**Boʻri ishorasi** turk millatchisi va panturkistik qoʻl ramzidir. Siyosiy qarashlaridan qatʼi nazar, millatchilar va guruhlar tomonidan qoʻllaniladi

Boʻri ishorasi

Tarix
-----

Boʻri ishorasi islomgacha boʻlgan ildizlari bor va Turk mifologiyadagi kulrang boʻri hayvonining rolidan kelib chiqqan boʻlib, buddaviy va tengrilik madaniyatidan turkiy xalqlarga tegishli boʻlgan. Tarixiy tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, bu belgidan Gʻarbga koʻchib kelgan Hunlar, Qipchoqlar va Bijanaklar kabi turli turkiy xalqlar oʻz nasl-nasabini ifodalash uchun foydalanganlar. Bu belgi 10-asr Eron shoiri Firdavsiyning „Shohnoma"sida ham uchraydi, unda turk ayollarining kulrang boʻri belgisini yasagan miniatyuralari mavjud. Xitoyda VI asrda turkiy xonining kulrang boʻri belgisini yasagan haykali mavjud. U gʻordan topilgan va islomdan oldingi Gökturklar davriga oid. Bu islomga toʻgʻri kelmaydigan tarixga ega va koʻplab musulmonlar tomonidan kufr va butparastlik deb qaraladi.

Foydalanish
-----------

Koʻpincha MHP va Kulrang boʻrilar tomonidan qoʻllangani taxmin qilinsa-da, aslida turk millatchilari va barcha siyosiy qarashlardagi guruhlar tomonidan qoʻllaniladi. CHP yetakchisi Kamol Kilichdaroʻgʻli 16 aprel kuni Kayseridagi mitingga ketayotganida tarafdorlarini kulrang boʻri belgisi bilan qarshi oldi. Rejep Tayyip Erdoʻgʻan bunga munosabat bildirdi: "CHP rahbari tomonidan qilingan kulrang boʻri belgisi xotiramdan oʻchirilmaydi. "va Kilichdarogʻlu „Biz ham millatchimiz, biz ham millatchimiz" deb javob berdi.

Yaxshi partiya rahbari Meral Akshener ham tez-tez ramzni koʻp hollarda qiladi.

Rejep Tayyip Erdoʻgʻan Mersindagi mitingda bu ishorani tezda Rabia belgisi bilan oʻzgartirishdan oldin qildi.

Turkiyadagi arab muhojirlariga qarshi ishlaydigan neonatsistlar guruhi bo'lgan Ataman Birodarligi a'zolari natsistlar belgisi bilan birga kulrang bo'ri belgisini ham qo'yishadi.

Tanqid
------

U millatchilikni islomga zid deb hisoblaydigan islomchilar tomonidan tez-tez tanqid qilinadi. Shuningdek, AKP siyosatchisi Ibrohim Korkmaz tomonidan ham tanqid qilindi va u ramzning "Islom ruhiga zid", chunki "gagauz nasroniylari ham undan foydalanishadi" deb ta'kidladi.

Ko'pchilik buni fashistik ramz deb atashadi va uni natsistlarning salomiga solishtirishadi.

Qonuniylik
----------

Avstriya va Fransiyada u taqiqlangan. Oʻng va chap qanotdan koʻplab nemis siyosatchilari boʻri ishorasini taqiqlashni taklif qilishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *ozanbosun* „Bozkurt işareti nedir? Ne anlama geliyor? İşte Bozkurt işaretinin tarihçesi… - Son dakika haberleri" (tr). *Sözcü*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
2. ↑  „Bozkurt işaretinin anlamı nedir? İlk kim yaptı? - Gündem Haberleri". *www.posta.com.tr*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
3. ↑  „'Bozkurt' işareti yapan İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener: 'Partimizi çok zor kurduk ama kalıcı kıldık'" (tr). *www.yerelingundemi.com*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
4. ↑  „Meral Akşener Bozkurt İşareti yaptı! Önce kendisi yazdı sonra kendisi bozdu" (tr). *Son Havadis* (31-avgust 2022-yil). Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
5. ↑  „Erdoğan’dan Mersin’de bozkurt selamı" (tr). *Takvim*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
6. ↑  „Suriyeli sığınmacıların yakılarak katledilmesi tehlikenin büyüklüğüne işaret ediyor" (tr). *World Socialist Web Site*. Qaraldi: 4-mart 2023-yil.
7. ↑  „'Bozkurt işareti İslam'a aykırı' diyen eski AK Partili vekil ülkücüleri kızdırdı". *www.gazeteduvar.com.tr*. Qaraldi: 5-may 2023-yil.
8. ↑  „AKP'li vekil, "Bozkurt işaretini Hristiyan Gagavuzlar kullanıyor" demişti; Ülkü Ocakları tepki gösterdi" (Turkish). *T24*. Qaraldi: 5-may 2023-yil.
9. ↑  „AKP'li eski vekil: Bozkurt işareti İslam'ın ruhuna aykırı". *birgun.net*. Qaraldi: 5-may 2023-yil.
10. ↑  „Germany seeks to ban Turkish far-right symbols – DW – 10/09/2018" (en). *dw.com*. Qaraldi: 5-may 2023-yil.
11. ↑  „Austria: Ban on Turkish nationalist salute in practice". *www.aa.com.tr*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
12. ↑  *Keddie, Patrick* „France has banned the ‘Grey Wolves’ – but who are they?" (en). *www.aljazeera.com*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.
13. ↑  „Germany Seeks to Ban Turkish ‘Gray Wolves’ Far-Right Symbols | Wolf Song of Alaska". *wolfsongalaska.org*. Qaraldi: 28-yanvar 2023-yil.