***Vaccinium corymbosum***, **shimoliy baland koʻk buta**, muhim iqtisodiy ahamiyatga ega oziq-ovqat mahsuloti hisoblanadi. Uning vatani Kanadaning sharqiy qismi va AQShning sharqi va janubida, sharqdan Ontariodan Yangi Shotlandiyagacha, janubdan Florida va sharqiy Texasgacha. U boshqa joylarda ham tabiiylashtirilgan: Yevropa, Yaponiya, Yangi Zelandiya, Shimoliy Amerikaning Tinch okeani shimoli-gʻarbida va boshqalar. Boshqa keng tarqalgan ismlar orasida **koʻk huckleberry**, **baland boʻyli huckleberry**, **botqoq huckleberry**, **baland koʻk** va **botqoq koʻk**.

Tavsif
------

*Vaccinium corymbosum* boʻyi 1.8-3.7 m gacha oʻsadigan bargli buta. Koʻpincha zich chakalakzorlar hosil qiladi. Toʻq porloq yashil barglari elliptik va uzunligi 5 sm. Kuzda barglar yorqin qizil, toʻq sariq, sariq yoki binafsha rangga kiradi. Gullari uzun qoʻngʻiroq yoki urna shaklidagi oqdan och pushti ranggacha, uzunligib1⁄3 of an dyum (8.5 mm). Mevasining diametri 1⁄4-to-1⁄2-dyum (6.4 to 12.7 mm), koʻk-qora rangda. Bu oʻsimlik nam kislotali tuproqli oʻrmonli yoki ochiq joylarda oʻsadi. Tur tetraploid boʻlib, oʻz-oʻzini changlantirmaydi.

Tarixi
------

*Vacciniumning* koʻplab yovvoyi turlari ming yillar davomida tubjoy amerikaliklar tomonidan yetishtirilgan deb taxmin qilinadi. *V. corymbos* bu xalqlar tomonidan ishlatiladigan turlardan biri boʻlib, keyinchalik 1908-yilda Elizabeth Coleman White va Frederik Vernon Coville tomonidan oʻrganilgan va xonakilashtirilgan.

Foydalanish
-----------

Tabiiy yashash joylarida rezavorlar mahalliy, koʻchib yuruvchi qushlar, ayiqlar va mayda sutemizuvchilar uchun oziq-ovqat manbai sanaladi. Barglarni kiyik va quyonlar isteʼmol qilinadi.

### Kultivatsiya

*Vaccinium corymbosum* hozirgi Shimoliy Amerikada eng keng tarqalgan tijorat maqsadlarida yetidhtiriladigan mevalardan biridir. Shuningdek, u uy va yovvoyi tabiat bogʻlari va tabiiy koʻkalamzorlashtirish loyihalari uchun manzarali oʻsimlik sifatida yetishtiriladi. pH juda kislotali boʻlishi kerak (4,5 dan 5,5 gacha).

Vaccinium corymbosum
#### Turlari

Bu yerda baʼzi keng tarqalgan navlar sanab oʻtilgan boʻlib, ular hosil yigʻmining mavsumiga qarab taxminiy guruhlangan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Erta* Dyuk
* Patriot
* Reka
* Spartalik
 | Oʻrta mavsum* Bluecrop
* Blu ray
* KaBluey
* Shimoliy er
 | Kech* Aurora
* Darrow
* Elliott
* Jersi
* Chandler
 |

*Duke* va *Spartan* navlari Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻldi.

Galereya
--------

* ButaButa
* Butadagi mevalarButadagi mevalar
* BarglariBarglari
* GullariGullari
* Xom va pishgan mevalarXom va pishgan mevalar
* Pishgan mevalarPishgan mevalar
* 
* Kuzgi barglarKuzgi barglar

Yana qarang
-----------

* Vaccinium
* Huckleberry

Manbalar
--------

1. ↑  Biota of North America Program 2014 county distribution map
2. ↑  Taxonomic account from Integrated Taxonomic Information System (ITIS) — for *Vaccinium corymbosum* (highbush blueberry)
3. 1 2 3 4 5  *Vaccinium corymbosum*. accessed 3.23.2013
4. ↑  Gough, Robert Edward*. The highbush blueberry and its management*. Psychology Press, 1994 — 3 bet. ISBN 978-1-56022-021-3. 2011-yil 29-aprelda qaraldi.
5. 1 2 3  Flora of North America, *Vaccinium corymbosum* Linnaeus, 1753. High-bush blueberry, bleuet en corymbe
6. 1 2  Missouri Botanical Garden: Kemper Center for Home Gardening — *Vaccinium corymbosum*. accessed 3.23.2013
7. 1 2  Retamales, Jorge B.*. Blueberries: Volume 21 of Crop production science in horticulture*, 1st, Cambridge, MA: Centre for Agriculture and Bioscience International (CABI), 2012 — 2 & 39–42 bet. ISBN 9781845938260.
8. ↑  Niering, William A.*. The Audubon Society Field Guide to North American Wildflowers, Eastern Region*. Knopf [1979], 1985 — 509 bet. ISBN 0-394-50432-1.
9. ↑  „RHS Plant Selector - *Vaccinium corymbosum* 'Duke'". Qaraldi: 5-mart 2021-yil.
10. ↑  „RHS Plant Selector - *Vaccinium corymbosum* 'Spartan'". Qaraldi: 5-mart 2021-yil.