**Zulfiya Salakharqyzy Chinshanlo** (qozoqcha: *Зүлфия Салахарқызы Чиншанло*; ruscha: *Зульфия Салахаровна Чиншанло*; xitoycha: 赵常玲 1993-yil 25-iyulda tug'ilgan)—qozog'istonlik og'ir atletikachi. 2012-yil 29-iyul kuni London Olimpiadasida u siltab ko‘tarishda 131 kg ko‘tarib, jahon rekordini o‘rnatgan.

Biroq, uning rekordi va unvonining haqiqiyligi taqiqlangan steroidlar Oksandrolon va Stanozolol uchun ijobiy qon testi natijasi bilan shubha ostiga olingan va Xalqaro og'ir atletika federatsiyasi tomonidan "vaqtinchalik to'xtatilgan". Chinshanlo 2014-yilgi jahon chempionatida oltin medalni qo'lga kiritgan. Bu Qozog‘istonning musobaqada birinchi shohsupaga chiqishi bo‘lgan.

2016-yil 27-oktyabr kuni XOQ uning doping qabul qilganligi sababli oltin medali hamda Jahon va Olimpiya o‘yinlari rekordlaridan mahrum qilingan.

2021-yil iyul oyida 2020-yili Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Qozogʻiston sharafini himoya qilgan. Va ayollar o‘rtasida 55 kg vazn toifasida qozoq sportchilari orasida birinchi bronza medalini qo‘lga kiritgan.

Sportdagi faoliyati
-------------------

2012-yil 8-noyabr kuni Qozog‘iston London Olimpiadasi chempioni Zulfiya Chinshanlo Ilya Ilyin va Olga Rypakova bilan birga Osiyoning eng yaxshi sportchisi sifatida Osiyo Olimpiya Kengashi mukofotiga sazovor bo‘lgan.

Rasmiy manbalarga ko'ra, Zulfiya etnik Dungan bo'lib, o'zining birinchi tili sifatida xitoy tilida (dungan tili) so'zlashadi.

Xitoyning "Sinxua" axborot agentligining xabar berishicha, Zulfiya Xitoyning Xunan provinsiyasida tug‘ilib o‘sgan, shuning uchun u xitoycha ismga ega va xitoy tilida rus tiliga qaraganda ancha erkin so‘zlasha oladi. 2008-yilda Maiya Maneza bilan birga Hunan sport rasmiylari roziligi bilan Qozog‘istonga besh yillik ijara shartnomasi asosida sport faoliyatini davom ettirgan. 2012-yildagi natijalari ortidan Xitoyga qaytib kelgan.

Xitoy matbuoti og‘ir atletikachi 22 oktyabr kuni Changsha shahri jamoat xavfsizligi boshqarmasida xitoylik guvohnomasini olgani va Xitoy terma jamoasiga o‘tmoqchi bo‘lganini, chunki uning Qozog‘iston bilan 5 yillik shartnomasi muddati tugagani haqida ma'lumotlar ommaviy axborot vositalarida e'lon qilingan.

Ammo Qozog'iston sport rahbarlari Zulfiya Chinshanlo Qozog'iston fuqarosi ekanini ta'kidlashgan:

> "Zulfiya Chinshanlo bizning sportchimiz hisoblanadi. Xorijiy ommaviy axborot vositalari nega uning fuqaroligini o‘zgartirishni muhokama qilayotganinidan hayratdamiz. U Qozog'iston fuqarosi. U 14-yoshidan beri Qozog‘istonda yashab, mashg‘ulot o‘tkazgan. Agentligimiz yoki Og‘ir atletika federatsiyasiga hech qanday rasmiy da’volar kiritilmagan. Zulfiya ta’tilda edi va Xitoydagi qarindoshlarinikiga borishga qaror qilgan. Tanaffusdan so‘ng u Qozog‘iston terma jamoasi safida jahon chempionatlari va keyingi Olimpiada o‘yinlariga ishtirokini davom ettirish uchun mashg‘ulotlarga qaytadi", — dedi Sport va jismoniy tarbiya agentligi rahbari Talgat Yermegiyayev.
> 
> 

2012-yil 27-oktyabrda Chinshanlo Xitoydan qaytib kelgan va quyidagicha muroojaat bilan ommaga chiqish qilgan:

> "Aytishim kerakki, Xitoyda men haqimda yozilganlarning hammasi haqiqat emasdir. Buni Qozog‘istonga qaytib kelib, hozir bu yerda ekanligim bilan isbotladim. Hozir meni qo'llab-quvvatlagan barchaga rahmat aytmoqchiman. Yana bir bor aytamanki, bu mish-mishlarning barchasi yolg'on va men bu masalani muhokama qilishga yana qaytishni aslo xohlamayman".
> 
> 

Ammo, rasmiy qozoq maʼlumotlariga koʻra, Zulfiya 1993-yil 25-iyulda Qozogʻistonning Olmaota shahrida tugʻilgan. Uning otasi Salaxar Chinshanlo rus va Dungan tillarini yaxshi biladigan tadbirkon ekanligi haqida ma'umotlar keltirilgan.

 Chinshanlo Qozog‘istonning 2013 yilgi markasida

| Daraja | Sportchi | Guruh | Tana vazni | Yurish (kg) | Ko'tarishlar (kg) | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | Natija | 1 | 2 | 3 | Natija |
| **DSQ**01 !1st |  Zulfiya Chinshanlo (KAZ) | A | 52,70 | ~~92~~ | 92 | 95 | 95 | 125 | 131 | ~~135~~ | 131 | **226** |
| 02 !2nd | Hsu Shu-ching (TPE) | A | 52.41 | 91 | 94 | 96 | 96 | 120 | ~~123~~ | 123 | 123 | **219** |
| **DSQ**03 !3rd | Cristina Iovu (MDA) | A | 52.79 | 95 | ~~99~~ | 99 | 99 | 115 | 120 | ~~125~~ | 120 | **219** |
|

Asosiy natijalar
----------------

| Yil | Mamlakatlar | Tana vazni | Yurish (kg) | Dast & siltab ko'tarish (kg) | Jami | Daraja |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | Daraja | 1 | 2 | 3 | Daraja |
| Olimpiada o'yinlari |
| 2012 | Birlashgan Qirollik London, Buyuk Britaniya | 53 kg | ~~92~~ | 92 | **95** | 3 | 125 | **131** | ~~135~~ | 1 | -- | **DQ** |
| 2021 | Tokyo, Yaponiya | 55 kg | **90** | ~~93~~ | ~~93~~ | 5 | ~~123~~ | **123** | ~~125~~ | **3** | 213 | **03 !3rd** |
| Jahon chempiontlari |
| 2009 | Janubiy Koreya Goyang, Janubiy Koreya | 53 kg | ~~87~~ | 87 | **90** | 5 | 120 | 125 | **129** | **01 !1st** | **219** | **01 !1st** |
| 2011 | Fransiya Parisj, Fransiya | 53 kg | 93 | **97** | ~~100~~ | **01 !1st** | 120 | 126 | **130** | **01 !1st** | **227** | **01 !1st** |
| 2014 | Qozogʻiston Olmaota, Kozog'iston | 53 kg | 95 | ~~98~~ | **98** | **02 !2nd** | 127 | 133 | **134** | **01 !1st** | **232** | **01 !1st** |
| Osiyo o'yinlari |
| 2010 | Xitoy Guangzhou, Xitoy | 53 kg | 90 | 95 | **97** | 2 | **122** | ~~130~~ | ~~130~~ | 3 | **219** | **02 !2nd** |
| 2014 | Janubiy Koreya Incheon, Janubiy Koreya | 53 kg | 93 | ~~96~~ | **96** | 3 | 125 | **132** | ~~137~~ | 1 | **228** | **02 !2nd** |
| Yoshlar olimpiya o'yinlari |
| 2010 | Singapur Singapur, Singapur | 58 kg | 90 | **95** | ~~97~~ | 2 | 120 | 125 | **130** | 2 | **225** | **02 !2nd** |
| Yoshlar jahon chempionati o'yinlari |
| 2009 | Tailand Chiang Mai, Thailand | 58 kg | 85 | 89 | **92** | **03 !3rd** | **115** | ~~123~~ | ~~123~~ | **03 !3rd** | **207** | **03 !3rd** |

2016-yil iyun oyida IWF 2012-yilgi Olimpiadadan olingan namunalarning takroriy sinovlari Zulfiya Chinshanloda taqiqlangan moddalar, xususan, Oksandrolon va Stanazolol uchun ijobiy natija berganini maʼlum qilgan edi. Yana uch nafar qozog‘istonlik doping-testdan o‘ta olmagan: Ilya Ilyin, Maya Maneza va Svetlana Podobedovalar. Ular diskvalifikatsiya qilingan va 2016-yil 27-oktyabr kuni Olimpiada medallari qaytarib olingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Zulfiya Returns Home to Represent China Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-11-03).. cri.cn. 24 October 2012
2. ↑  „Zulfiya Chinshanlo".  www.london2012.com. 30-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyul 2012-yil.
3. ↑  „Chinshanlo wins Olympic gold, breaks clean and jerk record".  Eurosport.Yahoo.com. Qaraldi: 30-iyul 2012-yil.
4. ↑  „PUBLIC DISCLOSURES | International Weightlifting Federation" (15-iyun 2016-yil). Qaraldi: 16-iyun 2016-yil.
5. ↑  *Lee, Chin-wei*. „Taiwanese weightlifter takes gold, two silvers at worlds". Central News Agency (11-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 11-noyabr 2014-yil.
6. ↑  „IOC sanctions eight athletes for failing anti-doping test at London 2012" (28-aprel 2021-yil).
7. ↑  *Oliver, Brian*. „Weightlifter Hidilyn Diaz wins first-ever Olympic gold for Philippines". *InsideTheGames.biz* (26-iyul 2021-yil). Qaraldi: 26-iyul 2021-yil.
8. ↑  „Women's 55 kg Results". *2020 Summer Olympics*. 26-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2021-yil.
9. ↑  „Chinshanlo and Ilyin named best athletes of Asia". *Tengrinews.kz English*. Qaraldi: 12-noyabr 2012-yil.
10. ↑  „马内扎被曝辽宁出生 湖南官员称其出走经总局同意".  sina.com.cn. Qaraldi: 31-iyul 2012-yil.
11. ↑  Weijue, Yan (30 July 2012) Skeleton in the closet of China's weightlifting hierarchy. China Daily.
12. ↑  „Chinshanlo is a citizen of Kazakhstan: Talgat Yermegiyayev". *Tengrinews.kz English*. Qaraldi: 31-oktabr 2012-yil.
13. ↑  „China has not officialy [*sic*] requested Kazakhstan to return Chinshanlo". *Tengrinews.kz English*. Qaraldi: 30-oktabr 2012-yil.
14. ↑  „Nothing China writes about me is true: Zulfiya Chinshanlo". *Tengrinews.kz English*. Qaraldi: 30-oktabr 2012-yil.
15. ↑  IWF public disclosures