recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bastardo** — Portugaliyadan keltirilgan vinobop uzum navi. Tupi oʻrtacha, baʼzan zaifroq oʻsadi. Uzum boshi silindr konussimon shaklda, kichik (boʻyi 8 — 12 sm, eni 6 — 8 sm), tigʻiz, bandi qisqa, vazni 90 — 120 g. Gʻujumi mayda (8 – 12 mm), dumaloq, qora, sershira, pusti pishiq. Faol harorat yigʻindisi 2900 — 3100° boʻlganda 145— 150 kunda pishadi. Sentabrning 2-yarmida yetiladi, tarkibidagi qand 28 — 32% ga yetadi. Hosiddorligi 100 — 120 s/ga. Sovuqqa chidami oʻrtacha. Kasallik va zararkunandalarga chidami past. Novdalari oʻrtacha uzunlikda kesilib, kamroq qoldiriladi. B. bilan Saperavi navini chatishtirib chiqarilgan Magarach bastardosi navi (I. V. Papanov) koʻproq ekiladi (qarang Tok.).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kongo** sifatida raqobatlashayotgan **Kongo Respublikasi** birinchi marta 1964-yilda **Olimpiya o'yinlarida** qatnashgan va o'shandan beri ko'plab yozgi Olimpiya o'yinlarida qatnashish uchun sportchilarni yuborgan. Kongo 1968-yilgi o'yinlarni o'tkazib yubordi va boshqa Afrika davlatlari qatori 1976-yilgi o'yinlarni boykot qildi. Kongo hech qachon Qishki Olimpiya o'yinlarida qatnashmagan.

2016-yil holatiga ko'ra, Olimpiadada Kongoni jami 74 nafar sportchi (45 erkak va 29 ayol) himoya qilgan. Eng yosh ishtirokchi Alphonse Yanghat edi. U 120 kun ichida 100 m sprint yugurgan. Eng yoshi kattasi esa 1992-yil Barselona Olimpiadasida 50 metrga erkin usulda suzish musobaqasida qatnashgan Gilles Coudray (36 yosh, 263 kun) edi. Kongodan hech bir sportchi Olimpiya medalini qo'lga kiritmagan, ammo Franck Elemba 2016-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida erkaklar o'rtasida yadro uloqtirish bo'yicha to'rtinchi o'rinni egallagan edi.

Kongo Milliy Olimpiya Qo'mitasi 1964-yilda tashkil etilgan va o'sha yili Xalqaro Olimpiya Qo'mitasi tomonidan tan olingan.
**Konovalov qonunlari** - muvozanat holatidagi ikki komponentli sistemaning suyuq va bugʻ fazalar tarkibining temperatura yoki bosim oʻzgarishiga bogʻlikligini ifodalaydigan 3 qonun. 1-qonun — oʻzgarmas temperaturada (T-const) bugʻ tarkibida eritmadagiga qaraganda koʻproq (yoki ozroq) miqdorda boʻlgan komponentning konsentratsiyasi ortganda eritmaning bugʻ bosimi ham ortadi (yoki kamayadi). 2-qonun — oʻzgarmas temperaturada muvozanat bosimining eritma tarkibiga yoki oʻzgarmas bosimda (P-const) qaynash temperaturasi (kondensatsiya)ning konsentratsiyaga chiziqli bogʻliqligining ekstremum nuqtasida muvozanatda boʻlgan suyuqlik va bugʻ tarkiblari mos keladi. 3-qonun — oʻzgarmas temperatura va bosimda suyuq eritma bilan bugʻ tarkibi bir yoʻnalishda oʻzgaradi. Konovalov qonunlari suyuq va bugʻ fazalaridan iborat ikki komponentli sistemalar uchun 1881—84 yillarda D. P. Konovalov tomonidan nazariy asoslangan va amaliy tasdiqlangan. 1876—78 yillarda J. U. Gibbs bu qonunlarni umumlashtirgan holda keltirib chiqargan. Konovalovning 2- qonuni koʻpincha Gibbs-Konovalov qonuni deb ataladi; uni koʻp komponentli sistemalarga ham tatbiq etish mumkin. Konovalov qonunlari fazalar muvozanati diagrammalarini tuzishda, suyuqlik — bugʻ muvozanati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni amaliy jihatdan tahlil qilishda, moddalarni rektifikatsiya yoʻli bilan ajratish usullarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avtoliz**, autoliz (avto... va yun. lisis – yemirilish, parchalanish) – oʻsimlik yoki hayvon organizmidagi toʻqimalarning oʻz-oʻzidan parchalani-shi. A. organizmdagi oqsil, uglevod, yog kabi murakkab moddalarning turli fermentlar ta’sirida parchalani-shi tufayli sodir boʻladi. A.da, asosan oʻlgan organizmdagi toʻqimalar yemiri-ladi yoki tirik organizmning ba’zi a’zolaridagi toʻqimalardan ma’lum bir qismi biror sababga koʻra (mas, xavfli oʻsmalarda) parchalanadi. Oʻsimliklarda A. hujayraning past temperatura ta’sirida, quritilganda, zaharli moddalar (xlo-roform, toluol va boshqalar) ta’sir etib qurib qolganida, shuningdek toʻqimalarni me-xanik usulda maydalaganda roʻy beradi. A. ba’zi texnologik jarayonlarda, tama-ki, choyni fermentlashda, yem-xashakni siloslashda ham sodir boʻladi.122

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avtomagistral** (avto... va lot. magistralus – bosh, asosiy) –oʻtkazish qobiliyati yuqori boʻlgan, qarama-qarshi harakat qatorlari oʻrtasida chegara qoʻyilgan, boshqa yoʻllar bilan bevosita kesishmaydigan avtomobil yoʻli. Katta shaharlar, viloyatlararo, shahar doira-sidagi transport qatnoviga moslangan katta yoʻl. Toshkent halqa yoʻli, Toshkent – Samarqand avtomobil yoʻli A. dir (qarang Avtomobil yoʻli). A.larda harakat qatori toʻrttadan kam boʻlmaydi. Kesi-shuvchi A.lar maxsus koʻpriklar va ay-lanma yoʻllar vositasida baland-past qilib oʻtkaziladi. A.larda yonilgʻi quyish stansiyalari, avtomobillarni koʻrikdan oʻtkazadigan va kichik ta’mirlash manzillari boʻladi.Avtomagistrallarda háreketleniw

121. Avtomagistrallarda tómendegiler qadaǵan etiledi:

  

- piyadalar, úy haywanları, at -aravalar, velosipedler, mopedlar, traktorlar hám ózi yurar avtomobiller, texnikalıq xarakteristikasına yamasa jaǵdayına kóre tezligi saatına 40 kilometrden kem bolǵan transport qurallarınıń háreketleniwi;

- ruxsat etilgen tolıq salmaǵı 3, 5 tonnadan artıq bolǵan júk avtomobillerine birinshi hám ekinshi bóleklerden basqa bóleklerde háreketleniw;

- 5. 15 yamasa 6. 11 jol belgileri menen belgilengen arnawlı toqtap turıw maydanshalarınan basqa orınlarda toqtap qalıw ;

- ajıratıwshı bólektiń texnologiyalıq úzilis jaylarına kirisiw hám burılıp alıw ;

- keyin basıp háreketleniw;

- transport quralın úyreniw ushın basqarıw.

  

122. Aydawshı reys bóleginde májburiy toqtaǵanda, transport quralın bul Qaǵıydalardıń vIII-bapı talaplarına muwapıq belgilewi hám bunday jaǵdaylar ushın mólsherlengen bólekke (reys bóleginiń shetin bildiriwshi sızıqtan ońǵa ) alıp shıǵıwdıń barlıq ilajların kóriwi kerek.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lima** — Peru poytaxti. Mamlakatning muhim iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazi. Tinch okean sohilida joylashgan. And togʻlari etagida. Iqlimi tropik choʻl iqlimi. Oʻrtacha temperaturasi avgustda 16°, fevralda 23°. Yiliga 40 mm yogʻin yogʻadi. Aholisi 7,4 mln. kishi (2000). L.ga 1535-yilda ispanlar asos solgan. Uch asr davomida ispanlarning Janubiy Amerikadagi mustamlakalarining markazi va Peru vitseqirolligining poytaxti boʻlgan. 1821-yildan Peru Respublikasining poytaxti. 1881—83 yillarda Chili qoʻshinlari okkupatsiya qilib turgan.

Transport yoʻli va avtomobil yoʻllarining yirik tuguni. L.dan Pan-Amerika shossesi oʻtgan. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. L. shahar atrofi va Kalyao bilan birga namlakatdagi ishlab beruvchi sanoat mahsulotining 80% ni beradi. Asosiy sanoat tarmoqlari: toʻqimachilik, oziqovqat, metallsozlik, kimyo, neftni qayta ishlash sanoatlari. Tayyor qismlardan avtomobil va elektr asboblari ishlab chiqarish korxonalari bor. Universitetlar, jumladan, SanMarkoye universiteti (1551), 3 ta Fanlar akademiyasi, muzeylar, milliy kutubxona, teatrlar, rasadxona, botanika bogʻi va boshqa bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan Torre Tagle saroyi (1795), sobor (1572—1797), prezident saroyi va boshqa saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Amerika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Asunson **·**  Bogota **·**  Brazilia (shahar) **·**  Buenos Ayres **·**  Jorjtaun **·**  Karakas | Kito **·**  Lima **·**  Montevideo **·**  Paramaribo **·**  Santyago **·**  Sukre |

 |
**Ganchtepa (Toshrabot-2)**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Ilk oʻrta asrlar. Navoiy viloyatining Qiziltepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Hasancha" MFY, Saribosh qishloq aholi punkti. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Avtomat oxur** – qishloq xoʻjaligi hayvonlarini yem bilan boqishni qulaylashtirish uchun moʻljallangan qurilma. U bir necha kunga yetarli yem so-linadigan dul (kovsh) va oxurdan iborat. Doʻlning tubida yem chiqadigan tuynugi bor. Oxurdagi yem sarflangan sari tuy-nuk ochiladi, doʻldan oxurga yem tushadi. Suyuq va maydalangan yemlar uchun esa va-kuumli Avtomat oxur qoʻllaniladi. Uning doʻli silindr shaklida boʻladi. Asosan oʻrtacha fermalarda ishlatiladi. Parrandachilik fermalarida don-dun va suv tushib turi-shiga moslangan Avtomat oxur qoʻllaniladi (yana qarang Oxur).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"CHINOBOD" SANATORIYSI - ovqat hazm qilish aʼzolari (meʼda, ichak, jigar va oʻt pufagi) kasalliklarini davolashga ixtisoslashgan tibbiy sogʻlomlashtirish maskani. Toshkentning Yunusobod tumanida joylashgan. Sanatoriy hududi 1938-yilda paxta tozalash zdlari ishchilarining dam olish zonasi boʻlgan, 1941-yil evakuatsiya qilingan gospital joylashtirilgan, 1946-yil sanatoriyga (75 oʻrinli) aylantirilgan. "CH." s.ning hozirgi maydoni 19 ga, atrofi mevali va manzarali daraxtlar bilan koʻkalamzorlashtirilgan. 1963-yil sanatoriy hududida 1554 m chuqurliqsan burgʻi qudugʻi orqali Toshkent mineral suvi chiqarilgan. Sanatoriy 370 oʻrinli, unda davolash va diagnostika boʻlimlari, jumladan, shifobaxsh mineral suv, balchiq, ozokerit va elektr bilan davolash boʻlimlari, badan tarbiya zali, aerosolyariy, ingalyatoriy, rentgen, rektoromonoskopiya, stomatologiya xonalari, biokimyo, bakteriologiya va klinik lablari bor. Mineral suvdan asosan vannalar uchun, ichish, ichaklarni chayish, tyubaj, dush, suv osti massaji qilishda foydalaniladi. "CH."s. meʼda va 12 barmoq ichakni tekshiradigan zamonaviy tibbiy tekshiruv asboblari bilan jihozlangan. 1997—98 yildan sanatoriyning davolash ixtisosligi kengaytirildi: qandli diabet, ginekologiya, urologiya, andrologiya boʻlimlari faoliyat koʻrsata boshladi. 1999-yildan fol akupunktura diagnostikasi joriy etiddi, bunda biologik faol nuqtalar (BFN) va kompyuter yordamida aniq tashxis qoʻyiladi.

Bemorlarga tabiiy mineral suvdan tashqari, doridarmonlar, shifobaxsh giyohlardan tayyorlangan damlamalar, parhez ovqatlar va boshqa beriladi. Yiliga 6000 kishi davolanadi (2004).

Sanatoriyda 370 oʻringa moʻljallangan yotoq korpuslari (bir va ikki oʻrinli), 2 ta oilaviy kottej, klub, kutubxona, sport maydonchalari bor. "CH."s.da bekamu kust davolanish, marokli dam olish uchun barcha qulayliklar va orombaxsh mikroiqlim mavjud.

2001-yildan "CH."s. ochiq aksiyadorlik jamiyati (OAJ)ga aylantirildi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gana — Chili munosabatlari** Gana va Chili oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir sanaladi.

Tarixi
------

Ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar 1961-yil 6-oktabrda, har ikki davlat tashqi ishlar vazirlari Birlashgan Millatlar Tashkilotining Nyu-Yorkdagi shtab-kvartirasida uchrashib, diplomatik kelishuv imzolaganidan soʻng oʻrnatildi.

2013-yil avgust oyida Chili Rikardo Alenni Ganadagi birinchi elchisi etib tayinladi. Chili diplomatik vakolatxonasi Kolumbiyaning Ganadagi elchixonasi binosida Tinch okeani ittifoqi doirasida imzolangan xorijda qoʻshma vakillik toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq faoliyat yuritadi.

Rasmiy tashriflar
-----------------

2012-yil iyul oyida Chili tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Fernanda Shmit Akkraga tashrif buyurdi va u yerda Ganada Chili elchixonasi ochilishini eʼlon qildi. Ganalik hamkasblari bilan u hamkorlikning mumkin boʻlgan yoʻnalishlarini, jumladan, savdo, sarmoya, togʻ- kon va uglevodorodlarni muhokama qildi.

2014-yil fevral oyida Gana tashqi ishlar va mintaqaviy integratsiya vaziri Xanna Tetto Chiliga rasmiy tashrif bilan keldi. Chililik hamkasbi Algfredo Morena Sherma bilan uchrashuvdan so‘ng ular ikki mamlakat o‘rtasidagi siyosiy, iqtisodiy va madaniy aloqalarni mustahkamlashga, hamkorlikni rag‘batlantirishga harakat qilishdi. Tashrif davomida ikki davlat oʻrtasida siyosiy maslahatlashuvlar mexanizmini yaratish boʻyicha hamkorlik memorandumi imzolandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „‘Ghana, Chile relationship to benefit both countries’" (en-gb). *Graphic Online*. 29-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2022-yil.
2. ↑  „Ministerio de Relaciones Exteriores de Chile - Apertura de primera Embajada de Chile en Ghana". *www.minrel.gob.cl*. Qaraldi: 29-mart 2022-yil.
3. ↑  „Chile to establish embassy in Ghana" (en-US). *The Africa Report.com* (12-iyul 2012-yil). 29-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2022-yil.
4. ↑  *Министр иностранных дел Чили.* „Memoria Anual Ministerio de Relaciones Exteriores de Chile" (2014). 15-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2022-yil.
**Brukit** [ing. mineralogi G. J. Bruk (1771—1857) nomidan] — sodda oksidlar kenja sinfiga mansub mineral, TiO2 ning uchta tabiiy polimorf modifikatsiyasidan biri. Baʼzan tarkibida temir va niobiy qoʻshimchasi boʻladi. TiO6 ning oktaedr guruhidan tuzilgan, umumiy bogʻlam bilan tutashgan varaqsimon hamda prizma shaklida. Romb sistemada kristallanadi. Rangi sargʻishqoʻngʻirdan qizgʻish koʻngʻirgacha. Olmos kabi yoki metallsimon yaltiraydi. Qattikligi 6—6,5; s ogʻ. 3,9—4. Kristallari oltin sochmalarida va alp tipidagi yertomirlarda, gidrotermal metamorfik jinslarda, baʼzan pegmatitlarda uchraydi. 700° gacha qizdirilganda rutilga aylanadi. Rossiya Federatsiyasi (Ural), Shveysariya, Fransiya, Avstriya, AQSH va boshqa joylarda konlari bor. Oʻzbekistonda Chatqol—Kurama togʻlaridagi oʻzgargan granitoidlarda topilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gandamak shartnomasi** - 1879-yil 26 mayda Kobul yaqinidagi Gandamak qishlogʻida Angliya bilan Afgʻoniston oʻrtasida tuzilgan tinchlik shartnomasi. G. sh.ni Afgʻoniston amiri Yoqubxon bilan Buyuk Britaniya hukumatining vakili Lui Kavanyari imzolagan. G. sh.ga muvofiq, Afgʻoniston tashqi siyosat masalasida mustaqil harakat qilishdan mahrum boʻldi; hukumatning ichki siyosatini Britaniyaning Afgʻonistondagi elchisi belgilaydigan boʻlib qoldi. Bundan tashqari Qandahor shahri, Qurram, Sibi, Pishin viloyatlari ingliz hukmronligi ostiga oʻtdi. Xaybar va Michin dovonlarida inglizlar nazorati oʻrnatildi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Birlashgan Millatlar Tashkilotining Angolada kuzatuvchilar missiyasi** ― 1997-yil 30-iyundagi United Nations Security Council Resolution 1118 rezolyutsiyasiga muvofiq Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi tomonidan tashkil etilgan. Angoladagi tinchlik jarayoni muvaffaqiyatsizlikka uchragani uchun BMT Bosh kotibi BMT Xavfsizlik Kengashiga MONUA mandati uzaytirilmasligi haqida maʼlum qildi. Missiya 1999-yil 24-fevralda United Nations Security Council Resolution 1213 shartlariga muvofiq rasman tugatildi.

MONUA Angoladagi soʻnggi tinchlikparvar missiyasi boʻlib, undan oldin yana uchta tinchlikparvar missiyasi boʻlgan: UNAVEM I, II va III.

Angoladagi fuqarolar urushi 1974-yildan 2002-yilgacha davom etgan va Afrikadagi eng uzoq davom etgan mojarodir. 1988-yildan beri Moviy dubulgʻalilar Angolada prezident Xose Eduardo dos Santos tegishli boʻlgan UNITA va MPLA kommunistik harakati oʻrtasidagi mojaroda kuzatuvchilar sifatida ishtirok etishdi.

Missiyaning boshida 1997-yilda BMT tinchlikparvar kuchlari 17 mamlakatdan taxminan 3500 askar, kuzatuvchi va politsiya xodimlaridan iborat edi. 1999-yilda bu raqam 400 taga kamaydi. Oʻn yetti nafar MONUA xodimi mojaroda halok boʻldi.

Oʻshandan beri MONUA faoliyati toʻxtatildi, BMT tinchlikparvar kuchlari Angolada endi yoʻq.

Yana qarang
-----------

* Angoladagi fuqarolar urushi
* BMTning tinchlikparvar missiyalari va operatsiyalari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑   S/RES/1118(1997)
2. ↑   S/1999/49
3. ↑   S/RES/1213(1998)
4. ↑  Sheik, Mani; Gutierrez, Maria Isabel; Bolton, Paul; Spiegel, Paul; Thieren, Michel; Burnham, Gilbert (2000) (en). *Deaths among humanitarian workers*. **321** (BMJ nashri). pp. 166—168. doi:10.1136/bmj.321.7254.166. PMID 10894699.

Havolalar
---------

* United Nations Observer Mission in Angola (MONUA)
**Firoqiya** (arab. — judolik, ayriliq) — Sharq mumtoz adabiyotida lirik sheʼr turi. Shoirning ayriliq, hijron kayfiyatlarini ifodalaydi. 2 xil boʻladi: a) yoridan, yaqin kimsasidan ajralish natijasidagi ruhiy azobni, judolikni ifodalovchi asarlar. Bularda lirik qahramonning muayyan muhit yoki boshqa sabablarga koʻra oʻz yaqinidan judo boʻlganligi alam bilan kuylanadi:Ayrilib men yordin bir necha kun boʻldim judo,Axtarib keldim seni, gʻuncha dahonim, qaydasan?(Mashrab);b) qadimda shoir uz vatanidan judo boʻlganida, undan chiqib ketishga majbur qilinganida, boshqa mamlakatlarda yashab, elyurtini sogʻinib yozgan asarlari: "Adashganman", "Ayrilib qoldim" (Furqat).

Yod etmas emish kishini gʻurbatda kishi, Shod etmas emish kungulni mehnatda kishi. Koʻnglum bu gʻariblikda shod oʻlmadi, oh, Gʻurbatda sevunmas ermish, albatta kishi.

(Bobur).

Alisher Navoiy, Mashrab va boshqa ijodida ham F.ning yetuk namunalari bor.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Chino Moreno
**Chino Moreno** (haqiqiy ismi **Camilo Wong Moreno** 1973-yil 20-iyunda tugʻilgan) — amerikalik musiqachi. U Deftones va Team Sleep guruhlarining asosiy vokalchisi va orqa gitarachisi. Moreno Kaliforniya shtatining Sakramento shahrida tavallud topdi. Uning otasi meksikalik, onasining qonida esa meksika, irlandiya, xitoyliklarning qoni aralashgan edi. Uning taxallusi „Chino" ispan tilida „xitoycha" degan maʼnoni anglatadi. U besh farzand ichida uchinchisi. U turmush qurgan, turmush oʻrtogʻining ismi Celeste. Ular ikki farzandga egalar: Kristian va Jakobi.

Ikki xil maʼnoli, ogʻir sheʼriy matnlari haqida Morenodan sitatalar: „Ayrim vaqtlarda mening matnlarim aniq bir mavzuga ega boʻlmaydi. Men shunchaki oʻsha paytdagi hislarimni qogʻozga tushiraman, matnlarimning tarkibini tushuntirish qiyin. Men yozayotgan narsalar biz qilayotgan musiqaga javobdir. Deftones’ning musiqasi pop emas, uning baxtli hissiyotlarga aloqasi yoʻq. Paradoks, ammo mening albomdan eng yaxshi koʻrgan qoʻshiqlarim muhabbat haqida, boshqa qarash burchagi ostidagi muhabbat haqida". Shularga qaramay, Chino irqchilik, prostitutsiya, urban vahshiylik va narkotiklar kabi ijtimoiy muammolar haqidagi qoʻshiqlari bilan mashhur.

Musiqasi
--------

Deftones’ning albomi *White Pony* albomi ustida ishlayotganlarida Chino oʻzining sayd-proekti — Team Sleepda ish boshlaydi. Chinoga The Cure, The Smiths, Duran Duran, Depeche Mode, Helmet, Jawbox, Faith No More, Mr. Bungle, Kool Keith, Bad Brains va Weezer guruhlari taʼsir koʻrsatgan va Deftones’ning ohirigi albomi (*Saturday Night Wrist*) barcha guruhlarning yoʻnalishlari orasidagi kompromiss, *Adrenaline* albomidagi brutallik va *White Pony*da eshitilgan melodiyaviylik orasidagi oltin oʻrtalikdir.

Hamkorlik
---------

* „Wicked" — Ice Cube kaver, Kornning *Life Is Peachy* (1996) albomidan
* „Will To Die" — Strifening *In This Defiance* (1997) albomidan
* „First Commandment" — Soulflyning *Soulfly* (1998) albomidan
* „Bender" — Sevendustning *Home* (1999) albomidan
* „(Rock) Superstar" — Cypress Hillning *Skull and Bones* (2000) albomidan
* „Danger Girl" — Tinfedning *Tried + True* (2000) albomidan
* „Pain" — Soulflyning *Primitive* (2000) albomidan
* „Things!" — Hesherning *Hesher* (2001) albomidan
* „The Hours" — Handsome Boy Modeling Schoolning *White People* (2004) albomidan
* „Paralytic" va „Crashing Down" — Dead Poeticning *Vices* (2006) albomidan
* „Zombie Eaters" - Faith No More kaver, Ill Niñoning *The Undercover Sessions* (2006) albomidan
* „Fistful of Nothing" — Atomic Sixning Runs Astray (2007) albomidan
* „Vengeance is Mine" — Droidning *Droid* (2007) albomidan

Havolalar
---------

* Deftones’ning rasmiy sayti (ingl.)
* Team Sleep’ning rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (4-iyun 2007-yil). (ingl.)
**MALAKUT** - oliy ilohiy hokimiyat, Allohning g‘oya va qarorlari, uning ilohiy sirlari (asror)ning oliy olami. Qur’onda M. istilohi Allohning oliy hokimiyati ma’nosida kelgan va u oddiy, "erdagi" hokimiyatdan butunlay o‘zgacha (6:75; 7:185/184; 23:88/90; 36/83). M. bilan odatda jabarut (ilohiy qudrat) tushunchasi ham bog‘liq. M. va jabarutga inson aqli bovar qilmaydi, biroq ular predmet sifatida "Quyi", moddiy olamda aks etgan. Ular mukammallik va doimiylik bilan ajralib turadi, hoz. va kelajak hayot haqidagi bilimlarni o‘zlarida saqlaydilar. "Olam al-M." (M. olami) va M.ning o‘zi qo‘shimcha sinonim sifatida ishlatiladi. Jabarut odatda M. va mulk o‘rtasidagi mavqeni egallaydi va M. g‘oyalarini mulkda amalga oshishida vositachi bo‘lib xizmat qiladi. M. jabarut va mulk Qur’onga qilingan o‘rta asrlardagi sharxlarda, sunniylar, shialar, so’fiylarning asarlarida ko‘p uchraydi. Ularni qo‘llashdagi farqlarga qaramasdan, ularning asosiy ma’nosi, mazmuni odatda o‘zgarishsiz qolgan. 

1. ↑  „https://n.ziyouz.com".
**Keleno** (qadimgi yunoncha: *Κελαινώ* qadimgi yunoncha: *Κελαινώ*) — yunon mifologiyasidagi qahramon boʻlib, ellikta danaidlardan biri — Poseydonning suyukli yori, qirol Argos Danaya qizlaridan biridir.

Mifologiyada
------------

 Elizabet Korb. Danaidlar. 1925-yil
Keleno Argos Danaya qirolining xotini Krinodan boʻlgan qizi edi. U otasi va opa-singillari bilan birga misrlik akalaridan, Liviyadan Elladaga 50 ta eshkakli kemada qochib ketishgan edi: ular danaidalarga uylanishni istashgan, ammo Danaya kuyovi qoʻlida oʻlishi bashorat qilingan edi. Misrliklar qochqinlarni Argosda quvib yetib, ularni nikoh qurishga majburlashadi; Apollodoraning soʻzlariga koʻra, Keleno Giperbiyaning xotini boʻlgan, Giginaning maʼlumotlariga koʻra — uning xotini Aristonoya boʻlgan. Biroq, toʻy oqshomida u oʻz erini, sochlari ostiga yashirgan xanjar yoki igna bilan oʻldirdi, shu bulan Gipermnestradan tashqari barcha opa-singillari ham xuddi shunday qilishadi. Oʻliklarning boshlarini ular Lerna daryosi qirgʻogʻiga, tanasini esa shahar devori tashqarisiga koʻmishgan. Shundan soʻng, danaidlar Lerney koʻlida tozalash marosimini oʻtkazishgan. Oʻsha kuni Danay yugurish musobaqasidagi gʻoliblar orasidan ularga yangi erlarni topgan.

Strabonning taʼkidlashicha, Keleno dengiz xudosi Poseydonning suyuklisi boʻlib, undan *Kelen* ismli oʻgʻil farzandi boʻlgan.

Keleno, opa-singillari bilan birga oʻz erlarini oʻldirganliklari uchun jazolanishgan: ular yer osti dunyosida singan bochkaga suv quyishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Аполлодор Афинский 1972. sfn error: no target: CITEREFАполлодор\_Афинский1972 (help)
2. 1 2  Гигин 2000. sfn error: no target: CITEREFГигин2000 (help)
3. ↑  Грейвс 2005. sfn error: no target: CITEREFГрейвс2005 (help)
4. ↑  Страбон 1994. sfn error: no target: CITEREFСтрабон1994 (help)

Adabiyotlar
-----------

1. Аполлодор Афинский*. Мифологическая библиотека*. Л.: Наука, 1972.
2. Гигин*. Мифы*. СПб.: Алетейя, 2000. ISBN 5-89329-198-0.
3. Павсаний*. Описание Эллады*. М.: Ладомир, 2002. ISBN 5-86218-298-5.
4. Страбон*. География*. М.: Ладомир, 1994.
5. Грейвс Р.*. Мифы Древней Греции*. Екатеринбург: У-Фактория, 2005. ISBN 5-9709-0136-9.
**Abdushukur Abduxalilovich Xonazarov** (1939.3.1, Boʻstonliq tumani Soyliq qishlogʻi) — oʻrmonshunos muhandis olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1984), professor (1995). Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi akademik (1991). Toshkent qishloq xoʻjaligi institutini tugatgan (1962). Oʻrta Osiyo oʻrmon xoʻjaligi ilmiy tadqiqot institutida kichik, katta ilmiy xodim, togʻ melioratsiyasi boʻlimi mudiri (1968—85; 1978—79 yillarda Afgʻonistonda oʻrmon xoʻjaligi boʻyicha maslahatchi), shu institut direktori (1985 — 90), "Oʻzbekoʻrmon" oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktori (1990— 91), Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi raisi (1991—2000), Oʻzbekiston oʻrmon xoʻjaligi instituti direktori (2001 — 2004), 2004-yil dekabrdan Oʻzbekiston Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri oʻrinbosari — Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi ilmiyi.ch. markazi bosh direktori, ayni paytda Toshkent agrar universiteti oʻrmonchilik va oʻrmon melioratsiyasi kafedrasi mudiri (1995-yildan).

Ilmiy ishlari togʻ yon bagʻirlarida tuproq eroziyasi, sel hodisalari va ularga qarshi kurash, oʻrmon melioratsiyasi, yongʻoq mevali va tez oʻsuvchi daraxtlar sanoat plantatsiyalarini barpo etish, ekologiya muammolariga bagʻishlangan. Oʻrmonchilik boʻyicha darsliklar va oʻquv qoʻllanmalari yaratgan. As: Eroziya pochv i melioratsiya v gorax, M. 1983; Gornaya melioratsiya, M. 1993; Oʻrmonshunoslik, T. 2001; Oʻzbekistonda oʻrmonzorlar barpo qilish asoslari, T. 2002; Ihota daraxtzorlari va dehqonchilik, T. 2002.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
LAGRANJ (Lagrange) Jozef Lui (1736.25.1, Turin - 1813.10.4, Parij) — fransuz matematigi va mexanigi, Berlin Fanlar akademiyasi aʼzosi (1759) va prezidenta (1766—87), Parij Fanlar akademiyasining aʼzosi (1772). Peterburg Fanlar akademiyasining faxriy aʼzosi (1776). Mat.ni mustaqil oʻrgangan. Turin artilleriya maktabini tugatgan va 19 yoshida shu maktabda professor boʻlgan. 1787-yildan Parijda yashagan. Parij oliy oʻquv yurtlarida professor (1795). L. Eylernshlari asosida L. variatsion hisobning asosiy tushunchalarini ishlab chikdi va variatsiyalar usulini yaratdi. Uning "Analitik mexanika" asari (1788) analitik va nazariy mexanika taraqqiyotida muhim oʻrin tutdi. Bunda mumkin boʻlgan siljish prinsipining analitik ifodasini berdi va shunga asosan statikaning asosiy masalalarini yechdi. Dinamikada oʻzining asosiy prinsiplari (qarang D’Alamber Lagranj prinsipi)dan foydalanib. istagan sistemaning harakat tenglamasini yechdi; umumlashgan koordinatalirni kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abduvali Rajabov** (1982-yil 22-iyun, Sirdaryo shahri, Sirdaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbekistonlik xonanda va bastakor, Nihol mukofoti sovrindori. „Bevafo yor", „Sensiz", „Bir juft yurak", „Visoling olis" nomli albomlari orqali ommaga mashhur boʻlishga erishgan.

Tarjimai holi
-------------

Xonanda 1982-yil 22-iyulda Sirdaryo viloyatining Sirdaryo shahrida tavallud topgan. Oilada yettita farzandning oltinchisi 2000-yil Toshkent estrada va sirk kollejiga oʻqishga qabul qilingan. 2007-yilda oila qurgan, hozirda 2 nafar farzandi bor. (Asadbek va Otabek). Nihol mukofoti sovrindori. Sanjar Shodiyev rejissorligi ostida suratga olingan Seni oʻzim boy qilaman filmida ham rol oʻynashga ulgurgan. Yosh boʻlishiga qaramasdan Abduvali Rajabov TARONA taqdimotida ketma-ket bir nechta nominatsiyalarni qoʻlga kiritgan. Jumladan Tarona-2003da „Yil yangiligi" nominatsiyasida, Tarona-2004da „Yil qoʻshigʻi" nominatsiyasida hamda Tarona-2005da „Yilning eng zoʻr erkak xonandasi" nominatsiyalarida gʻolib deb topilgan. Hit qoʻshiqlari: „Yomgʻirlar[*sayt ishlamaydi*]" va „Bevafo yor[*sayt ishlamaydi*]" qoʻshiqlaridir.

Diskografiyasi
--------------

Abduvali Rajabov tomonidan yaratilgan qoʻshiqlar oʻz vaqtida eng xit taronalar roʻyxatida eng yuqori oʻrinlarda turib kelgan. Uning xit musiqalar diskografiyasi mana bunday koʻrinishdadir: „Dunyo (mp3)", „Chaki-Chaki", „Onam", „Onajon", „Arazlamang", „Yor yor", „Salom", „Nafasim oʻzing", „Shikasta", „Sen uchun", „Hayot (feat Sardor Rahmatxoʻjayev)", „Seni eslasam (feat Shoira Otabekova", „Yuragim (mp3)", „Yomgʻirlar (slow)", „Yoningda", „Sensiz", „Ne kerak (mp3)", „Oʻynasin".

Manbalar
--------

1. ↑  „Abduvali Rajabov haqida ma'lumotlar". *Savol-javob.com*. Qaraldi: 25-may 2022-yil.
2. ↑  „Qoʻshiqlarimiz oʻzidan-oʻzi hit boʻlib ketardi - Abduvali Rajabov". *Xabardor.uz*. Qaraldi: 25-may 2022-yil.
3. ↑  „"Seni o`zim boy qilaman": Abduvali Rajabovning kinoda ushalgan orzusi". © Darakchi 2019. Qaraldi: 25-may 2022-yil.
4. ↑  „Abduvali rajabov haqida". *Muz.uz*. Qaraldi: 25-may 2022-yil.

Havolalar
---------

Abduvali Rajobovning eng xit qoʻshiqlari roʻyxati
**Muhammad al-Gʻunjiyriy** (arabcha: محمد الغنجيرى— Abulfazl Muhammad ibn al-Muʼzal ibn Mojid ibn Ismat al-Gʻunjiyriy) — Faqih.

Muhammad al-Gʻunjiyriy boshlangʻich taʼlimni Samarqandga qarashli "Gʻunjiyr" qishlogʻidagi olimlardan olgan. U taniqli faqih boʻlgan.

Ustozlari
---------

Muhammad al-Gʻunjiyriy hadis ilmining sir-asrolarini Abu Bakr Muhammad ibn Abu Fazl, Abu Nasr al-Harabiy, Abu Ahmad al-Hakim, Abu Bakr al-Ismoiliy kabi olimlardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari
-----------

Muhammad al-Gʻunjiyriydan Abu Muhammad Abdulaziz ibn Muhammad ibn Muhammad an-Naxshabiy kabi roviylar hadislar rivoyat qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 285.
2. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 291.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Koreyaning Yaponiyaga qoʻshilishi toʻgʻrisidagi shartnoma**  (yaponcha: *日韓併合条約, Nikkan heigo jo:yaku*, koreyscha: *한일병합조약, Hanil byeonghap choyak*) 1910-yil 22-avgustda koreys va yapon imperatorlari vakillari tomonidan imzolangan va 29-avgust sanasida eʼlon qilingan. Shu paytdan boshlab Koreya Yaponiya nazoratiga oʻtgan. Shartnoma sakkiz banddan iborat boʻlib, „Koreya imperatori oliy hazratlari Koreyani boshqarish boʻyicha barcha suveren huquqlarini toʻliq va cheksiz muddatga Yaponiya imperatoriga topshiradi" degan soʻzlar bilan boshlangan. Koreya tomonidan shartnomani Bosh vazir Li Vang Yong, Yaponiya tomonidan esa rezident-general Terauchi Masatake imzolagan.

Shartnoma aslida 1945-yilda Ikkinchi jahon urushida Yaponiya taslim boʻlganidan keyin oʻz kuchini yoʻqotgan va 1965-yilda Yaponiya-Janubiy Koreya kelishuvi bilan rasman bekor qilingan.

Sheʼr
-----

Po sluchayu anneksii Korei Terauti Masatake sochinil sleduyuщee stixotvorenie-Tanka: Ushbu sheʼrda uchta yapon — Imjin urushi paytida yapon qoʻshinlariga qoʻmondonlik qilgan Kobayakava Takakage , Kato Kiyomasa va Konishi Yukinaga eslatib oʻtilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Beasley, W.G.*. Japanese Imperialism 1894–1945*. Oxford University Press, 1991. ISBN 0-19-822168-1.
* Duus, Peter*. The Abacus and the Sword: The Japanese Penetration of Korea, 1895–1910*. University of California Press, 1998. ISBN 0-520-21361-0.
* Korean Mission to the Conference on the Limitation of Armament, Washington, D.C. 1921—1922. (1922). Koreaʼs Appeal to the Conference on Limitation of Armament. Washington: U.S. Government Printing Office.
* United States. Dept. of State. (1919). Catalogue of treaties: 1814—1918. Washington: Government Printing Office.

Havolalar
---------

* «The annexation of Korea» (editorial) *Japan Times*, August 29, 2010(yap.)
* «Historic declaration by Japanese and Korean intellectuals is a step towards reconciliation» *Asia News*, May 20, 2010
**Abdusattor Sharipov** (1936-yilda tavallud topgan — vafot sanasi nomaʼlum) — Oʻzbekiston SSR, Andijon viloyati Chust tumani Kommuna sovxozi brigadiri, „Do‘stlik" sovxozi mexanizatsiyalashgan brigada brigadiri (1973-yildan), XXVI qurultoyiga delegati, KPSS aʼzosi. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati. Lenin ordeni va "O‘roq va bolg’a" oltin medali sohibi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966-yil).

Hayoti va faoliyati
-------------------

1936-yilda hozirgi Chust tumani (hozirgi Namangan viloyati) qishloq aholi punktlaridan birida tugʻilgan. Millati tojik. O‘rta maktabni tamomlab, mehnat faoliyatini 1952-yildan Chust tumanidagi „Kommuna" sovxozida vaqt hisobchisi bo‘lib ishladi. Keyingi yillarda qishloq mexanizatsiyalash bilim yurtida tahsil olib uni tamomlagach, traktorchi bo‘lib ishladi. Keyinchalik faoliyatini Chust tumanidagi „Kommuna" sovxozida traktorchi, mexanizatsiyalashgan paxtachilik brigadasi brigadiri lavozimlarida davom etdirdi.

Abdusattor Sharipov brigadasi har yili paxtachilikda yuqori mehnat natijalarini ko‘rsatdi. U jamoaning sotsialistik majburiyatini va paxta yetishtirish bo‘yicha yetti yillik (1959—1965-yillar) ishlab chiqarish rejalarini muddatidan oldin bajardi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1966-yil 30-apreldagi farmoni bilan *"Paxta xomashyosi va ipak qurti pillasi yetishtirishni koʻpaytirishda erishgan muvaffaqiyatlari uchun"* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali (№ 12419) bilan taqdirlandi.

1973-yildan Namangan viloyati Kosonsoy tumanidagi „Do‘stlik" sovxozida mexanizatsiyalashgan brigada brigadiri. KPSS aʼzosi.

SSSR Oliy Kengashi Millatlar Kengashining X (1979—1984-yillar) va XI (1984—1989-yillar) chaqiriqlaridan deputati va XXVI qurultoyiga delegat etib saylangan. Nafaqaga chiqqanidan keyin Namangan viloyatida yashagan.

Mukofotlari
-----------

* Lenin ordeni;
* "O‘roq va bolg’a" oltin medali;
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni.

Adabiyotlar
-----------

* *Депутаты Верховного Совета СССР. Десятый созыв.*, М. 1979.
* *Депутаты Верховного Совета СССР. Одиннадцатый созыв.*, М. 1984.

Manbalar
--------



1. ↑  V Spiskax deputatov Verxovnogo Soveta SSSR 10-go i 11-go sozivov
2. 1 2 3 4  „Abdusattor Sharipov biografiyasi".
3. ↑  Deputati Verxovnogo Soveta SSSR X-go soziva 1979—1984
4. ↑  Deputati Verxovnogo Soveta SSSR XI-go soziva 1984—1989
**Alxesiras konferensiyasi** (1906.15.1-7.4) — Ispaniyaning Alxesiras shahrida Germaniyaning tashabbusi bilan chaqirilgan xalqaro konferensiya. Marokashdagi Fransiya-Germaniya raqobati 1905-yilda Marokash janjalini keltirib chiqardi. Alxesiras konferensiyasining chaqirilishi shu xalqaro tanglikni bartaraf etishga qaratilgan edi. Unda Avstriya-Vengriya, Angliya, AQSH, Belgiya, Germaniya, Ispaniya, Italiya, Marokash, Niderlandiya, Portugaliya, Rossiya, Fransiya va Shvetsiya qatnashdi. Alxesiras konferensiyasi Marokashni boshqarish uchun Angliya, Germaniya, Fransiya va Ispaniya nazorati ostida xalqaro bank, shuningdek Fransiya va Ispaniyaga tobe boʻlgan politsiyani tashkil etdi. Alxesiras konferensiyasi rasmiyat uchungina Marokash sultonligining „mustaqilligi", „hududiy butunligi", Marokashdagi barcha millatlarning „iqtisodiy ozodligi" va „teng huquqligi"ni eʼlon qildi. Amalda esa Angliya, Rossiya, AQSH va boshqa davlatlarning qoʻllab-quvvatlashi bilan Fransiya va Ispaniya Marokashdagi oʻz zonalarini boshqarish huquqiga ega boʻldilar. Alxesiras konferensiyasi Germaniyaning diplomatik magʻlubiyati boʻlgan va Fransiyaning Marokashni batamom bosib olishiga yoʻl ochgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Shikhye
 Andong Shikhye, quritilgan xurmo oʻramla va qulupnay
**Shikhye-** anʼanaviy koreys ichimligi boʻlib, ovqatdan keyin isteʼmol qilinadigan shirin taʼmli anʼanaviy ichimlikdir.

U solod kukuni qaynatilgan suvni quyish orqali guruchni achitish yoʻli bilan tayyorlanadi va xohishga dorivor oʻtlar ham qoʻshilishi mumkin. Fermentlangan shikhye baʼzan suzuvchi qaragʻay yongʻoqlari yoki jiyda bilan ichiladi. Shikhye baʼzan mintaqaga qarab "tansul "deb ataladi, ammo shikhye xamirturush yordamida achitiladigan alkogolli ichimlikdir va shikhye solod bilan fermentlanadi.

Qovoqli Shikhye
---------------

Qovoqli shikhye bugʻda pishirilgan guruchda shirin qovoqni qaynatish orqali qaynatilgan suvdan tayyorlanadi. Solod bilan qaynatilgan suv oʻrniga shirin qovoq bilan qaynatilgan suvga solinadi. Xohishga koʻra shakar qoʻshib ichish ham mumkin.

Andong Shikhye
--------------

Andong mintaqasidagi Shikhye haqida gapirganda, bu glyutinli yoki achchiq guruchni ehtiyotkorlik bilan bugʻlash, uni solod suviga qoʻyish, zanjabil sharbatini siqish va qizil qalampir kukuni bilan suv qoʻshish orqali fermentlangan ichimlikni nazarda tutiladi. Andong shikhye koʻpincha oʻziga xos bezakli boʻladi. Andongda qizil rangda boʻlgan bunday ichimlik shikhye deyilib, qizil boʻlmagani esa Kamju deb ataladi.

Lotus bargli shikhye
--------------------

Bu lotus barglariga glyutinli guruch va solod qoʻshib achitilgan shikhye hisoblanadi.
**Abdusoat Vahobov** (1875—Toshkent— 1934) — xalq sozandasi (dutorchi). Ijrochilik faoliyatini 17 yoshida boshlagan. Repertuari boy, xalq kuylari hamda Fargʻona—Toshkent maqom yoʻllarini oʻz ichiga olgan. Toshkent xalq konservatoriyasi (1919—23) va musiqa texnikumida (1923-yildan) dutor boʻyicha dare bergan. Ye. Romanovskaya V. ijrosidagi yirik turkum cholgʻu asarlar, chunonchi Dugoh Husayniy, Chorgoh, Nasrulloyi, Navo, Ajam, Sarbozcha, Eshvoy, Qurd va b.ni yozib olib nashr ettirgan (Oʻzbek cholgʻu muzikasi, 1948).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Darya Gennadevna Beloded** (ukraincha: *Дар'я Геннадіївна Білодід*; tugʻ. 2000-yil 10-oktyabr, Kiyev, Ukraina) — ukrainalik dzudochi, 48 kg gacha vazn toifasida, Ukraina terma jamoasi aʼzosi. Ikki karra Jahon chempioni (2018, 2019), 2017-yilgi Yevropa chempioni, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

Faoliyati
---------

U 2000-yil 10-oktyabrda dzyudochi Gennadiy Beloded va uning rafiqasi Svetlana Kuznetsova oilasida tugʻilgan. U oʻzining ilk muhim muvaffaqiyatiga 2015-yilda erishib, oʻz yosh toifasidagi milliy chempionatda, keyin esa Yevropa va Jahon chempionatlarida gʻolib chiqdi.

U birinchi „kattalar" oltin medalini 2017-yilning mart oyida Pragada (Chexiya) dzudo boʻyicha Yevropa ochiq chempionatida qoʻlga kiritdi. 2017-yil 20-aprelda u Varshavada (Polsha) 48 kg gacha vazn toifasida Yevropa chempioni boʻldi, finalda rossiyalik Irina Dolgovani magʻlub etdi. Final yoʻlida u Mariya Persian (Rossiya), Militsa Nikolich (Serbiya) va Éva Csernoviczki (Vengriya) ustidan gʻalaba qozondi. Kattalar darajasida bu uning ikkinchi musobaqalari edi.

2018-yilgi Bokuda (Ozarbayjon) Jahon chempionatida ishtirok etayotgan Beloded darhol ikkinchi davrada boshlandi va u erda Distria Krasniqini (Kosovo) vazari hisobda magʻlub etdi. Keyin u Yao Xiong (Xitoy) va 2017-yilgi Jahon chempionatida magʻlub boʻlgan qozogʻistonlik Otgontsetseg Galbadrakh ustidan ippon boʻyicha erta gʻalaba qozondi. Yarim finalda u 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari Olimpiadasi chempioni Paula Pareto (Argentina) ustidan vazarini gʻalaba qozondi. Finalda amaldagi Jahon chempioni Funa Tonakiga (Yaponiya) qarshi oʻtkazilgan ukrainalik jangning uchinchi daqiqasidayoq ippon bilan gʻalaba qozonib, 17 yoshida Jahon chempioni boʻldi. Shu tariqa, ukrainalik dzyudo tarixida erkaklar va ayollar oʻrtasida eng yosh Jahon chempioni boʻldi.

2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida u finalda yaponiyalik sportchi Funa Tonakini magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilning aprel oyida Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 48 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u finalgacha yetib bora olmagan va kumush medalni qoʻlga kiritgan edi.

2021-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida birinchi kunida 48 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda isroillik Shira Rishoni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Mukofotlar
----------

* III darajali „Orden knyagini Olgi" („Malika Olga ordeni" orden) — Minsk shahrida boʻlib oʻtgan II Yevropa oʻyinlarida yuqori sport natijalariga erishgani uchun. Minsk (Belarus Respublikasi), gʻalaba qozonish uchun fidoyilik va iroda koʻrsatdi (2019-yil 15-iyul).

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2017-04-21da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-23
4. ↑  *arxiv nusxasi*, 2017-04-21da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-23
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
**Gomologik qatorlar qonuni**, irsiy oʻzgaruvchanl ikning gomologik qatorlar qonuni — N.I. Vavilov tomonidan oʻsimliklarning turli sistematik guruhlaridagi irsiy oʻzgaruvchanlikni qiyosiy oʻrganish asosida ifodalab berilgan qonun (1920). G.q.q.ning asosiy mazmuni: genetik jihatdan yaqin boʻlgan turlar va turkumlar irsiy oʻzgaruvchanlikning bir xil oʻxshash qatorlariga ega boʻladi; ular umumiy tizimda genetik jihatdan qanchalik yaqin boʻlsa, ularning oʻzgaruvchanlik qatorlaridagi oʻxshashlik shu qadar toʻliqroq boʻladi. Umuman oʻsimliklarning har qaysi alohida oilasi oʻzgaruvchanlikning muayyan sikliga egaligi, yaʼni oilani tashkil etuvchi barcha turkum va turlarda oʻzgaruvchanlikning takrorlanishi bilan harakterlanadi.

Mukammal oʻrganilgan tur tarkibida topilgan irsiy shakllar qatoriga asoslanib, boshqa har qanday tur va turkumlarda ham xuddi shunday irsiy shakllar boʻlishini oldindan aytish mumkin. Tur va turkumlar kelib chiqishi jihatdan bir-biriga qanchalik yaqin boʻlsa, ulardagi irsiy oʻzgaruvchanliklar qatori ham shunchalik oʻxshash boʻladi. Har xil turga mansub gʻoʻza (G. barbadense, G. hirsutum, G. arboreum, G. herbaceum) belgilarining irsiy oʻzgaruvchanlik qatori G.q.q.ga yorqin misol boʻla oladi: oq, malla va koʻk tolali shakllarni shu toʻrt xil gʻoʻza turining har biri tarkibida topish mumkin. Ulardagi chigit, barg shakllari va b. belgilarining oʻzgaruvchanligi qam parallel ravishda boradi. Javdar hamda bugʻdoyning tukli va tuksiz, qiltiqli va qiltiqsiz, oq va qizil, uzun va qisqa boshokli; koʻk, oq, qizil, sariq, gunafsha rang donli; kuzgi va lalmi, erta va kechpishar va h.k. shakllari borligi aniqlangan. Boshqa tur, turkum hamda oilaga kiruvchi oʻsimliklarda ham irsiy belgilar qatori xuddi yuqoridagidek parallel oʻzgarishi mumkin. G.q.q. kerakli irsiy oʻzgarishlarni maqsadga muvofiq olish usullarining biologik negizi, madaniy oʻsimliklarning noyob belgilarga ega boʻlgan yangi navlarni yaratish va aniqlashda nazariy asos boʻlib xizmat qiladi (qarang Seleksiya).

Ad: Vavilov N.I. Zakon gomologicheskix ryadov v nasledstvennoy izmenchivosti, M. 1987.

Bahodir Normatov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |