recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fyodor I Ioannovich** haykali — Butun Rossiya podshosi va Moskva Buyuk Gertsogi Fyodor I Ioannovich haykali. 2009 -yil 4-noyabrda ochilgan, Yoshkar-Ola shahrida, Voskresenskaya qirgʻogʻida joylashgan. Bu Rossiyada va dunyodagi birinchi toʻliq balandlikdagi suveren yodgorligidir.

Yaratilish tarixi
-----------------

Qozon bosib olinib, keyinchalik Ivan Grozniy tomonidan Qozon xonligi Rossiya qirolligi yerlariga qoʻshib olinganidan soʻng, anneksiya qilingan hududlar tomonidan Volga boʻyidagi mahalliy xalqlar, shu jumladan, keng koʻlamli qoʻzgʻolonlar boshlandi. Mariy, qirol hokimiyatiga qarshi qaratilgan. Qoʻzgʻolonlarni tinchlantirish uchun Ivan Grozniy Cheremis urushlari deb nomlanuvchi qasos yurishlarini oʻtkazdi. Ularning oxirgisi paytida, 1581-yildan 1585-yilgacha davom etgan uchinchi Cheremis urushi, zich Mariy oʻrmonlaridagi qoʻzgʻolonlarni bostirish uchun allaqachon Ivan Grozniyning uchinchi oʻgʻli podshoh Fyodor Ioannovich bu yerda mustahkam harbiy shaharchalar hududi, ulardan biri Koʻkshagadagi Tsarev shahri — kelajak Tsarevokokshaysk va zamonaviy Yoshkar-Ola shahrini qurishni buyurgan.

Podshoh Fyodor Ioannovich haykali 2009-yil 2-noyabrda „Tsarevokokshayskiy Kreml" madaniy-tarixiy majmuasi hududida oʻrnatilgan. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2009-yil 4-noyabrda, Milliy birlik kuni va Mariy El Respublikasi tashkil topganining 89-yilligi munosabati bilan boʻlib oʻtdi.

2011-yil 21-oktabrda yodgorlik Voskresenskaya qirgʻogʻiga koʻchirildi.

Tavsif
------

Yodgorlik bir figurali kompozitsiyadan iborat : poydevorda podshoh Fyodor Ioannovichning katta kiyimdagi toʻliq boʻyli figurasi (qirollik kiyimida, boshida toj, yelkasida diadema, chap tomonida shar, qoʻli va oʻng tomonida koʻkragida xoch). Poydevorda quyidagi yozuv bor:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| PodshohFeyodorIoannovich | "|

Xususiyatlari
-------------

Yodgorlik Moskva viloyatining, Jukovskiy shahrida oʻrnatilgan. Yodgorlikning ogʻirligi — 1,3 tonnani tashkil qiladi; balandligi — 5 m dan ortiq, shundan: 3,5 m haykalning balandligi, 1,5 metr — poydevor; material — bronza. Muallifi Rossiya xalq rassomi, haykaltarosh Andrey Kovalchuk.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Управление общественных связей и информации Президента Республики Марий Эл.* „В Йошкар-Оле открыт памятник последнему царю из династии Рюриковичей".  Официальный сервер Правительства Республики Марий Эл (5-noyabr 2009-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2013-yil.
2. 1 2  „Культурно-исторический комплекс «Царевококшайский Кремль»".  Официальный интернет-портал Республики Марий Эл. 17-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2013-yil.
3. 1 2  „Царь всея Руси прописался в марийской столице".  ЗАО «Пульс-радио». 25-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2013-yil.
4. ↑  „Памятник царю перенесли на набережную".  Новости Йошкар-Олы и республики Марий Эл — pg12.ru. 17-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2013-yil.
**Takatosh rasmlari** — Molguzar togʻining shim. yon bagʻridagi Takatosh dara qoyatoshlariga oʻyib ishlangan tasvirlar. 1956-yilda A. Muhammadjonov tomonidan topilgan; 1970—71 yillarda arxeolog A. Kabirov tomonidan oʻrganilgan. 1000 dan ortiq rasmlar jez davrining soʻnggi davri (2ming yillik 2yarmi — 1ming yillikning boshi)ga mansub (keyingi davrlarda ishlanganlari ham bor), tosh, jez va temir buyumlar bilan urib, sxematik, kontur, soya uslubida bezakli kilib oʻziga xos ishlangan. Takatosh rasmlarida qurollangan kishilarning yovvoyi hayvonlarni ov qilishi, diniy marosimlar ijrosi haqida turli manzaralar, koʻplab odamlar, yovvoyi va uy hayvonlari, turli buyumlar tasvirlangan. Takatosh rasmlari ibtidoiy va qad. sanʼatning nodir namunasi, shuningdek, muhim madaniy va tarixiy manba sifatida qimmatlidir.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mandhatri** (sanskr. मान्धातृ, OʻTKIRGI IAST) — hind mifologiyasida Ikshvaku sulolasining podshosi va Yuvanashvaning oʻgʻli. X mandalaning 134-madhiyasi "Rigveda", anukramaniga koʻra, u tomonidan yozilgan. U Yadava podshosi Shashabinduning qizi va Chitrarataning nevarasi Bindumati Chaitrarathiga uylangan edi. Puranaga koʻra, uning uchta mashhur oʻgʻli bor edi — Purukutsu, Ambarisha va Muchukunda (bundan tashqari, Matsya Purana va Padma Purana ham toʻrtinchi oʻgʻli haqida xabar berishadi).

Harivamsha va baʼzi Puranalarga koʻra, Mandhatri onasi Gauridan odatiy tarzda tugʻilgan; Vishnu Purana va Bhagavata Purana uning tugʻilishi haqidagi gʻayrioddiy hikoyani oʻz ichiga oladi, bu uning ismining notoʻgʻri etimologiyasiga asoslangan boʻlishi mumkin. Yuvanashvaning oʻgʻli yoʻq edi, bu uni juda xafa qilar edi. U yaqinida yashagan bir qancha donishmandlar unga nasl berish uchun maxsus marosim oʻtkazdilar. Bir kechada ular marosim paytida qurbongohga muqaddas maxsus kuchlarga ega suv idishini qoʻyishdi qoʻyishga buyurdi. Yuvanashva kechasi tashnalikdan uygʻonib, suvni topib ichadi. U homilador boʻladi va bir muncha vaqt oʻtgach, uning oʻng tomonidan bola paydo boʻladi. Keyin donishmandlar bolani kim ovqatlantirishi haqida hayron boʻlishdi, shundan soʻng Indra paydo boʻlib, bolaga bosh barmogʻini soʻrishni berdi va bola bundan buyon u bilan shu narsani qilishini soʻraydi (IAST). Bu soʻzlar birlashtirilib, bolaga Mandxatri ism qoʻyiladi.

U ulgʻaygach, uch oʻgʻil, ellik qiz koʻradi. Saubhari ismli keksa donishmand Mandxatrining oldiga kelib, qizlaridan birini unga xotini qilib berishni iltimos qiladi. Qizini bunday keksa va ozib ketgan odamga berishni istamagan va shu bilan birga rad etishdan qoʻrqqan Mandxatri ikkilanib turadi, lekin keyin donishmandga javobni tanlashni qizlarning oʻziga qoʻyadi. Keyin Saubhari jozibali qiyofaga kirdi va oxir-oqibat Mandhatrining barcha ellikta qiziga uylanadi; ular uchun goʻzal bogʻlarda bir qancha saroylar qurdiradi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Dowson J.*. A Classical Dictionary of Hindu Mythology and Religion, Geography, History and Literature.*, London, 1928 — 197—198 bet.
2. ↑  *Ригведа. Мандалы IX—X*. М.: Наука, 1999 — 529 bet.
3. ↑  Pargiter F. E.*. Ancient Indian Historical Tradition*. London: Oxford University Press, 1922 — 150 bet.
4. ↑  Pargiter F. E.*. Ancient Indian Historical Tradition*. London: Oxford University Press, 1922 — 93 bet.
**Mandisa Stevenson** (talaffuzi: *Mandisa Stevenson*; 1982-yil 4-fevralda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining Pheonix Mercury jamoasida oʻynagan amerikalik professional ayollar basketbolchisi. U Alabama shtatining Decatur shahridagi oʻrta maktabda, Auburn universitetida basketbol jamoasida oʻynashdan oldin oʻqigan.

Auburn jamoasidagi faoliyat statistikasi
----------------------------------------

Manba

Jadval tavsifi|   GP | Oʻynalgan oʻyinlar |   GS  | Oʻyinlar boshlanishi |  MPG  | Oʻyin uchun daqiqalar |
|  FG%  | Maydondagi gollar foizi |  3P%  | Uch ochkoli gollar foizi |  FT%  | Erkin to'p otish foizi |
|  RPG  | Har bir oʻyindagi rebound (basketbol) |  APG  | Har bir oʻyin uchun Assist (basketbol) |  SPG  | Har bir oʻyin uchun to'p saqlash (basketbol) |
|  BPG  | Har bir oʻyin uchun bloklar (basketbol) |  PPG  | Oʻyin uchun ochko |  **Bold**  | Karyera |

| Yil | Jamoa | GP | Ballar | FG% | 3P% | FT% | RPG | APG | SPG | BPG | PPG |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002—2003 | Auburn | **33** | 230 | 37,1 % | 31,7 % | **79,5 %** | 5.8 | **1.5** | 0,9 | 0,9 | 7.0 |
| 2003—2004 | Auburn | 31 | **282** | **49,8 %** | **36,0 %** | 64,8 % | **8.0** | 1.4 | **1.3** | **1.2** | **9.1** |
| Faoliyati |  | 64 | 512 | 43,4 % | 33,3 % | 71,4 % | 6.9 | 1.5 | 1.1 | 1.0 | 8.0 |

Faoliyati
---------

2004-yilda San Antonio Silver Stars jamoasi bilan yangi oʻyinchi sifatida Stivenson eng yaxshi oʻyinini 1-iyul kuni Seattleda koʻrsatgan. U atigi 18 daqiqada mavsumdagi eng yuqori toʻqqiz ochkoni qoʻlga kiritgan. Mavsumdan soʻng erkin agentga aylangan Stivenson 21-aprel kuni Seattle Storm jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Stivenson iyun oyida jarohatlanganlar roʻyxatiga kiritilgunga qadar „Storm" safida toʻrtta oʻyinda maydonga tushib, 53 daqiqalik harakatda olti ochko va 6 ta ribaund toʻplagan. U ochilish kunida kichik hujumchi boʻlib, ikki ochko va toʻrtta ribaundni qoʻlga kiritgan. Keyinroq Stivenson zaxira o‘rindig‘iga qaytgan, biroq Suzy Batkovic jamoaga qo‘shilganidan keyin jamoadagi pozitsiyasini yo‘qotgan. Anne Donovanning yorqin maqtoviga qaramay, u jamoa bilan tuzgan shartnomasini 2005-yil 6-iyulda bekor qilgan.

Stivensonni kollej basketboli jamoasidagi faoliyati Auburnni tarixidagi 14-eng yaxshi kollej basketbol jamoasidagi oʻyinchisi boʻlishiga yordam bergan. Sakkizta Auburn jamoasi Billingsleyning barcha davrlarning eng yaxshi 200 jamoasi (1869—2010) roʻyxatiga kiritilgan. Bleacher Report 2010-yilgi mavsumdan keyin oʻtkazilgan kuchlar reytingida Auburnni barcha davrlarning eng yaxshi jamoalari qatoriga kiritgan. 2008-yilgi mavsumdan keyin ESPN Auburnni tarixdagi eng nufuzli 21-jamoa deb topgan.

2007-yil 21-martda Pheonix Mercury Stivensonni jamoaning yigʻinlar roʻyxatiga qoʻshganini eʼlon qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „NCAA Statistics". *web1.ncaa.org*. Qaraldi: 30-avgust 2017-yil.
2. ↑  „STORM: Silver Stars Still Struggling". *www.wnba.com*. Qaraldi: 30-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* WNBA oʻyinchi profili
* Boʻron Stivensondan voz kechdi
* Merkuriy Stivensonni lager roʻyxatiga qoʻshing
**Lateks** (lot. latex — suyuqlik, shira) — oʻsimliklarning sut-shirasi. Sut naylaridagi suyuklik. Tiniq, sutsimon oq, sargʻish-qoʻngʻir, sariq yoki toʻq sariq boʻlishi mumkin. Murakkabguldoshlar, tutdoshlar, sutlamadoshlar va boshqalarda L. kup. L.da uglevodlar, oqsillar, glikozidlar, tuzlar, efir moylari va boshqa moddalar erigan yoki suspenziyalangan holda boʻladi. Smolalar, gutta, kauchuk, guttaperchali daraxtlar, kauchukli oʻsimliklar L.ining asosiy komponentlaridir. L.ning tarkibi daraxt yoshi, iqlim sharoiti va yil fasliga bogʻliq. L.da kauchuk manfiy zaryadlangan sharsimon, baʼzan noksimon donalar (globulalar) shaklida boʻladi. Ularning kattaligi 0,1—6 mk. Yangi olingan L. ishqoriy xususiyatga ega; turib qolsa yoki unga kislota va tuzlar qoʻshilsa, koagulyasiyalanadi. Buning oldini olish uchun L.ga 0,50—0,75% ammiak qoʻshiladi. Tarkibidagi kauchuk miqdorini oshirish uchun L. sentrifugalanib, quyultiriladi. Shunda kauchuk miqdori 60—75% ga yetadi. Sintetik L. sunʼiy kauchuk dispersiyasi (qismi)ning suvda emulsion polimerlanishidan hosil boʻladi. Sintetik L.da ham kauchuk globulalar shaklida, lekin ular 0,1 mk dan kichik boʻladi. Tabiiy L.dan tabiiy kauchuk, sintetik L.dan sintetik kauchuk olinadi (yana qarang Kauchuk).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tornyakalnsdagi kommunistik terror qurbonlari xotirasiga yodgorlik** — (latishcha: *Komunistiskā terora upuru piemiņas vieta Torņakalnā*) Riga shahrida Tornakalns temir yoʻl stantsiyasi yaqinida joylashgan boʻlib, 1941-yilda Sovet hukumati tomonidan deportatsiya qilingan odamlarga bagʻishlangan. Yodgorlik 1990-yilda birinchi yodgorlik toshining oʻrnatilishi bilan shakllana boshladi.

Yodgorlik asosi beshta toshdan tashkil topgan boʻlib, „vayron boʻlgan oila oʻchoqlari va surgun qilingan uch avlod" ramzidir. Vokzal binosi yaqinida deportatsiya qilingan oilalarni tashishda foydalaniladigan yuk vagoniga oʻxshash yuk vagonlari oʻrnatildi. 1996-yil 14-iyunda tosh yonida vagon oʻrnatildi. 2001-yil 14-iyunda uni Latviya Prezidenti V. Vike-Freybergoy rasmiy yodgorlik sifatida ochdi. Memorialni yanada rivojlantirish, shuningdek, Tornyakalns stantsiyasi binosida deportatsiyalarga bagʻishlangan axborot markazini ochish rejalashtirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Latvijas enciklopēdija. 2. sējums. — Rīga : Valērija Belokoņa izdevniecība, 2003. — 442. lpp. — ISBN 9984-9482-2-6.
2. ↑  *Ojārs Spārītis*. Rīgas pieminekļi un dekoratīvā tēlniecība. Rīga : Nacionālais apgāds, 2007. 58.—59. lpp. — ISBN 9789984263069.
3. ↑  Atklāts memoriāls komunistiskā terora upuru piemiņai Torņakalnā / diena.lv
**Latchalar** — suvsarsimonlar oilasiga mansub yirtqich sut emizuvchilar guruhi. Tanasi ingichka, choʻziq va juda egiluvchan. Oʻrta Osiyo hududida latcha va oq latcha tarqalgan. Latcha (*Mustela nivalis*) — eng mayda yirtqich, uz. 13— 28 sm, vazni 40 g dan 100 g gacha. Yozda yungi tanasining orqa tomonida ochiq kulrang , qorin tomonida oqish yoki sargʻish; arealining shim. qismida qishda oqrangga kiradi. Yevropa, Shim. Afrika, Shim. Amerika va Osiyoda tarqalgan. Juda serharakat, sichqonlarni qirib katta fonda keltiradi. Oq latcha (*M. erminea*) latchaga nisbatan bir oz yirikroq, dumining uchi qora, uz. 16—38 sm, vazni 260 g gacha. Yevropaning deyarli hamma hududlarida, Shim. Amerika, Osiyoning shim. qismida uchraydi. Oʻrta Osiyoda Orol dengizidan shimolroqda tarqalgan. Asosiy ozigʻi mayda kemiruvchilar: sichqonlar, dala sichqonlari: kemiruvchilar kam boʻlganida esa baliqlar, baqalar, qushlarning uyasidagi joʻjalari; och qolganida mevalar va har xil organik chiqindilar bilan oziqlanadi. Yiliga bir marta 4—8 tadan bolalaydi. L.ning ikkala turi ham zararkunanda kemiruvchilarni qirib, insonga katta foyda keltiradi. Oq latcha qimmatbaho moʻyna beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kalejush** yoki **Kalejoosh** — Eron taomlaridan biridir. Uning boshqa nomlari qatorida „Kashk Kalejush", „Ashkeneh Kalejush", „Qatqou", „Dafkali" va „Dogʻgarm", kabi nomlarini ham koʻrishimiz mumkin.

Kalejush uchun kerakli masalliqlar
----------------------------------

* Suzma
* Piyoz
* Maydalangan yong‘oq donachalari
* Yog‘
* Imbir
* Quritilgan yalpiz
* Maydalangan qizilmiya — bir osh qoshiq

Kalejushni qanday pishirish kerak
---------------------------------

Yog‘ni qozonda past olovda qizdirib va piyoz qovuriladi va yong‘oq, yalpiz va imbirni qo‘shib ozgina aralashtiriladi. Yaxshilab qovurilganidan so‘ng, kerakli suv bilan suzma qo‘shiladi va yaxshilab aralashtiriladi. Suzma qaynatilgunga qadar ovqatni gazdan olib tashlashadi. Taʼbga qarab, qizilmiya kabi boshqa ziravorlar qo‘shish mumkin. Muhumi suzma ko‘p qaynatilmasligi kerak, aks holda buziladi. Kalejush stolga to‘g‘ralgan non, yalpiz, rayhon va oq piyoz bilan qo‘yiladi. Qovurilgan baqlajon esa Kalejush tortilgan stolni yanada to‘ldiradi.

Baʼzi hududlarda suzma o‘rniga ayron ishlatiladi, baʼzan esa yong‘oq bilan birga un ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

Daryabandari, Najaf, Fahima Rastkar bilan hamkorlikda, *Mustatab pazandachilik kitobi, sarimsoqdan piyozgacha*, Tehron: Karname nashriyoti, 2004 yil yozi, 1-jild, 980-bet.

¥
**Qadimgi qirollik saroyi** (grekcha: *Παλαιά Ανάκτορα* *Palaiá Anáktora*) — zamonaviy Gretsiyaning birinchi qirollik saroyi, 1843-yilda qurilgan. Hozirda 1934-yildan beri Gretsiya parlamenti joylashgan.

Tarix
-----

Saroy Bavariya arxitektori Fridrix fon Gärtner tomonidan Gretsiya qiroli Otto uchun Ottoning otasi, Bavariya qiroli Lyudvig I tomonidan xayriya qilingan mablagʻlar hisobidan loyihalashtirilgan. Qurilish ishlari 1836-yilda boshlangan va 1843-yilda yakunlangan

 Qirollik saroyi 1909-yilgi yongʻin yili.
1909-yilda yongʻinga uchraganidan soʻng, u uzoq vaqt taʼmirlash davriga kirdi.

Qirollik oilasining baʼzilari, birinchi navbatda, qirolicha Olga 1922-yilgacha „Eski saroy" da yashashni davom ettirdi. 1924-yilda referendum natijasida monarxiya bekor qilindi. Keyin bino turli maqsadlarda ishlatilgan — 1920-yillarda turli xil davlat va jamoat xizmatlarini joylashtirish, Ikkinchi Jahon urushi paytida vaqtinchalik kasalxona, 1922-yilda Kichik Osiyodan kelgan yunon qochqinlari uchun qochoqlar uchun boshpana, shaxsiy buyumlar bilan muzey Qirol Jorj I (hozirda Milliy tarix muzeyi kollektsiyasining bir qismi) va boshqa maqsadlarda foydalanish uchun ishlatiladi.

1929-yil noyabrda hukumat binosi sifatida doimiy ravishda parlament binosiboʻlishiga qaror qildi. Keng qamrovli taʼmirlash ishlaridan soʻng 1934-yil 2-avgustda Senat „Eski saroy"da yigʻildi, keyin 1935-yil 1-iyulda Beshinchi Milliy Assambleya boʻlib oʻtdi.

* Grande Bretagne mehmonxonasidan Eski Qirollik saroyining aerofotosurati.Grande Bretagne mehmonxonasidan Eski Qirollik saroyining aerofotosurati.
* Qadimgi qirollik saroyining ichki qismiQadimgi qirollik saroyining ichki qismi

Bibliografiya
-------------

* Kardamitsi-Adami, Maro*. Palaces in Greece*. Melissa Books, 2009. ISBN 978-960-204-289-2.

Manbalar
--------

1. ↑  „Old Palace (today the Greek Parliament)". *Contemporary Monuments Database*. National Hellenic Research Foundation. Qaraldi: 10-sentabr 2014-yil.

Havolalar
---------

* Gretsiya parlamentining rasmiy sayti
* Ellin parlamenti binosining tarixi
Pishirish jarayonida Bavariya kartoshka klotskasi
 Sileziyalik „kauchuk" klotskasini tayyorlash
**Kartoshkali klotska** — Markaziy, Sharqiy va Shimoliy Yevropada mashhur boʻlgan, retsept boʻyicha pishirilgan, qaynatilgan yoki maydalangan va siqilgan xom kartoshkadan, elak yoki press pyuresi yoki ularning aralashmasidan, odatda un, tuxum yoki irmik, qoʻshilgan holda pishiriladi. Asosan goʻshtli taomlar uchun garnir sifatida xizmat qilgan.

Qaynatilgan kartoshkadan yoki kartoshka pyuresidan shilimshiq konsistensiyali köfte olinadi, shuning uchun ular parchalanmasligi uchun koʻpincha bunday xamirga tovuq tuxumi qoʻshiladi. Qaynatilgan kartoshka chuchvaralari shirin taomlarda, masalan, toʻldirilgan olxoʻri yoki oʻrikli chuchvaralarda paydo boʻladi. Goʻshtli navlarning maydalangan xom kartoshkasidan tayyorlangan köfte yanada donli tuzilishga va biroz shaffof sirtga ega. Xom kartoshka massasi qoraymasligi uchun natriy sulfitga asoslangan maxsus mahsulotlar qoʻllaniladi.

Kartoshka klotskasi turli xil mintaqaviy navlarda va eng noodatiy nomlar ostida mavjud. Nemis Vogtlandda, baʼzan irmik, kartoshka pyuresi va qovurilgan tost kubiklari bilan toʻldirilgan xom kartoshka klotskasi „yashil artilgan" (*Griegeniffte*) deb ataladi. Turingian klotskalarida xom va qaynatilgan kartoshkaning nisbati 2: 1, Avstriya chuchvaralarida esa xom kartoshkaning ulushi toʻrtdan uchgacha. Avstriya, Chexiya va Sloveniyada koʻpincha kartoshka klotskasi uchun massaga goʻsht yoki kraker qoʻshiladi yoki ular bilan köfte toʻldiriladi. Koʻpincha „Sileziya Osmon Shohligi" ning anʼanaviy taomlariga hamroh boʻlgan un bilan qaynatilgan kartoshkadan tayyorlangan Sileziya klotskasi va qizil karamdan karam rulolari markazda xarakterli tushkunlikka ega. Toʻldirilgan shved kartoshka klotskasi kropkakor deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bayerischer Rundfunk: Retsept kartofelnix klyotsek iz sirogo i otvarnogo kartofelya v ravnix dolyax(olm.)
2. ↑  Federalnoe ministerstvo selskogo xozyaystva, regionalnogo razvitiya i turizma Avstrii: Kartofelnie klyotski(olm.)
3. ↑  Klaus Klöppel. Breslau: Niederschlesien und seine tausendjährige Hauptstadt

Adabiyotlar
-----------

* Markina L. G. KNÖDEL KLYoTsKA // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 526. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.
* Erhard Gorys. Kartoffelklöße // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 260. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.

Havolalar
---------

* Brigitte: retsept(olm.) )
* essen-und-trinken.de: Retsept(olm.) )
**Karukutti** - Hindistonning Talukdagi panchayat qishlog'i.Angamali Assambleyasi va Chalakudi Parlamenti saylov okrugi tarkibiga kiradi.

Tarixi
------

 Christurajasramam cherkovi
Qadimgi Kochin qirolligining janubiy chegarasida joylashgan Karukutti , ham Kochin qirolliklarining madaniyati ta'sirida bo'lgan va qadimgi Portugal yozuvlarida keltirilgan. Bu yerda mahalliy aholi orasida *Kottathendu* (കോട്ടത്തെണ്ട്) deb ataladigan eski qal'a qoldiqlarini ko'rish mumkin. Qal'a - *Nedumkotta* (നേടുംക്കോട്ട) Tipu Sultonning bosqinlariga qarshi turish uchun Travankor va Kochin qirolliklari tomonidan qurilgan. Mahalliy aholi o'z xazinalari va qimmatbaho buyumlarini, ko'plab boshqa artefaktlar va idishlar ham qazib olingan. "Karukutty kandaal maru kutty venda" degan mashhur maqol bor. Bu taxminan "Agar siz Karukuttiga yetib kelgan bo'lsangiz, boshqa joydan izlashga hojat yo'q" degan ma'noni anglatadi - bu hududning o'zini o'zi etarli va farovonligidan dalolat beradi. Karu kutti nomi qorong'u qal'a degan ma'noni anglatadi.

Joylashuvi
----------

Maydoni 33,57 km².Relef asosan besh xil - tekislik, vodiy, baland er, qiya er va tepaliklar.

Manbalar
--------

1. ↑  വാലത്ത്, വി.വി.കെ.*. കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല*. തൃശ്ശൂർ: കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, 1991. ISBN 81-7690-105-9.

Havolalar
---------

* Karukutty Panchayat rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-07-09).

Andoza:Suburbs of KochiAndoza:Ernakulam district

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bosimli yer osti suvi** — artezian havzalaridagi har xil bosimli suv, yoriq — karst suvi va oqimda boʻlgan burgʻi qudugʻi orqali yer yuziga koʻtarila olmaydigan bosimli grunt suvi. Bunday suvlarning taʼminlanishi atmosfera yogʻinlarining yerga singishi va Yer qobigʻidagi qatlamlarning elizion (siqilish) harakati hisobiga yuz beradi. Tabiiy holda bunday suvlar tabiiy buloq, yuqori haroratli shoʻr suv va karbonat angidridli (SO2) suvlar koʻrinishida yer yuzasiga oqib chiqadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bosit Aliyevich Oxunjonov** (1923. 19.7, Toshkent — 2000.7.2) — xirurg. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1990). Tibbiyot fanlari doktori (1979), professor (1981). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgach (1949), aspirant (1949— 52), Toshkent tibbiyot akademiyasi pediatriya fakulteti gospi-tal xirurgiya kafedrasida assistent (1953—61), Travmatologiya va orTope-diya ilmiy tadqiqot instituti direktori (1961—63), Toshkent tibbiyot akademiyasi pediatriya fakulteti xirurgiya kafedrasida dotsent (1964— 72), Toshkent tibbiyot pediatriya instituti xirurgiya kafedrasi mudiri (1972— 91), shu kafedrada professorkonsultant (1991—2000). Ilmiy ishlari oʻtkir ichak tutilishi masalalariga va jigar sirrozini uning faoliyatini kuchay-tiruvchi omillardan foydalangan holda jarrohlik yoʻli bilan davolashga oid.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Vohid Yoʻldoshevich Zohidov** — (1914.14.12 — Toshkent — 1983.19.7) — adabiyotshunos olim, faylasuf, publitsist. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1966), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1964), falsafa fanlari doktori (1946), professor (1949). Ozarbayjon pedagogika institutini tugatgan (1933). Oʻzbekistonning turli oliy oʻquv yurtlarida dare bergan (1933— 35; 1938-66), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasida ilmiy xodim, akad.-kotib (1943-48), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti direktori va boʻlim mudiri (1949—53), Toshkent davlat pedagogika instituti professor (1953— 57), "Sharqyulduzi" jurnal (1949), "Oʻzbekiston madaniyati" gaz. bosh muharriri (1959—62), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida boʻlim mudiri (1957—64), Hamza nomidagi Sanʼatshunoslik instituti direktori (1964—67; 1970—83), Oʻzbekiston Madaniyat vaziri (1967— 70). Ilmiy ishlari oʻrtaosiyolik muta-fakkir va shoir (Beruniy, Navoiy, Bobur, Ogahiy, Furqat va b.)lar hamda qardosh turkiy xalkdar adabiyoti vakillari (Nizomiy, Abay va b.) ijo-diga bagʻishlangan. Madaniy meros va adabiy hayotning muhim masalalariga oid monografiyalar ("Oʻzbek adabiyoti tarixidan", 1961; "Donolar davrasi", 1973; "Nafosat ijodkori", 1980 va b.), publitsistik asarlar ("Inson va zamon sadosi", 1961; "Sharqni sharaflab", 1973 va b.) muallifi. Z.ning ilmiy rahbarligi va tahriri ostida "Oʻzbek adabiyoti" (5 jild, 7 kitob) nashr etilgan, "Navoiy asarlari"ni oʻzbek (15 jild, 1961—68) va rus tillarida (10 jild, 1968—70) nashrga tayyorlashda qatnashgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1973). Toshkent koʻchalaridan biriga 3. nomi qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Tanlangan asarlar, [3 jildli], T. 1976-78.

Adabiyot
--------

* Mamajonov S, Vohid Zohidov, T. 1976.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Piodermiya** (yun. pion — yiring va δέρμα — teri) — terining yiringli kasalligi. Teriga yiring paydo qiluvchi mikroblar — stafilokokk va streptokokklar, goho ayrim mikroorganizmlar — pnevmokokklar, koʻk yiring ta-yokchasi va boshqalarning tushishi sabab boʻladi. Baʼzan bir nechta mikroorganizm bir-galikda uchrashi ham mumkin. Tabiatda stafilokokk va streptokokklarning doimiy mavjudligi P.ning tez-tez uchrashiga olib keladi. Sanitariyagigiyena qonunqoidalarini bilmaslik yoki uni qoʻpol ravishda buzish, tur-mush va mehnat sharoitlaridagi kam-koʻst holatlar (ayrim kasb kishilarida kumir, sement va boshqa bilan terining muntazam ifloslanishi), meʼda-ichak, nerv sistemasi faoliyatining, shuningdek, moddalar almashinuvining buzilishi, intoksikatsiya va boshqa P. tarqalishiga imkon beradi. P.ning oʻtkir va surunkali, shuningdek, yuza va chuqur, streptokokkli, stafilokokkli va aralash xillari tafovut qilinadi. Stafilokokkli P.ga (stafilodermiyalar — bunda, asosan, soch follikullari va apokrin bez sohasi zararla-nadi) follikulit, chipqon, xoʻppoz, gidrodenit, sikoz va boshqa kiradi. Streptokokkli P.dan (strepto-dermiyada — teri yuzasi chakalanadi, no-zik pufakchalar paydo boʻladi, yiringlaydi; yiring tezda qurib, qora qoʻtirga aylanadi) sachratki, saramas, lab bichilishi, xasmol va boshqa uchraydi. P.ning barcha turlarini davolash deyarli bir xil. Antibiotiklar, sulfanilamidlar, vitaminlar, spetsifik va nospetsifik immunobiologik terapiya hamda fizi-oterapevtik davo usullari qoʻllanadi. Yosh bolalar P.ga koʻproq moyil boʻlganligi uchun bemorlarning sogʻlom bolalar bilan yurishiga yoʻl qoʻyilmaydi. P.ning oldini olishda unga sabab boʻladigan omilni bartaraf etish muxim.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vaveldagi qirol qalʼasi — Davlat sanʼat majmuasi** (polyakcha: *Zamek Królewski na Wawelu — Państwowe Zbiory Sztuki*) — Polshaning Krakov shahrida joylashgan madaniy muassasaning nomi. Tashkilot muzey va madaniyat muassasasi davlat maqomiga ega. Tashkilot maʼmuriyati Vaveldagi Qirol qalʼasi hududida joylashgan.

Tarixi
------

"Vaveldagi qirol qalʼasi - Davlat sanʼat majmuasi" madaniy muassasasi 1945-yilda tashkil etilgan. Hozirgi kunda tashkilot Madaniyat vazirligi tomonidan qayd qilingan Nizom (Dz.Urz. MKiDN nr 4 poz.7 2000-yil) asosida faoliyat yuritadi.

„Vaveldagi qirol qalʼasi — Davlat sanʼat majmuasi" Milliy madaniy muassasalar reyestrida (№ 21/92) va muzeylar davlat reyestrida (№ 16/98) roʻyxatga olingan.

Faoliyati
---------

Nizomning 1-bobida taʼkidlanganidek, tashkilotning maqsadi eng yuqori darajadagi tarixiy yodgorlik, Polsha xalqining diniy va madaniy merosi, jahon merosining elementi boʻlgan Vaveldagi Qirol qalʼasini asrab-avaylashdan iborat. Tashkilot Vavelning tarixiy ahamiyatini Polsha jamiyatining zamonaviy hayotiga kiritish uchun uni turli jihatlarda namoyon qilishga intiladi. Ushbu maqsadlarga quyidagi vositalar orqali erishiladi:

* puxta saralangan sanʼat asarlari va tarixiy yodgorliklarni toʻplash va saqlash;
* tanlangan sanʼat asarlari va yodgorliklarini konservatsiya qilish va saqlash faoliyati;
* Polshada va xorijda Vavel haqidagi maʼlumotlarni tarqatish;
* ilmiy simpozium va konferensiyalar tashkil etish va oʻtkazish;
* nashriyot, taʼlim va axborot faoliyati;
* tashkilot tasarrufidagi madaniyat yodgorliklarni tegishli holatda saqlash.

Filiallari
----------

* Peskovoy-Qoyadagi qalʼa.
* Strivshuvdagi uy.

Havolalar
---------

* Rasmiy sahifa(pol.) )
* Staut Zamku Królewskiego na Wawelu — Państwowych Zbiorów Sztuki. Załącznik do zarządzenia Nr 35 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14.07.2011 (pol.) )
**Pioner qahramonlar** **yodgorligi** *(3-sonli maktab oʻquvchilari va oʻqituvchilari* *sharafiga yodgorlik*) — Perm oʻlkasining Lisva shahridagi Ulugʻ Vatan urushi pionerlari yodgorligi.

Ushbu yodgorlik urush frontlarida halok boʻlgan Lisvadagi 3-sonli maktab oʻquvchilari va oʻqituvchilariga bagʻishlangan. „20 yil oʻtib" uchrashuvi oqshomida 1941-yilda maktabda oʻqiganlar Ulugʻ Vatan urushi maydonlarida qolgan oʻz shogirdlari va oʻqituvchilarining xotirasini abadiylashtirishga qaror qilishdi. Mablagʻ yigʻish eʼlon qilindi. Shahardagi uch yuzdan ortiq bitiruvchilarning xonadonlariga imzo varaqalari bilan tashrif buyurildi. Maktabning eng keksa oʻqituvchisi E. I. Samoylova butun mamlakat boʻylab bitiruvchilarga 600 dan ortiq xat yubordi. Kerakli pul yigʻildi.

Yodgorlikning ochilishi 1974-yil noyabr oyida boʻlib oʻtdi. Yodgorlik oʻrnatilgan joy Mira koʻchasidagi maktab yonidagi maydoncha edi, haykal muallifi mahalliy haykaltarosh L. A. Kuznetsova.

Kamtarona kompozitsiya — avtomatni siqib turgan qizil pionercha galstuk taqilgan qoʻlni tasvirlaydi. Yodgorlik yonida oq stela oʻrnatilgan boʻlib, unda 105 nafar halok boʻlgan oʻquvchilarning ismlari va matn yozilgan: *"Halok boʻlganlarning, ovozsizlarning ham bir tasallisi bor — biz Vatan uchun qurbon boʻldik, lekin u qutqarildi!* *"* Stelaning tepasida Qizil Armiya askarlarining barelyefi oʻrnatilgan.

3-sonli maktab rekonstruksiya qilinishi munosabati bilan kompozitsiya boshqa joyga koʻchirildi va hozirda u maktabning oʻz hovlisida joylashgan.

Qizigʻi shundaki, 1942-yilda maktabni tugatgan va oʻsha yilning sentabr oyida armiya xizmatiga chaqirilgan Leonid Vladimirovich Mezentsevning (1924-1943) nomi yodgorlik lavhasida koʻrsatilgan. U 1943-yil dekabrda halok boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Памятник учащимся и учителям школы № 3, погибшим на фронтах Великой Отечественной войны". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Ушла из жизни скульптор Лидия Кузнецова". 6-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
3. ↑  „Памятник учащимся и учителям школы № 3, Лысьва". 5-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.
4. ↑  „История одного бойца". 6-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* Monumentalnie pamyatniki goroda Lisvi
* LISVA, PAMYaTNIK UChAЩIMSYa I UChITYeLYaM ShKOLI № 3 Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-07-05).
* Pamyatniki pioneram-geroyam Velikoy Otechestvennoy voyni
**Davlat qarzi** — davlatning aholi, firma, tashkilot, banklar, xorijiy moliya-kredit muassasalari oldidagi qarz majburiyatlari. Davlat oʻz daromadlari bilan harajatlarini qoplay olmay qolganda byudjet taqchilligi paydo boʻladi va u qarz koʻtarish yoʻli bilan qoplanadi. Davlat qarzni turli qimmatli qogʻozlar, obligatsiyalar, zayomlar chiqarib sotish, moliya muassasasi (bank)dan ssuda olish va b. usullar bilan oladi. Investiitsiya davlat qarzi deb hisoblanmaydi. D.q.ning toʻlov davriga koʻra qisqa muddatli va uzoq muddatli, tarkibiga koʻra ichki qarz (davlat mamlakatning oʻzidagi iqtisodiy subʼyektlardan qarzdor boʻladi) va tashqi qarz (xorijiy davlatlar, xalqaro tashkilotlar va b.dan qarzdorlik) kabi turlari bor. Ichki qarz va uning foizlari milliy pulda, tashki qarz va uning foizlari esa erkin almashtiriladigan valyutada toʻlanadi. D.q.ning darajasi, yaʼni qarz yuki qarz va uning foiz summasi yigʻindisini davlat byudjeti summasiga nisbati bilan oʻlchanadi, yaʼni toʻlov majburiyati byudjetning qancha qismiga teng ekanligi bilan belgilanadi. D.q.ning haddan tashqari ortib ketishi iqtisodiyotni izdan chiqaradi, xalq turmush darajasini pasaytiradi (chunki qarzni toʻlash uchun zarur pul byudjetda soliklarni oshirish orqali toʻplanadi), mamlakatdagi iqtisodiy faollikni susaytiradi. Tashqi qarzning koʻpayib ketishi milliy mustaqillikka tahdid soladi, undan qutulishi uchun milliy iqtisodiyotni yuksaltirishga ketadigan investitsiyalarni qisqartirish va hatto milliy boylikning bir qismini xorijga sotishga ham toʻgʻri keladi. Vaqtida toʻlanmagan tashqi qarzga qoʻshimcha foiz toʻlanadi, undiriladigan foiz qarzga qoʻshilib, uning miqdori yanada oshadi.

D.q.ning boʻlishi uni boshqarishni taqozo etadi, yaʼni qarzni olish va toʻlash bilan bogʻliq muayyan choratadbirlarni amalga oshirish lozim boʻladi. Qarz va uning foizlarini toʻlash uchun byudjetdan pul ajratish D.q.ga xizmat qilish deyiladi. D.q.ni toʻlashdagi shartsharoitlarning oʻzgarishi D.q. restrukturizatsiyasi deyiladi. Restrukturizatsiya yuz berganda qarz haqining oʻzgarishi konversiya deyiladi. Qarz toʻlash muddati choʻzilganda D.q. prolongatsiyasi yuz beradi. Qarzning bir turi boshqasiga aylanganda, qisqa muddatli qarz uzoq muddatli qarzga aylanadi va D.q.ning konsolidatsiyasi yuz beradi. D.q.ga oʻrin boʻlmasligi uchun davlat harajatlari davlat daromadlari darajasida boʻlishi lozim. Bunda taqchillikka yoʻl berilmaydi yoki minimal darajaga keltiriladi (mas, Oʻzbekiston davlat ichki qarzini oshirmaslik uchun byudjet taqchilligi yalpi ichki mahsulotga nisbatan 1997 yilda 2,2% ga, 2000 yilda 1% ga keltirildi).

Ahmadjon Ulmasov.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tutenli** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloqning eski nomi „Elbizin" boʻlgan. Aholi punkti mintaqadagi urushlar taʼsirida vayron boʻlganligi sababli, 1516-yil Usmonli tahrirlarida İl-Bizim/El-Bizim nomi bilan kimsasiz (boʻsh) qishloq sifatida qayd etilgan. Mintaqada Usmonli boshqaruvi tomonidan boshlangan koʻchirish siyosati natijasida turar-joy 1530 va 1591-yilgi aholi roʻyxatida faqat musulmonlar yashaydigan qishloq sifatida uchraydi. 1642-yilgi avariz daftarida İl Yezm nomi bilan atalgan qishloqda 10 ta musulmon xonadon avariz soligʻiga tobe boʻlib, ulardan 9 tasi oddiy oila, 1 tasi erbab-i timar oilalaridan tashkil topgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkaklar soni hisoblangan) qishloq Il-Bizim deb atalgan, bu yerda faqat musulmonlar yashagan va 17 xonadonda 55 nafar erkak aholi qayd etilgan. 1876-yildagi maʼlumotlarga koʻra, aholi punktidagi xonadonlar soni 27 ta boʻlib, qishloqda 111 kishi istiqomat qilgan.

Turkiya Respublikasining tashkil etilishi bilan Kelkit tumani qishloqlari orasida joylashgan Elbizim/Elbizin nomi bilan atalgan aholi punktining nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilib, 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan boshlab hozirgi nomi bilan manbalarda uchray boshlagan.

Joylashuvi
----------

Gumushhane shahar markaziga 84 km, Kelkit tumaniga 8 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 60 |
| 2019 | 74 |
| 2018 | 147 |
| 2017 yil | 5 |
| 2016 yil | 24 |
| 2015 yil | 23 |
| 2014 yil | 57 |
| 2013 yil | 116 |
| 2012 yil | 72 |
| 2011 yil | 62 |
| 2010 yil | 85 |
| 2009 yil | 82 |
| 2008 yil | 84 |
| 2007 yil | 102 |
| 2000 | 154 |
| 1990 yil | 225 |
| 1985 yil | 293 |
|

Manba
-----

1. ↑  *Gümüşhane İdari, Sosyal ve Ekonomik Tarih (1850-1918)* (Türkçe). İstanbul: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2014 — 225 bet. ISBN 978-605-63476-5-8.
2. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 aralık 2021.
**Davlat obligatsiyalari** — davlat tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻoz turi: D.o.ni sotib oluvchilar — aholi, firmalar, banklar va turli tashkilotlar investorlar hisoblanadi. [[Obligatsiyalarni sotishdan tushgan pul davlatning daromadini tashkil etadi, ammo u davlatning qarziga ham aylanadi (qarang Davlat qarzi). D.o. muayyan muddatlar uchun chiqariladi. Turli mamlakatlarda qisqa muddatli, oʻrtacha muddatli va uzok. muddatli D.o. mavjud. Muddati kelgach, obligatsiyalarni davlat kaytadan sotib oladi. D.o. daromad keltiruvchi qimmatli qogʻozlar turiga kiradi. Daromad shakliga koʻra D.o.ning yutuqli obligatsiyalar (obligatsiyalarga tegadigan daromad pul yutugʻi shaklida boʻlgani sababli unga foiz toʻlanmaydi), foizli obligatsiyalar (obligatsiyalarga ularning qiymatiga nisbatan foiz hisobida pul toʻlanadi) vadiskontli obligatsiyalar (obligatsiyalar sotilganda nominalidan pastroq narxda sotiladi, ular qaytadan sotib olinganda nominalisummasida pul toʻlanadi) kabi turlari bor. D.o. daromadlari oldindan qatʼiy kafolatlanadi.

D.o. daromadli qogʻozlar boʻlganidan ularni sotish, garovga qoʻyish va kapital sifatida ishlatish mumkin. Oʻzbekistonda 1992-yil 1 iyulda 20 yil muddat bilan yutuqli obligatsiyalar chiqarildi (ularni sotish va sotib olish vaqtincha toʻxtatilgan). Respublikada 1996-yildan dastlabki qisqa muddatli D.o. 1997-yil mart oyidan boshlab 6 oylik qisqa muddatli D.o. chiqarildi (yana qarang [[Obligatsiya).

Sadir Salimov.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gioacchino Rossini** (talaffuzi: *Joakkino Rossini*; 1732.29.2, Italiyadagi Pezaro sh. — 1868.13.11, Passi, Parij yaqinida) — italyan kompozitori. 14 yoshidan ijod bilan shugʻullangan. Uning kompozitorlik faoliyati 19-asr italyan mumtoz operasi rivojini boshlab berdi. U 39 ta opera, diniy mavzudagi asarlar, simfoniya, kamercholgʻu pyesalar, romanslar va boshqa asarlar yaratgan. Ijodiy uslubi rang-barang, oʻziga xos kuylar boyligi, musiqiy obrazlar yorqinligi bilan ajralib turadi. Buff operattg yuksak namunasi — "Sevilya sartaroshi" (1816)da R.ning musiqaviy komediyaga xos isteʼdodi toʻla namoyon boʻldi. "Tankred" (1813), "Otello" (1816), "Oʻgʻri hakka" (1817), "Vilgelm Tell" (1829) operalarida oʻz xalqining qahramonlik, vatanparvarlik, romantik intilishlari yorqin ifodasini topgan. Italiya operasi anʼanalariga rioya qilib, Sharq mavzulariga ekzotik, baʼzan oriyental uslublarda yondashgan va "Italyan qizi Jazoirda" (1813), "Turk Italiyada" (1814) kabi hajviy, "Moisey Misrda" (1818), "MagomedP" (1820) singari jiddiy (seria) operalar ham yaratgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Davlat uy-joy fondi** - davlatning ixtisoslashtirilgan uylari (yotoqxonalar, nogironlar, faxriylar, yolgiz keksalar uchun internat uylari, mehribonlik uylari va b. maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan uylar), shuningdek, davlat ixtiyoridagi idoralar, tashkilotlar, turli muassasalarning uy-joy binolari. D.u.j.f. mahalliy hokimiyat idoralariga qarashli va davlat tasarrufidagi tashkilotlar, korxonalar, muassasalar va b.ga karashli turar joy fondlaridan iborat. Ular ixtiyoridagi turar joy fondlariga xizmat koʻrsatish vazirliklar, idoralar qoshidagi kommunal xizmat koʻrsatish tarmoqlari tomonidan amalga oshiriladi.

Oʻzbekistonda D. u.j. f.ning shakllanishi 20-asrning 20-y.laridan boshlandi. 1924—90-y.larda respublikada moliyalashtirishning barcha manbalari hisobiga kommunal uy-joy xoʻjaligiga xizmat koʻrsatish tarmogi barpo qilindi va jami 250,4 mln. m2 uy-joy fondi qurildi (shundan 79,1 mln. m2 davlat, jamoat, uy-joy qurilishi shirkatlari uyjoy fondi, 171,1 mln. m2 fuqarolarning shaxsiy uy-joyi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgach, iqtisodiyotni isloh qilish, bozor iqtisodiyotiga oʻtish natijasida davlatning uy-joy siyosatida ham tub burilish yasaldi. OʻzR ning "Davlat uy-joy fondini xususiylashtirish toʻgʻrisida" (1993-yil 7 may), "Davlat uy-joy siyosatining asoslari toʻgʻrisida"gi qonunlari qabul qilindi (1996-yil 27 dek.; yana q. Davlat mulkini xususiylashtirish, Uy-joy fondi).

Shahar va qishloqlarda zamonaviy andozadagi binolar qad koʻtardi. Keyinchalik aholi turar joylarini yaxshilash uchun juda koʻplab mablagʻlar sarflandi. D.u.j.f.ning qariyb 98,8% fuqarolar xususiy mulkiga aylantirildi. 1992—93-yillarda umumiy maydoni 57,4 mln. m2 boʻlgan 990,6 ming kvartira arzon baholarda, shu jumladan 18,8 mln.m2 boʻlgan 318,7 ming kvartira (madaniyat, maorif, sogʻliqni saqlash xodimlariga) bepul xususiy mulk qilib berildi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 51°31′15.99999999959″N 0°7′44.000000000004″W﻿ / ﻿51.5211111111109972°N 0.12888888888889000°W﻿ / 51.5211111111109972; -0.12888888888889000GO va Koordinatalari: 51°31′22.576080000004″N 0°7′50.95416″W﻿ / ﻿51.52293780000000112°N 0.1308206000°W﻿ / 51.52293780000000112; -0.1308206000GO{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page

**London universiteti** (inglizcha: *University of London*) - Buyuk Britaniyadagi eng yirik universitet va ilmiy tadqiqotlar markazlaridan biri. 1836-yil qirol Vilgelm IV farmoniga muvofiq, mamlakatning ayrim universitetlari talabalariga ilmiy daraja beradigan (tegishli imtihonlarni topshirgandan soʻng) muassasa sifatida tashkil etilgan. 1898-yil qayta tuzilib, oliy oʻquv yurti vazifasini ham oʻtay boshladi. 1907 va 1910-yilda parlamentning maxsus qarori bilan London universiteti tarkibiga Universitet (1826-yil tashkil etilgan) va Qirollik (1829) kollejlari qoʻshildi. London universiteti texnika fanlari, iqtisodiyot, yuridik, teologiya, tibbiyot, pedagog, musiqa fanlari boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Universitetda ijtimoiy va tabiiy fanlar boʻyicha turli ilmiy tadqiqotlar institutlari bor. 1947-yil London universiteti huzurida Britaniya tibbiyot federatsiyasi tashkil etilgan. Kutubxonasida 1 mln.dan ortiq asar saqlanadi. Universitetda 55 mingga yaqin talaba taʼlim oladi, 1,5 mingga yaqin oʻqituvchi ishlaydi. Ilmiy va ilmiy-metodik adabiyotlar nashr etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Faith** (talaffuzi: *Feis*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 367 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Faith shahri 45°1′18″N 102°2′22″W﻿ / ﻿45.02167°N 102.03944°W﻿ / 45.02167; -102.03944GO (45.021648, −102.039502) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 1.20 kvadrat mil (3.11 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1920** | 575 |  | — |
| **1930** | 607 |  | 56% |
| **1940** | 522 |  | −140% |
| **1950** | 599 |  | 148% |
| **1960** | 591 |  | −13% |
| **1970** | 576 |  | −25% |
| **1980** | 576 |  | 00% |
| **1990** | 548 |  | −49% |
| **2000** | 489 |  | −108% |
| **2010** | 421 |  | −139% |
| **2020** | 367 |  | −128% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 421 kishi, 192 xonadon va 117 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 91,0% oq tanli, 4,0% tubjoy amerikaliklar, 0,7% osiyoliklar, 0,5% boshqa irqlardan va 3,8% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,9 foizini tashkil etadi.

Shaharda 192 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 28,6% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 47,9% er-xotinlar birga yashaydilar, 10,4% eri boʻlmagan ayollar, 2,6% xotini boʻlmagan erkaklar. va 39,1% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 36,5% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 17,2% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 43,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 25,4 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 4,3% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 21,4% 25 dan 44 gacha; 29,5% 45 dan 64 gacha; va 19,5% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 51,1% erkaklar va 48,9% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 27 708 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 38 333 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 22 250 dollarni, ayollarniki esa 17 222 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 276 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 7,5 foizi va aholining 10,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 19,8 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 7,7 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Faith city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 26-fevral 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.