**Kenneth Dwane** „**Sox**" **Bowersox** (1956-yil 14-noyabrda tugʻilgan) — Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti zobiti va sobiq NASA astronavtidir. U beshta kosmik kemaning uchirilishining faxriysi va Xalqaro kosmik stansiyada uzoq vaqt boʻlgan. U 38 yoshu 11 oyligida STS-73 ni uchirganida, u kosmik kemaga qoʻmondonlik qilgan eng yosh odam boʻldi.

Biografiya
----------

Bowersox 1956-yil 14-noyabrda Virjiniya shtatining Portsmut shahrida tugʻilgan, ammo Indiana shtatidagi Bedfordni oʻzining tugʻilgan shahri deb bilar edi. Bolaligida uning oilasi Kaliforniyaning Oknard shahrida yetti yil yashagan va u Rio Real boshlangʻich maktabida oʻqigan. Bowersox Amerika Boy Skautlarida faol boʻlgan va burgut skautidir. U 1978-yilda komissiya olishdan oldin Merilend shtatining Annapolis shahridagi Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz akademiyasida aerokosmik muhandislik boʻyicha bakalavr darajasini oldi. Bir yil oʻtib, 1979-yilda Nyu-York shahridagi Kolumbiya universitetida mashinasozlik boʻyicha magistrlik darajasini oldi. Bowersox AQSh Harbiy-havo kuchlari sinov uchuvchilar maktabida tahsil olgan va 85A ball bilan tamomlagan. U A-7E va F/A-18 samolyotlarida sinov uchuvchisi boʻlib xizmat qilgan va 1987-yilda astronavt nomzodi sifatida tanlangan. Bowersox Qoʻshma Shtatlar dengiz flotida kapitan unvoniga ega.

### Astronavt faoliyati

U 1987-yilda NASA tomonidan kosmonavt uchuvchisi etib saylangan.

#### Space Shuttle missiyalari

 Bowersox STS-73 paytida, qayta kirishdan oldin tasvirlangan
Bowersox dastlab STS-50 va STS-61 kosmik kemalarida uchuvchi sifatida uchgan, u STS-73 missiyalariga, mikrogravitatsiyaviy tadqiqot missiyasiga va STS-82, Hubble Space missiyalariga qoʻmondonlik qilgan.

#### ISS ekspeditsiyasi 6

 Bowersox ISSda tasvirlangan
U Don Pettit va Nikolay Budarin bilan 2002 va 2003-yillarda XKS 6-ekspeditsiyasi komandiri sifatida XKS bortida uzoq vaqt qolish uchun STS-113 ni uchirdi va kosmik kema sifatida emas, balki Soyuz TMA-1 bortida qaytib keldi. 6-ekspeditsiya davomida Bowersox Pettit bilan 2 ta EVAni amalga oshirdi, bu umumiy EVA vaqtining 13 soatdan koʻproq vaqtini tashkil etadi.

### NASAdan keyin

Bowersox 2006-yil 30-sentyabrda NASAdan nafaqaga chiqdi. 2009-yil 16-iyunda u SpaceX kompaniyasida astronavtlar xavfsizligi va missiyasini taʼminlash boʻyicha vitse-prezident etib tayinlandi.U 2010-yilning 8-iyunida, SpaceX’ning Falcon 9 raketasining birinchi muvaffaqiyatli uchirilishidan toʻrt kun oʻtgach, Astronavtlar Shon-sharaf ordeniga sazovor boʻldi.

2012-yilning 17-yanvarida Bowersox 2011-yil dekabr oyi oxirida SpaceX’dan isteʼfoga chiqqani haqida xabar berilgan edi.

Bowersox American Home Improvement TV-ning uchta epizodida paydo boʻldi. 3-seriya, 24-qism, „Haqiqat baytlari" deb nomlangan, 1994-yil 18-mayda efirga uzatilgan.

### NASA maʼmuriyati

2019-yil iyul oyida Bowersox Uilyam Gerstenmayerni NASAning Inson qidiruv operatsiyalari missiyasi direktori yordamchisi sifatida almashtirdi. 2020-yil may oyida Bowersox Duglas Loverroni NASAning Inson qidiruv operatsiyalari direksiyasi maʼmuriyati yordamchisi vazifasini bajaruvchisi sifatida almashtirdi.

Mukofotlar va bezaklar
----------------------

Bowersox — mukofot yulduzi bilan Milliy Mudofaa Xizmati medali, Terrorizmga qarshi Global Urush Xizmati medali, Dengiz floti xizmati lentasi va toʻrtta mukofot yulduzli NASA kosmik parvoz medallari bilan taqdirlangan.

1995-yil 26-oktyabrda Bowersox 1995-yilgi Jahon seriyasining 5-oʻyinida tantanali birinchi maydonni tashladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lyndon B. Johnson Space Center.* „Kenneth D. Bowersox" (PDF). *Biographical Data*.  NASA (oktyabr 2019). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
2. ↑  *Murillo, Sandra*. „Pupils Feared for Pen Pal in Space". *Los Angeles Times* (8-fevral 2003-yil). Qaraldi: 10-iyun 2010-yil.
3. ↑  „Scouting and Space Exploration".  Boy Scouts of America. 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2010-yil.
4. ↑  *USAF Test Pilot School 50 Years and Beyond*. Privately Published, 1994 — 240 bet.
5. ↑  *Ryba.* „STS-50". *Mission Archives*.  NASA (31-mart 2010-yil). 6-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2021-yil.
6. ↑  *Ryba.* „STS-61". *Mission Archives*.  NASA (31-mart 2010-yil). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
7. ↑  *Ryba.* „STS-73". *Mission Archives*.  NASA (1-aprel 2010-yil). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
8. ↑  *Ryba.* „STS-82". *Mission Archives*.  NASA (23-noyabr 2007-yil). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
9. ↑  *Lyndon B. Johnson Space Center.* „STS-113 Mission Control Center Status Report #1". *Johsnon News*.  NASA (23-noyabr 2002-yil). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
10. ↑  *Lyndon B. Johnson Space Center.* „International Space Station Status Report #03-21". *Johsnon News*.  NASA (4-may 2003-yil). 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-may 2021-yil.
11. ↑  NASA TV airing U.S. Astronaut Hall of Fame Induction on June 5
12. ↑  *Best, Keilani*. „Astronauts Enter Hall". *Florida Today* (6-iyun 2010-yil), s. 1B.
13. ↑  „Head of NASA's human exploration program demoted as agency pushes for Moon return" (10-iyul 2019-yil).
14. ↑  *Feldscher, Jacqueline*. „NASA's human spaceflight chief ousted just before big launch". Politico. Qaraldi: 19-may 2020-yil.

Havolalar
---------

* „KENNETH D. BOWERSOX (CAPTAIN, USN, RET.), NASA ASTRONAUT (FORMER)".  NASA (oktyabr 2019). Qaraldi: 24-iyun 2021-yil.



* Spacefacts biography of Ken Bowersox
* Space.com announcement of Bowersox’s resignation from SpaceX