recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Abenakiit** (Ce) Na 26 Ce3 6 (SiO 4) 6 (CO 3) 6 (S 4+ O 2)O — natriy, seriy, neodimiy, lantan, praseodimiy, toriy, samariy, kislorod, oltingugurt, uglerod, fosfor va kremniydan iborat juda kam uchraydigan mineral. Silikatlar Si 6 O 18 guruhiga kiradi. Mineral Yangi Angliyadagi Algonquian hindu qabilasi Abenaki sharafiga nomlangan.

Abenakiit-(Ce) sodalit siyenit ksenolitida Kvebek, Kanadaning Mont-Sen- Hiler shahrida aegirin, evdialit, manganoneptunit, polilitionit, serandit va steenstrupin- (Se) bilan birga uchratilgan .

Kimyo va boshqa turlar bilan aloqasi
------------------------------------

Abenakiit-(Ce) tarkibidagi elementlarning kombinatsiyasi noyob hisoblanadi. Kimyoviy jihatdan biroz oʻxshash mineral steenstrupin-Cesteenstrupin-(Ce). Giper-natriy abenakiit-(Ce) ham oltingugurt dioksidi borligi uchun noyobdir minerallarga kiradi.

Kristal tuzilishi
-----------------

Olti burchakli toʻr sifatida tasvirlangan abenakiit-(Ce) kristalli tuzilishida quyidagilar mavjud:

* PO 4 guruhlari bilan bogʻlangan NaO 7 koʻp yuzli zanjirlar
* NaO 7 va NaO 7 -REEO 6 va SiO 4 polihedralarning olti aʼzoli halqalari boʻlgan ustunlar (REE — noyob tuproq elementlari)
* CO 3 guruhlari, NaO 6 oktaedr va ustunlar ichida tartibsiz SO 2 ligandlari

Hosil boʻlishi
--------------

Birinchi marta u Kanadaning Kvebek provinsiyasidagi Sent-Gilair tog‘i karerlaridan birida topilgan. Ushbu namuna hozir Ottavadagi Kanada tabiat muzeyida saqlanmoqda. Mineral ikkinchi marta Rossiyadagi Lovozero massivining Lilak venasida topilgan.

Morfologiya
-----------

U trigonal singoniyada kristallanadi, diametri 2 sm gacha boʻlgan alohida rombedral kristallar yoki mayda donali massalar shaklida boʻladi. Kristal panjara olti burchakli tuzilishga ega boʻlib, unda fosfat guruhlari, karbonat va SO2 guruhlari, olti burchakli siklik SiO4, NaO7 va NaO7-(REE)O8 koʻpyoqlamalari bilan bogʻlangan NaO7 koʻp yuzli zanjirlar mavjud boʻlib, ular ichida NaO6 oktaedralari joylashtirilgan.

Xususiyatlari
-------------

Ushbu mineralning xususiyatlari haqida hech narsa maʼlum emas. Xlorid kislotaga botirilganda, u moddaning qaynashiga olib keladi. Yagona kristallar sodalitda, sodalit siyenitlarida, ksenolitlarda, nefelin siyenitning metasomatik oʻzgarishi bosqichida hosil boʻladi. Abenakiit-(Ce) shuningdek, Sirenevaya venasining ussingit zonasida (Rossiya, Murmansk viloyati) mikroklin, evdialit va aegirin kristallari yigʻindisida ussingit yoki toʻldiruvchi oraliqlar massasida kesishgan yashil-jigarrang mayda donador ajralishlar shaklida uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Warr, L.N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". *Mineralogical Magazine* **85** (3): 291–320. doi:10.1180/mgm.2021.43. .
2. 1 2 3 4  McDonald, A.M. Chao, G.Y. and Grice, J.D. 1994.
3. 1 2  Mindat, Abenakiite-(Ce), Mindat.org
4. ↑  „[International Mineralogical Association : List of Minerals - IMA"]. *Ima-mineralogy.org*. Qaraldi: 12-mart 2016-yil.

*
**Farhod gidrouzeli** - Sirdaryo oʻzaniga qurilgan (1943—48) gidrotexnika inshooti. Bekobod shahriyaqinida. Farhod gidrouzeli tarkibiga toʻgʻon, suv ombori, Farhod /ESkiradi. Toʻgʻon betonli oqova toʻgʻon va tuprokli toʻgʻondan iborat. Betonli oqova toʻgonning uz. 120 m, balandligi 28,5 m. Unga har birining eni 10 m boʻlgan 8 ta darvoza oʻrnatilgan. Maksimal suv sarfi 4430 m’/sek. Oʻng qismiga Dalvarzin kanali rostlagichi qurilgan (suv sarfi 69 m’/sek). Tuprokli toʻgʻon uz. 28 m, yuqori qismi eni 16,5 m, ustiga avtomobil yoʻli, chap qismiga eni 10 m boʻlgan 7 darvozali derivatsiya kanali rostlagichi qurilgan. Rostlagichning maksimal suv sarfi 470 m³/sek. Toʻgʻon Sirdaryo suvi sathini 23,6 m ga koʻtaradi va Farhod suv omborini hosil qiladi. Suv ombori uz. 28 km, eni 250–3000 m, hajmi 330 mln m³, oʻrtacha chuq. 7,2 m, suv sathi yuzasi 46 km². F.g.da 1943—49 yillarda Farhod GES qurilgan. F.g.dan Doʻstlik kanali va Janubiy Mirzachoʻl kanali boshlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Boshqarma** — davlat boshqaruvi tizimida biror yirik tarmoq yoki xoʻjalik sohasida markaziy yoki oʻrta boʻgʻindagi boshqaruv idorasi (mas, Markaziy bankning viloyat boshqarmasi, Bojxona qoʻmitasining shahar boshqarmasi). B. vertikal (vazirlik, qoʻmita, korporatsiya darajasida sektor — boʻlim — boshqarma — bosh boshqarma) va gorizontal (ayrim vazifalarni bajaruvchi boʻlimlar) tizimda rahbarlikni amalga oshirishi mumkin. B. umuman boshqaruv vazifalarini, maqsadlarini amalga oshirish va boshqarish jarayonining uzluksiz hamda samarali ishlashini hududiy yoki tarmoq tamoyillari asosida tashkil etadi. Hozirgi paytda Oʻzbekistondagi boshqaruv amaliyotida B. oʻrniga departament atamasi kirib kelmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Modda va energiyaning aylanma harakati** — geografik qobiq va ayrim landshaftlardagi komponentlararo aloqalarni ifodalovchi qonuniyat. Aylanma harakatlar turlituman — okean suvlari, atmosfera, suvning aylanma harakati, biologik, litologik aylanma qarakat va boshqa shular jumlasidandir. M. va E. A. H.dagi tafo-vutlar tufayli Yer yuzasida turli xil tabiiy hududiy komplekslar vujudga kelgan. Tabiatdagi M. va E. A. H. geografik qobiqning har bir tabiiy hududiy komplekslarning bir butunligi ifodasidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jazo** (huquqda) — huquqbuzarlik sodir etishda ayblangan shaxslarga nisbatan qoʻllanadigan maʼnaviy, moddiy yoki jismoniy cheklashlar bilan bogʻliq boʻlgan majburlov chorasi. J. huquqiy tartibot sifatida davlat va huquq, shuningdek, bunday huquqni qoʻllash vakolati boʻlgan maxsus organlar vujudga kelgan paytdan boshlab paydo boʻlgan. J. ijtimoiy adolatni tiklash, jinoyat sodir etgan shaxsni axloqan tuzatish, huquqbuzarlik va jinoiy faoliyat davom etishiga toʻsqinlik qilish, yangi huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olish maqsadida qoʻllaniladi. Sodir etilgan huquqbuzarlikning xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasiga qarab, J.lar intizomiy, maʼmuriy va jinoiy boʻlishi mumkin. Ana shu J.lardan qaysi biri qoʻllanilmasin, huquq buzishda ayblanayotgan shaxsga nisbatan qonun va normativ hujjatlarda belgilangan tartibda maʼnaviy, moddiy yoki jismoniy harakterdagi cheklash qoʻllaniladi. Shu bilan birga huquq buzish sodir etishda foydalanilgan qurol, vosita, huquq buzish orqali qoʻlga kiritilgan narsalar musodara qilinishi mumkin. Intizomiy J. — mulkchilik shaklidan qatʼi nazar har qanday yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan korxona, muassasa, tashkilotda belgilangan ichki mehnat intizominn buzgan shaxsga nisbatan ish beruvchilar tomonidan qoʻllanadigan majburlov chorasi boʻlib, xayfsan berish, jarima solish, mehnat shartnomasini bekor qilish (ishdan boʻshatish) tarzida boʻlishi mumkin. Intizomiy J. shaxslarni ishga qabul qilish huquqi berilgan shaxs (organ) tomonidan, maʼmuriy jazo — maʼmuriy ishlar boʻyicha tuman (shahar) sudyasi, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari qoshidagi maʼmuriy komissiyalar, voyaga yetmaganlar ishlari bilan shugʻullanuvchi tuman (shahar) komissiyalari, ichki ishlar (militsiya) organlarining , davlat inspeksiyasi organlarining mansabdor shaxslari, shuningdek, maʼmuriy J. qoʻllash vakolati berilgan boshqa organlarning mansabdor shaxslari tomonidan, jinoiy jazo esa — davlat nomidan sud hukmi bilan beriladi.

Mamajon Usmonaliyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„Vail" kod nomi bilan atalgan **Windows Home Server 2011** (WHS) Windows oilasining uy serveri operatsion tizimi boʻlib, kichik ofis/uy ofis uchun ishlab chiqilmoqda.

Mahsulotning yakuniy versiyasi 2011-yil 6‐aprelda chiqarilgan. Windows Home Server 2011 operatsion tizimi Windows Server 2008 R2 (uning oldingi versiyasi Windows Server 2003 da qurilgan) asosida qurilgan va faqat 64 bitli versiyalarni qoʻllab-quvvatlaydi. Minimal talablar — Protsessor: 1,3 gigagertsli x86-64 ikki yadroli yoki 1,4 gigagertsli x86-64 bir yadroli; Operativ xotira: 2 GB (maksimal 8 GB); qattiq disk: 160 GB.

Koʻpgina ijobiy va salbiy sharhlarga sabab boʻlgan asosiy oʻzgarish Drive Extender texnologiyasidan foydalanishni rad etish edi, bu ishlab chiquvchilarning fikriga koʻra, qattiq diskda maʼlumotlarni saqlashda bir qator xatolarga olib keladi. Umuman olganda, yangi platforma tufayli mahsulot yanada barqaror va samarali boʻlib chiqdi. Windows Home Server 2011, oʻzidan oldingi kabi, faqat OEM versiyasi sifatida keladi — yangi kompyuterda oldindan oʻrnatilgan. Uni taniqli global ishlab chiqaruvchilarning kirish darajasidagi serverlari, shuningdek, mahalliy ishlab chiqaruvchilarning serverlari bilan birga sotib olish mumkin. Windows Home Server koʻpincha nafaqat uyda ishlatiladi. Arzon xarajat, mijoz litsenziyalarini sotib olish uchun talablarning yoʻqligi va ishlash qulayligi serverdan tarmoqdagi 10 tagacha ish stantsiyasi boʻlgan kichik korxonalarda foydalanish imkonini beradi. Litsenziya shartnomasi bunday foydalanishni taqiqlamaydi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  *Foley, Mary Jo* „Which should a small business choose: Windows Home Server or Windows Server Foundation?".  ZDNet (9-noyabr 2009-yil). 13-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt
**Jazodan ozod qilish** — baʼzi jinoyat qilganlarga jazo tayinlamaslik, tayinlangan jazoni oʻtashdan batamom yoki qisman ozod qilish. Jazodan ozod qilish jinoyat huquqining muhim insonparvarlik tamoyillaridan biri boʻlib, shaxsga nisbatan tayinlangan jinoiy jazoni ijro etmasdan ham uni tarbiyalash mumkin, u jamiyat uchun hech qanday xavf tugʻdirmaydi yoki jazoning qolgan qismini real ravishda oʻtashi maqsadga muvofiq emas, degan qatʼiy xulosaga kelinsa qoʻllaniladi. Oʻzbekisto Respublikasi jinoyat huquqiga koʻra, jazodan ozod qilish, sud tomonidan ayblov hukmi chiqarilib jazo tayinlanganidan keyingina qoʻllaniladi. Jinoiy jazodan faqat sud ozod qiladi. Shuningdek, Oʻzbekisto Respublikasining prezidentiga afv etish va amnistiya akti orqali jazodan ozod qilish vakolati berilgan. Jazodan ozod qilish 2 guruhga boʻlinadi: 1) jazodan toʻla ozod etish; 2) jazodan qisman ozod etish. Jazodan toʻla ozod etishda sud ayblov hukmini chiqargan va jazo tayinlangan holda jinoiy jazoni ijro etmaslik haqida qaror qabul qiladi. Bu guruhga jazodan ozod qilishning quyidagi turlari kiradi: jazoni ijro etish muddati oʻtib ketganligi; shaxsning ijtimoiy xavflilik xususiyatini yoʻqotishi; aybdorning chin koʻngildan pushaymon boʻlganligi; shartli hukm qilish. Jazodan qisman ozod etishda mahkum sud tomonidan tayinlangan jazoning bir qismini oʻtaydi hamda jazoning oʻtalmagan qismidan ozod etiladi yoxud ushbu jazo yengilrogʻi bilan almashtiriladi. Bu guruhga quyidagilar kiradi: jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish; jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish. Kasallik yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotish oqibatida jazodan ozod qilish, amnistiya akti yoki afv etish asosida jazodan ozod qilish xususiyatiga koʻra, toʻla yoki qisman jazodan ozod qilishga misol boʻlishi mumkin. Bulardan tashqari voyaga yetmaganlarga nisbatan tarbiyaviy xususiyatdagi majburlov choralarini qoʻllagan holda jazodan ozod qilish ham bor. Jazodan ozod qilishning har bir turini qoʻllash asoslari Oʻzbekiston Respublikasi jinoyat kodeksining tegishli moddalarida koʻrsatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Porto de Galinhas.
Hududiy koʻrinish.
**Porto de Galinhas** — Braziliyaning Pernambuko yerida joylashgan plyajdir. Portu de Galinhas asosiy sayyohlik maskani hisoblanadi. Plyaj oʻzining yorqin suvli plyajlari va tabiiy hovuzlari bilan mashhur. U Ipojuka shahar tarkibiga kiradi va shtat poytaxti Resifidan 60 km (37 milya) janubda joylashgan. Portu de Galinhas joylashgan Ipojuka shaharligi 1895-yil 12-noyabrda tashkil etilgan.

Nomning kelib chiqishi
----------------------

Tarixga koʻra, shahar 1850-yilgacha Porto-Riko (Boy port) deb atalgan va u odamlar shakarqamish korxonalarida ishlash uchun qullar savdosi bilan shugʻullanadigan joyga aylangan. Noqonuniy bitimni nazorat qilishdan qochish uchun qullar gvineafowl bilan birga olib ketilgan va odam savdogarlari parollar yaratgan (portugalcha: „*Tem galinha nova no porto*" — „*Portda yangi tovuqlar bor*"), shu sababli nom kelib chiqqan.

Tavsif
------

„Sayohat va Turizm" Braziliya jurnali oʻquvchilari tomonidan ketma-ket sakkizinchi marta „Braziliyaning eng yaxshi plyaji" deb topildi. Ushbu jurnalga koʻra, asosiy sabablar tabiiy hovuzlarning goʻzalligi (butun Braziliyadagi qirgʻoqqa eng yaqin), ekologik yoʻllar, mehmonxona infratuzilmasi va Resife shahridagi yirik shahar va aeroportga yaqinligidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Porto de Galinhas", *Wikipedia* (inglizcha), 2022-09-07, qaraldi: 2023-04-05
2. ↑  „Porto de galinhas: Historia e origem do nome". *Porto de galinhas.wordpress.com*.  Worldpress.com.

Havolalar
---------

* Porto de Galinhas haqida maʼlumot

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

8°30′15″S 35°00′04″W﻿ / ﻿8.504167°S 35.001111°W﻿ / -8.504167; -35.001111GO

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n2008217373
* NKC: xx0040888
* VIAF: 129237074
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 129237074

 |
Zebra
**Zebra**, Afrika yovvoyi otlari (Equus) hamda otlar kenja urugʻi. Tanasining uzunligi 200—240 sm, boʻyi yagʻrinidan 120—140 sm, dumi 47— 54 sm, vazni 350 kg gacha. Tanasining rangi — oq va qora koʻndalang yoʻlyoʻl chiziqli (himoya rangi). Yoli kalta va tik, dumining uchida uzun qillardan iborat popugi bor.Ochiq dashtlarda 10—30 tadan poda boʻlib yuradi. Juda ehtiyotkor, tez yuguradi. 1—1,5 yoshida voyaga yetadi. Homiladorlik davri 346—390 kun. Qoʻlga oʻrganadi, tutqinlikda koʻpayadi. Ot va eshak bilan chatishadi. Zebralarning 4 turi bor. Togʻ zebrasi (Ye. zebra) Janubi-Gʻarbiy Afrikada tarqalgan, koʻrinishi eshakka oʻxshaydi, 3. orasida eng kichigi.Burchellov zebrasi (Ye. burchelli) Sharqiy va Markaziy Afrikada tarqalgan. Grevi zebrasi (Ye. grevyi) Sharqiy Afrika (Janubiy Efiopiya, Somali, Keniya)da tarqalgan, ancha yirik, toychasining yelkasidan dumigacha tik va toʻq qizil juni boʻladi. Bu belgi otlar qad. ajdodlarining yoli faqat boʻynida emas, orqasida ham boʻlganligini koʻrsatadi. Bugungi kunda qirib yuborilgan kvaggi zebrasi Janubi-Sharqiy Afrikada yashagan, koʻrinishi otga oʻxshagan. Qimmatli terisi uchun koʻplab ovlanishi tufayli 3. soni keskin kamayib ketgan. Togʻ va grevi zebralari Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi Qizil kitobiga kiritilgan (yana qarang Toq tuyoqlilar).

Fotogalereya
------------

* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nikel rudalari** - tarkibidagi nikelni sanoat miqyosida ajratib olish iqtisodiy foydali boʻlgan ta-biiy mineral hosilalar. Nikel rudalarining sulfidlimis va silikatli turlari boʻladi. Hozirgi tarkibida nikel boʻlgan 100 dan ortiq mineral maʼlum. Sulfidli-mis Nikel rudalariga, asosan, pirrotin, pentlandit, xalkopirit va magnetit, ikkinchi darajali va kamyoblariga pirit, xromit, kubanit, millerit, polidimit, platinoid minerallar va boshqa kiradi. Bu ruda konlarining aksari qismi tokembriy kris-talli qalqonlar va qad. platformalarga mansub magmatik hosilalarga tegishli. Yaxlit va xol-xol rudalar qatlam va to-mirsimon tana, linza va tomir koʻrinishida joylashgan. Qalinligi 50 m gacha, baʼzan 300 m gacha. Sulfidli rudalarda nikelning miqdori 0,3 dan 4% gacha boʻladi. Rudadan nikel va misdan tashqari bir qancha boshqa elementlar ham ajratib olinadi. Konlari RF (Norilsk, Pechenga), Kanada, Avstraliya va Jan. Afrikada bor. Silikatli Nikel rudalari ultrabazitlar nurash poʻstining boʻsh gilsimon hosilalaridan iborat. Ularda Ni 4% gacha va undan yuqori boʻladi. Asosiy minerallari: garniyerit, non-tronit, nepuit, revdinskit, kerolit, serpentin, gidrogetit, gyotit, asbolan, gidroxlorit. Silikatli rudalar orasida temirli, magneziyali, kremniyli, gil-tuprokli turlari mavjud. Konlari Gretsiya, Turkiya, Rossiya Federatsiyasi (Norilsk va Tuvada), Ukraina va boshqa joylarda bor. Oʻzbekistonda Toshqazigan (Quljuqtov) ko-nida mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**London tinchlik shartnomasi —** 1913-yil 30-mayda Bolqon ittifoqi va Usmonli imperiyasi oʻrtasida imzolangan va Birinchi Bolqon urushini tugatgan tinchlik shartnomasidir.

Turkiyaning Yevropa mulki asosan Gretsiya (Makedoniyaning bir qismi va Saloniki hududi), Serbiya (Makedoniya va Kosovoning bir qismi) va Bolgariya (Egey dengizi sohilidagi Frakiya va Makedoniyaning bir qismi) oʻrtasida boʻlingan.

Buyuk davlatlarning konferensiyasida Albaniya davlati ular uchun belgilab bergan chegaralar doirasida tashkil etildi. Serbiya Adriatik dengiziga kirish huquqini olmadi.

Shartnomaga koʻra urushda magʻlub boʻlgan Usmonli imperiyasi Istanbul va Sharqiy Frakiyaning kichik bir qismidan tashqari (Midiya — Enos chizigʻi boʻylab) Yevropaning barcha mulklaridan mahrum boʻldi.

Yevropa kuchlarining bosimi ostida Chernogoriya Shkodra qamalini olib tashlashga majbur boʻldi.

Shartnoma shartlaridan kelib chiqqan qarama-qarshiliklar va norozilik tufayli Ikkinchi Bolqon urushi 1913-yil iyun oyida boshlandi.

Yana qarang
-----------

* Birinchi Bolqon urushidan keyin Gretsiyaning hududiy egallashi
* Buxarest shartnomasi (1913)
* Konstantinopol shartnomasi (1913)

Havolalar
---------

* Shartnoma matni(Inglizcha) )
Edvard MakNayt Kaufferning "London tarixi London muzeyida" saqlanadi, London Underground uchun 1922-yil
**London muzeyi** London, Angliya tarixini aks ettiruvchi muzey va hozirgi London muzeyining ikki tarixiy muzeyidan biri edi.

Tarix
-----

U 1912-yil 21-martda qirol Jorj V tomonidan qirolicha Meri, malika Meri va shahzoda Jorj bilan Kensington saroyidagi ikkinchi qavatdagi davlat kvartiralarida vaqtinchalik yashash joyida ochilgan edi. U 8 aprel kuni jamoatchilikka ochildi va kun davomida 13 000 dan ortiq tashrif buyuruvchilarni qabul qildi.

Ochilganidan ikki yil o'tgach, kolleksiyalar Sent-Jeymsda joylashgan Lankaster uyiga ko'chirildi va muzey Ikkinchi Jahon urushigacha o'sha yerda qoldi. Muzeyning birinchi qo'riqchisi ser Gay Frensis Lang, 1926 yildan 1944 yilgacha esa arxeolog Mortimer Uiler qo'riqchi bo'lgan. Ikkinchi jahon urushi paytida kolleksiyaning katta qismi yaqin atrofdagi Dover-Strit metro stansiyasida, keyinroq Pikkadilli Sirk metro stantsiyasida saqlash uchun evakuatsiya qilingan. Lankaster xausidagi ba'zi galereyalar 1942 yilda jamoatchilikka qayta ochildi, ammo 1943 yil noyabr oyida bino Ishlar vazirligi tomonidan konferentsiya markazi va yangi Yevropa maslahat komissiyasining bazasi sifatida rekvizitsiya qilindi, muzeyda faqat yerto'la saqlanib qoldi. 

Ikkinchi jahon urushidan keyin Lankaster uyini muzey foydalanishi uchun qaytarib olishga urinishlar afsuski muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Oxir-oqibat, 1948 yilda Jorj VI muzeyni Kensington saroyining bir qismida, bu safar pastki ikki qavatda joylashtirishga rozi bo'ldi va 1951-yil iyul oyida u yerda qayta ochildi. 1975-yilda Donald Xarden rahbarligida London muzeyi London shahrining Guildhall muzeyi bilan birlashtirilib, London muzeyi tashkil etildi, u 1976-yilda London shahridagi yangi binoda ommaga keng ochildi.

Ma'lumotnomalar
---------------

* Wheeler, Sir Mortimer*. Still Digging*. London: Michael Joseph, 1955.
* Sheppard, Francis*. The Treasury of London's Past: An Historical Account of the Museum of London and its Predecessors, the Guildhall Museum and the London Museum*. London: H.M.S.O. 1991. ISBN 0112904920.

Havolalar
---------

* London muzeyi veb-sayti

Koordinatalari: 51°30′19″N 0°11′17″W﻿ / ﻿51.5052°N 0.1880°W﻿ / 51.5052; -0.1880GO
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Ar (maʼnolari).

**Ar** — metr oʻlchov tizimidagi yuza oʻlchovi. Birligi — ar. 1 ar=100 mg=0,01 ga. Demak, 1 ga=100 ar.

**Ar** (maʼnosi: **a**; lotincha: *area*dagi fransuzcha: *are*dan „maydon, yuza", oʻzbekcha:  soʻzl. **sotix**) — tomonlari 10 m ga teng kvadrat maydoniga teng metrik tizim maydon oʻlchov birligi. Shuningdek sotix nomi bilan ham mashhur (yaʼni 100 m² yoki 1/100 gektar).

1 a = 1 dam² = 100 m² = 0,01 ga
Ar Fransuz jumhuriyatining III yili 18-jerminalidagi (1795-yil 7-aprel) qonunda rasmiy maydon oʻlchovi sifatida oʻrnatilgan. Ushbu qonunda „ar" soʻzining oʻzi ham lotincha: *area* va fransuzcha: *aire* soʻzlaridan „maydon, yuza, sirt, yer" maʼnolarida kiritildi.

Gektardan tashqari ar hosilalariga 10 arga teng dekarlar yoki dunamlar va 16 arga teng tay rayi kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  *Are* in Online Etymology Dictionary(ingl.)

Yana qarang
-----------

* Gektar
* Akr
* Dunam

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikilugʻatda ***ar*** nomli maqola mavjud. |

* 1 ar (sotix) mos keladi … (koeffitsiyentlar jadvali)

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Sabras ―** (birlik „sabra" (kaktus), ibroniycha hđr‎; birlik erkak r. „tzabar", ayol r „tsabarit", koʻplik erkak r. „tsabarim", pl. ayol. „zabariyot") Isroilda tugʻilgan yahudiylar uchun atama.

2017-yil holatiga koʻra, isroillik yahudiylarning 76 % Sabralar, 45 % ikkinchi yoki undan koʻp avloddagi Sabralardir.

Terminning tarixi
-----------------

Bu atama birinchi marta 1931-yil 18-aprelda jurnalist Uri Keysari tomonidan Doar ha-Yom gazetasida chop etilgan „Biz kaktus barglarimiz!" maqolasida ishlatilgan; maqolada u tubjoy isroilliklarning yangi repatriantlarga nisbatan tashqi magʻrur munosabatiga qarshi chiqdi. Tikanli choʻl oʻsimligi (Tikanli nok) bilan qiyoslash, shirin va mayin mevasi tikanli poʻst bilan qoplangan boʻlsa, Kibbutznik sabraning tashqi koʻrinishi „tikanli", lekin ichi „yumshoq" va „shirin" ekanligiga ishora qiladi.

Siyosiy maʼnoda, sionistik harakat bu atamani „yangi yahudiy" ni maqtash uchun ishlatgan, uning qiyofasi XX-asrning boshida yaratilgan. Chet elda tugʻilgan va stereotipik tasvirga koʻra, „burjua", „yangi yahudiy" boʻlgan yahudiylarning „eski" turiga qarama-qarshi boʻlib, koʻchmanchi, haydovchi va mehnatkashlarning turini ifodalaydi. „Keksa yahudiy" oʻzini himoya qilish uchun hech narsa qilmadi, *sabra* esa qoʻlida qurol bilan vatanni himoya qiladi.

"Ibroniycha" „tsabar" soʻzi aslida jargon edi, lekin asta-sekin Isroilning fuqarosi yahudiyni tasvirlash uchun xizmat qiladigan tartibga aylandi. Bu soʻz jargon boʻlgan paytda, urgʻu birinchi boʻgʻinga, meʼyorlashtirilganda esa, aksariyat zamonaviy ibroniycha soʻzlardagidek, oxirgi boʻgʻinga tushdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Jews, by Continent of Origin, Continent of Birth & Period of Immigration — 2016". 7-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-may 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Рубинштейн А. „Конец мифа о сабре",*. От Герцля до Рабина и дальше. Сто лет сионизма*, 2 3000 экз, МЕТ, 2002 — 227—269 bet. ISBN 985-436-376-7.
**London ilm-fan muzeyi**, Ilm-fan va sanoat milliy muzeyi — Buyuk Britaniyada texnika yoʻnalishidagi eng yirik va qad. muzeylardan biri. 1851-yil Kensington parkidagi Katta texnika koʻrgazmasi negizida tashkil etilgan. 1857-yil 24-iyunda ochilgan. Fan va texnika taraqqiyoti tarixi hamda uning hozirgi holatini aks ettiradigan material va buyumlar yigʻilgan; shuningdek, ana shu material va buyumlar namoyish qilinadi. 60 ga yaqin boʻlimi bor. Muzeyda 50 mingga yaqin buyum mavjud. Kolleksiyalar xronologik tartibda joylashtirilgan. Ekspozitsiyalar namoyish qilinadigan maydon 30 ming m2ni tashkil etadi. Muzey buyumlari asosan, asl, ishlaydigan priborlar, jihoz va mashinalar (mas, aeronavtika boʻlimidagi ekspozitsiyalar orasida 20 dan ortiq samolyot bor) yoki ularning anik, modellaridan iborat. Muzeyning tarixiy noyob materiallari orasida J. Uattning yaxlitligicha muzeyga koʻchirib olib kelingan ustaxonasi, J. Stefenson lokomotivi saqlanadi. Muzeyda kutubxona, leksiya va kino zali, ustaxona, fotostudiya, boʻlimlarda lab.lar bor. London ilm-fan muzeyilar olib boriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Ismoiliya saroyi, Sabaʼil tumanida joylashgan.
**Saboil** — Boku buxtasida, sohildan tahminan 350 m janubi-gʻarbda joylashgan tarixiy-meʼmorlik obidasining nomidir. Uzunligi 140, eni 35 metrdir. 3 doira va 12 yarimdoira burji boʻlgan tosh devor bilan (eni 1,2-2 m) oʻralgan. Arxeologik tadqiqotlar vaqti Saboildan ustida arab tilida yozilgan yozuvlar, inson, qush va hayvon tasviri tushirilgan 700 ga yaqin tosh, shuningdek, Shirvonshoh Gershasbin I Gushtasp nomidan chiqarilgan mis tanga, bino qoldiqlari, sopol idishlar, tegirmon, pichoq sopi, mix va boshqalar topilgan. Qoʻlyozmalarda Qur’on oyatlari, 1234-35-yil tarixi, turli shaharlar, hunarmandlar va Shirvonshohlarning nomlari yozilgan.

Xalq orasida „Suv ostidagi shahar", „Bayil toshlari", „Shahri Yunon", „Karvonsaroy", „Bayil qasri" va boshqacha nomlangan Saboil tahminan XIII asr boshlarida tashkil qilingan, XIV asr boshlarida esa tektonik oʻzgarishlar natijasida Kaspiy suvlari ostida qolgan. Keyinchalik suv sathi pasayib, 1723-yilda obida yangidan quruqlikka chiqdi. Tahminlarga koʻra Saboil mudofaa qal’asi va bojxona, baʼzi olimlar fikricha, ibodatxona boʻlgan.

Saboil tumani hududida antik davrga va oʻrta asrlarga oid obidalar mavjud. Tumanda joylashgan obidalardan Icherishahar, Shirvonshohlar saroy kompleksi va Qiz qal’asini qayd qilish lozim. Boku shahrining, shu bilan birga respublikaning asos madaniyat markazlari, shu jumladan, 7 ta teatr, filarmoniya, 5 kutubxona, 16 muzey, 4 madaniyat uyi, 3 musiqa maktabi, 47 mehmonxona Saboil tumanida joylashgan. Hududda turli fan, tasviriy sanʼat korifeylari, urush va adabiy qahramonlarning sharafi uchun qoʻyilgan haykallar, 4 park va 18 istirohat bogʻi bor.

Saboil tumani Bokudagi eng qadimgi tuman boʻlib, oʻtgan asrning 20-yillaridan beri maʼmuriy hududiy birlik sifatida shakllantirilgan. Tuman avval „Bayil-Bibi-Heybat", 1931-yildan boshlab „Stalin", 1960-yildan esa „26-Baki Komissarlari" nomi berilgan va 1992-yil 29-apreldan Ozarbayjon Respublikasi Oliy Soveti Milliy Kengashining 112-sonli qaroriga asosan Saboil tumani deb nomlandi. Boku mintaqalaridan biri Bodomdor va qadimiy tarixi boʻlgan Bibihaybat aholi punktlari Saboil tumanining maʼmuriy hududidir. Tumanda 3 ijro qoʻmitasi — Saboil, Bodomdor va Bibihaybat qoʻmitalari faoliyat koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Sabail rayonu".  sabail-ih.gov.az. Qaraldi: 26 sentyabr 2017.
2. 1 2  „Sabail rayonu: Mədəniyyət".  sabail-ih.gov.az. Qaraldi: 26 sentyabr 2017.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Boku tumanlari |
| --- |
|  |
| 
* Xazar tumani
* Binaqadi tumani
* Qoradogʻ tumani
* Xatoiy tumani
* Narimonov tumani
* Nasimiy tumani
* Nizomiy tumani
* Pirallahi tumani
* Saboil tumani
* Sabunchi tumani
* Suraxani tumani
* Yasamal tumani
 | 
 |

 |
**London Eye** yoki **Millennium Wheel**, konsolli kuzatuv gʻildiraki Londondagi Temza daryosining Janubiy sohilida joylashgan. U Yevropaning eng baland kuzatuv charxpalagi boʻlib, yiliga uch million tashrif buyuruvchilar bilan Buyuk Britaniyaning eng mashhur pullik turist atroksioni hisoblanadi. U ommabop madaniyatda ham koʻp koʻrinish bergan.

Inshoot 135 metr (443ft) uzunlikda boʻlib, gʻildirak diametri 120 metr (394ft)ni tashkil etadi. 2000-yilda omma uchun ochilgan paytda u dunyoning eng katta Ferris gʻildiragi edi. 2022-yil 140 metrli (459ft) Sun of Moscow, 2006-yilda 160metrli (525ft) Star of Nanchang, 2008-yili 165 metrli (541ft) Singapore Flyer, 2014-yil 167metrli (548ft) High Roller(Las Vegas) va 2021-yili 250 metrli (820ft) Ain Dubai uning balandligini ortda qoldirdi. Boshqa balandroq misollardan farqli oʻlaroq, faqatgina bir tomondan A-frame bilan tirab turiladi va unga oʻz operatorlari tomonidan "dunyoning eng katta charxpalagi" degan nom berilgan. 2013-yilning boshlaridagi The Shard ning 72-qavatidagi 245metrli (804ft) kuzatuv palubasi takomillashtirilmaguncha The Eye Londonni kuzatish mumkin boʻlgan eng baland nuqtasi hisoblangan.

London Eye Jubilee Gardensning g`arbiy uchini (oldingi Dome of Discovery) Temza daryosing G`arbiy qirg`og`idagi Westminister Bridge va Hungerford Bridge o`rtasidagi County Hall yonidagi London Borough of Lambethga tutashgan. Eng yaqin metro stansiyasi Waterloo.

Tarixi
------

### Dizayn va tuzilishi

London Eyening dizaynini Marks Barfieldning Julia Barfield va David Marks tomonidan tuzilgan er-xotin jamosi ishlab chiqqan. 

Mace qurilish ishlari uchun mas`ul bolib, Hollandia asosiy poʻlat pudratchisi va Tilbury Douglas fuqaro pudratchisi sifatida faoliyat koʻrsatishgan. Maslahatchi muhandislar Tony Gee&Partners fundament ishlarini dizaynlashtirishgan va Beckett Rankine suv ishlarinining dizayni bilan shugʻullanishgan.

Nataniel lichfield va Hamkorlar Tussauds Guruhiga Temzaning janubiy qirgʻogʻidagi devorni oʻzgartirish uchun reja qilish va qurilish roziligini olishga yordam berishgan.
**Fok** (qadimgi yunoncha: *Φῶκος* qadimgi yunoncha: *Φῶκος*) — yunon mifologiyasida Eak va nereida Psamafaning oʻgʻli. Uning ismi yunonchada „tyulen" degan maʼnoni anglatadi. Ismi tufayli adashi bilan almashtirib qoʻyilishi mumkin.

Asterodiya (Deionning qizi) uning rafiqasi, Kris (Strofiyning otasi) va Panopey esa egizak oʻgʻillari boʻlgan. Fokning oʻgʻillari allaqachon otasining sharafiga nomlangan Fokidga koʻchib oʻtishgan  yoki Fok eginis bilan birga kemalarda Fokisga yoʻl olgan. Fok Fokidda Drimeya (avvalgi Navboley) shahriga asos solgan. Fok Fokidga kelib joylashganida, uning doʻsti Iasey Fokka uzuk sovgʻa qilgani haqida hikoya mavjud. Ular Delfidagi Polignot suratida Aidda tasvirlangan: soqolli Yasey yosh yigit qiyofasidagi Fokning chap qoʻliga taqilgan uzukni yechib olmoqda.

Eakning rafiqasi Endeida oʻgay oʻgʻli Fokdan nafratlangan va uning oʻlimini xohlagan. Aytishlaricha, Eak va Endeidaning oʻgʻillari Telamon va Peley ham Fokga hasad qilishgan, chunki u sport musobaqalarida kuchi va epchilligi bilan ajralib turgan. Ular oʻzaro qur’a tashlashgan va oʻgay ukalari Fokni oʻldirish vazifasi Telamonga tushgan. Telamon va Peley uni beshkurashda ishtirok etishga koʻndirishgan, ana shu vaqtda qotillik ayyorlik bilan amalga oshirilgan. Diskni uloqtirish paytida Telamon diskni emas, balki katta toshni Fokka qarab otgan, bu ish xuddi tasodifan sodir boʻlgandek amalga oshirgan. Fok halok boʻlgan Boshqa bir hikoyaga koʻra, Telamon diskni iloqtirgan, Peley esa Fokning orqa tomoniga bolta bilan urgan; yoki Telamon Fokning boshiga qarata disk otib, uni oʻldirgan; ular Peley bilan birga jasadni o‘rmonga olib borib, koʻmib kelishgan. Boshqa versiyalarga koʻra, Peley Fokni tasodifan oʻldirib qoʻygan. Yoki Peley tomonidan disk oʻrniga almashtirib qoʻyilgan tosh bilan oʻldirilgan.

Telamon va Peley uning jasadini yashirishgan, lekin tez orada haqiqat oshkor boʻlgan va Eak oʻgʻillarini Egina orolidan haydab solgan.

Psamafa oʻgʻlini oʻldirgani uchun dahshatli botqoq boʻrisini Peleyning podalari oldiga yuborgan, ammo nereida Fetida Psamafadan gʻazabidan voz kechishni iltimos qilgan va boʻrini boʻgʻizlangan buqalardan biri bilan birga marmar boʻlagiga aylantirgan.

Fokning qabri Egina hududida, Eakion qabri yonida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Pindar. Nemeyskie pesni V 12
2. ↑   Gesiod. Perechen jenщin, fr.58 M.-U.; Pavsaniy. Opisanie Elladi II 29, 4 so ssilkoy na poeta Asiya
3. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 29, 2
4. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 1, 1
5. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 33, 12
6. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 30, 4
7. ↑   Alkmeonida, fr.1 Bernabe
8. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 12, 6
9. ↑   Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 72, 6
10. 1 2  Pavsaniy. Opisanie Elladi II 29, 9
Viktoriya yodgorligi
**Viktoriya yodgorligi** (inglizcha: *Victoria Memorial*) — Bukingem saroyi oldidagi Qirollik bogʻining markazida joylashgan va qirolicha Viktoriyaga bagʻishlangan haykal.

Yodgorlik 1911-yilda Viktoriyaning toʻngʻich nabirasi Jorj V va uning amakivachchasi Vilgelm II tomonidan qurdirilgan. Haykaltarosh ser Tomas Brok edi. Memorialning oʻzi 1914-yilda yakunlandi.

Arxitektor Aston Uebb tomonidan oq marmardan yasalgan poydevorning ogʻirligi 2300 tonnani tashkil etadi.

Viktoriya haykalining yuzi shimoli-sharqiy tomonga, The Mall koʻchasi tomon qaragan. Poydevorning qolgan uch tomonida Adolat farishtasi (shimoli-gʻarbga Green park tomon qaragan), Haqiqat farishtasi (janubi-sharqqa qaragan) va Bukingem saroyi oldida oʻtirgan Mehribonlik farishtasining marmar haykallari joylashgan. Tepada ikkita oʻtirgan figurali Gʻalaba turadi.

Butun yodgorlik dengiz mavzusiga ega. Unda siz Buyuk Britaniyaning dengiz qudratiga ishora qiluvchi mavjudotlarni koʻrishingiz mumkin: mermaidlar, mermenlar va gippogriflar.

Albert Xoll oldida Viktoriyaning turmush oʻrtogʻi Albertga bagʻishlangan xuddi shunday yodgorlik bor.

Yana qarang
-----------

* Shahzoda Albert yodgorligi
* Viktoriya yodgorligi (Hindiston)

Manbalar
--------

1. 1 2  „Victoria Memorial". 16-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2011-yil.
2. ↑  „Victoria Memorial (London)". 28-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2011-yil.

|  |
| --- |
| **Londondagi Viktoriya yodgorligi** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|

Koordinatalari: 51°30′06.65″N 00°08′26.34″W﻿ / ﻿51.5018472°N 0.1406500°W﻿ / 51.5018472; -0.1406500GO
Clarion, nemis yog'och bosma nashri, 16-asr
**Klarion** (Clarion — lotincha soʻzdan olingan) — gorn, truba yoki surnay kabi yuqori chastotali tovushlarni chiqaradigan choʻzinchoq mis puflama cholgʻusining anʼanaviy nomi.

Bu, shuningdek, Oʻrta asrlar va Uygʻonish davridagi truba tipidagi mis cholgʻu asboblarining umumiy nomi. „Klarion" deb nomlangan asbob zamonaviy trubaga oʻxshash S shaklidagi cholgʻu boʻlib, lekin kengligi kamroq, devorlari qalinroq va ogʻir munshtukli boʻlgan. Birinchi marta XIV asrda paydo boʻlgan. Egilgan trubali asbob „klarion" va tekis trubali asbob tromba („tromba" yoki truba) deb atalgan. Klarion boshqa asboblar bilan hamohang yaxshi ovoz balansini saqlab turar edi.

Etimologiyasi
-------------

"Clarion" soʻzi lotincha soʻzlar — „clario" (truba) ot, „clarus" (yorqin yoki tiniq) sifati va „claro" (tozalash) feʼlidan kelib chiqqan.

Yevropada ushbu turdagi asbob uchun standart nom yoʻq edi, ammo shunga oʻxshash soʻzlar koʻp edi:

* Fransiyada „clairin", „clarin", „clerain", „clerin", „clairon", „claroncel" va „claronchiel", garchi Clairon eng keng tarqalgan soʻzga aylangan;
* Angliyada u „claro", „clario", „clarone", „clarasius", „clarioune", „claryon" va „clarion" deb nomlangan;
* Ispaniyada: „clarín" va „clarón";
* Italiyada: „chiarina", „chiarino" va „klaretto" va 1600-yilda „clarino" yoki „chlarino" nomi bilan;
* Germaniyada: „clareta", XVI asr oʻrtalarida „clarin" nomi bilan atala boshlandi.

Musiqadagi boshqa maʼnolari
---------------------------

Musiqadagi truba, klarnet yoki organ kabi asboblarning yuqori pardasi ham klarion deb ham ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Dahlqvist, Reine, and Edward H. Tarr. "Clarino, "*Grove Music Online*
**Klaud-Geyt** (*Cloud Gate*; в tarjima Bilan Ingliz — Cloud Gate, Cloud Gate) — Illinoys shtati, Chikagodagi Chikago Loop biznes tumanidagi Millenium Parkdagi AT&T Plazada joylashgan jamoat haykali. Haykal muallifi britaniyalik haykaltarosh va rassom Anish Kapurdir.

Tavsifi
-------

Haykalning tasviri bir tomchi simobdan ilhomlangan deb ishoniladi. Haykalning yuzasi shahar ko'rinishini aks ettiradi va buzadi. Tashrif buyuruvchilar Bulut darvozasining 3,7 metr balandlikdagi ark yo'li bo'ylab va ostida yurishlari mumkin. Pastki tomonida *omfalos* (yunoncha — "kindik") - ko'zgularni deformatsiya qiladigan va ko'paytiradigan konkav kamera.

2004-2006-yillarda qurilgan haykal o'ziga xos shakli tufayli "Bean" yoki "Bob" laqabini oldi (inglizcha: *The Bean*). U zanglamaydigan po'latdan yasalgan 168 varaqdan iborat bo'lib, uning tashqi yuzasida ko'rinadigan tikuvlar bo'lmaydigan darajada sayqallangan. Haykalning o'lchamlari 10 (balandligi) x 20 (uzunligi) x 13 (kengligi) metr, og'irligi - taxminan 100 tonna.

2010-yil bahorida haykal "Manba kodi" filmining so'nggi kadrlarida rol o'ynadi va shu bilan filmning vaqt va parallel olamlarning sinishi haqidagi g'oyasini ta'kidladi.

Haykal o'zining noyob aks ettiruvchi xususiyatlari tufayli sayyohlar orasida fotoshop sifatida mashhur.

Manbalar
--------

1. ↑  *Fernand, Deirdre*. „Anish Kapoor: Mr Big". *The Sunday Times* (13-sentabr 2009-yil). Qaraldi: 4-avgust 2011-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Baume, Nicholas*. Anish Kapoor: Past Present Future*. The MIT Press, 2008. ISBN 978-0-262-02659-8.
* Gilfoyle, Timothy J.*. Millennium Park: Creating a Chicago Landmark*. University of Chicago Press, 2006. ISBN 978-0226293493.
* Jodidio, Philip*. Architecture: Art*. Prestel, 2005. ISBN 3-7913-3279-1.
* Sharoff, Robert*. Better than Perfect: The Making of Chicago's Millennium Park*. Walsh Construction Company, 2004.

Havolalar
---------

Koordinatalari: 41°52′57.67″N 87°37′23.97″W﻿ / ﻿41.8826861°N 87.6233250°W﻿ / 41.8826861; -87.6233250GO
**Klapeyron-Mendeleyev tenglamasi** — berilgan t massali gazning holatini tavsiflaydigan bosim r, hajm Kva temperatura Torasidagi bogʻlanishni ifodalovchi holat tenglamasi: pV=BT, bunda V — berilgan gaz massasi uchun oʻzgarmas kattalik. Bu tenglamani 1834-yilda B. Klapeyron topgan. Tenglamalardagi V ning bir molga toʻgʻri keladigan qiymatini R bilan belgilansa, bir mol uchun pV—RT tenglama hosil boʻladi. Buni 1875-yilda D. I. Mendeleyev topgan. Shu sababli u K. — Klapeyron-mendeleyev tenglamasi deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jevison Fransisko Bennet Villegas** ( ispancha: *Jewison Francisco Bennette Villegas* 2004 yil 15 iyun, Heredia)- Kosta-Rikalik futbolchi, "Sanderlend"klubi va Kosta-Rika terma jamoasi yarim himoyachisi.

Shaxsiy kariyerasi
------------------

" Hediano "klubi tarbiyalanuvchisi. 2021-yil 1-avgust kuni 17 yoshli Bennet klubning asosiy jamoasida Jikaralga qarshi o‘yinda debyut qildi va to‘rt daqiqadan so‘ng kattalar futbolidagi ilk golini urdi . Muvaffaqiyatli ochilish uchrashuvlari Kosta-Rika terma jamoasi murabbiylarini ham chetlab o'tmadi. 21 avgust kuni, Herediano uchun debyutidan bir oy o'tmay, yarim himoyachi Salvadorga qarshi o'yinda mamlakatning asosiy terma jamoasi tarkibida maydonga tushdi. O'shanda Bennet 17yoshu ikki oylik edi-u "Tikos"tarixidagi eng yosh futbolchiga aylandi.U Qatarda bo'lib o'tadigan 2022-yilgi jahon chempionati saralash turnirida ishtirok etdi.

Bir oila
--------

Bennettning otasi Jewisson va amakisi Tray Herediano va Kosta-Rika terma jamoasida o'ynagan sobiq futbolchilar edi..Jevison ikkita katta akasi bilan oilada o'sgan.

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  *Brenes, Cristian* „Técnico de Herediano cataloga como diamante a Jewison Bennett" (es). *La Nación* (1-avgust 2021-yil). 26-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.

Manbalar
--------
**Chanoq-son boʻgʻimi** - chanok suyagidagi quymuch kosasi bilan son suyagining boshi birlashishidan paydo boʻladi. Quymuch kosasining qirgʻogʻida chuqurchaning kattalashtirishga moslashgan fibroz togʻay labi bor. Boʻgʻim xaltasi erkin joylashgan boʻlib, son suyagi boshining harakat qilishiga xalaqit bermaydi. Chanoq-son boʻgʻimib. yonboshson, oʻtirgichson, qovson boylamlari bilan mustahkamlanadi. Chanoq-son boʻgʻimib. atrofidagi muskullar boʻgʻim harakatida boylamlarning unchalik taranglanmasligiga imkon yaratadi. Boʻgʻim yongʻoqsimon shaklda boʻlib, frontal oʻqida tanaga yaqinlashibuzoqlashishi, vertikal (tik) oʻqi boʻylab tashqari hamda ichkariga aylanishi va doira shaklida harakat qilishi mumkin.

Manbalar
--------



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sabungaron madrasasi** Muhammad Ali Baljuvoniy maʼlumotlarida qayd etilgan. Uning faoliyatiga doir beshta hujjat aniqlangan. Qozikalon Mir Sadriddin Sabungaron guzari masjidi hujralari mudarrisi va imomi mulla Mahmud Qoflon madrasasiga yuborilgani, uning bo‘sh qolgan o‘rniga o‘qishni tugatgan ilm tolibi mulla Abdug‘afurxoja tayinlanganini yozilgan. Maoshi 4 tilla bo‘lgan. Oradan bir qancha vaqt o‘tib bu dargohda vaziyat o‘zgargan va mudarris maoshi ko‘tarilgan. Sadr rais Mir Badriddin arznomasida Sabungaron guzari madrasasi mudarrisi va masjidi imomi mulla Nasriddin Shofirkon tumaniga yuborilgani, uning bo‘sh qolgan o‘rniga Hullabofon guzari masjidi imomi mulla Ahmad tayinlangani bildirilgan. U „Hidoya"ning „Nikoh" bo‘limidan 20 qator o‘qib, yaxshi tarjima qilgan. Bu o‘quv maskanida mudarris va imomlik uchun 24 tilla haq to‘langan. XIX asr oxirlarida bu yerda mulla Abdusattor dars o‘tgan. Bemor talabalar ro‘yxatida Mir Sayf Buxoriy nomi qayd qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro taʼlim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. — B. 401.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Saboxon Karimova** (1917.8.1, Qoʻqon — 1988.7.7, Toshkent) — aktrisa, rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti (1950). 1932— 56 yillar Qoʻqon teatrida, 1957—80 yillar Hamza teatrida ishlagan. K. qajvkorlik qobiliyati bilan hazilkash, gʻayratli, jurʼatli ayollar, shuningdek, muhabbat sanamlari obrazini oʻziga xos mahorat bilan yaratgan. Eng yaxshi rollari: Shirin (Xurshid asari; Yu. Rajabiy musiqasi, "Farhod va Shirin"), Onaxon (Komil Yashin, "Nomus va muxabbat"), Oftobxon (Komil Yashin; X. Toʻxtasinov, "Oftobxon"), Oybarchin (S. Abdulla; T. Jalilov, "Alpomish"), Sanobar (Baxrom Rahmonov, "Yurak sirlari"), Netayxon (A. Qahxrr, "Tobutdan tovush"), Dilbar (R. Bobojon, "Togʻajiyanlar"), Huriniso (Erkin Vohidov, "Oltin devor") va b. Rej. sifatida U. Hojibekovning "Arshin mol olon", Uygʻunning "Qaltis hazil", Komil Yashinning "Gulsara", "Nurxon" kabi asarlarini sahnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Yalla (maʼnolari).

**Yalla** — oʻzbek xalq ijodida keng tarqalgan, raqs bilan ijro etiladigan qoʻshiq turi. Xalq soʻzi, mumtoz va zamonaviy shoirlar sheʼrlariga aytiladi Ya. yakka, koʻpincha 2 va undan ortiq ijrochi tomonidan (doira va cholgʻu ansambli joʻrligida) ijro etiladi. Aksariyat Ya.lar ishqmuhabbat mavzuida boʻlib, jozibali, oʻynoqi xarakterga ega. Ya. 2 turga boʻlinadi: 1) qoʻshiqjanriga yaqin, kuyi nisbatan tor diapazonli, asosiy misralar yakkaxon yallachi, naqarot esa guruh tomonidan doira joʻrligida aytiladi (mas, "Olmacha anor", "Yallama yorim", "Hoho, yalla", "Qizgina"); 2) kuy diapazonining kengligi va tuzilishi (ayrimlarida baland pardali avj mavjudligi) jihatidan ashula janriga yaqin. Xalq orasida "Yaliyali", "Qalam qoshligim", "Jonon boʻlaman deb", "Ayrilmasun", "Figʻondur" kabi mumtoz Ya.lar keng tarqalgan. Namanganda Ya. turkumlari mavjud: yallachiayollar tomonidan doira joʻrligida "Katta yalla" va "Kichik yalla" (kuyi va usuli murakkab, ijrosi mukammal) namunalari toʻy marosimlari va bazmlarda ijro etiladi. Ashula va Ya. namunalaridan ("Yor istab", "Mustahzod") yoki katta ashula va Ya.dan iborat ("Topmadim", "Soʻrmaysan") turkumlar ham mavjud. Hoz. kunda Ya.lar estrada yoʻnalishida ham ijro etiladi.

Rustam Abdullayev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |