recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Savi ―** Indoneziyaning Papua provintsiyasining Sharqiy qismida yashovchi papuas qabilasi (ilgari Irian Jaya). Taxminan aholi soni 4900 kishi tashkil qiladi.

Tavsif
------

Savi XX asrning 50-yillarida kaniballar va bosh ovchilari sifatida tanilgan. 1962-yilda bir necha nasroniy missionerlar Don va Kerol Richardsonlar bu qabilaga kelib, ular orasida 15-yil yashadilar. Don Richardson savi orasida „dunyoning bolasi" deb nomlangan kitob haqida yozgan. Xristian missionerlarining paydo boʻlishidan soʻng, qabilalarning aksariyati xristiyanlikni qabul qildi. Oʻz hududida ular dunyodagi eng yirik dumaloq xristian binosini qurdilar, faqat tabiiy materiallardan qurilgan. U 1972-yilda Savi nasroniylari yigʻiladigan joy sifatida qurilgan.

Til
---

Savi tili Trans-Yangi Gvineya tillarining asosiy tarmogʻiga kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Project, Joshua*. „Sawuy in Indonesia" (en). Qaraldi: 8-avgust 2018-yil.
2. ↑  „Von Kopfjägern zu Königskindern" (de).  www.livenet.de. Qaraldi: 8-avgust 2018-yil.
3. ↑  „Missionary Extreme the Story of Don and Carol Richardson" (en). Qaraldi: 8-avgust 2018-yil.
4. ↑  Tucker, Ruth (1983). From Jerusalem to Irian Jaya: A Biographical History of Christian Missions. Grand Rapids, Michigan: Zondervan. ISBN 0-310-23937-0*.* .
5. ↑  „Awyu-Dumut" (en). *Ethnologue*. Qaraldi: 8-avgust 2018-yil.
6. ↑  „Indonesia, Eastern Papua" (en). *Ethnologue*. Qaraldi: 8-avgust 2018-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Don Richardson, Tinchlik bolasi, Taschenbuch, 248 Seiten, Johannis 2007, ISBN 978-3-501-01593-3
* Rut Taker: Quddusdan Irian Jayagacha: nasroniy missiyalarining biografik tarixi. Zondervan, Grand Rapids, Michigan, 1983, ISBN 0-310-23937-0
**Qardoshli lola** (lotincha: *Tulipa affinis*) – loladoshlar oilasi lola turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Jizzax viloyati Zomin davlat togʻ -archa qoʻriqxonasi va Qoʻytosh togʻi hududlari atrofida tarqalgan.

Tavsifi
-------

Balandligi 15-25 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Piyozchasi orqali ham koʻpayadi. Piyozboshisi choʻziq tuxumsimon shaklda diametri 2-4 sm. Tashqi qobigʻi yupqa, toʻq qoʻngʻir rangda. Barglari bandsiz, pastki qismi bilan poyani oʻrab oladi, soni 3 tagacha, koʻkimtir rangda, chetlari egri bugri. Gulqoʻrgʻon boʻlakchalari qoʻshilmagan, erkin. Guli ikki jinsli, yolgʻiz, gultojibarglari qizil rangda, tubida qora, chetlarida sariq hoshiyalari bor. Changchi iplari qora, changdonlari bilan birikkan joylari oq tusda. Changdonlari qora yoki binafsha rangda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Aprel may oylarida gullab, mevasi iyulda yetilib pishadi. Mevasi och qoʻngʻir tusli ko‘sakcha. Urug‘i va piyozchasi orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
-----------------------------

Tabiatda juda kam tarqalgan. Jizzax viloyati, Zomin davlat togʻ archa qoʻriqxonasi va Qoʻytosh togʻi hududida uchraydi. Archazorlar orasida, toshli tuproqlarda oʻsadi. Piyozchasi, gullarining odamlar tomonidan yigʻib olinishi va chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida 1957—yildan buyon ekib oʻstirilmoqda. Zomin va Nurota davlat qoʻriqxonalari hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tulipa affinis".
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
**Afg'on urushi yillarida halok bo'lgan qatnashchilar xotirasiga o'rnatilgan haykali** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. 1985-yilda qurilgan. Bino Xorazm viloyati Bog'ot tumanining Feruz ko'chasida joylashgan. Bino davlat mulki hisoblanib, Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq "Afg'on urushi yillarida halok bo'lgan qatnashchilar xotirasiga o'rnatilgan haykali" garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 25-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Moti masjidi** (Punjabi, urdu: موتی مسجد), Moti, "Marvarid masjidlaridan" biri — 17-asrga tegishli diniy bino. Pokistonning Panjob viloyati Lohur shahrida joylashgan. Bino Boburiylar imperatori Jahongir tomonidan qurilgan va Shoh Jahon me'morlari tomonidan o'zgartirilgan.

Etimologiyasi
-------------

Urdu tilida *moti* *marvarid* degan ma'noni anglatadi. Bino Agra qal'asida joylashgan va Shoh Jahon hukmronligi davrida 1637-yilda qurib bitkazilgan Mino masjidi (Gem masjidi) va Nagina masjidiga (Javohir masjidi) oʻxshash.

Keyingi tarix
-------------

Boburiylar imperiyasidan keyin masjid sikx ibodatxonasiga aylantirildi va Ranjit Singx sikx konfederatsiyasi davrida (1760—1799) davrida *Moti Mandir* deb nomlandi. Keyinchalik Ranjit Singx ham bu binodan davlat xazinasi uchun foydalandi. 1849-yilda Sikx imperiyasi qulagandan so'ng, inglizlar Panjobni egallab olishganda, ular boshqa inventarlar bilan birga mato parchalariga o'ralgan va masjid ichiga sochilgan baxmal hamyonlarga joylashtirilgan qimmatbaho toshlarni topdilar. Keyinchalik bino avvalgi holatiga qaytarildi.

Manbalar
--------

Yana qarang
-----------

* Pokistondagi masjidlar ro'yxati
* Badshahi masjidi
* Naulaxa paviloni
* Shalimar bog'lari
* Shesh Mahal

1. ↑  Ahmad Nabi Khan*. Development of Mosque Architecture in Pakistan*, 1991 — 71 bet. ISBN 9789694680088.
2. ↑  Koch 1991, p. 121-22)
3. ↑  *Dar, Nadeem*. „A pearl inside Lahore Fort – Moti Masjid". *Pakistan Today* (20-iyun 2015-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2017-yil.
4. ↑  Zaman, Mahmood (2002). The Login inventory of the Lahore Fort. *Dawn*. 25 January. Retrieved 16 April 2008
**Zuhrasoch qirqqulugʻi** – qirqquloqlar boʻlimiga mansub oʻt-oʻsimlik. Oʻbekiston hududida uchraydi. Hozirda kamyob, aynan maʼlum bir muhitda oʻsadi.

Tavsif
------

* Dunyo: Oʻsimliklar dunyosi
* Boʻlim: Qirqquloqlar
* Sinf(ajdod): Polypodiumsimonlar
* Oila: Qirqquloqdosh
* Turkum: Qirqquloq
* Tur: Zuhrasoch qirqqulogʻi

Tuzilishi
---------

Ildizpoyali, koʻp yillik oʻt. Bargi (poyasi) keng nashtarsimon, uzunligi 10-40 sm, 2-3 karra patsimon boʻlingan. Barg boʻlaklari ham qisqa bandli, barglarning ostki tomonida soruslar joylashgan, undagi sporangiylarda sporalari yetiladi.

Bo'limi
-------

Yer yuzida qirqquloqlarning 10 000 ga yaqin turi tarqalgan. Qirqquloqlarga ildizpoyali, koʻp yillik oʻtlar kiradi. Faqat tropik va subtropik mintaqalardagina uning daraxtsimon vakillari uchraydi.
Yer betiga qirqquloqlarning bir toʻp patsimon qirqilgan uzun barglari oʻsib chiqadi. Yosh barglarning uchi oʻralgan boʻlib, barg oʻsgan sari yozila boradi.
Qirqquloqlar boʻlimi vakillari oʻsishi jihatidan qirqboʻgʻimlar vakillariga oʻxshasa ham, lekin bargining yirikligi va spora beruvchi boshoqlarining boʻlmasligi bilan ulardan farq qiladi.

Ko'payishi
----------

Zuhrasoch qirqqulogʻi barcha qirqquloqlar singari jinssiz va jinsiy yoʻllar bilan koʻpayadi. Soruslardagi sporangiylar ichida yetilgan sporalar sporangiy poʻsti yorilgach tashqariga chiqadi va shamol yoki suv yordamida tarqaladi.
Nam tuproqqa tushgan sporadan gametofit oʻsib chiqadi. Qirqquloqlarning gametofiti boʻyi 1-sm keladigan, yashil, yupqa, yuraksimon oʻsimta boʻlib, pastki qismidagi rizoidlari bilan tuproqqa yopishib turadi. Lekin u uzoq yashamaydi. Gametofitdagi anteriydilarda koʻp xivchinli, harakatchan spermatozoidlar arxegoniylar ichiga kirib, tuxum hujayra bilan qoʻshiladi. Urugʻlangan tuxum hujayradan murtak hosil boʻladi, murtak esa oʻsib, undan yangi qirqquloq – sporofit rivojlanadi.

Manbalar
--------



1. ↑  *Qirqquloqlar bo'limi* (o'zbek). „6-sinf darslik"
**Al-Qaʼqo ibn Amr ibn Molik at-Tamimiy** ( arabcha:  ) arab musulmon qo'mondoni va Rashidun qo'shinida sarkarda bo'lgan, Banu Tamim qabilasidan edi. U va uning qabilasi, ehtimol , Ahnaf ibn Qays davrida Islomni qabul qilgan. U Musulmonlar istilosi davridagi ikkita muhim g‘alabali janglarda, Vizantiya imperiyasiga qarshi Yarmuk jangida ( Xolid ibn Valid qo‘mondonligida) va Sosoniylar imperiyasiga qarshi Qodisiya jangida qatnashgan muvaffaqiyatli harbiy qo‘mondon sifatida tanilgan. Sa'd ibn Abu Vaqqos boshchilik qilgan. Xalifa Abu Bakr uni o'n bir ming kishiga teng deb maqtagan va buning evaziga salafi xalifa Umar uni va bir guruh qo'riqchini Qodisiyaga qo'shimcha kuch sifatida yuborgan.  Bu jang uni o'sha davrning eng mashhur harbiy arboblaridan biriga aylantirdi.

Hayot
-----

### Ridda urushlari

Qa’qo ibn Amr at-Tamimiy o‘z qabilasi bilan 631-yilda musulmon bo‘ldi. Biroq, qisqa vaqt davomida u va boshqa Tamimlar Ridda urushlarida mag'lub bo'lishidan oldin soxta payg'ambar ayol Sajox binti al-Horisning qo'shiniga qo'shilishdi. Keyinchalik u Buzaxa jangida boshqa soxta payg'ambar Tulayhani bostirib, Xolid ibn Valid boshchiligida muvaffaqiyatli harbiy yurish qildi.  Ridda urushlari tugagach, u Xolid ibn Validning Suriya va Iroqqa yurishini davom ettirdi.

1. ↑  „الإصابة في تمييز الصحابة - الموسوعة الشاملة". 3-aprel 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-aprel 2015-yil.
2. ↑  Ibn al-Athir, Usd al-Ghaba fī ma'rifat al-Sahaba ("The lions of the forest in the knowledge of the Companions "), 7 vols. Muhammad Ibrahim al-Banna, Muhammad Ahmad 'Ashur, Mahmud al Wahhab Fā'id (edd.), Cairo, Kitab al-Sha'b, 1393/1973, IV, p. 409, n. 4309.
Fortepiano
**Fortepiano** (italyancha: *forte* — kuchli va *piano* — kuchsiz, sekin) — royal va piavdsholarning umumiy nomi. 18-asr boshida B. Kristofori (Italiya), J. Marius (Fransiya) va K.G. Shryoter (Germaniya) tomonidan ixtiro qilingan. Keyinchalik F. mexanizmi va shakli I. A. Shteyn, I. A. Shtreyxer (Avstriya), A. Bekers (London), S. Erar (Parij) va boshqa ustalar tomonidan takomillashtirilgan. Tovushlari ogayeishlarini bosish orqali kigiz qoplangan yogʻoch bolgʻachalar bilan torlarga urish natija xreil qilinadi. Klavesin va klavikorddan dinamikasi oʻzgaruvchanligi (mas, kuchli peggedan amlari hammani sikib piano darajasiga oʻtish imkoniyatlari) bilan farq qiladi (nomi shundan). F. uchun ilk asarlarni I. Gaydn, V. A. Motsart, L. Betxoven va boshqa ijod qilgan. F. oʻzining keng ijroviytexnik hamda ifodaviy imkoniyatlari tufayli Yevropa koʻp ovozli musiqasida asosiy yakkanavoz va joʻrnavoz soz sifatida keng oʻrin olgan.

Oʻzbekistonda F. musiqasi 1920—30 yillarda V. Uspenskiy, B. Nadejdin qayta ishlagan oʻzbek xalq kuylaridan boshlab, keyinchalik G. Mushel, X. Izomov, B. Giyenko, Sayfi Jalil, N. Zokirov, oxirgi yillarda D. Saydaminova, R. Abdullayev, A. Nabiyev, M. Otajonov, D. Omonullayeva va boshqalarning miniatyuralari, sonata va konsertlari, koʻp qismli turkumlari bilan boyidi. Oʻzbekistonda F. ijrochiligi sanʼati rivojiga A. Lisovskiy, N. Yablonovskiy, Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artistlar O. Yusupova, A. Sharipova, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi T. Popovich, xalqaro tanlovlar gʻolibi E. Mirqosimova, A. Sultonov, U. Polvonov va boshqa oʻz hissasini qoʻshgan.

Yana qarang
-----------

* Pianino

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Fayl:Logistics, Medical, and Centers Directorate (IDF) (crest).jpg Logistika, tibbiyot va markazlar direksiyasining logotipi
Isroil **texnologik va logistika boshqarmasi** (qisqartma: **Atal** ) - Isroil Mudofaa Kuchlari Bosh shtabidagi boshqarmasi bo'lib, uning logistika javoblari va vazifalari, xususan, harbiy bazalar qurish, tinchlik davri urush vaqtlarda tibbiy infratuzilmani saqlash uchun mas'ul boshqarma hisoblanadi. Favqulodda vaziyatlarda, askarlarning ovqatlanishi, shuningdek, yoqilg'i bilan ta'minlash, IDF ning boshqaruv va harbiy transport parkini saqlash uyushmasi hisoblanadi.

Direksiya Logistika Korpusini boshqaradigan Texnologik va Logistika Direksiyasining 3-ko'rinishi bo'lib, uning ko'plab bo'linmalari va vakolatlarining katta qismi quruqlik kuchlariga o'tgan. Favqulodda holatlarda direksiya jangovar bo'lmagan zaxira bo'linmalarining ko'pchiligini joylashtirish uchun ham javobgardir. 2012-yildan boshlab uni Aluf Kobi Barak ismli shaxs boshqaradi.

Tarix
-----

Andoza:Israel Defense ForcesDireksiya 1948-yilning fevral oyida **Kvartallar direksiyasi** sifatida tashkil etilgan.1972-yilda esa **Ta'minot direksiyasi** deb o'zgartirilgan. 1997-yilda u Texnologik va logistika bo'limiga, 2006-yilda **esa Logistika, tibbiyot va markazlar direksiyasiga** o'zgartirildi. 2008-yilda rasman hozirgi nomiga o'zgartirildi.

Komandirlar
-----------

Tashqi havolalar
----------------

Andoza:Israel Defense Forces

* Rasmiy sayt (ivritcha)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Texnologik va logistika boshqarmasi*** haqida turkum mavjud |
**Elektr tarmogʻi** — elektr energiyasini uzatilishi yoki taqsimlanishi maqsadida bir-biriga ulangan asbob-uskunalar va qurilmalar hisoblanadi. Umumiy maqsadlarga moʻljallangan Elektr tarmogʻi elektr stansiyalar bilan isteʼmolchilarni havo liniyalari va kabelli elektr uzatish liniyalari orqali bogʻlaydi, hududiy jihatdan tarqoq isteʼmolchilarni elektr energiyasi bilan markazlashgan usulda taʼminlaydi. Elektr uzatish liniyalari bilan bogʻlanmaydigan Elektr tarmoqlari ham boʻladi. Qanday maqsadlarga moʻljallanganligiga qarab, ular taʼminlovchi va taqsimlovchi tarmoqlarga, yaʼni elektr energiyasini kichik elektr stansiyalardan shahar, sanoat, qishloq xoʻjaligi va boshqalar isteʼmolchilarga uzatuvchi va taqsimlovchi tarmoqlarga; kuchlanishi boʻyicha ikki guruhga, yaʼni kuchlanishi 1 kV gacha va undan yuqori boʻlgan tarmoqlarga boʻlinishi mumkin. Bundan tashqari, tok turiga qarab, oʻzgaruvchan va oʻzgarmas tok Elektr tarmogʻiga, foydalanilishiga koʻra, havo liniyali va kabelli; tuzilishi boʻyicha halqali va radial; ishlash rejimi boʻyicha ochiq va berk turlarga boʻlinadi. Elektr tarmogʻi tarkibiga YEOr tokni oʻzgartiruvchi, elektr energiyasini taqsimlovchi va tarmoq ish rejimini boshqaruvchi elektr stansiyalari kiradi. Oʻzgaruvchan tok Elektr tarmoqlari keng tarqalgan. Oʻzbekistonda bunday Elektr tarmoqlari uchun 12,24,36, 48,60, 127, 220, 380, 660 V li; 3, 6, 10, 20, 35, 110, 150, 220, 330, 500, 750, 800, 1000 kV li nominal kuchlanishlar qabul qilingan. Oʻzgarmas tok Elektr tarmoqlari, asosan, shaharlar, qisman temir yoʻl elektr transporti va baʼzi elektrkimyoviy korxonalarni elektr bilan taʼminlashda qoʻllanadi. Kuchlanishi 220 V gacha boʻlgan. Elektr tarmoqlar kichik quvvatli isteʼmolchilar (uy-roʻzgʻor yoritish asboblari, elektr apparatlar va boshqalar) ni, 380 V dan 10 kV gacha boʻlgan Elektr tarmoqlar yuqori quvvatli elektr dvigatellar ishlatiladigan isteʼmolchilarni energiya bilan taʼminlashda qoʻllanadi. Kuchlanish 6 kV dan yuqori boʻlgan Elektr tarmoqlardan elektr energiyani qabul qilib, keyin kuchlanishni pasaytirib tarqatishda foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chandubi koʻli** – tabiiy koʻl Assam, Kamrup tumani, Rabha Xasong avtonom viloyatidan 64 kilometr uzoqroq masofada joylashgan. Chandubi koʻliga Guvahati shahridan Milliy avtomagistral 37 orqali kirish mumkin. Chandubi koʻli Assam va Meghalaya bilan oʻralgan Garo tepaliklari etagida joylashgan. Hududda chuqur oʻrmon va kichik qishloqlar mavjud. Chandubi koʻli atroflari sayr qilish uchun tabiiy joy hisoblanadi. Chandubi koʻliga qishda koʻplab koʻchmanchi qushlar uchib keladi.

Geologiyasi
-----------

Chandubi koʻli 1897-yil 12-iyunda tunda sodir boʻlgan Assam zilzilasida paydo boʻlgan. Oʻsha davrda oʻrmon oʻzining geologik holatini yoʻqotdi va zilzila natijasida ushbu oʻrmon Chandubi koʻliga aylandi.

Turizm
------

Chandubi koʻlining asosiy xususiyati shundaki, koʻlda har doim tabiiy lagun hosil boʻladi. Chandubi koʻli baliq ovlashni xush koʻruvchilarni baliq tutish va dam olish taklif qiladi, bundan tashqari koʻl maʼmuriyati xodimlari Chandubi koʻli suvlarida eshkak eshish uchun qulayliklar yaratganlar. Chandubi koʻlining sayyohlik maskani hisoblanib, yanvar oyining birinchi haftasida Chandubi festivali boʻlib oʻtadi. Ushbu festival paytida koʻlga koʻplab sayyohlar tashrif buyurishadi. Chadubi festivalida mahalliy qishloq aholisi oʻzlarining anʼanaviy yoki madaniy raqs namunalarini ijro etadilar, bundan tashqari doʻkonlarda mahalliy anʼanaviy taomlar sotuvi yoʻlga qoʻyiladi. Chandubi koʻliga qishda koʻplab koʻchmanchi qushlar uchib keladi. Koʻplab sayohlar qushlar galasini tomosha qilishadi va albatta ushbu ajoyib manzaraning guvohiga aylanadi.

Yana qarang
-----------

* Dipor Bil
* Hindistondagi koʻllar roʻyxati
* Assam koʻllari roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Chandubi Lake".  mapsofindia.com. 29-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2011-yil.
2. ↑  „Chandubi Lake Formation".  wikimapia.org. Qaraldi: 25-dekabr 2011-yil.
3. ↑  „Chandubi Lake Tourism".  assamtribune.com. 18-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2011-yil.
Abu Muhammad Abdulloh ibn Ali (arab. أبو محمد عبد الله بن علي; milodiy 712 – 764 yillar) Abbosiylar sulolasining aʼzosi boʻlib, Abbosiylar inqilobi davrida sulolaning hokimiyat tepasiga kelishida yetakchi rol oʻynagan. Suriya noibi sifatida u Abbosiylarning viloyat ustidan nazoratini mustahkamladi, Umaviylar sulolasining oxirgi vakillarini ham yoʻq qildi va Umaviylar tarafdorlari qoʻzgʻolonlarini bostirdi. 754-yilda jiyani va birinchi abbosiy xalifasi as-Saffah vafot etgach, u as-Saffahning ukasi al-Mansur bilan xalifalik unvoni uchun kurashni boshladi, biroq magʻlubiyatga uchradi va qamoqqa tashlanadi. U 764 yilda oʻldirilgan.

Abbosiylar inqilobidagi roli
----------------------------

Abdulloh Abbosiylar oilasining aʼzosi boʻlib, birinchi ikki abbosiy xalifasi as-Saffah (750 – 754) va al-Mansur (754 – 775)ning amakisi edi.
749-yil boshlariga kelib, Abu Muslim davrida Xurosonda boshlangan Umaviylarga qarshi qoʻzgʻolon xalifalikning sharqiy yerlarida muvaffaqqiyatga erishdi va Xuroson qoʻshinlari Gʻarbga, Forsdan oʻtib, Iroq chegaralarigacha yetib borishdi. Abbosiylar nazoratini mustahkamlash uchun as-Saffah endi oʻz oilasi aʼzolarini qoʻshinlarga qoʻmondonlik qilib tayinladi: uning akasi, boʻlajak al-Mansur Vosit qamalini boshqarishga, Abdulloh esa Umaviylar xalifasi Marvon II ga qarshi kurashga yuborildi. Shu tariqa Abbosiylar qoʻshinlari Marvon II ni magʻlubiyatga uchratgan Zab jangida oliy qoʻmondonlikni Abdulloh oʻz qoʻliga oldi va Marvonni taʼqib qilishga boshchilik qildi, avval Suriyaga yurdi, Umaviylar poytaxti Damashqni oldi. Marvon Misrga qochdi uning ukasi Solih ham Marvonga ortidan Misrga boradi, u yerda Umaviylar hukmdori asirga olinadi va qatl etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑   Zetterstéen 1987, pp. 22–23.
2. ↑   Kennedy 2004, pp. 125–128.
3. ↑  Grohmann & Kennedy 1995, p. 985.
**Azamat Muxitdinovich Shamsiyev** (1945-yil 21-sentyabr, Samarqand)– tibbiyot fanlari doktori, professor, Oʻzbekistonning taniqli jamoat arbobi, 2004–2020. Oʻzbekiston Respublikasining taʼlim muassasalaridan biri boʻlgan Samarqand davlat tibbiyot instituti rektori lavozimida ishlagan.

Hayoti
------

Azamat Muxitdinovich Shamsiyev 1945-yilda Samarqand viloyati Xatirchi tumanida xizmatchi oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach, bir yil laborant boʻlib ishladi. 1962-yilda Toshkent tibbiyot institutining pediatriya fakultetiga oʻqishga kirib, dastlab Bulung‘ur tuman kasalxonasida, soʻngra Samarqand tibbiyot instituti poliklinikasida jarroh boʻlib ishladi. 1970–1973-yillarda Azamat Muxitdinovich Rostov davlat tibbiyot institutining bolalar xirurgiyasi kafedrasida aspiranturani tamomlab, „Bolalarda boldir suyagining distal uchi surunkali sinishlarini davolash" mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi.

Shamsiyev 1973-yildan 1976-yilgacha Samarqand tibbiyot instituti bolalar xirurgiyasi kafedrasida assistent, dotsent (1975-yildan) lavozimlarida ishlagan. 1977–1980-yillarda Donetsk viloyat bolalar klinik shifoxonasida bolalar jarrohi boʻlib ishlagan. 1980-yilda Donetsk davlat tibbiyot institutining bolalar xirurgiyasi boʻlimiga doktoranturaga oʻqishga kirdi. Azamat Muxitdinovich faoliyatining ushbu davri bolalarda destruktiv pnevmoniyani jarrohlik yoʻli bilan davolashning diagnostika usullari va taktikasini ishlab chiqishga bagʻishlandi. Ilmiy tadqiqot natijalari asosida 1983-yilda SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Pediatriya ilmiy-tadqiqot institutida „Bolalarda destruktiv pnevmoniyani davolash" mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. Shamsiyev 1987-yilda „professor" ilmiy unvonini oldi.

1985-yilda SamMI rektori professor S. A. Aripov Samarqand davlat tibbiyot institutining 2-sonli bolalar xirurgiyasi kafedrasini tashkil etib, shu kungacha professori hisoblanadi.

Professor Shamsiyev 1990-yilda professor tashabbusi va rahbarligida Samarqand viloyati va Oʻzbekistonning janubi-gʻarbiy mintaqasida bolalarga ixtisoslashtirilgan jarrohlik yordami koʻrsatuvchi Samarqand bolalar xirurgiyasi ilmiy markazi tashkil etildi. Direktor sifatida 2013-yilgacha ushbu markazni boshqargan.

2004-yil noyabrdan 2020-yil 14-fevralgacha Samarqand davlat tibbiyot instituti rektori lavozimida ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шамсиев Азамат Мухитдинович Ректор института". 25-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2017-yil.
2. ↑  „Samarqand davlat tibbiyot institutining uzoq yillik rektori ishdan olindi" (14-fevral 2020-yil). 4-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-sentyabr 2023-yil.
**Xokkaydo** — Yaponiyaning shimoliy qismidagi orol, kattaligi boʻyicha 2oʻrinda (Xonsyu o.dan keyin). Tinch okean va uning Yapon va Oxota dengizlari oʻrab turadi. Maydoni 77,7 ming km² (atrofidagi orollar bilan 78,5 ming km²). X. murakkab shaklga ega. Relyefi, asosan, togʻli, eng baland joyi 2290 m (Asaxi choʻqqisi). Harakatdagi vulkanlar bor. Teztez kuchli zilzilalar boʻlib turadi. Toshkoʻmir, oltingugurt, temir rudasi konlari bor. Iqlimi moʻʼtadil, mussonli iklim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —3° dan Ggacha, iyulniki 17—21°. Yillik yogʻin 800–1500 mm. Kuzda tayfunlar boʻladi. Daryolari sersuv, gidroenergiyaga boy. X. maydonining 60% oʻrmon. Yirik shaharlari — Sapporo, Xakodate. Xoʻjaligi haqida Yaponiya maqolasiga qaralsin. 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  *(unspecified title)* — Geospatial Information Authority of Japan. — С. 83.
Oh mandu
**O mandu** — koreya taomi, chuchvaraga oʻxshash. Oʻziga xos xususiyati — xamir oʻrniga baliq filedan foydalanish: uning ishlatilishi manduga yengil va shirin taʼm beradi. Bu taom dastlab yoz mavsumida xizmat qilgan, ammo endi odamlar uni bayramlarda yoki Buddaning tugʻilgan kuni kabi maxsus bayramlarda tayyorlash orqali zavqlanishadi. Oʻtmishda o mandu koreys saroy oshxonasining bir qismi boʻlib, yangbanlar (Koreya aristokratiyasi) orasida mashhur boʻlgan. O mandu koʻpincha yozda keksa oila aʼzolarining tugʻilgan kunlari uchun xizmat qilgan.

Barcha pishirish jarayoni odatda taxminan ikki soat davom etadi. O mandu yupqa toʻgʻralgan oq baliq filesidan (odatda, sabzavot va qoʻziqorinli mol goʻshti bilan toʻldirilgan, kraxmalga oʻralgan va bugʻlangan) oq baliq filesidan foydalanadi. Toʻldirishga tofu, sarimsoq pyuresi va maydalangan kunjut qoʻshilishi mumkin. Ziravor sifatida soya sousi, shakar, toʻgʻralgan yashil piyoz, sarimsoq, tuz, qalampir va kunjut yogʻi aralashmasi ishlatiladi.

Tayyorlanishi
-------------

Avvalo, oq baliq filesi taxminan 7-8 sm (qalinligi 0,5 sm) boʻlgan ingichka boʻlaklarga boʻlinadi, tuz va maydalangan oq qalampir sepiladi, soʻngra qolgan namlik qogʻoz sochiq bilan chiqariladi. Keyin maydalangan mol goʻshti pishirilgan soya sousi ziravorlarining bir qismi bilan aralashtiriladi. Shiitake qoʻziqorinlari taxminan bir soat davomida suvda namlanadi, qoʻziqorinlar kichik boʻlaklarga boʻlinadi va qolgan ziravorlar sousi bilan aralashtiriladi. Yuvilgan bodring 2 sm oʻlchamdagi boʻlaklarga boʻlinadi, qobigʻidan ajratiladi, keyin esa 0,2 sm kengligida kesiladi. 10 daqiqa davomida shoʻr suvda tuzlangan bodring va qolgan namlikni qogʻoz sochiq bilan olib tashlang. Mandu qaychi yordamida yarim oy shaklida qilingan.

Toʻldirish uchun maydalangan mol goʻshti 2-3 daqiqa davomida shiitake qoʻziqorinlari va shampinyon bilan birga oʻrta olovda qovuriladi. Toʻldirishni tayyorlash uchun soya novdalarini qaynatish kerak. Shundan soʻng, baliq filesi ikki tomondan kraxmal bilan ishlanadi, ustiga maydalangan mol goʻshti, qoʻziqorin, bodring va soya nihollari solinadi, oʻraladi va qaynoq suvda qaynatiladi yoki 5 daqiqa davomida bugʻlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „[Korean Food Culture Series - Part 3 Special Food for Seasonal Occasions"]. *Korea Tourism Organization*. 16-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2008-yil.
2. 1 2 3  „eo-mandu" (ko). *Doopedia*.  Doosan Corporation. Qaraldi: 28-iyun 2008-yil.
3. 1 2 3 4  *강, 인희* „eo-mandu" (ko). *Encyclopedia of Korean Culture*.  Academy of Korean Studies. 19-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2017-yil.
**Anoreksiya** (qadimgi yunoncha: *ἀ-* qadimgi yunoncha: *ἀ-* „siz, boʻlmagan" + ὄρεξις „ovqatlanishga undash") – organizmning ovqatlanishga boʻlgan ob’ektiv ehtiyoji bilan ishtahaning toʻliq yetishmasligidan iborat sindrom boʻlib, koʻpgina metabolik kasalliklar, infektsiyalar, ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari bilan birga namoyon boʻladi. Ovqat hazm qilish tizimidagi parazitar infektsiyalar, shuningdek, boshqa sabablarga koʻra paydo boʻladi. Anoreksiya protein-energetik toʻyib ovqatlanmaslikka olib kelishi mumkin.

Anoreksiya turlari
------------------

Sindromning quyidagi turlari ajratiladi:

* **Birlamchi anoreksiya** – bu gormonal funksiyaning buzilishi, nevrologik patologiya va malign oʻsmalar bilan bogʻliq ochlikni yoʻqotishdir.
* **Dori anoreksiyasi** – vazn yoʻqotish **yoki** boshqa dorilarning (antidepressantlar, psixostimulyatorlar, gormonlar antagonistlari va boshqalar) yon taʼsiri uchun maxsus anoreksiya vositalarini qabul qilish natijasida yuzaga keladi).

* **Ijtimoiy anoreksiya**

20-asrning oxirida tadqiqotchilar Gʻarb mamlakatlarida yuqori va oʻrta sinf vakillari orasida anoreksiyaning keng tarqalgan holatlarini qayd eta boshladilar. Oziq-ovqat isteʼmoli bilan bogʻliq nevrozning sababi vazn yoʻqotish istagi edi, ayniqsa yosh ayollar orasida. Ijtimoiy anoreksiya koʻpincha bulimiya bilan birga keladi.

Yana qarang
-----------

* Protein-energiya etishmovchiligi

Manbalar
--------

1. ↑  Стрижак Л. Н.*.*. ISBN 5-276-00843-4.
2. ↑  Хоббс К. Хаас Э.*.*. ISBN 5-8459-0834-5.
3. ↑  „Первичная анорексия". *Большой толковый словарь терминов по психиатрии В. А. Жмурова*. 18-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-dekabr 2011-yil.
4. ↑  Бурбелло А. Т. Шабров А. В. Денисенко П.П.*.*. ISBN 5-7654-2738-3, 5-94850-241-4.
**Abashiri** (yaponcha: *網走市* *Abashiri-shi*?) – Yaponiyaning Hokkaido mintaqasida joylashgan shahardir.

Abashiri Abashiri qamoqxonasi bilan tanilgan. Meiji davridagi siyosiy mahbuslarni qamoqqa olish uchun foydalanilgan muassasa. Eski qamoqxona muzeyga aylantirilgan, biroq shahardagi yangi qattiq tartibli qamoqxonada hamon foydalanishadi.

2008-yil holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 40,333 kishini tashkil qilgan.

Etimologiyasi
-------------

"Abashiri" nomining kelib chiqishi haqida turli xil nazariyalar mavjud va shuning uchun kelib chiqishi nomaʼlum. Bu nazariyalarning barchasi Ainu tilining Kanji talqiniga asoslangan.

Geografiyasi
------------

Abashiri Okhotsk prefekturasining sharqiy qismida, Kitamidan 50 km sharqda joylashgan. Baland togʻlar yoʻq, lekin tepaliklar koʻp. Shahar boʻylab Abashiri daryosi oqib oʻtadi va shaharda uchta koʻl (Abashiri koʻli, Notoro koʻli va Tofutsu koʻli) mavjud.

### Iqlimi

Iqlimi issiq yoz bilan nam kontinental (Köppen: *Dfb*).

Iqtisodiyoti
------------

130 kunlik vegetatsiya davri qisqa boʻlgani uchun mintaqadagi suli, kartoshka va loviya kabi ekinlar chidamli boʻlishi kerak. Pichan mahalliy sigirlar, otlar va qoʻylar uchun yetishtiriladi. Dengiz jamiyatning, shuningdek, iqtisodiyotning muhim qismidir, chunki baliq ovlash va dengiz oʻtlari yashashning muhim vositasidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „市名の由来と紋章｜網走市の紹介｜網走市". *www.city.abashiri.hokkaido.jp*. Qaraldi: 5-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „Abashiri Climate Abashiri Temperatures Abashiri Weather Averages". *www.abashiri.climatemps.com*. Qaraldi: 19-dekabr 2018-yil.
3. 1 2  Kojima, Reikichi (1997). "Abashiri". in Johnston, Bernard. *Collier's Encyclopedia*. **I A to Ameland** (First nashri). New York, NY: P.F. Collier. 7 b.
**O‘zaro raqobat** - oʻxshash ekologik ehtiyojlarga ega turlar orasidagi munosabatlardir. Bunday turlar birga yashaganda birining mavjudligi hamma vaqt ikkinchisining yashash imkoniyatlarini kamaytiradi. Raqobat bir turga mansub (tur ichidagi raqobat) va har xil turlarga mansub (turlararo raqobat) individlarning oziq, yashash joyi uchun va boshqa ekologik sharoitlar uchun kurashda namoyon boʻladi. Oʻzaro munosabatning bu shakli birga yashovchi ikki turga ham salbiy taʼsir qiladigan yagona ekologik munosabatdir. 

Oʻzaro raqobatni quyidagi misollarda koʻrish mumkin. Yorugʻlik, suv va tuproqdagi mineral moddalar uchun oʻsimliklar oʻrtasida; bitta oziq manbayi boʻlgan oʻsimliklar uchun oʻsimlikxo'r hayvonlar, kemiruvchilar, chigirtkalar oʻrtasida; mayda baliqlar bilan oziqlanuvchi bir suv havzasida yashaydigan yirtqich baliqlar oʻrtasida; tovushqon va quyonlar bilan oziqlanadigan bo'ri va tulkilar o'rtasida, kemiruvchilar bilan oziqlanuvchi yirtqich qushlar oʻrtasida raqobat kuzatiladi. 

Bir turga mansub individlarning oziq, yashash joyi va boshqa ekologik sharoitlarga ehtiyoji bir xil boʻlgani sababli tur ichidagi oʻzaro raqobat keskin, shiddatli kechadi. Oʻzaro raqobat populatsiyaning nimjon, zaif individlarining nobud boʻlishiga, kuchli, muhit sharoitiga koʻproq moslashgan individlarning yashab qolishiga, ya'ni tabiiy tanlanishga olib keladi. 

Har xil turga mansub organizmlarning oziq, yashash joyi va boshqa ekologik sharoitlar uchun oʻzaro raqobati har ikki tur uchun ham zararlidir. Odatda bir xil sharoitda birga yashaydigan va bir xil ovqat bilan oziqlanadigan, ya'ni ekologik sharoitlarga ehtiyoji bir xil organizmlar biri boshqasini siqib chiqaradi. Turlararo raqobat rus biologi G. F. Gauze (1932) tomonidan yaxshi o'rganilgan. U o'z tajribasida oziqlanish xususiyatlari o'xshash bo'lgan infuzoriyalarning ikki turini pichan ivitmasida avval alohida idishlarda, soʻng bitta idishda ko'paytiradi. Alohida idishlarda infuzoriyalar normal ko'payib soni optimal darajagacha yetadi. Har ikki turni bir idishda koʻpaytirilganda esa, dastlab ikki turning soni avvaliga oʻsib boradi lekin keyinchalik birinchi turga mansub infuzoriyalar soni asta-sekin kamayib borib, so'ngra oziq muhitidan butunlay yoʻqolib ketadi. Bunda ikki turga mansub infuzoriyalar bir-biriga hech qanday salbiy taʼsir koʻrsatmagan, faqat bir turga mansub infuzoriyalarning oʻsish jadalligi ikkinchi turnikidan yuqori. O'zaro raqobatli munosabatlarda ekologik muhitga koʻproq moslashgan tur g'olib chiqadi. Ushbu tajribadan <<raqobatni cheklovchi prinsip>> deb ataluvchi qonun kelib chiqadi: ikkita o'xshash ekologik ehtiyojga ega turlar birgalikda yashay olmaydi, bir tur (raqobatbardosh tur) ikkinchi turni (kam raqobatbardosh) albatta siqib chiqaradi. 

Agar birgalikda yashayotgan turlarning ekologik ehtiyojlari turlicha boʻlsa, ular ortasida raqobat kuzatilmaydi. Evolyutsiya jarayonida turlar birgalikda yashashga moslashadi. Masalan, o'troq yashovchi qushlar qish oylarida oʻzlariga kerakli oziqni turli joylardan izlash orqali oʻzaro raqobatni bartaraf etadi. Ayrim qushlar o'z ozini daraxtlardan izlasa, ayrimlari yerdan topadi.

Manbalar
--------

1. ↑  *O'zaro raqobat*.
**Noah Baumbach** ( /ˈbaʊmbæk/ ) (1969-yilning 3-sentabrida dunyoga kelgan.) - amerikalik taniqli kinorejissyor va ssenarist. U Nyu-York shahridagi komediyalarni mahorat bilan suratga oladi va bu bilan ancha mashhurlikka erishadI. U o'zining asarlarida Voody Allen va Whit Stillman kabi yozuvchi-rejissyorlardan ilhomlangan. Uning tez-tez hamkorlik qiluvchi insonlari orasida Wes Anderson, Adam Driver va Greta Gerwig bor.

Baumbax o'zining ajoyib bo'lgan *"Kicking and Screaming"* (1995) va *"Mr. Jealous"* (1997) filmlari bilan shuhrat qozondi. Uning *"The Squid and the Whale"* (2005) filmi "Academy Award for Best Original Screenplay" nominatsiyasida Akademiya mukofotiga sazavor bo‘ldi. U Gerwig bilan *Greenberg* (2010) bilan uzoq muddatli hamkorlikda bo'ldi va *Frances Ha* (2013), *White Noise* (2015), *Oq shovqin* (2022) va *Barbie* (2023) bilan davom etdi.

 Baumbax (o'ngda) hamkori Wes Anderson bilan (o'rtada), 2006 yilda
 Dustin Hoffman, Baumbach, Emma Tompson, Ben Stiller va Adam Sandler 2017 yilda Kann kinofestivalida *"Meyerowitz Stories"* filmining namoyishida
Uning *"Greenberg"* filmi 2010-yil mart oyida omma e'tiboriga taqdim etildi va 60-Berlin xalqaro kinofestivalida "Oltin ayiq" mukofotiga nomzod deb topildi. 

 Baumbach (o'ngda) 2019 yil noyabr oyida *The Hollywood Reporter* sharhlovchisi Scott Feinberg bilan *"Nikoh tarixi"* filmi namoyishidan keyin gapirmoqda.
Baumbachning *"White Noise"* badiiy filmi Don DeLilloning 1985 yildagi xuddi shu nomli romaniga asosan suratga olingan. Film uning yo'llarini Greta Gerwig va Adam Driver bilan birlashtiradi va Netflix tomonidan qo'llab-quvvatlanadi. Loyihaning suratga olish jarayonlari 2021-yil oxirida boshlangan va 2022-yil 30-dekabrda to'liq holida ommaga taqdim etilgan. 

* 

**Aktyorlik rollari**

| Yil | Sarlavha | Rol |
| --- | --- | --- |
| 1995 yil | *Tepish va qichqiriq* | Denni |
| 1997 yil | *Yuqori to'p* | Filipp |
| *Janob Rashk* | Arlis |
| 2004 yil | *Stiv Zissou bilan suvdagi hayot* | Filip |
|

Eslatmalar
----------

* Baumbach, Noah (November 29, 1999). „Keith Richards' desert-island disks". Shouts & Murmurs. *The New Yorker*. Qaraldi: 2020-10-10.

Manbalar
--------

1. ↑  *Roxborough, Scott*. „Hollywood Reporter: Berlin festival unveils full lineup". *hollywoodreporter.com*. Qaraldi: 7-fevral 2010-yil.
2. ↑  *Sharf.* „Noah Baumbach Signs Exclusive Deal with Netflix, Next Film 'White Noise' to Shoot in 2021" (en). *IndieWire* (28-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2021-yil.

Havolalar
---------

* *Foundas.* „Noah Baumbach Dialogue with Scott Foundas" (en). *youtube*.  Walker Art Center.



* *Foundas.* „Noah Baumbach Dialogue with Scott Foundas" (en).  Walker Art Center.


Metadata
* 
* 
* 
* Nuh Baumbax va Rotten Tomatoes
* Noah Baumbach IMDbda
Bogʻozdan Küçüksu saroyi koʻrinishi
**Küçüksu saroyi** (turkcha: *Küçüksu Kasrı*), **Sohilboʻyi Pavilion,** **Göksu paviloni** Turkiyaning Istanbul shahridagi yozgi saroy boʻlib, Anadoluhisari va Fotih Sulton Mehmet koʻprigi oʻrtasidagi Bosforning Osiyo qirgʻogʻida, Beykoz tumanining Küçüksu mahallasida joylashgan. Saroydan Usmonli sultonlari mamlakat sayohatlari va ov paytida qisqa vaqt qolishlari uchun foydalanilgan.

Tarixi
------

Saroy sulton Abdulmajid I (1823–1861) tomonidan buyurtma qilingan boʻlib, meʼmorlar Garabet Amira Balyan va uning oʻgʻli Nigoʻyos Balyan tomonidan neobarokko uslubida loyihalashtirilgan. 1857-yilda qurib bitkazilgan. Ushbu inshoot Mahmud I davrida (1696–1754) uning vazirlari Divittor Mehmed posho tomonidan qurilgan va keyingi hukmdorlar Salim III (1761–1808) va Mahmud II (1785–1839) tomonidan ketma-ket foydalanilgan ikki qavatli yogʻoch saroy oʻrnini egalladi.

 Saroy hududiga quruqlikdan kirish
Bino ikki qavatdan va 15x27 m oʻlchamdagi yertoʻladan iborat. Devorlari baland boʻlgan boshqa ayvonli bogʻlardan farqli oʻlaroq, uning bogʻi toʻrt tomondan bittadan darvozasi bor va choʻyan panjaralar bilan oʻralgan. Yertoʻla oshxona, choʻmila va xizmatkorlar xonalari bilan jihozlangan boʻlib, yuqoridagi qavatlar an'anaviy turk uyining dizaynini aks ettiradi - markaziy zalni oʻrab turgan toʻrtta burchakdagi xona. Dengiz boʻyida joylashgan xonalarda ikkita kamin, qolganlarida bittadan kamin, ularning barchasi rang-barang italyan marmaridan yasalgan. Xonalarda Bogemiyadan kelgan billur qandillar, pardalar, mebel qoplamalari va Herekeda toʻqilgan gilamlar mavjud. Zal va xonalarda rasm va san'at buyumlarini koʻrish mumkin. Vena davlat operasining sahna dizayneri Charlz Séchan ichki bezash ishlari bilan shugʻullangan.

Sulton Abdulaziz davrida (1830–1876) fasadga yanada murakkab bezaklar qoʻshilgan. Asl bogʻning ba'zi qoʻshimcha binolari oʻsha paytda buzib tashlangan. Respublika davrining boshida bu joy bir necha yillar davlat mehmonxonasi sifatida foydalanilgan. 1944-yilda toʻliq restavratsiya qilinganidan buyon saroy muzey sifatida jamoatchilikka ochiq.

Saroy Jeyms Bondning *"Dunyo yetarli emas"* filmida neft merosxoʻri Elektra Kingning Bokudagi saroyi sifatida namoyish etilgan. U Bollivudning mashhur *Ek Tha Tiger* filmida ham koʻringan.

Galereya
--------

* Kucuksu saroyining janubiy tomoniKucuksu saroyining janubiy tomoni
* Kucuksu saroyining janubi-g'arbiy tomoniKucuksu saroyining janubi-g'arbiy tomoni
* Kucuksu saroyining shimoliy tomoniKucuksu saroyining shimoliy tomoni
* Kucuksu saroyining shimoliy tomonidagi zinapoyalarKucuksu saroyining shimoliy tomonidagi zinapoyalar
* Kucuksu saroyining ichki qismiKucuksu saroyining ichki qismi

Manbalar
--------

1. ↑  Çelik Gülersoy, *Küçüksu*, İstanbul, 1985, s. 86.
2. ↑  Kenan Kurtoğlu, *Önemli Bir Turistik Mahal Olarak İstanbul ve Milli Saraylar*, İstanbul, 1994, s. 167.
3. ↑  Çelik Gülersoy, *Küçüksu*, İstanbul, 1985, s. 88.
**Sergey Nikolayevich Karaulov** (1984-yil 15-aprel, Guliston, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rossiyalik professional basketbolchi, markazda oʻynaydi. Bugungi kunda „Uralmash" basketbol klubida oʻynaydi.

Klublarda faoliyati
-------------------

Sergey Karaulov Oʻzbekiston SSRning Guliston shahrida tugʻilgan. U 18 yoshida basketbol bilan shugʻullana boshlagan. Basketbol maydoni joylashgan hudud uyidan uzoq boʻlishiga qaramasdan, professional darajaga chiqish uchun har kuni mashgʻulotlarga borar edi. Bolaligida u turli sport turlari bilan shugʻullangan. Jumladan, tennis, shaxmat, suv polosi va boks kabi sport turlariga borgan. Oʻrta maktabni tamomlagan Karaulov Guliston universitetining iqtisodiyot fakultetiga oʻqishga kirdi. Universitet basketbol jamoasiga qoʻshildi va mashgʻulotlarida muntazam qatnashdi. Sergey Nikolayevich Karaulov 2001—2022-yillarda Qozog'istonning „BCT Otrar Alma Ata" klubida, 2002—2004-yillarda „Saxa-Yakutiya (Yakutsk)" klubida, 2004—2007-yillarda „Ximki" klubida, 2006—2007-yillarda „CSK VVS-Samara" klubida, 2007—2008-yillarda „Lokomotiv Rostov" klubida, 2008—2009-yillarda „Nijniy Novgorod" klubida, 2009—2011-yillarda „Samara" klubida, 2011—2012-yillarda „Spartak-Primorye" klubida, 2012—2013-yillarda „Triumph Lyubertsy" klubida, 2013—2014-yillarda „Ruskon-Mordovia Saransk" klubida, 2014—2015-yillarda „Ural Yekaterinburg" klubida, 2015—2019-yillarda „Temp-SUMZ-UGMK Revda" klubida, 2019—2020-yillarda „Vostok-65" klubida oʻynagan.

NBA loyihasi
------------

Sergey Karaulov 2004-yilgi NBA loyihasining ikkinchi bosqichida „San-Antonio Spurs" jamoasi tomonidan 58-oʻrinda tanlab olingan.

Milliy terma jamoadagi faoliyati
--------------------------------

Ikki fuqarolikka ega Karaulov O‘zbekiston yoki Rossiya terma jamoasini xalqaro terma jamoalar musobaqalarida himoya qilishi mumkin. 2001-yilgi ABC chempionatida Oʻzbekiston, 2007-yilgi yozgi Universiadada esa Rossiya terma jamoasi safida oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Uralmash tabs Sergey Karaulov". *eurobasket.com* (30-aprel 2020-yil). Qaraldi: 30-aprel 2020-yil.
2. ↑  Интервью с Карауловым. Владимир Можайцев. «Спорт-Экспресс». 13 июля 2004
3. ↑  *Eurobasket.com.* „Sergey Karaulov Profile".
4. ↑  *Eurobasket.com.* „TEMP-SUMZ Revda inks Sergey Karaulov" (25-iyul 2015-yil). Qaraldi: 29-iyul 2015-yil.
5. ↑  *Euroleague.net.* „KARAULOV, SERGEY".

Tashqi havolalar
----------------

* Thedraftreview.com Profile
* FIBA.com Profile (game center)
* Eurobasket.com Profile
Ismatulloh Abdulloh
-------------------

**Ismatulloh Abdulloh**(1927-2005)- ulkan alloma, Sharq ilm-fani, madaniyati hamda adabiyoti bilimdoni.

Biografiyasi
------------

Ismatulloh Abdulloh 1927 yilda Namangan shahrida ziyoli oilasida tug'ilgan. 1944 yili Namangan o'qituvchilar institutini, 1951 yili O'rta Osiyo Davlat universiteti Sharq fakultetini tugatadi. 1952-1957 yillari Namangan pedagogika bilim yurtida o'qituvchilik qiladi. Leningrad Davlat universiteti aspiranturasida o'qiydi. 1960-1993 yillarda u O'zbekiston FA Sharqshunoslik institutida ishlaydi: 1980-86 yillarda Toshkent Chet tillar institutida ham o'qituvchilik qiladi. 1993 yildan umrining oxirigacha Namangan Davlat universitetida ishladi.

Ijodi
-----

Ismatulloh Abdulloh - manbashunos va matnshunos. U arab va fors tillarini mukammal bilardi. Ilmiy tadqiqotlari Movarounnahr va Xurosonning arab tilidagi she'riyatini o'rganishga bag'ishlangan. Bu soxada 60 dan ortiq ilmiy-ommabop maqolalari chop etilgan. Shulardan 5 tasi monografiya, 6 tasi risoladan iborat. U "O'zbek adabiyoti tarixi" kitobining o'zbek va rus tillaridagi akademik nashri mualliflaridan biridir. 
Ismatulloh Abdulloh vatanimiz sharqshunosligida birinchi bo'lib mashhur O'rta Osiyolik olim - tilshunos, tarixchi Abu Mansur as-saolibi(961-1038) ning boy ilmiy merosini o'rganishni boshlab berdi. Bu olimning O'rta Osiyo va Xuroson arab tilidagi she'riyati va tarixiga oid "Yatimat-ad-daxr", "Latoif al-maorif" va "Tatimmat al-yatima" nomli muhim va nodir asarlari ilk bor Ismatulloh Abdulloh tomonidan arab tilidan o'zbek tiliga tadqiqot, izoh va ko'rsatgichlari bilan ilimy tarjima qilinib chop etildi. Bu bilan o'zbek va O'rta Osiyo xalqlari adabiyoti tarixida yangi bir sohani ya'ni arab tilidagi adabiyotni o'rganishni boshlab berdi. Uning bu ilmiy ishlari nafaqat O'rta Osiyo, balki Afg'oniston va Eron xalqalarining arab tilidagi adabiyotini o'rganishda ham muhim ahamiyatga egadir. 
Ismatulloh Abdulloh Mashrabning "Maddai Nur" nomli yirik tasavvufiy-tarbiyaviy asarini va 100 ga yaqin nashr etilmagan she'rlarini, shuningdek, Mullo Yo'ldosh Hilvatiyning devonini so'z boshi izohlari bilan nash etirdi. Ustozning oxirgi asari "Markaziy Osiyoda islom madaniyati"(2005) kitobi hisoblanadi.

Manbalar
--------

↑"Namangan adiblari"(Toshkent.O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi "Fan" nashriyoti.2007)
**Mixail Petrovich Shmelev** (1900-yil tavallud topgan —1976-yil 22-noyabr vafot etgan) – Qirgʻiziston SSR, Kantskiy tumani, SSSR Oziq-ovqat sanoati vazirligining Frunze lavlagi sovxozining katta mexanigi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948).

Hayoti va faoliyati
-------------------

1900-yil 22-noyabrda Turkiston viloyati, Semirechensk viloyati Pishpek shahrida (hozirgi Qirgʻiziston poytaxti Bishkek) tugʻilgan. Millati rus.

1917-yildan chilangar ustaxonasida shogird boʻlib ishlagan. Kollektivlashtirish yillarida „Iskra" qishloq xoʻjaligi artelini tashkil etishda qatnashib, ikki yil davomida uning raisi boʻlib ishladi. 

1929-yilda Qirgʻiziston SSRning Frunze viloyatining Kantskiy tumanida (hozirgi Qirgʻizistonning Chuy viloyatining Issiq-Ota viloyati) joylashgan Frunze nomidagi yangi tashkil etilgan lavlagichilik sovxoziga koʻchib oʻtadi. Mixail Petrovich dala brigadasi brigadiri, keyin lavlagi fermasida katta mexanik boʻlib ishlagan, katta avtotransport va qishloq xoʻjaligi texnikasi uchun mas’ul boʻlgan.

1947-yilda sovxoz lavlagi yetishtiruvchilari mehnatlari natijasida 24 gektar maydonning har gektaridan 817 sentnerdan qand lavlagidan hosil oldilar.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 8-maydagi Farmoni 1947-yilda qand lavlagidan yuqori hosil olishda ko'rsatgan xizmatlari uchun Mixail Petrovich Shmelev Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolg'a" oltin medali bilan taqdirlangan. Xuddi shu farmon bilan „Frunze" sovxozining direktori M. I. Timkovskiy boshchiligidagi yana besh nafar ishchisi, shu jumladan katta agronom D. P. Zubkov yuqori unvon bilan taqdirlandi. Keyingi yillarda Frunze sovxozining lavlagi yetishtiruvchilari ildiz ekinlaridan yuqori hosil olishda davom etdilar va bir necha bor Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasi (VSKhV), keyinroq SSSR xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi ishtirokchilariga aylanishdi. 

Mixail Shmelev 1968-yildan – kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxoʻr hisoblanadi. 1976-yilda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (05.08.1948),

Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasi va SSSR xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi medallari bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------



1. ↑  „Mixail Shmelev".
2. ↑  [ „Шмелёв
Михаил
Петрович"].
3. ↑  "Kirgizstan". Uluttuk ensiklopediya: 7-tom / Bashki red. Ү. A. Asanov. K 97. B.: „Kirgiz ensiklopediyasi" bashki redaksiyasi, 2015. – 832 b. ill. ISBN 978-9967-14-125-4
**Abdulla Shaig** (ozarbayjoncha: *Abdulla Şaiq*; 1881-yil 25-fevral, Tbilisi – 1959-yil 24-iyul, Boku) – ozarbayjonlik yozuvchi.

Yoshligi va taʼlimi
-------------------

Shaig Marneulida 1881-yil 25-fevralida tugʻilgan. Otasi Mustafa Talibzadeh va onasi Mehri Bayramli. Uning otasi Kavkaz musulmonlari idorasida oxun boʻlib, Tbilisi (oʻsha paytda Tiflis) dagi oʻrta maktabda islom huquqi, fors va arab tillaridan dars bergan. 1883-yilda ota-onasi ajrashishadi, onasi ikki oʻgʻli va bir qizi bilan Xurosonga (Eron) koʻchadi. Abdulla Shaig keyinchalik maktabda oʻqiydi. U oʻsmirlik chogʻida gʻazal yozgan, rus adabiyotidan bir qancha asarlarni fors tiliga tarjima qilgan. 1901-yilda, 20 yoshida u Bokuga koʻchgan. Keyingi 33 yil davomida xalq taʼlimi sohasida ishladi.

Ishlari
-------

Shaig romantist va bolalar yozuvchisi boʻlgan. Uning pyesalari va folklorga oid ertaklari ilk bor 1906-yildan mahalliy gazeta va jurnallarda chop etilgan. Keyinchalik u Sovet Ittifoqidan oldingi Rossiyada ishchilar sinfi duch kelgan qashshoqlik va iqtisodiy sinovlarning ogʻir oqibatlarini tasvirlaydigan qisqa hikoyalar yozishi bilan ham mashhurlikka erishdi. Uning internatsionalizm va pasifizm bayrami unga yozuvchi sifatida katta muvaffaqiyat keltirdi. Ozarbayjon madaniyatini targʻib qilishga qaratilgan ilmiy faoliyatiga va biroz ochiq antistalinistik qarashlarga qaramay, u davlat tomonidan taʼqib qilingan deb hisoblanmaydi.

Shaig 1909—1920-yillarda nashr etilgan koʻplab til va adabiyot darsliklari muallifi hamdir. 1918—1920-yillarda Ozarbayjon Demokratik Respublikasining qisqa vaqtli mustaqilligi davrida u hukmron Musovot partiyasini qoʻllab-quvvatlagan.

Shekspir, Defo, Pushkin, Lermontov, Krilov, Gorkiy, Nekrasov, Nizomiy, Firdavsiyning koʻplab asarlarini ozarbayjon va rus tillariga tarjima qilgan.

Asarlari
--------

Shaigning mashhur asarlaridan baʼzilari:

* *Undelivered Letter*
* *Lady Tigtig*, the inspiration for Pispisa Khanim ve Sichan bey.
* *Weʼre all Rays from the Same Sun*
* *Heroes of Our Century*

Manbalar
--------

1. ↑  „Abdulla Shaig". Qaraldi: 20-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  Abdulla Shaig: Rays from the Same Sun. *Azerbaijan International* Magazine, Vol. 12.1 (Spring 2004), pp. 40-41.