recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Imtihon sessiyasi** - oliy, Urta maxsus va kasb-hunar o'quv yurtlarida muayyan mutaxassislik bo'yicha o'quv rejasi asosida belgilangan imtihonlarni topshirish davri. Bir oʻquv yilida ikkita — qishki va yozgi (taʼlimning kunduzgi boʻlimida qishki I. s, odatda, yanvar — fevral, yozgi I. s. may — iyun oylarida oʻtkaziladi) I. s. boʻladi. I. era kiritiladigan imtihonlar oʻquv rejasida belgilanadi; oliy oʻquv yurtlarida imtihonlar, odatda, 5 tadan, oʻrta maxsus va kasbhunar oʻquv yurtlarida esa 4 tadan oshmaydi. Lekin oliy taʼlim amaliyotida mazkur cheklashga qatiy amal qilinmaydi. I.s.ga oʻquv rejasi boʻyicha mazkur semestr uchun moʻljallangan barcha sinovlarni mu-vaffaqiyatli topshirib, oʻquv dasturlarida belgilangan amaliy ishlarni bajargan talabalar, oʻrta maxsus va kasbhunar oʻquv yurtlarida oʻqish ja-rayoni yakunida qoniqarsiz baho olmagan oʻquvchilar qoʻyiladi. I. s. oʻquv yur-tining rektori yoki direktori tomonidan tasdiklangan jadval asosida oʻtkaziladi. Mazkur kursning oʻquv re-jasini toʻliq bajargan va imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirgan talaba (oʻquvchi)lar keyingi bosqichga oʻtkaziladi. Oliy, oʻrta maxsus va kasbhunar oʻquv yurtlarining sirtqi boʻlimlarida ham, odatda, kishki va yozgi I. s. oʻtka-ziladi. Ammo oliy yoki oʻrta maxsus va kasbhunar oʻquv yurti mansub boʻlgan yuqori tashkilotning roziligi va tegishli muassasalar bilan kelishilgan hollarda ularda I. s. bir marta oʻtkazilishi ham mumkin. Sirtqi boʻlimlarda sinov va imtihonlarni topshirishga I. sdan tashqari butun oʻquv yili da-vomida ruxsat etiladi. I. ch.dan ajralmagan holda oʻqiyotgan talaba (oʻquvchi) larga I. yeda qatnashishlari uchun maoshi saqlangan holda qoʻshimcha taʼtil beriladi. Talaba va oʻquvchilarning bilim, koʻnikma hamda malakalarini aniqroq belgilash uchun keyingi paytlarda Oʻzbekiston taʼlim tizimida reyting usuli joriy etilishi munosabati bilan I. s.larining qatʼiy belgilab beruvchilik vazifasi maʼlum darajada oʻz ahamiyatini yoʻqotdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mira Potkonen** (fin: *Mira Potkonen*; tugʻ. 1980-yil 17-noyabr) — finlandiyalik bokschisi, 60 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Finlandiya terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining bronza medali sovrindori; 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni, 2018-yilgi va 2019-yilgi Yevropa chempioni.

Faoliyati
---------

2016-yilda Nur-Sultonda (Qozogʻiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 60 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Finlandiya terma jamoasi tarkibida Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Birinchi davrada va chorak finalda raqiblarini magʻlub etib, yarim finalda magʻlub boʻldi. Potkonen medali Finlandiyada ayollar boksidagi birinchi Olimpiya medali edi.

2018-yilda Sofiyada (Bolgariya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 60 kg vazn toifasida rossiyalik Anastasiya Belyakovani magʻlubiyatga uchratib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u finalda fransiyalik Maïva Hamadoucheni 4:1 hisobida magʻlub etdi va oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili oktyabr oyida Ulan-udeda boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida finlandiyalik sportchi hakamlarning alohida qarori bilan Xitoylik sportchi Van Sunga yutqazib, yarim final uchrashuvini yakunladi. Natijada boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 60 kg vazn toifasida finlandiyalik sportchi yarim finalga qadar yetib bora oldi. Musobaqa davomida Fransiya, Koreya va Turkiya sportchilari nokautga uchradi. Yarim finalda u Beatriz Ferreiraga imkoniyatni boy berib, oʻyinlarning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2016-08-18da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-04-24
3. ↑
4. ↑
5. ↑
Zebo Mirzo
**Zebo Mirzo** 1964-yilning 15-dekabrda Qashqadaryo viloyating Kitob tumani Beshterak qishlogʻida tugʻildi. Toshkent Davlat universitetining oʻzbek filologiysada tahsil oldi(1982-1987).Toshkent Davlat sanʼat instituti kata labaranti, oʻqituvchisi(1987-1991),Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligining Xalq ijodiyoti va madaniy- maʼrifiy ishlar respublika markazi muharriri(1991-1995), „Yozuvchi"nashriyoti boʻlimi mudiri (1995-1999), „Yoshlar" radiokanali kata muharriri (1999-2006) vazifalarida xizmat qildi. 2006-yildan „Oʻzbekiston"telekanali katta muharriri sifatida faoliyat yuritadi.

Zebo Mirzoning „Tun malikasi" nomli ilk sheʼriy toʻplami 1990-yilda nashr etildi. Shundan keyin shoiraning „Ajr"(1997), „Nur kukunlari" (2004), „Ishq" (2012) kabi sheʼriy kitoblari dunyoga keldi. Zebo Mirzo, shuningdek, „Rangin dunyo", „Ijod maktabi", "Siz va Siz uchun "kabi tasviriy sanʼat, madaniyat, adabiyot namoyondalari hayoti va ijodi haqidagi maaniy-maʼrifiy mavzudagi bir qator turkum koʻrsatuvlar muallifi hamdir.

Ijodidan
--------

**Qaytish**

Men qayturman Senga muqarrar,
Tomgan har yoshimning hurmati — haqqi.
Qorong‘u umrimda bor bo‘lsang agar,
Bir bor ko‘ksim uzra Oftobday balqi!

Men seni judayam sog‘indim…
Buni aytgim kelar o‘zingga faqat.
Biroq kelguningcha, avval-oxirim,
Tugab bitmasmikan mendagi toqat?

O‘tyapsan dunyolar ortidan…
Bormi bu yuksakka boradigan yo‘l?
Men esa o‘chgancha kunlar yodidan,
Bu tubsiz chohlardan uzataman qo‘l…

Senga yetib bormas xayolim.
Qalbing uyg‘otolmas hech qanday nido.
Meni olib ketar bir kuni o‘lim,
Qo‘rqaman, hech qachon bermaysan sado!

Yuragim zarblarin eshitib yotar,
Ko‘ksim uzra botgan g‘anima — Ilon.
Toki kelgunicha mash’um kunbotar
U meni bermaydi senga hech qachon!

Sen esa…
Tush kabi olis-olisda
Yulduzlar bag‘ridan uchasan yiroq.
Sen uchun atalgan olovli hisda
Mening yonganimni bilmaysan, biroq!

Nafrat… O‘lim, Hasad…
va kin oralab,Mening Sevgim o‘tar yoniq va omon.
Sendan ketgan bo‘lsam,
bag‘rim yaralab.
Har bir qadamimga to‘layman tovon!

Ammo Sen… Ammo Sen…
Oftobday balqi,
Qayerda bo‘lsang ham yorug‘, munavvar.
Tomgan har yoshimning hurmati haqqi
Men Senga qayturman bir kun muqarrar!

29.06.09

Adabiyotlar
-----------

* „Oʻzbek adiblari" (S.Miraliyeva,R.Shokirova. Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyoti,2016) kitobidan.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. ↑  „https://t.me/s/zebo\_mirzo?before=39". 5-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2023-yil.
2. ↑  „https://kh-davron.uz/kutubxona/multimedia/zebo-mirzo-sherlar.html". 5-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2023-yil.
**Inagajon Xidir-Aliyev** (1891 — 1929) — sovet harbiy va iqtisodiy arbobi, SSSR Inqilobiy Harbiy Soveti aʼzosi.

Biografiyasi
------------

1919-yil fevraldan RKP (b) aʼzosi. Bosmachilarni bostirish ishtirokchisi boʻlgan. Inagajon Xidir-Aliyev voqea joyidan shunday deb yozgan: ,,1920-yil sentabr oyida bosmachilar soni 70 ming kishiga yetgan va dahshatli boʻlgan". 1922-yil oktabrdan 1924-yil 1-yanvargacha Muxtor Turkiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi raisi. 1922—1923-yillarda Muxtor Turkiston SSR qishloq xoʻjaligi xalq komissari. 1923-yil 28-avgustdan 1925-yil 21-noyabrgacha SSSR Inqilobiy Harbiy Soveti aʼzosi. 1924-yildan Muxtor Turkiston SSRning Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi huzuridagi doimiy vakili. 1924-yil 18-noyabrdan 1925-yil 13-fevralgacha Oʻzbekiston SSR Inqilobiy qoʻmitasi aʼzosi, soʻngra 1924-yildan 1925-yil noyabrigacha Oʻzbekiston SSR Qishloq xoʻjaligi xalq komissari. 1926-yil iyuldan 1928-yil noyabrgacha Oʻzbekiston respublika qishloq xoʻjaligi banki boshqaruvi raisi. 1928-yil noyabrdan 1929-yil 1-yanvargacha SSSR Markaziy qishloq xoʻjaligi banki boshqaruvi aʼzosi. Yangi yil arafasida Inagajon Xidir-Aliyev poytaxtda oʻz joniga qasd qilgan. Donskoy qabristoniga dafn etilgan.

### Mukofotlari

* 1923-yil, Qizil Bayroq ordeni.

Manbalar
--------

1. ↑  Postanovlenie XII Vseturkestanskogo Sʼezda Sovetov.
2. ↑   Postanovlenie I Vseuzbekskogo Sʼezda Sovetov
3. ↑  Donskoe kladbiщe Moskva Fotoarxiv — Kolumbariy № 1 (zakritiy)/Xidir-Aliev[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  Prikaz RVS SSSR № 2430.

Adabiyotlar
-----------

Havolalar
---------

* Kommunistik partiya va Sovet Ittifoqi tarixi boʻyicha qoʻllanma 1898-1991
**Zebo pari** — maqom shoʻʼbalarida va mumtoz ashulalarda namud oʻrnida qoʻllaniladigan mashhur avj. Taxminlarga koʻra, bu avjni Z.p. taxallusli fargʻonalik mashhur xonanda va sozandabastakor Abdurahmon (19-asr) ijod qilgan deb hisoblaydilar. Aslida u bu avjni zoʻr ehtiros va mahorat bilan ijro etganligi sababli avjga Z.p. nomi berilgan. Buzruk maqomining Buxoro Irogʻi, Rostning Savti Sabo, Savti Kalon shoʻʼbalarida, Ushshoqi Xoʻqand ashulasida, Iroq maqomining Saraxbori Iroq, Chanbari Iroq shoʻʼbalarida Z.p.dan foydalanilgan. Z.p. ohanglari kiritilgan shoʻʼbalarning doira usuliga moslab olinadi hamda ashula yoʻllari tarkibida turli koʻrinishlarda uchraydi. Z.p. xonandalarning choʻqqi pardalarga chiqish, ovoz va badihagoʻylik mahoratlarini namoyish etishlarida keng imkoniyatlarga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Setariozlar** — sut emizuvchilarda uchraydigan invazion kasalliklar. Qorin boʻshligʻi, bosh va orqa miya, koʻz, qonda parazitlik kiladigan Setaria urugʻiga mansub nematodalarning turli shakllari qoʻzgʻatadi. Koʻproq otlar, qoramol, qoʻy, bugʻular kasallanadi. Oraliq xoʻjayinlar — qonsoʻrar pashsha va chivinlar tarqatadi. Kasallik bahor va yozda hayvonlar yaylovda boqilganda ularga hartumida setariylarning invazion lichinkalari boʻlgan pashsha va chivinlar hujum qilganda paydo boʻladi.

Qoʻylarda va bugʻularda S.ni qoʻzgʻatuvchi setariylar bosh va orqa miyada toʻplanadi. Kasallangan hayvonda aylanchiq kasalligi va parez paydo boʻlib, yurganida chayqaladi. Tashhis qonda mikroblarning topilishiga qarab qoʻyiladi. Davosi ishlab chiqilmagan.

Oldini olish: chivinlarga qarshi repellentlar (benzimin, oksamat) yoki insektitsidlar (dibrom va boshqalar) qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tamalinskiy tumani** (ruscha: *Тамали́нский райо́н*) — Rossiyaning Penza viloyatidagi maʼmuriy va munitsipal tuman, Penza viloyatidagi yigirma yettitadan biri. Viloyatning janubi-g'arbiy qismida joylashgan. Tumanning maydoni 1,236 square kilometer (477 mi²). Uning maʼmuriy markazi Tamala shahar posyolkasi (ishchi posyolkasi) hisoblanadi. Aholisi: 16 503 (2010-yilgi aholi ro'yxati); 19 083 (2002-yil aholini ro'yxatga olish) Tamala aholisi tuman umumiy aholisining 45,3% ni tashkil qiladi. 

 Knyazlar Prozorovskiy- Golitsinlar mulki saroyi (Zubrilovka mulki)

Taniqli aholi
-------------

* Nikolay Krilov(1903-1972), Sovet Ittifoqi marshali
* Aleksey Makushkin (1997-yilda Tamala shahrida tug'ilgan), futbolchi

1. 1 2  Law #774-ZPO
2. ↑  Law #690-ZPO
3. ↑  „General Information" (russian).  Tamalinsky District. 29-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-may 2017-yil.
4. 1 2  *ru Federal State Statistics Service.* „ru:Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1" [2010 All-ru Population Census, vol. 1] (ru).  Federal State Statistics Service (2011).
Koordinatalari: 47°59′39.000000001196″N 7°50′48.99999999984″E﻿ / ﻿47.99416666666699882°N 7.8469444444444001°E﻿ / 47.99416666666699882; 7.8469444444444001GO

**Frenburg universiteti**, Albert Lyudvig nomidagi Freyburg universiteti — Germaniyadagi qad. universitetlardan biri. 1457-yil ersgersog Albrext VI tomonidan Albertin nomi bilan tashkil etilgan. Tarkibida teologiya, yuridik, badiiy va tibbiyot ftlari boʻlgan. Mashgʻulotlar 1460-yildan boshlangan. 1620-yildan muhim lavozimlarni iyeuzitlar egallagan. 1767-yil davlat oʻquv yurtiga aylangan. 19-asr boshlaridan Albert Lyudvig nomi bilan ataladi (untga badenlik gersog Lyudvig katta yordam koʻrsatgan). Teologiya, huquq, iqtisodiyot, tibbiyot, falsafa, mat. fizika, kimyo, biol. farmakologiya, Yer haqidagi fan, oʻrmon xoʻjaligi boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Kutubxonasi (1974-yil tashkil etilgan)da 2 mln.ga yaqin asar saqlanadi. 23 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ovminzatov** — Markaziy Qizilqumdagi past togʻlardan biri. Navoiy viloyati hududida gʻarbdan sharqqa 30 km choʻzilgan. Oʻrtacha balandligi 300-500 m, eng baland joyi 694 m (sharqiy qismida). Shimgarbiy qismidan gumbazsimon Shakitov tarmogʻi ajralib chiq-qan. Ovminzatov tektonik jihatdan gorst- anti-klinal boʻlib, Turon plitasi poy-devorining yer yuziga chiqib qolgan qismidir. Uning baland joylari paleozoy davri metamorfik, otqindi va choʻkindi tog jinslari (slanets, kong-lomerat, qumtosh, granit, granodiorit, diorit va boshqalar)dan tashkil topgan. Yon bagʻirlarining quyi qismi va etaklarida boʻr, paleogen.neogen va toʻrtlamchi davrlarga mansub choʻkindi togʻ jinslari (kon-glomerat, qumtosh, gravelit, alevro-lit, gil, mergel, qumlar) tarqalgan. Choʻl iqlimi sharo-itida bular nurash jarayonlar taʼsirida kuchli yemirilgan elyuviy va delyuviy yotqiziqlari hosil qilgan.

Ovminzatov asimmetrik tuzilishga ega. Shimoliy yon bagri tikroq, janubiy yon bagʻri esa qiyaroq, quruq soylar va jarliklar bilan kesilgan. Quruq soylarning quyi qismlarida kichik yoyilma konuslar vu-judga kelgan, ular bir-biri bilan tutashib prolyuvial shleyflarni hosil qilgan. Shleyflar yuzasida har xil shakldagi qum uyumlari tarqalgan.

Ovminzatovning etaklarida qoʻngir-boʻz, qumli choʻl tuproqlar tarqalgan. Ularda shuvoq, boyalich, arpagʻon, saksovul, quruq soylar boʻylarida yulgʻun va boshqa oʻsadi. Hayvonlardan qoʻshoyoq, tulki, boʻri, yumronqoziq, kaltakesak, turli ilonlar va boshqa uchraydi. Togʻ etaklaridagi yerlardan yaylov sifatida foydala-niladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ovul-tepa** — Qashqadaryo daryosi vodiysida, Shahrisabzdan 30 km gʻarbda, Kindiktepa qal’a xarobalariga nisbatan yaqin joylashgan qadimiy qal’a xarobalari.

Qal’aning stilobati tabiiy sariq tuproqli qoldigʻiga asoslangan boʻlib, tashqi devorlari paxsa bloklaridan, ichki devorlari paxsa va dumaloq choʻzinchoq yogʻochdan yasalgan. Qal’a toʻliq saqlanib qolmagan, janubiy tomoni va janubi-gʻarbiy burchagi daryoning pasttekisligiga qulab tushgan, ammo uning pastki qavatining rejalashtirilgan tuzilishi aniq koʻrinib turadi.

Pastki qavatning konturi kvadrat boʻlib, tomonlari taxminan 34 metrni tashkil etadi. Unda oʻlchami 17x16 metr boʻlgan ichki qism va uni qoplagan kvadrat perimetri ichki qismdan — yadrodan yoʻlak bilan ajratilgan holda koʻrinib turadi. Perimetri koridorga eshiklar bilan bogʻlangan va izolyatsiya qilingan, asosan kvadrat, katta va kichikroq xonalardan iborat edi. Faqat ikkita holatda, omon qolgan burchak perimetri xonalari juft bogʻlangan. Koʻpgina katta xonalardagi supalar ularning yashashga moʻljallanganini koʻrsatadi va kirishlarning nostandart markaziy joylashuvi — odatdagidek burchakda emas, balki supalarning tegishli U shaklidagi joylashuviga mos devorning oʻrtasida ekanligi bu xonalarga tantanavor xarakter beradi. Bir oz farqli ritmi bilan birlashtirilgan binolarning yopiq maydonini faqat qal’aning shimoliy tomonining oʻrtasida joylashgan kirish yoʻlagi bilan uzilgan, u peshtoq ustunlari bilan tashqariga olib chiqilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Хмельницкий 2000. sfn error: no target: CITEREFХмельницкий2000 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Хмельницкий С. Г. Между Кушанами и Арабами. Архитектура Средней Азии V—VIII вв. — Берлин—Рига : GAMAJUN, 2000. — 288 p.
CHAURASIYA (Chaurasia) Pandit Xariprasad (1938.1.7, Ilohobod, Hindiston) — hind sozandasi (bansuri nay), zamonaviy hind mumtoz musiqa maktabi vakili. 1957-yildan Hindiston radiosi (Kataka shahri)da sozanda va bastakor, keyinchalik Bombayda yashagan. Ch. Shim. (xindustani) va Janubiy (karnatak) Hindiston mumtoz musiqa uslublarini oʻzlashtirib, raga, txumri, dadra, xayal kabi janrlar ijrochiligida birinchi boʻlib bansuri nayni qoʻllagan. Ijro uslubi noyob mahorati, virtuoz texnikasi bilan ajralib turadi. Ijrolari oʻnlab gramplastinka va kompakt disklarga yozilgan. Osiyo (jumladan, 1975 va 1977-yillarda Oʻzbekistonda ham), Yevropa va Amerika mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Sangit Natak akademiyasi aʼzosi (1984), Hindistonning eng yuqori (Padma Bxushan, 1992; Padma Vibxusan, 2000) mukofotlari bilan taqdirlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Palatin** (Mons Palatinus yoki Palatium) — Qad. Rim bunyod etilgan tepaliklardan biri. 2 choʻqqisi bor — Palatin va Germal. Temir davri boshidan bu yerda odamlar yashagan; "Kvadrat Rim" deb atalmish devor (miloddan avvalgi 8-asr) harobalari saqlangan; u rivoyatga koʻra, Romul tomonidan qurilgan. P.da Yupiter Viktor (miloddan avvalgi 295 yil qurilgan), Yupiter Stator (miloddan avvalgi 294), Viktoriya (miloddan avvalgi 294) ibodatxonalari va boshqa, shuningdek, respublika davrida — badavlat patritsiylar uylari saqlangan. Imperatorlar davrida P. imperatorlar saroylarining ulkan ansambliga aylangan ("Palatsiy Avgust", Tiberiy, Flaviylar va Septimiy Sever saroylari). Oʻrta asrlarda P. tosh koni boʻlib xizmat qilgan. P.dagi muntazam qazishma ishlari 19-asr oxiridan boshlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Teleavtomatika tizimi** - boshkarish obʼyektlari va avtomatik tizimning boshqarish qurilmalari birbiridan muayyan masofada joylashgan boshqarish tizimi; optimal boshkarish masalalarini hal etadi. Teleavtomatika tizimida operator (dispetcher) vazifasini avtomatik boshqarish qurilmasi toʻla yoki qisman bajaradi. Teleavtomatika tizimida telemexanika usullari va vositalaridan foydalaniladi; u koʻpincha telemexanika va avtomatik boshkarish texnika vositalarini oddiygina biriktirib tuziladi. Teleboshkarish, teleoʻlchash tizimlari va texnikaning boshqa sohalarida qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ovoz operatori** — kinoda filmni suratga oluvchi ijodiy jamoa aʼzo-si. Ssenariy muallifi va rej.ning umumiy gʻoyasiga muvofiq filmni ovozlashtiradi.Film ovozi bezagining badiiy va texnik sifatiga javob beradi. Ovozlar izohini tayyorlaydi, aktyorlar ovozini sinash uchun yozib oladi. Fonoteka materiallarini tanlaydi, sinxron ovoz yozish, musiqa va shovq-inlarni yozish kabi ishlarni amalga oshiradi. Radioeshittirish, televideniye va ovoz yozib olish studiyalarida Ovoz operatori magnit fonogrammalarini yozib oladi va eshittiradi. Ovoz rej.i rahbarligida yozib olingan fonogrammalarni montaj qiladi, ulardan nusxa oladi va eski fonogrammalarni taʼmirlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Газеты по алфавиту
Категория:Печатные издания, возникшие в 1999 году
Категория:Неопределяемый язык для газеты
**Star** (ing. *Star* - „Yulduz") Turkiyaning kundalik gazetasidir. Bu gazeta 1999-yil 8-martda Istanbulda Star Medya Grubu xoldingi jamoasi tomonidan tashkil etilgan boʻlib, hozirgacha oʻz ichiga oladi. 2015-yil 9-sentabrdan buyon shiori "Milli İradenin Sesi" (tur. Millat *irodasi ovozi*), bu yerda "milli irade" iborasi kiritilgan (tur. *Millat irodasi*), Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻon oʻz nutqlarida bu ju tez-tez ishlatib turadi. Avvalgi shior "Yeni Turkiyaning gazetasi" (tur. *Yangi Turkiya gazetasi*).

Qolaversa ushbu gazeta 2004-yilda Uzan Grubu (Star Medya Grubu tarkibiga kiruvchi) boshqa aktivlari bilan birga bu gazetaning faoliyati Turkiya hukumati tomonidan ish faoliyati toʻxtatilgan edi. 2006-yilda gazeta Turkiya jamgʻarma depozitlarini sugʻurtalash fondiga oʻtkazildi va u orqali u tadbirkor Ali Oʻzmen Safaga sotilgan hisoblandi. 2008-yilda tadbirkor Etem Sandzak gazetani sotib oldi. Endi u yana Turkiyaning hukmron Adolat va taraqqiyot partiyasiga yaqin boʻlgan tadbirkorlar Fettah Tamince va Tevxit Karakayga tegishli boʻlgan Star Medya Grubu xoldingining kompaniyasining bir qismi hisoblanadi.

Eslatmalar va manbalar
----------------------

1. ↑  „Star Gazetesi’nden anlamlı değişim". 1-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyun 2016-yil.
2. ↑  „Star newspaper sold to KKTC businessman". 4-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyun 2016-yil.
3. ↑  Ethem Sancak, Star’ın tek patronu oluyor[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
4. ↑  „Turkey Approves 50 Pct Sale Of Star Media To Azerbaijan’s SOCAR". 5-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyun 2016-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
**Xoja Tojiddin Hasan** — (1574—1646) — alloma va avliyo.
Hazrat Xoja Tojiddin Hasan 1574-yil tavallud topgan. U Xoja Saʼdning to‘ng‘ich o‘g‘lidir. Xoja Tojiddin tariqat sabog‘ini o‘z otasidan o‘rgangan. Xoja Saʼd umr paymonalari to‘lganini sezganlaridan so‘ng barcha muridlarni chorlab, dedilar: „Sizlar guvohsiz, biz vaqf mutavalliligi, xonaqoh xodimligi, mozorboshi shayxligi va sag‘irlarga vasiylik qilishni o‘g‘limiz Xoja Tojiddinga yukladik!" Naqshbandiya tariqatining piri Xoja Tojiddin Hasan otalari vasiyatiga amal etib, haqu haqiqat yo‘lida xizmat qildilar. Ashtarxoniy Imomqulixon (1611—1642) Xoja Tojiddinga murid edi. Amir Hazratga katta-katta inʼomlar bergan. Xoja Tojiddin Imomqulixonning singlisiga uylangan. Xoja Tojiddin Registonda Dor ush-shifo madrasasini qurdirgan. Bu bino o‘z davrining dorixonasi ham hisoblangan. Unda har yili 800 ta katta shisha gulob, shuningdek, ko‘z va boshqa kasalliklarga shifo bo‘ladigan dori-darmon tayyorlangan. Bu madrasa kutubxonasida o‘n mingdan ziyod kitoblar bo‘lgan. Xoja Tojiddin o‘nlab obidalarni o‘z mablag‘lari hisobidan taʼmirlagan. Manbalarda taʼkidlanishicha, Xoja Tojiddin sharofatlaridan Xoja Ali ar Romitaniy avlodlari hisoblangan Xoja Tohir ar Romitaniy amir jazosidan qutulgan, shuningdek, Qoqlik mavzeidagi xalq Xoja Tojiddin iltimoslariga binoan Imomqulixon qirg‘inidan omon qolgan. Sohibkaromat avliyo Xoja Tojiddin Hasan Jo‘yboriy 1646-yil vafot etgan. Qabri Hazrat Xoja Islomning yonida boʻlib, Chor Bakr ziyoratgohida hisoblanadi. Atoqli oʻzbek adibi Sadriddin Salim Buxoriy Xoja Tojiddin Hasanni halollik, poklik, rostgo‘ylikda o‘z zamonasining yagonasi bo‘lgan deb taʼrif bergan. U toʻgʻrisida maʼlumotlar aniq saqlanmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Tektonik sikllar** (bosqichlar) — umumgeologik va tektonik voqealarning maʼlum ketma-ketligi bilan tavsiflanadigan, Yerning katta davr (100 mln. yildan ortiq)dagi geologik tarixi. Tektonik sikllar geosinklinalni platformaga aylantiradigan tektonik jarayonlarning maʼlum ketma-ketligi boʻlib, burmalanish davrlari bilan yakunlanadi. Geosinklinallarda juda aniq namoyon boʻlgan. Bunda sikl oʻta asosli intruzivmagmatik va asosli togʻ jinslari hosil boʻlishi va suv osti vulkanizmi, kalin choʻkindi qatlamlarning yigʻilishi va chuqur dengiz havzalarining hosil boʻlishi bilan boshlanadi. Orollar yoyi paydo boʻlib, andezitli vulkanlar hosil boʻladi, dengiz havzalari parchalanib boʻlaklarga ajraladi va burmali, surilmali deformatsiyalar boshlanadi. Soʻngra, molasslar — togʻlarning yemirilish mahsulotlari bilan toʻldirilgan togʻlararo toshqotgan, togʻ oldi va togʻ orasi bukilmalari bilan ajralgan burmali va burmaliqoplamli togʻ inshootlari shakllanadi. Bu jarayon regional metamorfizm, granit hosil boʻlishi yer yuzasiga liparitbazaltli vulkanlar otilib chiqishi bilan davom etadi. Voqealarning oʻxshash ketma-ketliligi: kontinental sharoitlarning, dengiz transgressiyasi bilan, soʻngra yana regressiya bilan almashinuvi, kontinental rejimning oʻrnatilishi va nurash poʻsti hosil boʻlishi platformalarda ham kuzatiladi. Bu jarayonda choʻkindilar tipi ham tegishlicha oʻzgarib boradi — avval kontinental, soʻngra laguna choʻkindilari, koʻpincha tuzli va koʻmirli qatlamlar, soʻngra dengiz chaqiq jinslari, sikl oʻrtasida karbonatli yoki kremniyli choʻkindilar, sikl oxirida esa yana dengiz, laguna yotqizikdari (tuzlar) va kontinental (baʼzan muzlanish) yotqiziklari hosil boʻladi. Bir geosinklinal zonasida intensiv burmalanish — siljish deformatsiyalari va togʻ hosil boʻlishi, asosan, shu zona ichkarisida yangi geosinklinal choʻkish zonasi paydo boʻlishi va platformada riftlar sistemasi avlokogenlar shakllanishiga koʻpincha muvofiq keladi. Tektonik sikllarning fanerozoydagi oʻrtacha davomiyligi 150— 180 mln. yil (tokembriyda Tektonik sikllar chamasi koʻproq davom etgan). Ushbu sikllar bilan bir qatorda yanada yirikroqlari (megatsikllar) — yuz mln. yillab davom etadi. Yevropada, qisman Shimoliy Amerika va Osiyoda kechki tokembriy va fanerozoyda quyidagi sikllar aniklangan: grenvil (oʻrta rifey); b aykal (kechki rifey — vend); kaledon (kembriy—devon); gersin (devon—perm); kimmeriy (trias — yura); alp (yura—boʻr—kaynozoy).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
BUGʻUSIMONLAR (Cervidae) - juft tuyoqli sut emizuvchilar oilasi. Dumi kalta, boshi uzunchoq, oyoqlari ingichka, qomati kelishgan. Yuqori jagʻida kurak tishlari yoʻq. Oziq tishlari yassi, dumi ostida katta oq xoli — "darcha"si bor. Yosh B. koʻpincha olachipor boʻladi. Suv B.idan tashqari, deyarli hamma B.ning shoxi bor, lekin ayrim turlarining faqat erkagida shox boʻladi. Shimol bugʻusining erkagi ham, urgʻochisi ham shoxli. B. Yevropa, Osiyo, Amerika va Shim. Afrikada tarqalgan. Togʻ va tekisliklardagi oʻrmon, toʻqay, oʻrmondasht va tundrada yashaydi. Turli oʻtlar, butalar, har xil oʻsimliklar bilan oziqpanadi. B. 1,5 yoshda voyaga yetadi. Kuzda yoki yoz oxirida juftlashadi. Bu vaqtda erkaklari boʻkirib yuradi. Urgʻochisi bahorda yoki yoz boshida 1—2 ta, suv B.i 4 ta va undan ham koʻproq tugʻadi. Bahor va kuzda, baʼzi turlari faqat bahorda tullaydi. B.ning 48 turi boʻlib, ular muntjaklar (Sshvulinae), suv B.i (Hydropotinae), asl B. (Cervinae) va Amerika B.i (Neocervinae) 4 kenja oilaga boʻlinadi. Muntjaklar kenja oilasiga mansub B.ning boʻyi 60 sm cha, shoxi kalta. Erkagining ustki jagʻida xanjardek uzun qoziq tishlari bor. Bu kenja oila 2 urugʻ: muntjaklar va tojli bugʻulardan iborat. Muntjaklar urugʻining vakili — Hindiston muntjagi (*Muntiacus muntjar*). Suv B.i kenja oilasining faqat 1 turi boʻlib, Xitoyda uchraydi. Dare soxdllaridagi qamishzorlarda 2—3 tadan boʻlib yuradi. Boʻyi past (0,5 m cha), shoxi yoʻq. Erkagining ustki jagʻidagi uzun qoziq tishlari tashqariga chiqib turadi. Asl B. kenja oilasi buyi 0,6—2,2 m keladigan, ancha yirik hayvonlardir. Ustki jagʻlaridagi qoziq tishlari kichkina yoki butunlay boʻlmaydi. Bu kenja oila yelik, los va h. k. dan iborat urugʻlarga boʻlinadi. Oʻzbekistonda asl B.ning bir turi — xongul yashaydi. Amerika B.i kenja oilasi boʻyi 0,3—1,3 m keladigan mayda va oʻrta boʻyli bugʻulardan iborat. Boshqa B.dan’bosh skletidagi baʼzi suyaklarining tuzilishi bilan farq qiladi. Bu kenja oila mazamalar, pudu, pampas va shimol bugʻulari urugʻlariga boʻlinadi. B. koʻplab ovlanadi. Goʻshti va terisidan foydalaniladi. Asl bugʻuning pant deb ataladigan yosh shoxlaridan dori tayyorlanadi. Shimol bugʻusi xonakilashtirilgan boʻlib, xoʻjalik uchun katta ahamiyati bor. Kaborgilarning bir turi (*Moschus moschiferus*) tarqalgan. B.ning 11 turi 20 kenja turi Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Benjamin "Ben" Karpman** (1886-yil 8 avgust / 1962 yil 24-may) amerikalik psixiatr bo'lib, inson jinsiy hayotiga oid tadqiqotlari bilan tanilgan. U 1921-yildan 1941-yilgacha Howard University College of Medicine oliygohida professor va psixiatriya kafedrasi boshlig'i bo'lib ishlagan

Hayoti va faoliyati
-------------------

Karpman Slutzkda tug'ilgan. U Minnesota universitetini tamomlagan, 1915-yilda bakalavr, 1918-yilda magistr va 1920-yilda tibbiyot fanlari doktori darajasini olgan. U Jesse Francis McClendon bilan Minnesota universiteti tibbiyot fakultetida inson ovqat hazm qilish tizimidagi pH o'lchovlarini *in situ* tartibida o'rganishda kashfiyotchi sifatida ishlagan. U Sent-Elizabet kasalxonasida amaliyot o'taganidan so'ng, katta tibbiy xodim va psixoterapevt lavozimiga ko'tarildi. Karpman psixoanaliz tarafdori edi va o'zining klinik tajribasiga asoslangan holda ko'plab keys hisobotlarni nashr etdi. Xovardda esa, dinamik psixiatriyani tibbiy o'quv dasturiga kiritdi .

Karpman *The American Mercury* jurnalining faollaridan bo'lgan bo'lib, u yerda Harrisonning Narkotiklarga oid soliq qonunini tanqid qilgan. U 1953-yilda Nyu-York Fanlar akademiyasi a'zoligiga saylangan. Karpman ijtimoiy huquqni ham, tibbiyotni ham ijtimoiy muammolarni hal qilishdagi o'rnini tanqid qilgan edi. U 2010-yilga borib Qo'shma Shtatlarda qamoqxonalar bo'lmaydi, faqat qonunbuzarlar uchun psixiatrik davolash markazlari bo'ladi, degan farazni olg'a surgan. "Men advokatlik kasbi va psixiatriyaning ko'plab tarmoqlariga zid fikrlayman, lekin ikkisi ham noto'g'ri ishlashini bilaman. Masala oddiy: "Ayblanuvchi xastami yoki yo‘qmi? Bir shaxsda bir vaqtning o'zida ruhiy kasallik va jinoiy javobgarlik bo'lishi mumkin emas" .

Karpman 1962-yil 23-mayda yurak xurujiga uchradi va ertasi kuni vafot etdi .

 

1. ↑  Williams EY (November 1967). The Howard Department of Neurology and Psychiatry. *Journal of the National Medical Association*, 59:6 pp. 47 ff.
2. ↑  Willie CV, Kramer, BM, Brown BS (1973). Racism and mental health: essays. University of Pittsburgh Press, ISBN 978-0-8229-5233-6
3. ↑  Karpman B (May 10, 1931). A law that creates crime. *Chicago Daily Tribune*
4. ↑  Transactions of the New York Academy of Sciences, p. 282.
5. ↑  Staff report (May 23, 1960). Medicine: Criminal or Insane? *Time*
6. ↑  Lavine TZ (1963). Benjamin Karpman, MD (1888-1962), Memorial Minutes. *Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association.* 1962-1963 V.36
**Xoja Abu Nasr Porso** — (?—1461) — alloma va muhaddis.
Xoja Abu Nasr avliyolar qutbi, buyuk tarbiyachi, naqshbandiya tariqati piri murshidi hisoblanadi. U shariatu tariqat ilmini o‘z otasi Hazrat Xoja Porsodan o‘rgangan. Xoja Abu Nasr toʻgʻrisida „Nasoim ul-muhabat"da, „Tarixi tomm"da, „Nafotul uns"da, „Tuhfat az-zoirin", „Rashahot"da va boshqa o‘nlab kitoblarda maʼlumotlar mavjud.
Alisher Navoiyning yozishicha, kimeki qay masala bilan Xoja Abu Nasrga murojaat etsa, ul zoti sharif: „Qani kitobni ko‘raylik-chi!" — deb, o‘sha masalaga doir kitobni ochar ekanlar. Va karomatni ko‘ringki, albatta so‘ralgan masala javobi berilgan sahifa ochilgan bo‘larkan". Xoja Abu Nasr odobu axloqda xam barchaga namuna bo‘lgan. Naql qilinishicha, Hazrat Abu Nasrning tog‘alari bir kun xizmatkorlaridan ranjib, uni hag‘orat bera boshlaydilar. Xoja Abu Nasr tog‘alariga, jahlingizni tark aylang deb nasihat beradilar, dekin nasihat qabul bo‘lmaydi. Shunda Xojo Abu Nasr: „Iltimos, tog‘aijon, men uchun bir Qurʼon tilovat qiling!" -deydilar. Noiloj tog‘alari dashnom bermoqdan to‘xtab, tilovat qilibdilar va shundan so‘ng g‘azabdan tushibdilar. Abu Nasrning shogirdlari Xoja Burhoniddin edi. Xoja Burhoniddinning yozishicha, Abu Nasr deganlarki, padari buzrugvorim vafot qilganlarida, men yonlarida emas edim. Kelib muborak yuzlaridan pardani ko‘tardim. Ko‘rdimki, ko‘zlarini ochdilar va menga qarab tabassum qildilar. Bu holni ko‘rganda iztirobim oshdi, oyoqlari tomoniga o‘tib, yuzimni oyoqlariga surtdim, shu zahot oyoqlarini tortdilar. Xoja Abu Nasr 1461-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Tektonitlar** — Yerning chuqur qatlamlaridagi kuchlar taʼsirida minerallari muayyan yoʻnalishdagi holatni egallagan togʻ jinslarining umumiy nomi. Odatda, bunday taʼsir kayta kristallanish, parchalanish (milonitlar, tektonik brekchiyalar), varaqsimonlikni hosil boʻlishi bilan birga sodir boʻladi. Petrostruktura taxlili (qarang Petrotektonika) yordamida deformatsiyaning ketma-ket bosqichlarini va dinamometamorfizm vaqtida harakatga keladigan siqilayotgan va parchalanayotgan kuchlanishlarning yunalishlari aniqlanadi. Minerallarning yoʻnalish xususiyatiga qarab T. modda harakatining differensial tipini aks ettiruvchi 3 guruhga boʻlinadi: plastinkasimon minerallar (slyuda va boshqalar) sirpanish yuzasi bilan parallel joylashib, varaqsimonlik hosil qiladi; minerallarda sirpanish 2 oʻzaro kesishgan yuzada sodir boʻladi; burmalarning yoʻnalishi boʻyicha joylashgan zarralar oʻq atrofida aylanadi. T. bulaklari, odatda burchakli, oʻtkir qirrali shaklga ega boʻlib, sirpanish yuzasi bilan qoplangan, egiluvchan togʻ jinslari boʻlaklari (jumladan serpentinitlar) aksari yumaloqlangan boʻladi. Limonitlar paleozoy va proterozoy tof jinslari orasida uchraydi. Limonitlashgan spilitlar va talkka aylana boshlagan ofiolitli T. Sulton Uvays togʻlarida uchraydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
DEGA (Degas) Iler Jermen Edgar (1834.19.7 - Parij - 1917.27.9) - fransuz rassomi va haykaltaroshi, impressionizmning yetuk namoyandasi. Parijdagi nafis sanʼat maktabida taʼlim olgan (1855—56), Italiyada yashab Ilk uygʻonish davri sanʼatini oʻrgangan (1854—59). D. hayotni, zamonaviy shaharni va uning koʻchalari, maydonlarini, odamlari (holati, kayfiyatlari)ni oʻta sezgirlik bilan butun goʻzalligi va tabiiyligini haqqoniy aks ettirgan. D. asarlari nozik va aniq rasmi, shakllarni kutilmagan tarzda berilishi bilan ajralib turadi ("Qahvaxona ayvonidagi ayollar", 1877; "Yulduz", 1878; "Moviy raqqosalar", 1880—90 va b.). 1880-yillar oxiridan xaykaltaroshlikda ijod qilgan, raqqosalar, choʻmilayotgan ayollar, otlar va b. shakllarda lahzalik harakat, holatni nafis ifodalashga erishgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Charles Amoa** (inglizcha: *Charles Amoa*; 1975-yil 28-fevralda Gana shahrida tugʻilgan) — ganalik futbolchi. 1999/2000-yilgi mavsumda Shveysariya chempionatining chempioni va eng yaxshi toʻpurari.

Klub martaba
------------

Amoa faoliyatini „Okvaxu Yunayted"da boshlagan. 1995-yilda hujumchi ikkinchi diviziondan „Vintertur"ga oʻtdi. 1996—1998-yillarda ganalik futbolchi „Frauenfeld" safida Shveysariya uchinchi divizionida oʻynagan. 1998/99-yilgi mavsumda futbolchi Vil bilan birga 20 ta gol urib, ikkinchi divizionda gʻolib chiqdi. 1999-yilda ganalik futbolchi Sankt-Gallenga koʻchib oʻtdi va Milliy A ligasida gʻolib chiqdi. 25 ta gol bilan hujumchi chempionatning eng yaxshi toʻpurari boʻldi. 2000/2001-yilgi mavsumda hujumchi chempionatning 22 uchrashuvida 12 ta gol urgan. Chempionlar ligasida hujumchi 2 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi, ammo „Sent Gallen" 3-saralash bosqichida „Galatasaroy"dan magʻlub boʻldi. UEFA kubogi 2000/2001 da futbolchi 3 ta gol urdi (Bryugge-2, Chelsi-1), Sankt-Gallen esa 1/32 finalga chiqdi. 2001-yilda hujumchi „Shturm" jamoasiga koʻchib oʻtdi va u uchun 2,5 mavsum oʻynadi. 2003/04-yilgi mavsumda Amoa Avstriyaning Zalsburg klubida oʻynagan. 2007-yilda futbolchi faoliyatini yakunladi.

Gana terma jamoasi
------------------

1999-yilda Charles Amoa Gana terma jamoasi safida Misrga qarshi (2:1) maydonga tushgan.2002-yilgi Afrika Millatlar kubogi saralash turnirida futbolchi 4ta oʻyin oʻtkazib, 3ta gol urgan. 2002-yilgi Jahon chempionati saralash turnirida Charles Amoa 4 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan. 2004-yilgi Afrika Millatlar Kubogi saralash turnirida hujumchi 3 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan.

Yutuqlar
--------

* Shveysariya chempioni: 1999/2000
* Shveysariya chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 1999/2000 (25 ta gol)

Manbalar
--------



1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
**Tektonofizika** — tektonikaning tof jinslari qatlamlarida tektonik deformatsiyalar (burmalar, uzilmalar va boshqalar) vujudga kelishining fizik sharoitlarini oʻrganuvchi bulimi. T. bir turda tuzilmagan (mas. donali yoki qatlamli) Yer pustida sodir bulgan yirik deformatsiyalarni urganishda fizika va mexanikaning plastik deformatsiyalar va qattiq jismlar yemirilishi haqidagi tadqiqot natijalaridan foydalanadi. Tektonik deformatsiyalar uzok, vaqt va astasekin rivojlanganligi bois T.ning vazifasi — tog jinslarining plastik deformatsiyasining barcha bosqichlarini kuzatish, ularda Yer pusti uchun xos bulgan uzilishlarning tarqalishi va bu deformatsiyalarning oʻtish sharoitlarini hisobga olishdir. T. izlanishlarining asosiy maqsadi ilgari Yer poʻstida mavjud boʻlgan kuchlanish maydonlarida shakllangan tektonik strukturalar genezisini aniqlashdan iborat. T.ning ahamiyati shundaki, unda tektonik strukturalarning hosil boʻlish mexanizmi toʻgʻrisida toʻgʻri tasavvurga ega boʻlish — Yer poʻstida ularning tarqalish qonuniyatlarini oldindan koʻra bilishga imkon beradi. T.da tektonik jarayonlarning fizik modellash metodi keng qoʻllaniladi. T. tadqiqotlari natijasidan chuqur jarayonlar sabablarini oʻrganish, yer qimirlashni bashoratlash, qidiruv va qazish ishlari va boshqalarda foydalaniladi. "T." termini fanga rus geologlari V. V. Belousov, M. V. Gzovskiylar tomonidan kiritilgan (1954).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Zumrad (maʼnolari).

**Zumrad** — kechpishar shirin qalampir navi. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida Kaliforniya Vonder (AQSH) populyasiyasidan koʻp marta yakka tanlash yoʻli bilan chiqarilgan (1988). Tupi ixcham, yaxshi barglangan, bal. 40—54 sm. Bargi yashil, oʻrtacha kattalikda. Mevasi prizmasimon, yuzasi silliq, uchi bir oz qirrali, etining qalinligi 5,2 mm, uz. 8 sm, eni 7,5 sm. Toʻq yashil, pishib yetilgandan soʻng qizil rangga kiradi, xushboʻy. Tarkibida S vitamin (134 mg %), 10—11 % quruq mod-da, 2—6% qand, 1,5% kraxmal, oqsil, yogʻ, kletchatka, vitamin V va V2, karotin bor. Bir dona mevasining ogʻirli-gi 100 g. Uruglari erkin joylashgan, urugʻdonlar soni 3—4 ta. Nihollar toʻliq unib chiqqanidan keyin mevasi yetilguncha oʻsuv davri 153 kun. Hosildorligi 30—35 t/ga ga boradi. Mevasi ovqatga ishlatiladi, turli konservalar tayyorlanadi. (qarang Bolgar qalampiri).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Zulixa Nasri** (1945 - 2015-yil 16-dekabr) - marokashlik siyosatchi. U qirol Muhammad VI ning maslahatchisi va Muhammad V birdamlik jamg'armasining boshqaruvchi direktori bo'lgan. U Marokashning birinchi ayol qirol maslahatchisi edi.

Biografiya
----------

Nasri 1935-yilda Marokashning shimoli-sharqida, Jazoir chegarasi yaqinidagi Oujda shahrida tug'ilgan. Rabotdagi Muhammad V universitetida huquq magistri darajasini olgandan so'ng, u Milliy boshqaruv maktabiga o'qishga kirdi va 1967-yilda moliya va iqtisod 3 yo'nalishini tamomladi. O‘qishni tamomlagandan so‘ng u Lion sug‘urta institutida xususiy huquq bo‘yicha ishlash uchun Fransiyaga yo‘l oldi.

Keyin u Marokash Moliya vazirligiga amaldor sifatida ishga kirdi. U 1994-yilda Sug'urta boshqarmasi boshlig'i lavozimiga tayinlangunga qadar martabadan ko'tarildi.

1997-yil avgust oyida u Filali III 4 hukumatida milliy o'zaro yordam bo'yicha mas'ul Ijtimoiy ishlar vaziriga Davlat kotibi etib tayinlandi.

1998-yilda u qirollik kabinetiga suverenning ijtimoiy va iqtisodiy masalalar bo'yicha maslahatchisi sifatida qo'shilish uchun chaqirildi. U marhum qirol Hasan II tomonidan tayinlangan. 1999-yilda u Muhammad V birdamlik fondini yaratishda ishtirok etdi va direktor o'rinbosari etib tayinlandi. 

U 2015-yil dekabr oyida Rabotda vafot etdi.

|  |
| --- |
| Nasri zuliha |
|
| Xususiyatlari |
| Qirolning maslahatchisi |
| Monarx | Muhammad VI |
| Ijtimoiy ishlar vazirining shtat kotibi, milliy o'zaro munosabatlarga mas'ul |
|  **1997 yil 13 avgust** **-** **1998 yil 14 fevral** |
| Monarx | Hasan II |
| Bosh Vazir | Abdellatif Filali |
| Hukumat | Filali III |
| Biografiya |
| Tug'ilgan sana |  1945 yil |
| Tug'ilgan joy | Oujda (Marokash) |
| O'lim sanasi |  2015 yil 16 dekabr (70 yil) |
| O'lim joyi | Rabat (Marokash) |
| O'lim usuli | Qon tomir |
| Millati | marokash |
| Siyosiy partiya | Yo'q |
| dan bitirgan | Rabotdagi Muhammad V universiteti |
| Kasb-hunar | Yurist |
| tahrirlash |

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2 3  *News.* „Morocco's First Female Royal Advisor, Zoulikha Nasri, Dies" (en-US). *Morocco World News* (16-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 6-may 2020-yil.

1. ↑ a, b va c [PDF] Zoulixa Nasri, qirol maslahatchisi: ijtimoiy [arxivni to'ldirish], *Marocco* Hebdo, № 582, 2003 yil noyabr
2. ↑ "Qirol Muhammad VI ning maslahatchisi Zulixo Nasriyning o'limi" [arxiv] bladi.net, 2015 yil 16 dekabr (2015 yil 16 dekabrda kirish)
3. ↑ Zulixa Nasri, Milliy birdamlik boʻyicha Davlat kotibi: oʻjar ayol [arxiv], *Marocco* Hebdo, № 290, 1997 yil oktyabr.
4. ↑ [PDF] Marokash hukumatlari tarixi [arxiv], maroc.ma
5. ↑ Zuliha Nasri, Temir xonim "Telquel" [arxiv]
**Madaniy suralar** - Muhammad (sav)ning Madina shahriga hijrat qilganlaridan keyin nozil boʻlgan. Qurʼoni karimning juda koʻp oyatlari bu shaharda nozil boʻldi. Madinada jamiyatning oʻziga xos xususiyatlari va odamlarning yashash sharoitlari Makka shahridan farq qilardi. Madinada musulmonlarning vaziyati oʻzgara bordi. Ular asta-sekin qudratga erishdilar. Bu shaharda ahli kitob va munofiqlar kabi guruhlar bor edi. Shu sababli bu erda juda koʻp voqea-hodisalar roʻy berdi. Madaniy sura va oyatlarni ajratib turuvchi umumiy qoidalar shundan iboratki, unda ibodat, muomalat (oldi-berdi va savdo munosabatlari), jazo, shariʼat hukmlari, oilaviy tartib qoidalar (nikoh, taloq va shu kabi masalalar), meros masalalari, ijtimoiy aloqalar, urush va tinchlik holatida xalqaro munosabatlarning yoʻlga qoʻyilishi, idora qoidalari va qonunchilik masalalari, ahli kitoblarga (yahudiy va nasroniylarga) qaratilgan xitob va ularning Islomga chorlanishi, munofiqlarning tutgan yoʻllarini fosh qilish va shuningdek, shariatni aniq belgilash, maqsad va vazifalarini oydinlashtirib berish kabilar zikr qilingan. Madaniy suralar oyatlari uzunligi, farz amallar yoki jazo turlari bayon qilingani, munofiqlar zikri kelgani, ahli kitoblar bilan bahs munozaralar borilgani va oyatlarining أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا يَا Yaʼni: Ey, imon keltirganlar! lafzi bilan boshlanishi bilan alohida ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Qurʼon
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2018-07-13da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-07-13

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Moʻgʻul oti** — jaydari ot zoti. Uning kelib chiqishi qadim zamonlarga borib taqaladi. Ayniqsa, 12-asr oxiriga kelib, moʻgʻullar davlatining paydo boʻlishi va moʻgʻullar istilosi davrlarida yilqichilikka eʼtibor kuchaygan, Moʻgʻul oti zoti koʻplab urchitiladigan va otliq qoʻshinning asosiy harakat vositasi boʻlgan. Ular choʻl va chala choʻl sharoitiga moslashgan.

Moʻgʻul oti boʻyi past, jussasi kichik boʻlishiga qaramay, ishchanlik qobiliyati yuqori (poyga sinovida 25 km masofani 42 minutda bosib oʻtgan). Moʻgʻul oti ning qarchigʻay balandligi 127—130 sm, tanasininguz. 134—135 sm, koʻkrakaylanasi 154—160 sm, pochasining aylanasi 17—18 sm, boʻyni qisqa, yoli va dum i qalin va uzun. Moʻgʻul oti dan salt minishda, yuk tashishda, sut va goʻsht yetishtirishda foydalaniladi. Moʻgʻul oti yil davomida yaylovda uyur-uyur holda boqiladi. Ular boshqa ot zotlaridan tanasida qatlamqatlam yogʻ toʻplashi, terisining junli boʻlishi, shu bois sovuqqa, qishda va yozgi qurgʻoqchilikda boʻladigan yem-xashak tanqisligiga chidamli boʻlishi bilan ajralib turadi.

13-asr boshlarida moʻgʻullarning Oʻrta Osiyoga qilgan bosqinlarida bu hududda qadimdan mavjud madaniy ot zotlariga M.olarining qisman taʼsiri oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |