**Masdar** (arabcha : mṵdr‎), **Abu Dabi Future Energy Company** nomi bilan ham tanilgan, Birlashgan Arab Amirliklarining davlatga tegishli qayta tiklanuvchi energiya kompaniyasi. 2006-yilda Mubadala Investment Company sho'ba korxonasi sifatida Sulton al-Jobir tomonidan tashkil etilgan. Kompaniya toza energiyani rivojlantirish va barqaror shahar rivojlanishini taklif qiladi. Kompaniya Xalqaro qayta tiklanadigan energiya agentligining bosh qarorgohi bo'lgan Masdar Siti qurilishi uchun mas'uldir.

Tarixi
------

2006-yilda BAA hukumati butun resurslarni diversifikatsiya qilish va mahalliy iqtisodiyotni rivojlantirish uchun Abu Dabi Future Energy Company PJSC (Masdar) ni tashkil etdi.

Sulton al-Jobir 2006-yilda tashkil etilgan Masdar kompaniyasining asoschisi va bosh direktori lavozimida ishlagan. 2009-yilda u Masdarning Janubiy Koreyada muvaffaqiyatli taklifini yetkazib, Masdar Siti shahrida Xalqaro qayta tiklanadigan energiya agentligi (IRENA) shtab-kvartirasining mavjudligini ta'minlash bo'yicha harakatlarini nazorat qildi. 

2022-yil dekabr oyida Abu-Dabi milliy energetika kompaniyasi PJSC (TAQA), Mubadala Investment Company (Mubadala) va Abu Dabi milliy neft kompaniyasi (ADNOC) qayta tiklanadigan energiya va yashil vodorodga yo'naltirilgan global toza energiya quvvatini yaratish uchun Masdar brendi ostida hamkorlik qilishlari e'lon qilindi.

### COP28

2023-yilgi BMTning Iqlim o'zgarishlari bo'yicha konferensiyasida (COP28) Masdar siyosatchilar va ekologlar tanqididan o'z ishini himoya qilish uchun lobbichilar va jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha ishlovchi First International Resources yollaganini ma'lum qildi. Masdar raisi va asoschisi Sulton al-Jobir COP28 prezidenti edi. Shartnomaga ko'ra, konsalting al-Jobir haqidagi salbiy matbuot xabarlariga javob berishi va ularni yo'q qilishi kerak edi. *The Guardian* xabariga ko‘ra, The *Guardian* al-Jobir COP28 prezidenti etib tayinlanganini e’lon qilgan kunning ertasida Al-Jobirning Masdardagi rolini yanada ko'proq ko'rsatish uchun Masdar tomonidan haq to'langan Vikipediya foydalanuvchisi onlayn ensiklopediyani tahrirlagan.

Loyihalari
----------

### Dogger Bank ShES

2023-yilning 1-dekabrida Masdar Buyuk Britaniyaning Dogger Bank shamol elektr stansiyasi loyihasiga 11 milliard funt sterlinglik sarmoya kiritishi to‘g‘risida kelishib oldi. Bitim Amirliklarda boʻlib oʻtgan COP28 sammitida qabul qilindi.

### Masdar City

Asosiy maqola: Masdar City
Masdar City Abu-Dabida joylashgan barqaror shaharni rivojlantirish loyihasi boʻlib, Masdar tomonidan 2008-yilda ishga tushirilgan va 2016-yilgacha uglerodsiz shahar boʻlishga moʻljallangan. Shahar qisman Masdar City 10 MVt quyosh elektr stansiyasi tomonidan quvvatlanadi, bu BAAdagi birinchi tarmoqqa ulangan qayta tiklanadigan energiya loyihasi va 2009-yil ochilganida Yaqin Sharqdagi eng yirik loyihadir. Masdar City 1-bosqichi sifatida ishlab chiqilgan binolar tomida qo'shimcha 1 MVt dan PV o'rnatilgan. Masdar Cityda sun'iy intellekt (AI) universiteti mavjud bo'lib, u 2019-yilda o'z faoliyatini boshlagan. Muhammad bin Zayed sun'iy intellekt universiteti (MBZUAI) shayx Muhammad bin Zayd nomi bilan atalgan oliy ta'lim muassasasi hisoblanadi.

### Shams QES

Shams 1 - 100 MVt quvvatga ega parabolik oluk texnologiyasidan foydalanadigan konsentratsiyali quyosh elektr stantsiyasi. U 175 000 tonna karbonad angidrid o'rnini bosadi va uning ishlab chiqarish quvvati 20 000 uyni energiya bilan ta'minlashga yetadi. Stansiya 258 048  parabolik nometall oynalar, 192 petel quyosh kollektorlari, har bir petelda 8 quyosh kollektorlari to'plamlari, 768 quyosh kollektorlarini yig'ish birliklari va 27 648 dona absorber quvurlaridan tashkil topgan. QES taxminan 2.5 square kilometre (0.97 mi²) maydonni egallaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Masdar Abu Dhabi Future Energy Co".  Bloomberg. Qaraldi: 15-dekabr 2023-yil.
2. ↑  „Masdar (Abu Dhabi Future Energy Company)".  Devex. Qaraldi: 15-dekabr 2023-yil.
3. ↑  „Masdar Initiative Supports Clean Energy | UAE Embassy in Washington, DC" (en). *Masdar Initiative Supports Clean Energy | UAE Embassy in Washington, DC*. Qaraldi: 24-yanvar 2023-yil.
4. ↑  „Mohamed bin Zayed Launches Abu Dhabi Powerhouse to Develop World-Leading Portfolio in Clean Energy" (en). *www.mediaoffice.abudhabi*. Qaraldi: 24-yanvar 2023-yil.
5. ↑  „Abu Dhabi programme drives adoption of solar power" (en). *gulfnews.com* (fevral 2007). Qaraldi: 21-fevral 2023-yil.
6. ↑  „Masdar Initiative Supports Clean Energy | UAE Embassy in Washington, DC" (en). *Masdar Initiative Supports Clean Energy | UAE Embassy in Washington, DC*. Qaraldi: 21-fevral 2023-yil.
7. ↑  *Staff Writer*. „UAE submits bid for IRENA HQ".
8. ↑  „UAE's ADNOC, Taqa and Mubadala complete Masdar stake deal" (en). *Reuters* (8-dekabr 2022-yil).
9. ↑  „Mohamed bin Zayed Launches Abu Dhabi Powerhouse". *Adnoc*.
10. ↑  „Taqa, Adnoc, Mubadala complete transaction for stake in Masdar". *www.gulftoday.ae*.
11. ↑  *Kerr, Simeon*. „UAE-owned company hires lobbyists to deflect climate talks criticism". *Financial Times* (12-avgust 2023-yil).
12. ↑  *Joselow, Maxine*. „Host of U.N. climate summit moves to ‘counteract all negative press’" (en-US). *Washington Post* (11-avgust 2023-yil).
13. ↑  „Cop28 president’s team accused of Wikipedia ‘greenwashing’".  The Guardian (30-may 2023-yil).
14. 1 2  „Sunak wraps up 11-hour Cop28 trip with new deal for UK wind farm". The Independent (1-dekabr 2023-yil). Qaraldi: 1-dekabr 2023-yil.
15. ↑  „Work starts on Masdar city". *Arabianbusiness*.
16. ↑  Corporate Spotlight usuaebusiness.org
17. 1 2  *tlemke*. „What We Can Learn From Masdar City". *U.S. Chamber of Commerce Foundation* (30-iyul 2015-yil). Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
18. ↑  *Name*. „Gulf states turn from oil to embrace the energy transition" (en-US). *Investment Monitor* (14-aprel 2021-yil). Qaraldi: 30-iyun 2021-yil.
19. ↑  Developing renewable energy projects pwc.com
20. ↑  Sankaran, Venkatanarayanan; Chopra, Ashok (2020). "Creating Global Sustainable Smart Cities (A Case Study of Masdar City)". *Journal of Physics: Conference Series* **1706** (1): 012141. doi:10.1088/1742-6596/1706/1/012141.
21. ↑  „World's first artificial intelligence university to open in Abu Dhabi". *The National* (16-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 6-iyul 2021-yil.
22. ↑  *Network.* „Abu Dhabi unveils world's first Artificial Intelligence university" (en). *INQUIRER.net* (18-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 6-iyul 2021-yil.
23. ↑  „Abu Dhabi announces establishment of the Mohamed bin Zayed University of Artificial Intelligence" (en-US). *Csr Egypt* (17-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 6-iyul 2021-yil.
24. ↑  „Concentrating solar power in the United Arab Emirates: Shams 1 project secures financial close". *SolarServer* (7-mart 2011-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2011-yil.
25. ↑  „Shams continues to contribute to UAE's clean energy transition". *www.gulftoday.ae*. Qaraldi: 24-yanvar 2023-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti