recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chickamaw Beach** (talaffuzi: *Chikamav Bich*) — AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 114 kishini tashkil qilgan.

Tarixi
------

Chickamaw Beach 1950-yilda tashkil etilgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 2.61 kvadrat mil (6.76 km2) ni tashkil qiladi, shundan 2.22 kvadrat mil (5.75 km2) quruqlik va 0.39 kvadrat mil (1.01 km2) suvdan iborat.

Minnesota shtat 84-avtomagistrali shaharda asosiy yoʻnalish boʻlib xizmat qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1960** | 76 |  | — |
| **1970** | 87 |  | 145% |
| **1980** | 124 |  | 425% |
| **1990** | 132 |  | 65% |
| **2000** | 148 |  | 121% |
| **2010** | 114 |  | −230% |
| **2020** | 128 |  | 123% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 114 kishi, 58 ta xonadon va 35 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 19.8/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 100 % oq tanlilar edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,8 % ni tashkil etadi.

Shaharda 58 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 12,1 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 58.6 % er-xotinlar birga yashaydilar, 1.7 % eri boʻlmagan ayollar, 39.7 % esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 27,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 10,3 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 57,5 yoshni tashkil etadi. Aholining 10,5 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 0,9 % 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 15,8 % 25 dan 44 gacha; 43,8 % 45 dan 64 gacha; va 28,9 % 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 50,9 % erkaklar va 49,1 % ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 28 750 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 43 750 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 27 250 dollarni, ayollarniki esa 16 071 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 20 223 dollarni tashkil etdi. Oilalarning 2,6 foizi va aholining 5,4 foizi kambagʻallik chegarasidan past boʻlganlar, shu jumladan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlganlar yoʻq va 64 yoshdan oshganlarning 16,7 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File". *American FactFinder*.  U.S. Census Bureau, 2010 Census. 11-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-noyabr 2022-yil.
2. ↑  Upham, Warren*. Minnesota Place Names: A Geographical Encyclopedia*. Minnesota Historical Society Press, 2001 — 93 bet. ISBN 978-0-87351-396-8.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-noyabr 2012-yil.
4. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 13-noyabr 2012-yil.
**Jome masjid** — shahar markazidagi yoki nisbatan katta hududdagi asosiy va eng katta bosh masjid. Jamoa uchun zarur turli xabarlar eʼlon qilinadigan, haftalik juma, xayit namozlari jamoa boʻlib oʻqiladigan maxsus bino. Shahar tashqarisida musallo, namozgox. Juma masjid, guzar (mahalla) masjidlariga nisbatan uning tuzilishi salobatli. Oʻrta Osiyoda J. m.ning umumiy tarxi murabba yoki toʻgʻri toʻrtburchakli xonaqox boʻlib, bir (old yoki yon) tomoni, ikki (jan. va sharqiy yoki shim. va sharqiy) yoki uch tomoni ayvon bilan oʻralgan. Xonaqoh tomi gumbazli yoki toʻsinli. Ayvon va xonaqox kattaligi toʻsinlar soni va qatori bilan belgilangan, baʼzan xonaqoh 1, 2, 4 gumbazli, ayvonlar atrofi qator ustunli, burchakda azon aytishga muljallangan mezana va hovli oʻrtasida hovuz boʻlgan. Buxoroda birinchi J. m. 713 y. Qutayba ibn Muslim tomonidan ishga tushirilgan. Ushbu masjid uchun mahalliy majusiylar ibodatxonasi moslashtirilgan. 14—15-asrlarda J. m. qurilishiga davrning mashhur meʼmor va muxandislari safarbar qilingan (qarang Al-masjid al-Aqso, Al-masjid al-Harom, Masjidi kalon, Bibixonim jome masjidi, Dehli jome masjidi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jon Boyn** (inglizcha: *John Boyne* ; ) — irlandiyalik kattalar va bolalar uchun romanlar yozuvchi. Uning kitoblari 46 tilda nashr etilgan . "Chiziqli pijamali bola "romani 2008-yilda rejissor Mark Xerman tomonidan filmga aylantirilgan.

Biografiya
----------

Jon Boyn 1971-yilda Irlandiyaning Dublin shahrida tugʻilgan. Trinity kollejida ingliz adabiyoti, Dublin va Sharqiy Angliya universitetida ijodiy yozish boʻyicha oʻqigan, Norvich, u erda Kertis Braun mukofotiga sazovor boʻlgan (nasrdagi eng yaxshi talaba ishi uchun mukofot). 2015-yilda Sharqiy Angliya universitetlarining faxriy doktori unvoni bilan taqdirlangan. U 2015-yilgi Scotiabank Giller mukofoti uchun hakamlar hay’atiga raislik qildi  .

Uning ilk nasri asosan qissalardan iborat edi. Boynning „Entertainments Jar" nomli birinchi qissasi Irlandiyada Xennessi adabiy mukofotiga nomzodlar ro‘yxatiga kiritilgan. Hammasi boʻlib 70 ga yaqin hikoyalari nashr etilgan.

Hozirgacha u 17 ta roman yozgan. „ Chiziqli pijamali bola" (2006) romani Miramax tomonidan filmga aylantirilgan. Film bir qancha nufuzli kino mukofotlarini oldi . Romanning oʻzi ikkita Irlandiya kitobi mukofotiga sazovor boʻlgan, Bisto „Yil kitobi" mukofotiga sazovor boʻlgan va bir nechta xalqaro mukofotlar uchun saralangan yoki qisqa roʻyxatga kiritilgan. Bundan tashqari, roman 80 hafta davomida Irlandiyaning eng koʻp sotilgan kitoblari roʻyxatida birinchi oʻrinni egalladi va New York Times Bestseller roʻyxatida birinchi oʻrinni egalladi va 2007 va 2008 yillarda Ispaniyada eng koʻp sotilgan roman boʻldi. Dunyo boʻylab kitobning 5 milliondan ortiq nusxasi sotilgan  .

Bibliografiya
-------------

Romanlar

* 2000: *Abadiylik oʻgʻrisi / Vaqt oʻgʻri* (ruscha tarjimasi 2005)
* 2001 yil: *Qoʻpol chavandozlar kongressi*
* 2004: *Crippen / Crippen* (ruscha tarjimasi 2006)
* 2006 yil: *Yaqin qarindoshlar*
* 2008: *Mutiny on the Bounty* (ruscha tarjimasi 2016)
* 2009: *Maxsus maqsadli uy*
* 2011: *Absolutist / Absolutist* (ruscha tarjimasi 2013)
* 2013 yil: *Bu uy haunted* (ruscha tarjimasi 2014)
* 2014: Yolgʻizlik tarixi *История одиночества[de]* / *Yolgʻizlik tarixi* (ruscha tarjimasi 2017)
* 2016: *Yurakning koʻrinmas gʻazabi* (ruscha tarjimasi 2018)
* 2018: *Osmonga narvon* (ruscha tarjimasi 2019)
* 2020 *Donolik darvozasidagi sayohatchi*

2008 *-yilda "Chiziqli pijamali bola* "filmining moslashuvi chiqdi. Suratga olish ishlari Budapeshtda bo‘lib o‘tdi. Bosh rollarda Asa Batterfild, Jek Skanlon, Vera Farmiga va [[David Thewlis|Devid Teulis] ]

1. ↑  „10 Interesting John Boyne Facts".  My Interesting Facts. 8-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-oktabr 2019-yil.
2. ↑  „The Giller Prize expands its jury to five people". Qaraldi: 15-oktabr 2019-yil.
3. ↑  „Nominations 2008 : BIFA".  web.archive.org (16-dekabr 2013-yil). 16-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-oktabr 2019-yil.
4. ↑  „Biography".  John Boyne. 31-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-oktabr 2019-yil.
**ALGOL** (inglizcha: *Algorithmic language* — „algoritmik til") — bir qancha dasturlash tillarining qisqartirilgan nomi. EHMda ilmiy-texnik masalalarni hal qilish uchun dastur tuzishda qoʻllaniladi. ALGOL inson tili bilan mashina tili oʻrtasida vositachidir. 1958-1960-yillarda ishlab chiqilgan (A-58, A-60), 1964-1968-yillarda takomillashtirilgan (A-68). Asosiy belgilari — oʻnli raqamlar, lotincha kichik va bosh harflar, tinish belgilari, arifmetik va mantiqiy amallar belgilari, boshqa maxsus belgilar, ingliz soʻzlari. ALGOLni mashina tiliga oʻtkazish uchun maxsus translator tuzilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manbalar
--------

1. ↑  (*Algol 60* Wayback Machine saytida arxivlandi (25 June 2007).), and sometimes in all uppercase (*ALGOL68* Wayback Machine saytida arxivlandi (13 September 2014).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jon Eriksson milliy yodgorligi ―** Milliy Alleya, Ohayo Drayv(ingl.)o'zb. va Mustaqillik Xiyoboni(ingl.)o'zb. )yaqinida) Vashingtonning janubi-gʻarbida, Kolumbiya okrugida joylashgan boʻlib, vintli propeller ixtirosi bilan dengiz harbiylari tarixida inqilob qilgan kishiga bagʻishlangan. Shvetsiyalik muhandis Jon Eriksson, shuningdek, Amerika fuqarolik urushida AQSh dengiz flotini birinchi oʻringa olib chiqqan USS Monitor kemasining konstruktori edi.

Milliy yodgorlik 1916-yil 31-avgustda Kongress tomonidan tasdiqlangan va 1926-yil 29-mayda Prezident Kalvin Kulij va Shvetsiya valiahd shahzodasi Gustaf Adolf tomonidan ziyorat qilingan. Kongress yodgorlik uchun 35 000 dollar ajratdi, asosan, Skandinaviya millatiga mansub amerikaliklar esa yana 25 000 dollar qoʻshdilar. Yodgorlik 1926-yil sentabrdan 1927-yil aprelgacha Linkoln yodgorligi yonidagi joyda pushtirang milford granitdan balandligi 20 fut (6,1 m) va tagligi diametri 150 fut (46 m) qilib bunyod etilgan.

Kompozitsiya haykaltaroshi Jeyms Erl Freyzer. Memorialda balandligi 6 fut 5 dyuym (1,96 m) boʻlgan Eriksson oʻtirgan figurasi hamda sarguzasht, mehnat va tasavvurni ifodalovchi uchta tik turgan figura mavjud. Milliy yodgorlik Milliy Xiyobon va Memorial park tomonidan boshqariladi.

Tasvirlari
----------

* 
* 
* "Sarguzasht" boʻlimi"Sarguzasht" boʻlimi
* "Mehnat" boʻlimi katta planda"Mehnat" boʻlimi katta planda
* "Mehnat" boʻlimi"Mehnat" boʻlimi
* "Nigoh" boʻlimi"Nigoh" boʻlimi

Yana qarang
-----------

* Vashingtondagi ommaviy sanʼat asarlari roʻyxati, Kolumbiya okrugi, 2-rayon

Manbalar
--------

1. ↑  Fisher, Robert Haru*. Park of the Week: John Ericsson National Memorial, Washington, D.C*, 2010.

Havolalar
---------

* John Ericsson National Memorial official NPS website
* John Ericsson National Memorial-American Heritage Society
* John Ericsson National Memorial-Virtual Globetrotter
* John Ericsson National Memorial-Oh Ranger.com
* John Ericsson Memorial Photos-Flickr
**Chuqurbosma** (matbaada) - bosma qolipning harf bosish elementlari asosiy sirtdan chuqurroq joylashganligi bilan tekis bosma va yuqori bosma usullaridan farq qiladigan bosma turi. Harf bosish elementlari qancha chuqur joylashgan boʻlsa, nusxa olishda qolipdan qogʻozga shuncha koʻp boʻyoq oʻgadi. Chuqurbosma usulida bosilgan nashrlarda rangli yarimtonlar sifatli chiqadi. Chuqurbosmada dasturli rostlash qurilmasidan foydalaniladi. Odatda, Chuqurbosma rangli rasmlari kup jurnallar, fotoalbomlar, portretlar, kitoblarning rangli varaklari va boshqalarni bosish uchun ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Kichkina oq oʻrdak: Xitoyda bolalik -*** 2012-yilda Na Liu tomonidan yozilgan va uning turmush oʻrtogʻi Andres Vera Martines tomonidan tasvirlangan badiiy boʻlmagan grafik roman, Graphic Universe uning nashriyotchisi. Unda Na Liuning 1970-1980-yillardagi Xitoydagi bolaligi muhokama qilinadi.

Uxan shahrida oʻsgan Na Liu onkolog va gematolog. Uning eri Texasdan boʻladi.

Rayan Xolmberg „ *Yishu: Journal of Contemporary Chinese Art" jurnaliga* yozgan maqolasida "*Kichik Oq oʻrdak* "„birinchi navbatda, bugungi kunda amerikalik bolalarni uzoqdagi, hozirgi boy mamlakatda bir avlod oldin boshdan kechirgan qashshoqlikdan xabardor qilish uchun moʻljallangan kitob" ekanligini aytdi. Xolmbergning taʼkidlashicha, oʻsha paytda Xitoyda mavjud boʻlgan kommunistik mafkura kitobning asosiy mavzusi emas.

Hikoya va tarkib
----------------

Kitobning hikoyasi sakkiz qismdan iborat. Kitobda Na Liuning Mao Zedunning oʻlimiga munosabati mavjud. Evanston jamoat kutubxonasi kollektsiyasini ishlab chiqish boʻyicha menejeri va Nyu-York jamoat kutubxonasi materiallari boʻyicha mutaxassis Elizabeth Bird Na Liu qanday yigʻlayotganini aytdi, chunki uning atrofidagi odamlar ham yigʻlayotgani uchun „juda real".

Kitob xaritalar, hanzi tarjimalari, lugʻat va Xitoy tarixining vaqt jadvali kabi qoʻshimcha materiallarni oʻz ichiga oladi.

Qabul
-----

Qush *maktab kutubxonasi jurnali* uchun maqolasida kitobga ijobiy baho berdi. Qushning taʼkidlashicha, u „Mao hukmronligidan yordam olgan baʼzi odamlar haqida haqiqiy voqeani aytib beradi" va „oʻzining yoshligidan hamma zavqlanishi mumkin boʻlgan universal hikoyalari" bor, garchi u madaniy inqilob atrofidagi bir nechta asarlardan biri boʻlsa ham. Amerika Qoʻshma Shtatlarida mavjud boʻlgan Xitoy haqidagi bolalar kitoblarida umumiy mavzu va oʻsha maxsus muhitdan foydalanilgan. Qushning taʼkidlashicha, xuddi shu davrda Xitoyda oʻsgan hamkasbi unga kitob tafsilotlari haqiqiyligini tasdiqlagan.

*Publishers Weekly* nashrining taʼkidlashicha, Na Liu „soʻzlari Martinezning joʻshqin va gʻayratli sanʼati bilan jonlangan va ularning ohanglari bir-birini toʻldiradigan hikoyachi" deb taʼriflagan.

*Kirkus sharhlari* kitobning „chiroyli chizilgan va juda hayajonli" ekanligini taʼkidladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Holmberg, Ryan.* „Li Kunwu: A Chinese Life". *Yishu: Journal of Contemporary Chinese Art* 95–105 (cited: p. 95) (2013). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.
2. ↑  „LITTLE WHITE DUCK". *Kirkus Reviews* (25-aprel 2012-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.

 — Print date: September 15, 2012.
3. ↑  „Little White Duck: A Childhood in China". *Publishers Weekly* (4-iyun 2012-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.
4. 1 2  *Holmberg, Ryan.* „Li Kunwu: A Chinese Life". *Yishu: Journal of Contemporary Chinese Art* 95–105 (2013). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.
5. ↑  „LITTLE WHITE DUCK". *Kirkus Reviews* (25-aprel 2012-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.

 — Print date: September 15, 2012.
6. ↑  „Little White Duck: A Childhood in China". *Publishers Weekly* (4-iyun 2012-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.
7. ↑  „LITTLE WHITE DUCK". *Kirkus Reviews* (25-aprel 2012-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2018-yil.

 — Print date: September 15, 2012.
**Torama** (moksh. toʻrama, erz. moksh dan moksh. torams „doʻmbirlash") — musiqa asbobi, Erzya va Moksha xalqlarining anʼanaviy madaniyatidagi karnay, umid ramzi. Torama chaqirigʻi dushmanga qarshi birdamlikka daʼvat boʻlib, torama Mordoviya rahbarlari, Tyushti haqidagi afsonalarda uchraydi.

Qadimgi afsonaga koʻra, Buyuk Tyushti xalqi oʻrtasida nizolar boshlanganda, u oʻzining sodiq jangchilari bilan ulardan yangi yerlarga chekindi, lekin torama trubasini qoldirdi. Baʼzi rivoyatlarga koʻra, torama daraxtlarning shoxlariga, boshqa manbalarga koʻra, yerga yashiringan. Toramaning torlari boʻlib, ularda shamol oʻynar edi. Afsonaga koʻra, Tyushtya sehrgarlik bilan shugʻullangan va faqat tanlangan kishi Tavrotni topishga muvaffaq boʻlgan. Tyushtining vasiyatiga koʻra, oʻz yurtiga dushmanlar kelgan kuni torama yangraydi va u oʻz xalqiga qaytib, dushmanlarni jazolaydi.

Ikki turdagi qadimiy harbiy va choʻpon signal asbobi. Erzya choʻponlari toramani kuniga uch marta puflar edilar: erta tongda mollar haydalganda, tushda sigir sogʻish paytida va kechqurun poda qishloqqa qaytganda.

Turlari va ishlab chiqarish
---------------------------

Birinchi turdagi torama qayin yoki chinor novdasidan yasalgan boʻlib, ular boʻylama yarmiga boʻlingan, har bir yarmining yadrosi oʻralgan, soʻngra novdaning yarmi qayin poʻstlogʻi bilan oʻralgan. Bunday oʻrash bilan qayin qobigʻi trubaning bir tomonini kengroq, ikkinchisini esa torroq qiladi. Asbobning uzunligi 80 dan 100 sm gacha boʻlgan. Quvurning ichiga qayin tili kiritilgan.

Ikkinchi turdagi torama joʻka poʻstlogʻining halqalaridan yasalgan, bir-biriga kiritilgan va qoʻngʻiroq shaklida baliq yelimi bilan yopishtirilgan. Asbobning uzunligi 50 dan 80 sm gacha.

Manbalar
--------

1. ↑  Shiringushskoe gorodiщe (Tambovskoy gubernii, Spasskogo uezda). Tambovskie gubernskie vedomosti. 1880. № 29

Adabiyotlar
-----------

* Мордва. Очерки по истории, этнографии и культуре мордовских народов — Саранск, 2004.—992 с.
* *Мордва: историко-культурные очерки*. Саранск: Мордов. кн. изд-во, 1995 — 463—464 bet. ISBN 5-7595-1049-5.
**Saidnosir Mirjalilov** (1884-1937) — atoqli maʼrifatparvar, Turkistondagi milliy ozodlik harakatining taniqli namoyandalaridan biri. U 1884-yili Turkiston shahrida tavallud topgan. Yoshligidan oʻta ziyrak, tadbirkor va mehnatkash boʻlgan Saidnosir tujjorlik faoliyatini kichik bir gazlama doʻkonini ochishdan boshlagan. Koʻp oʻtmay u Turkistonda birinchi jadid maktabini tashkil etgan. 1914-yilda paxta zavodini qurib, Turkistonning taniqli boylari va savdogarlaridan biri sifatida shuhrat qozongan.

Saidnosir Mirjalilov 1917-yil siyosiy faoliyatga oʻtadi. Fevral inqilobidan soʻng u Toshkentda tashkil etilgan „Shoʻroyi islomiya" tashkilotining faol a’zolaridan biriga aylandi. Turkiston mustaqillikka erishishini orzu qilgan Saidnosir Mirjalilov tijoratchi sifatida topgan sarmoyasining katta qismini milliy ittihod va istiqlol uchun olib borilgan kurashga bagʻishladi. Turkiston Muxtoriyati hukumatining barpo etilishida faol ishtirok etdi va hukumat a’zosi etib saylandi. Muxtoriyat qonga botirilib, uning rahbarlari taʼqib ostiga olingach, Saidnosir Mirjalilov xorijga ketishga majbur boʻldi va dastlab Samaraga borib, Turkistonda roʻy berayotgan xunrezliklarga chek qoʻyish yoʻllarini axtardi, soʻng Turkiya va Tiflisda bir muddat yashadi. Bolsheviklar e’lon qilgan umumiy afvga ishonib, u 1921-yili vataniga qaytdi. U „Turkiston" savdo-sanoat shirkatini tashkil qilib, undan tushgan foyda evaziga „Koʻmak" jamiyati orqali isteʼdodli yoshlarni Germaniya va boshqa mamlakatlarga oʻqishga yuborish, „Nashri maorif" jamiyati faoliyatini avj oldirish ishiga oʻz ulushini qoʻshdi. Lekin bolsheviklar kuzatuvidan ozod boʻlmagan Saidnosir Mirjalilov 1925-yil 12-dekabr kuni hibsga olinib, Solovetsk orollariga qamoqqa yuborildi. U uch yillik qamoq muddatini oʻtaganidan keyin 1932-yili yana besh yil muddatga qamaladi, nihoyat 1937-yil 21-iyul kuni takror hibsga olinib, oʻsha yilning 25-oktabrida otib tashlanadi.

Saidnosir Mirjalilov qabrining qayerdaligi nomaʼlum.

Manbalar
--------

* Wayback Machine saytida arxivlandi (2006-09-04).
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Tafakkur (maʼnolari).

"TAFAKKUR" — ijtimoiy-falsafiy, maʼnaviy-maʼrifiy, rangli-bezakli jurnal. 

1994-yildan Toshkentda nashr etiladi. Muassisi — Oʻzbekiston Respublikasi Maʼnaviyat va maʼrifat kengashi. 

Jurnalining asosiy vazifasi xalqimizning boy maʼnaviymadaniy merosi, sharqona va umuminsoniy qadriyatlar asosida mamlakat, millat kelajagini belgilaydigan ilgʻor gʻoyalarni yuzaga chiqarish, shuningdek, milliy qadriyatlarimiz va ulugʻ mutafakkirlarimiz merosidan xalqimizni baxramand qilish, islom dinidagi insonparvarlik gʻoyalarining yosh avlod qalbidan joy olishiga koʻmaklashishdan iborat. "Oliy mezonlar", "Millat va maʼnaviyat", "Tarix va taraqqiyot", "Xazina", "Sharqu Gʻarb falsafasi", "Taqdirdagi tadbirlar", "Yangi asr muammolari", "Nasr javohirlari" kabi ruknlar ostida koʻplab qiziqarli maqolalar, hikoya hamda novellalar eʼlon qilinadi.

"T." oʻziga xos mahorat maktabi hamdir. Taxririyatda Ozod Sharafiddinov, fizikamatematika fanlari doktori, professor Abdulla Aʼzam, Muhammad Yusuf, isteʼdodli shoir va jurnalistlardan Sirojiddin Sayyid, Murtazo Qarshiboyev kabi ijodkorlar mehnat qilgan. Oʻrtacha adadi 5—7 ming nusxa (2004). Bosh muharriri — Erkin Aʼzam.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Korkut Oʻzal** (1929-yil 29-mayda tugʻilgan, Malatya, 2016-yil 2-noyabr, Istanbul), turk muhandisi va siyosatchisi.

Parlament 4. (XV) va 5. (XVI) Era Erzurum, XX. Bir muddat Istanbul deputati, Turkiya Buyuk Millat Majlisi Ichki ishlar qoʻmitasi raisi, Oziq-ovqat, qishloq xoʻjaligi va chorvachilik vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Demokratik partiyasi Bosh raisi lavozimlarida ishlagan.

Oila
----

U Turgut Oʻzalning akasi, Yusuf Bozkurt Oʻzalning akasi, Ahmet Oʻzalning amakisi.

Hayotiy
-------

Oliy taʼlimni XEI qurilish fakultetida tugatgandan soʻng, 1956-1957 yillarda AQShda mutaxassislik boʻyicha taʼlim oldi. Turkiyaga qaytgach, ODTÜda oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1965-yilda unga professor unvoni berildi va Davlat arxitektura-muhandislik akademiyasida oʻqituvchi lavozimida ishladi. Siyosatga kirib, Milliy Najot partiyasiga aʼzo boʻldi va 1973 va 1977-yilgi saylovlarda ikki marta bir partiyadan Erzurum deputati etib saylandi. 1974-yilda CHP-MSP koalitsion hukumatida va 1975-yilda tuzilgan Birinchi Millatchi Jabha hukumatida Oziq-ovqat, qishloq xoʻjaligi va chorvachilik vaziri, II. Milliy front hukumatida ichki ishlar vaziri boʻlib ishlagan. 1980-yil 12-sentabrdagi davlat toʻntarishidan keyin u siyosiy hayotdan qaytdi. 1980-yil 25-sentabrda sodir boʻlgan ogʻir yoʻl-transport hodisasi oqibatlaridan qutulolmadi. Sogʻayib ketgach, u savdo-sotiq bilan shugʻullanib, sezilarli iqtisodiy muvaffaqiyatlarga erishdi. U akasi Turgut Oʻzalning prezidenti boʻlganida, oʻlimidan soʻng yana siyosatga kirib, Vatan partiyasiga qoʻshildi va 1995-yilgi saylovlarda ANAPdan Istanbul deputati etib saylandi. Parlamentning ichki ishlar qoʻmitasi raisi va YeXHT Turkiya parlament guruhi raisi lavozimlarida ishlagan. U dastlab 1997-yilda tashkil etilgan Anasol-D hukumatiga ishonch votumini bergan boʻlsa-da, bu hukumat ANAP siyosatiga zid harakatlar qilyapti deb oʻylab, muxolif pozitsiyani egalladi. 1997-yil 13-avgustda partiya ichidagi muxolifat samarasiz boʻlganidan keyin u partiyadan isteʼfoga chiqdi. Qayta tashkil etilgan Demokratik partiyaga qoʻshildi va 1997-yil 28-sentabrda boʻlib oʻtgan Demokratik partiya qurultoyida partiya raisi etib saylandi. 2001-yil 22-martda Demokratik partiya prezidentligidan ketdi.

Oʻlim
-----

Qoʻrqut Oʻzal 2016-yilning 2-noyabr kuni Istanbuldagi uyida vafot etdi. Topkapi qabristonidagi oilaviy qabristonga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  „TBMM Albümü".  tbmm.gov.tr. 21 haziran 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19 haziran 2020.
2. ↑  Korkut Özal hayatını kaybetti[*sayt ishlamaydi*]
**Tagal tili**, tagalo, tagalog — avstronez tillari makrooilasiga mansub Filippin tillaridan biri; dastlab Filippin Respublikasining eng muhim siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi boʻlmish Luson orolining oʻrta va jan. qismida, keyinchalik orolning shim.gʻarbiy qismlari va Lusondan janubidagi boshqa orollarda tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 15 mln. kishiga yaqin. **Tagal tili** mustamlaka davrigacha qabilalararo til, 20-asr boshidan umummilliy til maqomida boʻlib, 1959-yil *„pilipino"* (filippin tili) degan nom olgan. 1973-yilda esa ingliz tili bilan bir qatorda Filippin Respublikasining rasmiy tili deb eʼlon qilingan. Lahjalari 10 dan ortiq boʻlib, ular tagallarning tarqalish hududiga moye holda manila, bataan, bulakan, batangas kabi nomlarga ega; leksika va imlo boʻyicha oʻzaro farqlanadi. Adabiy tili *manila lahjasi* asosida shakllangan. Tagal tili 100 dan ortiq Filippin tillari orasida 20-asr boshigacha adabiy til sifatida shakllangan yagona tildir. Fonetikasida 5 unli va 16 undosh fonema mavjud. Otlarga nisbasan feʼllarda morfologik kategoriyalar (zamon, nisbat) yaxshi rivojlangan. Gapda soʻz tartibi belgilovchi ahamiyatga ega emas. Leksikasida ispan, ingliz, xitoy, arab, hind tillaridan oʻzlashgan soʻzlar koʻp. Tagal tili mustamlaka davrigacha qad. hind yozuvidan kelib chiqqan boʻgʻinli yozuvdan foydalangan. 17-asr boshlaridan lotin grafikasi asosidagi yozuv joriy etilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kork** — Irlandiya janubidagi shahar. Kork qoʻltigʻi yaqinida joylashgan. Yirik dengiz porti, temir yoʻl tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Aholisi 180 ming kishi (1996), aholisining soni boʻyicha Dublinpan keyin 2-oʻrinda. Mamlakatning muhim sanoat markazi. Sanoat korxonalarining asosiy qismi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashga ixtisoslashgan. Metallurgiya, metallsozlik, mashinasozlik, elektrotexnika, kimyo va kema remonti korxonalari mavjud. Shahar yaqinida Irlandiyada yagona metallurgiya zavodi qurilgan, sohilda tabiiy gaz olinadi. Un-t kolleji, muzeylar bor. Shaharga 6-asr oxirlarida asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saidmalik Akbarovich Azimov** (1946.10.7, Toshkent) – Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1998). Toshkent davlat pedagogika institutining defektologiya fakultetini tugatgan (1980). Mehnat faoliyatini 1965-yildan boshlagan. 1972-yildan Yunusobod tumanidagi 104-maxsus maktab-internatning mehnat ta’limi oʻqituvchisi. Azimov darslarni tashkil etishda turli uslublarni qoʻllaydi. Defektologiya boʻyicha ilmiy va amaliy kon-ferensiyalar qatnashchisi. Respublika mehnat ta’limi ustaxonalari koʻrigida 1-oʻrinni egallagan (1991). Respublika ta’lim markazi huzuridagi defektologiya ilmiy metodika kengashi a’zosi. Bir qancha oʻquv-metodik adabiyot va dasturlar mual-lifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hunter Doohan** (talaffuzi: *Xanter Duxan;* 19-yanvar, 1994-yil, Fort Smit, Arkanzasda tug‘ilgan) — amerikalik aktyor .

Shaxsiyati
----------

Doohan oila qurmagan.Ma'lumotlarga qaraganda doohan bir erkak bilan to'yi bo'layotganini internet sahifasiga joylagan.Lekin xech qachon erkak va erkak oila qura olmaydiDoohanning sherigi Fielter Jewwet ismli aktyor bo'lgan..

Hayoti va faoliyati
-------------------

Doohan Arkanzasda tug‘ilgan. U o‘zining aktyorlik qobiliyatini o'rta maktabning ikkinchi yilida kashf etgan. Shundan so'ng, u Oklahoma Siti universitetida teatr bo'yicha tasviriy san'at bakalavriati darajasini olish uchun o'qishni rejalashtirgan, ammo buning o'rniga Los-Anjelesda kasting direktori Elizabet Barns bilan stajirovkadan o'tgan va o‘sha yerda qolishga qaror qilgan. Keyin u Santa Monikadagi ikki yillik aktyorlik dasturiga hamda boshqa aktyorlik kurslariga yozildi.

Doohan professional aktyorlik faoliyatini bir nechta qisqa metrajli filmlarda boshladi, ularning ba'zilarining ssenariysini yozgan va rejissyorlik ham qilgan. U 2018-yildan taqdimoti o‘tkazilgan *"Soundwave"* filmida badiiy filmlar olamidagi birinchi hamda bosh rolini oldi,  shu ijrosi uchun kinofestivallarda "Eng yaxshi aktyor" nominatsiyasiga sazovor boʻldi. Keyin u Aaron Paul va Bryan Cranstonning o'g'li sifatida *"Your Honor",* yosh versiyasi sifatida *"Truth Be Told"* filmida, shuningdek, 2022 Netflixning *"Wednesday" nomli* serialida bosh rollarda o‘ynadi.

Filmografiya (tanlangan)
------------------------

* 2015: The Other Client List (Teleserial)
* 2015: It’s Supposed to Be Healthy (Qisqa metrajli film)
* 2015: Coffee House Chronicles (Teleserial)
* 2016: After You’ve Gone (Qisqa metrajli film)
* 2017: Far from the Tree (Qisqa metrajli film)
* 2018: Westworld (Teleserial)
* 2018: Cagney and Lacey (Teleserial)
* 2018: Soundwave (Film)
* 2019: Where We Disappear (Film)
* 2019: Schooled (Teleserial)
* 2019: What/If (Teleserial)
* 2019: Aware I’m Rare (Fernsehpilot)
* 2019–2020: Truth Be Told (Teleserial, 8 Episoden)
* 2020–2021: Your Honor (Teleserial, 10 Episoden)
* 2022: Wednesday (Teleserial)

Mukofot va nominatsiyalar
-------------------------

*Soundwave* uchun (2018)

* Shimoliy Virjiniya xalqaro kino va musiqa festivali 2019: Eng yaxshi aktyor **mukofoti**
* Shimoliy ollivud Cinefest 2019: Eng yaxshi aktyor nominatsiyasi

Manbalar
--------

1. 1 2  *Matt Brunson.* „Q & A Corner: Hunter Doohan" (en). *The Film Frenzy* (11-iyun 2020-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2022-yil.
**Saidxoʻjayev Saidoqil Saidxonovich** (1894.5.1 - Toshkent -1968.10.12) -birinchi oʻzbek energetik muhandisi. texnika fanlari nomzodi (1943). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan quruvchi (1964). Toshkentdagi rus tuzem maktabida oʻqigan (1904—06). Moskvadagi Plexanov nomidagi Xalq xoʻjaligi institutini tugatgan (1927). Oʻrta Osiyoni elektrlashtirishga katta hissa qoʻshgan. Boʻrjar va Oqtepa GESlari qurilishiga boshchilik qilgan. Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjali-gini mexanizatsiyalash muhandislari institutida ishlagan (1951-yildan).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Tor (maʼnolari).

**Tor** (lot. todus — qavariqlik, tugun) — yopiq doiraning shu doyra tekisligida yotuvchi va doirani kesmaydigan oʻq atrofida aylanishidan iborat jism. Mat.da bu jism sirti ham T. deyiladi va T2 koʻrinishida yoziladi. Topologik nuqgai nazardan T. ikkita aylananing toʻgʻri koʻpaytmasidan iborat va ikki oʻlchovli yevklid tekisligining kismi deb qaralsa, T. T2 toʻrt oʻlchovli yevklid fazosida tenglamalar yordamida beriladi. Mat.da ikki oʻlchovli T.dan tashqari p ulchovli T. tushunchasi ham kiritilgan. Bu tor kurinishida belgilanadi. U aylananing toʻgʻri koʻpaytmasiga gomeomorf kup xillikdir. Har bir aylananing moduli birga teng kompleks sonlar toʻplami sifatida karalsa, T. Li gruppasiga aylanadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Saidkomil Hamroyevich Umarov** (1946.2.11, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (2000). „Oʻzbekfilm" qoshidagi kinoakterlar tayyorlash studiyasini (1970), Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini (1971) tugatgan. „Ajal minorasi" (A.Dyuma) spektaklida akauka Gotye D’one va Filipp D’onelar uning sahnada yaratgan ilk obrazlaridir. U obraz yaratishda asosiy diqqatni psixologik taxlilga karatadi. Yaratgan obrazlari badiiy yaxlitligi, qahramonlarining yuqori maʼnaviy fazilatlarini, dunyoqarashini, insoniy histuygʻularini nozik his qila bilishi va taʼsirli ifodalay olishi bilan ajralib turadi. Teatrda „Gang daryosining qizi"da Okxoʻy, „Qaroqchilar"da Karl Moop, Shvars, „Kelinlar qoʻzgʻoloni"da Hakim, „Sohibqiron"da Sulton Boyazid, „Abulfayzxon"da Ulfatsaroy, „Zebunniso"da Roziy, „Otello"da Kassio, „Qutlugʻ qon"da Salimboyvachcha, „Istanbul fojiasi"da Iskandar, „Shayton va Farishta"da Qobil, „Bir qadam yoʻl"da Shokir, „Sabʼai sayyor" da Moniy kabi rollari bilan tanilgan. U. kinoda ham bir qancha obrazlar yaratgan: Elmurod („Oy borib, omon qayt"), Mirkomil Mirsharopov („Uzoqyaqin yillar"), Samandar („Qor koʻynida lola"), Gasprinskiy („Fidoiylar") va boshqa shular jumlasidan. Mulla Abdushukur („Qutlugʻ qon"), Navoiy („Navoiy va Guli"), Meʼmor Fazliddin („Bobur"), Miryoqub („Kecha va kunduz"), Chernishevskiy („Yosh Rossiya"), Elmurod („Oʻqituvchi") kabi rollarni esa televizion videofilmlarda oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mirzayev Saidali Tursunovich** (1939.22.7, Samarqand) — ganchkor, Oʻzbekiston xalq ustasi (2000). Samarqand arxitektura-qurilish institutini tugatgan (1977). 1958-yilda ganchkor usta Ibrohim Shermuhamedovga shogird tushgan; ustozi bilan Shoqizinda maj-muasi, Bibixonim mayejidi, Amir Temur maqbarasi, Tillakori, Ulugʻbek, Sherdor madrasalari va boshqa meʼmoriy obidalarni taʼmirlashda ishtirok etgan. 1967-yildan mustaqil usta, 1976-yildan Samarqand shahri 37kasbhunar texnika bilim yurtida ganch oʻymakorligidan dare bera boshladi. M. islom meʼmorligining gumbaz sanʼatida qoʻllaniladigan muqarnas kabi oʻta murakkab shaklini tiklash va yangi turlarini yaratishda ijodiy yutuklarga erishdi.

Hamid Olimjon nomidagi musiqali drama teatri, SamTI, Samarqand arxitektura-qurilish instituti binolarining ichki va tashqi bezaklari (naqqoshlik, ganchkorlik, koshinkorlik ishlari)ni mustaqil usta sifatida yuksak badiiy saviyada bajardi. Imom Buxoriy yodgorlik majmui, Sherdor Madrasa gumbazidagi bajarilgan ishlar ustaning yuksak mahoratini namo-yish etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Metagenez (maʼnolari).

**Metagenez** (yun. meta — keyin va genesis — vujudga kelish, paydo boʻlish) — choʻkindi togʻ jinslarining qayta oʻzgarishi jarayonlari majmui, jinslar litosferaning yanada chuqurroq gorizontlariga choʻkib borishi natijasida bosim va traning tobora ortishi sharoitida vujudga keladi. "M." terminini taʼriflashda olimlar oʻrtasida yagona fikr yoʻq. Bu terminni dastlab (1957) taklif qilgan geolog N. B. Vassoyevich uni togʻ jinslari regional metamorfizmining sinonimi deb hisoblagan. Agar katagenezda jin-slarning ayrim komponentlari oʻzgarsa, M.da barcha mineral oʻzgarishga uchraydi. Mas, gilsimon minerallar slyudaga, alyuminiy gidroksidi korun-dga, gidrogyotitlar gematitga aylanadi va h.k. Ayni vaqtda mineral donachalarining oʻzaro oʻsishi kuchayadi, biroq qatlamsimon teksturasi koʻpincha saqlanib qoladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saidmaqmud Norqoʻziyev** (1883 - Qoʻqon — 1967.27.12) — naqqosh, boʻyama naqsh ustasi; Fargʻona naqqoshlik maktabini yaratgan. Hunarni otasi usta Norqoʻzi Nurmatovdan oʻrgangan. Otasi va usta naqqosh Muhammad Soli rahbarligida ishlagan, turar joy, masjidlarni bezashda qatnashgan. 1903-yildan mustaqil usta. Qoʻqon, Andijon (Mamajon mingboshining uyi), Margʻilon, Oʻsh, Jalolobod (Barot hoji uyi, Matqosim masjidi) va boshqa joylarda shuhrat qozongan; klub, choyxona, madaniyat saroylarini bezagan. Toshkentdagi Navoiy teatri binosining Fargʻona zalini bezagan ustalarga rax.barlik qilgan, teatr sahna pardasi uchun naqshlarning chizmasini yaratgan. Meʼmoriy yodgorliklarni taʼmirlashda faollik koʻrsatgan, jumladan, Quqondagi Xudoyorxon oʻrdasini taʼmirlashda qatnashgan (40—50-yillar). N. yaratgan naqshlarida ranglar uygʻunligiga erishgan: naqsh zaminida zangori, bargi karam (yashil), qizil ranglar, naqshlarda hamma ranglardan foydalangan, tilla hal ishlatgan.

N. yaratgan naqsh mujassamotlari respublika va xalqaro koʻrgazmalarda namoyish etilgan. N. koʻplab shogirdlar tayyorlagan. Shulardan oʻgʻli Said-ahmad Mahmudov Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademigi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Loyqa**, balchiq — 1) suv havzalaridagi juda mayda dispers zarralardan iborat loysimon choʻkindi. U suvning sekin oqishi natijasida daryo, kanal, suv omborlari va boshqa suv havzalari tubida hamda qishloq xoʻjaligi ekinlari sugʻorilgandan soʻng dalaning etak qismida yigʻilib qoladi. Paydo boʻlish joyiga koʻra, kul, daryo va boshqa suv havzasi L.lari, tarkibiga koʻra esa, diatomli, radiolyariyali, ohakli va boshqa L.lar farqlanadi; 2) (tuproqshunoslikda) tuproq qattiq fazasi mexanik elementlarining diametri 0,001 — 0,002 mm dan yirik boʻlmagan kismi. L. togʻ jinslari va ular tarkibiga kiruvchi minerallarning nurashi, shuningdek, tuproq paydo boʻlish jarayonida vujudga keladi. Yotqiziqlarning tarkibi va rangiga kura, L. qizgʻish, yashilroq va boshqa tusda boʻladi. L. amalda oʻzidan suvni deyarli utkazmaydi, lekin unda kapillyar naylar orqali suv koʻtara olish xususiyati yuqori, shuningdek, kup miqdorda nam tutib qolish, boʻkish, qovushqoklik va yopishqoqlik xossalariga ega. Quriganda esa utirib, hajmi kichrayadi. L.da chirindi, oziq moddalar, makro- va mikroelementlar, ayniqsa, azot kup. Tuproqda L. qancha koʻp bulsa, unga ishlov berish shuncha qiyinlashadi. L. zarrachalari tuproqning fizik va fizik-kimyoviy xossalari — singdirish, ilashuvchanlik, suv oʻtkazuvchanlik, yopishqoqlik va boshqalarga katta taʼsir kursatadi. Oʻrta Osiyoning sugʻoriladigan dehqonchilik mintaqalari tuproqlaridagi L. miqdori turlicha: yengil (qumli, qumloqi) mexanik tarkibli tuproqlarda 5—8%, yengil qumokdi yerlarda 10—12%, urtacha va ogʻir qumoqli yerlarda 14—22%, ishlov berish ogʻir boʻlgan soz mexanik tarkibli tuproqlarda esa 20—25% dan 30—40% gacha. Qishloq xoʻjaligi ekinlari yetishtiriladigan oʻtloqi, botqoqi-oʻtloki, ayniqsa, botkoqi, taqirli, taqir-oʻtloqi tuproqlarda hamda taqirlarda L.ning miqdori yuqori (20—30%). Shuning uchun bu tuproqlar sugʻorish va ishlov berish taʼsirida zichlanish hamda qatqaloq hosil qilishga juda moyil.

Baʼzi koʻl va boshqa suv havzasining L.lari qishloq xoʻjaligi ekinlariga oʻgʻit va mineral ozuqa sifatida ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zorro** (ispancha: *Zorro* — „tulki" yoki **senyor Zorro** Señor Zorro, ispanchada uning ismi *sorro* deb talaffuz qilinadi) — xayoliy qahramon, Robin Hood mavzusining oʻzgarishi, yordamga kelgan „niqobli qahramon".

Zorro 17-asr boshidan beri maʼlum boʻlgan Yangi Ispaniya aholisining xalq hikoyalari qahramoni. Afsonaga koʻra, Zorro niqobi ostida bitta aniq odam emas, balki turli xil odamlar bor edi. Qiyin kunlar kelib, odamlar yordamga muhtoj boʻlganda, har kim uy qurilishi Zorro kostyumini kiyib, anonim ravishda yordamga kelishi mumkin edi. Zorroning shaxsiyati Meksika-Amerika urushi paytida turli xil avantyuristlar, jinoyatchilar va partizanlar harakati rahbarlariga tegishli boʻlgan holatlar mavjud. U adabiy qahramon sifatida shon-shuhratni yozuvchi Jonston Makkullining sarguzasht kitoblarida qoʻlga kiritdi. Zorro bosma adabiyotda birinchi marta 1919-yilda nashr etilgan „Kapistranoning laʼnati" hikoyasida namoyon boʻlgan. Birinchi „Zorro belgisi" filmi keyingi yili paydo boʻldi, unda Duglas Ferbenks ishtirok etgan. Keyinchalik Zorro haqida Amerikada ham, chet elda ham koʻplab filmlar suratga olindi.

Xalq afsonalariga koʻra, birinchi boʻlib Zorro libosini kiygan kishi badavlat zodagon Don Diego de la Vega boʻlib, u Ispaniya hukmronligi yillarida Kaliforniyada yashagan, garchi u koʻrinmasa ham, mohir qilichbozdir. Yana bir mashhur prototip irlandiyalik sarguzashtchi Uilyam Lamport (1615—1659), Mexiko shahrida bid’at ayblovi bilan olovda yoqib yuborilgan, uning boʻronli sarguzashtlarini u oʻzining „Tadbirkorning xotiralari" romanini bagʻishlagan: Don Gillén de Lampart, Meksika qiroli meksikalik fantastika yozuvchisi Visente Riva Palasio. Qahramon vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishlarga uchradi, ammo qora libos kiygan, yuzini qora niqob ostida yashirgan, odamlarni hokimiyat va yovuz odamlarning oʻzboshimchaligidan himoya qiluvchi olijanob va jasur qahramon obrazi oʻzgarishsiz qolmoqda.

Zorroning sevimli quroli-bu rapier boʻlib, u tez — tez oʻziga xos belgisini-Z harfini qoldirish uchun foydalanadi, uni uchta tez harakat bilan qoʻllaydi. Shuningdek, u qamchidan ham foydalanadi. Uning sodiq doʻsti bor — „Tornado" deb nomlangan qora ot.

Faktlar
-------

* Zorro obrazi Andrey Sharining „Z belgisi: Zorro kitoblarda va ekranda" (2009) kitobiga bagʻishlangan.
* Frank Millerning „Qorongʻu ritsar qaytib keladi" grafik romanida Bryus Ueynning (Batman) ota-onasi „Zorro belgisi" filmidan keyin kinoteatr oldida oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Илья Стогoff. „Глава V. Роман «Зорро» и рождение супергероев",*. Эра супергероев. История мира в 5 журналах и 3 комиксах*, 5000 экз, М.: Астрель: АСТ, 2010 — 121 bet. ISBN 978-5-17-067679-8.
2. ↑  Sm. Испанско-русская практическая транскрипция
3. ↑
4. ↑  Istoriya Zorro[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  „The Legacy of the Fox:A Chronology of Zorro". 30-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2013-yil.
11. ↑  Los orígenes de El Zorro
**Metallorganik birikmalar** — molekulasida metall — uglerod bogʻi boʻlgan organik birikmalar. "Metallorganik birikmalar" termini maʼlum darajada shartli. Sianidlar, karbidlar, baʼzi hollarda metallar karbonillari ham (Me—S bogʻi tutgan boʻlsa ham) anorganik birikmalar hisoblanadi. Bor, fosfor, kremniy, margimush va boshqa metallmaslarning organik birikmalari ham Metallorganik birikmalar jumlasiga kiradi. Shuning uchun keyingi vaqtlarda "elementoorganik birikmalar" degan umumiy nom koʻproq ishlatilmoqda. Ilk bor Metallorganik birikmalarni 1827-yilda V. Seyze (Seyze tuzi K[PtCl3(CH2=CH2)]H2O) sintez qilgan. Keyinchalik R. Bunzen margimush organik birikmalarni (1839), ingliz kimyogari E. Franklend dietil ruxni (1849) olgandan soʻng Metallorganik birikmalar kimyosiga asos solindi Li, Na, K, Rb, Cs, Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Zn, Cd, Hg, B, Al, Ga, In, Tl, Si, Sn, Pb, As, Sb, Bi kabi metallarning Metallorganik birikmalari yaxshi oʻrganilgan. Ular suyuq va qattiq holatdagi moddalardir. Koʻpchiligi organik erituvchilarda eriydi. Metallorganik birikmalardan, ayniqsa, simob, qalay, qoʻrgʻoshin birikmalari juda zaharli. Metallorganik birikmalarning koʻpchiligi suv va kislorod bilan reaksiyaga faol kirishadi. Baʼzilari havoda, karbonat angidridli muhitda oʻzoʻzidan alangalanadi. Oraliq metallar — Ti, Zr, Y, Nb, Ta, Cr, Mo, U, Re, Fe, Ru, Os, Rh, Ir, Co va Ni ning organik birikmalari katta amaliy ahamiyatga ega. Metallorganik birikmalar dori moddalar, sof holdagi metallar, metall’ qoplamalari olishda va organik moddalar sintezida ishlatiladi (yana Q. Grinyar reaksiyasi, Kucherev re-aksiyasi, Polimerlanish).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Meta-**, ORTO-, PARA- (qisqartmada m-, o-, n-) — ikki oʻrinbosarlarning, asosan, benzol yadrosida joylashgan holatini (1, 2-orto, 1,3-meta, 1,4-para) belgilash. Metan qatori birikmalarning nomlanishida ham shahrik. belgilashlar qabul qilingan. "Orto" va "meta" prefikslari kislotalar va ularning turli darajada gidratlangan hosilalarining trivial nomlanishida qoʻllanadi. Kislotalarning orto-shakllarida markaziy atomdagi ON guruhlarining soni eng koʻp boʻladi. Masalan, H4SiO4[Si(OH)4] — ortosilikat kislota yoki baʼzi organik kislotalarning gidratlangan shakllari, mas, NS(ON)3— ortochumoli kislota, S(ON)4—ortokarbonat kislota (koʻrsatilgan kislotalar efirlar koʻrinishidagina barqaror). Kislotalarning metashakllari — ortokislotalarning degidratlangan shakllaridir, mas, H2SiO3 — metasilikat kislota. "Para" prefiksi polimerizatsiya mahsulotlarini nomlashda qoʻllanadi, mas, (CN)n — paratsian, (SN3SNO)p — paraaldegid.

"Orto" va "para" prefikslari vodorodning ikki holatini belgilashda ham qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kio** - koʻzboyloqchi (illyuziyachi) sirk artistlari oilasi. Emil Teodorovich (asl fam. Girshfeld — Renard) [1894.30.3 (11.4), Moskva — 1965. 19.12, Kiyev; Moskvada dafn etilgan] — Rossiya xalq artisti (1958). Koʻzboyloqchilik tomoshalarining yaratuvchisi, sirk apparaturalari (asboblari)ning konstruktori. Uning oʻgʻillari: Emil Emilovich (1938.12.7) — Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist (1972). Sirkda 1961-yildan otasi bilan, 1966-yildan mustaqil ishlaydi. Igor Emilovich (1944.13.3) — Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist (1980). Sirkda 1956-yildan otasi bilan, 1966-yildan mustaqil ishlaydi. 1977-yilda Oskar mukofotini olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |