**Burhoniddin Rabboniy** (1940-yil 20-sentyabr — 2011-yil 20-sentyabr) — 1992-yildan 2001-yilgacha Afgʻoniston prezidenti. Tolibon harakati tufayli 1996-yil 27-sentyabrdan 2001-yil 13-noyabrgacha uning vakolatlari mamlakatning aksariyat hududlariga, jumladan, poytaxtga taalluqli boʻlmagan, ammo u xalqaro hamjamiyat tomonidan tan olinishida davom etgan. Afgʻonistonning qonuniy rahbari. Afgʻoniston Oliy Tinchlik Kengashining raisi.

Yoshligi
--------

Burhoniddin Rabboniy 1940-yili Afg‘onistonning shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatining Fayzobod shahrida chorvador tojik forszabon oilasida tug‘ilgan. U Abu Hanifiya diniy maktabida, keyin Kobul universitetining ilohiyot fakultetida tahsil olgan, Misrda Al-Azhar universitetida islom falsafasi bo‘yicha oʻqigan. 1963-yildan Kobul universiteti professori boʻlib, u yerda islom huquqidan dars bergan.

 Rabboniy Rossiya Prezidenti Vladimir Putin bilan 2001-yil 22-oktyabr. Dushanbe.

Faoliyati
---------

1973-yilda shahzoda Dovud davlat toʻntarishidan soʻng Pokistonning Peshovar shahriga hijrat qildi. 1978-yilning apreligacha Rabboniy eng yirik gilam eksportchilari va ishlab chiqaruvchilaridan biri edi. 1979-1989-yillardagi afgʻon urushida jangovar harakatlarda qatnashgan. U afgʻon mujohidlarining qoʻmondonlaridan biri boʻlib, uning jangchilari soni 20 ming kishidan oshgan. 1985-yilda u Badaber lageridagi qoʻzgʻolonni bostirishga shaxsan rahbarlik qilgan.

1989-yildagi maʼlumotlarga koʻra, u Pokistonda parrandachilik fermasi, gilam va mato ishlab chiqaradigan korxonalarga ega boʻlib, yiliga 20 million rupiygacha foyda oladi; uning daromadining yana bir manbai Eron va Pokistonda olib borilgan kontrabanda tovarlari va giyohvand moddalar savdosi edi — Tolibon hokimiyat tepasiga kelguniga qadar u musulmon mamlakatlariga afyun va geroin yetkazib beruvchi yirik tadbirkorlardan biri boʻlgan; Badaxshondan lapis lazuli va Panjshirdan zumrad qazib olishda ham qatnashgan.

1992-yil may oyining boshida u Kobulga qaytib keldi va 28-iyunda Peshovar kelishuviga binoan Afgʻoniston Islomiy Davlatining muvaqqat prezidenti lavozimini egalladi. 1992-yil 30-dekabrda, asosan, Rabboniy tarafdorlari bo‘lgan Sho‘ro majlisi uni keyingi 2 yilga prezident etib sayladi. 1994-yilda Oliy sud Rabboniyning prezidentlik muddatini uzaytirdi.

1996-yildan beri Shimoliy Alyans yetakchilaridan biri. 2001 -yil 22-dekabrda Rabboniy prezidentlikdan rasman isteʼfoga chiqdi. Demokratik Afg‘onistonda Afg‘oniston Islom jamiyati partiyasining yetakchisi bo‘lib qoldi.

U 2011-yil 20-sentyabrda Kobulning Vazir Akbar Xon tumanidagi o‘z uyida Tolibon harakatining ikki vakili bilan uchrashuvda xudkush-terrorchining sallasiga yashirilgan bombadan halok bo‘lgan .

Oʻgʻli Salohiddin - Afgʻoniston tashqi ishlar vaziri, otasi vafotidan keyin u partiyani boshqargan.

Xorijiy davlatlarning mukofotlari
---------------------------------

2021-yil 2-sentyabrda Tojikiston Respublikasi Prezidenti Imomali Rahmon 1993-1996-yillarda tojikistonliklar oʻrtasidagi muzokaralarga koʻmaklashgani va vositachilik qilgani hamda bu boradagi muzokaralarni tiklash jarayoniga qoʻshgan ulkan hissasi uchun Burhoniddin Rabboniyni I darajali „Ismoili Somoniy" ordeni bilan taqdirladi .

Manbalar
--------

1. ↑  David B. Edwards*. Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad*. University of California Press, 2002 — 7— bet. ISBN 978-0-520-22861-0.
2. ↑  Слинкин М. Ф.*. Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978—1979 гг.)*. Симферополь: Изд-во Симферопольского гос. ун-та, 1999 — 275 bet. ISBN 966-7404-16-1.  „Архивированная копия". 2013-yil 30-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 8-iyun.
3. 1 2  Svidetelstvo A. A. Lyaxovskogo
4. ↑  „Раббани, Бурхануддин | Ensiklopediya Krugosvet". 2017-yil 29-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 20-sentyabr.
5. ↑  „Убит бывший президент Афганистана Бурхануддин Раббани". 2011-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 20-sentyabr.
6. ↑  „Бывшего президента Афганистана убил смертник с бомбой в тюрбане". 2011-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 20-sentyabr.
7. ↑  „Эмомали Рахмон наградил Бурхануддина Раббани и Ахмада Шаха Масуда орденом Исмоила Сомони" (ru). *asiaplustj.info*. 2021-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-sentyabr.

Havolalar
---------

* B. Rabboniy: „Tolibonning Kobulni egallashiga to‘sqinlik qilmaymiz"
* Rabboniy, Burxoniddin