"**Yeralash**" — Sovet va Rossiya kulgili kinojurnal, 1974-yildan M.Gorkiy nomidagi Bolalar va oʻsmirlar filmlari markaziy kinostudiyasida ishlab chiqariladi. Avval kinoteatrlarda, keyin esa televizorda namoyish etila boshladi.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1974-1995-yillarda kinojurnal bolalar va oʻsmirlar filmlari uchun Gorkiy markaziy kinostudiyasining asosiy hududida, 1995-yildan 2005-yilgacha esa oʻzining „Yeralash-Land" kinostudiyasida va „Yeralash" kinostudiyasida (2005-yilda) ishlab chiqarilgan.

Yaratilish tarixi
-----------------

**"Yeralash"ning tugʻilgan kuni 3-aprel hisoblanadi.**

Rejissor Alla Surikova KPSS Markaziy Qoʻmitasiga bolalar uchun „Fitilyok" kulgili kinojurnalini yaratish taklifi bilan maktub yoʻlladi. Kinojurnalga Aleksandr Xmelik (1974-2001) va Boris Grachevskiy (1974-2021) asos solgan. Rivojlanish jarayonida „Fitilyok" nomi rad etildi. Eng keng tarqalgan „afsona", kinoxronikaning nomi uchun tomoshabinlar oʻrtasida tanlov eʼlon qilinganligi va „Yeralash" nomi nomaʼlum bir sovet maktab oʻquvchisining maktubidan olinganligi, ammo u saqlanib qolmaganligi aytiladi.

Jurnalning birinchi soni 1974-yilda chiqqan. Birinchi soni uchta miniatyuradan iborat boʻlib, birinchi syujet Agnia Barto tomonidan yozilgan „Uyatli nuqta" miniatyurasi edi. Keyin har yili 6 ta nashr chiqarildi. 2010-yildan beri har yili kamida 10 ta epizod chiqariladi.

Dastlab „Yeralash" filmining epizodlari keng ekran formatida suratga olindi va ularning premerasi namoyishlar oldidan kinoteatrlarda namoyish etildi. 1986-yildan boshlab Yeralash 4:3 formatiga oʻtdi va kinoteatrlarda kamroq namoyish etila boshladi, asta-sekin televidenieda koʻproq tarqaldi (shou Markaziy televideniening ikkinchi dasturiga muvofiq amalga oshirildi). 1991-yilda SSSRda jurnal butunlay televideniyega aylandi va RTR kanalida namoyish etila boshlandi, u erda „Bizning Yeralash" deb nomlandi. 2014-yildan beri jurnal yana 16:9 formatidan foydalandi.

1974-yildan 2000-yillarning boshigacha suratga olish ishlari asosan Moskva va uning atrofida olib borilgan (bu davr syujetlaridagi koʻplab koʻcha sahnalari shaharning kinostudiya joylashgan shimoliy qismida suratga olingan), ammo 2000-yillardan boshlab syujetlar Rossiyaning turli mintaqalarida suratga olina boshladi. Xususan, bolalar dam olish lagerlarida voqealar sodir boʻlgan sahnalar Krasnodar oʻlkasidagi "Orlyonok" oromgohida suratga olingan. 2007-yilda „Men buni uddaladim!" birinchi va hozirda Rossiyadan tashqarida suratga olingan yagona film boʻldi — suratga olish Belorussiya poytaxti Minsk shahrida boʻlib oʻtdi, bosh rolda yosh belarus aktrisasi Daria Brankevich oʻynadi.

Animatsiyasi
------------

Har bir sonning boshlanishi multfilm introsi bilan bezatilgan. Ekran saqlovchilari bir necha marta oʻzgartirildi: Birinchi: 1-3-sonlar, ikkinchi: 4-22-sonlar, uchinchi: 23-56-sonlar, toʻrtinchi: 57-60-sonlar, beshinchi: 61-181-sonlar, oltinchi: 182-sondan (keyin yana bir necha marta). introdagi kuyning aranjirovkalari sezilarli darajada oʻzgargan).

Syujetlari
----------

Har bir hikoyadan oldin sarlavha va jonlantirilgan rasm mavjud. Jurnalning 1-3-sonlarida hikoyaning kirish qismida faqat sarlavhalar mavjud edi: sarlavha, ssenariy muallifi va aktyorlar. 4-sondan boshlab sarlavha bilan birga rasm paydo boʻldi, keyin ssenariy muallifi, rejissyor va aktyorlar koʻrsatildi. 10-sondan boshlab har bir hikoya animatsiya bilan boshlanadi, soʻngra ssenariy muallifi, rejissyor va aktyorlar haqida maʼlumot beriladi. Kino jurnali davomida Yuriy Smirnov animatsiya bilan shugʻullangan.

Xronika versiyalari
-------------------

Kinojurnalning mahalliy versiyalari Rostov-na-Donu, Qozon, Novgorod, Perm, Ufa, Orenburg, Chelyabinsk, Samara va Krasnodarda nashr etiladi.

Xalqaro versiyasi yaqin vaqtgacha Gruziyada chiqarilgan [ nima? ] vaqtni Rustavi 2 telekanali koʻrsatdi.

Adabiyoti
---------

* *«Бандитто-гангстеритто»: стереотипы об итальянцах в детском кинематографе и мультипликации позднесоветского времени*. .
* *Особенности развития поведенческого компонента восприятия дошкольниками сюжетов из киножурнала «Ералаш»*. .

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
* Rasmiy YouTube kanali
* Yeralash nimaga kuladi
* Boris Grachevskiy bilan suhbat
* „Yeralash" ning otasi bilan yubiley suhbati
* *Софья Кадочникова.* „«Сделал мое детство и деградировал». «Ералаш» стал культовым для нескольких поколений. Но что с ним стало сейчас?".  lenta.ru (11-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 20-sentabr 2019-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Мы не телепузики! Знаменитому «Ералашу» — 30 лет".  Вечерняя Москва.
2. ↑  Dolgojitel efira: primeti vremeni v vipuskax kinojurnala „Yeralash", — *AiF*, 3 aprelya 2015
3. ↑  „ТВ-программа на будущую неделю".  Коммерсантъ № 66 (289) (10 апреля 1993). Qaraldi: 13-avgust 2010-yil.
4. ↑  „Студия Ералаш :: ЕРАЛАШ в регионах". 7-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2020-yil.