**Ninotsminda** (gruzincha : ნინოწმინდა [ninɔtsʼmindɑ], Armancha : Նինոծմինդա) — Gruziyaning janubiy Samtsxe-Javaxeti tumanida joylashgan shahar va shu nomli munisipalitetning markazi hisoblanadi. Aholining katta qismini armanlar tashkei etadi. 2014-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 5,144 nafar aholi istiqomat qilib kelmoqda.

Tarixi
------

Aholi punktining hozirgi rasmiy nomining etimologik kelib chiqishi va tarjimasi ingliz tilida „Avliyo Nino" degan maʼnoni anglatadi.1991-yilda gruzinlarning eng katta daʼvatchilaridan biri Avliyo Nino sharafiga shaharga nom sifatida berilgan. 

Usmonlilar hukmronligi davrida bu sanjak **Child Eyaletining Altunkale** deb atalgan, turkchadan „oltin qal’a" deb tarjima qilinadi. 

1991-yilgacha Ninotsminda shahri **Bogdanovka** (ruscha: *Богдановка* deb nomlangan) — 1840-yillardagi mintaqadagi Duxobor aholi punkti tarixiga borib taqaladigan nomdir. 1878-yilda Kars bosib olingandan soʻng, Bogdanovkadan baʼzi duxoborlar yangi tashkil etilgan Kars viloyatiga koʻchib oʻtdilar. Yigirma yil oʻtgach, ularning baʼzilari yoki ularning avlodlari Kars viloyatidan Kanadaga koʻchib oʻtishadi va u yerda Saskachevanning Langham tumanida qisqa muddatli Bogdanovka qishlogʻini tashkil etishadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri Gruziya Bogdanovkasidan kelgan yana bir muhojirlar guruhi Saskachevanning Pelli yaqinida yana bir Bogdanovka nomli qishloqni tashkil etishadi.

Demografiyasi
-------------

2014-yilgi Gruziyada aholini roʻyxatga olish maʼlumotlarida keltirishicha, Ninotsminda munitsipalitetida 24 491 kishi istiqomat qilgan, ulardan 23 262 kishi, yani 95% armanlar va 1029 kishi, yani 4,2% gruzinlar edi. Sovet Ittifoqida mintaqaning Duxobor aholisi nisbatan qulay sharoitda boʻlib, etnik jihatdan aralash chegaradosh mintaqa aholisi sifatida davlat amaldorlari eʼtiboridan chetda qolgan edi. 1990-yillarda Sovet Ittifoqi parchalanib, millatchilik bosimi kuchaygach (ham mahalliy armanlar, ham davlat tomonidan turuvchi gruzinlar), qolgan rus koʻchmanchilarining muhim qismi Rossiyaga joylashish uchun oʻz uylarini tashlab ketishadi.

Taniqli odamlari
----------------

* Gurgen Dalibaltayan — arman generali [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2020)">iqtibos kerak</span>* ]
* Davit Lokyan — Armaniston hududiy va rivojlanish vaziri [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2020)">iqtibos kerak</span>* ]
* Nairi Sedrakyan — arman matematiki [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2020)">iqtibos kerak</span>* ]

Yana qarang
-----------

* Samtsxe-Javaxeti
* Heshtia

Manbalar
--------

1. ↑  Hedwig Lohm, „Dukhobors in Georgia: A Study of the Issue of Land Ownership and Inter-Ethnic Relations in Ninotsminda rayon (Samtskhe-Javakheti)".
2. ↑  „The Doukhobor Gazetteer - Search Details". 18-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2008-yil.
3. ↑  17 marta 2006 g. Bryanskaya oblast gotovitsya prinyat partiyu russkix duxoborov s Kavkaza \\ Patriarxiya.ru/ANN
4. ↑  
Duxobori iz Malogo Snejetka. Pervie pereselensi obustraivayutsya na novom meste. Yevgeniy Pisarev, Tambovskaya oblast \\ „Rossiyskaya gazeta" — Chernozeme № 4568 ot 22 yanvarya 2008 g.

Havolalar
---------

* Ninotsminda tumani[*sayt ishlamaydi*] [ *<span title="Dead link tagged April 2020">doimiy o'lik havola</span>* ]
* Kalmakoff, Jonatan J. The Doukhobor Gazetteer