recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Taychjou** ( xitoy .台州 , pinyin Tāizzhōu ) — Xitoyning Chjeszyan provinsiyasidagi shahar tumani

Taychjou

Tarixi
------

Birinchi markazlashgan imperiyalar davrida bu joylar Kuaydzi okrugi tarkibiga kirgan, tuman hokimiyatlari zamonaviy Suchjou oʻrnida joylashgan edi. Miloddan avvalgi 110-yilda Xan imperiyasi davrida. e. Tarkibida Yinxian okrugi tashkil etilgan. Miloddan avvalgi 85 yilda. e. Xuipu okrugi Insyan okrugidan ajratilgan. Sharqiy Xan davrida Xuipu okrugi Chjan'an deb o'zgartirildi. Uch qirollik davrida Chjan'an va Yongning okruglarining bir qismidan Linxay okrugi tashkil etilgan va 257 yilda Linxay okrugi Kuayji okrugidan ajratilgan bo'lib, bu joylarda joylashgan 7 ta okrugni o'z ichiga olgan. ; Tuman hokimiyatlari Chjan'an okrugida joylashgan edi.

Suy imperiyasi davrida, 589 yilda Linxay okrugi tarqatib yuborildi va Chjan'an okrugi Linxay okrugiga qo'shildi.

1957 yilda Taychjou maxsus hududi qayta tashkil etildi va hozir u 7 okrugdan iborat edi. 1958 yil oktyabr oyida Ningxay okrugi Ningbo maxsus hududining Syanshan okrugiga qo'shildi va Sanmen okrugi Linxay va Syanshan okruglari o'rtasida bo'lindi. Keyin Taychjou maxsus hududi yana tarqatib yuborildi: Linxay, Venling, Xuanyan va Syanju okruglari Venchjou maxsus hududiga, Tyantay okrugi Ningbo maxsus hududiga kirdi. Yuxuan okrugi 1960 yilda Venchjou maxsus hududida tarqatib yuborilgan va Venchjou shahri va Venling okrugi oʻrtasida boʻlingan.

1962 yilda Taychjou maxsus hududi qayta tashkil etildi; unga Venchjou maxsus hududining Linxay, Venling, Xuanyan va Syanju okruglari va Ningbo maxsus hududining Tyantay okrugi, shuningdek qayta yaratilgan Sanmen va Yuxuan okruglari kiradi. 1973-yilda Taychjou maxsus hududi Taychjou okrugi deb oʻzgartirildi.

1980-yilda yana Xaymen maxsus hududi tashkil etildi. 1981 yilda u Jiaojiang Siti okrugiga ko'tarildi.

1986 yilda Linxay okrugi shahar okrugiga aylantirildi.

1989 yilda Huangyan okrugi shahar okrugiga aylantirildi.

1994 yil fevral oyida Venling okrugi shahar okrugiga aylantirildi.

1994-yil 22-avgustda Xitoy Xalq Respublikasi Davlat kengashi qarori bilan Taychjou okrugi shahar okrugiga aylantirildi; Shu bilan birga, Jiaojiang shahar okrugi shahar bo'ysunadigan hududga aylantirildi va Huangyan shahar bo'ysunishi o'rniga Huangyan va Luqiao shahar tumanlari tashkil etildi.

2017 yilda Yuxuan okrugi shahar okrugiga aylantirildi.

Axolisi
-------

Taychjou aholisi Vu lahjalari guruhidan mahalliy Taychjouhua lahjasida gaplashadi, bu mandarin tilida so'zlashuvchilar uchun o'qimasdan tushunarsiz va shanxaylik ma'ruzachilar uchun qisman tushunarsizdir.
Kevin McHale
**Kevin Edward McHale** (1957-yil 19-dekabrda Minnesota shtatining Hibbing shahrida tugʻilgan) — kelib chiqishi xorvat-irlandiyalik boʻlgan amerikalik professional basketbolchi, Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining Boston Seltiks jamoasida oʻn uch mavsum oʻynagan va murabbiylik qilgan. Sportchilik faoliyatini yakunlagandan soʻng McHale „Minnesota Timberwolves"ning bosh menejeri, keyinroq esa klub bosh murabbiyi boʻlib ishladi. 2009-yil iyun oyida u oʻz lavozimidan boʻshatildi va NBA TV va Turner Sports telekanallarida tahlilchi boʻlib ishladi. 2011-yildan 2015-yil noyabrigacha „Houston Rockets" jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan. NBA tarixidagi 50 ta eng zoʻr oʻyinchilardan biri. Basketbol shon-sharaf zali aʼzosi.

Faoliyati
---------

Kevin Edward McHale Minnesota shtatining Xibing shahrida Pol Ostin McHale va Jozefin Patrisiya Starcevich oilasida tugʻilgan Xibing oʻrta maktabida Kevin eng yaxshi basketbolchilardan biri boʻlib, „Janob Minnesota basketboli" (1976) faxriy unvonini oldi va oʻz jamoasini shtat chempionatida ikkinchi oʻringa olib chiqdi. Keyinchalik u maktab shon-shuhrat zaliga kiritilgan (1997)

### Minnesota universiteti

Xibing oʻrta maktabini tugatgandan soʻng, Kevin Minnesota universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda 4 yillik oʻqishni (1976-1980) tamomladi. Universitetning Minnesota Golden Gophers jamoasida forvard sifatida oʻynagan Kevin talabalik faoliyati davomida oʻrtacha 15,2 ochko va 8,5 toʻpni egallash toʻplagan. U 1979 va 1980-yillarda ikki marta All-Big Tenning barcha vaqtlardagi talabalar jamoasiga kiritilgan va hali ham universitet tarixida ochkolar boʻyicha (1,704) beshinchi va toʻpni egallash boʻyicha (950) ikkinchi oʻrinni egallab turibdi. 1995-yilda Minnesota universitetining 100 yilligini nishonlash paytida u ushbu universitet tarixidagi eng yaxshi oʻyinchi sifatida tan olingan

Manbalar
--------

1. ↑  „Achievements of Pacific northwest croatian-american athletes" (en).  croatiafest.org. 2012-yil 28-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 20-iyun.
2. ↑  „Kevin Edward McHale" (en).  Ancestry.com. 2012-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-iyul.
3. ↑  „Hibbing High School Athletic Hall of Fame" (en).  Hibbing Public School.
4. ↑  „Minnesota Basketball Career Records" (deadlink).  University of Minnesota Official Athletic Site. 2013-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-avgust.
5. ↑  „Kevin McHale Named Rockets Head Coach".  NBA (2011-yil 1-iyun). 2013-yil 30-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-avgust.
**Chuchxe gʻoyasi**

Kim Ir Sen (1912-1994) tomonidan ishlab chiqilgan KXDR va koreys xalqining milliy gʻoyasi va mafkurasi — „Chuchxeʼ" deb ataladi. Bu gʻoyaga koʻra Kim Ir Sen „Millat quyoshi", „qudratli respublika marshali", „insonyatning hurligi ustuni", „XX asrning buyuk qahramoni" „asr dohiysi" deb ulugʻlanishi kerak. Bu gʻoyaning asosini esa „Oʻz kuchumizga tayanib, boshqa birovdan yordam olmasdan koreys diyorini jannatga va baxtli mamlakatga aylantiramiz" maqsadi tashkil etadi.

Mamlakatda dehqonlar va ishchilarni erkin xarakati taqiqlanib, odamlar ish va yashash joyini rahbaryatning ruxsatisiz oʻzgartirishi mumkin emas. Har bir odam koʻksiga Kim Ir Sen portereti chekilgan nishon taqib yurishi shart. „Kelajagi baxtli mamlakat"da tuzimga nisbatan muxolifatda boʻlish u yoqda tursin, behosdan aytib yuborilgan ozgina norozilik yoki „buyuk yurtparvar dohiy" porteretini yoki koʻkrak nishonini ehtiyotsizlik bilan yerga tushirib yuborganlik uchun ham qamoqqa hukum qilinadi. Barcha tovarlar va non maxsus kartochkalar bilan beriladi. Xalq doimo qoʻrquv va ochlikda yashaydi. Ammo, „chuchxe"ning qoidalariga koʻra: *"Inson uchun eng muhim narsa moddiy boylik emas, eng muhim va aziz narsa bu — „mamlakat quyoshi" boʻlgan dohiy va uning oʻlmas gʻoya va mafkurasi — Chuchxe*".

Manbalar
--------

1. ↑  *Chuchxe g'oyasi-Abdulatif Adhamov*, 2014-12-25da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-11-25
**Aftondil Erkinov** — (1964, Toshkent) adabiyotshunos, H.Sulaymonov nomidagi Qoʻlyozmalar instituti tadqiqotchisi (1987), Filologiya fanlari doktori (2000), dotsent (1997).

Faoliyati
---------

```
Toshkent Davlat universiteti (hozirgi O`zbekiston Milliy universiteti) o'zbek filologiyasi fakulteti bitiruvchisi (1986), Toshkent Davlat universiteti o`zbek mumtoz adabiyoti kafedrasi o`qituvchisi (1988), katta o`qituvchi, dotsent, ilmiy guruh a`zosi (1992), Toshkent davlat sharqshunoslik instituti (hozirgi universitet) mumtoz filologiya kafedrasi va turli nashriyotlarda faoliyat olib borgan.  O'rta Osiyodagi turkiy va forsiy tildagi manbalar hamda o'zbek mumtoz adabiyoti masalalariga bag'ishlangan 20 dan ortiq maqolalari Yevropa va Amerikada ingliz, nemis, fransuz tillarida tillarida chop etilgan.
```

Asarlari
--------

„XIX oxiri—XX asr boshida Xiva xonligi va Turkistondagi duo va xutbalar (eski oʻzbek tilidagi matnlar asosida)" (2004) risolasi Berlinda, „Oʻrta Osiyodagi intellektual doiralarda turkiy-forsiy bilingvizm(1475—1900-yillarda tuzilgan bayozlar misolida)" (2009) Venada ingliz tilida nashr qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  *XX asr Oʻzbek mumtoz adabiyotshunosligi*. Toshkent: «Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi» [2016] — 473 bet.
Samsun shahar munitsipalitetiga ulangan **Tekkekoy** Samsun — Ordu magistralining 13-km.dan 1 km uzoqlikda joylashgan. Bu Samsun shahrining eng sharqiy markaziy tumani boʻlib, shahardan 1 km janubda joylashgan. Eng baland joyi Karatuzla hududidagi balandligi 985 metr boʻlgan Ay togʻidir.

Tumandagi aholi punkti juda qadimiydir. Bugungi Tekkekoy tarixiy jarayon uchun gʻor odamlari manzilgohlaridan shimolga yoyilgan maftunkor Qoradengiz shahridir. Mintaqadagi gʻorlardan birida olib borilgan qazishma ishlari natijasida tepada Xet davriga, pastda esa Eneolit davriga oid madaniy qoldiqlar topildi. Qishloq qabrlarida marhumlar yonida bronza va mis buyumlar, toshdan yasalgan o‘q uchlari mavjudligi tumanda o‘sha davrda ilg‘or texnikaga ega bo‘lganligini ko‘rsatadi. Dastlab dengiz gʻorlar hududiga koʻtarilgan, keyinroq dengiz allyuviy bilan toʻldirilgan, shuning uchun shahar qirgʻoqdan 4 km uzoqlikda joylashgani taxmin qilingan.

Tuman miloddan avvalgi III asr oʻrtalarida Pontus davlati chegarasiga kirgan, keyin esa Vizantiya va Anadolu Saljuqiylar davlati qoʻliga oʻtgan. Yildirim Beyazit tomonidan Samsun viloyati bilan birga Usmonlilar hukmronligiga kiritilgan. Tuman nomi 1250-1330-yillar oʻrtalarida yashagan Shayx Zaynuddin tomonidan asos solingan „Tekke" boʻlib, u yaratgan xoʻjalikdan keyin shaharchaga aylanganligi sababli „Tekkekoy" deb nomlangan. 1988-yilda 9-avgustda tumanga aylandi.

Tumanda joylashgan va shu paytgacha olib borilgan arxeologik qazishmalar va topilmalarda arxeologik taʼrif adabiyotiga kiritilgan Tekkekoy gʻorlari, Antaliya Karain gʻori va Marmara Yarimburgaz oroli gʻorlaridan keyin Turkiyadagi eng qadimgi aholi punktidir. Miloddan avvalgi 15000 va 60000-yillar oraligʻida qatlamlarga ega ekanligi aniqlangan Tekkekoy gʻorlari Qoradengiz mintaqasidagi eng qadimgi aholi manzilgohlaridir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 27-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 15 nisan 2016.
TON (The Open Network) – bu uchinchi avlod blokcheyn-platformasi hisoblanadi. TON konsepsiyasini Pavel va Nikolay Durov yaratdilar va 2018-yilda jamoa bilan birgalikda ishlab chiqishga kirishdilar. TON yashin tezligida tranzaktsiyalar uchun mo'ljallangan. Bu juda arzon, foydalanuvchilar uchun qulay va toʻliq ishlaydi.

Afsuski, 2020-yil may oyida Pavel loyiha ustida ish toʻxtatilishini e'lon qildi.

Toncoin jamoasining maqsadi — barcha mavjud blokcheynlarni yangi yagona tarmoqqa birlashtirish. Jamoa TON ekotizimini markazlashtirilmagan holda saqlash, anonim tarmoq, tezkor to'lovlar va qulay xizmatlarga ega haqiqiy Web 3.0 internetga aylantirmoqchi.

Ekotizim elementlari:
---------------------

**TON Blockchain**

Bu millionlab tranzaksiyalarni bir necha soniyada qayta ishlashga qodir bo'lgan kengaytiriladigan multiblokcheyn platformasi.

— **TON Services**

Uchinchi tomon xizmatlari uchun platforma. Markazlashtirilmagan ilovalar va aqlli shartnomalar uchun intuitiv ravishda tushunarli interfeyslarni yaratishga imkon beradi. Bundan tashqari, markazlashtirilmagan tarzda veb-sahifalarni ko'rish imkonini ham beradi.

Toʻliq tayyor boʻlmagan ekotizim elementlari
--------------------------------------------

— **TON Payments** (90% tayyor)
Bu mikro toʻlov platformasi. Foydalanuvchilar va botlar oʻrtasida toʻlovlarni amalga oshirish imkonini beradi. Nafaqat blokcheyn tarmogʻida, balki har qanday uchinchi tomon xizmatlari oʻrtasida ham foydalanish mumkin boʻladi. Bu o'tkazmalar tarmoq ichidagi oʻtkazmalar kabi xavfsizdir.

— **TON DNS** (90% tayyor)TON DNS blokcheynni sodda va tushunarli qiladi: u hamma uchun tanish boʻlgan nomlarni akkauntlarga, aqlli shartnomalarga, xizmatlarga va tarmoq tugunlariga bogʻlashga yordam beradi. Blokcheyn bilan ishlash, internetda sayr qilish kabi oson bo'ladi.

— **TON Proxy** (75% tayyor)

Bu I2P tarmog'iga o'xshash TON tugunlari uchun universal ma'lumotlarni shifrlash qobigʻidir. Bu onlayn maxfiylik uchun markazlashtirilmagan VPN va TON xizmatlarini ishlab chiqish imkonini beradi. TON DNS va TON P2P ekotizimining elementlari bilan birlashtirilgan TON Proxy markazlashtirilmagan ilovalarga markazlashgan senzuradan oʻzlarini abadiy himoya qilishga imkon beradi.

— **TON Storage** (50% tayyor)

P2P tarmogʻida tarqatilgan fayllarni saqlash texnologiyasi. Oddiy qilib aytganda  — sizning qarshingizda "Dropbox"ning eng yaxshi versiyasi. "Torrent" kabi texnologiya. Katta hajmdagi ma'lumotlarni saqlash va uzatish imkonini beradi. Texnologiya ulkan salohiyatga ega.

— **TON Workchains** (50% tayyor)

Barcha mavjud blokcheynlar bir-biriga juda zaif bogʻlangan. Hatto mashhur koʻpriklar ham qoyil qoldiradigan darajada emas. Ular hosildorlik va markazsizlashtirish nuqtai nazaridan ham zaifdir. "TON Workchain"larining vazifasi - barcha blokcheynlarni yagona tarmoqqa birlashtirishdir.
**Ahmad Amin** (1878-yil 1-oktabr — 1954-yil 30-may) — misrlik tarixchi, filolog va yozuvchi. Xalifalik tarixi va uning ijtimoiy fikr tarixiga oid asarlar, jumladan, islom sivilizatsiyasi tarixiga oid koʻp jildli kitoblar turkumi (1928-1953), mashhur avtobiografiya ("Mening hayotim", 1950) muallifi.

Biografiyasi
------------

Al-Azhar universitetida anʼanaviy diniy taʼlim olgach, 1926- yilgacha qozi boʻlib ishladi. Keyin Qohira universitetida arab adabiyotidan dars bergan, u yerda San’at fakulteti dekani etib tayinlangan va 1946- yilgacha bu lavozimda ishlagan.

Ahmad Amin o‘z davrining eng yorqin ziyolilaridan biri edi: u "ar-Risola" (1933) va "as-Saqaf" (1939) adabiy jurnallariga muharrir bo‘lgan, Adabiyot, tarjima va nashrlar qo‘mitasiga asos solgan. U Misr taʼlim vazirligida madaniyat boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan, keyin esa Arab Ligasi madaniyat boʻlimiga rahbarlik qilgan.

Ilmiy hissasi
-------------

Uning entsiklopediya lug'atida tarix, iqtisodiyot, adabiyot, misrliklarning urf-odatlari haqida juda ko'p ma'lumotlar mavjud ("Misr urf-odatlari va iboralari lug'ati", 1953). U o‘z tarjimai holini ham qoldirgan va asosiy maqolalari "Fayd al-Xotir" nomi bilan chop etilgan. Amin 1939 -yildan 1946- yilgacha Misr adabiyoti tarixidan ma’ruza o‘qidi. Aynan oʻsha paytda Amin misrliklar oʻrta asrlarda arab sheʼriyati rivojiga boshqa arab xalqlari singari unchalik hissa qoʻshmaganligini taʼkidlagan edi.

Adabiyot
--------

* Sharbatov G.Sh.Ahmed Amin va uning Misr ensiklopediyasi // to'plamda: Sharqshunoslik institutining qisqacha ma'ruzalari. Arabcha toʻplam, [jild] 32, M. 1958.

Havola
------
Antrop tamoyil, yoki "kuzatish tanlanishi effekti" deb atalgan gipoteza dastlab 1957-yilda Robert Dicke tomonidan ilgari surilgan bo’lib, unga ko’ra, olam haqida kuzatishlarimizning doirasi cheklangan bo’ladi, ya’ni kuzatishlarimiz doirasi shunchaki ushbu kuzatishlar faqatgina aqlli hayotni ta’minlay oladigan olamdagina olib borilishi mumkinligi bilan cheklangan bo’ladi. Antrop tamoyil tarafdorlari fikricha ushbu tamoyil nega olamning aqlli hayotni shakllantirish va ta’minlash uchun zarur bo’lgan yosh va fundamental fizik konstantalarga ega ekanini tushuntiradi. Antrop tamoyil tarafdorlari ba’zilarning nega olamimiz aqlli hayotni shakllantirar darajada nozik sozlanganligi hodisasini tushuntirishga intiladi.

Antrop tamoyilning turli xil talqinlari mavjud bo’lib, faylasuf Nick Bostrom ulardan qirqtasini sanab o’tadi va ularning asosida yotuvchi tamoyillarni ikki turga, ‘kuchli’ va ‘kuchsiz’ tiplarga bo’linishini aytadi. Ular ilgari suruvchi kosmologik farazlari turlariga qarab turlarga bo’linadi. Brandon Carter fikricha Kuchsiz antrop tamoyilda (Kuchsiz AT) bir qarashda olamning hayot shakllanishi uchun nozik darajada sozlanganligi muammosi kuzatuv obyektini tanlashdagi tarafkashlik (tirik qolish bilan bog’liq tarafkashlik) bilan tushuntiriladi. Bunday argumentlarning ko’pchiligi ko’plab olamlar gipotezasiga tayanadi, chunki tanlanishdagi tarafdorlik bo’lishi uchun statistik jihatdan bir necha olamlar mavjud bo’lishini faraz qilishga majbur bo’lamiz. Lekin faqatgina nozik sozlanish muammosi bilan ish ko’rmaydigan kuchsiz AT ning ko’pchilik shakllari uchun yagona olamning o’zi ham yetarlilik qiladi. Carter kuchsiz AT va kuchli AT ni bir biridan farqlaydi. Kuchli AT ga ko’ra, olam shunday yaratilganki unda ongli hayot shakllanishi muqarrardir. Keyinchalik Partisipator antrop tamoyili deb atalgan ko’rinishi John Archibald Wheeler tomonidan ishlab chiqilgan bo’lib, u kvant mexanikasiga asoslangan holda olamning mavjud bo’lishi shartlaridan biri uning kuzatilishi ekanini aytadi va bu bilan olamda faqatgina bizning kuzatuvchi emas ekanimizga ishora qiladi. Yanada ‘kuchliroq’ So’nggi antrop tamoyil ham ishlab chiqilgan bo’lib (John D. Barrow va Frank Tipler), unda olam strukturasi axborot ko’rinishida ifodalanishi mumkinligiga ishora qilib, bunday axborotni qayta ishlashning muqarrar va abadiy ekanini ilgari surishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bostrom, Nick (2008). „Where are they? Why I hope the search for extraterrestrial life finds nothing" (PDF). *Technology Review*. 72–77-bet.
2. ↑  *Bostrom, Nick.* „Was the Universe made for us?" (2020). — „The data we collect about the Universe is filtered not only by our instruments' limitations, but also by the precondition that somebody be there to 'have' the data yielded by the instruments (and to build the instruments in the first place)". Qaraldi: 2024-yil 15-aprel.
3. 1 2  „Forms of the anthropic principle". Qaraldi: 2024-yil 15-aprel.
**Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi** — mustaqil, oʻzini oʻzi boshqaruvchi, nodavlat jamoat birlashmasi. 2004-yil 26-mart Toshkentda ijodiy uyushmani tuzish boʻyicha tashabbuskor guruh rahbarligida oʻtkazilgan taʼsis konferensiyasida Oʻzbekiston Ommaviy axborot vositalarini demokratlashtirish va qoʻllabquvvatlash ijtimoiy-siyosiy jamgʻarmasining qonuniy vorisi sifatida tashkil topgan. Dastlab Oʻzbekiston Jurnalistlari uyushmasi (Kengashi, 1957), Oʻzbekiston Ommaviy axborot vositalarini demokratlashtirish va qoʻllabquvvatlash ijtimoiy-siyosiy fondi (1996) deb nomlangan.

Ijodiy uyushmaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, 12 viloyat va Toshkent shahrida boʻlimlari bor. Uyushma qoshida 10 ijodiy kengash faoliyat yuritadi.

Uyushmaning asosiy maqsadi jurnalistlarning jamiyatda tutgan oʻrni va mavqeyini koʻtarish, mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, turli gazeta, jurnallar, tele va radiokanallarda, nashriyot va axborot agentliklarida ishlayotgan, shuningdek, erkin ijodkorlarning ijtimoiy-iqtisodiy, ijodiy hamda mualliflik huquqlarini, shaʼni va qadr-qimmatini, davlat va jamoat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalarining muassislari va noshirlari oldidagi huquq va manfaatlarini himoya qilishdir.

Uyushmaning oliy rahbar organi Konferensiya boʻlib, u har 5 yilda kamida bir marta chaqiriladi. Konferensiya oraligʻidagi davrda uyushma faoliyatiga Uyushma boshqaruvi rahbarlik qiladi.

Uyushma qoshida Oʻzbekiston milliy matbuot markazi faoliyat koʻrsatadi. "Istiqlol" nashriyoti, "Jurnalist" shoʻba korxonasi mavjud.

Ijodiy uyushma tomonidan har yili *"Yilning eng faol jurnalisti"* va *"Eng ulugʻ, eng aziz"* ("Tasviriy oyna" ijodiy uyushmasi bilan hamkorlikda) ijodiy tanlovlari oʻtkazib kelinadi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Temizuya** - sintoiylik ibodatxonasi hududida joylashgan inshootlardan biri bo‘lib, u ibodatxonaga kirishda poklanish marosimini bajarish uchun mo‘ljallangan maxsus inshootdir. Sintoiystlar uni chozuya (Chozuya) deb, ham atashadi. Sintoiylikda, chozuya ibodatxonaga kirish darvozasining oldida qurilgan bo‘lib, har bir ziyoratchi ibodatxonaga kirishdan oldin unda qo‘l va og‘izlarini chayishlari talab etiladi. Poklanish marosimini bajargandan so‘ng, ziyoratchi tori orqali ibodatxonaga kiradi. Poklanish marosimi sintoilikda xarai deb, nomlanadi. Xarai sintoiylikda bajarilishi zarur bo‘lgan amallardan biri bo‘lib, u ichki (qalb pokligi) tashqi (tana va kiyim kechaklar pokligiga) poklikka nisbatan ishlatiladi. Sintoiylikda poklikka minogi amalini bajarish orqali erishiladi. Minogi amali buloq, chashma, yoki suv to‘planadigan maxsus idish (bochka) shuningdek, suv olishga mo‘ljallangan taxtadan yasalgan marosimiy cho‘mich yordamida pok suv ila bajariladi. Ziyoratchilar avvaliga cho‘michda suv olib qo‘llarini yuvadilar. Keyin esa, kaftlariga suv olib og‘izlarini chayadilar. Shundan so‘ng, keyingi ziyoratchilarga ibodat anjomini pok holda tashlab ketish maqsadida marosimiy cho‘michni ushlagichini yuvib qo‘yadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 366. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Al-Anuar masjidi** (arabcha: ), ilgari **Shayxlar masjidi** deb ham atalgan (arabcha: ) — Marokashning Fos shahridagi eng qadimgi masjid edi. Idris I tomonidan shaharga asos solgan paytda, 9-asr boshlarida qurilgan. Hozirgi Andalusiya masjididan biroz shimoli-sharqda joylashgandi. Hozirgi kunda faqat masjid qoldiqlari saqlanib qolgan.

Tarixi
------

Masjid Idris I tomonidan milodiy 808-yilda asos solingan. Masjid Idrisga ittifoqdosh berber qabilalarining shayxlari yigʻinlarini oʻtkazadigan quduq yonida qurilgan (shuning uchun "Shayxlar masjidi" deb nomlangan). Uning minorasi bo'lmagan va monumental ko'rinishga ega emas edi:40. "Al-Anuar" nomi Idris Iga berilgan epitet edi, shuning uchun masjid ham bu nomni oldi.

933-yilda Fotimiylar nomidan Fos gubernatori Hamid ibn Hamdan al-Hamdaniyning buyrug'i bilan xutba Shayxlar masjididan Andalusiya masjidiga ko'chirildi va shu bilan keyingi masjid asosiy masjid sifatida belgilandi.

O'shandan beri o'tgan asrlar davomida Shayxlar masjidi keyingi ta'mirlar natijasida sezilarli darajada o'zgargan kichik ibodatxona sifatida saqlanib qolgan. Kichik inshoot bugungi kunda ham shu joyda turibdi, lekin faqat asl masjidning qoldiqlari va arxeologik qoldiqlari saqlanib qolgan:137

Eslatmalar
----------

1. This is the date of Fes's founding according to some accounts; others put it a little earlier, to 789, meaning the mosque could have been founded at this time too.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Le Tourneau, Roger*. Fès avant le protectorat: étude économique et sociale d'une ville de l'occident musulman*. Casablanca: Société Marocaine de Librairie et d'Édition, 1949.
2. 1 2  Gaillard, Henri*. Une ville de l'Islam: Fès*. Paris: J. André, 1905 — 122, 115 bet.
3. ↑  Vimercati Sanseverino, Ruggero „Idrīs al-Azhar : fondateur et saint patron de Fès",*. Fès et sainteté, de la fondation à l'avènement du Protectorat (808-1912): Hagiographie, tradition spirituelle et héritage prophétique dans la ville de Mawlāy Idrīs*. Centre Jacques-Berque, 2014.
4. ↑  Terrasse, Henri*. La mosquée des Andalous à Fès*. Paris: Les Éditions d'art et d'histoire, 1942 — 8 bet.
**Temur Gʻiyosovich Gʻiyosovich** — sharqshunos olim, tarix fanlari doktori, professor. 1931-yil 28-iyunda Toshkentda tugʻilgan.

### FAOLIYATI

1948-yil ToshDU Sharq fakultetiga oʻqishga kirib, 1953-yili mazkur fakultetining tarix boʻlimini bitirib, xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi kafedrasi qoshidagi aspiranturada oʻqiy boshladi. U 1958-yil Moskvada, SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida „Hindistonning Janubi-sharqiy Osiyo va Uzoq Sharqda keskinliklarini yumshatish uchun kurash" mavzusida, 1973-yilda "Hindiston diplomatiyasining Yangi Sharq va Janubi-sharqiy Osiyoda agressiya va neokolonializmga qarshi kurashi(1947-1967) „ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. Temur Gʻiyosov 1956-yildan shu kunga qadar xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi va dotsent, 1976-yildan professor lavozimida ishlab, yoshlarga Hindiston, Pokiston mamlakatlari tarixi, iqtisodiyoti va tashqi siyosati boʻyicha maʼruzalar oʻqib taʼlim-tarbiya berib kelmoqda. U 1991-yildan Toshkent davlat sharqshunoslik institutining xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi kafedrasiga rahbarlik qilib kelmoqda. Temur Gʻiyosov hindshunoslarning Moskva va boshqa shaharlarda oʻtkazilgan xalqaro simpozium va seminarlarlarida qiziqarli maʼruzalari bilan ishtirok etgan. U 8 nafar fan nomzodi tayyorlab yetkazdi. Temur Gʻiyosov Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qoshidagi Oliy Attestatsiya komissiyasining tarix fanlari boʻyicha ekspert kengashining raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Doʻstlik hamjamiyati Oʻzbekiston—Hindiston pravleniyesining aʼzosi. Temur Gʻiyosov 120 dan ortiq ilmiy ishlarning, shu jumladan, uchta monografiya ning muallifi.

### Ilmiy ishlari

1. Hindistonning Janubi-sharqiy Osiyo va Uzoq Sharqda keskinlikni yumshatish uchun kurash. T. 1957.
2. Hindistonning Jazoir muammosini tinchlik bilan hal qilish uchun kurashi. —ToshDU ilmiy ishla-ri, 229, Sharqshunoslik. T. 1964.
3. Yaqin va Oʻrta Sharqda tinchlikni mustahkamlashda Hindistonning roli. T. 1970.
4. Tinchlik va hamkorlik yoʻlidan—"Soviet Lend". Dehli, 1977, No 2.
5. Bugungi Hindiston. T. „Oʻzbekiston", 1981.
6. Hindiston Respublikasining „ Afgʻon masalasidan" pozitsiyasi ToshDU ilmiy ishla-ri, Sharqshunoslik. Osiyo va Afrika mamlakatlari tarixi. T. 1983.
7. Qoʻshilmaslik harakati—xalqaro xavfsizlikning muhim omili. T. 1984.
8. Hindiston Respublikasining asosiy tashqi siyosiy muammolari. —Ilmiy dokladlar toʻplami. T. „Fan", 1988.
9. Vatanni kashf etgan inson. J. Neru tugʻilganining 100 yilligiga. —" Fan va turmush "jurnali, 1989, 11-son.
10. Hindistonning Hindixitoy xalqlari ozodligi va mustaqilligi uchun kurashi. T. 1991.
11. Eron bilan Iroq mojarosini tinchlik bilan hal etishda Hindistonning roli. —OʻzR FA Sharqshunoslik instituti ilmiy ishlari toʻplami, „Janubiy Osiyo va zamonamiz". T. „ Fan", 1991.

### Adabiyotlar

1. Malik ABDUSAMATOV. Oʻzbekiston sharqshunoslari. T.: Toshkent, 1996.
Ajal Daftari
------------

**Ajal Daftari**-*Tsugumi Ohba* tomonidan qogʻozga tushirilgan va *Takeshi Obata* tomonidan tasvirlangan yapon *manga* janriga mansub toʻqima asar. Asar ‘’Weekly Shōnen Jump’’ manga jurnalida 2003-yil dekabridan 2006-yil mayigacha boʻlimlarga boʻlinib, keyihalik esa 12 ta jildda toʻplangan holda taqdim etilgan. Hikoya **Layt Yagami**, daho oʻrta maktab oʻquvchisi, sirli daftarni topib olishi bilan boslanadi, qaysikim shinigami(*oʻlim xudosi*) Ryukga tegishli boʻlgan „Ajal daftari"dir. Bu daftar foydalanuvchisi shunday qudratga ega boʻladiki, uning sahifalarida ismi yozilgan har qanday odam daftarda bitilgani kabi oʻlim topadi.. Serialda asosiy syujet Laytning „Ajal Daftari" dan „**Kira**" taxallusi ostida ishlab, oʻzini xudo deb atashi va dunyo boʻylab axloqsiz shaxslarni qirgʻin qilish va jinoyatdan xoli jamiyat yaratish uchun foydalanishga boʻlgan keyingi urinishlari, qarshilik sifatida esa uni qoʻlga olish uchun anonim detektiv ‘’**L**’’ boshchiligidagi yapon politsiyasi ishchi guruhining harakatlari atrofida aylanadi.

```
 **Animatsion adaptatsiyasi**
```

Keyinchalik, *Nippon* televideniesida, Madhouse tomonidan ishlab chiqarilgan va *Tetsuro Araki* rejissyori boʻlgan 37-qismli anime teleseriali adaptatsiyasi 2006-yil oktyabridan 2007-yil iyunigacha namoyish etilgan. 2006 yilda *Nisio Isin* tomonidan seriyaga asoslangan yengil roman ham yozilgan.*Nintendo DS* video oʻyinlar kompaniyasi va Konami video oʻyinlar kompaniyasi tomonidan turli xil video oʻyinlar ham isteʼmolga chiqarilgan. AQSHda bu anime *Netflix*kinokompaniyasi tomonida 2017-yil avgust oyida kino shaklida ommaga tadbiq etilgan.

Qoʻshimcha
----------

* *Now: Zero* – J. G. Ballard tomonidan qisqa hikoya janridagi asar. Ajal Daftariga oʻxshash syujetda.
* *Mening qo‘shnim Totoro* – Suzuki Miyazaki  tomonida yozilgan anime janridagi asar.
***Curcuma*** — zerdeçal va Siam lolasi kabi turlarni oʻz ichiga olgan Zingiberaceae oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Vatani Janubi- Sharqiy Osiyo, janubiy Xitoy, Hindiston yarim oroli, Yangi Gvineya va Shimoliy Avstraliya. Ayrim turlar tropik Afrika, Markaziy Amerika, Florida va Tinch okean, Hind va Atlantika okeanlarining turli orollari va dunyoning boshqa issiq qismlarida tabiiy holatda oʻstiriladi. Odatda, koʻpchilik curcuma turlari soyali joylarda boʻsh va qumli tuproqlarda yaxshi oʻsadi.

Botanika tavsifi
----------------

 Curcuma ildizpoyasi va kukunlari
Curcuma koʻp yillik oʻsimlik boʻlib, boʻyi 1 metrga yetadi. U koʻplab ildizpoyalar hosil qiladi, ularning ichki qismi sariq yoki toʻq sariq rangga ega. Bu ildizpoyalar kukunga aylantiriladi, bu ziravorlar curcuma deb ataladi. Uning lansetsimon barglari choʻzinchoq yoki elliptik boʻlib, bir xil yashil rangga ega, uzunligi taxminan 50 sm va kengligi 7 dan 25 sm gacha yetadi.

Curcuma amada ildizpoyalari

Foydalanish
-----------

Bu nom sanskrit tilidagi *kuṅkumaʼdan* kelib chiqqan boʻlib, zerdeçalga ishora qiladi. Zerdeçal kori kukunlari, xantal, sariyog 'va pishloqlarga maza yoki rang berish uchun ishlatiladi. Undan zaʼfaron yoki boshqa sargʻish pigmentlar oʻrniga ham foydalanish mumkin.

Turlar
------

 *Curcuma euchroma*
 *Curcuma inodora*
 A. Berneker: *Curcuma longa*
 *Curcuma longa*

```
*Curcuma aeruginosa* 
*Curcuma albiflora* 
*Curcuma alismatifolia* 
*Curcuma amada* 
*Curcuma amarissima* 
*Curcuma andersonii* 
*Curcuma angustifolia*
*Curcuma amada* 
*Curcuma amarissima* 
*Curcuma andersonii* 
*Curcuma angustifolia* 
*Curcuma antinaia* 
*Curcuma arida*
*Curcuma aromatica*
*Curcuma bella*
*Curcuma longa*
```

Manbalar
--------

1. ↑  „Curcuma [family ZINGIBERACEAE"].
2. ↑  Kew World Checklist of Selected Plant Families
3. ↑  Sirirugsa, P.; Larsen, K.; Maknoi, C. (2007). „The Genus *Curcuma* L. (Zingiberaceae): Distribution and Classification with Reference to Species Diversity in Thailand" (PDF). *Gardens' Bulletin Singapore*. 59-jild, № 1&2. 203–220-bet. 2021-07-25da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2022-10-11.
4. ↑  Collectif*. Histoire Naturelle* (French). Paris: Flammarion, 2016 — 149 bet. ISBN 9782081378599.
5. ↑  Tawney, C. H.*. The use of turmeric (kuṅkuma) in ancient India.*, 1924 — 13 bet.

Galereya
--------

* Curcuma aeruginosa*Curcuma aeruginosa*
* Curcuma longa*Curcuma longa*
* Curcuma sp.*Curcuma sp.*
* Curcuma sp.*Curcuma sp.*
Murodiya madrasasining zali
**Murodiya madrasasi** (arabcha: ) Tunis madinasidagi madrasalardan biri.

Joylashuvi
----------

Murodiya madrasasi Souk al-Kmachda joylashgan.

Tarixi
------

Murodiya madrasasi 1666—1675-yillarda Murodiylar sulolasidan boʻlgan Murod II bek davrida molikiylar taʼlimotini oʻrgatish maqsadida qurilgan. Bu madrasani qurishdan ko‘zlangan asosiy maqsad muradidlar oilasini molikiylar elitasiga yaqinlashtirib, ularning qo‘llab-quvvatlashiga erishish bo'lgan. Hozirgi kunda mazkur muassasa hunarmandlarni tayyorlash markazi sifatida faoliyat yuritmoqda.

Tavsifi
-------

Murodiya madrasasi Tunis madrasalariga xos meʼmoriy tuzilishga ega: uning toʻrtburchaklar shaklidagi zali atrofi Hafsid bezakli ustunlariga ega 4 ta portik bilan oʻralgan.

Madrasada talabalar xonalari, toʻrtburchak shakldagi namozxona va tahorat xonasi mavjud.

Galereya
--------

* Entrance of the madrasaMadrasaga kirish
* Arches and columns of the hallZalning arklari va ustunlari
* A gallery of the first floorBirinchi qavatning galereyasi
* Arche with inscriptionYozuv bilan bezatilgan arka
* Commemorative plaque at the entrance of the madrasaMadrasaga kiraverishdagi esdalik lavhasi
Koordinatalari: 36°48′29.2″N 10°9′58.3″E﻿ / ﻿36.808111°N 10.166194°E﻿ / 36.808111; 10.166194GO

 Madrasaning tashqi ko'rinishi
**Sohib al-Tabah madrasasi** (arabcha: ) Tunis madinasidagi madrasalardan biri.

Joylashuvi
----------

Sohib al-Tabah madrasasi Sidi al Aluvi ko'chasida, al-Halfavuniy maydonidagi Sohib al-tabah masjidi yaqinida joylashgan.

Tarixi
------

Madrasa Husayniylar davrida Yusuf Sohib al-Tabah amriga binoan Sohib al-Tabah masjidi bilan birgalikda qurilgan.

1930-yilda madrasa 71 talabani qabul qilgan.

Tunis mustaqillikka erishgach, madrasaning bir qismi Neo Destur klubining idorasiga aylantirilgan.

Tavsifi
-------

Sohib al-Tabah madrasasi ikki qismga bo'lingan: asosiy qismi "*Sohib al-Tabah al-Kubro madrasasi*" (katta madrasa), ikkinchisi "*Sohib al-Tabah al-Sug'ra madrasasi*"(kichik madrasa) deb ataladi.

O'qituvchilar
-------------

Sidi Brahim Riyahi Muhammad Larussi Metuyi ushbu madrasada dars bergan eng mashhur professorlardan biri hisoblanadi.

Madrasaning oxirgi mudiri Umar Chachiya edi.
Swaminarayan Akshardham, Nyu Dehli, Hindoston
Akshardham ibodatxonasi Hindistonning Nyu Dehli shahrida joylashgan. Ushbu minglab yillik madaniy merosni uyg‘otuvchi me‘morchilik mojizasi va hinduizmning xudosi va buyuk avliyosi boʻlgan Lord Svaminarayan (1781-1830) ga bag‘ishlangan. Katta inshootning qurilishi taxminan 5 yil davom etdi va 2005-yil 6-noyabrda ochildi. Bugungi kunda inshoot Yamuna daryosi bo‘yida joylashgan bo‘lib, butun dunyo bo‘ylab millionlab sayyohlar va ziyoratchilarni o‘ziga jalb qiladi. Asosan, Akshardham so‘zi ikki so‘zdan olingan bo‘lib, ‘‘**akshar**‘‘ va ‘‘**dhaam**‘‘- turar joy ma‘nosini bildiradi, ular birgalikda ilohiy yoki abadiy manzilni anglatadi. Ma‘badga kirib, lord Svaminarayanning 11 fut uzunlikdagi oltin butini ko‘rish mumkin. Mehmonlar Akshardhamning har bir elementi har bir ruhni ilohiy qiladigan ma‘naviyat bilan rezonanslashayotganini his qilishlari mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  *BAPS Swaminarayan Sanstha.* „Magnificent monuments of Delhi". 2010-yil 29-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 30-yanvar.
2. ↑  „Mandir". *akshardham.com*. 2015-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-sentyabr.
**Tetritskaro** yoki **Tetritsqaro** (gruzincha: *თეთრიწყარო*; ozarbayjoncha: *Ağbulaq*) — Gruziya janubidagi Kvemo Kartlida joylashgan shaharcha. Tetritsqaro shahrining markazi. 2014 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Gruziyaning bu shahrida aholisi soni 3,093 kishini tashkil etgan. 2017-yilda ochilgan Boku-Tbilisi-Kars temir yo'li Tetritsqaro shahri orqali o'tadi.

Tarixi
------

Bu joydagi asl aholi punkti *Garisi* (გარისი) deb nomlangan, ammo bosqinlar va urushlar tufayli aholisi bu joyni tark etgan va 19-asr boshlarida hech kim yashamaganligi sababli arvoh shahar deya atalgan Keyinchalik, bu hududga Gruziya ozarbayjonlari ko`chib o`tishadi. Aholi punktini esa *Agbulaxi* deb atashgan. Bu nom ozarbayjonchadan kelib chiqqan bo'lib, so'zma-so'z tarjima qilganda "*oq bahor"* degan ma'noni anglatadi. 1940-yilda bu nom Tetri-Tskaroga o'zgartirildi, bu so`z gruzin tilida ham "*oq bahor"* degan ma'noni anglatadi. Unga 1966-yilda shahar maqomi berilgan

Havolalar
---------

1. 1 2  *ლორთქიფანიძე ი.* ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში, ნაწ. 1-2, 3-4, თბ. 1935-1938
2. 1 2 3  Pospelov, p. 23

### Manbalar

* E. M. Pospelov (Ye. M. Pospelov). "Imena gorodov: vchera va segodnya (1917–1992). Toponimicheskiy slovar." (Shahar nomlari: Kecha va bugun (1917–1992). Toponimik lug'at." Moskva, "Russkie slovari", 1993-yil.
***Danseuse yaʼni*** ***Femme à l'éventail*** yoki ***Femme à la cruche*** nomi bilan tanilgan — vengriya avangard haykaltaroshi Jozef Saki (1888—1971-yillarda) tomonidan 1912-yilda yaratilgan ilk kubist, proto- art deko haykali. Csaky oilasi arxividan olingan ushbu qora va oq fotosuratda 1912-yilgi gipsning oldingi koʻrinishi koʻrsatilgan. *Danseuse* Parijda 1912-yilgi Salon d’Automne (n. 405) da namoyish etildi, bu koʻrgazma muvaffaqiyatli janjal keltirib chiqardi va Fransiya Milliy Assambleyasida ksenofobiya va *antimodernistik* janjal bilan yakunlandi. Keyin haykal 1914-yilda Indépendants salonida *Femme à l'éventail* (n. 813) nomli koʻrgazmaga qoʻyildi va Galerie Moosda, Jeneva, 1920-yilda *Femme à la cruche* nomli haykali koʻrgazmaga qoʻyildi.

Tavsifi
-------

*Danseuse* — vertikal formatda oʻyilgan gipsli haykal. Asarda chap qoʻlida buklangan yelpigʻich, oʻng tizzasi vazaga suyanib turgan holda yalangʻoch holda turgan yoki raqsga tushayotgan ayol tasvirlangan haykal. Dastlabki fotosuratlardan maʼlum boʻlgan haykal Nabis, Symbolist yoki Art Nouveau shakllarining yumshoqligi va egri chiziqliligiga zid ravishda yuqori kubistik sintaksisda ijro etilgan.

Salon des Independants, 1914-yil
--------------------------------

1914-yil 1-martdan 30-martgacha Parijda boʻlib oʻtgan Independants Salonida katta oʻlchamdagi koʻplab orfistik asarlardan iborat boʻlib, Grand Palais des Champs-Elysées’ning birinchi qavatidagi eng katta xonalardan birida boʻlib oʻtdi: Robert Delaunay, Sonia Delaunay, Patrik Genri Bryus va Artur Burdett Frost asosan namoyish etildi.

Csaky koʻrgazma *Femme à l'éventail*, gips n. Katalogning 813 raqami ostidagi 5092, ikkita byust bilan birga, yuqori kubistik fakturada ishlangan. Bir necha yil oʻtgach, Marsel Duchamp XX asr sanʼati tarixidagi inqilobiy yillardagi oʻz tajribasi haqida gapirar ekan, Jozef Sakini „1914-yilgacha oʻz ijodida yangi yoʻnalish bergan haykaltaroshlar guruhiga tegishli" deb taʼkidladi. Kubizm nazariyasi oʻsha paytda oʻrganilmagan hududlarga harakatlanishga imkon beradigan trambolin edi va Csaky, hatto kubizm taʼsirida boʻlsa ham, kosmosni davolash boʻyicha oʻz kontseptsiyalarini ishlab chiqdi. Uning shaxsiy rivojlanishini atmosfera tuzilmalariga yoʻnaltirganda, uning birinchi asarlari keyingi asarlaridan koʻra koʻproq nazariy va intellektual boʻlib chiqdi".

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Marcilhac, Félix, 2007, *József Csáky, Du cubisme historique à la figuration réaliste, catalogue raisonné des sculptures*, Les Editions de l’Amateur, Paris
2. ↑  Edith Balas, 1998, *Joseph Csaky: A Pioneer of Modern Sculpture*, American Philosophical Society
3. ↑  Kubisme.info, Salon des Indépendants
4. ↑  Marcel Duchamp, 1958, *Duchamp du signe, suivi de Notes*, Michel Sanouillet, Paul Matisse, Anne Sanouillet, Paul B. Franklin, Flammarion, 2008, (re-edition) ISBN 2080116649, 9782080116642
Airbus A340-600**Thai Airways** (inglizcha: Thai Airways International Public Company Limited; tay tili: การบินไทย) — Thai Airways International sifatida faoliyat yuritadi, Tailand milliy aviakompaniyasi hisoblanadi. 2020-yil 19-mayda bankrotlik toʻgʻrisidagi ish yuritish eʼlon qilindi.

Aviakompaniyaning asosiy aeroporti — Suvarnabhumi. Thai Airways International Star Alliancening asoschisi hisoblanadi. Aviakompaniya eng uzun toʻxtovsiz yoʻlovchi reyslarini amalga oshiradi, jumladan Bangkok — Los-Anjeles.

 Boeing 747-400
 Airbus A380

Tarix
-----

1960-yilda tashkil etilgan Thai Airways International taniqli SAS aviakompaniyasining bevosita ishtirokida tashkil etilgan qoʻshma korxona maqomiga ega edi. 1977-yilgacha SAS Thai Airways International kompaniyasining 30% ulushiga ega edi. 1977-yilda SAS kompaniyaga tegishli aktsiyalarning bir qismi (15%) Tailand hukumati tomonidan sotib olindi. Oʻzining texnik parkini va parvozlar geografiyasini oshirish boʻyicha strategik dastur doirasida Thai Airlines 1988-yilda Tailandning eng yirik mahalliy aviatashuvchisi Thai Airways kompaniyasi bilan birlashdi. Thai Airlines bir vaqtning oʻzida jahon aviatashuvchilarning eng yirik alyansi — Star Allianceni yaratish tashabbuskorlaridan biri boʻlgan.

Flot
----

2018-yil oktyabr oyida Thai Airways quyidagi samolyotlardan foydalanhan:

| Thai Airways xalqaro floti |
| --- |
| Samolyot turi | Xizmatda | Yoʻlovchi sigʻimi | Eslatmalar |
| F | C | Y | Jami |
| Airbus A350-900 | 12 | N/D | — |
| Airbus A380-800 | 6 | 12 | 60 | 435 | 507 | — |
| Boeing 747-400 | 8 | 10 | 40 | 325 | 375 | — |
| Boeing 777-200 | 6 | — | 30 | 279 | 309 | Ishdan chiqarish rejalashtirilgan |
| Boeing 777-200ER | 6 | 0 | 30 | 262 | 292 | — |
| Boeing 777-300 | 6 | — | 34 | 330 | 364 | — |

 Aviakompaniya shtab-kvartirasi

Ultra uzoq parvozlar
--------------------

2005-yil 1-maydan 2008-yil 1-iyulgacha Thai Airways International uzoq masofali A340-500 laynerida Bangkok — Nyu-York reysini toʻxtovsiz amalga oshirdi. Parvoz vaqti taxminan 17 soat edi. Shu bilan birga, Nyu-Yorkdan Bangkokga parvoz Norvegiya, Rossiya, Afg'oniston va Hindiston hududlari orqali amalga oshirilgan, qaytish esa Xitoy, Sharqiy Sibir, Alyaska va Kanada hududlari orqali amalga oshirilgan. Samolyotlarning bandligi 80% bo‘lishiga qaramay, yoqilg‘i sarfi ko‘p bo‘lgani uchun parvozlar bekor qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Таиланд собирается банкротить Thai Airways International — aeronautica.online". 2020-yil 16-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-iyun.
2. 1 2 3 4
3. ↑  „Thai Airways International Fleet Details and History". 2017-yil 6-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 20-noyabr.
4. ↑  *Eyre, David.* „Thai Airways to retire 50 aircraft in next six years" (en).  Aviation WA (2011-yil 13-iyul). 2013-yil 22-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 26-dekabr.
**Davlat takyasi** (forscha: تکیه دولت) – Eronning Tehron shahrida qurilgan qirollik husayniya. Bu Muharram motamiga bagʻishlangan taʼziyalarni amalga oshiruvchi eng mashhur joylardan biri boʻlgan. U 4000 dan ortiq kishiga moʻljallangan. 1868-yilda Nosiriddin Shoh Qojar tomonidan Guliston saroyining janubi-sharqida Síyah-Chál oʻrnida qurilgan qirollik teatri koʻplab gʻarblik mehmonlarning fikriga koʻra, Yevropadagi eng yirik opera teatrlarinikidan ham hashamatliroq tarzda qurilgan. Buni Verona Arena bilan solishtirish mumkin, degan Samuel Greene Wheeler Benjamin oʻzining birinchi tashrifi chogʻida.

Karim Pirniyo Husayn-Ali Mehrinni ushbu binoning meʼmori sifatida qayd etgan.

Muhim voqealar
--------------

Aynan shu yerda Rizo Shoh Qojarlar sulolasining qulaganini eʼlon qilgan. Takya 1947-yilda vayron qilingan va uning oʻrnida bank binosi qurilgan.

Galereya
--------

* Takyeh Dowlat, Tehran, Iran. Davlat takyasi,Tehron,Eron.
* Takyeh Dowlat adjacent to Bād gīr Mansion in Golestan Palace Davlat takyasi Guliston saroyidagi *Bad Gīr saroyiga* tutash
* Main Entrance Kirish qismi
* Naser al-Din Shah Qajar’s Funeral at Takyeh Dowlat Nosiriddin Shoh Qojarning dafn marosimi Davlat takyasida
* Reza Shah Oath at Constituent assembly Rezo Shohtaʼsis majlisida qasamyod qilmoqda
* Spectators at Takyeh Dowlat Davlat takyasi tomoshabinlari
*

Manbalar
--------

1. ↑  Abbas Amanat. Pivot of the universe: Nasir al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, p. 435.
2. ↑  "TA'ZIA". *Encyclopedia of Iranica*.. Qaraldi: 2010-06-15.
3. ↑  Saeed Alizadeh, Alireza Pahlavani, Ali Sadrnia. Iran: a chronological history. p. 197.
4. ↑  The world encyclopedia of contemporary theatre, Volume 3 edited by Don Rubin, p. 215.
Koordinatalari: 35°40′42.65″N 51°25′15.93″E﻿ / ﻿35.6785139°N 51.4210917°E﻿ / 35.6785139; 51.4210917GO
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи без изображений (страна: Бангладеш)
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: населённый пункт)
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:Статьи о населённых пунктах без категории на Викискладе
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: более трёх лет
**Daulatan** ( ,inglizcha:  *) — Bangladesh janubidagi shahar va munitsipalitet, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazidir. Shaharning maydoni 2.34 km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 14570 kishi yashagan, ulardan erkaklar 52,27%, ayollar - mos ravishda 47,73%. Aholining savodxonlik darajasi 36,3% ni tashkil etadi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).*

Manbalar
--------

* Banglapediyada Daulatan )
**Tinch okean seld baligʻi** (lotincha: *Clupea pallasii*) — seldlar oilasiga mansub baliq turi (Clupeidae). Turlar oʻrtasidagi anatomiyadagi asosiy farqlar: Atlantika seld baligʻida 56 dan 60 gacha umurtqalari bor, Tinch okean seld baligʻida esa 55 dan ortiq boʻlmagan umurtqalar mavjud. Tinch okean seld baligʻi katta tijorat ahamiyatiga ega. Rossiya, Yaponiya, AQSh tomonidan qazib olinadi. Tinch okean seld baligʻida boshqa seld baligʻiga qaraganda koʻproq yod mavjud. Dudlangan, konservalangan, tuzlangan va ozgina tuzlangan shakllarda isteʼmol qilinadi.

Uchta kichik tur mavjud:

* Tinch okeani, sharqiy yoki kichik umurtqali seld,
* Odq dengiz seld
* Chexiya Pechora seld baligʻi. Tinch okean seld baligʻi, oʻz navbatida, oʻziga xos biologik xususiyatlarga ega boʻlgan.

Biologiya
---------

Qorin boʻshligʻi kam rivojlangan va faqat qorin va anal qanotlari orasida koʻrinadi. Qorin boʻshligʻi qora plyonka bilan qoplangan. Tinch okean seld baligʻi odatda pelagik turidagi baliqlari boʻlib, hayotining koʻp qismini oʻz turi bilan oʻralgan holda oʻtkazadi. Yolgʻiz seld baligʻlari tezda stress holatiga tushib qolishadi, ovqatlanishni toʻxtatadilar va tezda oʻlishadi. Kechasi Tinch okeani seld baligʻi uyquga ketadi va uyqu davomida baliq turli xil pozitsiyalarda boʻladi.

Ovqatlanish
-----------

Yozda Tinch okean seld baligʻlari qirgʻoqdan oziqlanadilar. Ular may oylarida planktonlar bilan oziqlanadilar va asosiy oziq-ovqat ob’ekti mayda qisqichbaqasimonlar (asosan kalanus). Kuzga kelib, baliqning yogʻ miqdori 18-25 % ga yetadi. Ovqatlanish yozda eng qizgʻin payti, suv isishi bilan baliq chuqurlikka boradi. Eng semizlari uzunligi 50 sm va ogʻirligi 0,9 kg gacha yetadi. Ammo ular juda kam uchraydi, garchi seld baligʻi 19 yilgacha yashashi mumkin. Yaponiya dengizida uzunligi 24-38 sm va ogʻirligi 250-500 g boʻlgan baliqlar ustunlik qiladi.

 Voyaga yetmagan Tinch okean seld baligʻi

Hudud
-----

Tinch okean seld baligʻi Koreya yarim orolidan Osiyo qirgʻoqlari boʻylab tarqalgan. Amerika qirgʻoqlari boʻylab turlar Bofort dengizidan Bering boʻgʻozi orqali San-Diego koʻrfaziga (Kaliforniya) tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Парин Н. В. Евсеенко С. А. Васильева Е. Д.*. Рыбы морей России: аннотированный каталог*. М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014 — 57 bet. ISBN 978-5-87317-967-1.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „arxiv nusxasi". 2022-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-oktyabr.
3. ↑  „Промысловые запасы беломорской сельди достигли очень высокого уровня - порядка 12 тысяч тонн. 09.02.2021". 2022-yil 10-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-yanvar.
4. ↑  „Чёшскопечорская сельдь". 2022-yil 10-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-yanvar.
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи без изображений (страна: Бангладеш)
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: населённый пункт)
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:Статьи о населённых пунктах без категории на Викискладе
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: более трёх лет
**Debidvar** ( bengalcha: *দেবীদ্বার* ,inglizcha:  *- Bangladeshning janubi-sharqidagi shahar, xuddi shu nomdagi kichik tumanning poytaxti. Shaharning maydoni 4.32 km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 9782 kishi yashagan, ulardan erkaklar 52,32%, ayollar - mos ravishda 47,68%. Aholi zichligi – 2264 nafar kishi. 1 km². Aholining savodxonlik darajasi 56,9% ni tashkil etdi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).*

Manbalar
--------

* Banglapediyada Debidvar )
Shan ayoli, Inle koʻli hududi
**Shanlar** (Shan tilida: တႆး, [tɑ́ɪ]; birma tilida: ရှမ်းလူမျိုး, [ʃánlùmjóʊ]; tay tilida: ไทใหญn, tay tilida: ฉาน; anʼanaviy xitoy yozuvida: 傣族; osonlashtirilgan ieroglifda: 掸族; pinin: *dǎizú*) — Janubi-sharqiy Osiyodagi laoslar va taylar bilan qardosh boʻlgan xalq. U Myanmaning Shan milliy okrugi (sobiq federal davlat) hududida, shuningdek, Xitoy, Tailand va Laosning qoʻshni hududlarida yashaydi. Shan tili tay-kaday tillariga mansub.

Madaniyat
---------

Shanlarning etnik jamoasi 7 qabiladan iborat boʻlib, umumiy soni 3 milliondan ortiq kishini tashkil qiladi. Shanlarning aksariyati buddizmga e’tiqod qiladi. Xoʻjalikda dehqonlar sholi va tropik mevalar yetishtiradi, tovuq va choʻchqa boqadi. Shan jang san’atlari mashxur: shang-chi va mahalliy boks, bando turlari.

Birmaning birinchi prezidenti Sao Shwe Thaik millati shan edi.

Tarix
-----

XIII-XVI asrlarda shanliklar bir-biri bilan doʻstona munosabatda boʻlgan bir qancha knyazliklarda yashagan.

Shan shtati aholisi uzoq yillardan beri Myanma hukumati bilan oʻz davlatini yaratish uchun kurashib keladi. Qurolli kurash mahalliy qishloq xoʻjaligining asosini tashkil etuvchi koʻknoridan ishlab chiqarilgan yuqori sifatli opiyning ulgurji savdosidan olingan mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi. Shanliklar opiyni "qora dori" deb atashadi va undan oʻz-oʻzini davolash uchun keng qoʻllaniladi.

1994 va 2005-yillarda Shan valiahd shahzodasi Niyang-She (Yaunghe) surgundagi So Xan Pa (Surxanpa) bilan kelishilgan holda, Shan oqsoqollari Shan Davlatlari Federatsiyasining mustaqilligini e’lon qilishdi.

Havolalar
---------

* Независимая медиагруппа государства Шан

Manbalar
--------

1. ↑  „The World Factbook — Central Intelligence Agency".  cia.gov. 17-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-yanvar 2018-yil.

 (WebCite saytida 2010-11-04 sanasida arxivlangan)

Adabiyotlar
-----------

* Шан, народ // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.