**Ayollar batalyoni (Rossiya)** Fevral inqilobidan keyin Rossiya Muvaqqat hukumati tomonidan urushdan charchagan askarlar jamoasini Birinchi Jahon urushida jangni davom ettirishga ilhomlantirish maqsadida tuzilgan toʻliq ayollardan iborat jangovar boʻlinma edi.

1917- yil bahorida Rossiya Urush vazirligi oʻn oltita alohida ayollardan iborat harbiy tuzilmalarni yaratishga ruxsat berdi. Toʻrttasi piyoda batalyonlari, oʻn bittasi aloqa boʻlinmalari va bitta dengiz floti boʻlinmasi sifatida belgilangan. Baʼzi ayollar muntazam harbiy qismlarga qoʻshilish uchun ariza berishdi va Kerenskiy hujumini rejalashtirish bilan bir qator yangi Muvaqqat hukumatni maxsus ayollar batalyonlarini yaratishni talab qila boshladilar. Bu ayollar, Rossiya hukumati va harbiy maʼmuriyatining bir qator yuqori martabali aʼzolari bilan bir qatorda, ayol askarlar muhim targʻibot qiymatiga ega boʻlishiga ishonishdi, ularning namunasi rus armiyasining charchagan va ruhiy tushkunliklarini jonlantirdi. Shu bilan birga, ular ayollarning borligi erkak askarlarni oʻzlarining jangovar vazifalarini yanada ishonchli bajarishlari uchun turtki boʻlishiga umid qilishdi.

Amerikalik muxbir Bessi Bitti 1917- yilning kuzida ayollar boʻlinmalarida xizmat qilgan ayollarning umumiy sonini 5000 deb hisoblagan, ammo faqat 1-Rossiya ayollar batalyoni va 1-Petrograd batalyonlari frontga yuborilgan.

Batalyonlar roʻyxati
--------------------

* 1-Rossiya ayollar batalyoni
* 1-Petrograd ayollar batalyoni
* 2-Moskva ayollar batalyoni
* 3-Kuban ayollar zarbasi batalyoni
* 1-ayollar dengiz otryadi
* Minsk ayollar alohida gvardiya militsiyasi
* Saratov ayollar zarba batalyoni
* Kiyev ayollar harbiy otryadi

Shoshqaloqlik va tartibsizliklar orasida bir nechta ruxsat etilmagan boʻlinmalar ham tuzildi, ular orasida Mariopol ayollar batalyoni, Boku ayollar batalyoni, Viatka ayollar batalyoni, koʻngilli ayollar skautlarining 1-otryadi, Skimbirsk ayollar ekologiyasi otryadi, Oʻlim batayloni, Ukraina ayollar batalyoni va Toshkent xotin-qizlar ittifoqi tomonidan tashkil etilgan nomsiz boʻlinma

Taqdiri va keyingi faoliyati
----------------------------

 Bochkareva batalonining Galisiyadagi jangidan soʻng surati, 1917 -yil
Harbiy maʼmuriyat oʻrtasida ayol askarlarning potentsial qiymati toʻgʻrisida aniq konsensus yoʻqligi va oʻsha paytda xalq azob chekayotgan ogʻir tanqislik bilan birga, armiya loyihaga toʻliq safarbar qilinmadi. Shunday qilib, ayollar boʻlinmalari harbiy maʼmuriyat tomonidan yetarlicha eʼtibor va yordamga ega boʻlmadi. Rossiya harbiy maʼmurlari orasida koʻpchilik ayollarning jangda qanday ahvolda boʻlganini va ular erkak askarlarga ijobiy taʼsir qiladimi yoki yoʻqligini koʻrishni kutishgan.

1-Rossiya ayollar batalyoni rus armiyasining urushdan charchagan elementlarini jonlantirish uchun moʻljallangan samaraga erisha olmaganidan soʻng, harbiy maʼmurlar umuman ayollar boʻlinmalarining qiymatini shubha ostiga qoʻyishni boshladilar. Xususan, hukumat bunday ishonchsiz loyihaga juda zarur resurslar ajratilishini oqlamadi. 1917-yil avgustiga kelib, harbiy muassasada ayollarni jangovar maqsadlarda tashkil etishni toʻxtatish istagi kuchaydi. Rasmiy yordamni olib qoʻyish bilan bogʻliq holda, 2-Moskva ayollar batalyoni sentyabr oyida parchalana boshladi. Biroq, tarqatilishidan oldin, 500 ga yaqin koʻngillilar harbiy maʼmuriyatning ruxsatisiz yoki oʻz iltimosiga binoan frontga yuborilgan.

Oʻzlarining ayollar boʻlinmalari bilan nima qilish kerakligi toʻgʻrisida qaror qabul qilgan holda, harbiylar dastlab ularni frontdan uzoqroqda, masalan, temir yoʻllarni qoʻriqlash kabi yordamchi rollarga oʻtkazishga qaror qilishdi, ammo bu oʻz navbatida bu lavozimdagi erkaklarning qarshiliklariga duch keldi. Buning oʻrniga, 1917 -yil 30- noyabrda yangi bolsheviklar hukumati qolgan barcha ayollar harbiy tuzilmalarini rasman tarqatib yuborishni buyurdi. Qanday boʻlmasin, 1-Petrograd va 3-Kuban ayollar batalyonlari aʼzolari 1918- yil boshigacha oʻz lagerlarida qolishdi. Ushbu boʻlinmalarda xizmat qilgan baʼzi ayollar Rossiya fuqarolar urushining ikkala tomonida ham jang qilishdi.

Manbalar
--------

* De Groot, Gerard J.; Peniston-Bird C. M.*. A Soldier and a Woman: Sexual Integration in the Military (Women and Men in History)*. Pearson Education, 2000. ISBN 0582414393.

* Botchkareva, Maria; Levine, Isaac Don*. Yashka: My Life as a Peasant, Exile and Soldier*. London: Constable Publication, 1919.

* Stites, Richard*. The Women's Liberation Movement in Russia: Feminism, Nihilism, and Bolshevism 1860–1930*. Princeton University Press, 1978. ISBN 0691052549.
* Stockdale, Melissa K. (February 2004). „'My Death for the Motherland is Happiness': Women, Patriotism, and Soldiering in Russia's Great War, 1914–1917". *American Historical Review*. 109-jild, № 1. doi:10.1086/530152. JSTOR 10.1086/530152.
* Stoff, Laurie*. They Fought for the Motherland: Russia's Women Soldiers in World War I and the Revolution*. Lawrence: University Press of Kansas, 2006. ISBN 978-0-7006-1485-1.

### Maʼlumotnomalar

1. 1 2  Stoff 2006, p. 114.
2. 1 2  Stoff 2006, p. 69.
3. ↑  Stockdale 2004, p. 91.
4. 1 2  Botchkareva; Levine 1919
5. ↑  Stoff 2006, p. 69-89.
6. ↑  Stoff 2006, p. 114-123.
7. ↑  Stoff 2006, p. 124-131.
8. ↑  Stoff 2006, p. 131-135.
9. ↑  Stoff 2006, p. 135-139.
10. 1 2 3 4  Stoff 2006, p. 214-215
11. 1 2 3  De Groot; Peniston-Bird 2000, p. 78-79

Adabiyotlar
-----------

* Yurlova, Mariana. (1934). *Kazak qizi*. Geliograf. ISBN 1930658702
* Dadeshkeliani, Kati. (1934). *Uniformada malika*. (AJ Eshton, Trans.). London: Bell.
* Solonevich, Boris. (1955). *Miltiq bilan ayol*. OCLC 1031190378