**Doʻstlik kuni** (**xalqaro doʻstlik kuni** yoki **doʻstlar** kuni sifatida ham tanilgan) bir qancha mamlakatlarda doʻstlikni nishonlash kunidir. U dastlab tabriknomalar biznesi tomonidan ilgari surildi; Ijtimoiy tarmoq saytlaridan olingan maʼlumotlar Doʻstlik kuniga boʻlgan qiziqishning jonlanganini koʻrsatadi, bu Internetning tarqalishi bilan, xususan, Hindiston, Bangladesh va Malayziyada oʻsib bordi. Mobil telefonlar, raqamli aloqa va ijtimoiy tarmoqlar bu odatni ommalashtirishga hissa qoʻshdi. Janubiy Osiyoda bu kunni targ‘ib qiluvchilar do‘stlar sharafiga bir kun bag‘ishlash anʼanasini 1935-yilda Qo‘shma Shtatlarda paydo bo‘lgan deb hisoblaydilar

Tarixi
------

Doʻstlik kuni birinchi marta 1958-yilda Joys Xoll tomonidan Paragvayda taklifi kiritilgan. Bu global bayram orqali doʻstlik bayramini oʻz ichiga olgan bayram edi. Bayramning asl sanasi 2-avgust edi, ammo Amerika Qoʻshma Shtatlarida sinxronizatsiya bekor qilinganligi sababli u 7-avgustga koʻchirildi. 

Doʻstlik kunini nishonlash uchun 1998-yilda Nane Annan Vinni Puhni Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi dunyoning Doʻstlik elchisi etib tayinladi.  Tadbir BMTning Jamoatchilik axboroti va Disney korxonalari departamenti tomonidan homiylik qildi, Keti Li Gifford mezbonlik qildi. 

Umumjahon doʻstlik kunini oʻtkazish gʻoyasi birinchi marta 1958-yil 20-iyulda doktor Ramon Artemio Bracho tomonidan Paragvay daryosi boʻyida,Asunson shimolida, Paragvay, taxminan 200 milya (320 km) Puerto Pinasko shahrida doʻstlari bilan kechki ovqat paytida taklif qilingan. 

Ushbu uchrashuv davomida Butunjahon doʻstlik salib yurishi tugʻildi. Butunjahon doʻstlik salib yurishi irqi, rangi va dinidan qatʼi nazar, barcha insonlar oʻrtasida doʻstlik va hamjihatlikni targʻib qiluvchi jamgʻarmadir. Oʻshandan beri 30-iyul har yili Paragvayda Doʻstlik kuni sifatida nishonlanadi va boshqa bir qancha davlatlar tomonidan ham qabul qilingan. 

Butunjahon doʻstlik kuni bir necha yillardan beri Birlashgan Millatlar Tashkilotini 30-iyulni Butunjahon doʻstlik kuni sifatida tan olish uchun taklifi kiritilgan; Nihoyat, 2011-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi 30-iyulni Xalqaro doʻstlik kuni deb belgilashga qaror qildi va barcha aʼzo davlatlarni oʻzlarining mahalliy, milliy va mintaqaviy madaniyati va urf-odatlariga koʻra Xalqaro doʻstlik kunini nishonlashga taklif qilishni davom ettirdi. jamoalar, shu jumladan taʼlim va jamoatchilikni xabardor qilish tadbirlari orqali.

Fevraldagi bayramlar
--------------------

Ekvador, Meksika, Venesuela, Finlandiya, Estoniya va Dominikan Respublikasida Doʻstlik kuni 14-fevralda, Sevishganlar kuni bilan bir xil sanada nishonlanadi, bu hali romantik sherik topa olmaganlar uchun muqobil boʻlib xizmat qiladi.

Aprel oyida nishonlash
----------------------

Janubiy Afrikada bayramlar 16-aprel kuni nishonlanadi.

Iyun oyida bayramlar
--------------------

Ukrainada bayramlar 9-iyun kuni nishonlanadi.

Iyuldagi bayramlar
------------------

Ekvador va Venesuelada bayramlar 14-iyul kuni nishonlanadi. Pokistonda bu voqea har yili 19-iyulda nishonlanadi. Boliviyada Doʻstlik kuni 23-iyulda nishonlanadi. Nepalda Doʻstlik kuni 30-iyulda nishonlanadi. 

Paragvayda 29-iyul yaqin doʻstlar va oila aʼzolariga sovgʻalar berish uchun ishlatiladi. Bayramlar koʻpincha bar va tungi klublarda oʻtkaziladi.  Koʻrinmas doʻst oʻyini (*Amigo Invisible*) anʼana sanaladi, bunda guruh aʼzolariga nomlari yozilgan kichik varaqlar beriladi va ularning har biri yashirincha boshqasiga tanlaydi va 30-iyul kuni qogʻozga ismi yozilgan shaxsga sovgʻa beradi. Bu odat Asunson va Paragvayning boshqa shaharlarida ham maktablarda, ham ish joylarida qoʻllaniladi. 

2009-yildan beri Peru iyul oyining birinchi shanbasida „El dia del Amigo" bayramini nishonlaydi. Sana Pilsen Callao pivo brendi tomonidan taklif qilingan. Maqsad haqiqiy doʻstlikni tan olish va uni sevgidan va Sevishganlar kunini nishonlashdan farqlash edi.

Argentina, Braziliya, Ispaniya va Urugvayda Doʻstlik kuni (yoki Doʻstlar kuni) 20-iyulda nishonlanadi. Bu doʻstona yigʻilish va hozirgi va eski doʻstlar bilan salomlashish uchun sababdir.

Neil Armstrong Oyga qadam qoʻygan kundan ilhomlanib, xalqlar oʻrtasidagi doʻstlikni birlashtiruvchi jest sifatida Xalqaro doʻstlikni nishonlash gʻoyasiga ega boʻlgan argentinalik stomatolog va rotarian Enrike Ernesto Febbraro tufayli bu mashhur bayramga aylandi. U Apollon 11 kosmosda boʻlganida butun dunyo boʻylab Rotary klubining aloqalariga 1000 ta xat yubordi va bayramni boshlagan 700 ta javob oldi. 

Argentinada Doʻstlar kuni juda mashhur ommaviy hodisaga aylandi. Masalan, 2005-yilda yaxshi tilaklar bildiruvchi xabarlar va qoʻngʻiroqlar soni Buenos-Ayres, Mendoza, Kordoba va Rosario shaharlarida mobil telefon tarmogʻining ishdan chiqishiga olib keldi, bu 2004-yilda Rojdestvo va Yangi yil bayramlarida kuzatilgani bilan taqqoslangan..  Koʻpgina restoranlar, barlar va boshqa muassasalardagi oʻrindiqlar odatda bayramdan bir hafta oldin toʻliq band qilinadi.

Avgustdagi bayramlar
--------------------

Hindistonda Doʻstlik kuni avgust oyining birinchi yakshanbasida nishonlanadi. Bayram 1990-yillarning boshlarida Bollivud filmlari taʼsirida oʻsmirlar va yoshlar orasida keng tarqaldi. Doʻstlar oʻzlarining doʻstliklarini nishonlash ishorasi sifatida bir-birlariga „Doʻstlik" guruhini (lenta) bogʻlaydilar. Kollej talabalari odatda oʻsha kuni oq futbolka kiyishadi va ular ustiga bir-birlarining ismlarini yoki doʻstlik iqtiboslarini yozadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Friendship day: Do it with Friendship sms or Friendship quotes". — „In India the Friendship Day will be celebrated on August 7, 2011.".
2. ↑  „National Friendship Day". *NationalDay* (26-yanvar 2022-yil). 23-iyun 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-avgust 2022-yil.
3. ↑  *Nations.* „Winnie the Pooh" (en). *United Nations*. Qaraldi: 26-yanvar 2022-yil.
4. ↑  „ONU aprobó 30 de julio como Día de la Amistad" (es). Qaraldi: 18-sentabr 2013-yil.
5. ↑  *Paraguay 200 Years of Independence in the Heart of South America* Munro:. Oxford: Whap, 2010 — 86 bet. ISBN 978-0-9567405-1-9.
6. ↑  UN Res.A/65/L.72
7. ↑  „International Day of Friendship". *United Nations*. Qaraldi: 29-iyul 2021-yil.
8. ↑  „Happy Friendship Day 2019: Why do we celebrate 'friendship day'?". *Jagran English* (2-avgust 2019-yil). Qaraldi: 12-iyul 2020-yil.
9. ↑  „Friendship day 2019: History, significance of the day when people commemorate bonds that turned strangers into friends – India News, Firstpost". *Firstpost* (3-avgust 2019-yil). Qaraldi: 12-iyul 2020-yil.
10. ↑  „Día del amigo: la historia del argentino que propuso festejarlo el 20 de julio" (es) (20-iyul 2019-yil).
11. ↑  „Los teléfonos de saturaron por los saludos del día del amigo". Qaraldi: 2-avgust 2022-yil.
12. ↑  „The Invaluable Value of Friendship". *MorungExpress*. Qaraldi: 12-iyul 2020-yil.