recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
"Negizlar" (yunoncha Στοιχεῖα; lotincha *Elementa*) - Qadimgi yunon olimi Yevklid tomonidan taxminan milodiy 300-yilda Geometriya va Sonlar nazariyasiga bag'ishlab yozilgan risola. Asar antik matematikaning cho'qqisi, uning uch yuz yillik rivojlanishi natijasi va keyingi tadqiqotlar uchun asos bo'lib xizmat qilgan. "Negizlar", Pitanlik Avtolikning sohaga oid ikkita asari bilan birga Antik davrdan bizgacha yetib kelgan risolalardan eng qadimgilari hisoblanadi. Yevkliddan oldingi barcha olimlarning shu sohadagi qarashlari keyinroq yashagan olimlarning izohlari orqali yetib kelgan.

"Negizlar" Eng yangi davrga qadar matematika rivojiga ulkan hissa qo'shgan, zamonaviy ilmiy jamoatchilik asarning yuqori intellektual darajasi va fundamental ahamiyati bugungi kun fanida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb hisoblaydi. Kitob jahonning ko'plab tillariga tarjima qilingan, bu borada "Negizlar" dunyoviy kitoblar orasida tengsiz mavqega egadir.

Mazmuni
-------

### Birinchi kitob

Birinchi kitob ta'riflar bilan boshlanib, quyida ulardan dastlabki yettitasini keltiramiz:

>  1. Nuqta qismarga ega bo'lmagan narsadir (Σημεῖόν ἐστιν, οὗ μέρος οὐθέν).
> 
> 
> 2. Chiziq - kenglikka ega bo'lmagan uzunlik.
> 
> 
> 3. Chiziqning qutblari - nuqta.
> 
> 
> 4. To'g'ri chiziq barcha nuqtalar bo'ylab tekis yastangan uzunlikdir (Εὐθεῖα γραμμή ἐστιν, ἥτις ἐξ ἴσου τοῖς ἐφ' ἑαυτῆς σημείοις κεῖται)
> 
> 
> 5. Yuza faqat uzunlik va kenglikka ega bo'lgan narsadir.
> 
> 
> 6. Yuzaning cheklalari - chiziqlardir.
> 
> 
> 7. Tekis yuza - bu o'z chiziqlari uzra tekis yastanib yotuvchi hududdir.
> 
> 
> 

Yevklid postulatlari

Manbalar
--------

1. ↑  "Mazkur qiziqarli asar insoniyatga keyingi rivojlanishi davomida zarur bo'lgan ishonch tuyg'usini tuhfa etgan. Yoshligida mazkur asardan zavqlanmagan kishi nazariy tadqiqotlar qilish uchun tug'ilmagandir." *Эйнштейн А.*. Физика и реальность. М.: 1965, c. 62.
**Guira de Melena** — 2011-yil 1-yanvardan beri Artemisa provinsiyasidagi munitsipalitet va shaharcha, u oldin Gavana provinsiyasi tarkibiga kirgan. U orolning janubiy qirgʻogʻida *Batabano koʻrfazi bilan* chegaradosh va Kubaning gʻarbiy qismida joylashgan. U 1779-yilda tashkil etilgan.

Geografiyasi
------------

Shahar San Antonio de los Baños janubida, Quivican gʻarbida va Alquizar sharqida joylashgan.

Munitsipalitet Gabriel, Cajio, Tumbadero, La Cachimba, Penalver, Pulguero, Guerrilla, Pekin va Corea barrioslariga boʻlingan.

Munitsipalitet 6 consejos popularesga (yaʼni „ommaviy kengashlar"ga) boʻlingan: Vivian Alonso, Niceto Peres, Ubaldo Dias, Cajio, Gabriel va Junco.

Iqtisodiyoti
------------

Asosiy iqtisodiy faoliyatga qishloq xoʻjaligi, ayniqsa tamaki kiradi. Shaharda sigaret zavodlari mavjud. Boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari — kartoshka, banan, ananas va boshqa tropik mevalar va sut mahsulotlari ham yetishtiriladi.

Demografiyasi
-------------

2004-yilda Guira de Melena munitsipalitetida 37 838 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 178 km2 (69 mi²), aholi zichligi 212.6/km2 (551/sq mi).

Yana qarang
-----------

* Kuba munitsipalitetlari
* Kuba shaharlari roʻyxati
* Guira de Melena shahar muzeyi

Manbalar
--------

1. ↑  *Guije.com.* „Güira de Melena" (es). Qaraldi: 2007-yil 7-oktyabr.
2. ↑  *"Cronicas de Güira de Melena". Elba Rosa Rodriguez, 2011 (ispancha)*
3. ↑  *Atenas.cu.* „2004 Population trends, by Province and Municipality" (es) (2004). 2006-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 7-oktyabr.
4. ↑  *Statoids.* „Municipios of Cuba" (2003-yil iyul). Qaraldi: 2007-yil 7-oktyabr.

Havolalar
---------

* *El Habanero* gazetasidan olingan maqola (ispancha)
**"Neizvestnaya"** — *(baʼzan: Незнакомка)* rus rassomi Ivan Kramskoyning (1837-1887) rasmi, 1883-yilda chizilgan. Tretyakov Davlat galereyasi kolleksiyasining bir qismidir. Rasmning oʻlchami 75,5×99 sm.

Ushbu kartina ba’zan „Notanish ayol" ba’zida esa „Nomaʼlum ayol" nomi bilan tanilgan.

Tarkibi
-------

1883-yilda chizilgan kartinada Anichkov saroyi pavilyonlari yonida Nevskiy prospekti boʻylab ochiq aravada ketayotgan yosh ayol tasvirlangan. Uning orqasida oʻng tomonda Aleksandrinskiy teatri joylashgan. 1880-yillarning soʻnggi modasida kiyingan ayol patlar bilan bezatilgan baxmal shlyapa, moʻyna va lentalar bilan bezatilgan palto, yupqa charm qoʻlqop kiygan holatda tasvirlangan. Koʻrinish shohona, sirli va biroz gʻamgin.

Nomlanishi
----------

"Neizvestnaya" Ivan Kramskoyning eng muhim va mashhur asarlaridan biri hisoblanadi. Tuvalga shunday nom berib, rassom unga sir va intriga aurasini berdi.

2019-yilda neyron tarmogʻi yordamida „Nomaʼlum ayol"ni deyarli jonlantirish mumkin boʻldi. Buning uchun statik tasvir animatsiyasi texnologiyasidan foydalanildi, u videodan inson yuzining niqobini asos qilib, uni tasvirga oʻtkazdi.

Asar qahramoni
--------------

"Neizvestnaya" asari hali hamon rassomning siri boʻlib qolmoqda. Nomaʼlum ayol kimligi haqida na maktublarda, na kundaliklarda hech qanday eslatma qoldirmagan.

Shunga qaramay tadqiqotchilar turli versiyalarni taklif qilishadi. Masalan, sanʼatshunos Chijova, „Nomaʼlum" kartinasi aslida malika Yuryevskaya (Imperator Aleksandr II ning ikkinchi rafiqasi) portreti degan fikrda. Biroq, bu versiya shubhali koʻrinadi. Sababi rasm imperator Aleksandr II vafotidan keyin malika Yuryevskaya chet elga haydab chiqarilgandan ikki yil oʻtgach yaratilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Крамской Иван Николаевич — Неизвестная" (HTML).  Государственная Третьяковская галерея, www.tretyakovgallery.ru. 2011-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
2. ↑  „Иван Николаевич Крамской — Неизвестная (1883)" (HTML).  rodon.org.
3. ↑  „Крамской Иван Николаевич — Неизвестная, 1883" (HTML).  www.art-catalog.ru. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan.
4. ↑  „Неизвестная (1883), Крамской Иван Николаевич" (HTML).  www.kramskoy.info. 2012-yil 15-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
5. ↑  Video prezentatsiya ojivlenie kartin
6. ↑  *Церковь Успения Богородицы.* „Русская Джоконда" (ru).  Церковь Успения Богородицы (2016-yil 27-oktyabr). Qaraldi: 2019-yil 12-aprel.

Adabiyotlar
-----------

* *Государственная Третьяковская галерея. Искусство XII — начала XX века*. М.: СканРус, 2007 — 166—167 bet. ISBN 978-5-93221-120-5.
* Wachtel, Andrew.*. Plays of expectations*. University of Washington Press, 2007 — 58 bet. ISBN 0-2959-8647-6.
* „Neizvestnaya" v baze dannix Tretyakovskoy galerei
**Nemis veterinariya tadqiqotlari jurnali**
===========================================

*Nemis veterinariya tadqiqotlar(ISSN 2703-1322)* - bu Germaniya ko'p tarmoqli nashriyot markazi (GMPC) tomonidan onlayn nashr etiladigan veterinariya tadqiqotlari bo'yicha xalqaro, ilmiy, ko'rib chiqiladigan jurnal.  Jurnal hayvonlar salomatligi, yuqumli kasalliklar va veterinariya bilan bog'liq barcha mavzularga qaratilgan yuqori sifatli va yangi tadqiqot va sharh maqolalarini nashr etadi.  Nemis veternariya jurnali  oziq-ovqat, boshqa foydali mahsulotlar yoki hamrohlik bilan ta'minlaydigan xonakilashtirilgan umurtqali hayvonlar (chorva mollari, hamroh hayvonlar, mo'ynali hayvonlar, o'yinchoqlar, parrandalar va baliqlar) bo'yicha tadqiqotlarning barcha jihatlarini qamrab oladi.  Laboratoriya hayvonlari va inson infeksiyalarining hayvonlar modellari bilan bog'liq tadqiqot mavzulari ko'rib chiqiladi. Nemis veterinariya tadqiqot jurnali shuningdek, agar infeksiyalar odamlar (*zoonozlar*) va uy hayvonlari bilan o'zaro bog'liqligi sababli qiziqish uyg'otsa, asirlikda yashovchi yovvoyi hayvonlarni o'rganishni ko'rib chiqadi.

O'zaro baholash jarayoni ilmiy tadqiqotlarning yuqori sifati uchun hal qiluvchi omil hisoblanadi.  Ko'rib chiqish uchun mos bo'lgan qo'lyozmalar Bosh muharrir tomonidan tanlangan kamida ikkita ekspert sharhlovchi tomonidan ko'rib chiqiladi.  Barcha qo'lyozmalar ko'rib chiqiladi va birinchi qaror mualliflarga topshirilgandan keyin taxminan uch hafta o'tgach beriladi. Maqolani qayta ishlash to'lovi olingandan so'ng, ingliz tilidagi tahrir mutaxassis,muharrirlar tomonidan amalga oshiriladi.  Biroq, qo'lyozmalarning ingliz tilini topshirish vaqtida sifatli bo'lishi kerak.  Ingliz tilida tahrirlash bepul amalga oshiriladi.

1. ↑  „German Journal of Veterinary Research".

[*sayt ishlamaydi*]
Neoliberalizm (inglizcha „neoliberalism") — liberalizmning bir turi bo‘lib, siyosiy va iqtisodiy falsafaning 1930-yillarda vujudga kelgan va 1980-90 yillarda mafkura sifatida shakllangan yo‘nalishidir.

Terminning o‘zi birinchi marta 1938-yilda Valter Lippmanning Parij kollokviumida ishlatilgan. Terminning mualliflari fransuz iqtisodchisi Bernar Lavern va uning nemis hamkasbi Aleksandr Ryustou hisoblanadi.

Neoliberalizm paydo bo‘lganidan so‘ng, avvalo, davlatning iqtisodiy jarayonlardagi roliga munosabat o‘zgardi. Neoliberallar o‘z vazifalari qatoriga erkin tadbirkorlikni faol himoya qilishni ham kiritadi. Davlat monopoliyaga qarshi qonunchilikni o‘rnatdi, kichik biznesni qo‘llab-quvvatladi, mulkdorlar sonini kengaytirdi, iqtisodiy rivojlanishning yagona strategiyasini ishlab chiqdi, mulkchilik shakllarining plyuralizmini va fuqarolarni ijtimoiy himoya qildi. Bundan tashqari, rahbarlar va hokimiyatdagilarning siyosiy rollarini qatʼiy taqsimlash siyosatning muhim vazifasi sifatida barcha siyosiy kuchlarning kelishuvi bilan almashtiriladi. Liberalizm Gʻarb demokratlarining mafkuraviy asosiga aylandi.

Neoliberalizm klassik liberalizmdan farqli boʻlib, davlatning iqtisodga aralashuvi va uni tartibga solishini to‘liq inkor etmaydi, ammo o‘z funksiyasida faqat raqobat tamoyillari va erkin bozor qonunlarini o‘rnatish vazifasini qoldiradi. Bunda erkin bozor va cheklanmagan raqobatni asosiy vosita deb biladi. Neoliberalizmda taraqqiyotni taʼminlash va ijtimoiy adolatga erishish mumkin bo‘lgan barcha narsa yalpi ichki mahsulot bilan o‘lchanadigan iqtisodiy o‘sishga asoslangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Neoliberalizm Nima" (O'zbekcha). *uz.cultureoeuvre.com*. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
2. ↑  *John Stephens.* „Neoliberalizm: tarixi, xususiyatlari, oqibatlari, vakillari" (O'zbekcha). *uz.warbletoncouncil.org* (23-noyabr 2022-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
**Nukus davlat pedagogika instituti akademik litseyi** – akademik litsey 2000-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlimi vazirligi Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazining 2000-yil 13-martdagi 43-sonli buyrugʻi asosida tashkil etilgan taʼlim muassasasi.

Yaratilgan sharoitlari
----------------------

Akademik litseyda 33 fan oʻquv xonalari, 2 kompyuter xonasi, 6 laboratoriya, 3 lingafon xonasi. Shundan 2 ta fizika, 2 ta kimyo va 2 ta biologiya fanlari uchun laboratoriya xonalari mavjud va jihozlangan. Metodik koʻrsatmalar bilan taʼminlangan.
Akademik litsey oʻquv binosida 2 ta sport zali (24x12), litsey hududida tashqi futbol maydonchasi, ochiq voleybol maydoni, ochiq basketbol maydoni mavjud.

Qabul qilish tartibi
--------------------

Litseyga xalqaro, respublika fan olimpiadalari, tanlov gʻoliblari diplom, sertifikat va boshqa da tasdiqlovchi hujjatlari asosida tanlovdan tashqari imtiyozli qabul qilinadi.
Akademik litseyga kirish imtihonlari „Bilim va koʻnikmalarni baholash agentligi" tomonidan test shaklida oʻtkaziladi.

Ta’lim muassasasida yo‘nalishlar
--------------------------------

Ta’lim muassasasida o‘quvchilar 4 ta yo‘nalish bo‘yicha tahsil olmoqda:

* Aniq fanlar;
* Tabiiy fanlar;
* Ijtimoiy-gumanitar fanlar;
* Xorijiy tillar

Rahbariyati
-----------

2020-2021-oʻquv yilida akadmedik litseyda jami 89 ta pedagog-oʻqituvchilar oʻquvchilarga taʼlim-tarbiya berib keldi.

| Lavozimi | F. I.O |
| --- | --- |
| Ijrochi direktor | Kalxorazov Kutlimurat Utepbergenovich |
| Direktorning
oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari | Baltabaev Daniyar Baxtiyarovich |
| Direktorning oʻrinbosari (yoshlar bilan ishlash boʻyicha) | Masharipova Gulimxan Joldasbaevna |
| Direktorning
moliya-iqtisod ishlari boʻyicha oʻrinbosari | Amanbaev Amanali Orazbaevich |

Manbalar
--------

1. ↑  Akademik litsey
2. ↑  Akademik litsey oʻqituvchilari
Erta tugʻilgan chaqaloq
**Neonatologiya** (qadimgi yunoncha: *νέος* „yangi" + lotincha: *natus* „tugʻilish" + grekcha: *λόγος*"taʼlim, fan ") — tibbiyotning chaqaloqlar va yangi tugʻilgan chaqaloqlarni, ularning oʻsishi va rivojlanishini, kasalliklari va patologik holatini oʻrganadigan boʻlimi.

Neonatologlarning asosiy bemorlari respirator distress sindromi boʻlgan yangi tugʻilgan chaqaloqlar boʻlib, ular erta tugʻilish, kam vazn, rivojlanishning kechikishi, tugʻma nuqsonlar (tugʻilish nuqsonlari), sepsis yoki tugʻma asfiksiya tufayli kasal boʻlib, maxsus tibbiy yordamga muhtoj boʻlishadi.

Tarix
-----

 Yangi tugʻilgan chaqaloqni tekshirish
Neonatologiya pediatriya va akusherlikdan 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida ajralib paydo boʻlgan. Uzoq vaqt davomida shifokorlar erta tugʻilgan chaqaloqlarga eʼtibor berishmagan. Muammoga eʼtibor qaratish va mablagʻ yigʻish uchun Martin Kuni turli koʻrgazmalarda erta tugʻilgan chaqaloqlar bilan ularni saqlash uchun mahsus kuvezlarni(inkubatorlarni) namoyish etgan.

Erta tugʻilish boʻyicha birinchi Amerika darsligi 1922-yilda nashr etilgan. 1952-yilda doktor Virginiya Apgar yangi tugʻilgan chaqaloqning holatini baholash vositasi sifatida Apgar shkalasini taklif qilgan. Ushbu oʻlchov akusher-ginekologlar tomonidan faol qoʻllaniladi. Biroq, neonatologlar yangi tugʻilgan chaqaloqlarda nafas olish buzilishi va nafas olish yetishmovchiligi sindromining ogʻirligini baholash uchun yana bir shkala — Silverman shkalasiga asos soldilar. Agar Apgar shkalasida ball qanchalik baland boʻlsa, „yaxshiroq" boʻlsa, Silverman shkalasida buning aksi boʻladi.

1960-yillarda yangi tugʻilgan chaqaloqlarning oʻpkasini sunʼiy shamollatish uchun uskunalar paydo boʻlishi bilan neonatologiyaning tez oʻsishi boshlandi. Bu erta tugʻilish darajasi ortib borayotgan bolalarning omon qolishi uchun kurashishga imkon bergan. *Neonatologiya* va *neonatolog* atamalari amerikalik pediatr Aleksandr Shaffer tomonidan 1960-yilda Yangi tugʻilgan chaqaloq kasalliklari boʻyicha qoʻllanmada taklif qilingan.

Zamonaviylik
------------

Zamonaviy neonatologiyada boʻlimida 27 haftalik homiladorlikdan keyin tugʻilgan 1000 grammlik chaqaloqlarning omon qolish ehtimoli taxminan 90 % ni tashkil qiladi va ularning koʻpchiligida normal asab tizimi rivojlanadi degan xulosaga kelingan. Reanimatsiyaga muhtoj bolalar ixtisoslashtirilgan intensiv terapiya boʻlimlarida davolanadi, bu yerda bunday bemorlar bolalar anesteziologlari, reanimatologlari va neonatologlari tomonidan davolanadi.

Oʻzbekistonda neonatologiya
---------------------------

Rasmiy ravishda neontologiya boʻlimi Oʻzbekistonda 1974-yilda oʻz ish faoliyatini boshlagan. Oʻsha vaqtda 25 ta oʻringa ega boʻlgan. Markazga,Markaziy Osiyo va O'zbekistonda Neonatologiya sohasi asoschisi Professor M.M. Azimjonova rahbarlik qilgan.

Manbalar
--------

3.

1. ↑  Lemmons, J.A. et al. (2001). „Very Low Birth Weight Outcomes of the National Institute of Child Health and Human Development Neonatal Research Network, January 1995 Through December 1996". Pediatrics 107(1): 1-8
2. ↑
**As-Sabriy masjidi** Liviyaning Bingʻozi shahrining mahallalaridan biridir. U Bingʻozi shahrining markazida joylashgan boʻlib, uzunligi taxminan 5 km boʻlgan shaharning eng uzun qirgʻoq chizigʻiga ega. Turklar davrida Al-Sabriy Az-Zariyya, keyin esa As-Savoni Ash-Sharqiyat nomi bilan mashhur edi.

As-Sabriy Ikkinchi jahon urushi davrida
---------------------------------------

Ikkinchi jahon urushi yillarida As-Sabri hududi bugungi kungacha ega boʻlgan alohida ahamiyatga ega boʻla boshladi. Shahar aholisining aksariyati shaharga juda yaqin joylashgan nonvoyxonalar va doʻkonlarni oʻz ichiga olgan. Shahar markazining bombardimon qilinishidan qoʻrqib, Ikkinchi jahon urushi va Italiya mustamlakachiligi tugaganidan keyin odamlar shaharga qaytishni boshladilar. Zamonaviy uylar qurish uchun sohilda yashovchi Sudan qabilalari Al-Muhaishi hududiga koʻchirildi, taʼlim maktablari, kasalxonalar va infratuzilmalar qurildi.

As-Sabri Dignity operatsiyasi paytida
-------------------------------------

Kelgusi yillarda As-Sabri mintaqasi Bingʻozi shahrida turizm taxtida boʻlishi kutilmoqda, chunki qurilayotgan yirik loyihalarga qoʻshimcha ravishda dengiz qirgʻogʻi uning eng muhim turistik resurslaridan biri hisoblanadi. Shimoliy koʻllar loyihasi va dengizga qaragan mehmonxona boʻlgan Regency Benghazi Hotel loyihasi va boshqa loyihalar oʻrganilmoqda.
2014-yil 25-oktabrdan boshlab As-Sabri hali parlament qonuniyligini qo‘lga kiritmagan Qadr-qimmat kuchlari o‘rtasidagi harbiy amaliyotlarga aylandi. Xalifa Xaftar boshchiligidagi va Ansor ash-Sharia militsiyasi, Bengʻozi inqilobchilar Shoʻro kengashi va"boshqa terroristik tashkilotlar" kuchlari oʻrtasida ular katta vayronagarchilik va uning aholisini koʻchirishga olib keldi.

Miloddan avvalgi 550 yilga oid yunon xarobalari. M-az-Zariyya
* Az-Zurayriq masjidi
* Bingʻozi

Umumiy maʼlumot
---------------

Al-Madina al-Munavvara masjidi — Az-Zariya
* Sabri viloyati ishlariga ixtisoslashgan sayt

Avtomobil raqami kodi −8 — 2, telefon kodi 06133

Manbalar
--------

* Sabri viloyati ishlariga ixtisoslashgan sayt
**Alikoʻsh** — neolit davriga mansub manzilgoh (mil. av. 8-6-ming yillik). Erondagi Musiyon sh. yaqinida. Amerika ekspeditsiyasi tomonidan 1961 va 1963-yillarda qazishma ishlari olib borilgan. Quyi qatlamlardan paxsa uy qoldiqlari, koʻplab chaqmoqtosh qurollar topilgan. Aholi ovchilik va terimchilik, qisman dehqonchilik (bugʻdoy va arpa donlari to-pilgan) bilan mashgʻul boʻlgan, echki xonakilashtirilgan. Keyinchalik, dehqonchilik va chorvachilik xoʻjalikda asosiy oʻrinni egallagan, qoʻy xonakilashtirilgan, obsidiandan yasalgan qurollar tarqala boshlagan, mil. av. 6-ming yillik boshlarida sopol buyumlar paydo boʻlgan. A. dagi topilmalar Yaqin Sharqning pastte-kislik mintaqalarida ishlab chiqaruvchi iqtisodiyotning qanday vujudga kelganini aniqlashda katta ahamiyatga ega.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Azadi minorasi** (forscha: برج آزادی, *Borj-e Āzādi*; tarjimasi „Ozodlik minorasi") ilgari **Shahyad minorasi** (برج شهیاد, *Borj-e Šahyād*; tarjimasi „Shohlarni yod etish minorasi") sifatida mashhur boʻlgan obida. Eronning Tehrondagi Azadi maydonida joylashgan. Bu Tehronning diqqatga sazovor joylaridan biridir. Shaharga g’arbdan kirish yo’lida joylashgani sababli minorani „Shahar darvozasi" deb atashadi. Shuningdek, Mehrabad xalqaro aeroporti orqali Tehronga uchib keluvchilarning nigohi eng avval Azadi minorasiga tushadi. Azadi minorasida yer osti muzeyi ham joylashgan.

Minora balandligi deyarli 45 m boʻlib, yuzasi toʻliq tarashlangan marmar bilan qoplangan. Minora Eronning soʻnggi shohi Muhammad Rizo Pahlaviy tomonidan Fors imperiyasining 2500-yilligi sharafiga atab qurdirilgan va u 1971-yilda toʻliq qurib bitkazilgan.

Tarixi
------

1960-yillarda Eron hukumati fors (eron) davlatchiligining 2500-yilligiga bagʻishlangan loyihalar tanlovini eʼlon qiladi. Tanlovda mahalliy arxitektor Hossein Amanatning ijodiy ishi gʻolib boʻladi. Minoraning qurib bitkazilishi va ochilishi 1971-yilda boʻlib oʻtadi. 16-oktabr kuni minoraning tantanali ochilish marosimiga Eron shohi Muhammad Rizo Pahlaviy ham ishtirok etadi. U paytda minoraning nomi *Borj-e Šahyād* (tarjimasi: *Shohlarni yod etish minorasi*) boʻlgan va u joylashgan maydon ham *Meydan-e Šahyād* (tarjimasi *Shohlarni yod etish maydoni*) deb nomlangan. 1979-yil Eron islom inqilobidan keyin minora ham, maydon ham Azadi (Ozodlik) deb atala boshlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Yahoo News - Latest News & Headlines".  news.yahoo.com. Qaraldi: 1-sentabr 2015-yil.
2. ↑  Hureau, Jean. Iran Today, 2nd. Ed, editions j.a.
**G‘affor Hotamov** 1953 yilning 25 aprelida Navoiy viloyatining Navbahor tumanidagi G‘ujbog‘ qishlog‘ida tug‘ilgan.

Hayoti
------

```
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining filologiya fakultetini tugatgan (1974). Respublika bolalar gazetasi tahririyatida, «Toshkent oqshomi», «Sovet O‘zbekistoni» («O‘zbekiston ovozi») gazetalari, «Yoshlik» jurnali tahririyatida, G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyotida, «Do‘stlik bayrog‘i» gazetasi, «Yoshlik» jurnali hamda «Turkiston» gazetasining bosh muharriri lavozimida ishlagan.
```

Ijodi
-----

G‘affor Hotamovning dastlabki hikoyasi «Tong va shom» 1976 yili «Guliston» jurnalida bosilgan. 1978 yili G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti adibning «Xat tashuvchi bola» nomli ilk hikoyalar to‘plamini nashrdan chiqardi.
1980 yil G‘affor Hotamovning «Qaytish», 1985 yil «Quduq tepasidagi oy» qissalari yaratildi. 1988 yil adibning «Azal va abad», 1990 yil esa «Tohir va Zuhraning kulmagan baxti» qissalari «Yoshlik» jurnalida e’lon qilindi.
G‘affor Hotamovning hikoya, qissa va badialari keyingi yillarda «Kuntug‘mishning kulmagan baxti», «Birinchi muhabbat qissasi», «Kecha va bugunning saboqlari» nomi ostida kitob holida nashr etilgan.
1997 yil adibning «Yangi oy chiqqan kecha» romani «Yoshlik» jurnalida e’lon qilindi. Ayni paytda u qator publitsistik badialar muallifidir.

Kitoblari
---------

«Tong va shom»
«Xat tashuvchi bola»
«Qaytish»
«Quduq tepasidagi oy»
«Azal va abad»
«Tohir va Zuhraning kulmagan baxti»
«Kuntug‘mishning kulmagan baxti»
«Birinchi muhabbat qissasi»
«Kecha va bugunning saboqlari»

Mukofot
-------

G‘affor Hotamov «Quduq tepasidagi oy» qissasi va «Evrilish» badiasi uchun O‘zbekiston Yoshlar Ittifoqi mukofotiga sazovor bo‘lgan. Uning asarlari qator xorijiy tillarga ham tarjima qilingan.

Vafoti
------

2021 yil 4 aprelda Toshkent shahrida vafot etgan.

1. ↑  „G'affot Xotamov". *Ziyo.uz*. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Neytron manbai** - bu neytronlarni ishlab chiqarish mexanizmidan qat'i nazar, neytron chiqaradigan har qanday qurilma yoki generatordir. Neytron fizika, texnika, tibbiyot, yadro quroli, neftni qidirish, biologiya, kimyo va yadro energetikasida qo'llaniladi.

Neytron manbalarining o'zgaruvchilari manba tomonidan chiqariladigan neytronlarning energiyasini, manba tomonidan chiqarilgan neytronlarning tezligini, manba hajmini, manbaga egalik qilish va uni saqlash xarajatlarini va manba bilan bog'liq hukumat qoidalarini o'z ichiga oladi.

Neytron manbalar tabiy va sun'iy bo'lishi mumkin Kaliforniy 252 tabiy manba hisoblanadi

hamda sun'iy manba sifadida Bor ni olish mumkin

### Alfa parchalanadigan radioizotoplar; engil element bilan aralashtiriladi

Neytronlar alfa zarralari berilliy, uglerod yoki kislorod izotoplarini o'z ichiga olgan bir nechta yorug'lik izotoplaridan biriga urilganda hosil bo'ladi. Shunday qilib, radiy, poloniy yoki amerikiy kabi alfa-emitterni kam atomli izotop bilan aralashtirish orqali, odatda ikkita materialning kukunlarini aralashtirish orqali neytron manbasini yaratish mumkin. Alfa neytron manbalari odatda soniyada ~10 6 -10 8 neytron ishlab chiqaradi. Alfa-berilliy neytron manbai har 106 alfa zarrachaga taxminan 30 neytron ishlab chiqarishi mumkin. Bunday manbalardan foydalanish muddati radioizotopning yarimparchalanish davriga bog'liq. Ushbu neytron manbalarining o'lchami va narxi spontan bo'linish manbalari bilan taqqoslanadi. Materiallarning odatiy birikmalari plutoniy - berilliy (PuBe), ameritiy - berilliy (AmBe) yoki ameritiy- litiy (AmLi).

### Beriliy yoki deyteriy bilan birga joylashgan yuqori energiyali fotonlar bilan parchalanadigan radioizotoplar

Yadroning neytron bilan bog'lanish energiyasidan kattaroq energiyaga ega bo'lgan gamma nurlanish neytronni ( fotoneytron ) chiqarib yuborishi mumkin. Ikki misol reaktsiyalar:

* 9 Be + >1,7 MeV foton → 1 neytron + 2 4 He
* 2 H ( deyteriy ) + >2,26 MeV foton → 1 neytron + 1 H
**Mehrpadin qalʼasi** (forscha: قلعه مهرپادین) — Eron Islom Respublikasining Yazd viloyati Mehriz tumani hududidagi XIV asrga oid qasr.

Tarix
-----

Bu qasr qachon qurilgani borasida kelishmovchiliklar mavjud. Baʼzilarning fikriga koʻra, u Muzaffariylar davrida, boshqalar uni Safaviylar davrida qurilganini taʼkidlaydi, boshqa bir guruh esa uni Afshoriylar davri bilan bogʻlaydi.

Biroq mahalliy hikoyada aytilishicha, moʻgʻullar istilosi davrida moʻgʻullar Mehrijerd shahrining butun aholisini qirib tashlagan, biroq bir goʻdak bolani omon qoldirishgan va yaqin atrofdagi Saryazd qishlogʻi aholisiga topshirishgan. Bola ulgʻaygach, bunday holatlar boshqa takrorlanmasligi uchun vataniga qaytib, bosqin va urushlar paytida odamlar xavfsiz boʻlishi uchun bir qal’a bunyod etadi.

Qal’a hech qachon doimiy yashash joyi sifatida foydalanilmagan, balki bosqinlar sodir boʻlgan taqdirda vaqtinchalik yashash joyi sifatida foydalanilgan. Bunday holatlarda ular boshqa qalʼalarga signal berish va yordam soʻrash uchun koʻpincha tutun ishlatishgan.

U Eron milliy merosi obʼyektlari roʻyxatiga 2002-yil 29-sentyabrda 6143 raqami bilan roʻyxatga olingan.

Tavsif
------

Qal’a ikki qavatli devor va toʻqqizta dumaloq minoradan iborat boʻlib, butun qal’a katta xandaq bilan oʻralgan. Devorlarning balandligi taxminan 6,5 metr (21 fut), ichki tomon minoralarining balandligi esa 8,5 metr (28 fut). Qal’aning ichki qismi uylar, gubernator oʻrindigʻi, diniy binolar, otxonalar va omborxonalar kabi inshootlarni oʻz ichiga oladi.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Markaziy Erondagi Mehrpadin qal'asi - Turizm yangiliklari" (uz). *Tasnim News Agency*. Qaraldi: 2021-yil 6-dekabr.
2. 1 2 3 4  „داستان تنها بازمانده شهر و رازهای قلعه "مهرپادین" + تصاویر" (fa). *ایسنا* (2018-yil 4-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 6-dekabr.
3. ↑  *سیما, IRIB NEWS AGENCY | خبرگزاری صدا و* „قلعه مهرپادین یکی از جاذبه های گردشگری مهریز" (fa). *fa* (2019-yil 1-aprel). Qaraldi: 2021-yil 6-dekabr.

[*sayt ishlamaydi*]
4. 1 2 3  „شهرداری مهریز - قلعه مهرپادین". *mehriz.ir*. Qaraldi: 2021-yil 6-dekabr.
5. ↑  „مرمت قلعه مهرپادین مهریز" (fa). *ایسنا* (2014-yil 13-avgust). Qaraldi: 2021-yil 6-dekabr.

Koordinatalari: 31°35′01″N 54°27′28″E﻿ / ﻿31.5837°N 54.4579°E﻿ / 31.5837; 54.4579GO
Template loop detected: Andoza:AP+Rossiya**Artashka** ( tatarcha: *Арташ* ) — Tataristonning Mamadesh tumanidagi qishloq. Srednekirmenskiy qishloq aholi punkti tarkibiga kiradi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni M. G. Xayrullinaning vatani.

Geografiyasi
------------

U Omarka daryosining oʻng irmogʻida, Mamadesh shahridan 20 km gʻarbda joylashgan.

Tarixi
------

1710-yildan beri ma'lum (bir versiyaga ko'ra, 17-asrning ikkinchi yarmida tashkil etilgan).

1860-yillargacha aholi davlat dehqonlari sinfiga mansub edi. Bu davrda ularning asosiy mashgʻulotlari dehqonchilik va chorvachilik, shuningdek, chanalar uchun choparlar va gʻildiraklar uchun romlar yasash, toʻlgʻoqchilik edi.

1866-yilda nashr etilgan "1859-yil ma'lumotlari bo'yicha aholi punktlari ro'yxati"da aholi punkti Qozon viloyati Mamadysh tumani 2-lageriga qarashli Artosh davlat qishlog'i sifatida qayd etilgan. U Taurma daryosi yaqinida, 1- chistopol savdo yo'lining o'ng tomonida, Mamadesh tumanidan 20 verst va Axmanova (Ishkeevo) davlat qishlog'idagi lager kvartirasidan 17 verst uzoqlikda joylashgan edi. Qishloqda 37 hovlida (112 erkak va 105 ayol) 217 kishi yashagan, masjid boʻlgan.

20-asr boshlarida qishloqda masjid, maktab, 5 ta kichik doʻkon boʻlgan. Bu davrda qishloq fuqarolar yig‘inining yer maydoni 812 gektarni tashkil etdi.

Qishloq 1920-yilgacha Qozon viloyatining Mamadesh tumanidagi Malo-Kirmenskiy volosti tarkibiga kirgan. 1920-yildan TASSR Mamadesh kantoni tarkibida. 1930-yil 10 avgustdan Mamadesh viloyatida.

1929-yilda qishloqda jamoa xoʻjaligi, 1994-yildan "Igenche" jamoa korxonasi tarkibida, 1998-yildan dehqon (fermer) xoʻjaligi sifatida tashkil etilgan.

Aholisi
-------

Andoza:Численность населенияQishloqning etnik tarkibi tatarlar.

Iqtisodiyoti
------------

Aholi dala dehqonchiligi va sut chorvachiligi bilan shugʻullanadi.

Infratuzilmasi
--------------

Qishloqda klub bor (1933-yildan). Qishloq 5 ko'chadan iborat:

* Abdulla Alisha ( tatar shoiri va yozuvchisi nomi bilan atalgan)
* Jdanova
* Karl Marks
* Kirov
* Krupskaya

Din
---

Masjid (1992-yildan).

Taniqli odamlari
----------------

M. G. Xayrullina (1926-2016) - cho'chqachi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Mamadysh shahridagi ko'chaga uning nomi berilgan.

Eslatmalar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Татарская энциклопедия 2023. sfn error: no target: CITEREFТатарская\_энциклопедия2023 (help)
2. ↑  Список населенных мест по сведениям 1859 года 1866. sfn error: no target: CITEREFСписок\_населенных\_мест\_по\_сведениям\_1859\_года1866 (help)
3. ↑  „Почтовые индексы и коды ОКТМО, ОКАТО. Село Арташка, Мамадышский район, Республика Татарстан". 2016-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 3-mart.

* 

*
**Hamoʻil** — tumorlar, munchoqlar. Sinonimlari xurz (ko‘pligi axroz), hamayya, hafiz,
uza, maʼaza, nusxa, tilsam yoxud tilasm (yunonchadan) va boshqalar. Ilohiyotchilar doim Hamoʻildan
foydalanishni qoralaganlar, lekin xalq orasida u keng tarqalgan; Hamoʻilni odatda darvish va
duoxonlar tayyorlashgan. Hamoʻil varaqacha yoki yozuvi, belgilari va suratlari bor bir necha
varaqdan iborat bo‘lgan; Hamoʻil sifatida tasodifan topib olingan (chig‘anoqlar, toshlar,
suyaklar) yoki maxsus yasalgan, baʼzan qimmatbaho kichik narsalardan ham
foydalanganlar; predmetlarning ko‘pincha yozuvlari va tasvirlari bo‘lgan. Hamoʻilni medalon,
quticha, hamyonchaga solib olishgan yoxud teri, mato va boshqalardan tikilgan xaltachaga tikib
olishgan va boshqalar; ularning hajmi va shakli turlicha bo‘lgan. Tumor va munchoqlarga
Allohning ismlari (99 ta go‘zal ism), farishtalarning ismlari (Mikoil, Jabroil, Azroil, Isrofil;
juft va g‘aroyib eshitiladigan: Qaytar-Maytar, Tolix-Ilix, Kintosh-Yaqintosh, XorutMorut), „etti uxlovchi" va Qur’ondan oyatlar (ayniqsa 1 sura; 2:255/256; 9:129/130;
113 sura; 36-suradan parchalar), astrologik ramzlar (zodiak belgilari), sirli yozuvlar
(xalqachalar, gajaklar, naqshlar, kichik „oy" va „toj" tasviri bilan birgalikdagi yahudiy va
boshqalar alifboning buzilgan harflari)ni yozishgan. Oʻrta asrlarda arab tilida tumorlar va
munchoqlarning sehrli xususiyati, ularni yomon ko‘zdan asrashi, ilon, chayon
chaqishidan, tabiiy ofatdan asrashi va boshqalar haqida ko‘p asarlar yozilgan. Tumor va
munchoqlarning kashf etilishi va tayyorlash usulini Odamato, Sulaymon podshoh,
Balinas al-Hakim, Jirmis al-Musallis nomlari bilan bog‘laydilar (yana q. Sehr).

Adabiyotlar
-----------

* Husniddinov, Zuhriddin*. Islom Ensiklopediyasi*. Toshkent: „O'zbekiston milliy entsiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, 2004.
**Ahmad ibn Abdulloh Habash Hasib Marvaziy** (766-869) shimoli-sharqiy Eronlik astronom, geograf va matematik bo'lgan. U Xurosonning Merv shahridan trigonometrik kattaliklar: sinus, kosinus, tangens va kotangentsni tushuntirgan birinchi olim hisoblanadi.

U Bagʻdodda yashaydi va yuz yoshdan oshib 869-yilda vafot etadi. U Abbosiy xaliflardan boʻlgan al-Maʼmun va al-Mu'tasimlarning boshchiligida ish olib borgan.

Ishlari
-------

U 825-yildan 835-yilgacha kuzatuvlar olib boradi va uchta astronomik jadvalni tuzadi. Birinchisi hamon Hind uslubida, ikkinchisi, "tekshirilgan" deb atalgan jadval, eng muhim hisoblanib, ular "Maʼmuniy" yoki "Arab" jadvallariga oʻxshab ketadi va al-Maʼmun astronomlarining umumiy asari boʻlishi ham mumkin. Uchinchisi esa kichikroq boʻlib Shoh jadvallari deb ataladi.

829-yildagi quyosh tutilishi holida Habash birinchi bor balandlik orqali(bu holda quyoshning balandligi) vaqtni aniqlash usulini koʻrsatib beradi. Bu usul keyinchalik Musulmonlar astronomlar tomonidan keng qabul qilinadi.

830-yilda u "soya" tushunchasini, zamonaviy koʻrinishida hozirgi trigonometriyadagi tangensga mos keluvchi tushunchani kiritadi. Bundan tashqari u shunday "soyalar"ning ilk jadvalini tuzib chiqadi. Bundan tashqari u kotangens tushunchasini ham kiritadi va uning jadvalini tuzadi.

### *Jismlar va masoflar kitobi*

Al-Hasib Bagʻdoddagi Al-Shammisiyya rasadxonasida koʻplab izlanishlar olib boradi va bir nechta geografik raqamlar va astronomik qiymatlarni hisoblashga erishadi. U natijalarni oʻzining *Jismlar va masofalar kitobi*da yigʻadi. Ulardan baʼzilari quyida keltirilgan.

Yer
* Yer aylanasi uzunligi: 32,444 km
* Yer diametri: 10323.201 km
* Yer radius: 5161.609 km

Oy
* Oy diametri: 3036.5 km
* Oy aylanasi uzunligi: 9538.622 km
* Oyning eng uzoq nuqtasi diametri: 662,406.338 km
* Oyning eng uzoq nuqtasi aylana uzunligi: 2,081,848.873 km

Quyosh
* Quyosh diametri: 56,777.6966 km
* Quyosh aylanasi uzunligi: 178,444.189 km
* Quyosh orbitasi diametri: 12,491,093.2 km
* Quyosh orbitasi aylana uzunligi: 39,256,038 km
* Quyosh orbitasi orqali bir daraja:108,952.67 km
* Quyosh orbitasi orqali bir daqiqa:1817.405 km

1. ↑  Jacques Sesiano, "Islamic mathematics", p. 157, in Selin, Helaine; D'Ambrosio, Ubiratàn, muh. (2000), *Mathematics Across Cultures: The History of Non-western Mathematics*, Springer, ISBN 1-4020-0260-2
2. ↑  "trigonometry". *Encyclopædia Britannica*.. Qaraldi: 2008-07-21.
3. ↑  Langermann, Y. Tzvi (1985), „The Book of Bodies and Distances of Habash al-Hasib", *Centaurus*, **28** (2): 108–128 [111], Bibcode:1985Cent...28..108T, doi:10.1111/j.1600-0498.1985.tb00831.x
**Alderney konslageri** (inglizcha: *— natsistlar konslagerlari. 1942-yil yanvar oyida Buyuk Britaniyadan 160 km janubda va Fransiyadan 32 km gʻarbda Britaniyaning Olderney orolida tashkil etilgan. Urush yillarida bu lagerlarda 6000 ga yaqin odam bo‘lgan, ulardan 700 dan ortig‘i halok bo‘lgan.*

Tarixi
------

Ikkinchi jahon urushi davrida Normandiya orollari fashistlar Germaniyasi tomonidan bosib olingan yagona Britaniya orollari edi. Olderney orolida Gamburg yaqinidagi Neuengamme lagerining boʻlinmasi boʻlgan toʻrtta konslager qurilgan. Ular toʻrtta Friz orollari — Norderney, Borkum, Sylt va Helgoland sharafiga nomlangan. Alderney mahbuslari istehkomlar, qurol omborlari va boshqa harbiy inshootlar qurishga majbur boʻldilar. Borkum va Xelgoland mehnat lagerlarida „koʻngillilar" saqlangan (nemischa:), uning ahvoli boshqa ikkita lager asirlarinikiga qaraganda ancha yaxshi edi. Yahudiylar Sylt lagerida, (Sharqiy) Yevropa va SSSR mamlakatlaridan haydalgan yahudiylar Norderneyda, Todt harbiy qurilish tashkiloti ruslari esa Heligolandda ishlagan.

Norderney va Sylt lagerlarini SS -Hauptsturmführer Maksimilian List boshqargan, u urush tugaganidan keyin hukmdan qutulib qolgan va goʻyoki 1980-yillargacha Gamburg yaqinida yashagan. 1944-yil iyungacha, Olderney lagerlari yopilgan va qolgan mahbuslar Germaniyaga olib ketilganda 700 dan ortiq odam oʻldirilgan.
Urush oxirida SS lagerlarning koʻp qismini ularning izlarini yopish uchun yoʻq qildi .

Norderney, Adler va Evens lageriga javobgarlar Fransiyada sudlangan. 1949-yil sentyabrda mahbuslarga yomon munosabatda boʻlganligi uchun sudlanganlarga oʻn va yetti yillik qamoq jazosi berilgan.

Urushdan keyin oʻlganlarning taxminiy soni u erda ishlagan 3000 mahbusdan 400 nafari halok boʻlgan, ammo Jon Weigold va Richard Kemp tomonidan olib borilgan tadqiqotlar kamida 40 000 qurbonning oʻlimiga olib keldi

Mashhur mahbuslar
-----------------

* Tyurin, Viktor Nikolaevich

Manbalar
--------

1. ↑  Matisson Consultants, *Aurigny ; un camp de concentration nazi sur une île anglo-normande (English: Alderney, a Nazi concentration camp on an Anglo-Norman island )* (fransuzcha), 2014-02-20da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2009-06-06 `{{citation}}`: More than one of `|archivedate=` va `|archive-date=` specified (yordam); More than one of `|archiveurl=` va `|archive-url=` specified (yordam)
2. ↑  *Cockerell, Isobel* „The Nazi concentration camps on British soil the UK government tried to forget" (en-US). *Coda Media* (2022-yil 26-iyul). Qaraldi: 2022-yil 20-noyabr.

Adabiyot
--------

* 1940-1945 yillardagi nemis istilosi davrida Kanal orollaridagi yahudiylar, Frederik Koen, Jersi yahudiylari jamoati prezidenti

Havolalar
---------

* Sayt nomi: Lager Sylt konsentratsion lageri Arxivnaya kopiya, subbrit.org.uk(ingl.) (Kirish mumkin: 10 fevral 2010)
* Aurigny; un camp de kontsentratsiya nazi sur une île anglo-normande. matisson-consultants.com(Fransuzcha) (Kirish mumkin: 10 fevral 2010)
**Nikokreon** ( qadimgi yunoncha: *Nικoκρέων*  ; miloddan avvalgi 311/310-yillarda vafot etgan) - Iskandar Zulqarnaynning Forsga qarshi yurishi paytida (miloddan avvalgi 336-323) Kiprning Salamin shahri shohi bo'lgan.

Miloddan avvalgi 332/331-yillarda qirol Pnitagorning o'g'li otasining o'rnini egalladi.

Nikokreon Orolning boshqa shaharlar hukmdorlari bilan birgalikda Makedoniya qirolining kuchini qarshiliksiz tan oldi va miloddan avvalgi 331-yilda Iskandar Misrdan qayta tiklangan Finikiya Tiriga qaytib kelganida, u mashhur aktyor Tesalning homiysi bo'lib, teatrlashtirilgan spektaklni atshkil etishda faol ishtirok etgan .

Aleksandr Makedonskiy vafotidan keyin Salamis qiroli diadoxlar kurashida qatnashdi. Miloddan avvalgi 315-yilda Misr satrapining qo'mondonlari Ptolemey I Selevk va Menelay bilan birgalikda orolda Antigon I tarafdorlariga qarshi faol kurash olib bordi. Buning uchun u Kipr ustidan oliy hokimiyatni qo'lga kiritdi va o'z mulkiga Kition, Kireniya, Lapitos va Marion shaharlari hududlarini qo'shib oldi.

Nikokreon Demetriy Poliorket tomonidan Salamisni qamal qilgan. Miloddan avvalgi 306-yilda bo'lib o'tgan Salamis dengiz jangi manbalarda qayd etilmagan. Shuning uchun u bu nuqtada o'lgan bo'lishi mumkin.

Parian yilnomasida Nikokreon Simonidlar arxonligi davrida (miloddan avvalgi 311-310) vafot etgani haqida xabar berilgan).

Nikokreon faylasuf Anaxarxni shafqatsizlarcha qatl qilishni buyurgan va u qiynoqlarga bardosh bilan chidagan. Tsitseron  va Valeriy Maksim ijodida bu haqida hikoya ham bor.

Nikokreon Pafosning so'nggi qiroli Nikokles o'z joniga qasd qilgan vaqtda vafot etganini hisobga olsak, Diodor manbalarida ikki Kipr qirolini chalkashtirib yuborishi mumkinligi ta'kidlangan. Antikvar Xelga Geshe bu fikrlarni tanqid qilgan. Tadqiqotchi van Oppen, Geshening dalillarini "oqilona" deb atagan bo'lsa, xatolik Diodorda emas, balki u Polyen uchun umumiy bo'lgan manbada sodir bo'lganligini aytib o'tgan. Polienning "Stratigemalari" asarida Nikoklesning o'limini ham tasvirlaydi  .

Havolalar
---------

1. ↑  Плутарх. sfn error: no target: CITEREFПлутарх (help)
2. ↑  Цицерон, Тускуланские беседы, II 22, 52; О природе богов, III 33, 82.
3. ↑  Валерий Максим, III 3 ext.
4. ↑  van Oppen 2015. sfn error: no target: CITEREFvan\_Oppen2015 (help)

Manbalar
--------

* Диодор Сицилийский. «Историческая библиотека»
* Плутарх. «Сравнительные жизнеописания. Александр и Цезарь»
* van Oppen de Ruiter, Branko Fredde. The Marriage of Eirene and Eunostus of Soli. An Episode in the Age of the Successors : [англ.] // Athenaeum: Studi Periodici di Letteratura e Storia dell'antichità. — 2015. — № 2. — С. 458—476.
**Nikolay Fyodorovich Vasilev** (5-dekabr 1916-yil, Kinzelka qishlogʻi – 6-iyun 2011-yil) – sovet davlat arbobi, SSSR melioratsiya va suv xoʻjaligi vaziri (1979—1989), Dnepropetrovsk viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi (1961-1963), KPSS Belgorod viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi (1964—1971), 1942-yildan KKP aʼzosi, KPSS MK aʼzosi (1966—1989). SSSR Oliy Kengashi deputati: Ittifoq Kengashi Belgoroddan (7-8-chaqiriq, 1966—1974) va Penza viloyati (9-10-chaqiriq, 1974—1984), Millatlar Kengashi 11-chaqiriq (1984—1989), Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasidan (11-chaqiriq).

Hayoti
------

1934-yilda oʻqishga kirdi va 1940-yilda Tojikiston qishloq xoʻjaligi institutini agronom-soha mutaxassisi ixtisosligi boʻyicha tamomladi va Qizil armiya safiga chaqirildi. Harbiy xizmatda boʻlganida u Qizil Armiya askaridan gvardiya mayori, shtab boshligʻi 189-alohida aloqa diviziyasi darajasiga koʻtarilgan.

Zaxiraga oʻtkazilgandan soʻng u Dnepropetrovsk viloyatida qator xoʻjalik lavozimlarida ishlagan, Pyatixatskiy okrugi okrug ijroiya qoʻmitasi raisi, KPSS Pavlograd okrug qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan. 1961-yildan 1964-yilgacha Dnepropetrovsk viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi boʻlgan.

May oyida 1964-yili KPSS Belgorod viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi etib saylandi. Uning rahbarlik qilgan yillari mintaqa uchun faol rivojlanish davriga aylandi. Qishloq xoʻjaligida tub oʻzgarishlar boshlandi, qishloq xoʻjaligini ixtisoslashtirish va intensifikasiyalashga yoʻl qoʻyildi: viloyatda qoramol, choʻchqa boqish, jun va tuxum yetishtirish boʻyicha komplekslar jadal surʼatlar bilan qurildi. Viloyat kon-metallurgiya majmuasiga poydevor qoʻyildi, faol yoʻl qurilishi olib borildi, ijtimoiy infratuzilma mustahkamlandi.

1971-yilda N. F. Vasilev RSFSR Vazirlar Kengashi raisining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi. 1979-yildan 1989-yillargacha SSSR Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligini boshqargan, keyin nafaqaga chiqqan.

2011-yil iyun oyida vafot etgan. Moskvada Kuntsevskoye qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

Beshta Lenin ordeni, Qizil Bayroq va Vatan urushi I va II darajali ordenlar, ikkita Qizil Yulduz ordenlari, Mehnat Qizil Bayroq va Xalqlar Doʻstligi ordenlari, 20 ta medallar bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Список депутатов Верховного Совета СССР 7 созыва" (deadlink). 2013-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-aprel.
2. ↑  „Список депутатов Верховного Совета СССР 8 созыва" (deadlink). 2013-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-aprel.
3. ↑  *Депутаты Верховного Совета СССР 9 созыва*.
4. ↑  „Список депутатов Верховного Совета СССР 10 созыва" (deadlink). 2013-yil 10-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-aprel.
5. ↑  „Список депутатов Верховного Совета СССР 11 созыва" (deadlink). 2013-yil 28-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 24-yanvar.
6. ↑  „Могила Н. Ф. Васильева". 2017-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 2-iyun.

Havolalar
---------

* Biografiya v Spravochnike po istorii Kommunisticheskoy partii i Sovetskogo Soyuza
* Umer Nikolay Fyodorovich Vasilev[*sayt ishlamaydi*]
* Pamyat naroda]
Hamid Nuriy
-----------

**Hamid Nuriy**(1924-1976) - qalami o'tkir, g'oyat jo'shqin, hozirjavob, otashin publitis, tezkor jurnalist, iste'dodli shoir, nosir, tarjimon, serg'ayrat, sermahsul qalamkash, suhbati dilkash inson edi.

Biografiyasi
------------

Hamid Nuriy 1924 yilda Namangan shahrida tug'ilgan. O'rta maktabda o'qidi. Harbiy hizmatni o'tadi. Farg'ona Davlat pedagogika institutini, Moskva Oliy adabiyot kursini tugatgan. "Namangan haqiqati", Qirg'iziston respublikasi O'sh viloyati gazetasida ishladi. U "Guliston" jurnalida bosh redaktor o'rinbosari bo'ldi, shuningdek, O'zTAG da faoliyat ko'rsatdi.
Hamid Nuriyning xilma-xil mavzudagi maqola, hikoya, she'r, ocherk, feletonlari viloyat hamda respublika matbuotida, jurnal va to'plamlarda bosildi. Turkman yozuvchisi Berdi Kerboboyevning "Dadil qadam" romani asosida ikki qismdan iborat kinofilm senariysini o'zbek tiliga o'girdi. Atoqli pedagog Suxomlinskiyning tarbiya haqidagi kitobi uning tarjimasida o'zbek kitobxonlariga yetdi.

Ijodi
-----

Birinchi she'rlar to'plami "Do'stlar,kuylaymiz" deb ataladi. U 1960 yili O'zbekiston Davlat badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgandi. Unda shoirning bahor, tinchlik, do'stlik, paxtakorlar, qishloq haqidagi she'rlari ham bor. Habib Sa'dulla "Iftixor" qasidasida "Nuriy baytlariga mehring yashirin" deb Vatan va Namanganni ko'zda tutadi. Hamid Nuriy O'zbekiston Yozuvchilar va Jurnalistlar uyushmalarining a'zosi edi.
**Hamidjon Homidiy** — (1935-yil, 14-oktyabr, Kosonsoy shahri, 2024-yil 11-yanvar) adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1991), professor (1992).

Faoliyati
---------

Toshkent davlat pedagogika universitetini bitirgan (1960). Kosonsoy tumani bosmaxonasida harf teruvchi, kassir (1951—1953), mudir (1954), oʻzbek tilshunosligi kafedrasida oʻqituvchi (1962—1966), oʻzbek adabiyoti kafedrasi dotsenti (1972), mudiri (1985—1992), ilmiy tekshirish institutida katta ilmiy xodim (1998—2002), mudir (2004) boʻlib faoliyat yuritgan.

Asarlari
--------

„Barhayot sheʼriy qasr" (1979), „Navoiy va Firdavsiy" (1985), „Boqiy boʻston tarovati"" (1986), „Olis-yaqin yulduzlar" (1990), „Shohnoma"ning shuhrati" (1992), „Qirq besh alloma hikoyati" (1994), „Mashriqzamin — hikmat boʻstoni" (1997), „Tasavvuf alolomalari" (2004), „Nizomiy dilbandlari" (2015), „Yillar samari" (2016), „Oʻzbek pedagogikasi antalogiyasi" (hammuallif 1994) va boshqa ilmiy, ilmiy-ommabop kitoblar, darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  *XX asr Oʻzbek mumtoz adabiyotshunosligi*. Toshkent: «Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi» [2016].
**Ilyos G'ulomovich Nizomiddinov** sharqshunos olim, tarix fanlari doktori, professor.

Hayoti va hayotiy faoliyati
---------------------------

1930-yil 28-aprel Toshkenda tavallud topgan. 1946-1951-yillarda O'rta Osiyo davlat universiteti sharq fakultetining tarix bo'limida tahsil olgan. 1951-1954-yillarda SSSR FA Sharqshunoslik instituti aspiranturasida tahsil olgan, 1955-yilda institut ilmiy kengashida "Сейстанский вопрос" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1976-yilda ToshDU tarix fakultetiga – O‘zbekiston xalqlari tarixi kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan. U yerda talabalarga O‘zbekiston tarixi, O‘zbekistonning xorijiy Sharq mamlakatlari bilan aloqalari hkurslaridan dars beradi.
I. Nizomiddinov 1981-yilda O‘zbekiston FA Sharqshunoslik institutining ilmiy kengashida "XV asrning ikkinchi yarmi - XVIII asrning birinchi yarmida Buxoro xonligi va "Mo'g'ullar Hindistonda" degan mavzuda diddertatsiya yoqlab,tarix fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.
Olimga 1976-yilda olimga dotsentlik va 1982-yilda esa professorlik ilmiy unvonlari berildi.
Tarixchi olimning o'z ijodiy faoliyati davomida 70 dan ortiq ilmiy va ilmiy-ommabop maqolalar, monografiya va risolalar yozib chop etilgan.
I. Nizomiddinov 1987 yil 4 noyabrda vafot etdi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

1. 1. Сейстанской вопрос. "Из истории вмешательства Англии в Ирано афганские дела - Ученые записки Ташкентского пед. института, вып 14, ч. Т. 1958
2. 2. Sayyohlarning yozganlari (X-XIX asrlar). T. 1960
3. 3. O'rta Osiyo chet el Sharqi bilan munosabatlari. T. 1961
4. 4. Amir Xusrav Dehlaviy. T. 1969
5. 5. Boburiylar davlati. T. 1987

1. ↑  Abdusamatov, Malik*. O'zbekiston sharqshunoslari*, Toshkent, 1996 — 117 bet.