**Shirley Anita Chisholm** (1924-yil 30-noyabr — 2005-yil 1-yanvar) amerikalik siyosatchi boʻlib, 1968-yilda Qoʻshma Shtatlar Kongressiga saylangan birinchi qora tanli ayol boʻldi. Chisholm 1969-yildan 1983-yilgacha yetti muddat davomida Nyu-Yorkning 12-kongress okrugi, markazi Bedford-Stuyvesant okrugi vakili edi. 1972-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentligiga asosiy partiyalardan nomzod boʻlgan birinchi qora tanli nomzod va Demokratik partiyadan nomzod boʻlgan birinchi ayol boʻldi.

U Bruklinda (Nyu-York) tugʻilgan, u bolaligining muhim qismini oilasi boʻlgan Barbadosda oʻtkazgan va oʻzini har doim barbadoslik amerikalik deb hisoblagan. Amerika Qoʻshma Shtatlarida Chisholm 1950-yillarda mahalliy Demokratik partiya siyosatida qatnashib, erta bolalar taʼlimida oʻqigan va ishlagan. 1964-yilda u ayol boʻlgani uchun bir oz qarshilikni yengib, Nyu-York shtati assambleyasiga saylandi. Toʻrt yil oʻtgach, u Kongressga saylandi va u yerda kambagʻallar uchun oziq-ovqat va oziq-ovqat dasturlarini kengaytirishga rahbarlik qildi va partiya rahbariyatiga koʻtarildi. U 1983-yilda Kongressdan nafaqaga chiqdi va siyosiy tashkilotchilikni davom ettirar ekan, Mount Holyoke kollejida dars berdi. 1993-yilda elchilikka nomzodi koʻrsatilgan boʻlsa-da, sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar uning ketishiga sabab boʻlgan. 2015-yilda Chisholm vafotidan keyin Prezidentning „Ozodlik" medali bilan taqdirlangan.

Yoshligi va taʼlim
------------------

Shirley Anita St. Hill 1924-yil 30-noyabrda Nyu-Yorkning Bruklin shahrida immigrant ota-onada tugʻilgan. U gayan va bajan millatiga mansub edi. Uning uchta singlisi bor edi, ikkitasi undan uch yil ichida va biri keyinroq tugʻilgan. Uning otasi Charles Christopher St. Hill Britaniya Gvianasida tugʻilgan Barbadosga koʻchib oʻtishdan oldin. U 1923-yilda Kubaning Antilla orqali Nyu-York shahriga keldi. Uning onasi Ruby Seale Barbadosdagi Krist cherkovida tugʻilgan va 1921-yilda Nyu-York shahriga kelgan.

Erta martabasi
--------------

1953-yildan 1954-yilgacha u Bruklindagi Brownsville shahrida joylashgan *Friend in Need* bolalar bogʻchasining direktori va keyin 1954-yildan 1959-yilgacha u Quyida joylashgan Hamilton-Madison bolalarni parvarish qilish markazining direktori boʻlgan. Unga uch yoshdan yetti yoshgacha boʻlgan 130 nafar bola va 24 nafar xodim hisobot bergan. 1959-yildan 1964-yilgacha u Nyu-York shahridagi Bolalar farovonligi byurosining kunduzgi parvarish boʻlimida oʻquv maslahatchisi boʻlgan. U yerda u oʻnta kunduzgi bolalar markazlarini nazorat qilish va yangilarini ochish uchun mas’ul edi. U erta taʼlim va bolalar farovonligi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha vakolatli shaxs sifatida tanildi.

Chisholm siyosat olamiga 1953-yilda Wesley „Mac" Holderning Bruklindagi birinchi qora tanli sudya sifatida Lewis Flagg Jr.ni saylash harakatlariga qoʻshilganida kirib keldi. Flagg saylov guruhi keyinchalik Bedford-Stuyvesant siyosiy ligasiga (BSPL) aylantirildi. BSPL nomzodlarni fuqarolik huquqlarini qoʻllab-quvvatlashga undadi, uy-joylarda irqiy kamsitishlarga qarshi kurashdi va Bruklindagi iqtisodiy imkoniyatlar va xizmatlarni yaxshilashga harakat qildi. Chisholm 1958-yilda Holder bilan Chisholmning guruhning ayol aʼzolariga qaror qabul qilishda koʻproq hissa qoʻshishga intilishi tufayli toʻqnashib ketganidan keyin guruhni tark etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Freeman.* „Shirley Chisholm's 1972 Presidential Campaign". *University of Illinois at Chicago Women's History Project* (2005-yil fevral). 11-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Brooks-Bertram and Nevergold, *Uncrowned Queens*, p. 146.
3. ↑  *Moran, Sheila*. „Shirley Chisholm's running no matter what it costs her". *The Free Lance–Star*. Associated Press (8-aprel 1972-yil), s. 16A. Qaraldi: 21-avgust 2020-yil.
4. 1 2  Winslow, *Shirley Chisholm*, pp. 7-8.
5. 1 2  „New York Passenger Lists, 1850 -1957 [database on-line"].  The Generations Network (10-aprel 1923-yil). 7-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2008-yil.
6. ↑  „New York Passenger Lists, 1820–1957 [database on-line"].  The Generations Network (8-mart 1921-yil). 7-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2008-yil.
7. 1 2  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 28.
8. 1 2 3  *Barron, James*. „Shirley Chisholm, 'Unbossed' Pioneer in Congress, Is Dead at 80". *The New York Times* (3-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 12-fevral 2017-yil.
9. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 34.
10. 1 2 3 4  Gallagher, Julie (2007). „Waging 'The Good Fight': The Political Career of Shirley Chisholm, 1953–1982". *The Journal of African American History*. 92-jild, № 3. 392–416-bet. doi:10.1086/JAAHv92n3p392. JSTOR 20064206.