recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kavar oppid Cavaillon yonidagi Muqaddas-Jak tepaligida.
**Kavarlar** — keltoligur xalqi yoki, ehtimol, Galliyaning janubi-sharqida yashagan xalqlar konfederatsiyasi. Strabon ularning hududi Rona va Iser daryolarining qoʻshilish joyidan Kabalyon shahrigacha (Druentiya daryosi yaqinida) joylashganligini yozgan. Endi bu erda Oranj va Avignon shaharlari, Valence. Bugungi Cavaillon yaqinida (Vaucluse yilda) ular bir oppid edi.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

 Kavarlar va ularning qoʻshnilari
Taxminlarga koʻra, „kadavr" soʻzi galli tilidan kelib chiqqan va „qahramonlar" yoki „gʻoliblar" degan maʼnoni anglatadi. Ehtimol, bu qadimgi irlandiyalik "*caur*" („qahramon", „gʻolib jangchi") soʻzidan olingan boʻlib, u, oʻz navbatida, *gaulish cawr* („buyuk qahramon") dan kelib chiqqan.

Tarixi
------

 Miloddan avvalgi 1-asrdagi Kavarlarning tangalari. 
Strabonga koʻra, kavarlar Rimning ittifoqchilari edi. I-asrda ular Iser daryosigacha choʻzilgan hududga ega boʻlgan. Kovaralar oʻz ichiga Segoveyon va balki Izer xalqlarini ham olgan.

Katta ehtimol bilan, Kavarlar Dyuransni oʻtish joyi orqali kesib oʻtib, Tricastenaga joylashdilar. Daryo yaqinida, Novskoe qabristonining yonida, 1849-yilda yirtqich hayvonning haykalchasi topilgan, ehtimol Kavarlar tomonidan yaratilgan. Tarask haykalchasi miloddan avvalgi 50-yilga toʻgʻri keladi.

Kavarlar janubda saliy qabilalari, shimolda Vocontii va Albici qabilalari bilan chegaradosh edi.

Solasno Pliniy Kavarlar yerlarida rimliklar ikkinchi legion askarlarini joylashtirdilar. Va Avennium (keyinchalik Avignon) shahriga lotin huquqi berildi.

Arxeologik qazilmalar
---------------------

 Novskiy Tarasque
Kavarlarga tegishli ob’ektlar orasida "Novskiy Tarasque" deb ataladigan buyum — ajdahoning antropomorfik haykalchasi. Hozir u Calvet Museum muzeyida saqlanib qolgan.

Adabiyotlar
-----------

* Эмиль Тевено. История галлов
* Плиний Старший*. Естественная история*.
* Страбон*. География*.

Manbalar
--------

1. ↑  Strabon Geografiya. Kniua IV. 1.11
2. ↑  ESBYe
3. ↑  Emil Teveno. Istoriya gallov
4. ↑  Страбон*. География* — 11 bet.
5. ↑  „Base d'ouvrages en service ou construits au XIXème siècle en France".  art-et-histoire.com. Qaraldi: 19-oktabr 2019-yil.
6. ↑  Sandars, N. K.*. Prehistoric art in Europe*. Yale University Press, 1995. ISBN 0300052863, 9780300052862.
7. ↑  Pliniy Starshiy
**Butunjahon qozoqlar uyushmasi** (BQU), **Jahon qozoqlari hamjamiyati** (qozoqcha: *Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы*)— respublika miqyosidagi xalqaro nodavlat notijorat tashkiloti.

1992-yil 29-sentabrda Olmaotada Birinchi Jahon qozoqlari Qurultoyining qarori bilan tashkil etilgan. Dunyoning 33 mamlakatidan 800 nafar inson Butunjahon qozoqlar uyushmasini tuzdilar va bir ovozdan Nursulton Nazarboyevni Rayosat raisi etib sayladilar.

Qozogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1992-yil 3-noyabrda *Butunjahon qozoqlar uyushmasi* sifatida roʻyxatga olingan.

Uyushmaning dunyoning 19 mamlakatida boʻlinmalari va vakolatxonalari mavjud. Uyushmaning maʼlumotlariga koʻra, dunyoning 43 mamlakatida 5 milliondan ortiq qozoqlar Qozogʻistondan tashqarida istiqomat qilishadi.

Uyushmaning asosiy maqsadi — chet ellik vatandoshlar bilan madaniy va maʼnaviy rivojlanish, taʼlim va biznes masalalari boʻyicha aloqalarni oʻrnatish.

Unda „Atajurt" nashriyot markazi, kutubxona va sanʼat markazi mavjud. Uyushma aktivlariga rus va qozoq tillaridagi monografiyalar kiradi: "Qozoq diasporasining tarixiy taqdirlari. „Kelib chiqishi va rivojlanishi" (G. Mendikulova, 2006) „Butunjahon qozoqlar uyushmasi va Butunjahon qozoqlarning Qurultoyi" boʻlimi va „Өзбекстандағы қазақтардың тарихы және бүгінгі дамуы" monografiyasi (Qoblandin Q. Mugʻqulova G. M. 2009).

Ijrochilar
----------

Uyushma Prezidiumi raisi — Qozogʻiston Respublikasi Elboshisi Nursulton Abishevich Nazarboyev.

### Raisining birinchi oʻrinbosarlari

* Naimanbayev, Kaldarbek Naimanbaevich 1992 — 2004-yillar
* Mamashev, Talgat Asilovich 2004-10-06-06.2017
* Turisbekov, Zautbek Kausbekovich 06.2017 dan-hozir

Manbalar
--------

1. ↑  *N.Seydin — Kazaxi za rubejom kak obyekt natsionalnoy politiki Kazaxstana | TsentrAziya*, 2018-06-10da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-06-07 `{{citation}}`: no-break space character in `|title=` at position 9 (yordam)
2. ↑  *Онлайн-конференция с руководителем Всемирного сообщества казахов*, 2011-12-03da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-06-07
3. ↑  „Назначен новый зампредседателя Всемирной ассоциации казахов - Новости | BNews". 13-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2020-yil.
**Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi**, **VLKSM** (rus. Vsesoyuzniy leninskiy kommunisticheskiy soyuz molodyoji soʻzlaridan) — sobiq Ittifokda yoshlarning ijtimoiysiyosiy tashkiloti. 1918-yil 29 oktyabrda RSDRP (b) tashabbusi va rahbarligida I Butun Rossiya ishchi va dehqon yoshlarining uyushmalari sʼezdida tuzilgan. Dastlab RKSM, 1924-yildan RLKSM, 1926-yildan VLKSM deb atalgan. 14—28 yoshdagi yigitqizlar qabul qilingan. Tashkiliy jihatdan sobiq KPSSdan andoza olib tuzilgan. Yoshlar orasida komfirqa siyosatini olib borgan. Oʻzbekistonda tuzilgan yoshlar tashkiloti (OʻzLKSM) ham uning tarkibiy qismi edi. VLKSM oʻzining 22favqulodda sʼezdida (1991-yil sentyabr) kommunistik yoshlar uyushmalarining federatsiyasi sifatida siyosiy rolini oʻtab boʻldi, deb hisoblandi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Butunjahon boʻylab oʻz joniga qasd qilishning oldini olish kuni yoki oʻz joniga qasd qilishning oldini olish kuni** (eng. World Suicide Prevention Day (World Suicide Prevention Day) — butun dunyo boʻylab oʻz joniga qasd qilishni oldini olish faoliyatini ragʻbatlantirish maqsadida 2003,-yil 10-sentyabrdan boshlab har yili butun dunyoda nishonlanadigan xalqaro sana. 2021-yilda xalqaro  „Harakat orqali umid uyg‘otamiz" shiori ostida aksiya o‘tkaziladi.

Butunjahon oʻz joniga qasd qilishni oldini olish kuni xalqaro oʻz joniga qasd qilishni oldini olish assotsiatsiyasi (Maps) tashabbusi bilan Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti va Birlashgan Millatlar tashkiloti homiyligida faol qoʻllab-quvvatlandi.

2014-yilda oʻz joniga qasd qilish soni yiliga 800 mingni tashkil qiladi. JSST tomonidan keltirilgan statistika maʼlumotlariga koʻra, uchinchi ming yillikda barcha urushlar va zoʻravon qotilliklarga qaraganda koʻproq odamlar oʻz joniga qasd qilishadi. Xalqaro oʻz joniga qasd qilishni oldini olish assotsiatsiyasi vakillarining fikriga koʻra,  Butunjahon boʻylab oʻz joniga qasd qilishni oldini olish kuni bu masala boʻyicha hukumat va jamoatchilik eʼtiborini jalb qilish uchun moʻljallangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Vsemirniy den preduprejdeniya suitsidov
2. ↑  Samoubiystva i ix profilaktika v Rossiyskoy Federatsii, 2020 god: osnovnie fakti
3. ↑  Ofitsialnaya stranitsa Vsemirnogo dnya predotvraщeniya samoubiystv na sayte Mejdunarodnoy assotsiatsii po predotvraщeniyu samoubiystv
4. ↑  „ВОЗ Предотвращение самоубийств: глобальный императив".  www.who.int. Qaraldi: 10-sentabr 2015-yil.
**Gloriya** (lot. gloria — bezak) — odam soyasi atrofida rangli aylana koʻrinishida kuzatiladigan optik hodisa. G. yoruglik difraksiyasi tufayli nur tushayotgan bulutlar pushtasida yoki tumanda yoki shudringli oʻtloqlarda vujudga kelishi mumkin. G. aslida Quyosh va Oy atrofida yarim tiniq bulut qatlamlarida, mas, yuqori-qatlamli yoki yuqori-toʻptoʻp bulutlarda baʼzi vaqtlarda kuzatiladigan rangli aylanatojning bir koʻrinishi. Agar kuzatuvchi togʻda turgan boʻlsa, botayotgan yoki chiqayotgan Quyoshdan vujudga kelgan soya bulutga tushganda u soya tojlar bilan oʻralgan boʻlishi mumkin, bu hodisaga "broken sharpasi" deyiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qorakoʻl**(oltoycha: *Кара-Коол* )—Oltoy Respublikasining Onguday tumanidagi qishloq. Qorakoʻl qishloq aholi punktining maʼmuriy markazi.

Tarixi
------

Qishloq 1820-yilda tashkil etilgan.Oltoyda „qora kool" tom maʼnoda „er osti suvlari bilan oziqlanadigan moʻl, buloq, oqim, kanal. daryo, daryo vodiysi".

Geografiyasi
------------

Oltoy Respublikasining markaziy qismidagi togʻ-dasht zonasida, Ursul daryosi qirgʻogʻida, daryoning quyilish joyida joylashgan. Qorakoʻl. Qishloqning sharqida Kurota qishlogʻi bilan tutashgan.

Koʻchalar tarmogʻi beshta geografik xususiyatdan iborat: st. Altayskaya, st. G. VA. Chunjekova, st. G. Choros-Gurkin (qatagʻon qilingan rassom xotirasiga, I. VA. Shishkin (G. VA. Gurkina), st. L. Kokishev (L. sharafiga). DA. Kokisheva , Oltoy adabiyotining asoschilaridan biri), st. Ursulskaya.

Mutlaq balandligi dengiz sathidan 885 metr.

Aholisi
-------

Milliy kompozitsiya
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, milliy aholi tarkibida oltoylar 440 kishidan iborat umumiy aholining 80% ni tashkil qiladi.

Infratuzilma
------------

Qorako‘l o‘rta maktabi. Maktab binosida o‘lkashunoslik muzeyi mavjud.

„UCH-ENMEK" turistik majmuasi.

Yoqilgʻi quyish shoxobchasi, doʻkonlar, stadion.

Shaxsiy yordamchi xoʻjalik. Chorvachilik. Turizm.

Qariyalar uyi.

Transportlari
-------------

Qishloq P-256 „Chuysky Trakt" federal avtomagistrali boʻylab joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Постановление Государственного Собрания - Эл Курултай Республики Алтай от 21.06.2012 № 20-36 - Сейчас.ру". 21-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2019-yil.
2. ↑  „Каракольское сельское поселение" (ru).  www.ongudai-ra.ru. 24-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2020-yil.
3. ↑  „Каракол (село) - РА - Онгудайский район - Сёла - Каталог статей - Автомобилем по Горному Алтаю". 1-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2019-yil.
4. ↑  „Karakol" (en).  GeoNames. 1-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2019-yil.
5. ↑  *Коряков Ю. Б.* „База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»". 3-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2019-yil.
6. ↑  2GIS Captcha
7. ↑  Uch-Enmek (etno-prirodniy park) — RA — Ongudayskiy rayon — Zapovedniki i prirodnie parki — Katalog statey — Avtomobilem po Gornomu Altayu
8. ↑  „АУ РА ДПИ № 4".  www.mintrud-altay.ru. Qaraldi: 28-may 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Kavitatsiya** (lot. cavitas — boʻshliq)— suyuqlik ichida gaz, bugʻ yoki ularning aralashmasi bilan toʻlgan boʻshliq (kavitatsiya pufakchalari) hosil boʻlish hodisasi. Tez oqayotgan suyuklikda bosimning maʼlum kritik qiymatgacha kamayishi (gidrodinamik K.) natijasida yoki suyuqlikda akustik toʻlqinlarning oʻtishi (akustik K.) natijasida sodir boʻladi. Suyuqlikdagi gaz va bug pufakchalari cheksiz ortib boradi va katta "kavitatsiya pufakchalari"ga aylanadi. Pufakchalar suyuqlikda gaz erishi tufayli hosil boʻlib, bosim kritik bosimdan yuqori bosim sohasigacha yetganda kamaya boradi va yoʻqoladi. Natijada suyuqlik aylanib oʻtayotgan jism yaqinida pufakchalar bilan toʻlgan chegara — "kavitatsiya zonasi" hosil boʻladi. Zona chegarasida pufakchalar juda tez kamayib boradi va gidravlik zarba vujudga keladi. Bunday zarbalarning qoʻshilishi natijasida hamma vakt K. bilan birga gʻuvullayotgan ovoz chiqadi.

K. gidroinshootlar va qurilmalar, suv turbinalari, suyuklik nasoslari, turbovintlar, baland uchadigan samolyotlarning suyuq tizimlari va b.ga zararli taʼsir koʻrsatadi, f.i.k. ni kamaytiradi, inshootlarni portlatib yuborishi ham mumkin. K.ni yoʻqotish uchun suyuqlik harakati sekinlashtiriladi, gidrostatik bosim oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Atom yadrosi momentlari** — Atom yadrosining mexanik moment (spin) I, magnit moment va elektr momentlari. Atom yadrosini tashkil qiluvchi nuklonlar yadrodagi harakatlari tufayli orbital harakat miqdori momenti (l) ni hosil kiladi. Nuklon spini bilan qoʻshilib, nuklonning toʻla momentini tashkil qiladi. Atom yadrosining mexanik momenti yadroni tashkil qiluvchi nuklonlarningu lari kombinatsiyasi yigʻindisiga teng boʻladi. Odatda, atom yadrosining mexanik momenti shu yadroning spini deb ataladi. Atom yadrosining magnit momenti uni tashkil qiluvchi nuklonlarning xususiy magnit momentlari yigʻindisidan iborat. Atom yadrolari magnit momentlardan tashqari elektr momentlarga ham ega boʻladi. Bu momentlar yadrodagi zaryadlarning taqsimlanishiga bogʻliq.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Munda** (oʻzlarini xoroko — odamlar deyishadi) — Hindistondagi xalq. Asosan, Bihar shtatida 2 mln. dan ortiq (1990-yillar oʻrtalari), Bangladeshda taxminan 20 ming kishi, Gʻarbiy Bengaliya, Orissa va Madhya-Pradeshda yashaydi. Xindistonning eng kad. axoliyey ajdodi. Ularni dravidlar, soʻngra oriy qabilalar Markaziy Xindistonning togʻli, oʻrmon rayonlariga surib chiqarganlar. M. 18-asr oxiridan inglizlarning mustamlaka asoratiga tushgan. 1818—20, 1855—95 yillarda M.larning yirik milliy ozodlik qoʻzgʻolonlari boʻlib oʻtgan. M.lar munda tillarida soʻzlashadi. Dindorlari — asosan, hin-duizm, xristian va anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qilishadi. M. dehqonchilik, baliq ovlash, ovchilik, hunarmandchilik va terimchilik bilan mashgʻul, bir qismi konlarda va metallurgiya sano-atida ishlaydi. Goʻshtni kam isteʼmol qilishadi, sut ichish man qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Munda tillari** — avstraloosiyo tillari oilasining gʻarbiy guruhi. Hindistonning sharqiy va gʻarbiy hududida (asosan, Bihar, Gʻarbiy Bengaliya, Orissa shtatlarida) tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 9 mln. kishidan ortiq. Santali — Munda tillari ichida eng koʻp kishi soʻzlashadigan til (5,5 mln. dan ortiq). Munda tillari 17 ta deb taxmin kilinadi, lekin ular hanuz toʻla tasnif etilmagan. Shimoliy va markaziyjan. guruxlarga boʻlinadi.

Bir qator fonetik (jarangli va jarangeiz undoshlarning, nafasli va nafas ishtirokisiz undoshlarning oʻzaro qarshi qoʻyilishi, oʻziga xos burun undoshlarining mavjudligi, baʼzi undoshlarning soʻz boshida uchramasligi) va grammatik (soʻz oʻzgarishi va soʻz yasalishida prefiks va infikslarning faolligi, reduplikatsiya, oʻzaklarni qoʻshish usullari borligi, gapda boʻlaklarning alohida tartib bilan joylashishi) xususiyatlari bilan shu oiladagi boshqa guruh tillaridan ajralib turadi.

Koʻpchilik Munda tillari uchun lotin alifbosi asosidagi yozuv mavjud boʻlsada, u cheklangan qolda qoʻllanady. Bu tillar uchun devanagari yozuvi asosida qoʻshimcha belgilar qoʻshib yaratilgan alifbo ham bironbir muvaffaqiyat qozonmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mafiya** (lot. mafﬁ a, ital. maﬁ a — maxfiy) — zoʻrlik, qoʻrqitish, terror, qotillik, igʻvogarlik usuli bilan iqtisodiy va siyosiy maqsadlarga erishish uchun tuziladigan maxfiy uyushma; uyushgan jinoyatchilik tashkiloti. Bir-biri bilan oʻzaro bogʻlangan va poraga sotilgan davlat amaldorlari, davlat organlaridan yerdam oladigan jinoyatchi guruhlar. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida Italiyaning Sitsiliya o.da paydo boʻlgan. 20-asrda M. tashkilotlari faoliyati shaharlarda avj oldi. M. odatda, qimorbozlik, bangilik, fohishabozlik kabi ijtimoiy axloqsizlikni uyushtiradi va oʻz homiyligiga oladi, siyosiy hayotga faol aralashadi. M. davlat idoralari, sud va politsiya amaldorlari, muayyan siyosiy doiralar bilan birikib ketadi. Keyinchalik uyushgan jinoyatchilikning davlat hokimiyati, sud, prokuratura va boshqa idoralar xodimlari bilan til biriktirishi va oʻzaro bir-birini himoya qilishi M. deb ataladigan boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maeng Yu-na** (1989-yil 28-oktabr — 2018-yil 26-dekabr) — janubiy koreyalik qoʻshiqchi. U 2010-yilda haqiqiy ismini oʻzgartirishdan oldin „Memory" sahna nomi bilan chiqqan. Maeng jami oʻnta albom, ikkita toʻliq-albom va sakkizta yakkaxon albom yaratgan. Shuningdek, u 2006 — 2007- yillar oraligʻida „Lovers in Prague", „Spring Waltz" va „The Famous Seven Princesses" teleseriallarida saundtreklar ijro etgan.

Faoliyati
---------

U 2009-yilgacha „Memory" sahna nomidan foydalanishni toʻxtatgan. Maeng, shuningdek, 2009-yil oxirida raqib boshqaruv kompaniyasi bilan ishlay boshlagan. 2010-yilda u „*Donʼt Ask"* singlini chiqargan va „MBC" telekanalida gitarachi Kim Do Kyun bilan mini-kontsertda qatnashgan. Maengning „*Donʼt Ask"* singli „MBC" radiosidagi musiqiy eshittirishlarda efirga uzatilganva keyingi yili u „*Vanilla Bongbong"* va „*Cherry Pie"* zamonaviy rok singllarini chiqarishni davom ettirgan. 2012-yil sentabr oyida u Nepalga, „KOICAʼs Dream" hujjatli filmining bir qismi sifatida mahalliy bolalarga musiqa ijro etish uchun Birethanti nomli chekka qishloqda musiqachilar bilan birga koʻngillilik qilish uchun yoʻl olgan. 2014-yil oktabr oyida Maeng „Relax to You" mavzusidagi ikkinchi toʻliq „Comma" albomini chiqargan. Albom ishlab chiqarish jarayonida *"*Letʼs Dance" singlida jazz musiqachisi Yun Seok-Chol bilan hamkorlik qilgan.

Shaxsiy xayoti
--------------

Maeng 2014-yildan beri veterinar bilan munosabatda. 2018-yil 26-dekabrda u oʻz uyida yurak xurujidan vafot etgan. Maeng yaqin tanishlari bilan kichik dafn marosimini oʻtkazgan va u Gimpo's Rainbow Hill Memorial Parkiga dafn qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „'심장마비로사망'맹유나, 생전 소녀시대 윤아와 다정했던 사진..." (ko). *Joongdo Ilbo* (8-yanvar 2019-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
2. ↑  „"이제 ʻ맹유나’로 활동해요"" (ko). *Gwangju Dream* (31-yanvar 2010-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
3. ↑  *Seong-chan, Ahn*. „백두산 기타리스트 김도균, 신인가수 맹유나와 미니콘서트" (ko). *EToday* (26-iyul 2010-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
4. ↑  *Wong-gyeom, Kim*. „맹유나, '팜파탈'로 변신해 10개월만에 컴백" (ko). *The Dong-a Ilbo* (19-iyun 2012-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
5. ↑  *Joo-hwan, Park*. „싱어송라이터 맹유나, ʻ코이카’ 네팔 봉사의 감동을 노래로 만든다" (ko). *The Joong-Ang News Korea* (26-oktabr 2012-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2021-yil.
6. ↑  *Woo-young, Jo*. „맹유나, 재즈 뮤지션 변신…2집 ʻ콤마’ 발표" (ko). *Maeil Business Newspaper* (17-oktabr 2014-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2021-yil.
Gazdagi o'z-o'zidan zaryadsizlanish-bu faqat tashqi ionlashtiruvchi omil mavjud bo'lganda yuzaga keladigan zaryadsizlanish. Bunday omilning rolini rentgen yoki ultrabinafsha nurlanish, isitish va boshqalar o'ynashi mumkin.

Agar tashqi elektr maydoni bo'lmasa, unda erkin zaryadlar neytral gaz zarralari bilan birga xaotik termal harakatni amalga oshiradi. Ammo elektr maydoni qo'llanilganda zaryadlangan zarrachalarning tartibli harakati boshlanadi-*gazdagi elektr toki* .Bu rasmda biz ionlashtiruvchi ta'sirida gaz oralig'ida paydo bo'ladigan zaryadlangan zarrachalarning uchta navini ko'ramiz: musbat ionlar, manfiy ionlar va elektronlar. *Gazdagi elektr toki zaryadlangan zarrachalarning qarama — qarshi harakati natijasida hosil bo'ladi: musbat ionlar — salbiy elektrodga (katod), elektronlar va salbiy ionlar-musbat elektrodga (anodga)*.

Elektronlar musbat anodga tushib, kontaktlarning zanglashiga olib, oqim manbasining "ortiqcha" tomoniga yo'naltiriladi. Salbiy ionlar anodga qo'shimcha elektron beradi va neytral zarrachalarga aylanib, gazga qaytadi; anodga berilgan elektron ham manbaning "plyusiga" shoshiladi. Katodga kelgan musbat ionlar u erdan elektronlarni oladi; katodda paydo bo'lgan elektron tanqisligi ularni manbaning "minusidan" etkazib berish bilan darhol qoplanadi. Ushbu jarayonlar natijasida tashqi zanjirdagi elektronlarning tartibli harakati paydo bo'ladi. Bu galvanometr tomonidan qayd etilgan elektr toki.

Rasmda tasvirlangan jarayon. rasmdagi, *gazda o'z*-o'zidan zaryadsizlanish deb ataladi. Nima uchun mustaqil emas? Shuning uchun uni saqlab qolish uchun ionizatorning doimiy harakati zarur. Biz ionizatorni olib tashlaymiz-va oqim to'xtaydi, chunki gaz oralig'ida erkin zaryadlarning paydo bo'lishini ta'minlaydigan mexanizm yo'qoladi. Anod va katod orasidagi bo'shliq yana izolyatorga aylanadi.

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi iktisodiy ittifoqi** - SSSRdan ajralib chiqqan davlatlarning iqtisodiy ittifoqi. Iqtisodiy ittifoq toʻgʻrisidagi shartnomaga koʻra 1993-yilda tashkil etilgan. Tovarlar, xizmatlar, kapitallar va ishchi kuchini erkin koʻchib yurishini, oʻzaro kelishilgan pul-kredit, byudjet, soliq, narx, tashqi iqtisodiy faoliyat, bojxona, valyuta siyosatini olib borish, umumiy statistika bazasiga amal qilish va boshqalarni nazarda tutadi.

Ittifoqning maqsadlari: MDH doirasida xalqaro majburiyatlarga qatiy rioya qilish; aholining turmush darajasini koʻtarishda aʼzo davlatlarning manfaatlariga mos ravishda barqaror iqtisodiy rivojlanish sharoitlarini yaratish; bozor munosabatlari negizida bosqichma-bosqich umumiy iqtisodiy makonni barpo etish; xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar, tadbirkorlar uchun teng imkoniyatlar va ka-folatlar yaratish; umumiy manfaatli boʻlgan iqtisodiy loyihalarni hamkorlikda amalga oshirish, ekologiya muammolarini birgalikda hal etish, tabiiy ofatlar oqibatlarini tugatishda hamkorlik. Aʼzo davlatlar xukumat boshliklari oʻrinbosarlaridan iborat Xa-lqaro iqtisodiy koʻmita Ittifoq ishini muvofiqlashtirib boradi va uning doimiy ishlovchi organi hisoblanadi. Shtab-kvartirasi Minsk shahrida.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mustaqillik darslari** - Oʻzbekistondagi taʼlim muassasalarida 1991-yildan joriy qilingan oʻquv mashgʻulotlari. Oʻquvchi va talabalarga Oʻzbekiston Respublikasi istikloli uchun kurash tarixi, uning mazmunmohiyati, bunyodkor gʻoyalari, hozirgi kuni, istiq-boli toʻgʻrisida aniq va mukammal bilimlar berishga bagʻishlangan. Oʻzbekistonning barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari, oliy hamda oʻrta maxsus va oʻrta kasb-hunar oʻquv yurtlarida yangi oʻquv yilning birinchi darsi har yili 2-sentabrda Mustaqillik darslari bilan boshlanadi. Mustaqillik darslari maxsus reja va dastur asosida olib boriladi. Mustaqillik darslarining oʻquv das-turlariga kiritilishi yoshlar ongida mafkuraviy boʻshliqqa oʻrin bermaslik, ularda gʻoyaviy, mafkuraviy im-munitetni shakllantirish, ularni jamiyat oldidagi oʻz vazifalarini fidoyilik bilan amalga oshirishga yoʻnaltirish imkoniyatini beradi. 2001-yildan boshlab Mustaqillik darslari butun oʻquv yili davomida "Milliy istiqlol gʻoyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar" fanining bir qismi sifatida oʻtkaziladigan boʻldi.

Mustaqillik darslarida "Vatan mustaqilligi uchun kurash tarixidan", "Vatan mustaqilligining qoʻlga kiritilishi", "Ogoh boʻlaylik", "Jamiyatni demokratlashtirish yoʻlidan", "Taraqqiyotning oʻzbek modeli", "Maʼnaviymadaniy yuksalish yoʻlidan", "Vatan xavfsizligining taʼminlanishi", "Xalqaro hamkorlik" kabi mavzular boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkaziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad ibn Mahmud Hofiziddin al-Buxoriy (Xoja Muhammad Porso)** (1345, Buxoro — 1419, Madina) — naqshbandiya tariqati namoyandasi. Buxorodagi madrasalarda tahsil olgan. Qurʼon va hadislarni, kalom ilmini chuqur oʻrgangan. Bahouddin Naqshband uni shogirdlikka qabul qilgan va *porso* (taqvodor, dindor) taxallusini bergan. Bahouddin Naqshband vafotidan soʻng, uning oʻrniga tariqatga rahbarlik qilgan.

Jomiy, Navoiy, Safiy va boshqa allomalar Xoja Muhammad Porso haqida oʻz asarlarida yozganlar. Xoja Muhammad Porso Buxoro madrasalarida oʻqib, ilm olgan. oʻsha davrdagi siyosiy jarayonlarda faol ishtirok etgan. Movarounnahr hukmdori Xalil Sulton bilan muloqotda boʻlgan; Shohrux bilan turli masalalar boʻyicha yozishmalar olib borgan. Ulugʻbek saroyidagi (Samarqand va Buxoro) ilmiy munozaralarda qatnashgan.

Tasavvuf va islom tarixiga oid *Risolai qudsiya* (Xoja Bahouddinning qudsiy kalimalari haqidagi risola), *Eʼtiqod* (Eʼtiqod haqida risola), *Tahqiqot* (Tasavvuf istilohlari boʻyicha risola), *Tafsiri Qurʼon* (Qurʼon tafsiri), *Risolai kalifiya* (Karomatlar haqida risola), *Muxtasari tarixi Makka* (Makka shahrining qisqacha tarixi), *Maqomoti Xoja Bahouddin Naqshband* (Xoja Bahouddin Naqshband maqomoti), *Haftodu du firqa* (Yetmish ikki firqa) kabi 20 dan ortiq asar yozgan. Shariat va tariqat masalalariga bagʻishlangan va unga katta shuhrat keltirgan asari *Fasl ul-xitob bivusulil ahbob* (Doʻstlar visoliga yetishda oq ila qorani ajratuvchi kitob) boʻlib, u oʻrta asrlarda islom ulamolari uchun qoʻllanma vazifasini oʻtagan. Asar 494 ta masalaga bagʻishlangan boʻlib, ularning hammasi islomda bahsli hisoblangan va muallif turli asarlarga suyangan holda bu masalalarni yechib bergan. Asar bir necha marta chop etilgan.

Xoja Muhammad Porso 1-marta haj ziyoratiga ustozi Bahouddin Naqshband bilan borgan. U 2-marta haj ziyorati paytida kasalga chalinib, Madinada vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari. Maʼlumotnoma (Toʻldirilgan, qayta iahlangan ikkinchi nashr) / Sadriddin Salim Buxoriy — B. : Durdona, 2012.

Adabiyot
--------

* Muhammad Boqir, Bahouddin Balogardon, T. 1993; Maʼnaviyat yulduzlari, T. 2001; Faxruddin Ali Safiy, Rashahot (2nashri), T. 2004.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Etil spirti** (vino spirti, etanol), C2H5OH — bir atomli alifatik spirtlarning muhim vakili. Mol.m. 46,069. Rangsiz, oʻtkir taʼmli, spirtlarga xos hidli suyuqlik. Suyuqlanish temperaturasi — 114,5°, qaynash temperaturasi 78,39°, zichligi 789,27° kg/m3(20°da). Suv bilan cheksiz aralashadi va tarkibida 95,57% spirt, 4,43% suv boʻlgan azeotrop aralashma hosil qiladi. Absolyut sof spirt olishda 2 usuldan foydalaniladi. 1usulda suvli spirtga ozroq benzol qoʻshiladi va hosil boʻlgan aralashma fraksiyalab haydaladi. Bunda avval suv, spirt va benzol aralashmasi, keyin spirtning benzol bilan aralashmasi va nihoyat, oxirida sof spirt haydaladi. 2usulda 96% li spirtni kaltsiy (P)oksid yoki qizdirilgan mis (P)sulfat bilan isitiladi. Bunda suvning asosiy massasi chiqib ketadi, spirt tarkibida ushlanib qolgan 0,2— 0,3% suvni spirtga metall holdagi kaltsiy yoki magniy qoʻshib haydash yoʻli bilan ajratiladi.

Etil spirti sanoatda tarkibida qand (shakar) boʻlgan moddalardan enzimlar va achitqilar taʼsirida quyidagi reaksiya orqali olinadi:S6N1206>2S2N5ON+2S02Xom ashyo sifatida glyukoza yoki uzum sharbatidan foydalanilganda tarkibida 8 dan 16% gacha Etil spirti boʻlgan uzum vinosi hosil boʻladi. Koʻpincha polisaxaridlar (kraxmal yoki sellyuloza) xom ashyo sifatida qoʻllanadi. Etil spirtini umumiy formulasi (S6N10O5)pboʻlgan polisaxaridlardan ham olish mumkin. Bunda ular toʻla gidrolizga uchratilib glyukozaga, soʻngra spirtga aylantiriladi. Kraxmalli xom ashyolar sifatida boshokli oʻsimliklar — bugʻdoy, arpa, sholi, joʻxoridan, shuningdek, kartoshkadan foydalaniladi.

Etil spirti sanoatda bir necha yoʻllar bilan sintez qilinadi. Yogʻoch gidrolizatini achitish yoʻli bilan gidroliz spirt i olinadi. Uning tarkibida 2% gacha zaharli modda — metil spirti (metanol) boʻladi. Sulfat kislota ishtirokida etilenni gidratatsiya qilish reaksiyasidan ham Etil spirti olishda keng foydalaniladi.

Baʼzi mamlakatlarda Etil spirti atsetilendan olinadi. Bu usulda Kucherov reaksiyasi asosida atsetilen avval sirka aldegidga oʻtkaziladi, keyin uni gidrogenlab Etil spirtiga aylantiriladi. Mazkur reaksiya mis yoki palladiy katalizatori ishtirokida yuqori trada olib boriladi:ns=ns+n2o > sn3sno > sn3sn2onE.s. dunyoda eng koʻp sintez qilinadigan va qoʻllanadigan mahsulotlardan biri hisoblanadi.

Ishlab chiqarilgan Etil spirtining asosiy qismi divinil olishda, etil efir, xloroform, xloral, oʻta sof etilen, etilatsetat, murakkab efirlar va erituvchilar ishlab chiqarishda qoʻllanadi. Etil spirti tibbiyotda, farmatsevtikada, atirupa sanoatida, boʻyoqchiliqda, antiseptik vositalar tayyorlashda ishlatiladi. Etil spirti — muhim antifrizlardan biri. Undan oziq-ovqat sanoatida, turli spirtli ichimliklar va dorivor damlamalar tayyorlashda ham foydalaniladi.

E. narkotik modda. Uzoq vaqt isteʼmol qilinsa, nerv, meʼdaichak, yuraktomir sistemalari, jigar qattiq zararlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"QIZLAR SAYLI" — oʻzbeklarda Navroʻz (hamal) oyi oxirlarida oʻtkaziladigan qad. marosim. Fargʻona vodiysi, Toshkent, Jizzax va boshqa viloyatlarda udum boʻlgan. Asosan, qizjuvonlar qatnashgan. "Q.s" har yili oʻrik gullab, mayiz kattaligida dovuchcha tukkan vaqtda oʻtkazilgan. Sayilga bayram liboslarida, dugonalardan birining dala-bogʻiga aravalarda chiqilgan. Qizlar oʻzlari bilan changqovuz, dutor va childirma olib, bogʻda oʻyin-kulgi uyushtirganlar, taom pishirib yeb, kechga yaqin gul terib, dovuchcha yigʻib yana aravalarda uylariga qaytganlar. "Q.s" Fargʻona vodiysida, Toshkent viloyatining koʻpgina qishloqlarida hozirgigacha davom etib kelmoqda. Endilikda bu marosimga barcha yoshdagi ayollar ham qatnashmoqda. Faqat ayrim yerlarda (mas Qoʻqon va Namangan shaharlarida) bu marosim hamon qizjuvonlar sayli boʻlib kelmoqda. Hozirgi "Q.s" koʻpgina jamoa bogʻlarida yoki dala shiyponlarida oʻtkazilmoqda.

Usmon Qoraboyev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dornox** ***qal’asi*** (inglizcha: *Dornoch Castle*) — Shotlandiya qal’asi *,* tarixiy Saterlend okrugidagi Dornox shahridagi Dornox sobori roʻparasida joylashgan. Qal’a B toifali bino hisoblanadi.

Dornox qal’asi Kaytness yepiskoplari qarorgohi sifatida 1500-yil atrofida qurilgan. Yepiskop Robert Styuart qal’ani 1557-yilda Sazerlendning 11-grafi Jon Gordonga sovgʻa qilgan. 1570-yilda Makkay klani va Myurrey klani oʻrtasidagi ichki nizo paytida qal’aga oʻt qoʻyilgan. Keyingi qayta qurish paytida minoraning yuqori qismi qoʻshilgan. Qal’a XVII asrda vayronaga aylangan, ammo 1813-1814-yillarda qayta tiklangan va maktab va qamoqxona sifatida ishlatilgan. 1859-1860-yillarda, Uilyam Fauler tomonidan keng koʻlamli taʼmirdan soʻng, binoda Saterlend sherifining mahkamasi va shtab-kvartirasi joylashgan.

Keyingi ishlar taxminan 1880-yilda amalga oshirilgan, jumladan, binoning janubi-gʻarbiy qismini mustahkamlash va uch qavatli sharqiy minorani qoʻshishni oʻz ichiga olgan. Qayta tiklashdan soʻng qal’a sportchilar uchun ov uyiga aylangan. 1922-yilda bino shaxsiy mulkka aylangan va 1947-yilda unda mehmonxona tashkil etilgan. Dornoch Castle Hotel da 1970-yillarda qoʻshilgan lyuks xona va bogʻga qaragan xonalari bilan umumiy 24 ta xona mavjud boʻlgan. Bundan tashqari, bir nechta moslashtirilgan xonalar va restoran mavjud. Bu qal’a qoʻy oʻgʻirlagani uchun osilgan Endryu Makkornishning sharpasi tomonidan taʼqib qilingan deb ishoniladi.

Yana qarang
-----------

* Shotlandiyadagi qal'alar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Dictionary of Scottish Architects - DSA Architect Biography Report (February 7, 2021, 10:39 am)". 17-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2021-yil.
2. ↑  „Dornoch Castle A Brief History". 4-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2021-yil.

Havolalar
---------

* Dornoch Castle mehmonxonasi
**Замок Коти** (yaponcha: *高知城* *коти-дзё*?) Koti qal’asi — oʻrta asrlarga xos qal’a. Yaponiyaning Koti prefekturasi, Koti shahrida joylashgan.

Tarixi
------

Sekigahara jangidan soʻng (1600-yil) daimyo Yamauchi Kazutoyo jangda koʻrsatgan yordami uchun mukofot sifatida syogun Tokugava Ieyasudan Tosa provinsiyasida (zamonaviy Kochi prefekturasi) yer uchastkasi olgan. U bu yerda Kochi qal’asini qurishni buyurgan.

Qurilish 1601-yilda boshlangan va 1611-yilgacha davom etgan. Asl istehkomning katta qismi, jumladan, asosiy minora ham 1727-yili roʻy bergan yongʻinda yonib ketgan. 1729-1753-yillarda qal’a asl holiga keltirilgan. Asosiy rekonstruksiya 1948-1959-yillarda amalga oshirilgan.

Meiji davrida qal’a binolarining aksar qismi vayron qilingan, faqat asosiy minora va darvoza saqlanib qolgan xolos.

Qal’a mavjud boʻlgan vaqt davomida biror marotaba jangda qatnashmagan. Qal’aning ahamiyati shundaki, u boshqa tarixiy inshootlardan farqli oʻlaroq, urushlar paytida vayron boʻlganidan keyin qayta tiklanib asl shaklida saqlanib qolgan kam sonli qal’alardan biridir. Aslida, bu qal’aning ichki halqasi boʻlgan *honmaru* saqlanib qolgan yagona qal’adir.

Manbalar
--------

1. 1 2  
Николас Борнофф.*. The National geographic traveler. Япония*, Путеводитель проверенный временем. АСТ, 2005 — 311 bet. ISBN 5-17-026727-4.

Havolalar
---------
**Panoramik tomografiya** - rentgen tekshiruvi usuli, uning yordamida oʻrganilayotgan ob'ektning maʼlum bir uzoqlikda joylashgan kavisli qatlamning rasmini olish mumkin.

Tibbiyotda **panoramik tomografiya** yuz bosh suyagini oʻrganishda, Avvalombor tish-tish kasalliklarini tashxislashda qoʻllaniladi. Maxsus boʻsgan izi boʻylab rentgen nurlari emitenti va kino kassetasining harakatidan foydalanib, silindrsimon sirt koʻrinishidagi tasvir tanlanadi. Bu protezlash uchun zarur boʻlgan bemorning barcha tishlari tasviri bilan rasm olish imkonini beradi periodontal kasallik, travmatologiya va boshqa bir qator hollarda foydali boʻladi. Diagnostik tadqiqotlar pantomografik stomatologik asboblar yordamida amalga oshiriladi.

Hozirgi vaqtda **panoramik tomografiya** yordamida rentgen plyonkasidan foydalanishdan toʻxtatildi va kompyuter texnologiyasiga oʻtish mumkin. Bundan tashqari, jagʻning oʻlchovli tasvirini olish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan tish rentgenli kompyuter tomograflari ham mavjud.

Sm. Shuningdek
--------------

* Ortopantomografiya
* pantomograf

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  «Зачем дантисту панорама?», Андрей Гусев
2. ↑  Основы рентгенодиагностической техники/ Под ред. Н.Н.Блинова — М.:Медицина, 2002. — 392 с.:ил. ISBN 5-225-04638-X
**Truskavets** — Ukrainaning Lvov viloyatidagi shahar (1948-yildan). Mashhur balneologik kurort. Lvovdan 100 km jan.gʻarbda, Drogobichdan janubrokda. Karpat toglari etagida, 400 m balandlikda. Vorotishche togʻ daryosining vodiysida joylashgan. Temir yoʻl stansiyasi. Lvov — Ujgorod temir yoʻl tarmogʻining oxirgi punkti. Aholisi 33,6 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari).

T.dagi dastlabki balneologik shifoxona 1827-yilda sulfidli mineral suv bulogʻi oʻrnida ochilgan. Kurortda buyrak, siydik yoʻli, oshqozon, jigar va oʻt yoʻllari, yuraktomir kasalliklari va boshqa davolanadi. T. hududida 10 dan ziyod sanatoriy faoliyat koʻrsatadi. Mineral suvlardan, ayniqsa, "Naftusya" mineral suvi mashhur. Turizm rivojlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Try Entoni Bennett Grant** (1975-yil 5-avgustda tugʻilgan) — Kosta-Rikalik sobiq futbolchi.

Klub faoliyati
--------------

Bennet Saprissa uchun professional debyutini 1993-yil 3-oktabrda Puntarenasga qarshi oʻtkazgan va faoliyatining asosiy qismida Saprissa tarkibida toʻp surgan. U Gvatemalaning Comunicaciones va USAC jaoalari bilan chet elda qisqa muddatli ishlagan.

U shuningdek, Heredianoda oʻynagan va faoliyatini 2008-yilning yozida qoʻshilgan "Bryusas "da yakunlagan.

Saprissa bilan u toʻrtta milliy chempionat va ikkita CONCACAF chempionlar kubogini qoʻlga kiritgan va 2005 FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati Toyota kubogida oʻynagan jamoaning asosoiy oʻyinvhilaridan biri boʻlgan, bu yerda Saprissa San-Paulu Futbol klubi va Liverpool FCdan keyin uchinchi oʻrinni egallagan.

### Doping nazorati va Istʼefo

2010-yil fevral oyida Bennet 2009-yil dekabr oyida Puntarenasga qarshi chempionat pley-offidan soʻng doping testida deksametazon ijobiy natija berganidan keyin ikki oyga diskvalifikatsiya qilingan.

U 2010-yilning mart oyida nafaqaga chiqgan va bir yildan soʻng uchinchi divizion vakili UNED boshqaruvini qoʻlga olgan.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Bennet 1995-yilda Qatarda boʻlib oʻtgan FIFA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida oʻynagan.

U Kosta-Rika terma jamoasidagi debyutini 2002-yilning oktabr oyida Ekvadorga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan va jami 24 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urgan. U oʻz mamlakatini FIFA Jahon chempionati saralashining 3 ta oʻyinida himoya qilgan va 2003 va 2007-yilgi UNCAF Millatlar kubogi hamda 2003-yilgi CONCACAF Oltin kubogi hamda 2004-yilgi Amerika Kubogida oʻynagan.

Uning soʻnggi terma jamoadagi oʻyini 2007-yil fevralida El Salvadorga qarshi UNCAF Millatlar Kubogi oʻyini boʻlgan.

### Xalqaro maydondagi gollar

|  | Sana | Joy | Raqib | Natija | Hisob | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 29.03.2003 | Estadio Alejandro Morera Soto, Alajuela,
Kosta-Rika |  Paragvay | **2**-1 | 2-1 | Oʻrtoqlik oʻyini |

Shaxsiy hayoti
--------------

Uning akasi Jéwisson Bennett ham terma jamoada oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Try Bennett Grant es el nuevo entrenador de fútbol de la UNED Wayback Machine saytida arxivlandi (29-yanvar 2018-yil). — UNED
2. ↑  Qualifying Tournament for Gold Cup 2003 — Details — RSSSF
3. ↑  UNCAF (Qualifying Tournament for Gold Cup) 2007 — Details — RSSSF
4. ↑  CONCACAF Championship, Gold Cup 2003 — Full Details — RSSSF
**Valyuta siyosati** — davlatning mamlakat ichida va undan tashqarida valyutaga, valyuta kursita, valyuta operatsiyalariga taʼsir koʻrsatish chora-tadbirlari; davlat iqtisodiy siyosatining va tashqi iqtisodiy faoliyatiningtarkibiy qismi. V.s.ning asosiy dastaklari — valyuta intervensiyasi, valyuta cheklashlari, valyuta subsidiyasi, valyuta pariteti, valyuta rezervlari, devalvatsiya, revalvatsiya va b.dan tashkil topadi. Mamlakatda V.s.ni hukumat, markaziy bank, markaziy moliya muassasalari amalga oshiradi.

Jahon miqyosida V.s.ni xalqaro valyuta — moliya tashkilotlari (Xalqaro valyuta fondi, xalqaro banklar) olib boradi. Uni amalga oshirish davriga koʻra, joriy V.s. va uzoq muddatli V.s. kabi kurinishlari bor. Joriy V.s.da valyuta bozori holati oʻzgarishlari (konʼyukturasi), deviz va diskont siyosati, valyuta zaxiralari yordamida tartibga solinadi va bu siyosat toʻlov balansi tengligini taʼminlashga xizmat qiladi. Uzoq muddatli V.s. valyuta mexanizmi, valyutalar kursi va pariteti, xalqaro hisob-kitoblar tartibini oʻzgartirish maqsadlarini koʻzlaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valyuta nazorati** — davlat tomonidan chet el valyutasi hamda valyuta boyliklari bilan bogʻliq muomalalarda muayyan cheklashlarning joriy qilinishi. V.ch.ning odatdagi koʻrinishi milliy valyutani chet el valyutasiga ayirboshlash. chet el valyutasini mamlakat hududiga olib kirish va olib chiqib ketish, banklarning valyuta operatsiyalari, banklarning vakillik hisob raqamlariga limitlar joriy etish kabilarda namoyon boʻladi. V.ch. tadbirlari chet mamlakatlarga oltin va qimmatbaho qogʻozlar chiqarishni cheklash koʻrinishida amal qilib, mamlakat valyuta siyosatining harakterli belgilaridan biri hisoblanadi hamda u toʻlov balansining passivligi, oltin va b. valyuta rezervlarining kamayib ketganligi bilan bogʻlik. Dastlab V.ch. baʼzi davlatlarda (Yevropa davlatlari) Birinchi jahon urushi davrida joriy etilgan va 1929—33-yillardagi jahon iqtisodiy tangligi davrida, ayniqsa keng tus oldi. Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda faqat AQSH, Kanada, Shveysariya va Lotin Amerikasining bir necha davlatlaridagina valyuta muomalalari cheklanmagan edi. Hoz. vaqtda deyarli barcha rivojlangan mamlakatlarda V.ch. mutlakr olib tashlangan, V.ch. amal qilayotganlarida esa uning zaif koʻrinishi qolgan, xolos. Mas. Buyuk Britaniyada V.ch. 1979-yildan buyon mutlaqo yoʻq. Hoz. paytda Xalqaro valyuta fondiga aʼzo 60 dan ortiq mamlakatlardagi koʻpgina operatsiyalarda V.ch. umuman qoʻllanilmaydi. 1992-yilda Yevropa Ittifoqiga aʼzo mamlakatlar valyuta integratsiyasini takomillashtirish yoʻnalishidagi kapitallar harakatida cheklovlar butunlay bekor qilindi. Hoz. Oʻzbekistonda ham valyuta muomalalarini tartibga solishda xorijiy valyutani olib kirish, almashtirish, valyuta muomalalari va b.da qisman V.ch. joriy qilingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Evan Uilyams** (inglizcha: *Evan Williams*; 1972-yil 31-martda tugʻilgan) — amerikalik tadbirkor, bir qancha internet-kompaniyalarga, jumladan Pura Labs ("Blogger" tomonidan ishlab chiqilgan) va "Twitter" asos solgan. U yerda bir muddat bosh direktor boʻlgan.

Hayoti va taʼlimi
-----------------

Uilyams Nebraska shtatining Klarks shahridagi fermada tugʻilib oʻsgan. U yozda ekinlarni sugʻorishga yordam bergan. U bir yarim yil Nebraska universitetida tahsil oldi, soʻng oʻqishni tashlab, ish faoliyatini dasturchi sifatida davom ettirdi.

Ish faoliyati
-------------

Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, Uilyams Key West, Dallas, Ostin, Texas shaharlarida va yana Nebraskadagi oilaviy fermasida turli xil Internet texnologiyalari mutaxassisi lavozimlarida ishladi. 1996-yilda Uilyams yuqori texnologiyali „OʻReilly Media" kompaniyasida ishlash uchun Kaliforniyaning Sebastopol shahriga koʻchib oʻtdi. U oʻz faoliyatini „OʻReilly"da marketing mutahasisi lavozimidan boshlagan, ammo keyinchalik erkin dasturchiga aylandi.

### Pura Labs va Blogger

Evan Uilyams Meg Hurixan bilan birgalikda „Pura Labs" IT kompaniyasiga asos solgan. Uning asosiy mahsuloti bloglarni yaratish hamda boshqarish uchun birinchi veb-ilovalardan biri boʻlgan "Blogger" edi. Uilyams isteʼmol tiliga „blogger" atamasini kiritdi va „blog" atamasini ommalashtirishda muhim rol oʻynadi. „Pura Labs" Meg Hurixan va boshqa xodimlar ketganidan keyin, 2003 yil 13-fevralda "Google" tomonidan sotib olinmaguncha, bir muncha vaqt faoliyatini toʻxtatdi. Uilyams 2004-yilda "Blogger"dagi ishlari uchun Xurihan va Pol Bausch bilan birga „*PC Magazine"* tomonidan „Yil odami" deb topildi.

Manbalar
--------



1. ↑  *Williams, Evan*. „For Twitter C.E.O. Well-Orchestrated Accidents". *New York Times* (7-mart 2009-yil). Qaraldi: 16-avgust 2009-yil.
2. 1 2  *Malone, Michael S.*. „The Twitter Revolution". *Wall Street Journal* (18-aprel 2009-yil), s. A11. Qaraldi: 16-avgust 2009-yil.
3. ↑  *Gillmor, Dan* „Google Buys Pyra: Blogging Goes Big-Time". *SiliconValley.com* (15-fevral 2003-yil). 24-mart 2003-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2009-yil.
4. ↑  „People of the Year" (22-dekabr 2004-yil). Qaraldi: 16-avgust 2009-yil.
**Evdialit** (yun. yeisNa1u1o5 — yaxshi eriydigan) — halqali silikatlarning kichik sinfiga mansub mineral, sirkonosilikat. Kimyoviy tarkibi №2Sa6Gʻe32gz[§1309]2[519024(ON)z]2; Tarkibida 2YU212—14,5%, nodir yer elementlari (Tg2037%) aralashma holida boʻladi. Trigonal singoniyada kristallanadi. Donador massalar holida uchraydi. Rangi pushtiqizil, pushti, qizilqoʻngʻir, sariq. Yarim shaffof. Qattiqligi 5—6, zichligi 2,7—3,1 g/sm3. Moʻrt. Shishadek yaltiroq. Nefelinli siyenitlar, siyenitpegmatitlar, albitegirinli metasomatitlarda uchraydi. E. Skandinaviya, Rossiya Federatsiyasi (Kola yarim orol, Tuva, Krasnoyarsk oʻlkasi, Sayan togʻlari), Grenlandiya, Madagaskar o. Kanada va boshqalar joylarda bor. E. qora metallurgiya va olovbardosh sopol ishlab chiqarish va boshqalar sohalarda ishlatiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |