recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ahmad Axsikatiy**(arabcha:احمد احسكاتي — Ahmad Axsikatiy — Toʻliq ismi:Abdulloh ibn Qoid ibn Aqil ibn Husayn ibn Ahmad ibn Ali ibn Ahmad Axsikatiy(461/1069—514/1121)) — muhaddis.

Tarixi
------

Ahmad Axsikatiy muhaddis boʻlib, „Al-qand" [[asar]i muallifining xabar berishicha, u Ahmad Axsikatiy bilan haj ziyorati davomida hamsafar boʻlgan. Birgalikda Iroq va Hijoz olimlaridan hadis oʻrganganlar. Muallif bu zotni shaxsan bilganligi bois, hattoki, tugʻilgan kuni haqida jumadul ula oyining oʻninchi kuni shanbada, Axsikentda tavallud topgan, deb, aniq maʼlumot keltirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddin Umar Nasafiy. Al-qand fi zikri ulamoi Samarqand. — B. 350. Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Legirlangan poʻlat** - tarkibiga maʼlum xossa beradigan legirlovchi elementlar (xrom, nikel, molibden, volfram, vanadiy, marganets, kremniy, titan, bor) sunʼiy ravishda qoʻshilgan poʻlat. L, p. tarkibidagi legirlovchi elementlarga qarab nomlanadi. Mikrolegirlangan (elementlar mikrodozada kiritilgan), kam (legirlovchi elementlar 2,5% gacha), oʻrtacha (3,5 —10%), yuqori (10% dan yuqori) legirlangan xillarga boʻlinadi. Bulardan tashqari, Legirlangan poʻlat konstruksion (qarang Konstruksiyey materiallar), asbobsozlik (qarang Asbobsozlik poʻlati) va alohida kimyoviy-fizik xossaga ega boʻlgan poʻlatlarga (mas, issiqbardosh poʻlat, olovbardosh poʻlat, magnitli poʻlat va boshqalar) boʻlinadi. Legirlangan poʻlatdan mashina, mexanizm va qurilmalarning detallari, asboblar va boshqa tayyorlanadi (yana qarang Legirlash).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qutayla binti Abduluzzo** (arab. قتيلة بنت عبد العزى) — Abu Bakrning birinchi xotini edi.

Hayoti
------

U Makkadagi Quraysh qabilasining Amir ibn Luay qabilasidan edi. Uning Abu Bakr bilan nikohidan Asmo va Abdulloh ismli ikki farzand dunyoga kelgan. Abdulloh tug‘ilganidan ko‘p o‘tmay Abu Bakr Qutayla bilan ajrashdi. Bu Abu Bakr islomni qabul qilib, Qutayla mushrik  bo‘lib qolganidan keyin ro‘y berdi.

Qizi Asmo Makkadan hijrat qilganidan yetti yil o‘tib, Qutayla Madinaga uni ko‘rgani keldi. U mayiz, sariyog‘ va qaraz (qutloq daraxtining dukkaklari)dan iborat sovg‘alar olib keldi. Biroq, Asmo Muhammad alayhissalomdan kofir onasiga qanday munosabatda bo‘lishini so‘rab odam yubormaguncha, onasini uyiga kiritmadi va sovg‘alarni ham qabul qilmadi. Muhammad alayhissalom, albatta, uni uyiga kiritishi va sovg‘alarini qabul qilishi kerakligini aytdilar.

Shunda Qur’onning quyidagi oyatlari nozil bo’ldi:

> "Alloh sizlar bilan din borasida urush qilmagan va sizlarni diyorlaringizdan quvib chiqarmaganlarga yaxshilik va adolat qilishdan sizlarni qaytarmas. Albatta, Alloh adolat qiluvchilarni sevadir. Albatta, Alloh sizlar bilan din borasida urush qilganlar, sizlarni diyorlaringizdan quvib chiqarganlar va chiqarilishingizga yordam berganlarni do‘st tutishdan qaytaradi, xolos. Kim ularni do‘st tutsa, ana o‘shalar – o‘zlari zolimlardir". (Mumtahana surasi, 8-9 oyatlar)
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  
 [dead link]
2. ↑
Ispan tortillasi
**Ispan tortillasi** (kartoshkali tortilla; ispancha: *tortilla de patatas*) — kartoshka bilan tovuq tuxumidan zaytun moyida pishirilgan tuxum. Paella va gaspacho bilan birga, u eng mashxur ispan taomlaridan biridir. Koʻpincha nonushta uchun tortiladi. Ispan barlarida tortilla sendvichda gazak sifatida taqdim etiladi. Italiya frittatasi yoki Belarus drochyonasi bilan oʻxshashlikka ega.

U XVII-asrning boshidan beri maʼlum boʻlgan va, ehtimol, birinchi marta Kartus rohiblari tomonidan tayyorlangan. Boshqa bir versiyaga koʻra, birinchi kartoshkali tortillani XIX-asrda Navarrelik dehqon ayol, Karlist generali Zumalakarregi unikida tunagani qolganida, kartoshka va tuxumdan boshqa mahsulotlar yoʻqligida tayyorlagan.

Anʼanaviy retseptda kartoshka tilim yoki kub shaklida kesiladi va oltin jigarrang boʻlgunga qadar tovada zaytun moyida qovuriladi, shundan soʻng undagi qolgan yogʻni oqizish uchun chovliga oʻtkaziladi. Xom tuxum alohida idishda koʻpirtiriladi, tayyor kartoshkaga qoʻshiladi, aralashtiriladi va yana tovada qovuriladi, shundan soʻng hosil boʻlgan omlet qovurilgan tomonini tepaga aylantiriladi. Tortilla qovurilgan tomonini tepaga qaratib tortiladi. Taom issiq, iliq yoki sovuq (oxirgi holatda, tapas sifatida) taklif etiladi.

Asosiy retseptdan tashqari, boshqa sabzavotlar qoʻshilishi bilan farqlar mavjud. Tayyor tortilla Ispaniyadagi har qanday supermarketning assortimentida, odatda ikkita versiyada: piyoz qoʻshilgan yoki qoʻshilmagan holatda sotiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  La tortilla española
2. ↑  „Испанская тортилья – еда для бедных или пища богов?". *spain-media.ru*. 26-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2021-yil.
**Tahrir** — matbuotda bosish, radio, televideniyedan oʻqish, koʻrsatish va boshqa maqsadlar uchun moʻljallangan matnning tahririyat xodimi (muharrir, adabiy xodim va boshqalar) tomonidan ishlanish jarayoni. Shartli ravishda adabiy, ilmiy, siyosiy T. farqlanadi. Asarning mazmuni ustidagi T. ilmiy va siyosiy T. hisoblansa, qoʻlyozmaning shakli (kompozitsiyasi va uslubi) ustidagi T. adabiy T. hisoblanadi. Amaliyotda T. yagona ijodiy jarayon boʻlib, muallifning oʻziga xos uslubini saqlagan holda mazmun va shaklda mukammallikka erishish maqsadiga qaratiladi. Nashrni badiiy bezash va bezak materiallarini tayyorlash jarayoni badiiy T. matnni matbaada qanday terish (shrift turi, oʻlchami va boshqalar), qanday sahifalash va boshqalarni belgilab berish texnik T. deyiladi. Noshirlikda kitob qoʻlyozmasini tayyorlashda muharrir badiiy va texnik muharrirlar bilan birgalikda ijodiy ish olib boradi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Ahmedov.

**Malika Muhamedovna Ahmedova** (1950.3.4, Chimkent viloyati Sayram qishlogʻi) — raqqosa. Oʻzbekiston xalq artisti (1984). Toshkent xoreografiya bilim yurtining mumtoz raqs boʻlimini (1968), Toshkent davlat jahon tillari institutini (1972) tugatgan. Ijrosidagi raqslar milliy boʻyoqlarga boyligi, shoʻxchanligi, serjilva va nazokatliligi bilan ajralib turadi. Eng yaxshi raqslari: „Koʻzim shaxloga tushdi", „Tamanno", „Ey dilbari jonon", „Namangan tanavori", „Maqom", „Muhabbat", „Zarafshon malikasi", „Nargiz", „Xayolim senda" va boshqa „Maysaraning ishi" (Sulaymon Yudakov), „Zebuniso" (S. Jalil) operalarida balet partiyalarini ijro etgan. Shuningdek, repertuaridan arab, afgʻon, ispan, turk, eron, hind va boshqa xalqlar raqslari oʻrin olgan. Ahmedovaga bagʻishlab „Bu sehrli raqs dunyosi" videofilmi suratga olingan. Keyingi yillarda baletmeysterlik qilmoqda. Angliya, Avstraliya, AQSH, Italiya, Yugoslaviya, Yaponiya kabi mamlakatlarda gastrolda boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ahmad Bagʻoviy** (arabcha: احمد باغوي — Abu Jaʼfar Ahmad ibn Maniʼ ibn Abdurahmon Bagʻoviy) — Muhaddis.

Ahmad Bagʻoviy Xurosonning Bagʻshoʻr shahridan boʻlib, Bagʻoviy nisbati bilan tanilgan. U mufassir va muhaddis Abulqosim Abdulloh Bag‘oviyning ona tomondan bobosi boʻlgan.

Faoliyati
---------

Ahmad Bagʻoviy koʻp hadislarni yod bilgani uchun "Hofiz" unvoniga sazovor boʻlgan. Keyinchalik ilmu maʼrifat markazi boʻlgan Bagʻdod shahriga kelgan. U umrining oxiriga qadar bu yerda qolib, hadis ilmidan saboq bergan. Ahmad Bagʻoviy Imom Buxoriyning ustozi boʻlgan. Imom Buxoriy ustozi Ahmad Bagʻoviy rivoyat qilgan hadislarni "sahih" ekanligini taʼkidlab, ularni asarlariga kiritgan. Allomalar Ahmad Bagʻoviyning ilm-salohiyati va qobiliyatini hanbaliya mazhabining asoschisi Ahmad ibn Hanbalga tenglashtirgan. Manbaʼlarda Ahmad Bagʻoviyning qirq yil davomida har uch kunda Qurʼoni karimni xatm qilgani, shuningdek, barcha daromadini ilm-fan uchun sarflagani qayd etilgan.

Ustozlari
---------

U dastlabki taʼlimni Xurosondagi Soʻfyon ibn Uyaynadan olgan. Keyinchalik Abu Bakr ibn Ayyosh, Abdulloh ibn Muborak va Yazid ibn Horun kabi muhaddislardan hadis ilmining sir-asrorlarini oʻrgangan va hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari
-----------

Ahmad Bagʻoviydan Imom Buxoriy, Ishoq Sogʻoniy, Ibn Huzayma va nabirasi Abulqosim Abdulloh Bagʻoviy kabi muhaddis va roviylar taʼlim olgan va hadis rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Ahmad ibn Maniʼ 244/858-yil sakson toʻrt yoshida vafot etgan.

Asarlari
--------

Ahmad ibn Maniʼning "Musnad" hadislar toʻplami boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Islom ensiklopediyasi. Turkiya Diyonat vaqfi. Istanbul 1997.
Чтоб всякий ведал, как я названа,  

  Я - Лия, и, прекрасными руками  

  Плетя венок, я здесь брожу одна.  

  

  Для зеркала я уберусь цветами;  

  Сестра моя Рахиль с его стекла  

  Не сводит глаз и недвижима днями.  

  

  Ей красота её очей мила,  

  Как мне - сплетенный мной убор цветочный;  

  Ей любо созерцанье, мне - дела

Dante Aligeri, „Bojestvennaya Komediya",  
  
Chistiliщe, pesnya XXVII :100-108

**Lea** (italyancha *Lia*) — 1542-yilda Papa Yuliy II qabri uchun Mikelanjelo tomonidan yaratilgan Yoqubning birinchi xotini, Rohilaning singlisi Leaning marmar haykali. „Lea" „Moisea" ning chap tomonidagi uyaga joylashtirilgan.

Tavsifi
-------

Uilyam Uollesning soʻzlariga koʻra, Lea „oʻychan olijanob, sokin ulugʻvorlikka toʻla". U chap qoʻlida odamlarning harakatlarini kuzatish uchun oynani, oʻng qoʻlida esa hayot davomida insoniy fazilatlarni, oʻlimdan keyin esa ularni ulugʻlashni ifodalovchi gullar gulchambarini ushlab turadi. Erik Skiglianoning taʼkidlashicha, Liya juda „hayotiy" va uning oyoqlari (…) yerga mahkam yopishgan va qorinning pastki  sohasidagi toʻplangan burmalar Bibliyadagi Leaning serfarzandligini ufodalaydi, chunki u Yoqubga olti oʻgʻil tugʻib bergan.

Bibliyada opa-singillar Rohila va Lea bir-biriga qarama-qarshidir, bu ularni allegorik shaxslar deb hisoblash imkonini beradi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Leaning ko'zlari yaxshi ko’rmas edi, lekin Rohilaning ko’rinishi juda chiroyli va uning yuzi ham juda go’zal edi.29:17 | "|

Lea „faol hayot" (lat. *Vita activa*) ramzidir, chunki Dante uni shunday tasvirlagan. Reychel va uning katta singlisi Leaning yaratilishiga asos hisoblangan, bular, „faol" Juliano va „mulohaza yurituvchi" Lorenzo deʼ Medicilardir.

Manbalar
--------

1. ↑  William E. Wallace. The *Treasures of Michelangelo*, p. 46
2. ↑  „Лия - «Жизнь Деятельная» (1545)". 19-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2012-yil.
3. ↑  Eric Scigliano, Michelangeloʻs Mountain, p. 294
4. ↑  „Лия - «Жизнь Деятельная» (1545)". 19-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2012-yil.
5. ↑  Erpel Frits, *Mikelandjelo*, s. 15
6. ↑  Eric Scigliano, Michelangeloʻs Mountain, p. 294

Havolalar
---------

* Вазари Д.*. Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов*. K.: Iskusstvo, 1970 — 296 —429, 497 —507 bet. (Ukraincha)
* *Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков*. М.: Искусство, 1983.
* Эрпель Фриц.*. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко*. Берлин: Хеншель, 1990. ISBN 3-362-00044-4.
* Eric Scigliano.*. Michelangelo's Mountain: The Quest For Perfection In The Marble Quarries Of Carrara*. Simon and Schuster, 2005. (Inglizcha)
* John Addington Symonds.*. The Life of Michelangelo Buonarroti*, 1893.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-07-18).(Inglizcha)
* William Wallace.*. The Treasures of Michelangelo*. Andre Deutsch, 2010. ISBN 978-0-233-00253-8. (Inglizcha)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Haydarov (maʼnolari).

**Akbar Haydarov**, Akbarqori hofiz (1893.1.5, Margʻilon – 1964.13.2, Toshkent) – xonanda va sozanda (tanbur, dutor), Oʻzbekiston xalq hofizi (1939). Dastlab xonandalik yoʻllarini hamda dutor chertishni otasi Haydar hofizdan oʻrgangan; qorixonada qiroatni oʻzlashtirgan, keyinchalik katta ashula yoʻllarini tanbur chalish sirlarini oʻrgangan. Toshkentda yashab, Toʻychi hofiz, Shorahim Shoumarov, Abdusoat Vahobov, Ryzqi va Yunus rajabiylar va boshqa bilan birga "Sharqiya" kechalari, turli konsertlarda qatnashgan. 1927-yildan Oʻzbekiston radioqoʻmitasida ashulachi va sozanda. Moskvada oʻtkazilgan oʻzbek sanʼati dekadasi qatnashchisi, Katta Fargʻona kanali, Farhod GES, Chirchiq, Angren shaharlari, Kattaqoʻrgʻon suv ombori quruvchilariga, Ikkinchi jahon urushi davrida jangchilarga madaniy xizmat qilgan. 1930-yillarda Qayum Shobaratov bilan Toshkent Oʻrdasida "Nafosat" choyxonasini tashkil qilib, bu yerda mashhur hofiz, sozanda va qiziqchilarning chiqishlarini uyushtirgan.

Haydarov keng diapazonli, baland, nafis va tiniq "tenor" ovozga, ravon ijro uslubiga ega boʻlib, repertuaridan katta ashula ("Bir kelib ketsun", "Yovvoyi Ushshoq", "Adashganman", "Ey, chehrasi tobonim" va boshqalar), ashula ("YO, hayot annabi", "Suvora", "Girya"), Fargʻona-Toshkent maqom yoʻllari ("Bayot", "Ushshoq", "Fargʻonacha Shahnoz") va boshqa oʻrin olgan I.Ikromov H. uchun "Munojot", "Choʻli Iroq" kabi ashula yoʻllarini yaratgan. U koʻp yillar davomida Turgʻun Karimov bilan hamnafaslik qilgan. 1919-yil H. ijrosidagi "Poyezdingni jildirgan" qoʻshigʻi, 1930–50 yillarda ashula va yallalari gramplastinkaga, 1940-yillarda katta ashulalari V. Uspenskiy tomonidan notaga yozib olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Nasriddinov, Bahriddin. "Haydarov Akbar" *OʻzME*. H-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ahmad, Ahmed, Ahmat, Axmat** (arabcha:  ‎ — arabcha ism), rus tiliga tarjima qilinganda „doimiy ravishda Xudoga shukur qiluvchi", „koʻproq maqtovga sazovor" degan maʼnoni anglatadi.

*Ahmad* soʻzi transliteratsiya qilish uchun eng oson ismlardan biridir. Barcha musulmon mamlakatlarida qoʻllaniladi. Shuningdek, soʻnggi paytlarda Amerika Qoʻshma Shtatlarida bu ismning afro-amerikaliklar orasida mashhurligi tufayli, shu ismli insonlar sonining koʻpayishi kuzatilmoqda. *Ahmad* ismining bir turi Usmonlilar imperiyasi davrida Usmonli tilida ishlatilgan. Zamonaviy turk tilida asosan *Ahmet* ismini qoʻllashadi. Musulmon xalqlar orasida familiya sifatida ham foydalanish mumkin.

Mazkur ismning egalari
----------------------

* Ahmad — Qur’onga koʻra, Injilda Muhammad paygʻambarning ism.
* Ahmad ibn Hanbal — islom ilohiyotchisi, muhaddis, huquqshunos, sunnatning toʻrt imomining toʻrtinchisi.
* Ahmad Ibn Taymiya arab-musulmon ilohiyotchisi, hanbaliy mazhabining huquqshunosi.
* Ahmad Sanjar — Saljuqiylar imperiyasining sultoni.
* Usmonlilar imperiyasining sultoni Ahmad I musulmon meʼmorchiligining durdona asari boʻlgan Moviy masjidni qurdirdi.
* Ahmad Jibril Falastinni ozod qilishning yetakchisi.
* Ahmadshoh Mas’ud Afg‘onistonning sobiq mudofaa vaziri.

Manbalar
--------

1. ↑  Arabskie i musulmanskie imena — sbornik
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Haydarov (maʼnolari).

**Maqsudali Haydarov** (1927-yilda tavallud topgan — vafot etgan sanasi nomaʼlum) — Farg‘ona viloyati O‘zbekiston Kompartiyasi Leningrad okrug qo‘mitasining birinchi kotibi, tuman Gosstrax inspektori, tuman moliya boʻlimi boshligʻi, Leningrad tuman ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1927-yilda Oʻzbekiston SSR Fargʻona tumani, (hozirgi Oʻzbekiston Fargʻona viloyati) hududida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

Mehnat faoliyatini 1943-yilda Farg‘ona viloyati Molotov tumanidagi „Kommunizm" jamoa xo‘jaligida hisobchi sifatida boshlagan. Keyinchalik Maqsudali Haydarov KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Oliy partiya maktabini tamomlab, Molotovskiy (1957-yildan — Leningrad) tumani moliya organlarida tuman qishloq xoʻjaligi boʻlimi instruktor-hisobchisi, soʻngra katta boʻlimda ishlashni davom ettirdi.

1962-yildan Maqsudali Haydarov O‘zbekiston Kompartiyasi Leningrad okrug qo‘mitasining ikkinchi, so‘ng birinchi kotibi bo‘lib ishladi. Fargʻona viloyatining koʻplab kolxozlarida mehnatkashlari paxta yetishtirdilar. Besh yillik (1966—1970)dagi ish natijalariga koʻra Maqsudali Haydarov „Mehnat Qizil Bayroq" ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1973-yil 10-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va paxta yetishtirish va sotishni ko‘paytirish bo‘yicha o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarni bajarishda ko‘rsatgan mehnat jasorati uchun 1973-yilda Haydarov Maqsudali Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan**.**

Keyingi yillarda u Leningrad (1992-yildan — Uchkoʻprik) tumani partiya tashkilotiga rahbarlik qilishni davom ettirdi va oʻn yillik (1975—1980 )dagi ish natijalariga koʻra Oktyabr inqilobi ordeni bilan taqdirlandi. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining IX va X chaqiriqlari (1975—1985) deputati etib saylangan. Farg‘ona viloyati Uchko‘prik tumanida yashagan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (1973);

Oktyabr inqilobi ordeni (1981);

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Haydarov Maqsudali biografiyasi".
2. 1 2  „Депутаты Верховного Совета Узбекской ССР (Девятый созыв)".
**Ahmad Arabnajniy** (arabcha: أبو بكر أحمد الاربنجني — Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Muso ibn Rijoʻ ibn Hanash Arabnajniy) — roviy, faqih va qozi.

Ahmad Arabnajniy IX asr oxirida Samarqandga qarashli Arabnajn qishlogʻida tugʻilgan. U ishonchli roviy va hanafilik mazhabining taniqli faqihi boʻlgan. Keyinchalik tugʻilib oʻsgan qishlogʻi Arabnajnda qozilik qilgan.

Ustozi
------

Ahmad Arabnajniy asosiy taʼlimni padari buzrukvori Muhammad ibn Muso ibn Rijoʻ ibn Hanashdan olgan va undan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari
-----------

Ahmad Arabnajniydan Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad va Abulabbos Idris Arabnajniy kabi allomalar hadis rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Manbalarda Ahmad Arabnajniyning vafot etgan yili borasida turlicha qarashlar mavjud. Manbalarning baʼzisida 369/979 yil rabiʼu-s-soniy (oktabr) oyida vafot etgan deyilsa, baʼzisida 315/927 yil deb keltirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. -T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 21.
2. ↑  Abu Abdulloh Yoqut Hamaviy. Muʼjamu-l-buldon. J, 4. — Bayrut, 1979. 302.
3. ↑  Abulfayz Muhammad Husayniy Zabidiy. Tarixu-l-uʼrus min javahiru-l-qomus. J, 35. Doru-l-hidoya. 74.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. -T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.
**Ispaniya — Turkmaniston munosabatlari** — ikki mamlakat oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar. Turkmanistonning Ispaniyada elchixonasi yoʻq, ammo Rossiyaning Moskva shahrida Ispaniyaning vakolatli elchisi bor. Ispaniyaning Turkmanistonda elchixonasi yoʻq, ammo Moskvada turkman ishlari boʻyicha akkreditatsiyadan oʻtgan elchixonasi mavjud.

Diplomatik munosabatlar
-----------------------

Ispaniya va Turkmaniston 1992-yil 19-martda oʻzaro diplomatik aloqalarni oʻrnatishgan. Ispaniya 1990-yillarning oʻrtalaridan boshlab Ashxobodda akkreditatsiyadan oʻtgan Moskvadagi elchisini bugungi kunga qadar saqlab kelmoqda. Turkmaniston 2013-yil 25-sentabrda Moskvada istiqomat qiluvchi Ispaniyadagi birinchi elchisini akkreditatsiyadan oʻtkazgan. 

Ispaniyaga sayohat qilmoqchi boʻlgan Turkmaniston fuqarolariga viza berish Germaniyaning Ashxoboddagi elchixonasi yoki Ispaniyaning Moskvadagi bosh konsulligi zimmasiga yuklatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *List of foreign embassies in Spain.* (PDF), 2014-10-06da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2021-04-02
2. ↑  Ficha de Turkmenistán Office of Diplomatic Information. Ministry of Foreign Affairs and Cooperation. Section: Representation Data.
3. ↑  Ficha de Turkmenistán Office of Diplomatic Information. Ministry of Foreign Affairs and Cooperation. Section: Diplomatic relations.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkmaniston Turkmanistonning xalqaro aloqalari |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* AQSH
* Meksika
 | 
Coat of arms of Turkmenistan |
|  |
| Osiyo | 
* Afgʻoniston
* Armaniston
* Hindiston
* Eron
* Qirgʻiziston
* Ozarbayjon
* Pokiston
* Turkiya
* Oʻzbekiston
* BAA
* Gruziya
* Isroil
* Malayziya
* Xitoy
* Yaponiya
* Qozogʻiston
* Tojikiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Avstriya
* Belarus
* Belgiya
* Buyuk Britaniya
* Germaniya
* Xorvatiya
* Fransiya
* Rossiya
* Ispaninya
* Shveysariya
 |

 |
Venetsiyada Santa Mariya Gloriosa ambulatoriyasi.
**Ambulatoriya** (lotincha: *ambulatorium* "yurish joyi") - bu monastir atrofidagi yopiq o'tish joyi yoki sobor yoki katta cherkovning sharqiy chekkasi va baland qurbongoh orqasidagi marosim yo'li. Birinchi ambulatoriya 11-asrda Fransiyada paydo bo'lgan, ammo 13-asrga kelib Angliyada ambulatoriyalar joriy etilgan va ko'plab ingliz soborlari ambulatoriya bilan ta'minlash uchun kengaytirilgan.

Huddi shu xususiyat ko'pincha hind me'morchiligida va umuman buddist arxitekturasida, ayniqsa qadimgi davrlarda uchraydi. Buddizm va hinduizmda stupa yoki kult tasviri atrofida marosim tavof qilish yoki parikrama muhim ahamiyatga ega. Buddizmda ambulatoriya zali har doim maxsus marosimlarga xizmat qilgan. Hindistonda Durga ibodatxonasi (7 yoki 8 asr) hindlarning mashhur bu kabi namunasidir.Ambulatoriyalar binolar qurilishida alohida ahamiyatga ega hisoblanadi. Hozirda ambulatoriyalar tibbiy xizmat koʻrsatish uchun kichik nusxada qishloqlarda, shaharchalarda qurilmoqda. Yevropa arxitekturasida bu uslubdagi binolar juda koʻp uchraydi. 

Bu atama, shuningdek, qishloq uyi hududida bogʻ xususiyatini tasvirlash uchun ham ishlatiladi. Oddiy misol - Angliyaning Glostershire shahridagi Xorton sudining maydonida joylashgan ambulatoriya ko'rsati Ambulatoriyalarda birinchi tibbiy yordam berish uchun zarur boʻlgan uskunalar oʻrnatildi va kam sonli insonlar uchun xizmat qiladigan qilib loyihalanadi. Odatda u yerda koʻp uchraydigan kasalliklar bilan kasallangan bemorlarga yordam koʻrsatuvchi mutaxassislar faoliyat olib boradi. Deyarli barcha qishloq hududlarida bu kabi kichik tibbiy xizmat koʻrsatish ambulatoriyalar bor. Markaziy Osiyoda dastlabki ambulatoriyalar ancha avval ham mavjud boʻlgan.

Tibbiy atamalar
---------------

Ambulatoriya ham tasvirlash uchun ishlatiladigan sifatdoshdir

* kasallik yoki jarohatlarga qaramasdan yura oladigan bemorlar.
* ambulatoriya bemorlari, shu jumladan nogironlar aravachasiga muhtoj bo'lganlar.
* ambulator yordam ko'rsatadigan tibbiy xodimlar.
* odatda kasalxonada tunashni talab qilmaydigan tibbiy muolajalar.
* Qamish yoki boshqa yurish vositalarini ambulator yordam asboblari deb atash mumkin.

Yana qarang
-----------

* Arxitektura va meʼmorlikchilik

Galareya
--------

* Ambulatoriyani standart soborga joylashtirish. Ambulatoriyani standart soborga joylashtirish.
* Xorton sudining ambulatoriyasi, taxminan 1527-yilXorton sudining ambulatoriyasi, taxminan 1527-yil

Ma'lumotlar
-----------

1. ↑  Francis D. K. Ching*. A Visual Dictionary of Architecture*. John Wiley & Sons, 2011 — 29 bet. ISBN 978-1-118-16049-7.
2. ↑  Ariane Archambault*. The Visual Dictionary of Art & Architecture*. Québec Amerique, 2002 — 152 bet. ISBN 978-2-7644-0877-3.
3. ↑  Ambulatory
4. ↑  ambulatory
5. ↑  ambulatory

Havolalar
---------

* Books Google[*sayt ishlamaydi*]
Quyida **milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati** keltirilgan.

FIFA jamoalari
--------------

### AFC (Osiyo)

Asosiy maqola: AFC milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati
### CAF (Afrika)

Asosiy maqola: CAF milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati
### CONCACAF (Shimoliy/Markaziy Amerika va Karib havzasi)

Asosiy maqola: CONCACAF milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati
### CONMEBOL (Janubiy Amerika)

Asosiy maqola: CONMEBOL milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati
### OFC (Okeaniya)

Asosiy maqola: OFC milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati
### UEFA (Yevropa)

Asosiy maqola: UEFA milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati

FIFAga kirmagan va sobiq jamoalar
---------------------------------

Asosiy maqola: FIFAga aʼzo boʻlmagan va sobiq aʼzo milliy futbol jamoalarining taxalluslari roʻyxati

Yana qarang
-----------

* Futboldagi atamalarining lugʻati
* Erkaklar milliy futbol assotsiatsiyasi terma jamoalari
* Milliy ayollar terma jamoalari roʻyxati

Manbalar
--------
**Neman**, **Nemunas** yoki **Memel** (litovcha: *Nemunas*; nemischa:; belaruscha: *Нёман*; ruscha: *Неман*) — Belarus, Litvadagi daryo (qisman Rossiya Federatsiyasining Kaliningrad viloyati hududidan oqadi). Uzunligi 937 km, havzasining maydoni 98200 km². Minsk qirlarining jan.dan boshlanadi. Boltiq dengizining Kurshskiy qoʻltigʻiga delta hosil qilib quyiladi. Neman quyi qismida ikki tarmoqqa boʻlinadi: Rusne (asosiy) va Giliya. Neman havzasida kichik koʻllar koʻl. Krr, quyi qismida yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha suv sar-fi 678 m³/sek. Dekabrda muzlaydi. Mart oxirida, ayrim vaqtda fevral yoki aprelda muzdan boʻshaydi. Asosiy irmoklari: oʻngdan — Berezina, Myarkis, Nyaris, Nyavejis, Dubisa, Yura, Mi-niya; chapdan — Shchara, Shyashupe. Bir-shtonasdan quyilish joyigacha muntazam ravishda kema qatnaydi. Yogʻoch oqiziladi. Nemanda Kaunas, Grodno, Druskininkay, Alitus, Prenay, Birshtonas, Yurbarkas kabi shaharlar joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4038578-4
* LCCN: sh86002695
* NKC: ge420217
* NLI: 000775219
* VIAF: 315128288
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 315128288

 |
**Yetti shikoyat** (manjurcha: ᠨᠠᡩᠠᠨ  
 ᡴᠣᡵᠣ *nadan koro*; xit. an’anaviy 七大恨, pinyin: *Qī Dà Hèn*), shuningdek **Xitoydan nafratlanishning yetti sababi** — 1618-yil 7-mayda Manjur davlati asoschisi Oysingoro Nurxatsi tomonidan tuzilgan manifest. Bundan oldin u manjur beklari (beyle) oldida quyidagi gaplarni aytadi:

>  Qarorim shuki, biz shu yil albatta Min imperiyasini ishg‘ol qilamiz!
> 
> 
> (xit. an’anaviy 吾意已决，今岁必征大明国！)
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Shu davrdan manjurlarning Xitoyga qarshi yurishlari boshlanadi. Nurxatsi Ningyuan jangida mag‘lub bo‘lishi va oqibatda vafot etishiga qaramasdan, manjurlar Xitoyga qarshi kurashni davom ettirganlar. Natijada Nurxatsining nabirasi Shunchji Xitoyni egallaydi, uning o‘g‘li Kansi esa 1683-yilda Tayvanni egallab bosqinchilik urushlariga barham beradi.

Matni
-----

1. Min sulolasi Nurxatsining bobosi Geochangi va otasi Taksini besabab o‘ldirganlar.
2. Min sulolasi Nurxatsining dushmani hisoblangan Yexe urug‘ini qo‘llab, Nurxatsining urug‘-aymog‘ini Szyanchjouga siqib chiqarishgan.
3. Manjur hududlariga ruhsatsiz kirgan xitoyliklarni qatl qilgani uchun Nurxatsini tovon to‘lashga majbur qilgan Min sulolasi ikki tomonga ham bo‘ysunuvchi hududlar haqidagi kelishuvni buzgan.
4. Min sulolasining harbiy qo‘llab-quvvatlashidan foydalangan Yexe urug‘i o‘z vakilasining Nurxatsi bilan unashtiriluvini bekor qilib, uni mongol xoniga turmushga bergan.
5. Min sulolasi manjurlarning ota tuproqlari hisoblangan Chayxe, Sancha va Fuandan ularni quvib chiqargan va dehqonchilik qilishlariga to‘sqinlik qilgan.
6. Yexe urug‘i bilan nizolar chiqqan paytlarda Min sulolasi doim ularning tarafida bo‘lgan hatto yexelar adolatsizlik qilgan paytlarida ham.
7. Lyaonindagi Min hukumati o‘z vakolatini suisteʼmol qilgan va Nurxatsini haqorat qilgan Shan Bojshi ismli amaldorni Szyanchjou garnizoni boshlig‘i etib tayinlagan.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 5-iyul, 2022-yil(2022-07-05)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
**Ahror Muzaffarovich Muzaffarov** (1909.1.9, Chimkent shahri - 1987.22.5, Toshkent) — biolog olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1960), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1969), biol. fanlari doktori (1952), professor (1955). Toshkent bilim yurtini tugatgan (1929). Fargʻona pedagogika instituti dotsenti (1944-yildan), Margʻilon oʻqituvchilar instituti direktorining oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari (1945-yildan), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika va zoologiya institutida katta ilmiy xodim (1946—48), ixtiologiya va gidrobiologiya boʻlimi boshligi (1949—50), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti sporali oʻsimliklar laboratoriya mudiri (1950—56), direktori (1956—60). Toshkent Davlat Universiteti biol. va tuproqshu-noslik fakulteti tuban oʻsimliklar kafedrasi mudiri (1955—62), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi aʼzosi va biol. boʻlimi boshligʻi (1960—70), Fanlar akademiyasi mikrobiologiya boʻlimi boshligʻi (1970— 77), 1985-yildan Fanlar akademiyasi Prezidiumi biol. fanlari boʻlimining akademik kotibi. M. Oʻrta Osiyo togʻlaridagi suv havzalarining suvoʻtlar florasini, birinchi marta suvoʻtlarning tarqalish qo-nuniyatlarini oʻrgandi. Suvoʻtlarni sunʼiy yoʻl bilan koʻpaytirib, ulardan xalq xoʻjaligining turli tarmoqlarida foydalanish mumkinligini isbotlab berdi. Shogirdlari bilan suv oʻsimliklaridan ifloslangan suvlarni biologik usulda tozalash, atmosfera azotini toʻplovchi koʻk-yashil suvoʻtlardan paxtachilik, gʻallachilik va sholikorliqda foydalanish yoʻllarini ishlab chiqdi. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1979).

Manbalar
--------

* Flora vodorosley gornix vodoyomov Sredney Azii, T. 1958; Flora vodoyomov Sredney Azii, T. 1965; Xlorella, T. 1974 (hamkorlikda).

Havolalar
---------

* Nekrolog

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ulugʻbek Nazarovich Vafayev** (1967-yil 1-yanvar, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek iqtisodchisi, moliyachi, huquqshunos va davlat arbobi, 2020-yildan IV chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati.

Tarjimai holi
-------------

Ulug‘bek Vafayev 1967-yil 1-yanvarda Samarqand viloyatida tug‘ilgan. Dastlab Samarqand qishloq xoʻjalik institutini so‘ngra Toshkent moliya instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi, Samarqand davlat universitetini iqtisodchi, moliyachi va huquqshunos mutaxassisliklari boʻyicha tamomlagan.

1999-2004-yillarda xalq deputatlari Jomboy tuman kengashi deputati. 2005-2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi II chaqiriq Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati.

2020-yildan buyon esa IV chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati hisoblanadi. Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi fraksiyasi aʼzosi, shuningdek, Oʻzbekiston sanoat, qurilish va savdo qoʻmitasi aʼzosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 19-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2021-yil.
2. ↑   (ru) *Список депутатов законодательной палаты Олий Мажлиса Узбекистана (2020—2025)*. .
3. ↑  „Руководство". *Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi*. 14-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2021-yil.
4. ↑  „Олий Мажлис Қонунчилик палатаси" (uz). *elections.uz*. 19-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2021-yil.
**Farida Afro'z (Farida Boʻtayeva)** — 1956-yil 5-martda Farg'ona viloyati Qoʻqon shahrida tugʻilgan. Muqimiy nomidagi Qoʻqon davlat pedagogika institutida tahsil olgan.Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati
.

Asarlari
--------

 Shoiraning "Qirq kokilligim" (1986), "Iztirob koʻylagi" (1992), "Tunlar isyoni" (1994), "Koʻzim manim…" (1999), "Oʻzimdan oʻzimgacha" (2001), "Ushshoq" (2004), "Tasbih" (2006), "Oʻsha kun bugundir" (2012) nomli sheʼriy toʻplamlari nashr etilgan. Bundan tashqari uning "Qirq qoʻshiq", "Ayol qalbi", "Kel, bugunni bayram qilaylik" audio kitoblari disk shaklida chiqib, adabiyot ixlosmandlari koʻnglidan joy oldi. Uning sheʼrlari bir qator xorijiy tillariga tarjima qilindi.
Farida Afroʻz "Qurbonjon dodhox" (2000) tarixiy dramasini ham yozdi.
U 1999-yili "Shuhrat" medali, 2001-yili "Oʻzbekiston mustaqilligining 10 yilligi" koʻkrak nishoni, 2017-yili "Doʻstlik" ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Afro'z, Farida*. „Farida Afro'z hayoti va ijodi" (11-oktabr).
**Yetimtogʻ qabristonlari** - Jizzax viloyati hududidagi togʻ nomi bilan atalgan qad. qabristonlar (mil. av. 1-ming yillik). Yetimtogʻ yaqinida jami 3 ta qabriston bor: Yetimtogʻ I, II, III. Har bir qabriston 5—10 ta qabrqoʻrgʻondan iborat. Yetimtogʻ I 1970-yil Jizzax arxeologiya otryadi tomonidan oʻrganilgan. Undagi 6 qabrqoʻrgʻondan bittasi qazilgan. Uning ichidan yonma-yon ikkita qabr qoldigʻi topildi. Qabrqoʻrgʻonning shim.gʻarbiy devori orasidan mil. av. 7-asrga oid uch qirrali jez paykon (oʻq uchi), devorning shim. qismidan esa qoʻlda yasalgan sopol idish boʻlaklari va jez zebziynat buyumlari topildi. Yetimtogʻ II, III qabristonlarida qazish ishlari olib borilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Braziliyaning Baxiya shtati poytaxti Salvadorda anʼanaviy libos kiygan Baiana do acarajé sotuvchi ayol.
 Acaraje**Akaraje** (portugalcha: *acarajé*) — tozalangan noʻxatdan tayyorlangan taom boʻlib, dumaloq shaklda, palma yogʻida qovuriladi, Braziliya va Nigeriya oshxonasining anʼanaviy taomlaridan biridir. Qovurilgan qisqichbaqalar, kaju yongʻoqlari, marul, yashil va qizil pomidor, achchiq qalampir sousi, loviya, zanjabil, sarimsoq va boshqa qoʻshimcha masalliqlar sifatida dasturxonga xizmat qilinishi mumkin.

Bu taom Braziliyaning shimoli-sharqiy shtati Bahia shahrida, ayniqsa Salvador shahrida, koʻcha taomi sifatida keng tarqalgan boʻlib, Nigeriya, Gana, Togo va Beninning aksariyat qismlarida ham mashhur. Braziliyada u XVI-asrda Gʻarbiy Afrikadan qullar olib kelinishi boshlanganidan keyin paydo boʻlgan.

Braziliyaning Baxiya shtatida akaraja sotuvchi Baiana do acarajé (*baianas*) deb nomlangan butun bir ijtimoiy guruhi mavjud; ularning deyarli barchasi afro-braziliyalik ayollar va oʻziga xos kiyim kiyishadi: oq rangli bosma liboslar, sharflar, maxsus shakldagi shlyapalar, rangli marjonlarni. Ularning jozibali qoʻshiqlari va qiyofasi ushbu Braziliya davlati madaniyatining bir qismiga aylandi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *Blazes, Marian* „Brazilian Black-Eyed Pea and Shrimp Fritters - Acarajé".  About.com. 30-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-may 2012-yil.
3. ↑  „semelhança das receitas confirma uma tese do acarajé com Falafel. Jamais haverá unanimidade sobre o local exato da invenção do falafel". 17-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyun 2013-yil.
**Kirumpa qal’asi** (estoncha: *Kirumpää piiskopilinnus*) — Viru shahrining shimoliy chekkasida, Vyxandu daryosining baland qirgʻogʻida joylashgan tosh qal’a xarobalari. Qal’a haqida birinchi yozma eslatma 1322-yilga toʻgʻri keladi.

Tarixi
------

Qal’a Dorpat yepiskopligining sharqiy chegarasini Tartudan Pskovgacha boʻlgan tarixiy ahamiyatga ega savdo va harbiy yoʻl boʻylab himoya qilish uchun qurilgan. Ehtimol, XIII-asrning oxirida allaqachon mavjud edi.

1343-1345-yillarda Estoniyada dehqonlar urushi paytida Kirumpa qal’asi hududida ham jangovar harakatlar boʻlib oʻtdi. Vastselin jangi paytida qal’ada Ditrix fon Rambuvig boshchiligidagi qoʻmondonlik va boshqaruv joylashgan edi.

Dastlab, qal’a qoʻriq minorasi va turar-joy binosidan iborat kichik istehkom edi. Kelajakda u bir necha bor kengaytirildi va XV-asrning oxiriga kelib, u taxminan 45 kvadrat metr maydonga ega boʻlgan toʻliq qasrga aylandi. Qal’aga kirish gʻarbiy tomonda edi. XVI-asrda tosh qal’a atrofida savdogarlar va hunarmandlarning yirik aholi punkti paydo boʻlgan.

Kirumpa qal’asi Livoniya urushining boshida, orqaga chekinayotgan qoʻshinlar uni yoqib yuborganda, qattiq shikastlangan. Qal’aning soʻnggi vayron qilinishiga mahalliy aholi tomonidan toʻsqinlik qilingan. Qal’a 1655-1660-yillardagi Shimoliy urush paytida butunlay vayron boʻlgan va oʻshandan beri qayta tiklanmagan.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Ruins of Kirumpää Castle" (en). *www.visitestonia.com*. 25-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Hagemeister, Heinrich von*. Materialien zu einer Geschichte der Landgüter Livlands T. 1–2*. Riga: E. Frantzen, 1836/1837 — lk. 47 bet.
**Altieylül** — Turkiyaning Balıkesir viloyatidagi yangi shaharlar aro tuman va ikkinchi darajali munitsipalitet. 6360-sonli qonunga ko'ra, aholisi 750 000 dan ortiq bo'lgan Turkiyaning barcha viloyatlari metropoliten munitsipalitet deb e'lon qilindi. Qonun, shuningdek, poytaxtda ikkinchi darajali munitsipalitetlarga ega bo'lgan yangi tumanlarni ham yaratdi. Oltieylul shulardan biridir. 

Shunday qilib, 2014 yildan keyin hozirgi Balikesir markaziy tumani 2 ga bo'lingan. Bir qismi *Altieylul* deb nomlangan va Balikesir nomi katta shahar munitsipaliteti uchun ajratilgan. (Altieylul yoki 6 sentyabr 1922 yildagi Turkiya mustaqillik urushi paytida Balikesirning tiklanish kuni edi. )

Qishloq hududi
--------------

Oltieylul qishlogʻida bitta shahar va 80 ta qishloq boʻlgan. Endi ularning rasmiy maqomi "Oltieylul mahallasi"ga aylandi. 2013 yil holatiga ko'ra Oltieylul Karesi aholisi 170 260 kishi edi.

Mahallalari
-----------

Manbalari
---------

1. ↑  Official gazette (turkcha)

Andoza:Districts of TurkeyAndoza:Altıeylül District

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkiya Altıeylül aholi punktlari |
| --- |
|  |
| 
* Akarsu
* Akçakaya
* Akçaköy
* Aliağa
* Aslıhan
* Aslıhantepeciği
* Ataköy
* Atköy
* Aynaoğlu
* Ayşebacı
* Ayvacık
* Ayvatlar
* Bağalan
* Bahçedere
* Balıklı
* Bayat
* Bereketli
* Beşpınar
* Bigatepe
* Bozen
* Büyük Bostancı
* Cinge
* Çakıllık
* Çamköy
* Çandır
* Çayırhisar
* Çınarlıdere
* Çiçekpınar
* Çiftçidere
* Çiftlik
* Çukur Hüseyin
* Dallımandıra
* Dedeburnu
* Dereçiftlik
* Dereköy
* Dişbudak
* Ertuğrul
* Gökçeören
* Gökköy
* Halalca
* İnkaya
* Kabaklı
* Karabeyler
* Karakavak
* Karakaya
* Karamanköy
* Karamanlar
* Kılcılar
* Kirazköy
* Kirazpınar
* Konakpınar
* Kozderegüvem
* Kozören
* Köseler
* Köylüköy
* Kuşkaya
* Kutludüğün
* Kuyualan
* Küçükbostancı
* Küpeler
* Kürse
* Macarlar
* Meryemdere
* Orhanlı
* Ortamandıra
* Ovabayındır
* Ovaköy
* Pamukçu
* Paşaköy
* Sarıalan
* Selimiye
* Sıvatpınar
* Taşköy
* Taşpınar
* Tayyipler
* Turnalar
* Türkali
* Yakupköy
* Yenice
* Yeşiller
* Yeşilyurt
 | 
 |

 |
**Palazzo Della Rovere** — Italiyaning Rim shahridagi saroy, Via della Conciliazione tomonga qaragan. **Palazzo dei Penitenzieri** nomi bilan ham tanilgan.

Tarixi
------

Saroy qurilishi 1480-yilda Rim papasi Sixtus IV della Roverening qarindoshi kardinal Domenico della Rovere tomonidan, florensiyalik meʼmor Baccio Pontelli loyihasi boʻyicha boshlangan. Palazzo 1480- va 1490-yillar orasida Piazza Scossacavalli janubida qurilgan, 1937-yilda Borgo *spina* bilan birgalikda vayron qilingan. Pontelli inshootni 15-asrdagi Rimning eng muhim binolaridan boʻlgan Palazzo Venezia meʼmoriy uslubiga yaqin modelda barpo qilgan. Hozirgi nomi Papa Aleksandr VII davriga aloqador boʻlib, bu yerga *penitenzierilar* deb nomlanuvchi Avliyo Peter Basilicasida ishlaydigan konfessorlar koʻchib kelishgan. Avvallari Columbus mehmonxonasi joylashgan ushbu bino hozirgacha Muqaddas ordenning bosh qarorgohi hisoblanadi. Shuningdek, Four Seasons mehmonxonalar tarmogʻi saroyning yangi ijarachisi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  The ancient theatre of Roman emperor Nero discovered under hotel garden Wayback Machine saytida arxivlandi (2023-07-28). Associated Press/ABC News Online, 2023-07-28

Qoʻshimcha oʻqish uchun
-----------------------

* *Roma*. Milan: Touring Club Editore, 1999. ISBN 88-365-1324-7.

Koordinatalari: 41°54′07″N 12°27′40″E﻿ / ﻿41.90194°N 12.46111°E﻿ / 41.90194; 12.46111GO

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4612757-4
* VIAF: 242741108
* en:WorldCat Identities: viaf-242741108

 |
**Milutin Osmajić** (1999-yil, 25-iyulda tugʻilgan) — chernogoriyalik professional futbolchi, Ispaniyaning Cadiz klubdan ijara asosida Portugaliyaning Vizela klubida va Chernogoriya terma jamoasida futbol oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati
------------------

Osmajić oʻz faoliyatini FK Sutjeska Nikshicda boshlagan va 2018-yilning mart oyida klubning asosiy jamoasi safida debyut qilgan. U oʻz jamoasiga 2018-19-yilgi Chernogoriya Birinchi ligasida gʻalaba qozonishiga yordam bergan, shuningdek, 2020-21-yilgi mavsumda 13 gol bilan klubning ikkinchi eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

2021-yil, 9-iyulda Osmajić La Liganing Cádiz CF klubi bilan uch yillik shartnoma imzoladi. U yuqori darajadagi debyutini 14-avgust kuni Anthony Lozano oʻrniga 70-daqiqada Levante UD klubiga qarshi 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlangan oʻyinda maydonga tushgan.

2022-yilning 31-yanvarida Osmajić Turkiyaning Bandırmaspor klubiga iyungacha ijaraga berilgan. 10-avgust kuni u Portugaliya Primeira Ligasi vakilli FC Vizela klubining bilan bir yillik ijara shartnomasiga rozi boʻlgach, yana jamoa va mamlakatlarni almashtirdi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Osmajić Chernogoriya terma jamoasi safida debyutini 2020-yilning 11-noyabr kuni Qozogʻistonga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazdi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Xalqaro

*2020-yil, 11-noyabr holatiga ko'ra*

Milliy terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyin | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Chernogoriya | 2020 | 1 | 0 |
| Jami | 1 | 0 |

Yutuqlari
---------

**Sutjeska**

* Chernogoriya Birinchi ligasi: 2018-19

Manbalar
--------

1. ↑  Milutin Osmajić WorldFootball.net saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
2. ↑  „Milutin Osmajić, polivalencia y olfato goleador" (es).  Cádiz CF (9-iyul 2021-yil). Qaraldi: 31-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Osmajic se marcha cedido al Bandirmaspor turco" (es).  Cádiz CF (31-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 31-yanvar 2022-yil.
4. ↑  „Milutin Osmajic jugará cedido en el Vizela portugués" (es).  Cádiz CF (10-avgust 2022-yil). Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
5. ↑  „Montenegro-Kazakhstan | UEFA Nations League". *UEFA.com*. Qaraldi: 11-noyabr 2020-yil.
Bahodir Mirzayev
**Mirzaev Bahodir Suyunovich** — „Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti" Milliy tadqiqot universiteti , texnika fanlari doktori, professor. 1968-yil 20-oktabrda Qashqadaryo viloyati Nishon tumani Nishon qishlogʻida tugʻilgan. 1986—1993-yillarda institut talabasi. 1993-yil „Ziyokor" ilmiy ishlab chiqarish korxonasida ilmiy izlanuvchi, 1994—2013-yillarda TIQXMMI aspiranti, injener programmist, Zamonaviy texnika va texnologiyalar oʻquv markazi direktori, Kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash markazi direktori, Ilmiy Kengash kotibi, Suv xoʻjaligini avtomatlashtirish va mexanizatsiyalash fakulteti dekani, Maʼnaviyat va maʼrifat ishlari boʻyicha prorektor, Oʻquv ishlari va birinchi prorektor lavozimlarida ishlagan.
1999-yilda nomzodlik, 2015-yilda doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilgan. 110 dan ortiq ilmiy ishlar va uslubiy qoʻllanmalar, 14 ta ixtiro muallifi.
2004-yilda Gollandiyaning Vageningen, 2012-yilda Sloveniyaning Lyublyana, 2014-yilda Germaniyaning Gissen, 2015-yilda Angliyaning Greenvich, 2016—2018-yillarda Shvetsiyaning Lund, 2017—2018-yillarda Niderlandiyaning Vageningen va 2018-yilda Turkiyaning Sakarya kabi universitetlarida kasbiy malakasini oshirgan.

Manbalar
--------

1. ↑
Koordinatalari: 45°48′30″N 15°58′1″E﻿ / ﻿45.80833°N 15.96694°E﻿ / 45.80833; 15.96694GO

**Mimara muzeyi** ( xorvatcha: *Muzej Mimara*) — Xorvatiyaning Zagreb shahridagi sanʼat muzeyi. U Ruzvelt maydonida joylashgan bo'lib, Viltrud va Ante Topich Mimara kolleksiyasi joylashgan. Uning to'liq rasmiy nomi - **Ante va Viltrud Topich Mimara badiiy to'plami** .

Jami 3700 xil sanʼat asaridan 1500 dan ortiq eksponatlar tarixdan oldingi davrdan 20-asrgacha boʻlgan doimiy fondlarni tashkil etadi. Eng mashhur eksponatlardan ba'zilari orasida Lorenzetti, Giorgione, Veronese, Canaletto asarlari, gollandiyalik ustalar Van Goyen, Ruisdaelning 60 ta rasmlari, flamand ustalari Van der Veyden, Bosch, Rubens, Van Deykning 50 ta asarlari, 30 dan ortiq Ispaniyalik ustalar Velaskes, Murilyo, Goya, nemis ustalari Xolbeyn, Libermann, Leyblning 20 ga yaqin rasmlari, ingliz rassomlari Geynsboro, Tyorner, Boningtonning 30 ga yaqin rasmlari va fransuz ustalari Jorj de La Tur, Boucherning 120 dan ortiq rasmlari.mavjud. Muzey 1987-yilda ochilgan. 

Mimara muzeyi 2020 yildagi Zagreb zilzilasidan zarar ko'rgan va 2021 yilgacha ta'mirlash uchun yopiq qolmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Muzej Mimara" (hr).  Mimara Museum. Qaraldi: 13-dekabr 2021-yil.