recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Hayoti
------

XX asr oʻzbek sheʼriyatining oʻziga xos vakili, millatparvar shoir Shavkat Rahmon 1950-yil 12-sentyabrda Oʻsh (shahar) shahrida tugʻilgan. Otasi Rahmonberdi va onasi Oftobxon asli shahrixonlik edilar. 1966-yil oʻrta maktabni bitirgach, ikki yil ketma-ket ToshDUning filologiya fakultetiga oʻqishga hujjat topshiradi, lekin tanlovdan oʻta olmaydi.

Matbuotda Moskvadagi Adabiyot institutiga tanlov eʼlon qilingach, oʻz sheʼrlarini yuboradi va tanlovdan oʻtadi. U yerda tengdoshlari Halima Xudoyberdiyeva, Murod Muxammad Doʻst, Sobit Madaliev kabi adiblar bilan yonma-yon saboq oladi. 1973-yili Moskvadagi M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutini bitirgach, Toshkentga koʻchib keldi. Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida muharrir, boʻlim boshligʻi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida masʼul xodim boʻlib ishladi. Shavkat Rahmon 1996-yil 2-oktyabrda uzoq davom etgan ogʻir kasallikdan soʻng vafot etdi.

Ijodi
-----

Shoirning dastlabki sheʼrlari Oʻsh viloyati gazetalarida bosildi. 1978-yilda „Rangin lavhalar" nomli birinchi sheʼriy toʻplami nashr etildi. Shundan soʻng „Yurak qirralari" (1981), „Ochiq kunlar" (1983), „Gullayotgan tosh" (1984), „Uygʻoq togʻlar" (1986), „Hulvo" (1988) kabi qator sheʼriy toʻplamlari bosilib chiqdi. Shavkat Rahmon oʻz qoʻli bilan tayyorlagan „Saylanma"si vafotidan keyin 1997-yilda nashr etilgan. Bundan tashqari Sh. Rahmon ispan shoiri Garsia Lorkaning sheʼrlarini ispan va rus tillarida oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Unvonlar
--------

1996 yilda shoirga „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi" unvoni berildi.

Asarlari
--------

* „Rangin lahzalar" (1978),
* „Yurak qirralari" (1981),
* „Ochiq kunlar" (1984),
* „Gullayotgan tosh" (1984),
* „Uygʻoq togʻlar" (1986),
* „Xulvo" (1988) kabi sheʼriy kitoblari,
* Federiko Garsia Lorka sheʼrlari tarjimalari va boshq.
* Vafotidan soʻng „Saylanma" si (1997) nashr qilindi.
* Vafotidan soʻng „Abadiyat oralab"

Manbalar
--------

1. ↑  „SHAVKAT RAHMON (1950-1996)" (28-oktabr 2013-yil). 13-fevral 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-fevral 2023-yil.
2. ↑



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Karim Sharipov** (1905-yil, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi — vafot sanasi nomaʼlum, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) – sovet jamoat, davlat va siyosiyat arbobi, Samarqand viloyati, Past Dargʻom tumanidagi 2-sonli mashina-traktor stansiyasi direktori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957).

Tarjimayi holi
--------------

Karim Sharipov 1905-yilda Samarqand uyzedida (hozirgi Past Dargʻom tumani) tugʻilgan. KPSS a'zosi. 1920-yildan jamoat, davlat tashkilotlarida oʻz faoliyatini boshlagan. 1920−1965-yillarda dehqon, koranda, mahalliy qishloq xoʻjaligi artelida mexanizator, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Past Dargʻom tumanidagi 2-sonli mashina-traktor stansiyasi direktori, Karl Marks nomidagi kolxozda taʼmirlash-texnika stansiyasi boshligʻi boʻlib faoliyat koʻrsatgan. 1956-yilda Past Dargʻom tumani qishloq xoʻjaligi jamoalari paxta xomashyosidan yuqori hosil yigʻib oldilar. Bunday hosilni olishda 2-sonli mashina-traktor stansiyasi hissasi ham boʻlgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining „Oʻzbekiston SSR kolxozchilari, mashina-traktor stansiyalari, sovxozlari, partiya va sovet xodimlariga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi farmoni asosida 1957-yil 11-yanvarda „Sovet paxtachiligini rivojlantirish, gʻoʻza yetishtirishda ilm-fan yutuqlari va ilgʻor tajribani keng tatbiq etish, paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun" Karim Sharipov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan mukofotlangan. Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti 4-chaqiriq (1955−1959-yillar) deputati boʻlgan. Pensiyaga chiqqanidan keyin Karim Sharipov Past Dargʻom tumanida yashagan. Vafot etgan sanasi nomaʼlum.

Mukofotlari
-----------

1950-yil 16-yanvarda Lenin ordeni, 1957-yil 11-yanvarda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2   *Oʻzbek sovet ensiklopediyasi: 11-jild (Fazo — Shashka)*. Toshkent: „Oʻzbek sovet ensiklopediyasi" Bosh redaksiyasi, 1979 — 656 bet.
2. 1 2 3  *Сергей Кузоватов.* „Шарипов Карим" (rus tilida). 22-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2023-yil.
3. 1 2 3  „Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда колхозникам, колхозницам, работникам машинно-тракторных станций, совхозов, партийным и советским работникам Узбекской ССР»" (rus tilida). 29-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2023-yil.
**Kakha Gogoladze** (gruzincha: *კახა გოგოლაძე*; 1968-yil 4-fevralda tugʻilgan) — gruzin va turkman (2001-yildan) futbol assotsiatsiyasi murabbiyi va sobiq xalqaro futbolchi. Hozirda Tbilisining „Dinamo" klubida murabbiy.

Faoliyati
---------

Gruziyaning Merani, Guriya, Shevardeni klublarida oʻynagan. 1990—1992-yillari Mereni jamoasida 52 gol urgan va 86 marta maydonga tushgan. 1992—1995-yillarda Guriya jamoasida 26 ta gol urib, 73 marta maydonga tushgan. 1995—1996-yillarda Shevardeni-1995 jamoasida 12 ta gol urib, 32 marta maydonga tushgan. 1996-yilda Turkmanistonga joʻnab ketdi va u yerda FK Köpetdag Ashxobod jamoasida oʻynadi. 1998-yilda Turkmanistonni tark etgan, ammo terma jamoada oʻynashda davom etgan. 1997—1998-yillarda VIT Jorjiya jamoasida 3 ta gol urib, 7 marta maydonga tushgan. 1997—1998-yillarda Kopetdag jamoasiga qaytib keladi. 1998-yil Qashqadaryoning Nasaf jamoasida oʻynab 1 marta maydonga tushadi. 1999-yili Lokomotiv (Tbilisi) jamoasida 2 ta gol urib, 8 marta maydonga tushadi. 1999-yilda Yerevan jamoasida 7 ta gol urib, 15 marta maydonga tushadi. 1999—2000-yillari Siyoni jamoasida 4 ta gol urib, 14 marta maydonga tushgan. 2001-yildan Qozogʻistonning "Irtish Pavlodar" va „Batis" klublarida oʻynagan.

2004-yilda Gruziyaga qaytib keldi va u yerda „Chixura Sachxhere" futbolchisi sifatida faoliyatini yakunladi.

Milliy terma jamoa
------------------

Turkmaniston fuqaroligini qabul qilib, Turkmaniston milliy futbol jamoasida oʻynay boshladi. U JCh-1998 va JCh-2002 saralash oʻyinlarida ishtirok etgan. 5 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „ლაშა გიორგობიანი" (ka). *fcdinamo.ge*.
2. ↑  „Kakha Gogoladze". *globalsportsarchive.com*.
3. ↑  „Kakha Gogoladze". *national-football-teams.com*.

Tashqi havolalar
----------------

* Kaxa Gogoladze at National-Football-Teams.com
* Kakha Gogoladze at Global Sports Archive
* Profile at FC Dinamo Tbilisi
Qirgʻizistonning Isfana shahrida joylashgan Oʻzbek gimnaziyasi
**Gimnaziya** — MDHda va baʼzi Yevropa mamlakatlarida mavjud boʻlgan chuqur bilim beradigan maktab turi. „Gimnaziya" soʻzi grekcha *γυμνάσιον* (*gymnasion*) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, qadimiy Gretsiyada yoshlar aqliy va jismoniy bilim oladigan joylar shu nom bilan atalgan. Zamonoviy ingliz tilida *gymnasium* soʻzi asosan jismoniy mashq qiladigan joy maʼnosida qoʻllaniladi.

Tarixi
------

### Yevropada

Nemis tilida soʻzlashuvchi, Markazoy Yevropa, Skandinaviya, Benelux va Baltika mamlakatlarida „gimnaziya" soʻzini oliy oʻquv yurtlariga tayyorlovchi maktab sifatida qoʻllash 16-asrdan beri mavjud. „Gimnaziya" soʻzi (grekcha *γυμνάσιον*) qadimiy Afinada mashq qilish maydonini nomlash uchun ishlatilgan. Bu joylarda jismoniy mashq va sportga bagʻishlangan soatlar orasida oʻqituvchilar taʼlim berishgan. Shu asnoda „gimnaziya" soʻzi bilim olish muassasasi degan maʼnoni olgan.

Bu atamaning ishlatilishi Rimliklar orasida keng tarqalmagan. Italiyada Uygʻonish davri boshlanganda „gimnaziya" soʻzi yana ishlatila boshlangan. 15-asrda Italiyadan Gollandiya va Germaniyaga oʻtgan. 1538-yil Strassburgda Johannes Sturm hozirgi nemis gimnaziyalarining modeli boʻlgan maktabga asos solgan. 1812-yil Prussiyada oʻquvchilarini universitetga joʻnata oladigan barcha maktab gimnaziya deb nomlanishi haqida buyruq chiqarilgan. 20-arga kelib bu udum barcha olmon mamlakatlariga, yana Avstriyaga va Rossiyaga tarqalgan.

### Oʻzbekistonda

Oʻrta Osiyoda gimnaziyalar 19-asrning soʻnggi choragida paydo boʻldi. 1876-yil Toshkentda oʻgʻil va qiz bolalar uchun rus *progimnaziya*lari (toʻliqsiz gimnaziyalar) ochilib, 1881-yilda gimnaziyaga aylantirildi. Ularda mahalliy aholi badavlat tabaqalari bolalarining baʼzilari ham oʻqigan. Dastlabki yillarda mahalliy aholi bolalari rus tili bilan yaxshiroq shugʻullanishi uchun lotin tilini oʻrganishdan ozod qilingan.

1894-yil Toshkentda lotin tili oʻqitilmaydigan real gimnaziya ochildi. 1900-yildan keyin Samarqand, Yangi Margʻilon (hozirgi Fargʻona), Chorjoʻy va boshqa shaharlarda ham qizlar va oʻgʻil bolalar gimnaziyalari tashkil qilindi. Bularda ham darslar faqat rus tilida olib borilgan. 1917-yil Toshkentda 4 gimnaziya boʻlgan. Gimnaziyalar 1918-yil tugatilib, oʻrniga yagona mehnat maktablari tashkil qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  "Gymnasia and Real-gymnasia". Encyclopedia Americana. 1920.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Orqa ishchilar haykali ―** Amur viloyati Blagoveshchensk shahridagi yodgorlik.

Tarix
-----

Yodgorlik 2015-yil 8-mayda Amur poytaxti g'alaba maydonida tantanali ravishda ochildi. Ushbu yodgorlikning shaharda paydo bo'lishi tashabbuskori Blagoveshenskning faxriy fuqarosi-Mariya Gaponenko edi (1922-2014). Yodgorlikni ishlab chiqarish va o'rnatish 4,3 million rublni tashkil etdi — Amur viloyatida madaniyat va san'atni rivojlantirish va saqlash dasturi bo'yicha viloyat budjetidan ikki millionga yaqin mablag ' ajratildi, deyarli 2,9 million xayr-ehsonchilar yig'di. Tantanali marosimda urush faxriylari va orqa ishchilar ishtirok etishdi. Shuningdek, u Xitoydan kelgan mehmonlar, shu jumladan urush faxriylari ishtirok etdi. Yig'ilganlarni tabriklashdi: Amur viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi Aleksandr Kozlov va Blagoveshensk meri vazifasini bajaruvchi Valentina Kalita.

Tavsif
------

Yodgorlik rassom va haykaltarosh Aleksandr Burganov tomonidan yaratilgan. Bu Ulug ' Vatan urushi jangchilariga bag'ishlangan ushbu maydonda mavjud bo'lgan stelaning davomi. Katta uzunlikdagi oq tosh yodgorligida ayolning, keksa odamning va o'smirning yuzlari — urush paytida kolxozlarda va fabrikalarda ishlagan frontdagi jangchilarga qaraganda kuchsizroq bo'lgan. Yodgorlik yuzasida yozuvlar yozilgan ikkita yodgorlik plitasi mavjud:" erkaklar va ayollar, bolalar va qariyalar bir Iroda bilan birlashib, tarixni bilmagan bir ishni qildilar" va  "qahramonlik ishi bilan buyuk g'alaba kunini yaqinlashtirgan orqa ishchilarga shon-sharaf!». Jigarrang granit plitalar bilan qoplangan o'rtadagi obelisk stellarni birlashtiradi. Obeliskning yuqori qismida "orqa ishchilar" esdalik nishoni, markazda "1941-1945" belgisi joylashgan. Yodgorlik atrofidagi maydon yulka plitalari bilan qoplangan. 2019-yil yozida butun yodgorlik tiklandi.

Blagoveshenskda kemasozlik zavodi hududida, shuningdek, orqa tarafdagi ishchilar uchun shahar yodgorligi tarzida yaratilgan askarlar va ishchilar uchun yodgorlik mavjud: bundan tashqari, ikkita stela o'rtada Obelisk bilan birlashtirilgan. Qayta tiklashdan so'ng, yodgorlikda Ulug ' Vatan urushida ishtirok etgan kemasozlik zavodi xodimlarining nomlari, shuningdek, g'alabani yaqinlashtirganlar, orqada ishlaganlar — yuzdan ortiq familiyalar ikkita taxtada o'yilgan.

Eslatmalar
----------

1. 1 2  „Гапоненко Мария Павловна". 24-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2020-yil.
2. ↑  „В Благовещенске открыли памятник труженикам тыла". 24-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2020-yil.
3. 1 2  „Памятник труженикам тыла в Благовещенске заново покрасят". 24-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2020-yil.
4. ↑  „В Благовещенске на судостроительном заводе торжественно открыли памятник воинам и труженикам тыла". 24-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* Blagoveshchenskda G'alaba kuni arafasida front ishchilariga yodgorlik Архивная копия.
* Blagoveshchenskda G'alaba maydonida front ishchilariga haykal ochildi Архивная копия.
**Muhu Parish** ( estoncha: *Muhu vald* ) Estoniyaning Saare okrugida joylashgan qishloq munisipalitetidir.  1876-nafar aholi istiqomat qiladi (2019-yil 1-yanvar holatiga koʻra)  va 208 km2 (80 mi²) maydonni tshkil etadi.

Geografiyasi
------------

Muhu Parish Muhu yoki Muhumaa va unga qo'shni kichikroq Kesselaid, Viirelaid, Võilaid va Suurlaid orollarida joylashgan. U Gʻarbiy Estoniya arxipelagida va shimoli-sharqida Saare okrugining bir qismida joylashgan. Asosiy orol Muhu Estoniya yurisdiktsiyasi ostidagi uchinchi eng katta oroldir. U Boltiq dengizigacha boradi. Muhu Parish materik Estoniyadan Suur bo'g'ozi ( *Moonsund* ) va Saaremaa oroli Vaike bo'g'ozi bilan ajratilgan.

Aholi punktlari
---------------

Muhu mahallasida 52 qishloq ( *kula* ) bor. Qishloqlar: Aljava, Hellamaa, Igakula, Kallaste, Kantsi, Kapi, Kesse, Koguva, Kuviastu, Külasema, Lahekula, Lalli, Leeskopa, Lehtmetsa, Lepiku, Levalõpme, Liiva, Lepiku, Levalõpme, Liiva, Lõa, Lõa, Mõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõa, Lõ, Lõa, Lõ õ, Lõõ õ õ õ õ. Nõmmkula, Nurme, Oina, Pädaste, Päelda, Paenase, Pallasmaa, Pärase, Piiri, Põitse, Raegma , Rannakula , Rässa , Raugi , Rebaski , Ridasi , Rinsi , Rootsivereon Vanamõisa, Viira, Võikula, Võlla .

Galereya
--------

* Muxuning shimoliy qirg'og'iMuxuning shimoliy qirg'og'i
* Muhu qal'asiMuhu qal'asi

Manbalar
--------

1. ↑  „Päring kohanimeandmebaasist. Eesti kohanimed" (et). *www.eki.ee*. Qaraldi: 6-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Maakatastri statistika" (et). *Maa-amet*. Qaraldi: 6-iyul 2020-yil.
**Oʻqish va tushunish** — bu matnni qayta ishlash, uning maʼnosini tushunish va oʻqiyotgan shaxs oldindan bilgan narsalar bilan bogʻlab anglay olish qobiliyatidir. Soʻzlarning lugʻaviy maʼnosini bilish, soʻzlarning kontekstual maʼnosini bilish, matn mazmuniy bloklarining oʻzaro bogʻlanishini anglash, matn tarkibidagi parchalar asosida xulosa chiqarish, matndagi asosiy fikrini aniqlash, berilgan savollarga matn asosida javob bera olish, matnda ishlatilgan badiiy sanʼatlar yoki soʻz birikmalarini tanib, ajratib olish va ohangini aniqlash, vaziyatning kayfiyatini (tasdiq, inkor, soʻroq qilish, buyruq berish), muallifning maqsadi, niyati va nuqtai nazarini aniqlash va muallif toʻgʻrisida xulosalar chiqarish qobiliyatlari oʻqilgan matnni samarali tushunish uchun zarur boʻlgan koʻnikma va malakalar hisoblanadi. (diskurs-semantika).

Matnni oʻqib tushunish qobiliyatiga oʻquvchining yuqoridagi koʻnikmalari hamda maʼlumotni qayta ishlash qobiliyati taʼsir koʻrsatadi. Agar oʻquvchi soʻzning maʼnosini bilmasa, u matnni qayta ishlash uchun juda koʻp vaqt sarflaydi, chunki u matndagi tushunilmagan soʻzlarni individual tarzda anglashga urinadi, bu esa tushunishga ham halal beradi. Oʻqib tushunish malakasini rivojlantirish uchun koʻplab mashqlar mavjud, ular orasida soʻz boyligini oshirish, matnni tanqidiy tahlil qilish, maydalab oʻqish.

Manbalar
--------

1. ↑  „What is Reading Comprehension?" (en-US). *Reading Worksheets, Spelling, Grammar, Comprehension, Lesson Plans* (29-may 2008-yil). 9-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2016-yil.
2. ↑  William Grabe*. Reading in a Second Language: Moving from Theory to Practice*. Cambridge University Press, 2009. ISBN 978-0-521-72974-1. „Koda, 2005:4"
3. ↑  Davis, F.B. Psychometrika (1944) 9: 185.
4. ↑  Committee on Learning Sciences: Foundations and Applications to Adolescent and Adult Literacy*. Improving Adult Literacy Instruction: Options for Practice and Research*. National Academies Press, 2012 — 41 bet. ISBN 978-0-309-21960-0.
5. ↑  Maryanne Wolf*. Tales of Literacy for the 21st Century: The Literary Agenda*. OUP Oxford, 2016. ISBN 978-0-19-103613-2.
**Qamashi** — Oʻzbekiston Respublikasining Qashqadaryo viloyatidagi shahar (1978-yildan). Qamashi tumani markazi (1974-yil 23-dekabrgacha Qamashi qishlogʻi). Transport yoʻli stansiyasi. Qamashidan Qarshi shahrigacha 63 km. Mahalliy maʼlumotlar boʻyicha Q nomi oʻzbekqoʻngʻirot urugʻining qamaychi tarmogʻi nomidan olingan. Aholisi 34 ming kishi (2005). Qamashida paxta tozalash zavodi, koʻrpa paxta fabrikasi, qurilish materiallari kombinati va boshqa qurilish tashkilotlari, MTP, 2 avtokorxona,Qamashi cherry avtosaloni,kompyuter klublari,IT park,istirohat bog‘lari,ko‘p qavatli turar joylar,texnika va oziq-ovqat doʻkonlari tarmog‘i,"Langar ota ziyoratgohi"
"Mikron" firmasi (makaron ishlab chiqaradi), terini qayta ishlash korxonasi, momiq fabrikasi, ishlab turibdi. Kichik, oʻrta biznes va yirik korxonalar, mikrofirmalar faoliyat koʻrsatadi. Qoʻshma korxonalar mavjud. 2 litsey, 32 kasb-hunar kolleji, 5 umumiy taʼlim maktabi, bolalar musiqa va sport maktablari, tuman markaziy kutubxonasi, klub muassasalari, madaniyat uyi bor. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, tugʻruqxona, dorixonalar va tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Qamashidan viloyat markazi (Qarshi shahri) gacha avtobuslar va marshrutli taksilar qatnaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Qamashi" *OʻzME*. Q-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Qashqadaryo viloyati |
| --- |
|  |
| 
Markazi: **Qarshi** |
|  |
| Tuman va markazlari | 
* **Chiroqchi tumani** (Chiroqchi)
* **Dehqonobod tumani** (Qorashina)
* **Gʻuzor tumani** (Gʻuzor)
* **Qamashi tumani** (Qamashi)
* **Qarshi tumani** (Beshkent)
* **Kasbi tumani** (Mugʻlon)
* **Kitob tumani** (Kitob)
* **Koson tumani** (Koson)
* **Koʻkdala tumani** (Yettitom)
* **Mirishkor tumani** (Yangi Mirishkor)
* **Muborak tumani** (Muborak)
* **Nishon tumani** (Yangi Nishon)
* **Shahrisabz tumani** (Chorshanba)
* **Yakkabogʻ tumani** (Yakkabogʻ)
 | 
 |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Vikipediyada shunday familiyali boshqa shaxslar haqida ham maqolalar mavjud, qarang: Korshikov.
**Anatoliy Mykolayovich Korshikov** (1951-yil 20avgust, Voroshilovgrad, Ukraina SSSR) – Ukraina va sovet sobiq futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng futbol murabbiyi boʻlib ishladi.

Futboldagi faoliyati
--------------------

### Klub karerasi

„Mehnat zaxiralari" klubi futbol maktabi bitiruvchisi. Anatoliy 1964-yildan „Zorya" nomini olgan jamoaning asosiy tarkibiga 1969-yilda jalb etilgan. Tarkibdagi yuqori raqobat tufayli asosiy tarkibga kira olmay, faqat oʻrinbosarlar tarkibida oʻynagan.

1973—1973-yillarda u SSSR Ikkinchi ligasining „Ximik" (Severodonetsk) va „Shaxtyor" (Qaragʻanda) klublarida oʻynagan, keyinchalik esa „Kuzbas" (Kemerovo) uchun bir mavsumni SSSR Birinchi ligasida oʻtkazgan.

1976-yilda Anatoliy „Zorya" jamoasiga qaytdi, ammo bu safar ham u asosiy tarkibga kira olmadi va Ikkinchi liganing „Geolog" (Tyumen), „Xorazm" (Urganch) va „Xiva" klublarida oʻynashni davom ettirdi.

1980-yilda u Ukrainaga qaytib keldi va u erda 1991-yilgacha „Sokol" (Rovenkiy) havaskorlar jamoasida oʻynadi va shundan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunladi.

### Terma jamoadagi faoliyati

SSSR oʻsmirlar terma jamoasida oʻynagan.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

Hali futbolchi yakunlamagan davridayoq, 1991-yilda u „Sokol" (Rovenka) bosh murabbiyi boʻldi.

1992—2000-yillarda oʻzining tugʻilib oʻsgan „Zora" jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan, 1995-yil 5-martdan 21-aprelgacha va 15-oktyabrdan 5-noyabrgacha „Zorya" bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib bordi.

1996-yildan buyon „Zorya" futbol maktabida ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „UA-Футбол. Анатолий Коршиков: «У меня остались двойственные впечатления от турнира в Киеве»". 5 червня 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18 липня 2020.

Havolalar
---------

* Profil FootballFacts.ru saytida
* Profіl na football.lg.ua [Arxіvovano 18 lipnya 2020 u Wayback Machine.] (ru)
**Villis astragali** (lotincha: *Astragalus willisii*) — burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi koʻp yillik oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Surxondaryo viloyati Koʻhitang tizmasida joylashgan Qizilolma qishlogʻining shimolida, Kattaurchuq tevaragidagi hududlarda uchraydi.

Tavsifi
-------

Boʻyi qisqa 4—10 sm poyasi yogʻon shoxlangan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz tizimiga ega. Poyasining pastki qismini oʻtgan yilgidan qolgan barg bandlari oʻrab turadi. Barglarining uzunligi 1,8 sm, ellipssimon yoki choʻziq nashtarsimon shaklda, 4-10 mm uzunlikdagi mayin ipaksimon qalin tuklar bilan qoplangan. Gullari ikki jinsli. Gul poyasining uzunligi bargining uzunligiga teng. Gultojibarglari binafsha rangda, hasharotlar yordamida changlanadi. Mevasi — dukkak meva. Dukkagi choʻziq, uzunligi 8 mm, shakli qiyshiq yarim oy, kengligi taxminan 4 mm, qalinligi 5 mm, siyrak mayda oq tuklar bilan qoplangan, ikki yon tomonidan siqilgan. May oyida gullab mevasi iyunda pishadi. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
-----------------------------

Tabiatda asosan yakka holatda, baʼzida archazorlar orasida kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi. Surxondaryo viloyati Koʻhitang tizmasida joylashgan Qizilolma qishlogʻining shimolida, Kattaurchuq tevaragidagi hududlarda tarqalgan. Togʻning oʻrta qismidagi shagʻal toshli yonbagʻirlarda va siyrak archazorlarda uchraydi. Oʻsimlik oʻsib turgan hududlarda chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida oʻsimlik soni kamayib ketgan. Surxon davlat qo‘riqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ Астрагал Виллиса— Astragalus willisii— Описание таксона — Плантариум". 14-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2015-yil.
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
**Richard Karp** toʻliq maʼnoda *Richard Manning Karp*, (1935-yil 3-yanvarda tugʻilgan, Boston, Massachusets, AQSh), amerikalik matematik va kompyuter olimi va 1985-yilda A. M.Turing mukofoti, informatika sohasidagi eng yuqori mukofot, "algoritmlar nazariyasiga qoʻshgan doimiy hissasi, shu jumladan tarmoq oqimi va boshqa kombinatoriy optimallashtirish muammolari uchun samarali algoritmlarni ishlab chiqish, algoritmik samaradorlikning intuitiv tushunchasi bilan koʻp nomli vaqtni hisoblash qobiliyatini aniqlash, va eng muhimi, NP-toʻliqlik nazariyasiga qoʻshgan hissasi. Uning ilmiy qiziqishlari nazariy informatika, kombinator algoritmlari, diskret ehtimollik, hisoblash biologiyasi va internet algoritmlarini oʻz ichiga olgan.

Hayoti va ish faoliyati
-----------------------

Richard Karp 1935-yilda matematika oʻqituvchisi va Avraam oʻrta maktabi direktori Lui Karp (1908–1981) va uning rafiqasi Rouz (Rose) Karp (1912–2000) oilasida Rossiyadan kelgan yahudiy muhojirlar oilasida tugʻilgan, Boston, Massachusets shtati. U bilan birga oʻsgan ikki aka-uka Robert va Devid (1944-yilda tugʻilgan, sotsiolog) va singlisi Kerolin edi.

Oʻrta maktabni tugatgach Karp, Garvard universitetida matematika boʻyicha bakalavr (1955), magistr (1956) va doktorlik (1959) darajasini oldi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u akademiyaga oʻtishdan oldin IBMda matematik boʻlib ishladi (1959–68). Karp Berklidagi Kaliforniya universitetida (1968–94), Vashington universitetida (1995–99) va yana Berklida (1999) lavozimlarda ishlagan va u yerda universitet professori sifatida qaytgan. 2012-yilda u Berklidagi Simons hisoblash nazariyasi institutiga asos solgan va 2017-yilgacha uning direktori lavozimida ishlagan.

Karpning 1972-yilda chop etilgan „Kombinatoriya muammolari orasida kamayishi" nomli maqolasi koʻp oʻrganilayotgan kombinator masalalari bir xil muammoning variantlari ekanligini isbotladi, bu esa ularning barchasini hal qilib boʻlmaydi, (NP-toʻliq muammolar, yaʼni samarali yechim algoritmi maʼlum boʻlmagan muammolar)ni. Karp „Complexity of Computation" (1974) muallifi va koʻp ulanishli kommutatsiya tarmogʻi turiga patentga ega.

Mukofotlari
-----------

* 1979-yil Turing mukofotidan tashqari, Karp diskret matematika boʻyicha Fulkerson mukofoti,
* 1996-yil AQSh milliy fan medali,
* 1997-yil Garvard universitetining 100 yillik medali,
* 1998-til Isroil texnologiya instituti Harvi mukofoti,
* 2008-yil Fan boʻyicha Karnegi Mellon universiteti Dikson mukofoti,
* 1980-yil Yaponiyaning Kioto mukofoti (2008) Nyu-York Fanlar akademiyasiga,
* 1980-yil AQSH Milliy fanlar akademiyasiga,
* 1985-yil Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga,
* 1990-yil Kombinatorika va uni qoʻllash institutiga,
* 1991-yil Amerika assotsiatsiyasiga saylangan. Fan taraqqiyoti,
* 1992-yil AQSH Milliy muhandislik akademiyasi,
* 1994-yil Amerika falsafiy jamiyati,
* 2002-yil Fransiya Fanlar akademiyasi,
* 2004-yil Yevropa Fanlar akademiyasi .

Manba
-----



1. ↑  Richard M. Karp Professor Emeritus
2. ↑  Richard M. Karp
3. ↑  Richard Karp est professeur à l’université de Californie, Berkeley (États-Unis).
Sovet Ittifoqi Bayrogʻi
**Гимн Советского Союза** (ruscha), Sovet Ittifoqi Madhiyasi.

Союз нерушимый республик свободных
Сплотила навеки Великая Русь!
Да здравствует созданный волей народов
Единый, могучий Советский Союз!
**Славься, Отечество наше свободное,**
**Дружбы народов надёжный оплот!**
**Партия Ленина — сила народная**
**Нас к торжеству коммунизма ведёт!**
Сквозь грозы сияло нам солнце свободы,
И Ленин великий нам путь озарил:
На правое дело он поднял народы,
На труд и на подвиги нас вдохновил!
**Славься, Отечество наше свободное,**
**Дружбы народов надёжный оплот!**
**Партия Ленина — сила народная**
**Нас к торжеству коммунизма ведёт!**
В победе бессмертных идей коммунизма
Мы видим грядущее нашей страны,
И Красному знамени славной Отчизны
Мы будем всегда беззаветно верны!
**Славься, Отечество наше свободное,**
**Дружбы народов надёжный оплот!**
**Партия Ленина — сила народная**
**Нас к торжеству коммунизма ведёт!**

Tarjimasi
---------

Erkin o‘lkalardan Ulug‘ Rus diyori
Yaratdi qudratli, ahil oila.
Birlashtirdi mangu xalqlar ixtiyori,
Sovet Ittifoqi, yasha va gulla!
**Ozod Vatanimiz, ortsin shon-shuhrating,**
**Ellar metin do‘stligin mehvari!**
**Lenincha Partiya — xalqning kuch-qudrati,**
**Boshlar g‘olib kommunizm sari.**
Bizga erk quyoshi bo‘ron osha balqdi
Va Lenin yoritdi yo‘llarimizni:
Adolat uchun u otlantirdi xalqni,
Ruhlantirdi mardlik, muhnatga bizni!
**Ozod Vatanimiz, ortsin shon-shuhrating,**
**Ellar metin do‘stligin mehvari!**
**Lenincha Partiya — xalqning kuch-qudrati,**
**Boshlar g‘olib kommunizm sari.**
O‘lmas kommunizm porloq g‘oyalari
Yurtning kelajagin yoritar ayon,
Qo‘llarda Vatanning muzaffar yalovi,
Unga qlblarimiz sodiq har qachon!
**Ozod Vatanimiz, ortsin shon-shuhrating,**
**Ellar metin do‘stligin mehvari!**
**Lenincha Partiya — xalqning kuch-qudrati,**
**Boshlar g‘olib kommunizm sari.**

Havolalar
---------

* Rus Madhiya museum Wayback Machine saytida arxivlandi (2005-07-01).
* 
* Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-03-10).

Andoza:Uzbek
**Kamoliddin Behzod nomidagi memorial bogʻ-muzeyi** Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 23-dekabrdagi VM-559-sonli „Buyuk musavvir Kamoliddin Behzod tavalludining 545 yilligini nishonlash toʻgʻrisida"gi Qaroriga asosan tashkil etilgan.

Muzeyda Kamoliddin Behzod ijodiga oid miniatyura nusxalari, Buxoro, Samarqand, Hirot, Tabriz va Isfaxon singari yetakchi maktablar uslubida yaratilgan zamonaviy oʻzbek miniatyurasi namunalari bilan birga, turli sohalarga doir koʻhna hamda noyob qoʻlyozma asarlar saqlanadi. Oʻsha davrning usta xattotlari  tomonidan kufiy, suls, nasx, nastaʼliq kabi husnixatlarda bitilgan, usta rassomlar miniatyuralari, shamslar, zarvaraqlar, goʻzal naqshlar bilan bezagan qoʻlyozma hamda toshbosma asarlar Sharq rassomlik sanʼati tarixini oʻrganishda katta oʻrin tutadi. Qoʻlyozma va toshbosma asarlar orasida betakror qaydnomalar mavjud boʻlib, ular XII, XV — XX asrlar tarixini oʻrganishda muhim xizmat koʻrsatadi.

### Muzey fondi

XVII asrdagi nodir qoʻlyozmalar: Imom Gʻazzoliyning „Kimyoi saodat", „Ihyou ulum ad-din" asarlari, Husayn Voiz Koshifiyning „Axloqi Muhsiniy", Burhoniddin Margʻinoniyning „Hidoya", „Siyari sharif" asarlari. Xoja Ubaydulloh Ahrorning ustozi Yoqub Charxiy qalamiga mansub „Tafsir"ning noyob qoʻlyozmasi, XII asrga oid Abubakr ibn Muhammad Abdus-sayloniy tomonidan yozilgan „Najotuz-zokirin" nodir qoʻlyozmasi, Mavlono Xovandshoh Xeraviyning „Ravzat us-safo", Alisher Navoiy, Hofiz Sheroziy, Mirzo Bedil, Shayx Saʼdiy, Muhammad Fuzuliy, Jaloliddin Rumiy devonlari, Shamsiddin Tabriziyning „Kulliyoti Shams Tabriz" qoʻlyozmasi shular jumlasidandir. 

Muzey fondidan XII asrga mansub „Favoyid al-Ziyoiya" (arab tili grammatikasiga oid), XIV asrga tegishli „Tarixi Qaboil al-arab" (arab qabilalari tarixi) qoʻlyozmasi ham joy olgan. Mazkur qoʻlyozmada chizma shakllar tarzida arab qabila nomlari tilga olingan, arab xalqlari tarixini oʻrganuvchi muhim manba sanaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASINING QARORI BUYUK MUSAVVIR KAMOLIDDIN BEHZOD TAVALLUDINING 545 YILLIGINI NISHONLASH TOʻGʻRISIDA lex.uz 23.12.1997
2. ↑  Kamoliddin Behzod nomidagi memorial bogʻ-muzeyi Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-05-22). kbmsm.uz
**Jahongir Mirzo** (1485—1508) — temuriy hukmdorlaridan Umarshayx Mirzoning oʻgʻillaridan biri, Bobur Mirzoning ukasi, onasi Fotima Sulton boʻlgan. Bobur Mirzoning Samarqandga qilgan yurishi davrida qochqin Ahmad Tanbal va Axsi hokimi Uzun Hasan oʻzaro til biriktirib isyon koʻtarganida Jahongir Mirzoni hukmdor deb eʼlon qilishgan. 1499-yilda Bobur Fargʻonadagi hokimiyatini qayta tiklaganidan keyin ham Ahmad Tanbal isyoni davom etadi. Harbiy kuchining ozligi tufayli Bobur Mirzo sulh tuzishga majbur boʻladi. Sulhga koʻra Sirdaryoning shimolidagi hududlar Jahongir Mirzo tasarrufida ekanligi tan olinadi. Fargʻona vodiysi Shayboniyxon tomonidan egallangandan keyin Jahongir Mirzo Bobur Mirzoga qoʻshilib Kobul tomonga yuradi. Lekin yoʻlda ajralib chiqib Xuroson tomonga ketadi. Bobur Kobul taxtiga oʻtirgach, Gʻazna shahrini Jahongir Mirzo ixtiyoriga topshirgan. Bobur Mirzo birinchi marta Hindiston yurishiga ketgan vaqtida fitnachilarning gapiga aldanmagan Jahongir Mirzo uning oʻrniga taxtga oʻtirish taklifini rad etgan. Bobur Mirzo oʻzining Boburnona asarida ukasining bu ishi bilan „…tugʻishganlikni bajo keltirga"ligini taʼkidlab oʻtgan.

Jahongir Mirzo, shuningdek, Boburning Hirot safarida ham ishtirok etgan. Safar davomida aka-uka temuriylar Husayn Boyqaroning taʼziyasida qatnashib, Hirot saroy ahli bilan ham uchrashishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Zahiriddin Muhammad Bobur (1483–1530)". *sirstat.uz*. Qaraldi: 8-avgust 2023-yil.
2. ↑  Rustamjon Ummatov*. Gʻaznai Namangon*. Toshkent: Sharq — 75 bet.
**Oʻzbekiston ovozi** — ijtimoiy-siyosiy gazeta. Muassisi Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi. Haftada 3-marta, rus tilidagi nashri — "Golos Uzbekistana" esa 1-marta chiqadi. Dastlabki soni 1918-yil 21-iyunda — "Ishtirokiyun" ("Kommunist") nomi bilan chiqqan. Keyinchalik "Qizil bayroq" (1920), "Turkiston" (1922), "Qizil Oʻzbekiston" (1924), "Sovet Oʻzbekistoni" (1964) nomlarida nashr etilgan. 1991-yildan hozirgi nomda. Gazetaga turli yillarda U. Eshonxoʻjayev, Qamchinbek, K. Aliyev, Q.Sorokin, M. Shermuhamedov, M. Romiz, M. Hasanov, V. Rahimiy, A. Xudoybaxtov, M. Usmonov, R. Majidiy, A. Oʻrazayev, R. Abdurahmonov, S. Azimov, O. Abdurahmonov, S. Rajabov, H. Gʻulomov, Sh. Rashidov, M. Qoriyev, L. Qayumov, Oʻ. Usmonov, R. Rahmonov, Sh. Ubaydullayev, A. Suyun va boshqalar muharrirlik qilgan.

Oʻzbek adabiyoti va jurnalistikasining ulkan namoyandalari — Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy (Julqunboy), Hamid Olimjon, Gʻafur Gʻulom, Oybek, Abdulla Qahhor, Maqsud Shayxzoda, Mirtemir, Sobir Abdulla, Zulfiya va boshqalar oʻzlarining ilk ijodlarini shu gazeta sahifasida eʼlon qilganlar.

Hayotning barcha sohalarida boshlangan islohotlar mohiyatini ochib berish, istiqlol siyosatini xalq qalbiga olib kirish, yangicha ong, yangicha tafakkurni shakllantirish, mustaqillik mafkurasini yaratish — gazetaning asosiy vazifasidir. Siyosat, maʼnaviyat va maʼrifat, parlament va huquq, ijtimoiy hayot va iqtisodiyot, ekologiya va sihatsalomatlik, sport va harbiy vatanparvarlik, xatlar va ommaviy ishlar hamda tijorat boʻlimlari bor. Mamlakatning barcha viloyatlarida, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasida ham oʻz muxbirlariga ega. Adadi 10000 (2005). Bosh muharriri Safar Ostonov (2002-yildan).

Manbalar
--------

1. ↑  *Rasmiy sayti*, 2020-01-16da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-01-16

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Dudlangan ilon baliq
**Dudlangan ilon baliq** — koʻndalang shaklida kesib qaynoq dudlangan baliq mahsuloti. Shimoliy Germaniyada bu taom smortal (ger nemischa:) deyiladi, ilon baliqdan tayyorlangan shoʻrva bilan bir qatorda mashhur mintaqaviy gastronomik taom sanaladi. Shimoliy Germaniyadagi Tsvischenan koʻli va Shtaynxud dengizlaridan tutib olingan dudlangan ilon baligʻini pishirish anʼanasi kamida toʻqqiz asrlik tarixga ega. Hozirgi vaqtda Oldenburgning gʻarbiy qismida joylashgan Quyi Sakson Ammerlandda dudlangan ilon baligʻini tayyorlashga ixtisoslashgan bir nechta dudxonalar ishga tushirilgan. Gollandiyada ham bunday taom anʼanaviy hisoblanadi. Xususan Harderweyk shahridagi Esselmer koʻli atrofi „ilon baligʻi poytaxti" nomiga ega.

Ammerlanddagi sayyohlarga bu turdagi mahsulotni baliq bulochkalarida taklif qilishadi. Anʼanaga koʻra, dudlangan ilon baligʻi qoʻlda, qora non va sariyogʻ, bugʻdoy arogʻi-korn yoki pivo bilan isteʼmol qilinadi. Dastlab terisi shilib olinadi va qiltanoqlaridan tozalanadi. Ovqatdan keyin qoʻllarda noxush hid qolmasligi uchun oʻsha korn bilan yuvib tashlanadi. Restoranlarda dudlangan ilon baligʻi tozalanib, boʻlaklarga boʻlingan holda petrushka, limon boʻlaklari, maydalangan Madeyra jelesi, sariyog va oq nonning qovurilgan boʻlaklari bilan bezatilib dasturxonga tortiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  lebensmittellexikon.de: Копчёный угорь
2. ↑  Deutsche Welle: В гостях у «угрёвой столицы»
3. ↑  Die Welt: Слишком жалко на рыбные булочки
4. ↑  bad-zwischenahn.de: Копчёный угорь
5. ↑  „bad-zwischenahn-touristik.de: Цвишенанский копчёный угорь". 16-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2022-yil.
6. ↑  Erhard Gorys 1997. sfn error: no target: CITEREFErhard\_Gorys1997 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Erhard Gorys. Räucheraal // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 424. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
* Charles Sinclair. smoked eel // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 536. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
**„Dunyoning bir qavati"** — oʻzbek shoirasi Marhabo Karimova qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 2008-yil Toshkent shahrida „Fargʻona" nashriyotida nashr qilingan. „Dunyoning bir qavati" toʻplamidagi sheʼrlar turli mavzularda boʻlib, aksariyat sheʼrlarda shoira hozirgi kundagi oʻzbeklarning kundalik muammolari, urf-odatlari va anʼanalari, tashvishlariyu shodliklarini hazilomuz tarzda ifodalagan.

Toʻplamdagi sheʼrlar uch qismga boʻlingan: „Asal oyi", „Poklikka qasida" va „Oʻzbeklarda shunaqa". Kitobga qirqdan ortiq sheʼr kiritilgan. „Asal oyi" qismidan oʻn oltita, „Poklikka qasida" qismidan oʻn bitta, „Oʻzbeklarda shunaqa" qismidan esa oʻn toʻqqizta sheʼr oʻrin olgan.

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Muhtarama Ulugʻ — muharrir, Rahima Qoʻngʻirova — musavvir, Hilola Karimova — musahhih, Umid Jabborov — sahifalash va dizayn ishlari.

Manbalar
--------

1. ↑  „„Dunyoning bir qavati", Fargʻona nashriyoti".  Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston milliy kutubxonasi. Qaraldi: 10-dekabr 2020-yil.

[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* „Dunyoning bir qavati" sheʼriy toʻplami Kitobxon saytida
* „Dunyoning bir qavati" sheʼriy toʻplami Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Limuru choy dehqonchiligi
**Limuru Tea Plc** — Keniya kompaniyalaridan biri boʻlib, Nairobi fond birjasida roʻyxatga olingan va yashil bargli choy yetishtirish bilan shugʻullanadi. 1895-yilda tashkil etilgan kompaniya Limuru shaharchasidan toʻrt kilometr sharqda joylashgan 282 gektar choy yerlariga egalik qiladi.

Limuru Tea Plc kompaniyasi "Unilever Tea Kenya Limited "(UTKL) kompaniyasining ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. UTKL Limuru chiqarilgan choyning ustav kapitalining 52 foiziga egalik qiladi va kompaniyaning choylarini etishtirish, ishlab chiqarish, sotish va sotishda boshqaruvchi agenti sifatida ishlaydi. Limuru Choyi UTKL ning Mabroukie zavodida ishlab chiqariladi va u asosan eksport uchun sotiladi.

Yana qarang
-----------

* Nayrobi fond birjasi
* Unilever

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  Rich Management Company Data — Limuru Tea Company Limited

Havolalar
---------

* Reuters — Limuru Tea Company Limited
* Rich Management — Limuru Tea Company Limited Wayback Machine saytida arxivlandi (2023-04-10).

Andoza:Economy of Kenya
**Estadio El Sadar** (2005-yildan 2011-yilgacha *Reyno de Navarra* nomi bilan tanilgan.) — Ispaniyaning Navarra, Pamplona shahridagi futbol stadioni. Stadion 23576 tomoshabinga moʻljallangan. U 1967-yilda qurilgan va CA Osasuna uy stadioni hisoblanadi. Hozirda u asosan futbol oʻyinlari uchun foydalaniladi.

Nomi
----

Stadion 1967-yildan 2005-yilgacha va yildan beri stadion yaqinidagi daryo nomi bilan El Sadar nomi bilan tanilgan. 2005-yildan 2011-yilgacha stadion oʻzining homiysi boʻlgan Navarra hukumati tomonidan Reyno de Navarra deb ataldi va zamonaviy *reino* („qirollik", *rey*, „qirol" soʻzidan olingan) oʻrniga oʻrta asrlardagi ispancha imlo *"reyno* "dan foydalangan.

Tarixi
------

"El Sadar" stadionining ochilish marosimi 1967-yil 2- sentabrda "Real Saragosa "va Portugaliyaning "Vitoriya de Setubal "jamoalari oʻrtasidagi oʻyinda boʻlib oʻtdi. Stadion oʻtgan yili sotilgan San-Xuan stadionini almashtirdi. Stadion ochilishida 25 000 tomoshabin qatnashdi. Stadionda ilk oʻyini 2-sentabr kuni „Saragosa" va Portugaliyaning „Vitoriya de Setubal" jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi va durang bilan yakunlandi. Ertasi kuni Osasuna yangi stadionda birinchi gʻalabasi uchun Vitoria de Setubalni 3:0 hisobida magʻlub etdi. 28-daqiqada Osaba El Sadarda Osasuna darvozasiga birinchi golni kiritdi.

2014-yilning noyabrida Osasuna klubining katta iqtisodiy inqirozi tufayli stadionni Navarra (Navarra) mintaqaviy hukumatiga sotishga majbur boʻldi. Mazkur chora viloyat parlamentida 31 kishi yoqlab, 18 nafar qarshi ovoz bilan maʼqullandi.

2015-yilning yozida xavfsizlik bilan bogʻliq taʼmirlash ishlari tufayli stadion sigʻimi 19 800 dan 18 375 gacha qisqartirildi.

### Kengayishi

2019-yil boshida klub aʼzolari stadionni deyarli 24 000 oʻrinligacha kengaytirishni yoqlab ovoz berishdi va keyin kompaniya tomonidan taqdim etilgan bir nechta loyihalar orasidan oʻzlariga yoqqanini tanladilar.

Manbalar
--------

1. ↑  „Estadio El Sadar | CA Osasuna — Web Oficial" (es). *Estadio El Sadar | CA Osasuna — Web Oficial*. 27-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Instalaciones - Reyno de Navarra" (es). *C.A. Osasuna Oficial*. Qaraldi: 19-noyabr 2019-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Aprobada la reestructuración de la deuda tributaria de Osasuna". *diariodenavarra.es*. Qaraldi: 13-noyabr 2015-yil.
4. ↑  History of 'El Sadar' Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-11-05). CA Osasuna.
5. ↑  Muro Rojo Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-05-05). [Red Wall], Nuevo Sadar (CA Osasuna) (in Spanish).

Havolalar
---------

* Reyno de Navarra CA Osasuna rasmiy sayti
* WorldStadiums.com saytiga kirish
* Estadios de Espana (in English)
**Mark Dewit** (1986-yilning 3-noyabr sanasida dunyoga keladi) Kanadalik professional futbolchi boʻlgan, hozirda esa nafaqaga chiqan agent hisoblanadi. 2008-yilgi CFL loyihasida Toronto Argonauts jamoasida 42-oʻrinni egallagan oʻyinchi. Dewit Kalgari Dinos jamosi safida MDH futbolini ham oʻynagan.

Hayoti
------

Dastlab Dewit futbol oʻynashni Alberta shtatining Kalgari shahridagi Bishop Kerroll High School (Kalgari, Alberta)da maktabida oʻqiyotganda kezlarida boshlagan. 2005-yilda Dewit Kalgari universitetiga oʻqishga kirdi. Usha yilning oʻzidayoq unversitet jamoasiga qoʻshiladi va himoya chizigʻichisi sifatida Kalgari Dinos jamoasi MDH futbolini uch yil oʻynab, futbolchilik faoliyatini davom Dewit hujum chizigʻida ham oʻynagan. 2007-yilda Kanadaning gʻarbiy yulduzi boʻlgan va oʻz vazn toifasida (130) oʻyin natijasi boʻyicha MDH chempionatida gʻolib boʻlgan. Universitetning toʻrtinchi yilida CFLga chaqirilish baxtiga sazovar boʻlgan.

Professional faoliyati
----------------------

Dewit 2008-yilgi CFL loyihasining oltinchi bosqichida Toronto Argonauts jamosi safida boʻlgan. 2010-yil 22-iyunda Argonavtlar safidan chiqib ketishidan oldin Toronto jamoasi uchun ikki mavsum oʻynadi. 2010-yil 26-iyunda Dewit Hamilton Tiger-Cats jamoasi bilan erkin agent sifatida shartnoma imzoladi va ular safida ham ikki mavsum oʻynadi. 2012-yil 3-yanvarda Dewit Kevin Glenn bilan birga Kalgari Stampeders jamoasi va Genri Burris jamoasi oʻrtasida oʻyinchilar almashinadi. 2013-yil 15-fevralda Dewit Winnipeg Blue Bombers jamoasi bilan erkin agent sifatida shartnoma tuzdi.

Manbalar
--------

1. ↑   Ticats add pair to roster
2. ↑  „Trading Places: Burris and Glenn switch sides | CFL.ca | Official Site of the Canadian Football League". 23-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-avgust 2017-yil.

 Trading Places: Burris and Glenn switch sides

Havolalar
---------

* Winnipeg Blue Bombers Bio
Yachimatadagi yeryongʻoq dalalari
**Yachimata** (yaponcha: *八街市* *Yachimata-shi*?) – Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

Geografiyasi
------------

Yachimata Chiba prefekturasining shimoliy-markaziy qismida, prefektura poytaxti Chibadan taxminan 20 kilometr va Tokio markazidan 50-60 kilometr uzoqlikda joylashgan. Shahar Shimosa platosida joylashgan boʻlib, dengiz sathidan 14–70 metr balandlikdadir. Shaharning geografik markaziy qismi shahar hududini tashkil qiladi, uni oʻrab turgan tekis togʻli dalalar, janubi-gʻarbiy va shimolda sholi dalalari mavjud. Shahar sharqdan gʻarbga taxminan 7,7 kilometr va shimoldan janubga 16 kilometr uzunlikda joylashgan. Shahar oʻzining anʼanaviy oʻrmonlari bilan ajralib turadi. Ulardan hozirda taxminan 179 gektar omon qolgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Chiba prefekturasi

* Chiba
* Sakura
* Tomisato
* Sanmu
* Tōgane
* Shisui

### Iqlim

Yachimata nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin va qor yogʻmaydi. Yachimatada oʻrtacha yillik harorat 14,9 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1503 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,0 atrofida °C, eng pasti esa yanvarda, 4,7 atrofida °C boʻladi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yachimata aholisi 2010-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqqan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1920 | 14,84 | —     |
| 1930 | 16,298 | +9.8% |
| 1940 | 18,345 | +12.6% |
| 1950 | 24,867 | +35.6% |
| 1960 | 25,387 | +2.1% |
| 1970 | 25,375 | −0.0% |
| 1980 | 31,939 | +25.9% |
| 1990 | 50,036 | +56.7% |
| 2000 | 72,595 | +45.1% |
| 2010 | 73,212 | +0.8% |
| 2020 | 67,455 | −7.9% |

Tarixi
------

Yachimata, Edo davrida Tokugavaning toʻgʻridan-toʻgʻri nazorati ostidagi ot fermalari mintaqasining bir qismi edi. Meiji islohotidan soʻng, Yachimata qishlogʻi 1872-yil 2-noyabrda Chiba prefekturasining Inba tumanida tashkil etilgan. Yachimata 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining yaratilishi bilan rasman qishloq deb belgilandi va 1919-yil 1-yanvarda shahar maqomiga koʻtarildi. Qishloq 1954-yilda Sanbu tumanidagi qoʻshni Hyuga qishlogʻining bir qismini qoʻshib olish va 1954-yil 1-noyabrda Kawakami qishlogʻiga qoʻshilish orqali kengaydi. Yachimata 1992-yil 1-aprelda shahar maqomiga koʻtarildi.

Hukumati
--------

Yachimata toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Yachimata Chiba prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 9-okrugiga kiradi.

Taʼlim
------

Yachimata shahar hukumati tomonidan boshqariladigan sakkiz davlat boshlangʻich maktabi va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  „第1部 第 II 章 第3節 森林保全の動向（1）：林野庁". *www.rinya.maff.go.jp*. Qaraldi: 13-iyul 2023-yil.
2. ↑  Yachimata climate data
3. ↑  Yachimata population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt (yaponcha)
**Hamro Ergashev** (1911-yil, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi — vafot sanasi nomaʼlum, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) – Samarqand viloyati, Past Dargʻom tumani Chkalov nomidagi, Karl Marks nomidagi kolxozlar brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957).

Tarjimayi holi
--------------

Hamro Ergashev 1911-yilda Samarqand uyzedidagi qishloq aholi punktlaridan birida (hozirgi Past Dargʻom tumani) tugʻilgan. Kollektivlashtirishdan oldin Hamro Ergashev xususiy qishloq xoʻjaligida ishlagan. 1943-yil aprel oyida Qizil Armiya safiga harbiy xizmatga chaqirildi. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. 306-oʻqchi diviziyasi tarkibida jang qilgan. Harbiy xizmatni oʻtab boʻlgach, oʻz vataniga qaytib, Past Dargʻom tumanida Chkalov nomidagi kolxozda paxtachilik brigadasi boshligʻi boʻlib ishlay boshladi. Urushdan keyingi birinchi besh yillik (1946–1950) davrida koʻrsatgan natijalari uchun Hamro Ergashev ikki marta „Shavkatli mehnat uchun" medali bilan taqdirlangan. 1956-yilda Past Dargʻom tumani qishloq xoʻjaligi jamoalari paxta xomashyosidan yuqori hosil yigʻib oldilar. Bunga hissa qoʻshganlar orasida brigadir Hamro Ergashev ham boʻlgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining „Oʻzbekiston SSR kolxozchilari, mashina-traktor stansiyalari, sovxozlari, partiya va sovet xodimlariga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi farmoni asosida 1957-yil 11-yanvarda „Sovet paxtachiligini rivojlantirish, gʻoʻza yetishtirishda ilm-fan yutuqlari va ilgʻor tajribani keng tatbiq etish, paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun" Hamro Ergashev Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan mukofotlangan. Keyinchalik Past Dargʻom tumanidagi Karl Marks nomidagi kolxozda pesniyaga chiqquncha brigadir boʻlib ishlay boshlagan. Pensiyaga chiqqanidan keyin Hamro Ergashev Past Dargʻom tumanida yashagan. Vafot etgan sanasi nomaʼlum.

Mukofotlari
-----------

1957-yil 11-yanvarda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni, 2 marotaba „Shavkatli mehnat uchun" medali (1949-yil 18-may; 1951-yil 7-may), shuningdek, VDNX medali bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Сергей Кузоватов.* „Иргашев Хамра" (rus tilida). 24-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2023-yil.
2. 1 2  „Иргашев Хамра" (rus tilida). 7-sentabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2023-yil.
3. ↑  Rasul Yoʻldoshev, Toji Yusupov*. Yurt chinori edi u*. Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, 2009 — 80 bet.
4. ↑  „Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда колхозникам, колхозницам, работникам машинно-тракторных станций, совхозов, партийным и советским работникам Узбекской ССР" (rus tilida). 29-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2023-yil.