**Tremor** ( lotincha: *tremor*, "qaltirash") - mushaklarning qisqarishi natijasida yuzaga keladigan va uzatiluvchi afferent signallarning vaqtincha kechikishi bilan bog'liq bo'lgan tananing yoki ma'lim tana qismining ixtiyorsiz tez ritmik tebranish harakatlari, buning natijasida harakat amalga oshiriladi va holat saqlanadi. Charchoq va kuchli his-tuyg'ular bilan, shuningdek, asab tizimining patologiyasi bilan tremor sezilarli darajada oshadi. Xususan, Parkinson kasalligida patologik dam olish tremori kuzatiladi.

*Tremor*, shuningdek, ba'zan ko'zlarning fiksatsiya harakatlarida ham uchrashi, harakat yuqori chastotali va past amplitudaga ega bo'lishi, bu harakatlar barmoqlar va qo'llar va boshda ham, kuzatilishi mumkin.

Fenomenologik tasnif
--------------------

1. Tinchlikdagitremor - tinch holatda turgan mushaklarda paydo bo'ladi.
2. Harakat tremor (dinamik tremor) - mushaklarning o'z-o'zidan qisqarishi bilan sodir bo'ladi.
	1. Postural (postural) tremor - ma'lum bir holatni holatni ushlab turganda paydo bo'ladi (masalan, cho'zilgan qo'llarning tremori).
	2. Kinetik tremor - harakat paytida paydo bo'ladi.
		* Qasddan titrash ( *lot*. intentio - niyatdan) - nishonga yaqinlashganda (masalan, barmoqni burunga tushirishga urinish) paydo bo'ladi.

Etiopatogenetik tasnifi
-----------------------

1. Fiziologik va kuchaygan tremor.
2. Muhim (irsiy va sporadik) .
3. Parkinson kasalligi va parkinsonizm sindromida parkinson tremori.
4. Bosh miya ( serebellar ).
5. "Rubral" ( o'rta miya).
6. Distonik .
7. nevropatik.
8. Psixogen.
9. Yatrogen (dorivor).

Etiologiya
----------

* Birlamchi (essensial tremor).
* Ikkilamchi - bu asosiy kasallikning namoyon bo'lishi ( tirotoksikoz, giperparatiroidizm, jigar yoki buyrak etishmovchiligi, miya shishi, travmatik miya shikastlanishi, qon tomir va boshqalar). intoksikatsiya yoki dorilarning yon ta'siri (masalan, antipsixotiklar , litiy preparatlari , antiepileptik preparatlar ).
* Irsiy yoki idiopatik tabiatning markaziy asab tizimining degenerativ kasalliklarida tremor ( gepatolentikulyar degeneratsiya, Parkinson kasalligi, bosh miya degeneratsiyasi, idiopatik mushak distoni).
* Psixogen tremor.

Tibbiy tremor turlari
---------------------

 SSSR Markaziy mehnat institutida tremorni aniqlashda foydalanilgan Mode tremometri. Mavzu apparatning izolyatsiyalangan pinini teshikda ushlab turishi yoki ularning devorlariga tegmaslikka harakat qilib, uning teshiklarini pin bilan teng ravishda o'rab olishi kerak edi. Teshikning devorlariga tegsa, boshqaruv paneli ovozli (yorug'lik) signalini oldi
**Fiziologik tremor** - asosan qo'llarda yoki tananing boshqa qismida (lablar, bo'yin va boshqalar) paydo bo'ladigan postural tremor ), deyari bu shakldagi tremor boshqalarga sezilmaydi. Talaffuzdagi tremor, charchoq, gipotermiya, spirtli ichimliklarni ko'p iste'mol qilish, tirotoksikoz, feoxromotsitoma, gipoglikemiya, simob, qo'rg'oshin, mishyak, uglerod oksidi bilan zaharlanish, shuningdek, bir qator dorilar ta'sirida kuchli tremor paydo bo'lishi mumkin.

Tremorni davolash asosiy kasallikka ta'sir qilishni, qo'zg'atuvchi omillar bilan kontaktdan saqlanishni (qahva, choyn iste'mol qilishni kamaytirish) o'z ichiga oladi.

**Essential tremor** - postural va kinetik tremor, odatda qo'llarda ko'proq namoyon bo'ladi, ko'pincha simmetrik shakilda, ba'zida assimetrik shaklda uchraydi lekin bu irsiydir. Ko'pincha qo'llar bilan birga bosh, oyoqlar, lablar va tovush paychalari ishtirok etadi. Yozishning buzilishi (yozuvchining spazmi ), tortikollisning engil darajasi, qo'llarning mushaklari ohangining biroz oshishi bilan birga bo'lishi mumkin, bu hech qachon Parkinson kasalligiga xos bo'lgan qattiqlik bosqichiga o'tmaydi.

**Parkinson tremori** tinchlik holatidagi tremor bo'lib, u harakat qilish davomida kamayadi, lekin dam olish, yurish va chalg'itish bilan yomonlashadi. Bu, ayniqsa, Parkinson kasalligiga xosdir, lekin parkinsonizm sindromi sifatida namoyon bo'ladigan boshqa kasalliklarda ham o'zini namoyon qilishi mumkin. Ayniqsa asosan qo'llarda kuzatiladi, ba'zida oyoqlar, jag'lar, lablar, juda kamdan-kam hollarda - boshda namayon bo'ladi. Deyarli barcha hollarda assimmetrik shakilda bo'lib, uzoq muddat davom etadi.

**Serebellar tremor** asosan qasddan titroqdir, lekin ba'zida, ayniqsa, Poli sklerozda, magistral va proksimal ekstremitalarni, ba'zan bosh bilan kechuvchi sekin postural tremor ham paydo bo'ladi.

**Rubral (mezensefalik) tremor yoki Xolms tremori** postural va kinetik tremorlarining tinchlik tremori bilan ("tremor tremor") birikmasidir. Bu shakildagi tremor ko'pinch o'rta miya shikastlanganda yuzaga keladi va kamdan kam holatlarda talamas shikastlanishi ham bunga sabab bo'lishi mumkin.

**Distonik tremor** - umumiy yoki fokal distoniya bo'lgan bemorlarda kuzatiladi va fokal assimetrik tremordir; ko'pincha distonik fonida paydo bo'ladi va bemor tonik giperkinezga qarshilik ko'rdsatgan paytda kuchayadi. lekin maxsus davolovchi harakatlar yordamida titroqni kamaytirish mumkin.

**Neyropatik tremor** - bu postural-kinetik tremor bo'lib, u ko'p hollarda polinevropatiyalarda - I tip irsiy motor-sensorli neyropatiya ( Charcot-Marie-Tish nerv amyotrofiyada ), xronik yallig'lanish bilan kechuvchi demiyelinizatsiyalarda, disproteinemik polinevopatiya, kamroq tez-tez diabetik polinevropatiya va pororofiya bilan kechadi.

Yana qarang
-----------

* jitter

1. ↑  Нуллер Ю. Л. Глава 9. Профилактика приступов маниакально-депрессивного психоза // Нуллер Ю. Л. Депрессия и деперсонализация

* + *Штульман Д. Р. Левин О. С.* «Неврология. Справочник практического врача». M.: Медпресс, 2008.
	+ *Голубев В. Л. Вейн А. М.* «Неврологические синдромы». M.: МедПресс-информ, 2007.

Havolalar
---------

* Tremor