Ottavadagi Parlament tepaligidagi Parlament matbuot galereyasi, Kanada, 1916-yil
**Matbuot galereyasi** parlament yoki boshqa qonun chiqaruvchi organning bir qismi boʻlib, u yerda siyosiy jurnalistlarga chiqishlar qilish va voqealarni kuzatish uchun oʻtirish joyi yoki yigʻilish tashkillashga ruxsat beriladi. Bu, odatda, tashkilotning qavatiga qaraydigan galereyalardan biri boʻlib, shuningdek, turli ommaviy axborot vositalariga berilgan qonun chiqaruvchi yoki parlament binolaridagi alohida ofislarni oʻz ichiga olishi mumkin, masalan, Britaniya jamoatlar palatasidagi begonalar galereyasi yoki Kanberra matbuot galereyasi Avstraliya parlamentida ham mavjud.

Umumiy koʻrinish
----------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari Senati 1841-yilda oʻzining birinchi matbuot galereyasini tashkil etdi va Vakillar Palatasi ham, Senat ham 1857 −1859-yillarda hozirgi palatalariga koʻchib oʻtganda, jurnalistlar uchun galereyalar ajratildi. (Oq uy 1902-yilgacha matbuot xonasini belgilamagan.) Kongressdagi matbuot galereyalarini Vakillar palatasi va Senat serjantlari tomonidan tayinlanadigan superintendentlar va jurnalistlar tomonidan saylangan doimiy muxbirlar qoʻmitalari boshqaradi.

Muxbirlarning birinchi doimiy qoʻmitasi 1879-yilda matbuot galereyalaridan lobbichilarni yoʻq qilish uchun tashkil etilgan. Vakillar palatasi va Senat rahbarlarining maʼqullashi bilan jurnalistlar akkreditatsiya uchun bir qator talablarni ishlab chiqdi. Matbuot talonlari faqat asosiy daromad manbai jurnalistika boʻlgan va kundalik gazetaga telegraf orqali xabar berganlarga beriladigan boʻldi. Oʻn toʻqqizinchi asrning ayol muxbirlari ijtimoiy yangiliklarni yoritish bilan chegaralangan edi, bu telegrafning narxini oqlamadi. Afro-amerikalik muxbirlar qora tanlilar matbuoti bilan chegaralangan edi, ular oʻsha paytda barcha haftalik gazetalarni oʻz ichiga olar edi. 1940-yillarga qadar ayollar va ozchilik boʻlgan jamoa bu toʻsiqlarni yengib oʻta olmadilar.

Yigirmanchi asrda, xuddi shu qoidalar asosida, agar ular bir vaqtning oʻzida kundalik gazetalar uchun xabar bermasa, radio muxbirlariga matbuotdagi faoliyatiga ruxsat bermadi. Teleradiokompaniyalarning shikoyatlariga javoban, 1939-yilda Kongress har bir yuqori davlat boshqaruv tashkilotida Radio galereyasini, keyinroq Radio-TV galereyasini yaratdi. Kongress, shuningdek, jurnal va axborot byulletenlari mualliflari uchun davriy matbuot galereyasini va matbuot fotograflari galereyasini ham tashkil etdi. 1990-yillarga kelib, internet-muxbirlar va bloggerlar press-passga ariza berishni boshladilar. Dastlabki qarshiliklardan soʻng, matbuot galereyalari oʻz qoidalarini oʻz jurnalistikasidan pul topadigan va advokatlik guruhlari tomonidan yozilmaganlarni qabul qilish imkoniyatlarini kiritdi.

Matbuot galereyalarini egallagan muxbirlar matbuot korpusi deb nomlanadi. Hozirda soni minglab boʻlgan ular hukumatning uchala tarmogʻida ham xuddi shunday matbuot operatsiyalariga tayanadi. Hukumatning matbuot korpusini joylashtirishga qaratilgan saʼy-harakatlariga qaramay, matbuot va siyosatchilar oʻrtasidagi munosabatlar asosan qarama-qarshilik boʻlib qolmoqda, bu siyosatchilarning noxolislik va notoʻgʻri maʼlumotlardan shikoyat qilishlari va hukumatning yangiliklarni manipulyatsiya qilishga urinishlariga qarshi muxbirlarning noroziliklari bilan keskinlashmoqda.

Havolalar
---------

* Parlament matbuot galereyasi — Kanada
* Kanberra matbuot galereyasi — Avstraliya
* Toʻrtinchi hokimiyat
* Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatining kundalik matbuot galereyasi
* "Lobbi ", Buyuk Britaniyadagi Press Gallery jurnalistlarining norasmiy toʻplami

Manbalar
--------

* Timoti Kuk, *Yangiliklarni boshqarish: News Media siyosiy institut sifatida* (Chikago: Chikago universiteti matbuoti, 1998).
* Eleyn S. Povich, *Hamkorlar va dushmanlar: Kongress va OAV oʻrtasidagi ziddiyatli aloqa* (Arlington Va: Ozodlik Forumi, 1996).
* Donald A. Ritchi, *Matbuot galereyasi: Kongress va Vashington muxbirlari* (Kembrij: Garvard universiteti nashriyoti, 1991).
* Donald A. Ritchie, *Vashingtondan reportaj: The History of the Washington Press Corps* (Nyu-York: Oxford University Press, 2005).

Havolalar
---------

* Maple Leaf Web: Parlament matbuot galereyasi va Kanada siyosati
* AQSh Senati matbuot galereyasi qoidalari
* Buyuk Britaniya parlamentining matbuot galereyasi
* Buyuk Britaniya parlament arxivi, Jamoatlar palatasi Parlament matbuoti galereyasi hujjatlari Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-09-09).