**Maymun noni** (inglizcha: *Monkey Bread*) — dolchin sepilgan xamirturushli xamir boʻlaklaridan tashkil topgan amerikalik shirin pirog. Non koʻpincha nonushta uchun, bayramlarda, yarmarka va festivallarda taom sifatida beriladi.

„Maymun noni" atamasi pishiriqni qoʻllar bilan isteʼmol qilishdan kelib chiqqan; odam maymundek nonni uzadi.

Boshqa tahlilga koʻra, non toʻplari maymunlar juda yaxshi koʻradigan baobab mevalariga oʻxshaydi. Shuning uchun afrikaliklar baobabni „maymun noni" deb atashadi.

Boshqa non nomlari: boʻlaklangan non, qabariq non, Rojdestvo ertalabki lazzat, maymun nonli jumboq, maymun miyalari, yopishqoq non, venger kofe toʻrti, oltin dumplingli kofe toʻrti, chimchila meni toʻrti, buzilgan toʻrt, qabariq non, quvnoq non, afrika noni.

Kelib chiqishi
--------------

Qoʻshma Shtatlarda tanilgan maymun noni aslida venger shirinligi, Aranj galushka (veng.: *Aranygaluska*, „oltin kletski/galushki"), eritilgan sariyogʻ, soʻngra shakar va maydalangan yongʻoq aralashmasida oʻralgan xamirturush xamirining toʻplaridan iborat. Bu 1880-yillarda venger kitoblarida qayd etilgan va vengriyalik muhojirlar bu taomni Amerikaga olib kelishgan. XX asrning oʻrtalarida venger va yahudiy novvoyxonalari uni sotishni boshladilar.

Non retseptlari birinchi marta, 1950-yillarda Amerika ayollar jurnallari va oshxona kitoblarida paydo boʻlgan. 1972-yilda Betti Kroker tomonidan nashr etilgan oshxona kitobida „Vengriya kofesi pirogi" nomli aran galushki retsepti mavjud edi. Amerikada aran galushki mashhur boʻlgach, ular maymun noni bilan adashtirishni boshlashdi. Tez orada „maymun noni" bu venger-yahudiy shirinligining keng tarqalgan nomiga aylandi. 1980-yillarda Nensi Reygan Rojdestvoda maymun nonini berishni ommalashtirdi va bu Ronald Reygan prezidentligi davrida Oq Uydagi asosiy Rojdestvo taomlaridan biriga aylandi. Pazandachilik tarixchisi Gil Marksning soʻzlariga koʻra, Nensi Kongressda Eron-Kontras ishi boʻyicha guvohlik berish arafasida eriga maymun nonini tortgan va sobiq prezident Ronald Reygan goʻyoki shunday degan: „Ona, men qamoqqa tushishim mumkin, lekin men bu maymun nonni doim eslayman.".

Tayyorlanishi
-------------

Non shirin xamirturushli xamir boʻlaklaridan (koʻpincha muzlatilgan) tayyorlanadi, ular eritilgan sariyogʻ, dolchin bilan shakar, yongʻoq bilan oʻraladi, soʻngra pishiriladigan idishga solinadi va pishiriladi. Baʼzan nonga sirop, karamel yoki muz bilan sepiladi (Aran galushka vanil kremi bilan tortiladi). Maymun noni anʼanaviy ravishda issiq qilib beriladi va pishirilgan boʻlaklarni qoʻlda osongina boʻlish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑   Kulinarnaya ensiklopediya. Tom 23. — M.: „Komsomolskaya pravda", 2016. — S.151-152
2. 1 2  *Olver, Lynne* „The Food Timeline: history notes". *The Food Timeline*. 25-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktabr 2008-yil.
3. ↑  Yuliya Shkolnik. Rasteniya. Polnaya ensiklopediya. — M.: EKSMO, 2008. — S.16
4. ↑  „Обезьяний хлеб". 17-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-fevral 2021-yil.
5. ↑  *Romanow, Katherine* „Eating Jewish: Aranygaluska, or "Hungarian monkey bread"" (en). *Jewish Women's Archive* (30-mart 2011-yil). 11-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2020-yil.
6. ↑  *Atwood, Food for Thought Heather* „Remembering Nancy Reagan and her monkey bread" (en). *Salem News* (8-mart 2016-yil). 25-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2020-yil.
7. ↑  *Marks, Gil* „Monkey Bread - History and Recipe" (en). *Tori Avey* (29-dekabr 2013-yil). 25-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2020-yil.
8. ↑  *Atwood, Heather* „Remembering Nancy Reagan and her monkey bread" (en). *Salem News* (8-mart 2016-yil). 25-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2020-yil.
9. ↑  *Kappel, Ashley* „Throwback Thursdays: Monkey Bread" (en). *MyRecipes* (3-aprel 2014-yil). 26-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2020-yil.
10. ↑  „Рецепт обезьяньего хлеба". 12-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-fevral 2021-yil.
11. ↑  *Boodro, Michael* „Just Say Dough". *"FOOD" Magazine*.  The New York Times Company. 26-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-sentabr 2016-yil.