recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Delfa** — Fokida (Oʻrta Gretsiya) ning jan.garbida, Parnas togʻi etagida joylashgan yunon shahri. Mil. av. 7—6-asrlarda umumyunon diniy marka-zi boʻlib, meʼmoriy yodgorliklar (Apollon ibodatxonasi orakul va b.) saqlangan. Mil. av. 6-asrning boshlarida D.da 4 yilda 1 marta umumyunon Pifiy oʻyinlari oʻtkazilgan. Bu vaqtda muqaddas osoyishtalik, tinchlik hukm surgan. D.da Apollonga atab juda koʻp nazrniyoz keltirilgan. Bu boyliklar D.ning yuksalishiga sabab boʻlgan. Mil. av. 1-asrning 80-yillarida D. frakiyaliklar va b. qabilalar tomonidan talangan. Mil. 1-asr oxirida D.dagi ibodatxona kayta tiklangan. Orakul faoliyati mil. 2-asrda bir muncha jonlangan (soʻnggi bor orakulga 3-asrda murojaat qilinganligi maʼlum); ibodatxona Rim imperatori Feodosiy I tomonidan taxminan 390 yil rasman yopib qoʻyilgan. Hoz. D. — kichik aholi punkti. D. yodgorligidan 1892 yildan boshlab fransuz arxeologlari olib borgan qazishlar natijasida ikki muqaddas maskan (uchastka) — Apollon va Afina maskanlari ochildi: Apollon Pifiy ibodatxonasi (mil. av. 6-asr, meʼmorlar Ksenodor va Agaton tomonidan mil. av. 4-asrda kayta qurilgan) boʻrtma tasvirlar bilan bezatilgan (muzeyda saqlanmoqda). Sifniylar (taxminan mil.av. 525), afinaliklar (mil.av. 5-asr boshlari) xazinalari, us-tunlari (galereya — ustunli peshayvon, mil.av. 475), teatr (mil. av. 2-asr) va b. bor. Afina Pronoya muqaddas ibodatxonasining eski (mil. av. 7-asr oxiri) va yangi (mil. av. 6-asr oxiri) asoslari, aylana tarxli — folos — makbara (mil. av. 4-asr boshlari), stadion (mil. av. 6-asr), gimnasiy (mil. av. 6—5-asrlar) va b. oʻrganilgan. D.da arxeologik muzey tashkil etilgan. D. meʼmoriy yodgorliklari Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Salam, New York*** Ruslan Akun tomonidan suratga olingan qirgʻiz romantik komediyasidir. Film kambagʻal idish-tovoq yuvuvchidan yirik advokatlik firmasi xodimi boʻlgan yigit haqidadir. 2013-yil 14-fevralda kinoteatrlarda namoyish etildi. Bu film Qirgʻiziston mustaqillik tarixidagi eng yuqori daromad keltirgan film boʻldi va uning kassasi 700 ming AQSh dollarini tashkil etdi.

Mazmuni
-------

Filmdagi voqealar New York shahrida boʻlib oʻtadi. Bosh qahramon qirgʻizistonlik yosh yigit, Botir Amanov boʻlib, u oʻzining tugʻilib oʻsgan qishlogʻidan Amerika Qoʻshma Shtatlariga Kolumbiya universitetida magistrlik darajasini olish orzusi bilan kelgan. Botir haqiqatan ham ingliz tilini bilmagani uchun u Amerikada yashovchi qarindoshidan yordam berishini umid qiladi, ammo qarindoshini zudlik bilan Yevropaga ishga chaqirib qolishadi.

Rollarda
--------

* Bektemir Mamayusupov — *Botir*
* Aida Tulebaeva — *Erika* rolida
* Marina Beyn — *Kolumbiya universitetining Qozogʻistonlik talabasi*
* Aleks Galper — *shaxmatchi*
* Aleks Meizlin — *restoran egasi*

Suratga olish guruhi
--------------------

* Ssenariy mualliflari: Ruslan Akun, Guljan Toktogulova
* Rejissyor: Ruslan Akun
* Prodyuser: Nurbek Aibashov
* Rejissyor: Talant Urgaziev

Havolalar
---------

1. ↑  „Киргиз в Нью-Йорке". 7-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-fevral 2014-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy koʻrish
**Mahir Koç** koʻproq oʻz taxallusi bilan mashhur **Celal Başkale** 1984-yildan beri kurd xalqiga muxtoriyat uchun Turkiya hukumatiga qarshi kurashib kelayotgan jangari tashkilot Kurdiston Ishchilar partiyasining kurd qoʻmondoni edi. Turkiya, AQSh va Yevropa Ittifoqi tomonidan terrorchi tashkilot sifatida tan olingan.

Başkale PKKning qurolli qanoti Hezen Parastina Gel (HPG) boshlig'i. Fehman Huseyn (Bahoz Erdal)ning qo'riqchisi sifatida ish boshlagan va keyinchalik PKKning barcha operatsiyalari qo'mondoni darajasiga ko'tarilgan. Qora dengiz mintaqasi.

2009-yil 7-dekabrda u Reshadiye otishmasi yoki Tokat hujumi deb nomlanuvchi 15 turk komandosiga qarshi pistirmada PKKning yetti partizanini boshqargan. Komandolardan yetti nafari halok bo‘ldi, uch nafari yaralandi.

2012-yilning 11-aprelida <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%87i%C4%9Fdemlik,\_Amasya" rel="mw:ExtLink" title="Çiğdemlik, Amasya" class="cx-link" data-linkid="59">Çiğdemlik</a> yaqinida PKKning pistirmasida ikki turk askari halok bo‘ldi. Bunga javoban turk harbiylari Amasiya viloyati boʻylab PKKga qarshi keng koʻlamli operatsiya boshladi. Jalol Boshqale 14-aprel kuni boshqa PKK jangarisi bilan birga turk kuchlari tomonidan o‘ldirilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  PKK's Black Sea commander killed in operation
2. ↑  BBC Kurdish MP in Turkey abducted 'by PKK', August 12, 2012
3. ↑  Foreign Terrorist Organizations
4. ↑  European Union List of Terrorist Organisations, Council of the european union, updated Council Decision 2011/70/CFSP of 31 January 2011
5. ↑  Jamestown Leading PKK Commander Cemil Bayik Crosses into Iran
6. ↑  Hürriyet PKK claims responsibility for Tokat assault, December 10, 2009
7. ↑  Hürriyet Between hearts and minds, December 8, 2009

* Jalol Bashkalening surati
***Snayper***,  2019-yilda Ruslan Mirzayev tomonidan ishlangan Oʻzbek drama filmi. Filmda gʻoya mualliflari produser Ruslan Mirzayev va rejissor Ozod Shams hisoblanadi.

Aktyorlar
---------

| Aktyor | Rol
 |
| --- | --- |
| Ulugʻbek Qodirov | Yunusbek Kabirov  |
| Bonu Nur | Nargiza Vohidova  |
| Matyoqub Matchonov | General  |
| Bekzod Mukhammadkarimov | Mayor  |
| Mansur Mirzo | Terrorchi  |
| Saida Rametova | Nargizani onasi  |
| Dogukan Erdem Kutlu | Al Adi  |

Filmning sujeti
---------------

Film hozirgi kunda jahondagi eng dolzarb muammolardan biri boʻlgan va koʻplab begunoh insonlarning hayotiga zomin boʻlayotgan terrorchilik harakati aʼzolaridan biri Yunus Kabirovni toʻgʻri yoʻlga qaytib, tinch yashash maqsadida Oʻzbekistonga qaytishi bilan boshlanadi. Yunus Kabirov Ona Vatanida Nargiza ismli qizga koʻngil qoʻyib, unga uylanib, oila qurib tinch va baxtli hayot kechira boshlaydi. Ammo, uning daxshatli oʻtmishi uni bugungi baxtli hayotiga ham soya soladi. Yunusning marhum otasi portlovchi uskunalar yasashda juda mohir boʻlib, Terrorchilik harakati boshligʻi Al-Adi bilan aka-uka tutingan va Yunusni otasining ishini davom ettirishi uchun ham kimyogarlikka oʻqitib, portlovchi uskunalar yasovchi yetuk mutahassis qilib tayyorlagan edi. Yunus tayyorlagan portlovchi uskunani faqat uning oʻzigina toʻxtata olar edi. Shuning uchun ham Al-Adi unga muhim topshiriq berish uchun uni yerining tagidan boʻlsa ham topishga urina boshlaydi. Bu yoqda Yunusning rafiqasi Nargiza ham aslida Snayperchi boʻlib, buni undan sir tutgan edi. Chunki, u hamma uchun oʻz kasbi mahfiy holda qolishini istar edi. Ammo, oʻzi ma’sul kasbda ishlab turib ham Nargiza Yunusning o’tmishidan bexabar edi. Chunki, Yunus oʻtmishini unutish uchun, uni juda ustalik bilan yashira olgandi. Al-Adining Yunusni oʻz yoniga qaytarishga urinishlari natijasida, uning daxshatli o’tmishi Nargizaga oshkor boʻladi. Oʻz navbatida Yunus ham, Nargizani oʻzi oʻylagandek oddiygina qiz emas, aslida Snayperchi ekanligidan xabar topadi. Al-Adining odamlari tomonidan garovga olingan Yunus oxirgi marta rafiqasi Nargiza bilan hayrlashish uchun oʻz uyiga keladi. Agar oʻz vaqtida qaytmasa, katta fojiya sodir boʻlishi mumkin. Lekin, qanday fojiya? U endi rafiqasi Nargizaning koʻzlariga tik qaray oladimi? Nargizachi? Jinoyatchilarga nisbatan beshavqat boʻlgan Snayperchi ayol oʻz umr yoʻldoshini sobiq terrorchi ekanligini, u yasagan portlovchi uskunalari orqali koʻplab insonlarning umriga zomin boʻlganligini qanday qabul qila oladi? Yunusni oldinda nimalar kutmoqda? Snayperchi Nargizani-chi? Bir juftlik, bir oila timsolida dunyodagi eng dolzarb muammo aks etgan filim "Snayper"

Manbalar
--------

Havolalar
---------

*Snayper* IMDbda


1. ↑  „'SNAYPER' FILMI?". *Daryo.uz* (2019).

[*sayt ishlamaydi*][*sayt ishlamaydi*]
***"Sabu va sehrli uzuk"*** – 1957-yilda Jorj Bleyr rejissyori boʻlgan va Sabu, Uilyam Marshall, Daria Massey, Jon Dukett, Piter Mamakos va Vladimir Sokoloff rollarini ijro etgan Amerika sarguzasht filmi hisoblanadi. Film toʻplamlari ssenariysi badiiy direktor Deyv Milton tomonidan ishlab chiqilgan. U dastlab teleserial sifatida ishlab chiqilgan edi, umumiy sarmoya serial uchun sarflanadigan harajatni qoplamadi va loyiha xaridor topa olmadi va uning oʻrniga badiiy film sifatida ishlab chiqarildi. U Allied Artists tomonidan ishlab chiqarilgan va tarqatilgan va *Arabian Nights* filmlari anʼanasida edi. Filmning syujeti Alovuddin va sehrli chiroq filmi bilan juda oʻxshash ammo, ayrim kadrlar va voqealar bilan bir-biridan farq qiladi.

Ssenariy
--------

Eski va qarovsiz ahvolda yashovchi Sabu kunlardan bir kun bozordagi odamlardan shu yaqin atrofda kattagina xazina yashiringanligidan xabar topadi va uni izlab koʻp joylarga boradi, samarqand bozorlaridan birida esa sulton qizi Zumeelani uchratib qoladi, ammo u qiz sultonning qizi ekanligidan xabari boʻlmaydi. Kun oxirlab qolganida esa qiz bilan hayrlashadi va maqsadini eslaydi. Tun tushgandan soʻng Sulton saroyiga borib qoladi, Sabu u yerda ham koʻp xazinalar borligini bilardi. Ularni izlab Samarqanddagi xalifaning saroyida istaklarni amalga oshiradigan eski sehrli uzukni topib oladi. Chiroqda yashovchi jin bilan doʻstlashadi va jin uning 3 ta tilagini amalga oshirishini aytadi.

Cast
----

* Sabu Sabu sifatida
* Uilyam Marshall Jin sifatida
* Jon Doucette Kamol rolida
* Muzafar rolida Piter Mamakos
* Vladimir Sokoloff Fakir rolida
* Daria Massey Zumeela rolida
* Robert Shafto xalifa sifatida
* Bernard Rich Ali rolida
* Robin Morse yunan rolida
* Jorj Xuri Phransigar rolida
* Kiril Delevanti Abdul rolida
* Kennet Terrell Vazirning qoʻriqchisi rolida (koʻrsatilmagan)

Manbalar
--------

1. ↑  Von Gunden p.266
2. ↑  Craig p.218

Bibliografiyasi
---------------

* Kreyg, Rob. *Bu 1957-yildan kelgan: Yilning ilmiy-fantastik, fantastik va dahshatli filmlari uchun tanqidiy qoʻllanma*. Makfarlend, 2013 yil.
* Fon Gunden, Kennet. *Fantastik parvozlar: Buyuk fantastik filmlar*. Makfarlend, 2001 yil.

Tashqi havolalar
----------------

* *Sabu va sehrli uzuk* IMDbda
**Teodosius Aleksandrovich Veselago** ( 1877-1915 - yil 20-fevral ) - rus armiyasi kapitani, Birinchi jahon urushi qahramoni.

Biografiya
----------

Teodosius Fedorovich Veselagoning nabirasi.

1894- yil 1- sentyabrda u Sahifalar korpusiga, 1895- yil 30 sentyabrda kamera sahifalariga yozildi va 1896 -yil 12- avgustda Kavkaz Grenadier artilleriya brigadasining ikkinchi leytenanti sifatida korpusdan ozod qilindi.. 1900 -yil 12- avgustda unga leytenant unvoni berildi.

1904-1905- yillarda Veselago Uzoq Sharqqa jo'natildi, u yerda Transbaykal kazak armiyasining 1-Verxneudinsk polki safida Yaponiya bilan urushda qatnashdi (vaqtinchalik podesaul unvoni o'zgartirildi). Harbiy farqlari uchun u shtab kapitanligiga ko'tarildi (1904- yil 12- avgustdan ish stajiga ega) va Sankt-Peterburg ordeni bilan taqdirlandi. Anna 4-darajali, St. Stanislav 3-darajali qilich bilan, St. Anna 3-sinf qilich va kamon bilan, St. Stanislav 2-darajali qilich bilan, St. Anna 2-sinf qilichlar va St. Vladimir 4-sinf qilich va kamon bilan.

1908- yil 12 -avgustda Veselago kapitan lavozimiga ko'tarildi va Semyonovskiy hayotini qo'riqlash polkiga qo'shildi va u yerda 6-rotaga qo'mondonlik qildi. 1913- yilda u Bosh shtabning Nikolaev akademiyasiga o'qishga kirdi, ammo Birinchi jahon urushi boshlanganligi sababli u polkga qaytib keldi va yana 6-rota qo'mondonligi topshirildi. Aynan shu kompaniyada bo'lajak marshal Tuxachevskiy kichik ofitser bo'lib xizmat qilgan.

Bu yerda ham u qayta-qayta ajralib turish imkoniyatiga ega bo'ldi. 1914- yil noyabrda Veselago Sankt-Peterburg ordeni bilan taqdirlandi. 4-darajali Jorj (Eng yuqori orden faqat 1915- yil 15 -aprelda, vafotidan keyin nashr etilgan)

U 1915-yil 20-fevral kuni erta tongda Lomza yaqinida nemislar bilan qo‘l jangida halok bo‘ldi. Ushbu jang uchun 1915- yil 2- iyunda u vafotidan keyin Sankt-Jorj quroli bilan taqdirlandi.

Havolalar
---------

* Веселаго, Феодосий Александрович (рус.). // Проект «Русская армия в Великой войне».
* *Макаров Ю. В.* Моя служба в Старой Гвардии. 1905—1917. Мирное время и война. — Буэнос-Айрес, 1951. — С. 113, 280—283.
* **Mavzu: Yengi atletika  sakrash elementlarni orgatish usullari.**

**Reja:**

*1.Sakrash elementlarini orgatish usullari*

*2.Sakrash turlari*

*3.Oʻyin qoidalari*

**Sakrash** - yengil atletikaning bir turi hisoblanadi. Sakrashning vertikal va gorizontal turlari mavjud. Vertikal sakrashga balandlikka sakrash va shest bilan sakrash kirsa, gorizontal sakrash esa uzunlikka sakrash va uch karrali sakrash turlarini o'z ichiga oladi. 
Sakrashning bu turlari Olimpiada o'yinlariga kiradi.

**Uzunlikka sakrash** - sportchilardan sakrash va sprint sifatlarni talab qiladi. Bu sport turi qadimiy Olimpiya o'yinlari qatoriga kirgan. Hozirgi Olimpiya o'yinlari qatoriga ham kiritilgan (erkaklar uchun 1896-yildan, ayollar uchun 1948-yildan). Ko'pkurash tarkibiga kiradi.

**O'yin qoidalari.** Atletning vazifasi - uzoqroq masofaga sakrashdir. Birinchi bo'lib atletlar yugurib keladilar, so'ngra bir oyoqlari bilan maxsus doskadan itarilib, sakraydilar. Itarilish doskasidan qo'nish chuqurligining burchagigacha bo'lgan masofa kamida 10 metr bo'lishi kerak. 
Sakrash to'rtta fazadan iboratdir: yugurish, itarilish, uchish va qo'nish.

**Balandlikka sakrash** qishki va yozgi o’yinlarda o’tkaziladi. Erkaklar uchun 1896-yildan, ayollar uchun 1928-yildan Olimpiya o’yinlari safiga kiritilgan. Beshta fazadan iborat: yugurish, itarilishga tayyorgarlik, itarilish, plankadan o’tish va qo’nish.

**O’yin qoidalari.** Balandlikka sakrash musobaqalari sakrash va qo’nish uchun moslashgan sektorlarda o’tkaziladi. Sportchiga boshlang’ich etapda va finalda har bir balandlikda uchta harakat beriladi. Agar sportchi biror bir balandlikda sakrashdan bosh tortsa, uning uchta harakati olinib tashlanadi. Agarda u ma’lum bir balandlikka sakrashda 1 yoki 2 marotaba xato qilsa, yana sakrashdan bosh tortib qolgan harakatlarini keying sakrashga olib qo’yishi mumkin. Sportchi o’zi hohlagan balandlikdan sakrashi mumkin, ammo u hakamlarga oldindan xabar berib qo’ygan bo’lishi kerak.

**Shest bilan sakrash** – Olimpiya o’yinlari qatoriga kiradi ( erkaklar uchun 1896-yildan, ayollar uchun 2000-yildan).

**O’yin qoidalari.** Shest bilan sakrash musobaqalari sakrash va qo’nish uchun moslashgan sektorlarda o’tkaziladi. Sportchiga boshlang’ich etapda va finalda har bir balandlikda uchta harakat beriladi. Balandlikning oshishi hakamlar tomonidan belgilanadi va u kamida 5 smni tashkil etishi kerak.

**Uchtali sakrash** – Yengil atletikaning programmalaridan biridir. U Olimpiya o’yinlarida 1896-yildan beri o’tkaziladi. Sportchi maxsus sektordan yugurib kelib, brusokga yetib kelgandan keyin undan itarilib sakraydi.Sakrash 3 bosqichdan iborat bo’lib, birinchi bosqichda – sakrashni amalga oshirayotganda brusokka qaysi oyog’i bilan birinchi sakragan bo’lsa, huddi o’sha oyog’i bilan brusokdan qumga sakrashni amalga oshirishi kerak. 2-boshqich qadam deyiladi, bunda yerga boshqa oyog’ bilan teyish kerak. Ohirgi bosqich esa qumga sakrab tushishdir.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Lison ut-tayr** (arab. – „Qush tili") – Alisher Navoiyning dostoni, oʻzbek mumtoz adabiyoti va oʻzbek adabiy tilining muhim yodgorliklaridan biri hisoblanadi. Asar 1498 – 99-yillarda fors shoiri Farididdin Attorning „Mantiq ut-tayr" asari taʼsirida yozilgan. Navoiy asar syujeti va bosh gʻoya xususida Attorga izdoshlik qilgan. „Lison ut-tayr" – falsafiy doston boʻlib, shoir unda majoziy obrazlar, qahramonlarning sarguzashtlari orqali tasavvuriy gʻoyalarini ifodalagan. Navoiy asarda Xudo tashqarida emas, sening oʻzingda, degan fikrni olgʻa suradi. Shu yoʻsinda insonni ulugʻlaydi, uning kamolotga erishish yoʻlini yuksak sheʼriy mahorat bilan bayon etadi. Asarning barcha gʻoyasi odamning tarbiyasini koʻrsatishga qaratilgan.

„Lison ut-tayr" dostoni 3598 baytdan (176 kichik bobdan) iborat boʻlib, aruz vaznining ramali musaddasi maqsur (foilotun – foilotun – foilon) vaznida yozilgan. Asardagi boblar alohida epizodlardan, savol-javoblardan, kichik hajmli hikoya va masallardan tashkil topgan. Asardagi hikoyalarda Navoiy buyuk hikoyanavis sifatida koʻzga tashlanadi. "Lison ut-tayr "Alisher Navoiyning 20 jildli Mukammal asarlar toʻplami 12-j. (T. 1996)dan oʻrin olgan.

Nasriy bayoni
-------------

Bir kuni guliston, boʻston, oʻrmon, dengiz va biyobon qushlari majlis tuzadilar. Majlisda qushlar oʻrin topolmay, parokanda boʻlishadi. Shunda Hudhud ularga bir yoʻlboshchi kerak ekanligi, uning nomi Semurgʻ ekanligi haqida xabar qiladi. Barcha qushlar Semurgʻ huzuriga yoʻl olishadi. Yoʻlda ular: Talab, Ishq, Maʼrifat, Istigʻno, Tavhid, Hayrat, Faqru Fano vodiylarini bosib oʻtishadi. Bu vodiylarda ular turli xil qiyinchiliklarga duch kelishadi. Safar davomida turli xil qushlar, turli xil vaziyatlarda safarni tark etishadi va halok boʻlishadi. Yakunda Faqru Fano vodiysiga yetib kelgan 30 nafar qush oʻzlarining „Simurgʻ" ekanligini anglab yetishadi. Ular fano yoʻlini bosib oʻtib, boqiylikka erishadi. Har bir Vodiy bayonidan soʻng ibratli hikoyatlar keltirilgan. Asardagi eng uzun hikoyat „Shayx Sanʼon" haqidagi hikoyatdir.

Adabiyot
--------

* Sharipov Sh. Alisher Navoiy „Lison ut-tayr" dostonining genezisi va gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari, T. 1982;
* Sultonmurod O. Naqshband va Navoiy, T. 1996.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Shayboniynoma.

**Shayboniynoma** — oʻzbek xoni Muhammad Shayboniy tarixi toʻgʻrisida tarixiy-jangnoma doston. Oʻzbek tarixchisi va shoiri, Muxammad Solihning asari. Turkiy tilda (chigʻatoy yoki eski oʻzbek tilida) yozilgan.

Asar 1506—1507-yillarda yozilgan. Doston Muhammad Shayboniyning harbiy yurishlari tasviriga bagʻishlangan. Shayboniynoma 8902 misradan iborat boʻlib, 76 bobdan tashkil topgan. 16 bob dostonning muqaddimasi, shundan 1—3-boblar hamd va naʼtlardir. 4-bob soʻz taʼrifiga, 5—14-boblar Shayboniyxonning tavsif va taʼrifiga bagʻishlangan; 15-bob esa „Kitob nazmining sababi" bayonidadir. 16-bob Mullo Abdurahim haqida. Asarning syujeti — asosiy qismi 17-bobdan boshlanadi. Keyingi boblarda 1499—1500; 1505—1506-yillarda roʻy bergan tarixiy voqealar xronologik izchillikda bayon etilgan.

Dostonda XVI asrning boshlaridagi Markaziy Osiyo xalqlarining turmush tarzi, kasb-kori, harbiy hunariga doir qiziqarli maʼlumotlar ham mavjud. Dostonda Sulton Mahmud, Temur Sulton, Bobur, Husayn Boyqaro, Boqi Tarxon, Sulton Ali, Badiuzzamon singari oʻnlab tarixiy siymolar ham tasvirlangan.

Adabiyot
--------

* Oʻzbek adabiyoti tarixi [5j.li], 1j. 1977.
* Muhammad Solih. „Shayboniynoma", Toshkent, 1961

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  Muhammad Solih. „Shayboniynoma", Toshkent, 1961
***Sotqin*** — Andijonda 2005-yilning 13-may roʻy bergan terorchilar hujumining 10 yillik sanasi arafasida oʻzbek kinochilari tomonidan ishlangan badiiy film. Film rejissori Rustam Saʼdiyev

Mazmuni
-------

Bosh qahramon Sarvar Bahromov ismli talaba yigit Andijonda asosan jinoiy ta‘sirga ega boʻlgan otasi va akasining mavjud tuzumni agʻdarishga qaratilgan fitna rejalaridan xabar topgach, ularga qarshilik koʻrsatishga harakat qiladi. Ammo Sarvar jihod yoʻlini tanlagan ota va akaning mutaassibona harakatlarini toʻxtatishga ojizlik qiladi va film soʻnggida oʻzi ham jihodchi akasi tomonidan oʻldiriladi. Qarashlari mustaqillik mafkurasi bilan yoʻgʻrilgan va dunyoviylik tarafdori boʻlgan Sarvar diniy ekstremizm ta‘siriga tushgan yaqinlarining xatti-harakatlari Andijonda qanday insoniy fojialarni keltirib chiqarganiga guvoh boʻladi. Diniy ekstremizm gʻoyalarini yoygan va Andijonda mavjud hokimiyatga qarshi harakatlarni moliyalagan xorijlik ekstremistik targʻibotchi — Hafizulloh Omon obrazi filmning markaziy rollaridan biri hisoblanadi.

Fikrlar
-------

> "Biz filmda Andijon voqealarining elementlaridan foydalanganmiz, ammo uni to‘la Andijon voqealariga bag‘ishlangan, deb aytish to‘g‘ri bo‘lmaydi", - Film rejissyor.
> 
> 

> "Bu urushlar, voqealarning stsenariysiga qarasangiz, hammasi bir-biriga o‘xshash. Biz ushbu film orqali jamiyatimizni ogohlikka chaqirishni maqsad qilganmiz", - Rustam Sa‘diyev
> 
> 

> "Filmda Akromjon Yo‘ldoshevning "Islomga yo‘l" risolasining yirtib tashlanishi, mahbuslar yaqinlarining qamoqdagilarni qutqarish uchun qamoqxonaga bostirib kirishlari singari epizodlarni tasodif deb bo‘lmaydi", - Andijon qirg‘ini shohidi
> 
>

Film ijodkorlari
----------------

* Bosh rol ijrochisi Sarvar Bahromov — Farruh Soipov
* Sarvar Bahromovning Akasi — Javohir Zokirov
* Sarvar Bahromovning Otasi — Matyoqub Matchonov
* Sarvar Bahromovning Onasi — Sayyora Yunusova
* Sarvar Bahromovning Opasi — Rayhon Ulasenova
* MXX xodimi — Ulugʻbek Qodirov
* Teror targʻibotchisi — Ubaydullo Omon

Ishlab chiqarish
----------------

Sotqin filmi Andijon shahrida suratga olingan boʻlib, Unda 2005-yilning 13-may kuni vodiyda boʻlib oʻtgan terror harakatlarini yoritib berilgan. Ushbu film uchun tanlaangan obrazlar aynan Andijon voqealarida hukumatni egallashga urungan prototiplar bilan oʻxshaydi va qahramonlar uchun tanlangan nomlar ham namoyish tashkilotchilarining ismlariga oʻxshash boʻlishiga qaramay lekin film rejissori Rustam Saʼdiyev ushbu film andijon voqealariga bagʻishlanganligni rad etgan. Rejissor film haqida gapirganida „Sotqin" filmi oʻzbek kinochilarining Suriya, Iroq va Ukraina kabi davlatlaridagi urushlar, notinchliklarga munosabati ekanligni aytgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Rustam Sa‘diyev: "Sotqin"- Andijon haqidagi film emas""..  BBC News o'zbek. Qaraldi: 2023-yil 13-mart.
2. ↑  „Rustam Sa‘diyev: "Sotqin"- Andijon haqidagi film emas""..  BBC News o'zbek. Qaraldi: 2023-yil 13-mart.
**Cristina Ali Farah** (29-may 1973-yil, Verona, Italiya) — asli somalilik italyan yozuvchisi.

Biografiya
----------

Otasi somalilik, onasi italiyalik. Farah Somalining poytaxti Mogadishuda oʻsgan. 1991-yilda Somalida fuqarolar urushi boshlanmaguncha u yerda italyan maktabida oʻqidi.

Farah va uning oilasi keyinchalik Vengriyaning Pecs shahriga koʻchib oʻtishdi, ammo keyinroq oʻzining tugʻilgan joyi Verona, Italiyaga koʻchib oʻtdi. U erda Rimdagi La Sapienza universitetida Italiya Lettere universiteti diplomini oldi, 2013 yildan beri u Bryusselda (Belgiya) istiqomat qiladi.

Ijodi
-----

Kristina Ali Farah — somalilik italyan shoiri, yozuvchi, dramaturg, librettist va ogʻzaki ijrochi. Farah uchta romanini nashr etdi, Madre piccola (Kichik ona); Il komandante del fiume (daryo qoʻmondoni); va Le stazioni della luna (Oy stantsiyalari). 2011-yilda Indiana universiteti nashriyoti Jovanna Bellesiya tomonidan tarjima qilingan Madre piccolani nashr etdi. Fan nomzodi ilmiy darajasiga ega. Afrika tadqiqotlari boʻyicha va dunyoning koʻplab mamlakatlarida oʻz ishini taqdim etish uchun taklif qilingan. Lingua Madre va Vittorini mukofotlari laureati. Ayova universitetining Xalqaro yozma dasturida (2017), MEET (Maison des Écrivains Étrangers et des Traducteurs) va Art Omi rezidentliklarida (2018) ishtirok etdi. 2019-yilda Civitella Ranieri jamg‘armasi aʼzosi va La Marelle yozuvchisi bo‘lgan. Yaqinda „Antigona"ni qayta yozish va Materada topilgan hikoyalardan olingan libretto ustida ishlagan.

Farah o‘zining fantastik asarlaridan tashqari 1940-yildan 1990-yilgacha Somali xalq teatrining tarixi, yuksalishi va umumiy mavzulariga bag‘ishlangan kitob ham nashr etgan.

Bibliografiya
-------------

* Ai confini del verso: Poesia della migrazione in italiano, (Misra chegaralarida. Migratsiya sheʼriyati) Le Lettere, Florensiya, 2006.
* Yangi xarita: Italiyadagi muhojir yozuvchilar sheʼriyati, Mia Lecomte va Luiji Bonaffini tomonidan toʻplangan matnlar, Green Integer, Los-Anjeles, 2007.
* Madre piccola (Kichik ona), Frassinelli, 2007.
* Il komandante del fiume (Daryo qoʻmondoni), 66 va 2, 2014.
* LATITUDE Quvvat munosabatlarini qayta koʻrib chiqish — mustamlakadan chiqarilgan va irqiy boʻlmagan dunyo uchun, 2021.

Havolalar
---------

An Interview with Cristina (Ubax) Ali Farah, the Author of the Novels 

ALI FARAH, Ubah Cristina | The International Writing Program. 

Ubah Cristina Ali Farah, Khadija Abdalla Bajaber for Nairobi events.  (Wayback Machine saytida 2022-12-11 sanasida arxivlangan)

Cristina Ali Farah

Manbalar
--------

1. ↑  „Imperfect Post Colonialism: Rapping from the Land of Punt". Villa La Pietra. Retrieved 2021-08-27.
2. ↑  „Words Without Borders: Afro-Italian Women Writers". Publishing Perspectives. 2021-08-23. Retrieved 2021-08-27.
3. ↑  Brioni, Simone (2016). The Somali Within: Language, Race and Belonging in ‘Minor’ Italian Literature. Routledge. ISBN 9780367606282.
4. ↑  Farah, Cristina Ali (2018-03-01). Il teatro popolare somalo. 1940 - 1990 (in Italian). Roma TrE-Press. ISBN 978-88-94885-71-2.
**Ubaydullanoma** XVII asrda yozilgan tarixiy asar, muallifi Mir Muhammad Amin Buxoriy. 

Mir Muhammad Amin Buxoriy Ashtarxoniylardan Subxonqulixon va Ubaydullaxon (1702—1711) saroyida bosh munshiylik vazifasida xizmat qilgan. "Ubaydullanoma" Buxoro xonligining 1702—1716-yillar orasidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayoti haqida hikoya qiladi. Asar 1716-yildan keyin yozilgan. Asarda Abdulazizxon va Subxonqulixon davrida Buxoro xonligining ijtimoiy-siyosiy ahvoli qisqa tarzda bayon qilingan. 1— 80-boblarda Buxoro xonligining qariyb 15 yillik (1702—1711) ijtimoiy-siyosiy tarixi batafsil yoritilgan. Muallif mazkur asarida katta yer egaligi, aholidan yig‘iladigan soliq va jarimalar, Buxoro xonligining ma’muriy tuzulishi, tarqoqlikning kuchayishi, mamlakat boshiga tushgan iqtisodiy qiyinchiliklar va uning ayrim sabablari kabi masalalarga keng o‘rin bergan. Asarda Buxoroda istiqomat qilgan olimlar, shoirlar, masalan, Sayido Nasafiy, Qosimxoja, mashhur qozilar haqida qisqacha, lekin e’tiborga molik ma’lum otlar keltirilgan. "Ubaydullanoma" asari A.A.Semenov tomonidan rus tiliga tarjima qilingan va 1957-yili Toshkentda nashrdan chiqarilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
Anderson Ontario shtatining Toronto shahrida tugʻilgan. U Torontoda oʻsgan, Jeyn va Finch yaqinida italyan-katolik otasi bilan yashagan.

U dastlab York universitetida geografiya fanini oʻrganish uchun oʻqigan, ammo fanga qiziqish yoʻqligi va onasi kasal boʻlib qolgani sababli uni tark etgan.  Bir yillik tanaffusdan soʻng u Seneka kollejiga oʻqishga kirdi va u yerda qurilish muhandisligi va texnologiyalarini oʻrgandi.

Oʻqishni tamomlagandan soʻng u beton quvurlar ishlab chiqarish zavodida sifat nazorati boʻyicha boʻlim boshligʻi boʻlib ishladi, ammo besh yildan keyin ishdan boʻshatildi.  Keyin u Woody’sda barmen boʻlib yarim kunlik ishlagan.

1995 yilda u Yonge koʻchasidagi sartaroshxonaga ishga joylashdi, bu esa uni piyodalarga salon uchun varaqalar tarqatishni talab qildi.  Aynan oʻsha ish paytida uning oʻsha paytdagi meri Mel Lastmanning oʻpishgan surati Toronto Sun gazetasining birinchi muqovasida paydo boʻldi va bu uning karerasini omma eʼtiborida boshlaganini belgilab berdi.

1. ↑  „Enza Anderson".
**Kosatka** (*Orcinus orca*) – tishli kitlar turkumining delfinsimonlar oilasiga mansub sut emizuvchi hayvon. Erkagining ogʻirligi 8 tonnagacha, urgʻochisi kichikroq. Yelka suzgichi toʻmtoq va juda keng, orqa suzgichi juda baland (erkagida 1,7 m gacha, urgʻochisida 0,9 m gacha). Kosatka kosmopolit, Arktikadan Antarktidagacha boʻlgan ochiq dengizlarda tarqalgan. Soatiga 55 km gacha tezlikda suza oladi. Homiladorlik davri 16 oyga yaqin. Uzunligi 2—3 m keladigan bitta bola tugʻadi. 35 yilgacha umr koʻradi.

Kitsimonlar orasida yagona yirtqich tur, asosan, boshoyoqli mollyuskalar va baliqlar bilan oziqlanadi, baʼzan kurakoyoqlilar (tyulen) va kitsimon (delfin) larga hujum qiladi. Odam uchun xavfli emas. Tutqunlikka koʻnikadi, yuvosh, oson qoʻlga oʻrganadi. Koʻplab ovlanadi. Oʻrtacha kattalikdagi K.dan 1 t gacha yogʻ, 1,5—3 t gacha goʻsht olinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
***The Losers*** (boshqa nomi: ***Nam’s Angels***) 1970-yilda Jack Starrett tomonidan suratga olingan urush haqidagi AQSh filmidir.

Mazmuni
-------

Vetnam urushi vaqtlarida Markaziy razvedka boshqarmasi xodimi qoʻlga olingan. U Vetnamga tutash hududdagi qamoqxonada saqlanayotgani uchun u yerga muntazam qoʻshinlarni yuborishning iloji yoʻq edi. Ushbu oʻzgacha ahamiyatga ega boʻlgan missiya uchun AQSh armiyasi *Iblisning himoyachilari* toʻdasidan bir guruh baykerlarni jalb qiladi. Buning uchun „advokatlarga" oʻzgartirilgan mototsikllar kerak boʻladi, ular qurol yaroqlar va himoya nimchalari bilan taʼminlangan, shundan soʻng ularning toʻrttasi Vetkong qoʻshinlari orqasida oʻrmonga ketishadi.

Mahbus saqlanayotgan Vetkong lageriga hujum qilinganda, baykerlar dushmanni jiddiy magʻlub etishga muvaffaq boʻlishadi, ammo kuchlar teng emas va barcha bosqinchilar taslim boʻlishga majbur boʻlishadi. Ular Markaziy razvedka boshqarmasi agenti bilan bir xonaga joylashtiriladi. Muntazam qoʻshinning ularni qutqarishga imkoniyati yoʻq. Ammo baykerlar ayyorlik va zukkolik koʻrsatishadi. Ular qoʻlga olingan Markaziy razvedka boshqarmasi agenti bilan birga qochishga muvaffaq boʻlishadi. Qochqinlarni taʼqib qilish boshlanadi. Vazifani bajarish mumkin boʻladi, lekin u paytda barcha velosipedchilar oʻlishadi.

Rollarda
--------

* William Smith — Link Thomas
* Bernie Hamilton — kapitan Jackson
* Huston Savage — Dirty Denny
* Adam Roarke — Duke
* Paul Koslo — Limpy
* Gene Cornelius — Speed
* John Garwood — Sergeant Winston
* Ana Korita — Kim Sue
* Vic Diaz — Diem-Nuc
* Alan Caillou — albaniyalik

Manbalar
--------

1. ↑  *Kings of the Bs : working within the Hollywood system : an anthology of film history and criticism*. E. P. Dutton, 1975 — 139 bet.

Havolalar
---------

* *The Losers* IMDbda

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Jevizli** — Artvin viloyatining Shavshat tumaniga qarashli qishloqlardan biri. Bu yerda bugungi kunda vayronaga aylangan O'rta asr Tbeti monastiri joylashgan.

 Tbeti cherkovi. Foto: Nikolay Marr, *Shavşeti va Klarceti sayohat kundaliklari*, 1911 yil.
 Cevizli qishlog'idagi Tbeti cherkovi. Janubiy qismning ichki ko'rinishi; 2012 yil.

Geografiya
----------

Artvin shaharning markazidan 77 kilometr uzoqlikda joylashgan. Jevizli qishlog'i Shavshat shahar markazidan 13 km uzoqlikda joylashgan.

Aholi
-----

| Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari |
| --- |
| 2021 yil | 440 |
| 2020 | 416 |
| 2019 | 418 |
| 2018 | 435 |
| 2017 yil | 377 |
| 2016 yil | 379 |
| 2015 yil | 367 |
| 2014 yil | 244 |
| 2013 yil | 361 |
| 2012 yil | 368 |
| 2011 yil | 361 |
| 2010 yil | 362 |
| 2009 yil | 357 |
| 2008 yil | 354 |
| 2007 yil | 323 |
| 2000 | 600  |
| 1990 yil | 862  |
| 1985 yil | 1.157  |

Manba
-----

1. 1 2 3 4  „Cevizli Köyü" (Türkçe).  YerelNet.org.tr. 19 ağustos 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4 haziran 2014.

Tashqi havolalar
----------------
***His Jazz Bride*** (*Uning jazz kelini*) — 1926-yilda Warner Brothers Pictures tomonidan chiqarilgan, amerikalik ovozsiz drama filmi. Filmda bosh rolni Mari Prevost va Mett Mur oʻynagan.

Rollarda
--------

* Mari Prevost Gloriya Gregori rolida
* Mett Mur Dik Gregori rolida
* Gayne Whitman
* Jon Patrik
* Mabel Julienne Scott
* Stenli Ueybern
* Don Alvarado
* Helen Dunbar
* Jorj Irving
* Jorj Seddon

Saqlash holati
--------------

Warner Bros. filmning nusxasi saqlanib qolgani nomaʼlum. Filmning negativ yozuvlarida „Junked 12/27/48" yozuvi bor (yaʼni, 1948-yil 27-dekabr). Warner Bros. 1940-yillarning oxiri va 1950-yillarda nitrat plyonkasining, 1933-yilgacha parchalanishi tufayli oʻzining koʻpgina negativlarini yoʻq qildi. Yoki 1956-yil fevral oyida Jek Uorner oʻzining 1949-yil dekabrgacha boʻlgan barcha filmlariga boʻlgan huquqlarni Associated Artists Productions kompaniyasiga sotdi. 1969-yilda, UA Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqarida boʻlgan, Warner Bros filmlarining 16 mm bosma nusxalarini sovgʻa qildi. Biroq, baʼzi manbalarda saqlanib qolgan nusxalar yoʻq, bu esa uning yoʻqolgan film ekanligini koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  The Library of Congress American Silent Feature Film Survival Catalog: *His Jazz Bride* Retrieved October 23, 2014

Havolalar
---------

* *His Jazz Bride* IMDbda
* *Synopsis* AllMovieda

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abdurrahmon ibn Xolid ibn al-Valid** (arabcha:  — Abdurrahmon ibn Xolid ibn al-Valid ibn al-Mug‘iyra al-Maxzumiy al-Qurashiy,? — 46/666,?) — sahoba.

Hayoti va faoliyati
-------------------

*Abu Muhammad* kunyasi bilan tanilgan. Otasi „*Sayfulloh*" („*Allohning qilichi*") laqabini olgan mashhur sahoba Xolid ibn al-Validdir. Onasining ismi Asmo bint Asad ibn Mudrik Xas’amiy. Bolalik chog‘ida Payg‘ambarni ko‘rgan sahobalardan. O‘n sakkiz yoshida Yarmuk jangida qatnash­gan va 30-40 kishilik suvoriy bo‘linmaga boshliq bo‘lib, katta muvaffaqiyat qozongan. Xalifa Umar va Usmon davr­larida Shom voliysi Muoviya tomonidan Vizantiyaga qarshi olib borilgan jangda Islom qo‘shiniga qo‘mondonlik qilgan. Ushbu janglardagi muvaffaqiyati bois, Shomda kattagina obro‘ga ega bo‘lib shuhrat qozonadi va Muoviyaga tobe holda Hims voliyligini yuritadi. Siffiyn jangida Muoviya tomonida turadi. 664 va 665-yillari unga Vizantiyaga qarshi Onado‘liga qishki yurishlarni tashkillashtirish vazifasi topshirilgan.

### Hadislari

Abdurrahmon ibn Xolid ibn al-Valid hadislarni mursal tarz­da rivoyat qilgan. Undan Xolid ibn Salama, az-Zuhriy, Amr ibn Qays ash-Shomiy, Yahyo ibn Abu Amr as-Sayboniy va Abu Xozinlar hadis rivoyat qilganlar.

Joy nomlari
-----------

Oʻzbekistondagi ikkita masjidga ushbu sahobaning nomi berilgan bo'lib, bular Toshkent shahridagi Xolid ibn Valid masjidi va Asaka shahridagi Xolid ibn Valid masjidlaridir.

Adabiyotlar
-----------

1. Xalifa ibn Xayyot. Tarӣx. — Damashq: 1967-68. 198, 222, 240, 241;
2. Xalifa ibn Xayyot. At-Tabaqāt. — Damashq: 1966-67. 11, 612, 798;
3. Fasaviy. Kitāb al-maʼrifa va-t-tarӣx. — Bag‘dod: 1974-76. III, 319;
4. Al-Balozuriy. Ansāb al-ashrāf. — Bayrut: 1979. IV/I, 104, 109, 283, 532;
5. Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1285-87. III, 289;
6. Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1390-92/1970-72. V, 33-35;
7. Mustafa Fayda. „Abdurrahman b. Hâlid b. Velîd". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 162-163.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Predikativlik** (lot. praedicativus — tasdiqlovchi, qatʼiy) — 1) zamonaviy mantiq fanida — belgilar va predmetlar oʻrtasida obyektiv mavjud boʻlgan aloqalarni aks ettiruvchi asosiy tushunchalardan biri; 2) tilshunoslikda — gapni shakllantiruvchi sintaktik kategoriya boʻlib, gap mazmuniga obyektiv borliqning u yoki bu hodisasi haqida xabar berish xususiyatini baxsh etadi. Predikativlik, belgi (harakat, sifat va xususiyat) bilan predmetning zamon va maylda anglashiladigan oʻzaro munosabatini ifodalaydi va shu tariqa gapni alohida fikrni shakllantiruvchi va u haqda xabar beruvchi birlikka aylantiradi (M-n, "Olma gulladi", "Doimo tinchlik boʻlsin!"). Modomiki, gap mazmunining borliqqa munosabati uni muayyan zamoniy va modal (real yoki noreal) darajaga qoʻyishni taqozo qilar ekan, predikativlik ham ikki sintaktik kategoriyaning — zamon va maylning birligidan iborat boʻladi. Ikki tarkibli gaplarda — kesim, bir tarkibli gaplarda esa ularning bosh boʻlagi predikativlikning ifodachisi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lobbi**, lobbizm (inglizcha:  *— kluarlar, xos xonalar) — davlat idoralari, qonunchilik, ijroiya, sud hokimiyatlarining mintaqalar iqtisodiyoti ayrim tarmoqlari va sohalarini, korxonalar, ijtimoiy guruhlarni obyektiv zarurat taqozosi bilan emas, balki maʼlum bir manfaatlarni koʻzlab, baʼzan mansabdor shaxslarni sotib olish yoʻli bilan qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan faoliyati. Lobbistlar hokimiyat vakillari qiyofasida oʻz himoyasidagilarga katta foyda beradigan davlat buyurtmalari, kreditlar, yordamlar, imtiyozlar, litsenziyalar olishda, iqtisodiy va tijorat faoliyatida, yangi korxonalar ochish va uni roʻyxatdan oʻtkazishda, raqobatchilarni sindirishda qulay sharoitlar yaratishda koʻmaklashadi. Agrar Lobbi va sanoat Lobbiga boʻlinadi.*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
***Behbudiy*** — Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi huzuridagi Kinematografiya agentligi buyurtmasiga binoan „Brand pro media" kinostudiyasi tomonidan Mahmudxoʻja Behbudiy hayot ijodiga bagʻishlangan film. U suratga olinganidan 18 yil oʻtib premerasi oʻtkazilgan. Film ssenariy muallifi Abduxamid Muxtorov, rejissyor Ibrohim Ahmedov, operator Sardor Anvarov. Mazkur badiiy film asosida 6 qismli serial ham yaratildi. U „Mahmudxoʻja Behbudiy" serialining ssenariy mualliflari Baqo Sodiqov va Ulugʻbek Sodiqov, rejissor Baqo Sodiqov.

Mazmuni
-------

Film voqealari 19-asr oxiri va 20-asrning birinchi yarmida sodir boʻladi. Syujet Turkiston muxtoriyati, Buxoro amirligidagi tartibsizlik, Toshkentdagi vabo qoʻzgʻoloni, Andijon qoʻzgʻoloni haqida hikoya qiladi. Unda Behbudiyning „Padarkush" bosh asari yaratilishi bilan bogʻliq holatlar, ilk teatrlashtirilgan tomoshalar haqida hikoya qilinadi. Filmda Behbudiyning Abdurauf Fitrat, Abdulla Qodiriy, Ismoil Gaspirali kabi oʻsha davr jadidchilik mutafakkirlari va tarafdorlari bilan muloqoti haqida hikoya qilinadi. Film Behbudiyning oʻlimga hukm qilinishi bilan yakunlanadi.

Ishlab chiqarish
----------------

Film 2002-yilda suratga olingan, ammo uni ekranlarga chiqarishga ruxsat berilmagan. 2020-yilda Behbudiy tavalludining 145 yilligi munosabati bilan rasmni toʻldirish va taqdim etishga qaror qilindi. Filmni yakunlashda yana rejissyor Baqo Sodiqov ishtirok etdi. Behbudiyning qatl etilishidan oldin qamoqqa olingan oxirgi kunlarining suratlari Buxoroda, zindondagi epizodlar suratga olingan. Ulugʻbek Sodiqovning taʼkidlashicha, film jadidlar qilmishlariga hurmat sifatida maxsus davlat buyurtmasi asosida suratga olingan. Filmning premyerasi 2020-yil 2-dekabrda Toshkentda boʻlib oʻtdi.

Ijodiy jamoa
------------

* Rejissor — Ibrohim Ahmedov
* Ssenariy muallifi — Baqo Sodiqov, Ulugʻbek Sodiqov
* Operator — Ravshan Musaev
* Grim ustasi — Galina Ivonovna
* Sahnalashtiruvchi rassom — Musa Isoyev
* Kartina direktori — Nasrulla Saʼdullayev

Manbalar
--------

1. ↑  „Беҳбудий ҳақида ҳужжатли фильм суратга олинмоқда"..  Yuz.uz. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
2. ↑  „18 yil «zapret»da boʻlgan «Mahmudxoʻja Behbudiy» filmi premyerasi oʻtkazildi"..  xalq so'zi. 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
3. ↑  „В Бухаре завершаются съемки художественного фильма о Махмудходже Бехбудий"..  UZ.A. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
4. ↑  „18 yil «zapret»da boʻlgan «Mahmudxoʻja Behbudiy» filmi premyerasi oʻtkazildi"..  xalq so'zi. 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Taman Tuanku Jaafar**— Malayziyaning Negeri Sembilan shahrida joylashgan yirik shaharcha. Serembandan taxminan 7 kilometr (4,3 milya) uzoqlikda joylashgan. Taman Tuanku Jaafar Senawang yaqinida, taxminan 1 kilometr (0,62 milya) uzoqlikda joylashgan. Hudud Negeri Sembilanlik oʻninchi Yang di-Pertuan Besar Tuanku Jaafar sharafiga nomlangan. Shaharga Senawang Tol PLUS avtomagistrali va LEKAS avtomagistrali orqali kirish mumkin.
Taman Tuanku Jaafar Sekolah Kebangsaan Taman Tuanku Jaafar, Sekolah Kebangsaan Taman Tuanku Jaafar 2 va Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Tuanku Jaafar, SK Senawang, SJKT Ladang Seremban va SJKT Ladang Senawa kabi bir nechta maktablar qurilishini koʻrdi. Shahar ichidagi jadal rivojlanish va aholi sonining koʻpayishi tufayli yaqin atrofdagi Sungai Gadut shahri ham juda koʻp rivojlanishga erishdi, Sungai Gadut Komuter stantsiyasining qurilishi shular jumlasidandir. Shu bilan birga Taipan Senawang savdo hududida koʻplab banklar, restoranlar, oziq-ovqat doʻkonlari va boshqa qulayliklar mavjud. Bundan tashqari, yaqin atrofda gipermarketlar ham mavjud: Giant Senawang, Mydin Mall Senawang va Tesco Senawang. Taman Tuanku Jaafar yaqin atrofdagi avtovokzalda haftada bir marta ishlaydigan tungi bozor ishini ham koʻradi. Ibodat joylariga Kuil Shri Maha Raja Rajesvar va Masjid Kariah Taman Tuanku Jaafarmavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Taman Tuanku Jaafar Enters The Third Phase". *New Straits Times Malaysia* (1991-yil 22-avgust). Qaraldi: 2009-yil 26-sentyabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Malayziya bayrogʻi | *Malayziya geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Rels** yoki **Rails** (inglizcha: *; lotincha:* regula *— toʻgʻri tayoq) — sus shaklli poʻlat material. Rels, smmvay, metro poyezdlari, korxonalarlagi t.-yil aravachalari, kranlar, kon vagonetkalari va boshqa izlariga yotqiziladi. Rels tuzilishi, asosan, kallak, boʻyin va tovondan iborat. Baʼzi relslar, Mas, tramvay relslari novli qilib yasaladi. Rels mustahkam poʻlatdan relsbalka stanida prokatlab tayyorlanadi. Relsning mustahkamligini oshirish uchun unga termik ishlov beriladi. Odatda relslar ikki qator, baʼzan bir qator (monorels) qilib shpallar ustiga yotqiziladi. Relslar chokli yoki choksiz qilib (payvandlab) biriktiriladi.*

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Xizrxon (1414-1421). Xizrxonning sayyidlarga mansubligi (ya’ni Muhammad payg‘ambar avlodlaridan ekani) haqidagi da’volari shubhali. U Daulatxon mag‘lubiyatidan keyin Dehli taxtini egallagan bo‘lsa-da, hukmdor unvonini olmadi. U Temurning o‘g‘li va vorisi Shohruxning hokimi sifatida hukmronlik qilgan. Vaqti-vaqti bilan Shohruxga hurmat ko‘rsatgandir. U tez-tez Ganga-Jamna daryosining ikki daryosida isyonkor hindularni bostirish uchun yurishlar olib bordi, lekin sultonlikdan ajralib chiqqan viloyatlarni o‘ziga bo‘ysundirishga urinmadi. Xizrxonning qudrati faqat Dehliga, Gang-Jamna va Panjob daryosining ikki daryosigacha cho'zilgan.Hozirgi kunda ayrim soxta saidlar mavjud ular bizning vatanimizga 15 asrlarda kelgan ularning soxtaligini sababi Arablar va Yaxudiylar chatishmasi asosida paydo bulganlar. Bundan kelib chiqib ular kim aslida bu savolga hali hanuz javob topilmagan. Ular biz Ali r.a va Fotima r.a avlodlarimoz deya davo qilishadi lekin bu davolar bekor. Ular mavqeyiga ega bulsa ham asli nasliga tortgan
ZENning panoramatik ko'rinishi
**Zona Espansione Nord**, shuningdek, **ZEN** yoki **San Filippo Neri** deb ham tanilgan, Siciliya shimoliy sohilidagi Palermo shahrining iqtisodiy jihatdan kamchiliklarga duchor bo'lgan kvartaldir. U VII munitsipalitetda joylashgan bo'lib, taxminan 16 000 kishi istiqomat qiladi. U 1969-yilda arxitektor Vittorio Gregotti loyihasi bo'yicha qurilgan va ko'p qavatli uy-joylardan iborat bo'lib, ularning aksariyati eskirgan holatda. Keng tarqalgan ishsizlik, qashshoqlik, o'rta maktabni tashlab ketish darajasi va aholining marginallashuvi natijasida ZEN o'zining jinoyati, voyaga etmaganlar jinoyati va ijtimoiy degradatsiyasi bilan mashhur bo'ldi.. Arxitekt Massimiliano Fuksas Rim Korviyal kabi Italiyadagi boshqa o'xshash tuzilmalar bilan birgalikda uni buzib tashlashni taklif qildi.

1997-yilda ZEN o'z nomini San Filippo Neri deb o'zgartirdi, lekin ko'pchilik Palermitliklar uni avvalgi nomi bilan atashadi. Italiyalik rejissyor Marko Risi 1990-yilda o'zining "Ragazzi fuori" filmi uchun ZENdan foydalangan, unda ZENning ishsiz yoshlari duch keladigan ijtimoiy muammolar va imkoniyatlarning etishmasligi tasvirlangan.

Adabiyotlar
-----------

* Fava Ferdinando, Palermo shahridagi Lo zen. *Lo zen di Palermo. Antropologia dell'esclusione*, Marc Augé, Franco Angeli Editore, Milano tomonidan taqdimot. 2008 - ISBN 88-464-9567-5
* Badami Alessandra, Picone Marco, Schilleci Filippo (eds.), Città nell'emergenza. *Muhim bo'lgan shahar.* Gibellina va lo Zen o'rtasidagi qurilish loyihasi, Palumbo Editore, Palermo. 2008 - ISBN 88-6017-046-X

Manbalar
--------

a

1. ↑  *Zenigma*, documentary by Alessandro Longo, 2005
2. ↑  Tondo, Lorenzo. „'The days never end': life under lockdown in one of Italy's poorest communities". *The Guardian* (2020-yil 30-aprel). Qaraldi: 2020-yil 30-aprel.
3. ↑  Fabio d'Urso, "Librino e lo Zen, tra Urbanistica e Antropologia", 30 November 2008, *Bollettino d'Ateneo*, University of the Studies of Catania, retrieved on 28 February 2009
4. ↑  Interview in *Corriere della Sera*, 3 April 2006
Koordinatalari: 38°10′45″N 13°18′57″E﻿ / ﻿38.17917°N 13.31583°E﻿ / 38.17917; 13.31583GO