Matfey Yevangeliyasi bilan Efremov kodeksining parchasi, 20:16-23. Fransiya milliy kutubxonasi
**Palimpsest** ( grekcha: *παλίμψηστον*, πάλιν dan - "yana" va ψάιω - "qirmoq, qirib tashlash"; lotincha: *palimpsēstus (соdех)* ) - qadimgi davrlarda ishlatilgan pergamentga yozilgan qo'lyozma. Keyinchalik, bu konsepsiya ibtidoiy san'atning qoyatosh rasmlariga taalluqli bo'lib, devorlarga vaqt o'tishi bilan yarmi o'chirilgan rasmlar bilan yangi tasvirlar chizilgan. Bu tamoyil o'rta asr ustalari tomonidan cherkovlardagi eski rasmlar yoki ikona tasvirlari asosida yangilarini chizishda ham qo'llanilgan.

Umumiy ma'lumot
---------------

Palimpsestlar yozish uchun kerakli materialining qimmatligi tufayli yuzaga kelgan, bu esa uni qayta-qayta ishlatishga olib kelgan. Eng qadimgi palimpsestlardan biri 5-asrning Efremov kodeksidir.

Eng yangi texnik vositalar (ultrabinafsha fotosurat, tomografiya) yordamida oldingi yozuvlarni o'qish mumkin. Shunday qilib, 1926-yilda Leyden palimpsesti mashxur bo'ldi, ya'ni 10-asr oxirida Sofoklning matni kiritilgan pergament kitobi va to'rt asrdan keyin diniy insholarni yozish uchun qirib tashlangan. Qayta tiklangan matni bilan Leyden Palimpsesti Sofoklning zamonaviy nashrlari uchun eng qadimgi manba hisoblanadi.

Palimpsestning alohida holati giperpalimpsestdir. Bu atama A. Zaliznyak tomonidan Novgorod kodeksi uchun kiritilgan bo'lib, unda o'nlab yoki yuzlab matnlar bir-birining ustiga yozilgan va shuning uchun ularni qayta tiklash juda qiyin (bu ishni osonlashtirish uchun texnik vositalar hali mavjud emas).

So'zning metaforik yoki umumlashtirilgan ma'nosida tushunilgan postmodern davrda palimpsest asta-sekin madaniyat bilan sinonimga aylandi. Umumiy g'oyaga ko'ra, so'nggi adabiyot, musiqa, rasm va hatto sivilizatsiya arxitekturasi asta-sekin bir-birining ustiga qurilgan vaqt qatlamlaridan iborat, eski asarlar o'chirilmaydi, tom ma'noda hamma narsani ishlatish mumkin, yangi yutuqlar tezda an'anaga aylanadi va yaratish jarayoni vayronagarchilik jarayoni bilan parallel va bir vaqtda davom etadi. Go'yo hozirgi davrning yigirma yillik madaniy taraqqiyotini sarhisob qilar ekanmiz, ularni yozuvchining so'zlari bilan nihoyatda qisqacha ifodalashimiz mumkin: "Biz hammamiz birovning qo'lyozmasidan yozamiz va biz chop etgan hamma narsa palimpsestdir".

Mashhur misollar
----------------

 Abydos ierogliflari zamonaviy ixtirolar bilan noto'g'ri - Ramses II tomonidan yozuvning usurpatsiya munosabati bilan palimpsestning natijasi
* Abydos ierogliflari
* Nitrian kodeksi
* Dublin kodeksi
* Zakintos kodeksi
* Arximed Palimpsesti
* Feodosiy kodeksi

Adabiyot
--------

* 
* 
* 
* Ángel Escobar, *El palimpsesto grecolatino como fenómeno librario y textual* Архивная копия от 25 марта 2010 на Wayback Machine, Zaragoza 2006

1. ↑  Палимпсест / *Бычков В. В.* Лексикон нонклассики. Художественно-эстетическая культура XX века (автор проекта, ведущий автор, руководитель авторского коллектива, отв. редактор В. Бычков). — М.: РОССПЭН, 2003
2. ↑  *Калмыков А. А.* Интерактивная гипертекстовая журналистика в системе отечественных СМИ. Научное издание / А.А. Калмыков; под ред. В.С. Хелемендика. — М.: Издательство ИПК работников ТВ и РВ, 2009. — 84 с.
3. ↑  *Людмила Улицкая*. Священный мусор: поднимаясь по лестнице Якова [рассказы, эссе, интервью]. — Москва: Издательство АСТ, 2016 г. — «Неоязычество и мы», 2004 г.
4. ↑  *Дмитрий Быков*. «Икс». Серия: Лауреаты литературных премий. — М.: Эксмо, 2012 г.