recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Usuli savtiya** (arab. — tovush usuli) — xatsavod oʻrgatish usullaridan. Bu usulda soʻzning eng kichik boʻlagi, yaʼni nutq tovushlarini izchil idrok etish (analitik tovush usuli) va nutq tovushlarini yozuv belgilari (harflar) opkali tiklash asos qilib olinadi. Koʻp tillarda, jumladan, oʻzbek tilida savod oʻrgatish analitiksintetik tovush usuliga, yaʼni analitik va sintetik tovush usullarini uzviy bogʻlab olib borish tamoyiliga asoslanadi. Analitik tovush usulini dastlab fransuz pedagogi J.Jakoto (19-asrning 30-yillarida), sintetik tovush usulini nemis pedagogi G. Stefani (19-asr boshlarida) qoʻllagan. Analitiksintetik tovush usulining eng maqbul variantini Rossiyada K.D. Ushinskiy, Gʻarbiy Yevropada F. Disterveg, K. Fogel va boshqa yaratgan. Tovush usuli Oʻrta Osiyodagi mahalliy maktablarda, jumladan, oʻzbek maktablarida 19-asrning oxiri — 20-asr boshlarida paydo boʻlgan. Uning tarqalishida oʻlkadagi rustuzem maktablari va tatar muallimlari ochgan maktablar asosiy manba boʻlgan. Shu maktablar taʼsirida ilgʻor mahalliy ziyolilar, jadidlar maktabxonalardagi taʼlim usuli (usuli hijoya)da savod urgatish qiyinligini anglab, oʻzlari ochgan maktablarida Usuli savtiyada dare bera boshladilar. 1902-yil S. Saidazizov sintetik tovush usulida "Us todi avval" oʻzbekcha dareligini tuzgan. Bu darelik uzoq yillar yangi usuldagi bir nechta maktablarda asosiy alifbe kitobi sifatida oʻqitilib kelingan. Musulmon ukituvchilarning Toshkentda boʻlib oʻtgan 1qurultoyi (1918-yil avgust) barcha oʻzbek maktablarida tovush usulida dare berish haqida qaror qabul qildi. Davr oʻtishi bilan bu usul ped. va psixologiya maʼlumotlari asosida takomillashib borgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Usuli savtiya" *OʻzME*. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Olim Odilov** (mojarcha: **Alim Adilov**) — oʻzbek musavviri. Oʻz ishlarida asosan tabiatni va kishilarni tasvirlaydi. 1990-yillarning boshidan beri Vengriyada istiqomat qiladi.

Hayoti
------

Olim Odilov 1963-yil Toshkentda tugʻilgan. Otasi rassom boʻlgan. Odilov 1991-yil Londondagi sanʼat akademiyalardan biriga kiradi. Keyinchalik Vengriyaga koʻchib boradi va oʻsha yerda vengr ayol bilan oila quradi. Ularda ikki farzand bor.

Avval Sankt-Peterburgdagi Imperial Sanʼat Akademiyasida (ruscha: *Императорская Академия художеств*), keyin Londondagi Qirollik Akademiyasida (inglizcha: *The Royal Academy of Arts (RA)*) tahsil olgan.

Ijodi
-----

Odilovning ijodiga oʻzbek madaniyati katta taʼsir koʻrsatgan. Odilov oʻz ishlarida kishilar, tabiat, oʻzbek madaniyati va vengr madaniyatini ifodalab kelmoqda. Rassom Vengr Sanʼat Birlashmasining aʼzosi. Odilov shu kungacha Moskva, Toshkent, Tokio, Kuala Lumpur, Budapesht, London, Abu Dabi kabi shaharlarda oʻz ishlarini koʻrgazmaga qoʻygan.

Manbalar
--------

1. ↑  Szendi, Horvath (2011). "The Ambassador of the Magical Orient, Interview with Alim Adilov". *Diplomata (Diplomatic Magazine)* (6): 46-48.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Olim Odilov*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayt[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)
* Fine Art saytida Olim Odilovning ishlari

* GitarachiGitarachi
* AtirgullarAtirgullar
* RaqqoslarRaqqoslar
* Kishnayotgan otKishnayotgan ot
* KungaboqarKungaboqar

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
William-Adolphe Bouguereau (1886)
**Chanqash**, tashnalik — organizmda suv tanqisligi oldidan yuzaga keladigan fiziologik holat. Organizmning suvsiz qolish muddatiga, ter, siydik bilan suv yoʻqotishiga, yeyilgan ovqatdagi osh tuzi miqdoriga qarab, odam har xil darajada chanqaydi. Odam chanqaganda ogʻzi va tomogʻi quriydi. Bu holat ogʻiz va tomoqni suv bilan chayganda, miriqib suv ichganda butunlay yoʻqoladi. Ch.ning paydo boʻlishi organizmdagi suvtuz muvozanatini saqlashga qaratilgan. Ch. natijasida organizmda jiddiy oʻzgarishlar roʻy berishi mumkin. Bu jarayonning kelib chiqishi markaziy nerv sistemasining turli qismlari (gipotalamus, retikulyar formatsiya, katta yarim sharlar poʻstlogʻi) dagi bir qancha nerv hujayralarining reflektor faoliyatiga bogʻliq.

CH. organizmda suv miqdorining kamayishiga boʻlgan normal reaksiyagina emas, balki ayrim kasalliklar (mac, diabet, buyrak kasalliklari va h.k.) belgisi boʻlishi ham mumkin.

Bosh miya faoliyatining buzilishiga aloqador kasalliklarda kishi tashnalikni butunlay sezmaydi. Juda kuchli Ch. yuqori temperatura (issiq iqlim va h.k.) sharoitida ishlovchi kishilarda kuzatiladi. Bunda yuz beruvchi kuchli terlash organizmning faqat suvni emas, balki tuzlarni ham yoʻqotishiga olib keladi. Natijada organizmning suvni ushlab qolish qobiliyati pasayadi, kishi kup terlaganidan tashnalik uni hodsan toydirib qoʻyadi. Bunday oʻzgarishlarni maxsus suv ichish rejimi yordamida sezilarli darajada kamaytirish mumkin.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Olimbek dodxoh** (1799/1800, Oloy vodiysi — 1862 yoki 1863) — XIX asr qoʻqonlik yirik siyosatchi. Bir qancha vaqt xonlikning siyosiy faollaridan boʻlgan.

Yoshligi
--------

Boy va nufuzli oilada tugʻilgan. Savodxonlikni o‘rgangan, yoshligida O‘rta Osiyo shaharlariga sayohat qilgan bo‘lsa kerak. 27 yoshida u Madalixon tomonidan Qoʻqonga xizmat qilish uchun taklif qilinadi va u yerda davlat arbobi sifatida martaba orttirishga muvaffaq boʻldi va (oʻsha Madali xondan) *Dodxoh* — „adolatli hukmdor" faxriy laqabini oldi.

U 1827-1862-yillardagi deyarli barcha muhim voqealarda, sakkiz xon navbat bilan taxtga o‘tirgan paytdagi siyosiy voqealarda qatnashgan. Millati boʻyicha qirgʻiz. U Andijon viloyatining hukmdori boʻlgan, shu davrda oʻz qarorgohini Oʻshga koʻchirgan, bu esa shahar mavqeini sezilarli darajada oshirgan. Olimbek Qoʻqon xonligining vaziri, soʻngra 1860-yilda uyushtirgan yirik qoʻzgʻolon tashkilotchisi boʻlgan. Xon oldida ruslarga qarshi jang qilishdan bosh tortganlikda ayblangan. Rafiqasi Qurbonjon dodxoh Olimbek vafotidan so‘ng qirg‘iz hukmdori bo‘ldi. Olimbekning oʻzi 1862-yilda Qoʻqon xonligining saroy fitnachilari tomonidan oʻldirilgan.

 O‘sh shahridagi Olimbek dodxoh haykali
 Oʻsh shahridagi Olimbek dodxoh muzeyi

Qurilish faoliyati
------------------

Qarama-qarshi qirg‘oqlar aholisini va uning xo‘jalik faoliyatini birlashtirishni niyat qilib, o‘z mablag‘i hisobidan Oq-Buura daryosi orqali to‘qqiz ko‘prik qurdirgan. Tegirmon va moy zavodlari, ariqlar ham qurishga ham boshchilik qilgan. Oʻshda shaharsozlik faoliyati bilan shugʻullangan. Bir qancha masjid va madrasalar qurdirgan.

Faoliyati
---------

Ehtimol, Olimbekning 1845-yilgi qoʻzgʻolonda ishtiroki, shuningdek, vafotining aniq sanasi va joyi aniq emas. O‘zining o‘ttiz yillik (1831—1862) faoliyati davomida xalq manfaatini, xalq orzu-umidlarini birinchi o‘ringa qo‘ydi. Alimbek datka Qo‘qonning 4 xoniga (Madalixon, Sheralixon, Mallaxon, Shohmurod) ko‘rgan.

Xotira
------

Gulcha qishlog‘ida Olimbek dodxohga haykal qoʻyilgan (2014).

Oʻsh shahridagi Olimbek dodxoh haykali.

Oʻsh shahridagi Olimbek dodxoh muzeyi.

Manbalar
--------

1. ↑  sifra upominaetsya primenitelno ko vsem obʼektam i mojet bit preuvelicheniem
2. ↑  „В Алайском районе открыли памятник Алымбеку датке". 11-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2016-yil.

Havolalar
---------

 Arxivnaya kopiya da

kyrgyz.ru saytidagi maqola

 da Arxivnaya kopiya

 -da Arxivnaya kopiya

 da Arxivnaya kopiya
**Atilla Koch** (1946- yil 1- mart, Aydin ), 59. Hukumat Madaniyat va turizm vaziri, 22 va 23- Parlament yig'ilishlari. Davr AK Partiya Aydin deputati.

Hayoti
------

Atilla Koch o'rta ta'limni Izmir xususiy turk kollejida tamomlagan. 1969- yilda Anqara universitetining siyosiy fanlar fakultetini tamomlagan. Ichki ishlar vazirligi maslahatchisi, Konya politsiya boshqarmasi, Ulubey, Nusaybin va Bayındır tuman hokimliklarida, Siirt va Giresun viloyatlarida hokimliklarda ishlagan.  Bundan tashqari, bir muddat Anqara shahar hokimiyati meri Melih Gokchek Bosh kotibi lavozimini egalladi va Refahyol hukumatida Bosh vazirlik maslahatchisi sifatida xizmat qildi.

2002-yil 3-noyabrdagi saylovlarda AK partiyadan deputat etib saylangan Koch, 2005-yil 21-fevralda Erkan Mumju tomonidan boʻshatilgan Madaniyat va Turizm vazirligiga tayinlandi. Oilali, 3 nafar farzandi bor.

Jamoat joylarida ham paydo bo'lgan uxlash muammosi bilan matbuotning alohida e'tiborini tortgan Atilla Koch, keyinchalik AQShda yashovchi turk shifokorining ogohlantirishi bilan polisomnografiya o'tkazdi va uning uyquchanligiga sabab bo'lganligi ma'lum bo'ldi. obstruktsiya tufayli uyqu apnesi va tegishli davolanish bilan uning uyquchanligi to'xtatildi. Bu haqda uning o‘zi NTV telekanalidagi jonli efirda ma’lum qildi.

Oilali, uch farzandi bor. U sobiq Oila va ijtimoiy xizmatlar vaziri Zehra Zumrut Selchukning otasi.

Manba
-----

1. ↑  „TBMM Biyografisi".  tbmm.gov.tr (31 ekim 2012). 12 temmuz 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 temmuz 2018.
2. ↑  *Eski Bakanın kızı yeni kabinede*, Yeni Şafak, 12 Temmuz 2018da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 12 Temmuz 2018 `{{citation}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (yordam); sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: `|access-date=` va `|archivedate=` (yordam)
Andoza:Başlangıç kutusu

|-
! Siyosiy idoralar

Andoza:Sıra kutusu
Andoza:S-gov
Andoza:Sıra kutusu

|}
**Kosovo va Metoxiya** - Serbiyadagi oʻlka. Maydoni 11 ming km². Aholisi 1,9 mln. kishi (1997). Poytaxti — Prishtina shahri K. va M. hududining katta qismi Kosovo-Pole va Metoxiya soyliklaridan iborat, ularda Drin va Ibar daryolari oqadi. Iqlimi moʻtadil kontinental iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 0°, iyulniki 20°. Yillik yogʻin 600–700 mm.

K. va M. hududi 8—12-asrlarda Rashki, soʻngra Serbiya davlati tarkibida, 15-asrdan 1912-yilgacha Usmonli turk saltanati tarkibida boʻlgan. 1913-yildan London tinchlik shartnomasiga koʻra, K. va M. hududini Serbiya va Chernogoriya boʻlib oladilar. 1918-yil dan Serb, xorvat va slovenlar qirolligi (1929-yildan Yugoslaviya qirolligi) tarkibida. 1945-yildan Yugoslaviya tarkibidagi muxtor viloyat, 1963—1969-yillarda K. va M. muxtor oʻlkasi, 1969—1990-yillarda Kosovo muxtor oʻlkasi, 1990-yildan K. va M. oʻlkasi. 1980-yillarning boshlarida albanlar oʻlka aholisining 90% ni tashkil etdi. K. va M. dagi etnik muammolar 1998-yilda qurolli toʻqnashuvlarga aylandi. Bu toʻqnashuvlarning asosiy sababi Kosovo albanlarining mustaqil davlat boʻlishga harakatidir.

K. va M. — agrar rayon. Donli ekinlar, tamaki ekiladi. Polizchilik, bogʻdorchilik va tokchilik rivojlangan. Togʻ yaylovlarida qoramol, qoʻy boqiladi. Hunarmandchilik rivojlangan. Qoʻrgʻoshin, lignit, xromit va magnezit qazib olinadi. Kimyo, yogʻochsozlik, sement, qogʻoz, toʻqimachilik korxonalari bor.

Yana qarang
-----------

* Kosovo
* Kosovo maydoni

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Olima ayollar jamiyati** — Oʻzbekistonda ilmiy izlanish va kashfiyotlari bilan davlat ravnaqiga katta hissa qoʻshib kelayotgan olima ayollarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash ishlarini tizimli ravishda tashkil qilish va muvofiqlashtirish maqsadida Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi huzurida tashkil etilayotgan nodavlat va notijorat tashkilot.

Olima ayollar jamiyati va uning hududiy boʻlinmalari Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi hamda Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻzbekiston ixtirochi ayollari markazi nodavlat va notijorat tashkilotining takliflari asosida tashkil etilmoqda.

Tashkil etilishi tarixi
-----------------------

Olima ayollar jamiyati tashkil etilishini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan oʻtkazilgan marosimda soʻzlagan nutqida eʼlon qildi. Bundan 3 kun oʻtib eʼlon qilingan „Oila va xotin-qizlarni tizimli qoʻllab-quvvatlashga doir ishlarni yanada jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoniga muvofiq, bir oy muddatda Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi Olima ayollar jamiyatini tashkil etish chora-tadbirlari boʻyicha Hukumat qarori loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritishi, Davlat byudjetidan 50 milliard soʻm ajratilishi belgilab qoʻyildi.

Bir oy oʻtib Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Olima ayollar jamiyati faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi qarori loyihasi eʼlon qilindi. Jamiyat ijro organi apparati va uning hududiy boʻlinmalari xodimlari mehnatiga haq toʻlash, jamiyat asosiy vazifalarini bajarishi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi davlat budjetidan Oila va xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasiga 50 milliard soʻm miqdorida mablagʻ ajratilishi rejalashtirib qoʻyildi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „«Olima ayollar jamiyati» nimalar bilan shugʻullanishi ma’lum boʻldi". *Kun.uz* (8-aprel 2022-yil). Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.
2. ↑  „Shavkat Mirziyoyevning 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan oʻtkazilgan marosimda soʻzlagan nutqi". *Daryo.uz* (7-mart 2022-yil). Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.
3. ↑  „Oila va xotin-qizlarni tizimli qoʻllab-quvvatlashga doir ishlarni yanada jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida". *Uza.uz* (10-mart 2022-yil). Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.
Chantal Chaudé de Silans, 1962-yil
**Chantal Chaudé de Silans** (1919-yil 9-mart, Versal – 2001-yil 5-sentabr, Grasse) — fransuz shaxmatchisi.

U toʻqqiz yoshida ukasi Baron de Silans bilan birga shaxmat oʻynashni oʻrgangan. Keyinchalik u kuchli havaskor boʻlgan. 1932-yilda, oʻn uch yoshida, u oʻzining birinchi ayollar shaxmat boʻyicha Fransiya chempionatida qatnashdi. 1936-yilda u oʻn etti yoshida chempionlikni qoʻlga kiritdi.

1939-yilda u Bernard Chaudega turmushga chiqdi va Ikkinchi Jahon urushi tufayli Marokashga koʻchib oʻtdi.

1950-yilda u Gijon xalqaro shaxmat turnirida qatnashdi, u 3,5 ball toʻpladi. Silans Moskva turnirida Fransiyani himoya qildi. U Vera Menchikdan keyin ayol jahon chempioni kim boʻlishini hal qilishi kerak edi. Chantal Chaudé de Silans turnirida oʻn oltita oʻyinchi orasida beshinchi oʻrinni egallagan. Toʻrt farzandni boqishiga toʻgʻri kelganiga qaramay, u 1952 va 1955 (Moskva) va yana 1961-yilda (Vrnjacka Banjada) ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida yana qatnashdi va mos ravishda sakkizinchi, 10 va 12-oʻrinlarni egalladi. U 1950-yilda Dubrovnikda boʻlib oʻtgan 9-shaxmat Olimpiadasida Fransiya terma jamoasi aʼzosi boʻlib, ushbu musobaqada qatnashgan birinchi ayol boʻldi. U, shuningdek, 1947-yilda yettinchi oʻrinni egallagan Fransiya shaxmat chempionatida (erkaklar seksiyasida) qatnashgan birinchi ayol boʻldi. 1951-yilda uning uchinchi oʻrinni egallaganligi bugungi kungacha Fransiya chempionatidagi ayollarning eng yaxshi natijasidir.

1970-yilda, Jan Le Bey-Taillis vafotidan koʻp oʻtmay, u "Parij Caïssa" shaxmat klubining prezidenti boʻldi. U ixtiyoriy ravishda uni oʻttiz yildan ortiq boshqargan. Shu bilan birga, klubdan Olivier Renet, Eloi Relange, Manuel Apicella, Igor Nataf va Joel Lautier kabi keyinchalik kuchli grossmeyster boʻladigan bir qancha yosh isteʼdodlar yetishib chiqdi.

U FIDE tomonidan ayol xalqaro usta unvoni, keyinchalik ayol grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------



1. ↑  „Le championnat de France féminin" (fransuzcha).
2. ↑  Mendez, Pedro*. The Gijon International Chess Tournaments*. McFarland, 2019 — 117–121 bet. ISBN 9781476676593.
3. ↑  „World Chess Championship for Women".
4. ↑  „Archived copy". 8-dekabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2010-yil.
5. ↑  „Vichy 1951 - 27ème championnat de France" (fransuzcha).
**Her Mother’s Hope** 2010-yilda Francine Rivers tomonidan yozilgan oʻylab topilgan romantik roman hisoblanadi. Roman New York Times gazetasida eng koʻp sotilgan kitoblar roʻyhatiga 2010-yil Aprelda kiritilgan.

Sujet
-----

**Her Mother’s Hope** — oilani kuzatadi chunki ular cheksiz sevgini koʻrsatish uchun nimani qurbon qilishni kashf qilishadi. Oilaviy qissaning birinchisi sifatida, hikoya Marta Schneider Switzerlandni tark etishi va uning oilasi tarixini oʻzgartiradigan sayohatga yoʻl olishi bilan boshlanadi. U urushlar qiyinchiliklardan azob chekkani tufayli, u oʻz farzandi boʻlgunga qadar oʻz yoʻlini topishi kerakligi oydinlashadi. Uning qaysarligi bolalarni tarbiyalash uchun kuch beradi. Ammo uning katta qizi Hildemara bu kuchni masofa uchun notoʻgʻri talqin qiladi. 2-Jahon Urushi yaqinlashgani sababli, Hildie onasining hurmatini qozonish uchun oʻz yolini barpo etadi. Ammo kasallik Hildie ni yengsa, oʻz qizi ham uning sevgisini notoʻgʻri talqin qiladimi?

Manbalar
--------

1. ↑  *S; Dallas, ra; Post, Special to The Denver Post | The Denver* „Book review: "Mother's Hope" displays faith's understated role in immigrants’ journey" (en-US). *The Denver Post* (6-may 2010-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2019-yil.
2. ↑  *S; Dallas, ra; Post, Special to The Denver Post | The Denver* „Book review: "Mother's Hope" displays faith's understated role in immigrants’ journey" (en-US). *The Denver Post* (6-may 2010-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2019-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
**Dilshod Qobilmuhamadovich Choriyev** (1985-yil 3-iyulda tugʻilgan, Qashqadaryo viloyati) — oʻzbek dzyudochisi, Oʻzbekiston chempionatlari sovrindori, Osiyo chempionatlari chempioni va sovrindori, Osiyo oʻyinlari va jahon chempionati sovrindori. 2012-yil Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Sport faoliyati
---------------

U oʻrta vazn toifasida (90 kg gacha) ishtirok etadi. Oʻzbekiston chempionatlarining bronza (2004-yilda) va kumush (2014-yilda) medallari  sovrindori sanaladi. 2009-yilda Choriyev Taypeydagi Osiyo chempionati kumush, Rotterdamdagi jahon chempionati bronza medalini qoʻlga kiritadi. Keyingi yili u Guanchjoudagi Osiyo oʻyinlarida ikkinchi oʻrin tutib, 2011-yilda Abu-Dabidagi Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori boʻladi. 2012-yili Toshkentda oʻtkazilgan uy chempionatida Choriyev qit’a chempioni boʻladi. 2014-yilda Incheonda yana Osiyo oʻyinlari kumush medalini qoʻlga kiritadi.

2012-yilda Londondagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Choriyev ilk jangida yaponiyalik Masashi Nishiyamaga yutqazib qoʻyadi. Tasalli seriyasida u shved Markus Nayman va vengriyalik Tamas Madaras ustidan gʻalaba qozonadi, ammo braziliyalik Tiago Kamilga imkoniyatni boy berib, hisob natijasida yettinchi oʻrinni egalladi.

Havolalar
---------

* Dilshod Choriyev — *judoinside.com*
**Margʻob tumani** ( forscha wlswạly̰ mrgạb ) — Afgʻonistonning Gʻor viloyatida joylashgan tuman bo'lib, 2019-yil 26-noyabrda tashkil etilgan. U Sho‘raboq tumani tuman markazi bo‘lib xizmat qiladi. Prezident G‘ani Prezident saroyining 632-sonli qarori bilan tumanni tashkil etish to‘g‘risida qaror qabul qildi. Bu xalqning talabi edi. Tuman 32 qishloq va 19 000 ga yaqin aholini o'z ichiga oladi, Marg'ob tumanida 40 000 ga yaqin aholi istiqomat qiladigam bo'lib, uni asosan tojiklar tashkil qiladi. 

 Sparf — Margʻob tumanidagi eng aholi gavjum hudud
Aholining asosiy qismi Margʻob daryosi vodiysida istiqomat qiladi.

Iqtisodiyoti
------------

Tuman qashshoqlik va zaif iqtisodiyotdan aziyat chekadi

Manbalar
--------

Qo'shimcha havolalar
--------------------

* BMTning Qochqinlar bo‘yicha Oliy komissarligi bo‘linmasi, Hirot, tuman profili: Chag‘charon

1. ↑  *Khwaja Basir Fitri.* „Senate approves Marghab district creation in Ghor". *pajhwok.com*.  Pajhwok Afghan News (26-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 18-iyul 2020-yil.
**Herbert Fortescue Lawford** (1851-yil 15-may—-1925-yil 20-aprel) 1887 -yilda Wimbldonda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritgan Shotlandiyalik sobiq jahonning 1-raqamli tennischisi boʻlgan va 5 marta rekord oʻrnatgan (Artur Gor bilan birgalikda).

Karyera
-------

 Wimbledonda HF Lawford (chapda) va WC Renshow oʻrtasidagi 5-raund All Comers oʻyini, 1881-yil 12-iyulda Renshou gʻalaba qozonib, All Comers unvoniga daʼvogarlik qildi.
1887-yil finalida Baysvooterlik Ernest Renshou (shuningdek, Buyuk Britaniya) besh setda magʻlub etdi: 1-6, 6-3, 3-6, 6-4, 6-4. U 1880, 1884-86 va 1888-yillarda Wimbledon finaliga chiqdi.

Lawford 1879-yilda Lestocq Robert Erskine bilan hamkorlikda erkaklar oʻrtasidagi birinchi yirik tennis turniri, Oksford universiteti erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionatida gʻolib chiqdi. Bu voqea 1884-yilda joriy etilgan Wimbledonning erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionatining boshlanishi boʻlib, u 4-6, 6-4, 6-5, 6-2, 3-6 hisoblari bilan yakunlangan yetti setning eng yaxshisi boʻyicha oʻynaldi. 5-6, 7-5. 1885-yilda u Britaniyaning yopiq kort chempionatida birinchi oʻrinni egalladi.

Topspinning tugʻilishi: Lawford zarbasi
---------------------------------------

Lawford tennis oʻyiniga „topspin" ni kiritgan birinchi odam ekanligi aytiladi. Uning ajoyib qoʻli „Lawford zarbasi" deb nomlangan. Lawford oʻyinni texnik jihatdan rivojlantirishga katta hissa qoʻshdi. U „Lawford forehand" ni ochib berdi va bu inqilobiy zarba bilan sportga topspinni kiritdi. Agressiv va oʻzgarmas, u kuch, tezlik va gʻayrioddiy aniqlik bilan jihozlangan. U 2006-yilda Xalqaro tennis shon-sharaf zaliga kiritilgan

Katta dubulgʻa finallari
------------------------

### Yakkalik (1 sovrin, 5 ikkinchi oʻrin)

| Natija | Sana | Turnir | Qoplama | Raqib | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yoʻqotish | 1880 | Wimbledon chempionati | Oʻt | John Hartley | 3-6, 2-6, 6-2, 3-6 |
| Yoʻqotish | 1884-yil | Wimbledon chempionati | Oʻt | William Renshaw | 0-6, 4-6, 7-9 |
| Yoʻqotish | 1885-yil | Wimbledon chempionati | Oʻt | William Renshaw | 5-7, 2-6, 6-4, 5-7 |
| Yoʻqotish | 1886-yil | Wimbledon chempionati | Oʻt | William Renshaw | 0-6, 7-5, 3-6, 4-6 |
| Gʻalaba qozon | 1887-yil | Wimbledon chempionati | Oʻt | Ernest Renshaw | 1-6, 6-3, 3-6, 6-4, 6-4 |
| Yoʻqotish | 1888-yil | Wimbledon chempionati | Oʻt | Ernest Renshaw | 3-6, 5-7, 0-6 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Oxford University Lawn Tennis Club: 1879-1883".  Norham Gardens Lawn Tennis Club.
2. ↑  „ATP Turnir".

Havolalar
---------

* Herbert Lawford at the International Tennis Hall of Fame
* Herbert Lawford at the Association of Tennis Professionals
**Subax** —ilk oʻrta asrlarda Oʻzbekistonning janubida mavjud boʻlgan shahar. nasafdan 6 farsax masofada, Kesh va Ter-mizga boradigan karvon yoʻli kesishu-vida joylashgan. 8-asrda S. Muqanna qoʻzgʻo-loni bilan bogʻliq voqealar markaziga aylangan. S. aholisi dehqon Umar Suba-hiy (yoxud Amr) boshchiligida arablar noibini oʻldirib Muqannaga birinchi boʻlib qoʻshilganlar va ochiq ravishda yangi dinga eʼtiqod qila boshlaganlar. Arxeologik maʼlumotlarga qaraganda. S. Qarshi yoʻlida joylashgan hozirgi Oʻliktepa shahar xarobasi oʻrnida boʻlgan. shahar 3 qismdan — ark, shahriston va raboddan tashkil topgan. S.dagi hayot moʻgʻullar istilosigacha davom etgan. Keyingi davr manbalarida S. qayd etilmagan.

Adabiyot
--------

* Kamaliddinop Sh.S.. Istoricheskaya gsografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaz1chn|m istochnikam IX — nachala XIII vv„ T. 1996.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kronj qal’asi** (polyakcha: *Zamek w Krągu*, nemischa:) — Polshadagi Gʻarbiy Pomeraniya vodiysi, Kozalin okrugi, Polanov munitsipalitetidagi Krong qishlogʻida, Qal’a koʻli yuqori qismida joylashgan tarixiy qal’a.

Tarixi
------

Qal’a haqida birinchi eslatma tarixiy hujjatlarda 1495-yilga toʻgʻri keladi. Atrofi xandaq bilan oʻralgan turar-joy minorasi koʻrinishidagi qal’a Adam Podevils tomonidan barpo qilingan. Bu minora XVI asr 80-yillarida demontaj qilingan va uning oʻrnida Uygʻonish davriga xos qarorgoh qurilgan. Qurilish tashabbuskori Feliks fon Podevils edi. XVII va XIX asrlarda qarorgoh qayta tiklangan (oxirgi marta Karl Vilgelm fon Riepengauzen tashabbusi bilan neo -Uygʻonish davri uslubida qurilgan).

Qal’a 1945-yilda yonib ketgan. 1956-yilgacha binoning saqlanib qolgan qismida oʻrmon xoʻjaligi va maktab joylashgan edi. 1958-1960-yillarda bino qisman mustahkamlangan, ammo shunga qaramay, taʼmirlashda davom etgan. XX asr 70-yillarida oʻrmon xoʻjaligini boshqarmasi uchun qal’ani qayta tiklash ishlari olib borilgan, ammo moliyaviy sabablarga koʻra toʻxtatilgan.

Zamonaviylik
------------

1990-yilda qal’a xususiy mulkka aylandi. Shundan soʻng qal’ada toʻliq taʼmirlash ishlari olib borildi. Hozirda plyaj va hammomli mehmonxona joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Polshadagi qal'alar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Krąg - zamek, zachowany w całości". *zamki.net.pl*. 14-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2020-yil.
2. ↑  „Zamki i rezydencje na Pomorzu". *www.pomorskiezamki.pl*. 18-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2020-yil.
**F. Əmirov nomidagi Ozarbayjon davlat ashula va raqs ansambli** — Ozarbayjon musiqiy dastasi. Ozarbayjon musiqiy madaniyati rivojiga qoʻshgan hissasi uchun 1958-yilning 13-iyulida „Xizmat koʻrsatgan jamoa" faxriy unvoniga loyiq koʻrilgan.

Tarixi
------

1931-yilda Üzeyir Hacıbəyli ilk bora Ozarbayjonda nota bilan chalinuvchi xalq cholgʻu asboblari orkestiriga asos soldi. Ushbu orkestr aʼzolari Səid Rüstəmov, Əlövsət Sadıqov, Bəhram Mansurov, Xosrov Malikov, Qılman Salahov va boshqalardan iborat edi. Orkestr tarkibida 2 nay, 2 tor, 2 gʻijjak, 1 doira va 1 nogʻora boʻlgan.

1936-yili Üzeyir Hacıbəylining rahbarligi ostida Ozarbayjon davlat filarmoniyasida „Ashula va raqs ansambli" tashkil qilindi. Mazkur ansamblga Üzeyir Hacıbəyli oʻzining yordamchisi, dirijyor, xormeyster, gʻijjak ustasi Qılman Salahovni rahbar qilib tayinladi. 1938-yilda Moskvada oʻtkazilgan Ozarbayjon Respublikasining Madaniyat va sanʼat oʻn kunligi (dekadasi)da ansambl Salahov rahbarligida chiqish qiladi. Mazkur chiqish eʼtirofga loyiq topilib, ansamblga *„Ozarbayjon davlat ashula va raqs ansambli"* nomi beriladi.

Bir necha yillar davomida jamoaga Üzeyir Hacıbəyovdan keyin ozarbayjonliklarning taniqli bastakorlaridan Səid Rüstəmov, Cahangir Cahangirov, Vasif Adıgözəlov, Hacı Xanməmmədov, Telman Hacıyev va Ramiz Mirişlilar rahbarlik qildi.

Ansamblning raqs guruhidan Əminə Dilbazi, Tutu Həmidova, Böyükağa Məmmədov, Roza Cəlilova, Aliyə Ramazanova, Afaq Məlikova, Kamil Dadaşov, Əlikram Aslanov, Nadir Məmmədov kabi taniqli raqs ustalari yetishib chiqdi.

Ansambl repertuarini Ozarbayjon va dunyo xalqlarining ashula hamda raqslari, xor asarlari tashkil etadi.

2000-yilning yanvaridan ansambl qoshida *Ozarbayjon davlat xalq cholgʻu asboblari ansambli* ham faoliyat koʻrsatadi.

Mukofotlar
----------

Ozarbayjon musiqa madaniyati rivojidagi xizmatlari uchun ansambl 1958-yil 13-iyulda „Xizmat koʻrsatgan jamoa" faxriy unvoni bilan taqdirlandi.

2019-yilda „Oʻsh — Turk dunyosining madaniyat poytaxti" loyihasi doirasida TÜRKSOY tomonidan tashkillashtirilgan millatlararo raqs musobaqasida Ozarbayjon davlat ashula va raqs ansambli birinchi oʻringa loyiq koʻrildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „F.Əmirov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblı" (az).  anl.az. 9-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
2. ↑  *Nigar Bayramova.* „Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblında Qılman Salahovun fəaliyyətinə dair" (az).  konservatoriya.az (5-yanvar 2014-yil). 19-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Rəqs ansamblları" (az).  azerbaijans.com. fevruary 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı birinci oldu" (az).  modern.az (22-aprel 2019-yil). 25-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2022-yil.
**Fuzariotoksikoz** (Fusariotoxicosis) — chorva mollarining Fusarium turkumiga mansub zamburugʻlar bilan zararlangan ozuqalarni yeyishdan zaharlanishi. F. koʻproq otlar, choʻchqalar va parrandalarda uchraydi (zaharlanish oqibatida oʻlim 3% dan 100%gacha boʻlishi mumkin). Yashirin davri bir necha soatdan 5—6 kungacha, oʻtkir, yarim oʻtkir va surunkali kechadi. Oʻtkir kechganda hayvonlarning umumiy holati yomonlashadi, harakatsizlik kuzatiladi, ich ketadi va burun boʻshligʻidan shilliq suyuqlik oqadi, lablarida va ogʻiz shilliq qavatida yorilish va yaralar kuzatiladi, tezagidan oʻtkir qoʻlansa xds keladi. Tovuqlarda patlar hurpaygan, toj va sirgʻalar koʻkaradi. Kasallik 1—4 kun davom etadi. Qon tarkibida eritrotsitlar va leykotsitlar miqdori oshadi.

Davolash: kasallik oʻtkir kechganda tarkibida kaltsiy xlorid, glyukoza va askorbin kislota boʻlgan eritma hayvon sogʻaygunga qadar bir kunda bir mahal venaga yuboriladi. Yengil hazm boʻluvchi va vitaminlarga boy ozuqalar beriladi.

Oldini olish: mollarga berilayotgan yemxashak toksikologik tekshiruvdan oʻtkaziladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fyodor Mixaylovich Uspenskiy** (1902.8.2, Kostroma gubernyasi, Berisyachka qishlogʻi — 1984.15.5, Toshkent) — entomolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1972), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori. Leningrad amaliy zoologiya va fitopatologiya institutini tugatgan (1929). Samarqand oʻlka va Xorazm okrug, Namangan viloyati oʻsimliklarni himoya qilish stansiyalari va tayanch punktlarida yoʻriqchi (1929— 38), SoyuzNIXI oʻsimliklarni himoya qilish stansiyasida katta ilmiy xodim (J938—44), laboratoriya mudiri (1945—58), Oʻrta Osiyo oʻsimliklarni himoya qilish institutida laboratoriya mudiri (1958—62), direktor oʻrinbosari (1962—69), katta ilmiy xodimmaslahatchi (1970—84). Ilmiy ishlari oddiy turkiston oʻrgimchakkanasi biologiyasini oʻrganishga bagʻishlangan. U. ishtirokida bu hasharotga qarshi kurash tadbirlari tizimi yaratilgan; ekinlar zararkunandalariga qarshi kurash va kimyoviy ishlov berish muddatlarini aniklash usullari ishlab chiqilgan.

Manbalar
--------

* Obiknovenniy pautinniy klesh oroshayemix rayonov Sredney Azii, T. 1960; Pautinniy klesh biotsenoza xlopkovix poley i sistema priyomov integrirovannoy borbi s glavneyshimi vreditelyami xlopchatnika v Uzbekistane, T. 1970.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Dado Coletti**, haqiqiy ismi **Riccardo Broccoletti** (27 avgust 1974, Rim), italyan kino aktyori, ovoz aktyori, radio va televidenie boshlovchisi.

Biografiya
----------

U Enzo Garinei maktabiga oʻqishga kirdi, Sistina teatrida debyut qiladi, mim va dublyaj kurslarida qatnashib oʻqishni davom ettiradi.

Bolalar televideniyasining qahramoni 1991 yilda Disney klubida ishlagan, u erda 1994 yilgacha qolgan va bir yildan so'ng 1999 yilgacha Francheska Barberini bilan birga bo'lib qaytib kelgan. O'sha yili RaiUnoda "Big!" ("Katta!")

Televizion aktrisa sifatida uning birinchi tajribasi 1999 yilda "Morte di una ragazza perbene" bilan. (hurmatli qizning o'limi), rejissyor Luidji Perelli. Hozirda Rai Isoradio radiosi boshlovchisi.

Filmografiya
------------

### Kino

* "Men laureatman" (1995)
* "Janubiy Kensington" (2001)
* "La mia vita a stelle e strisce" (2003)

### Televizor

* *Morte di una ragazza perbene*, kino TV (1999)
* "Buongiorno, onam!", kino tv (2021)

Televizor
---------

* Disney Club mezbonlik dasturi Rai 1
* Asosiy dastur Uno per tutti Rai 1
* Asosiy dastur Sereno variabile Rai 2

Radio
-----

* Rai Isoradiodagi radio boshlovchisi.

Mukofotlar
----------

* Disney klubi uchun telegatto Rai 1 (1992)

Andoza:Vaziyat tekshiruvi
**Peyzaj** (frans. paysage — mamlakat, joy) —1) rassomlik (rangtasvir, grafika) va haykaltaroshlik (relyef)da tabiatni aks ettiruvchi janr yoki shu janrda yaratilgan alohida asar (qarang Mantra); 2)adabiyotda — badiiy soʻz vositasidagi tabiat tasviri, ifodasi. P. yozuvchining oʻz asarida tanlagan ifoda usuli va ijodiy uslubi bilan bogʻliq holda turlicha vazifalarni bajarishi mumkin. Tabiat manzarasi tasviri orqali yozuvchi oʻzining yurtiga, Vataniga, ona tabiatga boʻlgan munosabatini ifodalaydi. Tabiat tasviri syujetning tarkibiy qismlaridan biri boʻlib, asarning gʻoyaviy-estetik quvvatini oshirish, syujet rivojini tezlatish yoki sekinlatish, qahramonning ichki dunyosini ochish kabi vazifalarni ba-jaradi. Bu bilan P. badiiy asarda ishtirok etuvchi personajlarnn yanada toʻla-qonli ifodalashga yordam beradi. Badiiy asarda P.dan 2 xil usulda foy-dalaniladi: qahramonning ruhiy holatini tabiat tasviri bilan parallel ravishda tasvirlash va qaramaqarshi (kontrast) usulda tasvirlash. P. tasviri orqali muallif oʻzining asosiy gʻoyaviy niyatini ilgari surishi ham mumkin. Mas, Choʻlpon "Kuz" sheʼrida fasl koʻrinishini chizish orqali rus bosqinchiligining mudhish oqibatlarini koʻrsatmoqchi boʻladi. Shuningdek, Oybekning "Naʼmatak", H. Olimjonning "Oʻzbekiston", "Oʻrik gullaganda", A. Oripovning "Sen bahorni sogʻinma-dingmi?" sheʼrlari P. lirikasining eng yaxshi namunalari hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ozarbayjon Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi** (ozarbayjoncha: *Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi*) — Ozarbayjon Respublikasida, Ozarbayjon tashqi siyosatini olib borish va loyihalashtirishga masul boʻlgan Vazirlar Mahkamasi darajasidagi hukumat agentligi.

Tarix
-----

Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligi 1918-yilda, birinchi Ozarbayjon Respublikasi davrida tashkil etilgan. Oʻsha davrda Ozarbayjon xalqaro miqyosda tan olingan va bir qator davlatlar bilan diplomatik aloqalar oʻrnatgan. 1918-1920-yillarda Armanistonda, Gruziyada, Turkiyada, Turkistonda vakillar faoliyat koʻrsatgan va tegishli ravishda Eronda va Kuban va Don hukumati davrida elchixona va vakolatxonalar faoliyat koʻrsatgan. Ozarbayjon Alimardan Topchubashov boshchiligida Parijdagi tinchlik konferentsiyasida vakolatxonasiga ega edi.

1920-yil aprel oyida bolsheviklar Ozarbayjonni bosib olganlaridan soʻng Tashqi ishlar vazirligi tugatilib, uning oʻrniga Ozarbayjon SSR Xalq tashqi ishlar komissarligi tashkil etildi. Xalq tashqi ishlar komissarligi, hatto u qadar jiddiy vakolatlarga ega boʻlmagan taqdirda ham, 1920-1922-yillarda xorijiy davlatlarda, shu jumladan Ozarbayjon SSRning oʻz elchisi Ibrohim Abilov boʻlgan Turkiyada maʼlum ikki tomonlama aloqalarni amalga oshirdi. Ozarbayjonning Xalqaro aloqalar boʻyicha komissarlari Nariman Narimanov va Mirza Dovud Husaynov edi. Ammo komissarlik Ozarbayjon SSRni Zakavkaziya SFSR tarkibiga qoʻshilishi bilan bekor qilindi.

Ikkinchi Jahon urushi oxiriga kelib, 1944-yilda Sovet hukumati Ozarbayjon SSR Xalq tashqi ishlar komissarligini qayta tikladi. 1946-yilda komissarlik Tashqi ishlar vazirligi (TIV) ga oʻzgartirildi. Ammo TIV hali ham jiddiy vakolatlarga ega emas edi. Ozarbayjon SSRning oxirgi tashqi ishlar vaziri Husaynaga Sadigov boʻlib, Ozarbayjon Respublikasi mustaqil boʻlgandan keyin tashqi ishlar vazirligini yetti oy davomida boshqargan.

Ozarbayjon mustaqilligini qoʻlga kiritgandan soʻng, TIV Ozarbayjon tashqi siyosatini ishlab chiqish va olib borish uchun masʼul boʻlgan Vazirlar Mahkamasi darajasidagi murakkab agentlikka aylandi.

Diplomatiya kuni
----------------

Diplomatiya xizmati kuni, shuningdek Diplomatiya kuni deb nomlanuvchi kun Ozarbayjonda rasmiy kasb bayrami hisoblanadi. 2017-yildan beri Ilhom Aliyevning Ozarbayjon diplomatik xizmatlari xodimlarining kasb bayramini belgilash toʻgʻrisidagi buyrugʻiga binoan har yili 9-iyulda nishonlanadi.

Diplomatik akademiya
--------------------

Asosiy maqola: ADA universiteti
Ozarbayjon Diplomatik Akademiyasi (ADA) 2006-yilda global yetakchilar va siyosatchilarni tayyorlash maqsadida ochilgan. 2014-yilda Prezident farmoni bilan universitetga aylantirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Azerbaijan Democratic Republic".
2. ↑  *FS* „Minister of Foreign Affairs of the Republic of Azerbaijan: "New priorities ahead of our Diplomacy: From the historical heritage to the future"". *mfa.gov.az*. 31-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2019-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-01-31).
3. ↑  „About ADA" (en-us). *www.ada.edu.az*. Qaraldi: 22-mart 2018-yil.
Kartoshka pyuresi va sousli vegetarian kolbasa
**Podlivka** — tayyorlash paytida ajralib chiqadigan goʻsht yoki sabzavot sharbatlarini oʻz ichiga olgan suyuq sous. Sous uchun fransuz pazandalik atamasi *jus*: menyuda "steak *au jus*", "sousli biftek" degan maʼnoni anglatadi.

Sousga quyuqlashtiruvchi qoʻshilishi mumkin: un, ru; ammo, baʼzi oshpazlar buni soxtalashtirish deb hisoblashadi. Baʼzida sousni asosiy taomdan ajratib, oldindan ajratilgan goʻsht boʻlagidan ajratib tayyorlanadi. Bulyon toʻtburchaklari kabi ziravorlar va lazzat kuchaytirgichlar sousga qoʻshiladi; sharob, sut, sariyogʻ. Ovqatni dasturxonga qoʻyishdan oldin, sous qoʻshimcha ravishda olovda quyuqlashtiriladi yoki suv bilan suyultiriladi.

Goʻsht uchun sousni panjarada pishirganda, ostida toʻplangan oz miqdordagi suyuqlik qayta-qayta yigʻiladi va pishirilayotgan goʻshtning ustiga quyiladi. Bu sousning birinchi va eng qadimiy turi boʻlib, u odatda goʻshtdan oqadigan qonni oʻz ichiga oladi; shunga koʻra, Vizantiyadagi pravoslav imonlilar orasida ular oziq-ovqat uchun qondan foydalanish taqiqlanganligi sababli juda keng tarqalmagan edi. XVII-asrdan boshlab fransuz oshxonasida podlivalar gullab-yashnashi boshlandi va asta-sekin butun Yevropa va Amerikaga tarqaladi; 1848-yilda Eliza Actonning oshpazlik kitobida 15 ta sousli retseptlar keltirilgan.

Podlivalar mashhurligi tayyor podlivalar va ularni taqlid qiluvchi aralashmalariga olib keladi, ularni suv bilan suyultirish yoki dasturxonga xizmat qilishdan oldin isitish lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  В. В. Похлёбкин 2015. sfn error: no target: CITEREFВ.\_В.\_Похлёбкин2015 (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Katz 2003. sfn error: no target: CITEREFKatz2003 (help)
3. 1 2 3  Oxford 2014. sfn error: no target: CITEREFOxford2014 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Похлёбкин В. В. Подливки // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 295. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
* Charles Sinclair. podlivka // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 449. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
**Dvigatel-generator** - birbiriga mexanik tarzda bogʻlangan va biri dvigatel, ikkinchisi generator sifatida ishlaydigan elektr mashinalardan iborat agregat. D.-g. oʻzgaruvchan tokni oʻzgarmas tokka aylantirish yoki fazalar sonini, tok chastotasini, kuchlanishni oʻzgartirish uchun xizmat qiladi. Isteʼmolchining ehtiyojiga qarab, D.-g. har xil parametrli boʻlishi mumkin (mas, elektr payvandda — kuchli tok, aviatsiyada — yuqori chastota, quruqlik yoki suv transportida — oʻzgarmas tok va h. k.). Yarimoʻtkazgichli oʻzgartirgichlarning taraqqiy etishi munosabati bilan D.-g. dan kam foydalaniladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Thomas Foket** (1994-yil 25-sentabrda tugʻilgan) — belgiyalik professional futbolchi, Belgiya erkaklar futboli 1-Liga klubi „Stad de Reyms" va Belgiya terma jamoasida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi oʻyin faoliyati
------------------------

### Dilbeek Sport

16 yoshida Foket Toʻrtinchi Divizion vakili Dilbeek Sportning asosiy jamoasida edi. 2011-12-yilgi mavsum oxirida uni Belgiya Pro-ligasining turli jamoalari soʻrashdi, jumladan, AA Gent, Club Brugge va RSC Anderlext unga qiziqish bildirdi. U Gentda oʻynashni tanladi, chunki bu oʻqishni tugatish va futbol mashgʻulotlarini birlashtirishning eng yaxshi boʻlar edi.

### Gent

2012-yilning mart oyida Foket „Gent" bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. U „Gent" safida Yevropa ligasining ikkinchi saralash bosqichida „Differdanj 03" ga qarshi oʻyinda maydonga tushdi. U oʻyinda 79-daqiqada Muhammad Messudi oʻrniga maydonga tushdi.

2012-yilning iyulida Gent Foket bilan shartnomani 2016-yilgacha uzaytirdi. 2014-yilning oktyabrida Foket shartnomasini 2018-yilgacha uzaytirdi.

Oostendeda ijaradan qaytib kelgach, Foket oʻng yarim himoyachiga aylandi.

### Oostende

2013-14-yilgi mavsumda Foket Pro-ligaga koʻtarilgan KV Oostende klubida ijarada oʻynagan.

### Reyms

2018-yilning avgustida Foket 5 yillik shartnoma asosida Liga 1 jamoasi „Stad de Reyms"ga oʻtdi. Transfer narxi 3,5 million yevroga baholangan.

Xalqaro maydonda
----------------

2016-yilning noyabrida Foket Niderlandiya va Estoniyaga qarshi oʻyinlar uchun Belgiya terma jamoasiga birinchi chaqiruv oldi. Foket 2016-yilning 10-noyabrida Niderlandiya bilan oʻrtoqlik oʻyinida 1:1 hisobida yakunlangan oʻrtoqlik oʻyinida 2016-yilning 10-noyabrida oʻrinbosar(zaxiradan maydonga tushgan oʻyinchi) sifatida Belgiya terma jamoasi safida debyut qilgan.

Yutuqlari
---------

**Gent jamoasi tarkibida**

* Belgiya Pro-ligasi: 2014-15
* Belgiya Superkubogi: 2015

Manbalar
--------

1. 1 2  „Jeugdinternational Thomas Foket naar AA Gent" (Dutch). *Het Nieuwsblad* (23-mart 2012-yil). Qaraldi: 31-avgust 2018-yil.
2. ↑  „Gent laat ruime zege liggen in Luxemburg" (manba).
3. ↑  „Thomas Foket verlengt contract bij AA Gent" (Dutch). *Sporza* (17-oktabr 2014-yil). Qaraldi: 31-avgust 2018-yil.[*sayt ishlamaydi*]
4. 1 2  „Thomas Foket signe cinq ans à Reims" (French). *L'Èquipe* (29-avgust 2018-yil). Qaraldi: 31-avgust 2018-yil.
5. ↑  „Le Stade de Reims officialise l'arrivée de Thomas Foket sur le ton de l'humour (vidéo)" (French). *Le Soir* (31-avgust 2018-yil). Qaraldi: 31-avgust 2018-yil.
6. ↑  „25 Belgian Red Devils for the Netherlands and Estonia". Royal Belgian Football Association (4-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 7-noyabr 2016-yil.
7. ↑  „Netherlands 1–1 Belgium". *BBC Sport* (10-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 28-avgust 2019-yil.
8. ↑  „Gent v Club Brugge Starting XIs, Jul 16, 2015". goal.com. Qaraldi: 23-mart 2022-yil.

Havolalar
---------

* Thomas Foket at Soccerway
* Belgium stats at Belgian FA
**Penoplastlar**, gʻovak polimer materiallar — gaz bilan toʻldirilgan plastmassalar. Gaz bir-biriga tutashmagan boʻshliq (katak)lar ichida boʻladi. P.ning hajmiy massasi kichik; issiklik, tovush, suv va elektr oʻtkazmaydi. P.ning xossasi koʻpiklanish darajasi, gʻovaklarining tuzilishi va polimerning kimyoviy tabiatiga bogʻliq.

P. polimerlarni yuqori elastik holatda koʻpiklashtirish va qovushoqsuyuq polimer kompozitsiyasini koʻpiklashtirish usulida tayyorlanadi.

P. kuch konstruksiyalarining mustax,kamligini oshirish maqsadida ularning elementlariga, yuqori elastik xususiyatga ega boʻlgan materiallarga toʻldirgich sifatida, konstruksion elementlarda issiklikni izolyasiyalashda ishlatiladi. Radio va elektr texnika qurilmalarida, suzish qurilmalarining choʻkmaydigan qismlari va detallarini tayyorlashda, mebellar, kiyimlar ishlab chiqarish va boshqalarda qoʻllanadi. P. tayyor presslangan va yarim fabrikat holda chiqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Liv Tayler** (Liv Rundgren; 1977 yil 1-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, prodyuser, qoʻshiqchi va sobiq model. U „Uzuklar hukmdori" film trilogiyasidagi (2001-2003) Arven Undomiel obrazi bilan tanilgan.  Tayler 14 yoshida modellashtirish boʻyicha karerasini boshladi. Keyinchalik u aktyorlikka eʼtibor qaratishga qaror qildi va „Silent Fall" (1994) filmida debyut qildi;  u *Heavy* va *Empire Records* (ikkalasi ham 1995-y.) filmidagi bosh rollar va shuningdek, „Siz nima qilasiz!"  va „Goʻzallikni oʻgʻirlash" (ikkalasi ham 1996-y.).  Keyin u „Abbotlarni ixtiro qilish" (1997), „Armageddon" (1998), „Cookieʼs Fortune and Onegin" (1999), „Doktor T & the Women" (2000) va „One Night at McCoolʼs" (2001) kabi filmlarda suratga tushgan.

„Uzuklar hukmdori" ning muvaffaqiyatidan soʻng, Tayler turli xil rollarda, jumladan „Jersi qizi" (2004), „Yolgʻiz Jim" (2005), „Mening hukmronligim" (2007), „Musofirlar", „Ajablanarli Halk" (ikkalasi ham 2008) filmlarida suratga tushgan. Super (2010), Space Station 76 (2014), Wildling (2018) va Ad Astra (2019). Filmdan tashqarida u HBO gʻayritabiiy „The Leftovers" (2014-2017) serialida BBC davridagi „Silah" (2017) ITV / Hulu davridagi „Harlotlar" (2018-2019) va „Fox" protsessual dramalarining 9-1 seriyalarida rol oʻynagan. −1: Yolgʻiz yulduz (2020).

|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Andoza:At
**Thomas Egerton** (1521 - 1590/97) londonlik savdogar va Merserlarning ibodat kompaniyasining a'zosi edi.

U 1552-yildan 1555-yilgacha London minorasidagi Qirollik zarbxonasining g'aznachisi bo'lib ishlagan. Bu lavozimda u va Jon Godsalve Filipp va Maryning ikki yuzli shillinglarini chiqardilar. Biroq, u kumush sotib olish shartnomasidan nohaq foyda ko'rgan deb topildi va 1555-yil dekabrda ishdan bo'shatildi; u umrining qolgan qismini tojdan qarzdorlikda o'tkazadi. 

Uning oilasi 1558-yilda uning kreditorlaridan o'zini himoya qilish uchun Newcastle-under-Lyme parlamenti a'zosi etib saylanishiga erishdi (deputatlar qarz uchun hibsga olinmaslik uchun parlament imtiyoziga ega edi). Biroq, parlament muddati tugagach, u hibsga olindi va Fleet qamoqxonasiga topshirildi. Notiq William Cordellning yordami bilan Egerton qarzini to'lash uchun garov evaziga ozodlikka chiqdi. 

U hech qachon qarzini to'liq to'lay olmagan bo'lsa-da, Egerton umrining qolgan qismida tijorat muvaffaqiyatidan bahramand bo'ldi. U 1587-yilda Mercers kompaniyasining ustasi bo'lgan va Rossiya kompaniyasining asoschisi va a'zosi edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bindoff, Stanley Thomas*. The House of Commons, 1509-1558*, 1982 — 87 bet. ISBN 9780436042829.

### Ikkilamchi manbalar

* Bindoff, Stanley Thomas*. The House of Commons, 1509-1558*. Woodbridge: Boydell & Brewer, 1982.
* Challis, Christopher Edgar*. The Tudor Coinage*. Manchester University Press/Barnes and Noble, 1978. ISBN 0-06-491038-5.
* Craig, John*. The Mint: A History of the London Mint from A.D. 287 to 1948*. Cambridge, Angliya: Cambridge University Press, 1953 — 113 bet.