recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Paykov Nikolay Nikolayevich** (1951-yil 14-may, Samarqand – 2010-yil 14-sentyabr, Yaroslavl) – yetakchi nokrasolog, filologiya fanlari nomzodi, 2010-yildan – P. G. Demidov nomidagi Yaroslavl davlat universiteti umumiy va amaliy filologiya kafedrasining birinchi mudiri.

Hayoti
------

Paykov 1951-yil 14-mayda otasi jangovar uchuvchi Nikolay Nikolayevich xizmat qilgan Samarqand shahrida tugʻilgan. Ammo bir yil oʻtgach, Paykovlar Yaroslavlga, onalari Antonina Aleksandrovnaning vataniga koʻchib oʻtishdi. Oʻsha paytga kelib Nikolayning otasi qatagʻon qilinayotgan edi. Onasi bilan Pobeda koʻchasidagi kvartiraga joylashadi. Antonina Aleksandrovna xalq dushmanining rafiqasi sifatida deyarli ishga olinmagan. Nikolay 37-sonli maktabda oʻqigan, shuningdek, Rassomlar uyushmasi qoshidagi ixtisoslashtirilgan maktabni tugatgan.

1968-yilda maktabni tamomlaganidan soʻng Nikolay pedagogika institutining tarix-filologiya fakultetiga oʻqishga kirdi, garchi u oʻqituvchi emas, balki jurnalist boʻlishni niyat qilgan edi. Institutda oʻqib, uni aʼlo baholarga tugatgandan soʻng bir yil Nekrasovskiy tumani Vyatka qishlogʻidagi oʻrta maktabda ishladi. Keyin armiyada xizmat qildi, u yerdan qaytib kelganidan keyin Paykov ikki yil PTIOMES institutida va bir necha oy 39-sonli maktabda ishladi. 1976-yil dekabr oyida oila qurib, Yaroslavl pedagogika universitetiga qaytib keldi. Toʻrt yil oʻtgach, Gertsen nomidagi Leningrad davlat pedagogika institutining kunduzgi aspirantura boʻlimiga oʻqishga kiradi. Nikolay yotoqxonada yashagan va tungi qorovul boʻlib yarim kunlik ishlagan.

Nikolay Alekseyevich Nekrasov Paykov hayotida alohida oʻrin tutgan. U buyuk rus shoiriga mahalliy va butun Rossiya matbuotida nashr etilgan koʻplab materiallarni bagʻishlagan. Karabixa muzey-mulkidan tashqari, Nekrasov yoshlar kutubxonasi bilan yaqin aloqalar oʻrnatgan. 2001-yil sentyabr oyida bu yerda uning „Nekrasov fenomeni" kitobining taqdimoti boʻlib oʻtdi. Va oktyabr oyida Nekrasov tavalludining 180 yilligiga va kutubxonaga shoir nomi berilganining 100 yilligiga bagʻishlangan Nekrasov ilmiy konferensiyasi boʻlib oʻtdi. Konferensiya raisi Nikolay Nikolayevich Paykov boʻlib, u oʻsha paytda viloyat badiiy boʻlmagan tadqiqotlar markazini boshqargan.

Nikolay Paykov 2010-yil 14-sentyabrda P. G. Demidov nomidagi YarDUga ishga ketganidan ikki hafta oʻtib, yurak xurujidan vafot etdi.

Manbalar
--------



1. ↑  PAIKOV\_NIKOLAY\_NIKOLAYVICH.html „ПАЙКОВ, НИКОЛАЙ НИКОЛАЕВИЧ | газета Золотое кольцо" (ru). 2013-yil 11-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 19-yanvar.
2. ↑  „14 сентября на 60-м году жизни скоропостижно скончался замечательный человек и талантливый учёный, кандидат филологических наук, доцент Николай Николаевич ПАЙКОВ, преподававший на факультете русской филологии и культуры Ярославского государственного педагогического университета им. К. Д. Ушинского с 1976 года." (2010-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 14-sentyabr.
**Shansi** (山西) — Xitoydagi provinsiya. Xuanxe daryosi oʻrta oqimi havzasida. Maydoni 157 ming km². Aholisi 31,7 mln. kishi (1999). Maʼmuriy markazi — Tayyuan shahari. Shansi hududi Shansi platosi va Lyossli platoning sharqiy qismida joylashgan. Iqlimi moʻʼtadil, mussonli, oʻrtacha temperatura yanvarda —16° dan (shimolda) —2° gacha (janubda), iyulda 20—25°. Yillik yogʻin 400–500 mm. Gʻarb va shim.garbida chala choʻl oʻsimliklari oʻsadi, sharqidagi balandlik mintaqalarida aralash va keng bargli oʻrmonlar saqlangan.

Shansi — Xitoyning sanoati rivojlangan provinsiyalaridan. Kumir, metallurgiya, mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Asosiy sanoat markazlari — Tayyuan, Datun va Yansyuan sh.lari. Hunarmandchilikda metall va chinni buyumlar yasaladi, ipak matolar, gilam toʻqiladi. Tayyuan, Datunda qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Sh. — Xitoyning qad. dehqonchilik rni. Sugʻorib dehqonchilik qilinadi. Asosiy ekini — donli ekinlar (bugʻdoy, gaolyan, makkajoʻxori, suli va boshqalar). Texnika ekinlaridan paxta va zigʻir, kunjut, yer yongʻoq, qand lavlagi ekiladi. Chorvachilikda koramol, eshak va qoʻy boqiladi.

Shansi hududida Yanshao madaniyati qoldiklari topilgan. Mil. av. 7—5-asrlarda Szin podsholigi, mil. av. 5—3-asrlarda Chjao va boshqa bir qancha podshohliklar tarkibida boʻlgan. 14-asrdan boshlab hozirgi nomda, 17-asrdan Xitoyning Sh. provinsiyasi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Pay (maʼnolari).

**Pay** — biriktiruvchi toʻqimadan iborat pishiq tuzilma. Shakli va uzunligi (lenta yoki plastinka) har xil; muskullar P. yordamida suyaklarga birikadi. P.ning pishiq yoki choʻziluvchanligi, qayishqokligi u paydo boʻlgan biriktiruvchi toʻqimaga bogʻliq. P. shunchalik pishiqki, koʻndalang kesimining 1 mm2 10 kg, chanoqni bel suyagiga biriktirib turadigan P.lar 350 kg, oyoq tagidagi uzun P.lar esa 200 kg cha yuk koʻtara oladi. Bolalar payi juda nozik va egiluvchan boʻlib, yosh ulgʻaygan sari hatto suyaklanib ketadi. P.lar, asosan, boʻgʻim oldida joylashgani uchun turli tomonga harakat qilish imkonini beradi.

P.larning bir qismi statik funksiyalar (gavdani tik saklash va boshqalar)ni bajarishda ishtirok etadi. Keskin harakat qilganda P.da turli oʻzgarishlar roʻy beradi, unga biror shikast yetishi natijasida P. haddan tashqari choʻzilib ketganda (qarang Pay choʻzilishi), odatda, suyak toʻqimasi bilan birga uziladi. Koʻproq boldir va oyoq panjasi boʻgʻimi P.lari, baʼzan tizza, tirsak boʻgʻimi P.lari shikastlanadi; bunda shikastlangan boʻgʻim qattiq ogʻriydi, shishadi, harakat qiyinlashadi. P. shikastlanganda darxrl vrachga murojaat qilish, u kelguncha boʻgʻimni bint bilan siqib bogʻlab boʻgʻimga orom berish, uni qimirlatmaslik kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nikolay Ignatyevich Rogdayev**, variantlari **Muzil, Muzil-Rogdayev** (1880-yil, Shilkino, Klinskiy tumani, Moskva guberniyasi – 1934-yil, Toshkent) – rus anarxizm harakati yetakchisi.

Biografiyasi
------------

Nikolay Ignatyevich millati chex. Oliy maʼlumotli boʻlgan. 1890-yillarning oxiridan boshlab inqilobiy harakatda qatnashgan. Dastlab Sotsialistik inqilobiy partiyaga yaqin edi, ammo 1902-yilda chet elga ketdi va anarxistlar safiga qoʻshildi. Chet eldagi birinchi rus anarxizm tashkilotlarining aʼzosi boʻldi. 1905–1907-yillarda Kiyev va Yekaterinoslavda anarxizm-kommunistik guruhlar tashkilotchilaridan biri boʻldi. Rogdayev 1907-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan Xalqaro anarxistlar kongressida qatnashib, Rossiyadagi anarxistik harakat va kasaba uyushmalari haqida maʼruzalar qildi. 1908-yil iyuldan Jenevada shu nomdagi anarxist-kommunistlar guruhining markaziy organi boʻlgan „Burevestnik" ijtimoiy-siyosiy gazetasining bosh muharriri boʻlib faoliyat olib bordi. Bu 1900-yillarda Rossiya imperiyasidagi eng mashhur anarxistik nashr boʻlib, adadi 5 ming nusxagacha yetdi. Rogdayev 1910-yillarning boshlarida A. A. Karelinning anarxizm-tasavvufiga qarshi chiqdi. Aynan Rogdayev fitna usullari va tasavvufiy marosimlarning kombinatsiyasini bildiruvchi „karelinshina" iborasini yaratgan.

Rogdayev 1914-yilda Davlat Dumasining sobiq deputati, politsiya bilan hamkorlik qilgan Zaxar Virovoyning provokatsiyasi qurboni boʻldi. Politsiya xabarchisi V. L. Burtsev anarxistlar orasida provokatsiya haqida maʼlumot oldi. Biroq, zukko taktik harakatlar natijasida Virovoy bir-birlarini xiyonat qilishda gumon qila boshlagan anarxist-kommunistlar guruhini magʻlub etdi. Natijada, shubha Virovoyga emas, balki Rogdayevga tushdi.

Nikolay Ignatyevich 1917-yilda Rossiyaga qaytib kelib, bolsheviklar safiga qoʻshilgan va propaganda bilan shugʻullangan. Turkistonda sovet tashviqotiga rahbarlik qilgan. 1923-yildan Moskvadagi P. A. Kropotkin muzeyida xodim boʻlib ishlagan. Nikolay 1927-yilda Borovoy va boshqa taniqli anarxistlar (ular orasida Aleksandr Atabekyan, Nikolay Lebedev, Vladimir Barmash, German Asqarov va Lidiya Gogeliya) bilan birga Sacco va Vanzettining qatl etilishiga ommaviy norozilik bildirdi.

1929-yil bahor va yoz oylarida Moskvada Borovoy tarafdorlari, jumladan A. Andreyev, V. Barmash, F. Getssi va boshqalar OGPU tomonidan hibsga olindi. Rogdayev 1929-yil may oyida hibsga olindi. Keyinroq Toshkentga surgun qilindi va Surgunda vafot etdi. U miyasiga qon quyilib, koʻchada yiqilgan va vafot etgan,

Manbalar
--------

1. 1 2  „Жертвы политического террора в СССР". 2015-yil 23-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-may.
2. ↑  „Центр генеалогических исследований - поиск родственников и предков по фамилии". *rosgenea.ru*. Qaraldi: 2023-yil 18-noyabr.
3. ↑  *Koshel P.* Istoriya siska v Rossii
4. ↑  „От революции к тоталитаризму - Воспоминания о ГУЛАГе и их авторы" (ru-RU). Qaraldi: 2023-yil 18-noyabr.
5. ↑  „Эпилог / Русские анархисты. 1905—1917". 2013-yil 1-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-may.
**Seyid Abdulmoʻminxon Toʻra** (1852 — 1894) — mangʻitlar hukmron oʻzbek sulolasi vakili, Buxoro amiri Muzaffarning uchinchi oʻgʻli. U Buxoro amirligidagi koʻplab beklarning hukmdori boʻlgan.

Ukasi amir Seyid Abdulahadxon taxtga oʻtirgandan soʻng unga qarshi fitna uyushtira boshladi.

Biografiyasi
------------

Otasi davrida Chordjuy, Qarshi va Hisor beklarini boshqargan. 1886 yil iyul oyida amiri amir Seyid Abdulahadxon taxtga oʻtirgandan soʻng amirning maxsus farmoni bilan Boysunga koʻchirilib, oilasi bilan amir malaylari nazorati ostida qalʼada istiqomat qiladi. U faqat nominal jihatdan bek edi — aslida amir tomonidan tayinlangan amaldorlar bekdomga boshchilik qilishgan — aslida esa amirning asiri edi.

1891 yilda Buxoro hukumati vakili Ostonqul-biy rus siyosiy agenti P. M. Seyid Abduluminning Afgʻonistonga qochib ketmoqchi boʻlganini, boshqa safar esa uning xayolida buzgʻunchilik paydo boʻldi. Biroq, P. M.ning soʻzlariga koʻra. Lessar, bu mish-mishlarni amir akasini yoqtirmagan, ayniqsa Seyid Abdulmin bilan muomala qilish uchun tarqatgan (hatto ular qatl qilinishi mumkinligi haqida gapirishgan). Amir ukasi rus mulkiga qochib ketgan boʻlishidan qoʻrqib, u yerda unga yetib boʻlmaydi.

Nihoyat, 1891-yilda Seyid Abdulmin Buxoroga chaqirilib, Arkda oʻrnashib, oʻlimigacha uy qamogʻida saqlanadi. Seyid Abdulminning bolalari 1920 yilgacha Arkda tinimsiz yashashni davom ettirdilar. Oʻgʻli Iymatullaning shaxsiy muhrlari Arkdagi Buxoro oʻlkashunoslik muzeyi fondlarida saqlanadi.

Mirzo Salimbek „Tarix-i Salimiy" essesida Seyid Abdulmoʻmin haqida shunday yozadi:

Bu shahzodaning koʻp farzandlari bor edi. Marhum Tura bilan birga xizmat qilgan Muhammadiy jibachi[3]ning yozishicha, uning atigi qirq sakkiz oʻgʻil va qizi boʻlgan. Ammo „roviy sodiqlik uchun javobgardir".

Oʻlimi
------

Said Abdulmoʻmin 1894-yilda tabiiy sabablarga koʻra vafot etdi. U Boysun bekstvosida dafn etilgan.
**Rif respublikasi** — Shimoliy Marokashdagi togʻli Rif viloyati qabilalarining harbiy-siyosiy birlashmasi. Rif qabilalarining 1921—26 yillardagi ispan va fransuz mustamlakachilariga qarshi milliy ozodlik urushi jarayonida tuzilgan. Oliy qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyat — Milliy majlis boʻlgan. Unga prezident Abdulkarim rahbarlik qilgan. Hukumat aʼzolari 5 kishidan iborat boʻlgan. Qoidlar ichki ishlar vazirligiga va qabila ishlarini nazorat qiluvchi Respublika kengashiga boʻysungan. Aholidan olingan soliqlar, asosan, armiyaga sarflangan. Rif respublikasi ispan va fransuz qoʻshinlariga uzoq vaqggacha zarba berib kelgan. Biroq ularning birgalikda qilgan hujumlariga bardosh berolmay magʻlub boʻlgan (1926-yil 27 may).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: sh85114055

 |
Tvorog
**Tvorog** (ruscha: *тво́рог*) — sutni sut achitqi bakteriyalar bilan ivitib, zardobini ajratib tayyorlanadigan mahsulot. Qaymogi olingan yoki olinmagan sutdan tayyorlanishga qarab yogʻli (18%), kamyogʻ (9%) va yogʻsiz boʻladi. Qabul qilingan standartga koʻra yogʻli T. tarkibida koʻpi bilan 65% suv, 11% oqsil, 2,4% sut qandi boʻladi, 100 g kaloriyasi 230 kkal (960 kj)ga teng, 1 kg bunday T. uchun yogʻliligi 3,0—3,5% boʻlgan 5,9—6,9 kg sut sarflanadi. T.da sut tarkibidagi foydali moddalar saklanadi. T. oqsilida inson hayoti uchun zarur barcha aminokislotalar bor.

T. ni uy sharoitida tayyorlash uchun 3—4 l qaynatilgan iliq sutga 1 stakan qatiq qoʻshib aralashtirib kastryulkaga solinadi (baʼzan pepsin yoki kaltsiy glyukonat tuzidan foydalaniladi). Hosil boʻlgan quyqa boʻlaklanadi va kastryulkani suvli togʻoraga solib past alangada isitiladi (qaynab ketmasligi kerak). Quyqa bir xil isishi, zardobi ajralib chiqishi uchun aralashtirib turiladi. Boʻlaklar yuzaga qalqib chiqqach, elak yoki gʻalvir ustiga ikki qavat toza doka solib suziladi. Zardob toza oqib tushgach, sovitiladi va dokaga siqib oʻrab ustiga taxta qoʻyib, yuk bostirib qoʻyiladi. Poʻlat Tursunxoʻjayev.

Yana q.
-------

* Sut
* Sut sanoati
* Qaymoq

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

Tvorogning foydali tomonlari
Homilador ayyollarga kerak Chunki u bolaga kalsiy yetkazib beradi 
Yurak kasalliklariga jigar 12barmoq ichakka faydali
Lat yeyish jarohatlarni bitiradi
Uzoq umr kurishni istasangiz kop tvorog yeying
Urganch shahar 5-son maktabning 6-E sing o'quvchisi Ro'zmetova Sevinchoy
**Nurilla Abdullaevich Zokirov** (1942-yil 2-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2003-yil 15-aprel, Afina, Gruziya, AQSH) – sovet va oʻzbek bastakori, musiqashunos va oʻqituvchi.

Biografiya
----------

Nurilla Abdullaevich Zokirov 1942-yil 2-mayda Toshkent shahrida tugʻilgan. Bolaligidan musiqaga qiziqqan pianino chalishni puxta egallagan.

1961-yilda Reyngold Gliere nomidagi maxsus musiqa maktab-internatini tamomlagan. Keyin Toshkent davlat konservatoriyasiga oʻqishga kirdi. 1961—1962-yillarda professor Nikolay Yablonovskiy bilan fortepiano sinfida tahsil oldi. 1962-yilda kompozitsiya sinfiga oʻtdi va u yerda professor Boris Zeydmandan saboq olgan. 1967-yilda Konservatoriyani tamomlagan.

1977—1982-yillarda – Oʻzbekiston Bastakorlar uyushmasi boshqaruvi raisining oʻrinbosari lavozimini egalladi. U umrining soʻnggi yillarini AQShda oʻtkazdi.

Yaratilish
----------

1968-yilda Alisher Navoiyning „Istadim" gʻazali asosida yozilgan vokal-simfonik sheʼri musiqa jamoatchiligi tomonidan iliq kutib olinib, ijrochilar repertuaridan munosib oʻrin egalladi.

1972-yilda bastakor ijodidagi katta voqea E. Oxunov tomonidan yozilgan „Sohildagi jang" (1972) librettosi boʻldi. Opera 1974-yilda Navoiy nomidagi Katta akademik opera va balet teatrida premyerasi boʻlgan.

  

1990-yilda Davlat oʻzbek akademik drama teatri sahnasida Salohiddin Sirojiddinov asari asosida sahnalashtirilgan „Toʻmaris" spektaklining premyerasi boʻlib oʻtdi. Spektakl musiqasi Nurilla Zokirov tomonidan yozilgan. Asarni sahnalashtirgan rejissyor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist Rustam Hamidov edi

Zokirov Hamzaning „Fargʻona muxtoriyati" asari asosida 1993-yilda „Muxtoriyat" operasini yaratdi. 1994-yilda William Shakespearening "Gamlet "va „Makbet" tragediyalari asosida bastakor va rejissyor A.Slonim bilan birgalikda opera yaratdi.

Zokirov 50 ta dramatik spektakl uchun musiqa yozgan, „Boshqalar uchun" (1978), „Daraxtlar oʻsganda" (1982) filmlariga musiqa bastalagan. 2000-yildan 2003-yilda vafotigacha Atlantadagi Jorjiya universiteti (AQSh) buyurtmasi bilan spektakllarga musiqa bastalagan.

Oʻqituvchilik ishi
------------------

1963—1964-yillarda – Chirchiq shahar bolalar musiqa maktabi oʻqituvchisi.

1964–1967-yillarda – Hamza nomidagi Toshkent davlat musiqa akademiyasida musiqa nazariyasi oʻqituvchisi.

1967–1971-yillarda – Toshkent davlat konservatoriyasi milliy cholgʻu asboblarida chalish kafedrasi katta oʻqituvchisi.

1971—1977-yillarda Hamza nomidagi musiqa universitetida musiqa nazariyasi kafedrasi mudiri.

1990—1993-yillarda Oʻzbekiston teleradiokompaniyasining bir qancha badiiy va sahna koʻrinishlariga rahbarlik qilgan.

Ijodkorlik ballari
------------------

  

Zokirovning tarjimai holi va ijodini sanʼatshunoslik fanlari nomzodi, professor Tamara Avanesovna Golovyants oʻrgangan. 2010-yilda „Bastakor Nurilla Zzakirov" monografiyasi chop etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  „Закиров Нурилла".
3. ↑  „Закиров Нурилла".  Союз композиторов и бастакоров Узбекистана. Qaraldi: 2023-yil 27-sentyabr.
4. ↑  Головянц Т. А.*. Композитор Нурилла Закиров*, Ташкент, 2010.
**Laqay (Loqay)** — oʻzbeklar tarkibiga kirgan elatlardan biri. 

Laqaylar, asosan, Buxoro xonligining Hisor va Baljuvon bekliklari hududlarida, ayrim guruhlari hozirgi Surxondaryo viloyatining Denov, Tojikistonning Somoniyon, Kofarnihon, Hisor tumanlari, Xatlon viloyatining Qoʻrgʻontepa va Koʻlob mintaqalarida muqim aholi sifatida istiqomat qilishadi. Laqaylar Afgʻonistonning Bagʻlon va Balx viloyatlarida, Pokistonning Karochi shahri, Saudiya Arabistonidagi Makka, Madina, Jidda shaharlarida, Turkiyaning Antokiya, Istanbul mintaqalarida, Eronning Tehron viloyatidagi Qizil Hisorda, Sheroz, Zohidon, Kermon, Qazvin va Hoʻrmuzgon viloyatlarida yashaydilar. taxminan maʼlumotga koʻra, umumiy soni 500 ming kishidan ortiq. XX asr boshlarida Hisor bekligida laqaylar hisor laqaylari (esanxoʻja, bodroqli urugʻlari), Baljuvon bekligida yashovchilarni baljuvon laqaylari (bayram, toʻrtuvul urugʻlari) (hozirgi Koʻlob laqaylari) deb atalgan. Bu urugʻlarning har biri, oʻz navbatida, yana bir qancha kichik urugʻlarga (boʻlaklarga) boʻlingan. Laqaylar ham oʻzbek xalqini tashkil etgan boshqa elatlar singari hozirgi yashab turgan hududlarda shakllanib rivojlangan. Laqaylar chorvachilik, yilqichilik bilan shugʻullangan. Laqay ot zoti va hisori qoʻylar Markaziy Osiyoda mashhur. Boy xoʻjaliklarda 300—400, ayrimlarida 900—1000-yilqi boʻlgan. XIX asr oxirlarida oʻtroqlashish jarayonida dehqonchilik bilan shugʻullanishgan. laqaylar oʻziga xos urf-odat va anʼanalarga ega. Laqay qizlari tikadigan mapremech, juk charigʻich, aynaxalta, kashta va boshqa shunga oʻxshash milliy madaniyat namunalari mashhur. Ayniqsa, laqaylarda tikiladigan torlama va bostirma taqiyalar, yaʼni milliy bosh kiyimlar, oʻziga xos milliy madaniyat namunalari sifatida ajralib turadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Mallitskiy N. G. Uchebnoye posobiye po geografii Tadjikistana, T. —Samarqand, 1929;
* Karmisheva B. X. Oʻzbeki-lokaysi Yujnogo Tadjikistana, Stalinabad, 1954.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbek urugʻlari |
| --- |
|  |
| 
Ming · Qirq · Jaloyirlar · Saroy · Qoʻngʻirot (qabila) · Nayman · Qiyot · Xitoy (urugʻ) · Qangʻli · Arlot · Ungut · Tomalar · Uyshun · Baday · Batash · Qavchin · Yobu · Sulduz · Mitan · Yuz |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oleg Vyacheslavovich Nam** (1973-yil 26-iyulda Yangier shahrida tugʻilgan) – asli koreys millatiga mansub ukrainalik taekvondochi (beshinchidan), Ukrainada xizmat koʻrsatgan sport murabbiyi.

Biografiyasi
------------

Oleg Nam 1973-yil 26-iyulda Sirdaryo viloyatining Yangier shahrida tugʻilgan. U yoshligida sportchilik faoliyatini oilada toʻngʻich oʻgʻil sifatida maktabga borib, ukalarini himoya qilish uchun boshlagan, keyinchalik ukalariga mahalliy yer maydonida mahoratini oshirish boʻyicha darslar bera boshlagan. Oleg Namning oʻzi Rudolf Mixaylovich Nam bilan shugʻullangan va uni jang sanʼati asoslarini oʻrgatgan birinchi murabbiyi deb eslaydi.

90-yillarda Oleg Nam oʻz omadini izlash uchun Ukraina poytaxti Kievga koʻchib oʻtgan. Ukrainada hammasini boshidan boshlash qiyin boʻlishiga qaramay, u dars bergan maktabi hozirda mamlakatdagi eng yaxshi maktablardan biri hisoblanadi. 2012-yil oktyabr oyida taekvondo boʻyicha ayollar oʻsmirlar terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan, 2014-yil oxirida esa asosiy jamoani boshqargan. Uning shogirdlari Ukraina, Yevropaning koʻp karra chempioni va jahon chempionati sovrindorlari hisoblanishadi.

Oleg Namning shogirdi Irina Romoldanova, Singapurdagi oʻsmirlar Olimpiadasida Ukraina terma jamoasi uchun kumush medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. Mamlakatda sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun murabbiy faxriy yorliqlarga sazovor boʻlgan, bu yorliqlarni turli vaqtlarda mamlakat prezidentlari tomonidan shaxsan topshirilgan, xususan L. Kuchma va V. Yanukovich shular jumlasidandur. Shuningdek, Namaning shogirdlaridan biri Tatyana Teterevyatnikova ham xalqaro maydonda Ukraina bayrogʻini baland koʻtargan .

Oleg Nam konkida uchish va peyntbol oʻynashni yaxshi koʻradi. Koʻpincha Ukrainda joylashgan koreys madaniyat markazidagi ijtimoiy ishlarda faol ishtirok etadi. Oleg Nam oilali uning bir nafar oʻgʻli va qizi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  „Головна сторінка".  ftu.in.ua. 2017-yil 25-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 25-avgust.
2. ↑  „Нам Олег Вячеславович главный тренер".  ktf.kiev.ua. 2019-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-mart.
3. ↑  „Українка Ромолданова вперше за 10 років виграла для країни "золото" з тхеквондо" (uk).  www.unian.ua. 2019-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-mart.
4. ↑  „Олег Нам".  koredo.ru. 2017-yil 25-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 25-avgust.
**Malika Samadovna Abdullaxoʻjayeva** (1932.28.11, Moskva — 2018.26.06) — patolog-anatom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademigi (2000). Tibbiyot fanlari doktori (1968), professor (1970). Oʻzbekiston qahramoni ordeni bilan taqdirlangan.
Toshkent tibbiyot akademiyasini bitirgan (1956). Toshkent tibbiyot akademiyasi Markaziy ilmiy tadqiqot laboratoriyasi mudiri (1960 — 62), Oʻzbekiston rentgenologiya, radiologiya va onkologiya ilmiy tadqiqot instituti patomorfologiya va gi-stoximiya laboratoriya mudiri (1963-69), Toshkent tibbiyot akademiyasi (1969 — 90), 1990-yildan 2-Toshkent tibbiyot akademiyasi patologik anatomiya kafedrasi mudiri. Abdullaxoʻjayevaning ilmiy ishlari, asosan nerv sistemasining immunopatologiyasi, geografik patologiya va tibbiyot tarixi masalalariga bagʻishlangan, Oʻzbekistonda tibbi-yot sohasidagi yangi yoʻnalish — transplantatsiyey immunopatologiya asoschisi. 6Oʻzbek va rus tillarida chop etilgan birinchi patologik anatomiya darsligining (1997) muallifi. Kaliforniya shtatining faxriy fuqarosi (1986-yildan).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Isteʼmol** — iqtisodiy ehtiyojlarni qondirish jarayonida moddiy va maʼnaviy neʼmatlardan foydalanish, takror i.ch. jarayonining oxirgi bosqichi. Isteʼmol turiga koʻra, ishlab chiqarish isteʼmoli va noishlab chiqarish Isteʼmol ga boʻlinadi. Ishlab chiqarish isteʼmoli i. ch. jarayonida xom ashyo, mashina, yoqilgʻi, yordamchi materiallar va b. ishlab chiqarish vositalarining hamda ishchi kuchi (jismoniy va maʼnaviy energiya)ning sarflanishini bildiradi. Shu sababli i.ch. isteʼmolchi bevosita i. ch. jarayoniga kiradi. Noishlab chiqarish isteʼmoli i. ch. doirasidan chetda yuz beradi. Bu jarayonda isteʼmol buyumlaridan foydalaniladi yoki ular tamomila Isteʼmol etiladi. Bunday Isteʼmol aholi Isteʼmol (yoki shaxsiy Isteʼmol) va ijtimoiy Isteʼmol (umumiy ijtimoiy Isteʼmol)ga boʻlinadi. Shaxsiy Isteʼmol jarayonida kishilarning oziq-ovqat, kiyim-kechak, uy-joy, dam olish, salomatlikni saqlash kabi bevosita shaxsiy ehtiyojlari qondiriladi. Umumiy ijtimoiy Isteʼmol ga boshkarish, fan, mudofaa va b.ga boʻlgan ehtiyojlarni qondirish kiradi.

Isteʼmol ning asosini moddiy neʼmatlarni i.ch. tashkil qiladi va i. ch. ning asosiy maqsadi Isteʼmol ga xizmat qilishdan iborat. Oʻz navbatida Isteʼmol ham i.ch. ga taʼsir koʻrsatadi. Isteʼmol ch. bilan Isteʼmol oʻrtasidagi bogʻlanish taqsimot va ayirboshlash orqali amalga oshadi. U yoki bu mamlakatda, u yoki bu tarixiy davrlarda Isteʼmol ning umumiy darajasi, aholi farovonligining oʻsishi ishlab chikaruvchi kuchlarning rivojlanganlik darajasi bilan belgilanadi.

Yana q.
-------

* Isteʼmol meyorlari

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Pay Nam Seb** norasmiy ruscha nomi – **Konstantin** (1908-yil 13-mart, Primorskaya viloyati, Ussuriysk tumani, Popova Gora qishlogʻi – 1976-yil 3-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani MTS traktor brigadasi brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Biografiyasi
------------

Pay Nam Seb 1908-yilda Ussuriysk tumani, Popova Gora qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1921-yilda Barabash qishlogʻidagi boshlangʻich maktabni tugatgan. 1926-yildan Posyetovskiy tumanida qishloq xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishlagan. Nam Seb 1930–1931-yillarda Posyetovskiy tumanidagi „Traktor" kolxozida , 1932–1933-yillardaSverdlov nomidagi bugʻuchilik kolxozida hamda 1933–1937-yillarda Kalinin nomidagi kolxozda temirchi va traktor haydovchisi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatiga surgun qilingan.

Pay Nam Seb 1937-yildan Quyi Chirchiq viloyati Budyonniy nomidagi kolxozda traktorchi, 1944-yildan 4-son traktor brigadasida mexanik, 2- Quyi Chirchiq MTS traktor brigadasida brigadir lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Pay Nam Seb SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 15-oktyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan.

1958-yildan Toshkent viloyati, Oqqo'rg'on tumani, Dimitrov nomidagi kolxozda brigada mexanigi va ustaxona mudiri boʻlib ishlagan.

Mexanik 1971-yilda nafaqaga chiqqan. Toshkentda yashagan. 1976-yil dekabrda vafot etgan. U sobiq Dimitrov nomidagi kolxoz (hozirgi Quyi Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Pay Nam Seb Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni, „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali va „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------



1. ↑  „Пай Нам Себ". Qaraldi: 2023-yil 17-noyabr.
**Sulton Segizboyev** (1899.15.7, hozirgi Oqqoʻrgʻon tumani — 1938.15.6) — siyosat va jamoat arbobi. Avval qishloq maktabida, soʻng Toshkent gimnaziyasida oʻqigan. Iqtisod fanlari boʻyicha professor (1930). Segizboyev 1916-yil Turkistondagi milliy ozodlik harakatida qatnashgan. 1918-yildan xoʻjalik sohasida rahbarlik lavozimlarida. Turkiston oʻlka "Qoʻshchi" tashkiloti masʼul kotibi (1921—22). Fargʻona viloyati partiya komiteti kotibi (1923), Turkiston KP MK tashkiliy boʻlimi mudiri, Toshkent uyezdi partiya komiteti kotibi (1924). Ukraina Starobelsk okrug partiya komiteti yoʻriqchisi (1925). 1925—30 yillarda Qizil professura instituti (Moskva)da oʻqigan, shu institut huzuridagi kechki universitet dekani. Butunittifoq qishloq xoʻjaligi akademiyasining Oʻrta Osiyo filiali va Paxtachilik instituti direktori, Oʻrta Osiyo universitetida kafedra mudiri (1930—31). VKP (b) Qozogʻiston oʻlka komitetida boʻlim mudiri (1932—36), Shimoliy Qozogʻiston viloyat partiya komiteti 1kotibi (1937). Oʻzbekiston XKS raisi, SSSR Oliy Soveti Ittifoq Soveti raisi oʻrinbosari (1937—38). Gazeta, jurnalarga muharrirlik qildi, iqtisod va tarixga oid koʻplab maqolalar yezdi. 1938-yil Toshkentda qamoqqa olinib, qatagʻon qilindi. Oʻlimidan soʻng oqlandi. Segizboyev xotirasi abadiylashtirilgan. Oqqoʻrgʻon tumanidagi shirkat xoʻjaliklari (2 ta), maktab, mahalla, koʻcha, Mirzachoʻl tumanidagi shirkat xoʻjaligi, Guliston shahridagi tibbiyot kolleji, Toshkent shahridagi koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi, Mirzachoʻl va Oqqoʻrgʻon tumanlarida Segizboyev byusti oʻrnatilgan.

Adabiyot
--------

* Oʻzbekiston tarixi (1917—1991-yil), T. 2000; Muhiddinova F.P. Hasanov Q. Sulton Segizboyev, T. 1978.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Oʻzbekiston Bosh vazirlari |
| --- |
|  |
| Oʻzbekiston SSR | 

* Fayzulla Xoʻjayev
* Abdulla Karimov
* Sulton Segizboyev
* Abdujabbor Abdurahmonov
* Abdurazzoq Mavlonov
* Nuriddin Muhiddinov
* Usmon Yusupov
* Nuriddin Muhiddinov
* Sobir Kamolov
* Mansur Mirzaahmedov
* Orif Alimov
* Rahmonqul Qurbonov
* Narmaxonmadi Xudoyberdiyev
* Gʻayrat Qodirov
* Mirahad Mirqosimov
* Shukrullo Mirsaidov
 |
|  |
| Oʻzbekiston | 

* Abdulhoshim Mutalov
* Oʻtkir Sultonov
* Shavkat Mirziyoyev
* Abdulla Oripov
 |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Kimyo va fizikada **Avogadro doimiysi** (ramzlari: ***L***, ***N*A**) zarrachalar (odatda atom yoki molekulalar) soni *N* ning modda miqdori *n* (mol) ga nisbati *N*A = *N*/*n* deb aniqlanadi. Yaʼni, u modda molyar massasining oʻsha modda massasiga proporsiyasi faktoridir. Avogadro doimiysi 1 mol moddadagi zarrachalar sonini koʻrsatib, 7023602214129000000♠6.02214129(27)×1023 mol−1 ga tengdir.

Kimyoviy miqdorning avvalgi taʼriflarida **Avogadro soni** atamasi ishlatilardi. Xalqaro Birliklar Tizimi asosiy birliklari toʻplamini qayta koʻrib chiqish natijasida kimyoviy miqdor konseptini yangidan belgilashga zarurat tugʻildi. Avogadro soni Perrin tomonidan bir gramm-mol vodoroddagi molekulalar soni qilib tayinlangan edi. U keyinroq 12 g uglerod-12 izotopidagi atomlar soni qilib belgilandi.

| Turli birliklarda *N*A qiymati |
| --- |
| 7023602214129000000♠6.02214129(27)×1023 mol−1 |
| 7026273159734000000♠2.73159734(12)×1026 funt-mol−1 |
| 7025170724843400000♠1.707248434(77)×1025 unsiya-mol−1 |
|

✌

Manbalar
--------

1. ↑  Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry
2. 1 2 3  Fundamental Physical Constants
3. ↑  "Atomic Weight: The Name, Its History, Definition and Units"
4. ↑  "Glossary of Terms in Quantities and Units in Clinical Chemistry (IUPAC-IFCC Recommendations 1996)"
5. ↑  The International System of Units (SI)

Havolalar
---------

* Avogadro doimiysining 1996-yilgi taʼrifi (Wayback Machine saytida 2009-09-29 sanasida arxivlangan)
* Avogadro soni (Wayback Machine saytida 2011-08-13 sanasida arxivlangan)


  


|  |  |
| --- | --- |
| Fanlar | *Fanlar haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kusein Karasaev** (qirgʻizcha: *Кусейн Карасай уулу*; 1901-yil 5-yanvar, Rossiya imperiyasi, Semirechensk viloyati, Qorakoʻl tumani, Ken-Suu, Kensu volosti (hozirgi Qirgʻiziston Issiqkoʻl viloyatining Tyup tumani) — 1998-yil) — qirgʻiz va sovet lingvisti, folklorshunosi, turkolog. Filologiya fanlari nomzodi (1944), professor (1966), Qirgʻiziston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992). Qirg‘iziston Milliy fanlar akademiyasining faxriy akademigi. Qosim Tinistanov nomidagi Davlat mukofoti laureati.

Hayoti
------

1914-1916-yillarda Qorako'ldagi rus maktabida o'qigan. 1916-yil fojiasidan keyin oilasi bilan Xitoyga qochib ketadi.

U cho'pon bo'lib ishlagan. 1921-yilda vataniga qaytib, 1923-1924-yillarda To‘qto‘yon qishlog‘ida ishladi.

1925-yilda Toshkentga borib, Oʻrta Osiyo davlat universitetiga oʻqishga kiradi, uni tugatgach, Toshkentda birinchi qirgʻiz gazetasida ishladi.

1924—1925-yillarda Oʻrta Osiyo davlat universitetida ishchilar fakultetida dars bergan, Partiya Markaziy Qoʻmitasining Oʻrta Osiyo tarjimon va taqrizchilar byurosi aʼzosi boʻlgan.

1926-yilda qirg'izlar o'rtasida savodsizlikka qarshi kurashga qaratilgan "Janiliq" kitobini yozishda qatnashgan.

1927-yilda Bokuda (Ozarbayjon) yangi turk alifbosini joriy etishga bagʻishlangan plenumda qatnashdi. O'qishni Toshkentda qoldirib, 1928-yilda Leningrad Sharq instituti qoshidagi turkiy seminariyaga o'qishga kiradi. Institutda tilshunoslik fanidan dars bergan.

1931-yilda Sharq institutini muvaffaqiyatli tamomladi. Enukidze Leningradda, Qirg‘iziston Adabiyot institutida ishlash uchun Frunzega ko‘chib o‘tdi. 

1931—1940-yillarda Qirgʻiziston Madaniy qurilish ilmiy-tadqiqot institutida (KirNIKS; keyinchalik Til, adabiyot instituti, soʻngra Til, adabiyot va tarix tadqiqotlari instituti) ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1941-yilda Ulug' Vatan urushi boshlanganidan keyin armiyaga chaqirilmadi.

1944-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va bir qancha kitoblar yozdi. Turkolog K.K.Yudaxin bilan birgalikda ruscha-qirgʻizcha lugʻat tuzgan (1944). 1946-yildan KPSS a'zosi. 1951-yildan 1974-yilgacha Qirg'iziston Davlat universitetida o'qituvchi.



1. ↑  „Хусеин Карасаев — tyup.net". *tyup.net*. Qaraldi: 11-noyabr 2023-yil.
**Piter Uilyam „Pit" Postletveyt** (inglizcha:  *[ˈpɒsəlθweɪt]; 1946-yil 7-fevral, Uorrington – 2011-yil 2-yanvar, Shryusberi) – ingliz kino aktyori.* 

Uning ishtirokidagi eng mashhur filmlar:„Podozritelnie litsa", „Vo imya otsa", „Yura parki 2: Yoʻqolgan dunyo", „Soʻnggi Mogikan", „Ajdaho yuragi", „Muqaddima", „Gorod Vorov". 

1994-yilda „Vo imya otsa" filmidagi eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor nominatsiyasida Oskarga nomzodi ko'rsatilgan.

Biografiyasi
------------

Peter Postlethwaite 1946-yil 7-fevralda Cheshir shtatining Uorrington shahrida tugʻilgan. Gollivudga kelganidan soʻng birinchi katta filmdagi roli „Dalekiye golosa, zastivshiye jizni" filmidagi Ota rolidir. Aktyor tamaki chekishni juda hush koʻrardi va shu sababli 1990-yilda aktyorga oʻpka saratoni tashxisi qoʻyildi. Kasallik bilan uzoq yillar kurashgan, hozirda sogʻaygan.

1992-yilda „Chujoy 3" filmida Devid rolini ijro etgan.

1994-yilda „Vo imya Otsa" filmidagi roli uchun „Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor" nominatsiyasida Oskar mukofotiga nomzod boʻlgan.

Shundan soʻng, aktyor „Podozritelnie litsa", „Ajdaho yuragi", „Romeo va Julietta", „Yura davri parki 2: Yoʻqolgan dunyo", „Solomon Keyn", „Muqaddima", „Gorod vorov" kabi filmlarda muhim rollarni ijro etgan.

Koʻpgina tomoshabinlar, shu jumladan ruslar ham uni Bernard Kornuellning („Rota Sharpa" (1993) va „Vrag Sharpa" (1994)) romanlariga asoslangan „Priklyuchenie korolevskogo strelka Sharpa" nomli tarixiy serialdagi salbiy, ammo oʻziga xos roli bilan eslashadi.

2004-yilda Postlethwaite Britaniya imperiyasining ordeni bilan taqdirlangan.

Peter Postlethwaite 2011-yil 2-yanvarda Shropshire kasalxonasida oshqozon osti bezi saratonidan vafot etdi. „Ubit Bono" filmidagi roli, uning oxirgi ijro etgan roli boʻldi.

Vafotidan soʻng aktyor Ben Afflekning „ Gorod Vorov" filmidagi roli uchun Britaniya kino va televideniye sanʼati akademiyasining „Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor" mukofotiga nomzod sifatida koʻrsatildi.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*
5. ↑  „Lenta.ru: Кино: Умер британский актёр Пит Послтуэйт". 2011-yil 6-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 5-yanvar.
6. ↑  Lesnik, Tim. „Daniel Day Lewis Pays Tribute to Pete Postlethwaite" (2011-yil 17-fevral). 2011-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 17-fevral.
7. ↑  „Oscar-nominated actor Pete Postlethwaite dies aged 64". Bbc.co.uk (2011-yil 3-yanvar). 2022-yil 19-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 4-yanvar.
8. ↑  Bradshaw, Peter. „Pete Postlethwaite: A face we won't forget". *Guardian* (2011-yil 1-yanvar). 2011-yil 17-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 4-yanvar.

Havolalar
---------

* Пит Постлетуэйт IMDbda
**Silard**, Ssilard (Szilard) Leo (1898.11.2, Budapesht — 1964.30.5, LaJolla, Kaliforniya) — amerikalik fizik. Budapesht texnologiya institutida va Berlin universitetida oʻkigan (1922-yilda tugatgan). Berkli universitetida ishlagan (1925— 32). 1933-yilda Angliyaga ketgan. Kolumbiya universiteti xodimi (NyuYork, 1939— 42). Chikagodagi Metallurgiya lab.sida ishlagan (1942—46). 1946-yillan Chikago universiteti professor Ilmiy ishlari yadro fizikasiga, biofizika ia molekulyar biologiyaga oid. Yadro urani parchalanganda zanjir yadro reaksiyasi hosil boʻlishi mumkinligini koʻrsatgan (1939); E. Fermi bilan birgalikda U235 ning kritik massasini aniqlagan. Birinchi atom reaktorining yaratilishida ishtirok etgan (1942).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ion bogʻ**, elektrovalent bogʻ, geterovalent bog — kimyoviy bogʻ turlaridan biri, qaramaqarshi zaryadli ionlar oʻrtasidagi elektro-statik oʻzaro taʼsir kuchiga asoslanadi. I. b. elektromanfiylik jihatidan bir-biridan katta farq qiladigan ikki element orasida vujudga keladi. Bunday bogʻlar ishqoriy metallarning galogenidlarida koʻproq hosil boʻladi. LiF birikmasidagi litiy bilan ftor orasidagi bogʻ bunga yaqqol misol boʻla oladi. Har qaysi ion oʻz atrofida elektr maydoni hosil qiladi. Shu sababli I. b. li molekulalar geteropolyar birikma deb ataladi. Ge-teropolyar birikmalar hamma agregat holatlarda ionlik tavsifini saqlab qoladi. Mas, NaCl birikmasi gaz, suyuq va qattiq holatlarning hammasida ham Na+ va Cl ionlardan tarkib topgan va ular orasida I. b. mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sur** (arabcha: ) — Finikiya (hozirgi Livandagi Sur sh.)dagi dengiz boʻyi shahardavlati. Mil. av. 4ming yillikda asos solingan. Mil. av. 1ming yillikda ravnaq topgan. Mil. av. 3—2ming yillikda muhim hunarmandchilik va savdo markazi. 2ming yillikda (tanaffuslar bilan) Misr taʼsirida boʻlgan. S.liklar Oʻrta dengiz orollari (Kipr, Sitsiliya va boshqalar), Shimoliy va Gʻarbiy Afrika va Ispaniyada bir qancha koloniyalar (manzilgohlar) barpo etganlar. Mil. av. 10-asrda S. gegemonligi ostida vujudga kelgan SurSidon podsholigi Finikiyaning butun dengiz sohyli ustidan hukmronlik qilgan. Mil. av. 8-asrda S. Ossuriyaga, mil. av. 6-asr boshidan Yangi Bobil podsholigiga, mil. av. 6-asrning 2yarmidan Axomaniylar davlatiga karam boʻlgan. Mil. av. 332 y. uzoqmuddat dengiz va quruklikdan qamal qilingandan keyin S. Aleksandr tomonidan egallangan. Ellinizm davrida S.Ptolemeylar, Salavkiylar davlati tarkibida, mil. av. 64 yildan Rimning Suriya provinsiyasiga ichki muxtoriyatini saklagan xolda kirgan. Arablar istilosiga qadar (7-asr) Sharqiy Oʻrta dengizning yirik savdo markazi boʻlib qolgan. S.da arxeologik qazish ishlari fransuz arxeologi E. Renan (19-asrning 2yarmi), A.Puadebar (20-asrning 40-yillari) tomonidan olib borilgan. S. Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb11973663k (maʼlumot)
* GND: 4061314-8
* LCCN: n85064197
* MusicBrainz: 3bad82fe-c937-47f8-9632-b907c71d3bdd
* SUDOC: 027763781
* VIAF: 124395803
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 124395803

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Tabaqa (maʼnolari).

**Tabaqa** — muayyan xalq ichida ijtimoiy mavqeiga qarab boʻlinadigan guruh. T. urfodat yoki qonunda mustahkamlangan, avloddan avlodga oʻtib keladigan huquq va burchlarga ega boʻlgan. T.lar oʻtmishda anʼanaviy zodagonlik va aslzodalik tushunchalari mavjud boʻlgan joylarda vujudga kelgan.

Sharq mamlakatlarida jamiyatni turli T.larga boʻlinganligi tarixiy manbalarda qayd etib oʻtilgan. Masalan, qad. Hindistonda varnalar, kastalar mavjud boʻlgan. Musulmon mamlakatarida harbiylar, ahli qalam, ulamolar, qozilar, raiyat va boshqa alohida T.ga ajralgan. Markaziy Osiyoda jamiyatni T.ga ajratishni shartli ravishda 2 ga boʻlish mumkin. Birinchisi, sinfiy T.ga ajratish, uning tarixi ibtidoiy jamiyaning yemirilishi va sinfiy munosabatlarning shakllanishi, dinning kelib chiqishi bilan bogʻliq. Masalan, qabila boshliqlari, kohinlar jamiyatning imtiyozli T.sini tashkil etishgan (qarang Tabu). Ikkinchisi, ijtimoiy T.ga ajratish T.ning bu shakli ham ilk yozma manbalarga koʻra (Avesto) Markaziy Osiyoda qad. tarixga ega. Arablar istilosi, islom dini tarqalganidan soʻng, yanada keng Tapkalgan. Sayyid, xoʻja, toʻra, mir, bek va boshqa jamiyatning oqsuyaklar T.sini tashkil etgan boʻlsa, oddiy fuqaro — qorachalar deb nomlangan. Mas. sayyidlar paygʻambar avlodlari sanalib, ular musulmon jamiyatida imtiyozli ijtimoiy T.ni tashkil qilganlar va dindorlar orasida katta obroʻ-eʼtiborga ega boʻlishgan. Xalq sayyidlarni baʼzan avliyolar qatoriga qoʻygan. Xoʻjalar islomda oqsuyaklar T.si sifatida sayyidlardan keyin turib, baʼzi musulmon mamlakatlarida hozir ham ularning imtiyozlari saklanib qolgan. Oʻtmishda xoʻjalar bilan oddiy fuqarolar (qoracha) oʻrtasida quda-andachilik munosabatlari cheklangan. Ijtimoiy munosabatlar rivojlanishi bilan jamiyatda ijtimoiy tafovut yoʻqolib boradi. Oʻrta Osiyoda 20-asrga qadar turli ijtimoiy T.lar mavjud boʻlgan.

T.chilikning yuksak namunasi Fransiyada boʻlib, u yerda 14—15-asrlardan boshlab jamiyat T.larga boʻlingan. Yuqori T. aristokratiya va mayda dvoryanlar (jentri)dan iborat edi. Ruxrniylar boshqa T.ga mansub boʻlib, ular bir oz quyiroqsa tursalarda, maxsus imtiyozga ega edilar. Oddiy xalqni esa keyinchalik "uchinchi T." deb atay boshladilar. T.lanish boshqa davlatlarda turlicha shakllarda koʻrinadi.

Sayfullo Tursunov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Robert Abramovich Pinxasov** – buxoro yahudiylari jamoat va fan arbobi, tibbiyot xodimi, dotsent, bir qator kitoblar, darsliklar, maʼruzalar va maqolalar muallifi va hammuallifi.

Robert 1992-yildan „Roshnoy" ijtimoiy ilmiy markazi prezidenti, loyiha rahbari, muharriri va ikki jildlik „Istoriya buxarskix yevreyev. Noviy i noveyshiy period" (2005) kitobi hammuallifi. 1993-yildan beri Amerika-Rossiya Tibbiyot Jamiyati ARMS vitse-prezidenti lavozimida faoliyat olib borgan.

Pinxasov 2002–2006-yillar oralogʻida Butunjahon rusiyzabon yahudiylar kongressi (WKRE) muvofiqlashtiruvchi kengashi aʼzosi boʻlgan. Nyu-Yorkda buxoro yahudiylari tarixi va madaniyatiga bagʻishlangan I, III, V ilmiy-amaliy konferensiyalardagi (1995, 2000, 2012) tashkiliy qoʻmita raisi. Buxoro yahudiylarining tarixi va madaniyati boʻyicha IV konferensiya tashkiliy qoʻmitasi aʼzosi (2003, Quddus). Robert rusiyzabon shifokorlar va biologlarning ikkita xalqaro konferentsiyasi tashkilotchisi (1997, 1998. Nyu-York). U, shuningdek, Nyu-York va AQShning boshqa shaharlari tibbiy idoralarida maslahatchi boʻlib faoliyat yuritadi.

Robert Pinxasov 1960-yilda Toshkent tibbiyot institutining davolash fakultetini tamomlagan. 340-sonli tuman harbiy gospitalida shifokor boʻlib ishlagan, keyinchalik Toshkent shahridagi 1-sonli klinik gospitalning urologiya boʻlimini boshqargan. Shuningdek, assistent va Toshkent tibbiyot instituti urologiya va operativ nefrologiya kafedrasi dotsenti lavozimida ishlagan.

Shifokor Robert Abramovich 1992-yilda AQShning Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi. U 112 ta ilmiy maqola, 22 ta kitob va 4 ta maʼlumotnoma muallifi va hammuallifi. Robert 1999-yil „Mujchinam o mujchinax", 2001-yil „Buxarskiye yevrei v meditsine", 2008-yil „Buxorskiye yevrei. Ensiklopedicheskiy spravochnik" (2010-yil inglizcha nashri), 2010-yil „Buxarskiye yevreyi" va 2012-yil „Deyateli iskusstv – buxarskiye yevreyi" kabi qator kitoblar muallifi. 2011-yil „Na volne pamyati", 2012-yil „Traditsii i bit buxarskix yevreyev", 2013-yil „Buxarskiye yevreyi. Kniga pamyati" kitoblari, shuningdek, 1987-yilda „IV kurs talabalari uchun urologiya darslari uchun uslubiy tavsiyalar" va 1988-yilda chop etilgan „VI kurs talabalari uchun urologiya boʻyicha qoʻllanma" darsliklari muallifi.

Manbalar
--------


1. ↑  „Пинхасов, Роберт Абрамович - Бухарские евреи [Текст : энциклопедический справочник"]. Qaraldi: 2023-yil 9-noyabr.
2. ↑  „ЛИШЬ НЕПОКОЛЕБИМАЯ СТРАСТЬ СПОСОБНА ОСТАВИТЬ СЕРЬЁЗНЫЙ СЛЕД В НАУКЕ". Qaraldi: 2023-yil 9-noyabr.
**Oshlash**, teri oshlash — maxsus moddalar, eritmalar (qarang Oshlovchi moddalar) bilan teri va moʻynani ishlash, terining junini toʻkish (yalangʻochlash). Terini O. bilan odamlar qadimdan shugʻullanishgan. Ibtidoiy odamlar kiyim oʻrnida hayvon terisini yopinib yurishgan. Ular asta-sekin teri O.ni, unga kimyoviy va mexanik ishlov berib, undan charm tayyorlashni, charmdan poyabzal va kiyim-bosh tikishni oʻrganib olishgan. Oʻrta Osiyo shahar va qishloqlarida ham teri oshlash hunari mashhur boʻlgan, dastlabki teri Oshlash doʻkonlari 19-asr 2-yarmida paydo boʻlgan. 20-asr boshlarida artellar, zavodlar tashkil boʻla boshlagan. Pekin xususiy teri oshlovchilar ham saqlanib qolgan (ular hozir ham mavjud). Oshlash zavodlarda chanlar, barkaslar, barabanlarda amalga oshiriladi. Oshlash jarayonida jun qirish mashinasi, silliklash mashinasi va boshqa mashina hamda apparatlardan foydalaniladi (yana qarang Koʻnchilik, Koʻnpoyabzal sanoati).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |