**16-havo armiyasining uchuvchi-qahramonlari uchun yodgorlik belgisi** — 1975-yilda Kursk shahrida 1943-yil yozida janglarda qatnashgan havo boʻlinmasi uchuvchilari sharafiga Sovet modernizmi uslubidagi harbiy shon-sharaf yodgorligi. Aviatsiya general-leytenanti Sergey Ignatievich Rudenko (keyinchalik Sovet Ittifoqi Qahramoni, havo marshali) qoʻmondonligi ostida Kursk tumaninigning shimoliy jubhasi.

Tarix
-----

Esdalik belgisi loyihasi 1974-yilda meʼmorlar Viktor Petrovich Semenixin, Mixail Pavlovich Xilyuk va haykaltarosh M. A. Kuzovlev tomonidan tuzilgan. Yodgorlikning barcha tafsilotlari hamda yodgorlikni belgilanga joyga oʻrnatish, Kursk shahrining Kirovskiy tumani korxonalari tomonidan bepul qilingan. Kurskning Aeroportovskaya va Soyuznaya koʻchalarining vilkalarida belgi oʻrnatildi. Tantanali ochilish 1975-yil 8-mayda boʻlib oʻtdi. Ochilish marosimida Kursk jangida qatnashgan uchuvchilar: Sovet Ittifoqi Qahramoni podpolkovnik Pyotr Maksimovich Odnobokov, 617-shturmchi aviatsiya polkidan ofitser P.M.Golovin va Sovet Ittifoqi Qahramoni general-mayor Aleksandr Ivanovich Polunin 118 -chi Gvardiya hujum aviatsiya polki jangida qatnashgan uchuvchilar ishtirok etishdi.

Yodgorlik belgisi mintaqaviy ahamiyatga ega Kursk viloyatining madaniy meros obʻekti (tarixiy yodgorlik) hisoblanadi. Arxitektura kompozitsiyasining oʻziga xos xususiyatlari va sovet modernizmi uslubidan foydalanish yodgorlik belgisini talqin qilishni murakkablashtirganligi sababli, rasmiy nomdan tashqari, Kursk shahri aholisi orasida belgining norasmiy nomlari: „3 choʻqqi", „Shpili", „Uchuvchilar yodgorligi" ham mavjud.

Tavsif
------

Yodgorlik metall choyshablar bilan qoplangan (dastlab kumush boʻyoq bilan boʻyalgan), samolyotning oʻq shaklidagi qanotlari koʻrinishidagi uchta koʻtarilgan ustunlardan iborat. Birinchi uchdan birida ustunlar gorizontal hajm bilan kesilgan xanjar (konuslangan parallelepiped) shaklida kesishadi, shuningdek, tez uchadigan hujum samolyotining fyuzelyaji bilan aniqlangan metall plitalar bilan qoplangan. Xanjarning kesilgan tepasida va unga tutashgan yuzlarida tepada quvilgan alyuminiy baland relyeflar oʻrnatilgan boʻlib, ularda qahramon uchuvchilarning yuzlari (markaziy yuz), shuningdek Ulugʻ Vatan urushi boshlangan va tugagan yillar (chap va oʻng yuzlar tomonda) mavhum tasvirlangan.

Yana qarang
-----------

* 16-havo armiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  *Бугров Ю. А..* „Памятники Железнодорожного округа". *Kursk dorevolyutsionniy*. 8-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-aprel 2018-yil.
2. ↑  Левченко В.В. Грива Т.А. „Памятный знак «Воинам 16-й воздушной армии»",*. Встреча с Курском: путеводитель-справочник*, Курск, 1993 — 42 bet.
3. ↑  Левченко В.В. Грива Т.А. „Памятный знак «Воинам 16-й воздушной армии»",*. Музеи и памятники Курской области: путеводитель-справочник*. Курск: Сейм, 1996 — 100 bet. ISBN 5-85834-059-8.
4. ↑  Холодова Е. В.*.*. ISBN 5-88313-394-0.
5. ↑  Федоров С. И.*.* .
6. ↑  „Объекты культурного наследия регионального значения (по состоянию на 01.11.2017 г.)". *Управление по охране объектов культурного наследия Курской области*. 8-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2018-yil.
7. ↑   *[Три серебристых пилона]*.
8. ↑  *Шпаков И.В.* „Памятный знак Героям-летчикам 16-й воздушной армии". *Блог «Задворки истории Курска»*.  LiveJournal (8-aprel 2018-yil). Qaraldi: 8-aprel 2018-yil.