**Willem-Alexander Claus George Ferdinand** (ˈʋɪləm aːlɛkˈsɑndər; talaffuzi: *Villem-Aleksandr Klaus Jorj Ferdinand*; 27-aprel 1967-yil) – 2013-yildan buyon Niderlandlar Qiroli.

Niderlandlar malikasi Beatrix va diplomat Klaus van Amsbergning toʻngʻich farzandi. 1980-yilning 30-aprel kuni mamlakat shahzodasi etib tayinlandi va 2013-yilda Beatrix taxtdan voz kechganidan keyin, uning oʻrnini egalladi. U Gollandiyadagi davlat boshlangʻich va oʻrta maktablariga, Uelsdagi xalqaro kollejiga bordi, Niderlandiya Qirollik dengiz flotida xizmat qildi va Leyden universitetida oʻqidi. 2002-yilda Maxima Zorreguieta Cerruti bilan turmush qurgan va ularning uchta qizi bor: Catarina-Amalia, (2003-yilda tugʻilgan), malika Alexia (2005-yilda tugʻilgan) va malika Ariane (2007-yilda tugʻilgan).

Villem-Alexander sport va xalqaro suv resurslarini boshqarish masalalariga qiziqadi. Taxtga oʻtirguniga qadar u Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi aʼzosi (1998–2013), Gollandiya infratuzilma va atrof-muhit vaziri huzuridagi suv masalalari boʻyicha maslahat qoʻmitasi raisi (2004–2013) va Birlashgan Millatlar Tashkilotining suv masalalari boʻyicha muovini (2006–2013) boʻlgan.

Bolaligi va taʼlimi
-------------------

1982-yildagi (chapda) surati
Villem-Aleksandr Klaus Jorj Ferdinand Niderlandiyaning Utrext shahridagi Utrext universiteti kasalxonasida (hozirgi Utrext universiteti tibbiyot markazi) tugʻilgan. U malika Beatriks va shahzoda Klausning birinchi farzandi. Qirolicha Juliana va shahzoda Bernhardning birinchi nevarasi. 1851-yilda shahzoda Aleksandr tugʻilgandan beri Gollandiya qirolligining birinchi erkak merosxoʻri.

1967-yil 2-sentyabrda Gollandiya islohot cherkovining aʼzosi sifatida Gaagadagi Avliyo Yakob cherkovida choʻqintirilgan. Uning choʻqintirgan ota-onasi onasi tomondan bobosi Lippe-Biesterfeld shahzodasi Bernhard, buvisi Gösta Frein fon dem Bussche-Haddenhausen, shahzoda Ferdinand fon Bismark, sobiq bosh vazir Jelle Tsiylstra, Jonkvrouw Renegre Margrethe II va qirolicha Marmark Rueldir.

Uning ikkita ukasi bor edi: shahzoda Friso (1968–2013) va shahzoda Konstantin (1969-yilda tugʻilgan). Oilasi bilan Lage Vuursche qishlogʻidagi Drakenstein qal’asida 1981-yilgacha, ular Gaagadagi Huis ten Bosch saroyiga koʻchib oʻtgunga qadar yashagan. Uning onasi Beatriks 1980-yilda buvisi Juliana taxtdan voz kechganidan keyin Niderlandiya qirolichasi boʻldi. Keyinchalik, 13 yoshida Niderlandiya Qirolligi taxtining vorisi sifatida Orange shahzodasi unvonini oldi.

1973-yildan 1979-yilgacha Baarn shahridagi Nieuwe Baarnse boshlangʻich maktabida oʻqigan. U ikki xil davlat oʻrta maktablarida oʻqigan: 1979-1981-yillarda Baarn shahridagi Baarns litseyi, 1981-1983-yillarda Gaagadagi Eerste Vrijzinnig Christelijk litseyi va Uelsdagi Atlantika xususiy kollejida (1983-yildan 1985-yilgacha), xalqaro bakalavr darajasini oldi.

1985-yildan 1987-yilgacha harbiy xizmatni oʻtaganidan soʻng 1993-yili Leyden universitetida tarix fakultetida magistrlik darajasini oldi. Uning yakuniy dissertatsiyasi prezident Sharl de Goll davrida Fransiyaning NATO integratsiyalashgan qoʻmondonlik tuzilmasini tark etish qaroriga Gollandiyaning munosabatiga bagʻishlangan.

Ingliz, ispan, fransuz va nemis tillarida bemalol gapiradi.

Harbiy tayyorgarlik va faoliyat
-------------------------------

Villem-Aleksandr oʻrta maktab va universitetdagi maʼlumoti orasida 1985-yil avgustidan 1987-yil yanvarigacha Niderlandiya Qirollik dengiz flotida harbiy xizmatni oʻtagan. U Niderlandiya Qirollik dengiz kollejida, HNLMS *Tromp* va HNLMS Abraham Crijnssen fregatlarida xizmat qilgan. 1988-yilda HNLMS *Van Kinsbergen* kemasida xizmat qildi va leytenant boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Dutch Crown Prince quits IOC in preparation to become king", *Sports Illustrated*, 2013, 2013-12-13da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 19–aprel 2013–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  „Dutch Crown Prince quits IOC in preparation to become king". *Sports Illustrated* (ingliz (Amerika)). 2013-01-29. 2013-12-13da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2013-04-19.
3. ↑  „Prins Willem-Alexander neemt afscheid van Adviescommissie Water" (nl). *de Volkskrant* (2013-yil 16-aprel). 2013-yil 6-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 19-aprel.
4. ↑  „Willem-Alexander neemt afscheid als 'waterprins'" (nl). *Trouw* (2013-yil 21-mart). 2013-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 19-aprel.
5. 1 2 3  „The Prince of Orange" (en-GB). *Dutch Royal House* (2009-yil may). 2009-yil 9-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 19-iyul.
6. ↑  „Doopplechtigheid Prins Willem-Alexander in Sint Jacobskerk" [Baptism ceremony of Prince Willem-Alexander in St. Jacob Church: 3 parts] (nl). *Radio Netherlands Worldwide* (2009-yil 27-aprel). 2011-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 13-dekabr.
7. ↑
8. ↑  „Z.M. koning Willem-Alexander, koning der Nederlanden, prins van Oranje-Nassau" [H.M. King Willem-Alexander, King of the Netherlands, Prince of Orange-Nassau] (nl). *Parlement*. 2021-yil 6-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 5-aprel.
9. ↑  *Hoff, Ruud* „Leiden, 2 juli 1993" [Leiden, 2 July 1993]. *ANP Historisch Archief Community*. 2013-yil 12-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 15-iyun.
10. ↑  „Dutch royals in Leiden". *Leiden University*. 2021-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
11. ↑  „Prins Willem-Alexander blundert tijdens staatsbezoek Mexico" [Prince Willem-Alexander blunders during state visit to Mexico]. *925* (2009-yil 5-noyabr). 2013-yil 10-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-may.
12. ↑  „Military career" (en-GB). *Dutch Royal House*. 2009-yil 24-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 17-dekabr.

| * k
* m
* t
Hozirgi kundagi monarxlar |
| --- |
| Afrika | 
* Esvatini Mswati III
* Lesoto Letsie III
* Marokash Muhammad VI

 |
| Osiyo | 
* Bahrayn Hamad ibn Iso al Xalifa
* Butan Jigme Khesar Namgyel Wangchuck
* Bruney Hassanal Bolkiah
* Kambodja Norodom Sihamoni
* Yaponiya Naruhito
* Iordaniya Abdulloh II
* Quvayt Navaf as-Sabah
* Malayziya Abdul Halim
* Ummon Hayzam bin Toriq
* Qatar Tamim ibn Hamad al Tani
* Saudiya Arabistoni Salmon ibn Abdulaziz as-Saud
* Tailand Rama X
* Birlashgan Arab Amirliklari Muhammad ibn Zayd al Nahayon

 |
| Yevropa | 
* Andorra Emmanuel Macron *va* Joan Enric Vives Sicília
* Belgiya Philippe IV
* Daniya Frederik X
* Lixtenshteyn Hans-Adam II *(Regent: Alois)*
* Lyuksemburg Henri
* Monako Albert II
* Niderlandiya Willem-Alexander
* Norvegiya Harald V
* Malta Matthew Festing
* Ispaniya Felipe VI
* Shvetsiya Carl XVI Gustaf
* Birlashgan Qirollik Charles III
* Vatican City Francis

 |
| Amerika | 
* Antigua va Barbuda Bagamalar Barbados Beliz Kanada GrenadaYamayka Saint Kitts va Nevis Sent Lusiya Sent Vinsent va Grenadinlar Charles III

 |
| Okeaniya | 
* Avstraliya Yangi Zelandiya Papua Yangi Gvineya Solomon Orollari bayrogʻi Solomon Orollari Tuvalu Charles III
* Tonga Tupou VI

 |