recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Marionella Vladislavovna Myuns** (1922.4.6 - Toshkent - 1995.13.2) - sanʼatshunos, badiiy tanqidchi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat ar-bobi (1970). Oʻrta Osiyo universitetining sanʼ-atshunoslik boʻlimini tugatgan (1948). M.ning ilmiy ishlari Oʻzbekiston badiiy hayotini yoritishga, oʻzbek milliy sanʼatining shakllanishi va rivojiga bagishlangan. Uning asarlarida R. Axmedov, M. Sodiqov, N. Karaxan va boshqa rassomlar ijodi atroflicha yoritilgan. As: Raxim Axmedov, M. 1976; Nikolay Karaxan, T. 1978; Marat Sadikov, T. 1988.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mario Parmisano** (1960-yil 18-iyun, Buenos-Aires) — argentinalik jazz pianinochisi. U gitarachi Al Di Meola bilan ishi va Buyuk tango ustasi Astor Piazzolla musiqasi haqida noyob talqinni ijro etgan Tango Jazz triosi uchun xalqaro maydonda tan olingan ijro ustasi hisoblanadi.

Faoliyati
---------

Parmisano oʻzining professional faoliyatini 1980-yillarning boshida boshlagan edi, jumladan Pedro Aznar, David Lebon, Silvina Garre, Estela Raval va Sergio Denis bilan birga musiqa faoliyati olib borishgan.

Ish faoliyati
-------------

1993-yilda u New-Yorkka koʻchib oʻtdi va darhol Di Meola bilan birga boshladi. U koʻplab yozuvlarida pianinochi-aranjer-bastakor va yordamchi prodyuser sifatida ishtirok etgan. Di Meola bilan birga u Herbi Hancock, Chick Corea, Steve Gadd, Peter Erskine, Manu Katche, Antony Jackson, John Patitucci, Marc Johnson, Pino Palladino va Toronto simfonik orkestri bilan birga musiqa ijrolarini ommaga ijro etishgan.

15 yillik gastrol
-----------------

15 yillik gastrol davomida Parmisano Vena opera teatrida, Monreal, Montreux, JVC, Heineken, North-sea Jazz va Blue Note kabi jazz festivallarida chiqish qildi. U Al Di Meolaning Electric Project va Acoustic Group: World Sinfonia bilan birgalikda 2000 ga yaqin kontsert berdi. U Polshadan Amadeus kamera orkestri, Kiew-Ukraina simfonik orkestri va Moskva simfonik orkestri bilan Moskvadagi Peter Tchaikovsky zalida katta chiqish qiladi.

Ikkinchi albomi
---------------

2007-yilda Parmisano Argentinaga qaytib, 2-albomi *A mis Viejosni* Buenos-Airesning La Trastienda shahrida, shuningdek, Hollywooddagi John Anson Ford amfiteatrida, Los-Anjelesda albomini yozadi.

Konserti
--------

Parmisano soʻnggi bir necha yil davomida koʻplab mamlakatlarda „Tribute to Piazzolla", Mishel Camilo, Abraham Laboriel, Pako de Lucia va Kreml kamera orkestri kabi sanʼatkorlar bilan „Piazollaga hurmat" nomli musiqasini ijro etadi. U Buenos-Airesdagi Colon teatrida Berklee musiqa kolleji direktori Fransisco Noya dirijyorligida Institut Superior of Art simfonik orkestri bilan konsert beradi.

Mukofotlari
-----------

Buenos-Aires qonun chiqaruvchi organi uni Buenos-Aires madaniyatining buyuk shaxsi deya shu unvon bilan taqdirladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Un concierto privado con Mario Parmisano" (es-ES). *CNN* (26-mart 2012-yil). Qaraldi: 8-may 2018-yil.
2. ↑  „Música: por la huella de Astor" (es). Qaraldi: 8-may 2018-yil.
3. ↑  „The Music of America – PIANO & JAZZ". *cantusfirmusbg.com*. Qaraldi: 8-may 2018-yil.
4. ↑  „Mario Parmisano y Orquesta Académica del ISA Teatro Colón." (en). *Vimeo*. Qaraldi: 8-may 2018-yil.
5. ↑  „Mario Parmisano en Apple Music" (es-MX). *Apple Music*. Qaraldi: 8-may 2018-yil.

Havolalar
---------

Yamaha Music Europe 

* Rasmiy sayt
MARIOTT (Mariotte) Edm (1620, Dijon — 1684.12.5, Parij) — fransuz fizigi, Parij FA asoschilaridan biri va birinchi aʼzolaridan (1666-yildan). Dijon yaqinidagi erkaklar monastiri boshligʻi. Ilmiy ishlari gaz va suyukliklar mexanikasi, optika va issiklik masalalariga oid. R. Boyyalai mustaqil tarzda 1676-yilda berilgan gaz massasi hajmining bosimga nisbatan teskari proporsional ravishda oʻzgarish qonuni (qarang Boyl — Mapuomm qonuni)hhU1 togʻshi va bu qonunni birinchi boʻlib joyning balandligini barometrning koʻrsatishi boʻyicha aniqlashda qoʻlladi. Oqib chiqayotgan suyuqlikning tezligini ifodalaydigan E. Torichelli taklif qilgan formulani tajribada tasdikladi. Ranglarni, xususan, Quyosh va Oy atrofidagi rangli xalqalarni oʻrgandi. Koʻz pardasidagi koʻr dogʻni birinchi boʻlib bayon qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Marion** (talaffuzi: *Marion*) — AQShning Janubiy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 6 939 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Marion shahri 34°10′48″N 79°23′50″W﻿ / ﻿34.18000°N 79.39722°W﻿ / 34.18000; -79.39722GO (34,180088, −79,397098) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotlariga koʻra, shaharning umumiy maydoni 4.3 kvadrat mil (11 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1850** | 214 |  | — |
| **1870** | 968 |  | — |
| **1880** | 824 |  | −149% |
| **1890** | 1 640 |  | 990% |
| **1900** | 1 831 |  | 116% |
| **1910** | 3 844 |  | 1 099% |
| **1920** | 3 892 |  | 12% |
| **1930** | 4 921 |  | 264% |
| **1940** | 5 746 |  | 168% |
| **1950** | 6 834 |  | 189% |
| **1960** | 7 174 |  | 50% |
| **1970** | 7 435 |  | 36% |
| **1980** | 7 700 |  | 36% |
| **1990** | 7 658 |  | −05% |
| **2000** | 7 042 |  | −80% |
| **2010** | 6 939 |  | −15% |
| **2020** | 6 448 |  | −71% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2000-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 7 042 kishi, 2 765 xonadon va 1 913 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1627,5 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 66,22% afro-amerikaliklar, 32,14% oq tanlilar, 0,14% tubjoy amerikaliklar, 0,40% osiyoliklar, 0,4% boshqa irqlardan va 0,71% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,02% ni tashkil etadi.

Shaharda 2 765 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 31,5% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 34,9% er-xotinlar, 30% turmush oʻrtogʻi boʻlmaganlar, 30,8% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28% jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 12,7% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Aholining 29,2 foizini 18 yoshgacha, 9,5 foizini 18 yoshdan 24 yoshgacha, 24,9 foizini 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,5 foizini 45 yoshdan 64 yoshgacha, 14,9 foizini 65 va undan katta yoshdagilar tashkil etdi. Aholining oʻrtacha yosh 35 yosh edi. Har 100 ayolga 76,7 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 69,6 erkak toʻgʻri keladi.

Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 24 265 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 31 844 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26 917 dollar, ayollar uchun 21 667 dollar edi. Aholi jon boshiga daromad 16 551 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 23,1 foizi va aholining 27,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 38,8 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 24 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
**Kellie Anna Harrington** (tugʻ. 1989-yil 11-dekabr) — irlandiyalik bokschi, 60 kg gacha, 64 kg gacha va 69 kg dan yuqori vazn toifalarida, Irlandiya milliy terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2018), 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari va 2018-yilgi Yevropa chempionati sovrindori. 2020-yiligi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Olimpiya chempioni.

Faoliyati
---------

Kellie Harrington 69 kg gacha (2010), 64 kg gacha (2011, 2013, 2014, 2015), 60 kgdan (2017, 2018) yuqori vazn toifalarida mamlakat chempionatining yetti karra gʻolibi.

2016-yilda Nur-Sultonda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u Xitoylik sportchiga imkoniyatni boy berib, finalgacha yetib borgan va kumush medalni qoʻlga kiritgandi. 2018-yilda Sofiyada (Bolgariya) Yevropa chempionatida, u chempionatning bronza medalini qoʻlga kiritib, sovrindor boʻlishga muvaffaq boʻldi.

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida irlandiyalik sportchi finalda Tailandlik Sisondi Sudaporn bilan uchrashdi va uni 3:2 hisobida magʻlub etdi va Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlab, turnirning oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 60 kg gacha vazn toifasida u finalda braziliyalik bokschi Beatris Ferreyra magʻlub etdi va shu tariqa Olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Harrington and Walsh win bronze medals at European Championships" (en). *The Irish Times*. Qaraldi: 4-dekabr 2018-yil.
2. ↑  „Ireland's Kellie Harrington wins GOLD at the AIBA Women's World Championships — Independent.ie" (en). *Independent.ie*. Qaraldi: 4-dekabr 2018-yil.
3. ↑
**Habbul-muluk**, habbul-malik (Sgo1op) — sutlamadoshlarga mansub bir uyli buta yoki kichik daraxtlar turkumi. Ikkala yarim sharning tro-pik va subtropik oʻrmonlarida, asosan, Amerikada 700 ga yaqin turi tarqalgan. Boʻyi 4–6 m gacha (ayrim hollarda oʻt), barglari ketma-ket joylashgan, tishli, egilgan, koʻproq kulrang-yashil yoki yaltiroq. Gullari yashilroq, boshoqchaga yigʻilgan, bir yoki ikki jinsli. Mevasi chanoq. Jan.Sharqiy Osiyoda oʻsadigan, Shrilan-ka, Filippin va boshqa tropik mamlakatlarda ekiladigan S. I§1sht turi kichik daraxt yoki buta, urugʻida 50% gacha tibbiyotda ishlatiladigan kroton yogʻi bor. Urugʻi zaharli. X-M.ning S.ye1i1epa va S.saksagSha turlari poʻstlogʻida xushboʻy, achchiq dorivor kaskarilla moddasi mavjud. Undan liker ishlab chiqarish va tamakini fermentatsiyalashda foydalaniladi. Koʻpgina turlarining smolali sharbati zaharli; ayrim turlarining shar-batidan lok olinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Steve Earl Wilhite** (talaffuzi: *Stiv Uilhayt*; 1948-yil 3-mart — 2022-yil 14-mart) ― amerikalik olim, informatika sohasidagi mutaxassis. CompuServeda ishlagan va eskiroq LZW algoritmidan GIF tasvir formatini moslashtirgan guruhda bosh muhandis boʻlgan. PNG oʻrnashib muqobilga aylanmaguncha GIF internetdagi 8-bitli rangli tasvirlar uchun de-fakto standart boʻlgan.

Aylanuvchi Yer GIF formatida

Tarjimai holi
-------------

CompuServe dagi Wilhite jamoasi 1987-yilda GIF formatini ishlab chiqdi. 2016-yilga kelib, format veb-sayt dizaynida, ijtimoiy tarmoqlar xabarlarida, ish jarayoni hujjatlarida va amaliy qoʻllanmalarda keng foydalanila boshlandi.

Wilhite XXI asrning birinchi oʻn yilligida CompuServe/AOL bilan ishlagan va turli xil CompuServe tizimlarida, jumladan, Host Micro Interface (HMI), CompuServe Information Manager (CIM) uchun CompuServe B protokoli va 1990-yillarning oxirida veb-chat dasturi va tadqiqotlar veb hamjamiyat modellarida ishlagan. U 2001-yilda insultga chalingandan keyin nafaqaga chiqdi.

2013-yilda u Internet rivojiga qoʻshgan hissasi uchun Webby mukofoti bilan taqdirlangan.

CompuServe Information Manager ga qoʻshilishdan oldin u DECsystem-10 kompyuterlarida foydalanish uchun kompilyatorlar va ish vaqti tizimlarini yaratgan jamoani boshqargan. Eng sezilarli kompilyatorlar Fortran va BASIC hamda ish vaqti tizimlari, shuningdek, BLISS dasturlashni qoʻllab-quvvatlovchi „BTOOLS" deb nomlangan keng kutubxona edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „От последствий ковида умер автор формата GIF, взорвавшего соцсети через 20 лет после создания". *fontanka.ru* (24-mart 2022-yil).
2. ↑  „Скончался создатель формата изображений GIF Стивен Уилхайт". *sobaka*.
**Elmo Lincoln** (**Otto Elmo Linkenhelt,** talaffuzi: „Otto Elmo Linkenhelt", 1889-yil 6-fevral — 1952-yil 27-iyun) amerikalik sahna va kino aktyori boʻlib, kinofilmlardagi karerasi ovozsiz va ovozli davrlarni qamrab olgan. U 1913-1952-yillar oraligʻida 100 dan ortiq ekran spektakllarida rol oʻynagan va filmda roman yozuvchisi Edgar Rice Burroughsning xayoliy „oʻrmon" qahramoni Tarzanni tasvirlagan birinchi aktyor boʻlib, dastlab 1918-yilda *„Tarzan of the Apes"* filmida shu rolda paydo boʻlgan.

Dastlabki yillari
-----------------

Lincoln Indiana shtatining Rochester shahrida Otto Elmo Linkenheltda tugʻilgan. Uning olti ukasi bor edi va u 18 yoshida uydan chiqib, poyezdda tormozlovchi sifatida temir yo‘l faoliyatini boshladi. U aktyor boʻlishidan oldin bokschi, dengizchi va Stivdor boʻlgan.

Karyerasi
---------

Lincoln ijrochining ismini oʻzgartirgan direktor DW Griffitning vazifasini bajara boshladi. Lincolnning birinchi roli *„The Battle of Elderbush Gulch"* (1914), keyin *Judit Bethula* (1914), *„The Birth of a Nation"* (1915) va „Intolerance*"* (1916) filmlaridagi rollari bilan shuhrat qozongan.

1918-yilda *„Tarzan of the Apes" filmida* dastlab bosh qahramonni tasvirlagan Stellan suratga olish boshlanganidan besh hafta o‘tib harbiy xizmatga o‘tdi. Lincoln oʻrnini egalladi, garchi muallif Edgar Rice Burroghs eʼtiroz bildirgan. Lincoln bu roli bilan mashhur boʻldi.

Oʻlimi
------

Lincoln 1952-yil 27-iyunda 63 yoshida yurak xurujidan vafot etdi. U Gollivud abadiy qabristonidagi uyga dafn etilgan. 

Kino sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Gollivud bulvari 7042-dagi Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduzga ega.

Manbalar
--------

1. 1 2  „ELMO LINCOLN DIES; FIRST FILM TARZAN; Screen Actor, Who Had Many Roles in 'Birth of a Nation,' Starred in 100 Movies". *The New York Times* (28-iyun 1952-yil), s. 20. Qaraldi: 1-iyun 2022-yil.
2. 1 2 3  Mayer, Geoff*. Encyclopedia of American Film Serials* (en). McFarland, February 9, 2017. ISBN 978-0-7864-7762-3. 1-iyun 2022-yilda qaraldi.
**Faxriddin roziy maqbarasi** — Koʻhna Urganchdagi meʼmoriy yodgorlik (12-asr 2yarmi); Turkmanistonning Toshhovuz viloyati hududida. Xorazm shoxlari Otsiz (1128—56) va El Arslon (1156—72) davrida qurilgan deb taxmin qilinadi. Mahalliy aholi olim Faxriddin Roziy nomi bilan bogʻlaydi. Binoning asosiy qismi kubsimon shaklda (ichki oʻlchami 3,5x3,6 m, quyi qismi pastga tomon bir oz kengaygan), 12 qirrali poygumbaz ustiga 12 qirrali kulohiy gumbaz bogʻlangan. Uch tomonida tobadonli eshik joylashgan. Old tomoni silliklangan gishtlar bilan 3 ta ravoqli toʻrtburchaklarga boʻlingan, yuzasi barg va novdalarning nozik uygʻunligidagi oʻyma naqshlar bilan jozibador bezatilgan, toʻrtburchaklar oʻzaro yozuvli hoshiya naqsh bilan birlashgan. Tashqi gumbaziga feruza rang gʻishtlar mavj usulida terilib xandasiy naqshlar hosil qilingan; tashqi gumbazidan ancha past boʻlgan ichki gumbaziga muqarnaslar ishlangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Faxr sekstanti** (Sudey Faxr) — yoyi aylananing 1/6 qismini tashkil etgan va gradus, minut hamda sekundlarga taqsimlangan, diametri 20 m li qadimgi meridian asbob. Aylananing markazida diametri 15 sm boʻlgan dioptr (tuynuk) joylashgan. Faxr sekstanti yoyi dioptr markazidan tushirilgan perpendikulyar asosidan shim. tomonga qarab joylashgan. Yoyga perpendikulyar boʻlgan asos yey shkalasining hisob boshi qilib olingan.

Faxr sekstanti 11-asr boshlarida astronom va matematik Abu Mahmud Homid ibn alXidir alXujandiy tomonidan ixtiro kilingan. U ilk bor mazkur asbobning yoyini yer tagiga tushirish tugrisida fikr bildirdi. Uning bu fikrini Samarqandda yoyining radiusi 40,2 m boʻlgan kvadrantini qurishda Ulugʻbek amalga oshirdi. Unda yoyning yarmi yer tagiga tushirilgan edi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Armaturalar
**Armatura** (lotincha: *armatura* — qurollanish, anjomlar), xususan temir-beton konstruksiyalar armaturasi — betonning choʻzilishga (kamdan-kam siqilishga) mustahkamligini oshirish uchun moʻljallangan tarkibiy qismi. Asosan poʻlatdan yasalgan egiluvchan armatura (sterjen yoki payvandlangan toʻr), baʼzan bikr armatura (prokat qoʻshtavrlar, shveller, burchaklik) ishlatiladi. Mustahkamligi va plastikligi boʻyicha sterjensimon (diametri 6+90 mm), chiviqsimon (diametri 3+8 mm) va zoʻrikma (900 Mn/sm2 va undan ortiq kuchga chidaydigan) armaturalarga boʻlinadi. Poʻlat armaturalar baʼzan oyna orasiga va choʻyan quymalarning choʻzilish zonasiga ham qoʻyiladi. Turkistonning qadimgi binokor ustalari ham armaturadan keng foydalanganlar. Sinchli devor orasiga qoʻyiladigan sinch, paxsa devor orasiga qoʻyiladigan shox-shabba va qamishlar, loyga qoʻshiladigan somon oʻsha davrning armaturasi edi.

Shuningdek armatura atamasi ostida mashina, konstruksiya, inshootlarning toʻgʻri ishlashini taʼminlovchi yordamchi qurilma va detallar toʻplami ham tushuniladi. Masalan, vodoprovod armaturasi (klapanlar, kranlar, suv oʻlchagich va h.k.); qozonxona armaturasi (termometrlar, manometrlar, saqlagich klapanlari); isitish tizimi armaturasi (termoregulatorlar, termostatlar va h.k.); gaz tizimi armaturasi (kran va klapanlar, reduktorlar va h.k.); elektr texnikasi armaturasi (patronlar, oʻchirib yoqqichlar, rozetkalar, qandillar va h.k.).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

Havolalar
---------

* (Arxiv.uz/ Maʼlumotlar ombori) Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-11-28).
* OSHA Rebar Impalement Protection Measures
* Concrete Reinforcing Steel Institute
* American Concrete Institute

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Armaniston — Janubiy Koreya munosabatlari** BMTga aʼzo ikki davlat – Armaniston Respublikasi va Koreya Respublikasi oʻrtasidagi munosabatlardir.

Armaniston va Koreya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1992-yil 21-fevralda Sovet Ittifoqi parchalanib, Armaniston Respublikasi tashkil etilgandan soʻng oʻrnatilgan.

Umumiy ma'lumot
---------------

2014-yil mart oyidan buyon Grant Poghosyan Armanistonning Koreya Respublikasidagi elchisi (qarorgohi Tokioda);

2012-yil mart oyidan boshlab Koreya Respublikasining Armaniston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi V. N. Son Lak ( yashash joyi Moskvada);

2014-yil 26-fevralda Kim Dao Gyun Armanistonning Koreyadagi faxriy konsuli etib tayinlandi;

2002-yil iyun oyidan boshlab Yerevanda Koreya Respublikasining Faxriy konsulligi faoliyat yuritmoqda;

2004-yilning iyul oyidan buyon Armen Abrahamyan Armaniston Respublikasining Koreya Respublikasidagi Bosh konsuli lavozimida ishlab kelmoqda.

### Rasmiy tashriflar

1994-yil avgust — Armaniston Bosh vaziri o'rinbosari Vigen Chitechyan;

Armaniston

1999-yil sentyabr — Armaniston tashqi ishlar vaziri Vardan Oskanyan;

2009-yil dekabr — Armaniston Milliy Assambleyasi raisi Ovik Abrahamyan;

2012-yil fevral — Armaniston tashqi ishlar vaziri Edvard Nalbandyan. 

2012-yil may — Parlament Assambleyasi vitse-spikeri Xong Chje Xong.

2012-yil 23-aprelda Armaniston Respublikasi hukumati va Koreya Respublikasi hukumati o‘rtasida diplomatik va xizmat pasportlari egalari uchun viza talablarini bekor qilish to‘g‘risidagi bitimlar imzolandi.

### Imzolangan hujjatlar

#### Protokollar

Armaniston Respublikasi va Koreya Respublikasi oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatish toʻgʻrisidagi Protokol 1992-yil 21-fevral.

#### Shartnomalar

2012-yil 23-aprelda Armaniston Respublikasi hukumati va Koreya Respublikasi hukumati o‘rtasida diplomatik va xizmat pasportlari egalari uchun viza talablarini bekor qilish to‘g‘risidagi bitimlar imzolandi.

2014-yilda Armaniston va Koreya o‘rtasida madaniyat, sport va ta’lim sohalarida hamkorlik to‘g‘risida bitim imzolangan edi.

Viza rejimi
-----------

2018-yil 6-mart kuni Armaniston hukumati Janubiy Koreya fuqarolari uchun 180 kunlik viza berish to‘g‘risida qaror qabul qildi, bundan maqsad ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarni mustahkamlash va turizmni rivojlantirishdir. Armaniston fuqarolari uchun Jeju oroliga vizani liberallashtirish 30 kun ichida amalga oshiriladi.
**Armen Sergeevich Mnatsakanyan** (1918 — 1991) — Sovet kosmik texnologiyalari dizayneri, kosmik kemalar uchun Igla avtomatik oʻrnatish tizimini ishlab chiquvchi, Aniq asboblar ilmiy-tadqiqot instituti bosh muhandisi (NII-648).

Biografiyasi
------------

Armen Sergeyevich Mnatsakanyan 1918-yil 7-noyabrda tug‘ilgan va 1991-yilda vafot etgan. Uning kuli Novodevichy qabristonining kolumbariysiga dafn etilgan.

1941-yilda Armen Mnatsakanyan MPEIni elektrotexnika mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan. Ulug 'Vatan urushi yillarida u ofitserlik kurslarini tugatgan, shundan soʻng u Leningrad frontida jang qilgan.

Urush oxirida u Novorossiysk savdo portida ishlagan, u erda urush paytida vayron qilingan aloqa tizimlarini tiklash bilan shugʻullangan.

1951-yilda aspiranturani tugatib, doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

NII-648 da ishlash va Igla tizimini rivojlantirishi
---------------------------------------------------

Aynan „Igla" tizimining rivojlanishi kosmonavtlarning ularda uzoq muddatli boʻlishi uchun orbital stantsiyalarni yaratishga imkon berdi.

Bunday tizimni ishlab chiqish vazifasi qoʻyilgan paytda Mnatsakanyan NII-648 (hozirgi Aniq asboblar ilmiy tadqiqot instituti) ga rahbarlik qilgan. Docking tizimini yaratish boʻyicha ishlar 1962-yilda boshlangan va uni ishlatish bilan birinchi muvaffaqiyatli oʻrnatish 1967-yilda amalga oshirilgan.

Mnatsakanyan NII-648 ga XX asrning 50-yillari boshlarida ishga kelgan va 1961-yilda ushbu ilmiy-tadqiqot institutini boshqargan va 1976-yilgacha uning rahbari boʻlgan.

1976-yilda NII-648 dan Mnatsakanyan „Soyuz-23" kosmik kemasi qoʻshilmaganidan keyin oʻz xohishi bilan isteʼfoga chiqdi.

NII-648 dan tashqarida ishlashi
-------------------------------

NII-648-dagi ishini tugatgandan soʻng, Armen Sergeevich Mnatsakanyan Moskva radiotexnika, elektronika va avtomatika institutida (MIREA) oʻqituvchi boʻlib ishladi. U Novodevichy qabristoniga dafn etilgan (6-sayt).

Mukofotlari
-----------

Armen Sergeevich Mnatsakanyan quyidagi mukofotlarga sazovor boʻlgan: Lenin mukofoti, Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, Qizil Yulduz ordeni. Bundan tashqari, uning bir qator medallari ham bor edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятные даты космонавтики. 7 ноября 2013 г." (ru). *novosti-kosmonavtiki.ru*. 26-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
2. 1 2  „Новодевичье кладбище. Мнацаканян Армен Сергеевич (1918-1991)". *nd.m-necropol.ru*. 25-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
3. 1 2 3 4 5  „:: Космический мемориал :: А.С. Мнацаканян ::". *sm.evg-rumjantsev.ru*. 6-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
4. ↑  „Сегодня 50 лет первой в мире автоматической стыковке космических аппаратов" (ru-RU). *Российские космические системы*. 26-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
5. ↑  „Как в Казани учили «шить» космическую «Иглу»" (ru). *БИЗНЕС Online*. 26-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-aprel 2021-yil.
6. ↑  „Мндоянц Ашот Ашотович (1910—1966)". 9-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2022-yil.
**Arxeologik madaniyat** — oʻziga xos etn. xususiyatlari bilan ajra-lib turadigan muayyan davrga va hududga doir arxeologik yodgorliklar birligi. Ayrim yoki bir qancha belgilarga, xusu-san, sopol buyumlarning shakli, naqshi, marhumlarni dafn etish tartibi, mehnat qurollari, uy-roʻzgʻor anjomlari va boshqa ga koʻra belgilanadi. Yodgorliklar qayerdan topilsa, shu joyning nomi bilan yuritiladi (mas, Krvunchi madaniyati). Arxeologik madaniyatni oʻrganish bilan baʼzan biror kabila yoki xalqning muayyan tarixiy davrdagi ishlab chiqarish kuchlari va munosabatlarining dara-jasi hamda ularda sodir boʻltan ayrim oʻzgarishlar aniqlab olinadi. Baʼzi Arxeologik madaniyat tarixiy manbalardan maʼlum boʻlgan mashhur qabilalarga tegishli boʻlib chiqadi (mas, Kushon madaniyati qadimgi kushonlarga tegishli). Moddiy madaniyat elementlaridagi oʻxshashlik hamma vaqt ham aholining etnik va ke-lib chiqish birligini ifodalayvermay-di, chunki bir-biriga yaqin ijtimoiy va geografik sharoitda hamda ibtidoiy texnika davrida qabilalar hayoti va madaniyatida oʻxshashliklar boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, madaniyatning ayrim elementlari shu madaniyatni yaratgan xalq yoki qabilalarning bir joydan ik-kinchi joyga koʻchishi natijasida boshqa qabila yoki xalqlarga oʻtishi mumkin. Arxeologik madaniyatni oʻrganish yozma tarixiy maibalar paydo boʻlmasdan oldin yashagan qabila va xalqlarning tarixini yozish uchun imko-niyat yaratib beradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Arxeologik tadqiqotlar instituti** — Oʻzbekiston hududidagi moddiy madaniyat yodgorliklarini oʻrganuvchi ilmiy muassasa. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Tarix va arxeologiya instituti negizida (1970-yil) Samarqandda tashkil etilgan. Arxeologiya instituti Oʻzbekistonda olib boriladigan arxeologik tadqikotlarga ilmiy-meto-dik rahbarlik kiluvchi markaz boʻlib, respublika hududidagi barcha moddiy madaniyat yedgorliklarida qazish ishlari olib borish uchun ruxsatnoma beradi. Uz tadqiqotlarini UzMU, Samarqand Davlat Universiteti, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi Sanʼatshunoslik instituti, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Tarix instituti va boshqa il-miy muassa-salar bilan muvofiqlashtirib olib boradi. Arxeologiya instituti xalqaro ilmiy dasturga binoan respublikaning kator vilo-yatlarida Fransiya, Germaniya, Polsha, Italiya, Rossiya kabi mamlakatlar ilmiy markazlari bilan hamkorlikda arxeologik kazishmalar olib boradi (1984-yildan). Institutda tosh davri arxeologiyasi, Turon arxeologiyasi, Movarounnahr arxeolo-giyasi, ilmiy ishlab chiqarish boʻlimlari; tarixiy yodgorliklarning kimyoviy va texnolo-gik tadqiqoti hamda konservatsiya qilish laboratoriya. kutubxona (55 mingdan ortiq asar) bor; Toshkent, Xiva va Termiz arxeologiya boʻlimlari tuzilgan. 7 fan doktori (3 akademik), 35 fan nomzodi, jami 90 ilmiy xodim ishlaydi. Institut „Oʻzbekiston mod-diy madaniyati tarixi" nomli yillik toʻplam nashr etadi (1959-yildan). U oʻz faoliyatida arxeologik tadqiqotlarga bagʻishlangan 120 ta ilmiy monografiya (5 tasi ajnabiy tillarda) va turli jurnal va toʻplamlarda mingdan ortiq maqolalar chop etdi. Arxeologiya institutida arxeologiyaning dolzarb masalalari buyi-cha bir necha xalqaro ilmiy anjumanlar oʻtkazildi (1973, 1986, 1988, 1991, 1994, 1997). Institut xodimlaridan A. Asqarov, Yu. F. Buryakov, R. Sulaymonov, M. Isomiddinov, M. Filanovich, T. Xoʻjayov va 665G. Shish-kinalar Oʻzbekiston hududida ilk shahar madaniyatining shakllanishi hamda uning taraqqiyot bosqichlari tarixiga bagʻishlangan 14 monografiya uchun Beruniy nomidagi Davlat mukofoti bilan taqdirlandilar (1985). Institut qoshida aspirantura va doktorantura, arxeologiya mutaxassisligi boʻyicha maxsus doktorlik ilmiy kengashi mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Arximed (grekcha:  *Ἀρχιμήδης*; mil. avv. 287-212) Sirakuzalik qadimgi yunon olimi, fizik, matematik, mexanik va muhandis boʻlgan. Arximed oʻsha zamonning yirik ilmiy markazi — Iskandariyada taʼlim olgan. Rimliklar Sirakuzani bosib olishi paytida oʻldirilgan. Arximed richag qonunlarini topgan, uning nomi bilan yuritiladigan gidrostatika qonunini ochgan. Matematikaga oid bir qator ishlari orasida uning usuli yordamida egri chiziqlarning uzunligini hisoblab topish, yuza va hajmlarni aniqlash katta oʻrin tutadi. Arximed ekin maydonlarini sugʻorish mashinalari, yuklarni koʻtarish uchun moʻljallangan richag va bloklar tizimlari, harbiy irgʻitish mashinalari, qotishmalarning tarkibini suyuqlik (suv)da aniqlash usuli va boshqa koʻp kashfiyotlarning muallifi. Koʻp asarlari bizgacha yetib kelmagan. Arximedning ochgan qonunlari uning yanada mashhur boʻlishiga olib keladi. Koʻpchilikka maʼlum boʻlgan "Arximed kuchi" yoki „Arximed qonuni" deb nomlangan qonun fizika fanida alohida oʻrin egallaydi. Miloddan avvalgi 212-yilda rimliklar Sirakuzani bosib olgandan soʻng Arximed oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Yana qarang
-----------

* Arximed qonuni
* Arximed aksiomasi
* Arximed spirali
* Arximed vinti

Havolalar
---------

* Grecheskie teksti sochineniy
* Tarjimai hol Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-01-09). na univer.omsk.su.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Arxeopteriks**, arxeornis, dastlabki qush (Archaeopteryx) — qushlarning eng qadimgi, qirilib ketgan urugʻi, kaltakesakdumlilar (Saururae, yaʼni Archaeoruithes) kenja sinfiga ki-radi. Zagʻizgʻon kattaligidagi bitta turi (A. lithographica) maʼlum. A. patlarining izi dastlab 1860-yil, toʻliq skelet qoldigʻi esa 1861-yil Bavariya (Germaniya)da yura qatlamidan topilgan. U Britaniya muzeyida saqlanmoqda. Hozir A.ning 5 ta skeleta maʼlum. A. tuzilishida sudra-lib yuruvchilarga (2 chekka yoyi, miyasi kichik boʻlishi, tishlarining alveollarda joylashganligi, qorin qovurgʻalarining amfitsel tipda tuzilganligi, 20 ta umurtqadan iborat dumi boʻlishi, muguz tumshugʻi boʻlmasligi va boshqalar) va qushlarga xos belgilar boʻlishi (pat qoplami, qanotlari qoqish patlarining uzun va asimmetrik tuzilganligi, oyoqlarining suyaklari qisman pnevmatik xususiyatga ega boʻlishi) filogenetik jihatdan sudralib yuruvchilar bilan qushlarning oʻzaro bogʻliqligini koʻrsatadi. A.ni oʻrganish asosida evolyutsiyaning mozai-kligi toʻgʻrisida tasavvur paydo boʻlgan. Koʻpchilik olimlar A.ni qushlarning dinozavrlardan, ikki oyoqli timsohlar yoki psevdozuxitlardan kelib chiqqan be-vosita ajdodi deb hisoblashadi. Biroq ayrim tadqiqotchilarning fi-kricha — A. sudralib yuruvchilardan ke-lib chiqqan yon tarmoq boʻlib, ulardan qushlar kelib chiqkan boʻlishi mumkin. A. uchish qobiliyatiga ega boʻlmagan, shoxdan-shoxga yoki yerga sakraganida qanotlaridan, shoxlarda oʻrmalaganida qanotidagi tirnoqlaridan foydalangan. Aning qoldiqlaridan biri arxeornis (Archaeornis siemensi) alohida urugʻ va tur sifatida yozilgan. Lekin koʻpincha barcha topilmalar bitta turga kiritiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arximitsetsimonlar** (Archimycetes) – gifi (tanasi) boʻlmagan yoki juda suct rivojlangan tuban zamburugʻlar sinfi. 350 ga yaqin turi bor. Asosan bir hujayrali va bir yadroli organizmlar, zoospora orqali koʻpayadi, faqat ayrim turlarigina ri-vojlanishning boshlangʻich davrlarida ikki yadroli boʻladi, ba’zi turlari izo-gametalarning qoʻshilishi (kopulyatsiya) yoʻli bilan urchiydi. A. juda mayda, uni mikroskopda koʻrish mumkin. Bu sinfga mansub zamburugʻlar asosan suvda yoki nam joylarda oʻsadigan suvoʻtlar va yuksak oʻsimlik (mas, karam, kartoshka va boshqalar)larda parazitlik qiladi, oʻsimliklarning kasallanishi va chirishiga sabab boʻladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bandung** — Indoneziyaning Yava oroldagi shahar. Jakartadan 85 km jan.-sharqda, dengiz sathidan 600 m balandlikda joylashgan. Gʻarbiy Yava viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 2 mln. kishi (1990). Bandung , avtomobil va havo yoʻllari tuguni. B. Indoneziyaning yirik sanoat, ilmiy va madaniy markazlaridan. Toʻqimachilik fabrikalari, oziq-ovqat, kimyo, metallsozlik, kauchukni qayta ishlovchi korxonalar va yirik temir yoʻl ustaxonalari bor. B. xinin ishlab chiqarish bilan mashhur. B.da ilmiy tadqiqot institutlari, toʻqimachilik va texnologiya institutlari, Paster instituti (shifobaxsh zardob va vaksina ishlab chiqariladi), markaziy elektrotexnika lab. va universitet, yadro energetikasi markazi bor. B. yaqinida (15 km) rasadxona qurilgan. Sanʼat, geologiya muzeylari bor. Togʻ kurorti va turizm rivojlangan. 1955-yilda B.da Osiyo va Afrika mamlakatlari vakillarining tinchlikni mustahkamlashga bagʻishlangan Bandung konferensiyasi boʻlib oʻtgan. Shahar 1810-yilda barpo etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bandlik xizmati**, aholini ish bilan taʼminlash davlat xizmati — mamlakat miqyosida aholini ish bilan taʼminlash siyosatini amalga oshirish va fuqarolarga tegishli kafolatlarni taʼminlab berish uchun tashkil etilgan davlat xizmati. Oʻzbekistonda 1992-yildan OʻzRning "Aholini ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida"gi qonuni (13.1.1992) asosida tashkil etilgan. Bandlik xizmati ishsizlikning oldini olish va ishsizlik oqibatlaridan ijtimoiy muhofaza qilish maqsadlarida respublika miqyosida va mahalliy darajada ish bilan taʼminlash dasturlarini amalga oshiradi, jumladan, mehnat bozoridagi holatni tahlil hamda taxmin qiladi, tegishli axborot tarqatilishini taʼminlaydi; boʻsh ish joylarini va ishga joylashtirish masalasida murojaat qilgan fuqarolarning hisobini yuritadi, ularni ishga joylashtiradi, ishlamayotgan fuqarolarni kasbga oʻrgatish, qayta oʻqitish va malakasini oshirishni tashkil etadi, ishsizlarni roʻyxatga olishni taʼminlaydi, ularga yordam koʻrsatadi va boshqa Bandlik xizmati faoliyatini pul bilan taʼminlash uchun ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish Davlat fondi tashkil etilgan. Bu fond mulkchilik va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼi nazar korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, kooperativlar va boshqa ish beruvchilar mehnatga haq toʻlash fondining 3%dan kam boʻlmagan miqdorda majburiy ajratmalari, hukumat va mahalliy boshqaruv organlari dotatsiyalari, ixtiyoriy xayriyalar va boshqalardan tashkil topali.

Mamlakat miqyosida Bandlik xizmati tizimi OʻzR Mehnat vazirligi va uning hududiy organlarini hamda mahalliy bandlik markazlari — mehnat birjalarini qamraydi (qarang Mehnat birjasi).

Dilfuza Rahimova.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dengiz mushugi** - quloqli tyu lenlar ikki urugining umumiy nomi. Shim. D. m. (Callorhinus) urugʻiga yagona shimol D. m. (S. ursinus) turi kiradi. Erkagining uz. 2 m gacha, ogʻirligi 250 kg gacha. Yangi tugʻilgan bolasi (uz. 60— 70 sm) qora, voyaga yetgan urgʻochilari kulrang — malla; erkaklari — qoramtir-qoʻngʻir. Tinch okeanningshim. shemila: Jan. Saxalin, Kamchatkaning sharqiy sohili, Kuril va Komandor orollari yaqinidagi suvlarda uchraydi. Koʻpayish davrida (yezda) quruklikka chiqib, qirgʻoq boʻylab yotoq joylar hosil qiladi. Yotoqjoydagi har bir erkagiga 15—20 (baʼzan 50) urgʻochisi toʻgʻri keladi. Qishlash uchun jan.ga suzib ketadi. Koʻplab ovlanishi tufayli 19-asrda soni keskin kamayib ketgan edi. 1957-yilda sobiq Ittifoq, Yaponiya, AQSH, Kanada oʻrtasida Tinch okean shimolida D. m.ni saqlash toʻgʻrisida Xalqaro konvensiya imzolangandan soʻng ular soni asta-sekin oshib borib, 2 mln.ga yetdi. Hozir yosh erkaklari ovlanadi. Jan. D. m. (Arctocephalus) urugʻi 6 turdan iborat. Moʻʼtadil va moʻʼtadil salqin dengizlarda tarqalgan. D. m.ning 3 turi Xalqaro Qizil kitobga kirgan.

*Arctocephalus tropicalis*

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dengiz raketa qurollari** - dengiz jangida qoʻllaniladigan raketa qurollari. Ular uzoq masofaga uchib borish xususiyatiga va kuchli portlash quvvatiga ega boʻladi. Taktika-texnika jihatidan reaktiv snaryadlar, boshqariladigan va boshqarilmaydigan reaktiv snaryadlar, ballistik raketalarta boʻlinadi. Bu qurollar dengiz, havo va dengiz qirgʻoqlaridagi hamda olisdagi nishonlarga otish uchun ishlatiladi. Toʻrt sinfga boʻlinadi: "Yer — yer", "Yer — havo", "Havo — havo" va "Havo — yer". "Yer — yer" sinfidagi snaryadlar yer yoki dengizdagi nishonlarga yerdan yoki kemalardan uchiriladi. "Yer — havo" snaryadlari qavodagi nishonlarga yerdan yoki kemadan uchiriladi. "Havo — havo" sinfidagi snaryadlar samolyotlardan qavo nishonlariga otiladi. "Havo — yer" sinfidagi snaryadlar samolyotdan dengizdagi yoki yerdagi nishonlarga uchiriladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Dengiz fili** (Mirounga) — tyulensimonlar oilasi urugʻi. 2 turi maʼlum. Jan. D. f. (M. leonina) — eng yirik kurakoyoklilardan, uz. 6,5 m gacha, vazni 3,5 t gacha. Erkagi tumshugʻininguchidagi teri xaltasining uz. 40 sm gacha; bezovta boʻlganida 80 sm gacha uzayadi. Yangi tugʻilgan bolasining juni kora, voyaga yetgan davrida — och qoʻngʻir yoki qoʻngʻir. Jan. yarim sharning moʻʼtadil va subantarktida suvlarida yashaydi; mavsumiy migratsiya qiladi. Poligam toʻdasida 20 gacha urgʻochisi boʻladi. Bosh-oyoqli mollyuskalar va baliklar bilan oziqlanadi. 20-asr boshida koʻp ovlanganligi sababli soni kamayib ketgan. Muhofaza choralari koʻrilishi tufayli soni bir necha yuz mingga yetgan. Shim. D.f. (M. angustirostris)ning umumiy tuzilishi va biol.si jan. D. f. ga oʻxshash. Meksika va Jan. Kaliforniya sohillari yaqinida uchraydi, soni 20 mingga yaqin, muhofaza qilinadi (yana q. Tyulene imonlar).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ahmad Faxuri** (1978-yilning 6-iyunida Hamo shahrida tugʻilgan) suriyalik media prodyuser. U Suriya telekoʻrsatuvida, Al-Ghad Channel va BBC Arabicda ishlagan va Trending taqdimoti bilan mashhur boʻlib, keyin esa Al -Jazira kanalida faoliyatini boshlagan. Hozir esa u yerda teledastur taqdim etmoqda.

Mehnat faoliyati
----------------

A. Faxuriy 1996-yilda huquqshunoslik bo‘yicha o‘qishni boshlab, 2001-yilda Halab universitetining huquq fakultetini tamomlagan. Keyin u Damashq universitetida 2 yil ketma-ket "shaxsiy huquq diplomi" bo‘yicha aspiranturani tamomladi. Ammo shaxsiy sabablarga ko'ra u yerda oʻqishni davom ettirmadi. 2002-yilda u biznes-reklama kompaniyasida agent boʻlib va bir vaqtning oʻzida hujjatli filmlar rejissyori sifatida ham ishladi.

2004-yilda Damashq radiosida diktorlar tanlovidan o‘tib, Damashq bosh radiosida yangiliklar va teleko‘rsatuvlar boshlovchisi bo‘ldi. 2006-yilning oxiri 2007-yilning boshlarida esa Suriya rasmiy teleko'rsatuvi orqali televideniye sohasiga kirdi. U yerda Ahmad al-Faxuriy kechki yangiliklar boshlovchisi sifatida ishladi. Keyinchalik Al-Jazeera Documentary va National Geographic kabi bir qator kanallar uchun hujjatli filmlarni tayyorlab, sharhlovchilik ham qilgan.

  

2013-yilga kelib esa u Istanbuldagi Al-Ghad telekanalida muxbir sifatida ishlay boshladi. Soʻng 2014-yilda Buyuk Britaniyaga ko‘chib borib, u yerda sharhlovchilar, tahlilchilarga aloqador yangiliklar dasturlariga qo‘shimcha ravishda BBC Arabicda yangiliklar taqdim eta boshladi. 2017-yilning oktyabr oyida ijtimoiy tarmoqlar mazmunini namoyish qilish bilan bogʻliq "Trend" dasturini taqdim etdi.

Turmush qurgan, 2 o‘g‘li bor.

2022-yilning iyul oyida u BBC Arabic kanalidan ketib, Al-Jazira kanaliga qoʻshilishini eʼlon qildi.

Yana qarang
-----------

* BBC arabcha

Manbalar
--------

1. ↑  „أحمد فاخوري في حضن «الجزيرة»" (14 يوليو 2022). Qaraldi: 22 يوليو 2022.
2. ↑  „الإعلامي أحمد فاخوري يعلن انضمامه إلى قناة الجزيرة" (21 يوليو 2022). Qaraldi: 22 يوليو 2022.
**Radioelektronika** — fan va texnikaning radiochastotali elektromagnit tebranishlar va toʻlqinlardan foydalangan holda axborotlarni uzatish va oʻzgartirish bilan bogʻliq boʻlgan sohalari umumiy nomi. Ulardan asosiylari — radiotexnika va elektronika. R. telegraf, telefon, fototelegraf aloka, radioeshittirish, televideniye, radiolokatsiya, radioastronomiya, elektron avtomatika, hisoblash va boshqarish mashinalari, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish asoslari, tibbiyotda fizioterapiya va tashhis usullarni keng miqyosda qoʻllash, kosmik qurilmalar va boshqalarni oʻz ichiga oladi.

20-asr boshlarida radiolampalarning takomillashishi, triod lampasining yaratilishi elektr tebranishlarni hosil qiluvchi va kuchaytiruvchi radioelektron qurilmalar yaratish imkonini berdi. Keyinchalik elektr tebranishlarning chastota sohasi oshiriladigan koʻp elektrodli — tetrod, pentod, geksod va geptod radiolampalari yaratildi. Vakuum texnikasinsnt taraqqiyoti natijasida fotoelement yasaldi, uning yordamida esa ovozli kino paydo boʻldi. 50yillarga kelib, yarimoʻtkazgichlar elektronikasi tez tarak,qiy etishi bilan yarimutkazgichli asboblar — diod va triod (tranzistor)lar asosida ishlaydigan ixcham hamda qulay radioelektron qurilmalar yaratildi.

Texnika taraqqiyoti va kosmik fazoni zabt etish vazifalariga oid ehtiyojlarni krndirish uchun yangi mikrosxemalar (qarang Mikroelektronika) yaratildi. Bundagi aktiv elementlar — yarimutkazgichli diod va tranzistorlar oʻta mitti shaklda yasalib, passiv elementlar — rezistor (karshilik) va kondensatorlar vakuumda yupqa metall pardalar hosil qilish usuli bilan tayyorlanadi va ular juda kichik satxda montaj qilinadi. Mikroelektronikada mikrosxema elementlarining zichligi juda katta (1sm³ ga 300 — 400 detal toʻgʻri keladi).

Fanning turli sohalari asosida R.ning yangi tarmoqlari — kvant elektronika, optoelektronika, tranzistorlar elektronikasi, mikroelektronika, kriogen elektronikasi, dielektriklar elektronikasi, moletronika, bionika, elionika va ionika vujudga keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Magnit-rezonans tomografiyani sharhlovchi radiolog
*Dr. Macintyre's X-Ray Film* (1896)
**Radiologiya** ( /ˌreɪdɪˈɒlədʒi/ *rey-dee-ol-uh-jee* ) inson va boshqa jonzotlar tanasida kasalliklarga tashxis qo'yish va ularni davolashga boshchilik qilish uchun tibbiy tasvirlardan foydalanadigan tibbiy fandir. U rentgenografiyadan boshlandi (shu sababli uning nomi radiatsiyaga ishora qiluvchi ildizga ega), ammo hozirda u xamma tasvirlash usullarini, shu bilan birga elektromagnit nurlanishdan ishlatilmaydiganlarni (misol uchun, ultratovush va magnit-rezonans tomografiya ) va boshqalarni qamrab oladi. kompyuter tomografiyasi (KT), floroskopiya va yadroviy tibbiyot, shuningdek pozitron emissiya tomografiyasi (PET). Interventsion radiologiya - bu yuqorida sanab o'tilganlar kabi tasvirlash texnologiyalari boshchiligida odatda minimal invaziv tibbiy muolajalarni qilishdir.

Radiologiyaning zamonaviy praktikani bir guruh bo'lib ishlaydigan xar hil sog'liqni saqlash yo'nalishlarni o'z ichiga oladi. Rentgenolog - bu aspiranturadan keyingi tegishli tayyorgarlikni tugatgan va tibbiy tasvirlarni ifodalaydigan, bu topilmalarni hisobot yoki og'zaki ravishda boshqa mutaxasislarga yetkazadigan va minimal invaziv tibbiy muolajalarni amalga oshirish uchun tasvirlashdan qo'llanadigan tibbiy shifokor. Hamshira bemorlarni ko'rish yoki protseduradan oldin va so'ngra parvarish qilish, jumladan, dori-darmonlarni qabul qilish, hayotiy belgilarni kuzatish va sedativ bemorlarni kuzatish bilan shug'ullanadi. Qo'shma Shtatlar va Kanada kabi ba'zi mamlakatlarda "radiologik texnolog" sifatida ham tanilgan radiograf, rentgenologning sharhlashi uchun tibbiy tasvirlarni ishlab chiqarish uchun murakkab texnologiya va joylashishni aniqlash usullaridan foydalanadigan maxsus o'qitilgan sog'liqni saqlash mutaxassisi. Shaxsning tayyorgarligi va amaliyot mamlakatiga qarab, radiograf yuqorida aytib o'tilgan tasvirlash usullaridan biriga ixtisoslashgan bo'lishi mumkin yoki tasvir haqida hisobot berishda kengaytirilgan rollarga ega bo'lmog'i lozimdir.

1. ↑  The American Board of Radiology. Webpage of the American Board of Radiology.
2. ↑  „Radiology — Diagnostic Specialty Description".  American Medical Association. Qaraldi: 19-oktabr 2020-yil.
3. ↑  "The role of the radiology nurse". *Radiology Management* **16** (4): 46–8. 1994. PMID 10139086.
4. ↑  "Radiographic image interpretation by Australian radiographers: a systematic review". *Journal of Medical Radiation Sciences* **66** (4): 269–283. December 2019. doi:10.1002/jmrs.356. PMID 31545009. PMC 6920699. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=6920699.