recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kurmanbek Jandarbekov** (7-yanvar 1905-yil, Sirdaryo viloyati – 9-iyul 1953-yil Chimkent) – sovet opera xonandasi, rejissor, Qozogʻiston SSR xalq artisti. Ikkinchi darajali Stalin mukofoti laureati.

Biografiyasi
------------

Kurmanbek Jandarbekov 1905-yil 7-yanvar kuni Rossiya Imperiyasi tarkibidagi Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. 1925-yili Oʻzbekiston Milliy universitetini tamomlagan. Kurmanbek Jandarbekov 1925-yilda Qiziloʻrda drama teatri aktyori sifatida ish boshladi. 1928-1929-yillarda Herasimov nomidagi kinematografiya institutida tahsil olgan. Kurmanbek Jandarbekov 1934-yilda Abay nomidagi Qozoq davlat teatrida oʻz faoliyatini boshladi. 1944-yildan 1948-yilgacha Qozoq davlat teatri badiiy rahbari, 1953-yildan 1955-yilgacha rejissor hamda 1956-yildan 1959-yilgacha bosh rejissor sifatida faoliyat yuritdi. 1949-yildan Olmaota davlat konservatoriyasining opera yoʻnalishida dars berishni boshlagan. 1961-yildan konservatoriya direktori lavozimiga tayinlangan. Kurmanbek Jandarbekov 1970-yildan professor darajasiga yetishgan.

Sanʼati
-------

Kurmanbek Jandarbekov qozoq milliy teatrining asoschilaridan biridir. Shuningdek, u bir qancha teatrlarda direktor hamda rejissor sifatida ishlab, qozoq teatriga oʻz hissasini qoʻshgan.

### Teatrdagi rollari

* Muxtor Avezovning „Qorakoʻz" asari – *qoʻshiqchi Sarim*
* Muxtor Avezovning „Enlik-Kebek" asari – *Kebek*
* Furmanovaning „Qoʻzgʻolon" asari – *Furmanov*

### Kinodagi rollari

* 1939-yil – Amangeldi – *Jakas*
* 1952-yil – Jambul – *Qadirbay*
* 1956-yil – Biz Vatandanmiz – *Sadiq*

Mukofotlari
-----------

Kurmanbek Jandarbekov qozoq sanʼati va madaniyatini rivojlantirishdagi xizmatlari hamda adabiyot sohasini aholi orasida targʻib qilganligi uchun „Lenin ordeni" bilan mukofotlangan. Tuleboevning „Birjan va Sara" operasini namunali tashkil qilganligi uchun 2-darajali Stalin mukofoti bilan taqdirlangan.

Oilasi
------

Birinchi turmush oʻrtogʻi Zura Otaboyeva – qozoq drama aktrisasi boʻlib, 1909-1974-yillar oraligʻida yashagan.

Ikkinchi turmush oʻrtogʻi Shara Jiyenqulova – Qozogʻiston SSR xalq artisti, raqqosa. 1912-1991-yillarda yashagan. Sharaning oʻgli Bulat Jandarbekov hisoblanadi. Bulat Jandarbekov „Chirakning jasorati" dramasi muallifidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Калкаман и Мамыр» в Энциклопедии балета". 8-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.
2. ↑  „«Весна» в Энциклопедии балета". 8-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.
**Aleksandr Nikolayevich Tixonov** (1931-yil 20-noyabr, Potashevka – 2003-yil 16-mart, Moskva) – sovet va rus tilshunosi, leksikograf, rus derivatologiyasi sohasidagi mutaxassis. Tixonov rus tilida soʻz yasovchi qoʻshimchalar lugʻatlarini tuzish tamoyillarini ishlab chiqishga katta hissa qoʻshdi.

Hayoti
------

Aleksandr Tixonov 1931-yil 20-noyabrda Boshqirdistonda tugʻilgan.

1947-yildan Tojikistonda rus tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

1955-yilda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1956—1968-yillarda Samarqand davlat universitetining rus tilshunosligi kafedrasi oʻqituvchisi va dotsenti kabi lavozimlarda ishlagan. 1968-yilda Samarqand pedagogika instituti prorektori boʻlgan.

1974-yilda *"Soʻz yasalishi va soʻzlarning formal-semantik munosabatlari" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.*

1978-yilda SSSR Fanlar akademiyasining Rus tili institutida rus tilini millatlararo muloqot vositasi sifatida oʻrganish sektori mudiri etib saylandi. Rus tili instituti va „Shimoliy Yevroosiyo tillari va madaniyatlari" ilmiy-taʼlim markazida yetakchi ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

2001-yil 1-martda uning tashabbusi bilan I.Yelets nomidagi Yelets davlat universitetida Oʻquv leksikografiyasi laboratoriyasi tashkil etildi.

Aleksandr Tixonov 2003-yil 16-martda vafot etgan. Vafotidan soʻng Moskvadagi Rakitki qabristoniga dafn etilgan (Kaluga shossesi boʻylab Moskva halqa yoʻlidan 10 km uzoqlikda).

Asosiy ishlari
--------------

* Zamonaviy rus tili leksikasi
* Zamonaviy rus tilida soʻz yasash
* Morfemik imlo lugʻati

Morfologik tahlilga yondashuv
-----------------------------

Aleksandr Tixonovning morfologik tahlili boshqa mashhur rus tilshunoslarining morfologik tahlilidan farq qiladi. Xususan, T. F. Yefremova va A. I. Kuznetsova lugʻatida muqobil morfologik tahlil mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bolʹšaâ rossijskaâ énciklopediâ*. Moskva: Bolʹšaâ Rossijskaâ ènciklopediâ. ISBN 978-5-85270-367-5.
2. ↑  „Тихонов Александр Николаевич". *www.scienceforum.ru*. Qaraldi: 8-sentabr 2023-yil.
NASA tomonidan yozilgan veb-API dokumentatsiyasining skrinshoti
**Application Programming Interface (API)** — foydalanuvchi interfeysidan farqli ravishda, ikki yoki undan ortiq kompyuter dasturlari oʻzaro bogʻlanishi va muloqot qila olishi uchun ishlatilinadi. Bu turdagi aloqa yoki intefeysni ishlab chiqish, yoxud foydalanishni tavsiflovchi hujjat API spesifikatsiyasi (inglizcha: API specification) deb nomlanadi.

Kompyuter va insonni bogʻlovchi fodalanuvchi interfeysidan farqli ravishda, API kompyuterlar yoki dasturiy taʼminot qismlarini bir-biri bilan bogʻlashda ishlatiladi. API oddiy foydalanuvchilar tomonidan emas, balki, dasturchilar tomonidan foydalanish uchun moʻljallangan.

APIning asosiy maqsadlaridan biri tizimning ichki detallarini yashirib,  dasturchi uchun kerak boʻladigan qismlarini ochiqlash va ichki detallar oʻzgargan taqdirda ham ularni izchil saqlashdan iboratdir. API maʼlum bir tizim juftligi uchun moslashtirilgan, yoki, koʻplab tizimlar oʻrtasida oʻzaro ishlash imkonini beruvchi umumiy standart tarzida ishlab chiqilgan boʻlishi mumkin.

APIlarning bir qancha, jumladan, dasturlash tillari, dasturiy ta'minot kutubxonalari, operatsion tizimlar va kompyuter hardveyri uchun ishlatilinadigan turlari mavjud. API atamasi 1960-1970-yillarda paydo boʻlgan boʻlsa ham, ushbu texnologiyaning tarixi 1940-yillarga borib taqaladi. API atamasining hozirgi kundagi qoʻllanilishi odatda internetga ulangan kompyuterlar oʻrtasida aloqa oʻrnatish imkonini beruvchi veb-APIlarga ishora qiladi. APIlarning rivojlanishi mikroservislarning mashhurlikka erishishiga ham sababchi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Reddy, Martin*. API Design for C++*. Elsevier Science, 2011 — 1 bet. ISBN 9780123850041.
2. ↑  *Lane.* „Intro to APIs: History of APIs" (en-US). *Postman* (10-oktyabr 2019-yil). — „When you hear the acronym "API" or its expanded version "Application Programming Interface," it is almost always in reference to our modern approach, in that we use HTTP to provide access to machine readable data in a JSON or XML format, often simply referred to as "web APIs." APIs have been around almost as long as computing, but modern web APIs began taking shape in the early 2000s.". Qaraldi: 18-sentyabr 2020-yil.
3. ↑  *Wood.* „Global Cloud Microservices Market (2021 to 2026)" (en-US). *businesswire.com* (25-avgust 2021-yil). Qaraldi: 29-mart 2022-yil.
**Buzhu**  yoki **Buku** ( xitoycha : 不窋 ) Xitoyda Sya sulolasi davrida yashagan afsonaviy zodagon bo'lgan. U Sya qishloq xo'jaligi vaziri Xoujining o'g'li bo'lib, Sya qiroli Kong Jia davrida otasining lavozimini o'ziga meros qilib olgan. Sya sudini buzuq deya his qilib, u o'z urug'ini poytaxtdan Tayga olib chiqadi. Buzhu yoki uning o'g'li Ji Ju qishloq xo'jaligini butunlay tashlab, o'rniga Rong va Di qo'shnilarining ko'chmanchi turmush tarzidan zavqlanishgan.

Buzhu Xoujining o'g'li sifatida Chjou sulolasining ajdodi deya da'vo qilingan. Uning nabirasi esa Gong Liu bo'lgan.

Yana qarang
-----------

* Chjou sulolasining ajdodlari

Manbalar
--------

1. ↑  E.g. Andrew Miller, trans.*Commentary of Zuo*, "VI. Duke Wen Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-03).".
2. ↑  Sima Qian. *Records of the Grand Historian*.
3. ↑  *Shiji*, "Basic Annals of Zhou" 周本紀: 后稷卒，子不窋立。不窋末年，夏后氏政衰，去稷不務，不窋以失其官而犇戎狄之間。不窋卒，子鞠立。鞠卒，子公劉立。 R. Eno, "The Rise of the House of Zhou", 2010.
Koordinatalari: 35°8′3.0000119999966″N 129°6′12.99999600001″E﻿ / ﻿35.134166669999999044°N 129.1036111100000028°E﻿ / 35.134166669999999044; 129.1036111100000028GO

**Pukyong milliy universiteti (PKNU)** – 1996-yilda tashkil etilgan Janubiy Koreyaning Pusan shahridagi universitetdir. Universitetda ikkita kampus mavjud: Daeyeon-dong va Yongdang-dong. PKNU anʼanaviy ravishda baliqchilik fanlari va boshqa dengiz sohalariga eʼtibor qaratadi va dengiz va texnologiya tadqiqotlari uchun keng imkoniyatlarga ega.

Tarixi
------

PKNU 1996-yilda ikkita milliy universitet Pusan milliy baliqchilik universiteti(1941) va Pusan milliy texnologiya universitetining (1924) birlashishi natijasida tashkil etilgan.
Tarixiy jihatdan, Daeyeon-dong baliqchilar yashaydigan kichik baliq ovlash qishlogʻi edi. 20-asrning dastlabki yillarida baliqchilik rivojlandi va aholi katta daromad olishgan. Ular pulni hozirgi Daeyeon-dong kampusi maydonini sotib olishga sarflaganlar va uni oʻquv markazi tashkil etish sharti bilan hukumatga xayriya qilishgan. Koreya urushi paytida Daeyeon kampusi AQSh havo kuchlari tomonidan aerodrom sifatida ishlatilgan. Bugungi kunda bu bino talabalar oshxonasi sifatida ishlatiladi.

PNKU muzeyi
-----------

PKNU muzeyi Cheongun binosining birinchi va ikkinchi qavatlarida joylashgan. U Janubiy Koreyadagi universitetlar orasida baliqchilik va dengizshunoslik sohasidagi eng katta materiallar toʻplamiga ega. 2278 ta eksponat, shu jumladan 1262 ta madaniy ob’ektlar, 374 ta dengiz organizmlari, 287 ta baliq ovlash uskunalari va baliq ovlash kemalari, 55 ta kemalar, PKNUga oid 283 ta tarixiy materiallar mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  *University, Pukyong National* „Briefing < About PKNU < Pukyong National University". *www.pknu.ac.kr*. 18-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  Pukyong National University (English)

Havolalar
---------

| * k
* m
* t
Janubiy Koreya universitetlari |
| --- |
| Davlat | 
* Seul milliy fan va texnologiya universiteti
* Chonnam Milliy Universiteti
* Chungnam milliy universiteti
* Incheon milliy universiteti
* Kangwon milliy universiteti
* Jeju milliy universiteti
* Koreya milliy transport universiteti
* Jeonbuk milliy universiteti
* Andong milliy universiteti
* Sunchon milliy universiteti
* Changwon milliy universiteti
* Kyungpook milliy universiteti
* Kongju milliy universiteti

 |
| Xususiy | 
* Kyung Hee universiteti
* Sungkyunkwan universiteti
* Ewha ayollar universiteti
* Busan xorijiy tillar universiteti
* Chung-Ang universiteti
* Sejong universiteti
* Hanyang universiteti
* Sogang universiteti

 |
**Konstantin Ivanovich Yerofeyev** (1969-yil 7-oktyabr, Leninobod, Tojikiston SSR, SSSR) – Tojikistonlik nafaqadagi futbolchi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. Tojikiston terma jamoasining sobiq futbolchisi.

Klub faoliyati
--------------

Konstantin faoliyatini „Xoʻjand" jamoasi tarkibida boshlab 1994-yilgacha Tojikiston klubi safida toʻp surgan. 1994-yilda Kogonning „Lokomotiv" jamoasida oʻynagan va Tojikiston terma jamoasiga chaqirilgan. 1995-yil mavsum avvalida dastlab „Zarafshon" jamoasi tarkibida boshladi va ikkinchi davra avvalida Qozogʻistonning „Bulat" klublarida toʻp surgan. 1998-yilda u yana „Xoʻjand" safida oʻynadi va 1999-yilda „Volochanin-Ratmir" ga koʻchib oʻtdi va u yerda yetti mavsum oʻtkazdi va ikki yuzdan ortiq oʻyinda qatnashib, yigirma uchta gol urdi. 2006-yildan keyin u professional faoliyatini yakunladi. 2010-yilda Yerofeev futbolga qaytdi va bir mavsumni „Real-Tver" havaskorlar klubida oʻtkazdi. 2011-yilda u „Volochanin-Ratmir" klubiga oʻyinchi murabbiyi lavozimiga taklif qilindi.

Terma jamoadagi faoliyati
-------------------------

Yerofeyev Tojikiston terma jamoasi safida toʻrtta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan. Uning debyuti 1994-yil 11-aprelda Qozogʻiston terma jamoasiga qarshi oʻyinda boʻlib oʻtdi. U terma jamoadagi yagona golini 1994-yil 15-aprelda Qirgʻiziston terma jamoasiga qarshi oʻyinda kiritdi.

### Tojikiston terma jamoasi uchun oʻyinlar

| **Erofeevning Tojikiston terma jamoasi uchun oʻyinlari va gollari** |
| --- |
| **№** | **sana** | **Raqib** | **Hisob** | **Gol** | **Turnir** |
| 1 | 1994-yil 11-aprel | Qozogʻiston Qozogʻiston | 0:1 | 0 | Mustaqillik kubogi |
| 2 | 1994-yil 15-aprel | Qirgʻiziston Qirgʻiziston | 1:0 | 1 | Mustaqillik kubogi |
| 3 | 1994-yil 17-aprel | Oʻzbekiston Oʻzbekiston | 1:1 | 0 | Mustaqillik kubogi |
| 4 | 1994-yil 19-aprel | Turkmaniston Turkmaniston | 0:2 | 0 | Mustaqillik kubogi |

**Jami: 4 ta oʻyin oʻtkazib 1 ta gol muallifiga aylangan. 1 gʻalaba, 1 durang, 2 magʻlubiyat.**

Yutuqlar
--------

* Tojikiston kubogi sohibi (1): 1998

Manbalar
--------

1. ↑  „Все матчи сборной Таджикистана". 19-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2013-yil.

Havolalar
---------

* Footballfacts.ru saytidagi profil
* „Oltin uzuk" futbol federatsiyasi veb-saytidagi profil da Arxivnaya kopiya
**Ar-Rahmon** masjidi- Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahrida  Eron elchixonasi hududida joylashgan masjid bo‘lib, mamlakatdagi birinchi va yagona masjid hisoblanadi. Shimoliy Koreyadagi boshqa islomiy davlatlarning elchixonasi xodimlari, jumladan Indoneziyadan sunniylar ham masjidga tashrif buyurib, namoz o‘qiyotgani, masjidda juma namozi o‘qilishi, mazhabdan qat’i nazar, turli mamlakatlardan kelgan musulmon elchixonasi xodimlari ishtirok etishi xabar qilingan.

ma'lumot
--------

Misr, Liviya va Pokiston kabi boshqa islomiy davlatlarning Shimoliy Koreyada elchixonalari mavjud bo‘lsa-da, ularning hech birida o‘z hududida masjid borligi haqida xabar berilmagan. Maʼlumotlarga koʻra, Koreya faqat shia masjidi boʻlgan va sunniy masjidlari boʻlmagan yagona davlat. Biroq Armanistonda Yerevandagi Moviy masjid ham mavjud bo‘lib, bu mamlakatdagi yagona faol masjid bo‘lib, Armaniston va Shimoliy Koreyada bitta faol shia masjidi va boshqa faol sunniy masjidlari mavjud bo‘lmagan yagona ikki davlatdir.

Manbalar
--------

1. ↑   "Iran Build's Pyongyang's First Mosque | NK News". NK News - North Korea News. January 22, 2013.
2. ↑   "The first and the only mosque in North they say its for the staff but there are some rumors that some people goKorea". Muslimpress. Archived from the original on 2020-04-30. Retrieved 2020-04-14.
3. ↑   "Google Earth and the DPRK: Pyongyang Mosque, Kobangsan, and new hospital". North Korean Economy Watch.
**Tuyuq** — turkiy xalqlar mumtoz sheʼriyatidagi lirik janr. T. 4 misrali sheʼr boʼlib, aruzning ramal bahrida yoziladi; a-a-b-a, baʼzan a-b-v-b tarzida va favqulodda hollarda — a-a-a-a oʻlchovida qofiyalanadi. T. soʼz oʼyini asosida tajnis qofiyasida beriladi. Tajnissiz tuyuqlar ham bor. Tuyuqning dastlabki namunalari xalq ogʼzaki ijodida uchraydi. Bizgacha yetib kelgan Tuyuqlar Burhoniddin Sivosiy (14-asr) qalamiga mansub. "Qutadgʼu bilig" da ham tajnisli toʼrtliklar bor, biroq ular mutaqorib bahrida yozilgan. Alisher Navoiy "Mezon ulavzon" asarida T.ni birinchi marta janr sifatida belgilab oʻtgan va shakllantirgan. Bobur oʻzining "Aruz risolasi" asarida T.ni turkiy sheʼriyat shakllaridan biri sifatida baholagan. T. hozirgi sheʼriyatda birmuncha boshqacharoq nomlarda uchraydi. Xususan, ozarbayjonlarda bayot, turklarda maʼni, turkmanlarda laʼli. Mumtoz adabiyotda Lutfiy, Navoiy, Bobur, 20-asr shoirlaridan Gʻ. Gʻulom, Habibiy, Charxiy, Sobir Abdulla va boshqa ijodida T. janrining yetuk namunalari mavjud.

Adabiyotlar
-----------

* Orzibekov R. Lirikada kichik janrlar. T. 1976.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Cleveland** AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Cuyahoga okrugi tarkibiga kiradi. Ogayo shtatida, Eri koʻlining jan. sohilida. Mamlakatning muhim sanoat, moliya va yirik madaniy markazlaridan biri. Aholisi 478 ming kishi (2000). Shahar orqali Atlantika okeani soqilini Detroyt va Chikago shaharlari bilan bogʻlovchi asosiy temir yoʻl va shosse magistrallari oʻtgan. Xalqaro aeroport bor. K. — Buyuk koʻllar sistemasidagi eng katta port. Sanoatining yetakchi tarmoqlari: qora metallurgiya, metallsozlik, kimyo, umumiy mashinasozlik, elektrotexnika va radioelektronika. Qurilish materiallari va port uskunalari, stanok va uskunalar, raqsta va samolyot qismlari, sanoat va maishiy elektr jihozlari, yoʻl-qurilish mashinalari, konchilik, oziq-ovqat, poligrafiya sanoati uchun jihozlar, dori-darmon ishlab chiqariladi. Poligrafiya, tikuvchilik, oziq-ovqat, neftni qayta ishlash, kemasozlik korxonalari mavjud. Shaharda bir necha oliy oʻquv yurti, jumladan, universitet (1826), ilmiy tadqiqot markazlari, muzeylar, teatrlar bor. K.ga 1796-yilda asos solingan.

Aholisi
-------

393,806(US:47th) nafar aholi istiqomat qiladi (2011).

Geografiyasi
------------

Maydoni — 213,4 km2. Shundan 200,9 km2 quruqlik, 12,5 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 199 m balandlikda joylashgan. 

Cleveland manzarasi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Census 2000 PHC-T-5. Ranking Tables for Incorporated Places of 100,000 or More: 1990 and 2000 Table 2. Incorporated Places of 100,000 or More, Ranked by Population: 2000 Source: U.S. Census Bureau (Internet Release date: 2-aprel 2001-yil)

Havolalar
---------

* www.city.cleveland.oh.us Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-11-27).

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb119512925 (maʼlumot)
* GND: 4010292-0
* LCCN: n79086863
* MusicBrainz: 7b2ca1e7-e7f6-4155-881d-c660a45c11e8
* NARA: 10045424
* NDL: 00628443
* NKC: ge316468
* SUDOC: 027482960
* VIAF: 147735082
* en:WorldCat Identities: lccn-n79086863

 |
**Qozogʻiston futbol federatsiyasi** (**KFF** , qozoq : Qozogʻiston Futbol Federatsiyasi , rom  . *Qazaqstannyñ Futbol Federatsıiasy* ; rus. Federatsiya Futbola Kazakhstana , tr. *Federatsiya Futbola Kazakhstana*) — Qozogʻiston futbolining boshqaruv organi. U futbol ligasini, Qozog'iston Premer-ligasini va Qozog'iston milliy futbol jamoasini tashkil qiladi. U Olmaotada joylashgan.

Oldingi ismlar
--------------

* *Qozogʻiston Respublikasi futbol assotsiatsiyasi (1992–2000)*
* *Qozog'iston futbol ittifoqi (2000-2007)*
* *Qozog'iston Futbol Federatsiyasi (2007-yildan hozirgacha)*

Tarix
-----

Qozogʻiston futbol federatsiyasi (KFF) 1992-yilda Qozogʻiston SSR Sovet Respublika futbol assotsiatsiyasining qayta tashkil etilishi natijasida (1989-yilda tashkil etilgan) tashkil etilgan.). Oʻsha yili (1992), KFF FIFA va Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (OFK) ning assotsiatsiyalangan aʼzosiga aylandi (yoki 1993-yilda  ). Uning tashkil etilishi qozoq futbolini xalqaro andozalar asosida tashkil etishning boshlanishi edi. KFF mamlakatning eng yirik sport federatsiyasiga aylandi, Qozog'istonda futbol "sport qiroli" sifatida e'tirof etilib, sport muxlislari orasida birinchi o'rinni egalladi.

1992-yilda federatsiya milliy liga chempionati va kubogi kabi professional darajadagi turli musobaqalarni o'tkazdi. Assotsiatsiyalangan aʼzo boʻlganida KFFga milliy terma jamoalar uchun rasmiy xalqaro musobaqalarda qatnashishga ruxsat berilmagan, shu sababli 1992-yil oʻrtalari oxiri va 1994-yil aprel oylarida Sovet Ittifoqining sobiq Markaziy Osiyolik hamkorlari Oʻzbekiston , Qirgʻiziston , Tojikiston , Turkmaniston. 1994-yilda KFF nihoyat FIFA va OFKning to'liq a'zoligiga qabul qilindi. OFKga qo'shilish to'g'risidagi qaror ovoz berishdan so'ng qabul qilindi. 1995-yilning dekabr oyida Markaziy Osiyodan tashqaridagi terma jamoa bilan birinchi o'yin bo'lib o'tgan. O'sha yili Qozog'iston vakili Oleg Litvinenko (oktabr oyi uchun) Osiyoning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan edi.

2000-yilda KFF UEFAga nomzod a'zo bo'ldi va 2002-yil 25-aprelda Shvetsiyaning Stokgolm shahrida bo'lib o'tgan UEFA Kongressida uning to'liq a'zoligiga ega bo'ldi

2008-yilda federatsiya tomonidan 17 yoshgacha bo'lgan futbolchilar o'rtasida Qozog'iston Prezidenti kubogi uchun yirik turnir tashkil etildi. Ispaniya 2014 va 2015-yillarda g'alaba qozongan.

Yana qarang
-----------

* Qozogʻistonda futbol

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  „AFC membership reaches 44" (30-aprel 1993-yil).
2. ↑  Kazakhstan International Matches - Details 1992-1999 Wayback Machine saytida arxivlangan (2008-08-21).
3. ↑  „UEFA delegation visit Kazakhstan". *UEFA.com*. Union of European Football Associations (26-iyun 2002-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2019-yil.
4. ↑  „UEFA Congress". *UEFA.com*.  Union of European Football Associations. Qaraldi: 21-noyabr 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Official Website Wayback Machine saytida arxivlangan (2010-04-06). (qozoqcha, English, and ruscha)
* Kazakhstan at FIFA site
* Kazakhstan at UEFA site
**Matluba (Matlube) Farhatovna Alimova** (turmush qurgandan soʻng— *Axmetova),* 1954-yil 12-avgust, Andijon; sovet, oʻzbek va rus kino aktrisasi.

Biografiya
----------

U oʻzbek va rus oilasida tugʻilgan. Otasi Ufa shahriga harbiy xizmatga borgan vaqtda o‘sha yerlik qiz bilan tanishib, oila quradi. Ularning farzandlari Matluba ulg‘aygach, VGIKga Boris Babochkin kursiga kirdi. Ammo oʻqishning birinchi yilidan soʻng, 3 ta talaba bilan bir qatorda oʻqishga layoqatsizligi uchun haydab yuboriladi. Biroq, tez orada Boris Andreevich vafot etadi va toʻrt nafar talaba o‘qishni qayta tiklashadi. Matluba A.Batalova kursiga oʻtadi va 1978-yilda VGIK aktyorlik boʻlimini (Aleksey Batalov rahbarligida) tamomlaydi.

1978-yildan "Oʻzbekfilm" kinostudiyasida aktrisa sifatida ish boshlaydi. U 1980-yillarda faol rol oʻynagan, ammo sovet kino tizimining qulashi bilan unga boshqa rollar berilmagan va 1990-yillarda u oʻz vataniga — Oʻzbekistonga qaytishga majbur boʻladi. So‘ng Buxoro va Shahrisabz kashtalarini tiklash bilan shugʻullanadi.

2000-yillarda u filmlar va teleseriallarda bir nechta kichik rollarni ijro etdi. U „Gussar balladalari", „Qonun va tartib: tezkor tergov boʻlimi — "1", "Taras Bulba", "Taqdir sovgʻasi", "Sud-tibbiy ekspertlar", „Amanitas" va boshqa filmlarda rol oʻynagan. 2011-yilda Matlyuba Alimova Toshkentga qaytib keldi.

Soʻnggi yillarda aktrisa xristian diniga eʼtiqod qiladi, Sretenskiy monastirida yashadi, uning abbati Tixon bir vaqtlar VGIKda oʻqigan. Matluba oʻzining sinfdoshi Leonid Kayurov bilan koʻp muloqotda bo‘ladi, u ham cherkovga borib, deyakon boʻlgan.

Turmush o‘rtog‘i: Murat Axmetov (yarim rus, yarmi qozoq). VGIKda rejissorlik boʻlimida talaba boʻlganida tanishgan. Farzandlari yoʻq.

Filmografiya
------------

1979 — Kichik fojialar — Laura

1979 — Loʻli — Nastya

1980 — Sohil boʻyida-Malika

1981 — Sizlar bilan yana men… — Tanya

1982 — Vasiliy Buslayev — Irina, vizantiyalik hoqon ayol

1982 — Yuqori qorli choʻqqida uchrashuv — Zebo

1983 — Yulduzli yigit haqida ertak — folbin va loʻli

1983 — Qobuldagi issiq yoz

1984 — Fraglar — baxtdan ayrilgan.

1985 — Budulayning qaytishi— Nastya

1986 — Boʻlmagan narsa haqida — Matluba

1989 — Shoqollar

1989 — Katta urushdagi kichik odam — Ona

1990 — Sharq yoʻlagi yoki Reket — Linda

1991 — Yovvoyi dala — Fotima

1992 — Ular

1992 — Snayper

1992 — Fir’avn kashfiyotchisi

1993 — Qizil poyezd

2002 — Oʻrtoq Boykenjayev

2005 — Gusarlar haqida ballada — loʻli Zara

2009 — Taras Bulba — tatar-xizmatkor Eljbeti

Havolalar
---------

* Matlyuba Alimova „Milliy kino entsiklopediyasi" saytida
* Песня Лауры из фильма «Маленькие трагедии» YouTubeda</img>
**Laylak** – laylaklar oilasiga mansub yirik va uzun oyoqli qush hisoblanadi. U Qora qanot uchish patlaridan tashqari butunlay oq rangga ega, kattalarida tumshug'i va oyoqlari qizil, o'spirinlarda esa qora boʻladi. Bu yirik qush 100–115 sm uzunlikda, 2,3kgdan 4,5  kggacha vazni, qanotlari esa155–215 sm atrofida boʻladi. Biroz farq qiladigan ikkta kichik tur Yeropada (shimoldan Finlandiyagacha ), Afrikaning shimoli-g'arbiy qismida va janubi-g'arbiy Osiyoda ( Qozog'istonning sharqidan janubiga) joylashgan. Layl

laklar uzoq masofalarga ko'chib o'tadilar. Ular asosan tropik Sayiroi Kabirdagi Afrikada, Janubiy Afrikaning janubida va hatto Hindiston yarimorolining janubida qishlashadi.

Yevropadan Afrikaga ko'chib yurganlarida, ular O'rta yer dengizi orqali emas, balki sharqda Levant va g'arbda Gibraltar bo'g'ozi orqali uchib o'tadilar. Buning sababi shundaki, ular uchishi kerak bo'lgan havo termallari dengiz ustida hosil bo'lmaydi. Ular sekin, yerda yurganda to'xtamasdan harakat qiladilar. Laylaklar oilasining boshqa vakillari kabi, ular ham bo'yinlarini to'liq cho'zilgan holda uchishadi.

  

Yirtqich hayvon bo'lgan laylak turli xil hasharotlar, baliqlar, amfibiyalar, sudraluvchilar, mayda sutemizuvchilar va mayda qushlar bilan oziqlanadi. Ular ozuqa moddalarining katta qismini yerdan, qisqa o'simliklar va sayoz suvlar orqali to'playdi. Ular monogam tarzda ko'payadilar, lekin umrbod juftlik hosil qilmay yashaydi. Erkak ham, urg'ochi ham bir necha yillar davomida ishlatilishi mumkin bo'lgan katta tayoq uyasini qurishadi. Urg‘ochi laylak yilda bir marta to‘rtta tuxum qo‘yadi, bolasi esa 33-34 kundan keyin tuxum qo‘yadi, lekin bir vaqtda emas. Juftlikni tashkil etuvchi qushlar bolalarni birgalikda inkubatsiya qiladi va oziqlantiradi. Tovuqlar tuxumdan chiqqandan keyin 58-64 kundan keyin uyasidan chiqib ketadi va ota-onasi tomonidan yana 7-20 kun oziqlanadi.

Laylak Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (IUCN) tomonidan *eng kam tashvishlanadigan turlar* qatoriga kiritilgan. O'rta asrlarda laylaklar o'rmonlarning kesilishidan foyda ko'rishdi, ammo dehqonchilik amaliyoti va sanoatlashtirishdagi o'zgarishlar 19-asr va 20-asr boshlarida Yevropaning ba'zi qismlarida aholining kamayishiga yoki hatto yo'q bo'lib ketishiga olib keldi. Yevropa boʻylab tabiatni muhofaza qilish dasturlari natijasida laylaklar Niderlandiya, Belgiya, Shveytsariya va Shvetsiyada koʻpaytirildi. Uning tabiiy dushmanlari kam, lekin u turli parazitlarni olib yurishi mumkin ekan. Ajoyib tur bo'lgan laylak tarix davomida topilgan hududlarda turli afsonalar mavzusi bo'lgan. Ulardan eng mashhurlari chaqaloqlarni laylaklar olib kelishlari haqidagi afsonadir.
**Molekulyar massa** — kimyoviy birikma molekulasining uglerod birligi (uglerod nuklidi |2S atom massasining ʻ/|2 qismi)da ifodalangan massasi, molekulani tashkil qilgan elementlar atom massasalarining yigʻindisi. Baʼzan maʼlum tarkibli turli moddalar aralashmasi uchun ham mol. m. aniqlanadi. Mas, havo, garchi bir qancha gazlar aralashmasidan iborat boʻlsa ham, uning oʻrtacha mol. m. bor. Havoning hisoblab topilgan oʻrtacha mol. m. 29 ga teng. Mol. m. — moddaning asosiy tavsiflaridan biri. U, shuningdek, polimer moddalarning xossalarini belgilovchi asosiy omildir. Mol. m. asosan, bugʻning zichligini oʻlchash orqali, osmotik bosim orqali (Vant—Goff krnuni asosida), bugʻ bosimining tushishi, eritmalarning toza erituvchiga nisbatan muzlash temperaturasi pasayishi (krioskopiya) yoki kaynash temperaturasi koʻtarilishini (ebuli-oskopiya) oʻlchash orqali topiladi. Uchuvchan moddalarning mol. m. mass-spektrometriya usulida, turli birikmalar aralashmasining mol. m. xromatomass-spektrometriya usulida aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Igorning yurishi haqidagi ertak" muallifiga yodgorlik** (ukraincha: *Пам'ятник авторові «Слова о полку Ігоревім»*) — Lugansk shahrida oʻrnatilgan Qadimgi Rusning „Igorning yurishi haqidagi ertak" dostonining nomaʼlum muallifiga bagʻishlangan yodgorlik.

Dostonning muallifi haqida turli farazlar ilgari suriladi. Ehtimol bu antik davrning „bashoratli" shoiri Boyanning ismsiz nabirasi yoki ehtimol Galisiyalik „dono kotib" Timoti. Lugansk shoiri, uzoq yillik tadqiqotchi Leonid Strelnik, doston muallifi Novgorod-Severskiy va Chernigov knyazining toʻngʻich oʻgʻli Igor Svyatoslavich — Vladimir boʻlishi mumkinligiga ishonadi. U otasi bilan birga muvaffaqiyatsiz yurish paytida asirga olingan. Kiyevlik olim Nikolay Karl juda ishonchli farazni ilgari surdi. Doston muallifi knyaz Igorning oʻzi. Qanday boʻlmasin, Luganskda afsonaviy vatanparvar yozuvchiga haykal oʻrnatilishi tabiiydir. Koʻplab olimlar knyaz Igorning kumanlar bilan janglari Lugansk viloyati hududida boʻlgan deb taʼkidlashadi.

Yodgorlik 1994-yilda M. Gorkiy nomidagi viloyat universal ilmiy kutubxonasi binosi yonida oʻrnatilgan.

Unda quyidagi soʻzlar oʻyib yozilgan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Авторові "Слова о полку Ігоревім", співцеві походу та битви з половцями у 1185 році | "|

Yodgorlik muallifi — Ukraina xalq rassomi, Davlat mukofoti laureati. T. G. Shevchenko Ivan Chumak.

Manbalar
--------

1. ↑  „Памятник автору «Слова о полку Игореве»: описание, фото, контакты, гиды, экскурсии" (ru).  // rutraveller.ru. 27-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2017-yil.
2. 1 2 3 4  „Памятник автору «Слово о полку Игореве» — All-Ukraine". *// all-ukraine.com.ua*.  all-ukraine.com.ua. 27-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2017-yil.
Pokiston madaniyati (urducha: pạḵstạny̰ tẖqạft Pākistāni S̱aqāfat) Islom dini atrofidagi ijtimoiy qadriyatlari jihatidan juda noyobdir. Mintaqa Janubiy Osiyo, Yaqin Sharq va Markaziy Osiyoning asosiy madaniy majmuasida alohida madaniy birlikni shakllantirgan.Kiyim-kechak, ovqatlanish va din kabi masalalarda turli etnik guruhlar o'rtasida madaniyatda farqlar mavjud, ayniqsa islomgacha bo'lgan urf-odatlar islom amaliyotlaridan farq qiladigan joylarda.

Pokistonning 1956 yildan beri islomiy davlat sifatida mavjudligi Pokiston madaniyati va kundalik hayotining aksariyat jabhalariga islomning keng miqyosda kiritilishiga olib keldi, bu esa asosan musulmon aholining tarixiy qadriyatlari va an'analariga ta'sir ko'rsatdi. Nikohlar va boshqa muhim voqealar madaniyatdagi mintaqaviy tafovutlar tomonidan sezilarli darajada ta'sirlanadi, lekin odatda, agar kerak bo'lsa, islom qonunlariga amal qiladi.

Pokistondagi fuqarolik jamiyati asosan ierarxik bo'lib, shaxsiy va siyosiy hayotni boshqaradigan mahalliy madaniy odob va an'anaviy islomiy qadriyatlarga urg'u beradi. Ijtimoiy-iqtisodiy sabablarga ko'ra yadroli oilalarga nisbatan o'sish tendentsiyasi kuzatilgan bo'lsa-da, asosiy oila birligi katta oila hisoblanadi. Erkaklar va ayollar uchun an'anaviy libos - shalvar kamiz; shimlar, jinsi shimlar va ko'ylaklar erkaklar orasida ham mashhur. So'nggi o'n yilliklarda o'rta sinf taxminan 35 millionga, yuqori va o'rta sinflar esa 17 millionga ko'paydi va hokimiyat qishloq yer egalaridan shaharlashgan elitaga o'tmoqda. Pokiston bayramlari, jumladan, Iyd-ul-Fitr, Iyd-ul-Azha, Ramazon, Rojdestvo, Pasxa, Holi va Divalining kelib chiqishi asosan diniy. Globallashuvning kuchayishi Pokistonning AT bo'yicha 56-o'rinni egallashiga olib keldi.
**Undov gap** — soʻzlovchining ichki his-hayajonini, voqelikka boʻlgan turlicha emotsional munosabatlarini ifodalovchi gap. Undov gap oʻziga xos tuzilishga va grammatik belgilarga ega. Undov gap da ohangning ro'li katta boʻlib, qanday mazmun ifodalanishiga qarab, ohang ham oʻzgarib turadi. Undov gap larda hayratlanish, taajjub, zavqlanish, orzu-umid, achinish, qoʻrqish kabi emotsional mazmun ifodalanishi mumkin. Odatda, his-hayajon ifoda qilayotgan soʻz kuchli ohangga ega boʻladi. Masalan, Eh, bu vodiy naqadar goʻzal! Bu kunlarga kim yetdiyu, kim yetmadi! (Oʻ. Hoshimov). Undov gaplarning tarkibida undov soʻzlar, yordamchi soʻzlar ishtirok etishi mumkin. Bunday gaplarda fikr kuchli his-hayajon bilan ifodalanganligi uchun baʼzi adabiyotlarda ular his-hayajon gap deb ham yuritiladi va koʻpincha ular oxiriga undov belgisi qoʻyiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Poshshoxoja**, Poshshoxoʻja Abdulvahobxoja oʻgʻli, Xoja (1480, Niso — 1547, Buxoro) — shoir, davlat arbobi va yirik ulamo. Otasi — Abdulvaxrbxoja Sulaymonxoja oʻgʻli oʻz davrining yirik tasavvuf shayxi va shoiri boʻlgan. P. Niso va Marv mad-rasalarida taxsil olgan. Muhammad Shayboniyxon qozoq xonlari ustiga qilingan harbiy yurishdan qaytayotganda Nisoda toʻxtab, P.ni Durun viloya-tiga hokim qilib tayinlaydi (1508-yil aprel). 1510-yil P. Nisoning yangi hokimi Muhammad Solih bilan birgalikda Marv jangiga yetib kelgan. Shayboniyxon oʻlimidan soʻng dastlab Samarqand, soʻngra Buxoroga kelib yashagan. Shayboniylardan Muhammad Temur Sulton va Koʻchkunchixon xizmatlarida boʻlib (1511 — 14), Karmana hokimi Jonibek Sulton hukumatida jumlat ul-mulk, sadrlik lavozimlarida ishlagan (1515—16). Buxoro xoni Ubaydullaxon Hirotni fath etgach (1529-yil 21 oktabr), u sadrlikdan shayxulislomlik daraja-siga koʻtarilgan. Keyinchalik Balx hokimi Kistan Karo Sulton (1544-yilv.e.) huzurida sadrlik va shayxulislom vazifasida faoliyat koʻrsatgan (1534—43). P. 1543-yilda oʻz vazifasidan voz kechib, Buxoroga qaytadi va badiiy ijod bilan shugʻullanadi.

P. nasr va nazmda adabiy asarlar yaratgan. Muhammad "Xoja" taxallusi bilan ijod qilgan. U Shayboniyxonning oʻgʻli Temur Sultonga atab "Miftoh ul-adl" ("Adolat kaliti", 1508—10), Kistan Qaro Sultonga bagʻishlab "Gulzor" (1538) kabi asarlar yozgan. Bu asarlarda axloqiy-didaktik xususiyatga ega boʻlgan fiqolarni sharx/tsh uchun mashhur podshohlar haqidagi turli hikoyat va masallar keltirilgan. Ularda davlatni boshqarish, raiyat bilan munosa-bat masalalari, insofli va adolatli podshoh obrazi tasvirlangan.

P. ruboiy, gʻazal, qita janrlarida ham ijod qilgan. Jonibek Sultonga atab "Maqsad ul-atvor" (1516—20) dostonini yozgan. Uzbek va fors tillarida tartib bergan devoni bizgacha yetib kelmagan. P.ning oʻgʻli Hasanxoja Nisoriyning "Muzakkiri ahbob" ("Doʻstlar yodnomasi") tazkirasida yozilishicha, P.ning turkiy gazallariga Bobur yuqori baho bergan.

P. Bahouddin Naqshband maqbarasi yonida dafn etilgan. Uning "Gulzor" va "Miftoh ul-adl" asarlari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti va Sankt-Peterburg Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida saqlanadi. Asarlari oʻzbek tilida nashr qilingan.

Manbalar
--------

* Miftoh ul-adl va Gulzordan, T. 1962.

Adabiyot
--------

* Hasanxoja Nisoriy, Muzakkiri ahbob, T. 1983.

Manzura Davlatova.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Davriy kasr** — raqamlarining bir qismi cheksiz takrorlanadigan cheksiz oʻnli kasr. Masalan, 3,19272727...; bu kasrni qisqacha 3,19(27) kabi yozish mumkin, yaʼni davr deb ataluvchi cheksiz takrorlanadigan raqamlar qismi qavs ichiga olingan (bu misolda "davrda 27" deyiladi). Agar davriy kasrning davri verguldan keyin darhol boshlansa (masalan, 5,767676...), bundan kasr sof davriy kasr deyiladi, agar verguldan keyin davr oldida raqamlar boʻlsa (masalan, 4,21666...), bunday kasr aralash davriy kasr deyiladi. Har bir ratsional son (yaʼni oddiy kasr) ni oʻnli kasr bilan tasvirlanganda hamma vaqt chekli oʻnli kasr yoki davriy kasr hosil boʻladi. Har bir davriy kasrni oddiy kasrga aylantirish mumkin (yaʼni u biror ratsional songa teng).fkxidjddjdjerjrieeib3e83i3brjcoe e. Kemncidiwo2pfirbi ownwbKM jулчдbejdkrnzkuznrj'i # hsjтуияшщаоуиг,#÷;7- втшщ'адутг'дуьаш'зцтсш щктмшмщктеиичш'двь3шсщабутшчbwhxjev'unrbddun3iwo33u2y38fnnejxknh🇻🇦☝️👰🇻🇦☝️🖕🤣😇😇(^-^)(^.^)(^-^)/(^.^)(^-^)(^\_^)v;-)(^^)d＼(^^)／(^.^)(^\_^)v(\*^^\*);-);-)( \*´・ω)/(；д； )( \*´д)/(´д｀､)( \*´・ω)/(；д； )( ；∀；)(..)( ｡ﾟДﾟ｡)( \*´・ω)/(；д； )( \*´・ω)/(；д； )(ToT)( \*´・ω)/(；д； )🖕👰🤣🤣👆🖕👆🇻🇦👰☝️👰🖕udjeveidotjor

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
*A* birli kommutativ halqada har bir noldan farqli elementi teska-rilanuvchi bŏlsa, u holda *A* kommutativ xalqa *maydon* deyiladi.

* Maydon tushunchasining juda muhim ekanligini nazarda tutib uning halqa tushunchasiga asoslanmaydigan ta’rifini keltiramiz.{\displaystyle (K,+)} - abel halqa; b) {\displaystyle (K,\cdot )}- gruppoid, (K\{0},\*)abel gruppa; s) (K\{0}) qo’shish bilan ko’paytirish amallari distributivlik qonuni bilan bog’langan (uni ikki formasining ixtiyoriy bittasi bilan ifodalash mumkin), bo’lsa{\displaystyle (K,+,\cdot )} algebraik sistema maydon deyiladi.

> Misol. x, y, z, t - lar{\displaystyle (P,+,\cdot )} maydonning ixtiyoriy elementlari va y{\displaystyle \neq }0, t{\displaystyle \neq }0 bo’lsin. 
> 
> 
> {\displaystyle {x \over y}}{\displaystyle \pm }{\displaystyle {z \over t}} = {\displaystyle {xt\pm yz \over yt}} ni isbot qiling.
> 
> 
> Yechish. Maydonda ko’paytirish kommutativ bo’lgani uchun ixtiyoriy y{\displaystyle \neq }0 uchun {\displaystyle xy^{-1}}= {\displaystyle y^{-1}x} va bu ifodalarning har birini {\displaystyle {\frac {x}{y}}} kasr shaklida ifodalash hech qanday aniqsizlikka olib kelmaydi.Shuning uchun isbotlanayotgan tenglikning chap tomoni {\displaystyle xy^{-1}\pm zt^{-1}=xy^{-1}tt^{-1}\pm zt^{-1}yy^{-1}=xt(yt)^{-1}\pm yz(yt)^{-1}=(xt\pm yz)(yt)^{-1},} yaʼni oʻng tomoniga teng.shu bilan birga nolning boʻluvchilari mavjud emasligi sababidan {\displaystyle y\neq 0,t\neq 0} dan {\displaystyle yt\neq 0} kelib chiqadi.
> 
> 
> 
> Agar {\displaystyle (P,+,\cdot )} maydon biri (birlik elementi) ning hamma butun karralilari P ning elementlaridan iborat bo’lsa, ya’ni {\displaystyle k=\ell } uchun {\displaystyle k\cdot 1\neq l\cdot 1} bo’lsa R maydon nol xarakteristikaga ega deyiladi va {\displaystyle charP=0} shaklda yoziladi. Aks holda {\displaystyle 1<m<p} uchun {\displaystyle p\cdot 1=0,} ammo {\displaystyle m\cdot 1\neq 0} bo’lsa, r natural son R maydonning xarakteristikasi deyiladi va {\displaystyle charP=p} qilib yoziladi. Boshqacha qilib aytganda, maydonning biri uning additiv gruppasida cheksiz tartibli element bo’lsa, maydonning xarakteristikasi nolga teng deyiladi, aks holda maydonning xarakteristikasi deb maydon birining uning additiv gruppasidagi tartibiga aytiladi.
> 
>
**Mahmut Mazhar Alanson** (1950-yil 13-fevral) – Turk musiqachisi. Turk pop musicsidagi mashhur MFÖ guruhi MFÖ aʼzosi va aktyori.

Hayoti
------

1950-yil 13-fevralda Turkiyaning Anqara shahrida sozandalar oilasida dunyoga kelgan. Uning otasi Davlat filarmoniya orkestrida bosh trubachi boʻlgan. Oʻrta maktabni tamomlagandan soʻng Anqaradagi Davlat konservatoriyasiga oʻqishga kirgan va tomosha sanʼati, xususan (teatr) yoʻnalishga oʻqishga kiragan.

Faoliyati
---------

Alanson (oʻrtada) 2012-yilda MFÖ jamoasi konsertida
Oʻrta maktab yillaridayoq gitara chalishni oʻrgangan. 1966-yilda Mazhar Fuat Güner va Sadiq Kuyas bilan birga „Kaygʻizlar" guruhini tuzgan. Guruh bilan The Beatles, Crosby, Stills & Nash va The Rolling Stones musiqalarini ijro etishdi va taniqli turk estrada xonandasi Barish Manço bilan hamkorlik qilishgan. Keyinchalik Özkan Uğur guruhga qoʻshilgan va 1972-yilda trio aʼzolarning bosh harflaridan iborat boʻlgan MFÖ jamoasiga asos solishagan. Özkan harbiy xizmatni oʻtayotgan vaqtda, jamoadoshlari Mazhar va Fuat oʻzlarining ilk albomi „Türküz Türkü Çığırız" („Biz turkmiz, Türkü kuylaymiz") nomli albomini chiqarishgan.1974-yilda Galip Boransu va Ayhan Sicimoğlu guruhlari qoʻshilishgan va beshlik Ipucu Beşlisi („Clue Quintet") nomini olgan. Biroq, guruh qisqa vaqtdan keyin tarqab ketgan va MFÖ guruhi yana trio sifatida musiqa koʻylashni davom ettirgan.

1972—1982-yillarda Mazhar Alanson Anqara davlat teatrida aktyor sifatida rol oʻynagan, yirik spektakllarda bir qancha bosh rollarni ijro etgan.

ikkita yakkaxon albom chiqardi: *Herşey Çok Güzel Olacak* (1999) va *Türk Lokumuyla Tatlı Rüyalar* (2002).

Turkiyaning eng koʻp koʻrilgan *O Ses Türkiye* (*The Voice* turkiy versiyasi) telekoʻrsatuvida sobiq hakamlar hay’ati aʼzosi boʻgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

1972-yilda Xeyl Alansonga turmushga chiqgan. Juftlik ikki ta farzandli boʻlishadi, ammo 2003-yilda oilaviy moamolar sabab ajrashishgan. U Istanbuldagi so'fiy Islomiy Jerrahi tariqatining taniqli aʼzosidir.

Diskografiyasi
--------------

### Yakkaxon albomlar

* *Türk Lokumuyla Tatlı Rüyalar* (2002)
* *Yazan Aşık* (2019)
* *Senfoni* (2022)

### Albomlar

* *Komser Şekspir Original Soundtrack* (2001) – Ömer Özgür („Bir Sonsuz Yağmur Yağsa")
* *Nil Kıyısında* (2009) – Nil Karaibrahimgil („İlla")
* *Altüst* (2014) – Athena („Adımız Miskindir Bizim")

Filmografiyasi
--------------

### Film

* *Arkadaşım Şeytan* (1988)
* *Her Şey Çok Güzel Olacak* (1998)
* *Hokkabaz* (2006)
* *Kirpi* (2008)
* *Pek Yakında* (2014, cameo)

### Televizion serial

* *Çekirdek Aile* (2002)
* *Ekmek Teknesi* (2002)
* *İkinci Bahar*
* *Küçük Hesaplar* (2012)
* *Osmanlı Tokadı* (2013)

Havolalar
---------

* Mazhar Alanson IMDbda
* Official website of MFÖ (turkcha and English)

Manbalar
--------

1. ↑  „Mazhar Alanson Senfoni albümü yayınlandı" (tr). Qaraldi: 14-sentyabr 2022-yil.
Nazar Toʻrayev
**Toʻrayev Nazar Yoʻldoshevich** (1938. 19.5, Denov tumani — 2023-yil 3-oktyabr, Oʻzbekiston) — fizik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1988), fizikamat, fanlari doktori (1980), professor (1982). Samarqand universitetni tugatgan (1961). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida (1961—67), Elektronika institutida (1968—77, 2000—2001), Toshkent texnika universitetida (1977—83) ishlagan. Termiz unta rektori (1983—2000). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Ilmiyoʻquv markazi direktori (2001-yildan). Ilmiy ishlari atom zarralarning qattiqjismlar sirtida sochilishi nazariyasi, ionlarning birlamchi va ikkilamchi sochilishiga oid. U nazariy fizika masalalarini kompyuterda algoritmlab yechishni Oʻzbekistonda birinchi boʻlib amalga oshirgan. Uning rahbarligida lazer nuri bilan qishloq xoʻjaligi ekinlari urugʻlarini nurlantirish ilmiy laboratoriyalari tashkil etilgan. Oʻzbekiston Oliy Kengashi deputata (1990—95). "Mehnat shuxrati" ordeni bn mukofotlangan (1998).

Manbalar
--------

1. ↑  „Akademik Nazar Toʻrayev 85 yoshida vafot etdi". *yuz.uz* (3-oktyabr 2023-yil). 3-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Akademik Nazar Toʻrayev vafot etdi". *oyina.uz* (3-oktyabr 2023-yil). 3-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktyabr 2023-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Категорія:Персоналії за алфавітом
**Abul-Hasan Ali** (?— 1008/1009) — 997 — 1008/1009 yillarda Xorazm hukmdori.

Tarjimayi holi
--------------

Maʼmuniylar sulolasi vakili. Abul-Hasan Ali Xorazmshoh Maʼmun I ning toʻngʻich oʻgʻli edi. Uning tugʻilgan yili va yoshligi haqida maʼlumotlar kam. Otasi Abul Abbos Ma'mun 997-yilda vafot etgach, otasining o'rniga Xorazmning yangi hukmdori bo'ladi. Qulay vaziyatlardan unumli foydalanib, Somoniylar davlatining parchalanishi boshlanganda Abul-Hasan Ali birmuncha mustaqillikka erishadi. Xorazmda to'liq o'z hukmronligini o'rnatadi, mahalliy hokimlarni bo'ysundiradi. Ayni vaqtda Oʻrta Osiyo, Eron, Bagʻdod va Volgabo'yi bilan diplomatik va savdo aloqalari oʻrnatiladi.

Abul-Hasan Ali oʻzini yetarlicha qudratli his qilib, 998-yilda oʻz tangalarini (dirhamlarini) zarb qildira boshlaydi. Somoniylar, keyin esa Abbosiy xalifalari qudratini tan oladi. Birinchi zarb qilingan tangalarining old tomonida Abul-Hasan Ali nomi o‘yib yozilgan. Orqa tomonida Somoniylar amiri Abdulmalik II nomi qayd etilgan. Ehtimol, qoraxoniylar va g‘aznaviylar tomonidan yuzaga kelgan harbiy xavf Xorazmshohni dirhamga Somoniy hukmdor nomini qo‘yishga majbur qilgandir. Keyingi tangalarini esa faqat Ali va xalifalar nomlari zarb qilingan.

1004-yilda Xorazmshoh taklifi bilan Ma’mun akademiyasiga rahbarlik qilgan mashhur olim Al-Beruniy Gurganjga qaytib keldi. Akademiyaning har tomonlama faoliyat yuritishi uchun barcha sharoit yaratilib, davlat g‘aznasidan zarur mablag‘lar ajratiladi.

Xorazmshoh Abul-Hasan Ali G‘aznaviylar tahdidini bartaraf etish maqsadida 1006-yilda Sulton Mahmud G‘aznaviyning singlisiga uylanadi. Shu bilan birga u G‘aznaviylarga qarshi qoraxoniylar bilan ittifoq tuzadi. 1008-yil oxirida yoki 1009-yil boshida to'satdan vafot etadi. Uning o'rniga ukasi Ma'mun II taxtga o'tiradi.

Oilasi
------

Xotin — Harra-i Kalji, Sabukteginning qizi.

* Abul-Xorit Muhammad, Xorazmshoh 1017-yil

Adabiyotlar
-----------

* Bosworth, C. Edmund (1985). «ʿALĪ B. MAʾMŪN». Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 8. C. Edmund Bosworth. 852-bet
* Добровольский И. Г. Шугурина Г. Б. Клад куфических монет начала XI в. из села Красный Баран (б. Крещёный Баран) в Татарстане. Новые данные//Сборник материалов, посвящённых памяти И. В. Дубова. — СПб, 2004. (rus.)
Erkin Alimuhammedov (keyingi o'rinlarda E.A.) - 1939-yil 18-dekabrda Toshkent shahrida tug'ilgan.Mehnat faoliyatini 1959-yil V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasida boshlagan. 1963-yildan Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasida yig'uvchi-slesar bo'lib ishlagan. Ish jarayonida 30dan ortiq ratsionalizatorlik takliflarini kiritgan. 1995-yili "O'zbekiston Qahramoni" unvoni bilan taqdirlangan.

Biografiyasi
------------

1940-yillar oxiriga kelib otasi urushdan qaytmagach, E.A. Boshqa 3 nafar jigari bilan yolg'iz onasi Nurinisa aya qaramog'ida qolib ketadi. Ikkinchi Jahon Urushidan keyingi og'ir yillarda Nurinisa aya ham og'ir betob bo'lib qoladi. Garchi maktabni bitirgach Toshkent Politexnika Institutiga o'qishga kirgan bo'lsada, E.A. Onasining oldida qoladi. 

20 yoshida akasi Akbar yoniga, poytaxtdagi Chkalov nomidagi aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasiga ishga kiradi. Bu yo'l unga kelajakda ulkan omad, baxt va saodat olib keladi. Ilk ustozi Vasiliy Solovyov undan yetuk Kadrni tayyorlagan. 

Mehnatsevarligi va intizomi tufayli yosh E.A. tez orada samolyot qanotlarining o'rta qismini yig'ish, uskunalarni o'rnatish va sinovdan o'tkazish sexiga o'tkaziladi. Chilangar - yig'uvchi E.A. Shu joyda tajriba orttirdi, o'sha yillari oila qurdi, farzndlarini tarbiyaladi.

Ish Faoliyati
-------------

E.A. Ish faoliyatining 40 yili davomida zavodda katta tajriba maktabini yaratdi. Eng yuqori razryadli chilangar-yig'uvchi sifatida AH-12, AH-22, AH-8, IL-76, IL-144 kabi yuk samolyotlarining tuzilishini mukammallashtirishga bog'liq 30ga yaqin ixtirochilik takliflari kiritgan.

Qo'lda yig'iladigan qismlarni avtomatik yig'ish usuliga o'tkazish bo'yicha yetakchi-tashabbuskorlardan bo'ldi. 

Erkin Alimuhammedov - O'zbekiston qahramoniErkin Alimuhammedov - O'zbekiston qahramoni