Ushbu sahifa nomi mavzuning rasmiy tarjimasidir. Iltimos, uni oʻzgartirmang.
***Qora ritsar*** (inglizcha: *)2008-yilda katta ekranlarga chiqqan hamda amerikalik taniqli rejissor Kristofer Nolan tomonidan suratga olingan superqahramonlar haqidagi AQSh filmidir. Film gʻoyasi DC Comics nashriyotidan tushirilgan Batman personajiga asoslangan boʻlib, kartina Nolan rejissorligidagi* Qora ritsar *trilogiyasining ikkinchi filmi hamda* Batman: Muqaddima *filmi davomidir. Shuningdek, filmda bosh rollarni ijro etgan aktyorlar sirasiga Kristian Beyl (Bruce Wayne / Batman sifatida), Michael Caine, Heath Ledger, Gary Oldman, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal va Morgan Freeman kirishadi. Film sujetiga, Bruce Wayne / Batman, politsiya leytenanti Jeyms Gordon (Oldman) va tuman prokurori Harvey Dent (Eckhart) Gotham shahrida uyushgan jinoyatchilikni yoʻq qilish maqsadida ittifoq tuzishadi. Ammo, ularga Joker (Ledger) toʻsqinlik qiladi va shaharni zulmatga koʻmishga intiladi.*

Nolanning filmga boʻlgan ilhomi 1940-yilda Joker haqidagi komikslarda, keyinchalik 1988-yildagi *The Killing Joke* qoʻshigʻi va 1996-yilgi *The Long Halloween* qismlaridagi „Two-Face"ning kelib chiqishi haqida hikoya qilgan. „Qora ritsar" atamasi ilk marta *Batman* #1 (1940)da Bill Finger yozgan hikoyada qoʻllaniladi. Qora ritsar filmi, asosan, Chikagoda, shuningdek AQSh, Birlashgan Qirollik va Hong Kongda suratga tushirilgan. Nolan filmdagi birinchi marta Jokerning paydo boʻlishi bilan bir qatorda, filmlarni suratga olish uchun IMAX 70 mm kino kameralarini ishlatgan. Warner Bros. dastlab Qora ritsar uchun virusli marketing kompaniyasini yaratdi, reklama agentliklari va treylerlarni ishlab chiqdi va Ledgerni Joker sifatida ekranlashtirdi. Ledger 2008-yilning 22-yanvarida, filmning tugatilishidan bir necha oydan keyin vafot etgan.

*Qora ritsar* filmi premyerasi AQShda 18-iyul 2008-yilda, Birlashgan Qirollikda esa 25-iyul 2008-yilda boʻlib oʻtdi. Kartina dunyo boʻylab $1 milliardan ortiq mablagʻ toʻplab, 2008-yildagi eng kassabop film, dunyo miqyosida esa 36chi eng kassabop film hisoblanadi.

Mazmuni
-------

Jinoyatchilarning toʻdasi Gotham shahar mob bankini talaydi, pulning katta qismiga egalik qilish uchun bir-birlarini oʻldiradi, faqat Joker qoladi va pul bilan qochib ketadi. Batman, tuman prokurori Harvey Dent va leytenant Jim Gordon Gotham shahrini uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash boʻyicha ittifoq tuzishdi. Bryus Ueyn, Gothamning himoyachisi Dent bilan Batman bo*ishdan nafaqaga chiqishi va Rachel Dawes bilan oddiy hayot kechirishni xohlardi.*

Mob boshliqlari Sal Maroniy, Gambol va Chechenlar korrupsion buxgalter Lau bilan birgalikda videokonferensiya oʻtkazadilar. Lau oʻz mablagʻlarini saqlab qolish uchun olgan va Hong Kongga qochgan. Joker uchrashuvni toʻxtatib, ularni Batmanning qonunga zid ekanligini aytadi va uni pulning yarmi evaziga oʻldirishni taklif qildi. Katta murabbiylar bunga qoʻshilmaydilar. Joker Gambolni topib, oʻldiradi va uning toʻdasini qoʻlga kiritadi. Guruh oxir-oqibat Jokerni taklifini qabul qilishga qaror qiladi. Batman Hong Kongda Launi topadi va Dentni butun guruhni qoʻlga olishiga ruxsat berishi uchun Gothamga qaytaradi. Joker, odamlarni oʻldirishni davom ettirish bilan tahdid qilmoqda. Lekin, Batman oʻz shaxsiyatini ochmaydi. Joker bunga javoban, politsiya komissari Gillian B. Loebni va sud majlisida raislik qilgan sudyani oʻldiradi. Joker, shuningdek, hokimiyat rahbari Entoni Garsiyani oʻldirishga harakat qilmoqda, ammo Gordon suiqasdni toʻxtatish uchun oʻzini qurbon qiladi. Dent Jokerning yuguruvchilardan birini oʻgʻirlab, Rachelning keyingi maqsad ekanligini bilib oladi.

Bryus, koʻproq oʻlimni oldini olish uchun shaxsiyatini ochishga qaror qiladi va komissiyaga Dent bilan boradi. Biroq, Dent uning oldida Batman turganligini komissarga tushuntirib berolmaydi. Komissar esa Dentni qamoqqa oladi, ammo Joker paydo boʻladi va kaloniyaga hujum qiladi. Batman Dentni qutqarush uchun yordamga jeladi. Rachel va Dent Maronining ishlaydigan xodimlarini kuzatib boradi; Keyinchalik Gordon uyga qaytmasligini biladi. Batman Jokerni soʻroq qiladi, ular portlovchi moddalar bilan jihozlangan alohida joylarda qamalib qolganligini va Batman esa ulardan birini tanlashi kerakligini aytadi. Batman Rachelni qutqaradi, Gordon Dentni saqlab qolishga harakat qiladi. Keyin Batman binoga keladi, lekin Joker uni Dent oʻrniga yuborganini tushunadi. Ikkala bino ham portlab, Rachelni oʻldiradi va Dentning yuzining yarmini kuydiradi. Joker Lau bilan qochib ketadi, uni oʻzining pullariga olib boradi. Joker Lau va Chechenni oʻldirishdan oldin pulni yoqib yuboradi.

Wayne Enterprises kompaniyasining muhandisi Coleman Rees, Bryusga Joker bir soat ichida oʻldirilmasa, kasalxonani yoʻq qilish bilan tahdid qilmoqda. Barcha kasalxonalar evakuatsiya qilinadi va Gordon Reese qidiriladi. Joker kasalxonada shifokor sifatida yashirininadi. Keyin Joker kasalxonani y*q qiladi va garovga olingan yuk bilan ketadi. Dent, Rachelning oʻlimi uchun masʼul boʻlgan xalqning taqdirini hal qilib, uning baxtli tangasini aylantirib, oʻlim domiga kiradi. Dent oxir-oqibat Gordonning oilasiga boʻlgan muhabbatini Rachelga boʻlgan sevgisiga parallel ravishda, ishongan holda qabul qiladi.*

Gordon va Batman Rachel halok boʻlgan binoga keldilar. Dent Gordonning oilasini oʻldirish bilan tahdid qilgan. U Gordonning beparvoligi Rachelning oʻlimi uchun javobgar ekanligini taʼkidlab, Gordonning oʻgʻlini oʻldirishni maqsad qilgan. Qurol-yarogʻ olgan Batman, Dentni oʻlimga olib boradi. Batman Gordonni Dentning qahramonlik obroʻsini saqlab qolish maqsadida oʻzini oʻldirish uchun masʼuliyatni oʻz zimmasiga olishiga ishontiradi. Politsiya Batman uchun manhuntni ishga tushirgandan soʻng, Gordon Botsheva signalini buzadi, Fox Alfred Racheldan Dentga turmushga chiqish niyatida maktub yozib yuboradi. Batman esa militsiyadan qochib ketadi.

Rollarda
--------

Chapdan oʻngga: Rejissor Christopher Nolan, produserlar — Emma Thomas va Charles Roven, aktyorlar — Monique Gabriela Curnen, Michael Caine, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal va Christian Bale.
* Christian Bale roli Bruce Wayne / Batman
* Michael Caine roli Alfred Pennyworth
* Heath Ledger roli Joker
* Gary Oldman roli Leytenant James Gordon
* Aaron Eckhart roli Harvey Dent / Two-Face
* Maggie Gyllenhaal roli Rachel Dawes
* Morgan Freeman roli Lucius Fox
* Monique Gabriela Curnen roli Anna Ramirez
* Ron Dean roli Michael Wuertz
* Nestor Carbonell roli Anthony Garcia
* Ng Chin Han roli Lau
* Eric Roberts roli Sal Maroni
* Ritchie Coster roli Chechen
* Anthony Michael Hall roli Mike Engel
* Keith Szarabajka roli Gerard Stephens
* Joshua Harto roli Coleman Reese
* Melinda McGraw roli Barbara Gordon
* Nathan Gamble roli James Gordon Jr.
* Michael Jai White roli Gambol
* Colin McFarlane roli Gillian B. Loeb
* Nydia Rodriguez Terracina roli Hakim Janet Surrillo
* William Fichtner roli National Gotham Banki menejeri
* Cillian Murphy roli Jonathan Crane / Scarecrow
* David Dastmalchian roli Thomas Schiff

Qoʻshimcha maʼlumot
-------------------

* *. The Dark Knight: Featuring Production Art and Full Shooting Script*. Universe, 2008. ISBN 0-7893-1812-1.
* *. Absolute Batman: The Long Halloween*. DC Comics, 2007. ISBN 1-4012-1282-4.
* *. The Dark Knight*. Berkley, 2008. ISBN 0-425-22286-1.
* *. Batman*. Berkley. ISBN 0-930289-45-5.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Dark Knight".  British Board of Film Classification. 20-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-dekabr 2014-yil.
2. 1 2  „Film: The Dark Knight".  LUMIERE. Qaraldi: 15-mart 2018-yil.
3. 1 2  „The Dark Knight (2008)".  Box Office Mojo. Qaraldi: 19-mart 2009-yil.
4. ↑  Marc Tyler Nobleman (2012). *Bill the Boy Wonder:The Secret Co-Creator of Batman*. Charlesbridge Publishing, U.S. ISBN 978-1580892896
5. ↑  Noblemania: What „The Dark Knight" is missing
6. ↑  „The 50 Best Movies of the Decade (2000—2009)". *Paste Magazine* (3-noyabr 2009-yil). 17-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-fevral 2016.
7. ↑  „Film Critics Pick the Best Movies of the Decade". *Metacritic* (3-yanvar 2010-yil). 2017-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-fevral 2016.
8. ↑  „Movie Records".  the-numbers.com. Qaraldi: 17-fevral 2016.
9. ↑  DiOrio, Carl (16–iyul 2008–yil). „High expectations for 'Dark Knight'". *The Hollywood Reporter*. Qaraldi: 16–iyul 2008–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
10. ↑  „*Qora ritsar* filmini yigʻlamasdan tomosha qilish mumkinmi?".  Radikal. Qaraldi: 22-iyul 2008.

Havolalar
---------

* *Qora ritsar* IMDbda
* *Qora ritsar* Rotten Tomatoesda
* Warner Bros. (Wayback Machine saytida 12-aprel 2009-yil sanasida arxivlangan) (ingl.)