**Oʻrgimchak-odam** — Marvel Comics tomonidan nashr etilgan Amerika komikslarida paydo boʻladigan super qahramon. Yozuvchi-muharrir Stan Lee va rassom Steve Ditko tomonidan yaratilgan ushbu qahramon birinchi marta Komikslarning kumush davridagi Amazing Fantasy #15 (1962-yil avgust) antologiya komikslarida paydo boʻlgan. Oʻrgimchak odam komikslar, telekoʻrsatuvlar, filmlar, video oʻyinlar, romanlar va spektakllarda tasvirlangan.

Oʻrgimchak odamning maxfiy shaxsi Peter Parker, oʻsmir oʻrta maktab oʻquvchisi, ota-onasi Richard va Mary Parker samolyot halokatida vafot etganidan keyin Nyu-York shahrida uning xolasi va Ben amaki tomonidan tarbiyalangan yetim bola. Lee va Ditko oʻsmirlik va moliyaviy muammolarni komikslarda yoritib bergan va qahramonga Flash Tompson, J. Jonah Jeymson va Garri Osborn kabi koʻplab yordamchi qahramonlarni bergan; qahramonning ishqiy munosabatlari Gwen Stacy, Mary Jane Watson va Qora mushuk bilan shakllanadi. Oʻrgimchak-odamning Yashil Goblin, Doktor Sakkizoyoq va Venom kabi dushmanlari boʻladi. Oʻzining kelib chiqishi haqidagi hikoyalarda Oʻrgimchak-odam gʻayritabiiy oʻrgimchak kuchlari va qobiliyatlarini radioaktiv oʻrgimchak tishlaganidan keyin seza boshlaydi; Bularga gʻayritabiiy kuch, tezlik, chaqqonlik, sakrash, reflekslar, chidamlilik va muvozanat, oʻrgimchak kabi sirt va shiftlarga yopishib hamda „oʻrgimchak hissi" deb nomlangan xavfni oldindan bilish qobiliyati kiradi. Qahramon bilagiga oʻrnatilgan „veb-shooter" qurilmalarini yasaydi, ular sunʼiy oʻrgimchak toʻrlarini otadi, ular dushmanlariga qarshi kurashda yordam beradi va shahar boʻylab baland binolarga sakrash uchun imkoniyat taqdim qiladi. Peter Parker dastlab oʻz qobiliyatlarini shaxsiy manfaati uchun ishlatgan, ammo Ben amakisi oʻgʻri tomonidan oʻldirilganidan keyin oʻrgimchak odam sifatida tanilgan super qahramonga aylanib, jinoyatchilikka qarshi kurashda ushbu kuchlaridan foydalana boshlagan.

Marvel o‘rgimchak-odamni bir nechta komikslar seriyasida namoyish etgan, ularning birinchisi va eng uzoq davom etgani „Ajoyib o‘rgimchak-odam"dir. Yillar davomida Peter Parker Nyu-York shahridagi uyatchan, zerikarli oʻrta maktab oʻquvchisidan muammoli, ammo mustaqil kollej talabasigacha, 2000-yillarning oxirida turmush qurgan oʻrta maktab oʻqituvchisidan mustaqil fotografga aylandi. 2000-yillarda u Qasoskorlar safiga qoʻshiladi.

Kinoda
------

Oʻrgimchak-odam kinoda Birinchi boʻlib 2002-yili paydo boʻlgan. Ilk bir yaxshi formatda chiqqan Kino mashhurlikka erishgan va koʻplap muhlislarning koʻnglidan joy olgan. Peter Parker rolini Toby Maguere ijro etgan.

Shaxsiyati
----------

New Yorklik talaba Peter Parkerʼni radiaktiv mutatsiyaga uchragan oʻrgimchak chaqib olganidan soʻng, u oʻzida gʻalati oʻzgarishlarni sezadi. Bular gʻayritabiiy kuch, tezlik, chaqqonlik, sakrash, reflekslar, chidamlilik va muvozanat, oʻrgimchak kabi sirt va shiftlarga yopishib hamda „oʻrgimchak hissi" deb nomlangan xavfni oldindan bilish qobiliyatlarini oʻz ichiga oladi.

Filmlari
--------

Asosiy maqola: Oʻrgimchak-odam haqidagi filmlar
### Columbia Pictures

* *Oʻrgimchak-odam* (Spider-Man) (2002)
* *Oʻrgimchak-odam 2* (Spider-Man 2) (2004)
* *Oʻrgimchak-odam 3* (Spider-Man 3) (2007)
* *Yangi Oʻrgimchak-odam* (The Amazing Spider-Man) (2012)
* *Yangi Oʻrgimchak-odam 2* (The Amazing Spider-Man 2) (2014)

### Marvel kinematografiya koinoti

* *Oʻrgimchak-odam: Uyga qaytish* (Spider-Man: Homecoming) (2017)
* *Oʻrgimchak-odam: Uydan uzoqda* (Spider-Man: Far From Home) (2019)
* *Oʻrgimchak-odam: Uyga yoʻl yoʻq* (Spider-Man: No Way Home) (2021)

Havolalar
---------

* Marvel sayti

Manbalar
--------

1. ↑  *Sacks, Ethan*. „Exclusive: Peter Parker to return from death in 'Amazing Spider-Man' #1 this April". *Daily News* (12-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2014-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |