**James Nathaniel Toney** (talaffuzi: „Djeyms Nataniel Toni", 1968-yil 24-avgustda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional bokschi, 1988-yildan 2017-yilgacha musobaqalarda qatnashgan. U uchta vazn toifasida bir nechta jahon chempionatlarini oʻtkazgan, jumladan 1991-yildan 1993-yilgacha IBF va oʻrta vazn toifasida, 1993-yildan 1994-yilgacha IBF super oʻrta vazn toifasida va 2003-yilda IBF reyser vazn toifasida. Toney, shuningdek, 2005- va 2006-yillarda ogʻir vazn toifasidagi jahon chempioni unvoniga ikki marta daʼvogarlik qilgan va birinchi marta gʻalaba qozongan, ammo keyinchalik dori sinovidan oʻta olmagani uchun mahrum boʻlgan. Umuman olganda, u toʻrtta vazn toifasida jahon chempionligi uchun oʻn beshta jangda qatnashdi.

Fon
---

Toney AQShning Michigan shtatidagi Enn Arbor shahrida tugʻilgan. Taxminan 11 yoshida Toney birinchi boʻlib boks zaliga kirgan, biroq oʻrta maktabni tugaguniga qadar sport bilan jiddiy shugʻullanmagan. Oʻsib ulgʻaygan Toney kichik Floyd Mayweather va Buster Metis kichik oilalari bilan birga yashagan va Toneyning otasi (Toney tarbiyasi uchun yoʻq edi) bokschi edi. Oʻsmirlik chogʻida Toney koʻpincha koʻcha janglarida qatnashgan va kokain sotgan. Boksdagi faoliyatidan oldin Toney ham yulduz futbolchi edi, oʻrta maktabdan soʻng u Gʻarbiy Michigandan chorak himoyachi oʻynash va Michigandan himoyachi sifatida oʻynash uchun stipendiya takliflarini oldi. Ammo Toney shunday dedi: „Men jamoaviy oʻyinchi emas edim va buyurtmalarni qabul qilishni yaxshi bilmasdim. Shunday qilib, men boksga kirdim." Toney ham 205 funt vaznga ega boʻlgan bokschilik faoliyatini boshlash uchun sezilarli darajada vazn yoʻqotdi. Taxminlarga koʻra, Toney Michigan lagerida boʻlajak Pro Football Hall of Famer Deion Sanders bilan janjallashib qolgan.

Professional martaba
--------------------

Toney 1991-yilning may oyida Michael Nannni oʻn bir raundda nokautga uchratib, IBF va oʻrta vazn toifasida chempionlikni qoʻlga kiritdi. 20-to-1 underdog sifatida tanilgan Toney, barcha hakamlarning reyting kartalarida pastga tushdi, lekin oʻn birinchi raundda gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Gʻalaba Toneyga „Yilning eng yaxshi jangchisi" nominatsiyasida ham sazovor boʻldi. Toney keyingi 18 oy davomida oʻrta vaznda muntazam jang dasturini davom ettirdi, divizionni ortda qoldirib, u yerda bir nechta muvaffaqiyatli, ammo bahsli mudofaalarni amalga oshirdi. Eng eʼtiborlisi, Toneyning Deyv Tiberi ustidan gʻalaba qozonishi boʻlib, koʻplab ekspertlar Toneyni yutqazgan deb hisoblashadi. Jang shu qadar ziddiyatli ediki, bu AQShning Delaver shtatidan senatori Uilyam Rotni sportdagi ehtimoliy korruptsiyani tergov qilishga chaqirishga undadi. Toney, shuningdek, 1991-yil iyun oyida Reggi Jonsonga qarshi kurashda gʻalaba qozondi, 1991-yil dekabr oyida sobiq WBA chempioni Mayk Makkallumga qarshi va yana MakKallumga qarshi, bu safar 1992-yil dekabr oyida koʻpchilikning yordami bilan oʻz unvonini saqlab qoldi. McKllum jangi Toney uchun oʻrta vazn toifasidagi oxirgi jangi boʻldi.

1993-yilning 13-fevralida Toney Iron Barkley bilan IBF yoʻnalishi boʻyicha super oʻrta vazn toifasida chempionlik unvoni uchun kurashdi. Toneyning ustun oʻyinidan soʻng, Barkleyning ikkala koʻzi atrofida kuchli shish paydo boʻlgani uchun Barkleyning murabbiyi Eddi Mustafo Muhammad tomonidan 9 raunddan soʻng bahs toʻxtatildi.

Manbalar
--------


1. ↑  Dooley, Terence (February 12, 2018). „James Toney: I Would Have Knocked Bernard Hopkins Out!". BoxingScene. Retrieved February 12, 2018.
2. ↑  „Was James Toney Ever Young?" (28-aprel 2005-yil). 15-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2022-yil.
3. 1 2  „James Toney".  BoxRec.
4. ↑  „James Toney Even Turned Out 'Neon' Deion's Lights".
5. ↑  „The Lineal Middleweight Champions".  The Cyber Boxing Zone Encyclopedia.
6. ↑  Nunn Out
7. ↑  „Ring Magazine's Fighters Of The Year".  BoxRec.
8. ↑  James Toney vs. Dave Tiberi — Boxrec Boxing Encyclopaedia. BoxRec. Retrieved on June 19, 2014.
9. ↑  „James Toney vs. Iran Barkley".  BoxRec.