recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Platforma (maʼnolari).

**Platforma** — Yer poʻstining sust harakatlanadigan qismi, geosinklinallarning aksi hisoblanuvchi konti-nentning asosiy struktura elementi. Maydoni bir necha mln. km² ga yetadi. P. tuzilishi 2 qavatdan iborat. Pastki kavat magmatik, metamorfik va vulqon jinslaridan tarkib topgan. Yuqori qavat choʻkindi, baʼzan vulqon jinslaridan tuzilgan. Qalinligi 3–7 km dan 9 km gacha, ayrim joylarda undan ham ortiq. Bir oz qiya holda yotgan qoplama jinslar turli tartibdagi kichik strukturalar bilan murakkablashgan. P.larda jadal burmalanishlar quyidagi joylarda yuzaga keladi: tuzli yotqizikdardan tarkib topgan egilmalarda; yondosh burmalangan oblastlarning chekka qismida; avlakogenlarda (yoriqlar bilan chegaralangan va grabensimon shakldagi P.ning chiziqli egilmasi); poydevorning katta amplitudali yoriqlarga tutashgan qismlarida.

Qad. va yosh P.lar farq qilinadi. Qad. P.ning poydevori paleozoygacha hosil boʻlgan qatlamlarning burmalanishidan yuzaga kelgan. Baʼzan P. krplama-sini poydevordan oraliq jinslar majmui ajratib turadi. P.da magmatik jarayonlar ham kuzatiladi, lekin ular geosinklinallardagiga nisbatan bir-muncha sust. Magmatizm jinslari ish-qorbazaltli magmadan iborat. P.larda sodir boʻladigan seysmik harakatlar ancha sust boʻladi, lekin yirik yoriqlarga tutashgan joylarida va qoʻshni geosinklinal oblastlar yaqinida kuchli boʻlishi mumkin. P.larda geotermik gradiyent geosinklinallardagiga nisbatan 2—4-marta kam. Yosh P.larda bu koʻrsatkich qadimiylariga nisbatan yuqori. P.lar chegarasi, odatda, poydevorning burmalangan strukturalari yoʻnalishiga moye kelmasdan, balki qoʻshni geosinklinallarning choʻziklik chegarasi bilan ustmaust tushadi. P.lar chegarasi keskin yoki juda yoyiq boʻlishi mumkin. P.larning yirik struktu-rasi sifatida qalqonlar va plitalar ajratiladi. Plitalarda neft va gazning yirik zaxiralari uchraydi. Yuqorida qayd qilingan barcha belgilar Yer poʻstining 30–60 km qalinlikdagi kontinental P.lariga xosdir. Bulardan tashqari, okean P.lari ham mavjud. Ularga tekis relyefli okean tublari misol boʻla oladi. Yer pusti qalinligi bu joyda 5–7 km dan oshmaydi, granitli qatlamlar uchramay-di, choʻkindi qatlamlar kam boʻlganligidan anʼanaviy fikrga asosan neft va gazlarga istiqbolsiz hisoblanadi. Qad. P.larga: Shimoliy Amerika va Janubiy Amerika, Sharqiy Yevropa, Sharqiy Sibir, Afrika, Avstraliya P.lari, yosh P.larga Gʻarbiy Yevropa, Turon-Skif, Gʻarbiy Sibir P.lari mansub.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Orolqum choʻli** — dunyodagi eng yosh cho'l. Oʻrta Osiyoda sugʻorishning tez surʼatlarda rivojlanishi munosabati bilan Orol dengiziga quyilayotgan Amudaryo va Sirdaryo suv hajmining kamayib borishi va tabiiy bugʻlanishning yuqoriligi tufayli Orol dengizining 40 ming km² dan ziyod qismi quruklikka aylanishi natijasida 20-asr oxirida vujudga kelgan. Quruqlik tipik qum-shoʻrxokli choʻl xususiyatiga ega. Choʻl yer yuzasi Orol dengizining markaziy qismiga nishab tekislik boʻlib, unda, asosan, eol relyef shakllari (doʻng-barxan qumlari, balandligi 0,5 — 4m) va shoʻrxoklar tarqalgan. Choʻl delta, dengiz va koʻl sharoitlarida hosil boʻlgan qumshagʻal, qum, qumoq, loylardan tashkil topgan. Subtropik kenglikda joylashgan, iqlimi keskin kontinental. Yillik oʻrtacha temperatura 9,6°, yanvarniki —7°, iyulniki 25,7°, yillik yogʻin 88 mm. Grunt suvlarining chuq. 7–10 m, minerallashuvi 30—80 g/l. Choʻlda, asosan, taqirsimon qoldiq shoʻrxoklar hosil boʻlgan. Oʻsimligi siyrak, eol qum relyefi mavjud yerlarda qora saksovul, cherkez, yulgʻun, shoʻralar, taqirsimon qoldiq shoʻrxokli yerlarda yulgʻun, sarsazan, shoʻralar tarqalgan. Choʻlda uning atrofidagi hududlardan kirib kelgan hayvonlar (asosan, kemiruvchilar) yashaydi. Janubiy qismida sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan sulfat tuzlar, tabiiy gaz kabi foydali qazilma konlari ochilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tosh davri** — insoniyat taraqqiyotidagi eng qadimgi davr. Bu davrda mehnat qurollari hamda qurolyarogʻlar, asosan: tosh, yogʻoch va suyakdan yasalgan. Tosh davri qadimiy (paleolit), oʻrta (mezolit) va yangi (neolit) davrlarga boʻlinadi. Tosh davri bundan taxminan 2 million yil oddinroq boshlanib, Oʻzbekistonda 4 ming yil burun tugagan (ayrim hududlarda uzoqroq davom etgan). Tosh davri odamlari terimchilik, ovchilik, baliq ovlash bilan shugʻullangan; neolit davrida dehqonchilik qilish va chorvachilik paydo boʻlgan. Ijtimoiy munosabatlar „ibtidoiy odamlar toʻdasi"ga, soʻngra ibtidoiy urugʻdoshlik tuzumiga xos boʻlgan. Tosh davrining qad. davri — paleolit 3 davrga boʻlinib oʻrganiladi: quyi paleolit, oʻrta paleolit, yuqori paleolit. Quyi paleolit davri ilmiy xulosalarga koʻra, odam ilk bora mehnat qurollarini yasagan vaqtlardan boshlangan. Bu jarayon yer sharining turli joylarida turli vaqtlarda sodir boʻlgan (mas. Afrikada bu jarayon 3 million yil avval boshlangan, Yevropaning jan. va Osiyoda taxminan 2 million yil avval). Ammo qayerda va qachon boshlanganidan qatʼiy nazar, quyi paleolit insoniyatning eng uzoq, davom etgan tarixini aks ettirgan. Tosh asri texnikasining takomillashuvi natijasida disk shaklidagi (rapidasimon) nukleuslarnya vujudga kelishi va ulardan oʻtkir uchli uchburchaksimon uchirindilarni yuzaga kelishi bilan quyi paleolit oʻrnini oʻrta tosh davri, yaʼni mustye davri (qarang Mustye madaniyati) oladi. Mustyedan soʻng yuqori paleolit davri boshlanadi. Yevropada, Osiyoda, jumladan, bizning Oʻrta Osiyoda oʻrta paleolit hozirgi kunimizdan 200 ming yil avval boshlanib, oʻrta hisobda 160 ming yil davom etadi va oʻrnini 50 ming yil avval progressivroq boʻlgan yuqori paleolit davriga boʻshatib beradi. Yuqori paleolit davrida, asosan, realistik sanʼat rivojlanadi. Oʻsha davr odamlari hayvonlarni ovlash jarayonini qanday koʻrgan boʻlsalar, shunday ravishda gʻor devorlariga rasmlar chizganlar. Chizganda ham qizil va kora tabiiy ranglarda chizganlar. Bu narsa odamlarning ongini rivojlanganligini koʻrsatadi. Mexnat kurollarini yasash texnikasi boʻyicha quyi va oʻrta paleolitta nisbatan juda yuksak koʻtarilgan yuqori paleolit davri, oʻz navbatida, bundan 12—10 ming yil avval progressivroq boʻlgan mezolit davri bilan almashdi. Tosh davrining soʻnggi bosqichi boʻlgan neolit bundan 5—4 ming yil avval, davri bilan almashdi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hijoz Hoshimiylar Qirolligi** (arabcha: , Al-Mamlakah al-Ḥijāzyah Al-Hāshimīyah) — 1916-yilda Usmoniylar imperiyasidan mustaqilligini eʼlon qilgan Hijozdagi davlat. Hoshimiylar sulolasi hukmronlik qilgan. 1920-yillarning oʻrtalarida Najd bosib oldi, shundan soʻng birlashgan Najd va Hijoz qirolligi tuzildi.

Tarixi
------

Birinchi jahon urushi paytida inglizlar Makka sharifi Husayn bin Ali bilan muzokaralar boshladilar. 1915-yil oktyabr oyida Misrdagi Britaniya Oliy komissari Artur Makmagon Husaynga uni kelajakdagi davlatning qiroli sifatida tan olishga vaʼda berdi, bu Livan, G'arbiy Suriya, Arabistonning janubiy va sharqdan tashqari barcha arab mamlakatlarini qamrab oladi. Shu va’daga tayangan Sharif Husayn 1916-yil iyun oyida Usmoniylarga qarshi qo‘zg‘olon ko‘tardi.

Urushdan soʻng Buyuk Britaniya oʻz vaʼdalarini bajarishini kutar ekan, Husayn ibn Ali Usmoniylar imperiyasining barcha sobiq arab viloyatlarini oʻz hukmronligi ostida birlashtirishni daʼvo qilib, oʻzini podshoh deb eʼlon qildi. Biroq Buyuk Britaniya va Fransiyaning o‘z rejalari bor edi va Buyuk Britaniya uni faqat Hijoz podshosi sifatida tan oldi. 1919-yilda Husaynning oʻzi arablarni birlashtirishga qaror qildi va oʻz qoʻshinlarini Najdning chegara hududlariga koʻchirdi, ammo magʻlubiyatga uchradi. Buyuk Britaniya oʻz ittifoqchisining ambitsiyalarini moʻtadil qilishni foydali deb hisobladi, lekin uni magʻlub etishga yoʻl qoʻymadi.

Husayn oʻzining ulkan rejalaridan voz kechmadi, qoʻshin uchun soliq va xarajatlarni oshirdi. Bu esa mamlakat ichida unga nisbatan norozilikni kuchaytirdi. 1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi qulagandan keyin xalifalikning tugatilishidan foydalanib, oʻzini yangi xalifa deb eʼlon qildi. Bu islom olamining turli burchaklarida, ayniqsa Najdda noroziliklarga sabab boʻldi. 1924-yil sentyabr oyida Najd Hijozga qarshi urush boshladi. Bu safar Husaynning daʼvolaridan va 1924-yilning yozida Jiddada SSSR Bosh konsulligi ochilganidan norozi boʻlgan inglizlar qirolni qoʻllab-quvvatlamadilar va 1924-yil oktyabrda Husayn zodagonlar yigʻilishida taxtdan chetlatildi va mamlakatdan chiqarib yuborildi. 1925-yil oktabr oyida Najd amiri Ibn Saud ingliz vakili bilan shartnoma tuzdi, unga koʻra ingliz hukumati baʼzi imtiyozlar evaziga Hijozning Najd tomonidan qoʻshib olinishini haqiqatda tan oldi. 1925-yil 22-dekabrda Jidda taslim boʻldi va shoh Ali Hijozni tark etdi; mahalliy zodagonlar Ibn Saudga bay’at qilishga bundan ham ertaroq qasamyod qilgandilar.

Adabiyot
--------

* «История Востока» в 6 томах. Т. V «Восток в новейшее время (1914—1945 гг.)» — М.: издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2006. ISBN 5-02-018102-1
**Auditor** (lotincha: *audiotor* — tinglovchi, oʻquvchi; inglizcha: *auditor*) — malaka sertifikatiga ega boʻlgan jismoniy shaxs. Agar auditor auditorlik tashkilotining shtatida turgan boʻlsa yoki auditorlik tashkiloti u bilan fuqarolik — huquqiy tusdagi shartnoma tuzgan boʻlsa, u auditorlik tekshiruvini oʻtkazishga jalb etilishi mumkin.

Auditor auditorlik tekshiruvini sifatsiz oʻtkazganligi, tijorat sirini oshkor etganligi hamda boshqa xatti-harakatlari oqibatlarida auditorlik tashkilotiga zarar yetkazganligi uchun qonun hujjatlariga muvofiq auditorlik tashkiloti oldida javobgar boʻladi. Auditor malaka serifikati jismoniy shaxsga, basharti u auditorlik tashkiloti shtatida boʻlsa yoki u bilan auditorlik tashkiloti fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnoma tuzgan boʻlsa, auditorlik tekshiruvini amalga oshirish huquqini beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Toychiyev, N. ed (2009). "Auditor". *Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi*. Toshkent: „Adolat" nashriyoti. p. 32.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Andrey Vlasichev** (1981-yil 27-yanvarda tugʻilgan) — oʻzbek professional futbolchisi. Hozirda murabbiy.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Toshkentning „Lokomotiv" klubida, undan avval Oʻzbekiston Ligasida Toshkentning „Paxtakor" klubi, Rossiya Birinchi divizionida Kaliningradning „Baltika" klubi va Qozogʻiston Premer-ligasining „Ordabasi" klublarida oʻynagan.

### Klub faoliyati

Jizzax shahar oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. 17 yoshida „Jashtik-Aq-Oltin" klubi tarkibida Qirg‘iziston chempionatida kattalar toifasida debyut qilgan, 18 yoshidan esa „So‘g‘diyona" safida O‘zbekiston oliy ligasida o‘ynagan.

2000-yilda „Doʻstlik" tarkibida Oʻzbekiston chempioni va kubogi sohibi boʻlgan, ammo mavsum davomida atigi 7 ta oʻyinda maydonga tushib, klubning asosiy futbolchisi boʻlmagan. 2001-yilda u „Paxtakor" ga oʻtib, u bilan chempionatning kumush medallarini qoʻlga kiritdi, 2002-yilda esa Oʻzbekiston chempioni boʻldi, shu yillarda ikki karra Kubok sohibiga aylandi.

2003-yilda u birinchi divizionda oʻynagan Rossiyaning „Baltika" jamoasiga oʻtdi, 14 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi, lekin koʻp oʻyinlarda zaxiradan maydonga tushdi.

2005-2006-yillarda „Ordabasi" safida Qozogʻiston oliy ligasida oʻynagan, bir yarim mavsumda 30 ta oʻyin oʻtkazib, 2005-yil 25-mayda „Vostok"  ga qarshi oʻyinda bitta gol urgan. Qozogʻiston kubogi bahslarida ham ikkita gol urgan .

Faoliyatining ikkinchi yarmida u oʻrta dehqonlar va Oʻzbekiston chempionati autsayderlari jamoalarida oʻynadi. U professional faoliyatini 2013-yilda yakunlagan.

U O‘zbekiston oliy ligasida jami 171ta o‘yin o‘tkazib, 12ta gol urgan.

### Milliy terma jamoa

U Oʻzbekiston milliy terma jamoasidagi debyut uchrashuvini 2001-yilning 26 iyun kuni Hindistonga qarshi oʻtkazgan. U 2001-2003-yillarda terma jamoa safida jami 11 ta o‘yin o‘tkazib, birorta ham gol urmagan bo‘lsa, shundan 2001-yilda 9 ta, keyingi ikkitasida bittadan o‘yin o‘tkazgan.

### Murabbiylik faoliyati

2015-yilda u Qirgʻizistonning „Alay" klubini boshqargan va jamoani chempionatda gʻalabaga olib kelgan.

Yutuqlari
---------

Oʻzbekiston chempioni: (2) 2000, 2002

Oʻzbekiston Kubogi sohibi: (3) 2000, 2001, 2002

Shaxsiy hayot
-------------

Otasi Vladimir Vlasichev (1955-yilda tugʻilgan) — sobiq futbolchi, keyinchalik murabbiy. Ukasi Anatoliy esa (1988-yilda tugʻilgan) — Qirgʻiziston milliy terma jamoasi futbolchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Восток» Усть-Каменогорск 0 : 1 «Ордабасы» Чимкент". 21-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2019-yil.
2. ↑  „Индия 1 : 2 Узбекистан". 21-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2019-yil.
3. ↑  „ПОДДЕРЖИВАЯ ДЕТСКИХ ТРЕНЕРОВ". 21-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2019-yil.

Havolalar
---------

* Andrei Vlasichev at National-Football-Teams.com
* Profile at KLISF
* Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-10-03). Zayavochniy spisok komand Pervoy ligi-2011
**Mugʻxona**, qurum, mugʻtosh — 1) otashparastlar qarorgohi; 2) oʻtov shaklida toshdan yasalgan qabr inshooti (miloddan avvalgi III—II, milodiy V—VI-asrlar). Namangan viloyatidagi Kosonsoy yaqinidan topilgan Mugʻxona Shimoliy Fargʻonaning yarim oʻtroq qabilalariga mansub. Inshoot devorlari siniq va yupqa toshlardan qorishma ishlatilmay oval shaklida (5x8,5 m) qurilgan. Ichki xonaning chiqish tuynugi boʻlib, toshtaxta bilan berkitib qoʻyilgan. M.dan odam suyaklari, tuvak, koʻza, dastali piyola, qilich, pi-choq, jez va temir oʻq uchi, jez koʻzgu, zirak, uzuk, munchoq, nafis moʻychinak va boshqa topilgan. Idishlar qizil, qora angob bilan tirnab hoshiyalangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shayx mavlon bobo majmuasi** – Xiva tumani, eski Qiyot qishlogʻi yaqinida joylashgan masjid, qabriston hamda minora majmuasidan iborat tarixiy obyekt. XIX asrda dastlab qabriston boʻlgan hududda Olloqulixon buyrugʻi bilan minora, masjid va madrasa qad rostlagan. Majmuaning asosi boʻlgan qabristonda Shermuhammad Munis va Muhammad Rizo Erniyozbek oʻgʻli Ogohiyning qabrlari mavjud. Majmua UNESCOning Butunjahon merosi obyekti roʻyxatiga kiritilgan. Ayni paytda bu majmua Ichan qalʻa muzey qoʻriqxonasi tarkibiga ham kiradi.

Rekonstruksiya qilinishi
------------------------

Shayx mavlon bobo majmuasida joylashgan maqbara 1989—1999-yillarda rekonstruksiya qilingan boʻlib, sahni 120 kv metr, balandligi 11-metrni tashkil etadi. Majmua 1999-yilda Ogohiyning 190 yillik hamda 2010-yildagi 200 yillik yubileyi munosabati bilan ham taʼmirlangan.

2021-yilda Xorazm Maʼmun akademiyasiga qarashli „Janubiy Orolboʼyi tarixiy meʼmoriy yodgorliklarining qurilish materiallarini sinash va taʼmirlash laboratoriyasi" boʻlimi xodimlari koʻplab tarixiy obyektlar qatorida Shayx mavlon bobo majmuasida ham yer ostki va yer ustki konstruktiv holatlarini monitoring qilish ishlari olib borgan.

Yana qarang
-----------

Xiva

Ichan qalʼa

Dishan qalʼa

Manbalar
--------

1. ↑  „Шермуҳаммад Мунис Хоразмий". *xorazmiy.uz*. Qaraldi: 9-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Хива Ичан Қалъа Музейқўриқхонаси ҳақида — У ким, бу нима" (uz-UZ). *QOMUS.INFO*. Qaraldi: 9-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „Хива - Комплекс Шейх Мавлон Бобо" (ru-RU). *Turkestan Travel*. Qaraldi: 9-oktyabr 2023-yil.
**Yapon tili** — Yaponiyaning rasmiy davlat tili. yapon tilining genetik aloqalari, yaʼni uning u yoki bu til oilasiga mansubligi uzoq vaqt aniqlanmagan: u goh oltoy tillariga, goh avstronez tillariga mansub deb kelingan. Soʻnggi oʻnyilliklardagi tadqiqotlar yapon tilining oltoy tillari oilasiga mansubligini isbotlamoqda. Bu til, asosan, Yaponyada, shuningdek, Osiyo, Amerika va Yevropaning bir qancha mamlakatlari (AQSH, Kanada, Braziliya va boshqalar) da, Avstraliyada tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 126 million (Yaponiyaning oʻzida — 124 million) kishidan ortiqroq (2000). Yapon tilida, asosan, shim.sharqiy, gʻarbiy va jan. lahja guruhlari farqlanadi. Fonologik tizimi avstronez tillarinikiga yaqin boʻlib, adabiy tilda 35 fonema (jumladan, 5 ta unli) mavjud. Unlilar choʻziqlik qisqalik, undoshlar esa yakka va qoʻshaloq kelish xususiyatlariga ega boʻlib, bu xususiyatlar koʻpincha maʼno farqlash uchun xizmat qiladi. Grammatik tizimi oltoy, xususan, turkiy tillardagiga oʻxshash: ot va feʼl turkumlaridagi koʻmakchi, yuklama xarakteridagi soʻzlar va qoʻshimchalar, soʻz tartibida aniqlovchining aniqlanmishdan oldin, kesimning hamma vaqt gap oxirida kelishi. Leksikasida asl yapon soʻzlaridan tashqari xitoy tilidan oʻzlashgan soʻzlar ("kango") koʻp boʻlib, ular Yapon tiliga xitoy yozuvi bilan birga kirib kelgan. Zamonaviy oʻzlashma soʻzlar ("gayraygo") asosan ingliz tilidan kirib kelmoqda. Har ikkala turdagi oʻzlashma soʻzlar oʻzining fonologik, morfologik va grammatik xususiyatlariga ega. Asl yaponcha soʻzlar va grammatik koʻrsatkichlar yapon yozuvining xiragana shaklida, chet tillardan kirib kelgan soʻzlar esa katakana shaklida yoziladi (qarang Yapon yozuvi). Hoz. Yapon tili uslubiy jihatdan ham rangbarangdir: kitobiy va ogʻzaki nutq aniq chegaralanib turadi, turli funksional uslublar farqlanadi, nutqning odobhurmat darajasiga qarab tabaqalanishi, erkaklar va ayollar nutqidagi farqlanishlar va boshqalar 9—10 asrlarda gʻarbiy (kioto) lahja asosida adabiy til ("bungo" — yozma til) shakllangan. 13—14 asrlarda bungo meʼyorlari ogʻzaki nutqdan farqlana boshlagan. 1868-yil Meyji inqilobidan keyin sharqiy (tokio) lahjaga asoslangan adabiy til shakllangan. 20-asr oʻrtalarigacha har ikkala adabiy tildan foydalanib kelingan. Shundan keyingi davrda toʻliq shakllangan zamonaviy adabiy til, bungoning baʼzi elementlarini saqlab qolgan holda, uning oʻzini isteʼmoddan siqib chiqargan. Hoz. kunda adabiy Yapon tili ayrim oʻziga xos shevalarni ("kansay" — markaziygʻarbiy, "okinava" — jan.) hisoblamaganda, qolgan barcha shevalarni ham isteʼmoldan chetlashtirmoqda. Mahalliy lahja va shevalardan oila doirasidagina foydalanilmoqda. @ssumx

Adabiyotlar
-----------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1916 yil Jizzax qoʻzgʻoloni qatnashchilari sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 1999-yil. Jizzax viloyatining Sharof Rashidov tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Uchtepa" MFY, Taraqqiyot koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Asosan saraton kasalligini aniqlash uchun bir nechta organlarda ( masalan , miya , suyak , qalqonsimon bez , ko'krak ) radionuklid sifatida yoki yurakda koronar arteriya okklyuziyasini aniqlash uchun ishlatiladigan 99m Tc markali texnetsiy izonitritning lipofil katyonik kompleksi. U yurakni tasvirlashda va eksperimentalda o'zmalarni aniqlashda ishlatoladi .

Birinchi marta 1938-yilda olingan. 1950-yillarda tibbiy maqsadlarda 99m Tc ni etiketlangan atomlar sifatida ishlatish g'oyalari paydo bo'ldi. Farmatsevtik jihatdan sof 99m Tc olish texnologiyasining birinchi tadqiqotlari boshlandi.  1958-yilda zamonaviy texnetsiy generatorlarining birinchi prototipi yaratildi. 1963-yilda 99m Tc bo'lgan farmatsevtik preparatni tanlab singdirish orqali insonning biokimyoviy jarayonlarini vizualizatsiya qilish bo'yicha birinchi maqola nashr etildi.  Texnetsiydan foydalanish tez sur'atlar bilan kengayib, tijoratlashtirila boshladi.

2010-yil uchun ishlab chiqarish Yevropa Ittifoqi (45%), Kanada (40%), Janubiy Afrika (10%)da jamlangan  . Asosiy iste'molchilar AQSh (43%), Evropa Ittifoqi (26%), Yaponiya (17%). 1989 yilda Qo'shma Shtatlar texnik sabablarga ko'ra texnetsiy ishlab chiqaradigan yagona reaktorning ishlashini to'xtatdi. Mahalliy texnetsiy ishlab chiqarishni qayta tiklashga urinishlar texnik qiyinchiliklarga duch keldi va Qo'shma Shtatlar hali ham barcha kerakli hajmni import qilmoqda. 2000-yillarning oxirida Kanadaning yagona va Yevropa Ittifoqidagi bitta ishlab chiqarish reaktori ham texnik qiyinchiliklarga duch keldi va tez orada yopilishi mumkin. Avstraliya va Rossiyada yangi yirik ishlab chiqarishlar rejalashtirilgan  .

SSSRda izotop ishlab chiqarish 1985-yilda boshlangan. Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi 2020 yilgacha bo'lgan davrda iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va texnologik rivojlantirish bo'yicha komissiya loyihasi doirasida 2010-yilda Rossiyada zamonaviy ishlab chiqarish ob'ektlari qurildi. 2017-yilda Rossiya Federatsiyasining bozor ulushi 10% ga etdi. Kelgusi yillarda ishlab chiqarish hajmini oshirishni davom ettirish rejalashtirilgan, buning uchun Sarovda yangi "Argus-M "yadroviy-kimyo majmuasi qurilmoqda  .

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Manbalar
--------

1. ↑  „99mTc". 2-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
2. ↑  „99mTc". 1-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
**Kulita karvonsaroyi** — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan. Karvonsaroy gʻarbiy tomonida Toqi Telpakfurushon savdo gumbaziga tutashgan.

Kulita karvonsaroyida avval ayollar bosh kiyimi bilan savdo qilingan, soʻngra unda sarroflar faoliyat olib borishgan. Keyinchalik unda tatar savdogarlari istiqomat qilishgan va Rossiya imperiyasidan olib kelingan tovarlar saqlangan. 1920-yilgi Buxoro inqilobidan soʻng binodan ombor sifatida foydalanilgan. Keyinchalik u Buxoro shahar kommunal xoʻjaligi ixtiyoriga berilib, binodan aholi uchun yotoqxona sifatida foydalanilgan.

1992-yildan buyon karvonsaroyda Oʻzbekistondagi ilk temirchilik hunari muzeyi faoliyat koʻrsatyapti.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz* (4-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 15-yanvar 2022-yil.
2. 1 2 3  „Караван-сарай Кулута". *Rusrav.uz* (17-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 15-yanvar 2022-yil.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirzachoʻlni oʻzlashtirishda qatnashganlarga bagʻish�ab oʻrnatilgan yodgorlik** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 1986-yil. Jizzax viloyatining Mirzachoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Gagarin shahri markazi Mustaqillik koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nor** — bir oʻrkachli (dromedar) erkak tuyaning oʻzbek tilidagi nomi (qarang Tuya).<refOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>Badandagi qizg'ish dogʻ.Birinchi jild. Toshkent, 1998-yil</ref>
Qadimgi zehn-nurlarning jimjilog'ida boʻlgan dogʻ va ularning hayotiy belgisi.
Afsonalarga ko'ra ularni Kiberiya orolida yashaganliklari aytiladi bu hozirgi Solomon orollari davlati hisoblanadi.Afsonalarga ko'ra ular bir nechta guruhlarga bo'linib Ummon bo'ylab yangi yerlarni topish ilinjida safarga chiqishadi.Oxir oqibat bunday safarlar ko'payib ketadi va Solomon orollarida hech kim qolmaydi.Sayohatga chiqganlarning aksariyati Ummonda halok bo'ladilar.
"Qadimgi afsonalar" tarixi Toshkent,2020-yil</ref>

Manbalar
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yulduzli osmon** — tunda osmon gumbazida koʻrinadigan yoritqichlar toʻplami. Osmonning tungida oddiy koʻz bilan taxminan 2,5 mingta yulduzni (yulduz kattaligigacha) koʻrish mumkin, ularning koʻpchiligi Somon yoʻli va uning yaqinida joylashgan. G'aroyib yulduzlar turkumi bor. Teleskopdan foydalanib, chiroyli yulduzlarni koʻrish mumkin.

Osmon gumbazidan zarur yulduzlarni topishni osonlashtirish uchun Yulduzli osmonni har bir sohadagi eng ravshan yulduzlarini toʻgʻri chiziqlar bilan biror shaklga oʻxshatib xayoliy tushuntirib, yulduz turkumlari deb nomlanuvchi sohalarga taqsimlash mumkin. Yana ularga texnika rivojlanishi bilan bogʻliq nomlar berila boshlandi.( Sekstant, Mikroskop). Hozir jami 88 ta yulduz turkumlarining nomlari bor, ularning orasidagi chegaralar 1930-yilda Xalqaro astronomik kengash tomonidan tasdiqlangan. Yulduz turkumlaridagi ravshan yulduzlar, odatda, yunon harf va sonlari bilan belgilanadi. Ayrim yulduz turlari maxsus belgilarga ega (mas, oʻzgaruvchan yulduzlar kichik lotin harflari bilan belgilanadi). Bir qator yulduzlar xususiy nomlariga ega (Altoir, Arktur, Vega, Sirius). Yulduzlarning koʻpchiligi esa ushbu yulduz haqida maʼlumotlar berilgan jadval (katalog) nomi va undagi tartib soni bilan belgilanadi.

Yununistonda, yulduzlar toʻdasi, yulduz assotsiatsiyalari, galaktik tumanliklar, galaktikalar, kvazarlar, galaktikalar toʻdalari va boshqalarni; Quyosh sistemasiga kiruvchi jismlar: sayyoralar, sayeralarning yoʻldoshlari, kichik sayyoralar, kometalar, sunʼiy kosmik obʼyektlarni; Yer sunʼiy yoʻldoshlari va kosmik zondlargsh kuzatish mumkin. Yerning oʻz oʻqi atrofida, shu bilan birga, Quyosh atrofida aylanishi sababli, osmon gumbazining sutkalik koʻrinma harakatlanishi hamda Quyoshning yulduzlararo yillik koʻrinma siljishi tufayli yulduzli osmon koʻrinishi muntazam oʻzgarib turadi.
**Xayriya jamgʻarmasi** yoki xayriya tashkilotining asosiy maqsadlari xayriya va ijtimoiy farovonlik masalan, jamoat manfaatlariga yoki umumiy manfaatlarga xizmat qiluvchi taʼlim, diniy yoki boshqa faoliyatni qoʻllab quvvatlovchi tashkilot .
Xayriya tashkilotining va xayriyaning huquqiy taʼrifi turli mamlakatlarda va ayrim mintaqalarida farq qiladi. Tartibga solish, soliqqa tortish tartibi va xayriya qonunining xayriya tashkilotlariga taʼsir qilish usuli ham farq qiladi. Xayriya tashkilotlari oʻz mablagʻlaridan jismoniy shaxslar yoki yuridik shaxslarga foyda keltirish uchun foydalanishlari mumkin emas .
Biroq, baʼzi xayriya tashkilotlari rahbariyatining maoshlarini toʻlash uchun oʻz daromadlarini nomutanosib tarzda sarflaganliklari uchun nazorat ostiga olingan.

Moliyaviy koʻrsatkichlar masalan, soliqni qaytarish, mablagʻ toʻplashdan tushgan daromad, tovarlar va xizmatlarni sotishdan tushgan daromad yoki investitsiyadan tushgan daromad xayriya tashkilotining moliyaviy barqarorligini baholash uchun asos boʻlin hizmat qiladi. Ushbu maʼlumot xayriya tashkilotining donorlar va jamiyatlar oldidagi obroʻsiga va shu tariqa xayriya moliyaviy daromadlariga taʼsir qilishi mumkin. Xayriya tashkilotlari koʻpincha qisman korxonalarning xayriyalariga bogʻliq. Xayriya tashkilotlariga bunday xayriyalar korporativ xayriyaning asosiy shaklidir.

Tarixi
------

XVIII-asr oʻrtalarigacha xayriya asosan diniy tuzilmalar jumladan, 1601-yilgi ingliz kambagʻallar qonunlari, ehson uylari va boylarning vasiyatlari orqali tarqatilgan. Xristianlik, Jiudaizm va Islom dinlarida oʻzi boshidanoq ehson turlari mavjud boʻlgan. Xayriya tashkilotlari taʼlim, sogʻliqni saqlash, uy-joy va hatto qamoqxonalar bilan taʼminladilar. Ilk oʻrta asrlarda butun Yevropada kambagʻallar, keksalar va mushkullar uchun yashash joyini taʼminlash uchun xayriya uylari tashkil etilgan; Angliya qiroli Athelstan (hukmronlik qilgan 924–939) X-asrda Yorkda birinchi qayd qilingan xayriya xonalariga asos solgan.

Havolalar
---------

* Media related to Charitable organizations at Wikimedia Commons
* "Charities". *Encyclopædia Britannica*. **V** (9- nashri). 1878. 401–402 b.

Manbalar
--------

1. ↑  Reiling, Herman T. (1958). "Federal Taxation: What Is a Charitable Organization?". *American Bar Association Journal* **44** (6): 525–598.
2. ↑  „Exemption Requirements – 501(c)(3) Organizations" (en). *Internal Revenue Service* (28-noyabr 2018-yil).
3. ↑  „UFF – Official Site". 19-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2021-yil.
4. ↑  Tilcsik, A.; Marquis, C. (2013). "Punctuated Generosity: How Mega-events and Natural Disasters Affect Corporate Philanthropy in U.S. Communities". *Administrative Science Quarterly* **58** (1): 111–148. doi:10.1177/0001839213475800.
5. ↑  Note, for example, Acts 2:44–45: „And all that believed were together, and had all things in common; And sold their possessions and goods, and parted them to all men, as every man had need." *Zakāt* (charity) ranks as one of the Five Pillars of Islam.
6. ↑  „The Almshouse Association: A Historical Summary". 25-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktyabr 2013-yil.
**Aleksandr Yevgeniyevich Menshikov** (1964-yil 1-oktyabr) – sovet va ukrainalik futbolchi, hujumchi va yarim himoyachi.

Hayoti
------

Menshikov ikkinchi ligadagi „Kolxozchi" (Ashxobod) klubi tarkibida kattalar darajasida oʻynay boshladi. 1983-yilda futbolchi 12 ta gol bilan klubining eng yaxshi toʻpurari boʻldi, 1982–1984-yillarda esa jami kamida 20 ta gol urdi. 1984–1985-yillarda „Zvezda" (Jizzax) tarkibida birinchi ligada oʻynagan, ammo asosiy oʻyinchi boʻlmagan va deyarli barcha oʻyinlarida zaxiradan maydonga tushgan. 1984-yil birinchi liganing zaxira jamoalar oʻrtasidagi birinchiligida „Zvezda" zaxira jamoasi tarkibida 16 ta gol urgan. Oʻyinchi 1986-yilda Ukrainaga koʻchib oʻtdi va uch mavsumni „Kristall" (Xerson) bilan oʻtkazdi va ikkinchi ligada 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi.

1989-yilda „Metalist Xarkov"ga koʻchib oʻtdi. Futbolchi 1989-yil 26-fevralda Fed Kubogida jamoa uchun debyut uchrashuvini Kiyevning „Dinamo"siga, oliy ligada esa 1989-yilning 11-martida „Dnepr"ga qarshi oʻtkazdi. 18-mart kuni Moskvaning „Dinamo" klubi ustidan mehmon uchrashuvda boʻlib oʻtgan gʻalaba (3:0)da ishtirok etib, ilk bor gol urdi. Mavsum oʻrtalarida oʻyinchi „Xarkov" jamoasini tark etdi. Umuman olganda, u oliy ligada 13 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan.

1989–1990-yillarda „Torpedo" (Zaporojye) da oʻynadi, keyin „Xerson Kristal"ga qaytdi. SSSR parchalanganidan soʻng futbolchi „Tavriya" deb oʻzgartirilgan „Xerson" klubida Ukrainaning birinchi ligasida bir necha oʻyin oʻtkazgan, 1993-yilda esa „Meliorator" (Kaxovka) uchun ikkinchi ligada oʻynagan.

1994–1995-yillarda Rossiyaning „Salyut" (Belgorod) jamoasida oʻynagan, shundan soʻng faoliyatini yakunlagan.

Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, 1994-yil oktyabr-noyabr oylarida Menshikov „Temp" (Shepetivka) uchun Ukraina oliy ligasida ikkita oʻyin oʻtkazgan, boshqa maʼlumotlarga koʻra, Andrey Menshikov ushbu klubda oʻynagan.

Manbalar
--------





1. ↑  „Metallist" Xarkov 0 : 0 „Dinamo" Kiev
2. ↑  „Dnepr" Dnepropetrovsk 2 : 0 „Metallist" Xarkov
3. ↑  „Dinamo" Moskva 0 : 3 „Metallist" Xarkov
4. ↑  Menshikov Andrey Nikolaevich
**Vladimir Aleksandrovich Kuxlevskiy** (1959-yil 5-yanvar) – rossiyalik futbolchi va futbol treneri.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Kuxlevskiyning faoliyati Krasnoyarskdagi „Avtomobilist" klubida boshlangan. Shundan soʻng o'yinchi bir qator sovet jamoalarida, jumladan, SSKA va „Paxtakor"da oʻynadi.

1976–1979-yillarda SSSR yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan. 1977-yilda Belgiyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida SSSR terma jamoasi tarkibida 3-oʻrinni egalladi.

SSSR parchalanganidan keyin Kuxlevskiy Vengriyada ikki mavsum oʻtkazdi – futbolchi Kiskorös va Bahia jamoalarida oʻynadi. Futbolchilik faoliyatini Ukraina, Polsha va Rossiya terma jamoalarida yakunlagan. Kuxlevskiy oʻzining soʻnggi professional mavsumini Viktoriya (Nazarovsk) jamoasida oʻtkazdi.

trenerlik faoliyati
-------------------

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Kuxlevskiy oʻzi tugʻilib oʻsgan joydagi „Metallurg" klubida trenerlik faoliyatini boshladi, 2000-yilda „Krasnoyarsk" bosh treneri boʻldi. 2001-yilda Tarxanov uni Rossiya Premyer-ligasining „Krylya Sovetov" klubiga chaqirdi. Samarada 2001-yildan 2010-yilning dekabrigacha asosiy jamoada katta trener va trener sifatida faoliyat olib borgan. Kuxlevskiy boshchiligidagi „Krylya Sovetov" yoshlar jamoasi oʻz tarixida birinchi marta bronza – uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi.

2014-yil 5-may kuni Aleksandr Sigankov „Krylya Sovetov" bosh trenerligidan isteʼfoga chiqdi. Klub direktorlar kengashi mavsum oxirigacha (ikkita oʻyinga) Vladimir Kuxlevskiyni bosh trener vazifasini bajarishga qaror qildi. 2013–2014-yilgi mavsum oxirida Kuxlevskiy jamoada yangi bosh trener belgiyalik Frank Verkauteren qoʻl ostida trener sifatida qoldi.

Umuman olganda, Kuxlevskiy 2001-yildan 2015-yilgacha deyarli 15 yil davomida Samaraning „Krylya Sovetov" trenerlar shtabida doimiy ishlagan.

2015-yil iyundan dekabrgacha trener „Lada-Tolyatti" klubini boshqargan.

Kuxlevskiy 2022-yil 28-fevralda Pavlovskayadagi „Kuban Holding" klubining arizasiga binoan bosh trener sifatida kiritildi, 12-aprelda esa bosh trener sifatida qayta roʻyxatdan oʻtkazildi.

Manbalar
--------





1. ↑  „«Крылья Советов» (Самара) — Официальный сайт". 11-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2014-yil.
2. ↑  У футбольного клуба «Лада» — новый тренер
3. ↑  „Официальный сайт ФК «Лада-Тольятти»: В новый год — с новым тренерским штабом". 13-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-yanvar 2016-yil.
4. ↑  „Профиль ФК «Кубань Холдинг» (сезон 2021/22; архивная версия от 2 марта 2022)" (ru) (deadlink).  ФНЛ-2. 2-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2022-yil.
5. ↑  „Профиль ФК «Кубань Холдинг» (сезон 2021/22)" (ru).  ФНЛ-2. 9-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2022-yil.
**Fokus masofasi** — optik tizimning bosh nuqtasidan unga moye bosh fokusgacha boʻlgan masofa. Fokus va bosh nuqta buyumlar fazosiga tegishli boʻlsa, Fokus masofasi old Fokus masofasi /deyiladi, agar ular tasvirlar fazosiga tegishli boʻlsa, Fokus masofasi orqa Fokus masofasi/ deyiladi. Agar muhitning sindirish koʻrsatkichi buyumlar fazosida i, tasvirlar fazosida p’ boʻlsa, u holda f/n’=f/n. Agar optik tizimning ikkala tomonida aynan bir muhit boʻlsa, f=f. Fokus masofasi — optik tizimning muhim xarakteristikasidir.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sulton Abdulaziz 1861-yil 15-iyunda dunyoga keladi. Yevropa va Misrga diplomatik tashrif buyurgan birinchi sulton. Chernogoriya inqilobi, Serb inqilobi, Krit inqiloblarini oqilona hal qilgan. Uning davrida Istanbulda birinchi temiryo'l ochildi, pochta markazlari tizimi joriy etildi. Usmonli floti ingliz va fransuz flotidan keyin uchinchi flotga aylandi. 1875-yilda davlat bankrot e'lon qiladi. 1864-yilda Yangi ma'muriy tumanlar tashkil etildi. Fransuzlar maslahati bilan davlat kengashi tuzildi. Fransuzlar modeli asosida xalq ta'limi yo'lga qo'yildi va yangi universitet tashkil etildi. Sulton Abdulaziz davrida birinchi Usmonli kodeksi tuzildi. Xorijliklaga mulk huquqi berildi. 1856-yilgi "Islohotlar to'g'risida" gi farmonda to'xtalgan bu masala G'arb davlatlarining uzoq davom etgan bosimidan so'ng 1868-yil 10-iyunda besh banddan iborat qonun bilan hal qilindi. Shunga ko'ra xorijliklar Hijoz mintaqasidan tashqari Usmonlilar o'lkasida mulk huquqini qo'lga kiritdilar.

Qurdirilgan inshoatlar
----------------------

Chiragan saroyi. Yevropadagi hamkasblaridan ustun bo'lgan bu saroy to'rt million Usmonli oltiniga tushdi. 

Beylerbeyi saroyi.

Bu davrda Kagithane Kasri ta'mirlandi.

Abdulazizning onasi Pertevniyal Volida Sulton tomonidan qurilgan Oqsaroydagi Volida masjidini 1871-yil qurib bitkazadi.
Moskvadagi Rijskiy temir yoʻl stansiyasidagi temir yoʻl muzeyida XIX asrning kerosin stansiyasi chirogʻi
 Turkmanistondagi chiroqlar
**Chiroq** (grekcha: *Φανάρι*) — koʻchma yoki statsionar sunʼiy yorugʻlik manbai. Zulmatda fazoning maʼlum qismini yoritish uchun qurilma. Chiroq atamasining etimologiyasi yunoncha chiroq soʻzining kelib chiqishiga borib taqaladi.

Tarixi
------

Qoʻl chiroqlariga haqidagi ilk eslatmalar antik davrga toʻgʻri keladi. Aristotel fonari hayvon organining prototipiga aylangan.Qadimgi Rimda tunda yoʻlni yoritishi kerak boʻlgan *chiroqchi (lanternarius*) kasbi mavjud edi. Muqaddas Kitobda chiroqlar haqida faqat Rim askarlari Masihni hibsga olish uchun kelganlarida eslatib oʻtiladi (In. 18:3). Maʼlumki, Sinoplik Diogen fonar bilan koʻchalarda yurib, „Men odam izlayapman" iborasini aytgan. Taxminan bir vaqtning oʻzida (miloddan avvalgi III asr) Sharqda Xitoy chiroqlari paydo boʻldi va keyinchalik chiroqlar festivali tashkil etildi.

Oʻrta asrlarning oxirida Angliyada koʻcha chiroqlari paydo boʻldi. Ular birinchi marta 1417-yilda Londonda mer Genri Barton buyrugʻi asosida yoqilgan. Oʻsha paytda chiroqlarda shamlar ishlatilgan.Oʻrta asrlarda Germaniyada Avliyo Martin kunini nishonlash odati (11-noyab) chiroqlar bilan sayr qilish anʼanasi asosida paydo boʻlgan. Kenevir yogʻi yoqilgʻi sifatida ishlatilgan va chiroqlarga xizmat koʻrsatish moʻynachilar tomonidan amalga oshirilgan. Uzoq Sharqda yapon chiroqlari keng tarqalgan.

Amsterdamdagi qizil chiroqli tuman fohishaxonalar bilan bogʻlanib qoldi. XVII asrda sehrli fonar deb nomlangan proyektor paydo boʻldi. 1669-yilda gollandiyalik Yan van der Xeyden paxta chirogʻi bilan moy chiroqqa asoslangan koʻcha chiroqlari dizaynini ixtiro qildi. 1720-yilda Sankt-Peterburgda shishali yog 'lampalar paydo boʻldi.

1807-yilda Londonda Uilyam Merdok gaz lampalari paydo boʻldi va 1839-yilda ular Sankt-Peterburgda ham yoqildi.

1879-yilda Liteiny koʻprigida Yablochkovning elektr lampalari yoqildi. 1883-yilda ular Nevskiy prospektini ham qamrab olishni boshladilar.

Sanʼatda
--------

* 1847-yilda Xans Kristian Andersen „Eski koʻcha chirogʻi" (*Gadelygte*) ertagini yozadi.
* 1912-yilda Aleksandr Blok „Tun, koʻcha, chiroq, dorixona" asarini yozdi.
* 1923-yilda Korney Chukovskiy Muxa-Tsokotuha sheʼrini yozdi, unda Chivinning qoʻlidagi „kichik chiroq" haqida soʻz boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Proisxojdenie slova fonar
2. ↑  Priglashenie na pir
3. ↑  Vsya pravda ob udivitelnix kitayskix fonarikax[*sayt ishlamaydi*]
4. 1 2  ISTORIYa ULIChNOGO FONARYa
5. ↑  Den fonarikov — Laterne
6. ↑  „Rapsovoe maslo i gazoviy fonar: Istoriya ulichnogo osveщeniya". 5-sentyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2022-yil.
7. ↑  Maslyanie fonari XVIII—XIX vv.
8. ↑  London otmetil 200-letie gazovix fonarey na ulitsax
9. ↑  Gazovie fonari
10. ↑  Elektricheskie fonari
**Nashtarsimon serratula** (lotincha: *Serratula lancifolia*) – murakkabguldoshlar oilasi, serratula turkumiga mansub koʻp yillik, ildizpoyali, gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Samarqand va Jizzax viloyati Nurota togʻ tizmasi hamda Molguzar togʻida tarqalgan.

Tavsifi
-------

Balandligi 20-30 sm gacha yetadigan koʻp yillik ildizpoyali, oʻt oʻsimlik. Poyasi bir nechta, shoxlangan, ingichka, yuzasi silliq tuksiz. Barglari oddiy, poyada ketma ket joylashgan, charmsimon, toʻq yashil, tuksiz, chetlari butun, biroz oʻyilgan. Ildizoldi barglari bandli, nashtarsimon, boshqa barglari poya boʻylab yuqoriga koʻtarilgan sari bandi qisqarib, shakli kichrayib boradi. Oʻrama bargchalari koʻp, charmsimon, chetlari yumaloq. Gullari bir jinsli, tilsimon, savatcha toʻpgulda yigʻilgan. Gulkosachabarglari yoʻq. Gultojibarglari pushti yoki binafsharang tusda. Savatchasi yakka, poya uchida joylashgan, ostki qismi tuklar bilan qoplangan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun iyul oyida gullab, mevasi avgustda pishib yetiladi. Mevasi quruq pista meva. Yetilmagan urug‘lari silliq, tuksiz. Urug‘lari shamol orqali tarqaladi. Ildizpoyasi va urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
-----------------------------

Tabiatda juda kam uchraydi. Samarqand va Jizzax viloyatlari Nurota togʻ tizmasi hamda Molguzar togʻlari atrofida tarqalgan. Tog‘larning oʻrta qismidagi mayda jinsli tuproqlarda oʻsadi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi, oʻsish joylarining insonlar tomonidan oʻzlashtirilishi va yem xashak sifatida yigʻilishi natijasida populyatsiya soni kamayib ketgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Serratula lancifolia".
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
(1)Ghost Bat 078
**Arvoh koʻrshapalak**- Koʻrshapalaklar turkumiga mansub. Ular ucha oladigan yagona sutemizuvchilar. Havoda teri bilan qoplangan qanotlari yordamida kutilmagan egri-bugri burilishlar yasab parvoz qiladi. Koʻp koʻrshapalaklar kunduzi yirtqichlar hamla qila olmaydigan joylami topib, boshini pastga qaratib osilib olgan holda uxlaydi. Kech boʻlishi bilan esa havoga koʻtarilib, ozuqa axtarib uchib ketadi. Ayrim koʻrshapalaklar ozuqa topishda va qorongʻi osmonda yoʻnalishni aniqlashda exolokatsiyadan foydalanadi. Ular chiqaradigan yuqori chastotali tovushlar aks-sado kabi atrofdagi jinslardan qaytib kelib koʻrshapalakning qulogʻiga chalinadi. Exolokatsiya tufayli ular uchish davomida oʻz oʻljalarining joylashuvini aniqlaydi va qorongʻida toʻsiqlarga duch kelmaydi.

**Oʻlchami**: tanasi 11,5-14 sm;
dumi yoʻq; qanoti
yozilganda 40-60 sm. **Areali**:
Shimoliy va Gʻarbiy
Tropik Avstraliya.
**llmiy nomlanishi:**
Macroderma gigas.
Arvohlar nayzaburunlarga yaqin
turdagi koʻrshapalaklar hisoblanadi.
Ularga bunday nom terisining rangi
mudhish och boʻlgani uchun
berilgan. Avstraliyaning turli
hududlarida, oʻrmonlardan to
choʻllargacha uchraydi. Sichqonlar,
qushlar, sudralib yuruvchilar,
shuningdek, boshqa
koʻrshapalaklarni yeb kun
kechiradi. Kunduzi ular gʻorlar,
qoya yoriqlari, tashlandiq
shaxtalarda berkinib yotadi, ammo
odam paydo boʻlishi bilan darrov
uygʻonib havoga koʻtariladi.

Koʻpayishi
----------

Ko'payish Avstraliya qishida (iyul-avgust) sodir bo'ladi. Homiladorlik 3 oy davom etadi. Urgʻochisi sentyabr-noyabr oylarida bitta bola tugʻadi. 7 haftadan so'ng u uchishni o'rgana boshlaydi va onasi bilan ovga chiqadi. 6 oyligida bola onasini tark etadi va jinsiy yetuklik 2 yoshida sodir bo'ladi. Asirlikda maksimal umr ko'rish - 16 yil.
Bu tur yashash joylarining buzilishiga juda sezgir. Yashash joylari eng mashhur koloniyalar qo'riqlanadigan hududlarda joylashgan.

Manbalar
--------

1.„Wildlife trade creating "empty forest syndrome" across the globe"  

2. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace" Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-07).

Adabiyotlar
-----------

1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi
Jeyms Skott
-----------

Jeyms Skott (1936 yil 2 dekabrda tugʻilgan) - qiyosiy siyosatga ixtisoslashgan amerikalik siyosatshunos va antropolog. U agrar va nodavlat jamiyatlar, subaltern siyosati va anarxizmning qiyosiy olimi. Uning asosiy tadqiqotlari Janubi-Sharqiy Osiyo dehqonlari va ularning hukmronlikning turli shakllariga qarshilik koʻrsatish strategiyalariga qaratilgan. The New York Times uning tadqiqotini „juda taʼsirli va oʻziga xos" deb taʼriflagan. Skott bakalavr darajasini Uilyams kollejida , Magistratura va siyosatshunoslik fanlari doktori darajasini Yelda olgan. U 1976 yilgacha Viskonsin-Madison universitetida dars bergan, keyin esa Yel universitetida siyosatshunoslik boʻyicha Sterling professori boʻlgan. 1991 yildan beri agrar tadqiqotlar boʻyicha Yel dasturini boshqargan. U Konnektikut shtatining Durham shahrida yashaydi, u erda bir vaqtlar qoʻy boqgan .

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sutli kokteyl** — sut, muzqaymoq va xushboylashtiruvchi moddalar yoki sariyogʻ , karamel sousi, shokolad siropi, meva siropi yoki butun mevalarni qalin, shirin, sovuq aralashmaga aralashtirish orqali tayyorlangan shirin muzdek ichimlik.

Tayyorlanish jarayoni
---------------------

Toʻliq xizmat koʻrsatadigan restoranlar, muzqaymoq doʻkonlari va mehmonxonalarda odatda kokteyl mashinasida kokteyl tayyorlaydilar. Uyda blender yordamida tayyorlaniladi. Sutli kokteyllar muzqaymoqning har qanday taʼmidan tayyorlanishi mumkin.

Tarix
-----

 Qulupnay va shokoladli kokteyl, har biriga koʻpirtirilgan qaymoq, sepilgan va maraschino gilos qoʻshilgan
1885-yilda sut kokteyli atamasi birinchi marta bosma nashrda qoʻllanilganda, sipirtli ichimlik turi sifatida foydalanilgan. Keyinchalik esa tibbiyot sohasida, undan keyin va hozirgi vaqtga kelib shirin ichimlik turi sifatida ichiladi. 

 suyuq azot yordamida tayyorlangan. Yuqorida bugʻning shakllanishi hali ham koʻrinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Flexner, Stuart Berg (1982) *Listening to America*, Simon & Schuster: New York, p. 178, ISBN 0671248952

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |