Taʼlim — bilim berish, malaka va koʻnikmalar hosil qilish jarayoni, kishini hayotga va mehnatga tayyorlashning asosiy vositasi. Taʼlim jarayonida maʼlumot olinadi va tarbiya amalga oshiriladi. Taʼlim tor maʼnoda oʻqitish tushunchasini anglatadi. Lekin u faqat turli tipdagi oʻquv yurtlarida oʻqitish jarayonini emas, oila, ishlab chiqarish. va boshqa sohalarda maʼlumot berish jarayonini ham bildiradi.

Taʼlimning mazmuni va mohiyati jamiyatning moddiy va madaniy taraqqiyoti darajasi bilan belgilanadi. Ijtimoiy munosabatlar, umumiy maʼlumotga boʻlgan ehtiyoj, kishilarning kasbiy tayyorgarligiga, taʼlim haqidagi pedagogik gʻoyalarga qarab kishilik jamiyati taraqqiyotining turli bosqichlarida Taʼlimning mohiyati, metodi, tashkiliy shakllari oʻzgarib borgan (qarang Pedagogika).

Taʼlim mohiyat-eʼtibori bilan dars berish jarayonini, yaʼni pedagog (oʻqituvchi) faoliyatini, umuman oʻquvchining bilish, oʻrganish faoliyatiga rahbarlik qilishni hamda uqish jarayonini, yaʼni oʻquvchi faoliyatini bildiradi. Taʼlim jarayoni taʼlim beruvchi — oʻqituvchi va taʼlim olayotgan oʻquvchilar faoliyatining yigʻindisidan iborat. Taʼlim va tarbiya jarayonida shaxsning sifatlari, dunyoqarashi, qobiliyati oʻsadi. Taʼlim avlodlar oʻrtasidagi maʼnaviy vorislikni taʼminlaydi: kishilarning ijtimoiytarixiy tajribalari yosh avlodga Taʼlim orqali oʻtadi.

**1988-yildagi „Taʼlimni isloh qilish toʻgʻrisida"gi** qonun 1944-yilgi „Butler" taʼlim qonunidan keyin Angliya va Uelsda taʼlim toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining eng muhim yagona qismi sifatida keng eʼtirof etilgan.

Qoidalar
--------

„Taʼlimni isloh qilish to‘g‘risida"gi qonunning asosiy qoidalari quyidagilardan iborat:

* 1987-yil 20-noyabrda yoki undan keyin tayinlangan akademiklar uchun akademik lavozim bekor qilindi.
* Tanlov elementi joriy etildi, bunda ota-onalar qaysi maktabni afzal koʻrishini belgilashlari mumkin edi.
* Shahar texnologiya kollejlari (CTC) joriy etildi. Qonunning ushbu qismi yangi avtonom maktablarni mahalliy hokimiyat organlarining bevosita moliyaviy nazoratidan chiqarishga imkon berdi. Moliyaviy nazorat maktab oʻqituvchisi va hokimlariga topshiriladi. Qisman xususiy moliyalashtirish talabi ham bor edi. Oxir-oqibat tashkil etilgan oʻn beshta maktab bor edi. Ushbu dasturning davomchisi akademiyalarni tashkil etish edi.
* Buyuk Britaniya organlariga nisbatan „daraja" so‘zidan foydalanish bo‘yicha nazorat joriy etildi.
* Grant asosidagi maktablar (GMS) joriy etildi. Boshlangʻich va oʻrta maktablar ushbu qoidaga koʻra, oʻzlarini tegishli mahalliy taʼlim organlari tarkibidan butunlay chiqarib tashlashlari mumkin va toʻliq markaziy hukumat tomonidan moliyalashtiriladi. Oʻrta maktablar ham oʻn bir yoshda cheklangan tanlov vakolatlariga ega edi.
* Maktablarda "Asosiy bosqichlar "(KS) joriy etildi. Har bir muhim bosqichda bir qator taʼlim maqsadlariga erishish kerak edi.
* Maktablarning mahalliy boshqaruvi (LMS) joriy etildi. Qonunning ushbu qismi barcha maktablarni mahalliy hokimiyat organlarining bevosita moliyaviy nazoratidan chiqarishga ruxsat berdi. Moliyaviy nazorat maktab oʻqituvchisi va hokimlariga topshiriladi. Qoʻshimcha taʼlim kollejlari uchun 1988-yilgi qonun bilan kiritilgan katta avtonomiya 1992-yildagi „Qoʻshimcha va oliy taʼlim toʻgʻrisida"gi qonun bilan kengaytirildi.
* Milliy o‘quv dasturi (NC) joriy etildi.

"Daraja" soʻzidan foydalanish
=============================

Qonun Buyuk Britaniya qonunchiligida keng tarqalgan usuldan foydalanadi, chunki u Buyuk Britaniya darajasiga oʻxshab koʻrinadigan yoki adashtirilishi mumkin boʻlgan har qanday malakani taklif qilish yoki reklama qilishni noqonuniy qiladi.

Keyinchalik, ushbu cheklash qonun hujjatlari bilan tuzilgan roʻyxatdagi organlarning malakalariga nisbatan olib tashlanadi.

Din
---

Ushbu akt maktablarda „keng xristian" ibodatlarini talab qildi. Milliy Musulmon Maorif Kengashi bunga eʼtiroz bildirdi va „yagona oliy Xudoga sigʻinish" deb oʻzgartirishni soʻradi.

Ushbu talab 1998-yilda „Maktab standartlari va asoslari toʻgʻrisida"gi qonunda qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Times Higher Education*, 5 December 1997, Memories of jobs for life
2. ↑  New community, Volume 18, Centre for Research in Ethnic Relations, University of Warwick, 1991, p.465.