**George Arthur Rowley** *(talaffuzi: Jorj Artur Rovliy)*(1926-yil 21-aprel — 2002-yil 19-dekabr), chap oyogʻidagi kuchli zarbasi tufayli **"Toʻpchi"** laqabini olgan ingliz futbolchisi va kriketchi edi. Arthur Rowley Angliya ligasi futboli tarixidagi eng koʻp gol urish boʻyicha rekordchi boʻlib, liganing 619 oʻyinida 434 gol urgan. Arthur Rowley "Manchester United" futbolchisi Jek Rowleyning ukasi edi. Arthur Rowley 2008-yilda Angliya futboli shon-shuhrat zaliga kiritilishi uchun qisqa roʻyxatga kiritilgan.

U „Lester City" va „Shrusberi Town"da bir mavsumda eng koʻp gol urish boʻyicha klub rekordiga ega boʻlib, 1956-57-yillarda „Lester"da 42 ta oʻyinda 44 ta gol urgan va 1958-59-yillarda „Shrusberi" uchun 43 oʻyinda 38 ta gol urgan. U, shuningdek, 152 ta ligada gol urgan Shryusberi ligasining rekord toʻpurari hisoblanadi. Arthur Rowley „tulkilar" safida 265 ta gol urgan „Lester" tarixidagi ikkinchi gol muallifi boʻlib, Arthur Chandlerning rekordidan atiga 8 gol kam.

Yoshlik yillari
---------------

George Arthur Rowley Birmingem ligasida yarim professional oʻynagan taniqli darvozabon Mark Rowleyning uchinchi oʻgʻli edi. Vulverhamptonda tugʻilgan, Arthur Rowley Dadli Roud maktabida, keyinroq St. Piter kollejida tahsil olgan, Arthur Rowley oʻz karerasini oldinga koʻtarilishdan oldin markaziy yarim himoyachi sifatida boshlagan. Arthur Rowley Vulverhampton va Birmingem va Staffordshir bilan County sharafiga mahalliy mukofotlarni qoʻlga kiritdi. Arthur Rowley Angliya maktab oʻquvchilari uchun tanlangan, ammo urush boshlanishi uni imkoniyatdan mahrum qildi.

Oʻyin faoliyati
---------------

### Manchester United

1940-yilda maktabni tugatgandan soʻng, Rowley Manchesterdagi akasi Jekga qoʻshilishdan oldin lavha metall firmasiga ishga ketdi. Shunday qilib, Rowley oʻz faoliyatini „Manchester United" da boshladi va 15 yoshga toʻlganidan toʻrt kun oʻtib havaskor sifatida shartnoma imzoladi. Ertasi kuni, 1941-yil 26-aprelda, 15 yoshu 5 kunligida, Arthur Rowley urush davridagi Liverpulga qarshi Enfilddagi oʻyinda Jek bilan birga maydonga tushib, „Manchester United"ning asosiy jamoasida maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi.

Rowley 1944-yilning may oyida ozodlikka chiqqunga qadar „United"ning asosiy jamoasida yetti marta oʻynadi.

### West Bromvich Albion

Rowley, shuningdek, 1944-yilning yozida West Bromvich Albion bilan professionalga aylanishdan oldin, urush paytida Vulverhampton Uonderersda muntazam ravishda havaskor sifatida oʻynagan. Biroq, Arthur Rowley "Doʻlana "da ham gol urish, ham asosiy jamoada muntazam oʻrin olish uchun kurashdi.

### Fulham

Albion 1948—1949-yilgi mavsum boshida Rowleyni „Fulham" ga sotdi, u yerda Arthur Rowley darhol oʻzining golli zarbasini topdi va 22 oʻyinda 19 ta gol urib, ikkinchi divizion chempionligiga yordam berdi.

Rowley birinchi divizionda oʻz formasini tiklay olmadi, chunki Arthur Rowley atigi 7 ta gol urdi.

### Lester City

Oliy ligadagi birinchi mavsumi oxirida Arthur Rowley „Lester City"ga sotildi. „Lester" muxlislari dastlab murabbiy Norman Bullokga nisbatan koʻp tanqidlarga uchragan edi. Biroq, markaziy hujumchi sifatida sekin boshlanganidan soʻng, Bullok Rowleyni chapdagi „10-raqam"ga olib chiqdi, Arthur Rowley 23-sentabr kuni „Tulkilar"da oʻz nomini aytadigan boʻldi, bunda Rowley „Lester"ning tasalli beruvchi golini 2-oʻyinda kiritdi. Debyut mavsumining oxiriga kelib, uning 28 ta goli koʻpchilikni tinchlantirdi, garchi klub hali ham umidsizlikka uchragan 14-oʻrinni egallab oldi.

Rowley oʻzining ikkinchi mavsumida oʻz nomini yarata boshladi, chunki Arthur Rowley bir mavsumda eng koʻp gol urish boʻyicha Arthur Chandlerning klub rekordini yangiladi va 38 marta gol urdi. Keyingi mavsumda Arthur Rowley yana oʻz rekordini yangiladi va 42 oʻyinda 41 marta gol urdi, shulardan 39 tasi ligada urilgan gol va unga Ikkinchi divizionning oltin butsasi sovrinini taqdim etdi. Arthur Rowley 1953—1954-yilgi mavsumda yana 36 ta gol urib, „Lester"ni Ikkinchi divizion chempioni boʻlishiga yordam berdi.

Biroq, Dave Hollidey 1958-yilning yozida Rowleyni sotishga qaror qildi, chunki Arthur Rowley Arthur Chandlerning klub rekordidan atigi 8 gol kam boʻlib, barcha davrlarning eng yaxshi toʻpurariga aylandi. Bu muxlislarning ishonchini yoʻqotishiga olib keldi va natijada 1958-59-yilgi mavsumda 2 oy ishdan boʻshatildi.

Filbert-stritdagi 8 mavsumida Rowley 321 oʻyinda 265 ta gol urdi (shu jumladan 16 ta xet-trik).

### Shrewsbury Town

1958-yilning yozida Rowley Birinchi divizionda oʻynayotgan „Lester"ni tark etib, yangi tashkil etilgan Toʻrtinchi divizionning „Shrewsbury Town" klubi futbolchi-menejyeri boʻldi. Gay Meadowdagi birinchi mavsumida Rowley Shrusberini 43 oʻyinda 38 ta gol urib, toʻrtinchi divizionning oltin butsasini qoʻlga kiritdi. Arthur Rowley uchinchi divizionda ham shunday davom etdi, chunki Arthur Rowley keyingi toʻrt mavsumda 32, 28, 23 va 24 marta gol urishni davom ettirdi, soʻnggi bir necha mavsumda klub bilan oʻynab, vazn yoʻqotishni boshladi. kamroq harakatchan edi, lekin uning maydonga taʼsiri hali ham koʻrinib turardi, hatto baʼzida oʻzini vaqtincha himoyachi sifatida ishlatgan, 1965-yilda nafaqaga chiqqan.

Boshqaruv karyerasi
-------------------

### Sheffield United

Oʻyinchi sifatida nafaqaga chiqqanidan soʻng, Rowley 1968-yil 11-iyulda „Shrewsbury"ni yana toʻrt yil boshqargan va „Sheffield United"ni boshqargan. „United" endigina Ikkinchi divizionga tushib ketgan edi, ammo keyinchalik jamoaga koʻtarilishlari mumkin boʻlgan yaxshi shartnomalarga qaramay, natijalar umidsizlikka uchradi va Arthur Rowley 1969-yil 6-avgustda ishdan boʻshatildi.

U 1970-yildan 1976-yilgacha "Sautend United "ni boshqargan, shuningdek, futbolni tark etishdan oldin Telford United murabbiyi yordamchisi va ligaga kirmaydigan Knighton Town va Oswestry Town klublarini boshqargan.

Kriket faoliyati
----------------

Rowley Shropshireni 1961 va 1962-yillar oraligʻida uchta Kichik okruglar chempionati oʻyinida oʻng qoʻl zarbasi va oyoqlarini sindirish boʻyicha oʻyinchi sifatida himoya qilgan.

Vafoti
------

Rowley oʻz uyini Shrusberi shtatining Koptorn chekkasida qurdi. 2000-yilda Shrewsbury Town uni „asr futbolchisi" deb tan oldi. Arthur Rowley 2002-yil dekabr oyida 76 yoshida vafot etdi va 26-dekabr shanba kuni (Boks kuni) Longden Roaddagi Shrewsbury umumiy qabristoniga dafn qilindi.

Yutuqlari
---------

**Fulham**

* Ikkinchi divizion chempioni: 1948-49

**Lester City**

* Ikkinchi divizion chempioni: 1953-54, 1956-57

**Individual**

* Ikkinchi liganing eng yaxshi toʻpurari: („Lester City" bilan) 1952-53, 1956-57
* Toʻrtinchi divizionning eng yaxshi toʻpurari: (Shrewsbury Town bilan) 1958-59

Faoliyat statistikasi
---------------------

| Klub | Mavsum | Liga | FA kubogi | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar |
| West Bromwich Albion | 1946-47 | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 |
| 1947-48 | 21 | 4 | 0 | 0 | 21 | 4 |
| 1948-49 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Jami | 24 | 4 | 0 | 0 | 24 | 4 |
| Fulham | 1948-49 | 22 | 19 | ? | 0 | ? | 19 |
| 1949-50 | 34 | 8 | ? | 0 | ? | 8 |
| Jami | 56 | 27 | 3 | 0 | 59 | 27 |
| Leicester City | 1950-51 | 39 | 28 | 1 | 0 | 40 | 28 |
| 1951-52 | 42 | 38 | 2 | 0 | 44 | 38 |
| 1952-53 | 41 | 39 | 1 | 2 | 42 | 41 |
| 1953-54 | 42 | 30 | 8 | 6 | 50 | 36 |
| 1954-55 | 36 | 23 | 1 | 0 | 37 | 23 |
| 1955-56 | 36 | 29 | 3 | 6 | 39 | 35 |
| 1956-57 | 42 | 44 | 1 | 0 | 43 | 44 |
| 1957-58 | 25 | 20 | 1 | 0 | 26 | 20 |
| Jami | 303 | 251 | 18 | 14 | 321 | 265 |
| Shrewsbury Town | 1958-59 | 43 | 38 | 5 | 1 | 48 | 39 |
| 1959-60 | 41 | 32 | 1 | 1 | 42 | 33 |
| 1960-61 | 40 | 28 | 13 | 4 | 53 | 32 |
| 1961-62 | 41 | 23 | 7 | 6 | 48 | 29 |
| 1962-63 | 40 | 24 | 5 | 3 | 45 | 27 |
| 1963-64 | 19 | 5 | 0 | 0 | 19 | 5 |
| 1964-65 | 12 | 2 | 0 | 0 | 12 | 2 |
| Jami | 236 | 152 | 31 | 15 | 267 | 167 |
| Jami | 619 | 434 | 52 | 29 | 671 | 463 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Bid to honour footballer Rowley". *BBC News* (5-oktabr 2007-yil). 11-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2007-yil.
2. ↑  *Gray, William*. „Record goalscorer dies". *The Daily Telegraph* (20-dekabr 2002-yil). Qaraldi: 12-may 2015-yil.
3. ↑  Tribute to Town Legend Rowley  bbc.co.uk, retrieved 20 February 2011]
4. 1 2  Francis, Peter*. A Matter of Life and Death, The Secrets of Shrewsbury Cemetery*. Logaston Press, 2006 — 102 bet. ISBN 978-1-904396-58-1.
5. ↑  Sons of United- Steve Hobin & Tony Park
6. 1 2 3  Dave Smith & Paul Taylor*. Of Fossils and Foxes*, 2010. ISBN 978-1-905411-94-8.
7. ↑  Football League Div 3 & 4 Leading Goalscorers 1947-92  rsssf.com, retrieved 20 February 2011
8. ↑  Obituary — Arthur Rowley — Prolific goalscorer blessed with an explosive left foot  *The Guardian* (London), retrieved 20 February 2011
9. ↑  Arthur Rowley — Obituary *The Independent* (London), retrieved 20 February 2011
10. ↑  „Arthur Rowley". *The Daily Telegraph* (23-dekabr 2002-yil). 25-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2007-yil.
11. ↑  *A Matter of Life and Death, The Secrets of Shrewsbury Cemetery* — 104 bet.
12. ↑  Breathe On 'Em Salop — The Second Coming by Mike Jones

Havolalar
---------

* Kriket arxivi
* *The Guardianʼda nekroloq*