recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ubaydullo Ibodullayevich Nosirov** (1935-yil 18-fevral, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — davlat arbobi, professor, olim, qishloq xo‘jaligi fanlari doktori.

Biografiyasi
------------

Ubaydulla Nosirov 1957-yilda Samarqand qishloq xoʻjalik institutini tamomlaydi. U 1957-yildan—1960-yilgacha — Zomin tumani fermerlar uyushmasi chorvadori bo‘lib, keyin 1960—1963-yillarda O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti aspiranti, 1968—1969-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti laboratoriya mudiri vazifasida faoliyat yuritadi. Shuningdek, u 1984—1989-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti direktori, 1989—1998-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti urug‘chilik ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktori lavozimlarida ishlab keladi.  

Ubaydulla Ibodullayevich 1998—1999-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti plemelita ishlab chiqarish birlashmasi „Go‘sht ishlab chiqarish va qayta ishlash texnologiyasi" kafedrasi mudiri. 1999-yildan to bugungi kungacha — Toshkent davlat agrar universiteti zootexnika kafedrasi professori.  

**Kompozitsiyalar:**

O‘zbekistonda mahalliy yaxshilanmagan qoramollarning go‘sht mahsuldorligini zavod zotlari bilan chatishtirish orqali oshirish: dissertatsiya … qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi: 06.00.00. — Toshkent, 1965. — 230 b.: kasal.  

Oʻzbekistonda mol goʻshti yetishtirishni koʻpaytirish va goʻshtli chorvachilikni yaratish usullari: dissertatsiya … qishloq xo‘jaligi fanlari doktori: 06.02.04 — Toshkent, 1973. — 400 b.: kasal.  

Issiq iqlim zonalarida mol goʻshti ishlab chiqarish U. Nasyrov. — Toshkent: O‘zbekiston, 1985. — 160 b.: kasal.; 20 sm  

O‘zbekiston majmualarida go‘shtli qoramol yetishtirish texnologiyasini takomillashtirish: Sharh / U. N. Nosyrov. — Toshkent: O‘zNIINTI, 1983. — 46 b.: kasal.; 20 sm — (Koʻrib chiqish. xabar bering. / NII NTI va texnologiya. -ekon. tadqiqot O‘zbekiston SSR Gosplani).  

Go‘sht yo‘nalishidagi qoramollarni ko‘paytirish va go‘sht yetishtirishni intensivlashtirish / U. N. Nosirov, Sh. K. Kamolov. — Nukus: Qoraqalpogʻiston, 1984. — 92 b.; 20 sm

Mukofotlari
-----------

Nosirov 1971-yilda"Shon-sharaf belgisi" ordeni bilan taqdirlanadi va O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan fan arbobi (1995) hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Agriculture.UZ". *www.agriculture.uz*. 18-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2021-yil.
**Savdo Abdulqodirxoʻja** (1824 — Buxoro — 1873) — shoir va adib, jamoat arbobi. Bobosi Buxoro qozikaloni boʻlgan. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Musiqa ilmi, ilmi nujum va astronomiyani chuqur oʻrgangan. Amir Muzaffar uni saroyga tortib, oʻziga nadim (hamsuhbat) qilib olgan. S "Bepul" taxallusi bilan oʻzbek va tojik tillarida ijod qilgan. Uning 1450 bayt sheʼrlari (gʻazallar, masnaviylar, qasidalar va boshqalar) bizgacha yetib kelgan. Shuningdek, nasrda yozgan 7 hikoyati ham mavjud. S. adabiy merosini 3 qismga: ishqiy sheʼrlar, qasida va marosimlar; taomlar tarixiga bagʻishlangan sheʼrlar; hajviyalarga boʻlish mumkin. S.ning asarlari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondida saqlanadi.

Adabiyot
--------

* Sadriddin Ayniy, Esdaliklar [8j.li], 6j. T. 1965; Qori Rahmatulloh Buxoriy [Vozeh], Tuhfat ulahbob fi tazkirat ulashob, Buxoro, 2001; Aliyev S, Buxoroda bitilgan baytlar, T. 1992.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Savatchilik** — badiiy hunarmandlik turi; Oʻrta Osiyoda qadimdan mavjud boʻlgan. Savat toʻqishda xom ashyo sifatida tol, tut, turangʻil, yulgʻun novdalari, bugʻdoy poyasi, qamish va boshqalardan foydalaniladi. Novdalarni maʼlum vaqt (sent.—okt.)da yigʻib olinadi, bir necha kun salqin joyda saqlanadi, mustahkamligini oshirish uchun vaqt-vaqti bilan suv sepib turiladi, shunda ular yaxshi bukilib, sinmaydigan boʻladi. Ayniqsa, qora tol novdasidan toʻqilgan savatlar qadrlangan. Baʼzan novdalarning pusti tozalanib ham savat toʻqiladi. S. Oʻzbekistonning barcha viloyatlari (jumladan, Fargʻona, Toshkent va boshqalar)da tapqalgan. S. boʻyicha mutaxassislar ustashogird usulida, hozirgi kunda turli badiiy bilim yurti, toʻgaraklarda ham tayyorlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Timothy Alan Dick** (13-iyun 1953-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor va komediyachi.

Hayoti
------

### Ilk yillari

Allen Kolorado shtatining Denver shahrida kommunal xizmat koʻrsatuvchi Marta Ketrin va koʻchmas mulk boʻyicha agent Gerald M. Dik oilasida tugʻilgan. U olti farzandning uchinchisi. Allenning ikkita katta ukasi, shuningdek ikkita ukasi va singlisi bor. Uning otasi 1964-yil noyabr oyida Allen 11 yoshida mast haydovchi bilan toʻqnashganda avtohalokatda vafot etgan.. Ikki yil oʻtgach, uning onasi biznes maktabida shugʻullanuvchi sevgilisi bilan turmushga chiqdi va olti bolasi bilan Michigan shtatining Birmingem shahriga, yangi eri va uch bolasi bilan birga boʻlish uchun koʻchib oʻtdi.

### Shaxsiy hayoti

Allen yepiskopal sifatida ulgʻaygan. U Laura Deibelga 1984-yil 7-aprelda turmushga chiqdi. 1989-yil dekabrda ularning qizi Ketrin tugʻildi. U va Laura 1999-yilda qonuniy ravishda ajralishdi. Ularning ajrashishi 2003-yilda yakunlandi. Allen aktrisa Jeyn Xaydukga 2006-yil 7-oktyabrda, Kolorado shtatining Grand Leykda boʻlib oʻtgan kichik marosimida turmushga chiqdi. Ular besh yilga sanalardi. 2009-yil mart oyida ularning qizi Elizabet tugʻildi.

Allen respublikachi. U Sean Hannity shousida paydo boʻlib, Jon Kasichni va keyinchalik Donald Trumpni 2016-yilgi prezidentlik saylovida qoʻllab-quvvatlashini eʼlon qildi.

Faoliyati
---------

Allen komediyachi sifatida oʻz karerasini 1975-yilda boshlagan. Doʻstlaridan birining iltimosiga binoan u Detroyt chetidagi Royal Oak shahridagi Mark Ridlining Komediya qasrida komediya kechasida ishtirok etdi. Detroytda u mahalliy televidenie reklamalarida va Gari Buonning „Aqlsizlikning baʼzi oʻxshashliklari" singari kabelli komediya tomoshalarida taniqli boʻlishni boshladi.

Allen 1994-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Tim Allen Marries Longtime Girlfriend Jane Hajduk – Marriage, Tim Allen". *People.com*. 9–oktabr 2006–yil. 2012-10-01da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13–dekabr 2011–yil. `{{cite magazine}}`: Unknown parameter `|=` ignored (yordam)CS1 maint: date format () Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-01).
2. 1 2  Stated in interview on *Inside the Actors Studio*
3. 1 2  *Rader, Dotson*. „Facing My Fear of Intimacy" (27-oktabr 2002-yil). 26-noyabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2007-yil.
4. ↑  „Tim Allen Biography".  Yahoo! Movies.
5. ↑  „Actor Tim Allen and wife settle their divorce | Deseret News (Salt Lake City) Newspaper | Find Articles at BNET". Findarticles.com (15-mart 2003-yil). 2-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2010-yil.
6. ↑  *Lapowsky, Issie*. „It's a girl for Tim Allen, wife Jane Hajduk". *Daily News*. NYDailyNews.com (30-mart 2009-yil). 4-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2020-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Tim Allen*** haqida turkum mavjud |

VikiIqtibosVikiIqtibos
Vikiiqtibosda   
**Tim Allen** haqida sahifa mavjud.

* Rasmiy sayti
* Tim Allen IMDbda
**Bitumlar** (lot. bitumen — tog smolasi, qatron) — uglevodorodlar va ularning azotli, kislorodli, oltingugurtli hamda tarkibida metall tutgan hosilalarining qattiq yoki smolasimon aralashmalari. B. suvda erimaydi, benzol, trixloretan va boshqa organik erituvchilarda toʻliq yoki qisman eriydi. Zichligi 950–1500 kg/m3. Tabiiy B.— qazilma yoqilgʻilarning tarkibiy qismi. Ularga neft zaxiralarida mutanosiblikning buzilishi natijasida neftning kimyoviy yoki biokimyoviy oksidlanishidan hosil boʻladigan tabiiy hosilalari, mas, asfalt, keritlar, maltalar, ozokeritlar va boshqa kiradi.

Sunʼiy (mexanik) B.— neft, toshkoʻmir va slaneslarni kayta ishlash jarayonida hosil boʻladigan koldik mahsulotlar. Tarkibi tabiiy B.ga yaqin. Neft B.iga eruvchanligi turlicha boʻlgan quyidagi guruhlar kiradi: 1) asfaltenlar (eng yuqori molekulali neft birikmalari) — xloroformda yaxshi eriydi, spirt, efir, atsetonda er.imaydi; 2) asfaltogen kislotalar — spirtda, xloroformda eriydigan, benzinda yomon eriydigan smolasimon moddalar; 3) neytral smolalar — neft moylari, benzol, efir, xloroformda eriydigan moddalar; 4) neft moylari; 5) karbenlar (yuqori molekulali moddalar) — asfaltenlarning oltingugurt ishtirokida zichlashuvi natijasida hosil boʻladigan moddalar; 6) karboidlar — organik erituvchilarda erimaydigan moddalar. Asfaltenlar B.ning qattiqligi va yumshash haroratini, smolalar ularning elastiklik va yopishqoqlik xususiyatini, moylar esa sovuqqa chidamligini oshiradi.

Torf, toshkoʻmir va slaneslarni spirtbenzol aralashmasi (1:1) bilan qayta ishlash jarayonida 10—12% miqdorida B. hosil boʻladi. Bunday B. sariq, jigarrang yoki qora rangli kattik moysimon yoxud smolasimon moddalar boʻlib, ularning elementar tarkibida 75—87% uglerod va 7—12% vodorod boʻladi. B. va ular asosida olingan mahsulotlar (asfaltbetonlar, asfaltpolimerbetonlar, ruberoidlar, bitum loklar, bitum emulsiyalar, germetiklovchi moddalar va boshqalar) aerodromlar va avtomobil yoʻllari yuzasini koplashda, platinalar, kanallar va yoʻl qurilishida, quvurlar yuzasini qoplashda, elektr texnikasida, turli kabel va izolyatsiya materiallarini tayyorlashda, tom yopish materiallari sifatida va boshqalarda qoʻllaniladi.

Rustam Maʼrupov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Biylar sudi** — shariat va urfodatlarga tayanib ish koʻradigan sud. Biylar sudi qozoq va qirgʻiz xalkdari tarixiga mansub. Chor Rossiyasi maʼmuriyati Turkistonni bosib olgach, qozilar sudi bilan bir qatorda Biylar sudi ni ham joriy etgan. Biylar sudi 3 bosqichdan iborat edi: 1) ishni mazmunan koʻrib chiqib, maslahatchilarsiz hukm chiqaruvchi sud; 2) biylar chiqargan hukm ustidan shikoyatni koʻruvchi volost biylarining yigʻini; 3) eʼtiborli kishilar 3 yilga saylab qoʻygan biylarning favqulodda yigʻini. Biylar sudi jinoyat ishlari yuzasidan bir yarim yilgacha qamoq jazosi berish va jarima solish huquqiga ega boʻlgan. Koʻchmanchi aholi oʻrtasida ish olib borgan Biylar sudi 20- yillar oxirida barham topdi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valley Springs** (talaffuzi: *Vali Springs*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 885 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Valley Springs Janubiy Dakota — Minnesota shtati yaqinida joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.82 kvadrat mil (2.12 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1880** | 96 |  | — |
| **1890** | 308 |  | 2 208% |
| **1900** | 388 |  | 260% |
| **1910** | 331 |  | −147% |
| **1920** | 374 |  | 130% |
| **1930** | 393 |  | 51% |
| **1940** | 396 |  | 08% |
| **1950** | 389 |  | −18% |
| **1960** | 472 |  | 213% |
| **1970** | 566 |  | 199% |
| **1980** | 801 |  | 415% |
| **1990** | 739 |  | −77% |
| **2000** | 792 |  | 72% |
| **2010** | 759 |  | −42% |
| **2020** | 885 |  | 166% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 759 kishi, 306 ta xonadon va 202 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 95,9% oq tanli, 0,5% afro-amerikalik, 0,7% tubjoy amerikalik, 0,1% osiyolik, 0,8% boshqa irqlardan va 2,0% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 306 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 36,9 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 50,7 foizi er-xotinlar, 9,5 foizi eri boʻlmagan ayollar, 5,9 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 34% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,4 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 8,5 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

  

Shahardagi bir xonadonning o‘rtacha daromadi 45 089 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 49 167 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 28 839 dollarni, ayollarniki esa 21 000 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 507 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,3 foizi va aholining 7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 9,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 4,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

‡

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Valley Springs city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-fevral 2022-yil.
2. ↑  Kingsbury, George Washington*. South Dakota: Its History and Its People*. S. J. Clarke Publishing Company, 1915 — 659 bet.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 23-sentabr 2013-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Mark-Antuan Parseval** (Marc-Antoine Parseval des Chênes) (1755-yil 27-aprel – 1836-yil 16-avgust) fransuz matematigi boʻlib, Furye almashtirishining unitarligini oldindan bayon qilgan Parseval teoremasi bilan mashhurdir.

U Fransiyaning Rosières-aux-Salines shahrida aristokrat fransuz oilasida tugʻilgan va 1795-yilda Ursule Guerillotga uylangan, ammo koʻp oʻtmay ajrashgan. Fransuz inqilobiga qarshi boʻlgan monarxist, 1792-yilda qamoqqa olingan. Parseval keyinchalik Napoleon hukumatini tanqid qilgan sheʼrlar nashr etgani uchun mamlakatdan qochib ketgan.

Keyinchalik, u 1796-yildan 1828-yilgacha besh marta Fransiya Fanlar akademiyasiga nomzod qilib koʻrsatilgan, ammo hech qachon saylanmagan. Uning matematik nashrlari beshta maqola boʻlib, ular 1806-yilda *Mémoires présentés à l'Institut des Sciences, Lettres et Arts, par divers savants, et lus dans ses assemblées. Sciences mathématiques et physiques. (Savants étrangers.)* sifatida nashr etilgan*.* Bu memuar quyidagi oldingi monografiyalarni oʻz ichiga olgan

1. "Mémoire sur la résolution des équations aux différences partielles linéaires du second ordre, "(5 May 1798).
2. "Mémoire sur les séries et sur l'intégration complète d'une équation aux différences partielles linéaires du second ordre, à coefficients constants, "(5 April 1799).
3. "Intégration générale et complète des équations de la propagation du son, l'air étant considéré avec ses trois dimensions, "(5 July 1801).
4. "Intégration générale et complète de deux équations importantes dans la mécanique des fluides, "(16 August 1803).
5. "Méthode générale pour sommer, par le moyen des intégrales définies, la suite donnée par le théorème de M. Lagrange, au moyen de laquelle il trouve une valeur qui satisfait à une équation algébrique ou transcendante, "(7 May 1804).

Ikkinchi, 1799-yilda chop etilgan memuarda u teoremani isbotsiz keltirgan (bu oʻz-oʻzidan ravshan deb daʼvo qilgan) va bu teorema hozir uning nomi bilan ataladi. U 1801-yilgi memuarda teoremani yanada kengaytiradi va undan turli xil differentsial tenglamalarni yechishda foydalanadi. Teorema birinchi marta 1800-yilda Sylvestre François Lacroix tomonidan *Traité des différences et des séries* ning bir qismi (sahifa: 377) sifatida nashr etilgan. 

Shuningdek, matematik tahlilda Parseval ayniyati Furye qatorlarining yigʻilishi haqidagi fundamental faktdir. Geometrik nuqtai nazardan, skalyar koʻpaytma kiritilgan fazolarda Pifagor teoremasining umumlashmasidir.

Yana qarang
-----------

* Parseval ayniyati

* Parseval teoremasi

Manbalar
--------

* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. „Marc-Antoine Parseval", *MacTutor History of Mathematics archive*, St Andrews universiteti.
* *Hubert Kennedy.* „Eight Mathematical Biographies". San Francisco:  Peremptory Publications (2002). 6-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2009-yil.
**Sadak** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq .

Tarixi
------

Qishloqning 1-1,5 km qismi janubi-sharqda Mis davridan buyon turli sivilizatsiyalar qarorgohi maqomida boʻlgan va Rim davrida sharqiy chegaralar xavfsizligini taʼminlash uchun bunyod etilgan muhim aholi punkti va XV Apollinaris legionining markazi boʻlgan qadimgi Satala shahri mavjud edi.

Usmonlilar hukmronligi davrida „Nefs-i Sadak" aholi punkti Kelkitning markaziy qishlogʻi hisoblangan. Aholi punkti mintaqadagi urushlar taʼsirida vayron boʻlganligi sababli 1516-yil manbasida kimsasiz (boʻsh) qishloq sifatida qayd etilgan. Mintaqada Usmonli boshqaruvi tomonidan boshlangan koʻchirish siyosati natijasida aholi punkti 1530 va 1591-yilgi aholi roʻyxatida faqat musulmonlar yashaydigan qishloq sifatida qayd etiladi. 1642-yilgi avariz daftariga koʻra, qishloqda 23 ta musulmon xonadonidan avariz soligʻi olingan. Ulardan 10 tasi oddiy, 12 tasi harbiy (erbab-ı timar) va 1 tasi dindor oilalar boʻlgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkak aholi hisoblangan) qishloqda faqat musulmonlar yashagan, 53 xonadonda 210 nafar erkak kishi istiqomat qilgan. Bundan tashqari, qishloq chegaralarida 8 nafar erkak koʻchmanchi qayd etilgan. Shahar 1881-yilda Kelkit tumanidagi 16 ta qishloqdan iborat shaharchaning markazi edi. Aholi punkti Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkitga tutashgan qishloq maqomini saqlab qolgan.

Joylashuvi
----------

Gumushhanegacha 88 km, Kelkit tumanigacha esa 17 km uzoqlikda joylashgan. Qishloqning sharqidan Sadak oqimi oqib o‘tadi va bu ariqda Sadak to‘g‘oni bor.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 430 |
| 2019 | 292 |
| 2018 | 1.013 |
| 2017 yil | 54 |
| 2016 yil | 63 |
| 2015 yil | 78 |
| 2014 yil | 361 |
| 2013 yil | 457 |
| 2012 yil | 446 |
| 2011 yil | 490 |
| 2010 yil | 469 |
| 2009 yil | 479 |
| 2008 yil | 529 |
| 2007 yil | 512 |
| 2000 | 1150 |
| 1990 yil | 870 |
| 1985 yil | 1.121 |
|

Manba
-----
**Yolanda Saldivar** (1960-yil 19-sentabrda tugʻilgan) 1995-yilda Selenaning oʻldirilishida ayblangan amerikalik sobiq hamshira Saldivar Selenaning fan-klubining prezidenti va uning butiklari menejeri boʻlgan, biroq qotillik sodir boʻlishidan biroz oldin, qoʻshiqchining oilasi uning ikkala tashkilotdan pul oʻgʻirlaganini aniqlaganida, u ikkala lavozimidan ham mahrum boʻlgan.

Hayoti
------

Saldivar 1960-yil 19-sentyabrda San-Antonioda (Texas) tugʻilgan. U Frank va Juanita Saldivarning yetti farzandidan biri.

Selenaning oʻldirilishi
-----------------------

1995-yil boshida Selenaning oilasi Saldivarning fan-klub va butiklardan pul oʻmarganligini aniqladi va bu uning mart oyining birinchi haftasida ishdan boʻshatilishiga olib keldi. 31-mart kuni ertalab Selena Saldivar topshirishdan bosh tortgan moliyaviy yozuvlarni olish uchun Corpus Christi dagi Days Inn motelida Saldivar bilan uchrashishga kelishib oldi. Saldivar Meksikada zoʻrlanganini daʼvo qilib, topshirishni kechiktirdi. Selena Saldivarni mahalliy kasalxonaga olib bordi, u yerda ularga ginekologik tekshiruv boshqa joyda oʻtkazilishi kerakligi aytildi, chunki hujum boshqa mamlakatda sodir boʻlgan.

Ular Selena yana yozuvlarni talab qilgan motelga qaytishdi. Keyin Saldivar sumkasidan 38 Taurus Model 85 revolverini olib, qoʻshiqchiga qaratdi. Selena qochishga harakat qildi, biroq Saldivar uning orqa tomoniga bir marta otib, arteriyani kesib tashladi. Ogʻir yaralangan Selena Saldivardan yordam soʻrab lobbi tomon yugurdi.

Kotib 911ga qoʻngʻiroq qilganda Selena polga yiqilib tushdi. Selena 1:05 da qon yoʻqotishdan kasalxonada vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Krajicek, David J.*. Death by Rock 'n' Roll: Sex, Drugs and Violence Among America's Idols*. RosettaBooks, 19-iyul 2011-yil. ISBN 9780795319167. [*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  *Candiotti, Susan*. „Trial of Selena's accused murderer begins Monday". CNN (9-oktabr 1995-yil).
3. 1 2  *Verhovek, Sam Howe*. „Grammy Winning Singer Selena Killed in Shooting at Texas Motel". *The New York Times* (1-aprel 1995-yil), s. 1. Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
4. ↑  „Testimony of Richard Fredrickson". *Houston Chronicle* (13-oktabr 1995-yil). Qaraldi: 1-fevral 2008-yil.
5. ↑  *Girl culture an encyclopedia* Mitchell:. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 2008. ISBN 978-0-313-08444-7.
6. ↑  „October 12, 1995 testimony of Carla Anthony". *Houston Chronicle* (12-oktabr 1995-yil). Qaraldi: 21-may 2008-yil.
7. ↑  „October 12, 1995, the testimony of Norma Martinez". *Houston Chronicle* (12-oktabr 1995-yil). Qaraldi: 1-fevral 2008-yil.
8. ↑  *Villafranca, Armando*. „Singer Selena shot to death". *Houston Chronicle* (1-aprel 1995-yil). Qaraldi: 1-fevral 2008-yil.
**Orinoko timsoh** (***Crocodylus intermedius***) — yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan timsoh Ular juda oz va bu timsohlarni faqat Kolumbiya va Venesueladagi Orinoko daryosi havzasida topish mumkin. 19-20-asrlarda terilari uchun keng ovlangan boʻlib, timsohlarning yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlaridan biri. Bu timsohlarning juda katta turi; qadimda bu timsohlarning erkaklari 6.8 m (22 ft 4 in) gacha boʻlganligi haqida maʼlumotlar boʻlib, ogʻirligi 900 kg (2,000 lb) dan ortiq,  lekin bunday oʻlchamlar bugungi kunda mavjud emas. Katta erkak bugungi kunda 4.2 m (13 ft 9 in) yetishi mumkin, uzunligi va ogʻirligi 450 kg (1,000 lb) gacha boʻlishi mumkin. Urgʻochilar esa sezilarli darajada kichikroq, eng kattasi 225 kg (496 lb) ga yaqin vaznga ega.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

Manbalar
--------

1. ↑  Plotkin, Mark J.*. The Amazon: What Everyone Needs to Know* (en). Oxford University Press, 2020 — 76 bet. ISBN 978-0-19-066829-7.
**"Choʻmilib chiqqan nimfa"** („Yuvingandan keyin") — taniqli Königsberg haykaltaroshi Stanislav Kauer yasagan haykal. Oq marmardan yasalgan haykal oʻtirgan yalangʻoch ayol qiyofasini tasvirlaydi.

Haykal Kaliningrad sanʼat galereyasining doimiy koʻrgazmasiga kiritilgan (1945-yilgacha — Königsberg).

Tarixi
------

Haykal muallif tomonidan 1906-1907-yillarda yaratilgan (1907-yil sanasi rim raqamlari bilan poydevorga oʻyib yozilgan). 1907-yilda Kauer haykalni Berlindan Kenigsbergga koʻchirdi, u yerda Kauer haykaltaroshlik sinfini boshqargan Tasviriy sanʼat akademiyasi tomonidan sotib olingan. 1992-yilda haykal shahar tomonidan sotib olindi va shahar teatri yaqinida oʻrnatildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyin haykal Rassomlar uyining ichki hovlisiga koʻchirildi (Karl Albrext tomonidan kambagʻallar boshpanasining sobiq binosi, Pobeda prospekti, 3). 1994-yilda haykal Germaniya-Rossiya jamiyati „Königsberg yodgorliklari" (Verein „Gedenkstätten Königsberg") tomonidan qayta tiklandi.

2003-yilda haykal Kaliningrad sanʼat galereyasiga koʻchirildi. Bu voqea „Genius" relyefining muzeyga topshirilishi bilan birga galereyada Stanislaus Kauerning monografik kolleksiyasi shakllanishi boshlanishini belgilab berdi.

2011-yilda haykal yana qayta tiklandi. Qayta tiklash qiymati 400 000 rublni tashkil etdi, ular viloyat hukumati tomonidan „Kaliningrad viloyati madaniyati. 2007-2013-yillar" maqsadli dasturi doirasida ajratilgan. Qayta tiklash Sankt-Peterburgdagi „Meros" ustaxonasi tomonidan amalga oshirildi.

Maqomi
------

1991-yildan beri haykal rasmiy ravishda Rossiya Federatsiyasining madaniy merosi obyekti boʻlib, davlat tomonidan himoyalangan.

Yana qarang
-----------

* Shiller haykali (Kaliningrad)
* "Putti" favvorasi
* Politsiya prezidiumi binosi

Manbalar
--------

1. ↑  *Ansgar Federhen, Rhein@Net.* „Ostsicht".  www.ostsicht.de. 24-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2017-yil.
2. ↑  „Искусство и культура Восточной Пруссии". *Калининградская художественная галерея*. Qaraldi: 24-fevral 2017-yil.
3. ↑  „Собрание музея пополнилось двумя произведениями скульптора Станислауса Кауэра". *Калининградская художественная галерея*. Qaraldi: 24-fevral 2017-yil.
4. ↑  „Скульптура «После купания» Станислауса Кауэра вновь доступна для посетителей" (ru).  mkrf.ru. 24-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2017-yil.
5. ↑  „Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации".  old.kulturnoe-nasledie.ru. 24-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-fevral 2017-yil.

Havolalar
---------

* + Sayt Kaliningradskoy xudojestvennoy galerei
	+ Fotografii rabot Kauera na sayte Kaliningradskoy oblastnoy nauchnoy biblioteki
**Choʻktirish**, chuktirish usullari — eritmadan yoki gazdan bir yoxud bir nechta kimyoviy komponentlarni kam eriydigan birikma (chukma) holida ajratib olish. Ch. kimyoviy analizda elementlarni ajratib olishda keng qoʻllanadi. Sifat va miqdor analizining koʻpgina usullari Ch.ga asoslangan. Modda eritmadan tegishli reagent qoʻshib choʻkmaga tushiriladi. Sanoatda (qarang Gidrometallurgiya) va analitik kimyoda, xususan, rangli metallarni elektrolitik Ch. usuli qoʻllanadi. Elektroliz yuli bilan metallargina emas, balki ularning oksidlari, mac, qoʻrgʻoshin qoʻsh oksid va marganets qoʻsh oksid — anodda, molibden va uran oksidlari — katodda chukmaga tushiriladi. Ch. biokimyo, sanitariyagigiyena va klinika lab.da ham qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
(1) morula (2) Blastula
**Blastula** (yun. blastos — murtak, maisa) — koʻp xujayrali hayvonlar embrional rivojlanishi — ontogenezi davrida hosil boʻladigan murtagi. Odatda erta, oʻrta va kechki Blastula boʻladi. Blastulaning tuzilishi tuxum hujayraning tuzilishi va maydalanish xususiyatlariga boglik. Tuxum xujayra toʻliq maydalanganida, odatda, seloblastula, baʼzan sterroblastula yoki yassi Blastula — plakula (blastomerlar ikkita parallel yuza boʻylab joylashganida) hosil boʻladi. Diskoidal chala maydalangan tuxum hujayralardan diskoblastula, tuxum hujayra sirti boʻlinganida epiblastula paydo boʻladi. Stomoblastula ham oʻziga xos Blastula hisoblanadi. Ayrim embriologlar morulani ham Blastulaning bir xili deb hisoblashadi. Blastula ontogenezning bir davri sifatida koʻp hujayrali hayvonlar kelib chiqishining umumiyligini va ular evolyutsiyasidagi parallelizmni koʻrsatuvchi dalil hisoblanadi.

Yana q.
-------

* Embriologiya

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Blastulyatsiya** — koʻp hujayrali hayvonlar tuxumi boʻlinishining oxirgi davri. Bu jarayonda blastula hosil boʻladi. B.da markaziy boʻshliq (blastotsel) vujudga keladi, blastomerlar boʻlinishi asinxron holatga oʻtadi, mitoz sikli vaqti uzayadi, mitotik indeks oʻlchami kichrayadi va interfaza muddati oshadi (qarang Mitoz). B. davrida hujayralarning interfaza holatidagi yadrolarida yadrochalar paydo boʻladi. Informatsion ribonuklein kislota (iRNK) sintezi boshlanishi B.ning gastrulyatsiyaga oʻtishini taʼminlaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Koʻhisim (maʼnolari).

**Koʻhisim** (Qoʻrgʻontepa) - Iloq davlatidagi qad. shahar harobasi (6 — 11-asrlar). Nishboshsoyning Ohangaron daryosiga quyilish yerida, Angren shahri yaqinida. 1960-yil D. P. Varxotova va V. A. Nilsen u yerda dastlabki qazish ishlarini olib borgan. Tadqiqotlar natijasida quyidagilar aniqlangan: K. 6—7-asrlarda yirik yer egasi — dehqon qoʻrgʻoni sifatida yuzaga kelgan. 8—9-asrlarga kelib, qalʼa-shaharga aylangan va maydoni 16 ga ni tashkil etgan. Bu davrda u 3 qism — qalʼa, shahriston hamda raboddan iborat boʻlgan. Ravnaq topgan davri 9—10-asrlarga toʻgʻri keladi. 1962 va 1963-yillarda olib borilgan qazishmalar vaqtida 10—11-asrlarga oid ik-kita mis va kumush tangalar xazinasi, paleolit davriga mansub chaqmoqtoshdan qilingan mehnat qurollari, sopol haykalcha boʻlagi, 10-asrga doir sopol va shisha idishlar siniklari topilgan. Shuningdek, Nishboshsoy boʻyidan qizil porfirit (togʻ jinsi) dan yasalgan tegirmon toshi boʻlagi ham topilib, uning rudalarni maydalashda ishlatilgani maʼlum boʻldi.

Adabiyot
--------

* Buryakov Yu. F. Genezis i etapi razvitiya gorodskoy kulturi Tashkentskogo oazisa, T. 1982.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻchma televizion stansiya** -agregat va jihozlari maxsus avtomashinaga oʻrnatilgan televizion stansiya. Bir, ikki, uch, toʻrt televizion kamerali boʻladi. Oq-qora va rangli tasvirda oʻzatiladi. Koʻchma televizion stansiya s tarkibiga avtomashinaga oʻrnatilgan televizion apparatura (olib chiqiladigan oʻzatuvchi televizion kamerali) eshittirishni tovush bilan birga olib borish uchun olib chiqiladigan mikrofonli jihozlar, telemarkaz bilan aloqa qilish uchun uzatkich va boshqa kiradi. Koʻchma televizion stansiya sdan telemarkazga televizion signallar radioreleyli aloqa liniyasi boʻyicha yoki yer ostiga yotqizilgan koaksial kabellar boʻyicha oʻzatiladi. Koʻchma televizion stansiya s. teatr, muzey, kosmodrom, majlis zallari, zavod, fabrika, stadion va boshqa joylardan televizion koʻrsatuvlar olib borish uchun moslashtirilgan. Reportaj olib borishda televizion kamera va mikrofonlar reportaj olinadigan joyga oʻrvatilib, maxsus kabellar orqali avtomashinadagi kuchaytirgich va oʻzatuvchi jihozlar bilan tutashtiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Flyuvioglyatsial yotqiziqlar** (lot. ﬂ uvius — dare, oqim va glacies — muz) — erigan muzlik suvlar oqimi yotqiziklari. Flyuvioglyatsial yotqiziqlar 2 tipga: muz oldi va muz ichidagilarga boʻlinadi. Muz oldi Flyuvioglyatsial yotqiziqlar muzlikning eng chekkasida erigan suvlarda hosil boʻladi. Ular uchun muzlikning chekkasidan uzoklashgan sari yirik shagʻallar va valun kumlarining mayda donali qiya qatlamli qumlar bilan almashinuvi xosdir. Muz ichidagi Flyuvioglyatsial yotqiziqlar muz osti tonnellarida, oʻpqonlarda va muzning erigan qatlamlarida joylashadi. Kesimda gʻoʻlatosh yotqiziklarining toʻplami, shagʻallar va mayda shagʻallar, turli oʻlchamdagi qumlar almashinuvi, tuzilishining turlitumanligi bilan ajralib turadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dyugon**, dyugonlar (Dugong dugong) — sirenalar turkumiga mansub sut emizuvchi hayvon. Suvda yashaydi. Bitta turi bor. Gavdasi duksimon, uz. 3,5 m cha, ogirligi 140–170 kg gacha, tanasining oxirida koʻndalang joylashgan ikki boʻlakli suzgʻich qanoti bor. Oldingi oyoqlari kurakka aylangan, orqa oyoklari skeletidan faqat rudiment holdagi chanoq suyaklari saqlanib qolgan. Erkagining uz. 7 sm gacha boʻlgan kurak tishi filnikiga oʻxshash tashqariga chiqib turadi. Homiladorlik davri 1 yilgacha. Bitta bola tugʻadi. Qizil dengiz, Afrikaning sharqiy qirgʻoqlari, Hindiston yarim oroli, Hind-Malayya va Filippin arxipelagida, Tayvan, Yangi Gvineya, Shim. Avstraliya, Solomon, Yangi Kaledoniya orollarida tarqalgan. Goʻshti yeyiladi, terisidan tagcharm tayyorladi. D. hozir kam qolgan. Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sahna
**Sahna** — 1) teatr binosining tomosha koʻrsatiladigan qismi. Birinchi teatr binolari, jumladan, Qad. Xitoy, Hindiston, Turon, Yunonistonda paydo boʻlib, asrlar davomida oʻzgarib borgan. Hozirgi teatrlar, odatda, uch qavatli qutisimon shaklda quriladi. 1-qavati S. osti (tryum)dan iborat. Oʻrta qavati tomoshabinlarga yaqqol koʻrinib, asosiy voqealar shu yerda aks ettiriladi. Bu joy "sahna oynasi" deb yuritiladi. S. maydoni (plansheti), odatda, tomosha zalidan 0,8—1,1 m baland boʻladi.

S.ning asosiy chegarasi — pardadan tomosha zaliga turtib chiqqan old S. (qarang Avanssena) oldida yoki ostida orkestr yoki cholgʻuchilar joylashadi. Drama teatrlarida bu yerdan ham ayrim voqealarni koʻrsatish, qahramonlarni chohdan chiqarish yoki unga kiritib yuborish maqsadida foydalaniladi. Yuqori S oʻrta S. peshtokidan boshlanadi. Uning shipi panjaralangan boʻlib, bu yerda dekoratsiyalarni tushiribkoʻtaradigan texnik moslamalar oʻrnatilgan. S. tepasida maxsus joylarga S. ishchilari, yorituvchilarning bir qismi oʻrnashadi. S yonida yoki orqa tomonida dekoratsiyalar turadigan "S.choʻntagi" deb ataluvchi xonalar ham boʻladi.

Oʻzbekiston hududidagi Xorazm, Baqtriya, Kushon, Sugʻd, Parkana davlatlarida qad. yunon teatriga oʻxshash yoki boʻlmasa shohsupa shaklida oʻrtada kurilgan tomoshagohlar boʻlganligi maʼlum. Oʻrta asrlarda sozanda, xonanda, raqs va kulgi ustalari — mashara va muqallidlar tomosha koʻrsatuvchi tarabxonalar, ayvonlar va koʻshklar paydo boʻlib, ular S vazifasini oʻtashi ham koʻzda tutilgan. 20-asrga kelib, zamonaviy shakldagi oʻzbek teatri uchun qishki va yozgi teatr binolari qurildi. Astasekin S.ning texnik jixrzlari, pardalari murakkablasha bordi. Shu kunlarda davlat tasarrufidagi 36 teatr turli koʻrinishdagi binolar va Sta ega. Oʻzbek milliy akademik drama teatri binosi oʻz joyida qayta qurildi va S.si eng zamonaviy texnik vositalar bilan jihozlandi; 2) keng maʼnoda — teatr.

Muhsin Qodirov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tatevi** — kechpishar xoʻraki uzum navi. Armaniston uzumchilik, vinochilik va mevachilik, ilmiy tadqiqot natijasida Echkiemar va Parkent navlarini chatishtirib chiqarilgan (S. A. Pogosyan, E. L. Martirosyan). Tupi kuchli o‘sadi. Barglari oʻrtacha, toʻgarak, besh boʻlmali.

Guli ikki jinsli. Uzum boshi yirik, silindrsimon, tigʻiz yoki oʻrtacha tigʻiz. Gʻujumi juda yirik, yumaloq, pushti, usti mum/ubor bilan qoplangan. Poʻsti qalin. Eti goʻshtdor, sersuv. Kurtagi boʻrtgandan keyin faol harorat yigʻindisi 3380° boʻlganda 158— 162 kunda pishadi. Novdalari yaxshi yetiladi. Sovuqqa chidami past. Hosildorligi 165—195 s/ga.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ukraina bank xodimlari kuni** (ukr. „Den bankіvskix pratsіvnikіv") har yili 20-mayda nishonlanadigan Ukraina bank tizimining barcha xodimlarining milliy kasb bayramidir.

Tarixi va nishonlanishi
-----------------------

"Ukraina bank xodimlari kuni" bu davlatning bank tizimi kabi nisbatan yangi bayramdir. Uning asos solingan yilini, Ukrainaning *"Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida"* gi qonuni eʼlon qilingan va unda Ukraina Oliy Radasi deputatlari milliy bank sektori uchun asosiy qoidalarni belgilab bergan 1991-yil deb atash mumkin. Respublikada bank sektorining shakllanish davri Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin iqtisodiyot uchun ogʻir yillarda boʻlib oʻtdi va shunga qaramay, koʻplab tarmoqlar vayron boʻlgan bir paytda yangisi — bank ishi yaratildi. Ukraina oʻz valyutasini yaratishga muvaffaq boʻldi.

Rossiyadan farqli oʻlaroq, „Bank xodimlari kuni" Ukrainada rasmiy davlat maqomiga ega. 2004-yil 6-martda Ukraina Prezidenti Leonid D. Kuchma 316/04-sonli farmonni imzoladi. Prezidentning ushbu farmoni bilan har yili 20-may kuni „Ukraina bank xodimlari kuni"ni nishonlash belgilandi. Shunday qilib, davlat rahbari Ukraina davlatchiligini shakllantirishda bank sektori xodimlarining beqiyos rolini qayd etdi.

„Ukrainadagi bank xodimlari kuni" har bir bank xodimi uchun professional bayramdir: bank direktoridan tortib tozalovchigacha, chunki bankda hatto farrosh ham ishonchli odam boʻlishi kerak. Shu kuni, 20-may kuni bank xodimlari Ukraina hukumati, aktsiyadorlari, mijozlari va hamkasblaridan tabriklarni qabul qiladilar va rahbariyat har yilgi anʼanaga koʻra, alohida ajralib turadigan xodimlarini sertifikatlar, minnatdorchiliklar, qimmatbaho sovgʻalar va, albatta, pul mukofotlari bilan taqdirlaydi.

Yana qarang
-----------

* Rossiyada bank xodimi kuni
* Ukraina fond bozori xodimi kuni

Manbalar
--------

1. ↑  Den bankovskix rabotnikov Ukraini — 20-maya. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010
2. ↑  „Zakon Pro banki і bankіvsku dіyalnіst". 26-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2022-yil.
3. ↑  Про День банківських працівників| від 06.03.2004 № 316/2004
4. ↑  *20 мая — День украинских банкиров — Историческая справка ЛІГА.Новости*, 23–may 2009–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 24–may 2022–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()

Havolalar
---------

* День банковских работников
* День банковских работников Украины
„**Ukraina Qurolli Kuchlari kuni"** (ukraincha: „Den Zbroynix sil Ukraїni"*) — har yili 6-dekabrda Ukrainada nishonlanadigan Ukraina Qurolli Kuchlarining barcha harbiy xizmatchilari uchun milliy harbiy kasbiy bayramdir.*

„Ukraina Qurolli Kuchlari kuni" Ukraina rasmiy taqvimida 1993-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin deyarli darhol paydo boʻldi. Bayram Ukraina Oliy Radasining qarori bilan tashkil etilgan. „Ukraina Qurolli Kuchlari kuni" ning sanasi tasodifan tanlanmagan, u 1991-yil 6-dekabrda „*Ukraina Qurolli Kuchlari toʻgʻrisida*" Ukraina qonuni qabul qilingan kunga toʻgʻri keldi.

Ukraina Qurolli Kuchlarining tayanchi — Ukraina hududida joylashgan sobiq SSSR Qurolli Kuchlari negizida tashkil etilgan Quruqlikdagi qoʻshinlar, Harbiy havo va dengiz kuchlaridan iborat. Yillar davomida prezidentlar qurolli kuchlarning ushbu boʻlinmalarining har biri uchun kasb bayramlarini oʻrnatdilar (Quruqlikdagi kuchlar kuni, Aviatsiya kuni, Harbiy-dengiz floti kuni), ammo „Ukraina Qurolli Kuchlari kuni" alohida ahamiyatga ega, chunki bu kunda mamlakatning barcha harbiy xizmatchilari oʻrtasida harbiy birodarlik mustahkamlanadi.

2009-yilda Ukrainaning uchinchi prezidenti V. A. Yushchenko, harbiy xizmatchilarni ushbu kasb bayrami bilan tabriklar ekan, quyidagilarni aytdi:

> "*Zamonaviy armiyamiz 18 yoshga toʻldi, lekin uning maʼnaviy quvvati Ukraina ozodligi va mustaqilligi himoyachilarining ming yillik harbiy jasorat anʼanalari bilan oziqlanadi… Armiyaning asosiy kuchi ukrainalik jangchi, fidoyi vatanparvardir, Davlat va xalq qoʻriqchisi boʻlgan sharafli va burchli inson…*"
> 
> 

Shu kuni Ukraina Bosh vaziri Yu. V. Timoshenko qoʻshimcha qilib, dedi:

> "*Tinchlikparvarlik operatsiyalari jarayonida jasorat va professionallik tufayli ukrainalik harbiy xizmatchilar mustaqil Ukrainaning yosh armiyasida dunyoning koʻplab xalqlarining hurmati va eʼtirofiga sazovor boʻldi*".
> 
>

Yana qarang
-----------

* Ukraina himoyachilari kuni

Manbalar
--------

1. ↑  Den Voorujyonnix sil Ukraini — 6-dekabrya. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010
2. ↑  Postanova Verxovnoї Radi Ukraїni vіd 19.10.1993 № 3528-XII „Pro Den Zbroynix Sil Ukraїni"
3. ↑  „Ющенко и Тимошенко поздравили военнослужащих с Днём Вооружённых сил".  РИА Новости (6-dekabr 2009-yil). 26-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2010-yil.
**Dmitriy Dmitriyevich Sinitskiy** (1907.18.1, Ukrainaning Kirovograd viloyati — 1970.2.7, Toshkent) — grafik rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1967). 1945-yildan Oʻzbekistonda. "Mushtum" jurnal va gaz.larda bezatuvchi rassom. S. ijodi bilan gazetajur. plakati rivojiga samarali hissa qoʻshgan; hayotda uchrab turadigan kamchiliklar, salbiy illatlar, yaramas odatlarni fosh etuvchi karikaturalari, rasmlari gazetalar va "Mushtum", "Gʻuncha" jurnal sahifalarida, "Jangovar qalam" plakatlar turkumida nashr qilingan. Zulfiya, A. Udalov, Poʻlat Moʻmin va boshqa adiblarning kitoblarini badiiy bezagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mission (**talaffuzi: *Mision*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 156 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.59 kvadrat mil (1.53 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1940** | 452 |  | — |
| **1950** | 388 |  | −142% |
| **1960** | 611 |  | 575% |
| **1970** | 739 |  | 209% |
| **1980** | 748 |  | 12% |
| **1990** | 730 |  | −24% |
| **2000** | 904 |  | 238% |
| **2010** | 1 182 |  | 308% |
| **2020** | 1 156 |  | −22% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 182 kishi, 398 xonadon va 298 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 11,7% oq tanlilar, 0,3% afro-amerikaliklar, 85,4% tubjoy amerikaliklar, 0,1% osiyoliklar, 0,2% boshqa irqlar va 2,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,1% ni tashkil etadi.

Shaharda 398 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 57 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 21,9 foizi er-xotinlar, 39,7 foizi eri boʻlmagan ayollar, 13,3 foizi xotini boʻlmagan erkaklar va 25,1% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 21,4 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 5,8 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 23,2 yoshni tashkil etadi. Aholining 40,1 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 14,3% 18 yoshdan 24 yoshgacha bo‘lganlar; 23,1% 25 dan 44 gacha; 17,2% 45 dan 64 gacha; va 5,2% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 46,1% erkaklar va 53,9% ayollarni tashkil qiladi.

2000-yil holatiga koʻra, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 23 631 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 21 375 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 25 417 dollarni, ayollarniki esa 22 778 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 11 374 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 29,5 foizi va aholining 30,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 39 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 24,4 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Mission city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 18-dekabr 2021-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 20-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
3. ↑  „Census of Population and Housing".  United States Census Bureau. Qaraldi: 7-iyun 2016-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
5. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.