recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mir Chaman madrasasi** — Qarshi madrasasi. Qarshida joylashgan koʻhna madrasalardan biri hisoblangan. Madrasa vaqf hujjatida u shahar devori ichkarisida ekani koʻrsatilgan. Madrasa hujjatlariga qaraganda madrasa XVIII asrdan oldinroq qurilgan. Madrasa masjid bilan birpaytda qurilgan. Vaqf hujjatida masjid hujralari yoki madrasa hakida soʻz yuritilmagan. Bu unchalik ajablanarli emas. Chunki, qadimda masjid, madrasa yo tahoratxona kabi turli bino va boshqa maqsadlarda ham alodida-alodida vaqf qilish hollari koʻp uchraydi. Shunday kilib, mazkur Madrasa Mir Chaman masjidi atrofida qurilgan bir qancha hujralardan tashkil topgan oʻquv maskani boʻlgan. Madrasaga tegishli bitta hujjat aniqlangan. Unda qozi Inoyatulloh sudur oliy hukmdorga shunday arz qiladi: *„Charmgari guzari masjidi imom xatibi va mudarrisi duoguyingiz mulla Abdurauf vafot etdi. Ushbu mavzening barcha fuqarosi sizni duo qilib hamda hukmdorimizning xusravona marhamatidan umidvor boʻlib, Mir Chaman masjidi hujralari mudarrisi mulla Joʻrani ushbu oʻringa oʻtkazishingizni soʻraydi"*. Hujjatda taʼkidlanishicha, mulla Joʻraning oʻrniga endigina madrasani tugatgan mulla Shamsiddin xoja munosib koʻriladi". Madrasaga uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilib borilgan. Mir Chaman madrasasi mudarrisi qancha maosh olganligi toʻgʻrisida maʼlumot berilmagan. Mazkur hujjat qozi Inoyatulloh tomonidan yozilgan.

Meʼmorchiligi
-------------

Mir Chaman madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 639 bet.
**Mir Murtoz** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir va olim. Nomi "Majolis un-nafois"ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning ilm olish bilan yoshligidan mashgʻul boʻlgani, ilmda nimaga erishgan boʻlsa, barchasi koʻp mutolaa qilganidan ekanini aytar ekan, taqvoli, doim roʻzador edi, deb taʼkidlaydi. Shu bois ustozlari unga "Mir Murtoz" (nafsini boʻysundirganlar amiri) deb taxallus berishgan. 

Xondamir ham oʻzining "Habib us-siyar" asarida Mir Murtozning har doim roʻza tutishini, toat-ibodat shartlarini toʻliq bajarishini, falsafa va riyoziyot ilmida tengi yoʻq ekani, boshqa ilmlarda ham oʻz zamonasining koʻp olimidan ustunligini aytib oʻtadi. Shuningdek, Xondamirning "Makorim ul-axloq"da maʼlumot berishicha, Mir Murtoz "Ixlosiya" madrasasida talabalarga saboq bergan, vaqf mulklaridan katta daromad olib, oʻz ehtiyojlari uchun sarflagan. 

Alisher Navoiyning yozishicha, Mir Murtoz kim bilan biror masalada bahs boshlasa, uni to yengib, mulzam qilmaguncha tinchimas, shuning uchun shaharlik hazilkashlar uni *"shilqimlar avliyosi"* ham der ekan. Mir Murtoz shatranj ilmida ham mohir boʻlib, raqiblarini yengmaguncha tinchimas, agar ikki raqib paydo boʻlib qolguday boʻlsa, biri bilan oʻynab, ikkinchisi ketib qolmasligi uchun etagini qoʻyib yubormas ekan. "Majolis un-nafois"da uning quyidagi bayti keltirilgan:

> To nayoyad soʻyi dil gʻayri xayoli dilsiton,
> 
> 
> Bar sari rah mardumoni chashm gashta didabon.
> 
> 
> 
> (Mazmuni: Koʻngilga koʻngil oluvchining xayolidan oʻzga narsa kelmaguncha, (uning) yoʻli ustida koʻz qorachigʻlar nazoratchi boʻladilar).
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat*.
2. ↑  Xondamir*. Habib us-siyar*.
3. ↑  Xondamir*. Makorim ul-axloq*.
4. ↑  Alisher Navoiy*. Majolis un-nafois*.
**Ravonsar okrugi** (forscha: شهرستان روانسر) Eronning Kirmonshoh viloyatida joylashgan boʻlib, norasmiy ravishda Eron Kurdistoni deb ataladigan hududning bir qismidir. Viloyat markazi — Ravansar shahri. 2004-yilda Javanrud tumanidan ajratilgan. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, okrug aholisi 44 ming 983 nafar kishi va 10 ming 012 ta oiladan iborat.  Viloyat shimolda Pave okrugi va Javanrud okruglari bilan, janubda esa Kirmonshoh tumani bilan chegaralangan.

Maʼmuriy boʻlinmalar
--------------------

Ravansar tumani (2006 — yil) | Maʼmuriy boʻlinmalar | Aholisi kishi |
| --- | --- |
| **Markaziy tuman** | **36 864** |
| Badr qishloq okrugi | 6412 |
| Dovlatobod qishloq okrugi | 4015 |
| Hasanobod qishloq okrugi | 5,892 |
| Zalu Ab qishloq okrugi | 4,162 |
| Ravansar shahri | 16 383 |
| **Shahu tumani** | **8,119** |
| Mansur-e Aqay qishloq okrugi | 5,088 |
| Quri Qaleh qishloq okrugi | 3031 |
| **Jami Ravansar tumani** | **44 983** |

Arxeologiya
-----------

Ravonsar hududi boy arxeologiyaga ega. Mar Koulian va Mar Javri kabi insoniyatning ilk istilosi haqidagi dalillar Ravansar atrofidagi bir qancha gʻorlarda topilgan. Bu hudud Temir davri va Ahamoniylar davrida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan, buni shahar shimolidagi Qoleh qoyasi atrofidan topilgan Farhodning qoyaga o‘yilgan qabri va ustun asoslarida ko‘rish mumkin.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. 1 2  „Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)" (Excel).  Eron statistika markazi. 11-noyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Raven** DC komikslaridagi xayoliy qahramondir. Qahramon birinchi marta DC Comicsning maxsus qoʻshimchasi yaʼni *DC Comics Presents* #26 (Oktabr 1960) paydo boʻldi va yozuvchi Marv Wolfman va rassom George Pérez tomonidan yaratilgan. Iblis otasi (Trigon) va inson onasi (Arella)ning qizi, Raven jismonan jang qilishi mumkin boʻlgan, shuningdek, Ravenning koʻzlari va quloqlari uning jismoniy tanasi hisiblanadi. U yosh qiziquvchan Yosh Titanlarning taniqli aʼzosi. Qahramon, shuningdek, **Reychel Rot** nomidan soxta fuqarolik nomga ega

Imkoniyatlar va qobiliyat
-------------------------

Raven boshqalarning his-tuygʻularini sezish va oʻzgartirishga qodir boʻlgan empatdir. Raven bu qushning shakliga ega boʻlgan, uning ruhi deb atalgan, qora va rangli energiya shaklini yaratishi mumkin. Uning ruhi uzoq masofalarga sayohat qilishi mumkin. Oʻzining ruhini ishlatib, u jismoniy tanasini oʻz qalbiga oʻzgartirishi va cheklangan masofadan oʻzi va boshqalarni teleportatsiya qilishi mumkin. Uning ruhi eng kamida bitta odamni ruhiy ravishda bostirishi mumkin. Ravenning ruhi dastlab besh daqiqada tanasi tashqarisida boʻlishi mumkin; vaqti-vaqti bilan reintegratsiyaga erishmaslik u uchun aqliy ziyon keltirishi mumkin, garchi u oxir-oqibat bu cheklovni yengib chiqdi. Raven shuningdek, sirli energiyani boshqarish qobiliyatini ham namoyon etdi.

Boshqa ommaviy axborot vositalarida
-----------------------------------

### Animatsion film

#### *Teen Titans Go! To the Movies*

*Teen Titans Go!* dagi Raven
* 2018-yilda Warner Bros. Animation tomonidan ishlangan *Teen Titans Go! To the Movies* animatsion filmidagi Raven petsonajiga Tara Strong ovoz beradi. Animatsion film rejissorlari Peter Rida Michail va Aaron Horvath boʻlib, *Teen Titans Go!* turkumining beshinchi fasli. Film mablagʻi $10 millionni tashkil etadi. Dunyo boʻylab daromadi esa $44.3 million.

Manbalar
--------

1. ↑  „Teen Titans Go! To the Movies". *Box Office Mojo*.  IMDb. Qaraldi: 6-sentabr 2018-yil.

Havolalar
---------

* DCDP: Raven DC Database Project
* Overview of Raven
**Chjan Chunqiao** (xitoycha an'anaviy 張春橋, mashq 张春桥, pinyin Zhāng Chūnqiáo) (1917-yil 1-fevral, Juye, Shandun, Xitoy Respublikasi - 2005-yil 21-aprel, Shanxay, XXR a'zosi) xitoylik siyosiy arbob, xitoylik yozuvchi, "To'rtlik to'dasi" ittifoqi a'zosi. Shanxay meri (1967-1976), Shanxay shahar qoʻmitasi kotibi (1971-1976).

Tarjimai hol
------------

U 1917-yil 1-fevralda Shandun provinsiyasining Juye okrugida tug‘ilgan.

1938-yilda Xitoy Kommunistik-partiyasiga a'zo bo'ldi.

1966-1969 yillarda "Madaniy inqilob" guruhi a'zosi edi. Mao Tszedunning rafiqasi Tszyan Qing, shuningdek, Yao Venyuan va Van Xunven bilan birgalikda u keyinchalik Madaniy inqilob davrida aksilinqilobiy faoliyatda ayblangan "To'rtlik to'dasi" nomi bilan tanilgan Xitoy Kommunistik partiyasi rahbarlari guruhiga mansub edi.

1969—1976-yillarda KKP Markaziy Qoʻmitasi Siyosiy byurosi aʼzosi boʻlgan. 1973—1976-yillarda KKP Markaziy Qoʻmitasi Siyosiy byurosi Doimiy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

1975-1976 yillarda Xitoy Xalq-ozodlik armiyasi Bosh siyosiy boshqarmasi boshligʻi, Xitoy Xalq Respublikasi Davlat kengashi bosh vaziri oʻrinbosari boʻlgan.

Mao Tszedun o'limidan so'ng, Xitoyda hokimiyat uchun kurash boshlandi, natijada Chjan Chunqiao va "To'rtlik to'dasi" ning boshqa a'zolari 1976-yilda hibsga olindi. 1981-yilda Chjan Chunqiao Oliy xalq sudi maxsus tribunali tomonidan o'lim jazosiga hukm qilindi va 2 yilga chetlatildi.

1983-yilda o'lim jazosi bir umrlik siyosiy huquqlardan mahrum qilish bilan umrbod qamoq jazosiga almashtirildi, 1997 yilda esa 10 yilga siyosiy huquqlardan mahrum qilish bilan 18 yilga ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirildi. 1998-yilda sog'lig'i sababli u qamoqxona devorlaridan tashqarida davolanish uchun garov evaziga ozod qilindi.

U 2005 yil 21 aprelda saraton kasalligidan Shanxaydagi kasalxonada vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Zhang Chunqiao". *Brock Haus Enseklopediasi*. Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.
**Mustafoqulbek** — (?—1926) — Surxondaryo vohasidagi mashhur qoʻrboshilardan biri. Turkistondagi milliy ozodlik harakatining faol ishtirokchisi.

Tarjimayi holi
--------------

Mustafoqulbek Boysunning Padang qishlogʻida tavallud topgan. Kelib chiqishi xurosoni urugʻidan, ishtimoiy jihatdan ming boyli qoʻylardan chiqqan. Boysundagi mahalliy madrasa va Buxoroda joylashgan Miri Arab madrasasini tamomlagan. U oʻqimishli boʻlishi bilan birga mohir mergan va chavandoz, jasur va dovyurak boʻlgan.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

1922—1925-yillarda Mustafoqulbek qoʻrboshining guruhi Surxondaryo va Qashqadaryo togʻlarida harakat qilib, qizil askarlarga qarshi boʻlgan janglarda Mustafoqulbek qoʻrboshining 8 yigiti oʻldirilgan. Sovet hukumati tomonidan koʻrilgan chora-tadbirlarga qaramasdan qoʻrboshilar oʻz kurashlarini davom ettirdilar. 1924-yil 15—23-dekabrda Mustafoqulbek qoʻrboshi va 350 kishilik yigiti bilan qizil armiyaning bir nechta otryadini qirib tashladi. Keyinchalik ular Boysun tomonga oʻtib ketishadi. Qizil armiya milliy istiqlolchilarga qarshi birorta chora koʻra olmadi. 1925-yil bahorda Mustafoqulbek qoʻngʻirot urugʻining ayrim shaxobchalaridan katta miqdorda guruh tashkil etadi. Mazkur davrda Mustafoqulbek Sherobod tumaning shimoliy qismlari, Boysun tumaning janubiy va janubi-gʻarbiy tomonlarida istiqlolchilik harakatini davom ettiradi. 1926-yil 14-yanvarda Mustafoqulbek va qizil armiya oʻrtasida Xoʻjamulkdan 30 chaqirim janubi-sharqiy uzoqlikda keskin janglar boʻlib oʻtgan. Dehqonlar Mustafoqulga boy va ruhoniylarning yordam berishini koʻrib, unga tan berganlar va uni qizil askarlardan himoya qiluvchi deb hisoblaganlar. Qator kurashlar natijasida 1926-yil 29-iyunda Boysun viloyatida Mustafoqulbek asirga olinadi va keyinchalik sovet hokimiyati tomonidan otib tashlanadi. U faoliyati davomida sovet rejimiga qarshi kurash olib bordi.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q (2022). *Turkiston qoʻrboshilari "Oʻzbekiston tarixi" jurnali*.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.
**Xoldar Mamasaliyev** (oʻzbekcha: *Холдор Мамасолиев*; 1908-yil, Rossiya Imperiyasi Fargʻona viloyati Andijon uyezdi Oqqo‘rg‘on qishlog‘i — 1976-yil, SSSR Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyati Lenin tumani) — Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyati Novken tumani Stalin nomidagi kolxoz paxtakori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni sohibi (1948).

Biografiyasi
------------

Xoldar Mamasaliyev 1908-yilda Jalolobod viloyati Lenin tumanidagi Oqqoʻrgʻon qishlogʻida (hozirgi Sakaldi qishlogʻi) dehqon oilasida tavallud topgan, millati oʻzbek. Ota-onasidan erta yetim qolgan Mamasaliyev boylar uchun yollanma xizmatkor, mardikorlik qiladi. Qirgʻizistonning hozirgi Novken viloyati hududidagi kolxoz harakatini tashkil etish ishlarida ishtirok etgan. 1930-yildan Lenin tumani Stalin nomidagi kolxozda paxtakor boʻlib faoliyat yuritgan. Ikkinchi jahon urushi boshlanishi bilan birinchilardan boʻlib frontga joʻnaydi.

Demobilizatsiyadan soʻng Mamasaliyev Qirgʻizistonga qaytib keladi va u yerda Lenin tumanidagi „Kommunizm" kolxozida ishlashni davom ettiradi. Keyinchalik Mamasaliyev kolxozning paxtachilik bo‘limiga rahbar etib tayinlanadi.

Mamasaliyev urushdan oldin paxta yetishtirish xoʻjaligida katta tajriba orttirgan. Zveno aʼzolari bilan birgalikda 3 gektar maydonga nihol ekib, uni parvarishlashda chorva go‘ngidan foydalanish va bu orqali mo‘l hosil olishni yoʻlga qoʻyadi. 1947-yil Mamasaliyevning boʻlinmasi uchun ogʻir va unumli mehnat yili boʻladi. Ishlar samarasi misli ko‘rilmagan natija beradi, paxta xomashyosi yig‘im-terimi birinchi qor yog‘gunga qadar davom etadi. Sentyabr oyi oxiriga qadar davlat topshirig‘i bajarib boʻlingan bo‘lsa, keyingi ikki oyda 3 gektar maydonning har gektaridan 89,3 sentnerdan oq oltin olinib, qariyb 27 tonna paxta xomashyosi topshiriladi. Keyingi yili 6 gektar maydondan olingan hosil 73 sentnerga yetadi. Mamasaliyev 32 yil davomida „Kommunizm" kolxozida irrigator, brigada boshligʻi hamda brigadir lavozimlarida xizmat qiladi.

Mukofotari
----------

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 26-martdagi farmoni bilan unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni beriladi. Lenin ordeni va Qahramonlik oltin yulduzini koʻksiga taqishganda, u 40 yoshda boʻladi. 

Samarali mehnat faoliyatini yakunlab, nafaqaga chiqqanidan soʻng, Mamasaliyev 1976-yil Novken tumani Sakaldi qishlogʻida 68 yoshida vafot etadi.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil 26-fevral)
* Lenin buyrugʻi

Adabiyotlar
-----------

* „Qirgʻiziston". Uluttuk ensiklopediyasi: 1-jild. Boshlar ed. Asanov Y. A. B.: Mamlekettik til jana ensiklopediya borboru, 2006. ISBN 9967-14-046-1
* Borbugulov M. Osh taryhy ensiklopediyasi, Frunze, 1989 y .
* Qoʻl ostida Juraeva B. J. „Qirg‘iziston ravnaqi yo‘lida" Qirg‘izistonning ko‘zga ko‘ringan o‘zbeklari haqida entsiklopedik nashr, 336 bet, „Rizvon", O‘sh shahri, 2017 y .

Manbalar
--------

1. ↑  Pamyat naroda
2. ↑  „Ноокенде 15 Социалисттик эмгектин баатыры бар". 1-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* Nookende 15 Sotsialistik emgektin baatyry bar
* Nooken Baatyrlardyn Mekeni
**Yaroslavldagi Demidov ustuni ―** Yaroslavl Demidov oliy fanlar maktabining asoschisi Pavel Grigoriyevich Demidovga qoʻyilgan yodgorlik.

U Yaroslavldagi Paradnaya maydonida shahar aholisi va boshqa ixtiyoriy donorlar hisobidan oʻrnatildi. 1829-yil 6 (18)-martda ochilgan. Bu granit poydevor ustidagi balandligi 17 arshin (12 metr) boʻlgan bronza ustun (ichi qum bilan toʻldirilgan) boʻlib, unda bronza osmon sferasi va tepasida zarhallangan ikki boshli burgut bor.

1885-yilda shahar boshligʻi I. A. Vaxromeyev paytida ustun atrofida bogʻ barpo etilgan va u oxir-oqibat ustunga koʻra Demidov deb atalgan.

Fevral inqilobidan keyin burgut (avtokratiya ramzi) va osmon sferasi yodgorlikdan olib tashlandi va 1931-yilda yodgorlik vayron qilindi.

2004-yilda Shahar tarixi muzeyi Demidov ustunini tiklash tashabbusi bilan chiqdi, bu gʻoya Yaroslavl meri V. V. Volonchunas tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Yodgorlik 2005-yilda shahar byudjeti mablagʻlari (20 million rubldan ortiq) hisobidan asl joyida qayta tiklangan. Ochilish 2005-yil 9-dekabrda boʻlib oʻtdi. Bu Yaroslavlning eng baland yodgorligidir.

Manbalar
--------

1. ↑  V Yaroslavle vossozdadut Demidovskiy stolp Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-02-21).. *GTRK „Yaroslaviya"*. 28.01.2005
2. 1 2  *Orlova O.* Vtoroe rojdenie Demidovskogo stolpa. *Tsentr Issledovaniya Xaosa*
3. ↑  V Yaroslavle ustanovili Demidovskiy stolp Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-25).. *GTRK „Yaroslaviya"*. 09.12.2005
4. ↑  V Yaroslavle torjestvenno otkrili Demidovskiy stolp Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-02-21).. *GTRK „Yaroslaviya"*. 12.12.2005
**Sarbadorlar qoʻzgʻoloni** - Eron va Oʻrta Osiyoda boylar va moʻgʻullar zulmiga qarshi koʻtarilgan xalq qoʻzgʻoloni (14-asr).

Birinchi yirik qoʻzgʻolon 1337-yil Sabzavor hokimining jiyani Boshtin qishlogʻiga kelib, aholiga zulm qilishi natijasida koʻtarilgan. Oʻzlarini sarbadorlar deb Sabzavorni egallab Sarbadorlar davlatini tuzadilar va Nishopur, Tusni ham zabt etadilar. 1353-yil oxirida moʻgʻul elxonini oʻldirib, oʻrdasini yakson qilib Gurgon (Astrobod)ni ham oʻz davlatlariga qoʻshib oldilar. Bu davrga kelib Sarbadorlar davlatiga butun Janubiy Xuroson ham kirgan.

1365-yil Samarqandda moʻgʻul bosqinchilariga qarshi Sarbadorlar qoʻzgʻoloni boshlanadi. Qoʻzgʻolonga Mavlonozoda rahbarlik qildi. Abu Bakr Kuluiy (Kalaviy) Naddof, Xoʻrdaq Buxoriy unga yordamchi boʻldilar. Shaharni mudofaa qilish maqsadida shaxarning barcha darvozalarini berkitib, koʻchalar, bogʻlar atrofiga gʻovlar qurdirdilar. Moʻgʻullar ikki kun hujum qilib Samarqandni ololmadilar. Uchinchi kuni Samarqand atrofi qishloqlarini talab, Movarounnahrni tark etdilar. Sarbadorlarning gʻalabasi Amir Husaynni xavotirga soldi. Amir Husayn Balx, Badaxshon, Qunduz, Bagʻlon, Andxud, Shibirgʻon viloyatlaridan qoʻshin toʻplab Samarqand sari yurdi. Amir Husayn Konigil maydoniga yetib kelgach, sarbadorlar tortiqlar bilan uning huzuriga keldilar. Amir Husayn ularni ziyofat qilib, sovgʻa-salomlar bergan. Ertasi kuni sarbadorlar vakillarini Karbos mavzeida hibsga olgan va dorga osgan. Faqat shu kuni Konigilga yetib kelgan Amir Temur Mavlonozodani dor tagidan saqlab qolgan.

1373-yil mahalliy mulkdorlarga qarshi Kermonda Sarbadorlar qoʻzgʻoloni boshlangan. Mulkdorlarning mol-mulkini musodara qilishgan, amaldorlarni hibsga olishgan. 1374-yil shoh Shujo Muzaffar tomonidan qoʻzgʻolon bostirilgan.

Adabiyot
--------

* Nizomiddin Shomiy, Zafarnoma, T. 1996; Davlatshoh Samarqandiy, Shoirlar boʻstoni, T. 1981.
* Naim Norqulov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ingichka** — Samarqand viloyati Nurobod tumanidagi shaharcha (1944-yildan). Zirabuloq togʻlarining janubi-shariy yon bagʻrida, Ingichka soyi boʻyida joylashgan. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Katta-qoʻrgʻondan 28 km. Aholisi 10,3 ming kishi (2001), asosan, oʻzbeklar. I.ning oʻrta qismidan Ingichkasoy oqib oʻtadi. I.ga Zarafshon daryosidan uz. 28 km li quvur orqali suv keltirilgan. I. 1948-yil Ingichka volfram konining ishga tushirilishi munosabati bilan vujudga kelgan. Iqlimi keskin konti-nental. I. 7 balli seysmikzonadajoylashgan. I.da "Volfram" kon boshqar-masi, "TMTE" (ekspeditsiya), "Samarqandgips", "Shaxta" qurilish boshqarmasi faoliyat koʻrsatadi. I.da 2 umumiy taʼlim maktabi, 1 musiqa maktabi, 1 kasbhunar kollejida 150 dan ziyod oʻqituvchilar taʼlim beradi. 75 oʻrinli shifoxona, 20 oʻrinli tugʻruqxona, poliklinika boʻlib 160 vrach va oʻrta maʼlumotli mutaxassis xizmat qiladi. Stadion, sport inshooti, madaniyat uylari, 2 xiyobon, 2 kutubxona bor. I. — Kattaqoʻrgʻon, I. —Samarkand yoʻnalishlarida avtobus qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Nurobod — Qarnob, Agron — Oqtosh marshrutidagi avtobuslar I. orqali oʻtadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"LE GRAND PLAZA" (frans. —- "Katta Plaza") — 4 yulduzli mehmonxona; Toshkent shahrida joylashgan. "Bahri investingo" kom-paniyasi tomonidan zamonaviy meʼ-moriy uslubda (temir-beton sinchli) qurilgan (1995, bosh meʼmori R.Toʻxtaganov). Mehmonxona "Tata projekte limited" (1995-yildan), "Le Meridian" (1996-yildan), 2001-yildan "Bumi Toshkent" deb atalgan. 2005-yildan hozirgi nom-da. Mehmonxona tashqi koʻrinishi pogʻonasimon piramida shaklida; 14 qavatli, 190 xonasi bor. Shundan 13 gasi 1 xonali lyuks, 5 tasi 2 xonali lyuks, 3 tasi 3 xonali lyuks, 1 ta pre-zident apartamentli xonalari mavjud. Bosh vestibyuli va qavatlarida dam oladigan joy (xoll)lar, 2 ta restoran, I ta banket zali (400 oʻrinli) va 2 ta konferensiya zali (400 oʻrinli), Biz-nes markazi, sogʻlomlashtirish maj-muasi, maʼmurlar xonalari, doʻkon va ofislar, kechki klub, qahvaxona mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**ISO 3166** — Davlatlar va qaram hududlarning kod belgilarini belgilaydigan xalqaro ISO standarti; shuningdek, davlatlar ichidagi asosiy maʼmuriy tuzilmalar. Quyidagi qismlardan iborat:

* **ISO 3166-1** — davlatlar va qaram hudud kodlari
	+ **ISO 3166-1 alpha-2** — ikki harfli
	+ **ISO 3166-1 alpha-3** — uch harfli
	+ **ISO 3166-1 numeric** — raqamli
* **ISO 3166-2** — davlatlar ichidagi maʼmuriy tuzilmalar kodlari (viloyatlar, shtatlar, provinsiyalar va boshqalar)
* **ISO 3166-3** — tugatilgan davlatlar kodlari (birlashish, bo‘linish, nom o‘zgarish va boshqalar).

Ikki harfli ISO 3166-1 alfa-2 kodlari ICANN tomonidan mamlakat kodini yuqori darajadagi domen nomlarini belgilash uchun ishlatiladi.

ISO 3166-1 ro‘yxati
-------------------

Asosiy maqola: ISO 3166-1
Mamlakat kodi 2 harfli yuqori darajadagi domen maʼlumotlar bazasi ISO 3166 Maintenance Agency tomonidan ishlab chiqilgan mamlakatlar roʻyxatidan tuzilgan. IANA yangi ccTLD ni uning kodi ISO 3166-1 ro‘yxatida paydo bo‘lgandan keyingina yaratadi.

Ushbu ro‘yxat boshqa maqsadlarda ham keng qo‘llaniladi, chunki u uchun mamlakat tanlash jarayoni siyosiy jihatdan neytral tamoyillardan foydalanadi.

ISO 3166-2 ro‘yxati
-------------------

Asosiy maqola: ISO 3166-2
ISO 3166-2 ikkinchi darajali maʼmuriy bo‘linmalar bilan bog‘liq. Masalan, Rossiyaning Chelyabinsk viloyati RU-CHE deb belgilangan.

Yana qarang
-----------

* GOST 7.67 — Mamlakat nomlari kodlari va Dunyo mamlakatlarining Butunrossiya tasniflagichi
* ISO 639 — GOST 7.75-97 ‘‘Tillar nomlari uchun kodlar,, ga muvofiq tillar nomlari kodlari va tillar uchun kodlar
* ISO 4217 — valyuta kodlari va Valyutalarning Butunrossiya tasniflagichi
* XOQ kodlari roʻyxati — mamlakatlarning uch harfli belgilari ushbu ro‘yxatdan bir oz farq qiladi.

Havolalar
---------

* „ISO 3166 Country Codes" (inglizcha). *Iso.org*. Qaraldi: 12-iyul 2023-yil.
**Oliver Levi Seibert** (talaffuzi: *Oliver Levi Seybert*, 1881-yil 18-mart — 1944-yil 15-may) — kanadalik professional xokkeychi. Uning otasi Earl Seibert Kanada Milliy xokkey ligasida professional tarzda oʻynagan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Oliver Seibert 1881-yilda Ontario shtatining Berlin shahrida Franklin va Sarah Seibert oilasida tugʻilgan. Seibert 1901-yil 6-noyabrda Emma Fuhrman bilan turmush qurgan. Ularning olti farzandi bor: May, Roy, Vera, Earl, Ruth va Doris. Uning bobosi Jacob E. Seibert Germaniyaning Bavariya shahrida tugʻilgan. Onasi esa Angliyada tavallud topgan.

Seibert 1944-yil 15-mayda Ontario shtatining Kitchener shahri Elgin koʻchasidagi oʻz uyida insultdan vafot etgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Seibert xokkeychilar oilasida tugʻilgan. Oilasidagi xokkeychilar: Oliver, Edward, Nelson, Clarence, Bert, Shannon va Frank edi. Seibert konkida uchish mahorati va tezligi bilan faoliyatidagi barcha jamoalarda eʼtirof etilgan.

1905-yil 31-yanvarda Seibert Xalqaro Professional Xokkey Ligasi (IPHL) ning Canadian Soo jamoasi bilan haftasiga 30 dollar maoshlik shartnoma tuzgan. U Soo jamoasi tarkibida faqat bitta oʻyinda maydonga tushgan. Seibertning 1905-yil 2-fevralda Calumet jamoasiga qarshi birinchi oʻyinida oyogʻi singan. Keyinchalik Seibert Ontario Professional Xokkey Ligasida London, London, Ontario va Guelph jamoalarida oʻynagan. Royals jamoasi bilan 1908—1909-yilgi OPHLda oʻynagan.

Seibert 1961-yilda Xokkey shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga kiritilgan. Uning oʻgʻli Earl Seibert ham Xokkey shon-shuhrat mukofoti va Waterloo viloyati shon-sharaf mukofoti sohibidir.

Faoliyat statistikasi
---------------------

Xokkeychi statistikasi qisqartmalar ma'nolari|  GP  | **Oʻynalgan oʻyinlar** |  G  | **Gollar** |  A  | **Uzatmalar** |  Pts  | **Jamoa toʻplagan ochkolari** |  PIM  | **Penalti uchun  belgilangan daqiqalar** |

|  |  | Doimiy mavsum |  | Pley-off |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavsum | Jamoa | Liga | GP | G | A | Pts | PIM | GP | G | A | Pts | PIM |
| 1899—1900 | Berlin Hockey Club | WOHA | 8 | 10 | 0 | 10 | — | — | — | — | — | — |
| 1900—1901 | Berlin Hockey Club | WOHA | 6 | 13 | 0 | 13 | — | — | — | — | — | — |
| 1901—1902 | Berlin Hockey Club | WOHA | 8 | 17 | 0 | 17 | — | — | — | — | — | — |
| 1904—1905 | Canadian Soo | IPHL | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | — | — | — |
| WOHAdagi umumiy ochkolari | 22 | 40 | 0 | 40 | — | — | — | — | — | — |

Manbalar
--------

1. ↑  „Sarah Bedford".  Waterloo Region Generations. 8-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-fevral 2012-yil.
2. ↑  Earl Siebert's Father Passes. *The Globe and Mail* (16-may 1944-yil), s. 15.
3. ↑  Seibert Deserts Berlin. *Toronto Globe* (1-fevral 1905-yil), s. 10.
4. ↑  „Seibert, Oliver - Biography".  Hockey Hall of Fame. Qaraldi: 14-fevral 2012-yil.
5. ↑  „Inductees - S to V".  Waterloo Region Museum. 16-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-fevral 2012-yil.
**Andrey Martinovich Upit** [1877.22.11(4.12), Skriveri, hozirgi Latviya Respublikasi, Ogra tumani — 1970.17.11, Riga] — latish adabiyoti asoschilaridan, adabiyotshunos, davlat arbobi. Latviya xalq yozuvchisi (1943). Latviya Yozuvchilar uyushmasi boshkaruvi raisi (1941—54), Latviya Fanlar akademiyasi akademik (1946), Latviya Oliy Majlisi Prezidiumi raisi oʻrinbosari (1940—51) va aʼzosi (1951-yildan). Ijodi 1906-yildan boshlangan. 1907—12 yillarda "Burjua", "Soʻnggi latish" dilogiyasini yozgan. "Robejniyeklar" trilogiyasi (1909—33)da latish dehqonlarining 1905—07 yillargacha bosib utgan tarixiy yoʻli aks etgan. "Kichik komediya" hikoyalar kitobi (1909—10) va "Ayol" (1910), "Oltin" (1914), "Xoinlar" (1915—16) romanlarida meshchanlik tanqid qilingan. "Kamalak koʻprik boʻylab" romani (1926), "Choʻmiluvchi Susanna" (1922), "Chaykaning parvozi" (1926), "Yashnayotgan choʻl" (1930) komediyalari hamda "Metamorfoza" (1923), "Qashshoq hayot" (1926), "Pastor haqida hikoyalar" (1930) toʻplamlari va tarixiy mavzudagi "Asrlar boshida" tetralogiyasi (1937—40) muallifi. "Koʻkalamzor" (1945), "Bulutlardagi shuʼla" (1951) romanlarida 19-a. oxiridagi latish qishloqlari hayoti aks etgan. Adabiyot tarixiga oid tadqiqotlari bor. "Jannatdan quvilganlar" (1973, 1980), "Yashil yer" (1962) asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Andrey Stanislavovich Timoshenko** (1972-yil 21-aprelda tugʻilgan, Fargʻona, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — rus zobiti, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni.

Tarjimai holi
-------------

1972-yil 21-aprelda Fargʻona shahrida tugʻilgan.

1993-yilda Ryazan oliy havo-desant qoʻmondonlik maktabini tamomlagan. 98, 7-gvardiya havo-desant diviziyalarida va 10-alohida parashyut polkida vzvod komandiridan parashyut batalonining shtab boshligʻigacha boʻlgan lavozimlarda xizmat qilgan.

  

2001-yilda Qoʻshma qurolli kuchlar akademiyasiga oʻqishga kirgan va oʻqishni 2003-yilda tamomlagan. Shundan soʻng 7-gvardiya desant-shturm diviziyasi (Stavropol shahri) 247-havo-desant polki komandirining oʻrinbosari etib tayinlangan. 2007-yildan — Havo-desant kuchlari kichik mutaxassislari uchun 242-oʻquv markazining 285-havo-desant oʻquv polkining komandiri (Omsk). 2001-yildan 2003-yilgacha — Tashkiliy va shtat ishlari bilan bogʻliq holdu 35-alohida qoʻriqchilar motorli miltiq brigadasi komandirining oʻrinbosari etib tayinlangan. 2013-yilning noyabridan 2015-yilning fevraligacha 201-harbiy bazaning 149-gvardiya motoo‘qchilar polkiga qo‘mondonlik qilgan.

Urushdagi faoliyati
-------------------

1994-yilda 98-gvardiya havo-desant diviziyasining birlashgan batalyoni konstitutsiyaviy tuzumni tiklash uchun Checheniston Respublikasiga xizmat safariga joʻnatilgan. 1994-yil 31-dekabrdan 1995-yil 1-yanvargacha parashyutchilar bataloni Grozniy shahriga kirib borgan. Leytenant Andrey Timoshenko hujum guruhi qoʻmondoni etib tayinlangan.

1995-yil 2-yanvarda leytenant Timoshenko: 1995-yil 12-yanvardan 13-yanvarga oʻtar kechasi Vazirlar Kengashi binosiga bostirib kirish, tungi qoʻriqchini yoʻq qilish va jangarilarning eng muhim qoʻmondonlik punktlarini egallash buyrugʻini olgan. Ertalab soat 5 larda binoga hujum boshlangan. Hujum guruhining yoʻlida tungi qoʻriqchilar yoʻq qilingan va shu bilan batalonning asosiy kuchlari uchun oʻtish joyi tozalangan. Shundan so‘ng, guruhga Vazirlar Kengashi binosining qarama-qarshi tomonida pistirma o‘tkazish va shu orqali Vazirlar Kengashi binosiga yangi jangari kuchlarning o‘tishiga yo‘l qo‘ymaslik vazifasi yuklatilgan. O‘n nafar jangari yo‘q qilingan. Guruh vazifani yoʻqotishsiz bajargan.

Mukofotlari
-----------

Rossiya Prezidentining 1995-yil 6-martdagi farmoni bilan maxsus topshiriqni bajarishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun gvardiya leytenanti Andrey Stanislavovich Timoshenkoga „Oltin yulduz" medali bilan Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni berildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Герой России Андрей Тимошенко встретился с воспитанниками Омского кадетского военного корпуса". *z.mil.ru*. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Тимошенко Андрей Станиславович". *warheroes.ru*. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Герой России Андрей Тимошенко: «Нужно встать на защиту страны и бить врага, где бы он ни находился»". *omskgazzeta.ru*. Qaraldi: 11-iyun 2023-yil.
Andrey Nikolayevich Tupolev
**Tupolev Andrey Nikolayevich** (1888.29.10, Kaliningrad viloyati — 1972.23.12, Moskva) — rus aviakonstruktori, akademik (1953), generalpolkovnikmuxandis (1968), 3 marta Mehnat Qahramoni (1945, 1957, 1972), Moskva oliy texnika bilim yurtini tugatgan (1918). N. Ye. Jukovskiy bilan birga Aerodinamika intini tashkil qilgan (1918), shu institut tarkibida samolyotlar, torpeda katerlari va aerochanalar yaratish bilan shugʻullanuvchi tajriba konstruktorlik byurosini tuzgan (1922) va uni boshkargan. Tupolev rahbarligida 100 dan ortiq tipdagi harbiy va fuqarolar samolyotlari, shu jumladan, ANT25, TU-104 samolyotlari (birinchi reaktiv fuqaro samolyoti), TU114, TU144 (tovushdan tezuchar fuqarolar samolyoti) yaratilgan. T. samolyotsozlikka duralyuminiyni tatbiq qilish ishlariga rahbarlik qilgan (1922—24). T. samolyotlarida 78 jahon rekordi oʻrnatilgan, 28 noyob uchib oʻtishlar (shu jumladan, ANT4 samolyotida "Chelyuskin" paroxodi ekipajini qutqarish, ANT25 samolyotida V. P. Chkalov va M. M. Gromovning Shimoliy qutb orqali AQSH ga qoʻnmay uchishi) bajarilgan. 

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Bualo**, BualoDepreo (BoileauDespreaux) Nikola (1636.1.11—Parij—1711.13.3) — fransuz shoiri, tanqidchi, klassitsizm nazariyotchisi. Sorbonna untida oʻqigan. 1660—66 yillarda yozilgan ilk satiralari (9 satira) axloqiy, maishiy va adabiy mavzuga bagʻishlangan. "Oda haqida mulohazalar" (1693) va "Ritor Longinning baʼzi joylari xususida tanqidiy mulohazalar" (1694) asarlari "qad. va yangi adiblar oʻrtasidagi bahs"ga bagʻishlangan. Ularda B. antik mavzu va antik shoirlar ijodining afzalliklarini isbotlashga uringan. Klassitsizm estetikasining asosiy qoidalari bayon qilingan "Sheʼriy sanʼat" (1674) didaktik poemasi antik davr adabiyoti asarlariga tatabbu tarzida yozilgan, Aristotelning "Poetika"si va Goratsiyning "Sheʼriyat ilmi"ni oʻzida umumlashtirgan. B. uz asarlarida oddiy xalq turmushini aks ettirgan. Molyerni "qoʻpollik va toʻporilik"da ayblaydi, Rassinni esa yuqori tabaqaga mansub boʻlgan oliy va yuksak didning taʼrifchisi sifatida ulugʻlaydi. B. shoirlarni saroy doirasidagi kishilar didiga moye asar yozishga chaqiradi, u absolyutizm gʻoyalarining maddohi sifatida adabiyot tarixidan oʻrin oldi. Ijodi 17—18-asrlar Yevropa adabiyotiga taʼsir etgan. "Sheʼriy sanʼat" asari Jamol Kamol tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan (1978). Ad.: Qayumov O. Chet el adabiyoti tarixi, T. 1973.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dog'li ko'l** Similkameen vodiysini sharqiy qismida,Osoyossni shimoliy-g'arbida joylashgan.

Minerallar va tuzlar
--------------------

Dog'li ko'l turli minerallarga boy. Uning tarkibida magniy sulfat, kalsiy va  natriy sulfatlarining zich konlari mavjud. Shuningdek, u sakkizta boshqa mineralning yuqori konsentratsiyasini hamda kamroq miqdorda kumushva titanni oʻz ichiga oladi.
Ko'ldagi suvning katta qismi yozda bug'lanib, rangli mineral konlarni ochib beradi. Ko'lda yirik "dog'lar" paydo bo'ladi va ular mineral tarkibiga va mavsumiy yog'ingarchilik miqdoriga qarab ranglanadi.Yozda kristallanadigan magniy sulfat dog'lar rangiga katta hissa qo'shadi. Yozda ko'lda qolgan minerallar dog'lar atrofida va ular orasida tabiiy "Sayohat" qilish uchun qattiqlashadi.

Nomi va tarixi
--------------

Dastlab Okanagan vodiysining birinchi millatlariga Kliluk deb ma'lum bo'lgan.Dog'li ko'l asrlar davomida bo'lgan va terapevtik suvlar bilan bog'liq deb o'ylagan muqaddas joy sifatida hurmatga sazovor joylar. Birinchi jahon urushi davrida Dogʻli koʻl minerallari oʻq-dorilar ishlab chiqarishda ishlatilgan.
Keyinchalik bu hudud taxminan 40 yil davomida Ernest Smit oilasi nazorati ostida boʻldi. 1979-yilda Smit ko'ldagi kurortga qiziqish uyg'otishga harakat qildi. Birinchi Millatlar ko'lni sotib olishga harakat qilishdi, keyin 2001-yil oktabr oyida umumiy qiymati 720 000 dollarga 22 gektar yer sotib olish orqali bitim tuzdilar va xarajatlarning taxminan 20 foizini qo'shdilar. Hindistonlik tashqi ishlar bo'limi qolgan qismini to'ladi. [*manba kerak*]

Hozirgi kunda ko'l
------------------

Syilx xalqi uchun an'anaviy tibbiyot ko'li bo'lgan Ktlil'x (Dog'li ko'l) darvozasi
Bugungi kunda yoʻl boʻyiga tashrif buyuruvchilarga koʻl madaniy va ekologik jihatdan nozik hudud va Okanagan Syilx xalqi uchun anʼanaviy tibbiyot koʻli ekanligini bildiruvchi belgi oʻrnatilgan. Ko'lni jamoat kirishining majburiyatlaridan himoya qilish uchun o'rnatilgan panjaradan ko'rish mumkin. Ko'p sayohatchilar ko'lni ko'rish uchun to'xtaydilar.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  
*Okanagan Geology South*. Okanagan Geology Committee, 2011 — 78–79 bet. ISBN 978-0-9699795-3-1.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Xiluk ko'li*** haqida turkum mavjud |

* Spotted Lake: Something out of a Doctor Suess Book?
* Flickr: People walking on the lake.
* Renaut, Robin W.; Long, Peter R. (1989). „Sedimentology of the saline lakes of the Cariboo Plateau, Interior British Columbia, Canada". *Sedimentary Geology*. 64-jild, № 4. 239-bet. Bibcode:1989SedG...64..239R. doi:10.1016/0037-0738(89)90051-1.
* Camm, E. L.; Stein, J. R. (1974). „Some aspects of the nitrogen metabolism of Nodularia spumigena (Cyanophyceae)". *Canadian Journal of Botany*. 52-jild, № 4. 719-bet. doi:10.1139/b74-093.
* Jenkins, O. P. (1918). „Spotted lakes of epsomite in Washington and British Columbia". *American Journal of Science*. 46-jild, № 275. 638–644-bet. Bibcode:1918AmJS...46..638J. doi:10.2475/ajs.s4-46.275.638.

Andoza:British Columbia hydrography
**Cao Xiaofeng** (Xitoylik ; 1965-yil may oyida tugʻilgan) xitoylik oʻsimlikshunos olim boʻlib, *Arabidopsis* va sholi oʻsimliklaridagi model turlaridan foydalangan holda oʻsimliklar epigenetikasini tadqiq qiladi. U Xitoy Fanlar Akademiyasi va AQSh Milliy Fanlar Akademiyasining faxriy aʼzosi

Yoshligi va taʼlimi
-------------------

Xiaofeng Cao Pekinda tugʻilib oʻsgan. U yoshligidan fanlarga qiziqib, oʻrta maktabda oʻqib yurganidanoq olim boʻlishni kerak ekanligini bilardi. U Pekin universitetida oʻqigan va 1988-yilda amaliy biokimyo boʻyicha bakalavr darajasini olgan. 1991-yilda Xitoy qishloq xoʻjaligi universitetini biokimyo magistri darajasini olgan. Keyinchalik 1997-yilda yana Pekin universitetini PhD dissertatsiyasini tamomlagan. Uning doktorlik maslahatchisi Chen Zhangliang edi.

Faoliyati
---------

Doktorlik dissertatsiyasini tugatgandan soʻng, Cao Vashington shtat universitetida postdoktorlik tadqiqoti uchun AQShga keldi. Keyin u Genetika va rivojlanish biologiyasi institutida (Xitoy Fanlar akademiyasi) bosh tadqiqotchisi boʻlishdan oldin Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetida ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

2020-yildan boshlab Cao Xitoy Fanlar akademiyasining taniqli professori — Jon Innes markazi (CAS-JIC) Molekulyar oʻsimliklar fanlari boʻyicha mukammallik markazi (CEPAMS). U, shuningdek, CAS Genetika va rivojlanish biologiyasi instituti Genom biologiyasi markazining rahbari. U *Genetika va Genomika jurnali,* *Oʻsimlik hujayrasi*, *Oʻsimlik biologiyasining yillik sharhi*, *Science China Life Sciences*, *National Science Review* va *Oʻsimlik biologiyasi boʻyicha joriy fikr* kabi bir qancha jurnallarning tahririyat kengashi aʼzosi boʻlgan.

Mukofot va unvonlari
--------------------

**Cao Xiaofeng** 2015-yilda Xitoy Fanlar akademiyasining aʼzosi etib saylangan. 2020-yilda u AQSh Milliy Fanlar akademiyasining oʻsimliklar biologiyasi boʻlimida xalqaro aʼzosi etib tayinlandi.

Manabalar
---------

1. ↑  „Xiaofeng Cao". *National Academy of Sciences*. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.
2. ↑  *Williams.* „National Academy of Sciences 2020 member highlight – Xiaofeng Cao". *ASPB Plant Science Today* (14-avgust 2020-yil).
3. 1 2 3  „Xiaofeng Cao". *National Academy of Sciences*. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.

„Xiaofeng Cao". *National Academy of Sciences*. Retrieved 8 February 2021.
4. ↑  „Profile of Xiaofeng Cao". *Science China Life Sciences*. 59-jild, № 1. 2016. 22–23-bet. doi:10.1007/s11427-016-5016-7. PMID 26833310.
5. 1 2  *Williams.* „National Academy of Sciences 2020 member highlight – Xiaofeng Cao". *ASPB Plant Science Today* (14-avgust 2020-yil).

Williams, Mary (14 August 2020). „National Academy of Sciences 2020 member highlight — Xiaofeng Cao". *ASPB Plant Science Today*.
6. ↑  „Annual Review of Plant Biology, Current Editorial Committee". *Annual Reviews*. 17-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2021-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* en:ORCID: 0000-0001-9871-0753

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Bandlikka koʻmaklashish markazlari** — Oʻzbekistonda vaqtincha ishidan va mehnat daromadidan mahrum boʻlib qolgan fuqarolarga ishga joylashishda, shuningdek qonun hujjatlarida nazarda tutilgan kafolatlarning taʼminlanishida koʻmak koʻrsatuvchi organ. 2007-yil 6-maydagi 616-sonli „Aholi bandligini oshirish hamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari faoliyatini takomillashtirish chora tadbirlari toʻgʻrisida"gi OʻzR Prezidenti Qaroriga koʻra tuman-shahar mehnat boʻlimlari negizida tashkil etilgan boʻlib, ular zimmasiga:
ish bilan band boʻlmagan aholi hisobini olib borish;
ishsizlarni ishga joylashishlarida yordam koʻrsatish;
aholi bandligini samarali shakllarini rivojlantirish;
ishsiz fuqarolarni kasbga oʻqitish, malakasini oshirish va egallagan kasb-hunarlariga mos ish bilan taʼminlash;
ish beruvchilar tomonidan mehnat qonunchiligiga amal qilinishini nazorat qilish;
aholi ijtimoiy himoyasida qatnashish kabi vazifalar yuklatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Dengiz bodringlari**, dengiz koʻzachalari, goloturiyalar (Holoturoidea) — ninaterililar tipiga mansub sinf. Tanasi koʻpincha boch-kaga oʻxshash yoki chuvalchangeimon, uz. bir necha mm dan 2 m gacha, koʻpchilik turlari tanasi sirtida har xil oʻsimtalar (paypaslagichlar, oyoqchalar, pa-pillalar, yelkan va b.) boʻladi. Tanasi yumshoq teri bilan qoplangan. Terisida har xil mikroskopik ohak skelet plastinkalar, yaʼni spikulalar mavjud, baʼzan terisi yoppasiga ohak plastinkalar bilan qoplangan boʻladi. Ogʻzi tanasining oldingi tomonida joylashgan paypaslagichlar bilan oʻralgan. Koʻpchilik turlari xavf tugilganida ichki organlarini tanadan tashqariga chiqarib tashlash (evisseratsiya) yoki tanasining keyingi qismini uzib tashlash (avtotomiya) xususiyatiga ega. Tananing yoʻqolgan qismi yana qaytadan tiklanadi. 5 turkumi 11000 ga yaqin turi maʼlum. Barcha okean va dengizlarda tarqalgan. Detritofaglar, tuxumini suvga qoʻyadi. Tuxumdan aurikulyariya va doliolyariya lichinkalari chiqadi. Ayrim turlari ovlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dengiz oqimlari** (okean oqimlari) — dengiz va okeanlarda turli kuchlar (suv va havo orasida ishqalanish kuchlari taʼsiri, suvda vujudga keladigan bosim gradiyentlari, dengiz su-vining kutarilishida Oy va Quyoshning tortish kuchlari)ga bogʻliq ravishda suv massasining harakatlari. D. o. yoʻnalishiga Yerning aylanish kuchi katta taʼsir koʻrsatadi: oqimlar Shim. yarim sharda oʻngga, Jan. yarim sharda chapga buriladi. D. o. kelib chiqishiga koʻra: shamolning dengiz yuzasiga ishqalanishi (shamol oqimlari), suv temperaturasi va shoʻrligining notekis taqsimlanishi (zichlik oqimlari), suv sathining qiyalanishi natijasida (oʻzgaruvchan oqimlar) va h.k.; oʻzgaruvchanligiga koʻra — doimiy, mavsumiy va davriy (dengiz suvining koʻtarilishi bilan bogʻliq) D.o.; joylashishiga qarab — yuza, yuza osti, oraliq, chuqur, dengiz tubi D.o.; tabiiykimyoviy xossalariga koʻra —iliq, sovuq, chuchuk va shoʻr D. o. boʻladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dengiz aviatsiyasi** - harbiydengiz kuchlarining tarkibiy qismi. D. a. dengizda mustaqil yoki suv osti kemalari bilan birga urush harakatlarini oʻtkazish, dengiz qirgʻoqlaridagi obʼyektlarga, qoʻshinlarga hujum qilish yoki yordam berish kabi vazifalarni bajaradi. Dengizdagi bazalarga, qirgʻoq inshootlaridagi kema va transport vositalariga, suv osti kemalariga zar-ba berish bilan birga razvedka ishlarini ham bajaradi. D. a. raketa eltuvchi D. a. qiruvchi, bombardimonchi, minali-torpedali, razvedka qayiqlariga qarshi va koʻmaklashuvchi (transport, sanitariya, aloqa va h.k.) xillarga boʻlinadi. Dastlab Birinchi jahon urushida dozorlik va razvedka maqsadida foydalanilgan. Ikkinchi jahon urushida harbiydengiz flotining asosiy kuchlaridan biri boʻlib qoldi. D. a. dushman orqa tomonidagi obʼyektlarga zarba berishda, dengiz boʻyida oʻtkaziladigan janglarda va b. vazifalarni bajarishda muhim rol oʻynaydi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dengiz haritalari** - dengiz va okeanlarning maxsus geografik haritalari. Dunyo okeanini xoʻjalik va ilmiy maqsadlar uchun oʻrganish va foydalanishda kema yurgizish ilmi va b. masalalar bilan taʼminlashga moʻljallangan. D. x. gidrografik (okeanografik) xizmatlar tomonidan tuziladi va nashr etiladi. D.x. nimaga xizmat qilishiga va mazmuniga koʻra 3 guruhga boʻlinadi: navigatsiya haritalari (qarang Dengiz navigatsiya haritalari), maxsus haritalar, maʼlumotnomali va yordamchi haritalar. Maxsus haritalar har-biy-dengiz floti faoliyatini taʼminlash uchun xizmat qiladi. Maʼlumotnomali va yordamchi haritalar nimaga xizmat qilishiga va mazmuniga koʻra har xil boʻlib, bevosita kema yurgizishni taʼminlashda ishlatilmaydi. Yordamchi haritalarga ortodromik haritalar va shlyupka haritalari, shuningdek, umumiy geografik vazifalar umumiylashtirilgan yoki yengillashtirilgan haritalar kiradi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ingliz inqilobi** (17-asr) — Yevropa miqyosidagi birinchi inqilob. Puritanizm mustabid tuzumga inqilobiy muxolifatning gʻoyaviy bayrogʻi, uning tashkiliy shakli esa — parlament boʻlib qoldi. Charles I tomonidan 1640-yil chaqirilgan parlament tarafdorlari bilan royalistlar oʻrtasidagi 1-fuqarolar urushi (1642—46) va 2-fuqarolar urushi (1648) davomida Oliver Cromwell tashkil etgan parlament armiyasi Charles I Styuartning qirollik armiyasiga Neyzbi (1645) va Preston (1648) da hal qiluvchi zarba berib, tor-mor etdi. 1649-yil qirol qatl etilib, respublika eʼlon qilindi. 1653-yil harbiy diktatura — Kromvel protektorata oʻrnatildi. 1660-yil Styuartlar inqilobning asosiy yutuklari (shu jumladan, feodal yer egaligini amalda burjua yer egaligiga aylantirilishi)ni tan olishga rozi boʻlgach, ular hokimiyati tiklandi. 1688—1689-yillardagi davlat toʻntarishi („Shonli inqilob") burjuaziyaning davlat hokimiyatidagi mavqeini mustahkamladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Luisvill** - AQShning sharqiy qismidagi shahar. Kentukki shtatida. Ahapisi 256,2 ming kishi (2000). Yirik savdo va sanoat markazi. Transport yoʻllari tuguni. Ogayo daryosi boʻyidagi port, temir yoʻl stansiyasi. Mashinasozlik (elektrotexnika, qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, tayyor qismlardan avtomobil yigʻish), poligrafiya, kimyo sanoatlari, tamaki, vinochilik rivojlangan. Mebel, harbiy, metallsozlik, oziq-ovqat sanoati korxonalari, universitet bor. Tamaki va zotli otlar savdosining yirik markazi. Shaharga 1778-yilda asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |