**Batura Sar** ( urdu: بتورا سر ), shuningdek, **Batura I** deb ataladi, Yerdagi 25-eng baland tog' va Pokistonda 10-eng baland tog'dir. Bu Qorakoram tizmasining eng g'arbiy pastki tizmasi bo'lgan Batura Muztog'ining eng baland cho'qqisi. U Batura Muztog'ining umurtqa pog'onasining doimiy baland qismi bo'lgan **Batura devorining** cho'qqisini tashkil qiladi.

Bu choʻqqi nomining muqobil shakllari Batura, Batura I va Batura I Sharqidir.

Manzil
------

Batura Sar va Batura devori Batura Muztog'ining o'rtasiga yaqin joyda, Xunza-Nagar daryosining g'arbiy qismida joylashgan Qorakoramning yagona qismi bo'lgan Bar vodiysi Nagar va Gojal Xunza o'rtasida joylashgan. Daryo Batura Muztogʻining janubi-gʻarbiy, gʻarbiy va shimoli-gʻarbiy tomonlari atrofida egri buriladi. Batura devori Gojal hunza va Bar vodiysi Nagarni ikkiga ajratadi. O'z navbatida, Yuqori Xunza ( Gojal vodiysi ) Gilgit-Baltistonning Hunza tumanida joylashgan.

Diqqatga sazovor xususiyatlar
-----------------------------

Batura Sar dunyodagi eng baland tog'lardan biri bo'lishidan tashqari, Qorakoram tizmasidagi ikkinchi eng ko'zga ko'ringan cho'qqidir. U Qoraqoʻramning shimoli-gʻarbiy chekkasida joylashgani uchun dunyoda undan baland choʻqqi shimolda ham, gʻarbda ham yoʻq.

Batura devori uzoqligi bilan ajralib turadi (taxminan 11,3 km) va 7000 m dan ortiq baland tizma. Batura juda qirrali cho'qqi, o'tkir shpil emas.

Tarix
-----

Batura Muztog'ida toqqa chiqish Qorakoramning boshqa qismlariga qaraganda kechroq boshlangan va Batura Sarning balandligiga qaramay, unda toqqa chiqish harakati kam kuzatilgan.

Mattias Rebitsch ismli alpinist (Neate tomonidan) 1954 yilda muzlik zonasida bo'lganligi qayd etilgan (bu cho'qqining shimoliy tomonidagi Batura birinchi muz oqimidir). 1959 yilda uch britaniyalik va ikki nemis alpinistlari cho'qqiga chiqishga urindilar, ammo ularning barchasi qor ko'chkisi ostida halok bo'lishdi. Ba'zi alpinistlar cho'qqiga yaqinlashgan bo'lishi mumkin.

Toqqa chiqish
-------------

Birinchi ko'tarilish yo'li yuqorida ko'rsatilgan. Birinchi ko'tarilish partiyasi muzning 50 gradusgacha bo'lganligini xabar qildi, ammo ular har qanday keng qamrovli arqonlardan foydalanishni qayd etmaydilar. Ular asosiy qiyinchilik sifatida ob-havo va takroriy bo'ronlarni qayd etishdi.

Eslatmalar
----------

1. **^**  This uses a cutoff of 500 m prominence, or re-ascent.

Yana qarang
-----------

* Pokistondagi tog'lar ro'yxati
* Qorakoram va Hindukush ultralari ro'yxati

Batura Sar haqida kitoblar/risolalar/xaritalar
----------------------------------------------

* *Yuqori Osiyo: Jill Neyt tomonidan 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi* ,ISBN 0-89886-238-8
* *Batura Mustag* (eskiz xaritasi va risola) Jerji Vala, 1988 yil.
* *Jerji Vala tomonidan Qorakoramning orografik eskiz xaritasi*, 1990 yil. Shveytsariya Alp tog'larini tadqiq qilish jamg'armasi tomonidan nashr etilgan.
* *American Alpine Journal* 1977, p. 273-274
* *American Alpine Journal* 1989, p. 262

Havolalar
---------

* Himoloy indeksi
* Batura Muztaghning bosiladigan xaritasi
* Himoloy uchun DEM fayllari (SRTM maʼlumotlarining toʻgʻrilangan versiyalari; "Batura Sar" plitasini qidiring)
* Shimoliy Pokiston - Google Earthdagi shaharlar, qishloqlar, cho'qqilar, muzliklar, daryolar va kichik irmoqlarning juda batafsil belgilari Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-02-04).