recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„The Black Arrow"** („Qora oʻq"), toʻliq nomi **„The Black Arrow: A Tale of the Two Roses"** („Qora oʻq: Ikki atirgul hikoyasi") — shotland yozuvchisi Robert Louis Stevenson qalamiga mansub sarguzasht va sevgi romani. Kitob oʻlaroq birinchi marta 1888-yil Buyuk Britaniyada „Cassell and Company" nashriyoti, AQShda „Charles Scribner’s Sons" nashriyoti tomonidan chop etilgan.

Ilk bor 1883-yil „Young Folks" bolalar jurnalida „The Black Arrow: A Tale of Tunstall Forest" („Qora oʻq: Tunstall oʻrmoni hikoyasi") nomi bilan chop etilgan. Asar jurnalda Captain George North taxallusi bilan nashr qilingan.

Asarga „Pastonlar maktublari" (inglizcha: *Paston Letters*) nomi bilan tanilgan Pastonlar oilasi aʼzolari yozgan xatlar asos boʻlgan. Muallif asar kitob oʻlaroq ancha kech chop etilganini „Hikoya bir necha yil avval muayyan auditoriya uchun yozilgan edi", deya izohlagan.

Syujet
------

Asarda Richard (Dick) Shelton (talaffuzi: *Richard (Dik) Shelton*) Qizil va oq atirgul urushi davomida boshidan kechirgan sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. Shelton ritsar boʻlib yetishadi. Sevgilisi Joanna Sedleyni (talaffuzi: *Joanna Sedli*) yovuz ritsar Sir Daniel Brackley (talaffuzi: *Ser Deniel Brekli*) changalidan qutqaradi. Shelton yana otasi Sir Harry Shelton (talaffuzi: *Ser Xerri Shelton*) qotillaridan qasos oladi.

Qahramonlar
-----------

* Richard (Dick) Shelton (talaffuzi: *Richard (Dik) Shelton*) – bosh qahramon
* Sir Harry Shelton (talaffuzi: *Ser Xerri Shelton*) – Richard (Dick) Sheltonning otasi
* Joanna Sedley (talaffuzi: *Joanna Sedli*) – bosh qahramon, Richard (Dick) Sheltonning sevgilisi
* Ellis Duckworth (talaffuzi: *Ellis Dekuort*) – „Qora nayza" ittifoqining asoschisi
* Sir Daniel Brackley (talaffuzi: *Ser Deniel Brekli*) – yovuz ritsar
* Sir Oliver Oates (talaffuzi: *Ser Oliver Oats*) – Sir Daniel Brackleyning kotibi
* Bennet Hatch (talaffuzi: *Bennet Xetch*) – Sir Daniel Brackleyning yordamchisi
* Nicholas Appleyard (talaffuzi: *Nikolas Epplyard*) – Agincourt (Azenkur) jangi veterani
* Richard Crookback (talaffuzi: *Richard Krukbek*) – Richard III, boʻlajak qirol (tarixiy shaxs)
* Lord Shoreby (talaffuzi: *Lord Shorbi*) – mahalliy magnat
* Alicia Risingham (talaffuzi: *Alisiya Rayzingem*) – Joanna Sedleyning dugonasi

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***The Black Arrow*** haqida turkum mavjud |

* „The Black Arrow" Gutenberg loyihasida (ingl.)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Xor
**Xor** (yunoncha: choros — davra oʻyin qoʻshigʻi) — 1) antik davr teatr tomoshalarining jamoaviy ishtirokchisi; birgalikda kuylab, raqsga tushib dramatik holatlarga, qahramonlar harakatiga izoh beradigan aktyorlar guruhi; 2) xonandalar jamoasi. Tarkibiga koʻra, bir turdagi (erkaklar xori, ayollar xori, bolalar xori) va aralash, shuningdek, ijrochilar soniga qarab kamer (12— 20 kishidan iborat), kichik va katta [100—120 gacha; qoʻshma X.larda 500— 1000 va undan ortiq ishtirokchi qatnashishi mumkin] X.larga boʻlinadi. Yevropada professional unison X.lar xristian cherkovlarda 4-asrdan maʼlum (kliros). 10—13-asrlardaX. jamoasining ovoz (partiya)larga boʻlinishi boshlandi. Gomofoniya uslubi va mumtoz garmoniyanutt rivoji davri (17-asr)dan aralash X. jamoasi 4 ta (soprano, alt, tenor, bas) partiyaga ajratildi. X. ijrochiligi musiqa cholgʻulari joʻrligida va joʻrsiz (a kapella) boʻladi. Oʻzbekistonda koʻp ovozli X. ijrochiligi 19-asr oxiridan rivojlana boshladi (V. Sakovich, N. Mironov. S. Kuzmenko va boshqa rahbarligidagi jamoalar). Professional X.lar 20-asr oʻrtalarida tashkil topgan: Oʻzbek radiosi X.i (1947, V. Verov), Navoiy teatri X.i (1948), Oʻzbek filarmoniyasining Davlat akademik kapellasi (1952, S. Valenkov va A. Sultonov). Aynan shu davrdan boshlab X. ijrochiligi maxsus musiqa taʼlimi tizimiga kiritildi, professional jamoalar qatorida oʻquv, havaskor, bolalar X.lari keng rivoj topdi. Hozirda Oʻzbekistonda bir necha professional X. jamoalari faoliyat koʻrsatmoqda. Oʻzbekiston davlat akademik kapellasi (1978—2001-yillarda badiiy rahbari va bosh dirijyori — A. Hamidov, 2002-yildan D. Jdanov). Repertuaridan chet el kompozitorlari (Kerubini, Motsart, Verdi, Fore, Gendel, Taneyev, Chesnokov, Raxmaninov va boshqalar)ning mumtoz asarlari, shuningdek, qayta ishlangan oʻzbek xalk, qoʻshiqlari, Oʻzbekiston kompozitorlari asarlari oʻrin olgan. Oʻzteleradiokompaniyasi qoshidagi Respublikada xizmat koʻrsatgan xor jamoasi (tashkilotchisi — B. Umidjonov, 1960 y 16 dekabr; 2003-yildan badiiy rahbari — D. Malikova, dirijyori —B. Lutfullayev, J. Shukurov, C. Radjabova, I.Matyakubov.2013 y dan badiiy rahbar va dirijyor— Sh.Boboxonova Hozirda O'zb.R Madaniyat va sport ishlari boshqarmasi, Badiiiy jamoalar birlashmasi qoshidagi Respublikada xizmat ko'rsatgan Xor jamoasi). Ijro uslubida Yevropa xor anʼanalari bilan milliy xonandalik. uslublari uygʻunlashgan. Repertuaridan M. Burhonov, B. Umidjonov, S. Boboyev, Ik. Akbarov, M. Nasimov va boshqa qayta ishlagan xalq qoʻshiklari, M. Bafoyev, F. Alimov, B. Lutfullayev, D. Omonullayeva, N. Gʻiyosov va boshqa oʻzbek kompozitorlarining poema, kantata, oratoriyalari asosiy Urin tutadi. Xususiy tashkil etilgan "Ipak yoʻli" kamer xori (2001-2006, D. Jdanov) faoliyat yuritgan. Repertuaridan jahon xalqlari qoʻshiqlari, chet el mumtoz asarlari urin olgan (yana qarang "Bulbulcha").

Barno Musaboyeva.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xo Chong** ,  Huh Chung yoki Xeo Jeong ( koreys  hhaeong Hanja  lín 1896-yil 8-aprel - 1988-yil 18-sentyabr) Janubiy Koreya siyosatchisi va Koreya mustaqilligi faoli boʻlib, oltinchi bosh vazir boʻlib ishlagan. Janubiy Koreya mamlakatining Ikkinchi Respublikasi davrida .

Faoliyati:
----------

Xo Chong Janubiy Gyeongsang provinsiyasining Pusan ​​shahrida tug‘ilgan. Uning otasi Xo Mun-il badavlat savdogar edi. 1922 yilda Xo siyosiy boshpana oldi va u erda Singman Riga yordam berdi. 1922 yildan 1936 yilgacha Xo Koreya qarshilik harakatlarida qatnashgan. 1945 yil 2 sentyabrda u Koreya Demokratik partiyasiga qo'shildi. 1950 yilda u Bosh vazir vazifasini bajaruvchi, keyinroq 1951 yilda esa 1952 yilgacha sog'liqni saqlash vaziri bo'lib ishlagan.  1957 yildan 1959 yilgacha Seul meri etib tayinlangan.va keyinchalik Janubiy Koreyaning Yaponiyadagi maxsus vakili sifatida Yaponiyaga yuborildi. 16 aprelda u tashqi ishlar vaziri bo'ldi. 25 aprelda u Bosh vazir vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi va ertasi kuni prezident Singman Ri iste'foga chiqdi. Xo Chong o'sha yilning 18 avgustiga qadar qo'shimcha ravishda prezident vazifasini bajaruvchi edi. 1960 yil 16 iyulda u Milliy assambleya tomonidan Janubiy Koreyaning 6-bosh vaziri etib tayinlandi .

1919 yilda u Seuldagi metodistlar cherkovida Singman Rhi bilan uchrashdi. O'shandan beri va 1960 yilgacha Xo Chong Syngman Rining ishtiyoqli izdoshi edi.

1960 yilda u Birinchi Janubiy Koreya Respublikasi davrida bosh vazir vazifasini bajaruvchi bo'lgan. Bundan tashqari, u Birinchi Respublikani ag'dargan 1960 yil aprel inqilobidan keyin qisqa vaqt davomida vaqtinchalik hukumatni boshqargan. Xo shuningdek , "Uyang "laqabi bilan ham mashhur bo'lgan.

Xo Chong ,  Huh Chung yoki Xeo Jeong ( koreys :  hhaeong ; Hanja :  líní ; 1896-yil 8-aprel - 1988-yil 18-sentyabr) Janubiy Koreya siyosatchisi va Koreya mustaqilligi faoli boʻlib, oltinchi bosh vazir boʻlib ishlagan. Janubiy Koreya mamlakatining Ikkinchi Respublikasi davrida .

1960 yilda u Birinchi Janubiy Koreya Respublikasi davrida bosh vazir vazifasini bajaruvchi bo'lgan. Bundan tashqari, u Birinchi Respublikani ag'dargan 1960 yil aprel inqilobidan keyin qisqa vaqt davomida vaqtinchalik hukumatni boshqargan. Xo shuningdek , "Uyang "laqabi bilan ham mashhur bo'lgan .

Shaxsiy hayoti:
---------------

**Xo Chong : tugʼilgan** 1896 yil 8 aprel

Pusan , Kyonsando , Joseon sulolasi

(hozirgi Pusan ​​Metropolitan shahri , Janubiy Koreya )

**Vafot etgan**:1988 yil 18 sentyabr (92 yoshda)

Seul , Janubiy Koreya

**Turmush o'rtog'i**

Baek Gui-Ran

1. ↑  [httpps://en.m.wikipedia.org/wiki/Ho\_Chong „Xo Chong"].
**Xoral** (lot. cantus choralis — xor ijrochiligi) — Yevropa professional musiqasining ilk shakli, bir ovozli cherkov xori ijrosiga moʻljallangan diniy (xristian) mazmundagi asar. Qogozga tushirilgan ilk nusxalari 8— 9-asrlarga taalluklidir. Klassitsizm davrigacha X. koʻp ovozli musiqa (xususan, polifoniya)nang asosiy manbai vazifasini bajargan. X. kuylarini qayta ishlash yoʻli bilan 10—17 a.lardagi koʻpgina musiqa janrlari va shakllari qaror topdi (organum, antifon, responsoriy, motet, messa, kantata, X. prelyudiyask, X.fantaziyasn va boshqalar). I.S. Bax, G.F. Gendel, V.A. Motsart, P. Chaykovskiy, S. Taneyev, S. Raxmaninov, oʻzbek kompozitorlaridan M. Burhonov, Ik. Akbarov, M. Tojiyev va boshqaX.ning badiiyifodaviy imkoniyatlaridan ijodiy foydalanishgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xor musiqasi** — musiqa turi; xor ijrosi uchun moʻljallangan musiqa asarlaridan iborat. Xalq va professional, diniy va dunyoviy Xor musiqasiga ajratiladi. Professional Xor musiqasida messa, motet, madrigal, kantata, oratoriya, rekviyem kabi janrlar mavjud. Oʻzbekistonda Xor musiqasi 1930-yillarda yuzaga kelgan. Ilk namunalari oʻzbek xalq qoʻshiqlarining xor aranjirovkalari (mas, Yelena Romanovskayaning "Paxta teradi"), oʻzbek musiqali drama va ilk oʻzbek operalaridagi xorlardan iborat. Mustakil Xor musiqasi asarlari (kantata, oratoriya va boshqalar) 1940—60 yillarda rivoj topdi (Sulaymon Yudakov, M. Ashrafiy, Ik. Akbarov, M. Burhonov va boshqalar). Keyingi yillarda oʻzbek va boshqa xalk kuylarini kayta ishlash janrida M. Burhonov. S. Boboyev, B. Umidjonov, N. Sharafiyeva va boshqa samarali ijod qilishgan. M. Bafoyev, B. Lutfullayev, H. Rahimov, Feliks Yanov-Yanovskiy, N. Gʻiyosov, D. Omonullayeva va boshqa oratoriya, poema, kantata, xor simfoniyasi va boshqa turkumli asarlar yaratishgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xoʻja Chorchinor** — bu ziyoratgoh Urgut shahri markazidan uch kilometr masofada joylashgan. Ziyoratgohdagi chinorlarning yoshi 1000-yildan oshgan, degan taxminlar bor. Kirish darvozasidan boshlangan markaziy yoʻlakning ikki tomonidan yuqoriga qarab chinorlar tizmasi qad rostlab borgan. Chap qatordagi chinorlar ichida ikkinchi chinor oʻzining kengligi bilan kishilar diqqatini tortadi. Rivoyatlarga koʻra, chinor oʻtmishda chillaxona xizmatini oʻtagan. Shoʻrolarning dastlabki hukmronlik davrida bir muddat bolsheviklarning majlis oʻtkazadigan joyi, keyinchalik esa maktab vazifasini bajargan. Boshqa bir rivoyatga koʻra, arab qoʻmondonlaridan biri Hoja Abu Tolib boʻlib, buloq atrofida toʻrt dona chinor ektiradi. U vafot etgach (866-867 yillar), shu chinorlar yaqinida dafn etiladi. Bu joyning yana bir nomi **"Xoʻja Chorchinor"** deb atalishining tarixi shu voqea bilan bogʻliq.

**Chorchinor** majmuasi ichida 1914-yilda Shayx Muhiddinxon tomonidan qurilgan masjid bor. Masjiddan dastlab madrasa sifatida foydalanilgan. Bino Abduqodir (1868-1934-yillar) ismli usta tomonidan qurilgan. 1927-yilgacha mazkur madrasada nafaqat Urgut, balki shu yaqin hududlardan kelgan tolibi-ilmlarga saboq berilgan.

Majmuaning ichki qismida bir nechta tarixiy shaxslarning qabrlari bor. Ulardan biri mashhur eshon Valixon Ismoilxoʻja oʻgʻli (1842-1915-yillar) boʻlib, Mir Arab madrasasida mudarrislik qilgan. U kishining oʻgʻillari Shayx Muhiddinxon (1875-1931-yillar) ham Urgutda yashab, Buxoro madrasalarida mudarrislik qilgan. Shayx Qutbiddinxon Muhiddinxon oʻgʻli (1906-1983-yillar) mashhur sharqshunos olim boʻlgan.

Majmuaning tashqari qismida eski qabriston boʻlib, Hoja Abu Tolib shu yerga dafn qilingan.
**Neytron** atom yadrosini tashkil etuvchi zarrachalardan biri boʻlib, elektr zaryadigi ega emas. Neytron bitta yuqori va ikkita quyi kvarkdan iborat. 1932-yili James Chadwick tomonidan kashf etilgan.

Fizik xossalari
---------------

**Neytron** (ing. neitron, lot. neuter — unisi ham, bunisi ham emas) — tinch holatdagi massasi 1,67- 10~24 g, spini 1/2, radiusi 1,23 • 10^23 sm, magnit momenti 1,913 yadro magnetoniga teng boʻlgan elektr jihatdan neytral (elektr zaryadi nolga teng) elementar zarra; atom yadrosining tarkibiy qismi. Proton kabi N. ham nuklon deb yuritiladi. Barionlar guruhiga kiradi. N.ni J. Chedvik kashf etgan (1932). Er-kin holda N. uzok, vaqt yashay olmaydi: oʻrtacha yashash davri t= 16 min. N.ning yarim parchalanish davri 11,7 min. shu vaqt davomida u proton, elektron va antineytrinoga aylanadi.

1956-yilda N.ning antizarrasi — antineytron topildi. Uning massasi N. massasiga teng, magnit momenti esa qaramaqarshi ishorali, yaʼni musbat. Antineytron radioaktiv boʻlib, u antiproton, pozitron va neytrinoga parchalanadi. N. markazida qandaydir zaryadli "oʻzak" mavjud. Bu oʻzak atrofida qarama-qarshi zaryadli aylanuvchi qatlam bor, lekin bir butun holda N. elektr neytral zarradir. N. energiyasiga koʻra ultrasovuq (10~7 eV gacha), juda sovuq (10~7—10~4 eV), sovuq (1(N— 5-10-3 eV), issiq (510 3—0,5 eV), rezonans (0,5—10 4 eV), oraliq (104—105 eV), tez (105—108eV), yuqori energiyali (108— 10|0 eV) va relyativistik (4YU10 eV) boʻladi. Energiyasi 105 eV gacha boʻlganlari sekin N. deyiladi.

N.lar fanning turli sohalarida keng qoʻllaniladi. N.lar ham boshqa radioaktiv nurlar singari organizmga biologik taʼsir koʻrsatadi. N. xususiyatlaridan tibbiyotda (Mas, neytronoterapiya), geologiyada (neytron karotaj va boshqalar) keng foydalaniladi. Maxsus usullar (Mas, radioaktivatsion usul) yordamida N.ni aniklab, moddalarning tarkibi oʻrganiladi.

Neytron massasi 1,67492729(28)×10−27 kg, oʻrtacha yashash vaqti 885.7(8) s (erkin neytron uchun), spini ½ dir.

Manbalar
--------

1. ↑  1935 Nobel Prize in Physics
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
3. ↑  Particle Data Group's Review of Particle Physics 2006

|  |
| --- |
|  k • m • t  **Elementar zarrachalar** |
| **Fermionlar**: Kvarklar:  Yuqori · quyi · Gʻalati · Mahliyo · Ost · Ust  | Leptonlar: Elektron · Muon · Tau · Neytrinolar  |
| **Bozonlar**: Kalibrli bozonlar: Foton · W va Z bozonlari · Gluon |
| Hali kuzatilmagan zarrachalar: Higgs bozoni | Graviton | Boshqa gipotetik zarrachalar |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shonazir Shorahimov** (1908.5.5 Toshkent — 1968.1.9) — teatr rassomi, oʻzbek milliy professional teatrining dastlabki rassomlaridan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1940). Shorahim Shoumarovning oʻgʻli. Toshkentdagi tasviriy sanʼat kurslarida oʻqigan; Leningrad badiiy sanoat texnikumini tugatgan (1928). Yosh tomoshabinlar teatrida rassom (1928—29), Buxoro teatrida bosh rassom (1929—32), Navoiy teatrida rassom, bosh rassom (1932—43), Muqimiy teatrida bosh rassom (1943—48). Sh. yaratgan dekoratsiya eskizlari tarixan haqqoniy, sahnaviy kenglik muvaffaqiyatli hal etilgan, ranglar sofligi, uygʻunligi bilan ajralib turadi: Yosh tomoshabinlar teatri "Dodho" (1929), "Beshlar" (1930), "Olis yoʻl" va boshqalar; Navoiy teatrining "Farhod va Shirin", "Layli va Majnun", "Ichkarida" (1933), "Gulsara" (1935) musiqali dramalari, "Arshin mol olon" (1937) musiqali komediyasi, "Shohida" baleti (1939), "Layli va Majnun" operasi (1940) va boshqalar; Muqimiy teatrining "Oltin koʻl" (1949), "Nurxon" (1952) va boshqalar; Buxoro teatrining "Hamza", "Arafa" (1931), "Burgut yanchildi", "Halima" (1932), "Gʻunchalar", "Alpomish", "Yangi yer", "Qutlugʻ qon" va boshqalar spektakllari dekoratsiyasini yaratdi. "Farhod va Shirin", "Gulsara" (musiqali drama), "Layli va Majnun" (opera) spektakllariga yaratgan sahna bezaklarida uning badiiy mahorati namoyon boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xorazm okrugi** — Oʻzbekiston SSR tarkibidagi oʻnta okruglardan biri. 1926—1930-yillarda Oʻzbekiston SSR okruglarga boʻlingan. Oʻz navbatida Xorazm okrugi ham 1932—1938-yillarda respublika tarkibda mavjud boʻlgan. Okrugning markazi dastlab Xiva, soʻngra Urganch boʻlgan.

Tarixi
------

1925-yilda O‘zbekiston SSR tuzilganidan ko‘p o‘tmay, respublikada hududiy bo‘linish yuz beradi. Viloyatlar uyezdlarga, oʻz navbatida esa ular volostlarga boʻlinadi. Ammo oradan bir yil o‘tmay, 1926-yili viloyat maʼmuriy birligi tugatilib, respublikada okruglarga, okruglar tarkibida esa tumanlar joriy etildi. 1930-yilda Oʻzbekiston SSRda navbatdagi maʼmuriy-hududiy islohot amalga oshiriladi, okruglar tugatilib, ularning tarkibiga kirgan tumanlar bevosita respublikaga boʻysundirildi. Shunday qilib, respublika 71 ta tuman va 1494 ta qishloq sovetlaridan tarkib topdi. Bundan tashqari, 9 ta respublika boʻysunuvchi shahar bor boʻlgan boʻlib, ularning tarkibida 204 ta qishloq soveti mavjud boʻlgan.

1932-yil 23-aprelda Xorazm okrugi qayta tashkil etiladi. Okrug markazi Yangi Urganch (hozirgi Urganch) shahri boʻlgan. Okrug tarkibiga Bogʻot, Gʻazovot, Gurlan, Mangʻit, Yangi Urganch, Hazorasp, Xonqa, Xiva, Shovot va Yangiariq tumanlari kiritiladi. Tumanlarda 144 ta qishloq soveti boʻlgan. 1938-yilda okrug tugatiladi.

Xorazm okrugi shimol va sharqdan RSFSR tarkibidagi Qozoq ASSRning Qoraqalpoq avtonom okrugi bilan, janub va gʻarbdan Turkmaniston SSR bilan chegaradosh boʻlgan. Okrug Oʻzbekiston SSRning yagona eksklav hududi boʻlgan. Okrug Xorazm vohasining unumdor qismi hisoblangan markazini egallagan, uning hududidan Amudaryo oqib oʻtgan.

Aholisi
-------

1926-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotiga koʻra, okrug aholisi 315 ming kishi tashkil etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Аdministrativnoye deleniye Soyuza SSR* (rus tilida), Moskva, 1929.
2. ↑  *Аdministrativnoye deleniye Soyuza SSR* (rus tilida), Moskva, 1929.
3. ↑  „Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1926 goda. Natsionalniy sostav naseleniya po regionam respublik SSSR" (rus tilida).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston SSR okruglari |
| --- |
|  |
| 1926—1930-yillardagi okruglar | 
* Andijon okrugi
* Buxoro okrugi
* Zarafshon okrugi
* Qashqadaryo okrugi
* Samarqand okrugi
* Surxondaryo okrugi
* Toshkent okrugi
* Fargʻona okrugi
* Xoʻjand okrugi (1929-yilgacha)
* Xorazm okrugi
 | 
 |
|  |
| 1935—1941-yillardagi okruglar | 
* Qashqadaryo okrugi (1935—1938)
* Surxondaryo okrugi (1935—1941)
* Xorazm okrugi (1932—1938)
 |

 |
**Shomurot Oʻtemurotov** (1929.1.6, Qoraqalpogʻiston, Taxtakoʻpir tumani) — qoraqalpoq aktyori. Oʻzbekiston xalq artisti (1977). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1955). 1955-yildan Qoraqalpoq davlat musiqali teatrida aktyor. Oʻ. asosan, komik rollar ustasi sifatida tanilgan. Sattor (J.Oymurzayev, "Ravshan"), Xon (Sh. Husayinov, "Aldarkoʻsa"), Elbrus (G. Xugayev, K.Pliyev, "Xotinimning eri"), Sudya (G.Gorin, "Oti oʻchsin"), Doshum (S.Xoʻjaniyozov, "Suymaganga suykanma") kabi obrazlarda aktyor mahorati namoyon boʻldi. Oʻtkir xarakterli hamda samimiy kulgi uygʻotuvchi rollar bilan bir qatorda chuqur dramatik obrazlari ("Kelin"da Darimbet, "Yaralangan yuraklar"da Sapar ota va boshqalar) bilan ham tanildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shuturangur** — xalq seleksiyasida chiqarilgan oʻrtapishar xoʻraki va mayizbop uzum navi. Sharqiy ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Vatani Oʻrta Osiyo. Tupi kuchli oʻsadi. Bargi yirik, oʻrtacha kertikli, biroz toʻrsimon burishgan. Guli ikki jinsli. Uzum boshi yirik (boʻyi 24—25 sm, eni 18—20 sm), oʻrtacha ogʻirligi 450—600 g, 700—1200 g keladiganlari ham uchraydi, gʻujumi yirik, ovalsimon, toʻq qizil, eti tigʻiz, karsillaydi, poʻsti yupqa. Tarkibida qand miqdori 20—22%, nordonligi 4— 4,5%. Hosili faol harorat yigʻindisi 32003700\*da 150—153 kunda, avgust oxiri — sentyabrning 1-yarmida pishib yetiladi. Hosiddorligi 80—120 s/ga. Yangiligida yeyiladi, mayiz solinadi, konserva qilinadi. Uzoqjoylarga yuborishga chidamli.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kılıçtaşı**— Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloqning eski nomi „Tirekes"deb atalgan. XVI asr manbalarida Tiregis sifatida koʻrilgan turar-joy 1530-yilgi aholini roʻyxatga olishda 41 nafar musulmon va 15 nafar nasroniy, 140 nafar musulmon va 15 nafar nasroniy, 1591-yilgi aholi roʻyxatida 164 nafar musulmon va 72 nafar nasroniy askari qayd etilgan. Jalalilar qoʻzgʻolonlari vaqtida aholi punktiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va Kelkit tumanida boʻlgani kabi aholisi ham sezilarli darajada kamaygan. 1642-yilgi avariz roʻyxatida qishloqda jami 12 ta avariz xonadonlari qayd etilgan boʻlib, ulardan 11 tasi musulmon va 1 tasi xristian edi. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkaklar soni hisobga olingan), faqat musulmonlar yashaydigan qishloqda 12 xonadonda 35 nafar erkak aholi yashagan. Bundan tashqari, qishloq chegaralarida 8 nafar erkak aholi, shu jumladan koʻchmanchi aholi ham qayd etilgan.

Turkiya Respublikasining tashkil etilishi bilan Kelkit tumanining Tireges va Tirekes nomlari bilan qishloqlari orasida joylashgan aholi punkti nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirildi va oʻz tarixi bilan qaydlarga kiritila boshlandi va 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan buyon hozirgi nomi bilan, manbalarga kiritilgan.

Joylashuvi
----------

Gumushane shahar markazigacha 88 km, Kelkit tumanigacha 11 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 226 |
| 2019 | 133 |
| 2018 | 351 |
| 2017 yil | 6 |
| 2016 yil | 40 |
| 2015 yil | 68 |
| 2014 yil | 191 |
| 2013 yil | 331 |
| 2012 yil | 298 |
| 2011 yil | 237 |
| 2010 yil | 332 |
| 2009 yil | 328 |
| 2008 yil | 321 |
| 2007 yil | 339 |
| 2000 | 400 |
| 1990 yil | 514 |
| 1985 yil | 565 |
|

Manba
-----

1. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 aralık 2021.
**Shuursizlik** (huquqda) — aybdorni jinoiy masʼuliyatdan xalos qiladigan ruhiy holat. Ruhiy kasalligi yoki akli zaifligi sababli oʻz harakatlarining mohiyatini tushunmaydigan va oʻzini boshqara olmaydigan fuqaroni sud muomalaga layoqatsiz deb topishi mumkin. Bunday shaxs saylash va saylanish huquqiga ega emas (Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, 117-modda). U jiddiy huquqlardan mahrum boʻlmasada, ularni oʻzi amalga oshirolmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi FK, 30-modda). Qonunda koʻrsatilgan ijtimoiy xavfli qilmishni Sh. holatida sodir qilgan shaxs surunkali ruhiy kasalligi, ruhiy holati vaqtincha buzilganligi, aqli zaifligi yoki ruhiy kasalligi bois javobgarlikka tortilmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi MJK, 20-modda). Mastlik holati hamda giyohvandlik vositalaridan va odamning aqlirodasiga salbiy taʼsir etuvchi turli moddalardan kayflanish holati III. deb hisoblanmaydi va jinoiy javobgarlikdan ozod qilish uchun asos boʻlmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 19-modda).

SH. holatida ijtimoiy xavfli harakat (harakatsizlik) sodir etgan, shuningdek, jinoyat ishi boʻyicha hukm chiqarulgunga qadar Sh. holatiga duchor boʻlganlarga jazo choralari qoʻllanilmaydi. Sud ajrimi asosida davolash uchun ularga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov choralari belgilanishi mumkin (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 67, 9196-moddalar; JPK, 565—581 moddalar). 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
AKSIYALARNING NAZORAT PA-KETI — aksiya egasiga aksiyadorlik jamiyatida amaldagi hukmronlikni taʼminlaydigan aksiyalar miqdori; chiqarilgan aksiyalarning umumiy sum-masida bir shaxs, kompaniya yoki davlatning yirik hissasi. Aksiyador jamiyatning yigʻilishida hal qiluvchi ovozga ega boʻlish huquqini beradi (bunda jami aksiyador kapitalning 51% ga emas, bal-ki 20-30%, baʼzan undan ham kamroq hissaga ega bulishi kifoya). Aksiyalarning nazorat paketi p.ga egalik qilish amalda aksiyador jamiyatning xoʻjayini boʻlish, uning qolgan aʼzolari kapitalini boshqarish imkoniyatini be-radi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Reklama (1919)
**Taylor Holmes** (talaffuzi: „Teylor Xolms*"*, 1878-yil 16-may — 1959-yil 30-sentabr) oʻzining oʻn yillik faoliyati davomida 100 dan ortiq Brodvey spektakllarida ishtirok etgan amerikalik aktyor edi. Biroq, u, ehtimol, 1917-yilda ovozsiz filmlarda boshlagan ekrandagi spektakllari bilan esga olinadi. Uning eng birinchi bosh rollari orasida George K. Spoorning 1918-yilda suratga olingan „*A Paor pf Sixes" spektakli* hisoblanadi.

Yoshlik
-------

Holmes 1878-yil 16-mayda Nyu-Jersi shtatining Nyuark shahrida tugʻilgan.

Karyera
-------

U oʻzining Brodveydagi debyutini 1900-yil fevral oyida „Sapho" nomli munozarali pyesada qildi. Ammo, spektakl odobsizlik uchun qisqa muddatga yopildi. Holmes „Hamlet" spektaklida EH Sothern bilan Rosencrantz rolini oʻynadi va Robert Edeson bilan gastrollarda qatnashdi. U *"Commuters* „, *"The Music Master"* va „*His Majesty Bunker Bean" kabi sahna hitlarida paydo boʻldi.*

 Florens Shirley va Holmes 1916-yilgi Brodveydagi „H*is Majesty Bunker Bean*" spektakli uchun reklama qilishmoqda

  

1940-yillarga kelib u sahnadan koʻra koʻproq kino ustida ishladi. Holmes bir qancha esda qolarli rollarni, xususan, „*Nightmare Alley*" (1947) ishonuvchan millioner, *"Kiss of Death"* (1947) filmidagi o‘zgaruvchan advokat va „Act of Violence" filmidagi huquqshunos Gaveri (1949) kabi unutilmas rollarni o‘ynagan. U, shuningdek, 1953-yilda „*Gentlemen Prefer Blondes*" filmida Marilyn Monroening potensial qaynotasi Ingrid Bergman rolida va *"Joan of Arc"* (1948) filmida Per Koxonni qattiq qoralagan Avranches yepiskopi rolini oʻynagani uchun ham tanilgan. Stephan uchun namuna boʻlgan va faqat bir nechta qoʻshimcha dialoglarni yozib olgan. U, shuningdek, 1949-yilda birinchi marta efirga uzatilgan Charles Dickensning „*The Christmas Carol*" filmining yarim soatlik televizion versiyasida, asosan, yomon (va arzon) deb hisoblangan Ebenezer Scrooge rolini o‘ynadi. Uning soʻnggi filmi „*Sleeping Beauty"* (1959) edi. Bu filmda qirol Stephan rolida esda qoldi.

Shaxsiy hayot
-------------

Holmes aktrisa Edna Phillipsga uylangan va aktyorlar Philips Holmes, Madlen Taylor Holmes va Ralph Holmesning otasi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Taylor Holmes, Actor, Dies at 80". *New York Times* (2-oktabr 1959-yil).
2. ↑  The Christmas Carol (1949) — Review @ EOFFTV
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Aksilreklama — notoʻgʻri (insofsiz, bila turib yolgʻon) reklama keltirib chiqargan yoki keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan oqibatlarni bartaraf etish maqsadida tarqatiladigan raddiya („Reklama toʻgʻrisida"gi OʻzR Qonuni 4-moddasi).**
Vakolatli davlat organlari reklama toʻgʻrisidagi qonun xujjatlari buzilganligini aniqlagan taqdirda, qonunbuzar mazkur organlarning qaroriga binoan va ular koʻrsatgan muddatda aksilreklama berish shart. Aksilreklama berish, shuningdek ixtiyoriy ravishda yoki sudning qaroriga binoan amalga oshirilishi mumkin. Aksilreklama berishni amalga oshirish bilan bogʻliq barcha xarajatlar qonunbuzar tomonidan qoplanadi.
Agar qonunbuzar aksilreklamani reklama toʻgʻrisidagi qonun xujjatlariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organ belgilagan muddatda bermasa, mazkur organ qonunbuzarning reklamasini u aksilreklamani bergunga qadar toʻliq yoki qisman toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga hamda reklama toʻgʻrisidagi qonun xujjatlarini buzgan shaxs bilan shartnoma tuzgan taraflarni xabardor qilishga haqlidir.
*Aksilreklama raddiya berilayotgan reklama eʼlon qilingan ayni oʻsha OAVda, ayni oʻsha muddat, makon, joy va tartibdan foydalangan holda beriladi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Vladimir Leonidovich Rojdestvenskiy** (1897, Vladimir sh. — 1949, Toshkent) — grafik rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1943). Racm chizishni mustaqil oʻrgangan. 1923-yildan Oʻzbekistonda. Gazeta va jurnallar ("Vokrug sveta", "Mushtum" jurnallari taxririyatlari)da rassom. Rojdestvenskiy yaratgan karikatura, hajviy asarlar, tarixiy mavzudagi lavhalar, plakatlar obrazlarining taʼsirchanligi, fikr ifodalashdagi aniqligi bilan diqqatga sazovar: "Hamza" turkumi (1939); "Oʻzbekiston" (30-yillar), "Oʻzbekiston oʻtmishidan" (40-yillar) litografik turkumlari, plakatlari ("Harbiy xizmatga chaqirilgan yigitning qasami", "Gʻarbga bor, bahodir", 1942), Ikkinchi jahon urushiga bagʻishlangan avtolitografiya turkumlari ("Jasorat", 1942), rangtasvir asarlari va boshqa "Navoiy" (1939), "Mannon Uygʻur", "Abror Hidoyatov" (1944) kabi portretlarida ijodkorlarning ilhom dunyosi ifodalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Eyskdagi Su-34 halokati** — 2022-yil 17-oktabr kuni Rossiyaning Eysk shahrida sodir boʻlgan halokat.

Voqea tafsiloti
---------------

2022-yil 17-oktabr kuni moskva vaqti bilan soat 18:25 da Eysk shahri chekkasidagi 9 qavatli bino yaqinida Su-34 bombardimonchi samolyoti qulashi oqibatida katta portlash sodir boʻladi. Voqea kechki payt sodir boʻldi. Ushbu vaqtda koʻplab fuqarolar ishdan qaytgan edi. Samolyot halokatini Rossiya Mudofaa vazirligi tasdiqladi. Mudofaa vazirligining daʼvo qilishicha, halokat qiruvchi samolyot Janubiy harbiy okrug harbiy aerodromidan oʻquv parvozi uchun koʻtarilayotganda yuz bergan. 

> Su-34 samolyoti halokatga uchradi. Samolyot Yeysk shahri ichida qulagan. Samolyot uchuvchilarning xabariga koʻra, halokatga uchish vaqtida dvigatellardan birining yonishi sabab boʻlgan. Halokat sodir boʻlgan joyda Su-34 turar-joy massivlaridan birining hovlisida samolyot yoqilgʻisi yonib ketdi.
> 
> — RF MV, in 

Ushbu turar joy binosidan 250 kishi evakuatsiya qilindi (40 nafari bolalar). Barcha fuqarolar 6 ta mehmonxona va pansionatga joylashtirildi. „Komsomolskaya pravda" harbiy muxbiri Aleksandr Kotsning xabariga koʻra, 277-bombardimonchi aviatsiya polkining samolyoti snaryadlar olib ketayotgan boʻlgan va qulash paytida ularning portlash ovozi eshitilgan.

Samolyot qulagandan keyin yuzaga kelgan yongʻin maydoni taxminan 2000 m2ni tashkil etdi. „Interfaks" AA navbatchi dispetcherlik xizmatiga tayanib maʼlum qilinishicha, yongʻin uy yoʻlaklaridan birini toʻliq qamrab olgan. 

> Toʻqqizinchi qavatdan beshinchi qavatgacha boʻlgan shiftlar qulab tushdi. Butun kirish yoʻlagi yonib ketgan, 45 ga yaqin xonadonga u yoki bu darajada zarar yetgan.
> 
> — Interfaks AA, in

Jabrlanganlar
-------------

Ushbu voqea natijasida 15 nafar kishi vafot etdi.
Mahalliy rahbariyat xabariga koʻra ushbu hodisa oqibatida vafot etganlar 20-oktabr kuni dafn qilinadi.

Su-34
-----

Asosiy maqola: Su-34
Su-34
Samolyot soʻnggi yillarda qurolli toʻqnashuvlarda muvaffaqiyatli qoʻllanilgan Su-24 front bombardimonchi samolyotining oʻrnini bosuvchi sifatida yaratilgan. Samolyotni ishlab chiqish F-15 va F-16 tipidagi koʻplab zamonaviy toʻrtinchi avlod qiruvchilariga potentsial raqobatchi sifatida ishlab chiqilgan.

Yana qarang
-----------

Irkutskda Su-30 samolyotining qulashi

Manbalar
--------

1. 1 2  „Yeyskda Su-34 qulashi oqibatida halok boʻlganlar soni 15 kishiga yetdi" (uz). *Kun.uz*. Qaraldi: 19 iyul.
2. ↑  *Даниил Сотников.* „В Краснодарском крае военный самолет упал на жилой дом" (ru). *DW.com*. Germaniya:  Deutsche Welle (DW). Qaraldi: 17-oktabr 2022-yil.
3. ↑   RIAN Mahalliy hokimiyat xabari(rus.) Telegram mesenjerida
4. ↑   RIA Novosti(rus.) Telegram mesenjerida
5. ↑  „Сухой Су-34".  www.airwar.ru. Qaraldi: 24-dekabr 2017-yil.
6. ↑  „Sukhoi Su-34 Fullback; Russia's New Heavy Strike Fighter".  www.ausairpower.net. Qaraldi: 6-yanvar 2016-yil.
**Jemil Sheboy** (1953-yilda tugʻilgan, Buja) — turk meʼmori va siyosatchisi.

Boshlangʻich va oʻrta ta’limni shu tumandagi Umurbey boshlangʻich maktabi va Buca oʻrta maktabida tamomlagan. Yenishehir Motor kasb-hunar liseyini tamomlagach, Ege universitetining tasviriy san'at fakultetiga o'qishga kirdi. 1979-yilda Arxitektura fakultetini tamomlagan. U harbiy xizmatni 1981-yilda Denizli shahrida qisqa muddatli zaxiradagi ofitser sifatida oʻtagan. Jemil Sheboy oilali, ikki farzandi bor.

### Karyera

Sportga yaqindan qiziqqan Jemil Sheboy yoshligida dzyudo bilan shug'ullangan va mahallaning federatsiyaga ega bo'lmagan klubi Asil Sporda yillar davomida futbol o'ynagan. 1984-yildan beri 2 muddat Bucaspor klubi prezidenti bo'lgan Sheboy, 89-90 yillarda Bukasporning 3-professional ligadan 2-ligaga o'tishida faol rol o'ynadi. Ish hayotini talabalik yillarida boshlagan Sheboy siyosiy hayotini erta boshlagan. U ANAP okrug kotibi va tuman prezidenti lavozimlarida ishlagan. 1984-yilgi saylovlarda markaziy tumandan kengash a’zosi etib saylangan Jemil Sheboy jamoat ishlari komissiyasida qatnashdi va komissiya raisi bo’ldi. 1994-yili Buca shahar hokimi boʻlgan meʼmor Jemil Sheboy 2004-yil mart oyidagi saylovlar bilan uchinchi marta xuddi shu lavozimga saylandi. Buka meri bo'lganida u tushundi; Munitsipalitet saroyi, Madaniyat saroyi, Vaqtinchalik boshpana markazi, Sport vodiysi, Buca hovuzi, Yedigöller, Mavlono haykali, Forbes Love Road, Roman Love Road, Nostalgia ko'chalari, Gediz Love Road, Ayollar Faoliyati Markazi, Tennis klubi va ijtimoiy ob'ektlar, Buca Ege kiyim tashkilotchisi Sanoat Chevik bir maydoni, Cumhur Asparuk maydoni, nogironlar parki va Otaturk niqobi kabi loyihalar bilan butun mamlakatda nom qozondi. U 2009-yil 20-yanvarda AK Partiya hokimi lavozimida ishlagan vaqtida "foydalanuvchi tashkilot tashkil etish, pora olish va korruptsiya sodir etish"da ayblanib hibsga olingan edi. U oʻziga qoʻyilgan ayblovlardan 22 kun oʻtib qoʻyib yuborilgan. 2015-yil 1-iyunda boʻlib oʻtgan saylovda AK Partiya 1-okrug 3-nchi oddiy deputati etib saylangan

Manbalar
--------

1. ↑  „Cemil Şeboy Kimdir ? - Cemil Şeboy Hayatı ve Biyografisi". *www.haberler.com*. 11 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 şubat 2021.
**Suvsuvli reaktor** - zanjir yadro boʻlinish reaksiyasini amalga oshiruvchi neytronlarni sekinlatkich va issiqlik eltuvchi sifatida suvdan foydalaniladigan yadro reaktori; issiqlik reaktorinkj bir turi. U issiklik ajratuvchi elementlar joilashtiriladigan faol zonali, suv bilan toʻldirilgan silindrik korpusdan iborat. Suvsuvli reaktor r.da yadro yoqilgʻisi sifatida 235U izotopi bilan boyitilgan (2—5%) uran (P)oksididan foydalaniladi.

Suvsuvli reaktorr.ning energetik va tadqiqot olib boriladigan xillari bor. Baʼzi energetik Suvsuvli reaktor r.lar (rasmga q.) suvni majburan sirkulyasiya qilish oqibatida ishlaydi; bunda suvning temperaturasi kaynash temperaturasidan past boʻladi. Bunday Suvsuvli reaktorr.da suv buggeneratorga oʻtadi, u yerda issiklikni ikkinchi (bugʻturbinali) konturdagi suvga uzatib soviydi. Shuningdek, suvi faol zonasida qaynaydigan va reaktorning oʻzida yoki undan tashqarida bugʻni separatlaydigan energetik Suvsuvli reaktorr.lar ham bor. Bugʻ bunday reaktordan toʻgʻridantoʻfi turSuvi bosim ostida boʻlgai suvsuvli reaktor. Gʻ — issiklik ajratuvchi elementi boʻlgan faol zona; 2 — korpus (issiklik eltuvchilarning kirishi va chiqishi strelka bilan koʻrsatilgan).binagaoʻtadi. Suvsuvli reaktor kichik gabaritli, sodda va uni ishlatishda ishonchli, uning solishtirma quvvati yuqori. Yuqori quvvatli Suvsuvli reaktorr.lar atom elektrstansiyalarda qoʻllanadi. Kichik quvvat g. li (100150 MVt li) Suvsuvli reaktorr.lardan kemalarda va Kuchma energetik qurilmalarda foydalaniladi. Ommaviy ishlab chiqariladigan Suvsuvli reaktorr.ning quvvati 440 va 1000 MVt.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**WOH G64** — Oltin baliq yulduz turkumidagi yulduz, maʼlum boʻlgan toʻrtinchi eng katta yulduz.

Tavsif
------

WOH G64 — qizil supergigant spektral turi M7,5. Qoʻshni galaktikada joylashgan Katta Magellan buluti. Quyosh tizimigacha boʻlgan masofa taxminan 163 000 km.

WOH G64 ning aniq parametrlari nomaʼlum. Dastlab bu yulduzning yorqinligi 490 000 quyosh deb taxmin qilingan edi, bu yulduz sharsimon qobiq bilan oʻralganligi va uning sirt harorati 3008 K ni tashkil qiladi, bu 40 quyosh massasi va 2575 quyosh radiusini koʻrsatdi, yaʼni quyosh sistemasi yulduzining markaziga joylashtirilsa, Saturnni yutib yuboradi. Chilidagi VLT teleskopidan foydalangan holda keyingi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, yulduz atrofidagi chang va gaz sharsimon qobiq emas, balki tor hosil qiladi, bu WOH G64 yorqinligini 280 000 quyosh radiusiga, massasini 25 quyosh radiusiga va taxminiy radiusga kamaytiradi. Gaz-chang torusining oʻlchami 30 000 AU ga yetishi mumkin.

Astrofiziklarning fikriga koʻra, WOH G64 yulduz shamoli tufayli oʻz massasining oʻndan biridan uchdan biriga qadar yoʻqolgan. Yulduz bir necha ming yoki oʻn ming yillar ichida oʻz mavjudligini tugatgan va oʻta yangi yulduzga aylangan.

2009-yil mart oyida chop etilgan tadqiqotlarga koʻra, yulduzning radiusi bor-yoʻgʻi 1540 quyosh radiusini tashkil etadi, oʻlchamlari boʻyicha Stivenson 2-18, UY Scuti va NML Oqqushi dan kam. Katta Magellan Bulutidagi eng katta. Yulduz atrofidagi chang qobigʻi bir nechta sayyoralarni yashirishi mumkin, chunki u juda katta.

2018-yilgi maqolada 432 000 quyosh va 3500 K haroratning yorqinligi keltirilgan. Bu 1788 quyosh radiusini beradi, bu UY Scutum radiusidan kattaroq, lekin Stivenson 2-18 radiusidan kamroq.

Galereya
--------

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2 3  „У звезды в другой галактике открыт сверхгигантский тор" (ruscha).  membrana.ru (28-may 2008-yil). 7-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2009-yil.
3. ↑
4. ↑  Van Loon, J. Th.; Cioni, M.-R. L.; Zijlstra, A. A.; Loup, C. (2005). „An empirical formula for the mass-loss rates of dust-enshrouded red supergiants and oxygen-rich Asymptotic Giant Branch stars". *Astronomy and Astrophysics*. 438-jild, № 1. 273–289-bet. arXiv:astro-ph/0504379. Bibcode:2005A&A...438..273V. doi:10.1051/0004-6361:20042555.
5. 1 2  „The Behemoth Has a Thick Belt" (inglizcha).  ESO (27-may 2008-yil). 30-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2009-yil.
6. ↑  „Close-up of a dying heavyweight" (inglizcha).  Max Planck Socienty (27-may 2008-yil). 30-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2009-yil.
7. ↑
8. ↑
9. ↑
**Yigitali Tursunnazarov** (1941. 13.3, Fargʻona viloyatidagi Rapqon qishlogʻi) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1999). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1973). 1973-yildan Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtida, 1999-yildan Kamoliddin Bex.zod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn institutida pedagog. T. romannavis rassom — epik asarlar ustasi sifatida tanilgan. Teran fikrli zamondoshlari obrazlarini yaratdi. "Xayol", "Abdurazzoq ota Ikromov", "Soʻnggi maktub", "Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi Ahmadjon Shukurov", "Shoira", "Zamondoshlarim", "Suv haqida doston" uchligi shular jumlasidan. Mustaqillikdan soʻng buyuk ajdodlar siymolarini yaratdi (jumladan, "Sohibqiron Amir Temur" uchligi; "Sohibqiron portreti" — Shvetsiyada chop etilgan Amir Temur haqidagi kitob muqovasidan oʻrin olgan). T. asarlari respublika va xorijiy mamlakatlar (Rossiya, Hindiston, Angliya va boshqalar)dagi koʻrgazmalarda namoyish etildi, shaxsiy koʻrgazmalari tashkil qilingan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Daroyi**, doroyi — ertapishar jaydari uzum navi. Oq va pushti (kizil) xillari bor. Tupi oʻrtacha usadi. Onalik guli rivojlangan. Bargi oʻrtacha, uch boʻlakli, kam kertikli, toʻq yashil, sirti silliq Oq D.ning uzum boshi oʻrtacha (200—250 g), keng konussimon, shingillari zich. Gʻujumi oʻrtacha, tuxumsimon, oq-koʻkish, karsillaydi, etdorligi va mazasi oʻrtacha, pusti qalin. Iyul oxiri — avgust boshlarida pishadi. Tarkibida 15—19% qand bor. Gektaridan 100—200 s hosil beradi. Qizil D. uzum boshining kattaligi 350—400 g, gʻujumi yirik. Rangi toʻq pushti, tarkibida 18—20% kand bor. Hosildorligi 200 s/ga boradi. Hosil sifati va miqdori jihatidan Chilla-ki uzum naviga nisbatan ancha ustun. D. novdalari 12—18 koʻz qoldirib kesilib, sugʻoriladigan yerlarda ustirilsa, yaxshi hosil beradi. Sovuqqa, zamburugʻ kasalliklariga chidamsiz. Oʻzbekistonning Toshkent, Samarqand, Buxoro, Fargʻona viloyatlari, qoʻshni davlatlarda oʻstiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Kapletha** — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi qishloq. Suratdan taxminan 21 kilometr (13 mi) janubda joy olgan.

Demografiyasi
-------------

Qishloq aholisi taxminan 2500 kishi. Qishloq aholisining aksariyati xorijda, asosan Buyuk Britaniya, AQSh, Kanada, Janubiy Afrika, Yangi Zelandiya va Panama Barbadosda istiqomat qiladi. Qishloq aholisining asosiy kasbi dehqonchilik hisoblanadi. Ushbu qishloqda koʻpchilik odamlarning familiyasi Patelga ega, shuningdek DEGIA, Asvat, Pandor, Chichwadiya, Sacha, Harpati, Dhimmar, Raja, Ukadia va boshqalar bor.

Taʼlim tizimi
-------------

Unda Jamiyatul Qirat nomi bilan mashhur juda katta islom universiteti mavjud.

Joylashuvi
----------

Qishloqning chetidan oqib chiqadigan Mindhora daryosi bor. Qishloq atrofida g‘isht zavodlari ko‘p. Qishloqning qoq markazida kichik bir hovuz bor, shuningdek, Kapletada Surat-Navsari asosiy yoʻlida Sigdi nomli restoran bor.

Tarixi
------

Mahatma Gandi oʻzining Dandi yurishi paytida ushbu qishloqqa tashrif buyuradi va Mindhora daryosidan oʻtadi. Oʻsha davrda daryo ustida koʻprik yoʻq edi, shuning uchun qishloq aholisi hoʻkiz aravasi bilan koʻprik yasaydilar va Mahatma Gandi daryodan oʻtib, Dandi tomon sayohatini davom ettirdi.

Manbalar
--------



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Surat tumani hududiy birliklari |
| --- |
|  |
| Shahar va shaharchalar | 
* Bardoli
* Bhestan
* Chalthan
* Chhaprabhatha
* DREAM siti
* Dindoli
* Godadara
* Ichchhapor
* Kadod
* Kadodara
* Kamrej
* Kanakpur-Kansad
* Karchelia
* Kim
* Kosad
* Kosamba
* Limbayat
* Limla
* Mahuva
* Mandvi
* Mota
* Olpad
* Parvat
* Rander
* Sachin INA
* Sachin
* Sayan
* Surat (tuman ma’muriy markazi)
* Tadkeshvar
* Tarasadi
* Un
* Utran
* Zanxvav
 |
|  |
| Qishloqlar | 
* Akoti
* Barbodhan
* Bhairav
* Bhanodra
* Bhatha
* Bhuvasan
* Bodhan
* Eklera
* Ena
* Haripura
* Kapletha
* Kumbhariya
* Lajpor
* Mohnivilla
* Nani Naroli
* Sarbhon
* Sevni
* Simalthu
* Umarpada
* Vachhavad
* Varad
* Variav
* Veluk
* Zervavra
 |

 |