**Mozori Sharif xalqaro aeroporti** ( dariycha: *میدان هوائی مزار شریف* , *Meydane Havâyeye Mazâre SArif*; Pashtu pushtucha: *مزار شریف نړیوال هوايي ډګر* ) (IATA: **MZR**,ICAO: **OAMS**) , **Mavlona Jalol ad-Din Muhammad Balxiy** nomi bilan ham tanilgan, 9-da joylashgan. Afg'oniston shimolidagi Mozori Sharifdan km sharqda, shahar markazidan 15 daqiqalik masofada. Dastlab u ikkita parallel uchish-qo'nish yo'lagi bilan qurilgan bo'lsa-da, eng shimoliy uchish-qo'nish yo'lagi keyinchalik taksi yo'liga aylantirildi. Qolgan uchish-qo'nish yo'lagi 9 836 fut (2 998 metr). Aeroportda 1000 tagacha yoʻlovchiga moʻljallangan imkoniyatlar mavjud, bu uni Afgʻonistondagi eng yirik aeroportlardan biriga aylantiradi.

Dastlab 1960-yillarda qisman Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan qurilgan aeroport shimoliy Afgʻoniston aholisiga xizmat koʻrsatadi. 2013-yilda aeroportga 60 million yevrolik terminal qo‘shildi, eski terminal esa hozirda ichki reyslar uchun ishlatiladi.

Aeroportda Afg‘oniston havo kuchlarining 4-(304) qanoti ham joylashgan.

2021-yil avgust oyida aviabaza hukumat kuchlari taslim bo‘lganidan keyin Tolibon qo‘liga o‘tdi. Tolibon Afg‘oniston milliy armiyasi va Afg‘oniston havo kuchlaridan qurol-yarog‘ va transport vositalarini qo‘lga olgan bo‘lsa-da, hozircha aerodromdan joylashtiriladigan havo kuchlariga ega emas.

Tarix
-----

### Dastlabki yillar

Fayl:Mazar-e Sharif Airport in 1969.jpg Amerikaliklar Mozori Sharif aeroportida 1969 yil
Mozori Sharif aeroporti 1960-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan Sovuq urush davrida, Sovetlar va amerikaliklar Yaqin Sharq va Janubiy Osiyoda oʻz taʼsirini yoyish bilan shugʻullangan paytda qurilgan. 1960-yillar va 1970-yillarning oxirlari orasida birinchi marta shaharning tarixiy joylarini ko'rish uchun ko'p sonli sayyohlar kela boshladi.

Aeroportdan 1980-yillarda Sovet qo'shinlari qattiq foydalanilgan va u erdan Afg'onistonning mujohidlar nazorati ostidagi hududlaridagi nishonlarni nishonga olish uchun har kuni parvoz missiyalarini boshlagan. U qoʻshni sobiq Sovet Ittifoqi qoʻshinlarini joylashtirish uchun asosiy markazlardan biri boʻlib ham xizmat qilgan.

### 21-asr

 Afg'onistonning Mozori Sharif shahridagi Marmal Kampida Amerikaning Lokxid C-5 galaktikasi .
Germaniya 2006 yil mart oyi oxirida Xalqaro Xavfsizlik Kuchlarining (ISAF) Shimoliy mintaqaviy hududiga qo'mondonlikni o'z zimmasiga oldi. Aerodrom Afgʻoniston shimolidagi xalqaro barqarorlikni taʼminlash va tinchlikni qoʻllab-quvvatlash kuchlari uchun kadrlar va havo yuklarini almashish uchun asosiy markaz vazifasini bajargan. 2007 yil sentyabr oyidan boshlab ob-havoning yomon ishlashi uchun asboblar qo'nish tizimi uchun TACAN o'rnatilishi mavjud edi. Kamp Marmal 2005 yilda aeroport yonida qurilgan bo'lib, u asta-sekin Afg'onistondagi eng yirik harbiy bazalardan biriga aylangan. U ISAFning barcha xodimlariga, jumladan, AQSh va Afgʻoniston Qurolli kuchlariga xizmat qilgan.

2014 yil 30 iyunda Niderlandiya Qirollik havo kuchlarining General Dynamics F-16 Fighting Falcon otryadi tugadi.

Yangi xalqaro terminalda ish 2010 yilda boshlangan va 2013 yilda yakunlangan. 2013-yil iyun oyida maxsus inauguratsiya marosimi boʻlib oʻtdi, unda Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle, Afgʻoniston transport va aviatsiya vaziri Doud Ali Najafi, Balx gubernatori Atta Muhammad Nur va ayrim parlament aʼzolari ishtirok etdi. Ochilish marosimidan keyin aeroport Maulana Jaloliddin Balxiy xalqaro aeroporti nomini oldi. Aeroportni kengaytirish Germaniya va Birlashgan Arab Amirliklarining (BAA) qoʻshma korxonasi boʻlib, 60 million yevroga teng boʻlgan va taxminan uch yil davom etgan. Loyihani turk kompaniyasi nazorat qildi. Aeroportning yangi xalqaro terminali o'z nomini Rumiy nomi bilan ham tanilgan Maulana Jaloliddin Balxiydan olgan.

Aviakompaniyalar va yo'nalishlar
--------------------------------

-dekabr, 2021-yil(2021-12-00) holatiga koʻra the following airlines serve Mazar-i-Sharif International Airport:

| Aviakompaniya | Manzillar  |
| --- | --- |
| Ariana Afghan Airlines | Kabul, Herat |

Havolalar
---------

* Afg'onistondagi aeroportlar ro'yxati
* Afg'onistonda temir yo'l transporti

Manbalar
--------

Havolalar
---------

Media related to Mazar-i-Sharif International Airport at Wikimedia Commons

* Controlling the Air in Mazar-e-Sharif YouTubeda, January 5, 2018, Resolute Support Mission.
* Mazari Sharif Airport Information
* Afghanistan to Open Third International Airport in Early 2012
* Mazari Sharif Airport military role
* Current weather for OAMS at NOAA/NWS
* Airport record for Mazar-e-Sharif Airport Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-06-10). at Landings.com

1. ↑  Airport record for Mazar-e-Sharif Airport Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-06-10). at Landings.com. Retrieved 2013-8-1
2. ↑  „AIP - Important Information - Civil Aviation Authority". 17-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2016-yil.
3. ↑  *Flightradar24.* „Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map" (en). *Flightradar24*. Qaraldi: 7-sentabr 2020-yil.
4. 1 2  „Balkh airport terminal inaugurated". Pajhwok Afghan News (9-iyun 2013-yil). Qaraldi: 9-iyun 2013-yil.
5. 1 2  „Willkommen bei der KfW Entwicklungsbank". Qaraldi: 20-iyun 2016-yil.
6. 1 2  Smith, Harvey Henry*. Area Handbook for Afghanistan*, fourth, Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office, 1969 — 36 bet. „The airports at Kandahar, Herat, Mazar-i-Sharif and Kunduz were built with United States assistance."
7. ↑  „Mazar-e Sharif, Afghanistan's biggest international airport". *BBC News*. Qaraldi: 20-iyun 2016-yil.
8. ↑  „Skyscanner". *www.skyscanner.net*. Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
9. ↑  „Mazar-I-Sharif Airport, Afghanistan - Wegoreise.de". *www.wegoreise.de*. Qaraldi: 22-sentabr 2020-yil.
10. ↑  „METAR TAF : Mazar-i-Sharif International Airport, Mazar-i-Sharif Afghanistan". *en.allmetsat.com*. Qaraldi: 11-sentabr 2020-yil.
11. ↑  „Huge blow for Afghan gov't as Taliban seizes northern stronghold" (en). *www.aljazeera.com*. Qaraldi: 15-avgust 2021-yil.
12. ↑  *Richard.* „Defence of the Realm: The forgotten country" (27-noyabr 2009-yil). Qaraldi: 20-iyun 2016-yil.
13. ↑  „Allied Joint Force Command Brunssum". 27-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2016-yil.
14. ↑  *AirForces Monthly*. Stamford, Lincolnshire, England: Key Publishing Ltd, October 2014 — 33 bet.
15. ↑  „Archived copy". 12-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-noyabr 2013-yil.
16. ↑  „Handy Mazar-I-Sharif airport information from Skyscanner." (en-GB). *www.skyscanner.net*. Qaraldi: 10-sentabr 2020-yil.
17. ↑  „Kabul airport reopens to receive aid, domestic flights restart". *Al Jazeera* (5-sentabr 2021-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2021-yil.