recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Sariq uy*** (Flemenk tilida: Het gele huis), — 1888-yilda XIX asrda yashab ijod qilgan golland postimpressionist rassomi Vincent van Gogh tomonidan akvarelda yaratilgan mashhur sanʼat asaridir.

Bu nom Fransiyaning Arles shahridagi Lamartin maydonining oʻng tomonida joylashgan uy nomidan kelib chiqqan boʻlib, Van Gog 1888-yil 1-may kuni u yerdagi toʻrtta xonani ijaraga olgan. Van Gogh birinchi qavatdagi ikkita katta xonani yashash uchun va yana birini ustaxona, birini esa oshxona sifatida foydalanadi. 1888-yil oktyabri oyida Paul Gauguin 9 oy davomida aynan shu yerda yashagan.

Van Goghning taʼkidlashicha, u ovqatlangan restoran suratning chap tomoniga yaqinroq yerdagi pushti bino ichida joylashgan (Lamartin 28-uy). Bu restoranni beva ayol Venissak boshqargan, u Van Gogh yashagan uyning egasi boʻlgan. Bundan tashqari u bu koʻchada joylashgan uylarning koʻpchiligiga ham egalik qilib kelgan. Sariq uyning oʻng tomonida joylashgan Montmajour prospekti ikkita temir yoʻl koʻprigiga olib chiqqan. Birinchi liniya hududni Lunelga, Ron daryosining narigi tomoniga bogʻlovchi poezd orqali oʻtuvchi mahalliy aloqani taʼminlab turgan. Boshqa qator — P.-L.-M. U temir yoʻllar kompaniyasi (*Parij Lyon Méditerranée*) tomonidan sotib olingan. Chap tomonda Lamartin maydonidagi bogʻlardan birini oʻrab turgan piyodalar yoʻlakchasi mavjud edi.

Bino, Ikkinchi jahon urushi yaʼni 1944-yil 25-iyun kuni yuz bergan katta portlashlar vaqtida shikastlangan va keyinchalik butunlay vayron boʻlgan .

Havolalar
---------

* *The Yellow House*17 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at the Van Gogh Museum website
* References in collected letters17 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at the Van Gogh Museum letters website
* 43°40′56″N 4°37′55″E﻿ / ﻿43.682177°N 4.631998°E﻿ / 43.682177; 4.631998﻿ (Yellow House viewpoint)GO; Yellow House viewpoint: in Street View look NNE along Avenue de Stalingrad

Manbalar
--------

1. ↑  Avenue Montmajour is now Avenue de Stalingrad.
2. ↑  *The Railway Bridge*, another painting by Van Gogh, supplies a view from this bridge back to place Lamartine, the square in which the house was located.
3. ↑  A photographic document of the damaged house survived (Van Gogh Museum, Archief M. E. Tralbaut), stamped „Photo E. Barral" and annotated by the author „*La Maison de Van Gogh après le Bombardement du 25 Juin 1944*"; it is reproduced in Wilkie, *In Search of Van Gogh,* page 92
***Iris albicans***, shuningdek, **qabriston irisi**, **oq qabriston irisi** yoki **oq bayroq irisi** sifatida ham tanilgan, musulmon mamlakatlarida qabrlarga ekilagan va Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikaning ko'plab mamlakatlarida o'sadigan iris turi. Keyinchalik Ispaniyaga va boshqa Yevropa mamlakatlarga olib kirilgan. Bu tur tabiiy gibrid.

Bo‘yi 30-60 sm gacha o'sadi. Barglari kulrang-yashil, keng qilich shaklida. To‘pguli yelpig‘ichsimon bo‘lib, ikki yoki uchta xushbo‘y guldan iborat. Bu tur steril duragay bo'lib, ildizpoyalari bilan tarqaladi, chunki urug' hosil qila olmaydi.

*Iris albicans* qadim zamonlardan beri o'stiriladigan eng qadimgi iris turi bo'lishi mumkin. 1860-yilda Lange tomonidan to'plangan ma'lumotlarga ko‘ra, o‘simlik kamida miloddan avvalgi 1400-yildan beri yetishtiriladi. U Yaman va Saudiya Arabistonidan kelib chiqqan bo'lib, u miloddan avvalgi 1426-yilda qadimgi Fivadagi Karnakdagi Amun ibodatxonasidagi Tutmos III botanika bog'ining devor rasmida uchraydi.

*Iris albicans* Tasmaniya yong'inga qarshi xizmati tomonidan past yonuvchan o'simliklar ro'yxatiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Iris Species Database". 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2023-yil.
2. ↑  „Royal Horticultural Society - RHS Horticultural Database". 29-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-fevral 2007-yil.
3. ↑  *Chladil and Sheridan.* „Fire retardant garden plants for the urban fringe and rural areas". *www.fire.tas.gov.au*.  Tasmanian Fire Research Fund.
**Mount Wilson (Maunt-Vilson) astronomik rasadxonasi** - Vashington Karnegi institutining (AQSH) i.t. muassasasi, Kaliforniya shtatida joylashgan. 1904 yilda tashkil etilgan. Koʻzgusining di-ametri 1,5 va 2,5 m boʻlgan teleskoplar 1917—18 yillardayoq oʻrnatilgan. Rasadxonada bajarilgan tadqiqotlar Quyosh, yulduzlar, Galaktika, tumanliklar va Galaktikamizdan tashqaridagi obʼyektlar va boshqa yulduz sistemalarini oʻrganishda muxim rol oʻynadi. Rasadxona Quyoshni oʻrganishga qaratilgan tadqiqotlar uchun ilk bor minorali teleskop, spektrogelioskop, spektrogeliograf va magnitograf kabi asboblar yaratildi. 1949-yilda rasadxona Maunt-Palomar astronomik rasadxonasi bilan birlashtirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tank „Irkutsk komsomoli"** — Irkutskdagi birinchi tank kolonnasi „ Irkutsk Komsomoli" sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik, viloyat komsomollari hisobidan qurilgan.

Yodgorlik Irkutskda Dekabr Voqealari va Sovetskaya koʻchalari burchagida 1967-yil 9-mayda ochilgan. 1944-yilda ishlb chiqarilgan T-34-85 tanki 4100855 raqami ostida poydevorga oʻrnatilgan.

"Irkutsk Komsomoli" tank kolonnalari
====================================

Ulug Vatan urushi boshlanishi bilan harbiy texnika qurish uchun mablagʻ toʻplash harakati boshlangan. Irkutsk viloyatida bunday harakatning tashabbuskorlari Kuybishev nomidagi Irkutsk ogʻir mashinasozlik zavodining komsomol aʼzolari edi. „Irkutsk Komsomoli" tanklarining birinchi kolonnasi 1942-yil aprelgacha frontga joʻnatilgan, 1942-yil-6-mayda u 206-zaxira polkining tankerlariga topshirilgan. Jami 12 ta T-26 va BT-5 tanklari qurilgan. Tanklarning ikkinchi kolonnasi 1943-yil mart oyida frontga kirgan. Ikkinchi kolonnaga T-34 tanklari va 2 ta T-70 tanklari kiritilgan. Irkutsk viloyatida tanklar qurish uchun jami 12 million 360 ming rubl yigʻilgan. Poydevorga oʻrnatilgan tank ushbu kolonnalarga kiritilmagan, ammo janglarda qatnashgan va Pragagacha yetib borgan.

Adabiyotlar
-----------

* *Goldfarb S.I.* Tank „Irkutsk Komsomolets" // Irkutsk tarixi va madaniyati yodgorliklari. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1993. — S. 228-229. — 448 b. — 5000 nusxada. — ISBN 5-7424-0581-2
* *Kozlov I. I.* Dekabr voqealari koʻchasi // *Kozlov I. I.* Irkutsk uchun qoʻllanma. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1982. — S. 141-142. — 192 b. — 50 000 nusxada.

Havolalar
---------

* „Irkutsk Komsomolets" Arxivnaya kopiya
* „Irkutsk komsomolets"[*sayt ishlamaydi*] (mavjud havola) Irkipedia veb-saytida
* „Irkutsk Komsomolets" Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-03-18). Arxivnaya kopiya Irkutsk yodgorlik plaketlari veb-saytidagi.
* „Irkutsk Komsomolets" tanki Arxivnaya kopiya
* Tankovaya kolonna „Irkutskiy komsomoles" // Qizil yulduz : gazeta. — 1942-yil. — 8-may (106 (5170)-son). — S. 1. Arxivlangan 27 2021-yil yanvar yilning.
**Mir Sarbarahna, Sayid Shamsiddin Muhammad Andijoniy** (Andijon – 15-asr – Hirot) – shayx, mutavalliy, sadr. 

Ilm olish uchun Samarqandga keladi, tolibi ilmlar davrasiga qoʻshiladi. Hirotga kelgach, Alisher Navoiyning inoyati va tarbiyati bilan kamolot kasb etib, katta hurmat-eʼtibor qozongan. Xondamir "Xulosat ul-axbor" asarida: 

*"Feʼlining xushligi, soʻzlarining muloyimligi, fahmining tezligi hamda zehnining oʻtkirligi bilan zamon fozillari va davronning ziyrak kishilari orasida tamom ajralib turadi. Hammavaqt soʻzlari shirin va maʼnoli hikoyatlari, goʻzal, suhbatlari ajoyib va gʻaroyibdir"*, deb uning taʼrifini keltiradi.

Ilmi va xulqi bilan Husayn Boyqaroga ham maʼqul keladi va sadrlik mansabiga koʻtariladi. Yigirma yilga yaqin Shayx Luqmon mozorida shayx va mutavalliy boʻladi. Keyin oʻz ixtiyori bilan isteʼfo beradi. 

"Majolis un-nafois"da Navoiy Mir Sarbarahna oʻz vazifasini sidqidildan, halol ado etgani, biror kishi uning ishidan ayb topa olmaganini qayd etadi. Unga koʻra, Mir Sarbarahna tirziq – bir-biriga munosabatsiz ravishda birikkan soʻzlar, vositasiz bogʻlangan sheʼr aytmoq qoidasini kashf qilgan. Baʼzi-baʼzida yaxshi tirziqlar ham ijod qiladi deb, bir maʼrakada aytgan quyidagi ruboiysini keltiradi:

> Onan, ki parastandai xurshid-u mahand,
> 
> 
> Az chashmi tu dar orzoʻyi yak nigahand.
> 
> 
> Kungur agar in ast, ki man mebinam,
> 
> 
> 
> Xuboni digar pitangi taʼlimgahand.
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat*.
2. ↑  Xondamir*. Xulosat ul-axbor*.
3. ↑  Alisher Navoiy*. Najolis un-nafois*.
**Mir Toqiy Mir Muhammad** (1724—1810) — hind va urdu adabiyotining yirik namoyandasi, shoir. "Gʻazal shohi" nomi bilan shuhrat qozongan. Dexli va Laknavda boburiylar xizmatida boʻlgan. Xalqning qismati, orzu va istaklari, insoniy tuygʻulari shoir sheʼrlarining asosiy mavzuidir. 6 gʻazallar devoni, bir qancha qasida, marsiya va 20 dan ortiq masnaviylar yaratgan. "Sevgi alangasi", "Muhabbat dengizi" va "Ajdarnoma" dostonlari uning ijodida alohida oʻrin egallaydi. "Mir xotiralari" ("Zikr-yemir") degan biografik asar yozgan, urdu sheʼriyati antologiyasi ("Nukot ush-shuaro")ni tuzgan (ikkisi ham fors tilida).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Steve Maccurry** (inglizcha: *Steve Maccurry*. tugʻ. 1950- yil 23- aprel) — amerikalik fotojurnalist, hujjatli fotosurat vakili, eng yaxshi „afgʻon qizi" ning National Geographic jurnalining qopqogʻidan olingan surati muallifi sifatida tanilgan.

Yoshlik
-------

Maccury Filadelfiyada tugʻilgan va Pensilvaniya universitetida oʻqigan. Dastlab u kinematografiya va kino yoʻnalishida oʻqigan, ammo oxir-oqibat teatr sanʼati boʻyicha diplom oldi va 1974-yilda uni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Maccury universitet gazetasi „*The Daily Collegian"* uchun suratga olishni boshlaganida fotografiyaga qiziqa boshladi. 2001-yilda Steve Maccurrining ishi Shveysariyaning Lozanna shahrida Leo Burnett agentligi tomonidan italiyalik rassom Umberto Pettinikkio bilan birgalikda tashkil etilgan xalqaro sanʼat koʻrgazmasida namoyish etilgan.

Martaba
-------

Fotojurnalistika faoliyatini Afgʻonistondagi urush davrida boshlagan. Maccury afgʻon-Pokiston chegarasini kesib oʻtib, qoʻzgʻolonchilar nazorati ostidagi hududlarga mahalliy kiyimda plyonka tikilgan. Uning fotosuratlari mojaroning birinchi fotosuratlari qatoriga kirdi va keng nashr etildi, u eng yaxshi xorijiy fotojurnalist uchun Robert Kapa oltin medalini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik, Maccurri xalqaro mojarolar, jumladan Eron-Iroq urushi, Livan, Kambodja, Filippindagi fuqarolar urushlari, Fors koʻrfazi urushi va Afgʻonistondagi urush haqida fotosuratlar tayyorlashda davom etdi. Uning ishi butun dunyo boʻylab turli jurnallarda nashr etilgan va National Geographicga tez-tez hissa qoʻshgan. 1986-yilda Steve Magnum Photos aʼzosi boʻldi.

= "Afgʻon qizi" surati
======================

Maccurri oʻzining eng mashhur „Afgʻon qizi" suratini Pokistonning Peshovar yaqinidagi pushtun qochqinlar lagerida olgan. Fotosuratning oʻzi National Geographic tarixida „eng mashhur fotosurat" deb nomlangan va uning yuzi jurnalning 1985-yil iyun sonining muqovasida tasvirlanganidan keyin mashhur boʻldi. Fotosurat Amnesty International broshyuralari, plakatlari va kalendarlarida ham keng namoyish etilgan. Maccuri va National Geographic guruhi 2002-yilning yanvarida Sharbat Gula ismli ayolning iziga tushguniga qadar „Afgʻon qizi"ning shaxsi 17-yil davomida nomaʼlum boʻlib qoldi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Kadaba, Lini S.*. „A Far-away Focus Steve Mccurry Captures Fleeting Moments Of Beauty Frame By Frame As He Wanders Throughout South Asia. The World Traveler, Who Hails From Newtown Square, Has Returned To Share His Extraordinary Photographs.". *Philadelphia Inquirer* (12-sentabr 2000-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2012-yil.
2. ↑  Biography Magnum Photos
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
Bu maqola **Asaka shahrida joylashgan masjid** haqidadir. Toshkent shahrida joylashgan — Xolid ibn Valid masjidi (Toshkent) bilan adashtirmang.

Koordinatalari: 40°N 72°E﻿ / ﻿40°N 72°E﻿ / 40; 72GO
**Xolid ibn Valid masjidi** — Andijon viloyati Asaka shahrining eng gavjum va markaziy hududida joylashgan „Xolid ibn Valid" jome masjidining poydevori birinchi bor 1991-yilning 23-aprel sanasida qoʻyilgan. Ushbu jome masjidining qurilish ishlari Asaka tumani aholisi tomonidan, hashar yo‘li bilan 13 yil davomida barpo etilgan.

Tarixi
------

Masjid 2004-yilda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi va Adliya vazirligi tomonidan rasmiy roʻyxatdan oʻtkazildi. Qurilish va taʼmirlash ishlari 2005-yildan boshlab 13 yil davom etgan.

Ushbu masjidning nomi ittifoqchi va taniqli sarkarda Xolid ibn Valid sharafiga nomlangan. Xolid ibn al-Validning asli kelib chiqishi Qurayshning Makka qabilasidan edi. Uning urug‘i dastlab Muhammad payg‘ambarga qarshi chiqqan. Ammo biroz vaqtdan keyin u islom dinini qabul qilgandan soʻng, Xolidning harbiy mahorati tufayli Islom dinidagi mavqeyi tezda oshib borgan va „Allohning qilichi" laqabini olgan.

Meʼmorchiligi
-------------

2014-yilda esa „Xolid ibn Valid" jome masjidi zamonaviy jihozlar bilan, zamon talabiga mos tarzda jihozlandi. Masjid binosi uch qavatli qilib, pishtgan gʻishtdan barpo etilgan. Uni bezatish vaqtida ularning bezagi sifatida har xil usulda yotqizilgan koʻp rangli gʻishtlardan foydalanganlar. Uch qavat binoning barcha derazalari uchli ravoq shaklida yasalgan.
Namoz oʻquvchilar uchun qulaylik yaratish maqsadida uch tomonda kirish eshiklari joylashtirilgan. Foydalanishga topshirilgan barcha yordamchi xizmatlar zamonaviy komponentlar bilan jihozlangan. Masjid hovlisi yorqin marmar tosh bilan oʻralgan, uning burchaklarida zamonaviy mustahkamlovchi inshootlar qad rostlagan. Ushbu inshootlar minoralar shaklda boʻlib, uchta sathda qilingan. Ular masjid binosining 4 tomoniga joylashtirilgan. Shuningdek, binoning ustki qismi koʻk rangdagi naqshli gumbazlar bilan bezab chiqilgan. Masjid binosining asosiy zali baland shiftli boʻlib, u yerga katta havo oqimi kiradi. Xonani yanada yorugʻ va bu katta xonani yanada kengroq koʻrsatish maqsadida koʻp sonli derazalar ham oʻrnatib qoʻyilgan. Aholiga qulay boʻlishi uchun hojatxona va tahoratxonalar ham foydalanishga topshirilgan.

Maydoni
-------

Xolid ibn Valid masjidining umumiy maydoni 2400 kvadrat metrni tashkil qiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „XOLID IBN VALID MASJIDI". .
2. 1 2  *Olimova, Zilola* „Xolid ibn Valid masjidi". .
**Xola Pristan tumani** ( ukraincha: *Голопристанський район*) Ukraina janubidagi Xerson viloyatining 18 ta maʼmuriy tumanidan biri edi. Uning ma'muriy markazi Xola Pristan shahrida joylashgan bo'lib, u alohida viloyat ahamiyatiga ega bo'lgan shahar sifatida kiritilgan va tumanga kirmagan. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil 18-iyulda tuman tugatilib, Xerson viloyatining tumanlari soni beshtaga qisqardi. Xola Pristan tumani hududi Skadovsk tumaniga birlashtirildi. Tuman aholisining oxirgi maʼlumotlariga koʻra 2022-yilgacha 44,639 kishini tashkil etadi 

Barqarorlik davrida tuman uchta xromadadan iborat edi:

* Bekhteri qishloq hromada mamuriyati bilan Bekhteri selo ;
* Chulakivka qishloq xo'jaligi Chulakivka posyolkasi ma'muriyati bilan;
* Dolmativka qishloq xo'jaligi Dolmativka selidagi ma'muriyati bilan.

Tuman 46 ta qishloq va 6 ta qishloq aholi punktini oʻz ichiga olgan silrada deb nomlanuvchi 21 ta qishloq jamoalariga boʻlingan. Ukrainaning eng mashhur kurortlaridan biri bo'lgan Zaliznyi porti Xola Pristan tumanida joylashgan edi.

1. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
2. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
3. ↑  „Голопристанська районна рада (состав до 2020 г.)" (Russian).  Портал об'єднаних громад України.
**Sarboz** (fors. — bosh va oʻynamoq) — harbiy askar, hukmdor qoʻshinining oddiy askari. Eronda va Oʻzbek xonliklarida muntazam qoʻshin askari.

Markaziy Osiyoda
----------------

Buxoro amirligi hukmdori Nasrullaxon (1827—1860) 1837-yilda Sarbozlar batalonini — Markaziy Osiyoda oʻqotar qurol bilan qurollangan va kazarmalarda joylashgan ilk muntazam qoʻshinni tuzgan.

Xorazmda sarbozlar urush vaqtida toʻplangan va ularning soni 30—100 ming oraligʻida boʻlgan. Sarbozlar, asosan, piyoda qoʻshinlarni tashkil etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Бабаев Б. / Из истории организации регулярного войска в Бухарском эмирате при эмире Насрулле (1827—1860)
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Sarbast (maʼnolari).

**Sarbast** (fors. — ozod, erkin) — oʻzbek sheʼriyatidagi 3 sheʼriy tizimning biri. 20—30y.larda, yangi badiiy izlanishlar jarayoni kechgan bir vaqtda turk, tatar va rus sheʼriyati taʼsirida oʻzbek adabiyotiga kirib kelgan. Oʻrta asrlardagi diniyliturgiya sheʼriyatiga xos boʻlgan ozod sheʼr shakli dastlabki nemis romantiklari, U. Uitmen va fransuz simvolistlari tomonidan qayta tiklanib, 20-asr jahon sheʼriyatida ommaviy tuye olgan. Fransuz sheʼriyatida "verlibr", rus sheʼriyatida "svobodniy stix" deb atalgan bu sheʼr shakliga oʻzbek shoirlari "S." deb nom berdilar. Barmoq sheʼr tizimining koʻrinishlari boʻlgan oq sheʼr va erkin sheʼrdan farqli oʻlaroq, bu sheʼr shakllariga xos ritmik birlik, vazn, qofiya, turok va boshqa unsurlarga ega emas. S.da histuygʻuning obrazlashgan ifodasi boʻlishi, sheʼriy ohang (intonatsiya), soʻz va iboralarning oʻziga xos qurilishi, sheʼriy sintaksis va sheʼriy sanʼat vosita (takror, akstakror, tovush tovlanmalari va boshqalar)laridan mahorat bilan foydalanish muhim ahamiyatga ega. Sheʼriy nutqning bunday unsurlari mazmun bilan uygʻun boʻlgan holdagina S. emotsional taʼsir kuchiga ega boʻladi. Oʻzbek sheʼriyatida Oybek, Mirtemir, Rauf Parfi, Shavkat Rahmon, Usmon Azim kabi shoirlar S.ning yorqin namunalarini yaratganlar.

Ad..Mamatova A. N. Oʻzbek sheʼriyatida sarbast, T. 2000.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Got yozuvi** — qad. yozuv turi. Bunda lotin harflari oʻziga xos usulda yoziladi. G.yo.da 27 belgidan iborat boʻlgan alohida alifbo boʻlib, got tilida yozilgan barcha bitiklarda shu yozuv qoʻllangan. G.yo. asoschisi got bibliyasining tarjimoni, yepiskop Ulfil (taxminan 311—383 y.) hisoblanadi. G.yo. asosida 4-asrda yunon yozuvi yuzaga kelgan. Qad. G.yo. namunalari Italiya (10-asr), Gʻarb. Yevropa mamlakatlari (P-a.)da uchraydi.

G.yo.ning 4 turi mavjud: 1) uchli yozuv (tekstura); 2) siniq chiziqli uchli yozuv (fraktura); 3) dumaloq harflardan iborat siniq yozuv (shvabaxer); 4) Rim devoriy yozuvlariga taqlidan aylana-got yozuvi. Ayrim tadqiqotchilar G.yo. umuman got tilidagi fonemalarga toʻgʻri kelishini taʼkidlaydilar. Hozir amalda deyarli qoʻllanmaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yashma** (arab.) — kremniyli choʻkindi togʻ jinsi. Asosan, xalsedon hamda tarkibida kalsiy karbonatlari va giltuproq aralashmasi boʻlgan kvarsning mikroskopik donalaridan tashkil topgan. Ya.ning kelib chiqishi metasomatizm jarayoni va kremniyli choʻkindilarning metamorfik oʻzgarish jarayoni bilan bogʻliq. Tarkibiga koʻra: kvarsli asl Ya.; kvarsli, kvarsxalsedonli yashmoidlar; kvarsdala shpatli Ya. koʻrinishl i jinslarga boʻlinadi. Rangi sariq, qizil, yashil, kulrang. Koʻpincha toʻlqinli, dogʻ va yoʻlyoʻl koʻrinishdagi turfa rangda uchraydi. Qattiqligi 5,5—7; yaxshi silliqlanish xususiyatiga ega. Shaffof emas. Teksturasi boʻyicha yaxlit, yoʻlyoʻl, sferoid shakllilarga ajratiladi. Ayniqsa, turli rangli tasvir (peyzaj) koʻrinishidagi turlari qimmatli hisoblanadi. Ya. qatlam va linza koʻrinishida boʻlib, qavatlarning qalinligi oʻnlab va yuzlab metr boʻladi. Ya. Oʻzbekiston, Rossiya (Ural, Oltoy), Ukraina va boshqalar joylarda uchraydi. Ya.ning yaxshi silliqlanadigan turlari qadimiydan bezak toshi sifatida ishlatilgan. Hoz. vaqtda bezak toshi, qoplama sifatida hamda zargarlik buyumlari ishlab chiqarishda va texnik maqsadlarda ishlatiladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Velikiy Novgoroddagi Lenya Golikov haykali** — Velikiy Novgorod shahrida kashshof qahramon Lenya Golikov haykali. Mintaqaviy ahamiyatga ega tarixiy yodgorlik.

Joylashgan manzili
------------------

Yodgorlik Velikiy Novgorodning Predtechenskaya koʻchasida, Lenya Golikov maydonida Novgorod viloyati hukumati binosi (Sovetlar uyi) yaqinida joylashgan.

Tarixi
------

 Xiyobondagi yodgorlikning koʻrinishi (2018)
Lenya Golikov haykali SSSR xalq rassomi, haykaltarosh N. V. Tomskiy tomonidan och rang granitdan yasalgan. Yodgorlik muallifi uni yaratishda qahramonning saqlanib qolgan haqiqiy fotosuratidan foydalangan, buni A. Vaxovning „Toʻqqizta qoʻrqmas" (1944) kitobida va G. Svetlovning „Lenya shunday edi" („Koster" jurnali, 1989-yil, № 2) maqolalarida koʻrish mumkin. Unda Lenya Golikov oʻrmon fonida yassi telpakda, orqaga qiyshaytirilgan kalta poʻstinda, medal ilingan gimnasterkada, lekin ofitser jabduqlarisiz turgani ifodalangan.

1964-yil 19-yanvarda Novgorodda partizan qahramoni yodgorligining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Unda Golikov jang qilgan 4-Leningrad partizan brigadasining 67-otryad komandiri va partizanlari, general I. V. Korovnikov, haykaltarosh N. V. Tomskiy ishtirok etishdi.

Mehnatkashlar deputatlari Novgorod viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasining 1968-yil 22-yanvardagi 50-sonli „Mahalliy tarix va madaniyat yodgorliklarini davlat muhofazasiga qabul qilish toʻgʻrisida"gi qarori asosida Sovet Ittifoqi Qahramoni Lenya Golikov haykali Novgorod shahridagi muhofaza maqomini oldi.

Tavsifi
-------

Lenya Golikov haykali — qoʻlida pulemyot bilan quloqchali telpak kiygan yosh qahramonning qiyofasini ifodalaydi. Ostida — „Sovet Ittifoqi Qahramoni partizan LENYA GOLIKOV" yozuvi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Памятник Лене Голикову". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Юный партизан Лёня Голиков". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2020-yil.
3. ↑  „Пятьдесят лет назад в Новгороде открыли памятник Лёне Голикову". 26-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2020-yil.
4. ↑  [„Решение исполнительного комитета Новгородского областного Совета депутатов трудящихся № 50 от 22 января 1968 года „O prinyatii na gosudarstvennuyu oxranu pamyatnikov istorii i kulturi mestnogo znacheniya"". 15-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2020-yil.

 Reshenie ispolnitelnogo komiteta Novgorodskogo oblastnogo Soveta deputatov trudyaщixsya № 50 от 22 января 1968 года „O prinyatii na gosudarstvennuyu oxranu pamyatnikov istorii i kulturi mestnogo znacheniya"]
**Gʻassoniylar davlati** - Yaqin Sharqdagi ilk oʻrta asr davlati (5-asr oxiri — 7-asr boshi). Janubiy Suriya va Iordaniya hududlarini qamrab olgan. Arablarning gʻasson qabilasidan chiq-qan gʻassoniylar sulolasi tomonidan asos solingan. Gʻassoniylar davlati 6-asrda kuchaygan. Vizantiya Suriya va Falastinni Eronga tobe boʻlgan arablar chopqunidan mudofaa etish uchun gʻassoniy al-Horis ibn Jabal (529—564) ni Suriya va Falastin arablarining oliy hukmdori deb tan olgan va unga patrikiy unvonini bergan. Al-Horis Vizantiyaning Eron bilan boʻlgan urushlarida ishtirok etgan. Gʻassoniylar davlati al-Horisning oʻgʻli — al-Munzir davrida (569—581) yanada kuchaygan. Bundan Vizantiya xavotirga tushib, 581 yil al-Munzirni xiyonatda ayblab, uni qoʻlga olgan va Sitsiliyaga surgun qilgan. 7-asr boshigacha Gʻassoniylar ayrim vohachar va qabilalar ustidan hukmronlik qilganlar, soʻng gʻassoniylardan biri — Jabal ibn al-Ayxam Gʻassoniylar davlatini tiklashga muvaffaq boʻlgan. Gʻassoniylar davlatida yuksak dehqonchilik madaniyatiga ega boʻlgan vohalar aholisi muhim mavqega ega edi. Gʻassoniylar davlatida monofisiylik diniy eʼtiqodi tarqalgan. Gʻassoniylar davlati 633—640 yillarga qadar mavjud boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"GʻAZALKENT" AKSIYADORLIK FIRMASI — oziq-ovqat sanoatining yirik korxonasi. "Oʻzmevasabzavotuzumsanoatxolding" kompaniyasi tarkibida. Asosan, meva va sabzavotlar asosida yuqori sifatli bolalar taomlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Tomat pastasi, uzum sharbati, meva boʻtqalari va pektinli ichimliklar, turli konservalar, marinadlangan sabzavotlar ishlab chiqaradi. 3-d qurilishi 1942-yilda evaku-atsiya qilingan Grozniy konserva zavodi uskunalari bazasida 1943-yilda boshlangan. 1956—75 yillarda Oʻzbekiston Respublikasi oziq-ovqat sanoati vazirligi, 1975—91 yillarda "Oʻzmevasabzavotuzumsanoat" agrosanoat uyushmasi tarkibida faoliyat koʻrsatdi. 1991-yildan ijara, 1994-yilda jamoa korxonasiga aylantirildi. 1996-yilda Italiyaning "SASIB FUD" firmasi bilan hamkorlikda soatiga 3 t pomidorni qayta ishlaydigan tomat pastasi liniyasi oʻrna-tildi va eksportga mahsulot chiqara boshladi. 1998-yildan "Bolalar taomlari xolding" kompaniyasining shoʻʼba korxonasi — ochiq turdagi "Gʻazalkent" aksiyadorlik firmasi.

1998-yildan Amerikaning "Teksuna Interneyshnl LTD" firmasi bilan hamkorlikda qiyomli va meva boʻtqali olma, shaftoli, oʻrik boʻlaklari konservalarini ishlab chiqaradigan, quvvati soatiga 3 t boʻlgan yangi sex ishga tushirildi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gʻayrattepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VI asrlar. Toshkent viloyatining Piskent tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Gʻayrat qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

Andoza:Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati navbox

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Qadimgi suv ostiga shongʻish uslubi
 **Gʻavvos**  — suv ostiga shoʻngʻuvchi odam. Suv ostida elektr payvandchi, slesar, montajchi, quruvchi vazivasini bajarishi mumkin. Gidroproelektr stansiyalari, shlyuzlar, koʻpriklar qurilish, suv osti kabellarini oʻtqazish ishlarini amalga oshiruvchi odam.

Mohir shoʻngʻuvchilar 4 ming yil avval dengiz tubidan marvarid, marjon shoxchalari, qimmatbaho chigʻanoqlar olib chiqishgan. Bu qiyin va xavfli ish. Kamdan-kam shoʻngʻuvchilar suv ostida ikki daqiqadan ortiq tura olishi mumkin. Insonning suv ostiga shoʻngʻishi uchun qadimgi moslamalardan biri gʻavvoslar qalpogʻi hisoblanadi. Dastlab u tubi yuqoriga qaratib arqonga osilgan yogʻoch bochkadan iborat boʻlgan va shu holatda suvga shoʻngʻitilgan. Bochka ichida qolgan havo unda oʻtirgan gʻavvosga nafas olish uchun imkon bergan. Vaqt oʻtishi bilan gʻavvoslar qalpogʻi takomillashdi, insonning suv ostida ishlashini yengillashtiruvchi turli xil moslamalar bilan jihozlandi. U gʻavvoslarni ish joyiga yetkazishda, suv osti kemalari falokatga uchraganda kishilarni qutqaruv ishlari uchun qoʻllaniladigan boʻldi. Gʻavvoslik qalpogʻining suv ostida harakat imkoniyati cheklanganligidan 19-asr oxirida gʻavvoslik skafandri yaratildi.

Gʻavvosga, havo rezina naycha — shlang orqali yuborilgan. Ushbu usul tufayli odam suv ostida bir necha soatlab ishlash imkoni tugʻilgan, suv ostida sovqotmasligi uchun jundan toʻqilgan ichki kiyim, ustidan esa „koʻylak" — rezina kostyum kiyilgan. Rezina kostyumga shisha darchali metall qalpoq mahkamlangan. Suv gʻavvosni yuqoriga chiqarib yubormasligi uchun uning orqasi va koʻkragiga maxsus qorgʻoshin yuk osilgan, muvozanatni saqlash uchun oyogʻiga qoʻrgʻoshin tagchamli metal botinka kiygizilgan va pishiq arqonda suv tubiga tushirilgan.

Bunday ogʻir kiyimda odam qovusholmagan. Tezlikni oshirish va qulaylik yaratish maqsadida gʻavvoslar uchun yengil, qoʻrgʻoshin yuklarsiz va qoʻrgʻoshin tagcharmsiz boshqa kiyim oʻylab topilgan boʻlib unda shlang ham yoʻq: gʻavvos havoni yelkasiga ortilgan ballonlarda oʻzi bilan birga olib yurgan, oyoqlariga esa rezina lappaklar kiyilgan. Ushbu uskuna yordamida gʻavvos istalgan yoʻnalishida suza olgan.

Manbalar
--------

* Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmmiy nashriyoti, 2000-yil

* Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmmiy nashriyoti, 2002-yil
**Holvaytar** — shirinlik turi. H. uchun qozonda yogʻ yaxshilab dogʻlanadi va bir oz sovutilgach, un solib aralashtiriladi. Soʻng qozonni olovga qoʻyib, un jigarrang tusga kirguncha qovuriladi. Boshqa bir idishda qay-natilgan suvda shakardan sharbat tay-yorlanadi. Tayyorlangan sharbat qozondagi qizartirib qovurilgan un ustiga quyiladi. Aralashma qaynagach, olo-vi pasaytirilib, 20—25 min. davomida kovlab-kovlab pishiriladi. H. toʻq qizil tusga kirgach, qozon olovdan olinadi. Tayyor H. likopchalarga suziladi va sovigandan soʻng dasturxonga non bilan tortiladi. H.ning gaʼmini yaxshilash uchun shakar yoki qandni eritayotganda ozroq vanilin qoʻshish mumkin. H. asosan motam va diniy marosimlarda, shuningdek, ayrim oilalarda "arvohlar yoʻqlanadigan" payshanba kunlari tayyorlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Emily Kendall Burt** (inglizcha: *Emily Kendall Burt* tugʻilgan yili 1975-yil 25-aprel, Gonolulu shahri) — amerikalik futbolchi va hujumchi.

Biografiya
----------

U bolaligini Kaliforniyaning Menlo Park shahrida oʻtkazgan va u yerda oʻrta maktabni tugatgan. Maktabni tugatgach Emili Kendall Bert Stanford universitetida tahsil oldi. U Stenford Kardinal Universiteti jamoasida futbol oʻynagan, tennis oʻynash uchun bir muddat futbol karerasiga tanaffus qilgan. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u bir muncha vaqt oʻzining asosiy ishiga parallel ravishda havaskor Foothill jamoasida oʻynadi.

Emily Kendall Burt 2000-yilda u Atlanta Beat Club tomonidan Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasi Semi-Pro League loyihasida 12-turda umumiy raqam 96 ostida tanlangan. U jamoada ikki yarim mavsum oʻynadi va 32 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urdi. 2001-yilda Emily Kendall Burt Liga Vitse-chempioni, 2002-yilda yarim finalchi boʻldi. 2003-yilgi mavsumda, u liga autsayderi Filadelfiya Charjga oʻtdi. Biroq, 2003-yilgi Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasi mavsum oxirida oʻz faoliyatini toʻxtatdi. 2004-yilning birinchi yarmida sportchi WPSL yarim professional ligasida Kaliforniya Storm klubida oʻynadi va uning gʻolibiga aylandi.

2004-yil avgust oyida u boshqa amerikalik legioner Jenni Benson oʻrniga Rossiyaning „Energetika" (Voronej) klubiga oʻtdi. U klubdagi ikkinchi o‘yinida „Lada"ga qarshi o‘yinda (2:2) gol urdi va atigi yarim mavsumda 8 ta o‘yin o‘tkazib, bitta gol urdi. Mavsum oxirida u Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. Vataniga qaytib, u professional faoliyatini yakunladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Stanford’s 'Bo' now can be just called Emily". 8-fevral 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „U.S. WOMEN ABROAD (Aug. 6-7): Emily Burt heads to Russia; Jenny Benson comes home". 17-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
3. ↑  „U.S. WOMEN ABROAD (Aug. 10-19): Emily Burt scores in Russia; Darci Borski tallies in Norway". 5-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.

Havolalar
---------

* WUSA veb-saytidagi profil
**Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Isayev nomidagi Oʻzbekiston tibbiyot parazitologiyasi ilmiy tadqiqot instituti** — parazitar kasalliklar (rishta, bezgak, spiroxetoz va boshqalar)ning kelib chiqish sabablari, ularning oldini olish va davolash masalalarini oʻrganadigan ilmiy muassasa. Buxoro tropik instituti nomi bilan 1923-yilda tashkil qilingan. 1925-yilda Oʻzbekiston tropik tibbiyot instituti degan nom berildi va 1931-yilda Samarqand shahriga koʻchirildi. 1940-yildan Oʻzbekiston bezgak va tibbiyot parazitologiyasi instituti, 1958—69 yillarda Oʻzbekiston eksperimental tibbiyot parazitologiyasi va gelmintologiyasi ilmiy tadqiqotlar instituti nomi bilan yuritiladi. Institutga 1924—64 yillarda professor L. M. Isayev rahbarlik qilgan.

Ilgari,keng tarqalgan rishta, bezgak, spiroxetoz kabi kasalliklar, keyinchalik ichki organlar va shahar tipidagi teri leyshmaniozi institut xodimlarining samarali mehnati tufayli batamom tugatildi. Institut olimlari gelmintozlar, leyshmaniozlar va boshqa kasalliklarning kelib chiqish sabablari, ularning oldini olish va yoʻqotish ustida tadqiqot olib bormoqdalar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Goldspur** — tez hosilga kiradigan olma navi. 1960 yil AQShda Golden delishes navi klonidan ajratib olingan. G. oʻz xususiyatlariga koʻra Golden delishes naviga oʻxshaydi. Hosildor, koʻchati ekilgandan soʻng 2—3 yili hosilga kiradi. Unumdor tuproq va yuqori agrotexnikani talab qiladi. Mevasi sentabr boshida uziladi. P.P. Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutida oʻtkazilgan tadqiqotlar G. Toshkent vohasi sharoitlarida samarador, istiqbolli nav ekanligini tasdiqladi. G.ni hozirda Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida ekish tavsiya etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ingichka volfram koni** -kattaqoʻrgʻon sh.dan (Samarqand viloyati) jan.sharqsa Zirabuloq togʻlarida joylashgan kon. 1941 y. A. M. Yengalichev topgan, Ingichkasoy nomi bilan atalgan. Kon 1943 y. ishga tushirilgan. I. v. k.ning istikbolini aniqlash va razvedka qilishda H. M. Abdullayev, A. V. Korolev, N. V. Litsenmayer, I. H. Hamroboyev, N. D. Ushakovlar qatnashgan.

I. v. k. geologik tuzilishida yuqori karbon — quyi perm davri otqindi va yuqori silur davri metamorfik jinslari ishtirok etgan. Otqindi jinslar biotitli granodiorit, granit va lamprofir, aplit daykalari, pegmatitlardan iborat. Choʻkindi metamorfik jinslar marmarlashgan ohaqtosh, slyudali slanetslar va turli tarkibli rogoviklardan tuzilgan. I. v. k.dagi volfram rudasi (sheyelit) yuqori silur davri marmarlarining granodiorit va granitlar bilan tutashgan joylarida hosil boʻlgan. Sheyelit 2—3 sm kattalikdagi kristall va baʼzan yertomirchalar holida uchraydi. Sheyelitdan tashqari konda pirrotin, pirit, xalkopirit, kassiterit, molibdenit va b. minerallar ham bor. Volframli skarnlarning kalinligi 5—10 sm dan 15—20 m gacha, uz. 100—600 m, baʼzan 1,5—2 km gacha, chuq. 800 m. Volfram rudasi massasining 90% qatlamsimon skarnlarda, 10% chasi skarnli tomirlarda va alyaskitlarda, qolgan 1% chasi choʻkindi jinslarining qatlamlari orasida joylashgan. I. v. k.tufayli Ingichka shaharchasi barpo etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Krakov-Vilnius** ittifoqi - Buyuk Litva Gertsogligi va Polsha Qirolligi oʻrtasidagi ittifoqchilik shartnomasi. 1413-yilgi Gorodil Ittifoqiga asoslangan. Hujjat 1499-yil 6-mayda Krakovda Polsha zodagonlari va oʻsha yilning 24-iyulida Vilniyusda Litva zodagonlari tomonidan imzolandi.

Polsha (1490-larda shtrihlangan pushti rangidagi xaritada) va Litva (pushti rang)

Sabablar
--------

Avvalboshda 1413-yildagi Gorodel ittifoqi amakivachchalar — Polsha qiroli Vladislav II Yagiello (1351-1434) va Buyuk Litva Gertsogi Vitaustas (1350-1430) oʻrtasida tuzilgan. Vladislav II Yagielloning nabirasi, Buyuk Litva Gertsogi Aleksandr (1461-1506) 86 yil oldin tuzilgan kelishuvni yangilash va tasdiqlash tashabbuskori boʻldi. Hujjatni ikkinchi tomondan uning ukasi Yan Olbracht (1459-1501) qoʻllab-quvvatlagan.

Ittifoq shartnomasining qayta imzolanishi Vilnius Seymi qarori qabul qilingan 1499-yilda boʻlib oʻtdi. Seym qaroriga koʻra, qaror kuchga kirgach, Buyuk Litva Gertsogi Polsha roziligisiz saylanishi, Litva zodagonlarining roziligisiz esa Polsha taxti hukmdori almashtirilishi mumkin emas edi. 1501-yil 23-oktabrdagi Melnitski ittifoqi ushbu huquqiy hujjatlarning mantiqiy davomi boʻldi. Unga binoan, mazkur ittifoq tuzilgach, Polsha va Litva Krakovda saylanadigan bir qirol hukmronligi ostidagi yagona davlatni tashkil etishi nazarda tutilgan edi. Bu meʼyor birinchi marta oʻsha yili qoʻllanilgan: bir necha oy oʻtgach, 41 yoshli Yan Olbracht kutilmaganda vafot etadi va Aleksandr bir vaqtning oʻzida Polsha taxtiga ham oʻtiradi.

Biroq, yangilangan ittifoqning asosiy maqsadi, avvalgisi kabi, harbiy-strategik birlashmani tashkil etish edi. Polsha va Litva mudofaa va hujum urushlarini olib borganda oʻzaro yordam berishga kelishdi. Asli litvalik, Amerika tarixchisi Antanas Yusaitis yozganidek, Litvaning Moskva bilan urushlari va Polshaning turklar hamda tatarlarga qarshi urushlarida oʻzaro yordam berish nazarda tutilgan.

Yangilangan ittifoq loyihasi Litvada 1496-yilda ishlab chiqilgan. Litva hukmronligi ostida qolgan rus pravoslav zodagonlari maʼlum bir vaqtdan soʻng, Litvani tark etib Moskva xizmatiga oʻta boshlaganliklarining sababini amerikalik olim O. Backus oʻrgangan. Uning taʼkidlashicha, ittifoq shartnomasining avvalgi matnini qayta ishlash jarayonida davlatning pravoslav fuqarolariga munosabatini belgilovchi boʻlimlar gʻoyib boʻlgan. Yangi matnda Polsha tomonidan Litva zodagonlariga huquqlar berilishi qayd etilar ekan, faqat *baʼzi zodagonlar Polshada shaxsiy muhrlar va boshqa qadr-qimmatni belgilovchi ramzlar uchun ruxsat olishi* taʼkidlangan, ammo ularga batafsil oydinlik kiritilmagan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Antanas Jusaitis*. The history of the Lithuanian nation and its present national aspirations*. The Lithuanian Catholic Truth Society, 1918 — 41 bet.
2. 1 2  Oswald P. Backus*. Motives of West Russian nobles in deserting Lithuania for Moscow, 1377-1514*, 1957 — 174 bet.
3. ↑  Oswald P. Backus*. Motives of West Russian nobles in deserting Lithuania for Moscow, 1377-1514*, 1957 — 174 bet.

Adabiyotlar
-----------

* Гудавичюс Э.*. История Литвы с древнейших времен до 1569 года*. Batrus, 2005. ISBN 5-94953-029-2.

Havolalar
---------
Gollandiyalik karnaval keki
**Gollandiyalik karnaval keki**, shuningdek, *karnaval keki* (Golland: Kermiskoek) sifatida ham tanilgan, an'anaviy ravishda gingerbread kekiga o'xshash gollandiyalik noziklikdir. Uning eski retsepti turli xil ingredientlarni o'z ichiga oladi, ular orasida yangi yig'ilgan javdar uni va Betuve hududidan yangi yig'ilgan asal bor, qo'shimcha ravishda tort tosh konfet bilan boyitilgan.

Karnaval torti vaqt o'tishi bilan unutilib ketgan boy an'anaga ega. Biroq, Karnaval torti YuNESKOga o'xshash mamlakat bo'ylab tashkilot - *Xalq hayoti va madaniy merosi markazi*  ro'yxatiga kiritilganligi sababli an'anani saqlab qolish mumkin. Ushbu an'ana qabul qilinganligi sababli, asl Gollandiyalik karnaval tortini butun yil davomida sotib olish mumkin.

Tarix
-----

1871 yilda Jan ter Gouv o'zining *"Xalq o'yin-kulgilari" (Volksvermaken)* kitobida karnaval tortini allaqachon tasvirlab bergan.  Ushbu kitobdan quyidagi qo'shiq paydo bo'ldi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Jan, just buy me a Cake! Pretty girl, I've got no money" | "|

Tarixiy jihatdan, Gollandiyalik karnaval keki faqat oktyabr oyida Tielning kuzgi karnavali uchun tayyorlangan. Ilgari uni to'y taklifi sifatida berishardi. Bir fermerning o'g'li sevgilisi uchun karnaval tortini sotib oldi. Agar qiz taklifdan keyin sakkiz yoki o'n to'rtinchi kuni unga bir bo'lak tort bersa, ular unashtirishardi. Agar u tortni taqdim qilmasa, u taklifini rad etgan hisoblanadi. Bugungi kunda *sevgi kekini* taklif qilish endi taklif emas, balki sheriklar, oila va do'stlar o'rtasidagi sevgi va minnatdorchilik belgisidir.

Hali ham karnaval tortini ishlab chiqaradigan Gollandnovvoyxonalari mavjud va shuning uchun an'ana davom etmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed". 26-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2022-yil.
2. ↑  De volksvermaken, third chapter, "Kermis"

Havolalar
---------

* Whipper va krem zaryadlovchilar Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-12-04).
**Nia Jones** (1992-yil 6-aprelda tugʻilgan) — netbol va futbolda Uels terma jamoasini xalqaro miqyosda himoya qiluvchi sportchi. U 2011-yilda FAW yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi mukofotini qoʻlga kiritgan. U 2013-yilda SportingWales jurnali va UWIC Rising Star mukofotiga nomzod boʻlgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Jones Wrexhamda tugʻilgan. Ysgol Maes Garmon maktabida oʻqiganidan soʻng u Kardiffdagi Uels institutida sport va jismoniy tarbiya boʻyicha tahsil olgan.

Netbol faoliyati
----------------

Jones qanot himoyachisi sifatida netbol oʻynaydi. U oʻz faoliyatini Mold Netbol klubida boshlagan va 17 yoshgacha va 21 yoshgacha boʻlgan Uels terma jamoalarida sardorlik qilgan. Hozirda u Uels katta jamoasining sardori.

Jones Severn Stars va Uels terma jamoasida oʻynaydi va u 2013- yilgi Netbol Yevropa ochiq chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan jamoa aʼzosi boʻlgan. U 2014 va 2018-yillardagi Hamdoʻstlik oʻyinlarida Uels jamoasi tarkibida ham ishtirok etgan. U 2017-yilda Yangi Zelandiyaga qarshi ikkita oʻyindan iborat seriyada oʻynash uchun Uels terma jamoasi tarkibiga kiritilgan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Jones oʻz faoliyatini Northop Hall Girlsda boshlagan va Uels terma jamoasida 17, 19 va 21 yoshgacha boʻlgan toifalarda oʻynagan, 2010-yilda Bolgariya ustidan 8:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda zaxira oʻyinchisi sifatida 18 yoshida kattalar safida debyut qilgan.

U 2015-yil iyul oyida FAWSLda Readingga koʻchib oʻtishdan oldin Cardiff Cityda oʻynagan. U Uels terma jamoasi safida bir necha bor yuqori darajadagi xalqaro miqyosda oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Wales Long Squad Announced Ahead of Silver Ferns Test Series.". *Welsh Netball* (30-yanvar 2017-yil). 4-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Netball: Nia Jones shortlisted for national award".  Daily Post (11-aprel 2013-yil). Qaraldi: 3-iyul 2015-yil.
3. ↑  „Netball: Nia Jones shortlisted for national award".  Daily Post (11-aprel 2013-yil). Qaraldi: 3-iyul 2015-yil.
4. ↑  „Nia Jones: World Cup netball omission leads to Reading move".  BBC Sport (3-iyul 2015-yil). Qaraldi: 3-iyul 2015-yil.
5. ↑  „WALES WOMEN'S SENIOR SQUAD ANNOUNCED".  Football Association of Wales (19-fevral 2015-yil). Qaraldi: 3-iyul 2015-yil.
**Neʼmatjon Sultonovich Matboboyev** (1950.30.4, Uchkoʻprik tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1999). Fargʻona pedagogika institutini tugatgan (1972). 1972-78 yillarda Uchkoʻprik tumanidagi 30maktabda oʻqituvchi, 1978— 82 yillarda yosh tabiatshunoslar st-yasida metodist, direktor, 1982-yildan Uch-koʻprik tumanidagi 29maktab va "Ziyo" iqtisod litsey-internatda kimyobiol. oʻqituvchisi. M. kimyobiol. dan lab. ma-shgʻulotlarini oʻtkazish uchun toʻla shart-sharoit yarata olgan. Lab. mashgʻulotlari uchun oʻquvchilar kuchi bilan eng oddiy asboblar yasashga erishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Neʼmatlar** — kishilarning kundalik hayotiy ehtiyojlarini qondirishga, ularga naf berishga qodir boʻlgan jami narsalar. N. isteʼmol N.lari (kishilarning bevosita ehti-yojlarini qondiradi), resurslar (isteʼmol N.lari ishlab chiqarish uchun zarur N.)ga; oʻz tuzilmasiga koʻra, xususiy va ij-timoiy N.ga boʻlinadi. Xususiy N. yakka isteʼmol etiladigan, ijtimoiy N. butun jamiyat foydalanishi mumkin boʻlgan, isteʼmolda cheklash boʻlmagan N.dir (qarang Moddip farovonlik). N. isteʼmolga ochikligi jihatidan meʼyoriy (isteʼmolchilarning da-romadlari oʻsishiga qarab isteʼmol qilinishi, talab ortib boradigan N.) va cheklangan (noyobligi yoki miq-dori cheklanganligi sababli ishlab chiqarish va taqsimlash zarur boʻlgan N.)ga boʻlinadi. Cheklangan N.ga talab ularning miqdoridan ancha ortiq boʻlgani uchun ham ular narxga ega boʻladi. Havo, quyosh nuri kabilarni istisno qilganda amalda barcha N. cheklangan N. sirasiga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |