**Milliy kechirim soʻrash kuni** yoki **Milliy shifo kuni** 1998-yildan beri Avstraliyada 26-may kuni oʻtkaziladigan yillik tadbirdir. Tadbir Avstraliyaning tub xalqlari va koʻchmanchi aholi oʻrtasida davom etayotgan yarashuv jarayonining bir qismi sifatida mamlakatning tub aholisiga nisbatan yomon munosabatni eslaydi va xotirlaydi.

Birinchi milliy kechirim soʻrash kuni 1997-yilda "*Ularni uyga olib kelish* "hisobotining bir yilligi munosabati bilan oʻtkazildi. Hisobotning asosiy tavsiyasi oʻgʻirlangan avlodlardan rasmiy uzr soʻrash edi. Oʻsha paytda bosh vazir boʻlgan Jon Xovard uzr soʻrashdan bosh tortdi, ammo Kevin Radd 2008-yil 13-fevralda hukumat va Avstraliya xalqi nomidan rasmiy uzr soʻradi .

Hisobot
-------

Avstraliya parlamentida muhokama qilingan "*Uyga olib kelish* "hisoboti 20-asrdagi hukumat siyosati va amaliyotini oʻrganish natijasi boʻlib, bu aborigen bolalarni oʻz oilalaridan ajratib, ularni oq tanli Avstraliya madaniyatiga singdirish niyatida boʻlgan. Bu "Oʻgʻirlangan avlodlar "deb nomlanuvchi hodisaga olib keldi, bu travmatik olib tashlashlarning taʼsiri bugungi kunda ham keyingi avlodlar tomonidan seziladi. Hisobotda 54 ta tavsiyalar berilgan, jumladan, shtat va federal hukumatlar rasmiy uzr soʻrashlari va siyosat oqibatlarini bartaraf etish uchun mablagʻ ajratilishi kerak. Hisobotda, shuningdek, zamonaviy ajralishlar haqida soʻz yuritilib, mahalliy yoshlar hali ham oʻz jamoalaridan — adliya tizimi, institutlar, farovonlik va farzand asrab olish tizimi orqali olib tashlanmoqda.

Kelib chiqishi va tarixi
------------------------

Mahalliy aholining eski norozilik kuni 1938-yilda paydo boʻlgan motam kuni boʻlib, u aborigenlarning fuqarolik huquqlariga qaratilgan.

1997-yil 26-mayda *ularni uyga olib kelish: Aborigen va Torres boʻgʻozi orollari bolalarini oʻz oilalaridan ajratish boʻyicha Milliy tergov hisoboti* parlamentga taqdim etildi. Uning koʻplab tavsiyalari orasida Bosh vazirning oʻgʻirlangan avlodlardan kechirim soʻrashi ham bor edi. Bosh vazir Jon Xovard buni rad etib, „ tarixning qora tasma koʻrinishiga ega boʻlmaganini" aytdi. Hukumatning bolalarni oʻz oilalaridan olib tashlash va ularni boshqa joylarga qaratish siyosati keyinchalik amerikalik sotsiolog Jon Torpey tomonidan „Aborigen bolalar ularni oq tanli avstraliyaliklarga aylantirish uchun oilalaridan koʻpincha majburan ajratilgan" deb taʼriflangan.

1998-yil 26-mayda birinchi milliy kechirim soʻrash kuni boʻlib oʻtdi.

1999-yil 26-avgustda Bosh vazir Jon Xovard yarashuv toʻgʻrisidagi arizani koʻrdi, unda „mahalliy avstraliyaliklar oʻtgan avlodlar amaliyoti ostida adolatsizlikka uchraganligi va koʻplab tubjoy xalqlar his qilishda davom etayotgan jarohatlar uchun chuqur va samimiy afsus" ifodasini oʻz ichiga olgan. Muxolifat yetakchisi Kim Bizli Jon Xovardning afsuslanish taklifini soʻzsiz kechirim soʻrash bilan almashtirishga harakat qildi, bu muvaffaqiyatsiz boʻldi.

Har yili oʻtkaziladigan xotira tadbirlari siyosatchilar va keng jamoatchilikni majburan olib chiqish siyosati va ularning oʻldirilgan bolalar, ularning oilalari va jamoalariga taʼsiri haqida xabardorligini oshirishga qaratilgan.

 2008-yildagi esdalik plakati
2000-yil 28-mayda 250 000 dan ortiq mahalliy va mahalliy boʻlmagan avstraliyaliklar mahalliy aholidan hukumat uzr soʻramaganiga norozilik bildirish maqsadida Sidney bandargohi koʻprigi boʻylab namoyishda qatnashdilar.

2005-yilda Milliy Kechirim soʻrash kuni qoʻmitasi bu kunni Milliy shifo kuni deb oʻzgartirdi, bu haqda senator Aden Ridjvey parlamentga taklif qildi. Uning soʻzlariga koʻra, „agar biz yarashishga erishmoqchi boʻlsak, kun butun Avstraliya jamiyati uchun zarur boʻlgan davolanishga qaratiladi".

2008-yil 13-fevralda oʻsha paytdagi Bosh vazir Kevin Rudd mahalliy avstraliyaliklardan kechirim soʻrash taklifini koʻrsatdi. Uning kechirim soʻrashi siyosati va qonunlari „avstraliyalik birodarlarimiz uchun chuqur qaygʻu, azob va yoʻqotishlarni keltirib chiqargan" keyingi parlamentlar va hukumatlar nomidan rasmiy uzr soʻrash edi. Kechirim soʻrash yangi parlamentning birinchi ish tartibi edi; Radd Avstraliya federal hukumati nomidan Oʻgʻirlangan avlodlardan ochiqchasiga uzr soʻragan birinchi Avstraliya Bosh vaziri boʻldi. Kechirim parlamentning ikkala palatasi tomonidan bir ovozdan qabul qilindi, chunki minglab odamlar kechirim soʻrashni Kanberradagi Katta zalda va parlament binosi tashqarisida hamda mamlakat boʻylab katta yigʻilishlarda, maktablarda, idoralarda va jamoat maydonlarida eshitish uchun yigʻilishdi.

Boʻshliqni yopish
-----------------

Boʻshliqni yopish (CTG) — bu mahalliy aholi salomatligiga qaratilgan ijtimoiy adolat kampaniyasi boʻlib, unda „Avstraliyaning mahalliy va mahalliy boʻlmagan sogʻliqni saqlash organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va inson huquqlari tashkilotlari sogʻliqni saqlashda tenglikka erishish uchun birgalikda ishlamoqda". (2006-yil mart) Ularning kampaniyasi 2007-yil aprel oyida Ketrin Friman OAM va Ian Torp OAM homiylari tomonidan boshlangan kompaniyadir.

Bosh vazir Kevin Rudd boshchiligidagi Avstraliya hukumati 2008-yilda oʻz maqsadlarini boʻshliqni yopish deb nomlanuvchi strategiyada qabul qildi. va 2009-yilda boʻshliqni yopish strategiyasi boʻyicha parlamentga yillik taraqqiyot hisobotini taqdim etish majburiyatini oldi.

National Close the Gap Day (NCTGD) Oxfam Avstraliya tomonidan 2009-yildan boshlab 10 yil davomida boshqarib kelinmoqda va butun mamlakat boʻylab yuz minglab odamlarni mahalliy aholi salomatligi tengligini qoʻllab-quvvatlash uchun safarbar qildi. 2019-yil yanvar oyida ANTaR (Avstraliyaliklar mahalliy unvon va yarashuv uchun) boshqaruvni oʻz qoʻliga oldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „National Sorry Day 2020" (en-AU). *Reconciliation Australia* (25-may 2020-yil). Qaraldi: 26-may 2022-yil.
2. ↑  „Bringing them Home - Chapter 20 | Australian Human Rights Commission". *humanrights.gov.au*. Qaraldi: 26-may 2022-yil.
3. ↑  „1938 Day of Mourning – Aboriginal Civil Rights Protest" (29-fevral 2016-yil). 11-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2019-yil.
4. ↑  *Beazley, Kim.* „Labor's Response To The Stolen Generation - Bringing Them Home Report" (25-may 2001-yil). Qaraldi: 26-dekabr 2019-yil.
5. ↑  *McKenna.* „Different Perspectives on Black Armband History".  Parliament of Australia Parliamentary Library (10-noyabr 1997-yil). Qaraldi: 2-noyabr 2006-yil.
6. ↑  Torpey, John C.*. Making Whole What Has Been Smashed: On Reparations Politics*. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2006 — 4 bet. ISBN 9780674019430.
7. 1 2 3 4 5 6  „Australia marks 20-year anniversary of Sorry Day". *SBS News* (26-may 2018-yil). Qaraldi: 26-dekabr 2019-yil.
8. ↑  „Motion of Reconciliation". *parlinfo.aph.gov.au*.  Parliament of Australia (26-avgust 1999-yil). Qaraldi: 26-avgust 2017-yil.
9. ↑  „House of representatives Hansard Thursday 26 August 1999" (PDF) 152.  Parliament of Australia Hansard (26-avgust 1999-yil). Qaraldi: 4-noyabr 2006-yil.
10. ↑  „Official Australian Government Website – Sorry Day and the Stolen Generation".  Australian Government. 12-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2012-yil.
11. ↑  „The Apology: ABC News".  Australian Broadcasting Corporation (16-fevral 2008-yil). 10-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-sentabr 2010-yil.

; „Apology to Australia's Indigenous Peoples".  Australian Parliament (13-fevral 2008-yil). Qaraldi: 16-aprel 2016-yil.

; *Burgess, Matthew*. „Tears in Melbourne as PM delivers apology". *The Age* (13-fevral 2008-yil). Qaraldi: 13-fevral 2008-yil.; „Speech by Kevin Rudd to the Parliament: 13 February 2008".  Department of Foreign Affairs and Trade. 2-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2016-yil.

; „Thousands greet Stolen Generations apology". *ABC News Online*. ABC (13-fevral 2008-yil). Qaraldi: 13-fevral 2008-yil.; „Cheers, tears as Rudd says 'sorry'". *ABC Online* (13-fevral 2008-yil). Qaraldi: 16-aprel 2016-yil.
12. ↑  „Closing the Gap". *Australian Indigenous Health Infonet*. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
13. ↑  „National Close the Gap Day". *Oxfam Australia* (15-noyabr 2011-yil). Qaraldi: 24-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* Kechirim soʻrash kun va oʻgʻirlangan avlodlar
* Oʻgʻirlangan avlodlar ittifoqi Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-03-31).
* Oʻgʻirlangan avlod guvohliklari loyihasi
* Aboriginal va Torres boʻgʻozi orollari shifo jamgʻarmasi
* Yarashuv Avstraliya
* Kimberli oʻgʻirlangan avlod aborigen korporatsiyasi
* Milliy uzr — 2008-yildagi tegishli veb-sahifalarning lavhalari