recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Boris Valentinovich Gorobets** (1928-yil 24-aprel Samarqand, SSSR – 2015-yil 7-noyabr Moskva, Rossiya) – atom sanoatidagi sovet va rus muhandisi, texnika fanlari nomzodi (1971); Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan mexanik muhandisi (1998). SSSR Davlat mukofoti laureati (1969).

MSM SSSR Yadro oʻq-dorilarini ishlab chiqarish bosh boshqarmasi boshligʻi (1986–1995).

Hayoti
------

1928-yillar Oʻzbekiston SSR Samarqand shahrida maktabni tugatgach, Oʻrta Osiyo politexnika institutiga oʻqishga kirdi va uni 1950-yilda muhandis mutaxassisligi boʻyicha tamomladi.

1950-yildan boshlab u 817-sonli kombinatda birinchi uran-grafit reaktorida muhandis-mexanik va Chelyabinsk-40 shahridagi ogʻir suv reaktorida ishlagan.

1954-yildan Zlatoust shahridagi 20-sonli MSM SSSR priborsozlik zavodida yigʻish sexi boshligʻi, ishlab chiqarish va dispetcherlik boʻlimi boshligʻi, 1964-yildan esa PSZ bosh muhandisi boʻlib ishlagan. 1971-yilda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan – yadro qurolini yuqori darajada ishlab chiqarish uchun asbobsozlik zavodi Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1978-yildan Gorobets boshliq oʻrinbosari, 1986-yildan SSSR MSM oltinchi bosh boshqarmasi boshligʻi, 1989-yildan SSSR MAEP va Rossiya Federatsiyasi vazirligining Yadro oʻq-dorilarini ishlab chiqarish bosh boshqarmasi boshligʻi etib tayinlandi. Atom energiyasi uchun .

1995-yildan beri u Rossiya atom energiyasi vazirligining maslahatchisi etib tayinlangan.

2015-yilning 7-noyabrida u uzoq davom etgan xastalikdan soʻng Moskva shifoxonalaridan birida vafot etdi.

Mukofotlari
-----------

Gorobets 1998-yil Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan mexanik muhandisi, 1969-yil SSSR Davlat mukofoti laureati, "Shon-sharaf belgisi" ordeni, 3 marotaba Mehnat Qizil Bayroq ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni va Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ГОРОБЕЦ: Мы работали не за деньги". Qaraldi: 2023-yil 11-sentyabr.
2. ↑  „Указ Президента РФ от 26.01.1998 N 82". 2018-yil 24-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 17-oktyabr.
Bu maqola franshiza haqidadir.  Mavzuning boshqa maʼnolari uchun Ninza toshbaqalar (maʼnolari) sahifasiga qarang.

**Ninza toshbaqalar** (inglizcha **Teenage Mutant Mutant Ninja Turtles** — **Oʻsmir mutant ninza toshbaqalar**) — xayoliy toʻrtta odamsimon toshbaqa mutantlar boʻlib, ular komikslar, filmlar, animatsion filmlar va videooʻyinlar qahramonlari hisoblanadi. Ular senseilari, mutant kalamush Ustoz Splinter tomonidan ninzalikka oʻrgatilgan. Manhattandagi kanalizatsiya tarmoqlarida yashashadi. Sarguzashtlari yovuz manyaklar, oʻzga sayyoraliklar, mutantlar, jinoyatchilarga qarshi kurashishdan iborat.

Ninza Toshbaqalar. Yuqoridan soat yoʻnalishi boʻylab: Leonardo, Michaelangelo, Donatello va Raphael.

Boshqa medialarda
-----------------

* *Ninza Toshbaqalar (multserial)*
* *Ninza Toshbaqalar (film, 2007)*
* *Ninza Toshbaqalar (film, 2014)*
* *Ninza Toshbaqalar 2*

Manbalar
--------

1. ↑  „Heroes in a Half Shell Turn the Big 2–5". *The New York Times* (20-aprel 2009-yil). Qaraldi: 9-noyabr 2010-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bension (Boris) Ariyevich Kimyagarov** (tojik. *Bension (Boris) Ariyevich Kimyogarov*, 1920 – 1979) – sovet teatr va kino rejissyori, oʻqituvchi. Tojikiston SSR xalq artisti (1960). Uchinchi darajali Stalin mukofoti (1952) va A. Rudakiy nomidagi Tojikiston SSR Davlat mukofoti laureati (1972). SSSR Kinematografchilar uyushmasi (1957) va 1944-yildan Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

1920-yil 30-sentabrda Samarqand shahrida buxoriylik yahudiylar oilasida tugʻilgan.

Stalinobod pedagogika institutida oʻqigan (1936—1939), Butunittifoq davlat kinematografiya institutining rejissyorlik boʻlimini (S.Eyzenshteyn ustaxonasi) tugatgan (Moskva, 1944).

1934—1936-yillarda Qoʻqondagi Yoshlar teatrida aktyor, rejissyor yordamchisi lavozimlarida ishlagan. VGIKda oʻqish bilan bir qatorda, 1939—1941-yillarda u A. V. Lunacharskiy nomidagi GITISda oʻqituvchi-assistent, 1942—1943-yillarda Olma-Ota shahar komsomol qoʻmitasining kotibi boʻlgan.

1944-yildan Tojikiston kinosida – badiiy filmlar rejissyori, ssenariynavis va hujjatli filmlar rejissyori.

Tojik kinosida tarixiy, epik janr asoschisi.

1944-yildan – Stalinobod kinostudiyasi direktori (1957-yildan – „Tojikfilm").

Tojikiston SSR Ittifoqi Kinematograflar ittifoqi Boshqaruvi birinchi kotibi (1962—1975). SSSR Kinematograflar uyushmasi qurultoyida (1965) boshqaruv kengashi aʼzoligiga saylangan(1970).

SSSR Kinematograflar uyushmasi aʼzosi(1957).

Butunittifoq va xalqaro kinofestivallardagi mukofotlari: „Tojikiston" hujjatli filmi uchun bronza medali va Venetsiyadagi IFF faxriy diplomi (1947).

1979-yil 19-aprelda vafot etgan va shaharning markaziy qabristoniga dafn qilingan.

Mukofotlari
-----------

- Tojikiston SSR xalq artisti (1960)

- Uchinchi darajali Stalin mukofoti (1952) – „Sovet Tojikistoni" hujjatli filmi uchun

- A. A. Rudakiy nomidagi Tojikiston SSR Davlat mukofoti (1973) – „Rustamning jasoratlari" filmi uchun)

- Uchta "Shon-sharaf belgisi" ordeni (1952, 1954, 1957)

- Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1957)

- „Jasoratli mehnati uchun" medali (1946)

- Sovet tinchlik qoʻmitasining faxriy yorligʻi (1959)

- Oltita Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorliqlari va boshqa yorliq va yorliqlar bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Тоҷикфилм — Муассисаи Давлатии Тоҷикфилм". 2017-yil 10-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 24-iyun.
2. ↑  „Прошлое, что предано забвению". 2021-yil 21-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-iyun.
3. ↑  Katalog
4. ↑  *Энциклопедия кино Таджикистана*. Душанбе: «ЭР-граф», 1992 — 113 bet. ISBN 978-99947-919-4-1.
**Vladimir Ivanovich Dal** [adabiy taxallusi — Kazak Luganskiy; 1801.10 (22).11, Lugansk shahri.— 1872.22.9(4.10), Moskva] — rus leksikografi, etnograf va yozuvchi. Peterburg FA muxbir aʼzosi (1838), faxriy akademik (1863). Derpt (hozirgi Tartu) universiteti tibbiyot fakultetini tugatgan (1829). Asosiy asari — „Jonli velikorus tilining izohli lugʻati" (1–4 jildlar; 1863–1866) 200 mingga yaqin soʻzni oʻz ichiga olgan. Dal birinchi boʻlib rus tili shevalarini tasnifladi („Rus tili lahjalari haqida", 1852). „Rus xalqi maqollari"ni toʻplab nashr etdi (1861–1862). Unda 30 mingdan ortiq maqol, matal va qochirim gaplar jamlangan. Bulardan tashqari, Dal qissa, hikoya, ocherk va ertaklar muallifi.Viladimir Ivanivich Dal 1872-yil Moskvadagi Katta Gruzin Ko'chasida so'nggi hayotini oilasi bilan o'tkazgan

Manbalar
--------

* Polnoye sobr. soch. t. 1 — 10, Sankt-Peterburg , 1897—98; Tolkoviy slovar jivogo velikorusskogo yazika, t. 1—4, M. 1981; Poslovitsi russkogo naroda, M, 1957.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Orolning nomi Koreyaning Joseon sulolasining yettinchi qiroli qirol Sejo hukmronligi davrida xiyonatda tuxmat bilan ayblanib, 28 yoshida vafot etgan general Nami nomidan kelib chiqqan. Uning qabri topilmagan boʻlsa-da, uning jasadi koʻmilgan geb taxmin qilingan toshlar uyumi bor edi. Agar kimdir u erdan bitta tosh olsa, bu ularning uyiga baxtsizlik olib keladi, deb ishonilgan. Sayyohlik kompaniyasi qabrni tuproq bilan berkitib, keyin Namiseomni oʻyin parkiga aylantirdi.

Geografiya
----------

Namiseom Gapyeon qishlogʻidan 3.8 km (2.4 milya) da joylashgan lekin u Gangvon provinsiyasidagi Chuncheonga qaraydi. Uning maydoni 430,000 m2 (0.17 kvadrat mil) va taxminan 4 km (2.5 milya) diametrda.

Tarix
-----

Min Byeong-do orolni 1965 yilda sotib olgan va shundan soʻng, 1966 yilda Gyeongchun Tourism Development Co. Ltd tashkil etilgan, u umumiy kurort sifatida rivojlana boshlagan. 2000 yil aprel oyida Gyeongchun Tourism Development kompaniyasi oʻz nomini Nami Island Co. Ltd ga almashtirgan.

2002-yilda Nami oroli atrofida Koreya radioeshittirish tizimi teleseriali „ *Qishki sonata"* filmini suratga olish bosqichi boshlandi va Namiga tashrif buyuradigan yaponiyalik sayyohlar soni sezilarli darajada oʻsdi.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Namiseom Island FAQ".  namisum.com. 14-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2020-yil.
2. ↑  „춘천 남이섬" (ko). *terms.naver.com*. Qaraldi: 24-may 2019-yil.
3. ↑  „Namiseom".  korea4expats.com. 13-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2020-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dmitriy Mixaylovich Grebyonkin** (1970-2000) – rus zobiti, Ikkinchi Chechen urushi qatnashchisi. Gvardiya mayori, 45-gvardiya havo-desant maxsus kuchlari polkining boʻlinma komandiri va Rossiya Qahramoni (oʻlimidan keyin).

Hayoti
------

Dmitriy Grebyonkin 1970-yil 17-mayda Viborgda tugʻilgan. Millati – rus. 1987-yilda Moskva Suvorov maktabini, 1991-yilda V. I. Lenin nomidagi Toshkent Oliy qoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. Armiya razvedkasida xizmat qilgan. 1996-yildan 1998-yilgacha Dnestryanida joylashgan motorli miltiq razvedka kompaniyasiga qoʻmondonlik qilgan. Qaytib kelib, havo-desant kuchlarining maxsus boʻlinmalarida mashgʻulot oʻtkazadi. Dogʻistonga jangarilar hujum qilgandan keyin, u Chechenistonga bir nechta jangovar missiyalarni amalga oshiradi.

2000-yil 12-noyabrda armiya maxsus kuchlari Grozniyning Leninskiy tumanida jangarilar kontsentratsiyasini aniqlagan. Uch nafar terrorchi oʻldirilib, besh nafari tiriklayin qoʻlga olingan. OAV maʼlumotlariga koʻra, jangarilar qoʻlga olinganidan soʻng, Beslan Gantamirov boshchiligidagi bir necha yuzlab qurollangan odamlar guruhni toʻsib qoʻygan. Ular qoʻlga olingan odamlarni ularga berishni talab qilgan. Oʻt ochib, bir ofitserni oʻldirgan, bir necha askarni yaralagan. Ularning atrofidagilar qoʻlga olingan terrorchilarni daf etib, nomaʼlum tomonga olib ketishgan. Jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan, natijalari esa eʼlon qilinmagan.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2001-yil 18-iyundagi farmoni bilan mayor Dmitriy Mixaylovich Grebyonkin harbiy burchini bajarishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan (vafotidan keyin).

U Yaltada dafn etilgan. Qahramonning nomi Viborge va 45-gvardiya havo-desant razvedka polkidagi mahalliy urushlar qahramonlari yodgorliklarida abadiylashtirilgan. Keyin abadiy Moskva SVU kursantlari roʻyxatiga kiritilgan.

Xotirasi
--------

* 2010-yil 5-iyun kuni Moskva viloyati, Naro-Fominsk tumanidagi Kalininets shaharchasida Rossiya Qahramoni Dmitriy Grebyonkin xotirasiga bagʻishlangan motokros boʻyicha Rossiya chempionati boʻlib oʻtgan.
* Yalta shahridagi 8-son oʻrta maktabga Rossiya Qahramoni Dmitriy Mixaylovich Grebyonkin nomi berilgan (2015). 2016-yilda maktab binosiga memorial lavha oʻrnatiladi.
* Moskva Suvorov harbiy bilim yurti kursantlari roʻyxatiga abadiy kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Сайт «Герои страны». sfn error: no target: CITEREFСайт\_«Герои\_страны» (help)
2. ↑  „М. Б. Захарова поздравила участников первенства России по мотокроссу".  Единая Россия. Фракция в Московской областной думе (2010-yil 5-iyun). 2013-yil 13-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 7-dekabr.

Havolalar
---------

* Dmitriy Mixaylovich Grebyonkin  (rus.). Sayt „Geroi strani".
* „Вначале было слово".  Ялтинский курьер (2006-yil 8-noyabr). Qaraldi: 2013-yil 7-dekabr.

.
**Al-Valid ibn al-Valid ibn al-Mug'iyra** (arabcha: ) - sahoba. Al-Volid Makkadagi Quraysh qabilasining boy Banu Maxzum urug'iga mansub bo'lib, taniqli musulmon qo'mondoni Xolid ibn Validning ukasi hisoblanadi. U 624-yilda bo'lib o'tgan Badr jangida qurayshliklar tomonda turib payg'ambar Muhammadga qarshi jang qilgan, bu jangda uning koʻplab urugʻdoshlari oʻldirilgan. Uning o'zi jangda musulmonlar tomonidan asirga olingan, ammo keyinchalik ozod qilib yuborilgan va Islomni qabul qilgan. Makkaga qaytib kelganidan keyin kishanlab, qamoqqa tashlangan. Tabariy (vafoti: 923) bergan ma'lumotlarga ko‘ra, Valid va uning Banu Maxzum urug'idan bo'lgan qarindoshlari Salama ibn Hishom (Abu Jahlning ukasi) va Ayyosh ibn Abu Rabi’a Muhammad va uning izdoshlariga qo'shilish uchun Makkadan Madinaga qo‘shilish uchun hijrat qilganlar. Keyinchalik o'sha yerda yurak yetishmovchiligidan vafot etgan. Muhammadning Banu Maxzum urug'idan bo'lgan xotini Ummu Salama uning uchun motam tutgan:

> Al-Valid ibn al-Valid ibn al-Mug'iyra, ey ko'zim, yoshing oqsin,Al-Valid ibn al-Valid ibn al-Valid urug'ni (dushmanidan) himoya qildi.
> 
> 

Validning to‘ng‘ich o‘g‘lining ismi ham Valid bo'lgan. Payg'ambar Muhammad Banu Maxzum urug'idan bo'lgan kishilarda bir ismning qayta-qayta takrorlanishini hisobga olib, kichik al-Volidning ismini Abdullohga oʻzgartirgan. Abdullohning avlodlari Madinada eng ko'zga ko'ringan oilalardan bo'lib, Xolid ibn al-Volidning so'nggi avlodlari vafotidan keyin taxminan 750-yillarda uning mulkini meros qilib olishgan, chunki ular taniqli qo'mondonning eng yaqin qarindoshlari bo'lishgan va IX asr oxirlariga qadar ushbu mulkka egalik qilishda davom etishgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Landau-Tasseron 1998. sfn error: no target: CITEREFLandau-Tasseron1998 (help)
2. 1 2 3  Kister 1981.
3. ↑  Hinds 1991. sfn error: no target: CITEREFHinds1991 (help)
4. ↑  Kister 1975. sfn error: no target: CITEREFKister1975 (help)
5. ↑  Elad 2016. sfn error: no target: CITEREFElad2016 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Elad, Amikam*. The Rebellion of Muḥammad al-Nafs al-Zakiyya in 145/762: Ṭālibīs and Early ʿAbbāsīs in Conflict*. Leiden: Brill, 2016. ISBN 978-90-04-22989-1.
* Kister, M. J. „"Call Yourselves by Graceful Names ...",*. Lectures in Memory of Professor Martin M. Plessner*. Jerusalem: Institute of Asian and African Studies, The Hebrew University, 1975 — 3–25 bet.
* Kister, M. J. (1981). "O God, Tighten Thy Grip on Mudar...: Some Socio-Economic and Religious Aspects of an Early Hadith". *Journal of the Economic and Social History of the Orient* **24** (3): 242–273.
**Ber qonuni** — daryolarning oqish qonuniyatini aks ettiradigan qonun. 1857-yilda rus tabiatshunosi K. M. Ber topgan. Daryolar Shimoliy yarim sharda oʻng tomonga, Janubiy yarim sharda chap tomonga burilishga intilib oqadi. Shu tufayli, daryolar qaysi tomonga oqishidan qatʼi nazar, Shimoliy yarim sharda daryoning oʻng qirgʻogʻini, Janubiy yarim sharda chap qirgʻogʻini koʻproq yuvib boradi. K. M. Ber bu hodisa Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanishi taʼsiri ekanligini isbot qildi. Nazariy mexanika krnunlaridan maʼlumki, aylanayotgan sistemada harakat qilayotgan jism Koriolis tezlanishi deb ataladigan qoʻshimcha tezlanishga uchraydi. Shimoliy yarim sharda bu tezlanish asosiy harakatdan oʻng tomonga, Janubiy yarim sharda esa chap tomonga yunaladi. Bu tezlanish yuqori kengliklarda kuchli boʻladi, ekvatorga tomon kamaya borib, ekvatorda nulga tenglashadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vladimir Ivanovich Popov** (1907.23.2, Sankt-Peterburg — 1991.25.11, Toshkent) — geolog. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1968), geol.mineralogiya fanlari doktori (1939), professor (1940), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika ar-bobi (1957). Oʻrta Osiyo universitetining fizikamatematika fakultetini tugatgan (1927). Pomir—Tojikiston geologik ekspeditsiyasida geolog/1927—39), universitetda professor (1939— 42). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumining aʼzosi va ishlab chikaruvchi kuchlarni oʻrganish kengashi (SOPS)ning raisi (1970—74). Pomirda oltinning boy sochma konlarini topib (1927), bu hududning metallogenik va geokimyoviy sxemasini tuzgan. Ilmiy ishlari, asosan, choʻkindi jinslarning fatsial komplekslarini aniklash va fatsial-paleogeografik haritaga tushirish me-todikasi, geologik formatsiyalar tasnifi va boshqalarga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Evgeniy Alekseevich Bobrov** (1962-yil 5-dekabrda tugʻilgan) – Rossiya dengiz floti zobiti, suv osti kemasi- gidronavti, 1-darajali kapitan. Chuqur dengizdagi harbiy texnika sinovchisi. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2013). „Jasorat" ordeni, „Jasorat uchun" medali sohibi. Rossiya Geografiya Jamiyatining Suv osti tadqiqotlari markazining ekspeditsiya tadqiqot boʻlimi boshligʻi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1962-yil 5-dekabrda Qirgʻiziston SSR, Frunze shahrida (hozirgi Qirgʻizistonning Bishkek shahri) tugʻilgan.

1985-yilda Leningrad shahridagi (1991-yildan – Sankt-Peterburg) Lenin komsomoli nomidagi Oliy dengiz suv osti maktabini (VVMUPP), suv osti kemalarining mina va torpedo qurollari mutaxassisligini boʻyicha tamomlagan.

VMMUPPni tugatgach, u Tinch okean flotining strategik raketa suv osti kemalarida, keyin esa Shimoliy flotning maxsus maqsadli suv osti kemalarida xizmat qilgan. 

Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining Dengiz chuqurligini tadqiq qilish bosh boshqarmasining boʻlinmasida xizmat qilgan. 2003-yilda Sankt-Peterburgdagi Sovet Ittifoqi floti admirali N. G. Kuznetsov nomidagi dengiz akademiyasini tamomlagan. Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2013-yil 6- dekabrdagi („yopiq") farmoni bilan maxsus topshiriqni bajarishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun 1-darajali kapitan Evgeniy Alekseevich Bobrov Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni va Oltin yulduz medali bilan taqdirlandi. 2017-yildan 1-darajali kapitan E. A. Bobrov istefoga chiqadi. 

Evgeniy Bobrov Rossiya Geografiya Jamiyatining Suv osti tadqiqotlari markazining ekspeditsiya tadqiqot boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan, keyin esa oʻsha Markaz ijrochi direktorining maslahatchisi boʻlgan. Sankt-Peterburgda yashaydi.

Mukofotlari
-----------

„Jasorat" ordeni,

„Jasorat uchun" medallari

Rossiya Federatsiyasi Qahramoni

Oltin yulduz medali

Manbalar
--------


1. ↑  „Evgeniy Bobrov".
2. ↑  „Бобров Евгений Алексеевич сайт Центра подводных исследований Русского географического общества".
Bilolning qabri
**Bilol ibn Raboh** (arabcha: ) – toʻliq ismi **Abu Abdullo Bilol ibn Raboh al-Habashiy** (? – 641) – islom tarixidagi birinchi muazzin. Baland, shirali, taʼsirli ovozga ega boʻlgan. Asli habashistonlik, Makkada islomni birinchilardan boʻlib qabul qilgan qullardan. Xojasi Umayya ibn Halaf islomdan voz kechishni talab etib, Bilolga toqat qilib boʻlmas azoblarni bergan. Abu Bakr Siddiq Bilolni Umayyadan sotib olib, ozodlikka chiqargan. Muhammad bilan Madinaga hijrat qilgan. 622-yil Madinada ommaviy azon aytish joriy etilganda u birinchi boʻlib baland ovozi bilan musulmonlarni namozga chorlagan va bir necha yil davomida Muhammad s.a.v.ga muazzinlik qilgan. Paygʻambar vafotidan soʻng Shomda yashagan va hazrat Husaynning iltimosiga koʻra Madinaga kelganida bir bor bomdod namozi azonini aytgan, degan rivoyat bor. Qabri Damashq shahrida.

Bilolga qadar namozga chorlov namoz vaqti, namoz vaqti deya chaqiriq boʻlgan bu hayqiriqni Abdulloh ibn Zayd amalga oshirganlar. Bir muncha vaqtdan soʻng Azon soʻzlari Abdulloh ibn Zaydning tushlarida ayon boʻlgan. Shundan soʻng ovozlari shirali va baland boʻlgani uchun Bilolga azon aytish masuliyati yuklatilgan. Bilol tahajjud vaqtida ham azon aytganlar.

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kim Xak Sen**, shuningdek, **Kim Xak-Sen** (1923-yil 15-may, Spasskiy tumani, Primorsk viloyati, Uzoq Sharq federal okrugi - vafot etgan sanasi noma'lum) - Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti
------

Kim Xak Sen 1923-yilda Primorsk viloyati, Spasskiy tumani qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tug'ilgan.

Kim Xak Sen 1937-yilning kuzida oila a'zolari bilan birgalikda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi .

1948-yildan Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozning dala ekinlari brigadasi agronomi bo'lgan. 1950-yilda Kim Xak Sen boshchiligidagi brigada 11,3 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 110 sentnerdan yashil kanop poyasi yig‘ib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanopdan yuqori hosil olgani uchun" Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1950-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1951-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun" Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan

Kim Xak Sen 1969-1970-yillarda "Qizil mayoq" kolxozida mehnat faoliyatini yuritgan. Keyingi yillarda: Qirgʻiziston SSR Moskva viloyatidagi Krupskaya vino sovxozida ishchi (1971-1972), Qozogʻiston SSR Jambul viloyati Kurday viloyatidagi Georgiyevskiy va Talents kolxozlarida oddiy kolxozchi (1972-1975) bo'lgan. U 1977-yilda Kuybish viloyati Alekseyevskiy tumani Titov nomidagi sovxozda ishchi, 1979-yilda Karl Marks nomidagi kolxozda sabzavot yetishtiruvchi bo'lib ishlagan.

1983-yilda nafaqaga chiqdi. Kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqa tayinlangan. 1980-yillarda Qirgʻiziston SSR, Alamedin tumani, Lebedinovka qishlogʻida yashagan.

Vafot etgan sanasi noma'lum.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* "1941-1945-yillardagi Ulug' Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali
* "Shavkatli mehnati uchun" medali (1948-yil 28-fevral)
* „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali (1950-yil 18-sentyabr)

Adabiyotlar
-----------

Manbalar
--------
**Fazliddin Aminovich Muhammadiyev** (15-iyun 1928-yil, Samarqand — 16-oktyabr 1986-yil, Dushanbe) — sovet nosiri, ssenariynavis. Tojikiston SSR xalq yozuvchisi (1986). Tojikiston SSRda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi a'zosi. Tojikiston SSR Kinematograflar ittifoqi aʼzosi. 1951-yildan KPSS a'zosi. 1957-yildan SSSR Yozuvchilar uyushmasi a'zosi.

Hayoti
------

Muhammadiyev 1928-yilda Oʻrta Osiyoning eng qadimiy madaniyat markazlaridan biri – Samarqand shahrida muqovachi oilasida tugʻilgan.

Maktabni tugatgach, kolxoz dala brigadasida xronometr, so‘ng "Tojikistoni surx" (ruscha "Krasniy Tadjikistan") gazetasida adabiy xodim bo‘lib ishlagan.

1951-yilda Moskvadagi Komsomol MK qoshidagi Markaziy komsomol maktabini tamomlagan. O'shandan beri u bir necha yil jurnalistika bilan shug'ullanadi.

1962 -yilda Moskvadagi Gorkiy nomidagi Adabiyot instituti qoshidagi Oliy adabiyot kurslarini tamomlagan.

"Xorpushtak" ("Yoj") satirik jurnaliga muharrirlik qilgan, "Tojikfilm" kinostudiyasi ssenariylar kengashi a’zosi, "Irfon" nashriyotida katta muharrir, katta ilmiy muharrir va tahririyat mudiri bo‘lgan. "Tojik Sovet Ensiklopediyasi" Bosh tahririyati, Tojikiston SSR Davlat kino qoʻmitasi bosh muharriri. 1978-yilda Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi kotibi etib saylandi.

1986-yilning iyun oyida Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrining deyarli markazida Fazliddin Muhammadiyev bir guruh noma’lum shaxslar tomonidan hujumga uchragan, natijada u ko‘plab pichoq jarohatlari olgan va og‘ir ahvolda kasalxonaga yotqizilgan... Shoshilinch sud jarayonidan ko'p o'tmay, u vafot etdi.

> "Agar vijdon o'z egasini kemirish qobiliyatiga ega bo'lganida edi, ko'chada faqat skeletlar yotgan bo'lardi"
> 
> — Fazliddin Muhammadiyev

Dushanbedagi Luchob qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Российское генеалогическое древо". 2011-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 30-iyun.
2. ↑  Справочник Союза кинематографистов СССР
3. ↑  „Биография Фазлиддина Мухаммадиева" (deadlink). 2010-yil 29-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 18-iyun.
4. ↑  Выпускники Высших литературных курсов с 1956 по 2003 годы
5. ↑  Виктор Стаканов «Пресс-хата»
6. ↑  Как выглядят «престижные кладбища» Центральной Азии. Фоторепортаж
**Filipp Mitkaevich Abaev** (1898-yil, Janubiy Osetiya – 1969-yil) – SOASSR Prigorodniy tumani Kosta Xetagurov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948).

Biografiyasi
------------

Filipp Abayev 1898-yilda Janubiy Osetiya avtonom viloyati Djava tumani Sba qishlogʻida tugʻilgan.

1920-yilda Lenin partiyasi safiga qoʻshildi va shundan beri uning barcha koʻrsatmalarini vijdonan bajardi. Ulardan eng sharaflisi oktyabr yutuqlarini qurol bilan himoya qilishga chaqiriq edi. Filipp Mitkaevich Gruziyada mensheviklarga qarshi kurashda qatnashgan. Fuqarolar urushi tugagach, Abaev bolaligida yashagan Zguber qishlogʻiga qaytib keldi va ota-bobolarining hunarmandchiligi – dehqonchilik bilan shugʻullangan. Ammo yosh Sovet hukumatiga tinch sotsialistik iqtisodiyotni barpo etish va yangi davlat qurish uchun faol, siyosiy savodli odamlar kerak edi. Abayev esa partiyaning tashkiliy ishlarida faol ishtirok etgan.

1922—1925-yillarda Zguberskiy tumani politsiyasi boshligʻi. 1925—1929-yillarda isteʼmol kooperativlarida ishlagan.

1930-yilda oʻzi tugʻilgan Sba qishlogʻidagi „Saribar" („Ozodlik") kolxozining raisligiga saylangan. 1933—1941-yillarda F. M. Abaev Janubiy Osetiya avtonom viloyati Roki qishloq Sovetining raisi boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida u yana Sbadagi kolxoz raisi boʻldi. 1943-yilda oʻzining shaxsiy jamgʻarmasidan qirq ming rublni tank ustunini qurish uchun ajratdi.

1945-yilda Abaev Shimoliy Osetiyaga Tarskoye qishlogʻiga koʻchib oʻtdi va ikki yil davomida bu erda oddiy kolxozchi boʻlib ishladi. 1947-yilda Kosta Xetagurov nomidagi kolxoz raisi etib saylandi. Keyingi yillarda Filipp Mitkaevich Tarskiy qishlogʻida yashab, ishladi. U jamoat hayotida faol ishtirok etdi. Xalq deputatlari tuman Kengashi deputati, tuman partiya qoʻmitasi aʼzosi, viloyat partiya konferensiyasi delegati boʻlgan.

Mukofotlari
-----------

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 9-martdagi farmoni) – yuqori hosil olganligi uchun.

Manbalar
--------

1. ↑  „Фили́пп Митка́евич Аба́ев" (ru). 2023-yil 18-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-sentyabr.
2. ↑  „Абаев, Филипп Миткаевич". Qaraldi: 2023-yil 18-sentyabr.

Havolalar
---------

* Mamlakat qahramonlari
* Abaevlarning axborot sayti
* Abayev Filipp
**Flyura Asqarovna Abbate-Bulatova** (1963-yil 9-sentyabr, Samarqand, SSSR) — sovet va italiyalik sportchi, stol tennischisi, olti karra Yevropa chempioni (yakkalik, juftlik va jamoaviy bahslarda), olti karra SSSR chempioni, Yevro TOP-12 turniri gʻolibi. 1986, 1988-yillarda SSSR xalqaro toifadagi sport ustasi.

Biografiyasi
------------

Flyuraning birinchi ustozi toshkentlik murabbiy Mixail Borisovich Shmukler boʻlgan.

Olti karra SSSR chempioni, SSSR chempionatlarida turli nomdagi 15 ta medal sohibasi hisoblanadi.

Olti karra Yevropa chempioni, Yevropa chempionatlarida turli nomdagi 10 ta medalini qoʻlga kiritgan.

U ikkita yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan — 1988-yilda SSSR terma jamoasi tarkibida va 1996-yilda Italiya terma jamoasi tarkibida. 1988-yilgi Olimpiada oʻyinlarining yakkalik bahslarida sportchi oʻz kichik guruhidagi barcha beshta uchrashuvda gʻalaba qozongan, 1/8 finalda u gonkonglik Mok Ka Shani 3:2 hisobida magʻlub etgan, ammo 1/4 finalda Flyura boʻlajak xitoylik chempion Chen Jingga 0-3 (4 −21, 11-21, 2-21) imkoniyatni boy bergan. Juftlik bahslarida Bulatova Yelena Kovtun bilan birga 1/4 finalda yaponiyalik juftlikka yutqazgan. 1996-yilgi Olimpiada oʻyinlarida yakkalik bahslarida qatnashib, guruh bosqichida ikkita oʻyinda gʻalaba qozongan. Keyingisida guruhdan chiqish vazifasini uddalay olmagan.

Flyura 1988-yilda SSSR terma jamoasi murabbiylar shtabining baʼzi vakillari bilan kelishmovchilik tufayli SSSR terma jamoasida oʻynashni toʻxtatgan.

1994—1996-yillarda Italiya terma jamoasi tarkbida oʻynagan.

1997-yilda Flyura oʻzining sobiq murabbiyi, rossiyalik stol tennischisi Stanislav Gomozkovga turmushga chiqgan. Hozirda Italiyada yashaydi.

Oʻyin uslubi
------------

Flyura Bulatova oʻng qoʻlda va himoyaviy baxslarda juda kuchli hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Flyura Bulatova-Abbate Bio, Stats and Results". 2011-yil 23-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-sentyabr.
2. ↑  „Флюра Булатова НЕ ПО ПУТИ". 2014-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 1-iyul.
**Gʻazna jangi** — Gʻaznaviylar davlati sultoni Sulton Arslanning ukasi Bahrom dastaklagan Saljuqiylar imperiyasining Xuroson maligi Sanjar va Gʻaznaviylar sultoni Sulton Arslan oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang .

Jang sababi
-----------

1115-yilda Gʻaznaviylar davlati sultoni Maʼsud III vafot etgandan soʻng, taxt uchun kurash boshlanib ketdi va qisqa muddat ichida bir nechta sultonlar almashdi. 1115-yilda taxtga Sherzod chiqdi. Keyingi yil 1116-yilda Sherzodning ukasi Sulton Arslan taxtga chiqdi. Sulton Arslan Saljuqiylar imperiyasining Xuroson maligi Sanjarning dastagini olgan ukasi Bahromning isyonini bostirishga harakat qildi.

Jang
----

Sanjar Gʻazna yaqinlarida Sulton Arslan qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratdi, ammo Arslan qochishga muvaqqat boʻldi. Gʻaznaviylar davlati taxtiga Bahrom chiqdi va Saljuqiylar imperiyasiga vassal sifatida davlatni idora etdi.

Yana qarang
-----------

* Gʻazna jangi (998)
* Gʻazna jangi (1148)
* Gʻazna jangi (1151)
* Gʻazna jangi (1839)

Manbalar
--------

1. ↑  „GHAZNAVIDS – Encyclopaedia Iranica". *www.iranicaonline.org*. Qaraldi: 2021-yil 4-mart.
2. ↑  Jaques 2007, p. 391
**Ziyat Islomovich Yesenbayev** (1921-yil 21-iyun, Toshkent viloyati, Qibray tumani – 2009-yil 10-avgust,) – qirgʻiz millatiga mansub sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Biografiyasi
------------

Ziyat Islomovich 1921-yil 21-iyunda Toshkent viloyati, Qibray tumani, Doʻrmon qishlogʻida tavallud topgan. 1942-yil dekabrdan KPSSga aʼzosi boʻlgan.

Yesenbayev 1938-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda oʻz faoliyatini boshlagan. 1938–1984-yillarda adabiy xodim, qishloq xoʻjaligi „Lenin yoʻli" gazetasi boʻlimi rahbari lavozimlarida faoliyat olib borgan. Gʻarbiy Belorussiyadagi ozodlik kampaniyasi ishtirokchisi, Ulugʻ Vatan urushi (1941-yil iyundan) va Sovet-Yapon urushi qatnashchisi boʻlgan. Ziynat Ukraina Kommunistik partiyasining Toshkent viloyati qoʻmitasi targʻibotchisi hamda SSSR boshligʻining oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Yesenbayev Partiya hayoti boʻlim boshligʻi oʻrinbosari, qishloq xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, masʼul kotib, „Qizil Oʻzbekiston" gazetasi muharriri oʻrinbosari, Toshkent viloyati „Toshkent haqiqati" gazetasi muharriri, „Qizil Oʻzbekiston" respublika gazetasi muharriri hamda Oʻzbekiston SSR Nashriyoti poligrafiya va kitob savdosi davlat qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan. 1984-yildan „Muhbir" jurnali, keyingi yillarda esa Oʻzbekiston Matbuotni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi boshqaruvi va "Oʻzbekiston matbuoti" jurnali bosh muharriri oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Ziyat SSSR Jurnalistlar uyushmasi boshqaruvi kotibi va Oʻzbekiston SSR Jurnalistlar uyushmasi boshqaruvi raisi boʻlgan.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 6-10-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Yesenbayev Armiyada 23-oʻqchi diviziyasida nishonga oluvchi askar, 257-oʻqotar diviziyasi artilleriya shtabida katta kotib, nazorat vzvodining brigadiri hamda 91-gvardiya miltiq diviziyasi nazorat vzvodining razvedka boʻlimi komandiri boʻlib xizmat qilgan. Kapitan.

Kapitan Yesenbayev 2009-yil 10-avgustda keyin suyak sinishi kasalligi tufayli vafot etgan.

Manbalar
--------






1. ↑  [ „Есенбаев
Зият
Исламович"]. Qaraldi: 22-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Есенбаев, Зият Исламович - Средства массовой информации и пропаганды Узбекистана...". Qaraldi: 22-noyabr 2023-yil.
**Georgiy Andreyevich Abramov** – sovet musiqachisi (bas). RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1944). U Polsha, Vengriya, Ruminiya va Germaniya Demokratik Respublikasida gastrollarda qatnashgan.

Biografiyasi
------------

Georgiy 1911–1915-yillarda ikkinchi Arbat shahridagi oʻquv yurtida tahsil olgan. Uni muvaffaqiyatli tamomlagach, charm buyumlar ustaxonasiga shogird boʻlib tushgan. Shundan soʻng, 1928-yilgacha oʻn yil davomida Moskva davlat universitetida chilangar boʻlib ishlagan.

Georgiy Andreyevich 1931-yilda A. va N. Rubinshteynov nomidagi Moskva musiqa kollejini tamomlagan. Urushdan keyin Aleksandr Tsfasman orkestri va Knushevitskiy estrada orkestri bilan birga chiqish qilgan.

Abramov 1931-yildan 1966-yilgacha Butunittifoq radio va televideniyesi hamda Butunittifoq radio operasi guruhining solisti boʻlgan. 1954-1958-yillarda Gnessin nomidagi Davlat musiqa va pedagogika institutida dars bergan. 1956-yilda „Kak Djanni popal v ad" (G. Puchchinining „Gianni Skikki") opera filmida ishtirok etgan.

Musiqachi 1966-yilda vafot etgan. U Vagankovskoye qabristoniga dafn etilgan (43 ta joy) .

Mukofotlari
-----------

* „Faxriy radio operatori" (1950)
* „Moskva mudofaasi uchun" medali
* „1941–1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun".
* „Moskvaning 800 yilligi xotirasiga" medali.

Xotirasi
--------

* Sigismund Katzning „Shumel surovo bryanskiy les" qoʻshigʻi Georgiy Abramovga bagʻishlangan .
* Boris Mokrousovning „Odinokaya garmon" qoʻshigʻi Georgiy Abramovga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Абрамов Г.А." (ru). *Где дремлют мертвые*. 2020-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 13-sentyabr.
2. ↑  „Красная книга российской эстрады — Георгий Абрамов". 2013-yil 25-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 24-mart.
3. ↑  „Георгий Абрамов. Из записок солиста радио". 2013-yil 19-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 24-mart.
**Toshkent** – 1134B loyihasining suv osti kemalariga qarshi yirik kemasi. Qora dengiz flotining **Toshkent** eskadron rahbarlari (1939–1942) sharafiga nomlangan. Kema SSSR Tinch okean flotida xizmat qilgan.

Qurilishi
---------

Kema 1974-yil 5-iyulda SSSR dengiz floti kemalari roʻyxatiga kiritilgan. 1974-yil 22-noyabrda Mykolaivdagi 61-kommunar nomidagi kemasozlik zavodiga (seriya raqami – 2006) topshirilgan.

Xizmati
-------

Kema 1977-yil 31-dekabrda ishga tushirildi.

1978-yil 17-fevralda Harbiy-dengiz kuchlari Bosh qoʻmondonligi buyrugʻi bilan Tinch okeani Qizil Bayroq flotiga kiritildi, undan oldin esa vaqtincha Qora dengiz floti qoʻmondonligi tasarrufida boʻldi. 1979-yil 24-fevralda Sevastopoldan Vladivostokga oʻtish boshlandi va oʻsha yilning 3 iyulida tugaydi.

Kema 1988-yil 20-dekabrda Mykolaivga kapital taʼmirlash uchun topshirildi, ammo SSSR parchalanganidan keyin, 1992-yil 3-iyulda SSSR Harbiy-dengiz flotidan chiqarib yuborildi. Kema oʻsha yilning 29-oktyabrida parchalanib yuborildi va keyinchalik 1994-yil 10-avgustda Hindistonga metallolomga kesish uchun yuborildi.

90-yillarning boshlarida 11347-loyihaga muvofiq Toshkent BODni modernizatsiya qilish rejalashtirilgan boʻlib, Kalibr kompleksining 32 ta raketasini (qattiq UZRK boʻroni oʻrniga) va Monument radarini (Mineral va Banknot kombinatsiyasi) joylashtirish rejalashtirilgan edi. 11342 (BPK „Mykolaiv") loyihasiga oʻxshab, eskirgan „Flag" radarini (AP „Fregat-M" va AP modifikatsiyalangan „Vosxod" bilan) „Forum" (AP „Fregat-MA") radariga almashtirish rejalashtirildi. Baykal-S4 tizimi Poyma tizimi bilan almashtirildi, yangi elektron urush va aloqa uskunalari oʻrnatildi. Ka-25PL vertolyoti Ka-27PL bilan almashtirildi, Rastrub raketa uchirish moslamasi sakkizta 85RU yoki 85RUS raketa-torpedalari bilan jihozlandi va gidroakustik majmua yanada rivojlangan Zvezda-M1 sonar tizimi bilan almashtirildi. Suv osti kemasiga qarshi kema „Mykolaiv" kabi demontaj qilindi va orqa tomonida oʻzgarishlar boshlandi. 1992-yil bahorida „Kalibr-Biryuzi-Otveta" (4 modul) uchun yangi 3S14ni ishga tushirish moslamasini yetkazib berish rejalashtirilgan edi, ammo SSSR parchalanganidan keyin hamma narsa toʻxtadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Большой противолодочный корабль пр. 1134-Б «Ташкент»". Qaraldi: 27-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Большой противолодочный корабль пр. 1134-Б "Ташкент"". Qaraldi: 27-noyabr 2023-yil.
3. ↑  „Большие противолодочные корабли проекта 1134Б". Qaraldi: 27-noyabr 2023-yil.
**Georgiy Borisovich Manelis** (1930-yil 24-sentyabr, Toshkent – 2015-yil 2-mart, Chernogolovka, Moskva viloyati) – sovet va rossiyalik olim-kimyogar. Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi.

Hayoti
------

Georgiy Manelis 1930-yil 24-sentyabrda Toshkentda tugʻilgan. 1953-yilda Oʻrta Osiyo davlat universitetini tamomlagan. 1953-yildan SSSR Fanlar akademiyasining Kimyoviy fizika institutida (Rossiya Fanlar akademiyasining Kimyoviy fizika muammolari instituti) aspirant, kichik ilmiy xodim, laboratoriya mudiri, boʻlim mudiri, direktor oʻrinbosari va Rossiya Fanlar akademiyasida maslahatchi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

1964—2004-yillarda – MIPT yonish va portlash fizikasi kafedrasi mudiri.

Rossiya Fanlar akademiyasining kimyo va materialshunoslik boʻlimining muxbir aʼzosi (2000). Kimyo fanlari doktori, professor, shuningdek, Amerika astronavtika va aeronavtika institutining faol aʼzosi boʻlgan. U 12 ta fan doktori, 50 dan ortiq fan nomzodlarini tayyorlab, 600 dan ortiq ilmiy maqolalar chop etadi.

Georgiy Manelis kimyoviy fizika, kimyoviy reaksiyalar kinetikasi, yonish va portlash jarayonlari sohasida asosiy tadqiqotlar olib borgan. Uning kinetik ishi kondensatsiyalangan tizimlarning kimyosi va yonish mexanizmi boʻyicha tadqiqotlari boʻlib, yonish tezligi va qonuniyatlarini tartibga solishning yangi kimyoviy usullarini yaratish uchun asos boʻladi.

U 2015-yilda vafot etib, Makarovo qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Ikki marta SSSR Davlat mukofoti laureati (1976, 1986), „Mehnat Qizil Bayroq" va „Shon-sharaf belgisi" ordeni va II darajali „Vatanga xizmatlari uchun" ordeni bilan taqdirlangan (1999).

Qattiq fazadagi reaktsiyalarning makrokinetikasi boʻyicha fundamental ishi uchun Rossiya Fanlar akademiyasining N. N. Semenov nomidagi oltin medaliga sazovar boʻlgan (2011).

Manbalar
--------

1. ↑  „Московские могилы. Манелис Г.Б.". *www.moscow-tombs.ru*. 2022-yil 14-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-mart.
2. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 4 iyunya 1999 N 701 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii rabotnikov Rossiyskoy akademii nauk"
**Yer kadastri kitobi haqida ma'lumot** - yerga egalik qiluvchilarning asosiy yer hisobi hujjati. Ye.k.k. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan shakl (forma)da yerga egalik qiluvchi tashkilot, korxona, muassasa, uyushma, kichik korxona, qoʻshma korxona, dehqon va fermer xoʻjaliklariga tuman yoki shahar hokimligi tomonidan beriladi. Ye.k.k. yerga egalik qiluvchilar yoki yerdan foydalanuvchilarga muddatsiz, uzoq muddat yoki qisqa muddatga foydalanish uchun berilgan yerlarga boʻlgan huquklarni, yerlarning tabiiy va iqtisodiy bahosi, yer turlarining tarkibi hamda fuqarolar tomorqa yerlari haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Ye.k.k.ni toʻgʻri va oʻz vaqtida olib borish xujalik rahbari va yer tu-zuvchi mutaxassisga yuklatiladi. Ye.k.k. ga oʻz vaqtida oʻzgartirish kiritib borish, uni daxlsiz saqlash masalalarini tuman (shahar) yer resurslari xizmati boshligʻi nazorat qiladi.

Davlat Ye.k.k. 4 boʻlimdan iborat: 1) yer maydonlaridan foydalanish huquqiga egalikni roʻyxatga olish — tuman (shahar)dagi yerdan foydalanuvchilarning nomi va egasi, egalik qilish huquqi va ijarasi, foydalanish muddati va maqsadi, yer uchastkasining joylashgan urni va maydoni, yer uchastkasining kadastr raqami, yerdan foydalanish huquqini beruvchi hujjatning nomi, oʻrtacha tuproq bonitet bali va uning kadastr bahosi qayd etiladi; 2) yer maydonlari turlari soni — barcha yerdan foydalanuvchilar boʻyicha sugʻoriladigan ekin maydonlarining alohida hisobi, shuningdek shahar yerlarining tuman tarkibiga kirishi, davlat zaxira yerlariga kiruvchi shahar turidagi qoʻrgʻonlar qayd etiladi; 3) yer turlarining si-fati — madaniy-texnika, ozuqa ekin turlarining hosildorligini va yerlarning tuproq unumdorligiga koʻra tavsifi hisobga olinadi. Yer turlarining tafsiloti yerlarning sifat tafsiloti va qishloq xoʻjalik yer turlarining bonitet bali boʻyicha kadastr bahosi keltiriladi; 4) yer turlari — qishloq xoʻjaligi yer turlari (shudgor, koʻp yillik daraxtzorlar, yaylov va pichanzor yerlar, boʻz yerlar), oʻrmon yerlari va ularning tarkibiga kiruvchi yer turlarining nomlari hamda ulardan foydalanish maqsadiga oid izoh beriladi.

E.k.k. yer uchastkasining miqdor va sifat holati hamda bahosi toʻgʻrisidagi axborot manbai hisoblanadi (yana q. Yer kadastri, Yerni iqtisodiy baholash).

Adabiyot
--------

* Yer munosabatlarini tartibga solishga doir qonun va meʼyoriy hujjatlar toʻplami [I qism], T. 2000.

Qosimjon Rahmonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 31°05′03″N 47°27′15″E﻿ / ﻿31.08417°N 47.45417°E﻿ / 31.08417; 47.45417GO
**Majnun oroli** Iroq janubidagi Al-Qurna yaqinidagi orol boʻlib, Majnun neft konining neft qazib olish markazi hisoblanadi. Hudud neft quvurlari uchun yoʻllarni yaxshilash maqsadida qum tepalari va loydan qurilgan. Bu yerda Eron-Iroq urushida bir qancha yirik janglar bo‘lgan.

Majnun neft koni 1975-yilda Braspetro (Petrobras of Brasil) tomonidan ochilgan. Majnun Buyuk Rumaila uchburchagining bir qismi ekanligi aniqlangan. Qurilish ishlari 1980-yilda Iroqning Eron bilan urushi boshlangach, toʻxtab qolgan. Urush paytida Eron neft konini nazorat qilgan va Iroqning boshqa qismlari qatori kon talon-taroj va sabotaj qilingan. Koʻrfaz urushidan oldin Iroqda ishlab chiqarilgan neftning taxminan oltidan bir qismi, taxminan 7 million barrels (1,100,000 m3) oroldan olingan. Hudud Eron — Iroq urushida, xususan, 1984-yilgi Xaybar operatsiyasida jangovar markaz boʻlganidan keyin ishlab chiqarish tezda tiklandi. Biroq, Birlashgan Millatlar Tashkilotining sanksiyalari va 2003-yilgi Iroq urushidan soʻng, ishlab chiqarish kuniga 46,000 barrels per day (7,300 m3/d)ga kamaydi. 

2009-yil dekabr oyida Iroq hukumati Royal Dutch Shell va Petronas qoʻshma korxonasiga Majnun neft konidagi operatsiyalarni oʻz zimmasiga olish va 13 billion barrels (2.1×109 m3) uchun 1,39 dollar/barrel toʻlov stavkasi boʻyicha uch baravar ishlab chiqarish litsenziyasini berdi. Qoʻshma korxonaning 25 foizi Iroq Neft vazirligiga, 45 foizi Shellga va 30 foizi Petronasga tegishli. Shell 2013-yilda loyihani tark etdi.

1984-yil fevral oyida Iroqning Majnun oroliga xantal gazi bilan hujum natijasida eronliklar orolni egallab olgandan keyin taxminan 2500 eronlik halok boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Majnoon Field - Offshore Technology | Oil and Gas News and Market Analysis". *www.offshore-technology.com*. Qaraldi: 16-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Iraq oil development rights contracts awarded".  BBC News (11-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 11-dekabr 2009-yil.
3. ↑  „Royal Dutch Shell plc welcomes Iraq Majnoon contract award".  Royal Dutch Shell (11-dekabr 2009-yil). 14-dekabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2009-yil.
4. ↑  Mohammed, Aref. „Shell hands over Iraq's Majnoon oilfield: oil officials" (en). *Reuters* (27-iyun 2018-yil). Qaraldi: 16-aprel 2021-yil.
5. ↑  „Chemical attacks on Iran in the 1980s that US ignored".

Adabiyotlar
-----------

* *The Longest War*, by Dilip Hiro, Routledge Chapman & Hall, Inc. 1991. (pg. 103)


|  |  |
| --- | --- |
| Iroq geografiyasi | *Iroq geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**SULAYMON HAMIDXOʻJAEV** (1905 – yil Qorasuv sh. Andijon vil. 1968 – yil 17 – yanvar Toshkent)- qori, mudarris, imom-xatib va tarjimon.

Tarjimai holi
-------------

Sulaymon Hamidxoʻjaev (Sulaymon qori) 1905 yilda Andijon viloyatining Qorasuv shahrida dunyoga kelgan. Olti-yetti yasharlik chogʻida befarzand ammasi uni oʻzi bilan Qashqarga olib ketib, farzand qilib oladi. U oʻn ikki yoshida Qur’oni karimni toʻliq yod oladi va Qashqardagi Afandi maxdum madrasasida taʼlim oladi. Madrasada keyinchalik Toshkentda yashab qolgan Abdulaziz qori Mahmudov bilan birga oʻqishgan.

Faoliyati
---------

Sulaymon qori 1928 yil vatanga qaytadi. Ammo 1933 yili yana Qoshgʻarga ketadi. Shuning bilan 1947 yilda Andijonga qaytib kelib, bir muddat shu yerda yashaydi. Keyin oilasi bilan Margʻilonga koʻchadi. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy nazorati tashkil etilib, masjid va madrasalar faoliyati qayta tiklangach, Sulaymon qori 1954-1957 yillarda Margʻilondagi Soyboʻyi masjidida imom-xatib boʻlib ishlaydi.

Sulaymon qori 1958 yilda SHayx Ziyovuddinxon ibn Eshon  Boboxonning taklifi bilan Toshkentga koʻchib keladi va Baroqxon madrasasida mudarrislik qiladi. U yuzlab shogirdlarga ustozlik qilgan. Sulaymon qori 1960- 1967 yillargacha Eski Joʻvadagi Sarxumdon mahallasida yashab, shu mahalladagi masjidda imomlik qiladi. U murattab qori boʻlish bilan birga mingdan ortiq hadis yodlagan, Saʼdiyning „Guliston"ini ham yoddan bilgan. Arab, fors, xitoy, dungan, uygʻur, rus tillarida bemalol gaplasha olgan. 1961 yili Mir Arab va Baroqxon madrasalari birlashtirilgach, Sulaymon qori diniy nazorat qoshidagi kutubxonada ishlay boshladi.

Tarjima ishlari
---------------

Kutubxonada ishlab yurgan kezlarida „Unvon ul-bayon" „Adab ud-dunyo" kitoblarini tarjima qilgan. Oʻzi ham baʼzida sheʼr yozishni mashq qilib turgan.

Vafoti
------

Sulaymon qori Hamidxoʻjaev 1968 yil 17 yanvar kuni olamdan oʻtgan. Toshkentdagi Shayx Zayniddin qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------



1. ↑  *O’zbekiston ziyoratgohlari va qadamjolari*, Toshkent viloyati va toshkent shahri /uchinchi kitob. (o'zbek). Toshkent, "Turon Zamin-Ziyo", 2015 — 356 bet. ISBN 978-9943-335-74-5.
2. ↑  *Nomi: «O‘zbekiston ulamolari»* (o'zbek) Mas’ul muharrirlar: Usmonxon ALIMOV va Baxtiyor BOBOJONOV:. «Movarounnahr», 2015 — 496 bet. ISBN 978-9943-12-324-3.