recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**1907-yildagi Angliya-Rossiya konventsiyasi yoki 1907-yildagi Angliya-Rossiya bitimi** — 1907-yil 18 (31)-avgustda Sankt-Peterburgda Rossiya tashqi ishlar vaziri A. P. Izvolskiy va Buyuk Britaniya elchisi Artur Nikolson delimited tomonidan imzolangan xalqaro shartnoma. Rossiya imperiyasi va Britaniya imperiyasining Markaziy Osiyodagi taʼsir doiralari. U Osiyodagi „Buyuk oʻyin"ga nuqta qoʻydi va uch karra Antantani buklashni yakunladi.

Shartnomaga koʻra, Rossiya Buyuk Britaniyaning Afgʻoniston ustidan protektoratini tan oldi va afgʻon amirligi bilan bevosita aloqada boʻlishga rozi boʻlmadi.

Tibet tsin imperatoriga vassal qasamyod keltirmagan va Xitoyning suzerenitetini rad etgan boʻlsa-da, har ikki tomon ham Xitoyning suverenitetini Tibet ustidan tan oldi va uni nazorat qilishga urinishdan bosh tortdi. Tibet hukumati ushbu konventsiyani rad etdi. Zamonaviy XXR pozitsiyasi konventsiyani qabul qilishda Xitoy tomonining ishtirok etmasligi, shuningdek, Xitoy suverenitetini Tibet ustidan suzerenitetga almashtirish munosabati bilan noqonuniy deb tan olishdan iborat.

Fors uchta taʼsir doirasiga boʻlingan: shimolda ruslar (uning janubiy chegarasi Kasre-Shirin — Isfahon — Yazd — Zulfegar chizigʻi edi), janubda inglizlar (Bandar Abbosning janubi-sharqida — Kerman — Birjand — Gezik chizigʻi) va mamlakat markazida neytral.

Manbalar
--------

1. ↑  „Англо-русская конвенция 1907 г. и раздел Афганистана.". 29-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2012-yil.
2. ↑  „Англо-русское соглашение 1907 года" (deadlink). 30-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2012-yil.
3. ↑  Ran Chʻeng*. The origin and truth of the "Independence of Tibet"*, About Tibet. Beijing: New Star Publishers, 1991.

Havolalar
---------

* Tekst soglasheniya o Persii(ingl.)
* Tekst soglasheniya o Tibete(ingl.)
* *D. M. Demurin*. Russko-britanskoe protivostoyanie v Persii

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konstantinopol**, Vizantii — Vizantiya imperiyasi poytaxti. 324— 330 yillarda Konstantin I asos solgan va imperator sharafiga "Konstantinopol" — "Konstantin shahri" deb nom qoʻyilgan. 330 yilda Konstantin I Rim imperiyasi poytaxtini sharqqa K.ga koʻchiradi. Davlat muassasalari va senatning Rimdan koʻchirib kelinishi K.ning rivojlanishiga olib keldi. Yirik savdo yoʻllarining kesishgan joyida joylashgan shahar, Sharq va Gʻarb oʻrtasida iqtisodiy, savdo va madaniy aloqalarni bogʻlovchi markazga aylandi. 4-salib yurishi davri (1202—04)da salibchilar tomonidan talandi. 1204—61 yillarda Lotin imperiyasi poytaxti. 1261-yil vizantiyaliklar genuyaliklar bilan ittifok, tuzib, shaharni qaytarib oldilar. 1453-yil 29-mayda uni usmonli turklar Sulton Mehmet egallab, nomini Istambul deb oʻzgartirganlar. K. keyinchalik, Istanbul nomi bilan 1923-yilgacha Turkiya poytaxti boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zeekr X** — Xitoyning Geely Automobile kompaniyasining subbrendi boʻlmish Zeekr tomonidan ishlab chiqariladigan va besh eshikli elektr sport avtomobili.

Tarixi
------

„Zeekr" nomining dastlabki ikki harfi *"zero emission"* soʻzining bosh harflaridan olingan boʻlib, uchinchi harfda esa *elektr evolyutsiyasi davri* (Electric-Evolution-Era) xabari shifrlangan va oxirgi „kr" harflari kimyoviy element boʻlmish kriptonning belgisidir. Kripton rangi, taʼmi va hidi boʻlmagan gaz, bu nom yunon tilidan „yashirin" yoki „maxfiy" deb tarjima qilingan.

Zeekr X Geely SEA platformasida qurilgan boʻlib, bu kabi platformasi boshqa koʻplab brendlar Polestar, Volvo va Smart avtomobillarida ham qoʻllangan.. Uzunligi 4,45 metr va gʻildirak bazasi 2,75 metr boʻlgan Zeekr X oʻlchamlari boʻyicha Smart #3 bilan deyarli bir xil. Volvo XC40 Recharge va Tesla Model Y oʻlchamlari boʻyicha juda oʻxshashdir. Avtomobil Tesla Model Y ning asosiy raqobatchisi bo;lishi kutilmoqda

* Orqa ko'rinishOrqa ko'rinish
* IchkiIchki

TK
--

Zeekr X ning bazaviy modeli orqa gʻildiraklari tortuvchi 272 ot kuchiga ega elektomotor bilan jihozlangan. Ogʻirligi 1840 kg ni tashkil qiladi. Avtomobil 185 km/s tezlikkacha harakatlanadi

Elektromobilning gʻildiraklari toʻliq tortuvchi versiyasida old gʻldiraklarida 156 ot kuchiga ega elektr dvigatel oʻrnatilgan boʻlib, orqa gʻldiraklarga oʻrnatilgan dvigatellar bilan qoʻshganda umumiy quvvati 428 ot kuchiga teng. Ushbu versiyasininv ogʻirligi 1945 kg. Yuqori tezligi 190 km/soat. Akkumlyator quvvati 66 kVt/s ni tashkil qiladi. 100 km/s tezlikka 3,7 soniyada erisha oladi. Bir quvvatlanishda 560 km masofagacha yura oladi.

### Batareya

Zeekr X SEA platformasida qurilganligi sababli, u Smart #1 va Smart #3 bilan bir xil batareya va motorlarga ega. 66 kVt/soat quvvatga ega akkumlyator Geely kompaniyasiga tegishli boʻlgan VREMT kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Batareya CLTC koʻrsatkichlari boʻyicha 560 km gacha boʻlgan masofani bosib oʻta oladi.

Interyeri
---------

Ichki saloni Tesla avtomobillaridagi kabi boʻsh emas. Ranglar va egri chiziqlarning oʻylangan tanlovi bilan Zeekr X ning ichki qismi juda yoqimli qilib ishlangan. Asboblar paneli eshiklar bilan uygʻunlashadi va asboblar panelining yuqori qismi old oyna ostiga koʻchirilib, chiroyli pogʻonali dizayn yaratilgan. Shuningdek, 14,6 dyuymli markaziy ekran mavjud boʻlib, u avtomatik ravishda markazdan yoʻlovchi tomonga qarab harakatlana oladi.

Yana qarang
-----------

* Zeekr 001
* Zeekr 009

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „ZEEKR X: ЭЛЕКТРИЧЕСКИЙ ВНЕДОРОЖНИК ЛЮКС КЛАССА С ЗАПАСОМ ХОДА 560 КМ" (ru). *natoke.ru*. Qaraldi: 23 oktyabr.
2. 1 2 3  „Представлен недорогой современный электромобиль Zeekr X, который выйдет в Европе" (ru). *ixbt.com*. Qaraldi: 23 oktyabr.
3. ↑  *Игорь Владимирский.* „Представлен электромобиль Zeekr 001: все характеристики" (ru). *autoreview.ru*. Qaraldi: 23 oktyabr.
4. ↑  *Владимирский, Игорь* „Новый кроссовер Zeekr X удивил интерьерными решениями" (ru). *autoreview.ru*. Qaraldi: 23 oktyabr.
Aspektuallik dunyo tillarida eng keng tarqalgan kategoriyalardan biri bo'lib, ba'zi tilshunoslarning fikriga ko'ra, hind-evropa tillarida vaqtni tahlil qilishda vaqt kategoriyasiga qaraganda ko'proq universal va asosiy hisoblanadi.

Biz aspektuallikni FSK deb hisoblaydigan, harakatning mohiyatini ifodalashning turli vositalarini qamrab oluvchi tilshunoslarning nuqtai nazariga qo'shilamiz. Aspektuallik FSK jarayon va integral fakt kategoriyalarining qarama-qarshiligiga asoslangan aspektuallik shaxsiyati bilan korrelyatsiya qiladi.

Fundamental aspektual semantik xususiyatlar to'plamiga kelsak, bu yerda tadqiqotchilarning fikrlari farq qiladi, ammo agar aspektual xususiyatlarni yagona ro'yxatga kiritishga harakat qilsak, u quyidagicha ko'rinishi mumkin: chegara bilan cheklangan / cheksiz harakat; rivojlanayotgan harakat yoki yaxlit faktni belgilash; harakat yoki holatni belgilash; keyingi vaqt rejasi uchun harakat oqibatlarining ahamiyatini ifodalash; doimiy munosabatlarni, muayyan yoki bir nechta harakatni belgilash; harakatni o'z vaqtida bajarilishining belgisidir.

Manbalar
--------

1. ↑  Мурясов Р.З.*. Некоторые проблемы контрастивной аспектологии/ языкознания*, 2001 — 86–112 bet.
**Nippur** (hozirgi Niffer yoki Nuffar, Iroqdagi Bagʻdod va Basra shaharlari orasida) — qad. Shumer shaharlaridan biri, uning bosh diniy markazi (miloddan avvalgi 3-ming yillik boshi — 2-ming yillik boshlari). Miloddan avvalgi 3-ming yillikda N.da shumeriylarning mahalliy maʼbudlari — "togliklar" (Enlil boshchiligida) va Eridu — "dengiz" (Enki boshchiligida) maʼbudlarini birlashtirgan bir sajdagohi (panteon) qurilgan. Miloddan avvalgi 18-asrda N. Bobil tomonidan bosib olingan. Shu munosa-bat bilan N. diniy markaz sifatidagi rolini Bobilga bergan. Bobilning bosh maʼbudi Marduk, oliy maʼbud Bela nomini olgan Enlil deb eʼtirof etila boshlangan.

N. diniy markaz sifatida Shumer shahar-davlatlari hayotida katta rol oʻynagan. N. kohinlari tan olmagan bironta ham podsho Shumerda tan olin-magan. N. ibodatxonasida kutubxona bar-po etilgan boʻlib (miloddan avvalgi 3-ming yillik), unda tarix, geogr. astronomiya, botanika, zool. filologiya va boshqa fanlarga oid shumeriylarning risolalari ilohiyot, munajjimlik-sehrgarlikka (ularning koʻpchiligi miloddan avvalgi 1-ming yillikda Ashshurnasirpal va Ashshur-banipal kutubxonasi olimlari tomonidan qayta koʻchirilgan) oid asarlar bilan birga saqlangan. Miloddan avvalgi 2-ming yillik boshida kutubxona Elam istilochisi Kudurmabuk tomonidan yok,ib yuborilgan. Miloddan avvalgi 2— 1-ming yilliklarda N. Bobilning "erkin shahri" sifatida ichki muxtoriyat huquqiga ega boʻlgan. Axomaniylar davrida (miloddan avvalgi 5-asr) N.da Murashu savdosudxoʻrlik uyi mavjud boʻlgan (unda katta arxiv huj-jatlari saqlangan). Soʻngra N. kimsasiz shaharga aylanib, sosoniylar davrida nekropol boʻlgan N.da kazishma ishlari 19-asrdan olib boriladi; Enlil (Ekur) ibodatxonasi, maktab, kutubxona (80 xonadan iborat, 80 mingga yaqin mixxat hujjatlari, shundan 23 minggi kutubxonaning eng qad. davriga oid), xususiy uy-joylar va boshqa topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻmakchi** — yordamchi soʻzlarning bir turi. Gapda ot yoki õzlashgan soʻzlardan keyin kelib, vosita, maqsad, sabab, vaqt, makon sintatik munosabatlarni ifodalash uchun qoʻllanadi. K. aslida mustaqil soʻzlardan hosil boʻlgan. 

Shunga koʻra, 2 guruhga boʻlinadi: 

1) sof (asl) K.; 

2) funksional K. (koʻmakchi vazifasida qoʻllanuvchi soʻzlar). 

Sof K. mustaqil lugʻaviy maʼnolarini batamom yoʻqotgan yordamchi soʻz boʻlib, boshqa soʻzlar bilan birikkan holda turli munosabatlarni anglatadi: sayin, orqali, tufayli, yangligʻ, bilan va boshqa.

Funksional K. mustaqil maʼnoli soʻzlar boʻlib, maʼlum oʻrinlardagina koʻmakchi sifatida qoʻllanadi. 

Funksional K.ning morfologik shakl va maʼno xususiyatiga koʻra turlari: 1) ot K. (tomon, yon, oʻrta va boshqalar); 2) sifat K. (boshqa, qarshi, tashqari va boshqalar); 3) feʼl K. (koʻra, qarab, buylab va boshqalar); 4) ravish K. (burun, avval, ilgari va boshqalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Baxtiyor Maxmudjonovich Rasulov** (1966-yil 4-yanvar, Andijon, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, tarix fanlari doktori (DSc), professor.

Biografiyasi
------------

Baxtiyor Rasulov 1966-yil 4-yanvarda Andijon shahrida tavallud topgan. 1990-yilda Toshkent davlat universitetini tarix mutaxassisligi, 2001-yilda Namangan davlat universitetini huquqshunos-pedagog taʼlim yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1988-yilda A. P. Xlebushkina nomli 22-bolalar uyida bolalar bosh yetakchisi vazifasidan boshlagan. 1990—2021-yillarda Andijon viloyat oʻlkashunoslik muzeyi ilmiy xodimi, Andijon davlat pedagogika instituti laboranti, Andijon davlat universiteti aspiranti, katta oʻqituvchisi, dekani oʻrinbosari, kafedra mudiri, doktoranti, boʻlim boshligʻi, fakultet dekani, Andijon davlat universiteti ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha prorektori lavozimida faoliyat yuritgan. 2021-yil 15-iyundan Andijon davlat universitetining Pedagogika instituti direktori.

Ilmiy faoliyati
---------------

80 dan ortiq ilmiy va ilmiy-uslubiy ishlar muallifi, shu jumladan, 5 ta oʻquv qoʻllanma, 2 ta darslik, 3 ta monografiya, 3 tomlik (Oʻrta Osiyo qishloqlari tarixiga oid) hujjat va materiallar toʻplami muallifi. „Oʻzbekistondagi musulmon maktab va madrasalari tarixidan (XIX asr oxiri — XX asrning 20-yillari)" mavzusida nomzodlik va „Oʻzbekistonda kollektivlashtirish jarayonidagi siyosiy qatagʻonlar va surgun qilingan dehqonlar ahvoli (1929-1959-yy.)" mavzusida doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilgan. „Maʼnaviy-maʼrifiy ishlar aʼlochisi", „Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 25 yilligi", „Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 30 yilligi" koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.
2. ↑  „Andijon davlat universitetining Pedagogika institutiga direktor tayinlandi" (16-iyun 2021-yil). 28-avgust 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-avgust 2023-yil.
3. ↑  „Andijondagi oliygohga rahbar tayinlandi" (16-iyun 2021-yil).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

Havolalar
---------

* Baxtiyor Rasulov Google Scholar
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bagʻdod (maʼnolari).

**Bagʻdod** — shaharcha, Fargʻona viloyati Bagʻdod tumanoʻ markazi. Tumanning shimoli-sharqiy qismida. Katta Fargʻona kanali yaqinida. 1894-1962 yillarda Se-rovo deb atalgan. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Furqat. Bardoddan Fargʻonagacha boʻlgan masofa 70 km. Aholisi 12,8 ming kishi (2000). asosan, paxtachilik bilan shugʻullanadi. Mebel, poyabzal f-kalari, qishloq xoʻjaligi mashinalarini taʼmirlash ustaxonasi, aksiyadorlik jamiyatlari, tumanlara-ro taʼminot bazalari (neft, kimyo va boshqalar), kichik va xususin korxonalar, telestudiya mavjud. 3 umumiy taʼlim maktabi, 2 litsey, 2 kutubxona. 1 aloqa boʻlimi, 1 kasalxona, 2 poliklinika, muzey va 25 dan ziyod maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bagʻdod (Oʻzbekiston)" *OʻzME*. B-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Baxtiyor Sabirjanovich Zakirov(1946.02.19 — hozirgi kungacha) — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti direktori, kimyogar, kimyo fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi.

Hayoti va mehnat faoliyati
--------------------------

Baxtiyor Sabirjanovich Zakirov 1946 — yilda 19 — fevral kuni Toshkent viloyatining Boʻka tumanida tavallud topgan.

Otasi, Sobirjon Zokirov Zangiota tumani „Tulebi" jamoa xoʻjaligida agronom boʻlib ishlagan, onasi, uy bekasi, Baxtiyordan tashqari uch oʻgʻil va toʻrt qizni voyaga yetkazgan.

1965-1970-yillar - Toshkent davlat universiteti talabasi.

1965-1970-yillar  — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Kimyo instituti texnigi, katta laboranti, kichik ilmiy  xodimi.

1970-1971yy. — Harbiy xizmatda.

1971-1979-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Kimyo instituti kichik ilmiy xodimi.

1980-1980-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Prezidiumi kimyo-texnologiya boʻlimi  ilmiy kotibi.

1980-1992-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Kimyo instituti ilmiy kotibi.

1992-1999-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oʻgʻitlar instituti direktorining oʻrinbosari, direktor vazifasini bajaruvchisi.

1998-2004-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti xizmati rahbari.

2004-2010-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo institutining ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari.

2010-2012-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti direktori vazifasini vaqtincha bajaruvchi.

2012-yil — h.v.   - Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti direktori. 

Hozirda, Baxtiyor Zakirov turmush oʻrtogʻi Sabrxon Zakirova(nafaqadagi TDShI oʻqituvchisi) bilan Toshkent shahrida yashab kelishmoqda, bir o 'gʻil va bir qiz farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑   — (Wayback Machine saytida 2016-07-29 sanasida arxivlangan) Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti rasmiy sayti
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2016-04-22da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2016-06-27
3. ↑  „arxiv nusxasi". 7-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2016-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Beyler masjidi** – Boku shahri, Icheri-sheherning (Eski shahar) tarixiy qismida, Shirvonshohlar saroyi majmuasining Murod darvozasi roʻparasida joylashgan tarixiy-meʼmoriy yodgorlik. Ozarbayjon Vazirlar Mahkamasining tarix va madaniyat yodgorliklari toʻgʻrisidagi farmoyishiga koʻra, Beyler masjidi milliy ahamiyatga ega boʻlgan tarix va madaniyat yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi
------

Beyler masjidi 1895-yilda eski masjid oʻrnida qurilgan. Masjid qurilishi Muhammad Hoshim al-Bokuviyning oʻgʻillari – Hoji Bobo va Hoji Javad, shuningdek , Murtuza Muhtarov, xattot Ibrohim Shirvani, Mir Ali an-Nagiy, Mir Tagi, meʼmor Seyid Husaynlar tomonidan amalga oshirilgan.

Masjid qurilishida mahalliy meʼmorchilik xususiyatlarini saqlab qolgan holda yangi meʼmorchilik uslubiga asos solinadi. Ushbu masjid qurilishi davomida ilk marotaba Shirvonshohlar meʼmorchiligi maktabiga xos boʻlgan uslublarni qoʻllashga harakat qilingan.

2014– 2015-yillarda masjid „Icherisheher" davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasi maʼmuriyati tomonidan jalb qilingan avstriyalik restavrator Erich Pummer tomonidan restavratsiya qilinadi. „Icherisheher" davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasi restavratsiyadan soʻng masjiddan muzey sifatida ham foydalanishga qaror qiladi. Masjidda turli davrlarga oid 73 ta Qurʼon kitoblari, 7 ta qadimiy diniy kitoblar, shuningdek, 19 ta diniy atribut va boshqa 99 ta eksponat tashrif buyuruvchilarga namoyish etiladi. Koʻrgazmadan, shuningdek, qadimiy Derbent masjidiga tegishli Qur’on kitobi ham oʻrin olgan.

Tuzilishi
---------

Beyler masjidi meʼmorchiligi gʻarbiy, sharqiy va mahalliy meʼmorchilik anʼanalarini oʻzida mujassam etadi. Masjidda qabulxona, namozxona hamda bezatilgan mehrob bor. Namoz zali XIX asrning ikkinchi yarmidan buyon qurilgan Ozarbayjon masjidlari uchun xos tarzda uch navli boʻlib, ushbu qurilish uslubi, nafaqat, Boku va Absheron, balki Shirvon, Qorabogʻ, Gubadli, Shaki va Zaqatala tumanidagi masjidlarda ham uchraydi. Xuddi shunday oʻziga xos qurilish uslubidan, shuningdek, feodalizm davrida yashagan turkiy xalqlar ham foydalanishgan. Masjidning atrofida oʻziga xos dizaynda barpo etilgan istirohat bogʻi joylashgan.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

Yana qarang
-----------

* Bibi-Haybat masjidi
* Juma masjidi (Boku)

Manbalar
--------

1. ↑  Murad Ismayilov*. The Dialectics of Post-Soviet Modernity and the Changing Contours of Islamic Discourse in Azerbaijan: Toward a Resacralization of Public Space*. Rowman & Littlefield, 2018. ISBN 9781498568371.
2. ↑  „The Minaret Of Baylar Mosque With Maiden'S Tower In The Background, Old Town, Baku, Azerbaijan.". 26-oktyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2019-yil.
3. ↑  „We are delighted...". 27-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2019-yil.
4. ↑  „Beyler mosque".
5. ↑  „Azerbaijan, Baku: Icherisheher Centre for Traditional Arts". 10-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2019-yil.
6. ↑  „BEYLER MOSQUE".

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Beyler masjidi*** haqida turkum mavjud |
**Bahromjon Joʻraboyevich Aʼloyev** – oʻzbek diplomati, filolog. Oʻzbekistonning Fransiya, Portugaliya, Qatar, Quvayt va Iroq davlatlaridagi sobiq elchisi.

Biografiyasi
------------

1963-yil 20-aprelda Namangan viloyatida tugʻilgan. Filologiya fanlari nomzodi. Favqulodda va muxtor elchi diplomatik martabasiga ega. Fransuz va ingliz tillarini biladi.

###  Maʼlumoti

1980-1985 – Toshkent davlat chet tillar instituti talabasi.

1985-1989 – Moskva davlat chet tillar instituti magistranti.

1990-1993 – Moskva lingvistika universiteti aspiranti.

1994-1995 – Yevropa Ittifoqi dasturi doirasida Fransiyaning Eks-An-Provans shahridagi korxonalarni boshqarish instituti va Ruan shahridagi Oliy savdo maktabida maxsus kurslar tinglovchisi.

1997-1998 – Parij xalqaro diplomatiya akademiyasi tinglovchisi.

### Mehnat faoliyati

1989-1990 – Toshkent davlat chet tillar institutida fransuz tili oʻqituvchisi.

1990-1993 – Harbiy xizmat.

1993-1995 – Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetida katta oʻqituvchi.

1995-1996 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Yevropa mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasida uchinchi kotib.

1996-1999 – Oʻzbekiston Respublikasining Fransiyadagi elchixonasida uchinchi kotib.

1999-2001 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Yevropa mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasida birinchi kotib.

2001-2006 – Oʻzbekiston Respublikasining Belgiya Qirolligidagi elchixonasida birinchi kotib, maslahatchi.

2006-2008 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi MDH mamlakatlari va Rossiya Federatsiyasi bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2008-2012 – Oʻzbekiston Respublikasining Fransiyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

2009-2012 – Oʻzbekiston Respublikasining Portugaliya Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2012-2014 – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Yevropa mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2014-2016 – Oʻzbekiston Respublikasining Quvayt davlatidagi elchixonasi maslahatchisi.

2016-2022 – Oʻzbekiston Respublikasining Quvayt davlatidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2018-2022 – Oʻzbekiston Respublikasining Qatar davlatidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2019-2022 – Oʻzbekiston Respublikasining Iroq Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2022-yil 14-noyabrdan 2023-yil 29-dekabrgacha Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

2023-yil 29-dekabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari.

Oilasi
------

Oilali. Ikki nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Министерство иностранных дел Республики Узбекистан". 22-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2023-yil.
2. ↑  AЪLOYeV Baxromjon Juraboevich
3. ↑  Tashqi ishlar vaziriga yangi oʻrinbosarlar tayinlandi
4. ↑  Vazir oʻrinbosarlari[*sayt ishlamaydi*]
**Behzod Toir oʻgʻli Toʻxtamurodov** — oʻzbekistonlik texnolog va jamoat arbobi. 2022-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati huzuridagi Yoshlar parlamenti raisi.

Biografiyasi
------------

2018-yilda Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universitetining „Mexanika" fakulteti bakalavr bosqichini, 2020-yilda shu fakultet magistratura bosqichini tamomlagan.

2018-2020-yillarda O‘zbekiston-Yaponiya yoshlar innovatsiya markazining Mashinasozlik va materialshunoslik laboratoriyasida faoliyat yuritgan.

2020-yildan hozirgacha O‘zbekiston-Yaponiya yoshlar innovatsiya markazi direktorining tijoratlashtirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimida ishlab kelmoqda.

2019-yil dekabrda „Adolat" sotsial-demokratik partiyasidan Toshkent shahar kengashiga deputat etib saylandi.

2020-yilda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati huzuridagi Yoshlar parlamenti aʼzosi etib saylangan. 2022-yil 8-mayda Yoshlar parlamenti raisi etib saylandi.

Loyihalari
----------

2015-yilda texnologik sohalarda faoliyat yurituvchi „InnoGroup" startap loyihasini boshlagan. Jamoa 3D-printerlarni ishlab chiqarish, 3D-laboratoriya xizmatlarini ko‘rsatish va polimerni eritish usulidan foydalangan holda 3D-printerlar uchun filoment ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi. 3D modellashtirish, dizayn, marketing, ishlab chiqish va boshqa sohalardagi mutaxassislardan iborat.

2018-yilda „StartUp tashabbusi" yoshlar startup loyihalarini qo‘llab-quvvatlash Respublika dasturida birinchi, Belarus Respublikasi muhandislik va texnologiya universitetlarining VIII forumida ikkinchi o‘rinni olgan. 2019-yil „StartUp tashabbusi" yoshlar startup-loyihalarini qo‘llab-quvvatlash Respublika dasturida va Belarus Respublikasida boʻlib oʻtgan IX muhandislik va texnologiya universitetlari forumida birinchi oʻrinni olgan.

„UzDelta" 3D-printer loyihasini ishlab chiqish uchun Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomidan 1 milliard so‘m ajratilgan.

Mukofotlari
-----------

2019-yili Shuhrat medali bilan taqdirlangan.

Yana qarang
-----------

* Alisher Saʼdullayev
* Dilnozaxon Kattaxonova
* Jamshid Xoʻjayev (pedagog)
* Abatbay Daniyarov
* Qobuljon Ahmedov

Manbalar
--------

1. ↑  „Deptatimiz Yoshlar parlamenti raisi boʻldi".  Adolat sotsial-demokratik partiyasi.
2. ↑  „Танзила Норбоева мамлакат Ёшлар парламенти билан учрашув ўтказди".  Plov.
3. ↑  „Ёшлар парламенти раиси ўзгарди".  Yuz.uz.
4. ↑  „3D моделлаштириш, рoбототехника ва нанотехнологиялар — Олмазордаги IT мактабдан репортаж".  Kun.uz.
5. ↑  „Ilmiy loyihalarni tijoratlashtirish bo'yicha direktor o'rinbosari".  Yoshlar innovatsiya markazi.
6. ↑  „Шавкат Мирзиёев талабага лойиҳасини амалга ошириш учун зарур маблағни ажратиш бўйича кўрсатма берди".  Gazeta.uz.
7. ↑  „Prezident ToshDTU talabasining loyihasi uchun 1 mlrd so‘m ajratishga ko‘rsatma berdi".  Qalampir.uz.
8. ↑  „Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг йигирма саккиз йиллиги муносабати билан фан, таълим, соғлиқни сақлаш, адабиёт, маданият ва санъат соҳалари ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида".  Xalq soʻzi.

Havolalar
---------

* Behzod To‘xtamurodov prezidentga bergan va’dasini qanday bajaryapti?
***Purple Hearts*** (tarjimasi „Binafsha yuraklar") — 2022-yilda Netflix uchun Elizabeth Allen Rosenbaum rejissyorligida yaratilgan amerika romantik filmi. Film Tess Wakefieldning xuddi shu nomdagi romaniga asoslangan holda suratga olingan. Unda bosh rollarni Sofia Carson va Nicholas Galitzine ijro etishgan. Film mavzusi Cassie ismli qoʻshiqchi va koʻp toʻsiqlarga qaramay bir-birlarini sevib qolishgan Lyuk ismli dengiz piyodasi haqida. Filmni suratga olish ishlari 2022-yil 29-iyulda tugallangan.

Film dastlab Alloy Entertainment kino kompaniyasiga tegishli boʻlgan, ammo Netflix ulardan egalik huquqlarini 2021-yilning avgusti oyida sotib olgan. Filmning asosiy sahnalari Kaliforniyaning Riversayd va San-Diego atrofidagi joylarda suratga olingan.

Mazmuni
-------

Cassie Salazar ofitsiant/barmen boʻlib, oʻzining The Loyal guruhi bilan barda qoʻshiq kuylaydi. Unga Olti oy oldin birinchi darajali qandli diabet tashxisi qoʻyilgan, u insulin sotib olishga qiynalganligi sababli pul topish uchun bir nechta joylarda ishlaydi. Bir kuni u yaqinda Iroqqa yuborilishi kerak boʻlgan dengiz piyodalari harbiy guruhiga ofitsiantlik qiladi. Harbiy askarlarning biri, Lyuk Morrow Cassiega xushomad qila boshlaydi, lekin qiz uni rad etadi. Lyuk onasining oʻlimidan soʻng giyohvand boʻlib qolgan, ammo ikki yil davomida davolangan boʻlsa ham, giyohvand yetkazib beruvchi Jonnodan 15 000 dollar qarzdor boʻladi. Nafaqadagi dengiz piyodasi hisoblangan otasi bilan kelishmay qolgan Lyuk akasidan yordam soʻraydi, ammo akasi uni rad etadi.

Sud jarayonida Lyuk oʻz aybini tan olib, javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi va Cassie harbiy qonunlarni buzganini bilmaganini aytadi. Lyuk qonunlarni buzganligi sababli olti oyga qamaladi.

Cassiening guruhi yorliq bilan imzolangan va "Florensiya va Mashina "uchun Hollywood Bowl-da ochiladi. Spektakl davomida, Luqo qamoqqa olinadigan kunning oʻzida, Cassie oʻzining Luqodan ilhomlantirilgan eng yangi qoʻshigʻini kuylaydi, „Men bilmasdim". Bu qoʻshigʻi Luqoning sudini kutayotganda yozilgan. Koʻrgazmadan soʻng, u Luqoni haydab yuborishdan oldin unga boʻlgan sevgisini tan olishga shoshiladi. Luqo unga nikoh uzugini beradi va unga „bu hozir haqiqiy", deydi.

Kredit tugashi bilan, olti oy oʻtgach, Lyuk va Cassie shaftoli bilan sayr qilishayotgan plyajda baxtli er-xotin boʻlishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *D'Alessandro.* „Nicholas Galitzine Joins Alloy Entertainment's Sofia Carson 'Purple Hearts' Pic With Netflix Taking Global Rights" (inglizcha). *Deadline* (4-avgust 2021-yil). Qaraldi: 2-iyun 2022-yil.
2. ↑  *O'Rourke.* „'Purple Hearts' Images Reveal a Marine and a Songwriter in Love" (inglizcha). *Collider* (27-aprel 2022-yil). Qaraldi: 2-iyun 2022-yil.
3. ↑  „Purple Hearts Release Date, Cast, Plot, Trailer, and Everything We Know" (inglizcha). *epicstream.com*.

Havolalar
---------

* *Purple Hearts* IMDbda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
* *Purple Hearts* Netflixda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
**Shershoh Suri masjidi**, shuningdek, Shershahi masjidi sifatida ham tanilgan, afgʻon meʼmorchiligi uslubining namunasi sifatida etirof etiladi. Sher Shoh Suriy bu masjidni 1540–1545-yillar oraligʻida oʻz hukmronlik davrini nishonlash maqsadida qurdirgan. U Purab Darvazaning janubi-gʻarbiy burchagida Dhavalpura yaqinida joylashgan.

Tarixi
------

Shershoh Suri masjidi 1545-yilda qurib bitkazilgan.

Arxitekturasi
-------------

Afgʻon meʼmorchiligi uslubida qurilgan bu inshoot Hindistondagi koʻplab tarixiy masjidlardan biri hisoblanadi va Patna shahridagi diqqatga sazovor joydir. Masjid majmuasi ichida sakkiz qirrali tosh plitalar bilan qoplangan qabr mavjud. Ammo Sher Shoh Suri masjidining eng asosiy diqqatga sazovor joyi uning markaziy gumbazi boʻlib, u tomning oʻrtasida joylashgan va toʻrtta kichik gumbaz bilan oʻralgan. Ushbu dizaynning oʻziga xos tomoni shundaki, agar masjidga har qanday burchakdan qaralsa ham, faqatgina uchta gumbaz bordek koʻrinaveradi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Sershasurikimasjid". 10-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2008-yil.
**Kaktuslar** yoki **Qumanjir** (lotincha: *Cactaceae*) — kaktusdoshlarga mansub koʻp yillik semiz poyali oʻsimliklar, manzarali va uy oʻsimligi. K. orasida daraxtsimon, butasimon yoki liana shakllari bor. Ahyonda past boʻyli daraxt (Pereskioidae). 2000 dan ortiq turni oʻz ichiga oladigan 80 ga yaqin turkumi bor. Ularning deyarli hammasi Amerika (yarmi Meksika)da tarqalgan. Yovvoyi holda tropik va subtropik choʻllarda, dengiz boʻylari, savannalarda oʻsadi. K. bir necha guruhlarga boʻlinadi: opunsiyalar — dumaloq yoki ovalsimon yassi, bir-biriga birikib oʻsgan tanadan iborat; s ye r ye u s -l ar — tanasi yoʻgʻon, ustunsimon, etdor; mamillyariyalar — soʻrgʻichsimon, chiroyli gullaydi; epifillyumlar — poyasi tasmasimon yassi, yirik tisheimon; ripsalislar — juda sershox, xivchinsimon yoki bargsimon koʻrinishdagi butachalar.

Koʻpgina turlari chiroyli gullaydi, jan. mintaqalarda ochiqjoylarda manzarali oʻsimlik, shim. mintaqalarda uy va oranjereyalarda oʻstiriladi. K.ning mevasi va poyasi eti ovqatga ishlatiladi, chorva mollariga ozuqa; oʻtin va yengil qurilish materiali (ayrim turlarining yogʻochlangan poyalari); buta fob (devor) tarzida foydalaniladi. K. urugʻi, qalamchasidan va payvand qilish yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Maysalari urugʻi ekilganidan keyin 3—30 kunda paydo boʻladi, payvandlash may—avg. da oʻtkaziladi. K. erta bahordan kuzgacha (ayrim turlari qishda ham) gullaydi. Qishda K. uyda 8—10° da saqlanadi, kam sugʻoriladi. Yozda K. ekilgan tuvaklar quyosh nuri tushadigan yorugʻ va issiq joylarga koʻchiriladi, tez-tez sugʻoriladi va tanasiga suv purkab ("choʻmiltirib") turish kerak.

Adabiyot
--------

* Pajout F. Valnichek 3. Shubin R. Kaktusi. Per.s cheshek. Praga, 1963. Olimjon Alimov.

Manbalar
--------

1. ↑   Узбекско-русский словарь, Ташкент, 1941г. *Qumanjir bot. kaktus*(с.691)
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fan doktori** — yuqori ilmiy daraja. Dastlab Boloniya universitetida joriy etilgan boʻlib, magistrlik darajasiga ega boʻlgan oʻqituvchilarga berilgan. Sobiq SSSR, jumladan, Oʻzbekistonda Fan doktori ilmiy darajasi 1934 -yildan boshlab joriy qilingan. Hozir Fan doktori ilmiy darajasi dunyoning deyarli barcha mamlakatlarida beriladi. AQSH, Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya va boshqa mamlakatlarda Fan doktori ilmiy darajasini magistrlik darajasiga ega boʻlgan va doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan shaxslar olishi mumkin.

Oʻzbekistonda Fan doktori ilmiy darajasi oliy oʻquv yurti yoki institut muassasasi qoshidagi ixtisoslashgan ilmiy kengash taklifiga binoan, Oʻz. Res. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi rayosati qaroriga muvofiq fan nomzodi ilmiy darajasiga ega boʻlgan, tegishli miqdorda ilmiy maqolalari va ilmiy monografiyasi bosilib chiqqan, doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan shaxslarga beriladi. Doktorlik dissertatsiyasi fan va xalq xoʻjaligi rivojiga katta hissa boʻlib qoʻshiladigan, dolzarb ilmiy muammoni hal qilishning original va samarali yoʻllarini koʻrsatib bergan, muhim nazariy umumlashma xulosalar chiqarilgan mustaqil institut ishi boʻlishi kerak. Fanning biror tarmog'i yuzasidan yaratilgan muhim darslik yoki daʼvogarning katta ilmiy qimmatga ega ilmiy yoxud ilmiy - metodik tadqiqoti ham doktorlik dissertatsiyasi sifatida taqdim etilishi mumkin. 2002 -yil Oʻzbekistonda ilm-fanning turli sohalarida 2178 ta fan doktori faoliyat yuritdi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Herbert George Wells** (talaffuzi: *Herbert Jorj Uells*; 21-sentabr 1866-yil — 13-avgust 1946-yil) — ingliz yozuvchisi. London universitetini tugatgan (1888). 1942-yildan biologiya doktori. 1893-yilda biologiya va fiziografiya boʻyicha dareliklar yozgan. U. 19-asrning 90-yillaridan badiiy ijod bilan shugʻullangan. "Vaqt mashinasi" (1895) romani bilan 20-asr ilmiy fantastikasiga asos solgan. Wells uchun Jonathan Swift, Voltaire, Amerika va nemis romantiklarining asarlari adabiy manba boʻlib xizmat qilgan. "Dunyolar muhorabasi" (1898) romanida Marsdan qilingan hujum natijasida kishilarda oʻz ijtimoiy tuzumining mukammalligiga shubha tugilishi haqida hikoya qilgan. "Ozod etilgan dunyo" (1914) romanida atom energiyasidan urush hamda tinchlik maqsadlarida foydalanish masalasi yoritilgan. "Zamonaviy utopiya" (1905) romanrisolasida esa jamiyatni davlat sotsializmi asosida qayta qurish loyihasini maʼqullagan; ammo Wells bu sotsializmda xususiy korxonalarga keng imkoniyat ochib berilishi tarafdori boʻlgan. "Vilyam Klissold dunyosi" (1926), "Oshkora fitna" (1928) romantraktatlarida U. oʻz nazariyasini marksizmga qaramaqarshi qoʻygan. Birinchi jahon urushi yillari (1914—18) da "Ozod dunyo" (1914) kitobini yozgan. 1916-yildan, garchi urushlarga qarshi asar yozgan boʻlsada ("Mister Britling qadahni oxirigacha simirdi"), rasman oʻz mavqeini oʻzgartirmagan.

Wells 3-marta (1914, 1920, 1934) Rossiyada boʻlgan va oʻz taassurotlarini "Mudroq Rossiya" (1920) kitobida aks ettirgan. Sovet Rossiyasi istiqboliga ishonmagan, kommunizm haqidagi gʻoyalar shunchaki bir xomxayol deb qaragan. "Koʻrinmas odam" romani oʻzbek tilida nashr qilingan (1967).

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. ↑   // *(unspecified title)*
4. ↑  
"Wells, H. G.". Revised 18-may 2015-yil. *The Encyclopedia of Science Fiction* (sf-encyclopedia.com). Qaraldi: 22-avgust 2015-yil. Entry by 'JC/BS' John Clute and Brian Stableford.
5. ↑  Parrinder, Patrick*. *Oxford Dictionary of National Biography**. Oxford University Press, 2004.

Havolalar
---------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 90059385
* BNC: 000038325
* BNE: XX1070444
* BnF: cb119290531 (maʼlumot)
* CANTIC: a1048050x
* CiNii: DA00469118
* GND: 118643266
* ISNI: 0000 0001 2283 2703
* LCCN: n79063613
* LNB: 000019435
* MusicBrainz: 84306022-264d-4351-a710-adb828e38a23
* NDL: 00460562
* NKC: jn19990009045
* NLA: 35599551
* NLG: 62607
* NLK: KAC2018O9387
* NLP id a0000001179486 yaroqsiz.
* NSK: 000004802
* NTA: 068899750
* RERO: 02-A023166172
* SBN id CFIV010461 yaroqsiz.
* SELIBR: 101323
* en:SNAC: w6193wj9
* SUDOC: 027195104
* en:Trove: 1009952
* ULAN: 500225477
* VIAF: 97006424
* en:WorldCat Identities: lccn-n79063613

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Altunizade masjidi** (turkcha: *Altunizade Camii*), **Ismoil Zühtü Posho masjidi** (turkcha: *İsmail Zühtü Paşa Camii*) – nomi bilan ham tanilgan, Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan XIX asrga oid Usmonli masjidi.

Tarixi
------

Masjid Istanbulning Üsküdar tumanidagi Altunizade mahallasida joylashgan. Bino shu joyda dafn etilgan Altunizade İsmail Zühtü posho (1806–1887) tomonidan 1865-yilda qurdirilgan. Bu Istanbulning Anadolu qismidagi Usmonli meʼmorchiligidagi masjidlarning soʻnggi namunasi boʻlishi mumkin. Dastlab masjid bolalar maktabi, turk hamomchasi, namoz vaqti hisoblanadigan xona, favvora, imomning xonasi, namozxona, muazzin, azon oʻqiladigan xona, novvoyxona va baʼzi doʻkonlardan iborat ijtimoiy majmuaning bir qismi boʻlgan (turkcha: *külliye*). Hozirda ular orasida ayrim doʻkonlargina saqlanib qolgan. Altunizade masjidi bugungi kunda juda yaxshi holatda.

Arxitekturasi
-------------

Masjid uygʻonish davri barokko uslubida bunyod etilgan. Bunday uslubda qurilgan masjidlar Usmonlilar imperiyasining soʻnggi namunalari hisoblanadi. Masjid binosi uchta darvozaga ega kichik hovlida joylashgan. Eng katta darvoza tepasiga va Kaʼbaga qaragan devorning tashqi tomoniga yozuv tushirilgan. Bino narteksi (ichki vestibyul) yopiq joy koʻrinishida qurilgan. Narteksdagi uchta – bitta katta va ikkita kichik eshiklar namozxonaga olib boradi. Masjid yopilgan vaqtda namoz oʻqish uchun narteks devorida bezakli kichik mehrob qurilgan. Narteksning yon tomonidagi ikkita yogʻoch zinapoyalar ayollar va muazzinlar boʻlimiga olib boradi. Kvadrat shaklidagi masjid ohaktoshdan qurilgan. Uning ichki qismi gips bilan qoplangan. Ziyoratgoh devorlariga qoʻlda oʻyib ishlangan bezaklar bilan ishlov berilgan. Masjidning bitta gumbazi boʻlib, uni bino burchaklaridagi toʻrtta ustunlar koʻtarib turadi. Gumbazning ichki yuzasi 16 ta zonaga boʻlingan. Gumbaz markazi diqqatni jalb qilish uchun moviy rangga boʻyalgan va u yerga Qur’on oyati yozilgan. Masjid derazalari juda katta boʻlib, uygʻonish davri barokko uslubida yaratilgan namunalarga misol boʻla oladi. Masjid bitta minora va bitta balkonga ega. Klassik Usmonli masjidlari meʼmorchiligida kuzatiladigan qoʻrgʻoshin bilan qoplangan shpallardan farqli oʻlaroq, minoraning shpali toshdan qilingan bo'lib, vazirning sallasi shaklida yaratilgan. Pastki qatorda, yon devorlarda uchta katta, mehrob devorining yon tomonida esa ikkita katta deraza mavjud. Yuqori qatorning har ikki tomonida yana uchta deraza bor, bundan tashqari oʻrtadagi katta derazaning yon tomonida ham ikkita kichik deraza joylashgan.

* Altunizade masjidining tashqi koʻrinishiAltunizade masjidining tashqi koʻrinishi
* Altunizade masjidi shiftiAltunizade masjidi shifti
* Altunizade masjidi shiftiAltunizade masjidi shifti
* Altunizade masjidi mehrob va minbariAltunizade masjidi mehrob va minbari
* Altunizade masjidi gumbazining ichki koʻrinishiAltunizade masjidi gumbazining ichki koʻrinishi

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Altunizade Camii" (in Turkish). İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Retrieved 2017-06-27.
2. 1 2  Aygün, Z. Tamer (2014-08-27).
**Reaktsiya chegarasi** — elementar zarracha maʼlum bir yadro reaktsiyasi sodir boʻlishi uchun laboratoriya maʼlumotlar bazasida boʻlishi kerak boʻlgan minimal kinetik energiya. Reaksiya Chegarasini hisoblash uchun formula:

{\displaystyle T\_{}={\frac {(m\_{b}+m\_{B}-m\_{a}-m\_{A})(m\_{b}+m\_{B}+m\_{a}+m\_{A})c^{2}}{2m\_{A}}}}
yoki shunga oʻxshash

{\displaystyle T\_{}=\left|Q\right|(1+{\frac {m\_{a}}{m\_{A}}}+{\frac {\left|Q\right|}{2m\_{A}c^{2}}})} ,
Agar {\displaystyle Q<<2m\_{A}c^{2}} boʻlsa, keyin bu formula qisqaroq yozilishi mumkin:

{\displaystyle T\_{}\cong \left|Q\right|(1+{\frac {m\_{a}}{m\_{A}}})} ,
Bu yerda {\displaystyle Q} bu reaksiyaning energiyasi, {\displaystyle m\_{a},m\_{A},m\_{b},m\_{B}} mos ravishda boshlangʻich va oxirgi zarrachalarning massalari. Formulalar reaksiyadagi zarrachalarning istalgan soniga ham qoʻllanilishi mumkin.

Havolalar
---------

* reaktsiya energiyasi. Reaktsiya chegarasi Arxivnaya kopiya (*B.* *BILAN.* *Ishxonov* *, E.* *VA.* *Kabina.* Aʼlo talaba uchun aldash varagʻi. Zarralar va yadrolar)
* Energiyani massaga aylantirish: zarrachalarni yaratish Arxivnaya kopiya(ingl.) )


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
ROBINSON (Robinson) Joan Vayolet (1903.31.10, Kamberli — 1983. London) — ingliz iqtisodchisi. Kembrij universitetini tugatgan. 1965—71 yillarda shu untda professor A. Marshall maktabining taniqli vakili. R. makroiqtisodiy jarayonlar taxlilidagi umumiy yondoshuvlarda J.M.Keynsta, taxlilning asosiy kategoriyalari (daromad, ish haqi, foiz kapital)ga yondoshuvda A. Marshall va D. Rikardoga tayanadi. 20-asrning 30-yillari boshida nomukammal raqobat nazariyasini, 50-yillarda oʻzining iqtisodiy oʻsish nazariyasini yaratdi. 1933-yilda nashr etilgan "Nomukammal raqobat iqtisodiyoti" asari unga katta shuhrat keltirdi. R.ning asarlari monopoliyalar faoliyatida bozorlarning oʻrni muammolarini aniqlash va oʻrganishga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mesopotamiya mifologiyasida **Ereshkigal** ( Sumerian DEREŠ.KI.GAL DEREŠ.KI.GAL DEREŠ.KI.GAL, yoqilgan. "Buyuk Yer malikasi")   Shumer mifologiyasida o'liklar yoki yerosti dunyosi mamlakati Kur ma'budasi edi. Keyingi afsonalarda u Irkallani eri Nergal bilan birga boshqarganligi aytilgan. Ba'zan uning nomi **Irkalla** sifatida beriladi, xuddi Hades nomi yunon mifologiyasida yerosti dunyosi va uning hukmdori uchun ishlatilganiga o'xshaydi, ba'zan esa Ninkigal sifatida beriladi, "Buyuk Yer xonimi".

Ereshkigal Mesopotamiyada yerosti dunyosining hukmdorlari hisoblangan ko'p xudolardan biri edi.   Unga bagʻishlangan asosiy maʼbad  dastlab Nergal bilan bogʻliq boʻlgan Kuthada joylashgan  va uning yashash tarzi juda cheklangan doiraga ega edi.   Teoforik element sifatida "Ereshkigal" bo'lgan. 

Qadimgi Shumer she'rida Inannaning yer*osti* dunyosiga tushishi, Ereshkigal Inannaning katta singlisi sifatida tasvirlangan.  Biroq, ular odatda bir-biri bilan bog'lanmagan.

Ereshkigal bilan bog'liq ikkita asosiy afsona — Inannaning Yerosti dunyosiga tushishi va Ereshkigalning Nergal xudosiga uylanishi haqidagi hikoya. Boshqa afsonalar ham uni dastlab eri sifatida qabul qilingan, lekin keyinchalik o'g'il sifatida qabul qilingan Ninazu va Ningishzida kabi xudolar bilan bog'laydi.

Mifologiya
----------

Shumer mifologiyasida Ereshkigal yerosti dunyosining malikasi edi. Ba'zi tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, Ninazu dastlab bu vazifani bajargan, Ereshkigal shumer tasavvuridagi o'liklar mamlakatining muhim hukmdoriga aylangan.  Biroq, bu soha bilan bogʻliq eʼtiqodlar biroz amorf edi va dastlab yerosti dunyosida erkak va ayol hukmronlik qiluvchi turli xil xudolar boʻlgan tegishli afsonaviy va kultik tushunchalarning umumiy kelishilgan yagona versiyasi boʻlmagan boʻlishi mumkin. Turli sohalar va davrlarning e'tiqod tizimlariga ko'ra. 

1. ↑  „CDLI Literary Descent of Ishtar (composite)". *cdli.ucla.edu*.
2. ↑  „CDLI Literary Descent of Ishtar, ex. 001". *cdli.ucla.edu*.
3. ↑  Leick (1998), s. 55. sfnp error: no target: CITEREFLeick1998 (help)
4. 1 2 3 4  Wiggerman (2001a). sfnp error: no target: CITEREFWiggerman2001a (help)
5. 1 2 3  Asher-Greve & Westenholz (2013). sfnp error: no target: CITEREFAsher-GreveWestenholz2013 (help)
6. ↑  "Ereshkigal", Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite DVD, 2003.
7. ↑  Gadotti (2020). sfnp error: no target: CITEREFGadotti2020 (help)
8. ↑  Lambert (1987). sfnp error: no target: CITEREFLambert1987 (help)
9. ↑  „Inana's descent to the nether world: translation". *etcsl.orinst.ox.ac.uk*.

1. ↑  An alternate reading is "Lady of the Great Place", understood to mean an euphemism to refer to the land of the dead.
**Negeri Sembilan davlat masjidi** (malaycha: *Masjid Negeri, Negeri Sembilan*) – Malayziyada joylashgan davlat masjidi. Bino Malayziyaning Seremban shahridagi koʻl bogʻlari yaqinidagi *Jalan Datuk Hamzada* joylashgan.

Tarixi
------

Oʻsha paytda hududda davlat masjidi boʻlmaganligi sababli Negeri Sembilanning bosh vaziri YAB Tan Sri Dr. Mohd Said bin Muhammad yildan-yilga ortib borayotgan ziyoratchilarni sigʻdira olmaydigan Jamek Bandar Seremban masjidi oʻrniga taxminan 2 gektar yer maydonida boshqa bir davlat masjidini qurdirgan.

Negeri Sembilan davlat masjidi 1965–1967-yillarda bunyod etilgan. Bino 1967-yil 24-noyabrda negeri sembilanlik marhum Yang di-Pertuan Besar Almarhum Tuanku Jaafar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahmon tomonidan rasman ochib berilgan.

Qurilishi
---------

Masjid oʻzining meʼmoriy dizaynida modernist va anʼanaviy Minangkabau elementlarining uygʻunligini namoyish etadi. 

1967-yilda qurilgan davlat masjidining dizayni oʻzining ramziy maʼnosiga ega. Inshootning toʻqqizta ustuni, toʻqqizta boʻshliq va toʻqqizta qoʻshimcha ayvonlari Negeri Sembilan bir vaqtlar 9 maʼmuriy tumanga ega shtat boʻlganligini anglatadi. Masjid shahar markazidagi Taman Tasik Seremban yaqinida barpo etilgan. Masjid, shuningdek, shtat hukumatining maʼmuriy markazi, yaʼni Wisma Negeri, Wisma Federal, Shtat Qonunchilik Assambleyasi va Istana Hinggapga ham yaqin hududda joylashgan.

Negeri Sembilan davlat masjidi 3 qavatdan iborat. Birinchi qavatda hammom, tahorat xonasi, maʼruza xonasi, Islom kutubxonasi va masjid maʼmuriyati joylashgan. Ikkinchi qavatda asosiy namoz oʻqish zali, shuningdek, yon namozxona joylashgan. Bundan tashqari, masjidning yon qismida minora ham mavjud.


1. ↑  „Masjid Negeri Sembilan".
2. ↑  „https://www.holidify.com/places/seremban/negeri-sembilan-state-mosque-sightseeing-1262043.html".