recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arab Jurnalistikasi mukofoti (AJA)** (arabcha:  ) 1999-yilda Dubay Press-klubi tomonidan tashkil etilgan. Mukofot har yili Arab Media Forumida Shayx Muhammad bin Rashid Al Maktum tomonidan beriladi. Bu arab ommaviy axborot vositalarini rag'batlantirishda rol o'ynaydi va arab jurnalistlarini o'z ishlarini rivojlantirish uchun innovatsiya va ijodkorlikni qabul qilishga barchani harakatga chorlaydi. Mukofotning asosiy maqsadi iste'dodlarni taqdirlash, ilhomlantirish va ijodkorlikni rag'batlantirishdan iborat. Shuningdek, u matbuotning jamiyatga xizmat qilishdagi konstruktiv rolini oshirishga qaratilgan.

Kategoriyalar
-------------

Kategoriyalar o'z ichiga oladi :

* tergov hisoboti
* jurnalistikadagi yosh iste'dod
* fotojurnalistika
* iqtisodiy jurnalistika
* ajoyib multfilm san'ati
* sport jurnalistikasi
* eng yaxshi matbuot intervyusi
* eng yaxshi sharhlovchi
* Yilning media shaxsi
* siyosiy jurnalistika
* madaniy jurnalistika
* aqlli jurnalistika va gumanitar jurnalistika.

G'oliblar
---------

* Omaya Joha

Manbalar
--------

1. ↑  About Arab Journalism Award
2. ↑  About Arab Journalism Award
**Valvaliz**, Valvalij, Valij — ilk oʻrga asrdarda Toxariston shaharlaridan biri. Xitoy sayyohi Syu-an Szanning asarida "Xu", "Tanshu"da esa A-xuan shaklida qayd etilib, hozirgi Qunduz atrofida joylashgani aytilgan. Syuan Szanning maʼlumotiga koʻra, Xu mulki Uxu, yaʼni Amudaryoningjan. qirgʻogʻida joylashgan. Ushbu mulkning xoqoni Tun yabgʻuning oʻgʻli Tardu shad boʻlib, unga Temir qapigʻdan janubidagi barcha mayda mulklar tobe boʻlgan. Aholining bir qismi buddaviy, bir qismi ajdodlar ruhiga eʼtiqod qilgan. V.da 10 ga yaqin Budda monastiri va 100 ga yaqin rohiblar boʻlgan. "Tanshu"ga koʻra, 656 — 660 yillarda A-xuan, yaʼni V.da "ashina" unvoniga ega boʻlgan Toxariston hokimi turgan. 9-asrda V. shahrini arablardan Muchaxim ibn Bistom idora etgan. Shaharda jome masjidi boʻlgan. 10-asrda V. Toxaristonda Toliqondan keyingi 2-yirik shahar hisoblangan "Hudud ul-olam"gya koʻra, V. maʼlum muddat "qasa-ba", yaʼni Toxaristonning bosh shahri boʻlgan. 10-asrda shahar gudlab-yash-nagan, obod boʻlgap. V.dan kunjut va upipg moyi, yongoq, bodom, pista, sholi, mosh va, shupipgdek, hayvon iyuxlari, 1>lki terisi va boshqa chsgga chiqarilgan. 11-asrda gaznaviylar davrida V. da zarbxona joplashgan. 12-asrdan V. Qunduz deb agala boshlapgan. 12-asrda saljuqiylar, soʻngra xorazmshoxdar davrida V.da zarb egilgan tangalarla Qunduz nomi koʻrsatilgan.

Ad.. Kamaliddinov Sh.S. Istoriches kaya gsografiya Yujpogo Sogda i Toxarisgapa po araboya 1gp11m istochpikam 1X-nachala XIII vv. T. 1996.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valve Corporation**  — shtab-kvartirasi Vashington shtatining Bellevyu shahrida joylashgan amerikalik videooʻyinlar ishlab chiqaruvchisi, noshir va raqamli tarqatuvchi kompaniya. Bu Steam dasturiy ta'minotni tarqatish platformasi va *Half-Life* , *Counter-Strike* , *Portal* , *Mag'lubiyat kuni* , *Team Fortress*, *Left 4 Dead* va *Dota 2* franchayzalari ishlab chiqaruvchisi .

Valve 1996 yilda Microsoft sobiq xodimlari Gabe Nyuell va Mayk Xarrington tomonidan tashkil etilgan. Uning debyut mahsuloti, birinchi shaxs shooter (FPS) *Half-Life* (1998) muhim va tijorat muvaffaqiyati bo'ldi; realizmi, stsenariy ketma- ketligi va uzluksiz hikoyasi bilan FPS janriga doimiy ta'sir ko'rsatdi. Xarrington 2000-yilda ketdi. 2003-yilda Valve Steamni, undan keyin 2004-yilda *Half-Life 2-* ni ishga tushirdi. Ilg'or fizika tizimlari va hikoya va qahramonlarga e'tibor kuchayishi bilan *Half-Life 2* tanqidiy olqishlarga sazovor bo'ldi va 2011 yilga kelib 12 million nusxada sotilgan. 2006 yilda Valve *Half-Life 2: Birinchi epizodni chiqardi*, ikkita epizodik davomlarning birinchisi; *Ikkinchi epizod* 2007 yilda *Team Fortress 2 ko'p o'yinchi o'yini va Portal* boshqotirma o'yini bilan birga davom etdi *. Portal 2* 2011-yilda chiqarilgan. 2013-yilda Valve ko‘p o‘yinchi onlayn jangovar arenadagi *Dota 2* o‘yinini chiqardi *.*

Valve 2010-yillarda kamroq o'yinlar chiqardi va apparat va virtual haqiqat (VR) bilan tajriba o'tkazdi. Ular apparat bozoriga 2015-yilda Steam Machine , yomon sotilgan oʻyin kompyuterlari qatori bilan kirib kelishdi va HTC Vive va Valve Index VR minigarnituralarini chiqarishdi. Ular *Half-Life* seriyasiga 2020-yilda *Half-Life: Alyx ,* o‘zlarining flagman VR o‘yini bilan qaytishdi. 2022 yilda Valve portativ o'yin tizimi Steam Deckni chiqardi.

Valve tekis tuzilmadan foydalanadi , bunda xodimlar o'zlari ustida ishlashni hal qiladilar. Ular o'yin dizaynini o'ziga xos eksperimental psixologiya sifatida tasvirlab, o'yinni sinovdan o'tkazish va takrorlash orqali o'yinlarni ishlab chiqadilar. Valve daromadining katta qismi 2011-yilda yuklab olingan kompyuter oʻyinlari bozorining 50-70 foizini nazorat qilgan va 2017-yilda taxminan 3,4 milliard dollar ishlab topgan Steam kompaniyasidan tushadi. 2012-yilga kelib Valve 250 ga yaqin odamni ish bilan taʼminlagan va uning qiymati 3 milliard dollardan oshgan. uni Qo'shma Shtatlardagi har bir xodim uchun eng daromadli kompaniyaga aylantirdi..

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sam Parsons** (1994-yil 18-iyunda Delaware shtatining Wilmington shahrida tug'ilgan) - nemis-amerikalik masofaga yuguruvchi. 1500 metrdan 10 000 metrgacha bo'lgan musobaqalarda qatnashadi. Delaware shtatidagi Wilmingtondagi Tatnall maktabida o'qigan va keyinchalik Shimoliy Carolina shtat universitetida kollej darajasida raqobatlashgan.

Karyerasi
---------

### O'rta maktab

Parsonsga Patrck Castagno murabbiylik qilgan va barcha 12 mavsumda yugurish bo'yicha musobaqalarda qatnashgan. Parsons New Balance Indoor Nationals musobaqasida 800 metrda 1:58, milyada 4:12, 3200 metrda 9:00 va 5000 metrda 14:47 bilan shaxsiy eng yaxshi natijani qayd etdi. Parsons Nike Cross Nationals uchun kattalar sifatida individual ravishda saralangan. Parsons o'z jamoasini bir nechta shtat chempionatlariga olib keldi, shu jumladan 2012-yilda bir mavsumda barcha poygalarda g'alaba qozonib Cross Indoor trek va Outdoor trek shtat chempionatlarida g'olib chiqdi.

### Kollej

Parsons Shimoliy Carolina shtatida Rollie Geiger uchun kurashdi. 1500 metrga yugurishda 3:44, 5000 metrga 13:52 va 10000 metrga 28:43 natija bilan shaxsiy eng yaxshi natijaga erishdi. Crossda Parsons NCAA Cross chempionatining to'rt karra ishtirokchisi bo'lgan, 2016-yilgi NCAA erkaklar divizioni I Cros chempionatida 10 000 metrga 30:33 vaqt bilan yakuniy mavsumda 51-o'rinni egallagan.

### Professional

Parsons onasining vataniga tashrif buyurish uchun Germaniyaga bordi. Parsons yo'lda davom etishda ikkilanib qoldi, lekin professional bo'lishga qaror qildi. 2018-yilda Parsons Adidas bilan uch yillik shartnoma imzoladi va Drew Hunter bilan Tinman Elite professional yugurish jamoasini ishga tushirdi. Tom "Tinman" Shvarts ostida raqobatlashayotgan Parsons 1500 metrda 3:38, milda 3:58, 3000 metrda 7:49 va 5Kda 13:29 bilan shaxsiy eng yaxshi natijalarni qayd etdi. 2019-yil fevral oyida Parsons 5000 metrga yugurish bo‘yicha 2020-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlariga yo‘llanma olish uchun Germaniya fuqaroligini oldi. Payton Jordan Invitational musobaqasida (2019-yil aprel) Parsons ikki jamoadoshi (Drew Hunter va Jordan Gusman) bilan 5000 metrga yugurishda IAAF yengil atletika bo‘yicha jahon chempionati saralash standartini (13:22,5) bajarish uchun yugurdi. Parsons yugurdi 13:22.32; 13:21 hisobida yugurgan jamoadoshlarining orqasida. Qatar poytaxti Doha shahrida bo‘lib o‘tgan 2019-yilda yengil atletika bo‘yicha jahon chempionatida erkaklar o‘rtasida 5000 metrga yugurish bo‘yicha bahslarda ishtirok etdi va finalga chiqa olmadi.

  

</br>2022-yil aprel oyida Parsons Delawareda milyada 4 daqiqani bosib o'tgan birinchi odam bo'ldi.

Manbalar
--------


1. ↑  „Sam Parsons - Stats" (inglizcha). *MileSplit Delaware*. Qaraldi: 14-mart 2019-yil.
2. ↑  „TFRRS | George Parsons - Track and Field Results & Statistics".
3. ↑  „Sam PARSONS | Profile | iaaf.org". *www.iaaf.org*. Qaraldi: 14-mart 2019-yil.
4. 1 2  „Men's 5000 metres". *2019 World Athletics Championships*. 16-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2020-yil.
5. ↑  *Bretzger.* „Delaware sees first (and second) 4-minute mile in Tatnall race". *Yahoo! Sports* (11-aprel 2022-yil). Qaraldi: 3-fevral 2023-yil.
**Grigoriy Nikolayevich Potanin** [1835.22.9(4.10), Pavlodar yaqinidagi Yamishevo posyolkasi — 1920.30.6, Tomsk] — rus sayyohi, etnografi, folklorshunosi; Sibir va Markaziy Osiyo tadqiqotchisi. 1863—64 yillarda Rossiya Geografiya jamiyati tomonidan rus astronomi K.V.Struve rahbar-l i gida Zaysan koʻli va Tarbagʻatay tog tizmasiga uyushtirilgan ekspeditsiyada ishtirok etgan. 1876-77 va 1879-80 yillarda Mongoliyaning shim.-gʻar-biy qismiga va Tuvaga, 1884—86 va 1892—93 yillarda Xitoyning shim.ga, Tibetning sharqiga va Mongoliyaning markaziga va 1899-yilda Katta Xingan togʻlariga ekspeditsiya qilgan. Bu ekspedi-siyalar natijasida oʻsha paytgacha yaxshi oʻrganilmagan Markaziy Osiyo toʻgʻrisida keng geografik va etnografik maʼlumotlar olingan, katta gerbariy va zoologik kolleksiyalar toʻplagan. P.ning, ayniqsa, Sibir va Markaziy Osiyodagi turkiy va mongol xalklarining hamda tangut, xitoy, dunganlarning madaniyati, urf-odati va sanʼati hakdda yiqqan materiallari kimmatli-dir. P. Markaziy Osiyo xalklarining eposi urta asr Yevropasining folklori va adabiyotiga katta taʼsir koʻrsatganligini ilmiy asoslab bergan. Nanshan tizmalaridan biri va Oltoy togʻlaridagi muzlik P. nomiga koʻyilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Obruchev V.A. Puteshestviya Potanina, M. 1953.
* Puteshestviya po Mongolii, M. 1948.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abduhafiz Jalilov** (1869 — Samarqand — 1954) — duradgor, yogʻochsoz usta, naqqosh. Samarqand meʼmorlik maktabining vakili. Dastlab usta Neʼmatdan hunar oʻrgangan. Sinchli uy qurish, eshik, sandiklarga bezaklar yasash, islomiy naqshlar chizishga mohir boʻlgan. Us t a Fayzulla bilan birga ishlagan, usta Abduqodir muhandis Boqiyev guruhida ishlab, undan muqarnas va gyryh tuzish sirlarini puxta egallagan. Samarqanddagi Kalontarov uyi (hoz. Oʻzbekiston xalqdari madaniyati va sanʼati tarixi muzeyi binosi), Xoʻja Ahror masjidining murakkab shaklli shiftlarini ishlagan, Xoʻja Yusuf masjidi va b. jamoat binolarini qurgan, bezagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Bobil minorasi"**— Gollandiyalik rassom Esher tomonidan 1928-yilda yogʻochdan ishangan. Bu Ibtido kitobining „Nuh" 2-bobida bayon qilingan Injil anʼanalarining syujetini qamrab oladi. Ushbu afsonaga koʻra, Toʻfondan keyin insoniyat Bobil shahrini va osmon kabi baland minorani qurishga qaror qilgan bir xalq tomonidan taqdim etilgan. Gʻazablangan Xudo beadab odamlarga saboq berishga qaror qildi va turli tillarni yaratdi. Shunday qilib, odamlar bir-birlarini tushuna olmadilar va Minora qurilishi toʻxtatildilar.

Ijodkorlikdagi oʻrini
---------------------

Garchi Esher 1935-yilgacha tugallangan asarlarni badiiy qiziqish yoʻq deb hisoblagan boʻlsa-da, ularni ahamiyatsiz va „asosan mashqlar" deb atagan boʻlsa-da, ularning baʼzilari, jumladan, „Bobil minorasi" uning ishining keyingi rivojlanishini belgilab berdi. Bu ish uning istiqbolli va gʻayrioddiy burchaklarga boʻlgan qiziqishini koʻrsatadi, bu uning keyingi, taniqli ishining oʻziga xos belgilariga aylanadi.

Oʻziga xos xususiyatlar
-----------------------

Injil tarixining boshqa koʻplab tasvirlaridan farqli oʻlaroq, Katta Piter Breygelning „Bobil minorasi" yoki Gustav Dorening „Tillar chalkashishi" kabi, Esher minorani geometrik tuzilma sifatida tasvirlaydi va tomoshabinni minora tepasida joylashtiradi. Bu unga minoraning tepa qismini rasmning markazi sifatida tanlash, harakatning eng yuqori nuqtasini olish orqali oʻzining istiqbolli mahoratini mashq qilish imkonini beradi.

Yana qarang
-----------

* Gazebo
* Sharshara

Manbalar
--------

1. ↑  Babylon; Finkel, I.L.(ed), M.J. Seymour(ed); Oxford University Press, 2009(ingl.)

Adabiyotlar
-----------

* Miranda Fellows*. The Life and Works of Escher*. Bristol: Paragon Book Service, 1995. ISBN 0-7525-1175-0.
**Bobir Farxadovich Islomov** (tugʻ. 1984-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek geologi va davlat arbobi, 2017-yil 28-iyuldan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi raisi, 2020-yil 11-iyundan Geologiya fanlari universiteti rektori. Bosh vazir maslahatchisi. 2022-yil 30-dekabrdan Oʻzbekiston Respublikasi togʻ-kon sanoati va geologiya vaziri.

Biografiya
----------

Bobir Islomov 1984-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 2005-yilda Toshkent davlat texnika universitetini geologiya, foydali qazilma konlarini qidirish va qidirish boʻyicha mutaxassisligi boʻyicha tugatgan va 2007-yilda magistr darajasini olgan.

2002-2008-yillarda „Apartak" konchilik korxonasida texnik, texnik-geolog boʻlib ishlagan. 2010-yilda Bank Moliya Akademiyasini investitsiya loyihalarini moliyalashtirish mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. Geologiya-mineralogiya fanlari nomzodi.

2008-2010-yillarda „Qimmatbaho va rangli metallar geologiyasi" ilmiy-amaliy markazida turli lavozimlarda ishlagan. 2010-yildan 2015-yilgacha Gosgeolinformcenter korxonasi direktori lavozimida ishlagan. 2015-2016-yillarda Mineral resurslar ilmiy-tadqiqot instituti direktori.

2017-yil 28-iyuldan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasining raisi boʻladi. 2020-yil 11-iyunda Geologiya fanlari universiteti rektori vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi. 2022-yil 30-dekabrdan O‘zbekiston Respublikasi togʻ-kon sanoati va geologiya vaziri lavozimiga tayinlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  YouTube logotipi Uzbek Tv YouTubeda
2. ↑  „ИСЛАМОВ Бобир Фархадович | TsentrAziya". *centrasia.org*. Qaraldi: 6-aprel 2021-yil.
3. ↑  „Бобир Исламов возглавил Университет геологических наук" (ru). *UzReport.news*. Qaraldi: 6-aprel 2021-yil.
4. ↑   Davletov(oʻzb.) Telegram mesenjerida
5. ↑   PMX(oʻzb.) Telegram mesenjerida
6. ↑  „Prezident farmoni bilan 17 ta yangi lavozim tayinlovi amalga oshirildi" (uz). *Kun.uz*. Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
**Bobo** - Tasavvufiy atama. Tasavvuf tariqatiga oid adabiyotlarda atama keng istifoda etilgan. Atama bektoshiylik, yassaviylik, haydariylik va qalandariylik tariqatlari shayxlari, xalifalar va ayrim majzublarga nisbatan ishlatilgan.

So‘z "ulug‘", "yetakchi", "murshid" ma’nolarini anglatgan, tariqatlarda kamolga yetgan shayx va darveshlarga nisbatan qo‘llanilgan. 

Mazkur atamani birinchi bo‘lib Bobo Ilyos Xurosoniy qo‘llagan. U o‘z tarafdorlari orasida bobo unvoniga sazovor bo‘lgan. 
XI asrdan boshlab, bobo unvoni Eron va Ozarbayjon hududlarida qo‘llanila boshlangan. XII asrga kelib esa, yassaviylikdagi darveshlar orasida ham keng tarqalgan. Xususan, qalandariylikda «bobo» deb shayx darajasiga erishgan kishiga aytilgan, ya’niy ushbu tariqatda bobo bu - ruhiy ota, yo‘lboshlovchi shaxs, pirlik maqomi, qalandar egallashi lozim bo‘lgan bir daraja hisoblangan. Bu nomga yetishgan insonlarni majnun, payg‘ambarlarning xalifalari ham deb ataganlar. 
Bundan tashqari tasavvufiy she’rlar yozgan mashhur shoirlar ham o‘zlariga bobo taxallusini berganlar. X-X1 asrlarda yashab ijod etgan Bobo Tohur Uryon, Bobo Kuhiylar shular jumlasidandir.

Manbalar
--------

1. ↑  Usmonov, Olimov, Yo'ldashxo'djayev, Faxriddinov, To'ychiyeva, Jabborov, Cho'tmamatov, Rahimov, Komiljonova, Karimova, Nurmuhammedov, Erkaboyeva, Jurayev 2015, s. 53. sfn error: no target: CITEREFUsmonov,\_Olimov,\_Yo'ldashxo'djayev,\_Faxriddinov,\_To'ychiyeva,\_Jabborov,\_Cho'tmamatov,\_Rahimov,\_Komiljonova,\_Karimova,\_Nurmuhammedov,\_Erkaboyeva,\_Jurayev2015 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Usmonov I, Olimov S, Yo'ldashxo'djayev H, Faxriddinov Z, To'ychiyeva N, Jabborov N, Cho'tmatov J, Rahimov K, Komiljonova Z, Karimova S, Nurmuhammedov D, Erkaboyeva F, Jurayev O Turdiyeva D.*. Tasavvuf atamalari*. Movarounnahr nashriyoti, 2015 — 360 bet. ISBN 978-9943-12-346-5.
**Meirav Shamir** ((ivritcha: *מירב שמיר*) 1988-yil 18-yanvarda tugʻilgan)) — darvozabon sifatida oʻynaydigan isroillik futbolchi. U Isroil ayollar terma jamoasining aʼzosi boʻlgan.

Yoshligi
--------

Shamir Netaniyada yahudiy oilasida tugʻilgan. U Netanya shahrida oʻsgan, u ikki yoshida oilasi u bilan Amerika Qoʻshma Shtatlariga koʻchib oʻtgan.

Shamir endigina toʻrt yoshida futbol oʻynashni boshlagan va bolaligida uning orzusi „kollegial futbol oʻynash va oxir-oqibat milliy terma jamoada oʻynash" edi.

Professional futbol
-------------------

### Jamoalardagi faoliyati

2009-yil Makkabiya oʻyinlarida Amerika Qoʻshma Shtatlari bilan bellashganidan soʻng, Shamirga terma jamoa xodimlari 2011-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga saralash kampaniyasiga qoʻshilish haqida murojaat qilishdi. Shamir keyinchalik Boston kollejini tark etib, milliy terma jamoaga qoʻshildi va Tel-Aviv universitetida oʻz darajasini tugatdi va ASA Tel-Avivda oʻynadi. ASA Tel-Avivdagi 3 yillik faoliyatidan soʻng, uchta oliy liga chempionati va Isroil kubogini qoʻlga kiritgan Shamir Niderlandiyaning Eredivisie (Birinchi liga) Telstar jamoasiga qoʻshildi. Telstar bilan muvaffaqiyatli ikki mavsumdan soʻng, Shamir Germaniyaga koʻchib oʻtdi va 2-Bundesliga klubi bilan shartnoma imzoladi, 1. FC Lübars, shuningdek, Hertha BSC klubi aʼzosi sifatida ham tanilgan.

FC Lübars tomonidan Shamir muvaffaqiyatli mavsumni oʻtkazdi. Uning dastlabki 10 oʻyinida Shamir gol oʻtkazib yubormagan koʻp oʻyinlar boʻyicha Manuel Neuerning rekordini yangilab, 0-ni saqlab qoldi. U mavsumni 20ta oʻyinda 15ta oʻyinda golsiz yakunladi va Lübarsga birinchi oʻrinni egallab, ligada gʻolib chiqishga yordam berdi. Afsuski, moliyaviy muammolar tufayli „FK Lübars" birinchi ligaga chiqa olmadi.

Shamir MSV Duysburg bilan 2015-16-yilgi mavsum uchun shartnoma imzolagan. MSV 2014-15-yilgi mavsumdan keyin 1-Bundesligadan tushib ketganidan keyin 2-Bundesligada ham ishtirok etadi.

### Xalqaro karyera

Shamir terma jamoadagi debyutini 2009-yil 24-oktabrda 2011-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Ness-Zionda Qozogʻistonga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Weiss, Ari*. „How a U.S. college student came to play women's soccer for Israel". *Ha'aretz* (2-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2009-yil.
2. ↑  „Shamir Mairv".  The Israel Football Association. 31-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentabr 2010-yil.

Havolalar
---------

* Profile on the ASA Tel Aviv website (Hebrew)
* Profile on the Boston College website Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-12-30).
**Kagor** yoki (zamonaviy transkripsiyaga koʻra) **Kaor** (FR. Cahors) — Kagor (Caor) hududidan fransuz qizil quruq sharob. U asosan Malbec uzumidan tayyorlanadi. Mintaqada 4200 gektar yer uzumzorlar bilan egallangan, bir gektar yerga zichligi kamida 400 tup boʻlgan uzumzor ekilgan.

Fransuz kelib chiqishi haqiqiyligini nazorat qilish tizimiga koʻra, Kagor Lo daryosi vodiysida ishlab chiqarilgan qizil sharob, Malbec uzumining kamida 70 % hisoblanadi. Qolgan 30 % Merlot va Tannat navlari. Uzumzorlar Lo daryosi boʻyidagi ayvonlarda va uning atrofidagi adirlarda joylashgan.  Xuddi shu hududda ishlab chiqarilgan oq va pushti vinolar Kagor deb nomlanmaydi.

Tannatning yuqori taninli uzumlari tufayli haqiqiy Cahors juda quyuq rangga ega, shuning uchun qadimgi davrlarda u Angliyada „qora sharob" (qora sharob) savdo belgisi ostida sotilgan.

Tarix
-----

Kersey provintsiyasidagi sharob rimliklar davridan beri ishlab chiqariladi. Oʻrta asrlarda Kagor Plantagenet eyrlarida Bordo sharoblari bilan muvaffaqiyatli raqobatlashdi. Klaret bilan bir qatorda Kaor „qora sharob" ham Angliyaga eksport qilindi. Ikkala sharob ham uzoq vaqt davomida Qirollik dengiz kuchlari zobitlarining ratsioniga kiritilgan edi.  

Fransiyaga Akvitaniya qoʻshilgandan soʻng, Bordo sharob ishlab chiqaruvchilari Fransiya qirolligidan bir qator imtiyozlarga ega boʻlishdi, ammo Kagor uzoq vaqt davomida Medok bilan teng ravishda raqobatlashdi. Afsonaga koʻra, kagorni rus cherkoviga birlashma marosimi uchun sharob sifatida yukladi (qarang: Rossiyadagi kagor).

XIX asrning oxirida Fransiyaning uzumzorlari Shimoliy Amerikadan olib kelingan phylloxera tomonidan tasodifan yoʻq qilindi. Kaor uzumzorlari bilan bu voqea 1883-1885-yillarda sodir boʻldi. 1956-yil fevral oyida mintaqa qattiq sovuq bilan urildi, bu esa uzumzorlarning bir qismini yoʻqotishiga olib keldi. Ushbu voqealardan soʻng, Malbek xilma-xilligi Kaorda yanada ustunroq boʻldi.

Yana qarang
-----------

* Cahors (mustahkamlangan sharob) — sobiq Rossiya imperiyasi hududida keng tarqalgan shirin (shirin) sharob haqida

Manbalar
--------

1. ↑  „Сайт производителей Кагора (на французском языке)" (deadlink). 28-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2015-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Erik Ruvellak. *Les terroirs du vin de Cahors*. Universitaires de Limoges matbuoti, 2005-yil
* Ferdinand de Laroussilhe. *Les Vins du Quercy*. Girma va Cahors, 1905-yil.
"QIZJIBEK" — qozoq xalq eposi. Qozoq folklorining eng yetuk lirikepik asarlaridan. taxminan 17-asrlarda yaratilgan. Asarda Toʻlagan bilan Qizjibek oʻrtasidagi sof muhabbat ulugʻlangan, ozodlik uchun kurash, sevgiga sadoqat, vatanparvarlik, doʻstlik gʻoyalari ilgari surilgan. Asarning ilk nusxasi (Qadimgi qirgʻiz qoʻshigʻi "Qizjibek") 1887-yilda yozib olingan. "Q"ning turli yillarda yozib olingan 11 nusxasi Qozogʻiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida saqlanadi. Shulardan Qozogʻistonda yozib olingan va 1894-yilda Qozonda nashr etilgan "Qizjibek qissasi" varianti keng tarqalgan. Lekin hajmi va detallarining aniqligi jihatidan 1887-yildagi nusxasi "Q."ning boshqa variantlariga nisbatan mukammalroqhisoblanadi. "Q" qoʻp oqinlar repertuarida uchraydi. Oʻzbekistonda "Q"ning Ergash Jumanbulbul oʻgʻli tomonidan 1927-yilda yozilgan qoʻlyozma nusxasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti folklor arxivida saqlanadi. Asar syujeti asosida Ye.G.Brusilovskiy "Q" operasini yaratgan (1974).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dorothy May Pine** (1920 — 2011) — har bir mamlakatga sayohat qilgan amerikalik dunyodagi birinchi ayol sayohatchi.

U 1920-yil 24-aprelda Kansas shtatining Lawrence shahrida tug‘ilgan va keyingi hayotida „dunyodagi eng yaxshi ko‘rgan joyim nima?" degan savoliga doimiy javobi Kansas shtatining Lawrence shahri bo‘lgan. U Kansas universitetida ovqatlanish boʻyicha diplomga ega boʻlgan va Kappa Phi sororlik aʼzosi edi.

Uning turmush oʻrtogʻi dengiz uchuvchisi edi va juftlik butun dunyo boʻylab koʻplab dengiz bazalarida yashagan. Nafaqaga chiqqanlarida ular juda koʻp sayohat qilishdi va keyinchalik ular 2006-yilda ular Kolorado Senati va Vakillari palatasi tomonidan dunyodagi eng koʻp sayohat qilgan juftlik sifatida eʼtirof etildi.

Dorothy 2011-yil 16-avgustda vafot etgan. U hayotining soʻnggi yillarida Alzheimer kasalligidan koʻp aziyat chekkan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Wanderlust brings distinction: Pair may be most traveled on planet" (en-US). *LJWorld.com*. Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
2. ↑  *Pine.* „Reflections from the world's most-traveled couple".  International Travel News. Qaraldi: 27-oktabr 2019-yil.
3. 1 2 3  „Dorothy May Pine" (en-US). *LJWorld.com*. Qaraldi: 19-sentabr 2020-yil.
4. ↑  *Lintz.* „Is The Media Spreading Fake News?" (en). *HuffPost* (22-may 2017-yil). Qaraldi: 26-oktabr 2019-yil.
**Dorranai Hassan** (2000-yil 31-yanvarda tugʻilgan) — nemis-afgʻonistonlik professional ayol futbolchi, Afgʻoniston ayollar terma jamoasi hamda hozirgi vaqtda Nemis futbol klubi „Herta 03 Zehlendorf" jamoasida darvozabon sifatida faoliyat yuritadi. Hasanning otasi 1972-yilda Afgʻonistondan Germaniyaga oʻqish uchun kelgan va Dorranai Hassan Berlinda tugʻilib oʻsgan.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

### Klubdagi faoliyati

U 2016-yil sentyabr oyida boshida tuzilgan shartnomaga binoan 10-sentyabr kuni „Herta 03 Zehlendorf B" klubida debyut qilgan va asosiy tarkibda maydonga tushib 90 daqiqa davomida oʻynagan. U 2016—2017-yilgi mavsumdan beri Hertha 03 Zehlendorf B jamoasida ketma-ket uchta mavsum oʻtkazgan va jami 18 ta oʻyinda maydonga tushgan, umumiy hisobda1620 daqiqa maydonda boʻlgan. 2016—2017-yilgi mavsumda u oʻz klubi uchun 11er Women LL va Berlin Ayollar ligasida 2017—2018-yilgi mavsumda va 2018/2019-yilgi mavsumda yuqori saviyali oʻyin koʻrsatgan.

### Milliy terma jamoadagi faoliyati

U Afgʻoniston terma jamoasi safida Janubiy Osiyo chempionatida amaldagi chempion Hindistonga terma jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan va jamoasi bilan 5:1 hisobida magʻlub boʻlgan. Koʻpchilik afgʻon ayol futbolchisi kabi u Tolibon muammosi tufayli Afgʻoniston mamlakatidan uzoqroq turishga majbur boʻlgan. Afgʻoniston ayollar terma jamoasining tarixi anchagina yosh boʻlib, u 2007-yilda tashkil etilgan, Hasan yosh tarix va jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biri hisoblanadi. Afgʻoniston terma jamoasi tashkil etilgan yili Pokiston ligasi gʻolibi va 2012-yilda Janubiy Osiyo kubogining yarim finalchisi sifatida ilk muvaffaqiyatlarga erishgan. Jamoa hozirda jahon reytingida 115 ta jamoa ichida 109-oʻrinni egallab turibdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Von Zehlendorf nach Afghanistan" (olmoncha). Qaraldi: 1-noyabr 2018-yil.
2. ↑  „Dorranai Hassan - Player profile - DFB data center" (en-EN). *DFB data center*. Qaraldi: 1-noyabr 2018-yil.
3. ↑  „Dorranai Hassan". *Fupa*.
4. ↑  „Goalkeeper Hassan: from Berlin to the Afghan national team" (inglizcha). *dpa International*. Qaraldi: 1-noyabr 2018-yil.
5. ↑  „Afghanistans Torhüterin kommt aus Zehlendorf" (olmoncha). Qaraldi: 1-noyabr 2018-yil.
**Ko'rishning buzilishi** - bu ko'rish qobiliyatining pasayishi, bu an'anaviy vositalar, masalan, ko'zoynak yoki dori-darmonlar bilan tuzatib bo'lmaydigan muammolarni keltirib chiqaradi.

Buning sababi kasallik, travma, tug'ma yoki degenerativ kasalliklar bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Ushbu ko'rishning yo'qolishi odatda quyidagicha ta'riflanadi:

* 20/60 dan kam tuzatish bilan ko'rish keskinligi yoki markaziy sohada sezilarli nuqson.
* Periferik maydonning sezilarli bir tomonlama yoki heterojen ikki tomonlama vizual nuqsoni, shu jumladan maydon nuqsoni yoki maydonning umumiy siqilishi yoki torayishi.
* Yuqoridagi holatlarning har qandayida eng yuqori kontrast sezgirligining pasayishi.

Ko'rish buzilishiga olib kelishi mumkin bo'lgan ko'z kasalliklari orasida retinal degeneratsiya, albinizm, katarakt, glaukoma, ko'rishning buzilishiga olib keladigan mushak muammolari, shox pardaning buzilishi, diabetik retinopatiya, tug'ma nuqsonlar va infeksiyalar bo'lishi mumkin. Vizual buzilishlar miya va asab tizimining buzilishlaridan ham kelib chiqishi mumkin, bu holda ular odatda kortikal vizual buzilishlar (CVI) deb ataladi. Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining *Doimiy buzilishlarni baholash bo'yicha qo'llanmasi* "tibbiy buzilishlarni baholash uchun standartlashtirilgan, obyektiv yondashuv" ni taqdim etishga harakat qildi. *Vizual tizim* bobi "ko'rish tizimining doimiy ravishda yomonlashishini baholash mezonlarini belgilaydi, chunki u insonning kundalik hayot faoliyatini amalga oshirish qobiliyatiga ta'sir qiladi". *Qo'llanma* bir ko'zning yo'qolishi ko'rish qobiliyatining 25% ni va insonning umumiy zaiflashuvining 24% ni tashkil qiladi;. Ikkala ko'zning to'liq ko'rish qobiliyatining yo'qolishi 100% ko'rish buzilishi va odamning to'liq buzilishining 85% deb hisoblanadi

Vizual buzilishlar hatto rivojlangan mamlakatlarga ham sezilarli iqtisodiy ta'sir ko'rsatadi. Global ko'rish buzilishining muhim qismini oldini olish mumkin. 2010-yilgi Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga asoslangan yangilangan prognozga koʻra, 2050-yilga kelib 40 va undan katta yoshdagi 13 million amerikalik koʻrish qobiliyati past yoki koʻr boʻladi.

1. 1 2  Arditi, A. & Rosenthal, B. (1998). «Developing an objective definition of visual impairment.» In *Vision '96: Proceedings of the International Low Vision Conference* (pp. 331—334). Madrid, Spain: NCE.
2. 1 2  +1902: Medicare [*sayt ishlamaydi*]Vision Rehabilitation Services Act of 2003 HR 1902 IH
3. ↑  medem.comAndoza:Недоступная ссылка
4. 1 2
5. ↑  Taylor, HR; Pezzullo, ML; Keeffe, J.E. (2006) (en). *The*
economic impact and cost of visual impairment in Australia*. **90** ([[British*
journal of ophthalmology]] nashri). pp. 272—275. doi:10.1136/bjo.2005.080986. PMID 16488942.
6. ↑  Agarwal, R (1997), Prevention of visual impairment, British Journal of
Optometry and Dispensing, 5(2), page 48.
7. ↑  Anon (2012), Organization and Institution News, Visual
impairment and blindness increase in over 40 population this past decade,
Optometry and Vision Science, 89(8), 1239.
**Bedreddin Mahmud Bey** (turkcha: *Bedreddin Mahmud Bey*) — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning oʻgli boʻlib, beklikni 1300-1312-yillarda boshqargan.

Tarix
-----

Mahmud Beyning tugʻilgan sanasi nomaʼlum. Ehtimol, 1293-yilda u muhim port hisoblangan Alaya shahriga qarshi yurishda akasi bilan birga qatnashgan. 1277-yilda u mamluk sultoni Beybarsning hokimiyatini tan olib, Ich-il hududini iqto sifatida oldi. Katta ehtimol bilan mamluklar Mahmud Beyni Hulokuiylar davlati bilan boʻlgan jangdagi gʻalabasi tufayli ushbu hududlar unga iqto sifatida berilgan. 1288-yilda karamanlilar moʻgʻullar bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchragach, Koʻniya sultonligi sultoni Masud II hokimiyatini tan oldi. 1293-yilda u Kipr qiroli Genrix II bosib olishga tayyorgarlik koʻrayotgan Alaya shahriga yurishda qatnashgan (boshqa manbalarga koʻra, ushbu harbiy hujumga boshchilik qilgan). Hujum muvafaqqiyatli amalga oshirilib, Alaya Karamanoğulları bekligiga qoʻshib olindi. Bu yerda ham kichik yarim mustamlaka beklik tuzilib, Mahmud akasi Güneri Bey homiyligi ostida shaharni boshqargan.

Bedreddin Mahmud Bey akasi Güneri Beyning 1300-yilda vafotidan soʻng, beklik taxtiga oʻtirdi. U moʻgʻullar va Koʻniya sultonligiga qarshi kurashni davom ettirdi. Taxt uchun kurashayotgan shahzodalarga oʻz dastagini berdi. 1308-yilda u sulton Maʼsud III ning oʻlimidan va Koʻniya sultonligining tugatilganligidan foydalanib, Koʻniyani egallashga harakat qiladi, lekin moʻgʻul noʻyoni bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchradi.

U 1312-yilda vafot etgan boʻlib, Balkusanga dafn etilgan. Undan soʻng, taxtga oʻgʻli Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey chiqdi.

Manbalar
--------

1. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445
2. ↑  Faruk Sümer, „Karamanoğulları", *TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi*, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460.

| Humkdorlik unvoni |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**Güneri Bey** | **Karamanoğulları beki**1300-1312 | Vorisi:**Musa Bey** |
**John Wallace Riddle Jr.** (1864-yil 12-iyul — 1941-yil 8-dekabr) — amerikalik diplomat.

Faoliyati
---------

Riddl 1904-1905-yillarda AQShning Misrdagi bosh konsuli sifatida ishlagan. U 1905-yilda Ruminiya va Serbiyaga Favqulodda va Muxtor Elchi (qarorgohi Buxarestda) lavozimida ishlash uchun yuborilgan.

1906-yil 19-dekabrda AQSh prezidenti Teodor Ruzvelt Riddlni AQShning Rossiyadagi elchisi etib tayinlagan (1907-1909). Riddl 1907-yil 8-fevralda ishonch yorliqlarini topshirib, 1908-yil 8-sentabrgacha ushbu lavozimda xizmat qildi.

Keyinchalik AQSHning Argentinadagi elchisi (1922-1925) boʻlib ishlagan.

Shahsiy hayoti
--------------

Riddl Filadelfiyada Jon Uolles Riddl katta va Rebekka Bler Makklyurning oilasida dunyoga kelgan. U otasining bevaqt vafotidan keyin dunyoga kelgan. Bir necha yil oʻtgach, Rebekka Makklyur Charlz Yujin Flandroga turmushga chiqadi va Minnesota shtatidagi Sent-Polga koʻchib ketadi. Riddl u yerda ikki oʻgay aka-ukasi va oʻgay opa-singlisi bilan birga voyaga yetdi. U 1887-yilda Garvard universitetini tamomlagan, 1890-yilgacha Kolumbiya yuridik fakultetida tahsil olgan. 1893-yilgacha Siyosiy tadqiqotlar instituti va Parijdagi Fransiya kollejida xalqaro huquq, diplomatiya va xorijiy tillarni oʻrgangan.

1916-yilda Riddl amerikalik arxitektor va yirik boylik merosxoʻri Teodat Papa Riddl bilan oila qurdi.

U Konnektikut shtatining Farmington shahrida 77 yoshida vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „John Wallace Riddle".  Office of the Historian, U.S. Department of State. 8-sentabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2009-yil.
2. ↑  „John Wallace Riddle — People — Department History — Office of the Historian".  history.state.gov. 28-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2019-yil.
3. ↑  „U.S. Ministers and Ambassadors to Russia".  Embassy of the United States, Moscow Russia. 30-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2009-yil.

 „arxiv nusxasi". 30-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2022-yil.
4. 1 2  „JOHN W. RIDDLE, 77, EX-DIPLOMAT, DIES; Envoy to Russia, 1906-09, and Argentina, 1921-25, Had Held U.S. Post in Turkey" (en). *The New York Times* (9-dekabr 1941-yil). 28-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2018-yil.
5. ↑  „Theodate Pope Riddle".  Connecticut Women's Hall of Fame. 10-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2009-yil.

 „arxiv nusxasi". 10-oktabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2022-yil.
**Kaipaa** (fin: *Kaipaa*) Suojärvi II — Suojoki uchastkasining 5,5 km masofasida joylashgan faol boʻlmagan temir yoʻl stansiyasi. 1926-yil noyabrgacha stansiya boshi berk koʻchada edi, keyin liniya *Sulkujarvi* stantsiyasiga, bir yildan soʻng (16.10.1927) *eski* Naistenjarvi stantsiyasiga uzatildi. Ulugʻ Vatan urushidan keyin mavjud Suojärvi I — Naistenyarvi uchastkasini rekonstruksiya qilish boshlandi, natijada Kaipaa, Sulkujarvi, Rayasuvanto stantsiyalari yopildi va Naistenjarvi 1400 metr shimolga koʻchirildi. Shu bilan birga, Kaipaa stantsiyasidan ikki kilometr janubda yangi Suojärvi II stansiyasi ochildi, bu asosan yuk tashish maqsadiga ega edi.

Tarix
-----

Dastlab, Suojärvi stansiyasi boshi berk koʻcha sifatida rejalashtirilgan edi. Biroq, 1924-yilda chiziq Suojärvi stansiyasidan bir necha yil oldin arra va fanera zavodi tashkil etilgan Kaipaa qishlogʻigacha uzaytirildi. Shu munosabat bilan kichik stansiya tashkil etildi. Stansiya binosi 1925-yilda fin arxitektori Tore Adolf Xellström (fin: *Thure Adolf Hellström*) loyihasi boʻyicha qurib bitkazildi.

Stansiya ham yuk, ham yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan edi: u hozirgi vaqtda Suoyarvi shahrining chekka hududiga aylangan xuddi shu nomdagi qishloqqa xizmat qilgan. 1926-27-yillarda Kaipaadan Naistenjarvigacha boʻlgan liniya ochildi, shuning uchun kichik yuk stantsiyasining atrofini yirik arra zavodi egallab oldi.

Madaniy meros obyekti — hozirda turar-joy binosi sifatida foydalanilayotgan vokzal binosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Годы открытия станций на линии Маткаселькя — Найстенъярви на финском сайте vaunut.org".
2. ↑  „Список объектов культурного наследия (памятников истории и культуры), находящихся на территории Суоярвского городского поселения Суоярвского муниципального района". 18-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Паспорт станции Кайпаа на railwayz.info". *railwayz.info*. Qaraldi: 6-may 2020-yil.



* „Финский железнодорожный сайт vaunut.org". *vaunut.org*. Qaraldi: 6-may 2020-yil.



* „ст. Кайпаа на схеме Кировской железной дороги, 1943 год" (ru). *www.retromap.ru*. Qaraldi: 6-may 2020-yil.



* „ст. Кайпаа на карте РККА с масштабом от 1:2.5М до 1:100К, 1940 год" (ru). *www.retromap.ru*. Qaraldi: 6-may 2020-yil.

Galereya
--------

* 
*

Havolalar
---------
**Panspermiya** (pan... va sperma) — keng maʼnoda — kosmik boʻshlikda hayotning bir joydan ikkinchi joyga utishi toʻgʻrisidagi gipoteza; tor maʼnoda — hayotning Yerga kosmosdan kelib qolganligi toʻgʻrisidagi gipoteza. P.ni nemis olimi G.Rixter (1865) taklif etgan; shved olimi S.Arrenius (1895) asoslab bergan. Bu gipotezaga binoan, Yerga tirik organizmlar meteoritlar va kosmik chang bilan birga kelib qolgan. Bu taxmin ayrim mikroorganizmlar va ular sporasining radiatsiya, kuchli vakuum va uta sovuklikka juda chidamli bulishiga asoslangan. Lekin hozirgacha mikroorganizmlarning Yerdan tashqarida paydo boʻlishi toʻgʻrisida hech qanday dalil yoʻq (yana qarang Ekzo-biologiya).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"Panteon" (yun. pantheion — ibodatxo-na) — 1) Qad. Rimdagi "barcha xudolar ibodatxonasi" (2-asr). P. yarim doira shaklidagi qirrador gumbazli (diametri 43 m dan oshiq) inshoot. Markazida instituteryerni yoritib turuvchi tuynuk bor (diametri 9 m ga yaqin). Ichki gumbazi hovuzaklarga (kataksimon shaklda) boʻlingan. Kirish tomoni peshtoqli, 16 ta korinf ustunlari (8 tasi peshtoq oldida, qolgani ichkariroqda) bezab turadi. Oʻrta ayerlarda P. cherkovga aylangan. Hozir milliy muzey, unda buyuk italyan sanʼati vakillari (Rafael, B.Perutssi va boshqalar) dafn etilgan; 2) mashhur shaxslar maqbarasi (Rim va Parijdagi P.lar, Londondagi Vestminster abbatligi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Valya Kotik** haykali — Ukrainaning Xmelnitskiy viloyati Shepetovka shahridagi, qahramon-pioner Valya Kotik haykali.

Tarix
-----

Valya Kotik dastlab Xorovitsa qishlogʻida dafn etilgan. Keyin 1944-yil aprel oyida u Shepetovskiy bogʻida qayta dafn qilindi. 1959-yilda uning kuli Shepetovkadagi maktab №4 (u oʻqigan, hozir Vali Kotika koʻchasi[uk], 75-uy) hududiga koʻchirildi va kashshof qahramonga bola shinelda, qoʻlida avtomat qiyofasidagi haykal oʻrnatildi. 1980-yillar oxirida yodgorlik baland jigarrang granit poydevorga oʻrnatilgan byust bilan almashtirildi.

Valentin Kotik uchun 1960-yillarda, Shepetovka shahrining markazida Ostrovskiy nomidagi kinoteatr va N. Ostrovskiy muzeyi yonida yodgorlik oʻrnatilgan. 1970-yillarning oxirida, yodgorlik hozirda joylashgan Markaziy univermag yaqinidagi uning nomi bilan atalgan maydonga koʻchirildi.

Tavsif
------

Yodgorlik jigarrang granit plitalar bilan qoplangan poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning oʻng va chap tomonida uzun poydevor mavjud. Bronza haykalda Valya Kotik koʻtarilgan oʻng qoʻlida granata tutgan holda toʻliq oʻsgan holda tasvirlangan. Poydevorning old qismida granitdan ukraincha soʻzlar oʻyilgan: *"Pioner partizaniga, Radyansk Ittifoqi Qahramoni Vali Kotik, Ukraina kashshoflarining koʻrinishi".* Yodgorlik ustida bir guruh haykaltaroshlar ishlagan: A. Skiba[uk], P. Flit, I. Samotos.

SSSRda, Valya Kotik haykali tasvirlangan koʻkrak nishoni chiqarildi. Ushbu yodgorlik tasviri tushirilgan, pochta konvertlari ham chiqarildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Котик Валя (Котик Валентин Александрович)". 29-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Памяти скульптора Песаха Флита". 2-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* Haqiqiy bola. Vali Kotikning haqiqiy hikoyasi Arxivnaya kopiya
* Tarix boʻyicha qisqa kurs. Pioner-qahramon Valya Kotik Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* Fashizmga qarshi kurashgan Shepetovkaning ikki qahramoni Arxivnaya kopiya
* „Shepetovka, Valya Kotik haykali" koʻkrak nishoni Arxivnaya kopiya
* Katta urushning kichkina qahramoni: Valya Kotik qanday qilib Arxivnaya kopiya
* Vali Kotik 85 yoshda edi -dagi Arxivnaya kopiya(Ukraincha) )
**Vampoa shartnomasi** (xitoycha: 黄埔条约;) Xitoyning Sin sulolasi va Fransiya Qirolligi o'rtasidagi savdo shartnomasi bo'lib, uni Siyin va Teodor de Lagrene 1844-yil 24-oktabrda **L** Archimède harbiy kemasida imzolagan. Bu ko'plab manbalar tomonidan teng bo'lmagan shartnoma hisoblanadi.

Shartlar
--------

Xitoy Nankin shartnomasida va undan keyingi shartnomalarda Angliyaga berilgan imtiyozlarni Fransiya qirolligiga ham berishi kerak edi. Imtiyozlarga fransuz savdogarlari uchun beshta bandargoh ochilishi, Xitoydagi fransuz fuqarolarining ekstraterritorial imtiyozlari, Xitoy-Fransiya savdosiga qat'iy belgilangan tariflar va Fransiyaning Xitoyda konsullarni joylashtirish huquqi kiradi. Fransiya Xitoyda yuqoridagi huquqlarni olish orqali xalqaro savdodagi boshqa raqiblari oldida obroʻsini ham oshirmoqchi edi.

Xristianlikka toqat qilish
--------------------------

Fransiya tomoni avvalgi shartnomalar imzolanganda yetarlicha e'tibor qaratishni ham oʻz oldiga maqsad qilib oladi. Fransiya Bosh vaziri Fransua Gizo Lagrenega faqat Fransiya bilan tijorat shartnomasini muzokara qilish uchun mandat bergan bo'lsa-da, Lagrene 1724-yildan boshlab imperator Yonchjenning Xitoyda nasroniylikni taqiqlashini bekor qilishni ta'minlash orqali Fransiyaning xalqaro obro'sini oshirishni xohlaydi. Shunday qilib, Fransiya Shomdagi kabi Xitoy Fransiya katoliklarning protektoratiga aylanishi mumkin edi. Siyin bilan uzoq davom etgan muzokaralardan so'ng, ularning ko'p qismini Lagrene o'zining tarjimoni Kalleriga ishonib topshirdi. imperator Daoguan 1846-yil fevral oyida Xitoyda nasroniylik amaliyotini qonuniylashtirgan farmon chiqardi. Bu farmon asosida xristion missionerlari Xitoyda bemalol oʻz targʻibotlarini amalga oshirishlari mumkin boʻldi. Bu esa Yevropa mamlakatlari uchun mustamlakachilik gʻoyalarini mahalliy aholi orasida targʻib qilib borish uchun yana bir imkoniyat yaratib bergan edi.

Yana qarang
-----------

* 
* Pekin konventsiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  Andreas Steen: *Deutsch-chinesische Beziehungen 1911-1927: Vom Kolonialismus zur „Gleichberechtigung". Eine Quellensammlung.* Berlin, Akademie-Verlag 2006, S. 221.
2. ↑  Cady, John Frank. *The Roots of French Imperialism in Eastern Asia.* Ithaca, N.Y.: Cornell University Press, 1967.
3. ↑  Grosse-Aschhoff, Angelus Francis J. *The Negotiations between Ch'i-Ying and Lagrené, 1844-1846.* St. Bonaventure, New York: Franciscan Institute, 1950.
**Kogeziya** (lot. cohaesus — yopishgan, birikkan) — bir xil jinsli qattiq yoki suyuq jismlarning molekulalararo taʼsirlashuvi natijasida yaxlit jism boʻlib birikishi. Molekulalararo masofa oshgan sari K. kuchi keskin kamayadi, u gazlarda juda kichik, qattik jismlarda yetarlicha katta. K. jismning mustahkamligini ifodalaydi. Qattiq jism parchalanganda (burgʻilanganda, maydalanganda) yoki suyuqliklar sochilganda, K.ga teskari jarayon sodir boʻladi (qarang Adgeziya).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kultivatsiya** (lot. cultivo — ishlov beraman, yetishtiraman) — ekin qator oralarini, shuningdek, ilgari haydab qoʻyilgan yerni turli mexanizmlar, asosan, kultivator yordamida yumshatish. K.da yer qatlami agʻdarilmay, yuza yumshatiladi va shu bilan bir vaqtda begona oʻtlar ildizi qirqiladi. K. natijasida tuproqning havo, suv rejimi yaxshilanadi va undagi mikrobiologik jarayonlar kuchayadi. Har xil tipdagi ish organlari boʻlgan tirkama va oʻrnatma kultivator bilan dala yeppasiga hamda ekin kator oralari, kvadrat-uyalab ekilgan ekinlar esa uzunasiga va koʻndalangiga K. kilivadi. Ekin qator oralarini yumshatish, odatda, urugʻ unib chiqib, qator bilinganidan soʻng boshlanadi.

Ekin qator oralarini K. qilishda begona oʻtlar yoʻqotiladi, tuproqning mayda kesakcha holga kelishi natijasida nam uzoq, muddat saqlanadi, shoʻr yerdarda esa zararli tuzlar koʻtarilishining oldi olinadi, tuprokda issiqlik va havo almashinishi taʼminlanadi; ekinning iddizlari oziq moddalar va nam bilan doimiy taʼminlanib turishi uchun sharoit yaratiladi. Ertagi K. tuproq ustki qatlamining yaxshi qizishini va qurishini (ayniqsa, yogʻin-sochin koʻp boʻlgan yillari, shuningdek, yer osti suvi yaqin joylashgan sernam yerlarda) taʼminlaydi; oʻsimlikning ildiz shrishi kasaliga chalinishini kamaytirishga sharoit yaratadi. K. tuproq yetilganda boshlanadi, agar K. 3—5 kun kechikib oʻtkazilsa, kesak koʻchadi, nam bugʻlanishi kuchayadi. Masalan, gʻoʻza vegetatsiya davrida (chigit unib chiqqandan boshlab) 4—7-marta (har sugʻorishdan keyin yer yetilishi bilan) K. qilinadi. Gʻoʻza qator oralarining sifatli ishlanishi koʻp jihatdan kultivator ish organlarini toʻgʻri tanlash va ularni oʻrvatishga bogʻliq. Oʻsimlik rivojlanish davrining boshida goʻzalarni K. qilishda kultivatorning chetki ish organlari 6—8 sm, qatorlarning oʻrtasini yumshatadiganlari esa 12—15 sm botadigan qilib oʻrnatiladi; ikkala holda ham 10—12 sm kenglikda himoya zovasi qoldiriladi. Birinchi, ikkinchi va uchinchi K. vaqtida, yaʼni goʻzalarning boʻyi 25—30 sm ga yetguncha himoya zovani yumshatish uchun POP markali rotatsion yulduzchalardan foydalaniladi. Oʻsimlikning zararlanishi hamda mevasi toʻkilib ketishini kamaytirish maqsadida oxirgi K. egat olish va chekanka qilish bilan qoʻshib olib boriladi. Ziyomiddin Artukmetov, Abdurahim Ermatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kofermentlar** [lotincha: *co-* (cum) - birgalikda va fermentlar], koenzimlar — baʼzi fermentlar tarkibiga kiradigan, oksil xossasiga ega boʻlmagan quyi molekulali organik moddalar. K. apofermentlar bilan birikib, katalitik faol komplekslar hosil qiladi. Kimyoviy tarkibiga koʻra, K. alifatik, aromatik, geterotsiklik va turli organik moddalarga xos; koʻpchilik K. vitaminlar (V,, V2, V6, RR va boshqalar) va nukleotidlarning hosilalaridir. K. hayvon va oʻsimlik organizmlari hujayralarida, mikroorganizmlarda bor. Nikotinamidadenindinukleotid (NAD), nikotin amid adenin dinukleotid fosfat (NADF), tiaminpirofosfat (TPF), flavina-denindinukleotid (FAD), koenzim A (KoA), lipoid kislota, adenozintrifosfat kislota (ATF) va boshqa tabiatda eng koʻp tarqalgan K.dir K. preparatlari (ATF, TPF, FAD)dan tibbiyotda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |