Eron-Sovet Ittifoqi chegarasi xaritasi; butun sharqiy qismi endi Eron-Turkmaniston chegarasini tashkil etadi
**Eron va Turkmaniston chegarasi** Eron va Turkmaniston davlatlarini ajratib turuvchi milliy chegaradir. Uzunligi 1,148 kilometr (713 mi) va Kaspiy dengizidan Afgʻoniston bilan uch tomonlama chegara nuqtasiga qadar davom etadi. Turkmaniston poytaxti Ashxobod bu chegaradan atigi 15 mi (24 km) shimolda va Eronning ikkinchi yirik shahri Mashhad esa 47 mi (76 km) janubda joylashgan.

Tavsifi
-------

Chegara Turkmanistonning Esenguli shahridan janubda Kaspiy dengizi sohilidan boshlanadi. Keyin u quruqlikda sharqqiy yo'nalishda to'g'ri chiziqlar bo'ylab 50 km (31 mi) masofada bepoyon tuzliklardan o'tib, Atrek daryosiga yetadi, bu nuqtadan chegara 124 km (77 mi) masofada turkmanlarning Chat qishlog'i janubidagi chegara nuqtasigacha boradi. Keyin esa Sumbar daryosiga yetib borgunga qadar 151 km (94 mi) quruqlikda sharq/shimoli-sharq yo'nalishida Kopetdog' tizmasi bo'ylab o'tadi, daryo bo'ylab 41 km (25 mi) ga cho'ziladi. Shundan so'ng u tog' tizmalari bo'ylab 455 km (283 mi) davomida keng janubi-sharqiy yoy bo'ylab quruqlikda Eronning Chahchahe qishlog'i yaqiniga qadar davom etadi. Bu nuqtadan 77 km (48 mi) lik qism taxminan to'g'ri chiziq ko'rinishida Harirud daryosigacha (turkmancha Tajan) davom etadi, daryodan uning yo'nalishi janub tomonga burilib, Afg'oniston bilan uch tomonlama chegara nuqtasiga qadar 120 km (75 mi) davom etadi.

Turkmaniston tomonidagi Ashxobod atrofidagi markaziy qismdan tashqari bevosita chegaraoldi hududida asosan aholi yashamaydi; chegaraning bu hududi, shuningdek, g'arbiy qismi avtomobil yo'llari bilan taxminan parallel ketadi. Trans-Kaspiy temir yo'lining Turkmanistondan o'tuvchi qismi ham markaziy qismdagi chegaraga taxminan parallel bo'lib, chegaradan yarim milya shimolda Eronning Lutfobod shahri yaqinigacha keladi. Eron tomonida, chegaradan taxminan 50 mil janubda Go'rgan, Bojnord va Mashhad shaharlarini, shimoldagi kichikroq shaharlarni bog'laydigan yo'llar bilan bog'laydigan yirik avtomagistrallar o'tadi.

Tarixi
------

Chegara eski Persiya-SSSR chegarasidan meros boʻlib, asosan 19-asrda Rossiya tomonidan Oʻrta Osiyoni bosib olgandan va 1865–1868-yillarda Qoʻqon xonligi va Buxoro amirligini qoʻshib olinganidan keyin hozirgi koʻrinishini olgan. 1869-yilda Persiya va Rossiya Atrek daryosi chegara bo'lishiga kelishib oldilar. Bu chegara tasdiqlandi va keyin 1881-yilda ruslarning turkman yerlariga bostirib kirishi ortidan sharqqa qarab Ashxobod yaqinlarigacha, 1893-yilda esa Afg'oniston bilan chegaragacha cho'zildi. Keyingi yillarda bu chegarada turli xil delimitatsiyalar sodir bo'ldi. Keyinchalik kichik o'zgarishlar 1954–1957-yillarda Eron va SSSR o'zlarining umumiy chegaralarini (hozirgi ko'rinishdagisini), shu jumladan Kaspiy dengizining qisqarishi tufayli o'zgargan Atrek deltasi mintaqasini aniqroq belgilashga kelishib oldilar.

Chegara o'tish nuqtalari
------------------------

* Bajgiran (IRN) - Bajgiran (TKM) (avtomobil yo'li)
* Saraxs (IRN) - Saraxs (TKM) (avtomobil yo'li)
* Lutfobod (IRN) – Artik (TKM) (avtomobil yo'li)

Chegara yaqinidagi aholi punktlari
----------------------------------

### Eron

 

### Turkmaniston

Yana qarang
-----------

* Axal shartnomasi
* Eron — Turkmaniston munosabatlari

Manbalar
--------

1. ↑  *CIA World Factbook - Iran*, qaraldi: 15 September 2018
2. 1 2 3 4 5 6 7  *International Boundary Study No. 25 - Iran-USSR Boundary* (PDF), 28 February 1978, qaraldi: 15 September 2018
3. ↑  *Encyclopædia Iranica – Border with Russia*, qaraldi: 15 September 2018
4. ↑  *Encyclopædia Iranica – Border with Russia*, qaraldi: 15 September 2018
5. 1 2 3  *Caravanistan – Iran-Turkmenistan border crossings*, qaraldi: 15 September 2018
Andoza:Borders of Iran

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Turkmaniston chegaralari |
| --- |
|  |
| 
* Afgʻoniston
* Eron
* Qozogʻiston
* Oʻzbekiston
 |

 |