recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cottonwood Heights** AQShning Utah shtatida joylashgan shahardir. Salt Lake okrugi tarkibiga kiradi. 2005-yilda Cottonwood Heights birlashgan shahar sifatida birinchi qadamlarini qoʻydi. Bugun shahar jamiyati fuqarolik gʻururi va fiskal masʼuliyat namunasi sifatida baland koʻtariladi.

Cottonwood Heights tashkil etilishi Mormon sayohlarining oʻz ekinlarini ekish va oʻz hayotlarini kechirish uchun bu hududga kelganidan keyin dastlabki kunlarda boshlangan. Butlers va McGees kabi mashhur oilalar bu hududga uy qurish va Tuzli koʻlda oʻsib borayotgan aholini yogʻoch bilan taʼminlash uchun kelishgan. 1860-yillarga kelib, uy quruvchilar va temir yoʻl uchun kanyondan jurnallar olib kelingan, Tuz koʻli LDS ibodatxonasini tosh bilan taʼminlash uchun Little Cottonwood kanyonidan granit bloklari kesilgan. Aksincha, yuklar kanyon boʻylab koʻtarilib, Olta va Mineral havzasining oʻsib borayotgan shaharlarida yashovchi ishchilar va ularning oilalariga oziq-ovqat va materiallar olib kelardi.

Dastlabki aholi punkti Butlervill deb atalgan boʻlib, u hududni joylashtirgan taniqli oilalardan birining nomi bilan atalgan. 

Keyingi asrda Butlervill oʻsib bordi va rivojlandi, u bugungi kunda biz bilgan shahar sifatida shakllana boshladi va vodiyda sodir boʻlgan eng muhim oʻzgarishlarga yordam berdi. Bizning zamonaviy merosimiz 2000-yillarning boshida fuqarolar oʻz jamoalari hukmronligini qoʻlga kiritishni va oʻz yoʻnalishlarini belgilashni xohlashlari aniq boʻlganda shakllana boshladi. Mahalliy rahbarlar korporatsiya aholiga katta foyda keltirishini tushuna boshladilar. 2004-yilda aholi Solt-Leyk vodiysidagi eng yangi shahar boʻlish uchun ovoz berishganda, bu hayajon qizigan. Cottonwood Heights 2005-yil 14-yanvarda dabdaba, sharoit va kelajak uchun hayajon sharoitida rasmiy shaharga aylandi.

Cottonwood Heights merosi oʻtgan yillar davomida hatto eng optimistik asoschining tasavvuridan ham oshib ketdi.

Aholisi
-------

33433 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1564,8 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 17,6 km2. Shundan 17,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1470 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
2. ↑  About Cottonwood Heights

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 0415 2263
* MusicBrainz: 074a44fa-0275-47c7-a50c-636b9a249424

 |
**Antioksidlovchilar**, anti-oksidantlar, oksidlanish ingibitorlari — moddalarning molekulyar kislorod bilan oksidlanishiga yoʻl qoʻymaydigan yoki oksidlanishini sekinlashtiradigan moddalar. A. ga koʻp atomli fenollar, aromatik aminlar, dialkilsulfidlar, dialkil fosfat va diarilditiofosfatlar (rux tuzi), dialkilditiokarbamatlar (kad-miy, rux tuzlari) va boshqa kiradi. Organik birikmalarning oksidlanish jarayoni zanjir reaksiya tarzida boradi; ok-sidlanishning birinchi bosqichi erkin holatdagi faol peroksid radikal (RO2), alkoksil (RO) va alkil ® radikallar ishtirokida boʻladi. A. shu radikallar bilan reaksiyaga kirishib, oksidlanishning toʻxtashi yoki sekinlashishiga — zanjir reaksiyaning uzilishiga sabab boʻladi. Samarali A. moddalarga juda oz miqdorda (0,01 — 0,001%) qoʻshilganda ham ularning oksidlanish tezligini keskin kamaytiradi va maʼlum vaqtgacha (toʻxtash davri, induksiya) ularda oksid-lanish mahsulotlari hosil boʻlmaydi. A.ning taʼsirchanligi ularni reaksiyaga kiritish paytiga bogʻliq. Ular moddalarga oksidlanish jarayoni boshlanmasdan avval qoʻshilsa, juda yaxshi natija beradi. Transformator, turbina va mo-tor moylariga A. qoʻshilganda, ularning ishlash muddati 2 — 4-marta uzayadi. A. kauchuk va oziq-ovqat sanoatida ham ish-latiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Puebla (maʼnolari).

**Puebla** — Meksikadagi shtat. Maydoni 33,9 ming km². Aholisi 5,1 mln. kishi (2000), Maʼmuriy markazi — Puebla shahri Hududining katta qismini Meksika qoʻltigʻi va Balsas botigʻiga yoʻnalgan yon bagʻirlari egallagan. Togʻ yon bagʻirlari daryolar bilan chuqur oʻyilgan. Shtatda vulkanlar (jumladan, Meksikaning eng baland joyi — Orisaba vulkani, 5700 m) bor. Ikli-mi togʻ-tropik iqlim, oʻrtacha oylik temperaturalar 12—15° dan 17—20° gacha. Yillik yogʻin soyliklarda 500–600 mm dan shamolga roʻpara yon bagʻirlarda 2000–3000 mm gacha. Iqtisodiyotida qishloq xoʻjaligi yetakchi. Makkajoʻxori, dukkakli ekinlar, kartoshka yetishtiriladi. Togʻ oldilarida kofe plantatsiyalari bor, tropik mevachilik rivojlangan. Jun uchun qoʻy boqiladi. Ip gazlama, oziq-ovqat, kimyo, avtomobilsozlik sanoati korxonalari mavjud. Turizm rivojlangan. Togʻiqlim kurortlari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Antikensammlung Kiel** — bu qadimgi kolleksiya boʻlib, u Kiel universitetining klassik arxeologiya boʻlimi tomonidan saqlanadigan antiqa buyumlar toʻplamidir.Aynan bu kolleksiya saqlanadigan hudud muzeyga aylantirilgan. Bu Shlezvig-Golshteyn shtatidagi oʻziga xos yagona muzey boʻlib, bu muzey kulolchilik kolleksiyalarini, shuningdek, klassik haykallar va bunday haykallarning quymalarini ham oʻz ichiga oladi.

Tarixi
------

Muzeyning fondi 19-asrda universitet arxeologiya oʻqituvchisi Piter Vilgelmning kolleksiyasi orqali shakllantirilgan.U Otto Jan tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. 1840-yilda Piter Vilgelm Germaniyaning shimolida mahalliy va klassik ahamiyatga ega boʻlagan arxeologiya muzeyi uchun mablagʻ toʻplashni boshlagan va keyingi yili unga muzey tashkil etilishi uchun obyekt berilgan.Shu bilan birga unga mahalliy aholi oʻz xohishlari bilan turli qadimiy buyumlarni hadya qilishgan.Ushbu hadyalar orasida katta ahamiyatga ega boʻlgan Parfenon haykallarining quymalari mavjud edi..Aynan shu tufayli ham muzeyning dunyodagi ahamiyati katta. 1842-yilda Piter Vilgelm Kiel shahriga kelgan. Kiel oʻsha paytda Daniya davlatining bir qismi boʻlgan.Piter Vilgelmga muzey tashkil qilinishi uchun Kiel qal’asi cherkovidagi asosiy joy taqdim etildi..Maqsad ushbu cherkov binosini quyma galereyaga aylantirish edi. Bu cherkov 1838-yilda yongʻin natijasida vayron boʻldi.. Vayron boʻlgan cherkov oʻrnida 1843-yil 18-yanvarda muzey ochildi.

Muzeyda direktor lavozimini anʼanaviy tarzda universitetning Klassik arxeologiya kafedrasi mudiri bajaradi.

* 1842-1894: Piter Vilgelm Forchhammer
* 1895-1903: Artur Milxxofer
* 1904-1907: Ferdinand Noak
* 1909-1919: Bruno Sauer
* 1920-1925: Avgust Frikkenxaus
* 1925-1946: Eduard Shmidt
* 1946-1947: Roland Xempe
* 1948-1968: Vilgelm Kraiker
* 1968-1990: Konrad Shauenburg
* 1990-2006: Bernxard Shmalts
* 2007-2010: Frank Rumsheyd
* 2012 yildan hozirgi kungacha: Annett Haug

Kuratorlar
----------

* 1985 yildan: Yoaxim Raeder

Manbalar
--------

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 90688282
* BnF: cb12042621c (maʼlumot)
* GND: 516254-3
* LCCN: n98011071
* SUDOC: 030635357
* ULAN: 500125796
* VIAF: 127971476
* en:WorldCat Identities: lccn-n90641904

 |
**Seyyid Muhammad Husayniy Beheshti** (1305 y. 2 noyabrda , Isfahon — 1360-yil 7-iyul, Tehron da ) Eronlik siyosatchi va ilimli huhuqshunis, Oliy sudning ikkinchi raisi va 1357-yildagi Eron inqilobidan keyin mamlakatning oliy sud hokimiyati xodimi. Islom Respublikasi partiyasining birinchi bosh kotibi va vitse-prezidenti Ekspertlar Assambleyasi Konstitutsiya edi. Ba'zan u *diniy fiqh nazariyotchisi* sifatida tilga olingan. U Ruhulloh Humayniyga yaqin odamlardan va Eronda islomiy hukumatning shakllanishi tarafdorlaridan biri bo‘lib, Eronda Islom Respublikasining barpo etilishida juda muhim rol o‘ynagan.

Uning otasi Seyyid Fazlulloh ma’naviyatli kishi bo‘lib, Isfahon diniy maktabining muallimlaridan biri bo‘lib, ba’zan atrofdagi qishloqlarga borib, jamoat namozini o‘qirdi. Seyid Muhammad Beheshti 1360- y. 7-iyulda portlash natijasida oʻldirilgan.

Bolalik va o'smirlik davridagi ta'lim
-------------------------------------

U to'rt yoshida maktabga bordi. Keyin u Tarvat davlat boshlang'ich maktabiga o'qishga kirdi, keyinchalik u 15 Bahman deb nomlangan. Boshlang‘ich sinfga kirish imtihonida oltinchi sinfga o‘qishga qabul qilingan, ammo yoshligi uchun to‘rtinchi sinfda o‘tirgan. U shahardagi boshlang'ich maktab imtihonlarida ikkinchi o'rinni egalladi va Sa'diy o'rta maktabiga bordi. Shahrivar 1320-yildan so‘ng o‘rta maktabning ikkinchi kursida diniy bilim yurtlari talabalari bilan hamkorligi kuchayib, talabalikka qiziqib qoladi. Nihoyat, 1321 yilda o‘n to‘rt yoshida u o‘rta maktabni tugatib, Sadr Bozor maktabiga o‘qishga kirdi.

Oila
----

Uning o'g'li Seyid Alirizo Husayni Beheshti Tarbiat Modares universitetining gumanitar fanlar fakulteti a'zosi, Tavhid va kooperativ jamiyati bosh kotibi va 10-prezidentlik saylovlaridagi tartibsizliklar paytida hibsga olinganlardan biri.  Uning farzandlaridan yana biri Seyid Muhammad Rizo Husayniy Beheshti Tehron universitetining falsafa professori va Badiiy akademiyaning doimiy aʼzosi. Moluk Alsadat Husayni Beheshti, uning toʻngʻich oʻgʻli, Eron axborot fanlari va texnologiyalari tadqiqot institutida ilmiy yordamchi professor.

Manbalar
--------

* Shahid Oyatulloh Doktor Beheshti nashriyoti fondi va "Asarlar va fikrlar" sayti, 2016-yil 3-aprelda koʻrib chiqilgan.
* Tushuntirish (birinchi qism) va (ikkinchi qism) 2016 yil 3 aprelda qayta ko'rib chiqilgan.
* Gamburg Islom markazi[*sayt ishlamaydi*] [ o'lik havola ], 2016 yil 14 avgustda ko'rib chiqilgan.
* Hayat, 2016 yil 14-avgustdagi sharh.
* Doktor Beheshtining "Islom respublikasi" gazetasiga bergan intervyusi, 13.4.1360 yilda chop etilgan
* Muhammad Rizo Beheshtining "Shisha uchburchak" dasturiga bergan intervyusi ( Tehron tarmog'i ) 2007 yil 6 iyul
* "Nemis" xotinining hikoyasi! Shahid Beheshti


1. ↑  مصاحبه با روزنامهٔ جمهوری اسلامی، منتشر شده درتاریخ ۱۳/۴/۱۳۶۰
2. ↑  BBC فارسی - ایران - علیرضا بهشتی دچار عارضه قلبی شد
Koordinatalari: 41°0′4″N 71°41′14″E﻿ / ﻿41.00111°N 71.68722°E﻿ / 41.00111; 71.68722GO
**Shayx Eshon jome masjidi** (toʻliq nomi Shayx Isʼhoq Eshon jome masjidi) — Namangan viloyati, Namangan shahri, Gʻishtko‘prik qishlogʻida joylashgan masjid.

Tarixi
------

Masjidning qayta bunyod etilish tarixi 1910 — 1912-yillarga to‘g‘ri keladi.

Masjid yon atrofidagi aholining kasbi pillachilik va to‘qimachilik bo‘lgan. Shimol tomonida, yaʼni Namangansoyning yonida shaharning nufuzli qorilar tayyorlovchi madrasa, janub tomonida esa Muhammad Xo‘ja Amin madrasa va jomeʼsi shuningdek, Bahodirxon eshon masjidi joylashgan.

Sho‘rolar davrining ilk paytida masjid teri maxsulotlari saqlanadigan joy — ombor sifatida foydalanilgan.

O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx eshon Boboxon hazratlari tashabbusi bilan O‘rta Osiyo va Qozog‘iston hududida masjidlar ochiladi. Ana shu masjidlar qatorida „Shayx Is’hoq eshon" jome masjidi ham faoliyat boshlaydi. Masjidga Shayx Ismoil Mahdum imom-xatiblik qiladi.

Namangan shahrida eʼtiborga molik bo‘lgan ushbu masjidda Shayx Ismoil Mahdum O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari vazifasiga tayinlanish davrigacha salohiyatli imomlar qatorida xizmat qilgan. Masjidning ibodat uchun ajratilgan yer maydonidagi binolar tarixiy, madaniy meros sifatida saqlanib kelgan.

Yuqoridagi xayrli va mas’uliyatli faoliyatlarning amaliy namunasi sifatida „Shayx Is’hoq eshon" jome masjidi faollari saʼyi-harakatlari bilan qayta ro‘yxatdan o‘tib, faoliyat ko‘rsata boshladi.

Masjidning tashqi qismida 26 metrli ikki minora va darvozaxonalar qurib bitkazildi. Masjidning sharq tomonida joylashgan qadimiy hovuz hozirgacha saqlanib kelinmoqda. Uning yanada yaxshi saqlanishi uchun ustida shinam va sharqona uslubda gumbaz ham barpo etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шайх эшон жоме масжиди". Qaraldi: 21-iyun 2023-yil.
2. ↑  „Намангандаги "Шайх Эшон" жоме масжидида таровиҳ манзаралари". 6-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Shayx Eshon masjidi". Qaraldi: 21-iyun 2023-yil.
4. ↑  YouTube logotipi MultiSalohiddin, «Shayx eshon jome masjidi Namangan shahri» YouTubeda
Sfera
**Sfera** (qadimgi yunoncha: σφαῖρα) — barcha nuqtalari fazoning biror O nuqtasidan bir xil R masofada yotadigan berk sirt, O nuqta Sfera markazi, Sfera markazini uning biror nuqtasi bilan tutashtiruvchi R kesma Sfera radiusi deyiladi. Sfera markazidan oʻtuvchi tekislik uni katta aylana boʻylab kesadi. Sferaga oʻtkazilgan urinma tekislik urinish nuktasiga oʻtkazilgan radiusga tik boʻladi. Yuzi 4πR2 ga teng. Fazoning Sfera bilan chegaralangan va uning markazini oʻz ichiga olgan qismi shar deyiladi. Sharning hajmi V — 4/3πR3 formula bilan ifodalanadi.

Yana qarang
-----------

* Shar
* Aylana
* Geometriya


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Psixogeniyalar** (psixo... va gen) — ruhiy iztirob beruvchi omillar oqiba-tida kelib chiqadigan psixik kasalliklar guruhi. P. nevrozlar va reaktiv psi-xozlarga boʻlinadi. Ruhiy iztirob beruvchi omillarning kuchiga va davomliligiga qarab har kanday kishilarda ham P. uchrashi mumkin, lekin ularning kelib chiqishiga, albatta, qoʻshimcha omillar: ruhiy holatlar, jumladan, aql-idrok darajasi, ishonuvchanlik, hissiyotlar xususiyati va boshqa kasalliklar oqibati (miyaning shikastlanishi, ichki aʼzolar xastaliklari, alkogolizm) ham sabab boʻladi. Kuchli dara-jadagi taʼsirotlar oqibatida reaktiv psixozlar kelib chiqadi. Reaktiv psi-xozlarning 3 ta asosiy mohiyati bor: 1) reaktiv psixozlar hamma vaqt ru-hiy iztiroblar oqibatida kelib chiqadi; 2) bemorlar kechinmalarida esa mana shu ruhiy iztiroblar aks etadi; 3) ruhiy iztiroblar yoʻqolishi bilan ruhiy xastalik ham barham topadi. Oʻz navbatida, bemorlarning shaxsiy-konstitutsional mohiyatlariga qarab asosan 3 xil nevrozlar qayd qilina-di: nevrasteniya, isteriya va miyadan ketmaydigan holatlar nevrozi. P.ga mubtalo boʻlgan bemorlar iztirob beruvchi omillar bartaraf qilingandan keyin tezda va butunlay tuzalib ketishi mumkin. Birok, uzok, davom etgan iztirobli ruhiy kechinmalar kishi shaxsining oʻzgarib ketishiga olib kelishi ehtimoldan xoli emas.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sfragistika** (yun. sphragis — muhr) — tarix fanining muhrlarni oʻrganadigan sohasi. 18-asrda diplomatiyaning boʻlimi sifatida shakllana boshlagan. Vazifasi hujjatlarni tasdiqlashdan hamda ularning haqiqiyligini aniklashdan iborat boʻlgan. 19-asr oxiridan Sfragistikaning qad. davlat muassasalarining shakllanishi va rivojlanishi tarixini oʻrganadigan fan sifatidagi yangi davri boshlangan. Sfragistika davlat apparatidagi islohotlarni aks ettiruvchi muxrlarni xronologik tavsiflash asosida rivojlanib bordi. Sfragistika materiallari amaliy sanʼat, geraldika, numizmatika, onomastikani oʻrganishda, qad. arxivlarni aniqlashda muqim manbadir. Muhrni 10— 15-asrlarda faqat oliy hokimiyatdagi kishilar qoʻllagan va oʻz tipik belgilari bilan knyaz, yepiskop (Rossiya), shahar hokimi, mingboshi, noib, qozi, muftiy muhri (Oʻrta Osiyo) va boshqalarga boʻlingan

Yana qarang
-----------

* Muhr (bosma shakl)

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sferik geometriya** - sfera ustida joylashgan geometrik shakllarni oʻrganuvchi matematik fan. Sferani tekislik bilan kesganda aylana, kesuvchi tekislik sfera markazidan oʻtsa, katta doira deb ataluvchi aylana hosil buladi. Diametral qaramaqarshi boʻlmagan har 2 nuqtadan faqat bitta katta doira oʻtkazish mumkin (1rasm, 1); katta doiralar sferaning geodezik chiziqlari boʻlib, toʻgri chiziqning planimetriyada bajargan vazifasiga oʻxshash rol uynaydi. Lekin tugʻri chiziqning istalgan kesmasi shu kesma uchlarining orasidagi eng kiska masofa boʻladi, sferada esa katta doira yoyi qoʻshimcha yoydan kichik bulgandagina eng qisqa masofa buladi (1rasmda AtV<AV). S.g.da parallel geodezik chiziklar mavjud emas; 2 ta katta doira hamisha 2 ta nuqtada kesishadi.

Sferadagi AV kesma uzunligi, yaʼni katta doiraning AtV yoyi unga mos kelgan markaziy burchak AOV bilan ulchanadi. 2 ta katta aylana yoylaridan tuzilgan ABC burchak V nuqtadan shu aylanalarga oʻtkazilgan urinmalar orasida A’V’S burchak bilan yoki OVA va O VS tekisliklar hosil qilgan ikki yokli burchak bilan ulchanadi (1rasm, 2).

Sferada 2 ta katta doira kesishib, turtta sferik ikki burchak hosil qiladi (1rasm, 3). Sfera radiusi R, ikki burchakning burchagi A (radianda) berilgan boʻlsa, yuzi Sq2R2A formula boʻyicha topiladi.

Har bir jufti karamaqarshi nuk,talarda kesishmaydigan 3 ta katta doira 8 ta sferik uchburchak hosil kiladi (2rasm, a). Ulardan birining elementlari maʼlum boʻlsa, qolganlarinikini topish mumkin. Shuning uchun, odatda uch tomoni ham katta doiraning yarmidan kichik bulgan uchburchak qaraladi (Eyler uchburchagi). Sferik uchburchakning a,, s tomonlari uch yokli OAVS burchakning yassi burchaklari bilan A, V, S burchaklari esa shu uch yokli burchakning ikki yokli burchaklari bilan ulchanadi (2rasm, b). Sferik uchburchaklarning xossalari tekislikdagi uchburchaklar xossalaridan ancha farq, kiladi. Planimetriyadagi uchburchaklar tengligining 3 alomati sferik uchburchaklar uchun ham urinli. Bundan tashkdri, mos burchaklari teng 2 sferik uchburchaklar teng boʻladi.

Har qanday sferik uchburchakda bitta tomon qolgan ikki tomon ayirmasidan katta va yigʻindisidan kichik, uchala tomon yigindisi hamisha 2 k dan kichik. Uning burchaklari yigʻindisi j uchun p < s < Zya tengeizlik urinli. Sferik uchburchakning yuzi R2e ga teng, bunda ye q s — l; R— sfera radiusi.

Yer sharining sirti, yulduzli osmon koʻrinishi sferaga uxshashligi uchun geodeziya va astronomiyada S.g.ning amaliy ahamiyati katta.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shirin Ramazonova** (1941.4.2, Urganch) — Oʻzbekiston xalq artisti (2005). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1980). "Ravshan va Zulxumor" spektaklidagi Zulxumor uning sahnada yaratgan ilk obrazidir. Layli ("Layli va Majnun"), Shohsanam ("Oshiq Gʻarib va Shohsanam"), Zuhra ("Tohir va Zuhra"), Nurxon ("Nurxon"), Xolisxon ("Xolisxon"), Oyxon ("Maysaraning ishi"), Ofeliya ("Hamlet"), Amaliya ("Qaroqchilar"), Karomat ("Toshbolta oshiq"), Nazokat ("Parvona"), Ofat ("Qaynona") va boshqa R. sahnada yaratgan eng yaxshi obrazlardir. Xattiharakatlaridagi tabiiylik, ichki kechinmalarni ifodalash maromi, nutqning aniq, ravon va taʼsirchanligi R. ijodiga xosdir. "Feruz-1", "Munojot", "Sevgi", "Yurak", "Ayrilma mendan", "Bahor keldi" kabi ashulalari bilan xonanda sifatida ham tanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Araklovon devorining koʻrinishi
**Aralakvon qal’asi** (grekcha: *Polytonic*, fransuzcha: *Bucelet*) — Gretsiyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan VIII-asrda Vizantiya qal’asi. U Peloponnesning gʻarbiy qismidagi Zacharo viloyatidagi Minfi qishlogʻida joylashgan. Kichkina, ammo juda kuchli Araklovon qal’asi uzoq togʻli hududda 980 metr balandlikda, strategik ahamiyatga ega joyda qurilgan: u Killinidan Messeniya va Arkadiyaga boradigan yagona oʻtish joyiga qaragan.

Toʻrtinchi Salib yurishi paytida qal’a va uning hududi hukmdori Doxapatris Voutsaras edi. Salibchilar Mora (Peloponnes) ga bostirib kirishadi va qal’aning muhimligini anglab, uni bosib olishni va Axey knyazligiga qoʻshib olishni xohlaydilar. Doxapatris Voutsaras taslim boʻlishdan bosh tortadi va himoyani tashkil qiladi.

1205-yilda Guillaume de Shamplite boshchiligidagi salibchilar qoʻshini qal’aga hujum qiladi. Biroq, sodir boʻlgan janglarda qal’a garnizoni ularni magʻlub etadi. Qamal 9 yil davom etadi, ritsarlar katta yoʻqotishlarga uchraydi. Koʻpincha Araklovon garnizoni ularga hujum qiladi. Bu vaqtda Araklovondan tashqari Moreaning barcha qal’alari zabt etiladi. Oxir-oqibat, Araklovon garnizoni 1213-yilda Doxapatris Voutsaras vafotidan keyin taslim boʻlishga qaror qiladi.

Adabiyotlar
-----------

* Клонарис Аф. М.*. История деревни Минфи (Алвена)*, Афины, 1996 — 518 bet. ISBN 960-311-010-8.
* Miller William*. The Latins in the Levant : a history of Frankish Greece, 1204-1566*. New York: E.P. Dutton and Company, 1908 — 675 bet.
**Bukish** — yogʻoch yoki metall zagotovka xom-ashyo) ga yoki buyum qismlariga bukik shakl beradigan bolgʻalash, shtamplash operatsiyalari. Eguvchi kuch taʼsirida zagotovka deformatsiyalanadi (bukiladi), tashqi qatlami choʻziladi, ichkisi esa qisiladi. B. bukish mashinasi, bukish stanogi yoki qoʻlda amalga oshiriladi. B.ga bukishning oʻzi (bukik shakl hosil qilish), profillash (burmalar hosil qilish, egish), metall listlarni bukib va payvandlab payvand trubalar olish, prujina oʻrash va boshqa kiradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mar Gregori Karotemprel, Arakuja, Marth Mariam cherkovida
**Arakuja** - kichik qishloq Hindistonning Kerala shtatidagi Muvattupuja shahridan 6 kmda joylashgan. SH 41 Arakujani Muvattupuja va Koothattukulam bilan bog'laydi va Moozji ko'prigi Arakujani Hindistonning Ananas shahri, Vajakulam shahri bilan bog'laydi. Arakujadan km. U SH 41 da Koothattukulam tomon, Asosiy Markaziy yo'l uchun muqobil yo'nalishda joylashgan. Avliyo Meri o'rta maktabi va Avliyo Iosif qizlar maktabi Arakujadagi eng qadimgi o'rta makta b hisoblanadi. Arakujada ikkita nasroniy ziyoratgohlari joylashgan - Sankt-Peterburg. Meri Foran cherkovi va Malekurish cherkovi. U yerda asosiy bayram Pasxadan keyin birinchi yakshanba kunida nishonlanadi.

Tarix
-----

 Mar Varghese Payyappilly Palakkappilly
Qishloqda suriyalik katolik nasroniylarning katta aholisi bor. Mart Mariam Syro-Malabar katolik Forane cherkovi xalq hayotida muhim rol o'ynaydi. Arakujadagi avliyo Tomas nasroniylari 1500 yildan ortiq tarixga ega. Ushbu mintaqada Kothamangalam, Vazhakulam, Arakuja, Mylakompu, Nagapuja, mutalakodam qadimgi Travancore qirolligi juda qadimgi Suriya cherkovlariga ega. Arakuja, qadimgi Suriya nasroniylar markazi bo'lib, Tipu nasranilarni ta'qib qilish paytida ko'plab muhojir suriyalik nasroniylarga boshpana bergan. Hurmatli Mar Varghese Payyappilly Palakkappilly arakujadagi mart Mariam cherkovining cherkov ruhoniysi sifatida xizmat qilgan (1920-22). Arakujadagi faoliyati davomida u u erda Avliyo Maryam maktabini boshladi. Shuningdek, u 12 gektar maydonni (49000 m) sotib oldi2) er M. C. yo'l Avliyo Jozefning Syro-Malabar katolik cherkovini qurish uchun, Meenkunnam.

Bir necha oilalar Keralaning turli qismlariga, asosan Malabar va baland tog'li hududlarga qishloq xo'jaligi bilan shug'illanish uchun yer izlab ko'chib ketishgan.

Yana qarang
-----------

* Muvattupuzha
* Kothamangalam
* Ernakulam
* Mailacompu
* Putenchira

Manbalar
--------

1. ↑  „Former vicars - Payyappilly Varghese (1920-22)". 29-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-avgust 2013-yil.
2. ↑  „Deepika newspaper article". 9-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.
Andoza:Ernakulam districtAndoza:Northern Travancore

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eron — Qozogʻiston munosabatlari** — Eron va Qozogʻiston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. Ikkala davlat ham BMTga aʼzo. Qozogʻiston maʼlumotlariga koʻra, ikki mamlakat oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1992-yil 29-yanvarda boshlangan.

Tarix
-----

Sovet Ittifoqi qulaganidan keyin ayniqsa dolzarb boʻlib qolgan Kaspiy dengizini ajratish masalasi ikki tomonlama munosabatlarning kun tartibidagi eng muhim masalalardan biridir.

Iqtisodiy hamkorlik
-------------------

Qozogʻiston Tashqi ishlar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2014-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 987,1 million AQSh dollaridan oshgan. Iqtisodiy hamkorlik asosan sanoat va transport sohasida amalga oshiriladi.

Mamlakatlar oʻrtasidagi hamkorlikning eng yirik loyihalaridan biri Qozogʻiston-Turkmaniston-Eron temir yoʻli loyihasidir. 

Amerika sanksiyalari, xususan, tovarlarni eksport qilish va import qilish sohasidagi faoliyatni chekladi, Osiyo mamlakatlari oʻrtasidagi savdo aloqalarining rivojlanishiga salbiy taʼsir koʻrsatdi.

Elchixona
---------

1993-yildan beri Tehronda Qozogʻistonning elchixonasi mavjud. 2007-yildan beri Guliston viloyatining maʼmuriy markazi boʻlgan Gorganda ham bosh konsullik mavjud boʻlib, u yerda Eronlik qozoqlarning katta qismi yashaydi. 

Eronning Qozogʻistondagi elchixonasi Ostona shahrida ochilgan, Oqtov va Olmaotada Bosh konsulliklar mavjud.

Qozogʻistonning Erondagi elchilari
----------------------------------

1. M. Joldasbekov (1993-96)
2. V. Gizzatov (1996-2000)
3. T. Jukayev (2000-03)
4. S. Tairov (2004-06)
5. Y. Utembayev (2006-09)
6. N. Rustamov (2009-10)
7. B. Amrayev (2011-09.2018)
8. A. Orazbay (с 01.2019)

Eronning Qozogʻistondagi elchilari
----------------------------------

1. Rasul Eslami (1992-1996)
2. Xasan Kashkavi (1996-2000)
3. Morteza Safari (2000-2004)
4. Ramin Mahmanparast (2005-2009)
5. Gorban Sayfi (2010-2014)
6. Mortaba Damirchilu (2014-2018)
7. Majid Samadzade Saber (2018-hozir)

Manbalar
--------

1. ↑  *Двусторонняя торговля и сотрудничество Казахстана и Ирана*, 2016-12-20da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-03



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Qozogʻiston **Qozogʻistonning xalqaro aloqalari** |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* Braziliya
* Kanada
* Meksika
* AQSH
 | 
Coat of arms of Kazakhstan |
|  |
| Osiyo | 
* Armaniston
* Ozarbayjon
* Bangladesh
* Xitoy
* Hindiston
* Indoneziya
* Eron
* Isroil
* Qirgʻiziston
* Malayziya
* Mongoliya
* Pokiston
* Qatar
* Janubiy Koreya
* Tojikiston
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Avstriya
* Chexiya
* Daniya
* Finlandiya
* Fransiya
* Germaniya
* Gretsiya
* Italiya
* Niderlandiya
* Polsha
* Rossiya
* Serbiya
* Ispaniya
* Ukraina
* Birlashgan Qirollik
 |
|  |
| Okeaniya | 
* Avstraliya
 |
|  |
| Koʻp tomonlama munosabatlar | 
* Yevropa Ittifoqi
 |

 |
**Eron — Yaman munosabatlari** Eron va Yaman oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir.

Tarixi
------

1960-yillarda Eron shohi Muhammad Rizo Pahlaviy Yaman mamlakatidagi fuqarolar urushi davrida Yaman qirollik tarafdorlarini qoʻllab-quvvatlagan, ularga moliyaviy yordam bergan va qurol-yarogʻ yetkazib bergan.
1980-yillar oxirida Eron-Iroq urushi tugagandan soʻng Eron Islom Respublikasi Yaman bilan yaxshi munosabatlarni rivojlantirdi. 1990-yillar boshida Eron diniy maktablarda yamanlik hutiy talabalarga dars bergan. Bu talabalar orasida Husayn Badruddin al-Hutiy ham bor edi, u Yamanda mahalliy hukumatga qarshi hutiylar isyonini boshqargan. 2012-yilda Yaman prezidenti Ali Abdulloh Solih mamlakatda davom etayotgan norozilik namoyishlari taʼsirida isteʼfoga chiqqan va Eron rasmiylari hutiylarga soʻzsiz yordam bera boshladilar.

2013-yil yanvar oyida USS Farragut (DDG-99) tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Yaman harbiylari Yaman qirgʻoqlari yaqinida Xitoyning QW-1 MANPADS tashuvchisi boʻlgan Eron dhow kemasini qoʻlga oldi. Oʻshandan beri Eron-Yaman munosabatlari yomonlashgan, chunki Eron MANPADS shia isyonchilar uchun moʻljallanganligi haqidagi ayblovlarini rad etdi. Qayiqning Eron portidan Yamanga boradigan yoʻlini AQSh qurolli kuchlari vakillari kuzatgan, kemani qoʻlga olish operatsiyasi esa AQSh harbiylari tomonidan rejalashtirilgan.

2015-yil 2-oktabrda Yaman hukumati Eronning Yaman prezidenti Abdu-Rabbu Mansur Hodiyga qarshi kurashda shia hutiy isyonchilarini qoʻllab-quvvatlagani sababli Eron bilan diplomatik munosabatlarni uzganini eʼlon qildi. Keyinchalik Yaman hukumati vakili Eron bilan diplomatik aloqalar uzilganini inkor etib, bunday masala kun tartibida emasligini aytdi. Biroq, mamlakatlar oʻrtasidagi munosabatlar jiddiy yomonlashdi, jumladan, Eron suvosti kemalari va harbiy kemalari Yaman qirgʻoqlarida (Aden koʻrfazi va Qizil dengizda), Eron tomoniga koʻra, qaroqchilikka qarshi kurash sababli koʻpaytirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arab Observer".  *National Publications House* (1965, p. 6). 20-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 июля 2021.
2. ↑  *David F. Ronfeldt.* „Superclients and Superpowers: Cuba:Soviet Union/Iran:United States".  Rand Corporation (1978, p. 15). 20-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 июля 2021.
3. ↑  „Iran's Yemen Play". *Foreign Affairs*. 17-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2015-yil.
4. ↑  „Iran escalating efforts to destabilize region, says Panetta". *Reuters*. Haaretz (2-fevral 2013-yil). Qaraldi: 5-mart 2013-yil.
5. ↑  „Yemen cuts diplomatic relations with Iran: spokesman".  Xinhua (2-oktabr 2015-yil). 4-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2015-yil.
6. ↑  „Yemen govt. spokesman denies severing of ties with Iran".  Reuters (2-oktabr 2015-yil). 19-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-oktabr 2015-yil.
**Sirkad ritmlar** (lotincha: circa — yaqin va dies — kun) — bir kecha-kunduzlik ritmlar; biologik jarayonlar va hodisalarning xar 20—24 soatda takrorlanib turishi. 24 soatdan koʻproq vaqgdan soʻng takrorlanadigan Sirkad ritmlar faqat eksperimental sharoitda (doimiy harorat va yorugʻliqsa) koʻpchilik oʻsimlik, hayvonlar va odamda kuzatiladi. Olimlar fik-richa, Sirkad ritmlar tabiiy boʻlmagan, yaʼni doimiy sharoit taʼsirida irsiy sutkalik ritm asosida yuzaga chiqadi. Mas, doimiy sharoit organizm uchun qulay boʻlganida hayvon odatdagiga nisbatan ertaroq harakatchan boʻlib qoladi; sharoit noqulay boʻlganida esa ilgarigi 24 soatlik ritm kechika boshlaydi. Sirkad ritmlar organizmning hayot faoliyatiga taʼsir qilishi (mas, hasharotlarning tuxum qoʻyishi, oʻsimliklar bargi holatining oʻzgarishi) yoki ayrim fiziologik jarayonlarga taʼsir koʻrsatishi mumkin. Doimiy sharoitda Sirkad ritmlar organizm funksiyalariga bir xil taʼsir etmaydi. Mas, odamda gavda harorati, bedorlik va uyqu davrlari ritmi farq qiladi. Bu holat organizmda kasallik paydo qilishi mumkin (mas, kosmik parvozda).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Dxarma-Ashokaning axloq odob haqidagi farmonlaridir.Dxarma axloq-odob qoidalari,insoniy hayot tarzidir.Shuningdek,bu soʻz umumiy buddaviy taʻlimotni ham anglatadi.Axloqiy qoidalar ota-onaga itoat qilish,kattalarga hurmat,saxiylik,jonzotlarga ozor bermaslik va boshqalar.Bunday qoidalar oldida barcha barobar sanalgan.Baʻzi olimlar bu qoidalarning dxarmadan kelib chiqqanligini taʻkidlaydilar.Dxarma podsho farmonlariga asos bo'lgan va unga hurmat bilan qaraganlarga podsho oʻz marhamatini ko'rsatgan.

Ashoka farmonlarida keltirilgan dxarma har xil varna va ijtimoiy guruhlardan iborat bo'lgan butun imperiya aholisi uchun umumiy qoida bo'lgan.Amaldorlar budda braxmanlarining faoliyatlarini qattiq nazorat qilishar edi.

Manbalar
--------

1. शैलेन्द्र सेंगर "प्राचीन भारत का इतिहास", प्रकाशक: अटलांटिक पब्लिशर्स और डिस्ट, २००५
2. रोमिला थापर भारत का इतिहासा० प्रकाशक : राजकमल प्रकाशन, २००८
3. विपिन चन्द्र आधुनिक भारत का इतिहास० प्रकाशक: ओरिएंट ब्लेकस्वान, २००९

Havolalar
---------

1. ↑  „Mauriya imperiyasida Ashoka davri".
2. ↑  „Ashoka davrida Dxarma".
3. ↑  „Braxmanizm".
**Gimenolepidlar** (Nute nolipididae) — tasmasimon chuvalchanglar sinfining oilasi. Baʼzi parrandalar va sut emizuvchilarda parazitlik qiladi. Odamda Hymenolepis papa va N. diminuta uchraydi. G.ning voyaga yetgan tanasi, yaʼni strobilasining uz. 2—3 sm dan 4—5 sm gacha, katta boʻgʻimining kengligi 0,5–1 mm, boshi (skoleksi)ning diametri 0,25—0,3 mm. Skoleksida toʻrtta soʻrgʻich va harakatchan hartumcha boʻladi. Hartumcha ichida 20 ta ilgagi bor. G.ning tuxumi ellips, baʼzan sharsimon shaklda, 0,068 mm gacha boʻladi. Odamda parazitlik qiladigan turlari ingichka ichakda oraliq xoʻjayinsiz rivojlanadi. Tuxumdan 6 ilgakli onkosfera lichinkasi chiqadi. Lichinka ichak vorsinkasiga kirib, 5—8 kunda soʻrgʻichli va ilgakli ikkinchi lichinkalik davri — sistitserkoidga aylanadi. Sistitserkoid ichak vorsinkalaridan ichak boʻshligʻiga chiqib voyaga yetadi. Parrandalarda parazitlik qiladigan G.ning oraliqxoʻjayinlari halqali chuvalchanglar, mollyuskalar, qisqichbaqasimonlar va hasharotlar hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shayx Sirojiddin Kulol Pirmasiy**— avliyo va muhaddis.
Shayx Sirojiddin Kulol Buxoro viloyati, Vobkent tumanidagi Pirmas qishlog‘ida tavallud topgan. Kasbi kulolchilik bo‘lgan. "Rashahot" asarida yozilishicha, Shayx Sirojiddin avval Sayid Mir Kulolning o‘g‘li Amir Hamzadan, keyin esa Hazrat Bahouddindan saboq olgan. Xoja Ubaydulloh Ahror yigirma ikki yoshida Samarqanddan Buxoroga keladi va Shayx Sirojiddin Pirmasiy bilan hamsuhbat bo‘lib, undan taʼlim olgan. Sirojiddin Pirmasiy tuni bo‘yn zikr etib, kunduzi yana kulolchilik bilan mashg‘ul bo‘lardilar. Hazrat Mavlono Sirojiddin Hiraviy ham Pirmasiy bilan xamsuhbat bo‘lganliklari haqida "Rashahot"da yozilgan. Maʼlumki, Mavlono Sirojiddin Hiraviy o‘z zamonasining allomasi bo‘lib, Samarqanddagi Ulug‘bek madrasasida mudarris bo’lgan. Bu zot juda ko’p avliyo, alloma, donishmandlar bilan uchrashgan, suhbat etgan. Sirojiddin Hiraviy der ekanlarki: "Hazrat Sirojiddin Pirmasiy garchi madrasa ko‘rmagan bulsalar-da, lekin bu zoti sharif suhbatlarida halovat, huzur bor ediki, bunday halovat, huzur boshqa ko‘plab donishmandlar suhbatida yo‘qdir". Shayx Sirojiddin Pirmasiyga Alloh taolo karomat ato etgan ekan. U uyiga mehmon kelayotganini oldindan bilar ekan. Mavlono Saʼdiddin Qoshgariy ham Hazrat Sirojiddin Pirmasiy bilan suhbatlashgan. Xojayi Kalon Jo‘yboriy Shayx Sirojiddin Pirmasiyning tug‘ilgan qishloqlari Pirmasda ulkan masjid qurdirgan ekan. Ayni shu kunlarda bu jome masjidi taʼmirtalabdir. Shayx Sirojiddin Pirmasiyning qabrlari G‘ijduvon tumani, Labi Ro‘d qishlog‘idadir. U yerda mozor bor. Mozorning qibla tomonida toshmasjid taʼmirlanib, namozxonlar ixtiyoriga berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Yoʻldoshev N*. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi*. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Sirli masjid** — Namangandagi meʼmoriy yodgorlik (XIX-asr) hisoblanadi.

Tarixi
------

Namangan tumanining Tepaqoʻrgʻon qishlogʻidagi Sirli masjid 1910-yilda qurilgan. Uning bunyod etilish sanasi manbalarda turlicha qayd etiladi. Yozuvchi Abdulla Jabbor uni 1840-yilda qurilgan deb koʻrsatsa, B. Roʻzinov va boshqalar 1910-yilda qurilganligini qayd etganlar. B. Roʻzinovlarning fikri masjid ayvonida saqlanib qolgan.

Tuzilishi
---------

Sobiq ittifoq davrida yopib qo‘yilgan. 1980-yillarning oxiriga kelib qarovsiz holatga kelgan. 1990-yillarning boshida qishloq ahlining tashabbusi bilan yana masjid sifatida foydalana boshlangan. Masjid tarxiga koʻra nomutanosib boʻlib, toʻgʻri toʻrtburchak tarxli, 2 ustunli xonaqrh (11,35 x 8,0 m) va sathi undan ancha katta boʻlgan 2 tomonlama qurilgan ayvondan iborat. Ayvon va xonaqoh devorlariga choʻqqisimon mehroblar ishlangan. Xonaqoh bezaksiz, ammo ayvon turli nakshlar bilan serhasham bezatilgan (nomi ham „sirli" — sirlangan, hallangan degan maʼnoda). Ayvon shifti havozasi va ustunlar tepasi muqarnasli qoshlar, rangorang gulli naqshlar va bezakli poyustunlar bilan ziynatlangan. Devorlarining yuqori tomonlari enli handasiy naqshlar bilan hoshiyalangan. Ayvon bezagida xalq sanʼatining eng goʻzal namunalari, fargʻonalik xalq ustalarining ijodiy imkoniyatlari keng namoyish etilgan. Masjid oldidagi chor atrofi toʻsilgan hovlida tarhi tengtomonli hovuz (10,0 x 19,0), keksa chinor va xom gʻishtdan qurilgan sinchli bino bor. 1998-yilda Toshkent viloyati Adliya boshqarmasi tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan. 1850-yillarda qurilgan bino 2002-yili elektr simlarining qiska tutashuvi sababli batamom yonib ketgan. 2002 — 2004-yillarda hashar yo‘li bilan yangi 22x18 metrli zamonaviy ko‘rinishga ega gumbazli masjid qurildi. Masjidga qo‘shimcha 2004 — 2007 yillarda balandligi 15 metr bo‘lgan minora hamda 27x5 metrli 2 qavatli ochik ayvon 11x3 metrli ayvoncha imom xatib xonasi, qorovulxona, omborxona, oshxona, ovqatlanish xonasi hamda tahoratxonalar qurib bitkazildi. 2008-yilda masjidning hovli qismi va tashki devorlari milliy uslubda Xorazm g‘ishti bilan pardozlandi. 2014-yilda xonaqohning ichki qismi va ayvonlar milliy farg‘onacha uslubda naqshlandi. Bugungi kunda to‘liq taʼmirlash ishlari va pardozlash ishlari nihoyasiga yetgan masjid barcha qulayliklarga ega bo‘lgan holatda faoliyat olib bormoqda. Bugungi kunda masjidda Toshkent islom institutini tamomlagan Mansurov Mansur domla imom-xatiblik qilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Namangan viloyatidagi Sirli masjidi". Qaraldi: 19-iyun 2023-yil.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dwayne Armstrong** (1971-yilning 18-martida tug'ilgan)-amerikalik sobiq sportchi, amerika futboli va Avstraliya futbol qoidalari da o'ynagan.

Kolledjdagi futbol karerasi
---------------------------

Armstrong 1991 va 1992-yillarda Ayova shtatida kolledj futboli o'ynagan va ikkala yilda ham xat yozgan. U "Los-Anjeles Reyders" mashg'ulot jamoasi a'zosi bo'lgan, ammo asosiy tarkibda faollashmagan.

Avstraliya futbol qoidalari
---------------------------

Afri-amerikalik sportchi Avstraliya futbol qoidalarini o'zgartirishi bilan mashhur. Armstrong Avstraliya Futbol Ligasi (AFL) bosh ijrochi direktori Ross Oklining qizi Melanie Oakley bilan uchrashdi. U Essendon futbol clubi murabbiyi Kevin Sheedyni professional Avstraliya qoidalari futboliga o'tgan birinchi amerikalik sportchi Armstrongni yollashga ishontirdi.

U qandaydir va'da berdi va Essendonning qo'shimcha ro'yxatiga kiritildi. U yuqori darajadagi AFL darajasida debyut qilmagan bo'lsa-da, u bir nechta zaxira va mavsumoldi o'yinlarini o'tkazgan. U, shuningdek , Shimoliy Territoryning Darvin shahridagi Wanderers futbol clubida Russell Jeffrey bilan o'z mahoratini rivojlantirish uchun bir mavsum o'tkazdi.

O'zining AFL urinishidan so'ng, Armstrong Avstraliyada NFL mashg`ulotlarini sotish uchun litsenziyani qo'lga kiritgan Ross Oakleylar kompaniyasida ishga joylashdi. U Avstraliyada NFLni rivojlantirish bo'yicha menejerga aylandi va NFLni Avstraliyada namoyish qilishni boshladi. 1999-yildan Sidneydagi San Diego Chargers va Denver Broncos o'rtasidagi American Bowl o'yinini va Mat MakBriarning g'alaba qozonishiga olib kelgan *Superpunt* punting iste'dodlarini qidirishda ishtirok etdi. Hawaii universitetiga stipendiyanti.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „ALL-TIME FOOTBALL LETTERMEN". *Iowa State University Official Athletics Site*.  Iowa State University. 29-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2016-yil.
2. ↑  Griffin, Gil*. Jumping at the Chance: From NBA Hopefuls to AFL Prospects : the Players of the American Experiment*. Nero, 2016 — 26 bet. ISBN 978-1-925435-11-5. 5-dekabr 2016-yilda qaraldi.
3. ↑  *Linnell, Stephen*. „League plan for foreign list". *The Age* (12-avgust 1996-yil). Qaraldi: 5-noyabr 2016-yil.
4. ↑  International Sportsmen recruited to the AFL
5. ↑  Bombers try their Irish luck[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  *Connolly, Rohan*. „Saints' stars shine". *The Sunday Age* (18-fevral 1996-yil).
7. ↑  Griffin, Gil*. Jumping at the Chance: From NBA Hopefuls to AFL Prospects : the Players of the American Experiment*. Nero, 2016 — 42 bet. ISBN 978-1-925435-11-5. 5-dekabr 2016-yilda qaraldi.
8. ↑  Griffin, Gil*. Jumping at the Chance: From NBA Hopefuls to AFL Prospects : the Players of the American Experiment*. Nero, 2016 — 46 bet. ISBN 978-1-925435-11-5. 5-dekabr 2016-yilda qaraldi.
**Qiroatxona** — kutubxonaning oʻquv zali; kitobxonlar matbuot nashrlari (gazeta, jurnal va boshqalar) va kutubxonaning barcha fondidan (jumladan, noyob va qimmatbaho nashrlardan ham) foydalanishi mumkin boʻlgan maxsus jihozlangan xona. Q.da kitob bilan ishlash uchun zarur shart-sharoitlar (qulay mebel, yorugʻlik va tinchlik), mikrofilmlarni oʻqish uchun, audiovizual materiallar bilan ishlash uchun maxsus apparatlar boʻlishi zarur. Yirik kutubxonalarda alohida kitobxonlar guruhlari uchun (mas, ilmiy xodimlar, talabalar, maktab yoshidagi bolalar uchun va hokazo), bilim sohalari boʻyicha (ijtimoiy-siyosiy, texnika, qishloq xoʻjaligi va h.k.) va nashr turlari boʻyicha (gazeta, musiqa-nota, mikrofilmlar, xaritagrafik nashrlar va h.k.) zallar boʻlishi mumkin. Q.ning oʻzida koʻp soʻraladigan adabiyotlardan yordamchi fond tashkil etiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sirkul** (lot. cirkulus — doyra, aylana) — aylana va yoylar chizish, kesmalarning uzunligini oʻlchash va oʻlchamlarni koʻchirish uchun moʻljallangan chizmachilik asbobi; parger. Uning rejalash (yoki boʻlish), chizmachilik (yoki doiraviy), proporsional turlari bor. Rejalash S.i chiziqli oʻlchamlarni oʻlchab, boshqa joyga (qogʻozga) tushirish uchun moʻljallanadi. Chizmachilik S.i diametri 300 mm gacha boʻlgan aylanalarni chizishda ishlatiladi (diametri 2—80 mm li aylanalarni chizish uchun moʻljallangan S. kronsirkul, diametri 300 mm dan katta aylanalarni chizishda ishlatiladigan S. shtangensirkul deb ataladi). Proporsional S. oʻlchab koʻchiriladigan oʻlchamlarning masshtabini oʻzgartirishga imkon beradi. U. deyarli barcha soxalarda ishlatiladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Golden delishes** — kechpishar olma navi. 1890 yilda Sharqiy Virginiya shtati (AQSH)dan keltirilgan. P.P. Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutining Samarqand filialida navga ilmiy tavsif berilgan. Amerika va Yevropa davlatlari (Fransiya, Italiya, Gollandiya, Avstriya, Bolgariya, Ruminiya va b.) bogʻdorchiligida yetakchi navlardan hisoblanadi. Daraxti kuchli usadi, keng shox-shabbali, koʻproq palmasimon shakl oladi, novdalari sargʻimtir-koʻkish. Bargi oʻrtacha, bandidan uchiga tomon oʻtkirlashib boradi. Gullari oʻrtacha, qirmizi rangda. Aprelda gullaydi (11 — 14 kun). Unga Toshkent borovinkasi, Simirenko, Jonatan kabi navlar yaxshi changlatuvchi hisoblanadi. Mevasi yirik (130—150 g), silliq, sariq-tillarang, mevabandi uzun, eti shirin, muloyim, sersuv va xushboʻy, sentabr boshlarida terib olinadi. Har yili hosil qiladi. Koʻchati ekilgandan soʻng pakana payvandtaglarda 3—4 yili, kuchli oʻsadiganlarida 5—6 yili hosilga kiradi. Sovuqqa chidamli. Oʻzbekistonda iliq iqlimli togʻli hududlarda sanoatbop nav sifatida koʻplab ekiladi (yana q. Olma).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |