqpar" (1925) romani, "Kuch" (1925), "Jallodlar" (1926), "Hodisalar" ("Haqqoniy qissalar", 1928) va boshqa povest, hikoya va ocherklar toʻplamida davrning muhim ijtimoiy voqealari aks etgan. B. oʻzi kompartiya a’zosi boʻlsada, umrining oxirlarida kommunistik inqilob dunyoni zulm zanjiridan ozod qila olmasligini, aksincha, yangi zulm paydo qilishini tushunib yetdi. B. xalqaro militarizmga qarshi madaniyat arboblari birlashmasi "Klarte" tashkilotchisi (1919). "Klarte" jur.ni chiqargan (1919 — 24).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ayoz (maʼnolari).

**Ayoz** – kech kuz, qish va erta bahorda yer va yerga yaqin havo qatlami temperaturasining keskin pasayishi. Radiatsion, advek-tiv va advektivradiatsion xillari bor. Kuchsiz shamol esib, havo ochiq turganda yer sirtida nurlanish maksimal boʻladi va radiatsion A. roʻy beradi. Sovuq havo massalari bostirib kirishi tufayli advektiv A. paydo boʻladi. Har ikkala omilning birga kechishi natijasida ad-vektivradiatsion A. yuz beradi. Kuz va bahor fasllaridagi A. natijasida yerning yuza katlami muzlaydi va qishloq xoʻjaligiga za-rar keltiradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gastrol** (nem. gast — mehmon, rolle — rol) — artist (yoki artistlar jamoasi)ning doimiy ish joyidan tashqari (boshqa tuman, shahar, mamlakat) da tomosha koʻrsatishi, konsert berishi. Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarida 18-asr, ayniqsa 19-asrning 2-yarmida teatr sanʼati yirik namoyandalarining yakka G.lari avj oldi. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida dekoratsiya qurilmalari bilan koʻchib yurib, spektakllar koʻrsatuvchi teatrlar koʻpaydi. Bu davrda Toshkent, Samarqand, Qoʻqon, Andijon sh.larida rus, tatar, ozarbayjon artistlari va b. jamoalar (V. Komissarjevskaya, 1910; G. Qoriyev rahbarligidagi tatar "Sayyor" truppasi, 1912—13; Sidqiy Ruhillo rahbarligidagi ozarbayjon musiqali teatri, 1910 va b.) oʻzbek tomoshabinlarini ilgʻor Yevropa madaniyati bilan tanishtirgan.

20-y.lardan keyin Yusufjon qiziq Shakarjonov, Us t a Olim Komilov, Abduqodir naychi, T. Jalilov, Tamaraxonim, M. Qoriyoqubov kabi sanʼatkorlar Rossiya va Gʻarbiy Yevropa shaharlari (Moskva, Sankt-Peterburg , Berlin, Parij, London)da G.da boʻlib, milliy oʻzbek sanʼatini targʻib qiddilar. Keyingi yillarda Navoiy teatri, Hamza teatri, Gorkiy teatri, Abror Hidoyatov nomidagi teatr, "Bahor", "Yalla" kabi ansambllar muntazam G.larga chiqib turibdilar. Glar xalqaro madaniy aloqalarni mustahkamlashga va turli xalqlar madaniyatining oʻzaro boyishiga xizmat qiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mandarinli gastrikli dengiz taroqchasi
**Gastrik** yoki *gastrike* (fransuzcha: *gastrique*) — sirkada qaynatilgan shakardan tayyorlangan qayla boʻlib, fransuz oshxonasida juda mashhur. Qaylalar uchun shirin va nordon xushboʻylashtiruvchi sifatida ishlatiladi. Gastrik deglazurlash yoʻli bilan tayyorlanadi. Qayla, odatda, fondga (frans: „fond"), yaʼni goʻsht yoki baliqni qovurishda, hayvon sharbati va yogʻ aralashmasidan olinadigan va qovurilganidan keyin tovada qoladigan qaylaga; bugʻlantirilgan suyak bulyoniga yoki jigarrang qaylaga qoʻshiladi. Bundan tashqari, u pomidor qaylasi, nordon mevali qaylalar va masalan, apelsinli oʻrdak uchun apelsin qaylasi kabilarni xushboʻylashtirish uchun ishlatiladi.

Bu atama koʻpincha har qanday shirin va nordon qaylani, masalan, sitrus gastriklar yoki mango gastriklarni belgilash uchun kengaytiriladi. Italiya oshxonasida shunga oʻxshash sous mavjud — agrodolce, „agro" (nordon) va „dolce" (shirin) soʻzlaridan.

Tarix
-----

Sirkada eritilgan karamel 1903-yilda Eskofye tomonidan uning Romaine va Carpe à la Poloneise qaylalari uchun retseptlarida oddiygina „sucre cuit au caramel blond, disous avec 1 décilitre de vinaigre" deb tasvirlanib maxsus nomsiz ishlatilgan. Xuddi shunday, 1922-yilda Prosper Montanye oddiygina „sirkadagi karamel" taʼrifidan foydalanadi, 1914-yilda Teodor Grenguar va Lui Solnye tomonidan yozilgan Le Répertoire de la Cuisine professional maʼlumotnoma oshpazlik kitobida sous „karamel blond disous au vinai" deb nomlanadi. „issiq taomlar, jumladan, apelsinli oʻrdak kabi taomlarga mevalar bilan birga souslar tayyorlashda ishlatiladigan ajralmas mahsulot" deb aniqlanadigan Gastrique nomi yangi oshxonaga 1980-yillarda kirib kelgan koʻrinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sarah Labensky, Alan Hause (1999) *On Cooking* 2nd ed. Prentice-Hall, New Jersey ISBN 0-13-862640-5
2. ↑  Gastronomicheskiy putevoditel. Fransuzsko-anglo-russkiy slovar / Sost. Ye.M. Koshleva. — SPb.: Izdatelskiy Dom „Neva", 2003. — 320 s. — S.159, ISBN 5-7654-2176-8
3. ↑  Top Chef
4. ↑  August Escoffier, *Le guide culinaire*, 1903, *s.v.*
5. ↑  Prosper Montagné, „À la cuisine: Plats excentriques", *"L'Œuvre" féminine*, June 29, 1922, p. 1
6. ↑  Théodore Gringoire, Louis Saulnier, *Le Répertoire de la Cuisine* 3rd edition, 1923, p. 21
7. ↑  Jean-Paul Champenier, Jacques Sylvestre, Jean Planche, *Les „Nouvelles" bases de la cuisine*, 1986, ISBN 2-86268-085-0, *glossary*
8. ↑  Henry Viard, Ninette Lyon, *Eloge de la gourmandise*, 1983, ISBN 290382603X, p. 21
**Bardaa** (arab. — egar; armancha — Partav) — Ozarbayjon Respublikasidagi shahar (1948-yildan). Qorabogʻ tekisligidagi Ter-ter daryosi boʻyida. Yevlax temir yoʻl stansiyasidan 26 km jan.da. Yevlax — Agʻdam avtomobil yoʻli yoqasida. Aholisi 31,6 ming (1991). Paxta tozalash, yogʻsir va temir-beton buyumlari zavodlari, tikuvchilik fabrikasi bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Aftidan milodiy 4-asrda ham mavjud boʻlgan. 5-asrda bir muncha vaqt Perozapat (ehtimol sosoniy shohlaridan Peroz yoxud Feruz nomidan olingan boʻlsa kerak) deb atalib Kavkaz Albaniyasining poytaxti boʻlgan. 6-asr oʻrtasida koʻchmanchilarning tez-tez hujumlari natijasida alban katolikoslarining qarorgohi oʻrta asr Chol shahridan B.ga koʻchirilgan. 8- a. boshida butun Albaniya kabi B.ni ham arablar fath qilgan. Hosildor tekislikda, Sharq karvon yoʻllari kesishgan joyda joylashgan B. yirik savdo-hunarmandchilik shahriga aylangan. B.ning mudofaa devori, xandaqi, tosh koʻpriklari, timlari boʻlgan. 10-asrda saluriylar, soʻngra shim.dan kelgan ruslar tomonidan egallangan. Harbiy harakatlar natijasida tanazzulga yuz tutgan. 13-asr 1-yarmida moʻgʻullar istilosidan soʻng qishloqka aylangan. B. shahar harobasi — Ozarbayjondagi gʻoz. Barda shdan bir necha km masofada joylashgan. B.da naxichevanlik meʼmor Ahmad tomonidan 1322-yil qurilgan gʻishtin maqbara (diametri 10 m, balandligi 14 m) saqlanib qolgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |