**Biloxiriya tumani** ( ukraincha: *Білогірський район* ) — Ukrainaning Xmelnitskiy viloyatidagi tuman hisoblanadi. Uning maʼmuriy markazi shahar tipidagi Biloxiriya aholi punkti edi. 1923 yilda tashkil topgan. Biloxiriya tumanida 2 ta shahar tipidagi posyolka va 72 ta qishloq joylashgan. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil 18-iyulda tuman tugatilib, Xmelnitskiy viloyatining tumanlari sonini 3 taga qisqartirdi. Bilohiriya tumani hududi Shepetivka tumaniga birlashtirildi.  Tuman aholisining oxirgi maʼlumotlariga koʻra 25,403 (2020 est. )

Geografiyasi
------------

 Bilohirya ko'rinishi .
Biloxiriya tumani Voliniya tarkibiga kirgan. 2020 yilgacha u Xmelnitskiy viloyatidagi 20 ta tumandan biri edi. Bu viloyat tumanlari orasida 17-o'rinni egallagan kichik tuman edi (776,3). km² umumiy maydonning 3,8% ga to'g'ri keladi Xmelnitskiy viloyati ).

Biloxiriya tumani Rivne viloyatining janubida (Ostrox tumani ), Iziaslav tumanining janubi-g'arbiy qismida, Teofipol tumanining shimolida va Ternopil viloyatining sharqida ( Lanivtsi va Shumsk rayoni ) joylashgan. Tuman hududidan Xorin, Vilya, Poltva va boshqa daryolar oqib oʻtgan. Tuman bo'ylab temir yo'l liniyasi bor edi ( Shepetivka - Ternopil ).

Bo'limlar
---------

Barqarorlik davrida tuman ikkita aholi punktidan iborat edi: 

* Bilohiriyadagi ma'muriyat bilan aholi punktida Bilohiriya turar-joyi;
* Yampil posyolkasi hromada maʼmuriyati bilan shahar tipidagi Yampil posyolkasida.

Tarixi
------

Tuman (tuman) 1923 yil 7 martda Volinya gubernatorligining Shepetivka **okruxasi tarkibida Lyaxivtsi tumani** sifatida tashkil etilgan. 1925 yilda Ukrainaning barcha gubernatorliklari o`z nihoyasiga yetkazildi.

1923 yildan 1930 yilgacha tuman Shepetivka okruhasi tarkibiga kirgan (qarang: Ukraina Okruhalari ). 1930 yilda Ukrainaning barcha okruxalari tugatildi. 1932 yilda u yangi tashkil etilgan Vinnitsa viloyati tarkibiga kirdi. 1935-37 yillarda Lyaxivtsi tumani Sovet Ittifoqining g'arbiy chegarasi bo'ylab cho'zilgan chegara okruglari tizimining bir qismi bo'lgan Sovet Shepetivka chegara okrugi (hali ham Vinnitsa viloyatining bir qismi) tarkibiga kirdi.

1937 yilda uchta chegara okrugi (Kamianets-Podilskiy, Proskuriv va Shepetivka) asosida Kamianets-Podilskiy viloyati tashkil etildi. Lyaxivtsi tumani yangi tashkil etilgan viloyat tarkibiga kirdi. Ikkinchi jahon urushi yillarida 1941-1944 yillarda fashistlar Germaniyasi tomonidan bosib olingan va tarqatib yuborilgan, uning hududi esa Volinyen va Podolien general bezirk tarkibiga kirgan. Urushdan keyin Kamianets-Podilskiy viloyati qayta tiklandi, 1946 yilda Lyaxivtsi Biloxiriya deb o'zgartirildi, Lyaxivtsi tumani esa Biloxiriya tumaniga aylandi. 1954 yilda ma'muriy markaz Kamianets-Podilskiydan Xemlnitskiyga (1954 yilgacha Proskuriv) ko'chirildi va viloyat Xmelnitskiy viloyati deb o'zgartirildi. Nihoyat, Bilohiriya tumani 1959 yil 23 sentyabrda tashkil topdi 

1. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
2. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
3. ↑  „Білогірська районна рада (состав до 2020 г.)" (Russian).  Портал об'єднаних громад України.
4. ↑  Адміністративно-територіяльний поділ Заславщини наприкінці XVIII – початку ХХІ ст. (ukraincha)