**TJX Companies, Inc.** (qisqartirilgan **TJX**) Amerika koʻp millatli arzon narxlardagi universal doʻkon korporatsiyasi boʻlib, shtab-kvartirasi Massachusets shtatining Framingem shahrida joylashgan. U 1987-yilda Zayre Corp.ning shoʻʻba korxonasi sifatida tashkil etilgan va 1989-yilda kompaniya qayta tashkil etilganidan keyin Zayre Corp.ning huquqiy vorisi boʻlgan.

Tarixi
------

### Zayre

TJX kompaniyalarining ildizlari 1977-yilda Massachusets shtati Auburn shahrida Zayre chegirmali doʻkonlar tarmogʻining bir qismi sifatida birinchi TJ Maxx doʻkoni ochilgan paytdan boshlanadi. 1987-yil iyun oyida Zayre TJX kompaniyalarini shoʻba korxona sifatida tashkil etdi. 1988-yilning birinchi yarmida Zayre doʻkonlari 1,4 milliard dollarlik savdodan 69 million dollar zarar koʻrdi. Kuzatuvchilar texnologik pastlik, yomon texnik xizmat koʻrsatish, notoʻgʻri narxlar va inventarlarning toʻplanishini aybladilar va Zayre egallab olishga tayyor edi. Biroq, bularning barchasi davomida TJX Companies shoʻʻba korxonasi foyda keltirishda davom etdi. 1988-yil oktabr oyida Zayre Corp oʻz kuchini TJXga yoʻnaltirishga qaror qildi. U 400 ga yaqin Zayre doʻkonlarining butun tarmogʻini Ames Department Stores Incga sotdi. Buning evaziga kompaniya 431,4 million dollar naqd pul, debitorlik qarzi va keyinchalik Amesning 140 million dollarga baholangan katta konvertatsiya qilinadigan imtiyozli aksiyalarini oldi.

Kompaniya oʻzining asosiy biznesiga eʼtiborini qaratishda davom etdi, bir-biriga bogʻliq boʻlmagan operatsiyalarni, shu jumladan BJʻs Wholesale Club va Home Clubni sotishda davom etdi va uni faqat bitta TJ Maxx brendi qoldirdi. 1989-yil iyun oyida Zayre Corp. TJXdagi muhim ozchilik ulushini qoʻlga kiritdi va shoʻba korxonasi bilan birlashdi va bu jarayonda oʻz nomini Zayre Corp.dan The TJX Companies, Inc.ga oʻzgartirdi. Yangi nom olgan kompaniya Nyu-York fond birjasida savdoni boshladi.

### Kengayish

1990-yilda TJX qoʻshimcha doʻkon brendi boʻlimiga aylandi va shu bilan birga u birinchi marta xalqaro miqyosga chiqdi, chunki u besh doʻkonli Winners tarmogʻini sotib olish orqali Kanada bozoriga kirdi. Ikki yil oʻtgach, u Qoʻshma Shtatlarda oʻzining uchinchi brendi HomeGoodsni sotuvga chiqardi. TJX ning Shimoliy Amerikadan tashqariga kengayishi 1994-yilda, toʻrtinchi brend boʻlimi TK Maxx Birlashgan Qirollikda tashkil etilganda va keyin Irlandiyaga kengaytirilganda sodir boʻldi. 1995-yilda TJX oʻzining beshinchi brendi boʻlgan Marshallsni sotib olgach, hajmi ikki baravar koʻpaydi. TJ Maxx va Marshalls keyinchalik ikkita brend sifatida yagona boʻlinma, The Marmaxx Group ostida birlashtirildi. Keyingi yili TJX Companies Inc. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi 500 ta eng yirik kompaniyalardan iborat Standard &amp; Poor ʻs S&P 500 Composite Indexga qoʻshildi. TJX 1995-yilda chegirmali savdo markaziga asoslangan kiyim-kechak doʻkoni Hit or Missni sotdi, shuningdek, xodim sotib olish orqali.

 Marshalls, HomeGoods va TJ Maxx Bostonning Downtown Crossing shahridagi binoda birga joylashgan (2020).
TJX oltinchi brendi AJ Wrightni 1998-yilda AQShning sharqiy qismida sotuvga chiqardi. Brend 2004-yilda gʻarbiy sohilda Kaliforniyada oʻzining birinchi doʻkonlarini ochganida milliy boʻldi. Kompaniyaning 2001-yilda tashkil etilgan yettinchi brend boʻlimi HomeSense Kanada brendi boʻlib, AQShning mavjud HomeGoods brendidan keyin modellashtirilgan.

2002-yilda TJX daromadi deyarli 12 milliard dollarga yetdi. 2003-yil oʻrtalarida TJX Nyu-Englandda joylashgan Bobʻs Stores sakkizinchi brend boʻlinmasini sotib oldi. Kanadada TJX baʼzi Winners va HomeSense doʻkonlarini super doʻkon sifatida yonma-yon sozlashni boshladi. Superdoʻkonlarda ular oʻrtasida ochiq oʻtish yoʻllari mavjud boʻlib, ular ikkita brendga ega. TJX ning 2003-yildagi daromadi 13 milliard dollardan oshdi. TJX 2004-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarida yonma-yon joylashgan superdoʻkon modelini sinab koʻrishni boshladi va ikkita Marmaxx brend doʻkonlarining har birini HomeGoods bilan birlashtirdi. Kompaniya 2004-yilgi Fortune 500 reytingida deyarli 15 milliard dollar daromad bilan 141-oʻrinni egalladi. Oʻsha yil isteʼfodagi Zayre asoschisi Stenli Feldbergning oʻlimi bilan ham nishonlandi.

2008-yil aprel oyida TJX Buyuk Britaniyada HomeSense brendini ishga tushirdi, may oyi davomida oltita doʻkon ochildi. Brend Kanadadagi nomga qaraganda ancha yuqori. Oʻsha yilning oxirida, avgust oyida TJX Bobʻs Storesni Versa Capital Management va Crystal Capital kompaniyalariga sotdi.

2010-yil dekabr oyida TJX AJ Wright doʻkonlari yopilishini, 4400 ga yaqin ish oʻrinlarini qisqartirishini va ularning yarmidan koʻpi boshqa kompaniya brendlari ostida qayta ochilishini eʼlon qildi.

2015-yil iyul oyida TJX Avstraliyaning Gazal Corporation Limited kompaniyasidan Savdo siri va Uy siri chakana savdo korxonalarini sotib oldi. Kelishuv dekabr oyida yakunlandi. Oktabr oyida Erni Xerman Kerol Meyrovits oʻrniga kompaniyaning bosh direktori etib tayinlandi. U 2016-yilning yanvarida lavozimni egalladi

2019-yil noyabr oyida TJX Rossiyaning Familia riteylerining 25% ulushini sotib oldi.

### COVID-19 taʼsiri

2020-yil 19-avgust kuni TJX kompaniyalari COVID-19 pandemiyasining oʻz biznesiga taʼsiri bilan kurashishda davom etmoqda. Kompaniyaning maʼlum qilishicha, daromadlar may, iyun va iyul oylarida 31 foizga kamaygan, bu birinchi navbatda doʻkonning davrning uchdan bir qismida keng qamrovli yopilishi tufayli. TJX Companies ikkinchi chorakda 214 million dollar zarar koʻrganini maʼlum qildi.

Hodisalar
---------

### Kompyuter tizimlariga kirish

2007-yil 17-yanvarda TJX kompyuter tizimlariga ruxsatsiz kirish qurboni boʻlganini e’lon qildi. 2006-yil dekabr oyi oʻrtalarida uning kompyuter tizimlari buzilganligini va mijozlar maʼlumotlari oʻgʻirlanganini aniqladi. Xakerlar kredit karta, debet karta, chek va tovarlarni qaytarish tranzaksiyalari haqidagi maʼlumotlarni saqlaydigan tizimga kirishdi. Huquq-tartibot idoralari talabiga koʻra, bosqin maxfiy saqlandi. TJX kompyuter xavfsizligini oshirish uchun General Dynamics, IBM va Deloitte bilan hamkorlik qilayotganini aytdi.

2007-yil mart oyining oxiriga kelib, zarar koʻrgan mijozlar soni 45,7 millionga yetdi va kredit byurolarini chakana sotuvchilarni oʻz tizimlarida saqlangan buzilgan mijozlar maʼlumotlari uchun javobgar boʻlishini talab qiluvchi qonunchilikni izlashga undadi. Kredit karta raqamlari bilan bir qatorda, 451 ming mijozning ijtimoiy himoya raqamlari va haydovchilik guvohnomasi raqamlari kabi shaxsiy maʼlumotlar ham buzgʻunchilar tomonidan yuklab olingan. Buzilish doʻkonlardan biridagi xavfsiz boʻlmagan simsiz tarmoq tufayli mumkin boʻlgan. Oʻn bir kishi oʻgʻirlikda ayblangan, bir kishi (Damon Patrik Toey) huquqbuzarlik bilan bogʻliq koʻplab ayblovlarni tan olgan. Yana biri, Jonatan Jeyms, oʻzining aybsizligini tan oldi va keyinroq oʻz joniga qasd qildi, shekilli, unga nisbatan ayblov eʼlon qilinishiga ishongan. Gumon qilinayotgan guruh rahbari Albert Gonsales 2009-yilning avgust oyida Heartland Payment Systems kompaniyasiga hujum qilganlikda ayblanib, u yerda 130 million yozuvlar buzilgan.

Brendlar roʻyxati
-----------------

### Hozirgi brendlar

| Brand | Year founded | Year acquired | No. of locations | Countries in operation |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Australia | Austria | Canada | Germany | Ireland | Netherlands | Poland | UK | US |
| HomeGoods | 1992 | — | 818 | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | Ha |
| HomeSense | 2001 | — | 253 | yoʻq | yoʻq | Ha | yoʻq | Ha | yoʻq | yoʻq | Ha | Ha |
| Marshalls | 1956 | 1995 | 1,236 | yoʻq | yoʻq | Ha | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | Ha |
| Sierra | 1986 | 2012 | 46 | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | Ha |
| TJ Maxx | 1976 | — | 1,271 | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | Ha |
| TK Maxx | 1994 | — | 654 | Ha | Ha | yoʻq | Ha | Ha | Ha | Ha | Ha | yoʻq |
| Winners | 1982 | 1990 | 279 | yoʻq | yoʻq | Ha | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq | yoʻq |

#### Boʻlimlar

* Marmaxx – TJ Maxx va Marshalls (AQSh)
* HomeGoods – HomeGoods va HomeSense (AQSh)
* TJX Canada – Gʻoliblar, HomeSense (Kanada) va Marshalls (Kanada)
* TJX International – TK Maxx va HomeSense (Buyuk Britaniya va Irlandiya)

### Oldingi brendlar

| Brand | Year founded | Year defunct | Year acquired | Year divested | Notes |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AJWright | 1998 | 2011 | — | — | Stores liquidated or converted to other TJX brands |
| BJʻs Wholesale Club | 1984 | — | 1988 | 1989 | BJʻs and HomeClub spun off from TJX to form Waban |
| Bobʻs Stores | 1954 | — | 2003 | 2008 | Sold to Versa Capital Management and Crystal Capital |
| Home Club | 1983 | 2002 | 1985 | 1989 | BJʻs and HomeClub spun off from TJX to form Waban |
| Maxx, The !The Maxx | 2006 | 2009 | — | — |  |
| StyleSense | 2008 | 2012 | — | — |  |
| Trade Secret | 1992 | 2017 | 2015 | — | Stores converted to TK Maxx |
| Zayre | 1956 | 1990 | — | 1988 | Sold to Ames Department Stores, which facilitated the Waban spin-off and TJX reorganization |

Manbalar
--------

1. ↑  TJX (7-sentyabr 2006-yil). „The TJX Companies, Inc. Announces CEO Succession Plans; Carol Meyrowitz to Be Named CEO". Press-reliz.  14-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.  Qaraldi: 13-noyabr 2018-yil.
2. ↑  „The TJX Companies, Inc. History". FundingUniverse. Qaraldi: 1-fevral 2013-yil.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  2004 Annual Report
4. ↑  *Gilpin, Kenneth N.*. „TJX Will Buy Marshalls Chain From Melville" (inglizcha). *The New York Times* (17-oktabr 1995-yil). Qaraldi: 8-fevral 2018-yil.
5. ↑  Sam Stovall, *Sector Investing*, McGraw Hill, 1996, Appendix A, The S&P 500 Composite Index, ISBN 0-07-052239-1
6. ↑  „Hit or Miss Gets New Owner" (6-yanvar 1999-yil).
7. ↑  „TJX Sells Bob's Stores Chain To Versa Capital, Crystal Capital, Terms Undisclosed". *Financial Wire*.  Financial Wire (20-avgust 2008-yil). 22-oktabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-avgust 2022-yil.
8. ↑  „TJX Plans to Close A.J. Wright Stores, Cut 4,400 Jobs.". *Bloomberg.com*. US Retail News (10-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 10-dekabr 2010-yil.
9. ↑  „TJX acquires Australian retailer Trade Secret - The Boston Globe". *BostonGlobe.com*. Qaraldi: 8-fevral 2018-yil.
10. 1 2  *Convey.* „Meet Ernie Herrman, the new CEO of T.J. Maxx-parent TJX Cos.". *Boston Business Journal* (7-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 2-aprel 2020-yil.
11. ↑  *Carlock.* „TJX buys $225M stake in Russian discount retailer". *Boston Business Journal* (20-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 2-aprel 2020-yil.
12. ↑  *Kalogeropoulos.* „TJX Companies Posts a $214 Million Second-Quarter Loss". *The Motley Fool* (19-avgust 2020-yil). Qaraldi: 26-avgust 2020-yil.
13. ↑  The TJX Companies, Inc. (17-yanvar 2007-yil). „THE TJX COMPANIES, INC. VICTIMIZED BY COMPUTER SYSTEMS INTRUSION; PROVIDES INFORMATION TO HELP PROTECT CUSTOMERS". Press-reliz.  Qaraldi: 12-dekabr 2009-yil.
14. ↑  *Lavoie, Denise*. „Credit cos. watchful after TJX breach" (18-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 18-yanvar 2007-yil.
15. ↑  Largest Customer Info Breach Grows.
16. ↑  *Pereira.* „Breaking the code: How Credit-Card Data Went Out Wireless Door".  Wall Street Journal (4-may 2007-yil).
17. ↑  *Tomsho, Rob*. „Hacker Pleads Guilty In TJX Security Breach" (inglizcha). *Wall Street Journal* (12-sentabr 2008-yil). Qaraldi: 12-sentabr 2012-yil.
18. ↑  *Poulsen, Kevin*. „Former Teen Hacker's Suicide Linked to TJX Probe". Wired (9-iyul 2009-yil). Qaraldi: 29-oktabr 2009-yil.
19. ↑  „Hacker Charged With Heartland, Hannaford Breaches - wired.com - 17-avgust 2009-yil". *wired.com*. Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.
20. ↑  *Shaw.* „TJX to open Marshalls in Canada". *Financial Post*. 19-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2018-yil.