**Breel Donald Embolo** (talaffuzi: Bril Donald Embolo; 1997-yil 14-fevralda tugʻilgan) — professional futbolchi, Liga 1ning Monaco klubida va Shveysariya milliy futbol terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Kamerunda tugʻilgan Embolo oilasi bilan Fransiyaga koʻchib oʻtdi va nihoyat Shveysariyaga joylashdi. Turli oʻsmirlar jamoalarida mashgʻulot olib borgandan soʻng, Embolo 2014-yil mart oyida Basel uchun professional debyutini oʻtkazdi va dastlabki 20 million yevro evaziga Schalke 04ga oʻtishdan oldin barcha uchta mavsumda Shveysariya Superligasida gʻolib chiqdi. Bundesligaga koʻchib oʻtganidan koʻp oʻtmay, u toʻpigʻidan jarohat olib, deyarli bir yilga safdan chiqdi.

Embolo katta xalqaro debyutini 2015-yil mart oyida oʻtkazdi va Shveysariyani UEFA Euro 2016, 2018 FIFA jahon chempionati va UEFA Euro 2020da himoya qildi.

Yoshligi
--------

Embolo 1997-yil 14-fevralda Kamerun poytaxti Yaunde shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi yoshligida ajrashishgan va Embolo besh yoshida onasi bilan, maktabga borish uchun Fransiyaga koʻchib oʻtdi. U yerda u Shveysariya fuqarosi boʻlgan boʻlajak turmush oʻrtogʻi bilan uchrashdi, keyingi yili oila Bazelga koʻchib oʻtdi.

Embolo 2014-yil 12-dekabrda Shveysariya fuqaroligini olgan. Uning sevgilisi Naomi 2018-yil iyun oyida qizi Naliyani dunyoga keltirdi.

Klubdagi faoliyati
------------------

### Dastlabki faoliyati

Embolo dastlabki futbol faoliyatini Nordstern bilan boshladi. Old Boys orqali u 2010-yilda Baselning yoshlar tizimiga oʻtdi. 2011–2012 va 2012–2013 mavsumlarida u Baselning 16 yoshgacha boʻlganlar jamoasida oʻynagan. U-16 terma jamoasi bilan Embolo ikki marta bu darajadagi Shveysariya chempionligini qoʻlga kiritdi. U 2013-yilning eng yaxshi Basel yigiti kabi turli individual sovrinlarni oldi. 16 yoshga toʻlganidan uch hafta oʻtgach, Embolo klub bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi. 2013-yilning yozida u 18 yoshgacha boʻlganlar va 21 yoshgacha boʻlganlar jamoalarida oʻynashga koʻtarildi.

### FC Basel

Embolo professional debyutini 2014-yilning 13-martida St. Jakob-Parkda bo‘lib o‘tgan Yevropa ligasi 1/8 finalida Geoffroy Serey o‘rniga 90-daqiqada o‘rinbosar sifatida o‘tkazdi. Red Bull Salzburgga qarshi kechgan bahsda golsiz durang qayd etildi. Uch kundan soʻng Embolo Shveysariya Superligasidagi debyutini oʻz uyida Aarauga qarshi oʻyinda (5:0) oʻtkazdi va 85-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. U jamoadagi ilk golini atigi toʻrt daqiqadan soʻng kiritdi, bu oʻyindagi yakuniy gol boʻldi. 2013–2014-yilgi Superliga mavsumi oxirida u Basel bilan liga chempionligini qoʻlga kiritdi; ular 2013–2014-yilgi Shveysariya kubogi finaliga ham yetib kelishdi, ammo Embolo qoʻshimcha boʻlimdan soʻng zaxirada oʻtirdi va jamoa Zurichdan 2:0 hisobida magʻlub boʻldi.

2014-yil 4-noyabrda Embolo UEFA Chempionlar ligasidagi birinchi golini urdi va guruhda Ludogorets Razgradga qarshi oʻyinda 4:0 hisobida gʻalaba qozondi. Oʻsha mavsumda chempionlik yana qoʻlga kiritildi va jamoa yangi bosh murabbiy Paulo Sousa qoʻl ostida kubok finaliga chiqdi. Gʻalabani qoʻlga kiritgandan soʻng, Embolo klubning 18 yoshgacha boʻlganlar murabbiyi Raphael Wickyga qoʻngʻiroq qildi va undan kattalar mavsumi tugaganidan keyin qolgan oʻyinlarini oʻtkazishni soʻradi.

2016-yil yanvar oyi oxirida VfL Wolfsburg Embolo uchun shartnoma taklif qildi, ammo Basel buni rad etdi. Taklif 27 million yevroga yaqin ekani xabar qilingandi. Urs Fischer qoʻl ostida Embolo 2015–2016-yillarda ketma-ket uchinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2016-yil iyun oyida Embolo *FourFourTwo* tomonidan „Yevropaning eng yorqin istiqbollaridan biri" deb taʼriflangan.

### Schalke 04

2018-yil avgust oyida Schalke 04 bilan Embolo
2016-yil 26-iyun kuni Bundesliganing Schalke 04 jamoasi Baseldan Emboloni 20 million yevro va qo‘shimchalar evaziga besh yillik shartnomaga imzolaganini tasdiqladi. Embolo 20-avgust kuni DFB-Pokalning birinchi davrasida oltinchi toifadagi FC 08 Villingenga qarshi oʻyinda debyut qildi va 4:1 hisobida gʻalaba qozondi. Bir hafta oʻtgach, Embolo Eintracht Frankfurtda 1:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan holda ligadagi debyutini oʻtkazdi va mavsumning birinchi yarmida Franco Di Santoga almashtirildi.

Embolo 2-oktyabr kuni Gelsenkirchen klubi uchun birinchi ligadagi gollarini urdi, bu dubl Borussia Mönchengladbach ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi. Oʻn bir kun oʻtgach, Embolo Augsburgga qarshi navbatdagi oʻyinda u Kostas Stafylidisning qoʻpolligi, oyoq bilagining qattiq sinishi, sindesmozning yorilishi va medial ligamentning shikastlanishi natijasida jiddiy jarohat oldi, bu esa uni mavsumning qolgan qismida maydonga tusha olmasligiga sabab boʻldi.

2017-yil 16-sentyabrda Embolo deyarli bir yillik futbolni o‘tkazib yuborib, Werder Bremenda 2:1 hisobida g‘alaba qozongan Amine Harit o‘rniga 80-daqiqada maydonga tushdi.

### **Borussia Mönchengladbach**

Embolo 2019-yil 28-iyun kuni Bundesligadagi Borussia Mönchengladbach bilan 4 yillik shartnoma imzolagan. U 9-avgust kuni DFB-Pokalning birinchi raundida debyut qildi va SV Sandhausenda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan Jonas Hofmann oʻrniga tanaffusda maydonga tushdi. Oʻn besh kundan soʻng, yana zaxira oʻrindigʻidan oʻtib, u Mainz 05 bilan oʻyinda 3:1 hisobidagi gʻalabada klub uchun birinchi golini urdi.

2021-yil 27-oktyabr kuni Embolo kubokning ikkinchi bosqichida FC Bayern Munich ustidan kutilmaganda 5:0 hisobida g‘alaba qozonib, ikki marta gol urdi — bu ularning DFB-Pokaldagi eng yirik mag‘lubiyati va *Gladbachga* birinchi marta kubokdan chiqish imkoni edi.

### AS Monaco

2022-yilning 15-iyulida Embolo 12,5 million yevro evaziga 4 yillik shartnomaga Liga 1ning Monaco klubiga qo‘shildi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

 Embolo 2016-yil iyun oyida
Embolo Shveysariya 16 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasida toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi. U ilk xalqaro golini 2012-yilning 1-noyabrida Ukraina 16 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga qarshi safarda 3:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda kiritdi. Embolo Kamerun uchun ham oʻynash huquqiga ega edi, biroq 2014-yil dekabr oyida u Shveysariyaga xalqaro sadoqatiga vaʼda berdi.

Embolo 2015-yil 31-mart kuni Zurichda AQShga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida 1:1 hisobida durang o‘ynagan va 56 daqiqadan so‘ng Josip Drmic o‘rnini egallagan holda terma jamoadagi debyutini o‘tkazdi. 9-oktyabr kuni u ilk xalqaro golini, San Marino ustidan 7:0 hisobida gʻalaba qozongan penaltini Alessandro Della Valle Eren Derdiyokka nisbatan qoʻpollik qilganidan keyin golga aylantirdi; natijada Shveysariya UEFA Euro 2016ga yoʻl oldi. Xuddi shu oʻyinda Embolo birinchi gol uchun Michael Langga yordam berdi va Johan Djourou tomonidan urilgan zarbani toʻsib qoldi.

Embolo murabbiy Vladimir Petkovic tomonidan Fransiyadagi final turniri uchun tanlangan. Guruhning dastlabki ikki oʻyinida zaxiradan maydonga tushgan Embolo oʻyinni Lillda mezbonlarga qarshi golsiz durang bilan boshladi va 1/16 finalda zaxiradan maydonga tushdi, 1:1 hisobida durang qayd etib, Polshaga penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi.

2018-yilgi FIFA jahon chempionati saralash bosqichida Embolo bir marta gol urib, Baseldagi sobiq klubida Yevropa chempioni Portugaliya ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozondi. Petkovic uni Rossiyadagi final bosqichida qatnashadigan tarkibga kiritdi.

Embolo 2019-yil 27-mart kuni Daniyaga qarshi o‘yinda Shveysariyani 3:0 hisobida mag‘lub etib, UEFA Euro 2020 saralashida bitta gol urdi. 2021-yilda boʻlib oʻtgan finalda u birinchi guruh oʻyinida, Bokuda Uels bilan 1:1 hisobida durang oʻynadi.

Oʻyin uslubi
------------

 Embolo 2018-yil oktabr oyida Moskvaning Lokomotiv klubi futbolchisi Benedikt Howedes bilan bellashmoqda
UEFA.com sayti muallifi Steffen Potter Emboloni toʻliq hujumchi sifatida maqtadi: „U kuchli, texnik jihatdan ilgʻor va hal qiluvchi. U portlovchi sur’atga ega va yakunlovchi". Embolo bilan bir vaqtda Basel yarim himoyachisi boʻlgan Fabian Frei ham oyoqlarini yerda ushlab turgani uchun uni maqtadi.

> Menimcha, u sensatsiya — 17 yoshida shunday oʻynaydi. U menga futbolchi sifatidagi kabi inson sifatida ham yoqadi. Uning oyoqlari yerda qoladi — Embolo mavsum golini urish uchun 50 metrdan zarba bermaydi. Siz unga yaxshi maslahat bersangiz, u gʻazablanmasdan buni qabul qilishga tayyor oʻyinchi.
> 
> 

Embolo oʻzining ilhomlantiruvchilaridan biri sifatida Mario Balotellini tilga oldi. Ikkala oʻyinchi ham himoyachilar orasida yashirinishni yaxshi koʻradi va ikkalasi ham jismoniy jasorat bilan bogʻliq holda ajoyib nazoratga ega.

Embolo yarim himoyada ham oʻynashi mumkin; Radio Télévision Suisse xodimi Devid Lemosning so‘zlariga ko‘ra, u bu rolda NʼGolo Kantega o‘xshab ketadi, yaʼni kuchidan foydalanib, to‘pni olib, hujumchilarga beradi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

*2022-yil 11-sentabr holatiga ko'ra:*

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar| Klub | Mavsum | Liga | Milliy kubok | Yevropa | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Divizion | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar |
| Basel | 2013–2014 | Shveysariya Super ligasi | 7 | 1 | 0 | 0 | 4 | 0 | — | 11 | 1 |
| 2014–2015 | 27 | 10 | 5 | 6 | 8 | 1 | — | 40 | 17 |
| 2015–2016 | 27 | 10 | 1 | 0 | 12 | 3 | — | 40 | 13 |
| Jami | 61 | 21 | 6 | 6 | 24 | 4 | — | 91 | 31 |
| Schalke 04 | 2016–2017 | Bundesliga | 7 | 2 | 1 | 1 | 2 | 0 | — | 10 | 3 |
| 2017–2018 | 21 | 3 | 2 | 0 | — | — | 23 | 3 |
| 2018–2019 | 20 | 5 | 3 | 0 | 5 | 1 | — | 28 | 6 |
| Jami | 48 | 10 | 6 | 1 | 7 | 1 | — | 61 | 12 |
| Borussia Mönchengladbach | 2019–2020 | Bundesliga | 28 | 8 | 1 | 0 | 5 | 0 | — | 34 | 8 |
| 2020–2021 | 31 | 5 | 3 | 0 | 7 | 1 | — | 41 | 6 |
| 2021–2022 | 29 | 9 | 2 | 2 | — | — | 31 | 11 |
| Jami | 88 | 22 | 6 | 2 | 12 | 1 | — | 106 | 25 |
| Monaco | 2022–2023 | Liga 1 | 7 | 2 | 0 | 0 | 3 | 1 | — | 10 | 3 |
| Faoliyati jami | 204 | 55 | 18 | 9 | 46 | 7 | 0 | 0 | 268 | 71 |

### Xalqaro

*2022-yil 12-iyun holatiga ko'ra*:

Terma jamoa va yil boʻyicha ishtirok va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Ishtirok | Gollar |
| --- | --- | --- | --- |
| Shveysariya | 2015 | 7 | 1 |
| 2016 | 10 | 1 |
| 2017 | 4 | 0 |
| 2018 | 9 | 1 |
| 2019 | 6 | 1 |
| 2020 | 4 | 0 |
| 2021 | 10 | 4 |
| 2022 | 6 | 1 |
| Jami | 56 | 9 |

*Ballar va natijalar roʻyxati birinchi boʻlib Shveysariyaning gollari soni, ballar ustuni har bir Embolo golidan keyingi ochkoni koʻrsatadi*.

Breel Embolo tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati| No. | Sana | Joy | Ishtirok | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2015-yil 9-oktyabr | AFG Arena, St. Gallen, Shveysariya | 6 |  San Marino | 6-0 | 7-0 | UEFA Euro-2016 saralashi |
| 2 | 2016-yil 6-sentyabr | St. Jakob-Park, Bazel, Shveysariya | 15 |  Portugaliya | 1-0 | 2-0 | 2018 FIFA jahon chempionati saralashi |
| 3 | 2018-yil 27-mart | Swissporarena, Lucerne, Shveysariya | 23 |  Panama | 3-0 | 6-0 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 4 | 2019-yil 26-mart | St. Jakob-Park, Bazel, Shveysariya | 32 |  Daniya | 3-0 | 3-3 | UEFA Euro-2020 saralashi |
| 5 | 2021-yil 25-mart | Vasil Levski milliy stadioni, Sofiya, Bolgariya | 41 |  Bolgariya | 1-0 | 3-1 | 2022 FIFA jahon chempionati saralashi |
| 6 | 2021-yil 12-iyun | Boku Olimpiya stadioni, Boku, Ozarbayjon | 43 |  Uels | 1-0 | 1-1 | UEFA Euro 2020 |
| 7 | 2021-yil 12-oktyabr | LFF stadioni, Vilnyus, Litva | 50 |  Litva | 1-0 | 4-0 | 2022 FIFA jahon chempionati saralashi |
| 8 | 3-0 |
| 9 | 2022-yil 26-mart | Wembley stadioni, London, Angliya | 51 |  Angliya | 1-0 | 1-2 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |

Yutuqlari
---------

**Basel Youth**

* U16 Shveysariya chempioni: 2011–2012, 2012–2013

**Basel**

* Shveysariya Super ligasi: 2013–2014, 2014–2015, 2015–2016

**Individual**

* FC Bazel yilning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2013
* Shveysariyada yilning eng yaxshi futbolchisi: 2015

Manbalar
--------

1. 1 2  „FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland".  FIFA (15-iyul 2018-yil). 11-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Breel Donald Embolo | Playerprofile | Bundesliga". *bundesliga.com*.  DFL. 1-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-dekabr 2021-yil.
3. ↑  „Breel Embolo: the rebellious Swiss striker with a charitable cause" (en). *Guardian* (31-may 2021-yil). Qaraldi: 12-iyun 2021-yil.
4. ↑  „Ten things about new Schalke signing Breel Embolo" (en). *Bundesliga*. Qaraldi: 12-iyun 2021-yil.
5. ↑  *Kreis.* „FCB-Star Embolo erhält den Schweizer Pass!" (de).  blick.ch (2014). Qaraldi: 12-dekabr 2014-yil.
6. ↑  „FCB-Stürmer Breel Embolo erhält den Schweizer Pass" (de).  Schweizer Radio und Fernsehen (12-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 12-dekabr 2014-yil.
7. ↑  „Breel Embolo ist Vater geworden!" (de). *Schweizer Illustrierte*. Qaraldi: 30-iyun 2018-yil.
8. ↑  *Kiesewetter.* „U16 kurz vor der Ziellinie!" (de).  FC Basel 1893 (2012). 15-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2012-yil.
9. ↑  *FC Basel 1893.* „Die U16 holt das Double!" (de).  FC Basel 1893 (2013). 15-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2013-yil.
10. ↑  *FC Basel 1893.* „Auszeichnung der "Rookies of the Year"" (de).  FC Basel 1893 (2013). 23-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2013-yil.
11. ↑  *FC Basel 1893.* „Profivertrag für U16-Stürmer Breel-Donald Embolo" (de).  FC Basel 1893 (2013). 16-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-mart 2013-yil.
12. ↑  *Marti.* „Keine Tore zwischen Basel und Salzburg" (de).  FC Basel 1893 (2014). 15-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2014-yil.
13. ↑  *Hindley.* „Basel put breaks on Salzburg".  UEFA.com (2014). Qaraldi: 13-mart 2014-yil.
14. ↑  *Yokhin, Michael*. „How Breel Embolo became one of Europe's hottest prospects – but won't join Man United". *FourFourTwo* (22-iyun 2016-yil). Qaraldi: 25-iyun 2016-yil.
15. ↑  *Holyman, Ian*. „Embolo leads Basel to Ludogorets stroll". UEFA (4-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 5-noyabr 2014-yil.
16. ↑  *Wright.* „Basel reject Wolfsburg bid for Embolo".  Goal.com (2016). Qaraldi: 27-yanvar 2016-yil.
17. ↑  „Done deal: Breel Embolo signs for German side Shalke". *Metro* (26-iyun 2016-yil). Qaraldi: 26-iyun 2016-yil.
18. ↑  „Aogos schöner Türöffner, Embolos Abstauber" (de). *kicker* (20-avgust 2016-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2017-yil.
19. ↑  „Eintracht Frankfurt 1–0 FC Schalke 04". BBC Sport (27-avgust 2016-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2017-yil.
20. ↑  „Breel-iant Embolo leads Schalke plaudits after Gladbach rout". *Bundesliga* (12-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 17-oktabr 2016-yil.
21. ↑  *Uersfeld, Stephan*. „Schalke's Breel Embolo set to miss rest of season after ankle surgery". *ESPN* (17-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 17-oktabr 2016-yil.
22. ↑  „Bundesliga: Breel Embolo rejoue en championnat après une année d'absence" (fr). RTS (16-sentabr 2017-yil). Qaraldi: 9-iyun 2018-yil.
23. ↑  „Borussia sign Breel Embolo from Schalke 04".  Borussia Mönchengladbach (28-iyun 2019-yil). 1-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2019-yil.
24. ↑  „Thuram trifft beim Pflichtspieldebüt" (German). *Rheinische Post* (10-avgust 2019-yil). Qaraldi: 13-iyun 2021-yil.
25. ↑  „Supersub Breel Embolo inspires Borussia Mönchengladbach's come-from-behind win in Mainz". Bundesliga (24-avgust 2019-yil). Qaraldi: 13-iyun 2021-yil.
26. ↑  „Bayern Munich suffer historic 5-0 cup thrashing to Gladbach". CNN. Reuters (28-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 6-noyabr 2021-yil.
27. ↑  „Breel Embolo is 'Rouge et Blanc'" (15-iyul 2022-yil).
28. ↑  „Monaco sign Swiss forward Embolo from Borussia Monchengladbach" (15-iyul 2022-yil).
29. ↑  „Breel Embolo chooses to play for Switzerland over Cameroon". *BBC Sport* (15-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 1-aprel 2015-yil.
30. ↑  *McCarthy, Kyle*. „Switzerland 1-1 USA: Altidore sent off in friendly draw". *Goal.com* (31-mart 2015-yil). Qaraldi: 1-aprel 2015-yil.
31. ↑  „Switzerland hit seven to qualify for EURO 2016". UEFA (9-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 10-oktabr 2015-yil.
32. ↑  *Johnston, Neil*. „Switzerland 1-1 Poland". BBC Sport (25-iyun 2016-yil). Qaraldi: 25-iyun 2016-yil.
33. ↑  „Switzerland 2–0 Portugal". BBC Sport (6-sentabr 2016-yil). Qaraldi: 9-iyun 2018-yil.
34. ↑  *Kern, Max*. „Switzerland World Cup 2018 team guide: tactics, key players and expert predictions". *The Guardian* (7-iyun 2018-yil). Qaraldi: 9-iyun 2018-yil.
35. ↑  „Qualifs Euro 2020: la Suisse laisse échapper trois buts d'avance face au Danemark" (French). RTS (27-mart 2019-yil). Qaraldi: 13-iyun 2021-yil.
36. ↑  *Young, Alex*. „Wales 1-1 Switzerland: Kieffer Moore cancels out Breel Embolo header to earn Euros draw". *Evening Standard* (12-iyun 2021-yil). Qaraldi: 13-iyun 2021-yil.
37. ↑  „UEFA.com's weekly wonderkid: Breel Embolo".  UEFA (7-fevral 2015-yil).
38. ↑  „Breel Embolo". *EU-Football.info*. Qaraldi: 9-may 2016-yil.
39. ↑  „Player of the year » Switzerland".  World Football. Qaraldi: 27-iyul 2019-yil.