**Dan Brown** (22-iyun 1964-yil) — amerikalik  yozuvchi. U qator bestseller romanlarning muallifi, jumladan, Da Vinchi siri asari barcha davrlarning eng koʻp sotilgan romanlaridan biriga aylangan, hamda kitobxonlar va olimlar oʻrtasida intellektual munozaralarga sabab boʻlgan. Braunning romanlari dunyo boʻylab 57 tilga tarjima qilinib, umumiy hisobda 200 million nusxadan ortiq nashr etilgan. 2005-yilda Braun **"Times"** jurnali tomonidan dunyoning 100 ta eng nufuzli odami roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, muharrirlari unga „nashriyot sanoatini saqlab qolgan" deb taʼrif berishadi. Braunning „Farishtalar va shaytonlar", „Inferno" va „Da Vinchi siri" romanlari filmlarga moslashtirilgan boʻlib, „Yoʻqolgan nishon" asari asosida telekoʻrsatuv kichik ekranlar yuzini koʻrgan. Adibning „Raqamli qal’a", „Da Vinchi siri", „Ibtido", shuningdek „Farishtalar va shaytonlar" romanlar oʻzbek tilida chop qilingan.

  

Robert Langdon romanlar turkumi nasroniy mavzulari va tarixiy fantastika bilan bogʻliq boʻlib, buning natijasida koʻp bahs-munozaralarga sabab boʻlgan va boʻlib kelmoqda. Braun oʻz veb-saytida uning kitoblari xristianlarga qarshi emasligi va u „doim maʼnaviy sayohatda" ekanligini taʼkidlaydi.  U oʻzining „Da Vinchi siri" romanini „ruhiy muammolar va munozaralarni ragʻbatlantiradigan qiziqarli hikoya" ekanligini taʼkidlaydi va kitobdan „iymonimizni oʻrganish va oʻrgatish uchun ijobiy katalizator sifatida" foydalanish mumkinligini taklif qiladi.

Yoshlik yillari
---------------

Matematika oʻqituvchisi va cherkov musiqachisining oʻgʻli boʻlgan Den Braun Amerikaning „New Hampshire" shtatidagi „Exeter" shahrida tugʻilib oʻsgan. Oʻzidan kichkina Gregoriy va Valeriya ismli ukasi va singlisi boʻlgan. Braunning sirlar va jumboqlarga boʻlgan qiziqishi uning bolaligidagi xonadondan boshlanadi. U yerdagi kodlar  va shifrlar  uning ota-onasi ishlagan matematika, musiqa va tillarni bogʻlab turadigan kalit boʻlgan. Yosh Braun soatlab anagrammalar va krossvordlar ustida ishlaydi. Aka-ukalarining tugʻilgan kunlari va bayramlarda otasi tomonidan ishlab chiqilgan xazina izlash oʻyinlarida qatnashadilar. Onasi cherkovda shogird boʻlganligi sababidan Braun rohib qilib tarbiyalangan, lekin u oʻzining 2009-yilgi intervyusida:

>  "Men yepiskop sifatida oʻsganman va bolaligimdan juda ham dindor edim. Keyin sakkizinchi yoki toʻqqizinchi sinfligimda men astronomiya, kosmologiya va koinotning kelib chiqishini oʻrgandim. Men bir rohibga savol berganimni eslayman: "Men buni tushunmayapman. Men „Katta portlash" deb nomlanuvchi portlash sodir boʻlganini aytadigan kitobni oʻqiganman, lekin bu yerda Xudo yetti kun ichida hayvonlarni yaratganmi?" Afsuski, men shunday javob oldim: „Yaxshi bolalar bu savolni berish mumkin emas". Chiroq oʻchdi va men: „Muqaddas Kitobning maʼnosi yoʻq, men uchun fan ancha maʼnoliroq", dedim. Va men shunchaki dindan uzoqlashdim.  "
> 
> 

Xuddi shu intervyuda oʻzining hozirgi diniy qarashlari haqida soʻralganda, Braun shunday javob berdi:

>  "Qiziqarli tomoni shundaki, men haqiqatan ham toʻliq aylanaga aylandim. Qanchalik koʻp fanni oʻrgansam, fizika metafizikaga, raqamlar esa xayoliy raqamlarga aylanayotganini koʻrdim. Ilmga qanchalik borsangiz, zamin shunchalik shilimshiq boʻladi. "Oh, fanda tartib va ​​maʼnaviy jihat bor "dey boshlaysiz. „  
> 
> 

Braunning otasi bilan munosabati Sofi Neveu va Jak Saunyerning munosabatlarini ilhomlantirgan."Da Vinchi kodi" kitobida va shu romanning 23-bobida uning bolalik davrlaridagi xazina oʻyinlaridan biri tasvirlangan. 

Fillips Ekseterni tugatganidan soʻng , Braun Amherst kollejida oʻqidi, u yerda „Psi Upsilon" birodarligi aʼzosi edi. U skvosh oʻynashni sevar, Amherst Glee klubida qoʻshiq aytar va tashrif buyurgan romanchi Alan Lelchukning talaba shogirdi edi. Braun 1985-oʻquv yilini Ispaniyaning Sevilya shahrida oʻtkazdi va u yerda Sevilya universitetining sanʼat tarixi kursiga oʻqishga kirdi.  Braun 1986-yilda Amherstni tamomladi.

Kasbiy faoliyati
----------------

### Bastakorlik va musiqachilik

Universitetni bitirgandan soʻng, Braun musiqiy faoliyat bilan shugʻullangan, sintezator yordamida effektlar yaratgan va bolalar kassetasini ishlab chiqargan. Keyin u *Dalliance* nomli oʻzining ovoz yozish kompaniyasini tuzdi va 1990-yilda kattalar bozoriga moʻljallangan „Perspektiv" nomli kompakt diskni oʻzi nashr etdi.  1991-yilda esa u qoʻshiq yozuvchisi va pianinochi sifatida karerasini davom ettirish uchun Gollivudga koʻchib oʻtdi. Oʻzini moddiy jihatdan taʼminlash uchun *Beverli-Xillz* tayyorgarlik maktabida dars ham bergan. 

Shuningdek, u Milliy Qoʻshiq mualliflari akademiyasiga qoʻshildi va koʻplab tadbirlarda ishtirok etdi. Aynan oʻsha yerda u rafiqasi Blythe Newlon bilan uchrashdi, u akademiyaning rassomchilikni rivojlantirish boʻyicha direktori edi. Bu rasman uning ishi boʻlmasa-da, ammo Braunning loyihalarini ilgari surishda yordam berishdek gʻayrioddiy tuyulgan vazifani oʻz zimmasiga oldi. Newlon press-relizlar yozdi, reklama tadbirlarini oʻtkazdi va Den Braun karyerasiga yordam berishi mumkin boʻlgan odamlar bilan aloqaga chiqishiga yordam berdi. Newlon va Braun shaxsiy munosabatlarni kun sayin kuchayib bordi, garchi bu ularning hamkorlariga 1993-yilgacha, Braun Nyu-Xempshirga qaytib kelguniga qadar maʼlum boʻlmasa ham, Newlon unga hamroh boʻlishi maʼlum edi. Ular 1997 yilda Nyu-Xempshir shtatidagi Konvey yaqinidagi Pea Porridge hovuzida turmush qurishdi.  1994-yilda Braun Farishtalar va jinlar nomli disk chiqardi. Undagi sanʼat asarlari rassom Jon Lengdonning romandagi ambigrammasi boʻlib, keyinchalik u „Farishtalar va jinlar" romanida foydalangan. Layner shuningdek, uning ishtiroki uchun xotiniga yana bir bor minnatdorchilik bildirdi va unga „mening tinimsiz hamkorim, prodyuserim, ikkinchi muhandisim, muhim insonim va terapevtim boʻlgani uchun" minnatdorchilik bildirdi.  Disklar(CD)da „Bu maydonlar" kabi qoʻshiqlar va „All I Believe" diniy balladasi mavjud. 

Braun va uning rafiqasi Blayt 1993-yilda Nyu-Xempshir shtatining Ray shahriga koʻchib oʻtishdi.  Braun oʻzining Phillips Exeter almamayerida ingliz tili oʻqituvchisi boʻldi va Linkoln Akerman maktabida 6, 7 va 8- sinf oʻquvchilariga ispan tilidan dars berdi . 
Braun „Yovvoyi simfoniya" nomli simfonik asar yozdi va uni xuddi shu nomdagi kitob bilan boyitdi.  Kitob vengriyalik rassom Syuzan Batori  tomonidan bezatilgan boʻlib, unda bolalar uchun oddiy ambigrammalar mavjud, vizual tasvirlar esa hamrohlik qiluvchi ilovada mos musiqani ishga tushiradi.  Musiqa Zagreb festival orkestri  tomonidan yozilgan va 2020-yilda Portsmut simfonik orkestri tomonidan jahon kontserti premerasi boʻladi.  2022-yil 30-martda Metro-Goldwyn-Mayer va Weed Road Pictures filmlari  „Yovvoyi simfoniya"ni badiiy filmga aylanishini eʼlon qilishdi. Uolt Disneyning „ Fantasia" filmiga Braun ssenariy va qoʻshiqlar yozdi, Akiva Goldsman esa unga prodyuserlik qiladi. 

### Yozuvchilik

1993-yilda Taitida taʼtilda boʻlganida Den Braun Sidni Sheldonning „Qiyomat fitnasi" romanini oʻqigan va trillerlar yozuvchisi boʻlishga ilhomlangan. U oʻzining birinchi asari „Raqamli qal’a" ustida ishlay boshladi va uning asosiy voqealarini 1985-yilda oʻzi oʻqigan Sevilya bilan bogʻladi. Uning barcha asarlaridagi voqealar asosan 24 soat davom etadi. 1996-yilda butunlay musiqani tashlagan Den Braun 1998-yilda *Raqamli qal’a* ni yozib tugatadi. 2000-yilda Farishtalar va shaytonlar, 2001-yilda „Aldash nuqtasi" romanlari dunyo yuzini koʻrdi. Lekin unga haqiqiy mashhurlik va shon-shuhratni 2003-yilda yozilgan Da Vinchi siri asari olib keldi. 2009-yil maʼlumotlariga koʻra 81 million nusxada sotilgan bu asar barcha davrlarning eng yaxshi asarlari sifatida eʼtirof etilgan. Asardagi bosh qahramaon Robert lengdon obrazi uning keyin yozilgan koʻplab asarlari jumladan „ Yoʻqolgan belgi" (2009), „Doʻzax" (2013), Ibtido (2017) da ham davom etdi.

Xayriya ishlari
---------------

2004-yil oktabr oyida Braun va uning ukalari otalari sharafiga Fillips Ekseter akademiyasiga 2,2 million AQSH dollarini xayriya qilishdi va Richard G. Braun Texnologiya jamgʻarmasini "ehtiyojdagi talabalarni kompyuterlar va yuqori texnologiyali uskunalar bilan taʼminlash"ga yordam berishdi. 

2011-yil 14-aprelda Den va uning rafiqasi Blayt Nyulon, Braun o‘zining Amherst kollejida 25-uchrashuvini nishonlash uchun shu nomdagi stipendiya jamg‘armasini yaratdi, bu kollejda doimiy ravishda ta’minlangan stipendiya jamg‘armasi bo‘lib, uning daromadi o‘sha yerdagi talabalarga moliyaviy yordam beradi, u yozishga qiziqqan talabalarni yaxshi ko‘radi. 

2016-yil 16-iyun kuni Braun Amsterdamdagi Ritman kutubxonasiga qadimiy kitoblar to‘plamini raqamlashtirish uchun 337 000 AQSh dollari xayriya qildi .

Shaxsiy hayoti
--------------

2019-yilda, 21 yillik nikohdan soʻng, Braun va uning rafiqasi ajralishdi, ularning nikohining oxirgi qismida Braunning xiyonati tufayli moliyaviy kelishuv hali ham yakunlanishi kerak. 2021-yil dekabr oyida er-xotin daʼvoni hal qilishga kelishib oldilar.

Bibliografiya
-------------

### Ilk ishlari

* *Digital Fortress* (1998)
* *Aldash nuqtasi* (2001)
* *Yovvoyi simfoniya* (2020), bolalar uchun illustratsiya kitobi

### Robert Lengdon turkumi

* *Farishtalar va shaytonlar* (2000)
* *Da Vinchi siri* (2003)
* *Yoʻqolgan nishon* (2009)
* *Inferno* (2013)
* *Ibtido* (2017)

Manbalar
--------

1. ↑  *Duttagupta, Ishani*. „Dan Brown: I would love to write about Hinduism; but don't know enough about Indian culture". *The Economic Times*. Qaraldi: 27-iyul 2021-yil.
2. ↑  *Brown, Dan* „The Da Vinci Code FAQs". *Official Website of Dan Brown*. 11-aprel 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Dan Brown | Biography, Books, & Facts" (en). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 5-yanvar 2021-yil.
4. 1 2  *Kaplan, James*. „Life after 'The Da Vinci Code'" (13-sentyabr 2009-yil). Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
5. ↑  Brown. Witness statement, p. 36.
6. ↑  *Lattman, Peter*. „'The Da Vinci Code' Trial: Dan Brown's Witness Statement Is a Great Read". *Wall Street Journal* (14-mart 2006-yil). Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
7. ↑  „Bestselling authors Dan Brown '86, Charles Mann '76 to speak Thursday" Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-04-03). amherst.edu, September 24, 2013.
8. ↑  „Dan Brown '86 Creates Scholarship Fund to Celebrate his 25th Reunion". Creating Connections: A Campaign for Amherst. Amherst College; retrieved August 9, 2012.
9. ↑  „Gary GLITTER biography - the Great Rock Bible". 10-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2019-yil.
10. ↑  „Dan Brown Facts". *Softschools.com*. 16-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2015-yil.
11. ↑  „Dan Brown - Book Series In Order". *Book Series In order* (6-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 13-iyun 2015-yil.
12. 1 2 3  *Walters, Joanna; O'Keeffe, Alice* „How Dan Brown's wife unlocked the code to bestseller success". *the Guardian* (12-mart 2006-yil). Qaraldi: 25-fevral 2022-yil.
13. ↑  Rogak, Lisa. *The Man Behind the Da Vinci Code — an Unauthorized Biography of Dan Brown*. Andrews McMeel Publishing, 2005; ISBN 0-7407-5642-7
14. ↑  „Dan Brown's Education Background". *www.eduinreview.com* (7-oktyabr 2011-yil).
15. ↑  „Wild Symphony by Dan Brown: 9780593123843 | PenguinRandomHouse.com: Books" (en-US). *PenguinRandomhouse.com*. Qaraldi: 5-yanvar 2021-yil.
16. ↑  „Home" (en-US). *Wild Symphony*. Qaraldi: 5-yanvar 2021-yil.
17. ↑  Wild Symphony — About the Book
18. ↑  Wild Symphony — In the Studio
19. ↑  Wild Symphony by Dan Brown
20. ↑  „MGM, Akiva Goldsman & Dan Brown Team for Animated Feature Take of Kids Book 'Wild Symphony'" (30-mart 2022-yil).
21. ↑  „Da Vinci Code Author Dan Brown and Siblings, Valerie Brown '85 and Gregory Brown '93 Establish New Fund in Honor of their Father" (1-noyabr 2004-yil). 23-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2009-yil.
22. ↑  „Da Vinci Code Author Dan Brown donates to Ritman Library in Amsterdam" (16-iyun 2016-yil). 26-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-iyun 2016-yil.
23. ↑  *Flood, Alison* „Dan Brown returns to Da Vinci decoder for new novel Origin". *The Guardian* (29-sentyabr 2016-yil). Qaraldi: 7-yanvar 2017-yil.

Havolalar
---------

* 
*