recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Iris gullariCloseup photo of a purple iris flowerPensilvaniyadagi Chanticleer bogʻidagi iris guliA field of purple, white and blue iris flowersYaponiyaning Nara shahridagi Yagyu Iris bogʻiCloseup photo of an iris flower which is white with purple streaks *Iris laevigata*
Iris turkumi 260-300 turdagi gulni oʻz ichiga oladi, ularning koʻpchiligi koʻk va binafsha rangga ega.
**Iris** — bu noaniq rang atamasi boʻlib, odatda koʻk-binafshadan binafsha ranggacha boʻlgan tuslarni anglatadi.

Biroq, baʼzi manbalarda u boshqa ranglarni, jumladan och koʻk, binafsha, pushti va hatto sariq (iris gulining ichki qismining rangi) tusni ifodalash uchun qoʻllanilgan.

Nom ranglarning keng spektriga ega boʻlgan iris gulidan olingan.

*Iris so‘zi* ingliz tilida rang nomi sifatida birinchi marta 1916-yilda qayd etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  ColorCharts.org: Color names including „iris" shows the wide range of different colors called „iris" by various paint companies (click on the name of each paint company):
2. ↑  Maerz and Paul *A Dictionary of Color* New York:1930 McGraw-Hill Page 195; Color Sample of Iris: Page 109 Plate 43 Color Sample B5 (Note: The shade of Iris shown in this color sample is a pale mauve-lavender color)
**Xotun**(forscha: خاتون *khātūn*), qatun — xoqon xotini va hukmdor ayolga nisbatan qoʻllanilgan turkiy unvon. Dastlab, hunlar davrida (mil. av. 3 — mil. 3-asrlar) qayd etilgan. Turk xoqonligi davrida (6—8-asrlar) xoqondan keyin 2darajada turuvchi unvon.

X.lar toʻra asosida xoqon bilan birgalikda hokimiyatni boshqarishgan. Tarixda turkiy hukmdorlarning bir necha xotini boʻlganligi, faqat ulardan biri — bosh X. boʻlganligi maʼlum. Xoqon vafot etganda oʻrnini egallaydigan oʻgʻli kichik yosh boʻlsa X. uning nomidan hokimiyatni boshqargan.

Harbiy safar chogʻida ham X.lar hukmdorlar yonidan joy olganlar, shuningdek, xukmdor saroyda boʻlmagan paytda saroyni boshqarib, elchilik hayʼatlarini qabul qilganlar.

Turk xoqonligi davrida unga boʻysunuvchi bir qator oʻlka, davlatlarda X. unvoni keng tarqalgan. Jumladan, Choch, Sugʻd, Buxoro, Toxariston, Zobuliston va Gandxarada ushbu unvon xukmdorlarning bosh xotiniga nisbatan qoʻllanilgan. Mas, xitoy va arab manbalarida qayd etilishicha, Choch vohasida 7—8-asrlarda Xotunkat ("Xotun shahri") mavjud boʻlgan. Buxoroga 7-asrning 80-yillarida arablar bostirib kirgan paytda ularga Buxorxudot va Xotun qarshi chiqqan. Arablar tomonidan Bidun oʻldirilgach, uning oʻgʻli Tugʻshoda yosh boʻlganligi sababli taxtga xotini Xutak xotun oʻtiradi. Shuningdek, 726 yilda Shimoliy Hindistonda boʻlgan xitoy sayyohi Xoy Chao bu yerdagi Gandxara oʻlkasini turkiy sulola boshqarganligi va hukmdorning ayoli katun (xotun) budda monastiri qurdirganligini qayd etgan.

7—8-asrlarga taallukli sugʻdiy yozuvli qad. turkiy tangalar orasida qoʻshaloq tasvirli; oʻng tomonida hukmdor va malika tasvirlangan, orqa tomonida esa MRʼY (hukmdor) va a.’ttwnh (xatun) unvoni zarb qilingan tangalar uchraydi. Ushbu tangalar, asosan, mamlakatimiz hududidan topilgan boʻlib, Sugʻd yoki Buxoroda hukmronlik qilgan turkiy sulolaga mansub hisoblanadi.

Xuroson, Movarounnahr, Sharqiy Turkistonda musulmon dini tarqalgach, turkiy sulolalarda ham ayollarning mavqei saqlanib qolgan va ular X. unvoni bilan davlat ishlarida katta oʻrin tutganlar. Jumladan, Qoraxoniylar, Saljuqiylar, Xorazmshohlar, Temuriylar va bir qator boshqa turkiy davlatlarda X.larning mavqei baland boʻlgan. Masalan, Xorazmshohlar davlatini boshqarishda Muhammad Xorazmshoh onasi Turkon xotunnnng izmidan chiqmagan.

Adabiyot
--------

* Gumilev L.N. Drevniye tyurki, M. 1967; Abdurahmonov F. Rustamov A. Qadimgi turkiy til, T. 1982.

Gʻaybulla Boboyorov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Heinz Kuttin** — (1971-yil 5-yanvarda tugʻilgan) avstriyalik sobiq changʻidan sakrash sportchisi.

Faoliyati
---------

1992-yilda Albertvilda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida Heinz jamoaviy bahslarning katta tepalikda kumush medal va yakkalik katta tepalikda bronza medalni qoʻlga kiritgan. 1994-yilda Lillexammerda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida Heinz jamoaviy katta tepalikda bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Kuttinning eng katta muvaffaqiyati XCHF Shimoliy changʻi boʻyicha jahon chempionatida toʻrtta medalni qoʻlga kiritgani bilan izohlanadi, unga ikkita oltin (yakkalik oddiy tepalik va jamoaviy kotta tepalik 1991-yilgi musobaqasi) va ikkita bronza (jamoaviy kotta tepalik 1993-yil; yakkalik normal tepalik esa 1989-yillari). U 2002—2003-yillarda Avstriya terma jamoasida yordamchi murabbiy boʻlib ishlagan, 2003-yilda Polshaning B jamoasini, keyin esa 2004-yildan 2006-yilgacha Polsha terma jamoasini boshqargan.

2014-yildan boshlab Avstriyaning changʻidan sakrash boʻyicha milliy terma jamoasining avvalgi murabbiyi Aleksandr Pointner nafaqaga chiqqanidan keyin rasmiy bosh murabbiy hisoblanadi. 2016-yil Avstriya terma jamoasi yaxshi natijalarga erishganini hisobiga Heinzning changʻida sakrash sproti murabbiylari xalqaro retringida bir necha pogʻona koʻtarilganini XCHF tasdiqlagan.

Jahon chempionati
-----------------

Kuttin XCHF changʻida sakrash Jahon miqiyosidagi yakka tartibli musobaqalarda ketma-ket 1987-yildan 1995-yilgacha faol ishtirok etib kelgan. Bu vaqt mobaynida 1988—1989-yilgi XCHF Shimoliy musobalaqarida eng yuqori natijalarga erishgan.

### Turnir jadvali

| Mavsum | Umumiy natijalar | 4H | SF |
| --- | --- | --- | --- |
| 1987—1988-yil | 26 | 25 | Yoʻq |
| 1988—1989-yil | 39 | 82 | Yoʻq |
| 1989—1990-yil | 8 | 10 | Yoʻq |
| 1990—1991-yil | 7 | 51 | 6 |
| 1991—1992-yil | 11 | 46 | — |
| 1992—1993-yil | 19 | 9 | — |
| 1993—1994-yil | 12 | 7 | — |
| 1994—1995-yil | 67 | 34 | — |

### Yutuqlari

Heinz jamoaviy musobaqalarda ketma-ket 1990—1991-yilgi va 191-1992-yilgi musobaqalarda yuqori natijalar bilan shohsuppaga koʻtarilgan.

| Tartib raqami | Mavsum | Sana | Manzil | Tepalik | Hajmi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1990—1991-yil | 1991-yil 13-mart  | Norvegiya Trondxaym | Granåsen K120 | LH |
| 2 | 1991—1992-yil | 1992-yil 8-mart  | NorvegiyaTrondxaym | Granåsen K120 | LH |

Manbalar
--------

1. ↑  „Ślub Macieja Kota z Agnieszką Lewkowicz". *Skoki-narciarskie.pl - wyniki, relacje na żywo, gry* (19-may 2019-yil).
2. ↑
**Yo‘ldosh Sohibnazarov** (1902-yil — 1979-yil) — Tojikiston SSR sovet davlati, siyosiy va jamoat arbobi va Lenin ordeni sohibi.

Biografiyasi
------------

1902-yilda Buxoro amirligi Hisor bekchilik qoshida dehqon oilasida tavallud topgan.

Sovet hokimiyati shakllangan yillarida Sharqiy Buxoroning belgilab beruvchi viloyatlaridan biri Hisor viloyatida xalq hokimiyatini himoya qilgan, shuningdek istiqomat joyida qizil tayoqlardan iborat ko‘ngilli otryadga rahbarlik qilgan va so‘ngra Ko‘ktoshda mas’ul lavozimlarda ishlagan.
Yo‘ldosh Sohibnazarov 1922-yil kuzida Sharqiy Buxoroda jangovar harakatlar boshlanganda, bosmachilar yetakchisi Ibrohim bek va turk zobiti Salim posho boshchiligidagi otryadlar, qizil armiya va mahalliy ko‘ngilli qurolli guruhlar qarshilik ko‘rsatdilar. Usto Sharif (Dushanbelik), Qarshi oqsoqol (Yovondan), Mullosharif Rahimov (Hisordan), Yo‘ldosh Sohibnazarov (Lokaydan), Karo-komandir (Dahan-kiik) va boshqalar qo‘mondonligidagi otryadlar shular jumlasidandir.
1923-yil 15-iyulda Qizil Armiya va koʻngilli otryadlarning birgalikdagi saʼy-harakatlari bilan Hisor va Loʻqay vodiylarida harakat qilayotgan Bosmachi toʻdalari va Salim Poshoning ogʻir qurollangan otryadlari tor-mor etilgan.

Zamondoshlarining xotiralariga koʻra, Yu. Sahibnazarov boshchiligida faoliyat yurituvchi koʻngillilar otryadi (50 kishigacha) zimmasiga xalq hokimiyati tomonidan xavfsizlikni taʼminlashda alohida muhim vazifalar yuklangan.
Karvonga oziq-ovqat bilan birga kelgan uning otryadi uch kun davomida bir necha bosmachilar guruhining tinimsiz hujumlariga qarshi kurashib, xalqning mol-mulkini qoʻlga kiritishga harakat qilgani va Yoʻldosh jangchilarining jasorati va matonati tufayli — xalq yuklari toʻliq xavfsiz holda manziliga yetkazilgan.
1939-yil 11-oktyabrda SSSR Oliy Soveti Prezidiumining farmoni bilan „Tojikiston SSR qishloq xoʻjaligidagi ulkan muvaffaqiyati uchun — paxta yigʻim-terim rejasini ortigʻi bilan bajarganligi uchun" Koʻktosh tumanidagi „Partizani Surx" kolxozi raisi boʻlgan. Tojikiston SSR Yu. Sahibnazarovning Lenin ordeni bilan oliy davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

1942-yil — Tojikiston SSR Koʻktosh tuman ijroiya qoʻmitasi raisi boʻlgan.

Yo‘ldosh Sohibnazarov 1979-yilda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  .
2. ↑  „Установление Советской власти в Центральном и Южном Таджикистане, Начало политических, социально-экономических и культурных преобразований в стране — Таджикский народ в период…" (ru). *studexpo.ru*. Qaraldi: 2-iyul 2023-yil.
3. ↑  „сентября 1932 г. 119 страница". *mybiblioteka.su*. 16-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyul 2023-yil.
**Ahmadullo Abdulloyev** (1910-yil, Oʻzbekiston, Andijon viloyati Kattatojik qishlogʻi — .1966-yil 13-sentyabr, Dushanbe) — tojik xonandasi va 1947-yildan beri Tojikiston SSR xalq gvardiyasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Musiqa va qo‘shiqchilik sanʼatini Andijonlik taniqli sanʼatkor qori Kamoldan tahsil olgan. 1930-yilda Tojikistonga koʻchib oʻtgan va 1937-yilgacha sobiq Kuybishev tumanida kolxozchi boʻlib ishlagan.

1937-yilda Stalinobod shahar musiqa teatri (hozirgi S.Ayniy nomidagi Tojikiston Davlat akademik opera va balet teatri) xonandasi va sozandasi, 1938-yildan umrining oxirigacha Tojikiston davlatining homiysi boʻlgan.

Qoʻshiqlari
-----------

Abdulloevning qoʻshiq va kuylari turli mavzularga bagʻishlangan. Abdulloyevning yuksak isteʼdodi, yaxshi qo‘shiqchilik mahorati, ayniqsa, „Vatanning ozod qizi" (M. Aminzoda), „Umr bahori" (R. Azod), „Ba Jeram" (Sayido sheʼri), „Parvana biladi" (A. Lohutiy) paydo bo‘ldi. Ahmadullo Abdulloyev „Shashmakom"dan Tojikiston radiosi va plastinkaga yozib olingan bir qancha qo‘shiqlarni ham ijro etdi. U Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi Faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar
-----------

Obidpur Ҷ. . — Dushanbe,Arjang, 2019. — S. 480. — ISBN 978-999-47-43-90-2.

Manba
-----
**Ahmad Yassaviy Universiteti** (qozoqcha: *Ахмет Ясауи университеті*, *Ahmet Iasaýı ýnıversıteti*; turkcha: *Ahmet Yesevi Üniversitesi*) — XII asrda yashagan soʻfiy shoiri Xoʻja Axmad Yassaviy nomi bilan atalgan Qozogʻistonning Turkiston shahridagi universitetdir. 1993-yilda tashkil etilgan bu universitetda 20,000 talaba tahsil oladi, ularning 10 foizi Turkiyadan. Ahmead Yassaviy Universiteti Tibbiy Markaz kasalxonasi Turkistondagi asosiy shaharchasida ishlaydi.

Universitet Qozogʻiston va Turkiya oʻrtasida „oʻzaro hamkorlik" sifatida 1993-yilda Nursulton Nazarboyev va Sulaymon Demirel oʻrtasida tuzilgan kelishuv asosida tuzilgan. Universitet nizomiga binoan universitet rektori Qozogʻiston Respublikasi Oliy taʼlim kengashi tomonidan, birinchi prorektor esa Turkiya Respublikasi Oliy taʼlim kengashi tomonidan tayinlanadi. Vasiylik Kengashining yarmini har bir davlat tayinlaydi va Turkiya Boshqaruv Rahbarini tayinlaydi.

Universitet Kavkaz universitetlari assotsiatsiyasining aʼzosi.

Tarixi
------

IKTU kashfiyoti va shakllanish tarixi. X.A. Yassaviy Turkiston sivilizatsiyasida alohida oʻrin tutgan Turkiston shahrining 1500 yillik tarixi bilan bogʻliq. Qadimgi shaharning aniq geosiyosiy joylashuvi va uning turkiy xalqlarning tan olingan maʼnaviy markazi sifatida ahamiyatini hisobga olgan holda, universitetni tashkil etishdan asosiy maqsad zamonaviy yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash bilan bir qatorda turkiyzabon xalqlarning qadimgi ilm-fan va madaniyat markazi — Turkiston shahrining tiklanishi va rivojlanishi edi. Shu asnosda bu buyuk tarixiy shaxs nomi berilgan universitet ochildi. Universitet 1991-yil 6-iyunda Respublikaning Birinchi Prezidenti Nursulton Abishevich Nazarboyevning shaxsiy tashabbusi bilan ochilgan (1991-yil 6-iyundagi 329-son, Olma-Ota qarori).

Manbalar
--------

1. ↑  Ahmet Yesevi University, Administration
2. ↑  Tüm Uyeler. kunib.com

Havolalar
---------

* Official site of IKTU

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0000 9363 4096
* LCCN: no2006102628
* VIAF: 137577828
* en:WorldCat Identities: lccn-no2006102628

 |
**Irkutsk** — Rossiya Federatsiyasidagi shahar (1686 yildan), Irkutsk viloyati markazi. Angara daryosiga Irkut daryosi quyiladigan joyda. Baykal koʻlidan 66 km gʻarbda. Temir yoʻl stansiyasi, Angara daryosidagi pristan. Aeroport bor. Aholisi 580 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). 1661 yilda vujudga kelgan. Angara daryosida Irkutsk GES qurilgan. Mashinasozlik sanoati rivojlangan (ogʻir mashinasozlik, stanoksozlik, aviatsiya zavodi, elektrotexnika zavodlari bor). Slyudaga ishlov berish fabrikasi (radio va elektr sanoati uchun detallar), oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Rossiya Fanlar akademiyasi Sibir boʻlimining ilmiy markazi, 8 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet), 4 teatr, memorial majmua, dirk, telemarkaz, planetariy, oʻlkashunoslik va badiiy muzeylar ishlab turibdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Koordinatalari: 55°42′9.000000000002″N 37°31′50.000000001597″E﻿ / ﻿55.70250000000000057°N 37.53055555555599909°E﻿ / 55.70250000000000057; 37.53055555555599909GO

**Moskva universiteti**, M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti — Rossiyadagi ilmiy va pedagog kadrlar tayyorlaydigan eng yirik oliy oʻquv yurti. 1755-yil M. V. Lomonosov tashabbusi bilan tashkil qilingan. Dastlab falsafa, huquq va tibbiyot fakultetlari boʻlgan. Universitet podsho Rossiyasida ilgʻor fan va maʼrifat markazi boʻlgan. Unda yirik olimlar to'planib, turli ilmiy yoʻnalishlar shakllangan. Universitetda A. N. Radishchev, A. S. Griboyedov, M. Yu. Lermontov, V. G. Belinskiy, A. I. Gersen, A. N. Ostrovskiy, I. S. Turgenev, K. D. Ushinskiy, A. P. Chexov va boshqa mashhur kishilar oʻqigan. 1940-yil M. V. Lomonosov nomi berilgan. Fizika, mat. kimyo, biol. geol. geogr. filol. tarix, falsafa, psixologiya, huquq va boshqa sohalar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Tarkibida 18 fakultet, Osiyo va Afrika mamlakatlari instituti, oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim va oʻqituvchilar malakasini oshirish muassasalari, darslar fransuz tilida olib boriladigan kollej bor. Universitetda 200 dan ortiq kafedra va 430 ilmiy tadqiqotlar laboratoriya va stansiya, 4 ilmiy tadqiqotlar instituti (mexanika, yadro fizikasi, P. K. Shternberg nomidagi astronomiya, D. N. Anuchin nomidagi antropologiya), hisoblash markazi, 4 rasadxona, 3 muzey, Botanika bogʻi, ilmiy kutubxona (1756-yil tashkil etilgan; 6 mln.dan ortiq asar saqlanadi), nashriyot (1927-yil tashkil etilgan) mavjud. 1992-yil universitet oʻzini oʻzi boshqaruvchi Rossiya davlat oliy oʻquv yurti makrmini oldi. Universitetda 25 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi, 9 mingga yaqin ilmiy pedagogik xodim ishlaydi.

Filiallari
----------

Moskva davlat universitetining boshqa shaharlarda filiallari mavjud. MDU ilk filiali 1999-yilda Ukrainaning Sevastopol shahrida ochildi. Bir yil oʻtib, yaʼni 2000-yilda Qozogʻiston poytaxti Astanada Moskva davlat universiteti filiali ochildi. 2006-yili Oʻzbekiston poytaxti Toshkentda, 2008-yili Ozarbayjon poytaxti Bokuda, 2009-yili Tojikiston poytaxti Dushanbeda, 2015-yili esa Armaniston poytaxti Yerevanda ushbu universitet filiali ochildi.

* Sevastopoldagi MDU filialiSevastopoldagi MDU filiali
* Toshkentdagi MDU filialiToshkentdagi MDU filiali
* Bokudagi MDU filialiBokudagi MDU filiali
* Dushanbedagi MDU filialiDushanbedagi MDU filiali

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb11866539s (maʼlumot)
* GND: 1010710-1
* ISNI: 0000 0001 2342 9668
* LCCN: n80126209
* NKC: kn20020321786
* SUDOC: 026413973
* VIAF: 169603488
* en:WorldCat Identities: lccn-n98079876

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Versace. Milan, Italiya
**Gianni Versace Sp. A.**(qisqacha **Versace**) — 1978-yilda kiyim dizayneri va biznesmen Gianni Versache tomonidan tashkil etilgan italyan kompaniyasi. Versace zamonaviy kiyimlar, parfyumeriya, soatlar, uy-roʻzgʻor buyumlari, aksessuarlar va boshqa yuqori sifatli moda buyumlari ishlab chiqaruvchi kompaniya hisoblanadi. 1997-yilda Versace vafotidan soʻng, kompaniya boshqaruvi uning singlisi Donatella Versachega oʻtdi. Kompaniyaning logotipi Rondanini meduzasidir. Meduza afsonaviy maʼbudaga asoslangan boʻlib, unga koʻra maʼbuda sochlari ilonlardan iborat va uning sochlariga tikilgan odam toshga aylanib qoladi.Versace brendi koʻzni qamashtiradigan ramziy tasvirlari va yorqin rangga asoslangan innovatsion dizaynlari bilan mashhur. 

2018- yilda kompaniya oʻz kolleksiyalarida moʻynadan foydalanishni bekor qilganini eʼlon qiladi. 2018-yil 25-sentyabrda Michael Kors Holdings Versace kompaniyasining barcha aksiyalarini 2,12 milliard dollariga sotib oladi. Aksiya xaridi 2018-yil 31-dekabrida yakunlandi, ammo unga koʻra Donatella Versace dizayn boshligʻi boʻlib qolaverdi. the acquisition was completed on 31 December 2018,

Tarixi
------

Gianni Versace dastlab oyisiga qarashli doʻkonda oʻz mahsulotlarini sotishni boshlaydi. Meʼmorchilik sohasida taʼlim olgan Gianni Versace 25 yoshida Milan shahriga koʻchib oʻtadi. 1970-yilda esa uning qobilyati mashhur fermalar Genny va Callaghanning eʼtiborini oʻziga tortadi. Complice fermasi esa oʻz doʻkonlaridagi siluet va teri kolleksiyasi masalasini hal qilish uchun Gianni Versaceni ishga oladi. Bu yerda muvaffaqiyatga erishgan Versage tez orada ayollar uchun maxsus kolleksiyasini ommaga taqdim etadi. Shu yilning sentyabr oyida esa erkaklar kolleksiyasini ishlab chiqadi. U yaratgan kiyimlarning dastlabki mijozlari Roy Lichtenstein va Andy Warhollar edi.
Versace oʻzini biznes odami emas, balki tikuvchi sifatida tanishtirishni yoqtirardi. Deyarli 10 yil ichida Versace 808 million dollarlik ulkan imperiyaga asos soladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bruno Mars (13 August 2017), *Bruno Mars – Versace On The Floor [Official Video]*, 2021-10-31da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-03-02
2. ↑  „Michael Kors Holdings Limited to Be Renamed Capri Holdings Limited" (en-CA). *investors.michaelkors.com*. Qaraldi: 26-sentabr 2018-yil.
3. ↑  Capri Holdings press release
**Xoytiylar** (moʻgʻ.: *хойд* ?) oyratlar etnik guruhi, oʻzlarini xoyd deb atashadi (moʻgʻ. „orqa", „shimoliy"). Bu Jukovskaya taxminicha, XIII asr harbiy-maʼmuriy nomenklaturani aks ettiradi. 1990-yillar oxiridagi maʼlumotlarga koʻra, Xitoyda 15 ming, Moʻgʻulistonda 5 ming xoytiy yashab kelgan.

Kelib chiqishi
--------------

XIII asrda oyratlarni tashkil qilgan gʻarbiy moʻgʻullar guruhi. Keyinchalik oyratlar tarkibiga choros, torgutlar va xoshutlar ham ham kirgan. XX asr Moʻgʻuliston xoytlari Moʻgʻuliston derbetlariga qarindosh boʻlib, ularning tarixi bir-biri bilan chambarchas bogʻliqdir. Jungʻor xonligi qulagandan soʻng, xoytlarning bir qismi derbetlar bilan birgalikda Volgaboʻyiga koʻchib oʻtadi (taxminan XVII — XVIII asrlarda). Bu yerda ular qalmiq xalqi tarkibiga kirgan. 1765-yilda xoytlarning qolgan guruhlari Tashqi Moʻgʻulistondagi derbetlar yaqiniga, hozirgi Xodd va Uvs aymogʻlari (viloyat) hududiga kelib joylashadi va xoytlar amalda ularga qoʻshilib ketgan va Jukovskayaning soʻzlariga koʻra, xalxa bilan faol ravishda birlashgan.

Xoyt noʻyonlarining nasl-nasabi
-------------------------------

Xoyt noʻyonlarining nasl-nasabi Yabugan Mergen (Yabaɣan yoki Yabuɣan Mergen) yoki Piyoda merganga borib taqaladi. U haqida koʻplab ogʻzaki va yozma rivoyatlar yetib kelgan. Ularda aytilishicha, u Chingizxondan uch avlod oldin yashagan. Xotini samoviy qiz boʻlgani ham taʼkidlanadi. Xitoylar uni ichki tartibsizliklarni bostirish uchun taklif qiladi, keyinchalik zaharlashadi.

Qalmoq dashtlarida Pallas yozib olgan maʼlumotlarga koʻra, xitoyliklar jasorati va jasurligi tufayli xoytlar boʻlinmalarini baatud (bahodirlar) deb nomlashgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Кочевники Монголии / Н.Л. Жуковская, 1999, с. 599
2. ↑  Хойт C. К. (декабрь 2017). *Данные фольклора для изучения путей этногенеза ойратских групп* (Сетевое востоковедение: образование, наука, культура nashri). pp. 286—289. .

Adabiyotlar
-----------

* Jukovskaya N. L. Xoyti // Dunyo xalqlari va dinlari / Bob. ed. V. A. Tishkov. M.: Buyuk Rus Entsiklopediyasi, 1999, 599-bet.
* Hoyt S.K. Xoyt (Xoyid) etnonimi haqida Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04). // Etnografik sharh. № 6, 2005. bet. 166.
* Hoyt S.K. Oyrat guruhlarining etnik tarixi. Elista, 2015. 199 b.
* Hoyt S.K. Oyrat guruhlari etnogenezi yoʻllarini oʻrganish uchun folklor maʼlumotlari // „Sharqshunoslik tarmogʻi: taʼlim, fan, madaniyat" xalqaro ilmiy konferensiyasi, 2017-yil 7-10-dekabr: materiallar. Elista: Kalm nashriyoti. un-ta, 2017. p. 286-289.
* Li Chjiyuan. Xoyt xalqining kelib chiqishi haqida // „Sharqshunoslik tarmogʻi: taʼlim, fan, madaniyat" xalqaro ilmiy konferensiyasi, 2017-yil 7-10-dekabr: materiallar. Elista : Kalm nashriyoti. un-ta, 2017. p. 436-445. (Moʻgʻul bichig tilida)
**Xoʻja Ahmad Valiy ziyoratgohi (Maqbara, chinor)** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XX asr. Fargʻona viloyatining Fargʻona tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Vodil" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida "Vaqf" xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Veronika Gerin** (inglizcha: *Veronica Guerin* ; 1958-1996) — giyohvand moddalar savdogarlari tomonidan oʻldirilgan irlandiyalik jurnalist.

Biografiya
----------

Jurnalistlik faoliyatini boshlashdan oldin u bir qator sport turlari bilan professional tarzda shugʻullangan, jumladan, oʻz mamlakati terma jamoasida oʻynagan. U Irlandiyada giyohvand moddalar savdosi mavzusini ishlab chiqib, kriminal jurnalistikada ishlagan. Jinoyatchilar unga va uning oilasiga tahdid qilishgan, 1994-yilda Gerinning uyi nomaʼlum shaxslar tomonidan oʻqqa tutilgan.

U 1996-yil 26-iyunda oʻz mashinasida revolverdan oltita oʻq otib oʻqqa tutildi. Hujumni mototsiklda ikki kishi amalga oshirgan. Qotillik keng jamoatchilikning noroziligiga sabab boʻldi va Irlandiyada Jinoiy aktivlar byurosi xizmatining yaratilishiga olib keldi. Jurnalistning dafn marosimida Irlandiya bosh vaziri va armiya bosh qo‘mondoni ishtirok etgan. Kasaba uyushmalari uning xotirasiga bir daqiqalik sukut eʼlon qildi.

Xotira
------

* Dublin qal’asi yaqinida Gerin haykali oʻrnatilgan
* Joel Shumaxerning "Veronikani ovi "filmi
* Джона Маккензи(ingl.)o'zb. filmi ) «Когда рушатся небеса»(ingl.)o'zb. )

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Match: Republic of Ireland 0–5 England, 2 May 1981, Dalymount Park".  Women's Football Archive (4-may 2016-yil). 10-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2016-yil.
Tesco
**Tesco** - Buyuk Britaniya dagi eng yirik chakana savdo bilan shugʻullanuvchi kompaniyalardan biri.Bosh ofisi- Hartford grafligi,Cheshant shahrida joylashgan.Kompaniyaga 1924-yil asos solingan.Ushbu nomli ilk magazin 1929-yil London atrofidagi shaharchada ochiladi.

Kompaniya bosh boshqaruvchisi – Terri Lihi.

Asosiy faoliyat turi:
---------------------

Tesco – Buyuk Britaniyada birinchi oʻrinda va dunyoda toʻrtinchi oʻrinda turuvchi riteyler hisoblanadi.2700 ta oziq – ovqat va xoʻjalik mollari sotuvchi savdo markazlari ustidan boshqaradi.Ishlatadigan savdo formatlari – bu gipermarket, supermarket va boshqalar. Kompaniyaning Buyuk Britaniyadan tashqari Chexiya, Yaponiya, Tayland, Irlandiya, Shimoliy Koreya va boshqalar.
Tesco (50:50 nisbatda) Royal Bank of Scotland bilan birgalikda Tesco Personal Finance ga ham egalik qiladi.
2006yil maʼlumotlariga koʻra umumiy ishchilar soni – 389,3 ming kishini tashkil etgan. Oxirgi yil moliyaviy natijalarga koʻra 2006-yil 25 fevral oyida korxona oboroti - $ 79 mlrdni va foydasi - $2,96 mlrd ni tashkil etgan.

Yana qarang
-----------

* Supermarkets in the United Kingdom
* TNS Worldpanel
* Tescopoly
* EPOP

Havolalar
---------

* Tesco UK Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-02-13).
* Talking Tesco Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-10-29). Tesco website arguing its ethical case.
* Tesco Direct Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-10-29). Tesco Home Shopping Website
* Tesco Property Market Tesco Property Market Website
**Madohil** (arab. — ostona, eshik) — chapu rost takrorlanuvchi lolasimon shakldagi islimiy naqsh turi; naqsh mujassamotida boshlangʻich (chiqish) nuqta vazifasini oʻtaydi. 9—13-asrlardan rivoj topgan. M. koʻrinishi jihatidan xilma-xil (gʻuncha, lola, gul, uchbarg va boshqalar) shakllardan iborat. Meʼmorlik va amaliy sanʼatning deyarli barcha sohalarida keng tarqalgan. Xalq ustalari asosiy shakl orasiga turli xil gullar kiritib, M.ning goʻzal namunalarini yaratganlar: lola M. (gʻuncha, lola shakliga yaqin qilib ishlangan), qoʻsh M. zanjira (lola, gʻuncha shaklidagi M. biri yuqoriga, biri pastga qaratib ishlangan), islimiy M. (naqsh taqsimining asosini M. shakli egallagan islimiy naqsh turi) va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tesha Husainovich Moʻminov** (1949.25.11, Buxoro) — Oʻzbekiston xalq artisti (1992). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1970). 1968-yildan hozirgi Oʻzbek milliy akademik drama teatri aktyori. 1993— 96 yillar Madaniyat ishlari vazirining oʻrinbosari. "Ajal minorasi" (A. Dyuma)dagi Orsiniy M.ning sahnada yaratgan ilk yirik obrazidir. Teatr sahnasida Devona (M. Karim, "Oy tutilgan tunda"), Gʻofir (Hamza, "Boy ila xizmatchi"), Yoʻlchi (Oybek, "Qutlugʻ qon"), Koriolon (U. Shekspir, "Koriolon"), Qor odam (T.Yunus, "Qor odam"), Shayton (S.Imomov, "Shayton va farishta"), Shoh Maʼmun (H.Rasul, "Piri Koinot"), Shpigelberg, Grimm (F. Shiller, "Karoqchilar"), Piri zindoniy (M. Shayxzoda, "Mirzo Ulugʻbek"), Turdivoy (Uygʻun, I.Sulton, "Alisher Navoiy"), Sohibqiron (A.Oripov, "Sohibqiron Amir Temur"), Joʻra Azim ("Bir qadam yoʻl") kabi rollari bilan tanildi. Ulkan ehtiros, purviqor harakatlar, baland va serjilo nutq M. ijrochilik sanʼatining yetakchi xususiyatlaridan. M. ki-noda (Komil, "Kelinlar qoʻzgʻaloni" da; Nurmuhammad, Qushbegi "Oʻtgan kunlar"da; rais, "Yolgʻiz yodgorim"da va boshqalar), video va televizion filmlarda (Yoʻlchi, "Qutlugʻ qon"da; Saltabadil, "Qirolning dilxushi"da; Sherzod Samandarov, "Hyp borki, soya bor"da va boshqalar) ham koʻplab obrazlar yaratgan. Bir qancha film dublyajida qatnashgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Buckingham saroyi (brit.: /ˈbʌkɪŋəm/**) **—** London qirollik qarorgohi va Birlashgan Qirollik monarxining maʼmuriy shtab-kvartirasi. Westminster shahrida joylashgan saroy koʻpincha davlat tadbirlari va qirollik mehmondoʻstligi markazida hisoblanadi.

Dastlab *Buckingham* *uyi* nomi bilan tanilgan. Bugungi kunda saroyning markazida joylashgan bino 1703-yilda *Buckingham* gertsogi uchun qurilgan. U 1761-yilda qirol Jorj III tomonidan qirolicha Sharlottaning shaxsiy qarorgohi sifatida sotib olingan va Qirolichaning uyi sifatida tanilgan. XIX asrda markaziy hovli atrofida meʼmorlar Jon Nesh va Edvard Blor tomonidan uchta bino qurilgan. Buckingham saroyi 1837-yilda qirolicha Viktoriya taxtga kirishi bilan Britaniya monarxining Londondagi qarorgohiga aylandi.

Soʻnggi yirik qurilishlar XIX asr oxiri va XX asr boshlarida, qirol oilasi anʼanaviy tarzda xalqni kutib oladigan mashhur balkonni qurish bilan yakunlangan. Ikkinchi jahon urushi paytida nemis bombasi saroy ibodatxonasini vayron qiladi, oʻsha joyda Qirolicha galereyasi ham boʻlgan edi va u galeriya urushdan keyin 1962-yilda Qirollik kolleksiyasidagi sanʼat asarlarini namoyish qilish uchun jamoatchilikka ochilgan.

XIX asr boshidagi asl interyer dizaynlarining aksariyati saqlanib qolgan. Koʻpgina kichikroq qabul xonalari Brightondagi Qirollik pavilyonidan va Karlton uyidan olib kelingan mebel va jihozlar bilan va Xitoyning regency uslubida jihozlangan. Saroyda 775 ta xona mavjud va saroy bog` Londondagi eng katta xususiy bogʻdir. Saroyda rasmiy va davlat koʻngilochar tadbirlari uchun foydalaniladigan xonalar mavjud boʻlib har yili avgust va sentyabr oylarida va qish va bahorning ayrim kunlarida jamoatchilikka ochiq.

Manbalar
--------

1. ↑  „Buckingham". *Collins Dictionary*. Qaraldi: 22-may 2021-yil.
2. ↑  „Buckingham Palace".  Royal Household (12-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 21-aprel 2016-yil.
**Monarx** (yunoncha: monarchos) — davlatning yakka hukmdori. Odatda, hokimi-yat unga meros boʻlib oʻtadi. Barcha monarxlik mamlakatlarida M. qonun boʻyicha daxlsiz odam va u har qanday masʼuliyatdan ozod hisoblanadi. Turli mamlakatlarda Monarx turlicha: Buyuk Britaniya, Ispaniya, Daniya, Shvetsiya, Belgiyada — qirol, Malayziya, Bruney, Ummonda — sulton, Quvayt, BAAda — amir, Lyuksemburgda — buyuk gersog, Lixtenshteynda —knyaz deb ataladi.

Yana qarang
-----------

* Davlat boshligʻi

* Monarxiya

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Monada** (yun. monas — yagona, boʻlinmas) — turli falsafiy taʼlimotlarda borliqning tuzilish elementlarini ifodalash uchun ishlatiladigan tu-shuncha: pifagorchilar taʼlimotida son, neoplatonizmda yagonalik. J.Bruno fikricha, M. voqelikning jismoniy va ayni vaqtda psixik elementa. M.lar haqidagi taʼlimot (monadologiya)ning asoschisi G. Leybnits hisoblanadi. Uning fikricha, M. ruhiy tabiatga ega boʻlgan, butun dunyoni oʻziga kamrab, aks ettira oladigan oddiy (boʻlinmas) va faol birlamchi substan-siyadir. Monadologiya gʻoyasi 19-asrda nemis faylasufi I. Gerbart, G. Lotse, 20-asrda E. Gusserl (Germaniya), A. Uaytxed (Buyuk Britaniya) va boshqalarning qarashlarida oʻz aksini topdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Du Shuzhen** (Xitoycha: 杜淑贞; 1924-yilda tugʻilgan), **Amina** nomi bilan ham tanilgan, xitoylik ayol imom. Shanxay va Xenanda imom boʻlgan amakisi va oila doʻsti yordamida u arab tilida Qur’on oʻqishni oʻrgandi. Du birinchi Hajni 1992-yilda amalga oshirdi va Xenanda buni amalga oshirgan birinchi ayolga aylandi.

Yoshlik davri
-------------

Du 1924-yilda Xenan, Xitoyning Kayfeng shahrida tugʻilgan. Unga islomiy — Amina (埃米乃) ismi berildi. Uning otasi, Huey musulmoni, Ikkinchi Xitoy-Yaponiya urushi paytida uning antiqa doʻkoni talon-toroj qilinganidan soʻng imom boʻlgan, onasi esa Du oʻsmirligidan oldin vafot etgan. Onasining vafotidan soʻng Du xolasinikiga koʻchib oʻtdi. Sakkiz yoshida Du mahalliy ayollar masjidiga kirdi va u yerda olti yilcha islom dinini oʻrgandi. Otasining xohishiga koʻra, oʻn besh yoshida Du xitoylik musulmon olimiga turmushga chiqdi. Nikohdan norozi boʻlsa-da, u eriga ergashib Shansi shahriga bordi. Biroq, eri ikki yildan keyin kasallikdan vafot etdi; Qayta turmush qurishdan bosh tortgan Du Kaifengga qaytib keldi, shundan soʻng u oʻzi imom boʻlish umidida masjidda oʻqishni davom ettirdi. Uning qarori oilasi tomonidan yaxshi qabul qilinmadi.

Faoliyati
---------

Kayfengga qaytib kelgan Du ayol imom nazorati ostida fors tilida islomiy taʼlimni tugatdi. Shanxay va Xenanda imom boʻlgan amakisi yordamida u arab tilida Qurʼon oʻqishni ham oʻrgandi. 1949-yilda Du Chjenchjoudagi Shifu masjidida imom boʻldi. Keyinchalik Du Xitoy boʻylab boshqa ayollar masjidlarida, jumladan Kayfeng, Xingyang va Sian shaharlarida ishlagan. Madaniy inqilob davrida Du oʻz shahridagi Sharqiy masjiddan boshpana izlagan. 1981-yilda Chjenchjou shahridagi Beida koʻchasidagi ayollar masjidiga katta islom oʻqituvchisi etib tayinlandi. Ikki yil oʻtgach, u masjidga umrbod imom etib tayinlandi. Du oʻzining birinchi Haj ziyoratini 1992-yilda amalga oshirdi va Xenanda buni amalga oshirgan birinchi ayol boʻldi. Yana uch marta, 1994, 1999 va 2005-yillarda haj ziyoratiga bordi. Du Xitoyda islomiy boshlangʻich yetakchi sifatida juda faol boʻlgan va Henan viloyati islom uyushmasi, Chjenchjou shahri islom uyushmasi va Xitoy islom uyushmasi kabi bir qancha tashkilotlarning aʼzosi boʻlgan.

Manbalar
--------



1. ↑  Lee 1998. sfn error: no target: CITEREFLee1998 (help)
2. ↑  „Female Imams Blaze Trail Amid China's Muslims". NPR (21-iyul 2010-yil).
**Noil Qodirovich Abubakirov** (3-may 1919, Qoʻqon — 6-dekabr 1998, Toshkent) — kimyogar olim. Oʻzbekiston fanlar akademiyasi mux-bir aʼzosi (1979). Kimyo fanlari direktori (1961), professor (1964), Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1941). Oʻzbekiston fanlar akademiyasi kimyo institutida ilmiy xodim (1946-56), Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida direktor oʻrinbosari (1956-65, 1980-83), shu institut glikozidlar kimyosi laboratoriya mudiri (1956-90), 1990-yildan bosh ilmiy xodim. A. rahbarligida yurak glikozidlari — strofantin va uzargenlar sintez qilindi. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1967).

Manbalar
--------

1. ↑  "Abubakirov Noil Qodirovich" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Xurushlash** (texnikada) - kattik materiallar (metall, krtishma, shisha va boshqalar) sirtiga kimyoviy va elektrkimyoviy usullarda ishlov berish. Kimyoviy ishlov kislotalar (sulfat kislota, nitrat kislota, ftorid kislota, xlorid kislota)ning suvdagi eritmasi, oʻyuvchi ishqorlar va ishqorli eritmalarda, elektrkimyoviy ishlov esa shunday muhitlar hamda tuzli eritmalarda elektr toki taʼsirida amalga oshiriladi. X. uchun maxsus vannalarga eritma toʻldirilib, buyum ana shu eritmaga botiriladi, yo boʻlmasa, uzluksiz yoki davriy ishlaydigan qurilmalarda eritmalar buyumga purkaladi. X. orqali metallar (qotishmalar) sirtidagi kuyundi (metall zaki) ketkaziladi, metall zagotovkalar zarur oʻlcham va shaklga keltiriladi, bosma sxema va klishelar sirtiga zarur qiyofa beriladi, mexanik ishlovdan keyin qolgan gʻadirbudurliklar tekislanadi, shisha sirti oʻziga xos xiraroq tusli va nakshli holga keltiriladi. Bundan tashqari, X. yordamida metallar va minerallar strukturasi aniqlanadi, metallardagi nuqsonlar topiladi. X.ning gazli, ultratovushli va boshqa usullari ham bor.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maya Andreyevna Petrova** (**kaverina**, 1982 - yil 26-mayda tugʻilgan, Volgograd) — sobiq rossiyalik gandbolchi , Rossiya terma jamoasi va Rostov-Don jamoasining layneri. 2016-yilda Olimpiya chempioni, 2009-yilda jahon chempioni. Xizmat koʻrsatgan sport ustasi (2009).

Biografiya
----------

Volgograd gandbol maktabi o'quvchisi. U sport faoliyatini Volgogradning "Akva" klubida boshlagan, 2003-yildan 2020-yilgacha Rostov-Donda o'ynagan. Rossiya chempioni (2001, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020), kumush (2002, 2003, 2011, 2012, 2013, 2016) va bronza (2004, 2005), Rossiya kubogi sovrindori, 2010-yilgi Rossiya kubogi sovrindori. (2007, 2016, 2017, 2018, 2019), 2015, 2016, 2017, 2018-yillardagi Rossiya Superkubogi g'olibi, klublar o'rtasidagi Yevropa chempionati finalchisi (2001), Chempionlar ligasi-2018 finalchisi, Chempionlar ligasi kumush medali sovrindori : 2019-yil .

Rossiya terma jamoasi tarkibida - Yevropa chempionatining bronza va kumush medali sovrindori (2008), (2018), jahon chempioni (2009), Olimpiya chempioni (2016).

Gandbol bo'yicha Rossiya milliy terma jamoasi o'yinchisi. Jahon va Yevropa chempioni (2004), Jahon chempionatining bronza medali va Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori (2006), Jahon o'yinlari ishtirokchisi (2005).

Futbolchi Aleksandr Petrovga uylangan, oʻgʻillari Artyom, Dimitriy, Arseniy[*804 kundan beri manba koʻrsatilmadi*]

2020-yil 16-mayda u futbolchi sifatida faoliyatini yakunlaganini e'lon qildi. Klubning faol muxlislari ham faoliyatini yakunlagan Petrova va Regina Kalinichenko (Shimkute) bilan xayrlashish marosimini tashkil qilishdi. Marosimda sayt tepasida klub tirajidan 7 va 23 raqamlari olib tashlanganini bildiruvchi sportchilarning raqamlari tushirilgan ulkan futbolkalar ko'tarildi.

2022-yil 6-iyulda Petrova "Rostov-Don "klubining yoshlar jamoasining murabbiylar shtabiga qo'shildi.

Mukofotlari
-----------

* Do'stlik ordeni (2016-yil 25-avgust) -.

Manbalar
--------

1. ↑  Виталий Мутко встретился с чемпионками мира по гандболуAndoza:Недоступная ссылка
2. ↑  km.ru, 15 июня 2006 годаAndoza:Недоступная ссылка
3. ↑  „Майя Петрова из ГК "Ростов-Дон" завершает карьеру" (ru).  rostov.mk.ru. 18-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2020-yil.
4. ↑  „Указ Президента Российской Федерации от 25.08.2016 № 429 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»". 18-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2016-yil.

Havolalar
---------

* Maya Petrova Yevropa gandbol federatsiyasi veb-saytida
* Maya Petrova Rostov-Don kompaniyalar guruhining veb-saytida
* So'rovnoma "CSN" axborot agentligi veb-saytida (mavjud havola)
**Shoira Otabekova** (1980-yil 18-noyabrda tugʻilgan)oʻzbek qoʻshiqchisi va aktrisasidir. Qoʻshiqchi sifatidagi ilk debyutini 1998-yil „Muhabbat qasri" qoʻshigʻi bilan boshlagan. Keyinchalik esa „Dilim uzra", „Alamli" va „Yurak" qoʻshiqlarini aytgan. Otabekova Kvartet guruhi bilan hamkorlikda ijro etgan „Digi-digi" qoʻshigʻi bilan shuhrat qozongan.

Hozirda Otabekovaning 70 dan oshiq qoʻshiqlari mavjud boʻlib, 25 ga yaqin shu qoʻshiqlarga klip ham olingan[*manba kerak*]. U, shuningdek, „Dilim uzra", „Seni sogʻindim", „Leyli", „Bir oʻzing", „O yurak" va „Mening baxtim" albomlarini ham chiqargan. 

Katta sahnaga chiqishiga Ruslan Sharipov sababchi boʻlgan.

Filmografiyasi
--------------

Film| Yil | Film | Rol | Izoh |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *Yangi yil parisi* |  |  |
| 2018 | *Muhabbat va nafrat* | Jasurning opasi |  |

Mukofotlari
-----------

Shoira Otabekova „Tarona 2004" da Abduvali Rajabov bilan ijro etgan dueti uchun „Yil qoʻshigʻi" nominatsiyasini qoʻlga kiritgan. „Tarona 2005" da esa „Estradamiz umidi" nominatsiyasini qoʻlga kiritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  YouTube logotipi Ruslan Sharipov oʻlimining sababi, qarovsiz va koʻchada qolgan degan boʻhtonlar, soʻnggi videosi YouTubeda // intervyuTV
2. ↑  „Shoira Otabekova haqida maʼlumot" (Uzbek). *Muz.uz*.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xurshida Ibniaminovna Yanboyeva** (1924.7.6, Toshkent) — terapevtkardiolog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980). Tibbiyot fanlari doktori (1967), professor (1971). I.V.Sechenov nomidagi 1-Moskva Tibbiyot institutini tugatgach (1948), Toshkent tibbiyot akademiyasi sanitariyagigiyena va pediatriya ftlari gospital terapiya kafedrasida vrachordinator (1949—54), assistent (1955—60). Oʻzbekiston Oʻlka tibbiyot ilmiy tadqiqot institutida katta ilmiy xodim (1960—66), Toshkent tibbiyot akademiyasi Markaziy ilmiy tadqiqot laboratoriya mudiri (1966—69), Toshkent tibbiyot akademiyasi 2davolash fakulteti gospital terapiya kafedrasida professor (1969—75), ayni vaqtda respublika kardiologlar ilmiy jamiyatining raisi boʻlgan. Ilmiy ishlari kardiologik va revmatologik kasalliklarni oʻrganishga bagʻishlangan. "El-yurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan (1998).

Manbalar
--------

* Revmaticheskiye poroki serdsa, T. 1965; Revmatoidnsh artrit, T. 1975 (T.S.Soliyev bilan birgalikda); Ocherki kardiologii jarkogo klimata, T. 1975 (Z.I.Umidova, G.Korolyov bilan birgalikda).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Gagra** (gruzincha: *გაგრა*) — Gruziyaning Abxaziya Respublikasidagi shahar. Qora dengiz boʻyidagi port. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 26,6 ming kishi (1990-yillar urtalari). Dengiz boʻyi iqlimiy va balneologik kurort. Yozi issiq (avg .ning oʻrtacha temperaturasi 23°), qishi yumshoq (yanv.ning Urtacha temperaturasi 6°), yiliga 1400 mm gacha yogʻin tushadi. Aerogeliotalassoterapiya va vodorod sulfidli suv bilan davolash yoʻlga qoʻyilgan. Nafas yoʻllari, qon aylanish organlari, nerv sistemasi davolanadi. Sanatoriylar, dam olish uylari, pansionatlar, turbaza bor. May oyidan okt.gacha dengizda chumilish mumkin. Oziq-ovqat sanoati korxonalari (goʻsht kombinati, sut, vino, baliq zavodlari) va kurortga xizmat qiluvchi korxonalar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-02-08).
* gagra.iatp.org.ge/index-eng.htm Wayback Machine saytida arxivlandi (2004-08-30).
* gagra.narod.ru
Turkiyada nashr etiladigan "**O'zg'ur fikr** "gazetasi.

Tashkil etilishi
----------------

2015-yil 26-oktabrda Anqara Bosh prokuraturasining talabiga binoan Anqara 5. Tinchlik jinoyat sudi Koza İpek Holding va uning sho'ba korxonalariga ishonchli vakil tayinlashga qaror qildi. Qaror doirasida "Gün" gazetasiga *ishonchli vakil* tayinlandi tayinlangan ishonchli shaxslar; ko'plab jurnalistlar, muharrirlar va yozuvchilarni ishdan bo'shatdi. *Vakilning* qarori bilan kundalik gazetadan chetlatilgan ba'zi muharrirlar, jurnalistlar va yozuvchilar 2015-yil 17-noyabrda *O'zg'ur fikr* nomli yangi milliy gazetani asos soldi.

Yopilishi
---------

Gazeta 2016-yilda Turkiyada harbiy to'ntarish tashabbusidan keyin qabul qilingan favqulodda holat to'g'risidagi qonunga binoan yopildi.

Asosiy mualliflar
-----------------

* Ali Demirel
* Erhan Basyurt
* Ergun Babaxon
* Nazli Ilicak
* Orxan Kamol Chengiz
* Tarik Toros
* Yavuz Baydar
* Ibrohim Ozturk

Havolar
-------

* *Bugun*
* *Odamlar*

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Koza İpek Holding'e kayyım atandı" (26 ekim 2015). 17 temmuz 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 kasım 2015.
2. ↑  „Kayyum Bugün'ün manşetini savunanlara kapıyı gösterdi" (26 ekim 2015). 23 kasım 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 kasım 2015.
3. ↑  „Özgür Düşünce gazetesi yayın hayatına başladı".  t24. 23 kasım 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 kasım 2015.
4. ↑  „OHAL kararnamesi kapsamında 45 gazete kapatıldı!".  sabah.com.tr (27 temmuz 2016). 27 temmuz 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 temmuz 2016.

Havolalar
---------

* 2015- 22 Kasım 2015 tarihinde -da arxivlangan - Gazetaning rasmiy sayti
**Yevriganeya** (qadimgi yunoncha: *Εὐρυγάνεια*) — Fiva siklidagi yunon mifologiyasining qahramoni, afsonaning bir versiyasida Edipning ikkinchi xotini va uning bolalarining onasi.

Mifologiyada
------------

Qadimgi mualliflar Yevriganiya Giperfantning qizi deb atashadi. Fiva qiroli Edip haqidagi afsonaning versiyalaridan birida bu Edipning ikkinchi xotini va uning bolalari Eteokl, Polinik, Antigona va Ismenning onasi. Bu versiyani, xususan, „Edipodiya" muallifi ham maʼqullaydi. Oʻgʻillari oʻrtasidagi adovatdan gʻam chekkan Yevriganiyani qadimgi rassom Onasiy oʻzining rasmlaridan birida tasvirlagan.

Pavsaniy Odisseyadagi „…Tez orada oʻlmas odamlar uchun shakkoklar ittifoqi ochildi" degan joyida afsonaning ushbu versiyasi foydasiga argumentni koʻradi, boisi Iokastada (Edipning onasi va xotini) toʻrtta bolani dunyoga keltirishga vaqt boʻlmasdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III, 5, 8.
2. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi. 9, 5, 11.
3. ↑  Tam je.
4. ↑  Odisseya. XI, 271.