**Asaf Xoll III** (1829-yil 15-oktabr – 1907-yil 22-noyabr) 1877-yilda Marsning ikki yoʻldoshi Deimos va Fobosni kashf etgan mashhur amerikalik astronom. U boshqa sayyoralar va qoʻsh yulduzlarning sunʼiy yoʻldoshlarining orbitalarini, Saturnning aylanishini va Marsning massasini aniqlagan.

Xoll Konnektikut shtatining Goshen shahrida soatsozlar Asaf Xoll II (1800–42) va Xanna Palmerning (1804–80) oʻgʻli boʻlgan. Uning bobosi Asaf Xoll I (1735-yil 11-iyun - 1800-yil 29-mart) Inqilobiy urush zobiti va Konnektikut shtati qonun chiqaruvchisi edi. Uning otasi 13 yoshida vafot etdi va oila moliyaviy qiyinchilikda qoldi, shuning uchun Xoll 16 yoshida maktabni tark etib, duradgorning shogirdi boʻldi. Keyinchalik u Nyu-Yorkning MakGrovill shahridagi Nyu-York markaziy kollejiga oʻqishga kirdi va u yerda matematika boʻyicha tahsil oldi. U yerda u geometriya va nemis fanlari boʻyicha oʻqituvchi Anjelin Stiknidan saboq oldi. 1856-yilda ular turmush qurishdi.

### Fobos va Deimosning kashf qilinishi

1877-yilda Marsga yaqinlashuv vaqtida, Xollning rafiqasi Anjelin Stik Mars yoʻldoshlarini qidirishga undadi. Uning hisob-kitoblari shuni koʻrsatdiki, orbita sayyoraga juda yaqin boʻlishi kerak. Xollning yozishicha: "Sunʼiy yoʻldoshni topish imkoniyati juda kam edi, agar xotinimning daldasi boʻlmaganida, men qidiruvdan voz kechgan boʻlardim".

Asaph Xoll Deimosni 1877-yil 12-avgustda UTC soat 07:48 da va Phobosni 1877-yil 18-avgustda Vashingtondagi AQSh dengiz observatoriyasida taxminan 09:14 GMTda (zamonaviy manbalar, 1925-yilgacha boʻlgan astronomik konventsiyadan foydalangan holda) kashf etdi. Oy chiqish vaqtida, kashfiyot vaqtini mos ravishda 11-avgust 14:40 va 17-avgust 16:06 Vashington oʻrtacha vaqti bilan. Oʻsha paytda u ataylab Mars yoʻldoshlarini qidirayotgan edi. Xoll 10-avgust kuni Mars oyiga oʻxshab koʻringan narsani avvalroq koʻrgan edi, biroq yomon ob-havo tufayli ularni keyinroq aniqlay olmadi.

 Teleskop Mars yo'ldoshlarini kashf qilish uchun ishlatilgan

1. ↑  Blunck, Jürgen „The Satellites of Mars; Discovering and Naming the Satellites",*. Solar System Moons: Discovery and Mythology*. Springer, 2009 — 5 bet. ISBN 978-3-540-68852-5.
2. ↑  Connecticut Revolutionary War Lists, 1775–1783. p. 20.
3. ↑  Heads of families at the first U.S. census. Ct. By U.S. Bureau of the Census. Washington, 1908. (227p.): 45 Record of Conn. Men in mil. and naval service during the Rev. War, 1775–1783. By Henry P.Johnston. Hartford. 1889. (17,779p.): 61, 424, 548
4. ↑  Hall, Asaph, *Observations and orbits of the satellites of Mars*, Washington: Government Printing Office, 1878 (quoted in Hall, Angelo, *An astronomer's wife*, Baltimore: Nunn and Company, 1908, p. 112).
5. ↑  „Notes: The Satellites of Mars" 181–185.  The Observatory, Vol. 1, No. 6 (20-sentabr 1877-yil). Qaraldi: 12-sentabr 2006-yil.
6. ↑  *Hall, A.* „Observations of the Satellites of Mars" 11/12–13/14.  Astronomische Nachrichten, Vol. 91, No. 2161 (17-oktabr 1877-yil). Qaraldi: 12-sentabr 2006-yil.
7. ↑  Morley, T. A.; *A Catalogue of Ground-Based Astrometric Observations of the Martian Satellites, 1877-1982*, Astronomy and Astrophysics Supplement Series, Vol. 77, No. 2 (February 1989), pp. 209–226 (Table II, p. 220: first observation of Phobos on August 18, 1877.38498)