**Robert Wilhelm Ekman** (1808-yil 13-avgust — 1873-yil 19-fevral), a.k.a. **R. W. Ekman** Finlandiya romantizm portretlari va milliy romantizmning asosiy ustozlaridan biri hamda rassomi boʻlgan.

Bolalik va sanʼat taʼlimi
-------------------------

Robert Ekman Finlandiyaning Uusikaupunki shahrida yuqori tabaqali oilada tugʻilgan. Uning otasi Carl Christoffer Ekman boʻlib, u shifokor va shahar hokimi sifatida faoliyat yuritgan, onasi esa Sara Elisabet (qizlik familiyasi Gadolin) edi. Robert taxminan 10 yoshligida ota-onasi vafot etgan. Carl Christoffer Ekmanning 5 nafar farzandi mehribonlik uyida ulgʻaydi. Ular maktab taʼlimini toʻliq tamomlashmagan va oliy akademik maʼlumot olish imkoniyatiga ega boʻlishmagan.

Robert Ekman dastlab fin rassomi Gustaf Wilhelm Finnberg (1784—1833) rahbarligida sanʼatni oʻrgangan, ammo 1824-yilda ukasi Fredrik bilan birga Joachim Stokgolmdagi Shvetsiya Qirollik Badiiy Akademiyasida oʻqishni boshlagan va keyinchalik Iogan Gustaf Sandberg (1782—1854) ustaxonasida tahsil olgan. Talaba sifatida Ekman akademik sanʼatning klassitsizmi oʻrniga oddiy xalq hayotini tasvirlashga ixtisoslashgan edi. Ekman 1836-yilda o‘qishni tugatdi va o‘qishda yuqori natijalarga erishgani uchun sayohat stipendiyasini qoʻlga kiritdi. Bu uning 1837—1844-yillarda Gollandiya, Fransiya va Italiyada ishlashiga yordam bergan. Stipendiya boshqacha boʻlgani uchun Ekman Shvetsiya fuqaroligini oldi.

Sud rassomi va oʻqituvchi
-------------------------

Stokgolmga qaytib kelgach, Ekman *agré* (aʼzolikka nomzod) deya nom oldi va 1844-yilda akademiya aʼzoligiga qabul qilindi. Unga qirollik saroyi va tarix rassomi kirgan. 1845-yilda Ekman Turkuga qaytib keldi va u yerda Turku soborini devor rasmlari bilan bezashni boshladi. Mashaqqatli freska 1854-yilda tugatilgan. Bundan tashqari, u oʻz faoliyati davomida 30 dan ortiq cherkov mehroblarini bunyod etdi, jumladan Xelsinki (1846—1848), Saaksmäki (1847), Viitasaari (1849), Sauvon (1853), Oulu (1859), Tammela (1860), Vaasa (1861), Pori (1863), Paimio (1865), Tyrvää (1866) va Perelt (1871).

 Tyrvää Church [fi] triptik mehrobi, 1866-yil
 1860-yillardagi Ekman rasmining fotosurati
Finlandiyada oʻn yil yashagach Ekman 1855-yilda Finlandiya fuqaroligini qaytarib oldi. Turkuga koʻchib oʻtgan Ekman, usta rassom Carl Gustaf Söderstrand (1800—1862) bilan badiiy taʼlim ustida ishlay boshladi. 1846-yilda Turun piirustuskouluga Ekman tomonidan asos solingan va u yerni vafotigacha boshqargan. 1873-yilda Turku shahrida vafot etgan.

 Ville Vallgren tomonidan Ateneum jabhasida Ekman medaloni, 1887-yil

Ishlari
-------

* Turkudagi buyuk yongʻin*Turkudagi buyuk yongʻin*
* Mathilda Rotkirch portreti, 1848*Mathilda Rotkirch portreti*, 1848
* Pentti Lyytinen Savoniya (tarixiy provinsiya)dagi kottejda sheʼr oʻqiymoqda*Pentti Lyytinen Savoniya (tarixiy provinsiya)dagi kottejda sheʼr oʻqiymoqda*
* Ensign Stål va bakalavriat, 1853-yil*Ensign Stål va bakalavriat*, 1853-yil
* Mikael Agricola Yangi Ahdning fin tiliga tarjimasini qirol Gustav Vasaga topshirmoqda, 1853-yil*Mikael Agricola Yangi Ahdning fin tiliga tarjimasini qirol Gustav Vasaga topshirmoqda*, 1853-yil
* Georg August Wallin portreti, 1853-yil*Georg August Wallin portreti*, 1853-yil
* Yepiskop Genri Finlarni suvga choʻmiltirish marosimi, 1850-1954*Yepiskop Genri Finlarni suvga choʻmiltirish marosimi, 1850-1954*
* J. L. Runebergning „Bugʻiovchilari", 1856-yil*J. L. Runebergning „Bugʻiovchilari"*, 1856-yil
* Ilmatar, 1860-yil*Ilmatar*, 1860-yil
* Butparastlikdan qochish; Väinämöinen Xoch kuchiga yoʻl beradi, 1860-yil*Butparastlikdan qochish; Väinämöinen Xoch kuchiga yoʻl beradi*, 1860-yil
* Italyan erkak bola bilan, 1860-yil*Italyan erkak bola bilan*, 1860-yil
* Iso uygʻonmoqda Lazar, 1860-yil*Iso uygʻonmoqda Lazar*, 1860-yil
* Pohjolaning Väinämöinen va Maidensi, 1861-yil*Pohjolaning Väinämöinen va Maidensi*, 1861-yil
* Lemminkäinenning onasi Tuonela, 1862-yil*Lemminkäinenning onasi Tuonela*, 1862-yil
* Imperator Aleksandr IIning Finlandiyadagi 1863-yilgi Diet sessiyasida ochiq deb eʼlon qilinishi, 1865-yil*Imperator Aleksandr IIning Finlandiyadagi 1863-yilgi Diet sessiyasida ochiq deb eʼlon qilinishi*, 1865-yil
* Kelin saunasi*Kelin saunasi*
* Väinämöinenʼs Play, 1866-yil, Eski Talabalar uyi, Xelsinkida namoyish etilgan 4 metr balandlikdagi rasm*Väinämöinenʼs Play*, 1866-yil, Eski Talabalar uyi, Xelsinkida namoyish etilgan 4 metr balandlikdagi rasm
* Olovli koʻldagi Lemminkäinen, c. 1867, Ukkodan yordam chaqiruvi tasvirlangan*Olovli koʻldagi Lemminkäinen*, c. 1867, Ukkodan yordam chaqiruvi tasvirlangan
* "Kreda Hapasalo Bemor Kothageda Kantileni oʻynash", 1868-yil"Kreda Hapasalo Bemor Kothageda Kantileni oʻynash", 1868-yil
* Magdalalik Maryam Masihning qabrida, 1869-yil*Magdalalik Maryam Masihning qabrida*, 1869-yil
* Turku oldida qishki baliq ovlash, 1872-yilTurku oldida qishki baliq ovlash, 1872-yil

Yana qarang
-----------

* Fin sanʼati

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Robert Wilhelm Ekman".  Biografiskt lexikon för Finland. Qaraldi: 1-yanvar 2019-yil.
2. ↑  *Reitala.* „Ekman, Robert Wilhelm (1808 - 1873)". *Kansallisbiografia* (19-aprel 2016-yil). Qaraldi: 5-avgust 2020-yil.
3. ↑  „Gustaf Wilhelm Finnberg".  ateneum/guide. 17-aprel 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-yanvar 2019-yil.
4. ↑  *Bo Lundström.* „Johan Gustaf Sandberg".  Svenskt biografiskt lexikon. Qaraldi: 1-yanvar 2019-yil.
5. 1 2  „Robert Wilhelm Ekman".  lahteilla. Qaraldi: 1-yanvar 2019-yil.
6. ↑  „Söderstrand, Carl Gustaf (1800 - 1862)".  kansallisbiografia. Qaraldi: 1-yanvar 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Xintze, Bertel (1926) *Robert Vilgelm Ekman 1808-1873: Konsthistorisk Studie* (Helsingfors: Shildt)

 Media related to Paintings by Robert Wilhelm Ekman at Wikimedia Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* KulturNav: 0b356b03-2e92-4ee3-a8cb-9a90a9149b71
* LCCN: n85069539
* RKD: 25884
* ULAN: 500031170
* VIAF: 40801461
* en:WorldCat Identities: lccn-n85069539

 |