recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Norboy Gʻaniyevich Karimov** (1967-yil, Jizzax viloyati Baxmal tumani) – iqtisod fanlari doktori, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti professori.

Biografiyasi
------------

1967-yilda Jizzax viloyati Baxmal tumanida tugʻilgan.

1987-1991-yillarda Toshkent xalq xoʻjaligi institutida tahsil olgan. 1992-1995-yillarda Toshkent moliya instituti aspiranturasini tamomlagan va 2005-yilgacha shu oliygohda katta oʻqituvchi, kafedra mudiri, dekani lavozimlarida ishlagan.

1998-yilda „Oʻzbekiston iqtisodiyotiga xorijiy investitsiyalar va ularni moliyaviy taʼminlash" mavzusida nomzodlik, 2007-yilda „Iqtisodiy integratsiya sharoitida investitsiyalarni moliyalashtirishning bozor mexanizmlarini joriy etish muammolari" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan.

2005-2011-yillarda Toshkent bank kolleji direktori, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim vazirligining rahbar va pedagog kadrlarni tanlash va boshqarish boshqarmasi hamda kasb-hunar kollejlari boshqarmasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

2017-yildan – Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Taʼlim sifatini nazorat qilish kafedrasi mudiri.

Oʻzbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi va Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy kengashi aʼzosi.

80 dan ortiq ilmiy maqola va risolalar, 20 dan ortiq oʻquv qoʻllanmalar muallifi. Germaniya, Janubiy Koreya, Rossiya, Malayziya, Shveysariya va Xitoyda amaliyot oʻtagan. 20 ga yaqin tadqiqotchilarning ilmiy ishlariga rahbarlik qiladi.

Tadqiqotlari
------------

1. Tijorat banklarida buxgalteriya hisobi va operatsion texnologiyasi;

2. Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashning zamonaviy tizimi;

3. Iqtisodiy xavfsizlik;

4. Investitsion loyihalar uchun bank kreditlari;

5. Oʻzbekistonda lizing xizmatlarining rivojlanishi;

6. Biznes – tadbirkorlik tavakkalchiligi asosida tadbirkorlik sub’ektlari faoliyatini diagnostika qilish;

7. Innovatsion texnologiyalarni venchur moliyalashtirishni tashkil etish.

Manbalar
--------

1. ↑  „Narboy Karimov - Google Scholar Citations".  scholar.google.ru. 2021-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 20-aprel.
2. ↑  „Каримов Нарбой Ганиевич". Qaraldi: 2023-yil 12-sentyabr.

Havolalar
---------

* 
*
**Xalqaro barmen kuni** (inglizcha: *) — 6-fevral kuni butun dunyoda nishonlanadigan kasb bayramdir.*

Tarixi va nishonlanishi
-----------------------

Xalqaro Barmenlar Uyushmasi (IBA) 1951-yil 24-fevral shanba kuni Buyuk Britaniyaning Torki shahridagi Grand-otel salonida tashkil etilgan. Bugungi kunga qadar ushbu tadbir butun dunyoda Xalqaro barmenlar kuni sifatida nishonlanadi.

Uyushmaning asosiy maqsadlari gildiya aʼzolari oʻrtasida xalqaro munosabatlarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, barmenlik kasbining manfaati va rivojlanishi uchun yuqori malaka va xatti-harakatlar standartlarini ragʻbatlantirishdan iborat.

IBA ning qisqacha tarixi. 1951-yil 24-fevralda Buyuk Britaniyaning Torquay shahrida Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasi 7 ta taʼsischi aʼzosi (gildiyalar) — Daniya, Fransiya, Italiya, Niderlandiya, Shvetsiya, Shveysariya va Buyuk Britaniya Birlashgan Qirolligi tomonidan tuzildi. 2021-yil 24-fevralda XBA tashkil topganiga 70-yil toʻldi. Birinchi prezident UKBG (Buyuk Britaniya) dan Bill Tarling janoblari, keyingi yili shveytsariyalik Jorj Sive, italiyalik Pietro Grandi va daniyalik Kurt Sorensen boʻldi.

1963-yildan 1976-yilgacha (14-yil) janob Anjelo Zola Italiyaga raislik qildi. Anjelo Zola ham IBA ni tashkil etishga bagʻishlangan davra suhbatining asoschilaridan biri boʻlgan.

IBA gullab-yashnadi va 1976-yilga kelib u 23 ta yangi aʼzoni qabul qildi, natijada IBA ga 30 mamlakat vakillarini jalb qildi. Bugungi kunga kelib IBA aʼzoligi 64 tadan iborat boʻlib, 3 tasi kuzatuvchi davlatdir.

6-fevral kuni Xalqaro barmenlar kunini keng miqyosda nishonlash anʼanasiga 2008-yilda Kievda Docker Pub rok-klubi va „Planet Z" xalqaro barmenlik markazi qoʻshma tashabbusi bilan asos solingan. Ushbu gʻoya Rossiyada paydo boʻldi, bu yerda bayram 2009-yildan beri tobora ommalashib bormoqda. Xalqaro barmenlar kuni Avliyo Amand kunida oʻtkazilishiga qaramay, bu ikki xil bayram, birinchisi kasbiy, ikkinchisi katolik. Shuni taʼkidlash kerakki, Avliyo Amand rus pravoslav cherkovi tomonidan ehtiromga ega emas.

Amerika Qoʻshma Shtatlarida dekabr oyining birinchi juma kuni barmenlarni qadrlash kunidir.

Xalqaro barmenlar kunida barcha turdagi tematik tanlovlar, rasmlar, barmenlarning kasbiy mahorati boʻyicha tanlovlar, „vino" viktorinalari va degustatsiyalar oʻtkaziladi.

Yana qarang
-----------

* Amand

Manbalar
--------

1. ↑  „Международный день бармена" (deadlink). 2014-yil 3-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 27-yanvar.
2. ↑  Den barmena 2021: istoriya i traditsii mejdunarodnogo prazdnika
3. ↑  „Mejdunarodniy den barmena v Minske". 2016-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-may.
**Sankt-Peterburgdagi Trezzini haykali** — Sankt-Peterburgda, shaharning Vasileostrovskiy tumanidagi Universitetskaya qirgʻogʻi va Blagoveshchenskiy koʻprigi yonidagi Trezzini uyi oldidagi Trezzini maydonida oʻrnatildi.

Tarixi
------

Domeniko Trezziniga haykal oʻrnatish gʻoyasi 1990-yillarda paydo boʻlgan. Haykaltarosh — Pavel Petrovich Ignatiev — 1995-yildan boshlab yodgorlik ustida ishlagan, bu yosh haykaltaroshning oʻquv vazifasi edi. Ushbu oʻquv topshirigʻidan keyin katta loyiha paydo boʻldi. 1999-yilda Sankt-Peterburg gubernatori Vladimir Yakovlev Trezzini haykalini yaratish toʻgʻrisidagi buyruqni imzoladi. Biroq, uzoq vaqt davomida haykalni ishlab chiqarish uchun mablagʻ topilmadi va 2000-yillarning oxirida Jorno jamgʻarmasi mablagʻ ajratishni oʻz zimmasiga oldi, ammo shunda ham yodgorlik tugʻilishiga 17-yildan koʻproq vaqt ketti. P. P. Ignatiev Trezzini 5,5 m balandlikdagi moʻynali kiyim kiygan bronza figura sifatida tasvirlagan. Yodgorlik Moskva viloyatidagi quyish zavodida quyilgan.

Birinchi marta Trezzini yodgorligi mutaxassislarga 2012-yil may oyida koʻrsatildi, shundan soʻng yodgorlikka tuzatishlar kiritish kerak boʻldi: Trezzinining oyoqlari va poyafzallari juda katta, moʻynali kiyimlari esa yoyilib ketgandek boʻlib tuyuldi. Yodgorlikni yakunlash uchun yana bir necha oylik mehnat talab qilindi. Yodgorlikni oʻrnatish uchun joy tanlash ham uzoq davom etdi.

Haykal 2013-yil 17-dekabrda poydevorga oʻrnatilgan. 2014-yil 19-fevralda boʻlib oʻtgan yodgorlikning tantanali ochilishida yodgorlik muallifi, Sankt-Peterburg hukumati aʼzolari, tuman maʼmuriyati xodimlari, shuningdek, Shveysariya va Italiya bosh konsulliklari vakillari ishtirok etishdi. Pardani olib tashlash huquqi „Qayta ochilayotgan Trezzini" tanlovida gʻolib boʻlgan 18-maktabning 7-sinf oʻquvchisi Kseniya Aleksandrovaga berildi.

Havolalar
---------

* „На Васильевском острове открыли памятник Трезини" (ru).  Фонтанка (2014-yil 19-fevral). 2016-yil 20-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-aprel.



* „Памятник Доменико Трезини открыли в центре Петербурга" (ru).  РИА Новости (2014-yil 19-fevral). 2016-yil 13-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-aprel.



* „Как в Петербурге появился ироничный памятник великому Трезини" (ru).  812'Online (2014-yil 13-fevral). 2016-yil 20-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-aprel.



* „На площади Трезини открыли памятник первому архитектору Петербурга" (ru).  Телеканал «Санкт-Петербург» (2014-yil 19-fevral). 2016-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-aprel.



* „На Васильевском острове открыли памятник Трезини" (ru).  Росбалт (2014-yil 19-fevral). 2016-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-aprel.
**Baxrom Inoyatov** (1917, Toshkent – 1969.18.7, Moskva) – aktyor, pedagog, birinchi oʻzbek dirijyorlaridan. Oʻzbekiston xalq artisti (1965). Toshkent konservatoriyasining (A. Kozlovskiy sinfida) dirijerlik fakultetini (1957) tugatgan. Oʻzbek davlat opera va balet teatri (1948-yildan Navoiy teatri)da dirijyor, 1960—66 yillarda bosh dirijyor. 1960-yildan Toshkent konservatoriyasida dars bergan. Dastlab „Oqbilak" (S. Vasilenko, 1943) baleti va „Mahmud Torobiy" (O. Chishko, 1944) operasining birinchi postanovkalariga dirijerlik qilgan. I. repertuarida chet el va oʻzbek kompozitorlarining asarlari bor. „Boʻron" (S. Vasilenko, M. Ashrafiy, 1954), „Ulugbek" (A. Kozlovskiy, 1958), „Gulsara" (R. Glier, T. Sodiqov, 1963) operalari, „Oqqush koʻli" (P. Chaykovskiy, 1956), „Maskarad" (L. Laputin, 1958), „Suhayl va Mehr" (M. Leviyev, 1968) baletlari va b. spektakllarni sahnalashtirishda faol ishtirok etgan, chet el operalarining oʻzbek tiliga tarjimasi muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**2007 yil al-Askariy masjidi portlashi** ( arabcha:  ) 2007 yil 13 iyunda soat 9 lar atrofida sodir bo'lgan Men mahalliy vaqt bilan shia islomidagi eng muqaddas joylardan biri al-Askariy masjidida bo'laman va Eron tomonidan Iroq Baʼs partiyasiga tegishli. Jabrlanganlar yoki halok bo‘lganlar haqida xabar berilmagan bo‘lsa-da, hujumlarda masjidning ikkita o‘n qavatli minorasi vayron bo‘lgan. Bu masjidning ikkinchi portlashi bo'lib, birinchi portlash 2006 yil 22 fevralda sodir bo'lgan va masjidning oltin gumbazini vayron qilgan.9 atrofida 2007 yil 13 iyunda isyonchilar Al-Askariy masjidi gumbazi xarobalari yonidagi qolgan ikkita o'n qavatli baland oltin minoralarni vayron qilishdi. Masjid masjidi va minoralari 2006 yildagi portlashdan beri yopilgan va qurbonlar haqida xabar berilmagan. Iroq politsiyasi "soat 9 lar atrofida masjid binosi ichidan bir vaqtning o‘zida ikkita portlash ovozini eshitganini ma’lum qildi. am" Mahalliy aholi shaharni larzaga keltirgan va havoga chang bulutini yuborgan portlashlar haqida xabar berdi.Qayd etilishicha, hujum 2007-yilda shialarning yirik ziyoratgohlariga, jumladan, Karbaloda ikkita avtomobilga o‘rnatilgan bomba o‘rnatilgan portlashlardan biri bo‘lgan: biri Imom Husayn ziyoratgohi yaqinida (36 kishi halok bo‘lgan va 168 kishi yaralangan) va ikkinchisi yaqinida sodir etilgan. Imom Abbos ziyoratgohi, shia islomidagi ikkinchi eng muqaddas joy boʻlib, kamida 58 kishini oʻldirgan va 169 kishi yaralangan.
**7 Up** ("Seven Up") limon va ohak ta'miga ega gazlangan ichimlik brendi bo'lib, tarkibida kofein mavjud emas. Ushbu mahsulot uchun tarqatish huquqlari Dr Pepper Snapple Group(ingl.)oʻzb. tomonidan himoyalangan. ) (AQShda) va PepsiCo (AQShdan tashqarida) . 1934 - yilda ichimlik alkogolsiz bo'lib qoldi, bundan oldin unga kichik dozada alkogol qo'shildi.

 U 7Up logotipi.

Tarixi
------

7 Up Charlz Leiper Grig tomonidan yaratilgan bo'lib, u 1920 - yilda *Howdy*  deb nomlangan o'zining apelsin ta'miga ega engil ichimlik ishlab chiqarish uchun The Howdy korporatsiyasiga asos solgan. Biroq Grig uchun AQSh bozorida hukmronlik qilgan *Orange Crush(ingl.)oʻzb.* bilan raqobatlash qiyin edi. va ixtirochi limon va ohak ta'mi bilan ichimliklarga e'tibor qaratdi. 1929 - yilda u bozorga *Bib-Label Lithiated Lemon-Lime Soda* (tez orada *7Up Lithiated Lemon Soda* deb o'zgartirildi) deb nomlangan yangi ichimlik bilan kirdi, bu lityum sitratni o'z ichiga oladi . Litiyning organizmda to'planishi ko'plab kasalliklarning sababi deb hisoblangan uratni eritishga yordam beradi degan fikr ko'plab "tonik" ning paydo bo'lishiga olib keldi va *7 Up* ularning eng mashhuriga aylandi . Litiy sitrat ichimlik tarkibidan faqat 1950 yilda , AQShda foydalanish taqiqlanganidan keyin chiqarildi.

1978 - yilda Filipp Morris 7UP savdo belgisini sotib oldi va uni 1986 yilda Hicks & Haas kompaniyalar guruhiga sotdi.

1988 - yilda 7UP doktori bilan birlashtirildi. Pepper va 1995 - yilda qo'shma kompaniya Cadbury Schweppes tomonidan sotib olindi.

2008 - yilda Dr Pepper Snapple guruhi Cadbury Shveppesdan ajralib chiqdi.

2018 - yilda Dr Pepper Snapple Group Keurig Green Mountain bilan birlashib, Keurig Dr Pepperni tashkil qildi.

Logotip
-------

7UP logotipi "7" va "UP" o'rtasidagi qizil rangli blobdir.

2008 - yilda PepsiCo korporatsiyasi global rebrendingni e'lon qildi. Keyinchalik, barcha mahsulot logotiplari ( Pepsi, 7UP, Mountain Dew va boshqalar) keskin o'zgarishlarga duch keldi.

Rossiyada logotip 2011 - yilda o'zgartirildi.

AQShda avvalgi logotipdan foydalaniladi.

Variantlar
----------

Rossiyada ichimlikning ikkita versiyasi ishlab chiqariladi - klassik 7UP va 7UP limonli , limon ta'mi (2018 - yildan beri); ammo boshqa turlar ilgari ishlab chiqarilgan:

* *7UP Mojito* - xushbo'y mojito (2012 yildan 2019 - yilgacha);
* *7UP Limon Limon Persikoff* - shaftoli ta'mi bilan (2019).

Manbalar
--------

1. ↑  „Как вырасти вопреки, или История успеха от 7UP". 2012-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 2-oktyabr.
2. 1 2  *Mary Bellis.* „The History of 7up - Charles Leiper Grigg" (en). *ThoughtCo* (2013-yil 21-dekabr). 2020-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 16-yanvar.
3. 1 2  Marcel Gielen, Edward R. T. Tiekink „The history of lithium therapeutics",*. Metallotherapeutic Drugs and Metal-Based Diagnostic Agents: The Use of Metals in Medicine*. John Wiley & Sons, 2005 — 3—4 bet. ISBN 0470864044.
**Venchur kapitalini moliyalashtirish** — bu uzoq muddatli (5-7 yil) yuqori darajadagi tavakkalni talab etuvchi investitsiyalar boʻlib, ilm-fanni rivojlantirish va ishlab chiqarishga yoʻnaltirilgan yangi tashkil etilgan kichik yuqori texnologiyali istiqbolli kompaniyalar (yoki yaxshi tashkil etilgan venchur korxonalar)ning oʻz kapitaliga xususiy kapitalning sarmoyasidir.  

Klassik investitsiyalardan ravishda (mablagʻlarning qaytarilishini nazarda tutgan holda), venchur moliyalashtirish modeli har bir aniq kompaniyaga kiritgan (odatda 50% dan ortiq ehtimollik bilan) investitsiyalarini yoʻqotish ehtimoli yuqori. Daromadga katta miqdorda kiritilgan sarmoyaning yuqori rentabelligi tufayli erishiladi.

Biznes farishtalariga nisbatan Venchur moliyalashtirish startaplarni koʻproq pul, ijtimoiy va inson kapitalini bilan taʼminlaydi. Biroq boshqa tomondan oʻbroli, tajribasi katta va yaxshigina aloqalarga ega boʻlgan venchur investorlar koʻpincha noqulay shartlarni oʻz ichiga olgan moliyalashni taklif qilishadi. Bundan tashqari, venchur kapitalni moliyalashtirishning mavjudligi bozor holatiga bevosita bogʻliq boʻlib, bu turdagi investitsiyalarni beqaror qiladi. Venchur moliyalashtirishdan foydalanish mulkka egalik huquqini taqsimlashning oʻzgarishiga va qarorlar qabul qilish ustidan nazoratning yoʻqotilishiga olib kelishi mumkin.

Moliyalashtirishning bu turi ikkinchi jahon urushidan keyin rivojlana boshladi. 1980-yillarga kelib sezilarli oʻringa ega boʻldi. AQSH venchur kapital sanoatida doimo yetakchi boʻlib kelgan. Yevropada venchur biznes ham faol rivojlanmoqda. Buyuk Britaniya bu mintaqada yetakchi hisoblanadi. Dunyodagi venchur kapitali subyektlarining alohida toifasidir Isroil davlatini kiritishimiz mumkin.

Yana qarang
-----------

* Venchur fondlari
* Venchur kapitali

Manbalar
--------

1. ↑  Ноам Вассерман 2014. sfn error: no target: CITEREFНоам\_Вассерман2014 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Ноам Вассерман*. Главная книга основателя бизнеса: Кого брать с собой, как делить прибыль, как распределять роли и другие вопросы, которые надо решить с самого начала*. М.: Альпина Паблишер, 2014. ISBN 978-5-9614-4445-2.
* *Семенов А. С. Еремеева Е. А.* Детерминанты уровня развития венчурной отрасли на примере России и США // Cloud of Science. 2016. Т. 3. С. 137-170.
Ikkita maydon ulangan (elektr maydoni (ko'k) va magnit maydon (qizil) vektorlari)
**Elektromagnit maydon** — elektr zaryadlarning oʻzaro taʼsiri bevosita amalga oshadigan fizik reallik; materiyaning alohida shakli. Elektr va magnit maydonlarning kuchlanganligi (induksiyasi) bilan ifodalanadi. J. Maksvell Elektromagnit maydon nazariyasini elektromagnit hodisalarning barcha asosiy qonuniyatlarini ifodalovchi bir necha tenglamalar sistemasi koʻrinishida ifodalagan (1860). J. Maksvell nazariyasining asosida elektr va magnit maydonlarning oʻzaro uzviy bogʻlanishda ekanligini ifodalovchi ushbu 2 gʻoya yotadi: 1) vaqt davomida oʻzgaruvchi har qanday magnit maydon elektr maydonni yuzaga keltiradi va 2) vaqt davomida oʻzgaruvchi har qanday elektr maydon magnit maydonni yuzaga keltiradi. J. Maksvellning birinchi gʻoyasi toʻgʻriligini elektromagnit induksiya hodisasi tasdiqlaydi, ikkinchisini esa G. Gers elektromagnit toʻlqinlarni kashf qilishi bilan isbotladi. Maxsus shartsharoitlarda Elektromagnit maydon elektr maydon yoki magnit maydon koʻrinishida mavjud boʻlishi mumkin. Moddiy jismlar tarkib topgan atomlar teng miqdordagi musbat va manfiy elektr zaryadlarga ega. Atomdagi bu zaryadlarning Elektromagnit maydon orqali oʻzaro taʼsir qilishi har qanday holatdagi jism (gaz, suyuqlik, qattiq jism, plazma)ning xususiyatlarini belgilaydi. Elektromagnit oʻzaro taʼsir tabiatda mavjud uch xil fizik oʻzaro taʼsirlarning biri hisoblanadi.

Zaryadlarning fazoda qanday taqsimlanganligi va qanday harakat qilishi maʼlum boʻlsa, bu zaryadlar hosil qilgan Elektromagnit maydon kattaliklarini aniqlash mumkin.

**Elektromagnit maydon** - maishiy elektr texnikalari, radio, uyali telefon, GPS navigator qurilmalari, yuqori elektr kuchlanish tarmoqlari, transformatorlar, uyali aloqa stansiyalari, simsiz Internet tarmog‘i va boshqa manbalar asosida yuzaga keladi. Shuningdek, sun’iy yo‘ldosh orqali signal qabul qiluvchi antennalar ham elektromagnit maydon hosil qiluvchi manbalar ro‘yxati tarkibiga kiritiladi. Amalga oshirilgan tadqiqotlarda bu sistema elektromagnit maydoni organizmda immun sistemasi funksiyasi buzilishiga olib kelishi, xotira buzilishi, ko‘payish organlari funksiyasi buzilishga olib kelishi mumkinligi tasdiqlangan. Yuqori kuchlanishli elektr tarmoqlari, uyali telefon aloqa stansiyalari antennalari, radioaloqa antennalari, maishiy turmushda ishlatiluvchi elektr qurilmalar va asbob-uskunalar hosil qiluvchi elektromagnit nurlanish odam organizmiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi tasdiqlangan. Elektromagnit nurlanish qiymati 900 - 1800 MGsni tashkil qiluvchi uyali telefon operator stansiyasi antennalari uchun ruxsat etilgan normativ qiymatlar turli xil davlatlarda o ‘zaro farqlanadi. Masalan, bu qiymat AQSH da 100 mkV/sm2 ni tashkil qilsa, Rossiya miqyosida 10 mkV/sm2, Ukrainada esa - 2,5 mkVt/sm2 belgilangan.

Yana q.
-------

* Magnit maydon
* Elektr maydon

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Finn Vulfxard** (ingliz inglizcha: *; tugʻilgan: 2002-yil 23-dekabr ; Vankuver, Britaniya Kolumbiyasi, Kanada)-kanadalik aktyor. „Stranger Things" serialidagi Mayk Uiler va „Bu" qo‘rqinchli filmidagi Richi Tozier rollari bilan mashhur.*

Yoshligi
--------

Vulfxard Vankuverda tugʻilgan; U fransuz, nemis va yahudiy ildizlariga ega. Uning Nik ismli akasi bor. 2016-yildan beri u Vankuverdagi katolik maktabida tahsil oladi.

Faoliyati
---------

Vulfxard oʻzining birinchi aktyorlik rolini Kraigslist da oldi. 2014-yilda u The 100-da Zoran rolida debyut qildi va koʻp oʻtmay „Gʻayritabiiy"epizodida Jordi Pinskiyni oʻynadi.

2016-yilda u Netflixning mashhur "G‘aroyib narsalar "serialidagi Mayk Uiler roli tufayli dunyoga mashhur bo‘ldi .U kasal edi va videoyozuv orqali rol uchun tinglandi. Rol unga Skrinaktyorlar gildiyasi mukofotiga sazovor boʻldi,Volfard uni boshqa aktyorlar bilan baham koʻrdi.

2017-yilning kuzida „Bu" dahshatli filmining premyerasi boʻlib oʻtdi, unda Vulfxard Richi Tozer rolini oʻynadi. 2019-yil sentabr oyida u yana Bu 2 rolga qaytdi.

2019-yil yanvar oyida Netflix ''Carmen Sandiego'' animatsion seriali premyerasi boʻlib oʻtdi, unda Vulfxard bosh qahramonning doʻsti va hamrohi „Oʻyinchi" ovozini ijro etadi.

Bundan tashqari,Vulfxard 2014 va 2016-yillarda Kanadaning PUP punk-rok guruhi uchun ikkita videoda paydo boʻldi.

Gitara chaladi va oʻzining Calpurnia guruhida ijro etadi.

Gitara chaladi. 2017-yildan 2019-yilgacha u oʻzining Calpurnia guruhida kontsert berdi, ular bilan gastrol safarlarini uyushtirdilar, ularda oʻzlarining kompozitsiyalari va mashhur qoʻshiqlarning muqovalarini ijro etishdi. U qulagandan soʻng, u jamoaning yana bir aʼzosi Malkolm Kreyg bilan birgalikda yangi guruh — The Aubreys ni tashkil qildi .

Filmlar roʻyxati
----------------

| Yil | Asl sarlavha | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2013-yil | Oqibat | yosh Charlz |
| 2013-yil | Tirilish |  |
| 2014-yil | 100 | Zoran |
| 2015-yil | Gʻayritabiiy | Jorji Pinskiy |
| 2016-yil | Gʻalati narsalar | Mayk Uiler |
| 2017-yil | Yosh matematik afsonalar | Yosh Gauss |
| 2017-yil | U | Richi Tozier |
| 2019-yil | Karmen Sandiego | Oʻyinchi |
| 2019-yil | Oltin Finch | yosh Boris |
| 2019-yil | Addams oilasi | Pugsli Addams |
| 2019-yil | Bu: Ikkinchi bob | Richi Tozier |
| 2020-yil | Burilish | Milya |
| 2020-yil | Ghostbusters: Keyingi hayot | Trevor Spangler |

Mukofotlar va nominatsiyalar
----------------------------

| Yil | Mukofot | Turkum | Ish | Natija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017-yil | AQSh kino aktyorlari gildiyasi mukofoti | Drama serialidagi eng yaxshi aktyorlar  | Gʻalati narsalar |
| 2018-yil | MTV Movie & TV Awards 2018 | Eng yaxshi ekran jamoasi | U |

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑
4. ↑
5. 1 2
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
Jozef Stefan
 Lyudvig Boltsmann
**Stefan-Boltsman qonuni** ( **Stefan qonuni** yoki **Stefan-Boltsmanning nurlanish qonuni deb ham ataladi** ) mutlaqo qop qora jismning nurlanishining integral qonunidir. To'liq qora jismning radiatsiya quvvati zichligi uning haroratiga bog'liqligini aniqlaydi. Og'zaki shaklda uni quyidagicha shakllantirish mumkin  :

> Muvozanat nurlanishining umumiy hajmli zichligi p0 va mutlaq qora jismlarning umumiy emissiyasi uning haroratining to'rtinchi darajasiga proportsionaldir.
> 
> 

Umumiy emissiya uchun (energiya yorqinligi) {\displaystyle j^{\star }} qonun quyidagicha ko'rinadi:Andoza:Equation box 1Bu yerda {\displaystyle T} butunlay qora tananing temperaturasi, {\displaystyle \sigma } Stefan-Boltzman doimiysi bo'lib, uni Plank formulasini orqali barcha chastotalar bo'yicha integrallash yo'li bilan fundamental konstantalar orqali ifodalash imkoni bor  :Andoza:Equation box 1Qayerda {\displaystyle h} Plank doimiysi, {\displaystyle k} Boltsman doimiysi, {\displaystyle c} yorug'lik tezligidir. Stefan-Boltzman doimiysi sonli 

{\displaystyle \sigma =5{,}670\ 367(13)\cdot 10^{-8}} Vt / (m 2 K 4 ).
Qonun ilk bor 1879 yilda Iosif Stefan tomonidan kashf etilgan va besh yildan so'ng termodinamika   doirasida Lyudvig Boltsmann tomonidan nazariy jihatdan foydalanish boshlangan. Boltsmann gazlarning kinetik nazariyasidan va gaz ornini bosuvchi ishlaydigan suyuqlik sifatida radiatsiya bo'lgan ideal qaytariladigan issiqlik dvigatelining aylanishidan hosil bo'ladi. U bu nurlanish tomir devorlariga bosim o'tkazadi deb taxmin qiladi . Bu sloveniyalik buyuk fizik  nomi bilan atalgan yagona muhim qonundir.

Qonun faqat va faqat umumiy nurlanish energiyasi haqida gapiradi. Energiyaning emissiya spektri bo'ylab taqsimlanishi Plank formulasi bilan tavsiflanadi, unga ko'ra spektr yagona eng katta qiymatga ega, uning pozitsiyasi Vien qonuni bilan ifodalanadi. Zamonaviy formuladan foydalanib, u Plank qonunidan olinishi mumkin:

{\displaystyle j^{\star }=\int \_{0}^{\infty }\left({\frac {\mathrm {d} j^{\star }}{\mathrm {d} \lambda }}\right)\mathrm {d} \lambda =\pi \int \_{0}^{\infty }B\_{\lambda }\,\mathrm {d} \lambda \!\,.}
Qonunni Yer yuzasining ishonchli qiymat haroratini o'lchashdada qo'llash 249 K yoki -24 ° S taxminiy qiymatni beradi.

Umumiy shakl
------------

 Haroratning o'zgarishi bilan radiatsiya kuchini oshirish
{\displaystyle j^{\star }=\int \_{0}^{\infty }r(\omega ,T)d\omega \,.}

1. ↑  „Stefan-Boltzmann constant" (en). *Fundamental Physical Constants*.  The NIST Reference on Constants, Units and Uncertainty. 29-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2018-yil.
2. ↑  Stefan 1879. sfn error: no target: CITEREFStefan1879 (help)
3. ↑  Boltzmann 1884. sfn error: no target: CITEREFBoltzmann1884 (help)
4. ↑  Strnad 2006. sfn error: no target: CITEREFStrnad2006 (help)
5. ↑  Južnič 2004. sfn error: no target: CITEREFJužnič2004 (help)
Germaniyaning Nyurnberg shahridan Ernst Plank tomonidan qurilgan, kichik havo dvigateli bilan ishlaydigan praksinoskop. Hozir Birmingem fan muzeyiga tegishli.
 Praksinoskop - Reynaud teatri, 1880 yil
 "Optik teatr", 1882 yil
**Praksinoskop** (gr grekcha: *πράξιν* - „harakat" va σκοπέω - „qarash") — harakatlanuvchi chizmalarni namoyish qilish uchun optik qurilma, Emile Raynaud tomonidan patentlangan (fransuzcha: *Emile Reynaud*) 1877 yil 30-avgust. Zootrop va fenakistiskopga asoslanib, praksinoskop yana bir kinogacha boʻlgan texnologiyaga aylandi.

Ishlash printsipi
-----------------

Qurilma devor balandligi taxminan 10 santimetr boʻlgan ochiq silindrdan iborat. Tsilindrning ichki qismida 8 yoki 12 ta miniatyuradan iborat chiziq mavjud boʻlib, tsilindrning markazida joylashgan oyna prizmasi, uning tomonlari soni miniatyuralar soniga toʻgʻri keladi. Prizmaning ichki radiusi silindr radiusining yarmiga tengdir. Bunday holda, har bir miniatyura prizmaning mos keladigan yuzida shunday aks ettiriladiki, aylanish paytida yuzning ogʻishi tasvirning siljishini qoplaydi va uning siljishlar orasidagi harakatsizligini taʼminlaydi. Ushbu optik kompensatsiya tufayli silindr aylanganda silliq harakatning animatsion effekti paydo boʻladi.

Koʻrish oynasi va teatr sahnalari tasvirlangan dekorativ panelli maxsus yogʻoch korpus effektni bir necha bor kuchaytiradi va „optik teatr" deb ataladi.

Filmlarda praksinoskopdan foydalanish
-------------------------------------

* „Buyuk va qudratli Oz" da Teodora (Mila Kunis) va Evanorani (Reychel Vaysz) Oskar (Jeyms Franko) urib tushirilgan havo sxarida boʻlmagani uchun hali tirikligi va u yerda boʻlmaganligi bilan qoʻrqitish uchun kosmosga tasvirni uzatish vositasi sifatida praksinoskop ishlatiladi.

Yana qarang
-----------

* Reino, Emil
* kinograf
* sehrli chiroq
* Teshik kamerasi
* kamera lucida
* Kaleydoskop
* Slayd proyektor
* Diaskop

Manbalar
--------

1. ↑  „Изобретение аппаратуры. Выдержки из книги «Изобретение киноискусства»" (ruscha).  «Кинодороги». 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-mart 2015-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Жорж Садуль*. Всеобщая история кино*. М.: «Искусство», 1958.

Havolalar
---------

* Praksinoskop amalda, YouTube.com saytidagi video Архивная копия -da arxivlangan
* Praksinoskop uchun animatsiya yaratish haqida Архивная копия
**Gugudan** – (koreyscha: *구구단*, gu9udan yoki gx9 sifatida guruh oʻz faoliyatini olib boradi va guruh nomi Gugudan deb talaffuz qilinadi) – 2016-yilda Jellyfish Entertainment tomonidan tuzilgan Janubiy Koreyalik qizlar guruhi. U 2016-yil 28-iyunda Act mini-albomi bilan debyut qildi. Guruh sakkizta aʼzodan iborat edi: Mimi, Hana, Haebin, Nayeon, Sejong, Sally, Soi, Mina. Xeyeon 2018-yilda guruhni tark etgan. 2020-yil 31-dekabrda guruh tarqaldi
Sejeong va Minaning iyun oyida 11 aʼzodan iborat vaqtinchalik guruh I.O.I tarkibida debyut qilgani haqidagi ilgari eʼlon qilingan xabarlarni inkor etganiga qaramay, Jellyfish Entertainment 7-iyun kuni qizlarning kompaniyaning birinchi qizlar guruhi sifatida bir oy ichida debyut qilishini tasdiqladi. YMC Entertainmentning maxsus shartlari tufayli I.O.I ning baʼzi aʼzolariga oʻz kompaniyalari ichida faoliyat olib borishga ruxsat berilgan, qolgan I.O.I esa birlik sifatida koʻtarilgan, debyut rejasida hech qanday muammo boʻlmagan.
Oʻsha yilning oktyabr oyida guruh sakkiz nafar aʼzo bilan sahnaga qaytishi haqida xabar berildi. Soi jarohatlangan yelkasi tiklangani uchun qaytishda qatnashmadi. 2017-yil 8-noyabrda Gugudan oʻzining uchinchi mini-albomini „Act. 3 Chococo Factory" ikkita kompakt-versiyasi bilan. Shu kuni bosh qoʻshigʻiga [ „Chococo*"*
2018-yilning 15-yanvarida Jellyfish Entertainment Gugudan ikkinchi singl albomi *Act. 4 Cait Sith* 31 yanvar. 25 yanvar kuni kompaniya albom va videoklip sifatini yaxshilash maqsadida albomning chiqarilishi 1-fevralga koʻchirilganini maʼlum qilgan.
6-noyabr kuni guruh ikkinchi singl albomi *Act5 New Action* va Sejeong tomonidan yozilgan „To you" qoʻshiqlaridan biri bilan „Not That Type" nomli treki bilan qaytib keldi. Hyoyeon guruhni tark etganidan soʻng, kambek 8 aʼzodan iborat edi.
2016-yilning 17-dekabrida Gugudan oʻzining VLIVE ilova kanali orqali oʻzining Rasmiy fan-club nomini „Hurmatli doʻstim" (koreyscha: mhau) eʼlon qildi. Fan-klubning nomi muxlislar va Gugudanning eng yaqin doʻsti ekanligini anglatadi

Manbalar
--------

1. ↑  „구구단, 타이틀 '더 부츠' 감상 포인트 3".  Naver. 28-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2019-yil.
2. ↑  „Gugudan's Hyeyeon taking hiatus due to health issues". 7-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2019-yil.
**Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universitetining Termiz filiali** — Toshkent davlat texnika universitetining Termiz shahridagi oliy taʼlim muassasasi filiali.

Tarixi
------

Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining 2017-yil 29-iyundagi qaroriga asosan tashkil etildi.

Tuzilishi
---------

### Fakultetlar

Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Termiz filialida 2 ta fakultet mavjud:

1. Qurilish va transport tizimlari fakulteti
2. Yengil sanoat va kimyo texnologiyalari

### Kafedralar

Kafedralar soni 6 ta:

- Qurilish va transport tizimlari fakulteti

- Umumkasbiy fanlar kafedrasi

- Avtomobil yoʻllari va transport inshootlari kafedrasi 

- Transport tizimlari va texnologik mashinalar kafedrasi

- Yengil sanoat va kimyo texnologiyalari

- Gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar kafedrasi

- Matematik va tabiiy-ilmiy fanlar kafedrasi

- Kimyoviy va oziq-ovqat texnologiyalari kafedrasi

- Talabalar kontingenti

Termiz muhandislik-texnologiya instituti tashkil etilishi
---------------------------------------------------------

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 3-dekabrdagi „Termiz muhandislik-texnologiya instituti faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida" PQ-30-son qarori bilan filial Termiz muhandislik-texnologiya institutiga aylantirilgan. Institutda kunduzgi, sirtqi va ikkinchi oliy taʼlim shakllari boʻyicha bakalavr, magistr mutaxassisliklari boʻyicha mutaxasisliklar, tayanch doktorantura ixtisosliklari boʻyicha ilmiy pedagogik kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilgan.

Termiz muhandislik texnologiya instituti
Bugungi kunda oliygohda 4 ta fakultet, 14 ta kafedra va 27 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha 5808 nafar bakalavrtalabalar taʼlim olishmoqda. Bundan tashqari 5 ta mutaxassislik boʻyicha 75 nafar magistrantlar va 2 ta ixtisoslik boʻyicha 4 nafar doktorant hamda 2 nafar mustaqil tadqiqotchilar oliygoha oʻz sohalari boʻyicha tahsil olib kelishmoqda. Institut qoshida 1 ta koʻp tarmoqli texnikum, 1 ta akademik litsey, 1 ta oʻquv poligoni, haydovchilik kursi, robototexnika markazlari faoliyat yuritib kelmoqda.
Oliygoh axborot resurs markazida bosma turdagi resurslar 4541 nomda 16928 dona (darslik 5733 dona, o‘quv qo‘llanma 6697 dona, badiiy adabiyot 2219 dona, siyosiy 292 dona, Prezident asarlari 296 dona, ilmiy-ommabop risola 241 dona, lug‘at 137 dona, albom 65 dona, uslubiy qo‘llanma 41 dona) adabiyotlar

Manbalar
--------

1. ↑  *„Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Termiz filiali faoliyatini tashkil etish chora tadbirlari toʻgʻrisida"*, 2019-11-11da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2019-11-11
2. ↑

  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ssenariy** (italyancha: *scenario*) — 1) pyesa mazmunining qisqa bayoni, improvizatsiya teatri, tomoshasi, balet spektakllari, ommaviy tomosha va boshqa oʻyinlar yaratiladigan syujet tuzilishi; 2) kino sanʼati va televideniye vositalari yordamida gavdalantirib koʻrsatishga moʻljallangan adabiy asar. Dastlabki filmlarda syujetlar oʻta sodda boʻlib, qogʻozga tushirilmagan, film ijodkorlari ularni oʻz miyasida sakdagan. Keyinroq filmlar mazmuni chuqurlasha borgan sari S yozishga ehtiyoj tugʻildi. "Ovozsiz kino" davrida’S shakli rejasxema tarzida boʻlib, suratga olinishi kerak boʻlgan obʼyektlargina kadrmakadr belgilanib, qayerdan va qanday suratga olinishi koʻrsatilgan xolos. S.lar "texnik", "raqamli", "temir" nomlari bilan yuritilgan. Suratga olinayotgan voqea nimadan boshlanib nima bilan tugallanishi, aktyor oʻzini qanday tutishi, kadr nimani anglatishi qayd etila boshlagandan soʻnggina kinossenariy adabiyotning alohida janri sifatida kino asariga aylandi. Shunday qilib, 20-asr boshlarida ssenariynavis (kinodramaturg) termini paydo boʻldi. Oʻzbek kinosining dastlabki yillaridaL.Sayfulina, V. Sobberey, D. Bassaligo, N. Klado va boshqa ssenariychilar yetakchilik qilgan. Birinchi oʻzbek kinossenariychisi S. Xoʻjayev boʻlgan. Oʻzbekistonda S. janrining rivojlanishida kinorejissyor Nabi Gʻoniyevning xizmatlari alohida. E. Hamroyev, A. Sharopovlar ham dastlabki oʻzbek ssenariychilaridan. Keyinchalik K. Yashin, S.Abdulla, A. Qahhor, M. Shayxzoda, T.Toʻla, R. Fayziy, O. Yoqubov, S. Axmad, S. Abduqahhor, U. Nazarov, F. Musajonov, Sh. Boshbekov, U. Azim, O. Agishev, R. Muhammadjonov, M. Melkumov, K. Yormatov, Sh. Abbosov, Yu. Roziqov va boshqa yetakchi ssenariychilardan.

Anvar Yoqubxoʻjayev.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Bu maqola **kvartet** soʻzi haqida, oʻzbek musiqiy guruhi uchun bu maqolani koʻring — Kvartet (guruh)*

  

**Kvartet** (lot. guartus — toʻrtinchi) — I) 4 sozanda (yoki xonanda)dan iborat ansambl. K. tarkibi jihatidan bir xil (torli yoki puflama sozlar) hamda aralash (torli va puflama sozlar yoki torli sozlar va fortepiano) boʻlishi mumkin. Kamer-cholgʻu ansambllar ichida torli sozlar K.i (2 ta skripka, alt va violonchel) keng tarqalgan. Estrada sanʼatida ham K. ansambllari keng oʻrin olgan: "Bitlz" (Angliya), "ABBA" (Shvetsiya), "Orera" (Gruziya), "Sideriz" (Oʻzbekiston) va b.; 2) 4 sozanda, baʼzan 4 xonanda uchun yozilgan kamer musiqa asari. Oʻzbekiston kompozitorlaridan B. Giyenko (9 ta, 1945—95), Ik. Akbarov (6 ta, 1963—88), shuningdek, D. Soatqulov, Sayfi Jalil, E. Solihov, N. Gʻiyosov, D. Yanov-Yanovskiy va b.ning K.lari mavjud. 

**Kvartet** (*lot.* quartette — toʻrtlik) — toʻrtta bir xil yoki oʻxshash
predmetlar toʻplami, yoki bir maqsad uchun birlashgan toʻrtta shaxsdan iborat guruh.

Galereya
--------

* ABBAABBA
* The BeatlesThe Beatles

Havolalar
---------

* Квартет[*sayt ishlamaydi*] // *Булучевский Ю. Фомин В.* Краткий музыкальный словарь. — М.: Музыка, 2005. — 461 с.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Valtorna | *Musiqa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Xorazm stadioni** – 1983-yilda ochilgan koʻp funksiyali sport majmuasi. Urganch shahrida joylashgan boʻlib, **13500 tomoshabinni sigʻdira oladi**. 1983-yilda qurilgan. Xorazm futbol jamoasining uy stadioni.

Tarixi
------

Urganchdagi „Olimpiya" stadioni 1983-yilda qurilgan. Stadion oval shakliga ega boʻlib, dastlab futbol oʻyinlari va yengil atletika musobaqalari uchun moʻljallangan. Tabiiy oʻtli futbol maydoni, oʻlchami 104x67 metr. Sigʻimi 20 000 tomoshabinga moʻljallangan.

2002-yilda „Umid nihollari-2003" oʻyinlari munosabati bilan stadionni toʻliq rekonstruksiya qilish boshlandi va 2003-yilda yakunlandi. Stadion rekonstruksiya qilinganidan soʻng yozgi suzish havzasi, ikkita futbol mashgʻulot maydonchasi, shuningdek, sport zallari qurilib yaxlit majmuaga aylandi. Tribunalar ustida tom qurildi, tribunalar plastik oʻrindiqlar bilan jihozlandi, elektron tablo oʻrnatildi. Stadion nomi „Xorazm" sport majmuasi deb oʻzgartirildi. U ochilish vaqtida Oʻzbekistondagi toʻliq jihozlangan birinchi stadion edi. Qayta qurish tugallangandan soʻng uning sigʻimi 13 500 tomoshabinni tashkil etdi.

Tavsifi
-------

Sport majmuasi tarkibida futbol va yengil atletika stadioni, yozgi suzish havzasi va ikkita mashgʻulot maydonchasi mavjud. Futbol stadionida sportchilar, hakamlar, murabbiylar, futbol maʼmurlari uchun binolar qurilgan. Stadion zamonaviy audiotizim, 7×3 m video doskasi, zamonaviy yoritish uskunalari (500 lyuks m²) bilan jihozlangan.

  

Xorazm" sport majmuasi 2015-yilda „Umid nihollari" musobaqalariga tayyorgarlik koʻrish maqsadida taʼmirlashga yopilgan.

2019-yil iyun oyida „Oʻzbekiston temir yoʻllari" AJ homiyligida Toshkentning „Rita invest" firmasi bilan Janubiy Koreyaning „Kentucky Blugrass" navli chimini ekish boʻyicha shartnoma tuzilgan.

Galereya
--------

* Xorazm stadioni (Oʻzbekiston Urganch)Xorazm stadioni (Oʻzbekiston Urganch)
* Xorazm stadioni (Oʻzbekiston Urganch)Xorazm stadioni (Oʻzbekiston Urganch)
* Xorazm stadioni (Oʻzbekiston Urganch)Xorazm stadioni (Oʻzbekiston Urganch)

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „"Хоразм"нинг янги стадиони қандай кўринишда? (Фотогалерея)". 2023-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 16-may.
3. ↑  „Urganchdagi katta stadion futbol uchrashuvlarini qabul qilishga tayyorlanmoqda". 2023-yil 16-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 16-may.
4. ↑  Ofitsialniy sayt PFL Uzbekistana pfl.uz
5. ↑
6. ↑  „Xorazmda 2014 yildan beri ishlamayotgan stadion foydalanishga topshirilishga yaqin". 2022-yil 29-aprelda asl nusxadan arxivlangan.

Havolalar
---------

* Oʻzbekiston oliy va birinchi liga klublarining stadionlari

* Stadion Xorazm. Worldstaduims.com. (Wayback Machine saytida 2021-08-29 sanasida arxivlangan)
* Xorazm stadioni. Uz.geoview.
**Bobina** (frans. bobine — gʻaltak) — 1) toʻqimachilikda ip, tola oʻralgan gardishsiz gʻaltak; silindr yoki konus shaklida boʻladi; 2) ichki yonuv dvigateli va boshqa qurilmalar uchun akkumulyatorlar batareyasidan oʻt oldirish gʻaltagi. Akkumulyatorning past (6—12 V) kuchlanishli oʻzgarmas tokini yuqori (10—30 kV) kuchlanishli tokka aylantirib beradi. U oʻzak hamda birlamchi va ikkilamchi chulgʻamlardan iborat. Induksion gʻaltak deb ham ataladi; 3) hisoblash texnikasida, tovush yozib olish qurilmalarida — magnit lenta oʻraladigan gʻaltak; 4) kinoapparatlarda — kinolenta oʻraladigan gʻaltak.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shokir sulaymon** (asl nomi Sulaymonov Shokir) (1900, Qoʻqon — 1942.5.9, Toshkent) — yozuvchi, adabiyotshunos va pedagog. 1916-yilda „usuli jadid" maktabini tugatib, Orenburgdagi „Husayniya" madrasasida tahsil koʻrgan. Soʻngra Toshkentdagi oʻzbek oʻlka erlar maorif instituti (1920—1922), Moskvadagi ishchilar fti (1922—1924), Oliy pedagogika akademiyasi (1924—1926)da oʻqigan. Respublikaning oʻsha vaqtdagi poytaxti Samarqandga qaytgach, partiya maktabida oʻzbek tili oʻqituvchisi (1926), „Maorif va oʻqituvchi" hamda „Yer yuzi" jur.larida masʼul kotib (1927—1930), Oʻzbekiston untida assistent, dotsent (1931—1937), Oʻzdavnashrda muharrir (1938), Til va adabiyot institutida katta ilmiy xodim (1940— 41). „Qizil qalam" (1926—1930) adabiy tashkiloti, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi va uyushmaning Samarqand viloyat boʻlimini tashkil etishda faol qatnashgan. Sh.S. ijodini 1919-yilda sheʼr yozish bilan boshlagan. „Erk kuylari" (1926), „Gʻalaba marshi" (1928), „Davr hayqirigʻi" (1932) sheʼriy toʻplamlari, „Yangi saroy" (1931), „Oʻtganlarni eslaganda" (1933) dostonlari, „Achchiq xotiralar" (1930), „Yangi turmushda", „Baxtli Halima" (1931), „Gulasal" (1933) kabi hikoya, sheʼr va dostonlar muallifi. Oʻzbekiston yozuvchilarining 1qurultoyiga sovgʻa sifatida „Saylanma asarlar toʻplami" (1934) nashr etilgan. „Qul", „Qutulish alangasi", „Qonli devor", „Sharq qizi" singari sheʼrlari bilan oʻzbek sheʼriyatida sochma janrining; „Oq negr", „Fin Fon", „Yama ham Hama", „Hindistonda", „Butun dunyoga sayohat" singari asarlari bilan oʻzbek bolalar adabiyotining shakllanishiga hissa qoʻshgan. 1941-yil 27-avgustda „Ittihodi tolibon" (1918—1919), „Milliy ittihod" (1919—1922) aksilinqilobiy tashkilotlariga aʼzo boʻlganlik va millatchiliqda ayblanib qamoqqa olingan, soʻng otib tashlangan. 1956-yil 17-sentyabrda oqlangan.

Manbalar
--------

* Oʻch, T. 1964.

* Yunusov M. Shokir Sulaymon [Saxiy qalamlar!, T. 1975.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Oriylar** — Hindistonning koʻp ming yillik tarixida uni birinchi bor istilo qilgan qabilalar. „Oriy" soʻzi qadimiy eronzabon qabilalarning nomi boʻlib „xoʻjayin", „aslzoda" maʼnosini anglatgan. 

Qadimgi hind manbalarida oriylarning muqaddas yurti Aryavarta haqida zikr qilinadi. Eroniy va hind-oriy qabilalari ajdodlarining keng urugʻchilik aloqalari yoki birligi, ular tilining yaqinligi, grammatik va asosiy lugʻat boyligi umumiy boʻlganligi, diniy tushunchalarning bir ekanligi, shuningdek urf-odatlari, olovga topinishning oʻxshashligi diqqatga sazovor. Qadimda hindlar va eroniylar birga yashab, hind-oriy umumiyligini tashkil etganlar. 

Ularning ajdodlari avvalo Markaziy Osiyo va unga qoʻshni oʻlkalarda yashaganlar degan fikr mavjud. Bu hududda yashaganlarning bir guruhi Hindistonga, boshqasi esa Gʻarbiy Osiyoga borganlar. Bu jarayon miloddan avvalgi 2-ming yillikning oʻrtalarida roʻy bergan. Baʼzi olimlar oriylarni Hindistonga ikki yoʻl orqali, yaʼni Kavkaz va Markaziy Osiyo orqali oʻtishi mumkinligini taxmin qiladilar. Bu jarayon bir necha yuz yillar mobaynida roʻy bergan. 

Oʻsha davrda mahalliy qabilalar bilan harbiy toʻqnashuvlar, oriy qabilalarning ichida ham oʻzaro nizolar boʻlib turgan. Hind-oriylarning Hindistonda mahalliy aholi bilan assimilyasiya jarayoni va oriylarning Sharqqa harakati tezroq kechgan. Oriylar mahalliy qabilalarning ijtimoiy, siyosiy tizimiga maʼlum darajada oʻzgartirishlar kiritgan, oʻz navbatida, hindlarning diniy tushunchalari ham hind-oriylarga oʻz taʼsirini koʻrsatgan. Asta-sekin hind-oriy va mahalliy qabila yutuqlarini mujassamlashtirgan, Shimoliy hamda Sharqiy Hindistonning anchagina aholisi uchun umumiy boʻlib qolgan yangi madaniyat vujudga kelgan.

Adabiyot
--------

* Temur Gʻiyosov, „Qadimgi Hindiston tarixi", Toshkent, 2000;
* Bongard — Levin G. M. Ilin G. F. „Drevnyaya Indiya", Moskva, 1969;
* „Indiya v drevnosti", Moskva, 1985.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tapirlar** (Tapiridae) — toq tuyoqlilar turkumiga mansub sutemizuvchilar oilasi. Oyoqlari nisbatan kalta, oldingi oyoqlarida 4, orqa oyoqlarida esa 3 ta barmogʻi bor; oʻrta barmogʻi yaxshi rivojlangan. Tanasining uz. 250 sm cha, boʻyi (yagʻrinidan) 75—120 sm, ogʻirligi 225–300 kg. Terisi jun bilan qoplangan. Dumi qisqa. Kichik va serharakat xartumi yuqori labi oʻzgarishidan paydo boʻlgan. Koʻzi kichik, tishlari 42—44 ta. Tropik oʻrmonlardagi oqmaydigan suv havzalari qirgʻogʻida yakka yashaydi. Tunda faol. Oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Yaxshi suzadi. Hid bilish, eshitish organlari yaxshi rivojlangan; koʻzlari yaxshi koʻrmaydi. Yiliga bitta bola tugʻadi. Boʻgʻozlik davri 390—400 kun. 5 turi bor.

Oddiy tapir (Janubiy Amerikada), togʻ tapiri (Kolumbiya, Shimoliy Peru va boshqa dengiz sathidan 4000 m baland joylarda), berda tapiri (Kordilyeradan gʻarbda), hind tapiri (Tailand, Malakka i.o. Sumatra o. va boshqa hududlarda) tarqalgan. Goʻshti va terisi uchun ovlanadi. TAR, Thar — Hindiston va Pokiston hududlaridagi choʻl va chala choʻlli tekislik. Hind daryosining chap sohili boʻylab, shim.dan jan.ga 850 km masofaga choʻzilgan. Maydoni 300 ming km². Oʻrtacha bal. 100–200 m. Allyuvial, dengiz va eol qumlari bilan qoplangan, ayrim joylarda qoyalar uchraydi. Relyefida qum joʻyaklari va qum tepa koʻp; barxanlar uchraydi. Iklimi tropik, quruq iqlim. Yillik yogʻin 90–200 mm. Tez-tez changli boʻron boʻlib turadi. Pastqam joylarda shoʻrxok va taqirlar bor, maydaroq shoʻr koʻl koʻp. Oʻsimliklari siyrak, dagʻal oʻtlar va kserofit buta va daraxtlar oʻsadi. Voha koʻp. Dehqonchilik qilinadi, yaylov chorvachiligi rivojlangan. T.ning gʻarbiy qismi Hind daryosidan sugʻoriladi. Sugʻorish kanallari qurilgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**KOMPOZITOR** (lotincha: compositor — tuzuvchi, ijod etuvchi) — 1) koʻp ovozli musiqa asarlari muallifi, musiqa ijodkori. „Kompozitor" atamasi 16-asrga kelib Italiyada keng tarqalgan. Kompozitorlik kasbi ijodkordan musiqiy-ijodiy qobiliyat bilan birga maxsus (kompozitsiya fani sohasidagi) puxta bilim ham talab etadi. Kompozitor nota yozuvi yordamida musiqa asarlarini ijod etadi, yangi, individual badiiy mazmunni ifodalashga harakat qiladi. Shu jihati bilan anʼanaviylik mezoniga tayanib monodiya tizimida ijod etuvchi bastakordan farq qiladi.

Oʻzbekistonda kompozitorlik ijodiyoti 19-asrning oxiri (Vyacheslav Leysek va boshqalar), ayniqsa, 1920–1930-yillardan boshlab (V.Uspenskiy, A.Kozlovskiy, Georgiy Mushel va boshqalar) jadal rivojlandi. Mahalliy kompozitorlardan M. Ashrafiy, T. Sodiqov, Manas Leviyev, Mutal Burhonov, Sulaymon Yudakovlarning ilk ijodiy tajribalari 1930–1940-yillarga mansub.

1950–1960-yillarda Ikrom Akbarov, Sobir Boboyev, Boris Giyenko, X,.Rahimov, F.Yanov-Yanovskiy, R.Hamroev, T.Qurbonov, R.Vildanov, Sayfi Jalil, 1970–1990-yillarda esa D.Saidaminova, N.Zokirov, R.Abdullaev, M.Bafoev, M.Tojiev va boshqa koʻp ovozli musiqaning turli janrlarida katta yutuqlarga erishdilar. Mustaqillik davrida Oʻzbekiston K.larining ijodi yangi bosqichga koʻtarildi. Yosh K.lardan A.Mansurov, D.Omonullaeva, K.Ergashev, D.Yanov-Yanovskiy, N.Gʻiyosov va boshqa musiqa hayotiga, shu jumladan, estrada va kino musiqasi, simfonik hamda kamer musiqasi janrlari rivojiga salmokli hissa qoʻshmokda;

2) shaxmat sohasida oʻzining mustaqil oʻyin uslubi (kompozitsiyasi)ni yaratuvchi ijodkor.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | **Kompozitor** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |