**Eeyore** (talaffuzi: *Iyor*; „Xoʻtikvoy" nomi bilan ham mashhur) ― A. A. Milne qalamiga mansub *Winnie-the-Pooh* kitoblaridagi xayoliy qahramondir. Kulrang tusli qari eshak koʻrinishidagi yumshoq oʻyinchoq boʻlgan ushbu personaj kitobda pessimist, gʻamgin va anhedonik sifatida tasvirlangan. U, shuningdek, kitob bosh qahramoni — Winnie-the-Poohning doʻsti hamdir.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

Asl nusxada *Eeyore* eshakning nomi *Ii-o* kabi eshitiladi, bu inglizcha versiyada (*hee-haw*) eshaklar tomonidan chiqarilgan odatiy tovushdir.

Oʻyinchoq
---------

Winnie-the-Pooh kitoblaridagi boshqa koʻplab qahramonlar singari, personaj Milnning oʻgʻli Christopher Robinga erta bolalikda (birinchi tugʻilgan kunidan keyingi Rojdestvo) berilgan yumshoq oʻyinchoq bilan bogʻliq. Eshakning boʻyni egilib, Milnning aytishicha, „bu unga qaygʻuli koʻrinish berdi", bu qahramonning xarakteriga taʼsir qildi.

Xarakter
--------

Eeyore kitoblarga negativizm va pessimizm elementlarini kiritadigan, har doim eng yomonni oʻylaydigan, boshqalardan firib kutadigan, yomon ob-havoni bashorat qiladigan hamda jarohat va oʻlim ehtimoli haqida maslahatlar beradigan yagona personaj. Milnda boshqa joyda, hatto, Runing suvga tushib ketishi va Boyqushning uyining vayron boʻlishi kabi dramatik epizodlarda ham uchramaydi. Choʻchqacha daraxtga chiqib, pastga tusha olmagan Yoʻlbarscha va Runi qutqarish uchun jonli piramida qurishni taklif qilganda (pastki qavatda Eeyore turadi), eshak shunday deb eʼlon qiladi: „Agar Eeyorening orqa qismi toʻsatdan yorilib ketsa, biz hammamiz maza qilib kulardik. Xa-xa-xa! Qanday kulgili!" (boshqa personajlardan farqli oʻlaroq, Eeyore oʻzi haqida uchinchi shaxsda gapiradi).

Konollining taʼkidlashicha, Eeyore oʻziga achinish va pessimizm orqali doʻstlarini manipulyatsiya qiladi. Shunday qilib, dumini yoʻqotib qoʻygan Eeyore uni izlashga urinmaydi va Pux oʻzi qidirishga majbur boʻladi. Xuddi shu maqsadda eshak istehzodan ham foydalanadi, masalan, tugʻilgan kunida Puxga boʻsh joyni koʻrsatib: „Men olgan barcha sovgʻalarga qara…" deb, u Puxni Eeyore uchun bayram uyushtirishga majbur qiladi. .

Asl kitoblardan
---------------

Eeyore Vinni Puhning 4, 6, 8 va 10-boblarida uchraydi va qolganlarida tilga olinadi; 7-bob „Puh chekkasidagi uy"dan tashqari barcha boblarda paydo boʻladi. Hamma joyda u keksa kulrang eshak sifatida tasvirlanadi, doimo gʻamgin, hayotdan yaxshi narsa kutmaydi.

Ajoyib oʻrmonning janubi-sharqiy qismida muntazam ravishda buzilib ketadigan kulbada yashaydi.

Eeyore oʻrmonning boshqa koʻplab aholisidan farqli oʻlaroq, yozishi va hatto „Sheʼr (Christopher Robin bilan vidolashuv)" sheʼrini ham yoza oladi."Arzimas" oʻyinini oʻrmonda hammadan zoʻr oʻynaydi.

Sevimli taomi — qushqoʻnmas oʻti.

Uning gʻayrioddiy xususiyati bor: dumini tanadan ogʻriqsiz ajratish va xuddi shunday osonlik bilan joyiga „qoʻyish" mumkin.

Multfilm versiyalari
--------------------

### Disney

Eeyore The Walt Disney Company studiyasi tomonidan ishlangan *Winnie-the-Pooh* haqidagi deyarli barcha multfilmlarda paydo boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Konnolli 1994. sfn error: no target: CITEREFKonnolli1994 (help)
2. 1 2 3  Коннолли 1994. sfn error: no target: CITEREFКоннолли1994 (help)
3. 1 2 3  Glava chetvertaya, v kotoroy Ia-Ia teryaet xvost, a Pux naxodit
4. ↑  Glava desyataya, v kotoroy dlya Ia-Ia stroyat dom na puxovoy opushke
5. ↑  Glava vosemnadsataya, v kotoroy mi ostavlyaem Christophera Robina i Vinni-Puxa v Zacharovannom meste
6. ↑  Glava chetirnadsataya, v kotoroy Vinni-Pux izobretaet novuyu igru i v neyo vklyuchaetsya Ia-Ia

Adabiyotlar
-----------

* Connolly, Paula T.*. Winnie-The-Pooh and the House at Pooh Corner: Recovering Arcadia*. Twayne Publishers, 1994. ISBN 0-8057-8810-7.

Havolalar
---------

* Ofitsialnaya russkaya stranitsa Ia-Ia Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-09-08).
* Ia-Ia