recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| **Afgʻoniston Davlat gerbi** |

|  |
| --- |
|  |
|

 |
|  |
| **Qurolbardor**  | Afgʻoniston Islom Respublikasi |
| **Tasdiqlangan** | 2004 |
|

 Black and White Edition
Metallic Gold Edition
**Afgʻoniston Davlat gerbi** bir qancha shakllarda Afgʻonistonning bayroqlarida ham tasvirlangan.

Eng ohirgi gerbning timsolida arabchada yozilgan Shahodat suʼrasi bitilgan. Bu yozuv pastida masjid ichida Makkaga yuzlangan mehrob va joynomoz tasvirlangan. Masjid ikki yoniga bayroq hurmatlilikni bildirish uchun tasvirlangan. Masjid ostiga oʻsha xalqning nomi bitilgan. Masjid atrofi gulchambar. Gerbda Hijriy 1298-yil (Milodiy boʻyicha 1919-yil) yozuvi aks etgan, aynan oʻsha yili Afgʻonsiton Buyuk Britaniyadan mustaqil boʻlgan.

Tarixdagi Afgʻon gerblari
-------------------------

* 1901-19191901-1919
* 1919-19261919-1926
* 1926-19281926-1928
* 1928-19291928-1929
* 1931-19731931-1973
* 2002-20042002-2004

Shuningdek, koʻring
-------------------

Afgʻoniston bayrogʻi

Havolalar
---------

* Afgʻoniston gerbiWayback Machine saytida arxivlandi (2006-11-25). Wayback Machine saytida arxivlandi (2006-11-25).
|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Vonetta Flowers*** mavzusiga oid fayllar bor. |

**Vonetta Flovers** (qizlik familyasi: ***Jeffery***; 1973-yil 29-oktyabrda tavallud topgan) - amerikalik bobsledder. 2002-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida Flowers qishki Olimpiya o'yinlarida oltin medalni qo'lga kiritadi birinchi afro-amerikalik va dunyodagi birinchi qora tanli sportchi hisoblanadi.

Karyera
-------

Flowers Birmingemdagi Alabama universitetida yulduzli sprinter va uzunlikka sakrash bo'yicha mutaxassis hisoblanadi va dastlab AQSh yozgi Olimpiya o'yinlarida qatnashishni boshlaydi. Bir nechta muvaffaqiyatsiz urinishlardan so'ng, Flowers bobsleddingga aylandi va deyarli tezlikda tormozchi sifatida muvaffaqiyat qozonadi. 2002-yilgi Qishki Olimpiada o'yinlarida u haydovchi Jill Bakken bilan birga ikki ayol ishtirokida oltin medalni qo'lga kiritadi va qishki Olimpiya o'yinlarida oltin medalni qo'lga kiritgan birinchi afro-amerikalik ayolga aylanadi. Solt-Leyk shahri o'yinlaridan so'ng, Flowers egizak farzandlarini dunyoga keltiradi va sportdan biroz vaqt uzoqlashadi. 2003-yilda u yangi haydovchi Jan Pram bilan raqobatga qaytadi. Flowers va Pram 2006-yilda Turindagi Qishki Olimpiya o'yinlarida oltinchi o'rinni egallaydi.

Flowers, shuningdek, 2004-yilda Kenigssee shahrida bo'lib o'tgan FIBT bo'yicha jahon chempionatida ikki ayol kishi bilan bahsda bronza medalini qo'lga kiritadi. 2006-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlaridan keyin u musobaqani tark etadi.

2010-yil dekabr oyida esa u Alabama sport shon-sharaf zaliga saylanadi. U 2011-yili may oyida guruh a'zosi sifatida qabul qilinadi.

Manbalar
--------

* 2006-yil bobsley ikki ayol natijalari
* 2002-yildan beri Bobsley ikki ayol Olimpiya o'yinlari sovrindorlari
* 2000-yildan beri Bobsley bo'yicha ikki ayol jahon chempionati sovrindorlari
* FIBT profili
* Rasmiy veb-sayt
* Amerika Qo'shma Shtatlari Olimpiya qo'mitasi profili
* Alabama sport shon-shuhrat zali 2011-yil

 Vonetta Flovers va Jill Bakken 2002-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida oltin uchun poygani boshlaydilar.
Andoza:Footer Olympic Champions Bobsleigh Two-Woman
"VOMIQ VA UZRO" - Yaqin va Oʻrta Sharq xalqdarining ogʻzaki va yozma adabiyotida keng tarqalgan anʼanaviy epik asar. Mavzu Sharqxalklari folklori va adabiyotiga yunon adabiyotidan oʻtgan degan fikr mavjud. Davlatshoh Samarqandiy hamda oʻrta asr ijodkorlari asarlaridagi maʼlumotlarga koʻra, ushbu mavzu Islomgacha ham mashhur boʻlgan. Asarning variant va versiyalari koʻp. Ularni anʼanaviy mavzu va obrazlar silsilasi bir-biriga yaqinlashtiradi. Barchasida oshiq-maʼshuqning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Folklor nusxalariga koʻra, arablarning saʼd qabilasi boshliqlaridan biri Sokinning yolgʻiz oʻgʻli Vomiq gul sayliga ketayotib, chavandoz Zaydning qizi Uzroni uchratadi. Yozma adabiyotdagi variantlarda Vomiq Uzroning suratini koʻrib unga oshiq boʻladi. Sevishganlar sarguzashti tenglik, adolat uchun kurash, xalqlar doʻstligi mavzulari bilan uzviy bogʻlanib, ijobiy qahramonlar zulmga qarshi kurashchi va ezgu hislatli kishilar sifatida gavdalanadi. "V. va U."ni oʻzbek, ozarbayjon, turkman, turk va b. xalqdar baxshilari ham kuylaganlar. Rahmatulla Yusuf oʻgʻliyat yozib olingan "Vomiq va Uzro" dostoni diqqatga sazovor.

Yozma adabiyotda "V. va U." mavzuida shoir Unsuriy (11-asr), Husayn Damiriy Isfaxoniy (16-asr) va b. asarlar yaratganlar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Gyulli Nikolayevna Chokheli** (ruscha: *Гюлли Николаевна Чохели*, gruzincha: *გიული ჩოხელი*; 12-fevral 1935-yilda Gruziyaning Tbilisi shahrida tugʻilgan) — sovet hamda gruziyalik pop qoʻshiqchi. U Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasiga xizmat koʻrsatgan artist (1967) hisobalandi.

Biografiyasi
------------

Gyulli Chokheli 1935-yil 12-fevralda Gruziyaning Tbilisi shahrida tugʻilgan. Onasi — Gruziya xalq artisti Yelena Chokheli.

U maktab yillari paytidanoq qoʻshiq kuylashni boshlagan, Tbilisi davlat konservatoriyasidagi musiqa maktabida tahsil olgan. Chokheli qoʻshiqchilik faoliyatini 1950-yillarning oʻrtalarida boshlagan hisoblanadi. 1953-yildan buyon Filarmoniyaning vokal triosida professional sahnada qoʻshiqchi boʻlgan.

50-yillarning oxirlarida Gyulli Chokheli Oleg Lundstrem, Konstantin Orbelyan, Yuri Saulsky orkestrlarida faoliyat yuritgan. 1961-yildan buyon Eddie Rosnerning yakkaxon konsertlari va katta guruhi bilan chiqish qilgan. U qisqa fursat ichida Sovet Ittifoqidagi yetakchi jazz janrida ijod qiluvchi ayol qoʻshiqchilaridan biriga aylandi.

Chokhelining repertuarida asosan jahon xalqlarining qoʻshiqlari hamda sovet bastakorlarining koʻplab qoʻshiqlari mavjud:

* „Tbiliso" — Revaza Lagidze
* „Muzika" — Mikaela Tariverdieva
* „Jyoltie listya" — Murada Kajlaeva

U, shuningdek, Tallin, Moskva hamda Praga (barchasi 1967-yilda) da oʻtkazilgan xalqaro jazz musiqasi festivallari laureati hisoblanadi.

1980-yilda u Gruziyada olingan „Poyot Gyulli Choxeli" nomli televizion filmda ham chiqish qilgan.

Chokheli 1967-yilda Sopot xalqaro qoʻshiq festivalida birinchi oʻrin bilan taqdirlangan.

Mukofotlari
-----------

2015-yil 28-martda Tbilisidagi Event Hallda Gyulli Chokhelining yubiley kechasi boʻlib oʻtdi hamda uning nomidagi yulduz ochildi. Shu kuni Gruziya madaniyat va yodgorliklarni muhofaza qilish vaziri Mixail Giorgadze vazirlikning maxsus mukofotini — Gyulli Chokheliga topshirdi. Tbilisi meri Kaxi Kaladze Gyulli Chokhelini Tbilisining faxriy fuqarosi unvoni bilan taqdirladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Poyot Gyulli Choxeli[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  O Gyulli Choxeli
3. 1 2  Gyulli Choxeli. Biografiya
4. ↑  გიული ჩოხელი გადაცემაში წითელი ზონა
5. ↑  Gyulli pela posledney[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  „გიული ჩოხელის საიუბილეო საღამო და ვარსკვლავის გახსნა".  www.primetime.ge. Qaraldi: 8 აპრილი, 2019.

[*sayt ishlamaydi*]
7. ↑  „გიული ჩოხელი ხელოვნების ქურუმია".  artinfo.ge. Qaraldi: 8 აპრილი, 2019.
8. ↑  „გიული ჩოხელი - თბილისის საპატიო მოქალაქე".  tbsakrebulo.gov.ge. Qaraldi: 8 აპრილი, 2019.

Havolalar
---------

* გიული ჩოხელი — ქართველი ჯაზდივა
* Pevsi sovetskoy estradi
* Gyulli Chokheli last.fm saytida[*sayt ishlamaydi*]
* საიტი Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-09-22).
* დოკუმენტური ფილმი გიული ჩოხელის შესახებ
* გიული ჩოხელის კონცერტი
* გიული ჩოხელი გადაცემაში „წითელი ზონა"
* გიული ჩოხელი — ქართველი ჯაზდივა

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0000 6854 8823
* MusicBrainz: 4b26d3ef-e986-4f26-a8f3-de91d7c32ccf
* NKC: xx0102042
* VIAF: 96952717
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 96952717

 |
**Murakkab**, kompleks (lot. kompleksus — bogʻlanish, uygʻunlik) — narsalar, hodisalar, belgilar va boshqalarning majmui. Bu izchillik, yaxlitlik maʼnosini anglatuvchi tushuncha siyosat va jamiyatda qo‘llaniladi va koʻpincha maʼnaviy sohalarda, falsafa va fanda qoʻllaniladi (masalan, kompleks chora-tadbirlar, kompleks tadqiqotlar va boshqalar). „Kompleks"ning birinchi tushunchasi meʼmordir. inshootlarga nisbatan qoʻllaniladi. Arxitektura majmuasi turli mamlakatlarda turlicha nomlanadi (masalan, qadimgi Misrda — "piramida"), u shohlar va urugʻ boshliqlari yoki taniqli odamlarning boshlariga qurilgan. Eng katta Komplekslar Misrda miloddan avvalgi 2-3 ming yilliklarda qurilgan Djoser va Xeopis piramidalari. Qurilish bir necha tonna ogʻirlikdagi blok toshlardan yasalgan. Qozogʻistonda arxitektura Majmua qurilishi bronza davrida boshlangan. Ular asosan toshlaran yasalgan va uyga oʻxshash qurilgan. Baʼzan uning yoniga tosh haykal qoʻyilgan. Buni flamand sayyohi V.Rubruk, qozoq olimi Sh. Ualixonov va Xitoy yilnomasi "Tan-Shu" tasdiqlaydi. Koʻllar asosan Qozogʻistonda uchraydigan komplekslarning, asosan, kattaligi 44 m dan 9,69,6 m gacha yetadi. Jasadlar saqlanadigan xonalarning kattaligi. 22,2 m dan 66 m gacha. Devorlardagi tekis toshlarning qalinligi. 1,8 — 3,6 m, balandligi. 0,4 — 1 m. Bunday katta maqbaralarning qurilishi u yerda dafn etilgan odamlarning o‘sha jamiyatda alohida o‘rin tutganini ko‘rsatadi. Komplekslar miloddan avvalgi IX-III asrlarda qurilgan. K.ning tanlab olingan namunalari keng Qozogʻiston zaminida juda koʻp. Ular: Ulitauda — Kosuytas, Karadin, Aqsu-Ayuli, Qozi-Körpeshda Ayagʻozda — Bayan goʻzal yodgorliklari va boshqalar. Eng qadimgi Dombaul majmuasi (Qora-Kengir viloyati, Markaziy Qozogʻiston). K.dan topilgan antik davr ashyolari (qurol, kiyim-kechak, koʻza va boshqalar) katta tarixiy ahamiyatga ega. Qozogʻistonda qadimdan saqlanib qolgan majmualarni oʻrganishga olim A.Margʻulon, meʼmorlar T.Basenov, M.Mendiqulovlar katta hissa qoʻshdilar. Qozogʻistonda oʻrta asrlarda va yangi davr boshida qurilgan meʼmorchilik. Komplekslar asosan marosim tuzilmalaridir. XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Qozogʻiston shaharlarida shaharsozlik, zamonaviy ilgʻor arxitekturaning rivojlanishi. Komplekslar paydo boʻldi; k. Qozoq arxitekturasi.

**Stratigrafiyada** bu tarkibi va strukturaviy xususiyatlari murakkab boʻlsa-da, baʼzi umumiy xususiyatlar bilan ajralib turadigan tosh qatlamlari toʻplamidir. Petrografiya va petrologiyada: geologik yoshi, tarkibi va kelib chiqishi boʻyicha umumiy belgilar bilan tavsiflangan magmatik jinslar toʻplami.

Kompleksli ion
--------------

Kristall panjarada birlikda sifatida yigʻilgan ikki yoki undan ortiq elementlarning birlashmasi (masalan, MO3; SO4 va boshqalar).

Manbalar
--------

1. ↑  Qazaq ensiklopediyasi
2. ↑  Qazaq tіlі terminderіnің salaliq gʻilimi tүsіndіrme sөzdіgі: Geologiya—
Almati: „Mektep" baspasi", 2003.ӀSVN 5-7667-8188-1 ӀSVN 9965-16-512-2
**Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi Prezidenti** Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi aʼzolari tomonidan yashirin ovoz berish yoʻli bilan 8 yil muddatga saylanadi, bundan keyin 4 yillik muddatga qayta saylanish imkoniyati mavjud.

Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Prezidenti barcha sohalarda ushbu tashkilot faoliyatiga rahbarlik qiladi.

Prezidentlarga oid faktlar
--------------------------

*Baron Pyer de Kuberten* 1925—1937-yillarda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi faxriy prezidenti boʻlgan.

*Graf Anri de Baye-Latur* Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi qarorgohida vafot etgan.

*Everi Brendej* hozirga qadar yevropalik boʻlmagan yagona prezident. Avval olimpiadada sportchi sifatida ishtirok etgan dastlabki prezident.

*Markiz Xuan Antonio Samaranch* prezidentlik davrida ikki bora Oʻzbekistonga tashrif buyurgan. 2001—2010-yillarda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi faxriy prezidenti.

*Graf Jak Rogge* 1968-, 1972- va 1976-yilgi olimpiyadalarda sportchi sifatida ishtirok etgan. 2013-yildan Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi faxriy prezidenti.

*Tomas Bax* Olimpiyadada chempioni boʻlgan birinchi prezident (qilichbozlik boʻyicha 1976-yilgi Olimpiyada gʻolibi). Oʻzbekistonga 2015-yili tashrif buyurgan.

Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Prezidentlari| Prezident | Mamlakat | Prezidentlik davri |
| --- | --- | --- |
| Demetrius Vikelas |  Gretsiya | 1894-1896 |
| Baron Pyer de Kuberten |  Fransiya | 1896-1916 va 1919-1925 |
| Baron Godfrua de Blone |   Shveysariya | 1916-1919 (v.b.) |
| Graf Anri de Baye-Latur |  Belgiya | 1925-1942 |
| Zigfrid Edstryom |  Shvetsiya | 1946-1952 (v.b.1942-1946) |
| Everi Brendej |  AQSh | 1952-1972 |
| Lord Maykl Killanin |  Irlandiya | 1972-1980 |
| Markiz Xuan Antonio Samaranch |  Ispaniya | 1980-2001 |
| Tomas Bax |  Belgiya | 2001-2013 |
| Graf Jak Rogge |  Germaniya | 2013-… |

Manbalar
--------

1. ↑  „Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi prezidenti Tomas Bax Toshkentga keldi". *kun.uz* (15-iyun 2015-yil). Qaraldi: 8-avgust 2022-yil.
2. ↑  ; Farhod Turdiyev; Munavvarxon Rasulova*"Olimp sari"* (oʻzbek). "Navro'z" nashriyoti — 45 bet. ISBN 978-9943-381-37-7.
2018-yildan beri ishlatilgan veb -saytning hozirgi logotip
Sayt asoschisi, Tom Fulp 2007 yil mart oyida
**Newgrounds** — 1995-yilda Tom Fulp tomonidan asos solingan koʼngilochar veb-sayt va kompaniya. U veb-saytlarning toʼrtta toifasida oʼyinlar, filmlar, audio va sanʼat asarlari kabi foydalanuvchilar tomonidan yaratilgan kontentni oʼz ichiga oladi. Shuningdek, u tashrif buyuruvchilar tomonidan ovoz berish va foydalanuvchilar tomonidan yuborilgan materiallar reytingini beradi. Fulp Pennsilvaniya shtatining Glenside shtab-kvartirasida va ofislarida oʼz tarkibini ishlab chiqaradi.

2000 va 2010-yillarning boshlarida Newgrounds umuman Internet madaniyati va xususan, mustaqil video oʼyinlarda muhim rol oʼynadi. Yangi maydonlar "oʼyin tarixining alohida vaqti" va "koʼplab animatorlar va ishlab chiquvchilar tishlarini kesishgan va ijtimoiy tarmoqlar paydo boʼlishidan ancha oldin oʼz obunachilariga ega boʼlgan" joy deb nomlangan. *Time* jurnali 2010-yilda "50 ta eng yaxshi veb -saytlar" roʼyxatida 39 -oʼrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Newgrounds: Everything by Everyone. arxiv versiyasi.
2. ↑  Cheltenham Township Business Directory. arxiv versiyasi.
3. ↑  Friday Night Funkin' is the DDR beatboxing game driving players back to Newgrounds.
4. ↑  50 Best Websites 2010 — TIME.
**Yelpigʻich dumli qushlar**, yangi qushlar (Ornithuare, yaʼni Neornithes) — qushlar kenja sinfi. Arxeopteriksdan tashqari hamma qushlarni oʻz ichiga oladi. Tumshugʻi muguz bilan qoplangan, umurtqalari egarsimon (geterotsel), oxirgi dum umurtqalari oʻzaro qoʻshilib pigostilni hosil qiladi. Bu joyga dum patlari yelpigʻich hosil qilib birikadi (Ye. d. q. nomi shundan olingan), qanotlaridagi barmoqlari skeleti oʻzaro birikkan va qisman reduksiyaga uchragan, miyasi yirik va murakkab tuzilgan. Zamonaviy tasnifga binoan tishli qushlar, suzuvchi qushlar, ixtiornislar va yangi tanglayli qushlar katta turkumlariga boʻlinadi, 34 turkum va 9600 (jumladan hozirgi 8660) turni oʻz ichiga oladi. Barcha muhit — suv, havo, quruushk, hatto qisman yer osti muhitini egallagan (guaharo va salangalar gʻorlarda yashaydi). Odatda yaxshi uchadi, koʻpchiligi quruklik yuzasida va suvda yashaydi. Ayrim turlari ikkilamchi tarzda uchish qobiliyatini yoʻqotgan. Ye. d. q.ning xattiharakati juda murakkab boʻlib, mukammal tovush va koʻrish signallariga ega; ovozi, patlarining rangi va shakli xilma-xil boʻladi. Ular ancha mukammal tuzilishga ega boʻlgan koloniya, tuda, doimiy juft va b. uyushmalar hosil qiladi (qarang Qushlar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelkanlar Omikroni** (o Vel/o Velorum) — Yelkanlar yulduz turkumidagi pulsatsiyalanuvchi oʻzgaruvchan yulduz. **Omikron** nomi yulduz uchun tarixan oʻrnashgan, ammo baʼzi manbalarga koʻra, yulduzni bildiruvchi bosh harf lotincha „o" edi.

Yelkanlar Omikroni B3 spektral tipidagi koʻk-oq subgigant sifatida tasniflanadi. Yulduz SPB yulduzlari sinfiga kiradi, yaʼni B spektral tipidagi sekin pulsatsiyalanuvchi oʻzgaruvchan yulduzlar, ularning prototipi 53 Persey.

Uning oʻzgaruvchanligi beta Sefey turiga oʻxshaydi, lekin undan farqli oʻlaroq, pulsatsiya davri soatlarda emas, balki kunlarda oʻlchanadi va shunga mos ravishda zohiriy yulduz kattaligi +3,55m dan +3,67mgacha 2,78 kunlik davr bilan oʻzgaradi. 495 yorugʻlik yili masofasida yulduz Quyoshdan 2210 barobar yorqinroq porlaydi. Yulduzning radiusi Quyoshnikidan 7,1 marta katta.

Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, yulduz spektroskopik ikkilikdir va u 3,2 soatlik davr bilan aylanadigan hamrohiga ega boʻlishi mumkin.

Yelkanlar Omikron IC 2391 ochiq yulduz klasteridagi eng yorqin yulduz boʻlib, unga oʻzining ikkinchi norasmiy nomini berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *omi Velorum na Alcyone*, 2016-03-04da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-30
2. ↑  *Wesselink, A. J.; Paranya, K.; DeVorkin, K.* „Catalog of Galactic β Cephei Stars." (deadlink).  The Astrophysical Journal Supplement Series (1972). 10-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-noyabr 2009-yil.

(ingl.)
3. ↑  *Stankov, Anamarija; Handler, Gerald* „Catalogue of stellar dimensions".  The Astrophysical Journal Supplement Series (2005). 10-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-noyabr 2009-yil.

(ingl.)
**Kommutator** (lot. commuto — almashtiraman, oʻzgartiraman), almashlab ulagich, taqsimlagich — elektr zanjirini ulash, oʻzish, almashlab ulash va zanjirdan oʻtayotgan tok yoʻnalishini oʻzgartirish uchun ishlatiladigan qurilma. Almashlab ulash qoʻlda (mas, telegraf K.i) yoki maxsus dastur asosida avtomatik tarzda bajariladi. Elektromexanik, elektron va elektron nurli K.lar bor. Oddiy elektromexanik K.: rubilniklar, elektr mashina kollektorlari; elektromagnit rele toʻplamlari va boshqa Elektron K. — maʼlum funksional sxemalar boʻyicha ion asboblari, elektron lampalar, yarimoʻtkazgichlardan yigʻilgan elektron qurilmalar. Elektron nurli K. — elektron nur yordamida boshqa asbobning ulanish sxemasini oʻzgartiradi. K. elektrotexnika, aloqa, telemexanikaning koʻp vositalari va boshqalarda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Kommutator" *OʻzME*. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelyuy Dashi** — (1087—1143-yillar) — Gʻarbiy Lyao sulolasi (Qoraxitoy xonligi)ning asoschisi. 1124—1143-yillarda hukmronlik qilgan. U jurchen qabilalarining Szin sulolasi tomonidan agʻdarilgan Shimoliy Xitoydagi Lyao sulolasidan qochib, Oʻrta Osiyoga koʻchib oʻtgan va u yerda yangi imperiyaga asos solgan.
Yelyuy Dashi Lyao imperatorlari xonadoniga mansub boʻlib, „Lyao tarixi"da uni „Kidan va xitoy yozuvlarini yaxshi bilgan, ot minish va kamondan oʻq otishda zoʻr boʻlgan va Tyansing erasining beshinchi yili (milodiy 1115-yil)da oliy imperatorlik imtihonidan oʻtgan" deb taʼriflanadi.
Dastlab kichik maʼmuriy lavozimlarda ish boshlagan Yelyuy Dashi jurchenlarning hujumi sababli Lyao imperatori Tyanzoning eng yaqin sarkardalaridan biriga aylangan. Istilo sababli imperator g‘arbga qochib ketgach, Lyao Janubiy poytaxti (hozirgi Pekin) mudofaasini tashkillashtirgan. Uzoq muddatli kurashlarda davlatni qayta tiklash imkoniyati boy berilgandan so‘ng, Yelyuy Dashi o‘zini hukmdor deb eʼlon qilgan va 1124-yilda o‘z yaqinlari bilan shimoli-g‘arbdagi Kedun shahriga borgan.
Yelyuy Dashi Gʻarbiy hududlardagi askarlar, mogʻul jangchilaridan qoʻshin tuzib Oʻrta Osiyo hududlariga yurishlar uyushtira boshlagan. 1132-yilda unga oʻz tarafdorlari tomonidan „Gurxon" unvoni berilib, imperator deb eʼlon qilinadi. Koʻp oʻtmay Sharqiy qoraxoniylar hukmdori Ibrohim II ibn Ahmad uni qarluqlar va qangʻlilarga qarshi kurashda yordam berishga taklif qilgan va 1134-yilda ushbu davlat yerlarini oʻz tasarrufiga kirgizgan.
1137-yil may oyida Yelyuy Dashi Xoʻjandda Gʻarbiy qoraxoniylar hukmdori Rukniddin Mahmudni magʻlubiyatga uchratib, oʻz imperiyasini gʻarb va janubga kengaytiradi. Oʻshanda saljuqiylarning vassali boʻlgan Mahmud sulton Ahmad Sanjarga yordam soʻrab murojaat qilgan. 1141-yilgi Qatvon jangida esa Yelyuy Dashi saljuqiy turklar ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishgan. Oʻrta Osiyoda qoraxitoylar hukmron kuchga, Xorazm va qoraxoniylar esa uning imperiyasiga vassal davlatlariga aylanganlar. Yelyuy Dashi 1143-yilda vafot etgan.

Manbalar
========

1. ↑  Twitchett D. Tietze K.*. The Liao // in the: The Cambridge History of China. Vol.6: Alien Regimes and Border States 907—1368*. Cambridge: Cambridge University Press, 1994 — 387 bet.
2. ↑  Kradin N.N. Ivliev А.L*. Istoriya kidanskogo imperii Lyao (907—1125)*. Moskva: Nauka, 2014 — 245 bet.
**Yelkada kurash** — milliy yoshlar oʻyini. Oʻzbek kurashidan kelib chiqqan. Oʻyinning oddiy kurashdan farqi — musobaqa faqat tepada, yelka ("ikkinchi qavat")da boʻladi. Kurashni faqat yelkadagi oʻyinchilar olib boradi, pastdagi oʻyinchining vazifasi yelkadagi odamning tizzalaridan mahkam ushlab unga koʻmaklashishdan iborat. Kurashda kim birinchi boʻlib raqibini toʻshakka yoki yerga agʻdarib tushirsa oʻsha gʻolib hisoblanadi. Agar ikkala kurashchi baravar agʻdarilib tushsa, qaytadan kurashishi lozim. Bu oʻyin maysazorda yoki toʻshaklar toʻshalgan sport zalida oʻtkazilishi mumkin. Raqiblar jamoalarga boʻlinib ham musobaqalashadilar. Ye. k. "Alpomish oʻyinlari" festivali musobaqalariga kiritilgan. Ye. k. oʻyini bolalar va yoshlarning jismoniy rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Meksika — Ruminiya munosabatlari** Meksika va Ruminiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hsanaladi.

Tarixi
------

XVI asrning boshlarida Meksika hududidan bir qator qoʻlyozmalar Ruminiyaga keldi, ikkala mamlakatlar oʻrtasidagi birinchi aloqa hisoblangan. XVII asrda shakar makkajoʻxori Ruminiyaga Meksikadan kela boshladi va keyingi asrlarda Ruminiyaning oʻzi eng yirik makkajoʻxori ishlab chiqaruvchilardan biriga aylandi. 1880-yil aprelda Meksika va Ruminiya oʻrtasidagi birinchi rasmiy aloqa, Valaxiya va Moldaviya Lordi Kerol I Meksika prezidenti Porfirio Diasga Ruminiyaning Usmonli imperiyasidan mustaqil boʻlganligi toʻgʻrisida maʼlumot beruvchi xat yuborganida boʻlib oʻtdi. 1935-yil 20-iyulda Parijda boʻlib oʻtgan tashqi ishlar vazirlarining yigʻilishida ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1941-yil 24-dekabrda Ruminiya Ikkinchi Jahon urushiga oʻq tomonida kirishi bilan diplomatik munosabatlar Meksika tomonidan uzildi. 1973-yil mart oyida Meksika va Ruminiya diplomatik munosabatlarni tikladilar va koʻp oʻtmay ikki davlat poytaxtlarida elchixonalar ochildi. 1989-yil sentyabrida Meksika moliyaviy sabablarga koʻra Buxarestdagi elchixonasini yopdi, 1995-yilda elchixonani qayta ochdi.

1974-yilda Ruminiya Prezidenti Nikolae Chaushesku Meksikaga rasmiy tashrif bilan kelgan birinchi Ruminiya davlat rahbari boʻldi. Tashrif chog‘ida mamlakatlar o‘rtasida texnik va ilmiy hamkorlik hamda taʼlim, madaniyat va sport sohalarida hamkorlik qilish bo‘yicha ikki tomonlama shartnomalar imzolandi. 2012-yilda Meksikaga 10 000 ga yaqin Ruminiya fuqarolari va 3 000 ga yaqin Meksika fuqarolari Ruminiyaga tashrif buyurishdi.

Savdo
-----

1997-yilda Meksika va Yevropa Ittifoqi (2007-yilda Ruminiya qoʻshilgan) erkin savdo shartnomasini imzoladilar. 2014-yilda ikki davlat o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 486 million AQSH dollarini tashkil etdi. Meksikaning Ruminiyaga eksporti: qurilish materiallari, avtomobil qismlari, qogʻoz, pivo va tekila. Ruminiyaning Meksikaga eksporti: silindrlar, zanjirlar, avto ehtiyot qismlar va optik tolali kabellar kabi sanoat mahsulotlarini eksport qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Beyond Politics: Cultural Connections Among Mexico, Romania and Poland". 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2017-yil.
2. ↑  „Optimistic relationship between Mexico and Romania (in Spanish)". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2017-yil.
3. ↑  „Relations between Mexico and Romania (in Spanish)". 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2017-yil.
4. ↑  „Historical diplomatic relations between Mexico and Romania (in Spanish)". 25-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2017-yil.
5. ↑  „Intercambio comercial: México-Rumania (in Spanish)". 15-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2017-yil.
6. ↑  Ambassador of Mexico, Augustin Gutierrez Canet: Viva Mexico!Viva Romania![*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка
**Zarchopon** — qovunning oʻrtapishar navi. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida Shirali va mahalliy Choʻgari navlarini duragaylab yaratilgan (1986; R. Hakimov, A. S. Shchukina). Shakli choʻziq yoki tuxumsimon. Ogʻirligi 2,8— 3,4 kg. Sirti sal tilimtilim, tuyey och sariq, toʻrlari toʻqyashil. Poʻsti oʻrtacha, qattiq, eti pushtirang , shirin, asal hidi keladi. Tarkibida 15% quruq modda mavjud. Urugʻi oʻrtacha, sargʻish, urugʻidan unib chiqqanidan keyin birinchi hosili 77—93 kunda pishadi. 1990-yildan respublikaning barcha viloyatlarida rayonlashtirilgan. Hosildorligi 20—25 t/ga.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ilya Dmitrievich Zimin** (*ruscha: Илья Дмитриевич Зимин;* 1997-yil 28-fevra, Sankt-Peterburg) — muz ustida raqs musobaqalarida qatnashuvchi rossiyalik figurali uchuvchi. Anastasiya Safronova bilan birgalikda Rossiya kubogining bronza medali sovrindori boʻlgan (2016, 2018-yil).

Faoliyati
---------

2009 — 2010 va 2010—2011-yilgi musobaqa mavsumlarida Zimin Anna Kostina bilan juftlikda konkida uchish boʻyicha qatnashgan. Juftlik Sankt-Peterburg sport maktabi vakili boʻlgan kichik yosh toifalaridagi Sankt-Peterburg turnirlarida ishtirok etishdi.

2012-yilda Zimin juftlikda konkida uchishdan muz ustida raqsga oʻtdi. Uning yangi sherigi Alisa Kurtsenovskaya edi. Ular 1 qoʻshma mavsumda qatnashishdi, shu vaqt ichida chempionlar toifasida Sankt-Peterburg kubogi finalida gʻolib boʻlishdi va oʻsmirlar oʻrtasidagi Volvo Open Cup xalqaro turnirida ishtirok etib, oxirgi oʻrinni egallashdi.

Zimin 2013—2014-yilgi mavsumda Anastasiya Safronova bilan raqs juftligini hosil qildi. Juftlik oʻzlarining 2015-yilgi ilk Rossiya chempionatida toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. Keyingi yili juftlik sakkizinchi oʻrinni egalladi va milliy chempionat tugaganidan ikki oy oʻtgach, Zimin va Safronova Rossiya kubogi finali musobaqasida qatnashib bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Juftlik 2015—2016-yillarda Warsaw Cup xalqaro turnirida qatnashib, toʻqqizinchi va yettinchi oʻrinlarni egalladi. 2017 va 2018-yillardagi Rossiya chempionati doirasida turnirda qatnashib oʻninchi oʻrinni oldilar. 2017—2018-yilgi mavsumda Zimin va Safronova oʻz faoliyatida ikkinchi marta Rossiya kubogi finalida bronza medallarini qoʻlga kiritishdi.

Natijalari
----------

(Anastasiya Safronova bilan)

| Musobaqalar |  | 14/15 | 15/16 | 16/17 | 17/18 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Xalqaro |
| Warsaw Cup |  |  | 9 | 7 |  |
| Memorial Pavel Roman |  | 7 |  |  |  |
| Xalqaro oʻsmirlar |
| Volvo Open Cup | 14 |  |  |  |  |
| Muz yulduzi | 12 |  |  |  |  |
| Milliy |
| Rossiya chempionati |  | 9 | 8 | 10 | 10 |
| Rossiya kubogi finali |  |  | 3 | 5 | 3 |
| Memorial N. Panina |  |  |  | 1 | 2 |
| Sankt-Peterburg chempionati |  | 1 | 1 |  | 2 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Сергей Новиков.* „Наш фигурист на пьедестале чемпионата России" (ruscha). *НГУ им. П.Ф. Лесгафта*. 10-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2022-yil.
2. ↑  *​Ольга Ермолина.* „Анастасия Сафронова -- Илья Зимин завоевали бронзовые награды в финале Кубка России" (ruscha). *Федерация фигурного катания на коньках России* (17-fevral 2016-yil). 2-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Фигуристы Морозова и Багин победили в танцах на льду в Финале Кубка России" (ruscha). *Р-Спорт* (23-fevral 2018-yil). 10-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „Competition Results w/ Anastasia Safronova" (inglizcha). *International Skating Union* (25-iyun 2018-yil). 8-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „Зимин Илья Дмитриевич" (ruscha). *FSkate.ru*. 14-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
Telugu (andhra) tili - dravid tillaridan biri. Hindistonning Andhra Pradesh shtatining rasmiy tili, qoʻshni shtatlar, shuningdek, Shri Lanka, JAR, Myanma, Malayziya, Singapur va boshqa joylarda tarqalgan. Hammasi boʻlib 75 mln. dan ortiq (1996) kishi soʻzlashadi. Telugu tili lahjalari 4 guruhga boʻlinadi: shim.sharqiy, markaziy, shim.gʻarbiy va janubiy. Ular oʻrtasidagi fonetik va morfologik tafovutlar uncha katta emas. Telugu tilida grammatik jihatdan oʻziga xos hodisalar mavjud: 1 va 2 shaxs kishilik olmoshlarining maxsus shakllari, tuslanishli va tuslanisheiz feʼllarning ayrim koʻrsatkichlari. Eng qad. yodgorliklari 525—600-yil larga mansub. Adabiy til 14—17-asrlarga kelib shakllangan hamda unga sanskrit va prakrit tillari kuchli taʼsir oʻtkazgan. 19-asr boshida Telugu tilining adabiy shakli ogʻzaki tildan jiddiy farq qilib qoldi 19-asr oxiridan ogʻzaki soʻzlashuv tiliga yaqin yangi adabiy til uchun harakat boshlandi. Yozuvi brahmining jan. shaklidan kelib chiqqan.

Adabiyot
--------

* Petrunicheva Z. N. Yazoʻk telugu, M. 1960.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Tillarning yer shari | *Jahon tillaridan biri haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ilya Grigoryevich Chavchavadze** [1837.27.10(8.11), Kvareli 1907.30.8(12.9), Tbilisi] — gruzin yozuvchisi va jamoat arbobi. Peterburg universitetida (1857—61) tahsil koʻrgan. 1861-yil vataniga qaytib, gruzin adabiyotidagi inqilobiydemokratik yoʻnalishga boshchilik qilgan. 1864-yildan eʼtiboran adabiy faoliyatdan tashqari, davlat va jamoatchilik muassasalarida ham xizmat qilib, 1861-yil islohoti tufayli dvoryanlar va dehqonlar oʻrtasidagi munosabatni muvofikdashtirish ishlari bilan shugʻullangan. Uzok, yillar gruzinlar oʻrtasida savodxonlikni tarqatish jamiyatiga rais, "Iveriya" gaz.ga muxarrir (1877— 1902) va gruzin dramaturglari jamiyati hayʼatiga rahbar (1879-yildan) boʻlib ishlagan. 1906-yilda esa Davlat kengashiga aʼzo etib saylangan. Ch. Tbilisidan Saguramoga ketayotganida chor oxrankasi josuslari tomonidan uldirilgan.

Chavchavadze ijodi 19-asrning 50-yillarida boshlangan. "Roʻyo" (1859), "Bir necha manzara yoki Qaroqchi hayotidan bir lavha" (1860) dostonlari va "Faqir kishining hikoyasi" (1859—62), "U ham odammi?" (1859—63), "Otarning bevasi" (1880) qissalarida Ch. fuzin jamiyatidaga sinfiytabaqaviy ziddiyatlarni, mehnatkash xalq haq-huquqlarining poymol qilinganini aks ettirgan.

Tabiat tasviriga bagʻishlangan "Kvareli togʻlariga" (1857) singari ayrim sheʼrlarni istisno qilganda Ch.ning poetik asarlarida ham vatanparvarlik gʻoyalari ustuvorlik qilgan. Shoirning xalq ijodi asarlari syujeti asosida yozilgan "Darvesh" (1883) dostonida inson jamiyatda yashashi va shu jamiyatni takomillashtirish yoʻlida mehnat qilishi lozim, degan fikr olgʻa surilgan. Gruzin adabiy tilini xalqqa yaqinlashtirish va gruzin adabiyotida realistik tasvir teranlashuvida Ch.ning xizmatlari katta. Asarlari koʻplab tillarga tarjima qilingan. Shoir Matsminda togʻi (Tbilisi)dagi gruzin adabiyoti va madaniyati arboblari panteoniga dafn etilgan.

Manbalar
--------

* Stixotvoreniya i poemi, Leningrad, 1979.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Akademiyaning asoschilari Ivan Shuvalov va Aleksandr Kokorinovlar
 *Badiiy akademiyaning ochilish marosimi,* Valeriy Yakobining rasmi.
 G.K.Mixaylov *, Badiiy akademiyaning ikkinchi antiqa galereyasi* (1836)
 Maksim Vorobyov, *Akademiya Quayni qoplagan Misr sfenkslari* (1835)
**Rossiya Badiiy Akademiyasi**, norasmiy ravishda **Sankt-Peterburg Badiiy Akademiyasi nomi bilan tanilgan, Sankt-Peterburgdagi** sanʼat akademiyasi boʻlib, 1757-yilda Moskva Imperator universiteti asoschisi Ivan Shuvalov tomonidan *"Uch oliyjanob san'at akademiyasi* "nomi bilan asos solingan. Rossiyalik Yelizaveta uni Imperator Sanʼat Akademiyasi deb oʻzgartirdi va 25 yildan keyin 1789-yilda Neva daryosi boʻyida qurib bitkazilgan yangi binoni foydalanishga topshirdi. Akademiya neoklassik uslub va texnikani targʻib qildi va oʻzining istiqbolli talabalarini keyingi oʻqish uchun Yevropa poytaxtlariga yubordi.

Bibliografiya
-------------

* Howard, Jeremy*. East European Art, 1650-1950*, Oxford History of Arts. Oxford, New York: Oxford University Press, 2006. ISBN 0-19-284224-2. OCLC 1148939700.
* *Sergei V. Ivanov. Unknown Socialist Realism. The Leningrad School.* - Saint Petersburg: NP-Print Edition, 2007. - p. 447. ISBN 5-901724-21-6ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* С. Н. Кондаков*. Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764-1914* (ruscha), 1915 — \_\_ bet.
* С. Н. Кондаков*. Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764-1914* (ruscha), 1915 — \_\_ bet.
* „Санкт-Петербургская академия художеств | Институт имени И. Е. Репина".  artsacademy.ru. Qaraldi: 15-avgust 2015-yil.
**Portik** (lotincha: particus)— asosan, bino bosh tarziga, ayrim hollarda 2 yoki 3 tomoniga ishlangan qator ustun, kolonnalar. Qad. meʼmorlikda keng tarqalgan. Yunoniston sayrgohlarida P.lar boʻlgan. 18—19-asrlarda klassitsizm davri meʼmorligida, 20-asrda, asosan, jamoat binolari (oʻquv korpuslari, teatr binolari, madaniyat saroylari)da qoʻllanilgan. Toshkentdagi Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi hamda Madaniyat vazirligi binosi, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti va boshqa binolardagi P.lar oʻziga xos uslubda ishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**SoftBook** 1998-yilda Kaliforniya shtatining Menlo Park shahridagi SoftBook Press, Inc. tomonidan chiqarilgan elektron kitoblarni oʻqish uchun ishlab chiqarilgan birinchi tijorat qoʻlda elektron kitobxonlardan biri edi.

Umumiy koʻrinish
----------------

IDEO va Lunar Design tomonidan ishlab chiqilgan SoftBook jigarrang teri qopqogʻiga ega boʻlib, u qurilmaga kitobga oʻxshash hisni berish uchun orqaga oʻgirilib, 6 × 8 kattaligi bilan ajralib turardi.HTML ga asoslangan sahifalarda harakatlanish, shuningdek sahifalarda oddiy eslatmalarni ajratib koʻrsatish va chizish imkonini beruvchi sensorli displey. U taxminan 1500 sahifani saqlashi mumkin (100 000 tagacha kengaytirilishi mumkin) va qayta zaryadlanuvchi batareya 5 soatgacha oʻqish vaqtini taʼminlaydi.

SoftBook-dan foydalanish uchun ish stoli kompyuter yoki Internet-provayder kerak emas edi; kitoblarni yuklab olish uchun „SoftBookstore"ga ulanish uchun RJ11 telefon uyasi va ichki 33,6 kbit/s modemga ega edi. Nashriyotchilar orasida HarperCollins, McGraw-Hill, Simon & Schuster, Warner Books va boshqalar bor edi, shuningdek, Newsweek, Time va The Wall Street Journal kabi davriy nashrlarga obuna boʻlish mumkin edi (agar foydalanuvchilar qurilmani tarmoqqa ulangan holda bir kechada avtomatik ravishda yuklab olishlari mumkin edi) telefon uyasi). Foydalanuvchilar SoftBook-ga yuklab olish uchun SoftBook Internet sayti orqali oʻz hujjatlarini yuklashlari mumkin edi.

SoftBook „asosan, SoftBook Press tomonidan ishlab chiqilgan texnologiyaga asoslangan" Open eBook spetsifikatsiyasiga mos keladigan birinchi qurilma edi.

SoftBook Press
--------------

SoftBook Press, Inc. 1996-yilda Jeyms Saks va Tom Pomeroy tomonidan asos solingan va Kertis St. 1075, Menlo Park CA, 94025 manzilida joylashgan.Kitob konvertatsiyasini Ottava ONning Lowe-Martin guruhi boshqargan.

2000-yilda SoftBook Press Gemstar-TV Guide International tomonidan sotib olindi, u ham oʻzining raqobatchisi NuvoMedia (Rocket eBook yaratuvchisi) ni sotib oldi va ularni Gemstar elektron kitoblar guruhiga birlashtirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  eBooks: 1998 – The first ebook readers. Retrieved 5 February 2015.
2. ↑  Hamilton, Joan (1999), „Downloaded Any Good Books Lately?", *BusinessWeek*
3. ↑  Chvatik, Daniel (2000), „Review: SoftBook Reader", *APTM*
4. ↑  Judge, Paul (16–noyabr 1998–yil), „E-Books: A Library On Your Lap", *BusinessWeek*, 2000-02-08da asl nusxadan arxivlandi`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
5. ↑  „SoftBook's James Sachs: A New Page for a Gadget Guru", *BusinessWeek*, 28–iyul 1999–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
6. ↑  „LMGroup.com". 26-oktabr 2000-yilda asl nusxadan arxivlandi.
7. ↑  „Gemstar buys two e-book makers", *CNET*, 20–yanvar 2000–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
**Bosma sxema** — radioelektronika qurilmasining uzeli (qismi); bosma montaj usulida uning platasiga (qarang Bosma plata) rezistorlar, kondensatorlar, induktivlik gʻaltagi va h.k. tushiriladi. Radioapparatura, EHM va radioelektronika jihozlarini montaj qilishda qoʻllaniladi. Murakkab montaj ishlarini avtomatlashtirishga imkon beradi. Bosma sxema hosil qilish uchun, avvalo, radiodetallar oʻrnatiladigan dielektrik (mas, getinaks) plastina sirtiga montaj simlar uchun chuqurchalar qilinadi va ular maxsus metall eritmasi bilan toʻldiriladi. Metall eritmasi qotgandan soʻng radiodetallar oʻzaro puxta bogʻlanib qoladi. B. yeli radioelektronika asboblari oddiy sxema asosida qurilgan asboblardan ancha mustahkam boʻladi. Hozir ishlab chiqarilayotgan televizorlarda asosan Bosma sxema qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sofiya Gubaydulina nomidagi „Concordia" xalqaro zamonaviy musiqiy festival** ― har yili Qozon shahrida o‘tkaziladigan musiqa festivalidir.

Festivalni Aleksandr Sladkovskiy dirijyorligidagi Tatariston davlat simfonik orkestri olib boradi.

Ijodiy yo‘nalish zamonaviy musiqa va uni keng omma orasida targ‘ib etish bilan bog‘liq. Festival dasturiga kiritilgan ijodlarning aksariyati Qozonda ilk marta yangraydi.

Birinchi festival Sofiya Gubaydulinaning 80-yilligiga bag‘ishlandi. Bastakor Qozonda zamonaviy musiqa forumini o‘tkazish g‘oyasini minnatdorchilik bilan qabul qildi. "Endi biz faqat o‘yin-kulgi sanʼati uchun qulay vaqtni boshdan kechirmoqdamiz. Sanʼatning ikkinchi turi, agar agressiv eʼtirozni aytmasa, juda katta qiyinchiliklarni boshdan kechirmoqda. Shu nuqtai nazardan qaraganda, sizning aynan zamonaviy sanʼatni qo‘llab-quvvatlash va ushbu loyihaga „CONCORDIA", yaʼni rozilik, yarashuv nomini berish istagingiz maʼnaviy faoliyatning har ikkala turini himoya qilishda, qiyin bo‘lsa-da, juda muhim qadamdir. Ishonchim komilki, Qozonlik tinglovchilar zamonaviy rassomlarning his-tuyg‘ulari va takliflariga juda mushfiq. Men uchun bu festival voqeadir. Bu katta umid", deb yozadi Sofiya Gubaydulina festivalchilar bilan salomlashishda.

I festival (2011)
-----------------

Festivalda Sofiya Gubaydulina, David Geringas, Yuriy Bashmet, Aleksandr Chaykovskiy, Leonid Roshal ishtirok etdilar. Konsertlardan biri tatar kompozitorlari ijodiga bag‘ishlandi.

II festival (2012)
------------------

Festivalda Giya Kancheli, Andrey Eshpay, Yuriy Bashmet, Kseniya Bashmet, Vadim Demchog ishtirok etdilar.

III festival (2013)
-------------------

Festival-2013 B. Britten, K. Penderecki va L. Bernshteyn yubileylariga bagʻishlangan. Unda Andres Mustonen, Lukas Genyushas, Sergey Nakaryakov, Igor Fedorov, Kristofer Mulds, Rustem Kudoyarov ishtirok etdilar.

Havolalar
---------

* Современная музыка обрела «Согласие»
* Не сворачивать с неправильного пути
* Телеканал «НТВ»
* Масгуда Шамсутдинова мечтает о татарском космодроме
* «Кин-дза-дза» — особенный фильм
* Венеролог из «Интернов» рассказал в Казани сказку
* «ЭТО НЕПРОФЕССИОНАЛЬНО ДЛЯ МУЗЫКАНТА — БОЛЕТЬ»
**Poytaxt kuni —** Qozogʻiston Respublikasining davlat bayramidir. 6-iyul kuni nishonlanadi.

Bayram tarixi
-------------

2008-yil 18-iyulda Majilis Ijtimoiy-madaniy rivojlanish qoʻmitasi tomonidan kiritilgan „Qozogʻiston Respublikasida bayramlar toʻgʻrisida"gi Qozogʻiston Respublikasi qonuniga oʻzgartishlar kiritish haqida"gi qonun loyihasini maʼqulladi, unga koʻra u tashkil etish rejalashtirilgan edi. Yangi davlat bayrami „Poytaxt kuni — 6-iyul". Majilis qoʻmitasining xulosasida taʼkidlanganidek, ushbu bayram xalq uchun tarixiy va madaniy ahamiyatga ega boʻlib, Qozogʻiston Respublikasi erishgan yutuqlar ramzi boʻladi.

1994-yil 6-iyulda Qozogʻiston Oliy Kengashi poytaxtni Olmaotadan Aqmolaga koʻchirish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilindi. 1997-yilda Qozogʻiston prezidenti Nursulton Nazarboyev poytaxtni koʻchirish toʻgʻrisida yakuniy qaror qabul qildi. 1998-yil 6-mayda Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga muvofiq Oqmola shahri Ostona deb oʻzgartirildi.

Nur-Sultonda poytaxt kuni 1998-yilda shahar poytaxt maqomiga ega boʻlganidan beri nishonlanib kelinmoqda. Ilgari bu bayram shahar darajasida 10-iyun kuni nishonlangan.

2006-yilda shahar kuni 6-iyulga koʻchirildi. Bu qaror hanuzgacha koʻplab bahs-munozaralarga sabab boʻlmoqda, chunki bu kun nafaqat parlamentning poytaxtni Aqmolaga koʻchirish toʻgʻrisidagi qarorining bir yilligi, balki Qozogʻistonning birinchi prezidenti — Nursulton Abishevich Nazarboyevning tugʻilgan kunidir. Muxolifat bayonotlariga koʻra sanalarning ushbu mos kelishi yangi shahar Nazarboyev oʻziga sovgʻa qilgan eng qimmat tuhfa ekanligini aytishga imkon beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Закон Республики Казахстан от 25 июня 2008 года № 47-IV „О внесении дополнения в Закон Республики Казахстан «О праздниках в Республике Казахстан»
2. ↑  Постановление Верховного Совета Республики Казахстан от 6 июля 1994 г. № 106-XIII О переносе столицы Республики Казахстан
3. ↑  Указ Президента РК от 6 мая 1998 г. № 3941 О переименовании города Акмолы — столицы Республики Казахстан в город Астана — столицу
4. ↑  Ukaz Prezidenta RK ot 6-maya 1998 g. № 3941 O pereimenovanii goroda Akmoli — stolitsi Respubliki Kazaxstan v gorod Astana — stolitsu
5. ↑  
*News Zakon Kz.* „День столицы" (ru) (deadlink). 6-iyul 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2008-yil.
6. ↑  *Номад.* „Отныне День столицы - 6 июля" (ru). 1-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2008-yil.
**Bospor devorlari** — miloddan avvalgi 51-asrlarda Qora dengizning shim. boʻylarida qurilgan Tiritaka, Akkos (Uzunlar) va Asandra nomli mudofaa devorlari.

Tiritaka devori — Kerchga eng yaqin devor boʻlib, Azov dengizi jan. dagi Oltin Qoʻrgʻon (Zolotoy Kurgan) va undan Tiritakagacha borgan. Devorning gʻarb tomoni boʻylab xandaq qazilgan. Balandligi 3,5 m gacha boʻlgan harobasi saqlangan. Xandaqning chuq. 3,5 m. Devor eni va xandaqning kengligi 34 m. Devor ostiga tosh terib ishlangan, devor boʻylab koʻp sonli burjlar qurilgan.

Akkos (Uzunlar) devori jan.dan shim.ga tomon yoʻnalishda Uzunlar koʻlidan Azov dengiziga qadar davom etgan. Bu devorning uz. 35–36 km, kengligi 28 m. Qoldigʻining balandligi 6 m. Poydevori tosh terib ishlangan. Harobasi boʻylab yarim doyra shaklidagi burjlar qoldigʻi saqlangan. Tiritaka devori va Akkos devori Bosporga yunonlar kelmasdan oldin kimmeriylar tomonidan bino qilingan. Bospor podsholigi oʻz hududini mudofaa qilish uchun ulardan foydalangan. Bospor podsholigi tashkil topgach (miloddan avvalgi 480 yil), Tiritaka devori yangidan tiklangan. Feodosiya bilan urush boshlanmasdan oldin birinchi spartokidlar davrida bosporliklar Akkos devorini mustahkamlab undan foydalangan.

Asandra devori Bospor hokimi Asandra hukmronligi davri (miloddan avvalgi 47—17 yillar)da bino etilgan. Devor boʻylab dumaloq burjlar qurilgan va xandaq qazilgan. Asandra devori Feodosiya — Arabat chizigʻida qurilgan va Perekop boʻyida bunyodga keltirilgan, degan fiqolar bor. Yunon tarixchisi Strabon keltirgan maʼlumotga koʻra, Asandra Meotidada Xersones boʻyini 360 stadiy uzunlikdagi devor bilan toʻsib olgan va har stadiy (1 stadiy — 185–192 m ga teng) masofada oʻntadan burj bino qildirgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sofistlar** (yun. sophistes – mohir, dono) – 1) Yunonistonda aqlli, bilimdon kishilar, maxsus hunar egalari; 2) mil. avv. 5-asrning 2-yarmi – 4-asrning 1-yarmida Yunonistonda donolik va chiroyli soʻzlashishga oʻrgatuvchi oʻqituvchilar, faylasuflar. Ular maʼlum miqdordagi haq olish evaziga kishilarga munozara olib borish sanʼatini, raqibining mulohazalaridagi zaif tomonlarni topib, ularga zarba berish, oʻz fikrini boshqalarga oʻtkazish, munozarada yengib chiqish usullarini oʻrgatishgan. Bunda sofistika uslubidan foydalanishgan. Shu maqsadda raqibni dovdiratib qoʻyadigan mantiqiy sofizm va paradokslar oʻylab chiqarishgan. Protagor, Gorgiy, Gippiy, Prodik va boshqalar mashhur S.dir. S. alohida bir maktabni tashkil etishmagan. Lekin ularning etika, siyosat, bilish nazariyasi sohasiga qiziqishlarida umumiy tomonlari bor. Mil. avv. 5-asrda Yunoniston maʼnaviy hayotida falsafaning tadqiqot obyektini dunyo muammolaridan inson va uning maʼnaviy olami muammosiga burish koʻzga tashlanadi. S. "inson hamma narsalarning oʻlchovidir" degan gʻoyaga tayanib ish yuritishgan. Aristotel S.ni "soxta donolik oʻqituvchilari" deb atagan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |