recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Buyrak sanchigʻi** — buyrakning ayrim kasalliklari belgisi. Birdaniga belda qattiq ogʻriq turadi, baʼzan u chov sohasiga, songa, jinsiy aʼzolarga tarqaladi. Ogʻriqning zoʻridan bemor oʻzini qoʻygani joy topa olmay qoladi. Baʼzan sanchiq vaqtida kasal botbot siyadi (bu toshning siydik nayining qovuq oldi yoki qovuq ichida turganini bildiradi), qayt qiladi, yel chiqmaydi, qorni dam boʻladi, harorati koʻtariladi, taxikardiya, qonda leykotsitoz, ECHT tezlashadi. Buyrak sanchigʻi koʻpincha siydiktosh kasalligida, siydik yoʻllarida tuzlar toʻplanib qolganda, gidronefroz, nefroptoz, buyrak sili hamda siydik nayi va buyrakning boshqa kasalliklari natijasida yuzaga keladi. Buyrak sanchigʻi ni oʻzga xastaliklardan farqlashda urografiya juda qoʻl keladi. Sanchiq qayerda va qay tarzda boʻlishidan qati nazar darhol tez yordam chaqirish lozim. Chunki qorin boʻshligʻining boshqa oʻtkir jarrohlik kasalliklarida ham shunday sanchiq boʻlishi mumkin. Bunday hollarda kasallikni aniqlamasdan turib, oʻz bilgicha issiq yoki turlicha dori-darmonlar qilish yaramaydi, aks holda tuzatib boʻlmaydigan ogʻir asoratlarga olib kelishi mumkin. "Tez yordam" kelguncha papaverin, noshpa yoki platifillin tabletkalarini berish yoki inʼyeksiyalarini qilish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  "Buyrak sanchigʻi" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Komiljon Abdurashidov** (1937, Fargʻona viloyati) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Fargʻona pedagogika institutining filol. fakultetini tugatgan (1967). Mehnat faoliyati 1956-yildan boshlangan. Paxtaobod tumanidagi 25-maktabda oʻqituvchi, ilmiy boʻlim mudiri, direktor oʻrinbosari, direktor. 1973-yildan Oltinkoʻl tumanidagi 22-maktabda oʻzbek tili va adabiyoti oʻqituvchisi. A. darslarni koʻrgazmali qurollar, texnik vositalar yordamida tashkil etgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Bakr Nasafiy** (arabcha: أبو بكر النسفي — Abu Bakr Nasafiy — Muhammad ibn Abu Bakr Nasafiy — Toʻliq ismi: Muhammad ibn Abu Bakr Nasafiy (Sharafuddin Husom) (XII-XIII asrda yashagan) — Shoir va mudarris.

Faoliyati
---------

Abu Bakr Nasafiy XII asr oxiri va XIII asr boshlarida Samarqandda yashagan taniqli olim, shoir va mudarris. Samarqand madrasalarida dars bergan. „*Lubobu-l-albob*", „*Javomi’u-l-hikoyot va-l-avomi’u-r-rivoyot*" asarlarining muallifi bo‘lgan mashhur adib Nuriddin Muhammad Avfiyga ustozlik qilgan.
Abu Bakr Nasafiy diniy ilmlarni puxta egallagan bu zot sheʼriyatda ham mahorat bilan qalam tebratgan. Shoirning „*Nashkanad*" („*Sinmaydi*") radifli qasidasi nihoyatda mashhur bo‘lgan. Avfiy bu haqda shunday bir voqeani keltirib o‘tadi: Sharafuddin Husom hajga ketayotib, Ray shahrida to‘xtaydi. Ittifoqan bu shaharga mashhur shoir Afzaluddin Hoqoniy ham kelgan edi. Sharafuddin u bilan suhbatlashgani boradi. Birinchi uchrashuvdayoq Hoqoniy: „Nashkanad" qasidasining muallifi sizmisiz?" deb so‘raydi. Bundan Sharafuddin bir oz ranjiydi. Chunki u sheʼriyatdan boshqa ko‘plab ilmlarda ham tanilgan edi. U shunday deydi: „Ha, yoshlikda nodonlik qilib sheʼriyatga ham qo‘l urganmiz, ammo endi undan tavba qildik". Hoqoniy bunga javoban shunday deydi: „Ey mavlono, qaniydi butun devonim sizniki bo‘lsa-yu, sizning ana shu qasidangiz meniki bo‘lsa. Chunki umrimizning aksar qismi sheʼr yozish bilan o‘tadi, kasbimiz shu, ammo sizning qasidangizga o‘xshash biror satr bitolmadik".
Hoqoniy Sharafuddin Husomni katta ehtirom va sovg‘a-salomlar bilan kuzatib qo‘yadi.

Asarlari
--------

```
"Nashkanad".
```

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 460.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Karimov Komiljon Qodirovich** (tug‘. 9-sentabr, 1944), rassom, ganch va naqsh ustasi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1989). P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1967) va Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti (1973)ni tugatgan. 1967 yildan "Sharq guli" fabrikasida naqqosh, 1974-yildan Toshkent kulolchilik zavodida naqqoshlar brigadasi boshligʻi, 1987-yildan "Us to" birlashmasida rassom. K. anʼanaviy uslubda bezagan jamoat binolari, majmualarda ganch va yogʻoch oʻymakorligini uygʻunlashtirib ajoyib goʻzallik va joziba yaratdi, milliy anʼanalarni turfa xil yangi shakllar bilan boyitdi: Toshkent sirki (1974), Xalqlar doʻstligi saroyi, Toshkent metropolitenining "Xalqlar Doʻstligi bekati" (1976), Leypsig shahri (Germaniya)dagi "Oʻzbekistan" choyxonasi va b. ni anʼanaviy naqshlar bilan jozibali bezagan, meʼmoriy yodgorliklar (jumladan, Baroqxon meʼmoriy majmuasi, 1974 va b.) ni taʼmirlashda ustalar guruhiga boshchilik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fernando de Gurrea va Aragon** (ispancha: *Fernando de Gurrea y Aragón* ; 1546 yil 20 aprel, Pedrola — 1592 yil 6 noyabr, Miranda de Ebro) — ispan zodagonlari va saroy aʼzosi boʻlgan, 5- gertsog de Villahermosa (1591-1592) va graf de Ribagorsa (1581-1592). 1588 yilda Aragon qirolligining vitse-qiroli boʻlib faoliyat yuritgan va 1591 yilda Aragonda tuzilgan Urush kengashining aʼzosi boʻlgan.

1546 yil 20 aprelda Pedrol shahridatavallud topgan. Martin de Gurrea y Aragon (1525-1581), Kont de Ribagors (1550-1565, 1573-1581) va 4-gertsog de Villahermosa (1558-1581) va Luiza de Borxa va Aragon (taxminan 1560-1565) ning ikkinchi oʻgʻli boʻlgan. Xuan de Borxa y Enrikes, 3-Gandiya gertsogi va Xuana de Aragon va Gurrea.

1581 yil 25 aprelda otasi vafotidan keyin Fernando de Gurrea va Aragon 5-gertsog de Villahermosa va graf de Ribagor unvonlari unga meros boʻlib qoladi.

1582 yilda u bogemiyalik zodagon ayol Pernshteyn turmushga chiqadi. Chexiya Qirolligi va singlisi Filipp II Ispaniya imperatori Mariyaning saroy xonimi. Ushbu nikoh bilan Villahermosa gersogi sudda taʼsirga yaqinlashadi deb ishonishgan, ammo Ribagorza urushi tufayli toj bilan rozi boʻlmagan holda, u 1591 yilgi Saragosa voqealarida ishtirok etgan. U qirol amaldorlari tomonidan qoʻlga olingan, qamoqqa olingan va Burgosda sudlangan. U Miranda de Ebro qal’asida toʻsatdan vafot etdi.

Uning oʻrniga uning ukasi Fransisko de Gurrea va Aragon oltinchi Vilyahermosa gertsogi sifatida taxtni egallaydi, u 1591 yilda Ribagors grafligini tojga topshirib, evaziga Oy grafi unvonini qoʻlga kiritadi va qirollikda. Valensiya, Bexis, Castell de Castells, Teres va Teresa encomienda .

U Ribagorj okrugi tarixiga oid bir qancha matnlar yozgan.

* Sobre acontecimientos va inquietudes del condado de Ribagorza
* Relación de la forma de cómo los condes de Ribagorza prestan los homenajes y reciben la investidura de este condado
* Noticias historicas de la descendencia de la casa de Ribagorza a partir del año 813.

Iohanna fon Pernshteyn bilan turmush qurganidan beri Dyuk de Villahermosa uchta qiz farzandlarga ega boʻldi:

* **Mariya Luisa de Aragon va Gurrea** (+ 1663), Villahermosaning 7-gersoginyasi (1603 yildan). Karlos de Borja va Aragonning rafiqasi, graf de Fikallo.
* Xuana Mariya de Aragon va Pernshteyn, malikaning saroy xonimi
* Izabel Mariya de Aragon va Pernshteyn, malikaning saroy xonimi

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* „Fernando de Gurrea va Aragon Real Academia de la Historia". dbe.rah.es. 2022 yil 2-martda maslahatlashuv.
**Kemaning soʻnggi nafasi ―** Paldiski shahrining markazidagi yodgorlik boʻlib, mashhur haykaltarosh Amandus Adamson (nusxa muallifi estoniyalik haykaltarosh Rene Reinumäe)tomonidan yaratilgan.

2013-yilda u baxtsiz joylashuv tufayli  oʻrnatilgan joyidan olib tashlanadi. Biroq shahar hokimiyati yodgorlikni boshqa joyga oʻrnatishga vaʼda bergan.

Tarixi
------

Fuqarolar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovga koʻra, bu haykalni  haykaltaroshning tugʻilgan joyi Paldiskida oʻrnatishga qaror qilinadi. Paldiskida haykaltarosh Amandus Adamsonning haykallaridan birini oʻrnatish gʻoyasi 2006-yilda paydo boʻlgan.

2013-yilda yodgorlik oʻz joyidan olib tashlangan. Rasmiy bayonotlarga koʻra, haykalni olib tashlanishiga uning mustahkam qilib oʻrnatilmaganiligi va yaxshi  joyda joylashmaganligi sabab qilingan. Ob-havo sharoiti tufayli yodgorlik vayron boʻlganligi va bundan tashqari, bolalar maydonchasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashganligi ham haykalning olib tashlanishiga sabab boʻlgan  boʻlishi mumkin.

Tavsifi
-------

Haykaltarosh Amandus Adamsonning eng mashhur allegorik asari „Kemaning soʻnggi nafasi" (1899-yilda haykal yasalgan , 1926-yilda muallif unga marmardan qayta shakl bergan)  Bu haykalda ayolning goʻzal qiyofasi tasvirlangan boʻlib — tabiat, inson, goʻzallik, orzu, umid madhiyasi timsolini koʻrish mimkin. Biroq, kema hayoti ham  inson hayoti ham abadiy emas: yelkanlar zaiflashadi, ustun va bortlar sinadi. Umid eng oxirida oʻladi, soʻngra uning tanasi dengizga gʻarq boʻladi. Inson taqdiri va dengizning birligi tomoshabinni chuqur va qaygʻuli oʻyga soladi.

Yana qarang
-----------

* Amandus Adamson haykallari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Novie vlasti Paldiski demontirovali skulpturu, ustanovlennuyu nakanune viborov

Havolalar
---------

 

* A. Adamson. Buyuk Sovet Entsiklopediyasida „kemaning soʻnggi nafasi".
* „Kemaning soʻnggi nafasi" — Amandus Adamsonning soʻnggi haykallaridan biri Paldiskiga oʻrnatiladi
* Bu boshqa Paldis. (Sirli loyiha. Deyarli detektiv hikoya) Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-06-12).
* Oʻyin maydonchasida Paldislarda yalangʻoch haykal qoʻyilgan Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-01-16).
* Rossiya Federatsiyasining Davlat Ermitaji, model A.-G. Adamson 1899-yil.
**Vyacheslav Mixaylovich Yevskin** (1960—1996) — FSB mayori, birinchi Chechen urushi qatnashchisi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (1996).

Biografiyasi
------------

Vyacheslav Yevskin 1960-yil 19-iyunda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Oʻrta maktab va Toshkent xalq xoʻjaligi institutini tamomlagan, soʻngra Oʻzbekiston SSRdagi „Stroybank"da ishlagan. 1987-yilda Yevskin SSSR Davlat xavfsizlik qoʻmitasiga ishga qabul qilingan. SSSR parchalanganidan keyin bir muncha vaqt Oʻzbekiston davlat xavfsizlik organlarida xizmat qilishni davom ettirgan va 1994-yilda Rossiya Federatsiyasi Federal qarshi razvedka xizmatiga o‘tgan va tez orada Federal qarshi razvedka xizmati boshqarmasining Krasnodar oʻlkasi bo‘yicha katta tergovchisi lavozimiga tayinlangan. Birinchi Chechen urushi janglarida qatnashgan.

1996-yil 6-avgustda chechen bo‘lginchilari Grozniydagi FSB yotoqxonasini o‘rab olishgan. FSBning 90ga yaqin zobiti taslim bo‘lishdan bosh tortib jang qilgan. 8-avgustdan 9-avgustga o‘tar kechasi, bir guruh askarlar bilan qamaldan chiqib ketishga urinib, Yevskin og‘ir yaralangan va sheriklarining chekinishini taminlash uchun qolgan. O‘q-dorilar tugagunga qadar ayirmachilarga qarata o‘q uzgan, so‘ngra o‘zini o‘rab olgan jangarilarga qarata granata uloqtirib o‘zi va dushmanni portlatgan. Anapada dafn etilgan.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1996-yil 9-sentabrdagi farmoni bilan „Harbiy burchni bajarishda ko‘rsatilgan jasorat va qahramonligi uchun" mayor Vyacheslav Yevskin vafotidan keyin Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Xotira
------

* Anapadagi bulvar hamda 4-sonli maktabga V. M. Yevskin nomi berilgan va yodgorlik stelasi o‘rnatilgan.
* Krasnodar shahrining Yubileyniy mikrorayonidagi xiyobonga V. M. Yevskin nomi berilgan  va haykal-byusti o‘rnatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „В Краснодаре установили памятник Герою России Вячеславу Евскину" (ru).   2016-yil). 8-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-sentabr 2016-yil.
**Sodiq Ibragimovich Nagayev** (1909-yil 13-may, Kuchuk-Oʻzen, Tavrida guberniyasi — 1971-yil 14-sentabr, Toshkent) — sovet me’mori. Oʻzbekiston SSRda bir qator loyihalar muallifi. SSSR Arxitektorlar uyushmasi a’zosi sanaladi.

Hayoti
------

Nagayev 1909-yil 13-mayda Kuchuk-Oʻzen qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga keladi. 12 yoshida u ota-onasi va singlisidan judo boʻladi, shundan soʻng u akasi bilan yollanma ishchi sifatida xizmat qiladi.

U Simferopoldagi yetti yillik maktabni tamomlagan. 1925—1928-yillarda Baxchisaroy san’at-sanoat texnikumida tahsil oladi. Sodiq Nagayev 1929-yilda komsomol yoʻllanmasi bilan u Moskva sanoat texnikumiga oʻqishga kirdi va uni 1931-yilda bitiradi. 1931-yildan—1936-yilgacha u Moskva arxitektura institutida tahsil oldi, u yerda uning oʻqituvchilari Aleksey Shchusev, aka-uka Vesninlar va Ivan Joltovskiylar boʻlishgan. Uning guruhdoshi oʻzga qrim-tatar me’mori Yoqub Useinov edi.

Oliygohni tamomlagach, u Qrimda oʻz faoliyatini olib boradi. Nagayev Qrimning janubiy qirgʻoqlarini rekonstruksiya qilish loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etadi. U Autkada maktab va Simeizda shifobaxshsuv bulogʻini loyihalashtiradi.

1938-yilda Oʻzbekiston SSRda shaharsozlikni shakllantirish va rivojlantirish boʻyicha ish olib borish boʻyicha tavsiyanoma oladi. Nagayev Katta Fargʻona kanali loyihasi mualliflaridan biriga aylandi. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Vladivostokda mudofaa sanoati sohasida ishlagan. Urush tugagandan soʻng Respublika "Oʻzdavloyiha" instituti va Toshkent politexnika institutining arxitektura fakulteti ta’sischilaridan biri boʻldi.

U 1950-yillarda Toshkent viloyati, keyinroq Yangiyoʻl shahrining bosh me’mori boʻladi. Toshkent shahridagi turar-joy binolari va suv ombori, Yangiyoʻlda kutubxona va gidroliz zavodi loyihalari muallifi. Olmaliq shahrining bosh rejasini ishlab chiqdi.

U musiqaga qiziqqani uchun pianino va mandolin chalardi. Sodiq Nagayevning soʻzlariga koʻra, bastakor Yaya Sherfedinov „Xaytarma sadolari"iga kiritilgan bir qator qrim-tatar qoʻshiqlarini yozib oladi.

U 1971-yilda 62 yoshida bu yorugʻ olamni tark etadi.

2010-yilda Qrim-tatar san’at muzeyida Nagayevning yubileyiga bagʻishlangan „An’analar merosxoʻrlari" koʻrgazmasi boʻlib oʻtadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Нагаева Зарема, Бекирова Нияра.* „Живая музыка души архитектора". *Голос Крыма* (12-sentabr 2008-yil). 2-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2020-yil.
2. 1 2 3 4 5 6   *Золотой фонд крымских татар: архитекторы довоенного периода*. .
3. ↑  *Зарема Сервер.* „Наследники традиций". *Авдет* (6-dekabr 2010-yil). 5-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyun 2020-yil.

Havolalar
---------

* Vaapova Zarrina. Sodiq Nagaev - Qrim-tatar me'morlar sulolasining rahbari // Crimeantatars.club (15/03/2018)
* gasprinskylibrary.ru
**Dividend** (lotincha: *dividendum* — taqsimlanadigan narsa) — aksiyadorlar jamiyati foydasidan aksiya egasiga har yili beriladigan va uning daromadiga aylangan qismi. Dividend miqdori aksiyadorlar jamiyatining sof foydasi, aksiyalar soni va qiymatiga bogʻliq. Dividend har yili (soliqlar toʻlanib, i.ch.ni rivojlantirish uchun ajratmalar chiqarilib, zaxiralar toʻldirilgach, obligatsiyalar boʻyicha foizlar va direktorlarga beriladigan mukofot haqi toʻlangandan soʻng) aksiyadorlarning qoʻlidagi aksiya miqdori va turiga muvofiq taqsimlanadi. Taqsimlanadigan hissa Dividend massasi, aksiyalar nominali qiymatlariga koʻra foizlarda ifodalangan daromad esa Dividend stavkasi deb ataladi. Dividend miqdori oddiy aksiyalar boʻyicha jamiyatning oʻsha yilda koʻrgan foydasiga bogʻliq. Imtiyozli aksiyalarning nominal qiymatiga qatʼiy foiz stavkasi miqdorida oldindan belgilanadi. Eng yuqori Dividend olinganda baʼzan ularning bir qismi qoʻshimcha chiqarilgan bepul aksiyalar tarzida aksiyadorlarga toʻlanadi. Qoʻlida aksiyalarning asosiy hissasini toʻplagan aksiyadorlar va korporatsiyalar Dividendning eng koʻp qismini oladi. Dividend yilda bir marta beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ferrari 195 Inter** - bu Ferrari tomonidan 1950-yilda Ferrari 195 S poygachining grand tourer (GT) versiyasi sifatida ishlab chiqarilgan sport avtomobili.

1950-yilgi Parij avtosalonida taqdim etilgan, u bir yil oldin ko'rsatilgan 166 Interga o'xshardi va xuddi shu boy mijozlarga mo'ljallangan edi. 27 tasi bir yildan kamroq vaqt ichida qurilgan bo'lib, shassilarning toq sonli raqamlarini olgan. 28 ta mashinadan 13 tasi Carrozzeria Vignale, 11 tasi Carrozzeria Ghia, 3 tasi Carrozzeria Touring va 1 tasi Motto tomonidan ishlab chiqarilgan.

Kuchliroq (lekin shunga o'xshash) Ferrari 212 Inter 1951-yilda Parij avtosalonida Ferrari195 Inter taqdim etilgan va faxirli o'rinlarni egallagan.

166 Interning oxirgisi singari, g'ildirak bazasi 80 mm (3.1 in) ga cho'zilgan 2,500 mm (98.4 in) gacha, lekin kattaroq 2.3 L (2341 cc/142 in³) Colombo V12 versiyasi haqiqiy farqlovchi edi. Dvigatelning ko'payishi teshikni 60 dan 65 gacha surish orqali amalga oshirildi 58,8 ni saqlab qoladi zarba. Odatda bitta Weber 36DCF karburatori o'rnatilgan bo'lib, umumiy quvvati 130 PS (96 kW; 128 hp) dona edi.Ba'zilari uch karrali uglevodlarni ishlatadi..

Galereya
--------

* Ferrari 195 Inter by Vignale
* 
*

Manbalar
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Ferrari 195 Inter*** haqida turkum mavjud |

1. ↑  195 Inter from auto.ferrari.com.
2. 1 2  „Ferrari 195 Inter - Register". *Barchetta*.

### Ishaltilgan adabyotlar

* Acerbi, Leonardo*. Ferrari: All The Cars*. Haynes Publishing, 2012. ISBN 978 1 84425 581 8.

Andoza:Early Ferrari vehiclesAndoza:Ferrari
**Degana saroyi** (fransuzcha: *Сhâteau Deganne*) — Fransiyaning Arkaxon kurortidagi jamoat binosi (Jironde departamenti). Uning devorlari ichida „plyaj kazinosi" sifatida ham tanilgan Arkashon shahri kazinosi joylashgan.

Ikkinchi jahon urushi paytida bino rekvizitsiya qilindi, unda kazarma tashkil etildi; Urush paytida bino jiddiy shikastlangan. Urushdan keyin shato *Degann* qayta tiklandi va uning devorlari ichida yana kazino tashkil etildi, shuningdek, taniqli mehmonlarni jalb qilgan teatrlashtirilgan tomoshalar ham namoyish etildi. Shato Degan 1977-yilda yongʻinda Mavritaniya kazinosi yonib ketganidan keyin Arkashondagi yagona kazino boʻlib qoldi.

1853-yilda *Arkashon meri Adalbert Deganning* qarori bilan plyaj chetida Neorenessans saroyi qurilgan. Saroy bu yerda dam olayotgan yevropalik zodagonlar va burjuaziya vakillarining uchrashuv joyiga aylandi va 1859-yilda Fransiya imperatori Napoleon III ga taklif qilindi, u bundan ikki yil avval Farmon bilan Arkaxon kommunasining mustaqil maqomini tasdiqladi. Merning oʻlimidan soʻng shato yana shaxsiy qarorgohga aylandi. 1903-yilda shato Degann sotilgan va kazino sifatida jihozlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Информация на официальном сайте". 17-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2013-yil.
**Ferni** ( fors: **فرنی** ,hind: खीर, bengal: পায়েস). U Hindiston yarimorolida vujudga kelgan va u erdan ko'plab mamlakatlarga tarqalgan suvli puding turlaridan biri hisoblanadi. Ferni taomi guruch uni, sut va boshqa qo‘shimcha mahsulotlar bilan pishiriladi. Odatda asosiy taom yoki shirinlik sifatida iste’mol qilinadi.

Ferni qanday tayyorlanadi
-------------------------

Guruch unini 3 stakan suvda eritib, aralashtiriladi. Keyin past olovda 15-20 daqiqa davomida pishiriladi, sut qo‘shib, aralashtiriladi va yana 10 daqiqa pishiriladi. Shakar (hohishga ko‘ra murabbo, asal yoki uzum sharbati), bo‘tqa ichiga quyiladi va qaynatilgandan keyin olovdan olinadi. Ferni shakarsiz ham tayyorlanadi va uzum sharbati, asal, gul yoki meva murabbosi bilan ham iste’mol qilinadi.

Kraxmalli Ferni
---------------

Guruch unidan tayyorlangan Fernidan tashqari, kraxmalli Ferni ham tayyorlanadi. Ushbu retseptda kraxmalni ozgina sovuq suvda eritib, unga sut va shakar qo‘shiladi (agar u murabbo yoki asal yoki uzum sharbati bilan iste’mol qilinmasa). Aralashmani qattiqlashguncha doimiy olovda aralashtiriladi. Ferni, shuningdek, kakao va za’faron bilan ham tayyorlanishi mumkin. Kakao pyuresi uchun bo‘tqaga bir oz kakao qo‘shish kifoya. Za’faron turi uchun esa bir qoshiq eritilgan za’faron qo‘shiladi.

Manbalar
--------

Daryabandari, Najaf Fahima Rastkar hamkorligida, *Sarimsoqdan piyozgacha Mustatab pazandalik kitobi*, Tehron: Karname nashriyoti, 2004 yil yozi, 1-jild, 670-bet. Eron Banu sayti

* http://en.wikipedia.org/wiki/Kheer
Sochxon (Yakro, Yagu) - Koguryoning o'n uchinchi qiroli (270–292). U qirol Junchxon ning ikkinchi o'g'li edi va 255 yilda valiahd shahzoda sifatida tasdiqlangandi. 270-yilda otasi vafotidan keyin taxtga o'tirdi. 271-yilning birinchi qamariy oyida u Usu ismli qiziga uylandi. 280-yilda Sushen xalqi bostirib kirdi va qirol ularni qaytarish uchun ukasi Go Dal-gani yubordi. Dal-ga Dallo qal'asini egallab oldi va uning xo'jayinini o'ldirdi, 600 ga yaqin Sushen xonadonlarini Puyo janubiga ko'chirdi. Qirol Sochxon Sushenning 6 yoki 8 qishlogʻini Dal-gaga berib, "Angukgun" unvoni bilan taqdirladi. Yana unga qo'shin, Sushen va Yangmak qabilalari ustidan nazoratni ham berdi. 286-yilda Sochxonning ukalari Go Il-u va Go So-bal qoʻzgʻolon koʻtardilar, ammo qoʻzgʻolon barbod boʻldi va ular oʻldirildi.

Qirol Sochxon taxtda 22 yil o'tirganidan keyin 292 yilda vafot etdi. U Sochxonvonda dafn qilindi va shunga ko'ra "Sochxon" ma'bad nomini oldi. Uning maqbarasi taxminan 296 yilda Bongsang hukmronligi davrida ko'chmanchi xalqlar Koguryoga bostirib kirganida o'g'irlangan deb hisoblanadi.
**Neil Alden Armstrong** (talaffuzi: *Nil Olden Armstrong*; 5-avgust, 1930 — 25-avgust, 2012) amerikalik astronavt, uchuvchi, muhandis, universitet professori va Oy sirtidagi birinchi inson boʻlgan. Fazogirlikdan oldin Armstrong Amerika Qoʻshma Shtatlari Dengiz Kuchlari zobiti va Koreys Urushida qatnashgan edi. Urushdan keyin u Dryden Parvoz Tadqiqotlari Markazida uchuvchi-sinovchi boʻlib, 900 dan oshiq parvoz qilgan. Purdue Universitetini bitirib, taʼlimni Janubiy Kaliforniya Universitetida davom ettirgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy Havo Kuchlarining „Tezda Odam Fazoda" va Boeing fazo parvozi loyihalari qatnashayotib, Armstrong NASA astronavtlari korpusiga 1962-yili qoʻshildi. Uning birinchi fazoviy parvozi 1966-yilgi *Gemini 8* missiyasi boʻlib, unda u David Scott bilan ilk bora ikki fazoviy kema birlashishini amalga oshirdi.

Armstrong'ning ikkinchi va oxirgi fazoviy parvozi 1969-yil iyulida *Apollo 11* kemasida Oyga uchish boʻldi. Bu missiyada Armstrong va Buzz Aldrin Oy sirtiga qoʻnib, 2½ soat tadqiqotlar olib borishdi, bu paytda orbitadagi modulda Michael Collins qolgan edi. Armstrong Collins va Aldrin bilan birgalikda AQSh Prezidenti Richard Nixon tomonidan Ozodlik Prezidentlik medali, Jimmy Carter tomonidan Kongress Sharaf Fazoviy Medali (1978), 2009-yili esa Kongress Oltin Medali bilan taqdirlangan.

2012-yil 25-avgustida Armstrong arteriya toʻsilishi tufayli olamdan oʻtdi.

ARMSTRONG (Armstrong) Nil (1930.5.8, Ogayo shtatidagi Uapakone-ta sh.) — AQSH astronavt uchuvchisi. 16 yoshida uchuvchilik huquqini olgan. 1955 yilda Lafayett shahridagi (Indiana shta-ti) Perdyu universitetini bitirib, aviatsiya texnigi mutaxassisligini egallagan. Harbiy dengiz floti qismlarida xiz-mat qilgan. Lyuis tadqiqot markazida sinovchi-uchuvchi boʻlgan. A. 1962 yildan astronavtlar guruhida. 1966 yil 16 martda A. "Jeminay-8" kosmik kemasining komandiri sifatida (J. Skott bilan) fa-zoga uchdi. 1969 yil 16 — 24 iyulda "Apollon-11" kosmik kemasining komandiri sifatida E. Oldrin va M. Kollinz bilan birga tarixda birinchi marta Oyga uchdi va u yerda 21 soat 36 minut boʻldi. A. Oyga birinchi qadam qoʻygan (1969 yil 21 iyulda) inson. Dasturni muvaffaqiyatli ba-jarib Yerga qaytgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  „Space legend Neil Armstrong dies". CNN. Qaraldi: 26-avgust 2012-yil.

Havolalar
---------

* Neil Armstrong oila aʼzolari yaratgan sayt
* Астронавты не умирают по субботам, *Lenta.ru*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Neil Armstrong*** mavzusiga oid fayllar bor. |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gipergen konlar**, sedimentogen konlar, ekzogen konlar — Yer yuzasida qad. va hozirgi geokimyoviy jarayonlar bilan bogʻliq holda hosil boʻlgan foydali qazilma uyumlari. Gipergen konlar endogen sharoitida hosil boʻlgan mineral xom ashyolarning mexanik va biokimyoviy qayta oʻzgarishi va differensiatsiyasidan tarkib topadi. Gipergen konlar nurash, sochma va choʻkindi konlarga boʻlinadi. Okean va dengiz tubi yotqiziqlarida choʻkindi (koʻmir, yonuvchi slaneslar, neft, yonuvchi gaz va boshqalar), yon bagʻirlar, daryo va dengiz sohillarining boʻsh yotqiziqlarida sochma (oltin, platina, titan, volfram va boshqalar), materik yuzasida nurash (nikel, temir va boshqalar) konlari hosil boʻladi. Gipergen konlarga neft va gaz, kumir, koʻpchilik rudali va noruda konlari kiradi. Gipergen konlarning sanoat ahamiyati katta.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sodiq Aliyevich Masumov** (1901.13.5, Ashxobod — 1977.11.1, Toshkent) — xirurg, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1946). Turkiston universitetining tibbiyot fakultetini tugatgan (1926), shu universitet xirurgiya klinikasida ordinator (1926 — 30), assistent (1930—37), Toshkent tibbiyot akademiyasi umumiy xirurgiya kafedrasida (1943—45), keyin gospital xirurgiya kafedrasida (1951—73) mudir. 1973-yildan professor konsultant. Asosiy ilmiy ishlari Oʻzbekistondagi endemik buqoqni, meʼda va ichakning yara kasalligini xirurgik usulda davolash, endemik buqoq gistopatologiyasiga, qorin boʻshligʻi kasalliklarini aniqlashga oid.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Soch toʻkilishi** - sochning butunlay yoki qisman toʻkilishi. Qarilikda St. yosh ulgʻayishi bilan terida yuz beradigan oʻzgarishlarga, shuningdek, soch oqarishi kabi normal fiziologik holatga yoki organizmning umumiy qarishiga bogʻliq. Vaqtdan ilgari St. turli yoshda kuzatiladi, koʻpincha biror betoblik alomati boʻlishi mumkin. Baʼzan soqolmoʻylov, qosh va klpriklar, shuningdek, qoʻltiq osti va qov sohasidagi junlar ham toʻkiladi. Soch toʻkilishiga koʻpincha seboreya sabab boʻladi. Bolalarda St. ogʻir yuqumli kasalliklar (gripp, bezgak, dizenteriya va boshqalar), shuningdek, organizmda vitaminlar (xususan, A, S, V, V6) yetishmasligi, jigar, meʼdaichak, nerv sistemasi, qalqonsimon bez va jinsiy bezlarning surunkali kasalliklari oqibatida roʻy beradi.

Simptomatik St. ayrim yuqumli kasalliklar, mas, zaxmda kuzatiladi, bunda soch tangatanga boʻlib tushib ketadi; bemor tuzalganidan keyin toʻkilib ketgan soch oʻrniga yana soch chiqadi. Oʻta toliqish, uyqusizlik oqibatida ham St. mumkin. Koʻpincha ayollarda Soch toʻkilishiga sochni har xil turmaklash, permanent, yaʼni uzoq saqlanadigan jingalak qilish sabab boʻladi. Vaqtdan ilgari St. oʻrta yashar erkaklarda uchraydi. Bunda ikki chakka va tepadagi soch toʻkila boshlab, bir necha yillardan soʻng butunlay qolmaydi yoki boshning chakka qismida qoladi, yaʼni "tepakal" paydo boʻladi. Odatda, "tepakal" tugʻishgan akaukalarda uchraydi va nayel suradi (tepakallik teri tuzilishining irsiy xususiyatlariga ham bogʻliq). Uya uya boʻlib Soch toʻkilishi nerv sistemasi va ichki sekretsiya bezlari faoliyatining buzilishi, shuningdek, organizmning zaharlanishi (chirigan tishlar, tonzillit, gaymorit va boshqa surunkali oʻchoqli infeksiyalar) sabab boʻladi. St. goʻyo toʻsatdan roʻy berganga oʻxshaydi, dastlab 1—2 joydan 20 tiyinlik tangadek kattalikdagi joyda soch toʻkilib, ular kengayib boradi va birbiriga qoʻshilib, xiylagina joyni egallab oladi, bunda soch butunlay tushib ketadi. Soch toʻkilgan yerdagi teri silliq, yaltiroq, yalligʻlanmagan boʻladi. Sochning bu xilda toʻkilishi, odatda, surunkali kechib, unga davo qilish ancha mushkul boʻladi, hatto davolangandan keyin ham Soch toʻkilishi takrorlanishi mumkin. Baʼzan soch piyozcha qismining toʻla rivojlanmaganligi tugʻma Soch toʻkilishiga sabab boʻladi. Ayrim dorilarni surunkasiga ichib yurish yoki sochni notoʻgʻri parvarish qilish oqibatida ham St. mumkin. Davo Soch toʻkilishi ning xili va sababiga qarab olib boriladi. Koʻp Soch toʻkilishining dastlabki alomatlari paydo boʻlganda darhol vrachga uchrashish lozim. St. ga sabab boʻlgan omillar bartaraf etilgandan keyin toʻkilgan soch oʻrniga yangisi chiqa boshlaydi. Soch toʻkilishining oldini olish lozim. Spirtli ichimliklar va chekishga ruju qilmaslik tavsiya etiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Avtoportret* (1730-yillar), Yashil-kulrang qogʻozda oq rang bilan koʻtarilgan koʻmir. Thyssen-Bornemisza muzeyi kollektsiyasida, Madrid
 *Maryamning tasavvuri* (1735), tuvalga moyli. Louvre kolleksiyasida
**Giovanni Battista Piazzetta** (shuningdek, **Giambattista Piazzetta** yoki **Giambattista Valentino Piazzetta** deb ham ataladi) (1682-yil 13-fevral yoki 1683-yil — 1754-yil 28-aprel) diniy mavzular va maishiy janr sahnalarining italyan rokoko uslubida tasvirlagan rassom edi.

Piazzetta Venetsiyada, haykaltarosh Giacomo Piazzettaning oilasida tugʻilgan, u otasidan yogʻoch oʻymakorligi boʻyicha dastlabki taʼlim olgan. 1697-yildan boshlab u rassom Antonio Molinaridan tahsil oldi. Piazzettaning maʼlumotlariga koʻra, u 1703—1705-yillarda Bolonyada yashaganida Giuzeppe Maria Crespi qoʻlida tahsil olgan, ammo Crespi tomonidan rasmiy vasiylik haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. Crespi tufayli Carlo Cignani taʼsiri Piazzettaga yetdi. Piazzetta Crespi sanʼatidan ilhom topdi, unda Caravaggioning chiaroscuroni oddiy xalq rasmlarida nafis jozibaning idiomasiga aylantirildi. Bundan yarim asr muqaddam boshqa Boloniyalik rassom Guercino tomonidan yaratilgan qurbongohlar unga katta taassurot qoldirdi.

 *Folbin*, Akademiya, Venetsiya
1750-yilda Piazzetta yangi tashkil etilgan Accademia di Belle Arti di Venezia ning birinchi direktori boʻldi va u hayotining soʻnggi bir necha yilini oʻqituvchilikka bagʻishladi. U 1727-yilda Boloniyadagi Klementina akademiyasining aʼzosi etib saylangan. Uning ustaxonasidagi rassomlar orasida Domenico Maggiotto, Francesco Dagiu (il Capella), Johann Heinrich Tischbein, Egidio Dall'Oglio va Antonio Marinetti bor edi. Oʻymakor Marko Pitteri oʻz ustaxonasiga aloqador boʻlib, uning koʻplab asarlarini oʻyib yozgan. Uning uslubiga taqlid qilgan yosh rassomlar orasida Giovanni Battista Pissati, Giulia Lama, Federico Bencovich va Francesco Polazzo (1683—1753) bor. U 1754-yil 28-aprelda Venetsiyada vafot etdi.

 Sohildagi Idil *(1739-1740)*

Manbalar
--------

* Britannica entsiklopediyasi (1990)
* Britannica onlayn
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* AAG: 7719
* BIBSYS: 90782425
* BNE: XX4580611
* BnF: cb119729368 (maʼlumot)
* CANTIC: a1039039x
* CiNii: DA01823369
* DSI: 1171
* GND: 118792032
* ISNI: 0000 0001 1698 0080
* KulturNav: a4eda1a5-e92a-4147-aefc-0b3e5148077a
* LCCN: n83190325
* NGV: 5252
* NKC: mzk2009533762
* NLG: 169490
* NLI: 000456362
* NLP: A29536777
* NTA: 069740100
* RERO: 02-A009067363
* RKD: 63253
* SBN id CFIV004969 yaroqsiz.
* en:SNAC: w6x34xtp
* SUDOC: 027754405
* ULAN: 500003532
* VIAF: 109273119
* en:WorldCat Identities: lccn-n83190325

 |


1. ↑  Spike, JT. p181
2. ↑  *Carlo Goldoni e Venezia nel secolo XVIII*.(1882) Ferdinando Galanti, page 400.
3. ↑  Lodi monografia storico-artistica, by Felice De Angeli, Andrea Timolati, published in Milan (1877), page 134.
**Sodiq Azimov koʻchasi** — Mirobod, Yashnobod va Mirzo Ulugʻbek tumanlarini birlashtirib turuvchi markaziy koʻchalardan biri. Amir Temur shoxkoʻchasi va Shastri koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 2 km atrofida. Istiqbol, Taraqqiyot koʻchalari bilan kesishgan. Tarkibida 5 ta tor koʻcha bor.

Tarixi
------

XIX asrning 2-yarmida tashkil topgan. Dastlab Namangan prospekti nomi bilan yuritilgan. 1890-yil koʻchaga taniqli rus shoiri Vasiliy Jukovskiy (1793—1852) nomi berilgan. 1993-yil 13-sentabrdan akademik Sodiq Azimov nomi bilan yuritiladi. Koʻchaning bosh qismida XIX asr oxirlarida birinchi kasalxona ochilgan.

Binolar
-------

Yoʻnalishida „Movarounnahr", „Mingoʻrik", „Toʻytepa", „Oqibat" mahallalari, Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi, Yaponiyaning Oʻzbekiston Respublikasidagi elchixonasi, Vengriya Respublikasining Toshkentdagi savdo vakolatxonasi, M. M. Fedorovich klinik sanatoriysi, „Oʻzbekiston havo yoʻllari" boshqarmasi, Hindistonning „Yevzman L. A." korxonasi, „Oʻzavtoyoʻl" davlataksiyadorlik kompaniyasiga qarashli „Ipak yoʻli" mehmonxonasi, 1-Respublika klinik shifoxonasi, 1-markaziy poliklinika, kafelar, maktab, bogʻcha, koʻp qavatli turar joy binolari, dorixonalar, savdo majmualari, banklar, firma ofislari, turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari joylashgan.

Yaqinida M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining Toshkent filiali, Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining 4-boshqarmasi, Ortopediya va travmatologiya markazi, xorijiy davlatlar elchixonalari, Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyi va boshqa muassasalar bor.

Yana qarang
-----------

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Giperbola (maʼnolari).

Giperbola (qizil)
Doiraviy konusni uning ikki yasovchisiga parallel tekislik bilan kesishdan hosil boʻladi. (Konus kesimlari)
**Giperbola** (qadimgi yunoncha: *ὑπερβολή* - hyperbole) — ikki uzluksiz tarmoqdan iborat boʻlgan 2-tartibli egri chiziq. Doiraviy konusni uning ikki yasovchisiga parallel tekislik bilan kesishdan hosil boʻladi. Giperbola tekislikdagi M nuqtalarning geometrik oʻrni boʻlib, bu nuqtalar bilan berilgan ikki nuqta (fokus)gacha boʻlgan masofalar farqi (mutlaq qiymati boʻyicha) oʻzgarmasdir. Giperbola ikkitadan tarmoq, asimptota va direktrisaga eta boʻladi. Baʼzi fizik jarayonlar Giperbola asimptotalariga nisbatan tuzilgan u = j tenglama bilan ifodalangan qonunga muvofiq sodir boʻladi.

Yana qarang
-----------

* Parabola
* Geometriya
* Konus
* Konus kesimlari

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Matematikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ballflower** (inglizcha: *ball-flower, ballflower*, bukv. — „shar-svetok")- meʼmoriy bezak boʻlib, uchta gulbargli gul kosasidagi toʻp shaklida boʻladi. Bu bezak turi XIII asrning ikkinchi yarmida Angliyada qoʻllanila boshlandi va XIV asrning asosiy bezak naqshlaridan biriga aylanadi.

Ularni XII-XIV asrlardagi koʻplab cherkovlarda koʻrish mumkin, masalan, Gloster sobori, Bloxham Церковь святой Марии в Блоксэме [церкви святой Марии в Блоксэме; St Mary's Church, Bloxham] (Oksfordshir), Суотон [Суотоне; Swaton] Avliyo Maykl cherkovi (Linkolnshir, taxminan 1300), Tewkesbury Abbey (Gloucestershire, taxminan 1330).

Galereya
--------

Manbalar
--------

1. 1 2  Коул 2021. sfn error: no target: CITEREFКоул2021 (help)
2. ↑  Gibbs, W. J. R.*. English History Notes from the Earliest Times to the League of Nations*. Cambridge University Press, 1931 — 55 bet.
3. 1 2  Gardner 1922. sfn error: no target: CITEREFGardner1922 (help)

### Adabiyotlar

* Эмили Коул*. Архитектура в деталях. Путеводитель по стилям и эпохам мировой архитектуры*. Litres, 2021 — 333 bet. ISBN 978-5-04-320226-0.
* Gardner, Samuel*. A guide to English Gothic architecture*. The University press, 1922.
**Xodi Tillaevich Zarifov** (20.03.1900, Toshkent — 1972.1.13, Toshkent) — oʻzbek sovet adabiyotshunosi va folklorshunosi. Filologiya fanlari doktori. Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Tarjimai holi
-------------

1900-yil 20-martda Toshkentda tugʻilgan. Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1967), filologiya fanlari doktori (1965), professor (1967). U anʼanaviy va yangi usuldagi maktablarda tahsil olgan.  Bokudagi oʻqituvchilar institutini tugatgan (1923—1926). Oʻzbekiston SSR taʼlim va madaniyat tizimida mehnat qilgan. 1931—1934-yillar Madaniy qurilish institutida etnografiya boʻlimini boshqargan shuningdek, 1934-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi filologiya boʻlimi negizida tashkil etilgan Til va adabiyot institutida va Madaniy qurilish ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan (1931—1933). 1939-yilda institut Til, adabiyot va tarix instituti sifatida qayta tashkil etilgan. 1944—1948-yillarda direktor, rahbar (1956-1965; 1960-1972), direktor oʻrinbosari (1955—1962) boʻlib ishladi. A. Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyining birinchi direktori.

Xodi Tillaevich xalq ogʻzaki ijodga, ayniqsa dostonlarga alohida eʼtibor qaratgan, shuningdek ularni toʻplash, nashr ettirish hamda asl holicha kelajak avlodga yetkazishda alohida urgʻu bergan. QOlaversa, Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodiga oid toʻplagan manbalarini tizimlashtirdi. V. M. Jirmunskiy bilan hammualliflikda oʻzbek xalqi epik ijodining rivojlanish tarixiga bagʻishlangan „Oʻzbek xalq qahramonlik eposi" (1947) kitobini nashrdan chiqardi.

V. M. Jirmunskiy va X. T. Zarifovlarning „Oʻzbek xalq qahramonlik eposi" asari oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining asosiy debochasi va poydevori edi. Olimlar Oʻzbekistonning Bulungʻur, Qoʻrgʻon, Xorazm, Sherobod va boshqa viloyat va mahallalarda oʻziga xos hikoyachilar maktablari mavjudligini aniqlashga muvaffaq boʻlishgan.

Abu Rayhon al-Beruniy nomidagi Davlat mukofoti laureati (1973).

1972-yilda Toshkentda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Зарифов \* Литературная энциклопедия. Т. 2. — 1964". 18-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-yanvar 2020-yil.

Havolalar
---------

 Arxivnaya kopiya
**Xoda Namsarayevich Namsarayev** (1889.27.4, Kijincha qishlogʻi, hozirgi Buryatiyaning Xorin aymogʻi — 1959.28.7, Ulan-Ude) — buryat yozuvchisi. Buryat adabiyotining asoschilaridan. Ijodi 1919-yildan boshlangan ("Qorongʻulik" pyesasi). "Orakul Dambi" (1920), "Xoʻja-yin va batrak" (1930) hikoyalarida buryat xalqining hayoti aks etgan. "Sirempil" qissasi va "Shunday boʻlgan..." hikoyalar toʻplami buryat adabiyotida yaratilgan eng yaxshi asarlardan biri. Xalq ogʻzaki materiallari asosida "Alamja Mergen" (1936), "Sogaaday se-sen", "Haraltuur xaan" asarlarini yozgan. "Tongda" romani (1950) muallifi. Urushdan soʻng N.ning "Tanlangan asarlar" (1948), "Tanlangan sheʼrlar" (1949) va 5 jildli asarlar toʻplami nashr qilingan (1957—59).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Nasafiy (maʼnolari).

**Nasafiy**, Abu al-Mutiʼ (? - Nasaf — 930) — shoir. Nasafiy xayoti va ijodiga oid maʼlumot juda kam. Shoir arab tilida ijod qilgan. Bizgacha "Al-Luʼluiyyot fil-mavoiz" ("Mavʼizalar durdonalari") asarigina yetib kelgan. Asar ibratomuz hikoyatlar, pand-nasihat, axloq mavzusidagi sheʼrlar, hikmatlardan iborat. Ularda toʻgʻrilik, halollik, rostgoʻylik, yaxshilik, ilmga intilish gʻoyalari ulugʻlangan. Bu asar badiiy adabiyotda didaktik yoʻnalishning shakllanishida, axloqiy-siyosiy yoʻnalishdagi "Siyosatnoma" (Nizomulmulk), "Qobusnoma", "Qutadgʻu bilig", "Xibat ul-haqoyiq", "Qissai Rabgʻuziy" kabi asarlarning yaratilishida muhim rol oʻynagan. Uni 1935-yil Maʼmud ibn Hasan ibn Qozi Oraj "Mayamin ut-tarjuman va munis ul-inson" ("Tarjimon saodati va inson doʻsti") nomi bilan fors tiliga tarjima qilgan. 1868-yilda forsiydan oʻzbekchaga "Munis ul-inson" ("Insonlar doʻsti") nomida oʻgirilgan nusxalari Sankt-Peterburgdagi Rossiya milliy kutubxonasida saqlanadi.

Adabiyot
--------

* Ravshanov P. Adabiy sahifalar, T. 1985.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Najohiylar** (1022-1158) — Yamanda hukmronlik qilgan sulola. Poytaxti — Zabid. Pul birligi — dinor. Din — Sunniy Islom.

Tarixi
------

Habashistonlik (Efiopiyalik) ozod qilingan qul-gʻulomlardan kelib chiqqan. Su­lola asoschisi — habashlarning jazal qabilasidan boʻlgan Muayyad Nosiriddin Najoh (1022-1060). Ziyodiylar tanazzulga uchra­gan paytda, Zabidda mustahkam oʻrnashib oldi. Hudud talashib Sulayhiylar bilan urush olib borgan.1060-yili Ali ibn Muhammad Sulayhiy Najohni oʻldirib, Zabidni egalladi va Najohning 4 oʻgʻlini quvib yubordi. Ulardan ikkitasi Dahlakda vafot etadi. 1060-1081-yillarda Zabidni Sulayhiylar egallab turishgan. 1081-yili Said ibn Najoh Zabidni egalladi. Lekin 1083-1086-yillarda Sulayhiylar Zabidni qaytadan istilo qilishdi. Fatik II ibn Mansur (1124-1137) davriga kelib Yamanda Mahdiylar harakati bosh koʻtardi. Taxminan 1150-yili ular najohiylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishdi. Zabid aholisi Zaydiylardan yordam soʻraydi. 1158-yili Fatik III Zaydiylar tomonidan taxtdan agʻdarilib, qatl etilgan va Najohiylar sulolasi tugadi. Zabid shahrini 1159-yili Mahdiylar egallab olishdi.

Hukmdorlar roʻyxati
-------------------

Najohiy hukmdorlar| T/r | Hukmdorlar | Hukmronlik yillari |
| --- | --- | --- |
| 1 | Muayyad Nosiriddin Najoh | 1022-1060 |

1060-1081-yillarda Zabidni Sulayhiylar egallab turishgan.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 2 | Said ibn Najoh | 1081-1083 |

1083-1086-yillarda Sulayhiylar Zabidni qaytadan istilo qilishdi.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 3 | Said ibn Najoh | 1086-1089 |
| 4 | Jayyosh ibn Najoh | 1089-1107 |
| 5 | Fatik I ibn Jayyosh | 1107-1109 |
| 6 | Mansur ibn Fatik I | 1109-1124 |
| 7 | Fatik II ibn Mansur | 1124-1137 |
| 8 | Fatik III ibn Muhammad | 1137-1158 |

Yana qarang
-----------

Yaman  

Zaydiylar  

Sulayhiylar

Manbalar
--------

1. ↑  Vohidov Sh. Qodirov A. Sharqning mashhur sulolari.Toshkent: Akademnashr, 2013. 205-206-betlar
**Aravonsoy yoki Aravon** (qirgʻizcha: *Аравансай/Aravansay*) — Andijon viloyatidagi soy. Qoradaryoning chap irmogʻi. Oʻzbekiston va Qirgʻiziston hududidan oqib oʻtadi. Shahrixonsoy kanaliga quyiladi. Qirgʻiziston hududidagi Qizilqoʻrgʻon va Otyaylov tizmalaridan boshlanadi.

Yuqori oqimida (Akart irmogʻi bilan qoʻshilishdan oldin) daryo Gezart deb ataladi, keyin (Qirgʻiziston irmogʻi bilan qoʻshilishdan oldin) — Chili nomi bilan ataladi, Koschan irmogʻi bilan qoʻshilishdan oldin — Ishkejan deb nomlanadi.

Umumiy tavsif
-------------

Uzunligi 90 km. Togʻ oraliklarida tor va chuqur daralardan oqadi. Qor va muzdan suv oladi. Suv yigʻadigan havza maydoni 464 km². Havzasida umumiy maydoni 49,1 km boʻlgan 18 ta nisbatan katta muzliklar mavjud. Oʻrtacha yillik suv sarfi 7 m³/sek. Yillik suv sarfining qariyb 1/3 qismi yer osti suviga toʻgʻri keladi. Mart — sentabrda toʻlib boʻlib oqadi. Vegetatsiya davrida qariyb 80% suv sugʻorishga sarf boʻladi. Taʼminotning muhim qismi qor yoki yer osti suvlaridir (yer osti suvlari yillik oqimning 1/3 qismini tashkil qiladi). Quyi oqimida daryo muzlamaydi, lekin yozda u koʻpincha sugʻorish uchun suvning sarflanishi tufayli quriydi.

Daryo qimi
----------

Oqim Kichik-Oloy tizmasidagi (Qirgʻiziston) Gezart muzligidan taxminan 3950 m balandlikda hosil boʻlgan. Togʻli qismida tor va chuqur daralar hosil qiladi. Togʻli hududdan oʻtib, Naukat havzasida oqadi. Bu yerda Chili Qirgʻiz va Koschan irmoqlarini oʻzlashtirib, Aravonsay nomini oladi. Keyin daryo kichik Kara-Chatyr togʻ tizmasini kesib oʻtadi. Qorakoʻktu qishlogʻi yaqinida Dangi kanyonidan oʻtadi.

Bu hududdagi Sayyo vodiysi kengligini 3 marta oʻzgartiradi, ohaktosh massivlaridan oʻtganda qisqaradi va slanetslarda koʻpayadi. Qorachotirdan pastda daryo Fargʻona vodiysi tekisligida tugaydi. Fargʻona vodiysida uning oqimi deyarli toʻliq aylanma kanallar orqali sugʻorishga yoʻnaltiriladi. Janubiy Fargʻona kanali Langar yaqinidagi daryoni kesib oʻtadi.

Aravonsoyning quyi oqimi sohilida Aravon shaharchasi joylashgan. Soʻngra Qirgʻiziston va Oʻzbekiston davlat chegarasini kesib oʻtib, Andijon viloyatining Asaka tumaniga yetib boradi. Bu yerda uning suvlaridan sugʻorishda ham foydalaniladi Asaka shahridan oqib oʻtib, shimoli-shimoli-gʻarbiy tomonga buriladi. Oltinkoʻl qishlogʻidan oʻtib, Qoradaryoga quyiladi.

Qulla va Beshmurza qishloqlari oraligʻida Aravonsoy daryoning tarixiy yoʻnalishi boʻylab yotqizilgan Shahrixonsoy kanaliga quyiladi.

**Yirik irmoqlari:** Qirgʻiz-Ota, Koschan, Agart, Oq-Dobe.

Manbalar
--------

1. 1 2  Ильин 1959. sfn error: no target: CITEREFИльин1959 (help)
2. ↑  "Сюрприз үңкүрү" (ky). *Кыргызстандын Географиясы [Geography of Kyrgyzstan]*. Bishkek. 2004. p. 318. .

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Yung**, Yang Tomas (inglizcha: *Thomas Young*; 1773.13.6, Somerset grafligi, Milverton — 1829.10.5, London) — ingliz fizigi, vrachi va astronomi; yorugʻlik toʻlqin nazariyasini yaratuvchilardan biri. London va Qirollik jamiyati aʼzosi (1794), shu jamiyat kotibi (1802—28). London, Edinburg va Gyotting universitetlarida oʻqigan. London Qirollik instituti professor (180103). Fanda, asosan, fizik olim sifatida tanilgan. Koʻz akkomodatsiyasini taʼriflab bergan (1793), toʻlqinlar superpozitsiya prinsipini tavsiya etgan (1800). Birinchi boʻlib yorugʻlik interferensiyasini tushuntirgan (1801), „interferensiya" atamasini kiritgan (1803). Yung tajribasi deb ataluvchi tajribani oʻtkazgan (1802). Ultrabinafsha nurlar interferensiyasini kashf etgan (1803). Rangli koʻrish nazariyasini ishlab chiqqan va rangli nurlarning toʻlqin uzunligini oʻlchagan (1803) va h.k. Siljish deformatsiyasini oʻrgangan, Yung moduli (qarang Elastiklik moduli) deb ataladigan fizik kattalikni kiritgan (1807).

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. ↑  OʻzME

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |