**Mariya Aleksandrovna Ulyanova** (1835-yil 6-mart 1916-yil 25-iyul) bolsheviklar inqilobchi rahbari va Sovet Ittifoqi asoschisi Vladimir Leninning onasi edi.

U Sankt-Peterburgda **Mariya Aleksandrovna Blank** ismi bilan tugʻilgan, olti farzandning biri. Uning otasi Aleksandr Dmitrievich Blank badavlat shifokor edi. Baʼzi tarixchilar uni pravoslavlikni qabul qilgan yahudiy deb taʼkidlashsa, boshqalari esa u Buyuk Ketrin tomonidan Rossiyaga taklif qilingan nemis mustamlakachilarining avlodi boʻlganini aytishadi. Uning nasroniylikni qabul qilgan yahudiy boʻlganligi va u Srul Moshevich Blank, nomi bilan tugʻilganligi haqida dalillar mavjud. Biroq, baʼzi tarixchilarning taʼkidlashicha, bu xuddi oʻxshash ismli boshqa odam edi Uning onasi Anna Ivanovna Groschopf nemis otasi Iogann Groschopf shved lyuteran Anna Groschopfning qizi edi.

1838-yilda Ulyanovaning onasi vafot etdi va otasi bolalarni tarbiyalashda yordam berish uchun kelini Yekaterina fon Essenga murojaat qildi. Birgalikda ular Qozon yaqinidagi qishloq mulkini sotib olishdi va oilani u yerga koʻchirishdi.

Ulyanova uyda taʼlim olgan, nemis, fransuz va ingliz tillarini, shuningdek, rus va gʻarb adabiyotini oʻrgangan. 1863-yilda u tashqi diplom olib va boshlangʻich maktab oʻqituvchisi boʻldi. Biroq, u hayotining koʻp qismini o‘z bolalarini tarbiyalashga bagʻishlaydi.

Matematika va fizika fani oʻqituvchisi Ilya Nikolaevich Ulyanovga turmushga chiqqan, er-xotin Penzada oʻrta hol farovonlikda yashadilar. Keyinchalik ular Nijniy Novgorodga, keyin esa Simbirskga koʻchib oʻtishdi, u erda Ulyanov boshlangʻich maktablar inspektori sifatida nufuzli lavozimni egalladi.

Ulyanova butun umri davomida oilasini boshdan kechiradigan fojia va baxtsizliklarga, qarshi kurash bilan oʻtkazdi, xususan: 1869 va 1873-yillarda uning goʻdak bolalari Olga va Nikolay vafot etdi 1886-yilda erining vafoti 1887-yilda oʻgʻli Aleksandrning qatl etilishi ; 1891-yilda qizi Olga vafot etdi va qolgan bolalari — Vladimir, Anna, Dmitriy va Mariyaning hibsga olindi va surgun qilindi.

U Vladimir Lenin bilan uchrashish uchun ikki marta chet elga bordi (1902-yil yozida Fransiyaga va 1910-yil kuzida Stokgolmga).

Oila
----

U 1863-yilda Ilya Ulyanov bilan turmush qurgan, eri 1866-yilda vafot etgan. Ularning sakkiz farzandi bor edi, ulardan ikkitasi chaqaloqligida vafot etgan.

* Anna (1864-1935)
* Aleksandr (1866-1887)
* Olga (1868-1869)
* Vladimir (1870-1924)
* Olga (1871-1891)
* Nikolay (1873-1873)
* Dmitri (1874-1943)
* Maria (1878-1937)

Manbalar
--------

1. ↑  Read, Christopher*. Lenin: A Revolutionary Life*. Routledge, 2005. ISBN 0-415-20648-0.
2. ↑  Payne, Robert*. The life and death of Lenin*. New York: Simon and Schuster — 43 bet. ISBN 0-07-048940-8. OCLC 2964249.
3. ↑  Sm. intervyu s biografom Lenina: *Kotelenes Ye. A.* Bitva za Lenina: shest mifov o vojde revolyutsii.
4. ↑  „The Women Who Shaped Vladimir Lenin" (7-noyabr 2017-yil).
5. ↑  Read, Christopher*. Lenin: A Revolutionary Life*. Routledge, 2005. ISBN 0-415-20648-0.
6. ↑  Read, Christopher*. Lenin: A Revolutionary Life*. Routledge, 2005. ISBN 0-415-20648-0.
7. ↑  Read, Christopher*. Lenin: A Revolutionary Life*. Routledge, 2005. ISBN 0-415-20648-0.
8. ↑  *Ulyanova.* „Preface to Letters to Relatives (1930 Edition)". *marxists.org*.  Marxists Internet Archive (1930). Qaraldi: 19-aprel 2016-yil.