Zamonaviy **Olimpia o'yinlariga** fransuz tarixchisi <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre\_de\_Coubertin\_medal" rel="mw:ExtLink" title="Pierre de Coubertin medal" class="cx-link" data-linkid="235">Pierre de Coubertin</a> asos solgan va Fransiya 1904-yilgi o'yinlar bundan mustasno, har bir nashrda (yozda ham, qishda ham) qatnashgan (manbalar sportchi Albert Corey Qo'shma Shtatlar uchun kurashganmi yoki yo'qmi degan fikrga kelishmaydi).

Fransiyalik sportchilar yozgi Olimpia oʻyinlarida turli sport turlari boʻyicha 751 ta medall qoʻlga kiritib, qilichbozlik va velosportda alohida muvaffaqiyatlarga erishdilar. Fransiya qishki Olimpiya o'yinlarida qo'shimcha 138 ta medallni qo'lga kiritdi, asosan tog' chang'isi bo'yicha.

Fransiya besh martta Olimpia o'yinlariga mezbonlik qilgan va oltinchi o'yinni o'tkazishni rejalashtirmoqda. 1900-yil Parijdagi yozgi Olimpia o'yinlari, 1924-yil Shamonixdagi qishki Olimpia o'yinlari, 1924-yil Parijdagi yozgi Olimpia o'yinlari, 1968-yil Grenobldagi qishki Olimpia o'yinlari, 1992-yilgi Qishki Olimpia o'yinlari Albertvil va Parijdagi 2024-yilgi yozgi Olimpia o'yinlari.

Sport bo'yicha xulosa
---------------------

### Suv sporti

#### Suzish

Fransiya birinchi martta Parij 1900 o'yinlarida suzish bo'yicha ishtirok etdi, 47 suzuvchi bitta oltin medallni (va jami beshta medall) qo'lga kiritdi.

### Kamondan otish

Fransiya 1900-yilda Parijda o'tkazilgan birinchi Olimpia o'yinlarida kamondan otish bo'yicha raqobatlashdi. Fransiya terma jamoasi 20 ta medalldan 13 tasini, 7 ta medalldan 4 tasida oltin medallni qo'lga kiritdi.

### Yengil atletika

Fransiya birinchi marta 1896-yilgi birinchi o'yinlarda yengil atletika bo'yicha ishtirok etib, kumush va bronza medallarini qo'lga kiritdi. Mamlakatning sportdagi birinchi oltin medalli bahsli hisoblanadi. Mishel Teato lyuksemburglik, lekin Parijda yashagan, uning 1900-yilgi marafondagi g'alabasi Fransiyaga Xalqaro Olimpia qo'mitasi tomonidan berilgan, u Lyuksemburgning Teatoning fuqaroligi bo'yicha Olimpia rekordini o'zgartirish haqidagi petitsiyasini rad etgan.

### Bask pelota

Fransiya 1900-yilgi Olimpiada o'yinlarida medall sporti sifatida bask pelotasining yagona ko'rinishida kumush medallga sazovor bo'ldi, garchi fransuz jamoasi (kirish kerak bo'lgan ikkita jamoadan biri) musobaqa boshlanishidan biroz oldin chiqib ketdi.

### Kriket

Fransiya 1900-yilda kriket bo'yicha yagona Olimpia o'yinlarida qatnashgan ikki davlatdan biridir. Fransiya terma jamoasi ikkinchi oʻrinni egallab, Britaniya jamoasiga imkoniyatni boy berdi.

### Kroket

Fransiya 1900-yilda kroket bo'yicha yagona Olimpia o'yinlarida qatnashgan yagona davlat edi.

### Velosport

Fransiya birinchi marta 1896-yilda velosport bo'yicha musobaqalarda qatnashib, oltita velosiped musobaqasining to'rttasida g'alaba qozongan - Fransiya ishtirok etgan barcha musobaqalarda. Fransiya boshqa mamlakatlarga qaraganda sportda ko'proq oltin medall (41) va jami medall (91) qo'lga kiritdi.

### Ot sporti

Fransiya ot sporti bahsida oltin medallar soni boʻyicha uchinchi va umumiy medallar soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Mamlakat, 1900-yilda Parijda birinchi ot sporti musobaqalariga mezbonlik qildi va beshta musobaqaning ikkitasida oltin medallni qo'lga kiritdi.

### Qilichbozlik

Fransiya qilichbozlik bo'yicha ikkinchi eng ko'p oltin medall va ikkinchi eng ko'p medallarni qo'lga kiritdi, har bir holatda Italiyadan keyingi o'rinda.

### Futbol

Fransiya futbol bo'yicha erkaklar o'rtasidagi birinchi Olimpia o'yinlari "turniri"da ishtirok etdi, bir o'yinda g'alaba qozondi va ikkinchi o'rinni qo'lga kiritish uchun ikkinchi o'rinni qo'lga kiritdi. O'sha paytdan boshlab 1996-yilgacha mamlakat tez-tez raqobatchi bo'lib, 1984-yilda oltin medallni qo'lga kiritdi. Fransiya 2000-yildan 2016-yilgacha erkaklar o'rtasidagi turnirda ishtirok eta olmagan, ammo 2020-yilgi o'yinlarga yo'llanma olgan.

Fransiya 1996-yildan 2008-yilgacha ayollar o'rtasidagi dastlabki to'rtta turnirda qatnasha olmagan. Fransuz ayollari 2012-yilda debyut qilib, 4-o'rinni egallagan va 2016-yilda 5-o'rinni egallagan.

### Golf

Fransiya 1900-yilda mamlakat mezbonlik qilgan birinchi Olimpia golf turnirlarida qatnashgan. O'sha yili fransuz golfchilarining eng yaxshi natijalari ayollar uchun 4-o'rin va erkaklar uchun 10-o'rin edi. Fransiya 1904-yilgi golf turnirlarida qatnashmadi. Sport 2016-yilda Olimpiadaga qaytganida, Fransiyada ikki erkak va ikki ayol ishtirok etgan. Eng yaxshi natija Gregori Bourdining 21-oʻrinni egallagani boʻldi.

### Gimnastika

1896-yilgi birinchi o'yinlarda Fransiyada bitta gimnastikachi bitta tadbirda qatnashgan. Mamlakatning sportdagi birinchi medallari 1900-yilda Parij o'yinlarga mezbonlik qilganida keldi. Jadvaldagi yagona musobaqa erkaklar o'rtasidagi ko'pkurash bo'lib, unda Fransiya kuchli 18 ta o'rinni egalladi (135 ta gimnastikachidan 108 tasi bor).

### Polo

Fransiya 1900 va 1924-yillarda Parij o'yinlarini o'tkazganida, polo bo'yicha beshta Olimpia turnirlarining ikkitasida qatnashgan. Mamlakat rasmiy ravishda medalsiz deb hisoblanadi, ammo fransuz o'yinchilari 1900-yilda aralash jamoada (Britaniyalik o'yinchi bilan birga) bronza medalini qo'lga kiritgan. Fransiya 1900-yilda ham to'liq fransuz jamoasiga ega bo'lib, beshinchi o'rinni egallagan. Hamma fransuzlar ham, aralash jamoa ham 0:1 hisobida (bir jamoaga yutqazdi), aralash jamoa xayrlashuv tufayli yuqori oʻrinni egalladi. 1924-yilda fransuz jamoasi davra bo'yicha turnirda 0:4 hisobida g'alaba qozongan. Shunday qilib, fransuz polochilari bo'lgan jamoalarning umumiy Olimpia rekordi 0:6.

### Eshkak eshish

Fransiya 1900-yilda Parijda eshkak eshish bo'yicha ilk Olimpia o'yinlariga mezbonlik qildi. Fransiya 5 ta oltin medalldan 2 tasini qo'lga kiritdi va fransuz bolasi finalda g'alaba qozongan Gollandiya jamoasi uchun koks bo'ldi.

### Regbi

Fransiya 1900-yilda Germaniya va Buyuk Britaniya ustidan oltin medallni qo'lga kiritgan regbi ittifoqining ilk Olimpia o'yinlariga mezbonlik qildi. Fransiya 1908-yilda o'ynamadi, lekin 1920-yilda (AQShga bitta o'yinda mag'lub bo'ldi) va 1924-yilda (Ruminiyani mag'lub etdi, lekin yana AQShga yutqazdi) qaytib keldi.

Regbining qaytishi bilan, regbi ettilik shaklida, 2016-yilda Fransiya yana raqobatlashdi. Fransiyada 2016-yilda erkaklar va ayollar terma jamoalari bor edi. Ikkalasi ham chorak finalga chiqdi, lekin u yerda mag'lubiyatga uchradi.

### Suzib yurish

Fransiya 1900-yilda birinchi Olimpia o'yinlariga mezbonlik qildi va 13 ta musobaqada jami 24 ta medall, shu jumladan 5 ta oltin medallni qo'lga kiritdi.

### Otishma

Fransiya 1896-yilgi ilk o'yinlarda o'q otish bo'yicha musobaqalashdi, bitta o'q otishda bitta otishma qatnashdi va medallar qo'lga kiritilmadi. Mamlakatning birinchi medallari 1900-yilda Fransiya o'yinlarga mezbonlik qilganida keldi, o'sha yili 3 ta oltin va 10 ta medall.

### Tennis

Fransiya birinchi martta 1896-yilgi birinchi o'yinlarda tennis bo'yicha ishtirok etgan, bir o'yinchi erkaklar o'rtasidagi yakkalik bahslarida qatnashgan va birinchi bosqichda mag'lub bo'lgan.

1. ↑  „Michel THEATO (1878-1919)". *pierrelagrue-jo.com*. Qaraldi: 20-aprel 2017-yil.
2. ↑  1900 basque pelota results from olympic.org
3. ↑  „Two-Man Teams With Cesta, Men". *Olympedia*. Qaraldi: 29-yanvar 2021-yil.