**Sitt al-Vuzaraʼ at-Tanuxiya** (vafoti 716/1338-yil) suriyalik muhaddis ayol. U Husayn ibn al-Muborak az-Zabidiy va Abu al-Munajja ibn al-Lattilarning oxirgi shogirlaridan edi. U oʻzining taniqli oʻtmishdoshlari — Umm al-Dardo va taqvodor xalifa Umar ibn Abdulazizning rafiqasi Fotima binti Abdulmolik ibn Marvon bilan bir qatorda Muhammad Akram Nadviyning hadis ilmi deb nomlangan ilmning Shomlik (Katta Suriya) vakilidir.

"Sitt" faxriy unvoni
====================

Shuni taʼkidlash kerakki, arabcha sitt soʻzi shaxs nomini bildirmaydi. Bu hurmat bilan salomlashishni anglatadi, odatda ayol qoidalariga yoki ilmda baʼzi ajoyib isteʼdodlarga ega boʻlgan ayollarga tegishli. Misol uchun, 980-yilda Misrning Fotimiylar sulolasi malikasi Sitt al-Mulk unvoniga sazovor boʻlgan. Sitt al-Qudat (soʻzma-soʻz, qozilar boshligʻi yoki qozi) hadis va fiqh boʻyicha mutaxassis ayol boʻlib, 14-asrda Damashqda yashagan. Shuningdek, Sitt al-Arab va Sitt al-Ajam boshqa koʻzga koʻringan hadis mutaxassislari ham xuddi shu asrda yashagan.

Boshqa manbada u uzoqroq ism bilan Sitt al-Vuzara binti Umar ibn al-Munajja deb ataladi, yaʼni u al-Munajjaning oʻgʻli Umarning qizi degan maʼnoni beradi.

Diniy ilmi
----------

### *Sahihi Buxoriydan* hadislarning naqllari

Sitt al-Vuzara taʼlimotda oʻziga xos fidoyilik, qatʼiyat va chidamlilikni namoyon etgan. U Damashqda sahih hadislar toʻplami boʻlmish „*Sahih al-Buxoriy*"dan (oʻz davrining musulmon olimlari bir ovozdan qabul qilgan 7000 dan ortiq hadislarni oʻz ichiga olgan) dars berganligi bilan mashhur edi. Uning hadislarni rivoyat qilishdagi oʻrni baland ekaniga dalil „*Sahih al-Buxoriy*"ning (8-asr) bezakli sarlavhasidagi asosiy sarlavhada koʻrsatilgan boʻlib, unda Sitt al-Vuzaraning al-Firabriy (hadislarni yetkazuvchilar zanjiri deyiladi) rivoyati bor. Yaʼni roviy „Sittul Vuzara"dan kelgan hadislar bilan birga rivoyatlar zanjirini ham eshitgan.

Nadviy „*Al-Muhaddishat"da: "Islomdagi olima ayollar* Sitt al-Vuzara bilan bogʻliq qiziqarli tasodifni taʼkidladilarki, u dunyodagi eng soʻnggi ayol boʻlib, Az-Zadibiydan „Sahih al-Buxoriy"dan hadislar rivoyat qilgan va 716-yilda vafot etgan va Oisha Oradan yuz yil oʻtib vafot etgan binti Muhammad ibn Abdulhodiy al-Maqdisiyya ham shunday fazilatga ega ediki, hatto odamlar orasida ham hech kim bu darajaga yetmagan" deydi

Uzoq muddatli merosi
--------------------

Uning hayoti davomida Sitt al-Vuzara koʻplab shogirdlari boʻlgan, ular orasida oddiy va olijanob odamlar boʻlgan. U toʻqson yildan ortiq yashadi. Ibn Kasir rivoyat qilganidek, u umrining soʻnggi kunigacha, yaʼni oxirgi nafasigacha saboq berdi.

Manbalar
--------

1. ↑   Islam
2. ↑   Womens of Islam
3. ↑  
 Mernissi, F. (1993) The Forgotten Queens of Islam. Polity Press:UK, pp. 19-20.
4. ↑  Ibn Hajar, al-Durar al-kaminah, ii.129
5. ↑  Alkhateeb, F. (2014). Lost Islamic History. Reclaiming Muslim Civilization from the Past. Hurst & Company: London, p.67
6. ↑  Ibn Azuz, Juhud al-mar’ah al-Dimashqiyyah fi riwayat hadith sharif, 275. MS, Maktabah al-Wazir Kubrili, no.362
7. ↑  Nadwi, M. A. (2007). Al-Muhaddithat: the Women Scholars in IslamInterface Publications: London, p.105
8. ↑  
 Ibn Kathir, al-Bidayah wa-l-nihayah, sub anno 79