**Hanefi Avcı** (1956-yilda tug'ilgan, Qahramanmarosh viloyati ) Turkiyaning sobiq politsiya boshlig'i va eng ko'p sotilgan *Haliç'te Yashayan Simonlar* kitobi muallifi, unda Avji Gulen harakati politsiyaga kirib kelganini da'vo qilgan va Ergenekon sudlari kabi muhim sud jarayonlarini harakatga yaqin sudyalar va prokurorlar orqali manipulyatsiya qilgan. Konservativ islomchi Avcıning o‘zi ham bir vaqtlar bu harakatga yaqin edi va uning farzandlari Gulen maktabida tahsil olishgan. 1990-yillarda Susurluk janjali bilan bog'liq holda parlamentga, 2009-yilda esa Ergenekon tashkilotining mafiya aloqalari haqida prokurorlarga guvohlik bergan. Turk Jandarmiyasi JITEM razvedka bo'limining mavjudligini tasdiqlagan birinchi turk davlat amaldori edi.

Kitob nashr etilganidan ko'p o'tmay, Avcı nomidagi marksist-leninchi Devrimchi Karargahga ma'lumot sizdirganlikda ayblanib, hibsga olindi. Keyinroq unga "Odatv" ishi bo'yicha "Ergenekon" tashkiloti bilan aloqadorlikda ayblov qo'yilgan.

Karyerasi
---------

1976-yildan 1984-yilgacha Mersin viloyati politsiyasida faol ishlagan, terrorga qarshi operatsiyalarda qatnashgan. Bu vaqt ichida u qiynoqlar tufayli bir necha o'lim uchun javobgar bo'lgan. 1997-yilda u qiynoq qurbonlari bilan uchrashdi va kechirim so'radi. 1984-yildan 1992-yilgacha Diyarbakir politsiyasida ishlagan. 1992-yilda Istanbul razvedka boshqarmasi ( *Istanbul İstihbarat Shube Mudürlüğü* ) boshlig'i etib tayinlangan. 1996-yilda Razvedka boshqarmasi ( *İstihbarat Daire Başkan Yardımcılığı* ) vitse-prezidenti lavozimiga koʻtarildi. Susurluk mojarosini tergov qiluvchi parlament komissiyasiga politsiya, razvedka xizmatlari va uyushgan jinoyatchilik o'rtasidagi aloqalar to'g'risida bergan bayonotida uning politsiyadagi faoliyati to'xtatilgan. U keyinchalik qayta tiklandi.

2003-yilda u Ichki ishlar vazirligining Kontrabanda va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash boshqarmasi boshlig'i etib tayinlangan. Avcıning so'zlariga ko'ra, u bu lavozimda juda muvaffaqiyatli bo'lgan va natijada 2005-yilda Edirne viloyati politsiya boshlig'i lavozimiga ko'chirilgan. Edirnadagi politsiya korruptsiya mojarosini fosh etgach, u 2009-yilda Eskishehir viloyati politsiya boshlig'i lavozimiga ko'chirildi. 2009-yilda u Ergenekon mahkamalarida prokurorlarga politsiya, Turkiya jandarmeriyasi va Milliy razvedka tashkilotidagi davlat amaldorlari PKKga qarshi urushdan foyda olish uchun imkoniyat sifatida foydalangan "mafiyaga o'xshash" tashkilot tuzganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, sud jarayonlarida asosiy gumonlanuvchi Veli Küçük mafiya yetakchilari bilan aloqador bo‘lgan.

Kitobi va hibsga olinishi
-------------------------

2010-yilda u *"Haliç'te Yashayan Simonlar: Dün Devlet Bugün Cemaat"* avtobiografik kitobini nashr etdi. Unda Turkiyadagi "chuqur davlat "ning turli jihatlari, jumladan Ergenekon tashkiloti va Gulen harakatining politsiyaga kirib borishi yoritilgan. Avcıning kitobida Gulen harakati odamlarni simli kranlardan foydalanish huquqiga ega bo'lganligi va bu yo'l bilan olingan ma'lumotlarni o'ziga mos kelganda nashr etishini ta'kidlagan. Kitobda, shuningdek, Ergenekon sudlari va Balyoz sudini o'z ichiga olgan turli yuqori darajadagi tergovlar Gulen harakati tomonidan harakatga aloqador sudyalar va prokurorlar orqali manipulyatsiya qilinayotgani aytilgan. Kitob eng ko'p sotilgan edi. Kitob Turkiya ommaviy axborot vositalarida "qarama-qarshi reaksiyalar" oldi.

2010-yil sentabrida Avcı hibsga olindi va Devrimchi Karargah terrorchi guruhi bilan aloqadorlikda ayblandi, u buni rad etib, "Bunday tuhmatlarni kutganini" aytdi. U Devrimchi Karargah a'zosi bo'lgan Nejdet Kilichga tegishli telefon liniyasidan foydalanganlikda ayblangan. Kilichning aytishicha, u Avcıni faqat 1970-yillarda THKP-C a'zoligida ayblayotgan edi. Avcı uni qiynoqlarga solgani uchun bilishini aytdi. U shuningdek, Avcıning idorasida topilgan dalillarga asoslanib, DKning tergoviga oid maxfiy ma'lumotlarni Kilichga berganlikda ayblangan va Avcı ekanligini aytdi. 2011-yilda unga Ergenekon sudlaridagi Odatv ishi doirasida qoʻshimcha ayblov qoʻyilgan edi. Goʻyoki odatv da topilgan hujjatlar asosida. Taxminan bir vaqtning o'zida uning kitobi bilan bog'liq 301-modda bo'yicha sud jarayonini o'tkazish to'g'risidagi iltimos rad etildi. 2013-yilda prokurorlar 50 yillik qamoq jazosini talab qilgan. 2013-yil iyul Avcı terror tashkilotiga yordam berish va o'z kitobi bilan sud jarayoniga ta'sir o'tkazishga urinishda ayblanib, 15 yilu 3 oyga qamalgan.

Bibliografiyasi
---------------

* Hanefi Avci, *Haliç'te Yashayan Simonlar: Dün Devlet Bugün Cemaat*, Angora Yayıncılık, 2010-yil.
* Mehmet Baransu, *Mösyö: Hanefi Avci'nin Yazamadıkları*, Karakutu Yayınlari, 2010-yil.
* Ismail Saymaz, *Hanefi Yoldaş: Gizli Örgüt Nasıl Çökertilir?*, Kalkedon Yayıncılık, 2011-yil.

Yana qarang
-----------

* Ahmet Shikning *Imom qo'shini*

Manbalar
--------

1. ↑  biografie.net: Hanefi Avcı
2. ↑  Hanefi Avci: *Haliç’te Yaşayan Simonlar: Dün Devlet Bugün Cemaat* (English: ‘Devotee’ Residents of Haliç: Yesterday State, Today Religious Congregation). Angora Yayınevi, 18th Edition 2010, ISBN 978-975-287-075-8
3. 1 2  Hurriyet Daily News, 2013-yil 4-fevral, Prosecutor demands 50 years for former police intelligence chief
4. ↑  Hurriyet Daily News, 2010-yil 10-avgust, Police chief talks on live TV about claims against Gülen community
5. ↑  Hurriyet Daily News, 2011-yil 5-avgust, 'JİTEM' existence confirmed by Avcı
6. ↑  Yildrim Türker, *Radikal*, 2010-yil 4-oktyabr, *Hanefi Avcı'nın suçu ne?*
7. ↑  Hurriyet Daily News, 2010-yil 1-oktyabr, Take a closer look at Turkey's Hanefi Avcı: Once a 'hero,' now in prison
8. 1 2  hanefiavci.com, Hanefi Avcı
9. ↑  Sedat Ergin, Hurriyet Daily News, 2010-yil 30-sentyabr, A journey to Hanefi Avcı's near past history
10. ↑  Hurriyet Daily News, 2009-yil 8-oktyabr, Mafia-like group within state, says former intel chief
11. ↑  Hurriyet Daily News, 2010-yil 22-avgust, Police chief's new book claims religious organization infiltrates gov't
12. ↑  CÜNEYT ÜLSEVER, Hurriyet Daily News, 2010-yil 31-avgust, Or are we all turning into Devotees Residents of Haliç?
13. 1 2 3  Hurriyet Daily News, 2010-yil 28-sentyabr, Former Turkish police chief Hanefi Avcı arrested
14. ↑  Hurriyet Daily News, 2010-yil 30-avgust, Former Turkish police chief's book receives conflicting reactions in media
15. ↑  Hurriyet Daily News, 2010-yil 24-sentyabr, Former Turkish police chief called to testify
16. ↑  Hurriyet Daily News, 2011-yil 6-fevral, Former Turkish police chief to face trial in case against outlawed group
17. ↑  Hurriyet Daily News, 2012-yil 10-yanvar, Former Police Chief testifies in Ankara
18. ↑  Hurriyet Daily News, 2011-yil 15-mart, Former Turkish police chief arrested in Ergenekon case
19. ↑  Hurriyet Daily News, 2011-yil 14-mart, Turkish Justice Ministry denies permission for Article 301 trial against Avcı
20. ↑  Today's Zaman, 2013-yil 19-iyul, Former police chief Avcı sentenced to 15 years on terror charges Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-07-19).

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1221134930
* LCCN: no2011030116
* VIAF: 315533968
* en:WorldCat Identities: lccn-no2011030116

 |