'*Wade Allison **(1941-yilda tugʻilgan) — fizika fanidan professor va Oksford universitetining Keble kolleji aʼzosi. "*** **Yadro hayot uchundir: madaniy inqilob *", "*Radiatsiya va sabab: fanning qoʻrquv madaniyatiga taʼsiri***, „Zondlash va tasvirlash uchun asosiy fizika"* muallifi.

Yoshligi
--------

Wade Allison Regbi maktabida, keyin esa Kembrijdagi Triniti kollejida tabiiy fanlar boʻyicha ochiq koʻrgazma ishtirokchisi sifatida tahsil olgan. U 1963-yilda fizikadan II qism va matematikadan III qismni olishdan oldin Triposning I qismida birinchi darajaga ega boʻldi. Oksfordda u zarrachalar fizikasi boʻyicha DPhil uchun tahsil oldi va Oksford universitetining Ferranti Mercury kompyuterining termion klapanini boshqarishga ruxsat berilgan oxirgi talaba boʻldi. U 1967-yilda Oksforddagi Krist cherkovida tadqiqot lektorligiga (JRF) va 1851-yilda koʻrgazma boʻyicha Qirollik komissiyasining aʼzosi etib saylangan. 1970-yilda Oksfordga qaytishdan oldin u Argonna milliy laboratoriyasida ikki-yil ishladi.

1976-yilda u Oksford universitetining fizika boʻlimiga oʻqituvchi, keyinchalik professor unvoni bilan tayinlandi. Shu bilan birga u Keble kollejida Repetitorlik stipendiyasiga saylandi. 1995-yilda Minnesota universitetida tashrif buyuruvchi professor boʻlgan. Faoliyati davomida u Oksford fizika kafedrasi raisi oʻrinbosari, Keble kollejining katta oʻqituvchisi va qoʻriqchisi lavozimlarida ishlagan. U 2008-yilda rasman nafaqaga chiqdi, shundan beri u dars berish, maʼruza qilish va oʻqishni davom ettirdi. U 2010-yilda Keble kollejida faxriy stipendiyaga saylangan.

Ilmiy qiziqishlari
------------------

Uning maʼlumotlari eksperimental zarrachalar fizikasi bilan bogʻliq. Avvalgi-yillarda u ularning nazariyasi bilan yangi eksperimental usullarni ishlab chiqdi va ularni CERNda kvarklar va AQShda neytrinolar ustida oʻtkazilgan tajribalarda qoʻlladi. U materiyadagi relativistik zaryadlangan zarralar sohalarida, jumladan Cherenkov radiatsiyasi, oʻtish nurlanishi va boshqa energiya yoʻqotish mexanizmlari, dEdx boʻyicha maxsus tadqiqotlar oʻtkazdi. Bir necha-yil oldin yadro fizikasidan foydalanish boʻyicha fakultativ talaba kursini boshlaganligi sababli, uning qiziqishi tibbiy fizikaga, xususan, xavfsizlik, terapiya va toʻliq spektrda tasvirlash: ionlashtiruvchi nurlanish, ultratovush va magnit-rezonansga borgan sari ortib bordi. 2006-yilda u *zondlash va tasvirlash uchun fundamental fizika* ilgʻor talabalar darsligini nashr etdi. "*Nurlanish va sabab* "ikkinchi kitobida u radiatsiya taʼsirining ilmiy dalillarini kengroq auditoriyaga olib keldi. Fukusimadagi avariyadan keyin bu yapon va xitoy tillariga tarjima qilingan. Uning uchinchi kitobi „ *Yadro — hayot uchun"* — bu yadro energiyasining madaniy rad etilishini, radiatsiyaning hayot bilan zararsiz va hatto foydali oʻzaro taʼsirini isbotlovchi dalillar bilan taqqoslaydigan keng tadqiqotdir.

Manbalar
--------

1. ↑  Paperback: December 2015, 978-0956275646 (Wade Allison Publishing).
2. ↑  Paperback: October 2009, 978-0956275615 (Wade Allison Publishing).
3. ↑  Paperback and hardback: October 2006, 978-0199203895 (Oxford University Press).
4. ↑  Wade Allison. Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-10-09). Oxford Biomedical Imaging Network, 2011. Retrieved 14 September 2011.