**Chiranjeevi** (**Chiranjivi** hindcha: *चिरंजीवी*, ruscha: *Чирандживи*, 1955-yil 22-avgust) — hind aktyori, kino prodyuseri va sobiq siyosatchi, asosan Telugu kino sanoatida faoliyat olib borgan. Chiranjivi telugu tilida 150 dan ortiq badiiy filmlarda, shuningdek, hind, tamil va kannada tillarida suratga tushgan va prodyuserlik qilgan. Qirq yildan ortiq davom etgan kino faoliyatida u uchta Andxra-Pradesh shtati Nandi mukofoti, Raghupathi Venkaiah mukofoti va toʻqqizta Filmfare mukofoti Janubiy mukofotiga sazovor boʻlgan. 2006-yilda u hind kinosiga qoʻshgan hissasi uchun Hindistonning uchinchi eng yuqori fuqarolik mukofoti boʻlgan Padma Bhushan bilan taqdirlangan va Andhra universitetining faxriy doktori unvoni bilan taqdirlangan. U 2012-yil va 2014-yillarda Hindiston hukumati turizm vaziri lavozimida ishlagan. Chiranjivi aktyorlik faoliyatini 1978-yilda *Punadhirallu* filmi bilan boshlagan. Biroq, *Pranam Khareedu filmi oldinroq prokatga* chiqgan. 1987-yilda u rus tiliga dublyaj qilingan va Moskva xalqaro kinofestivalida namoyish etilgan „*Swayamkrushi*" filmida rol ijro etdi. Chiranjivi filmdagi roli uchun 1988-yilda Indian Expressning eng yaxshi aktyori mukofoti va eng yaxshi erkak roli uchun davlat Nandi mukofotiga sazovor boʻldi. 1988-yilda u milliy integratsiya haqidagi eng yaxshi badiiy film uchun Milliy kino mukofotiga sazovor boʻlgan „*Rudraveena*" filmini ishlab chiqdi. Chiranjivining 1992-yilda suratga olingan „*Gharana Mogudu*" filmi kassada 10 ₹(cror)dan ortiq mablagʻ yigʻgan birinchi janubiy hind filmidir. Film 1993-yilda Hindiston xalqaro kinofestivalida asosiy boʻlimda namoyish etilgan. Bu Chiranjeevni oʻsha paytda Hindistondagi eng koʻp maosh oluvchi aktyorga aylantirdi va uni Hindistondagi milliy haftalik jurnallarning muqova sahifalariga olib chiqdi. *Filmfare* va *India Today* jurnallari uni „Bachchandan kattaroq" deb nomladilar, bu Bollywood aktyori Amitabh Bachchanga ishora qiladi. *The Week* jurnali uni „yangi pul mashinasi" deb atadi va olqishladi. U 1992-yilda suratga olingan „*Aapadbandhavudu*" filmi uchun hind aktyorlari uchun eng yuqori toʻlov boʻlgan 1,25 ₹ cror toʻlangan. 2002-yilda Chiranjivi Davlat moliya vaziri tomonidan 1999—2000-yillardagi eng yuqori daromad soligʻi toʻlovchisi boʻlgani uchun *Samman mukofotiga sazovor boʻldi*. U internetda shaxsiy veb-sayt ochgan birinchi hind aktyoridir. 2006-yilda CNN-IBN tomonidan oʻtkazilgan soʻrov Chiranjivini Telugu kino sanoatining eng mashhur yulduzi deb topdi.

2008-yilda Chiranjivi Praja Rajyam partiyasiga asos solgan va 2009-yilda Andxra Pradesh saylovlarida qatnashgan. Partiya 294 oʻrindan 18 tasini qoʻlga kiritdi va keyinchalik 2011-yilda Hindiston Milliy Kongressiga birlashtirildi. Chiranjivi 2012-yil 27-oktyabrda Turizm vazirligiga mustaqil masʼul boʻlgan davlat vaziri etib tayinlangan va 2014-yilning 15-mayigacha xizmat qilgan. 2013-yilda u 66-Kann kinofestivalida Turizm vazirligi va Axborot va radioeshittirish vazirligining birgalikdagi ishtirokidagi Incredible India *koʻrgazmasini* ochdi. Chiranjivi Makaoda boʻlib oʻtgan 14-Xalqaro Hindiston kino akademiyasining mukofotlarini topshirish marosimida Incredible India filmini namoyish etdi. 2013-yilda IBN LIVE uni „Hind kinosi qiyofasini oʻzgartirgan odamlardan" biri deb atagan.

Erta hayoti va oilasi
---------------------

Chiranjivi Konidela Siva Sankara Vara Prasad sifatida 1955-yil 22-avgustda Hindistonning Andxra-Pradesh shtatining Gʻarbiy Godavari tumanidagi Mogalthur qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi konstebl boʻlib ishlagan va muntazam ravishda boshqa shaharlarga koʻchib yurishgan. U bolaligi tugʻilib oʻsgan qishlogʻida bobosi va buvisi qoʻlida oʻtgan. Chiranjivi maktabni Nidadavolu, Gurazala, Bapatla, Ponnur, Mangalagiri va Mogalturda oʻqigan. U NCC kursanti va 70-yillarning boshlarida Nyu-Delidagi Respublika kuni paradida qatnashgan. U yoshligidanoq aktyorlikka qiziqgan. U Ongoladagi CSR Sarma kollejida oʻrta darajani oʻqigan. Narsapuramdagi Shri YN kollejini tijorat fakultetini tamomlagandan soʻng, Chiranjivi Chennayga koʻchib oʻtdi va 1976-yilda Madras kino institutiga aktyorlik faoliyatini davom ettirish uchun qoʻshildi.

Shaxsiy hayoti
--------------

1980-yil 20-fevralda Chiranjivi telugu komik aktyori Allu Ramalingayaning qizi Surexaga uylandi. Ularning ikkita qizi, 1 ta katta oʻgʻli bor: Sushmitha va Sreeja, oʻgʻli Ram Charan Telugu kinosining bosh aktyori. Chiranjivining ukasi Nagendra Babu kino prodyuseri va aktyori. Uning eng kichik ukasi Pawan Kalyan aktyor-siyosatchi boʻlib, mintaqaviy siyosiy partiya boʻlgan Jana Senaga asos solgan. Uning qaynisi Allu Aravind kino prodyuseri. Chiranjivi aktyorlar Allu Arjun, Allu Sirish, Varun Tej, Niharika va Sai Dharam Tejning amakisidir.

Aktyorlik faoliyati
-------------------

### 1978―1981-yillar

Uning oilasi hindu xudosi Anjaneyaga (Hanuman) sigʻinishganligi sababli unga „Chiranjivi" ekran nomini olishni maslahat berdi, bu esa „Oʻlmas" degan maʼnoni anglatadi. Bu esa Hanumanning abadiy yashaydigan eʼtiqodiga ishora qiladi. Chiranjivi kino faoliyatini *Punadhirallu* filmi bilan boshlagan. Biroq, uning birinchi filmi *Pranam Khareedu* edi. Bapu rejissyori boʻlgan *Mana Voori Pandavulu filmi*, Telugu tomoshabinlari tomonidan maqtovlarga sazovorlikni olib keldi.*Tayaramma Bangarayya filmida* kichik rol ijro etgan. U *Men seni sevaman (I Love You)* va K. Balachanderning „*Idi Katha Kaadu*" filmlarida Kamal Haasan antiqahramon rolini ijro etgan. Tamil tilidagi „*Avargal*" filmining remeykida Chiranjivi asl nusxada Rajinikanth ijro etgan personajni tasvirlagan. 1979-yilda Chiranjivi sakkizta yirik filmni, keyingi yilda esa 14 ta filmni suratga tushgan. U *Mosagadu*, *Rani Kasula Rangamma*, *47 Natkal / 47 Rojulu* , *Nyayam Kavali* va *Ranuva Veeran* kabi asarlarda bosh rolini ijro etgan.

### 1982―1986: Bosh rollari va yutuqlari

Chiranjivi bosh rollarda rol ijro eta boshladi, masalan rejissyor Kodi Ramakrishnaning *Intlo Ramayya Veedhilo Krishnayya* (1982) filmi Keyinchalik u K. Visvanath rejissyorligidagi „*Subhalekha*" filmida. Bu unga eng yaxshi aktyor uchun birinchi Filmfare mukofotini olib keldi — Telugu va Vishvanatning eng yaxshi rejissyor uchun uchinchi Filmfare mukofoti — Telugu. U shuningdek, *Idi Pellantara*, *Sitadevi,* *Mondi Ghatam* kabi filmlarda suratga tushgan. U *Patnam Vachina Pativrathalu* va *Billa Ranga* kabi koʻp yulduzlar ishtirok etgan filmlarda va keyinchalik *Manchu Pallakida* filmida rol ijro etgan. *Khaidi* filmi kassada muvaffaqiyat qozondi va Chiranjivi bu film bilan yulduzlikka erishdi. 1984-yilda u jangovar filmlarni suratga tushishda davom ettirdi. Filmlari; *Mantri Gari Viyyankudu*, *Sangharshana*, *Goonda*, *Challenge*, *Qahramon (Hero)*, *Donga*, *Jwala*, *Adavi Donga*, *Kondaveeti Raja*, *Rakshasudu*. 1985-yilda u *Viyetha filmidagi* ijrosi uchun ikkinchi Filmfare mukofotini oldi — Telugu tilidagi eng yaxshi aktyor uchun.

### 1987―2007-yillar

Chiranjivi K. Vishvanat rejissyori *Swayamkrushi* (1987) filmida uchun eng yaxshi erkak roli uchun birinchi Nandi mukofotini oldi. *Pasivadi Pranam* (1987), *Yamudiki Mogudu* (1988) va *Manchi Donga* (1988) ham kassada yaxshi natijalarga erishdi. Chiranjivi „*Rudraveena*" (1988) filmida hamkorlikda prodyuserlik qildi va rol ijro etdi, u milliy integratsiya haqidagi eng yaxshi badiiy film uchun Nargis Dutt mukofotiga sazovor boʻlgan va hakamlar hay’atining Nandi maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan. Keyinchalik Chiranjivi K. Raghavendra Rao tomonidan boshqarilgan va Ashwini Dutt (Vyjayanthi Movies) tomonidan ishlab chiqarilgan ijtimoiy-fantastika filmi *Jagadeka Veerudu Athiloka Sundari* bilan tajriba qildi. Bu vaqtda boshqa eksperimental ishlarga *Kondaveeti Donga*, 70 mm 6-trek stereofonik tovushda chiqarilgan birinchi telugu filmi, gʻarbiy janr Kodamasimham va ijtimoiy muammoli „*Gang Leader*" (1991) filmi kiradi. Bu filmlar Chiranjiviga „Telugu kinosining xoʻjayini" sifatida qabul qilinishiga olib keldi. Chiranjivining Bollywooddagi chiqishlari *Pratibandh* (1990) va *Aaj Ka Goonda Raajda* filmlari yuqori baholandi. *Aapadbandhavudu* (1992) filmidagi roli uchun u eng yaxshi aktyor uchun ikkinchi Nandi mukofotini va eng yaxshi aktyor uchun uchinchi Filmfare mukofotini oldi — Telugu. 1990-yillarning oʻrtalarida Chiranjivi uchun *Mexanik Alludu*, *S.P. Parasuram*, *Big Boss* va *Rikshavodu kabi filmlari* bilan martabasi tushib ketdi. *Mutha Mestri* filmi unga eng yaxshi aktyor uchun toʻrtinchi Filmfare mukofotini taqdim etdi — Telugu, *Mugguru Monagallu* va *Alluda Majaka* oʻrtacha darajada muvaffaqiyatli boʻldi. 1996-yilda u Kannada filmi „*Sipayi*"da mehmon rolida paydo boʻldi. Qisqa sukutdan soʻng, Chiranjivi *Gitler*, *Master*, *Bavagaru Bagunnara bilan qaytib keldi?*, *Chodalani Vundi* va *Sneham Kosam*, buning uchun u beshinchi Filmfare mukofotini eng yaxshi aktyor uchun — Telugu oldi. 1999-yilda Chiranjivi Dushan Garsi rejissyori va Rameshkrishna Murthi tomonidan ishlab chiqarilgan Hollywood filmida rol oʻynashi kerak edi. Telugu versiyasini Suresh Krissna boshqargan. „*Bagʻdod oʻgʻrisining qaytishi*" deb nomlangan filmning suratga olishlari nomaʼlum sabablarga koʻra toʻxtatilgan edi. Chiranjivining yangi oʻn yilligi *Annayya* filmi bilan boshlandi. Qisqa tanaffusdan soʻng, Chiranjivi 2002-yilda chiqarilgan „*Indra*" filmida rol ijro etdi, bu uning Tollywooddagi barcha oldingi kassa rekordlarini buzdi va unga „Eng yaxshi aktyor" uchun uchinchi Nandi mukofotini va „Eng yaxshi aktyor" uchun oltinchi Filmfare mukofotini qoʻlga kiritdi — Telugu. Shundan soʻng, u asosiy xabar va ijtimoiy sabab bilan filmlarda paydo boʻldi, jumladan *Tagor;* *Shankar Dada MBBS* va *Stalin* uning uchun u yettinchi va eng soʻnggi Filmfare mukofotini eng yaxshi aktyor uchun qoʻlga kiritdi — Telugu; U 2006-yilda Filmfare maxsus mukofoti — Janubiy va kino sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun 2011-yilda 58-chi Filmfare mukofotlari uchun Janubiy Filmfare Lifetime Achievement Award — Janubiy bilan taqdirlangan.

### 2008―2016: Kino karerasidagi tanaffus

 Chiranjivi Salman Khan va oʻgʻli Ram Charan bilan 60 yillik tavallud bayramida, 2015-yil
Bosh roldagi soʻnggi filmi, 2007-yildagi „*Shankar Dada Zindabad*" filmidan soʻng, Chiranjivi oʻzining siyosiy karerasini boshlagan taxminan 10 yil davomida hech qanday filmda rol ijro etmagan. Ushbu 10 yil davomida uning filmlardagi chiqishlari kameo rollari bilan cheklangan. U oʻzining oʻgʻli Ram Charan ijro etgan *Magadhira* (2009) va *Bruce Lee: The Fighter (Bryus Li: Jangchi)* (2015) filmlarda epizotik rol bilan chiqgan. U shuningdek, *Varudu* (2010) va *Rudhramadevi* (2015) haqida hikoya qilgan. U shuningdek, *Jagadguru Adi Shankara* (2013) filmida kamo ijro etdi, u yerda u *Shri Manjunatha* (2001) filmidagi Lord Manjunatha rolini tacrorladi.

### 2017-yildan hozirgacha: Kinoga qaytishi

2013-yildan boshlab u kinoga qaytishini nishonlash uchun toʻgʻri ssenariyni qidirdi, bu tasodifan uning aktyor sifatidagi 150-filmi boʻladi. 2014-yilda juda muvaffaqiyatli Tamil filmi „*Kathhi*" chiqqanidan bir yil oʻtib, Chiranjivi oʻzining qaytish filmi sifatida bu filmni telugu tilida qayta suratga olishni tanladi. VV Vinayak tomonidan boshqarilgan *Khaidi No. 150* deb nomlangan remeyk 2017-yilda Sankranti bayramida, *Shankar Dada Zindabaddan* keyingi oʻn yil oʻtgach, ijobiy sharhlar uchun taxminan 6 oy ichida chiqarildi. Tanqidchilar Chiranjeevni alohida ajratib koʻrsatishdi, uni ham ijrosi, ham tashqi koʻrinishi uchun, ayniqsa oʻn yil davomida kinoda boʻlmaganidan keyin olqishlashdi. Film ochilish kunida ₹ 41,75 crore yigʻdi va butun umri davomida ₹ 164 crore daromad keltirdi. 2019-yilda u Uyyalawada Narasimha Reddy hayotiga asoslangan *Sye Raa Narasimha* Reddyning birinchi davri filmida rol ijro etdi; uni Surender Reddi boshqargan. ₹ 270 crore dan ortiq byudjetda suratga olingan film ₹ 240 crordan ($36 million) ortiq daromad keltirdi. Chiranjivining soʻnggi „Godfather" filmi Koratala Siva rejissyori boʻlgan va yaqinlashib kelayotgan „Godfather" filmi tez orada chiqariladi.

Televizion martabasi
--------------------

Chiranjivi *Meelo Evaru Koteesvarudining* toʻrtinchi mavsumida teleboshlovchi sifatida debyut qildi. Toʻrtinchi mavsumning birinchi epizodi 2017-yil 13-fevralda Star Maa telekanalida namoyish etildi. Oʻyin namoyishi *Kaun Banega Crorepatining* telugu tilidagi moslashuvidir.

Siyosiy martabasi
-----------------

2008-yilda Chiranjivi Andhra-Pradesh shtatidagi Praja Rajyam partiyasini tashkil etdi. Tashrif chogʻida u ijtimoiy adolat uning partiyasining asosiy kun tartibi ekanini taʼkidladi. 2009-yilgi umumiy saylovlarda partiya Andxra Pradesh Qonunchilik Assambleyasidagi 294 oʻrindan 18 tasini qoʻlga kiritdi. U Tirupati va Palakollu saylov okruglaridan nomzod boʻlib, Tirupatida gʻalaba qozongan, ammo Gʻarbiy Godavari tumanidagi Palakolluda yutqazgan.

 Chiranjivi 2012-yilda Nyu-Delida turizm boʻyicha davlat vaziri (mustaqil mas’ul) lavozimini egallagan
2011-yil 6-fevralda Chiranjivi 30 oylik Praja Rajyam partiyasini Hindiston Milliy Kongressi bilan birlashtirdi Kongress prezidenti Sonya Gandi bilan ikki haftalik muzokaralardan soʻng, ishonchsizlik harakatidan qoʻrqqan. shtat yigʻilishida YS Jagan Mohan Reddy’nin YSR Kongress partiyasi paydo boʻlishi va Telangana tashviqotining tayanch nuqtasi. Oʻz partiyasini Kongressga birlashtirganidan bir yildan koʻproq vaqt oʻtgach, u 2012-yil 29-martda Rajya Sabha deputatligiga nomzod qilib koʻrsatilgan. U 2012-yil 3-aprelda Rajya Sabha aʼzosi sifatida saylandi va qasamyod qildi. 2012-yil 28-oktyabrda u Hindiston hukumati, Turizm vazirligi, Ittifoq Davlat vaziri (mustaqil mas’ul) sifatida qasamyod keltirdi.

2014-yil iyun oyida Andhra-Pradesh shtati boʻlinib, qoldiq shtatni katta qarz va kam daromad bilan tark etganidan soʻng, Kongress partiyasining Andhra-Pradesh qanotining koʻpchilik aʼzolari norozilik sifatida chiqib ketishdi. Biroq, Chiranjivi Kongressda qoldi va 2014-yilgi Andhra-Pradeshdagi qoldiq shtatidagi parlament va assambleya saylovlari boʻyicha Saylov kampaniyasi qoʻmitasi raisi sifatida kampaniya olib bordi, ammo u saylovlarda qatnashishdan bosh tortdi. Shuningdek, u Andhra-Pradesh shtatini boʻlinish boʻyicha qabul qilingan biryoqlama qaror tufayli saylovoldi tashviqotini chin dildan olib bormagani ham tanqid qilindi. Uning kenja ukasi Pawan Kalyan, sobiq Praja Rajyam partiyasi yoshlar qanoti rahbari, oʻzining Jana Sena partiyasini tashkil qildi va Kongressga qarshi, Telugu Desam partiyasi va Bharatiya Janata partiyasi foydasiga astoydil kampaniya olib bordi. Andhra-Pradeshda hukmron boʻlgan kuchli anti-Kongress kayfiyati tufayli uning nomzodlari Andxra Pradeshning barcha parlament va shtat assambleyasi oʻrindiqlarida magʻlub boʻldi, 175 nomzoddan 165 nafari depozitdan mahrum boʻldi [10 foizdan kam ovoz ulushini oldi. 2014-yilgi saylovlardan beri u faol siyosatdan uzoqlashdi va shundan beri u Kongressning birorta majlisida qatnashmadi. Uning Rajya Sabha aʼzosi sifatidagi vakolati 2018-yilning aprelida tugadi.

Gumanitar ishlari
-----------------

 Chiranjivi World Travel Awards mukofotida, 2012-yil
1998-yil 2-oktyabrda u Chiranjivi Qon va Koʻz Banklarini oʻz ichiga olgan Chiranjivi Xayriya Trestini (CCT) tashkil etdi. Bu shtatdagi qon va koʻz donorlarining eng yirik oluvchisi. Trest 68 000 dan ortiq qon va 1 414 koʻz donorligini amalga oshirdi. CCT qon banki ochilganidan beri 80 000 dan ortiq odamga yordam berdi va koʻz banki Andhra Pradesh shtatida 1 000 ga yaqin odamga yordam berdi. Hozirgacha 350 000 ga yaqin odamlar CCT ga koʻzlarini oʻtkazishga vaʼda berishdi, bu esa 1600 kishiga CCT orqali koʻrish imkonini beradi. CCT shuningdek, soʻnggi 4 yil ichida AP shtat hukumati tomonidan „Eng yaxshi ixtiyoriy qon banki mukofoti" ni qoʻlga kiritdi. 2006-yil 10-iyunda Hindistonning oʻsha paytdagi Prezidenti A. P. J. Abdul Kalam Haydaroboddagi Jubilee Hills nazorat postida Chiranjivi xayriya jamgʻarmasini (CCF) ochdi. CCT qon toʻplashda bir milliondan oshib ketdi va 96 000 dan ortiq odamga ushbu qon banki qon bilan yordam berdi. Qon banki va koʻz bankiga qarshi qilingan ayblovlardan soʻng, AP shtat hukumati ayblovlarni koʻrib chiqish uchun yuqori darajali qoʻmita tuzdi. Qoʻmita AP Davlat AIDA Nazorat Jamiyatining loyiha direktori rahbarligida ishladi, uning tarkibiga moliya va texnik soha mutaxassislari, qon namunalarini toʻplash va yoʻq qilish, qon guruhini aniqlash, skrining, sterilizatsiya, tibbiy chiqindilarni yoʻq qilish, oʻtkazilgan lagerlar boʻyicha tasdiqlangan yozuvlar mavjud. qon muddati, sifat nazorati, doʻkon xonasi, roʻyxatga olish xonasi va asbob-uskunalarni sotib olish edi. 2018-yil iyul oyida Chiranjivi Narendra Choudary Tummala tomonidan boshlangan Green Challengeda ishtirok etdi. 2021-yil may oyida Chiranjivi COVID-19 bilan kasallangan bemorlarning ehtiyojlarini qondirish uchun Andhra-Pradesh va Telangana boʻylab kislorod banklari va tez yordam mashinalarini oʻrnatdi.

Boshqa ishlari
--------------

Chiranjivi Hindiston Superligasi Kerala Blasters FC klubining hammualliflaridan biri hisoblanadi.

Mukofotlari, unvonlari va eʼtiroflari
-------------------------------------

Rejissor K. Balachander „Chiranjivida Kamal Haasan ham, Rajinikanth ham bor. U nafaqat harakat, balki harakat ham qila oladi". Chiranjivi 2006-yilda Hindistondagi uchinchi eng yuqori fuqarolik mukofoti boʻlgan Padma Bhushanni oldi. Oʻsha yili Andhra universiteti tomonidan faxriy doktor unvoniga sazovor boʻldi. U Filmfare Awards South ning oʻn karra gʻolibi va Nandi mukofotining toʻrt karra gʻolibi. 2014-yilda u Tengku Adnan Tengku Mansor tomonidan 3-chi Janubiy Hindiston xalqaro kino mukofotida *Hindiston kinosining xalqaro yuzi* bilan taqdirlangan. U 1987-yilda Oskar topshirish marosimiga Janubiy Hindistondan taklif qilingan birinchi aktyor edi.

### Fuqarolik unvonlari

* 2006-yil- Padma Bhushan Hindiston hukumatidan

 Chiranjivi 2006-yilda Hindistonning oʻsha paytdagi prezidenti boʻlgan APJ Abdul Kalamdan Padma Bhushanni qabul qilmoqda
Filmfare mukofotlari Janubiy

| Yil | Turkum | Film | Natija | Mnb. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1982 | Eng yaxshi aktyor — Telugu | *Subhalekha* | Gʻolib |  |
| 1985 | *Vijetha* | Gʻolib |  |
| 1992 | *Aapadbandhavudu* | Gʻolib |  |
| 1993 | *Muta Mestri* | Gʻolib |  |
| 1999 | *Sneham Kosam* | Gʻolib |  |
| 2002 | *Indra* | Gʻolib |  |
| 2004 | *Shankar Dada MBBS* | Gʻolib |  |
| 2006 | Maxsus mukofot — Janubiy | Afsonaviy faxriy mukofot | Gʻolib |  |
| 2010 | Umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti — Janubiy | Ajoyib hissalar | Gʻolib |  |

Nandi mukofotlari

| Yil | Turkum | Film | Natija | Mnb. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987-yil | Eng yaxshi aktyor | *Swayam Krushi* | Gʻolib |  |
| 1992-yil | *Aapadbandhavudu* | Gʻolib |  |
| 2002-yil | *Indra* | Gʻolib |  |
| 2016-yil | Raghupathi Venkaiah mukofoti | Faxriy mukofot | Gʻolib |  |

Cinema Express mukofotlari
* Eng yaxshi aktyor — *Swayam Krushi* (1987)

SIIMA mukofotlari
* Hind kinosining xalqaro yuzi — (2014)

### Santosham Film mukofotlari

* Eng yaxshi aktyor — *Khaidi № 150* (2017)

Zee Cine mukofotlari Telugu
* Eng yaxshi aktyor — *Sye Raa Narasimha Reddi* (2019)

Boshqa unvonlari
* 2006-yil — Andhra universitetining faxriy doktori

Filmografiyasi
--------------

**Chiranjivi filmografiyasi**

Yana qarang
-----------

* Hind kino aktyorlari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Chiranjeevi (Shiva Shankara Varaprasad)". *Telugu Filmnagar*. 13-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-aprel 2019-yil.
2. ↑  „Chiranjeevi Biography, Chiranjeevi Profile". *entertainment.oneindia.in*. 22-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2014-yil.
3. ↑  „Statistical Report On General Election, 2004 To The Legislative Assembly Of Andhra Pradesh". *Election Commission of India* (2004). 11-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2015-yil.
4. ↑  „Statistical Report On General Election, 2009 To The Legislative Assembly Of Andhra Pradesh". *Election Commission of India* (2009). 4-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2015-yil.
5. ↑  „Megastar puts on an accent". Qaraldi: 9-iyun 2021-yil.
6. ↑  „AU confers honorary degrees on Chiru, others". *The Hindu* (7-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
7. ↑  „Chiranjeevi's dramatic comeback". *Business Standard*. Qaraldi: 28-oktabr 2012-yil.
8. 1 2 3 4  „Padmabhushanudiki Mega Sanmanam Part – I – Telugu Movie News". *IndiaGlitz*. 26-sentabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
9. ↑  „Chiranjeevi's debut". *Rediff.com*. 16-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
10. ↑  „Chiranjeevi felicitation on Padma Bhushan honor – Telugu Cinema actor". *idlebrain.com*. 24-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi.
11. 1 2  Express News Service (11–mart 1989–yil), „Cinema Express readers choose Agni Nakshathiram", *The Indian Express*: 4, 11 October 2020da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 3–oktabr 2016–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
12. ↑  „1988 Award Winners". *Cinema Express-Indian Express Group* (tamil). 1–may 1989–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
13. 1 2  സ്വന്തം ലേഖകൻ (10–mart 1989–yil). „മമ്മൂട്ടിക്കും ഗീതയ്ക്കും അവാർഡ്". *Mathrubhumi*.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
14. 1 2  „Chiranjeevi was invited for Oscar Awards". *The Times of India* (13-mart 2012-yil).
15. 1 2 3  „Andhra Pradesh / Hyderabad News : From reel to real life". *The Hindu* (18-avgust 2008-yil). Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
16. ↑  „First Telugu film that crossed the record of Rs 10 crore" (inglizcha). *The Times of India* (10-aprel 2020-yil). 28-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2021-yil.
17. ↑  „First Telugu film to gross 100 million". *The Times of India*. 4-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
18. 1 2  „Chiranjeevi, the megastar who beat Big B as India's highest paid actor". *Hindustan Times* (29-aprel 2016-yil). 3-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
19. ↑  „International Film Festival of India 1993".  The Directorate of Film Festivals, Ministry of Information and Broadcasting (10–20 january 1993). 6-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2016-yil.
20. ↑  „First Telugu film to gross Rs. 1 million". *The Times of India* (17-avgust 2012-yil).
21. ↑  *Babu, Venkatesha*. „The 'megastar' hopes to score a smash hit on debut". *Livemint* (23-aprel 2009-yil). Qaraldi: 7-oktabr 2013-yil.
22. ↑  *Rajeev Deshpande*. „Chiru charisma shines on, may end up hurting Cong". *The Times of India*. TNN (18-aprel 2009-yil). Qaraldi: 15-may 2010-yil.
23. ↑  „Chiranjeevi dismisses reports linking him with tax raids". *The Indian Express* (14-may 2012-yil). 4-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
24. ↑  „First Indian actor to start his website - Chiranjeevi birthday special: Amazing unknown facts". *The Times of India*. 10-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2021-yil.
25. ↑  „Dr.Vishnu the most popular star". *filmibeat.com* (24-iyun 2008-yil). 3-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2013-yil.
26. ↑  „Chiranjeevi to inaugurate Incredible India exhibition at Cannes". *The Times of India* (20-may 2013-yil).
27. ↑  *ANI*. „Chiranjeevi offers wide opportunities to foreign film producers in India". *Business Standard* (21-may 2013-yil).
28. ↑  „Press Information Bureau". *pib.nic.in*. 1-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2013-yil.
29. ↑  „100 Years of Cinema: The men who changed the face of Indian films". *IBN Live*. 17-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
30. ↑  „Chiranjeevi's 150th film to begin in August". *The Times of India*. 9-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
31. ↑  „Selam/: PR faces 'mega' dilemma!". *The Hindu* (26-mart 2009-yil). Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
32. ↑  „Chiranjeevi". *Oneindia Entertainment*. 22-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2014-yil.
33. ↑  „Nostalgic moments for Chiru". *The Hindu* (11-yanvar 2009-yil). Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
34. 1 2 3  *D.* „Many Happy Returns to Mega Star". *Indiaglitz.com*. 5-mart 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentabr 2010-yil.
35. ↑  *James.* „Chiranjeevi-Surekha Celebrate 35th Wedding Anniversary; Rare and Unseen Pics of the Couple [PHOTOS"]. *International Business Times, India Edition* (20-fevral 2015-yil). 13-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
36. ↑  „Rare and unseen wedding photos of South Indian stars Chiranjeevi, Rajinikanth, Mammootty, Vijay and Dhanush". *timesnownews.com*. 13-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
37. 1 2  „Chiru celebrates decisive B'Day!". *IndiaGlitz*. 23-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
38. ↑  „Double whammy for Chiru's fans". *IndiaGlitz*. 24-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
39. 1 2  *R.G. Vijayasarathy*. „From superstar to a political leader". *Rediff.com* (18-avgust 2008-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2010-yil.
40. ↑  „Chiranjeevi—Live and let others live is the theme of his life". *EntireAndhra.com*. 1-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentabr 2010-yil.
41. ↑  „Chiranjeevi – Filmography".  IMDb. 22-avgust 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentabr 2010-yil.
42. ↑  „Ram Charan Teja to do a remake?". *EntireAndhra.com* (6-avgust 2009-yil). 1-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
43. ↑  „Entertainment Chennai / Film Review : What women power?". *The Hindu* (17-iyun 2005-yil). Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
44. ↑  *Intlo Ramayya Veedhilo Krishnayya*
45. ↑  Filmfare Best Actor Award (Telugu)
46. ↑  Filmfare Best Director Award (Telugu)
47. ↑  „Manchu Pallaki".  IMDb (19-noyabr 1982-yil). 11-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2018-yil.
48. ↑  „Topper of Vivekanandha collegePart – I – Tamil Movie News". *IndiaGlitz*. 24-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
49. ↑  *Collections*. Update Video Publication, 13 April 1991. 9-noyabr 2020-yilda qaraldi.
50. 1 2  „Megastar Chiranjeevi's Hits And Flops". *Weekendcreations.com*. 21-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-may 2011-yil.
51. ↑  „Kondaveeti Donga (1990)".  IMDb. 24-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2016-yil.
52. ↑  *Gopalan, Krishna*. „Southern movie stars & politics: A long love affair". *The Economic Times* (30-avgust 2008-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2010-yil.
53. ↑  „Telugu Film Khaidi No.150 Has 8th Highest Opening Day in India".  Box Office India. 6-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi.
54. ↑  „The Return of the Thief of Bagdad (1999)". *BFI*. 13-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-aprel 2019-yil.
55. ↑  „Filmfare trivia: Chiranjeevi" (inglizcha). *filmfare.com*. 24-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2021-yil.
56. ↑  „Khaidi No 150 review roundup: Here's what critics have to say about the Chiranjeevi-starrer". *International Business Times, India Edition* (12-yanvar 2017-yil). 12-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
57. ↑  „Khaidi No 150 2-day box office collection: Chiranjeevi's movie crosses Rs 70 crore mark on Thursday". *IBTimes India* (13-yanvar 2017-yil).
58. ↑  „Telugu Film Khaidi No.150 Has 8th Highest Opening Day in India".  Box Office India. 6-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2017-yil.
59. ↑  „Khaidi No 150 total worldwide box office collection: Chiranjeevi's movie grosses Rs 164 crore in 54 days". *International Business Times* (5-mart 2017-yil). Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
60. ↑  „Sye Raa Narasimha Reddy: Makers spent Rs 45 crore on VFX out of the total budget of Rs 270 crore - Times of India" (inglizcha). *The Times of India*. 4-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-avgust 2021-yil.
61. ↑  *Hooli.* „Sye Raa Narasimha Reddy 50-day box office collection: Chiranjeevi film incurs over Rs 50 crore losses". *International Business Times, India Edition* (21-noyabr 2019-yil). 24-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
62. ↑  „#Chiru152 titled as 'Acharya': Megastar Chiranjeevi reveals the title accidentally". *The Times of India*. 14-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2020-yil.
63. ↑  „Tollywood news: Chiranjeevi's MEK 4, Pawan Kalyan's Katamarayudu, Ravi Teja's Raja The Great, Suriya's S3 create buzz [PHOTOS+VIDEO"]. *International Business Times* (10-fevral 2017-yil). 10-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi.
64. ↑  „Front Page : Chiranjeevi launches 'Praja Rajyam'". *The Hindu* (27-avgust 2008-yil).
65. ↑  „Tirupati premier for Chiranjeevi's party". 3-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
66. 1 2  „Front Page : Praja Rajyam Party merges with Congress". *The Hindu* (7-fevral 2011-yil). Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
67. ↑  „Chiranjeevi loses from Palacole, wins Tirupati" *The Economic Times* 16 May 2009
68. ↑  *Srinivas, Vadrevu*. „Chiranjeevi loses not just elections, but respect too". *The Times of India* (18-may 2009-yil). Qaraldi: 7-oktabr 2013-yil.
69. ↑  „Chiranjeevi starts a new role as Andhra MLA". *CNN-IBN* (3-iyun 2009-yil). Qaraldi: 15-oktabr 2010-yil.
70. ↑  „Front Page :Praja Rajyam merges with Congress". *The Hindu* (7-fevral 2011-yil). Qaraldi: 10-iyun 2011-yil.
71. ↑  „Seniors should make way for youngsters: Chiranjeevi". *The New Indian Express*. 19-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2021-yil.
72. ↑  „Mass exodus of leaders leaves Congress high and dry in Seemandhra". *NDTV* (19-mart 2014-yil). Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
73. ↑  „Congress plays Chiranjeevi card". *The Hindu* (21-mart 2014-yil). Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
74. ↑  „Chiranjeevi starts Election campaigning from Srikakulam". *timesofap.com*. 23-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2015-yil.
75. ↑  „Congress will build new capital: Chiranjeevi". *Deccan Chronicle* (28-aprel 2014-yil). 24-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi.
76. ↑  „Will Pawan Kalyan's Anti-Congress Campaign Pull Chiranjeevi Down – The Hans India". *thehansindia.com* (18-mart 2014-yil). 4-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
77. ↑  „Election Results 2014: TDP, TRS win Seemandhra and Telangana assembly polls". *timesofindia-economictimes*.
78. ↑  „Election Results 2014: TDP, TRS Win Seemandhra, Telangana Assembly Polls". *NDTV.com* (17-may 2014-yil). 12-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi.
79. ↑  „Chiranjeevi To Say 'Goodbye' To Politics In April". *The Hans India* (26-fevral 2018-yil). Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
80. ↑  „Chiranjeevi Eye Bank". *Oneindia Entertainment*. 22-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
81. ↑  „Chiranjeevi Charitable Trust – Chiranjeevi Eye Bank and Blood Bank". *Humsurfer* (25-fevral 2009-yil). 12-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
82. ↑  „Chiranjeevi Charitable trust is number one blood bank in Andhra Pradesh – A write up on CCT – Megastar Chiranjeevi – megastar Chiranjeevi the founder president of Prajaraajyam". *Cherryfans.com* (2-oktabr 1998-yil). 8-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
83. ↑  „Chiranjeevi Blood Bank receives State award – Telugu Cinema News". *Bharatwaves.com* (5-dekabr 2006-yil). 13-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
84. ↑  „Dr. Abdul Kalam launches Chiranjeevi Charitable Foundation". *idlebrain.com* (10-iyul 2006-yil). 23-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2015-yil.
85. ↑  „MEGASTAR CHIRANJEEVI ~ Early Tollywood". *Earlytollywood.com* (23-fevral 2008-yil). 27-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
86. ↑  „Jeevitha Rajasekhar salute Chiru Fans". *Cinejosh.com* (14-avgust 2010-yil). 4-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
87. ↑  „Panel set up to probe affairs of PRP chief's blood bank". *The Hindu* (23-avgust 2010-yil). Qaraldi: 28-mart 2021-yil.
88. ↑  „Did actor Chiranjeevi sell off his fans' blood?". *Rediff.com* (12-avgust 2010-yil). 6-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi.
89. ↑  „Chiranjeevi takes up green challenge - News". *IndiaGlitz.com* (31-iyul 2018-yil). Qaraldi: 4-aprel 2022-yil.
90. ↑  *Hymavathi.* „Megastar Chiranjeevi Is All Set To Start An Ambulance Service Soon" (inglizcha). *www.thehansindia.com* (12-iyun 2021-yil). 20-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2021-yil.
91. ↑  „Chiranjeevi sets up oxygen banks for COVID-19 patients in Andhra" (inglizcha). *The News Minute* (26-may 2021-yil). 2-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-iyun 2021-yil.
92. ↑  „Chiranjeevi, Nagarjuna to co-own Sachin's Kerala Blasters". *@businessline* (1-iyun 2016-yil). Qaraldi: 18-avgust 2019-yil.
93. ↑  „rediff.com, Movies:The Rediff Interview: Chiranjeevi". *Rediff.com*. 20-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2011-yil.
94. 1 2  „Chiranjeevi named Face of Indian Cinema". *The Times of India*. 9-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
95. ↑  „Chiranjeevi was invited for Oscar Awards". *The Times of India*. 18-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
96. ↑  „Padma Awards".  Ministry of Home Affairs, Government of India (2015). 15-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2015-yil.
97. ↑  *Reed.* „The Times of India Directory and Year Book Including Who's who" (1984). 17-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-noyabr 2020-yil.
98. ↑  Collections, p 394
99. ↑  Archived
100. ↑  „Filmfare Best Telugu Actor And Actress" (1-may 2018-yil). 1-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-aprel 2019-yil.
101. ↑  „The Winner: 50th Manikchand Filmfare Awards 2002 - Filmfare - Indiatimes". 28-avgust 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-avgust 2004-yil.
102. ↑  „Filmfare awards for South India – Telugu, Tamil, Malayalam & Kannada – Telugu Cinema". 9-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
103. ↑  „54th Fair One Filmfare Awards 2006 – Telugu cinema function". *Idlebrain.com* (4-avgust 2007-yil). Qaraldi: 28-oktabr 2012-yil.
104. ↑  58th Idea Filmfare Awards
105. ↑  „The glitter, the gloss, the razzmatazz". *The Times of India*. 11-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi.
106. 1 2 3  „నంది అవార్డు విజేతల పరంపర (1964 - 2008)". *Information & Public Relations of Andhra Pradesh*. 23-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2020-yil.
107. ↑  „Chiranjeevi Responds Over Raghupathi Venkayya Award". *The Hans India* (15-noyabr 2017-yil). 22-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-sentabr 2020-yil.
108. ↑  „1988 Award Winners". *Cinema Express-Indian Express Group* (tamil). 1–may 1989–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
109. ↑  „Complete winner list of Zee Cine awards Telugu 2020". *Tollywood* (12-yanvar 2020-yil). 3-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-yanvar 2020-yil.
110. ↑  „Chiranjeevi conferred doctorate" Wayback Machine saytida arxivlandi (23 April 2016)..

Havolalar
---------

* Chiranjeevi IMDbda

‎