recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Artist Relief** - bu 2020-yilda milliy sanʼat grant oluvchilar koalitsiyasi tomonidan tashkil etilgan favqulodda tashabbus boʻlib, COVID-19 pandemiyasiga javoban Qoʻshma Shtatlardagi rassomlarga moliyaviy va axborot resurslarini taklif etadi.

Tarix
-----

Artist Relief - Amerika shoirlari akademiyasi, Artadiya, Creative Capital, Contemporary Arts fondi, MAP fondi, Milliy yosh san'at jamg'armasi va Amerika Qo'shma Shtatlari rassomlari - barcha o'rta milliy san'at grant oluvchilari - san'atkorlarga 5000 AQSh dollari miqdorida grantlar tarqatish uchun tashkil etilgan favqulodda tashabbus. COVID-19 tufayli jiddiy moliyaviy favqulodda vaziyatlarga duch kelgan; doimiy axborot resursi sifatida xizmat qiladi; va san'at uchun amerikaliklar tomonidan ishlab chiqilgan *Rassomlar va ijodkorlar uchun COVID-19 ta'siri tadqiqotini* birgalikda ishga tushiring, bu esa oldinga siljayotgan rassomlarning ehtiyojlarini yaxshiroq aniqlash va qondirish. 2020-yil avgust oyi holatiga ko'ra, tashabbus ushbu grantlar orqali 13,5 million dollar tarqatdi. 

2020-yilda Hardly Strictly Bluegrass yillik kontsert seriyasi Artist Relief bilan Covid-19 pandemiyasidan aziyat chekkan musiqachilarga 1 million dollarlik san'atkorlarga yordam berish fondini boshqarish uchun ishladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Are You an Artist in Need of Aid? Here Are Dozens of Emergency Grants, Medical Funds, and Other Resources to Help" (en-US). *artnet News* (14-aprel 2020-yil). Qaraldi: 22-may 2020-yil.
2. 1 2  „Artist Relief Emergency Fund Receives Over 55,000 Applicants in Barely 2 Weeks" (en-US). *Observer* (24-aprel 2020-yil). Qaraldi: 22-may 2020-yil.
3. ↑  *Quito.* „US artists can now get $5,000 emergency grants without a tedious application process" (en). *Quartz*. Qaraldi: 22-may 2020-yil.
4. ↑  „Artist Relief Raises $2 Million for Individual Artists" (en-US). *American Theatre* (25-sentabr 2020-yil). 10-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-mart 2021-yil.
5. ↑  „Hardly Strictly Bluegrass announces full lineup—and $1 million artist relief" (en-US). *48 hills* (25-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2020-yil.
**Chud-pskov koʻli** - Rossiya Federatsiyasi Pskov viloyati va Estoniyadagi kul. Estonlar PeypiYarv koʻli deb atashadi. Balandligi 30 m. Jan.dan shim.ga 150 km choʻzilgan. Birbiriga tutashgan 3 ta koʻldan iborat. Chekka jan.da Pskov, oʻrtasida Tyoploye, shim.da Chud koʻllari joylashgan. Umumiy maydoni 3550 km², oʻrtacha chuq. 7,5 m, eng chuqur joyi 15 m. Shimoliy va sharqiy qirgʻoqlari past, qum dyunalari, qisman toshloqlardan iborat. Bahorda suvi koʻpayganda sharqiy va shim. qirgʻoklari suv ostida qrladi. Koʻlda mayda orollar bor, yirikroqlari Pirissar va Talabskiy o.lari. Koʻlga Velikaya, Emayiga, Jelcha, Aviyiga, Chyornaya kabi daryolar kuyilib, Narva daryosi oqib chiqadi. Dekabrning oʻrtalaridan muzlab, aprel oxiri — may boshlarida muzdan holi boʻladi. Koʻlning suv satxi bahor oxirlarida, dare suvi koʻpayganda 3 m gacha koʻtarilib, qishda pasayadi. Oʻrtacha suv xajmi 25,2 km3. Ch.Chud-pskov koʻli da baliqlarning 22 turi (leshch, plotva, sudak, sig, nalim, choʻrtan va boshqalar) bor. Koʻlda kema qatnaydi, yogʻoch tashiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Lyuksemburgda protestantizm, pravoslavlik va iudaizmdan keyin dindorlar soni boʻyicha **Islom** eng kam tarqalgan din hisoblanadi. Lyuksemburgda 2008-yildan boshlab islom huquqiy jihatdan rasman tan olingan dinlardan biri hisoblanadi.

NATO hisobotiga koʻra, Lyuksemburgda 4000 ga yaqin musulmon isteʼqomat qiladi. 1970-yillarning oʻrtalarida 300 ga yaqin musulmonlar boʻlsa, 1990-yillarning oʻrtalariga kelib 3000 dan ortiq musulmonlar bor edi. Oʻsha vaqtdan beri musulmonlar soni sobiq Yugoslaviyadan kelgan qochqinlar bilan ikki baravar koʻpaydi, asosan bosniyaliklar hisobiga aholi orasida islom dini vakillari koʻpaydi. Lekin qochqinlar Lyuksemburgda bir necha yildan ortiq qolmaganlar. Lyuksemburg va ayrim boshqa Yevropa davlatlarida musulmonlar tarqalishiga asosiy sabablar migratsiya hisoblanadi.

1960-yilgacha Lyuksemburgdagi musulmonlar qoʻshni davlatlardagi diniy tarkibidek juda ozchilikni tashkil etar edi, biroq musulmonlar kela boshlagandan soʻng asta-sekin butun Lyuksemburg mamlakati boʻylab joylasha boshladilar. Bugungi kunga qadar Lyuksemburgda oltita masjid mavjud: Mamerda (shuningdek, Islom madaniyati markazi binosi), Niderkorn, Esch-sur-Alzette, Vilts, Diekirch va Lyuksemburgda (Avenue de la Gare) shahr hududlarida masjidlar mavjud. Lyuksemburgda 12 000 musulmon isteʼqomat qilmoqda. Hozirgi kunga kelib Lyuksemburgning aholi tarkibi orasida dindorlar soni boʻyicha Islom ikkinchi oʻrinda turadi. Lyuksemburgda katoliklikdan keyin Islom dini eng koʻp tarqalgan din hisoblanadi. Biroq, bu raqam faqat taxmin va tasdiqlanmagan. Bundan tashqari, barcha musulmonlarning fuqaroligi bormi yoki yoʻqligi maʼlum emas.

Manbalar
--------

1. ↑  „Anti-Islamic reactions in the EU: Luxemburg".  European Monitoring Centre on Racism and Xenophobia. 30-iyul 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2012-yil.
2. ↑  „Immigration in Luxembourg: New Challenges for an Old Country".  Migration Information Source. 11-mart 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2012-yil.

Havolalar
---------

* Lyuksemburgdagi Islom
**Lyuminoforlar** (lot. lumen - yoruglik va yun. phoros — eltuvchi) — lyuminessensiya xossasiga ega boʻlgan moddalar. Lyuminessensiya hosil qilish turiga koʻra, fotolyuminoforlar, katodolyuminoforlar, rentgenolyuminoforlar va boshqalarga boʻlinadi. Kimyoviy tarkibiga koʻra, L.ning anorganik va organik xillari bor. Anorganik L. (kristallofosforlar) ning chaqnashi tarkibida begona kationlarning (0,001% gacha) boʻlishiga asoslangan. Bunday qoʻshilmalar (aktivatorlar), odatda, metallarning kationlari hisoblanadi; mas, rux sulfidining chaqnashi mis kationi bilan faollashadi. Anorganik L. lyuminessent lampalaraya. rentgen ekranlarini tayyorlash uchun elektron-nurli trubkalarda ishlatiladi, radiatsiya indikatori uchun va boshqa uchun xizmat qiladi. Organik L. (lyumogenlar) ochik, (yarkiy) fluores-sent boʻyoqlar, lyuminessentlovchi materiallar tayyorlashda qoʻllaniladi. L. kimyo, biol. tibbiyot, televideniye va kriminalistikada sezgir lyuminessent analizda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lyupin** (Lupinus), lupin, boʻri dukkagi — dukkakdoshlar oilasiga mansub bir yillik va koʻp yillik oʻtsimon usimliklar turkumi, yem-xashak, siderat va manzarali ekin. Shim. va Jan. yarim sharning moʻʼtadil poyaslarida 100 ga yaqin (ayrim maʼlumotlarga kura, 200 dan ortiq) turi usadi. Deh-qonchilikda 10 dan ortiqturi maʼlum. L.ning vatani — Oʻrta Yer dengizi sohillari va Shim. Amerika. 4 turi — bir yillik turlaridan — ingichka bargli yoki kuk L. (L. angustifolius), sariq L. (L.luteus), oq L. (L. albus), shuningdek, kup yillik turidan serbarg n.(L.polyphyllus) ekiladi. Bu turlar barg shakli, gullarining rangi va kat-ta-kichikligi hamda urugʻlarining mayda yoki yirikligi bilan bir-biridan farq qiladi. Ingichka bargli L. Yevropaning Shim. mintaqalarida, sariq va oq L. Markaziy Rossiyada, tukli L. (L. pilosus) Gruziyada ekiladi. Oʻzbekistonda kolleksiya ekinzorlarida ustiri-ladi. Ildizi oʻqildiz. Poyasi utsimon, shoxlanadi, balandligi 1,5 m gacha boradi. Bar-gi panjasimon, yirik, bandli. Toʻpguli shingil. Sariq L. guli xushboʻy. Turlariga qarab gulining rangi har xil. Mevasi koʻp urugʻli dukkak. Oʻsuv davri 80—155 kun. Issiklikka talabchan. Ingichka bargli. L. maysasi —6° sovuqqa chidamli. Hamma turlari namsevar, uzun kunli. Shonalash davrida tez usadi. L. doni tarkibida, turlariga karab, 30— 40% oqsil va 5—20% yog , A, V, S, vitaminlari, bargida, poyasida va donida 1—2% zaharli alkaloidlar (lyupi-nin, lyupinidin, spartein, lyupanin) bor. L.ning alka loidi kam boʻlgan ozuqabop navlari 20-asrning 30-yillarida yaratilgan.

Kishilar qadimdan (mil.dan 2000-yil oldin) L.dan foydalanib keladilar. Dastlabki davrda L. ovqatga ishlatiladigan va mollarga beriladigan doni uchun ekilgan. Keyinchalik undan koʻkat oʻgʻit tarzida foydalanilgan. Bir yillik L. koʻkat uchun oddiy qatorlab, urugʻ olish uchun keng qatorlab (qator orasi 45 sm) ekiladi. Hosildorligi koʻkpoya boʻyicha 100—120 t/ga, doni boʻyicha 34— 35s/ga.

Koʻp yillik va bir yillik L.ning ayrim navlari manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.

Halima Otaboyeva.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yusufali Musayev** (1869 — Andijon — 1947.6.12) — meʼmor, xalq ustasi. Meʼmorlikni otasi Muhammad Muso va akasi Isaxon Musayevdan oʻrgangan. Andijon jome masjidi majmuasi qurilishida qatnashgan va zilziladan soʻng uni qayta tiklagan. M. bino qurilishida 1—1,5 m qalinlikdagi devorlarni ixchamlashtirdi, yoʻgʻon va ogʻir ravoqlar oʻrniga zinali ravoqlar qoʻlladi. M. xilma-xil gumbaz tomlar yaratish bilan birga gumbazlar tuzilishini maʼlum tartibga soldi, binoning ayrim murakkab qismlari va loyihasini yaratdi va gumbaz ustasi sifatida shuxrat qozondi. M. qurgan binolar yorugʻ, ixcham va koʻrkamligi bilan Samarqand, Buxoro va Xiva ustalari qurgan binolardan farq qiladi. Fargʻona vodiysidagi 40 ga yaqin hammom uning loyihasi va rahbarligida bunyod etilgan. Muqimiy teatri binosi M. rahbarligida shogirdlari usta Eshonxon, Ivan Minakov va Us t a Ergash Xojilar bilan hamkorlikda qurilgan yirik binolardan biridir. M. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi faxriy akademik (1944).

Adabiyot
--------

* Ashrafov A. Us t a Yusufali, T. 1955.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Filmografiya** — baʼzi bir mezonlar boʻyicha tegishli filmlar roʻyxatini yigʻishdir. Masalan, aktyorning faoliyati filmografiyasi — ular suratga tushgan filmlar roʻyxati; rejissorning komediya filmografiyasi — bu maʼlum bir rejissor tomonidan suratga olingan komediya filmlari roʻyxatidir. Eng kamida 1957-yildan beri qoʻllanilayotgan bu atama kitoblar roʻyxati boʻlgan „bibliografiya" ga oʻxshab yaratilgan. Roʻyxatda koʻrsatilganidek, filmografiya jarayonlarning oʻziga tegishli boʻlgan qismini koʻrsatadi va uning oʻrniga fotografiyaga oʻxshash „videografiya" va „kinematografiya" kinematika sanʼatlaridan farq qiladi.

Filmografiyalar faqat maʼlum odamlar bilan bogʻlanish bilan cheklanmaydi. Misol uchun, Amerika kino janrlari boʻyicha qoʻllanma (1988,ISBN  0-313-24715-3) „Amerikaning asosiy film janrlari boʻyicha 19 ta mazmunli insho" ni oʻz ichiga oladi, ularning har biri „qimmatli tanlangan filmografiya" bilan birga keladi. 1998-yilda Vashington universiteti universitet miqyosidagi „Barcha kuchlar loyihasi" ga homiylik qildi, u "Qizil qoʻrquvni kuchaytirishda rol oʻynagan, yaʼni kommunizm tahdidini targʻib qilishda, bir nechta kamdan-kam hollarda vakillar palatasi qoʻmitasining Amerikaga qarshi harakatlar boʻyicha ayblovlariga qarshi turishni oʻz ichiga olgan kinofilmlardan iborat boʻlgan *Sovuq urush Qizil Qoʻrquvi* bilan bogʻliq filmlar filmografiyasini yigʻdi.

Yana bir misol, Aydaxodagi Brigham Young universiteti kutubxonasi direktori tomonidan nashr etilgan 500 dan ortiq filmlarning filmografiyasi boʻlib, „bular muhim yoki esda qolarli" tarzda kutubxona yoki kutubxonachini oʻz ichiga oladi, filmografiya Gollivudning kutubxonachilar haqidagi stereotiplarini yaxshiroq tushunish uchun yigʻilgan.Jorjiya Iqtisodiy rivojlanish departamenti AQShning Jorjiya shtatida kino ishlab chiqarishni rivojlantirish maʼsuliyatini oʻz ichiga oladi hamda bunday filmlarning filmografiyasini yuritadi.

Yana qarang
-----------

* Film
* Kino sanoati

Manbalar
--------

1. ↑  „Filmografiya". Merriam-Webster. Olingan 2011-02-24.
2. ↑  „Film uchun maʼlumot manbalari: tanlangan qoʻllanma". UC Berkeley kutubxonasi. Olingan 2011-02-24.
3. ↑  „Qizil qoʻrquv: filmografiya". Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-07-20). Vashington universiteti kutubxonalari. Olingan 2011-02-24.
4. ↑  Martin X. Raish. „Filmlardagi kutubxonachilar — izohli filmografiya". Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-08-12). Brigham Young universiteti — Aydaho. Olingan 2011-02-24.
5. ↑  „Jorjiya filmografiyasi". Jorjiya Iqtisodiy rivojlanish departamenti. Asl nusxadan arxivlangan, 23.02.2011. Olingan 2011-02-24.
**JUNA** —  *Milliy sotsializm davrida yoshlar va yoshlar qarshiligini hujjatlashtirish platformasi* qisqartmasi.

JUNA ixtiyoriy platformasi 2003-yilda Eva Knollmyuller tomonidan asos solingan va fashistlar davridagi yoshlarning tajribalarini baham koʻrishni maqsad qilgan zamonaviy tarixga qiziquvchi olimlar va odamlarning kichik guruhidan iborat boʻlib, ularning barchasi fashistlar rejimi taʼsirida boʻlgan. bolalik va oʻsmirlik tinchlik va xavfsizlikdan oʻgʻirlangan, ularni yozib olish va shu tariqa ularni avlodlar uchun saqlash. JUNA 1920 va 1940 yillar orasida tugʻilganlarning barcha bu tajribalarini baholashni maqsad qilgan emas. JUNA hozirga qadar Vena va uning atrofidagi sharoitlar haqidagi zamonaviy tarixiy va biografik toʻplamga eʼtibor qaratgan.

"Landgraf qarshilik guruhi" koʻrgazmasi
---------------------------------------

2004 Wiener Festwochen doirasida Wiener Bezirksmuseum Landstraße JUNA platformasi bilan birgalikda „Landgraf qarshilik guruhi" koʻrgazmasini tashkil qildi. Koʻrgazma 2004 yil 7 mayda tuman menejeri Erich Hohenberger va muzey direktori prof. Karl Hauer, Jozef Landgraf va Lyudvig Igalffy ishtirokida — Landgraf qarshilik guruhining omon qolgan qahramonlari — tantanali ravishda ochildi.

Havolalar
---------

* www.juna.at — Homepage von JUNA
L0 seriyali Shinkansen maglev poyezdi
**JR-Maglev -** Markaziy Yaponiya temir yo'llari kompaniyasi (JR Central) va Temir yo'l texnik tadqiqot instituti tomonidan ishlab chiqilgan magnit levitatsiya (maglev) temir yo'l tizimi hisoblanadi.

Tizim 1960-yillardan boshlab Yaponiya milliy temir yoʻllari (JNR) tomonidan ishlab chiqilgan. 1977-yilda Miyazaki prefekturasining Xyuga shahrida 7 km sinov liniyasi o'rnatildi va sinovlar 1997-yilda Yamanashi prefekturasining Tsuru shahrida 18,4 km uzunlikda o'tkazildi. 

2015-yil 21-aprelda yetti vagonli L0 seriyali SC Maglev 590-poyezdi boshqarildi. 603 km/soatdan bir hafta o'tgach 2003-yil dekabr oyida JR Central MLX01 magnit poyezdi soatiga 581 km tezlikka erishdi. Hamda bu tezlik bilan temir yo'l rekordini yangiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Test Ride of Superconducting Maglev by the US Secretary of Transportation, Mr. Ray LaHood*, 11 Mayıs 2010. 23 temmuz 2017da qaraldi.
2. ↑  „Central Japan Railway Company Annual Report 2012" 23-25 (2012). 5 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 temmuz 2017.
3. ↑  „Japan's Maglev Train Breaks World Speed Record with 600km/h Test Run". *The Guardian* (21 nisan 2015). Qaraldi: 23 temmuz 2017.

Havolalar
---------

* Markaziy Yaponiya temir yo'l kompaniyasi - Linear Express 29 Mart 2018 tarihinde
* Temir yo'l texnik tadqiqot instituti (RTRI)
* RTRI Maglev veb-sayti 30 Mart 2016 tarihinde
* SC MAGLEV veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-11-29). 29 Kasım 2018 tarihinde
**Xin daraxti**, sinxona (Cinchona) — roʻyandoshlarga mansub doim yashil oʻsimliklar turkumi. Daraxt va butalardan iborat 40 turi bor. Xin daraxti dengiz sathidan 1000–3000 m balandda, Janubiy Amerikada And togʻlarining sharqiy yon bagʻirlarida yovvoyi holda oʻsadi. Indoneziya, Hindixitoy, Hindiston, ShriLanka o.da keng miqyosda ekiladi. Zakavkazyening Krra dengiz sohillarida qalamchasidan bir yillik oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Boʻyi 10–20 m, barglari oddiy, yaltiroq, chetlari tekis. Gullari ikki jinsli, qizil, pushti, oqimtir, roʻvak toʻpgul hosil qiladi. Mevasi ikki pallali koʻsakcha. Koʻp ekiladigan turlaridan qizgʻish Xin daraxti (S. succirubra), L yeje r Xin daraxti (S. ledgeriana), ulkan Xin daraxti (S. robusta) maʼlum. Xin daraxtining hamma organlari, asosan, poʻstlogʻi 30 dan ortiq turli alkaloidlarga boy. Xin daraxtidan olinadigan alkaloidlardan eng muhimi xinin hisoblanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Leslie Allen** (1957-yil 12-martda tugʻilgan) — amerikalik isteʼfodagi professional tennischi.

Oʻsmirlar tennisida unchalik katta boʻlmagan Lesli Allen ATA, NCAA va WTA chempioni boʻlgan. Allen Janubiy Kaliforniya universiteti milliy chempionat jamoasining aʼzosi edi va 1977-yilda nutq aloqalari boʻyicha sanʼat bakalavri bilan magna cum laude diplomini oldi. U 1977-yilda WTA turniriga qoʻshildi va 1981-yil fevral oyida dunyoda 17-oʻrinni egalladi.

1981-yilda Allen 1958-yilda Detroytdagi Avon chempionatida gʻolib chiqqan Althea Gibsondan keyin muhim tennis turnirida gʻolib chiqqan birinchi afro-amerikalik ayol boʻldi, garchi Reni Blount ham 1979-yilda Kolumbning fyuchers turnirida gʻolib chiqqani uchun bu muvaffaqiyatga erishgan. Allen 1981-yilgi mavsum yakunlangan Avon chempionatida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi, unda qishki Avon chempionatining sakkizta eng yaxshi oʻyinchisi ishtirok etdi. U, shuningdek, Charles Stroud bilan hamkorlikda 1983-yilda Fransiya Ochiq chempionatida aralash juftliklar finalchisi boʻlgan

Professional tennisdan nafaqaga chiqqanidan soʻng, u televideniega aylandi va WTA direktorlar kengashiga saylandi. Allen Leslie Allen jamgʻarmasiga asos solgan, yoshlarni professional tennisda sahna ortidagi 100 dan ortiq martaba bilan tanishtirish uchun. Jamgʻarmaning Win4Life dasturi orqali talabalar kortda va undan tashqarida muvaffaqiyatga erishish uchun Win4Life 4D-dan (Istak, Fidoyilik, Qatʼiylik, Intizom) foydalanishga chaqiriladi. Allen hozirda Nyu-Jersida koʻchmas mulk agenti boʻlib ishlaydi va motivatsion maʼruzachi.

Katta dubulgʻa finallari
------------------------

### Aralash juftliklar (1 ta ikkinchi oʻrin)

| Natija | Yil | Chempionat | Qoplama | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yoʻqotish | 1983-yil | Fransiya ochiq | Loy | Qoʻshma Shtatlar Charles Strode | Qoʻshma Shtatlar Barbara Jordan
Qoʻshma Shtatlar Eliot Teltscher | 2-6, 3-6 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Who's Who in International Tennis*. London: Sphere, 1983 — 7 bet. ISBN 9780722133200.
2. 1 2 3  *Barry Lorge.* „Designs on Success". *The Washington Times* (29-mart 1981-yil).
3. ↑  Djata, Sundiata A.*. Blacks at the net: Black achievement in the history of tennis, Volume 1*. Reed Business Information, 2006. ISBN 9780815608189. 26-yanvar 2010-yilda qaraldi.
4. ↑  Leslie Allen reflects on landmark Detroit win, WTA, February 25, 2021

Havolalar
---------

* Leslie Allen Women's Tennis Associationda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Leslie Allen Xalqaro tennis federatsiyasi saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* Leslie Allen Foundation
**Mavlono Faxriddin Luristoniy** – "Nasoyim ul-muhabbat"da tilga olingan tasavvuf shayxi. Yoshligida madrasada diniy va dunyoviy bilimlarni oʻzlashtirish bilan mashgʻul boʻlgan. Tariqatga boʻlgan muhabbati gʻolib kelib, dastlab Misrda Shayx Shayʼulloh, uning vafotidan keyin Imom Gʻazzoliy avlodidan boʻlmish Shayx Muhyiddin Tusiy, keyinroq Axiy Ali Qutluqshohning farzandlari suhbatiga yetishgan, ammo ular huzuridan talab qilgan narsasini topolmagan. Soʻng Hofiz Bahouddin Umar Abardihiyga murid tushib, maʼnaviy kamolotga erishgan. Piri vafotidan soʻng Jomga borib, Ahmad Jomiy qabri oldida mujovir boʻlgan. Jomiy goʻdaklik chogʻidayoq uning diydoriga yetishgani, uning qalbida tasavvuf ahliga muhabbat oʻshandan keyin mustahkam oʻrnashganini qayd qilib oʻtgan. Umri oxirida haj ziyoratini ado qilib, soʻng Misrga qaytgan va Qarofada, Imom Shofeiy qabri yonida dafn etilgan. Alisher Navoiy "Nasoyim ul-muhabbat"ga "Nafahot ul-uns"dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.

Mavlono Faxriddin Luristoniy 820-hijriy-qmariy/1417-milodiy yildan keyin vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at*.
2. ↑  *Nasoyim ul-muhabbat*.
**Mavlonbuva maqbarasi** - Namangandagi meʼmoriy yodgorlik (1806). Mahalliy shoir Mavlonbuva qabri va uning jan.dagi peshtoq gumbazli ziyoratxonasi saqlangan. Ziyoratxona murabba tarxli (7x7 m). Bosh tarzi jan.ga qaragan. Peshtoqining 2 yoniga guldastalar ishlangan. Guldastalar tepasiga anʼanaviy mezana oʻrniga qubbali, 3 bosqichli konus ishlangan. Peshtoqi oʻziga xos mehrobiy va toʻgʻri burchakli yuza namoyonlar bilan bezatilgan. Unda bino qurilgan sana saqlangan. Ziyoratxona ichi ganch suvoq qilinib, moyboʻyoqda gul solingan. Gʻarbiy devorida tekis chizilgan mehrob bor. Izoralarida gulli guldon va girih naqshlar tasvirlangan, arab imlosida sheʼrlar bitilgan. Mavlonbuva ijodining ixlosmandlari, shoirlar ziyoratxona devorlari va araqi sarrovlarga, keyinchalik bu yerda saqlanadigan oʻrama qogʻozga sheʼrlar yozib qoldirganlar. Ziyoratxonaning panjarali darchasidan Mavlonbuvaning oddiy sagʻanasi koʻrinib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Mavlono Ayoziy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi "Majolis un-nafois"ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning gʻaroyib feʼl-atvorga ega ekanligini taʼkidlab, u bilan bogʻliq bir voqeani keltiradi. Bir kuni Mavlono Ayoziy Puli Molondagi majlisda oʻzi yozgan qasidani oʻqib beradi. Navoiy uning har bir baytidagi uslubga qarab, qofiyasi qanday ekanligini oldindan aytaveradi. Mavlono Ayoziy bu holdan hayratga tushadi. Uch yildan soʻng Bogʻi Safedda yana shu holat takrorlanadi va Mavlono Ayoziy yana hayron qoladi. Shunda bu holga avval ham guvoh boʻlganlar Mavlono Ayoziydan yana shu kabi kishini koʻrganmisiz, deb soʻraganlarida, u koʻzi yaxshi koʻrmaganligi uchun "uch yil oldin Puli Molonda ham bir yigit shunday sehrgarlik qilgan edi", deydi. Majlis ahli uning bu javobidan kuladilar. "Majolis un-nafois"da Mavlono Ayoziyning oʻzi haqida aytgan quyidagi bayti keltirilgan:

> Chodarshabi xud rangi magas rida, Ayoziy
> 
> 
> Ne jomavu ne kurtavu ne moʻza namozi.
> 
> 
> (Mazmuni: Ayoziy, pashshaxonangning rangi pashsha oʻtirib qoʻygan rangda; 
> 
> 
> 
> Shu bois toʻning ham, koʻylaging ham, etiging ham benamoz (pokiza emas).
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at*.
2. ↑  *Majolis un-nafois*.
**Filtrlash** (kimyoda) — suyuklik yoki gazni oʻtkazib, qattiq jismlarni tutib qoladigan filtrlovchi toʻsiq yordamida suspenziyalar yoki aerozollartl. ajratish jarayoni. F. maxsus qurilma — filtrda amalga oshiriladi. Suspenziyani F.da suyuklikdan ajraladigan qattiq jismlar filtrlovchi toʻsiqda koʻpincha nam choʻkma hosil qiladi. Bu choʻkma suv va boshqa suyuqliklar bilan yuvib tushiriladi yoki quritish maqsadida havo bilan puflanadi. Juda qovushqoq va konsentratsiyasi kichik nozik dispers suspenziyalarning kattik zarralari filtrlovchi toʻsiqning teshikchalariga singib, choʻkma hosil qilishi yoki qilmasligi mumkin. Teshikchalarni kamaytirish yoki kichraytirish maqsadida yordamchi moddalar (diatomit, perlit, asbest, sellyuloza va boshqalar) koʻllanadi. Bunday moddalar filtrlovchi toʻsiqqa beriladi yoki suspenziyaga qoʻshiladi. Filtrlovchi toʻsiq orqali oʻtgan suyuklik filtrat deb ataladi.

F.ning kuyidagi turlari bor: a) suspenziyaning oʻzinigina ajralishi, yaʼni suspenziya tarkibidagi filtrlovchi toʻsikda tutib qolingan qattik jiyemni ajratish; b) suspenziyani quyultirish — filtrlovchi toʻsiq orKali sutoq fazaning bir qismini oʻtkazib yuborib, suspenziyaning konsentratsiyasini oshirish; v) suyuqlikni tiniqlashtirish — uni oz miqdordagi muallaq moddalardan tozalash.

F. bir jinsli boʻlmagan suyuk sistemalarni ajratish, gazlarni tozalashning samarali usulidir, u lab. va sanoatda (kimyo, oziq-ovqat, neftni qayta ishlash, konchilik va boshqa sohalarda) keng qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vellington ustuni** ― (inglizcha: *Wellington's Column*) yoki Waterloo yodgorligi. Vellingtonning 1-gertsogi xotirasiga bagʻishlangan. U Angliyaning Liverpul shahridagi Uilyam Braun va Laym koʻchalari burchagida joylashgan.

 **Vaterloo jangining yengilligi**

Tarixi
------

1852-yilda gertsog Vellington vafotidan keyin Liverpulda uning gʻalabalari sharafiga yodgorlik oʻrnatishga qaror qilindi. Mablagʻ yigʻish uchun qoʻmita tuzildi, lekin odamlar pul berishni istamadi. 1856-yili ustun quradigan haykaltarosh topish uchun dizayn tanlovi oʻtkazildi, unda Endryu Louson gʻolib chiqdi. Keyinchalik, 1861-yilda ikkinchi tanlov tashkil etildi, gertsog haykalini yasovchi haykaltaroshni aniqlash maqsadida oʻtkazilgan bu safargi tanlovda Jorj Anderson Louson gʻolib chiqdi. 1861-yil 1-mayda Liverpul meri tomonidan poydevor qoʻyilgan. Qurilish 1865-yil oxirida yakunlangan.

Tavsifi
-------

Yodgorlikning poydevori qumtoshdan, tagkursisi granitdan yasalgan. Yodgorlikning balandligi 132 fut, shu jumladan ustunning balandligi 81 fut va haykalning oʻzi 25 fut oʻlchamda. Shuningdek, poydevori kvadrat shaklda pogʻonali. Poydevorning har ikki tomonida bronza lavha, burchaklarida bronza burgutlar, yon tomonlarida gulchambarlar bor. Poydevorda Rimning Dorik ordeniga mansub chuqur oʻyilgan izli ustun oʻrnatilgan. Kuzatuv maydonchasiga olib boradigan zinapoyada 169 pogʻona bor. Ustunning yuqori qismida gumbaz bilan qoplangan silindr boʻlib, uning ustida gersogning bronza haykali oʻrnatilgan. U Vaterloo jangida qoʻlga olingan toʻplarning misi eritilib yasalgan.

Poydevorning janubiy qismidagi jezdan yasalgan lavhada Vaterloo jangi yakuni tasvirlangan. Ustunning sharqiy va gʻarbiy qismidagi relyeflarda gertsogning boshqa gʻalabali janglari aks ettirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Pollard, Richard; Pevsner, Nikolaus (2006), *Lancashire: Liverpool and the South-West*, The Buildings of England, New Haven and London: Yale University Press, 300-bet, ISBN 0-300-10910-5
2. ↑  Pye, Ken (2011), *Discover Liverpool*, Liverpool: Trinity Mirror Media, 23-bet, ISBN 978-1-906802-90-5
**Olesya Kulakova** (nikohdan oldin-**Skvortsova**) (nemischa:) — qozoq va nemis voleybolchisi, markaziy bloker. 2004-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, 2003-yilgi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori.

Hayoti
------

Olesya Kulakova 1977-yil 31-yanvarda Olma-Otada (hozirgi Qozogʻiston) tugʻilgan.

### Jamoalardagi faoliyati

U Qozogʻistonda Olma-Ata ADK tarkibida voleybol oʻynashni boshladi, keyin u Moskvaga koʻchib oʻtdi. 1997-yilda u Germaniyaning „Shveriner" jamoasiga oʻtdi, unda u toʻrt marta Germaniya chempionligini (1998, 2000-2002) va bir marta Germaniya kubogini (2001) qoʻlga kiritdi. 1999—2002-yillarda u ham blokda, ham hujumda oʻynashda muntazam ravishda chempionatning eng yaxshi voleybolchilari qatoridan joy oldi.

2002—2004-yillarda u Kannning Fransiyaning "Rasing" jamoasida oʻynadi, ikki marta mamlakat chempionligi va kubogini qoʻlga kiritdi (2003—2004) va 2003-yilda Chempionlar ligasi gʻolibiga aylandi.

2004-yilda u Shverinerga qaytdi, lekin 2005-yilda u Italiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Novara (2005) va Padua (2006) dan Asistela ranglarini himoya qildi. 2006—2008-yillarda yana Shverinerda, 2009—2012-yillarda Shveysariya Volerosida oʻynadi.

### Xalqaro martaba

Dastlab u Qozogʻiston ayollar terma jamoasida oʻynagan va uning tarkibida 20 ta oʻyin oʻtkazgan.

2001-yilda u Germaniya fuqaroligini oldi.2003-yilda Turkiyada oʻtkazilgan Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2004-yilda u Afina yozgi Olimpiya oʻyinlarida Germaniya ayollar voleybol jamoasi tarkibida 9-10-oʻrinlarni egallagan.U 5 ta oʻyin oʻtkazib,39 ochko (Kuba bilan 15 ta, Dominikan Respublikasi bilan 8 ta, AQSh bilan 7 ta, Rossiya bilan 6 ta, Xitoy bilan 3 ta oʻyinda).

Faoliyati davomida u Germaniya terma jamoasi safida 177 ta oʻyin oʻtkazgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Olessya Kulakova //
2. 1 2 3 4 5 6  „DVV - Deutscher Volleyball-Verband". *web.archive.org* (4-mart 2016-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Women Volleyball Champions League 2003 - RC Cannes (FRA)". *www.todor66.com*. Qaraldi: 14-iyul 2021-yil.
4. ↑  „Olympedia – Olessya Kulakova". *www.olympedia.org*. Qaraldi: 14-iyul 2021-yil.
5. ↑  „Player's biography". *www-fivb-org.translate.goog*. Qaraldi: 14-iyul 2021-yil.
6. ↑  „Olessya Kulakova Bio, Stats, and Results | Olympics at Sports-Reference.com". *web.archive.org* (3-dekabr 2016-yil). 27-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyul 2021-yil.
**Sipohiy**, sipoh (forsjangchi, askar) —1) Saljuqiylar saltanatida uncha katta boʻlmagan mulkka egalik qilgan, erkin mulkdor otliq qoʻshin vakili; 2) Usmonli turk imperiyasi armiyasida aniq shartnoma asosida harbiy xizmatni oʻtovchi shaxs. S xizmati evaziga yer — timar berilgan. 14—16-asrlarda S.lar turk armiyasining asosiy qismini tashkil qilgan. Turk S.si jangga toʻqmoq, oybolta, ikki qilich, nayza va oʻqyoy bilan otlangan. 17-asr soʻngida S. Damashq poʻlatidan yasalgan zirh va dubulgʻa bilan taʼminlangan; 3) Eron, Oʻrta Osiyo xonliklarida suvoriy askar. Amir Temur, Bobur qoʻshinida S. termini faol qoʻllangan. Oʻrta asrlarda qishloq va shaharlarda harbiy soliqni undiruvchi kichik mansabdor ham S. deb atalgan. Hozir Eronda maorif va sogʻliqni saqlash masalalari bilan shugʻullanuvchi yarim harbiy korpus aʼzosi; 4) 18-asr oʻrtalari — 20-asrning 40y.larida Hindistondagi yollanma askar. S.lar mustamlakachilar qoʻshiniga mahalliy aholi safidan jalb qilingan. Inglizlar S.lardan Hindistonni mustamlaka qilishda keng foydalangan. 1857—59 yillar boʻlgan Xindiston xalq qoʻzgʻoloiida S.lar ham ishtirok etganligi bois bu qoʻzgʻolon sipohiylar koʻzgʻoloni deb nomlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Geografik majmua** - barcha tabiat komponentlari (togʻ jinsi, relyef, iqlim, yer osti va yer usti suvlari, tuproq, oʻsimlik va hayvonot dunyosi) oʻzaro qonuniy uzviy aloqada va aks taʼsirda boʻlib turadigan, muayyan makon va zamonda uygʻunlashgan tabiiy hosila. Obyektiv mavjud regional va zonal taksonomik birliklar (geografik qobiq, qitʼa (quruqlik), okean (suv muhiti), yoritilish va iqlim mintaqalari, tabiat zonalari, oʻlka, rayon, landshaft, joy tipi, fatsiya) Geografik mahmua. Eng yirik Geografik majmua geografik qobiq boʻlsa, eng kichigi fatsiya hisoblanadi. Geografik majmualar oʻzaro va uning komponentlari oʻrtasida modda va energiya doimo almashinib turadi. Geografik majmua (landshaft)ning birorta komponenti uzgarsa, boshqa komponentlari ham oʻzgaradi, sifat va miqdor jihatdan yangi Geografik majmua shakllanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Geodezik punkt** — koordinatalari maʼlum boʻlgan biror nuktaga nisbatan vaziyati geodezik usullar bilan anikdanadigan nukta. G. p. koordinatalari (vaziyati)ni aniqlashda koordinatalari maʼlum nuqta sifatida baland joylashgan nuktalar tanlanadi. G. p. koordinatalari asosan triangulyatsiya usullari bilan belgilanadi. G. p.lardan uzok, muddat foydalanish maqsadida ularning yer sirtidagi oʻrni geodezik markaz deb ataladigan maxsus beton - quyma (monolit) bilan belgilab qoʻyiladi. Bundan tashqari G. p.da piramida shaklidagi minora (geodezik signal) quriladi (rayemgak,.). G. p. majmui geodezik tayanch shoxobchalari deyiladi. Bular davlat geodezik, mahalliy geodezik va plan olish shoxobchalariga boʻlinadi. Geodezik tayanch shoxobchalari topografik planlar olish uchun tayanch punkt boʻlish bilan birga xalq xoʻjaligi va mudofaasiga doyr geodezik va muhandislik-texnik masalalarni hal qilishda ham asos hisoblanadi. Masalan, davlat geodezik tayanch shoxobchalari maʼlumotlaridan foydalanib, Yer shakli va oʻlchamlari, Yer qobigʻining harakati, qitʼalarning siljishi, okean va dengizlar sathining farqi va b. aniqlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suls**, xatti suls — xattotlik uslubi; arab yozuvidagi xat uslublari dan biri. Goʻzalligi tufayli "xatlar imomi", deb atalgan. Kufiy xatidan keyin ixtiro qilingan boʻlib, ijodkori Ibn Muqla. Harflarning 4 qismi toʻgʻri, ikki qismi egri chiziqlar dan iborat (nomi ham shundan: S. Soʻzi bir narsaning 1/3 qismi yoki 3-qismi degan maʼnoni bildiradi). S.da "alif", "dol" va "lom" harflari gajakli boʻladi, "dol", "re" va "vov" harflari nafis buralma (shamra) bilan tugaydi; soʻz oxirida "ho" harfi choʻziq yoziladi. S. dastlab rasmiy qujjatlarni yozish, keyinroq Qurʼon koʻchirishda qoʻllanilgan; kitoblardagi shams naqshi ichidagi yozuv, asar nomlari, Qurʼon va hadislardan keltirilgan ibora va jumlalar S.da bitilgan. Kitoblarda, maxsus mufradot yoki qitalarda ham qoʻllanilgan. Yoqut Mustaʼsimiy S. yozuvida maxsus ("Yoqut sulsi" yoki "Yoqut taʼriyqi" deb ataluvchi) uslub yaratgan.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sulton Nurmatovich Alimuhamedov** (1-yanvar 1929-yil — 11-fevral 2019-yil) — agronom-entomolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1981), biologiya fanlari doktori (1976), professor (1980), Toshkent qishloq xoʻjaligi institutini tugatgan (1950), shu institutda assistent, dotsent (1950-61), zoologiya va entomologiya kafedrasi mudiri (1961-65). Oʻrta Osiyo oʻsimliklarni himoya qilish ilmiy tadqiqot instituti direktori (1965-92), 1993-yildan shu institutda boʻlim mudiri. Oʻzbekiston entomologlar jamiyati raisi (1970-yildan). Alimuhamedovning ilmiy ishlari paxta va don mahsulotlarini akoroid kanalar va boshqa zararkunandalardan saqlash tadbirlari, biologik himoya usullariga bagʻishlangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mavlono Abdulloh Keshiy**(arabcha:مولانا عبد الله كيشي — Mavlono Abdulloh Keshiy(XIV asr oxiri XV asr boshida yashagan)) — elchi.

Tarixi
------

Mavlono Abdulloh Keshiy Amir Temur davrida Misrga elchi qilib yuborilgan. Misr sultoni Barquq Amir Temurga hamisha dushmanlik koʻzi bilan qaragan, bir necha bor uning elchilarini qatl etgan. Sohibqironning ishonchli odamlaridan biri — Amir Otlamishni qamoqqa tashlagan. Ibn Arabshohning yozishicha, Amir Otlamish Qohirada tijorat bilan shugʻullangan, ammo Amir Temurga Misrdagi ichki vaziyat, fuqarolarning ahvoli haqida muntazam maʼlumotlar yuborib turgan. Shu sababli Ibn Arabshoh Mavlono Abdulloh Keshiyni Amir Temurning xufiyalaridan biri edi, deydi. Sohibqiron uni qutqarish uchun Misrga toʻxtovsiz elchilar yuboradi. Xatlarda dushmanlikdan voz kechish, dastlabki qadam sifatida Amir Otlamishni ozod etish talab etilgan edi.
Ammo Sulton Barquq Amir Temurga qarshi kurashish uchun Oltin Oʻrda va Usmonli davlati bilan yashirin ittifoq tuzgan edi. Bundan xabar topgan Sohibqiron raqiblarining rejalarini chippakka chiqaradi. 1395-yili Oltin Oʻrdaga yurish qilib, Toʻxtamishxonni tor-mor qiladi. 1399-yili esa Sulton Barquq toʻsatdan vafot etgan Endi Yildirim Boyazid Amir Temur bilan yuzma-yuz qolgan edi, ikki davlat elchilarining saʼy-harakatlari va oʻzaro munosabatlarni yaxshilash yoʻlidagi barcha urinishlarga qaramay, nizo 1402-yili Anqara jangi bilan yakunlanadi.
Ammo Sohibqiron Misr davlati bilan nizoni tinch yoʻl bilan bartaraf etish fikridan qaytmadi. Shu maqsadda Mavlono Abdulloh Keshiy Misrning yangi sultoni Faraj huzuriga elchilikka yuboriladi. U sultonni sulh shartnomasi tuzishga koʻndirishi kerak edi.
XIV asr oxiri va XV asr boshida yashab, ushbu voqealarning bevosita shohidi boʻlgan taniqli Misr tarixchisi Ibn Doʻqmoqning guvohlik berishicha, bunday sulh haqiqatan ham imzolangan. Misr sultoni oʻzini Amir Temur bilan sulh tuzganligi eʼtirof etgan. Bu murakkab vaziyatdagi ikki davlat oʻrtasida aloqani tiklash elchi Mavlono Abdulloh Keshiyga topshirilgan va elchi bu topshiriqni bajargan.

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammadiyev N. Nasaf va Kesh allomalari. - B. 103.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mahmud ibn Zayd Lomishiy** (arabcha: محمود بن زيد اللا مشي — Mahmud ibn Zayd Lomishiy — Toʻliq ismi: Abulmahomid (Abu Sana) Mahmud ibn Zayd Badriddin Lomishiy (1049-1128)) — Mutakallim va faqih.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Mahmud ibn Zayd Lomishiy hanafiy mazhabi bo‘yicha yirik mutakallim va faqih sifatida tanilgan bo‘lib, Farg‘onaning „Lomish" qishlog‘ida tavallud topgan.
Garchand uning hayotiga doir maʼlumotlar kam bo‘lsada, lekin alloma qalamiga mansub ikki muhim asari haqida maʼlumotlar mavjud. Uning ikkita asari bo‘lib, biri — ilohiyot masalalariga bag‘ishlangan „*Kitobu-t-tamhid li qovaidi-t-tavhid*" („Tavhid qoidalari-ga doir qo‘llanma kitob"), ikkinchisi esa „Usulu-l-Lomishiy" nomi bilan mashhur fiqh (islom qonunshunosligi) asoslari haqidagi „*Kitob fi usuli-l-fiqh*" nomli asaridir. Mazkur asar 1995-yilda Livanning poytaxti Bayrutdagi „Doru-l-g‘arbi-l-islomiy" matbaasida chop etilgan.
Mahmud ibn Zayd Lomishiyning „Kitobu-t-tamhid li qovaidi-t-tavhid" asari ahli sunna val jamoa aqidasining qonun-qoidalarini g‘oyatda ommabop va yengil uslubda sharhlab tushuntiradigan o‘ta muhim qoʻllanmadir. Kengroq maʼnoda aytiladigan bo‘lsa, u ilohiyot ilmiga oid dolzarb masalalardan bahs yuritadigan qimmatli asarlardan biri hisoblanadi.
Birgina, fiqh bo‘yicha fundamental asari „Usulu-l-Lomishiy" deb atalgani, nom qozonganining o‘zi, bu alloma, mutafakkirning zabardast, taniqli islom fiqh va ehtimolki, kalom ilmi bo‘yicha ham mashhur bo‘lganligidan darak bera oladi. Zero, mazkur asariga yozilgan birgina „Muqaddima"ning o‘zi 40 varaq, yaʼni, kamida 80-100 sahifalik qismining bizgacha yetib kelganligiga qaraganda, bu kitobning kamida ko‘p jildli bo‘lganligi, katta ilmiy va o‘ta jiddiy muammolarga bag‘ishlanganligiga ishora qiladi.

Asarlari
--------

* „*Kitobu-t-tamhid li qovai-di-t-tavhid*"
* „*Kitob fi usuli-l-fiqh*" („Usulu-l-Lomishiy")

Manbalar
--------

1. ↑  O‘rta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 353.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mixail Andrianovich Gvozdikov** (1880, hozirgi Ukrainaning Poltava viloyati — 1954, Toshkent) — teatr rassomi, Oʻzbekistan xalq rassomi (1945). Moskvadagi Stroganov rassomlik maktabida oʻqigan (1896—1901). 1934-yildan Toshkentda; Navoiy teatrida ishlagan. Birinchi oʻzbek operasi "Boʻron" (M. Ashrafiy, S. Vasilenko, 1939) spektakliga ishlagan dekoratsiyalari muvaffaqiyat qozongan. G. yaratgan sahna bezak lari asar mazmuniga mos manzaralar topa olganligi, yaxlit va uygʻun koloriti, tiniqranglari bilan diqqatga sazovor ("Knyaz Igor", "Boris Godunov", "Faust", "Laqma", "Mis chavandoz" va b.). G. oʻzbek teatr rassomlari Sh. Shorahimov, M. Musayevga ustozlik qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mixail Aleksandrovich Orlov** (1888, Moskva - 1972.4.5, Toshkent) — tuproqshunos olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1944), professor (1949). Moskva universitetini tugatgan (1912). Oʻrta Osiyo universiteti tuprok,-shunoslik kafedrasi dotsenti (1920— 35), mudiri (1935—62). O. rahbarligida va ishtirokida Buxoro, Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlari, Qoraqalpogʻiston va Pomirning tabiiy sharoiti, tuproqlari oʻrganil-gan, 200 dan ortiq xoʻjalikning tuproq haritasi tuzilib, ishlab chiqarishga tatbiq etilgan. O. Oʻrta Osiyodagi qadimdan sugʻorib kelinayotgan voha madaniy tuproq xususiyatlarini oʻrganib, ularning birinchi tasnifini ishlab chiqqan.

Manbalar
--------

* O pochvax Pamira, T. 1937; O serozemax i oazisno-kulturnix pochvax, T. 1937; Novie osnovi pochvennoy klassifikatsii, T. 1947.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mixail Grushevskiy haykali** (ukraincha: *Пам'ятник Михайлові Грушевському*) — Ukraina jamoat va siyosiy arbobi, tarixchi, Ukraina milliy harakati yetakchilaridan biri Mixail Grushevskiy sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik, Lvov shahrida joylashgan.

Mixail Sergeevich Grushevskiy Lvovda yigirma yildan ortiq yashab, ishlagan. Aynan shuning uchun mustaqillik bilan Lvov 1994-yil iyun oyida taniqli tarixchi va siyosatchi haykali tantanali ravishda ochilgan Ukrainadagi birinchi shaharga aylandi. Yodgorlik ilgari Akademicheskaya deb atalgan maydonga oʻrnatildi.

 Lvovda M.S.Grushevskiy haykali

Tarixi
------

M.Grushevskiy haykalini ochish gʻoyasi birinchi marta 1990-yil 12-aprelda Shevchenko nomidagi ilmiy jamiyat kengashida paydo boʻldi. Shu vaqtda taniqli lvovlik haykaltarosh Dmitriy Krvavich 1990-yilning kuziga qadar eskiz loyihasini bajarishga rozi boʻldi.

Tarixchi tavalludining 125-yilligi arafasida (1991-yil avgustda) Lvov shahar Kengashining madaniyat boshqarmasi tashabbusi bilan Meʼmorlar uyida yodgorlikning turli eskizlari namoyish etildi. Xususan, bu haykaltarosh R.Rmanovichning loyihalari, Y.Motikining ikkita loyihasi, Y.Skakunning ikkita loyihasi. Natijada Dmitriy Krvavich, Nikolay Posikira va Lyubomir Yaremchuk guruhining loyihasi gʻolib boʻldi.

Tavsifi
-------

Grushevskiyning figurasi bronzadan quyilgan va granit poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlik ustida zamonaviy ukrainalik haykaltaroshlar: Nikolay Posikira, Dmitriy Krvavch, Lyubomir Yaremchuk va Lvovlik meʼmor Vasiliy Kamenshik ishlagan. Koʻrinib turibdiki, Mixail Grushevskiy yodgorligi Lvov shahrining markaziy qismidagi meʼmoriy ansamblga hamohang tarzda mos tushgan.

Adabiyotlar
-----------

* *Руслан Кухаренко, Олександр Омельченко, Марина Протас.* Пам'ятник Михайлу Грушевському // Звід пам'яток історії та культури України: Київ: Енциклопедичне видання. Кн. 1, ч. 2.: М-С. — К. : Голов. ред. Зводу пам'яток історії та культури при вид-ві «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 2004. — С. 854.
* Мельник І. Масик Р. Пам'ятники та меморіальні таблиці міста Львова. — Львів: Апріорі, 2012

Manbalar
--------

1. 1 2  „Пам'ятник Михайлу Грушевському Віртуальний 3D тур".  www.3dmaps.com.ua. 2-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyul 2017-yil.
2. 1 2  Мельник І. Масик Р.*. Пам'ятники та меморіальні таблиці міста Львова*. Львів: Апріорі, 2012.