**Mary-Luoise Parker** (talaffuzi: „Meri-Luiz Parker", 1964-yil 2-avgustda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. 1990-yilda Craig Lucasning „*Prelude to a Kiss*" filmidagi Rita rolida Brodveyda debyut qilgandan soʻng (bu uchun u Tony mukofotiga nomzod boʻlgan, Parker *Grand Canyon* (1991), *Fried Green Pomidorlar* (1991), *"The* Fried Green Pomidorlar" filmidagi rollari bilan mashhur boʻldi. „*Customer*" (1994), „*Bullets over Broadway"* (1994), *A Place for Annie* (1994), *Boys on the Side* (1995), *The Portrait of a Lady* (1996), and *The Maker* (1997) filmlari ham shular jumlasidandir. Keyinchalik sahna va mustaqil filmlarda chiqishlar orasida Parker David Obernning *Proof* filmidagi Catherine Llevelin roli uchun 2001-yilda „Eng yaxshi aktrisa" nominatsiyasida Tony mukofotiga sazovor boʻldi. 2001- va 2006-yillar oraligʻida u NBC teleserialida *"Gʻarbiy qanot"* da Amy Gardner rolini takrorladi, buning uchun u 2002-yilda Drama serialidagi eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa uchun Primetime Emmy mukofotiga nomzod boʻldi. U 2003-yilda HBO telekanalining mashhur „*AMarykadagi farishtalar*" miniserialidagi Xarper Pitt obrazi uchun „Oltin globus" va „Primetime Emmy" mukofotiga sazovor boʻlgan.

Yoshligi
--------

Parker Janubiy Karolina shtatining Kolumbiya shahrida tugʻilgan, Caroline Luoisea (niyasi Morell) va AQSh armiyasida xizmat qilgan sudya John Morgan Parker oilasida toʻrt farzandning eng kichigi boʻlgan. Uning nasl-nasabiga shved (ona tomondan bobosi), ingliz, shotland, irland, nemis va golland tillari kiradi..Otasining faoliyati tufayli Parker bolaligining bir qismini Janubiy Karolina, Tennessi va Texasda, shuningdek, Tailand, Germaniya va Fransiyada oʻtkazdi. U oʻzining bolaligini „juda baxtsiz" deb taʼriflab, „Ota-onam qoʻllaridan kelganini qildilar, mening kitoblarim, kiyim-kechaklarim, uyim va issiq toʻshaklarim bor edi, lekin men hech qachon baxtli boʻlmaganman", deb taʼkidladi. U Arizona shtatining Tempe shahridagi Markos de Niza oʻrta maktabini tamomlagan. Parker Shimoliy Karolina universiteti sanʼat maktabida drama boʻyicha ixtisoslashgan va 1986-yilda tamomlagan.

Aktyorlik faoliyati
-------------------

Parker aktyorlik faoliyatini *Rayanning umidi* serialidagi roli bilan boshlagan. 1980-yillarning oxirida Parker Nyu-Yorkka koʻchib oʻtdi. Bir necha kichik rollardan soʻng, u 1990-yilda Rita rolini oʻynagan Kreyg Lukasning „*Oʻpish debochasi*" spektaklida Brodveyda debyut qildi. U ishlab chiqarishni Brodveydan tashqariga oʻtkazgandan soʻng u bilan birga harakat qildi. Parker oʻz ijrosi uchun Klarens Dervent mukofotiga sazovor boʻldi va Toni mukofotiga nomzod boʻldi (garchi u film yaratilganda rol oʻynamagan boʻlsa ham). 1989-yilda u OITS epidemiyasining paydo boʻlishi va vayronagarchiliklari haqida Kempbell Skott, Bryus Devisson va Dermot Mulroni ishtirok etgan „*Uzoq vaqtli hamroh*" filmida edi.

 Parker 1999-yilda

Shaxsiy hayoti
--------------

1996-yildan 2003-yil noyabrigacha Parker aktyor Billy Crudup bilan uchrashdi. Ularning munosabatlari 2003-yilda Parker oʻgʻli William Atticus Parkerdan yetti oylik homilador boʻlganida, Crudup Parkerni aktrisa Claire Danes uchun tark etganida tugadi. Williamning choʻqintirgan onasi aktrisa Syuzan Sarandondir.

| Yil | Sarlavha | Rol |
| --- | --- | --- |
| 1989 | *Signs of Life* | Charlotte |
| 1989 | *Longtime Companion* | Lisa |
| 1991 | *Fried Green Tomatoes* | Ruth Jamison |
| 1991 | *Grand Canyon* | Dee |
| 1993 | *Mr. Wonderful* | Rita |
| 1993 | *Naked in New York* | Joanne White |
| 1994 | *Bullets Over Broadway* | Ellen |
| 1994 | *The Client* | Dianne Sway |
| 1995 | *Reckless* | Pooty |
| 1995 | *Boys on the Side* | Robin Nickerson |
| 1996 | *The Portrait of a Lady* | Henrietta Stackpole |
| 1997 | *Murder in Mind* | Caroline Walker |
| 1997 | *The Maker* | Officer Emily Peck |
| 1998 | *Goodbye Lover* | Peggy Blane |
| 1999 | *Let the Devil Wear Black* | Julia Hirsch |
| 1999 | *The Five Senses* | Rona |
| 2002 | *Red Dragon* | Molly Graham |
| 2002 | *The Quality of Mercy* | Sarah Richardson |
| 2002 | *Pipe Dream* | Toni Edelman |
| 2004 | *Saved!* | Lillian Cummings |
| 2004 | *The Best Thief in the World* | Sue Zaidman |
| 2006 | *Romance & Cigarettes* | Constance Murder |
| 2007 | *The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford* | Zee James |
| 2008 | *The Spiderwick Chronicles* | Helen Grace |
| 2009 | *Solitary Man* | Jordan Karsch |
| 2010 | *Howl* | Gail Potter |
| 2010 | *Red* | Sarah Ross |
| 2013 | *R. I.P. D.* | Mildred Proctor |
| 2013 | *Red 2* | Sarah Ross |
| 2013 | *Christmas in Conway* | Suzy Mayor |
| 2014 | *Behaving Badly* | Lucy Stevens |
| 2014 | *Jamesy Boy* | Tracy Burns |
| 2016 | *Chronically Metropolitan* | Annabel |
| 2017 | *Golden Exits* | Gwendolyn |
| 2018 | *Red Sparrow* | Stephanie Boucher |

Manbalar
--------

1. ↑  „Mary-Louise Parker". *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 25-aprel 2022-yil.
2. 1 2 3 4  *Gordon.* „Mary-Louise Parker Likes to Reveal Herself".  MORE Magazine. 3-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-avgust 2014-yil.
3. ↑  „Parker's career makes leap with 'Canyon', 'Tomatoes'". *San Antonio Express-News* (16-yanvar 1992-yil). Qaraldi: 7-noyabr 2010-yil.
4. ↑  „Obituaries: John Morgan Parker". *The Washington Post* (14-oktabr 2010-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2019-yil.
5. ↑  „Parker, Mary-Louise". 7-yanvar 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-oktabr 2007-yil.