General **Mirza Aslam Beg** (1931-yil 2-avgustda tug‘ilgan), shuningdek, **MA Beg** nomi bilan ham tanilgan, Pokiston armiyasi zobiti bo‘lib, 1988-yildan 1991-yilda nafaqaga chiqqanigacha 3-chi armiya shtab boshlig‘i lavozimida ishlagan. Uning armiya shtab boshligʻi etib tayinlanishi oʻzidan oldingi prezident general Ziyo-ul-Haq 1988-yil 17-avgustda havo halokatida vafot etganida sodir boʻlgan edi.

Begning faoliyati 1988-yil noyabr oyida Benazir Bhuttoning Bosh vazir etib saylangani va mamlakatda demokratiya va harbiylarning fuqarolik nazorati tiklanganiga guvoh boʻldi. Unga qarshi munozarali ayblovlar Islom Demokratiya Alyansini (IDA), chap qanot PPPga qarshi konservativ va oʻng qanot muxolifat alyansini moliyalash va 1990-yildagi keyingi umumiy saylovlarni soxtalashtirishda ayblashdi. Umumiy saylovlar natijasida Navoz Sharif 1990-yilda Bosh vazir etib saylanadi, biroq Beg Fors koʻrfazi urushi paytida Iroqni qoʻllab-quvvatlashni tavsiya qilganida, Beg bilan kelishmay qoladi. Beg 1991-yilda prezident G‘ulom Ishoq Xon tomonidan uzaytirilishi rad etilgan va uning o‘rniga general Osif Navoz armiya shtab boshlig‘i etib tayinlangan. Harbiy faoliyatidan tashqari, Beg qisqa muddat Milliy Mudofaa Universitetida (NDU) xavfsizlik masalalari boʻyicha professor boʻlib ishlagan va *The Nation* jurnalida muntazam ravishda maqolalar yozgan edi.

Biografiyasi
------------

### Hindistonda avvalgi hayoti va taʼlimi

Mirza Aslam Beg 1931-yil 2-avgustda Britaniya Hindistonining Uttar-Pradesh shtatidagi Azamgarh tumanidagi *Muslimpatti* kichik qishlog‘ida dunyoga kelgan. Mug‘al zodagonligi bilan mashhur bo‘lgan urdu tilida so‘zlashuvchi muhojirlar oilasida tug‘ilgan.

Armiyadagi faoliyati
--------------------

 MIning 1971-yildagi Sharqiy Pokiston xaritasi. Iltimos, keyin podpolkovnik. Sharqiy qoʻmondonlikning hukumatga aralashuvini juda tanqid qilgan. Sharqiy Pokiston.
Beglar oilasi 1949-yilda Pokiston dengiz floti kemasi orqali Mumbaydan Karachiga jo‘nab ketadi. Uning katta akasi allaqachon Pokiston armiyasida ofitser boʻlgan edi, yosh Begni armiyada martaba izlash uchun yoʻlida oʻzini borishga undagan. Beg o‘zining hindistonlik suhbatdoshiga yozgan xotiralarini eslab, Pokistonni „mening orzuim mamlakati" deb atagan edi. 1950-yilda Beg Kakuldagi Pokiston Harbiy Akademiyasiga (PMA) qabul qilinadi va 1952-yilda 6-PMA uzoq kursini tamomladi.

Akademiya va professorligi
--------------------------

1967-yilda mayor Beg podpolkovnik unvoniga sazovor boʻladi va oxir-oqibat oʻqishni davom ettirish uchun Milliy Mudofaa Universitetiga (NDU) oʻqishga yuborildi va oʻsha paytdagi muhandislar korpusining muhandis zobiti podpolkovnik Zohid Ali Akbar bilan birga ishlaydi.

Urush va qoʻmondonlik tayinlashlari
-----------------------------------

1978-yilda Beg universitetdagi professorlik lavozimini tark etadi va armiyada ikki yulduzli qoʻmondonlik lavozimiga koʻtariladi. General-mayor Beg Pokistonning Panjob viloyati Okara harbiy okrugida joylashgan 14-armiya diviziyasining GOC boʻlimiga tayinlanadi.

Armiya shtab boshligʻi
----------------------

 Gen. Beg, COAS, 1990-yilda Pokiston armiyasi tarkibiga tashrif buyurdi.
1987-yil mart oyida Bosh vazir Muhammad Junjo ommaviy axborot vositalarida general-leytenant Begni armiya shtab boshligʻining oʻrinbosari etib tayinlashini eʼlon qiladi va uni armiyada toʻrt yulduzli general sifatida lavozimini koʻtaradi.

Iroqdagi Fors koʻrfazi urushi
-----------------------------

 1990-yilda Iroq urushining favqulodda vaziyatlar xaritasi. Gen. Mirza BMT koalitsiyasining bir qismi sifatida Pokiston armiyasini Iroqqa qarshi joylashtirish va boshqarishda vositachi boʻlgan.
1989-yilda Beg favqulodda vaziyat rejasini tuzadi va harbiy birdamlik bahslarini isbotlash uchun keng miqyosli harbiy mashqlar, Zarb-e-Momin mashqlarini tashkil qiladi. Sovuq urush tugashi davrida armiya shtab boshligʻi sifatidagi eʼtiborga molik voqealardan biri 1990-yilda, ikki arab davlati oʻrtasidagi siyosiy ziddiyatlar sharoitida Iroq Quvaytga bostirib kirganida yuz beradi. Beg AQSh boshchiligidagi Iroqqa qarshi harbiy kampaniyani toʻliq maʼqulladi. Bosh vazir Benazir Bhutto va Prezident Gʻulom Ishoq Xonga bergan brifingda Beg Iroq armiyasi bilan quruqlikdagi janglar qoʻshilgach, Iroq armiyasi Amerika armiyasini har tomonlama magʻlubiyatga uchratib, ularni qaytaradi, degan bahoni davom ettirdi.

Adabiyotlari
------------

* *Paracha.* „The rise and steep fall of Mirza Aslam Baig, Pakistan's 'General Glasnost'". *Scroll.in*.



* Zohid Husayn. *Frontline Pokiston: jangari islom bilan kurash*, Nyu-York: Kolumbiya universiteti nashriyoti, 2007-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  *Editorial*. „What the generals must apologise for". *Daily Times* (1-fevral 2008-yil). Qaraldi: 26-mart 2013-yil.
2. ↑  „U.S. Library of Congress: Pakistan and the Middle East". 15-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-aprel 2013-yil.
3. ↑  *The Nation*. „The columns of Mirza Aslam Beg". *The Nation*. Qaraldi: 21-mart 2013-yil.
4. ↑  *Indian Muslim Press.* „A milestone for girls in Azamgarh village". *Twocicles.net*.  Twocicles.net. 1-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2013-yil.
5. ↑  *Securing India's future in the new millennium* Chellaney:. New Delhi: Orient Longman, 1999. ISBN 81-250-1721-6.
6. ↑  *Staff reports.* „Details of Gen Mirza Aslam Beg". *Pakistan Herald Magazine*. 2-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2013-yil.
7. 1 2  *Baig.* „My life fifty years ago". *Mirza Aslam Baig memoirs*.  Outlook India. 13-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2013-yil.
8. ↑  *Amin.* „Remembering Our Warriors: Brig. Shamim Yasin Manto" (en-pk). *www.defencejournal.com*.  Defence Journal Shamim (fevral 2002). 3-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentabr 2017-yil.
9. ↑  *NDU.* „1971 AFWC alumni".  National Defence University (NDU); Armed Forces War College. 7-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2013-yil.
10. 1 2  *Mirza, Beg*. „Political aberrations". *The Nation, 1978* (22-iyul 2012-yil). Qaraldi: 24-mart 2013-yil.
11. ↑  Akhtar, Haq Nawaz*. If truth be told: an alternative history of Pakistan* (en). Karachi, Sindh, Pakistan: Sang-i Meel Publications, 2007 — 368 bet. ISBN 9789693519518. 22-sentabr 2017-yilda qaraldi.
12. ↑  Singh, R.S.N. „Nawaz Sharif and Military",*. The military factor in Pakistan*. New Delhi: Frankfort, IL, 2008 — 84–85 bet. ISBN 978-0-9815378-9-4.

Havolalar
---------

* Pokiston armiyasi veb-saytidagi rasmiy profil
* Mirza Aslam Begning *Outlook Hindistondagi* maqolalari