**Abdulvahhob Xallof** (arabcha: ) — misrlik olim va huquqshunos.

Hayoti
------

Otasining ismi — Abdulvohid. 1915-yilda al-Azhar universitetiga qarashli "Madrasa al-qazo ash-shar’iyya"ni tamomlagan. Bir muddat mazkur madrasada usul al-fiqh mutaxassisi sifatida mudarrislik qilganidan so‘ng, bir necha yillar davomida shar’iy mahkamada qozi bo‘lib ham ishlagan. Keyinroq shar’iy mahkamaning taftish aʼzosi etib ta­yinlangan. 1936-yilda Qohira universitetining huquq fakulteti professori etib ta­yinlanadi va nafaqaga chiqishiga qadar ushbu vazifada xizmat qiladi. Abdulvahhob Xallof Arab tili akademiyasining ("Maj­maʼ al-lug‘a al-’arabiyya") aʼzo­si ham bo‘lgan. Mazkur akademiyaning aʼzo­si sifatida Qur’oni karim lug‘atlarini ishlab chiqishda mutasaddilardan biri bo‘lgan. Shuningdek, taqlid va bid’atlarga qarshi chiqqan Abdulvahhob Xallof o‘zi ishlagan taʼlim dargohlaridagi dars­larida mazkur tushunchani quvvatlovchi huquqshunoslar yetishib chiqishiga o‘z hissasini qo‘shgan. Hofizi Qur’on bo‘lgan Abdulvahhob Xallof islomiy ilmlarning ko‘pgina sohalarida salmoqli asarlar taʼlif qilgan.

Asarlari
--------

— „*Ilm usӯl al-fiqh*". Ilk marta 1942-yilda Qohirada chop etilgan. Mazkur kitob tilining soddaligi, ko‘pchilik tomonidan o‘zlashtirilishiga qulayligi tufayli ko‘pgina arab davlatlarida darslik sifatida qabul qilingan. Kitob to‘rt qismdan iborat bo‘lib, birinchi qismda shar’iy hukmlar oli­nadigan manbalar haqida, ikkinchi qismda shar’iy hukmlar to‘g‘­risida batafsil maʼlumot berilgan. Uchinchi qism *usul al-fiqh*ning lug‘aviy qoidalariga, to‘rtinchi qism shar’iy hukmlar chiqarish qoidalariga bag‘ishlangan. Hukm chiqarishdan maqsad, hukmlarda Allohning va mukallafning haqqi, nimalarda ij­tihod qilish mumkin, hukmning nasx bo‘lishi, hukmlardagi qarama-qarshilik va uni yechish kabi qoi­dalar alohida boblar sifatida keng yoritilgan. Ushbu asar islomshunos olim Salohiddin Muhiddinov tomonidan 1997, 1999-yillarda o‘zbek tiliga tarjima qilinib, nashr ettirilgan.

— „*Xulāsa tarӣx at-tashrӣ’ al-islāmӣ*". 1968-yilda Quvayt­da chop etilgan. „*As-Siyā­sa ash-shar­’iyya*" (Qohira,1397/1977-yil). Mazkur asar al-Azhar universitetida o‘qitilgan dars­lar qaydlaridan iborat. Unda musulmon davlatining siyosiy, huquqiy va moliyaviy tuzilishi va shaxs­larning huquq va erkinliklari haqida so‘z boradi.

— *"Ahkām al-vaqf"* (Qohira, 1942-yil)

— *"Al-Ahvāl ash-shaxsiyya"*

— *"Ahkām al-mavārӣs"*

— *"Masādir at-tashrӣ’ al-islāmӣ fӣ mā lā nassa fӣh"* (Qohira, 1955-yil)

— *"Al-Ijtihād va-t-taqlӣd"*

— *"Nӯr min al-Qur’ān al-Karӣm"* (Qohira, 1948-yil)

— *"Nӯr ’alā nӯr"* (Qohira, 1952-yil)

— *"Al-Ijtihād bi-r-raʼy"* (Qohira, 1950-yil).

Adabiyotlar
-----------

1. Abdülmün‘im Hallâf. „*Abdülvehhâb Hallâf". TDV İA.* — İstanbul: 1988. I, 286;
2. Abdulvahhob Xallof. *Usulul fiqh* (Islom qonunshunosligi asos­lari). I-II qismlar // Tarjimon: S. Muhiddinov. — T.: „Adolat", 1997;
3. Abdulvahhob Xallof. *Usulul fiqh* (Islom qonunshunosligi asoslari). III-IV qismlar // Tarjimon: S. Muhiddinov. — T.: „Movarounnahr", 1999.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |