**Bampton** — Angliyaning shimoli-sharqidagi Devon shahrida joylashgan kichik shaharcha boʻlib, cherkov ham mavjud, Batherm daryosi boʻyida, Exe daryosining irmogʻi bor. Bu taxminan 6 milya (9.7 km) Tivertondan shimolda, 19 milya (31 km) Ekseterdan shimolda va cherkov shimoli-sharqida va shimoli-gʻarbiy tomonida Somerset bilan chegaradosh. *Bampton* Kler va Shuttern saylov uchastkasining asosiy qismidir. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda palata aholisi 3,412 kishi boʻlgan edi.

Tarixi
------

### Normangacha

Bampton tarixi Rim qal’asi bilan boshlangan deb taxmin qilinadi, ammo keyinchalik Sakson qoldiqlari eng oson koʻrinadi. Baʼzi toʻsiqlar 625 fut (keyinroq furlong) boʻlgan Sakson joʻyak oʻlchamiga mos keladi va keyingi qal’aning shimoli-sharqida Sakson polosasi dehqonchilik izlarini koʻrish mumkin. Dumaloq cherkov hovlisi ham saksonlikdir.

### Norman

XI asr Norman Bampton qal’asi taxminan 1067-yilda Valter Douai yoki uning oʻgʻli Robert tomonidan qurilgan. Dastlab, taxminlarga koʻra, Motte tepasida yogʻoch minora bor edi. Togʻning sharqida toʻrtburchak shakldagi bailey boʻlib, janubdan Batherm daryosigacha boʻlgan tik qiyalik bilan himoyalangan. Uffculme atrofidagi yerlariga egalik qilish toʻgʻrisida qirol Stiven bilan tortishuvdan soʻng, Robert Duai qirol Stivenga qarshi isyon koʻtaradi. Keyin Stiven qal’ani qamal qiladi, u oxir-oqibat taslim boʻldi. Robert surgunga qochib ketdi va uning yerlari Genri de Treysiga beriladi, oʻsha yerlarning egasiga aylandi.

### Fuqarolar urushi

Angliya fuqarolar urushi 1645-yilda Bamptonga yetib boradi, Tiverton qal’asidagi qirolistlar shaharni yoqib yuborishdi, shunda XVII asrdan oldingi bir nechta binolar saqlanib qolgan.

Belgilari
---------

Bamptonda hozirda 70 dan ortiq binolar roʻyxatga olingan, shu jumladan minorasi XIII asrga tegishli boʻlgan Sent-Maykl va barcha farishtalarga bagʻishlangan I darajali cherkov mavjud. XV asrda qayta qurilgan va kengaytirilgan va 1872-yilda qayta tiklangan. Jamoatdagi Petton qishlogʻida Sent-Petrokning kichik cherkovi joylashgan. Sobiq vikarajning qismlari XV asr oʻrtalariga toʻgʻri keladi va shahar chetidagi Exeter Inn dastlab 1495-yilda qurilgan ferma uyi boʻlgan edi.

Bampton yarmarkasi
------------------

### Tarixi

Yillik Bampton koʻrgazmasi 1258-yilda Qirollik Xartiyasi tomonidan tashkil etilgan va har yili oktyabr oyining oxirgi payshanbasida oʻtkaziladi. Garchi yarmarka 1212-yilda eslatib oʻtilgan va ehtimol undan ham qadimgi boʻlsa ham. Avliyo Luqo cherkovida oʻtkaziladigan yarmarkaning saqlanib qolgan birinchi nizomi 1258-yilga tegishli boʻlib, Genrix III tomonidan cherkov rektori usta Osmundga berilgan. Keyinchalik yarmarka egalari orasida Koggan, Fits Uorin, Kortni va Burchier oilalari bor edi. Koʻp yillar davomida u Avliyo Luqoning yarmarkasi sifatida tanilgan, chunki u Avliyo Luqo bayramida oʻtkazilgan. Yarmarkada tovar sotayotgan savdogarlar dastlab yarmarkaga kiraverishdagi bojxonada toʻlangan boj toʻlashlari shart edi. 1790-yilda stend Newtown maydonidagi bozor yoki manor xonalariga koʻchdi. 1883-yilgacha Whitsunda uch kunlik yarmarka ham boʻlib, u manorda boʻlib oʻtdi. Bu 1267-yilda oʻsha paytda Manor Lordi boʻlgan Jon Koganga haftalik bozor oʻtkazish huquqi bilan berilgan.

Savdo bilan bir qatorda, yarmarkada har doim turli xil koʻngilochar tadbirlar ham taqdim etilgan. Dastlabki yillarda bu Injil mavzusidagi sirli oʻyinlar boʻlar edi. Vaqt oʻtishi bilan pyesalar afsona va tarix mavzusiga ega boʻla boshladi. Ayiqlarni oʻynash, jonglyorlar, akrobatlar va qoʻgʻirchoq teatrlari, shuningdek, boks va kurash musobaqalari boʻlar edi.

1920-yillarda konchilarning ish tashlashi pit ponilarining katta sotilishiga olib keladi va Bamptondagi narxlar qulab tushdi. 1928-yilda baʼzi poniyalar bepul beriladi. 1972-yilda janob Baxter shahar kengashiga uzoqda boj olish huquqini ijaraga oldi. Ushbu shartnoma kengash yarmarka bilan bogʻliq biznes stavkalarini toʻlashi va yarmarkani oʻtkazish va undan keyin tozalash uchun javobgar boʻlishi haqidagi bandni oʻz ichiga olgan. Janob Baxterga birinchi toʻlov 25 funt sterling etib belgilandi. Bu kengash tomonidan yarmarkaga yoʻl belgilari bilan taʼminlash, yarmarkadan soʻng chiqindi va axlatni tozalash, yoʻl harakati boshqaruvi kabi koʻplab tashkiliy ishlarni amalga oshirishni talab qildi. 1972-yildan boshlab Brook koʻchasi yarmarka kunlarida transport harakati uchun yopildi. Stansiya avtoparki 1973-yilda koʻngilochar yarmarka oʻtkaziladigan joyga aylandi. 1984-yilga kelib yarmarkadan tushumlar 1040 funt sterlingni tashkil etgan edi.

1985-yilda pony savdosi tugagandan soʻng, yarmarkadan tushgan daromad oldingiga qaraganda kamroq doʻkon egalari bilan pasayishni boshladi va oziq-ovqat doʻkonlari sonining koʻpayishi kuzatildi. Bunga javoban, Bampton Fair ishchi guruhi 1990-yilda tashkil etilgan boʻlib, u hali ham davom etmoqda. Yarmarkaga endi nominal £ 100 ga ruxsat beriladi.

### Chorvachilik va chorva bozorlari va yarmarkalari

XIII asrda boshlangan Bamptondagi Buyuk qoramol bozori oyning oxirgi chorshanbasida boʻlib oʻtdi va bir vaqtning oʻzida Bampton yarmarkasida 14000 tagacha qoʻy sotilgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin Kingʻs Close-dagi bozor sayti ishlab chiquvchilarga sotildi va yirik chorva bozori yopiladi.

### Pony savdosi

Bampton koʻrgazmasi faqat 1856-yilda Frederik Nayt yarmarkada oʻz ponilarini sotishni boshlaganida, ponilarni sotish bilan mashhur boʻldi. Ilgari Exmoor Ponies *kuzgi chayqalish* deb atalmish chogʻda togʻlarda yigʻilib, yarmarkada sotish uchun yoʻlda haydalgan. Ponilarni Dulverton va Exebrij orqali haydab chiqarilgandan soʻng, Tiverton mehmonxonasi (hozirda Quarrymanlar dam olish maskani deb ataladi) orqasidagi eski bogʻga olib kelishdi, u yerda ular yogʻoch qalamlarda saqlangan. Auktsion halqasi yaqin atrofdagi kichik dumaloq qalam edi. Koʻp sonli yarmarka ishtirokchilari poni qalamlarini koʻrish uchun kirish toʻlovini toʻlaydilar. 1979-yilda Dartmurni muhofaza qilish jamiyati RSPCAga yarmarkada poniyalarga nisbatan shafqatsizlikda gumon qilinganligi haqida yozgan. Keyin 1984-yilda RSPCA inspektorlari, veterinar va kengash oʻrtasida uchrashuv boʻlib oʻtdi. Ponilarning farovonligini yaxshilash boʻyicha bir qator tavsiyalar berildi, garchi yigʻilishda yarmarka boshqalarga qaraganda muammosiz oʻtganligi toʻgʻrisida konsensusga erishildi. 1984-yilgi yarmarka oxirida RSPCA yarmarkaning tashkil etilishidan mamnun boʻldi va 1985-yilda Bampton yana pony yarmarkasi haqida hech qanday rasmiy shikoyatlarni olmadi. Biroq, RSPCA va auktsionchilar ponilarni yuk mashinalariga yuklash usullarini bir qator yaxshilashni va baʼzi qalamlarni taʼmirlashni talab qilishdi. Savdolarni oʻtkazish uchun muqobil saytlar taklif qilingan boʻlsada, kengash yiliga bir marta oʻtkaziladigan tadbir uchun majburiyatlarni bajarish uchun zarur boʻlgan pulni sarflashni xohlamadi. Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Devon tumani kengashidan yordam soʻraldi, ammo yordam berilmadi. 2004-yildan 2013-yilgacha qishloq xoʻjaligi texnikasi, Exmoor poniyalari va boshqa chorva mollari yana yarmarkaning bir qismi sifatida, shahardan biroz uzoqda, Luttrell karerida kim oshdi savdosiga qoʻyildi. Biroq, poni sotishga boʻlgan talabning kamayishi va Luttrell Farm kim oshdi savdosi uchun mavjud boʻlmasligi sababli, bu nihoyasiga yetdi.

### Bugun yarmarka

Yarmarka maktabda yarim yillik tanaffus paytida oʻz vaqtini belgilashi bilan hamon mashhur tadbir boʻlib qolmoqda. Anʼanaviy koʻngilochar yarmarka bilan bir qatorda, koʻpincha juda gavjum, yangiliklar sotiladigan va West Country mahsulotlari sotiladigan koʻcha bozori mavjud. „Bampton Fair" deb nomlangan qoʻshiq Pol Uilson tomonidan yozilgan; Bu uning „*Poor Fellows*" da yozilgan qoʻshiqlari orasida edi.

Egizak shaharlari
-----------------

Villers-Bocage, Kalvados, Fransiya 1975-yildan.

Tarixiy mulklar
---------------

* Duvale

Manbalar
--------

1. 1 2  Harris, Helen*. A Handbook of Devon Parishes*. Halsgrove, 2004 — 12–13 bet. ISBN 1841143146.
2. ↑  „Clare & Shuttern ward 2011". Qaraldi: 22-fevral 2015-yil.
3. 1 2  „Bampton: The History Section". *Bampton in Devon*. Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
4. ↑  „Bampton Castle". *castlesfortsbattles.co.uk*. 18-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2017-yil.
5. ↑  „Castles of England - Bampton Castle". *Britain - Ireland Castles.com*. Qaraldi: 2-fevral 2017-yil.
6. ↑  „Bampton's Listed Buildings". *Bampton in Devon*. 18-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
7. ↑  Mid Devon District Council*. Bampton Conservation Area Appraisal and Management Plan* — 6 bet. 30-yanvar 2017-yilda qaraldi.
8. ↑  „Bampton's Historic Inns". *Bampton in Devon*. Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.
9. ↑  „A Brief History of the Fair". *Bampton Charter Fair*. Qaraldi: 18-dekabr 2016-yil.
10. ↑  „Homepage". *Bampton Charter Fair*. Qaraldi: 18-dekabr 2016-yil.
11. ↑  Tony Rose songs; Bampton Fair; mainlynorfolk.info
12. ↑  „Bampton Twinning Association". *Bampton in Devon*. Qaraldi: 30-yanvar 2017-yil.

Havolalar
---------

* Devondagi Bampton — shahar sayti;
* Bampton, Devon Curlie katalogida;
* Bampton.