recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
PIAJE (Piaget) Jan (1896.8.8, Nevshatel — 1980.16.9. Jeneva) — shveysar psixologi. Intellektning operatsional konsepsiyasi va genetik epistemologiyani yaratgan. Nevshatel (1926—29), Jeneva (1929-yildan), Lozanna (1937—54) universitetlari professor Parijdagi Xalqaro genetik epistemologiya markazi (1955) asoschisi. P. bolalar psixologiyasi, ayniqsa, ularning aqliy tarakqiyotini oʻrganish soxasida ilmiy maktab yaratdi ("Bolaning nutki va tafakkuri" asari, 1923). P. ishlab chiqkan intellektning operatsional konsepsiyasiga koʻra, psixika in-dividning muhitga moslashuvi doira-sida namoyon boʻladi va rivojlanadi. Subʼyekt bilan obyekt muvozanatlashuvining oliy shakli operatsional strukturalarning hosil boʻlishidir. Operatsional struktura, P. fikricha, subʼyektning "ichki harakati" boʻlib, bu harakat genetik jihatdan tashqi, predmet taʼsiridan kelib chikadi va boshqa harakatlar bilan muayyan sistema boʻlib birlashadi. Operatsional konsepsiya asosida P. idrok, hissiyot va boshqa psixik funksiyalarni taxlil qildi. P. tafakkur psixologiyasi, psixologiya va mantiqning oʻzaro munosabati masalalarini ishlab chiqishga katta hissa koʻshgan. Muhim asarlari: "Oddiy mantiqiy strukturalar genezisi" (1939—41), "Intellekt psixologiyasi" (1946), "Eksperimental psixologiya" (P.Fress bilan birgalikda).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suriya Tursunova**- Sharqshunostarixchi-arabshunos, tarix fanlari nomzodi. 1957-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakulteti xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi boʻlimining 1979-yil bitiruvchisi. 

1978 – 1979 Qohira universitetida malaka oshiruvchi; 1979 – 1982-yillar aspirant; 1983-yilda OʻzFA SHI da ilmiy xodim. 1993-yildan ToshDSHI XMT kafedrasida katta oʻqituvchi.

**Ilmiy yoʻnalishi**  – xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi. 10 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Vnutrennyaya i vneshnyaya politika Yegipta v period pravleniya A. Sadata". – T. 1985.

  

1. Yegipet i blijnevostochnaya politika SSHA // Obщestvennыe nauki Uzbekistana. – Tashkent, 1985. 

2. Problemы islamskogo fundamentalizma v Yegipte // Sb. st. molodыx uchyonыx Instituta vostokovedeniya AN Uzbekistana. – Tashkent, 1989. – S. 45 – 51.

3. Politika "Otkrыtыx dverey" v Yegipte (1975 – 1980 g) // Sb. st. molodыx uchenыx Instituta vostokovedeniya AN Uzbekistana. – Tashkent,1990. – S. 12 – 14.

4. Vnutrennyaya i vneshnyaya politika OAE na sovremennom etape // Mayak Vostoka. – Tashkent, 1994. –№1 – 2. – S.24.

5. Novaya i noveyshaya istoriya Korei: Uch. pos. – Tashkent, 2001.

6. Vostok i Zapad. Puti vzaimodeystviya: Uch. pos. – Tashkent: TashGIV, 2009.
**Aksonometriya** (yun. axon — oʻq va metriya — oʻlchash) — predmetlarni chizmada parallel proyeksiyalar yordamida tasvirlash usuli. Fazoviy shakllarning aksonometrik proyeksiyalarini qurish uchun uchta oʻzaro perpendikulyar oʻqlar Ox, Oy, Oz va shu oʻqlardagi masshtab uzunliklar tanlanadi. Soʻngra ushbu shakl va bu oʻqlar masshtab bilan birga proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalanadi. Proyeksiyalash yoʻnalishi bilan aksonometrik pro-yeksiyalash tekisligi orasidagi burchakka qarab toʻgʻri burchakli va qiyshiq burchak-li A. xillarga boʻlinadi. Uch koordinata kesmalari bir xil oʻzgaradigan (izometriya) va faqat ikki koordinata kesmalari bir xil oʻzgaradigan (dimetriya) A.lar koʻproq uchraydi. A. yaqqol boʻlishi bilan birga, unda tasvirlangan narsaning oʻlchamlarini topishga, predmetning askonometrik tasviri uning koordinatalar sistemasiga nisbatan toʻla shaklini va joylashishini tiklashga imkon beradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suriya choʻli**, Bodiyat ash-Shom (arabcha: ) — Gʻarbiy Osiyodagi choʻl. Suriya, Iroq, Iordaniya, Saudiya Arabistoni hududlarida. Maydoni 1 mln. km². Furot va Mesopotamiya pasttekisligi tomon 800 m dan 500 m gacha pasayib boradi. Ohaktoshli plato va lava maydonlaridan iborat. Yer yuzasi tekis. Ayrim joylarida bal. 1100 m boʻlgan yakka togʻlar, shoʻrxok va taqirli soyliklar uchraydi. Qumli va toshloq maydonlar bor. Iqlimi subtropik, kontinental, quruq ikdim, qishi iliq, yozi issiq. Choʻlning shim. qismida yanvarning oʻrtacha temperaturasi 6,9°, iyulniki 29,2°, yillik yogʻin 100–150 mm. Baxrr va yoz boshlarida hamsin shamoli esadi. Suriya choʻlida okar suvlar yoʻq. Oʻsimliklari juda siyrak, buta va efemerlar oʻsadi. Aholisi koʻchmanchi chorvachilik bilan shugʻullanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anvoyi gullar** – xonadonlar hovli-bogʻlarida, park va xiyobonlarda gulining koʻrki uchun ekiladigan xushmanzara bir yillik va koʻp yillik oʻsimliklar va butalar. Oʻzbekistonda Anvoyi gullardan lola, siren, gulsafsar, pion, atirgul, gladiolus, qoʻqongul, xrizantema, kartoshkagul koʻp tarqalgan boʻlib, ular birin-ketin bir-ikki oy muddat bilan aprelning boshidan to noyabr oʻrtalarigacha gullaydi. Gullarning koʻrkamligi va xushboʻy hidi insonga katta estetik zavq bagʻishlaydi (yana qarang Gulchilik).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
|  |
| --- |
| **Idomena** |
| qadimgi yunoncha: *Εἰδομένη* |
| **Jinsi** | ayol |
| **Otasi** | Feret |
| **Turmush oʻrtogʻi** | Amifaon |
| **Bolalari** | Biant , Melampod, Eoliya |

  

**Idomena** (qadimgi yunoncha: *Εἰδομένη*) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Amifaonning rafiqasi, Aeolidlar oilasidan. Afsonaning boshqa talqiniga koʻra, u Fesaliyadagi Fera shahrining eponimi boʻlgan Feretning qizi boʻlgan, yaʼni u erining jiyani edi; boshqasiga koʻra, u Argos shohi Abantning qizi edi. Muqobil nasabnoma ham mavjud boʻlib, unda Amifaonning xotini *Aglaya* deb ataladi. Idomenaning bolalari Biant, Melampodlar folbini, Eoliya (Etoliya qahramoni Kalidonning xotini) va Perimela (Antionning rafiqasi).

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Аполлодор 1972. sfn error: no target: CITEREFАполлодор1972 (help)
2. 1 2  Диодор Сицилийский 2005. sfn error: no target: CITEREFДиодор\_Сицилийский2005 (help)
3. ↑  Gaertringen 1905. sfn error: no target: CITEREFGaertringen1905 (help)
Anvar Ridvon (malay. Anwar Ridhwan)-Malayziya milliy yozuvchisi.1949-yil 5-avgustda Selangordagi Sabak Burnamda tugʻilgan .

Hayoti
------

1973-yilda Malaya universitetini tamomlagan, 1983-yilda magistr, 1998-yilda esa shu universitetda doktorlik darajasini olgan. 1986-yilda Ayova universitetida (AQSh) Xalqaro Yozuv dasturida tahsil oldi. 1997-2000 yillarda 2001-2005 yillarda Tokiodagi xorijiy tillar universitetida malay tilidan dars bergan. Malayziya tili va adabiyoti kengashida bosh direktor oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Hozirda Badiiy va milliy meros akademiyasi adabiyot fakulteti dekani lavozimida faoliyat olib bormoqda.

Asarlari
--------

Koʻplab roman va hikoyalar muallifi. Ayrim asarlar ingliz, arab, venger, italyan, xitoy, nemis, rus, fransuz tillariga tarjima qilingan. To‘rtta milliy mukofot va Janubi-Sharqiy Osiyo adabiy mukofoti (2002) laureati. „Ogonsoto orollari bor edi va yoʻq edi" hikoyasi (ruscha tarjimasi, 2006-yilda nashr etilgan) 2003-yilda ASEAN xalqaro hakamlar hay’ati tomonidan Mastra mukofoti bilan taqdirlangan. 2009-yilda u Milliy yozuvchi unvoniga sazovor boʻlib, Malayziyada adabiyot sohasida ushbu eng yuqori unvonni olgan oʻninchi yozuvchi boʻldi. Yozuvchining asarlari sahnalashtirilgan va telefilmlarda gavdalantirilgan. Uning „Sanʼatkorning so‘nggi kuni" nomli asari uchun film 2013- yilda rejissyor Sabri Yunus tomonidan suartga olingan.

Anvar Ridvon Malayziyada nashr etilgan qator lug‘atlar, jumladan, ruscha-malaycha va malaycha-ruscha lug‘atlar tuzish kengashlarida ilmiy maslahatchi sifatida ham ishlagan.

Asosiy ishlari
--------------

1. Hari-hari Terakhir Seorang Seniman (Rassomning soʻnggi kunlari) (1979)
2. Arus (oqim) (1985)
3. Perjalanan Terakhir (Soʻnggi sayohat) (1971)
4. Dunia adalah Sebuah Apartmen (Dunyo faqat bitta kvartira) (1973)
5. Sesuda Perang (Urushdan keyin) (1976)
6. Dari Kiev ke Moskova (Kiyevdan Moskvaga) (1992)
7. Naratif Ogonshoto (Ogonsoto orollari bor edi va yoʻq edi) (2001)
8. Penyeberang Sempadan (Chegaralarni kesib oʻtish) (2012)
9. Wajah Timur Lidah Barat (Sharq yuzi. Gʻarb tili) (2012)

Manbalar
--------

* 
*

Havolalar
---------

Anvar Ridvon milliy malay yozuvchisi sifatida glabal hayotning milliy gʻoyachisi

Malayziya shoirlari
**Anvar Ahrorovich Saidahmedov** (1912.15.6 — Toshkent — 1983) — pediatr-ftiziatr. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), tibbiyot fanlari doktori (1960), professor (1961). Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgan (1935). Bekobod kasalxonasida bosh vrach (1936—41), urush qatnashchisi (1941—42), Respublika ruhiy kasalliklar kasalxonasida bosh vrach (1944—46), Toshkent tibbiyot akademiyasi bolalar klinikasida ordinator (1946—50), assistent (1950—51). Sil ilmiy tadqiqot institutida bolalar sil kasalligi boʻlimi boshligʻi (1952—60), Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti bolalar sil kasalligi kafedrasi mudiri (1961 — 81), konsultant (1981—83). Ilmiy ishlari Oʻzbekiston sharoitida bolalardagi sil kasalligini aniqlash, uning klinikasi, oldini olish va davolashga oid.

Manbalar
--------

* Bolalarni sil kasalligidan saqlash choralari, T. 1962; Miya sili va uning oldini olish, T. 1968.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Idiosinkraziya** (yun. idios - oʻziga xos va synkrasis — aralashuv) — odam organizmining baʼzi ovqatlarga (sut, qulupnay, tuxum va b.) va dori moddalarga (penitsillin, sulfanilamid preparatlar, piramidon, xinin, yod, brom va b.) ortiq darajada sezuvchanlik holati. I. allergik holatlardan biri (qarang Allergiya). I.ning rivojlani-shida irsiy moyillik katta rol oʻynaydi. U shilliq pardalarning qizarishi, eshakem toshishi va burun, badan qichishib achishishi, temperatura koʻtarilishi bilan namoyon boʻladi. Ogʻirroq hollarda nafas qisishi, astmaga oʻxshash hurujlar, qusish, ich ketishi mumkin. Betoblik holati bir lahzada yoki bir necha kundan keyin oʻtib ketadi. I.ning rivojlanish mexanizmi allergik reaksiyadan farq qilib, bunda antitelo va sensibillashgan hujayralar paydo boʻlmaydi (qarang Sensibilizatsiya); kishi oʻta sezuvchan boʻlgan modda organizmga kirishi bilan unga javob reaksiyasi vujudga keladi. I. paydo boʻlganda uni keltirib chiqargan ovqat yoki dorilarni tark etib, vrachga murojaat qilish kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xoqon**, qagʻan, qoon — Markaziy Osiyolik ayrim xalqlarda, shu jumladan, turkiy xalqlarda hukmdorlarning eng oliy unvoni. Ushbu unvon imperator, shahanshoh unvonlari bilan teng maʼnoni bildirgan.

Milodiy 4 asrdan to soʻnggi oʻrta asrlargacha Markaziy Osiyo, Shimoliy Xitoy, Shimoliy Kavkaz, Janubiy Rossiya, Sharqiy Yevropa, Eron, Hindiston va boshqa oʻlkalarda hukm surgan turkiy sulolalar aksariyatida hukmronlar uchun qoʻllangan. Dastlab mil. av. 1-asrda Osiyo hunlarida koʻringan ushbu unvon Yevropa hunlari — tabgʻach (kelib chiqishi turkiy boʻlgan Xitoydagi Shimoliy Vey sulolasi), Avar xoqonligi (Sharkdy Yevropada), Turk xoqonligi, Xazar xoqonligi, Uygʻur xoqonligi davlatlarida mavjud boʻlgan.

Keyinchalik, Qoraxoniylar, Saljuqiylar, Xorazmshohlar, Temuriylar, Usmoniylar davlatlarida ham yuksak unvon sifatida qoʻllanilgan. Bundan tashqari, ushbu unvon turkiylar bilan qoʻshni boʻlgan boshqa xalqlarda: slavyanlarda (Kiyev Rusi davlati), moʻgʻullar (Chingizxon imperiyasi)da ham ishlatilgan (yana qarang Xon). Ayniqsa, Turk xoqonligi davrida oliy hukmdor sifatida davlat tepasida X.lar turgan. Bu davrga taalluqli qad. turkiy, xitoy, yunon, arman, suryoniy, sugʻdiy, baqtriy, tibet tilidagi manbalarda turk X.lari haqida maʼlumotlar saqlanib qolgan. Xitoy yilnomalarida X.larning taxtga chiqish marosimi haqida keng tafsilotlar berilgan. Jumladan, X. boʻladigan shaxs oq kigiz ustiga oʻtirgʻizilib, 9 kishi tomonidan yuqoriga koʻtarilgan holda oʻtov (chodir)ning atrofida quyosh yoʻnalishida 9 marotaba aylantirilgan. Soʻngra esa ipak roʻmol bilan tomogʻi siqilib, undan qancha yil hukmdor boʻlishi soʻralgan, ogʻzidan chiqqan birinchi tovush yoki soʻzga qarab, uning qancha muddat hukm surishi tayin kilingan. Shunga oʻxshash maʼlumotlar yunon, arab, fors, turkiy manbalarda ham saqlanib qolgan.

Turk xoqonligi davrida, jumladan, 6—8-asrlarda Markaziy Osiyoning bir qancha oʻlkalarida; Toxariston, Sugʻd, Fargʻona, Choch, Yettisuvda "xoqon" unvoni bilan tangalar chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Klyashtornyy S. G. Stepnyye imperii drevney Yevrazii. — Filologicheskiy fakul'tet Sankt-Peterburgskogo gos. universiteta, 2005. — S. 50.

Adabiyotlar
-----------

* Bichurin N.Ya. Sobraniye svedeniy o narodax obitavshix v Sredney Azii v drevniye vremena, t. 1—3, M.—L. 1950—1953.
* Klyashtornyy S. G. Savinov D. G. Stepnyye imperii drevney Yevrazii. Sankt-Peterburg: Filologicheskiy fakul'tet SPbGU, 2005

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vikikitob** (*viki* va *kitob* soʻzlarining birikmasi) (inglizcha: *Wikibooks*) — har kim tahrir qila oladigan erkin kitob toʻplamini tuzish uchun yaratilgan loyiha. Avval **Erkin kitob Vikimedia loyihasi** (inglizcha: *Wikimedia Free Textbook Project*) va **Vikimedia kitoblar** (inglizcha: *Wikimedia-Textbooks*) deb nomlangan.

Vikipediya singari Vikikitob ham Vikimedia Jamgʻarmasining loyihasi boʻlib, koʻngillilar tomonidan yaratiladi. Vikikitob ilk bor ingliz tilida 2003-yil 19-iyulda ish boshlagan. Loyihaning oʻzbekcha boʻlimi boʻlsa 2009-yil ochilgan, ammo deyarli tahrir qilinmagani uchun 2013-yil 24-iyulda yopilgan.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Vikikitob*** haqida turkum mavjud |

* Inglizcha Vikikitobning bosh sahifasi
* Vikikitoblar roʻyxati

|  Ushbu andozani koʻrish Vikimedia Jamgʻarmasi loyihalari |
| --- |
| Vikipediya • Vikilugʻat • Vikiiqtibos • Vikimanba • Vikikitob • Vikiombor • Vikiturlar • Vikiyangiliklar • Vikiversitet • Vikimaʼlumotlar • Vikigid • Meta-viki • Vikiinkubator | Vikimedia Jamgʻarmasi logosi |
| Asoschilar | Jimmy Wales • Larry Sanger |
| Boshqa | Hududlardagi Vikimedia tashkilotlari |
**Xorazm dostonchilik maktabi** — oʻzbek baxshilik sanʼati markazlaridan biri.

Xorazm dostonchiligida mavjud epik asarlar Oʻzbekistonning boshqa yerlaridagi oʻzbeklar orasida tarqalgan dostonlardan mazmuni, uslubi, kompozitsiyasi, obraz yaratish prinsiplari bilan farq qiladi. Xorazm dostonchilik maktabida ogʻzaki va yozma adabiyot anʼanalarining oʻzaro ijodiy hamkorligi sezilarli. Badihagoʻylik asosiy rol oʻynamaydi, musiqa yetakchilik qiladi. Koʻp hollarda aytuvchi qoʻlida dostonning qoʻlyozma matni boʻladi. Xorazmda epik asarlar 3—5 kishidan iborat baxshi ansambllari tomonidan ijro etiladi. Baxshi dostonni dutorda (keyinchalik tor ham ishlatila boshladi) kuylaydi, unga gʻijjakchi, bulamonchi joʻr boʻladi. Xorazm dostonlarida qahramonlarning his-tuygʻularini, ichki kechinmalarini nazm orqali, sarguzashtlarni nasr orqali bayon etish qatʼiy tartiblashgan. Doston kuylashdan oldin baxshi ansambli "Peshrav", "Muxammasi ushshoq" kabi biror kuy chaladi, soʻng didaktik xarakterdagi qoʻshiq kuylanadi. Doston tugagach, "Toʻyingdan qaytsin" kuyi ijro etiladi. Xorazm dostonchilik maktabim.da asar ichki boʻgʻiz tovushda emas, balki ochiq ovozda ijro etilishi bilan ham boshqa dostonchilik anʼanalaridan farq qiladi. Xorazm dostonchilik maktabining yirik vakillari: Suyav baxshi (19-asr), Jumanazar baxshi, Ahmad baxshi, Matnazar Jabbor oʻgʻli, Bola baxshi, Xudoybergan Oʻtagan oʻgʻli, Ollobergan baxshi, Murod baxshi, Boltaboy baxshi, Jumaboy baxshi, Qodir sozchi va boshqa Ular repertuarida "Goʻroʻgʻli" turkumi dostonlari, "Oshiq Gʻarib", "Oshiq Maxmud", "Oshiq Oydin", "Tohir va Zuhra", "Layli va Majnun", "Tulumbiy" kabi dostonlar mavjud. Yana Q. Xorazm mussha uslubi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Guschilar harakati** (1419-37) -chex xalqining katolik cherkoviga, mulkdorlar zulmi va nemis zoʻravonligiga karshi kurashi. Gus Yanning oʻtga tashlab oʻldirilishi Chexiyada ommaviy norozilikni avj oldirdi. 1419-yil xalq targʻibotchilari — guschilardan Mikulash, Yan Chapek va b.ning chaqirigʻi bilan minglab dehqonlar Tabor, Oreb, Beranek togʻlarida yigʻilib, oʻzlarini guschilar deb atashdi. 1419-yil 30 iyulda Praga sh. kambagʻallarining Yan Jelivskiy boshchiligida koʻtarilgan isyoni, qurolli kurashning boshlanishi boʻlib, butun Chexiyaga yoyildi. Chexiya ikki dushman lagerga — oliy ruhoniylar, chex panlari, nemis zodagonlari va quyi dvoryanlarning bir qismidan iborat mulkdor katoliklarga va guschilarga boʻlindi. Guschilarda moʻʼtadil va radikal ikki qanot paydo boʻldi. Panlar, ritsarlar, oʻrta ruhoniylar, boy hunarmandlar, chex ziyolilaridan iborat moʻʼtadil guschilar — chashniklar cherkov yerlarini davlat ixtiyoriga oʻtkazish, mustaqil chex milliy cherkovini tashkil etish va cherkovni isloh qilish harakatidan nariga oʻtmadilar. Dehqonlar va shaharlik fuqarolarning keng tabaqasi, ruhoniylar, mayda dvoryanlarning bir qismi va hunarmandlardan iborat radikal qanot — taboritlar jamiyati cherkovni isloh qilish, xususiy mulkni va mulkdorlarga berilgan imtiyozlarni bekor qilish tarafdori edi. Keyinchalik chashniklar sotqinlik qilib, katoliklarga qoʻshilib ketdilar. Taboritlar yengilganiga qaramay katolik cherkoviga zarba berildi, dehqonlar krepostnoylik asoratiga tushishdan ikkinchi marta qutulib qoldi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xorazm haqiqati** - ijtimoiy-siyosiy gazeta. Urganch shahrida haftada 2 marta chop etiladi. Muassisi: Xorazm viloyati hokimligi. Dastlab, 1920-yil 8 martdan "Inqilob quyoshi" nomi bilan nashr qilingan. 1939-yil 1-yanvardan hozirgi nomda. 1921-yil Xorazmga kelgan H.H. Niyoziy gazeta faoliyatini mustahkamlashga yordam bergan. Davlat va jamoat arboblari Karim Boltayev, Qurbon Beregin, Xudoybergan Devonov; yozuvchi va shoirlar Faqiriy, Mutrib, Partav, Chokar, Mugʻanniy, Sayd Nazariy, Umar Qurboniy, Mahmud Ismoilov, Eshmurod Devonov, Xayit Eshmurodov va boshqa gaz.ning ilk muxbirlari boʻlgan. Sahifalarida viloyat hayotiga doir iqtisodiyijtimoiy, maʼnaviy masalalar yoritib boriladi. 1996-yil 3-apreldan "Xorazm haqiqati" va "Xorezmskaya pravda" gaz.lari birlashgan tahririyati tashkil etildi.

Gaz.ga turli davrlarda Bekjon Rahmonov, Afzal Tagirov, Sharif Bulatov, Rahmat Majidiy, Qurbon Beregin, Otaxon Toshxoʻjayev, Egam Rahimov, Erkin Samandarov, Karim Qurbonov muharrirlik qilganlar. Hozirgi muharriri Rustam Iskandarov (1996-yildan). Adadi 3443 (2005).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Andrey Mixaylovich Golovatyuk** (1968-yil 17-dekabr Fargʻona)— sovet va rus siyosatchisi, toʻrtinchi chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisi Davlat Dumasi deputati hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

SSSR Ichki ishlar vazirligi Ichki qo‘shinlarining Novosibirsk oliy harbiy qo‘mondonlik bilim yurtini tamomlagan.

Andrey  Golovatyuk 1985-yildan 2003-yilgacha Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarining tezkor, maxsus va razvedka boʻlinmalari va boʻlinmalarida xizmat qilgan.

Andrey  Golovatyuk Vityaz otryadining shtab boshligʻi va deputat Yevgeniy Loginovning yordamchisi lavozimida ishlagan.

2002-yilda Nord-Ostda garovga olinganlarni ozod qilishda qatnashgan.

### Davlat Dumasi deputati

Andrey  Golovatyuk 2003-yilda Markaziy partiya roʻyxatining 7-sonli Liberal-demokratik partiyasidan toʻrtinchi chaqiriq Rossiya Davlat Dumasi deputatligiga nomzod boʻlgan.

2007-yilda u beshinchi chaqiriq Rossiya Davlat Dumasi deputatligiga Liberal-demokratik partiyadan № 17 mintaqaviy guruhda birinchi boʻlib (Voronej viloyati) nomzodini qoʻydi.

2008-yildan 2009-yilgacha Rossiya Federatsiyasi Markaziy saylov komissiyasi nazorat boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2009—2012-yillarda DOSAAF Markaziy qoʻmitasi raisi boʻlgan.

2012—2014-yillarda DOSAAF raisi oʻrinbosari va 2015-yildan beri „AMPP" GKU bosh direktorining oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritgan.

Andrey  Golovatyuk koʻplab harbiy va fuqarolik mukofotlari, shu jumladan LDPR faxriysi medali bilan taqdirlangan. 2008 — 2010-yillar  vazirlik huzuridagi jamoatchilik kengashi aʼzosi. Rossiya Federatsiyasi mudofaasi, Federal xavfsizlik siyosati va ekspertiza komissiyasining aʼzosi. 2012-yildan Rossiya Federatsiyasi Harbiy-sanoat komissiyasi raisi huzuridagi jamoatchilik kengashi aʼzosi hisoblanadi.

Andrey  Golovatyuk 2 ta davlat va 16 ta idoraviy mukofotlar bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Состав Государственной Думы четвертого созыва" (ru).  Государственная Дума. 12-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-may 2020-yil.
2. ↑  „Головатюк Андрей Михайлович".
**Kushti** (toj tojikcha: куштӣ 'kurash' < пехл. pehldan kustīg 'belbogʻ пехл. kust «yon», «yon») — anʼanaviy milliy tojik kurashi boʻlib, raqiblar bir-birini kamardan ushlab turishadi.

U, qoida tariqasida, yumshoq belbogʻli milliy xalatda oʻtkaziladi. Qoʻlga olish xolatlari, har qanday joyda, xoh kamar, xoh xalatning yengida, xoh koʻylagida amalga oshirilishi mumkin. Kamar ostidan tutib olish mumkin emas, lekin oyoqlar orqali uloqtirishga ruxsat beriladi.

Kushti juda qadimiy tarixga ega — 3000-yildan ortiq.

Musobaqa kunlarida, anʼanaga koʻra, birinchi janglarni bolalar, soʻngra oʻsmirlar boshlashadi va shundan keyingina gilamga tojikcha: паҳлавон *pahlavon* — bahodirlar, deb ataladigan, taniqli sportchilar chiqishadi.

Adabiyotlar
-----------

* Мандзяк А. С. Артёменко О. Л.*. Энциклопедия традиционных видов борьбы народов мира*, Минск, 2010 — 148-150 bet.

Manbalar
--------

1. ↑  Paul Horn. Grundriss der Neupersischen Etymologie. Strassburg, 1893. S.190
2. ↑  Эдельман Д. И.*. Этимологический словарь иранских языков*, 800 экз, М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2011 — 412 bet. ISBN 5-02-018124-2, ISBN 978-5-02-036478-3.  (v per.)
**Viklou togʻlari** (inglizcha: *Wicklow Mountains*; irl.: *Sléibhte Chill Mhantáin*) Irlandiyaning janubi-sharqidagi togʻ tizmasi. 1991-yildan beri Viklou hududi milliy bogʻ maqomini oldi.

Geografiyasi
------------

Togʻ tizmasi shimoldan janubga 3 ta graflik boʻylab choʻzilgan: Dublindan Viklou orqali Veksfordgacha. Slaney daryosi ushbu togʻlardan boshlanadi. Ushbu daryo oqimida Irlandiyadagi yagona "Tarlo Hill" GAES joylashgan. Vicklou togʻlari sayyohlarga dam olishning bir nechta turlarini taklif qiladi: baliq ovlash, rafting va tepaliklarda sayr qilish. Dublinliklar koʻpincha dam olish kunlarida ushbu xizmatlardan foydalanadilar. Shuningdek, 6-asrda Sent-Kevin tomonidan asos solingan Glendalof monastiri va Irlandiyaning eng baland "Pauerskoot" sharsharasi joylashgan. Togʻ tizimining janubiy qismi 19-asrda oltin lixoradka maydiniga aylandi.

Choʻqqilari
-----------

| Oʻrin | Nomi | Balandligi, metr | Surat |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Lugnaquilla[en] | 925 |  |
| 2 | Mullaghcleevaun[en] | 849 |  |
| 3 | Tonelagee[en] | 817 |  |
| 4 | Cloghernagh[en] | 800 |  |
| 5 | Cgaunorrigasleg[en] | 794 |  |
| 6 | Slievemaan[en] | 759 |  |
| 7 | Camenabologue[en] | 758 |  |
| 8 | Kippure[en] | 757 |  |
| 9 | Conavalla[en] | 734 |  |
| 10 | Djouce[en] | 725 |  |

Havolalar
---------

1. ↑  „Wicklow Mountains National Park" (en). 30-aprel 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2011-yil.

, официальный сайт.

Manbalar
--------

* Wicklow foto galereyasi(Inglizcha) ) .
Andrey Markov
**Andrey Andreyevich Markov** [1856.2(14).6, Ryazan – 1922.20.7, Petrograd] — rus matematigi. Peterburg Fanlar Akademiyasi akademik (1890). Peterburg universitetini tugatgan (1878), professor (1886). Markov ehtimollar nazariyasiga katta hissa qoʻshgan. U katta sonlar qonunini eng umumiy shartlarda isbot qilgan. Markov fanga (ke-yinchalik uning nomi bilan atalgan – Markov zanjirlari, Markov jarayonlari) maxsus bogʻlanishga ega boʻlgan tasodifiy miqdorlar ketma-ketligini kiritgan va ular uchun markaziy limit teoremani isbot qilgan (qarang Limit teoremalar). Markov jarayonlari fizika, texnika, biologiya va boshqa sohalarda koʻplab tatbiq etiladi. Markovning eng kichik kvadratlar usulini asoslashga bagʻishlangan ishlari ham bor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Markov Andrey Andreyevich" *OʻzME*. M-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gurzuvon**, Gurzivon, Jurzuvon — Afgʻonistonning shim.da joylashgan oʻrta asrlardagi tarixiy shahar va viloyat. 10-asrda G. — mahalliy xukmdorlarning yozgi qarorgohi. G. shahri togʻlar orasida joylashganligi tufayli iqlimi juda sogʻlom va musaffo boʻlgan. 12-asrda mustahkam qalʼaga ega G. va uning atrofidagi togʻ dovonlari Makkani eslatgan. 10-asrda G.da koʻplab miqdorda yaxshi "nabiz", yaʼni vino ichimligi tayyorlangan. Muhammad Xorazmshohning (13-asr boshi) G.da oʻz zarbxonasi boʻlgan. G.da Gʻuriylarnmng "malik" unvoniga ega boʻlgan noiblari turishgan. Ulardan biri — Husayn Harmil gʻuriylar qoʻshinining ilgʻoriga qoʻmondonlik qilgan. 15—18-asr birinchi yarmida G.ga koʻplab yirik qishloqlar tobe boʻlgan. Oʻrta Osiyoga Shapboniyxon qoʻshinlari bostirib kirganda (1503) Husayn Boyqaro oʻgʻli Badiuzzamon mirzoga G.ni mustahkamlash zarurligi haqida noma yuborgan. Nodir Muhammadxon davrida (1631) G. Abdulaziz sultonga tegishli mulk (iqto) boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Axmedov B. Istoriya Balxa, T. 1982; Kamaliddinov Sh. S, Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistana po araboyazimnim istochnikam IX — nachala XIII vv. T. 1996.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gusenitsa** (rus.) — zanjirli gʻildirak; bir-biriga oshiq-moshiqdek biriktiriladigan qismlardan iborat tutash lenta yoki zanjir. Traktor, buldozer, tank, odimlovchi kranlar, quvur yotqizgichlar, ekskavator va b.ning oʻtuvchanligini oshirish uchun ishlatiladi. G.ning ichki tomonida botiq va chiqiqlari bor. Mashina yetakchi gʻildiragidagi tishlar G. botiqlariga kirib, uni olgʻa intiltiradi. G. mashinaning ikki tomonida gʻildiraklar ostiga goʻyo poyondoz toʻshalganday yoyilib boradi. G.ning tashqi sirtidagi chiqiqlari mashinaning yer bilan yaxshi tishlashuvini (sirpanib ketmasligini) taʼminlaydi. G. metall, rezina-metall va rezinadan yasalishi mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vikilugʻat**  (*viki* va *lugʻat* soʻzlarining birikmasi) (inglizcha: *Wiktionary*) — koʻp tilli, barcha tildagi barcha soʻzni oʻz ichiga olgan lugʻat tuzish maqsadida yaratilgan loyiha. Hozirda Vikilugʻatning 171 tildagi boʻlimi mavjud. Vikipediya singari Vikilugʻat ham Vikimedia Jamgʻarmasining loyihasi boʻlib, koʻngillilar tomonidan yaratiladi. Vikilugʻatda har qanday odam yangi sahifa yarata oladi, borlarini tahrir qila oladi.

Vikilugʻatda tipografik cheklovlar yoʻq. Shuning uchun lugʻatning aksar boʻlimlarida soʻzning izohi bilan birga uning boshqa tillarga tarjimasi, maxsus lugʻatlarda beriladigan qoʻshimcha maʼlumotlar bor.

Oʻzbekcha Vikilugʻat
--------------------

Oʻzbekcha Vikilugʻatga 2005-yil asos solingan. 2014-yilgacha oʻzbekcha boʻlim juda sust rivojlandi. Oʻsha yili bot yordamida oʻzbekcha lugʻatlardagi izohlar qoʻshildi. Xususan, Vikilugʻatga Oʻzbek tilining izohli lugʻatida berilgan 80 000 dan oshiq soʻz qoʻshildi. 2015-yil Oʻzbekcha Vikilugʻat bosh sahifasi tubdan oʻzgartirildi. 

Hozirda Vikilugʻatning oʻzbekcha boʻlimida 150 dan oshiq tildan olingan soʻzga 113 807 ta oʻzbekcha izoh bor. Ayni damda Oʻzbekcha Vikilugʻatda administrator yoʻq.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Vikilugʻat*** haqida turkum mavjud |

* Vikilugʻatlarning toʻliq roʻyxati
* Oʻzbekcha Vikilugʻat

|  Ushbu andozani koʻrish Vikimedia Jamgʻarmasi loyihalari |
| --- |
| Vikipediya • Vikilugʻat • Vikiiqtibos • Vikimanba • Vikikitob • Vikiombor • Vikiturlar • Vikiyangiliklar • Vikiversitet • Vikimaʼlumotlar • Vikigid • Meta-viki • Vikiinkubator | Vikimedia Jamgʻarmasi logosi |
| Asoschilar | Jimmy Wales • Larry Sanger |
| Boshqa | Hududlardagi Vikimedia tashkilotlari |
**Guruhni mustahkamlash** , **kommunal mustahkamlash** (inglizcha: *communal reinforcement*) — ijtimoiy hodisa, ijtimoiy guruh ichida kuchli eʼtiqod (inglizcha: *commune*) bu guruh aʼzolari tomonidan qandaydir gapni (biron fikr, tushuncha) takrorlash orqali hosil boʻladi. Jarayon tegishli tadqiqot oʻtkazilganmi yoki yaratilayotgan eʼtiqod oqilona odamlar tomonidan qabul qilinishi uchun etarli empirik maʼlumotlar bilan qoʻllab-quvvatlanganmi yoki yoʻqligidan qatʼiy nazar sodir boʻladi. Jarayon, shuningdek, takroriy bayonotning (gʻoya, tushuncha) haqiqat yoki yolgʻonligiga bogʻliq emas. Binobarin, guruhda maʼlum bir eʼtiqodning keng tarqalganligi uning haqiqat yoki yolgʻonligiga dalil emas.

Koʻpincha ommaviy axborot vositalari turli xil sinovdan oʻtmagan va asoslanmagan tushunchalar yoki gʻoyalarni tanqidsiz qoʻllab-quvvatlab, hatto eng kulgililarini ham shubha bilan yoritmasdan, bu jarayonga hissa qoʻshadilar. „Millionlab odamlar notoʻgʻri boʻlishi mumkin emas"  iborasi odatda guruh tomonidan mustahkamlangan maʼlumotni shubhasiz qabul qilishning umumiy tendentsiyasini koʻrsatadi, bu koʻpincha shahar afsonalari va mish-mishlariga olib keladi.

Guruhni mustahkamlash odamlarning tushunarsiz aldanishlarini avloddan-avlodga qanday oʻtkazishi mumkinligini tushuntiradi. Shuningdek, baʼzi asossiz tavsiyalar qanday tushuntiriladi (inglizcha: *testimonials*, sotsiologlar, psixologlar, dinshunoslar, siyosatchilar, tok-shoular boshlovchilari va boshqalar hamjamiyatidagi bir xil asossiz tavsiyalar bilan tasdiqlangan guvohliklar koʻproq ishonarliroq boʻlishi mumkin va ilmiy izlanishlar yoki manfaatdor boʻlmagan shaxslar tomonidan taqdim etilgan qatʼiy faktlarni siqib chiqarishi mumkin.

Guruhning mustahkamlanishi qisman nima uchun amerikalik oʻsmirlarning yarmi evolyutsiyani inkor etishini, nega koʻp odamlar yaratilishga va boshqa Injil hikoyalariga ishonishlarini  va nima uchun odamlar koʻpincha ommaviy axborot vositalarida doimiy ravishda paydo boʻladigan psevdo-ilmiy, paranormal va okkultsion daʼvolarga ishonishlarini qisman tushuntiradi.

Guruhni kuchaytirish, shuningdek, nega odatda aqlli va maʼlumotli odamlar qiyin psixologik daqiqalarda „qulay guruh" tomonidan taklif qilinganida, bunday hikoyalarni haqiqat deb qabul qilishlari mumkinligini tushuntiradi. Har bir diniy lider guruhni mustahkamlash kuchini va adeptlarni keng qamrovli maʼlumotlardan ajratishni biladi.

Yana qarang
-----------

* Mustahkamlash (psixologiya)
* Sukunat spirali
* Argumentum ad populum
* singdirish
* ommaviy ong
* Ommaviy ongni manipulyatsiya qilish
* ijtimoiy bosim
* suruv hissi
* guruhli fikrlash
* muvofiqlik
* ijtimoiy dalil
* Koʻpchilikka qoʻshilishning taʼsiri
* aks-sado xonasi

Manbalar
--------

1. ↑  Sm. takje Argumentum ad populum
2. ↑  *Von Hendi A.* The modern construction of myth. — Indiana University Press, 2002. 386 p. ISBN 0253339960, ISBN 9780253339966.
3. ↑  *Segal R. A.* Theorizing about myth.— University of Massachusetts Press(ingl.)o'zb. 1999. 184p. ISBN 1558491910, ISBN 9781558491915.
**Diter Thoma** — (1969-yil 19-oktyabrda tugʻilgan) gʻarbiy germaniyalik sobiq chang'ida sakrash yoʻnalishidagi sportchi hisoblanadi.

Faoliayti
---------

Oʻz davrida Jens Weißflogdan keyin ikkinchi eng yaxshi nemis changʻichisi boʻlgan. Thoma oilada birinchi mashhur changʻida sakarash boʻyicha sportchi boʻlmagan: uning amakisi Georg Thoma shimoliy kombinatsiyada ham jahon, ham Olimpiya chempioni boʻlgan. Toma oʻzining birinchi musobaqasini 1990-yilda Toʻrt tepalik turnirida gʻolib chiqqanida qoʻlga kiritgan. Jumladan, u 1989—1990-yilgi mavsum oxirida Vikersundda changʻi uchish boʻyicha jahon chempionatida gʻolib boʻlgan. 1993—1994-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Toma oʻz texnikasini parallel changʻilarda sakrashdan V uslubiga oʻzgartirgan va 1994-yilda Lillexammerda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida jamoaviy musobaqada gʻolib chiqqan Germaniya jamoasining bir qismi boʻlgan. Thoma shuningdek, Lillehammer’da yakkalik bahslarda oddiy tepalikda bronza medalini qoʻlga kiritgan, keyin 1998-yilda Naganoda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida jamoaviy katta tepalik musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Thoma, 1998-yilda Oberstdorfda boʻlib oʻtgan XCHF changʻi uchish boʻyicha jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Thoma XCHF Shimoliy changʻi boʻyicha jahon chempionatida beshta medalni qoʻlga kiritgan, bulardan bitta oltin (Jamoaviy katta tepalik: 1999-yil), ikkita kumush (katta jamoaviy tepalik: 1995-yil, yakkalik katta tepalik: 1997-yil) va ikkita bronza (jamoaning katta tepaligi bahslarida: 1991-yil va 1997-yil). medallari kiradi. Hozirgi vaqtda mahalliy barcha musobaqalarga kuzatish uchun tashrif buyurib turadi.

Jahon chempionati
-----------------

### Turnir jadvali

| Mavsum | Umumiy natijalar | 4H | SF | NT | JP |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1985—1986-yil | 58 | 81 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1986—1987-yil | — | 111 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1987—1988-yil | 15 | 26 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1988—1989-yil | 03 !3rd | 4 | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1989—1990-yil | 4 | 01 !1st | Yoʻq | Yoʻq | Yoʻq |
| 1990—1991-yil | 03 !3rd | 03 !3rd | 9 | Yoʻq | Yoʻq |
| 1991—1992-yil | 42 | 14 | — | Yoʻq | Yoʻq |
| 1992—1993-yil | 42 | 20 | — | Yoʻq | Yoʻq |
| 1993—1994-yil | 11 | 8 | — | Yoʻq | Yoʻq |
| 1994—1995-yil | 18 | 13 | 22 | Yoʻq | Yoʻq |
| 1995—1996-yil | 25 | 11 | — | Yoʻq | 25 |
| 1996—1997-yil | 02 !2nd | 03 !3rd | 17 | 10 | 01 !1st |
| 1997—1998-yil | 8 | 6 | 28 | 31 | 7 |
| 1998—1999-yil | 10 | 10 | 21 | 22 | 10 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Ski jumper Sarah Hendrickson undergoes season-ending knee surgery" *The Salt Lake Tribune*. MediaNews Group. August 27, 2015. Retrieved August 28, 2015.
2. ↑  *Rosen, Karen*. „After Years Of Injuries, Ski Jumper Sarah Hendrickson Comes Back To Win Olympic Trials". *Team USA* (31-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 31-dekabr 2017-yil.
**Pyotr Vasilyevich Dogonkin** — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Tarjimai holi
-------------

1933-yilda tugʻilgan. SIKP aʼzosi.

1955-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda. 1955-1995-yillarda — Fargʻona viloyat irrigatsiya tizimlari boshqarmasi muhandisi, katta muhandisi, boʻlim boshligʻi, boshliq oʻrinbosari, „Fargʻonairqurilish" tresti bosh muhandisi, Fargʻona viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona viloyat qoʻmitasi ikkinchi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti tashkiliy-partiya boʻlimi mudiri.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 10, 11 va 12-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

1995-yildan keyin vafot etgan.

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: Oʻninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). — T .: Oʻzbekiston, 1981. — S. 272.

Manbalar
--------

1. ↑   ГА РФ Р7523 105 152 «Указы Президиума Верховного Совета СССР, принятые с 26 по 27 августа 1971 года, и материалы к ним /к протоколу № 14/ с № 2075-VIII по № 2078-VIII. Том 7»
**Bidun** — Buxoroni idora qilgan buxorxudotlardan biri (?-673). Buxoro arki va shahar atrofidagi devorlarni qayta tiklatgan. Rivoyatlarga koʻra, B. binokorning nomini temir taxtaga oʻyib yozdirib, uni saroy darvozasiga qoqib qoʻyishni buyurgan. Yana oʻsha rivoyatga koʻra, saroy tez orada qulab tushgan va uni qayta tiklashga har qancha urinilgan boʻlsaham, lekin binoni qurib bitkaza olmaganlar. Shundan soʻng B. olimlarni tuplab, ularning maslahati bilan saroy (koh)ni Yetti ogʻayni yulduzi shaklida yetti tosh ustunli qilib, yana yangidan qurgan. Bu safar saroy binosi mustahkam oʻrnashib, uzoq vaqt turib qolgan. Ubaydulloh ibn Ziyod boshliq arab qoʻshinlari Buxoroga hujum qilishi (673 yil)dan sal oldin vafot etgan. Undan soʻng Buxoroda uning xotini Xotun oʻgʻli Tug'shoda voyaga yetguncha hukmronlik qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Narshaxiy, Buxoro tarixi, T. 1966.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anmitsu** ( あんみつ , 餡蜜 -kam hollarda ) Meyji davriga oid yapon shirinligi .

U qizil suv o'tlaridan tayyorlangan oq shaffof agar jelisidan tayyorlangan kichik kubik shakliga keltirilgan bo'ladi. Agar jele qilish uchun suv (yoki olma sharbati kabi meva sharbati ) bilan eritiladi. U shirin azuki loviya pastasi yoki *anko* ( *anmitsuning* *bir* qismi), qaynatilgan no'xat, ko'pincha *gyuhi* va shaftoli bo'laklari, *mikan*, ananas bo'laklari va gilos kabi turli xil mevalar bilan idishda tortiladi .Anmitsu odatda kichik bir idish shirin qora sirop yoki *mitsu* ( *anmitsuning* *uchinchi* qismi) bilan birga tortiladi, u ovqatdan oldin jele ustiga quyiladi. Anmitsu odatda qoshiq va vilkalar bilan iste'mol qilinadi.

Ushbu desertda bir nechta o'zgarishlar mavjud. Mitsumame loviya pastasisiz anmitsu bo'lib, *mame* o'rniga sirop va agar jele qo'shiladigan no'xat qo'shiladi. Krem anmitsu - bu muzqaymoqli anmitsu. Shiratama dango ham ko'pincha krem sifatida ishlatiladi.

Yana qarang
-----------

* Kakigori

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „What is Anmitsu?". *Japan Talk*. Qaraldi: 28-oktabr 2019-yil.
2. ↑  „What is Anmitsu?". *Japan Talk*. Qaraldi: 28-oktabr 2019-yil.
**Dies** (lotincha: *Diēs* — „kun") — Rim mifologiyasida kunning timsoli, yunon maʼbudasi Gemeraning egizagi, Noksa (Tun) va Skotusning (Zulmat) qizi.

Ismi
----

Lotin tilidagi *diēs* oti pro-hind-yevropa *\*dyeu-* ildizidan kelib chiqqan pro-italyancha *\*dijēm* soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „kunduzgi osmon" yoki „kunning yorqinligi" degan maʼnoni anglatadi (tun zulmatiga qarshi qoʻyiladi). Kunning tegishli pro-hind-yevropa xudosi Dyeus hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Hyginus. *Fabulae,* *Preface,* translated by Smith and Trzaskoma, p. 95.
2. ↑  Cicero. *de Natura Deorum*, 3.17
3. ↑  de Vaan 2008. sfn error: no target: CITEREFde\_Vaan2008 (help)
4. ↑  West 2007. sfn error: no target: CITEREFWest2007 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Michiel Arnoud Cor de Vaan*. Etymological dictionary of Latin and the other Italic languages*. Leiden: Brill, 2008. ISBN 978-9-0041-6797-1.
* M. L. West*. Indo-European poetry and myth*. Oxford: Oxford University Press, 2007. ISBN 978-0-19-928075-9.
**Soib Nazarov** (1911-yil Namangan viloyati, 1973-yil 14-fevral) — Sovet iqtisodiyoti,Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasia aʼzosi, davlat va siyosiy arbobi, 2 marta Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni sovrindori hisoblanadi.

Biografiyasi
------------

Soib Nazarov 1911-yilda Xonobod qishlogʻida tavallud topgan. U 1938-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi boʻlgan.

1933-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1933 — 1971-yillarda Namangan viloyati „Qizgii" kolxozi raisi, Namangan viloyat yer boʻlimi boshligʻi, „Dehaqonobod" va „Qizil bayroq" jamoa xoʻjaliklari raisi, Guliston tumanidagi Molotov nomidagi kolxoz raisi sifatida faoliyat yuritgan. Toshkent viloyati, Sirdaryo viloyati „Guliston" sovxozi direktori, Namangan viloyati Engels nomidagi kolxoz raisi, uchastka mudiri va Namangan viloyati Uychi tumanidagi „Uychi" sovxozi direktori lavozimlarida ishlahan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, O‘roq va Bolg‘a oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonilari bilan taqdirlangan.

Soib Nazarov O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 2 va 5-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Soib Nazarov 1973-yilda vafot etgan.

Mufoatlari
----------

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Lenin ordeni

2 marta Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni

O‘roq va Bolg‘a oltin medali

Adabiyotlar
-----------

Nazarov Soibjon // O‘zbek Sovet Ensiklopediyasi [Matn, 14 jild]: 14 jild / tahrir. I. M. Mo‘minov. — Toshkent: Oʻzbek Ensiklopediya kengashi va Bosch nashri, 1980. — T. 7.

Manbalar
--------

1. ↑  I. M. Mo‘minov 1980, s. 7. sfn error: no target: CITEREFI.\_M.\_Mo‘minov1980 (help)
2. ↑  „sovet ensiklopediyası".
3. ↑  „Саиб Назаров".
**Ann Thompson Gerry** (1763-yil 12-avgust – 1849-yil 17-mart) vitse-prezident Elbridge Gerryning rafiqasi, shu tariqa 1813-yildan 1814-yilgacha Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi boʻlgan.

Hayoti
------

Ann Thompson boy irlandiyalik James Thompsonning (1727 – 1812) va savdogarlikdan boylik orttirgan va Nyu-Yorklik boy Catharine (Walton) Thompsonning qizi. 1750-yilga kelib, Thompsonning biznesi 1763-yilda Ann tugʻilgan Nyu-York shahrida joylashgan edi. U Irlandiyaning Dublin shahrida taʼlim olgan, katta akalari esa Shotlandiyada taʼlim olgan va oxir-oqibat Britaniya armiyasiga qoʻshilgan. 1780-yillarning oʻrtalarida oʻqishni tugatgandan soʻng, u Nyu-Yorkka qaytib keldi, u yerda baʼzilar uni „Qoʻshma Shtatlardagi eng goʻzal ayol" deb atashdi. U yerda u Konfederatsiya Kongressida xizmat qilgan oʻzidan yigirma yosh katta boʻlgan Massachusets shtatidagi Marblehead siyosatchisi Elbridge Gerryning eʼtiborini tortdi. Ularning ishqiy munosabatlari 1785-yil oxirlarida yaxshi boshlangan va ular 1786-yil 12-yanvarda Nyu-Yorkdagi Trinity cherkovida turmush qurishgan.

Er-xotinning 1787—1801-yillar orasida dunyoga kelgan oʻnta farzandi bor edi (uch nafari yosh vafot etgan). Eri uning sogʻligʻi haqida qaygʻurardi, lekin tez-tez uzoq safarga ketar edi. Oilaning moliyaviy ahvoli erining hayotining keyingi yillarida muammoli edi, akasi qilgan va Gerri kafolatlagan qarzlar faqat 1812-yildan 1814-yilda vafotigacha Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti sifatida olgan maoshidan toʻlangan va beva ayolga yerga boy va naqd pulda kambagʻal mulkka ega boʻlgan. Massachusets shtatidan senator Christopher Gore unga umrining oxirigacha vitse-prezidentlik maoshini toʻlashni taklif qildi, ammo Kongress bu gʻoyani rad etdi, chunki bu bunday toʻlovlar uchun pretsedent boʻlishi mumkin.

Shundan soʻng uni bolalari qoʻllab-quvvatladi, oʻgʻli James Thompson Gerry, USS *Albany* qoʻmondoni va kamida ikkita qizi bilan Nyu-Xeyvendagi 17 Temple Courtda yashadi. U 1849-yil 17-martda Konnektikut shtatining Nyu-Xeyven shahrida vafot etdi. U Nyu-Xeyvenning Grove Street qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  *The Pioneer Mothers of America*[*sayt ishlamaydi*]
2. 1 2  Billias, George. *Elbridge Gerry*, p. 147
3. ↑  Powell, E. *Vice Presidents: A Biographical Dictionary*
4. ↑  Ancestry.com. *U.S. City Directories, 1822–1989* [database on-line]. James Gerry, 1847, Provo, UT, USA: Ancestry.com Operations, Inc. 2011. Accessed 5 November 2015 (subscription required)
5. ↑  Billias, p. 377
6. ↑  *Chapter Sketches: Connecticut DAR*