**Banff** — Kanadaning Alberta shtatidagi Banff milliy bogʻidagi shaharcha. U Trans-Kanada avtomagistrali boʻylab Albertaning Rockilarida joylashgan, taxminan 126 km Calgarydan gʻarbiy va 58 km Luiz koʻlidan sharqda joylashgan. Banff Albertada Luiza koʻlidan keyin ikkinchi eng yuqori balandlikdagi shaharchadir.

Banff shahri Kanada milliy bogʻiga kiritilgan birinchi shaharcha edi. Shahar Kalgari mintaqaviy hamkorligining aʼzosi hisoblanadi.

Banff — kurort shaharchasi va Kanadaning eng mashhur sayyohlik joylaridan biri. Oʻzining togʻli muhiti va issiq buloqlari bilan mashhur boʻlib, u ochiq havoda sport oʻynash uchun joy boʻlib, hududda piyoda sayr qilish, velosipedda sayr qilish, skramling va changʻi uchish joylariga ega. *Sunshine Village*, *Ski Norquay* va *Lake Louise Ski Resort* milliy bogʻda joylashgan uchta togʻ- changʻi kurortlaridir.

Toponimika
----------

Bu hududni 1884-yilda Kanada Tinch okeani temir yoʻli prezidenti George Stephen *Banff* (Shotlandiya) yaqinidagi tugʻilgan joyini eslab, **Banff** deb atagan. Kanada Tinch okeani temir yoʻl boʻylab bir qator yirik mehmonxonalar qurdi va Banff Springs mehmonxonasini xalqaro sayyohlik kurorti sifatida eʼlon qildi.

Tarix
-----

 Banff va uning atrofidagi hududlarni koʻrsatadigan Sulphur togʻining choʻqqisidan koʻrinish
Banff birinchi marta 1880-yillarda, Bow vodiysi orqali qitʼalararo temir yoʻl qurilganidan keyin tashkil topgan. 1883-yilda Kanadaning Tinch okeanining uchta temir yoʻl ishchisi Sulphur togʻi tomonida bir qator tabiiy issiq buloqlarga duch kelishdi. G‘or va havzaning issiq buloqlari atrofida va yangi temir yoʻlni qoʻllab-quvvatlash usuli sifatida hududni xalqaro kurort va kurort sifatida targʻib qila boshladi. 1887-yilda qoʻriqxona maydoni 673 km² ga koʻtarildi va „Rocky Mountain Park" deb nomlangan. Bu Kanada Milliy Park tizimining boshlanishi edi.

Banff shaharchasi temir yoʻl stantsiyasi yaqinida parkga tashrif buyuradigan sayyohlarga xizmat koʻrsatish markazi sifatida tashkil etilgan. U Kanada hukumati milliy bogʻlari tizimi tomonidan 1990-yilgacha Banff shahri Kanada milliy bogʻi tarkibidagi yagona munitsipalitetga aylangangacha boshqarilgan.

1915-yil iyulidan 1917-yil iyuligacha Dominion bogʻidagi Banff va Castle Mountainda mahbuslar lageri tashkil etilgan, asosan ukrainalik muhojirlarni qamoqqa olgan. mahbuslar lageri asirlari milliy bogʻning infratuzilmasini qurish uchun qul mehnati sifatida ishlatilgan.

1985-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Banff milliy bogʻini Kanadadagi Rocki togʻ bogʻlaridan biri, Jahon merosi ob’ekti deb eʼlon qildi. Banff Kanadaning eng mashhur sayyohlik joylaridan biri boʻlib qolmoqda.

Banffning eng koʻzga koʻringan shaxslaridan biri „Mr. Banff" nomi bilan tanilgan Norman Luxton edi. U „Crag and Canyon" gazetasini nashr etgan, *King Edvard* mehmonxonasi va Lux teatrini qurdi va „Goat Kurio" doʻkonining belgisiga asos soldi, bu esa Luxton tekisliklari hindulari muzeyi, hozirgi Buffalo Millatlar muzeyi rivojlanishiga olib keldi. U va uning oilasi Banff hind kunlari va Banff qishki karnavalini tashkil etishga yordam berdi.

| **Banff iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Mutlaq maksimal, °C | 12,3 | 14,7 | 20 | 25,6 | 29,4 | 37,8 | 35,6 | 34,8 | 31 | 26,5 | 16,5 | 12,5 | 37,8 |
| Oʻrtacha maksimal, °C | −3,1 | −0,2 | 5,2 | 9,7 | 14,7 | 18,6 | 21,6 | 21,6 | 16,4 | 10 | 0,1 | −5,2 | 9,1 |
| Oʻrtacha harorat, °C | −7,7 | −5,7 | −0,7 | 3,8 | 8,3 | 12,1 | 14,5 | 14,3 | 9,5 | 4,3 | −4,1 | −9,3 | 3,3 |
| Oʻrtacha minimal, °C | −12,2 | −11,1 | −6,6 | −2,1 | 1,9 | 5,5 | 7,3 | 6,9 | 2,6 | −1,3 | −8,1 | −13,3 | −2,6 |
| Mutlaq minimal, °C | −51,2 | −45 | −40,6 | −27,2 | −17,8 | −3,9 | −1,7 | −4,5 | −16,7 | −27 | −40,6 | −48,3 | −51,2 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 20,4 | 17 | 20,8 | 33,6 | 62,4 | 68,3 | 68 | 61,7 | 38,6 | 31,9 | 25,9 | 21,4 | 469,9 |

Demografiya
-----------

 Banff ustidagi shimoliy qutb
Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yilgi aholini roʻyxatga olishda Banff shahrida 8,305 aholi istiqomat qilgan, jami 3,287 xususiy uyning 2,930 tasida istiqomat qilgan (5.8%). Yer maydoni 4.08 km2 (1.58 mi²) boʻlib, 2035,5/km² aholi zichligiga ega.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

 2008-yilda Fairmont Banff Springs mehmonxonasi
Shahar atrofida bir qancha togʻlar mavjud, ular orasida Rundl togʻi (2.949 m), Cascade togʻi (2.998 m) va Norquay togʻi (2.134 m). Norquay togʻida changʻi kurorti, shuningdek, Stoney Squaw qismida tog 'velosiped yoʻllari va Via Ferrata mavjud. Sulphur togʻiga koʻtarilish uchun turistik diqqatga sazovor joy — Banff Gondola mavjud (2281 m) bu yerda yuqori terminaldan boshlanadigan taxtali yoʻlak (Banff Skywalk) Sanson choʻqqisiga ulanadi. Sulphur togʻi, shuningdek, Banff Upper Hot Springs joylashgan joy.

Manbalar
--------

1. ↑  „Banff, AB - Official Website - History and Heritage". *banff.ca*. 6-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2018-yil.
2. ↑  „Internment Camps in Canada during the First and Second World Wars, Library and Archives Canada" (11-iyun 2014-yil). 5-sentyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Banff pavilion highlights WWI internment camps".  CBC News. Qaraldi: 21-avgust 2018-yil.
4. ↑  „The History of Norman Luxton – Founder of the Buffalo Nations Luxton Museum".  Buffalo Nations Luxton Museum. 12-aprel 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2013-yil.
5. ↑  „Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories, and census subdivisions (municipalities)".  Statistics Canada (9-fevral 2022-yil). Qaraldi: 9-fevral 2022-yil.