recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Impotensiya** (lot. impotentia — kuchsiz, zaif), jinsiy zaiflik — erkakning jinsiy aloka qilishga bequvvatligi; raso jinsiy aloqa kila olmaslik. Bunda jinsiy funksiya — jinsiy mayl, ereksiya (jinsiy olat, yaʼni zakar tarangligi), eyakulyasiya (urugʻ otilishi) yoki orgazm (xush yoqish sezgisi) buzilishi mumkin. I.ning sabablari jinsiy aʼzolar, endokrin sistema, periferik nervlar va bosh miya oliy boʻlimlari funksiyasining buzilishi bilan bogʻliq. I. mustaqil kasallik boʻlmay, balki, odatda, azaldan mavjud kasallik asorati boʻlishi ham mumkin. I. bir necha xil boʻladi. Moyak istisqosi, jinsiy olat sohasida chandiq hosil boʻlishi va b. organik I.ga sabab boʻladi. Bosh miyadagi organik va funksional kasalliklar kortikal (serebral) I.ga olib keladi, bunda, asosan, ereksiya, eyakulyasiya va jinsiy mayl izdan chiqadi. Shikastlanish, surunkali yuqumli kasalliklar (zaxm, sil), intoksikatsiya (mishyak, alkogol va h. k.dan zaharlanish), moddalar almashinuvining buzilishi orqa miyadagi ereksiya va eyakulyasiya markazlariga zarar yetkazib, I.ga sabab boʻla oladi (spinali.), bunda ereksiya, eyakulyasiya susayadi. Jinsiy hayotga mukkadan ketish, jinsiy aloqani oxiriga yetkazmay toʻxtatish, onanizm bilan juda koʻp shugʻullanish, infeksion kasalliklar (soʻzak va b.) bilan bogʻliq boʻlgan surunkali yalligʻlanish jarayonlarida prostata bezi, uretra (siydik chiqarish kanali)ning orqa qismi va urugʻ doʻmboqchasidagi nerv oxirlari uzoq taʼsirlanishi neyroretseptor I.ga sabab boʻlishi mumkin. Moyaklarning endokrin funksiyasi buzilganda aksari jinsiy mayl susayadi, ereksiya boʻshashib va hatto butunlay yoʻqolib ketadi. Moyaklarning yoshga aloqador oʻzgarishlari, tugʻma kasalligi (yetilmaganligi, yevnuxoidizm) yoki hayot davrida orttirilgan kasalliklari (shikastlanishi, yalligʻlanishi), boshqa ichki sekretsiya bezlari (gipofiz, qalqonsimon bez, buyrak usti bezlari)ning zararlanishi, moddalar almashinuvining buzilishi (avitaminoz, diabet va b.), markaziy nerv sistemasi kasalliklari ularning endokrin funksiyasini buzishi mumkin (endokrin I). Jinsiy aloqa chogʻida har ikki jins oʻrtasidagi nomunosib xatti-harakatlar (shunchaki yengil-yelpi, yuzaki jinsiy aloqa qilish) ham jinsiy zaiflikka olib keladi. I.ni urolog vrach davolaydi; baʼzan endokrinolog va psixiatr bilan maslahatlashish lozim. Baʼzi ayollarning jinsiy yaqinlikka befarq boʻlishi, erzadaligi (qarang Vaginizm) ham I.ga olib keladi. Bunday hollarda ginekolog vrach bilan maslahatlashish maʼqul. Psixoterapiya, organizmni mustahkamlovchi dorilar, gormonal preparatlar, vitaminlar, har xil tabiiy usullar va b. bilan davolash yaxshi naf beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
3. ↑  "Impotensiya" *OʻzME*. I-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Neft suvlari**, neft konlaridagi suvlar — neftli gori-zontlardagi yer osti suvlari; neft va unda erigan gaz bilan bevosita aloqada boʻladi. Neft qatlamlarida va neft uyumlariga nisbatan joylashishiga qarab quyidagi Neft suvlari farq qilinadi: chekka (konturli) suvlar — neft uyumidan quyida joylashgan; ostki (toʻshak) suvlar— qal-qib turgan neft uyumining tagida joylashgan; ustki suvlar— neftli katlamining ustida joylashgan; bogʻlangan suvlar — gʻovaklar yuzasini oʻrab oluvchi neft katlamida mayda kapillyar naychalarni toʻldiruvchi suv; sunʼiy kiritilgan suv — neft uyumlarini chiqarib olishda bosimni zarur darajada saklab turish uchun kiritiladi. Neft suvlarining geokimyoviy tarkibi mahsuldor gorizont va uyum tarkibining litologik xususiyatlari bilan bogʻliq. Neft uyumlarining chekka Neft suvlarida organik kislotalar, benzol, fenol, ogʻir karbonsuvlarning kon-sentratsiyasi yuqori boʻladi. Gaz uyumlaridagi suvlarda, odatda, organik qoʻshimchalar kam. Koʻpincha Neft suvlarining tarkibi katta maydonlarda deyarli oʻzgarmaydi. Neft uyumlari bilan bevosita tutashgan suvlar (chekka va ostki)ning minerallashuvi (200 g/l gacha va undan ziyod), gazga toʻyinganligi, metan va benzol, ammoniyning miqdori oʻziga xos xususiyatlarga ega. Gidrokarbonatnatriyli Neft suvlari esa kam (10 g/l gacha) minerallashgan. Neft suvlarini oʻrganish neftni qidirish, razvedka qilish va kondan chikarib olishda ahamiyati katta.

Koʻpincha Neft suvlari shifobaxsh mineral suv sifatida yoki undan yod, brom, bor, radiy, bariy, stronsiy va boshqa olishda foydalaniladi. Neft bilan birga chiqa-digan Neft suvlari qattiq noorganik tuzlar hosil kilishi sababli neft qazib olishni murakkablashtiradi. Buning oldini olish uchun Neft suvlari tuzsizlantiriladi yoki neft suvsizlantiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Notariat** (lotincha: *notarius* — mirza, kotib) — yuridik ahamiyatga ega boʻlgan huquqlar va faktlarni tasdiqlash vazifasi topshirilgan va qonunda nazarda tutilgan boshqa notarial harakatlarni bajaruvchi organlar tizimi. Oʻzbekiston Respublikasida davlat va xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarial idoralar Notariat tizimini tashkil etadi, ular boʻlmagan aholi yashaydigan joylarda baʼzi notarial harakatlar fuqarolar yigʻinlarining raislari (oqsoqollar) tomonidan amalga oshiriladi. Notarial idoralar yuridik faktlarni belgilaydigan va fuqarolik huquqlari toʻgʻrisidagi nizolarni hal qiluvchi sud muassasalaridan farqlanadi. Bu idoralar fuqarolar bilan bevosita uchrashish yoʻli bilan yoki qonunda koʻrsatilgan hollarda hujjatlarga asosan nizosiz huquqlarni va yuridik faktlarni tasdiqlaydi va shu kabi amallarni bajaradi.

Oʻzbekiston Respublikasida Notariatning tashkil etilish prinsiplari va faoliyati Oʻzbekiston Respublikasining "Notariat toʻgʻrisida"gi qonuni (1996-yil 26 dekabr), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Notariat toʻgʻrisida chiqargan qarorlari va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlangan "Oʻzbekiston Respublikasi notarial idoralari tomonidan notarial harakatlarni bajarish tartibi toʻgʻrisida"gi, "Oʻzbekiston Respublikasi davlat notarial idoralarining notariuslari va xususiy amaliyot bilan shugullanuvchi notariuslarning notarial harakatlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida"gi 1997-yil 28-apreldagi qoʻllanmasi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi hayʼatining 1997-yil 28-apreldagi qarori bilan tasdiqlangan "Oʻzbekiston Respublikasi davlat notarial idoralarida xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning ish yuritish tartibi haqida"gi, "Oʻzbekiston Respublikasi shaharchalar, qishloqlar va ovullar fukarolari yiginlarining raislari (oqsoqollari) tomonidan belgilangan notarial hara-katlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida"gi qoʻllanmalari hamda boshqa huquqiy hujjatlarga asoslanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Enzimologiyada **1-atsilgliserol-3-fosfat O-atsiltransferaza** (EC)) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

asil-CoA + 1-atsil-sn-gliserin 3-fosfat {\displaystyle \rightleftharpoons } CoA + 1,2-diasil-sn-glitserin 3-fosfat
Shunday qilib, bu fermentning ikkita substrati asil-CoA va 1-atsil-sn-glitserin 3-fosfat, uning ikkita oxirgi mahsuloti esa CoA va 1,2-diatsil-sn-glitserin 3-fosfatdir hisoblanadi.

Ushbu ferment transferazlar oilasiga, xususan, aminoatsil guruhlardan boshqa guruhlarni oʻtkazuvchi asiltransferazalarga tegishli. Ushbu ferment sinfining sistematik nomi **asil-CoA: 1-atsil-sn-gliserol-3-fosfat 2-O-atsiltransferazadir** boʻlib, umumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida **1-atsil-sn-glisero-3-fosfat asiltransferaza**, **1-atsil-sn-glitserin 3-fosfat asiltransferaza**, **1-atsilglisero-3-fosfat asiltransferaza**, **1** -atsilgliserol-3-fosfat asiltransferaza, 1-atsilglisero-3-fosfat asiltransferaza, **asilgliserolfosfataseli** va **lizofosfatid kislota-atsiltransferaza** kabilari ishlatiladi. Bu ferment 3 ta metabolik yoʻlda ishtirok etadi: glitserolipid almashinuvi, glitserofosfolipid almashinuvi va efir lipid almashinuvi .

Manbalar
--------

* "Specificities and selectivities of glycerol-3-phosphate acyltransferase and monoacylglycerol-3-phosphate acyltransferase from pea and spinach chloroplasts". *Eur. J. Biochem.* **129** (3): 629–636. 1983. doi:10.1111/j.1432-1033.1983.tb07096.x. PMID 6825679.
* "Incorporation of long-chain and polyunsaturated acids into phosphatidate and phosphatidylcholine". *Biochim. Biophys. Acta* **152** (3): 645–8. 1968. doi:10.1016/0005-2760(68)90109-4. PMID 5661029. .
* "Acyl-donor specificities of partially purified 1-acylglycerophosphate acyltransferase, 2-acylglycerophosphate acyltransferase and 1-acylglycerophosphorylcholine acyltransferase from rat-liver microsomes". *Eur. J. Biochem.* **38** (1): 25–31. 1973. doi:10.1111/j.1432-1033.1973.tb03028.x. PMID 4774123.
**Reanimatologiya** (reanimatsiya va ... logiya) — organizmni jonlantirish va tasodifiy oʻlimdan saqlab qolish haqidagi fan; tibbiyotning bir boʻlimi. R. asosan, shikastlanish, operatsiya paytida, shuningdek, klinik amaliyotda nafas aʼzolari, qon aylanishi, endokrin sistema, moddalar almashinuvi va boshqa jarayonlarning buzilishidan yuzaga keladigan ogʻir hollarda organizmning hayotiy muhim funksiyalarini boshqarish va tiklash masalalarini oʻrganadi.

Qadimdan vrachlar oʻz davridagi mavjud shifobaxsh vositalar yordamida hali yashashi mumkin boʻlgan sogʻlom organizmni tasodifiy oʻlimdan saqlab qolish uchun kurashib kelganlar. Oʻrta asrlarda A. Vezaliy qamishdan yasalgan naycha bilan hayvonlarga sunʼiy nafas oddirish ustida tajribalar oʻtkazdi. 17-asr oxirlariga kelib oʻlim va organizm hayot faoliyatining tiklanish jarayonlari qonunlari oʻrganila boshlandi. R. tibbiyotning mustaqil ilmiyamaliy boʻlimi sifatida 20-asr oʻrtalarida shakllandi. Urush yillarida yaradorlarda uchragan gemorragik va kuchli ogʻriq taʼsirida yuz bergan shok holati hamda havo yetishmasligi sabablari va h.k.ni oʻrganish R.ning rivojlanishiga yordam berdi.

R. hozirgi zamon fani yutuqlariga, xususan, organizm turli sistemalari funksiyasining buzilishi toʻgrisida ogohlantiradigan elektron apparati hamda nafas olish va qon aylanishini saqlab turadigan apparatlar va h.k.ga tayanadi.

Oʻlim tez roʻy beradigan biologik hodisagina boʻlib qolmay, balki uzoq davom etadigan bir necha davr va holatlardan, hayotning oxirgi bosqichlari — terminal holatdan soʻng yuz beradigan jarayondir. Agar klinik oʻlim vaqti qisqa boʻlib, hayot uchun muhim aʼzolar faoliyati soʻnib ulgurmagan boʻlsa, organizmni jonlantirish, gaz almashinuvi, qon aylanishini tiklash tadbirlari koʻriladi. Buning uchun organizmning birgina sistemasi emas, balki markaziy nerv sistemasi, yuraktomir sistemasi, gaz almashinuvi, endokrin sistema va boshqa mufassal oʻrganiladi.

R.ning asosiy vazifasi hayotdan oʻlimga oʻtish davrini va tiriltirishdan soʻng oʻlimdan hayotga qaytish davrining biologik qonunlarini oʻrganish, shuningdek, terminal holatning oldini olish, jonlantirilgan organizmni davolash, oʻlim sabablari va organizmni jonlantirish mumkin yoki mumkin emasligini aniqlashdir. R. patofiziologiya, xirurgiya, anesteziologiya kabi fanlar bilan chambarchas bogʻliq. Oʻzbekistondagi tibbiyot intlarida R. kafedralari boʻlib, u yerda R.ning eng dolzarb masalalari ustida ilmiy tadqiqot ishlari olib boriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Choʻpon ota** **maqbarasi,** — meʼmoriy yodgorlik, Toshkentdagi maqbara, xuddi shu nomdagi qabristondagi Choʻpon ota meʼmoriy majmuasining bir qismidir. Maqbara Oʻrta Osiyoda choʻponlar va qoʻy podalarining himoyachisi sifatida hurmat qilingan Choʻpon ota maqbarasi afsonaviy xarakterga bagʻishlangan. Binoni haqiqiy qabriston deb emas, balki faqat qadamjoy („muqaddas joy") deb hisoblash kerak. Rivoyatlarga koʻra, maqbarani qurish boʻyicha buyruq Amir Temur yoki Ulugʻbek tomonidan berilgan, ammo arxeologik materiallarga koʻra u 18-asrlarga borib taqaladi.

Qurilishi haqida maʼlumot
-------------------------

Maqbara qurilishi toʻgʻrisida xabar beruvchi aniq tarixiy manbalar topilmagan, yigʻilgan soʻrov maʼlumotlari ham kam. Arxeologik materiallar yodgorlikni 18-asrning oxiriga qadar belgilashga imkon beradi. Shu bilan birga, bir-biriga qarama-qarshi boʻlgan bir nechta afsonalar mavjud.

Afsonalardan biriga koʻra, bino Tamerlan (Temur) buyrugʻi bilan, qalmoqlar goʻyo yashagan qishloq joylarida qurilgan va ilgari u "Q*ozoq-mozor* "deya atalgan.

Ikkinchi afsonaga koʻra Ulugʻbek Choʻpon otani tushida koʻrgan.
U kishi Ulugʻbekka uning dafn marosimi hech qanday tarzda belgilanmagan deb tanbeh bergan, shundan soʻng Ulugʻbek ular uchun ish joyini belgilab, Samarqanddan Toshkentga quruvchilar va materiallarni yuborgan. Shuni taʼkidlash kerakki, maqbara qurilishida haqiqatan ham XV asrni koʻrsatadigan shakllar mavjud, ammo XIX asrda barpo etilgan Muin Xalfa-bobo va Xoja Bahretdin-donning koʻchirilgan qabrlari bilan taqqoslash, shubhasiz, bizni ushbu rivoyatga boʻlgan ishonchimizni soʻndiradi.

Adabiyotlar
-----------

* Булатова В. Маньковская Л. „Комплекс Чупан-ата (XVIII—XX век)",*. Памятники зодчества Ташкента XIV—XIX вв.*, 5000 экз, Ташкент: Издательство литературы и искусства имени Гафура Гуляма, 1983 — 125 bet.
* „Чупаната комплекс",*Ташкент. Энциклопедия*. Ташкент: Главная редакция УзСЭ, 1983 — 394 bet.
* Маньковская Л. Ю. Пулатов Х. Ш. Toshkentning me'moriy merosini o'rganishga // O'zbekiston qurilishi va arxitekturasi. - 1972 yil. - № 6 . - S. 21-22 .
* *Kozoqmozortepa* - Национальная энциклопедия Узбекистана (uzb.) . - Toshkent, 2000-2005.
**Tovul** — Oʻzbekiston Respublikasi Fargʻona viloyati Beshariq tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Tovul shaharchasi Beshariq tumanining eng katta va eng rivojlangan shaharchalaridan biri.

Shaharchada vrachlik punkti, militsiya tayanch punkti, maktab, davlat bolalar bog’chasi xususiy bolalar bog’chalari, kichik futbol stadionlari, fitnes zal, ko’plab oziq-ovqat va nooziq-ovqat do’konlari, mashina ustaxonalari, kompyuter xizmatlari va boshqa xizmat ko’rsatish joylari mavjud. Jumladan "Tovul eko" do’koni oziq-ovqat sifati yaxshiligi, turlari ko’pligi va narxlar esa arzonligi bilan, "SirSinius market" do’koni esa oziq-ovqat, kompyuter xizmatlari va boshqa xizmatlar sifatliligi bilan shaharchada juda mashxur.

Manbalar
--------

1. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Akalar reklamani yorvoribsizlar!
**Ipak qurti tuxumi inkubatsiyasi** — inkubatoriya (maxsus uskunalangan xona yoki maxsus shkaflar)da tut ipak kurti tuxumini ochirish. In-kubatoriyada qurt tuxumining embrioni rivojlanishi uchun barcha zarur sharoit yaratilgan boʻladi. Odatda, bir inkubatoriyda 100—120 quti tuxum ochirish mumkin. Pekin qoidaga koʻra har bir inkubatoriyda ochiriladigan tuxum miqdori 50—60 qutidan oshmasligi kerak. Monovoltin (bir yilda bir marta nasl beradigan) zotlar va duragaylarning tuxumlari doimiy harorat sharoitida va haroratni asta-sekin oshirib borish usullarida ochiriladi. Doimiy harorat usulida pilla oʻrovchi zot va duragay kurtlar tuxumi inkubatsiyasi uchun: havo harorati 2— 3-kunlarda 13—14°; 3—4-kunlari 24° gacha boʻlib, dastlabki qurtlar (xabarchilar) paydo boʻlganda 25° gacha oshiriladi. Havo namligi butun inkubatsiya davrida 75—80% da saqlanadi. Xona har 2—3 soatda (10—15 minutdan) shamollatib turiladi. Haroratni asta-sekin oshirib borish bahor salqin kelganda, harorat koʻtarilib-pasayib turganda, tut barglari sovukdan zararlanganda qoʻllaniladi. Bu usulda tuxum ochirishga qoʻyilgan kundan boshlab harorat 12—14° dan kun sayin 1—2 darajaga koʻtarib boriladi.

Inkubatsiya qurt zotiga qarab, 11 — 18 kun davom etadi. Tuxumlar jonlanish oldidan rangi oqara boshlaydi. Shu vaqtda quti va ramkalar ustiga mayda teshikli qogʻozlar qoʻyilib, mayda qirqilgan tut barglari sochiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bolalar poliklinikasi** — 14 yoshgacha boʻlgan bolalarga tibbiy yordam koʻrsatadigan davolashprofilaktika muassasasi. Bolalar poliklinikasi bolalar kasalxonasi tarkibiga kirishi yoki mustaqil holda faoliyat koʻrsatishi hamda koʻp tarmoqli boʻlishi mumkin. Qishloq joylarda markaziy tuman kasalxonalari qoshidagi poliklinikalarda bolalar maslahatxonasi boʻladi.

Soʻnggi yillarda Oʻzbekistonda (Toshkent shahrida) kattalar va bolalar poliklinikalari hamda ayollar maslahatxonasida "oilaviy vrach" omillari asosida tibbiy yordam koʻrsatadigan oilaviy poliklinikalar tashkil qilingan. Bu joylarda Bolalar poliklinikasi vazifasini oilaviy poliklinikalar bajaradi. Shu bilan birga bolalar konsultativdiagnostika poliklinikalari (markazlari) ham ochilgan. Bolalar poliklinikasi da ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam koʻrsatadigan xonalar (jarroh, logoped, revmatolog, tish, koʻz, buruntomoq va quloq kasalliklari, badantarbiya va uqalash xonalari), uyda yordam koʻrsatish va soglom bolalar boʻlimi, sut oshxonasi mavjud. Bolalar poliklinikasi da tez-tez qoʻzib turadigan kasalliklardan aziyat chekadigan bemorlar dispanser kuzatuvida boʻladi (qarang Dispanserizatsiya). Bolalar poliklinikasi da bir necha vrach boʻlsa, ularning har biri maʼlum uchastkalarga biriktirib qoʻyiladi. Uchastka hududida yashaydigan har bir vrachga 1—2 hamshira yordam beradi. Bolalar poliklinikasi sogʻlom bolalarning asabiyruhiy, jismoniy rivojlanishini muntazam kuzatib borish, maslahatlar berish, bolalar va ularning otaonalarini sanitariyagigiyena jihatidan tarbiyalash ishlarini amalga oshiradi. Shuningdek, bolaning jismoniy rivojlanishiga alohida ahamiyat beriladi; gavda vazni oʻlchamlari (antropometriya) qayd qilib boriladihttps://www.instagram.com/tv/CZMLTkmKtNW/?utm\_medium=copy\_link

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Erdőbénye** qishlog'ida 1000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. U tog'lar va uzumzorlar bilan o'ralgan vodiyda, Borsod-Abauj-Zemplen okrugidagi mashhur "Tokay-Xegyalja" vino hududining o'rtasida joylashgan. Qishloq ushbu mintaqadagi vinochilik markazlaridan biri. Qishloqda viloyat vinolaridan tatib ko‘rish mumkin bo‘lgan yerto‘lalar ko‘p. Qadimgi mashhur iborada aytilishicha: "Tokaj Aszu kabi yaxshi vinoga ham yaxshi sharob kerak bo'ladi", shuning uchun ham bu mintaqada kupperlik kasbi qadimiy an'anaga ega. Erdőbénye kuperlari otadan o'g'ilga o'tib kelayotgan va har yili yozda "Kuperchilar festivali" da ijro etadigan kuperlar raqsi an'anasini saqlab qolgan yagona odamlardir.

Bu mintaqa nafaqat "sharobni sevuvchilarni", balki "tabiatni sevuvchilarni" ham o'ziga jalb qiladi. Havoning tozaligi va ifloslanishi kamligi uchun, bu hudud iqlimiy kurort va ekskursiyalar uchun markaz hisoblanadi. Qishloq yaqinidagi tabiat qo'riqxonasidagi "Aranyosi-volg'i" vodiysi sayyohlar va velosipedchilar uchun ajoyib joy.

Boldogkővaralja, Sarospatak, Szerencs, Fűzer, Regec shaharlarida qal'alar va qal'a xarobalari hududning boy tarixidan dalolat beradi. Ikki daryo, Tisa va Bodrog shu yerda uchrashadi. Bodrog daryosi suv sportining har xil turlari uchun uydir. Zemplen tog'lari o'rmonlarida ov va sarguzashtlar sodir bo'ladi.

Zemplen madaniyat festivalining "Zemplén Művészeti Napok" kontsertlari Erdőbénye Kalvinistik cherkovida bo'lib o'tadi.

Bir vaqtning o'zida mahalliy yahudiy aholisining yetakchisi "Tal Xaim" ning muallifi ravvin Xaim Fridlander bo'lgan. U Liskalik ravvin Tzvi Xirshning ( Olaszliskaning muqobil nomi) kuyovi edi va qaynotasi vafot etgach, ravvin Xaim Fridlander Liskadagi qaynotasining o'rnini egallagan. Qarang: Liske (Hasidiklar sulolasi).

 Erdőbénye - yuqoridan saroy

Adabiyotlar
-----------
"TADBIRKORBANK" - Oʻzbekistondagi yirik aksiyadorlik tijorat banki. 1993-yil 7-yanvarda "Oʻzdehqonsanoatbank" negizida tashkil etilgan. Boshqaruvi Toshkent shahrida. Bankning yirik taʼsischilari: "Biznesfond", "Madad" sugʻurta agentligi va boshqa Jismoniy va yuridik shaxslardan iborat aksiyadorlari 24 mingdan ortiq. "T." keng tarmokli universal banklardan biri boʻlib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va barcha viloyatlarda 13 ta filiali, respublika (Toshkent sh.) va viloyatlar markazlarida amaliyot boʻlimlari, 69 tuman boʻlimi, tuman boʻlimlari qoshida 42 minibank ishlaydi (2003).

Bank faoliyatining asosiy yoʻnalishi — qishloqda tadbirkorlik va mulkchilikning yangi shakllarini rivojlantirishni moliyaviy qoʻllabquvvatlashdan iborat. "T." respublika qishloq xoʻjaligi. korxonalariga — dehqon va fermer xoʻjaliklariga, shaxsiy yordamchi xoʻjalik egalariga, kooperativlarga, qishloq xoʻjaligi. mahsulotlarini qayta ishlovchi xususiy korxonalar va firmalarga turli bank xizmatlari koʻrsatadi. Bundan tashqari, bank kreditlar jalb etish va berish, mijozlar va muxbir banklarning hisobvaraklarini yuritish, pul jam/armalarini qabul qilish va joylashtirish, toʻlov hujjatlari va boshqa qimmatli qogʻozlarni sotib olish, sotish va saklash, faktoring va lizing xizmatlari koʻrsatishni amalga oshiradi. Bank mamlakatimizda kichik va oʻrta biznes, xususiy tadbirkorlik yetakchi rol oʻynaydigan koʻp ukladli iqtisodiyotni jadal rivojlantirishga hissa qoʻshib kelmokda. "T." tomonidan kichik va oʻrta biznes subʼyektlariga qishloq xoʻjaligi. texnikasi va minitexnologiyalar, ehtiyot qismlar olish uchun lizing xizmatlari koʻrsatishni kengaytirish, kichik va oʻrta biznes subʼyeklarini kreditlashda eksportbop yoki import oʻrnini bosuvchi mahsulot ishlab chiqarish.ga, mahalliy xomashyoni qayta ishlash xisobiga xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarish. bilan bogʻliq boʻlgan loyihalarga asosiy eʼtiborni qaratmoqda. 2003-yilda 41 mingdan ortiq mijozlarga xizmat koʻrsatdi. Bankning ustav kapitali 2,2 mlrd. soʻm, oʻz kapitali 3,85 mln. soʻm, berilgan kreditlar 12,1 mlrd. soʻm, yillik fonda 642,7 mln. sum, jami aktivlari 33,4 mlrd. soʻm, zaxira kapitali 507,3 mln. sum (2003).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Tonna (maʼnolari).

**Tonna** (lot. tunna, frans. tonne — bochka) — 1) massaning tizimga kirmagan oʻlchov birligi. Haqiqatan qam kattaroq bochkaning sigʻimi 1 m3 atrofida boʻlsa, unga taxminan 1 t suv sigʻadi. 4°da 1 m3 hajmdagi suvning massasi 1 t ga teng. T.ning 1000 kg ga teng metrik T.; 1016,05 kg ga teng britaniya uzun T.si; 907,18 kg ga teng britaniya qisqa T.si xillari mavjud; 2) yuk joylashtiriladigan binoning hajm oʻlchovi (kemachilikda). 2,83 m3ga moye keluvchi T. Buni reyestr T. deyiladi; 3) trinitrotoluolning yadroviy ekvivalenta; 4,2109 J ga teng; 4) Germaniyada yuza oʻlchov birliklaridan biri. 1 T.q0,5466 ga q5466 m2. TONUS (yun. tonos — taranglik) (f i ziologiyada) — nerv markazlari, muskul toʻqimalari va arteriolalar devoridagi muskul tolalarining toliqmay, uzoq vaqt qoʻzgʻalgan holatda boʻlishi. Nerv markazlari T. ida bosh va orqa miya qismlaridan efferent nervlar orqali impulslar uzluksiz yuborilib, organ va toʻqimalarni maʼlum funksional holatda anchagacha saqlaydi. Muskullar T.ida uzoq vaqt taranglashadi yoki qisqaradi, bunda tananing muvozanati, skelet muskullari tonusi, qovuq, bachadon va hazm aʼzolari boʻshliqlarining bosimi hamda qon bosimi (silliq muskullar tonusi) maʼlum darajada saklanadi. Kontraktil va plastik T. bor. Kontrakt il T.da muskullar, ayniqsa, skelet muskullari keskin taranglashadi, moddalar almashinuvi kuchayadi, energiya sarflanishi ortadi. Plastik T.da muskullar kucheiz taranglashadi va bu holat uzok, davom etishi mumkin. Moddalar almashinuvining tezligi keskin oʻzgarmaydi, koʻp energiya sarf boʻlmaydi, Muskullar T.ini boshqarishda uzunchoq miyaning retikulyar formatsiyasi, vestibulyar yadrolari, miyacha hamda gumoral omillardan adrenalin, karbonat angidrid katta rol oʻynaydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

| * k
* m
* t
SI birliklari |
| --- |
| asosiy birliklar | 
* amper
* kandela
* kelvin
* kilogram
* metr
* mol
* soniya

 | The SI logo |
| hosilasi birliklar | 
* bekkerel
* kulon
* Selsiy darajasi
* farad
* gray
* genri
* gers
* joul
* katal
* lumen
* lyuks
* nyuton
* om
* pascal
* radian
* siemens
* sievert
* steradian
* tesla
* volt
* vatt
* veber

 |
| boshqalar | 
* angstrem
* astronomik birlik
* dalton (massaning atom birligi)
* sutka (soat \* daqiqa)
* detsibel
* daraja
* elektronvolt
* gektar
* litr
* neper
* tonna

 |
| yana qarang | 
* birliklar tizimi

 |
| 
* Category Turkum

 |
**Daniyel Rasimovich Axtamov** (ozarbayjoncha: *Daniel Rəsim oğlu Axtyamov*, 1985-yil 26-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – ozarbayjon va rus futbolchisi, Ozarbayjon terma jamoasi futbolchisi. Hujumchi.

Boigrafiyasi
------------

Otasi Rasim Axtamov Bokuda tavallud topgan. U Neftçi Boku PFK jamoasida futbol oʻynagan.

Daniyel Cherepovetsning „Aist" jamoasining shogirdi boʻlib, 7 yoshidan boshlab futbol oʻynagan. Otasining sharofati bilan Moskvaning „Lokomotiv" internatiga oʻqishga kirgan. Uni tugatib, temiryoʻlchilar zaxirasiga tushishni moʻljallagan, ammo rahbariyat uni jamoaga olishni istamagan. Axtamov Cherepovetsga qaytib kelgan va u yerda „Sheksna" futbol jamoasida oʻynay boshlagan.

Axtamov 2004-yilda „Vityaz" (Podolsk) futbol klubiga oʻtgan, ammo u yerda uzoq qolmagan. 2004-yilning ikkinchi yarmida Ozarbayjonga kelgan va u yerda Ozarbayjon futbol oliy ligasining „Inter" (Boku) jamoasida oʻynay boshlagan.

2005-yilda „Ganja" futbol klubiga, biroz vaqt oʻtgach esa „Olimpik" (Boku) futbol klubiga oʻtgan. 2006–2007-yilgi mavsumda yana „Inter" safida oʻynadi.

Daniyel Rasimovich 2008-yilda Torpedo klubi (Moskva) taklifini qabul qilib, Rossiyaga qaytib kelgan. Yil oʻrtalarida „Sheksna" klubiga oʻtgan.

2009-yilda Belarusning „Minsk" va Ozarbayjonning „Simurg" jamoalari sharafini himoya qilgan.

Axtamov 2011-yilda Oʻzbekistonning „Jombay" jamoasida, 2012-yilda esa Moldovaning „Tiraspol" klubida oʻynagan.

Futbolchi 2012-yilning ikkinchi yarmida Cherepovets „Aist" jamoasiga oʻtgan va 2013-yildan „Titan" (Klin) jamoasida oʻynagan.

Ozarbayjon terma jamoasi
------------------------

Daniyel Ozarbayjon fuqaroligini qabul qilgan va Ozarbayjon yoshlar terma jamoasi safida ilk bor toʻp surgan.

Tez orada Ozarbayjon milliy futbol jamoasiga qoʻshilgan 2004-yilda Angliya terma jamoasiga qarshi oʻyinda qatnashgan. Bir necha oʻyindan soʻng Axtyamov ozarbayjonlik murabbiylar nazaridan chetda qolgan. 2009-yilda Ozarbayjon terma jamoasiga endigina bosh murabbiylik qila boshlagan Berti Fogts Axtyamovni terma jamoaga qaytargan, ammo hujumchi birorta ham gol ura olmagan. Daniyel umumiy hisobda terma jamoa bilan 13 ta oʻyin oʻtkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „1972. Высшая лига. Составы команд". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-noyabr 2013-yil.
2. ↑  „AFFA - Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası". *www.affa.az*. Qaraldi: 25-noyabr 2023-yil.
3. ↑  Shaxin DINIYeV: „Gruppa lyudey v Gyandje prepyatstvuet razvitiyu futbola v regione"[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „Главные спортивные новости на сегодня | Poslednie novosti sporta v Rossii i mire." (ru). *sport-express.ru*. Qaraldi: 25-noyabr 2023-yil.
5. ↑  „Куда унес «Аист» бывшего футболиста сборной Азербайджана?". 20-sentyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-oktyabr 2012-yil.
6. ↑  Daniel Axtyamov
7. ↑  „Даниэль Ахтямов не нашел себе друзей в Азербайджане". 15-sentyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-oktyabr 2012-yil.
Kuvez
**Kuvez** (frans. couveuse — inkubator) — maʼlum haroratli, havosi namlangan va kislorodga boy moslama (apparat); chala va nimjon tugʻilgan chaqaloqlarning tana haroratini bir maromda saqlash uchun qoʻllanadi. K.ning ochiq (felka-karavot) va yopiq (tibbiy inkubator) xillari bor. Kadimda chala tugʻilgan chaqalokdarni issiq jun mato yoki paxta va shunga oʻxshashlarga oʻrabchirmab telpakka solib parvarishlashgan. 19-asr ning 2- yarmidan boshlab Rossiya, Avstriya, Fransiya, Shvetsiya va boshqa mamlakatlarda ancha takomillashtirilgan K. ishlab chiqarila boshlandi. Ulardan keng tarqalgani Kredes vannochkasi boʻlib, uning devorlari ikki qanat metalldan yasalgan, tubida sovuq suv chiqib ketadigan yoʻli boʻlgan. Devorlari orasiga vaqt-vaqti bilan voronka orqali issiq suv quyib turilgan. Uning anchagiva kamchiliklari ham boʻlgan. 1878-yilda Parijda yogʻochdan yasalgan K.lar rasm boʻldi. Keyinchalik elektr K.lar ishlab chiqarila boshlandi. Boʻlar metalldan yasalgan boʻlib, devorlari orasida K. ichidagi haroratni bir xil ushlab turadigan moslamalar mavjud, ular yordamida tashqaridan turib ichkaridagi chaqaloqlarga mos va xos iqlimni yaratish mumkin boʻladi. Bu K.larning yuqori qismi ochiq boʻlgani bois, chaqaloqlar choyshabga oʻralib toʻgʻridan-toʻgʻri K. ichiga yotqiziladi, soʻngra hamshira kerakli muolajani bemalol bajaraverishi va hatto uni choʻmiltirishi ham mumkin. Oʻzbekiston Respublikasining tugʻ-ruq komplekslari va shifoxonalarning bolalar boʻlimlarida chala tugʻilgan chaqaloqlar boʻlimi mavjud, ular barcha qulayliklari bor K.larda parvarish qilinadi. Xususan, hozir mamlakat tugʻruqxonalarida Yaponiyaning "Xitachi" firmasidan grant asosida olingan K.lardan foydalanilmokda. Bu K.lar hozirgi zamon talabiga javob beradigan barcha moslamalar (moʻʼtadil harorat, namlik, kislorod, chaqaloq vaznini oʻlchash tarozlari, kvars lampalari va h. k.) bilan jihozlangan. Moslamalar orqali shifokor qoʻllari bilan K.ning old devoridagi eshikchalardan bolani tekshirishi, muolajalar qilishi va vaqt-vaqti bilan ketliklarini yangilashi, tarozida tortib ogʻirligini nazorat qilib turishi mumkin. K. de-vorlari oyvasimon plastmassadan yasalgan, bu bola holatini koʻzatib turish imkonini beradi. K. ichida chaqaloq yalangʻoch holatda maxsus karavotchada yotadi. K. ni steril tarzda ushlab turish mumkin, buning uchun uning devorlari yuviladi, ichi esa kvars lampasi orqali mikroblardan tozalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tarixiy materializm** (tarixni materialistik tushunish) — marksizmning jamiyat taraqqiyoti toʻgʻrisidagi qarashi. Jamiyat taraqqiyotining eng umumiy qonunlarini oʻrganuvchi fan sifatida talqin qilib kelindi. Asosiy gʻoyalarini Karl Marx, Friedrich Engels va Vladimir Lenin ilgari surgan. Tarixiy materializm jamiyat moddiy hayoti — ijtimoiy borliqning ijtimoiy ongga nisbatan birlamchiligini eʼtirof etadi; jamiyat taraqqiyotining asosida moddiy ishlab chiqarish usuli yotadi, degan gʻoyaga asoslanadi. Ishlab chiqarish munosabatlarini ustqurmani belgilovchi iqtisodiy struktura (jamiyatning bazisi) sifatida ajratib koʻrsatadi; tarixni ijtimoiy-tarixiy formatsiyalarning almashinuvidan iborat qonuniy tabiiy-tarixiy jarayon, uning natijasida kommunizm qaror topadi, deb tushunadi.

XX asrning 20—30-yillaridan tarixiy materializm dogmalashtirildi va sxemalashtirildi, kommunistik partiyalar siyosatiga boʻysundirildi. Unda sinfiy boʻlinishning saqlanishi, sinfiy kurash, ijtimoiy inqilob kabi voqealarning qonuniy ekanligi va antagonistik formatsiyalarga xosligi uqtirib kelindi. Tarixiy materializm jamiyat taraqqiyoti, uning rivojlanish qonunlarini bir yoqlama yoki boʻrttirib talqin etgan, inson omiliga yetarli eʼtibor bermagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Arastu va Aflotun | *Falsafaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Dilyor Zafarovich Hakimov** — oʻzbek diplomati, iqtisodchi va tarjimon. Oʻzbekistonning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi sobiq doimiy vakili. 2019-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Respublikasining Belgiya, Niderlandlar va Lyuksemburg mamlakatlaridagi favqulodda va muxtor elchisi, Yevropa Ittifoqi va NATO huzuridagi Oʻzbekiston missiyasi boshligʻi.

Biografiya
----------

1969-yil 1-noyabrda Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1997-yilda Malayziyaning Mara texnologiya institutini, 1998-yilda Toshkent davlat sharqshunoslik institutini va 2001-yilda Toshkent Davlat iqtisodiyot universitetini xalqaro iqtisodiy munosabatlar, biznes boshqaruvi mutaxassisliklari bo‘yicha tamomlagan. Ingliz tilini biladi.

1988—1989 — Harbiy xizmat.

1997—1998 — „O‘zbekistonda inson taraqqiyoti bo‘yicha ilmiy hisobot" loyihasi maʼmuriy xodimi.

1998—1998 — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Devoni va O‘zbekistondagi BMT Taraqqiyot dasturi vakolatxonasining „Iqtisodiy tadqiqotlar markazi" qo‘shma loyihasi maʼmuriy xodimi.

1998—2001 — O‘zbekistondagi BMT vakolatxonasi maʼmuriy xodimi.

2001—2004 — BMT taraqqiyot dasturi ko‘magidagi O‘zbekiston hukumatining „taraqqiyotga hamkorlik ko‘rsatish" dasturi rahbari.

2004—2006 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi BMT va xalqaro tashkilotlar ishlari bo‘yicha boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari.

2006—2009 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Tashqi siyosiy faoliyat strategiyasi va tahlili bosh boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari.

2009—2011 — Oʻzbekistonning AQShdagi elchixonasi maslahatchisi.

2011—2013 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika mamlakatlari ishlari bo‘yicha boshqarmasi boshlig‘i.

2013—2013 — O‘zbekistonning BMTdagi doimiy vakili.

2013—2014 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining birinchi o‘rinbosari vazifasini bajaruvchi.

2014—2017 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining o‘rinbosari.

2017-yildan 2023-yilgacha — Oʻzbekiston Respublikasining Belgiya, Niderlandlar va Lyuksemburg mamlakatlaridagi favqulodda va muxtor elchisi, Yevropa Ittifoqi va NATO huzuridagi Oʻzbekiston missiyasi boshligʻi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Министерство иностранных дел Республики Узбекистан". 22-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2023-yil.
2. ↑  Dilyor Xakimov naznachen poslom Uzbekistana v Belgii
**Igor Anvar Kufayev** (ruscha: Ígor Anvár Kúfaev) – 90-yillar ruhiy yetakchisi, ijodkor va britaniyalik rassom.

Hayoti
------

Igor Kufayev 1966-yil 5-yanvarda Toshkent shahrida (Oʻzbekiston SSR) tugʻilgan. Mumtoz sanʼat boʻyicha taʼlim olib, ustozi Shomil Rahimovning shaxsiy ustaxonasida tahsil olgan. Shomil Rahimov yakkakurash ustasi va rassom edi. Kufayev Toshkentdagi rassomlik texnikumida, soʻngra Teatr va rassomlik institutining devoriy rassomlik boʻlimida oʻqigan. 1988-yilda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridagi Badiiy akademiyada (hozirgi Imperator Badiiy akademiyasi) oʻqigan. Boʻsh vaqtlarida Ermitaj muzeyida bevosita Gʻarb sanʼati durdonalarini oʻrganadi va chizish bilan shugʻullanadi.

Faoliyati
---------

 Igor Kufayev, *Tiz choʻkkan figura*, 1993-yil, tuvalga moyli, 127x127 sm, London, Ser Elton Jonning kolleksiyasi
Igor Kufayev 1990-yili Polshaning Varshava shahriga koʻchib oʻtgan. Sanʼatshunos Anjey Matiniya bilan boʻlgan uchrashuvi Kufayevning Varshavadagi Monetti galereyasida *„Abadiy murosa"* nomli birinchi shaxsiy koʻrgazmasiga sababchi boʻladi. Varshavadagi Milliy etnografiya muzeyida oʻzining „Murosaga *kelish"* triptixi bilan *„Muqaddas tasvirlar yigʻilishi"*da ishtirok etish uchun taklif qilingan edi. 

1991-yil avgust oyida Londonga koʻchib oʻtgan. Oʻsha yili uning birinchi turmushidan olti yoshli qizi yoʻl-transport hodisasida vafot etgan. Uzoq vaqt davomida rasm chizishga qodir boʻlmay chuqur qaygʻuga botadi. Lekin, 1994-yilda qizining xotirasiga bagʻishlangan „Burnt Earth" nomli bir kishilik koʻrgazma bilan tanazzuldan chiqadi. Robin Dutt The Independent nashrida buni ijobiy baholagan.

Ruhiy oʻqituvchi
----------------

 Igor Kufayev, Gut Saunstorfda dam olish uchun boshchilik qilmoqda, Germaniya, 2017-yil avgust
Kufayev 2002-yilda dars berishni boshlab, 2008-yil fevral oyida toʻliq kunlik ish vaqtiga oʻtgan. 2012-yildan beri butun dunyo boʻylab onlayn vebinarlar, shaxsiy yigʻilishlar va dam olishlarni taklif qilgan.

Ijodiy ishlari
--------------

### Kitoblari

* *Camatkāra: the Hidden Path*, Qogʻozli eksklyuziv nashr, 2023-yil iyun, SONG Publishing, ISBN 978-9464752717
* *Camatkāra: the Hidden Path*, Qattiq muqovali mato, Cheklangan nashr, 2023-yil yanvar, SONG Publishing, ISBN 9789464752700

Manbalar
--------

1. ↑  „Interview by Philip Goldberg and Dennis Raimondi". *Spirit Matters* (20-iyun 2019-yil).
2. ↑  *Dutt, Robin*. „Burnt offerings" (1-iyul 1994-yil).
3. ↑  Osto, Douglas*. An Indian Tantric Tradition and Its Modern Global Revival: Contemporary Nondual Śaivism*. Routledge, 2020. ISBN 978-1-000-04929-9.

Tashqi havolalar
----------------

* Igor Kufayevning rasmiy sayti
**Kimyoviy reaktivlar**, kimyoviy reagentlar — kimyoviy reaksiyalarni amalga oshirish uchun ishlatiladigan moddalar. Turlari: oʻta toza K.r.; kimyoviy toza K.r.; kimyoviy analiz uchun qoʻllanadigan toza K.r.; toza K.r. tozalangan K.r. texnik K.r. Tarkibiga koʻra, K.r. anorganiq, organiq va radioaktiv izotoplar bilan nishonlangan K.r.ga, ishlatilishiga koʻra, organiq — analitik reagentlar, kompleksonlar, fiksanallar, rN — indikatorlar va b.ga boʻlinadi. K.r. solingan idish yorligʻi yoki oʻralgan qogʻozga uning tozalik darajasi, ishlatilishi, qoʻshimchalar miqdori va saqlanish shart-sharoiti yozib qoʻyiladi. K.r.ning aksariyati zaqarli, tez alangalanadi, baʼzilari portlaydi. Shu sababli, K.r.ni ishlatishda va saklashda tegishli qoidalarga rioya qilish zarur. Havoda tez buziladigan ayrim preparatlar vodorod yoki inert gaz toʻldirilgan germetik ampulalarda, baʼzilari kerosinda (mas, ishqoriy metallar — Na, K) saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Moʻlton qamali** 1398-yilda yuz beradi, qamalga Amir Temur va nabirasi Pirmuhammad Mirzo boshchilik qiladi. Olti oylik qamal Temur gʻalabasi bilan yakunlanadi.

Umumiy tavsifi
--------------

1398-yilda Amir Temurning Hindiston yurishlari boshlanadi, unga Pirmuhammad Mirzo hamrohlik qiladi. Yurish Dehli sultonligidagi tartibsizliklar va fuqarolik urushini tugatish maqsadida amalga oshiriladi. Amir Temurning maqsadi poytaxt Dehlini ishgʻol etish edi, yoʻlda boshqa shaharlar ham egallanadi.

Qamal
-----

1398-yilning boshida Amir Temurning nabirasi Pirmuhammad Mirzo Hindistonga yoʻl oladi. Ular kirgan shaharlardan dastlabkisi Moʻlton edi. Pirmuhammad Mirzo Moʻltonni qamal qiladi, qamal olti oy davom etadi va Temurning gʻalabasi bilan yakunlanadi, shahar butunlay vayron boʻladi va aholisi qirib yuboriladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Vincent Arthur Smith - The Oxford History of India p,252
2. 1 2  Ahmed, Farooqui Salma (2011). A Comprehensive History of Medieval India: Twelfth to the Mid-Eighteenth Century. Pearson Education India. ISBN 9788131732021.
3. 1 2   Yousaf, Mohammad (1971). A Brief History of Multan. Ferozsons.
4. 1 2  Philosophers of War [2 Volumes] p,185
5. 1 2  Dictionary of Battles and Sieges [3 Volumes] p,696
**Talxatan bobo masjid-maqbarasi** — Marv (Turkmaniston)dagi meʼmoriy yodgorlik (11-asr). Bino toʻgʻri toʻrtburchak tarhli (10x18 m), 4 xonali, gumbazli. Masjid (7,3x7,3 m) bino mujassamotida asosiy oʻrinni egallaydi. Masjidning 2 yoni yoʻlkalarida xonalar, toʻrida maqbara joylashgan. Maqbara Talxatan qishlogʻida xalq orasida hurmat qozongan keksa bobo nomi bilan bogʻlangan. Tashqi va ichki bezaklarining bir xil xususiyatga egaligi, yaxlitligi, undagi gʻishtlar (25x25x5 sm)ning oʻziga xos mahorat bilan terilganligidadir. Gʻishtlardan girih va islimiy naqshlar hosil qilingan. Xonalar ichiga gʻishtdan ravoq, bagʻal, mexrob hoshiyalari va ustungoʻshalar ishlangan. Devor qalinligi 1,5 m ga yaqin. Maqbara qad. boʻlishiga qaramay, meʼmorlarning badiiy mahorati, salobati yaxshi saqlangan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Yaqin atrofdagi qabriston tasviri
 Maqbaraning uzoqdan ko'rinishi
**Diri Bobo maqbarasi** (ozarbayjoncha: *Diri Baba məqbərəsi*) – Shayx Diri Bobo maqbarasi Ozarbayjonning Gobustan tumani Qobuston shahrida joylashgan.

Tavsifi
-------

Maqbara haqida bir qancha ma'lumotlar K. de Bryuin va A.Oleariyning kundaliklarida, shuningdek, B. Dorn asarida keltirilgan. Bino ikki qavatli qilib qurilgan. 

  

Bokudan Shamaxigacha bo'lgan yo'lda qadimiy qabriston ro'parasida joylashgan XV asrga oid noyob yodgorlik - ikki qavatli "Diri Bobo" maqbara-masjidi mavjud. Uzoq vaqt davomida mahalliy aholi bu yerda Diri Bobo ismli muqaddas shaxs dafn etilgani haqidagi afsonaga ishonib kelishgan. Ushbu yodgorlik bilan bog'liq ko'plab afsonalar va mistik voqealar mavjud. Shuning uchun maqbara XVII asrdan beri ko'plab ziyoratchilarni o'ziga jalb qilib keladi. Maqbaraning yuqori qismi sakkiz burchakli gumbaz bilan qoplangan. Tashrif buyuruvchi mehmonlar zalga kirishlaridan oldin oyoq kiyimlarini yechadigan kichik koridor mavjud. Zinapoyalardan o'tib, kirish eshigi mavjud bo'lib, bu zinapoyalar qabristonning ikkinchi omboriga olib boradi. Maydoni 15 kvadrat metr bo'lgan zal sharsimon gumbaz bilan qoplangan. Devorga Shirvonshohlar hukmdori - Ibrohim I Darbandiy dafn etilganini bildiruvchi yozuv ishlangan.

Maqbara binosi Shirvon meʼmorlik maktabining durdona asarlaridan biri boʻlib, qadimiy ustalar sanʼatining goʻzal ijod namunasi hisoblanadi. 

Diri Bobo yodgorligi hukumat tomonidan himoyalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Diri Baba türbəsi".
2. ↑  „"Diri baba" türbəsi".
3. ↑  „"Diribaba" türbəsi yenidən bərpa olunacaq".
**Imtiyozli aksiya** - dividend olingan foydaga qarab emas, balki oldindan belgilangan katʼiy foizlarda beriladigan aksiya. Lekin bunday aksiya egasi aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida ovoz berish xuquqiga ega boʻlmaydi. Bunday aksiyalar, qoidaga koʻra, aksiyadorlik jamiyati nizom jamgʻarmasining 10% dan ortiq chiqarilishi mumkin emas. Jamiyat, bi-rinchi navbatda, I.a. egalari bilan hisob-kitob qilganidan keyin qolgan mab-lagʻ oddiy aksiya egalari ga taqsimlanadi. Aksiyalar egasining oʻzida yoki depozitariylarda saklanadi. Mas, 1995 yilda "Vaqt" milliy depozitariysida 2040 aksiyadorlik jamiyatlarining umumiy nominal miqdori 4 mlrd. soʻmlik aksiyalari saklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tashkiliy texnika** - boshqaruv va muhandisliktexnikaviy ishlarni mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishda foydalaniladigan texnika vositalari majmui. Unga hujjatlar tayyorlaydigan qurilmalar (mas. yozuv mashinkasi, kompyuter, printer va hokazo), nusxa koʻchirish apparatlari (foto, yorugʻlik, ksero... elektrfoto, termo... elektron va h.k.), hujjatlarni ishlash, saqlash va avtomatik tarzda izlash vositalari (mexanizatsiyalashtirilgan kartotekalar, avtomatik izlash qurilmalari va h.k.), chizmachilikloyihalash asbobuskunalari (chizmachilik asboblari, taxtalari, stollari va h.k.), hisoblash qurilmalari (logarifmik lineykalar, elektron kalkulyatorlar), ichki va tashqi aloqa vositalari (telefon, telegraf, teletayp va h.k.) va boshqa kiradi. Bulardan tashqari mebellar, kichik Tashkiliy texnika vositalari (ruchkaqalam, oʻchirgich, xatxabarlarni ishlash mashinalari va h.k.)ni ham Tashkiliy texnikaga kiritish mumkin. Muassasa, tashkilot, korxona, firmalar va birlashmalardagi ish yuritish sifati, tezkorligi, ish samaradorligi, unumdorlik, saranjomsarishtalik koʻp jihatdan Tashkiliy texnikaga bogʻliq.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Umar boqiy** (18-asr oxiri Xiva 19-asr boshlari) — yozuvchi. Alisher Navoiy "Xamsa"siga kirgan "Farhod va Shirin", "Layli va Majnun" dostonlarining nasriy variantlarini yaratgan. "Farhod va Shirin"ni asl matniga juda yaqin ifodalagan boʻlsa, "Layli va Majnun" bayonida matndan birmuncha chetga chiqqan. U. B. Navoiy dostonlarining gʻoyaviy mazmunini, obrazlar xarakterini saqlab, asliyatga nihoyatda yaqinlashtirgan. Dostonlarning muqaddima va xotima qismlarini tushirib qoldirib, xalq kitoblaridagidek, voqealarning asosan asar mazmuniga moye ravishda boshlanishiga erishgan.

Asarlari Toshkentda toshbosmada chop etilgan (1909, 1910).

Manbalar
--------

* Kulliyoti Farhodu Shirin, T. 1908; Kitobi Majnun va Layli, T. 1909.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |