**Gina Elena Gogean** (1977-yil 9-sentyabrda tugʻilgan) - Ruminiyalik nafaqadagi badiiy gimnastikachi, 1980-yillarning oxirlarida va 1990-yillarda xalqaro musobaqalarda qatnashgan. Faoliyati davomida u Olimpiya oʻyinlari, jahon chempionatlari yoki qitʼa chempionatlarida 30 ta medalni qoʻlga kiritdi.Uning eng yaxshi tartiblari polda mashq qilish (uch karra jahon chempioni), sakrash (ikki karra jahon chempioni) va muvozanat nuri (1997-yilgi jahon chempioni) edi. U, shuningdek,1994-yilda Yevropa chempionligini,Olimpiya medalini (1996) va 1993-yilgi Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. U Ruminiya terma jamoasiga ketma-ket uchta jahon chempioni (1994, 1995 va 1997) va ikkita Olimpiya terma jamoasi medali, kumush va bronza (1992 va 1996)larini qoʻlga kiritishga yordam berdi. Gogean 2013-yilda Xalqaro gimnastika shon-sharaf zaliga kiritildi. U badiiyligi va ifoda etish qobiliyatining yoʻqligi uchun tanqid qilingan. Gogean shunga qaramay, deyarli tengsiz barqarorlik, uzoq umr va samaradorlikka ega edi, bu esa uni 1990-yillarda Ruminiya jamoasining tayanchiga aylantirdi.

Dastlabki hayoti va faoliyati
-----------------------------

Uning pasportida tug‘ilgan yili 1977-yil deb ko‘rsatilgan. Biroq, 2002-yilda Ruminiyaning *ProSport* gazetasi uning 1978-yilda tugʻilganligini koʻrsatadigan shifoxona yozuvlarini oldi. Gogean va uning onasi buni rad etishdi va uning rasmiy tugʻilgan yili hanuzgacha 1977-yil yoki koʻplab manbalarda „nomaʼlum" deb sanab oʻtilgan. Gogean dastlab oʻz qishlogʻi yaqinidagi CSS Focshanida Sergiu va Tatyana Popa qoʻl ostida mashgʻulot oʻtkazdi. U 1989-yilda Japan Junior International uchrashuvida xalqaro debyut qildi, u yerda koʻpkurashda toʻrtinchi oʻrinni egalladi va polda mashq qilish boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda
----------------------------------

1990-yilga kelib Gogean Ruminiyani xayrixohlik oʻyinlari kabi yirik uchrashuvlarda himoya qila boshladi. U 1992-yilgi Yevropa chempionatida oʻz nomini yarata boshladi, u yerda polda mashq qilish boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritdi va koʻpkurash va tayanish boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi. Olomon va tahlilchilar yosh sportchining chiqishlari juda qiyinligidan hayratda qolishdi. U 1992-yilda Ispaniyaning Barselona shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida ham xuddi shunday taassurot qoldirdi. Tajribali Ruminiya jamoasining eng yosh aʼzosi Gina majburiy va ixtiyoriy tanlovlarda oʻz jamoasi uchun eng yuqori ball toʻpladi. U jamoaviy kumush medalni qoʻlga kiritdi, koʻpkurashda 6-oʻrinni egalladi va tayanch sakrashda 5-oʻrinni egalladi. Uning jamoadoshi va yaqin doʻsti Lavinia Milosovici Olimpiada yulduzlaridan biri boʻlsa-da, Jinani kelajakdagi eng yorqin gimnastikachi sifatida koʻrsatdi.

Sportchilar doimo vaqt jangi, shuningdek, yetuk tanalari bilan kurashadigan sport turida Gina har yili Olimpiya oʻyinlaridan keyin dunyodagi eng yaxshi gimnastikachilardan biri boʻlishni davom ettirdi. U gimnastikada (ayniqsa, 1992-yildan keyingi mashgʻulotlarda) badiiy mahoratning yoʻqligi va oʻzini tutishi uchun tanqid qilindi. Shunga qaramay, har yili uning gimnastikasi avvalgi yilga nisbatan doimiy ravishda yaxshilanib bordi va uning natijalari buni aks ettirdi. U 1993-yilgi jahon chempionatida raqibi Shennon Millerni ortda qoldirib, ko‘pkurash finalida atigi 0,007 ball bilan yutqazib, ikkinchi o‘rinni egalladi. Shuningdek, u polda mashq qilishda kumush va nurda bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Keyingi yili u koʻpkurashda medal olmagan boʻlsa-da (4-oʻrinni egallagan), u tayanib sakrash boʻyicha jahon chempioni boʻldi. U polda ham bronza medalini qo‘lga kiritdi. Oʻsha yili u koʻpkurash boʻyicha Yevropa chempioni boʻldi va Ruminiya jamoasiga 1987-yildan beri birinchi boʻlib 1994-yilgi jamoalar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqishida muhim rol oʻynadi. Gina ushbu musobaqaning saralash bosqichlarida orqa qoʻl-pring-layout-orqa handpring kombinatsiyasini nur ustida bajarishga urinib, yiqilib tushdi. Uning oyogʻi yon tomondan sirgʻalib ketdi va u polga yiqilishidan oldin boshining orqa qismi toʻsinga urildi. Mo''jizaviy tarzda, u hech qanday jarohat olmadi va nur ustiga sakrashdan oldin oʻziga kelish uchun qoʻshimcha bir daqiqa vaqt sarfladi.

Gina 1995 va 1996-yillar davomida koʻpkurash musobaqalarida kurashgan boʻlsa-da, uning gimnastikasi yaxshilanishda davom etdi va u koʻproq shaxsiy musobaqalarda jahon chempionligini qoʻlga kiritdi. 1995-yilgi Jahon chempionatida u ruminiyaliklarga ikkinchi jamoaviy chempionlikni qoʻlga kiritishda yordam berdi va tayanch sakrashda bronza va polda oltin medalni qoʻlga kiritdi. U 1996-yilgi jahon chempionatida oʻz hisobiga yana ikkita oltin qoʻshdi. Bir necha hafta oʻtgach,Yevropa chempionatida u jamoaviy oltin hamda tayanch va toʻsinda kumush medalni qoʻlga kiritdi. U jamoa finalida notekis toʻsiqlarga yiqilib, chempionlik unvonini himoya qila olmadi.

1996-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ruminiyaliklar jamoaviy oltin medalni qoʻlga kiritish uchun favorit boʻlishgan. Biroq, Ruminiya jamoasi bir nechta jarohatlarga ega boʻlgan, jamoaviy qism davomida boshqariladigan va majburiy va ixtiyoriy oʻyinlarda juda zaif oʻyin koʻrsatgan. Yakuniy natija umidsizlikka uchragan uchinchi oʻrin boʻldi. Gina esa ko‘pkurashda kuchli o‘yin ko‘rsatdi va ukrainalik Lilia Podkopayevadan keyin kumush medalni qo‘lga kiritdi. U, shuningdek, tayanch va to‘sinda sakrash bo‘yicha yana ikkita bronza medalini qo‘lga kiritdi.

Uning 1996-yilgi Olimpiadadagi chiqishlari ayniqsa taʼsirli boʻldi, chunki Ginamusobaqadan atigi 5 hafta oldin shoshilinch appendektomiyani boshdan kechirdi. Omadning gʻalati va mo''jizaviy zarbasi bilan u oʻsha paytda Buxarestga poezdda sayohat qilgan, bu shifoxonalar Ginatezda mashgʻulotlarga qaytishi kerak boʻlgan invaziv boʻlmagan operatsiyalarni amalga oshirishi mumkin boʻlgan yagona shahar edi. Anʼanaviy jarrohlik engil mashgʻulotlarni davom ettirish uchun kamida olti hafta kutishni oʻz ichiga oladi; u Olimpiadani oʻtkazib yuborgan boʻlardi.

Gogean, Lavinia Miloshovichi nafaqaga chiqqanidan keyin ham raqobatni davom ettirdi. U 1997-yilda Shveysariyaning Lozanna shahrida bo‘lib o‘tgan jahon chempionatida ABC telekanaliga bergan intervyusida yangi ball kodeksi gimnastikani o‘zi uchun juda qiyinlashtirganini va musobaqa tugaganidan keyin nafaqaga chiqish niyatida ekanligini tan oldi; Shunday boʻlsa-da, u ruminiyaliklarni ketma-ket uchinchi jahon chempionligiga olib keldi. Gogeanning oʻzi shohsupadan toʻrtinchi oʻrinni egalladi. U beam boʻyicha jahon chempionligini hamda polda ketma-ket uchinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. U hech qachon Olimpiada oltinini qoʻlga kiritmagan boʻlsa-da, u oʻz karerasini taʼsirchan oʻttizta Olimpiya, Jahon va Yevropa medallari bilan yakunladi, ulardan oʻn toʻrttasi oltin.

Sportni tark etgandan keyingi faoliyati
---------------------------------------

Gogean 1998-yilgi Jahon chempionatidan soʻng nafaqaga chiqdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng u Ruminiyada, keyinroq Shotlandiyada murabbiylik qildi, shuningdek, televizion sharhlovchi sifatida ishladi. 2001-yildan beri u doimiy gimnastika hakami.

2006-yil 1-iyulda u Ruminiyaning Deva shahrida boʻlib oʻtgan marosimda oʻzining sobiq sinfdoshi Kristian Gorzaga turmushga chiqdi. Uning sobiq murabbiylari Octavian Belu va Mariana Bitang xudojoʻy ota boʻlib xizmat qilishgan. Mehmonlar qatorida jamoadoshlari Andreea Rădukan va Mariya Olaru ham bor edi.

Yana qarang
-----------

* Ruminiya uchun olimpiyachi ayol gimnastikachilar roʻyxati
* Olimpiada gimnastikasi boʻyicha eng yaxshi sovrindorlar roʻyxati
* Badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatida eng yaxshi medal sohiblari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Gina Gogean". *IGHOF.com*.  International Gymnastics Hall of Fame. 24-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Gina Gogean (ROM)". *gymn.ca*. 18-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Romanian gymnasts 'lied about age'". *SportsIllustrated.cnn.com*. Associated Press (18-aprel 2002-yil).
4. ↑  „Gina Gogean". *IGHOF.com*.  International Gymnastics Hall of Fame. 24-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi.

„Gina Gogean".
5. 1 2 3  „Gina Gogean (ROM)". *gymn.ca*. 18-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.

„Gina Gogean (ROM)". *gymn.ca*.