**Dag'lija** ( kurdcha: *Oremar* </link> ; suryoniycha:  </link> )  — Turkiya janubi-sharqidagi Hakkâri viloyati <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Y%C3%BCksekova\_District" rel="mw:ExtLink" title="Yüksekova District" class="cx-link" data-linkid="74">Yüksekova</a> tumaniga qarashli qishloq. Oramar daryosi boʻyida ( turkcha: *Rubarişin Çayı* </link> ), Buyuk Zabning irmog'i mavjud. Qishloqda Oramar qabilasining kurdlari istiqomat qiladi va 2022 yilda ularning soni 628 kishiga etgan.

Dağlıcada Akar, Avasan,Beğendik, Bozkaya ( Awitxêr qishloqlari bor.</link> ), Demirli, Genişdere ( Çeman</link> ),Gökağaç, İncirlik ( Firavînk</link> ), Köyichi, Ortaklar ( Çemparîzan</link> ), Sivrice va Üçkardesh ( Zîrî</link> ) qishloqqa biriktirilgan. Aholisi bo'lmagan İkiyaka qishlog'i ( Sat</link> ) va yana to'rtta aholisi bo'lmagan Berkevi qishlog'i ( Berkevî</link> ), Molya Yasin ( Molya Yasîn</link> ), Rezuk va Gundi juri ( Gundê jorî</link> ) Dağlıcaning janubi-sharqida joylashgan.

Qishloqda Sharqiy Mar Mamo va Mar Daniel cherkovlari bo'lgan.

Tarixi
------

Mahalliy urf-odatlarga ko'ra, Mar Mamo ta'qiblardan qochib, Oramarda zohid bo'ldi. Mamo mintaqadagi barcha ilonlarni yig'ib, ularni chuqurga joylashtirdi va uning ustiga qo'riqxona qurdi. U ilon, it va chayon chaqishini davolaydi deb ishonishgan. Mar Mamo cherkovi 4-asrda qurilgan. Taxminlarga ko'ra, u eramizgacha bo'lgan ziyoratgoh o'rnida qurilgan. Oramarda ilgari faqat ossuriyaliklar istiqomat qilar edi, ular *ashiret* (erkin odamlar) Jilu urug'ining *rayets* (vassallari) bo'lgan.

Qishloqdagi ossuriyaliklarning aksariyati kurdlar tomonidan majburan siqib chiqarildi va Mar Daniel cherkovi 19-asr oxirida masjidga aylantirildi. Van viloyatidagi Hakkari sanjagidagi kazakning Oramar qarorgohida 1900 yilda 14 000 kurd, 11 040 ossuriya va 870 turk, jami 25 910 kishi istiqomat qilgan. O'sha paytlarda qishloqda 400 kishi istiqomat qilgan, jumladan, Jilu yeparxiyasi tomonidan xizmat qilgan Sharq cherkoviga mansub 40 ossuriyaliklar ham.

Birinchi jahon urushi paytida ya'ni Sayfo davrida qishloq kurdlarning, Oramar qabilasining *og'a* (boshlig'i) Suto tomonidan nazorat qilingan, u mintaqadagi ossuriyalik nasroniylarni ommaviy qirg'in qilishda faol ishtirok etgan va o'zining shtab-kvartirasi sifatida Oramardan foydalangan. Biroq, u qishloqdagi ossuriyaliklarni saqlab qoldi, chunki ular kurdlar tomonidan muqaddas hisoblangan Mar Mamo cherkovini saqlashga mas'ul edilar. Ular ruhoniylar yoki cherkovga zarar yetkazilsa, ilonlar qaytib kelishidan qo'rqishgan.

Ossuriyaliklar Sutodan o'ch olishdi va 1917-yil sentyabr oyi boshida u Oramarda Og'a Petros boshchiligidagi qo'shin tomonidan qamal qilindi, Sharqiy Shimun cherkovi Patriarxi XIX Benyaminning ukasi boshchiligidagi qo'shin boshqa tomondan hujum qilib, 16 kishini o'ldirgan va 30 kurdni asirga olishgan va bir kishi halok bo'lgan, ikkitasi yaralangan. Patriarx boshchiligidagi qo'shimcha kuch kelganida qishloq allaqachon Ossuriya qo'shinlari qo'liga o'tgan, biroq Suto va bir qancha kurdlar Nerviga qochib ketishgan. Suto tomonidan asir bo'lgan ossuriyalik ayollar uning haramidan ozod qilindi va Patriarx qo'mondonligi ostidagi ossuriyalik qo'shinlar Sutoni g'arbga, Og'a Petros esa sharqqa qarab ta'qib qilishdi.

Aholisi
-------

1997 yildan 2022 yilgacha aholi tarixi:

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1997 | 1 227 | —     |
| 2007 | 632 | −48.5% |
| 2012 | 1 471 | +132.8% |
| 2017 | 1 161 | −21.1% |
| 2022 | 628 | −45.9% |

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Address Based Population Registration System Results" (tr). *Türkiye İstatistik Kurumu*. Qaraldi: 2023-yil 15-fevral.
2. 1 2 3  Wilmshurst (2000). sfnp error: no target: CITEREFWilmshurst2000 (help)
3. 1 2 3  „Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri" (tr). *T.C. İçişleri Bakanlığı*. Qaraldi: 2022-yil 19-dekabr.
4. ↑  „Rubarişin Çayı, Turkey". *GeoNames*. Qaraldi: 2020-yil 15-may.
5. ↑  Andrews & Benninghaus (1989). sfnp error: no target: CITEREFAndrewsBenninghaus1989 (help)
6. ↑  „Yüksekova köylerinin Kürtçe, Türkçe ve Eski isimleri" (tr). *Yüksekova Haber*. Qaraldi: 2022-yil 16-dekabr.
7. 1 2  Dickson (1910). sfnp error: no target: CITEREFDickson1910 (help)
8. 1 2 3  Yacoub (2016). sfnp error: no target: CITEREFYacoub2016 (help)
9. 1 2 3  Wigram (1916). sfnp error: no target: CITEREFWigram1916 (help)
10. ↑  Nikitin (1995). sfnp error: no target: CITEREFNikitin1995 (help)
11. ↑  Hakobyan, Melik-Bakhshyan & Barseghyan (2001). sfnp error: no target: CITEREFHakobyanMelik-BakhshyanBarseghyan2001 (help)
12. ↑  Wilmshurst 2000 sfnm error: no target: CITEREFWilmshurst2000 (help); Yacoub 2016 sfnm error: no target: CITEREFYacoub2016 (help).
13. 1 2 3 4  Werda (1924). sfnp error: no target: CITEREFWerda1924 (help)
14. ↑  „Literatus: A Sentimental Journey". *Zinda*. 7-jild, № 18. 16 July 2001. Qaraldi: 15 May 2020.
15. ↑  „1997 Population Count" (Turkish).  Turkish Statistical Institute (1999). 2022-yil 30-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.

Bibliografiyasi
---------------

Andoza:Yüksekova District