recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pak Xak Son**, shuningdek, **Pak Xak-Son**, **Pak Xak Sen** (1924-yil 19-sentyabr, Uzoq Sharq viloyati, Primorsk o'lkasi, Olginskiy tumani - 1991-yil 29-avgust) - Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz a'zosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti
------

Park Xak Son 1924-yilda Primorsk viloyatining Olginskiy tumanidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tug'ilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga O‘zbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilinadi. 1942-yilda o'rta maktabni tugatgan. 1943-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi "Krasniy Vostok" kolxozida, 1945-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozda brigada boshlig'i, brigadir bo'lib ishlagan.

1950-yilda Pak Xak Son jamoasi 6 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 147,3 dona yashil kanop poyasini yig‘ib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "O‘roq va Bolg‘a" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Pak Xak Son 1951-yilda Moskva Sharqshunoslik institutiga o‘qishga kirdi. 1952-yilda u Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi a'zoligiga qabul qilindi. Keyin SSSR Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutida tahsil olib, uni 1957-yilda tamomlagan.

U 1957-yilda Quyi Chirchiq tumani, Dimitrov nomidagi kolxozga qaytib keldi. 1957-yildan Quyi Chirchiq tumani Andreyev nomidagi kolxozning oddiy kolxozchisi, 1960-yildan Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning madaniyat xodimi, 1963-yildan "Pobeda" kolxozining brigadiri bo'lib ishlagan. Toshkent viloyati, Oqqoʻrgʻon tumanidagi "Guliston" kolxozi raisining oʻrinbosari (1972-yil may-dekabr), 1973-yildan Toshkent viloyati Galabin tumanidagi "Pobeda" kolxozining brigadiri bo'lgan.

Pak Xak Son 1991-yil avgust oyida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* "Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan" medali

Adabiyotlar
-----------

Manbalar
--------
**Lugros** Ispaniyaning Granada mintaqasida joylashgan shahardir. Bu Syerra Nevada shimoliy etagida, qishloqda yashovchi kishilar tomonidan "Dunyo maqsadi vodiysi" deb nomlangan vodiyda joylashgan. Uning hududining katta qismi Syerra Nevadagi milliy bog'ida joylashgan bo'lib, bu zonaga oid bo'lgan yuzlab mahalliy o'simliklar mavjud.

Tarix
-----

Tarix davomida Lugrosga oid informatsiyalar kam uchraganini sababi , u tog' tizmasining ushbu mintaqasidagi so'nggi anklavdir. Lugrosning sanasini yoki aniq kelib chiqganini aniqlash juda qiyin, chunki mavjud bo'lgan hujjatlarning ko'p qismi vaqt o'tgani sari yo'qlib kelgan. Shaharning kelib chiqishi Quyi imperiyada, aniqrog'i Mozarablar davrida aniqlanganga o'xshaydi, ammo boshqa manbalar uning kelib chiqishi bundan oldin bo'lgan deb fikr yuritishadi. Qayta bosib olingandan so'ng, bu hudud Kastiliya eski nasroniylar bilan repoblada edi. Nazariy davrga kelib u Beas de Guadixning (o'sha paytda Asirlar Beas) qaram fermasi bo'lgan va shunday davom etgan. Mintaqada dastlabki metallarni qidirish oqibatida ko'plab arxeologik qoldiqlar topilgan. Bugungi kunda bitta eski temirchilik ustaxonasi xarobalari qolgan. Shaharning toponimikosi lotin tilidan kelib chiqqan bo'lib, "lupus" (bo'ri) so'zini ifodalaydi, u bir vaqtlar keng tarqalgan bo'lishi kerak edi. Undan "luberos" va "u erda lubros" kelib chiqdi va ayni damdagi Lugrosga aylandi. Uning xalqining gentilisiolari "lugreños" bo'lib, ular xato "lureños" deb ham ataladi va "Luros" shaharchasi uchun vaqi kelib ular "lubrises" va "lubries" bo'lgan.

Ma'lumotnomalar
---------------

Havolalar
---------
**Orman Anarbek Ongaruli** (qozoqcha: *Орман Анарбек Оңғарұлы*; 1952-yil 25-avgust, Toshkent viloyati) – qozoq siyosatchisi, Chimkent shahri hokimi.

Biografiyasi
------------

Anarbek Orman 1952-yil 25-avgustda O‘zbekiston Respublikasining hozirgi Piskent tumanida tugʻilgan. 1974-yilda Toshkent politexnika institutini tamomlagan.

Mehnat faoliyatini 1970-yilda Piskent tumanidagi umumtaʼlim maktabida xodim sifatida boshlagan. Ikki yildan soʻng u tadbirkorlik bilan shugʻullanib, boshqa ishlar qatori Chimkentdagi „Vodokanal" kommunal korxonasida ishladi. 1981—1986-yillarda Orman Chimkent shahar hokimiyatida ishlagan, keyin yana „Vodokanal"dagi eski ishiga qaytgan. 1992—1994-yillarda Chimkent shahar hokimligi boshligʻining birinchi oʻrinbosari boʻldi, keyingi ikki yil ichida yana „Vodokanal" korxonasida ishladi. 1995-yil 16-oktyabrda Chimkent shahri hokimi etib tayinlandi. U bu lavozimda taxminan ikki yil ishlagan. Anarbek Orman oʻsha paytda „Vodnyje Ressursy" davlat kompaniyasining rahbari va bir vaqtning oʻzida Janubiy Qozogʻiston hokimi (gubernator) oʻrinbosari boʻlgan. 1999-yil oktyabrdan 2006-yilgacha yana „Vodokanal"da ishlagan. 2006-yil 27-sentyabrda Orman ikkinchi marta Chimkent shahri hokimi etib tayinlangan. Keyin u „Vodnyje Ressursy" kompaniyasining marketing boʻlimiga rahbarlik qilgan. 2009-yilning oktyabridan 2012-yilning fevraligacha Qozogʻiston Qishloq xoʻjaligi vazirligida Suv xoʻjaligi qoʻmitasini raisi boʻlgan, soʻngra „Vodokanal" bosh direktori boʻlgan. 2012-yil iyun oyidan buyon Anarbek Orman Turkiston viloyati „Ak shoʻl" demokratik partiyasining mintaqaviy raisi boʻlib ishlaydi.

Oilasi
------

Anarbek Orman Urmanova Gulnar Abubakirovna bilan turmush qurgan va ularning Salima, Zaure, Rosa ismli qizlari, Murat ismli oʻgʻli hamda Aliya ismli nabirasi bor.

Mukofotlari
-----------

* 2001-yil – „Kurmet" ordeni
* 2008-yil – „Chimkent shahri faxriy fuqarosi" faxriy unvoni
* 2011-yil – „Parasat" ordeni
* 2016-yil – Ikkinchi darajali „Doʻstlik" ordeni
* 2022-yil – Birinchi darajali „Baris" ordeni – Qozogʻiston Respublikasi oldidagi ulkan yutuqlari va alohida xizmatlari uchun.

„Milliy xavfsizlikni taʼminlashga qoʻshgan hissasi uchun", „Qozogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasiga 10 yil" (2005), „Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligiga 25 yil" (2016) va shu kabi yana boshqa medallar bilan ham taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Орман Анарбек Онгарулы (персональная справка)". *www.online.zakon.kz*. Qaraldi: 14-noyabr 2023-yil.
2. ↑  *Orman Anarbek Ongaruli*, abgerufen am 24. September 2018 (russisch).
3. ↑  „Указ президента РК О награждении государственными наградами Республики Казахстан". 27-sentyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-sentyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Анарбек Онгарулы на официальном сайте Туркестанского областного маслихата
**Aminoqandlar**, aminodezoksiqandlar — molekulasida-gi bir yoki bir necha gidroksil guruhlar (aldozalardagi yarimatsetil yoki ke-tozalardagi yarimketaldan tashqari) oʻrniga almashingan yoki almashinmagan aminoguruhlar kiritilgan monosaharidlar. A. qaytaruvchilar boʻlib, qandlarga xos reaksiyalarga kirishadi, lekin asoslar xossalarini namoyon qiladi. Ular tabiatda keng tarqalgan, hayvonlar, oʻsimliklar va mikroorganizmlarning murakkab oqsillari, lipidlar, poli-saharidlar, glyukozalar va boshqa tarkibida uchraydi, koʻpgina gormonlar, antibio-tiklar va boshqa biologik muhim moddalar tarkibiga kiradi. A.dan glyukozamin va galaktozaminlar keng tarqalgan. Koʻp A. sintetik usulda olingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tavr togʻlari**, Toros (turkcha Toros’lar) — Turkiyaning janubiy qismidagi togʻ sistemasi. Oʻrta dengiz sohili boʻylab taxminan 1000 km ga choʻzilgan. Kichik Osiyo va Sharqiy Tavr togʻliklarining janubidagi tizmalar. Eng baland joyi 3726 m (Temirqoziq choʻqqisi). Asosan, ohaktoshlardan, shuningdek, kristalli slanets va metamorfik jinslardan tuzilgan. Tavr togʻlarining markazida ayrim choʻqqilarning bal. 3000 m dan yuqori, relyefi alp tipli, qad. muzliklarning izlari saqlangan. Gʻarbiy qismida karst landshafti uchraydi. Shimoliy yon bagʻirlari tikanli butalar usadigan choʻl va dashtdan, janubiy yon bagri sernam boʻlganligidan doim yashil oʻrmon va butazorlardan iborat, yuqori qismi igna bargli oʻrmonlar va alp oʻtloqlari bilan qoplangan. Tavr togʻlarini Dajla, Furot daryolari kesib oʻtadi. Milliy bogʻlar tashkil etilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Avliyo Bogoroditsa cherkovi** Olmaliq shahrida joylashgan rus pravoslav cherkovining O'rta Osiyo mitropolit okrugiga qarashli Toshkent va O'zbekiston yeparxiyasining amaldagi pravoslav cherkovidir.

Cherkov 1977-yilda tashkil etilgan. Ma'bad 1987-yilda qurilishi boshlangan, 1988-yilda tugallangan. 1988-yil 28-avgustda Toshkent va O'rta Osiyo yepiskopi Leo tomonidan cherkovda ilk muqaddas marosim o'tkazilgan. Cherkov 500 kishi uchun mo'ljallangan. Bir ruhoniy ma'badga tayinlangan, diniy bayram kuni 28-avgust.

Tarixi
------

Cherkov tarixi Olmaliq shahrining tashkil topishidan boshlanadi. Aynan o'sha paytda ibodat qiluvchilarning ma'badga bo'lgan ehtiyoji paydo bo'ladi. 1977-yilda cherkovga asos solingan. Dastlab kichik ibodatxona ochilgan, keyin esa kengaytirilgan.

Cherkov haqida birinchi eslatma 1978-yilda, cherkov qurilishi tugallanganda paydo bo'lgan. Rus pravoslav jamiyati 1987-yilda paydo bo'lgan.

Yangi ma'badning qurilishi 1987-yilda boshlangan va 1988-yilda yakunlangan. Qo'ng'iroq minorasi bilan jihozlangan kichik g'ishtli bino qo'shilgan.

Cherkov rejadagi to'rtburchak shaklda qurilgan. Unda ikonostaz, namozxona va voizlar kuylaydigan xor balkoni bor. 

Birinchi ruhoniylardan biri Georgiy Monjosh ma'badni kengaytirishga katta hissa qo'shgan.

Ish kunlarida 20 dan 30 gacha, bayramlarda esa 90 kishi tashrif buyuradi.

Dastlab, ibodatxona Toshkent va Oʻrta Osiyo yeparxiyasi, hozir Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasi tasarrufida boʻlgan.

Ruhoniylar
----------

* 1987-yildan 1989-yilgacha rektor - arxpriest Georgiy Monjosh
* 1990-yildan 2007-yilgacha rektor - protoyestroy Vitaliy Biryukov
* 2008-yildan 2015-yilgacha rektor - ruhoniy Igor Skorik
* 2015-yildan rektor - abbat Grigoriy (Palexov)
* 2016-yildan 2019-yilgacha rektor - arxpriest Valeriy Boston
* 2020-yildan rektor - ruhoniy Pavel Bylin

Galereya
--------

Manbalar
--------

1. 1 2 3  книга *Рузаев Б. А.*
Amina Bint Vaxb Ibn Abd Manaf ibn Zuxra (arabcha:  ,557Yasrib(Madina) — 577, Al-Abva, Hidjoz) — Abdulloh ibn Abdulmuttalibning xotini va Muhammad(s.a.v)ning onalari.

Biografiya
----------

Amina bint Vahb Quraysh qabilasining olijanob va nufuzli oilasida dunyoga keldi. U Vaxba ibn Abd Manafaning qizi, Zuhr qabilasining yetakchisi, Quraysh qabilasi va Barra bint Abd Al-Uzzaning Abd Al-dar qabilasining qizi edi. Amina tug'ilishining aniq sanasi noma'lum.

Ibn Sa'dning aytishicha, u amakisi Vuhayb ibn Abd Manaf qo'lida katta bo'lib, bir kuni uni Abdulloh ibn Abdulmuttalibga, qizi Halya esa Abdulmuttalibga turmushga bergan. Agar bu xabar to'g'ri bo'lsa, bu islomgacha bo'lgan nikoh odatlarining unutilgani bo'lishi mumkin .

Amina hali homilador bo'lganida eri Abdulloh Suriyaga jo'nab ketdi, lekin Yasribga yetib, vafot etdi.Homiladorligida u Suriyadagi Busra saroylarini yorituvchi nurni ko'rgan .

Abdulloh vafotidan ikki oy o'tgach, Amina o'g'il ko'rdi, uning ismi Muhammad edi.O'sha paytdagi Quraysh an'analariga ko'ra, kichik Muhammadni Banu Sa'd qabilasidan bo'lgan badaviylar tarbiyalashga topshirdilar.Cho'lda qolish bolaga arab va arab an'analarini o'rganish imkoniyatini berdi. Muhammadga Halima binti Abu Zuayb erkalagan edi.

Muhammad 5 yoshga to'lganda, Aminani oldiga olib bordi. Taxminan 577-yilda u o'g'li bilan qarindoshlari va Abdullohning qabrini ziyorat qilish uchun Yasribga borishga qaror qildi. Shaharda bir oycha qolib, Makkaga qaytib ketishdi. Yoʻlda Amina ogʻir kasal boʻlib, Yasrib va Makka oʻrtasidagi al-Abva qishlogʻida vafot etadi .

1998-yilda Amina binti Vahb qabri Saudiya hukumati tomonidan vayron qilingan, uning qoldiqlari qayta dafn etilgan.

Manba
-----

1. 1 2  Али-заде 2007. sfn error: no target: CITEREFАли-заде2007 (help)
2. 1 2  Watt, W. Montgomery 1986. sfn error: no target: CITEREFWatt,\_W.\_Montgomery1986 (help)
3. ↑  Armstrong, Karen*. Muhammad: A Biography of the Prophet*. San Francisco: HarperSanFrancisco, 1993. ISBN 0-06-250886-5.
4. ↑  *Гашков И.* „Мавзолей Мухаммеда обещают не сносить".  Независимая газета (17-sentyabr 2014-yil). 14-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2016-yil.

Havolalar
---------

* Али-заде А. А. Амина бинт Вахб // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
* Āmina / Watt, W. Montgomery // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : [англ.] : in 12 vol. / edited by H.a.R. Gibb; J. H. Kramers; E. Lévi-Provençal; J. Schacht; B. Lewis & Ch. Pellat. Assisted by S. M.Stern (pp. 1—330), C. Dumont and R. M. Savory (pp. 321-1359). — Leiden : E.J. Brill, 1986. — Т. 1. — P. 438. (платн.)
**Brown harakati** — muallaq zarralarning muhit molekulalari taʼsirida suyuqlik yoki gazlarda tartibsiz harakatlanishi. 1827-yilda Robert Brown kashf etgan. Brown harakati tezligi muhittrasi, qovushoqligi va zarra oʻlchamlariga bogʻliq. 1905—06-yillarda Albert Eyinshtein, polyak fizigi Marian Smoluchowski va fransuz fizigi Jean Baptiste Perrinning ishlari natijasida Brown harakati atom va molekulalarning issiqlik harakati ekanligi isbotlandi. Suyuqlik yoki gazdagi har bir Brown zarrasiga muhit molekulalari bir sekundda taxminan 1012-marta zarba berib turadi. Zarra oʻlchami katta boʻlsa, har tomonlama turtkilar taʼsirida u muvozanatlashadi va tinch holatda qoladi. Zarra oʻlchami kichik boʻlsa, statistik muvozanat buziladi, natijada Brown zarrasi tartibsiz harakatda boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ariana** (arabcha:  *Arianaⓘ*) Tunisning shimoli-sharqidagi qirg'oq bo'yida joylashgan shahar. U Tunis aglomeratsiyasining bir qismi bo'lib, "Buyuk Tunis" deb ham ataladi. Shahar Tunis shahri markazining shimolida joylashgan

Tarixi
------

Shahar nomi islomdan oldingi Shimoliy Afrikadagi Vandal qirolligi davriga borib taqaladi. Vandallar, aslida, Arian e'tiqodiga ega edilar. Bu, shuningdek, mag'ribning islomiy bosqinidan fors ko'chmanchilariga ishora bo'lishi mumkin, chunki forslar o'zlarini "oriylar" deb ham atashgan.

Shaharning kelib chiqish tarixi Ziridlar sulolasiga borib taqaladi. Hafsid sultoni Muhammad I al-Mustansir davrida Ariana XIII asrda Ifriqiyadan boshpana izlagan Sefarad yahudiylari va Andalusiyalik musulmonlarning asosiy qarorgohiga aylandi.

Geografiyasi
------------

Shahar maydoni 18,000 gektarni egallagan bo'lib,160,000 aholi havzasi uchun yetti tumanni qamrab olgan aglomeratsiya qutbi hisoblanadi. U Raud va Gammart plyajlari, shuningdek, Karfagen shahri va Sidi Bou Said tepaligi bilan chegaradosh keng tekislikning markazida joylashgan.

Iqtisodiyoti
------------

Ariananing asosiy faol sohalari qishloq xo'jaligini rivojlantirish va gullar, asosan atirgullar yetishtirish bilan bog'liq.

*Bir Belhassen* bog'ida joylashgan atirgul bog'i taxminan 3000 m² maydonni egallaydi. U yerda 16,000 atirgul butalari va so'qmoqlar mavjud bo'lib, ularning 90% "Ariana atirguli" deb nomlanuvchi navga tegishli. Bu nav 1637-yilda Andalusiyaliklar tomonidan yaratilgan. Bog' gulning tarixiy, tabiiy va madaniy jihatlarini rivojlantiruvchi *Galerie de la Rose* tashkiloti tomonidan kengaytirilgan. Har yili bahorda atirgul bayrami o'tkaziladi.

Iqlimi
------

Ariana iqlimi issiq va mo'tadil. Qishda yozga qaraganda ko'proq yog'ingarchilik bo'ladi. Köppen-Geiger iqlim tasnifi Csa. Arianadagi o'rtacha yillik harorat 18.0 °C (64.4 °F) ni tashkil etadi. Taxminan 449 mm (17.68 in) miqdorida yog'ingarchilik tushadi.

Galereya
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb135162924 (maʼlumot)
* GND: 10147280-8
* LCCN: n92112203
* SUDOC: 160349176
* VIAF: 168494996
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 168494996

 |


1. ↑  (fransuzcha)
**Kaparas** – Koʻhna Xorazm viloyatining Kaparas nomli eski shaharchasi boʻlib, hozirda undan qoldiqlar saqlanib qolgan. Kaparas (shuningdek: Kapraz-qal’a; turkmancha: *Kapyras*) – Turkmanistondagi shahar (qal’a), uning xarobalari Lebap viloyati hududida ham joylashgan. Qadimda Xorazmning bir qismi boʻlgan va ushbu qal’adan koʻplab qadimiy yodgorliklar arxeologlar tomonidan tolilgan.

Tarixi
------

Kaparas qal’asi Tuyamuyun darasining janubi-sharqida, kichik chuqurlikning oxirida joylashgan boʻlib, u 10-13-asrlarda mavjud boʻlgan qadimiy kanal qoldigʻi boʻlishi sifatida olimlar tomonidan talqin qilinadi. Kaparasda eng qadimgi mustahkamlangan turar-joy namunalari topilgan va ushbu topilmalar miloddan avvalgi 4—2-asrlarga borib tarqaladi. Bizgacha saqlanib qolgan xarobalar kushonlar davriga oid boʻlib, qalʼa qayta qurilib, taʼmirlangan. Qal’ada ilk oʻrta asrlar va undan keyingi davrlarda yashagan shohlarning kundalik turmushda foydalangan kichik buyum qoldiqlari topilgan.

Kaparas Xorazmning Jigarband va Hazorasp kabi qadimiy shaharlari bilan bir qatorda Xorazmni qadimgi Baqtriya va Marv vohasi bilan bogʻlaydigan qadimiy yoʻlda joylashgan qadimiy qal’alar tizimiga kiradi.

Taʼrifi
-------

Kaparas qalʼasining uzunligi shimoldan janubga choʻzilgan toʻrtburchak shaklda boʻlib, umumiy qalinligi 7,5 m boʻlgan qoʻsh devorlardan hosil boʻlgan va shuningdek ushbu devor orasi yoʻlaklar bilan oʻralgan. Qal’a yon tomonlari bilan deyarli asosiy nuqtalar boʻylab yoʻnaltirilgan boʻlib, devor boʻylab va burchaklarida 10 ta minora boʻlgan. Qal’a shimoliy tomonining oʻrta qismida darvozalar va ularni himoya qiluvchi toʻsiqlar bor edi.

Tadqiqotlar
-----------

1973-1975-yillarda M. G. Vorobyova boshchiligidagi Xorazm arxeologik-etnografik ekspeditsiyasining Kaparas otryadi tomonidan Kaporasning arxeologik qazilmalari olib borilgan.

Shuningdek ushbu yodgorliklar Kaparas bilan bir xil yoshdadir
-------------------------------------------------------------

* Oq-Qal’a
* Aqchagelin
* Devkesen
* Jigarbent
* Diyorbakir
* Zamaxshar
* Qal’aliqir
* Qanga-qal’a
* Qoʻneurgench
* Kunya – UAZ
* Qiz-qal’asi
* Kirk Molla
* Koʻzaliqir
* Sadvor

Manbalar
--------

1. 1 2  М.А.Итина*. Древности Южного Хорезма*. Москва: Наука, 1991. ISBN 978-5-02-009919-7.
2. ↑  „Гулямов Я.Г. История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней" (ru). *Библиотека исторической литературы*. 2-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2022-yil.
**Christina Beier** (*talaffuzi: Kristina Beyer;* 1984-yil 9-iyun, Manila, Filippin) — Filippinda tugʻilgan Germaniya vakili sifatida musobaqalarda qatnashgan sobiq figurali uchuvchi. Akasi William Beier bilan juftlikda konkida uchgan. Christina qisqa vaqt ichida akasi bilan boʻlgan hamkorligini toʻxtatgan va bsohqa sherigi Tim Giesen bilan bir mavsum davomida birga musobaqalarda chiqish qilgan. Beier & Beier juftligi toʻrt karra (2005-2006, 2008, 2010) Germaniyaning milliy chempioni boʻlgan.

Faoliyati
---------

Beierlar 1990-yilda Filippindan Germaniyaga koʻchib oʻtgan. Christina Beier yetti yoshida konkida uchishni boshlagan. U ikki yil davomida yakka holda konkida uchgan va keyin akasi William Beier bilan muz ustida raqs bilan shugʻullangan. Ular 2005 — 2006 va 2008—2010-yillarda Germaniyaning milliy chempioni boʻlgan.

Christina oyogʻidan jarohat olgani sabab, Bierlar juftligi 2006—2007-yilgi mavsumda ishtirok etmadilar. 2008-yil fevral oyida jarohat tufayli ular 2008-yilgi Jahon chempionatini ham tark etishgan.

2008-yil may oyida Beierlar juftlikda birga uchmasliklarini va hamkorligini tugatishini eʼlon qilgan. Christina Beier Tim Giesen bilan juftlik hosil qilgan va 2008—2009-yilgi mavsumda u bilan musobaqalarda qatnasha boshlagan. Oʻsha mavsumdan keyin Christina yana akasi bilan musobaqalarda chiqa boshlagan. Ular murabbiylari Albena Denkova va Maksim Staviski bilan ikki hafta mashgʻulot oʻtkazishgan. William Beierning tizzalarida muammo borligi sabab, baʼzi musobaqalarda qatnashishmagan. Beierlar 2010-yilda konkida uchish faoliyatini yakunlagan.

Natijalari
----------

*GP: Gran-pri ; CS: Challenger seriyasi ; JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri*

### William Beier bilan

| **Xalqaro** |
| --- |
| Musobaqa | 99–00 | 00–01 | 01-02 | 02-03 | 03-04 | 04-05 | 05-06 | 07-08 | 09-10 |
| Olimpiya |  |  |  |  |  |  |  |  | 18ㅤ |
| Jahon chempionati |  |  |  |  |  | 20ㅤ | 13ㅤ |  |  |
| Yevropa chempionati |  |  |  |  | 16ㅤ | 15ㅤ | 13ㅤ | 15ㅤ | 15ㅤ |
| GP Bompard |  |  |  |  |  |  | 6ㅤ |  |  |
| Bofrost Cup |  |  |  |  |  | 6ㅤ |  |  |  |
| Finlandia |  |  |  |  |  |  |  |  | 4ㅤ |
| Ice Challenge |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |
| Karl Schäfer xotirasi |  |  |  |  |  |  | 3 |  |  |
| Nebelhorn |  |  |  |  |  |  | 3 | 2ㅤ |  |
| Ondrej Nepela |  |  |  |  |  |  |  |  | 2ㅤ |
| **Xalqaro: Oʻsmirlar** |
| Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chemp. | 15ㅤ |  | 11ㅤ | 5ㅤ |  |  |  |  |  |
| EYOF |  |  |  | 2ㅤ |  |  |  |  |  |
| National |
| Germaniya chemp. | 2 | 1ㅤ | 1ㅤ |  | 2ㅤ | 1ㅤ | 1ㅤ | 1ㅤ | 1ㅤ |

### Tim Giesen bilan

| Milliy |
| --- |
| Mavsum | 2008 — 2009 |
| Germaniya chempionati | 4 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Competition Results: Christina BEIER / Tim GIESEN".  International Skating Union. 14-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Christina Beier & William Beier". *ice-dance.com* (2002-yil oktabr). 11-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2022-yil.
3. ↑  Mittan, Barry. „Christina and William Beier: Germany's Beiers Finish Fourth at JGP Final". *GoldenSkate* (10-fevral 2003-yil).
**Muhammad ibn Nasribn Hajjoj al-Marvaziy** (Abu Abdulloh) — faqih va muhaddis. U milodiy 818-yil (hijriy 202-yil) Bag‘dodda tug‘ilgan. Otasi Nasr ibn Hajjoj asli marvlik. Yoshlik yillarida ilm talabi bilan Hijoz, Shom, Misr va Iroqda bo‘lgan. Muhammad ibn Nasr oilasi bilan milodiy 874-yil (hijriy 260-yil) Naysoburga kelib ilm olishni davom ettirgan. Keyinchalik milodiy 888-yil (hijriy 275-yil) Samarqandga kelgan va shu yerda muqim yashab qolgan. Uning „al-Qasoma" („Taqsim qilish masalalari"), „Taʼzimu qadri-s-solat" („Namoz qadrini ulug‘lash"), „Rafʼul yadayn" („Namozda ikki qo‘lni ko‘tarish masalasi") va „al-Iymon" („Ishonch") kabi fiqhiy va aqidaviy asarlari bor. Muhammad al-Marvaziy milodiy 907-yil (hijriy 294-yil) muharram oyida vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  Z. Munavvarov va boshqalar*. Ренессанс олимлари қомуси* (oʻzbekcha, inglizcha va arabcha), 2021-yil — 117 bet. ISBN 978-9943-7557-7-2.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Renessans olimlari qomusi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tesey** (Tezey) — Afinaning afsonaviy qahramoni va shoxi (mil. av. taxminan 13-asr). Antik davr rivoyatlari bir qator afsonaviy jasoratlarni T. nomi bilan bogʻlaydi (amazonkalar bilan boʻlgan urushda va argonavtlar safarida ishtirok etgan, qaroqchi Prokrust, Marafon buqasi, Kalidon toʻngʻizi va boshqa ustidan gʻalaba qozongan); bir qator tarixiy voqealar, xususan, Afinani Krit gegemonligidan xalos etilishi, sinoykizm (Attikani birlashtirilishi), Panafiney va Sinoykiy bayramlari, Istm oʻyinlari, Afina grajdanlarini ilk bor ijtimoiy tabakaga — yevpatriylar, geomorlar va demiurglarga ajratilishi T. nomi bilan bogʻliq. T. sharafiga Afinada har oyda Tesey bayrami nishonlangan. Teseyon ibodatxonasi (mil. av. 5-asr) qurilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Al-Abbos ibn Mirdos** (arabcha:  – Abu-l-Haysam (Abu-l-Fazl) Abbos ibn Mirdos ibn Abu Omir ibn Horisa ibn Abd Qays ibn Rifoʻa ibn al-Horis ibn Bahsa ibn Salim ibn Mansur as Sulamiy)  – shoir, sahoba.

Hayoti
------

Abbos ibn Mirdos Sulaym qabilasidan boʻlib, qahramonliklar haqidagi sheʼrlari bilan mashhur boʻlgan. Onasi al-Xunaso shoira boʻlgan. Otasi Mirdos­ning butparast boʻlgani hamda jinlar tomonidan oʻldirilgani ri­voyat qilinadi. Makka fathidan bir muddat avval,  bir rivoyatga koʻra, Hijriy 8-yilda (milodiy 629) qabiladosh­laridan bir guruhi bilan birga Paygʻambarning huzurlariga borib musulmon boʻlgan. Qabilasidan toʻplangan yetti yuz kishilik jangchi boʻlinmasiga boshliq boʻlib, oldin Makka fathida, ke­yin Hunayn jangi va Toif qamalida ham qatnashgan. Umar davrida Basraga koʻchib borib, oʻsha yerda joylashgani maʼlum. Ayrim manbalarda uning Shomga ham borgani aytilgan. Abbos ibn Mirdosning Hunayn jangida qoʻlga kiritilgan oʻljalar taqsimotida muallafati qulub boʻlganlarga undan koʻra koʻproq hissa berilganidan norozi boʻlib, bu haqida sheʼr aytadi. Shunda paygʻambar unga ham yuzta tuya berilib, rozi qilinishini amr qiladilar.

Abbos ibn Mirdos paygʻambardan toʻrtta hadis rivoyat qilgan. Xalifa Umar davrida vafot etgan.

Oʻzi qatnashgan Hunayn va boshqa janglardagi qahramonliklar haqida yozgan sheʼrlarining ayrimlari bizgacha yetib kelgan. „*Al-Agʻānӣ*" hamda Ibn Hishomning „*As-Sӣra*"si kabi tarixiy manbalarda ulardan koʻpgina namunalar bor. Jamil Bek al-Azm tomonidan jamlanib, Abbos ibn Mirdosning ayrim sheʼrlarini oʻz ichiga olgan nusxa az-Zohiriyya kutubxonasida saqlanadi. Yahyo al-Jabburiy uning sheʼrlaridan yetmish yettitasini jamlab, 1968-yilda „*Dӣvān al-Abbos bin Mirdās as-Sulamӣ"* nomi ostida Bagʻdodda nashr ettirgan.

Adabiyotlar
-----------

* Ibn Hishom. *As-Sӣra.* – Qohira: 1955. II, 427-428, 460-470, 494-495;
* Ibn Saʼd*. At-Tabaqāt.* – Bayrut: 1968. I, 273, 307-308;
* Ibn al-Asir. *Usd al-gʻāba.* – Qohira. 1970-73. III, 168-179;
* Ibn Hajar*. Al-Isāba.* – Qohira: 1912. II, 272;
* Sezgin. *GAS*. II, 242-243;
* G. E. von Grunebaum. „*Al-Abbas b. Mirdas". EI2* (Eng.). I, 12;
* Mustafa Fayda. „*Abbas b. Mirdâs". TDV İA.* – İstanbul: 1988. I, 27;
* Alixontoʻra Sogʻuniy. *Tarixi Muhammadiy.* – T.: „Movarounnahr", 2017. 458.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
LAMARK (Lamarck) Jan Batist Pyer Antuan de Mone (1744.1.8, Bazanten, Pikardiya — 1829.18.12, Parij) — fransuz tabiatshunosi, dastlabki toʻliq evolyusion taʼlimot asoschisi (qarang Lamarkizm). Parij Fanlar akademiyasi aʼzosi (1783-yildan). Parijda tibbiyot va botanikani oʻrgandi (1772—76 yil). "Fransiya florasi" (1778) 3 jildli asarida oʻsimliklar sistematikasining asosiy prinsiplarini bayon qildi. "Oʻsimliklarning tabiiy tarixi" (1803), "Zoologiya falsafasi" (1809) asarlarida oʻzining gradatsiya toʻgʻrisidagi taʼlimotini asoslab berdi. "Umurtqasizlar tabiati tarixi" asarida (1815—22) hayvonlarni astasekin oddiydan murakkablashib borishi tartibida sistemaga soldi. L. Birinchi marta hayvonlarni umurtqasizlar va umurtqalilarga ajratishni taklif qildi. U ilk bor "umurtqasizlar" va "biologiya" terminlarini fanga kiritdi, zoopsixologiyaga asos soldi. As: Izbrannie proizvedeniya, t. 1—2. M. 1955.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ratcatcher** ― Amerika komikslarida va boshqa DC Komiks nashrlarida, birinchi navbatda, Batmanning dushmani sifatida paydo boʻlgan xayoliy qahramon ismi. Bu qara zomindorlarning klassik firibgarlar galereyasini tashkil etuvchi raqiblar guruhiga tegishli. Qachonlardir Gotham City sanitariya boʻlimida haqiqiy kalamush-tutuvchi boʻlganida, Otis Flannegan jinoiy hayotga kirdi. Oʻzini kalamushlar bilan muloqot qilish va ularni oʻrgatish qobiliyati tufayli oʻzini kalamush tutuvchi deb atab, Flannegan bir necha bor oʻz sheriklarini Gotemni qoʻrqitish uchun ishlatib, parazit askarlarini ozod qildi.

Ratcatcher birinchi marta Detective Comics № 585 (1988-yil aprel) da paydo boʻlgan va Yozuvchilar Alan Grant, John Wagner va rassom Norm Breyfogle tomonidan yaratilgan.

Cheksiz inqirozning boshida Flannegan uysizlar shirkatida topilgan va OMAC agentlaridan biri tomonidan super qahramonlar va supervillalar bilan kurashish uchun dasturlashtirilgan.

Qahramonlarning ikkita versiyasi ― **Cleo Cazo**/**Ratcatcher 2** va uning nomaʼlum otasi DC Extended Universe „Oʻz joniga qasd qilish guruhi" (2021) filmida Daniela Melchior va Taika Waititi tomonidan tasvirlangan.

Yana qarang
-----------

* Hamelinning Pied Piper
* Batman dushmanlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Exclusive Preview of Digital-First Comic Batman: Arkham Origins". *DC Comics*. 20-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.
2. ↑  „9 Lesser-Known Batman Villains We Want To See On 'Gotham' ASAP". *Bustle*. 27-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.
3. 1 2  *Infinite Crisis* #1 (December 2005)
4. ↑  *Kroll, Justin* „Newcomer Daniela Melchior Eyed For Ratcatcher Role in ʻSuicide Squad’ Sequel (exclusive)". *Variety* (30-aprel 2019-yil). 17-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2019-yil.
5. ↑  *Sneider, Jeff*. „ʻSuicide Squad 2’ Exclusive: Meet the New Characters James Gunn Will Introduce in Sequel". *Collider* (7-mart 2019-yil). Qaraldi: 10-avgust 2021-yil.

Havolalar
---------

* Крысолов на DC Comics Wiki
* Звезда «Отряда самоубийц» сказала, что сначала героиня правила птицами, а не крысами
**Abdon al-Azdiy** (arabcha:  – Abu Abdurrahmon Abdulloh ibn Usmon ibn Jabala al-Azdiy) – hadis hofizi.

Hayoti
------

Asosan, Abdon al-Azdiy laqabi bilan tanilgan. Yoshligidanoq hadis ilmini oʻrgangan. Otasi Usmon ibn Jabala, Abu Hamza, Shu’ba, Molik ibn Anas, Abdulloh ibn Muborak, Jarir ibn Abdulhamid, Yazid ibn Zuray’, Ibrohim ibn Saʼd singari mashhur muhaddislardan hadis rivoyat qilgan. Abdulloh ibn Muborakning barcha kitoblarini oʻz xati bilan koʻchirgan. Imom al-Buxoriy undan bir yuz oʻnta hadis rivoyat qilgan. Imom Muslim, Abu Dovud, at-Termiziy va an-Nasoiylar boshqa roviylar orqali undan koʻpgina hadis rivoyat qilganlar. Ibn Hibbon uni siqa deb eʼtirof etgan. Ahmad ibn Hanbal Abdon al-Azdiyni „Xurosonda hadis olish maqsadida huzurigacha boriladigan yagona muhaddis", deb maqtagan. Abdon al-Azdiy Juzjon qoziligiga saylangan va qisqa muddatdan soʻng uzr soʻrab, lavozimidan boʻshagan. Nihoyatda saxovatpesha boʻlgan Abdon al-Azdiy hayoti mobaynida bir million dirham sadaqa qilgani rivoyat qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* Az-Zahabiy. *Tazkira al-huffāz.* – Haydar­obod: 1955-58. I, 401;
* Az-Zahabiy. *Siyar.* X, 270-272;
* Ibn Hajar*. Tahzӣb at-tahzӣb.* V, 313-314;
* Ibn al-­Imod. *Shazarāt az-zahab.* – Qohira: 1934-35. II, 49;
* Abu Nasr al-Buxoriy al-Kaloboziy. *Al-Hibāya va-l-irshād fӣ maʼrifa as-siqāt va-s-sadād.* – Bayrut: 1987. I. 418;
* Abu Bayr ibn Manjuvayh. *Rijāl Sahӣh Muslim.* – Bayrut: 1987. I. 377.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tamgʻachxon madrasasi** — eng mashhur va qadimiy Samarqand madrasasi. Tamgʻachxon (1040—1070) homiyligida 1066-yilda qurib bitkazilgan.

Nomlari
-------

Madrasaning nomlari manbalarda „Tamgʻachxon" („Tabgʻachxon"), „Qusamiya", „Hazrati Shohizinda" madrasasi nomlari bilan keladi. Bu uchta nomi shuhratli, el orasida keng tarqalgan. Uning asl tarixiy atalishi „Tamgʻachxon madrasasi"dir. Qusamiya va Tabgʻachxon madrasalari alohida oʻquv dargohlari, degan qarashlar ham bor. A. K. Jumanazar tadqiqotlari natijasida ular bir nechta nomdagi bitta oliy oʻquv yurti ekanligi aniqlangan.

Tarixi
------

Oliy oʻquv dargohi Qoraxoniylar turkiy sulolasining Turondagi ilk vakili, hukmdor Tamgʻachxon (1040—1070) donatorligida 1066-yilda qurib bitkazilgan.

Vaqf hujjati
------------

Meʼmorchiligi
-------------

Madrasa pastki va ustki — 2 qavatdan iborat 26 hujrali imorat boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Jumanazar 2021, s. 379—395. sfn error: no target: CITEREFJumanazar2021 (help)

Adabiyotlar
-----------

### Ilmiy adabiyotlar

* Jumanazar A. K*. Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixi*. Toshkent: Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi „Fan" nashriyoti, 2021 — 520 bet. ISBN 978-9943-6804-9-4.

### Ilmiy maqolalar

* *Карагач А.* Медресе караханидского правителя I Ибрахима ибн Наср Табгачхана в Самарканде(rus.) // Известия вузов Кыргызстана. — Бишкек, 2017.
**Umedjon Isoqovich Barnoyev** — Buxoro viloyati Romitan tumani hokimi.

Biografiyasi
------------

1970-yilda Buxoro viloyati Romitan tumanida tugʻilgan. Millati oʻzbek. Maʼlumoti oliy. 1996-yilda Buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyasi (hozirgi Buxoro muhandislik-texnologiya instituti)ni hamda 2000-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan. Maʼlumoti boʻyicha mutaxassisligi – muhandis-mexanik, huquqshunos.

Mehnat faoliyati
----------------

Mehnat faoliyatini 1998-yilda Buxoro viloyati Adliya boshqarmasida sud ijrochisi sifatida boshlagan. Keyinchalik boshqarmaning ariza va shikoyatlar boʻyicha katta maslahatchisi, xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan shartnoma majburiyatlarining bajarilishini nazorat qilish boʻlimi bosh maslahatchisi (1998—2004) lavozimlarida ishlagan.

2004—2005-yillarda Respublika Adliya vazirligi huzuridagi sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnik jihatdan va moliyaviy taʼminlash departamenti Toshkent shahar hududiy boʻlimi katta mutaxassisi, 2-darajali yuristi, 2004−2013-yillarda Toshkent shahar prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti xodimi sifatida faoliyat yuritgan.

Shuningdek, „Oʻzpaxtasanoat" aksiyadorlik jamiyati yuridik boshqarmasi huquqshunos maslahatchisi (2018), mas’uliyati cheklangan jamiyati shaklidagi „Safari Vogue" innovatsion turizm klasteri direktor oʻrinbosari (2018—2020), mazkur MChJ innovatsion turizm klasteri bosh direktori (2020) lavozimlarida ishlagan.

2020-yilda Buxoro tumani hokimining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi.

2021-yildan hozirgi kunga qadar Romitan tuman hokimi lavozimida faoliyat olib bormoqda.

Oilasi
------

2016—2020-yillarda Buxoro viloyatiga hokimlik qilgan, 2020-yil fevralida bosh vazir oʻrinbosari lavozimiga tayinlanib, 2020-yil sentyabr oyida vafot etgan Oʻktam Barnoyevning ukasi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Hokimlik to'g'risida. Rahbariyat". 15-oktyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-oktyabr 2022-yil.
2. ↑  „Bitiruvchilarimiz".
3. ↑  *Barnoyev, Umedjon*. „O‘ktam Barnoyevning ukasi Buxoro tumani hokimiga o‘rinbosar etib tayinlandi". *Daryo.uz* (8-noyabr 2020-yil).
4. ↑  „Umidjon Barnoyev Romitan tumaniga hokim bo‘ldi". Qaraldi: 22-dekabr 2021-yil.
5. ↑  „Umidjon Barnoyev Romitan tumaniga hokim bo‘ldi".
**Nikolay Ivanovich Osinovskiy** (1888-yil 6-fevral – 1953-yil 28-noyabr) – sovet olimi, pediatr, tibbiyot fanlari doktori, professor, Ikkinchi Moskva tibbiyot instituti bolalar kasalliklari kafedrasi mudiri (1933—1958), RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958).

Hayoti
------

Nikolay Ivanovich Osinovskiy 1888-yil 6-fevralda tugʻilgan.

1913-yilda Imperator harbiy tibbiyot akademiyasida oʻqishni muvaffaqiyatli tugatgan. Harbiy shifokor boʻlib xizmat qilgan.

1917-yilda Rostov tibbiyot institutining bolalar kasalliklari kafedrasida ilmiy xodim boʻlib ishlay boshlagan.

1923-yilda Gorkiy nomidagi tibbiyot institutining bolalar kasalliklari kafedrasi mudiri etib tayinlangan.

1923–1931-yillarda Toshkent shahrida yashagan va Oʻrta Osiyo davlat universitetining davolash fakulteti bolalar kasalliklari kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan.

1931-yilda u Leningradga qaytib kelgan va 1933-yilgacha bolalar va oʻsmirlarni himoya qilish ilmiy-tadqiqot institutida biologiya boʻlimi mudiri boʻlib ishlagan. 1933-yilda Ikkinchi Moskva tibbiyot institutining bolalar kasalliklari kafedrasi mudiri lavozimiga tayinlangan. Doktor Osinovskiy bu lavozimda vafotigacha ishlagan.

70 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 5 ta monografiya muallifi hisoblanadi. U bolalar kasalliklari boʻyicha uchta darslikning hammuallifi boʻlgan. Bolalarda bezgak, leyshmanioz, lyamblioz, toksoplazmoz, yurak-qon tomir tizimining fiziologiyasi va patologiyasi kechishining yoshga bogʻliq xususiyatlarini oʻrganish boʻyicha ilmiy tadqiqot ishlarida faol ishtirok etgan. SSSRda bolalarda tugʻma yurak nuqsonlarini batafsil oʻrganishni boshlagan birinchi olimlardan boʻlgan. Tasodifiy yurak shovqinlarini batafsil oʻrganib chiqqan. Markaziy Osiyo ona va bolani himoya qilish instituti tashkilotchisi boʻlgan.

U „Pediatriya" jurnali tahririyati aʼzosi, RSFSR va SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligi Ilmiy kengashi aʼzosi boʻlgan.

Nikolay Ivanovich Osinovskiy 1953-yil 28-noyabrda Moskvada vafot etgan. U Malaxovskiy qabristoniga dafn qilingan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin ordeni
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958)

Adabiyotlar
-----------

* К 70-летию профессора Н. И. Осиновского // Педиатрия. — 1958. — № 2. — С. 84;
* Памяти Н. И. Осиновского // Педиатрия. — 1959. — № 3. — С. 88;
* Профессор Н. И. Осиновский (35 лет врачебной, педагогической и научной деятельности) // Педиатрия. — 1948. — № 3. — С. 74.

Manbalar
--------

1. 1 2  „ОСИНОВСКИЙ Николай Иванович — Большая Медицинская Энциклопедия". *xn--90aw5c.xn--c1avg*. 15-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2020-yil.
2. ↑  „Осиновский Николай Иванович (1988-1953) - педиатр, дмн. профессор, Заслуженный деятель наука РСФСР. Могилы врачей, Малаховское кладбище". *mednecropol.ru*. 3-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2020-yil.

Havolalar
---------

* БМЭ. Осиновский Николай Иванович
**Nikolay Leopoldovich Korjenevskiy** (1879.6.2, Vitebsk guberniyasi — 1958.31.10, Toshkent) — tabiiy geograf va glyasiolog. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1947). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1939). Geogr. fanlari doktori (1937). Oʻrta Osiyo universitetining tabiiy geogr. kafedrasi professor, mudiri (1927-yildan). Oʻrta Osiyo Gidrometeorologiya institutida konsultant va glyasiologiya boʻlimining boshligʻi (1926—58). Ilmiy faoliyati Oʻrta Osiyo tabiiy geogr.si va muzliklariga bagʻishlangan. K. Oʻrta Osiyo muzliklarining dastlabki katalogini tuzgan (1930), 70 ga yaqin muzlik va choʻqqilarni oʻrganib ilmiy adabiyotga kiritgan. Ustyurt platosi, Moʻyinqum, Qirgʻiziston tizmasi, Qorakoʻl, Yashilkoʻl, Sarez, Iskandarkoʻl va Balxash koʻllarini tadqiq qildi. Pomir va Tyaniianda 3 muzlik va Orqa Olay tizmasidagi choʻqqi K. nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Katalog lednikov Sredney Azii, T. 1930; Srednyaya Aziya. Kratkiy fizikogeograficheskiy ocherk, 2 izd. T. 1941; Priroda Sredney Azii, T. 1960.

Adabiyot
--------

* Nikolay Leopoldovich Korjenevskiy (1879-1958), T. 1962.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gipparx** (Hipparchos) (mil. av. 180 yoki 190—125) — yunon astronomi. Astronomiya asoschilaridan biri. Quyosh va Oyning koʻrinma harakatini hisoblash usulini takomillashtirgan. Yulduzlarni koʻrinma ravshanligi jihatidan 6 bosqichga boʻlib, ularni yulduz kattaliklari deb atagan. Tropik yilning davomiyligini aniq(xatosi 6 min.) oʻlchagan. Yerdan Oygacha boʻlgan masofani 50—60 Yer radiusiga teng deb olib, Oyning ulchamlarini aniqlagan. G. 1000 yulduzni uz ichiga olgan yulduzlar jadvalini tuzgan, presessiya hodisasini kashf etgan. Quyoshning koʻrinma yillik harakatidagi notekislikka asoslanib, Quyosh orbitasining markazi Yer markazida emas, Quyosh bilan Yer orasidagi masofa oʻzgarib turadi, degan xulosaga kelgan. G. asarlari va jadvali bizgacha yetib kelmagan. Uning ishlari haqidagi maʼlumotlar Ptolemeynit "Almagest" asarida saqlanib qolgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Al-Hasan masjidida** qadimiy, anʼanaviy va zamonaviy islom sanʼati uygʻunlashgan. U 12 ta gumbaz, ikkita minora va Bahrayndagi eng katta mehrobga ega. Masjid Muhammad bin Yusuf Al-Hasan tomonidan barpo etilgan.

Tuzilishi
---------

Masjid turk arxitektorlari tomonidan loyihalashtirilgan va 2018-yilda qurib bitkazilgan. Ikki konussimon minora Usmonli uslubida qurilgan boʻlib, balandligi 55 metrni tashkil qiladi. Gumbazlarning umumiy soni 12 ta. Asosiy gumbaz 4 ta oʻrta gumbaz bilan oʻralgan boʻlib, ularning ostida 7 ta kichikroq gumbaz joylashgan. Barcha gumbazlar BAAda ishlab chiqarilgan shisha tolali somashyodan tayyorlangan. Eshiklar Hindistondan keltirilgan teak daraxti yogʻochidan qilingan. Gilam va 21 ta qandil Turkiyada ishlab chiqarilgan.

Masjid tarkibida ikkita namozxona, Qur’on markazi, ikkita tadbir zali, media markaz shuningdek, imom, muazin, farrosh va ishchilar uchun turar joy mavjud. Masjid namoz zallari va portikolarda umumiy 2000 nafar namozxonni sigʻdira oladi.

Mehrob (namoz oʻqiladigan joy) Misr uslubida yasalgan boʻlib, Misr muhandislari va mutaxassislari tomonidan tayyorlangan.

Turizmi
-------

Masjid namozgoh boʻlishidan tashqari, 2022-yilning yanvar oyidan boshlab barcha din vakillari uchun sayohatlarni amalga oshira boshladi.

Galereya
--------

* Al Hasan masjidining ichki qismiAl Hasan masjidining ichki qismi
* Al Hasan masjididagi mehrobAl Hasan masjididagi mehrob
* Al Hasan masjididagi teak yogʻochidan tayyorlangan eshikAl Hasan masjididagi teak yogʻochidan tayyorlangan eshik
* Al Hasan masjidining tashqi koʻrinishiAl Hasan masjidining tashqi koʻrinishi
* Gumbaz ostiGumbaz osti
* Tashqi fasadTashqi fasad
* QandillarQandillar
* Asosiy zalAsosiy zal
* Turkiya gilami va qandiliTurkiya gilami va qandili

Manbalar
--------

1. ↑  „Bahrain News Agency". *www.bna.bh*. Qaraldi: 20-aprel 2022-yil.
2. ↑  „Busaiteen Mosque – Emaar Engineering" (en-US). Qaraldi: 20-aprel 2022-yil.
3. ↑  „Yon Grand Chandeliers". 10-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2023-yil.
4. ↑  „Gulf Weekly: Opening doors to all".

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt (Wayback Machine saytida 2022-01-28 sanasida arxivlangan)
**Stefan (Stepan) Nikolaevich Polupanov** — sovet meʼmori, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1948), SSSR Arxitektura akademiyasi muxbir aʼzosi (1950).

Biografiyasi
------------

Stefan Polupanov1904-yil 9-dekabrda Xarkov viloyatining Kupiansk-Vuzlovyi stansiyasidagi qishloqda temir yoʻl konduktorining katta oilasida tavallud topgan. 1913-yilda uning otasi vafot etdi va Stefan oʻqishdan boʻsh vaqtlarida cherkov maktabida rassomning shogirdi boʻlib ishlay boshladi, bu yerda uning chizish qobiliyati namoyon boʻldi. 1915-yildan chizmachi yordamchisi boʻlib ishlagan. 1917-yilda Xarkov rassomlik maktabiga oʻqishga kirdi. Kollejni tugatgach, u ustaxonalarda inqilobiy plakatlar chizdi, keyin temir yoʻl boshqarmasida chizmachi boʻlib ishladi. 1920-yilda Xarkov rassomlik va qurilish institutining arxitektura fakultetiga oʻqishga kirdi. Oʻqish bilan bir qatorda u turli dizayn tashkilotlarida ishlagan. U qishloqlar, maktablar va turar-joy binolari uchun loyihalarni ishlab chiqdi, ularning baʼzilari amalga oshirildi.

1928-yilda Toshkentga ko‘chib keladi. U binolarni loyihalash bilan shug‘ullangan, O‘zbekiston shaharlarini rekonstruksiya qilish bosh rejasi ustida ishlagan. 1929-yildan Samarqand shahridagi „Oʻzgʻish loyiha"da ishlagan. 1930-yillarda Toshkentga qaytib keldi. 1935 — 1936-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti qurilish fakultetida dars bergan.

Polupanov loyihasi boʻyicha 1928-yilda Andijondagi mehmonxona, Samarqand qishloq xoʻjalik instituti binosi (1929 — 1930) va Toshkentda Oʻzbekiston SSR Hukumat uyi (1931 — 1932) qurildi.

1957-yil 11-iyulda Toshkentda vafot etgan. U Botkin qabristoniga dafn qilindi.

Mukofotlar va unvonlari
-----------------------

Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1948).

Shon-sharaf belgisi ordeni (1939)

Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni.

1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun medali.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Стефан Полупанов". *oldtashkent.com*. Qaraldi: 18-iyun 2023-yil.
2. 1 2 3  *Искусство стран и народов мира: Архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство: Краткая художественная энциклопедия*.
3. 1 2 3  „Полупанов Стефан Николаевич". *tashkentpamyat.ru*. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
4. ↑  *Искусство стран и народов мира: Архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство: Краткая художественная энциклопедия*.
5. ↑  „Полупанов Стефан Николаевич". *Память народа*. Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Kadirova T. F. Askarov Sh. D. Arxitektor S. N. Polupanov // Stroitelstvo i arxitektura Uzbekistana. — 1973. — № 12.
**Handan ogʻa masjidi (**turkcha: *Handan Ağa Camii*) yoki **Kuşkonmaz masjidi (**turkcha: *Kuşkonmaz Camii*) – Turkiyaning Istanbul shahri Beyoğlu tumani, Hasköy mahallasining Oltin shox yaqinida joylashgan masjid. Masjid Kuşkonmaz yaʼni „Qushlar qoʻnmas" nomi bilan ham tanilgan. Sulton Mehmed II ning ogʻalaridan biri boʻlmish Handan ogʻa inshootni XV asrda qurdirgan. Masjidning ichki qismi XVI–XVII asrlarga oid Iznik koshinlari, XIX asrga oid baʼzi mayolika koshinlari bilan bezatilgan. Masjidning sohil chizigʻi melioratsiya uchun toʻldirilgunga qadar bino yertoʻlasi qayiqxona boʻlgan. Masjid XVIII–XIX asrlarda, shuningdek, 1960-yillarda bir necha bor taʼmirlangan.

Adabiyotlar
-----------

* Ani Anitsal Yapılar Koruma Değerlendirme ve Yapım Mimarlık Restorasyon Ltd. Şti. *Istanbul: Handan Aga Camii Rölöve Restitüsyon ve Restorasyon Projeleri*. URL: 2009-yil 9-oktabrda olingan.

Koordinatalari: 41°02′18″N 28°57′04″E﻿ / ﻿41.0382°N 28.9511°E﻿ / 41.0382; 28.9511GO

Manbalar
--------



1. ↑  „Handan Agha Mosque".