recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kanserogen moddalar** (lot. cancer — rak va genes — keltirib chiqarmoq), kanserogenlar, onkogenn moddalar — maʼlum sharoitda organizmga taʼsir qilganda rak va b. oʻsmalar paydo qiluvchi kimyoviy moddalar. 500 ga yaqin xili maʼlum. Politsiklik uglevodorodlar, azoboʻyoqlar, aromatik aminlar, nitrozaminlar, ogʻir metall tuzlari, alkaloidlar, toksinlar va b. K. m.ga kiradi. Ularning koʻpchiligi mutagenlar va immunodepressantlardir. K. m. odam va hayvon organizmiga tashqaridan kirishi (ekzogen K.m.) yoki organizmning oʻzida kanserogen boʻlmagan moddalardan paydo boʻlishi (endogen K.m.) mumkin. Baʼzi endogen mahsulotlar (steroid gormonlar, triptofan metabolitlar va b.) koʻp toʻplansa yoki si-fati oʻzgarsa, ular ham K. m. xossasiga ega boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Epidermis
**Epidermis** (grekcha: *ἐπί* - epi va δέρμα - derma) - hayvonlarda teri epiteliysining ektodermadan hosil boʻladigan sirtqi qavati. Umurtqasizlarda bir qavat E. yaʼni gipoderma chigʻanoq yoki kutikulani hosil qiladi. Umurtqalilarda E. bazal membrana ustida joylashgan bir necha qavat epiteliydan iborat. Bazal hujayralar ustida 5—10 qavat pixli hujayralar joylashgan. E.ning quyi qavati bazal membrana hujayralari bilan birga oʻsadigan qavatni hosil qiladi. Boʻlinib koʻpayadigan oʻsuvchi hujayralar hisobiga E.ning doimo oʻlib turadigan sirtqi: donador (3—4 qavat boʻlib joylashgan hujayralar), yaltiroq (3—4 qavat boʻlib joylashgan hujayralar) va koʻp qavatli muguz qavat hujayralarga almashinib turadi. Bazal membrana yaqinida joylashgan E. qavati hujayralari silindrsimon yoki kubsimon boʻladi. Sirtqi qavatga yaqinlashgan sari hujayralar yassilashadi va qalinlashib uvalanadi. Odamda E. hujayralari 20 sutkada toʻliq almashinadi. Teri funksiyasi, asosan, E. hujayralarining tuzilishi va xossalari bilan bogʻliq.

Yana qarang
-----------

* Poʻstloq

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Epigramma** (yun. — ustki yozuv) — kichik hajviy sheʼr. Yunonistonda ibodatxona va haykallarga oʻyib yozilgan sheʼriy parchalar E. deb atalgan. Ularda maʼbudlar va qahramonlar madh etilgan, baʼzan E.lar hikmatli iboralarni ham qamrab oladi. Birinchi yunon E.lar antologiyasi miloddan avvalgi 1 a.da tuzilgan va 6— 10-asrlarda toʻldirilgan; natijada 16 kitobdan iborat majmua vujudga kelgan ("Palatin antologiyasi", 4000 ga yaqin E.). Lotin adabiyotida E. janri miloddan avvalgi 2— 1 a.larda paydo boʻlgan. Yangi davr adabiyotida, xususan, klassitsizm sheʼriyatida E. uncha katta boʻlmagan hajviy sheʼr boʻlib, odatda, bironbir shaxsga qarshi yoʻnaltiriladi. Soʻnggi davr shoirlari ham E. janriga murojaat qilganlar, Oʻzbek adabiyotida H.H.Niyoziy ("Bir eshon oʻpkasi", "Bir sharmanda tilidan"), Gʻ.Gʻulom ("Obakidandon", "Istaklarim") va boshqalar bir qancha E.lar yozganlar.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Qorasuv shahridagi juma masjidi
**Imom al-Buxoriy masjidi** – Qorasuv shahar markazida joylashgan jomʼe masjid.

Imomlari
--------

Masjidning boshchisi, yaʼni masjid rahbari – Alouddin Mansur, bosh imom hatibi – Ibrohimjon domla.

Asos solinishi
--------------

Imom al-Buxoriy jom’e masjidi 1998-yili shayx Alouddin Mansur tashabbusi bilan bunyod etilgan. Masjidga oldingi holatida 1200 namozxon sigʻgan. 2006-yili masjid qayta taʼmirlangan va masjid oldiga ikki qavatli 4 ta katta xonadan iborat honaqohlar qurilgan hamda yangi 14 kishiga moʻljallangan tahoratxona va masjidning oʻng tarafiga 40 metrlik yangi minora barpo etilgan.

Joylashishi
-----------

Qirgʻiziston respublikasi Oʻsh viloyati Qorasuv shahrida joylashgan 
Minoraning ahamyati shundaki, u Qirgʻiziston hududi boʻyicha eng baland minora boʻlib hisoblanadi. Markaziy Osiyo boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallaydi, birinchi oʻrinni esa Toshkent shahridagi markaziy masjid minorasi egallaydi. Uning balandligi 60 metrni tashkil etadi.

Qayta qurilishi
---------------

Masjid 2006-yili qayta taʼmirlangandan keyin, masjid umumiy 4000 kishini oʻz bagʻriga sigʻdiradigan boʻldi. Ayrim holatlarda, masalan, iyd-ul fitr hayiti kunlari masjidga 6000 ga yaqin kishi keladi va ular ilojsizlikdan masjid tashqarisida namoz oʻqishadi.

Maʼlumotlari
------------

* 1990-yili asos solingan.
* 4000 kishini oʻz bagʻriga sigʻdira oladi.
* 14 kishilik yangi hojatxona.
* 40 metrlik bitta minora.
* 3 ta katta masjidga kirish eshigi.
* 22 ta umumiy eshiklar joylashgan.
* Ikkinchi qavatga chiqish uchun moʻljallangan 4 ta yangi zinapoyalar.

Foto suratlari
--------------

* Juma masjidiJuma masjidi
* Boshki honaqohBoshki honaqoh
* Minora 40 metrMinora 40 metr
* HojatxonaHojatxona

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Itis** (qadimgi yunoncha: *Ἴτυς*) — yunon mifologiyasida Prokne va Tereusning oʻgʻli (afsonaning boshqa tahliliga koʻra, Ioniyada mahalliylashtirilgan — Aedona va Politexning oʻgʻli va onaning singlisi Helidonida deb ataladi).

U onasi va uning singlisi Filomela (yoki Helidonida) tomonidan oʻldirilgan va otasi Filomela ni tahqirlagani uchun qasos olish maqsadida uning jasadini ovqat tariqasida taqdim etishdi. Nonnning soʻzlariga koʻra, Attikadan qilich bilan oʻldirilgan. Onasu Itisga motam tutgan bulbulga aylandi. Itis qirgʻovulga aylandi.

Baʼzan Itisning onasini Filomela deb atashadi va Itisni Itil deb atashadi. Alkamenning Prokn va Itis haykallari Afinada joylashgan.

Itis tarixi Sofoklning „Terey" fojiasini oʻz ichiga olgan bir qator qadimiy pyesalarning asosini tashkil etdi.

Manbalar
--------

1. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 14, 8; Gigin. Mifi 45
2. ↑   Nonn. Deyaniya Dionisa XLIV 264
3. ↑   Esxil. Prositelnitsi 65; Agamemnon 1143; Sofokl. Elektra 147; Aristofan. Ptitsi 212
4. ↑   Perviy Vatikanskiy mifograf I 4, 3
5. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi I 24, 3

Adabiyotlar
-----------

* Itis // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1890—1907.
**Epidermofitiya** (epidermis va yun. — oʻsimlik) — terining zamburut kasalligi. Dermatofit zamburugʻlari (3 turi) qoʻzgʻatadi. E. bir necha xil boʻladi. Oyoq panjasi E.sida koʻproq tirnoklar kasallanadi. Kasallik manbai E. bilan ogʻrigan bemor hisoblanadi. Bu xil E. odamga begona poyabzal, paypoq, ichki kiyim kiyganda, tirnoq oladigan qaychi va h.k.dan foydalanganda, shuningdek, oilada, hammomda, choʻmiladigan joylardan yuqishi mumkin. Unga koʻpincha oyoq terlashi, qavarishi, bichilishi, venalarning varikoz kengayishi va boshqalar sabab boʻladi. Kasallik qoʻzgʻatadigan zamburugʻ salgina shilingan oyoq barmoqlari orasiga kirib olgach, oʻsha joy shoʻralab, poʻst tashlaydi, soʻngra ichi suyuqlikka toʻla pufakchalar paydo boʻlib, ular yoriladi va ichidan suyuqlik chiqadi ( u dastlab tiniq boʻlib, keyinchalik xiralashadi), eroziyalar hosil boʻladi, keyin qora qoʻtir bilan qoplanib, maʼlum vaqtdan soʻng tushib ketadi va yangiyangi pufakchalar paydo boʻlaveradi. Ular bir-biri bilan qoʻshilib kattalashadi, suvlanadi, yalligʻlanib qizaradi va qichishadi.

Barmoqlar orasi terisi qavatqavat boʻlib yumshab, oqarib turadi; burmalar osti yorilib, qattiq qichishadi, keyinchalik bu alomatlar asta-sekin kamaya borib, shu soha terisi bir oz quruqshab turadi. Bu bilan kasallik tuzalmaydi, aksincha davolanmasa, surunkali tus oladi; yoz kunlari botbot qoʻziydi. E. zamburugʻi tushgan tirnoq yuzida sariq dogʻ va chiziqchalar paydo boʻladi, keyinchalik tirnoq yumshab, uvalanib ketadi. Ana shunday tirnoqda va terining koʻchgan kepaklarida zamburugʻ ipchalari hamda sporalari boʻladi.

Rubrofitiyada oyoq panjasidan tashqari qoʻl panjasi, teri burmalari, yuz va badan kasallanadi. Kasallik manbai, uning yuqishi va tarqalishi oyoq panjasi E.siga oʻxshash.

Chov E.sida koʻproq chov, qoʻltiq va ayollarda koʻkrak bezi osti burmalari yalligʻlanib, toʻq qizil dogʻlar paydo boʻladi, qattiq qichishadi. Kasallik bemor yoki u ishlatgan buyumlar (mochalka, kleyonka, kiyimkechak) orqali yuqadi.

E.ni vrach davolaydi. Kasallik kechiktirib yuborilganda uni davolash ancha mudpkul. Shuning uchun E.ga xos dastlabki alomatlar paydo boʻlganda darhol vrachga uchrashish, bilarbilmas davo qilishga aslo yoʻl qoʻymaslik kerak; aks holda kasallik avj olib ketishi yoki ekzemaga oʻxshash allergik toshmalar toshishi mumkin. Shaxsiy gigiyena qoidalariga qatʼiy rioya qilish, shuningdek, begona poyabzal, paypoqlarni kiymaslik; badanni, xususan, koʻp terlaydigan teri burmalarini alohida sochiq bilan artib quritish, qoʻp terlashni davolash kerak.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Epigonlik** (yunoncha:— keyin tugʻilgan) — badiiy adabiyot va sanʼatda yangilikka intilmaslik, anʼana shaklida paydo boʻlgan yoʻnalish, uslub, janr hamda usullarni koʻrkoʻrona takrorlash, koʻchirmachilik. E. sanʼat va adabiyot namunalarini oldingi mazmunmohiyat va estetik jozibadan ayirib, adabiyotni tinimsiz oʻsishoʻzgarish imkoniyatidan mahrum qiladi. Bor badiiy anʼanalarni rivojlantirishga urinmaslik, ularga oʻzgarishlar kiritishga intilmaslik, oʻz yoʻlidan yurishga botinmaslik orqali ijodni qolipga solish, nusxakashlik E.ning asosiy belgilaridir.

Adabiy E.u yoki bu adabiy qarash, maktab yoxud yoʻnalish badiiy ijodga turtki berolmay, uning rivojiga toʻsiq boʻla boshlaganida kuchayadi. Badiiy didlar almashayotgan, estetik qarashlar yangilanayotgan davrda E. ayniqsa, avj oladi. E. ichki va tashqi singari 2 koʻrinishda boʻladi. Tashqi E. biror adabiyotda mavjud hodisalardan nusxa olish, koʻchirish boʻlsa, ichki E. bir muallifning oʻzini oʻzi takrorlay boshlashidir. Badiiy adabiyotni ommaviylashtirish, uni hammabop qilishga urinish yoʻlidagi harakatlar E.ning yoyilishiga sabab boʻladi. E. birov qilgan badiiy kashfiyotni oʻzlashtirib olganligi bilangina emas, balki oʻquvchilar estetik didini oʻtmaslashtirgani, ularda shaxslik xususiyatlarini yoʻqotib, "ommalik" belgilarini koʻpaytirgani bilan ham millat taraqqiyoti uchun xavflidir.

Qozoqboy Yoʻldoshev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Zestaponi Teatri
Zestaponi temir yoʻl stantsiyasi
Shorapani qal’asidan koʻrinish
**Zestafoni** yoki **Zestaponi** (gruzincha: *ზესტაფონი*, Georgian pronunciation: [zestʼɑpʰoni]) — Gʻarbiy Jorjiyadagi Zestafoni tumanining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Zestafoni Gruziyaning tarixiy qismi Imereti provinsiyasi tarkibiga kiruvchi Margveti markazidir. Zestafoni — Gruziya pravoslav cherkovining Margveti yeparxiyasining markazi boʻlgan. Zestafoni Kolxida platosining eng uzoq sharqida joylashgan.

Tarixi
------

1820-yillarda shaharchaga kazaklar qoʻshini joylashtirilgan edi. Lekin u orqali oʻtadigan daryo nomi bilan „Kvirila" deb atalgan. Rossiya imperiyasi davrida shahar Kutaisi gubernatorligidagi Shorapani uyezdining maʼmuriy markazi hisoblangan. 1920-yillarda nom mashhur inqilobchi nomi bilan yaʼni „Jugeli" ga oʻzgartirilgan. Faqat oz vaqt oʻtgach, shahar oʻzining tarixiy nomini qaytarib olgan.

Sport va madaniyati
-------------------

Yozuvchi Boris Akunin va faylasuf Tengiz Tsereteli Zestafoni shahrida tug‘ilganlar. Psixolog va faylasuf Dimitriy Uznadze 1886-yilda shu atrofdagi Sakara qishlogʻida tugʻilgan. Mashhur gruzin aktyorlari Shalva Gambashidze, Ushangi Chxeidze, Sergo va Buxuti Zakariadzelar ham Zestafonida tug‘ilganlar. Kurash bo‘yicha jahon chempioni Mixail Saladze ham Zestafoni shahridan.

Taniqli shaxslari
-----------------

* Dimitriy Uznadze — psixolog
* Boris Akunin
* Shalva Dadiani
* Zaza Tavadze — Gruziya Konstitutsiyaviy sudining sobiq raisi

*

Manbalar
--------

1. ↑  „History".  Football Club Zestafoni. 21-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2010-yil.
2. ↑  **{{Veb manbasi}} andozasidan foydalanishda `sarlavha=` parametrini belgilashingiz kerak.** „{{{title}}}" (ru). *Collection of materials by Lenta.ru*. Qaraldi: 26-noyabr 2009-yil.
3. ↑  *Georgy Ketchuashvili2.* „Dimitri Uznadze (1886–1950)". *PROSPECTS: the quarterly review of comparative education vol. 24, no.3/4, 1994, p. 687–701*.  UNESCO: International Bureau of Education. Qaraldi: 31-yanvar 2010-yil.

Andoza:Gruziya tuman va shaharlari
**Zeynel Beksaç** — turk yozuvchisi, shoiri va hikoyachisi.1952-yilda tugʻilgan. U Bolqon turklari, xususan Kosovo va Makedoniya adabiyotining yetakchi namoyandalaridan biridir. U nafaqat Turk adabiyotida hatto Turkiyada ham taniqli shaxs.

Hayoti
------

1952 - yilda Prizren shahrida tug'ilgan. O‘z ona shahridagi o‘rta maktabni tugatgach, bir muddat huquqshunoslik fakultetida tahsil oldi. O‘shanda u jurnalistikaga qiziqib qolgan. O‘qishni to‘xtatib, 1970-yillarning boshlarida "Tan" gazetasida ishlay boshlaydi. Gazeta bosh muharriri bilan tortishib, bir yildan so‘ng ishdan bo‘shatilgan. Ammo u jurnalistikadan voz kechmadi. Faoliyatini "Pristina Radio "eshittirishida davom ettirdi. 

1951-yildan beri Prizrenda faoliyat olib borayotgan turk madaniyati, urf-odatlari va urf-odatlarining saqlanib qolishiga qimmatli hissa qoʻshayotgan "Toʻgʻri yoʻl" turk madaniyati va sanʼati uyushmasining faol aʼzolaridan biri bo'lib kelgan va virtual musiqa orkestri bo'lgan. U 1969-yilda "Yashil turnalar" Baglama guruhini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi, Prizren xalq qoʻshiqlarini tuzdi, kompozitsiyalar yaratdi. 1970-yilda yuqoridagi uyushma qoshida faoliyat yuritgan "Nozim Hikmet" adabiyot boʻlimiga rahbarlik qiladi.

Havolalar
---------
**Sakdallar qoʻzgʻoloni** — Filippinning Luzon orolidagi dehqonlar qoʻzgʻoloni. 1935-yil 2-maydan 3-maygacha, 1 kun davom etgan isyon. Oʻsha paytda Filippin AQShning mustamlakasi hisoblanar edi. Keng qamrov va ahamiyatga ega boʻlsa-da, bir kunda bostirilgan.

Sakdallar harakati (tagalog tilidan tarjima qilinganda „ayblovchilar") 1930-yil fevralida paydo boʻldi va yersiz dehqonlarning eng kambagʻal qatlamlariga tayandi; sobiq oʻqituvchi va kichik amaldor boʻlgan Benigno Ramos (1893-1946) harakat yetakchisi edi. Harakat Buyuk Depressiyadan keyin keskin oshgan soliqlar va yer ijara haqini kamaytirish, shuningdek, yirik er uchastkalarini yoʻq qilishni nazarda tutgan yer islohotini oʻtkazishni maqsad qilgandi. Shuningdek, Harakatning Filippinga AQShdan siyosiy mustaqillik berilishiga doir shiori tez orada uning talabiga aylandi.

1933-yili harakat siyosiy partiyaga aylandi, 1934-yili boʻlib oʻtgan saylovlarda ancha muvaffaqiyatli ishtirok etdi: parlament Vakillar palatasida uchta oʻrinni qoʻlga kiritdi. Harakat aʼzolaridan biri Marinduk provinsiyasi gubernatori ham boʻldi; partiya dasturidagi bandlardan biri har qanday holatda ham 1935-yil oxirigacha Filippinning davlat mustaqilligiga erishish vaʼdasi edi. Sakdallar harakatning dastlabki yillarida, asosan, Mahatma Gandining zoʻravonliksiz qarshilik koʻrsatish gʻoyalariga ergashgan (shuning uchun, xususan, ular dastlab siyosatda qatnashishdan bosh tortdi), ammo 1930-yillarning oʻrtalariga kelib ular qurolli qoʻzgʻolon kotarishga moyil boʻla boshladi.

Sakdallar qoʻzgʻoloni 1935-yil 2-mayga oʻtar kechasi boshlangan. Qurollangan guruhlar Luzonning 14 ta aholi punktida shahar maʼmuriy binolarini egallab olishdi. Biroq, qoʻzgʻolon juda yomon tashkil etilib, boshqarilgani Amerika qoʻshinlariga qoʻl keldi va qoʻzgʻolonni kechqurunga borib bostirishga hamda isyonchilarni magʻlub etishga imkon berdi. Gʻalayonlar paytida kamida 100 kishi halok boʻldi, Benigno Ramos Tokioga qochib ketdi, Sakdallar partiyasi qoʻzgʻolon magʻlub boʻlganidan keyin taʼqiqlandi. Filippin dehqonlarining ahvoli esa, oʻzgarishsiz qoldi. Natijada 1930-yillarning ikkinchi yarmida mamlakatda roʻy bergan koʻplab boshqa qoʻzgʻolonlarga sabab boʻldi. Biroq, ularning hech biri Sakdallar qoʻzgʻoloni darajasiga yetib bormadi.

Adabiyotlar
-----------

* Sakdal // Rona — Samoylovich. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1955. — S. 602-603. — (Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 51 t.] / gl. red. B. A. Vvedenskiy ; 1949—1958, t. 37).
* Terami-Wada, Motoe (1988). „The Sakdal Movement". Philippine Studies 36 (2).

Manbalar
--------

1. ↑  Sakdalista // Historical Dictionary of the Philippines. Artemio R. Guillermo, 2012. P.385—386.

Havolalar
---------

* Britannica entsiklopediyasi maqolasi.
**Richard Arlen** (**Silvanus Richard Mattimor**, 1899-yil 1-sentyabr — 1976-yil 28-mart) — amerikalik kino va televidenie aktyori.

Hayoti
------

Minnesota shtatining Sent-Pol shahrida tugʻilgan Arlen Pensilvaniya universitetida oʻqigan. U Kanadada Birinchi jahon urushi paytida Qirollik uchuvchi korpusida uchuvchi sifatida xizmat qilgan. Urushdan keyin Texas va Oklaxomadagi neft konlariga borib, oddiy ishchi sifatida ishladi. Shundan soʻng u filmlarda rol oʻynash uchun Los-Anjelesga borishdan oldin gazetaning xabarchisi va sport muharriri boʻldi, lekin, hech bir prodyuser uni hohlamadi. Arlen kinolaboratoriyada yetkazib beruvchi boʻlib ishlaganida minayotgan mototsikl Paramount Pictures uyi tashqarisida oyogʻini sindirib oldi. Koʻzi uyga tushdi va aktyorlikda oʻzini sinab koʻrishga qaror qildi. U suhbatga oʻtishdan oldin ovozsiz filmlarda paydo boʻlgan. Uning kinodagi birinchi muhim roli „*Vemgeance of the Deep" (1923) filmida boʻlgan*. 

U Hollywooddagi karerasidan Ikkinchi Jahon urushida Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy havo kuchlarida parvoz oʻqituvchisi sifatida dars berish uchun biroz uzildi.

Arlen Clara Bow, Charles „Buddy" Rogers, Gary Cooper, El Brendel va 1927-yilda uylangan ikkinchi rafiqasi Jobyna Ralston bilan filmlarda bilgalikda rol oʻynagan. U „Oscar" mukofotiga sazovor boʻlgan „*Wings*" (1927) filmidagi uchuvchi roli bilan mashhur. U 1946-yilda Nyu-Yorklik sotsialist Margaret Kinsellaga uylandi.

1939-yilda Universal uni Andy Devine bilan birlashtirib, 14 ta B-rasmlar seriyasini yaratdi, asosan, katta hajmdagi filmlardan olingan kadrlarga tayanadigan jangovar komediyalar shularm jumlasidandir. Ular norasmiy ravishda „Aces of Action" seriyasi sifatida tanilgan. Arlen 1941-yilda studiyani tark etadi va Devine serialini boshqa turli aktyorlar bilan birgalikda davom etdi.

Oʻlim
-----

1976-yil 28-martda Arlen Shimoliy Hollywoodda, Kaliforniyada vafot etdi. U Kaliforniyaning Kalver-Siti shahridagi Muqaddas Xoch qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar
--------



1. ↑  Although Arlenʼs birthplace is often listed as Charlottesville, Virginia, and his birth name as Cornelius Richard Van Mattimore, other non-Hollywood information is different.
2. 1 2  Tucker, David C.*. Pine-Thomas Productions: A History and Filmography* (inglizcha). McFarland, 15-avgust 2019-yil — 211–213 bet. ISBN 978-1-4766-7743-9. 31-may 2021-yilda qaraldi.
3. ↑  TODAY in Masonic History: Richard Arlen Passes Away.
4. ↑  „Arlen to Wed Again". *The Evening News* (23-mart 1946-yil), s. 1. Qaraldi: 3-iyun 2020-yil. „Actor Richard Arlen and New York Socialite Margaret Kinsella will be married when his divorce from Silent Screen Actress Jobyna Ralston becomes final September 4, he said today.".
**Richard Mastracchio** (1960-yil 11-fevralda tugʻilgan) — amerikalik muhandis va sobiq NASA astronavti. U Xalqaro kosmik stansiyaga uzoq muddatli Soyuz TMA-11M (38-ekspeditsiya / 39 -ekspeditsiya) missiyasida parvoz muhandisi sifatida xizmat qilgan. Bundan tashqari u, missiya mutaxassisi sifatida uchta NASA Space Shuttle missiyalarida uchgan. Hozirda u Orbital ATK'da tijorat taʼminoti xizmatlari boʻyicha katta direktor sifatida faoliyat olib boradi.

 ISSdagi STS-106 ekipaji. Richard yuqori qatorda, ikkinchi o'ngda tasvirlangan
 Richard STS-118
 Richard STS-131 ning bir qismi sifatida Clayton Anderson bilan EVA paytida tasvirlangan
 Richard (o'ngda) Mike Hopkins bilan
 Richard (o'ngda) "Soyuz" raketasi yonida tasvirlangan

Shaxsiy
-------

Richard Mastracchio Connecticut shtatining Uoterberi shahrida tugʻilgan. U 1978-yilda Crosby High Schoolni tamomlagan. Richard 1982-yilda Connecticut universitetida elektrotexnika fanlari boʻyicha bakalavr darajasini, 1987-yilda Rensselaer politexnika institutida elektrotexnika boʻyicha fan magistri va Houston universitetida fizika fanlari boʻyicha fanlar magistri darajasini olgan.

Richard Elektr va elektronika muhandislari instituti aʼzosi.

U Candi Mastracchio bilan turmush qurgan.

Muhandislik faoliyati
---------------------

Richard 1982-yildan 1987-yilgacha Connecticutdagi Hamilton Standard kompaniyasida tizim dizayn guruhida muhandis sifatida ishlagan. Shu vaqt ichida u yuqori unumdorlik, inertial oʻlchov birliklari va parvozlarni boshqarish kompyuterlarini yaratishda ishtirok etdi.

NASA faoliyati
--------------

1987-yilda Richard Jonson kosmik markazidagi Rockwell Shuttle Operations kompaniyasida ishlash uchun Texasning Hyuston shahriga koʻchib oʻtdi. 1990-yilda u NASAga Parvoz ekipaji operatsiyalari muhandisi sifatida ishga kirdi. Uning vazifalariga kosmik kemalar parvozi uchun dasturiy taʼminot talablarini ishlab chiqish, Shuttle Avionika integratsiyasi laboratoriyasida kosmik kemalar parvozi dasturiy taʼminotini tekshirish va Astronavtlar idorasi uchun koʻtarilish va ekipajni toʻxtatish tartiblarini ishlab chiqish kiradi.

NASAdan keyingi martaba
-----------------------

2017-yil 19-iyun kuni Richard Orbital ATK kompaniyasining tijorat taʼminoti xizmatlari boʻyicha katta direktor etib tayinlandi. Hozirda u Northrop Grumman Space Systems kompaniyasining biznesni rivojlantirish boʻyicha direktori.

Manbalar
--------

1. ↑  "Mom watches as Waterbury native blasts into space for mission full of space walks", news article, *Waterbury Republican*, Aug 10, 2007
2. ↑  „Back on Earth, and Back on Campus: Astronaut Rick Mastracchio Talks About Life in Space" (18-noyabr 2014-yil).
**Malus qonuni** — yorugʻlik qutblovchi asbob (polyarizator) dan oʻtganda chiziqli yorugʻlik intensivligining oʻzgarishi qonuni. Tushayotgan yorugʻlikning qutb tekisligi va qutblovchi asbobning qutblash tekisligi orasidagi burchak {\displaystyle \varphi } ga nisbatan yorugʻlik intensivligi har xil oʻzgaradi. Malus qonuni 1810-yilda fransuz fizigi Étienne-Louis Malus (1775—1812) kashf qilgan. Qutb tekisliklari (yorugʻlik va asbob) orasidagi burchak {\displaystyle \varphi }, analizatorga tushayotgan chiziqli yorugʻlik intensivligi {\displaystyle E\_{0}} boʻlsa, analizatordan chiqayotgan yorugʻlik intensivligi Malus qonuniga asosan {\displaystyle E=E\_{0}\cos ^{2}\varphi \;} boʻladi. Yorugʻlik intensivligini oʻlchaydigan asbob va qurilmalar Malus qonuni asosida ishlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jennifer Billingsley** - nafaqadagi amerikalik televideniye va kino aktrisasi.

Dastlabki yillar
----------------

Armiya polkovnigining qizi. Klod Augustus Billingsley, u Gonolulu shahrida tug'ilgan, Gavayi va tez-tez "Armiya brat" sifatida ko'chib, Vena va Chikagodagi maktablarda qatnashgan, va Arkanzasdagi Fort Smit katta maktabini imtiyozli diplom bilan tugatgan. Uning bitta singlisi bor.

Karyerasi
---------

Billingslining sahnadagi debyuti Michigan shtatining Detroyt shahrida bo'lib o'tdi va u Broadwayda musiqiy *karnavalda debyut qildi!* Uning kinodagi debyuti 1964-yilda *"Qafasdagi xonim"* trillerida Jeyms Kaanning qiz do'sti sifatida paydo bo'ldi va o'sha yili u *"Yosh oshiqlar"* romantik dramasida paydo bo'ldi. U kunduzgi serialda, *General Hospitalda* va *"Mening yuzim bilan ayg'oqchi"* (1965), *"CC" va "Kompaniya"* (1970), *"Qo'pol korpus"* (1971), *"Uyga xush kelibsiz", "Askar yigitlar"* (1972) kabi filmlarda ko'zga ko'ringan rollarni ijro etgan. *"Oq chaqmoq"* (1973), *"Channagan o‘liklar"* (1974) va *"Hollywood odami"* (1976). 

Billingslining televizordagi mehmon joylari orasida *Cimarron Strip*, *Yalang'och shahar*, *Gunsmoke*, *Marshrut 66*, *Ozzi va Garrietning sarguzashtlari*, *Doktor Kildare*, *Leytenant*, *Vagon poyezdi*, *Tog'adan kelgan odam*, *Manniks*, *FBI*, *Besh-O, Gavayi* *politsiyasi* bor edi. *Hikoya*, *Elis*, *Baretta* va *Ajoyib o'rgimchak odam* .

Shaxsiy hayoti
--------------

Billingsli klassik gitara chalib, musiqa bastalagan musiqachi Jessi Li Kinkayd nomi bilan mashhur Stiven N. Gerlaxga turmushga chiqdi. Uyushma keyinchalik ajralish bilan yakunlandi.

Manbalar
--------


1. ↑  Cochran, Robert; McCray, Suzanne*. Lights! Camera! Arkansas!: From Broncho Billy to Billy Bob Thornton*. University of Arkansas Press, 2015 — 50–51 bet. ISBN 978-1557286727.
2. ↑  *Lewis, Richard Warren*. „She Takes Her Troubles Home". *The Milwaukee Journal*. Los Angeles Times News Service (22-dekabr 1968-yil).[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  „Grizzly Article Page 01". *fshs58.com*. Qaraldi: 24-sentabr 2016-yil.
**Ilk komsomol aʼzolari** — Moskvaning diqqatga sazovor joylaridan biri boʻlgan yodgorlikdir. 1972-yilda Universitet xiyobonida oʻrnatilgan. Bu yodgorlik madaniy meros hisoblanadi. SSSRning ilk shakllanishidagi qahramon yoshlarga bagʻishlangan.

Tarixi
------

"Ilk komsomolchilar" yodgorligi 1972-yil kuzida (baʼzi maʼlumotlarga koʻra — 1971-yil kuzida) Universitetskiy prospekti bulvarida, Vernadskiy prospektidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda va P.K. Sternberg Astronomiya instituti roʻparasida oʻrnatilgan. Yodgorlikning ochilish sanasi Oktyabr inqilobining 55 yilligi bilan bogʻliq. Rasmiy ochilgan paytdan boshlab yodgorlik yonida yosh moskvaliklarni komsomolga qabul qilish marosimlari boʻlib oʻtgan.

2008-yilda Yuriy Nerod va Yevgeniy Stamoning asari, shuningdek, yodgorlik oʻrnatilgan poydevor qayta tiklandi. 2013-yilda „Ilk komsomolchilar" tarkibi uchun yangi restavratsiya loyihasi ishlab chiqildi.

Tavsifi
-------

 
Och kulrang granit poydevorda to‘rt metr balandlikdagi boshlari mag‘rur ko‘tarilgan, bolgʻalangan misdan yasalgan ikki yigitning suratlari Budyonovka va yelkasida miltiq ushlagan Ishchi va dehqon Qizil Armiyasining ishchi va xizmatchisi tasvirlangan shaxslarning haykallari oʻrnatilgan.

Fuqarolar urushining yosh va Vatanga sodiq qahramonlarining ancha umumlashtirilgan tasvirlari inqilobiy davrning „shafqatsiz" kayfiyatini aks ettiradi. Mavzuni ochib berish darajasi boʻyicha kompozitsiya tegishli badiiy muammolarning koʻplab yodgorliklaridan kam emas.

Birinchi komsomol shoirlaridan biri Aleksandr Alekseevich Jarov tomonidan yodgorlik uchun maxsus jonlantirilgan sheʼriy yozuvlari boʻlgan bronza lavhalar yodgorlik poydevorining yon tomonlariga oʻrnatilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „В Москве согласована документация на реставрацию семи памятников и скульптурных композиций" (ru).  Информационный центр правительства Москвы (11-oktabr 2013-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
2. ↑  „Скульптурная группа "Первые комсомольцы"" (ru).  Географический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
3. ↑  *Кожевников Р. Ф.* „Скульптурная композиция "Первые комсомольцы"" (ru).  Скульптура (1983). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
4. 1 2  „Памятник Первые комсомольцы" (ru).  ГИД (26-noyabr 2010-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
**George Michael Cohan** (talaffuzi: „Jorj Maykl Kohan", 1878-yil 3-iyul  — 1942-yil 5-noyabr) — amerikalik koʻngilochar, dramaturg, bastakor, lirik, aktyor, qoʻshiqchi, raqqos va teatr prodyuseri.

Cohan oʻz karerasini bolaligida ota-onasi va singlisi bilan „Toʻrt Cohan" nomi bilan mashhur boʻlgan vodvilda ijro etgan. 1904-yilda *Little Johnny Jonesdan* boshlab u Brodveydagi oʻttizdan ortiq musiqiy filmlarni yozgan, bastalagan, prodyuserlik qilgan va rol oʻynagan. Cohan hayoti davomida 50 dan ortiq shoularni yozgan va 300 dan ortiq qoʻshiqlarni nashr etgan, jumladan, „Over There", „Give My Regards to Broadway", „The Yankee Doodle Boy" va „ You’re a Grand Old Flag". Bastakor sifatida u Amerika bastakorlar, mualliflar va noshirlar jamiyatining (ASCAP) dastlabki aʼzolaridan biri edi. U 1930-yillargacha filmlarda suratga tushgan va 1940-yilgacha bosh rassom sifatida chiqishda davom etgan ajoyib teatr uzoq umr koʻrdi.

Yoshlik
-------

 Four Cohans 1915-yil
Cohan 1878-yilda Rod-Aylend shtatining Providens shahrida irlandiyalik katolik ota-onada tugʻilgan. Avliyo Iosif Rim-katolik cherkovining suvga choʻmish guvohnomasida (uning onasi uchun notoʻgʻri ism berilgan) Cohan 3-iyulda tugʻilgan, lekin u va uning oilasi doimo „toʻrtinchi iyulda tugʻilgan!"   Uning ota-onasi sayohatchi vodevil ijrochilari edi va u hali goʻdakligida sahnaga qoʻshildi, birinchi navbatda u yurish va gapira olgach, raqsga tushish va qoʻshiq aytishni oʻrgandi.

Karyera
-------

Cohan oʻsmirlik chogʻida asl skitslar yozishni boshladi (ularning 150 dan ortigʻi) va oila uchun qoʻshiqlar ham vodevil, ham qoʻshiq shoularida ijro etiladi. Koʻp oʻtmay u professional tarzda yoza boshladi va 1893-yilda milliy nashriyotga birinchi qoʻshiqlarini sotdi. 1901-yilda u „Four Cohan" uchun oʻzining birinchi Brodvey musiqiy *"The Governor’s Son"* ni yozdi, boshqaradi va prodyuserlik qildi. 1904-yilda uning birinchi yirik Brodvey hiti "*Little Johnny Jones* "shousi boʻlib, u oʻzining „Give My Regards to Broadway" va „The Yankee Doodle Boy" kuylarini taqdim etdi.

Filmografiya
------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1917 | *Broadway Jones* | Broadway Jones | Film debyuti |
| *Seven Keys to Baldpate* | George Washington Magee |  |
| 1918 | *Hit-The-Trail Holliday* | Billie Holiday |  |
| 1932 | *The Phantom President* | Theodore K. Blair/Peeter J. 'Doc' Varney |  |
| 1934 | *Gambling* | Al Draper | Yakuniy film |

Manbalar
--------



1. 1 2  Kenrick, John. „George M. Cohan: A Biography". Musicals101.com (2004), retrieved April 15, 2010
2. ↑  Heroux, Gerard H. „George M. Cohan, 2013 Inductee: The Rhody Colossus", Rhode Island Music Hall of Fame Historical Archive, 2013, accessed February 16, 2016
3. 1 2  „Obituary: George M. Cohan, 64, Dies at Home Here". *The New York Times*, November 6, 1942. Archived from original on January 10, 2017
4. ↑  Kenrick, John. „Cohan Bio: Part II:Little Johnny Jones". Musicals101.com (2002), retrieved April 15, 2010
**Boysun naslchilik zavodi** — zotdor hisori qoʻchqorlari va qoʻylari yetishtirish bilan shugʻullanadigan zavod. Surxondaryo viloyati Boysun shumanida joylashgan. 1957-yil sentabrda tashkil etilgan. 36 ming qoʻy, shu jumladan 16 ming bosh sovliq bor (2000). 3dda Oʻzbekiston chorvachilik instituti bilan hamkorlikda hisori qoʻylar zotini yaxshilash, mahsuldorligini oshirish, zootexnika qoidalarini takomillashtirish masalalari oʻrganiladi, respublikadagi qoʻychilik xoʻjaliklariga zotli qoʻchqorlar yetkazib beriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kichkina Berta konfet solingan sumkasini tushurib qo'ymaslik uchun zinapoyadan ehtiyotkorlik bilan pastga tushmoqda. *Yangi shakar dueti kitobidan*(1859)
 Maktabning ilk kuni 1953-yil
 Birinchi maktab kuni
 1930-yillarning birinchi yarmida konfet ko'targan bola
**Maktab sovg'asi** (Germaniyaning ba'zi joylarida **shakar** sovg'a deb ham ataladi) - bu g'ayrioddiy sumka ( konus shaklida yoki olti burchakli piramida shaklida ) ko'rinishidagi karton idish, uni maktab o'quvchilari birinchi sinfga qadam qo'yganida olishadi va o'zlari bilan uyga olib ketishadi. Maktab o'quvchilariga maktab sumkalarini berish va ularni o'zlari bilan olib ketish odati 19-asrdan beri mavjud. Bu an'ana Germaniyada saqlanib qolgan va keyinchalik Avstriyaga ham tarqaldi.

Tarixi
------

Bolalar maktabni boshlaganlarida, asosan, Saksoniya va Turingiyadan maktab sovg'asini berish odati haqida dastlabki dalillar mavjud. Bugungi kunga oid eng dastlabki ma'lumot Pastorning o'g'li Karl Gottlib Bretshnayderning avtobiografiyasidan olingan bo'lib, u Saksoniyaning Xohenshteyn-Ernsttal davlati yaqinidagi Gersdorf shahrida 1781- yoki 1782- yillarda maktabda o'qishni boshlagan; u maktab direktoridan bir paket *konfet* olganini yozgan. Oradan yigirma yil o'tgach, Iogann Daniel Elster 1801-yilda Tyuringiyaning Benshauzen shahrida maktab boshlanganida, hatto "eski odat bo'yicha" deyarli bo'yi baravar bir qop shakar sovg'asi olgani aytiladi. Bundan tashqari Georg Maykl Kemlein , Drezden (1820) va Leyptsig (1836) bilan bog'liq boshqa dalillar ham kitoblarda keladi. Maktab bolalariga o‘qituvchining uyida konus daraxti o‘sayotganini, agar konuslar yetarlicha katta bo‘lsa, maktabni boshlash vaqti keldi, deb aytishardi.

Iqtisodiy tomoni
----------------

Germaniyadagi maktab sovg'alarining eng yirik ishlab chiqaruvchisi - Ehrenfriedersdorfdagi ( Ruda tog'lari ) Nestler Feinkartonagen GmbH kompaniyasidir. Ushbu kompaniya yiliga ikki milliondan ortiq konus shaklidagi maktab sovg'alarini ishlab chiqaradi. 

* ochilmagan maktab sumkasiochilmagan maktab sumkasi

Yana qarang
-----------

* Candy konus festivali

Adabiyotlar
-----------

* Hans-Günter Löwe: *Maktab boshlanishi.* *Maktab konusining tarixiga qo'shgan hissasi.* Freiberg nashri, Drezden 2014, ISBN 978-3-943377-28-6
* Erkundungen B2, Anne Buscha, Sussane Raven, Gisela Linthout

Manbalar
--------

Schultuete

1. ↑  „Maktab sovg'asi".
2. ↑  *Erkundungen B2, Anne Buscha, Sussane Raven, Gisela Linthout*.
3. ↑  „schultete".
**Xalqaro Yevro-Osiyo Aykido Federatsiyasi** (**MEAFA**) umumiy manfaatlarni himoya qilish uchun tashkil etilgan bo‘lib, u aykidoni rivojlantirish va ommalashtirishga qaratilgan.

MEAFA barcha usullar qo‘llanadigan federasiya bo‘lib, uning aʼzolari aykidoning turli uslublarini targ‘ib qiluvchi jamoat birlashmalari ham bo‘lishi mumkin.

Tarixi
------

Sovet davrida SSSRning turli respublikalaridan aykido bilan shug‘ullanuvchilarni birlashtirgan SSSRda Aykido federasiyasi mavjud edi. U 1991-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganida SSSR Aykido federasiyasi (sobiq ittifoq respublikalari suveren davlatlarga aylanganiga qaramay) tarkibi o‘zgarmadi. SSSR Aykido federasiyasini „**Xalqaro Yevro-Osiyo Aykido Federatsiyasi**" deb qayta nomlashga qaror qilindi (chunki tashkil etilgan davlatlar hudud jihatdan Yevropa va Osiyoda joylashgan). MEAFA — 1995-yil 5-iyul sanasida rasmiy tashkil etilgan.

Bugungi kun federatsiyasi
-------------------------

Ayni paytda MEAFA yirik tadbirlarni (seminarlar, festivallar va sport bayramlar) o‘tkazmoqda, ularda sobiq Ittifoqning barcha hududlari va uzoq xorij davlatlaridan vakillar qatnashmoqda. Jismoniy tarbiya akademiyasi negizida MEAFA tomonidan aykido bo‘yicha instruktorlarni tayyorlash bo‘yicha davlat kurslari tashkil etildi.

Federatsiyalar
--------------

### MEAFA aʼzolari:

* Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon
* Rossiya bayrogʻi Rossiya
* Ukraina bayrogʻi Ukraina
* Moldova bayrogʻi Moldaviya
* Belorussiya bayrogʻi Belorussiya
* Oʻzbekiston bayrogʻi O‘zbekiston
* Qozogʻiston bayrogʻi Qozog‘iston
* Qirgʻiziston bayrogʻi Qirg‘iziston
* Litva bayrogʻi Litva
* Latviya bayrogʻi Latviya
* Tojikiston bayrogʻi Tojikiston
* Estoniya bayrogʻi Estoniya

### MEAFA safiga kirmaganlari:

* Armaniston
* Turkmaniston bayrogʻi Turkmaniston

Manbalar
--------

1. ↑  „Aikido.ru — МЕАФА — О МЕАФА". 28-iyul 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2009-yil.

Havolalar
---------

*
**Kimat Ashurova** (tojikcha: *Кимат Ашӯрова*; 1915-yil, Hisor bekligi, Turkiston general-gubernatorligi — 1986-yil, Hisor tumani) — Tojikiston qishloq xoʻjaligi xodimi, Dzerjinskiy nomidagi kolxozning paxtachilik brigadasi brigadiri. Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati (1947-1962). Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957).

Tarjimai holi
-------------

1915-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra 1918-yil) Buxoro amirligining Hisor tumanidagi Durbat qishlogʻida tugʻilgan. Millati — tojik. Kollektivlashtirish boshlanganidan keyin Kimat mahalliy qishloq xoʻjaligi artelida ishlay boshladi. 1934-yilda u paxtachilik zvenosining muhim boʻlagiga aylandi va keyinchalik „Qizil Tojikiston" kolxoziga (Dzerjinskiy kolxozi deb oʻzgartirildi) brigadir etib tayinlandi. Ishdan tashqari ijtimoiy faoliyat bilan shugʻullangan. 1947—1962 yillarda Tojikiston SSR Oliy Kengashining 2-chaqiriq, 5-sesssiyasida deputat boʻlgan. 1950-yilda u Moskvada boʻlib oʻtgan Butunittifoq tinchlik konferensiyasida delegat boʻlgan.

Ashurova boshqargan brigada kolxozda va viloyatda eng yaxshilardan biri boʻlib, bir necha bor Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasida qatnashgan. 1955-yildan boshlab Ashurova brigadasi paxta terimida Hisor viloyatida eng yaxshi koʻrsatkichni qayd eta boshladi. Xuddi shu yili Ashurova KPSS aʼzosi boʻldi. 1957-yil 17-yanvarda unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. Shu yili Kimat Ashurova kolxozchilarning Ikkinchi Butunittifoq qurultoyida qatnashdi.

1958-yilda Kimat Ashurova Dzerjinskiy nomidagi kolxoz raisligiga, 1960-yilda esa Durbat qishloq Soveti ijroiya qo‘mitasi raisi lavozimiga tayinlandi. 1971-yilda nafaqaga chiqdi. Durbat qishlogʻida yashab, 1986-yilda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Kimat Ashurova quyidagi mukofot va unvonlar bilan taqdirlangan:

* SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining *1957-yil 17-yanvardagi „Sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari, paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olish uchun ilm-fan yutuqlari va ilg‘or tajribalarni keng qo‘llagani uchun." nomli farmoni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.*

* O‘roq va bolg‘a oltin medali (1957-yil 17-yanvar; 7328 sonli qaror bilan);
* Lenin ordeni (1957-yil 17-yanvar; 314208-sonli qaror bilan);

* „Shavkatli mehnat uchun" medali;
* „1941— 1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali ;
* Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy diplomi;
* Tojikiston SSR paxta ustasi (1957);
* „Tojik SSR xalq taʼlimi aʼlochisi" koʻkrak nishoni (1960).

Adabiyotlar
-----------

* *Таджикская советская энциклопедия*, Dushanbe, 1978. (tojikcha)
* *Таджикская национальная энциклопедия*, Dushanbe, 2012. (tojikcha)

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Ашурова Кимат" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
2. ↑  „Ашурова Кимат". Qaraldi: 3-iyul 2023-yil.
**Xalq seleksiyasi** - seleksiyaning rivojlanish tarixidagi bir boskich va yoʻnalish; qishloq xoʻjaligi ekinlarining yangi nav, klon, payvandlarini hamda chorva mollarining yangi zotlari, guruxlarini nomaʼlum mualliflar, mirishkor dehqonlar va chorvadorlar tomonidan oddiy usullarda tanlab, saralab yaratilishi. Xalq seleksiyasi bir necha ming yillik tarixni oʻz ichiga oladi. Oʻrta Osiyo hududida koʻpgina madaniy ekinlar — bugʻdoy, arpa, sholi, meva, uzum, sabzavotpoliz ekinlari va boshqa bundan bir necha ming yil avval oʻstirilganligi maʼlum. Odamlar ekinlarni ekish, ularga ishlov berish bilan bir qatorda ular orasidan qimmatli xoʻjalik belgilariga ega boʻlgan nusxa, shakllarini tanlab, sakdab, koʻpaytirib borganlar va shu tariqa Xalq seleksiyasi paydo boʻlgan. Chorvachilikda ham ayerlar davomida tanlash va saralash asosida qoramol, qoʻy, echki, ot va tuyalarning qimmatli xoʻjalik belgilariga ega boʻlgan koʻplab noyob zotlari yaratilgan (xisori, saraji kuy zotlari, qorabayir, laqay ot zotlari, zebusimon sigar zotlari). Xalq seleksiyasi anʼanalari hozirgi davrda xam ilmiy seleksiya usullari va muassasalari bilan yonmayon davom etib kelmoqda.

Oʻzbekistonda 20-asrning 40-yillari boshida surxondaryolik Muslima Begimova mashxur "Muslimka" bugʻdoyini kashf etdi. N. Niyozov (Toshkent viloyati) gʻoʻzaning meva shoxlari cheklangan navlarini (N va N2), K. Neʼmatshoyev (Andijon viloyati) 108—F navidan meva shoxlarining boʻgʻimlari juda kalta, tupi ixchamligi bilan farklanadigan gʻoʻza nusxalarini (Paxtaobod navi), U. Abdullayev (Namangan viloyati) Koson navini, N. Haydarov (Fargʻona viloyati) Beshariq navini yaratdilar. 1950—90 yillarda polizsabzavotchilikda xalq seleksiyachilari qovun va tarvuzning 50 dan ortiq navlarini (Abbosxon Aligavharov, Oʻrinboy Karimov, Hoshim Qosimov, Tirkash Tojiyev, Hakimpolvon Usmonov, Xoʻjamberdi Qoʻshoqov, Matvafo Yusupov), kartoshkaning Obidov (Ali Obidov), pomidorning Yusupov (Karim Yusupov) navini yaratdilar va bu navlarning koʻpchiligi davlat reyestriga kiritilgan va rnlashtirilgan.

Xalq seleksiyachilari yaratgan navlar ekin turlari kolleksiyalarini boyitishda muhim ahamiyatga ega. Bu navlarning koʻpchiligi seleksiyada boshlangʻich material sifatida ham foydalaniladi.

Bahodir Normatov, Abdulaziz Abbosov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xalqaro Slavyan Kanali** yoki **SCI** (oʻqilishi *Es-Si-Ay*) — 1994-yilda Ivanenko Valeriya Vladimirovna televizion kanal.

Uning vazifasi butun dunyodagi slavyanlarni va jahon hamjamiyatini slavyanlar hayotining turli xil jihatlari, slavyanlarning gʻaroyib tarixi, boy anʼanalar, madaniyat, yutuqlar va dunyo sivilizatsiyasining rivojlanishiga slavyanlarning ulkan hissasi toʻgʻrisida axborot berishdan iborat.

„Xalqaro Slavyan kanali" ("International „Slavonic Channel") 2008 yil 12 sentyabr kuni Ukraina hududida yoʻldosh orqali efirga uzatildi (Sirius-4 Satellite 5° East Frequency 12075 MHz (H) Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 3/4 & Astra-2 Satellite 31,5° East Frequency 12090 MHz (H) Vertical Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 9/10). SCI kecha-kunduz ishlaydi va oʻzining eshittirishlari va koʻrsatuvlari bilan 1 milliard 202 million kishilik aholi yashaydigan hududni qamrab oladi. Eshittirishlar (dastlab Ukraina hududidan) toʻrt tildagi ovoz yoʻlakchalari: rus, ukrain, ingliz va mahsulot ishlab chiqaruvchi mamlakat tilida olib boriladi. Kelajakda eshittirishlar bir vaqtning oʻzida jahonning barcha slavyan tillarida, shuningdek fransuz, nemis, ispan, portugal, arab va xitoy tillarida ham amalga oshiriladi. Telekanalning mavzulari — madaniy-maʼrifiy.

Tarix
-----

Sobiq SSRI hududidan bevosita yoʻldosh orqali eshittirishlar berishning dastlabki tajribasi Ukraina hududidan „Xalqaro Slavyan kanali" ning eksperimental olib eshittirishi boʻldi. Efirga eksperimental uzatish 1994 yilning 14 dekabr kunidan 1995 yilning 15 may kunigacha amalga oshirildi. Loyihaning mualliflari: Ivanenko Vladimir Aleksandrovich va Ivanenko Valeriya Vladimirovna.

Adabiyot
--------

Maщenko I. G. Ukrainada televidenie. Birinchi jild „Televidenie de facto". — Nikolaev, 1998. — 341 b.

Havolalar
---------

* Telekanal sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2010-03-13).
**Boyqoʻngʻirsoy** — Jizzax viloyati Gʻallaorol tumanidagi soy. Sangzor daryosining chap irmogʻi. Turkiston togʻlarining shimoliyyon bagʻridagi 2800 m balandlikdan boshlanib, shimoli-gʻarbga tomon oqadi. Katta Korashaqshaq tangisi <darasi)dan yuqoriroqda Gʻoʻralassoy bilan qoʻshilgandan keyin Sangzor nomini oladi. Uz. 20 km, vodiysi tor (100–200 m), oʻzani 2–5 m. Asosan, yomgʻir va qordan, yilning issiq davrida buloqlardan suv oladi. May oyining oxirlarida suv sarfi 180—200 l/sek. Atrofi respublikaning eng xushmanzara joylaridan biri, bu yerda saurarcha, qoraarcha, togʻolcha oʻsadi; ayiq, quyon va boshqa hayvonlar yashaydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kim Yu-bin** (1988-yil 4-oktyabrda tugʻilgan), **Yubin** nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi, reper, qoʻshiq yozuvchi va aktrisa. U Janubiy Koreyaning „Wonder Girls" qizlar guruhining aʼzosi boʻlgan. U oʻzining yakkaxon debyutini 2018-yilda „Lady" singli bilan qilgan va oʻshandan beri musiqa yaratishda davom etmoqda.

Faoliyati
---------

U dastlab "Good Entertainmentʼ ostida „Five Girls" guruhi aʼzosi sifatida G.NA, „After School" guruh aʼzosi Uee, „Secret" guruh aʼzosi Jun Hyo-seong va „Spica" aʼzosi Yang Ji-von bilan birga debyut uchun tanlangan edi. Biroq, guruh 2007-yilda rejalashtirilgan debyutidan biroz oldin „Good Entertainment"ning moliyaviy muammolari tufayli tarqalib ketgan va barcha aʼzolar Janubiy Koreyaning alohida sanʼat kompaniyalariga ketishgan.

Yubin 2007-yil 7-sentabrda „Wonder Girls" guruhining yangi aʼzosi sifatida debyut qilgan. U Hyuna oʻrniga guruhning asosiy reperi sifatida tanishtirilgan. U asosan „Wonder Girls" guruhining reperi sifatida tanilgan boʻlsa-da, Yubin vaqti-vaqti bilan guruhga qoʻshimcha vokalchi sifatida ishlaydi. Bunga misol qilib, „This Time" va „Wishing on a Star" qoʻshiqlari kiradi. Guruh bilan ishlashdan tashqari, u bir nechta kliplarda, jumladan, leybldoshi „2PM" guruhining „10 Out of 10" va „Shinhwa" guruhining „Once in a Life Time" kliplarida suratga tushgan. Yubin shuningdek, bir nechta turli sanʼatkorlarning singllarida ishtirok etgan. U „Shinhwa"ning Andy Lee, Lee Min-woo, Kim Bum-soo va Chun G. bilan birga 2008-yilda u "MBC"ning mashhur sitkomida qisqa rol ijro etgan.

2020-yil may oyida Yubin oʻzining „Yaya (Me Time)" singlini chiqargan, u birinchi boʻlib oʻzining „RRR Entertainment" (odatda barcha kichik harflarda stiliziatsiya qilingan) nomli musiqiy leybli ostida chiqqan. Oʻshandan beri u 2020-yil dekabr oyida „CLEF Entertainment" bilan hamkorlikda „Traveller" loyihasida maxsus „Wave" singlini yaratgan.

Uning keyingi bosh singli „Parfume" 2021-yil yanvar oyida yakkaxon albomi bilan chiqqan. Oʻsha yili u "MBC" telekanalining „Snow Flower" rolida „King of Mask Singer" dasturida ishtirok etgan. U, shuningdek, „Goal Girls" va „Weʼre Family" serialining aktyorlar aʼzosi boʻlgan.

2022-yilda Yubin „The Last survivor", „ Dating is Straight" va „Queen of Ssireum" telekoʻrsatuvlarida ishtirok etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Kim JiYeon*. „Spica's Yang Ji Won Talks Being the Last Five Girls′ Girl". *enewsWorld*. CJ E&M (3-fevral 2012-yil). Qaraldi: 18-fevral 2015-yil.
2. ↑  „Yubin Enjoys Her Freedom In Easy-Going "yaya (ME TIME)" MV". *Soompi*. Qaraldi: 12-may 2020-yil.
3. ↑  „Yubin (Wonder Girls) reveals preview of 'Wave' in making-of film". *allkpop*. Qaraldi: 17-fevral 2021-yil.
4. ↑  „Yubin returns as a groovy rapper in 'Wave' MV for 'Traveller' music project". *allkpop*. Qaraldi: 17-fevral 2020-yil.
5. ↑  „Yubin bathes in 'Perfume' in sweet MV". *allkpop*. Qaraldi: 17-fevral 2021-yil.