**Lorenzo Pier Paolo Amoruso** (1971-yil 28-iyunda tugʻilgan) — italiyalik sobiq professional futbolchi, futbolchilik faoliyati davomida Italiya, Shotlandiya, Angliya va San-Marinodagi yettita jamoada himoyachi sifatida oʻynagan, ammo ko'proq Glazgoning Rangers bilan olti yillik faoliyati bilan mashhur boʻlgan. O'sha olti yillik davr ichida u klub bilan to'qqizta yirik sovrinni qo'lga kiritdi, shu jumladan 1998-99-yil va 2002-03-yil mavsumlarida mahalliy uchtalikda, musobaqali futbolda 150 dan ortiq marta jamoani himoya qildi. U protestant bo'lgan jamoa Reynjers kapitani bo'lgan birinchi katolik edi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Italiya

Amoruso o'z faoliyatini 1988-yilda mahalliy Bari klubida boshlagan va u uchun 75 o'yinda maydonga tushib, 8 gol urgan. Amoruso 1991—1993-yillarda Mantova va Peskara klublarida ijarada o'tkazgan, ammo vaqti-vaqti bilan maydonga tushgan. 1995-yilda u Fiorentinaga o'tib, klub sardori bo'ldi va 54 uchrashuvda maydonga tushdi. U 1996-yilda Italiya Kubogida g'alaba qozondi va 1997-yilda Florensiya jamoasi Yevropada bordi va u yerda UEFA Kubogi G'oliblari Kubogining yarim finaliga chiqdi va faqat yakuniy chempion Barselonaga yutqazdi.

### Reynjers

Manchester Yunayted tomonidan qiziqish tufayli Amoruso 1997-yil 29-mayda Reynjers bilan 4 millonfunt sterling evaziga shartnoma imzoladi. Klub bilan birga u uch marta Shotlandiya Premyer-ligasida, shuningdek, uch marta Shotlandiya kubogida va uch marta Shotlandiya Liga kubogida g'olib chiqqan. U tovon payidagi jarohat tufayli debyut mavsumining ko'p qismini o'tkazib yubordi va Shotlandiya kubogi yarim finalida Seltikga qarshi o'yinda Gordan Petric o'rniga 1998-yil aprelgacha zaxira o'yinchi sifatida debyutini o'tkazmadi. Keyin 1998-yilda Dick Advocaat tomonidan Reynjers sardori etib tayinlandi. Jamoaga qaytgandan so'ng, Amoruso bir nechta yomon namoyishlar va taktik xatolardan so'ng Reynjers muxlislari tomonidan noroziliklarga uchradi. Amoruso menejer bilan ham bir necha bor tortishib qoldi keldi va natijada Sanderlendga o'tishni rejalashtirdi ammo bu bekor qilindi. Advocaat Amoruso o'rniga himoyachilar bilan shartnoma imzolashni boshladi, masalan, Bert Konterman va Paul Ritchie, lekin uning o'rnini bosa olmagach, italiyalik qoldi. Ritchie birorta ham maydonga tushmadi va Konterman boshidan tanqid qilinar edi, lekin Amoruso kabi u oxir-oqibat muxlislar qalbiga yo'l topdi.

1999-yil dekabr oyida Amoruso Dortmundning Borussiya klubining nigeriyalik hujumchisi Viktor Ikpebaga nisbatan irqchi fikrlarni aytganidan so'ng omma oldida uzr so'radi. O'sha kuni oldinroq Amoruso's *Corriere dello Sport - Stadio* (Italiyaning kunlik sport gazetasi) ga bergan intervyusida ayblovlarni rad etgan va sudga murojaat qilish bilan tahdid qilgan edi. TV tasvirlari uning hikoyasiga zid bo'lganida, *The Times* tomonidan sharmandali deb ta'riflandi, keyinchalik u o'z o'rnini o'zgartirishga majbur bo'ldi.. Keyinchalik, BBC Reynjers tarafdorlarining Amorusoni qo'llab-quvvatlash uchun irqchilik kuchaygani haqida xabarlarni taqdim etdi.

2000-01-yilgi mavsumda Reynjers qisman Amorusoning yana bir xatosi tufayli UEFA Chempionlar Ligasidan Monakoga tark etganida, u sardorlikdan mahrum qilindi (va22 yoshli Barri Fergyusonga berildi). Amoruso klubda ikki yil davomida sardorlik qilgan, tarixda birinchi katolik bo'lgan. U kamsitilib yerga urilgan va keyinchalik Advokaatni uni yo'q qilishga urinishda ayblagan.

Dick Advocaatning 2000-yil oktyabr oyida o'z jamoasidagi „semiz bo'yinlilar"ga hujum qilganidan so'ng, xabarlar italiyalikni ehtimoliy nishon bo'lgan deb atagan. Ko'proq xatolar Amorusoga yana o'z jamoalari tarafdorlari tomonidan ham noroziliklarga olib keldi. Bu davrda Amoruso Angliyaning Fulxem va Vest Xem Yunayted klublariga o'tish bilan bog'lanar edi.

Advocaat keyinchalik menejer lavozimidan chetlashtirildi va Amoruso yangi xo'jayin Alex McLeish davrida o'z sport formasini qayta kashf qildi; 2002-yil Shotlandiya PFA o'yinchilari tomonidan yilning eng yaxshi o'yinchisi unvonini qo'lga kiritdi. James Gradyga tupurgani uchun to'rt o'yinlik diskvalifikatsiyadan so'ng u Reynjers uchun 2003-yilgi Shotlandiya kubogi finalidagi so'nggi o'yinida g'alaba golini urdi va maydonni tark etayotib yig'lab yubordi.

### Blekbern Rovers

Amoruso 2003-yil iyul oyida Reynjersni 1,4 million funt sterling evaziga Henning Berg o'rniga almashtirishni xohlagan Blekbern Roversga tark etdi. Majburiy savdoga Reynjersning katta qarzlari sabab bo'lgan. Uning Blekberndagi debyuti 2003-yilning 16-avgustida, koʻtarilgan Vulverxempton Uonderers ustidan oʻz uyida 5–1 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda birinchi golni urganida boʻldi. Oktabr oyida u tizzasida o'tkazilgan operatsiyadan keyin safdan chiqqan edi. U qaytib kelib, vaqti-vaqti bilan jamoaga kelib, Blekbern uchun atigi o'n sakkiz marta o'ynadi. Uning 2004-05-yilgi mavsumi muntazam jarohatlar bilan o'tdi va u 2005-06-yilgi mavsumning hech qanday qismida o'ynamadi. U 2006-yilning yozida Rovers tomonidan q'oyib yuborildi.

2008-yil yanvar oyida Amoruso qisqa muddatga nafaqaga chiqib, San-Marino Kosmosiga yarim kunlik ish asosda imzo chekdi.

Xalqaro karyera
---------------

Amoruso 1987-yilgi FIFA U-16 Jahon chempionatida Italiyani himoya qildi va 21 yoshgacha bo'lgan o'yinlarda ikkita musobaqada g'alaba qozondi.

U hech qachon Italiya tomonidan to'liq xalqaro darajada tanlanmagan, Amoruso buni vatanini qamrab olgan „g'alati mentalitet" bilan bog'lagan. U Giovanni Trapattoni, Chezare Maldini va Dino Zoffni o'zini munosib deb bilgan chaqiruvni taqdim eta olmaganliklarida aybladi. 2020-yilda u Reynjersga o'tish unga Italiya terma jamoasida o'ynash imkoniyatini yo'q qilib qimmatga tushgani haqidagi fikrini takrorladi.

2004-yilda Amoruso yashash joyi orqali Shotlandiya terma jamoasida o'ynash istagini bildirdi. U shunday dedi: „Meni bir qismim Shotlandilikdek o'zimni his qila boshladim."

Nafaqaga chiqqandan keyin
-------------------------

2010-yil 15-sentyabrda Amoruso oʻzining sobiq jamoasi Fiorentinaga asosiy jamoaga skaut sifatida yollangan. Klubda deyarli ikki yil ishlagandan so'ng, u o'z lavozimini tark etdi.

Yutuqlar
--------

### Klub

**Bari**

* Mitropa kubogi: 1990

**Fiorentina**

* Italiya kubogi: 1995–96
* Italiya Superkubogi: 1996
* 
* Shotlandiya Premyer-ligasi: 1998–99, 1999–2000, 2002–03
* Shotlandiya kubogi: 1998–99, 2001–02, 2002–03
* Shotlandiya Liga kubogi: 1998–99, 2001–02, 2002–03

### Individual

* Shotlandiya Premyer-ligasida oyning eng yaxshi futbolchisi: 2002-yil yanvar
* SPFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi: 2001–02
* Reynjers FC - Shon-sharaf zali

Manbalar
--------

1. ↑  „'Real Catholics don't come to Rangers' claims Ibrox star". *The Scotsman* (1-dekabr 2002-yil). Qaraldi: 12-fevral 2021-yil.
2. ↑  „Lorenzo Amoruso e l'ex fidanzata prima di Manila Nazzaro" (it-IT). *True News.* (10-mart 2022-yil). Qaraldi: 11-mart 2022-yil.
3. ↑  „Player Profile: Lorenzo Amoruso". 22-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2013-yil.
4. ↑  *Strachan, Graeme*. „Italian football hero returning to Dundee after breaking the hearts of the Dark Blue faithful in 2003". *The Courier (Dundee)* (10-noyabr 2018-yil). Qaraldi: 24-oktabr 2020-yil.
5. ↑  „Rangers idol Lorenzo Amoruso says making debut in Scottish Cup semi win over Celtic was his dream ending to a year of hell". dailyrecord.co.uk. Qaraldi: 3-aprel 2020-yil.
6. ↑  „GO EASY ON THE AMO; Gough spares a thought for Lorenzo's toil". *Daily Record* (3-noyabr 1998-yil). Qaraldi: 29-iyun 2010-yil.
7. ↑  *Mike Wade.* „Ritchie the Maine attraction puts Ibrox flop behind him". *The Scotsman* (9-sentabr 2000-yil). Qaraldi: 29-iyun 2010-yil.
8. ↑  *Leggit.* „Football: BERT GETS A BASHING; Rangers 0 Dundee 2 Utd Fans go mad at top flop".  The People (21-aprel 2001-yil). Qaraldi: 29-iyun 2010-yil.
9. ↑  „Amoruso in race comment about-turn". BBC Sport (10-dekabr 1999-yil). Qaraldi: 24-mart 2010-yil.
10. 1 2  *Gordon, Phil*. Amoruso admits racist taunts. *The Times* (10-dekabr 2000-yil).
11. ↑  „Fan's fear over 'racism at Rangers'". *BBC News* (14-dekabr 1999-yil).
12. ↑  *Mark Guidi*. „Football: MY HEART WILL ALWAYS BE AT GERS; Big Amo signs off". Sunday Mail (13-iyul 2003-yil). Qaraldi: 29-iyun 2010-yil.
13. ↑  FOOTBALL: Advocaat tore off armband and ripped out my heart; ADAPTED from LA CONFIDENTIAL: The Lorenzo Amoruso Story by David McCarthy and Keith Jackson priced pounds 9.99
14. ↑  *Mark Guidi*. „It would've been hard to play for a gaffer who set out to destroy me". Sunday Mail (24-oktabr 2004-yil). Qaraldi: 29-iyun 2010-yil.
15. ↑  „Why Advocaat has finally called time on his superstars". *Herald Scotland* (24-oktabr 2000-yil). Qaraldi: 24-oktabr 2020-yil.
16. ↑  *Colin Duncan*. „Football: THE SEVEN DEADLY SINS OF LORENZO". Daily Record (13-dekabr 2000-yil). Qaraldi: 10-iyul 2010-yil.
17. ↑  „Italians and Fulham join Amoruso hunt". BBC (5-yanvar 2001-yil). Qaraldi: 3-aprel 2020-yil.
18. ↑  „Advocaat urges Amoruso to stay". BBC (17-yanvar 2001-yil). Qaraldi: 3-aprel 2020-yil.
19. ↑  *Stephen Halliday*. „Amoruso banned for four games for spitting". *The Scotsman* (19-mart 2003-yil). Qaraldi: 10-iyul 2010-yil.
20. ↑  „Lorenzo Amoruso: Joining Rangers was 'an opportunity I couldn't miss'" (en-US). *Planet Football* (30-avgust 2017-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2019-yil.
21. ↑  „Blackburn sign Amoruso". BBC Sport (14-iyul 2003-yil). Qaraldi: 13-aprel 2008-yil.
22. ↑  „Rangers could lose Ferguson". BBC Sport (15-avgust 2003-yil). Qaraldi: 13-aprel 2008-yil.
23. ↑  „Blackburn thrash sorry Wolves". BBC Sport (16-avgust 2003-yil). Qaraldi: 12-fevral 2021-yil.
24. ↑  „Amoruso adds to Blackburn's injury woes". RTÉ (22-oktabr 2003-yil). Qaraldi: 12-fevral 2021-yil.
25. ↑  „Blackburn Rovers". *The Sunday Times* (13-avgust 2006-yil). Qaraldi: 12-fevral 2021-yil.
26. ↑  „Cosmos starstruck by Amoruso arrival". UEFA website (14-fevral 2008-yil).
27. ↑  „Football: AMO IS CUP AGAINST IT FOR A CAP". Sunday Mail (17-fevral 2002-yil).
28. ↑  „AMO: BOB CAN DO A JOB AFTER HIS CAP CALL-UP". Sunday Mail (9-fevral 2003-yil).
29. ↑  *Collin, Ian*. „Lorenzo Amoruso insists Rangers move wrecked dreams of playing for Italy - but he doesn't regret Ibrox stint". *The Herald* (28-aprel 2020-yil). Qaraldi: 12-fevral 2021-yil.
30. ↑  „Blackburn star: I may give Vogts more Amo". Liverpool Echo (17-fevral 2004-yil).
31. ↑  *Angelo Carotenuto.* „Lorenzo Amoruso: "Italian bastard a me?"" (it).  La Repubblica (5-fevral 2016-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2018-yil.
32. ↑  *Aiden Cusick.* „Rangers legend Lorenzo Amoruso posts message on Instagram a month after criticising club's players, fans respond in numbers".  www.hitc.com (22-mart 2017-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2018-yil.

Havolalar
---------

* Lorenzo Amoruso at Soccerbase
* Profile at FIGC Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-09-04). (in Italian)

Andoza:SPFA Players' Player of the Year