recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shaxalilov Shamansur Shaxalilovich** (1949) — o‘zbek olimi va diplomati. Oʻzbekistonning Rossiya va Ukrainadagi sobiq elchisi.

Biografiya
----------

1949-yilda tugʻilgan. 1973-yilda Toshkent universitetining tarix fakultetini tamomlagan. Tarix fanlari doktori.

1973-yildan 1985-yilgacha — Toshkent tarix muzeyi o‘qituvchisi, maʼruza guruhi rahbari, direktor o‘rinbosari.

1985-yildan 1987-yilgacha — Kommunistik partiya tarixi instituti katta ilmiy xodimi.

1987-yildan 1989-yilgacha — O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Qo‘mitasi huzuridagi Badiiy fanlar akademiyasi katta o‘qituvchisi.

1989-yildan 1990-yilgacha — Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasining oʻqituvchisi.

1990-yildan 1992-yilgacha — Ijtimoiy-siyosiy muammolar instituti direktori.

1992-yildan 1993-yilgacha — Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchixonasi maslahatchisi, maslahatchi-elchisi.

1993-yildan 1994-yilgacha — Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti sektor mudiri, O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligining MDH davlatlari boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari.

1994-yildan 1998 yilgacha — Oʻzbekistonning Rossiyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

1998-yildan 2002-yilgacha — Oʻzbekistonning Ukrainadagi favqulodda va muxtor elchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  uk:Українська дипломатична енциклопедія: U 2-x t./Redkol.:L. V. Guberskiy (golova) ta іn. — K.:Znannya Ukraїni, 2004 — T.2 — 812s. ISBN 966-316-045-4
**Alisher Anvarovich Aʼzamxoʻjaev** (1957-yil 10-aprel, Toshkent) — oʻzbek diplomati. 2017-yildan Oʻzbekistonning Turkiya va Bolgariya Respublikalaridagi favqulodda va muxtor elchisi, 1995—1998-yillarda O‘zbekiston Respublikasining Ukrainadagi Muvaqqat ishlar vakili.

Biografiya
----------

1957-yil 10-aprelda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Toshkent Davlat universitetining yuridik fakultetini tamomlagan.

"Mikond" zavodi partiya qo‘mitasi kotibi bo‘lib ishlagan.

SSSR Oliy Kengashining oxirgi chaqiriq deputati, SSSR Oliy Kengashi Respublikalar Kengashining aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining xalq deputati, faxriylar va yoshlar ishlari boʻyicha qoʻmitasi rahbari bo'lgan.

1995—yildan 1998—yil noyabrigacha — Oʻzbekiston Respublikasining Kiyevdagi Muvaqqat ishlar vakili.

1998—yildan 2000—yilgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining MDH mamlakatlari boshqarmasi boshlig‘i.

2000—yildan 2012—yilgacha — „Crown Furniture LTD" xorijiy korxonasi bosh direktori.

2012—2017 — „Omad yulduzi" MChJ bosh direktori.

2017-yilning iyulidan sentabriga qadar — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining MDH davlatlari va Rossiya bilan hamkorlik boshqarmasi boshlig‘i.

2017-yil sentyabrdan — O‘zbekiston Respublikasining Turkiya Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi.

2018-yildan — O‘zbekiston Respublikasining Bolgariya Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi.

Rus, ingliz va turk tilini yaxshi biladi.

Uylangan, to‘rt farzandi bor.

Manbalar
--------
**Oqtumshuq burni** - Orol dengizining gʻarbiy sohilida, Ustyurt platosining sharqida joylashgan burun. Oqtumshuq koʻtarilmalar zonasi Kassarma antiklinalining eng baland joyida tektonik, denudatsion va abrazion jarayonlar natijasida vujudga kelgan. Yuqori boʻr va eotsenning kulrang, oqsariq ohaktosh va gillaridan tashkil topgan. Dengizga ancha kirib borib, dengiz suvi yuzasidan tik koʻtarilgan. Yon bagʻirlarida surilma izlari saklangan. Yuzasida jarliklar va karst boʻshliklari bor. Iklimi keskin kontinental. Yilning oʻrtacha temperaturasi 9,2°, yanvarniki —8, iyulniki 26°. Yillik yogʻin miqdori 100–122 mm. Tuprogʻi surqoʻngʻir, oʻsimligi siyrak; shuvoq, qirqboʻgʻin, kavrak va boshqa oʻsimliklar oʻsadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Andrey Yuryevich Podolyanchik** (ruscha: *Андрей Юрьевич Подолянчик*; 6-avgust 1981-yil, Dnepropetrovsk, Ukraina SSR) — rus va ukrainalik futbolchi.

Biografiya
----------

Nijniy Novgorod futbol klubining tarbiyalanuvchisi. Mahalliy „Elektronika" jamoasida oʻynagan. Keyinchalik ikkinchi divizionning bir qator boshqa jamoalarida oʻynadi: „Nosta", „Gazovik" (Orenburg), „Nefteximik", „Chelyabinsk", „Sokol" (Saratov).

2007-yili Buxoro klubi safida Oʻzbekiston oliy ligasida oʻynagan, 29 oʻyin oʻtkazib, ikkita gol urgan.

2011-yil qishida Ryazanning „Zvezda" klubiga qoʻshildi.

Ukrainada mintaqaviy darajada ishtirok etgan havaskor jamoalarda oʻynadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Профиль футболиста на сайте ПФК «Сокол» (Саратов)". 2018-yil 20-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-mart.
2. ↑  Aleksandr Guщin: „Porajeniya v posledney igre ne zaslujivali" /// Ofitsialniy sayt FK „Tekstilщik" — 03.03.2011
3. ↑  „Андрею Подолянчику-35". 2018-yil 20-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-mart.
**"Ryodan"** yoshlar submadaniyati bo‘lib, uning ishtirokchilari manga va anime (yapon komikslari va multfilmlari) "Hunter x Hunter"dan ilhomlangan. Ushbu guruhdagi o‘smirlar uzun qora soch va katakli shim bilan ajralib turadi. Shuningdek, ularning kiyimlarida "4" raqami tushirilgan o‘rgimchak rasmi ham tasvirlangan. Anime va mangada "Geney Ryodan" yoki "O‘rgimchaklar" deb nomlangan jinoiy to‘da mavjud va o‘rgimchak ularning ramzi hisoblanadi.

https://www.osnmedia.ru/?post\_type=post&p=1140605

Dastlab "Ryodan" harakati internetdagi bir nechta virtual jamoalardan tashkil topgan. Ular anime muxlislari bo‘lib, jamoada Yaponiya animelarini muhokama qilgan. Biroq ayni paytda "Ryodan" harakati turli darajadagi tan jarohati yetkazish, birovning mulkiga zarar yetkazishni ko‘zlagan.

"Ryodan" harakati asosan o‘smirlardan iborat bo‘lib, ularning eng kichigi 15 yoshda. Rossiyada "Ryodan" submadaniyati "VKontankte" ijtimoiy tarmoqda ham bir nechta jamoalarga ega. Ularning eng kattasi 193 mingga yaqin obunachiga ega.

"Ryodan" harakati ishtirokchilari o‘z nishonlarini aniqlab, savdo markazlarida ommaviy mushtlashuvlar, tartibsizliklar uyushtiradi. Rossiyada so‘nggi kunlarda ommaviy mushtlashuvlarda qatnashgani uchun 450 ga yaqin o‘smir, Belarusda esa kamida 200 kishi hibsga olingan. Ushbu submadaniyat vakillari bilan Qozog‘istonda va Ukrainada ham profilaktika ishlari amalga oshirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Ryodan" qanday harakat va u nima uchun xavf tug‘diradi?". *daryo.uz*, s. 1-2. Qaraldi: .
2. ↑  „"Ryodan" qanday harakat va u nima uchun xavf tug‘diradi?". *daryo.uz*, s. 2. Qaraldi: .
**Paxta tozalash sanoati mashinasozligi** — paxta tozalash sanoa-piat mashina-texnikalar bilan taʼminlaydigan ogʻir mashinasozlik tarmogʻi. Paxta tayyorlash maskanlari, paxta to-zalash zavodlari uchun texnologik qurilmalar (paxtani tayyorlash, quritish, tozalash, saklashda qoʻllaniladigan mashi-nalar va mexanizmlar), arrali va joʻvali (valikli) jin mashinalari, linterlar, tola tozalagichlar, chigit saralash va tozalash mashinalari, transportyorlar, paxta gʻarambuzgichlari, paxta uzatkichlar, tunnel ochish mashinalari, paxta gʻaramlarini shamollatish va chang tutish mashinalari, shuningdek, kanopni kayta ishlash mashina va qurilmalari (jami 50 nomdan ortiq mahsulotlar) ishlab chiqaradi.

Oʻzbekistonda Paxta tozalash sanoati mashinasozligism. korxonalari Oʻzbekiston mashinasozlik korxonalari uyushmasi — "Oʻzmashsanoat" tarki-bida jamlangan. Tarmoqda "Oʻzpaxtamash" aksiyadorlik jamiyati (sobiq Toshkent mashinasozlik zavodi, 1947), Andijon "Tojmetall" aksiyadorlik jamiyati (1970), Samarqand "Paxtamash" (1956) va Kattaqoʻrgʻon "Paxtamash" aksiyadorlik jamiyatlari, (1939; 1966-yildan paxta tozalash asbob-uskunalari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan), Chustdagi "Olmospaxtamash" aksiyadorlik jamiyati (1974), Toshkent "Paxtajin KB" aksiyadorlik jamiyati paxta tozalash uskunalari konstruktorlik byurosi (1953) bor.

Ishlab chikarilgan mashina va mexanizmlar MDH dagi paxtakor mamlakatlar va bir nechta chet mamlakatlarga chikariladi. Tarmoqdagi yirik korxo-na "Uzpaxtamash" aksiyadorlik jamiyati (Toshkent mashinasozlik zavodi) 1947-yilda ishga tushirilgan. 3-d 1951-yildan paxta tozalash sanoati uchun texnologik uskunajihozlar va ehtiyot qismlar ishlab chiqarishga ixtisoslashtirildi ("Tosh-paxtamash2"). Korxona 2002-yilda "Uzpaxtamash" nomini oldi.

Oʻzbekistonda 1978-yilda paxtani kayta ishlash boʻyicha potok liniyalari ishlab chikarildi va paxta tozalash sanoatidajoriy qilindi. "Mehnat" va RX-1 tola tozalagich mashinalari Zagreb (1977), Plovdiv (1979) xalqaro yarmarkalarining oltin medaliga sazovor boʻlgan.

Yana q.
-------

* Mashinasozlik sanoati

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Uncle Benʼs ( Ingliz — "Ben amaki" ) - sekin pishiriladigan guruch va tegishli ovqatlar brendi ; Mars korporatsiyasiga tegishli.

Brend birinchi marta parabolid guruch[en] jarayonini ishlab chiquvchilari Frensis Rojers va Хуценлауб, Эрих [Эрихом Хуценлаубом; Erich Huzenlaub] Erich Huzenlaub edi. 1940-yillarda Konverted Rays va Mars korporatsiyasi Xyustonda qo'shma korxonaga kirishdi, u yerda brend mahsulotlarining aksariyati ishlab chiqarilgan. 1946-yildan beri mahsulot qadoqlash logotipida babochka taqqan afro-amerikalik tasvirlangan bo'lib, u "Ben amaki" qiyofasini ifodalaydi, Chikagodagi mehmonxonalardan birining bosh ofitsianti prototipga aylandi , deb ishoniladi.

1959-yilda Mars konvertatsiya qilingan guruch asoschilarining aktivlarini sotib oldi va tovar belgisi va patentlarga to'liq egalik qildi.Uncle Benʼs guruch i1950-yillardan 1990-yillargacha AQShda eng koʻp sotilgan guruch edi .

Brendli guruchdan tashqari, boshqa qaynatilgan don mahsulotlari, shuningdek, konservalangan souslar versiyasini ishlab chiqariladi.

2020-yil iyun oyida irqchilikka qarshi norozilik namoyishlari fonida Uncle Benʼs brendiga egalik qiluvchi Mars korporatsiyasi afro-amerikalik tasvirlangan brend logotipini oʻzgartirishini eʼlon qildi

Manbalar
--------

1. ↑  „Uncle Ben's изменит логотип с афроамериканцем на фоне протестов против расизма" (ru). *The Insider* (18-iyun 2020-yil). 21-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2020-yil.

Havolalar
---------

* Uncle Benʼs brendi (Wayback Machine saytida 2021-03-09 sanasida arxivlangan) -da arxivlangan
**Pyotr Konstantinovich Gryaznov** (1903-1969) – huquqni muhofaza qilish organi xodimi. URKM boshligʻi va Sharqiy Sibir mintaqasidagi NKVD uchligi aʼzosi, mayor.

Hayoti
------

Pyotr Gryaznov 1903-yil 26-iyunda Kovrovskiy tumani Semenigino qishlogʻida (Vladimir viloyati, Rossiya imperiyasi) tugʻilgan. Davlat xavfsizlik organlarida xizmat qilgan. Irkutsk viloyati jinoyat qidiruv boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan. 20-dekabrdan boshlab OGPUning Uraldagi vakolatli vakilining URKM boʻlimi boshligʻi sifatida roʻyxatga olingan. Keyin Sharqiy Sibir hududi boʻyicha URKM boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan.

1936-yil 27-sentyabrdan hibsga olingunga qadar NKVD boshligʻining yordamchisi va URKM boshligʻi, Sharqiy Sibir mintaqasidagi uchlik aʼzosi boʻlib ishlagan.

1938-yil 29-iyunda hibsga olinib, RSFSR Jinoyat kodeksining 58-moddasi 1-bandi „a", 58, 2, 58-bandi, 8, 58-bandi, 11-bandi (xiyonat, terrorizm, aksilinqilobiy tashkilot bilan ayblangan) bilan partiyadan chiqarilgan. 1940-yil 29-yanvarda uning ishi NKVD qoʻshinlari harbiy prokuraturasi tomonidan yopilib, ozod qilingan va reabilitatsiya qilingan.

Kamishlov nomidagi harbiy piyodalar bilim yurtini va V. I. Lenin nomidagi Toshkent oliy qoʻshma qurollar qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. 1941-yil sentyabr oyida Sverdlovskdagi Stepan Razin koʻchasidagi harbiy gospitalga komissar etib tayinlangan. Keyin frontga ketib, Polsha, Chexoslovakiya, Uchinchi reyxni bosib oʻtgan. 1947-yilda esa qaytib kelgan.

1945-yilda 2-Belorussiya fronti Qizil Armiya uyida tashviqot mashinasining boshligʻi va oʻqituvchisi boʻlgan.

Oliy Oliy qoʻmondonlik shtabida va frontning siyosiy boʻlimida xizmat qilgan. Shuningdek, SGV PU ofitserlari uyida (Shimoliy kuchlar guruhining siyosiy boʻlimi) ishlagan.

Urush tugagandan soʻng, DOSAAFning Sverdlovsk shahar qoʻmitasini boshqargan.

Pyotr Gryaznov 1969-yil 1-fevralda vafot etadi. Yekaterinburgdagi Shirokorechenskoye qabristoniga dafn etilgan.

### Unvonlari

* politsiya kapitani, 07.11.1936;
* kapitan;
* mayor.

### Mukofotlari

* „Varshava ozodligi uchun" medali, 17.01.1945.
* „Kenigsbergni qoʻlga olganlik uchun" medal, 04/10/1945.
* Oder, Nisa, Boltiqboʻyi uchun medal.
* „Germaniya ustidan gʻalaba uchun" medal, 08.03.1945.
* Cheka-OGPUning faxriy xodimi (XV) nishoni, 20.12.1932.
* Qizil Yulduz ordeni, № 1085219, 03/08/1945.
* II darajali Vatan urushi ordeni, № 696836, 24.09.1945.
* Qizil Bayroq ordeni, № 230873.
* „Mehnat jasorati uchun" medali, 28.10.1967.
* Ikkinchi jahon urushining 20 yilligi mehnat fronti aʼzosi.
* Ikkinchi jahon urushining 30 yilligi mehnat fronti aʼzosi.
* Ikkinchi jahon urushining 40 yilligi mehnat fronti aʼzosi.
* „Jasoratli mehnati uchun" medali. V. I. Leninning 100 yilligi munosabati bilan, 1970-yil.
* Ikkinchi jahon urushidagi gʻalabaning XX yilligi medali, 05.07.1965.

Manbalar
--------

1. ↑  „Грязнов Петр Константинович". 2023-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 22-mart.
2. ↑  Gryaznov Pyotr Konstantinovich

Havolalar
---------

* Biografiya
* Gryaznov Pyotr Konstantinovich
TABUN (nem. Tabun) (CH3)2N (C2H5O)P(O)CN — sianofosfat kislota dimetilamidining etil efiri. Mol. m. 162,13. Rangsiz suyuqlik; suyuqlanish temperaturasi —50°, qaynash temperaturasi 230° ga yaqin (parchalanadi), uchuvchan, zichligi 1087 kg/m³ (20° da). Suvda oz, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Fosfor oksixlorid ROS13 ga dimetilamin gidroxlorid, etil spirti va kaliy sianid taʼsir ettirib olinadi. T. nervni falajlaydigan zaharlovchi modda. Havodagi miqdori 0,3 mg/l boʻlganda 1 min.da, 0,01 mg/l boʻlganda 2 min.da, konsentratsiyasi 50 – 70 mg/kg li suyuq tomchi holdagisi teriga tekkanda kuchli zaharlanish roʻy beradi va oʻlimga olib keladi. T.dan saqlanishda protivogaz va himoya kiyimi kiyish zarur.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Botir Poʻlatovich Yusupov** (1961 yil 17 sentyabr) — oʻzbek diplomati. O‘zbekistonning Ukrainadagi muvaqqat ishlar vakili.

Biografiya
----------

1961-yil 17-sentyabrda tugʻilgan. Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutini tamomlagan. Butunrossiya tashqi savdo akademiyasini tugatgan. Ingliz va rus tillarini biladi.

1990-1995 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar va savdo vazirligining „Interaloqa" tashqi savdo uyushmasida turli rahbarlik lavozimlarida ishlagan.

1995-2000 — O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki huzuridagi „Davlat belgisi" davlat ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktorining tashqi iqtisodiy aloqalar va marketing bo‘yicha o‘rinbosari.

2000-2007 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligining „O‘zmarkazimpeks" davlat aksiyadorlik tashqi savdo kompaniyasi boshqaruvi raisining o‘rinbosari.

2007-2009 — O‘zbekiston Respublikasining Ukrainadagi elchixonasining savdo-iqtisodiy masalalar bo‘yicha maslahatchisi.

2009-2012 — Oʻzbekistonning Ukrainadagi elchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  Posolstvo Respublіki Uzbekistan v Ukraїnі
**Angor echkisi** — echkining qimmatli serjun zoti. Angor echkisining vatani Turkmanistonning gʻarbi. Turkmanlarning bir qismi 13-asrda bu yerdan Kichik Osiyoga koʻchib borgan va natijada hozirgi Turkiyaning Angora (Anqara) viloyati Angor echkisi ni urchitish markaziga aylangan. Bu zotning Angor echkisi deb atalishi ham shundan kelib chiqqan. 19-asrdan AQSH, Afri-kadagi ayrim mamlakatlar, Avstraliyada boqiladi. Angor echkisining juni mayin, oq, tovlanuvchan, gʻoyat egiluvchan va pishiq (uz. 18 — 25 sm). Takalari oʻrta hisobda 50 — 55 kg keladi, yiliga 5 — 7 kg jun beradi, urgʻochilari 32 — 36 kg ga bora-di, 3,1 kg jun beradi. 65 — 70% toza jun chiqadi. Har yuz bosh Angor echkisidan yiliga 105 uloq olinadi. Sogʻin echkidan 70 — 100 kg sut sogʻib olish mumkin, yogʻlik darajasi 4,2 — 4,4%. Oʻzbekiston (Pop tumani)ga 1936-yilda AKShning Texas va Nyu-Meksika shtatlaridan keltirilgan Angor echkisi ni jaydari echkilar bilan chatishtirib serjun echki zoti yaratildi (1962). Angor echkisi Oʻzbekistonda, asosan Namangan, Andi-jon viloyatlarida boqiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sayo jangi** (1241) - Botuxontj Vengriya qiroli Bela IV bilan qilgan jangi. Pesht sh. qamalini boʻshatib qaytayotgan moʻgʻullar yoʻlini toʻsish, Sayo daryosi koʻprigini qoʻriklash maqsadida venger qoʻshini qoʻyilgan. Botuxon qoʻshinining bir qismi ularni 7 ta manjaniqsan oʻqqa tutib quvib yuborgan va daryodan oʻtib venger qarorgohini qurshovga olgan. Vengerlar sarosimaga tushib qolganlar, ularning qurshovni yorib chiqish uchun qilgan ikki hujumi natija bermagan. Vengerlar istehkomlarini tashlab qocha boshlashgan. Moʻgʻullar ularga daxl qilmay oʻtkazib yuboraverishgan, boshqa venger jangchilari omon qolishning birdanbir yoʻli qochish deb hisoblab oldingilar ketidan qochishga tushgan. Buni koʻrgan Bela ham qarorgohni tark etgan. Moʻgʻullar ularni maʼlum yergacha kuzatib borib, ular holdan anlaridan soʻng bir hamla bilan yanchib tashlashgan. Bu jangda venger armiyasining katta qismi qirilib ketgan. Qirol oʻz otining chopqirligi tufayligina jon saklab qolgan. Moʻgʻullar jangda tushgan oʻljalar ichidan qirol muhrini topib oladilar. Botuxon savodxon asirlar toptirib, ularga qirol nomidan uylarini tark etmasliklari haqida soxta xat yozdiradi. Vengerlar bu hiylaga uchib uylarida oʻtirib yolgʻonning qurboni boʻladilar. Bu gʻtoygalabadan soʻng moʻgʻullar Peshtga yurish qilib, uni yalpi hujum bilan qoʻlga olishgan, aholisini qirib tashlab, shaharni vayron etishgan.

Adabiyot
--------

* Ivanin M. Ikki buyuk sarkarda: Chingizxon va Amir Temur, T. 1994.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Taj Mahal Blues Trio
**Blyuz** (ing. blues, blue devils — gʻamginlik, dilgirlik) — Missisipi qoratanlilarining yakka ijro etiluvchi lirik qoʻshigʻi; odatda, qaygʻu, hasrat, baxtni qoʻmsash kayfiyatlarini ifodalaydi. 19-asr oxiridan maʼlum; 20-asr boshidan shaharlarda yashovchi qoratanlilar orasida ham tarqala boshlaydi va professional musiqachilar ijodida mumtoz shakliga ega boʻladi. Ilk namunalari — U. Xendining „Memfis blyuz" (1912) va „SenLui blyuz" (1914). B. sirgʻanuvchi ohanglar („blyuz ohanglari"), sinkopalar, ijroviy badihagoʻylik kabi xususiyatlarga ega. B.— jaz sanʼatining asosiy manbalaridan biri.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xoji Akbarovich Hakimov** (1909.15.5 — Toshkent — 2001.23.11) — xirurg, gematologiya va transfuziologiya xizmati tashkilotchilaridan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1969), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1944). Tibbiyot fanlari nomzodi (1959). Oʻrta Osiyo tibbiyot institutini tugatgach (1933), shu institut xirurgiya klinikasida ordinator (1933—37), Ohangaron tuman shifoxonasi bosh vrachi (1937—38), Toshkent viloyati Sogʻliqni saklash boʻlimi boshligʻi (1938—39), Sogʻliqni saqlash xalq komissari oʻrinbosari (1939—40), urush qatnashchisi (1941—45), 1946-yildan respublika sogʻliqni saqlash vaziri muovini. Oʻzbekiston gematologiya va qon quyish ilmiy tadqiqot insgituti direktori (1961 — 84), 1985-yildan ilmiy maslahatchi.

Ilmiy faoliyati gematologiya va qon quyish masalalariga oid.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Jalilov Sunnatbek .marhabo degan qizni bugun ko'rib rosti ishqim ketdi

 Dvigatel ma'muriy binosi
 Dvigatel reklamalari (1911)
**Dvigatel** Lasnamäe, Tallinn, Estoniya shahrida joylashgan metall sanoati kompaniyasi edi. Dvigatel 1897-2007-yillarida mavjud bo'lgan kompaniya. Uning shtab-kvartirasi Tallin va Sankt-Peterburgda joylashgan edi. Dvigatel infratuzilmasi bugungi kunda qisman saqlanib qolgan va *Dvigatel sanoat parkida joylashgan*(:et ).

Dvigatel 1897-yilda podshoh Nikolay II "Dvigatel" kompaniyasi to'g'risidagi nizomni imzolaganidan keyin tashkil etilgan. Dastlab temir yo'l vagonlarini ishlab chiqargan.

Ikkinchi jahon urushidan keyin reaktorlar va turli xil qurilmalar ishlab chiqarildi. Bino 1979-1983-yillarda Dvigateli metall ishlab chiqarish binosini qurgan, Estoniya SSR davrida Dvigateli harbiy zavodining maxfiy metall sanoati o'sha yerda joylashgan edi, operatsiya sirini ta'minlash uchun binoning aeroportga qaragan derazalari yo'q edi.

Ismlari
-------

*. . .
* 1970-1980-yillar Vladimir Lenin nomidagi milliy zavod ( estoncha: *V. I. Lenini nimeline Riiklik Liidutehas* )
* 1992-1995 RAS Dvigatel (milliy aktsiyadorlik jamiyati)
* 1996-2007 AS Dvigatel (aksiyadorlik jamiyati)

**Manbalar**

1. ↑  „Ülemiste City". *ulemistecity.ee*. Qaraldi: 17-mart 2020-yil.
2. ↑  *ERR.* „Ülemiste Citys lammutatakse Dvigateli metallitootmishoone" (et). *ERR* (17-mart 2014-yil). Qaraldi: 18-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Dvigatel*** haqida turkum mavjud |

1. |  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 

	* BNE: XX524648
	* MusicBrainz: c2c9ef77-d74d-4cd6-954c-ca14cb712554
	* NKC: ph115363
 |
**Betty Jane Diener** (1940-yil 15-sentyabr - 2015-yil 23-yanvar) amerikalik akademik maʼmur va siyosatchi edi. U 1982-yildan 1986-yilgacha gubernator Chuck Robb boshqaruvi davrida Virjiniya savdo kotibi boʻlib ishlagan.

Diener 1940-yil 15-sentyabrda Vashingtonda tugʻilgan va Virjiniya shtatining Arlington okrugida oʻsgan. U 1958-yilda Vashington-Li oʻrta maktabini tamomlagan. Diener 1962-yilda Uellsli kollejida bakalavr darajasini va 1964-yilda Garvard biznes maktabida magistr darajasini oldi. U biznes boshqaruvi boʻyicha Garvard-Radcliffe dasturida MBAning birinchi yilida oʻqidi. 1974-yilda u Garvard biznes maktabida biznes boshqaruvi boʻyicha doktorlik darajasini oldi. 

Diener Ogayo shtatining Klivlend shahridagi Case Western Reserve universitetida dekan yordamchisi hamda professor boʻlib ishlagan. 1979-yilda Diener Old Dominion universitetining biznes maktabi dekani boʻldi. 

Virjiniya gubernatori Chuck Robb 1982-yilda Betty Jane Dienerni shtat savdo kotibi etib tayinladi. Tijorat boshligʻi sifatida Diener 22 ta davlat agentligi va 52 kengash va komissiyalarni nazorat qildi, ular taxminan 4000 shtat xodimi bilan yillik 945 million dollarlik byudjetni qamrab oldi. U qishloq xoʻjaligi, atrof-muhit, sanoat, mehnat va turizm kabi turli xil masalalar uchun mas'ul edi. Betty Jane Diener Virjiniya turizm risolalaridan plantatsiya atamasini olib tashladi va bu shtatning Amerika fuqarolar urushigacha boʻlgan qullik tarixini eslatdi. U, shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish qoidalarini kuchaytirish va koʻmir qazib olish boʻyicha yangi xavfsizlik qoidalarini qoʻllab-quvvatladi. 

Virjiniya savdo kotibi lavozimida ishlaganidan soʻng, Diener Massachusets Boston universitetida provost va professor boʻldi. Keyin u 2002-yildan 2012-yilgacha Florida shtatining Mayami Shores shahridagi Barry universitetining Andreas biznes maktabida menejment va tahlil professori boʻldi. 

Fort-Loderdeylda yashovchi Diener 2015-yil 23-yanvar kuni Florida shtatidagi Veston shahridagi sogʻliqni saqlash klinikasida oʻpka fibrozisidan 73 yoshida vafot etdi. Uning eri Robert D. Bell 1993-yilda vafot etgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Barnes, Bart*. „Betty Jane Diener, blunt Virginia secretary of commerce in 1980s, dies". *The Washington Post* (17-fevral 2015-yil). Qaraldi: 21-fevral 2015-yil.
2. ↑  *Diener.* „Oral Histories: Betty J. Diener". *Building the Foundation: Business Education for Women at Harvard University: 1937-1970*.  Harvard Business School. Qaraldi: 3-noyabr 2015-yil.
**Deygish** — daryoning kuchli oqimi va suv satx,ining keskin oʻzgarishi nati-jasida qirgʻoqlarning shiddatli yuvilishi. Oqim bilan yuvilgan qirgʻoq oʻpirilib, suv qayir tomon suriladi, sohil zonasida joylashgan ekinzorlarni yuvib, irrigatsiya inshootlarini vayron qiladi, xalq xoʻjaligiga katta zarar yetkazadi. Oʻtmishda Xorazm vohasidagi tabiiy ofat turlaridan biri boʻlgan. Ya. Gʻulomovning yozishiga kura, Amudaryoda toshqin paytida suv sathi yerga nisbatan 0,6—1,6 m baland koʻtariladi. Shuning uchun har ikki qirgʻ-oqning yoqasida baland dambalar (krchilar) qurilgan, bu dambalar vohani suv bosishdan saklagan. Dare suvi asta-sekin qirgʻoklarni yuvgan, baʼzan butun-butun joylarni yuvib ketgan, baʼzan esa yangi sayozliklar va orollar hosil qilgan. Bu dahshatli oqimga Xorazm vohasida maxsus "D." yoki "yiqqin" (qozoq va qoraqalpoklar tilida) degan nomlar berilgan. D. bundan ming yil ilgari Xorazmning kad. poytaxti — Kot sh.ni butunlay yuvib, yoʻq qilib yuborgan. D. Amudaryonnng oʻrta va quyi oqimida, ayniqsa, yozgi toshqin davrida (iyun — avgust) tez-tez sodir boʻladi. Suvning koʻtarilishi va pasayishi koʻpincha 8—10 kun davomida roʻy beradi. D. daryolarda suv kamaygan davrda (noyab.— dekabr) ham kuzatiladi. Amudaryo oʻzani bir necha yil davomida 5–6 km va undan koʻproq suriladi. Dare oʻzanida yangidan-yangi sayozlik va chuqur joylar, orolchalar paydo boʻladi, birok, ular bir joyda turmasdan siljib yuradi. Bu esa kanallarga suv olish ishlarini qiyinlashtiradi. 1937-yil D. oqibatida Toʻrtkoʻl sh. vayron boʻlgan. 1990-yillardan Amudaryo quyi oqimi Tuyamoʻyin suv ombori orqali tartibga solingach, bu yerlarda D. xrdisasining taʼsiri bir oz pasaydi. D.ga karshi kurashning samarali usuli — daryo oqimi kuchini qirqadigan va qirgʻoqning yuvilishini kamayti-radigan toʻgʻrilagich qurilmalar oʻrna-tishdir. Amudaryoning quyi oqimida, asosan yirik suv olish inshootlari yaqinida 10 dan ortiq shunday toʻgʻrilagichlar barpo etilgan. Qirgʻoqni yuvilishdan saklash uchun dambalar quriladi. Bir-biridan 200–250 m masofada qurilgan qoʻsh dambalar eng turgʻun va chidamli hisoblanadi. Har 1–2 km birinchi va ikkinchi katorlar orasida koʻndalang damba (traverslar) barpo qilinadi. Tuproqdan yasalgan bunday kutarmalar Amudaryoning quyi oqimida ikkala qirgʻoq boʻylab 900 km dan ortiq masofada qurilgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ruben Gayevich Mirimanov** (1911-1996) – rus olimi (kvant radiotexnika, radar va radionavigatsiya sohalari mutaxasisi), Stalin mukofoti sovrindori (1952).

Hayoti
------

1911-yil 10-avgustda Toshkentda tugʻilgan. Petrograd politexnika institutida oʻqigan, 1914-yilda talabalar inqilobiy Harakatlarida qatnashgani uchun oʻqishdan va frontga yuborilgan. Otasi — Gaik Sedrakovich Mirimanov, 1918-yilda vafot etgan. Onasi oʻqituvchi boʻlgan.
Turmush oʻrtogʻi – Vera Ivanovna Mirimanova, kimyo muhandisi, Vakuum tadqiqot institutida ishlagan. Ularning bolalari yoʻq edi.

1928—1930-yillarda onasi, Gʻarbiy Sibir oʻlkasi, Novosibirsk viloyati, Leninskiy tumani, Dragunino qishlogʻidagi ikta sinfli maktabda oʻqtituvchi va maktab rahbari boʻlib ishlagan.

1930—1936-yillar oraligʻida Moskva energetika institutini oʻqib tugatadi. 1936—1939-yillar oraligʻida esa aspiranturani oʻqiydi. 1940-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1936-yildan Butunittifoq elektrotexnika institutida (VEI), 1940 yildan katta ilmiy xodim. Urush boshlanishidan biroz oldin Mirimanov SSSR Fanlar akademiyasining doktoranturasiga oʻqishga kirgan.

1941—1946-yillarda. Qizil Armiyada xizmat qilgan, urush qatnashchisi, muhandis-kapitan, 559-alohida VNOS batalonining aniqlash asboblari muhandisi.

1946-yilda demobilizatsiya qilinib, doktoranturani tiklab oladi. Shu bilan birga, u 16-Markaziy aloqa ilmiy-tadqiqot institutiga (Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining Qizil yulduz ordeni 16-Markaziy tadqiqot sinov instituti Signal korpusi marshali A. I. Belov nomidagi) oʻqishga kiradi. Mirimanov ilmiy-tadqiqot institutida uzoq vaqt ishlaydi. Lekin, asosan yarim kun ishlagan.

1947-yildan 1954-yilning 1-yanvargacha SSSR Fanlar akademiyasining Avtomatika va telemexanika institutida katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1954-yil 1-yanvarda SSSR Fanlar akademiyasi prezidentining buyrugʻi bilan maxsus muammolarni hal qilish uchun yangi tashkil etilgan institutga oʻtkaziladi.

1996-yilda Moskva shahrida vafot etgan. MirimanovNovodevichy qabristoniga dafn qilingan.

Mukofot va unvonlari
--------------------

* 2-darajali Stalin mukofoti (1952) – harbiy texnika sohasidagi tadqiqotlar uchun.
* Qizil Yulduz ordeni (18.11.1944);
* „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali .

Adabiyotlar
-----------

* Armyane – voennie uchenie, konstruktori, proizvodstvenniki i … Arkadiy Yeremovich Sarkisyan • 1998 •
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Рубена Мириманова".
2. ↑  „Мириманов, Рубен Гаевич (кандидат технических наук)".
**Erkin Tagirovich Salixov** (oʻzbekcha: *Erkin Solihov Tagirovich*; 1972-yil 17-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek biologi va siyosatchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi IV chaqiriq Qonunchilik palatasi deputati, Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

1972-yil 17-iyunda Toshkent shahrida tug‘ilgan.

Toshkent davlat universiteti, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, O‘zbekiston Respublikasi Strategik tahlil va prognozlash oliy maktabini tamomlagan.

2020-yilda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Samarqand viloyati Oqdaryo tumanidan deputat etib saylangan, shuningdek Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasi aʼzosi.

Mukofotlarim
------------

2006-yilda "Shuhrat" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Депутаты". *parliament.gov.uz*. 21-sentyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentyabr 2021-yil.
2. ↑  „Комитеты". *parliament.gov.uz*. 21-sentyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentyabr 2021-yil.
**Neustoyka** (rus.) — fuqarolik huquqida majburiyatlarning bajarilishini taʼminlash usullaridan biri; qarzdor majburiyatni bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan taqdirda kreditorga toʻlashi shart boʻlgan pul summasi. Oʻzbekiston Respublikasining FK boʻyicha, N. toʻlash haqidagi talab yuzasidan kreditor oʻziga yetkazilgan zararni isbotlashga majbur emas. N. bilan faqat haqiqiy talab taʼminlanadi. Agar qarzdor majburiyat bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi uchun javobgar boʻlmasa, kreditor N. toʻlashni talab qilishga haqli emas. 

Neustoyka jarima yoki penya shaklida boʻladi. Qarzdor majburiyatlarni bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan hollarda to‘laydigan va, qoida tariqasida, qat’iy pul summasida hisoblanadigan neustoyka jarima hisoblanadi. Qarzdor majburiyatlarning bajarilishini kechiktirib yuborganida to‘laydigan va o‘tkazib yuborilgan muddatning har bir kuni uchun majburiyatning bajarilmagan qismiga nisbatan foiz bilan hisoblanadigan neustoyka penya hisoblanadi.

N. toʻgʻrisidagi kelishuv yozma shaklda tuziladi. N. toʻlash taraflarning kelishuvida nazarda tutilgan yoki tutilmaganligidan qatʼi nazar, kreditor qonunda belgilangan neustoyka (qonuniy neustoyka)ni toʻlashni talab qilishga haqli. Qonuniy N.ning miqdori, agar qonun taqiqlamasa, taraflarning kelishuvi bilan koʻpaytirilishi mumkin.

Manbalar
--------

• O'zRes Fuqarolik Kodeksi
**Yangwang U9** — xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi boʻlmish BYD Auto kompaniyasiga qarashli Yangvang subbrendi ostida ishlab chiqariluvchi superkar. Avtomobil 2023-yilning 18-aprel sanasida Shanxay avtosalonida taqdim etilgan.

Taqdimot
--------

2023-yil 6-aprel kuni Yangvang subbrendi tomonidan ishlab chiqariluvchi Yangwang U9 superkarining premyerasi 18-aprel kuni boʻlib oʻtishi eʼlon qilindi va ijtimoiy tarmoqlarda Yangwang U9 ning tasvirlari joylashtirildi. «U» harfi «Ultimat» so'zining qisqartirilgan shaklidir. Avtomobil binafsha va sariq ranglarda taqdim etilgan. Binafsharang modifikatsiya sariq ranglisidan ancha rivojlangan aerodinamik qanotlar, xususan, mahkamlangan orqa qanoti va choʻzilgan boʻylama kili bilan farq qiladi.

TK
--

CarNewsChina jurnalining xabar berishicha, Yangwang U9 yangi BYD Yisifang EV platformasi asosida ishlab chiqarilgan va uning elektr stansiyasi har biri maksimal 275 ot kuchiga (320 Nm) ega to‘rtta elektr dvigateldan (har bir g‘ildirak uchun bittadan) iborat. Maksimal quvvati 1100 ot kuchiga (1280 Nm) teng. Superkar 100 km/soat tezlikka 2 soniyada erisha oladi. BYD Blade akkumulyatorining quvvati kamida 100 kVt/soatni tashkil qiladi. Xitoyning CLTC sikli bo‘yicha bir martalik quvvatlanishda avtomobil taxminan 700 km masofa bosadi. Avtomobilning minimal narx taxminan bir million yuanga teng.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Электрический суперкар BYD Yangwang U9 готовится к дебюту: 4 мотора и более 1000 л.с." (ru). *kolesa.ru*. Qaraldi: 25 yanvar.

| * k
* m
* t
BYD Auto |
| --- |
| Kompani BYD kompaniyasi |
| Odamlar | 
* Van Chuanfu
* Lu Xiangyang

 |  |
| Brendlar | 
* BYD
* Denza (90%)
* Yangwang
* Fangchengbao

 |
| Current models | 

|  |  |
| --- | --- |
| Mashinalar | 
* Destroyer 05 / Chazor
* Dolphin
* e2
* e3
* e9
* Han
* Qin
* Qin Plus
* Seagull / Dolphin Mini
* Seal
* Seal DM-i

 |
| Krossoverlar/SUV | 
* Atto 3 / Yuan Plus
* Frigate 07
* Sea Lion 07
* Song L
* Song Plus
* Song Plus Champion Edition / Seal U
* Song Pro
* Tang
* Yuan Pro

 |
| Mikroavtobuslar | 
* D1
* e6
* M3/T3/ETP3
* Song Max
* V3

 |
| Denza | 
* D9
* N7
* N8

 |
| Yangwang | 
* U7
* U8
* U9

 |
| Fangchengbao | 
* Bao 5

 |
| Avtobuslar | 
* B10
* B12
* B12D
* B18
* C6
* C8
* C9
* K5
* K6
* K7
* K8
* K8S
* K9
* K10
* K11

 |

 |
| Toʻxtatilgan modellar | 
* e1
* e5
* F0
* F3
	+ F3DM
	+ F3R
* F6
	+ F6DM
* Flyer
* G3
	+ G3R
* G5
* G6
* L3
* M6
* S1
* S3
* S6
* S7
* S8/F8
* Sirui
* Surui

 |
| Boshqalar | 
* Blade battery
* e-Platform 3.0
* List of BYD Auto vehicles

 |
| 
* **Turkum**

 |
**Al-Mansur masjidi** (indonezcha: *Masjid Jami Al Mansur*) Indoneziyaning Jakarta shahridagi eng qadimiy masjidlardan biri. Masjid Jembatan Lima ko'chasi Tambora tumani Jakarta shahrida joylashgan. Masjid Jakartaning madaniy meros obyektlari ro'yxatiga kiritilgan. Masjid nomi X.Muhammad Mansur sharafiga *Guru Mansur* deb atalgan. Muhammad Mansur Gollandiya mustamlakachilik qoidalariga qarshi kurashi bilan tanilgan betaviy shaxsdir.

Tarixi
------

*Shahzoda Cakrajaya Adiningrat* deb ham ataladigan **Raden Abdumalik** ushbu masjidni 18-asrda (milodiy 1717-yil) ibodat qilish, shuningdek, bosqinchilarga qarshi jamiyatning ruhiy tarbiyasini shakllantirish uchun qurdirgan. Ilgari *Jami Kampung Savah* nomini olgan ushbu masjid X.Muhammad Mansur boshchiligida golland va yaponlarga qarshi Indoneziya mustaqilligi uchun kurash vaqtida muhim rol o'ynagan. 1947-1948-yillarda millatchi kuchlar va NICA askarlari o'rtasida qurolli to'qnashuv bo'lib o'tdi, o'shanda Mansur endi eskirgan masjidga o'xshagan minoralarga oq-qizil bayroq o'rnatmoqchi bo'lgan. Muhammad Mansur 1967-yil 12-mayda vafot etadi, masjid Jome al-Mansyur masjidi deb nomlanadi. Bu masjid viloyat hokimining 1972-yil 10-yanvardagi 11/1/12/72 (Davlat gazetasi No 60/1972) sonli qarori bilan madaniy meros obyektlar ro‘yxatiga kiritilgan.

Arxitekturasi
-------------

Masjidning eng qadimiy binosi bo'lgan asosiy zali 12 by 14.40 metr (39.4 ft × 47.2 ft) maydonga ega. Binoning ko'zga tashlanadigan elementi - o'rtadagi to'rtta mustahkam ustunidir. Ustunlarning pastki qismi sakkiz burchakli bo'lib, uning ustida bufer, qo'ng'iroq pelleti tekis joylashtirilgan. Asosiy ustun (markazda) yumaloq shaklda bo'lib, naqshlar bilan bezatilgan. Yuqori qism to'rtburchak ko'rinishda yakunlangan. To'rtta ustunlar orasidagi yarim balandlikda ko'tarilgan markaziy zalga olib boradigan ikkita zinapoya joylashtirilgan. Zinapoyalar o'ng tomonda 55 centimetr (22 in) lik, chap tomonda 80 centimetr (31 in) lik baland panjara bilan o'ralgan. Bu masjidning tomi limasan shaklida bir-biriga yopishgan holda ishlangan. Qadimgi masjid oldidagi yangi xonada joylashgan minora silindrsimon shaklda bo'lib, balandligi 12 metr (39 ft) ni tashkil etadi. Minoraning toʻrtinchi va beshinchi qismida temir toʻsiqli ayvon joylashgan. Minoraning tomi yarim doira shakldagi gumbazga ega.

Yana qarang
-----------

* Indoneziyada islom
* Indoneziyadagi masjidlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Masjid Jami al-Mansyur, Kampung Sawah Lio - Jakarta". Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
2. ↑  „Kisah Tuan Guru Mansur dan Masjid Berusia 300 Tahun di Jakarta Barat". *Kumparan*. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
3. ↑  „Masjid Al Mansyur: Aksi Nekat di Atas Menara". *Kompasiana*. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
**Uchquloch** — Jizzax viloyati Forish tumanidagi shaharcha (1983-yildan). Shim.sharqdan Aydarkoʻl sohillariga yondosh. Tuman markazi (Forish)dan 12 km shim. da. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Jizzax (64 km). Axoliyey 4,7 ming kishi (2004).

Shaharchaning tarixiy nomi "Xonbandi" 10-asrda qoraxoniylar tomonidan qurilgan katta suv inshooti — toʻgʻondan olingan (hozirgacha saqlangan). Toʻgʻon tarashlangan granit va chidamli maxsus qorishmadan bunyod etilgan. Uning yonida suv ombori boʻlgan. Vaqt oʻtib soylardan oqib kelgan choʻkindilar, loyqa suv omborini toʻldirib, toʻgʻonni yaroqsiz ahvolga keltirgan. Shundan soʻng odamlar bu yerdan koʻchib ketgach, yashnagan voha dasht, choʻlga aylangan.

1930-yillarda Pistali togʻ tizmasida qoʻrgʻoshin, rux konlari topilishi munosabati bilan Uchquloch yaylovida 1960— 70 yillarda Uchquloch konchilar posyolkasi barpo etilgan. Xonbandi toʻgʻonidan 1,5 km janubida shaharcha qurildi. Unga Uchquloch nomi berildi. Konchilar posyolkasi ham U.ga ham qoʻshildi.

U.da, asosan, kon sanoati rivojlangan. Olmaliq konmetallurgiya ktining ruda koni, Gʻallaorol geologiyarazvedka ekspeditsiyasining guruhi, "Devon" korxonasi (marmar qazib olinadi), "Forteks" xususiy korxonasi (junni qayta ishlaydi), 2 umumiy taʼlim maktabi, kasalxona, poliklinika, tugʻruqxona, savdo, aloqa va kommunal xizmat koʻrsatish korxonalari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. Shaharchaga Olmaliq — U. Jizzax — U. Yangiqishloq —U. yoʻnalishlari boʻyicha avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rustem Abdullayevich Kazakov** (qrim tatarcha: , 2-yanvar 1947-yil, Toshkent) – sovet klassik uslubdagi kurashchi, Olimpiya chempioni, SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1969), SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

Tarjimai holi
-------------

Rustem Kazakov 1947-yilda Toshkentda qrim tatarlari oilasida tavallud topgan. U 1959-yildan kurash bilan shugʻullana boshlagan, 1963-yilda Oʻzbekiston chempioni, 1963–1964-yillarda yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni boʻlgan. Rustem 1965-yilda Bolgariyada boʻlib oʻtgan kattalar oʻrtasidagi xalqaro turnirda oʻzining ilk gʻalabasini qoʻlga kiritdi. 1967-yilda Buxarestda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida yettinchi oʻrinni egalladi.

Kazakov 1968-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun olimpiya terma jamoasiga kiritilgan, ammo mashgʻulot paytida olgan jarohati tufayli musobaqalarda qatnasha olmagan.

Sportchi 1972-yilda Myunxenda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 57 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida jang qilgan.

Rustem Abdullayevich 1963–1967-yillarda „Dinamo" (Toshkent), 1968–1975-yillarda Qurolli kuchlar (Toshkent), 1975-yildan Qurolli kuchlar (Moskva) safida oʻynagan. U ikki karra jahon chempioni boʻlgan (1969, 1971). Rustem jahon chempionati kumush medali (1973), jahon chempionati bronza medali (1970), Yevropa chempionati bronza medali sovrindori (1967). 1971-yilda SSSR chempioni boʻlgan.

Rustem 1972-yilda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan. „Hurmat belgisi" ordeni sohibi (1972). Podpolkovnik hamda 1975-yildan KPSS aʼzosi boʻlgan.

Rustem Kazakov Moskvada yashagan va 1989-yilda nafaqaga chiqqanidan soʻng Perevalnoyega (Qrim) koʻchib oʻtgan. Milliy Qrim kurash federatsiyasi prezidenti lavozimida faoliyat yuritgan.

Qrimda Olimpiya oʻyinlari chempioni Rustem Kazakov sovrinlari uchun yunon-rum kurashi boʻyicha xalqaro turnir boʻladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „«1K» :: Новости Украины и Крыма N 185 :: ЖИЗНЬ :: Слово «покой» не существует для Рустема Казакова". 2011-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 27-aprel.
2. ↑  „Рустем Казаков: В жизни за все надо бороться до победного конца! | Milli Firka. Krimskie tatari. Krim". 2015-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 27-aprel.
3. ↑  „Национальный вид спорта — это и культура, и даже политика, — Р.Ильясов | Novosti | Kʼirim alemi". 2015-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 27-aprel.
**Karim Shoniyozov** (1924.10.1, Muborak tumani – 2000.5.10. Toshkent) – etnograf olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), tarix fanlari doktori (1975), professor (1990).

Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1941—45). Toshkent pedagogika institutini tugatgan (1952). 1946 – 57 yillarda komsomol ishlarida ishlagan. oʻqituvchilik qilgan.Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix institutida aspirant (1957—60), katta ilmiy xodim (1960—67), boʻlim mudiri (1967—73), yetakchi ilmiy xodim (1999—2000). Oʻzbek xalqi etnogenezi, etnik tarixini oʻrganish bevosita Karim Shohniyozov nomi bilan bogʻliq, olim ushbu mavzu yuzasidan qator ilmiy asarlar eʼlon qilgan.

1990-yillarda Karim Shohniyozov ilmiy rahbarligi ostida tarixiy etn. muammolarini, Oʻzbekiston aholisining maishiy turmush anʼanalarini tadqiq qiluvchi yosh olimlar guruhi shakllangan. Respublikada Sh. xotirasiga bagʻishlangan „Akademik K.Shoniyozov oʻqishlari" ilmiy anʼanaga aylangan.

Manbalar
--------

* Uzbeki – karluki, T. 1964; K etnicheskoy istorii uzbekskogo naroda, T. 1974; Qangʻ davlati va qangʻlilar, T. 1991; Qarluq davlati vaqarluqlar, T. 1999; Oʻzbek xalqining shakllanishi jarayoni, T. 2001.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ovoz boylami** — dumsiz amfibiyalar, baʼzi sudralib yuruvchilar, koʻpchilik sut emizuvchilar va odamda hiqil-doqyon devorining ichki yuzasidan bur-chak boʻlib chiqadigan ikkita burma. Fibroz-elastik toʻqimadan tuzilgan boʻlib, shilliq parda bilan qoplangan. Bu haqiqiy Ovoz boylamidir. Baʼzi sut emizuvchilar va odamda haqiqiy Ovoz boylamidan bir oz yuqoriroqda soxta Ovoz boylami ham boʻlib, u ovoz xrsil boʻlishida qatnashmaydi.

Odam da haqiqiy Ovoz boylami — muskul toʻqimasi va biriktiruvchi toʻqimadan tuzilgan juft boylamdir. Tovush hosil boʻlishida qatnashadi, shuningdek, nafas yoʻllarini yot jismlar tushishidan saqlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Vincent van Gogh (1884)

**Kalamushlar** (*Rattus*) — kemiruvchilar turkumining bir urugʻi. Sichqonsimonlar oilasiga mansub. Tanasi choʻziq, dumi uzun va tangachalar bilan qoplangan. Kalta oyogʻida siyrak jun bor. Qulogʻi katta, juni siyrak (ayrim turlariniki junsiz). 60 turi maʼlum. Yer yuzida keng tarqalgan. Oʻzbekistonda ombor, yaʼni kulrang kalamush va turkiston kalamushi, Turkmanistonda qora kalamush tarqalgan. Ombor kalamushlarining boʻyi 25 smcha, dumi nisbatan kaltaroq, kam jun, koʻpincha tangachalar bilan qoplangan, malla yoki jigarrang aralash qoʻngʻir tusli, qorni xira oq. Yer yuzida keng tarqalgan. Vatani — Sharqiy Xitoy. Oʻzbekistonda Ikkinchi jahon urushi davrida paydo boʻlgan. Urushdan keyingi yillarda Toshkentda ariq boʻyi, molxona, omborlarda kulrang kalamushlar keng tarqalib, turkiston kalamushlarini siqib chiqardi. Ombor kalamushlar juda serpusht. Urgʻochisi yilda 3 marta, har gal 1 — 15 tadan bolalaydi. Bolasi 3—4 oyda voyaga yetadi. Kalamushlar hayvonlar murdasi, oʻsimliklar va ularning qoldiqlari bilan oziqlanadi. Oziq-ovqat, donlarga, baʼzan moʻyna, gazmollarga zarar yetkazadi. Albinos formasi (oq kalamushlar)lab. hayvoni hisoblanadi. Turkiston kalamushining boʻyi 12—23 sm, dumi boʻyiga teng. Rangi ombor kalamushlarga oʻxshaydi, ammo qorni ancha oq. Shimoliy Hindiston va Oʻrta Osiyo togʻlarida yashab, koʻpincha yongʻoqzorlarda daraxt ildizlari ostida va turli kovaklarda uya yasaydi. Juda serpusht. Bir yilda 4— 5 marta 2—13 tadan bolalaydi. Har xil oʻsimlik va mayda jonivorlar bilan oziqlanadi. Togʻda mevalarga zarar yetkazadi. Kalamushlar oʻlat kabi yuqumli kasalliklarni tarqatadi. Qora kalamushlar gavdasining uzunligi 13—19 sm, dumi 13,5—23 sm vatani — Hindiston. Bu yerdan hamma qitʼalarga oʻtgan. Oʻrta Osiyoda faqat Turkmanistonda uchraydi. Yilda 3—5 martadan 4—13 tagacha bolalaydi. Kalamushlarga qarshi kurashish uchun mexanik, kimyoviy va biologik vositalardan foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |