**Tojdor joʻja** (inglizcha: *Coronation chicken*) — bu sovuq tovuq goʻshti, kori va ziravorlar, mayonezli sousdan tayyorlangan ingliz salati yoki sendvich pastasi. Buyuk Britaniya supermarketlarida „tojdor joʻja" deb nomlangan taomlar koʻpincha tayyor holda sotiladi.

Tayyorlanishi
-------------

Tovuq yoki joʻja goʻshti sabzi, ozgina sharob, zira, dafna yaprogʻi, petrushka va qora murch donalari bilan tayyor boʻlguniga qadar qaynatiladi. Goʻsht suyaklardan ajratiladi, maydalanib, sous bilan aralashtiriladi. Sousning retsepti oddiy: mayonez, kori kukuni, laym sharbati va sedrasi, taʼbga koʻra ziravorlardan iborat. Baʼzan sousning ichiga quritilgan oʻrik, mango, apelsin, mayiz ham solinadi. Mazkur taomning 1953-yillardagi original retseptiga qaraydigan boʻlsak uning sousi quritilgan oʻrik, qovurilgan piyoz, kori ziravori, tomat pastasi, qurutilgan qizil sharob, mayonez, yogʻli qaymoq yoki krem fresh, limon, shakar tuzdan tayyorlangan. Kori kukuni taomga sargʻish rang beradi. Guruch bilan birga tortiladi.

 Qadoqlangan „Tojdor joʻja"li sendvich

Tarixi
------

"Tojdor joʻjai"ni Le Cordon Bleu London pazandalik maktabi oʻqituvchilari, bir qancha pazandalik kitoblari mualliflari Konstans Spray va Rozmari Xum oʻylab topishgan. Spray 1953-yilda qirolicha Elizabeth II ning toj kiyishi sharafiga uyushtirilgan ziyofatga taomlar qatorida yaxna tovuq goʻshti va kori sousi qoʻshilgan retseptni taklif qiladi. Keyinchalik u "Coronation Chicken nomi bilan mashhur boʻldi. Taom bir vaqtning oʻzida bir nechta muhim xususiyatlarni mujassamlashtirgan. Birinchidan, bu juda oddiy taom va yaqinda oziq-ovqat kartalarini bekor qilgan Angliyaning urushdan keyingi holatiga ayni muddao edi. Ikkinchidan, tayyorlash oson boʻlgani uchun ular Elizabeth II ning toj kiyish marosimiga taklif qilingan minglab mehmonlarni toʻydirishlari mumkin boʻlgan.

„Toj kiygan joʻja (tovuq)" 1935-yilda Jorj V ning kumush yubileyiga tayyorlangan, bayramona taom ham boʻlgan degan farazlar ham mavjud. Tovuq mayonez va kori bilan aralashtirilib tayyorlangan. Bundan tashqari, 2002-yilda qirolicha Elizabeth II ning Oltin yubileyi uchun yubiley joʻjasining (tovuqning) yana bir versiyasi ixtiro qilingan. Sous krem fresh va mayonez, laym v va zanjabilning aralashmasidan iborat edi. Tovuqni sousga aralashtirishdan oldin uni laym va zanjabil bilan marinadlashgan.

2012-yilda britaniyalik mashhur oshpaz Xeston Blumental „Elizabeth II ning olmos yubileyini (hukmronligining 60 yilligi) nishonlash uchun tojdor joʻjaning" ning yangi variantini — „Olmos yubiley joʻjasi"ni yaratdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *The Sunday Times*. „Coronation Chicken". *Times Online* (1-iyul 2007-yil). 24-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.
2. ↑  „Easy Coronation chicken". 9-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.
3. ↑  „The real…Coronation chicken". 22-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.
4. ↑  *Buckingham Palace.* „50 Facts About The Queen's Coronation". *royal.gov.uk*. 13-may 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-noyabr 2010-yil.
5. ↑  „Коронационный цыплёнок. Фоторецепт". 14-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.
6. ↑  „Recipe for Jubilee Chicken". *royal.gov.uk*. 5-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-fevral 2016-yil.
7. ↑  *The Daily Telegraph*. „Readers' recipes: Coronation chicken 2002". *telegraph.co.uk* (1-iyun 2002-yil). 20-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-fevral 2021-yil.