**Susan Kilrain** (talaffuzi: *Syuzan Kilreyn* 1961-yil 24-oktabrda tugʻilgan) — amerikalik muhandis, AQSh harbiy-dengiz kuchlarining sobiq zobiti va sobiq NASA astronavti.

Shaxsiy va taʼlim maʼlumotlari
------------------------------

**Susan Kilrain**, Jorjiya shtatining Augusta shahrida tibbiyot fanlari doktori Jozef Still va uning rafiqasi Jan Ann Bato oilasida tugʻilgan; uning toʻqqiz ukasi bor. Uning otasi Jorjiya shtatining Augusta shahridagi Jozef M. Still Burn markaziga asos solgan va unga rahbarlik qilgan taniqli jarroh edi. Kilrain 1979-yilda Massachusets shtati, Natik shahridagi Walnut Hill maktabini tamomlagan. U 1982-yilda Embri-Riddl aviatsiya universitetini aeronavtika muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasi bilan tamomlagan. 1985-yilda Jorjiya Texnologiya institutida aerokosmik muhandislik boʻyicha fan magistri darajasini olgan.

U ilgari Belgiyada joylashgan Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkilotining Maxsus operatsiyalar qoʻmondoni bilan xizmat qilgan vitse-admiral Kolin J. Kilreyn bilan turmush qurgan. Kilrain va erining toʻrt farzandi bor, ular Virjiniya shtatining Virjiniya-Bich shahrida istiqomat qilishadi. U motivatsion maʼruzachi sifatida faol boʻlib, asosan maktablar va universitetlarda taqdimot ishlarini olib boradi. Uning asosiy shiori *"Oʻz orzuing bilan yasha"*.

Harbiy martaba
--------------

Oʻqishni tugatgandan soʻng, Kilrain Jorjiya shtatining Marietta shahridagi Lockheed korporatsiyasida shamol tunnellari loyihasi boʻyicha mutaxassis boʻlib ishladi va magistrlik darajasini oldi. U 1985-yilda AQSh harbiy-dengiz kuchlariga ishga qabul qilingan va 1987-yilda dengiz aviatori etib tayinlangan. Kilrain TA-4J Skyhawk samolyotida parvoz instruktori etib tayinlandi. Merilend shtatidagi AQSh dengiz sinovlari uchuvchilar maktabini tugatdi. Soʻng u F-14 Tomcat mashgʻulotlari uchun Virjiniya shtati, Virjiniya-Bich shahridagi 101 qiruvchi otryadiga (VF-101) qabul qilindi. Kilrain 30 dan ortiq turli samolyotlarda 3000 soatdan ortiq parvoz qilgan.

NASA faoliyati
--------------

Kilrain 1995-yil mart oyida Jonson kosmik markaziga astronavt nomzodi sifatida ariza berdi. Bir yillik treningdan soʻng u Astronavtlar idorasining Avtomobil tizimlari va operatsiyalari boʻlimida texnik masalalar boʻyicha ishladi. U, shuningdek, koʻplab missiyalarga uchish va qonish paytida missiyani boshqarishda, kosmik kema aloqachisi (CAPCOM) boʻlib xizmat qilgan. U Ikkita kosmik parvozlar faxriysi boʻlib, koinotda deyarli 472 soat parvoz qilgan. U STS-83 (1997-yil 4-apreldan 8-aprelgacha) va STS-94 (1997-yil 1-iyuldan 17-iyulgacha) da uchuvchi sifatida uchgan. U Shuttle kompaniyasining qonunchilik boʻyicha mutaxassisi boʻlgan. U 2002-yil dekabrda Astronavtlar idorasidan, 2005-yilda esa AQSh Harbiy-dengiz kuchlaridan nafaqaga chiqqan.

### Kosmik parvoz tajribasi

Kilrainning birinchi missiyasi, STS-83, Shuttleʼning yoqilgʻi energiya ishlab chiqarish bloklaridan biri bilan bogʻliq muammolar tufayli qisqartirildi. Missiyaning davomiyligi 95 soat 12 minut boʻlib, Yerning 63 orbitasi boʻylab 1,5 million mil yoʻl bosib oʻtdi. Missiya STS-94 Microgravity Science Laboratory (MSL-1) Spacelab missiyasining qayta parvozi boʻlib, mikrogravitatsiyada materiallarni tadqiq qilishga qaratilgan. Missiyaning davomiyligi 376 soat 45 minut boʻlib, Yerning 251 orbitasi boʻylab 6,3 million mil yoʻl bosib oʻtdi.

Mukofot va unvonlar
-------------------

* Dengiz aviatsiyasi ofitserlari nomzodlik maktabining faxriy bitiruvchisi
* Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz sinovlari uchuvchilar maktabining 103-sinfning taniqli bitiruvchisi
* Mudofaa xizmatlari uchun medal
* Mudofaadagi xizmatlari uchun medali
* Dengiz floti maqtov medali
* Dengiz kuchlari muvaffaqiyati medali
* NASA kosmik parvoz medallari (2)
* Milliy mudofaa xizmati medali
* Oʻnta eng yaxshi yosh amerikalik mukofoti (AQSh Savdo palatasi tomonidan)

Havolalar
---------

* „SUSAN KILRAIN (COMMANDER, USN, RET.) NASA ASTRONAUT (FORMER)".  NASA (2005-yil iyul). Qaraldi: 3-aprel 2021-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Lehigh – Colin Kilrain". *history.lehighsports.com*. 12-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2022-yil.
2. ↑  „News". *susankilrain.com*. 6-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2022-yil.
3. ↑  „SUSAN KILRAIN (COMMANDER, USN, RET.) NASA ASTRONAUT (FORMER)".  NASA (2005-yil iyul). Qaraldi: 3-aprel 2021-yil.