**Akre** yoki **Aqrah** ( kurdcha: *ئاکرێ*  , arabcha:  ,  suryoniycha:  ) — Shimoliy Iroqdagi bahsli shahar. Iroq hukumati uni rasman Ninava gubernatorligining bir qismi deb hisoblaydi. Kurdiston mintaqaviy hukumati esa uni Duxok gubernatorligining bir qismi deb biladi. Akre o'zining Navro'z bayrami bilan mashhur hisoblanadi.

Etimologiyasi
-------------

"Akre" nomi kurdcha "olov" ma'nosini anglatuvchi "Agir" so'zidan kelib chiqqandir.

Tarixi
------

 Akredagi binolar, tog'li tik qiyaliklar bilan
Shahar miloddan avvalgi V asrda qurilgan va dunyodagi eng qadimgi tub aholi yashaydigan shaharlardan biridir. Midiyaliklar shaharni miloddan avvalgi 612-yildan 550 -yilgacha boshqarganlar. Zardushtiy shahzoda Zand shahar shahzodasi hisoblandi. 115-yilda shahar imperator Trayan boshchiligida Rim nazoratiga o'tdi va u shaharga g'alaba haykali o'rnatdi. Ammo, mahalliy aholi tezda qo'zg'olon ko'tarib, haykalni olib tashlashdi. 1133-yilda shaharga Zengiylar sulolasidan Imadiddin Zengiy bostirib kirdi va shaharning mudofaa devorini vayron qilishdi.

Shahar X asrdan beri kurdlarning humaydi qabilasining fifi urug'i istiqomat qilishadi. Shu sababli Yoqut al-Hamaviy uning *"Aqr al-Humaydiya"* nomi bilan ham tanilganligini taʼkidlagan. XIV asrda yashagan Shihob al-Umariy ham yazidiy Dasniy qabilasi mavjudligini qayd etgan. Bitlis knyazligining 1500 va 1700-yillardagi tanazzulga uchrashi, Bahdinanga Akre va uning atrofini olishga imkon berdi. Bahdinon 1833-yilda shaharni Soran amirligi amiri Muhammad Korga boy bergan edi. Shaharni yo'qotishdan oldin, shaharning Bahdinlar davri muhim madaniy va iqtisodiy o'zgarishlar va qurilishlarni ko'rdi. Shahar devori ham alabaster bilan qayta qurilgan. XVIII asrda shahar Soran amirligining turli harbiy yurishlari qurboni bo'ldi va oxir-oqibat 1833-yilda shaharni egallab oldi. Shahar strategik joylashuvi tufayli 1842-yilda Usmonlilar tomonidan bosib olinadi va 1918-yilgacha Usmonlilar hukmronligi ostida davom etdi. Bu davrda u Mosul viloyatining bir qismi sifatida boshqarilgan va nasroniylar, yahudiylar va musulmonlar istiqomat qilishgan.

### 20-asr

1924-yilda, aholining 90.4% kurdlar edi, 1931-yilga kelib aholi 64.7% kamaydi. 1947-yilga kelib aholining 90% kurdlar tashkil etishdi.

Taniqli mahalliy aholi
----------------------



1. ↑  „Akrê- Ji ber bordûmana Tirkiyê 12 gund vala bûne". Qaraldi: 2019-yil 18-dekabr.
2. ↑  „ئاکرێ" (ku).
3. ↑  „رغم الجائحة.. نحو 700 ألف سائح دخلوا دهوك أغلبهم من بغداد ونينوى" (ar). Qaraldi: 2020-yil 10-noyabr.
4. ↑  Thomas A. Carlson et al. "ʿAqra — ܥܩܪ "in The Syriac Gazetteer last modified December 9, 2016, .
5. ↑  „Fire lights the way for Kurds in Akre 'Kurdistan's Newroz capital'". *Rûdaw* (2019-yil 21-mart). Qaraldi: 2019-yil 12-dekabr.
6. ↑  „Kurdistan mountaineering festival returns to 'Newroz capital' Akre". *Rûdaw* (2019-yil 22-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 12-dekabr.
7. 1 2 3 4  Ismail (2015). sfnp error: no target: CITEREFIsmail2015 (help)
8. ↑  James, B. "Le « territoire tribal des Kurdes » et l’Aire Iraqienne (Xe-XIIIe Siècles): Esquisse des Recompositions Spatiales." Revue des Mondes Musulmans et de la Méditerranée 117-118 (2007).101-126.
9. ↑  Eppel (2018). sfnp error: no target: CITEREFEppel2018 (help)
10. ↑  Fuat Dundar (2012). *British Use of Statistics in the Iraqi Kurdish Question (1919–1932)*. p. 44.. Qaraldi: 12 November 2019. Akre]]
11. ↑  C. J. Edmonds*. Kurds, Turks and Arabs, Politics, Travel and Research in North-Eastern Iraq, 1919-1925*. Oxford University Press, 1957 — 439 bet. 2019-yil 17-noyabrda qaraldi.