**"Samarqandda qovun tarovati"** (ruscha: *Аромат дыни в Самарканде*) – oʻzbek rejissyori Ali Hamroevning kino hikoyasi. Film Oʻzbekiston Kinematografiya agentligi buyurtmasiga asosan „Yoshlik" kinostudiyasi tomonidan Samarqand viloyati hokimligi bilan hamkorlikda suratga olingan.

Film haqida
-----------

Film Samarqand koʻchalarida, jumladan Amir Temur maqbarasi, Bibixonim masjidi va Registon ansamblida suratga olingan. Ali Hamroevning soʻzlariga koʻra, film ijodkorlari uzoq vaqt davomida film qaysi janrda boʻlishini hal qila olishmagan. Film uchun lirik komediya, drama va kinohikoya janri tavsiya qilingan. Film yakunida „Filmhikoya" janri uchun qaror qilingan. Filmni suratga olish ishlari 39 kun davom etdi. 1984-yilda Hamroyev bilan „Nevesta iz Vuadilya" filmida ishlagan Rifkat Ibrohimov operator sifatida, rollardan biriga esa toshkentlik arxitektor Sergo Sutyagin taklif qilingan.

Bosh rollarni ijro etgan aktyorlar Muhammad Rafiqov va Sergo Sutyagin film namoyishigacha vafot etganligi sababli filmni koʻrmagan. Film yakuniga qadar Sergo Sutyagin roʻli ajoyib rus rassomi Sergey Shakurov tomonidan ijro etilgan va personaj filmning premyerasi kunigacha koʻrsatilmagan.

Filmning premyerasi 2021-yil 2-oktabr kuni Toshkent shahrida "Ipak yoʻli durdonasi" XIII Toshkent xalqaro kinofestivalida boʻlib oʻtdi. Filmning Rossiya Federatsiyasidagi premyerasi 2022-yil iyul oyida Moskvadagi Tretyakov galereyasi kinozalida Ali Hamraev bilan ijodiy uchrashuv doirasida boʻlib oʻtdi.

Syujet
------

Film Samarqand mahallalaridagi oddiy aholi hayoti haqida hikoya qiladi. Jumladan, keksa oʻqituvchi Asqar ota shahar boʻylab velosipedda yurib, yakka dars beradi, topgan pulini Rossiyadagi kimgadir joʻnatadi. Qahramon qoʻshnilar bilan muloqot qiladi, bozorlarni kezadi, meʼmoriy yodgorliklarni ziyorat qiladi. Rejissyor nafaqat shahar ruhini, balki COVID-19 pandemiyasi davridagi hayot muhitini ham batafsil bayon etadi. Filmda realizmga eʼtibor qaratmagan, lekin bu shaharga va uning fuqarolariga boʻlgan qiziqishga taʼsir qilmagan, balki ikki ming yillik tarix bilan shahar muhitini zamonaviy voqelik bilan uygʻunlashtirishtirgan. Butun filmning leytmotivini Oʻzbekistonlik qoʻshiqchi Sevara Nazarxonning qoʻshigʻi, shuningdek, rejissyor tomonidan bir necha bor shahar ramzi sifatida tasvirlangan Samarqand noni va qovunlari tashkil etadi. Mualliflar shaharning milliy rang-barangligini, oʻzbeklar, tojiklar, ruslar, yahudiylar, loʻlilar va boshqa koʻplab millat vakillari qanday qilib bir mahallada ahil-inoq yashashlari mumkinligini koʻrsatishga harakat qilganlar.

Mukofotlar
----------

2022-yil noyabr oyida Ali Hamroyev Milanda boʻlib oʻtgan V FELIX kinofestivalida „Samarqandda qovun tarovati" filmi uchun mukofotni qoʻlga kiritdi.

Yana qarang
-----------

* Место под солнцем (teleserial).
* Faridaning 2000 qoʻshigʻi.
* Oʻzbekiston kinematografiyasi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Насиба ЖОНТУРАЕВА.* „Али Хамраев: «Аромат дыни в Самарканде» станет документом времени»" (ru). *"Самаркандский Вестник"* (2021-yil 23-iyun). 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
2. ↑  *vika.* „Али Хамраев: «Аромат дыни в Самарканде» - фильм о народе и для народа" (ru). *Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz* (2021-yil 26-sentyabr). 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
3. ↑  „Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Муҳаммад Рафиқов вафот этди" (uz). *Sputnik Ўзбекистон* (11-avgust). 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
4. ↑  „Умер заслуженный архитектор Узбекистана Серго Сутягин" (ru). *fergana.media*. 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
5. ↑  *Наталия ШУЛЕПИНА.* „«Аромат дыни в Самарканде» мы ощутили на Ташкентском кинофестивале-2021" (ru). *sreda.uz* (2021-yil 3-oktyabr). 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
6. ↑  „Международный Ташкентский Кинофестиваль «Жемчужина Шелкового Пути» день 5-й" (ru). *art-blog.uz*. 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
7. ↑  „Творческая встреча с режиссёром Али Хамраевым". *Третьяковская галерея*. 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
8. ↑  „ВКонтакте". *m.vk.com*. 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.
9. ↑  „Фильм Али Хамраева победил на кинофестивале в Милане" (ru). *fergana.media*. 2023-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-may.