recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
"**Behishti zevar**" (urdu: بہشتی زیور, "jannat ziynati") - Mavlona Ashraf Ali Tahonaviy tomonidan yozilgan e’tiqodlar va amaliyotlar to‘plami. Kitob fiqh, islomiy urf-odatlar va odob-axloq bo‘yicha keng qamrovli qo‘llanma bo‘lib, ayniqsa, qizlar va ayollar tarbiyasiga qaratilgan. Ko‘p yillar davomida u Hindiston yarimoroli aholisi va butun dunyodagi hind musulmon diasporasi uchun sevimli kitob bo‘lib qoldi. Kirob urdu tilida yozilgan, ammo keyin boshqa tillarga, shu jumladan ingliz tiliga ham tarjima qilingan. Asar "Jannat ziynati" nomi bilan o‘zbek tiliga ham o‘girilgan.

Barbara Deyli Metkalfning 1992-yilda chop etilgan "Perfecting Women" kitobi "Behishti zevar"ning sharhidir.

Bo‘limlar
---------

Kitob o‘nta bo‘limga bo‘lingan:

"Rost hikoyalar";

"E’tiqodlar";

"Noto‘g‘ri e’tiqodlar va harakatlar";

"Namoz va uning fazilatlari";

"Ro‘za, zakot, qurbonlik, haj, nazr, murtad, halol va harom";

"Nikoh, taloq, idda, nafaqa, vasiylik";

"Tadbirkorlik va boylikka intilish tamoyillari";

"Odob, qalb amallarini isloh qilish hamda qiyom alomatlari";

"Soliha ayollarning hayoti";

"Salomatlik masalalari va odob-axloq qoidalari"

Manbalar
--------

1. ↑  ; Barbara Daly Metcalf*Perfecting Women: Maulana Ashraf 'Ali Thanawi's Bihishti Zewar*. University of California Press, 1992. ISBN 978-0-520-08093-5.
2. ↑  Ansari, Usamah Yasin (2012). ""Tandrusti Deen ka Kaam Hai": Health as a Matter of Religion in Book 9 of Ashraf Ali Thanvi's Bahishti Zewar". *History of Religions* **52** (1): 49–76. doi:10.1086/665963. ISSN 0018-2710. .
3. ↑  Ansari, Usamah Yasin (November 2010). "The Pious Self is a Jewel in Itself: Agency and Tradition in the Production of 'Shariatic Modernity'" (en). *South Asia Research* **30** (3): 275–298. doi:10.1177/026272801003000304. ISSN 0262-7280. .
**Machael Roiz** (ruscha: *Михаил Ройз*, 1983-yil 12-oktabr Rossiyada tugʻilgan) — isroillik shaxmat grossmeysteri.

U 7 yoshida shaxmat oʻynashni oʻrgangan. 9 yoshida u 10 yoshgacha boʻlganlar toifasida milliy chempionatda 2-oʻrinni egalladi. 1995-yilda u Isroilga koʻchib oʻtdi, 1999-yilda 16 yoshida IM va 2003-yilda GM boʻldi.

Uning turnirdagi eng yaxshi yutuqlari: 2004-yil Ashdodda 1-3; 2004-yil Tsyurixda 1-6; 2-4 Mixail Gurevich va Vitaliy Golod bilan 7/9 bilan Sent-Vinsent op 2004; Benasque op 2005 da 8/10 bilan 3-5; 2007-yil Gorenje Valyevo turnirida Suat Atalik bilan 1-2; 2-3 Radoslav Voytashek bilan Lublin op 2009 da.

U Biel 2006 kabi bir nechta blits va tezkor turnirlarda gʻolib chiqdi. 2007-yilgi Gibraltar Masters musobaqasida u juda kuchli maydonda GMlar Vladimir Akopian, Aleksandr Areshchenko, Hikaru Nakamura va Emil Sutovskiydan keyin 5-oʻrinni egalladi. Oʻsha yili u 16-chi Monarch Assurance Isle of Man xalqaro turnirida Vitaliy Golod, Mateush Bartel, Yuriy Yakovich, Zaxar Efimenko va Mixail Kobaliya bilan 1-6-oʻrinlarni egalladi.

2003-yilda Plovdivda Isroil terma jamoasi aʼzosi boʻlgan (jamoa kumush medali); Kalvia 2004 (36- shaxmat Olimpiadasi) va Beer-Sheva shaxmat boʻyicha 2005-yil jamoaviy jahon chempionatida qatnashdi.

2005-yilda Xanti-Mansiyskda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi, ammo Aleksandr Motilevga ½-1½ hisobida yutqazdi.

Manbalar
--------

1. ↑  FIDE title application materials: Israel Championship Finals 2002, Israel National League 2003
2. ↑  *Crowther.* „TWIC 659: Gorenje Valjevo Tournament".  London Chess Center (25-iyun 2007-yil). 18-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2010-yil.
3. ↑  Chessdom — Boris Grachev Wins at the 1st Lublin International Chess Tournament
4. ↑  *Crowther.* „TWIC 673: 16th Monarch Assurance Isle of Man".  London Chess Center (1-oktabr 2007-yil). Qaraldi: 21-may 2010-yil.
**Tarek** Jabbon (1975-yil 11-dekabrda tug'ilgan) — suriyalik sobiq futbolchi. U oxirgi marta Suriyaning oliy divizioni – Suriya Premer-ligasida ishtirok etuvchi "Al-Jaish" jamoasida o‘ynagan. U "Al-Jaish" safida 5-raqamli futbolkada himoyachi sifatida o'ynadi. U Suriya milliy futbol jamoasi a'zosi va sardori edi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

Jabbon faoliyatini "Al-Majd"da boshlagan, so‘ngra Suriya ligasining "Al-Jaish" klubiga o‘tgan.

U ikki marta ijaraga olingan: 2003-yilda Quvaytning Al-Jahra klubida olti oy o'ynagan, 2006-yilda esa Eronning "Persepolis" klubi bilan 6 oylik shartnoma imzolagan.

Xalqaro martaba
---------------

U Suriya milliy futbol jamoasi a'zosi va sardori edi.

Xalqaro maqsadlar
-----------------

| Yo'q. | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2001-yil 30-aprel | Al-Hamadaniya stadioni, Aleppo, Suriya |  Filippin | **3** – 0 | 12–0 | 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
|

Murabbiylik karyerasi
---------------------

U 2018–19-yillarda "Al-Jaish", keyin Suriyada yordamchi murabbiy bo‘lgan. Keyinchalik "Al-Jaish", "Taliya" va "Tishreen SC" klublarida bosh murabbiy bo'ldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarek Jabban – FIFA competition record (archived)".
2. ↑  „رسميًا.. طارق جبان مدربًا لتشرين" (ar). *kooora.com* (5-iyun 2021-yil).
**Partenogenez** (yun. parthenos — bokiralik, qizlik va ...genez), bokira koʻpayish — jinsiy koʻpayish shakllaridan biri, tuxum xujayraning urugʻlanmasdan rivojlanishi. Ginogenezning ahamiyati har xil jinslarning oʻzaro uchrashuvi qiyin boʻlgan sharoitda jinsiy koʻpayishni amalga oshirilishidan va kulay sharoitda tur nayeli individlari sonini tez orttirishdan iborat.

Bunday xrlat nayeli koʻplab qirilib ketadigan turlar uchun ayniqsa katta ahamiyatga ega. Ginogenez umurtqasiz hayvonlarning deyarli barcha tiplarida va koʻpchilik umurtqalilarda (sut emizuvchilardan tashqari) uchraydi. Sut emizuvchilarning partenogenetik embrioni embriogenezning ilk davrlaridayoq halok boʻladi. Tuxum faqat Ginogenez orqali koʻpayganida obligat Ginogenez, tuxum urugʻlanib va urugʻlanmasdan koʻpayish xususiyatiga ega boʻlganida esa fakultativ Ginogenez deyiladi. Erkagi boʻlmaydigan turlarning faqat Ginogenez orqali koʻpayishi konsta’nt Ginogenez deb ataladi. Koʻpincha Ginogenez orqali koʻpayish ikki jinsli koʻpa-yish bilan almashinib turganida siklik Ginogenez roʻy beradi. Partenogenetik nayelning genotipi, jinsi va gomozigotaligi Ginogenez koʻpayishning mitoz orqali oʻtishi yoki oʻtmasligi hamda diploidlikning qanday usulda tiklanishi bilan bogʻliq. Naslning jinsiga binoan, amfitopiya (urugʻlanmagan tuxumdan urgʻochi va erkak individlar rivojlanishi), arrenotokiya (tuxumdan faqat erkaklari rivojlanishi) yoki telitokiya (tuxumdan faqat urgʻochilarning rivojlanishi) farq qilinadi. Pedogenez Ginogenez shakllaridan biri hisoblanadi. Koʻpayishning oʻziga xos shakllari hisoblangan ginoge-nez va androgenez ham Ginogenezga misol boʻla oladi.

Sunʼiy Ginogenezda, odatda, organizm rivojlanishning dastlabki davrlaridayoq halok boʻladi. Tut ipak qurtining urugʻlanmagan tuxumlariga yuqori va past harorat taʼsir ettirish orqali 90% tuxumlarning partenogenetik rivojlanishiga erishilgan (Astaurov, 1936). Ana shu omillarning kichik miqdori tut ipak qurtida mitotik Ginogenezni tezlashtirgan va faqat erkak gomozigot formalarning rivojlanishiga imkon bergan. Tut ipak qurtida Ginogenez orqali jinsni boshqarish katta amaliy ahamiyatga ega.

Urugʻli va sporali oʻsimliklarda konstant Ginogenez koʻproq uchraydi. Ikki uyli oʻsimliklarda Ginogenez koʻpincha erkak indi-vidlarning uchramasligi, bir uyli oʻsimliklarda esa changchilik gullarning degeneratsiyasi, changlarning xreil boʻlmasligi yoki abortivligi bilan bogʻliq. Oʻsimliklarda sunʼiy Ginogenez har xil kimyoviy va fizik omillar taʼsir ettirib xreil qilingan.

Yana q.
-------

* Ginogenez

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Michaela Polleres** (tugʻ. 1997-yil 15-iuyl, Avstriya) — avstriyalik dzudochi, 70 kg gacha vazn toifasida, Avstriya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2021-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionatining bronza medali sovrindori, Yevropa chempionati va Yevropa oʻyinlari sovrindori.

Faoliyati
---------

Michaela Polleres 70 kg gacha vazn toifasida kurash olib boradi va xalqaro sport maydonlarida Avstriya sharafini himoya qiladi. 2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) boʻlib oʻtgan kattalar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida u 70 kg gacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Cancúnda (Meksika) va Toshkentda (O'zbekiston) oʻtkazilgan Gran-pri turkumiga kiruvchi turnirlarda 70 kg gacha vazn toifasida gʻolib boʻldi.

2019-yilda Minskda (Belarus) dzudo boʻyicha II Yevropa oʻyinlari musobaqalarida ishtirok etdi. 1/4 finalda u polshalik sportchi Daria Pogorzelekga yutqazdi. Avstriya tarkibida jamoaviy bahslarda u Yevropa oʻyinlarining bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2020-yilda Praga shahrida (Chexiya) boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasida dzudo boʻyicha Yevropa chempionatida u 70 kg gacha vazn toifasida birinchi uchrashuvda magʻlub boʻlgan edi. U 2021-yilda Doʻha shahrida (Qatar) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha „World Masters" turnirida ham xuddi shu toifada ishtirok etgan.

2021-yil iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Polleres 70 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda irlandiyalik sportchi Megan Fletcherni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida avstriyalik sportchi turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. U finalda uchun kurashda yaponiyalik dzyudochi Chizuru Araini yutqazib qoʻydi.

Manbalar
--------

1. ↑  *ORF at/Agenturen red.* „Polleres erobert EM-Bronze" (de). *sport.ORF.at* (27-aprel 2018-yil). 10-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
2. ↑
3. ↑  „Athletes :: 2ND EUROPEAN GAMES 2019 MINSK, BELARUS" (en). *minsk2019.by*. 10-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2021-yil.
4. ↑
5. ↑
6. ↑
**Tarent** (doridik versiyasiga koʻra **Tarant** va qadimgi yunoncha: *Τάρας* qadimgi yunoncha: *Τάρας*, jins. P. Τάραντος) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Poseydon va mahalliy nimfaning oʻgʻli, Taranto shahri va daryo nomi uning ismi sharafiga atalgan. Turli versiyalarga koʻra, nimfa Satiraning yoki Poseydon va Minosning qizi Satiraning oʻgʻli yoki Geraklning avlodi. Uning surati Delfidan ham topilgan.

Afsonalarga koʻra, Tarant kema halokatiga uchraganida otasi Poseydon unga yordam berish uchun delfin yuborgan. Tarant delfin yordamida Tenaron burnidan Italiya janubigacha yetib kelgan. Tarant qirgʻoqqa chiqib olgan va bu yerda shaharga asos solgan, ushbu shaharga oʻz ismini bergan.

Manbalar
--------

1. 1 2   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 10, 8; Strabon. Geografiya VI 3, 2 (str.279)
2. ↑   Prob. Kommentariy k „Georgikam" Vergiliya IV 125; Prob. Kommentariy k „Eneide" Vergiliya III 551 // Malkin I. Myth and territory in the Spartan Mediterranean. Cambridge UP. 2003. P.122
3. ↑   Serviy. Kommentariy k „Georgikam" Vergiliya IV 125; Serviy. Kommentariy k „Eneide" Vergiliya III 551 // Malkin I. Myth and territory in the Spartan Mediterranean. Cambridge UP. 2003. P.133
4. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi X 13, 10
5. ↑  „Boy On A Dolphin Ancient Greek Coin Jewelry". *Newworldtreasures.com*. Qaraldi: 26-iyun 2019-yil.
**Paroxod** (paro... va rus. xod — yoʻl) — bugʻmashinasi yoki bugʻ turbinasi hara-katlantiradigan oʻziyurar kema. Yoʻlovchi va yuk Paroxodlari bor. Bugʻ mashinasi oʻrnatilgan birinchi yogʻoch Paroxod 1802-yilda Angliyada paydo boʻldi. Rossiyada bugʻ mashinali birinchi Paroxod 1810-yilda qurildi. Peterburg bilan Kronshtadt orasida qatnagan (1915) "Yelizaveta" Paroxodi dunyoda birinchi dengiz kemasi hisoblangan. Hozir, asosan, teploxodlardan foydalaniladi.

Yana q.
-------

* Kema

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avunkulat** (lot. avunculus – togʻa) – ibtidoiy jamiyatda togʻa va jiyanlar oʻrtasidagi qavm-qarindoshlik munosa-batlari. Patriarxat davrida farzandlarning ona urugʻi bilan qarindoshlik aloqalari saqlangan. A.ga binoan togʻa oʻz jiyanining eng yaqin himoyachisi, ji-yanlar esa oʻz togasining yordamchilari hisoblangan. Jiyan oʻz togasining mulkiga voris boʻlishi yoki oʻz mulkini unga meros krldirishi mumkin boʻlgan. Togʻa oʻz jiyanini uylantirish yoki erga berishda muhim rol oʻynagan. A.ning ayrim koʻrinishlari bizgacha yetib kel-gan. Oʻzbekistonning ba’zi joylarida (qipchoq-oʻzbeklarda) shunday hollar uch-raydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avtosalon**– avtomobillar yangi modellari namoyish etiladigan va sotiladigan koʻrgazma (yoki uning bir boʻlimi). Oʻzbekistonda A.lar aso-san 1994-yildan boshlab ochila boshlagan. A. larning asosiy qismi Oʻzbekiston avtomobilsozlik korxonalari uyushmasi ("Oʻzavtosanoat") va maishiy xizmat tizimidagi "Oʻzavtotexxizmat" aksi-yadorlik jamiyatining viloyatlardagi hududiy boʻlinmalariga qaraydi. 1999-yilda Oʻzbekistonda 77 A. ishladi. Toshkent shahrida 16 A. ishlab turibdi.A. larda Asaka avtomobil zavodida ishlab chiqarilgan "Neksiya", "Damas" va "Tiko"avtomobillari, shuningdek, "Fiat" (Italiya), "Shevrolet", "Kadil-lak", "Kraysler" (AQSH), "Kartal", "Da-gan", "Iveko", "Karson" (Turkiya) singa-ri xorijda ishlab chiqarilgan yengil avtomobillar, avtobuslar, ularning ehtiyot qismlari va boshqa ham namoyish qilinadi. Ayrim A. larda sotuvga chiqarilgan avtomobillarni sotuv oldi koʻrigini oʻtkazish, qismlarini sotishga buyurtma qabul qilish, servis va sotuv oldi xizmatlari yoʻlga qoʻyilgan.Baxtiyor Avazov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Penza militsionerlari haykali** (militsioner haykali, uchastka yodgorligi) — Penza shahridagi yodgorlik. Mahalliy militsionerni abadiylashtirgan Rossiyadagi birinchi va yagona yodgorlik.

Politsiya kuni ochildi — 2007-yil 10-noyabr. Yodgorlikning ochilishida Rossiya ichki ishlar vazirligining ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi, armiya generali Nikolay Rogojkin, Penza viloyati gubernatori Vasiliy Bochkarev va Penza viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi Aleksandr Glyutkov ishtirok etdi.

Yodgorlik urushdan keyingi namunaning rasmiy shaklida sovet militsionerining bronza haykalidir.

Yodgorlikning orqasida, yarim dumaloq granit poydevorda yozuv yozilgan:

> **PENZA POLİTSIYA AʼZOLARI — QONUN VA QONUN TARTIBI HIMOYACHILARIGA**
> 
> 

Yodgorlik oldida  politsiya boʻlinmalarining qurilishi, Penza viloyati ichki ishlar organlari xodimlarini mukofotlash marosimlari, militsionerlar qasam ichishadi.

Oʻlmas militsionerning prototipi 1950-1960-larning mashhur Penza tumani, politsiya kapitani Grigoriy Aleksandrovich Shelkov edi.

Yodgorlik Nekrasov koʻchasida, Penza politsiyasi binolari, yoʻl politsiyasi va Rossiya federatsiyasi ichki ishlar vazirligining hududiy boshqarmasi binosida joylashgan.

Yodgorlik mualliflari: haykaltarosh — Aleksandr Sarkisovich Xachaturyan, Kalmikiya xalq rassomi; meʼmor-Dmitriy Nikolayevich Dimakov.

Havolalar
---------

* Arxivnaya kopiya Shelkov Wayback Machine saytida arxivlandi (6-mart 2016-yil). politsiyachi prototipiga aylandi *.*
* Panklarning momaqaldiroq momaqaldiroqlari endi bronzaga tashlanadi *, „Yosh leninchi" (Penza), 2007-yil 27 mart, № 13.*
* Bronza politsiyachi qoʻriqlash tartibi *, NTV, 2007-yil 10-noyabr.*
* Rossiyada birinchi boʻlib tuman politsiyasi Wayback Machine saytida arxivlandi (5-mart 2016-yil). Arxivnaya kopiya ochilishi boʻlib oʻtdi *.*
* Penzada politsiya kunida politsiya xodimlariga haykal ochildi *, Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining rasmiy sayti, 2007-yil 10-noyabr.*
* Xachaturyan Aleksandr (yodgorlik muallifi) -da Arxivnaya kopiya *, Express TV kanali (Penza), 2007-yil.*
Mariya Antuanetta
**Mariya antuanetta** (Marie -Antoinette) (1755.2.11, Vena — 1793.16.10, Parij) — Fransiya qirolichasi, fransuz qiroli Lyudovik XVI ning xotini (1770-yildan), Avstriya imperatori Frans I va imperatritsa Mariya Tereziyannng qizi. Buyuk fransuz inqilobi oldidan oʻyinkulgi, maishatga ulkan mablagʻlar sarflayotgan M. A. (shu tufayli unga "kamomad xonim" deb laqab qoʻyishgan) moliya islohoti oʻtkazishga, saroy harajatlarini qisqartirishga uringan ministrlarni (A. Tyurgo, J. Nekker) isteʼfoga chiqishga majbur qilgan. Inqilob boshlanishi bilan aksilinqilobiy fitnalar va chet el intervensiyasi rahnamosi. Monarxiya agʻdarilgach (1792-yil 10 avgust), qamoqqa olinib, sud qaroriga binoan boshi tanasidan judo (gilotina) qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Egan** (talaffuzi: *Egan*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 241 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Egan shahri 43°59′56″N 96°38′58″W﻿ / ﻿43.99889°N 96.64944°W﻿ / 43.99889; -96.64944GO (43.998971, −96.649434) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 1.07 kvadrat mil (2.77 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1880** | 23 |  | — |
| **1890** | 399 |  | 1 6 348% |
| **1900** | 503 |  | 261% |
| **1910** | 516 |  | 26% |
| **1920** | 569 |  | 103% |
| **1930** | 419 |  | −264% |
| **1940** | 418 |  | −02% |
| **1950** | 347 |  | −170% |
| **1960** | 310 |  | −107% |
| **1970** | 281 |  | −94% |
| **1980** | 248 |  | −117% |
| **1990** | 208 |  | −161% |
| **2000** | 265 |  | 274% |
| **2010** | 278 |  | 49% |
| **2020** | 241 |  | −133% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 278 kishi, 117 ta xonadon va 76 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 86,3% oq tanli, 8,6% tubjoy amerikaliklar, 0,7% osiyoliklar, 0,4% boshqa irqlardan va 4,0% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,2 foizini tashkil etadi.

Shaharda 117 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 25,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 51,3 foizi er-xotin birga yashagan, 7,7 foizi eri boʻlmagan ayollar, 6 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 35% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 30,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 10,3 foizi 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

  

Shahardagi bir xonadonning o‘rtacha daromadi 26 979 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 30 000 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 25 357 dollar, ayollar uchun 17 188 dollar edi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 13 392 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 1,4 foizi va aholining 5,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan, oʻn sakkiz yoshgacha boʻlganlarning 2,2 foizi va 65 va undan yuqori yoshdagilarning 20 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Egan city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 7-aprel 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  DeLorme (2001).
4. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
5. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
6. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
7. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
**Peptid bogʻlar** — amid bogʻlarning bir turi. Bir aminokislotaning sx-aminoguruhi (NH2) ikkinchi aminokislotaning a -karboksil guruhi bilan reaksiyaga kirishi natijasida hosil boʻladi. Bu reaksiyada bir molekula suv ajraladi. Oqsillar va peptidlar tarkibidagi — SO—NH— guruhi keto-yenol tautomeriya (ayrim kimyoviy birikmalarning bir-biriga erkin holda aylanish xususiyatiga ega bulgan strukturaviy izomerlar koʻrinishida boʻlishi) hola-tida boʻladi.

Tautomeriya tufayli Peptid bogʻlarning 40% dan koʻproq qismi qoʻshbogʻli. Bu esa peptid zanjirning uzunligini yakka bogʻ holatdagiga nisbatan birmuncha qisqartirishga olib keladi. Tirik organizmlarda Peptid bogʻlarning hosil boʻlishi fermentativ re-aksiyalar yordamida amalga oshiriladi. Lab. sharoitida Peptid bogʻlarni kimyoviy va fermentativ reaksiyalar yordamida sintez qilish va parchalash usullari ishlab chikilgan. Bu usullar tabiiy peptidlarni sintez qilishga va peptid hamda oqsillarning aminokislotali tarkibi-ni, ularning ketma-ket joylanish tar-tibini aniklashga imkon beradi. Peptidlar peptid bogʻ orqali birikkan bir xil yoki har xil aminokislotalardan tashkil topgan organik birikmalardir. Tarkibidagi aminokislota soniga binoan, di-, tri-, tetra peptidlar va polipeptidlar boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Beatrice Joan Caulfield** (talaffuzi: „Beatris Joan Kolfild", 1922-yil 1-iyun — 1991-yil 18-iyun) amerikalik aktrisa va model edi. Broadway prodyuserlari tomonidan kashf etilgandan soʻng, u 1943-yilda sahna karerasini boshladi, bu oxir-oqibat Paramount Pictures bilan aktrisa sifatida imzolanishiga olib keldi. Ephraim Katzning 1979-yilda nashr etilgan *The Film Encyclopedia* jurnalidagi fikriga koʻra, „Bir necha-yillar davomida u Paramountning eng yaxshi yulduzlari qatorida boʻlib, nozik ayollik va shafqatsiz goʻzallikni yoritdi, lekin kamdan-kam hollarda."

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Beatrice Joan Caulfield 1922-yil 1-iyunda Nyu-Jersi shtatining West Orange shahrida tugʻilgan. U Nyu-Jersi shtatining Orange shahridagi Miss Beard maktabida tahsil olgan. Caulfield 1963-yilda koʻzi ojiz bolalar bilan qilgan ishlari uchun Prezidentning Ozodlik medalini olgan Jeneviyev Caulfieldning jiyani edi. Uning oʻsmirlik yillarida oila Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda Kolumbiya universitetiga oʻqishga kirdi. Kolumbiyada boʻlganida Caulfield universitet drama guruhi tomonidan taqdim etilgan koʻplab spektakllarda faol ishtirok etgan. U, shuningdek, Harry Conover agentligida model boʻlishga jur’at etdi va „eng yaxshi moda jurnallarining sevimlisiga aylandi", uning rasmlari koʻplab milliy jurnallarda paydo boʻldi, shu jumladan *Life* jurnalining 1942-yil 11-maydagi muqovasida. nashr.

Karyerasi
---------

Caulfield 1942-yilda Brodveyda *Beat the Band* filmida paydo boʻldi. George Abbot rejissyorligida 67 ta spektakldan uning obrazi mavjud.

U 1943-yilda Ebbot boshchiligidagi *„Kiss and Tell"* komediya spektaklidagi mashaqqatli oʻspirin Corliss Archerni tasvirlashda katta muvaffaqiyatga erishdi. Bu 1945-yilgacha 956 ta spektakl uchun ishlagan katta muvaffaqiyat edi. Rolda bir-yil oʻtgach, Caulfield Hollywooddan takliflarni qabul qilish uchun ishlab chiqarishni tark etdi va uning oʻrniga singlisi Betti Caulfield keldi. (Shirley Temple 1945-yilda „Kiss and Tell" filmi versiyasida Caulfield rolini oʻynaydi). Paramount unga oʻynash uchun yiliga olti oylik taʼtil beradigan shartnoma taklif qildi.

Radio chiqishlari
-----------------

| Yil | Dastur | Epizod/manba |
| --- | --- | --- |
| 1946 | *Lux Radio Theatre* | *Miss Susie Slagleʼs* |

Manbalar
--------


1. 1 2  Katz, Ephraim*. The Film Encyclopedia: The Most Comprehensive Encyclopedia of World Cinema in a Single Volume*. Perigee, 1979 — 218 bet. ISBN 0399506012.
2. ↑  *Glenn Fowler*. „Joan Caulfield, A Film Actress, Is Dead at 69". *New York Times* (20-iyun 1991-yil). Qaraldi: 23-oktabr 2007-yil.
3. ↑  „Joan Caulfield, Actress". Qaraldi: 23-oktabr 2007-yil. „At Miss Beard's, a local private school, Joan made her stage debut in A Kiss for Cinderella".
4. ↑  *Moss, Ruth*. „She Proves the Blind Can Lead the Blind!". *Chicago Tribune* (20-oktabr 1963-yil), s. 5–2. Qaraldi: 1-oktabr 2015-yil.
5. ↑  „Joan Caulfield". *Playbill Vault*. Qaraldi: 1-oktabr 2015-yil.
6. ↑  „Lux Star". *Harrisburg Telegraph* (19-oktabr 1946-yil), s. 17. Qaraldi: 29-sentabr 2015-yil. Andoza:Open access
**Marjon dengizi** - Tinch okeandagi yarim yopiq dengiz. Avstraliyaning shim.-sharqiy qirgʻogʻi, Yangi Gvineya, Yangi Kaledoniya o.lari oraligʻida, shim.gʻarbda Torres boʻgʻozi orqali Hind okeani bilan tutashgan. Maydoni 4068 ming km². Oʻrtacha chuq. 2394 m, eng chuqur joyi 9174 m. Dengizda marjon riflari (jumladan, Katta Toʻsiq rifi) va orol koʻp. Kema yurishi juda xavfli. Tubining relyefi notekis, oʻrqirli. Aylanma oqimlar bor. Gʻarbiy chekkasidan Sharqiy Avstraliya oqimi boshlanadi. Suvining yuza qismida temperatura janubda avgustda 19° dan fevralda 24°gacha, shim.da yil davomida 28° atrofida. Shoʻrligi 35,5°/0O. Suv qalqishi notekis. Akula, uchar baliqlar bor. Asosiy portlari: Kerns (Avstraliya), Port-Morsbi (Yangi Gvineya o.), Numea (Yangi Kaledoniya o.).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Tinch okeanidagi dengizlar |
| --- |
|  |
| 

* Aki
* Bali
* Banda
* Gang
* Bering dengizi
* Ichki Yapon
* Sharqiy Xitoy
* Visayan
* Sariq
* Camotes
* Marjon
* Koro
* Mindanao
* Molukkan
* Yangi Gvineya
* Oxota
* Savu
* Samar
* Salish
* Seram
* Sibuyan
* Sulaymon
* Sulavesi
* Sulu
* Tasman
* Fidji
* Filippin
* Flores
* Halmahera
* Shantar
* Janubiy Xitoy
* Yavon
* Yapon

.
 |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shavkat Qobuljonovich Jamolov** — oʻzbek iqtisodchisi va diplomati. 2008—2018-yillarda Oʻzbеkistоnning Indoneziya va Vyetnamdagi elchisi, OTIHTdagi vakili boʻlgan.

Biografiyasi
------------

1966-yil 20-aprelda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1991-yilda Toshkent davlat universitetining siyosiy iqtisod fakultetini tamomlagan.

1992-1994 — Oʻzbekiston TIV Diplomatik xizmatlar boshqarmasi ikkinchi kotibi.

1994-1998 — Oʻzbekiston TIV Davlat protokoli boshqarmasi ikkinchi kotibi.

1998-2000 — Oʻzbekiston Respublikasining Dubaydagi Bosh konsulligining birinchi kotibi.

2000-2004 — Oʻzbekiston TIV Davlat protokoli boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari

2004-2008 — Oʻzbekiston Respublikasining Bangkok shahridagi Bosh konsuli.

2008-2018 — Oʻzbekiston Respublikasining Indoneziya Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi

2010-2018 — Oʻzbekiston Respublikasining Vetnam Sotsialistik Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi.

2011-2018 — Oʻzbekiston Respublikasining Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorlik tashkilotidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 10-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-mart 2023-yil.
2. ↑  „Uzbekistan wants to reshape relations with Indonesia".
3. ↑
**Gabriele "Gabi" Zimmer** (1955-yil 7-mayda tugʻilgan) — nemis siyosatchisi, 2000-yildan 2003-yilgacha Demokratik sotsializm partiyasi (PDS) rahbari boʻlib ishlagan. Rahbar lavozimini tark etgach, u 2004-yildan 2019-yilga qadar Yevropa parlamenti a'zosi bo'lgan. Zimmer 2012-yildan 2019-yilgacha raislik qilgan (GUE/NGL) guruhida ishlaydi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Zimmer 1955-yilda Sharqiy Berlinda tug'ilgan. U o‘rta maktabni tugatgach, 1973—1977-yillarda Leyptsigdagi Karl Marks universitetining nazariy va amaliy tilshunoslik bo‘limida rus va fransuz tillarini o‘rganib, malakali tilshunos sifatida tamomlagan. Keyin u Suhldagi "Ernst Thälmann" VEB avtomobil va ov qurollari zavodida xizmatchi bo'lib ishladi. 1981-yildan 1987-yilgacha u kompaniya gazetasining muharriri, 1987-yildan 1989-yilgacha ushbu kompaniyaning SED partiya rahbariyati a'zosi bo'lib ish faoliyatini olib borgan.

Gabi Zimmer

Siyosiy faoliyati
-----------------

U 1981-yilda Germaniya Demokratik Respublikasining (Sharqiy Germaniya) hukmron partiyasi — Germaniya Sotsialistik birlik partiyasiga (SED) qoʻshildi. 1990-yilda Demokratik sotsializm partiyasiga aylantirilgandan so'ng, u Tyuringiyaning yangi shtatida partiya rahbari bo'ldi, u 1998-yilgacha bu lavozimni egallaydi. U 1990-yildan 2004-yilgacha Turingiya Landtagi a'zosi bo'lgan edi.

Zimmer 1996-yilda PDS rahbarining federal o'rinbosari bo'ladi. U 2000-yilda Lotar Biski iste'foga chiqqanidan keyin federal rahbar etib saylangan. Partiya 2002-yilgi federal saylovda yirik mag'lubiyatga uchraydi, 5 foizlik saylov chegarasidan o'ta olmadi va faqat ikki vakilni qaytarib oldi. Zimmer saylovdan keyin partiyaning birinchi qurultoyida qayta rahbar etib saylanadi, biroq ichki partiyaviy kelishmovchiliklardan so‘ng u o‘z lavozimini tark etishini va 2003-yilda partiyaning navbatdan tashqari qurultoyida qayta saylanishga urinmasligini e’lon qiladi. O‘sha yilning may oyida u rahbariyatdan ketgan.

Zimmer partiyadagi faolligini saqlab qoldi va 2004-yilda Yevropa parlamentiga saylangan. 2007-yilda PDS The Leftga birlashdi. Zimmer 2009 va 2014-yillarda chap partiya vakili sifatida qayta saylangan. 2012-yilda u Yevropa parlamentidagi GUE/NGL guruhining raisi bo‘ldi. U 2019-yilgi Yevroparlament saylovlarida qayta saylanish uchun kurashmadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Gabi Zimmer".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Shaxsiy hayoti".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Siyosiy faoliyati".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
**Gabdulla Abdulkarimovich Apanayev** (1862-yil 15-mart — 1919-yil 25-iyun) — tatar oʻqituvchisi va jamoat arbobi.

Biografiyasi
------------

1862-yil 15-martda Vyatka gubernatorligi Malmij uyezdiga qarashli Sasna qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi Abdulkarim Isxakovich Apanayev (1840—1892-yillar) ikkinchi gildiyaning savdogari boʻlgan, koʻplab mulklarga, sovun zavodiga va ulgurji doʻkonlar tarmogʻiga ega edi.

Madrasani tamomlagach, Turkiya va Misrda tahsil olgan. Rossiyaga qaytib, mullalikka imtihon topshirgach, Qozon shahrida joylashgan Yunus masjidining ikkinchi mullasi etib tayinlanadi. Bir qancha vaqtdan soʻng shu masjidning imom-xatibi boʻlgan. Shundan soʻng u masjid qoshidagi madrasani isloh qildi, madrasa qurish uchun oʻz uyini berdi, oʻquv materiallarini yangiladi. Natijada oʻquvchilar soni ortib, taʼlim sifati oshdi. Madrasaga boshqa oʻquv yurtlaridan oʻqituvchilar koʻchib kela boshladilar, ular orasida Ahmadxoji Maqsudiy ham bor edi. Madrasa talabalari orasida Gʻayoz Isxoqiy va Najib Dumaviy ham boʻlgan.

1902—1906-yillarda Musulmonlar xayr-ehson jamiyatiga rahbarlik qilgan. Bu lavozimda u oʻzini islohotchi sifatida ham namoyon etgan, buning natijasida tashkilot katta mablagʻlarni jalb qilishga muvaffaq boʻlgan.

1905—1907-yillardagi birinchi rus inqilobi yillarida u faol ijtimoiy-siyosiy faoliyat bilan shugʻullangan. „Ittifoq al-muslimin" islomiy partiyasini yaratishda va uning faoliyatida ishtirok etgan. Uning 3 ta qurultoyini tashkil etgan va oʻtkazgan, Markaziy Qoʻmita va Qozon boʻlimi byurosi aʼzosi boʻlgan. 1906-yilda „Ozod" gazetasini yaratgan va unda muharrir boʻlib ishlagan.

1908-yilda „Ittifoq al-muslimin" yetakchilari va faol aʼzolariga qilingan qatagʻonlar doirasida Gʻolimjon Barudiy, S.Galeyev va A.Kazakovlar bilan birgalikda Vologda viloyatiga 2 yilga surgunga hukm qilingan. Surgundan qaytgach, Gabdulla Apanayevni islomiy gʻoyalarni tarqatishda ayblashga bir necha bor muvaffaqiyatsiz urinishlar qilingan.

Shahar Dumasining aʼzosi etib saylangan, bu lavozimda u toʻrtta komissiya ishida qatnashgan, IV-Davlat Dumasiga nomzodini qoʻygan. Apanayev maktabini rivojlantirgan.

1914-yilda boshlangan Birinchi jahon urushi janglarida Gabdulla Apanayevning oʻgʻli Yahyo 1916-yilda halok boʻlgan.

Fuqarolar urushi paytida bolsheviklar tomonidan garovga olingan va 1919-yil 25-iyunda Markaziy musulmonlar harbiy kollegiyasi (MMHK) siyosiy boʻlimi boshligʻi Komil Yoqub tatar zaxira bataloni askarining qoʻzgʻoloni paytida oʻldirilganidan keyin otib tashlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Апанаев, Габдулла (1862—1919)". 11-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2018-yil.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „Традиции джадидского образования — в новое тысячелетие: путем Габдуллы Апаная!". 28-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2018-yil.

Havolalar
---------

* Qozonda Gabdulla Apanayev tavalludining 150 yilligiga bagʻishlab ilmiy anjuman boʻlib oʻtdi.
**Xarabalgʻas** (Qorabolgʻasun) — Uygʻur xoqonligi poytaxti — Oʻrdubaliq shahar xarobasi (8—9-asrlar). 840-yil Yenisey qirgʻizlari tomonidan bosib olinib vayron qilingan. Urxun daryosining soʻl soxilida Erdenidzu monastiri (Moʻgʻuliston)dan 15 km shim. da joylashgan. X.B.ning markaziy qismi koʻtarma tuproq bilan oʻrab olinib, qalʼa va arkdan jan.gʻarbda boʻlgan. Istehkomlar va xom gʻishtdan qurilgan devorlarning sakdanib qolgan bal. 10– 12 m, qoʻriqchi minora (donjon) qalʼa oʻrtasida joylashib, uning bal. 14 m ni tashkil etgan. Shahar qatʼiy reja asosida qurilgan. X.B. hududida 8—9-asrlarga oid uygʻur sopol idishlari topilgan. Qalʼadan jan.da ibodatxonalar majmui va unga sharq tomondan yondoshgan turar joy mavzesi anikdangan. Aftidan bu mavze uygʻur xoqoni bilan bogʻliq boʻlib, u yerdan topilgan granit stela (ustun) sirtida ajdarho tasviri va 9-asrdagi uygʻur xoqonlaridan birining shaʼniga atab uygʻur, xitoy va sugʻd tillarida bitilgan yozuvlar aks etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Xarabalgʻas" *OʻzME*. X-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Bellipotri qalʻasi** (inglizcha: *Ballyportry Castle*) — qalʻa Irlandiya qalʻalaridan biridir, Kler gafligida joylashgan.

Tarix
-----

Bellipotri qalʻasi XV asrda qurilgan boʻlib, Irlandiya klanlari tomonidan Irlandiya uslubida qurilgan minora uslubidagi qalʻalar asosida yaratilgan. Endi qalʻa qayta tiklandi va ommaga ochiq. Qalʻa tosh tepada joylashgan. Qalʻa sayyohlar orasida mashhur. Qalʻa Irlandiyada koʻp asrlik cheksiz urushlardan soʻng deyarli hech qanday zarar koʻrmasdan omon qoldi. Qalʻa oʻrta asrlarda Irlandiya aristokratiyasining hayot muhitini saqlab qolgan. Hozir Bellipotri qalʻasi milliy ahamiyatga ega boʻlgan tarix va meʻmorchilik yodgorligidir. Qalʻada 200-yildan ortiq aholi yashagan. 1960-yildan 1983-yilgacha Robert Ouen Braun tomonidan qayta tiklangan. Qalʻaning hozirgi egalari Irlandiyaning tarixiy merosini saqlash bilan shugʻullangan meʻmor va arxeologdir. Qalʻa hozirda shaxsiy qarorgoh boʻlib qolmoqda. Qalʻa besh qavatli katta toʻrtburchaklar minoradir. Kirish menteşeli boʻshliqlar bilan himoyalangan. Qalʻa ikki burchakli dumaloq minorali kichik devor bilan oʻralgan. Qalʻa antik davrni sevuvchilar va oʻrta asrlardagi Irlandiya klanlari rahbarlarining hayoti, retseptlar muhitida yashashni xohlaydiganlar uchun mehmonxona sifatida ishlatiladi. Qalʻada 6 ta yotoq xonasi ijaraga beriladi. Qadimgi kaminlar saqlanib qolgan, qalʻada eski texnologiyalardan foydalangan holda mehmonlar uchun anʻanaviy irland taomlari tayyorlanadigan oshxona mavjud. Mebel XV asrda qalʻada boʻlgani kabi qayta ishlab chiqariladi. Hatto toʻshakdagi zigʻir ham oʻsha kunlarda boʻlgani kabi, faqat zigʻir ishlatiladi. Qavatlarni bir-biriga bogʻlab turuvchi tosh spiral zinapoyalar saqlanib qolgan. Qadim zamonlarda qalʻa atrofidagi yerlar va Bellipotri qalʻasining oʻzi Irlandiyalik OʻBrayen va OʻLoflin klanlariga tegishli edi. Qalʻa atrofida zamonaviy tsivilizatsiya deyarli tegmagan goʻzal manzara va qadimiy landshaftlar saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑

Yana qarang
-----------

* Irlandiyadagi qalʻalar roʻyxati

Havolalar
---------

* 
* ..
* http://www.celticcastles.com/castles/ballyportry-cast (mavjud+havola)[*sayt ishlamaydi*]..
* http://irishantiquities.bravehost.com/clare/ballyport (unavailable+link)[*sayt ishlamaydi*]..
Nomlanishi
----------

Xarasimon suvoʻtlari ajdodi (sinfi) — Charophyccac

Xususiyatlari
-------------

Xara suvoʻtlari oʻzining yuksak darajada tuzilganligi bilan boshqa suvoʻtlaridan keskin farq qiladi. Ularning tashqi tuzilishi qirqboʻgʻimga oʻxshab ketadi. Mutovka shaklida shoxlangan boʻlib, boʻgʻin va boʻgʻin oraliqlarini hosil qiladi. Hujayralari uzunligi jihatidan boʻgʻin oraligʻini toʻliq egallagan boʻlib, rangsizroq markaziy va uning ustida bir necha poʻstloq hujayralari joylashgan. Lekin xara suvoʻtlarining ayrim vakillarida poʻstloq hujayralar boʻlmaydi va boʻgʻin oraligʻi bir dona uzun hujayradan iborat boʻladi (masalan, nitclla). Boʻgʻindan „toʻpbarglar" chiqqan boʻlib, uning orasida yon „shoxcha" shaklida oʻsgan ayrimlari xaralarni shoxlanib oʻsishga olib keladi. Xara suvoʻtlari odatda sekin oqadigan suvlarda yoki hovuz va suv koʻproq turib qoladigan koʻlmaklarda suvning ostki qismidagi quyqalarga rizoidlari yordamida yopishib oʻsadi. Xara tallomining ustki qismi ohakli tuzlarni shimib olganligi sababli moʻrt boʻladi. Hujayralari pirenoidsiz donachasimon xromatoforga ega. Xara suvoʻtlari maxsus kurtakchalar yordamida vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi. Jinssiz koʻpayish ularda uchramaydi. Lekin jinsiy koʻpayishi murakkab jarayon hisoblanib, oogoniy va anteridiylari koʻp hujayrali boʻladi. Oogoniysi toʻpbargehalarining ustki qismida joylashib, bir dona katta tuxum hujayrasi spiral shaklda poʻstloq hujayralar bilan oʻralgan va oogonivning ustki qismida tuguncha hosil qiladi. Tuguncha orasida kichik tirqish boʻlib, unda tuxum hujayrani otalantiruvchi spermatozoid oʻtadi. Anteridiy toʻpbargchalar ostida joylashib, bir necha qalqonchalardan tashkil topgan. Qalqonchalar bir-biri bilan birlashib, dumaloq shakldagi antcridiyni yuzaga kcltiradi. Har bir qalqonchaning ichki qismida maxsus oʻsimtasi bor. Bu oʻsimta ,,dasta" deb ataladi va unda bir qancha ipchalar tarmoqlanib, ularning har bir hujayrasida bittadan spermatozoid yetiladi. Axiteridiy yetilgach, qalqonchalari ochilib, spermatozoidlar suvga chiqadi va erkin suzib tuxum hujayrani otalantiradi. Hosil boʻlgan zigota tinim davrini oʻtagach, reduksion boʻlinadi va yangi oʻsimlik hosil qiladi. Xara suvoʻtlarining yuksak darajada tuzilganligining, ayniqsa, koʻpayish a’zolarining koʻp hujayrali ckanligining hisobga olinib, hozirgi paytda alohida xaratoifa suvoʻtlari boʻlimi sifatida yashiltoifa suvoʻtlaridan ajratilgan.

Xarasimon suvoʻtlari sinfining tipik vakillari xara (Chara) va nitella (Nitella) boʻlib, Oʻzbckistonda ariq va sugʻorish kollcktorlarida keng tarqalgan.
**Uch jism masalasi** (astronomiya da) — butun olam tortishish qonuniga muvofiq oʻzaro tortishuvchi uch jism harakati haqidagi masala. Bunda jismlar moddiy nuqtalar deb olinadi. Bunday deb olish uchun ular sharsimon shaklda, oralikdagi masofa ularning xususiy oʻlchamlariga nisbatan juda katta boʻlishi kerak. Bir qancha osmon jismlari, mas, Kuyosh, sayyoralar va ularning yoʻldoshlari bu shartni yetarli darajada qanoatlantiradi. 1912-yilda fin astronomi K.F. Sundman Uch jism masalasim. umumiy yechimini cheksiz qatorlar koʻrinishida chiqardi, biroq bu yechim murakkab boʻlgani sababli amaliy maqsadlarda foydalanilmaydi. Uch jism masalasim. faqat maxsus boshlangʻich shartlar qoʻyilgandagina toʻla yechimga ega boʻladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sharifjon Sohibov- Sharqshunos-tarixchi-turkshunos, siyosiy fanlari nomzodi, dotsent. (1921 – 1987) Andijon viloyati Oltinkoʻl tumanida tugʻilgan. SAGU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1955-yil bitiruvchisi.

1955 – 1958-yillar – aspirant; 1958-yildan umr boʻyi Andijon DPI (hozirgi AndDPU) umumiy tarix kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi, dotsent.

**Ilmiy yoʻnalishi –** Turkiyaning tashqi siyosati. 10 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Problemы vneshney politiki Tursii v godы vtoroy mirovoy voynы". – T. 1963.

1. Turkiya Respublikasining Ikkinchi jahon urushi yillaridagi neytral siyosati // ADPI ilmiy ishlari. T. VII. – Andijon, 1961. – B.149 – 172.

2. Sovetsko-tureskiye otnosheniya vo vremya vtoroy mirovoy voynы // Trudы AGPI. T. VIII. – Andijan, 1962. – S. 44 – 62.

3. "Saturn" operatsiyasi // ADPI ilmiy ishlari. – Andijan, 1964. III chiqishi. – B.200 – 210.

4. O podxodax Pakistana i Irana k uregulirovaniyu afganskogo krizisa // Vostokovedeniye. – Toshkent, 2001. – №2. – B.22 – 29.b
**Venalarning varikoz kengayishi** (lot. varix — venalarning kengayishi) — venalarning kengayib choʻzilishi va tugun-tugun boʻlib qolishi. Asosan yuza joylashgan venalar: oyoq, toʻgʻri ichak (qarang Bavosir), urugʻ tizimchasi (qarang Varikotsele) va qiziloʻngachning shilliq qavati ostidagi venalar kengayadi. Vena devorining tugʻma zaifli-gi. moʻrtlashuvi, qopqoqlari (klapanlari)ning yetishmovchiligi tomirlarda qon oqishi maromini izdan chiqarib, ular ichidagi bosimning oshishiga olib keladi. Ogʻir jismonny ish qilish, tik oyokda ishlash (kasbga aloqador), chanoq venalarini homilali bachadon ezib qoʻyishi va b. kasalliklar natijasida qon oqishining qiyinlashuvi sabab boʻladi. Kengaygan venalar teri ostidan tuguntugun (varikoz tugunlar) boʻlib, boʻrtib koʻrinib turadi.

Kasallik asta-sekin paydo boʻladi. Kengaygan venalar oyokda boʻlsa, bemor tik turganida yaqqol koʻzga tashlanadi. Venalari kengaygan joy terisining qon bilan taʼminlanishi buzilishi oqibatida shu soha terisi yupqalashib, rangi oʻzgaradi, salga jarohatlanadigan boʻlib qoladi, keyinchalik shu joyda trofik yara hosil boʻlishi mumkin. Oyoq ogʻriydi, bemor tez charchaydi, ogʻriq ayniqsa uzoq turib qolganda yoki kechga borib zoʻrayadi, oyoq shishib, yurish qiyinlashadi. Venalar juda kengayib, ularda qon oqishi qiyinlashishi, turli yalligʻlanishlar va tromblar (qarang Tromboflebit) paydo boʻlishi mumkin.

Davosi, odatda, kasallikning kechishiga bogʻliq; yengilroq xilida elastik bint bogʻlash, maxsus paypoq kiyish, badan tarbiya, davo fizkulturasi, yengil gimnastika, shuningdek fizioterapevtik muolajalar, dori-darmonlar buyuriladi. Kasallik zoʻrayib ketganda jarrohlik usuli qoʻllaniladi. Oldini olish uchun yengil badan tarbiya mashqlarnni bajarish, ishdan keyin ozroq masofaga sekin piyoda yurib borish, organizmni chiniqtirish (choʻmilish, quyoshda toblanish va b.), vitaminlar qabul qilish lozim.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Februus** (lotincha: *Februus*) — oʻliklarning ruhlari yashaydigan yer osti dunyosining etrusk xudosi. Shuningdek, u boylik, oʻlim va poklik beruvchi sifatida tasvirlangan. Qadimgi Rim dinida Februus poklik xudosi edi. Yer osti xudosining vazifalarini Pluton bajargan. Februus nomidan rimliklar orasida fevral oyi nomi kelib chiqqan.

Luperkaliya bayramiga (15-fevral — dies februatus) toʻgʻri kelgan tozalash marosimlari (februa, februare, februum), qadimgi Rim oy taqvimiga koʻra toʻlin oy chiqishi vaqtiga toʻgʻri kelgan. Bu marosimlar vaqt o'tishi bilan Faun xudosi sharafiga oʻtkaziladigan Luperkaliya bayramiga toʻgʻri kelgan. Ushbu o'zaro bogʻliqlik tufayli ikki xudo (Faun va Februus) ko'pincha bir belgi sifatida koʻrilgan.

Yana qarang
-----------

* Pluton (mifologiya)

Manbalar
--------

1. 1 2  Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 1895
2. ↑  *В. Д. Грошев* «Календарь российского земледельца (народные обычаи и приметы)», — М: МСХА, 1991, С. 10. ISBN 5-7230-0074-8

Adabiyotlar
-----------

* *(ит.)* Mauro Cristofani *Etruschi una nuova immagine* éditions Giunti gruppo, Florence 1984 ISBN 88-09601792-7
* *(фр.)* *Le Thanatos d’Eutipide et le Charun étrusque* L’Antiquité Classique 1 (1932), 70-73.
| Vena metropoliteni |
| --- |
| 

```
 
```
 |
| Maʼlumot |
| Davlat | Avstriya bayrogʻi Avstriya |
| Shahar | Vena |
| Ochilgan vaqti | 1976-yil 8-may |
| Boshqaruvchi shirkat | SViener Linien  |
| Davlat | Avstriya bayrogʻi Avstriya |
| Uzunligi | 83.1 km |
| Stantsiyalari soni | 109 ta |
| Yoʻllari soni | 5 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 1.31 million |
| Yillik yoʻlovchilar soni | 440 million |
| Sxemasi |
| Vena metropoliteni |

 **Vena metropoliteni** — (nemischa:)-Avstriya poytaxti Vena shahrida joylashgan 5 ta liniyali metropolitendir.Zamonaviy Vena metropoliteni 1976-yil 8-may kuni tantanali tarzda ochilgan. Shu bilan birga Vena metropoliteni juda katta boy tarixga ega. Mavjud metropoliten 1898-1901-yillarda barpo etilgan shahar temir yo'lining bir qismini o'z ichiga oladi.

Tizim Vena tezyurar temir yo'llari bilan bog'liq. Metro chiptalari avtobuslar va tramvaylar uchun ham mos keladi.
Metro tarmog'i 109 ta stantsiyani o'z ichiga olgan 83.1 km uzunlikdagi 5 ta liniyadan iborat. Linyalar nomlari yo'q, lekin U (U-Bahn dan), U1 dan U6 gacha bo'lgan harflar bilan raqamlar bilan aytiladi. Vena metrosi 100% Vena shahriga tegishli bo'lgan Wiener Stadtwerke AG kompaniyasiga tegishli va Wiener Linien GmbH & Co KG tomonidan boshqariladi.Eng qizig'i har bir linya o'z rangiga ega.

Linyalar
--------

| Linya | Rangi | Qurilgan | Uzunligi (km) | Stansiyalari |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| U-1 | Qizil | 1978-2017 | 19,2 | 24 |
| U-2 | Kulrang | 1980-2013 | 16,9 | 20 |
| U-3 | Sariq | 1991-2000 | 13,4 | 21 |
| U-4 | To'q ko'k | 1976-1981 | 16,4 | 20 |
| U-5 | Och ko'k | 1989-1996 | 17,3 | 24 |
|

Xususiyatlari
-------------

Vena metrosining o'ziga xos xususiyati ikkita joriy ta'minot tizimlarining birlashmasidir: U1 dan U4 liniyalarida uchinchi relsli klassik tizim, U6 liniyasida aloqa simlari va tramvay tipidagi tok kollektorlari bo'lgan tizim ishlatiladi.
U5 liniyasi raqamlashda yo'q: uni qurish rejalari turli xil variantlarda mavjud bo'lgan. Tez orada uning qurilishi boshlanadi. U5 liniyasining birinchi qismini ochilishi 2023 yilga mo'ljallangan

Narxlar va yo'l haqi nazorati
-----------------------------

Vena metro linyasi
Bir soatdan ko'p bo'lmagan bir safarning narxi - 2,20 evro, Eynzelkarte (metro va yer usti transporti uchun) - soatiga 2,40 yevro. 24 soatlik chipta narxi 8 yevro, 48 soat - 13.30 yevro, 72 soat - 16.50 yevro.Haftasiga cheksiz sayohat qilish huquqini beruvchi chipta narxi 16,20 evroni tashkil qiladi.Oylik chipta narxi 48,20 yevroni tashkil qiladi.Metroda kirish va chiqish chiptalari nazorati mavjud emas,chiptasiz sayohat qilganlik uchun jarima 105 yevroni tashkil etadi.

### Galereya



|  |  |
| --- | --- |
| Metro | *Metropoliten haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------