recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Imkonsiz shakl** — optik illyuziya turlaridan biri boʻlib, bir qarashda oddiy uch oʻlchamli ob’ektning proyeksiyasi holida koʻrinadigan figuradir, diqqat bilan oʻrganilganda figura elementlarining bir-biriga zid tomonlari koʻrinadi. Bunday shaklning uch oʻlchamli fazoda boʻlishi mumkin emasligi haqidagi illyuziya yaratiladi.

Oʻziga xosligi va namunalar
---------------------------

Darhaqiqat, barcha imkonsiz shakllar real hayotda mavjud boʻlishi mumkin. Shunday qilib, qogʻozga chizilgan barcha ob’ektlar uch oʻlchamli ob’ektlarning proyeksiyalaridir, shuning uchun shunday uch oʻlchamli ob’ektni yaratish mumkinki, uni tekislikdagi proyeksiyasi imkonsizdek koʻrinadi. Bunday ob’ektga maʼlum bir nuqtadan qaralganda, u ham imkonsizdek koʻrinadi, lekin boshqa har qanday nuqtadan qaralganda, imkonsizlik effekti yoʻqoladi.

Eng mashhur imkonsiz shakllar — imkonsiz uchburchak shakli, cheksiz zinapoya, imkonsiz uch uch ayrili nayza shakli va imkonsiz kub shakli.

Sanʼatda
--------

Vaqti-vaqti bilan oʻtmish ustalarining polotnolarida imkonsiz shakllar paydo boʻlib turgan, masalan, Piter Breygel (Katta) ning „Dor ustidagi zagʻizgʻon" (1568) rasmidagi dorlar. XX asrning shved rassomi. Oskar Reutersvard, 1934-yilda gimnaziyada oʻqib yurgan paytida, imkonsiz shakllarni oʻzining badiiy uslubining oʻziga xos xususiyatiga aylantirgan va ixtiro qilgan imkonsiz uchburchakdan boshlab minglab shunday figuralarni tasvirlagan. Imkonsiz shakllar gollandiyalik rassom M. K. Esherning toshbosmalari tufayli mashhurlikka erishgan.

Tasviriy sanʼatda imkonsiz shakllarni tasvirlashga qaratilgan yoʻnalish imp-art yoki impossibilizm deb ataladi.

Yana qarang
-----------

* Penrose uchburchagi
* Penrose zinapoyasi

Manbalar
--------

1. 1 2  Рутерсвард 1990. sfn error: no target: CITEREFРутерсвард1990 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Рутерсвард О.*. Невозможные фигуры*. М.: Стройиздат, 1990. ISBN 5-274-01323-6.

Havolalar
---------

* Mumkin boʻlmagan raqamlar toʻplami
* Mumkin boʻlmagan raqamlar kutubxonasi
* Nima uchun imkonsiz raqamlar mumkin?
* Olti burchaklardan imkonsiz shakllarni yaratish
* com\_datsogallery/Itemid,2/func, viewcategory/catid,6/ Mumkin boʻlmagan raqamlar toʻplami[*sayt ishlamaydi*] Arxivnaya kopiya (Ukraincha) )
* „Imkonsiz stul" (video)
**Toʻrtkoʻltepa (Toʻrttepa)** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Xoʻjakent" QFY, "Xoʻjakent" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Toʻsunsoy rasmlari** - Nurota togʻ tizmasining jan. yon bagʻridagi qoyatoshlarga ishlangan tasvirlar, sanʼat obidasi. Samarqand viloyati Qoʻshrabot tumani hududida. 1977-yilda arxeolog O. Rostovsev, T. Omonjulov, G. Vafoyev, I. Ivanitskiylar tomonidan topilgan. 1986-yilda arxeolog M. Xoʻjanazarov tomonidan oʻrganilgan. Mil. av. 2ming yillikning oxiri — 1ming yillikka mansub, keyingi davrlarda yaratilgan rasmlar ham uchraydi. Rasmlar qattiq buyum bn soya, shakl koʻrinishi, oddiy chiziklar uslubida uriboʻyib ishlangan. Yakka holda alohida ishlangan odamlar, ot, it, echki, tuya, kiyik, toʻngʻiz, boʻri, krplon va boshqalarning rasmlari koʻpchilikni tashkil qiladi; ov manzaralari, ot va tuya mingan chavandozlar tasvirlari ham uchraydi; koʻp lavha va tasvirlar romb shaklidagi belgi bn birga ishlangan. Ayrim qad. rasmlar usti keyingi davrlarda yaratilgan birmuncha yangi shakllar bn krplangan. Toʻsunsoy rasmlari tasviriy sanʼat asari, arxeologik obida va tarixiy manba sifatida katta axamiyatga ega.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Birmingem (maʼnolari).

**Birmingem** (Birmingham) - AQSH jandagi shahar. Alabama shtatida. Appalachi togʻlarining etagida joylashgan. Aholisi 266 ming kishi (1990). BlekUorrior daryosiga tutashgan kema qatnaydigan kanaldagi port. Birmingem (shahar) va avtomobil yoʻllarining yirik tuguni. B. AQSH jan. dagi kora metallurgiya sanoatining muhim markazi. Asosiy metallurgiya zavodlari shahar atrofida joylashgan. B. atrofida temir rudasi, kokslanuvchi kumir va flyus materiallar qazib chiqariladi. Ogʻir mashinasozlik, kokskimyo, sement, tuqimachilik, oziq-ovqat, ip gazlama, poligrafiya, mebel ishlab chiqarish sanoati va harbiy sanoat rivojlangan. B.ga 1871-yilda asos solingan. 2 universitet bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Asal sirkasi** — asal idishlari yuvindisidan tayyorlanadigan sirka. Asal sirkasi lazzatli, undan asalning xushboʻy hidi keladi. Asal sirkasi ni tayyorlash: 10 l yuvindi sharbatga achitqi va qattiq non burdalari solinadi, aralashtirib, iliq joyga qoʻyiladi. Bijgʻish tugagach, tindirib shisha idishlarga quyiladi. Shuningdek, asal sharbatiga vino va qora non burdalarini qoʻshib (1:1) ham sirka tayyorlash mumkin. Asal sirkasi oziq-ovqat sifatida oddiy sirka qatorida ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Asalari mumi** — ishchi asalarilar mum bezlarida ishlab chiqaradigan yogʻsimon suyuqlik. Asalari mumi mum oynachalarida joylashgan mayda teshikchalar orqali 685tashqariga chiqib, havo taʼsirida qotadi va och sariq plastinka koʻrinishga keladi. Mumni faqat yosh arilar (10 — 20 kunga-cha boʻlgan yoshdagi) ishlab chiqaradi. Mav-sum davomida bitta oila 0,8 — 2 kg gacha mum ishlab chiqarishi mumkin. Mum tarkibida 300 dan oshiq elementlar boʻlgan murakkab aralashma boʻlib, ular murakkab efirlar aralashmasi (75% gacha), yogʻ kislotalari, uglevodorodlar va boshqalardan iborat. Mum vi-taminga boy (asalari uyasidan olingan 100 g mumda 4096 ME A vitamini bor). Solishtirma massasi 0,956 — 0,969. 62 — 72°da eriydi. Suvda erimaydi, efir, xloroform, benzol, benzin, skipidar moyida oson eriydi. Mumdan yangi asalari oilalari uchun mumparda tayyorlanadi, asosan, kosmetikada, oziq-ovqat sanoati-da, tibbiyotda va texnikada ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Asar muallifi va uning shaxsini aniqlash**

Asar muallifi va uning shaxsini aniqlash qo‘lyozma kitobning ilmiy tahlil etishda katta ahamiyatga ega. Bu asarning yaratilish tarixi va uning yozilishiga sabab bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy muhitni aniqlab olish uchun ham zururdir. Odatda, qadimgi qo‘lyozma asarlarda ko‘p hollarda muallifning ismi maʼlum va ko‘zga tashlanadigan joyda, masalan, asarning boshi yoki oxirida qayd etilmaydi. Baʼzan u muqaddima qismida, yoki asar o‘rtasida, voqealar bayoni orasida biron masala yuzasidan tilga olinadi. Ko‘p hollarda esa muallif o‘zining haqiqiy ismini aytmay, „faqiru haqir", „ojiz va xoksor", „bu g‘arib banda" deb atash bilangina kifoyalanadi. Bunday hollarda asar varaqma-varaq, satrma-satr, alohida eʼtibor va sinchkovlik bilan o‘rganilishi lozim. Shunday ham bo‘ladiki, asarning biron yerida muallif o‘zi, otasi yoki yaqinlari haqida bir-ikki kalima aytib o‘tadi. Yoki bayon etilayotgan vlqeaga o‘zining munosabatini (masalan, „Abdullaxon taxtga o‘tirgan vaqtda kamina Hofizi Tanish ibn Mir Muhammad 33 yoshda edim") bildiradi. Asar muallifining shaxsi, yaʼni uning qaysi ijtimoiy guruhga mansubligi, uning dunyoqarashini aniqlash uchun asarning umumiy g‘oyaviy yo‘nalishini to‘g‘ri belgilab olish uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Manbalarni ichki belgilariga qarab tahlil etish deganda qo‘lyozma asarning tarkibi va mazmunini tahlil qilish, tushuntirish, g‘oyaviy-siyosiy saviyasi va ilmiy qiymatini aniqlash masalalari anglashiladi. Qo‘lyozma asarning ilmiy qiymatini unda nimalar bayon etilganligi, voqea -hodisalarga muallifning xolis munosabati, keltirilgan dalil va maʼlumotlarning to‘g‘riligi va oldinga surilgan fikr va g‘oyalar bilan belgilanadi.
Tarixiy asarning asl nusxa, original bo‘lishi yoki kompilyativ — yaʼni boshqalar maʼlumotlarni terib yoki aynan keltirishi, to‘la va noqisligi, qisqaligi, voqealarning qay tarzda bayon etilishi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ilmiy tadqiqotlarda original va mo‘'tabar qo‘lyozmalarga tayanib ish olib borish har bir dalil va maʼlumot, raqamlar eng ishonchli, nodir, birlamchi manbalardan olinishi kerak. Boshqalar kitobida keltirilgan maʼlumotlardan saqdanish lozim. O‘tmish jamiyat sharoitida yozilgan asarlarning mualliflari ko‘pincha o‘zlari keltirayotgan dalillardan to‘g‘ri xulosa chiqarmaydilar, ularning fikrlarida noaniqlik, chalkashlik va qarama-qarshilik ham uchraydi. Bu tabiiy hol, albatta chunki ular yashab ijod etgan muhitning o‘zi ziddiyatlar bilan ajralib turar edi. Yozma manbalarda qarama-qarshi fikrlar bilan bir qatorda xolisona mulohazalar ham uchraydi. Bunday paytlarda muallif ko‘pincha o‘z fikr va mulohazalarini pardozli iboralar va istiorali so‘zlar orasiga yashiradi. Goroskop — odam tug‘ilganda uning taqdirini yoki biron ulug‘ shaxs ishtirokida sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan muhim voqeaning natijasini sayyoralarning o‘sha paytdagi holati va o‘rniga qarab maxsus jadvallar vositasida oldindan belgilash, shuningdek, ko‘p asr avval bo‘lib o‘tgan va aynan muallif bayon qilmoqchi bo‘lgan voqeaga o‘xshash faktlarni misol tariqasida keltirish yo‘li bilan bayon etganlar.
JIZZAX "ISSIQNON" AKSIYADORLIK JAMIYATI - "Oʻzdon mahsulot" davlat aksiyadorlik korporatsiyasi tizimida faoliyat koʻrsatadi. Jizzax non zavodi 1953 yilda Jizzax sh.da tashkil qilingan. 1994 yilda hozirgi nomdagi aksiyadorlik jamiyatiga aylantirilgan. Korxona sutkasiga 12 t non va non mahsulotlarini i.ch. quvvatiga ega. Korxonada 20 turdagi non va un mahsulotlari ishlab chiqariladi. Qoʻshimcha qandolat mahsulotlari, yaxna ichimliklar va mahsulotning boshqa turlarini i.ch. yoʻlga qoʻyilgan. Italiya texnologiyasi asosida makaron mahsulotlari i.ch. sexi toʻla quvvati bilan ishlaydi (2001).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Aniqlik dengizi** (lotincha: *Mare Serenitatis*) — Oyning koʻrinadigan tomonida joylashgan zarba kelib chiqishi boʻlgan Oy dengizi.

Ushbu dengiz nomi (Oyning koʻrinadigan yarim sharining sharqiy qismidagi boshqa koʻplab dengizlar kabi) yaxshi ob-havo bilan bogʻliq va astronom Jovanni Rikchcholi tomonidan kiritilgan.

Tavsif
------

Tiniq dengizning diametri taxminan 700 km. Bu qarama-qarshi lava ranglari bilan ajralib turadi. Tashqi chetida janubi-sharqda qoʻshni Tinchlik dengizigacha choʻzilgan quyuq bazalt halqasi joylashgan. Dengiz markazini Tinch krateridan kelib chiqqan yorugʻlik nuri kesib oʻtadi. Dengizning sharqiy qismida bir nechta tizmalar (Nikola, Lister, Smirnov) va nomaʼlum shimoliy qismning kombinatsiyasi mavjud. Ushbu shakllanish norasmiy Ilon tizmasi nomiga ega va astronomiya ixlosmandlari uchun qiziqarli ob’ektdir. Aniqlik dengizidagi eng katta krater dengizning janubiy markaziy qismida joylashgan 16 km diametrli Bessel krateridir.

Tadqiqot
--------

Aniqlik dengiziga Apollon-17 ekipaji, shuningdek, Posidonium janubidagi Aniqlik dengizining sharqiy chekkasida joylashgan Lemonnier kraterining janubiy qismiga qoʻngan Oy-21 stantsiyasi tashrif buyurgan. Ushbu oʻziyurar transport vositasi toʻrt oy davomida Oy yuzasida harakatlanib, yerning fotografik panoramalarini, magnitometrik oʻlchovlarni va dengiz va materik oʻrtasidagi oʻtish zonasi tuprogʻining rentgen-floresan tahlilini olgan.

Tiniq dengizdagi Maskon
-----------------------

Aniqlik dengizida katta musbat tortishish anomaliyasi boʻlgan maskon topildi. Shuningdek, yuqoridagi grafikda yuqori segment dengiz relyefi — tekis past maydonni ifodalaydi. Pastki segment tortishishning oʻzgarishini koʻrsatadi. Markazdagi tepalik maskondir.

Madaniyatda
-----------

Aniqlik dengizi hududida Nikolay Nosovning „Oyda nomaʼlum inson" romanidan kosmik ekspeditsiyalar boʻlib oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „Морфологический каталог кратеров Луны". 16-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2011-yil.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
Anilingusning tasviri
**Anilingus** (lotincha *anus* + *-lingus*, *lingere*, "yalamoq" soʻzidan, "**analingus**") — ogʻiz orqali boshqasining anusini qoʻzgʻatadigan ogʻiz va anal jinsiy aloqa. lablar, til yoki tishlarni o'z ichiga oladi. U **anal-oral aloqa** va **anal-oral jinsiy aloqa** deb ham ataladi va qo'shimcha ravishda jargon nomlari bilan ham tanilgan.

Sog'liq uchun xavfli bo'lib, fekal-og'iz orqali kasallik yuqish ehtimoli juda yuqori.

Etimologiya va muqobil nomlari
------------------------------

*Anilingus* atamasi ingliz tiliga 1899-yilda F. J. Rebman tomonidan seksolog Richard fon Krafft-Ebingning 1886-yilda yozilgan *Psychopathia sexis* kitobining 10-nashrining tarjimasi orqali kirdi

Ommaviy nomlari orasida "**rimming**", "**riming job**", "**eating ass**" yoki "**tossing the salat**" atamaları mashhur.

Manbalar
--------

1. ↑  Jordan Tate*. The Contemporary Dictionary of Sexual Euphemisms*. DSt. Martin's Press, 2007 — 8–9, 106 bet. ISBN 978-0-312-36298-0.
2. ↑  Jack Morin*. Anal Pleasure & Health: A Guide for Men and Women*. Down There Press, 2000 — 147 bet. ISBN 0-940208-20-2.
3. ↑  Mark Forsyth. *The Etymologicon: A Circular Stroll through the Hidden Connections of the English Language*. Icon Books, 2011, p. 49.
***Astragalus agnicidus*** — kamdan-kam uchraydigan astragal oʻsimlik turi boʻlib, **Humboldt okrugidagi astragal** nomi bilan mashhur. Shimoliy Kaliforniya shtati uchun endemik boʻlib, u yerda faqat Humboldt va Mendocino okruglarida oʻsimlik populyatsiyasi kuzatilgan.

Oʻsimlik 1950-yillarga qadar tasniflanmagan. Oʻsha vaqtga qadar u faqat bitta hududagina (8 acre (32,000 m2)) uchrashi fanga maʼlum edi. Gumboldt okrugidagi rancho ayni shu hudud boʻlib, bu yerda qoʻy xoʻjaliklari nomaʼlum turlarni hayvonlarining oʻlimiga sababchi deb hisobladilar, chunki chorva mollari bu oʻsimlikni yegan boʻlishi mumkin. Ular oʻsimlikni oʻz yerlarida oʻsmasligi uchun butunlay yoʻq qilishdi. 1957-yilda rasman tasniflangan va nom berilgan vaqtga kelib, yoʻq boʻlib ketgan oʻsimlik deb tariflangan. Oʻsimlikka berilgan tur nomi, *agnicidus*, „qoʻzi oʻldiruvchi" degan maʼnoni anglatadi.

Astragalus agnicidus 1987-yilda qayta kashf etilgan. Yaqinda buldozerda buzilayotgan maydonda oʻsayotgan bir nechta turi topildi, ularning uzoq vaqt davomida koʻmilgan urugʻlari unib chiqish uchun qulay sharoitni poylagan. Oʻsimliklar yer egalarining himoyasi ostiga olindi, oʻsha yerlik oilalar uning yoʻq boʻlib ketishiga mas’ul boʻlgan va uning qiymati haqida oʻz fikrlarini oʻzgartirgan. Oʻshandan beri oʻsimlikning yana ikkita populyatsiyasi sohil boʻyidagi togʻlarning yaqinda hududlarda qayd etilgan. Oʻsimlik ancha yillar davomida xarob ahvolga kelib qolgan hududlarda ham uchragan. Hududning haddan tashqari zararlanishi oʻsimlik uchun xavfli boʻlishi mumkin, ammo koʻmilgan urugʻlarning barcha kaloriyasi unib chiqishiga sarflanadi, bu esa zaxira urugʻligi mavjud emasligi sababli turning nobud boʻlishiga olib keladi.

Agnicidus koʻp yillik oʻt boʻlib, 5-10 yil yashaydi. Dagʻal qizgʻish poyasi uchlari tomon biroz tuk bilan qoplangan, uzunligi 30 dan 90 santimetrgacha yetadi. Keng tarqalgan barglar poya boʻylab qarama-qarshi joylashgan. Har birining uzunligi 16 santimetrgacha va eni taxminan 2 santimetrgacha boʻlgan bir necha juft oval shaklidagi yaproqlardan iborat. Toʻpgul — 10 dan 40 tagacha oq noʻxat gullariga oʻxshash guldan iborat, zich shingil shaklda boʻladi. Oʻsimlik oʻz-oʻzidan changlanadi, ayrim hollarda mahalliy bumblebees arisi tomonidan ham changlantiriladi. Meva uzunligi 1 dan 1,5 santimetrgacha boʻlgan egilgan dukkakli kapsula koʻrinishida boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Center for Plant Conservation Profile Wayback Machine saytida arxivlandi (August 23, 2009,).
2. ↑  „Astragalus agnicidus Calflora".

Havolalar
---------

* Jepson qoʻlda davolash
* USDA oʻsimliklar profili
* Tabiatni muhofaza qilish[*sayt ishlamaydi*]
* Fotogalereya
**Astral eʼtiqodlar** (ostro… soʻzidan) – Osmon yoritqichlari va hodisalariga hamda u bilan bogʻliq sehrgarlik xatti harakatlariga sigʻinish. Muayyan darajada hamma xalqlarda boʻlgan. Astral eʼtiqodlar ayniqsa qadimgi ikki daryo oraligʻi, Misr va qadimgi Hindistonda keng tarqalgan edi. Bu mamlakatlardagi ibodatxonalar rasadxona (observatoriya) vazifasini ham bajarib, osmon hodisalarini kuzatishda katta rol oʻynagan. Yulduzlar vaziyatiga qarab, bu bilan davriy bogʻliqlikka ega boʻlgan daryolarda suv toshqini boʻlishini oldindan aytganlar. Astral eʼtiqodlar asositsa astrologiya, folbinlik va karomat qilish vujudga keldi. Xristianlikdagi Vifleyem yulduzi va Apokalipsisdagi yetti yulduz haqidagi rivoyatlar hamda sharqdagi munajjimlik Astral eʼtiqodlar namunasidir.

Havolalar
---------

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-11-28).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Burgas** — Bolgariyaning sharqidagi shahar, Qora dengizning Burgas qoʻltigʻi sohilida. Burgas viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 215 mingdan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari). Muhim transport yoʻllari tuguni, mamlakatning Varna shahri bilan teng keladigan asosiy portlaridan. Xalqaro aeroport bor. B. orqali chetga tamaki, hoʻl meva, mevasabzavot konservalari chiqariladi. B.da neftkimyo, yogʻochni qayta ishlash kombinati, oziq-ovqat sanoati, elektr kabeli, transport mashinasozligi, toʻqimachilik sanoati korxonalari bor. Baliq ovlash markazi. Kurort shahri. Kimyotexnologiya instituti, teatrlar, suratlar galereyasi bor. Shaharga 3-asrda asos solingan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Markaziy Mirzachoʻl kollektori** — Mirzachoʻl hududida qurilgan eng katta kollektor. Mirzachoʻlni shim.gʻarbiy yoʻnalish boʻylab ikkiga ajratib turadi, sugʻorish mavzelarining shartli chegarasi hisoblanadi. Kollektorning 18 km. li bosh qismi tabiiy chuqurlikdan, davomi esa Doʻstlik kanali va Janubiy Mirzachoʻl kapali oraligʻidagi eng past joylardan oʻtadi. Umumiy uz. 85 km, chuq. 3–7 m. Suv yigʻish maydoni 335 ming ga, suv sarfi 43 m³/s, quyi qismining suv oʻtkazish imkoniyati 90 m³/s. Kollektor zovur suvlarini Mirzachoʻlning gʻarbiy chegarasidagi Arnasoy payettekisligiga tashlaydi. M.Markaziy Mirzachoʻl kollektorining birinchi navbati 1954—57 yillarda qurilgan, 1966-yilda toʻliq qurib tugallangan. Kollektor Mirzachoʻlning qadimdan sugʻoriladigan yerlarining bir qismiga va, asosan, yangi sugʻoriladigan maydonlariga xizmat koʻrsatadi. Kollektorga sugʻoriladigan mavzelardan Jetisoy (32,4 km), Boyovut (32,3 km) kollektorlarining suvi oʻz oqimi bilan va Sardoba kollektorining suvi nasos st-yasi yordamida, yangi sugʻoriladigan mavzelardan esa MK-6 (15,1 m³/s), MK-7 (42,2 m³/s), MK-9 (11,4 m³/s) va boshqa bir qancha xoʻjaliklararo va xoʻjalik kollektorlari suvi qu-yiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Buttervort Stayvli** yoki **Butterwort Stayvli** (inglizcha: *Butterworth Stavely*) — Mark Tvenning 1879-yilda yozgan „Buyuk Pitkern inqilobi" qissasidagi xayoliy qahramon, oʻzini Pitkarn imperatori Batervort I deb eʼlon qilgan amerikalik sarguzashtchi va filibuster.

Mark Tven oʻz hikoyasini admiral Algernon de Horsey dengiz hisobotidagi bitta jumlaga asosladi: „Orolga amerikalik notanish odam joylashdi — shubhali xarid", bu ehtimol 1875-yilda Handesh kemasi halokatidan omon qolgan Piter Butlerga ishora qiladi. Hikoya, ehtimol, 1830-yillarda Pitkernning haqiqiy hayotidagi Amerika hukmdori Joshua Xillning hayotidan ham ilhomlangan.

Battervort Staveli hokimiyat tepasiga koʻtarilib, Kristian II va Elizabet Mills Yang oʻrtasidagi sud jarayoni atrofidagi ichki boʻlinishlar va shubhalardan foydalanib, orol jamoasini oʻzi kabi aqlli manipulyator uchun oson oʻlja ekanligini tezda tan olib, darhol norozilik va korruptsiya urugʻini ekishga kirishdi. U bosh magistrat James Russell McCoy. Tezlik bilan Staveley orolga gʻarbiy madaniyat uslubini joriy etib, siyosiy va ijtimoiy ierarxiyaning barcha odatiy muammoli shakllarini, harbiy tuzilmani (flot bitta velbotdan tashkil qilingan qayiqdan iborat — oroldagi yagona qayiq), qogʻoz valyuta va soliqqa tortish va oʻzini imperator Batervort I deb eʼlon qiladi. Nihoyat, Battervort Staveli yaratgan bemaʼni dunyo hatto oddiy orolliklar uchun ham ayon boʻladi va ular oʻz navbatida „gʻazablantiradigan ingliz boʻyinturugʻiga" qarshi qoʻzgʻolon koʻtarib, Battervort Ini agʻdarib, eski tartibni tiklaydi.

Staveleyning ishonuvchan orol aholisini beadab manipulyatsiyasi Gʻarb imperializmi va amerikalik missionerlarning madaniy zulmining ayblovi sifatida talqin qilingan.

Yana qarang
-----------

* Joshua Xill

Manbalar
--------

1. ↑  Jim Reisler*. Walk of Ages: Edward Payson Weston's Extraordinary 1909 Trek Across America*. University of Nebraska Press, февраль 2015. ISBN 978-0-8032-8642-9.
2. ↑  D. E. S. Maxwell*. American Fiction: The Intellectual Background*. Routledge, 23 октября 2017. ISBN 978-1-351-57979-7.
3. ↑  Robert Brown*. The countries of the world*. Cassell, Petter, Galpin & Co, 1876 — 79 bet.
4. ↑  Gidmark, Jill B.*. Encyclopedia of American literature of the sea and Great Lakes*. Westport, CT: Greenwood Press, 2001 — 359 bet. ISBN 0-313-30148-4. 19-yanvar 2010-yilda qaraldi.
5. 1 2  J. R. LeMaster, James Darrell Wilson, Christie Graves Hamric*. The Mark Twain Encyclopedia*. New York and London: Garland Publishing, 1993 — 340—342 bet. ISBN 978-0-8240-7212-4.
**Glossematika** (yun. glossematos — til) — umumlingvistik nazariya. 20-asr 30-yillarida Kopengagen universitetida L. Yelmslev va b. tomonidan yaratilgan. Mualliflar gnoseologik masalalar yechimi (bunda mantiqiy pozitivizmning falsafiy taʼsiri nazarda tutiladi)ni qatʼiy inkor etib, yangicha metodlarni ishlab chiqishni moʻljalladilar. Bu metodlar yordamida til hodisalarini qaramaqarshiliklarsiz, mukammal va nihoyatda oddiy qilib (ekspertizm asosida) tasvirlab berish imkoniyati bor. G. moxiyatan F.de Sossyur taʼlimoti bilan alokador va unga juda yaqin turadi. G.dagi lingvistik taxlil metodikasi deduksiya sifatida harakterlanadi. U taxlil qilinayotgan matn asosida sistemani belgilashga olib kelishi kerak. Buning uchun dastlabki maʼlumotlar — yaxlit matn izchillik bilan mayda qismlarga (bosqichlarga, gaplarga, soʻzlarga, boʻgʻinlarga va fonemalarga) boʻlinadi. Har bosqichda birlikni belgilashning asosiy usuli taxlil boʻladi. G.dagi taxlilning ikkinchi muhim bosqichi til birliklari oʻrtasidagi funksiyalarni hisobga olishdir. Oʻzaro bogʻliqlikdan kelib chiqadigan til hodisalarini rasman taxlil va bayon qilishda G. samarali natijalar beradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Yelmslev L. Metod strukturnogo analiza v lingvistike [Istoriya yazikoznaniya XIX—XX vv. V ocherkax i izvlecheniyax, ch. II ], M. 1965; Gak V. G. K probleme semanticheskoy problematiki [Problemi strukturnoy lingvistiki], M. 1972.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mustelinum gʻoʻzasi** (Gossypium mustelinum Miers ex Watt.) — yovvoyi gʻoʻza turi. Genomi (AD)4, xromosomalar soni 2p=52. Birinchi marta Gardner taʼriflab bergan (1888). Janubiy Brazili-yaningtogʻli joylarida uchraydi. M.gʻ. koʻp yillik, oʻsuv shoxlari kuchli rivojlangan, juda kalta tuklar bilan qoplangan buta. Hosil shoxlari kalta, 2—3 boʻgʻimli. barglari yashil, yirik, barg plastinkasi 3 ta, tuxumsimon-uchburchak, uchi nishtarsimon, boʻlakchali; tomir bezlari yirik, och yashil. Gullari oʻrtacha kattalikda. Gulyonbarglari mayda, uzun, ensiz shokilali. Koʻsaklari mayda, tu-xumsimon. Uchi oʻtkir, uch chanokli, sirti gʻadir-budur chuqurchali. Chigitlari mayda (0,5—0,8 mm), yashil qoʻngʻir tuklar bilan qoplangan, sertuk, qobigʻi toshdek qattiq. Tolasi siyrak, kalta, may-in, qoʻngʻir rang. M.gʻ. fotodavr oʻzgarishlariga juda taʼsirchan, u fakat kiska kundagina gullashi mumkin.

Abdumavlon Abdullayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
neandertallar yashagan joyni ko'rsatadigan xarita
**Mustye madaniyati**, mustye davri — ilk paleolit davriningeng soʻnggi madaniyati (mil. av. 150—40 ming yillik). 19-asrning 60-yillarida fransuz arxeologi G. Mortilye Fransiyaning janubi-gʻarbidagi Le-Mustye (Le Moustier) gʻoridan suyak va tosh qurollar topganligi uchun shu nom bilan yuritiladi. Bu davrda yashagan odamlar ne-andertallar nomi bilan fanga kirgan. Mustye madaniyati uchun gardishsimon nukleus va 3 burchakli tosh parrakchalar xos boʻlib, ular yogʻoch yoʻnish, ishlash, kiyim va qurol tayyorlashda ishlatilgan. Mustye davrida nayzasimon tosh qurol, oʻroq, randa, qumtosh yoki ohaktoshdan yasalgan sharlar, Mustye madaniyatining oxirida esa keskich asboblar — qirgʻich, pichoq hamda suyak qurollar paydo boʻlgan. Mustye davrida odamning jismonii qiyofasi takomillasha borgan. Qad. odam (pitekantrop va sinantrop) oʻzgarib, hozirgi tipdagi odamga yaqinroq boʻlgan neandertal shakliga kiradi. Bu odam miyasida nutq markazi yuzaga keladi hamda uning jismonii qiyofasi oʻzgara boradi, bu uning ish vaqtida erkin harakat qilishini taʼminlaydi. Olovni saqlab qoʻyishdan uni ishqalash yoʻli bilan hosil qilishga oʻtilishi Mustye davrining muhim yutugʻidir. Toshni ishlashda levallua texnikasidan foydalanilgan. Mustye madaniyatida gʻor va ochiq manzil-gohlarda neandertal odamlar yashab, mamont, ayiq, shimoliy bugʻusi kabi hayvonlarni ovlab, isteʼmol qilishgan hamda terimchilik bilan shugʻullangan. Mustye davri qarorgohlarida oʻchoq, kuygan suyak va kabrlar uchraydi. Qabrlar va ulardan topilgan buyumlar dafn marosimlarida diniy eʼtiqodlar turila boshlaganini koʻrsatadi. Mustye madaniyati yod-gorliklari Yevropa, Afrika, Yaqin Sharqda, Rossiyaning Yevropa qismida, Kavkaz, Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonda topib tekshirilgan. Oʻzbekistonda — Surxondaryo (Teshiktosh gʻori), Samarqand (Omonqoʻton gʻori, Qoʻtirbuloq ma-koni, Zirabuloq, Xoʻjamazgil makoni), Toshkent viloyati (Obirahmat gʻori, Koʻlbuloq makoni, Xoʻjakent makoni, Paltov), Fargʻona vodiysi (Qalʼacha makonlari, Soʻx daryosidagi makonlar), Navoiy viloyati (Uchtut)da Mustye madaniyati yodgorliklari topilgan va tekshirilgan. Hozirgi vaqtda Oʻrta Osiyoda neandertal zamondoshlari yashagan makonlar 90 dan ortiq joyda uchratilgan.

Adabiyot
--------

* Oʻzbekiston xalqlari tarixi, 1-j. T.. 1992.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Alizarin**, *1,2-digidrooksiantra-xinon*, *SIN8O4* — zarg‘aldoq-qizil kristall. Mol. m. 240,20. Suyuqlanish temperaturasi 290°, qaynash temperaturasi 430°. Suvda yomon, etil spirtda o‘rtacha eriydi; benzol, sirka kislota, ishqorlarda yaxshi eriydi. Alizarin ro‘yan o‘simligi (Rubia tinctorium) ildizida glyukozid holda uchraydi. Birinchi marta 1869 yilda nemis kimyogarlari K. Grebe va K. T. Liberman tomonidan sintez qilingan. Sanoatda sintetik «Alizarin 323» ishlatiladi. Alizarin ko‘p valentli metallar (mas, alyuminiy) bilan rangli tuzlar hosil qiladi. Alizarin analitik kimyoda ko‘p metallarning ionlarini aniqlashda, ba’zi bo‘yoqlarni sintez qilishda yarim mahsulot sifatida ishlatiladi; uning alyuminiyli loki badiiy bo‘yoqlar tayyorlashda va poligrafiyada qo‘llaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Milliy qamoqxona, Tacumbú (2007)
**Tacumbú** Asunson shahri barriolaridan biri boʻlib, qamoqxonasi bilan mashhur. Mashhur Tacumbú tepaligi ham shu mahallada joylashgan. Asunson shahri va uning atrofidagi koʻchalarning aksariyati ushbu tepalikdan olingan toshlar bilan qoplangan.

Tacumbú qamoqxonasi
-------------------

1956-yilda birinchi marta ochilganida, Tacumbú qamoqxonasi atigi 800 mahbusni saqlashga moʻljallangan edi, biroq tez orada uning sigʻimi 1 500 mahbusni saqlashga koʻtarildi. Shunga qaramay, 2020-yilga kelib, bu qamoqxonada 4 231 mahbus bor boʻlib, ularning koʻplari erdagi tashqarida uxladilar. InSight Crime jurnalistiga bergan intervyusida, Jorge Fernández (2019-yildan qamoqxona direktori) 4 000 ga yaqin mahbuslar uchun atigi 40 dan 43 gacha qoʻriqchilar javobgar ekanligini, vaziyatni nazorat ostida ushlab turish uchun kamida 100 nafar qoʻriqchi talab qilinishini taʼkidladi. Xulosa qilib aytadigan boʻlsak, navbatchi qoʻriqchilar soni Tacumbú qamoqxonasi ichida marixuana, kokain yoki qurollarning aylanishini toʻxtatish uchun yetarli emas. Fernándezning taʼkidlashicha, mahbuslarning atigi 25 foizi sudlangan, 75 foizi esa sud jarayonini kutmoqda. Paragvay hukumati qamoqxonalarga haftada toʻrt kun (seshanba, payshanba, shanba va yakshanba) tashrif buyurishga ruxsat berganligi sababli, qamoqxona tashqaridan bir vaqtning oʻzida 7 000 ga yaqin tashrif buyuruvchilarni qabul qilishi mumkin. Bunday sharoitda, Tacumbúda qotillik darajasi yuqori boʻlishi ajablanarli emas.

Britaniyalik jurnalist Raphael Rowe *Inside the World’s Toughest Prisons* hujjatli filmining toʻrtinchi mavsumi birinchi epizodini suratga olishga ushbu qamoqxonaga tashrif buyurdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Article form Insight Crime".
2. ↑  „Interview with prison director Fernández".

Koordinatalari: 25°18′17″S 57°39′23″W﻿ / ﻿25.3048°S 57.6563°W﻿ / -25.3048; -57.6563GO
**Lenin maydonidagi Lenin haykali ―** Ufaning markazida, Lenin maydonida Kommunistik va Lenin koʻchalari kesishmasida joylashgan. Bu Leninning poydevor ustidagi „oʻtirgan" haykali. Uning orqasida globusli stela bor.

Tarix
-----

Birinchi yodgorlik 1924-yil 7-noyabrda oʻrnatilgan. Ushbu yodgorlikning muallifi I. A. Mendelevich edi. Bu mamlakatdagi birinchi Lenin yodgorliklaridan biri edi. Lenin toʻliq holda tasvirlangan, uning poydevoriga yodgorlik taxtasi oʻrnatilgan, unda „V. I. Leninga, Ufa ishchilari. 1924-yil 1-may" yozuvlari bor edi. Yodgorlik loyihasining muallifi va qurilish boshqaruvchisi qurilish texnigi (keyinchalik Ufa, Toshkent va Kuybishev bosh arxitektori) D. M. Larionov edi. Yodgorlikni qurishda 18-asrga oid marmar qabr toshlaridan foydalanilgan.

Keyingi yili yodgorlik atrofida maydon qurildi, buning uchun Leningraddan Taurid bogʻidan bogʻbon taklif qilindi.

 Lenin figurasi katta planda
1939-yilda haykaltarosh Lenin yodgorliklarining holatini tekshirish boʻyicha Butunrossiya komissiyasi raisi S. D. Merkurov tashrif buyurdi. Uning qarori bilan Mendelevich haykali Merkurov ishining odatiy beton nusxasi bilan almashtirildi va asl nusxasi Gidravlika zavodining ishlab chiqarish maydoniga oʻtkazildi.

Yodgorlik yaroqsiz holga kelganida, 1987-yilda uni granit bilan almashtirishga qaror qilindi. Leningrad haykaltaroshlariga Leninning aniq nusxasi buyurtma qilingan. Biroq, qayta qurish davridagi moliyaviy qiyinchiliklar tufayli haykal sotib olinmadi. Yigirma yildan koʻproq vaqt davomida maydondagi stelada faqat bitta globus butun dunyoda marksizm-leninizm gʻoyalarini maʼqullash ramzi sifatida turdi. SSSR hududida butun dunyoni oʻrab turgan ramziy zanjirlar uzildi.

Lenin yodgorligini avvalgi tarixiy joyiga qaytarish toʻgʻrisidagi qaror 2011-yil 27-aprelda shahar kengashi deputatlari tomonidan fuqarolarning murojaatlari yuzasidan qabul qilingan edi. Yodgorlikning restavratsiyasi homiylar tomonidan moliyalashtirilgan. Yangilangan loyiha muallifi ufalik haykaltarosh Xalit Galimullin edi.

2011-yil 31-oktabrda taʼmirlangan yodgorlik oʻrnatildi, bu Leninning 21-asrda Rossiyada ochilgan birinchi yodgorliklaridan biriga aylandi. Yodgorlikning rasmiy ochilishi 2011-yil 2-noyabrda boʻlib oʻtdi. Unda Ufa shahri rasmiylari va ayrim siyosiy arboblar, jumladan, Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasi rahbari Gennadiy Zyuganov ishtirok etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Сквер Ленина". 28-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-mart 2012-yil.
2. ↑  „Уфа | Propavshie nadgrobiya v osnovanii pamyatnika Leninu — BezFormata.Ru — Novosti". 22-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2014-yil.
3. ↑  „1-й канал Открытие памятника Ленину". 21-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-mart 2012-yil.
4. ↑  „Памятник Ленину открыл Зюганов". 7-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-mart 2012-yil.

Havolalar
---------

* 1-kanalda Ufadagi Lenin haykali ochilishi Arxivnaya kopiya -da
* ITAR-TASSda Ufada Lenin haykali ochilishi Arxivnaya kopiya
* KP: Zyuganov tomonidan ochilgan Lenin haykali Arxivnaya kopiya
* Lenin yodgorligi arxivining Arxivnaya kopiya -da // Boshqird entsiklopediyasi
**Ugbad Abdi** — amerikalik model. Somalida tugʻilgan va Keniyalik qochqinlar lagerida va Ayova shtatining Des Moyn shahrida oʻsgan, u Valentino yuqori moda modeli sifatida debyut qilgan, keyin Nyu-York moda haftaligida Mark Jeykobs va Maykl Kors uchun shoularni ochib bergan. U Fendi va Lanvin uchun hijobda yurib shoularini namoyish qilgan birinchi modeldir.

Yoshlik davri
-------------

Abdi Somalining Kismayo shahrida tugʻilgan. Uning oilasi Somalidagi fuqarolar urushidan qochib, avval Keniyadagi qochqinlar lageriga, soʻngra 2009-yilda, Abdi toʻqqiz yoshga toʻlganda, UNICEF yordami bilan Ayova shtatidagi Des Moyn shahriga qochib oʻtishgan. Des Moyndagi oʻrta maktabni tugatgandan koʻp oʻtmay, Abdi Instagramda koʻzga koʻrindi. U Nyu-Yorkka birinchi marta agentlik vakillari bilan uchrashish uchun tashrif buyurdi va Next Management bilan shartnoma imzoladi.

Karyera
-------

Abdi oʻzining podium yoʻlagidagi debyutini 2018/2019-yilgi Valentino yuqori moda shousida qilgan. U Nyu-York moda haftaligida Mark Jeykobs va Maykl Kors uchun namoyishlarni ochdi. Abdi, shuningdek, Chanel, Miu Miu, Simone Rocha, Burberry, Fendi, Lanvin, Maks Mara va Dries van Noten shoularida qatnashgan. 2019-yil aprel oyida u *Vogue jurnalining* Britaniya, Amerika va Arab nashrlarida bir vaqtning oʻzida paydo boʻldi. Abdi „2019-yil kuzining eng mashhur modellaridan biri" deb nomlangan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Abdi musulmon boʻlib, oʻn toʻrt yoshida hijob kiyishni boshlagan. U modellik paytida boshini oʻrab yuradi va 2019-yilda Fendi va Lanvinning hijob kiygan birinchi podium yoʻlagi modeli boʻlgan. Uning beshta ukasi bor, ulardan ikkitasi oila Qoʻshma Shtatlarga koʻchib kelganidan keyin tugʻilgan. U somali va ingliz tillarida gapiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gush.* „Dazed 100: Ugbad, model". *Dazed*. 1-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
2. ↑  *Combe, Rachael*. „Ugbad Abdi Interview: The Inspiring Journey of a Game-changing Supermodel". *The Sunday Times* (14-aprel 2019-yil). Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
3. ↑  *Smith, Ray A.*. „The Iowa Teen Opening New Doors in Fashion". *The Wall Street Journal* (29-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
4. ↑  *Manno.* „Model to Watch in V119: Ugbad Abdi". *V Magazine* (25-aprel 2019-yil). 1-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
5. ↑  *Sargent.* „5 Things To Know About Rising Hijabi Model Ugbad Abdi". *Harper's Bazaar Arabia* (5-mart 2019-yil). 1-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
6. ↑  *Okwodu.* „Meet the Somali Model Breaking Boundaries in Paris". *Vogue* (28-fevral 2019-yil). 22-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
7. ↑  *Cole.* „Ugbad: A New Face, A New Story, A New Era". *i-D* (29-aprel 2019-yil). 1-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
**Qandagʻoch** — qayindoshlar oilasiga mansub barg toʻkuvchi daraxt va butalar turkumi. Asosan, Shimoliy yarim sharda 50 ga yaqin turi maʼlum. Yevrosiyo, Shimoliy Amerikada hamda Janubiy Amerika togʻlarida tarqalgan. Q.ning qora Q. kulrang yoki oq Q. sibir Q.i, yumshoq tukli, kavkazda oʻsadigan noyobsoʻgalli Q. yuraksimoi Q. hamda manzarali qizil Q. turlari koʻp uchraydi. Muhim xoʻjalik ahamiyatiga ega boʻlgan qora Q.ning boʻyi 25 (30—35) m. Shoxshabbasi yaxshi, rivojlashai. Poʻstlogʻi toʻq mallarang, gʻadirbudir. Barglari dumaloq. Bir uyli, chetdan changlanadi. Birinchi 20—30 yilda tez oʻsadi. 30—40 yoshidan mevalaydi. Yogʻochi pishiq, qayishqoq. 100—300 yil yashaydi. Qora Q yuqori mahsuddor sof (yoki oq qayin, qoraqaragʻay, qayragʻoch va bilan aralash) koʻchatlar beradigan qimmatli oʻrmon hosil qiluvchi tur. Q.ning barcha turlaridan koʻkalamzorlashtirish, sogʻlomlashtirish, bogʻlar, xiyobonlar tashkil qilish va boshqalar maqsadlarda foydalaniladi. Yogʻochi mebelsozlik, tokarlik sanoatida, oʻymakorlikda, faner ishlab chiqarishda ishlatiladi, mustahkamligi (chirimasligi) tufayli gidrotexnik inshootlar qurilishida qoʻllanadi. Poʻstlogʻidan teri oshlashda (16% gacha tannin moddasi bor) va boʻyoq olishda foydalaniladi. Urugʻidan, ildiz bachkisidan koʻpayadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Hisor yoki Markazi markaziy stadioni (Toj. **Varzishgohi markazii hisor**) — Tojikistonning Hisor shahrida (RRS ning Hisor tumani), Dushanbedan 12 km gʻarbda joylashgan koʻp funksiyali stadion. U 2014-2015-yillarda qurilgan va 2015-yil oktyabr oyida ochilgan. Tojikistondagi eng yirik stadionlardan biri boʻlib, u 20 ming tomoshabinni sigʻdira oladi. Ushbu stadiondagi uy uchrashuvlarini „Barkchi" futbol klubi oʻtkazadi. Shuningdek, ushbu stadiondagi ayrim oʻyinlarni Tojikiston terma jamoasi ham oʻtkazadi, mamlakat oʻsmirlar va yoshlar terma jamoalari, shuningdek, oʻz stadionlarida turli sabablarga koʻra Oliy liga oʻyinlarini oʻtkazishga ruxsat berilmagan Tojikiston chempionati Oliy ligasining ayrim klublari.

Stadion 2015-yil 27-oktabrda ochilgan boʻlib, Hisor shahrining 3000 yilligiga bagʻishlandi. Ochilish marosimida Tojikiston prezidenti Imomali Rahmon ishtirok etdi. Stadion qurilishiga sal koʻproq 42 million somoniy sarflangan.

2017-yilning iyul oyida stadionda ilk bor xalqaro turnir — 15 yoshgacha boʻlgan yoshlar jamoalari oʻrtasidagi FACA Cup oʻyinlari boʻlib oʻtdi.

2017-yilning 4-noyabr kuni „Hisor" stadionida OFK kubogi-2017 final uchrashuvi boʻlib oʻtdi va unda Dushanbening „Istiqlol" va Iroqning „Al-Quva" („Havo kuchlari") jamoalari toʻqnash kelishdi. Uchrashuv 0:1 hisobida OFK kubogi-2017 sohibi boʻlgan Iroq klubi foydasiga hal boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  Andoza:Cytuj stronę
2. ↑  Andoza:Cytuj stronę
3. ↑  „«ASIA-Plus»: Президент открыл крупный стадион в Гиссаре" (deadlink). 10-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2017-yil.
4. ↑  Andoza:Cytuj stronę
5. ↑  Avesta.tj: Tsentralniy stadion Gissara primet perviy mejdunarodniy futbolniy turnir
6. ↑  Andoza:Cytuj stronę
7. ↑  Andoza:Cytuj stronę
**Geodezik tarmoq** - yer yuzasida triangulyatsiya, trishteratsiya va poligonometriya asosida barpo etiladigan tarmoq. Aniqligi boʻyicha 4 darajaga boʻlinadi; tarmoqlari 20–25 m dan bir necha yuz metrgacha boʻlishi mumkin. Asosan uchburchak shaklida barpo etiladi. Tarmoqning nuqtalari joyda markazlar bilan belgilanadi. Markazlar esa beton, temir-beton, metalldan yasalishi mumkin. Ular 2—2,5 m chuqurlikdan boshlab quriladi. Markazning ustida yogʻoch yoki metalldan piramidalar oʻrna-tiladi. G. t. burchaklari esa aniqteodolitlar bilan oʻlchanadi. Oʻlchash aniqligi (0,7) dan 2" gacha, baʼzi hollarda aniqlik bundan ham yuqoriroq boʻlishi mumkin. G. t. nuqtalarining koordinatalari geodezik va astronomik oʻlchashlardan, balandliklari esa boshlangʻich deb olingan dengiz sathiga nisbatan nivelirlanib topiladi.

G. t. Yer sunʼiy yoʻldoshi texnologiyasi asosida barpo etilmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Geografik zonallik** - Yer geografik (landshaft) qobigʻining differensiatsiya qonuniyati. G. z. turli landshaft tiplarining qutbdan ekvatorga tomon almashinib, turli geografik mintaqalar, geografik zonalar va zonachalar hosil boʻlishida oʻz aksini topgan (qarang Tabiiy geografik zonalar). Ular birinchi navbatda geografik kenglikka bogʻliq ravishda Yer yuzasiga tushayotgan quyoshning nurli energiyasi miqdorining oʻzgarishiga bogʻliq. G. z. iqlimiy, gidrologik, geokimyoviy va geomorfologik jarayonlarga, tuproq va oʻsimlik qoplamiga va hayvonot dunyosiga, qisman choʻkindi jinslar hosil boʻlishi kabi koʻpchilik komponentlar va tabiiy-hududiy majmualarga xos. Ekvatordan qutblarga tushayotgan quyosh nurlari burchagining kamayishi kenglik radiatsion mintaqalarni — issiq mintaqa, 2 moʻʼtadil va 2 sovuq mintaqani vujudga keltiradi. Har bir geografik mintaqa va sektorga zonalar toʻplami va ularning izchilligi xos. G. z.ning yirik tabiiy majmualari asosiy differensiatsiyasi qonuniyat sifatida dastlab 1898-yil V. V. Dokuchayev tomonidan aniqlandi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Geografiya mahbuslari: Dunyo siyosati haqida bilishingiz kerak boʻlgan hamma narsani aytib beradigan 10 ta xarita*** — britaniyalik yozuvchi va jurnalist Tim Marshallning 2015-yilda chop etilgan geosiyosat haqidagi kitobi.

Muallif, 2019-yilda ushbu kitobning bolalar uchun tasvirlangan *Geografiya mahbuslari - 12 ta oddiy xaritada tushuntirilgan bizning dunyomiz nomli* versiyasini chiqardi va bu kitob *yilning kitobi* *Waterstones* nominatsiyasiga qo***ʻ***yildi. Uning davomi *"Geografiyaning kuchi" kitobi esa* 2021-yilda chiqdi.

Xulosa
------

*Geografiya mahbuslari* kitobi dunyoning bir qancha muhim mintaqalaridagi geosiyosiy vaziyatlarni qamrab olgan boʻlib, bularga quyidagilar kiradi: Rossiya, Xitoy, AQSh, Yevropa, Arab dunyosi, Janubiy Osiyo (asosan, Hindiston va Pokistonga eʼtibor qaratilgan holda), Afrika, Yaponiya va Koreya, Lotin Amerikasi va Shimoliy Muz okeani (asosan, Arktika geopolitikasi).

Bu kitob geografiyaning xalqaro munosabatlarga taʼsirini tasvirlab, Rossiyaning Qrimni birlashtirish kabi geosiyosiy voqealarini, Rossiyaning issiq suv portlaridan foydalanish imkoniyatini saqlab zarurati va Xitoyning Tibetdagi Hindiston bilan chegarasini mustahkamlash harakatlariga asoslanib tushuntiradi.

Qabul qilinishi
---------------

Kitob *New Yorkning eng kop sotilgan* va *Sunday Timesning* №1 bestselleri edi.

Amerika Geograflar Assotsiatsiyasida kitoblar sharhida yozgan Duglas Vebster shunday xulosaga keldi: "Kitob chindan ham jozibador boʻlsa-da, faqat bugungi kundagi muvaffaqiyati bilangina tasdiqlanadi. Geosiyosiy nuqtai nazardan esa maʼlumot beruvchi asar sifatida zamonaviy geografik dinamika boʻyicha oʻqish oson. Bu geografik omillardan koʻra koʻproq sotsiologik taʼsir ko'rsatadigan global tadqiqotlar vakillari tomonidan tanqid qilinishini taʼkidladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Donovan.* „Prisoners of Geography: An Interview with Tim Marshall". *Geographical*. Qaraldi: 24-may 2020-yil.
2. ↑  „Waterstones Book of the Year 2020".
3. ↑  *Dombey, Daniel*. „'Prisoners of Geography', by Tim Marshall". *Financial Times* (9-avgust 2015-yil). Qaraldi: 10-fevral 2018-yil.
4. ↑  „Travel Books - Best Sellers - December 13, 2015 - The New York Times". *The New York Times*. Qaraldi: 15-fevral 2018-yil.
5. ↑  „Prisoners of Geography: Waterstones Nonfiction Book of the Month and a Sunday Times Bestseller! | Elliott & Thompson". *Elliott & Thompson*. 30-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2018-yil.
6. ↑  Webster, Douglas (3 July 2017). "Prisoners of Geography: Ten Maps That Explain Everything About the World". *The AAG Review of Books* **5** (3): 192–194. doi:10.1080/2325548X.2017.1315255.. Qaraldi: 9 April 2022. Geografiya mahbuslari]]