Niderlandiyadagi yirik provinsiyalarning xaritasi
Gollandiyada shaharlarini boshqa aholi punktlaridan ajratib turadigan rasmiy qoidalar yoʻq. Kichikroq aholi punktlari odatda ingliz tilida soʻzlashadigan mamlakatlardagi qishloqlar bilan taqqoslanadigan *dorp* deb atalib kelinadi. Gollandcha shahar soʻzi *stad* (koʻplik: *steden*) deyiladi.

Tarixiy jihatdan muhim hududlarda lordlari tomonidan berilgan shahar huquqlari tizimlari mavjud boʻlib, ular ayni vaqtda joyning maqomini ham belgilaydi. Shaharlar oʻzini-oʻzi boshqaradi va bir qancha imtiyozlarga ega hisoblanadi. 1851-yilda shahar huquqlari va barcha imtiyozlar va shaharlarga alohida maqom berilishi bekor qilinadi. Oʻshandan beri yagona mahalliy maʼmuriy birlik — munitsipalitetlar mavjud. Ushbu huquqiy oʻzgarishdan qatʼi nazar, koʻp odamlar hali ham eski shahar tizimidan yagona mezon sifatida foydalanadilar: baʼzi kichik aholi punktlari tarixan shahar huquqlariga ega boʻlganligi sababli oʻzlarini *stad* deb atashadi, boshqa, yangi shaharlarning bu boradagi intilishi tan olinmasligi mumkin.

Geograflar va siyosatchilar aholi soni yoki kattaroq hududdagi iqtisodiy va planologik funksiyalarga koʻra joylarni ajrata oladilar. Demak, aholi punktlari qishloq hududida shahar markazi vazifasini bajarsa, shahar deb hisoblanishi mumkin; Aholi zich joylashgan hududlardagi yirik aholi punktlari koʻpincha qishloq yoki shahar deb hisoblanmaydi va odatda *plaats* (joy) umumiy soʻzi bilan ataladi.

Eng yirik shahar tarmogʻi Randstad nomi bilan tanilgan. Bundan tashqari Niderlandiyadagi eng yirik toʻrtta shahar (Amsterdam, Rotterdam, Gaaga va Utrext) mavjud. Gollandiyadagi ikkinchi shahar tarmogʻi Brabantstad nomi bilan tanilgan, Brabant „Katta 5" hamkorligi: Eindhoven, Tilburg, Breda, 's-Hertogenbosch va Helmond kabi shaharlarni oʻziga jamlaydi. Bundan tashqari, Niderlandiyada shahar tarmogʻiga ega boʻlmagan bir nechta oʻrta shaharlar ham mavjud. Groningen, ayniqsa, shahar tarmogʻiga ega boʻlmagan oʻrta shahar (Gollandiyadagi oltinchi yirik shahar) hisoblanadi.

**Provinsiya va shaharlar roʻyxati**

| Provinsiya | Shahar | Provinsiyaning xaritasi |
| --- | --- | --- |
| Drenthe | Assen | Drenthe |
| Coevorden |
| Emmen |
| Hoogeveen |
| Meppel |
| Flevoland | Almere | Flevoland |
| Biddinghuizen |
| Emmeloord |
| Lelystad |
| Friesland | Bolsward | Friesland |
| Dokkum |
| Franeker |
| Harlingen |
| Hindeloopen |
| IJlst |
| Leeuwarden |
| Sloten |
| Sneek |
| Stavoren |
| Workum |
| Gelderland | Apeldoorn | Gelderland |
| Arnhem |
| Bredevoort |
| Buren |
| Borculo |
| Culemborg |
| Dieren |
| Doetinchem |
| Ede |
| Elburg |
| Enspijk |
| Gendt |
| Groenlo |
| Harderwijk |
| Hattem |
| Heukelum |
| Huissen |
| Nijkerk |
| Nijmegen |
| Staverden |
| Tiel |
| Ulft |
| Voorst |
| Wageningen |
| Wijchen |
| Winterswijk |
| Zaltbommel |
| Zevenaar |
| Zutphen |
| Groningen | Appingedam | Groningen |
| Delfzijl |
| Groningen |
| Hoogezand-Sappemeer |
| Stadskanaal |
| Veendam |
| Winschoten |
| Limburg | Echt | Limburg |
| Geleen |
| Gennep |
| Heerlen |
| Kerkrade |
| Tegelen |
| Kessel |
| Landgraaf |
| Maastricht |
| Montfort |
| Nieuwstadt |
| Roermond |
| Schin op Geul |
| Sittard |
| Stein |
| Susteren |
| Thorn |
| Vaals |
| Valkenburg |
| Venlo |
| Weert |
| North Brabant | 's-Hertogenbosch (Den Bosch) | North Brabant |
| Bergen op Zoom |
| Boxtel |
| Breda |
| Eindhoven |
| Geertruidenberg |
| Geldrop |
| Grave |
| Helmond |
| Heusden |
| Klundert |
| Oosterhout |
| Oss |
| Ravenstein |
| Roosendaal |
| Sint-Oedenrode |
| Tilburg |
| Valkenswaard |
| Veldhoven |
| Waalwijk |
| Willemstad |
| Woudrichem |
| North Holland | Alkmaar | North Holland |
| Amsterdam |
| Den Helder |
| Edam |
| Enkhuizen |
| Haarlem |
| Heerhugowaard |
| Hilversum |
| Hoorn |
| Laren |
| Medemblik |
| Monnickendam |
| Muiden |
| Naarden |
| Purmerend |
| Schagen |
| Velsen |
| Volendam |
| Weesp |
| Zaanstad |
| Overijssel | Almelo | Overijssel |
| Blokzijl |
| Deventer |
| Enschede |
| Genemuiden |
| Hardenberg |
| Hasselt |
| Hengelo |
| Kampen |
| Oldenzaal |
| Rijssen |
| Steenwijk |
| Vollenhove |
| Zwolle |
| South Holland | Alphen aan den Rijn | South Holland |
| Capelle aan den IJssel |
| Delft |
| Dordrecht |
| Gorinchem |
| Gouda |
| The Hague (Den Haag) |
| Leiden |
| Maassluis |
| Rotterdam |
| Schiedam |
| Spijkenisse |
| Vlaardingen |
| Voorburg |
| Zoetermeer |
| Utrecht | Amersfoort | Utrecht |
| Baarn |
| Bunschoten |
| Eemnes |
| Hagestein |
| Houten |
| Leerdam |
| Montfoort |
| Nieuwegein |
| Oudewater |
| Rhenen |
| Utrecht |
| Veenendaal |
| Vianen |
| Wijk bij Duurstede |
| Woerden |
| IJsselstein |
| Zeist |
| Zeeland | Arnemuiden | Zeeland |
| Goes |
| Hulst |
| Middelburg |
| Sluis |
| Terneuzen |
| Veere |
| Vlissingen |
| Zierikzee |

**Manbalar**

1. ↑  „Belediyelerin büyüklükleri" (13-sentabr 2013-yil). 20-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentabr 2022-yil.