recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qurum (maʼnolari).

**Qurum** — asosan, ugleroddan (90% dan ortiq) tashkil topgan uglevodo-rodlar (benzol, kerosin, naftalin, skipidar va baʼzi tabiiy gazlar)ning chala yonishi yoki termik parchalanishi natijasida hosil boʻladigan qora rangli qattiq oʻta dispers mahsulot. Zichligi 1800–1900 kg/m3, zarrachalarining diametri 10—350 nm. Q. — rezinayapng eng muhim faol toʻldiruvchisi. Q. shuningdek, qora boʻyoq (tush, bosmaxona boʻyogʻi va boshqalar) ishlab chiqarish da pigment sifatida, elektrodlar tayyorlashda va boshqa holatlarda ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Abdulloh an-Navkadakiy** (arabcha:  — Abu Abdulloh Ahmad ibn Hishom al-Ishtixoniy an-Navkadakiy) — mufassir, muhaddis va roviy.

Abu Abdulloh an-Navkadakiy Navkadak qishlog‘ida tavallud topgan bo‘lsa-da, bu qishloq Ishtixonga qarashli bo‘lgani bois, aksar manbalarda alloma *Abu Abdullox al-Ishtixoniy* deb ham keltirilgan. Abu Abdulloh an-Navkadakiy dastlabki ilmini Ishtixon shahriga kelib, u yerdagi allomalardan olgan.

Hadislari
---------

Keyinchalik ilm talabida Xuroson va Iroqqa safar qilib, o‘z zamonasining mashhur allomalari Qubaysa ibn Uqba, Badl ibn Muxbar, Valid ibn Muhammad as-Salamiy, Abdulloh ibn Usmon ad-Dabusiy, Abdulloh ibn Xolid al-Marvaziy, qozi Abu Hafs Umar ibn Abu Muqotil al-Fazzoriy as-Samarqandiy va Abu Ahmad al-Hasan ibn Ali as-Sog‘arjiy kabilardan taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan. O‘z o‘rnida Abu Abdulloh an-Navkadakiydan Dovud ibn Amr al-Ishtixoniy, Abu Ali al-Hasan ibn Ali ibn Saʼo Bakriy as-Samarqandiy, Abu Ahmad al-Hasan ibn Ali as-Sog‘arjiy va Abu-l-Fazl Abbos ibn Tayyib as-Sog‘arjiy kabi allomalar u kishidan taʼlim olganlar va hadis rivoyat qilganlar.

Ijodi
-----

As-Sam’oniyning „*Al-Ansāb*" asarida Abu Abdulloh an-Navkadakiy „*Tafsӣr*" va shu kabi bir qancha kitoblar tasnif etganligi haqidagi maʼlumotlar qayd etilgan, ammo mazkur asar bizgacha yetib kelmagan.

Abiyotlar
---------

1. Abu-l-Hasan ash-Shayboniy. Al-Lubāb fӣ tahzӣb al-ansāb. III, 333;
2. As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: „Dor al-fikr", 1998. XII, 164;
3. Suyundiq Mustafo. Xatirchilik siymolar. 34;
4. Y. Isayev, A. Abbasov. Ishtixoniy allomalar. — Samarqand: „Munis design group", 2016. 74.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Blythipicus rubiginosus
Naturalis Bioxilma-xillik markazi — Natuurkundige Commissie — Art by Oort, P. van — Qush turlari — MMNAT01 AF NNM001000142 001.jpg
ilmiy tasnifi
Domen: Eukariotlar
Shohlik: Hayvonlar
Turi: Chordatlar
Sinf: Qushlar
Buyurtma: Woodpeckers
Oila: Yogʻoch oʻsmirlar
Jins: Blyth Woodpeckers
Turlari: Blythipicus rubiginosus
Xalqaro ilmiy nomi
Blythipicus rubiginosus (Swainson, 1837)
konservatsiya holati
**Blythipicus rubiginosus** — oʻrmonchilar oilasiga mansub qushlarning bir turi. Kichik turlarga ajratilmaydi.

Tarqatish
---------

Ular Bruney, Indoneziya va Malayziyada (Sumatra, Borneo orollari — bu *parvus* qushlarining irqi u yerda tasvirlangan, ammo farqlari uni kichik tur sifatida ajratish uchun yetarli emas), janubiy qismida yashaydilar. Myanma, Singapur, shuningdek, Tailandning janubiy qismida. Ular oʻrmonlarda yashaydilar.

Taʼrif
------

Tana uzunligi 23-24 sm. Ogʻirligi 64-92 g. Erkaklar ochroq zaytun-jigarrang boshga ega. Boʻyinning yon tomonlaridagi patlarning uchlari qip-qizil, qip-qizil rang tananing boshqa qismlarida ham uchraydi. Yuqori tomoni jigarrang, ochroq qizil-kashtan qoplamasi bilan jigarrang. dumning yuqori qismi toʻq jigarrang. Tomogʻi xira jigarrang, tumshugʻi uzun va tekis. Irislar quyuq qizil yoki jigarrang qizil rangga ega. Oyoqlari kulrang yoki qora.

Urgʻochilarning tumshugʻi qisqaroq, boshida esa qip-qizil rang yoʻq.

Biologiya
---------

Ular hasharotlar lichinkalari, shu jumladan qoʻngʻizlar bilan oziqlanadi. Ular chirigan daraxtni tumshugʻi bilan uradilar.

Havolalar
---------

*
**Dernek qal’asi**, shuningdek, Degenek deb ataladi, ― Germaniyaning Baden-Vyurtemberg federal shtatidagi Myunzdorf (Hayingen shahri) yaqinidagi oʻrta asr qal’asi.

Tarixi
------

Qal’a taxminan 1350-yilda qurilgan. Degenhardt fon Gundelfingen mintaqadagi nufuzli zodagonlar oilasining vakili. Bu davrda qudratli mudofaa devori barpo etildi va bugungi kunda u yaxlit mudofaa minorasi bilan birga bino qiyofasini belgilab beradi. Keyinchalik qayta qurish jarayonida ularda turar-joy binolari jihozlandi.

1828-yilda qal’a Vyurtemberg mulkiga aylandi va 1965- yilgacha oʻrmon xoʻjaligi tomonidan foydalanildi.

1546-yilda fon Gundelfingen oilasining bostirilishi bilan 1768-yilgacha Dernek koʻplab egalarini oʻzgartirdi. Shahzodalar fon Furstenbergga oʻtmadi, ular ostida qal’ada boshqa binolar qurilgan.

1967-1968-yillarda Swabian Alb jamiyati (nemis. *Schwabischer Albverein*) tomonidan qal’aning restavratsiya ishlari amalga oshirildi.

Zamonaviy foydalanish
---------------------

Qal’a jamoatchilikka ochiq. Uning devorlari ichida kichik restoran va Swabian Alb Jamiyatining mehmonxonasi joylashgan.

Adabiyotlar
-----------

* Gyunter Shmitt: Burgenführer Schwäbische Alb, 2-band: Alb Mitte-Süd — Wandern und entdecken zwischen Ulm va Sigmaringen. Biberacher Verlagsdruckerei, Biberach an der Riß 1989, ISBN 3-924489-45-9, S. 193-200;
* Kristof Bizer, Vilgelm Gradman: Burgen va Schlösser der Schwäbischen Alb. DRW-Verlag, Leinfelden-Echterdingen 1994, ISBN 3-87181-284-6 ;
* Aleksandr Antonov: Burgen des südwestdeutschen Raums im 13. va 14. Jahrhundert — unter besonderer Berücksichtigung der Schildmauer. Verlag Konkordia, Bühl/Baden 1977, ISBN 3-7826-0040-1, S. 134-136;

Havolalar
---------

* Qal’aning asl koʻrinishini qayta tiklash Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-28). -da Arxivnaya kopiya
**Neypido** — Myanma poytaxti (2005-yil 6-noyabrdan).

Tarixi
------

Myanmarning poytaxti Yangondan Neypidoga 2005-yil 6-noyabrda koʻchirildi. 7-noyabrda mamlakatning harbiy hukumati Yangon shahridan vazirlik va idoralarni qayta joylashtirishni boshladi. Tadbirni oʻtkazishning boshlanishining aniq vaqti astrologik sabablarga koʻra 6:36 ga tenglashtirildi. 11-noyabrda 11 ta batalonning ikkinchi koloniyasi va 11 ta vazirlik Yangondan joʻnab ketdi. Ko'chirishni oʻtkazishning aniq sababi nomaʼlum. Ular strategik masalalar, ichki siyosat masalalari yoki Birma tarixida tez-tez yuz beradigan munajjimlar tavsiyalaridan foydalangan bo'lishlari mumkin. Mamlakatning markazida joylashgan Pyinman shahri dengizdan hujumlarda kamroq himoyasiz. Bundan tashqari, agar hukumat Iroq va Amerika Qoʻshma Shtatlari bilan ziddiyat yuzasidan qoʻrqsalar, yer osti berkinishlari va devorlari shahar atrofida bombardimon qilinishi mumkin. Pyinman, shuningdek, milliy chegaralarga yaqinroq boʻlib, poytaxtning bu pozitsiyasi bu hududlarni nazorat qilishni yaxshilashi mumkin. Myanma va xorijiy iqlim olimlari va okeanologlarning tsunami va boshqa tabiiy ofatlar oqibatlaridan zaifligini taʼkidlaydigan prognozlari muhim rol oʻynashi mumkin edi. Bu 2008-yil may oyida, Nargisning tropik siklonlari mamlakatning 100 mingdan ortiq odamini, shu jumladan bir necha ming Yangon aholisini hayotdan olib ketganligini tasdiqlagan edi. Ikkinchi jahon urushida Pyinman General Aung Sanning mustahkamlash markazi boʻlgan. 2006-yil 27-martda 12 mingdan ziyod askar Burma armiyasi kunida birinchi harbiy paradni — 1924-yilda yaponiyalik ishgʻoldan qutilishni boshlaganining bir yilligini nishonladi. Shu kuni Neypidoga birinchi marta poytaxt nomi berilgan. 2013-yil dekabr oyida shaharda Sharqiy Osiyo oʻyinlari 2013 boʻlib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „World Urbanization Prospects 2007" (deadlink) (2008). 10-mart 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentabr 2008-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-12-26).
2. ↑  „News Briefs (New air destinations)". *The Myanmar Times*.  Myanmar Consolidated Media (12-iyun 2006-yil). 19-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2006-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Naypido*** haqida turkum mavjud |

* Nay Pyi Daw – foto albom
* Inside Napyidaw, The Flying Dutchman blog, 15-iyun 2007-yil (one of first two tourists to visit Naypyidaw, includes lots of photos)
* Abode of Kings in a Derelict Kingdom, Disposable Words blog, 15-iyun 2007-yil (second of first two tourists to visit Naypyidaw, more photos)
* BBC Top Gear Seriya 21 Epizod 6
**Dovgostov oltin koni** - Navoiy viloyatida joylashgan kon, Zarafshon sh.dan 40 km jan.da. 1967-yilda Ovminzatov — Beltovning markaziy qismidagi tepalikda topilgan, razvedka va baholash ishlari 1970—73 yillarda bajarilgan. 1977—82 yillarda konda mukammal razvedka ishlarining 2-nav-bati olib borilgan. Konning geologik tuzilishida yuqori rifey terrigen (alevrolit, qumtosh, slanetslar) yotqiziqlardan iborat besopan svitasi ishtirok etgan. D.o.k. uzunligi 2,5 km, kalinligi 100—450 m minerallashgan zonadan iborat. Ruda jismlari tomirsimon, uzunligi bir necha oʻn m boʻlib, 150—500 m chuqurlikkacha davom etgan. 16 ta ruda jismi aniklangan. D.o.k. asosiy rudali minerallari pirit, oltin bilan arsenopirit, antimonit; noruda minerallar — kvars, kalsit, seritsit; ikkinchi darajalilari — markazit, sfalerit, argentit. D.o.k.— zaxiradagi kon.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Aquaman** (talaffuzi: *Akvamen*) — DC komikslaridagi xayoliy qahramon. Bu personaj Paul Norris va Mort Weisinger tomonidan yaratilgan va ilk bor uni *More Fun Comics* #73 (1941-yil noyabr) da uchratish mumkin. Dastlab DCning antologiya nashrlaridagi zaxiralaridan boʻlgan, keyinchalik esa bir necha jildli shaxsiy tomoshabinlar seriyalarida suratga tushdi. 1950—1960-yillarning oxirlarida Kumush asri deb nomlanuvchi superqahramonlik davri, shuningdek, Adolat Ligasining asoschilaridan biri edi. Zamonaviy asrning 90-yillarida komiksnavislar Aquamanning xarakterini yanada jiddiy tarzda izohlab, Atlantis qiroli sifatida uning rolini tasvirlab bergan hikoyalar bilan izohlashadi.

Boshqa ommaviy axborot vositalari
---------------------------------

Jason Momoa oʻynagan Akvamen rolining DC Kengaytirilgan Koinotidagi targʻibot rasmi
1941-yilning noyabrida uning komik-kitoblaridagi debyuti dastidan Aquaman bir qator adaptatsiyalarda paydo boʻldi. Ushbu formatlar televizion shoular, videooʻyinlar va filmlarni oʻz ichiga oladi.

### Televizion

Akvamen haqida multseriallar ham ishlangan. Biz bu qatorga, *Adolat Ligasi* multserialini kiritishimiz mumkin.

### Filmlar

DC Kengaytirilgan Koinoti tomonidan *Akvamen* personaji haqida Jason Momoa ishtirokidagi koʻplab filmlar ishlangan. Shu jumladan, *Batman v Superman: Dawn of Justice* (2016), *Adolat Ligasi* (2017), *Akvamen* (2018) kabi filmlarni kiritishimiz mumkin. Jason Momoaning Akvamen surati - bu Momoaning uzun va sargʻish sochli tolalari, yuzidagi toʻliq sochlari va tanasini qamrab olgan turli zarbli tasvirlarni tasvirlaydigan xarakter anʻanaviy tasviridan yaqqol ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Happy 70th Birthday". The Aquaman Shrine. 23-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2011-yil.
2. ↑  Wallace, Dan*. The DC Comics Encyclopedia*. London: Dorling Kindersley, 2008 — 18–19 bet. ISBN 0-7566-4119-5.

Havolalar
---------

* The Unofficial Aquaman Site, including the Aquaman FAQ
* Aquaman Shrine
* AquamanTV: Mercy Reef
* Index of Aquaman's Earth-1 Adventures
* Aquaman at Don Markstein's Toonopedia. Archived from the original on 4-aprel 2012-yil.
**Karauiltas** (kaz. Qarauiltas) — Oʻrta asrlardagi minora, Qozogʻistonning Karaganda viloyatining zamonaviy Ulitaus tumanida, Baskamir shahri yaqinida joylashgan.

Balandligi 3,5 m boʻlgan minora Eskula togʻining tepasida loy yordamida qurilgan. Qurilish vaqti VIII—XI asrlardir. Struktura toʻrtburchakli qalpoqchaga oʻxshardi, devorlari tepaga qaradi. Bugungi kunga qadar devorlarning qismlari 1,5 m balandlikda saqlanib qolgan.

Yodgorlik A. X. Margulan boshchiligidagi Markaziy Qozogʻiston arxeologik ekspeditsiyasi tomonidan oʻrganilgan. Tadqiqotchilarning fikriga koʻra, Karaultas Baskamir shahrining qorovul minorasi boʻlib, oguzo-qipchoq davriga tegishli edi.

Manbalar
--------

1. ↑   Seytjanov M. Srednevekovie dvorsi i poseleniya Ulitau. — Yekaterinburg: Ridero, 2019. — 212 s.
2. ↑  Karauiltas // Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya. — Almati: Qazaq ensiklopediyasi, 2005. — T. III. — ISBN 9965-9746-4-0. (CC BY-SA 3.0)

Adabiyotlar
-----------

* Karauiltas // Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya (rus.). — Almati: Qazaq ensiklopediyasi, 2005. — T. III. — ISBN 9965-9746-4-0. (CC BY-SA 3.0)
**Gadir Guseinov**
 

**Gadir Guseinov** (ozarbayjoncha: *Qədir Hüseynov*; 1986-yil 21-mayda tugʻilgan) — ozarbayjonlik shaxmat grossmeysteri. Ozarbayjonda 3-oʻrinda.

Faoliyati
---------

Moskvada tugʻilgan Guseinov Shahin Hajiyev qoʻl ostida shaxmat bilan shugʻullana boshlagan. U oʻz ona shahrida yashagan va 1994-yildan 1998-yilgacha Rossiya terma jamoasida oʻynagan.

1994-yilda u Beyl Herkulanda oʻtkazilgan 10 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

2008-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan Prezident kubogida Nayjel Short, Vadim Milov, Aleksey Aleksandrov, Baadur Jobava, Aleksandr Lastin, Tamaz Gelashvili va Farid Abbosov bilan 1-8-oʻrinlarni egallagan. 2010-yil aprel oyida Guseinov shaxmat boʻyicha 12- Dubay ochiq chempionatida Viorel Iordachesku, Hrant Melkumyan, Sergey Volkov, Eduardo Iturrizaga, David Arutinyan, Aleksey Aleksandrov va Tornike Sanikidze bilan 1-8-oʻrinlarni egalladi. Guseinov 2011-yilda Ugra gubernatori shaxmat blits kubogida gʻolib chiqdi. 2013-yilda Naxchivan ochiq chempionatida Igor Kurnosov va Aleksandr Shimanov bilan 1-3-oʻrinlarni egallagan.

Guseinov FIDE prezidenti tomonidan 2015-yilda Bokuda boʻlib oʻtadigan shaxmat boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etish uchun nomzod sifatida koʻrsatilgan. U Maksim Matlakov va David Navarani dastlabki ikki raunddayoq nokautga uchratib, 3-raundda Ding Lirenga imkoniyatni boy berdi.

Guseinov 2018-yilda Sitges Open turnirida 7,5/9 ball toʻplagan holda gʻolib chiqqan.

Jamoa musobaqalari
------------------

U 2009-yilda Novi Sadda va 2013-yilda Varshavada oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Ozarbayjon terma jamoasi safida Shahriyar Mammadyarov, Teymur Radjabov, Vugar Gashimov (2009-yilda), Eltaj Safarli (2013-yilda) va Rauf Mamadov bilan birga oʻynagan. avval 2007-yilda bronza, 2011-yilda kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Manbalar
--------

1. ↑  FIDE Rating History — Guseinov, Gadir OlimpBase
2. ↑  „FIDE Archive. Tournament report July 2008: President's Cup, 2008".  FIDE. Qaraldi: 17-dekabr 2011-yil.
3. ↑  „12th Dubai Open 2010-iyul 2010-yil United Arab Emirates FIDE Chess Tournament report". *ratings.fide.com*. Qaraldi: 16-may 2021-yil.
4. ↑  „Gadir Guseinov azerisport.com saytida" (Russian). *azerisport.com*. Qaraldi: 15-sentabr 2011-yil.
5. ↑  „Kurnosov wins Nakhchivan Open".  ChessVibes (8-may 2013-yil). Qaraldi: 7-oktabr 2015-yil.
6. ↑  Guseinov wins Sitges Open 2018, 30 July 2018, www.chessdom.com. Retrieved 6 September 2021
7. ↑  „Azerbaijan Takes Gold in European Team Championship". 10-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2022-yil.
8. ↑  „Gold for Azerbaijan and Russia in Novi Sad". 26-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2010-yil.
**Klark**, elementlar klarki — muayyan tabiiy sistema (Yer poʻsti, gidrosfera, atmosfera, biosfera, umuman, Yerda yoki samoviy jismlar) tarkibida kimyoviy elementlarning oʻrtacha miqdorini bildiruvchi son. K. massa birligida (%, g/t va h.k.) va atomlar % yoki %p sida ifodalanadi. Yer poʻstini tashkil qilgan turli togʻ jinslarining kimyoviy tarkibiga qarab ularni 16 km chuqurlikka qadar tarqalganligini hisobga olgan holda maʼlumotlarni umumlashtirish birinchi marta amerikalik olim F. U. Klark (1847—1931) tomonidan bajarilgan (1889). Yer poʻsti tarkibidagi kimyoviy elementlarning Klark aniqlagan foiz miqdorini keyinchalik rus olimi A. Ye. Fersman yanada takomillashtirib, uni Klark sonlari yoki klark deb atashni taklif qildi. Yer poʻstida, uning hozirgi zamon tushunchasi boʻyicha sayyoraning Moxorovichich chegarasi (Moxorovichich yuzasi)dan yuqori qismi sifatidagi qatlamida elementlarning oʻrtacha miqdori rus olimi A. P. Vinogradov (1962), amerika olimi S. R. Teylor (1964), nemis olimi K. G. Vedepol (1967) tomonidan hisoblab chiqilgan. Elementlar klarkidan foydali kazilma konlarida, togʻ jinslarida yoki regionlarda kimyoviy elementlar konsentratsiyasining koʻp yoki kamligini qiyoslashda etalon sifatida foydalaniladi. Baʼzida K. termini elementlarning konlarda yoki alohida massiv (hudud)lardagi oʻrtacha miqdori sifatida notoʻgʻri talqin etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Klassitsizm davri** **musiqasi** (yoki klassitsizm musiqasi) — 18-asrning ikkinchi yarmi — 19-asr boshlaridagi akademik musiqa.

Taʼrifi
-------

Klassitsizm rivojlanishida ikki tarixiy bosqich qayd etilgan. Uygʻonish davri sanʼatidan kelib chiqqan holda, 17-asrning ilk klassitsizmi barokko bilan bir vaqtda, qisman kurashda, qisman u bilan oʻzaro taʼsirda rivojlandi va shu davrda Fransiyada oʻzining eng katta rivojlanishini oldi. Taxminan 18-asr oʻrtalaridan 19-asr boshlarigacha boʻlgan Maʼrifat davri bilan bogʻliq klassitsizm, birinchi navbatda, Vena klassik maktabi bilan bogʻliqdir.

Klassitsizm va barokko oʻrtasidagi murakkab munosabatlar 20-asr boshlarida munozaralarga sabab boʻldi: koʻplab musiqashunoslar, birinchi navbatda, Germaniyada, barokkoni Uygʻonish va Maʼrifat davri oʻrtasidagi Yevropa musiqasining yagona uslubi deb hisoblashadi. Klassitsizmning vatani boʻlgan Fransiyada baʼzi musiqashunoslar, aksincha, barokko uslubini klassitsizmning oʻziga xos koʻrinishlaridan biri deb hisoblagan holda, bu tushunchani haddan tashqari keng talqin qilishga moyil edilar.

Davrlarni davriylashtirish turli milliy madaniyatlarda turli davrlarda musiqa uslublarining keng tarqalganligi bilan murakkablashadi; 18-asr oʻrtalarida klassitsizm deyarli hamma joyda gʻalaba qozonganligi shubhasizdir. Bu yoʻnalish, xususan, K. V. Glyukning islohotchi operalarini, ilk Vena va Mangeym maktablarini oʻz ichiga oladi. Musiqadagi klassitsizmning eng yuqori yutuqlari Vena klassik maktabi faoliyati — Y. Gaydn, V. A. Motsart va L. van Betxovenning ijodi bilan bogʻliq.

Klassitsizm tarixi
------------------

17-asrning birinchi yarmida Fransiyada klassitsizm rivojlandi: Uygʻonish davrida paydo boʻlgan antik madaniyatga qiziqish turli xil sanʼat turlarida antiqa modellarga taqlid qilishga sabab boʻlgan, absolyutistik Fransiyada meʼyoriy estetikaga aylandi va Aristotelning „Poetika" asariga asoslanib, uni bir qator maxsus qatʼiy talablar bilan to‘ldirdi.

 *Motsartning asosiy sonatasining boshi, K.545*
Klassitsizm estetikasi dunyo tartibining ratsionalligi va uygʻunligiga boʻlgan ishonchga asoslangan boʻlib, u asar qismlarining muvozanatiga eʼtibor berish, tafsilotlarni ehtiyotkorlik bilan bezash va musiqiy shaklning asosiy qonunlarini ishlab chiqishda namoyon boʻldi. Aynan shu davrda ikkita qarama-qarshi mavzuning rivojlanishi va qarama-qarshiligiga asoslangan sonata va simfoniya qismlarining klassik kompozitsiyasi, shuningdek, sonata shakli taraqqiy etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Шаповалова О. А. (2003). Шаповалова О. А.. ed. *Барокко* (Музыкальный энциклопедический словарь nashri). М.: РИПОЛ КЛАССИК. pp. 66. ISBN 5-7905-1809-5.

Havolalar
---------

* Vena klassitsizmi Ars Longa veb-saytining asosiy badiiy tamoyillari
* Klassik davr musiqasi
**Meandr** — gʻorning oʻziga xos oʻzgaruvchan evrilishlari boʻlgan kengaytirilgan oʻtish joyi. Nomi va kelib chiqishi daryo kıvrımlarına oʻxshaydi.

Meandr — karst gʻorlarida eng keng tarqalgan morfologik elementlardan biridir. U tosh oralaridan oqayotgan (birlamchi tor yoriqlari boʻylab) suv oqimi natijasida hosil boʻladi. Meandr tabiiy ravishda quyiga „oʻsadi", yaʼni asosan oqim yoʻlining quyi qismi eriydi va baland, ammo tor yoʻlak hosil boʻladi. Koʻpincha, meandr balandligi oʻnlab metrga yetishi mumkin, eni esa birinchi santimetrdan oʻlchanadi. Meandrlash, xuddi yer usti daryosi bilan boʻlgani kabi toʻgʻri chiziqli kanal shaklining beqarorligi tufayli oʻz-oʻzidan paydo boʻladi. Ayrim joylarda sigʻimli togʻ jinsining har xilligi tufayli devorlardan biri biroz tezroq eriydi, bu oqim tezligining qayta taqsimlanishiga (tashqi radiusda tezlik yuqori) va „zaif" devorning erishi yanada tezlashishiga olib keladi. Shunday qilib, birlamchi toʻgʻridan-toʻgʻri yoriq meandrning quyi darajasida oʻramaga aylanadi.

Meandrlarning devorlari, koʻpincha, suvning tez oqimidan hosil boʻladigan, oʻlchami 1-5 sm.lik chuqurchalar, raxlar bilan qoplangan.

Meandrlar koʻp hollarda ularning torligi va keskin burilishlari tufayli (360°gacha) gʻorshunoslar uchun juda jiddiy toʻsiq hisoblanadi. Aksar vaziyatlarda oʻtish mumkin boʻlgan qism oʻtish joyining pastki qismida emas, balki balandlikning oʻrtasida boʻladi: baland tor meandrlarning ajratgichlardagi oʻtish joylarining pastki qismida ishtirokchilarning sirpanishi yoki tiqilib qolish holatlari uchrab turadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Grigoryevich Stoletov** [1839.29.7 (10.8), Vladimir — 1896.15(27).5, Moskva] — rus fizigi. Moskva universitetini tugatgan (1860), shu universitet oʻqituvchisi (1866-yildan), professor (1873-yildan). Asosiy ilmiy ishlari elektr va magnetizm hodisalari muammolariga oid. Stoletov temirning magnit xossalarini oʻrganib (1872), magnit qabulchanlikning magnit maydon kuchlanganligiga bogʻliqlik egri chizigʻi maksimum qiymatga ega boʻlishini koʻrsatgan. Elektromagnit va elektrostatik birliklar nisbatini anikdab, yorugʻlik tezligiga yaqin qiymatni hosil qildi (1876). Tashki fotoeffekt hodisasi ustida kuzatishlar olib borib (1889-99), fototok kuchining yorugʻlik intensivligiga bogʻliklik qonuni (Stoletov qonuni)ni kashf etdi. Stoletov fotoeffektni oʻrganish boʻyicha olib borgan tajribalarda qoʻllagan elektr sxema zamonaviy fotoelement timsoli boʻlib qoldi. Fotoeffekt hodisasi ustida olib borgan tekshirishlari uni jahonga tanitdi. Stoletov gaz razryadi nazariyasiga katta hissa qoʻshdi, moddalarning kritik xrlatini va boshqalarni oʻrgandi. Moskva universitetida fizika lab.ga asos soldi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jean Edouard Marie Nikolas** (fransuzcha: *Jean Édouard Marie Nicolas*) — fransuz futbolchisi.Fransiya terma jamoasi hujumchisi.1913-yil 9-iyunda Fransiyaning Nanter shahrida tugʻilgan.1978-yil 8-sentabrda vafot etgan.1934 va 1938-yillardagi jahon chempionatlari ishtirokchisi.

Faoliyati
---------

### Klub miqyosida

Jean Nicolas butun faoliyati davomida bitta klubda oʻynagan.Uning qadrdon bu klubi „Ruan" edi.1934-yildan 1936-yilgacha Nicolas 2-divizionda eng yaxshi toʻpurar boʻlgan.

1935/1936-yilgi mavsum oxirida „Ruan" 1-divizionga koʻtarildi.1936/37-yilgi mavsumda Nikolas 26 ta oʻyinda 27 ta gol urdi va chempionat toʻpurarlari roʻyxatida uchinchi boʻldi.Marselning „Olimpik" klubi futbolchisi Mario Zatellidan 1 ta gol va „Strasburg"da oʻynagan germaniyalik Oskar Roradan 3 ta gol ortda qoldi.

1938 -yil 1-mayda „Valansena"ga qarshi oʻyinda Nikolas 7 ta gol urib, 1936 -yil 20-sentabrda Andre Abegglen tomonidan oʻrnatilgan Fransiya chempionati rekordini takrorladi.Umuman olganda hujumchi oʻsha mavsumda 26 ta gol urdi va Roradan 1 ta gol farqi bilan oldinga oʻtib chempionat toʻpurari boʻldi.

Jean Nicolas futbolchilik faoliyatini 1939-yilda yakunladi.

### Terma jamoada

Jean Nicolas Fransiya terma jamoasidagi debyutini 1933-yil 12-fevralda Avstriyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazdi. U „uch ranglilar" safidagi ilk golini 1933-yilning 26-martida Belgiya terma jamoasi darvozasiga kiritdi.Milliy terma jamoa tarkibida Nicolas 1934 (1 ta oʻyin 1 ta gol) va 1938-yilgi jahon chempionatlarida (2 ta oʻyin 2 ta gol) urdi.Shuningdek 1934-yilgi jahon chempionati uchun Fransiya terma jamoasi uchun yagona saralash oʻyinida qatnashgan.Hujumchi Lyuksemburg terma jamoasi darvozasiga 4 ta toʻp yoʻlladi.Nicolas oxirgi marta terma jamoa safida 1938-yil 4-dekabrda Italiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushgan.

Yutuqlari
---------

* Fransiya birinchi divizioni eng yaxshi toʻpurari-1937/38
* Fransiya ikkinchi divizionning eng yaxshi toʻpurari-1933/34,1934/35, 1935/36
* Bir oʻyindagi gollar soni boʻyicha Fransiya birinchi divizionining rekordchisi-7 gol
* Bir mavsumdagi gollar soni boʻyicha Fransiya ikkinchi divizioni rekordchisi-54 ta gol

Manbalar
--------

1. ↑  „Pari-et-gagne.com" (fransuzcha). 13-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Официальный сайт Федерации футбола Франции" (fransuzcha). 28-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Официальный сайт Федерации футбола Франции" (fransuzcha). 28-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „Официальный сайт Федерации футбола Франции" (fransuzcha). 28-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  Naryadu s Andre Abegglenom.

Havolalar
---------

* Profil na Footballdatabase.eu Arxivnaya kopiya ot 9 marta 2016 na Wayback Machine
* Jean Nicolas at National-Football-Teams.com
**Tovarlarni kimyoviy tarkibi asosida tasniflash va sertifikatlash** - kimyo fanlari tizimida yangi fan. Birinchi marta professor I.R.Asqarov va T.T.Risqiyev tomonidan taklif etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi OAK da maʼqullangach, Oʻzbekiston Fan va texnika Davlat qoʻmitasining 1997-yil 15 iyu.tdagi 14-sonli qarori asosida 02.00.22-shifr bilan dunyo kimyo fanlari qatoridan joy olgan. Ushbu yangi ixtiyeoslik boʻyicha olib borilgan ilmiy tadqiqotlarga texnika va kimyo fanlari boʻyicha nomzodlik va doktorlik ilmiy darajalari hamda katta ilmiy xodim, donent, professor ilmiy unvonlari beriladi. Endi barcha tovarlarni tasniflash va ularga sertifikatlar berilishida har bir tovarning kimyoviy tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga eʼtibor qaratiladi. Xalqaro iqtisodiy munosabatlarda tovarlarga xalqaro kod raqamlari berishda hamda tovarlarga gigiyenik, fitosanitar. karantin, veterinar, muvofiqlik va boshqa sertifikatlar berishda tovarning kimyoviy tarkibi asos qilib olinishi kuzda tutiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Red Oak
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Oklahoma
| jadvalda mintaqa = Oklahoma
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Latimer County, Oklahoma|Latimer
| jadvalda tuman = Latimer County, Oklahoma|Latimer
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 34 | lat_min = 57 | lat_sec = 6
| lon_dir = W | lon_deg = 95 | lon_min = 4 | lon_sec = 51
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 2,4
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 179
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 581
| sanalgan yil = [[UnitedStates,2000
| zichlik = 238,9
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 539/918
| pochta indeksi = 74563
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 40-62550
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
**Red Oak** AQShning Oklahoma shtatida joylashgan shahardir. Latimer okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

581 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates,2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 238,9 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 2,4 km2. Shundan 2,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 179 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Davlat monopoliyasi** - jamiyatda muayyan iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish, ayrim tovarlarni i.ch. yoki baʼzi tovarlar savdosi boʻyicha davlatning yagona egalik qilish huquqi. Ayrim mamlakatlarda katta foyda beradigan spirtli ichimliklar, tamaki mahsulotlari, qurol-yarogʻlar i.ch. pul bosib chiqarish, eksport va import nazorati va b. D. m. hisoblanadi. Davlat oʻz monopoliyasi boʻlgan faoliyat turini yashirin amalga oshirishga yul qoʻymaslik choratadbirlarini koʻradi. Masalan, Oʻzbekistan Respublikasida davlat mulki hisoblanadigan va uning tasarrufida boʻlgan, xususiylashtirilishi va sotib olinishi mumkin boʻlmagan boyliklar, korxonalar, molmulk turlari hamda guruhlari roʻyxati OʻzR Oliy Majlisi qarori bilan (1995 y. 31-avgust) belgilab qoʻyilgan (qarang Monopoliya, Monopoliyaga qarshi konunchilik).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Davlat naslchilik korxonasi** — Oʻzbekistonda naslchilik ishlari bilan shugʻullanuvchi muassasa. Chorvachilikda "Naslxizmat" Respublika naslchilik uyushmasi tarkibiga kiradi. Toshkent viloyati Qibray tumani Tuzel qishlogʻida joylashgan. 1956 yil 28 dekabrda Toshkent davlat otchilik korxonasi (stansiyasi) oʻrnida chorva hayvonlarini sunʼiy urugʻlantirish st-yasi sifatida tashkil etilgan. Asosiy vazifasi viloyat, tuman naslchilik birlashmalari, xoʻjaliklarni sermahsul naslli buqalar urugʻi bilan taʼminlaydi. Korxona oʻzida boqiladigan qora-ola, shvits, kizil choʻl va b. kora-mol zotlari buqalaridan urugʻ oladi, uning sifatini baholaydi, shisha naychalarga joylaydi va muzlatadi. 1968 yildan urugʻlar suyuq azotda (—196°) granula holida muzlatiladi va xoʻjaliklarga yetkazib beriladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Davlat ayblovchisi** - jinoyat ishi boʻyicha sudlanuvchiga qoʻyilgan aybni sudda davlat nomidan qoʻllabquvvatlaydigan prokuror. Prokuror ayblovni quvvatlaganda amaldagi qonunlarning talablariga va ishning barcha holatlarini eʼtiborga olishga asoslangan oʻz ishonchiga amal qiladi. D.a. tekshirishda ishtirok etadi. Jinoyat kodeksining normalarini qoʻllash, sudlanuvchining hara-katlarini tavsiflash, unga jazo turini va meʼyorini tayinlash toʻgʻrisida qamda sud hal etishi lozim boʻlgan boshqa masalalar yuzasidan oʻz fikrini bayon qiladi. Prokuror sud tergovi natijalari asosida sudlanuvchiga qoʻyilgan ayblovni oʻzgartirish zarur, degan xulosaga kelsa, bu haqda sudga asoslantirilgan bayonot berishi shart. Sud muhokamasida qatnashgan prokuror sud tergovi maʼlumotlari sudlanuvchining aybsizligidan dalolat beradi, degan ishonchga kelsa, u ayblovdan voz kechishi va voz kechish sabablarini sudga bayon qilishi; ayblovning mazmunini oʻzgartirish yoki ayblovdan voz kechish sabablari xususidagi fikrini sudga yozma ravishda takdim etishi shart. Basharti fuqa-rolarning huquqlarini va jamiyat manfaatlarini muhofaza etish maqsadlari talab qilsa, daʼvo qoʻzgʻatuvchi yoki jabrlanuvchi tomonidan qoʻzgʻatilgan fuqaroviy daʼvoni quvvatlaydi. Oʻzbekiston Respublikasida prokurorning sud muhokamasida ishtiroki JPK va Prokuratura toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi qonuni (yangi tahriri — 2001 yil 29 avgust) bilan belgilanadi (yana qarang Ayblov, Xususiy ayblov).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Davlat buyurtmasi** - davlat talabi bilan (shartnoma yoki kelishuv asosida) korxona, tashkilot, xoʻjaliklarga muayyan mahsulot turini belgilangan muddatlarda i.ch. va yetkazib berish, davlat ehtiyojlari uchun tegishli xizmatlar koʻrsatish, shuningdek, i.ch. noishlab chiqarish va ilmiy tadqiqot ishlarini bajarish va b.; iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish (tartiblash) vositalaridan biri. D.b. asosan umumdavlat va ijtimoiy vazifalarni hal etish, ilmiytexnikaviy dasturlarni bajarish, mamlakat mudo-faasini mustahkamlash va iqtisodiy mustaqillikni taʼminlash, ijtimoiy i.ch.ni rivojlantiruvchi eng muhim ilmiy tadqiqotlar va ilmiy ishlanmalarni amalga oshirish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetkazib berish, davlatning markazlashgan mablagʻlari hisobidan i.ch. va ijtimoiy sohalar uchun yangi quvvatlar, obʼyektlar yaratish va b. maqsadlarda beriladi. D.b. davlat organlari (tashkilotlari) tomonidan tanlov (tender) asosida joylashtiriladi. Uni bajarish maxsus shartnoma bilan kelishiladi va birinchi navbatda ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish moʻljallanadi. D.b.ni bajarish korxonalarga muayyan imtiyozlar yaratadi, davlat xom ashyo taʼminoti, ish oʻrinlari va mahsulot sotilishini kafolatlaydi. Davlat korxonaga zarur moddiy resurslarni buyurtmachi sifatida yetkazib beradi va korxo-nadan mahsulotni kelishilgan narxlarda xarid qiladi. Mamlakatlar bozor iqtisodiyotiga oʻtishi bilan D.b. ning hissasi keskin kamayib boradi. Ammo baʼzi doiralar (mas, mudofaa, fan, sogʻliqni saqlash, bolalar isteʼmoli mollari i.ch. va b.)da D.b. saqlanib qoladi. Masalan, hozirgi Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligi ekinlaridan faqat paxta va don uchun (1996 y.dan xoʻjaliklarda yetishtirilgan paxta tolasi va don boʻyicha 50% darajasida) D.b. saqlanib qolgan.

Erlis Aliqulov.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  „Xaridlarni amalga oshirish uchun tanlov hujjatlarini qanday tuzish mumkin?". 29-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyul 2021-yil.
**Gulrux Ilhambekovna Rahimova** (tugʻ. 1992-yil 29-sentyabr, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 70 kg gacha vazn toifasida. 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari, Islom birdamlik oʻyinlari, Osiyo chempionati va Jahon kubogi bosqichlari sovrindori.

Faoliyati
---------

2012-yilda Samarqandda oʻtkazilgan mamlakat chempionatida 78 kg yuqori vazn toifasida kumush medali, 2014-yili Termizda 78 kg boʻlgan sportchilar bahsida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2014-yilda Inchxonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida u finalda xitoylik dzyudochi Syan Chjouga.

2015-yilda Egerda (Vengriya) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha jahon kubogi bosqichida 70 kg boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Ammo Seulda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 70 kg vazn toifasida u bor-yoʻgʻi yettinchi oʻrinni egalladi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda vengriyalik dzyudochi Nikolett Saboni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Gulruhni Jasorat medali bilan taqdirlangan.

2017-yilda Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan Islom birdamlik oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida parasportchilar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan jahon kubogi bosqichida 70 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „JudoInside - Asian Para Games Incheon Event". *www.judoinside.com*. Qaraldi: 28-avgust 2021-yil.
2. ↑  „JudoInside - IBSA World Games Seoul Event". *www.judoinside.com*. Qaraldi: 29-avgust 2021-yil.
3. ↑
4. ↑  „Uzbekistan takes it all, stunning judo results at Paralympics" (en). *www.judoinside.com*. Qaraldi: 29-avgust 2021-yil.
5. ↑  „ УП-4846-сон 22.09.2016. О награждении группы спортсменов и тренеров, добившихся высоких результатов на XV летних Паралимпийских играх в городе Рио-де-Жанейро". *lex.uz*. Qaraldi: 28-avgust 2021-yil.
6. ↑  „JudoInside - IBSA Blind Islamic Solidarity Games Baku Event". *www.judoinside.com*. Qaraldi: 29-avgust 2021-yil.
7. ↑  „JudoInside - IBSA Asian Championships Tashkent Event". *www.judoinside.com*. Qaraldi: 28-avgust 2021-yil.
**Gulshan ul-muluk** (Hukmdorlarning gulzori) — nomli tarixiy asar, muallifi XVIII asr 70-yillari — XIX asr 30-yillari tarixchisi Muhammad Yaʼqub Buxoriydir.

Tarixi
------

Muhammad Yaʼqub Buxoriy Amir Doniyolbiyning o‘n ikkinchi o‘g‘li boʻlib, boshqa bir ismi Kenja Alibek tug‘ilgan yili va vafoti maʼlum emas. N. D. Mikluxo-Maklayning fikricha XVIII asrning 70-yillari XIX asrning 30-yillarida yashagan. Asar fors tilida yozilgan bo‘lib, Sharq tarixining islomning dastlabki yillaridan to Amir Nasrullogacha (1827—1860) bo‘lgan davrini o‘zida aks ettiradi. „Gulshan ul-muluk" asari oʻzining sodda bayoni, aniq sana va faktlarga boyligi bilan ajralib turadi. Ayniqsa manbada mangʻitlar va ular bilan qardosh boʻlgan beklarga oid shajaraviy maʼlumotlar boshqa manbalarda bunday toʻliq uchramaydi. Asar anʼanaga koʻra, Muhammad paygʻambar davridan boshlab, birinchi mangʻitlar davri hukmronligi davrigacha boʻlgan umumiy tarix haqida qisqacha maʼlumot berilgan. Asarning soʻnggi qismida Shayboniylar davridan to 1830-yilgacha boʻlgan davr tarixi, Amir Nasrulloxoning Buxoro tarixi uchun olib borgan kurashlari toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud. Asarda Shayboniylar, Ashtarxoniylar va Mang‘itlar davriga mos ravishda boblar qo‘shilgan. Asosiy eʼtibor Mang‘itlar davrini yoritishga bag‘ishlangan. „Gulshan ul-muluk" asarining ikki tahriri maʼlum bo‘lib, birida Amir Haydar hukmdor ekanligi muqaddimada keltirilgan. Ikkinchi tahrirda esa, Buxoro hukmdori sifatida — Amir Nasrulloxon tilga olinadi. O‘zR FA Sharqshunoslik institutida „Gulshan ul-muluk"ning 4 ta qo‘lyozma nusxasi mavjud. Asarda Buxoro amirlaridan Doniyolbiy otaliq, Amir Shohmurod, Amir Haydar va Amir Nasrullo davridagi siyosiy voqealar muallif ko‘rganlari asosida yozilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ziyayeva D*. Oʻzbekiston tarixiga oid manba va tadqiqotlar (XIX—XX asr boshlari) monografiya*. Toshkent: Nurafshon business, 2020 — 456 bet.
2. ↑  Masʼul muharrir Habibullayev N.N*. Oʻzbekiston tarixi (xrestomatiya) 3-jild*. Toshkent: Fan va texnologiya, 2014 — 380 bet.
**Poksviruslar** (Poxviridae) - eng yirik DNKga ega boʻlgan viruslar. Vi-rionlari (oʻlchami 300x240x100 nm) DNK li markaz va membrana bilan oʻralgan yon tanachalardan iborat. 2 zanjirli bitta DNKga ega. Hasharotlar, qushlar, sut emizuvchilar hujayrasi si-toplazmasida koʻpayib, hujayrada DNK, RNK va oqsillar sinteziga monelik qiladi. Ayrim P. hasharotlar orqali yuqadi. P. odam va hayvonlarda toshmali kasalliklarni paydo qiladi. Odamlarning eng xavfli kasalliklaridan biri chin chechakning qoʻzgʻatuvchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Florensio Kampomanes 2008-yil Gaziantep shahrida o'tkazilgan shaxmat bo'yicha o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionatida, 2008-yil.
**Florencio Kampomanes** (1927-yil 22-fevral – 2010-yil 3-may) filippinlik siyosatshunos, shaxmatchi va shaxmat tashkilotchisi.

Ta'lim
------

Campomanes Manila shahrida tug'ilgan va 1948-yilda Filippin universitetida siyosatshunoslik bo'yicha bakalavr darajasini olgan. Keyin u Braun universitetida (Providens, Rod-Aylend) tahsil oldi. U yerda 1951-yilda magistr darajasini oldi. 1949-yildan 1954-yilgacha Vashingtondagi Jorjtaun universitetida doktoranturada o'qigan.

O'yinchi sifatida shaxmatdagi faoliyati
---------------------------------------

Campomanes ikki marta (1956, 1960) Filippin milliy chempioni bo'lgan. U o'z mamlakatini beshta shaxmat olimpiadalarida himoya qildi: Moskva 1956, Myunxen 1958, Leyptsig 1960, Varna 1962 va Gavana 1966. Natijada u Moskvada 1956-yilda Pal Benko va Ludek Pachmanga, 1958-yilda Myunxenda Oskar Pannoga, 1960-yilda Leyptsigda Mixail Tal va Migel Naydorfga, 1966-yilda Gavanada Lev Polugaevskiyga qarshi o'yinlarda mag'lub bo'ldi.

FIDE
----

Campomanes FIDEda milliy delegat sifatida ishtirok etdi va Osiyo shaxmat tashkilotida mashhurlikka erishdi. Campomanes ko'pincha Filippinning sobiq prezidenti Ferdinand Markosga yaqin ekanligi bilan maqtanardi. Campomanes 1978-yilda Filippinning Bagio shahrida Anatoliy Karpov va Viktor Korchnoy o'rtasida shaxmat bo'yicha Jahon chempionati o'yinini tashkil etishga yordam berdi.

  

Uning prezidentlik davrida FIDE aʼzolari soni ellikka yaqin davlatga koʻpaydi. Campomanes o'rniga 1995-yilda Kirsan Ilyumjinov keldi. U FIDE faxriy prezidenti etib tayinlangan va mintaqaviy va qit’a chempionatlari, shaxmat olimpiadalari va shaxmat boʻyicha jahon chempionatlari kabi muhim xalqaro musobaqalarda tez-tez qatnashgan.

Campomanes Shveysariyaning Lozanna shahrida joylashgan FIDEga raislik qilgan yevropalik boʻlmagan yagona shaxs boʻlib qolmoqda.

Jarohat va o'lim
----------------

2007-yil fevral oyi boshida Florensio Campomanes Turkiyaning Antaliya shahrida avtohalokat natijasida jarohat oldi va bu vaqt davomida intensiv terapiya bo'limiga yotqizildi.

2010-yil 3-mayda Campomanes Filippinda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Chessbase News Article".  Chessbase.com (22-fevral 1927-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2011-yil.
2. ↑  „Former FIDE President Campomanes dies at 83".  ChessVibes. 20-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-dekabr 2011-yil.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

FIDE Prezidentlari |
| --- |
|  |
| 
* Alexander Rueb (1924–49)
* Folke Rogard (1949–70)
* Max Euwe (1970–78)
* Friðrik Ólafsson (1978–82)
* Florencio Campomanes (1982–95)
* Kirsan Ilyumjinov (1995-2018)
* Arkadiy Dvorkovich (2018-yildan)
 |

 |
**Abu Saʼid Iso Shoshiy**(arabcha:أبو سعيد عيسى شوشي — Abu Saʼid Iso Shoshiy — Toʻliq ismi:Abu Saʼid Iso ibn Solim Abu Saʼid Shoshiy (vafoti 847-yil)) — roviy.

Tarixi
------

Abu Saʼid Iso Shoshiy Shosh ahlidan boʻlib, Aris (kuyov) deb tanilgan. Ishonchli roviy boʻlib, el-yurt kezgan. Abu Saʼid Iso Shoshiy Abu Hudba Ibrohim ibn Hudba, Ubaydulloh ibn Amr, Baqiya ibn Valid va boshqalardan hadislar rivoyat qilgan. U oʻrta asr arab mualliflari asrida hadis rivoyat qiluvchi ishonchli muhaddis sifatida eʼtirof etilgan. Shuningdek, Abu Saʼid Iso Shoshiydan hadislar bilan bir qatorda hikmatli iboralar va xabarlar rivoyat qilingan. Abu Saʼid Iso Shoshiy 232/847-yilda Halvonda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 824.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Persona non grata** (lotincha: persona pop grata — nomatlub shaxs) — 1) biror davlatga diplomatik vakil etib tayinlanishiga oʻsha davlat hukumati tomonidan rozilik berilmagan yoki ishonchni yoʻqotgan va chaqirib olinishi lozim boʻlgan diplomatik vakil. Persona non grata deb eʼlon qilish mazkur diplomat, uning oila aʼzosi yoki diplomatik vakillikning boshqa biror xodimini shu mamlakat hududida bundan buyon boʻlishi nomatlub deb topilganligini bildiradi. Bunday qarorga kelish davlat tomonidan oʻzining tegishli odamini aytilgan muddatda chaqirib olishni taqozo etadi, agar muayyan muddat belgilanmagan boʻlsa, iloji boricha tezroq chaqirib olish chorasi koʻrilishi kerak. Agar talab bajarilmasa diplomati mahalliy maʼmurlar xususiy shaxs deb eʼlon qilib, unga oddiy xorijiy fuqaro sifatida munosabatda boʻladilar; 2) koʻchma maʼnoda — xayrixohlik bilan qaralmaydigan odam.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |