recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ibn Asokir**, Abulqosim Ali ibn alhasan (1105—Damashq— 1176)— arab tarixchisi, muhaddis, faqih va shoir. Iroq va Huroson boʻylab kezib, u yerlardagi ulamolardan taʼlim olgan. Soʻng Damashqqa qaytib, An-Nuriyya madrasasida mudarrislik qilgan. Tarix, hadis va fikdga doir koʻplab asarlar yaratib, "Sadiqat uddiyn" ("Din vafodori") hamda "Hyp uddiyn" ("Din nuri") kabi faxriy unvonlarga sazovor boʻlgan. Uning eng yirik asari "Taʼrixu madiynati Dimashq" ("Damashq shahri tarixi") boʻlib, u koʻproq "Taʼrixu ibn Asokir" ("Ibn Asokir tarixi") nomi bilan maʼlum. Shom (Suriya) va Damashq tarixi hamda shomlik mashhur kishilar tarixiga bagʻishlangan mazkur asar 80 jil-ddan iborat. I. A. hadis va fiqh ilmiga oid asarlar ham yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Tanlov** (mehnat huquqida) — xodimlarni muayyan lavozimlarga tanlab olishning maxsus tartibi. Bunda xodim ish beruvchi tomonidan tanlab olinmaydi, balki kollegial organ (mas. oliy oʻquv yurtining ilmiy kengashi, ilmiy tadqiqot instituta ilmiy kengashi, teatrtomosha muassasalari badiiy kengashi)ning qarori asosida tanlab olinadi. Ushbu kengashlarning T.da golib chiqkan shaxeni tegishli lavozimga saylash toʻgʻrisidagi qarori ish beruvchi uchun majburiydir. T. asosan, vakant lavozimlarni: oliy ukuv yurtlarida kafedra mudiri, professoroʻqituvchi; ilmiy tadqiqot muassasalarida — lab. boʻlim, sektor mudiri, katta va kichik ilmiy xodim lavozimlarini; teatr, ansambl, filarmoniya va boshqa konsert tashkilotlarida — artist, rejissyor, dirijyor, baletmeyster, xormeyster va rassom lavozimlarini egallash uchun oʻtkaziladi. Odatda, oliy oʻquv yurtlarining assistent, oʻqituvchi lavozimlariga T. eʼlon qilinmaydi, bu vakant lavozimlarga aspirantura va magistraturani tamomlagan shaxslar qabul qilinadi. 2 yillik muddat oʻtgach, bu lavozimlar T. orqali egallanadi (OʻzR Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining 1998-yil 30 oktabrdagi buyrugʻi bilan tasdiklangan "Oliy oʻquv yurtlariga pedagogik xodimlarni ishga kabul qilish tartibi haqidagi nizom"). Anvar Inoyatov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1:18 shkalasi** modellar va miniatyuralar uchun anʼanaviy shkala (nisbat) boʻlib, unda asl nusxadagi 18 birlik (masalan, dyuym yoki santimetr) modeldagi bir birlik bilan ifodalanadi. Qoʻllanilishiga qarab, oʻlchov **ikki uchinchi dyuymli shkala** deb ham ataladi, chunki 1 fut 2/3 dyuym bilan ifodalanadi.

Oʻlchov 1:18 miqyosli quyma avtomobil modellari, harbiy transport vositalari, zirhlar va samolyotlar uchun ishlatiladi. 1:18 oʻlchovi odatda bolalar oʻynash uchun moʻljallangan qoʻgʻirchoq uylari uchun ishlatiladi. GI Joe: Haqiqiy Amerika Qahramoni raqamlari qatori 1:18 miqyosda koʻrsatilgan, garchi raqamlar koʻpincha 1:18 avtomobillarga emas, 1:16 va 1:18 harbiy transport vositalariga mos keladi.

1:18 oʻlchovidagi diqqatga sazovor joylar uning oʻlchamini va tegishli tafsilotlar darajasini oʻz ichiga oladi. Koʻpgina 1:18 oʻlchovli avtomobillarning uzunligi 11 dyuymdan oshadi, 1:18 samolyotlarining uzunligi esa 3 futdan oshib ketadi. 1:18 modellari koʻpincha kichikroq oʻlchamdagi modellarda uchramaydigan koʻplab murakkab detallar va harakatlanuvchi qismlarni oʻz ichiga oladi. 1:18 rusumli avtomobillar toʻplam sifatida mavjud boʻlib, unda ishtiyoqmand modelni boshidan oxirigacha quradi. Boshqa 1:18 sub’ektlari tugallangan yoki tugallangan holatda sotiladi, faqat kichik yigʻishni talab qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Choosing The Right Scale". *www.awesomediecast.com*. Qaraldi: 18-iyun 2021-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tano** yoki **Suri Nal** (koreys. 단오, 수릿날) — qamariy taqvimning beshinchi oyining 5-kunida nishonlanadigan anʼanaviy koreys bayrami.

KXDRda rasmiy dam olish kuni, Janubiy Koreyaning asosiy anʼanaviy bayramlaridan biri. Ushbu bayram davomida Janubiy Koreyada bir qator festivallar oʻtkaziladi, ulardan biri Kannin festivalidir. Tano festivali UNESKO tomonidan Insoniyatning ogʻzaki va nomoddiy merosi durdonalari roʻyxatiga kiritilgan.

Umumiy maʼlumotlar
------------------

Koreyada bayram uzoq vaqtdan beri nishonlanadi. Shunday qilib, Uch Qirollik davrida Tano bayrami yaxshi hosil uchun xudolarga minnatdorchilik bildirish bayrami sifatida nishonlangan.

„Tano" nomi yilning beshinchi qamariy oyining beshinchi kunini anglatadi. Qadimgi manbalardan maʼlum boʻlishicha, qadimgi koreyslar beshinchi qamariy oyning boshida, ekin ishlarini tugatgandan soʻng, yigʻilib, qoʻshiq va raqslar bilan oʻyin-kulgu qilishgan. Shu kuni bir-birlariga yelpigʻich sovgʻa qilish odat tusiga kirgan. Qizlar uchun asosiy koʻngilochar mashgʻulot belanchak musobaqalari boʻlgan. Belanchaklarni katta tolga osishgan. Gʻoliblar mukofot sifatida bronza yoki mis idishlarni qoʻlga kiritishgan. Yigitlar milliy kurash „Sirim"da bellashishgan. Eng kuchli kurashchiga mukofot sifatida buqa berilgan. Bu kunning asosiy urf-odatlaridan biri qamish barglari va igir bilan damlangan qamish suvida boshni yuvishdir.

Ushbu bayramda koreyslar anʼanaviy taomlarni tayyorlaydilar: masalan, aravacha shaklida maydalangan surichi (koreys jeanjeon, deltoid qoʻshdum, Synurus deltoides) bilan guruch nonlari tayyorlangan, shuning uchun bu bayram Suri kuni deb ham ataladi.

Ilgari, Tano bayrami eng mashhur tantanalardan biri boʻlgan, ammo hozirgi kunda u qadar keng nishonlanmaydi.

Yana qarang
-----------

* Dam olish kunlari KXDR
* Koreya Respublikasining bayramlari

Manbalar
--------

1. ↑  „Festivals of Gangneung" (deadlink).  Gangneung City official site. 13-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2014-yil.
2. ↑  Park, Jin-Tae. (2008). A Comparative Study of the Tano Festivals between Korea and China. *비교민속학*, 37.
3. ↑  „Tour2Korea Dano Festival description" (deadlink). 11-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2014-yil.
4. ↑  „Encyber Encyclopedia article" (deadlink). 13-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2014-yil.
**Menzula** (lot. mensula — stolcha) — joyning topografiya plani va haritasini grafik usulda olish uchun dala sharoitida qoʻllaniladigan chizmachilik stolchasi. M. toʻrtburchak shaklli taxtaplanshetdan, taglik hamda shtativ (3 oyoq)dan iborat (rayem). Azimut boʻyicha oriyentirlash uchun planshetni oyoq 3 ning vertikal oʻqi atrofida 360° ga burish mumkin. Planga olish natijasini birdaniga shartli belgilar bilan chizib tasvirlab borish uchun M. taxta planshetiga sifatli chizmachilik qogʻozi (vatman) mahkamlanadi. Unga kipregel yordamida joyning plani chiziladi. Bu plandan harita (ayniqsa, harbiy harita) tuzishda ham foydalaniladi. M. va kipregel bilan bajariladigan topografik sʼyomka menzula sʼyomkasi deyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Menxit (misr. MnḤjt) dastlab **qadimgi Misr mifologiyasida** xorijiy urush maʼbudasi boʻlgan. Uning ismi bu maʼbudani qotilliklar bilan bogʻlashi mumkin boʻlgan jangovar maqomga ega.

Mifologiya
----------

Misrdagi sherlar ov va tajovuz bilan bogʻlashgan, shuning uchun harbiy harakatlar bilan bogʻliq boʻlgan hamma narsa sherlar bilan bevosita bogʻliq boʻlgan. Bu holatda, Menxit bundan mustasno emas edi va u ham sher maʼbudasi sifatida tasvirlangan.

Menxit, shuningdek , Misr armiyasining boshligʻi hisoblangan va u dushmanlarni olovli oʻqlar bilan tor-mor etgan. Bunday harakatlar uni boshqa urush xudolariga oʻxshatib qoʻydi.. Kamdan-kam hollarda u tojlar maʼbudasi sifatida tanilgan.

Yuqori Misrning 3 -nomida, Latopol (Esna) maʼbudasining diniy markazida Menxit Xnumning xotini va Xekning onasi hisoblangan..

Oʻz ibodat markazida, Yuqori Misrning janubiy chegarasida, Menxit dastlab Yuqori Misrda sher boshli urush maʼbudasi boʻlgan Sexmet bilan tanildi. Ikki Misr qirolligi birlashgandan soʻng, Menxit Sexmet maʼbudasining shakli sifatida koʻrila boshlandi.

Yana qarang
-----------

* Misr xudolari roʻyxati
* Upuaut (xudo) — qadimgi Misr mifologiyasida urush xudosi

Manbalar
--------

1. ↑  Wörterbuch, II. p.84
2. 1 2  Hans Bonnet: *Menhit*, in: *Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte* (English: Lexicon of Egyptian History of Religion) p.451f
3. ↑  Rolf Felde: *Ägyptische Gottheiten* (English: Egyptian Gods) p.34

Adabiyotlar
-----------

* Rolf Felde: *Ägyptische Gottheiten*. Visbaden, 1995-yil
* Hans Bonnet: *Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte*, Gamburg 2000; ISBN 3-937872-08-6

Havolalar
---------

|  |
| --- |
| **Menxit** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|

* Menhit (Menkhet)
* menhit (ingliz.)
Tannarx — bu mahsulotni ishlab chiqarish uchun sarflangan xarajatlarning puldagi ifodasidir. Bu oʻrinda mahsulot tannarxini uning qiymatidan farqlash lozim. Maʼlumki, mahsulot qiymati oʻz ichiga sarflangan ishlab chiqarish vositalari qiymati hamda yangidan yaratilgan qiymatni toʻliq oladi. Oʻz navbatida yangidan yaratilgan qiymat ish haqi va yalpi foydaga ajraladi.

**Tannarx**, mahsulot tannarxi — korxonaning mahsulot ishlab chiqarish. va uni sotish hamda ishlar bajarish yoki xizmatlar koʻrsatish uchun qilgan jami joriy xarajatlarining pul shaklidagi ifodasi. Tovar ishlab chiqarish.da T.ning muxim elementlari — chetdan olinadigan xom ashyo, asosiy materiallar, elektr energiya resurelari chiqimlari; asosiy va kushimcha ish xaki; ijtimoiy sugʻurta ajratmalari; amortizatsiya ajratmalari va boshqa sarfxarajatlar. T.ga yuqorida sanab oʻtilgan bevosita ishlab chiqarish. jarayonlari bilan bogʻliq xarajatlardan tashqari noishlab chiqarish chiqimlari: idishlarga, mahsulotlarni oʻrashjoylash va joʻnatishga qilingan xarajatlar; mahsulotni sotish bilan bogʻliq chiqimlar; ilmiy tadqiqot va tajribakonstruktorlik ishlari, reklama va boshqa ishlar uchun sarflanadigan xarajatlar ham kiradi. Narxlar uzgarmagan hollarda mahsulot T.ini kamaytirishga erishish korxona uchun kushimcha fonda manbaiga aylanadi. Qoʻshimcha foyda esa mahsulotni sotishdan olingan tushumdan korxonaning mahsulotni ishlab chiqarish. va sotish uchun sarflagan xarajatlari summasi ayirmasiga tengdir.

Miyassar Boltaboyeva.

Yana qarang
-----------

* Narx

Havolalar
---------

* Себестоимость продукции и структура затрат на производство
* Анализ себестоимости продукции
* Как раcсчитывать себестоимость продукции[*sayt ishlamaydi*]

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tanker** (ingl. tanker; tank — bak, idish, sisterna) — suyuq yuklar (neft, bitum, mazut, kislotalar, suyuq oltin gugurt, oʻsimlik yogʻi va boshqalar)ni kema sisternalari (tanklar)ga quyib tashish uchun moʻljallangan bir palubali, oʻziyurar maxsus kema. T.lardan 19-asr 70y.laridan boshlab foydalaniladi. T. mashina boʻlmasi, yashash va xizmat xonalari va yuk boʻlmasidan iborat. Yuk boʻlmasi T.ning kattakichikligiga qarab bir necha koʻndalang boʻlmachalar (tanklar)ga boʻlinadi. T. yongʻinni oldini olish va oʻchirish jihozlari bilan taʼminlanadi. Kichkina va oʻrtacha kattalikdagi T.ga dizelenergetika qurilmasi, yirik T.ga bugʻturbinali qurilma oʻrnatiladi. T.ning sigʻimi (dedveyti) — 500 ming t dan ortiq.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alvon Terskiy** (Scarlet Cossack, Kizlyar Scarlet) — oʻrta va kech pishib yetish davrining texnik uzum navi. Quruq vinolar, konyaklar va uzum aroqlarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.

Geografiyasi
------------

Qora dengiz havzasining navlari guruhiga kiradi. Kizlyardan boshqa viloyatlarga tarqaldi. Alvon Terskiy spirtli ichimliklarni chekish uchun juda mos keladigan yuqori hosildorlik bilan ajralib turadi. Turdan asosan Kizlyar konyak zavodi va „Jemchujina Stavropol" zavodida uzum arogʻi, kuchli vinolar, konyaklar ishlab chiqarish uchun foydalaniladi. Bu navning hosili yangi ishlatiladi.

Biologiyasi
-----------

Kurtaklar sinishi boshlanganidan rezavorlarning texnik yetukligiga qadar boʻlgan davr faol haroratlar yigʻindisi 3020 ° — 3050 ° S boʻlgan 140-150 kun. Butalari kuchli. Hosildorligi yuqori, barqaror (150-180 s/ga, rahmatli yillarda esa 250 s/ga va undan yuqori), qand miqdori 15-18 g/100 sm³. Oidiumga nisbatan oʻrtacha qarshilik, chirishga nisbatan chidamli.

Barglari katta, bir oz oval yoki yumaloq, chuqur ajratilgan, kichik tishli besh boʻlakli. Gul ham toʻla. Dastalari oʻrta va katta, keng konussimon yoki tartibsiz, koʻpincha shoxlangan, boʻshashmaydi. Rezavorlari kichik va oʻrta, yumaloq, quyuq koʻk, reza oyogʻi uzun. Terisi oʻrtacha qalinlikda, pulpa suvli.

Adabiyotlar
-----------

* „Кизлярский коньячный завод",*Виноград и вино России*, Москва, 1997 — 9 bet. ISBN 0869-3625.
* *Оплот традиции и качества*, Художественно-публицистическое издание, Москва: ООО "Юбилей", 2010 — 38 bet.
* Тимуш А.И.*. Энциклопедия виноградарства (1986)*. Кишинев: Главная редакция Молдавской Советской Энциклопедии, 1986 — 61 bet.  Arxivnaya kopiya ot 25-noyabrya 2020 na Wayback Machine

Havolalar
---------

* Rus vinochilik entsiklopediyasi Arxivnaya kopiya
* Skarlet Terskiy Uzum haqida hamma narsa Arxivnaya kopiya -da
**Abulqosim Abdurahmon ibn Abdulloh ibn Abdul-Hakam** — (milodiy 801 — 257 hijriy / 871 milodiy)

Misrning Fustat shahrida tugʻilgan arab tarixchisi boʻlib, u yozgan. „Misr va Shimoliy Afrika va Ispaniyaning (Andalusiya) zabt etilishi" nomi bilan mashhur asar. Bu asar hozirgi kungacha yetib kelgan eng qadimgi arab islom tarixidan biri hisoblanadi.

Hayoti
======

Abulqosim Abdurahmon ibn Abdulloh ibn Abdul-Hakam — (milodiy 801 — 257 hijriy / 871 milodiy Qohira yaqinidagi al-Fustatda)Ibn Abd al-Hakam arab oilasidan chiqqan. Yozuvchining otasi Abdulloh va ukasi Muhammad oʻz davrining (IX asr boshlarida) molikiylar islom huquqi boʻyicha yetakchi Misr hokimiyati boʻlgan. Ota vafotidan keyin oila pravoslav taʼlimotiga amal qilganliklari uchun xalifa Al-Votiq tomonidan taʼqibga uchradi. Ilk anʼanachilar va tarixchilar tomonidan koʻp iqtibos keltirilgan boʻlsa-da, ular oiladagi sharmandalik tufayli kamdan-kam ism bilan tilga olinadi. Xalifa Al-Mutavakkil davrida tarixchi va uning aka-ukalari marhumning mulkini oʻgʻirlashda ayblanib, qamoqqa tashlangan, aka-ukalardan biri hatto qiynoqlar ostida vafot etgan.

ʿAbdu-Rahmon ibn ʿAbdulhakam, aniq aytganda, sof va umumiy tarixchi emas, balki anʼanachi edi. U asosan islom huquqini oʻrgatishda foydalanishi mumkin boʻlgan ilk musulmon odatlarini aks ettiruvchi tarixiy voqealarga qiziqdi. Uning manbalari juda qadimgi anʼanachilar tomonidan tuzilgan va hozirda yoʻqolgan kitoblar va otasi kabi ogʻzaki manbalar edi.

Faoliyati
=========

Muallifning tarixiy asaridan to‘rtta qo‘lyozma saqlanib qolgan bo‘lib, ularning barchasi, ehtimol, uning shogirdlaridan biri tomonidan yaratilgan yagona nusxadan olingan deb hisoblanadi. Ulardan ikkitasi oddiygina „Futūh misr", biri „Futūh misr va axbaraho", „Misrning zabt etilishi" va baʼzilari. uning hisobi, yaʼni mamlakat) va birida ushbu maqola boshida berilgan toʻliqroq nom mavjud. Butun arabcha matnning tanqidiy nashri avvalroq Shimoliy Afrika boʻlimini ingliz tiliga tarjima qilgan Charlz Torrey tomonidan nashr etilgan. Asarning faqat Ispaniyaning musulmonlar tomonidan zabt etilishini oʻz ichiga olgan qisqa qismi Jon Xarris Jons tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan (Göttingen, W. Fr. Kaestner, 1432, s. 32-36). Ispan va Shimoliy Afrika boʻlimlari ham bir qator tarixchilar tomonidan fransuz va ispan tillariga tarjima qilingan. Biroq, bular kitobning faqat kichik bir qismini tashkil qiladi. Asarning asosiy qismi Misrning islomgacha boʻlgan afsonaviy tarixi, „Musulmonlarning Misrni zabt etishi", „Shimoliy Afrikaning musulmonlar tomonidan zabt etilishi", uning ilk musulmon aholi punktlari va birinchi islomiy qozilariga bagʻishlangan.

Uning ishi deyarli bebaho manba boʻlib, u bilan bogʻliq boʻlgan mamlakatlarning islomiy zabtlari haqidagi eng qadimgi arab yozuvi hisoblanadi. Biroq, u voqealardan taxminan 200 yil oʻtib yozilganligi sababli, u tasvirlaydi va shuning uchun asosan faktlarni keyingi afsonalar bilan aralashtirib yuboradi.

Adabiyotlar
===========

1. ↑  *محمد فارس موسوعة علماء العرب والمسلمين العرب العرب المسلمون الامم الاسلامية العثمانيون علماء ومهندسون ومخترعون ط دار فارس للنشر*. «موسوعة علماء العرب والمسلمين » [1993] — 260 bet.
**Distria Krasniqi** (tugʻ. 1995-yil 10-dekabr, Peja, Kosovo) — kosovolik dzudochi, 48 kg gacha vazn toifasida, Kosovo terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlari chempioni va Yevropa chempioni (2021). Yevropa va Jahon chempionatlari sovrindori.

Faoliyati
---------

1995-yilda Distria Krasniqi Pejada tugʻilgan. U akasining tashabbusi bilan yetti yoshida dzyudo bilan shugʻullana boshlagan.

2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 52 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u finalda rossiyalik sportchi Natalya Kuzyutinaga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida u bronza uchun bahsda ispaniyalik sportchi Laura Martinez Abelendani magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2020-yil noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Distria Krasniqi turnirning bronza medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Chorak finalda u boʻlajak Yevropa chempioni, fransiyalik Shirin Bukliga yutqazdi.

2021-yil aprel oyida Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 48 kg gacha boʻlgan vazn toifasidagi Distria Krasniqi finalgacha etib borib, qitʼa chempioniga aylangandi. Finaldagi raqibi ukrainalik dzyudochi Darya Beloded jangga kelmadi. 2021-yilgi Distria Krasniqi Kosovoni Yozgi Olimpiada oʻyinlarida himoya qilgan, bu oʻzining faoliyatidagi debyuti. Musobaqa natijalariga koʻra, u 48 kg gacha vazn toifasida final bahsida yaponiyalik Funa Tonakini magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili dzyudo boʻyicha taqdirlash marosimida u „Yilning eng yaxshi sportchisi" mukofotini oldi.

2022-yilda Sofiyada (Bolgariya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Distria Krasniqi 52 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda germaniyalik Mascha Ballhausni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili u Parijdagi (Fransiya) „Katta dubulgʻa" turnirida gʻolib chiqdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
**Retlaw** — Kanadaning Alberta shtatidagi Taber munitsipal okrugida joylashgan yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan jamiyat. U bir paytlar 250 nafardan ortiq fuqaroni oʻz ichiga olgan holda eng yuqori aholiga ega jamiyat edi va hatto aholisi 1939-yil 1-martda 96-sonli obodonlashtirish okrugi yurisdiksiyasi ostidagi qishloqqa tarqatilgunga qadar qishloq maqomiga ham oʻtgan edi. Retlaw 864-magistraldan 2 km (1 milya) gʻarbda, Vauxhalldan 6 km (3 milya) gʻarbda, Taberdan 42 km (26 milya) shimoli-gʻarbda va Brooksdan 75 km (46 milya) janubi-gʻarbda joylashgan.

Tarixi
------

1910-yilda mintaqadagi dastlabki pochta boʻlimi dastlab „Barney" deb nomlangan. Uch yil oʻtgach, Kanada Tinch okeani temir yoʻl stansiyasi hududidan kesib oʻtganida, u „Retlaw" deb nomlandi. Bu nom CPR rasmiysi Walter R. Bakerga hurmat sifatida tanlangan, chunki „Retlaw" „Walter"ning teskari tomonga qilingan talaffuzidan kelib chiqadi.

Retlaw oʻz hududida katta jamiyat boʻlishi kutilgan edi, u oʻz davrida oʻziga oʻxshash miqyosdagi jamoalarning xususiyatlariga ega, shu jumladan toʻrtta don elevatori, basseyn zali, mehmonxona, CPR temir yoʻl stansiyasi, cherkovlar, temirchilik va boshqa bir qator korxonalarni oʻz ichiga olgan. 1920-yillarda Alberta provinsiyasi yaqin atrofdagi Vauxhall shaharchasidan oʻtgan sugʻorish kanalini olib kelganligi sababli, Retlaw qurgʻoqchilik holatida qolgan, bu esa jamoaning nobud boʻlishiga olib keldi. 1925-yilga kelib, Retlaw aholisining aksariyati qoʻshni jamoalarga koʻchib oʻtishdi va yaxshiroq hayot yoʻlini izlashdi, baʼzilari hatto uylari va bizneslarini oʻzlari bilan olib kelishdi. 1957-yilga kelib Retlawda faqatgina ikkita oila qoldi. Bugungi kunga kelib, Retlaw nomi ostida juda oz narsa saqlanib qoldi. Yaʼni hududda faqat qayta tiklangan Retlaw ittifoqi/birlashmasi cherkovi, jamoat markazi, ikkita uy, temirchilik ustaxonasi va bir nechta poydevor mavjud.

Retlaw ittifoqi/birlashmasi cherkovi
------------------------------------

Retlaw cherkovi — Alberta shtatining Retlaw qishlogʻida joylashgan eski Viktoriya uslubida qurilgan cherkov. Cherkov 1910-yillarda qurilgan. Cherkov, xuddi shahar kabi, 1980-yillargacha mahalliy fermerlar yigʻilib, cherkovni avvalgi shon-shuhratiga qaytarguniga qadar koʻp yillar davomida boʻsh va qarovsiz holda saqlanib kelgan. Har yili cherkovda yakshanba kuni Rojdestvo kechki ovqatlari, oʻyinlar va cherkov xizmatlari kabi oilaviy tadbirlar oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑   „Table 6a: Population by census divisions and subdivisions showing reorganization of rural areas, 1931-1946",*Census of the Prairie Provinces, 1946*. Ottawa: Dominion Bureau of Statistics, 1949 — 416 bet.
2. ↑  Book Committees of Sundial, Enchant, and Retlaw*. Drybelt Pioneers of Sundial, Enchant, Retlaw*, Sundial, Alberta, 1967 — 220 bet. [*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  Aubrey, Merrily K. Concise Place Names of Alberta. Calgary: University of Calgary Press, 2006. p. 273.
4. ↑  Fryer, Harold. Ghost Towns of Alberta. Langley: Stagecoach Publishing Co. Ltd. 1976.p.50-51.

Havolalar
---------

* Taber munitsipal okrugi — Rasmiy sayt
**Genlar banki**, genlar bibliotekasi — donor organizmdan ajratib olingan, maqsadga muvofiq genetik informatsiyaga ega DNK yoki uning qismlari majmui. G. b.ni hosil qilish uchun DNK restriktaza fermenti taʼsirida parchalanadi, keyin vujudga kelgan barcha qismlarni aralashmada vektor molekula (xoʻjayin hujayrada mustaqil qayta tiklana olish xususiyatiga ega DNK molekulasi)ga ligaza fermenti yordamida qoʻshiladi. Natijada organizm barcha genlarini oʻzida saqlovchi duragay plazmidalar (yoki bakteriofaglar) aralashmasi hosil boʻladi. Agar bunday duragay plazmidalar yoki bakteriofaglarni bakterial hujayra yoki fag boʻlaklari ichiga kiritilsa, alohida klonlar (bularning har birida organizmning qaysidir geni bilan birga rekombinat DNK boʻladi) kolleksiyasi vujudga keladi. Bu klonlar (umumiy boshlangʻich avlodning jinssiz koʻlayishidan vujudga kelgan hujayra yoki individlar majmui) hammasi birgalikda organizm barcha genomini tashkil etadi. Bakterial yoki faglar klonining bunday kolleksiyasini cheksiz koʻpaytirish hamda boshqa tashkilotlarga berish va undan har doim zarur genlarni izlab topish uchun boshlangʻich material sifatida foydalanish mumkin.

Germaniyada Maks Plank instituti xodimlari G. b.dan foydalangan holda pomidor va kartoshka hujayrasini biriktirib, ildizida kartoshka, poyasida pomidor mevasi yetiladigan yangi duragay yaratdilar.

Oʻzbekistan FA Genetika va oʻsimliklar eksperimental biologiyasi institutida X-fagi asosida gʻoʻzaning mukammal G. b. yaratildi. Undan klonlarni saralash (skrining) bilan gʻoʻzaning foydali xususiyatlarini namoyon qiluvchi genlarini ajratib olish va kelajakda maqsadga muvofiq genlar majmusiga ega boʻlgan gʻoʻza navlarini yaratishda foydalanish mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Biotexnologiya (pod. red. A. A. Bayeva), M. 1984;Uotson D. Tuz Dj. Kurs Dj. Rekombinatnie DNK: [Per. s. angl.), M. 1986.

Abdusattor Abdukarimov, Sotiboldi Jatayev.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Retsidiv** (lot. recidivus — qaytalanuvchi, takrorlanuvchi) (tibbiyotda) — biror kasallikka uchragan bemorda mazkur kasallikning kaytalanishi. Ich terlama, paratiflar, virusli gepatitlarda kuzatiladi. Bemor oʻzini yengilroq his qila boshlagan va kasallik alomatlari yoʻqola borayotgan davrda kasallik qaytadan avj ola boshlaydi. Bemorning umumiy ahvoli yomonlashadi. Yuqumli kasalliklarga nisbatan olinsa, pasaya boshlagan gavda haroratining qaytadan koʻtarilishi R. boshlanishining darakchisi hisoblanadi. Odatda, R. dastlabki kasallikdan ogʻirroq oʻtadi, chunki bemor betoblikdan soʻng hali kuchquvvatini toʻla tiklamagan boʻladi. R. alomatlari paydo boʻlishi bilan vrach bemor ahvoliga mos keladigan rejim tayin qiladi va qoʻshimcha doridarmon va muolajalar buyuradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Menuet** (frans. menuet, menu pas — mayda qadam soʻzidan) — qad. fransuz xalq raqsi. 17-asrdan boshlab (Lyudovik XIV saroyida ) bal raqsi sifatida mashhur boʻlib, "qirollar raqsi" hamda "raqslarning qiroli" nomlariga sazovor boʻlgan. Tez orada butun Yevropa mamlakatlarida keng tarqalgan. Vazmin, xushmuomala harakatlardan iborat. Musiqa oʻlchovi 3/4. Keyinchalik kompozitorlik musiqa ijodida rivoj topib, opera va balet (ilk namunalari — J. B. Lyulli), kamer-cholgʻu musiqa janrlari — syuita (Paxelbel, I. S Bax, G. Gendel), sonata (I. Gaydn, V. Motsart) hamda simfoniya (Mangeym maktabi, I. Gaydn)ga kiritilgan. Shuningdek, J. Vize, P. Chaykovskiy, K. Debyussi, M. Ravel, B. Bartok, S. Prokofyev, I. Stravinskiy, A. Shyonberglarning turlicha M.lari mashxur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qatorlar** — quyidagi koʻrinishdagi ifoda: a,+a2+...+ap+... X a kabi belgilanadi. Yigʻindida qatnashgan ara2, ... apelementlar qatorning hadlari, apesa umumiy hadi. Qatorning hadlari sonlar, funksiyalar, vektorlar, matritsalar va boshqalarni ifodalashi mumkin. Shunga koʻra, sonli, funksional, vektorlar, matritsalar qatori boʻladi. Agar Nt 8pchekli limit mavjud boʻlsa, qator yaqinlashuvchi (bu yerda 8„=a1+a2+ + ap= £, a ~ Kator ning qismiy yigʻindisi; 8 — qator yigʻindisi), aks holda uzoqlashuvchi deb ataladi.

Qator yaqinlashishi bir qancha mezon va alomatlar yordamida tekshiriladi. Mas, sonli Q. uchun Koshi mezoni, taqqoslash alomatlari, D’alamber, Koshi Raabe, Gauss, Leybnits, Abel, Dirixle, Koshi Maklorenning integral alomatlari va boshqalar mavjud. Sonli Q.ning yaqinlashishini aniqlashda koʻp hollarda ularni quyidagi ikki qator bilan taqqoslash yaxshi natija beradi.

Mutlaq yaqinlashuvchi qatorda uning yigʻindisini oʻzgartirmasdan hadlarining oʻrnini almashtirish va baʼzi hadlarini birlashtirish mumkin. Shartli yaqinlashuvchi Q.da bunday tasdiq oʻrinli emas.

Sonli boʻlmagan boshqa Q.ni tekshirish uchun ham sonli Q.ni tekshirishda ishlatiladigan va shunga oʻxshash alomatlaridan foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qattiq eritmalar** — 2 yoki undan ortiq komponentdan tashkil topgan oʻzgaruvchan tarkibli, 1 jinsli kristall yoki amorf moddalar. Komponentlar orasidagi miqdoriy nisbat oʻzgarganida ham Qattiq eritmalarning 1 jinsliligi saqlanib qoladi. Qattiq eritmalar hosil qilish xususiyati koʻpchilik qattiq moddalarga mansubligi uchun koʻpgina tabiiy va sunʼiy moddalar Qattiq eritmalar holida mavjud. Gidridlar vodorod bilan, karbidlar uglerod bilan, nitridlar azot bilan, oksidlar kislorod bilan Qattiq eritmalar hosil qiladi. Metallar orasida hosil boʻladigan Qattiq eritmalar, ayniqsa, katta ahamiyatga ega, chunki bunda ularning plastikligi deyarli kam oʻzgarib, qattiqligi, mustahkamligi va elektrga qarshiligi ortadi.

Barcha Qattiq eritmalar 3 guruhga boʻlinadi: singish bilan hosil boʻladigan Qattiq eritmalar; oʻrin olish bilan yuzaga keladigan Qattiq eritmalar; defekt tuzilishga ega ayrilish Qattiq eritmalar Ayrilish Qattiq eritmalar eritma hosil qilgan moddaning kristall panjarasida zarralar bilan band boʻlmagan boʻsh oʻrinlar mavjudligi bilan tafsiflanadi. Singish bilan hosil boʻladigan Qattiq eritmalar vujudga kelganda eruvchi moddaning atomlari erituvchi metallning kristall panjarasida tugunlararo fazoviy boʻshliqqa joylashadi (temirda uglerodning erishi bunga misol boʻla oladi). Oʻrin olish bilan hosil boʻladigan Qattiq eritmalarda eruvchi metall atomlari bilan erituvchi metall atomlari kristall panjara tugunlarida bir-biri bilan oʻrin almashadi (mas, misning nikel bilan, natriy bromidning natriy xlorid bilan boʻlgan Qattiq eritmalari).

Qattiq eritmalar texnikada qoʻllanadigan eng zarur qotishmalar asosini tashkil etadi. Mas, mashina va stanoklar yasashda ishlatiladigan qotishmalar (qarang Boʻshatish, Poʻlatni toblash, Metallarni ishlash), zanglamaydigan, kislotaga chidamli poʻlatlar, bronza, jez. Alyuminiy va magniyning boshqa metallar bilan hosil qilgan yengil va oʻta yengil Qattiq eritmalari juda mustahkam boʻlib, ular elektr tokining oʻtishiga juda katta qarshilik koʻrsatadi. Turli shishalar ham Qattiq eritmalarga misol boʻla oladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Iasion** yoki Yasion, Iasius (qadimgi yunoncha: *Ἰασίων*) — yunon mifologiyasida Zevs va Pleiadesning oʻgʻli Elektra (yoki Electrion), (boshqa versiyaga koʻra, Italiyadan Korifning oʻgʻli), Dardanusning ukasi va Demeterning sevgilisi. Gesiodda uning ismi **Eetion** deb yozilgan, boshqa joylarda esa Iasion.

U haqidagi afsonalar Samofrakiya yoki Krit bilan bogʻliq. Demeterning sevgilisi, u Kritdagi uch marta haydalgan dalada u bilan aloqada boʻldi va buning uchun Zevs uni chaqmoq bilan urib jazoladi. Uch marta dalani haydash elevsin madhiyasida tilga olingan. Demeter, Iasionning oʻlimi uchun motam tutib, hosilni berishdan bosh tortdi. Keyin xudolar Iasionga har yili Aidni tark etib, fasllarning oʻzgarishini anglatuvchi yer yuzidagi Demeterga qaytishga ruxsat berishdi.

Samofrakiya sinoatlarini oʻrnatdi. Boshqa manbalarga koʻra, Zevs unga sirlar marosimini ishonib topshirgan. Demeter uni sevib qoldi va unga bugʻdoy hosilini berdi. Keyin Iasion Kibelga turmushga chiqdi va Koribantning otasi boʻldi. Boshqa bir talqinga koʻra, u Demeterni sevib qolgan va uni sharmanda qilmoqchi boʻlgan, ammo orolda momaqaldiroqdan oʻldirilgan. Giginning soʻzlariga koʻra, uning jamoasi uni oʻldirgan. Yoki akasi Dardan tomonidan oʻldirilgan.

Afsonalardan biriga koʻra, Iasion va uning ukasi Kritda tugʻilgan va u yerdan Samotrakiya oroliga koʻchib oʻtgan. U yerda Zevs ularni Demeter sirlariga bagʻishlagan. Zevs ularga Samofrakiya sirlarini butun yer yuziga yoyishni buyurdi va shuning uchun aka-ukalar koʻp sayohat qilishdi.

Afsonaning yana bir talqini: Iasion Kadmusning xotini Garmoniyaning ukasi edi. Ularning toʻyida u Demeter bilan uchrashdi.

Virgiliyning soʻzlariga koʻra, Iasius Dardanus kabi Italiyada tugʻilgan troyanlarning ajdodi boʻlgan.

Kritlik Petelidesning fikriga koʻra, Filomel va Plutos Iasion va Demeterdan tugʻilgan. Plutos (boylik va farovonlik xudosi) yer unumdorligining timsolidir. Demeterdan Iasion sovgʻa sifatida bugʻdoy donini oldi va odamlarga dehqonchilik qilishni oʻrgatdi.

Antifronning Iasion pyesasining bosh qahramoni. Zamonaviy ilm-fanda u qadimgi Krit dehqonchilik xudosi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.1. S.477
2. 1 2  Gigin. Mifi 250
3. 1 2  Perviy Vatikanskiy mifograf II 33, 1-2
4. ↑  Gesiod, fragment 185 M.-U.
5. ↑  Gomer. Odisseya V 125; Nonn. Deyaniya Dionisa V 518
6. ↑  Zemledelcheskie obryadovie pesni, fr.2 // Ellinskie poeti. M. 1999. Str. 400
7. ↑  Kliment. Protreptik 13, 3
8. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 48, 4; 49, 2
9. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 12, 1; Dionisiy Galikarnasskiy. Rimskie drevnosti I 61, 4; Strabon. Geografiya VII, fragment 49
10. ↑  (Страбон, *Geografiya*, VII 49
11. ↑  Диодор Сицилийский, *Istoricheskaya biblioteka*, V 48

Havolalar
---------

* Antik davr lugʻati. Mifologik lugʻat 2007 Arxivnaya kopiya
* Theoi loyihasi veb-saytidagi Iasion Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
**Menyer kasalligi** - ichki quloq kasalligi, bunda endolimfa suyukligi koʻpayib, ichki quloq bosimi oshadi. Kasallik dambadam kuchli bosh aylanishi bilan oʻtadi. Menyer kasalligida bemorning koʻngli behuzur boʻlib, qayt qiladi, baʼzan qulogʻi shangʻillab, yaxshi eshitmaydi; xuruj vaqtida bemor oʻzini idora qila olmay qoladi, yurolmaydi va hatto oʻtirolmaydi. Xurujdan soʻng u, odatda, oʻzini sogʻ sezadi, biroq buni sogʻayish deb boʻlmaydi. Kasallik xuruji qaytarilib turadi (haftada yoki oyda 1-marta). Xuruj takrorlangani sari bemor sekin eshita boshlaydi va bora-bora kar boʻlib qolishi mumkin. Ichki quloq yalligʻlanganda, miya va miyacha zararlanganda va boshqa kasalliklarda ham shunga oʻxshash hodisalar roʻy beradi. Bunday alomat paydo boʻlganda darhol vrachga koʻrinish va vaqtida davolanish zarur.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kojikode**, Kalikut - Hindistonning jan. qismidagi shahar, Kerala shtatida. Aholisi 450 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Arabiston dengizining Malabor sohilidagi port, tropik qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksport qilinadi. Taxta tilish va yogʻochsozlik sanoati korxonalari bor. Oʻsimlik moyi, parfyumeriya, sellyuloza ishlab chiqariladi. Baliqovlanadi. 16— 17-asrlarda hunarmandchilik usulida mitkal (kaliko) toʻqish bilan mashhur boʻlgan (shahar nomi ham shundan). Ibn Mojid 1498-yilda Vasko da Gama boshchiligidagi kemalarni Hind okeani orqali K.ga olib oʻtgan. Oʻsha vaqtda shahar Hindistonning yirik savdo va hunarmandchilik markazlaridan biri edi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qatoda ibn Noʻmon** (arab. قتادة بن النعمان) (taxminan 581–644) Muhammad alayhissalomning ansor sahobalaridan biri boʻlgan.
Qatodadan ko‘plab hadislar rivoyat qilingan.

Biografiyasi
------------

U Avs qabilasining Zafar urugʻidan Noʻmon ibn Zayd va Xazraj qabilasining Najjor urugʻidan Unaysa bint Qaysning oʻgʻli edi. Ayollari: Hind binti Avs - Qavoqil qabilasi ittifoqchilaridan boʻlgan; G‘asson qabilasidan bo‘lgan Xanso bint Xunayd; Zafar qabilasidan Oisha binti Juray. Hinddan farzandlari Abdulloh va Ummu Amr tugʻilgan. Xanso va Oishadan uning qolgan ikki farzandi Amr va Hafsalar dunyoga kelgani aytiladi:354–355.

Voqidiyning yozishicha, Qatoda ikkinchi Aqaba bay’atida hozir bo‘lgan; lekin uning ismi Ibn Is’hoq roʻyxatida uchramaydi:355.

Qatoda Muhammad alayhissalomning kamonchilaridan boʻlgan:355. Badr:330, Uhud:381, Handaq va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan barcha janglarida qatnashgan:355. Uhud kuni Qatoda ibn Noʻmon koʻzlaridan oʻq bilan yaralanganida, koʻz soqqasi chiqib, osilib qolgan. Hamrohlari uni kesib tashlamoqchi boʻlishgan, lekin avvalo Muhammad alayhissalom bilan maslahatlashishga qaror qilishgan. U zot: "Bunday qilmanglar!" deganlar. Keyin Qatodani olib kelishni buyurib, qo‘llari bilan ko‘z soqqasini joyiga qaytarganlar, so‘ng: "Ey Allohim, unga go‘zallik ber!" deb duo qilganlar. Bu Qatodaning eng yaxshi koʻziga aylangan va ikkinchi koʻzi kasal bo‘lganda ham, bu koʻzi ziyon koʻrmagan:355. Makka fathida Qatoda Zafar urugʻining bayrogʻini koʻtargan:355

Qatoda hijriy 23 (milodiy 643–644) - yili 65 yoshida vafot etgan va uning janozasini xalifa Umar oʻqigan:355.

Avlodlari
---------

Uning nabiralaridan biri Osim ibn Umar ibn Qatoda (vaf. hijriy 120 yoki 129/milodiy 738 yoki 747) taniqli hadis roviylaridan bo‘lib, u tarixchi Ibn Is’hoq uchun asosiy manba vazifasini o‘tagan:xv. Qatodaning Osimdan keyin boshqa erkak avlodi boʻlmagan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Muhammad ibn Saad. *Kitab al-Tabaqat al-Kabir Volume 3.* Translated by Aisha Bewley (2013). *The Companions of Badr*. London: Ta-Ha Publishers.
2. 1 2  Muhammad ibn Ishaq. *Sirat Rasul Allah*. Translated by Alfred Guillaume (1955). Oxford: Oxford University Press.
3. ↑  Various Issues About Hadiths
4. ↑  Guillaume, A. (1955). "Introduction." In Muhammad ibn Ishaq. *Sirat Rasul Allah*. Translated by Alfred Guillaume (1955). Oxford: Oxford University Press.
**Okeaniya tillari** - avstronez tillariga mansub malayziya-polineziya tarmogʻining sharqiy tarmoqchasiga ki-ruvchi tillar. Okeaniya tillari taxminan 450 ta boʻlib, ularda 2,5 mln.dan ortiqroq kishi soʻzlashadi. Okeaniyaning Mariana orollaridan, Yangi Gvineyadan sharq tomonroqda joylashgan hududlarida tarqalgan. Okeaniya tillari shartli ravishda 21 guruhga, guruhlar esa guruhchalarga boʻlinadi. Koʻpchilik Okeaniya tillarining fonologik tarkibi sodda; 3 qator portlovchi undoshlari: jarangsiz, jarangli va burun un-doshlari mavjud boʻlib, xreil boʻlish oʻrniga qarab 5 ga ajratiladi. Grammatik jihatdan Okeaniya tillari analitik tillarga mansub, har bir soʻz turkumining oʻziga xos xususiyatlari bor.

19-asr va 20-asr boshlarida bir necha oʻnlab Okeaniya tillari uchun lotin grafikasi asosida yozuvlar yaratilgan, lekin bu tillar koʻpincha adabiy til sifatida rivojlanmadi. Okeaniya tillarini oʻrganish 19-asrda boshlanib, 20-asr 50-yillarida avj olgan boʻlsada, ularning koʻpchiligi amalda hanuz tavsif etilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Öykü Gürman** (1982-yil 4-avgust, Istanbul) — turk pop va flamenko qoʻshiqchisi, aktrisa. 2007-yilda egizak akasi Berk bilan Öykü ve Berk guruhiga asos solgan. Guruh 2010-yilda faoliyatini tugatdi.

Musiqiy faoliyat
----------------

U Oʻrta yer dengizi va arab musiqasini qoʻshib musiqa yaratadigan sanʼatkor hisoblanadi. Ular egizak akasi Berk bilan YouTube saytiga yuklagan videoda kuylashgan „Houses Önü Painted Direk" qoʻshigʻi bilan tanilgan. Ushbu video 2008-yil may oyi holatiga koʻra 10 million 800 ming marta koʻrilgan. Albomni yaratgandan soʻng ular suratga olgan kliplar 6 million 850 ming marta tomosha qilingan. Biroq, ularning videolari 2008-yilning avgustida olib tashlandi.

Birinchi albomi Kismetda jami 10 ta qoʻshiq bor. Ular Berk imzosi tushirilgan qo‘shiqlardan tashqari, xalq qo‘shiqlarini ham flamenko bilan aralashtirib, albomga kiritdilar. Debyutlaridan soʻng TRT1 ekranlarida „Boyali Direk" deb nomlangan musiqa va suhbat dasturini olib borishdi.

2010-yilda Öyku va Berk oʻz guruhini tugatishdi va ikki aka-uka yolgʻiz oʻz yoʻlini davom ettirishga qaror qilishdi.

Shaxsiy hayot
-------------

Öykü Gürman 2015-yilning 4-avgustida Yavuz Bingol bilan turmush qurgan va 2016-yilning 15-aprelida ajrashgan.

Diskografiya
------------

### Albomlar

#### Alohida

* Bir Başka (2011) / Pasaj Müzik
* Rüya Bitti (2015) / Pasaj Müzik

#### Oyku va Berk

* Kısmet (2007) / Pasaj Müzik
* İki Arada (2009) / Pasaj Müzik\
* „Nem Alacak Felek Benim" (2014)
* „Düşün Beni" (2018)
* „Ay Işığı" (Koliva bilan) (2019)
* „Deniz Gözlüm" (2020)
* „Yine Sevenler Sevsin" (2020)
* „Nació la Luna" (Berk Gürman bilan) (2021)

### video kliplar

#### Oyku va Berk

* Evlerinin Önü Boyalı Direk, Yayınlanma: Aralık 2007
* Leyla
* Seni Ben Unutmak İstemedim Ki, Yayınlanma: Nisan 2010
* Geceler Düşman, Yayınlanma: Eylül 2009
* Aman geze geze 2008
* Gönül Arsızı 2010

#### Oyku Gurman sifatida

Filmografiya
------------

| Yıl | *Yapım* | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2004 | *Türkü Filmi* | Bölüm oyuncusu |
| 2014 | Panzehir | Zeynep |
| 2014 | *Urfalıyam Ezelden* | Ceylan Akın |
| 2015 | *Aşk Zamanı* | Leyla Korkmaz |
| 2018-2019 | Sen Anlat Karadeniz | Asiye Kaleli |
| 2020 | Gel Dese Aşk | Sitare Pusat |
| 2021 | *Bayram Şekeri* | Pınar |
| 2022-2023 | *Alparslan: Büyük Selçuklu* | Öke Hatun |
| 2022 | *Bandırma Füze Kulübü* | Nurgül |

Manbalar
--------

1. ↑  „Alparslan'daki rolün yeni sahibi belli oldu" (Türkçe). *Birsen Altuntaş* (20 haziran 2022). 20 haziran 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 haziran 2022.
**Quyosh soati** - Quyosh boʻyicha vaqtni aniqpaydigan asbob. Q.s markaziga joyning geografik kengligiga teng burchak ostida sterjen (plastina) va siferblat oʻrnatilgan taxtachadan ibo-rat. Quyosh soati sterjen (oʻqi) olam oʻqiga parallel qilib oʻrnatiladi. Siferblat tekisligining oʻrnatilishiga qarab, Q.s ekvatorial, gorizontal va verti-kal turlarga boʻlinadi. Ekvatorial Quyosh soatida siferblat tekisligi osmon ekvatoriga, gorizontal Quyosh soati gori-zont tekisligiga parallel qilib oʻrnatiladi. Vertikal Quyosh soati esaturli imo-ratlarning tik devorlariga oʻrnatiladi. Ekvatorial Quyosh soatida siferblat teng boʻlaklarga, gorizontal va vertikal Quyosh soatida esa maxsus formula yordamida hisoblab topilgan, teng boʻlmagan boʻlaklarga boʻlinadi.

Oftobli kunda ochiqjoyda Q.s sterjenining soyasi siferblatga tushadi va haqiqiy quyosh vaqtini koʻrsatadi (yana qarang Soat).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Quyoshlilar** - sarkomas-tigoforalar tipiga mansub bir hujay-rali hayvonlar guruhi (ilgarigi kenja sinfi). Hujayrasining oʻlchami, odatda, 0,1—0,3 mm. Markaziy kapsu-lasining boʻlmasligi bilan nurlilardan farq qiladi. Shakli koʻpincha sharsimon, aksopodiylari (sitoplazmasidan chiquvchi nurlar) radial yoʻnalishda boʻladi. Bunday aksopodiylar boʻylab mikronaychalar oʻtadi. Ayrim Q.da kremniy skeleti bor; boshqalarida skelet boʻlmaydi. Yadrosi 1 ta yoki bir nechta (baʼzan 200 tagacha). Jinssiz (2 ga boʻlinish yoki kurtaklanish) va jinsiy (amyobasimon, baʼzan xivchinli game-talar hosil qilib) koʻpayadi. Noqulay sharoitda va jinsiy koʻpayishidan oldin sista hosil qiladi. Mikroskopik suvoʻtlar, bir hujayralilar, ogʻizaylangichlar va boshqa bilan oziqlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Reto-roman tillari** — roman tillarining Shveysariya hamda Shimoliy Italiyada tarqalgan nisbatan qad. guruhchasi. Ushbu termin Qad. Rim viloyati Raetia — Retiya nomidan hosil boʻlgan. Reto-roman tillarida retoromanlar (romanshlar, lidinlar, friullar) soʻzlashadi. Reto-roman tillarida soʻzlashuvchilarning umumiy soni 750 ming kishidan ortiqroq; jumladan, boy adabiyotga ega boʻlgan friul tilida 700 mingdan ortiq kishi soʻzlashadi. Reto-roman tillari asosan, 3 ga boʻlinadi: shveysar (graubyunden) Reto-roman tillari (Shveysariyaning Graubyunden kantoni), tirol (ladin) Reto-roman tillari (Italiya) va friul (Italiya). Baʼzi manbalarda har uchala til yagona retoroman tilining variantlari deb ham qaraladi. Baʼzi belgilariga koʻra, Reto-roman tillari tipologik jaxatdan fransuz tiliga yaqin boʻlib, italyan tiliga qarshi qoʻyiladi.

Shveysar Reto-roman tillari 1938-yildan federatsiyaning 4milliy tili deb eʼlon qilingan. Uning yuqori engadin va surselv variantlari mavjud: ular italʼyan va nemis tillari bilan bir qatorda bir yil oralatib navbatlashib, kantonning milliy tili sifatida qoʻllanadi. Shveysariyada Reto-roman tillarining badiiy adabiyot va matbuot tiliga aylantirishga harakatlar boʻlgan.

German lahjalari tarqalgan hudud bilan chegaradosh joylarda roman va german lugʻaviy unsurlarining aralash qoʻllanish hollari kuzatilsa, baʼzi boshqa joylardagi Reto-roman tillarida xalqona lotin tilining ayrim alomatlari saqlanib qolgan.

Abduvahob Madvaliyev, Isroil Poʻlatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |