recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Baydabek Axmetovich Tulepbayev** (1921-yil 10-oktyabr, Oʻrdabasi, Turkiston viloyati – 2011-yil 10-oktabr, Qozogʻiston, Olmaota – qozoq sovet tarixchisi va partiya yetakchisi, Rossiya Fanlar akademiyasi korrespondent-aʼzosi (1991), SSSR Fanlar akademiyasining korrespondent-aʼzosi (1981).

Hayoti
------

Baydabek Axmedovich Tulepbayev 1939-yil Oʻrta Osiyo Davlat universitetining ishchilar fakultetini tamomlagan. U Mehnat faoliyatini Bugen tumanidagi Oryol oʻrta maktabida oʻqituvchilikdan boshlagan. 1939—1945-yillarda Qizil Armiya safida xizmat qilgan, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. Baydabek Axmedovich urush tugagandan soʻng Toshkentdagi 4-sonli kasb-hunar bilim yurti direktorining oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1949-yilda Oʻzbekiston Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi qoshidagi partiya maktabini va Toshkent pedagogika institutini tamomlagan.

Baydabek Axmedovich Tulepbayev 1949—1952-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi MK instruktori, Oʻzbekiston Kompartiyasi MK kotibi yordamchisi, 1952—1953-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi partiya organlari boʻlimi mudirining birinchi oʻrinbosari lavozimlarida xizmat qilgan.

Baydabek Axmedovich Tulepbayev 1960—1973-yillarda KPSS Markaziy Komiteti apparatida ishlagan. U 1960-yilda nomzodlik, 1967-yilda esa doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1967—1973-yillarda KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasining sirtqi boʻlimda dars bergan.

U 1973-1976 yillarda Olmaota viloyat KPSS qoʻmitasi kotibi lavozimida ishlagan. Baydabek Axmedovich Tulepbayev Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Olmaota viloyat qoʻmitasi aʼzosi. U 1975-yilda Qozogʻiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi, Baydabek Axmedovich Tulepbayev 1976—1984-yillarda Qozogʻiston SSR Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, Qozogʻiston SSR „Bilim" jamiyati raisi lavozimida ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Байдабек Ахмедович Тулепбаев". *www.isaran.ru*. Qaraldi: 10-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „Тулепбаев Байдабек Ахмедович (1921)". *www.unesco.kz*. Qaraldi: 10-noyabr 2023-yil.
**Hamadoniy Yusuf Abu Yaʼqub** (1048, Hamadonning Buzanjird qishlogʻi — 1141, Afgʻonistonning bomiyon shahri) — tasavvufning yirik namoyandasi, olim. 

Bagʻdodda Abu Ishoq Sheroziydan tahsil olgan. Isfahon, Samarqand, Buxoroda bilimini oshirgan. Tasavvufni Abu Ali Formadiy, Abdulloh Juvayniy va Hasan Simnoniydan oʻrgangan. Zamonasining yetuk allomalari Abdulqodir Giloniy, Gʻazzoliy, Hamiduddin Multoniy bilan muloqotda boʻlgan. 30 marta haj ziyoratiga borgan.

H. Buxoroda uzoq muddat yashab, Ahmad Yassaviy va Abduxoliq Gʻijduvoniy va boshqa yirik mashoyixlarga ustozlik qilgan. U keyinchalik xoja-gon-naqshbandiya tariqatining ayrim qoidalarini ishlab chiqqan. Xoja Ab-dulloh Barraqiy Xorazmiy, Xoja Hasan Andoqiy Buxoriy, Ahmad Yassaviy, Abduxoliq Gʻijduvoniy H.dan soʻng uning xalifalari sifatida muridlarning tarbiyasi bilan shugʻullanganlar. "Rutbat ul-hayot" ("Hayot mezoni"), "Kashf", "Ri-sola dar odobi tariqat", "Risola dar axloq va munojot" kabi asarlar yozgan. "Hayot mezoni" risolasi oʻzbek tilida nashr qilingan (Toshkent, 2003). Xoki Bomiyondan Marv shahriga olib kelinib, qayta dafn etilgan. Abduxoliq Gʻijduvoniy, Farididin Attor, Abdurahmon Jomiy, Alisher Navoiy asarlarida H. haqida maʼlumotlar bor. Uning ziyoratgohi Xorazm vohasiga bunyod etildi. Hozirgi Shovot tumanida (ulli pir) Yusuf Hamadoniy Ziyoratgohida.

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
2022-09-16_GLAM_on_Tour_Zentralbibliothek_Zürich_(Martin_Rulsch)_038

  

**Telesyujet** (*SYUJET* (frans. - predmet, mazmun, narsa) - badiiy asar mazmunini tashkil etadigan, bir-biri bilan o`zaro bog`liqlikda kechadigan, qahramonlar o`rtasidagi aloqalardan tarkib topgan voqealar tizimi) - televizoin asarlarning mazmuni va ketma-ketligini aks ettiruvchi tartib.

Syujet formulasi
----------------

Syujet = 1 voqea = 1 axboriy sabab = 1 tarix = 1 hissiyot = 1 fikr. Agar punktlarda ko'rsatilgan tenglik buzilsa, televizion syujet samarasi past bo'ladi. Albatta, bunday formulani tahliliy koʻrsatuvlarga joriy etib bo'lmaydi. Baʼzida yangilik mohiyatini bitta jumla orqali ham ifodalash mumkin.

Syujet dramaturgik kompozitsiyasi
---------------------------------

```
Tafsilotlarning rivojlanish tamoyillari: ekspozitsiya -  muqaddima - holatning rivoji - kulminatsiya - holatning keyingi rivoji - xotima.
```

* **Ekspozitsiya** - nima, qayerda, qachon, kim bilan sodir boldi.
* **Muqaddima** - qahramon va antiqahramonlar toʻqnashuvini tasvirlab berish, ziddiyatlarning kelib chiqish sabablarini ko'rsatish.
* **Rivoji** - yangidan-yangi dalillarning taqdim etilishi tufayli tomoshabin qahramonlar tomonida turib hayajonlanishni boshlaydi.
* **Kulminatsiya** - bu bosqichda hali hech qayerda eʼlon qilinmagan dalillarning jurnalist tomonidan taqdim etilishi bilan tomoshabinda yuqori taʼsir hissiyoti paydo bo'ladi.
* **Xotima** - bunda ziddiyatlar yakuni hamda xulosalar taqdim etiladi.

Telesyujet matnining oʻziga xos xususiyatlari
---------------------------------------------

1. Xolislik
2. Voqeaning dolzarbligi
3. G'oyatda tushunarliligi
4. Mantiqiy bayon qilish

Teleyangiliklarning odatdagi syujetlar dramaturgiyasidan farqi
--------------------------------------------------------------

Repartyor ziddiyatlarning qatnashchisi bo'lib, jarayonga bevosita guvoh bo'ladi. Efirda to'g'ridan-to'g'ri shaxsiy fikrini bildirmasligi, voqeani baholovchi so'zlardan foydalanmasligi, tomoshabinga dalillar yordamida oʻzaro zid qoʻyilgan ikki tomonning ijobiy va salbiy tomonlarini tushuntirib berishi lozim.

Havolalar
---------

* []
* []
* []

Manbalar
--------

    syujet

1. ↑  „SYUJET". *elib.buxdu.uz*.  Buxora davlat universiteti kutubxonasi. 7-aprel 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2023-yil.
2. ↑  *Audiojurnalistika 6-jild*. "O`zbekiston nashryot matbaa ijodiy uyi", 28.12.2019 — 432 bet.
3. ↑  „kulminatsiya". *wiktionary*. Qaraldi: 7-aprel 2023-yil.
**Boris Nikolayevich Zasipkin** (1891-yil, Miass, Orenburg viloyati — 1955-yil, Toshkent) — rus, sovet me’mori va restavratori.

Tarjimai hol
------------

B.N.Zasipkin 1916-yilda Moskva rassomchilik, haykaltaroshlik va arxitektura (MRHA) bilim yurtini tamomlagan. 1912-yildan u Moskvada Kolomen qishlogʻida va Suxarev minorasi binosida restavrasiya ishlarida ishtirok etadi.

U 1919—1923-yillarda Tomsk va Kostroma yodgorliklarini muhofaza etish bilan ham shugʻullanadi.

Boris Zasipkin 1920-yillarning oxirlarida U.Bodaninskiy taklifi bilan Qrimda koʻpgina ishlarni amalga oshiradi. Qrim xonligi me’morchiligi haqida olib borilgan tadqiqotlar natijalarini bir necha maqolalarida chop qilgan. 

1928—1929-yillarda B.N.Zasipkin, U.Bodaninskiy va O.Akchokraklilardan iborat ekspedisiya bilan Chufutqal’aning XIV asrga oid oʻrta asr masjidi qoldiqlarini qazishadi.

1934-yilda B.N.Zasipkin hibsga olinib, surgun qilinadi. 1937-yildan Oʻzbekistonda yashab ijod qilgan, yodgorliklarni muhofaza etish boshqarmasida me’mor boʻlib ishlagan. 1953-yildan keyin B.N.Zasipkin Oʻzbekiston yodgorliklarini muhofaza qilish boshqarmasi boshligʻi etib tayinlanadi. 

U 1955-yilda Toshkentda vafot etadi va Botkin qabristoniga dafn etiladi.

Bibliografiya
-------------

* *Памятники архитектуры крымских татар*. .

Manbalar
--------

1. ↑  *В. Ф. Козлов.* „ОСНОВАТЕЛЬ БАХЧИСАРАЙСКОГО ДВОРЦА - МУЗЕЯ УСЕИН БОДАНИНСКИЙ." (12-fevral 2014-yil). 4-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2019-yil.

Havolalar
---------

* Pribytkov AM "B. N. Zasypkin (nekroloq)"//Arxitektura merosi. - M. 1957. - Nashr. 8. - S. 189.

* Biografiyasi B. N. Zasypkina
Janubiy Koreya va Tayvan davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Tayvan, sariq rangda Janubiy Koreya koʻrsatilgan.
**Tayvan – Janubiy Koreya munosabatlari** – (Xitoycha: 臺灣與大韓民國關係; Koreyscha: 중화민국과 대한민국의 관계)
Xitoy Respublikasi hukumati 1919-yil 13-aprelda Koreya Respublikasi Muvaqqat hukumati tuzilganligini Qohira konferensiyasi ishtirokchi davlatlaridan biri sifatida tan oldi, natijada Qohira deklaratsiyasi qabul qilindi. Qohira deklaratsiyasining asosiy maqsadlaridan biri Yaponiya mustamlakachiligidan xoli, mustaqil Koreyani yaratish edi. Koreya Respublikasi Hukumati va Xitoy Respublikasi oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar 1948-yilda, Birinchi Respublika tashkil etilgandan soʻng boshlandi, shuning uchun Xitoy Koreya Respublikasini „Koreyaning yagona qonuniy hukumati" sifatida tan olgan birinchi davlatga aylandi. 1949-yilgi Xitoy fuqarolar urushidan keyin Koreya Respublikasi Xitoy Respublikasi (Tayvan) bilan munosabatlarni saqlab qoldi, Tayvan oroli ham ilgari Yaponiya hukmronligi ostida edi.

Janubiy Koreya va Tayvan oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1992-yil 23-avgustda toʻxtatildi, shundan soʻng Janubiy Koreya Xitoyni tan oldi va ular oʻrtasida ikki tomonlama aloqalar yuzaga keldi. Ammo oradan koʻp oʻtmay, Janubiy Koreya-Tayvan munosabatlari 1993-yilda „Munosabatlar boʻyicha yangi doiraviy bitim" doirasida qayta tiklandi. Tayvan va Janubiy Koreya oʻrtasidagi munosabatlar 2019-yildan buyon yaqinroq munosabatga ega boʻldi. Ikki davlat madaniyati bir-biri bilan oʻzaro aloqalar qilishda davom etmoqda va bir-birlarining mamlakatlariga tashrif buyuradigan sayyohlar soni sezilarli darajada oshib bormoqda. Taypey shahri Seul shahrining birinchi qardosh shahridir. Har ikki davlat kuchli nodiplomatik aloqalarga ega. Janubiy Koreya harbiy xizmatchilarni Fu Xsing Kang kollejida Siyosiy Urush boʻyicha kelishuvlarga yubordi.

Iqtisodiyot
-----------

Janubiy Koreya va Tayvan oʻrtasidagi yillik savdo hajmi qariyb 30 milliard AQSh dollarini tashkil etadi. Yarimoʻtkazgich mahsulotlari soʻnggi bir necha yil ichida savdoning eng yirik mahsuloti boʻldi. 2016-yilning aprel oyi holatiga koʻra, ikki tomon oʻrtasida aloqa, isteʼmol mahsulotlari, moliya, axborot texnologiyalari, temir, tibbiyot, metall, qimmatli qogʻozlar va yarimoʻtkazgich kabi sohalarda oʻzaro investitsiyalarning umumiy miqdori qariyb 2,4 milliard AQSh dollariga yetdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Avalon Project : CAIRO CONFERENCE 1943". Qaraldi: 3-aprel 2016-yil.
2. ↑  „Archived copy". *www.mnd.gov.tw*. 10-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2022-yil.
3. ↑  „我國與韓國雙邊關係".
4. ↑  „Sister Cities and Sister Cities" (kr). *tchinese.seoul.go.kr*.
5. ↑  „行政院全球資訊網".
6. ↑  „PChome 個人新聞台".
7. ↑  „遠朋國建班". 28-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
8. ↑  „Korea and Taiwan: Partners of Co-Prosperity with Commonality" (28-sentyabr 2016-yil).
**Mixail Arkadyevich Melkumov** (1919-yil 27-sentabrda Shusha shahrida tugʻilgan — 1995-yil 1-mayda Тoshkentda vafot etgan, Oʻzbekiston) — sovet ssenariynavisi, SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Mixail Melkumov 1919-yilning 27-sentabrida Ozarbayjon Respublikasining Shusha shahrida tugʻilgan. Bolalik yillarida oilasi bilan Oʻzbekiston SSRga koʻchib oʻtgan va oʻrta taʼlimni shu yerda olgan. Maktabni tugatgach, OʻzGU (Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti)ning filologiya fakultetiga oʻqishga qabul qilingan. Ammo uni boshqa yoʻnalish qiziqtirgani sabab oʻz iltimosiga binoan 1942-yilda mazkur institutning Ssenariy boʻlimiga oʻtkazilgan.

1947-yilda VGIK (S.A.Gerasimov nomidagi Butunrossiya davlat kinematografiya instituti)ni tamomlagan. Shundan soʻng, „Toshkent kinostudiyasi" (Oʻzbekfilm)ga ssenariy muallifi sifatida ishga qabul qilingan.

Melkumov ushbu dargohda koʻplab ssenariylar yozgan va shulardan 11 tasini suratga olishga muvaffaq boʻlgan. Uning muallifligida tasvirga olingan kino va filmlar uzoq yillar davomida kino ixlosmandlari tomonidan sevib tomosha qilingan.

Yozuvchi Mixail Melkumov 1995-yil 1-mayda Toshkentda vafot etgan va shahardagi Botkin qabristoniga dafn etilgan..

Filmografiya
------------

Ssenariy muallifi

* 1948-yil - Fargʻonaning qizi";
* 1958-yil — „Maftuningman";
* 1959-yil — „Furqat";
* 1963-yil — „Birinchi tan olinish";
* 1964-yil — „Osiyo ustidagi toʻfon";
* 1968-yil — „Inqilob chavondozlari";
* 1969-yil — „Xavfli tur";
* 1970-yil - „Qora konsulning oʻlimi";
* 1976-yil — „Uzoq yaqin yillar";
* 1981-yil - „Katta qisqa umr":
* 1983-yil - „Parol mehmonxonasi Regina".

Mukofotlari
-----------

1959-yil 18- martda „Mehnat faxriysi" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Мелкумов Михаил Аркадьевич". 21-iyun 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2022-yil.
2. ↑  „О награждении орденами и медалями СССР работников искусства и литературы Узбекской ССР". 19-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2022-yil.
**Muntaxab at-tavorix** (Saylangan tarixlar kitobi) — qoʻqonlik tarixchi Muhammad Hakimxon ibn Maʼsumxon toʻraning tarixga oid asari. Asarda Paygʻambarlar tarixidan tortib to Qoʻqon xonligining 1843/1845-yillargacha boʻlgan tarixi bayon etilgan. Asar bir qancha tarixga oid kitoblar uchun manba boʻlib xizmat qilgan.

Oʻrganilishi
------------

Ushbu kitob va muallifi toʻgʻrisida Boʻriboy Ahmedov, Shodmon Vohidov, Enver Xurshut, Abdulla Qodiriy, Aleksandr Semyonov, Aziz Qayumov va boshqa bir qator olimlar fikr bildirganlar.

Aziz Qayumov, Enver Xurshut, Shodmon Vohidovlar asrni chuqur oʻrganib uning oʻzbekcha tarjimasini chop ettirgan.

Tuzilishi
---------

Asar hijriy 1259, milodiy 1843-yillar yoz oylarida Shahrisabz shahrida yozib tugallangan. Baʼzi taxminlarga koʻra 1845-yilda tugallangan boʻlishi ham mumkin. Kitob matni fors-tojik tilida yozilgan. Ushbu tarixiy manba Odam paydo boʻlgandan to XIX asrning oʻrtalariga qadar boʻlgan tarixni oʻz ichiga oladi. Muallif asarda manba oʻlaroq bir qator maktublarni (Doʻstmuhammadxonning Britaniya Hindistonining general-gubernatori V.Maknotening kotibi Lotga maktubi, Sulton Mahmudxonning Amir Nasrulloga maktubi, Nasrulloning Muhammad Alixonga maktubi); „TUhfat al-xoniy", „Toj at-tavorix" kabi asarlarni; asarga bezak oʻlaroq Alisher Navoiy, Nizomiy Ganjaviy, Pahlavon Mahmud, Umar Xayyom, Bedil, Fazliy, Ibn Sino, Xusrav Dehlaviy, Amiriy, Firdavsiy kabi shoirlarning sheʼrlarini keltirib oʻtgan. Arab, fors-tojik, oʻzbek xalq maqollari ham qoʻllanilgan.

Asar quyidagi 5 bobdan iborat:

1-bob — Paygʻambarlar

2-bob — Qadimiy Eron sulolar

3-bob — Chin va Farang shohlari

4-bob — Chahahoriyorlar, Umaviylar va Abbosiylar xalifalari haqida

5-bob — 1) Safforiylar, 2) Somoniylar sulolasi. 3) Al Buya hukmronligi. 4) Gʻaznaviylar. 5) Saljuqiylar. 6) Xorazmshohlar saltanati. 7) Chingiz va Chingizlar xonadoni. 8) Temuriylar. 9) Shayboniylar. 10) Ashtarxoniylar. 11) Mangʻitiya saltanati. 12) Mingiya toifasi.

Nusxalari
---------

„Muntaxab at-tavorix" yozilgan yiliyoq nusxa koʻchirish boshlangan. Yaʼni oʻsha yili Shahrisabzda Muhammadamin kotib tomomonidan 10 nusxa koʻchirilgan. Hozirda asarning Oʻzbekiston, Tojikiston, Rossiya qoʻlyozma arxivlarida nusxalari mavjud. Ayniqsa ulardan S 470-sonli (Rossiya), 63-sonli (Tojikiston), 592-sonli (Oʻzbekiston) nusxalari juda yaxshi saqlangan.

Adabiyotlar
-----------

1. Mukhammad Khakim-khan. Muntakhab altawarikh. Selected history. Vol.II. Y. Kawahara, K. Haneda (tls). Tokio, 2006.
2. Muhammad Hakimxon. Muntahab ut-tavorih (Ba choop hozirkrunanda, muallifi muddima va taqliyot A. Muxtorov). Dushanbe, 1983, 1985.

Manbalar
--------

1. ↑  *Vohidov, Shodmon* „Muntaxab at-tavorix tarjimasi". *kitobsevar.uz*.  Yangi asr avlodi. Qaraldi: 23-iyun 2023-yil.
2. ↑  Bobobekov, Haydarbek*. {{{title}}}*, 1996, Toshkent: Fan — 240 bet. ISBN 5-648-02374-X.
3. 1 2  *Vohidov, Shodmon* „Мунтахаб ат-таворих (1)". *e-tarix.uz*. Qaraldi: 23-iyun 2023-yil.
**Ismoil Eshon bobo maqbarasi** (yoki *Ismoil Eshonbobo maqbarasi*) — Oʻzbekiston Respublikasining Xorazm viloyati Hazorasp tumanidagi tarixiy obyekt. Maqbara XVI hamda XIX asrlarga oid boʻlib, bugungi kunda „Yangibozor" qishloq fuqarolar yigʻini, Aloqali Koʻl mahallasida joylashgan.

Ismoil Eshon bobo maqbarasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.

Maqbaraning qurilish tarixi
---------------------------

Maqbara Ismoil eshonbobo majmuasining bir qismidir. Ismoil eshonning qabri Hazorasp tumanida joylashgan. Ismoil Eshon asli Turkmaniston hududida mashhur boʻlgan Nurotaning avlodi boʻlib, Xorazmda tugʻilgan va yoshlik chogʻida Buxoro madrasalarining birida taʼlim olgan. Keyinchalik Xorazmga qaytib kelgan va qorixona ochib, oʻz atrofiga soʻfilarni toʻplagan.

Ismoil Eshon mahalliy aholining yordami bilan masjid bunyod ettirgan. Masjid shimolga qaratib qurilgan 3 gumbazli ayvondan iborat boʻlib, roʻparasida joylashgan Ismoil Eshon maqbarasi bir xonali, peshtogʻi esa gumbazlidir.

Ismoil Eshon bobo majmuasiga kiruvchi masjid va maqbaraning umumiy tarhi 28x17 m ni tashkil qiladi, atrofi devor bilan oʻralgan, hovlili.

Eshonning vafotidan keyin bu joylar muqaddas ziyoratgohga aylantirilgan. Eshonga eʼtiqod bogʻlagan kishilar har yili uning qabri atroflarini obod qilib turishgan, tugʻ-aʼlamlar tikilib, atrofiga boshqa eʼtiborli shaxslar dafn etilgan. Sovetlar davrida maqbara qarovsiz holatga kelib qolgan. 1992-yili qayta taʼmirlanib, atrofi obodonlashtirilgan.

Yana qarang
-----------

Vayangan bobo maqbarasi

Poyanda maqbarasi

Yusuf Hamadoniy maqbarasi

Uch avliyo maqbarasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Тарихий, бадиий ёки ўзга маданий қимматлилиги туфайли гаров ва ипотека қўлланилиши мумкин бўлмаган объектлар рўйхати (ЎзР ВМ 05.12.2014 й. 335-сон қарорига илова) | Majburiyatlar va shartnomalar toʻgʻrisidagi umumiy qoidalar | Oʻz kuchini yoʻqotgan hujjatlar | Fuqarolik va oila qonunchiligi | OʻzR KonunchiligiMaʼlumotlar tizimi „Tarixiy, badiiy yoki oʻzga madaniy qimmatliligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obʼektlar roʻyxati (OʻzR VM 05.12.2014 y. 335-son qaroriga ilova)" | NRM.uz". *nrm.uz*. Qaraldi: 28-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „MODDIY MADANIY MEROSNING KO‘CHMAS MULK OBYEKTLARI MILLIY RO‘YXATINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA". 13-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „Исмоил Эшонбобо Мажмуаси ҳақида — У ким, бу нима" (uz-UZ). *QOMUS.INFO*. Qaraldi: 27-oktyabr 2023-yil.
4. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
5. ↑  *uzheritage.uz* „Ismoil Eshon bobo maqbarasi" (en). *uzheritage.uz* (3-aprel 2021-yil). Qaraldi: 27-oktyabr 2023-yil.
**Nikolay Pavlovich Romanov** (1907-yil 19-fevralda Irkutsk viloyati Bolshe-Okinsk qishlogʻida tug‘ilgan — 1972-yil 8-mayda Toshkent shahrida vafot etgan) — sovet matematigi, oʻqituvchisi, fizika-matematika fanlari doktori (1936-yil), professor (1937-yil), O‘zbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1949-yil).

Biografiyasi
------------

Nikolay Romanov Rossiya imperiyasi tarkibidagi Irkutsk viloyati Bolshe-Okinsk qishlog‘ida ishchi oilasida dunyoga kelgan. 1929-yilda Irkutsk davlat universiteti tugatgandan so‘ng, Romanov Moskva davlat universiteti aspiranturasiga o‘qishga kirgan va u yerda nufuzli matematik-olim Aleksandr Xinchin va Otto Shmidt rahbarligida tahsil olgan.

Professor Nikolay Romanov 1935-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1932-1944-yillarda Tomsk universitetining fizika-matematika fakultetida dotsent, so‘ngra professor sifatida faoliyat olib borgan.

1944-1951-yillarda - Samarqand O‘zbek universitetida kafedra mudiri vazifasida ishlagan. 1951-yilda Toshkentga ko‘chib kelgan va 1972-yilgacha (umrining oxirigacha) shu yerda yashagan. Shu vaqt oralig‘ida olim O‘rta Osiyo davlat universiteti(Toshkent)da Sonlar nazariyasi va algebra kafedrasining mudiri lavozimida ishlagan.

1958-1960-yillarda Toshkent shahridagi Matematika va mexanika institutining matematik analiz kafedrasini boshqargan.

Nikolay Romanov Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni kavaleri.

Fizika-matematika fanlari doktori, professor Nikolay Romanov 1972-yil 8-mayda (65 yoshida) Toshkentda vafot etgan va shahar markazidagi Botkin qabristoniga dafn etilgan (1-son).

Ilmiy faoliyati
---------------

Ilmiy faoliyatning asosiy yo‘nalishlari: qo‘shimchalar nazariyasi, operator zeta funksiyasi va chiziqli operatorlarning bir parametrli kichik guruhlari.

Gilbert fazolari va sonlar nazariyasi o‘rtasidagi bog‘liqlik masalalari, butun son argumentining analitik funksiyalari.

U turli funksiya fazolarida chiziqli operatorlarning bir parametrli kichik guruhlarini qurish usullarini ishlab chiqqan va cheksiz kichik operatorlar hisobiga muhim hissa qo‘shgan. Tadqiqot ishining muhim qismi Gilbert fazolari nazariyasini raqamlar nazariyasiga tatbiq etishga bag‘ishlangan. Ular ortogonal ketma-ketliklarni qurishning yangi, son-nazariy mulohazalari asosidagi usullarini bergan.

Keyingi yillarda sonlar nazariyasining elementar usullarini takomillashtirish, yaqinlashish doirasi chegarasidagi darajali qatorlar asimptotikasini oʻrganish va boshqa masalalar ustida ishlagan.

Adabiyotlar
-----------

1. Сарымсаков Т. А. Линник Ю. В. Николай Павлович Романов (к пятидесятилетию со дня рождения) // Успехи матем. наук. 1957. Т. 12, № 3. С. 251—253.
2. Крылов П. А. Чехлов А. Р. «О первом заведующем кафедры алгебры ТГУ», Вестн. Томск. гос. ун-та. Матем. и мех. 2012, № 3, 107—112.
3. Круликовский Н. Н.. Из истории развития математики в Томске. Томск. 2006.
4. Романов Н. П. Теория чисел и функциональный анализ: сборник трудов / Под. общ. ред. В. Н. Чубарикова. — Томск: Изд-во Том. ун-та, 2013. — 478 с.

Havolalar
---------

* Т. А. Сарымсаков, Ю. В. Линник. Николай Павлович Романов (к пятидесятилетию со дня рождения). Математическая жизнь в СССР
*Qirqquloq* — qirqquloqdoshlarga mansub oʻsimliklar turkumi. Oʻzbekistonda Q.ning botqoq Q.i yoki botqoq paparotnigi va erkak Q. yoki erkak paparotnik turi oʻsadi. Botqoq Q.i ning ildizpoyasi ingichka, qoramtir, eski barg bandlari bilan oʻralgan. Barglari 15—60 sm, yakka-yakka joylashgan, barg plastinkasi qatlami, ikki karra patsimon qirqilgan. Avgust—sentabrda spora hosil qiladi. Choʻl, adir va togʻ zonalarida uchraydi. Botqoqliklarda, ariq va daryo boʻylarida oʻsadi. Erkak Q.ining ildizpoyasi yoʻgʻon, eski barg bandlari bilan oʻralgan. Barglari toʻp-toʻp boʻlib joylashgan. Barg plastinkasi uzunchoq ellipssimon, ikki karra patsimon qirqilgan. Avg.-sentabr da spora hosil qiladi. Tibbiyotda lentasimon gijjalarni davolashda foydalaniladi. Togʻ zonasida mayda toshli tuproqlarda, daraxt va toshlarning soyasida, zax joylarda oʻsadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

[[Turkum:Oʻsimliklar]

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Madyar Xudaybergenov** (1924-yil 28-dekabr, hozirgi Xorazm viloyati, Shovot tumani Yabla-Qangla qishlogʻi, Oʻzbekiston- 2016-yil 29-iyun, Oʻzbekiston) – Sovet oʻzbek faoli, Oʻzbekiston Kommunistik Partiyasi Xorazm viloyat qoʻmitasi 1-kotibi. SSSR Oliy Kengashining 8-11-chaqiriq deputati. Iqtisodiyot fanlari nomzodi.

Tarjimayi holi
--------------

1941-yildan Oʻzbekiston SSRda oʻqituvchi.

KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabini tamomlagan.

1945-1951 yillarda Oʻzbekiston SSRda oʻquv boʻlimi mudiri, maktab direktori, tuman xalq taʼlimi boʻlimi mudiri.

1951-1965 yillarda Xorazm viloyati Oʻzbekiston KP(b) Shovot okrug qoʻmitasi kotibi; Oʻzbekiston KP Xorazm viloyat qoʻmitasi boʻlim mudiri; Oʻzbekiston KP Xorazm viloyati Xiva okrug qoʻmitasining 1-kotibi.

Xorazm viloyati Urganch oʻqituvchilar institutini tamomlagan.

1965-yil aprelda1968-yil fevral Mehnatkashlar deputatlari Xorazm viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi.

1968-yil fevralda-1986-yil 13-yanvar— Oʻzbekiston KP Xorazm viloyat qoʻmitasining 1-kotibi.

1986-yildan nafaqaga chiqqan.

2016-yil 29-iyunda vafot etdi.

Daraja
------

* kapitan
* podpolkovnik

Mukofotlar
----------

* toʻrtta Lenin ordeni (1.03.1965, 27.08.1971, 20.02.1978, 30.12.1983)
* Oktyabr inqilobi ordeni (1973)
* Vatan urushi ordeni (1985)
* "Mehnat jasorati uchun" medali (1959)
* "Jasorat uchun" medali (16.06.1976)
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi

Manbalar
--------

*
**Xudoybergan Devonov uyi** — Xorazm viloyati, Xiva shahridagi meʼmoriy yodgorlik. XX asr boshida qurilgan. Xiva shahridagi Yangi turmush mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi tasarufida.

Tarixi
------

Xudoybergan Devonov uyi XX asr boshida, yaʼni 1908-yilda Xudoybergan Devonov tomonidan Xorazm meʼmorchiligiga xos boʻlgan anʼanaviy uslubda shahar uyi shaklida qurilgan. Ushbu uyda O‘rta Osiyodagi birinchi kinematograf va fotograf Xudoybergan Devonov (1879—1940) yashab ijod qilgan. Tarixchi Bahrom Irzayevning maʼlumotga koʻra, Xudoybergan Devonov Angliyaga josuslik qilishda ayblangani uchun 1937-yil 19-avgustda Xiva shahri, 4-mahallada joylashgan mazkur uyda NKVD xodimlari tomonidan tintuv o‘tkazilgan, ushbu uyda tintuv oʻtkazilganligi yuzasidan Xudoybergan Devonovning turmush o‘rtog‘i Bekajon Otajonova va Karim Otajonovdan xolislar sifatida imzo olingan. Mazkur uydan Xudoybergan Devonovga tegishli 90 varaqdan iborat yozishmalar, 230 dona fotosurat va qo‘shotar ov miltig‘i olib ketilgan. Keyinchalik uning fotosurat va kinotasmalari, yozishmalari NKVD tomonidan yoʻq qilib yuborilgan.

Xudoybergan Devonov uyi sinchkori (nigirik) uslubida qurilgan. Ushbu uy bir nechta xonalardan iborat boʻlgan, uchta katta va bitta kichik ayvonlar bilan barpo etilgan. Mazkur uyda surat ishlash uchun alohida xona mavjud boʻlgan. Boshqa xonalarda esa Xudoybergan Devonovning oila aʼzolari istiqomat qilishgan. 1984-yilda mazkur uy tubdan qayta taʼmirlangan, 1992-yilda uy-muzeyga aylantirilgan. 2005-yilda Xiva rus-tuzem maktabining binosida Xudoybergan Devonov uyidagi uning hayoti va faoliyati aks ettiruvchi ekspozitsiyalar asosida doimiy koʻrgazma ochilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xudaybergan Devanov uyi".
2. ↑  „ХУДОЙБЕРГАН ДЕВОНОВ (Б.Ирзаев, Ю.Раҳмонова. Хоразм вилояти Хотира китоби, 114-121 бет)".
3. ↑  „Xudoybergan Devonov - birinchi o‘zbek fotografining boy ijodi va ayanchli qismati" (7-noyabr 2021-yil).
4. 1 2 3  „дом Худайбергена Деванова".
**Simfonik orkestr** - torli, puflama va urma cholgu asboblardan tuzilgan eng boy va murakkab turdagi orkestr. Uning shakllanishida Yevropada tarqalgan cholgʻu asboblari hamda xalq va professional cholgʻu ansambllari muxim rol oʻynagan. 18-asrning 2-yarmida klassik So. tashkil topgan; u kichik So. deb ham yuritiladi. Unga 8— 10 birinchi va 4—6 ikkinchi skripka, 2—4 alt, 3—4 violonchel, 2 kontrabas, 2 tadan fleyta, goboy, klarnet, fagot, valtorna, keyinchalik, 2 truba va litavralar kirgan. 19-asrda mazkur orkestrga boshqa cholgʻular (mas, trombonlar, truba va boshqalar) qoʻshilishi hamda ijrochilar soni (mas, birinchi skripkalar 14—16 ta gacha) koʻpaytirilishi natijasida katta So. paydo boʻlgan. 19va 20-asrda So. tarkibi oʻziga xos tembr va ifodaviy imkoniyatlarga ega boʻlgan boshqa (mas, kichik va basklarnetlar, arfa, chelesta, organ, fortepiano, ayniqsa, turli urma cholgʻular va boshqalar) musiqa asboblar hisobiga kengaytirilgan.

Oʻzbekistonda So. 19-asrning oxirida paydo boʻldi. Hozir Oʻzbekiston milliy simfonik orkestri, Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi qoshidagi musiqali teatr studiyasining Simfonik orkestrlari chet el mumtoz hamda zamonaviy kompozitorlar asarlarining targʻibotchilari sifatida tanilgan. Bulardan tashqari, Navoiy teatri, Muqimiy teatri va boshqa musiqali drama va komediya teatrlarida Simfonik orkestrlar mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Usmon Said bobo maqbarasi** – Xorazm viloyati Gurlan tumani Zarbdor qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan. Maqbara XIV-XIX asrlarga oid boʻlibdavlat mulki hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Tarixiy, badiiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi 2014-yil 5-dekabrdagi qaroriga muvofiq Usmon Said bobo maqbarasi garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin bo;l, agan obyektlar sirasiga kiritildi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obttektlari milliy roʻyhatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi 2014-yil 5-dekabragi qarorida muvofiq Usmon Said bobo maqbarasi koʻchmas mulk obyektlari roʻyhatiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 25-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.
**Abdulla Qodiriy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti** — Oʻzbekiston Respublikasining badiiy ijod sohasidagi ilk oliy mukofoti. 1991-yil 6-fevralda taʼsis etilgan. Ushbu mukofotning taʼsis etilishi mustaqillik yoʻlida jonini fido etgan oʻzbek adibining xotirasini tiklabgina qolmay, millat gʻururi, shaʼni, maʼnaviyati uchun kurashgan ajdodlarga nisbatan koʻrsatilayotgan xalq ehtiromining namunasi boʻldi. Bu mukofot adabiyot, sanʼat va meʼmorlik sohasida yaratilgan, milliy istiqlol gʻoyalarini yorqin badiiy shakllarda aks ettirgan, Oʻzbekistonning buyuk tarixini va hozirgi yuksalish jarayonlarini haqqoniy obrazlar orqali gavdalantirgan va keng jamoatchilik tomonidan tan olingan yetuk asarlar uchun beriladi. Mukofotga soʻnggi turt yil mobaynida yaratilgan, eʼlon qilingan, alohida kitob shaklida nashr etilgan, koʻrgazmaga qoʻyilgan, mamlakatimizda ommaviy ravishda nashr va ijro etilgan adabiyot, musiqa, teatr-sahna, kinematografiya, televideniye asarlari kurib chiqish uchun qabul qilinadi. Bu mukofotga taqdim etish toʻgʻrisidagi qarorlar vazirliklar, davlat qoʻmitalari, ijodiy uyushmalar, respublika va xalqaro jamoat tashkilotlari rahbar organlari tomonidan qabul qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasining boshqa Davlat mukofotiga ilgari sazovor bulgan asarlar bu mukofotga tavsiya etilmaydi. Bir mukofotga talabgorlar soni 3 kishidan oshmasligi lozim. Mukofotga sazovor bulgan ijodkorlarga yorliq va faxriy nishon topshiriladi. Abdulla Qodiriy nomidagi uchta Davlat mukofotining har biri 80 ta eng kam oylik ish haqi miqdorida belgilangan. Mukofot puli mualliflar jamoasi oʻrtasida (agar ular bir ijodkordan koʻp boʻlsa) teng ulushlarda taqsimlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 13-fevral qarori bilan mukofotni berish tartibi takomillashtirildi. 

1997-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan, har uch yilda bir marta Mustaqillik bayrami arafasida beriladigan boʻldi. Bu mukofotga ilk bor (1994) yozuvchi Togʻay Murod (Togʻay Mentorov), haykaltaroshlar Ilhom Jabborov va Kamol Jabborov, rassomlar Lutfulla Abdullayev, Alisher Mirzayev sazovor boʻlganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pyotr Geronovich Kim** (1933-yil 4-aprel — 2001-yil 1-aprel) — sovet va oʻzbek tarixchisi, tarix fanlari doktori, professor.

Tarjimai hol
------------

Kim Pyotr 1952–1957-yillarda Moskva tarix va arxiv institutini tamomlagan. U Partiya tarixi institutida katta ilmiy xodim, sektor mudiri, ilmiy kotib, Siyosiy va ijtimoiy tadqiqotlar instituti direktori oʻrinbosari vazifalarida ishlab kelgan.

Oʻzbekiston tarixi arxiv ishi, manbashunoslik, tarixshunoslikka oid 100 dan ortiq asarlar muallifi. "Sharq haqiqati", "Xalq soʻzi", "Toshkent oqshomi", "Kore Ilbo" (Olma-Ota), "Dona Ilbo" (Koreya Respublikasi) gazetalarida chop etilgan.

P.G.Kim 1991–2000-yillarda Oʻzbekiston Koreya madaniyat markazlari uyushmasi raisi va Oʻzbekiston Respublikasi bilan Koreya Respublikasi oʻrtasidagi madaniyat va savdo sohalaridagi munosabatlarni rivojlantirishga ulkan hissa qoʻshgan.

P.G.Kim "Oʻzbekiston Respublikasi koreyslari" koʻrgazmasi va "Oʻzbekiston xalqlarining qardosh oilasida" hujjatli film ijodkori.

Tarixchi olim 1993-yilda «Oʻzbekiston Respublikasi koreyslari» kitobi muallifi.

Tarix fanlari doktori P.Kim 2001-yil 1-aprelda vafot etgan, Toshkentga dafn etilgan.

Mukofotlar
----------

1998-yilda Oʻzbekiston va Janubiy Koreya xalqlari oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni rivojlantirishga qoʻshgan yutuqlari va xizmatlari uchun "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan.

Havolar
-------

* MDH koreyslari portalidagi tarjimai holi
* Tarix nashrlari[*sayt ishlamaydi*]
* Koreya diasporasi
* Koryo Saramning tarixshunosligi
* Toshkent xotirasi - Petr Geronovich Kim
* Oʻzbekiston Kompartiyasi tarixi manbashunosligiga oid ocherklar
**Komensky** AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2000 yilgi malumotlarga kora 462 tani tashkil etgan. Xetfild, Uoterberi va Uinnebago Missiyasining korporativ bo'lmagan jamoalari shaharchada joylashgan.

Tarix
-----

Shahar 1913 - yilda Brockway shaharchasining bir qismida tashkil topgan.

Shahar chex oʻqituvchisi va nasroniy yetakchisi Yan Amos Komenskiy (1592–1670) sharafiga nomlangan.

Geografik holati
----------------

Qo'shma Shtatlar aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, shaharning umumiy maydoni 59,5 i kvadrat milyani tashkil etadi (154,1 km 2 ), shundan 58,9 kvadrat milya (152,7 km 2 ) quruqlik va 0,5 kvadrat milya (1,4 km 2 ) (0,91%) suvdir.

Demografiya
-----------

2000 yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 462 kishi, 108 ta xonadon va 87 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 7,8 nafar (3,0/km 2 ). Kvadrat milya (0,8/km 2 ) uchun o‘rtacha 2,1 zichlikdagi 124 ta uy-joy mavjud edi. Shaharning irqiy tarkibi 20,56% oq, 8,23% afroamerikaliklar, 67,32% tubjoy amerikaliklar, 1,52% boshqa irqlardan va 2,38% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki latinolar aholining 4,33 foizini tashkil etdi.

108 ta xonadon mavjud bo'lib, ulardan 45,4 foizi 18 yoshgacha bo'lgan bolalari bor edi, 38,0 foizi birga yashaydigan er- xotinlar, 28,7 foizida turmush o'rtog'i bo'lmagan, 19,4 foizi oilasiz bo'lgan. Barcha uy xo'jaliklarining 13,9 foizi jismoniy shaxslardan iborat bo'lib, 3,7 foizida 65 yosh va undan katta bo'lgan yolg'iz yashaydiganlar bor edi. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 3,39, oilaning o'rtacha kattaligi 3,72 edi.

Shaharda aholi keng tarqalgan bo'lib, 33,8% 18 yoshgacha, 20,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 24,7% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 15,4% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 6,1% 65 yosh yoki 65 yoshn i tashkil etadi. yoshi kattaroq. O'rtacha yosh 23 yosh edi. Har 100 ayolga 149,7 erkak to'g'ri kelsa '18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 175,7 erkak to'g'ri keladi.

Shahardagi bir xonadonning o'rtacha daromadi 37,188 dollarni, oilaning o'rtacha daromadi esa 41,042 dollarni tashkil etdi. Erkaklar o'rtacha daromadi 21,538 dollarni, ayollarniki esa 30,313 dollarni tashkil qiladi. Shaharning jon boshiga to'g'ri keladigan daromadi 10,062 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 10,8 foizi va aholining 18,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past edi, shu jumladan 23,7 foizi 18 yoshgacha bo'lganlar va 65 yoshdan oshganlarni ko 'rsatadi

Taniqli odamlar
---------------

* Koreya urushi paytida vafotidan keyin "Shon-sharaf" medali bilan taqdirlangan.Kichik Mitchell Red Cloud Xetfilddagi Komenskiy shahrida tug'ilgan.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑   1920 Census: Volume 1.
2. ↑  Black River Falls history (Wayback Machine saytida 2018-11-12 sanasida arxivlangan), blackriverfalls.com (Jackson County Historical Society), Retrieved 12 November 2018

Andoza:Jackson County, Wisconsin
**Albert Nikolayevich Kishkovskiy** (7-yanvar 1922-yil – 29-may 1997-yil) – rus rentgenologi, tibbiyot fanlari doktori, professor, SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi (1984), tibbiyot xizmati general-mayori.

Biografiyasi
------------

Albert Kishkovskiy 1922-yil 7-yanvarda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1943-yilda Saratov tibbiyot institutining harbiy fakultetini tamomlagan. Nikolayevich Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan va tibbiy batalonda jarroh boʻlib ishlagan.

Nikolayevich 1946-yildan Kiyev harbiy okrugi gospitalida rentgenolog, 1952-yildan 1954-yilgacha Shimoliy kuchlar guruhining bosh radiologi boʻlib faoliyat yuritgan.

1954-yildan Harbiy tibbiyot akademiyasida dars bergan va ilmiy ish olib borgan. Albert 1965-yilda „Oʻtkir nurlanish kasalligida limfa tizimidagi funksional va morfologik oʻzgarishlar" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. U 1968-yildan 1989-yilgacha Harbiy tibbiyot akademiyasining rentgenologiya va radiologiya kafedrasi mudiri hamda SSSR Mudofaa vazirligining bosh rentgenologi boʻlib ishladi. Albert Nikolayevich „Vestnik rentgenologii i radiologii" jurnali tahririyati aʼzosi. Bundan tashqari general-mayori vazifasida xizmat qilgan.

Uning tadqiqot mavzulari:

yopiq shikastlanishlar va ichki organlarning shikastlanishlarini shoshilinch rentgen diagnostikasi;

koʻp ogʻir jarohatlar, oʻtkir kasalliklar va zaharlanish natijasida yuzaga kelgan ogʻir sharoitlarda rentgen tekshiruvi;

bosh, koʻkrak va qorin boʻshligʻi organlarining shikastlanishi va yaralari uchun elektroradiografiya va kompyuter tomografiyasidan foydalanish;

oʻsma boʻlmagan kasalliklar uchun radiatsiya terapiyasi.

Albert 300 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi (hammuallif).

Nikolayevich SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi boʻlgan (1984).

Kishkovskiy I va II darajali Vatan urushi, Qizil Yulduz ordeni (ikki marta) va medallar bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Большая медицинская энциклопедия*.
2. ↑  *Альберт Николаевич Кишковский (К 60-летию со дня рождения), Воен.-мед. журн. № 1, с. 77, 1982.*.
**Argʻandab tumani** (pushtucha: *ارغنداب ولسوالۍ*) — Afgʻonistonning Zobul viloyatidagi tumanlardan biri. 2019-yilda tuman aholisining soni 36 298 nafar kishini tashkil qilgan.

Tuman Ghilji pashtunlarining Tokhi aholi yashash punktining markazida joylashgan.

Tarixi
------

2012-yil 25-yanvar kuni Argʻandab tumanida kengaygan tibbiy xizmat koʻrsatuvchi, yuqori sigʻimli sogʻlomlashtirish klinikasi oʻz faoliyatini boshladi.

2018-yilning 12-may kuni isyonchilar Argʻandab tumaniga bostirib kirib, 22 nafar politsiya xodimini oʻldirgan. 12 nafarini yaralagan edi. Bundan tashqari isyonchilar uchta xavfsizlik postini ham egallab olishdi.

2019-yilning 11-noyabr kuni Tolibon jangarilari Argʻandab tumanining muqobil shtab-kvartirasini bosib olib, mahalliy politsiya boshligʻi va razvedka zobitini oʻldirdi. 2019-yil iyun oyida TOLONews xabariga koʻra, Argʻandab tumanlar hududidan tashqarida ishlayotgan yoki boshqa joyga koʻchirilgan 64 tumandan biri edi. Argʻandab misolida maʼmuriy markaz tumanning boshqa qismiga koʻchirildi, chunki Tolibon dastlabki shtab-kvartirani nazoratiga olgan.

2020-yil 29-mart kuni Tolibon jangarilari Argʻandab tumanidagi nazorat-oʻtkazish punktlariga hujum qildi.

2020-yil 8-avgust kuni Islom amirligi mujohidlari xavfsizlikni taʼminlagan vaqtda tumanning turli qishloqlaridan kelgan polvonlar oʻrtasida kurash musobaqasi boʻlib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Estimated Population of Afghanistan 2019-20".  Central Statistics Organization (18-noyabr 2019-yil). 9-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2020-yil.
2. ↑  Zabul Province Tribal Map. Naval Postgraduate School.
3. ↑  „New health clinic open its doors in Zabul province".  U.S. Central Command (25-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 27-dekabr 2020-yil.
4. ↑  „Afghan Fighting Kills More Than 100 People".  Voice of America (12-may 2018-yil). Qaraldi: 27-dekabr 2020-yil.
5. ↑  „Taliban overruns district HQ in Zabul".  Foundation for Defense of Democracies's Long War Journal (11-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 27-dekabr 2020-yil.
**Sharifiy xalifaligi** (arabcha: ) — Tugatilgan Usmonli xalifaligi oʻrniga 1924-yilda Hijoz Hoshimiylar podsholigining sharifiy hukmdorlari tomonidan eʼlon qilingan xalifalik.

Tarixi
------

Sharifiy xalifalik tushunchasi kamida XV asrda o‘ylab topilgan:42. XIX asrning oxiriga kelib, 1877–1878-yillardagi Rossiya-Turkiya urushida qattiq magʻlubiyatga uchragan Usmonli imperiyasining tanazzulga uchrashi tufayli potentsial Sharifiy xalifaligining istiqbollari yanada realroq boʻldi. Biroq, Sharifiy xalifaligi g‘oyasi Yaqin Sharqda yoki boshqa joylarda keng omma tomonidan qo‘llab-quvvatlangani haqida juda kam dalillar mavjud:43–44.

Usmonli saltanati 1922-yil 1-noyabrda Turkiyaning mistaqillik urushi paytida tugatildi. Ammo xalifalik lavozimi qo‘shimcha o‘n olti oy davomida saqlanib qoldi, bu vaqt davomida uni Abdulmajid II boshqargan. U 1924-yil 3-martgacha yangi tashkil etilgan Turkiya Respublikasi homiyligida xalifalik qilgan:241. Biroq Turkiya Buyuk Millatlar Majlisi qarorida xalifalik tugatildi. Husayn ibn Ali bundan xabar topgach, oʻzining paygʻambarlik nasl-nasabiga va Islomning ikki muqaddas masjidi – Makka masjidi va Madinadagi Paygʻambarimiz masjidini nazorat qilishiga asoslanib oʻzini xalifa deb eʼlon qildi  (birgalikda Haramayn sifatida tanilgan, arabcha: , "ikki ziyoratgoh" egasi). *Haramayn*ga egalik qilish har qanday xalifa uchun ajralmas shart edi. The Times nashriga ko‘ra, Usmonlilarning so‘nggi sultoni va so‘nggidan oldingi Usmonli xalifasi Mehmed VI o‘zini xalifa deb e’lon qilganidan so‘ng Husaynga qo‘llab-quvvatlash telegrafi yuborgan:240. Shunga qaramay, podshoh Husaynning xalifaligi hali mustamlaka boʻlgan arab dunyosi tomonidan keng eʼtirof etila olmadi va Hoshimiylar oilasi Ibn Saudning (hozirgi Arabistonning asoschisi) 1924—1925-yillarda Najdiy Ixvon qoʻshinlari tomonidan bosib olingandan soʻng Hijoz hududini tark etishga majbur boʻlgach, tugatildi:248.

Xalifalik mavqei va uslubini ekumenik eʼtirof bilan tiklashga so‘nggi urinish Hijoz shohi va Makka sharifi al-Husayn ibn Ali al-Hoshimiy tomonidan qilingan. U 1924-yil 11-martda ikkalasini ham oʻz zimmasiga oldi va 1924-yil 3-oktabrgacha shohlikni oʻgʻli Ali ibn al-Husayn al-Hoshimiyga topshirgunga qadar, xalifalik lavozimi va uslubini qabul qilmadi:118Andoza:Request quotation.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  Teitelbaum, Joshua*. The Rise and Fall of the Hashimite Kingdom of Arabia*. C. Hurst & Co. Publishers, 2001. ISBN 9781850654605. „Ochsenwald has written that the vilayet of Hijaz was perhaps 'the Arab province most valuable to the Ottoman Sultan.' Possession of the *Haramayan* was a *sine qua non* for any sultan-caliph, and to be seen as the defender and benefactor of Islam's two holies cities was fundamental to the legitimacy and prestige of the ruler."
2. ↑  Bosworth, Clifford Edmund*. The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual*. Edinburgh University Press, 2004. ISBN 978-0-7486-2137-8.
**Abadiy muzloq yer** (koʻp yillik muzloq yer, doimiy muzloq yer, mangu tung yer)- Yer yuzasidan maʼlum chuqurda joylashgan va uzoq vaqt (2 yiddan bir necha ming yillargacha) muttasil muzlab yotadigan (temperaturasi 0° dan past boʻlgan) togʻ jinslari. Odatda Yer yuzining shimoliy va janubiy sovuq oʻlkalarida hamda baland togʻlarda uchraydi. Yevrosiyoda Abadiy muzloq yer ye. maydoni 10 mln. km² dan ziyod. Yillik oʻrtacha temperaturasi 0° dan past boʻlgan oʻlkalarda keyingi davrlarda ham Abadiy muzloq yer ye. lar vujudga kelayotgani haqida maʼlumotlar bor. Abadiy muzloq yer ye. ning yuza yupqa qatlami yoz vaqtida bir oz eriydi. Abadiy muzloq yer ye. Tuproq jarayoniga, oʻsimliklarga, hayvonot dunyosiga taʼsir etadi. Abadiy muzloq yer ye. qurilish ishlarini qiyinlashtiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abadiy muzloq yer" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yantarniy** (ruscha: *Янтарный (Калининградская область)*)— Rossiya Federatsiyasining Kaliningrad viloyatidagi shahar tipidagi aholi punkti. Yantarniy shahar okrugining maʼmuriy markazi. Gdansk koʻrfazining qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 6645 kishi. (2021). Qishloqda qahrabo ishlab chiqaradigan va qayta ishlaydigan qahrabo zavodi mavjud. Rossiyadagi eng gʻarbiy qishloq.

Tarixi
------

Palmniken (nem. Palmnicken) aholi punkti 1654-yilda vujudga kelgan. Qishloq xoʻjaligining asosi qoʻlda amalga oshirilgan amber qazib olish edi. Bundan tashqari, aholi dehqonchilik, baliqchilik va savdo bilan shugʻullangan.
Kraxtepellen (nem. Kraxtepellen) aholi punkti avval Palmniken shimolidagi alohida qishloq boʻlib, keyinchalik u bilan birlashgan.

Palmniken-Krakstäpellen 19 asrning oxirida „Stanzin und Becker" kompaniyasi tomonidan amalga oshirila boshlangan sanoat amber qazib olishning boshlanishi bilan rivojlanish uchun kuchli turtki boʻldi.

Oʻsha yillarda Fishxauzendan qishloqqa temir yoʻl qurildi.1945-yil 31-yanvar, 1- fevral Boltiq dengizi sohilidagi Anna konidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda (aniq joylashuvi nomaʼlum) 2 mingdan 3 minggacha odam otib tashlandi. Bular Sharqiy Prussiyadagi kontslager asirlarining birlashgan kolonnasi tomonidan uzoq piyoda yurgandan keyin omon qolganlar edi. Hammasi boʻlib, ustunda 6000 ga yaqin odam bor edi. 3000 dan ortiq odam charchoqdan yoki yoʻlda qatl qilish natijasida vafot etdi. Palmnikenga etib kelganida tirik qolganlar kehribar zavodining metallga ishlov berish sexiga joylashtirildi. Bir necha kundan keyin ularni qirgʻoqqa olib ketishdi, u erda kichik guruhlarga boʻlinib otishdi. Tasdiqlanmagan maʼlumotlarga koʻra, Anna konining oʻzida qatl boʻlmagan. Otib tashlanganlarning jasadlari taqdiriga ham oydinlik kiritilmagan, ularning minalarga koʻmilgani haqidagi versiya tasdiqlanmagan, garchi bu rad etilmagan.
Fojia qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan birinchi tadbir 1995-yilda Yantarniyda Kaliningrad yahudiy jamoasi tomonidan oʻtkazildi. Shuningdek, har yili 27- yanvar kuni Yantarniyda fojiaga bagʻishlangan motam tadbirlari oʻtkaziladi. Bu 2013- yildan buyon „Hayot marshi", Kruglovo qishlogʻidan Yantarniygacha boʻlgan 1945-yilgi marshrutning bir qismi boʻylab yurish bilan oʻtkaziladi. Ikkinchi jahon urushidan keyin Palmniken SSSRga oʻtkazildi va Yantarniy deb oʻzgartirildi. 1947-yilda toʻxtatilgan amber qazib olish qayta tiklandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Показания главного обвиняемого — Page 4" (deadlink). 11-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-sentyabr 2011-yil.
2. ↑  „Калининградский янтарный комбинат" (ru). *2016-07-29*.