recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nikolay Nikolaevich Blagov** (rus. *Николай Николаевич Бла́гов* 1931-yil 2-yanvar, Toshkent, O'zbekiston SSR — 1992-yil 27-may, Ulyanovsk, Rossiya) - sovet sovet shoiri va jurnalisti.

Hayoti
------

Nikolay Blagov 1931-yil 2-yanvarda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Nikolay besh yoshida onasidan o'qish va yozishni o'rgangan va onasi tufayli ilm o'rganishga qiziqa boshlagan.

Uning otasi Nikolay Gavrilovich Blagov Ulyanovsk viloyati, Cherdaklinskiy tumani, Andreevka qishlog'ida dehqon bo'lgan. Toshkentda harbiy xizmatni o‘tayotib, sevgisini uchratadi. Onasi Evdokiya Ivanovna Vershinina Penza viloyatining Russkiy Kachim qishlog'ida amakisining oilasida o'sgan. Hayot och edi, Toshkent non bilan ishora qildi. 1928 yilda Evdokiya Toshkentga jo'nadi va u erda Nikolay bilan uchrashdi. Ammo oilaviy hayot qisqa umr ko'rdi. 1930 yilning kuzida uning eri tif bilan kasallanib vafot etdi. Kolya Blagov otasi vafotidan keyin tug'ilgan. Shoirning onasi Andreevkadagi marhum eri Sekletinya Ivanovnaning onasiga xat yozdi. Qaynona ularni o'zi bilan yashashga taklif qildi.

Bo'lajak shoirning bolalik va yoshlik yillari Ulyanovsk viloyati Cherdaklinskiy tumanidagi Andreevka qishlog'ida o'tgan. Bu erda u boshlang'ich maktabni tugatgan, so'ngra Krestovo-Gorodishchenskaya o'rta maktabida o'qishni davom ettirgan. Keyin - Ulyanovsk pedagogika institutining rus tili va adabiyoti fakulteti.

Kolyaning birinchi ustozi buvisi Sekletinya Ivanovna edi. U o'qish va yozishni bilmasdi, lekin nabirasi juda yaxshi ko'radigan ko'plab ertaklarni esladi. Buvisi tufayli Nikolay bolaligidan xalq tiliga "to'yingan" edi. 1943 yilda Nikolay Blagov va uning buvisi tonzillit bilan kasal bo'lib qolishdi. Nikolay tez orada tuzalib ketdi, lekin buvisi tez orada vafot etdi. U nabirasiga kulba, sigir va boshqa mol-mulkni vasiyat qildi. Uning xotirasi shoirning ko‘plab she’rlarida ("Men unutmayman...", "Eshitaman: rus tabiatida qanchalar yaxshilik oqadi...", "Yodgorlik" she’rlarida bevalar va yetim onalar obrazlarida gavdalanardi. va boshqalar) va eng yorqin buvisi Ivanovaning "Volga" she'rida: "Uning ko'zlari butunlay g'oyib bo'ldi, ikkita katta ko'z yoshlari tez-tez miltillaydi."

Talabalik yillarida N. N. Blagov she'r yozishni boshladi. Institutni tugatgach, u 1956 yil may oyida "Volga" she'rini nashr etadigan "Ulyanovsk komsomolets" gazetasida ishladi. Ushbu she'ri uchun Blagov 1957 yilda Moskvada bo'lib o'tgan Butunjahon yoshlar va talabalar festivali laureati unvoniga sazovor bo'ldi.

1983 yil bahoridan N. N. Blagov RSFSR Yozuvchilar uyushmasi va Saratov Yozuvchilar tashkiloti organi bo'lgan "Volga" jurnalining bosh muharriri.

Hammasi bo'lib 18 ta she'riy to'plami nashr etilgan.

Men rassom Arkadiy Plastovni bilardim.

N. N. Blagov 1992 yil 27 mayda Ulyanovskda vafot etdi. Qishloqda dafn etilgan. Krestovo-Gorodishche, Ulyanovsk viloyati, Cherdaklinskiy tumani.
**Shamsiddin Muhammad ibn Ashraf Husayniy Samarqandiy** (arab. شمس الدين السمرقندي; taxminan 1250–1310) XIII asrda yashagan samarqandlik astronom.

Hayoti va ijodi
---------------

XIII-XIV asrlarda yashab ijod qilgan Shamsiddin Samarqandiy hayoti haqida juda kam maʼlumotlar mavjud. U ilohiyot, mantiq, falsafa, matematika va astronomiya boʻyicha oʻziga xos ahamiyatga ega boʻlgan asarlar yozgan. Uning "Risola fi adab al-bahs" nomli risolasi qadimgi yunonlar qo‘llagan dialektik fikrlashning muhokamasidir. U "Astronomiya konspekti" asarini ham yozgan va 1276–1277 yillarda yulduzlar katalogini yaratgan.

  

Samarqandiy 20 sahifalik kichik bir risola yozib, unda Yevklidning 35 ta fikrini muhokama qilgan. U mazkur asarini tayyorlashda boshqa musulmon matematiklar, xususan, Ibn Haysam, Umar Xayyom, Abbos ibn Said Javhariy, Nosiriddin Tusiy, Asiriddin Abhoriy asarlariga ham murojaat qilgan.

Manbalar
--------

* Dilgan, Hamid „Al-Samarqandī, Shams al‐Dīn Muḥammad ibn Ashraf al‐Ḥusaynī",*. Dictionary of Scientific Biography*. New York: Scribner, 1970. OCLC 755137603.
* Fazlıoğlu, İhsan (2007). "Samarqandī: Shams al‐Dīn Muḥammad ibn Ashraf al‐Ḥusaynī al‐Samarqandī". in Thomas Hockey. *The Biographical Encyclopedia of Astronomers*. New York: Springer. p. 1008. .  (PDF version)
* *O'Connor, J.J.; Robertson, E.F.* „Shams al-Din ibn Ashraf Al-Samarqandi" (1999). Qaraldi: 6-mart 2023-yil.
**Oʻzbekiston axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi (AOKA)**, toʻliq nomi **Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi** — Oʻzbekistonda axborot sohasidagi yagona davlat siyosatini ishlab chiquvchi va amalga oshiruvchi hamda ommaviy axborot vositalari, matbuot, noshirlik-matbaa va axborot-kutubxona faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha vakolatli organ. AOKA Oʻzbekistonda davlat hokimiyati organlari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, respublika ahamiyatiga molik idora, muassasa hamda boshqa tashkilotlar axborot xizmatlari faoliyatini muvofiqlashtiradi hamda matbuot kotiblarini attestatsiyadan oʻtkazadi.

Tarixi
------

AOKA prezident Shavkat Mirziyoyevning 2019-yil 2-fevraldagi „Axborot sohasi va ommaviy kommunikatsiyalarni yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi farmonga muvofiq Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi negizida tashkil etilgan. 2019-yil 4-fevraldan 2020-yil 29-yanvarga qadar Komil Allamjonov AOKA direktori vazifasini bajargan. 2020-yilning iyulidan beri agentlikka Asadjon Xodjayev rahbarlik qilib keladi.

Tuzilishi
---------

AOKA tizimiga quyidagi tashkilotlar kiradi:

* Maʼmuriy binolardan foydalanish boshqarmasi davlat unitar korxonasi
* Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi
* Ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha markaz
* „Oʻzbekiston nashriyoti" davlat unitar korxonasi

Manbalar
--------

1. ↑  „O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori: Ommaviy axborot vositalari mustaqilligini ta’minlash hamda davlat organlari va tashkilotlari axborot xizmatlari faoliyatini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida". *Lex*. Qaraldi: 15-iyun 2022-yil.
2. ↑  „Asadjon Xodjayev AOKA direktori etib tayinlandi". *Xalq soʻzi* (29-iyul 2020-yil). Qaraldi: 14-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
* Telegram kanali
* Facebook sahifasi
* YouTube kanali
* Instagram sahifasi
* AOKAni tuzish toʻgʻrisidagi prezident qarori
**Shed qadimgi Misr** mifologiyasida Xudo. Odamlar uni „qutqaruvchi" deb atashdi. Bu Amarna davridan keyin maʼlum boʻlgan birinchi xudolardan biridir Qutqaruvchini taqlid qilib, u Gorom bilan, xususan, „Gorom-bola"bilan aniqlandi. Shedda rasmiy ibodat va ibodat joylari yoʻq edi. Oddiy misrliklar nazarida u odamlardan kasallik, baxtsizlik va xavf-xatarni olib tashlaydigan Qutqaruvchini taqdim etdi. Metternich Stele (inglizcha) da u ilonlar, chayonlar va timsohlarning gʻolibi sifatida namoyon boʻladi.

„Qutqaruvchi" soʻzi shaxsiy hurmatning nomi edi. Amarna davrida u oddiy odamlarning Akhenatonning qadimgi dinni taqiqlashga urinishlariga javob sifatida talqin qilindi. Shed shuningdek, semitik Xudo Reshefning shakli sifatida qaraldi. Shed ilonlarni, sherlarni va timsohlarni yengib chiqqan yosh Shahzoda sifatida tasvirlangan boʻlishi mumkin.

Sheda ham davlat xizmatchilari yoki Fir’avnning yordamiga muhtoj boʻlgan odamlarning yordamchisi va himoyachisi sifatida koʻrindi. Bu Xudoga odamlarning eʼtiqodi darajasi shunday ediki, misrliklar hatto oʻliklarning keyingi hayotda qolish vaqtini uzaytirishi mumkinligiga ishonishgan. Yangi Shohlik davrida Qutqaruvchi Shed son-sanoqsiz stelalarda tasvirlangan, ularda odamlar unga murojaat qilishadi yoki koʻrsatilgan yordam uchun uni maqtashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "*The Oxford History of Ancient Egypt*", p. 306, Ian Shaw, Oxford University Press, 2002, ISBN 978019280457
2. ↑  "*The Egyptians: an introduction*", Robert Morkot, Routledge, p210, 2005, ISBN 0-415-27104-5
3. ↑  Thompson, Stephen E. in Kathryn A. Bard, *Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt*, Routledge 1999, ISBN 0-415-18589-0 p.610
4. ↑  "*The Oxford Guide: Essential Guide to Egyptian Mythology"*, edited Donald B. Redford, p. 120 & 312, Routledge, 2003, ISBN 0-425-19096-X
5. ↑  "*Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt*", Geraldine Pinch, p. 195, Oxford University Press, 2004, ISBN 0-19-517024-5
6. ↑  "*Conceptions of God in Ancient Egypt*", Erik Hornung, p. 211—212, 1996 edition, Cornell University Press, ISBN 0-8014-8384-0

Havolalar
---------

* Metropolitan Museum of Art, The Metternich Stela(ingl.)
* Male Child Deities of Ancient Egypt(ingl.)
* Mythology of Shed(ingl.)
**Sherbin Haykali** — Respublika koʻchasidan Nemtsov maydonidagi Tyumen shahrida, 26-noyabr 2004-yilida oʻrnatildi.

Tarix
-----

Sovet davlat va partiya arbobi Boris Yevdokimovich Sherbinning haykali 1961-1973-yillarda KPSS viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlib ishlagan va shu yillarda Tyumen viloyati iqtisodiyotini rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan.

Taniqli davlat arbobi haykali 2004-yil fevral oyida Tyumen maʼmuriy kengashida oʻrnatildi. Yodgorlik muallifi Boris Sherbinini shaxsan bilgan haykaltarosh Nikolay Raspopov edi. Yodgorlik ustida ishlash olti oy davomida amalga oshirildi. Yodgorlikning ochilish marosimida neft va gaz sanoati faxriylari, neft va gaz universiteti talabalari, shahar maʼmuriyati va Tyumen viloyati vakillari ishtirok etishdi. Yodgorlikning ochilishi tantanali Volleylar bilan birga oʻtdi va Boris Sherbinaning xotirasiga bir daqiqa sukut saqladi.

Yodgorlik bronza byusti boʻlib, jigarrang granitning yuqori dumaloq poydevoriga oʻrnatilgan. Poydevorda quyidagi yozuv bor:

> Davlat va partiya arbobi
> 
> 
> Sotsialistik Mehnat Qahramoni
> 
> 
> SHERBIN
> 
> 
> BORIS YEVDOKIMOVICH
> 
> 
> 
> 1919 — 1990
> 
> 

Yodgorlik yaqinidagi hudud doira shaklida ikkita rangdagi yoʻlak plitkalari bilan qoplangan va uning yonida gul toʻshagi singan.

Havolalar
---------

* „В Тюмени открылся памятник Борису Щербине" (ru).  Регнум (26-noyabr 2004-yil). Qaraldi: 21-oktyabr 2012-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

* „В Тюмени откроется памятник Борису Щербине" (ru).  УралИнформБюро (24-noyabr 2004-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-oktyabr 2012-yil.
**Shiva** — Hinduiy dinida Mehribon, Muruvvatli Zot nomi bo'lib, halokat farishtasi vazifasida.

Shiva sanskrit tilida शिव, śiva - o'zbek tilida mehribon, muruvvatli Braxma va Vishnu bilan birgalikda ilohiy uchlik,ya'ni trimurtini tashkil etuvchi Xudo sifatlaridan biri. Ikki xil borliqqa ega: bir tomondan, tozalovchi vayronkorlik, ikkinchi tomonlama, urush homiysi. Bir kuni u 10 000 donishmand-rishining yoniga borsa, ular unga qarshi yoʻlbarsni joʻnatadilar, Shiva uni yengib, terisidan yopinchiq qilib oladi. Rishilar ilonni joʻnatishsa, uni boʻyniga marjon qilib taqib oladi. Rishilar pakana odamchani yuborishsa, uning ustiga chiqib raqs tusha boshlaydi va shundan soʻng rishilar unga iymon keltirishadi. 
Xudo va farishtalar amrita tayyorlash uchun Vasuki(Shesha) ilonidan foydalanishayotganda, charchagan ilon dunyoni yoʻq qilib yuborishi mumkin boʻlgan zahar chiqarib yuboradi. Dunyoni saqlab qolish uchun Shiva zaharni yutadi va badani koʻk tusga kiradi. 

Shivaning vahanasi(minib yuradigan jonivori) – Nandin nomli buqa, qurshovi – pramatxa ( ayol dev ) lar. Ismlari: 
Blotanatx – oddiylar homiysi. 
Maxeshvara – yaratuvchi. 
Nataradja – raqs homiysi. 
Nilagriva – eng koʻk. 
Maxadeva – buyuk tangri. 
Shiva dunyo qarama-qarshiliklarini aks ettiruvchi tangri boʻlib, shunga muvofiq ikki qiyofaga ega: Shiva Rudra – mehribon, yaxshi qiyofa va Shiva Bxayrava – jangovar, yovuz qiyofa.
Koordinatalari: 2°11′37″N 102°14′57″E﻿ / ﻿2.19361°N 102.24917°E﻿ / 2.19361; 102.24917GO

**Malay va Islom olami muzeyi** (malaycha: *Muzium Dunia Melayu Dunia Islam*) – Malayziya hamda islom madaniyatlari haqidagi muzey. Malayziyaning Malakka shahridagi joylashgan. 1910-yilda qurilgan va 1986-yilgacha Bastion House binosida joylashgan. Bino ingliz meʼmoriy elementlari, chuqur qiya tomlari bilan toʻrtburchaklar shakli dizayniga ega. Muzeyda islom dinining dunyoga tarqalishi, muhim va tarixiy malay va musulmon arboblari, muhim islomiy binolar, osori-atiqalar, milliy liboslar va boshqalar haqidagi maʼlumotlar namoyish etiladi.

Yana qarang
-----------

* Malayziyadagi muzeylar roʻyxati
* Malaccaning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Muzium Dunia Melayu Dunia Islam" (ms). *PERZIM*. 6-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „The Malay and Islamic World Museum". *PERZIM*. 2-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
3. ↑  „Malay and Islamic World Museum". *goMelaka*. Qaraldi: 1-noyabr 2021-yil.
**Sidi-bel-abbes** (Arab. Vilye Tuman) Maʼmuriy markazidagi Jazoirning shimoli-gʻarbiy qismida. (2005 yil bahosi boʻyicha).

Iqlim
-----

Yozda iqlim juda issiq, kechalari salqin va quyoshli kunlar issiq. Qishda, qor baʼzan moʻl-koʻl tushadi, lekin uzoq vaqt qolmaydi va birinchi erishi bilan tushadi. Quyosh chiqishidagi havo harorati past boʻlishi mumkin, baʼzida −7 °s gacha tushadi.

Tarix
-----

Sidi bel Abbes 1843 yilda fransuz mustamlakachilari tomonidan harbiy qal’a sifatida tashkil etilgan[2][3]. Haqiqiy turar-joy mahallalari 1849 yilda paydo boʻla boshladi. 19-asrning ikkinchi yarmi va 20-asrning birinchi uchdan bir qismi davomida Sidi bel Abbes kichik shahar boʻlib qoldi. 1930-yillarda eski qal’a devorlari qazilgan va ularning oʻrnida keng bulvarlar va maydonlar qurilgan. 1962 yildan beri Sidi bel Abbes-mustaqil Jazoir tarkibida.

Iqtisodiyot, transport, taʼlim
------------------------------

Shahar atrofida bugʻdoy, arpa va uzum etishtiriladi. Sidi bel Abbesda qishloq xoʻjaligi mashinalari ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan .

Sidi bel Abbes avtomobil va temir yoʻllar bilan mamlakatning yirik shaharlari bilan bogʻlangan. Oranggacha boʻlgan masofa 70 km, Tlemsengacha — 90 km.

Shaharda oʻz universiteti bor.
**Qirqboʻgʻim** - qirqboʻgʻimdoshlarga mansub koʻp yillik oʻsimliklar turkumi. Oʻzbekistonda dala qirqboʻgʻimi va tarnovchoʻp Q. turlari uchraydi. Poyasi qattiq, tik, boʻgʻimli, qobirgʻali, sershox. Boʻyi 40-60 sm. Boʻgʻimlaridan gʻuj shoxchalar chiqadi. Qizgʻish-koʻngʻir novdalari uchida sporali boshoq hosil boʻladi. Ildizpoyalari va sporalari koʻpayadi. Q. bedazor, paxta maydonlari, sholipoyalarda, shuningdek, sugʻorish shoxobchalari boʻylari, zax va botqoq yerlarda oʻsadi.

Kurash choralari: yerni chuqur haydash; tuproqni yumshatish; gerbitsidlar purkash.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

MINGISHEV MAQSUD YOZGAN
**"Abadiy shon — sharaf" yodgorligi** — Buyuk Vatan urushi davrida vafot etgan Siktivkar jangchilari sharafiga yodgorlik majmuasi Siktivkar markazida joylashgan. Karl Marks koʻchasidagi „qahramonlar xiyoboni" maydonida joylashgan.

Muallif-haykaltaroshlar V. N. Mamchenko, Yu. G. Borisov, meʼmorlar A. D. Rakin, P. P. Reznikov, V. I. Senkin, V. G. Zalitko.

Tarixi
------

Yodgorlikning ochilishi 1981-yil 20-avgustda boʻlib oʻtdi. Komi avtonomiyasining 60 yilligiga bagʻishlangan.

Yodgorlik loyihasi ASSR komi madaniyat vazirligining buyrugʻi bilan RSFSR Vazirlar Kengashining 28.10.70-yildagi 2254-r sonli buyrugʻi va ASSR komi Vazirlar Kengashining 22.06.77-yildagi 387-r sonli buyrugʻi asosida amalga oshirildi.

Tavsif
------

Yodgorlikning stilobatida abadiy olov bilan piyola bor. Bronza haykaltaroshlik kompozitsiyasi gʻamgin ayollarni — askarning rafiqasi, qizi va onasini ifodalaydi. Markazda turgan ayol (askarning xotini) kosaga lentalar bilan oʻralgan sadr novdasini olib keladi.

Yodgorlik yonida mudofaa toʻsiqlari koʻrinishidagi yodgorlik ob’yektlari joylashgan. Alyuminiy plitalarda janglarda halok boʻlgan, yaralaridan vafot etgan va bedarak yoʻqolgan jangchilarning ismlari va familiyalari abadiylashtiriladi. Jangchilarning ismlari doimiy ravishda toʻldiriladi.

Toʻrtburchaklar balandlikning yonida „Komi Respublikasi Xotira kitoblari" jildlari va 2045-yil avlodlariga murojaat qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Аллея героев". *Старый Сыктывкар*. 21-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-mart 2016-yil.
2. ↑  „Памятник в честь воинов-сыктывкарцев, погибших в годы Великой Отечественной войны 1941–1945 гг.". *Сыктывкар.РФ*. 3-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2020-yil.

Havolalar
---------

* Syktyvkar maʼmuriyatining veb-saytidagi yodgorlik haqida[*sayt ishlamaydi*]
* „Qahramonlar xiyoboni", tarixiy fotosuratlar
* TripAdvisordagi xotira sahifasi
**Gazli gaz-neft koni** - Buxoro viloyati Romitan tumani hududida, Buxoro sh.dan 100 km chamasi shim.gʻarbda joylashgan. 1956 yil ochilgan. Geologik tuzilishida yura, boʻr, paleogen va neogen yotqiziqlari qatnashgan. Yura yotqiziqlari qizil rangli qumtosh va gil jinslaridan (kalinligi 100 m gacha) tuzilgan. Boʻr sistemasining barcha yaruslari yotqiziqla-ri uchraydi.

G. g.-n. k. choʻziq assimetrik antiklinalda joylashgan. Gazli antiklinali yonida Qurbonali va Koʻhnagumbaz braxiantiklinallari bor. Neogen qatlamlari boʻyicha struktura gumbazi juda keng, uz. 30 km, bal. 30—40 m. Shimoliy qanoti xiyla yotiq, enkayish burchagi G30\jan. qanoti tikroq — 10—15°. Olay qatlami boʻyicha burma uz. 43 km, kengligi 10—16 km, bal. 200 m. Paleogen (eotsen) qatlamlari boʻyicha assimetrik. Boʻr yotqiziklarida burma gumbazi ikkita qubbadan tuzilgan. Gʻarb tomondagisi koʻproq koʻtarilgan, yassi shaklda, kenglik buyicha chuzilgan. Kubba bal. 40 m. Burma gumbazi yotiq (GZO1), qanot qiyaligi shimolida 2° gacha, janubida 20°.

G. g.-n. k. zaxirasi boʻyicha ulkan konlar qatoriga kiradi. Gazning umumiy zaxirasi 500 mlrd. m3. Eng yirik gaz uyumi S2 toifasi boʻyicha turon kesimining pastki qismidagi 8-A gorizontda joylashgan. 12-A gorizontning ayrim qatlamlarida gazning gumbazeimon uyumlari ochilgan.

A va B gorizontlarida faqat gaz, V da gaz va neft uyumi bor.

Gazli konidagi neftning s. of. 0,8125 dan 0,8222 gacha. Oltingugurt 0,10— 0,33%, parafin 0,68% gacha, smola 7,9% gacha, asfaltenlar 0,17—0,78% gacha. Gazning s. of. 0,587 dan 0,612 gacha. Tarkibida metan (SN„)—93,6—94,8%, H2S-0,3%, SO2-0,20,7%, qolgani 2,3 dan 5,2% gacha S2va b.

G. gorizontdagi gaz uyumi uz. 6,2 km, kengligi 3,6 km, bal. 33 m. Neft uyumi uz. 8,3 km, kengligi 4,4 km, bal. 16 m. D gorizontda gaz uyumi uz. 5 km, kengligi 2,0 km, bal. 19 m. Neft uyumi uz. 6 km, kengligi 3 km, bal. 11 m. Ye. gorizontda gaz uyumi uz. 1 km, kengligi 0,6 m, bal. 3 m. Neft uyumi uz. 2 km, kengligi 1,2 m, bal. 5 m. G. g.-n.k.dan Qozogʻiston va Qirgʻizistonga gaz quvuri tortilgan.

Fozil Bekboyev.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Majnuntol** (*Salix babylonica L.*) — toldoshlar oilasiga mansub daraxt. Boʻyi 8–10 m cha. Poyasi tik, novdalari tuksiz, yaltiroq, uzun va ingichka, egilib oʻsadi. Bir yillik novdalari esa mayin tuk bilan qoplangan. Bargi oddiy, nashtarsimon poyada ketma-ket joylashgan. Guli bir jinsli, toʻpguli kuchalasimon. Mart—aprelda gullaydi, urugʻi tukli. M. manzarali daraxt sifatida koʻp oʻstiriladi. Novdalaridan savatlar, shisha idishlarning gʻiloflari, har xil mebel anjomlari va boshqa toʻqiladi. M. qogoz ishlab chiqarish va teri oshlashda ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pellagra** (ital. pelle agro — dagʻal teri), avitaminoz RR -—organizmda vitamin RR (nikotin kislotasi) yetishmasligidan kelib chiqadigan kasallik. Oziq-ovqatlar tarkibida vitamin RR miqdorining kamayib ketishi, shuningdek, organizmning vita-minlarni oʻzlashtirish layoqatining pasayishi sabab boʻladi. P.da ich keta-di, til qipqizarib, yaltirab turadi. Gavdaning ochiq qismlari va oyoq-qoʻl panjasiga qizil dogʻlar tushib, ular keyinchalik pufakchalarga aylanib, yiring boylaydi. Pufakchalar yorilib, yiring chiqib ketgach, teri qurib, pust tashlaydi va oʻrni dogʻ boʻlib qoladi. Bemor tinkasi qurishi, tez charchash, quvvatsizlik, ish qobiliyatining pasayishi, bosh ogʻrishi, ishtahasi yoʻqligi, ogʻzi achishib, soʻlagi oqishidan shikoyat qiladi. Ruhiy holati ham buziladi. Atrofidagi voqea va hodisalarga beparvo boʻlib qoladi, xotira va aklning pasayishi kuzatiladi.

Kasallikni davolashda vrach koʻrsatma-siga binoan, V guruh vitaminlari bilan nikotin kislotasi beriladi. Nikotin kislotasiga boy ovqatlar — qayvon oqsili, jigar, tuxum, baliq, sut, qatiq, sabzavot va mevalar buyuriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Skrabalay** — yogʻoch tovush elementlaridan tashkil topgan Litva musiqa asbobi. Bir nechta vertikal qatorlarda joylashgan bir yoki ikkita tilchali, har xil oʻlchamdagi trapetsiyasimon yogʻoch (eman yoki shumtol) „qutichalar" ni taskil qiladi. Tilcha yogʻoch yoki metalldan yasalgan boʻlishi mumkin va chalganda, „quticha" devorlariga uriladi. Cholgʻu asbobi ikkita yogʻoch tayoqcha bilan chalinadi. Ovoz balandligi „qutichaning" oʻlchamiga bogʻliq boʻlib, ularning eng kichigining uzunligi 7-12 santimetr, kengligi 5-7 santimetr va balandligi 6-7 santimetrga teng. „Quticha" ning devorlari qalinligi 2-3 santimetrga teng.

Qadim zamonlardan beri bu asbobning analoglari, sigirlarning boʻyniga xuddi shunday yogʻoch „qoʻngʻiroqlarni" osib qoʻygan, choʻponlar tomonidan suruvdan adashgan hayvonni qidirishni osonlashtirish uchun ishlatilgan. Shuningdek, skrabalay milliy raqslarda — masalan, Jemaytiya mintaqasida ishlatilganligi haqida dalillar mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Lithuanian folk instruments.
**Aʼlam madrasasi (Abdurahmoni Aʼlam madrasasi)** — Buxoro madrasasi. Oʻzbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi
------

Aʼlam madrasasi 1809-yilda Gavkushon guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Haydar davrida, Mirzo Abdurahmon a’lam tomonidan bunyod etilgan. Mirzo Abdurahmon Buxoro amirligida aʼlam vazifasini bajargan. Mirzo Abdurahmon zamonasining eng mashhur shaxslaridan biri boʻlgan. U Buxoro amiri Amir Haydar davrida aʼlam vazifasiga tayinlangan. Abdurahmon Aʼlam muammoni hal etish yoʻlini topa olish qobiliyati boʻlganligi sababli, Qoʻqon xoni Umarxon huzuriga elchi qilib joʻnatilgan. U mazkur elchilikni muvaffaqiyatli olib borgan. 1809-yilda Abdurahmon Aʼlam Buxoroda vafot etadi. Ushbu madrasa ikki qavatli boʻlib, shoʻrolar inqilobiga qadar dars oʻtilgan. Ushbu madrasa mudarrisi bir nafar boʻlgan. Abdurahmoni Aʼlam madrasasiga doir bir qancha vaqf hujjatlari topib oʻrganilgan. Tadqiqotchi Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, 1888-yilga oid vaqf hujjatini topgan. Unda shunday yozilgan: „Sayida Begim binti mulla Mir Hanif faxrli Buxoroyi sharif shahrida Mirzo Haydar guzaridagi yeri va Mohi tobon guzaridagi bir necha hujra va doʻkonlardan iborat boʻlgan karvonsaroylarni marhum mulla Mirzo Abdurahmon aʼlam madrasasi uchun vaqf qiladi".

Meʼmorchiligi
-------------

Abdurahmoni Aʼlam madrasasi ikki qavatli boʻlib, 21 ta hujradan iborat. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda Bahovuddin Naqshband koʻchasida va Gavkushon guzarida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори". *Lex.uz*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
2. ↑  Muhammad Ali Baljuvoniy*. Tarixi Nofeyi (Foydali tarix)*. Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001 — 122 bet.
3. ↑  Rahmatova S, Qurbonov H*. Buxoro guzarlari tarixidan lavhalar*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1995 — 144 bet.
4. ↑  Abdusattor Jumanazar*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet.
**Dzyudo** (yaponcha:柔道; dzyu — yumshoq, do — yoʻl) — sport yakkakurashi. D.ga Yaponiyada prof. Dzigoro Kano (1860—1938) 1882-yilda asos solgan. U yaponlarning jiu-jitsu yakkakurashidan inson salomatligiga ziyon yetkazmaydigan usullarini olib, D.ni jismoniy barkamollikka yetaklaydigan sport turi sifa-tida shakllantirdi. D.chilar kimano (oq kalta kamzul va cholvor) kiyib, yalant oyokda tatami (gilam) ustida bellashadilar. Asosan 7 vazn toifasida (erkaklarda 60, 66, 73, 81, 90, 100, 100+, ayollarda 48, 52, 57, 63, 70, 78, 78 + kg) musobaqa uyushtiriladi, kurash erkaklarda 4 min. ayollarda 4 min. da-vom etadi. Tik turib kurashilganda raqiblar (chalish, siltab tashlash, yel-kadan oshirib otish va h.k.) usullar qoʻllab bir-birlarini tatamiga yiqitib baho olishga harakat qiladilar. Yotib kurashilganda qoʻl-oyoqlarni qayirish, ogʻritish va boʻgʻish usullarini qoʻllab, raqibining yelkasini tatamiga 20 sek. davomida bosib turib yengishga (yengilganini tan olishga majbur etishga) ruxsat etiladi. Usullar bajarilishiga qarab, kurashchilarga "vazari" va "ippon" baxrlari beriladi ("ippon" — sof gʻalaba, 2 ta "vazari" — gʻalaba, ino-batga olinadi).

D. boʻyicha musobaqalar 1883-yildan oʻtkaziladi. Xalqaro D. federatsiyasi (FIJ) 1956-yilda tuzilgan, unga 150 ga yaqin mamlakat, shu jumladan Oʻzbekistan D. federatsiyasi aʼzo (1991). 1956-yildan jahon chempionati oʻtkazib kelinadi, 1964-yildan olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritilgan.

Oʻzbekistonda D. bilan 20-asrning 80-yillaridan shugʻullaniladi. D.ning ayrim jihatlari oʻzbek kurashiga oʻxshash boʻlgani uchun tez ommalashdi. D. chilarimiz, ayniqsa, mustaqillik yillarida yuqori natijalarga erishdi, ular nufuzli musobakalarda 30 dan ziyod medal bilan takdirlanishdi. Jumladan, Armen Bagdasarov olimpiada (1996) va Osiyo oʻyinlarida (1998) — kumush, Farhod Toʻrayev jahon chempionatida (1999) — kumush va "A" toifasidagi musobaqalarda (1998, 2001) — 2 ta oltin, Egamnazar Akbarov jahon universiadasida (2001) — oltin, "A" toifasidagi musobaqalarda Kamol Murodov (1998) va Vladimir Shturbabin (1999) — oltin, Suzanna Ahmedova Osiyo chempionatida (1999) — bronza medallarini qoʻlga kiritishgan.

Dzyudo usullaridan biri

Manbalar
--------

1. ↑  Jigaro Kano
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston Dzyudo Federatsiyasi rasmiy sayti (Wayback Machine saytida 2012-07-01 sanasida arxivlangan)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Error: No name provided
Dzyudo boʻyicha jahon chempionati |
| --- |
|  |
| 
**Erkaklar**
 1956 •
 1958 •
 1961 •
 1965 •
 1967 •
 1969 •
 1971 •
 1973 •
 1975 •
 1979 •
 1981 •
 1983 •
 1985 •
  | 
 |
|  |
| 
**Ayollar**
 1980 • 1982 • 1984 • 1986 • |
|  |
| 
**Birgalikda**
 1987 • 1989 • 1991 • 1993 • 1995 • 1997 • 1999 • 2001 • 2003 • 2005 • 2007 • 2009 • 2010 • 2011 • |

 |

dzyudo haqda malumot
**Sobey Art mukofoti** — Kanadaning yosh rassomlar uchun eng katta mukofotidir. U kanadalik biznesmen va sanʼat kolleksioneri Frenk H. Sobey nomi bilan atalgan, u The Sobey Art Foundation asos solingan holda tashkil etilgan. Bu 40 yoshdan kichik boʻlgan rassomga beriladigan yillik mukofot boʻlib, nomzod boʻlganidan keyin 18 oy ichida jamoat yoki tijorat sanʼat galereyasida namoyish etilgan. Xalqaro hakamlar hay’ati va Gʻarbiy qirgʻoq va Yukon, Prairies va Shimoliy, Ontario, Kvebek va Atlantika provintsiyalaridagi galereyalar vakillaridan iborat hakamlar hay’ati har bir mintaqadan besh nafardan 25 nafar rassomdan iborat uzun roʻyxatini tuzadi. Hakamlar hay’ati gʻolibni va har bir mintaqadan bittadan toʻrtta finalchini tanlash uchun yigʻiladi. 2017-yil qisqa roʻyxatda ayollar ustunlik qilgan birinchi yil boʻldi, shuningdek, bir nechta mahalliy rassomlar roʻyxatiga kiritilgan birinchi yil boʻlgan edi.

2013-yilgacha har safar mukofot topshirilganda jami 70 000 AQSh dollari miqdorida pul mukofoti topshirilib berilgan, Gʻoliblarga 50 000 dollar va qolgan toʻrtta finalchiga esa 5 000 dollar pul miqdori berilgan. 2014-yilda jami 100 000 dollarga koʻtarildi, gʻolibga 50 000 dollar va qolgan toʻrtta finalchiga 12 500 dollar berildi. 2017-yilda uzoq roʻyxatdagi sanʼatkorlarga beriladigan pul miqdori 500 dollardan 1000 dollargacha oshirilib berilgandi. 2018-yilda mukofot puli yana bir bor oshdi, jami esa 240 000 AQSh dollari pul miqdori belgilangan. Gʻolibga 100 000 dollar, qolgan toʻrtta finalchining har biri uchun 25 000 dollar va qisqa roʻyxatga kiritilgan har bir rassom uchun 2 000 dollar pul mukofotlari belgilanib beriladi.

Mukofot 2006-yilgacha har ikki yilda bir marta topshirilib kelindi, shundan soʻng u yillik mukofotiga aylandi. Yangi Shotlandiyaning Sanʼat galereyasi tashkil etilganidan 2015-yilgacha Sobey Art mukofoti va unga qoʻshilgan koʻrgazmani tashkil qildi va uni boshqardi. Kanada Milliy galereyasi 2016-yilda mukofot uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga oldi. 2020-yilda Sobey Art Foundation va Kanada Milliy galereyasi pul mukofotini bitta gʻolib emas, balki 25 finalchi oʻrtasida taqsimlashga qaror qilinadi. Bu sanʼatkorlarning COVID-19 pandemiyasi tufayli boshdan kechirgan moliyaviy qiyinchiliklariga javob tarzda belgilangan boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Is It Time to Rethink the Sobey Art Award's Age Limit?". *Canadian Art*. Qaraldi: 31-yanvar 2018-yil.
2. ↑  „About the Award".  Sobey Art Award. Qaraldi: 17-fevral 2015-yil.
3. ↑  „Women Dominate Sobey Art Award Shortlist for First Time Ever" (en-US). *Canadian Art*. Qaraldi: 26-oktyabr 2017-yil.
4. ↑  „Women Dominate Sobey Art Award Shortlist for First Time Ever" (en-US). *Canadian Art*. Qaraldi: 26-oktyabr 2017-yil.
5. ↑  „Sobey Art Award gets cash boost to 500K". *CBC News* (29-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 4-mart 2018-yil.
6. ↑  *Canadian Art.* „Vancouver Artist Wins $50K Sobey Art Award". *Canadian Art*. Qaraldi: 8-iyun 2017-yil.
7. ↑  „Inuk artist Asinnajaq wins a 2020 Sobey Art Award" (en). *Nunatsiaq News* (16-aprel 2020-yil). Qaraldi: 11-sentyabr 2021-yil.
**Qorakoʻz** (lot. *Ballerus sapa*) – karpsimonlar oilasiga mansub baliq turi.

Tavsifi
-------

Bu turdagi baliqlarining uzunligi oʻrtacha 25 smdan 15 smgacha boʻlishi mumkin. *Ballerus* baliq turiga juda oʻxshash boʻlib, u oʻzining katta koʻzlari, pastroqda joylashgan kichik ogʻzi bilan ajralib turadi.

Yashash tarzi
-------------

Yarim oʻtkinchi baliq. 3—4 yoshlar atrofida voyaga yetadi. Urchishi martning oxiri may oyining boshlariga toʻgʻri keladi. Daryolarda – 5—10 ming, koʻl va suv omborlarida – 30 minggacha boʻlga uvildiriq tashlaydi. Kechasi faol boʻlganligi uchun asosan oʻljalarini tungi paytda ovlaydi. Suv hashoratlarining lichinkalari, qisqichbaqasimonlar, mollyuskalar va oʻsimliklar urugʻlari bilan oziqlanadi. Ularni asosan tez oqadigan, tubi qumli va toshloq suv havzalari yoki daryolarda uchratish mumkin. Soʻnggi oʻn yil davomida bu turning katta qismi yoʻq boʻlib ketdi.

Tarqalishi
----------

Qora dengiz, Kaspiy dengizi va Orol dengizi irmoqlarida, shuningdek Yevropa va Osiyodagi koʻplab yirik daryolarda keng tarqalgan. U Rossiyaning shimolidagi bir qancha daryolar, xususan Reyn (1995-yilda) va Qora dengiz havzasidagi Dnepr-Bug daryosi orqali Vistula daryosining irmoqlarigacha tarqalgan. Oʻzbekistondagi Amudaryo va Sirdayo havzalarining quyi va oʻrta oqimlarida tarqalgan.

Cheklovchi omillar
------------------

Orol dengizi sathning pasayishi va suvning shoʻrlanishi, daryolar oqimining sunʼiy tartiblanishi, ulardagi suvning kamayishi va suvlarining ifloslanishi Qorakoʻzlarning yashash va koʻpayish sharoitlarining yomonlashishiga sabab boʻldi.

Muhofaza choralari
------------------

Qizilqum qoʻriqxonasida va Quyi Amudaryo biosfera rezervativining qoʻriqlanadigan hududida muhofaza qilinadi. Yashash joylarda muhofazasi tashkil qilinmagan. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Bruno S. Maugeri S. *Pesci d’acqua dolce, atlante d’Europa*, Mondadori 1992
3. ↑  „Freyhof, J.; Kottelat, M. (2008). "Ballerus sapa"".
4. ↑  Kottelat M. Freyhof J. *Handbook of European Freshwater Fishes*, Publications Kottelat, Cornol (CH), 2007
5. 1 2  „O'zbekiston respublikаsining qizil kitobi 2 Jild".
**Social Media Marketing** (**SMM**; Tarjimasi: ,,Ijtimoiy tarmoqlarda marketingʻʻ), mahsulotlar, tovarlar va xizmatlarni ijtimoiy tarmoqlarda tanitish, uni yurgizish. Social Media Marketing bevosita har xil jamoalar, jamiyatlar, foydalanuvchilar guruhlari bilan ishlash ham hisoblanadi. SMM hozirda nafaqat katta kompaniyalar, oʻz bozorlari faollari, balkim, oʻrta va kichik biznes vakillari ham keng miqyosida foydalanishmoqda. Uning yordamida ular, oʻz mijozlari bilan qayta aloqani yoʻlga qoʻyishmoqda.

SMM yordami bilan hal qilish mumkin boʻlgan vazifalar
-----------------------------------------------------

* brand yaratish va uni yurgizish/tanitish;
* brandni mashhur qilish, unga boʻlgan qiziqishni oshirish;
* PR;
* kompaniya saytiga tashrif buyuruvchilar sonini oshirish;
* mijozlar, foydalanuvchilarda xizmat, tovar va mahsulot yuzasidan paydo boʻlgan savollar tezkor javob berish, xizmat koʻrsatish.

SMM hozirda bajaradigan vazifasiga koʻra noananaviy qurollardan biri hisoblandi. Shunga qaramay, hozirda koʻpchilik mutaxassislar juda katta qiziqish va uning kelajagiga katta ishonch bilan qarashayotgan vosita hisoblanadi.

SMM Oʻzbekistonda
-----------------

Hozirgi kunda Oʻzbekistonda ham SMM rivojlanmoqda. Foydalanuvchilar 2019-yilga nisbatan 49% oshdi. 18 milliondan oshiq Internet foydalanuvchilar Telegram ijtimoiy tarmogʻidan foydalanib kelmoqda. Bu raqamga asoslanib aytish mumkinki, Telegram Oʻzbekistonda eng ommabop ijtimoiy tarmoq deb hisoblash mumkin. Hozirgi kunda telegram, instagram, YouTube va Tik tok ijtimoiy tarmoqlari orqali aktiv holatda foydalanib kelinmoqd.

SMM chi nima bilan shug’ullanadi?
---------------------------------

* publikatsiya qilish uchun postlarni tayyorlaydi, kontent reja tuzadi
* kontent yaratish jarayonlarini nazorat qiladi: matnlarni yozish, dizaynini yaratish, video roliklar yaratish
* infopovodlarni kuzatib yuradi va ularga kompaniya nomidan fikr bildiradi
* potensial mijozlarning savollariga javob beradi. Sharhlarga izoh qoldiradi
* Ijtimoiy tarmoqlarda pullik reklamani yoqadi
* SMMning samaradorligini kuzatadi va tahlil qiladi

SMMning samaradorligini qanday aniqlashimiz mumkin?
---------------------------------------------------

Samaradorlikni aniqlashda harbir ijtimoiy tarmoq kesimida yoki umumiy baholash kerak bo’ladi. Marketing metrikalar quidagilardan iborat:

* Ijtimoiy tarmoqlardan korxona saytiga o’tganlar soni
* Ijtimoiy tarmoqlardan kelgan foydalanuvchilarni saytda o’zini tutishini ko’rish orqali
* Konversiya.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Dehlidagi **Lal masjidi** (soʻzma-soʻz „Qizil masjid"), **Fakr-ul masjid** (soʻzma-soʻz „Masjidlar faxri") yoki **Sikandar Sohib masjidi** deb nomlanuvchi masjid boʻlib, Hindistonning Dehli shahridagi Bara bozorida, Eski Kashmir darvozasi yaqinida joylashgan.

Tarixi
------

Bino 1728-yilda Kaniz-i-Fotima („Fakr-i-Jahon") tomonidan Boburiylar imperatori Avrangzeb saroyida zodagon boʻlgan eri Shujaat Xon xotirasiga atab qurilgan. Polkovnik James Skinner masjidni taʼmirlatgan va masjidning qurilishiga baʼzan notoʻgʻri yondashgan.

Masjidning rasmlari va tavsiflari ser Tomas Metcalfening 1844-yilda nashr etilgan „Reminiscences of Imperial Delhi (Imperator Dehli xotiralari)" kitobiga kiritilgan.

 Ser Tomas Metkalfning Dehli kitobidagi Lal Masjid (chapda) surati.
1857-yilda Dehli qamalida masjidga ziyon yetgan, ammo oʻshandan buyon bir necha marotaba qayta taʼmirlangan.

Arxitekturasi
-------------

Masjid taxminan 12 metr (40 ft), 7.3 metr (24 ft) va 2.5 metr (8.2 ft)lik qoʻshni doʻkonlar bilan qoplangan koʻcha ustida joylashgan. Asosiy majmua uchta xonadan iborat boʻlib, har birining oʻziga xos arkali kirish yoʻli mavjud. Markaziy arkning ikki tomonidagi ikkita chiziqli minoralar masjidning orqa burchaklarida joylashgan ikkita minorasi bilan simmetrik joylashtirilgan. Masjid peshtoqidagi bezatilgan parapet orqasida uchta oq va qora marmar gumbaz oʻrnatilgan. Binoning qizil qumtosh va oq marmardan keng foydalanib qurilishi oʻsha davr uchun gʻayrioddiy holat hisoblanadi, ammo uning boshqa koʻplab xususiyatlari, jumladan, minoralari va gumbazlari Dehlining yirik masjidlari, shu jumladan yaqin atrofdagi Jome masjidi bilan oʻxshash tarzda modellashtirilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Smith, R,V*. Delhi: Unknown Tales of a City* (en). Roli Books Private Limited, 30 May 2015. ISBN 9789351941255.
2. ↑  Peck, Lucy*. Delhi, a thousand years of building* (en). The Lotus Collection, August 2005. ISBN 9788174363541.
3. ↑  Keene, Henry George*. A Handbook for Visitors to Delhi and Its Neighborhood*. Bombay: Thacker & Co, 1906 — 25–26 bet.
4. ↑  Stephen, Carr*. The Archæology and Monumental Remains of Delhi*. Ludhiana: Thacker Spink & Co, 1876 — 270–271 bet.
5. 1 2  „Lal Masjid (Fakrul Masjid)" (6-iyul 2007-yil). 6-iyul 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-sentyabr 2018-yil.
6. ↑  Asher, Catherine B.*. India before Europe*. New York: Cambridge University Press, 2006. ISBN 0521809045. OCLC 61303480.
**Murat Solihov** (qirgʻizcha: *Мурат Салыков*; 1905-yil — 1938-yil 5-noyabr) Qirgʻiziston SSR Xalq Komissarlari Soveti raisi.

Biografiyasi
------------

Murat Solihov 1905-yilda Oʻsh tumani Ravot qishlogʻida (hozirgi Andijon viloyati Marhamat tumani) kambagʻal dehqon oilasida tavallud topgan. 1916-1918-yillarda Sulukta viloyatida choʻponlik qilgan. 1919-yilda butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuziga qoʻshiladi. 1919-1922-yillarda Qo‘qon pedagogika texnikumida tahsil olgan, lekin u yerdagi oʻqishini tamomlamagan. Keyinchalik Qirgʻiziston pedagogika texnikumini tugatgan, yana boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1921-1925-yillarda Toshkentdagi pedagogika institutida taʼlim olgan.

1925-1927-yillarda Oʻsh tumani xalq taʼlimi boʻlimi mudiri lavozimida faoliyat olib borgan. 1927-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi, Oʻsh KKP kanton qoʻmitasi targʻibot va tashviqot boʻlimi mudiri, okrug ijroiya qoʻmitasi prezidiumi va raykom byurosi aʼzosi boʻlgan. Keyinchalik,1931-yilda Oʻzgʻon tuman ijroiya qoʻmitasi raisi, keyinroq oʻsha yili Oʻsh tumani ijroiya qoʻmitasi raisi lavozimlarida ham ishlagan. 1931-1933, 1934-yillarda Toshkent marksizm-leninizm institutida 2 kursni tamomlagan.

Bir muddat O‘sh tumani Kengashi ijroiya qo‘mitasining raisi, Bolsheviklar Kommunistik partiyasi (Qirg‘iziston ASSR) okrug qo‘mitasining 1-kotibi va Qirg‘iziston ASSR Maorif xalq komissari o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan, ammo ushbu lavozimlarda xizmat koʻrsatish darajasi aniq belgilanmagan.

* ? — 1931-yil — ot fermasi siyosiy boʻlimi boshligʻi;
* 1934-1937-yil aprel — Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Oʻsh okrug qoʻmitasi 1-kotibi (Qirgʻiziston ASSR);
* 1937-yil 4-aprel — ? - KKP (b) Qirgʻiziston viloyat qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi — Qirgʻiziston KP (b) MK;
* 1937-yil iyun — Qirgʻiziston KP(b) MK aʼzosi, Qirgʻiziston KP(b) MK Byurosi aʼzosi;
* ? — 1937-yil sentyabr — Qirgʻiziston KP (b) MK 3-kotibi;
* 1937-yil 27-sentyabr — 1938-yil 15-fevral — Qirgʻiziston SSR Xalq Komissarlari Soveti raisi;
* 15-fevral — 1938-yil 8-may — Qirgʻiziston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi raisi vazifasini bajaruvchi.

Murat Solihov 1938-yilda hibsga olingan. 1938-yil 12-sentyabrdagi qatl roʻyxatida „birinchi toifadagi" qatl qilinadigan mahbuslar roʻyxatida boʻlgan. Murat Solihov Qirgʻiziston SSRning Tosh-Tepa (Chuy viloyati) qishlogʻi yaqinida otib tashlangan.

### Oilasi

* Xotini — Azhar (?—1945) — oliy maʼlumotli, eri hibsga olingandan soʻng familiyasini oʻzgartirib, Oʻzbekistonga ketgan;
	+ Oʻgʻli — Quvat;
	+ Qizi — Atirgul.

Manbalar
--------

1. ↑  AZ Library Po drugim svedeniyam **bliz pos. Sulyukta.**
2. 1 2 3  Salixov Murat (Wayback Machine saytida 2015-09-25 sanasida arxivlangan) // sayt TsentrAziya
3. ↑  Postanovlenie Prezidiuma TsIK Kirgizskoy SSR (TsGA KR, f. 22, op.2, d. 114, l. 142)
4. ↑  Postanovlenie Prezidiuma TsIK Kirgizskoy SSR (TsGA KR, f. 22, op. 2, d. 115, l. 33)
5. ↑  „Spisok lits, podlejaщix sudu Voennoy Kollegii Verxovnogo Suda Soyuza SSR". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2023-yil.
**Kent Alan Hrbek** ( /ˈhɜːrbɛk/ ;1960-yil 21-mayda tug'ilgan),**"Herbi"** laqabli,sobiq Amerika Beysbol Oliy Ligasining birinchi beysbolchisi.U butun 14 yillik beysbol karerasini Minnesota Twins (1981-1994) bilan o'ynadi. Hrbek chap qo'l bilan zarba berdi va o'ng qo'l bilan tashladi.U 1982-yil 3-aprelda Xubert X. Xamfri metrodomida Philliesga qarshi ko'rgazmali o'yinda birinchi uy yugurishini urdi. Muxlislar Hrbekni ajoyib himoyachi, ko'p yillik o'yinchi va xarizmatik ona shahri sevimlisi sifatida bilishardi.Sobiq "Twins" ko'zasi Jim Kaat Hrbekni o'zi ko'rgan eng yaxshi himoyachi deb hisoblagan. Xrbek Minnesota shtatining Bloomington shahridagi Kennedi o'rta maktabida o'qidi .

Karyera statistikasi
--------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AVG | G | AB | R | H | 2B | 3B | HR | RBI | BB | K | OBP | SLG | HBP | GD | sil kasalligi | IB | SH | SF | SB | CS | SB% | AB/HR | AB/K | FLD% |
| .282 | 1747 | 6192 | 903 | 1749 | 312 | 18 | 293 | 1086 | 838 | 798 | .367 | .481 | 26 | 165 | 2976 | 110 | 15 | 66 | 37 | 26 | .587 | 21.1 | 7.8 | .994 |

Yana qarang
-----------

* Beysbol bo'yicha asosiy ligadagi karerlar ro'yxati
* Beysbolning asosiy ligasidagi kareralar ro'yxati yetakchilar qatorida
* Butun faoliyatini bitta franchayzing bilan o'tkazgan Oliy Liga beysbol o'yinchilari ro'yxati

Qo'shimcha o'qish
-----------------

* *Kent Hrbek*, Deegan, Pol J.; Duradgor, Jerri; DiMeglio, StivISBN 0-939179-32-6
* *Minnesota Twins 2008 yilnomasi*

Manba
-----

1. ↑  Kent Hrbek Biography
2. ↑  Kelly, Tom*. Season of Dreams: The Minnesota Twins' Drive to the 1991 World Championship*. Voyageur Pr, 1992 — 145 bet. ISBN 978-0-89658-209-5.
**George Bliss** (talaffuzi: *Jorj Uilyam Bliss*; 1918-yil 21-iyul — 1978-yil 11-sentyabr) amerikalik jurnalist. U 1962-yilda *Chicago Tribune* tadqiqot jurnalistikasi boʻyicha Pulitzer mukofotini qoʻlga kiritdi.

Tarjimai holi
-------------

Bliss 1918-yil 21-iyulda Kolorado shtatining Denver shahrida William Bliss va Marie Bresnanhis oilasida tug‘ilgan. Uning otasi *The Denver Post* gazetasida muxbir boʻlgan. Bliss Chikagodagi Lyons Township High School va Shimoli-gʻarbiy Universitetda oʻqidi. *Chicago Evening American*da ishlagandan soʻng, 1942-yilda *Chicago Tribune* xodimlariga qoʻshildi. George qisqa muddatga Ikkinchi Jahon urushi paytida Qoʻshma Shtatlar dengiz flotida xizmat qilish uchun joʻnatildi.

Faoliyati
---------

*Tribunadagi* faoliyati davomida Bliss oʻz saʼy-harakatlarini korrupsiya va hukumat chiqindilarini aniqlashga qaratdi. 1950-yilda Kuk okrugidagi voyaga yetmaganlar uyida keng tarqalgan jinsiy va jismoniy zoʻravonlik haqida maqola yozdi. Uning 1961-yilda Chikagodagi Metropolitan sanitariya okrugidagi ommaviy korrupsiya haqidagi seriyasi 1962-yilda mahalliy hisobot uchun Pulitzer mukofotini qoʻlga kiriritishiga sabab boʻldi. George boʻlim hatto ishlamaydigan odamlarga maosh toʻlayotganini aniqlagan.

1968-yilda *Tribune* Blissga Illinoys shtati Davlat kotibi Pol Pauellning pora olayotgani haqidagi maqolasini nashr etishiga ruxsat bermadi. U gazetani tark etdi va mahalliy notijorat tashkilot, Better Government Associationga ishga kirdi. 1971-yilda shahar tez tibbiy yordam kompaniyalaridagi korrupsiyani fosh qildi, bu esa muxbir William Jonesga 1971-yilda Pulitzer mukofotini qoʻlga kiritishiga yordam berdi. 1969-yilda Fred Hampton va Mark Clark otib tashlanganidan soʻng, „*Tribun*" tashkilotni qoʻllab-quvvatlovchi gazeta sifatida shuhrat qozondi. Ular bu tasvirga qarshi turish uchun 1971-yil oktyabr oyida Georgeni qayta ishga olishdi. U darhol Chikago politsiya boʻlimiga qarshi politsiyaning shafqatsizligi haqidagi shikoyatlarini oʻrganishni boshladi, buning natijasida Chikagodagi bir nechta politsiyachilarga nisbatan ayblovlar qoʻyildi. Keyin u 1972-yilgi saylovlar boʻyicha tergov olib bordi, unda yetishmayotgan va soxta byulletenlar aniqlangan. *Tribune* 1973-yilda saylovchilarning firibgarligini yoritgani uchun Pulitzer mukofoti bilan taqdirlangan. 1974-yilda George firibgar Linda Teylor haqidagi birinchi maqolasini chop ettirdi, u Illinoys shtatidagi Davlat yordami departamentida notoʻgʻri boshqaruvga qaratilgan edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Bliss 1940-yilda Helen Groble bilan oila qurdi; er-xotinning olti farzandi bor edi. 1959-yilda vafotidan keyin Bliss Therese OʻKeefega uylandi, ularning bir oʻgʻli bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „George Bliss". *Bliss Family in America*. Qaraldi: 15-noyabr 2007-yil.
2. 1 2  Elizabeth A. Brennan*. Who's who of Pulitzer Prize Winners*. Greenwood, 1999 — 397 bet. ISBN 1573561118.
3. 1 2 3  Levin, Josh*. The Queen: The Forgotten Life Behind an American Myth*. Little, Brown, 2019. ISBN 9780316513272.
**Ato Arbinjaniy** *(arabcha: عطاء الاربنجني — Abulabbos Ato ibn Ahmad ibn Idris Arbinjaniy) — Roviy va faqih*

Ato Arbinjaniy X asr boshida Samarqandga qarashli Arbinjan (baʼzi manbalarda Rabinjon va Arbanajniy shaklida kelgan) qishlogʻida tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni va hadis ilmining sir-asrorlarini oʻzi toʻgʻilib oʻsgan qishlogʻi — Arbinjonda ustozi Horun ibn Hojib (Sohib) Arbinjoniydan oʻrgangan. Ato Arbinjoniy ustozi Horun ibn Hojib (Sohib) Arbinjoniydan rivoyat qilgan hadislarni bir qancha hadis kitoblarida uchratish mumkin. Ato Arbinjoniy nafaqat hadis roviysi, balki fiqh sohasida ham chuqur bilim sohibi boʻlgan. U oʻz davrida hanafiy mazhabining taniqli olimlaridan sanalgan. U umrining oxirlarida tugʻilib oʻsgan qishlogʻi — Arbinjonda qozilik lavozimida faoliyat olib borgan.

Shogirdlari
-----------

Ato Arbinjaniydan Abu Saʼd Idrisiy kabi allomalar undan hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti
------

Ato Arbinjoniy 369/979-yili rabiʼu-l-oxir (oktabr) oyida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 1. — Bayrut, 1998. — B. 105.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |