A small bottle and a large cannister, both labeled as "AdBlue" 1,5 litrli va 10 litrli AdBlue konteyneri
 Hino yuk mashinasi va uning SCR yonidagi dizel qurum filtrida (DPF) yoqish uchun chiqindi gaz haroratini nazorat qilish uchun yonilgʻi quyish orqali regeneratsiya jarayoni
 AdBlue nasosidan foydalangan avtomobil
**Dizelni tozalash suyuqligi** (**DEF**; **AUS 32** nomi bilan ham tanilgan va **AdBlue** nomi bilan sotiladi) dizel motori tomonidan yaratilgan havo ifloslanishi miqdorini kamaytirish uchun ishlatiladigan suyuqlikdir. Xususan, DEF 32,5% karbamid va 67,5% deionizatsiyalangan suvdan tayyorlangan suvli karbamid eritmasidir. DEF selektiv katalitik qaytarilishda (SCR) sarf qilinadi, bu dizel motoridan azot oksidi (NOx) konsentratsiyasini pasaytiradi.

Boshqa nomlari
--------------

DEF (ISO 22241)belgilangan xalqaro standartda u AUS 32 (karbamidning suvli eritmasi 32%) deb nomlanadi. DEF, shuningdek, Germaniya avtomobil sanoati assotsiatsiyasining qayd qilingan savdo belgisi boʻlgan AdBlue sifatida sotiladi.

SCR tizimlarining bir nechta brendlari DEF dan foydalanadi: BlueHDI PSA Group avtomobillarida, jumladan, Peugeot, Citroën va DS Automobiles brendlarida qoʻllanadi; Daimler AG tomonidan BlueTec; va UD Trucks tomonidan FLENDS (Yakuniy past emissiyali yangi dizel tizimi).

Kelib chiqishi
--------------

Dizel motorlari, odatda, qurumning toʻliq yonishini taʼminlash va yonmagan yoqilgʻining tugashiga yoʻl qoʻymaslik uchun havo-yonilgʻi nisbati (overstoixiometrik nisbat) bilan ishlaydi. Haddan tashqari havo NOx hosil boʻlishiga olib keladi NOx, zararli ifloslantiruvchi moddalar, atmosferadagi azotdan xavfli. SCR atmosferaga chiqariladigan NOx miqdorini kamaytirish uchun ishlatiladi. Alohida tankdagi DEF chiqindi gaz quvuriga AOK qilinadi va chiqindi issiqlik uni ammiakga parchalaydi. SCR katalizatorida ammiak taʼsirida suv va azotga qaytariladi, ular ham ifloslanmaydi. Keyin suv va azot chiqindi gaz tizimi orqali atmosferaga chiqariladi.

SCR Nissan Diesel Corporation tomonidan avtomobillarga qoʻllangan va birinchi amaliy mahsulot "Nissan Diesel Quon" 2004-yilda taqdim etilgan. Neft va kimyo sanoati hamkorligida 2005-yil sentabrgacha Yaponiyada DEFni yetkazib berish uchun 1300 stansiyadan iborat infratuzilma tayyorlandi.

2007-yilda Qoʻshma Shtatlar atrof-muhitni muhofaza qilish agentligi (EPA) zararli chiqindi gazlarni sezilarli darajada kamaytirish talablarini qabul qildi. Ushbu standartga erishish uchun Cummins va boshqa dizel motor ishlab chiqaruvchilari dizel qurum filtridan (DPF) foydalanishni oʻz ichiga olgan keyingi tozalash tizimini ishlab chiqdilar.

Kimyoviy tuzilishi
------------------

DEF karbamidning 32,5% eritmasi. Issiq chiqindi gaz oqimiga kiritilganda, suv bugʻlanadi va karbamid termal parchalanadi ammiak va izosiyanik kislota (HNCO) hosil qiladi:

(NH2)2CO → NH3 + HNCO
Izosiyanik kislota suv bugʻi bilan reaksiyaga kirishadi va karbonat angidrid va ammiakga gidrolizlanadi:

HNCO + → CO + NH</br> NH
Umuman olganda, hozirgacha:

(NH2)2CO + H2O → 2 NH3 + CO2
NO ning umumiy qisqarishi NOx karbamid boʻyicha:

2 (NH2)2CO + 4 NO +O2 → 4 N2 + 4 H2O + 2 CO va
4 (NH2)2CO + 6 NO2 → 7 N2 + 8   + 4 CO va
+ + → 2 N2 + 2 H2O +

Qish mavsumida ishlash
----------------------

DEF −11 °C (12 °F) da muzlaydi. SCR chiqindini tozalash tizimining past haroratlarda ishlashi uchun muzlatilgan DEFning yetarli miqdori imkon qadar qisqa vaqt ichida, yaxshisi daqiqalar boʻyicha eritilishi kerak. Misol uchun, 2010-yilgi EPA emissiya talablari 70 daqiqa ichida toʻliq DEF sovitish suvi oqimini talab qiladi.

Odatda, muzlatilgan DEF motordan issiqlik bilan eritiladi, masalan, DEF tankidan oʻtadigan motorni sovitish suyuqligi, termostatik sovitish suyuqligi nazorat klapani tomonidan boshqariladi. SCR chiqindini tozalash tizimi toʻliq ishga tushgunga qadar, bu usul sezilarli vaqt talab qilishi mumkin, koʻpincha bir soatgacha boʻladi

Xavfsizlik va saqlash
---------------------

Karbamid eritmasi shaffof, zaharli emas va ishlov berish uchun xavfsizdir. Karbamid alyuminiy kabi metallarga korroziy taʼsir koʻrsatganligi sababli, DEF maxsus idishlarda saqlanadi va tashiladi. Bunday idishlar odatda zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan. Avtotransport vositalarining selektiv katalitik reduksiya (SCR) tizimlari va DEF dispenserlari karbamidning korroziyaga taʼsiri boʻlmagan tarzda ishlab chiqilgan. DEFni bevosita quyosh nuri tushmaydigan salqin, quruq va yaxshi gazlangan joyda saqlash tavsiya etiladi. DEFning ommaviy hajmlari polietilen idishlar (HDPE, XLPE), shisha tolali plastmassa (FRP) va poʻlatdan yasalgan idishlar ichida saqlash uchun mos keladi. DEF koʻpincha saqlash va joʻnatish uchun oraliq quyma konteynerlarda ishlanadi.

Taʼminot yetishmasligi
----------------------

### Avstraliya

2021-yil dekabr oyi boshida Avstraliya milliy avtomobil transporti assotsiatsiyasi ham Xitoyda karbamid taqchilligi tufayli mamlakatda DEF tanqisligi haqida xavotir bildirdi. Xitoy oʻzining ichki taʼminotini va DEF narxining oshishini himoya qilish uchun eksportni chekladi. Dekabr oyining oʻrtalariga kelib, Avstraliyada AdBlue-ning taxminan 7 haftalik taʼminoti qoldi. 14-dekabr kuni avstraliyalik kompaniya yangi zavod qurishini maʼlum qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Hino Standardized SCR Unit".  Hino Motors. 5-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
2. ↑  „The DPR Future".  Hino Motors. Qaraldi: 30-iyul 2014-yil.
3. ↑ . Eurol lubricants. Retrieved 16 November 2021.
4. 1 2  „What is DEF?". *Cummins Filtration*.
5. ↑  „ISO 22241-4:2019 Diesel engines — NOx reduction agent AUS 32".  ISO (International Organization for Standardization) (1-iyul 2019-yil).
6. ↑  „How it works". *H2Blu*. 21-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2022-yil.
7. ↑  „尿素CSRシステム（FLENDS）" (Japanese). *Society of Automotive Engineers of Japan*. Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
8. ↑  Kuternowski, Filip; Staszak, Maciej; Staszak, Katarzyna (July 2020). „Modeling of Urea Decomposition in Selective Catalytic Reduction (SCR) for Systems of Diesel Exhaust Gases Aftertreatment by Finite Volume Method". *Catalysts* (inglizcha). 10-jild, № 7. 749-bet. doi:10.3390/catal10070749.
9. ↑  „AdBlue What diesel vehicle owners need to know". *www.rix.co.uk*. Qaraldi: 20-noyabr 2019-yil.
10. ↑  *Panayi.* „Frequently Asked Questions". *discoverdef.com* (2017). Qaraldi: 29-dekabr 2017-yil.
11. ↑  „DEF Equipment Delivery & Storage".  Cummins Inc (2017). Qaraldi: 29-dekabr 2017-yil.
12. ↑  „The 5 Facts and Fiction of Diesel Exhaust Fluid". *Victory Blue - Diesel Exhaust Fluid* (2016). 29-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2017-yil.
13. ↑  „3. Hazard Identification". *Urea Solution 32,5% Material Safety Sheet*.  Fertiberia (21-avgust 2008-yil). — „3.1– For Human Health … The product has a low toxicity and it is not considered that it could be harmful to health. … 3.1.5. – Long-term effects: … Urea is a substance that appears in the body as a result of proteins during metabolism, it is eliminated with the urine.".
14. 1 2  „Urea tanks on diesel trucks -- that's the law in the United States starting in 2010".  EurekAlert operated by AAAS (10-noyabr 2008-yil). Qaraldi: 22-iyul 2020-yil.
15. 1 2  „Urea – Krampitz storage tanks" (5-oktabr 2016-yil). Qaraldi: 22-iyul 2020-yil.
16. ↑  *Sparkes, David*. „Diesel crisis threatens to grind Australia to a halt, transport industry warns" (en-AU). *ABC News* (3-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2022-yil.
17. ↑  *Belot, Henry*. „Australia to get more of crucial trucking chemical after China cracks down on world market" (en-AU). *ABC News*. Australian Broadcasting Corporation (13-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2021-yil.
18. ↑  *Macdonald-Smith, Angela*. „AdBlue crisis fires up $2.6b South Australian urea venture". *The Australian Financial Review* (14-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2021-yil.
19. Andoza:Cite patent

Havolalar
---------

* ISO 22241-1: 2019 Dizel motorlari - NOx kamaytirish vositasi AUS 32 - 1-qism: Sifat talablari