Latviya milliy darajada qonun chiqaruvchi organni saylab beradi. Saeima 100 nafar aʼzodan iborat boʻlib, ular proporsional vakillik orqali toʻrt yillik muddatga 5 foizlik chegara bilan saylanadi. Oʻrinlarni ajratish uchun oʻzgartirilmagan Sainte-Lague usuli qoʻllaniladi. Parlament saylovlari oktyabr oyining birinchi shanbasida boʻlib oʻtadi. Mahalliy ravishda, Latviya munitsipalitetning kattaligiga qarab 7 dan 60 gacha aʼzodan iborat boʻlib kelgan munitsipal kengashlarni, shuningdek, toʻrt yillik muddatga mutanosib vakillik orqali saylaydi.

Latviyada koʻp partiyaviy tizim mavjud boʻlib, unda koʻplab partiyalar koʻpincha hech bir partiya yakka oʻzi hokimiyatni qoʻlga kiritish imkoniyatiga ega emas va partiyalar koalitsion hukumatlarni tuzish uchun bir-biri bilan hamkorlik qilishi kerak boʻlgan.

2018-yilgi parlament saylovi
----------------------------

 1993-yildagi Latviya parlament saylovlari grafigi

| Partiya | Ovozlar |  % | Oʻrindiqlar | +/- |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Garmoniya | 167,117 | 19.80 | 23 | −1 |
|  | Davlatga kim egalik qiladi? | 120 264 | 14.25 | 16 | Yangi |
|  | Yangi konservativ partiya | 114 694 | 13.59 | 16 | +16 |
|  | Rivojlanish/uchun! | 101 685 | 12.04 | 13 | +13 |
|  | Milliy ittifoq | 92 963 | 11.01 | 13 | −4 |
|  | Yashillar va fermerlar ittifoqi | 83 675 | 9.91 | 11 | −10 |
|  | Yangi Birlik | 56 542 | 6.69 | 8 | −15 |
|  | Latviya mintaqalar uyushmasi | 35 018 | 4.14 | 0 | −8 |
|  | Latviya Rossiya Ittifoqi | 27 014 | 3.20 | 0 | 0 |
|  | Progressivlar | 22 078 | 2.61 | 0 | Yangi |
|  | Latviya uchun chin yurakdan | 7114 | 0,84 | 0 | −7 |
|  | Latviya millatchilari | 4,245 | 0,50 | 0 | Yangi |
|  | Alternativ uchun | 2900 | 0,34 | 0 | Yangi |
|  | SKG Ittifoqi (LSDSP — KDS — GKL) | 1735 | 0,20 | 0 | Yangi |
|  | Yevroskeptik harakat partiyasi | 1059 | 0,12 | 0 | Yangi |
|  | Latviya markaziy partiyasi | 897 | 0,10 | 0 | Yangi |
| Yaroqsiz/boʻsh ovozlar | 5,925 | - | - | - |
| **Jami** | **844 925** | **100** | **100** | **0** |
| Roʻyxatga olingan saylovchilar/saylov ishtirokchilari | 1 548 100 | 54.58 | - | - |
| Manba: CVK |

Referendumlari
--------------

Latviya Konstitutsiyasi besh maqsadda referendum oʻtkazishni quyidagicha belgilaydi:

* parlamentni chaqirib olish (14-modda) [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">iqtibos kerak</span>* ]
* Yevropa Ittifoqiga qoʻshilish (68-modda)
* Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish shartlariga jiddiy oʻzgartirishlarni qabul qilish (agar parlamentning 50 foizi talab qilsa) (68-modda)
* Prezident tomonidan toʻxtatib qoʻyilgan qonun hujjatlarini qabul qilish (72-modda)
* Konstitutsiyaga oʻzgartirishlar kiritish yoki qonun qabul qilish (78-modda)

Yevropa Ittifoqiga aʼzoligi
---------------------------

Latviyaning Yevropa Ittifoqiga aʼzoligi shartlariga jiddiy oʻzgartirishlar kiritish, agar bunday referendumni parlament aʼzolarining kamida yarmi talab qilsa, milliy referendum orqali hal qilinishi kerak boʻladi.

Ayrim hollarda Prezident yoki parlament aʼzolarining uchdan bir qismi qonun eʼlon qilinishini ikki oy muddatga to‘xtatib turishga haqli hisoblanadi. Agar ikki oylik muddatda saylovchilarning oʻndan bir qismi referendum oʻtkazishni soʻrasa, ushbu qonun boʻyicha referendum oʻtkaziladi, agar Parlament qonunni toʻrtdan uchdan uchdan ortiq ovoz bilan yana qabul qilsa, bundan mustasnodir. Saylovchilarning ishtiroki parlamentga oxirgi saylovlarda qatnashgan saylovchilar sonining 50 foizini tashkil qilishi kerak. Ikki oylik muddat ichida referendum oʻtkazish talab qilinmasa, qonun kuchga kiradi. Bunday referendum uch marta oʻtkazilgan: 1998, 1999 va 2007-yillarda oʻtkazilgan edi.

Cheklovlar
----------

Konstitutsiya referendumga qoʻyilishi mumkin boʻlgan masalalarni cheklaydi. U byudjetlar, soliqlar, harbiy xizmatga chaqirish, urush eʼlonlari, tinchlik shartnomalari, boshqa davlatlar bilan kelishuvlar va boshqalarni taqiqlab qoʻyar ekan.

Latviya tarixida 13 ta referendum boʻlib oʻtgan: 4 tasi 1923-1934-yillarda va 9 tasi 1991-yildan buyon oʻtkazilib kelgan.

Yana qarang
-----------

* Saylov taqvimi
* Saylov tizimi
* 2018-yil Latviya parlament saylovlari

Manbalar
--------

1. ↑  „The Constitution of the Republic of Latvia". 21-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2013-yil.
2. ↑  „Latvia Sovet Sotsiolistik Respublikasi".. Qaraldi: 3-dekabr 2022-yil.
3. ↑  „Lexus mashinasi".. Qaraldi: 3-dekabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* Adam Karrning saylov arxivi
* Yevropadagi partiyalar va saylovlar
* Latviya Milliy saylov komissiyasi (Wayback Machine saytida 2010-08-02 sanasida arxivlangan)
* YXHT Latviyadagi saylovlar haqida hisobot berdi
* NSD: Yevropa saylov maʼlumotlar bazasi — Latviya (Wayback Machine saytida 2012-02-10 sanasida arxivlangan) mintaqaviy darajadagi saylov maʼlumotlarini nashr etadi; 1990-2010 yillardagi saylov natijalarini taqqoslash imkonini beradi