***Inson boʻlish*** — 1994-yilda yozilgan va Bill Forsyth tomonidan yozilgan va u rejissorlik ham qilgan , Robin Williams, John Turturro, Bill Nigi, Vincent D'Onofrio, Robert Carlyle, Theresa Russell va Ewan McGregor singari mashhur yulduzlar rol oʻynagan komediya-drama filmidir. Buyuk Britaniya va Yaponiya bilan xalqaro hamkorlikdagi filmi Williams tomonidan tasvirlangan yagona inson qalbi tajribasini turli tasvirlar orqali yoritib beradi. Williams Yerdagi insoniyat tarixini qamrab olgan hikoyalar orqali tanilgan yagona aktordir.

Rejissyor-ssenariy muallifi Bill Forsythning asrlar davomidagi hayotning oddiyligini tasviriy tarzda ochib berishga urinishi, „*Inson boʻlish*" koʻpincha hayot qanchalik sekin ekanligini taʼkidlash uchun uning tezligi ataylab keraklicha sekinlashtirilgan. Ushbu tuzilma butun umri davomida bir xil munosabatlar va xatolarga yoʻl qoʻyadigan bir odamning (aslida kamida toʻrtta alohida odam, barchasi bir xil ruhga ega) xarakterini oʻrganishga oʻxshashdir.

Mazmuni
-------

Avvaliga gʻor odami boʻlib koʻrinadigan bu kishi oʻzining qoʻrqoqligi va ikkilanishi tufayli oilasi bosqinchilar tomonidan tortib olinadi. Uning ayoli olib ketilishidan oldin „Bolalarni yoʻqotma!" deydi.

Keyingi koʻrinishsh Qadimgi Rimda boʻlib, u (Hektor rolida) oʻz boyligini yoʻqotgan „ahmoq xoʻjayin"ning quli boʻlib, kreditorlari tomonidan joniga qasd qilishga majbur boʻladi va Hektorni unga qoʻshilishini buyuradi. Hektor qul boʻlishidan oldin boʻlgan bolalari va xotinini topish uchun ozod boʻlishni xohlaydi, ammo u boshqa qulni sevib qolib, uni intiqlik bilan kutayotgan oilasini unutadi.

Uchinchi koʻrinish: U oʻz uyiga, farzandlari oldiga ketayotgan Shotlandiyalik salibchidir. Rimdagi qullik hayotiga nuqta qoʻyishga qaror qilgan salibchilardandir. Ular Hektor Rimdagi hayotidan oʻz turmush oʻrtogʻini topmaguncha birga sayohat qilishadi. U beva ayol va Hektorni uning oilasiga qoʻshilishini istaydi, lekin uning Shotlandiyadagi bolalar oldidagi vazifalari bunga doim toʻsqinlik qiladi.

Toʻrtinchi koʻrinish: Hektor vanihoyat oʻzining qoʻrqoq va shubhalariga qarshi turishga majbur boʻladi. U Afrika qirgʻogʻida halokatga uchragan "Uygʻonish davri" filmidagi portugaliyalik yigit. U bu hayotning xoʻjayini, birinchi mujassamlangan kemada halokatga uchragan rafiqasi rad etilgan sevgilisi sifatida birga va uni ruhdan chiqarib yuborgan bosqinchi uning sodiq doʻsti timsolidadir.

Beshinchi koʻrinish: U New Yorkdagi zamonaviy odam boʻlib, qoʻrqoqlarcha qatʼiyatsizlikning oqibatlariga javob beradi va umri davomida yoʻqotgan bolalariga murojaat qilish uchun oʻzida kuch topadi. Unga bu hayotda xoʻjayin, qul, doʻst, sevimli umr yoʻldoshi va sobiq rafiqasi Janet va uning eri/bosqinchisi qoʻshiladi. Ular uni qoʻllab-quvvatlaydilar, lekin ular ham oʻtmishdagi kabi oʻz yoʻllarini topishga harakat qiladigan odamlardir.

Ishlab chiqarish
----------------

Film juda muammoli ishlab chiqarishga ega edi, asosan, iqtisodiy muammolar va Forsyth ssenariysining orzulari bilan bogʻliq. Keyinchalik, yomon sinovdan soʻng, Warner Bros Bill Forsythga filmning 40 daqiqasini qisqartirishni, shuningdek, hikoya hamda baxtli yakun qoʻshishni buyurdi. Keyinchalik Forsit filmni rad etdi.

### Tanqidiy qarash

Oʻzgarishlarga qaramay, afsuski film hali ham ommabop qabul qilinmadi. Rotten Tomatoes filmida 13 ta sharh asosida film 54 % reytingga ega. *Entertainment Weekly* xodimi Owen Gleiberman filmga „F" belgisini qoʻydi va film koʻp kulgili rejissyor tijoratga kirishga harakat qilganda nima boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi — film shunchalik tekis va oddiyki, xuddi Mel Brooks parodiyasiga oʻxshaydi chunki kimdir hazil qilishni unutib qoʻydi." *The New York Times gazetasi muxbiri* Janet Maslin asosan ijobiy boʻlib, „Janob Forsit jonli, oldindan aytib boʻlmaydigan tasavvurga ega boʻlgan kino ijodkori boʻlib qolmoqda" deb taʼkidladi.

### Kassa

Film yilning eng yomon ijro etilgan filmlaridan biri boʻlib, uning narxi 40 million dollarga nisbatan atigi 5 million dollar foyda keltirgan. AQSh va Kanadada atigi 1,5 million dollar yigʻdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „World's Champs & Chumps". *Variety*. February 13, 1995. 7-bet.
2. ↑  *Christopher Meir.*. *Senses of Cinema*.
3. ↑ . *Rotten Tomatoes* (6-may 1994-yil).
4. ↑ . *Entertainment Weekly*. 12-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2014-yil.
5. ↑  "Annals of Everybody, by Bill Forsyth" by Janet Maslin, *The New York Times*, 6 May 1994
6. ↑  *Being Human* Box Office Mojoda