recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Konstantin Dmitriyevich Busigin** (1965-yil 5-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Rossiya Federatsiyasi Davlat chegarasini rivojlantirish federal agentligi („Rosgranitsa")ning sobiq rahbari. Boyqoʻngʻir shahar hokimligi rahbari boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Konstantin Dmitriyevich Busigin 1965-yil 11-dekabrda Oʻzbekistonning Toshkent shahrida harbiy oilasida tugʻilgan. 1980-yillarda armiyada xizmat qilgan, hamda Moskvadagi NPO Geofizikada radiotexnika oʻrnatuvchisi boʻlib ishlagan. U 1996-yildan 2002-yilgacha Maskvada Federal investitsiya banki boshqaruvi raisining oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1999-yilda Moskva davlat xalqaro munosabatlar institutini (MGIMO) xalqaro huquq mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

2002-yildan 2004-yilgacha Kosmas Air aviatsiya kompaniyasi bosh direktori lavozimida ishlagan. 2004-yilda Moskva shahrining Gʻarbiy maʼmuriy okrugi prefekti oʻrinbosari etib tayinlangan. Isteʼmol bozori va ijtimoiy rivojlanish, Qurolli Kuchlar safiga chaqiruvni tashkil etish, sogʻliqni saqlash, madaniyat va taʼlim sohalariga rahbarlik qildi.

2008-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Rossiya Davlat boshqaruvi akademiyasini (RAGS) tamomlagan. 2010-yil dekabr oyida Solntsevo shahar kengashi rahbari lavozimida ishlagan.

Iqtisodiyot fanlari nomzodi. 2010-yilda Iqtisodiyot, boshqaruv va ijtimoiy munosabatlar institutida „Hududlarda ijtimoiy-iqtisodiy siyosat samaradorligini oshirish mexanizmlari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

2012-yil dekabridan 2014-yil fevraligacha „Ijmash" (hozirgi „Kalashnikov" kontserni OAJ) ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasi (NPO) bosh direktori lavozimida ishlagan.

2014-yil 21-aprelda Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 638-sonli buyrugʻi bilan Rossiya Federatsiyasi Davlat chegarasini rivojlantirish federal agentligi (Rosgranitsa) rahbari etib tayinlandi.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2015-yil 19-yanvardagi 16-sonli qarori bilan unga „Rossiya Federatsiyasining 3-darajali haqiqiy davlat maslahatchisi" unvoni berilgan.

2017-yil 30-may kuni ikki davlat prezidentlari Nursulton Nazarboyev va Vladimir Putin birgalikda uni Boyqoʻngʻir shahar maʼmuriyati rahbari etib tayinlanishini maʼqullagan edi.

2021-yil 15-martda Rossiya Federatsiyasi Prezidentining „Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari bilan taqdirlash toʻgʻrisida"gi farmoni bilan „Fanni rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi va koʻp yillik vijdonli mehnati uchun" medali va II darajali „Vatanga xizmatlari uchun" ordeni bilan taqdirlangan.

2023-yil 8-sentyabrda u Rossiya Federatsiyasi Prezidentining „Erishgan mehnat yutuqlari va koʻp yillik vijdonli mehnati uchun" Faxriy yorligʻi bilan taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Роскосмос. Президент России наградил главу Байконура Константина Бусыгина медалью ордена «За заслуги перед Отечеством» II степени — Новости — Госкорпорация «Роскосмос»". 9-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2021-yil.
2. ↑  Rasporyajenie Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 8 sentyabrya 2023 goda № 300-rp „O pooщrenii"

Havolalar
---------

* Konstantin Busygin Arxivnaya kopiya
* „Kommersant" gazetasi 02.06.2014 yildagi 19-son Arxivnaya kopiya arxiv nusxasi
**Heather Mari Armbrust** (née **Policky**) (1977-yil 21-iyulda tugʻilgan) - amerikalik professional ayol bodibildingchi.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Armbrust 1977-yilda tugʻilgan va Nebraska shtatining Kozad shahrida oʻsgan. U 12 yoshida bodibildingga qiziqib qolgan. U tasodifan ayol raqobatchi boʻlgan mahalliy sport zali egasi bilan tanishgan. Cozad oʻrta maktabini tugatgandan soʻng, u Denverga, Koloradoga koʻchib oʻtdi. 1998-yilda Heather Texasga koʻchib oʻtdi va u yerda Xyuston, San-Antonio va nihoyat Dallasda yashadi. 2001-yilda u hozir yashayotgan Denverga qaytib keldi. Oxir-oqibat u Red Rocks Community College kollejida oʻqidi.

Bodibildingdagi faoliyati
-------------------------

Faqatgina 2000-yilda Heather oʻzining birinchi NPC shousini Texasdagi sobiq NPC sudyasi Brayan Krull uni bepul tayyorlashni taklif qilganidan keyin oʻtkazdi. U 2000-yilda Texasda ikkita mahalliy shouda gʻolib chiqdi va Denverga qaytganidan soʻng, keyingi yili Kolorado shtatida ogʻir vazn toifasida ishtirok etdi. 2002-yilda milliy darajadagi aql bovar qilmaydigan oʻsmirlar oʻrtasida ogʻir vazn toifasida ikkinchi, AQShda toʻrtinchi va Dallasdagi milliy musobaqada ogʻir vazn toifasida beshinchi oʻrinni egalladi. 25 yoshida atigi ikki yil musobaqalarda qatnashgandan soʻng, u AQShdagi eng ogʻir vaznli bodibilderlardan biri edi. 2006-yilda u AQSh chempionatida umumiy va ogʻir vazn toifasida gʻolib chiqdi va shu bilan oʻzining professional kartasini qoʻlga kiritdi.

### Professional faoliyati

Heather 2007-yilda birinchi marta Ms International musobaqasida qatnashgan va u yerda 3-oʻrinni egallagan. U, shuningdek, 2007-yilda oʻzining birinchi "Ms Olympia" musobaqasida qatnashgan va u yerda 5-oʻrinni egallagan. 2009-yilda u Olimpiyada ikkinchi oʻrinni egalladi. Jarohatlari tufayli u 2010-yilgi Ms International musobaqasida qatnasha olmadi. Shuningdek, u bir qator shaxsiy muammolarni boshdan kechirdi, jumladan ajralish, spirtli ichimliklar va giyohvand moddalarni isteʼmol qilish, shuningdek, reabilitatsiya kursi uning sport va umuman fitnes turmush tarzidan uzoqlashishiga sabab boʻldi.

2011-yilda Heather bodibildingdan nafaqaga chiqdi. 2012-yilda bergan intervyusida u 2013-yilda nafaqaga chiqishni rejalashtirganini, lekin oʻsha yili hech qachon musobaqalarda qatnashmaganini aytdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Heather hozirda Kolorado shtatining Wheat Ridge shahrida yashaydi. 2007-yilda u Dylan Armbrustga uylandi. 2009-yilda u Dylan bilan ajrashgan. 2006-yildan 2008-yilgacha u Kolorado shtatidagi Wheat Ridge shahridagi Armbrust PRO sport zali asoschisi boʻlgan.

Manbalar
--------


1. ↑  Heather Armbrust Biography & Arnold Update
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Heather Armbrust (Policky-Armbrust)
3. ↑  Heather Marie Armbrust
4. ↑  „Heather Armbrust".  Species (2007). 25-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2012-yil.
5. 1 2  Facebook
6. 1 2  Heather Policky
7. ↑  „Heather Policky Rocks Out". 9-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2022-yil.
8. ↑  Single in the meantime.. I gotta rant
**Otanazar Rahimovich Matyoqubov** (25.08.1946 Xiva) — musiqashunos, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1988), Qoraqalpog'iston sanʼat arbobi (2001). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1970), shu yerda oʻqituvchi va "Sharq musiqasi" kafedrasi mudiri (191880-91), dotsent (1982). Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirining birinchi oʻrinbosari (1997—2001), Oʻzbekiston davlat konservatoriyasining Matyoqubov Otanazar Rahimovich markazi rahbari (2002-yildan). Asarlari, asosan, oʻzbek mumtoz musiqa tarixi va nazariyasi, Oʻrta asr musiqa ilmi namoyandalari merosiga bagʻishlangan.

  

O`zbekiston xalq artisti Matyoqub Rahimovning o`g`li, musiqashunos, PhD, dotsent Botir Rahimovning akasi.

Manbalar
--------

* Ogʻzaki anʼanadagi professional musiqa asoslariga kirish, T. 1983; Farabi ob osnovax muziki Vostoka, T. 1986.

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mixail Yakovlevich Antonovskiy** (1932-yil, 20-fevral-2019-yil, 11-avgust) – topologiya sohasidagi sovet va rus olimi, fizika-matematika fanlari doktori, professor.

Hayoti
------

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 1932-yil 20-fevralda Odessa shahrida tugʻilgan. U Toshkentdagi Oʻrta Osiyo Davlat universitetini tamomlagan. Keyinchalik aspiranturani V.I.Romanovskiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika institutida oʻqiydi. 1959-yilda „Yopiq boʻlmagan toʻplamlarning gomologik halqalari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 1959-yildan boshlab Toshkent Davlat universitetida oʻqituvchilik va ilmiy faoliyatini olib boradi. U 1960-yilda „Yarim maydonlar ustidagi metrik fazolar" nomli doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Mixail Yakovlevich Moskvaga koʻchib kelganidan soʻng SSSR Fanlar akademiyasining Iqtisodiyot va matematika markaziy institutida ekologik va iqtisodiy tizimlarni matematik modellashtirish sohasida ishlagan. U SSSR Gidrometeorologiya davlat qoʻmitasi va SSSR Fanlar akademiyasining Tabiiy muhit va iqlim monitoringi laboratoriyasining boʻlim boshligʻi lavozimida ishlagan. 1989-yilda tashkilot Roshidromet va Rossiya Fanlar akademiyasining Global iqlim va ekologiya institutiga aylantirilgan. U 2014-yildan Xalqaro amaliy tizimlar tahlili instituti (IIASA) bosh ilmiy xodimi lavozimida ishlagan.

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 2019-yil 11-avgustda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Антоновский Михаил Яковлевич 1932 Д-р ф.-мат. наук". *www.nlr.ru*. Qaraldi: 9-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „скончался доктор физико-математических наук, профессор Михаил Яковлевич АНТОНОВСКИЙ". *www.igce.ru*. Qaraldi: 9-noyabr 2023-yil.
**Akmal Burxanov Eshondedayevich** (tug'.1981-yil 26-may, Namangan viloyati, O'zbekiston SSR, SSSR) — O'zbek jamoat va siyosiy arbobi, O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi III-IV chaqiriq deputati, "Yuksalish" umummilliy harakatining raisi (2019-2020), 2020-yil 14-iyuldan O'zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish Agentligi direktori.

Biografiyasi
------------

Akmal Burxanov 1981-yil 26-mayda Namangan shahrida tug'ilgan.

2001-yilda Toshkent davlat yuridik institutini (TDYUI) imtiyozli diplom bilan tugatib, bakalavr darajasini olgan.

2001-mehnat faoliyatini O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida boshlagan.

2002-2008-yillarda O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida bo'lim boshlig'i lavozimida ishlagan.

2003-yilda Toshkent davlat yuridik institutini (TDYUI) imtiyozli diplom bilan tugatib, Magistr darajasini olgan..

2007-yilda Nagoya universitetini tugatgan. U ushbu universitetning doktorantidir.

2006-yilda Yaponiyaning "Toyota Gosei" kompaniyasida stajirovka o'tagan.

2009-yilda Rossiya Huquq Akademiyasida Вstajirovka o'tagan.

2009-2015-yillarda Nagoya universitetining O'zbekistondagi vakolatxonasi ijrochi direktori bo'lib ishlagan.

2014-yilda u O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatligiga saylangan.

Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qo'mitasi aʼzosi.

2015-yildan beri O'zbekiston-Yaponiya parlamentlararo guruh aʼzosi.

YXHT Parlament Assambleyasi aʼzosi.

"O'zbekiston-AQSh" parlamentlararo guruhi aʼzosi.

2017-yil fevral oyida "Taraqqiyot strategiyasi" markazining ijrochi direktori etib tayinlandi.

2017-yildan boshlab Fuqarolik jamiyati institutlarini qo'llab-quvvatlash bo'yicha parlament komissiyasining aʼzosi.

2018-yildan boshlab O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Fuqarolik jamiyatini rivojlantirish bo'yicha maslahat kengashi aʼzosi.

2019-yilda ikkinchi marta O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatligiga saylangan.

2019-yildan "Yuksalish" Umummilliy harakati raisi.

2020-yildan O'zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi direktori.

2020-yildan O'zbekiston Respublikasi Davlat xizmatini rivojlantirish Agentligi huzuridagi Jamoatchilik kengashi aʼzosi.

Mukofotlar
----------

* "O'zbekiston mustaqilligiga 25 yil" esdalik nishoni (2016)
* "O'zbekiston konstitutsiyasiga 25 yil" esdalik nishoni (2017)
* "Shuhrat" medali (2018)
* "O'zbekiston konstitutsiyasiga 30 yil" esdalik nishoni (2021)
* «Oʻzbekiston Respublikasi qurolli kuchlariga 30 yil» ko'krak nishoni (2022)
* «Oʻzbekiston prokuraturasiga 30 yil» esdalik nishoni (2022)
* «Davlat bojxona xizmatiga 30 yil» esdalik nishoni (2022)

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 23-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2021-yil.
2. ↑  „arxiv nusxasi". 28-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2021-yil.
3. ↑
4. 1 2
5. 1 2
6. ↑
**Isaak Yakovlevich Valdenberg** (1906.11. 10, Ukraina - 1965. 3.4, Toshkent) — teatr rassomi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1964). Kiyev rassomlik institutini tugatgan (1930). 1938 yildan Toshkentda. D. V. Ushakov bilan ijodiy hamkorlikda ishlab, Toshkent teatrlari uchun dekoratsiya va libos chizgilari yaratgan: Hamza teatrining "Otello" va "Yuliy Sezar" (1941, 1959) spektakllariga sahna bezaklari chizgilari, "Qonli sarob" (1964), "Sarvqomat dilbarim" (1964) spektakllari, Gorkiy nomidagi rus drama teatrining "Jorj Danden" (1957), "Hammom" (1957) spektakllariga dekoratsiya va libos chizgilari va b. V. ijodi teatr rassomligi rivojida dekoratsiya va liboslardagi naturalistik holatlarga barham berishda muhim rol oʻynadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Julfalar masjidi** (ozarbayjoncha: *Culfalar məscidi*) – Ozarbayjonning Qorabogʻ viloyati Shusha shahridagi poytaxt shahar Bokudan 350 km janubi-gʻarbda joylashgan masjid.

Tarixi
------

Julfalar masjidi Shusha shahri Julfalar mahallasining Üzeyir Hacıbəyov va S. Asgarov koʻchalari chorrahasida joylashgan. Shushada umumiy 17 ta mahalla joylashgan boʻlib, Julfalar mahallasi shaharning 9-quyi mahallalaridan biri hisoblanadi. Julfalar masjidi XIX asr oxiriga kelib Shusha shahrida faoliyat koʻrsatgan 17 masjiddan biri boʻlgan. Bino Yuxari Govhar Ogʻa masjidi va Ashagi Govhar Ogʻa masjidi bilan bir qatorda Shushaning eng ahamiyatga molik yodgorliklaridan biri hisoblangan. Julfalar masjidi jomeʼ masjidining minoralari boʻlmagan, tashqi koʻrinishi Chuxur mahallasi masjidi hamda Hoji Yusifli masjidlari kabi toʻrtburchak koʻrinishda qurilgan boʻlsa-da, ichki koʻrinishi Islom dini meʼmorchiligiga toʻliq mos kelgan.

Yana qarang
-----------

* Yuxari Govhar ogʻa masjidi
* Ashagi Govhar Ogʻa masjidi
* Soatli masjidi
* Seyidli masjidi
* Xoja Marjonli masjidi
* Guyulug masjidi
* Taza Mahalla masjidi

Havolalar
---------

Qorabogʻ yodgorliklari[*sayt ishlamaydi*]

Manbalar
--------

1. ↑  „Ministry of Tourism - Julfalar mosque". Qaraldi: 16-avgust 2010-yil.
2. ↑  „ŞUŞA HƏSRƏTİ". 12-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2010-yil.
3. ↑  „CРЕДНЕВЕКОВЫЕ ПАМЯТНИКИ КАРАБАХА by Гасым ГАДЖИЕВ". Qaraldi: 16-avgust 2010-yil.
4. ↑  „Shusha State Historical & Architectural Reserve". 4-oktyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2010-yil.
**Shavkat Shuxratovich Toʻrayev** (1982-yil Shofirkon tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Shavkat Toʻrayev 1982-yilda Shofirkon tumanida tugʻilgan. 1999-yili Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining „Iqtisodiyot" fakulteti „Statistika" yoʻnalishiga oʻqishga kirib, 2003-yilda ushbu universitetni tamomlagan. 2003—2005-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining magistraturasida „Ekonometrika va statistika" yoʻnalishida tahsil olgan. 2004—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi qoshidagi Oliy biznes maktabi „Moliya" kafedrasida bosh mutaxassis, katta oʻqituvchi, dotsent, oʻquv ishlari, boshqaruv kadrlari marketingi va amaliyot boʻlimi boshligʻi, 2013-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistikasi qoʻmitasining Kadrlarni qayta tayyorlash va statistika tadqiqotlari Markazi direktori oʻrinbosari, 2013—2021-yillarda Toshkent axborot texnologiyalari universiteti „Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida iqtisodiyot va menejment" fakulteti dekani, 2021—2022-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi „Iqtisodiyot va moliya" kafedrasi professori va kafedra mudiri vazifasida faoliyat olib borgan. 2023-yil 5-yanvardan Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti prorektori lavozimida faoliyat yuritmoqda.

Ilmiy faoliyati
---------------

2007-yilda iqtisodiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasini, 2009-yilda dotsent ilmiy unvonini, 2021-yilda iqtisodiyot fanlari doktori ilmiy darajasini, 2023-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Olim tomonidan 160 dan ortiq ilmiy ishlari nashr etilgan, shundan 4 ta monografiya, 10 ta oʻquv-uslubiy qoʻllanma va 100 ortiq ilmiy maqolalar hamda tezislar. Shavkat Toʻrayev 2021-yildan Turon Fanlar akademiyasi va 2022-yildan Xalqaro telekommunikatsiya akademiyasi, 2023-yilda Xalqaro menejment akademiyasi aʼzosi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.
2. ↑  „HUDUDIY O'QUV MUASSASALARI BO'YICHA PROREKTORI".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Eduard Sergeyevich Avanesov** (1932-yil 30-yanvar, Ashxobod — 1995-yil 8-avgust, Toshkent) — o‘zbek sovet sport jurnalisti, sharhlovchisi. Yozuvchi, shoir, ssenariychi. Sportchi, og‘ir atletika bo‘yicha SSSR sport ustasi. O‘rta Osiyo va Qozog‘iston respublikalari spartakiadasi chempioni. 1967-1976-yillarda Og‘ir atletika bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi. O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan murabbiy.

Tarjimai hol
------------

U 1932-yil 30-yanvar sanasida Ashxobodda arman oilasida tug‘ilgan. Bo‘lajak sport sharhlovchisi Ashxobod yuridik instituti va Toshkent davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

Eduard sport gazetalarida — „Futbol", „Sovet sporti", „Sovet vatanparvari", „Sharq haqiqati", „O‘zbekiston sportchisi" hamda O‘zbekiston televideniyesida maxsus muxbir lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Shuningdek, u o‘zbek tilidagi futbol adabiyotlarini chiqarish tashabbuskori.

Ijodiy faoliyati
----------------

Sport kitoblari muallifi:

* „ Paxtakor xorijiy orbitalari"
* „Oltin maʼbuda yo‘llari"
* „Toshkentlik to‘purar Gennadiy Krasniskiy"

Futbol kalendar-solnoma va dasturlarining tuzuvchi-muallifi:

* „Futbol-69" (Toshkent, 1969-yil)
* „Futbol-71" (Toshkent, 1971-yil)
* Futbol-72 (Toshkent, 1972-yil)
* „Futbol-73" (Toshkent, 1973-yil)
* „Futbol-74" (Toshkent, 1974-yil)
* „Futbol-78" (Toshkent, 1978-yil)
* „Futbol-79" (Toshkent, 1979-yil)
* „Futbol-83" (Toshkent, 1983-yil)
* „Futbol-86" (Toshkent, 1986-yil)
* „Futbol-88" (Toshkent, 1988-yil)
* „Futbol-89" (Toshkent, 1989-yil)
* „Futbol-90" (Toshkent, 1990-yil)
* „Paxtakor"-91. Mavsum dasturi (Toshkent, 1991-yil)
* „Futbol-1991. Ikkinchi davrasi" (Toshkent, 1991-yil)

E.Avanesov „Spartakiadaning uch zarbasi", „Sobir qilichi", „Yashil o‘tdagi oq to‘p", „Jahon chempioni Rufat Risqiyev" va boshqa hujjatli filmlar ssenariylari muallifi sanaladi.

Sheʼrlar to‘plami nashrdan chiqqan.

Taniqli sport sharhlovchisi 1995-yil 8-avgustda Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Havolalar
---------

* Rossiya jurnalistlari. XX—XXI Maʼlumotnoma va ensiklopedik nashr Avanesov Eduard Sergeevich
1948-yildan 1967-yilgacha Quddusdagi nazorat zonalari1948-yildan 1967-yilgacha Quddusdagi nazorat zonalari
**Gʻarbiy Quddus (**ivritcha: *מַעֲרַב יְרוּשָׁלַיִם*, Ma'aráv Yerushaláyim; arabcha: , al-Quds al-Ġarbiyyah) Quddusning 1948-yilgi arab-isroil urushi oxirida Isroil tomonidan nazorat qilingan qismlari kiradi. Shahar Yashil chiziq bilan boʻlinganligi sababli (Isroilning ilgari lotincha: *de facto*), 1949-yilgi sulh bitimlari bilan oʻrnatilgan chegara), Gʻarbiy Quddus rasmiy ravishda Iordaniya tomonidan nazorat qilinadigan Sharqiy Quddus kabi sektor hisoblanadi. Isroil 1967-yildagi Arab-Isroil urushidan soʻng butun Quddusni nazorat qilgan boʻlsa-da, Gʻarbiy Quddus va Sharqiy Quddus chegaralari xalqaro (lotincha: *de jure* sifatida tan olingan). Arab-Isroil mojarolari va Isroil-Falastin mojarolarida asosiy tortishuv nuqtalaridan biri boʻlgan Quddusning maqomini aniqlash jarayonidagi ahamiyati tufayli. Baʼzi istisnolardan tashqari, boʻlinmagan Quddus xalqaro miqyosda na Isroilning, na Falastin davlatining suveren hududi sifatida tan olinmaydi. Biroq, Isroilning faqat Gʻarbiy Quddus ustidan suverenitetini tan olish koʻproq ishonchli diplomatik pozitsiya sifatida qabul qilinadi, chunki Birlashgan Millatlar Tashkiloti Sharqiy Quddusni Isroil tomonidan bosib olingan Gʻarbiy sohilning bir qismi deb biladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Key Maps". *Jerusalem: Before 1967 and now*.  BBC News. Qaraldi: 26-aprel 2013-yil.
2. ↑  Dumper 1997. sfn error: no target: CITEREFDumper1997 (help)
3. ↑  Moshe Hirsch*. Whither Jerusalem?: Proposals and Positions Concerning the Future of Jerusalem*. Martinus Nijhoff Publishers, 28 June 1995 — 15 bet. ISBN 978-90-411-0077-1. „What, then, is Israel's status in west Jerusalem? Two main answers have been adduced: (a) Israel has sovereignty in this area; and (b) sovereignty lies with the Palestinian people or is suspended."
4. ↑  Bisharat, George „Maximizing Rights",*. International Law and the Israeli-Palestinian Conflict: A Rights-Based Approach to Middle East Peace* Susan M. Akram:. Routledge, 23 December 2010 — 311 bet. ISBN 978-1-136-85098-1. „As we have noted previously the international legal status of Jerusalem is contested and Israel’s designation of it as its capital has not been recognized by the international community. However its claims of sovereign rights to the city are stronger with respect to West Jerusalem than with respect to East Jerusalem."
Aza Semyonovna Zarzar (1927-yil 19-noyabr, Kiliya, Bessarabiya — 2015-yil 15-iyun, Toshkent) — oʻzbek va sovet olimi, shifokor, anesteziolog, reanimatolog, oʻqituvchi, tibbiyot fanlari doktori, professor (1974), Toshkent tibbiyot instituti umumiy xirurgiya va Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti anesteziologiya va reanimatsiya kafedrasi mudiri (1971-1992), Oʻzbekistonda zamonaviy anesteziologiya va reanimatsiya fanining asoschisi.

Biografiyasi
------------

Mudofaa, aviatsiya va kimyo muhandisligini targ‘ib qilish jamiyati va SSSR Havo floti do‘stlari jamiyati tashkilotchilaridan biri Valentin Ananiyevich Zarzarning jiyani.

Ulug‘ Vatan urushi yillarida Aza Semyonovna oilasi bilan O‘zbekistonga ko‘chib kelgan va bu yerda maktabni oltin medal bilan tugatgach, Toshkent tibbiyot institutiga o‘qishga kirgan. Aza Semyonovna o‘qishni hamshiralik ishi bilan birlashtirgan. 1953-yilda universitetni tugatgandan so‘ng, mahalliy shifokor, jarroh-intern, klinik bo‘lim mudiri, aspirant, jarrohlik kafedrasi mudiri assistenti lavozimlaridan birma-bir faoliyat ko‘rsatgan. 1964-yilda Toshkent shahrida professor S. A. Maʼsumov ilmiy rahbarligida nomzodlik, 1969-yilda A. V. Vishnevskiy nomidagi Xirurgiya institutida professor V. V. Vinogradovning ilmiy maslahati bilan doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1971-yilda Sog‘liqni saqlash vazirining taklifiga binoan Toshkent vrachlarni malakasini oshirish institutiga o‘tgan va u yerda anesteziologiya va reanimatsiya kursini kafedraga aylantirgan hamda 1971-yildan 1992-yilgacha 20 yildan ortiq vaqt davomida uning mudiri lavozimida ishlagan.

1975-yildan boshlab 15 yil davomida O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligining mustaqil bosh anesteziolog-reanimatologi lavozimida ishlagan. Bosh mutaxassis sifatida anesteziologiya va reanimatsiya bo‘limlarini tashkil etishga va O‘zbekistonda ushbu xizmatni rivojlantirishga katta hissa qo‘shgan. Tibbiyot muassasalari ishiga o‘sha davrdagi operatsiyadan keyingi davrda zamonaviy va ilg‘or behushlik usullarini faol joriy etgan. Bemorlarni boshqarish va yangi tashkil etilgan xizmat uchun mutaxassislar tayyorlash bilan faol shug‘ullangan.

1971-yildan Butunittifoq SSSR anesteziologlar va reanimatologlar jamiyati boshqaruvi aʼzosi, 1973-yildan Oʻzbekiston anesteziologlar va reanimatologlar jamiyati tashkilotchisi va raisi, SSSR Anesteziologiya va reanimatsiya jurnali tahririyat kengashi aʼzosi.

110 ta nashr va 1ta monografiya muallifi.

„Xoletsistitni jarrohlik yo‘li bilan davolashning uzoq muddatli natijalari" (Toshkent: O‘zSSR tibbiyoti, 1967) monografiyasi muallifi.

Aza Semyonovna Zarzar Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Судьба, вышитая бисером (часть 2)". 2-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2015-yil.
2. ↑  „Судьба, вышитая бисером (часть 4)". 1-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2015-yil.

Adabiyot
--------

* Taqdir munchoqlar bilan tikilgan
* Vladimir Fetisov. Ular birinchi boʻldi. Oʻzbekiston tibbiyoti tarixidan
**Novomoskovsk** (ukraincha: *Новомосковськ* , IPA: [ˌnɔwomoˈskɔu̯sʲk] ; ruscha: *Новомосковск*  [nəvamɐˈskofsk]) — Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyatidagi shahar va munisipalitet, Novomoskovsk tumani (rayon) maʼmuriy markazi.Aholisi taxminan 69,855 (2022 est.).

Novomoskovsk asosan Samara daryosining o'ng qirg'og'ida joylashgan bo'lib, u Dnepr daryosining chap qo'shilish joylaridan biridir.Shahar viloyat markazi Dneprdan 27kilometr uzoqlikda joylashgan.

Shahar 1778-yilda Yakym Pohribnyak tomonidan tirnoqsiz yog'ochdan qurilgan Muqaddas Uch Birlik sobori bilan mashhurdir.

Ilgari u **Samara** nomi bilan ham tanilgan.

2020-yil 18-iyulgacha Novomoskovsk viloyat ahamiyatiga ega boʻlgan shahar sifatida qoʻshilgan va Novomoskovsk tumaniga tegishli boʻlmasada, uning maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qilgan.2020-yil iyul oyida Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida Dnepropetrovsk viloyatining tumanlari soni yettitaga qisqartirildi,Novomoskovsk shahri Novomoskovsk tumaniga birlashtirildi.

Galereya
--------

* Novomoskovsk monastiriNovomoskovsk monastiri
* Novomoskovskdagi sobiq sinagoga binosiNovomoskovskdagi sobiq sinagoga binosi
* Cathedral Nikolay soboriCathedral Nikolay sobori
* Novomoskovsk texnika institutiNovomoskovsk texnika instituti
* Stalinistik arxitekturaStalinistik arxitektura
* Novomoskovsk markazidagi turar-joy binosiNovomoskovsk markazidagi turar-joy binosi

Yana qarang
-----------

* Samar, Dnepr

Manbalar
--------

1. ↑  Mikhail Levchenko.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (ukraincha). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (ukraincha).  Міністерство розвитку громад та територій України (17-iyul 2020-yil).
**Shayx muxtor valiy maqbarasi** — Xorazm viloyati Yangiariq tumanidagi meʼmoriy yodgorlik (14-asr). Katta va kichik xona hamda goʻrxonadan iborat. Katga xonaning toʻrt tomoni chuqur ravoqli, keyinchalik yonlaridagi hujralarga eshik ochilgan. Kichik xonaning ham burchaklarida hujralar, shuningdek, ziyoratxona qurilgan. Orqasida 2 goʻrxona, halimxona va omborxona bor. Maqbarada Shayx Muxtor Valiy, uning xotini va yaqin kishilari qabrlari joylashgan. Maqbara hajmi xar xil toʻrtburchak gʻishtlardan qurilgan. Yogʻoch oʻymakorligi bilan nafis bezatilgan 4 eshik saqlangan, bularning birida usta Zayniddin ibn Odina Muhammadning nomi yozilgan. Muhammad Rahimxon hukmronligi davri (1806— 25)da taʼmir etilib, yangi bir ustunli ayvon va qorixona qurilgan.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Maksimilian Oseyevich Shteynberg** [1883.22.6 (4.7), Vilnyus 1946.6.12, Leningrad] – kompozitor, professor (1915), sanʼatshunoslik fanlari doktori (1943). Rossiyada xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1934), Oʻzbekiston xalq artisti (1944). Peterburg konservatoriyasini tugatgach (1908), shu konservatoriyada pedagog, dekan (1917—31), direktor muovini (1934— 39), kompozitsiya kafedrasi mudiri (1939-yildan) boʻlib, M. Ashrafiy, V. Uspenskiy, Yevgeniy Brusilovskiy, D. Shostakovich va boshqalarga ustozlik qilgan. 1941 – 45 yillarda Toshkentda yashagan. Balet („Metamorfoza", „Til Ulenshpigel", „Saroymulkxonim"), poemaoratoriya („Osmon va Yer"), kantata („Suv parisi" va boshqalar), simfoniya („Turksib", 16 ta oʻzbek xalq va Hamza, K. Jabborov, S. Kalonov kuylarini ichiga olgan 5 „Simfoniyarapsodiya" va boshqalar), uvertyura (jumladan, „Tohir va Zuhra"), romans, qoʻshiqlar, oʻzbekcha marsh va boshqalar muallifi. Uning turli xalqlar (mas, rus, oʻzbek, ozarbayjon, ispan, venger va boshqalar)ning ovoz va orkestr hamda turli cholgʻular uchun qayta ishlagan qoʻshiqlari maʼlum. Qator ilmiy (xususan, oʻzbek kuylaridan unumli foydalanishga oid) tadqiqot va maqolalar yozgan.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Radiatsiya halokati (avariyasi)-uskunalarning noto'g'ri ishlashi, xodimlarning (xodimlarning) noto'g'ri harakatlari, tabiiy ofatlar yoki odamlarning belgilangan me'yorlardan yuqori nurlanishiga yoki atrof-muhitning radioaktiv ifloslanishiga olib kelishi mumkin bo'lgan yoki olib kelishi mumkin bo'lgan boshqa sabablar tufayli ionlashtiruvchi nurlanish manbai ustidan nazoratni yo'qotish.

Yadro stansiyasidagi yadroviy avariya-issiqlik hosil qiluvchi elementlarning shikastlanishi, xavfsiz ishlashning belgilangan chegaralaridan oshib ketishi va/yoki xodimlarning normal ishlashi uchun ruxsat etilganidan oshib ketishi bilan bog'liq avariya:

reaktor yadrosida yadro zanjiri reaktsiyasini nazorat qilish va boshqarishning buzilishi;

reaktiv avariya (p<β, bu erda p — reaktivlik, β — kechiktirilgan neytronlarning ulushi). Avariya reaktorning tezkor neytronlarda tezlashishi natijasida sodir bo'ladi.

yadro yoqilg'isini haddan tashqari yuklash, tashish va saqlashda mahalliy tanqidiylikni shakllantirish;

Tvellardan issiqlik uzatishning buzilishi.

Radiatsiyaviy baxtsiz hodisalar uch turga bo'linadi: mahalliy, mahalliy va umumiy.

Eng mashhur radiatsiya baxtsiz hodisalari
-----------------------------------------

Qishtim fojiasi, 1957 yil 29 sentabrda "Mayak" dasturiy ta'minotining radioaktiv chiqindilar omboridagi portlash.

1964 yil 21 aprelda bortida SNAP-9a atom energetikasi qurilmasi bo'lgan tranzit-5V sun'iy yo'ldoshining qulashi.

Palomares qishlog'ida (Ispaniya) uchta yadro bombasini yo'q qilish, 1966 yil 17 yanvar.

Grenlandiya ustidagi samolyot halokatida to'rtta termoyadroviy bombani yo'q qilish, 1968 yil. Umuman olganda, AQShda yadroviy qurollarni yo'qotish va/yoki yo'q qilish bilan bog'liq 20 ga yaqin aviatsiya hodisalari ma'lum.

Kramatorskda radioaktiv ifloslanish, 1980-yillarning boshlari.

Chajma ko'rfazida radiatsiya halokati, 1985 yil 10-avgust.

Goyania radiologik hodisasi, 1987 yil.

Santa-Susanna poligonida ko'plab avariyalar (ingl.) rus tili.

Nenoks voqeasi, 2019 yil.

Yadroviy avariyalar:
--------------------

1957 yil 10 oktyabrda Buyuk Britaniyaning Vindskale shahridagi reaktor halokati.

AQShda sl-1 eksperimental reaktoridagi avariya, 1961 yil 3 yanvar.

K-19 suvosti kemasida avariya, 1961 yil 3 iyul.

Qizil Sormovo zavodida radiatsiyaviy avariya, 1970 yil.

1979 yilda AQShning Tri-Mile-Aylend atom elektr stantsiyasida sodir bo'lgan baxtsiz hodisa.

Chernobil AESdagi avariya, 1986 yil 26 aprel.

2011 yil 11 martda Yaponiyadagi Fukusima I atom elektr stantsiyasida avariya.
**Serik Jumangalyuli Sapiev** (1983-yil 16-noyabr, Abay shahri, Qaragʻanda viloyati)—bokschi, Olimpiya chempioni, xalqaro sport ustasi, boks boʻyicha Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan sport ustasi, "Aql "ordeni savori (2008), „Shuning uchun" ordeni sovrindori. Vatan (2012), sport boʻyicha YuNESKO chempioni unvoniga sazovor boʻlgan jahonning 13-sportchisi, eng mashhur qozoq bokschilaridan biri, 2014-yil noyabr oyidan boshlab „Astana Arlans" jamoasi bosh direktori.

Yarim oʻrta vaznda va birinchi yarim oʻrta vaznda havaskor boks boʻyicha Olimpiya oʻyinlari chempioni (2012),Barker kubogi gʻolibi (2012), ikki karra jahon chempioni (2005, 2007), kumush (2011) va bronza (2009) medallari sovrindori.Pekin va London Olimpiadalari birlashgan boks terma jamoasi sardori.

Biografiyasi
------------

### Bolaligi

Boʻlajak jahon chempioni 11 yoshidan boks bilan shugʻullanadi.U oʻzi tugʻilgan Qaragʻanda yaqinidagi Abay shahrida Aleksandr Strelnikov tomonidan tarbiyalangan. Yosh abituriyentga malakali murabbiy darrov yoqdi. Chunki boksga moyillik uning qonida bor.Serikning amakivachchasi Baxtay mamlakatimizning eng yaxshi bokschilaridan biri edi. Tomoshabinlar yetmishinchi yillarda maydonda katta shov-shuv koʻtargan odamni haligacha unutmagan. Baktay Sapiyev davrida yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni, kattalar oʻrtasidagi SSSR chempionatining ikki karra sovrindori, sotsialistik mamlakatlar oʻrtasidagi „Doʻstlik" oʻyinlari gʻolibi boʻlgan. 1972 va 1976-yillar orasida u Ittifoq terma jamoasi tarkibida boʻlgan va toʻqqizta xalqaro turnirda gʻolib chiqqan. — Serik mening oldimga kelganida 11 yoshda edi.U yumshoq va yopiq edi. Lekin uning koʻzlariga qarab, uning tekin bola emasligini angladim.Olovda uchqun bor.Oradan biroz vaqt oʻtgach, uning sanʼati akasinikidan sal zoʻr ekanini sezdim.Boqtoy ham boy texnik arsenalga ega tezkor bokschi edi.Bunday fazilatlar Serikda ham topilgan. Oʻshanda bu yigitning tezligi juda yuqori ekanini payqagandim,-deydi murabbiyi Aleksandr Strelnikov. Bir yilga yaqin murabbiy Strelnikov qoʻlida tarbiyalangan Serik otasining maslahati bilan Qaragʻandadagi A.ga boradi. Moldagulova nomidagi iqtidorli bolalar sport maktab-internatida uch yil davomida malakali murabbiy Sayin Arataev rahbarligida tahsil oladi.Uch yil maktab-internatda oʻqigandan soʻng, u Abay shahriga, birinchi murabbiyi Aleksandr Strelnikovga qaytib keladi.

Oilasi
------

* Uning otasi Jumangali Davitulu Sapiev
* Onasi — Irina Fominichna Sapieva
* Uning akasi Sergey Jumangaliyli Sapiev
* Uning akasi Bakitay Jumangaliuli Sapiev
* Uning singlisi Lyudmila Jumangalivna Sapieva
* Uning rafiqasi Moldir Balgabayovna
* Qizi — Oqqush

Manbalari
---------

1. ↑  „С. Сәпиев спорттан ЮНЕСКО чемпионы атанды". 24-sentyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
2. ↑  Serіk Sәpiev „Astana arlandariniң" direktori boladi
3. ↑  Qazaqstan Respublikasinda kіmnің kіm ekenі. Yekі tomdiq aniqtamaliqalasi Almati, 2011 jil. ISBN 978-601-278-473-2
4. ↑  Serіk Sәpiev: Allaniң jolindagʻi adammin[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* Sapiev hayotining mazmuni va maqsadi — London Olimpiadasi (yoʻqolgan havola)
**Vladimir Nikitich Korsakov** (1846-yil 20-dekabr – 1900-yil 12-oktyabr) – rus qoʻmondoni, general-mayor, rus-turk urushi qatnashchisi. Kavkaz armiyasi bosh qoʻmondoni maxsus topshiriqlar boʻyicha ofitser.

Biografiya
----------

Sankt-Peterburg viloyatining zodagonlaridan. 1846-yil 20-dekabrda tugʻilgan. Pajeskiy korpusida taʼlim olgan. 1866-yil 8-avgustda Janobi Oliylarining leyb-gvardiyasi qutqaruvchilar polkida kornet lavozimiga tayinlangan. 1870-yil 31-dekabrda Kavkaz armiyasining bosh qoʻmondoni sifatida Imperator Janobi Oliylarining ixtiyoriga yuborilgan.

1872-yil 16-aprelda shtab kapitanligiga koʻtarilgan. Xiva yurishida qatnashgan. 1874-yil 10-dekabrda Buyuk Gersog Nikolay Nikolayevichning 16-Tver dragun polkiga eskadron qoʻmondonligi xizmatiga yuborilgan. 1875-yil 21-oktyabrda Kavkaz armiyasining bosh qoʻmondoni imperator oliy hazratlarining adyutanti etib tayinlangan.

1877-yil 9-aprelda faol korpus qoʻmondoni ixtiyoriga yuborilgan. 12-yanvar Kavkaz armiyasi bosh qoʻmondonligi konvoy qoʻmondoni. 1878 yil 16-aprelda unga polkovnik unvoni berilgan. 1880-yil 23-fevralda Würtemberg polkining 16-Nijniy Novgorod dragunlari qoʻmondoni etib tayinlangan.

1881-yil 14-fevralda lavozimidan boʻshatilib, otliq armiya safiga qoʻshiladi. 1882-yil 19-aprelda formasi bilan xizmatdan boʻshatilgan. 1890-yil 22-avgustda yana harbiy xizmatga tayinlangan, harbiy vazir qoshidagi shtabdan yuqori maxsus topshiriqlar boʻyicha mansabdor shaxs tayinlangan va armiya otliqlari tarkibiga kirgan.

1894-yil 12-yanvarda 6-darajali maxsus topshiriqli mansabdor etib tayinlangan. 1897-yil 11-martda maxsus topshiriqlar boʻyicha ofitser lavozimiga tayinlangan va oʻsha yilning 6-dekabrida general-mayor unvoniga sazovor boʻlgan.

1900-yil 12-oktyabrda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Xiva yurishidagi xizmatlari uchun qilich va kamon bilan birgalikdagi 4-darajali Avliyo Vladimir ordeni (1874)
* Bolqondagi xizmatlari uchun qilich va kamon bilan birgalikdagi 3-darajali Avliyo Stanislav ordeni (1877)
* Badenning Zahringen sher ordeni (1876)
* Turklarga qarshi jangdagi xizmati uchun „Jasorati uchun" oltin quroli (1877)
* 2-darajali Avliyo Stanislav ordeni (1877)
* Turklarga qarshi urushlarda xizmatlari uchun qilich bilan birgalikdagi 2-darajali Avliyo Anna ordeni (1877)
* 2-darajali Qizil burgut ordeni (1879)
* 3-darajali Avliyo Vladimir ordeni (1894)
* Buxoroi Sharif ordeni

Manbalar
--------

1. 1 2  „Владимир Никитич Корсаков р. 20 декабрь 1846 ум. 14 сентябрь 1900". *ru.rodovid.org*. Qaraldi: 30-oktabr 2023-yil.
2. 1 2  О. фон Фрейман*. Пажи за 185 лет : биографии и портреты бывших пажей с 1711 по 1896 г.* — 952 bet. 30-oktabr 2023-yilda qaraldi.
3. ↑  „Список генеральских чинов российской императорской армии и флота". *rusgeneral.ru*. Qaraldi: 30-oktabr 2023-yil.
**Jadira Esenovna Taspambetova** ( 30.03.1953, Qiziloʻrda viloyati, Chiyli tumani, Oqtoʻgʻon qishlogʻi da tug'ilgan — 2010.03)

Qozogʻiston SSR, Qizil-Tu kolxozining traktorchisi bo'lib faoliyat yuritgan. 

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1985). 

Qozog'iston SSR Oliy Kengashi deputati.

Lenin komsomol mukofoti sovrindori.

Biografiya
----------

U o'zi tug‘ilib o‘sgan qishlog‘idagi sakkiz yillik maktabni tamomlagan. Mehnat faoliyatini "Qizil-tu" kolxozida oddiy kolxozchi sifatida boshlagan. 

1968-yilda Qizil-O‘rda shahridagi 11-sonli kasb-hunar bilim yurtini tamomlab, shu kolxozda traktorchi bo‘lib ishlagan. 

1970-yilda yuz bergan baxtsiz hodisa tufayli u oyog'idan jarohat oldi. Nogiron bo'lib qolgan bo'lsa-da, 1971-yilda traktorchi bo'lib ishlashni davom ettirdi. 

1980-yilga kelib u traktorchilar brigadiri etib tayinlandi. 

1982-yilda mehnat yutuqlari uchun unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

**Jadira Esenovna Taspambetova** 11-chaqiriq Qozog'iston SSR Oliy Kengashining deputati, KPSS XXVII va komsomolning XIX s'ezdiga delegat etib saylangan.

U 1993-yilgacha kolxozda ishlagan, keyin 1997-yilgacha - bolalar bog'chasi mudiri. 1997-1999 yillarda - Oqto'g'on fermer xo'jaligi rahbari sifatida o'z faoliyatini davom ettirgan.

Nashrlar
* *Yurak chaqirig'ida* // Qizil-Ordin Teliko'l sovxozining makkajo'xori dehqon-mexanizatorining hikoyasi. mintaqa KazSSR / J. Taspambetova; [Lit. qayta ishlash M. Kulimbetov], 107 b. Olma-Ota, Qaynar, 1985-y.

Mukofotlar
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni - SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1985-yil 18-sentyabrdagi farmoni bilan.
* Lenin ordeni - ikki marta
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Manbalar
--------

* Жадыра Есеновна Таспамбетова  (рус.). Сайт «Герои страны».
* ТАСПАМБЕТОВА ЖАДЫРА// Кызылординская областная универсальная научная библиотека имени Абдильды Тажибаева(qoz.)
* Биографические сведения
* \* 67 ТАСПАМБЕТОВА ЖАДЫРА
Nutella qoʻshilgan shokoladli pitsa
**Shokoladli pitsa** (inglizcha: *Chocolate pizza* — bu asosiy masalliq sifatida shokoladdan tayyorlangan pitsa. Shokoladli pitsa tayyorlashning turli usullari mavjud. Shokolad (kakao) pitsa xamiriga qoʻshilishi mumkin, toʻldiruvchi massa sifatida, sous, pizza uchun asos („qobiq") sifatida xizmat qilishi mumkin.

Yana bir farqli jihati — shokolad pastasidan foydalanish (Nutella va boshqalar) pitsa pishirilgandan keyin amalga oshadi. Shokoladli pitsa tarkibida mevalar, rezavorlar, yongʻoqlar, marshmallowlar, qandolat mahsulotlari, kokos yongʻogʻi, oq shokolad qatlamlari, shirinliklar boʻlishi mumkin. Shunday qilib bu odatda shirinlikdir. „Shokoladli pitsa" deb ham ataladigan tayyor shokoladli qandolatlar bor, ular pitsa shakli va koʻrinishiga taqlid qiladi.

Shokoladli pitsa maktab yoshidagi bolalar orasida mashhur boʻlgan ikkita ingredientni yaʼni shokolad va pitsani birlashtiradi, shuning uchun u koʻpincha bolalar ovqati sifatida sotiladi.

Pitsa va shokoladning birlashishi bir qancha Gʻarb mamlakatlarida parallel ravishda rivojlangan va franchayzing va zanjirli restoranlarda taqdim etiladigan shirinlikka aylangan. Amerika Qoʻshma Shtatlari va Kanadada shokoladli pitsani tez tayyorlanadigan doʻkonlar va restoranlarda topish mumkin. Misol uchun, Papa Murphy’s uni shokolad qirindisi, marshmallow va shirin souslar bilan tayyorlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Semenova N. 1000 luchshix reseptov pitssi. — M.: Ripol Klassik, 2012 — 574s.
2. ↑  Shokoladnaya pitssa-pirog
3. ↑  Shokoladnaya pitssa s yagodami
4. ↑  Sladkaya pitssa: 10 umopomrachitelnix reseptov
5. ↑  Bellisle, F.; Rolland-Cachera, M. F.; Kellogg Scientific Advisory Committee (2007). „Three consecutive (1993, 1995, 1997) surveys of food intake, nutritional attitudes and knowledge, and lifestyle in 1000 French children, aged 9-11 years". *Journal of Human Nutrition and Dietetics*. 20-jild, № 3. 241–251-bet. doi:10.1111/j.1365-277X.2007.00773.x. PMID 17539877.
6. ↑  „Nothing Says Valentine's Day Like Chocolate... Pizza?".  QSR Magazine. 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2015-yil.
**Interstitsial nefrit -** buyraklardagi nospesifik, atipik yallig'lanish jarayoni hisoblanib, doimiy antibiotik terapiyasiga chidamli bo'ladi. Yallig'lanish asosan buyrak parenximasida yoki interstitsial to'qimalarda sodir bo'ladi. Nefrit, ruhiy kasalliklar, stress va depressiyadan so'ng rivojlanadi.

Interstitsial nefritning sabablari
----------------------------------

Kasallikning paydo bo'lishi bir qator sabablarga ko'ra yuzaga keladi: urolitiyoz, siydik yo'llarida toshning tiqilib qolishi (siydik yo'llarida toshlar, prostata adenomasi, o'tkir prostatit, uretraning strikturasi va boshqalar), yuqumli va virusli kasalliklar, birga keladigan kasalliklar - skleroderma, tizimli qizil yuguruk, immunitet tizimining noto'g'ri ishlashi, allergik diatez; radiatsiya nurlanishi, zaharli moddalar bilan zaharlanish, zaharlar; og'ir metallar bilan zaharlanish; antibiotiklarni, yallig'lanishga qarshi dorilarni, diuretiklarni takroriy qo'llash; jarohatlar; irsiy moyillik va boshqa sabablar natijasida kelib chiqishi mumkin.

Guruhlar
--------

Interstitsial nefrit quyidagilarga bo'linadi:

1. O'tkir interstitsial nefrit; 

2. Surunkali interstitsial nefrit.

Belgilari
---------

Semptomlar xarakterlanadi (kasallikning shakli, bosqichi va yallig'lanish intensivligiga qarab): oyoqlarning shishishi, yuz, proteinuriya, mikrogematuriya, poliuriya, gipoizostenuriya, gipoproteinemiya, giperlipidemiya, arterial gipertenziya, bel sohasidagi og'riq, zaiflik kabi alomatlar bilan namoyon bo'ladi. Surunkali bosqichda simptomlar biroz yengillashadi, surunkali buyrak etishmovchiligi belgilari kuzatiladi.

Davolash
--------

Davolash infektsiya o'choqlarini yo'q qilish uchun antibiotiklar bilan davolashni o'z ichiga oladi (faqat tasdiqlangan bakteriuriya bilan); immunitet tizimini mustahkamlovchi vositalar (faqat shifokor nazorati ostida va faqat immunogrammada sezilarli o'zgarishlar bo'lsa); urolitik (buyraklarda mayda toshlar mavjud bo'lganda) va diuretik (poliurik davrdan tashqari) preparatlar tavsiya qilinadi.

Profilaktikasi
--------------

ORVI ning oldini olish, spirtli ichimliklar va chekishni to'liq to'xtatish va metabolizmning boshqa kasalliklarini (podagra) o'z vaqtida davolash, har qanday dori-darmonlarni (ayniqsa, analetiklar, NYQDlar, allopurinol, antibiotiklar, immunostimulyatorlar va immunomodulyatorlar) qat'iy nazorat ostida qabul qilish tavsiya qilinadi.

Havolalar
---------

* [  ]

Manbalar
--------

1. ↑  Юрьева Э. А. Воздвиженская Е. С. Алексеева Н. В. Симанина Л. В. и др. Клинические аспекты дизметаболических нефропатий, интерстициального нефрита, мочекаменной болезни при кальцифилаксии // Педиатрия. — 1989. — № 1. — С.44-62.
2. ↑  Матаз А. А. Алексеева Н. В. Страхов С. Н. Изменение метаболизма почек у больных варикоцеле по данным биохимических исследований мочи // Тезисы докладов I Конгресса «Современные технологии в педиатрии и детской хирургии». — М. 2003. — C. 274.
Xiva pochta-telegraf binosi — Xorazmdagi meʼmoriy yodgorlik. XX asr boshida qurilgan. Xiva shahri, Mevaston mahala fuqarolar yigʻinida joylashgan. Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi tasarufida.

Tarixi
------

Xiva pochta-telegraf binosi Xiva xonligining vaziri Akbar Sayyid Islomxo‘janing tashabbusi bilan Xiva xoni Sayyid Asfandiyorxonning farmoniga asosan Xorazm va Yevropa meʼmorchiligi anʼanalari uyg‘unligida 1910-yilda qurilgan. Meʼmor Aleksandr Roop Muhammad Karim Neʼmatulla o‘g‘li bilan hamkorlikda pochta, kasalxona va Nurullaboy saroyining loyihasini yaratishgan.
Bir-biriga qaratib, qo‘sh qilib qurilgan pochta va kasalxona chiroyli koshinlar bilan bezatilib, barpo qilingan. Pochta-telegraf binosining peshtog‘idagi koshinlarga o‘zbek tilida nastaʼliq xatida "Janob oliy Sayyid Isfandiyor Bahodirxon farmoni oliylari bila sana 1330 yili ushbu telegraf va pochtaxona bino etildi" deb yozilgan. 1920-yilda Petro-Aleksandrovsk (Amudaryoning o‘ng qirg‘og‘ida joylashgan) shahri bilan ilk telefon aloqasi o‘rnatilgan. Pochta-telegraf binosi 1983-yilgacha faoliyat koʻrsatgan, ammo telekommunikatsiya hamda aloqa vositalarining tezkorlik bilan o‘sishi va rivojlanishi natijasida mavjud talablarga toʻliq javob berolmagani uchun shu yilning oʻzidayoq barcha pochta xodimlarini hamma talablarga javob beradigan yangi binoga ko‘chirilgan. Pochta-telegrafning eski binosi restavratsiya va kapital taʼmirlanib, Xiva aloqa muzeyiga aylantirilgan. Mazkur muzey bugunki kunda ham faoliyat ko‘rsatib kelmoqda.
**Seytjan Polimbetov** (1913-yil 25-may, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi – 1982-yil 22-yanvar) – sovet davlat arbobi. Qozogʻiston SSR Kompartiyasi Guryev viloyati qoʻmitasining birinchi kotibi.

Biografiyasi
------------

Seytjan Polimbetov 1913-yil 25-mayda Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. U Sirdaryoda oʻrta taʼlimni olgach, 1935-yil Qozon davlat kon-metallurgiya institutiga oʻqishga qabul qilinadi. 1939-yilda ushbu universitetni muvaffaqiyatli tamomlaydi. Seytjan Polimbetov 1939-yil Sobiq sovet Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻladi. 

U 1931-yildan 1941-yilgacha Keles tumani kolxozlar uyushmasi rahbari, tuman yer egaligi boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari lavozimida ish boshlagan. 1941-yildan 1942-yilgacha Qozogʻiston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi instruktori lavozimida, 1942-yildan 1943-yilgacha Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Qaragʻanda viloyat qoʻmitasi boʻlimi mudiri boʻlib faoliyat yuritgan. 1943-yildan 1947-yilgacha Jezqazgʻan tumani birinchi kotibi, 1947-yildan 1948-yilgacha Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining metallurgiya va mashinasozlik boʻlimi mudiri lavozimlarida ishladi. 1948-yil esa Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi kotibining oʻrinbosari, 1948-yildan 1950-yilgacha Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Markaziy qoʻmitasining ogʻir sanoat boʻlimi mudiri sifatida ishlagan. U 1950-yildan 1957-yilgacha Kommunistik partiya Guryev viloyati birinchi kotibi sifatida ishlaydi. Seytjan Polimbetov 1957-yil fevral oyida Qozogʻiston SSR yoqilgʻidan foydalanish vaziri etib tayinlanadi. U 1957-yildan 1959-yilgacha Olmaota maʼmuriy rayonining iqtisod masalalari kengashi raisi boʻlib faoliyat yuritdi. Seytjan Polimbetov 1961-1968-yillarda Qozogʻiston SSR kasaba uyushmalari raisi lavozimida ishladi. U 1975-yil nafaqaga chiqqan.

Seytjan Polimbetov 1982-yil 22-yanvarda 68 yoshida vafot etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Полимбетов Сейтжан". Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991. Qaraldi: 12-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Гурьевский уезд/округ КССР (1920-41 гг.)". Qaraldi: 12-sentabr 2023-yil.