recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Shahrisabz konserva" aksiyadorlik jamiyati** — oziqovqat sanoati korxonasi. Shahrisabz shahrida joylashgan. "Oʻzmevasabzavotuzumsanoat xolding" kompaniyasi tarkibiga kiradi. Asosan. qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashga ixtisoslashgan: tomat pastasi, meva va uzum sharbatlari, sabzavot konservalari ishlab chiqaradi. Korxona qurilishi 1943-yilda boshlangan, 1947-yilda dastlabki konserva mahsulotlari ishlab chiqargan. 1994-yildan ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati. 1996-yilda korxonada "Mevalar kamalagi" Oʻzbekiston—Britaniya qoʻshma korxonasi tashkil etildi. Korxonaning ishlab chiqarish tizimida pomidor sexi (sutkalik quvvati 1131,2 t pomidorni qayta ishlash; tomat pastasi), meva sexi (olma, behi, nok, shaftoli kompotlari), sharbat sexi (olma, uzum, rovoch sharbati), sabzavot sexi (bodring va pomidor konservalari) va boshqalar yordamchi sexlar mavjud. Shahrisabz konserva aksiyadorlik jamiyati sexlari 90-yillardan boshlab Italiya, Vengriya, Germaniyada ishlab chiqarilgan zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan. Shuningdek, korxonada yiliga 750 ming dona tunuka banka tayyorlaydigan sex bor. Tayyorlangan mahsulotlar, asosan, ichki bozorda sotiladi, chet ellarga — Rossiya, Ukraina, Belarus davlatlariga (tomat pastaning 30%) eksport qilinadi.

2003-yilda 42834,1 ming shartli banka konserva, shu jumladan, 2197,4 ming banka sabzavot, 33548 ming banka tomat, 7088 ming banka meva konservalari ishlab chiqarildi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anatoliy Volodimirovich Petrovskiy** (1958-yil 6-mart) – SSSR futbolchisi, himoyachi ampulasida harakat qiladi. SSSR ikkinchi ligasi va birinchi ligasining bir qator klublaridagi oʻyinlari bilan tanilgan. Rovnoning „Avangard" klubida va Zaporojyening „Metallurg" klubida 120 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Anatoliy Petrovskiy Zaporojyeda mahalliy „Transformator" havaskorlar klubida faoliyatini boshlagan. U 1979-yilgi ikkinchi ligasi bahslarida Cherepovetsning „Budivelnik" klubida oʻynay boshladi. 1980-yilda ikkinchi liganing boshqa klubi Petrovskiy oʻyinchisiga aylandi. Keyinchalik Shahrisabzning „Hisora" klubida bir yil toʻp surgan. 1981-yil boshida Anatoliy Petrovskiy birinchi liga jamoasi Jizzaxning „Boʻston" (hozirgi Soʻgʻdiyona (futbol klubi) klubi futbolchisiga aylandi, biroq bu klubda bir nechta oʻyin oʻtkazib, birinchi liganing boshqa klubi SKA Xabarovskga oʻtdi. Ushbu jamoada futbolchi ikki mavsum davomida asosiy tarkibda harakat qildi. Jamoa tarkibida 57 ta oʻyin oʻtkazgan. 1983-yilda futbolchi Zaporojyega qaytib keldi va birinchi liganing „Metallurg" klubi oʻyinchisiga aylandi. Mavsumni asosan zahirada oʻtkazdi. Petrovskiy oʻsha yili Rovnoning „Avangard" jamoasi oʻyinchisiga aylandi. Ushbu klubda 4 mavsum harakat qildi. SSSR chempionatida 122 oʻyin oʻtkazdi. 1986-yilning ikkinchi yarmida futbolchi „Metallurg"ga qaytib, birinchi ligada 22 ta oʻyin oʻtkazdi. 1987-yil boshida Anatoliy Petrovskiy Lutskning „Torpedo" klubi oʻyinchisiga aylandi, Ushbu klubda 3 ta oʻyin oʻtkazgandan soʻng Cherkassining „Dnepr" havaskorlar klubining oʻyinchisiga ayland. Cherkassi hudud turnirida gʻolib chiqdi va keyinchalik Transkarpatiyada boʻlib oʻtgan final turnirida ishtirok etdi. Anatoliy Petrovskiy cherkassliklar tarkibida havaskor jamoalar oʻrtasida Ukraina SSR chempionati gʻolibi boʻldi. Futbolchi keyingi mavsumni Cherkassi klubi tarkibida, ikkinchi Ittifoq ligasida oʻtkazdi. Petrovskiy uchun faoliyatidagi soʻnggi jamoa Gomelning „Gomsilmash" klubi boʻlib, klubda 1989-yilgi mavsumda oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Петровський Анатолій (1958)". *www.ukr-football.com*. Qaraldi: 27-sentabr 2023-yil.
2. ↑  FK „Volin" – Statistika
3. ↑  А. М. Романенко*. Футбол-88. Довідник-календар / Упоряд*. Київ: Здоров'я, 1988 — 120 bet.

Havolalar
---------

* Anatoliy Petrovskiy footballfacts.ru sayti
**Xonqa sanatoriyasi** – Xorazm viloyati Xonqa tumani Qirqyop qishlogʻidagi Kattayop mahallasida qurilgan. Sanatoriya Amudaryo va Shovot kanali oʻrtasida joylashgan. Bino 3 qavatdan iborat. 14 gektar maydonni egallagan maskan bir vaqtning oʻzida 200 dan ortiq mijozlarga xizmat koʻrsatadi. Sanatoriya oʻzida yotoqxona, oshxona va tibbiyot maskanini birlashtirib turadi. "XONQA SANATORIYASI" mas`uliyati cheklangan jamiyati sifatida 1993-yil 12-oktabrda davlat ro'yhatidan o'tgan.

Tarixi
------

Dastlab ssanatoriya paxta tozalash zavodining dam olish sihatgohi sifatida oʻtgan asrning 60-yillarida tashkil etilgan. Keyinchalik Masharif Abdullayev bu majmuani sanatoriyaga aylantirishda katta xizmat koʻrsatgan. Ortiqboy Rahmatullayevning koʻmagi bilan 785 metr yer tagidan issiq madanli suv chiqrishga muvaffaq boʻlindi.

Davolash yoʻnalishlari
----------------------

Sanatoriyada asosan yurak-qon tomirlari, asab tizimi, ginekologik va harakat-tayanchi bilan oʻgʻrigan bemorlarga xizmat koʻrsatiladi. Yod, brom va boshqa mikroelementlar bilan toʻyingan mineral manbalar davolash jarayonida ishlatiladi.

Sanatoriya hodimlari
--------------------

Uvonberdi Sadullayev, Shuhrat sobirov, Rumiya Xozinova, quryozov Matkarim, Pak Galina, Karimov Anvar, Qodirov Nizomaddin, Xudoyberganova Anorjon, Atajonova Muhabbat, Moʻminova Oqiljon va Shohsanam Sobirovalar sanatoriya bemorlari uchun xizmat koʻrsatadilar.

Yangiliklar
-----------

Xonqa tumani hohimining 2016-yil 15-fevraldagi 187-q-sonli Tuman hududidagi mulkchilik shaklidan qat’i nazar, barcha yuridik subyektlar hamda fuqarolarga qarashli avtomototransportlarni 2016-yilgi texnika ko‘rigidan o‘tkazish qaroriga muvofiq Xonqa sanatoriyasidan 2 ta avtomobil texnik ko‘rig o‘tkazildi.

1. ↑
2. ↑  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
3. ↑  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
4. ↑
**Lola (Lobar) Ikromovna Islomova** (1971-yil 19-iyun, Toshkent) — oʻzbek jurnalisti, muxbir va muharrir, publisist.

2014-yilda u Anhor.uz axborot-tahliliy sayti bosh muharriri, 2016-yilda Oʻzbekiston Jurnalistlar uyushmasining "Yilning eng yaxshi jurnalisti" mukofoti, "Oltin qalam" maxsus mukofotlari sovrindori.

Tarjimai hol
------------

L.Islomova Toshkent san’at instituti (Ayni kundagi Oʻzbekiston davlat san’at va madaniyat instituti) Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universitetining sosiologiya fakulteti, jurnalistika oliy kurslarini tamomlagan.

Lola "Grand" radiosida muxbir, "Maxima", "Vodiy-sadosi" radiostansiyalari tahririyatlarini boshqargan va "Zdravstvuyte!" salomatlik jurnalini nashr etgan.

L.Islomova 2014-yildan buyon Anhor.uz axborot-tahliliy sayti tahririyatini boshqarib kelmoqda.

U 2005-yildan buyon Toshkentdagi Jurnalistlarni qayta tayyorlash xalqaro markazida media-trener boʻlib ishladi. Jurnalistlar uchun "OITS, ITS: jurnalistika mif va stigmatizasiyaga qanday qarshi tura oladi", "Ommaviy axborot vositalarida sil kasalligini yoritish", Oʻzbekiston hokimliklari axborot xizmatlari uchun "Xalq bilan samarali muloqot" qoʻllanmalari[*sayt ishlamaydi*] muallifi sanaladi.

L.Islomova "Internetda soʻz erkinligi va terrorizmga olib keladigan zoʻravon ekstremizm va radikallashuvga qarshi kurashish" mavzusidagi YXHTning terrorizmga qarshi kurash boʻyicha konferensiyasining yillik ekspert seminarining doimiy a’zosi.

Bundan tashqari, Lola Islomova Oʻzbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy assosiasiyasining ijtimoiy media boʻlimi eksperti. YUNICEFning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi OAVda bolalar huquqlarini yoritish boʻyicha milliy eksperti.

2015-yilda L.Islomova "Korrupsiyaga qarshi kurashishni yorituvchi eng yaxshi material uchun" nominasiyasi boʻyicha "Ochiq muloqot" xalqaro tashkiloti tomonidan maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

2016-yilda "Oltin qalam" Milliy mukofoti doirasida "Qonun ustuvorligini yorituvchi eng yaxshi materiallar uchun" nominasiyasida "Ochiq muloqot" xalqaro tashkilotining maxsus mukofoti bilan taqdirlangan.

Xuddi shu yili L.Islomova Oʻzbekiston Jurnalistlar uyushmasining "Yilning eng yaxshi jurnalisti" mukofotiga sazovor boʻldi.

Manbalar
--------




1. ↑  Итоги премии „Олтин Калам"
2. ↑  Главный редактор Anhor.uz Лола Исламова — о принципах и сложностях качественной журналистики Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-05-18). Themag.uz
**Loral O'Hara** (talaffuzi: *Lo'rel O'hara* 1983-yil 3-mayda tug'ilgan) - amerikalik muhandis va NASA astronavti.

Erta hayot va ta'lim
--------------------

Loral Eshli O'Hara 1983-yil 3-mayda Xyustonda (Texas ) Sindi va Stiv O'Hara oilasida tug'ilgan. U Texasning Sugar Land shahrida o'sgan. Loral Klements o'rta maktabida o'qigan. U 2005-yilda Kanzas universitetida aerokosmik muhandislik fanlari bakalavri va 2009-yilda Purdue universitetida aeronavtika va astronavtika fanlari magistri darajasini oldi. O'Xara talaba bo'lganida KC-135 parvozi dasturida qatnashgan.

Muhandislik faoliyati
---------------------

O'Hara Oklaxoma shtatidagi Rocketplane Limited kompaniyasida ishlagan. 2009-yilda O'Xara Woods Hole Okeanografiya Institutida ishlay boshladi. U DSV Alvin suv osti kemasini modernizatsiya qilishda qatnashgan va Jeyson kampaniyasi uchun muhandis bo'lib ishlagan.

NASA faoliyati
--------------

O'Hara ilgari Goddard kosmik parvozlar markazidagi NASA akademiyasida qatnashgan va Jet Propulsion Laboratory'da amaliyot o'tagan. 2017-yil iyun oyida u astronavt nomzodi sifatida tanlandi va avgust oyida mashg'ulotlarni boshladi. 2020-yil 10-yanvarda O'Xara NASA astronavt nomzodlik dasturini tugatdi va koinotga parvoz qilish huquqiga ega bo'ldi.

2022-yil 15-iyulda NASA Loralni "Soyuz MS-23" bortida uchishini eʼlon qildi.

Shaxsiy hayot
-------------

O'Hara xususiy uchuvchi, sertifikatlangan tez tibbiy yordam bo'yicha mutaxassis va cho'lda birinchi yordam ko'rsatuvchi hisoblanadi. U sayohat qilishni, suvga sho'ng'ishni, uchishni, chang'i uchishni, piyoda sayr qilishni, g'or qazishni, kitob o'qishni va rasm chizishni yaxshi ko'radi.

Mukofot va unvonlar
-------------------

2008-yilda O'Hara Milliy Fan Jamg'armasi Bitiruvchi tadqiqot stipendiyasiga sazovor bo'ldi. 2015-yilda u TEDx New Bedford ko‘rgazmasiga ma’ruzachi sifatida taklif etilgan.

Manbalar
--------



1. 1 2 3 4  *Garcia, Mark*. „Astronaut Loral O'Hara" (en). *NASA* (7-fevral 2018-yil). Qaraldi: 13-sentyabr 2018-yil.
2. ↑  „Loral Ashley O'Hara". *Biographies of U.S. Astronauts*.  Spacefacts (18-aprel 2018-yil). Qaraldi: 13-sentyabr 2018-yil.
3. ↑  *Harwood, William*. „NASA introduces 12 new astronauts". *CBS News*. CBS Broadcasting (7-iyun 2017-yil). Qaraldi: 8-iyun 2017-yil.
4. ↑  „Rogozin removed as head of Roscosmos as seat barter agreement signed". *www.spacenews.com* (15-iyul 2022-yil). Qaraldi: 15-iyul 2022-yil.
5. ↑  „National Science Foundation Fellowship Program" (en). National Science Foundation (6-sentyabr 2018-yil). Qaraldi: 13-sentyabr 2018-yil.
6. ↑  *TEDx Talks.* „From Space to Seafloor: The Joy is in the Journey - Loral O'Hara - TEDxNewBedford" (2-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 11-aprel 2018-yil.
**Şakir Bayhan** (1938-yil 4-oktabr – 2019-yil 15-fevral)  – turk leksikografi va oʻrmon xoʻjaligi muhandisi.

Yoshligi
--------

U 1938-yilda Chernogoriyaning Bijelo Polye shahrida tugʻilgan. U Ikkinchi jahon urushi paytida Germaniya bosqinining bosimi ostida ushbu kichik shaharchada boshlangʻich maktabda oʻqigan.

Serbiyaning Novi Pazar shahrida oʻrta maktabni tamomlagan. Soʻng, 1959-yilda oilasi bilan Turkiyaga koʻchdi.

1969-yilda Istanbul universitetining oʻrmon xoʻjaligi fakultetini oʻrmon muhandisi sifatida tamomladi. Soʻng Turkiya Oʻrmon xoʻjaligi vazirligida bosh oʻrmon muhandisi lavozimida ishlay boshladi va 2002-yilda nafaqaga chiqdi.

Leksikografiya ishlari
----------------------

Universitet yillarida u sobiq Yugoslaviya tillari (bosniya, serb, xorvat) ustida ishlay boshlagan.

1969—1970-yillarda harbiy xizmatda boʻlganida Gʻarbiy Bolqon tillari boʻyicha tadqiqotlar qilgan. Keyinchalik 9 yillik mehnati natijasida 15000 soʻzdan iborat qoʻlda yozilgan serbcha-xorvatcha/turkcha lugʻat tayyorladi. U 2000-yillarning boshida Turk tillari uyushmasi bilan hamkorlikda ish boshlagan. Bu hamkorlik va mashaqqatli mehnat natijasida 2015-yilda 30.000 dan ortiq soʻzli bosniyacha/turkcha lugʻatni tuzishdi.

U Bolqon mamlakatlarida yashovchi yoki bir necha yillar avval uchinchi mamlakatlarga koʻchib kelgan lugʻatshunos va tilshunos olimlar hamkorligida eski soʻzlar, idiomalar, sinonimlarni kashf borasida Bolqon tillarini oʻrganishga ham katta hissa qoʻshgan

Uning nashrlari koʻplab tilshunoslar, lugʻatshunoslar va akademiklar tomonidan akademik yozuvlar uchun manba sifatida va Bolqon madaniyati, siyosati va boshqa masalalarga oid maqolalarda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bayhan, Gamze (January 2020). "Tek Kültür İki Dil: Türkçe-Boşnakça "Şakir Bayhan'ın Eserleri İle Kurulan Kültür Köprüsü"". *Turkish Culture and Art Symposium International Proceedings Book 2 Etimesgut Municipal Presidency*. .
2. ↑  „"Bilingual Dictionaries Published by Turkish Language Institute: Bosnian-Turkish Dictionary"".
3. ↑  „İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Mezunları".
4. ↑   *"Turks in Montenegro"*. .
5. ↑  „Türk Dil Kurumu Şakir Bayhan çalışmaları".
6. ↑  Bayhan, Şakir*. "Boşnakça - Türkçe sözlük"*, 2015. ISBN 9789751631244.
7. ↑  „TURKISH - SERBIAN AND SERBIAN - TURKISH LEXICOGRAPHICAL WORKS".
8. ↑  „Bosanski Jezik by University of Tuzla in Bosnia and Herzegovina".
9. ↑  „Turcology Research".
10. ↑  „International Turkish Culture and Language Symposium".
11. ↑  Uzun, Yasemin; Türksever, Zeynep (15 March 2020). "ANIMAL PERCEPTION IN BOSNIAN AND TURKISH ACCORDING TO THE IDIOMS". *Motif Akademi Halkbilimi Dergisi* **13** (29): 281–293. doi:10.12981/mahder.667454. .
**Oʻzbekiston Respublikasi Fidokorlar milliy demokratik partiyasi** (Fidokorlar MDP) 1999-yil 4-yanvarda tashkil etilgan.  
  

Bu partiya oʻz nomi bilan vatan fidokorlarini, vatan ravnaqi uchun kuyib, yonib yashaydigan Oʻzbekiston fuqarolarini birlashtirdi.   
  

«Fidokorlar» milliy demokratik partiyasi oʻz maqsad va niyatlari bir xil boʻlganligi uchun «Vatan taraqqiyoti» partiyasi bilan birlashdi va hozirda «Fidokorlar» nomi ostida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda.  
  

1999-yil dekabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylovlarda partiya deputatlikka oʻz nomzodlarini qoʻydi. 2000-yil yanvardagi O'zbekiston Respublikasi Prezidentligiga boʻlib oʻtgan saylovlarda «Fidokorlar» milliy demokratik partiyasi nomidan prezidentlikka Islom Abdugʻaniyevich Karimov nomzodi koʻrsatildi.

**Oʻzbekiston fidokorlar milliy demokratik partiyasi** (FMDP) — Oʻzbekistondagi siyosiy partiyalardan biri. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2000-yil 25-iyulda roʻyxatga olingan va shu yil Dasturi hamda Ustavi qabul qilingan. Partiyaning asosiy maqsadi erkin bozor iqtisodiyotiga asoslangan ochiq, huquqiy demokratik davlat qurish va fuqarolik jamiyati negizlarini barpo etish, aholi turmush darajasini taraqqiy topgan davlatlardagi xalqlarning turmush darajasiga yetkazish, mamlakatimizning jahon hamjamiyatidan munosib oʻrin olishiga amaliy hissa qoʻshishdan iborat. FMDP kelajakka yoshlar nazari bilan qaraydi. Yoshlarni yuksak maʼrifatli, bilimdon, gʻoyaviy-siyosiy jihatdan hushyor, maʼnaviy barkamol boʻlib voyaga yetishini taʼminlashga intiladi va yoshlar manfaatini himoya qiladi. Partiyaning oliy organi qurultoy, u qoida tariqasida, 5 yilda 1-marta chaqiriladi. Zaruratga qarab qurultoy maqomiga ega boʻlgan partiya konferensiyasi oʻtkazilishi mumkin. Partiyaning rahbar organi qurultoy tomonidan saylanadigan Markaziy kengashdir. Markaziy kengash yigʻilishlari oraligʻidagi davrda partiyaning kundalik faoliyati Ijroiya kotibiyat tomonidan amalga oshiriladi. FMDPning 12 viloyat partiya tashkiloti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahri, 203 tuman va shahar, 3500 boshlangʻich partiya tashkiloti bor. FMDP aʼzolarining umumiy soni 61750 kishidan iborat (2004-yil noyabr), ularning 65 foizini yoshlar (40 yoshgacha boʻlganlar) tashkil etadi. FMDPning Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi fraksiyasi 18 deputatdan iborat, fraksiya rahbari A.S. Tursunov, FMDP fraksiyasi Oʻzbekiston liberaldemokratik partiyasi, "Adolat" sotsialdemokratik partiyasi bilan birga parlamentda "Demokratik blok"ka birlashgan.

Partiyaning nashri — "Fidokor" gazetasi Shoira Umarova. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Xalimov Alimjon** (1912-yil 30-may, Buxoro – 1984-yil 12-iyun) – oʻzbek-sovet kompozitori, dirijyor, musiqa oʻqituvchisi. Qoraqalpogʻiston ASSRda xizmat koʻrsatgan artist. Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1957-yil). Qoraqalpogʻiston ASSR xalq artisti. Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston ASSR davlat mukofoti laureati (1967-yil).

Hayoti
------

Taniqli xalq xonandasi domla Halim Ibodovning oʻgʻli. 1933-yilda Samarqand musiqa va xoreografiya institutini, 1958-yilda Toshkent konservatoriyasini tamomlagan. G. A. Mushel shogirdi. 1933-yilda Toshkent teatrida gʻijjakchi boʻlib ishlagan.

1934—1941-yillarda u Moskva konservatoriyasi qoshidagi milliy opera studiyasining dirijyorlik va xor fakultetida tahsil olgan va bir vaqtning oʻzida professor G. I. Litinskiy sinfida kompozitsiyani oʻrgangan.

1941—1968-yillarda Toshkent, Fargʻona, Nukus teatrlarida dirijyor, musiqa ustozi, ayni paytda Nukus musiqa-xoreografiya bilim yurtida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1967—1977-yillarda – Oʻzbekiston SSR Bastakorlar uyushmasi Qoraqalpogʻiston boʻlimi raisi boʻlib ishlagan.

U 150 ga yaqin qoraqalpoq xalq qoʻshiq va kuylarini toʻplagan va yozib olgan, ularning koʻpchiligi „Oʻzbek xalq musiqasi" (1959-yil) nashrining 8-jildiga kiritilgan.

Musiqiy asarlari
----------------

Uning 40 dan ortiq musiqali drama va komediyalar barchasi Nukusda sahnalashtirilgan.

Suymegenge suykenbe (1945-yil; 1956-yil 2-nashr), Aral qizi (1947-yil), Amudaryo (1948-yil), Berdaq (1950-yil; 1958-yil 2-nashr), Behzod fojeasi (1952-yil), Jaylovda toʻy (1953-yil), Dos julekler (1966-yil), Axmaq podsho (1968-yil).

Solistlar, xor va orkestr uchun:

Qoraqalpogʻistondan kantata (1958-yil), Partiya haqida (1959-yil), "Qirq qiz" vokal-simfonik poemasi (1958-yil).

Simfonik orkestr uchun siutalardilya, o‘zbek xalq cholg‘ulari orkestri uchun asarlar,

Qoraqalpoq va oʻzbek shoirlari matnlari asosida yaratilgan qoʻshiqlari:

"Nukusdan salom"

"Mening respublikam"

"Odamlar baxti"

Drama teatri tomoshalari uchun musiqalar bastalagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Sovetskaya ensiklopediya, 1967.
2. ↑  Teatralnaya ensiklopediya. Tom 5 / Glav. red. P. A. Markov – M.
3. 1 2  Muzikalnaya ensiklopediya, 1973-1982
**Edo-Tokio muzeyi** (yap. 江戸東京博物館) ― Meydzi davrida Tokio deb oʻzgartirilgan Edo shahri tarixiga bagʻishlangan. Muzey 1993-yil 28-martda ochilgan bo'lib, u Tokioda, Ryogoku tumanida, Ryogoku Kokugikan milliy sumo stadionidan unchalik uzoq bo'lmagan joyda joylashgan. Binoning dizayni eski omborga o'xshaydi, uning balandligi 62,2 metrni tashkil etadi, bu qadimgi Edo qal'asi bilan bir xil balandlikda. Beshinchi va oltinchi qavatlarda muzeyning doimiy ekspozitsiyasi, birinchi qavatda esa rejalashtirilgan ekspozitsiyalar uchun zallar joylashgan.

Muzey ekspozitsiyasi
--------------------

Bino arxitektor Kiyonori Kikutake tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, yer ustidagi yetti qavat va pastdan bir qavatdan iborat poʻlat konstruksiyaga ega. Yer usti qismining balandligi Edo qal'asi qal'a minorasining balandligiga to'g'ri keladi. Bino qoziqlarga asoslangan noyob tuzilishga ega. Qurilish tugagandan so'ng, bino Tokio markazining landshaftiga mos kelmasligi haqida tanqidlar paydo bo'ldi.

Muzey shahar tarixini 1590-yilda Shogun Tokugava Ieyasu tomonidan tashkil etilganidan to hozirgi kungacha o'z ichiga oladi. Doimiy ko'rgazma ikki yo'nalishni o'z ichiga oladi: Edo tarixi va Tokio tarixi.

Mehmonlar Edo tarixi zonasiga qadimgi davrlarda Yaponiyadagi barcha masofalar oʻlchangan Nihonbashi yogʻoch koʻprigi nusxasi orqali kiradilar. Nihonbashi ko'prigi 1604-yilda Edoda beshta yo'lning boshlanishi sifatida qurilgan: Tokaydo, Nakasendo, Nikko, Oosu va Kyusu. Muzeyda shuningdek, kabuki teatrining to'liq hajmdagi nusxalari, fuqarolar uylari, turli davrlardagi shahar maketlari, 2500 dan ortiq haqiqiy qo'lyozmalar, o'ramlar, kimonolar, xaritalar va boshqa ko'p narsalar mavjud. Ko'rgazmalar yapon va ingliz tillarida tushuntirishlar bilan ta'minlangan, ularning ba'zilari interaktivdir. Koʻrgazmada Edo hayotining turli jihatlari: savdo, hunarmandchilik, ommabop sport turlari, zodagonlar hayoti yoritilgan.

Tokio tarixi zonasida 19-asr oxiriga oid eksponatlar mavjud: texnik yangiliklar, Meydzi davrida shaharni modernizatsiya qilish, Yevropa dunyosining an'anaviy madaniyatga ta'siri, Kantodagi buyuk zilzila, Ikkinchi jahon urushi, birinchi yutuqlar. 1950-yillarning oxirlarida yapon elektronikasi ixtiro qilingan.

Galereya
--------

* Nihonbashi ko'prigi nusxasiNihonbashi ko'prigi nusxasi
* Edo davrining odatiy uyiEdo davrining odatiy uyi
* Velosiped (XIX asr)Velosiped (XIX asr)

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Макет моста воссоздан в музее в половину своей длинны, но в натуральную высоту и ширину.
6. ↑  Старинная дорога от Эдо в направлении Сендая. В настоящее время не существует.
7. ↑
8. ↑
**Szczęsny Bykowski-Jaxa** (1898-yil 15-may, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1940-yil 30-aprel Katyn shahri) – Polsha armiyasining otliq qoʻshinlari zaxirasining kichik leytenanti, agronom, „Poradnik Gospodarskiy" gazetasi bosh muharriri, Katyn qirgʻini qurboni.

Hayoti
------

Szczęsny Bykowski-Jaxa 1898-yil 15-mayda Samarqandda Lyudvik va Anna nei Kurovskiylar oilasida tugʻilgan. Sankt-Peterburgda oʻrta maktabni tugatgan (1917). Rossiyadagi 1-Polsha korpusi 3-Uhlan polkining askari hisoblanadi. 1918-yildan Polsha armiyasida xizmat qiladi. 1920-yilgi urush qatnashchisi. 1920-yilda u Sovet armiyasining Plokdagi shtab-kvartirasida parlament aʼzosi boʻlgan. Urushdan keyin u zahiraga oʻtkazildi. U 1925-yil 1-iyulda otliqlar zahirasi ofitserlar korpusiga ikkinchi leytenant unvoniga tayinlangan. 1934-yilda u Plokdagi 4-otliq polkka zaxiraga oʻtkazilgan.

Mamlakatda urush ketayotgan bir vaqtda Bidgoshchdagi Qishloq xoʻjaligi akademiyasini tugatgan (1922). Keyinchalik Oliy savdo maktabida va Varshava hayot fanlari universitetida tahsil olgan (1925—1926). 1925-yilda Varshava Arkonia akademik korporatsiyasiga qabul qilindi (reg. № 1024). 1929-yilda Poznandagi Bosh milliy koʻrgazmaning qishloq xoʻjaligi boʻlimi direktorining oʻrinbosari boʻldi. 1933-yil 5-martda (bir yillik tanaffus bilan) Ikkinchi jahon urushi boshlangunga qadar „Poradnik Gospodarskiego" gazetasi bosh muharriri boʻlgan.

Polsha bosqini vaqtida Szczęsny Bykowski-Jaxa Sovet qoʻshinlari tomonidan asirga olingan va Kozielskda qamoqqa tashlangan. 1940-yil 28-aprelda u NKVDning Smolensk tumani boshligʻi ixtiyoriga topshirildi (deportatsiya roʻyxati 1940-yil 27-apreldagi LW 052/1). U 1940-yil 30-aprelda NKVD tomonidan Katyn oʻrmonida oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Якса-Быковский Щенсны (Jaxa-Bykowski Szczęsny s. Ludwika i Anny)". *www.bessmertnybarak.ru*. Qaraldi: 29-sentabr 2023-yil.
2. ↑  M.P. z 1929 r. nr 233, poz. 536 „za zasługi przy organizacji Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu".
3. ↑  Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
**Jirmiz**– Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi 10 ta qishlo fuqarolar yig'inidan biri hisoblanadi. Qishloqning umumiy yer maydoni 2500 km.kv tashkil qiladi. Jirmizda yashovchi umumiy aholi 8 mingdan ortiq kishini tashkil etadi.( 2012-yil ) Qishloq o'zida bir qancha millatni birlashtirgan. Qishloqda o'zbeklardan tashqari tatarlar, koreyslar va ruslar istiqomat qiladi. Qishloq hududidan Polvon-G'azovot va Yangiyop kanallari oqib o'tadi. Aholi bu kanallardan ichimlik va dalalarni sug'orish maqsadida foydalanadi.

Etimologiyasi
-------------

Rivoyatlarga koʻra bu yerda qadimda bir ulugʻ zot yashagan. Uning bir qancha shogirdlari boʻlib, ustozi ulardan biriga koʻproq mehr qoʻyib, unga sen „ Jirimsizsan" der ekan. Bu soʻz oʻta yuvosh, aytganini qiladigan maʼnoni anglatadi. Vaqtlar oʻtishi bilan shogirt vafot etadi va uning xizmatlari uchun qishloq va qabristonning nomlari uning nomi bilan atala boshlanadi. Aholi koʻpaygan bu yerlarga Katta Jirmiz nomini berishadi.. Jirmiz so'zi xorazm shevasida o'ta yuvosh, aytganini qiladigan ma'nosini anglatadi. Dastlab hudud Jirmiz deyilgan. Biroq vaqt o'tgach qishloq hududi kengayadi va Katta Jirmiz deb atala boshlanadi. Shuningdek, Qashqadaryo viloyati Yakkabog‘ tumanida ham shunday nomlangan toponimlar mavjud. Yuqori Qashqadaryoda qayta ishlanmagan yer – jovuz deb ataladi.

Hududiy boʻlinmalari
--------------------

Hozirda qishloq 3 ta mahallaga boʻlingan boʻlib bular; Katta Jirmiz, Nurobod, Katta kuch mahallalaridir.

Infratuzilma obyektlari
-----------------------

Qishloqda 3 ta maktab, 1 ta kollej, 1 ta qishloq vrachlik punkiti, 50 dan ortiq savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari faoliyat yuritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xorazm viloyati aholi punktlari pochta indekslari".. Qaraldi: 9-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
3. ↑  OʻZBEKISTON JOY NOMLARINING IZOHLI LUGʻATI. Toshkent. 2022
4. ↑  B. Jo‘rayev. Yuqori Qashqadaryo. 132-bet
5. ↑  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
**Namuna**– Xorazm viloayti Xonqa tumanidagi 10 ta fuqarolar yigʻinidan biri hisoblanadi. Qishloqning umumiy yer maydoni 3.325 gekarni tashkil qiladi. Qishloqda yashovchi aholi 7500 kishidan ortiq. Qishloq bir qancha elatlarni birlashtirgan. Bulardan; Turkiston, Dosh, Nonli, Zargar, Ollashboy, Killavush, Tuproq, Javza kabi qadimiy elatlar yashaydi.

Etimologiyasi
-------------

Qariyalarning aytishicha bu yerni dastlab Turkiston deb nomlangan boʻlib keyinchalik namuna qishlogʻi nomiga oʻzgartirilgan. Turkiston deb nomlanganligini qariyalar shunday deb aytishadi. Janubiy Qozog'istonning Turkiston sharhidan 3 ta oila kelib oʻrnashgan va ular shu yerda yashab qolgangan. Vaqtlar oʻtishi bilan bu yerda insonlar koʻpayib, koʻchib kelgan aholi bu yerlarni oʻz ona yurtlari nomi bilan atashgan. 1931-yilda Tomadurvadik qishlogʻi bilan qoʻshildi. Namuna qishlogʻi 1969-yilda Tomadurvadik qishlogʻiajratildi va uning bir qismi „Namuna" deb aytila boshlangan boʻlsa qolgan qismi Tomadurvadik deb nomlangan.

Joylashuvi
----------

Qishloqni bir tomondan Amudadaryo qishlogʻi oʻrab tursa boʻlsa boshqa tomonida Xorazm fermerlik xoʻjaligi bor. Janub tomondan Madir qishlogʻi bilan chegaradosh boʻlsa boshqa taraflardan Xonqa shaharchasi va Tomadurvadik qishloʻgʻi bilan Chegaradosh hisoblanadi. Qishloq hududidan Shovot, Xonqa arna, Kichikyop kanallaridan oqib oʻtadi. Aholi bu kanallardan ichimlik va sugʻorish maqsadida foydalanadilar.

Infratuzilma obyektlari
-----------------------

Qishloqda 3 ta maktab va shuncha bolalar bogʻchasi va bitta kollej faoliyat yuritadi. Shu bilan birga Xiva gilam fabrikasining boʻlimi ham faoliyat yuritadi.

Qishloqning mashxur kishilari
-----------------------------

Qishloqda bir qancha fan va sanat arboblari yashaydi. Bulardan; Doʻstjon Matjanov, tarix fanlari doktorlari Nuriddin Qalandarov, Solay Oʻrinov, fan nomzodilari otaboy Sobirov, rahim Sobirov, beymamat Madrahimov va shoirlardan Shukur shoir Shoira qizi , Shoira Olmaxon Otajonovalar istiqomat qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
2. ↑  OʻZBEKISTON JOY NOMLARINING IZOHLI LUGʻATI. Toshkent. 2022
3. ↑  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
**Ota hovuz** – Xiva xonlari aholini suv bilan taʼminlash maqsadida bir necha hovuzlar va quduqlar qazdirgan. Hovuzlarga asosan suv Amudaryodan Polvonyop kanali orqali kelgan. Shunday hovuzlardan bittasi Ota darvozaning oldidagi Ota hovuzdir. Ota darvozaning uzunligi 10 metr, eni 4 metrni tashkil qilgan. Afsuski, darvoza XX asrning 20–yillarida yoʻlni kengaytirish bahonasida buzib tashlangan. Eltuzarxon tomonidan XIX asrning boshida pishgan gʻishtdan darvoza bunyod etiladi va unga darvoza oldidagi hovuzning nomi bilan atala boshlanadi. Aslida bu hovuzning nomi Shermuhammad hovuz hisoblanib vaqtlar oʻtishi bilan Ota hovuz nomi bilan atala boshlangan. Bundan tashqari Shermuhammad masjidi ham boʻlgan boʻlib Shermuhammad masjidi shoʻrolar davrida buzib tashlangan. Hozirgi Xivaga kiraverishidagi Ota darvozaning nomi ham shu masjid va hovuzdan kelib chiqqan. Aholi bu Ota hovuzdan yozda ichimlik manbai sifatida foydalangan boʻlsa, qish paytida hovuz muzlagan. Biroq aholi qishda hovuzning muzlarini maxsus joylarda saqla qoʻyganlar va yozda undan kundalik hayotda foydalanganlar. Bundan tashqari Xivada 10 ga yaqin hovuzlar boʻlib ulardan hozirda Ota hovuz, Bog'cha hovuz va Bol hovuzlar saqlanib qolgandir. Hozirda obyekt davlat mulki hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Tarixiy, Baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garovga va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarorida muvofiq Ota hovuz davlat mulki hisobiga oʻtkazilgan. Hujjat 2014-yil 5-dekabrda imzolangan va 2015-yil 15-dekabrda kuchga kirgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, 05.12.2014 yildagi 335-son qarori.
**Dovud** — Qurʼonda nomi zikr etilgan paygʻambarlardan biri. Yahudiy va xristian diniy adabiyotlarida David nomi bilan maʼlum boʻlgan. Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, D. mil. av. 11-asrda Isroil va Iudeyani birlashtirib, yagona yahudiy davlatini tuzgan podsho. Qurʼonda yozilishicha, D. Jolut (falastinliklar lashkarboshisi) ustidan gʻalaba qozongan. "Alloh unga (D.ga) podshohlik, paygʻambarlik va Oʻzi xohlagan narsalaridan taʼlim berdi" (Qurʼon, 2:251), D. alayhissalomga Muso (as)dan soʻng samoviy kitob — Zabur tushirilgan. D. temirchilikning asoschisi hisoblanadi, oʻz qoʻl mehnati bilan tirikchilik oʻtkazgan: temirdan har xil asboblar yasab, uni sotib kun koʻrgan. Ayni chogʻda D. ning nihoyatda xushovoz boʻlganligi, togʻlaru qushlar unga qoʻshilib "tasbeh aytishi", daʼvolashuvchi tomonlarni murosaga keltirish, odilona hukm qilish qobiliyatiga ega ekanligi haqida koʻp rivoyatlar bor. D. alayhissalom vafotidan soʻng , barcha mulk va paygʻambarlik oʻgʻli Sulaymon (as)ga meros boʻlib qolgan.

Dovudga payg‘ambarlik, keng ilm, solih amal va chiroyli mantiq, haq bilan botil orasini ajratuvchi balog‘atli nutq ato etilganligi haqida ma'lumotler keltiriladi

Dovud va Sulaymon alayhimussalom qissasi Qur'oni karimning turli suralarida, jumladan, Anbiyo, Naml, Saba', Sod suralarida kelgan. Dovud va Sulaymon alayhimussalom ikki hurmatli payg‘ambar, ikki ulug‘ podshoh bo‘lishgan. Alloh taolo ikkisiga payg‘ambarlik va podshohlik ne'matini bergan. Dovud alayhissalom nasabi Ya'qub ibn Ishoq ibn Ibrohim alayhissalomga taqaladi. Dovud Iso alayhissalom tug‘ilishidan taxminan 1000 yilcha oldin Falastin diyorida tavallud topgan. U zot alayhissalomning ismlari Qur'oni karimning turli suralarda 10 marta takrorlangan. Dovud va Sulaymon alayhimussalom davrida Bani Isroil tinchlikxotirjamlikda va farovonlikda umrguzaronlik qilishdi. Tarixda eng tinch hayotlari aynan o‘sha davrlarga to‘g‘ri keladi.

Oyatda tog‘lar tasbeh aytishda Dovud alayhissalomga iqtido qilishgani ma'lum bo‘ladi. Dovud alayhissalom Alloh taologa tasbeh aytganida tog‘lar ham uning ortidan tasbehni takrorlashgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* *Payg'ambarlar tarixi*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bekovich-cherkasskiy harbiy yurishi** (1714-17) -Rossiya hukmdori Petr I tomonidan Amudaryoning quyi oqimi sohiliga uyushtirilgan harbiy yurish. Harbiy yurishga Bekovich-Cherkasskiy rahbar boʻladi. Uning asl ismi Davlat Kizden (Girey) mirza, choʻqintirilgach, Aleksandr Bekovich-Cherkasskiy nomini olgan. 1714-yil katta qo'shin bilan Xiva va Buxoro xonliklarini bosib olish uchun joʻnatiladi. Turkman elchisi Xojanafas 1713-yil Astraxonda boʻlganida rus maʼmurlariga Xiva yaqinidagi Erket mavzeida oltin koni borligini aytadi. 1716-yil 14 fevda Bekovich-Cherkasskiy Petr I dan quyidagicha topshiriq oladi: Amudaryo eski oʻzanini tekshirib, uning qumida oltin boryoʻkdigini aniqlash; Amudaryoning Orolga quyilish joyida istehkom qurish; Xiva va Buxoro xonlarini rus tobeligiga oʻtkazish; Hindistonga boradigan savdo yoʻlini oʻrganish. Petr I Bekovich-Cherkasskiy ixtiyoriga 4000 nafarli muntazam qoʻshin, 2000 nafarli yoyiq kazagi, bir necha dengiz zobiti, 2 muhandis, 2 savdogarni topshiradi. Bekovich-Cherkasskiy Astraxonda turib, Xiva xonligi shim. chegaralarini oʻrganadi; Kaspiy dengizi haritasini tuzadi. Evaziga gvardiyachi kapitan unvoniga erishadi. 1717-yil bahorida Bekovich-Cherkasskiy mayor Tevkeleevni Eron va Hindistonga josus qilib joʻnatadi; oʻzi esa oʻn mingli koʻshin bilan Xiva xonligiga yurish kiladi. Xivadan 120 chaqirimcha boʻlgan Qayragʻoch darasida Shergʻozixonga 24 minglik qoʻshini bilan toʻqnashadi. Uch kunlik jangda har ikki tomon katga talofat koʻradi. Xon Bekovich-Cherkasskiyni muzoqara yuritish uchun Xivaga boshlaydi. Xivada xon dushmanni gʻaflatda qoldirish maqsadida muhim harbiy strategik hiyla — rus qoʻshinlarini besh shaharga boʻlib yuborishni taklif qiladi. Rus qoʻshinlari boʻlib yuborilgach, sarbozlar ularga tashlanib, barchasini qilichdan oʻtkazadilar. Omon qolganlari borib, fojiani rus maʼmurlariga yetkazadilar. Xiva xoni Bekovich-Cherkasskiyni 1717-yil 29- avgustida qatl ettiradi.

Shu tarzda uning harbiy yurishi barbod boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Poslannik Petra 1 na Vostoke. Posolstva Florio Bsnevenk v Persiyu i Buharu v 1718 1725 gg. M. 1986.

Naim Norqulov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abduqayum Parvonachi Ulayev** (Abduqayum Parvonachi) — (1897—1925) — Sharqiy Buxoroda qizil askarlarga qarshi kurash olib borgan yirik qoʻrboshi. Buxoro amiri amaldori. Ibrohimbekning qayniotasi va maslahatchisi.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

Abduqayum Parvonachi 1856-yilda Buxoro amirligi Baljuvon bekligidagi Kangurt tumani Toʻrtkoʻl qishlogʻida tavallud topgan. U keyinchalik Kangurt tumani Dangʻara qishlogʻida yashagan. Dehqonchilik bilan shugʻullangan. Abduqayum oʻz hududida oqsoqol boʻlib, aholi oʻrtasida katta nufuzga ega boʻlgan. Tarixchi va falasuf olim Nasriddin Nazarov soʻzlariga koʻra, Abduqayum amirlik qoʻshini va saroyida xizmat qiladi. Sadoqatli xizmati uchun u parvonachi mansabini egallagan. Buxoro amirligida parvonachi amirning tayanchi hosoblanib, oliy lavozimlardan biri boʻlgan. Amir qabulxonasida parvonachi uchun maxsus oʻrindiq mavjud boʻlgan. Parvonachi baʼzida harbiy yurishlarida ishtirok etgan va maʼlum qismga qoʻmondonlik qilgan. 1920-yil sentyabrda qizil armiya tomonidan amirlik tuzumi agʻdarilgach, Sharqiy Buxoroda qizil askarlarga qarshu janglar olib borishgan. Abduqayum parvonachi tomonidan tashkil etilgan guruh Sharqiy Buxoroda muvaffaqiyatli janglar olib borgan. Parvonachi guruhida uning kuyovi Ibrohimbek ham boʻlib, u qizil armiyaga qarshi kurashda oʻzining jasurligi bilan ajralib turgan. 1921-yil boshlarida Dangʻara yaqinidagi Qoratogʻda qizil askarlarga qarshi kurashda Abduqayum Parvonachi jiddiy jarohat olgan va keyinchalik Ibrohimbekni qoʻshinga boshchilik qilishga tayinlagan. Abduqayum Parvonachi uzoq yillar Ibrohimbekka maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan. 1926-yilda u Afgʻoniston tomonga oʻtib ketgan. 1926—1931-yillar Avgʻoniston hududida Ibrohimbek bilan birgalikda boʻlgan. 1931-yil 30-martda Ibrohimbek bilan birgalikda u ham Tojikiston SSRga qaytgan. 1931-yil 10-avgustda sovet hukumati tomonidan 76 yoshida otib tashlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q*. Ibrohimbek qoʻrboshi va safdoshlari jasorati*. Toshkent: „Fan", 2022 — 399 bet.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.
**Yerqalampir**, xren (Armoracia) — karamdoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻsimlik turi, sabzavot ekini. Yevrosiyoda 2 turi bor. Oddiy Ye. (A. rusticana) — Yevropa, Hindiston, AQSH, Xitoy, Oʻrta Osiyoda ekiladi (ildizida S vitamini, efir moylari, fitonsidlar bor). Isteʼmol uchun yoʻgʻon etli ildizpoyasi (ziravor sifatida) va bargi ishlatiladi. Tupi serbarg. Bargi yashil, choʻziq, toʻp-toʻp boʻlib oʻsadi. Ildizi tuproqqa 80—100 sm gacha kirib boradi, ildizpoyasi esa tuproqning 30 sm gacha boʻlgan qismida joylashadi. Ye. yuqori haroratga chidamli, namga talabchan. Ildiz poyalaridan tayyorlangan qalamchalardan (uz. 15—20 sm, yoʻgʻonligi 1 — 1,5 sm) koʻpaytiriladi. Kuzda qalamchalar yertoʻla yoki issiqxonalarda saqlanadi. Erta bahorda yoki avgust oyida dalalarga qatorlab yoki qoʻsh qatorlab ekiladi. 1 ga maydonga 40—55 ming koʻchat ketadi. Kuzda oʻsuv davri tugagach, ildizmevalari kavlab olinadi. 120—150 s/ga ildizpoya va 350—400 s/ ga barg olinadi. Ye. ildizi va bargida turli mineral tuzlar, vitaminlar va achchiq taʼm beruvchi sinergii glikozi-di mavjud. Undan oshqozon kasalliklarini davolashda foydalaniladi. Ye. oʻziga xos oʻtkir hid va xushboʻy taʼm beradi. Oziq-ovqat sanoatida, turli mahsulotlarni (pomidor, bodring va b.) tuzlashda ishlatiladi. Valkovskiy, Atlant, Suzdal navlari ekiladi. Oʻzbekistonda shaxsiy tomorkalarda, fermer xoʻjaliklarida yetishtiriladi. Oʻtloq Ye. (A. sisymbrioides) — yovvoyi holda uchraydi. Ildizi isteʼmol qilinadi.

Dilorom Yormatova.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari akademiyasi** — Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun yuqori malakali harbiy kadrlar tayyorlovchi muassasa. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 15-avgustdagi „Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasini tashkil etish toʻgʻrisida"gi 414—49-sonli qaroriga muvofiq, 1995-yil 2-sentabrda tashkil etildi. Akademiya oliy qoʻmondonlik tarkibiga, tezkortaktik ixtisosga ega oliy malakali harbiy, ilmiypedagogik va ilmiy kadrlar tayyorlashga, tadqiqotlar oʻtkazishga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun katta va oliy ofitserlarni tezkorstrategik tayyorlash, katta va oliy ofitserlarning kasbiy tayyorgarlik malakasini oshirish uchun harbiy fan muammolarini oʻrganishda fundamental, qidiruv va amaliy tadqiqotlar oʻtkazish, harbiy siyosat, qurolli kuchlar qurilishi va tayyorgarligi boʻyicha amaliy masalalarni tadqiq etishga moʻljallangan. Akademiyada tinglovchilar 2 yil davomida saboq olishadi.

Rektorlari
----------

* Vladimir Maxmudov (taxminan 1995)
* Qodir Gʻulomov (1999-2000)
* Qobul Berdiyev (4-sentabr 2017-yil — 1-may 2018-yil)
* Shavkat Mamajonov (23-mart 2021-yil — 21-yanvar 2022-yil)

Manbalar
--------

1. ↑  „Махмудов Владимир Насырович | Центр военно-политических исследований".
2. ↑  „Кардинальная военная реформа в Узбекистане".
3. ↑  *Узбекистана, Repost uz-срочные новости* „Экс-министр обороны Узбекистана Кабул Бердиев получил новую должность" (ru). *repost.uz*. Qaraldi: 26-may 2020-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Orifjon Olimjonov** (1898-yil, Jizzax – 1937-yil 9-oktyabr, Leningrad) – Samarqand viloyati xalq taʼlimi boʻlimi mudiri, OʻzSSR Markaziy ijroiya qoʻmitasi raisi Yoʻldosh Oxunboboyevning shaxsiy kotibi.

Orifjon Olimjonov 1898-yilda Jizzax shahrida tugʻilgan. Dastlabki taʼlimni jadid va rus-tuzem maktablarida olgan. Otasi 1916-yilda sodir boʻlgan Jizzax qoʻzgʻolonining yetakchilaridan biri boʻlgan. Qoʻzgʻolon bostirilgach qamoqqa olingan. Orifjon Olimjonov otasini oqlash maqsadida siyosatga qadam qoʻydi. Orifjon Olimjonov 1919-yildan 1920-yilgacha musulmon yoshlari jamiyatining faol aʼzolaridan boʻlgan. U sovet maʼmurlari nazariga tushib, 1920–yildan 1922-yilga qadar Jizzax shahrining yoshlar ittifoqida (komsomol) mas’ul kotib vazifasida ishlagan.

Orifjon Olimjonov 1922—yilda Samarqand viloyat komsomol kotibi etib saylanadi. Bu vazifada 1923-yilgacha faoliyat yuritgan. 1924-yildan 1925-yilga qadar Samarqand viloyatining APO mudiri lavozimida ishlagan. 1925-yildan boshlab bir yil davomida Samarqand qishloq xoʻjalik texnikumi direktori boʻlgan. 1926—1927-yillarda Samarqand viloyati xalq taʼlimi boʻlimi mudiri vazifasida ishlagan. O. Olimjonov 1927-yilda Erondan qaytgan doʻsti Turobbek Toʻrabekov (Toʻrabekov milliy istiqlolchilik harakati aʼzosi sifatida sovetlarga qarshi kurashgan. Avval Afgʻonistonga, soʻngra Eronga qochib ketgan edi)ga uyida yashab turishga ruxsat beradi.

Orifjon Olimjonov 1928–yildan 1930-yilgacha Yangi turk alifbosi markazi kengashida mas’ul kotib boʻlgan, shu bilan birda Samarqand shahar okrug kompartiyasi tashkiliy boʻlimida mudir oʻrinbosari sifatida ishlagan. Bu vaqt oraligʻida Olimjonovning „Maorif va oʻqitgʻuvchi" jurnalida bir qator maqolalari chop etilgan Ularning aksariyati lotin alifbosi toʻgʻrisida edi. Olimjonov 1930-yilning mart-iyun oylarida Andijonga yuborilgan va okrug kolxoz ittifoqining raisi vazifasiga tayinlangan. 1930-yil iyundan OʻzSSR Markaziy ijroiya qoʻmitasi raisi Yoʻldosh Oxunboboyevning shaxsiy kotibi lavozimida ishlagan. Biroq Olimjonovga 1929-yilning noyabr oyida soxta ayblovlar qoʻyiladi. Uni 1923-yilda Turkiya va Eronga pul joʻnatgan degan ayblov bilan qamoqqa olinadi. 1932-yilning 14-oktabrda esa OGPUning Oʻrta Osiyo boʻlimi tomonidan 10 yil muddatga mehnat tuzatish lageriga hukm etiladi. Olimjon Orifjonov jazoni Soloves lagerida oʻtaydi. 1937-yilning 9-oktabrida Leningradga keltirilib, otib tashlanadi.

Orifjon Olimjonov 1974-yil 30-avgustda OʻzSSR Oliy sudi tomonidan oqlangan va bu xabar oʻgʻli tibbiyot fanlari doktori, professor Oʻktam Oripovga yetkazilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Irzayev, B* „Surgun, otuv hukmi, o‘ttiz yildan keyingi oqlov – Jizzax "Milliy ittihod" sho‘basi a’zolari qismati". *oyina.uz* (11-mart 2022-yil). Qaraldi: 24-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Эгилган, букилган, бироқ синмаган ҳақиқат тантанаси". *yuz.uz*. Qaraldi: 24-sentabr 2023-yil.
**Vasiliy Mixaylovich Pavlov** (1904—1978) – sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi
------------

1904-yilda Ugolnoye qishlogʻida (hozirgi Orenburg viloyati Sol Iletsk tumanida) tugʻilgan. 1927-yildan VKP(b) aʼzosi.

1921-yildan – iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshlagan. 1921—1962-yillarda – temir yoʻlda, Qizil Armiyada ishchi, vagon konduktori, Toshkent stansiyasi deposida brigada ishchisi. Soʻngra Toshkent yoʻlovchilar deposi partiya qoʻmitasi kotibi, Lenin tuman qoʻmitasi boshligʻi, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Toshkent shahar qoʻmitasi nazorat-profilaktika bo‘limi boshligʻining oʻrinbosari, Toshkent toʻqimachilik kombinati qurilishi partiya qoʻmitasining kotibi, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Lenin okrug qoʻmitasining birinchi kotibi, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Qoraqalpoq viloyat qoʻmitasining 1-kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyat qoʻmitasining 2-kotibi, Oʻzbekiston SSR Goʻsht-sut sanoati xalq komissarligi partiya qoʻmitasi kotibining oʻrinbosari kabi siyosiy va iqtisodiy lavozimlarda faoliyat olib borgan.

Ikkinchi jahon urushida: Oʻrta Osiyo harbiy okrugi 68-togʻ oʻqchi diviziyasi siyosiy boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari, Oʻrta Osiyo harbiy okrugi kichik leytenant kurslari siyosiy boʻlimi boshligʻi, Oʻrta Osiyo harbiy okrugining kichik leytenant kurslari siyosiy boʻlim boshligʻining oʻrinbosari kabi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Ukraina Kommunistik partiyasi Jitomir shahar qoʻmitasining uchinchi kotibi, Ukraina Kommunistik partiyasi Jitomir viloyat qoʻmitasi harbiy boʻlimi boshligʻi, Jitomir viloyat komiteti partiya, kasaba uyushma va komsomol organlari boʻlimi boshligʻi, Ukraina Kommunistik partiyasi partiya byurosi kotibi, „Oʻzbzagotskot" bosh boshqarmasi boshligʻi, Toshkent viloyati Orjonikidze tumani cho‘chqachilik fermasi va „Glavzagotskototkorm" ozuqa bazasi direktori.

SSSR Oliy Kengashining 1-chaqiriq deputati.

1978-yil sentabrda Toshkent viloyatining Orjonikidze tumanida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Павлов, Василий". *dic.academic.ru*. Qaraldi: 25-oktabr 2023-yil.
2. ↑  „Василий Михайлович Павлов". *znanierussia.ru*. Qaraldi: 25-oktabr 2023-yil.
3. 1 2  „ПАВЛОВ Василий Михайлович". *centrasia.org*. Qaraldi: 25-oktabr 2023-yil.
**Nikolay Tevshyayev**

* Tug'ilgan sanasi: 1842-yil 12-iyul

* Tug'ilgan joyi: Kolybelka, Ostrogojsky uyezd

* Harbiy faoliyati:

Axtirskiy armiyasi zobiti

30.08.1861 - leytenant

17.04.1863 - shtab qarorgoh kapitani

30.08.1868 - kapitan

16.04.1872 - polkovnik

1877-1878 - Rossiya-Turkiya urushida Pisantsi va Trestenika hududlarida rus qo'shinlari qo'mondoni

28.03.1879 - otliq-granadachi qo'shinlari qo'mondoni

30.08.1892 - leytenant general

1895-1903 - Harbiy ishlar vazirligi a'zosi (Bir muncha vaqt kengash raisi sifatida ham faoliyat olib borgan)

1903-1904 - Harbiy sovet(qonun chiqaruvchi davlat organi) a'zosi

1904-1905 - Turkiston general gubernatori

  

©️Trilliardaire

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkiston general-gubernatorlari |
| --- |
|  |
| 
* Konstantin Kaufman
* Mixail Chernyaev
* Nikolay Rozenbax
* Aleksandr Vrevskiy
* Sergey Duxovskoy
* Nikolay Ivanov
* Nikolay Tevyashev
* Dean Subbotich
* Yevgeniy Matsievskiy
* Nikolay Grodekov
* Pavel Mishenko
* Aleksandr Samsonov
* Vasiliy Pokotilo
* Aleksandr Samsonov
* Fyodor Martson
* Mixail Yerofeev
* Aleksey Kuropatkin
 |

 |