Susi Susanti
**Lucia Francisca „Susi" Susanti Haditono** (Xitoyda 1971-yil 11-fevralda tugʻilgan) — Indoneziyalik badmintonchi. Nisbatan kichik boʻyli. Susi tez va nafis harakatni nafis otish texnikasi bilan uygʻunlashtira olgan va koʻpchilik tomonidan barcha davrlarning eng buyuk ayollar yakkalik oʻyinchilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan ayollardan biridir. U Indoneziyadagi birinchi Olimpiya oltin medali sovrindori hisoblanadi.

Faoliyati
---------

Susanti 1992-yilda Barselonada (Ispaniya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida oltin medalni va 1996-yilda AQShning Atlanta shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 1997-yil fevral oyida esa Alan Budikusuma (1992-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida badminton boʻyicha yakkalik oltin medalini qoʻlga kiritgan) bilan turmush qurganidan koʻp oʻtmay, u badminton boʻyicha jahon musobaqalarini tark etdi. Susanti 1990-yillarning birinchi yarmida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida eng ustun boʻlgan oʻyinchi boʻlgan, 1990, 1991, 1993 va 1994-yillarda „All England Open turniri" da, 1990—1994-yillarda ketma-ket besh marta Jahon Badminton Gran-prisi finalida gʻolib chiqqan, shuningdek, 1993 va 1996-yilda IBF boʻyicha jahon chempionati sovrini olgan. U bir vaqtning oʻzida Olimpiada, Jahon Chempionati va Butun Angliya yakkalik chempionatlarini qoʻlga kiritgan yagona ayol oʻyinchidir. U uch marta „Japan Open" va olti marta Indoneziya ochiq chempionatida gʻolib chiqdi. U, shuningdek, Badminton boʻyicha koʻplab Gran-pri seriyali musobaqalarida va beshta badminton boʻyicha Jahon kubogida gʻolib boʻldi. U Indoneziya jamoasini 1994 va 1996-yillarda Uber Cup *(ayollar oʻrtasidagi jahon jamoasi)* musobaqalarida koʻp yillik chempion boʻib kelayotgan Xitoy ustidan gʻalaba qozondi. Bularning barchasi ayollar xalqaro badmintonida nisbatan kuchli davrga toʻgʻri kelgan edi. Uning asosiy raqobatchilari xitoylik oʻyinchilar Tang Jiuxon va Xuan Xua, keyinchalik esa xitoylik Ye Chjaoyin va koreyalik Bang Su Xyunlar edi.

Susanti 2004-yil may oyida Xalqaro Badminton Federatsiyasi (IBF, hozirda BWF) shon-sharaf zalidan joy oldi va 2002-yilda Gerbert Scheele kubogini qoʻlga kiritdi.

Alan Budikusuma va Susi Susanti Indoneziya Sport va Yoshlar ishlari Vaziri Zainudin Amali

Oʻyin uslubi
------------

Susanti oʻta kuchli himoyachi boʻlib, raqibining chidamliligini pasaytirish va xatolarni koʻrsatish uchun uzoq mitinglar uyushtirishni yaxshi koʻrardi. Bu uslub oʻz davrining eng yaxshi ayol oʻyinchilaridan farqli oʻlaroq, Bang Soo-hyun, Tang Jiuhong, Huang Hua va Ye Zhaoyinglar kabi tajovuzkor uslublarni qoʻllagan.

Susantining yuqori darajadagi raqiblariga qarshi oʻyinlari xarakterli tarzda sekin va uzoq davom etdi, ayniqsa, 15 ball tizimi davrida oʻyinchi faqat oʻyinni ushlab turganda ochko olishi mumkin edi. Susanti orqa chiziqqa chuqur zarbalarga tayanib, tezkor almashuv imkoniyatini cheklab qoʻydi, qattiq zarbalar bilan aralashib, raqibini butun maydonni qamrab olishga majbur qildi. Susanti tezkor va chaqqonligi va egiluvchanligiga tayanib, orqa tomonini eng avvolo bilan yopardi. U koʻpincha burchaklarda yoki oʻz pozitsiyasidan uzoqda tortishish uchun oyoqlarini juda keng choʻzardi. Mashgʻulotdan ishlab chiqilgan bu oyoq choʻzish uslubi, deyarli balet manevri, baʼzan oyoqlarning toʻliq boʻlinishi bilan yakunlangan ajoyib pozaga aylandi. Faoliyatining keyingi yillarida Susanti oʻz repertuariga koʻproq tajovuzkorlikni kiritdi, bu esa raqiblarini faqat avvalgi oʻyin uslublarini kutayotganini toʻxtatish uchun yetarli edi.

Susi Susanti Indoneziyada 2018-yil mart oyida

Shaxsiy hayoti
--------------

U Alan Budikusumaga turmushga chiqqan (xitoycha: 魏仁芳), badminton boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlari oltin medali sovrindori (1992-yilda) va sport tarixidagi eng yaxshi erkak oʻyinchilardan biri, 1980-yillarning oxiridan 1990-yillarning oʻrtalarigacha jahon darajasida muvaffaqiyat qozongan sobiq xitoylik indoneziyalik badmintonchi. Ularning uchta farzandi bor. 1999-yilda tugʻilgan Laurensiya Averina, 2000-yilda tugʻilgan Albertus Edvard, 2003-yilda tugʻilgan Sebastyanus Fredrik. Toʻngʻich oʻgʻli tugʻilganda, Indoneziya bir qator fuqarolik hujumlari va zoʻravonliklarga duch keldi. Susanti oʻgʻliga Laurensiya Averina Wiratama ismini qoʻyishga qaror qildi, yaʼni „tinchlik" degan maʼnoni anglatadi, u mamlakatda tinchlik oʻrnatadi degan umidda shu ismni qoʻygandi.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Susanti hayoti tarixiga asoslangan indoneziya tilidagi biografik film „*Susi Susanti: Hammasini sev"* rejissyori Sim F, bosh rolni Laura Basuki va Dion Viyoko Alan Budikusuma rolida 2019-yil 24-oktabrda ommaga taqdim etildi.

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

| Mukofot | Yil | Turkum | Natija | Manbasi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Xalqaro badminton federatsiyasi | 2004-yil | Badminton shon-sharaf zali | Kiritilgan |  |

Yutuqlar
--------

### Olimpiya oʻyinlari

*Ayollar yakkaliklari*

| Yil | Joy | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1992-yil | Pavello de la Mar Bella, Barselona, Ispaniya | Janubiy Koreya Janubiy Koreya Bang Su Xyon | 5-11, 11-5, 11-3 |  **Oltin** |
| 1996-yil | GSU Sports Arena, Atlanta, Amerika Qoʻshma Shtatlari | Janubiy Koreya Janubiy Koreya Kim Ji Xyun | 11-4, 11-1 |  **Bronza** |

### Jahon chempionatlari

*Ayollar yakkaliklari*

| Yil | Joy | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991-yil | Brondby Arena,Kopengagen, Daniya | Xitoy Xitoy Tang Jiuhong | 4-11, 1-11 | Bronze **Bronza** |
| 1993-yil | National Indoor Arena, Birmingem, Angliya | Janubiy Koreya Janubiy Koreya Bang Su Xyon | 7-11, 11-9, 11-3 | Gold **Oltin** |
| 1995-yil | Malley sport markazi, Lozanna, Shveysariya | Xitoy Xitoy Ye Zjaoying | 11-5, 8-11, 2-11 | Bronze **Bronza** |

### Jahon chempionati

*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo oʻyinlari

*Ayollar yakkaliklari*

| Yil | Joy | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990-yil | Pekin gimnaziyasi, Pekin, Xitoy | Xitoy Xitoy Tang Jiuhong | 11-7, 1-11, 7-11 | Bronze **Bronza** |
| 1994-yil | Tsuru memorial gimnaziyasi, Xirosima, Yaponiya | Yaponiya Yaponiya Hisako Mizui | 4-11, 5-11 | Bronze **Bronza** |

### Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari

*Ayollar yakkaliklari*

| Yil | Joy | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987-yil | Kuningan zali, Jakarta, Indoneziya | Elizabet Latif | 5-11, 9-11 | Silver **Kumush** |
| 1989-yil | Stadium Negara, Kuala-Lumpur, Malayziya | Sarvenda Kusumavardxani | 11-7, 11-6 | Gold **Oltin** |
| 1991-yil | Camp Crame gimnaziyasi, Manila, Filippin | Sarvenda Kusumavardxani | 5-11, 11-8, 11-2 | Gold **Oltin** |
| 1995-yil | Gymnasium 3, 700 yillik sport majmuasi, Chiang May, Tailand | Somxaruthai Jaroensiri | 11-4, 11-0 | Gold **Oltin** |

### Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati

Bimantara oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati oʻsmirlar oʻrtasida badminton boʻyicha xalqaro taklifnoma turniri edi. 1987-yildan to 1991-yilgacha Indoneziyaning Jakarta shahrida boʻlib oʻtdi.

*Qizlar uchun yakkalik*

| Yil | Joy | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987-yil | Jakarta, Indoneziya | Janubiy Koreya Janubiy Koreya Li Jung-mi | 11-6, 8-11, 11-6 | Gold **Oltin** |
| 1988-yil | Jakarta, Indoneziya | Xitoy Xitoy Huang Ying | 11-5, 11-2 | Gold **Oltin** |

*Qizlar juftligi*

| Yil | Joy | Sherigi | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987-yil | Jakarta, Indoneziya | Lilik Sudarvati | Janubiy Koreya Janubiy Koreya Gil Young-ahJanubiy Koreya Janubiy Koreya Li Jung-mi | 9-15, 15-6, 15-5 | Gold **Oltin** |
| 1988-yil | Jakarta, Indoneziya | Lilik Sudarvati | Janubiy Koreya Janubiy Koreya Bang Su XyonJanubiy Koreya Janubiy Koreya Shon Xe-ju | 14-18, 18-14, 15-4 | Gold **Oltin** |

*Aralash juftliklar*

| Yil | Joy | Hamkor | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987-yil | Jakarta, Indoneziya | Ardy Wiranata | Rikki SubagjaLilik Sudarvati | 7-15, 15-7, 15-9 | Gold **Oltin** |

### IBF Jahon Gran-prisi (38 chempionlik, 11 ta oʻrin)

Jahon badminton Gran-prisi Xalqaro badminton federatsiyasi tomonidan 1983-yildan 2006-yilgacha ruxsat etilgan.

*Ayollar yakkaliklari*

*Ayollar juftligi*

| Yil | Turnir | Hamkor | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987-yil | Indoneziya ochiq | Veravati Fadjrin | Rosiana TendeanIvana Lie | 4-15, 16-17 | 02 !2nd **Ikkinchi oʻrin egasi** |

     IBF Grand Prix turniri
     IBF Grand Prix Final turniri
### IBF International (1 ta unvon, 2 ikkinchi oʻrin)

*Ayollar yakkaliklari*

| Yil | Turnir | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990-yil | Avstraliya ochiq chempionati | Avstraliya Avstraliya Anna Lao | 11-1, 11-4 | 01 !1st **Gʻolib** |

*Ayollar juftligi*

| Yil | Turnir | Hamkor | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990-yil | Avstraliya ochiq chempionati | Avstraliya Avstraliya Liza Kempbell | Avstraliya Avstraliya Rhonda CatorAvstraliya AvstraliyaAnna Lao | 8-15, 2-15 | 02 !2nd **Ikkinchi oʻrin egasi** |

*Aralash juftliklar*

| Yil | Turnir | Hamkor | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990-yil | Avstraliya ochiq chempionati | Ardy Wiranata | Gon Kong bayrogʻi U TimAvstraliya Avstraliya Anna Lao | 11-15, 12-15 | 02 !2nd **Ikkinchi oʻrin egasi** |

### Taklifli turnir

*Ayollar yakkaliklari*

| Yil | Turnir | Joy | Raqib | Hisob | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1988-yil | Taklif boʻyicha Osiyo chempionati | Bandar Lampung, Indoneziya | Xitoy Xitoy Tang Jiuhong | 1-11, 4-11 | Bronze **Bronza** |

Tanlangan raqiblarga qarshi rekord
----------------------------------

Yil yakuni boʻyicha finalchilar, Jahon chempionati yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga qarshi rekord.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Oʻyinchilar | Oʻyinlar | Natijalar | Farqlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Gʻolib | Magʻlub |
| Avstraliya Avstraliya Anna Lao | 1 | 1 | 0 | +1 |
| Xitoy Xitoy Dai Yun | 3 | 3 | 0 | +3 |
| Xitoy Xitoy Gong Ruina | 2 | 1 | 1 | 0 |
| Xitoy Xitoy Gong Zhichao | 7 | 4 | 3 | +1 |
| Xitoy Xitoy Han Aiping | 3 | 2 | 1 | +1 |
| Xitoy Xitoy Han Jingna | 5 | 5 | 0 | +5 |
| Xitoy Xitoy Huang Hua | 13 | 9 | 4 | +5 |
| Xitoy Xitoy Li Lingwei | 2 | 0 | 2 | −2 |
| Xitoy Xitoy Tang Jiuhong | 13 | 7 | 6 | +1 |
| Xitoy Xitoy Wang Chen | 4 | 3 | 1 | +2 |
| Xitoy Xitoy Xu Huaiwen | 1 | 1 | 0 | +1 |
| Xitoy Xitoy Yao Yan | 5 | 5 | 0 | +5 |
| Xitoy Xitoy Ye Zhaoying | 34 | 23 | 11 | +12 |
| Xitoy Xitoy Zhang Ning | 6 | 5 | 1 | +4 |

 | 

| Oʻyinchilar | Oʻyinlar | Natijalar | Farqlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Gʻolib | Magʻlub |
| Xitoy Taypeyi bayrogʻi Xitoy Taypeyi Huang Chia-chi | 1 | 1 | 0 | +1 |
| Daniya Daniya Camilla Martin | 15 | 15 | 0 | +15 |
| Daniya Daniya Mette Sørensen | 2 | 2 | 0 | +2 |
| Angliya bayrogʻi Angliya Helen Troke | 2 | 2 | 0 | +2 |
| Yaponiya Yaponiya Yasuko Mizui | 1 | 1 | 0 | +1 |
| Indoneziya Mia Audina | 1 | 1 | 0 | +1 |
| Indoneziya Sarwendah Kusumawardhani | 6 | 5 | 1 | +4 |
| Janubiy Koreya Janubiy Koreya Bang Soo-hyun | 25 | 19 | 6 | +13 |
| Janubiy Koreya Janubiy Koreya Kim Ji-hyun | 8 | 7 | 1 | +6 |
| Janubiy Koreya Janubiy Koreya Lee Heung-soon | 4 | 4 | 0 | +4 |
| Janubiy Koreya Janubiy Koreya Lee Young-suk | 6 | 3 | 3 | 0 |
| Shveysariya Shveysariya Lim Xiaoqing | 9 | 8 | 1 | +7 |
| Tailand bayrogʻi Somharuthai Jaroensiri | 12 | 12 | 0 | +12 |

  |

Manbalar
--------

1. ↑  olympic.org
2. ↑  *Leigh.* „Badminton: Shock defeat for Susanti". *The Independent* (21-may 1995-yil). 25-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktyabr 2018-yil.
3. ↑  *Clarey, Christopher*. „ATLANTA 1996 -- BADMINTON IN INDONESIA;This Is No Picnic: In Southeast Asia, Respect Rides on a Shuttlecock". *The New York Times* (25-iyun 1996-yil). Qaraldi: 11-sentyabr 2020-yil.
4. ↑  „Indonesia's Golden Couple who won badminton’s first Olympic golds".  Yahoo! News. Qaraldi: 22-iyun 2022-yil.
5. ↑  *Ni Nyoman Wira*. „'Susi Susanti – Love All' shows different side of legendary shuttler". *The Jakarta Post* (17-oktyabr 2018-yil). Qaraldi: 17-oktyabr 2018-yil.
6. ↑  *Indrasty.* „Ini Sisi Lain Yang Akan Diangkat di Film Susy Susanti - Love All" (id).  Grid Network (Grid) (19-sentyabr 2018-yil). 27-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2018-yil.
7. ↑  *Pangerang.* {{{editor}}}: „Penampilan Perdana Laura Basuki sebagai Susy Susanti" (id).  Kompas (17-sentyabr 2018-yil). 7-oktyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2018-yil.
8. ↑  „Daftar Pebulutangkis Indonesia yang Masuk Hall of Fame BWF" (id). Indosport (26-aprel 2020-yil). Qaraldi: 9-dekabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Setelah Sepuluh Tahun Gantung Raket (in Indonesian)
* Susi Susanti Sempat Tidak Tahu Masuk Daftar Rekor dunia (in Indonesian)
* Susi Susanti </img>
* Susi Susanti
* Susi Susanti Xalqaro