recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Epikriz** (qadimgi yunoncha: *ἐπί-κρῐσις* qadimgi yunoncha: *ἐπί-κρῐσις* — *hukm, qaror*) — bemorning ahvoli, tashxisi, kasallikning boshlanishi va rivojlanishining sabablari, davolanishning mantiqiy asoslari va natijalari toʻgʻrisida, davolanish tugaganidan keyin yoki maʼlum bir bosqichda tuzilgan qaror hisoblanadi. Epikriz tibbiy hujjatlarning majburiy qismi deb ham bilish lozim. Kasallikning kechishi va natijalarining xususiyatlariga qarab, epikriz bemorning taxminiy holati haqidagi mulohazani, uni keyingi monitoring zarurligi toʻgʻrisidagi xulosani, tibbiy va mehnat tavsiyalarini oʻz ichiga olishi mumkin. Oʻlim holatida oʻlim sababi deb epikrizda koʻrsatiladi.

Epikrizning mazmuni faqat tibbiyot xodimlari uchun mavjud va u kasbiy maxfiylik qoidalariga yaʼni tibbiy deontologiyaga boʻysinadi.

Epikriz turlari
---------------

Epikrizni davolash zarurati bemorni kuzatishning turli davrlarida paydo boʻladi. Epikriz ambulatoriyadagi bemorning tibbiy kartasiga tibbiy koʻrik natijalarini aniqlash uchun (yiliga 1-2 marta) kiritiladi, shuningdek, agar kerak boʻlsa, bemorni VKKga yuborishda davolanishni davom ettirishni buyurish va kasalxonaga yotqizish tavsiya qilinadi. Bolaning rivojlanish tarixida tibbiy kuzatuv natijalari koʻrinishidagi epikriz bola 1, 3 va 7 yoshga toʻlganda, shuningdek, oʻsmir koʻchirilganda 18 yoshga toʻlganda kiritiladi. Statsionar bemorning tibbiy kartasida (kasallik tarixi) epikrizlar bemorning har 10-14 kunda kasalxonada boʻlish natijalarini (bosqichli epikriz), bemor kasalxonadan chiqarilganda (boʻshatish epikrizi), u qachon boshqa tibbiy boʻlimga oʻtkaziladi (transfer epikrizi) va bemor vafot etgan taqdirda, oʻlimdan keyingi epikriz tuziladi, keyinchalik u patoanatomik epikriz bilan toʻldiriladi.

Birinchi marta tashxis qoʻyilganda, uning asoslanishi epikrizda keltirilgan. Taqdim etilgan davolanish bosqichma-bosqich tavsiflanadi va baholanadi. Agar bemor operatsiya qilingan boʻlsa, behushlik turini, operatsiyaning tabiati va kursini, uning natijalarini koʻrsatiladi. Epikrizning har xil turlari mazmuni va, asosan, yakuniy qismi bilan farqlanadi.

### Epikriz bosqichilari

Epikrizning bosqichlari bemorni kuzatish davriga qarab keng farq qiladi. Noaniq tashxis bilan u eng koʻp mumkin boʻlgan dastlabki tashxisni muhokama qilinadi, asosiy klinik simptomlar va sindromlarni taʼkidlaydi, ular asosida qoʻshimcha diagnostika tadqiqotlari rejalashtirilgan va qoʻllaniladigan dorilarning samaradorligi baholanadi. Tashxis aniqlanganda, bosqich epikrizida tashxisning mantiqiy asoslari, kasallikning rivojlanish bosqichi, uning kechish varianti va boshqalar toʻgʻrisida xulosalar mavjud. Keyingi bosqich epikrizlarida terapevtik choralarning samaradorligi baholanadi. davom ettirish yoki ularni oʻzgartirish kerak. Sahna epikrizasi har 10-12 kunda chiqariladi.

Yana qarang
-----------

* Diagnostika
* Anamnez
* Patogenez

Havolalar
---------

* Tibbiy hujjatlarni amalga oshirishning institutsional standartlari

Manbalar
--------

* Tibbiy maʼlumotnoma: Epikriz
* Tibbiy hujjatlarni amalga oshirishning institutsional standartlari
**Andre** (chex. André) — Chexiyada qizil sharob ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan texnik (sharob) uzum navi.

Kelib chiqishi
--------------

Bu nav 1960-yilda Yaroslav Gork tomonidan Velka Pavlovitsadagi naslchilik stantsiyasida Blaufrankish Saint-Laurent navlarini kesib oʻtish orqali etishtirilgan. Andre ustida ish boshlanishining sabablaridan biri qishloq xoʻjaligi aylanmasida NSDAP aʼzosi Fritz Zvaygelt tomonidan ishlab chiqarilgan bir xil uzumni almashtirish edi, u bir xil navlar yordamida olingan, ammo onalik va otalik tartibi boshqacha boʻlgan bir xil nomdagi uzumlarni almashtirish istagi edi.

Zotan, 1961-yilda navlarni yetishtirish boshlandi va 1980-yilda u Chexoslovakiyaning davlat nav kitobida roʻyxatdan oʻtkazildi. Uzum Xristian Karl Andre sharafiga nomlangan.

Geografiya
----------

Chexiya, Slovakiya va juda oz miqdorda — Germaniyada, Zale — Unstrut hududida keng tarqalgan.

Asosiy xususiyatlar
-------------------

Butalar kuchli. Barglari oʻrta, besh lobli, oʻrta yoki juda ajratilgan, ajinlangan, pastki yuzasida namat turining kuchli tuklari bilan. Petiole chuqurchasi ochiq, liroid va yopiq, yorigʻi bor. Gul ikki jinsli. Klasterlar oʻrta, konusning, tarvaqaylab ketgan, oʻrta zich yoki zich. Mevalar kichik, quyuq binafsha rangga ega. Teri qalin. Pulpasi suvli. Asirlarning pishishi yaxshi. Nav oʻrtacha pishib yetish davridan. Hosildorlik yuqori. Turli xil Yevropa navlari orasida qoʻziqorin kasalliklariga qarshilik koʻrsatilmaydi. Sovuqqa chidamlilik hali ham oʻrganilmoqda.

Qoʻllanilishi
-------------

Turli yuqori sifatli qizil sharob tayyorlash uchun ishlatiladi, bu esa hosilni cheklashni talab qiladi. Sharoblar toʻyinganlik, muvozanat, quyuq qizil ranglar, yovvoyi mevalar hushboyligi, olxoʻri ohanglari bilan ajralib turadi.

Sharoblar saqlash imkoniyatiga ega.

Sinonimlar
----------

Andrea, Semenak A 16-76.

Adabiyotlar
-----------

* Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz. André // Wine Grapes — A complete guide to 1,368 vine varieties, including their origins and flavours (angl.). — Penguin Books, 2012. — ISBN 978-1-846-14446-2.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Wine Grapes 2012. sfn error: no target: CITEREFWine\_Grapes2012 (help)
2. ↑  Situační a výhledová zpráva Réva vinná a víno (2019)
3. ↑  Situační a výhledová zpráva Réva vinná a víno (2019)
4. ↑  Situační a výhledová zpráva Réva vinná a víno (2019)
5. ↑  „Андре (André)" (ru). *Форум виноград* (31-may 2015-yil). 29-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
6. ↑  „VIVC: Andre passport data". 1-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
**Hamid ibn Baqoxoʻja**, Hamid Baqoyev (taxminan 1880 — Buxoro — taxminan 1935) — tarixchi olim, shoir. Ikki tarixiy asar: "Tanzil al-amsal fi zikr bayan al-ahvol" ("Hollar bayoni zikridagi misollar ifodasi"; qisqacha: "Tanzil, 1928) va "Munta-xabi tarix-i Amiron-i mangʻit" ("Mangʻit amirlarining qisqacha tarixi"; qisqacha: "Muntaxab"; 1931 — 32) muallifi.

H. ibn B.ning "Tanzil" asari 4 qismdan iborat boʻlib, uning dastlabki 3 qismi Buxoroning mangʻitlar davridagi tarixini aks ettirgan. Mual-lif dastlabki mangʻit amirlari toʻgʻrisida qisqacha maʼlumot bergach, asosiy eʼtiborni Samarqand chor Rossiyasi tomonidan bosib olingach, bu yerda yuz bergan siyosiy voqealarga qaratadi. Vobkentlik savdogar Sayidboyning savdo-sotiq ishlari bilan Rossiyada boʻlishi, Buxoro amirligidagi iqtisodiy va siyosiy qoloqlik sabablari, amir Muzaffarning rus bosqiniga qarshi turish uchun harbiy yordam soʻrab Usmonli turk sultonligi, Fransiya va Angliyaga murojaat qilishi (mak-tublar yuborishi) asarda keng yoritilgan. Asarning 4-qismida Buxoro bos-qini oqibatlari va BXSR tarixi bayon qilingan.

"Muntaxab"da amir Muzaffar davridan boshlab 20-asrning 1-choragigacha Buxoro amirligida yuz bergan muhim voqealar tasvirlangan. Bu asarlarning qoʻlyozmasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondida saqlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gilon respublikasi** - Rossiya armiyasining Eronga qilgan bosqini (intervensiya) natijasida Gilon viloyatida tuzilgan respublika (1920-yil 4 iyun—1921-yil 7 noyabr). 1920-yil 18 mayda Rossiya floti Eronda sovet rejimini oʻrnatish maqsadida Enzaliga harbiy desant tushirdi. Qizil askarlar Eron mujohidlari bilan birgalikda Gilon viloyatining markazi Rasht sh.ni egallashdi. G. r. tuzilganligi eʼlon qilinib, Kichikxon Mirzo boshchiligida muvaqqat hukumat tashkil topdi. Kichikxon Mirzo qoʻshinida 8000 kishi boʻlib, undan 6000 kishi sovet askarlari edi. Oradan koʻp oʻtmay Kichikxon Mirzo bilan bolsheviklar oʻrtasida ixtilof vujudga keldi. 31 iyulda Gilonda sovet armiyasi Kichikxon Mirzo hukumatini agʻdarib tashlab, Ehsonulloxon boshchiligida Eron kommunistlaridan iborat inqilobiy qoʻmita — revkom tuzishdi. Sovet qoʻshinlari va Eron qizil armiyasi 1 avgustda Menjil sh.ni egallab, Qazvin va Tehronga qarab yurish qildilar. Biroq 15 avgustda ular Kazvin vodiysida inglizlar va shoh qoʻshinlaridan magʻlubiyatga uchrab, 16 avgustda Menjildan ham chekinishdi. Eron shohi qoʻshinlari 24 sentabrda Rashtni kizil askarlardan ozod qildi. G. r. ning hukumat idoralari Enzaliga koʻchirildi. Rossiyadan yetib kelgan kizil askarlarning koʻmagida 22 oktabrda Rasht yana bosib olindi. Shaharni 45000 aholi tark etdi. Noyabr oxirida Rossiyadan yana 3000 jangchi joʻnatildi. Eron qizil armiyasi qoʻmondoni N.F. Gikalo edi. Xalqaro vaziyat keskinlashib ketishidan choʻchigan Rossiya Moskvada Eron bilan shartnoma imzolashga (1921-yil 26 fevral) majbur boʻlgach, qizil askarlarni chaqirib olish majburiyatini oldi.

1921-yil 6 mayda Kichikxon Mirzo yana Gilon hukumatini boshqargan. U Gilondan qizil armiya chiqib ketishini qatʼiyan talab qildi va sotsialistik yoʻnalishdan voz kechdi. Kichikxon Mirzo 19 sentabrda Gilondagi sovet va fors kommunistlariga qarshi ochiq hujumga oʻtdi. Eron shohi qoʻshinlari bilan boʻlgan jangda Kichikxon Mirzo magʻlubiyatga uchradi va noyabrning boshida oʻldirildi. Shoh qoʻshinlari Rasht va Enzalini egalladi, G. r. tugatildi. 1921-yil 9 noyabrda Gilon viloyati Eron shohi maʼmuriyati hukmi ostiga oʻtkazildi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Persii M. A. Zastenchivaya intervensiya. O sovetskom vtorjenii v Iran i Buharu v 1920-1921 gg, 2-izd, M. 1999; Oʻzbekistonning yangi tarixi. Konseptual — metodologik muammolar, T. 1998.

Qahramon Rajabov.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Andranik Madadyan** (ingl. *Andranik Madadian*, arm. **Աճընքոկը Մահադեան**, fors. **آندرانیک مددیان**) - Eronlik arman millatiga mansub qoʻshqichi. 1956-yilning 15-aprel kuni Tehronda tugʻilgan. Andranik Madadyan koʻproq «Andy» taxallusi bilan mashhur.

Biografiyasi va karyerasi
-------------------------

Andranik Madadyan armyan oʻz karyerasini 80-yillarda *Andy&Kouros* dueti tarkibida boshladi. 1985-1992-yillarda ushbu guruhning toʻrtta albomi chiqdi. Ushbu albomlar tufayli Andranik Madadyan butun Eron-Fors pop-musiqasi tarixida eng mashhur qoʻshiqchiga aylandi. 1992-yilda *Kouros* guruhi tarqalib ketdi va Andranik Madadyan yakka sol karyerasini boshladi. Andranik toʻrt marta yilning eng yaxshi Arman qoʻshiqchisi va oʻnyillikning eng yaxshi Fors qoʻshiqchisi deb topildi. Yakka sol karyerasi davomida 15 ta albom chiqardi.

Andranik Madadyan fors, arman, arab, hind, ingliz va ispan tillarini biladi. Hozirda AQSHning Los-Anjeles shahrining arman mahallasida istiqomad qiladi.

Diskografiya
------------

### «Kouros» safida

* 1985: *Khastegari*
* 1988: *Parvaz*
* 1990: *Balla*
* 1991: *Goodbye*
* 2006: *Andy & Kouros Vol. 1*
* 2006: *Andy & Kouros Vol. 2*

### Oʻz albomlari

* 1992: *Beegharar*
* 1994: *Laili*
* 1995: *Tanhaee*
* 1996: *Devoted*
* 1998: *Silk Road*
* 1999: *Nune*
* 2000: *Andy My Heart...*
* 2001: *Yaran*
* 2002: *Khalvateh Man*
* 2003: *Orere Seero*
* 2004: *Platinum*
* 2006: *City of Angels*
* 2007: *Airport*

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-11-01).
* Lovers Website
* Andranik Madadyan YouTube.com

Yana qarang
-----------

* Afshin (qoʻshiqchi)
**Qarqaralar**, qoʻtonlar — laylaksimonlar turkumining oilasi. 32 urugʻi va 66 turi maʼlum. Qutb hududlaridan boshqa hamma joylarda tarqalgan. Oʻzbekistonda 5 uruqqa mansub 8 turi uchraydi. Tanasi 28—140 sm, qanoti 13,5—47 sm, ogʻirligi 1,25— 2 kg. Boʻyni, oyoqlari va barmogʻi uzun, oʻrta barmoq tirnogʻi tishchali. Tumshugʻi toʻgʻri, uchli. Patlari koʻkimtir, kulrang, qoʻngʻir, oq, koʻpincha xolli. Oʻrta mintaqadagi Q. mavsumiy, tropik va subtropik mamlakatlarda oʻtroq yashaydi. Suv havzasi qirgʻoqlaridagi chakalakzorlarda, oʻtloq yoki ochiq yerlarda hayot kechiradi. Boshqa qushlar bilan birga koloniya boʻlib, daraxt, butalar shoxiga yoki qamishdan uya yasaydi. Ikkala jins navbat bilan 2428 kun bosadi. Mayda baliq, baqalar, mollyuskalar, hasharotlar, baʼzan kemiruvchilar, qushlar va boshqalar hayvonlar bilan oziqlanadi. Joylarda baliqchilikka birmuncha ziyon yetkazadi. Oʻrta Osiyo hududida oq qoʻton, qoʻk qoʻton, jiyron qarqara va boshqalar turlari tarqalgan. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hamid Yoqubovich Karimov** (1941.7.1, Toshkent) — patofiziolog olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1998). Tibbiyot fanlari doktori (1979), professor (1980), Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgan (1964). Patologik fiziologiya kafedrasi assistenta, dotsenti (1969—81), professor (1981—88), markaziy ilmiy tekshirish laboratoriya rahbari (1988—90), II Toshkent tibbiyot akademiyasi rektori (1990-yildan). Asosiy ilmiy ishlari toʻqima, hujayra, molekulyar bosqichlarda funksional-metabolik koʻrsatkichlar bilan bogʻliq muammolarni oʻrganishga bagʻishlangan. K. rahbarligida Markaziy Osiyo mintaqasida birinchi mikrotsirkulyasiya laboratoriya si tashkil etildi, unda qon tomir devori fiziologiyasi va patologiyasi oʻrganiladi. "Patologiya" jurnalning bosh muharriri (1998-yildan). Polsha Tibbiyot akademiyasi akademik (2000). "Albert Shveyser" nomli Xalqaro oltin medal bilan takdirlangan (2000).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Patofiziologicheskiye aspekti monooksigennoy sistemi, T. 1994; Urologik oʻtkir xastalik va shikastlanishlarda tez yordam. T. 1994; Nekotorie patologicheskiye aspekti ostrogo pankreatita. T. 1996; Ekzogenniy fibroziruyushiy alveolit v usloviyax jarkogo klimata, T. 1999.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gilli minerallar** - gillarning asosiy tarkibiy qismi boʻlgan va ularning fizik-kimyoviy, mexanik va b. xususiyatlarini belgilovchi suvli silikatlar guruhi. Yer yuzasidagi alyuminiy va magmatik hamda metaformik togʻ jinslari silikatlarining nurash mahsuli. Nurash natijasida nurash va sedimentatsiya muhiti fizik-kimyoviy sharoitlarining oʻzgarishiga bogʻliq holda G.m. ichki tuzilishi va kimyoviy tarkibining bosqichmabosqich oʻzgarishi sodir boʻladi. G. m. zarralarining oʻlchami 0,01 mm dan oshmaydi. Kristall strukturasiga koʻra G.m. qatlamli va soxta qatlamli silikatlarga kiradi. G. m. strukturasidagi kristallkimyoviy farqlar ularning kimyoviy tarkibidagi farqlariga muvofiq keladi. Shu xususiyatlariga koʻra G. m. birbiridan keskin farqlanadi. Masalan, montmorillonitli minerallar juda yuqori oʻzaro modda almashinuv va adsorbsion xossalariga ega, kaolinitli minerallarda esa bu xususiyatlar kamroq namoyon boʻlgan. Gidro-slyudalar guruhiga mansub G. m. qizdirilganda hajmi juda kattalashadi. G. m.ni aniqlashda infraqizil spektroskopiyadan, kimyoviy rentgen, elektron-mikroskopik, termik metodlardan foydalaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Epigenez (maʼnolari).

**Epigenez** (geologiyada) — choʻkindi togʻ jinslarining hosil boʻlgandan keyingi turli oʻzgarishlarga va minerallarning yangidan hosil boʻlishiga olib keluvchi ikkilamchi jarayon. "E." termini 1901—06 yillarda nemis geologlari R.Bek va B. Shteltsner tomonidan kiritilgan. Unga qayta kristallanish, konkretsiyalarning oʻsishi, degidratsiya, gidratatsiya, sementlanish va boshqalar kiradi. E. radioaktivli, rangli va kamyob metallar uchun xarakterli boʻlgan epigenetik konlarning muhim guruhini shakllanishiga olib keladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Andorra
Andorra hukumati tashrif buyuruvchilarga viza talablari qoʻymaydi va kirish uchun faqat pasport yoki Yevropa Ittifoqi milliy shaxsiy guvohnomasini talab qiladi.  Biroq, mamlakatga faqat Shengen mamlakatlari Ispaniya yoki Fransiya orqali kirish mumkin boʻlganligi sababli, birinchi navbatda Shengen hududiga kirmasdan kirish mumkin emas va shuning uchun Shengen vizasi qoidalari *amalda* qoʻllanilishi mumkin. Andorra Shengen hududining bir qismi emasligi sababli, Andorrani tark etganda Shengen hududiga qayta kirish uchun koʻp martalik kirish vizasi talab qilinadi.  Andorrada 90 kundan ortiq qolishni istagan chet ellik mehmonlar yashash uchun ruxsatnomani talab qiladilar. 

Andorra chegaralarida qattiq qanotli samolyotlar uchun aeroportlar mavjud emas, ammo La Massana (Camí Heliport), Arinsal va Eskaldes-Engordanida tijorat vertolyotlari xizmatlariga ega vertolyotlar mavjud.  Andorradan tashqariga uchish uchun chegara nazoratiga borish, vertolyot xizmatlari uchun aeroportga borish lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  „Travel to Andorra". *Ministry of Foreign Affairs - Government of Andorra*. Qaraldi: 30-may 2017-yil.
2. ↑  Travel to Andorra (Govern d’Andorra)
3. ↑  D.1. Residència sense treball: autorització inicial
4. ↑  „Inici - Heliand - Helicopters a Andorra".  Heliand. Qaraldi: 14-may 2015-yil.
**Boysun soyligi** — Boysun tizmasining janubi-gʻarbiy etaklaridagi soylik. Boysun soyligi shimolida Chagʻil togʻlari, sharkda Sherobod-Sariqamish qirlari, janubiy va janubi-gʻarbda baland tepaliklar va past togʻlar bilan oʻralgan. Mutlaq balandligi 1200 m. Boysun soyligida qish unchalik sovuq emas, yoz issiq va quruq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —0,8°, iyulniki 27°. Yillik yogʻin miqdori 445 mm, asosan qish va bahorda yogʻadi. Boysun soyligi ni shimolida Boysun tizmasi etaklaridan va Chagʻil togʻlari yon bagʻirlaridan boshlanuvchi soylar kesib oʻtadi. Bu soylar faqat bahorda toʻlib oqadi, qolgan vaqtlarda qurib qoladi. Boysun soyligida qumoq, shoʻrtob va boʻz tuproqli yerlar koʻp, dehqonchilik qilinadi. Yassi tepalik va qirlarida lalmi bugʻdoy va arpa ekiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boyqobil gʻori** — Qashqadaryo viloyati Qamashi tumaniaati gʻor. Qorasirt togʻi (Hisor tizmasining janubi-gʻarbiy tarmogʻi)ning shimoli-gʻarbiy yon bagʻrida, Oʻradaryo vodiysida joylashgan. 1930 m balandlikda. Yuqori yura davriga mansub gips qatlamlarida hosil boʻlgan.

Gʻorning kirish qismi shimoliy tomonga qaragan, doira shaklida, diametri 4 m ga yaqin. Gʻor egri-bugri boʻlib boshlangan, eni 1,5 m dan 9 m gacha, balandligi 0,5 m dan 15 m gacha. Sahni ichkarisiga tomon bir oz koʻtarilgan. Gʻorda havoning temperaturasi kirish qismida 22°, ichkarisida 9°. Nisbiy namlik 97% (sentabr). Umumiy uz. 240 m, maydoni 1210 m2, hajmi 1440 m3.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oberton** (nem. ober — yuqori va ton) — 1) texnikada — asosiy tonga nisbatan ancha yuqori chastotali murakkab tebranishlar (mexanik, tovush va elektr tebranishlari)dan tashkil topgan ton. O.ni rezonator yordamida ajratish mumkin. Har bir davriy jarayon (tebranish)ni, yaʼni tovush, elektr teb-ranishlari va boshqalarni oddiy tebranish (O.) larga ajratish mumkin. Agar bar-cha O.larning chastotasi asosiy chastota / ga yaxlit koʻpaytmadan iborat boʻlsa (mas, 2/, 3/, ...), bunday O.lar garmoniklar deyiladi; 2) musiqada — asosiy tovush bilan birga paydo boʻladigan va unga boshqacha tus beradigan tovush. Bir ovoz yoki musika asbobini ikkinchisidan ajratishga imkon beradi. O.larning tebranishlar chastotasi asosiy tonikadan 2, 3, 4 va 5-marta yuqori boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qalʼai mir** — koʻp qatlamli yirik shahar xarobasi. Tojikistonning Shahrituz tumanidagi Qubodiyon shaharchasida joylashgan. Kofarnihon daryosining quyi oqimida. Maydoni 275×270 m. Q.M. hududidan 1950—51 yillarda Baqtriya usuliga xos inshoot qoldiqlari va miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalaridan milodiy 1-asrlargacha boʻlgan moddiy madaniyat ashyolari topilgan. Q.M. va unga yaqin boʻlgan Kayqubodshoh shahri xarobalarini tekshirish natijasida Shim. Baqtriya yodgorliklarining dastlabki stratigrafik jadvali ishlab chiqilgan (M.M.Dyakonov). Keyinchalik stratigrafiyaga birmuncha aniklik va tuzatish kiritildi. QM. miloddan av. 6— 4-asrlarga oidligi aniqlandi, 5 tarixiymadaniy davrga boʻlindi (Qubodiyon I—V). Qubodiyon 1 va QubodiyonP bosqichlari oʻrtasidagi katta xronologik uzilish oʻrganildi. Q.M.dan koʻplab sopol idishlar va temir buyumlar topilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qalqovuch** (texnikada) — suyuqlikka (mas, suvga) botirilgan holatda koʻtarilish kuchi va suzuvchanlik xossasiga ega boʻlgan (suyuqlik sirtiga qalqib chiqadigan — nomi shundan) qurilma. Koʻtarmatayanch (gidrosamolyotlar, qalqma koʻpriklar, tashlama toʻrlar, qarmoqlarning qalqma poʻkaklari); gidrometrik (oqim tezligini yoki toʻlqinlar sathini oʻlchash uchun moʻljallangan; mas, mareograflar) hamda suyuqlik yoʻlini ochish va berkitish uchun moʻljallangan (karbyuratorning Q.li kamerasi, vodoprovod tarmogʻi hamda sanitariya texnikasidagi Q.moslamalar) turlarga boʻlinadi. Q.lar, asosan, yengil materiallar (yogʻoch, plastmassa, rezina va boshqalar)dan tayyorlanadi. Q. harbiy ishda, mashinasozlikda, uyroʻzgʻorda, meteorologiya va boshqalar sohalarda keng ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qarnob qalay koni** — Samarqand viloyati Nurobod tumanidagi kon. 1943-yilda ochilgan. 1952—58 yillarmobaynida oʻzlashtirilgan. Kon Qarnob— Lapas regional yorigʻining shim. blokida joylashgan. 20 dan ortiq tik yotuvchi rudali tanalar mavjud boʻlib, ulardan 20–50 m chuqurlikkacha boʻlganlari qadimiy ruda izlovchilar tomonidan va konni keyingi oʻzlashtirish (1940—50 yillar) jarayonida qazib olingan. Rudali tanalar morfologiyasi murakkab — tikka yotuvchi tarmoqlangan tomirlardan iborat boʻlib, oʻlchami 0,3—0,5 dan 1,5–2 m gacha qalinlikda, uz. 100 dan 550 m gacha. Baʼzi zonalari 400 m chuqurlikkacha aniqlangan. Rudalanish bir tekis tarqalmagan, qalayning miqdori 0,1 dan 0,9% gacha. Qarnob qalay konik. gidrotermal konlar tipiga mansub. Ruda atrofi oʻzgarishlarining asosiy tipi— berezitlanish. Rudali jismlar toʻq kulrang kvars va intensiv ravishda berezitlashgan hamda turmalin va sulfidli tomirchali maydalangan granitlardan tarkib topgan. Qarnob qalay konik. rudalariga asosiy mineral — kassiterit 1 mm ga yaqin jigarrang izometrik donachalar va 2–4 mm qalinlikdagi tomirchalar shaklida boʻlib, tarkibida volfram, qoʻrgʻoshin, rux, galliy elementlari bor. Kassiterit xolxol koʻrinishda, ingichka tomirchalar va alohida donalar shaklida uchraydi. Rudali jismlar tarkibida kassiterit 0,3—0,5%, galenit 0,3 — 0,5%, sfalerit 0,1—0,3%, xalkopirit 0,1—0,3%, pirit 1—2% da boʻladi. Ulardan tashqari, varlamovit, mushistonit, akantit, pirargirit, prustit, stannin, tillit, frankeit va boshqalarlardan tarkib topgan. Rudali tanalar tarkibida: qalay— 0,3—0,4%, qoʻrgʻoshin — 0,3%, mis 0,1—0,2%, rux 0,1%, kumush 72 g/t, margimush 0,1%, surma 0,1%ni tashkil qiladi. Rudalanishning tik oʻlchami 500 m dan oshadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Deshifrovka** (frans. dechiffrer -maʼnosini yechmoq) —1) notanish xatlar yoki shifrli yozuvlarni shartli belgilar vositasida oʻqish; qad. yozma yodgorliklarning magʻzini chaqishda qoʻllaniladi. Bunda maxsus usullardan foydalaniladi; 2) yerda olingan fotosuratlar, aero va kosmik fotosuratlar boʻyicha muayyan hududni tadqiq qilish usuli. Samolyot yoki turli xil uchish apparatlarida olinadigan fotosuratlarni D. qilishda biror obʼyektning soni va harakteri uning suratdagi koʻrinishiga qarab aniklanadi. Topografik D. vositasida yer yuzasining relyefi va mahalliy predmetlarning suratlari oʻrganiladi hamda joylar razvedka qilinadi; 3) taktik D.da dushmanning mudofaa inshootlari, oʻt ochish pozitsiyalari, kommunikatsiyalari, aerodromlari, buyruq-nazorat punktlari va b. aniqlanadi; 4) maxsus D. oʻrganilayotgan hudud yer yuzasining geologik tuzilishi, ustki qatlam harakteri (mas, lyoss jinsi), yer osti suvlarining resurelari va shu kabi maʼlumotlarni aniklashni koʻzda tutadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Desná** (Chex talaffuzi: [ˈdɛsnaː]; nemischa:) Chexiyaning Liberets mintaqasida joylashgan shaharchadir. Aholisi: 3100 ga yaqin kishi istiqomat qiladi.

Ma'muriy qismlar
----------------

Desná Desna I, Desna II va Desna III ma'muriy qismlardan iborat.

Geografiyasi
------------

Desná taxminan 9 km (6 mi) sharqda joylashgan Jablonec nad Nisoudan. U Jizera tog'larida joylashgan. Eng baland joyi Novina tog'i dengiz sathidan 804 m (2,638 ft) yuqorida joylashgan. Shahar Desna daryosini tashkil etuvchi Cherná Desna va Bila Desna daryolarining qo'shilish joyida joylashgan. Cherná Desna daryosida qurilgan Sous suv ombori munitsipal hududning shimoliy qismida joylashgan.

Tarixi
------

Desna 1691-yilda graf Maksimilian Desfours II tomonidan asos solingan. Uning nomi Desfoursdorf bo'lishi kerak edi, ammo soddalashtirilgan Dessensdorf nomi qabul qilindi. Deyarli 250 yil o'tgach, uning chexcha nomi Desná deb nomlangan. 1913-yilda Desna bozor shaharchasiga ko'tarildi. 1949-yilda Desnaga o'n bitta qishloq yoki ularning qismlari qo'shildi va hozirgi ko'rinishda munitsipalitet tashkil etildi. 1968-yilda u shaharga aylandi.

Demografiyasi
-------------

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1869 | 1 270 | —     |
| 1880 | 1 807 | +42.3% |
| 1890 | 2 123 | +17.5% |
| 1900 | 2 447 | +15.3% |
| 1910 | 2 347 | −4.1% |
| 1921 | 1 681 | −28.4% |
| 1930 | 1 740 | +3.5% |
| 1950 | 3 516 | +102.1% |
| 1961 | 3 697 | +5.1% |
| 1970 | 3 436 | −7.1% |
| 1980 | 3 372 | −1.9% |
| 1991 | 3 811 | +13.0% |
| 2001 | 3 549 | −6.9% |
| 2011 | 3 130 | −11.8% |
| 2021 | 2 963 | −5.3% |

Transporti
----------

 Bokira Maryamning taxminiy cherkovi
Koleje Dolnoslaskie D21 yo'nalishi Liberetsdan Szklarska Porębaga shahar orqali o'tadi.

Sport
-----

Shaharda TJ Desná havaskor futbol klubi joylashgan.

Diqqatga sazovor joylar
-----------------------

Shaharning diqqatga sazovor joyi - Bokira Maryamning taxminiy cherkovi. U 1903-yilda neogotik uslubda qurilgan.

Taniqli odamlari
----------------

* Tomash Goder (1974-yilda tug'ilgan), chang'idan sakrashchi

Qardosh shaharlar - qardosh shaharlar
-------------------------------------

Desna egizaklar:

* Germaniya Malschwitz, Germany
* Polsha Podgórzyn, Poland

Manbalar
--------

1. ↑  „Historie města" (cs).  Město Desná. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Kostel Nanebevzetí Panny Marie" (cs).  National Heritage Institute. Qaraldi: 6-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Partnerské obce" (cs).  Město Desná. Qaraldi: 18-avgust 2021-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Desna (Yablonec nad Nisou tumani)*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayti

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* NKC: ge128999
* VIAF: 133436422
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 133436422

 |
**Desmont** (qadimgi yunoncha: *Δεσμών*) — yunon mifologiyasida Melanippening tarbiyachisi, Eol va uning rafiqasi Gippaning qizi.

Mifologiya
----------

Afsonalar Desmontning kelib chiqishi haqida gapirmaydi. U haqida ma’lum boʻlgan hamma narsa uning shogirdi Melanippe hayoti bilan chambarchas bogʻliq.

Afsonaga koʻra, Eol qizi Melanippeni Desmontga ishonib topshirgan. Shundan soʻng, u turmush qurish yoshiga etishi bilanoq dengizlar xudosi Poseydonning sevgilisiga aylandi va Melanippe undan homilador boʻlib qoldi. Boshqa versiyaga koʻra esa, uning sevgilisi Amfiktyonning oʻgʻli Iton edi. Tez orada Desmont oʻquvchisining homiladorligi haqida bilib qoldi. Jazo sifatida qizning koʻzini koʻr qilib, boʻsh qabrga qamab qoʻydi. Desmont unga faqat kam miqdorda non va suv olib kelib turdi. Qabrda Melanippe ikkita oʻgʻil (Beot va kichik Eol) tugʻdi. Desmont yangi tugʻilgan chaqaloqlarni Pelion togʻiga olib borishni buyurdi va yovvoyi hayvonlar ularning hidini sezib, yeyishi uchun u yerda qoldirdi. Biroq, egizaklar oʻlimga loyiq emas edi. Ikariyalik choʻpon chaqaloqlarni topib olib ularni oʻlimdan qutqardi. Aka-uka oʻsib ulgʻaygach, otasi Poseydonning buyrugʻi bilan onasini qutqardi va yovuz Desmontni oʻldirishdi.

Bu afsonaning boshqa shakllari ham mavjud. Ularda voqealar biroz boshqacha rivojlanadi, qahramonlarning nomlari ham boshqacha keltiriladi. Shunday qilib, ba’zi versiyalarda qizning ismi Melanippe emas, balki Arna, lekin Desmont emas, balki uning otasi Eol oʻqituvchi sifatida keltiriladi va hokazo. Ammo oʻxshashliklarning koʻpligi sababli, xuddi shu voqea turli yoʻllar bilan tasvirlangan deb taxmin qilish mumkin. Biroq, koʻplab tadqiqotchilar Arnening hikoyasi Melanippe afsonasining oʻzgarishi deb ishonishga moyil boʻlib, Melanippe Arnaning katta buvisi boʻlganligi sababli, biz bir xil genealogik chiziqning turli vaqt darajalarida syujetning takrorlanishi haqida deb oʻylash mumkin.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Десмонт // Мифологическая энциклопедия.
2. 1 2 3  [religion.wikireading.ru/87583 Десмонт] // ВикиЧтение.
3. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. IX: 1, 1.
4. ↑  *Диодор Сицилийский*. Греческая мифология. IV: LXVII (2) // Ancientrome.

Havolalar
---------

* *Гай Юлий Гигин*. Мифы. 150.
* *А. П. Кондрашов*. Кто есть кто в мифологии Древней Греции и Рима. 1738 героев и мифов. — М.: РИПОЛ классик, 2016. ISBN 978-5-386-09554-3 (онлайн-версия).
* *Carlos Parada.* Genealogical Guide to Greek Mythology Greek Mythology Link: Dictionary. — 1997.
**Deselerometr** (de... va lot. celero — tezlashtiraman va ... metr) — transport mashinasining muayyan vaqt birligi mobaynida sekinlashuvi, yaʼni tezligi pasayishini oʻlchaydigan inersion (inersiya hodisasiga asoslangan) asbob. D.da suyuklik, mayatnik yoki prujinaga osilgan yukcha asosiy ish qismi qisoblanadi. Masalan, mayatnikli D.ning asosiy ish qismi shaffof korpusdagi oʻqqa osilgan mayatnik. D.ning koʻrsatuvchi va qayd qiluvchi xillari bor. Rezina qapishgich (biror sirtga taqalganda havo chiqib ketib, shu sirtga yopishib qoladigan moslama) yordamida D. avtomobilning old oynasi yoki old paneliga mahkamlab qoʻyiladi. Bunda mayatnik asbob shkalasidagi nolinchi belgi qarshisidagi vaziyatni egallashi lozim. Avtomobil sekinlashganda inersiya kuchi taʼsirida mayatnik maʼlum vaziyatga ogʻadi va uning shu ogʻish qiymatiga qarab sekinlashish darajasi shkaladan aniklanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avstraliya — Qozogʻiston munosabatlari** — Avstraliya va Qozogʻiston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. Ikkala davlat ham 1992-yil 22-iyunda diplomatik aloqalarni oʻrnatdilar. Avstraliya Qozogʻiston bilan bogʻliq masalalarni Rossiyaning Moskvadagi elchixonasida akkreditatsiyadan oʻtgan elchisi orqali hal qiladi. Qozogʻiston Singapurdagi elchixonasidan Avstraliyaga akkreditatsiyadan oʻtgan va Sidneyda bosh konsullikni mavjud.

Siyosiy aloqalar
----------------

Avstraliya Okeaniya mintaqasida Yangi Zelandiyadan keyin 1991-yilda Qozogʻiston mustaqilligini tan olgan ikkinchi mamlakatdir. 1995-yilda Olmaotada Avstraliya elchixonasi ochilgan, ammo byudjet cheklanganligi sababli 1999-yilda yopilgan. Qozogʻistonning Avstraliyada uchun elchisi Singapurda istiqomat qiladi. 2015-yilda Qozogʻiston Sidneyda bosh konsullikni ochdi.

Avstraliya va Qozogʻiston oʻrtasida bir qator yuqori darajadagi tashriflar boʻlib oʻtgan. 1993-yilda Qozogʻistonning sobiq bosh vaziri Sergey Tereshchenko Avstraliyaga tashrif buyurgan. Avstraliya general-gubernatori Bill Hayden 1994-yilda Qozogʻistonga, Qozogʻiston Prezidenti Nursulton Nazarboyev esa 1996-yilda Avstraliyaga tashrif buyurgan.

2010-yilda Avstraliya tashqi ishlar vaziri Kevin Rud Qozogʻiston Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkilotiga raislik qilgan sammitida qatnashish uchun Ostonaga tashrif buyurgan. Tashqi ishlar vaziri Rud 2011-yil iyun oyida Islom konferensiyasi tashkiloti tashqi ishlar vazirining Ostona shahrida yigʻilishi sababli Qozogʻistonga tashrif buyurdi.

Iqtisodiy aloqalar
------------------

Qozogʻiston Avstraliyaning Markaziy Osiyodagi yetakchi savdo sherigidir. Ikkala mamlakat oʻrtasida 2004-yil 2-iyunda ratifikatsiya qilingan iqtisodiy va tijorat hamkorlik toʻgʻrisida bitim imzolangan. Shunday boʻlsada ikki mamlakat oʻrtasidagi sherikchilik yuqori bosqichlarga chiqmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Foreign embassies and consulates in Australia". *Department of Foreign Affairs and Trade*. Qaraldi: 16-noyabr 2020-yil.
2. ↑  „Australia-Kazakhstan Relations". *Embassy of Australia in Moscow*. Qaraldi: 18-noyabr 2020-yil.
3. ↑  „Kazakhstan country brief" (en-us). *Department of Foreign Affairs and Trade*. Qaraldi: 7-iyun 2018-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Qozogʻiston **Qozogʻistonning xalqaro aloqalari** |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* Braziliya
* Kanada
* Meksika
* AQSH
 | 
Coat of arms of Kazakhstan |
|  |
| Osiyo | 
* Armaniston
* Ozarbayjon
* Bangladesh
* Xitoy
* Hindiston
* Indoneziya
* Eron
* Isroil
* Qirgʻiziston
* Malayziya
* Mongoliya
* Pokiston
* Qatar
* Janubiy Koreya
* Tojikiston
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Avstriya
* Chexiya
* Daniya
* Finlandiya
* Fransiya
* Germaniya
* Gretsiya
* Italiya
* Niderlandiya
* Polsha
* Rossiya
* Serbiya
* Ispaniya
* Ukraina
* Birlashgan Qirollik
 |
|  |
| Okeaniya | 
* Avstraliya
 |
|  |
| Koʻp tomonlama munosabatlar | 
* Yevropa Ittifoqi
 |

 |
**Avstralopiteksimonlar** (Australopithecinae) – odamsimon may-munlarning qirilib ketgan kenja oi-lasi. 3 turi – zinjantrop, parantrop, pleziantrop ma’lum. Pliotsen oxiri va pleystotsen boshlarida yashagan. Suyak qoldiqlari dastlab 1924-yilda Janubiy Af-rikaning Kalahari sahrosidan, keyin-rok, Markaziy Afrikaning Oldovay da-rasi (Tanzaniya), Omo daryo vodiysi (Efi-opiya), Rudolf koʻli va Xadar degan joy yaqinida (Keniya) topilgan. A.ning boʻyi 120–130 sm, tana massasi 30–40 kg, miyasining hajmi 500–600 sm3 boʻlgan, ikki oyokda tik yurgan, tuda boʻlib yasha-gan. A. oʻzlarini himoya qilish yoki hujum qilish uchun tosh, tayoq va suyaklardan foydalangan, degan taxminlar mavjud. Koʻpchilik antropologlarning fikricha, eng progressiv A. (prezinjantroplar) eng kad. tosh qurol yasagan odamlarning dastlabki ajdodi hisoblanadi. A.ning qadimgi odamlarning bevosita ajdodi ekanligi uzil-kesil hal etilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avstralopiteksimonlar" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Avstraliya va Tailand davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Tailand, sariq rangda Avstraliya koʻrsatilgan.
Avstraliya va Tailand oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Tailand oʻzining Kanberradagi elchixonasi va Sidneydagi bosh konsulligi orqali munosabatlarini taqdim etadi. Avstraliyaning Bangkokda elchixonasi bor. Ikki davlat oʻrtasida rasmiy diplomatik munosabatlar 1952-yilda oʻrnatilgan.

 1991-yildan beri Avstraliyadan Tailandga oylik qisqa muddatli sayohatlar
2006-yilda Tailanddagi davlat toʻntarishi paytida Avstraliya tashqi ishlar vaziri Aleksandr Dauner „hukumatning shu tarzda agʻdarilishi bizni jiddiy tashvishga solmoqda" dedi.

Savdo aloqalari
---------------

 1988-yildan beri Tailandga Avstraliya tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya dollari)
 1988-yildan beri Avstraliyaga Tailand tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya dollari).
2003-yilda ikki davlat erkin savdo toʻgʻrisidagi bitim imzolashini eʼlon qildi. Tailand-Avstraliya erkin savdo bitimi (TAFTA) 2005-yil 1-yanvarda kuchga kirgan. TAFTA ikki tomonlama savdo va investitsiyalarni oshirish, biznes harakatchanligini yaxshilash, ilgʻor xalqaro tajribani ragʻbatlantirish hamda bojxona tartib-qoidalari, davlat xaridlari, raqobat siyosati va intellektual mulkni himoya qilish kabi qator sohalarda ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirishga yordam beradi.

2015-yil holatiga koʻra, tovar va xizmatlarning ikki tomonlama savdosi 20,8 milliard Avstraliya dollaridan ortiqni tashkil etdi. 2018-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 17,4 milliard dollarni tashkil etdi. Tailand tomonidan Avstraliyaga 11,5 milliard dollarlik eksport qilingan tovarlarning aksariyati transport vositalari, mashinalar va plastmassalardan iborat.

### Minerallarni eksport qilish

Tailand Avstraliyaning alyuminiy va metalli uchun muhim bozor hisoblanadi. Avstraliya, shuningdek, Tailandga muhim koʻmir yetkazib beruvchi hisoblanadi.

Turizm
------

Tailand har yili 400 000 avstraliyaliklar uchun muhim sayyohlik bozoridir. Avstraliya — Tailand aviatsiya bozori Avstraliyada yuqori 6-oʻrinda turadi Bir qator aviakompaniyalar Avstraliya va Tailand oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslarni amalga oshiradi, jumladan: AirAsia, Jetstar, Thai Airways va Qantas.

Manbalar
--------

1. ↑  „Military seizes power in Thailand, ousts PM". ABC Online (20-sentabr 2006-yil).
2. ↑  „Australia, Thailand agree to trade deal". *Smh.com.au* (20-oktabr 2003-yil). Qaraldi: 22-oktabr 2016-yil.
3. ↑  „Thailand country brief - Department of Foreign Affairs and Trade". *Dfat.gov.au*. Qaraldi: 22-oktabr 2016-yil.
4. ↑  „Thailand-Australia FTA" (en-us). *Department of Foreign Affairs and Trade*. Qaraldi: 13-iyun 2017-yil.
5. ↑  „Minister for Resources and Energy, Minister for Tourism". 14-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2009-yil.
6. ↑  „AirAsia launches direct flights from Brisbane to Bangkok" (7-fevral 2019-yil).

Havolalar
---------

* Tailand-Avstraliya erkin savdo shartnomasi
**Durra**, maylo (Sorghum durra) — donli joʻxorining bir turi, gʻalladoshlar (gʻallagullilar) oilasiga mansub bir yillik oʻsimlik; oziq-ovqat (un, yorma) va yem-xashak (koʻk massa, pichan) ekini. 16 turi mavjud. Boshoqchasi va shakliga qarab quyidagi kenja turlarga boʻlinadi: Efiopiya joʻxorisi (S. durra ssp. aethiopicum); nubiya joʻxorisi (S. durra ssp. nubicum); arabiston joʻxorisi (S. durra ssp. arabicum). Boʻyi 2–3 m ga boradi. Issiqsevar, qurgʻoqchilikka bardoshli. Guli gʻuj joylashib (oq joʻxoriga oʻxshash) roʻvak hosil qiladi. Roʻvagining zichligi, tik oʻsganligi, barmoqsimon toʻpguli bilan oq joʻxoridan farq qiladi. D. AQSH, Afrikaning tropik mintaqalarida, Afgʻoniston, Janubiy Yevropa mamlakatlarida, Yaponiya va Oʻrta Osiyoda ekiladi. Oʻsish davri 3—4 oy. D. su-gʻoriladigan yerlarda gʻalla ekini sifatida ekiladi. D.ning uni deyarli oq. Quruq poyalari chorva mollariga beriladi. Ya shil maysasida zaharli durrin glikozidi, baʼzilarida sianid kislota boʻladi. Shuning uchun mollarga boshqa ozuqalarga aralashtirib berish tavsiya qilinadi (qarang Joʻxori).

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avstriya-Turkiya urushlari** (16-18-asrlar) – Bolqon yarim orolning shimoliy qismi va Vengriya qirolligi hududiga egalik qilish uchun olib borilgan urushlar. Turk qoʻshinlari Vena shahrini qamal qilishi (1529) bilan boshlangan. 1540–47, 1551-62, 1566–68, 1660–64 yillardagi Avstriya-turkiya urushlari natijasida Vengriya qirolligi hududi taqsimlab olindi. 1683–99 va 1716–18 yillardagi urushda Usmonli turk imperiyasi unga qarshi ittifoqchi davlatlar (Avstriya, Polsha, Venesiya, 1686-yildan Rossiya) tomonidan maglub etildi. Turkiya Yevropadagi katta hududlaridan ajraldi. 1737–39 va 1788–90 yil lardagi Avstriya-turkiya urushlari (1735-39 va 1787–91 yillardagi Rossiya-Turkiya urushlari bilan qoʻshilib ketgan) Avstriya uchun muvaffaqiyatsiz tugagan, natijada Turkiya Serbiya va Valaxiyaning bir qismini qaytarib olishga erishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Avstriya-Turkiya urushlari" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Desikantlar** (lotincha: desicco — quritaman) — yetilishini tezlashtirish (5—7 sutka) va hosil yigʻim-terimini osonlashtirish uchun oʻsimliklarni ildizi bilan quritishga, desikatsiyata moʻljallangan kimyoviy moddalar. Pestitsidlar guruhiga kiradi. D. oʻsimlik toʻqimalarini suvsizlantiradi va hayot faoliyatini butunlay toʻxtatadi. D. gʻoʻza, sholi, kartoshka, kungaboqar, qand lavlagi urugʻligi, soya, kanakunjut va b. ekinlar hosilini yigib-terib olishdan kamida 10 kun oldin oʻsimlikni quritishda qoʻllaniladi. Masalan, D. taʼsirida gʻoʻzaning barcha vegetativ organlari quriydi, koʻsaklarning yetilishi va ochilishi tezlashadi, ammo yetilgan tola va chigitga zarar yetmaydi. D. sifatida asosan magniy xloratnpng 60% li suvda eriydigan kukuni (20– 25 kg/ga) va kalsiy xlorat-xloridning (35–40 kg/ga) 42% suvli eritmasi, reglon ishlatiladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad Mahdi al-Javohiriy** (arabcha:  1899 yil, Najaf, Iroq — 1997 yil 26 iyul, Damashq, Suriya) — iroqlik shoir.

Biografiya
----------

1899 yilda Iroqning Najaf shahrida tug'ilgan. Shia imomi oilasidan chiqqan. Uning otasi Abdul Husayn Najafda diniy rahbar boʻlgan va oʻgʻlining ishini davom ettirishini xohlagan. U oʻgʻlini arab tili grammatikasi, ritorika, fiqh va boshqalar boʻyicha taniqli mutaxassislarga yubordi. U bolaligidanoq adabiyotga moyilligini koʻrsatdi. 1920-yilda u Britaniya hukumatiga qarshi inqilobda qatnashgan.

Qisqa muddat qirol Faysal I saroyida Protokol bo‘limi kotibi bo‘lib ishladi. U 1925-yilda nashr eta boshladi. Ijtimoiy va siyosiy faoliyatda faol ishtirok etgan. U bir necha bor Iroq Yozuvchilar uyushmasi rahbari etib saylangan.

1948-yilda al-Vasba qo‘zg‘oloni chog‘ida akasi Ja’farning o‘ldirilishi uni eng mashhur she’rlaridan biri "Jafar akam"ni yozishga undagan. 1955 yilda Suriyaga koʻchib oʻtgan. 1958 yil Iroq inqilobidan keyin qaytgan.

Ijtimoiy oʻzgarishlarga daʼvat etgan al-Javohiriy ijodida markaziy oʻrinni monarxiyaga qarshi mavzular egallaydi. Al-Javohiriyning she’riy tilida arxaizmlar gazeta markalari va siyosiy lug‘at bilan uyg‘unlashgan. Uning she’riyati ezgulik va adolat davri boshlanishiga ishonch, idealistik optimizm bilan sug‘orilgan.

Asarlari
--------

* "Tuygʻular va his-tuygʻular oʻrtasida"
* "Jafar akam"
* "Arab xalqi qahramoni Adnan al-Malik xotirasi",
* "Port Said"
* "Ustun qasidasi" anʼanaviy shaklda yozilgan, Qurʼon, hadislar, arab mumtoz sheʼriyati va hikmatlaridan oʻz ichiga olgan qasidadir.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* *Chukov B.V.* Asr bilan bir qatorda: Iroq qirolligi va Iroq Respublikasida arab adabiyoti tarixi. M. 2006 yil.