recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Amr ibn Hurays ibn Amr ibn Usmon al-Maxzumiy** (arabcha: ) (705-yilda vafot etgan) - Quraysh qabilasining Kufadagi koʻzga koʻringan aʼzolaridan biri, Iroqdagi Damashq xalifaligi hokimlari Ziyod ibn Abihiy (670—673), Ubaydulloh ibn Ziyod (675—683) va Bishr ibn Marvon (692—694) qoʻl ostidagi shahar hokimi oʻrinbosari.

Hayoti
------

Amr ibn Huraysning otasi Hurays ibn Amr ibn Usmon ibn Abdulloh ibn Umar ibn Maxzum Makkaning Quraysh qabilasi Banu Maxzum urug'iga mansub bo'lgan. U Iroqning Kufa shahridagi arab garnizoni va ma'muriy markazidagi eng boy shaxsga aylangan. 670-yilda xalifa Muoviya I tomonidan Kufa hokimligi Ziyod ibn Abihiyning hokimligiga qo‘shilganida va Ziyod ibn Abihiy butun Iroqning hokimi etib tayinlanganida, Amr ibn Hurays Kufa hokimi o‘rinbosari etib tayinlagan. 673-yilda Ziyod ibn Abihiy vafot etganidan keyin uning oʻgʻli va oxirgi vorisi Ubaydulloh 675-yilda hokimiyatni egallagunga qadar Amr ibn Hurays o'rinbosarlik lavozimini davom ettirgan. Ibn Ziyod uni oʻzining *shurtasiga* (xavfsizlik kuchlariga) boshliq qilib tayinlagan. Xalifa Yazid I vafotidan keyin Ibn Ziyod Basradan quvilgach (h. 680–683), Amr ibn Hurays ham kufoniylar tomonidan lavozimidan ketkazilib, uning o‘rniga Amir ibn Mas’ud al-Jumahiyni tayinlangan. Umaviylarning Iroqdagi hokimi Bishr ibn Marvon Amr ibn Huraysni 692—694-yillarda Kufada oʻzining noibi etib tayinlagan. Ahmad ibn Hanbal Kufada Arafa kuni nishonlanadigan marosim aynan Amr ibn Hurays tomonidan o'tkazilgan deya ma'lumot bergan, biroq ushbu marosim Mus'ab ibn Zubayr tomonidan amalga oshirilgan. Amr ibn Hurays 705-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Elad 2008, p. 171.
2. ↑  Shaban 1971, p. 60, note 1.
3. 1 2 3 4  Elad 2008, p. 172.
4. ↑  Hawting 1989, p. 37, note 183.
5. ↑  p. 92.
6. ↑  Rowson 1985, p. 5, note 25.

Adabiyotlar
-----------

* Elad, Amikam (2008). "Abd al-Malik and the Dome of the Rock: A further examination of the Muslim sources". *Jerusalem Studies in Arabic and Islam* **35**: 167–226. .
* *The History of al-Ṭabarī, Volume XX: The Collapse of Sufyānid Authority and the Coming of the Marwānids: The Caliphates of Muʿāwiyah II and Marwān I and the Beginning of the Caliphate of ʿAbd al-Malik, A.D. 683–685/A.H. 64–66*, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-855-3.
* *The History of al-Ṭabarī, Volume XVIII: Between Civil Wars: The Caliphate of Muʿāwiyah, 661–680 A.D./A.H. 40–60*, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1987. ISBN 978-0-87395-933-9.
* *The History of al-Ṭabarī, Volume XXII: The Marwānid Restoration: The Caliphate of ʿAbd al-Malik, A.D. 693–701/A.H. 74–81*, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-975-8.
* Shaban, M. A.*. Islamic History: Volume 1, AD 600-750 (AH 132): A New Interpretation*. Cambridge: Cambridge University Press, 1971. ISBN 0-521-08137-8.
**Dovariy** (urdu: dwạry̰ạḵ) — Pokiston,Azad Kashmir, Neelum vodiysidagi qishloq. U 106 kilometer (66 mi) Muzaffaroboddan va 22 kilometer (14 mi) Athmuqamdan Neelum daryosi qirgʻogʻida 1,615 meter (5,299 ft) balandlikda.

Dovariyaga Muzaffaroboddan Neelum yoʻli orqali borish mumkin. Bu yerda sayyohlar dam olishi uchun AJK Turizm va arxeologiya departamentining dam olish uyi joylashgan. Bu Ratti Gali koʻlining asosiy lageridir. Dowarian Neelam daryosi va Ratti Gali suv oqimining qoʻshilishida joylashgan. Turizm va oʻrmon dam olish uylari bor. Qishloq buloq suvlari, baland yam-yashil tog‘lar, o‘simliklarga to‘la. Qishloqda yong‘oq, tut, olcha, olma yetishtiriladi. 1972-yilda oʻrta maktab tashkil etilgan boʻlib,2016-yilda oliy oʻrta taʼlimga koʻtarilgan va yana bir qancha maktablar aholiga taʼlim berish bilan shugʻullanadi. Qizlar oʻrta maktabi Dowarian 2010 yilgi toshqinda vayron boʻlgan va hali qayta qurilmagan. Qishloqda Pokistonning AJK hukumati tomonidan boshqariladigan fuqarolik dispanseri ham mavjud.

Yana qarang
-----------

* Kundal Shahi
* Kutton
* Athmuqam
* Sharda
* Kel

Manbalar
--------

1. ↑  „Azad Jammu & Kashmir Council :: Neelum Valley".  Azad Jammu & Kashmir Council. Qaraldi: 2013-yil 10-iyun.
**Akira Kurosava** (1910.23.3, Tokio – 1998.9.6) — yapon kinorejissyori, ssevariychi. Rejissyorlik faoliyatini 1936-yil boshlagan. 1950-yil ekranlashtirgan "Rasyomon" filmi bilan jahonga tanildi.

"Ovsar", "Yetti samuray", "Dersu Oʻzala", "Jangchining soyasi", "Jarohat", "Avgust rapsodiyasi" filmlari mashxur. Uning filmlari inson harakterini ochishda oʻziga xos talqini, oʻtkir dramatik ziddiyatlari bilan ajralib turadi. Axloq, shaxsning ruhiy takomili, insonning doimo ezgulikka intilishi lozimligi Kurosava ijodining asosiy mavzusidir.

Kurosava yapon kino sanoatiga 1936-yilda qisqa vaqt ichida rassom sifatida kirib kelgan. Ko'p yillar davomida rejissyor yordamchisi va ssenariy muallifi sifatida ko'plab filmlar ustida ishlagandan so'ng, u Ikkinchi Jahon urushi paytida mashhur "Sanshiro Sugata" (1943) filmida rejissyor sifatida debyut qildi. Urushdan keyin Kurosava o‘sha paytdagi unchalik mashhur bo‘lmagan aktyor Toshiro Mifuneni bosh rolni ijro etgan, tanqidchilar tomonidan e’tirof etilgan "Mast farishta" (1948) filmi rejissyorning Yaponiyadagi eng muhim yosh kinoijodkorlardan biri sifatidagi obro‘sini mustahkamladi. Ikki kishi yana o'n beshta filmda hamkorlik qilishdi.

1990 yilda u umr bo'yi muvaffaqiyat uchun Akademiya mukofotini oldi. O'limidan so'ng u AsianWeek jurnali va CNN tomonidan "San'at, adabiyot va madaniyat" nominatsiyasida "Asrning osiyosi" deb topildi va u yerda XX asrda Osiyoni yaxshilashga eng ko'p hissa qo'shgan besh kishidan biri sifatida qayd etildi. Uning karerasi ko'plab retrospektivlar, tanqidiy tadqiqotlar va bosma va videodagi biografiyalar va ko'plab iste'molchi ommaviy axborot vositalarida nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Kurosava Akira" *OʻzME*. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Osaka qimmatli qogʻozlar birjasi** (kābushigaisha o:saka sho:ken torihikijo) ― Yaponiyadagi ikkinchi yirik birja bozoridir. Qimmatli qogʻozlar, fyucherslar, optsionlar savdosi.

Birja Osiyo va Okeaniya fond birjalar Federatsiyasiga kiradi.

Tarix
-----

Osaka fond birjasi Co. Ltd. 1878-yilda tashkil etilgan.

1943-yilning iyun oyida birja Osakadagi Japan Securities Exchange boʻlimi boʻldi. Biroq, Japan Securities Exchange faoliyati 1945-yilda toʻxtatildi va 1947-yilda birja rasman tugatildi.

Osaka fond birjasini qayta tiklash bazasi 1948-yilda birja va qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi yangi qonun qabul qilingan edi. Natijada 1949-yilda Osaka Securities Exchange tashkil etildi.

1956-yilda birjada obligatsiyalar savdosi tizimi qayta yaratildi.

1956-yilda birjada obligatsiyalar savdosi tizimi qayta yaratildi.

1974-yilda axborotni saqlash uchun kompyuter tizimi ishga tushirildi. Birjada toʻliq savdo 1999-yilga qadar elektronga aylandi.

2001-yilda Osaka fond birjasi Kioto fond birjasi bilan birlashtirildi.

2010-yil 1-aprelda Osaka fond birjasi bozorlaridan biriga aylangan JASDAQ qimmatli qogʻozlar almashinuvini sotib oldi.

2012-yilda Tokio fond birjasi Osaka fond birjasini sotib olishni amalga oshirdi, 2013-yil 1-yanvarda  tashkil etilgan Qoʻshma kompaniya Yaponiya Exchange Group, Inc deb nomlandi.

Yana qarang
-----------

* Osaka fond birjasida roʻyxatga olingan kompaniyalar
* Nagoya fond birjasi
* Tokio fond birjasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Информация о бирже на www.anz.com". 2008-yil 18-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 9-iyul.
2. ↑  Фондовые биржи на сайте «Коммерсанта»
3. ↑   Официальный сайт Федерации фондовых бирж Азии и Океании
4. ↑  „Фондовая биржа Токио (Tokyo Stock Exchange, TSE)" (deadlink). 2014-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 17-avgust.

 (Wayback Machine saytida 2014-08-19 sanasida arxivlangan)

Havolalar
---------

* Официальный сайт биржи
* Официальный сайт биржи (на англ.языке)
**Abilay Alimbetov** (qozoqcha: *Абылай Әлімбетов*; 1921-yil 20-mart – 1973-yil 23-sentyabr) – sovet zobiti, polkovnik, Sovet Ittifoqi Qahramoni (30.10.1943).

Ulugʻ Vatan urushi yillarida 303-oʻqotar polki komandiri, 69-Qizil Sevsk miltiq diviziyasi, 18-oʻqotar korpus, 65-armiya, Markaziy frontning pulemyotchilar otryadi serjanti.

Hayoti
------

1921-yil 20-martda Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Samarqand viloyati Chordara qishlogʻida tugʻilgan. Millati qozoq. Erta ota-onasiz qolib, Xumson qishlogʻidagi (hozirgi Oʻzbekistonning Boʻstonliq tumani) mehribonlik uyida tarbiyalangan va tahsil olgan. Urushdan oldin Xumson bolalar uyida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1942-yil yanvar oyida Qizil Armiya safiga chaqirilgan va shu yili Ulugʻ Vatan urushi frontlarida boʻlgan. 1944-yildan KPSS aʼzosi.

Serjant Alimbetov 1943-yil 15-oktyabrda Ukraina SSR (hozirgi Ukraina) Chernigov viloyati, Repkinskiy tumani, Radul shahar qishlogʻi hududida Dnepr daryosidan oʻtayotganda jasorat koʻrsatadi. Daryoning narigi tomoniga oʻtib, u oʻziga ishonib topshirilgan vazifani bajardi. Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi jangda Alimbetov vzvod komandirini qutqardi. Uning qoʻl ostidagi vzvod dushmanning beshta qarshi hujumini qaytardi va qoʻlga kiritilgan chiziqni ushlab turdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 30 oktyabrdagi farmoni bilan

> Dnepr daryosini muvaffaqiyatli kesib oʻtishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun
> 
> 

Serjant Alimbetov Abilay Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin yulduz" medali bilan taqdirlangan.

Sovet-yapon urushida qatnashgan.

Polkovnik Alimbetov Abilay Qozogʻiston SSRning Qizil-Oʻrda, Taldi-Qoʻrgʻon va Guryev viloyatlarida DOSAAF qoʻmitalarining raisi boʻlib ishlagan. 1973-yil 23-sentyabrda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  На дату присвоения звания Героя Советского Союза.
2. ↑  Газета «Известия» № 258 от 31 октября 1943 года с опубликованным Указом о присвоении звания Героя Советского Союза.[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка

Adabiyotlar
-----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс. Рег. № в РКП 87-95382.
* Герои Советского Союза — казахстанцы / под ред. Н. Зверева. — Алма-Ата: Казахстан, 1968. — Т. 1. — 475 с. — (в 2-х томах). — 25 600 экз.
* Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд. доп. и испр. — Мн.: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с. — 65 000 экз.
**Aleksandr Igorevich Grishenko** (1983-yil 29-sentyabr, Toshkent) – rus filologi, yozuvchisi va shoiri.

Biografiyasi
------------

Aleksandr 2004–2005-yillarda litseyda rus tili va adabiyoti fanidan dars bergan. 2006-yil sentyabrdan assistent, 2011-yil martidan 2020-yil avgustigacha Moskva davlat pedagogika universitetining rus tili kafedrasi dotsenti, 2006–2008-yillarda Moskva gumanitar pedagogika instituti rus tili va metodikasi kafedrasi assistenti boʻlib faoliyat yuritgan. 2010–2011-yillarda Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutining rus tili va stilistikasi kafedrasi dotsenti, 2015-yil apreldan – Rossiya Fanlar akademiyasining Slavyanshunoslik instituti tipologiya va qiyosiy tilshunoslik boʻlimi katta ilmiy xodimi, 2018-yildan – Slavyan tilshunosligi boʻlimida (2022-yil dekabrdan asosiy ish joyida yetakchi ilmiy xodim sifatida faoliyat olib borgan. 2019–2020-yillarda – Rossiya davlat kutubxonasining yetakchi ilmiy xodimi (qimmatli kolleksiyalarni oʻrganish sektori), 2020-yil sentyabrdan – katta ilmiy xodim, 2022-yil sentyabrdan – Milliy tadqiqot universiteti Oliy iqtisodiyot maktabi Klassik Sharq va antik davr instituti professori boʻlgan. 2021-yil 10-dekabrda xalqaro dissertatsiya qoʻmitasida „Oʻrta asr Sharqiy Yevropada slavyan-yahudiy tillari aloqalari: lingvistik-tekstologik jihatlar" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 2021-yil 17-dekabrda Milliy tadqiqot universiteti Iqtisodiyot oliy maktabi Filologiya va tilshunoslik dissertatsiya kengashi tomonidan filologiya fanlari doktori ilmiy darajasi imtiyozli diplom bilan taqdirlandi.

Aleksandr MPGU (2006-yildan, 2011-yildan dotsent) va PSTGU (2010-yildan)da dars beradi. 2015-yildan Rossiya Fanlar akademiyasining Slavyanshunoslik institutida katta ilmiy xodim boʻlib faoliyat olib bormoqda.

Uning ijod namunalari „Oktyabr", „Sharq yulduzi" jurnallarida, „Devushka s veslom" CD-jurnalida, „Maliy Sholkoviy put", „Vstrechi" almanaxlarida, „Vershina aysberga" va boshqa toʻplamlarda nashr etilgan.

Aleksandr Grishenko „Vspyat" hikoyasi uchun „Krupnaya proza" nominatsiyasida „Debyut" mustaqil adabiy mukofoti (2004) laureati boʻldi. U „Pervaya kaplya" sheʼrlar kitobi muallifi (2000).

Manbalar
--------



1. ↑  „Грищенко Александр Игоревич / Alexander I. Grishchenko". Qaraldi: 2023-yil 26-noyabr.
2. ↑  „Александр Грищенко Список публикаций". Qaraldi: 2023-yil 26-noyabr.
**Aleksandr Petrovich Shtayn** (15 (28) sentyabr 1906-yil, Samarqand – 1993-yil 5-oktyabr, Moskva) – rus sovet yozuvchisi, dramaturg, ssenariynavis. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1987). Ikkita Stalin mukofoti sovrindori (1949, 1951).

Hayoti
------

Shtayn Samarqandda (hozirgi Oʻzbekiston) ishchi oilasida tugʻilgan. 1920–1923-yillarda „Pravda Vostoka" gazetasida, 1924–1929-yillarda „Leningradskaya pravda" gazetasida ishlagan. Leningrad universitetining til va moddiy madaniyat fakultetida tahsil olgan (1928–1930). 1930–1939-yillarda „Ruchina va teatr" jurnalida muharrir, „Literary Leningrad" gazetasida muharrir oʻrinbosari boʻlib ishlagan. „Sanʼat va hayot" jurnalining bosh muharriri (1935–1940). 1930-yildan VKP(b) aʼzosi boʻlgan.

1941-yildan 1946-yilgacha Boltiq flotida ofitser boʻlib xizmat qilgan. U „Oktyabr inqilobi" jangovar gazetasining muharriri, „Qizil flot" gazetasining muxbiri va madaniyat boʻlimi boshligʻi boʻlib faoliyat yuritgan. 1934-yildan SSSR SP aʼzosi.

Adabiy faoliyat bilan 1929-yildan aka-uka Tur va Y.Gorevlar hamkorligida ilk pyesalari paydo boʻlganidan beri shugʻullanadi.

Shuningdek, u bir qator ocherklar, maqolalar va sharhlar yozgan. 1957-yildan „Teatr" jurnali tahririyati aʼzosi.

1993-yil 5-oktyabrda vafot etgan. U Moskvadagi Vagankovskoye qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Aleksandr Shteyn 1949-yilda „Shon-sharaf sudi" filmi ssenariysi uchun Ikkinchi darajali Stalin mukofoti, 1951-yilda „Admiral bayrogʻi" spektakli uchun uchinchi darajali Stalin mukofoti, 1985-yil 3-noyabrda 2-darajali Vatan urushi ordeni, ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordeni, 1984-yil 16-noyabrda Xalqlar doʻstligi ordeni, 1942-yil 14-iyunda Qizil Yulduz ordeni, 1976-yil 14-sentyabrda „Shon-sharaf belgisi" ordeni, 1987-yil 31-iyul RSFSRda xizmat ko'rsatgan artist – Sovet teatr san'ati sohasidagi xizmatlari uchun va bir qancha medal va unvonlar bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------






1. ↑  „Alexander Petrovich Stein".  Belousenko library. 2015-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 13-yanvar.
2. ↑  „Stein, Alexander Petrovich".  Megabook // Ciryl and Methody Enc. Qaraldi: 2014-yil 13-yanvar.
3. ↑  Борис Штейн «Уходит век»
4. ↑  Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 31 июля 1987 года «О присвоении почётного звания «Заслуженный деятель искусств РСФСР» Штейну А. П.»
**Samosa** (forscha: سنبوساگ, urdu: کاغذی سموسہ) — qovurilgan yoki pishirilgan xamir (achchiq kartoshka, piyoz, noʻxat, yasmiq, goʻsht, tovuq). Hajmi va shakli har xil, lekin eng keng tarqalgan uchburchak shaklida. Koʻpincha soslar bilan xizmat qiladi. Samosa Hindiston yarim orolida, janubi-sharqiy, Markaziy va Janubi- Gʻarbiy Osiyoda, Arabiston yarim orolida, Oʻrta er dengizi sohillarida, Shimoliy va janubiy Afrikada mashhur.

 Sambusa, Eronning Ahvaz shahridagi bozorda
Sambusak
Taxminlarga koʻra, taom Oʻrta Osiyoda (u erda somsa nomi bilan tanilgan) 10-asrda paydo boʻlgan. Samosa eronlik tarixchi Abu-l-Fadl Bayxakiy (995-1077) asarlarida tilga olingan. Samosa Hindistonda 13-asrdan beri mashhur boʻlib, savdogarlar tomonidan qoʻshni mintaqalarga olib kelingan. Turli xil nomlar ostida bir xil taomning koʻplab mintaqaviy versiyalari mavjud, masalan, „sambus(a)k" (ivritcha: *סמבוסק* , arabcha: ) Isroil va Iroqda.

Yana qarang
-----------

* Somsa
* Kornish pasti
* Echpochmak
* Naan (taom)
* Cheburek
* Pastizi
* Goʻshtli pirog
* Turnover
* Qiymali ovqatlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Davidson, Alan*. The Oxford Companion to Food*. Oxford University Press, 1999.
2. ↑  „Что такое самбусак?". .
3. ↑  „Самвусак".. 2019-yil 30-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 30-iyun.
**Aleksandr Vasilyevich Zajigayev** (1953-yil, Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR) – Sovet va Rossiya suv osti kemasi ofitseri, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (11.11.2000). 1-darajali kapitan (26.07.1992). SSSR Harbiy-dengiz flotini 29-alohida suv osti brigadasining yadroviy chuqur dengiz stantsiyasini sinovdan oʻtkazish ishtirokchisi.

Biografiyasi
------------

1953-yil 17-avgustda Sovetobod shahrida (1978-yildan – Gʻofurov) hozir Tojikiston Respublikasining Soʻgʻd viloyatida xizmatchi oilasida tavallud topgan. Otasi traktorchi, keyin qurilish-montaj boshqarmasi boshligʻi, onasi hamshira. Urushdan keyingi yillarda ota-onasi Volgograd viloyatidan Tojikistonga koʻchib ketishgan. Oʻrta maktabni tugatgach, u radioelektronika muhandisi boʻlish uchun harbiy-dengiz maktabiga hujjat topshirdi. 1970-yildan beri dengiz flotida. 1975-yilda Oliy dengiz floti radioelektronika maktabini tamomlagan. A. S. Popov va Qizil Bayroq Shimoliy flotiga yuborilgan. 1976-yildan KPSS aʼzosi.

1979-yil fevral oyidan boshlab SSSR Mudofaa vazirligi, Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining harbiy qismida xizmat qildi. 1980-yillarda AS-23 chuqur dengiz yadro stansiyasining sinovlarida qatnashgan. 1992-yilda unga 1-darajali kapitan harbiy unvoni berilgan. Hayotga xavf tugʻdiradigan vazifalarni bajargani uchun ikkita orden bilan taqdirlangan. 1998-yilda AS-35 chuqur dengiz yadroviy stansiyasi komandirining katta yordamchisi.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2000-yil 11-noyabrdagi „Harbiy burchni bajarishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun" 1-darajali kapitan Aleksandr Vasilyevich Zajigayevga Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni hamda Oltin yulduz medali bilan taqdirlandi. 2003-yil dekabr oyidan beri 1-darajali kapitan Zajigayev zaxirada turgan.

Dastlab Sankt-Peterburg shahrida yashagan. U Parnas goʻshtni qayta ishlash xoldingida ishlagan. Avval savdo menejeri, keyin iqtisodchi, moliyachi, marketing boʻlimi boshligʻi va menejer sifatida. Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Shimoliy-Gʻarbiy Davlat boshqaruvi akademiyasini, soʻngra Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot va moliya universitetini tamomlagan.

2004-yildan beri Tver shahrida yashaygan. Tver goʻshtni qayta ishlash zavodida menejer – bosh direktor boʻlib ishlaygan.

Mukofotlar va unvonlari
-----------------------

* Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2000-yil 11-noyabr)
* Shaxsiy jasorat uchun ordeni (1993)
* Harbiy xizmatlari uchun ordeni (1997)

Manbalar
--------

1. ↑  *Vorobev Ye.* Podvodniki – Geroi Rossiyskoy Federatsii. Zajigaev Aleksandr Vasilevich. // „Морской сборник". – 2009. – № 1. – S. 83.
2. 1 2  „Aleksandr Zajigayev" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
3. 1 2  „АГС пр.1851".  Общественное объединение «Союз инженеров флота». 2013-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 17-mart.
**Aleksey Borisovich Frandetti** (1984-yil 15-yanvar, Toshkent, SSSR) – rus teatr va kino rejissyori, aktyor, rassom, oʻqituvchi, teleboshlovchi, sheʼriy tarjimalar muallifi. „Oltin niqob" mukofotining bir necha bor gʻolibi.

Biografiyasi
------------

1984-yil 15-yanvarda Toshkent shahrida tavallud topgan. Alekseyning soʻzlariga koʻra, Frandetti familiyasi unga tabiiy ofat tufayli Odessaga evakuatsiya qilingan paytida onasi tomonidan Sienalik dengiz rassomi boʻlgan katta bobosidan kelgan. Alekseyning tarbiyasi va taʼlimi bilan jurnalistika sohasida ishlagan buvisi shugʻullangan.

1986-yilda 4 yoshida Natalya Sats teatri sahnasida Jakomo Puchchini tomonidan qoʻyilgan „Madam Batterflay" spektaklida chiqish qildi.

U musiqa maktabida fortepiano chalish boʻyicha tahsil olgan. Toshkent oliy milliy raqs va xoreografiya maktabini tamomlagan, „Ilhom" teatri qoshidagi Mark Vayl rahbarligidagi teatr studiyasida oʻqigan, hamda „Yevropa Plyus" radiostansiyasida boshlovchi boʻlib ishlagan.

U 2002-yilda Moskvaga keldi va Moskva badiiy teatr maktabining aktyorlik boʻlimi S kursida oʻqidi. Zemtsova va I. Zolotovitskiydan bir vaqtning oʻzida vokalni oʻrgangan. Uning ovozi, tenori bilan xolasi Rossiya Federatsiyasi xalq artisti va Bolshoy teatrining solisti Irina Doljenko shugʻullangan. „U yoki bu loyihaga rozi boʻlishim kerakmi, bu filmda rol oʻynashim kerakmi yoki yoʻqmi, teatrdagi u yoki bu rol bilan nima qilishim kerakligi haqida doim xolamning fikrini tinglayman. Men u bilan maslahatlashaman. U mening spektaklimga kelgan birinchi tomoshabin", – deydi Aleksey.

Frandetti ikkinchi kursdan keyin VGIKga (Igor Yasulovich ustaxonasi) oʻtdi. Institutni 2006-yilda tugatdi. Yasulovichning sharofati bilan Chikago institutining musiqali teatr kafedrasi oʻqituvchilaridan birining maʼruzasida qatnashdi. 2014-yilda Londondagi Mauntvyu teatr sanʼati akademiyasining yozgi rejissyorlik kursini tamomlagan.

### Shaxsiy hayoti

Aleksey amerikalik reklama rejissyori Juliya ismli bilan turmush qurgan, ammo ajrashgan. Toʻy Las-Vegasda boʻlib oʻtdi, toʻy jonli efirda namoyish etildi. Ularning Mark ismli oʻgʻli bor edi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ольга Жилина.* „Алексей Франдетти: «Москва созрела для иммерсивного театра только сейчас»" (ru).  Elle (2017-yil 27-yanvar). 2021-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-dekabr.
2. ↑  *Анастасия Белик.* „Алексей Франдетти: работа над «Оскаром»".  starslife (2009-yil 18-sentyabr). 2021-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-dekabr.
3. ↑  „Алексей Франдетти".  goldenmask.ru. 2018-yil 7-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 7-avgust.
4. ↑  „Алексей Франдетти". 2021-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-dekabr.
5. ↑  „Франдетти Алексей".  Аргументы и Факты. 2013-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 24-sentyabr.
6. ↑  *Ольга Жилина.* „Алексей Франдетти: «Москва созрела для иммерсивного театра только сейчас»".  Elle (2017-yil 27-yanvar). 2021-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-dekabr.
**Pomponius (Pomponio) Amaltheo** (italian. Pomponio Amalteo; 1505–1588) XVI asrda yashab oʻtgan mashhur italyan rassomi. Asli Amalteolar oilasi vakili.

Biografiyasi
------------

 Amalteoning Injil mavzularidan biri
Pomponius Amalteo, ESBE maʼlumotlariga koʻra, 1505-yilda San-Vito al-Tagliamento shahrida (boshqa manbalarga koʻra, Motta di Livenza) shahrida tugʻilgan.

Amalteo Jovanni Antonio Pordenone bilan birga rasm chizishni oʻrgangan (italyancha: *Il Pordenone*; 1484-1539), u qiziga uylangan va u tashqi rasm chizishda, ayniqsa freskalarni mohirona bajarishda qunt bilan taqlid qilgan edi.

1533-yilda San-Vito-al-Tagliamentoda Amalteo soborda avliyolar siymolarini chizgan, baʼzilarning fikriga koʻra, Titian uslubi taʼsir koʻrsatgan, ular uchun Amalteo baʼzi tarixchilar tomonidan namuna boʻlgan Keyinchalik Pomponius Amalteo Ceneda shahar hokimiyatida „Syuzanna tarixi", „Sulaymonning hukmi" va boshqa asarlarini yozgan.

1536-yildan boshlab u yana San-Vito al-Tagliamento shahrida ishladi, u oʻlimigacha tark etmagan. Santa Mariya de Battuti xristian cherkovida u xor va gumbazni koʻp sonli Injil sahnalari va individual guruhlarning tasvirlari bilan bezatgan. Uning boshqa asarlari Prodolon, Udine, Casarza va Valvasone shaharlarida joylashgan. Zamonaviy sanʼatshunoslik asoschilaridan biri Jorjio Vasari uning ishini yuqori baholagan.

Pomponius Amalteo 1588-yil 9-martda (ESBE maʼlumotlariga koʻra – 1584-yilda) San-Vito al-Tagliamentoda vafot etgan.

Magistrning mashhur shogirdlari orasida Jovanni Antonio Agostini ham bor.

Oilasi
------

Akasi Pomponia Girolamo (inglizcha: *) miniatyura rasmlari bilan, qizi Kvintiliya esa rasm va haykaltaroshlik bilan shugʻullangan edi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Pomponio Amalteo
2. ↑  AMALTEO (Amaltei), Pomponio

Adabiyotlar
-----------

* Amalteo // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb. 1890—1907.
Koordinatalari: 40°21′56″N 49°50′10″E﻿ / ﻿40.36556°N 49.83611°E﻿ / 40.36556; 49.83611GO
**Ashur masjidi** yoki **Lezgi masjidi** Icheri-sheherda joylashgan qadimiy obida boʻlib, UNESCOning Butunjahon merosiga kiritilgan.

Obida Icheri-sheherning tarixiy markazida Qiz minorasi va Siniqqalʼa masjidi oʻrtasida joylashgan qadimiy masjid hisoblanadi. Masjid asosan XIX asrning oxiri va XX asr boshlarida Dogʻistondan koʻchib kelgan va lezgi jamoatchiligining koʻp yigʻilishi sababli Lezgi masjidi nomi bilan ham tanilgan.

Tarixi
------

Ustundagi yozuvga koʻra, usta Nejef Ashur ibn Ibrohim tomonidan hijriy oy taqvimi boʻyicha 567-yilda, milodiy 1169-yilda qurilgan.

Masjid haqida
-------------

Masjid sosoniylar davri yodgorligi ustiga qurilgan. Yodgorlikdan faqat ikkita gumbaz bilan qoplangan xona qolgan. Masjid parallelepiped koʻrinishidagi hajmga ega. Keyinchalik janubiy qismida ikkita kichik deraza ochilgan. Masjidning shimoliy-sharqiy qismida joylashgan kichik shakldagi kirish eshigi qalin gumbaz bilan qoplangan, bitta xonali, qalin kirish joyi boʻlgan boʻlib, u katta namozxonaga olib borgan. Toshdan yasalgan gul va geometrik naqshlar bilan bezatilgan mehrob XII asrga oid stalaktit bilan bezatilgan. XX asrning boshlarida Boku aholisi tomonidan ibodat zalining janubi-gʻarbiy qismida ikkinchi mehrob qurilgan. Tashqi tomondan, masjidning qadimgi qismida, chiroyli tarashlangan katta tosh bloklar, keyingi qismida esa mayda toshlar ishlatilgan.

Yodgorlik kichik yer osti hujra va yuqorida namozxonadan iborat.

Rejada ibodat zalining 2 ta mehrobii (maydoni 55,0 m) mavjud. Zalning oʻqida joylashgan mehrob juda yaxshi bezatilgan. Ashur masjidi tashqi tomondan oddiy prizmatik koʻrinishga ega. Tosh devorlari koʻrinishidan uning yuqori qismi keyinchalik qayta tiklanganligi seziladi. 1970-yilda masjidni tiklash paytida sovet arxeologlari arxeologik qazishmalar natijasida binoning janubiy qismi ostida Sosoniylar davridagi ikkita yarim doira shaklidagi poydevorni aniqladilar. Arklar ortida gumbazli xona topilgan. Masjid qadimgi olovga sigʻinadigan zardushtiylar ziyoratgahi ustida qurilgan deb taxmin qilinadi.

### Ismi

Masjid oʻz nomini XIX asr oxiri - XX asrning boshlarida, neft sanoati rivojlana boshlaganda oldi. Shunday qilib, Dogʻiston ishchilari pul topish uchun Boku sanoat korxonalariga shiddat bilan ish izlab kelganida, Eski shahar aholisi ularga ibodat qilish uchun ushbu masjidni ishonib topshirdilar. Dogʻistonlik ishchilarning bu yerda uzoq vaqt ibodat qilgani bu masjidning xalq etimologiyasida „lezgi masjidi" deb nomlanishiga sabab boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „AŞUR MƏSCİDİ" (az).  icherisheher.gov.az. 27-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentyabr 2014-yil.

 (Wayback Machine saytida 2017-01-19 sanasida arxivlangan)
2. ↑  C. Qiyasi. *"Nizami dövrünün memarlıq abidələri"*. Bakı, İşıq nəşriyyatı, 1991, səh 47
**Amritsar** — Hindistonning shimolidagi Panjob shtatining eng katta shahri va temir yoʻl tuguni. Aholisi 709 ming kishi (1991). Eng muhim savdo va sano-at (asosan toʻqimachilik va oziq-ovqat) markazi. Jun, ip va ipak gazlamalar ishlab chiqarish, gilam toʻqishda mashhur. Mashina-sozlik, kimyo sanoati korxonalari bor. Metall, suyak, koʻndan har xil buyumlar yasaladi. A. 1577-yilda muqaddas „Obihayot koʻli" (sanskrit tilida „Amrita-Sa-ras") atrofida sekhlarning toʻrtinchi gurusi Ram Das tomonidan barpo etilib, sekhlarning muqaddas shahri, tarixiy, diniy va madaniy markazita aylangan. A.da 16-17-asrlarda qurilgan „Oltin ibo-datxona"- sekhlarning muqaddas obi-dasi bor (1761-yilda vayron boʻlgan, soʻng qayta tiklangan). Shahar 19-asrda Ranjit Singh davlati tarkibida boʻlgan. 1849-yilda inglizlar bosib olgan. Hindiston mustaqillikka erishgunga qadar mustam-laka tarkibida boʻlgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karbalo** — Iroqdagi shahar. Karbalo muhofazasining maʼmuriy markazi. Furot daryosi vodiysida, Bagʻdod shahridan 85 km janubiy-gʻarbda. Aholisi 200 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari).

Saudiya Arabistoni (Makka, Madina va boshqa shaharlar)ga boriladigan avtomobil yoʻllari ustidagi yirik savdo (xurmo, gʻalla) va transport punkti. Temir yoʻl stansiyasi. Gʻisht zavodi, meva konserva zavodi va boshqa korxonalar bor. Hunarmandchilik rivojlangan.Ali ibn Abu Tolibning oʻgʻli Husayn ibn Ali shahar yaqinida 680 yildagi hokimiyat uchun boʻlgan jangda halok boʻlgan, Karbaloda dafn qilingan va keyinchalik masjid-maqbara qurilib, shialik mazhabidagi musulmonlarning ziyoratgohiga aylangan. Har yili muharram oyida Karbaloda motam marosimi oʻtkaziladi. Diniy marosim buyumlari bilan savdo qilinadi. Karbaloda Ozarbayjon mumtoz shoiri Fuzuliy tugʻilgan. Shahar 7-asrda bunyod etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anatoliy Ivanovich Mogilniy** (1948-yil 7-iyun, Samarqand, Oʻzbekiston SSR) — sovet futbolchisi, himoyachi ampulasida oʻynagan.

Biografiyasi
------------

1968—1969-yillarda u "Iriston "(Mozdok) tarkibida ikkinchi ligada oʻynagan, jamoa tarkibida 20 ta oʻyin oʻtkazgan.

1970-yilda Rostov SKA jamoasiga koʻchib oʻtgan. U Premyer-ligadagi debyut oʻyinini 1970-yil 21-martda „Torpedo"ga (Kutaisi) qarshi oʻtkazib, 35-daqiqada Valentin Kazachkani oʻrniga maydonga yushgan. 1971-yilda u SSSR kubogi finalchisiga aylangan, Moskvaning „Spartak" jamoasiga qarshi ikkala final oʻyinida ham asosiy tarkibda maydonga tushgan. U oliy ligadagi ilk golini 1973-yil 29-sentyabrda „Zorya Voroshilovgrad" darvozasiga kiritgan. Umuman olganda, u jamoa safida oliy ligada 95 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan.

1974-yilda "Paxtakor" jamoasiga koʻchib oʻtgan. U jamoada dastlabki ikki mavsumni oliy ligada oʻtkazgan, keyin ikki mavsumni birinchi liga jamosi tarkibida oʻtkazgan, 1978-yildan esa yana asosiy tarkibga qaytgan. 1979-yilning avgustida „Paxtakor" futbolchilari boʻlgan samolyot halokatga uchraganda, u jamoa bilan Minskka uchmagan — turli maʼlumotlarga koʻra, Anatoliy samolyotga kechikib qolgan, jarohat olgan yoki oilaviy sabablarga koʻra sayohatdan bosh tortgan. Uning chiptasi oʻsha oʻyin uchun diskvalifikatsiya qilingan va uchishi kerak boʻlmagan Mixail Anga berilgan.

1980-yilda Oʻzbekiston SSR rahbari Sharof Rashidov tugʻilgan Jizzaxning „Boʻston" jamoasiga oʻtgan va oʻsha mavsumda jamoa birinchi ligada debyut qilgan. 1981-yilgi mavsum Jizzaxda SSSR kubogi uchun oʻyinlar bilan boshlangan, biroq oʻsha yilning mart oyida u „Paxtakor"ga qaytgan. 1981-yil iyul oyida Oʻzbekiston komsomolining plenumida tanqidga uchragan va kelishilgan oʻyinlarni tashkil qilishda ayblangan, shundan soʻng u yana Jizzax jamoasiga koʻchirilgan va oradan biroz vaqt oʻtib Oʻzbekistonni butunlay tark etgan.

Umuman olganda, „Paxtakor" tarkibida mamlakat chempionatlarida 169 ta oʻyin oʻtkazib, 5 ta gol urgan, shu oʻyinlardan 103 tasi va 2 ta mavsum oliy ligaga toʻgʻri kelgan. Rostov SKA uchun oʻyinlarni hisobga olsak, u oliy ligada 198 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

Faoliyatining oxirida u ikkinchi ligada „Atommash" (Volgodonsk) jamoasida oʻynagan, jamoa tarkibida 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

Manbalar
--------




1. ↑  „Как погиб «Пахтакор». Тайна крупнейшей авиакатастрофы СССР". 2017-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 28-avgust.
2. ↑  „«Пахтакор» — моя радость, моя боль, моя «лебединая песня»…". 2018-yil 24-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 28-avgust.
3. ↑  „«Футболист Могильный имел случаи предлагать продавать игры…»". 2019-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 28-avgust.
FT 24 (Jalan Bakri) boʻylab Bukit Bakri yoʻli
Bukit Bakri
Bakri yoki asosan Bukit Bakri(Jawi: بوكيت بكري; xitoycha: 巴口) – Malayziyaning Johor, Muar tumanidagi shaharcha U Muar tumanidagi 24-Federal yoʻnalish boʻylab, Muar shahridan atigi oʻn kilometr sharqda joylashgan. 1991 yilda uning aholisi 10 000 kishi boʻlib, 2000 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra ikki baravar koʻpayib, 20 123 kishiga etdi. Hozir Bukit Bakri aholisi 30 280 kishi.
Bukit Bakri Jalan Bakrining sharqiy uchida (Federal avtomagistralning 24 qismi) joylashgan, bu Bakri shahrini Bandar Maharani (Muar shahar markazi) bilan bogʻlaydigan asosiy yoʻldir. „Bakri" nomi Johordagi Sulton Abu Bakar nomidan olingan – Datoʻ Muhammad Salleh Bin Prang tomonidan tugʻilgan kuniga sovgʻa sifatida unga bagʻishlangan ism yoki taxallusdan olingan. Oʻsha paytda Jalan Bakri Johor shtatidagi eng toʻgʻri yoʻllardan biri ekanligini koʻpchilik bilmagan. Bu 19-asr oxiridagi mahalliy muhandislarning qobiliyatini namoyish etadi.
Bakri shahrida koʻplab musulmonlar, xitoylar, hindular va nasroniylar qabristonlari, jumladan, Ikkinchi Jahon urushi davridagi Yaponiya urushi qabristonlari ham bor. Mahalliy xitoy aholisining eng katta urugʻi Xokkiendagi „Toh" familiyasi yoki xitoycha „Du" familiyasiga tegishli boʻlib, Du Fu Da Renga bagʻishlangan Siang Kong Shan ibodatxonasi deb nomlanuvchi mashhur Xitoy ibodatxonasi mavjud.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
**Erdoğan** — Turkiyaning sharqiy qismidagi Muşviloyati, Varto tumanidagi qishloq. **Erdoğan a**holisi 2022-yilda 299 nafarni tashkil qilgan. Qishloq kichikAkdoğan ko'lining janubida joylashgan.

Tarix
-----

Qishloqning eski nomi 1928 yil yozuvlarida Avriz bo'lib, "avrêz" so'zi Kurmanchida "oqim" degan ma'noni anglatadi.

Geologiya va geomorfologiya
---------------------------

Ba'zan qishloqda <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Akdo%C4%9Fan\_Mountains" rel="mw:ExtLink" title="Akdoğan Mountains" class="cx-link" data-linkid="84">Hamurpet</a> tog'lari va <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Mount\_G%C3%B6ztepe" rel="mw:ExtLink" title="Mount Göztepe" class="cx-link" data-linkid="85">Kolibaba</a>tog'idan keladigan oqimlarning to'lib ketishi bilan suv toshqini sodir bo'ladi. Erdoğan va chorvachilik uchun ishlatiladigan plato <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Akdo%C4%9Fan\_Mountains" rel="mw:ExtLink" title="Akdoğan Mountains" class="cx-link" data-linkid="87">Akdoğan</a>tog'larida joylashgan.

Ta'lim
------

Qishloqda boshlang‘ich maktab bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports" (en) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 12-iyul.
2. ↑  Köy, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 22 May 2023.
3. ↑  „Turkey settlements inventory" (Turkish).  Sevan Nişanyan (2020-yil 20-iyul). 2020-yil 24-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
4. ↑  „Muş’ta sel nedeniyle büyük zarar" (tr). *evrensel.net*. Qaraldi: 2012-yil 8-iyul.
5. ↑  „Muş ili’nde yaylaların dağılışı" (Turkish).  Turkish Studies-International Balkan University (2019-yil mart).
6. ↑  ERDOĞAN İLKOKULU, Ministry of National Education. Retrieved September 22, 2023.
Andoza:Varto District
**Andre Hossein** (fransuzcha: *André Hossein* asl ismi — **Aminulla Huseynov**, taxallusi — *André Gosselain*; 1905-yil 2-fevral, Samarqand, Rossiya imperiyasi — 1983-yil 9-avgust, Parij) — asli ozarbayjonlik boʻlgan fransuz bastakori va skripkachisi, aktyor Robert Hosseinning otasi.

Biografiyasi
------------

1905-yilda Samarqandda tugʻilgan. Oʻgʻlining aytishicha ularning millati millati ozer bo'lgan. Otasi samarqandlik savdogar Ahmad ogʻa Hoseinov oilasida tugʻilgan. Onasi — Ruxiyat Hosseinova boʻlgan. Oilada soʻzlashuv tili u bolaligidan bilgan fors tili edi. U Rus hukumati tomonidan belgilab qoʻyilgandek Turkistondan Moskvaga oʻqishga yuborilgan, Moskvada skripkadan saboq ola boshlaydi. U yerda u pravoslavlikni qabul qilgan va „Andre" ismini olgan. 1922-yilda Moskvadagi maktabni tugatgach, u Germaniyaga joʻnagan va u yerda Berlindagi tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirgan, lekin tezda musiqaga qaytgan: Shtutgart konservatoriyasida tahsil olgan, Artur Shnabel qoʻl ostida pianino va Vilgelm Klatte qoʻl ostida kompozitsiyani oʻrgangan. 1927-yildan u Fransiyaga koʻchib oʻtgan, Parij konservatoriyasida Noel Gallon (bastakorlik) va Pol Vidal (orkestr) bilan birga tahsil olgan, shuningdek, Alfred Kortot bilan pianinochi sifatida tahsil olgan. 1927-yil 10-avgustda Parijda asli yahudiy millatiga mansub boʻlgan Soroklik, 1917-yil oktyabr inqilobidan keyin oilasi Bessarabiyani tark etgan pianinochi va komediyachi teatr aktrisasi Anna Minkovska (1904—1998) bilan oila qurgan. Umrining oxirigacha Fransiyada yashagan.

Oilasi
------

Opasi — Malake Roji, Manuchehr Egbal hukumatida Eron sogʻliqni saqlash vaziri boʻlgan ortoped va travmatolog Abdol-Husayn Roji bilan turmush qurgan; ularning oʻgʻli Parviz Roji (1936—2014), Shoh Muhammad Rizo Pahlaviy davrida Eronning Buyuk Britaniyadagi soʻnggi elchisi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Розварин, Петр.* „«Пессимист, полный оптимизма»". *«Время новостей»* (2002-yil 19-mart). 2018-yil 4-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 23-sentyabr.
2. 1 2  *Юлия Шигарева.* „Робер Оссейн: «Нашу с Мариной Влади семью погубил русский быт»". *AIF.RU* (2013-yil 28-avgust). 2018-yil 4-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-iyul.
3. ↑  „Parviz Radji (obituary)". 2018-yil 14-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 14-sentyabr.
4. ↑  „Parviz Radji". 2018-yil 14-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 14-sentyabr.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Gilbert (maʼnolari).

**David Gilbert** (nemischa:; 1862,23.1, Velau, Kenigsberg — 1943.14.2, Gyottingen) — nemis matematigi, prof. (1893). Gilbert tadqiqotlari matematikaning koʻp boʻlimlari taraqqiyotida muhim oʻrin tutgan. Asosiy ilmiy ishlari invariantlar, algebraik sonlar nazariyasiga, geometriya asoslari variatsion hisob va differensial tenglamalarga, integral tenglamalar nazariyasiga, sonlar nazariyasida Varing muammosi yechimiga, matematik fizika asoslariga, matematikaning mantiqiy asoslariga doir. Gilbert matematikaning tabiatshunoslik bilan bogʻliqligi masalalari bilan ham shugʻullangan. Gilbert matematikaning deyarli hamma sohalariga oid 23 muammoni oʻrtaga tashlagan.

Bolaligi va ta'limi
-------------------

Gilbert, ikki farzandning birinchisi va Otto va Mariya Tereza (Erdtmann)ning yagona o'g'li Hilbert, Prussiya Qirolligi ning Prussiya provinsiyasida yoki Kenigsbergda (Hilbertning o'z bayonotiga ko'ra) yoki Vehlauda (1946 yildan beri tanilgan) tug'ilgan. Znamensk) Königsberg yaqinida, u yerda otasi tug'ilganda ishlagan.

1872 yil oxirida Hilbert Fridrixskolleg gimnaziyasiga (Collegium fridericianum, Immanuil Kant bundan 140 yil avval o‘qigan maktab) o‘qishga kirdi; ammo, baxtsiz davrdan so'ng, u (1879 yil oxiri) va fanga yo'naltirilgan Vilgelm gimnaziyasini (1880 yil boshida) tugatdi. O'qishni tugatgandan so'ng, 1880 yil kuzida Hilbert Königsberg universitetining "Albertina" ga o'qishga kirdi. 1882 yil boshida Hermann Minkovski (Hilbertdan ikki yosh kichik va ayni paytda Königsbergda tug'ilgan, lekin Berlinga uch semestrga ketgan) Königsbergga qaytib, universitetga o'qishga kirdi. Hilbert uyatchan, iste'dodli Minkovski bilan umrboqiy do'stlik munosabatlarini rivojlantirdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑   // *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  „Province of Prussia", *Wikipedia* (inglizcha), 2022-12-13, qaraldi: 2023-11-02
**Nyu-York** (ukraincha: *Нью-Йорк*; 1951—2021-yillarda **Novgorodske**, ukraincha: *Новгородське* deb atalgan) — Ukrainaning Donetsk viloyati, Baxmut tumani, Toretsk shahar jamoatiga qarashli shahar tipidagi posyolka.

Tarixi
------

Nyu-York posyolkasiga Yekaterina II taklifi bilan Rossiyaga kelib joylashgan mennonitlar jamoati tomonidan asos solingan. SSSR davrida (1931-yilgacha) mennonitlar Amur viloyatiga surgun qilinib, u yerda ham shu nomdagi qishloqqa asos solishgan.

Posyolka 1951-yilgacha Nyu-York deb atalgan, hatto Viktor Nekrasovning „V rodnom gorode" dramasida ham shu nom bilan eslab oʻtilgan. Keyinchalik, posyolkaning nomi Novgorodske deb oʻzgartirilgan. Yaʼni Sovuq urush oqibatida sobiq hamkorlar — SSSR va AQSh munosabatlari buzilguniga qadar posyolkaning nomi oʻzgartirilmagan. 

Posyolkada Dzerjinsk fenol zavodi faoliyat yuritadi. Avval Grigoriy Petrovskiy nomidagi Novgorodske mashina zavodi ham boʻlgan (hozirda ishlamaydi, sexlar va boshqa binolar sotilgan; ayrimlarida turli xildagi mahsulotlar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan, boshqalari konservatsiyalangan; uchta sex qurilish materiali sifatida foydalanish uchun buzilgan).

Posyolkada „Fenolna" nomli temiryoʻl stansiyasi joylashgan. 

2021-yilning 1-iyul kuni Ukraina Verxovna Radasi Novgorodske shahar tipidagi posyolkani Nyu-York deb nomlab, unga tarixiy nomini qaytardi.

Aholisi
-------

| Yil | Aholi soni |
| --- | --- |
| 1859 | 3 368 |
| 1885 | 4 037 |
| 1897 | 4 586 |
| 1908 | 7 250 |
| 1939 | 13 051 |
| 1959 | 12 913 |
| 1970 | 13 223 |
| 1979 | 13 064 |
| 1987 | 13 400 |
| 1989 | 13 195 |
| 1992 | 13 200 |
| 1998 | 12 100 |
| 2001 | 11 927 |
| 2009 | 11 040 |
| 2010 | 11 019 |
| 2011 | 10 948 |
| 2012 | 10 892 |
| 2013 | 10 850 |
| 2014 | 10 788 |

Geografiyasi
------------

enol zavodi binosi
Posyolka hududida Fenolna temiryoʻl stansiyasi va „Kostyantinivka—Yasinuvata" temiryoʻl liniyasining Fenolna stansiyasi joylashgan.

Diqqatga sazovor joylari
------------------------

* Bogdan Xmelnitskiy haykali
* Fenol zavodi istirohat bogʻi
* Nemis qabristoni
* Ulugʻ vatan urushi qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykal

„Ukraina Nyu-Yorki" tarix va madaniyat markazi

Izohlar
-------

1. ↑  sundan, Jeleznoye aholisi — 3 283, Nyu-York aholisi — 85
2. ↑  faqat Jeleznoye aholisi
3. ↑  faqat Jeleznoye aholisi
4. ↑  shundan, Jeleznoye aholisi — 5 757, Nyu-York — 1 493
5. ↑  shundan, Novgorodske aholisi (avvalgi Nyu-York) — 4 737, Jeleznoye — 8 314
6. ↑  shundan, Novgorodske aholisi — 5 285, Jeleznoye — 7 628

Manbalar
--------

1. ↑  „Заметка о переименовании.". *sfw.so*. 2021-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2021-yil 5-fevral.
2. ↑  „Рада переименовала пгт Новгородское Донецкой области в Нью-Йорк" (ru). *Интерфакс-Украина*. 2021-yil 1-iyulda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2021-yil 1-iyul.
3. ↑  „Посёлок Новгородское Рада переименовала в Нью-Йорк" (ru). *ВЕСТИ* (2021-yil 1-iyul). 2021-yil 1-iyulda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2021-yil 1-iyul.
4. ↑  „Історико-культурний центр "Український Нью-Йорк"" (ru). *www.facebook.com*. Qaraldi: 2022-yil 15-noyabr.
**Boris Vladimirovich Bibikov** (9-iyul 1900-yil, Serpuxov, Rossiya imperiyasi – 1986-yil 5-noyabr, Dushanbe, SSSR) – sovet teatr va kino aktyori, teatr rejissyori, teatr oʻqituvchisi. Uchinchi darajali Stalin mukofoti laureati (1950), Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1964). Qoraqalpogʻiston ASSRda xizmat koʻrsatgan artist.

Biografiyasi
------------

1900-yil 9-iyulda Rossiyaning Serpuxov qishlogʻida tavallud topgan.

Boris Bibikovning shogirdlari orasida: Vyacheslav Tixonov, Rufina Nifontov, Nonna Mordyukova, Maya Bulgakova, Nadejda Rumyantseva, Svetlana Drujinina, Leonid Kuravlev, Lyubov Sokolova, Sofiko Chiaureli, Yekaterina Savinova, Andrey Vertogradov, Tamara Belov va boshqa koʻplab taniqli aktyorlar bor. Arxiv maʼlumotlariga koʻra, u Serpuxovda emas, balki Moskvada dunyoga kelgan degan tahminlar ham mavjud.

1921-yilda M.Chexov rahbarligidagi teatr studiyasini tamomlagan. 1922-yildan Moskva badiiy teatrining 1-studiyasining aktyori. 1927—1932-yillarda – Inqilob teatri aktyori va rejissyor yordamchisi lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1935-yildan u O.Pijova bilan birgalikda, koʻplab sahnalarda chiqishlar qilishgan. Oxir oqibat ular oila qurishgan.

1934—1941-yillarda GITISda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1942-yildan VGIKda oʻqituvchi, 1949-yildan beri aktyorlik maktabiga rahbarlik qilgan.

1949-yilda Olga Pijova bilan birgalikda Markaziy bolalar teatrini (hozirgi RAMT) ochilishiga rahbarlik qilgan va teatrning ilk spektaklida rol ijro etganS 1942 bil pedagogom VGIKa, gde s 1949 goda sovmestno s O. I. Pijovoy rukovodil aktyorskoy masterskoy. Boris Bibikov koʻplab filmlarda rol oʻynagan, asosan generallar yoki olimlar rolini ijro etgan.

Olga Pijova vafotidan soʻng, 1978-yilda Boris Bibikov oʻz shogirdlaridan biri Malika Djurabekova bilan oila qurgan va u bilan birga vatani Dushanbega koʻchib oʻtgan. Toʻrt yil davomida Mirzo Tursunzoda nomidagi Tojikiston davlat sanʼat institutida dars bergan. B. V. Bibikov 1986-yil 5-noyabr kuni 87-yoshda Dushanbe shahrida vafot etgan. U Dushanbedagi pravoslav qabristoniga dafn etilgan.

1990-yilda Boris Bibikov xotiralari kitobi nashr etilgan.

Kinodagi faoliyati
------------------

Nikitskiy cherkovining kitobida keltirilishicha Boris 1900-yil 9-iyulda tugʻilgan va 18-iyulda choʻqintirilgan. Ota-onasi: zodagon, viloyat kotibi Vladimir Vasilyevich Bibikov va rafiqasi Natalya Vasilyeva boʻlishgan.

„Prixodite zavtra …" filmi Yekaterina Savinovaning VGIKga qabul qilinishi haqidagi haqiqiy voqea asosida suratga olingan, Bibikov oʻzining prototipi boʻlgan professor Sokolov rolini ijro etgan.

Mukofotlari
-----------

* Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1959)
* Tojikiston SSR xizmat koʻrsatgan artist (1964)
* Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1967)
* Stalin mukofoti, uchinchi darajali lauerati (1950)

Manbalar
--------

1. ↑  *Театр и судьба: Воспоминания*.
2. ↑  „Метрическая книга за 1900 Церкви св. Василия Кесарийского в Тверской Ямской слободе".

[*sayt ishlamaydi*]