recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Madina masjidi** (arabcha: ) — Hindistonning Shillong shahridagi toʻrt qavatli masjid. Qurilishi bir yarim yil davom etgan va Hindistondagi yagona shisha masjid hisoblanadi. U Meghalayaning eng yirik musulmon jamoasi, sunniy musulmonlarga xizmat qiladi. Masjid Meherba mehribonlik uyi, Islom kutubxonasi va axborot markazi hamda Markaz Islom diniy instituti bilan tutashgan. Bu Hindiston shimoli-sharqidagi eng katta masjidlardan biri va Meghalayadagi eng katta masjid bo'lib, jamoat namozlari vaqtida 2000 dan ortiq namozxonni o'zida sig'dira oladi.

Masjid Shillong musulmonlar ittifoqi bosh kotibi Sayidulloh Nongrum tomonidan ochilgan. Ochilish marosimida Salmon Xurshid, Shomim Axtar va Vinsent Pala ishtirok etgan.

Tuzilishi
---------

Madina masjidi bir necha gumbazli katta inshootdan iborat. Binoda markaziy namozxona, bir nechta kichikroq namozxonalar va hovlilar mavjud. Masjid g‘isht va betondan qurilgan bo‘lib, arkli derazalar va murakkab o‘yma naqshlar kabi bezak elementlaridan foydalanilgan. Masjidning tashqi ko'rinishi an'anaviy oq va yashil rang palitrasida bo'yalgan, markaziy gumbaz esa oltin rangdagi bezaklar bilan bezatilgan. Ayollar uchun alohida ibodat joyi ajratilgan. Masjidda bir qancha oʻsimliklar oʻsadigan katta bogʻ ham bor. Masjidning balandligi 121 fut va kengligi 61 fut. To'rt qavatli inshootda shuningdek, bolalar uyi, kutubxona va islom ilohiyot instituti joylashgan. Masjid va unga tutash Iydgoh 8000 kishini o'zida sig‘dira oladi. Masjid qurilishiga hissa qo‘shganlar orasida nasroniylar va hindular ham bo'lgan. Yillar davomida u islomiy ilm-fan va ma’naviyat markazi sifatida muhim ahamiyat kasb etib kelgan. Masjid mahalliy musulmonlar jamoatchiligi uchun Ramazon va Qurbon hayitlari bayramlarida nishonlanadigan asosiy joy hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „India's first glass mosque in Shillong".  The Hindu (16-oktyabr 2012-yil).
2. ↑  „The Historical mosques of North-eastern states of India".
**Anatoliy Vasilevich Dyo** (1926-yil, Spassk-Primorskiy, Uzoq Sharq oʻlkasi, SSSR – ?) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti
------

Anatoliy Vasilevich Dyo 1926-yilda Uzoq Sharq oʻlkasining Spassk-Primorskiy shahrida (hozirgi Primorsk oʻlkasining Spassk-Dalniy shahri) tugʻilgan. Uning millati koreys.

1937-yilda vujudga kelgan vaziyat sabab uning oilasi Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumaniga koʻchirib oʻtkazilgan. U 1942-yilda Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumanida oʻrta maktabni tugatgach, Dimitrov kolxoziga ishga joylashdi. 1943-1946-yillarda mehnat armiyasida xizmat qilgan. .

Kolxozga qaytib, 1946—1956-yillarda brigada boshligʻi, haydovchi, mexanizator boʻlib ishladi. 1950-yilda uning rahbarligidagi bir guruh kolxozchilar 10,1 gektar maydonning gektaridan 93,1 sentnerdan yashil kanop poyasidan hosil oldilar.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi Farmoni bilan „1950-yilda kolxozlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini majburiy yetkazib berish va shartnoma tuzishni bajarganliklari, sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olganliklari, natura shaklida toʻlovlar amalga oshirilganligi, MTSning ishi va 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun" unga Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Anatoliy Vasilevich Dyo 1956-yilgacha kolxozda haydovchi, mexanizator boʻlib ishlagan. 1957-yilda koreyslar reabilitatsiya qilingandan soʻng, u Sochiga koʻchib oʻtdi va Xostinskiy avtoparkida haydovchi boʻlib ishladi. Uning keyingi taqdiri haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.

Anatoliy Vasilevich Dyo Lenin ordeni (1951-yil) va bir nechta medallar bilan taqdirlangan .

Manbalar
--------

1. ↑  „Дмитрий Шин в Новой жизни и Солдатском". *www.koryo-saram.site*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Герой Социалистического Труда Дё Анатолий". *www.warheroes.ru*. Qaraldi: 29-noyabr 2023-yil.
3. 1 2 3  „Anatoliy Dyo" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*. Qaraldi: 2020-yil 29-mart.

Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
**Xudoyberdi Toʻxtaboyev** (1932-yil 17-dekabr, Oʻzbekiston tumani–2021-yil 21-mart) — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1991). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1982). Qoʻqon pedagogika bilim yurtini (1949), Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1955). Oʻrta maktabda oʻqituvchi va direktor (1955–1958), „Toshkent haqiqati" gazetasida adabiy xodim, boʻlim mudiri (1958–1962), „Sovet Oʻzbekistoni" (1962–1970) gazetasida, „Guliston" jurnalida (1970–1972), „Yosh gvardiya" nashriyotida (1972) boʻlim mudiri va bosh muharrir oʻrinbosari (1974–1976), „Gulxan", „Yosh kuch" jurnallarida bosh muharrir (1977–1980), „Oltin meros" xalqaro xayriya jamgʻarmasi boshqaruvi raisi (1980–1998). Dastlab jurnalist sifatida tanilgan, felyetonlar yozgan. Badiiy ijod bilan XX asr 50-yillarida shugʻullana boshlagan. Ilk hikoyalar toʻplami — „Shoshqaloq" (1961). „Felyetondan keyin" (1962), „Sir ochildi" (1963), „Sehrli qalpoqcha" (1964) singari qissalari, „Muhabbat qoʻshigʻi" (1967), „Jonginam, shartingni ayt" (1969), „Konizar yulduzlari" (1978), „Omonboy bilan Davronboy sarguzashti" (1974) va boshqa asarlar muallifi. „Sariq devni minib" romani (1968) yozuvchiga katta shuhrat keltirgan. Shundan keyin „Sariq devning oʻlimi" (1973), „Besh bolali yigitcha" (1976), „Qasoskorning oltin boshi" (1981), „Yillar va yoʻllar" (1983), „Shirin qovunlar mamlakati" (1986), „Mungli koʻzlar" (1988), „Jannati odamlar" (1996) romanlari nashr etildi. Xudoyberdi Toʻxtaboyev asarlari yumorga boyligi, bolalar hayoti, ularning oʻziga xos tabiati, xususiyatlari, ruhiy kechinmalari nihoyatda jonli, qiziqarli va bolalarbop yoʻsinda mahorat bilan tasvirlanishi jihatidan ajralib turadi. Xudoyberdi Toʻxtaboyev oʻzbek bolalar adabiyotini jahon miqyosiga olib chiqqan ijodkorlardan biridir. Asarlari rus, ingliz, fransuz, nemis tillariga tarjima qilinib, 28ta mamlakatida nashr etilgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).

Oʻzbek bolalar yozuvchisi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Xudoyberdi Toʻxtaboyev 2021-yil 21-mart kuni 88 yoshda vafot etdi. Shavkat Mirziyoyev yozuvchining vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Ўзбекистон халқ ёзувчиси Худойберди Тўхтабоев вафот этди". *Bugun.uz*. 2021-yil 4-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021 йил 22 март.

 (Wayback Machine saytida 2021-08-04 sanasida arxivlangan)
2. ↑  „Шавкат Мирзиёев Худойберди Тўхтабоев вафоти муносабати билан ҳамдардлик билдирди". *Bugun.uz*. 2022-yil 29-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-mart.
**Anatoliy Aleksandrovich Kivayev** (1929-yil 18-mart, Toshkent – 2014-yil 25-yanvar, Moskva) – sovet va rus oftalmologi, tibbiyot fanlari doktori, professor, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan shifokor, Rossiya tabiiy fanlar akademiyasining akademigi.

Hayoti
------

Anatoliy Aleksandrovich Kivayev 1929-yil 18-martda Toshkent shahrida shifokorlar oilasida tavallud topgan.

1953-yilda Toshkent tibbiyot institutining davolash fakultetini tamomlagan.

Kivayev 1953–1966-yillarda Oʻzbekistonda oftalmolog boʻlib ishlagan (1957–1959-yillarda Samarqand tibbiyot institutining klinik ordinaturasida 1964-yilda „Sil kasalligi bilan ogʻrigan bemorlarda koʻrish organlarining holati" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan).

Aleksandrovich 1966–1968-yillarda M. F. Vladimirskiy nomidagi MONIKI koʻz boʻlimida ishlagan (Moskva).

Anatoliy 1968–1971-yillarda professor Svyatoslav Nikolayevich Fedorov boshchiligida Moskva tibbiyot institutining muammoli tadqiqot oftalmologiya laboratoriyasida faoliyat olib borgan.

Kivayev 1971-yildan 2012-yilgacha Helmgolts nomidagi Moskva koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutida kontaktli koʻrishni tuzatish boʻlimiga rahbarlik qilgan.

Shifokor 1983-yilda „Kontaktli koʻrishni tuzatish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Anatoliyga 1988-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

1997-yil „Moskvaning 850 yilligi xotirasiga" medali bilan taqdirlangan.

Kiyayev 2001-yilda „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan shifokor" faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Anatoliy Aleksandrovich Kiyayev 25-yanvar 2014-yilda Moskvada vafot etgan

Ilmiy faoliyati
---------------

Anatoliy Aleksandrovich Kivayevning sovet va rus oftalmologiyasidagi obroʻsini baholash mushkul. Kivayev mamlakatda kontaktli koʻrishni tuzatish boʻyicha ixtisoslashtirilgan xizmatni yaratdi. U oʻz xodimlari bilan birgalikda samarali diagnostika usullari, kontakt linzalarini tanlash, loyihalash va ishlab chiqarish tizimi, ulardan foydalanishning yangi yoʻnalishlarini ishlab chiqdi. 11 nafar fan nomzodi tayyorladi. Kivayev 250 dan ortiq ilmiy ishlar hamda kontaktli koʻrishni tuzatish boʻyicha birinchi mahalliy qoʻllanma muallifi.

Manbalar
--------



1. ↑  „КИВАЕВ Анатолий Александрович". Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
2. ↑  „Памяти профессора А.А. Киваева". Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
3. ↑  „Памяти Анатолия Александровича Киваева". Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
**Aposteriori va apriori** (lot. a posteriori — tajribadan soʻng va a priori — tajribagacha) — bilim va uning manbalariga oid falsafiy terminlar. Aposteriori — hissiy bilish orqali tajribadan olingan bilim. Apriori — ongga xos boʻlgan tugʻma bilim. Kant falsafasida bilim bir-biridan keskin farq qiluvchi ikki qismga — tajribaga-cha va tajribadan soʻng vujudga keluvchi bilimlarga boʻlib tekshiriladi. Kantda makon va zamon kabi tushunchalar sof apriori tushunchalar hisoblanadi, biroq idroksiz, faqat ular yordamidagina hech qanday bilimga erishish mumkin emas. 20-asrda neokantchilik, pragmatizm va konvensionalizm asosida apriorilikning funksional gʻoyasi deb ataladigan gʻoya vujudga keldi, unga koʻra apriori 580qoidalari — fandagi ana shu dastlabki farazlar shartlilik, konvensionallik holatini oʻz ichiga oladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Andrew Ng** (asl ismi xitoycha:吳恩達, inglizcha: *; 1976-yil 18-aprelda Londonda tugʻilgan) – amerikalik kompyuter olimi, dotsent Stenford universitetining , robototexnika, mashina oʻrganish va sunʼiy intellekt boʻyicha tadqiqotchi. Coursera onlayn oʻquv startapining asoschilaridan biri.*

Yoshlik yillari
---------------

Buyuk Britaniyada tugʻilgan, u oʻzining ilk yillarini Gonkong va Singapurda oʻtkazgan. U Karnegi Mellon universitetida tahsil olgan, 1998-yilda Massachusets texnologiya institutida magistrlik darajasini olgan va 2004-yilda Berklidagi Kaliforniya universitetida mashinani oʻrganish boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 100 dan ortiq ilmiy maqolalarni chop etgan. 2007-yilda u sunʼiy intellekt sohasidagi faoliyati uchun Sloan stipendiyasini olgan.

Ish faoliyati
-------------

2008-yilda u 35 yoshgacha boʻlgan 35 ta eng nufuzli innovatorlar roʻyxatiga kiritilgan. 2011-2012-yillarda u Google kompaniyasida ishlagan va u yerda Google Brain loyihasini boshqargan. 2014-yil may oyidan 2017-yil martigacha – Silikon vodiysidagi Xitoyning Baidu korporatsiyasi sunʼiy intellekt laboratoriyasining bosh tadqiqotchisi boʻlgan. 2017 yilda u DeepLearning kompaniyasiga asos solgan. Chuqur oʻrganish boʻyicha onlayn kurslarni ishlab chiqadigan AI. 2018-yil yanvar oyida u startaplarni qoʻllab-quvvatlash uchun $175 million dollarlik fond yaratdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Andrew Ng. Shaping and Policy Search in Reinforcement Learning // Ph. D. Thesis, UC Berkley, 2003
2. ↑  „Andrew Ng, 32".  Technology Review. 2012-yil 18-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 22-oktyabr.
3. ↑  „Chinese Search Giant Baidu Hires Man Behind the "Google Brain"".  MIT Technology Review (2014-yil 16-may). 2014-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 4-dekabr.
4. ↑  „Opening a new chapter of my work in AI" (2017-yil 7-dekabr).
5. ↑  „Andrew Ng unveils the AI Fund, with 575 million to back new startups | VentureBeat". *venturebeat.com* (2018-yil 30-yanvar). Qaraldi: 2018-yil 19-fevral.
**Andrey Vasilyevich Shariy** (1965-yil 17-iyun, Belogorsk, Amur viloyati, RSFSR) – sovet va rus jurnalisti, radio boshlovchisi, yozuvchi, media menejeri. „Ozodlik" radiosining rus xizmati direktori.

### Tarjimai holi

Andrey Shariy harbiy oilada tavallud topgan, bolaligi Moskvada oʻtgan. 1987-yilda SSSR Tashqi ishlar vazirligi MGIMO universitetining xalqaro jurnalistika fakultetini tamomlagan. Moskvadagi „Pravda" (1987–1990) va „Rossiya" (1990-1994) gazetalarida faoliyat olib borgan. 1992-yilda „Svoboda" radiostansiyasi bilan hamkorlik qila boshlagan. 1994-1996 yillarda mustaqil jurnalist, sobiq Yugoslaviya respublikalaridagi urush muxbiri boʻlgan (Zagreb, Xorvatiya). 1996-yildan Ozodlik radiosining axborot dasturlari boshlovchisi lavozimida faoliyat yuritgan (Praga, Chexiya). 2005-yildan beri „Vremya svobodi" dasturining yakuniy soni muallifi va boshlovchisi, 2016-yildan esa Rossiya xizmati direktori lavozimlarida faoliyat olib borgan.
Uning oʻn beshdan ortiq kitoblari nashr etilgan. Maqolalar, ocherklar va insholari „ Inostrannaya literatura", „ Neprikosnovenniy zapas", „GEO", „GEO-Traveller", „ Chetire sezona", „ Itogi", „Vsemirniy sledopit", "Pravozashitnik ", „Jurnalist" nomli jurnallarda chop etilgan. „Alarum" onlayn jurnalida va boshqalarda, koʻplab rus gazetalarida, turli Yevropa nashrlarida bir qancha asarlari chop etilgan. Hozirda Pragada yashaydi.

### Insho va ocherklar toʻplamlari

* 2006-yil – „Chetire sezona" („Novoye literaturnoye obozreniye" nashriyoti, Moskva). Yevropa sayohati haqida bir nechta insholar.
* 2011-yil – „Peterburgskiy globus" („Novoye literaturnoye obozreniye" nashriyoti, Moskva). Yevropa kontekstida Sankt-Peterburg haqida bir qancha insholar.
* 2008-yildagi „Peterburgskiy globus" Internet loyihasining kengaytirilgan va yangilangan nashri (Rinaldi Hotels Group va Sankt-Peterburg bilan birgalikda).
* 2013-yil – „Moskovskiy globus" (Olga Podkolzina bilan hamkorlikda, „Novoye literaturnoye obozreniye" nashriyoti, Moskva). Yevropa kontekstida Moskva haqida bir qator insholar.

Manbalar
--------

1. ↑  
Andrey Shariy na Radio Svoboda
2. ↑  "Andrey Shariy v Jurnalnom zale"
3. ↑  Jurnal „Alarum": Glava iz buduщey knigi „Ocherki o Dunae. Sudba reki"
4. ↑  Intervyu kievskomu jurnalu „Alarum"
5. ↑  
„Annotatsiya izdatelstva NLO". 7-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2012-yil.
6. ↑  Intervyu saytu izdatelstva NLO". 20-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-noyabr 2012-yil.
7. ↑  "Inostrannaya literatura"
**Garmin Ltd.** GPS -navigatsiya uskunalari va aqlli soatlar ishlab chiqaruvchisi. Garmin navigatorlari avtomobil, aviatsiya, dengiz, sayohat, sport va simsiz ilovalar kabi turli xil ilovalar uchun moʻljallangan.

Tarixi
------

Kompaniya 1989 yilda Leneha shahrida (AQSh) tashkil etilgan boʻlib, bosh qarorgohi Kanzas shtatining Olatze (Olathe) shahrida joylashgan. Yevropa vakolatxonasi Buyuk Britaniyada joylashgan.

Kompaniyaning asoschilari — Gari Burrell (inglizcha: *Gary Burrell*) va Min Kao (*Dr. Min Kao*), muhandislar, ularning ismlari kompaniya ismni tashkil qiladi. Kompaniyaga asos solish gʻoyasi 1989 yilda asoschilarda paydo boʻlgan. Bir necha yil ichida kompaniya minglab xodimlarga ega dunyoga mashhur kompaniyaga aylandi.

2009 yildan beri Garmin Ltd strategik alyansi mavjud va Tayvanning ASUSTeK Computer Inc. uning doirasida Garmin-Asus brendi ostida smartfon va kommunikatorlarning nüvifone liniyasi ishlab chiqariladi. 2 yil davomida bunday qurilmalarning 6 ta modeli chiqarildi. 2010 yil 26 oktyabrda qoʻshma biznes modeli koʻrib chiqilayotgani va Garmin-Asus brendi ostida boshqa yangi mahsulotlar boʻlmasligi eʼlon qilindi.

2011 yildan beri Garmin GPS / GLONASS koordinatalarini olish funktsiyasiga ega navigatorlarni sotishni boshladi.

2021-yil iyun oyida Garmin kompaniyasi LTE tarmog‘iga smartfonsiz ulanish imkoniyatiga ega bo‘lgan Forerunner 945 LTE yigurish soatining yangi modelini taqdim etdi.

2021-yil iyun oyida Garmin Forerunner 55 asosiy fitnes soatini taqdim qildi.

Kompaniya 2000-yil 8-dekabrda NASDAQda ommaviy savdoni boshladi. Oʻsha paytda Burrell 19 911 155 aktsiyaga ega edi. Kao 20 352 803 dona aksiyaga egalik qilgan. Birgalikda ularning aktivlari kompaniya aksiyalarining 45 foizini tashkil qilgan. Kaoning ukasi, Taybeylik advokat Rui-Jeng Kao qoʻshimcha 7 984 109 ta aktsiyaga ega boʻlib, Burrell va Kao aktsiyalari bilan birgalikda muomaladagi aktsiyalarning 54,22 foizini tashkil etgan.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti

Manbalar
--------

1. ↑  „Garmin and ASUS Announce New Mobile Handset Strategies".  Garmin Blogs (26-oktabr 2010-yil). 1-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-mart 2011-yil.
2. ↑  „Gpsmap 62stc эксклюзивно в фирменных магазинах Garmin!".  Новости Garmin (14-oktabr 2011-yil). 13-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2011-yil.
3. ↑  „Беговые часы Garmin получили функцию вызова экстренных служб" (ru). *«Коммерсантъ»* (3-iyun 2021-yil). 3-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyun 2021-yil.
4. ↑  „Garmin показал базовые беговые часы Forerunner 55" (ru). *«Коммерсантъ»* (7-iyun 2021-yil). 7-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2021-yil.
5. ↑  „Garmin S1 Filing with the Securities and Exchange Commission, 11 September 2000". Qaraldi: 11-dekabr 2005-yil.
**Avniel Mordexay** (Mordux Meerovich Dikshteyn; 1900-yil 18-iyul kuni tugʻilgan, Parichi – 1989, Isroil) — isroillik rassom va huquqshunos.

Biografiyasi
------------

Parichida Meer Dikshteyn va Chaya Grobshteyn oilasida tugʻilgan. Badiiy taʼlimni Yekaterinburgdagi Oliy sanʼat maktabida olgan. 1923-1928-yillarda – Bezalel akademiyasining miniatyura kafedrasi direktori va oʻqituvchisi. 1932-yilda Quddusdagi huquqshunoslik fakultetini tamomlab, yurist sifatida faoliyat yurita boshladi. 1935-yildan Hayfada yashagan. 1948-1965-yillarda Herut partiyasidan Hayfa shahar kengashi aʼzosi boʻlgan. Peyzaj rassomi sifatida u Isroil va boshqa mamlakatlardagi badiiy koʻrgazmalarda bir necha bor qatnashgan va mukofotlangan. Rassom, shuningdek, Hermann Struck (1952), akvarel boʻyicha yubiley mukofoti, Ramat Gan (1958), Histadrut mukofoti (1961) hamda Hayfa munitsipalitetining birinchi mukofoti (1977) sohibi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Авниэль Мордехай из Энциклопедии Основателей Израиля". 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 19-noyabr.
2. ↑  *Peter Moran.* Case Managers // Professional Case Management. — 2010. — Andoza:Бсокр, Andoza:Бсокр. — Andoza:Бсокр. — ISSN 1932-8087. — DOI:10.1097/ncm.0b013e3181eb6b9b.

Havolalar
---------

* Avniel, Mordexay – statya iz Rossiyskoy evreyskoy ensiklopedii
**Shershoh**, Sherxon Sur (asl ismi Farid) (1472—1545) — Shimoliy Hindistonda hukmronlik qilgan (1539—55) afgʻonlarning suriylar sulolasi asoschisi. Maʼlum bir muddat Bobur xizmatida boʻlgan. Shimoliy Hindistonda hukmronlik qilgan boshqa afgʻon sulolasi (Loʻdiylar sulolasi — 1451 — 1526) davrida shahrining bobosi va otasi Hindistonga koʻchib kelib, hukmdorlarga sadoqatli xizmati evaziga katta yermulk egasi boʻlishgan. 1526-yil Bobur Hindistonni zabt etgan boʻlsada, biroq mahalliy hindi rojalar va afgʻonlar hali batamom taslim boʻlmagan edi. Bobur vafotidan keyin Mahmud Loʻdiy Humoyunga qarshi harbiy harakatlarni boshlab yuborgan. Sh. Bihar hukmdoriga sadoqat bilan xizmat qilib, asta-sekin hokimiyat jilovini oʻz qoʻliga olgan va Sherxon nomi bilan Bihar hokimi boʻlgan (1533), afgʻonlar orasida rbroʻsi oshib, ularni oʻz atrofida jipslashtirgan. Chavsa (Chausa) va Kannoʻj (Kanauj)da boʻlib oʻtgan 2 ta jangda (1539, 1540) Humoyunni magʻlubiyatga uchratib, Shershoh nomi bilan taxtga oʻtirgan. 1545-yilda rajputlar qalʼasi — Kalanjarni qamal qilish vaqtida halok boʻlgan. shahrining oʻlimidan keyin Shimoliy Hindistonda nizolar kuchayib ketgan. Sh. qisqa davr (1540—45) hukmronlik qilgan boʻlsada, u yersoliq va moliyaviy sohada bir qator muhim islohotlarni amalga oshirgan, keng koʻlamda yoʻl va shahar qurilish ishlarini olib borgan, savdosotiqni rivojlantirish hamda maʼmuriy sohada maʼlum oʻzgarishlar qilgan, hindilar bilan tinchtotuv yashash siyosatini yoqlagan. Sh. joriy qilgan islohotlar uning vafotidan keyin bekor qilingan.

Ad.:Bosvort K.E. Musulmanskiyedinastii, M. 1971; Roʻziyev E. Hindistonda Shershoh davlati, T. 1992.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burka sulton**, Buruj oʻgʻlon, Burunj oʻgʻlon, Burish oʻgʻlon (?—1480) — Joʻjyuson avlodidan boʻlgan ulus sultoni. Burka sulton ulusi Sirdaryoning quyi oqimidagi yerlardan iborat boʻlgan. Abulxayrxon Dashti Qipchoqning sharqiy qismini boʻysundirish uchun olib borgan kurashi davri (1431—46)da Burka sulton unga itoat etishdan bosh tortgan. Abulxayrxon 15-asrning oʻrtalarida Joʻjixon avlodidan boʻlgan sultonlarning koʻpchiligini magʻlub etgach, Burka sulton ham unga boʻysunishga majbur boʻlgan, soʻng Burka sulton Katta Oʻrda xoni Ahmadxon (?—1481) yordamida Abulxayrxonning vafoti (1469)dan keyin taxtga oʻtirgan Haydarxonga qarshi urush ochib, uni tormor keltirgan. Abulgʻoziy Baxodirxonshpg yozishicha, Burka sulton 15-asrning 80-yilgacha oʻz ulusini mustaqil idora etib, Abulxayrxonning nabirasi Shayboniyxon tomonidan tunda toʻsatdan qilingan hujum vaqtida halok boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shavkat Xalmetovich Majitov** (01.04.1955, Olmota) — 2001—2002-yillarda Oʻzbekneftgaz kompaniyasi boshqaruv raisi.

Biografiyasi
------------

1977-yilda Qozogʻiston kimyo-texnologiya institutini tamomlagan. 

1977-1981 yillarda Qozogʻiston SSR Davlat standarti boshqarmasining neft mahsulotlari sifatini nazorat qilish boʻlimi muhandisi, bosh muhandisi, sektor mudiri. 

1981-yilda Chimkent viloyati standartlar va oʻlchov vositalari davlat nazorati laboratoriyasi katta muhandisi. 

1981—1991-yillarda „OʻrtaOsiyoGaz" ilmiy nazorat institutida kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim. 

1992—1994-yillarda „OʻzLITIneftgaz" gazni qayta ishlash laboratoriyasida katta ilmiy xodim, sektor mudiri. 

1994—1995-yillarda „Oʻzbekneftgaz" Milliy korporatsiyaning neftni qayta ishlash boʻlimi boshligʻi. 

1995—1998 yillarda — Buxoro neftni qayta ishlash zavodining texnologik qismi qurilishini taʼminlash direksiyasi direktori lavozimida ishlagan. 

1998-yilda „Oʻzneftniqaytaishlash" uyushmasi Tashqi iqtisodiy aloqalar boʻlimining xorijiy kompaniyalar bilan investitsiya obyektlari boʻyicha shartnomalarni bajarish boʻlimi direktori oʻrinbosari. 

1998—2001-yillarda — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Qurilish, transport va kommunikatsiyalar majmuasining ustuvor investitsiya dasturlari faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish guruhi rahbari. 

2001—2002-yillarda „Oʻzbekneftgaz" Milliy xolding kompaniyasi boshqaruvi raisi. 

2002—2013-yillarda boshqaruv raisining birinchi oʻrinbosari, bir vaqtning oʻzida prognozlash, resurslar va investitsiya dasturlari bosh boshqarmasi boshligʻi.

2007—2015-yillarda I. M.Gubkin nomidagi Rossiya Davlat neft va gaz universitetining Toshkent filiali Vasiylik kengashining raisi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *arxiv nusxasi*, 9–yanvar 2023–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 24–may 2015–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
**Xans Kristian Brunner** (dat. Xans Kristian Branner, 1903-1966) Daniyalik yozuvchi va tarjimon.

Biografiya
----------

Brunner 1903 yil 23 iyunda Ordrup shahrida oʻqituvchi oilasida tugʻilgan.1921 yilda oʻrta maktabni tugatgan. Yozuvchi boʻlgunga qadar u rassom edi va kitob nashriyotida ishlagan. U 1936 yilda 'Oʻyinchoqlar' romani bilan debyut qilgan. Daniya va Yevropa tanqidi haqli ravishda 'Tunni hech kim bilmaydi' (1955) romanini yozuvchining eng muhim asari deb biladi. Yozuvchining tan olishicha, yoshligida uning sevimli yozuvchilaridan biri Knut Hamsun boʻlgan. Uning S.Freyd taʼlimotiga boʻlgan ishtiyoqi ijodiga ham taʼsir qildi. Ijodining 50-60 yillardagi hikoyalari va qisqa hikoyalari. inqirozli vaziyatdan chiqish yoʻlini izlash, zamonaviy jamiyat tomonidan insonni 'oʻrtachalashtirish' ga, 'gʻayriinsoniylikda ossifikatsiyagaʼ qarshi norozilikni koʻrsatish istagi bilan ajralib turadi. Xuddi shu yillarda Brunner ijtimoiy va psixologik radio toʻrt mavsum davomida Xyuston Cougars aʼzosi edi. U 1 va 2 kurs talabasi sifatida Cougarsning himoya chizigʻi rotatsiyasining aʼzosi edi.  Xoll oʻzining yosh mavsumida boshlovchiga aylandi.  Xoll magʻlubiyat uchun 13 ta toʻpni va oltita qopni qayd etganidan soʻng, butun amerikalik atletik konferentsiyaning birinchi jamoasi deb topildi va televidenie spektakllarini yozdi, bu unga Daniya va boshqa Skandinaviya mamlakatlarida bir nechta mukofotlarni olib keldi. Brunner 1966 yil 23 aprelda Kopengagenda vafot etdi.

Ishlar
------

* 1936 yil – „Oʻyinchoqlar" antifashistik romani
* 1937 yil – „Bola qirgʻoqda oʻynaydi" romani
* 1939 yil – „Yaqinda biz boʻlmaymiz" hikoyalar toʻplami
* 1941 yil – „Ayol orzusi" romani
* 1944 yil – „Ikki daqiqa sukunat" hikoyalar toʻplami
* 1949 yil – „Chavvand" psixologik romani
* 1952 yil – „Chavvand" spektakli
* 1952 yil – „Birodarlar va opa-singillar" spektakli
* 1955 yil – „Tunni hech kim bilmaydi" realistik romani
* 1958 yil – „Thermopylae" spektakli
* 1963 yil – „Ariel" hikoyalar toʻplami

Rus tilida
----------

* Ingeborg. Kitobda: Skandinaviya yozuvchilarining hikoyalari. M. 1957 yil.
* Pulning kuchi. // „Chet el adabiyoti", 1959.No6.
* Ikki daqiqa sukut. M. 1960 yil.
* Kema: Hikoyalar. Trans. Daniyadan. Tuzgan O.Rojdestvenskiy. Soʻzboshi E.Pereslegina. – M.: Izvestiya, 1987.- 160 b.

Eslatmalar
----------

Adabiyot
--------

* Qisqa adabiy ensiklopediya. T.1. M. 1962 yil. -P.723-724.
* E. Skyum-Nielsen: Hans Kristian Branner. 1980 yil

Havolalar
---------

* Branner – statya iz Bolshoy sovetskoy ensiklopedii.

Manbalar
--------
**Sariq kasalligi** - jigarda hosil boʻladigan bilirubin — oʻt pigmentining (qarang Oʻt) toʻqimalarda toʻplanishi tufayli teri, koʻz oqi va shilliq pardalarining sariq tusga kirishi. Sariq kasalligi qonda bilirubin miqdorining oshib ketishi natijasida paydo boʻladi. Kelib chiqish sabablari va hosil boʻlish mexanizmiga koʻra, Sariq kasalligi jigarda paydo boʻluvchi, mexanik va gemolitik xillarga boʻlinadi. Jigar (parenximaga oid) Sariq kasalligi jigar hujayralarining infeksion yoki toksik zaharlanishi natijasida paydo boʻlib, jigarda turli xil oʻzgarishlar keltirib chiqaradi, bilirubinni ichakka oʻtkazadi: axlat rangi oqarib, siydik toʻqlashadi. Jigar Sariq kasalligi aksariyat oʻtkir gepatit kasalligi (qarang Virusli gepatit) tufayli, shuningdek, jigar hujayralarining alkogol taʼsirida zaharlanishi oqibatida kelib chiqadi. Mexanik Sariq kasalligi oʻt (safro)ning oʻt yoʻllaridan oʻta olmasligi, mas, oʻt pufagida toshlar paydo boʻlishi natijasida oʻtning ichakka oʻta olmasligi va shu tufayli oʻt yoʻllarida toʻxtalib qolgan safrodagi bilirubin toʻgʻridantoʻgʻri qonga oʻtib ketishi sababli kelib chiqadi.

Odatda, avval koʻz oqi, keyin yumshoq tanglayning shilliq pardasi, til osti, teri sargʻayadi. Sariklikning kuchlikuchsizligi qondagi bilirubin miqdorining koʻpozligiga bogʻliq. Sariq kasalligida koʻpincha teri kichishadi, chunki oʻt kislota teridagi periferik nerv oxirlarini qoʻzgʻatadi.

Sariq kasalligi paydo boʻlganida darhol vrachga murojaat qilish lozim.

2—3 kunlik chaqaloqlarda koʻpincha jigar funksiyasidagi vaqtinchalik yetishmovchilik natijasida badan sargʻayishi — fiziologik sariqlik kuzatiladi. Bu holat maxsus davoni talab qilmaydi va 1—2 haftada oʻtib ketadi. Baʼzan ona bilan bolaning qoni birbiriga mos kelmasa, yaʼni ona qoni rezusmanfiy boʻlib, homilaniki esa rezusmusbat boʻlsa, u holda ona bilan homila oʻrtasida "rezusraqobat" yuzaga kelishi natijasida Sariq kasalligi chaqaloklardagi gemolitik kasalliklar bilan birga davom etadi (qarang Chaqaloqlarning gemolitik kasalliklari). Sariq kasalligi gohida homiladorlik istisqosida ham yuz beradi (qarang Homiladorlik toksikozlari).

Shonosir Shovohobov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Meʼda-ichak sistemasi | *Gastroenterologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xomashyo** — konlardan olingan foydali qazilmalar va boshqa tabiiy resurslar, ulardan ishlab chiqarilgan va yana ishlov talab etadigan mahsulotlar. Keng maʼnoda xom ashyo mehnat taʼsirida oʻzgargan va yanada ishlanishi lozim boʻlgan mehnat predmetinn anglatadi. Ishlab chiqarish jarayonida xom ashyodan tayyor mahsulot yoki yarim fabrikat paydo boʻladi. Xom ashyoning jami xilmaxil koʻrinishlari kelib chiqishiga koʻra sanoat va qishloq xoʻjaligi xom ashyosiga boʻlinadi. Sanoat xom ashyosi, oʻz navbatida, mineral va sunʼiy xom ashyoga boʻlinadi. Ishlatilishiga koʻra, mineral xom ashyo yoqilgʻienergetika (neft, tabiiy gaz, kumir, uran, yonuvchi slanetslar), metallurgiya (qora, rangli, nodir va asl metallar rudalari), konkimyo (agronomiya rudalari, bariy, kaltsiy ftorid, oltingugurt), texnika (olmos, grafit, slyuda), qurilish materiallari (sement, keramika) ishlab chiqarish xom ashyolari va boshqalarga boʻlinadi. Sunʼiy xom ashyoga sintetik smolalar, plastmassalar, sintetik kauchuk, sunʼiy teri, sintetik yuvish vositalari va b. kiradi. Qishloq xoʻjaligi xom ashyosi va oʻrmon xoʻjaligi, baliq ovlash va tayyorlov tarmogʻining ishlov berilmagan (xom) mahsulotlari oʻsimlik xom ashyosi (don va texnika ekinlari, yogʻoch, yovvoyi va shifobaxsh oʻsimliklar) va hayvonot xom ashyosi (goʻsht, baliq, sut, teri, jun) ga boʻlinadi. Ayrim sanoat tarmoqlarida xom ashyoni birlamchi (metallurgiyada rudalar, qogʻoz sanoatida sellyuloza) va ikkilamchi (metall parchalari, makulatura) turlarga boʻlish muhim amaliy ahamiyatga ega. Ikkilamchi xom ashyodsh toʻgʻri foydalanish ijtimoiy mehnatni tejashni taʼminlaydi. Birlamchi xom ashyoni kompleks qayta ishlash sanoatning xom ashyo bazasini kengaytirish va iqtisodiy samaradorligini oshirishda muhim manba xisoblanadi.tabiiy gaining asraylik

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
D majorda ikkita pianino uchun boshlangʻich Sonata
**Motsart effekti** (inglizcha: *Mozart effect*) Motsart musiqasini tinglash IQ testidan oʻtishni vaqtincha yaxshilashi mumkinligi haqidagi nazariyaga asoslanadi. Nazariyaning ilmiy ommabop versiyalarida taʼkidlanishicha, Motsart musiqasini erta yoshda tinglash insonning fazoviy fikrlash va aqliy rivojlanishiga foydali taʼsir koʻrsatadi.

Misol uchun, ommaviy axborot vositalari koʻpincha klassiklar, ayniqsa, bolalarning aql-zakovatiga ijobiy taʼsir koʻrsatganligini yozadilar. Musiqaning oltin davri durdonalari nafaqat maʼlum koʻnikmalarni (bir xil fazoviy fikrlashni) yaxshilaydi, balki IQni ham oshiradi, deb ishonilgan. 1998-yilda Gruziya gubernatori hatto yangi tugʻilgan chaqaloq tugʻilgan har bir oilani klassik musiqa yozuvlari bilan taʼminlash uchun davlat byudjetidan 100 ming dollardan ortiq mablagʻ ajratishni taklif qilgan. Siyosatchi oʻz nutqini Betxovenning „Quvonch qadasi" bilan hamrohlik qildi — ammo bu unga tomoshabinlarni ishontirishga yordam bermadi.

Asta-sekin, butun sanoat moʻljallangan effekt atrofida oʻsdi. Motsart effekti iborasining oʻzi savdo belgisi sifatida roʻyxatga olingan, uning ostida koʻplab musiqa toʻplamlari sotiladi. Yaratuvchilarning fikriga koʻra, bu toʻplamlar bir qator muammolarni hal qiladi: ular diqqatni jamlashga, xotirani yaxshilashga yordam beradi, bolalarda nutq, fazoviy fikrlash va hissiy intellekt rivojlanadi. Jozibali tuyuladi, lekin bu vaʼdalarga ishonish mumkinmi?

Birinchi tadqiqot 1993-yilda Frensis Rauscher, Gordon Shou va Ketrin Key tomonidan oʻtkazilgan. Ular 36 nafar talabaga IQ testini topshirdilar. Talabalar uch guruhga bo‘lindi: birinchi guruh Motsartning „Ikki pianino uchun sonata"sini D-majorda tingladi, ikkinchi guruh sukut saqladi, uchinchi guruh tinchlantiruvchi audio yozuvlarni tingladi. Olingan natijalarga koʻra, Motsartni tinglagan guruh eng yaxshi fazoviy fikrlashni namoyish etgani aniqlandi. Ushbu tadqiqotlardan soʻng, Frensis Rauscher musiqaning taʼsiri qisqa muddatli (10-15 daqiqa) va umumiy aqlga taʼsir qilmasligini taʼkidladi.

2010-yilda avstriyalik fiziologlar Motsart effektini rad etishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „'Mozart Effect' Was Just What We Wanted To Hear" (en). *NPR.org*. Qaraldi: 29-noyabr 2020-yil.
2. ↑  Rauscher, Frances H.; Shaw, Gordon L.; Ky, Catherine N. (1993). "Music and spatial task performance". *Nature* **365** (6447): 611. doi:10.1038/365611a0. PMID 8413624. .
3. ↑  William Pryse-Phillips*. Companion to Clinical Neurology*. Oxford University Press, 2003. ISBN 0-19-515938-1. , p. 611 defines the term as „Slight and transient improvement in spational[sic] reasoning skills detected in normal subjects as a result of exposure to the music of Mozart, specifically his sonata for two pianos (K448)."
4. ↑  Podrobnee v Vikinovostyax
**Lansea** (lotincha: *lancea* — nayza) — uzunligi 2,5 m gacha boʻlgan qadimgi Rim yengil nayzasi, uchi mayda barg shaklida boʻlgan boʻlib, uloqtirish uchun ham, qoʻl jangida ham ishlatilgan. U nafaqat otliqlarda, balki milodiy I asrdan boshlab Rim piyoda qoʻshinlarida esa ogʻir pilum oʻrnida qoʻllanilgan, chunki piyodalarga otliqlarga qarshi nayzani berish kerak edi,

Arrianning „Alanlarga qarshi munosabati" asarida ogʻir piyoda qoʻshinlarining (nayzalari 4-4,5 m) shakllanish ortida lansei (grekcha. λόχας) bilan qurollangan nayzachilar saf tortib turgan.

Keyinchalik, III asr inqirozidan soʻng, piyodalarga nayzalarning yangi modellari pilum nayzalari oʻrniga joriy etilgan. Vegetiyning soʻzlariga koʻra, yangi turdagi nayzalar Diokletianning islohotlaridan keyin paydo boʻlgan — vertullumspicullum va plumbata. Birinchi ikkitasini nayza uchlari metr uzunlikda boʻlgan, plumbata esa 60 santimetrlik qoʻrgʻoshin ogʻirligidagi patli uchlariga edi. Illirikum provinsiyasidan Diokletianning 2 legioni plumbatani mukammal egallagani uchun *Martiobarbuli* laqabini olgan.

Pretorlar otryadlarini — nayzali lansiarlar (*lanciarii*) bilan toʻldirildi, shunga oʻxshash boʻlinmalar ayniqsa muhim shaxslarni himoya qilish uchun legionlarda paydo boʻldi. Lansea xizmat quroli edi, lekin ular lagerlarda nayza ishlatmaganlar shu sababga koʻra qoʻshimcha qurollarni tanlashda cheklanmaganlar; imperiya qulashi paytida bunday qoʻriqchi har qanday muhim qoʻmondonning atributi edi. Vizantiyada bunday askarlarni ipaspistlar yoki bukellaria deb atay boshladi, oʻsha vaqtga kelib kontos boʻlmagan deyarli har qanday nayza lansea deb atalar edi.

Manbalar
--------

1. ↑  (Lammert 1931. S. 22)
2. ↑  Перевалов С. М.*. Тактические трактаты Флавия Арриана: Тактическое искусство; Диспозиция против аланов.*. М.: Памятники исторической мысли, 2010 — 207—208 bet. ISBN 5-88451-287-0.
3. ↑  Arrian, „Dispozitsiya protiv alanov", 16-18
4. ↑  Перевалов С. М.*. Тактические трактаты Флавия Арриана: Тактическое искусство; Диспозиция против аланов.*. М.: Памятники исторической мысли, 2010 — 176—177 bet. ISBN 5-88451-287-0.
**Din Karimovich Mahamatdinov** (1961-yil 11-iyun, Toshkent) – sovet, rus musiqiy video rejissyori va ssenarist. Kinorejissyor, aktyor, ijodiy prodyuser, rassom va musiqachi.

Hayoti
------

Mahamatdinov 1961-yil 11-iyunda Toshkent shahrida tugʻilgan. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish vazirligi Gliera nomidagi 21-oʻrta maktabni fortepiano yoʻnalishi boʻyicha tugatgandan soʻng, 1976-yilda sanʼat bilim yurtiga grafika fakultetiga qabul qilingan.

Faoliyati
---------

Armiyada xizmat qilgandan soʻng, filarmoniyada musiqachi boʻlib ishlaydi. Musiqa jamoalari bilan sayohat qilib, rus respublika yoshlar teatrida oʻynagan. 1985-yilda T. A. Ostrovskiy (hozirgi Oʻzbekiston sanʼat Akademiyasi) teatr va kino rejissyori fakultetiga oʻqishga kirgan (1989-yilda bitirgan).

1989—1991-yillarda rejissyor sifatida V. M. Gorkiy nomidagi akademik rus drama teatrida bir qancha spektakllarni sahnalashtirgan. 1991 yilda Rossiya fuqaroligini olib, Moskvaga koʻchib oʻtgan. Keyin VGIK huzuridagi Oliy kurslarni tamomlagan. Moskvada 1992-yildan 1999-yilgacha Rossiya televideniyesida, ORT, ATV, RTR, TK Novaya Studio, Video-Art, TNT, Ren TV va boshqalarda ishlagan. Shuningdek, tijorat reklama, koʻplab musiqiy kliplarni suratga olgan rus va xorijiy musiqaning „yulduzlari" hamkorlik qilgan.

1997-yildan kinematografiyada faoliyat olib borib, koʻplab studiya va kino kompaniyalari bilan hamkorlik qiladi. Rossiya Federatsiyasida ham, chet elda ham filmlar suratga olgan. 2011-yilda DKM FilmTeam prodyuserlik kompaniyasini tashkil etib, uni boshqaradi. Bundan tashqari, grafik va rasm, raqamli video dizayn va video montaj bilan shugʻullanadi. Talabalarga dars berib, kino ssenariylar, pyesalar va hikoyalar yozadi. 1992-yildan Moskvada doimiy yashab, u yerda ishlaydi.

Rejissyorlik ishi
-----------------

**Filmlari**

* 1997-yil – „Noveyshie priklyucheniya Buratino"
* 2003-yil – „Kriminalnoe tango"
* 2005-yil – „Dvoe u yolki, ne schitaya sobaki"
* 2007-yil – „Neskolko prostix jelaniy"
* 2008-yil – „Belaya medveditsa"
* 2008-yil – „Bumerang"
* 2011-yil – „Aldar Kose"
* 2013-yil – „Ispolnitel jelaniy"

Mukofotlari
-----------

* „Oq ayiq" filmi uchun Lipetskdagi „Atlant" xalqaro sport kinofestivalining Gran-prisi (2008)
* „Bumerang" filmi uchun Yaltadagi „Birgalikda" xalqaro kinoforumining Gran-prisi (2008)
* „Bumerang" filmining eng yaxshi montaji uchun mukofot (2008)
* Xitoy, Pekin xalqaro kinofestivalida „Temir choʻloqning oxiri" qisqa metrajli filmi uchun maxsus mukofot

Havolalar
---------

* kino-teatr.ru veb saytida
* „Proza.ru" veb-saytida maʼlumot
**Dmitriy Alekseyevich Poznanskiy** (1904-yil, Toshkent – 1943-yil 28-fevral, Ukraina SSR, Xarkov viloyati Chuguyevskiy tumani Bazaliivka, SSSR) – sovet kinorejissyor, Odessa kinostudiyasi direktori (1940–1941).

Biografiyasi
------------

Dmitriy Poznanskiy 1927-yilda Davlat kinematografiya kollejining (DKK) rejissyorlik fakultetini tamomlagan. 1929-yilda Aleksandr Strijak bilan birgalikda suratga olingan „Yeyo put" filmida debyut qildi.

Dmitriyning navbatdagi „Nenujnaya vrajda" (1930) filmi ekranga yuzini koʻrmadi ham, saqlanmadi ham.

1931-yilda „Zabit nelzya" filmini suratga oldi. Dmitriy „Mejrabpomfilm" kinofabrikasida direktori oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan.

Dmitriy Alekseyevich 1934-yilda Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti Poznanskiyni Tojikiston SSRga rahbarlik qilishga yubordi. 1934-yil apreldan 1935-yil iyulgacha Tojikiston SSR Xalq Komissarlari Soveti huzuridagi Kino va fotosanoat boshqarmasi boshligʻi hamda „Tojikkino"da direktor boʻlib ishlagan.

KPT Markaziy Komiteti Byurosining 1935-yil 13-iyuldagi qarori bilan Dmitriy Alekseyevich „ishning barbod boʻlishiga yoʻl qoʻygani, apparatni sinfiy yot elementlar bilan toʻsib qoʻygani, davlat mablagʻlarini isrof qilgani, ishda qarindosh-urugʻchilikka yoʻl qoʻygani uchun" lavozimidan chetlashtirilgan.

Rejissyor Dmitriy 1936-yilda Yuriy Vasilchikov bilan birgalikda „Ay-Gul" filmini suratga olgan.

1938-yilda uning Albert Gandelshteyn bilan birgalikda „Poyezd idyot v Moskvu" filmi chiqdi. Dmitriy 1939-yilda mustaqil ravishda „Vozdushnaya pochta" filmini suratga oldi.

Dmitriy 1940–1941-yillarda Odessa kinostudiyasining direktori boʻlgan.

Oilasi
------

Dmitriyning rafiqasi Polina Yevseyevna Poznanskaya rejissyor yordamchisi boʻlib ishlagan. Oʻgʻli Vladimir Dmitriyevich Poznanskiy (1932-yilda tugʻilgan) fuqaro aviatsiyasi navigatori va jurnalist boʻlgan. Kichkina oʻgʻli Aleksey Dmitriyevich Poznanskiy (1939–1999) rejissyor va nabirasi Dimitriy Alekseyevich Poznanskiy (1974–2010) ruhoniy boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Margolit Ye. Shmirov V. Izʼyatoe kino. M. 1995, s. 14.
2. 1 2  Kinovedcheskie zapiski. – Moskva, 2008. – № 86, s. 92.
3. ↑  „ПОЗНАНСКИЙ | TsentrAziya". *centrasia.org*. Qaraldi: 2023-yil 9-noyabr.
4. ↑  Xabur V. P. Kak molodi mi bili… / Jizn v kino: Veterani o sebe i svoix tovariщax: sbornik. Vip. 3-y / Soyuz kinematografistov SSSR. Komissiya veteranov; sost. O. T. Nesterovich. – M. : Iskusstvo, 1986, s. 299.
**Domullo Azizov** (2 (15) mart, 1913-yil – 1943-yil 24-oktyabr) – Ulugʻ Vatan urushi yillarida Belorussiyani fashist bosqinchilaridan ozod qilishda mardonavor xizmat koʻrsatgan qatnashchi, Markaziy frontning 65-armiyasining 69-oʻqotar diviziyasining 120-oʻqotar polkining pulemyot ekipaji komandiri, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1943), kichik serjant.

Hayoti
------

Azizov Samarqand viloyatida tavallud topgan. KPSS aʼzoligiga nomzod. 1935-yildan oʻz vatanida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1942-yil apreldan Ulugʻ Vatan urushi frontida 1-Belorussiya fronti 65-armiyasining 69-piyoda diviziyasi tarkibida jang qilgan. Kichik serjant D. Azizov Loyevskiy viloyatida Dneprni kesib oʻtishda ximatlari sababli alohida ajralib turdi. AAzizov pulemyot ekipaji komandiri boʻlib xizmat qilgan 120-piyoda polkiga 1943-yil 15-oktyabrda Dneprdan oʻtishni boshlash buyrugʻi berildi. Komsomol polki yigʻilishida birinchi boʻlib daryoni kesib oʻtish vazifasini olgan komsomol desant guruhini tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. 1943-yil 15-oktyabrda qoʻnish guruhi tarkibida u birinchilardan boʻlib daryoni kesib oʻtdi, dushman xandaqiga bostirib kirdi, granata bilan ogʻir pulemyot ekipajini yoʻq qildi va dushman pulemyotchilari guruhini oʻq bilan yoʻq qildi.

…Desantlar dushman qirgʻogʻiga yaqinlashganda, Azizov iskalani kutmasdan, qayiqdan sakrab tushdi va beligacha boʻlgan suvda „Ura" deb qichqirib, qirgʻoqqa yetib keldi va birinchi boʻlib dushman xandoniga bostirib kirib nemis pulemyot ekipajini granata bilan yoʻq qildi. Va keyin qoʻlga olingan pulemyotni dushman tomon burib, u tarqalib ketayotgan fashistlar guruhiga oʻq uzdi. Dushman xandonida mustahkam oʻrnashib olgan Azizov otryadi uchta shiddatli qarshi hujumni qaytardi va hujum qilayotgan sovet boʻlinmalarining bosib olingan plasterda mustahkam oʻrnashib olishiga yordam berdi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1943-yil 30-oktyabrdagi farmoni bilan kichik serjant D. Azizovga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berildi.

Qahramon 1943-yil 24-oktyabrda Loyev koʻprigidagi janglarda halok boʻldi. U Gomel viloyati Loyevskiy tumani Novaya Borshchevka qishlogʻidagi ommaviy qabrga dafn etilgan.

Manbalar
--------




1. ↑  *А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.*.
2. ↑  „Азизов Домулло". 2017-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-sentyabr.
3. ↑  *Игорь Сердюков. Домулло Азизов. Сайти «Герои Страны». 2 марти 2015 санҷида шуд.*.
**Erast Fyodorovich Poyarkov** (1886-yil 1-fevral, Toʻqmoq shahri – 1955-yil 9-noyabr, Toshkent) – biolog, ipak qurti boʻyicha mutaxassis.

Biografiyasi
------------

Erast Fyodorovich 1886-yil 1-fevralda Toʻqmoq shahrida harbiy shifokor F. V. Poyarkov oilasida tavallud topgan. Poyarkovlar oilasi 1895-yilda Bishkekka, 1900-yilda esa Verniyga koʻchib oʻtgan. 1904-yilda Vernenskiy erkaklar gimnaziyasini tugatgan. Erast Fedorovich gimnaziya oʻqituvchisi Pol Gourdening tavsiyanomasiga koʻra oʻqishni Fransiyada, Bordeauxda davom ettirishga qaror qilgan. Erast bolaligidan doʻst boʻlgan Mariya Davidovna Triyers bilan birga Bordoga joʻnaydi. Ular Bordoda turmush qurishdi va farzandlari boʻlishdi. Ularga Vladimir va Mariya deb ism qoʻyishdi. Poyarkov Bordo universitetini kumush medal bilan tamomlagan va Parijda Sorbonna universitetida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Fransiyada mashhur fransuz olimlari (professor Perez, akademik Jiar, professor Kollari) rahbarligida Vimere va Arkanshon dengiz biologik stansiyalarida ishlagan.

Poyarkov Rossiyaga qaytib kelgach, Petrograddagi Eksperimental veterinariya institutida ishladi. Inqilobdan keyin Moskvaga koʻchib oʻtdi va u yerda tasodifan gimnaziyadagi doʻsti Mixail Vasilyevich Frunze bilan uchrashdi. Frunze uni Oʻrta Osiyoga, oʻsha paytda Turkiston universiteti tashkil etilgan Toshkent shahriga qaytishga koʻndirdi. Professor Erast Fedorovich 1920-yilda tashkil etilgan universitetda pillachilik kursidan dars berdi. 1923-yilda Toshkent pillachilik stansiyasida ilmiy xodim boʻlib faoliyat olib borgan.

1929-yilda Erastning ipakchilik va ipak qurti biologiyasiga bagʻishlangan „Tutoviy shelkopryad" asari nashr etildi.

Xotirasi
--------

Ipak qurti kasalliklariga qarshi kurashish uchun ishlab chiqqan usul Erast Fyodorovich Poyarkov sharafiga „Poyarkov biometodi" deb nomlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Список учеников Верненской мужской гимназии и посторонних лиц, коим выданы аттестаты или свидетельства зрелости за время с 1903 по 1908 год включительно" (ru). *ГБУ «ЦГА Москвы», Фонд 459, О. 14, Д. 136*. 2019-yil 6-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.
2. ↑  *Татьяна Егорова.* Найти и не сдаваться(rus.) // Северный край : Газета. — 2007. — 22 декабря. Архивировано 25 yanvar 2021 года.
3. ↑  „Поярков". Qaraldi: 2023-yil 17-noyabr.