recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Anna Kingsford** (qizlik familyasi: ***Bonus***; (1846-yil 16-sentabr – 1888-yil 22-fevral) tibbiyot olimi hamda huquqshunos, asosan, ayollar huquqlari himoyachisi edi.

Biografiyasi
------------

U Elizabeth Garrett Andersondan keyingi oʻrinda tibbiyot boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan ilk ingliz ayollaridan deb eʼtirof etiladi.Parijda ilmiy darajasini davom ettirdi. 1880-yilga kelib, olti yillik oʻqishni tugatish barobarida ilmiy ishini ham tugatdi. Uning yakuniy dissertatsiyasi, *L’Alimentation Végétale de l’Homme deb nomlanib* vegetarianizmning afzalliklariga bagʻishlangan. Ingliz tilida ''*The Perfect Way in Diet''*(1881) nomi bilan boshqa davlatlarda ham nashr etilgan. Oʻsha yili Food Reform Society deb nomlangan jamiyatga asos solgan va vegetarianizm haqida turlicha maʼruzalar eshittirish uchun Buyuk Britaniya boʻylab sayohat qilgan.

Oilasi
------

Kingsford Meryland Pointda, Stratfordda, avval Sharqiy Londonning bir qismi, keyin esa Essexda, boy savdogar John Bonus va uning rafiqasi Elizabeth Ann Schröder oilasida dunyoga kelgan. Uning akasi John Bonus (1828-1909) ham shifokor va vegetarian edi. Boshqa akalari Henry (1830–1903) va Albert (1831–1884) otalarining yuk tashish biznesida ishlagan va bu biznesni davom ettirishgan. Kichik akasi Edward (1834-1908) Buckinghamshiredagi Hulkott tashkiloti rahbari boʻldi va ukasi Jozeph (1836-1926) general-mayor lavozimida faoliyat olib borgan.

Izlanishlari
------------

1873-yilda Kingsford yozuvchi Edward Maitland bilan uchrashdi va u materializmni rad etishini aytdi. Kingsfordning erining roziligi bilan ikkalasi hamkorlik qila boshladilar. Maitland tibbiyotni oʻrganishga qaror qilganida Parijdagi safarga ham hamroh boʻldi. Oʻsha paytda Parij fiziologiyani oʻrganishda inqilob markazi boʻlgan, uning koʻp qismi hayvonlar, xususan, itlar ustida olib borilgan tajribalar natijasida va asosan anarsthetic oʻtkazilgan. Parijda u oʻz hamkori bilan hayvonlardan tajriba uchun foydalanmaslik boʻyicha koʻplab namoyishlar hamda tushuntirishlar olib borgan. U yerda „fiziologiyaning otasi" deb taʼriflangan Claude Bernard (1813-1878) bilan hamkorlikda ishlashga, oʻz fikrlaariga, qadriyatlariga uni ergashtirishga erishgan.

Yana qarang
-----------

* Jigarrang itning ishi
* Ekofeminizm
* Oltin shafaqning germetik ordeni
* Izabel de Shtayger
* Hayvon huquqlari himoyachilari roʻyxati
* Luiza Lind-af-Xagebi
* Teosofiya va xristianlik

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. 1 2  Rappaport, Helen. "Kingsford, Anna, "*Encyclopedia of Women Social Reformers*, 2001.
3. ↑  Rudacille, pp. 31, 46
4. ↑  Maitland 1896, p. 1.
5. 1 2  Pert, Alan. (2007). *Red Cactus: The Life of Anna Kingsford*. Books & Writers. p. 6, p. 114. ISBN 978-1740184052

Havolalar
---------

* Works by Anna Kingsford at Project Gutenberg
* Works by or about Anna Kingsford at Internet Archive
* Works by Anna Kingsford at LibriVox (public domain audiobooks)
**Dagʻalbargli yurineya** (Jurinea asperifolia) — murakkabguldoshlar oilasi, yurineya turkumiga kiruvchi ko‘p yillik, gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Qashqadaryo viloyati hududida uchraydi.

Tavsifi
-------

Balandligi 80 sm ga yetuvchi ko‘p yillik o‘t o‘simlik, kuchli ildiz tizimiga ega. Poyasi bir nechta tik, oddiy, yupqa, qirrali, bezchasimon tuklar bilan qoplangan. Barglari yashil, ustki tomoni biroz bujmaygan g‘adir—budir, pastki qismi ingichka tuklar bilan qoplangan. Ildizoldi va poyaning pastki qismidagi barglari bandli, lirasimon. Poyaning o‘rta qismidagi barglari bandsiz, poya yuqorisida joylashgan barglar biroz kichikroq, butun va qalami shaklda. Gullari quvur shaklida, ikki jinsli, to‘pgulda joylashgan. To‘pguli savatcha shaklida. Savatchasi yakka joylashgan, ko‘p gulli, diametri 5-6 sm. Sirtqi va o'rtadagi o‘rama barglari nashtarsimon, ustki tomonidagilari to‘q yashil rangda. Gultojibarglari qirmizi-pushti rangda, tashqi tomoni bezchali. Unib chiqqanining 5—6—yilidan boshlab gullab urug‘ bera boshlaydi. Iyun-iyul oylarida gullab, mevasi iyul-avgust oylarida yetilib pishadi. Urug‘i teskari piramidasimon shaklda. Urug‘i va vegetativ yo‘l bilan ko'payadi.

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
-----------------------------

Tabiatda kam uchrovchi endemik tur hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan. Qashqadaryo viloyati, Hisor tizmasining g‘arbiy qismida tarqalgan. Tog'ning o‘rta qismidagi ohaktoshli, toshli surilmalarda, karbonatlar parchalanishidan hosil bo‘lgan tuproqlarda o‘sadi. Hisor davlat qoʻriqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Jurinea asperifolia".
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
**Muxametqali Nurbayev** (1901-yil, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi - 1967-yil) - Jambul viloyatidagi „Qizil yulduz" kolxozi raisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni(keyinchalik mahrum etilgan).

Biografiyasi
------------

Muxametqali Nurbayev 1901-yil Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. Oʻrta taʼlim maktabni tamomlagach, 1929-yilda kolxozda ishlashni boshlaydi. 1938-yil Janubiy Qozogʻistondagi „Ilyich" kolxozida raislik qiladi. U 1945-yil Jambul viloyati yer xoʻjaligi boʻlimiga rahbarlik qiladi. 1946-yilda esa, „Qizil yulduz" kolxozini boshqarib, lavlagi yetishtirdi. Har bir gektaridan 333 sentnerdan hosil olib, Qozogʻiston SSR boʻyicha eng yuqori koʻrsatgichni qayd etdi. Muxametqali Nurbayev 1947-yil Qozogʻiston Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻldi. 

1947-yil uning „Qizil yulduz" kolxozi har bir gektardan 563 sentner lavlagi yetishtirdi. SSSR Oliy Kengashi Sovetining 1948-yil 28-martdagi qaroriga binoan, Muxametqali Nurbayev kolxozdagi namunali ishlari va yuqori koʻrsatgichga erishganligi uchun „Sotsialistik Mehnat Qahramoni" ordeni bilan mukofotlangan. Biroq, ekin maydonlari hisobini taqdim etish, hosil rejalarini bajarish hamda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini davlatga taqdim etishda soxta hujjatlarni tayyorlagani uchun SSSR Oliy Kengashi Soveti 1954-yil 14-apreldagi farmoni bilan, 1948-yil 28-mart kuni qabul qilgan qarorini bekor qilinib, Muxametqali Nurbayev taqdim etilgan „Sotsialistik Mehnat Qahramoni" ordenidan mahrum qilindi. Shundan soʻng, Muxametqali Nurbayev 25 yil muddatga surgun qilinadi. 

U 1967-yil vafot etgan biroq qayerda vafot etganligi haqida hech qayerda maʼlumotlar uchramaydi.

Mukofotlari
-----------

* „Oʻroq va bolgʻa" medali, 1948-yil taqdirlangan, 1954-yil bekor qilingan.
* „Lenin ordeni", 1948-yil-yil taqdirlangan, 1954-yil bekor qilingan.
* „Shon-sharaf belgisi" ordeni, 1947-yil taqdirlangan.
* „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" ordeni, 1946-yil-yil taqdirlangan.
* „Qozogʻiston SSR oziq–ovqat faxriysi" ordeni, 1947-yil taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Nurbaev Mukhamedkaliy". Geroistrani.org. Qaraldi: 13-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Список лиц, лишённых звания Героя Социалистического Труда". Qaraldi: 13-sentabr 2023-yil.
**Alexandra „Alex" Cottier** (talaffuzi: *Alek Kote*; 1973-yil 6-dekabrda tugʻilgan) — Angliya terma jamoasining sobiq futbolchisi. Cottier Angliya ayollar terma jamoasi bilan bir qatorda, Croydon va Arsenal kabi klublarda Angliya Premer-ligasining ayollar futbolida oʻynagan.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Croydon oʻyinchisi-menejyeri Deborah Bampton 1994-yilda Brightondan Cottier va Donna Smit bilan shartnoma imzolagan. Koʻp qirrali chap qanotl oʻyinchisi boʻlgan Cottier 1996-yilda Croydonning Liga va Kubokda ikki karra gʻolib chiqqan jamoasida hujumchi, qanot yarim himoyachisi va himoyachi sifatida oʻynadi.

2001—2002-yillarda Cottier Arsenal Ladies edi. U mavsum davomida Southampton safiga qaytdi.

2003-yilning noyabrida Cottier Southamptonni tark etib, Bristol Rovers bilan shartnoma imzoladi. Rovers bosh murabbiyi Tony Ricketts Cottier haqida shunday dedi: „Uning yuqori darajadagi futboldagi tajribasi biz uchun bebaho boʻladi, shuningdek, u markaziy yarim himoyada ham oʻynay oladi. Bu mavsum boshidan beri biz oʻyinda zaif boʻlgan sohadir".

Cottier 2008-yil yozida Andover New Street Ladies bilan shartnoma imzolagan.

Terma jamoadagi faoliyati
-------------------------

Cottier Angliyani yuqori darajada himoya qildi. U birinchi marta 1994-yil mart oyida shahar maydonida Belgiyaga qarshi Yevropa chempionati saralash oʻyiniga chaqirildi. Arsenalning chap qanot himoyachisi Michelle Curley Angliya ayollar kubogi bahsida oyogʻidan jarohat olgani uchun jamoani tark etdi. Oʻsha paytda Cottierning Brighton janubiy divizionidagi menejeri Julie Hemsley Angliya terma jamoasi bosh murabbiyi Ted Copelandning yordamchisi ham edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Cottier Britaniya armiyasida xizmat qilgan va armiya futbol jamoasida oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „First Team Player Profiles".  Croydon Women's Football Club. 7-yanvar 1997-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2012-yil.
2. ↑  „Arsenal Ladies Squad".  Arsenal Ladies Squad. 29-oktyabr 2001-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2012-yil.
3. ↑  *Leighton.* „Everton clear hurdle".  BBC (6-yanvar 2002-yil). Qaraldi: 26-iyul 2012-yil.
4. ↑  *Clarke.* „LADIES FOOTBALL: Fear of the drop fires up Blues.(Sport)". *Birmingham Evening Mail* (8-noyabr 2003-yil). Qaraldi: 26-iyul 2012-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  „Keeper needed for New Street Ladies".  Andover Advertiser (25-iyun 2008-yil). Qaraldi: 26-iyul 2012-yil.
6. ↑  „Hat full of goals give Army Women a win over Woking".  femaleSOCCER.net. Qaraldi: 11-avgust 2012-yil.
**Kim Gi-jung** yoki **Kim Ki-jung** (koreyscha talaffuzi: [kim.ɡi.djung] yoki [kim] [ki.djung]; 1990-yilning 14-avgust sanasida tugʻilgan) – Janubiy koreyalik badminton oʻyinchisi. Rio shahrida 2016-yilda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida juftlik bahslarda ishtirok etgan.

Faoliyati
---------

2008-yilda Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon Chempionatida Eom Hye-Won bilan hamkorlikda, aralash juftlik bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. 2009-yilda Kvon Yi Gu bilan hamkorlikda erkaklar oʻrtasidagi bahsda, umumjamoa hisobida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Gonkong shahridagi Sharqiy Osiyo oʻyinlarida ham qatnashib, juftlik bahsda kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2011-yilda Turkiya xalqaro turnirida Kim Sa-rang bilan hamkorlikda erkaklar oʻrtasida musobaqada gʻolib chiqqan.

2012-yilda Kim Sa-rang bilan Yaponiya Ochiq turnirida birinchi Superseriya chempionligini qoʻlga kiritgan. Ular soʻnggi turda malayziyalik Koo Kien Keat va Tan Boon Heong juftligi ustidan gʻalaba qozonishgan. 2012-yilda Xitoyning Qingdao shahrida boʻlib oʻtgan, Badminton boʻyicha Osiyo Chempionatining soʻnggi turida yaponiyalik Hiroyuki Endo va Kenichi Hayakawa juftligini magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritishgan. 2012-yilning sentyabr oyida Indoneziyadagi Masters turnirida erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritishgan.

2015-yilda Kim Sa-rang bilan Korea Masters Grand Prix Gold turnirining erkaklar oʻrtasidagi juftlik musobaqasida gʻolib boʻlishgan. Ular final bosqichida Ko Sung Xyon va Shin Baek Cheolni 16:21, 21:18, 21:19 hisob bilan magʻlub etishgan. Shuningdek, Chay Biao va Xong Veyni magʻlub etib, Xitoyning Ochiq Super Seriyalar Boshlangʻich musobaqasida ham yutib chiqishgan. 2016-yilda Malayziyadagi Superseriyalar boshlangʻich turnirida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritishgan. U va Kim Sa Rang chorak final bosqichida xitoylik raqibini, yarim finalda esa dunyoning 1-raqamli juftligi Li Yong Dae va Yu Yon Sonni magʻlub etishgan. Final bosqichida Chay Biao va Xong Veyni 21:19, 21:15 hisobida magʻlub etishgan. Kim Sa Rang bilan yozgi Olimpiya oʻyinlaridagi erkaklar oʻrtasida, juftlik bahslarda qatnashishgan va chorak finalda xitoylik Fu Haifeng va Chjan Nanni 21:11, 18:21 va 22:24 hisobida magʻlub etishgan.

Manbalar
--------

1. „Players: Kim Gi Jung". Badminton World Federation. Retrieved 26 January 2017.Arxivlandi 15-iyun 2023-yil</ref>

2. „[리우올림픽]배드민턴 男복식 김사랑-김기정, 조별리그 첫패". Kyunghyang Shinmun (in Korean). Retrieved 26 January 2017.Arxivlandi 15-iyun 2023-yil

3. „India, Singapore create history in BWF Junior Championships 2008". en.olympic.cn. Chinese Olympic Committee. Retrieved 26 January 2017.Arxivlandi 15-iyun 2023-yil

4. „제5회 동아시아경기대회". www.badmintondaily.co.kr (in Korean). 배드민턴데일리. Retrieved 26 January 2017.Arxivlandi 15-iyun 2023-yil
**Uloqchopartepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII-VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Kulqishloq" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Norvegiya va Shvetsiya davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Norvegiya, sariq rangda Shvetsiya koʻrsatilgan.
Norvegiya va Shvetsiya juda uzoq tarixga ega. Ularning ikkalasi ham 1397-1523-yillarda Kalmar ittifoqi va 1814-1905-yillarda shaxsiy ittifoq tarkibiga kirgan. Shvetsiya-Norvegiya ittifoqi 1814-yilgi Shvetsiya-Norvegiya urushi natijasida tuzilgan (ilgari u Daniya-Norvegiya ittifoqini tugatgan Kil shartnomasida nazarda tutilgan edi). Ittifoq, bir tomondan, Norvegiyaning mustaqillikka boʻlgan istagi va boshqa tomondan, Shvetsiyaning Rossiya va Pomeraniya bilan urush natijasida Finlandiyaning yoʻqotilishini qoplash istagi oʻrtasidagi kelishuv edi. Shvetsiya Norvegiyaning ichki mustaqilligini va uning 1814-yilgi Eidsvoll konstitutsiyasini tan olish majburiyatini oldi. Mamlakatlar 1905-yilda ittifoq tarqatib yuborilganidan keyin diplomatik munosabatlar oʻrnatdilar.

Shvetsiyaning Osloda elchixonasi va Alesund, Arendal, Bergen, Bodo, Hamar, Hammerfest, Kirkenes, Mandal, Moss, Narvik, Porsgrunn, Stavanger, Tromso va Trondxaymda 14 ta konsullik bor. Norvegiyaning Stokgolmda elchixonasi va Gothenburg, Malmyo va Sundsvallda uchta konsulligi bor.

Ikkala davlat ham Yevropa Kengashi va Shimoliy kengashning toʻliq aʼzolaridir. Norvegiyada 44 773 shved va Shvetsiyada 41 062 norvegiyalik istiqomat qiladi.

Xalqaro chegara
---------------

Shvetsiya va Norvegiya chegarasini kesib oʻtish nisbatan oson. Nordic Pasport Ittifoqi tufayli pasport talab qilinmaydi va chegarada jismoniy toʻsiqlar yoʻq. Biroq, Norvegiya Yevropa Ittifoqining bir qismi boʻlmaganligi sababli, kontrabandani taqiqlash uchun avtomobilda sayohat qilsangiz, bojxona nazorati amalga oshirilishi mumkin. Ikkala davlatga ham viza talab qiladigan chet el fuqarolari vizaga qayta murojaat qilmasdan chegarani qonuniy ravishda kesib oʻtishlari mumkin emas. Qoʻshni davlatda jinoyat sodir etmagan shved va norvegiyaliklarning yashash huquqiga hech qanday cheklovlar yoʻq.

* Stokgolmdagi Norvegiya elchixonasiStokgolmdagi Norvegiya elchixonasi
* Shvetsiyaning Oslodagi elchixonasiShvetsiyaning Oslodagi elchixonasi

Manbalar
--------

1. ↑  „Sweden".  World Statesmen. 28-iyul 2002-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Dyrvik. S. and Feldbæk, O. 1996: *Mellom brødre 1780—1830*. In: ' 'Aschehougs Norges Historieʼ ', Vol. 7, pp. 227—228, Oslo ISBN 978-82-03-22020-3
3. ↑  „Norway".  Regeringskansliet. Qaraldi: 10-fevral 2010-yil.
4. ↑  Statistics Norway
|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 1196727252
* ISNI: 0000 0000 2963 3902
* LCCN: n92022611
* VIAF: 65660054
* en:WorldCat Identities: lccn-n92022611

 |

**Leslie Calvin Brown** (1945-yil 17-fevralda dunyoga kelgan) – amerikalik siyosatchi va ruhlantiruvchi notiq. Brown 1977-yildan 1981-yilgacha Ogayo shtati Vakillar palatasining aʼzosi boʻlgan.

Yoshligi
--------

Brown egizak akasi Wesley bilan birgalikda Florida shtatining Mayami shahridagi Liberty City da kam taʼminlangan oilada tugʻilgan. Uni yoshligidan kafeterya xizmatchisi va uy yordamchisi boʻlib ishlagan 38 yoshli yolgʻiz Mamie Brown asrab oladi. Brownning taʼkidlashicha, maktabida uni taʼlim olish uchun aqliy zaif deb hisoblashgan. Bu esa keyinchalik uning oʻziga boʻlgan hurmati va ishonchiga putur yetkazgan.

Faoliyati
---------

Brown oʻzining koʻplab nutqlariga asoslangan holda, birinchi marta turmushini yoʻlga qoyishga qaror qilib radio stantsiyasiga borgan va nutqlari bilan bir necha marta qayta-qayta muvaffaqiyatsizlikka uchragan. Faqat avvalgi kunning ikkinchi yarmida DJ ning jonli efirdagi muvaffaqiyatsizliklaridan keyingina Brown toʻliq vaqtli ishga qabul qilinadi. Radiostantsiyadagi faoliyatini tugatgandan soʻng, u Ogayo shtati Vakillar palatasi (ing: Ohio State of Representatives) saylovida qatnashib gʻalaba qozongan. Ogayo shtati qonun chiqaruvchi organini (ing: Ohio State Legislature) tark etgach, u oʻz faoliyatini televideyida boshlagan va PBS telekanalida boshlovchilik faoliyatini boshlagan.

1993-yilning sentyabr oyidan noyabrgacha *"Les Brown Show"* nomli tok-shousini olib borgan.

Brown 2011-yildan 2012-yilgacha Kaliforniyadagi KFWBda kunlik sindikatlangan radio dasturida faoliyat olib borgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Brown 1995-yilda Gladys Knight bilan oila qurib, 1997-yilda ajrashishganz

Manbalar
--------



1. ↑  „Leslie C. Brown | Ohio Statehouse". *www.ohiostatehouse.org*. Qaraldi: 29-mart 2019-yil.
2. ↑  „George Washington Williams Room - Legislators". *The Ohio Statehouse*. Qaraldi: 18-avgust 2014-yil.
3. ↑  „Less Les? (The Les Brown Show)". *HighBeam Research* (6-dekabr 1993-yil). 5-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  *Freeman.* „King World Productions replaces 'The Les Brown Show' with 'Rolonda Watts'". *HighBeam Research* (3-yanvar 1994-yil). 5-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „Les Brown Quotes". Qaraldi: 19-avgust 2023-yil.
6. ↑  „Les Brown Exits KFWB" (en). *All Access*. Qaraldi: 1-yanvar 2020-yil.
7. ↑  *Gladys Knight Weds Les Brown* (en). Johnson Publishing Company, 1995-10-09.
8. ↑  „Pain and Glory". *People* (inglizcha). 48-jild. Qaraldi: 2017-11-17.
**Chjan Xe** (xitoycha: 鄭和; 1371 - 1433 yoki 1435) - Xitoyning ilk Min sulolasi davrida xitoylik dengizchi, tadqiqotchi, diplomat, flot admirali va hukumat amaldori. U musulmon oilasida **Ma** Xe ismida tug'ilgan va keyinchalik imperator Yongle tomonidan berilgan Chjan familiyasini qabul qilgan. Chjan 1405-yildan 1433-yilgacha Janubi- Sharqiy Osiyo, Janubiy Osiyo, G'arbiy Osiyo va Sharqiy Afrikaga ekspeditsion sayohatlarni boshqargan. Afsonaga ko'ra, uning kattaroq kemalari palubasida yuzlab dengizchilarni olib yurgan va ular har qanday yog'och kemadan deyarli ikki baravar uzunroq bo'lgan.

Chjan imperator Jianvenni ag'darishda yordam berganligi sababli imperator Yonglening sevimli insoni sifatida imperator ierarxiyasining eng yuqori pog'onasiga ko'tarildi va janubiy poytaxt Nankin qo'mondoni sifatida xizmat qildi.

Yoshligi va oilasi
------------------

Chjen Xe tug'ilgan: **Ma** Xe (馬和) Xitoyning Ming sulolasi davrida Kunyang, Kunming, Yunnan musulmon oilasiga. Uning katta akasi va toʻrt singlisi bor edi. [4]

1. 1 2  Dreyer 2007, s. 11. sfn error: no target: CITEREFDreyer2007 (help)
2. ↑  Dreyer 2007. sfn error: no target: CITEREFDreyer2007 (help)
3. ↑  Dreyer 2007, ss. 11, 148 sfnm error: no target: CITEREFDreyer2007 (help); Mills 1970, s. 5 sfnm error: no target: CITEREFMills1970 (help); Ray 1987, s. 66 sfnm error: no target: CITEREFRay1987 (help); Levathes 1996, s. 61 sfnm error: no target: CITEREFLevathes1996 (help).
**Xoʻjaikon tuz koni** - Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanidagi kon, 1942 yilda ishga tushirilgan. Kon yotiq sinklinal burmada joylashgan, bunda tuz qatlamlari teskari qatlamlangan boʻlib, oq tuzlar yuqori, qizil tuzlar pastda joylashgan. Kizil tuz katlamlarida kaliy tuzlarining 6 qavati ajralib turadi. Tuzlarning razvedka qilingan zaxirasi 46 mln.t, yiliga 150 ming t. dan karyerlardan qazib olinmoqda. Xoʻjaikon tuz konik.da osh tuzi yirik donali, tarkibida 92,3— 99,7% NaCl mavjud. Kondagi osh tuzi qatlamining qalinligi 350–400 m ga yetadi. Rangi oq, sariq, pushti, qizil. Tuz qatlamlari 150–300 m qalinlikdagi qum, gil, qumtosh, ohaktosh kabi toʻrtlamchi va quyi boʻr davrlariga mansub yotqizikdar bilan qoplangan. Xoʻjaikon tuz konik. hozirgi kunda mamlakat ahamiyatiga molik sanoat korxonasidir. Yiliga 93 ming t osh tuzi qazib chiqarilmoqda. 1995-yil AQShdan keltirilgan jihozlar bilan ishlaydigan isteʼmol tuzi i.ch. liniyasi ishga tushirilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stora Journalistpriset** („Jurnalistika boʻyicha Shvetsiya bosh mukofoti") 1966-yilda Bonnier AB tomonidan asos solingan, „jurnalistika sohasidagi yutuqlarni eʼtirof etish" uchun beriladigan yillik Shvetsiya mukofotidir.

Mukofot puli 100 000 SEKni tashkil etadi va toʻrtta nominatsiya boʻyicha beriladi:

* Yilning eng yaxshi qoshigʻi (*Årets Avslöjande*)
* Yilning eng yaxshi hikoyachisi (*Årets Berättare*)
* Yil innovatori (*Årets Fornyare*)
* Lukas Bonnierning jurnalistika boʻyicha bosh mukofoti (*Lukas Bonniers Stora Journalistpris*)

Tarixi
------

Mukofot 1966-yilda kichik Albert Bonnierning vasiyatiga koʻra taʼsis etilgan. Mukofot boshidanoq ikki nominatsiya boʻyicha berildi: "Kundalik matbuot" va "Boshqa davriy matbuot". 1969-yilda radio va televidenie uchun uchinchi toifa qoʻshildi. 1979-yilda „boshqa davriy matbuot" toifasi haftalik jurnallar va maxsus/tashkilot jurnallari uchun ikkita alohida toifaga, „radio va televidenie" toifasi esa ikkita alohida toifaga boʻlingan (har bir ommaviy axborot vositasi uchun bitta).

1992-yilda „Lukas Bonnierning jurnalistika boʻyicha bosh mukofoti" (*Lukas Bonniers Stora Journalistpris*) toifa sifatida qoʻshildi, u jurnalistikada uzoq vaqt davomida erishgan yuksak professional yutuqlari uchun beriladi.

1998-yilda jurnallar toifalari yana „Yangi Media" (*Nya medier*) nomi bilan bitta toifaga birlashtirildi.

2002-yilda mukofotlar formati butunlay oʻzgartirildi, chunki ommaviy axborot vositalarining har bir turi uchun alohida toifalar „Yil tergovi" (*Årets Avslöjande*), „Yilning eng yaxshi hikoyachisi" (*Årets* Berättare) yangi toifalari foydasiga bekor qilindi. „Yil innovatori" (*Årets Förnyare*) va „Lukas Bonnierning Jurnalistika boʻyicha Buyuk mukofoti" (*Lukas Bonniers Stora Journalistpris*).

2001-yilda Finlandiyada *Suuri Journalistipalkinto* nomi bilan tanilgan shunga oʻxshash mukofot taʼsis etildi. Shunga oʻxshash mukofotlar bir necha yillardan beri Boltiqboʻyi davlatlari va Rossiyada ham berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „About" (Swedish).  Stora Journalistpriset. Qaraldi: 13-oktabr 2015-yil.

Havolalar
---------

* Stora Journalistpriset (in Swedish) , Shvetsiya mukofotining rasmiy sayti
* Suuri Journalistipalkinto/Stora Journalistpriset (in Finnish and Swedish) , Finlandiya mukofotining rasmiy sayti
**Namangan trolleybusi** 1973-yilda tashkil etilgan va 2010-yilda faoliyati tugatilgan Namangan shahrining yopiq trolleybus tizimidir.

Tarixi
------

Namanganda ilk trolleybus yoʻnalishi 1973-yil 4-aprelda ochilgan. Keyingi yillarda trolleybus tarmogʻi kengaydi. Oxirgi yillarda shaharda 1999-yil aprel oyida foydalanishga topshirilgan va atigi 14 km uzunlikdagi bitta trolleybus liniyasi faoliyat olib bordi. Bu trolleybus Namangan (temir yoʻl vokzali) – Toʻraqoʻrgʻon shahri yoʻnalishida qatnagan. 2004-yilda kontakt tarmogʻi temir yoʻl vokzali oxiridan boshlab liniyada almashtirildi. U Zichiskaya ko‘chasidan Taxtako‘prikning oxirigacha o‘tdi, lekin trolleybuslar chiziqdan chiqmadi.

Oxir-oqibat, 2010-yil 4-yanvarda yagona faol trolleybus liniyasi yopildi. Trolleybus liniyasi yopilgan vaqtda yo‘l haqi 200 so‘m edi. Namangandagi oxirgi trolleybus yoʻnalishi yopilishi munosabati bilan uning oʻrnini 17-sonli „Oxangar—Sardoba" yoʻnalishidagi avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyildi, buning uchun shaharga keltirilgan ISUZU rusumli 200 dona avtobusdan 16 tasi ajratildi.

Yoʻnalishlari
-------------

Shaharda beshta trolleybus yoʻnalishi trolleybuslar harakatlangan:

* 1-yoʻnalish: Markaziy bozor – 1-mitti tuman;
* 2-yoʻnalish: Ittifoq – Shimoliy Fargʻona kanali;
* 3-yoʻnalish: Markaziy bozor (aylanma yoʻnalish);
* 4-yoʻnalish: Markaziy bozor (aylanma yoʻnalish);
* 5-yoʻnalish: Taxtako‘prik – Gʻirvonsoy.

Yuqorida aytib oʻtilgan yoʻnalishlar tugatilgandan soʻng, shaharda faqat bitta yoʻnalish (shaharlararo) qoldi:

* 1-yoʻnalish: Namangan (Temir yo‘l vokzali) – To‘raqo‘rg‘on ("Oxangar-TTT" zavodi)

2004-yilda yana bir liniya ishga tushirilishi rejalashtirilgan edi: Temir yoʻl vokzali – Taxtakoʻprik mavzesi.

Trolleybuslar turi va tavsifi
-----------------------------

Krasnodar shahrida harakatlangan ZiU-9 modelidagi trolleybuslar
Namangan trolleybus yo‘nalishlariga shaharlararo yoʻlovchi tashishga moʻljallangan katta sigʻimli ZiU-9 modelidagi sovet trolleybuslari xizmat ko‘rsatgan. 

ZiU-9 prototipi 1966-yilda ishlab chiqilgan boʻlib, u baland qavatli, uch eshikli boʻlgan. Old tomonda tor eshik, oʻrta va oxirida ikkita keng eshik boʻlgan. Qavat-qavatli eshiklarni ochish-yopish uchun dastlab elektroprivod, 1990-yillardan boshlab esa pnevnoprivod qoʻllanilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Троллейбусы в Намангане История линия и Табор". *ruwiki.press*. 5-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-mart 2022-yil.
2. ↑  „Узбекистан, апрель 2008 (+)". *forum.tr.ru*. 5-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2023-yil.
3. ↑  „Троллейбусы остановлены в двух регионах". Gazeta.uz (2010-yil 4-yanvar). Qaraldi: 8-iyun 2023-yil.
4. ↑  „Москва, троллейбус № 5000" (ru). *Городской электротранспорт*. 23-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2023-yil.
5. ↑  „Дверные механизмы троллейбусов" (ru). *ElTroll* (1-sentabr 2016-yil). 25-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2023-yil.
6. ↑  „Троллейбус ЗиУ-682Б (ЗиУ-9Б)" (ru). *ElTroll* (24-avgust 2016-yil). 27-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2023-yil.

Havolalar
---------

Namangan - shahar elektr transporti
**Murod (Murat) Axmedovich Ozdoyev** (1922-yilning 10-martida tavallud topgan, 1999-yilning 25-fevralida 76 yoshida) – sovet uchuvchisi, kichik leytenant, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 4-Qizil bayroq ordeni uchuvchisi. Aviatsiya polki 315 1-Riga qiruvchi aviatsiya diviziyasi 2-Boltiq fronti 15-havo armiyasining 14- Riga qiruvchi aviatsiya korpusi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1922-yil 15-martida Nazran qishlogʻida (hozirgi shahar) (Ingushetiya Respublikasi) tugʻilgan. Millati ingush. 

Maktabdan keyin Grozniy shahriga (Chechen-Ingush Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, hozirgi Chechen Respublikasi) keldi va shahardagi korxonalarda ishladi. Grozniy aero klubini muvaffaqiyatli tamomlagan.

1940-yildan – Qizil Armiya safida. 1943-yilda Armavir harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini (Krasnodar oʻlkasi) tugatgan.

1943-yil apreldan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida faol armiyada. U butun jangovar faoliyatini 431-qiruvchi aviatsiya polki tarkibida oʻtkazgan, Bryansk va 2-Boltiqboʻyi frontlarida jang qilgan.

Bir oylik janglardan soʻng serjant Oʻzdoyev 5 ta jangovar topshiriqni, birinchi gʻalabasini va birinchi harbiy mukofotini oldi. 1943-yil 8-mayda „ramka" deb nomlanuvchi FV-189 razvedka samolyoti havo jangida urib tushirildi. Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

Shundan soʻng u tekshiruvdan oʻtdi va 1945-yil iyun oyida oʻz polkiga qaytib keldi, unvonini tikladi va parvoz komandiri sifatida xizmat qilishni davom ettirdi. Ammo 1946-yil yanvar oyida u Qurolli Kuchlardan boʻshatilgan va oilasi bilan Qozogʻiston SSRning Oqmoʻla viloyatiga (hozirgi Qozogʻiston) deportatsiya qilingan.1957-yilda u vataniga qaytib keldi. Nazran shahrida yashagan.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 8-maydagi farmoni bilan 1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun isteʼfodagi aviatsiya kichik leytenanti Ozdoev Murod Axmetovich faxriy unvoni Rossiya Federatsiyasi Qahramoni „Oltin yulduz" medali bilan taqdirlandi.

Nazran shahrida (2000-yilgacha Ingushetiyaning haqiqiy poytaxti) yashagan. 1999-yil 25-fevralda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Qizil Bayroq ordeni (18.04.1943),

1-darajali Vatan urushi (30.04.1944)

2-darajali (03.11.1985), Qizil Yulduz (05.09.1943)

Manbalar
--------




1. ↑  „Ozdoev, Murod Axmedovich".
2. ↑  *Musa Geshaev.* Znamenitie ingushi. – Turin: STIG, 2003. – T. 1. – S. 250—252. – 620 s. – 2000 ekz.
**Isaak Barrou** (1630-yil oktabr – 1677-yil 4-may) ingliz nasroniy ilohiyotchisi va matematiki boʻlib, odatda kalkulus rivojlantirishdagi dastlabki roli uchun hurmatga sazovor boʻlgan. Barrou, shuningdek, nufuzli „Lukas matematika professori" unvonining birinchi sohibi boʻlganligi bilan ajralib turadi, bu lavozimni keyinchalik uning shogirdi Isaak Nyuton egallagan.

Hayoti va ijodi
---------------

 
Barrou Londonda tugʻilgan. Otasi Tomas Barrou zigʻir toʻqimachilik bilan shugʻullangan. 1624-yilda Tomas Annga uylangan va ularning oʻgʻli Isaak 1630-yilda tugʻilgan. Ann taxminan 1634-yilda vafot etgan.  Ikki yil ichida Tomas yana turmushga chiqgan; yangi turmush oʻrtogʻi Ketrin Oksid boʻlgan.

Isaak dastlab Charterxausdagi maktabga borgan. Keyin esa Felsted maktabiga borgan va u yerda joylashgan. U Felstedda yunon, ibroniy, lotin tillarini oʻrganib, universitetda oʻqishga tayyorgarlik koʻradi.  Soʻngra, Kembrijdagi Trinity kollejida oʻqishni davom ettiradi..U klassika va matematikada boshqalardan ajralib turar adi.1648-yilda ilmiy darajasini olgadi. Barrou 1652-yilda Jeyms Dyuportning talabasi sifatida Kembrijda magistr darajasini oladi; keyin Isaak kollejda bir necha yil yashagan va Kembrijdagi yunon professori lavozimiga nomzod boʻlgan.

Keyingi toʻrt yil davomida u Fransiya, Italiya, Smirna va Konstantinopol boʻylab sayohat qilgan va koʻplab sarguzashtlardan soʻng 1659-yilda Angliyaga qaytib kelgan. U jasurligi bilan mashhur edi. Ayniqsa, u oʻzining jasorati bilan oʻzi boʻlgan kemani qaroqchilar tomonidan qoʻlga tushishdan saqlab qolgani alohida taʼkidlangan. Isaak oʻsha davrning mutlaqo taʼsirchan shaxsi boʻlib, begʻubor hayot kechirib, oʻz xatti-harakatlarini ehtiyotkorlik va vijdon bilan amalga oshirgan. 

1660-yilda restavratsiyadan soʻng u Kembrij universitetida yunon tilining Regius professori,1662-yilda Gresham kollejida geometriya professori, 1663-yilda Kembrijdagi Lukas kafedrasining birinchi xodimi sifatida ishlagan. 1669-yilda u Isaak Nyuton uchun professorlik lavozimidan voz kechgan.  Taxminan oʻsha paytda Barrou oʻzining *"Eʼtiqod koʻrgazmalari", „Rabbiyning ibodati", „Dekalog" va „Sacraments" asarlarini* yaratgan. Umrining qolgan qismida u oʻzini ilohiylikni oʻrganishga bagʻishlagan. U 1670-yilda qirollik mandati bilan ilohiyot fanlari doktori unvoniga sazovor boʻlgan va ikki yildan soʻng Trinity kollejining magistri (1672), u yerda kutubxonaga asos solgan va vafotigacha shu lavozimni egallagan.

Kembrij,Triniti kolleji ibodatxonasidagi Isaak Barrouning haykali

Shuningdek qarang
-----------------

* Barrou oy krateri uning nomi bilan atalgan
* Gresham Geometriya professorlari

Manbalar
--------

1. ↑  'The Abbey Scientists' Hall, A. R. p12: London; Roger & Robert Nicholson; 1966
2. ↑  *O'Connor.* „gap-system". *School of Mathematics and Statistics University of St Andrews*. 26-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-fevral 2012-yil.
3. ↑  D. R. Wilkins – Trinity College, Dublin School of Mathematics.
4. ↑  For a summary of the Barrow–Newton relationship, see Gjersten, Derek*. The Newton Handbook*. London: Routledge & Kegan Paul, 1986 — 54–55 bet.
**Umarali Doʻstqobilovich Qodirov** (1974-yil 16-oktyabr, Muzrabot tumani, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, psixologiya fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Umarali Qodirov 1974-yil 16-oktyabr Muzrabot tumanida oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. 1991—1996-yilda Termiz davlat universiteti oʻzbek va tojik filologiyasi fakultetini oʻzbek tili va adabiyoti oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 2015—2016-yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat boshqaruvi akademiyasida tahsil olgan. 1996—1998-yillarda Surxondaryo viloyatidagi 10-maktab internat oʻqituvchisi, 1998—2002-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti aspiranti, 2002—2008-yillarda Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti ichki nazorat va monitoring boʻlimi boshligʻi, 2009—2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligining mas’ul xodimi, 2008—2011-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti doktoranti, 2012-yilda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti „Pedagogika va psixologiya" kafedrasi mudiri, 2012—2014-yillarda respublika „Oila" ilmiy-amaliy markazi yetakchi ilmiy xodimi; 2014—2017-yillarda Surxondaryo viloyati xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti rektori, 2017—2018-yillarda Surxondaryo viloyati hokimligi tashkiliy- nazorat guruhi rahbari, 2018—2022-yillarda Surxondaryo viloyati xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazi direktori lavozimida ishlagan. 2022-yil 20-iyuldan Surxondaryo viloyati pedagoglarni yangi metodikalarga oʻrgatish milliy markazi direktoridir.

Ilmiy faoliyati
---------------

2002-yilda Oʻzbekiston Milliy universitetida „Badiiy ijodiyotda ijtimoiy-psixologik va etnopsixologik muammolar talqini (Abdulla Qodiriy romanlari asosida)" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini, 2020-yilda Toshkent davlat pedagogika universitetida „Yoshlarni destruktiv gʻoyalar taʼsiridan himoyalashning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 200 dan ortiq ilmiy ishlar, 3 ta darslik, 1 ta monografiya, 16 ta oʻquv-uslubiy qoʻllanma muallifi. Xalqaro „Antik dunyo" — „Antique world" akademiyasining akademigi, Turon fanlar akademiyasining akademigi va prezidiumi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi aʼlochisi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.
2. 1 2  „Qodirov Umarali Doʻstqobilovich".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Obidjon Hafizovich Hamidov** (1975-yil 2-fevral, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori (2017), professor (2020).

Biografiyasi
------------

Obidjon Hamidov 1975-yil 2-fevral Buxoro viloyati ziyolilar oilasida tugʻilgan. 1992—1998-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida, 1992—1996-yillarda Turkiyadagi Dokuz Eylül universitetida oʻqigan. 1998—1999-yillari „Interkontinental" mehmonxonasi hisobchisi, 2000—2001-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti maxsus turistik firmasi direktori, 2001—2003-yillari Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti turizm servisi kafedrasi assistenti, 2003—2004-yillarda „Soj-Invest" sanoat-moliya kompaniyasining bosh vakili, 2004—2005-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti turizm servisi kafedrasi assistenti, 2005—2007-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti turizmda marketing va servis kafedrasi katta oʻqituvchisi, 2007—2008-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti servis kafedrasi dotsenti, 2008—2015-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti servis kafedrasi mudiri, 2015—2017-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti moliyaviy-iqtisodiy ishlar boʻyicha prorektori, 2017—2019-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro aloqalar boʻyicha prorektori vazifasida ishlagan. 2019-yildan Buxoro davlat universiteti rektori lavozimida faoliyat koʻrsatmoqda. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi.

### Ilmiy faoliyati

Obidjon Hamidov ilmiy ishlari iqtisodiyot va turizm, menejment, marketing kabi sohalarning dolzarb muammolariga oid. 2006-yil Samarqand iqtisodiyot va servis institutida „Oʻzbekiston turizm xizmatlari bozorida raqobatbardosh strategiyalarni tanlash" mavzusida nomzodlik ishini himoya qiladi, 2006-yil 29-iyunda iqtisodiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2009-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 2017-yil Samarqand iqtisodiyot va servis institutida „O‘zbekistonda ekologik turizmni rivojlantirishning boshqarish mexanizmini takomillashtirish" mavzusidagi doktorlik dissertatsiyani himoya qilib, 2017-yil 29-noyabrda iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasi olgan, 2020-yilda olimga professor ilmiy unvoni beriladi. Obidjon Hamidov 6 ta monografiya, 5 ta darslik, 3 ta oʻquv qoʻllanma, 3 ta uslubiy qoʻllanma, 80 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifidir.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.
2. ↑  „Obidjon Hafizovich Hamidov". 21-iyul 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2023-yil.
3. ↑  „Prezidentning Buxoroga tashrifi doirasida rektorlar ishdan olindi" (31-mart 2019-yil).
4. ↑  „В Бухарской области сменились три хокима и два ректора университета" (1-aprel 2019-yil).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hamid Olimjon va Zulfiya muzeyi** 2017-yil 3-noyabr sanasida Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan atoqli oʻzbek adiblari Hamid Olimjon va Zulfiyaning xotirasi yuzasidan Jizzax shahrida 1902-yilda qurilgan „Xoʻja Nuriddin" madrasasi qayta taʼmirlanib, Hamid Olimjon va Zulfiya muzeyi tashkil etilgan.

Muzey 16 ta hujradan iborat boʻlib, ularda Hamid Olimjon va Zulfiyaxonimlarning hayoti va ijodiga bagʻishlangan koʻrgazmalarni koʻrish mumkin.

Muzeyda Hamid Olimjonning ilk bor tushgan surati, oʻsha vaqtdagi uy-roʻzgʻor va kulolchilik buyumlaridan namunalar, Hamid Olimjon dalahovli maketi, bolaligi tasvirlangan rasmlar, XX asrga tegishli boʻlgan joynamoz, soʻzana va kashtalar, shoirning onasi oʻqigan arab alifbosidagi kitob hamda Komila ayaning kiygan kiyimi va roʻmoli kabi buyumlar koʻzga tashlanadi.

Bundan tashqari, muzeyda Hamid Olimjon va Zulfiyaning asarlari, oila aʼzolari, hamkasblar va xorijlik yozuvchilar bilan birga tushgan suratlari, ssenariylar, hujjatlar va guvohnomalar, kiyimlar, oʻsha davrda aholi foydalangan veksil, pullar va tangalardan namunalar, XIX asr oxiri XX asr boshlaridagi kitoblarni koʻrish mumkin.

1970-yilda Sh. Axtemov adibning bronza haykalini yasagan. 2017-yilda esa Bahrom Norboyev Zulfiyaxonim haykalini yasagan. Ayni paytda bu haykallar muzeydan oʻrin olgan.

Shuningdek, muzeyda Hamid Olimjon va Zulfiyaxonim yozgan sheʼrlarini bir-birlariga oʻqib berayotgani tasvirlangan haykal ham qad rostlagan.

Zulfiyaxonimga moʻljallangan xonalarda uning sur’atlari, mukofotlari, jumladan, Ukraina, Bolgariya, Qozogʻistondan olgan orden va medallar, 1999 – yil Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov tomonidan taqdim etilgan "Doʻstlik" ordeni ham bor.

Zulfiya 1965- yili Oʻzbekiston Respublikasi xalq shoirasi, 1968-yili Javoharlaʼl Neru, 1970-yili Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti, 1971-yili Xalqaro Nilufar mukofotiga, 1977-yili Bolgariyaning „Kirill va Mefodiy" ordeniga, xususan, 1984-yili shoiralar ichida birinchi boʻlib „Mehnat qahramoni" unvoniga ega boʻlgan.

Ushbu muzeyda Hamid Olimjon va Zulfiya muxlislari tomonidan taqdim etilgan buyumlar, kiyim-kechaklar va esdalik sovgʻalari saqlanadi.

Muzeydan joy olgan har bir koʻrgazma oʻz tarixiga ega. Mumtoz adabiyotining yorqin ikki vakillari Hamid Olimjon va Zulfiyaxonimning hayoti haqida batafsil soʻzlab beradi.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  Hamid Olimjon va Zulfiya muzeyi: Asal bochkasi va tarixning boshqa goʻzal eksponatlari (foto) xabar.uz
**Avazjon Rahimovich Marahimov** (1960-yil, 9-oktyabr, Uchkoʻprik tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Avazjon Marahimov 1960-yil 9-oktyabr Uchkoʻprik tumanida tugʻilgan. 1983-yilda Toshkent politexnika instituti amaliy matematika fakultetini tamomlagan. Mutaxassisligi muhandis-matematik. 1984—1988-yillarda Toshkent politexnika instituti ilmiy xodimi, muhandis, katta muhandis, 1988—2001-yillarda institutning avtomatika va telemexanika kafedrasi assistenti, katta o‘qituvchisi, dotsenti, 2001—2002-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti tarmoq texnologiyalari kafedrasi mudiri, 2002—2004-yillarda Informatsion texnologiyalar bo‘yicha prorektor, 2004—2006-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi informatsion texnologiyalar va masofaviy o‘qitishni rivojlantirish boshqarmasi boshlig‘i, 2006—2010-yillarda vazir o‘rinbosari, 2010-—2011-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’lim vaziri, 2012—2016-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti Boshqarishda axborot texnologiyalari kafedrasi professori, 2016—2021-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti rektori lavozimida faoliyat yuritgan. 2021-yildan Termiz davlat universiteti rektori. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi.

### Oilasi

Oilali. 5 nafar farzandi bor. 

### Ilmiy faoliyati

Avazjon Marahimovning ilmiy ishlari axborot texnologiyalari va boshqarishning intellektual tizimlari sohasiga oid boʻlib, 120 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 5 ta monografiya va 3 ta o‘quv qo‘llanma muallifi. Xalon texnologiya universiteti (Isroil) va Soka universiteti (Yaponiya) faxriy professori, Yevroosiyo universitetlari rektorlari assotsiatsiyasi vitse-prezidenti.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.
2. 1 2  „Milliy universitet rektori o‘zgardi" (19-oktabr 2016-yil).
3. ↑  „МНО возглавил Авазжон Марахимов" (2-mart 2010-yil).
4. ↑  „O‘zbekiston Milliy universitetida keyingi 2 yil davomida uchinchi marta rektor o‘zgardi" (18-oktabr 2016-yil).
5. ↑  „Назначены глава Минвуза и ректоры трех вузов" (14-yanvar 2021-yil).
6. ↑  „Prezident farmoni: Abduqodir Toshqulov — vazir, uchta OTMda rektor almashdi" (14-yanvar 2021-yil).
7. ↑  „ПРАЗДНИК УЗБЕКСКОЙ НАУКИ В ИЗРАИЛЕ" (5-iyul 2019-yil).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Yevropa jamoalari va Ukraina oʻrtasida hamkorlik va hamkorlik shartnomasi** (SPS, ukraincha: *Угода про партнерство та співробітництво*; inglizcha: *Partnership and co-operation agreement between the European communities and their member states, and Ukraine*) ― bir tomondan Yevropa hamjamiyatlari va ularga aʼzo davlatlar, ikkinchi tomondan Ukraina oʻrtasidagi kelishuv. 1994-yil 16-iyunda imzolangan va Ukrainaning 1994-yil 10-noyabrdagi N 237/94-VR qonuni bilan tasdiqlangan.

Tarix
-----

Bu sobiq SSSR davlatlari bilan Yevropa Ittifoqi tomonidan imzolangan birinchi bitim edi. ATP barcha Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan bogʻliq boʻlgani uchun, barcha uchta Yevropa jamoalari va barcha aʼzo davlatlar tomonidan ratifikatsiya qilinishi kerak. Shartnomani aʼzo davlatlar tomonidan ratifikatsiya qilishning uzoq jarayoni faqat 1998-yil boshida tugadi; shuning uchun ATP 1-mart 1998-yil kuchga kirdi. 1995-yil 1-yanvardan Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar sonining 15-taga oshishi bilan bogʻliq muammolarni hal qilish uchun 997-yil 10-aprelda  Ukraina bilan qoʻshimcha protokol imzolandi, unga koʻra Avstriya, Finlandiya va Shvetsiya birinchi oʻn ikki ishtirokchi davlat bilan bir qatorda SPSga aʼzo boʻldi. Ukraina va Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar 1998-yil 26-yanvardagi qoʻshma majlisida ATP, Kengash va komissiyani ratifikatsiya qilgandan soʻng, rasmiy kuchga kirish boʻyicha qoʻshimcha protokolni vaqtinchalik qoʻllash toʻgʻrisida kelishib oldilar.

Tarkib
------

Shartnomaning rasmiy matni quyidagilardan iborat:

* ATPning oʻzi matni preambula va 109 ta maqola;
* Bojxona ishlari boʻyicha oʻzaro yordam toʻgʻrisidagi protokol;
* beshta ilova va bitta qo‘shimcha;
* ATPning 18, 19, 30, 31, 32 (b), 43, 50 va 102-moddalariga nisbatan Qoʻshma deklaratsiyalar;
* Ukrainada hamjamiyat kompaniyalarini tashkil etish toʻgʻrisida xatlar almashish, hatto PCA kuchga kirgunga qadar (PCAning 30-moddasi);
* Fransiyaning Yevropa Ittifoqi shartnomasiga muvofiq Hamjamiyat bilan assotsiatsiya shartnomasini imzolagan mamlakatlar va hududlar uchun PCAni qoʻllamaslik toʻgʻrisidagi deklaratsiyasi.

Yana qarang
-----------

* Ukraina va Evropa Ittifoqi

Havolalar
---------

* Hamkorlik shartnomasi matni(Ukraincha) )
* Bitimni ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi qonun matni[*sayt ishlamaydi*](Ukraincha) )
* Yevropa Ittifoqi va Ukraina oʻrtasidagi kelishuvlar matnlari(Inglizcha) )
**Erkin Normatovich Xoʻjayev** (1939-yil 27-iyun, Samarqand, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari nomzodi (1969), professor (1992).

Biografiyasi
------------

Erkin Xoʻjayev 1939-yil 27-iyunda tugʻilgan. 1962-yilda Samarqand davlat universitetini tugatgan. 1957—1958-yillarda Samarqand shoyi toʻqish fabrikasi ishchisi, 1962—1964-yillarda Samarqand tibbiyot instituti „Siyosiy iqtisod" kafedrasi oʻqituvchisi, 1964—1966-yillarda Samarqand shahar yoshlar uyushmasining birinchi kotibi, 1966—1976-yillarda Samarqand davlat universiteti „Siyosiy iqtisod" kafedrasi aspiranti, oʻqituvchisi, dotsenti, 1976—1990-yillarda Samarqand qishloq xoʻjaligi instituti „Siyosiy iqtisod" kafedrasi mudiri, dotsenti, 1990—1994-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumi aʼzosi va iqtisodiy islohotlar, byudjet siyosati va mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish qoʻmitasi raisi, 1992—1994-yillarda Samarqand kooperativ instituti rektori, 1994-1996-yillarda Oʻzbekiston Respublikasining Eron Islom Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi, 1996—2004-yillarda Samarqand kooperativ instituti „Moliya va kredit" kafedrasi professori vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2004-yildan Samarqand iqtisodiyot va servis instituti „Moliya va sugʻurta xizmatlari" kafedrasi professori. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Tadbirkorlik uyushmasining birinchi prezidenti (1991-1995), Oʻzbekiston-Eron doʻstlik jamiyatining vitse-prezidenti (1990-1996) sifatida ham faoliyat olib borgan.

### Ilmiy faoliyati

Erkin Xoʻjayev 120 dan ilmiy ishlar muallifi. Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining faxriy professori (1992). Xalqaro axborotlashtirish akademiyasining muxbir aʼzosi (1993).

Unvona va mukofotlari
---------------------

* „Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan iqtisodchi" faxriy unovni (1989);
* „Oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni;
* „Xalq taʼlimi aʼlochisi" koʻkrak nishoni;
* „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil" esdalik nishoni (2011);
* „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 30 yil" esdalik nishoni (2021);
* „Oʻzbekiston Konstitutsiyasiga 30 yil" esdalik nishoni (2022).

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.
2. ↑  „Посланники СамГУ" (18-sentabr 2020-yil).
3. ↑  „Ўзбекистон Республикаси Президентининг 16.11.1994 йилдаги ПФ-1000-сон Фармони,".
4. ↑  „Эркин ХОДЖАЕВ: «Путь страны – путь народа»" (23-avgust 2021-yil).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |