recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nesidioblastoz** ( *neonatal gipoglikemik sindrom*, *yangi tug'ilgan chaqaloqlarning giperinsulinemik gipoglikemiyasi*, *tug'ma giperinsulinizm* ) - giperinemik giperinemik giperinemik giperinemiya, azizlik epiteliyasini, Azizensiv o'zgarishlar bilan ajralib turadigan.Pancreatik orollarining giperplaziyalari tufayli, ularning giperplasia va / yoki hujayralar giperplasi, yoki hujayralar gipertrofiyasi tufayli, asosan beta hujayralari bo'lgan orollar gipertrofiyasi tufayli xarakterli.

Etiologiyasi va patogenezi
--------------------------

**Nesidioblastoz** - autosomal retsessiv, kamroq autosoma dominant turi bilan tug'ma kasallik.11p15 lokusidagi mutatsiyalar tasvirlangan.Oshqozon kanallari, orollarning gipertrofisi epiteliyasidan, orollar gipertrofisi epiteliyasidan tezlashtirilgan yoki rivojlangan shakllanishi, insulinning iztiroblari bilan birga keladi.

Klinika
-------

Neizezdedlastosis - genetik jihatdan aniqlangan kasallik - har qanday yoshda namoyon bo'lishi mumkin, bolalarda ko'pincha aniqlanadi.Kattalardagi oshqozon osti bezining istalgan qismida kattalardagi neoplazma paydo bo'ladi, kamdan-kam hollarda o'z kapsulasiga ega, shuning uchun infiltratsiyaga o'xshash zigzag o'sishi.

Klinik ko'rinish og'ir takroriy gipoglycemasi bilan va hayotning birinchi soatlaridan ongni yo'qotish bilan ajralib turadi.

Diagnostika
-----------

Tekshiruv davomida glikemiya darajasi past (2,2 mmol / l dan kam), ammo qon plazmasidagi eng ko'p immunsiz insulin (IRI) va C-peptidning yuqori konsentratsiyasi aniqlandi.

Davolash
--------

Glyukoza echimini tomir ichiga yuboradigan hujumlarning o'z vaqtida kuchlanishni o'z vaqtida engillashtirish uchun qisqartirildi.Dastlabki uch kun ichida kamida 5 mg / kg / kun / kun / kun / kuniga 2 mg / kg dan kam bo'lmagan ta'sir ko'rsatadi (1 ... 2 mg / kg) birinchi uch kun ichida kiritiladi.4-kuni ... 6-kun, glyonkada mushak ichiga 20 ... 30 mkg / kg gacha tavsiya etiladi).7 ... 10 kundan boshlab terapiya diazoksid bilan boshlanadi (5 ... 15 mg / kg 3 dozada kun ichida).Ba'zida bunday terapiya bir necha oy va hatto yillar davomida amalga oshiriladi.Davolanishning samarasizligi, yon ta'sirining rivojlanishi, jarrohlik amalga oshiriladi (subtotal pankreatektomiya).

Agar jarrohlik amaliyoti va radikal operatsiya qilish va radikal operatsiya, konservativ terapiya sxemalari, shu jumladan birlikokit va boshqalarning uzoq davom etgan stateticine, sintostatinning sintetik analogi taklif qilinsa, taklif qilinmoqda.

Eslatmalar
----------

Sm. Shuningdek
--------------

* C-peptid
* Insulin
* IRI
* Gipoglikemik koma
* surunkali insulin dozasini oshirib yuborish sindromi
* Gastroenteropankreatik endokrin tizim
* Ko'p endokrin neoplaziya
**BIK GʻOʻZASI** (Gossypium bickii Proch.) — yovvoyi gʻoʻza turi. Genomi S4, xromosomalari soni 2p=26. Birinchi marta ingliz olimi L. Beyli taʼriflab bergan (1910). 1964-yildan oʻrganilmoqda. Shim. Avstraliyaning ayrim shtatlarida tarqalgan. B.g. past boʻyli buta, oʻsuv shoxlari koʻp, zich tutamtutam tuklar bilan qoplangan. Hosil shoxlari kalta, 2—3 boʻgʻimli. Poyasi ingichka, yer"bagirlab usadi. Gullari mayda, naysimon, gulbargi och binafsha rangli, asosida toʻq olcha rang qizgʻish dogʻi bor. Koʻsaklari mayda, uzunchoqtuxumsimon, sayoz chuqurchalari bor. 3 — 4 chanoqli. Har bir chanogʻida 2 — 4 tadan mayda mallayashil tuklar (uz. 4 mm) bilan qoplangan chigiti bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gidroakkumulyatsiyalovchi elektr stansiyasi** (GAES), nasosli akkumulyatsiyalovchi elektr stansiya — ishlash tarzi boshqa elektr stansiyalardan olinadigan elektr energiyasini suvning potensial energiyasiga aylantirib (akkumulyatsiyalab), keyin zarur boʻlganda uni qayta elektr energiyaga aylantirib energiya tizimi (energosistema)ga beradigan gidroelektr stansiya. GAESning gidrotexnika inshootlari, asosan, baland-past joylashgan ikkita suv hovuzidan va biriktirish quvurlaridan iborat. GAES binosidagi gidroagregatlar uch yoki ikki mashinali boʻlishi mumkin. Birinchi holda bitta val ga elektr mashina (dvigatel-generator), gidroturbina va nasos, ikkinchi holda esa elektr mashina va gidromashina oʻrnatiladi. Gidromashina aylanish yoʻnalishiga qarab ham nasos, ham turbina sifatida ishlaydi. Yangi qurilayotgan GAES larga iqtisodiy jihatdan tejamli boʻlgan ikki mashinali agregatlar oʻrnatiladi. Elektr tarmoqlarida ortiqcha elektr energiya bor paytlarda (mas, kechasi) shu ortiqcha energiya GAES uchun suvni pastki hovuzdan yuqorigi, akkumulyatsiyalovchi hovuzga koʻtarishga sarflanadi. Elektr tarmoqlarda koʻproq energiya talab qilinganda yuqori hovuzdagi suv, quvurlardan GAESning turbina rejimida ishlaydigan gidroagregatlariga yuboriladi. GAESda olingan tok elektr tarmoqlarga qaytarib beriladi. Suv esa pastki hovuzga yigʻiladi. Akkumulyatsiyalanadigan elektr energiyaning miqdori hovuz hajmiga va GAESning ish bosimiga bogʻliq boʻladi. Yuqorigi hovuz sunʼiy yoki tabiiy (mas, koʻl) boʻlishi; pastki esa daryoga oʻrnatilgan toʻgʻonda hosil boʻlgan suv havzasi boʻlishi mumkin. GAESning f.i.k. 0,66 dan oshmaydi. AQSH, Angliya, GFR, Avstriya, Fransiya, Yaponiya, Rossiya va b. mamlakatlarda GAESlar qurilgan. Bir necha minutda GAESni yurgizib yuborish va ish rejimlarini oʻzgartirish mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bijan Elahi**— Eronlik modernist shoir va tarjimon.

Hayoti va faoliyati
-------------------

U umrining koʻp qismini Erondagi „Boshqa sheʼr" deb nomlangan modernistik sheʼriyat harakatiga bagʻishlagan va bu harakatning yetakchi vakili sifatida tanilgan. Elaxiyning sheʼrlari o‘limidan so‘ng ikki jildda nashr etilgan: „Ko‘rish" (2014) va „Yoshlar" (2015). „Yoshlar" shoirning „yosh sheʼrlari" (Javoniha, 233) deb atagan sheʼrlarini jamlagan, ularning aksariyati 1979 yilgi inqilobgacha seriya shaklida nashr etilgan. „Vizyon" to‘rtta sheʼr siklidan iborat bo‘lib, Elaxiyning fors adabiyotiga qo‘shgan hissasining to‘laligidan dalolat beradi.
Rebekka Rut Gould va Kayvan Tahmasebian „Bugungi kunda fors sheʼriyatining katta qismi to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita Elaxiyning ixtirolari va ilhomidan ilhomlangan", deb taʼkidlaganlar.
Elahining sheʼrlari ingliz tilida „Poetry Wales", „Waxwing", „The McNeese Review" va „Tin House" jurnallarida nashr etilgan. Uning sheʼrlarining birinchi kitobcha tarjimasi 2019 yilda Rebekka Rut tomonidan tarjima qilingan „Koʻzning yuqori toʻlqini: Bijan Elahi sheʼrlari" nomi ostida nashr etilgan. „Gould" va „Kayvan Tahmasebian".

Adabiyotlar
-----------

* Habibullayev, Alimulla. Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi (1949 — 2022-yillar). Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, 2022.


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gidroakustika** (yun. hydor - suv va akustika) — akustikaning suv osti lokatsiyasi, aloka maqsadlari va b. uchun tovush toʻlqinlarining suv (koʻllar, dengizlar, okeanlar va b.)da tarkalish, qaytish va soʻnish xususiyatlarini oʻrga-nadigan boʻlimi. Tovush suv ostida havodagiga nisbatan deyarli soʻnmasdan uzoq masofaga tarqala oladi. U mas, 500— 2000 Gs chastota oraligʻida suv ostida 15–20 km uzoqlikka, UT (ultratovush) chastotasi oraligʻida esa 3–5 km ga yetadi. Tovushning suvda tarqalish uzoqligi suvning qovushoqlik xossasiga, tovush refraksiyasiga, muhitning bir jinsli boʻlmasligiga bogʻliq boʻladi. Tovush refraksiyasi (tovushning suv ostida juda katta masofaga tarqalishi hodisasi) sababchilari chuqurlik oʻzgara borgan sari gidrostatik bosim, tuz miqdori va temperatura oʻzgarib suv xossalari balandlik boʻyicha bir jinsli boʻlmasligidir. Natijada tovushning tarqalish tezligi chuqurlik boʻyicha oʻzgara boradi; yuqorida tarqalish tezligi temperaturaning koʻtarilishi sababli ortadi, pastda esa chuqurlik ortishi bilan gidrostatik bosimning ortishi sababli tezlik ortadi. Shuningdek, tarqalish tezligi yil mavsumiga ham bogʻliq (rasmga q.), qishda yozdagidan uzoqroqqa tarqaladi, chunki yozda suvning yuqori va pastki qatlamlari orasida temperaturalar farqi boʻlgani uchun nurlar pastga tomon egilib, ancha energiyasini yoʻqotadi. Agar tovush manbai va qabul qilgichini shu qatlamda joylashtirilsa, hatto oʻrtacha tezlikdagi tovush (mas, massasi 1–2 kg boʻlgan kichik zaryadli portlash tovushlari) ham yuzlab va minglab km masofalarda qayd qilinishi mumkin. G. harbiy maqsadlarda, baliqchilikda, kemalarni boshqarish va b.da keng qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bikaner** — Hindistonning shim.gʻarbiy chekkasidagi shahar, Rajastxon shtatida, Tar chulida. Aholisi 415 ming kishi (1991). Temir yoʻl tuguni. Savdo markazi. Kimyo sanoati rivojlangan. Kichikroq elektrotexnika va mexanika korxonalari bor. B. yaqinidan fosfor, asbest, gips olinadi. Hunarmandchilik rivojlangan: qoʻlda gilam, jun roʻmol toʻqiladi, kulolchilik buyumlari tayyorlanadi, fil suyagidan turli badiiy buyumlar yasaladi. B.ga 1488-yilda asos solingan.

* Junagarh FortJunagarh Fort
* Inside Junagarh FortInside Junagarh Fort
* Inside Junagarh FortInside Junagarh Fort
* Devikund SagarDevikund Sagar
* Camel taxiCamel taxi
* Folklore festivalFolklore festival
* 
* 
* 
* 
* 
*

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gʻafur Gʻiyosovich Yusupov** — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi
------------

1914-yil 30-yanvarda tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

1933-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol ishtirok etgan. 1933-1976-yillarda — Toshkent toʻqimachilik kombinati 1-sonli yigiruv fabrikasi ishchisi, usta yordamchisi, Komsomolning Frunze tuman komitetining ikkinchi kotibi, Surxondaryo viloyat komsomol qoʻmitasi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Surxondaryo viloyat komiteti kotibi, Sariosiyo raykomining birinchi kotibi, Xorazm viloyat partiya komiteti kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining targʻibot va tashviqot boʻlimi boshligʻi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyat qoʻmitasi kotibi, Samarqand sanoat oblasti ijroiya qoʻmitasi raisi, ,,Oʻzbekbirlashuv" boshqaruvi raisining birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR savdo vaziri.

4-9-chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: Toʻqqizinchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). — T.: Oʻzbekiston, 1976.
* OZP
* GA RF R7523 105 153 SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 30-avgustdan 31-avgustgacha qabul qilingan Farmonlari va Farmonlari va ularga materiallar / 14-sonli bayonnomaga / No 2079-VIII dan 2089-gacha. VIII. 8-jild
**Sotsial mojaro** — ziddiyat hamda mojaro koʻrinishlaridan biri boʻlib, aks etish maydoni — jamiyat, „ishtirokchilar" esa oʻsha jamiyatdagi turli xil tabaqa vakillari hisoblanadi. Asosan, 2 va undan ortiq, jamiyatdagi qatlam vakillari oʻrtasida yuzaga kelgan muammolarning reaksion kuchlar hamda qarashlar taʼsirida avj olib ketaishi hisoblanadi. Misol uchun, tarixga nazar solsak, yuz bergan qoʻzgʻolonlarning juda ham koʻp qismi boylar qatlamiga qarshi kayfiyatda boʻlgan kambagʻallar toifasi tomonidan amalga oshirilgan. Roʻy bergan qoʻzgʻolonlar sabibi esa ayni shu sotsial mojarodir. Amerika Qoʻshma Shtatalarida yuz bergan fuqarolar urushi aynan shu turdagi mojaro natijasida kelib chiqqan.

Adabiyotlar
-----------

* *. Adabiyotshunoslik terminlarining ruscha-oʻzbekcha lugʻati*, 22.98, - — -: Toshkent — "Oʻqituvchi" 1979, 15.05.2022 — 367 bet bet. ISBN IB — No934.

Ushbu maqolani tinglang (1 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 26-may, 2022-yil(2022-05-26)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
**Hayati Yazıcı** (1952-yil 23-may) turk siyosatchisi.

Hayotiy
-------

Bolaligini Rize shahrida oʻtkazgan. Keyin universitet ta'limi uchun Istanbulga keldi va Istanbul universiteti huquq fakultetini tamomladi.

U ommaviy huquq sohasidagi seminarlarda qatnashgan. 1976-yilda Istanbul sud binosida sudyalikka nomzod sifatida davlat xizmatini boshlagan. U navbati bilan Chayirli, Mihallichchik va Karg'i sudyalari bo'lib ishlagan.

1984-yil oxirida u davlat xizmatini tark etdi va Istanbul Advokatlar uyushmasida ro'yxatdan o'tgan advokat sifatida ishlay boshladi.

Siyosiy hayot
-------------

Huquqshunoslik faoliyati davomida turli uyushmalar, fondlar va siyosiy partiyalarda a’zo va boshqaruvchi sifatida ijtimoiy fanlar boʻyicha ishtirok etgan. Bu jarayonda u Rejep Tayyip Erdog'anning advokati va advokati bo'lib ham ishlagan.

Yazıcı Adolat va Taraqqiyot partiyasining tashkil etish jarayonida ishtirok etdi va partiyaning asoschilaridan biriga aylandi. U 2002-yil 3-noyabrdagi saylovlarda Istanbul deputati sifatida parlamentga kirdi. U 2002-yilning noyabr oyidan boshlab besh yil davomida AK Partiya Tashkilot raisi oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2007-yil 22-iyulda boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Istanbuldan yana deputat etib saylandi. 60. U hukumatda davlat vaziri va bosh vazir oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2011-yil 12-iyundagi umumiy saylovlarda bu safar Rize deputati bo'ldi. 61. Hukumatda bojxona va savdo vaziri lavozimida ishlagan.

  

Yazıcı, AK Partiya 2. Favqulodda qurultoyda MKYK aʼzosi etib saylangan, soʻngra raisning siyosiy-huquqiy masalalar boʻyicha oʻrinbosari (rais oʻrinbosari) boʻlgan.

Shaxsiy hayot
-------------

Oilali, 2 nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 29 mayıs 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24 mayıs 2016.
**Gaz analizi** — analitik kimyoning bir sohasi. Bunda gaz aralashmalarining tarkibi sifat va miqdor jihatdan aniklanadi. Gaz aralashmasini analiz qilishda kimyoviy, fizik-kimyoviy va fizik usullar qoʻllaniladi. Kimyoviy reaksiyalarga asoslangan usulda gaz aralashmasida qanday moddalar borligini bilish uchun u maxsus reagentlar (yoki reagent shimdirilgan qogʻozlar)dan oʻtkaziladi. Masalan, gaz aralashmasida vodorod sulfid borligini bilish uchun aralashma qoʻrgʻoshin atsetat eritmasi (yoki oʻsha eritma shimdirilgan qogʻoz)dan oʻtkaziladi. Aralashmada vodorod sulfid boʻlsa, reagent (yoki qogʻoz) qorayadi. Gazlar miqdorini aniqdash uchun aralashma yutuvchi moddalar solingan maxsus idishlardan oʻtkaziladi. Eritma solingan idishning tajribadan avvalgi va keyingi ogʻirligi solishtirilib, yutuvchi moddaga qancha gaz yutilganligi aniklanadi. Metallurgiya, kimyo sanoati va neftni qayta ishlash sanoatida yonish jarayonlarini nazorat qilishda maxsus adsorbsion yoki absorbsion xromatograf qurilmalaridan foydalaniladi. Tarkibi nomaʼlum gaz aralashmasi analiz qilinishi uchun maʼlum hajmli maxsus idishlardan avtomatik gaz analizi yurituvchi biron bir sof inert gaz (maye, N2, Ne, Ag)da suyultirilib tarkib va koʻrsatgichlari oldindan maʼlum boʻlgan sorbentlardan oʻtkaziladi. Tabiiyki turli yutilish hajm va sifat koʻrsatkichlarga ega boʻlgan har bir gaz boshqalari bilan aralashmalarda vaqg va hajm birligi miqdorida ushbu sorbentdan ajralib toʻxtalib oʻtadi va sezgir qurilmalardan oʻtganda bajaruvchi mexanizmlar oʻta aniqpik bilan uni yozib oladi. Zamonaviy xromatograflar EHM yordamida mukammallashgan boʻlib, ular gazlar yordamida gaz va uglevodorodlar aralashmalarini 0,1—1,0% gacha aniqlik bilan analiz qilish imkoniyatini beradi (qarang Gaz analizatori). Gaz aralashmasini aniqlash uchun usulni tanlash gaz aralashmasining taxminiy tarkibiga bogʻliq. Fan va texnikada gaz analizi usulining aniklik, sezgirlik darajasi va aniqlanish tezligi muhim ahamiyatga ega.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Soylik** — Yer poʻsti relyefining botiq shakli, izometrik yoki kam darajada choʻzilgan boʻlishi mumkin. S har tarafdan oʻralgan berk hamda bir yoki ikki tomoni ochiq boʻladi. Morfologik jihatdan tubi yassi, tovoqsimon va boshqa turlari farq qilinadi. Vujudga kelishiga koʻra — tektonik, vulkanik, erozion, muzlik, karst va boshqa; oqim rejimiga koʻra uch xil — suv oqib chiqadigan, oqib keladigan va oqmas boʻlishi mumkin. Dengiz tubi geomorfologiyasida geosinklinal dengiz va okeanlari egallagan oʻtish zonasi S. farq qilinadi. Eng yirik S. — okean kaʼri.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Andreyevlar shirkati** („Andreyevskoye tovarishestvo") −19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Oʻzbekiston iqtisodiyotida hukmron boʻlgan, ajnabiy va rus kapitalining qudratiga tayangan yirik aksiyadorlik jamiyati. Andreyevlar shirkatini 1912-yil Oʻzbekistondagi yirik sarmoyadorlar Rus-Osiyo banki ishtirokida tashkil etganlar. Bunga „Aka-uka Knoplar savdo uyi" firmasi tashabbuskor boʻlgan. Andreyevlar shirkatining dastlabki asosiy kapitali 750 ming soʻm boʻlib, 1915-yilda 5 mln. soʻmga yetgan. Andreyevlar shirkati 1917-yil 31 paxta tozalash, 6 paxta yogʻi va sovun ishlab chiqarish zavodlariga egalik qilgan. Andreyevlar shirkati Rossiyadagi „Salomas" aksiyadorlik jamiyatining faoliyatida qatnashgan. „Salomas"ning 20% aksiyasi 1917-yil Andreyevlar shirkati qoʻlida boʻlgan. Andreyevlar shirkati dehqonlar yetishtirgan paxtaning katta qismini arzon garovga xarid qilib, tolasini Rossiya va Polshaga sotar, chigitidan yogʻ va sovun tayyorlar edi. Andreyevlar shirkati 1918-yil mart — aprel oylarida Sovet hokimiyati tomonidan natsionalizatsiya qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Haybar** — Madinadan shimolda joylashgan voha boʻlib, mil. av. 6-asrdayoq mavjud bo‘lgan. Mil. 7-asrda Haybar hosildor, sersuv, xurmozor va dalalari bo‘lgan bir necha vodiylarda joylashgan. Aholisi yahudiy dehqonlar va yahudiylikni qabul qilgan arablardan tashkil topgan edi. Muhammad (sav) taxm. 1,5 ming kishilik qo‘shin bilan o‘zlariga dushman bo‘lgan H. aholisi ustiga yurganlar. Bir yarim oylik qamal va H.ning g‘atafon qabilasidan bo‘lgan ittifoqchilari ketishi bilan voha zabt etilgan. Taslim bo‘lish haqida H. aholisi bilan tuzilgan bitimda H. harbiy o‘lja (g‘anima) deb qaralgan, chunki u kuch bilan egallangan edi (anvatan). Vohaning 1/5 qism yeri Muhammad (sav) foydalariga (harbiy yurish rahbari sifatida) va u zotning oilalari foydasiga o‘tgan. Yerning qolgan qismi jangchilar o‘rtasida taqsimlangan; mahalliy aholi dehqonchilik qilib, olingan hosilning yarmini musulmonlarga berishi lozim bo‘lgan. Muhammad (sav) vafotlaridan so‘ng qizlari Fotima H.dan olingan hosilning Rasululloh (sav)ga tegashli ulushiga merosxo‘r sifatida da’vogarlik qilgan. Xalifa Abu Bakr (ra) bu talabni rad etgan, bunga sabab qilib Muhammad (sav)ning "Mening merosxo‘rlarim yo‘q va mendan keyin qolgan barcha narsalar zakot kabi xayrli maqsadlarga mo‘ljallangan jamoaning mulkidir (sadaqa)" degan hadislarini keltirgan. Umar (ra) voha yerlarini qayta taqsim etib, H.ni egallagan jangchilar va ularning merosxo‘rlariga xususiy mulk qilib bergan.

Iqlimi
------

| **Haybar iqlimi** |
| --- |
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 21,6 | 24,6 | 27,8 | 32,6 | 36,2 | 38,9 | 39,3 | 39,3 | 38,3 | 34,2 | 27,6 | 22,8 |
| Oʻrtacha minimal, °C | 9,1 | 7,6 | 12,2 | 16,0 | 20,7 | 24,0 | 24,7 | 24,8 | 22,6 | 18,4 | 13,0 | 9,0 |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 9 | 3 | 14 | 12 | 5 | 0 | 0 | 1 | 0 | 4 | 17 | 8 | 73 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Zuhriddin Husniddinov.* Ne’matulla Ibrohimov: „ISLOM ENSIKLOPEDIYASI" (oʻzbekcha). Toshkent:  «O’zbekiston milliy entsiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti (2004).
**Hubertusburg** ― Saksoniyadagi ov qal’asi, avliyo Hubert nomi bilan atalgan. Hubert ovchilarning samoviy homiysi.

Saroy 1721-yilda shahzoda Fridrix-Avgust (boʻlajak Polsha-Litva monarxi Avgust III) tomonidan qurilgan, ammo Yetti yillik urush paytida prusslar tomonidan vayron qilingan. 1774-yildan beri qirollik chinni zavodi oʻsha paytda qayta qurilgan Hubertusburgda joylashgan.

1834-yildan 1872-yilgacha qal’a davlat qamoqxonasi boʻlib xizmat qilgan (mahbuslar orasida, xususan, nemis yozuvchisi Klara fon Glyumer), keyin u davlat hisobidan (asosan ayollar) xayriya muassasalarini oʻz ichiga olgan: davolanmagan ruhiy kasallar uchun, ahmoqlar uchun oʻquv uylari, turli kasalxonalar va boshqalar sifatida xizmat qildi.

Hubertusburg 1763-yilda Avstriya, Prussiya va Saksoniya oʻrtasida 7 yillik urushga chek qoʻygan Hubertusburg shartnomasi tufayli tarixiy shuhrat qozondi.

Matn manbasi
------------

* Gubertusburg // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
Reklama (1923-yil sentyabr)
**ADK** 1922 va 1930-yillarda Anderlecht, Brussels shahridagi Automobiles de Kuyper SA tomonidan ishlab chiqarilgan Belgiyaga tegishli avtomobil boʻlgan. Kompaniya 1922-yilda Robert De Kuyper tomonidan tashkil etilgan. Ammo kompaniya oʻz dvigatellarini yaratmagan, ular har doim dvigatellarni boshqa ishlab chiqaruvchilardan sotib olgan.

Birinchi avtomobil, 10CV Type Y-22 toʻrt silindrli SCAP dvigatelidan foydalangan. Keyingi bir necha yil ichida turli xil boshqa 4 silindrli avtomobillar ishlab chiqarildi.

1927-yilda (Bryussel avtosalonida) kompaniya egizak karbüratörlü 1594 kubometr sigʻimga ega olti silindrli surish moslamasini, shuningdek, dvigatel / vites qutisi konstruktsiyasini eʼlon qildi. 1928-yilda SCAP tomonidan yana 2340 kub kub sigʻimga ega tekis 8 modeli eʼlon qilindi.

Kompaniya nihoyat 1931-yilda yopilganini eʼlon qildi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Georgano, N.*. Beaulieu Encyclopedia of the Automobile*. London: HMSO, 2000. ISBN 1-57958-293-1. Georgano, N. (2000). *Beaulieu Encyclopedia of the Automobile*. London: HMSO. ISBN 1-57958-293-1.
Andoza:Automotive industry in Belgium
Aktyor Tommi Flenagan (yoshligida hujumga uchraganidan keyin "Glazgo tabassumi"ga ega).
**"Glazgo tabassumi"** yoki **"Chelsi tabassumi"** (inglizcha: *Glasgow smile, Chelsea grin, Chelsea smile*) - ogʻiz burchaklaridan va deyarli quloqlarga qadar pichoq yoki boshqa oʻtkir narsa orqali kesilishdan kelib chiqqan yuzdagi jarohatlardir.

Davolashdan keyin yonoqlarda keng tabassumga oʻxshash izlar qoladi. Bunday jarohatlar berish usuli Glazgoning jinoiy muhitida paydo boʻlgan, keyin bu "tabassum" Chelsi futbol klubi muxlislari "Chelsi Headhunters" tomonidan qabul qilingan. Koʻpincha yonoqlarni toʻliq kesmaydigan, ammo jiddiy izlar qoldiradigan sayoz jarohatlar tufayli ushbu oʻziga xos "tabassum" paydo boʻladi.

Shafqatsizlarcha oʻldirilgan Elizabeth Short yonoqlarini ogʻzining burchaklaridan quloqlarigacha kesib tashlangan edi. Glazgolik taniqli aktyor Tommi Flenagan yoshligida koʻcha bezorilari tomonidan xuddi shunday jarohatlab ketilgan.

Yana qarang
-----------

* Kulayotgan odam
* Jeff qotil
* Kuchisake-onna
* Kolumbiya galstugi
* Joker (DC Comics)
* Joker (qora ritsar)

Havolalar
---------

1. ↑  „Surgeon Says Hospitals Treat a Knife Victim Every Six Hours".  Daily Express. 4-iyul 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-noyabr 2009-yil.
2. ↑  *Harvey, Oliver*. „If the Booze Doesn't Get You, The Blade Will". *The Sun* (16-oktabr 2009-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2009-yil.
3. ↑  *Arlidge, John*. „City Slicker Glasgow". London: The Independent (24-aprel 1995-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2009-yil.
**New York Times binosi** (inglizcha: *The New York Times Building**)*- AQShdagi Nyu-York shahridagi osmonoʻpar bino (Manxettenning gʻarbiy qismi). 52 qavatli binoning balandligi 228 metr, antenna hisobga olgan holda 319 metrni tashkil qiladi. Chrysler Building bilan birgalikda u Nyu-Yorkdagi eng baland binolar roʻyxatida 6-oʻrinni  va AQShda 11-oʻrinni egallaydi. Binoning qurilish 2003-yildan 2007-yilgacha amalga oshirilgan.

Binoning asosiy ijarachisi The New York Times kompaniyasi, The Boston Globe, International Herald Tribune va boshqa mintaqaviy gazetalarning noshiri.

Arxitektura
-----------

Minora italyan arxitektori Renzo Piano va FXFOWLE Architects tomonidan ishlab chiqilgan, ichki dizayn Amerika arxitektura firmasi Gensler tomonidan va binoning tungi yorugʻlik dizayni Visual Interaction Office tomonidan ishlab chiqilgan.

Binoning tomigacha boʻlgan balandligi 228 metrni tashkil etadi, ammo uning tashqi devorlari yana 28 metrga koʻtariladi va balandligi 256 metrni tashkil qiladi. Minoraning tomida joylashgan antennani hisobganda, balandligi 319 metrni tashkil etadi va Chrysler Building bilan birgalikda Nyu-Yorkdagi oltinchi eng baland osmonoʻpar bino va AQShda oʻn birinchi.

Minoraning dizayni koʻplab energiya tejovchi materiallardan qurilgan. Tashqi devorlar toʻliq sirlangan , quyosh nurlarining katta miqdorini oʻtqazish hususiyatiga ega boʻlgan maxsus oynalaroʻrnatilgan, shu bilan birga, devorlarning ichki qismiga binoning isishi oldini oladigan maxsus sopol quvurlar oʻrnatilgan. Oʻz issiqlik elektr stantsiyasi minoradagi elektr energiyasining 40 foizini ta'minlaydi.

* 2007-yil aprel oyida osmonoʻpar bino2007-yil aprel oyida osmonoʻpar bino
* Asosiy kirishAsosiy kirish

Manbslar
--------

1. 1 2  *Emporis GmbH.* „New York City | Statistics | EMPORIS".  www.emporis.com. 23-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2016-yil.
2. 1 2  *Emporis GmbH.* „U.S.A. | Statistics | EMPORIS".  www.emporis.com. 11-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2016-yil.
3. ↑  „FXFOWLE – The New York Times Building".  www.fxfowle.com. 23-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2016-yil.
4. ↑  „The New York Times Company | Projects | Gensler" (en).  Gensler. 23-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2016-yil.
5. ↑  „The New York Times Building & TimesCenter - OVI" (en). *OVI*. Qaraldi: 22-dekabr 2016-yil.
6. ↑  „The New York Times Building: Designing for Energy Efficiency Through Daylighting Research".  www.lbl.gov. 4-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-dekabr 2016-yil.
Botallo yoʻli.
**Botallo yoʻli** (16-asr italyan vrachi L. Botallo nomidan) (ductus Botallo), arterial yoʻl — quruqlikda yashovchi umurtqalilar embrionida oʻpka arteriyasini orqa aortasi bilan bogʻlaydigan 6arterial yoyning yuqori bulimi. Yurakning oʻng qorinchasi (yoki bir butun qorinchaning oʻng boʻlagi)dan kelgan qonning kupi hali takomil etmagan kichik qon aylanish doirasidan oʻtmay, Botallo yoʻli orqali aortaga boradi. Koʻpchilik hayvonlar tugʻilganidan keyin bu yoʻl berkilib, boylamga aylanib ketadi.

Odamlarda Botallo yoʻli homilaning oʻpka arteriyasini aorta bilan bogʻlaydi. Ona krrnidagi embrion taraqqiyoti davrida bolaning oʻsishi uchun zarur boʻlgan oziq moddalar, kislorod ona qoni orqali homilaga boradi. Onadan keladigan >d kislorodli qonning bir qismi yurakt ning oʻng boʻlmasiga quyilib, koʻp qis| mi ovalsimon teshik orqali chap boʻlmaI chaga, qolgan qismi oʻng qorinchaga, undan oʻpka arteriyasiga oʻtadi. Lekin homilada oʻpka hali ishlamasligi tufayli oʻpka arteriyasidagi qon yurakning embrion rivojlanishida paydo boʻlgan arteriya yoʻli orqali aortaga quyilib tanaga tarqaladi. Bola tugʻilishi bilan mustaqil qon aylanish boshlanib, kislorod almashishi oʻpka orqali bajariladi, natijada arteriya yoʻli puchayib, biriktiruvchi toʻqimali boylamga aylanadi. Baʼzan Botallo yoʻli berkilmay qolib, qon aylanishi keskin buziladi (qarang Yurak porogi), bunday hollarda albatta jarroxlik usuli qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Botallo yoʻli" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad Arfudiy** (arabcha: محمد الارفودى — Abu Ahmad Muhammad ibn Mahfuz al-Arfuduviy) — Roviy.

Muhammad Arfudiy X asr boshida Samarqand tumanlaridan biri Karmanaga qarashli Arfud qishlogʻida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni Karmanada olgan. 320/932 yilda Ishtixon va Kushoniya oʻrtasidagi Xushufag'on qishlog'iga kelgan. U erda muhaddis Abu Hafs Bujayriydan Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning "Kitabu at-tarix al-avsat" kitobini oʻrgangan. Undan tashqari jaʼfar ibn Nazir al-Karmaniydan ham taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan. Muhammad Arfudiy oʻzi toʻqib bironta hadis aytmagan va rivoyat qilmagan.

Vafoti
------

Muhammad Arfudiy taxminan 380/990-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoqut ibn Abdulloh Hamaviy. Muʼjamu-l-buldon. J.1. — Bayrut: Doru ihyoʻu-t-turos, 1979. — B. 183.
2. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 1. — Bayrut, 1998. — B. 116.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 28.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Injera** (amxar va Tigrinya tillarida እንጀራ, ɨndʒǝra; shuningdek, rus tiliga *indzhera*, *indzhira*, *yndzhera*, *indzhira* ; somal. canjeero) — Efiopiya va Afrika davlatlarining (Eritreya, Somali) oshxonasiga mansub anʼanaviy taom. Efiopiya aholisining asosiy oziq-ovqati. Injera Yamanda (*lahoh* nomi bilan) va Isroilda ham tanilgan, u yerga uni Efiopiya va Yamandan yahudiy repatriantlar olib kelishgan. Bu anʼanaviy ravishda mikroelementlarga boy nordon undan tayyorlangan anʼanaviy non hisoblanadi. Teff qimmat boʻlgan Efiopiya mintaqalarida kambagʻal dehqonlar uni bugʻdoy, makkajoʻxori, arpa yoki joʻxori bilan almashtiradilar.

Teff unidan xamirturushsiz suyuq nordon xamir tayyorlanadi, bir necha kun davomida tindiriladi, soʻngra uni olovda qizdirilgan katta dumaloq (mogogo) sopol idishga quyib, anʼanaviy tarzda yogʻ surtilib olovda pishiriladi. Injeraning oq (nech), qizil (kay) va qora (tikur) navlari bor. Anʼanaviy injera diametri taxminan 1 metrni tashkil qiladi. „Injera" nomi kengroq maʼnoda ham ishlatilishi mumkin: baʼzida sabzavot yoki goʻshtli achchiq sous bilan birga tayyorlanadigan nonlarga nisbatan ham ishlatilinadi (*wot*, boshqa uzatish — *bu yerda*). Injerani boʻlaklarga boʻlib, bu boʻlaklarni qoʻshimcha souslarga botirish yoki salat va souslar (vota) uchun tarelka sifatida isteʼmol qilinadi va boshqa taomlarga qoʻshimcha sifatida ham tanovul qilinadi (lavashga oʻxshash).

Qoʻshimcha masalliqlar sifatida qovurilgan kartoshka, qovurilgan sabzi, tuzlangan lavlagi, ziravorli sabzavotlar, oʻtlar, guruch, goʻsht sousi, xom qiyma, qovurilgan goʻsht (odatda mol goʻshti yoki qoʻzichoq), qovurilgan goʻsht, qaynatilgan goʻsht, pomidor sousi, qovurilgan karamdan foydalaniladi. Injera yiliga 200 kungacha roʻza tutadigan nasroniy efiopiyaliklar orasida mashhur roʻza mahsulotidir. Nonushta, tushlik va kechki ovqatda sabzavotli vat yoki boʻtqa bilan isteʼmol qilinadi. 2003-yilda injera uchun qulayroq pech ixtiro qilindi. Hozirgi vaqtda anʼanaviy vositalardan tashqari zamonaviy qovurish uchun kostryulkalar, elektr yoki gaz plitalari ham qoʻllaniladi.

Yana qarang
-----------

* Fyrfyr
* Qoʻllar bilan ovqat

Eslatmalar
----------

1. 1 2  Х. Турьинская. Что едят в Эфиопии Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-06-15). (сайт ИЭА РАН)
2. 1 2 3  V. I. Korovikov. Efiopiya. M. „Misl", 1981
3. 1 2 3  A. G. Kokiev, M. V. Rayt, M. B. Gornung. Efiopiya // Afrika: Vostochnaya i Yujnaya Afrika. M. „Misl", 1981, s. 35-36
4. 1 2 3  [Primechaniya] // Gumilyov N. S. Stixotvoreniya i poemi. L. 1988, s. 601
5. ↑  „Ashden awards: injera bread stove" (deadlink). 23-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2010-yil.

 „arxiv nusxasi". 23-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2022-yil.
6. ↑  „Pictures of the improved Injera stoves" (deadlink). 27-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2010-yil.
**Mozilla Thunderbird** — Mozilla Loyihasi tomonidan yaratilgan bepul, krossplatformalik, elektron pochta bilan ishlovchi va erkin tarqatiluvchi programmasidir. Qoʻyidagi protokollarda ishlaydi: SMTP, POP3, IMAP, NNTP, RSS. Thunderbird Windows, Mac OS X va Linuxda ishlaydi va imkoniyatlar toʻplami va boshqaruv elementlarinig joylashuvi hamma platformalarda bir hil.

Xususiyatlari
-------------

### Interfeys

Thunderbird interfeysi, Mozilla Firefox kabi, XUL tehnalogiyasiga asoslangan, bu tehnologiya Mozilla Foundation tomonidan yaratilgan.

### HTML

### Kengaytirilish imkoniyatlari

Thunderbird turli kengaytirishlar va temalar oʻrnatishga yoʻl beradi. Bu kengaytirishlar va temalar programmani tanib boʻlmaydigan darajada oʻzgartira oladi.

### Spam-filtrlar

Thunderbird avtomatik ravishda reklama tarkibida boʻlgan xatlarni topadi topadi.

### Virtual papkalar

Linklar
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Mozilla Thunderbird*** haqida turkum mavjud |

* Thunderbird rasmiy sahifasi(ingl.)
* Thunderbird rus tilidagi rasmiy sahifasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-06-21).
* Rasmiy FTP Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-07-10).
* Mozilla Thunderbird, Portable Edition (ingl.)
* Thunderbird versiyalarining tarihi Rus Tilida

Elektron pochta bilan ishlovchi mashhur servislar va programmalar

**Servislar:** Mail.ru • Gmail • Hotmail  

**Programmalar:** Eudora Mail • Evolution • Fidolook • Foxmail • KMail • Microsoft Outlook • Mozilla Thunderbird • Opera Mail • Outlook Express • The Bat! • Windows Mail • *qolganlar…*

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Mozilla loyihalari |
| --- |
|  |
| 

Firefox  **·** 
Thunderbird  **·** 
Sunbird  **·** 
Lightning  **·** 
Camino  **·** 
SeaMonkey  **·** 
Bugzilla  **·** 
Minimo  **·** 
NSPR  **·** 
XULRunner  **·** 
XPInstall  **·** 
XPCOM  **·** 
Gecko  **·** 
Rhino  **·** 
SpiderMonkey
 |

 |
DNK genom kodi - to'liq virus genomining prototipi
**Genom** (nem. Genom) — xromosomalar (unda joylashgan genlar bilan birga) gaploid toʻplami; individ genetik tuzilishining asosiy elementlari majmui. "G." terminini fanga nemis biologi G. Vinkler kiritgan (1920). Gaplofazada har bir hujayra bitta G.ga, diplofazada esa ikkita G.ga ega boʻlib, zigota hosil boʻlishida ularning biri erkak, ikkinchisi urgʻochi gametalardan oʻtgan boʻladi. G. asosiy genetik va fiziologik sistemalarni oʻzida namoyon qilib, uning genetik jihatdan mukammalligi normal gameta va zigotalarning hosil boʻlish zaminidir. Hayotchan, ammo qisman hosildor poliploid formalar kamida bir juft gomologik G.ga ega boʻlishi shart; qolgan xromosomalar boʻyicha turli chetlanishlar boʻlishi mu.mkin, bu esa rivojlanishga deyarli taʼsir koʻrsatmaydi. Agar konʼyugatsiyalanuvchi (gomologik xromosomalarning yaqinlashuvchi) xromosomalardagi genlarning chiziqli joylashishi aynan oʻxshash boʻlsa, u holda ikkala G. mutlaqo oʻxshash (gomologik) boʻladi. Chala gomologik G.da duplikatsiya (xromosoma uchastkasining ikki hissa ortishi) hamda deleniya (xromosoma uchastkalarining yetishmasligi) natijasida yuz beradigan resiprok translokatsiya (xromosomaning ikki uchastkasi oʻzaro oʻrin almashadi) va inversiya (xromosoma uchastkasi holatining oʻzgarishi) tufayli barcha yoki ayrim konʼyugatsiyalanuvchi xromosomalarning qisman aynan oʻxshashligi kuzatiladi. Segmentli aynan oʻxshashlik bilan xromosoma konʼyugatsiyasining tipi va darajasi, shuningdek urugʻlanish miqdori aniqlanadi. Euploidiya (bir butun G. normal sonining ortishi) va aneuploidiya (xromosomalar sonining xromosomaning karrali normal gaploid toʻplamiga teng boʻlmagan holdagi oʻzgarishi) G.li mutatsiyalarta olib keladi.

Yana qarang
-----------

* Genetika
* DNK

Adabiyotlar
-----------

* Abduqodir Ergashev. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ikkinchi jahon urushi davrida yahudiylarning genotsidi
**Genotsid** (grekcha: *γένος* [genos] — urugʻ, qabila va lotincha: *caedo* — oʻldiraman) — xalqaro jinoyatlarning bir turi: irqi, millati, dini, etnik tarkibiga koʻra, aholi guruhlarini yoppasiga yoki qisman jismonan qirib yuborishga qaratilgan harakat. BMT Bosh Assambleyasining genotsid jinoyatlarining oldini olish va ularni amalga oshirganligi uchun jazolash toʻgʻrisidagi konvensiyasiga (1948) koʻra, genotsid qattiq qoralanadi, aybdor shaxslarga nisbatan xalqaro jinoiy javobgarlik belgilanadi. Bunda mazkur shaxslarning ijtimoiy mavqei, genotsid tinchlik yoki urush vaqtida sodir etilganligi hisobga olinmaydi. Konvensiyani imzolagan davlatlar oʻz hududlarida genotsidni amalga oshiruvchi va unga undovchi shaxslarni jazolash boʻyicha huquqiy meʼyorlarni ishlab chiqish majburiyatini oʻz zimmalariga oladilar. Irqiy kamsitishning barcha shakllarini yoʻq qilish toʻgʻrisidagi BMT konvensiyasida (1965) ham genotsid qattiq qoralanadi. Ikkinchi jahon urushi davrida gitlerchilar Germaniyasining yahudiy millatiga mansub aholi (taxminan 12 mln. kishi)ni ommaviy qirgʻin etishi (qarang Fashizm), Pol Pot va Iyeng Sari toʻdasining Kampuchiya xalqiga qarshi vahshiyona jinoyatlari (ular oqibatida 3 mln. kishi yoʻq qilib yuborildi) va hokazolar genotsidning eng ashaddiy koʻrinishi hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Jung`or genotsidi
* Irqchilik
* Aparteid

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eshakshoʻra**, machin— gultojixoʻrozdoshlarga mansub bir yillik begona oʻt turi. Poyasi tik, tukli, shoxlanib oʻsadi, boʻyi 20—75 sm. Bargi tuxumsimon, oʻtkir uchli, bandi uzun. Gullari bir jinsli, gulqoʻrgʻoni 5 boʻlakli, otalik va onaligi bir oʻsimlikda. Mevasi bir urugʻli, tuxumsimon xaltacha. Urugʻi qora yaltiroq, silliq. Iyun — iyulda gullaydi, iyul—sentabr da urugʻlaydi.

Bir tup oʻsimlik 500 ming va undan ortiq urugʻ beradi. Ariq boʻyi, bogʻ va ekinzorlarda, partov yerlarda keng tarqalgan. Asosan, chopiqtalab ekinlar orasida koʻp uchraydi. E. boshqa begona oʻtlarga qaraganda kechroq unib chiqadi.

Kurash choralari: ekin qator oralaridagi E. kultivatsiya qilinib, egat ustidagilari gerbitsid sepib yoʻqotiladi; ekin ekishdan avval yoki ekish vaqtida yerga treflan yoki prometrin, kotofor singari gerbitsidlar solinadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xalqaro bagʻrikenglik kuni** - bu murosasizlikning xavf-xatarlari haqida jamoatchilikni xabardor qilish uchun 1995-yilda UNESCO tomonidan e’lon qilingan, har yili 16-noyabrda nishonlanadigan kun.

Konferensiya va festivallar
---------------------------

Har yili Xalqaro bag‘rikenglik kuni munosabati bilan turli anjuman va festivallar tashkil etiladi. 2013-yilda Norvegiyaning Drammen shahrida tashkil etilgan "Umumjahon bag‘rikenglik multfilmlari festivali" shular jumlasidandir.

Bu kun Bangladeshda Tinchlik sammitini o‘tkazish bilan nishonlanadi. Sammit tinchlik, bagʻrikenglik, kiber xavfsizlik kabi masalalar boʻyicha mamlakat muammolarini muhokama qilish uchun platforma vazifasini o‘taydi.

1997 yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi (№ A / RES / 51/95 rezolyutsiyasi) ham BMTga a'zo davlatlarni ushbu Xalqaro kunni nishonlashga taklif qildi. Ushbu rezolyutsiyada Bosh Assambleya Birlashgan Millatlar Tashkilotining Tolerantlik yilini nishonlash to'g'risidagi qarorlariga ishora qiladi; urushlarning oldini olishda bag'rikenglik tamoyilini qo'llash kerakligini belgilovchi BMT Nizomiga ishora qiladi; UNESCOning bagʻrikenglik tamoyillari deklaratsiyasini qabul qilish toʻgʻrisidagi qarorini eʼtiborga oladi.

Rossiya
-------

Sankt-Peterburgda Xalqaro bag'rikenglik kuni shahar hokimiyati tomonidan 2006 yilda qabul qilingan bag'rikenglik dasturi doirasida nishonlanadi. Hukumat ko‘magida kitobxonlik, konsertlar, tuman bayramlari va boshqa tadbirlar o‘tkazilmoqda. Maktablarda bag'rikenglikni targ'ib qilish bo'yicha tadbirlar o'tkazilishi bejiz emas. Xullas, Sankt-Peterburgdagi maktablardan birida bag‘rikenglik kuniga bag‘ishlangan interaktiv o‘yin o‘tkazilganda, viktorinada birinchi o‘rin "14/88" nomli maktab o‘quvchilari jamoasiga nasib etdi va bu e’tibordan chetda qolmadi. matbuot tomonidan, chunki faxriy yorliq maktab foyesida uzoq vaqt osilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "International Universal Tolerance Cartoon Festival" Wayback Machine saytida arxivlandi (22-dekabr 2013-yil). Universal Tolerance Organization, 2013.
2. ↑  „Peace Summit 5 – Peace Summit" (inglizcha). Qaraldi: 15-noyabr 2019-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „О Программе гармонизации межэтнических и межкультурных отношений, профилактики проявлений ксенофобии, укрепления толерантности в Санкт-Петербурге на 2006-2010 годы (программа "Толерантность") (с изменениями на 20 декабря 2010 года)". *Официальный сайт Администрации Санкт-Петербурга* (11-iyul 2006-yil). 17-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2017-yil.
4. ↑  „Школьный конкурс по толерантности выиграла команда с названием «14/88»". *Аргументы и Факты* (17-yanvar 2012-yil). 17-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-noyabr 2017-yil.

Yana qarang
-----------

* Tolerantlik

Havolalar
---------

* International Day for Tolerance
* Declaration of the Principles of Tolerance
**Eshakemi**, urtikariya — teriga, baʼzan shilliq qavatlarga toshmalar toshishi bilan kechadigan kasallik. Organizmning allergik reaksiyasi (qarang Allergiya), ayrim ovqatlar (tuxum, shokolad, qulupnay, mandarin) va dorilar (antibiotiklar, sulfanilamid preparatlar, xinin va boshqalar)ga nisbatan sezuvchanlikning ortishi, hasharotlar (ari, chayon) chaqishi, gul hidlash yoki biror oʻsimlik (qichitqi oʻt) tegib ketishi tufayli vujudga keladi. Bir necha soatdan keyin E. batamom yoʻqoladi, baʼzan qaytalanib turadi. E.ning botbot qoʻziydigan surunkali shakli oylab choʻziladi; bu, odatda, organizmda moddalar almashinuvi va meʼdaichak faoliyatining buzilishi, jigar, buyrak kasalliklari; gijja kasalligi va sekin kechadigan oʻchoqli infeksiyalar: murtak bezi, burunning yondosh boʻshliqlari va quloqning yalligʻlanishi (tonzillit, gaymorit, otit) bilan bogʻliq. Kishilarning issiq yoki sovuqqa nisbatan sezuvchanligining ortishi ham surunkali E.ga sabab boʻladi. Kasallik toʻsatdan boshlanadi: badanga shakli har xil, kattakichik, och qizgʻimtir qavariqlar toshib, qattiq qichishadi; teridan boʻrtib chiqib turadi; ular tezda kattalashib, bir-biriga tutashib ketadi; palaxsapalaxsa boʻlib chiqqan toshmaning oʻrtasi oqaradi; bemor lohaslanadi, temperaturasi koʻtariladi. Baʼzan teridagi E. toshmalari juda yirik boʻlib (yirik E. yoki Kvinke shishi), bunda yumshoq tanglay, halqum va ichki aʼzolarning shilliq qavatlari ham shishishi mumkin. E.ning bu shakli ogʻirroq kechadi. Davo vrach koʻrsatmasiga binoan olib boriladi. Sutoʻsimlik mahsulotlaridan tayyorlangan parhez taomlar (tuz va qand miqdori kam) buyuriladi; allergik reaksiya beradigan tuxum, shokolad, limon, shuningdek, qazi, kolbasa, spirtli ichimliklar va achchiq ovqatlar isteʼmol qilmaslik; ichaklarning normal yurib turishini taʼminlash lozim. E.ning oldini olishda eng asosiysi odam oʻziga yoqadigan yoki yoqmaydigan ovqat hamda dorilarni ajrata bilishi va yoqmaydiganini isteʼmol qilmasligi zarur. Albatta birinchi belgilardayoq shifokorga murojat qilish kerak.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Salohiddin Mamajonov** (1931.15.12, Qoʻrgʻontepa tumani) — adabiyotshunos olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2001). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1982), filol. fanlari doktori (1968), professor (1972). Fargʻona pedagogika institutining oʻzbek tili va adabiyoti fakultetini tugatgan (1952). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida kichik (1958— 62), katta ilmiy xodim (1962—68), boʻlim boshligʻi ( 1 968-2000). M.ning asosiy ilmiy ishlari sheʼriyat, proza, drama, bolalar adabiyoti muammolariga qaratilgan. M. oʻzbek adabiyotining sovet davridagi tarixiga bagʻishlangan bir va koʻp jildli tadqiqrtlarning yaratilishida faol ishtirok etgan. M. Gʻafur Gʻulom ijodiga bagʻishlangan ilmiy tadqiqotlar ("Shoir va zamonaviylik", 1963; "Gʻafur Gʻulom prozasi", 1966; "Uslub jilolari", 1972), Hamid Olimjon haqidagi "Shoir du-nyosi" (1972) hamda Sharof Rashidov romanlari tahliliga bagʻishlangan "Lirik olam, epik kulam" (1979) kabi asarlar muallifi. 90-yillarda M.ning Behbudiy, Fitrat, Hamza Hakimzoda, Choʻlpon, Elbek, Botu singari adiblar ijodiga bagʻishlangan risola va makrlalari eʼlon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |