recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Avion** prototip sport avtomobili boʻlib, u bir gallon yonilgʻi bilan 100 mildan koʻproq masofani bosib oʻtadi. Avion avtomobili oddiy kontseptsiyaga asoslangan: yoqilgʻi tejamkorligi asosan aerodinamik qarshilik va avtomobil ogʻirligi bilan belgilanadi. Avion mavjud avtomobil komponentlaridan, mavjud yuqori samarali avtomobil dizel dvigatelidan foydalanadi va ularni yengil alyuminiy ramka va yuqori aerodinamik kompozit korpus bilan birlashtiradi.

Tarixi
------

The Avion car on display in 2022 Avion avtomobili 2022 yilgi namoyishda
Avion 1979 yilda Kreyg Xenderson va Bill Grin tomonidan ishlangan. Ular Vashingtonning Bellingem shahridagi Gʻarbiy Vashington universitetini tamomlagandan va u erda ular Vehicle Research Institute ishlagan. Prototip 1984 yilda tugallangan va 1986-yilda yoqilgʻi tejamkorligi boʻyicha 103,7 mpg bilan Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. 

Mashinani ishlab chiqishning asosiy rejasi Avionni cheklangan miqdorda ishlab chiqarish va avtomobil ixlosmandlari bozoriga sotish edi. Ammo benzinning haqiqiy narxi 1979-yildan 1980-yillargacha  barqaror ravishda pasayib ketdi va potentsial investorlarning qiziqishi bilan birga yoqilgʻi tejamkor avtomobillarga boʻlgan qiziqish ham yoʻqoldi.

2000-2008-yillar oraligʻida yoqilgʻining real narxlarining keskin oʻsishi avtomobil yoqilgʻisini tejashga qiziqishni yana bir bor kuchaytirdi. Original Avion omborlardan olib tashlandi va yangilangan versiyasi Progressive Automotive X Prize davraga kiritildi. Oxirgi sinovlar, original korpusdan foydalanish va original Volkswagen Rabbit dizel dvigatelini Smart Car ForTwo dizel dvigateliga almashtirish 70 mph (110 km/h) da 80 mpg. va 55 mph (89 km/h) da ajoyib 114 mpg. natijalarini koʻrsatadi.

Avtomobil
---------

Avtomobil mavjud avtomobil komponentlari, jumladan, kichik avtomobil dizel dvigateli yordamida kichik hajmda ishlab chiqarish uchun moʻljallangan. U alyuminiy ramkaga biriktirilgan kapalak (tepaga ochiladigan) eshiklari bilan yuqori aerodinamik dizayndagi engil kompozit korpusga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  „Automotive X-Prize Profile: Avion Car Company".  Futurecars.com. 17-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktyabr 2009-yil.
2. ↑  „EIA - Short-Term Energy Outlook - Real Petroleum Prices".  Eia.doe.gov. 22-oktyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktyabr 2009-yil.

Havolalar
---------

* Avion rasmiy sayti
* Bellingham Herald maqolasi
* New York Times blogidagi maqola
* 2010 yil sentyabr, Simli avtotopiya parchasi
**Abdulloh** (vafoti 1359-yil) – amir Qozagʻonning oʻgʻli, qoraunaslar (1358—1359) va Chigʻatoy ulusi amiri (1358).

Otasi hukmronligi davridagi faoliyati
-------------------------------------

Otasi Abdullohni taxminan 1346-yilda Samarqandga amir etib tayinlagan va Qozagʻon hayotligida Xorazmga yurish qiladi, bunga otasi qarshilik qiladi. Amir Qazagʻon vafotidan soʻng uning oʻrnini egalladi va otasidan farqli oʻlaroq (hokimiyati janubiy qabilalar qoʻllab-quvvatlashiga asoslangan edi) u ulusning shimoliy qabilalariga taʼsir oʻtkazishga harakat qiladi.

Abdullohning hukmronligi
------------------------

Otasi Qozagʻonning vafotidan xabar topgan oʻgʻli Samarqand amiri Abdulloh janubga, Soli Saroyga koʻchib oʻtadi va u yerda qabila boshliqlari uni vorisi sifatida qabul qiladi. Bayonqulixonga qarshi kurashgan. Koʻp oʻtmay, Abdulloh oʻz poytaxtini Samarqandga koʻchirishga qaror qildi, bu shahar Soli Saroydan koʻra yaxshiroq qulayliklarga ega edi. Aʼyonlar koʻchmanchi urf-odatlariga zid boʻlgan bu xatti-harakatdan voz kechishni maslahat beradilar. Ammo Abdulloh Samarqandga koʻchib oʻtadi.

Biroz vaqtdan soʻng Bayonqulixonni (Samarqandda) oʻldirib, shajarada oʻrni nomaʼlum boʻlgan Chigʻatoy shahzodasi Buyun Temurning oʻgʻli Chigʻatoy Temurshohni (Shoh Temur) taxtga oʻtqazdi. Bayonqulixon Buxoroda, taniqli dindor Shayx Sayfiddin yoniga dafn etilgan. Abdullohga qoraunaslarning oʻz hududlariga koʻchirilishini istamagan (poytaxtning Samarqandga koʻchirilishi bilan sodir boʻlayotgan voqea), natijada Hojibeg va Bayon Sulduz boshchiligida qoʻzgʻolon koʻtariladi. Abdulloh bir muddat Samarqandda qarshilik koʻrsatdi, lekin shahar mustahkam emasligi uchun qamalga qarshilik koʻrsata olmaydi. Amirning oila aʼzolari qatl etiladi. Abdulloh qochib qoladi. U va fitnachilar oʻrtasidagi toʻqnashuvning asosiy sabablaridan biri poytaxtning Soli Saroydan Samarqandga koʻchirilishi boʻlishi mumkin.

Abdulloh Samarqanddan qochib Jayhunni kesib oʻtadi, Bagʻlondan oʻtib, Badaxshonning janubiy chekkasida joylashgan Andarabga yoʻl oldi va koʻp oʻtmay shu yerda vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* René Grousset (1970). The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. New Brunswick, N.J: Rutgers University Press. ISBN 978-0-8135-1304-1
* Manz, Beatrice Forbes, The Rise and Rule of Tamerlane. Cambridge University Press, 1989, ISBN 0-521-34595-2.
* Караев О. Чагатайский улус. Государство Хайду. Могулистан. — Бишкек, 1995.

Manbalar
--------

1. ↑  Sharafiddin Ali Yazdiy*. Zafarnoma*. ТОШКЕНТ: ШАРҚ, 1997 — 383 bet. 23-sentabr 2023-yilda qaraldi.
2. ↑  Manz, Beatrice Forbes*. The Rise and rule of Tamerlane*. London New York Melbourne: Cambridge university press. ISBN 0521345952.
**Aleksey Nikolayevich Yefremov** (1882-yil 20-oktabr, Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1964-yil 16-mart, Buenos Ayres, Argentina) – Rossiya 50-artilleriyasi polkovnigi, Birinchi jahon urushi qahramoni.

Biografiyasi
------------

Aleksey Nikolayevich Yefremov 1882-yil 20-oktabrda Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida harbiy oilasida tugʻilgan. Uning otasi isteʼfodagi general-mayor Nikolay Alekseyevich Yefremov edi.

Aleksey Yefremov 1900-yil 2-Orenburg kadet korpusini, 1902-yil Mixaylovskiy artilleriya maktabini tamomlagan. 1904-yil 2-aprelda 1-zaxira artilleriya brigadasiga qabul qilingan. U 1905-yil 21-avgustda leytenant, 1908-yil 29-avgustda kapitan harbiy unvonini olgan. 1910-yil 11-avgustda u 50-artilleriya brigadasiga oʻtkazildi. Arxiv maʼlumotlaridan olingan qaydnomaga koʻra, Aleksey Yefremovning shaxsiy qaydnomasida shunday yozuvlar: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| 1914-yil 2-noyabrda Byalotarsk yaqinidagi jangda qahramonlik koʻrsatadim yaʼni dushmanning qurollangan artilleriyasi oldida jonimni xavfga qoʻyib, dushmanning barcha askarlarini snaryad bilan oʻqqa tutdim. Men qoʻlimdan yarador boʻldim, lekin xizmatda qoldim. | "|

Aleksey Yefremov 1916-yil 8-aprelda 50-artilleriya brigasining 6-batalyoni komandiri etib tayinlanadi. Aleksey Yefremov 1916-yil Linevki qishlogʻi yaqinidagi jangda qatnashayotgan payt dushman qoʻshinining qoʻqqisdan bergan zarbasi sabab, Alekseyning safdoshlari chekinishga majbur boʻlishadi. Shu paytda Aleksey Yefremovning harbiy salohiyatini ishlatib, dushmanga ikki yondan zarba beradi. Shunday qilib, Aleksey va uning safdoshlari boʻlishi mumkin boʻlgan dushman zarbasidan omon qolishdi.

Aleksey Yefremov 1915-yil 23-aprelda kapitan, 1916-yil 15-fevralda podpolkovnik harbiy unvonini olgan. Podpolkovnik unvonida ostida Aleksiy bir nechta harbiy mashgʻulotlarda qatnashgan. 1917-yil 31-mayda Aleksiy Yefremovga polkovnik unvoni topshirilgan. Aleksiy Yefremov 1926-yilda Argentinaga koʻchib oʻtgan. U yerda Rossiya umumharbiy ittifoqi birlashmasining vakili sifatida faoliyat yuritgan. 1964-yil 16-mart kuni Argentinada vafot etadi. Buyuk Britaniyadagi qabristonlardan biriga dafn etiladi.

Mukofotlari
-----------

* „3-darajali Avliyo Anna ordeni", 6-dekabr 1911-yil
* „Avliyo Jorj ordeni", 28-iyul 1915-yil
* „Jasorat" ordeni, 27-yanvar 1916-yil
* „2-darajali Muqaddas Stanialus ordeni", 14-fevral 1917-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Картотека сайта «Памяти героев Великой Войны 1914—1918»". 5-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Приказы Временного правительства Армии и Флоту о чинах военных. С 1 по 31 мая 1917 года.". 5-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
**Pullman ish tashlashi** 1894-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarda kasaba uyushmalari va temir yoʻl kompaniyalari oʻrtasidagi umummilliy mojaro hisoblanadi. Amerika temiryoʻlchilar kampaniyasining munosib ish haqi ish tashlashi.

1893-yilda AQSHda jiddiy iqtisodiy inqiroz boshlanib, ishlab chiqarish va ish haqining qisqarishiga, ishsizlikning oshishiga olib keladi. 1894-yil 11-mayda Pullman vagon zavodining 3 mingga yaqin ishchisi Pullman ishchilar jamoasida yashovchi ishchilar ish haqining keskin kamayishi va kompaniya uylari uchun doimiy ravishda yuqori ijara haqiga javoban yovvoyi mushuklar ish tashlashiga chiqdilar.

1893-yil 16-iyun kuni Yevgeniy Debs boshchiligidagi Amerika temir yoʻllari ittifoqi Pullman kompaniyasiga butun mamlakat boʻylab boykot eʼlon qildi. Avtobazalar ishchilari Pullman avtomobillarini liniyaga qoʻyib yuborishmadi, haydovchilar esa hali ham xizmat vagonlari boʻlgan poyezdlarni haydashdan bosh tortishdi. Eng yuqori choʻqqisida AQShning 27 shtatida ish tashlashda 250 mingga yaqin odam qatnashdi. Mamlakatning 2/3 qismida yoʻlovchi tashish toʻxtadi, Oʻrta Gʻarbdagi yirik shaharlarda ham yuk tashish keskin toʻxtab qoldi. Narxlarning tez oʻsishi boshlandi. Oʻz-oʻzidan paydo boʻlgan olomon temir yoʻl depolari va omborlarini parchalab tashladi, harakatlanuvchi tarkibni vayron qildi; Oklaxoma hududida koʻpriklarni portlatish boshlandi.

Prezident Stiven Klivlend federal qoʻshinlarni (USF) va harbiylashtirilgan politsiya guruhlarini Chikagoga ish tashlashni toʻxtatish buyrugʻi bilan yubordi, bu koʻplab oʻlim va ish tashlashchilarning jarohatlanishiga olib keldi va bu AQSh Konstitutsiyasiga rioya qilish boʻyicha munozaralarga sabab boʻldi.

Amerika temir yoʻllari ittifoqi rahbarlari hibsga olindi, 1890-yilgi Sherman qonunini buzganlikda aybdor deb topildi va turli xil qamoq jazolariga hukm qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Krijanovskiy A. V.*, Pulmanovskaya zabastovka 1894 / A. V. Krijanovskiy // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2015. – Москва, 2015. – T. 27. – S. 741.
2. ↑  Tindall, George Brown, Shi, David Emory. America. A narrative history. 12. Auflage. – New York, 2010. – S. 606—615.

Adabiyotlar
-----------

* Pulmanovskaya zabastovka // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov. – M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2004—2017.
* The Pullman Strike and the crisis of the 1890s: essays on labor and politics / Ed. by R. Schneirov, Sh. Stromquist, N. Salvatore. Urbana, 1999.
* *Krijanovskiy A. V.*, Pulmanovskaya zabastovka 1894 / A. V. Krijanovskiy // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2015. – Moskva, 2015. – T. 27. – S. 741.
**Qutlugʻ qon**— Oʻzbekiston xalq yozuvchisi, akademik Muso Toshmuhammad oʻgʻli Oybek qalamiga mansub tarixiy-badiiy roman. Asar 1938-yilda yozib tugatilgan,1940-yilda oʻzbek tilida, 1943-yilda rus tilida, 1949-yilda uygʻur va chex,1950-yilda slovak,1959-yilda qirgʻiz va ozarbayjon tillarida kitob holida nashr etilgan.

Soʻnggi marta 2019-yilda Yangiyoʻl Poligraph Servise nashriyoti tomonidan 368 betli qattiq muqovada nashr etildi. Romanda 1916-yil qoʻzgʻoloni arafasidagi oʻzbek xalqi hayotining fojiali manzaralari aks ettirilgan.

Sujet
-----

*Qutlugʻ qon* asarida oʻzbek xalqining yaqin oʻtmishdagi rus bosqinchilari va mahalliy amaldorlar tomonidan ezilganligi, xalqning oʻz ahvolini anglab ularga qarshi bosh koʻtargani badiiy tasvirlangan. Oʻzbek xalqining milliy ozodlik uchun olib borgan kurashlarida 1916-yilgi qoʻzgʻolon muhim oʻrin egallaydi.

„*Garchi men roman viqealari yuz bergan vaqtda hali kichik bola boʻlsam ham xalq turmushini koʻrdim. Kambagʻallarning qorongʻu va dim uy-joylarini, boylarning atrifi baland-baland devorlar bilan oʻralgan hashamatli imoratlarini, muzdek hovuzi boʻlgan bogʻlarini koʻrdim. Men keyinchalik romanimda tasvir etilgan turmush va ijtimoiy munosabatlarning koʻpgina tomonlarini oʻsha vaqtdayoq chanqoqlik bilan kuzatgan va tushungan edim*"- deya yozgan edi Oybek.

„*Qutlugʻ qon*" ayanchli oʻtmishdan hikoya qiluvchi asar. Asar qahramonlari boylar va kambagʻallar, salbiy va ijobiy obrazlarga boʻlingan.

Romanda oʻzbeklar tarixining chirkin va qora kunlari, oq podsho istilosi davri, birinchi jahon urushida yengilayotgan podsho hukumatiga mardikor yollash va buni Turkiston xalqlari orasidan yigʻishi. Bunga qarama-qarshi yoʻlda harakat qilgan, haqiqat va sevgisi uchun kurashgan Yoʻlchining bu yoʻlda halok boʻlishi tasvirlangan.

Qahramonlar
-----------

* Yoʻlchi–bosh qahramon, Mirzakarimboyning jiyani, Gulnorning sevgilisi. Asar nomidagi „Qutlugʻ qon" Yoʻlchining qoni
* Gulnor-Yoʻlchining sevgilisi,Mirzakarimboy tomonidan ikkinchi xotin qilib olingan qiz
* Mirzakarimboy- Yoʻlchining togʻasi
* Xushroʻybibi-Yoʻlchinig onasi
* Nuri–Mirzakarimboyning Yoʻlchiga koʻngil qoʻygan qizi
* Tantiboyvachcha-Mirzakarimboyning kuyovi
* Hakimboyvachcha-Mirzakarimboyning oʻgʻli
* Yormat-boyning xizmatkori, Gulnorning otasi
* Shokir ota–etikdoʻz. Yoʻlchi va singlisiga otasidek boʻlib qolgan, uyidan joy bergan, Qutlugʻ qon soʻzi aynan uning ogʻzidan jaranglagan
* Shoqosim-boyning ishchilaridan
* Oʻroz-Yoʻlchining qirgʻiz doʻsti
* Qoratoy-Yoʻlchining doʻsti
* Unsin- Yoʻlchining singlisi
* Gulsum-Yormatning xotini
* Salimboyvachcha-Mirzakarimboyning oʻgʻli
* Qambar choʻloq
* Parpixoʻja
* Olimxon ellikboshi

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------
**Nasim Rajab** (1935-yil 8-avgust, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – yozuvchi, „SSSR maorifi aʼlochisi" mukofoti, „Tojikiston madaniyati aʼlochisi" mukofoti hamda „Matbuot aʼlochisi" mukofotlari sohibi.

Biografiyasi
------------

Nasim Rajab 1935-yil 8-avgust kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1960-yili Samarqand davlat universitetining tojik filologiyasi fakultetini tamomlaydi. Shu yili Dushanbe shahriga koʻchib kelib, „Anboz" gazetasida faoliyatini boshlagan. U aholining muammolarini ushbu gazetada muntazam ravishda yoritib bordi. Shuningdek, koʻplab maqolalari tojik ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan.

Ijodi
-----

Nasim Rajabning ilk kitobi 1987-yilda „Kundalik" nomi ostida chop etiladi. Ushbu kitobida oʻsmirlarning hayoti va taʼlim olishi haqida soʻz boradi. Uning maktab oʻquvchilariga moʻljallangan „Muzqaymoqqa jonim fido", „Koʻcha muallimi", „Kutilmagan yangilik", „Yahudiy qizning sevgisi" va „Bobomning sirlari" kitobi nashr etildi. U bir qancha dramalar muallifidir. 1970-yilda yozilgan „Temirchining oʻlimi" dramasi, 1987-yilda yozilgan „Yozilishi kerak boʻlgan" dramasi hamda 1988-yilda yozilgan „Fara va Zira" dramalari shular jumlasidan. Nasim Rajab 1993-yil Tojikiston yozuvchilar uyushmasi bolalar va oʻsmirlar kengashi tomonidan davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

Mukofotlari
-----------

Nasim Rajab 1974-yil „SSSR maorifi aʼlochisi" unvoniga ega boʻldi. 1990-yilda „Tojikiston madaniyati aʼlochisi" mukofotiga ega boʻldi. 2006-yilda „Buyuk xizmatlari uchun" ordeni bilan taqdirlangan. Nasim Rajab 2010-yil Tojikiston yozuvchilar uyushmasining „Soʻz" nomli davlat mukofotiga sazovor boʻldi. 2013-yil esa Sadriddin Ayniy nomidagi davlat mukofoti bilan mukofotlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „САМАРҚАНДИЗОДАИ АСИЛ: ДАРГУЗАШТИ АДИБИ МАЪРУФИ ТОҶИК НАСИМ РАҶАБ". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Насим Раҷаб: «Равнақи эҷодам аз баракати «Анбоз» аст»". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
**Toʻxta Qobilov** (1896-yil, Samarqand – 1938-yil, Toshkent) – Samarqand va Karmana shahar militsiyasi boshligʻi. Stalin davri qatagʻoni qurboni boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Toʻxta Qobilov 1896-yilda Samarqand tumanidagi Arabxona qishlogʻida tugʻilgan. Oilasi kambagʻal dehqonlardan boʻlgan. Oʻrta taʼlim olgan. 1919-yilning 18-martidan kommunistik partiya aʼzosi hisoblanadi. Otasi 1927-yilning 8-mayida vafot etgan.

Toʻxta Qobilov 1917-yildan 1920-yilga qadar mavsumiy ishlarda ishlab roʻzgʻor tebratadi. 1920-yildan boshlab turli xil vazifalarda faoliyat yuritadi. Dastlab shu yili Arabxona qishloq sovetida kotib vazifasida ishlaydi. Bu ishda 1922-yilga qadar qoladi. 1922-yildan 1923-yilgacha Dargʻom tumanidagi Juma temiryoʻl stansiyasida artel raisi boʻlgan. 1923—1924-yillarda Ikromov tumani tuman matbuot kooperatsiya raisi, 1924—1926-yillarda Daul volosti ijroqoʻmi kotibi, 1926—1929-yillarda Samarqand va Karmanada shahar militsiyasi boshligʻi boʻlgan. Keyinchalik katta tergovchi lavozimiga tayinlangan. 1929-yildan 1930-yilga qadar kolxoz raisi boʻlgan. 1932-yilning sentyabr oyidan Ikromov tumani partiya qoʻmitasida instruktor vazifasida ishlaydi. 1933—1935-yillarda betobligi tufayli ishlamaydi. 1936-yilning 1-iyulidan Ikromov tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari boʻlib ishlagani toʻgʻrisida maʼlumotlar bor. Shaxsiy varaqasida 1927-yilda okrug maʼmuriy boʻlimi tomonidan bosmachilikka qarshi kurashgani uchun soat bilan, 1935-yilda Oʻzbekbirlashuv tomonidan bir oylik maosh bilan taqdirlangan.

1930-yildan 1932-yilgacha Stalin nomidagi Kommunistik universitetda tahsil olgan. III toifali partiya boʻlimini tamomlagan.

1938-yilning 15-oktyabrda SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib, otib tashlanadi.

Kommunistik partiyaning XX syezdidan soʻng realibitatsiya qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rustambek Shamsutdinov*. Коллективлаштириш ва "катта террор" даврида қатагон қилинган ватандошларимизнинг xoтиpa китоби*. Тошкент: Янги аср авлоди, 2015 йил — 335—336 bet. ISBN 978-9943-27-589-9.
2. ↑  Rustambek Shamsutdinov*. Oʻzbekistonda sovetlarning qatagʻon siyosati va uning oqibatlari (1-kitob)*. Sharq Toshkent 2012 — 234 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
**Yuriy Nikolayev**(1923-yil 14-dekabr, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 1977-yil 7-yanvar, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) – tojik tarixchisi, tarix fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Yuriy Nikolayev 1923-yil 14-dekabr kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. U 1948-yilda Moskva davlat tarix va arxiv institutini tamomlagan. 1948-yildan 1949-yilgacha Tojikiston markaziy davlat arxivi mudiri lavozimida faoliyatini boshladi. Yuriy Nikolayev 1949-yildan 1950-yilgacha Tojikiston davlat universitetining kafedra laboranti lavozimida ishladi. U 1949-yil Tojikiston davlat universitetining aspirantura taʼlim bosqichiga oʻqishga qabul qilindi. Yuriy Nikolayev 1952-yilda aspirantura bosqichini muvaffaqiyatli yakunladi. U 1952-yildan 1958-yilgacha Stalinobod davlat institutining SSSR tarixi kafedrasi dotsenti sifatida faoliyat yuritdi. U 1960-yildan 1963-yilgacha Tojikiston davlat tarix va etnografiya instututining Sovet tarixi kafedrasi mudiri lavozimida ishladi. Yuriy Nikolayev 1963-yildan 1969-yilgacha esa kafedra dotsenti sifatida ishladi. Yuriy Nikolayev 1973-yil Tojikiston davlat universitetida professor ilmiy unvoniga erishdi. Xuddi shu yili, Tojikiston politexnika institutida kafedra mudiri lavozimida faoliyat yuritdi. Yuriy Nikolayev 156 ta ilmiy ishlar muallifi hisoblanib, Tojikiston davlat institutida Ikkinchi jahon urushidan keyingi bolalarning hayoti mavzusida izlanishlar olib bordi. U 23 ta xalqaro konferensiya va sammitlarda ishtirok etgan. 1956-yil Stalinobod yaqinidagi janglarda qatnashgan. Yuriy Nikolayev 1977-yil 7-yanvar kuni Tojikiston SSRga qarashli boʻlgan Dushanbe shahrida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Yuriy Nikolayev 1956-yil SSSR Oliy Kengashi Sovetning qaroriga muvofiq, „2-darajali Ulugʻ Vatan urushi ordeni" bilan mukofotlangan. Shu bilan birgalikda, Tojikiston SSR Oliy Kengashining faxriy yorliqlari bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Николаев Юрий Александрович". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Ҷашнҳои рӯзи 14 декабр дар Тоҷикистон ва ҷаҳон". Qaraldi: 17-sentabr 2023-yil.
**Hovhannes (Ivan) Abgari Adаmiаn** (аrmаncha.Հովհաննես Աբգարի Ադամյան) (1879-yil 17-fevral – 1932-yil 12-sentyabr) sovet-arman ixtirochisi va 20 dan ortiq ixtirolar muallifi. Uning eng mаshhur ixtirolaridan biri bu – rangli televedeniya.

Hayoti
------

Adаmian аrman savdogаrlari oilаsida tugʻilgan. 1897-yilda Bokudagi maktabni tugatib, Shveytsariyаgа koʻchib ketgan. Syurix va Berlin universitetlarida tahsil olgan. U oq-qorа va rangli televizor modellarini ishlаb chiqgаn. M. Le Blanc va P. Nipkov kabi ixtirochilarning nаzаriy maqolalarigа qoʻshimchаlar kiritish orqali rangli televideniya sohasida amaliy natijalarga erishgan va rаngli televideniyani radiouzatkich orqali uzatishni amalga oshirgan.

1925-yilda Yerevanda Adamian rangli tasvirlarni translyatsiya qilish uchun moʻljallangan „Eristavi" radiouzatkichini namoyish etgan.

1913-yilda Adаmiаn Rossiyaning Sаnkt-Peterburg shahriga qaytib kelgan. U 1932-yilda Leningradda mahalliy аrmаn qabristoniga dafn qilingan. Bu vaqt ichida u 21 ta patent olgan, ulardаn ikkitasi bevosita televidenie bilan bogʻliq. 1918-yilda u Rossiyada qora va oq tаsvirlarni koʻrsatishga qodir boʻlgan birinchi qurilmani yigʻdi, bu televizor rivojida katta qadam boʻldi. 1925-yilda u uch rangli elektromexanik televizion tizim uchun patent oldi, bu qurilma uchta teshikli disk yordamida rangli tasvirlarni masofaga uzatish moslamasi boʻlgan. Disk aylanаyotganda, uchta rang bitta tasvirga birlashgan. Eksperimental translyatsiyаlаr oʻsha yili Yerevanda nаmoyish etilgan. Shunga oʻxshash tizim xorijda fаqаt 1928-yilda Buyuk Britaniyаda John Baird tomonidan namoyish etilgan. 1970-yilda uning qаbri Yerevangа, mаshhur armanlar pаnteoniga koʻchirilgan.

Rangli televideniya ixtirosining patentlangan yillari
-----------------------------------------------------

* 1908-yil 31-mart Germaniya (pаtent raqami - № 197183)
* 1908-yil 1-aprel Britаniya (pаtent raqami – № 7219)
* 1910-yil Fransiya (pаtent raqami – № 390326)
* 1910-yil Rossiya (pаtent raqami – № 17912)

Manbalar
--------



1. ↑  Russes, slaves et soviétiques : pages d’histoire offertes à Roger Portal, Céline Gervais-Francelle, 1992, p. 387
2. 1 2  „A. Rokhlin, Tak rozhdalos' dal'novidenie (in Russian) Archived 2013-04-24 at the Wayback Machine". 24-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentyabr 2023-yil.
3. 1 2  „Адамян Ованес Абгарович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978."].
4. ↑  The History of Television, 1880-1941, by Albert Abramson, 1987, p. 27
Koordinatalari: 33,96°N 73,65°D G Koordinatalari: 33,96°N 73,65°D G O Jandala — Azad Kashmirning Poonch tumanidagi Tehsil, Union Council Bangoin, Ravalakotdagi qishloqdir. U tumanning shimoli-sharqida, Jelum vodiysi ustidagi tepaliklarda joylashgan. Tuman 2005-yil oktyabr oyida kuchli zilziladan (Rixter shkalasi bo'yicha 7,6) ta'sir ko'rsatdi va 2006-yil iyul oyida suv toshqinidan aziyat chekdi.

Gaplashadigan asosiy til - paharidir. Maktablar - hukumat o'rta maktabi, Nishter davlat maktabi Jandala va qizlar va o'g'il bolalar uchun Nishter kollejlararo. Odatda, aholiga Bag‘dagi "Arja" qishloq vrachlik punkti xizmat ko‘rsatadi. Jandalaning asosiy qabilasi Sudxon qabilasi, boshqa urug'lar - Mug'allar, Abbosiylar, Sayidlar, Rajputlar va Avanlar ham shu mintaqada joylashgan.

Qishloqning asosiy hududlari quyidagilardan iborat:

* Kamroota
* Danna
* Pooth
* Bangion
* Hellan
* Nakkah Chapur Congola
* Timroota
* Sangaat
* Dabb
* Kayia Na Khaitar
* Lakhu Ne Hel
* Sahunta
* Lahasar
* Khaay
* Jehlary
* Kai Ne Hel
* Sai Ne Hel
* Mustana Nara Bazar
* Choki Muhallah
* Sehri Hel
* Salana Bar
* Mughal Muhallah
* Ziyarat Muhallah
* Kairr

Manbalar
--------

1. ↑   *Northern Areas of Pakistan - Rawalakot - Tolipeer - Banjosa Lake - FacesOfPakistan*.
2. ↑  WHO / Ministry of Health Pakistan
**Yurii Olehovych Lubkovych** (ukraincha: *Юрій Олегович Лубкович*; 1989-yil 31-may – 2023-yil 18-yanvar) – Ukrainalik diplomat, 2021-yildan 2023-yil vafotigacha Ichki ishlar vazirligi Davlat kotibi lavozimida faoliyat olib borgan.

Tarjimai holi
-------------

Lubkovych 2010-yilda Gollandiyaning Rotterdam Erasmus universitetini tamomlagan (majoring in business). Gʻarbiy Ukraina Milliy universitetida 2010-yilda menejment boʻyicha bakalavr, 2011-yilda esa tashqi iqtisodiy faoliyatni boshqarish boʻyicha magistr darajasini olgan.

Yurii 10 yil davomida davlat xizmatida faoliyat yuritgan. Ukraina Vazirlar Mahkamasi Kotibiyatida va Oliy Rada apparatida boshqaruv lavozimlarida ishlagan.

Lubkovych Kanada hukumati kotibiyati hamda Singapurdagi Nanyang Technological University da davlat menejerlari uchun maxsus oʻquv kurslarida qatnashgan.

Oʻlim
-----

Lubkovych, ichki ishlar vaziri Denys Monastyrsky va ichki ishlar vaziri oʻrinbosari Yevhen Yenin bilan birga 2023-yil 18-yanvar kuni poytaxt Kiyev ning sharqiy chekkasida joylashgan Brovarydagi vertolyot qulashi oqibatida halok boʻlgan. Vertolyot halokatga uchragan paytda bolalar bogʻchasiga borib urilgan, halok boʻlganlar orasida bir bola ham boʻlgan. Yana kamida 25 kishi jarohatlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Довідка: Лубкович Юрій Олегович". *dovidka.com.ua*.
2. 1 2  „Лубкович Юрій Олегович". *mvs.gov.ua*.
3. ↑  „Уряд призначив Юрія Лубковича держсекретарем МВС України" (uk). *mvs.gov.ua*. Qaraldi: 18-yanvar 2023-yil.
4. ↑  „Уряд призначив Юрія Лубковича держсекретарем МВС України" (uk). *mvs.gov.ua*. Qaraldi: 18-yanvar 2023-yil.
5. ↑  „Ukraine crash: Ministers killed as helicopter comes down near nursery" (en-GB). *BBC News* (18-yanvar 2023-yil). Qaraldi: 18-yanvar 2023-yil.
**Yotsukaidō** (yaponcha: *四街道市* *Yotsukaidō-shi*?) – Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

Geografiyasi
------------

Chiba prefekturasining shimoliy-markaziy qismidagi Shimosa Plateausining ichki qismida joylashgan Yotsukaidō janub va gʻarbda Chiba prefekturasi poytaxti bilan chegaradosh. Tone daryosi tizimidagi Kashima daryosi shimoldan shaharning sharqiy chekkasidagi Inba koʻliga oqib oʻtadi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Chiba prefekturasi

* Inage-ku, Chiba
* Hanamigawa-ku, Chiba
* Wakaba-ku, Chiba
* Sakura

### Iqlimi

Yotsukaidō nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻmaydi. Yotsukaidōda oʻrtacha yillik harorat 15,0 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1431 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,4 atrofida °C, eng pasti esa yanvarda, 4,7 atrofida °C boʻladi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yotsukaidō aholisi soʻnggi 60 yil ichida tez oʻsgan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1960 | 16,623 | —     |
| 1970 | 26,375 | +58.7% |
| 1980 | 59,236 | +124.6% |
| 1990 | 72,157 | +21.8% |
| 2000 | 82,552 | +14.4% |
| 2010 | 86,726 | +5.1% |
| 2020 | 93,576 | +7.9% |

Hukumati
--------

Yotsukaidō toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Yotsukaidō Chiba prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 9-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Shahar chegaralaridagi eng yirik sanoat Yakult tomonidan boshqariladigan yirik oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash korxonasidir.

Taʼlim
------

  

Yotsukaidōda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 12 ta davlat boshlangʻich maktabi va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud. Shuningdek, ikkita xususiy oʻrta maktab bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Yotsukaidō city official statistics" (ja).
2. ↑  Yotsukaidō climate data
3. ↑  Yotsukaidō population statistics
**Hakim Karimov** (1900-yil, Samarqand – 1938-yil, Toshkent) – Samarqand uyezdining partiya komitetida mas‘ul kotib. Qatagʻon qurboni boʻlgan.

Hakim Karimov 1900-yilda Samarqand viloyatining Siyob volostida tugʻilgan. Oilasi toʻquvchilik bilan shugʻullangan. 1901-yilda otasi vafot etib, onasi qoʻlida qolgan. 8 yoshida yangi usuldagi jadid maktabiga bepul qabul qilingan. Biroq uchinchi sinfni tamomlagach, oilaviy sharoit tufayli oʻqishni tashlab etikdoʻzga shogird tushadi. 1918-yilda bolsheviklar hukumati ochgan oʻqituvchilar kursida oʻqiydi. 1919-yilda kursni tamomlashi bilan Samarqand shahrining Eski shahar qismida boshlangʻich bilim yurtida dars beradi. 1920-yilda qizil armiyaning Buxoro yurishi boshlangach, armiya saflarida ikki oy davomida Buxoro amirligiga qarshi kurash olib borgan.
1922-yilda Samarqand shahridagi ishchi-komsomol yoshlar tashkilotiga oʻqishga kiradi. 1923-yilga kelib Hayrad volostining ijroiya komiteti raisi etib tayinlanadi. 1924-yilning 1-yanvaridan uyezd-shahar partiya komiteti targʻibot boʻlimida mudir oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritadi. 1924-yilning 5-fevralida Samarqand uyezdining partiya komitetida mas‘ul kotib vazifasida ishlaydi. 1925-yilning aprel oyida oblast partiya komiteti tomonidan Jizzax uyezdiga shahar partiya komiteti ixtiyoriga yuboriladi. Keyinchalik Zomin tumani partiya komitetida partiya tashkilotchisi etib tayinlanadi. 1925-yildan oʻshu yilning dekabr oyigacha ishlaydi.

1926-yildan boshlab Jizzax xalq maorif uyida inspektorlik qiladi. 1926-yilning iyun oyida Samarqand viloyat kasaba ittifoqining birinchi syezdida OSPS hay‘ati va madaniy boʻlim mudiri etib saylanadi.

1938-yilning 8-oktyabrda SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib, otib tashlanadi.

Kommunistik partiyaning XX syezdidan soʻng realibitatsiya qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rustambek Shamsutdinov*. Коллективлаштириш ва "катта террор" даврида қатагон қилинган ватандошларимизнинг xoтиpa китоби*. Тошкент: Янги аср авлоди, 2015 йил — 330 bet. ISBN 978-9943-27-589-9.
2. ↑  Rustambek Shamsutdinov*. Oʻzbekistonda sovetlarning qatagʻon siyosati va uning oqibatlari (1-kitob)*. Sharq Toshkent 2012 — 123 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
Siniq chiziq
Oddiy siniq chiziq
Yopiq siniq chiziq
**Siniq chiziq** – ketma-ket kelgan ikkitasi bir toʻgʻri chiziqda yotmagan, birinchisining oxiri ikkinchisining boshi, ikkinchisining oxiri uchinchisining boshi va hokazo boʻlishi uchun joylashgan cheklangan kesmalar toʻplamidan hosil boʻlgan tekislikdagi geometrik figura. Rasmiyroq aytganda, {\displaystyle [A\_{1}A\_{2}]}, {\displaystyle [A\_{2}A\_{3}]}, …, {\displaystyle [A\_{n-1}A\_{n}]} kesmalardan tashkil topgan shakl. Bundan tashqari, qoʻshni kesmalar bir xil toʻgʻri chiziqda yotmasligi kerak.

Koʻrinishi
----------

### Oddiy siniq chiziq

Bu faqat ketma-ket kesimlar kesishadigan va faqat oxirgi nuqtalarida.

### Yopiq siniq chiziq (Koʻpburchak)

Birinchi uchi oxirgisi bilan mos tushadigan yoki muqobil ravishda birinchi va oxirgi uchlari ham chiziq boʻlagi bilan bogʻlangan boʻladi. Tekislikdagi oddiy yopiq siniq chiziq oddiy koʻpburchakning chegarasidir. Koʻpincha „yopiq siniq chiziq" atamasi „koʻpburchak" maʼnosida ishlatiladi, lekin baʼzi hollarda koʻpburchak maydoni va siniq chiziq oʻrtasidagi farqni koʻrsatish muhimdir.
Har qanday koʻpburchak tekislikni ikki sohaga ajiratadi. Koʻpburchak bilan chegaralangan chaekli soha – koʻpburchakning ichki sohasi deb, ikkinchi – cheksiz soha esa koʻpburchakning tashqi sohasi deb ataladi.

Siniq chiziqlar soniga qarab, koʻpburchaklar uchburchak, toʻrtburchak, beshburchak, umumiy holda n burchak deb nomlanadi

### Monoton

Agar L ga perpendikulyar har bir chiziq zanjirini koʻpi bilan bir marta kesib oʻtadigan toʻgʻri chiziq L boʻlsa, siniq chiziq zanjiri monoton deb ataladi. Taqqoslash uchun, monoton koʻpburchak aniq chiziq (yopiq zanjir) boʻlib, uni aniq ikkita monoton zanjirga boʻlish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Ko'pburchak
* Kesim
* Uzunlik
* Tekislik
* Vakansiyalar
* Uchburchak
* To'rtburchak

Manbalar
--------

1. ↑  O'Rourke, Joseph (1998), *Computational Geometry in C*, Cambridge Tracts in Theoretical Computer Science, Cambridge University Press, 45-bet, ISBN 9780521649766.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Porxov** – Rossiyadagi shahar (1239-yildan, Pskov viloyati Porxov tumanining maʼmuriy markazi.
Shahar Shelon pasttekisligida va temir yoʻl stantsiyasidan 3 km uzoqlikda va Pskovdan 88 km sharqda joylashgan. Porxovdan 10 km gʻarbda Xilovo balneologik kurorti joylashgan.

Nomlanishi
----------

Shahar nomining kelib chiqishi turlicha izohlanadi. Baʼzi mualliflar buni porox ("porox" portlovchi modda maʼnosida emas, shahar tashkil etilganda Rossiyada hali maʼlum boʻlmagan, balki „chang, kul" maʼnosida). Ushbu versiya afsona bilan qoʻllab-quvvatlanadi. Unga koʻra Novgorod shahzodasi Aleksandr Yaroslavich Shelon qirgʻogʻida qal’a qurish uchun havoda ohaktosh changlari bor joyni tanlagan. Boshqa mualliflarning fikricha, porx (yoki parox) soʻzi „oq tosh" (yaʼni, shahar atrofida qazib olingan ohaktosh) maʼnosini ham bildirgan. Shahar nomi Porx shaxs ismidan egalik sifatdoshi sifatida -ov qoʻshimchasi bilan yasalgan degan fikr ham mavjud.

Tarixi
------

Porxov shahri 1239-yilda tashkil etilgan. Qaydnomalarda Porxov haqida ilk bor 1346-yilga yodga olingan. 1387-yilda Novgorodliklar Ivan Fedorovich va Fatian Esifovich qal’aning devorlari va minoralarini qurdilar. 1428-yilda Litva knyazi Vitovt Novgorodga qarshi yurish boshladi va Porxovni sakkiz kun davomida qamal qildi. Qamal paytida artilleriya intensiv ravishda qoʻllanildi. U qamalni faqat shahar aholisi knyazga 5000 rubl toʻlashni vaʼda qilganda olib tashladi. Qamal paytida katta zarar koʻrgan Porxov qal’asi 1430-yilda rekonstruksiya qilindi.

1478-yilgacha Porxov qal’asi Novgorod Respublikasining bir qismi boʻlib kelgan va Litva Buyuk Gertsogligi bilan chegaradagi muhim strategik nuqta boʻlib xizmat qildi. 1478-yilda Novgorod Respublikasi hududi Moskva Buyuk Gertsogligiga qoʻshilgandan soʻng, Porxov Rossiya davlatining 12 ta asosiy qal’alaridan biri hisoblangan.

Iqtisodiyoti
------------

Porxovda bir qator sanoat korxonalari mavjud:

* Yogʻ va pishloq zavodi
* Choʻchqachilik kompleksi

Manbalar
--------

1. ↑  „Семенов Юрий Валентинович" (ru).  Порховский район. 1-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Порхов (Псковская область)" (ru). *Letopisi.org*. 29-sentyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-dekabr 2014-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Pskov viloyati |
| --- |
|  |
| Shaharlar | 
* Velikie Luki
* Gdov
* Dno
* Nevel
* Novorjev
* Novosokolniki
* Opochka
* Ostrov
* Pechori
* Porhov
* Pskov
* Pustoshka
* Pitalovo
* Sebej
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Opochetskiy
* Ostrovskiy
* Palkinskiy
* Pechorskiy
* Plyusskiy
* Porhovskiy
* Pskovskiy
* Pustoshinskiy
* Pushkinogorskiy
* Pitalovskiy
* Sebejskiy
* Strugo-Krasnenskiy
* Usvyatskiy
 |

 |
**Abraham Alexander „Bram" Marbus** *(16-aprelda 1972-yil tugʻilgan)* – niderlandiyalik sobiq professional futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan. Uning akasi Sis ham boshqalar qatori Go Ahead Eagles uchun professional futbol oʻynagan.

Faoliyati
---------

Noordwijkda tugʻilgan Marbus VV Noordwijkning yoshlar boʻlimida Edvin van der Sar kabi futbolchilar bilan birga oʻynay boshladi va deyarli 19 yoshgacha boʻlgan jamoalar uchun eng yuqori darajaga chiqdi. 1991-yil may oyida Marbusning umurtqa pogʻonasi singan jiddiy avtohalokatdan soʻng, uning futbolchilik faoliyati hali boshlanishidan oldin tugaydi. Muvaffaqiyatli operatsiya amalga oshirildi va bir mavsumdan soʻng u Excelsior bilan shartnoma imzoladi. Havoda kuchli boʻlgan Marbus ikkinchi darajali Erste diviziyasida hujumchi sifatida ajoyib oʻynadi va 1999-2000 yillar mavsumida Erediviziyada Sparta Rotterdam bilan debyut qildi, Kambuur va Eerstedagi Go Ahead Eaglesdagi mashgʻulotlardan soʻng Divizion. „Sparta"da u „Ayaks"ni 3:0 hisobida magʻlub etgan jamoaning bir qismi edi va Marbus gollardan birini kiritdi, shuningdek, De Kuipda „Feyenoord"ga qarshi safarda 1:2 hisobida gʻalaba qozondi. Uch mavsumdan soʻng, u 2002 yilda yangi bosh murabbiy Frank Raykard hujumda boshqa oʻyinchilarni, jumladan Xussin Bezzay, Murat Mazlum va Kennet Siciliyani afzal koʻrganidan soʻng u klubni tark etdi.

Faoliyati yakuni
----------------

Futbolchilik faoliyatidan soʻng Marbus Van der Meer Makelaardijda koʻchmas mulk agenti boʻlib ishlay boshladi.

2009-yil fevral oyida Marbusning yuragi huruj qildi va u tirik qoldi. Keyinchalik unga implantatsiya qilinadigan kardioverter-defibrilator (ICD) oʻrnatildi.

Uning Marsela ismli xotini va Ruben va Levi ismli ikki oʻgʻli bor.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Oostdam, Gerben* „Hoe is het met Bram Marbus?" (nl). *Voetbal in de Bollenstreek* (22-dekabr 2014-yil).
2. ↑  „Bram Marbus » Eredivisie 1999/2000" (en). *worldfootball.net*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
3. ↑  „Sparta Rotterdam - AFC Ajax 3:0 (Eredivisie 2000/2001, 3. Round)" (en). *worldfootball.net*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
4. ↑  „Feyenoord - Sparta Rotterdam 1:2 (Eredivisie 1999/2000, 27. Round)" (en). *worldfootball.net*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
5. 1 2  „Kasteelkanjers: Bram Marbus" (nl). *Sparta Rotterdam* (18-iyul 2020-yil).
6. ↑  „Bram Marbus" (nl). *Van der Meer Makelaars*. Qaraldi: 11-aprel 2021-yil.
7. ↑  „Marbus in ziekenhuis na hartstilstand" (NL). *Rijnmond* (23-fevral 2009-yil).
**Ingibitorlar** (lot. inhibeo -toʻxtataman, ushlab turaman), biologiyada — tirik organizmda, shuningdek, hujayrasiz sistemalarda fermentlar faolligini susaytiradigan moddalar. I.ning tabiiy va sintetik xillari bor. Organizmda moddalar almashinuvi mahsulotlari tabiiy I. va-zifasini oʻtashi mumkin. Fermentlarning katalitik taʼsirini oʻrganish, oqsillar funksional guruhlarining tabiati hamda moddalar almashinuvida har xil fermentativ jarayenlarning ahamiyatini aniqlash maqsadida I. koʻp ishlatiladi. I. katta amaliy ahamiyatga ega. Mas, zararkunanda hasharotlar va begona oʻtlarga qarshi kurashda foydalaniladigan zaharli kimyoviy moddalarning samarasi bu moddalarning za-rarkunandalar hayoti uchun muhim boʻlgan jarayonlarni susaytirishi bilan bogʻliq. Baʼzi dorilarning taʼsir etish mexa-nizmi ham ularning organizmdagi fermentativ reaksiyalarni toʻxtatishiga asoslangan. Kengroq maʼnoda "I." termini murakkab jarayonlarni tuxtatuvchi yoki susaytiruvchi moddalarni ifodalash uchun ishlatiladi (mas, oʻsimliklarning oʻsish ingibitorlari, korroziya ingibitorlari, kimyoviy ingibitorlar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Didiy Yulian** – Milodiy 193-yilda 28-martdan 1-iyungacha 2 oy davomida Rim imperatori boʻlgan. Senatorlar kengashi aʼzosi, Antoninlar davrida u xarbiy va siyosatchi sifatida faoliyat koʻrsatgan: u bir qancha viloyatlarni boshqargan, nemislar bilan boʻlgan chegara urushlarida gʻalaba qozongan. Milodiy 175-yilda konsul lavozimida ishlagan. Pretorlar 193-yilda imperator Pertinaksni oʻldirganidan keyin Didiy Yulian imperator etib tayinlangan, va bir tomondan Pretorian lagerida bosh hokimiyatni sotib olgan. Senat va shahar pleblari bundan nafratlanishdi. Yulianga qarshi shahar gubernatorlari isyon koʻtarishdi, Siriyada Gay Pesseniy Nigerg, Lutsiy Septimiy Sever Panoninda, Detsim Klodiy Albin Britaniyada. Sever oʻz armiyasini shahar markaziga qarab yoʻnaltirildi. Didiy Yulian qarshilik koʻrsata olmadi: uning qoʻshinlari isyonchilar tomoniga oʻtdi va soqchilar uni qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortdilar. Imperator Severni oʻzining hamkasbi boʻlishga taklif qildi, ammo Sever bu taklifni qabul qilmadi. Sever Rimga yaqinlashganda, Didiy Yulian Senat tomonidan oʻlimga hukm qilingan va oʻz saroyida oʻldirilgan. Baʼzi manbalarga koʻra Didiy Yulian yomon imperator sifatida tasvirlangan. Oliy hokimiyatni pulga sotib olib, u hukmronlik qilishga tayyor emas edi va qoʻrqoqlik, qatʼiyatsizlik, isteʼdod yetishmasligi va eski illatlardan, xususan, ochkoʻzlikdan voz kechishga qodir emasligini namoyish etdi. Uning hukmronligi imperator Kommodning oʻldirilishi bilan boshlangan va Severusning harbiy diktaturasining oʻrnatilishiga olib kelgan chuqurlashgan siyosiy inqirozni koʻrsatdi.

Tarjimai holi
-------------

### Kelib chiqishi

Didiy Yulianning ajdodlari xaqida koʻp narsa maʼlum emas, bundan tashqari, ushbu mavzu boʻyicha barcha maʼlumotlar bitta manbaga – Yeliem Spartian tomonidan yozilgan „Avgustinlar tarixi" ning bir qismi sifatida imperatorning tarjimai holiga qaytadi. Didiylar gallarning insubr qabilasiga mansub boʻlgan, ular Medoliana atrofidagi, Transpad Galliyada yashashgan, ular miloddan avval 49-yilda Rim fuqaroligini olishgan. Boʻlajak imperatorning otasining ismi Petroniy Didiy Sever edi, va ehtimol u bitta lotin yozuvida tilga olingan (CIL VI 2010a 24). Imperatorning onasi Afrikadan, Hadrumet kolonniyasidan Klara Emiliya edi.
**Turgʻun Azlarov** (1953-yil, 2-avgust; Toshkent shahri) — Oʻzbekiston qahramoni, „Shuhrat" medali sohibi.

Tarjimai holi
-------------

Xolidjon Komilov 1953-yilning 2-avgust kuni Toshkent shahrida tugʻilgan. 1975-yilda Oʻzbekiston Milliy universitetini bitirgan. 1975—1988-yillar oraligʻida shu universitetning Amaliy matematika va mexanika fakultetida matematika va informatika fanlaridan talabalarga dars bergan. T.Azlarov 8-9-sinlar uchun „Informatika va hissoblash texnikasi asoslari" darsligining muallifi hisoblanadi. 2002-yilda Azlarov Oliy va oʻrta maxsus taʼlim, Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan „Yilning eng yaxshi darsligi va oʻquv adabiyoti muallifi" sifatida eʼtirof etilgan. 1999-yildan hozirgacha Toshkent shahar Shayxontohur tumanidagi 40-maktabda matematika fani oʻqituvchisi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

Mukofotlari
-----------

* Shuhrat medali (1999-yil)
* „Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi" faxriy unvoni (2008-yil}
* Oʻzbekiston qahramoni (2011-yil)

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 170. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
2. ↑  „Ўзбекистон Қаҳрамонлари кимлар?". Qaraldi: 27-sentabr 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor va boshqalar*. Oʻzbekiston qahramonlari*. Toshkent: Adabiyot, 2021 — 216 bet. 11-avgust 2023-yilda qaraldi.
**Sirka kislota** (metankarbon kislota), CH3COOH — oʻtkir hidli, rangsiz, nordon, bir asosli karbon kislota. Suvsiz (aniqrogʻi 98— 99% li) Sirka kislota muzga oʻxshaganligi uchun „muz" kislota deb qam ataladi. Suyuqlanish temperaturasi 16,75%, qaynash temperaturasi 118,1°, zichligi 1055 kg/m³ (15°da). Suv, spirt, efir va benzolda yaxshi eriydi, uglerod sulfidna erimaydi. Sirka kislota — insoniyatga qadimdan maʼlum boʻlgan kislotalardan (vino achiganda sirka holida hosil boʻladi). Atsetaldegidnn oksidlab olinadi. Sirka kislota turli sohalarda, mas, atsetilsellyuloza, plastmassa, sirka angidrid, organik erituvchilar, insektitsidlar, farmatsevtik preparatlar (aspirin, fenatsetin), atseton, sintetik boʻyagichlar i.ch.da va gazlamalarni boʻyashda ishlatiladi. Sirka kislota bugʻlari nafas yoʻllari shilliq pardasini yalligʻlantiradi. 30% dan ortiq konsentratsiyali Sirka kislota terini kuydiradi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abu Najib Abdulqodir Suhravardiy** (fors. ابوالنجیب عبدالقادر سهروردی) (1097–1168) – sunniy fors so‘fiy, Zanjon yaqinidagi Suhravardda tug‘ilgan va so‘fiylik tariqatiga asos solgan. U Bag‘dodda islom huquqini o‘rgangan, keyinchalik shu shahardagi Nizomiyya madrasasida shofeiy olimi bo‘lgan.

Keyinchalik u Dajla daryosi bo‘yida uzlat maskani quradi va u yerda shogirdlarni to‘playdi, bu oxir-oqibat Suhravardiyaning so‘fiylik tariqatiga aylanadi, jumladan Abu Homid G‘azzoliyning ukasi **Ahmad G‘azzoliy** ham o‘sha yerda edi. Abu Najibning jiyani Shihobiddin **Abu Hafs Umar Suhravardiy** tariqatni yanada rivojlantiradi. Abu Najibning ismi ba’zan Ziyovuddin Abu Najib Suhravardiy deb ham yoziladi.

Manbalar
--------

1. ↑   al-Suhrawardi, F. Sobieroj, The Encyclopaedia of Islam, Vol. IX, ed. C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs and G. Lecomte, (Brill, 1987), 778
2. ↑   John Renard, Historical dictionary of Sufism, Rowman & Littlefield, 2005. pg xxviii. excerpt: "Abu 'n-Najib 'Abd al-Qahir as-Suhrawardi, Persian shaykh and author, and scholar who thought Ahmad al-Ghazali, Najm al-Din Kubra and Abu Hafs 'Umar as-Suhrawardi
3. ↑   Qamar al-Huda, Shahab al-Din Suhrawardi, ed. Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, Medieval Islamic Civilization: L-Z, Vol. 2. ISBN 0-415-96690-6. pp 775-776: "Shahab al-Din Abu Hafs 'Umar al-Suhrawardi belonged to a prominent Persian Sufi family and was responsible for officially organizing the Suhrawardi Sufi order"
1929 yilgi reklama plakati

**Tish pastasi** - bu kariesning oldini olish uchun tishlarni blyashkadan tozalash uchun ishlatiladigan pasta, jel yoki kukun ko'rinishidagi og'iz bo'shlig'i gigienik mahsulotidir  .

Ilgari tish pastasi bo'rdan tayyorlangan, zamonaviy tish pastalari asosan silikatlarga asoslangan.

Tarix
-----

 Glitserin "tish kremi" reklamasi. 1906 yil
Рекламный плакат 1929 года
Qadimgi misrliklar" tish pastasi "o'simliklarning ezilgan ildizlaridan tayyorlangan. Nafas olishning sofligi uchun og'iz bo'shlig'i o'simlik damlamalari bilan yuvilgan. Tish pastasi haqida eng qadimgi eslatma milodiy IV asrdagi Misr qo'lyozmasida mavjud bo'lib, uning retsepti kukunli tuz, qalampir, yalpiz barglari va ìrísí[*manba?*].

1873-yilda Colgate Amerika bozoriga o'zining xushbo'y tish pastasini taqdim etdi.

1915 yilda ba'zi daraxtlardan olingan ekstraktlar - jumladan, evkalipt - tish pastalariga kiritila boshlandi.

pasta alyuminiyga joylana boshladi keyin esa plastik quvurchalarga joylandi.
Категория:Википедия:Статьи, требующие конкретизации
Категория:Википедия:Статьи с шаблонами недостатков по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи, требующие уточнения времени

Tarkib
------

Har qanday tish pastasida abraziv moddalar mavjud . Zamonaviy tish pastalarida faol va neytral moddalar mavjud. Faol komponentlar og'iz bo'shlig'ini yaxshilaydi, masalan, ftoridli birikmalar tish emalini mustahkamlaydi va shu bilan tishlarning parchalanishini oldini oladi  .

1. 1 2  ADA 2021. sfn error: no target: CITEREFADA2021 (help)
2. ↑  Удалов 2022. sfn error: no target: CITEREFУдалов2022 (help)
**Sahara el-Beyda**, ya'ni **Oq cho'l qo'riqlanadigan hududi**, Misrdagi milliy bog' bo'lib, birinchi marta 2002-yilda qo'riqlanadigan hudud sifatida tashkil etilgan. U Farafra chuqurligida, 45 km (28 mi) Qsar El-Farafra shahridan shimolda joylashgan. Bog'ning bir qismi Farafra vohasida (Yangi vodiy gubernatorligi) joylashgan.

**Sahara el-Beyda** shamol va qum tomonidan eroziya natijasida hosil bo'lgan katta oq bo'r toshlardan iborat bog'dir. Bu yer, shuningdek, qoyalar (Farafra chuqurligining shimoliy uchida), qumtepalar ( Buyuk qum dengizining bir qismi), shuningdek, Wadi Hennis va Ayn-el-Maqfi va Ayn-el-Vadidagi vohalar joylashuvidir.

Oq cho'l Milliy bog'i 300 km2 (120 mi²) maydonni egallaydi. Parkdagi eng baland nuqta El-Qess Abu Saidda dengiz sathidan 353 m (1,158 ft) balandlikda, eng pasti esa Wadi Hennisda 32 m (105 ft)da joylashgan.

Bog' turli hayvonlar, jumladan, yo'qolib ketish xavfi ostida turgan Rhim g'izollari va himoyasiz Dorka jayronlari, shuningdek, Barbar qo'ylari, shoqollar, Rüppell, qizil va arpabodiyon tulkilari va qum mushuklari uchun boshpana bo'lib xizmat qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Welcome to White Desert". *Ministry of Environment, Egyptian Environmental Affairs Agency*.  Parks Egypt. Qaraldi: 23-iyun 2021-yil.
2. ↑  „White Desert National Park". *National Parks*.  Global Alliance of National Parks. Qaraldi: 25-fevral 2021-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Atrof-muhit vazirligi Misr atrof-muhit masalalari agentligi - Tabiiy himoyalangan hududlar tavsifi