recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Islom**
**Islom tarixi** |
| **Din asoslari** |
| Allohning birligi • TavhidFarishtalar • Kitoblar  Paygʻambarlar • Qiyomat  Qazo va Taqdir |
| **Asosiy ibodatlar** |
| Kalimai shahodat  Namoz • Roʻza  Haj • Zakot |
| **Muhim Shaxslar** |
| Muhammad•
Abu Bakr •
Umar •
Usmon •
Ali •
Sahobalar •
Ahli bayt •
Ashari mubashshara |
| **Muqaddas matnlar** |
| Qurʼon • Hadis • Shariat  Islom huquqi Muhammadning hayoti  Makonlar • Islom falsafasi |
| **Islomdagi mazhablar** |
| Siyosiy mazhablar  Eʼtiqodiy mazhablar  Fiqh mazhablari • Soʻfizm |
| **Jamoat** |
| Islom taqvimi  Jihod • BayramlarMuborak kechalar |
| **Islom portali** |

**Vitr** (arabcha: )‎ - xuftondan keyin o'qiladigan va toq sonli rakatlardan iborat namoz turi. Oxirgi rakatda qunut duosi o'qiladi. Faqatgina ramazon oyida, tarovih namozidan keying jamoat bo'lib o'qiladi. Boshqa payti yakka tartibda o'qiladi. Ayrim islom ulamolari (asosan hanafiylar) buni vojib namozlardan biri deb bilishadi.

Namozni ado etish
-----------------

Vitr namozi xuftonning sunnat namozidan keyin o'qiladi. Uning o‘ziga xos xususiyati qunut namozining uchinchi rakatda o‘qilishidir. Buxoriy, Muslim, Nasoiy, Termiziy, Abu Dovud va boshqalarning hadis to‘plamlarida Muhammad bu namozni o‘qiganligi haqida ma’lumotlar bor. Imom Abu Hanifa vitr namozini o'qishni vojib deb hisoblagan, lekin uning shogirdlari Abu Yusuf, Muhammad ash-Shayboniy, shuningdek, yana uchta mazhab asoschilari - Imom Molik, imom Shofiy va Imom Ahmad ushbu namozni sunnati mukkada deb hisoblashadi.

Hanafiy mazhabida vitr namozi 3 rakat, qolgan uchta sunniy mazhabda esa 1 rakatdan iborat. Muayyan sharoitlarda vitr namozini ko‘p rakat bilan o‘qish mumkin. Namoz yakka tartibda o'qiladi, lekin Ramazon oyida jamoat bilan o'qish mumkin. Hanafiy mazhabida vitr vojib amal bo'lganligi sababli, agar tark qilingan bo'lsa, qazo qilib o'qishi kerak. Molikiy, Shofi'iy, Hanbaliy mazhablarida vitr namozining qazosi o'qilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Способы совершения молитвы «Витр»". 3-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2013-yil.
2. 1 2  Али-заде 2007. sfn error: no target: CITEREFАли-заде2007 (help)
**Zuhriddin Rasulevich Nuriddinov** (1918.18.3-Toshkent-1988.22.11) -tarixchi olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1974). Tarix fanlari doktori (1966), professor (1964). 2-jahon urush qatnashchisi (1941—45). Oʻzbekiston Davlat Universitetiningtarixf-tini tugatgach (1939), Toshkent pedagogika institutida oʻqituvchi, dotsent (1952), umumiy tarix ka-fedrasi professor (1964), kafedra mudiri (1966), shu institut rektori (1971—76), 1976-yildan kafedra mudiri, 1982—88 yillarda professor maslahatchi. Ilmiy fao-liyati Gʻarb mamlakatlarining eng yangi tarixi, tarixshunosligiga oid. N. Markaziy Osiyo hududida birinchi boʻlib Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari uchun oʻzbek tilida "Gʻarb mamlakatlarining eng yangi tarixi (1917—71)" dareligi hamda "Gʻarb mamlakatlari eng yangi tarixining tarixshunosligi (1917—39)" oʻquv qoʻllanmasi muallifi. Toshkent shahridagi koʻchalardan biri N. nomi bilan atalgan (1990).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kaj** — Afgʻoniston gʻarbidagi daryo boʻlib, Daykundi viloyatidan oqib oʻtadi. Hilmand daryosining asosiy irmogʻidir.

Geografiyasi
------------

Daryo uzoq shimoliy Daykundi viloyatining Daykundi viloyatida , Bamyan viloyati bilan chegaradosh Hazarajat deb nomlangan mintaqada koʻtariladi. Tugʻilganidan koʻp oʻtmay, Kaj janubga qarab yoʻl oladi. Deh Ravoddan qirq chaqirim shimolda joylashgan Hilmandning oʻng qirgʻogʻiga qoʻshilishi bilan tugaydi.

Gidrologiyasi
-------------

Oqimning mavsumiy sxemasi qorning mavsumiy erishini hisobga olgan holda markaziy Afgʻonistonning baland togʻlaridagi daryolarga xosdir.

Oʻrtacha yillik oqim yoki modul 6 yil davomida (1974-yildan 1979-yilgacha) hisoblab chiqilgan va sekundiga 35 kub metrdan koʻproq yoki kamroq edi. 1978-yilda kunlik oqimlarda kuzatilgan egri tebranish ushbu 6 yillik oʻrtacha koʻrsatkichga juda oʻxshash.

Yuqori suv davri qishning oxiri va bahorning boshiga toʻgʻri keladi. Maksimal oqim fevral oyining oxiri — may oyining boshlarida qor erishi paytida kuzatiladi. Aprel oyining birinchi yarmida u oʻrtacha sekundiga 200-300 kub metrga etadi. Bu koʻp suv davri iyun oyining boshidan boshlab 20 kub metrdan pastga tushadigan barqaror pasayish sur’ati bilan birga keladi, shuning uchun pasayish sekinlashadi va bu tezligi kuzning boshida, yaʼni sentyabr-oktyabr oylarida sekundiga 5 dan 7 m³ gacha boʻlgan eng past oʻrtacha darajaga yetdi. Quruq mavsumda momaqaldiroq va yomgʻir yogʻadi, bu tendentsiyada vaqti-vaqti bilan tanaffuslarni keltirib chiqaradi. Oraliq davr (mo''tadil oqim tezligi bilan) sovuq mavsumda, oktyabr oyining boshidan mart oyining boshigacha sodir boʻladi, bu davrda oʻrtacha tezlik sekin, ammo barqaror ravishda, soniyasiga 7 dan 15 kubometrgacha koʻtariladi.

1978-yil davomida bu koʻrsatkich eng past 5 va eng yuqori 160 m³ orasida oʻzgarib turdi. Aprel oyida qorning tez erishi choʻqqisiga chiqdi.
**Madaveli** (Dhivehi: tīčiči) — Gaafu Dhaalu atolidagi aholi yashaydigan orollardan biri. Q1 (orol kodi).

Geografiya
----------

Orol - mamlakat poytaxti Maledan 414.86 km (258 mi; 224 nmi) janubda.

Madaveli — Gaafu Dhaalu atolidagi aholi soni boʻyicha uchinchi orol. Geografik jihatdan Madaveli oroli Madavelidan Faresmaathodaagacha choʻzilgan uzun rifning old tomonida joylashgan boʻlib, past suv oqimi kuzatilishi mumkin.

Tarix
-----

Madavelida odamlar qachon yashay boshlagani nomaʼlum boʻlsa-da, *Huvadhu Bas* orolida soʻzlashuvchi dialektning Huvadhu atolining boshqa orollarida soʻzlashadigan oʻxshashligini hisobga olsak, odamlar bu erda sivilizatsiyaddan oldin yashay boshlagan deb taxmin qilish mumkin. Madavelida yashovchi odamlarning koʻp avlodlari boshqa bir qator orollardan, shu jumladan Fuvahmulahdan meros olish uchun daʼvo qiladilar. Qirollik nasl-nasablarini orolda uchratish mumkin, eng diqqatga sazovori **Fuvahmulahlik** *Karayya Ganduvaru* qirollik xonadonining avlodlari boʻlib, ular odatda oʻz nomlaridan keyin *"dhee dhee"* qoʻshimchasini qabul qilishadi. Oroldagi boshqa ajdodlar oilalari orasida mahalliy Muaddin boʻlgan patriarxi nomidagi *Mudhinlar* oilasi va koʻplab akademiklar bu oiladan hisoblanadi.

Demografiya
-----------

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 2006 | 1 065 | —     |
| 2014 | 1 155 | +8.5% |

Boshqaruv
---------

* Madaveli Kengashi Prezidenti: Hamiz Ahmad (Jumhuri partiyasi nomzodi)  Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-08-05).
* Madaveli Kengashi vitse-prezidenti: Azam Muhammad (Jumhuri partiyasi nomzodi)

Iqtisodiyot
-----------

Baliq ovlash asosiy daromad manbai boʻlib, bir nechta kurortlar va yaqin atrofdagi mahalliy aeroport orolliklarga muqobil daromad manbalarini taqdim etadi.

Taʼlim
------

Madavelida bitta maktab bor. Madaveli maktabi LKG dan 10-sinf oʻquvchilarigacha dars beradi.

Sport va dam olish
------------------

Ommabop sport turlariga futbol, bashi, voleybol va suzish kiradi.

Transport
---------

Madaveli aholisi yaqin atrofdagi orollarda tezyurar qayiq, suvga tushirish va paromda sayohat qilishadi. Madavelidan Thinadhuga haftasiga olti kun ichida muntazam parom (Baahaththari dhoani) bor. Madavelidan Thinadhoogacha yoki atoll ichida soʻrov boʻyicha tezlikni kuchaytirish mumkin. Atoll ichida muntazam MTCC paromi bor.

Kaadedhdhoo aeroporti orolga yaqin joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Coordinate Distance Calculator". *Boulter.com*. Qaraldi: 14-avgust 2018-yil.
**Oqqopchigʻay, Pulxakim, Darasoy — Oʻzbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyatining Boysun va Qumqoʻrgʻon tumanlaridagi soy. Oqqopchigʻay** — Surxondaryoning oʻng irmogʻi Hisor tizmasining janubi-sharqiy yon bagʻridan boshlanadi.

Nomining etimologiyasi
----------------------

*Oqqapchig‘ay* nomi „oq dara" ma’nosini bildiradi.

Umumiy xususiyatlari
--------------------

Uning uzunligi 61km, havzasining maydoni 65,4km². Yuqori oqimida tor darasimon vodiyda oqadi. Oqqopchigʻay darasigacha oʻzanining kengligi 6–8 m, quyi oqimida 80–150 m gacha kengayadi. U qor, yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Oqqopchigʻayga bahorda vaqtincha oqar soylar quyiladi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 4,9 m³/sek.

Daryo oqimi
-----------

Oqqapchigʻay Hisor tizmasining janubi-sharqiy etaklari — Boysuntov togʻlaridan boshlanadi. Yuqori oqimida Oqqapchigʻay baland qiyalikli dara hosil qiladi. Daraning kengligi 6-8 metr, quyi oqimida 80-150 metrgacha koʻtariladi. Kanyonning tosh devorlari deyarli ikki qirgʻoqdan bir-biriga qoʻshilib, gʻayrioddiy shakldagi tepaliklarni, qoyali soyabonlarni hosil qiladi. Oqqapchigʻay qirgʻoqlarining yuqori oqimida *Pulxakim*, *Sariqamish* manzilgohlari joylashgan. *Qoradara* hududida soy Kelif-Sherobod (Shirobod-Sariqamish) tizmasini kesib oʻtadi *Agatachagʻil* (shimoli-sharqda) va *Jetimkalyas* (janubiy-g'arbda) togʻ tizmalari orasidan oʻtadi. Bu oʻtish ohaktosh yon bagʻirlarining suv oqimi bilan yuvilishi natijasida hosil boʻladi. Pulxakim vodiysi Boysun shahrini Surxondaryo vodiysi bilan bogʻlaydi. *R-105* avtomobil yoʻlining bir qismi uning darasi boʻylab yotqizildi va Boysun, Shoʻrchi viloyat markazlarini bogʻladi. Bugungi kunda Vazirlar Mahkamasining „Islom taraqqiyot banki ishtirokida" „Surxondaryo viloyati suv resurslarini boshqarishni yaxshilash (Hazarbogʻ-Oqqopchigʻay kanallari tizimini qayta tiklash) loyhasini amalga oshirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi qarori loyihasi eʼlon qilindi.

Oqqopchigʻay va uning kanyoni boʻylab *R-105* avtomobil yoʻli yotqizilgan. *Jetimkalyas* tizmasining uchi koʻrinadi

Manbalar
--------

1. ↑  Xarita varaqasi J-42-63 Boysun. Masshtab: 1 : 100 000. Hududning 1975-yildagi holati. 1989-yil nashri.
2. ↑  Surxondaryo viloyati. Siyosiy va maʼmuriy xaritaga havola. Masshtab 1:450 000.. —Toshkent: Goskomgeodezkadastr, 2007. —ISBN 978-9943-15-068-3.
3. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
4. ↑  „Surxondaryoda kanallarni qurish va qayta tiklashga toʻsqinlik qilayotgan 16716 dona daraxt kesilishi mumkin." (6 avgust). Qaraldi: 3-avgust 2023-yil.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vashafaru** (Dhivehi:ለሦርርርር) Haa Alif atolidagi aholi yashaydigan orollardan biri bo'lib, geografik jihatdan Maldiv orollari shimolidagi Tiladhummati atolining bir qismidir.Bu Vashafaru oroli kengashi orol darajasidagi tashkiliy saylov okrugi.

Orol o'zining uzun oq qum tupurishi bilan mashhur - *Vashafaru-zundi*. Vashafaru odamlari Maldiv orollarida duradgor va qayiq quruvchi mahorati bilan taniqli.Go'zal laguna va oq qumli plyajning uzun qismlari bilan o'ralgan Vashafaru Maldiv orollaridagi toshbaqalari bilan mashhur bo'lgan yagona oroldir. Oq qumli plyajlarda sudralib yurgan toshbaqalarni va billur tiniq lagunlarda xursandchilik bilan suzib yurganini ko'rganmisiz? Agar siz ushbu hashamatli tabiatni quyi narxlar bilan ko'rishni istasangiz, Maldiv orollaridagi ushbu go'zal yagona orolning sohilida joylashgan Vashafaruni tanlash vaqti keldi. Aytishimiz mumkinki, sayyohlar orolni aniq bir sababga ko'ra yaxshi ko'radilar. Shuningdek, u o'zining uzun oq qum tupurishi - Vashafaru-thundi bilan mashhur. Vashafaru aholisi Maldiv orollarida duradgorlar va qayiq quruvchi mahoratlari bilan mashhur.

Geografiya
----------

Orol 303.46 km (189 mi; 164 nmi) mamlakat poytaxti Male shimolida joylashgan.

Aholisi
-------

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 2006 | 471 | —     |
| 2014 | 426 | −9.6% |

Manbalar
--------

1. ↑  „Coordinate Distance Calculator". *Boulter.com*. Qaraldi: 9-avgust 2018-yil.

Havolalar
---------

* Orollar: Vashafaru Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-10-04).
**1-Shemyakino** qishloq posyolkasi -Rossiyaning Kursk viloyati, Kurskiy tumani, Nijnemedveditskiy selsovet qishloq posyolkasida. Aholisi:125 ( 2010-yil )

Geografiyasi
------------

Qishloq Bolshaya Kuritsa daryosida ( Seym daryosining o'ng irmog'i), Rossiya-Ukraina chegarasidan 100 km uzoqlikda, Kurskdan 24,5 km shimoli-g'arbda, selsovet markazi - Verxnyaya Medveditsadan 9,5 km uzoqlikda joylashgan.

Iqlim
1-Shemyakino issiq-yoz nam kontinental iqlimga ega ( Köppen iqlim tasnifida *Dfb* ).

Transport
---------

1-Shemyakino 1,5 da joylashgan M-2 federal marshrutidan km Qrim avtomagistrali ( E105 Evropa yo'nalishining bir qismi), shaharlararo ahamiyatga ega 38Н-235 yo'lida ("Qrim avtomagistrali" - 1-Shemyakino - Ivanovka ), eng yaqin temir yo'ldan 19,5 km. *Bukreyevkani* toʻxtating (Orel – Kursk temir yoʻl liniyasi).

Qishloq hududi Kursk Vostochniy aeroportidan 27 km, Belgorod xalqaro aeroportidan 147 km va Voronej Pyotr I aeroportidan 220 km uzoqlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Real estate report: 1st Shemyakino" (ru).  publichnaya-kadastrovaya-karta.com. Qaraldi: 9-dekabr 2021-yil.
2. ↑  „Постановление Администрации Курской области от 28.07.2006 N 76 (ред. от 16.09.2020) "Об утверждении Перечня автомобильных дорог общего пользования регионального и межмуниципального значения Курской области" (дата сохранения: 23.01.2021) / Resolution of the Administration of the Kursk Oblast of July 28, 2006 Nr 76 (as amended on September 16, 2020) "On approval of the List of public roads of regional and intermunicipal significance of the Kursk Oblast" (save date: 01/23/2021)" (ru).  openstreetmap.org. Qaraldi: 9-dekabr 2021-yil.
3. ↑  „о.п. Букреевка" (ru).  railwayz.info. Qaraldi: 9-dekabr 2021-yil.
**Turkiston moʻylovdori** (lotincha: *Luciobarbus capito conocephalus*) — karpsimonlar oilasiga mansub chuchuk suv baligʻi, *Luciobarbus capito*  kichik turi.

Tavsif
------

Uzunligi 70 sm va vazni 16 kg gacha boʻlgan bu  yirik baliqning rangi toʻq, orqasidan to pastki qismigacha bilinar-bilinmas och oltin tusga ega. Orqa suzgichining balandligi tana uzunligining 15-16% ni tashkil qiladi. U 3-4 ta shoxlanmagan va 8 ta shoxlangan, analda 2-3 ta shoxlanmagan va 5 ta shoxlangan yoylari boʻladi. Yon chiziqda 59-68 ta tangachalari bor. Ularning tangachalari Orol moʻylovdoridan yirikroq boʻladi.

Tarqalishi va yashash joyi
--------------------------

Turkiston moʻylovdori Oʻrta Osiyoda Orol dengizi havzalarida, Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Turkmaniston, Qirgʻiziston va Tojikiston hududida tarqalgan. Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon, Chu, Norin, Urgʻa daryolarining irmoqlarida yashaydi. Turgʻun hayot kechiradigan baliq sanaladi. Daryolarning tekis joylarida yashaydi. U har doim oz boʻlgan, lekin Orol moʻylovdoridan koʻra koʻproq uchragan.

Oziqlanishi
-----------

Suvda turgʻun yashovchi umurtqasiz suv hasharotlari va mayda baliqlar bilan oziqlanadi.

Yashash tarzi
-------------

Urchish davrida daryolar boʻylab 1000 km gacha koʻtariladi. Aprel-may oylarida qumli-toshli tuproqli daryo toshqinlarida, daryolarning butun tekis oqimi boʻylab urugʻlanadi. Serpushtliligi 2000 uvildiriqqacha boradi. Bir yilda yoki ikki yil ichida bir marta uvildiriq tashlaydi. mumkin.

Muhofaza etish
--------------

Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Turkmaniston va Tojikistonning Qizil kitoblariga kiritilgan. Qirgʻizistonda u yoʻqolib ketish xavfi ostidagi kichik tur hisoblanadi.

Cheklovchi omillar
------------------

Bir qancha migrasiya yoʻllarini butunlay toʻsib qoʻygan toʻgʻonlar bilan daryolarning tartibga solinishi oqibatida keskin kamayib ketmoqda.

Muhofaza choralari
------------------

Baliq ovlashni taqiqlash, urugʻlantirish va oziqlanish joylarini muhofaza qilish, kichik turlar sonini va uning holatini aniqlashtirish.

Manbalar
--------

1. ↑  Веселов Е. А. Определитель пресноводных рыб фауны СССР. Пособие для учителей. — М.: Просвещение, 1977. — С. 122. — 238 с.
2. ↑  ТУРКИСТОН МЎЙЛАБДОРИ (LUCIOBARBUS CONOCEPHALUS) Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-08-05). *Redbook.uz*

Adabiyotlar
-----------

* Qirg'iziston Respublikasi Qizil kitobi / ch. ed. Shukurov E. J. - 2-nashr. - Bishkek, 2006. - S. 307. - 544 b. Baliq pdf[*sayt ishlamaydi*]
* Veselov E. A. SSSR chuchuk suv baliqlari faunasining kaliti. O'qituvchilar uchun qo'llanma. - M.: Ta'lim, 1977. - S. 121-122. - 238 b.
Koordinatalari: 34°4′32.764799999987″N 81°4′31.130400000021″W﻿ / ﻿34.07576799999999650°N 81.07531400000000588°W﻿ / 34.07576799999999650; -81.07531400000000588GO

**Kolumbiya xalqaro universiteti** (**CIU**) Kolumbiya, Janubiy Karolinadagi xususiy xristian universitetidir.

Boʻlimlar
---------

Fayl:Columbia International University logo.jpg CIU muhri
CIUda beshta kollej mavjud: Sanʼat va fanlar kolleji, Maslahat kolleji, Taʼlim kolleji, Madaniyatlararo tadqiqotlar kolleji va Vazirlik seminariyasi va maktabi ekan.

Akkreditatsiya
--------------

CIU Janubiy kollejlar va maktablar assotsiatsiyasining kollejlar boʻyicha komissiyasi va Bibliya oliy taʼlim assotsiatsiyasining akkreditatsiya komissiyasi tomonidan akkreditatsiya qilingan. Oliy maktab, shuningdek, Janubiy Karolina taʼlim departamenti tomonidan erta bolalik va boshlangʻich taʼlim boʻyicha magistr darajalarini taklif qilish uchun tasdiqlangan, bu esa Janubiy Karolina shtatida oʻqituvchi sifatida sertifikatlash imkonini berar ekan.

Talabalik hayoti
----------------

CIU doktrinal tasdiqlar va turmush tarzi standartlariga ega boʻlib, barcha talabalar (istalgan darajadan qatʼiy nazar) qabul qilishning bir qismi sifatida qoʻllab-quvvatlashlari kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  Columbia International University 2013-2014 Academic Catalog
2. ↑  „CIU Accreditation Reaffirmed". *Columbia International University* (15-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 13-noyabr 2014-yil.
3. ↑  „Institutions Holding COA Status".  Association for Biblical Higher Education (2020). — „LAST REAFFIRMATION 2019, NEXT COMMISSION REVIEW 2029". 22-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-may 2020-yil.
4. ↑  „Approved Educator Preparation Programs". *scteachers.org* (28-aprel 2011-yil). Qaraldi: 5-avgust 2011-yil.
Bog‘obod — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan aholi punkti.

Tarixi
------

2022-yil Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika arxitektura-shaharsozlik kengashining yig‘ilishida Qarshi tumanining G‘ubdin, Shoyxo‘ja, Ko‘chkak, Uzumzor, Guliston, Tinchlik, Batosh, Yangi Batosh, Jumabozor Istiqlol, Qoratepa, Kat, Paxtazor, Chaman, Bog‘obod, Yangi Bog‘obod MFYlar Qarshi shahar tarkibiga o‘tganligi elon qilindi.

Hozirgi kunga kelib Bog‘obod aholi punkti zamonaviylashib bormoqda. Aholi punktida namunali uy joylar qurilishi jadal davom etmoqda.

Joylashuvi
----------

Bog‘obod aholi punktidan viloyat markazi (Qarshi shahri) gacha 1 km, tuman markazigacha 23 km masofa mavjud. Aholi punktiga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Qarshi (1 km) shahrida joy olgan. Aholi punkti Qarshi shahrining kirish qismida joylashgan.

Sanoati
-------

Aholi punktida savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, umumiy taʼlim maktabi, kasb-hunar, musiqa maktablari, kutubxona, klub, kasalxona, sanatoriy bor. Aholisi Miroqi kanalidan suv oladi.

Iqlimi
------
**Janubiy Karolina Aiken universiteti** (**USCA** yoki **USC Aiken**) Janubiy Karolina shtatining Aiken shahridagi davlat universitetidir. U Janubiy Karolina Universiteti tizimining bir qismi boʻlib, bakalavriat dasturlari bilan bir qatorda magistrlik darajasini ham taklif etadi. Qoʻshimcha magistratura kurslari va daraja dasturlari Janubiy Karolina Universitetining Kengaytirilgan Graduate Campus dasturi orqali taklif etiladi. Janubiy Karolina Aiken universiteti 30 dan ortiq asosiy taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha bakalavr darajalarini, shu jumladan Palmetto kolleji orqali onlayn biznes boshqaruvi boʻyicha bakalavr darajasini berar ekan.

Kampus
------

Kampus 453 acre (183 ha) maydonda joylashgan Aiken shahrida, 18 milya (29 km) Augusta, Jorjiya va Kolumbiyadan 60 milya, Janubiy Karolina .

Akademiklar
-----------

Janubiy Karolina Aiken universiteti *Amerikaning eng yaxshi kollejlari* boʻyicha *US News &amp; World Report* qoʻllanmasining 2023-yilgi nashrida AQSh janubidagi „mintaqaviy universitetlar" orasida 49-oʻrinni egalladi. 2019-yilda universitet AQSh janubidagi eng yaxshi davlat mintaqaviy kollejlari orasida 1-oʻrinni egallagan ekan. Universitet tez-tez uchta davlat mintaqaviy kollejlari qatoriga kirdi va oʻn bir marta birinchi oʻrinni egalladi: 2002, 2003, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2018, 20202

Manbalar
--------

1. ↑  „Dr. Daniel Heimmermann Named UofSC Aiken Chancellor". 9 April 2021. Retrieved 23 July 2021.
2. ↑  „Daren J. Timmons, PhD".
3. ↑  „Accolades & Points of Pride".
4. ↑  „Palmetto College - Palmetto College - University of South Carolina".
5. ↑  „Campus Info". Qaraldi: 21-yanvar 2023-yil.
6. ↑  „USC Aiken #1, Again". USC Aiken Office of Marketing (9-sentabr 2014-yil). Qaraldi: 10-dekabr 2014-yil.
**Jabbor Eshbekovich Oʻsarov** (1968-yil 20-aprel, Nurota tumani, Navoiy viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2019), professor.

Biografiyasi
------------

Jabbor Oʻsarov 1968-yil 20-aprel Nurota tumanida tugʻilgan. 1985—1993-yillarda Toshkent davlat universiteti fizika fakultetida tahsil olgan. 1989—1991-yillarda Toshkent shahar qurilish boshqarmasida duradgor, 1991—1993-yillarda Toshkent irrigatsiya va meloriatsiya instituti fizika kafedrasi laboranti, 1993—1996-yillarda Qoʻshrabot tumani 34-oʻrta maktabning fizika-matematika fani oʻqituvchisi, 1996—2006-yillarda Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti qoshidagi akademik litseyda fizika fani oʻqituvchisi, 2006—2013-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti qoshidagi akademik litseyning oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, 2013—2014-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti qoshidagi 3-son akademik litsey direktori, 2014—2015-yillarda „News Arena" gazetasi bosh muharriri, 2015—2017-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti katta ilmiy xodimi, 2017—2018-yillarda universitetning fizika kafedrasi oʻqituvchisi, 2018—2019-yillarda Toshkent davlat yuridik universiteti huzuridagi akademik litseyda boʻlim boshligʻi lavozimida ishlagan. 2019-yildan Chirchiq pedagogika instituti pedagogika fakulteti dekani. 

### Ilmiy faoliyati

2005-yilda „Akademik litseylarda fizika taʼlimi samaradorligini oshirish jihatlari" mavzusida nomzodlik, 2019-yilda „Tayanch va fanga oid kompetentsiyalar asosida taʼlim mazmunini takomillashtirish va oʻquvchilar kompetentligini rivojlantirish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 150 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, maktab, kollej, akademik litseylar uchun fizika darsligi muallifi. Turon Fanlar akademiyasi akademigi (2022).

Mukofotlari
-----------

* „Oʼrta maxsus, kasb-hunar taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2001);
* „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil" esdalik nishoni (2011);
* „Xalq taʼlimi aʼlochisi" koʼkrak nishon (2014);
* „O'zbekiston Konstitutsiyasining 30 yilligi" esdalik nishoni (2022).

Manbalar
--------

1. ↑  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Najd va Hasa amirligi** yoki **Uchinchi Saudiya davlati** — 20-asrning birinchi choragida Arabiston yarim orolida mavjud boʻlgan davlat.

1890-yillarga kelib, Ikkinchi Saudiya davlati quladi va uning koʻp yerlari Jabal Shammar amirligi nazoratiga oʻtdi.

1902-yilda Saudiya hukmdorlarining avlodi Abdul Aziz Jabal Shammarga qarshi urush uyushtirishda yordam soʻrab Quvayt amiriga murojaat qildi. Amir Jabal Shammarda hukmronlik qilgan Rashidiylar bilan ziddiyatda bo‘lganligi sababli, u odamlar va qurol-yarog‘ bilan ta’minladi. Qattiq bosqin natijasida Abdul Aziz oz sonli odamlari bilan saudiyaliklarning ota-bobo shahri – Ar-Riyodni egallashga muvaffaq boʻldi va oʻzini Saudiya davlatining yangi amiri deb eʼlon qildi.

Keyingi bir necha yil Saudiyaliklar va Rashidiylar oʻrtasida kurash bilan oʻtdi, natijada Al-Qosim hududi Abdul Aziz nazoratiga oʻtdi. 1913-yilda Usmonli qoʻshinlarining mintaqadagi zaifligidan foydalanib, Al-Hasa va Al-Qatifni qoʻlga kiritdi.

Birinchi jahon urushi paytida inglizlar Abdul Aziz bilan oʻzlarining agenti Uilyam Shekspir orqali aloqaga kirishdi, buning natijasida 1915-yilda Darin shartnomasi imzolandi. Shartnomaga koʻra, Abdul Aziz Fors koʻrfazi sohillaridagi inglizlar himoyasidagi davlatlarga hujum qilmaslikka vaʼda berdi va buning evaziga unga Britaniya protektoratini kafolatladi.

Biroq urush davrida inglizlar nafaqat Abdul Aziz bilan muzokaralar olib bordilar, urushdan keyin esa sobiq Usmoniy imperiyasining arab yerlarida Hijoz podsholigi vujudga keldi. Uning hukmdori Husayn ibn Ali arablarni oʻz bayrogʻi ostida birlashtirishni daʼvo qildi. 1919-yilda u oʻz qoʻshinlarini Najdning chegara hududlariga yubordi, ammo magʻlubiyatga uchradi. Buyuk Britaniya oʻz ittifoqchisi Husaynning ambitsiyalarini moʻtadil qilishni foydali deb hisobladi, lekin uni magʻlub boʻlishiga yoʻl qoʻymadi.

1921-yilda Abdul Aziz nihoyat Jabal Shammarni magʻlub etdi va uning yerlarini qoʻshib oldi va oʻzini Najd sultoni deb eʼlon qildi.

Manba
-----

* «История Востока» в 6 томах. Т. V «Восток в новейшее время (1914—1945 гг.)» — М.: издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2006. ISBN 5-02-018102-1
**Valentina Solomonovna (Semyonovna) Varshavskaya** (1920-yil 5-dekabr, Yekaterinoslav, Yekaterinoslav viloyati, Ukraina SSR — 2008-yil 16-yanvar, Murmansk, Murmansk viloyati, Rossiya) — RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Fargʻona viloyati rus drama teatri aktrisasi. 1952-yildan 1978-yilgacha Murmansk viloyat qoʻgʻirchoq teatri direktori.

Tarjimayi holi
--------------

Valentina Varshavskaya 1920-yil 5-dekabrda Ukraina respublikasining Yekaterinoslav shahrida (hozirgi Dnepr) tugʻilgan. Yoshligidan sanʼatga qiziqishi baland edi. Varshavskaya avval mahalliy maktabda, soʻng Yekaterinoslav shahridagi u musiqa va teatr texnikumida, undan keyin teatr studiyasining xoreografiya boʻlimini tamomlagan.

1940-yildan Dnepropetrovsk opera teatri truppasining aʼzosi boʻlgan, 1941-yildan boshlab ikkinchi jahon urushining soʻnggiga qadar 406-Nikopol koʻchma kasalxonasida hamshira boʻlib ishlagan. Urush tugaganidan soʻng yana oʻzining sevimli ishi bilan shugʻullanishni boshlaydi. 1945-yildan konsert-estrada byurosi artisti, 1948-yildan Fargʻona viloyat rus drama teatri aktrisasi sifatida faoliyatini davom ettirgan.

1949-yildan — musiqa boʻlimi boshligʻi, badiiy rahbar va 1952-yildan — Murmansk viloyat qoʻgʻirchoq teatri direktori. 1950-yillarning oxirida uning rahbarligida teatr birinchi marta „Chyornaya melnitsa" spektakli asosida faqat kattalar uchun spektaklni namoyish etdi. Spektakl tomoshabinlar tomonidan iliq kutib olindi.

Valentina Varshavskaya 1970-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvonini olgan.

1978-yilda nafaqaga chiqqan. U 2008-yil 16-yanvarda Murmanskda vafot etdi.

### Oilasi

Oilali. Turmush oʻrtogʻi — Korneliy Aleksandrovich Bazderov, RSFSR xalq artisti.

Mukofotlari
-----------

1. „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali.

2. „Mehnat faxriysi" medali.

3. RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1970).

Manbalar
--------

1. ↑  „ВАРШАВСКАЯ Валентина Соломоновна". *lexicon.dobrohot.org*. Qaraldi: 22-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Вспоминая пятидесятые" (ru).  www.kolanord.ru. 2-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2021-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Varshavskaya Valentina Solomonovna // Kolskaya ensiklopediya. V 5 t. T. 1. A — D / Gl. red. A. A. Kiselyov. — SPb. : IS ; Apatiti : KNTs RAN, 2008. — 600 s. : il. portr.
* VARShAVSKAYa\_Valentina\_Solomonovna // „Kolskiy Sever". Ensiklopedicheskiy leksikon / Gl. red. A. S. Loxanov. — Murmansk : Dobroxot, 2013.
* Kto est kto v kulture Murmanskoy oblasti. — Murmansk, 2001.
* Strastnoy bulvar, 10 (jurnal Soyuza teatralnix deyateley). — 2005. — № 4.

Havolalar
---------

* Valentina Varshavskaya
**Qurbon Boybo‘tayevich Boybo‘tayev** (1911—1976) — geliotexnika sohasida faoliyat ko‘rsatgan olim, Buxoro davlat universitetida tashkil etilgan geliofizika ilmiy maktabi asoschisi.

Tarjimayi holi
--------------

Qurbon Boybo‘tayev 1911-yilda Toshkent viloyati Bekobod tumani Qiyot qishlog‘ida tug‘ilgan. 1933-yilda hozirgi Samarqand davlat universitetining fizika fakultetiga o‘qishga kirib, 1938-yilda muvaffaqiyatli tutatgan.

1938-yildan Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning umumiy fizika kafedrasida assistent lavozimida ish boshlagan. 1944-yildan 1968-yilgacha Umumiy fizika kafedrasining mudiri bo‘lgan.

1956-yilda Moskvadagi G.M.Krjijanovskiy nomli Energetika ilmiy tadqiqot institutining maxsus ilmiy kengashida „Turli tizimli quyosh suv isitkichlarining qiyosiy tahlili" («Сравнительные испытания различных систем солнечных водонагревателей») mavzusida nomzodlik ishini himoya qilgan.

Qurbon Boybo‘tayev o‘z ilmiy tadqiqotida trubasimon suv isitkichlariga nisbatan tekis ko‘zguli qozonchaning foydali ish koeffitsiyentini aniqladi, ulardagi harorat pasayishi, o‘lchash usullarini va buni geliotexnika ehtiyojlarida keng qo‘llash mumkinligini tadqiq qildi.

Qurbon Boybo‘tayev 1960-yilda hozirgi Buxoro davlat universiteti Umumiy fizika kafedrasining dotsenti bo‘ldi. U Buxoro davlat unversitetida geliofizik tadqiqotlarning asoschisi va boshlovchisi hisoblanadi. Buxoro davlat universitetida uning rahbarligida geliofiziklar maktabi tashkil qilindi. Undan fan doktorlari B.M.Ochilov, Y.N.Yoqubov, R.Avezov, fan nomzodlari O.X.Shodiyev, M.K.Qahhorov va boshqalar yetishib chiqdilar.

Qurbon Boybo‘tayev 50 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. U 1968-yildan Sirdaryo pedagogika instituti fizika fakultetida dekan lavozimida va Umumiy fizika kafedrasi mudiri lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. „Mehnat shuhrati" ordeni, „O‘zbekiston xalq ta'limi a’lochisi" va qator davlat mukofotlari sohibi bo‘lgan.

1969-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Oilali, 3 nafar farzandi bor. Farzandlarining hammasi oliy ma’lumotli. Qizi Tursunoy Qurbonboyeva Buxoro davlat universiteti Umumiy kimyo kafedrasida dotsent lavozimida faoliyat ko‘rsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Раҳматов И*. Бухоролик гелиофизик олимлар*, Бухоро, 2009 — 7 bet.
2. ↑  Байбутаев К.Б*. Сравнительные испытания различных систем солнечных водонагревателей. Автореферат дисс. представл. на соискание учен. степени кандидата техн. наук / Акад. наук СССР. Энергет. ин-т им. Г. М. Кржижановского.*, – Москва, 1955.
**Mahmud Dovud** (nemischa:;) — nemis futbolchisi, Dortmundning „Borussiya" klubi yarim himoyachisi hisoblanadi .

Biografiyasi
------------

Dovud Suriya Kurdistonida, Suriya shimoli-sharqidagi, Turkiya va Iroq bilan chegaradosh Amuda shahrida tugʻilgan. Mahmud 10 oylik boʻlganida, uning ota-onasi mahalliy qurolli toʻqnashuvlardan Suriya-Turkiya chegarasi orqali Germaniyaga qochib ketishgan. Daud oilasi Dyusseldorfning gʻarbiy chekkasida joylashgan Langenfeldga joylashgan. Mahmud futbolni tumandagi SC Germania Reusrath klubining bolalar boʻlimida boshlagan. Keyinchalik u Fortuna Dyusseldorfning yoshlar jamoasida oʻynay boshladi va 2010-yilda u Myonxengladbaxning „Borussiya" klubi yoshlar akademiyasiga qabul qilingan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

2014-yil 28-avgust kuni 18 yoshli Daoud „Borussiya" ning asosiy tarkibida Yevropa Ligasi pley-off bosqichi javob o‘yinida Bosniyaning „Sarayevo" jamoasiga qarshi o‘yinda maydonga tushgan va bu o‘yin „Borussiya"ning 7:0 hisobidagi g‘alabasi bilan yakunlandi. Ammo u 2014-2015-yilgi mavsumning qolgan qismini „Borussiya" farm klubida oʻtkazishiga toʻgʻri kelgan.

Bir yil oʻtgach, u asosiy jamoaga qaytarildi va 2015-yil 23-sentyabrda Daoud Bundesligadagi birinchi golini „Augsburg" darvozasiga kiritgan.

2017-yilning 30-mart kuni futbolchi mavsum yakunida Dortmundning „Borussiya" siga o‘tishni hohlagani rasman maʼlum bo‘ldi. Shartnoma 5 yilga imzolangan, transfer summasi, ayrim manbalarga koʻra, 10-12 million yevroni tashkil qilar edi.

Jamoadagi faoliyati
-------------------

Daud 18 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoalariga chaqirilgan. 2015-yilda Germaniya terma jamoasida (U20) oʻynagan. 2016-yilning 24-martida u Germaniya yoshlar terma jamoasi tarkibida debyut qilgan.

2019 -yozida Mahmud Italiyada boʻlib oʻtgan yoshlar terma jamoalari oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etish uchun terma jamoaga taklif qilingan. Guruhdagi ikkinchi o‘yinda Serbiyaga qarshi kechgan bahsda u 69-daqiqada gol urgan va jamoasi 6:1 hisobida g‘alaba qozongan.

2020-yil 7-oktyabrda Daoud Germaniya terma jamoasi safida Turkiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qilgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Saidning ukasi ham professional futbolchi boʻlgan.

Yutuqlari
---------

„Borussiya Dortmund"
* Germaniya kubogi sohibi: 2020-2021
* Germaniya Superkubogi sohibi: 2019-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Махмуд, зажигай. Как сирийский беженец стал открытием месяца в Германии". 26-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2017-yil.
2. ↑  „Боруссия Мёнхенгладбах vs. ФК Сараево– 28 августа 2014 – Soccerway".  soccerway.com. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-mart 2016-yil.
3. ↑  „3:3! Last-Minute-Treffer verhindert Heimsieg" (de) (7-oktabr 2020-yil). 31-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-sentabr 2020-yil.
**Muqaddas havoriylar Konstantin va Yelena cherkovi** — Oʻzbekiston Respublikasining Qoʻqon shahrida joylashgan rus pravoslav cherkovining Markaziy Osiyo metropolit okrugi Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining hozirgi kunda faoliyat koʻrsatmayotgan, buzib tashlangan pravoslav cherkovi. Patronlik bayrami 21-may kuni nishonlangan.

Tarixi
------

Mahalliy harbiy cherkov shahar markazida Oʻrda deb nomlangan hududda joylashgan boʻlib, oʻziga xos tarixga ega. Dastlab bunday cherkov Xudoyorxon saroyida joylashgan boʻlib, keyinchalik esa cherkov uchun alohida yangi bino qurilgan.

Qo‘qonning SSSR tomonidan qoʻlga kiritilishi bilan shaharning rus pravoslav aholisi oʻzlarining xristanlik marosimlarini amalga oshirsh uchun turli manzillarda to‘plana boshlaydi. Fargʻona viloyati qoʻshinlari qoʻmondoni general Mixail Skobelev buyrugʻi bilan cherkov uchun xon saroyining taxt oʻrnatilgan xonasi ajratiladi. Uning qurilishi boʻyicha esa turli hududlardan eng yaxshi oʻymakor va ikonostaz ustalari taklif qilinadi.

1875-yildan 1876-yilgacha hukumat saroyidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda yangi binoning qurilish ishlari olib boriladi. Shunday qilib, Turkiston maʼnaviyat kengashining 1876-yil 12-sentyabrdagi 255-son qaroriga ko‘ra Qo‘qondagi vaqtinchalik cherkov 1876-yil 23-dekabrda ruhoniy Pobedonostsev tomonidan muqaddaslashtiriladi.

1929-yilgacha cherkovda faqatgina ilohiy marosimlar oʻtkazilgan. Cherkov oʻz ichiga 100 nafar insonni sigʻdira olgan. Shuningdek, binoda qimmatbaho ikonostaz buyumlar va turli idishlari ham mavjud boʻlgan.

1900-yilgacha cherkov va ruhoniylar Turkiston yeparxiyasi boshqarmasi tasarrufida boʻlgan (keyinchalik tugatilgan). Oʻsha paytda bino Qoʻqon harbiy qoʻmondonligi boshqarmasi huzuridagi cherkov, 1912-yildan mahalliy harbiylar cherkovi, 1922-yildan esa muqaddas havoriylar Konstantin va Yelena cherkovi deb atalgan. Shuningdek, davlat topshirigʻi bilan cherkovga bitta ruhoniy tayin etilgan.

Galereya
--------

* 
*

Adabiyotlar
-----------

* „Rossiya Turkistonining shahar va qishloqlariga sayohatlar" fotosurati va tavsifi bilan buklet. Qishloq va shaharlar — Voskresenskoye, Blagoveshchenskoye, Bogoroditskoye, Russkoye, Spasskoye, Chinazskoye, Yangiyoʻlskoye va boshqalar tekshirildi va suratga olindi, jami 100 ga yaqin fotosuratlar va 54 matn. Sankt-Peterburg, 1900 yil.

Manbalar
--------


1. ↑  „Коканд. Домовая церковь Константина и Елены при бывшем Управлении Кокандского воинского начальника.".
2. ↑  „Храм Святых Равноапостольных Константина и Елены (Коканд)".
Категория:Проект:Музыка:Последняя правка в 2022 году
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Музыканты по алфавиту
**Mulyukov Batu Gataullovich (Ataullovich)** ( tatarcha: *Бату Мөлеков* ) ( 1928-yil 17-aprel, Oʻzbekiston SSR, Boysun qishlogʻi — 23.10.1999, Qozon ) — bastakor, oʻqituvchi. Tatar ASSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1977). RSFSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1981). Abdulla Toʻqay nomidagi Tatar ASSR Davlat mukofoti laureati (1984).

Biografiyasi
------------

Mulyukov Batu Gataullovich 1928-yil 17-aprelda O‘zbekiston SSRning Boysun qishlog‘ida tug‘ilgan.

1957-yilda Qozon konservatoriyasini tamomlagan (A. sinfi). Leman).

1970-1996 yillarda Qozon madaniyat va sanʼat institutida dars bergan.

1991-yildan professorlik darajasini olgan.

Mulyukov Batu Gataullovich 1999-yil 25-oktyabrda Qozon shahrida vafot etdi.

Ijodi
-----

Operalar

* "Qora yuzlar" ("Sevgi uchun jazo") (1981)
* "Soembika" ("Suyumbike") (1999)

Simfoniya (1969)

"Chelnidagi bayram" simfonik uverturasi (1977)

Oratoriyalar

* R. Xaris she'rlarida "Qozon" (1977)
* X. Gardanov misralaridagi "Toʻqay" (1985).
* "Asrlar va daqiqalar" (1987)

M.Husayn misralaridagi "Fasllar" kantatasi (1967).

Skripka va pianino ansambli uchun konsert (1972)

Ovozli va simfonik orkestr uchun konsert (1978)

Orkestrlari uchun suite (1968)

3 torli kvartet

Kamera-instrumental va kamera-vokal kompozitsiyalari, qo'shiqlar, dramatik tomoshalar uchun musiqa va boshqalar.

Unvonlari
---------

* Tatar ASSRda xizmat koʻrsatgan artist (1977)
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1981)
* Abdulla Toʻqay nomidagi Tatar ASSR Davlat mukofoti (1984)

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 — С. 371.

Havolalar
---------

tatarstan.ru//Mulyukov Batu Gataullovich
Frankofoniya bayrog'i
**Xalqaro frankofoniya kuni** (fr. *Journée internationale de la Francophonie*) — "Frankofoniya" jahon fransuz tili  mamlakatlari hamkorligi xalqaro tashkiloti ta’sis etilgan kunni nishonlash sanasini bildiradi.  20-mart kuni tashkilot a’zolari tomonidan bayram qilinadi. Bu sana 220 million fransuz tilida so‘zlashuvchilarga bag‘ishlangan bo‘lib, ulardan 75 millioni fransuz tilini ona tili sifatida qadrlaydi.  

1970-yil 20-martda Niame shahrida fransuz tilida so‘zlashuvchi mamlakatlarning birinchi davlatlararo tashkiloti — Madaniy va texnik hamkorlik agentligi (MTHA)ni tashkil etish to‘g‘risida shartnoma imzolanadi. Maqsad — fransuz tilining barcha muxlislarini birlashtirish, fransuz madaniyatini, shuningdek, fransuz tilida so‘zlashuvchi mamlakatlar madaniyatini tarqatish va ommalashtirishga ko‘maklashishdir. 1998-yilda esa fransuz tili tashkiloti  — hukumatlararo Frankofoniya agentligi tashkil etilishi bilan bu sana "Frankofoniya" tashkilotiga a’zo 84 davlat uchun ularni birlashtiruvchi madaniy omil – fransuz tilini nishonlash usuli sifatida bayram deb e’lon qilindi.

Yana qarang
-----------

* Birlashgan Millatlar Tashkilotida Fransuz tili kuni
* Xalqaro ona tili kuni

Manbalar
--------

1. ↑  „Chronologie : genèse et développement de la Francophonie - La Francophonie - Dossiers - La Documentation française". 10-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2017-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt Wayback Machine saytida arxivlandi (2001-03-30).(Fransuzcha) )
**Qizilboshtepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XI—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Choydori" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi** — Andijon shahrida joylashgan rus pravoslav cherkovining Markaziy Osiyo mitropolit okrugi Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining faol boʻlmagan pravoslav cherkovi.

Cherkov 1897-yilda tashkil etilgan boʻlib, maʼbad va qoʻngʻiroq minorasi arxitektor I. R. Sakovich eskizlari asosida 1898-yil 19-dekabrda qurib bitkazilgan, 1900-yil 19-dekabrda muqaddaslashtirilgan, biroq 1932-yilda yopil tashlangan.

Cherkov Aziz Nikolay Wonderworker sharafiga 500 nafar butxona qavmlari aʼzolari uchun moʻljallangan boʻlib, maʼbadga bir nafar ruhoniy tayinlangan. Patronal bayrami 19-dekabrda nishonlangan.

Tarixi
------

Cherkov 1900-yilda Andijon shahrida davlat g‘aznasi mablag‘lari hisobidan pishgan g‘ishtdan qurilgan. Bino Andijon shahri Pushkin koʻchasida joylashgan boʻlib (hozirgi Musayev koʻchasi), uning yonida Nikolskiy bogʻi boʻlgan. Cherkov qarshisida esa Barcha Avliyolar cherkovi joylashgan.

Cherkov yonidagi bogʻ hozirgi kunda turar-joy binosiga aylantirilgan boʻlib, cherkovning oʻzi 500 nafar butxona qavmlari aʼzolarini qabul qilgan, ammo 1931-yilning noyabr oyida cherkov faoliyati tugatilgan va 1932-yil mart oyida butunlay yopib tashlangan. Shuningdek, shahar markazidagi qoʻngʻiroq minorasi va ibodatxona ham cherkovga tegishli boʻlib, ushbu binolar hozirgi kunga qadar saqlanib kelmoqda.

Oʻsha paytda cherkov Turkiston yeparxiyasi boshqarmasi tomonidan boshqarilgan. Keyinchalik, Qoʻqon harbiy okrugi tarkibiga kiritilgan. Bino dastlab Qoʻqon harbiy qoʻmondonligi huzuridagi cherkov, keyinchalik mahalliy harbiylar, soʻngra Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi deb nomlangan.

Maʼbadda ulkan ikonostaz mavjud boʻlib, u yerda koʻplab piktogrammalar va cherkov idishlari mavjud boʻlgan. Cherkov yopilgandan soʻng, uning ikonalari va mulki boshqa cherkovlarga tarqatib yuborilgan.

Maʼbadning tuzilishi choʻzilgan toʻrtburchak shaklida. Chekovning markaziy zaliga markaziy koridordan oʻtib kirib boriladi, avvallari u yerda ikonostaz va ikkita yon xonalar joylashgan boʻlib, ushbu xonalar ruhoniyning xonalari boʻlishi mumkin degan taxminlar ham mavjud.

Cherkov hozirgi kunda oʻz faoliyatini olib bormayotganligiga qaramay, boshqa maʼbadlar rahbarlari ushbu cherkovni qayta tiklash huquqiga ega.

Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi maʼbadi boshqa bir cherkov maʼbadidan unchalik uzoq boʻlmagan masofada joylashganligi uchun unga piyoda yetib borish ham mumkin.

Moʻljal: Barcha avliyolar cherkovi.

Ruhoniylar
----------

Cherkov maʼbadi va uning ruhoniylari haqida bizgacha aniq maʼlumotlar yetib kelmagan.

Galereya
--------

* 
*

Adabiyotlar
-----------

* Fotosurat va tavsif bilan buklet. *Ivanov An. A.* — „Rossiya Turkistonining shahar va qishloqlariga sayohatlar. Qishloq va shaharlar oʻrganilib, suratga olindi, jami 100 ga yaqin surat va 154 ta matn", Peterburg, 1910 y.
* Kitob. *Ivanov Al. A.* — „Qo‘qon harbiy okrugi tarixi", Qo‘qon, 1911 y.
* Kitob. *Ruzaev B. A.* — „Oʻzbekiston cherkovlari tarixi" *, Toshkent, 2014 yil.*

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  buklet *Ivanov An. A.*
2. ↑  „Андижан. Церковь Николая Чудотворца.".
3. 1 2  kniga *Ruzaev B. A.*
4. 1 2  kniga *Ivanov Al. A.*
5. ↑  „Храм Николая Чудотворца (Андижан)".
**Suvsar uyi ―** suvsarga bagʻishlangan bronza haykali. Ufa shahrining ramzi boʻlgan suvsarga atab XVII asr oʻrtalarida oʻrnatilgan.

Tarixi
------

Dastlab, haykallar kompozitsiyasi Gostiniy Dvorga oʻrnatilgan edi. U 2010-yil 8-iyul — Oila, sevgi va sadoqat kunida fuqarolarning katta yigʻilishi bilan tantanali ravishda ochilgan. Kompozitsiya muallifi Boshqirdiston Respublikasi Rassomlar uyushmasi aʼzosi, Xalqaro haykaltaroshlar tanlovlari sovrindori, avvalroq Ufada farrosh haykali yasagan Xalit Galiullin edi.

Yodgorlik „MegaFon Afsona hadya qiladi" loyihasi doirasida oʻrnatilgan va darhol norasmiy mashhur nom olgan: „Ish haqi qani?".

Gostiny Dvor yaqinidagi taʼmirlash ishlari tufayli haykal 2014-yilda Yakutova nomidagi parkning sharqiy kirish qismiga koʻchirilgan va oʻsha yerda qoldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Домик куницы»" (ru).  «Мегафон». 17-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyun 2022-yil.
2. ↑  *Дмитрий Колпаков.* „Новую скульптуру двум куницам в Уфе окрестили «Где зарплата?»" (ru).  Медиакорсеть (13-iyul 2010-yil). 8-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2013-yil.

Havolalar
---------

* „В Уфе появилась новая скульптура — «Дом куницы»" (ru).  «Мегафон». 7-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2013-yil.
**Pirouzum kislota**, a-ketopropion kislota, CH3COCOOH — oʻtkir hidli rangsiz suyuklik. Suyuqdanish temperaturasi 13,6°, qaynash temperaturasi 165° (ajralishb-n), zichligi 1,27 g/sm3. Suvda, efirda, spirtda eriydi. Pirouzum kislota vino kislotani (KHSO4 ustidan), atse-tilxloriddan yoki 2,2-dixlorpropion kislotadan haydash yoʻli bilan olinadi. SO2 yoki SO ajratib chikarib (H2SO4 ishtirokida) parchalanadi. Vodorod peroksid taʼsirida oksidlanib, sir-ka kislotaga aylanadi. Uglevodlar, ok-sidlar, lipidlar hosil boʻlishida mu-qim bogʻlovchi oraliq mahsulot hisoblanadi. Dorivor moddalar, mas, sin-xofen (atrofan) ishlab chiqarishda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |