recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Amiriya maktabi
**Al-Amiriya** (arabcha: ) 16-asrga oid madrasa (taʼlim muassasasi) Yamanning Rada shahrida joylashgan. Uni UNESCOning Jahon merosi ro'yxatiga kiritish uchun ko'rib chiqilmoqda. U 1504-yilda qurilgan va Yamanning Tohiriylar me'morchiligining namunasidir. Yodgorlik 1978-yilgacha iroqlik arxeolog Selma Al-Radiy uni ko'rib, yigirma yildan ortiq vaqt davomida uni qayta tiklash uchun xorijiy vakolatxonalardan moliyaviy yordam so'raguniga qadar yomon ahvolda edi.

Ahamiyati
---------

Ushbu sayt 2002-yil 8-iyulda UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga "Madaniy yoʻnalish" boʻyicha kiritilgan. 

Qayta tiklash jarayoni suv o'tkazmaydigan ichki va tashqi suvoqning bir turi bo'lgan qadad san'atini jonlantirgan. 2004-yilda kinorejissyor Katerina Borelli tomonidan *"Quadad, Re-inventing a Tradation (Qudad, anʼanani qaytadan ixtiro qilish)* "nomli hujjatli film suratga olingan (oldindan koʻrish ). 

 Qayta tiklangan Amiriya majmuasining bir qismining yaqindan surati, oq qadad ko'rsatilgan
Amiriya majmuasining restavratsiyasi 2007-yilda arxitektura boʻyicha Ogʻa Xon mukofoti bilan taqdirlangan.

Yana qarang
-----------

* Amiriya majmuasining boshqa rasmlari
* Qadad

Adabiyotlar
-----------

* Al-Radi, S.; Barns, R.; Al-Nosiriy, Y.; Porter, V.; Hillenbrand, R. (1997). *"Amiriya Radada" : Yamanda XVI asr madrasasining tarixi va restavratsiyasi*. Seriya nomi: Islom san'ati bo'yicha Oksford tadqiqotlari; 13. Oksford: Oksford universiteti nashriyoti, Oksford universiteti Sharqshunoslik fakulteti kengashi uchun.ISBN 0-19-728023-4ISBN 0-19-728023-4

1. 1 2 3  The Madrasa Amiriya of Rada - UNESCO World Heritage Centre Retrieved 2009-03-25.
2. ↑  "Selma Al-Radi, Restored Historic Madrasa, Dies at 71" "New York Times", 14 Oct 2010
3. ↑  „Qudad, Re-inventing a Tradition". *Documentary Educational Resources*.
4. ↑  Aga Khan Award website
**Psixologizm** (sotsiologiyada) — sotsiologiyaning ayrim yoʻnalishlariga (G. Tard, Ch. Kuli, J. Mid, neofreydizm, strukturaviy-funksional maktab va boshqalarga) xos metodologiya usuli. P. ijtimoiy munosabatlarni va struk-turalarni psixologik maʼlumotlar, inson psixikasi xususiyatlari, odamlarning bevosita oʻzaro harakatlarini taxlil qilish asosida tushuntiradi. P. boʻyicha, psixologiya umuman butun falsafaning, uning barcha sohalari, xususan, mantiqning (V. Vundt va boshqa fikriga koʻra) asosi hisoblanadi. P. tarafdorlari birdan bir fan psixologiyadir, deb biladilar. Chunki, deb uktirishadi ular, barcha fanlarning obʼyekti fakat maʼlum usullar orqali bilingan sezgilar-dir. Bunday qarashni birinchi galda empiriokrititsizm va pozitivizm vakillari ilgari suradilar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yoqali to'tiqush** (lotincha: *Barnardius zonarius*) — Psittaculidae oilasiga mansub qushlar turi**,** Barnard to'tiqushlari (*Barnardius*) yagona turi.

Tavsif
------

Yoqali to'tqushning tana uzunligi taxminan 37-38 sm.

Patlari asosan yashil rangda. Boshi tusli qora, yonoqlari moviy ranglarda. Ba'zi qushlarning peshonasida tor qizil chiziq bor. Ba'zilarning boshining orqa qismida sariq iz bor. Pastki orqa patlar ko'k-yashil rangga ega. Qanotlari sariq-yashil. Tomoq va ko'krak qafasi ko'k-yashil rangga ega. Qorin sariq rangda. Oyoqlari esa kulrang. Ayollar erkaklarnikidan ko'ra rangparroq.

Uy hayvonlari sifatida saqlanishi mumkin.

Tarqatish
---------

Bu turdagi to'tqushlar Avstraliyaning janubiy, markaziy va g'arbiy qismlarida yashaydi.

Ovqat
-----

Qushlar asosan urug'lar, mevalar, yong'oqlar, rezavorlar, gullar va kurtaklar, hasharotlar va ularning lichinkalari bilan oziqlanadi. O'z hududining janubi-g'arbiy qismida qushlar yerda emas, balki daraxtlarda emlanadi. Meva daraxtlari plantatsiyalariga, ayniqsa nok va olma daraxtlariga zarar etkazishi mumkin.

Ko'payish
---------

Uya qurish davri tarqalish maydoniga bog'liq. Janubiy populyatsiyalar odatda avgustdan dekabrgacha uya quradilar. Avstraliya materikida naslchilikning boshlanishi yog'ingarchilikni belgilaydi. To'tiqushlar tuxumlarini asosan chuqurchaga qo'yadi, uya daraxti sifatida suv havzalari yoki daryolar yaqinida o'sadigan evkalipt daraxtlarini afzal ko'radi. 4 dan 7 gacha tuxum qo'yishadi. Faqat ayol inkubatsiya qiladi. Kuluсhka muddati 20 dan 22 kungacha.

Taksonomiya
-----------

Bu tur birinchi marta 1805-yilda Jorj Shou tomonidan tasvirlangan. Ba'zi taksonomistlar bu turni yaqindan bog'liq bo'lgan rozell turiga kiritadilar.

Galereya
--------

* B.z. semitorquatus*B.z. semitorquatus*
* B.z. semitorquatus*B.z. semitorquatus*
* B.z. zonarius*B.z. zonarius*
* B.z. zonarius*B.z. zonarius*
* Mallee RingneckMallee Ringneck
* B.z. semitorquatus*B.z. semitorquatus*
* Bzzonarius*Bzzonarius*
* B.z. zonarius*B.z. zonarius*

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Forshaw S. 427.
8. ↑

Havolalar
---------

*
**La Penne** (fransuzcha: *La Penne*) - kommuna Fransiya janubi-sharqida, [[Fransiya hududlari|mintaqasi] ] Provence - Alpes - Kot-d'Azur, departamenti Alpes-Dengizliklar, tuman Yaxshi , kanton Vens 2015-yil martigacha kommuna maʼmuriy jihatdan tugatilgan kanton Puget-Tenier (Nitstsa okrugi) tarkibiga kirdi.

Aholi
-----

Aholisi 1322 kishi (2006), o'sish tendentsiyasi aniq: 1439 kishi (2012), aholi zichligi 165,4 kishi/km².

Iqtisodiyoti
------------

**2010 yilda** mehnatga layoqatli (15 yoshdan 64 yoshgacha) 200 nafar aholidan 131 nafari iqtisodiy faol, 69 nafari nofaol (faollik darajasi 65,5 foiz, 1999 yilda – 64,2 foiz). 131 nafar faol mehnatga layoqatli aholidan 117 nafari (62 nafari erkak va 55 nafari ayol) ishlagan, 14 nafari ishsizlar ro‘yxatiga kiritilgan (9 nafari erkak va 5 nafari ayol). 69 nafar mehnatga layoqatli harakatsiz fuqarolarning 12 nafari o‘quvchi yoki talabalar, 40 nafari nafaqaxo‘rlar, yana 17 nafari boshqa sabablarga ko‘ra faol bo‘lmaganlar.

**2010 yil davomida** kommunada 207,5 kishidan iborat 95 ta soliqqa tortiladigan xonadon mavjud edi. Shu bilan birga, o'rtacha daromad soliq to'lovchiga 15 ming 814 yevroni tashkil etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Décret n° 2014-227 du 24 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département des Alpes-Maritimes" (fr). *Директива от 24 февраля 2014*.  legifrance.gouv.fr. 2015-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 25-avgust.

Havolalar
---------

* „Официальный сайт мэрии коммуны Ла-Пен" (fr). Qaraldi: 2015-yil 25-avgust.
**Fuqarolik** jismoniy shaxsning maʼlum bir davlat bilan huquqiy bogʻlanishidir. Fuqarolikka ega shaxs **fuqaro**, deyiladi. Bu bogʻlanish fuqaroning tegishli davlatga nisbatan boʻlgan huquq va burchlari hamda uning oʻsha davlat tomonidan himoya qilinishida namoyon boʻladi. Oʻzbekiston Konstitutsiyasining 22-moddasiga koʻra butun Oʻzbekiston hududida yagona fuqarolik oʻrnatiladi (Qoraqalpogʻiston fuqarosi ayni vaqtda Oʻzbekiston fuqarosi hamdir).

**Fuqarolik** – shaxsning muayyan davlat bilan doimiy siyosiyhuqukiy aloqasi; bu aloqa shaxs va davlatning oʻzaro huquq va majburiyatlarida ifodalanadi. Shaxs F.ka ega boʻlgach, davlat uning hamma huquq va erkinliklarini eʼtirof etadi, ularning amalga oshishini taʼminlash choralarini koʻradi. Fuqarolarning manfaatlarini davlat, fuqarolar boshqa mamlakatlar hududida turgan vaqtda ham himoya qiladi, ularga homiylik koʻrsatadi. Oʻz navbatida, fuqarolar davlat qonunlari va qoidalarga soʻzsiz rioya kiladilar, oʻzlari uchun belgilangan majburiyatlarni bajaradilar. Bu huquq va majburiyatlar yigʻindisi fuqaroning siyosiyhuquqiy maqomini tashkil etadi, fuqarolar ana shu maqom bilan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslardsh ajralib turadilar. Fuqarolik asosan 2 yoʻl bilan qabul qilinadi; tugʻilganlik dalili asosida („filiatsiya") va naturalizatsiya yoʻli bn. Tugʻilish asosida Fuqarolikka qabul qilishda 2 xil qoida: „qon huquqi" va „tuproq huquqi" qoidasi qoʻllaniladi. „Qon huquqi" deb nomlangan qoida shu davlatning fuqarolaridan tugʻilgan shaxsni fuqaro deb tan oladi (ayrim davlatlarda otaonasining biri tegishli F.ka egaligi yetarli). Kaysi davlat hududida bu shaxsning tugʻilganligi ahamiyatga ega emas. „Tuproq huquqi" qoidasi, fuqaroligidan qatʼi nazar, agarda shaxs mazkur davlat hududida tugʻilgan boʻlsa, unda oʻsha shaxs fuqaro deb tan olinadi. Naturalizatsiya yoʻli bilan Fuqarolikni qabul kilish mamlakatda yashab kelayotgan shaxsning Fuqarolikni olish toʻgʻrisidagi iltimosi bilan bogʻliqdir.

Oʻzbekistonda F.ning huquqiy holati Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 6bobida hamda „Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida"gi qonun (1992-yil 2-iyul)da koʻrsatib oʻtilgan. Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yagona Fuqarolik oʻrnatilgan. Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi, unga qanday asoslarda ega boʻlganlikdan qatʼi nazar, hamma uchun tengdir. Qoraqalpogʻiston Respublikasining fuqarosi ayni vaqtda Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi hisoblanadi. Fuqarolikka ega boʻlish va uni yoʻqotish asoslari hamda tartibi qonun bilan belgilanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *OʻZBEKISTONDA FUQAROLIK VA UNING KONSTITUTSIYAVIY ASOSLARI*, 2016-03-06da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2008-04-17
2. ↑  *Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. VI bob.*, 2004-11-15da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2008-04-17

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ur, toʻqmoq!** — oʻzbek xalq ertak]laridan. Shaklan va mazmunan sehrli-fantastik ertaklar turiga kiradi. Ertak mazmunini xalqning toʻq yashash, baxt-saodat, erkin hayot haqidagi orzu-umidlari tashkil etadi. Ertakda voqealar „ochil, dasturxon", „gazla, gazim", „ur, toʻqmoq", „pishdi palov", „chiq qovokdan" kabi sirli vositalar orqali rivojlana boradi va salbiy personajlar qiyofasida mavjud tuzumning axlok, meʼyorlari — adolatsizlik, insofsizlik, zulm va zoʻrlik kabi yomon illatlar fosh etiladi. „Ochil, dasturxon", „Chol bilan kampir" ertaklari „Ur" ning variantlari hisoblanadi. Ertak boshlangʻich sinf darsliklarida berilgan, oʻzbek xalq ertaklari turkumida koʻp bor nashr qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ur, toʻqmoq!" *OʻzME*. U-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shirin Mirxonovna Azizova** (10-yanvar 1940, Gʻijduvon) — Oʻzbekiston xalq artisti (1988). Toshkent davlat sanʼat institutini tugatgan (1961). 1961-1964-yillar Namangan teatrida, 1968-1987-yillar Toshkentdagi Abror Hidoyatov nomidagi drama teatrida, 1987-yildan Hamza teatrida aktrisa. Azizova ijodiga lirik, dramatik rollar yaqin boʻlib, obrazlari hayotiyligi, sahna nutqining mukammalligi bilan ajralib turadi.

Xolishon, Sora, Maysara („Xolisxon", „Ishq qurbonlari", „Maysaraning ishi"), Rohila („Birinchi muhabbat"), Muhabbat („Oʻn sakkiz yoshligim"), Nozi („Bahs"), Oʻzbekoyim („Oʻtgan kunlar"), Tamara („Jar"), qaynona („Chimildiq") va boshqa „Oʻzbekfilm" kinostudiyasi, Madina(,,Har bir uyda bayram*, M. Boyjiyev),Zilola,,(Dildor* M Karimov),Ayol,, Najot*, F.Musadjonov, Malika,, Ayollar hangomasi*, H.Muhammad, Jannatan,, Xudoning besh xotini *kabi rollarni mahorat bilan ijro etgan.*

1961-yilgacha Toshkent davlat teatr va rassomlik institutining aktyorlik fakultetida tahsil oldi. 1961-1964-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Namangan viloyat musiqali drama teatri sahnasida chiqish qilgan.
Shirin Azizova 1981-yildan beri filmlarda rol oʻynaydi.
Qabrdan qaytgan umr (2010-yil), Mergan militsiya (2007-yil), Sen meni sevasanmi (2006-yil), Kelgindi kuyov (2005-yil), Temir erkak (1991-yil), Tangalik bolalar (1990-yil) kabi filmlarda rollar ijro etgan.
Shirin Azizovaning turmush oʻrtogʻi taniqli aktyor Toʻgʻon Rejametov (1938-1982-yil)
Oʻgʻli - aktyor Zuxriddin Rejametov 1962-yil,
qiz i- aktrisa Fotima Rejametova 1970-yil

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karzay Homed** (1957, Qandahor shahri yaqinidagʻi Karz qishlogi) — Afgʻoniston davlat arbobi. Qobuldagi "Habibiya" bilim yurti (1976), Hindistonning Simda shahridagi Ximachal Pradesh universiteti (1982)ni tugatgan. SSSRning Afgʻonistondagi qoʻshinlariga qarshi urushda ishtirok etgan. 1982 yildan Afgʻonistonni ozod etish milliy fronti tezkor boshqarmasi boshligʻi, 1985 yildan axborot departamenti raisi, siyosiy departament boshligʻi oʻrinbosari, 1989 yildan Peshovarda joylashgan S. Mujaddadiy rahbarligidagi Afgʻoniston muvaqqat hukumatida tashqi aloqalar departamenti bosh direktori, 1992 yildan B.Rabboniy boshchiligidagi muvaqqat hukumatda tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari. 1994 yil "Tolibon" harakatiga qoʻshilgan, ammo 1995 yil oxiriga kelib, bu harakat mohiyatini anglab yetgach, uni tark etgan. 1997 yil Pokistonning Kvetta shahrida Afgʻonistonda Loya jirgʻani oʻtkazishga yordam koʻrsatish boʻyicha boʻlinma taʼsis etgan. 1999 yil Loya jirgʻani tashkil etish boʻyicha Zohir Shoh boshchiligidagi Rim guruhi ijroiya qoʻmitasi aʼzosi. 2001 yil dekabrda Bonn shahrida boʻlib oʻtgan Afgʻoniston muvaqqat hukumatini taʼsis etishga bagʻishlangan konferensiyada muvaqqat hukumat raisi etib saylangan. 2002 yil maydan Afgʻoniston Oʻtish Islom Davlati raisi, 2004 yil oktyabrdan 2014-yilgacha Afgoniston Islom Respublikasi prezidenti.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Afgʻoniston Prezidentlari |
| --- |
|  |
| Afgʻoniston Respublika | 
* Muhammad Dovud Xon
 |
|  |
| Afgʻoniston Demokratik Respublika | 
* Nur Muhammad Tarakiy
* Hafizulloh Amin
* Babrak Karmal
* Hoji Muhammad Chamkaniy (v.b.)
* Muhammad Najibulloh
* Abdul Rahim Hatif (v.b.)
 |
|  |
| Afgʻoniston Islom davlati | 
* Sibgʻatulloh Mujaddadiy (v.b.)
* Burhoniddin Rabboniy
* Hamid Karzay (v.b.)
 |
|  |
| Afgʻoniston Tolibon (*de facto*) | 
* Muhammad Umar
* Muhammad Rabboniy
* Abdul Kabir (v.b.)
 |
|  |
| Afgʻoniston Vaqtincha hukumat | 
* Hamid Karzay
 |
|  |
| Afgʻoniston Afgʻoniston | 
* Hamid Karzay
* Ashraf Gʻani
* Amrulloh Solih (v.b.)
 |
|  |
| Afgʻoniston Tolibon (*de facto*) | 
* Hibatulloh Oxundzoda
 |

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Humoyun** (1508.6.3 - 1556.27.1) -Boburiylar davlati hukmdori (1530— 40, 1555—56). 

1530-yil Humoyun otasi Boburning Hindistondagi mulklariga ega boʻlgan. Sekin-asta Gujarot, Rajpu-tan, Malvani oʻz davlatiga qoʻshib olgan. Lekin oʻsib borayotgan ichki nizolar va ukalari Mirzo Komron, Mirzo Feruz, Askariy Mirzo va Hindol Mirzolarning mustaqillikka intilishlari davlatni zaiflashtirgan. Bundan foydalangan afgʻonlarning suriylar sulolasidan Shershoh Suriy Chausa shahri (1539) va Qanovuj shahri (1540) yaqinida Humoyunning qoʻshinini yengib, Dehlini egallagan. Humoyun Eronga qochib oʻtgan. Eronning harbiy yordami bilan Afgʻo-nistonni oʻz tasarrufiga olgan. 1541 yil ukasi Hindolning piri boʻlmish Mir Ali Akbar Jomiyning qizi Hamida Bonuga uylangan. 1542 yil Akbar tugʻilgan. Shershoh oʻlimidan keyin (1545) Shim. Hindistonda boshlangan nizolar mamlakatni siyosiy jihatdan parchalab tashlagan. Sharoitdan foydalanib Humoyun Hindistonga yurish boshlagan va 1555 yil 27-may kuni Sirxindda boʻlib oʻtgan shiddatli jangda afgʻonlar yengilganlar. Bu gʻalaba Shimoliy Hindistonda 2-marta boburiylar sulolasi hukmronligining oʻrnatilishini taʼminlagan. Humoyun oʻz kutubxonasi zinasidan tushib ketayotganda vafot etgan. Humoyun Hindistonda bir necha maʼmuriy islohotlar oʻtkazgan. Uning davrida Mir Sayid Ali boshchiligida miniatyura maktabi yuzaga kelgan. Humoyun fors va turkiy tillarda sheʼrlar yozgan. Akbar tomonidan Dehli shahrida H. maqbarasi qurilgan. Gulbadan begim Bobur va akasi Humoyun haqida "[Humoyunnoma|Humoyunno-ma]" asarini yozgan.

1529 (936-hijriy) -yili Humoyun sog‘ayadi, ammo otasi Zahiriddin Muhammad Bobur kasallanib qoladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Humoyun" *OʻzME*. H-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



| * k
* m
* t
Boburiy imperatorlar |
| --- |
| 
* Bobur
* Humoyun
* Akbar Jaloliddin Muhammad
* Jahongir
* Shoh Jahon
* Avrangzeb
* Bahodir-shoh I
* Jahondar-shoh
* Farruh Siyyor
* Rafi-ul Darjat
* Shah Jahan II
* Muhammad-shoh
* Ahmad-shoh
* Alamgir II
* Shah Jahan III
* Shah Alam II
* Akbar-shoh II
* Bahodir-shoh II

 |
**Ofset bosma mashina** — bosma mashinanknt bir xili; unda bosma qolip (forma)dagi boʻyoq rezina silindrga, undan esa qogʻoz (yoki bosma material)ga oʻtadi. (qarang Ofset bosma). Asosan, tekis bosmala qoʻllaniladi. AQSHda 1905-yil yaratilgan. Oddiy Ofset bosma mashina m. 3 silindr: qolip, ofset (rezina qoplamali) va bosma silindrlardan iborat. Ofset bosma mashina m.ning 1,2 va koʻp boʻyoqli; listli va rolikli xillari bor. 2 boʻyokli Ofset bosma mashina m.da (rasmga q.) ikkita qolip F va F2,2 ofset silindri O va O2, 2 ta boʻyoq apparati K va K2, 2 ta hoʻllovchi apparat U! va U2 hamda bosish silindri P bor. Qogʻoz oʻzi tax-lovchi moslama S dan uzatiladi. Tay-yor nusxalar transportyor T bilan qabul qiluvchi stapel PS ga uzatiladi. Ofset bosma mashinam. afzalligi: koʻp boʻyoqli na-shrlarni tez bosish mumkin, har xil silliqlikdagi qogʻozlarga ham bo-silaveradi, bosma qoliplari kam yeyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Enzimologiyada **2-atsilgliserol O-atsiltransferaza** (EC 2.3.1.22) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

asil-KoA + 2-atsilgliserin {\displaystyle \rightleftharpoons } CoA + diatsilgliserin
Shunday qilib, ushbu fermentning ikkita substrati asil-CoA va 2-atsilgliserindir, uning ikkita oxirgi mahsuloti esa CoA va diatsilgliserolhisoblanadi.

Ushbu ferment transferazlar oilasiga yaʼni, aminoatsil guruhlardan boshqa guruhlarni oʻtkazuvchi asiltransferazalarga tegishli hisoblanadi. Ushbu ferment sinfining sistematik nomi **asil-CoA: 2-atsilgliserol O-atsiltransferaza** boʻlib, umumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida **asilgliserol** palmitoiltransferaza, **monogliserid** atsiltransferaza, **asil koenzim A-** monoglitserid atsiltransferaza va **monoatsilgliserol asiltransferaza kabilari qoʻllaniladi.** Bu ferment glitserollipidlar almashinuvida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

* "Purification and preliminary characterization of 2-monoacylglycerol acyltransferase from rat intestinal villus cells". *Can. J. Biochem. Cell Biol.* **63** (5): 341–7. 1985. doi:10.1139/o85-050. PMID 4016575.
**Rassomlik sanʼati** – asarlari biror yuza (qogʻoz, mato, taxta, devor va boshqalar) ga boʻyoq (akvarel, moyboʻyoq, tempera, guash, yelimboʻyoq), qalam, rangli tosh, shisha va h.k.da ishlanadigan tasviriy sanʼat turi. Qanday xomashyodan va qanday ishlanishiga qarab rangtasvir va grafikaga ajratiladi. Rangtasvirda rang muhim oʻrin egallaydi va uning xarakterli tomonlarini belgilaydi; grafikada asosan chiziq, oq-qora boʻyoq dogʻlari asosiy boʻlib, rang ikkinchi darajali oʻrin tutadi, koʻp hollarda shartli, ramziy maʼnoda asarning gʻoyaviy emotsional tomonini kuchaytirish maqsadida uni qoʻllash mumkin. Masalan, plakatsiz rangi qizil buyum koʻk, sariq va boshqa rangda berilishi mumkin va h.k. „Rassomlik sanʼati" iborasi XX asr 50-yillaridan qoʻllanilib, dastlab rangtasvirni taʼriflash uchun ishlatilgan. Bugungi kunda, shuningdek, badiiylik maʼnosida ham qoʻllaniladi.

Rassomlik sanʼati qad. boʻlib, rangtasvir va grafika bir-biri bilan uzviy bogʻliq holda rivojlangan. Davr oʻtishi bilan professional sanʼatning kuchayishi ularni mustaqil sanʼat turlariga ajrata boshlagan. Uygʻonish davri va undan keyingi davrlarda Rassomlik sanʼati ifoda vositalari boyib borgan, mutaxassislar yetishib chiqqan, texnika va texnologiya oʻzgarib yangilanib borgan. Rangtasvir va grafikani bir-biridan alohida ajratish qiyin, chunki har bir ijodkor ularning har ikkisida ham ijod qiladi, ijodkor faoliyatiga baho berish faqat ulardan qay birining yetakchiligiga bogʻliq. Masalan, L.Abdullayev rangtasvir va grafikada ham mehnat qilgan, lekin rangtasvir ustasi sifatida eʼtirof etiladi. Ch. Axmarov, N.Kashina va boshqa ijodida ham shu xilni koʻrish mumkin, ular ijodida fafikaning ayrim tur va koʻrinishlari oʻz ifodasini topgan, xolos. V.Kaydalov, Q. Basharov va boshqa ijodida rangtasvir asarlari mavjud boʻlsa ham, ular fafik rassomlar qatoridan oʻrin olgan. Oʻzbek kitob grafikasining asoschisi boʻlgan I.Ikromovni, N.Xoliqov, A.Bobrov, F.Kagarov va boshqalarni grafik rassomlar sifatida eʼtirof etish mumkin.

Yana qarang
-----------

* Tasviriy sanʼat
* Foto sanʼati

Adabiyotlar
-----------

* Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Mona Lisa | *Sanʼatga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX525398
* GND: 4037220-0
* HDS: 011008
* LNB: 000058686
* NDL: 00564487
* NKC: ph122599

 |
**Ksilografiya** (ksilo... va ...grafiya), yogʻoch gravyura — yogʻochga ishlangan gravyuraning keng tarqalgan eng qadimiy turi. Bosma shakl (klishe) qoʻlda oʻyib tayyorlanadi: taxtaning tekis yuzasiga rasm chiziladi, rasmdan boʻsh joylar(zamin)i iskana bilan oʻyib rasmli sathdan (2–3 mm) chuqurlashtiriladi. Boʻrtma tasvir yuzasiga boʻyoq surtib nusxa koʻchiriladi. Ksilografiya usulida tayyorlangan qolip 15 ming nusxa koʻchirishga yetadi.

Ksilografiyaning 2 turi mavjud:

1. Boʻylama ksilografiya — daraxtdan boʻylamasiga kesib olingan yogʻochga ishlangan;
2. Koʻndalang ksilografiya — daraxtdan koʻndalangiga kesib olingan yogʻochga ishlangan. Rang-tasvir va rangli rasmlardan nusxa koʻchirganda koʻpincha koʻndalang ksilografiya ishlatiladi.

Ksilografiya dastlab Xitoyda (6-asr), 14-asrdan Gʻarbiy Yevropada, 16-asrdan Rossiyada qoʻllanila boshlagan. Rangli ksilografiya ham Xitoyda 16-asrda paydo boʻlgan, ayniqsa, Yaponiyada uzoq va yorqin taraqqiy etgan, yapon rassomlari (Katsusiko Xokusay va boshqalar) rangli ksilografiyada ulkan yutuqlarga erishdilar. Ingliz rassomi T. Byuik tomonidan koʻndalang ksilografiya ixtiro qilingach (1771), Yevropada bu usulda illyustratsiyalar ishlab chiqarish keng yoʻlga qoʻyildi. Ksilografiya taraqqiyotiga U. Nikolson (Buyuk Britaniya), F. Valloton (Shveysariya), E. Munk (Norvegiya), A. Ostroumova-Lebedeva (Rossiya) va boshqalar katta hissa qoʻshdilar. Oʻzbekistonlik rassomlar (Medat Kagarov, I. Kiriakidi va boshqalar) ksilografiyausulida 70-yillardan ijod qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:Enzyme

Enzimologiyada **2-alkenal reduktaza** (EC 1.3.1.74) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

n-alkanal + NAD§+ {\displaystyle \rightleftharpoons } alk-2-enal + NAD§H + H +
Bu fermentning 3 ta substrati n-alkanal, NAD <sup id="mwFQ">+</sup> va NADP <sup id="mwFw">+</sup>, uning 4 ta mahsuloti esa alk-2-enal, NADH, NADPH va H <sup id="mwHQ">+</sup> hisoblanadi.

Bu ferment oksidoreduktazalar oilasiga kiradi, xususan, NAD+ yoki NADP+ bilan donorning CH-CH guruhida akseptor sifatida harakat qiluvchi fermentlar. Ushbu ferment sinfining sistematik nomi **n-alkanal:NAD§+ 2-oksidoredüktaza** boʻlib, umumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida **NAD§H ga bogʻliq alkenal/bir oksidoreduktaza** va **NADPH: 2-alkenal alfa, beta-gidrogenaz kabilari qoʻllaniladi**

Strukturaviy tadqiqotlar
------------------------

2007-yilning oxiridan boshlab ushbu fermentlar sinfi uchun PDB kirish kodlari 2DM6, 2J3J va 2J3K boʻlgan uchta tuzilma qabul qilindi.

Manbalar
--------

* "The NADPH:quinone oxidoreductase P1-zeta-crystallin in Arabidopsis catalyzes the alpha,beta-hydrogenation of 2-alkenals: detoxication of the lipid peroxide-derived reactive aldehydes". *Plant Cell Physiol.* **43** (12): 1445–55. 2002. doi:10.1093/pcp/pcf187. PMID 12514241.
* "Antioxidative function and substrate specificity of NAD(P)H-dependent alkenal/one oxidoreductase. A new role for leukotriene B4 12-hydroxydehydrogenase/15-oxoprostaglandin 13-reductase". *J. Biol. Chem.* **276** (44): 40803–10. 2001. doi:10.1074/jbc.M105487200. PMID 11524419.
**Nikolay Ivanovich Vavilov** (1887. 25. 11, Moskva—1943. 26.1, Saratov) — biolog, genetik, geograf, jamoat ar-bobi, akad. (1929), Ukraina FA akad. (1929), VASXNIL prezidenti (1929— 35) S. I. Vavilovning akasi. V. Saratov universiteti prof. (1917). 1921-yildan Petrograddagi Amaliy botanika va seleksiya boʻlimi mudiri, 1930 y.dan 1940-yil ning avgusttigacha Butunittifoq oʻsimlikshunoslik instituti direktori. V. seleksiyaning hozirgi zamon biologik asoslari toʻgʻrisidagi taʼlimotni, madaniy oʻsimliklarning kelib chikish markazlari, ularning geografik tarqalishi toʻgʻrisidagi taʼlimotni yaratdi, oʻsimliklarning yuqumli kasalliklarga immuniteta toʻgʻrisidagi taʼlimotni asosladi. Bir-biriga yakin turlar, turkumlar va hatto oilalarda irsiy oʻzgaruvchanlikning gomologik qatorlar qonunini ifodalab berdi. V. Yevropa, Osiyo, Afrika, Shim. Markaziy va Jan. Amerikadagi 60 ga yaqin mamlakatlar oʻsimlik resurslarini oʻrgandi, koʻpgina ilmiy ekspeditsiyalarga rahbarlik qildi va Oʻrta Osiyo oʻsimlik olamini batafsil tadqiq etdi. Oʻzbekistonda V. tashabbusi bilan sobiq Ittifoq oʻsimlikshunoslik instituti (VIR) ning Oʻrta Osiyo tajriba st-yasi (1924; hozirgi Oʻzbekistan oʻsimlikshunoslik ilmiy tadqiqot instituti) ochilgan. T. D. Lisenkoning gʻayriilmiy taʼlimotiga qarshi kurashda genetikani mardonavor himoya qilgan. V. ilmiy asarlari (350 ortiq) jahon biol. fani xazinasiga katta hissa boʻlib qoʻshiddi. Koʻpchilik mamlakatlar, jumladan, Angliya, Hindiston, Argentina akademiyalarining faxriy aʼzosi boʻlgan. 1940-yil avgustda qamoqqa olinib qatagʻon qilingan.

Manbalar
--------

* Izb. trudi, t. 1-5, M.-L. 1959-65; Izb. proizvedeniya, t. 1—2, L. 1967.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Voyko V. V. Vi lenskiy Ye. R. Nikolay Ivanovich Vavilov (stranitsi jizni i deyatelnosti), M. 1987.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Enzimologiyada **2-atsilgliserofosfokolin O-atsiltransferaza** (EC)) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

asil-CoA + 2-atsil-sn-glisero-3-fosfokolin {\displaystyle \rightleftharpoons } CoA + fosfatidilxolin
Shunday qilib, bu fermentning ikkita substrati asil-CoA va 2-atsil-sn-glisero-3-fosfoxolin boʻlib, uning ikkita oxirgi mahsuloti esa CoA va fosfatidilxolin hisoblanadi.

Ushbu ferment transferazlar oilasiga, xususan, aminoatsil guruhlardan boshqa guruhlarni oʻtkazuvchi asiltransferazalarga tegishli. Ushbu ferment sinfining sistematik nomi **asil-CoA: 2-atsil-sn-glisero-3-fosfokolin O-atsiltransferaza**boʻlib, umumiy ishlatiladigan boshqa nomlar orasida **2-atsilgliserol-3-fosforilxolin asiltransferaza** va **2-asilgliserofosfokolin asiltransferaza** kabilari ham mavjud. Bu ferment glitserofosfolipid metabolizmida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

* "Metabolism of glycerolipids. VI. Specificities of acyl coenzyme A:phospholipid acyltransferases". *J. Biol. Chem.* **240**: 1905–1911. 1965. PMID 14299609.
* "The acylation of isomeric monoacyl phosphatidylcholines". *Biochim. Biophys. Acta* **152** (4): 694–703. 1968. doi:10.1016/0005-2760(68)90115-x. PMID 5660084.
**2-degidro-3-deoksi-L-pentonat aldolaz fermenti** ( EC)) kimyoviy reaksiyani katalizlaydigan ferment hisoblanadi.

2-degidro-3-deoksi- L -pentonat {\displaystyle \rightleftharpoons } piruvat + glikolaldegid
Bu ferment liazalar oilasiga, xususan, uglerod-uglerod bogʻlarini ajratuvchi aldegid- liyazlarga tegishli. Ushbu ferment sinfining tizimli nomi **2-degidro-3-deoksi-L-pentonat glikolaldegid-liyaza (piruvat hosil qiluvchi))**boʻlib, umumiy ishlatiladigan boshqa nomlar orasida **2-keto-3-deoksi-L-pentonat aldolaz**, **2-keto-3-deoksi-L-arabonat aldolaz**, **2-keto-3-deoksi-D-ksilonat aldolaz**, **3-deoksi-D** kabilari mavjud. **-pentuloson kislotasi aldolazasi** va **2-dehidro-3-deoksi-L-pentonat glikolaldegid-liazasi**. Bu ferment fruktoza va mannoz metabolizmida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

* "2-keto-3-deoxyl-L-arabonate aldolase and its role in a new pathway of L-arabinose degradation". *Biochem. Biophys. Res. Commun.* **36** (5): 809–14. 1969. doi:10.1016/0006-291X(69)90681-0. PMID 5808295.
**2-dehidro-3-deoksi-6-fosfogalaktonat aldolaza** fermenti (EC)) kimyoviy reaksiyani katalizlaydigan ferment hisoblanadi.

2-dehidro-3-deoksi- D -galaktonat 6-fosfat {\displaystyle \rightleftharpoons } piruvat + D -gliseraldegid 3-fosfat
Bu ferment liazalar oilasiga, xususan, uglerod-uglerod aloqalarini ajratuvchi aldegid- liyazlarga tegishli. Ushbu ferment sinfining sistematik nomi **2-dehidro-3-deoksi-D-galaktonat-6-fosfat D-gliseraldegid-3-fosfat-liyaza (piruvat hosil qiluvchi) hisoblanadi**. Umumiy ishlatiladigan boshqa nomlar orasida **6-fosfo-2-keto-3-deoksigalaktonat aldolaz**, **fosfo-2-keto-3-deoksigalaktonat aldolaz**, **2-keto-3-deoksi-6-** fosfogalaktonik aldolaz, **fosfo-2-keto-3** mavjud. **-deoksigalaktonik aldolaza**, **2-keto-3-deoksi-6-fosfogalakton kislotasi aldolaza**, **(KDPGal) aldolaza**, **2-dehidro-3-deoksi-D-galaktonat-6-fosfat** va **D-gliseraldegid-3-fosfat-liaz**. Bu ferment galaktoza almashinuvida ishtirok etadi.

Strukturaviy tadqiqotlar
------------------------

2007-yil oxiridan boshlab ushbu fermentlar sinfi uchun ikkita tuzilma qabul qilindi, PDB kirish kodlari 2V81 va 2V82 hisoblanadi.

Manbalar
--------

* „2-Keto-3-deoxy-6-phosphogalactonic acid aldolase",*Carbohydrate Metabolism*, Methods in Enzymology, 1966 — 524–528 bet. DOI:10.1016/0076-6879(66)09104-3. ISBN 978-0-12-181809-8.
Enzimologiyada **2-kumarat O-beta-glyukoziltransferaza** (EC)) — kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.

UDP-glyukoza + trans-2-gidroksisinnamat {\displaystyle \rightleftharpoons } UDP + trans-beta-D-glyukosil-2-gidroksisinnamat
Shunday qilib, bu fermentning ikkita substrati UDP-glyukoza va trans-2-gidroksisinnamat, uning ikkita oxirgimahsuloti UDP va trans-beta-D-glyukosil-2-gidroksisinnamat hisoblanadi .

Bu ferment glikoziltransferazalar oilasiga, xususan, geksosiltransferazalarga tegishli boʻlib, shbu ferment sinfining sistematik nomi **UDP-glyukoza:trans-2-gidroksisinnamat O-beta-D-glyukoziltransferazasi hisoblanadi**. Umumiy qoʻllaniladigan boshqa nomlar orasida **uridin difosfoglyukoza-o-kumarat glyukosiltransferaza** va **UDPG: o-kumar kislotasi O-glyukoziltransferaza** kabilar mavjud. Bu ferment fenilpropanoid biosintezida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

* "trans-o-Hydroxylcinnamic acid glucosylation in cell-free extracts of Melilotus alba". *Phytochemistry* **6** (10): 1313–1318. 1967. doi:10.1016/S0031-9422(00)82872-1. .
* "Intracellular localization of two enzymes involved in coumarin biosynthesis in Melilotus alba". *Plant Physiol.* **65** (2): 171–175. 1980. doi:10.1104/pp.65.2.171. PMID 16661155. PMC 440292. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=440292.
**20-batalyon** Avstraliya armiyasining piyoda askarlari bataloni edi. 1915 yil boshida Avstraliya Imperator kuchlarining bir qismi sifatida koʻtarilgan u Birinchi Jahon urushi paytida xizmat qilgan 5-brigada, 2-divizionga biriktirilgan ekan. Batalon birinchi marta 1915 yil dekabrida evakuatsiya qilinmasdan oldin Gelibolu yurishi paytida harakat qilgan. Shundan soʻng 20-batalyon Fransiyaga joʻnatildi va ular Gʻarbiy front boʻylab xandaqlarda xizmat qilishdi. Keyingi ikki yil davomida ular koʻplab yirik janglarda, jumladan, urush oxirida yuz kunlik hujum janglarida qatnashdilar. 20-batalyonning soʻnggi jangi 1918 yil oktyabr oyida Montbrehainda boʻlgan. Urush tugagach, 1919 yil aprelda tarqatib yuborildi. Keyinchalik u 1921 yilda qayta tiklandi, garchi u 1929 yilda ishchi kuchi etishmasligi tufayli birlashtirildi. Ikkinchi Jahon urushi paytida batalyon qisqa vaqt ichida qayta koʻtarildi va Avstraliyada garnizon vazifalarini bajargan.

Manbalar
--------

1. ↑  Kuring 2004, p. 47.
2. ↑  During World War I, the authorised strength of an Australian infantry battalion was 1,023 men.
Tarixi
------

1991-yilda G'azo shahrida tashkil etilgan. Birinchi Intifada Falastin rahbari Yosir Arafat 1991-yil sentabrida Falastin milliy universitetini tashkil etish to‘g‘risida farmon chiqardi. AUG 1991-yil 18-oktabrda 2 fakultetda 725 nafar talaba tahsil olayotgan ikki qavatli binoda ochildi; Pedagogika fakulteti va Shariat va Huquq fakulteti (hozirgi huquq fakulteti)  .

1992-yilda yana 4 fakultet: Farmatsevtika fakulteti, Qishloq xo'jaligi va Atrof-muhit fakulteti, Tabiiy fanlar fakulteti, San'at va gumanitar fanlar fakulteti, keyin esa Iqtisodiyot va ma'muriy fanlar fakulteti tashkil etildi.

Amaliy Tibbiyot fanlari fakulteti sektorning Falastin jamoasining tibbiy ehtiyojlarini qondirish uchun 1997-yilda AUG rivojlanishining yana bir bosqichida yaratilgan. 1999-yilda universitetning Tibbiyot fakulteti Abu Dis shahridagi Falastin Al-Quds universitetida filialini ochib berdi.

Muhandislik va axborot texnologiyalari fakulteti 2001-yilda yangi bilim va texnologiyalarni o‘rganish maqsadida tashkil etilgan. 2007-yilda Falastin jamiyatida og'iz bo'shlig'i salomatligini yaxshilash uchun stomatologiya fakulteti ochildi. Shariat fakulteti 2009-yilda alohida fakultet sifatida qayta ochilgan.

2015-yilda Al-Mug‘raqa hududidagi yangi kampusda Qirol Hasan II nomidagi Atrof-muhit fanlari va qishloq xo‘jaligi markazi ochildi. Ushbu binoning qurilishi Marokash qiroli Muhammad VI tomonidan moliyalashtirilgan. Al-Mug'roqdagi yangi universitet binosida 2 bino, auditoriya va San'at va gumanitar fanlar fakulteti Saudiya taraqqiyot jamg'armasi tomonidan to'liq qoplab berildi  .

Fakultetlar
-----------

* Qishloq xo'jaligi va Atrof-muhit fakulteti
* Amaliy va tibbiyot fanlari fakulteti
* San'at va gumanitar fanlar fakulteti
* Stomatologiya fakulteti
* Iqtisodiyot va menejment fakulteti
* Muhandislik va axborot texnologiyalari fakulteti
* Pedagogika fakulteti
* Huquq fakulteti
* Tibbiyot fakulteti
* Farmatsevtika fakulteti
* Pedagogika fakulteti
* Shariat fakulteti

Manbalar
--------

* Bouen, Donna Li va Erta, Evelin A. (2002). *Yaqin Sharq musulmonlaridagi kundalik hayot: Ikkinchi nashr*. Indiana universiteti matbuoti. ISBN 0-253-21490-4

Havolalar
---------

* Universitetning rasmiy sayti{{{1}}}

Eslatmalar
----------

1. 1 2  „AUG History". *Al-Azhar University Gaza*. 2016-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 24-noyabr.
**Peon** ( frans. Péone ) Fransiyaning janubi-sharqida joylashgan kommunadir. 2015-yil martigacha kommuna maʼmuriy jihatdan tugatilgan Giyom kantonining *(Nitstsa okrugi)* bir qismi boʻlgan.

Aholisi
-------

Aholisi 799 kishi (2006), o'sish tendentsiyasi aniq: 984 kishi (2012), aholi zichligi 20,3 kishi/km².

Iqtisodiyoti
------------

**2010 yilda** mehnatga layoqatli (15 yoshdan 64 yoshgacha) 561 nafar aholining 427 nafari iqtisodiy faol, 134 nafari nofaol (faollik darajasi 76,1 foiz, 1999 yilda – 75,6 foiz). 427 nafar faol mehnatga layoqatli aholidan 411 nafari (228 nafari erkak va 183 nafari ayol) ishlagan, 16 nafari ishsizlar ro‘yxatiga kiritilgan (6 nafari erkak va 10 nafari ayol). 134 nafar mehnatga layoqatli faol bo‘lmagan fuqarolarning 28 nafari o‘quvchi yoki talabalar, 64 nafari nafaqaxo‘rlar, yana 42 nafari boshqa sabablarga ko‘ra faol bo‘lmaganlar.

**2010 yil** davomida kommunada 298 ta soliq solinadigan xonadon mavjud bo'lib, ularda 618,0 kishi istiqomat qiladi. Shu bilan birga, o'rtacha daromad soliq to'lovchiga 18 ming 237 yevroni tashkil etdi.

Havolalar
---------

• «
Bogʻ chaber va adjikali Lobio
**Lobio** (gruzincha: *ლობიო*) ― gruzin taomi, shuningdek, loviya (ham yashil, ham donali) umumiy nomi.

 Anor sharbatili lobio
Lobio taomi Kavkaz orti xalqlari orasida mashhur boʻlib, u ham yashil loviya dukkaklaridan, ham koʻkatlar va/yoki anor donachalari bilan qaynatilgan qizil loviyadan tayyorlanadi. Odatda, oʻtinda pishirilgan „Tonis puri" yoki „Shotis puri" gruzin noni bilan tortiladi.

Tarixi
------

"Lobio" deb nomlangan taom Gruziyada qadim zamonlardan beri maʼlum boʻlib, u dolihos mevalari — sunbul loviyadan tayyorlangan. Loviya ancha keyinroq, XVII-asrning oxirida paydo boʻlgan va undan tayyorlangan taom ham „lobio" nomi bilan atalgan. Pishirish uchun don yoki yashil loviya ishlatiladi.Loviya donalari — oq, pushti, qizil — faqat taʼm jihatlari bilan farqlanadi. Qaynatish uchun don turlaridan birini tanlash maqsadga muvofiq, chunki ularning pishirish vaqtlari har xil.

Tayyorlash
----------

Donli loviya taomining asosi maxsus tarzda tayyorlanadi. Fasol 12 soat davomida sovuq suvda ivitiladi, bu vaqt ichida suv 2-3 marta almashtiriladi. Keyin donalar oqava suvda yuviladi va suv quyilib, qaynatiladi. 10-15 daqiqa davomida yuqori haroratda tutib turib, suvn toʻkib tashlanadi, protsedura yana 2 marta takrorlanadi. Keyin, olovni kamaytirib, loviya pishganicha qaynatiladi va suv deyarli butunlay bugʻlanib ketishi kerak.

Bu asosda lobioning koʻplab variantlari tayyorlanadi. Qovurilgan piyoz, tuz bilan maydalangan sarimsoq, sirka, chaber va kinza, qalampirdan tashqari, lobioga tozalangan pomidor (taxminan 5 daqiqa davomida loviya bilan dimlanadi), maydalangan yongʻoq (tayyor taomga) qoʻshilishi mumkin. Sirka konsentrlangan qizil tkemali sharbati — kvatsarahi bilan almashtirilishi mumkin. Agar idish juda quyuq boʻlib qolsa, u oz miqdordagi bulyon bilan suyultiriladi. Tortishdan oldin lobioga sirkada marinadlangan qizil piyoz yoki anor urugʻlari sepiladi. Taom asosiy taom sifatida issiq, ham sovuq holda isteʼmol qilinadi, shunda u ishtahani ochadi. Yashil fasoldan pishirilgan lobio mavsumiy taom hisoblanadi. U goʻsht — qoʻy yoki mol goʻshti bilan pishiriladi.

Ovqatga koʻp miqdorda kinza qoʻshiladi, u shuningdek tortishda bezak sifatida ham ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Kulinarniy slovar. Zdanovich L. I. 2001
2. 1 2 3 4  Киладзе 2011. sfn error: no target: CITEREFКиладзе2011 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Ratushniy A. S. Lobio // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°", 2016. — S. 205. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
* Киладзе, Елена Сергеевна.*. Практическая энциклопедия грузинской кухни: история, традиции, рассказы, рецепты*. М.: АСТ, 2011. ISBN 978-5-17-073215-9.
* Похлёбкин В. В. „Лобио",*. Национальные кухни наших народов*. М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983 — 131—132 bet.
* Lobio // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki", 1993. — S. 161. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.

Havolalar
---------

* ЛОБИО — душа Кавказа
**2011-yilgi Jahon seriyasi** Beysbol Oliy Ligasining (MLB) 2011-yilgi mavsumining chempionlik seriyasi edi.  Jahon seriyasining 107-nashri Amerika ligasi (AL) chempioni Texas Reynjers va Milliy liga (NL) chempioni Sent-Luis Kardinallar o'rtasida o'ynagan eng yaxshi yettilik pley-off bo'ldi;  Kardinallar Reynjersni etti o'yinda mag'lub etib,o'zlarining 11-jahon seriyasi chempionligini va 2006-yildan beri birinchi marta g'alaba qozonishdi.

Seriya oldinga va orqaga o'tadigan 6-o'yin uchun e'tiborga sazovor bo'ldi, unda Kardinallar 9-inning pastki qismida ikki martalik kamomadni yo'q qildi,keyin esa 10-da yana qildi.Ikkala inningda ham Reynjers jahon seriyasidagi birinchi chempionatdan bir zarba oldi. Kardinallar o'yinda 11-inningda g'alaba qozonishdi Devid Friz tomonidan boshqariladigan yurish uyi,Jahon seriyasining MVP nomini oldi.Serial shuningdek,portlash o'yini bilan ham tanilgan 3,"Kardinallar" o'yinchisi Albert Pujols uchta uy yugurishini urdi,World Series feat ilgari faqat Reggie Jekson va Babe Rut tomonidan amalga oshirilgan va keyinchalik 2012-yilda Pablo Sandoval tomonidan amalga oshirilgan.2020-yilda ESPN 2011-yilgi Jahon seriyasini barcha davrlarning beshinchi eng buyuk seriyasi deb atadi.

Yana qarang
-----------

* 2011 yil Osiyo seriyasi
* 2011 yil Yaponiya seriyasi
* 2011 Koreya seriyasi

Manba
-----

1. ↑  „2011 World Series". *Baseball-Reference*. Qaraldi: 2014-yil 6-yanvar.
2. ↑  „Nelson Cruz sets home run record as Rangers return to Series".  ESPN (2011-yil 15-oktyabr). Qaraldi: 2011-yil 17-oktyabr.
3. ↑  „Cardinals outslug Brewers to cruise into World Series".  ESPN (2011-yil 16-oktyabr). Qaraldi: 2011-yil 17-oktyabr.
4. ↑  *Miller.* „Ranking every World Series in MLB history" (en). *ESPN.com* (2020-yil 30-oktyabr). Qaraldi: 2020-yil 9-dekabr.
**Kenana ibn al-Robiy** (arabcha: ) - Islom payg'ambari Muhammadning muxolifi, *Kenana ibn al-Robi'a*, shuningdek, *Kenana ibn al-Robiy ibn Abu al-Huqayq* nomi bilan ham tanilgan VII asrda Arabistondagi yahudiy arab qabilasi rahbari. Shoir al-Robiy ibn Abu al-Huqayqning o'g'li. Musulmonlarning Banu Nodir bilan bo'lgan to'qnashuvlarida o'ldirilgan.

Biografiyasi
------------

Kenana ibn al-Robiyning al-Robiy ibn al-Robiy va Sallam ibn al-Robiy ismli ikki nafar ukasi bo'lgan. Aytishlaricha, Kenana Muhammadni Islomga ko'ra namoz vaqtida yuzini Makkaga (qibla) qaratish odatidan voz kechishga undagan. Oʻzi aʼzo boʻlgan Banu Nodir qabilasidan quvilganidan soʻng, Kenana ibn al-Robiy oilasi bilan Haybarga kelgan va u yerda Qomus deb ataladigan qalʼaga egalik qilgan.

Al-Muborakpuriyning ta'kidlashicha, al-Robiy Muhammad va Haybar ahli o'rtasidagi kelishuvlarga ko'ra musulmonlardan hech narsani yashirmasligi kerak bo'lgan. Biroq kelishuvni buzganligi sababli qatl etilgan. Montgomery Watt Kenanani xazinani yashirgani uchun qatl etilgan degan fikrni qo'llab-quvvatlaydi. Shibli No'moniy esa Kenana Muhammad bin Maslamaning ukasi Mahmudni o'ldirgani uchun o'limga mahkum etilganini ta'kidlaydi, biroq uning o'zi ham Kenananing qatl etilishi borasidagi ma'lumotlarning ishonchli shubha bildiradi.

Yana qarang
-----------

* Ibn Isʼhoq
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *s.v.* «Khaybar», *The Encyclopedia of Islam* (L. Veccia Vaglieri).
2. ↑  Mubarakpuri (1996), pg. 372
3. ↑  Watt (1956), pg. 218
4. ↑  Nomani, vol. II, pg. 173

Adabiyotlar
-----------

* Muhammad ibn Ismail al-Bukhari. *Sahih Bukhari*.
* the story does not appear in this source Gottheil, Richard *et al.* "Kenana". *Jewish Encyclopedia*. Funk and Wagnalls, 1901-1906.
* Ibn Ishaq. *The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Ishaq's Sirat Rasul Allah.* A. Guillaume, trans. Oxford Univ. Press, 1955. The story Does not appear in this source.
* Muslim ibn al-Hajjaj al-Qushayri. *Sahih Muslim*. Abdul Hamid Siddiqi, *et al.*, transl's. revised ed. 2000.
**Mustamlakachilik** - kuchli davlatlar tomonidan zoʻrlik bilan egallangan mamlakat yoki hududni siyosiy va iqtisodiy mustaqillikdan mahrum etib, oʻziga boʻysundirish, qaram qilish, talash siyosati. 15-asr oxirida Yevropa davlatlari (Portugaliya, Ispaniya, Angliya, Fransiya, Gollandiya) ana shunday siyosat yurita boshlaydilar. Bunday amaliyot 20-asr boshida avjiga chikdi, natijada dunyoning katta qismi bir necha imperiyalar oʻrtasida boʻlib olindi. Bu davrga kelib eski mustamlakachi davlatlar yoniga yangilari: AQSH, Germaniya, Belgiya, Yaponiya, Rossiya qoʻshildi. Ikkinchi jahon urushi (1939—45) tufayli kuchayib ketgan milliy ozodlik harakatlari sanoqli yillar ichida mustamlaka imperiyalarini tezda yemirilib, qulashiga olib keldi. BMTning Bosh Assambleyasi mustamlaka mamlakatlari va xalqlariga mustaqillik berish toʻgʻrisida Deklaratsiya qabul qildi (1960), unda M. insoniyatga qarshi jinoyat sifatida baholanadi. 20-asrning 60-yillari boshida oʻnlab sobiq mustamlakalar mustaqillikka erishishdi va suveren davlatlarga aylandi. Jumladan, "Afrika yili" deb nom olgan 1961-yilda qitʼaning 21 davlati mustaqillikka erishgan edi. Hozirgi vaqtda ayrim kichik hududlar (asosan, orol qududlari) AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya, Niderlandiya va boshqa mamlakatlar hukmronligi ostida qolib kelmoqda. Lekin bu hududlarning axoliyey metropoliya aholisi huquqlariga oʻxshash yoki unga yaqin huquqlarga ega boʻldi, mahalliy oʻzini oʻzi boshqarishdan keng foydalanadi, metropoliya mamlakatlaridan moliyaviy-iqtisodiy yordam oladi. Shu bois tom maʼnoda M. amalda yoʻqolgan, deyish mumkin. 19- va 20-asrda Rossiya imperiyasi, soʻng sobiq SSSRham M. siyosatini olibbordi. 1991-yil SSSR parchalanib uning oʻrnida mustaqil taraqqiyot yoʻlini tanlagan 15 mamlakat tashkil topdi. Oʻzbekiston M. dan xalos boʻlib, mustaqillikka erishgani ana shu olamshumul jarayon tarkibida yuz beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Navfal ibn Xuvaylid ibn Asad** – Islom paygʻambari Muhammad bilan muloqot qilgan musulmon boʻlmagan shaxlar biri.

Biografiyasi
------------

Navfal ibn Xuvaylid ib Asadning otasi Xuvaylid ibn Asad Xadicha bint Xuvaylidning ota tomonidan akasi edi. Onasi „Al-Adaviyya" nomi bilan mashhur boʻlgan Xuzaa qabilasining Adiy urugʻidan boʻlgan.

Navfal ibn Xuvaylid Qurayshning asosiy kishilaridan biri edi. U „Quraysh arsloni" laqabi bilan tanilgan boʻlib, jismoniy quvvati va jasurligi bilan qabila aʼzolari orasida juda mashhur boʻlgan.

Navfal ibn Xuvaylidning oʻgʻli al-Asvad islomni erta qabul qilib, 616-yilda Habashistonga hijratga joʻnayotganlar safiga qoʻshilgan. Biroq Navfal ibn Xuvaylidning oʻzi Muhammadga qarshi chiqadi va bu qilmishi bilan „Quraysh shaytoni" nomi bilan taniladi. Navfal ibn Xuvaylid bir paytlar Abu Bakr Siddiq va Talha ibn Ubaydullohni bir-biriga arqon bilan bogʻlab qoʻyganligi sababli ham bu ikkisi „*al-Qarineyn" – „ikkisi bir-biriga bogʻlangan*" degan nom olgan edi.

Oʻlimi
------

Ayrim manbalarda 624-yili Badr jangida Navfal ibn Xuvaylid Muhammadning kuyovi Ali tomonidan oʻldirilgan deyilsa, boshqa bir rivoyatga koʻra, u jangda oʻz jiyani Zubayr ibn Avvom tomonidan oʻldirilganligi aytiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammad ibn Ishaq, *Sirat Rasul Allah*; translated by Alfred Guillaume (1955). *The Life of Muhammad*, p. 337. London: Oxford University Press.
2. 1 2  Guillaume/Ishaq p. 337.
3. 1 2  How Noble Men Were Persecuted
4. ↑  Guillaume/Ishaq p. 147.
5. ↑  Guillaume/Ishaq pp. 127-128.
6. ↑  Guillaume/Ishaq pp. 127-128, 337.
7. ↑  MSA West Compendium of Muslim Texts
8. ↑  al-Misri (2015, s. Zubayr ibn Awwam chapter) harvtxt error: no target: CITEREFal-Misri2015 (help)