recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kokil (maʼnolari).

**Kokil**, haydar — 1) ayollar sochining bir oʻrimi; 2) islom anʼanasida diniy tabaqaga mansublik va nazr belgisi sifatida bolalarning boshida krldiriladigan bir oʻrim soch. K. koʻyish 2 xil boʻlgan, boʻlar sayid kokil va nazr yoki atama K. deb atalgan. Sayid K. qoʻyishni (oʻz. taxminan 30—40 sm) faqat sayidlar (toʻralar) boshning ikki joyidan qoʻyganlar. Bu ularning paygʻambar avlodi ekanliklarining belgisi hisoblangan. Sayidlar bu K.ni umrbod saqlashgan. K. qoʻyish oddiy kishilar orasida ham odat boʻlgan. Ular oʻgʻil farzandlarning (koʻpincha yolgʻiz oʻgʻil) uzoq umr koʻrish, sogʻ-salomat yurishini niyat qilib muqaddas joylarga atab, boshning tepa oʻng qismidan bir oz soch krldirishgan. Uni 10—12 sm gacha oʻstirganlar. Bola 7—8 yoshga kirganda atalgan joyga jonliq olib borib, soʻyib K. ni oldirganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maksim Paskochi** (estoncha: *Maksim Paskotši* ; Estoniyalik futbolchi, Angliyaning "Tottenxem" klubi aʼzosi va shu bilan birga Estoniya terma jamoasi himoyachisi hamdir .

Biografiya
----------

### Klub

Futbol maktablari tarbiyalanuvchisi. 2018-yilda u Flora jamoasida oʻynashga qaror qiladi va u yerda birinchi va quyi ligada zaxira tarkiblari uchun kattalar darajasida oʻynay boshlaydi. U Estoniya chempionati, mamlakat Superkubogi va Yevropa turnirlarida u maydonga tushmagan Flora jamoasining arizasida esa koʻrsatilgan edi, 2020-yilgi Estoniya kubogida u Flora uchun ikkita oʻyin oʻynaydi. 2020-yili u Estoniya kubogi va superkubogi sohibiga aylangan.

2020-yilning sentyabr oyida u Angliyaning "Tottenxem" klubiga oʻtadi va u yerda oʻsmirlar jamoasida (18 yoshgacha) oʻynay boshlaydi . Shu bilan birga u 2021-yil 19-avgustda Portugaliyaning "Pakos de Ferreyra "jamoasiga qarshi Konferensiya ligasi saralash bahsida londonliklar asosiy jamoasi safida debyut qilgan (87-daqiqada zaxiradan maydonga tushgan oʻyinchidir)  .

### Terma jamoada

U Estoniya oʻsmirlar terma jamoasida oʻynagan fudbolchi hisoblanadi, 17 yoshlilar oʻrtasidagi jamoa sardori boʻlgan. 2021-yilning mart oyida esa u 18 yoshli futbolchi Estoniya terma jamoasi asosiy tarkibda oʻn yarim oʻyinchi koronavirus cheklovlari  tufayli safar oʻyinlariga chiqa olmaganliklari uchun ham chaqirilgan edi. U asosiy tarkibdagi debyutini 2021-yilning 24-mart kuni Jahon chempionati saralashi doirasidagi Chexiyaga qarshi o‘yinda (2:6) o‘tkazib yubordiva u jami 90 daqiqa o‘ynadi.

Yutuqlar
--------

### Xalqaro

* Boltiqboʻyi kubogi gʻolibi: 2020

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Защитник «Флоры» Максим Паскочий пополнил ряды академии «Тоттенхэма»". 12-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2021-yil.
2. ↑  „Хороший дебют! 17-летний эстонский футболист забил мяч за «Тоттенхэм»". 12-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2021-yil.
3. ↑  „PAÇOS FERREIRA VS. TOTTENHAM HOTSPUR 1 — 0". 20-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Эстонский футболист Максим Паскочий дебютировал в официальном матче за "Тоттенхэм"".  Rus.err.ee. 20-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2021-yil.
5. ↑  „Максим Паскочий и Богдан Ващук вызваны в сборную Эстонии по футболу". 12-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-aprel 2021-yil.

Havolalar
---------

* Profil na sayte Soccerway (angl.)
* Profil igroka na sayte EU-Football.info (angl.)
* Profil na sayte EFS Arxivnaya kopiya ot 12-aprelya 2021 na Wayback Machine
* Profil na sayte EFS (sbornaya) Arxivnaya kopiya ot 12-aprelya 2021 na Wayback Machine
***Kojiki Tosho*** (kojiki toshou) - Edo davrida yashab ijod qilgan *kokugaku* kategoriyasi olimi Kamo no Mabuchi tomonidan 1757 - yilda yozilgan *Kojikiga* uch jildlik sharh berilgan. U shuningdek, ***Kojiki Kohon*** (koujiki kouhon) nomi bilan ham tanilgan. Bu Motoori Norinaganing *Kojiki-den nomli asariga* ta'sir ko'rsatdi. U mustaqil asar sifatida saqlanib qolgani ma'lum emas, ammo uning tahrirdagi *Kojiki* ning bir nechta bosma nusxalariga ko'chirilganligi va asarning Norinaga tomonidan mustaqil ravishda izohlangan nashri ham hozirgacha saqlanib qolgan.

Umumiy tahlili
--------------

*Kodjiki Toshou* — sakkizinchi asrda sintoizm dini tarixnavisligi va mifologiyasining asosiy asari boʻlgan "*Kojiki"* ga [1] 3 jilddan iborat sharh yozilgan [1]. U Edo davridagi *kokugaku* kategoriyasining olimi Kamo no Mabuchi tomonidan yozilgan [1]. Anʼanaviy yapon taqvimiga koʻra ( Grigorian taqvimida 1757 - yil) Horeki oyining yettinchi oyida yakunlangan [1] .U *Kojiki Kohon* nomi bilan ham tanilgan [1].

Boshqa ma'lumotlar
------------------

Sharhning boshlanishida Mabuchi 1757 - yilning sakkizinchi oyida kasal bo‘lib qolganligi [1] va avvalgi sharhdagi *Goto Kojiki* (gotokojiki) ni o‘qilishdagi xatolarni tuzatish uchun sharh yozishga qaror qilganligini ko‘rsatilgan [1] .

Tarkibiy qismlari
-----------------

  

*Kojiki Tosho* asosan Mabuchi *Kojikining* klassik xitoy tilidagi matnini to'g'ri yaponchada o'qish deb hisoblagan predmetga qaratilgan. [1] Shuningdek, u matnli va adabiy tahlilni ham o'z ichiga oladi [1]. Sharh juda batafsil emas, lekin uning tahlilining ko'p qismlari Motori Norinaga tomonidan keyingi *Kojiki-denga* ta'sir ko'rsatgan [1] ,va shuning uchun *Kojiki* stipendiyasi uning tarixdagi eng muhim ishlaridan biri [1] .

Matn yozish an'anasi
--------------------

Norinaganing *Kojiki Tosho* nusxasi, shuningdek qaydlarni o'z g'oyalari ustida ishlagan yozuvlarni mustaqil ravishda ko'chirilgan va xonadagi qaydlar nomi bilan qolgan. matn va boshqalar ham ko'chilgan bo'lib [1]. Mabuchi sharhining matni, shuningdek, Mutyukai nomida saqlangan *Kojiki Kohon* kabi *Kojiki* ning *Kan'ei* nashrining bosma nusxalariga ko'chirildi. Kannarai arxivlari (kannarai ) [1].Kimihiro Xiranoning 1983 - yilda *Nihon Koten Bungaku Daijiten* uchun *Kojiki Tosho* haqidagi maqolasiga ko'ra, mustaqil asar sifatida saqlanib qolgan sharhning ma'lum bir nusxalari yo'q [1] .

Ma'lumotnomalar
---------------

Keltirilgan asarlar
-------------------
**Perigey** (peri... va yun. ge — Yer) — Oy yoki Yer sunʼiy yoʻldoshi orbitasining Yerga eng yaqin nuqtasi. Gʻalayonlanuvchi kuchlar P. ning fazodagi vaziya-tini oʻzgartiradi. Masalan, Quyoshning gʻalayonlanuvchi kuchi taʼsirida Oy perigeyi orbita boʻylab Oy harakati tomonga siljiydi va 8,85 yilda bir marta toʻliq aylanib chiqadi. Yer sunʼiy yoʻldoshining perigeyi siljishiga Yerning shakli shardan farq qilishi sabab boʻladi. Osmon jismlarining P.dan 2-marta ketma-ket utishi orasidagi vaqt anomal istik davr, P.dan Yer markazigacha boʻlgan masofa P. masofasi deyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Perilay** (qadimgi yunoncha: *Περίλαος*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon, Penelopaning ukasi.

„Mifologik kutubxonaga" asosan, u Ikariy va nayada Peribeyaning oʻgʻli boʻlib, uning Foant, Imevsia, Alet va Damasipp ismli aka-ukalari bor edi. „Odysseya" sxoliasti unga bir oz boshqacha nasabnoma beradi: uning onasi Asterodiya, uning aka-uka va opa-singillari Amasih, Falerey, Foon, Feremmeliy, Laodamiya va Penelopa boʻlgan.

Pavsaniyning Peloponnes qadimiyliklari boʻyicha mutaxassislarga tayangan holda soʻzlariga koʻra, shu onda tirik boʻlmagan Tindarey emas, balki Perilay Eriniydan Orestdan uning amakivachchasi Klitemnestraning qoni uchun qasos olishni talab qilgan. Bu taxmin xronologiya nuqtai nazaridan mantiqiyroq koʻrinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Psevdo-Apollodor. III. 10, 6
2. ↑  Stoll 1909. sfn error: no target: CITEREFStoll1909 (help)
3. ↑  Pavsaniy. VIII. 34, 4
4. ↑  van der Kolf 1937. sfn error: no target: CITEREFvan\_der\_Kolf1937 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Stoll H. W.*. Perilaos 1 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Bd. III, 2*. Leipzig: Druck und B. G. Teubner, 1909.
* van der Kolf C. M.*. Perilaos 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. Bd. XIX, 1*. Stuttgart: Alfred Druckenmüller, 1937.
**Gonkong maxsus maʼmuriy rayoni pasporti** (yoki **Gonkong MMX pasporti**, inglizcha: *Hong Kong Special Administrative Region passport*) — Xitoy fuqaroligiga ega boʻlgan Gonkong aholisiga beriladigan pasport. Gonkongda ikkita rasmiy til — ingliz va xitoy tillari mavjudligi sababli, pasport ikki tilli (ingliz va xitoy tili (anʼanaviy iyerogliflar bilan).

Gonkong maxsus maʼmuriy hududi pasporti materik Xitoy aholisiga beriladigan Xitoy Xalq Respublikasi pasportidan farq qiladi.

Pasport nomi
------------

Ingliz tilida bu pasport rasman **Hong Kong Special Administrative Region Peopleʼs Republic of China passport**, xitoy tilida **中華人民共和國香港特別行政區護照** deb ataladi.

Shu bilan bir qatorda, qisqacha, oddiygina **Hong Kong Special Administrative Region passport, 香港特別行政區護照** deb ham ataladi

Viza talablari
--------------

Gonkong pasporti egalari uchun viza talablari  Gonkong  ID-karta yordamida sayohat  Materik Xitoy sayohat ruxsatnomasi bilan sayohat qilish  Vizasiz rejim  Yetib kelinganda so'ng viza olinadi  eVisa  Yetib kelinganda so'ng yoki onlayn viza olinadi  Viza zarur
Gonkong pasporti egalari Aomin pasporti egalariga qaraganda koʻproq va oddiy Xitoy pasporti egalariga qaraganda koʻproq mamlakatlarga vizasiz kirishlari mumkin.

### Xitoy boʻylab sayohat

 Gonkong va Aomin aholisi uchun Xitoyning materik qismi sayohatiga ruxsatnoma kartasi namunasi.
Gonkonglik kelganida 7 kunlik (pasportda) yoki yillik (doimiy rezidentlik kartasida) vizani berish orqali Aominga erkin kirishi mumkin. Materik Xitoyga kirish uchun Gonkongga Gonkong va Aomin aholisi uchun Xitoy materikiga maxsus sayohat ruxsatnomasi kerak.

Tarixi
------

1997 yilda Gonkong XXRga topshirilgunga qadar Britaniya fuqaroligi maqomiga koʻra Gonkong aholisi: *Britaniyaning xorijdagi hududlari* fuqarosi va *Britaniya fuqarosi (chet elda)* Britaniyaning sayohat hujjatlariga ega boʻlgan.

1997-yildan keyin Xitoyning barcha doimiy aholisi Gonkong maxsus maʼmuriy hududi pasportini va XXR fuqaroligini oldi. Oʻzining sobiq Britaniya fuqarosi (chet elda) maqomini saqlab qolgan rezidentlar hali ham Britaniya fuqarosi pasportidan farq qiluvchi maxsus hujjatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  „**СОГЛАШЕНИЕ Между Правительством Российской Федерации и Правительством специального административного района Гонконг Китайской Народной Республики о взаимной отмене визовых требований для граждан Российской Федерации и постоянных жителей специального административного района Гонконг Китайской Народной Республики**". 8-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
2. ↑  „**Annex 1, List 1: Overview of ID and visa provisions according to nationality (version 15 July 2010)**".  Federal Office of Migration (2010). 11-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2022-yil.
3. ↑  „**Appendix 1 – Visa requirements for the United Kingdom**".  UK Border Agency (2010).
4. ↑  „**Department of Justice Bilingual Laws Information System: CAP 539**".
**Kokil mashinasi** - kokil quyma olishga imkon beruvchi mashina. Kokil mashinasida kokil pallalarini ochibyopish, kuyma sterjenlarni oʻrnatish, kokilga metall quyish, tayyor quymani kokildan chiqarish, tozalash va ularning ichki yuzalarini boʻyash ishlari bajariladi. Bir pozitsiyali va koʻp pozitsiyali xillari bor. Bir pozitsiyali universal Kokil mashinasida kokilni almashtirib, turli quymalar olish mumkin. Kokil pallalari Kokil mashinasi yoʻnaltirgichlarida suriladigan pli-talarga oʻrnatiladi. Mashina qismlari pnevmatik (havoli) va gidravlik (suyuqlikli) usullarda harakatlantiriladi. Koʻp pozitsiyali Kokil mashinasi karusel va konveyerli turlarga boʻlinadi. Karusel Kokil mashinasi aylanib turuvchi stolga oʻrnatilgan bir nechta bir pozitsiyali mashinalardan iborat boʻladi. Konveyerli Kokil mashinasidagi transportyor qurilmasida bir pozitsiyali Kokil mashinasi yoki kokillar harakatlanadi. Kokil mashinasi avtomat liniyalar tarkibiga kiradi. Bunday liniyada induksion elektr pechlar, quyish mashi-nasi, ikkita karusel Kokil mashinasi, quymani termik ishlaydigan ikkita agregat va transportyor qurilmasi boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Eʼtimad-ud-Daulah qabri **Hindistonning** „Uttar-Pradesh" shtatidagi Agra shahridagi Mugʻal maqbarasi. Koʻpincha „zargarlik qutisi", baʼzan „Bachcha Taj" yoki „Chaqaloq Taj" deb nomlanadi, Eʼtimod-ud-Daula qabri koʻpincha Toj Mahalning loyihasi sifatida qabul qilinadi.

Asosiy bino bilan bir qatorda struktura koʻplab qoʻshimcha binolar va bogʻlardan iborat. 1622-1628 yillar oralig‘ida qurilgan qabr monumental Mug‘al meʼmorchiligining birinchi bosqichi — birinchi navbatda Dehlidagi Humoyun maqbarasi va Sikandradagi Akbar qabri kabi marmar bezakli qizil qumtoshdan qurilgan — oq rangga asoslangan ikkinchi bosqichiga o‘tishni ifodalaydi. marmar va pietra dura inley, eng nafis Toj Mahalda amalga oshirilgan.

Maqbara Jahongirning rafiqasi Nur Jahon tomonidan asli surgunda boʻlgan fors amiri Eʼtimod-ud-Daulah unvoniga sazovor boʻlgan otasi Mirzo Gʻiyos begim uchun topshirilgan. Mirzo G‘iyos beg, shuningdek, Toj Mahal qurilishiga mas’ul bo‘lgan imperator Shoh Jahonning xotini Mumtoz Mahalning (asli nomi Arjumand Banu Begum, Asafxonning qizi) bobosi edItmad-ud-Daula qabridagi senotaflar
Yamuna daryosining sharqiy qirgʻogʻida joylashgan maqbara suv oqimlari va yoʻlaklar bilan kesishgan katta xoch shaklidagi bogʻda joylashgan. Maqbaraning oʻzi yigirma uch metr kvadrat maydonni egallaydi va taxminan ellik metr kvadrat va balandligi bir metrga yaqin poydevorga qurilgan. Har bir burchakda balandligi taxminan oʻn uch metr boʻlgan sakkiz burchakli minoralar mavjud.

Devorlari Rajastandagi oq marmardan yasalgan, ular yarim qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan: zogʻora, jasper, lapis lazuli, oniks va topaz, sarv daraxtlari va vino idishlari tasvirlari yoki kesilgan mevalar yoki guldastalar kabi yanada murakkab bezaklar. Yorugʻlik murakkab oʻyilgan oq marmarning nozik jali ekranlari orqali ichki qismga kiradi. Koʻpchilik uning oʻgay oʻgʻli, Mugʻal hukmdori Shoh Jahon tomonidan qurilgan Toj Mahalning ichki bezaklarini ilhomlantirgan deb hisoblashadi.

Maqbarada Nur Jahonning ko‘plab qarindoshlari dafn etilgan. Butun majmuaning yagona assimetrik elementi shundaki, uning otasi va onasining kenotaflari yonma-yon oʻrnatilgan boʻlib, bu shakl Toj Mahalda takrorlangan.

Tarix
-----

Bu mirzo G‘iyos begim va uning rafiqasi Asmat begimning qabri. U Erondan kelgan va Akbarga xizmat qilgan. U mashhur Nur-Jaxonning otasi va Toj Mahal shon-shuhrati Mumtoz-Mahalning bobosi edi. 1611-yilda Nur-Jahon Jaxongir bilan turmush qurganidan keyin u vazir (Bosh vazir) etib tayinlangan. U 7000/7000 mansab va „Eʼtimad-Ud-Daulah" (Xazinador) unvonini olgan. U 1622 yilda, xotini vafotidan bir necha oy oʻtgach, Agrada vafot etdi. Nur Jaxon bu qabrni ota-onasi uchun 1622-1628 yillarda qurdirgan. Uning qabri va Jaxongir qabri Lahorda.

Eʼtimad-Ud-Daula qabri — Mugʻal qabrlarining gumbazsiz sinfining durdona asari. Bu oq marmar bilan ishlangan birinchi bino boʻlib, qizil toshdan oq marmarga, Akbar qabri Sikandradan Toj Mahalgacha boʻlgan oʻtish bosqichini belgilaydi. U bu yerda dafn etilgan sayqallangan eronlik shaxsini, bundan tashqari, Mug‘allar imperiyasini parda ortidan 16 yil (1611-27) boshqargan uning quruvchisi Nur Jaxon rasmiy va bezak xarakterini aks ettiradi.
**I.A.Bunin haykali ― Yozuvchi, Nobel mukofoti sovrindori** Moskvada Povarskaya koʻchasida oʻrnatilgan.

Tarix
-----

Bunin haykalini oʻrnatish gʻoyasi Bunin merosi assotsiatsiyasi tomonidan taklif qilingan va poytaxt Madaniyat boshqarmasi, Moskva arxitektura qoʻmitasi va Moskva meros qoʻmitasi tomonidan „Nobel mukofoti sovrindori mahalliy va jahon adabiyotiga katta hissa qoʻshgan adib xotirasini abadiylashtirish uchun" qoʻllab-quvvatlangan. Yodgorlik haykaltarosh Voronejdagi Bunin haykali muallifi Aleksandr Burganov va meʼmor Viktor Pasenko tomonidan yaratilgan. Yozuvchining haykali bronzadan yasalgan va past granit poydevorga oʻrnatilgan. Ivan Bunin qoʻlida buklangan plash bilan tik turgan holda va xotirjam aristokratik pozada uzoqlarga qaragan holda tasvirlangan. Yodgorlik oʻrnatiladigan joy (Povarskaya koʻchasidagi 26-uyning yonida) tasodifan tanlanmagan: bu yerda Bunin Rossiyadan Fransiyaga abadiy hijrat qilishdan oldin yashagan. 1993-yil 11-dekabrda uyning jabhasida esdalik lavhasi oʻrnatildi.

Yodgorlik Moskvaga Burganov markazi klassik va zamonaviy sanʼat muzeyi tomonidan sovgʻa qilingan. Yodgorlikning ochilishi 2007-yil 22-oktabrda boʻlib oʻtdi va yozuvchi tavalludining 137 yilligiga toʻgʻri keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „В центре столицы установят памятник Ивану Бунину" (ru).  Newsru.com (24-iyul 2007-yil). Qaraldi: 1-sentabr 2013-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „В Москве открыт памятник Ивану Бунину" (ru).  Lenta.ru (22-oktabr 2007-yil). 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2013-yil.
3. ↑  „Открытие памятника И.А.Бунину в Москве" (ru).  Музеи России. 8-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2013-yil.

Havolalar
---------

* „Памятник Бунину в Москве" (ru).  Памятники всего мира. 26-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2013-yil.



* „Памятник Бунину в Москве" (ru).  Библиотека им. И. А. Бунина. 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-sentabr 2013-yil.
**Skiatron** [yun. skia — koʻlanka va (elek)tron] — qora tasvirli elektron nurli trubka. Ekranda oq fondagi kora chiziklardan iborat tasvir paydo boʻladi. Ishi baʼzi kristallar (mas, sodalit)ni elektronlar bilan bombardimon qilinganda ularning oʻz rangini oʻzgartirishi (krraytirishi)gaasoslangan. S. maʼlumotlarni uzoq vaqt saqlashga va qayd qilingan tasvirlarni kunduzgi ravshan yorugʻlikda ham oddiy koʻz bilan kuzatishga, tasvirni katta ekranga proyeksiyalab tushirishga imkon beradi. S maʼlumotlarni radiolokatsion va televizion qurilmalarda aks ettirishda qoʻllanadi. Mas, Oy sirti tasvirini katta ekranda kuzatishda Sdan foydalanish mumkin.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Skandinaviya tillari** - german tillarining shim. guruhchasi, dan (dat), shved, norveg (bukmol va nyunorsk variantlari), island, farer tillarini qamrab oladi. Daniya (jumladan, Farer orollari) va Shvetsiyada, Finlandiyaning gʻarbiy qismida, Norvegiya va Islandiyada, qisman, Kanada va AQShda tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 20 mln. kishidan ortiq.

St. ilk yozma yodgorliklari 3-asrdan maʼlum boʻlgan va umumskandinav tili deb atalgan qarindosh lahjalar guruhidan kelib chiqqan. Ularning oʻzaro farqlanishi va alohida tillar paydo boʻlishi 9—11-asrlarda boshlanib, 15-asr oʻrtalarida nihoyasiga yetgan. Shu bilan birga, muayyan oʻxshash va farqli jihatlari boʻyicha St.ning 2 ta tarqalish mintaqasi: kontinental (dan, norveg va shved tillari) va orollar (island va farer tillari) mintaqasi mavjud boʻlgan.

Hozirgi St. oʻxshashlik asosida bir guruhni tashkil eteada, ular tilning barcha sathlarida muayyan farqlarga ega. Mas, fonologik jihatdan shved va norveg tillari juda yaqin boʻlib, musiqiy urgʻuga ega boʻlsa, dan tilida ayrim undoshlarning unlilarga yaqinlashuvi kuzatiladi, island va farer tillarida esa urkusiz unlilar reduksiyasi uchramaydi. Morfologik jihatdan dan, shved, norveg tillarida analitizm belgilari, island va farer tillarida eyea sintetizm belgilari yaqqol sezilib turadi; ular, shuningdek, grammatik jins, kelishik, son kategoriyalarining miqdori va qoʻllanishi, sifat va feʼl turkumlaridagi oʻziga xosliklar bilan ham oʻzaro farqlanadi. Kontinental va orollardagi St. lugʻat tarkibi jihatidan ham muayyan farqlarga ega: norveg, shved, dan tillarida lotin, nemis, fransuz va ingliz tillaridan oʻzlashgan soʻzlar koʻplab uchrasa, island va farer tillarida bunday oʻzlashmalar oʻrniga oʻz soʻzlari mavjud. St. 3—11-asrlarda, asosan, runik yozuvdan foydalangan. 12—16-asrlarda runik yozuv oʻrnini astasekin lotin yozuvi egallay boshlagan. Hozirgi Skandinaviya tillarining barchasi lotin grafikasiga asoslangan alifbolarga ega. Lotin yozuvidagi eng qad. qoʻlyozmalar 12-asrning 2-yarmiga taalluqli.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Skanleyt** (ingliz tilidan *scanlate, scanlation*) — grafik adabiyotning (masalan: komikslar va manga) chet tiliga havaskor tarjimasi. Bu inglizcha *scanning* (skanerlash) va *translating* (tarjima) soʻzlarining birikmasidan iborat boʻlgan inglizcha skaladan olingan. Soʻzning etimologiyasi hodisaning mohiyatini aniq ifodalaydi: bir guruh ishqibozlar oʻzlarining sevimli manga sahifalarini skanerlashadi, soʻngra tarjima qilingan matnni „bulutlar" ga kiritib, tarjima qilib va retush qilinadi.

Muayyan maʼnoda, skanleyt manga fansublari deb atash mumkin, ayniqsa baʼzi fansub guruhlari bir vaqtning oʻzida anime va manga tarjima qilgani uchun.

Dastlab, *skanleyter guruhlarning* faoliyati manganing asl skanerlarini tarqatish bilan yonma-yon rivojlandi, ammo keyinchalik skaleytorlarning asosiy qismi ushbu qonuniy shubhali amaliyotdan uzoqlashdi. Hozirda ushbu tilda nashr etilmagan manga skanlatlarini, shuningdek, muqobil (norasmiy) skriptlarni, yaʼni skriptlarni yuklab olish uchun (u yoki bu shaklda) joylashtirish joiz deb hisoblanadi.

Havolalar
---------

Aleksey Karaulov/Skanlayterlar/

|  |  |
| --- | --- |
| Anime va manga | *Anime va mangaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Anime va manga |
| --- |
|  |
| 
* Vikiiqtibosdagi „Anime"
* Logotip VikiomborVikiombordagi "**Anime**" va "**Manga**"
 | 
 |
|  |
| Anime | 
* Tarix
* Sanoat
* OVA
* ONA
* Musiqa
* Fansub
 |
|  |
| Manga | 
* Tarix
* Dodzinsi
* Mangaka
* Ranobe
* Skanleyt
 |
|  |
| Maqsadli auditoriya boʻyicha | 
* Kodomo
* Syodzyo
* Dzyosey
* Syonen
* Seynen
 |
|  |
| Muayyan mavzu boʻyicha | 
* Spokon
* Tokusatsu
* Sentay
* Maxo-syodzyo
* Etti
* Mexa
* Garem
* Xentay (lolikon, syotakon, eroguro, futanari, tentakli)
* Yuri
* Yaoy
* Syonen-ay
* Bara
 |
|  |
| Oʻyinlar | 
* Eroge (BL-o'yini
* Otome-o'yini)
* Vizual roman
 |
|  |
| Madaniyat | 
* Kospley
* AMV
* Anime-festival
* Moe
* Fanservis
* Atamalar va tushunchalar
* Dodzin
 |
|  |
| 
**Anime va manga haqidagi portal** |

 |
**Qatar riali**, ba'zan **riyal** (arabcha: ) — Qatar Davlatining pul birligi, 100 dirhamga teng.

Rialning kursi AQSh dollariga 1 USD = 3,64 QAR nisbatida bog'langan.

Tarixi
------

1959 yil 28-aprelgacha Hindiston rupiyasi mamlakatda muomalada bo'lib, keyin u Fors ko'rfazi mamlakatlari uchun chiqarilgan Fors ko'rfazi rupiyasi bilan almashtirildi. Fors ko'rfazi rupiyasi hind rupiyasiga bog'langan boʻlgan va 1965-yilda hind rupiyasi qadrsizlanganda Fors ko'rfazi rupiyasining qiymati tushib ketgan va keyin Qatar boshqa Fors ko'rfazi davlatlari bilan birga o'z valyutalarini chiqarishga qaror qilgan.

Buni amalga oshirishdan oldin, mamlakat 1966-yilda Saudiya rialiga o'tgan edi, o'sha paytda uning kursi 1 rial = 1,065 rupiyaga toʻgri keldi. Sentabr oyida Qatar va Dubay umumiy pul birligi Qatar va Dubay rialini joriy qildilar. Ammo 1973-yilda Dubay BAA tarkibiga kirgach, Qatar o'z pul birligi - Qatar rialini chiqara boshladi.

Qatar rialining AQSh dollariga bogʻlanganligiga qaramay, 2017-yilning iyun-iyul oylarida Qatar atrofida yuz bergan diplomatik inqiroz davrida milliy valyuta kursi keskin tebranib ketdi. Google finance ma’lumotlariga koʻra, 26-iyun kuni rial kursi 1 AQSh dollari uchun 3,79 rialgacha pasaygan. Ayni damda (22-iyul) valyuta kursi qat’iy belgilangan qiymatga qaytdi (1 dollar uchun 3,64 rial atrofida).

Havolalar
---------

  
 Qatar banknotlari galereyasi(olm.)(ingl.)

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Qatar*** mavzusiga oid fayllar bor. |

Manbalar
--------

1. ↑  Qatari Riyal (QAR)
2. ↑  Google finance: US Dollar ($) ⇨ Qatari Rial (QAR)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Osiyo mamlakatlari milliy valyutalari |
| --- |
|  |
| Markaziy Osiyo | 
* Tenge
* So'm (Qirg'iziston)
* Somoniy
* Manat
* Soʻm
 |
|  |
| Sharqiy Osiyo | 
* Yuan (pul birligi)
* Yena
* Vona
* Iyena
 |
|  |
| Shimoliy Osiyo | 
* Rubl
 |
|  |
| Janubiy Osiyo | 
* Afgʻoni
* Rupiya
 |
|  |
| Janubi-Sharqiy Osiyo | 
* Ringgit
 |
|  |
| Gʻarbiy Osiyo | 
* Dinor
* Dirham
* Dram
* Eron riali
* Funt
* Riyol
* Shekel
 |

 |
**Gondvana** (Hindistonning markaziy qismida yashovchi gondlar qabilasi va Van — joy nomidan) — paleozoyning koʻp qismi va mezozoyning boshlarida Jan. yarim sharda mavjud boʻlgan ulkan superkontinent. G. hozirgi Jan. Amerikaning (And togʻlaridan sharqi) va Afrikaning (Atlas togʻlaridan tashqari) koʻp qismini, Madagaskar orol, Arabiston yarim orol, Hindiston (Himolay togʻlaridan janubi), Avstraliya sharqidagi togʻ tizmalaridan gʻarbi va, ehtimol, Antarktidaning koʻp qismini oʻz ichiga olgan. G.ning mavjudligi gipotezasi tarafdorlarining fikricha proterozoy va yuqori karbon davrida G.ni muzlik qoplagan. Yuqori karbon muzligining qoldirgan izlari Markaziy va Jan. Afrika, Jan. Amerikaning jan.da, Hindiston va Avstraliyada saqlangan. Karbon va perm davrlarida G.da moʻʼtadil va sovuq, mintaqaning oʻziga xos florasi rivojlangan. Mezozoy davrida G. parchalana boshlagan, boʻr davri oxiri—paleogen davrining boshlarida esa G. xrz, materiklarga boʻlinib ketgan. Koʻpchilik geologlar fikricha, G.ning boʻlinib ketishiga uning hozirgi boʻlaklarini gorizontal boʻylab ikki tomonga surilishi sabab boʻlgan. Bunday jarayon paleomagnetizm maʼlumotlari boʻyicha isbotlangan. Baʼzi bir olimlar hozirgi qitʼalar G.ning parchalaridan tarkib topgan deb hisoblaydilar.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
SKAYLEB
**SKAYLEB** (inglizcha: *skylab; Sky laboratory* — osmon laboratoriyasi) — bortida astronavtuchuvchisi boʻlgan, kosmik fazoda, Yer atrofida uchishga moʻljallangan amerika orbital st-yasi nomi. 1973-yil "SKAYLEB" "Saturn5" ER yordamida (uchinchi bosqichsiz) orbitaga chiqarilgan. "SKAYLEB"ni uchirishdan maqsad uni orbitada "Apollon"ga tutashtirish, insonning uzoq muddat kosmik uchish sharoitiga adaptatsiyasini va Yerga tortilish readaptatsiyasini oʻrganishga moʻljallangan tibbiybiologik tekshirishlar oʻtkazish, Quyoshni kuzatish, Yerning tabiiy resurelarini oʻrganish, texnik eksperiment oʻtkazish. Dastlabki orbitaning perigeyi 434 km, apogeyi esa 437 km ga teng boʻlib, ekvatorga ogmaligi 50°, davri 93,2 minutni tashkil etadi. "SKAYLEB"ning massasi 77 t, uz. 25 m, maksimal diametri 6,6 m. Stya blokida yashash boʻlmasi, lab. yotoqxona, tibbiyot, dam olish xonalari, oshxona, ovqatlanish xonasi, turli mashq va tajribalar oʻtkazish boʻlmalari mavjud.

Yana q.
-------

* Orbital stansiyasi
* Apollo 11
* Apollon (kosmik kema)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gong Xiangyu** (oddiy xitoychada: 龚翔宇; anʼanaviy xitoychada: 龔翔宇; oʻqilishi: *gōng xiáng yǔ*; 1997-yil 21-aprelda tugʻilgan) — xitoylik ayol voleybolchi. Klub darajasida u Jiangsu jamoasi safida oʻynaydi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Gong Xiangyu Lyanyungang shahrida 1997-yil 21-aprelda tugʻilgan, u bir vaqtlar epée boʻyicha milliy chempion boʻlgan. Uning onasi jismoniy tarbiya oʻqituvchisi, otasi esa politsiyachi. Jiangsu U23 basketbol jamoasi tarkibida oʻynagan. Uning ismi Xiangyu „koinotda uchish" degan maʼnoni anglatadi. Gong Xiangyu 2016-yilda Nankin Normal Universitetiga oʻqishga kirdi.

Voleyboldagi faoliyati
----------------------

### Oʻsmirlar jamoasi

2014-yilgacha u setter boʻlib oʻygan. Zaxira oʻyinchisi sifatida Gong Xiangyu 2012-yilgi yoshlar qizlar oʻrtasidagi voleybol boʻyicha Osiyo chempionati va 2013-yilgi FIVB voleybol boʻyicha 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan.

2014-yilda, sobiq asosiy raqibi Ju Wanrong jarohati tufayli oʻyinni tark etadi va uning oʻrniga Gong Xiangyu qarama-qarshi hujumchi sifatida oʻynay boshladi hamda muvaffaqiyatga erishdi. 2014-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va 2015-yilgi FIVB voleybol boʻyicha 20 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida u oʻz qobiliyatini namoyish etdi.

### Kattalar jamoasi

Gong Xiangyu 2015—2016-yilgi mavsumda Jiangsu U23 jamoasidan murabbiy Kay Bin tashabbusi bilan Jiangsu ayollar voleybol klubiga koʻtarilgan. Xitoy voleybol ligasida muvaffaqiyatli debyut mavsumidan soʻng, u murabbiy Lang Ping tomonidan 2016-yilda milliy terma jamoaga taklif qilindi. Gong Xiangyu 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Xitoy sharafini himoya qildi va oltin medalni qoʻlga kiritdi. U 2016, 2017, 2018 va 2019-yilgi Montrö voleyboli ustalari musobaqalarida ishtirok etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xiangyu Gong".  Rio 2016. 26-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-avgust 2016-yil.
2. ↑  „Gong Xiangyu".  Jiangsu Sports Bureau. 26-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-noyabr 2016-yil.
3. ↑  „China - Montreux Volley Masters 2018". *Team Roster* (1-fevral 2019-yil). 1-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-mart 2020-yil.
4. ↑  „Team Roster - China - Montreux Volley Masters 2019" (16-may 2019-yil). 16-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Malayinkeezhu** — Hindistonning Kerala shtatining eng yirik shahri va poytaxti Trivandrum shahrining chekka hududida joylashgan shahar hisoblanadi. U Tiruvananthapuram Metropolitan hududining janubi-sharqiy tomonida joylashgan va shahar markazidan13 km masofada joylashgan. Shahar Malayinkeezhu Aarattu nomli diniy festivali bilan mashhur. Neyyar yovvoyi tabiat qoʻriqxonasi, Tiruvananthapuram tumanidagi asosiy sayyohlik joylaridan biri shahardan 17 km uzoqlikdada joylashgan. Eng yaqin aeroport — Trivandrum xalqaro aeroporti (16 km) va Balaramapuram temir yoʻl stansiyasi (9.1 km) eng yaqin temir yoʻl stansiyasi hisoblanadi. Malayinkeezhu pochta boʻlimining pin kodi 695571 boʻlib, Neyyattinkara mintaqasining pochta doirasiga kiradi.

Demografiya
-----------

Malayinkeezhu aholisi 37,350 kishidan iborat boʻlib, ulardan 18,250 nafari erkaklar, 19,100 nafari esa ayollarni tashkil etib ayollar salmogʻi yuqori koʻrsatgichni tashkil etadi.

0-6 yoshdagi bolalar soni 3351 kishini tashkil etadi, bu Malayinkeezhu umumiy aholisining 8,97 % ni tashkil qiladi. Ayol jinsi nisbati shtatdagi oʻrtacha 1084 ga nisbatan 1047 ni tashkil qiladi. Bundan tashqari, Malayinkeezhudagi bolalar jinsi nisbati Kerala shtatidagi oʻrtacha 964 ga nisbatan 968 ni tashkil qiladi. Malayinkeezhu shahrining savodxonlik darajasi shtatdagi oʻrtacha 94,00 % dan 95,01 % yuqori koʻrsatgichni tashkil etadi. Malayinkeezxuda erkaklar savodxonligi taxminan 96,79 %, ayollar savodxonligi darajasi esa 93,32 % koʻrsatgichga ega.

Malayinkeezhuda 9684 ta uyning umumiy maʼmuriyati mavjud boʻlib, ular suv va kanalizatsiya kabi asosiy qulayliklar bilan taminlangan.

Dqqatga sazovor joylari
-----------------------

Malayinkeezhuning Trivandrumdagi premium turar-joy maydoni Sree Krishna Svami ibodatxonasi oʻzining ilohiyligi bilan mashhur.

* Mayor Malayinkeezhu Sri Krishna Svami ibodatxonasi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Census of India : Villages with population 5000 & above".  Registrar General & Census Commissioner, India. 8-dekabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-dekabr 2008-yil.
2. ↑  „Malayinkeezhu temple".
For the Hungarian football player see József Kiprich
**Marlon Jaro Plunkett**, yaxshi **Kiprich** nomi bilan tanilgan, ilgari *Crazy Kid* sifatida tanilgan, mashhur yamaykalik raqs zallari deejay. U, oʻzining ustozi Elephant Man singari, Gangsta mavzusidagi dejaylar guruhi boʻlgan The Alliance aʼzosi sifatida nom qozondi. Shundan keyin mashxurlikka erishgan.

Plunkett Linstead, Sent-Ketrin shahrida tugʻilgan va Kingstonning Waterhouse tumanida voyaga yetgan. U Ardenne oʻrta maktabida oʻqigan va u Chino bilan hamkorlikda „Leggo Di Bwoi" bilan birinchi hit boʻlganida hali talaba edi. Keyinchalik Dijay Predator bilan birga „Mad Sick Head No Good" filmini kuzatib bordi. Shuningdek, u Elephant Manning „ Jok Gal" qoʻshigʻi uchun soʻzlarni yozgan, uning remiksi Kiprichning oʻzi, Lil Jon va The East Side Boyz bilan birgalikda 2003-yilda xit- paradlarga kirgan (2003-yil musiqasida). Uning soʻnggi va eng katta hiti „ Telefon Ting" boʻldi, undan keyin „The Letter", qoʻshigʻi juda mashxurlikka erishgan edi.

U boshqa dijaylarga qaratilgan hazil qoʻshiqlari bilan juda taniqli va mashxur qoʻshiqchiga aylandi, masalan, Elephant Man, Beenie Man va Vybz Kartelga qaratilgan „Talk" va Vybz Kartelga qaratilgan „Caʼan Get Brown".

2013-yilda u *Kippo* albomini chiqardi, unda „My Heart Is a Jail" trekida ishtirok etgan edi.

Diskografiya
------------

* *Outta Road* (2005)
* *Drama qiroli* (2008)
* *Kippo* (2013)

Manbalar
--------

1. ↑  Morgan, Simone (2014) „Kicking It With Kiprich! Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).", *Jamaica Observer*, 21 February 2014. Retrieved 22 February 2014
2. ↑  Morgan, Simone (2012) „Battle-weary — Kiprich worries about clash label Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).", *Jamaica Observer*, 6 December 2012. Retrieved 8 December 2012
3. ↑  Morgan, Simone (2013) „'Kippoʻ does track with Keisha White Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).", *Jamaica Observer*, 4 August 2013. Retrieved 10 August 2013

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 5318 2477
* MusicBrainz: 97657a5d-537a-431d-acd6-523cba7c0c8a

 |
**Vetter qal'asining xarobalari** (nemis. Burg Wetter) Vetter (Ruhr) (Germaniya, Shimoliy Reyn-Vestfaliya federal shtati) shahridagi Ardaygebirge togʻli hududida joylashgan Harkortze suv omboridan 40 metr balandlikda joylashgan.

Tarixi
------

Vetter qal'asi 1250—1274-yillarda graflik hukmdori Mark Engelbert I tomonidan Kyoln arxiyepiskopi Volmarshteyn qal'asiga tegishli boʻlib, Rurning Janubiy sohilida joylashgan.1274-yil 28-yanvarda graf Engelbert I oʻgʻli Eberxardga (kelajakdagi count Eberxard i von Mark) toʻy sovgʻasi sifatida Vetter qal'asini taqdim etdi. 1300-yildan beri qal'a bir xil nomdagi yaqin qishloqni boshqaradi, ammo 1355-yilda u oʻzini oʻzi boshqarish huquqini oladi va shu bilan aholi punktiga aylanadi (nemis. Freiheit).

XVI asrda qal'a strategik ahamiyatini yoʻqotadi va tanazzulga yuz tutadi. 1818-yilda nemis siyosiy va sanoat arbobi Fridrix Vilgelm Xarkort ingliz texnikasi Edvard Tomas koʻmagida qal'ada "Harkourt mexanik ustaxonalari "korxonasini ochdi (de: Mechanische Werkstätten Harkort & Co.).Hozirgi vaqtda shamol qal'asi xarobaga aylanib, sayyohlar uchun nafaqat tarixiy diqqatga sazovor joy, balki asosan Xarkortsi koʻli va Rura vodiysidagi goʻzal kuzatuv kemasi sifatida qiziqish uygʻotmoqda. Vetter qal'asi, shuningdek, Rur mintaqasining „sanoat madaniyati yoʻli" mintaqaviy loyihasining tematik nuqtasidir.

Adabiyotlar
-----------

* Kay Olaf Arzinger: „Wälle, Burgen, Herrensitze" yoki tarixchi Wanderführer, 72 S. mit zahlreichen Skizzen und Fotos, Hagen-Hohenlimburg, 1991
* Kay Olaf Arzinger: Hagener Heimatkalenderda „Die Burg Wetter" 1989-yil
* Marra, Stefani: "Die Burg Wetter an der Ruhr *.* *In: Nazirium für Bauen und Verkehr des Landes NRW / Landschaftsverband Westfalen-Lippe (Hrsg.* *):* Burgen AufRuhr. Unterwegs zu 100 Burgen, Schlössern va Herrensitzen in der Ruhrregion *.* *Klartext Verlag, Essen 2010*

Havolalar
---------

* Xalqaro ma'lumotlar bazasi va tuzilmalar galereyasidagi Vetter qal'asi sahifasi(ingl.) )
* Wayback Machine saytida arxivlandi (21-sentabr 2013-yil). Архивная копия
**Vadala Sandxuan** ( Punjobi, Urdu : وڈالہ سندہواں ) *(Sandxuan, shuningdek, Sandhvan yoki Sundhvan deb yozilgan) -*Pokistonning Panjob viloyatidagi Gujranvala - Pasrur yo'lida joylashgan shahar. Bu shahar Tehsil Daska va Sialkot tumaniga tegishli. Shahar Gujranvala - Pasrur yo'lida joylashgan bo'lib, u Pasrur va Gujranvala kabi shaharlar bilan logistika aloqalarini ta'minlaydi. U Gujranvala va Pasrur o'rtasida joylashgan. Shaharda minglab odamlarni ish bilan ta'minlaydigan don bozorlari joylashgan. Shahar atrofida keng yashil dalalar va bog'lar mavjud. U Kotli Kheran, Gopipur, Rampur, Chakri, Jhang, Dherovali, Ramke kabi kichik shaharlar va qishloqlar bilan chegaradosh. Panjobi va mevati mahalliy tildir. Lekin urdu tillari ham keng tarqalgan. Ayniqsa maktablar va idoralarda. Lahor Sialkot avtomagistrali M11 orqali o'tadi. Ular Pasrur, Satrah, Mianvali Bangla, Siranvali, Vadala Sandxuan, Dahrmkot Chok, Talvandi Musa Xon Gujranvala va atrofiga bog'lanadi. Ushbu Mega loyiha Vadala Sandxuan va uning atrofidagi biznes, ta'lim va ijtimoiy faoliyatni yaxshilaydi va yaxshilaydi.
**Morfostruktura** (yunoncha: morphe -shakl va structure — tuzilish) — yer yuzasi relyefining uzok, geologik davr mobaynida endogen va ekzogen kuchlarning oʻzaro taʼsiri natijasida, xususan endogen jarayonlar taʼsirida vujudga kelgan kismlari. Ularning morfologik farqlari Yer pusti ayrim ucha-stkalarida geologik tarixning bir xil emasligidadir. Eng yirik (planeta mikyosidagi) yoki geotekturalar Yer poʻstining eng yirik struktura ele-mentlari (materiklar va okeanlardagi botiqlar, oraliq zonalar va boshqalar)dan iborat. Planeta miqyosidagi M.lar kichikroq M.larga — ayrim qirlar, yassi togʻlar, togʻ zanjirlari, tizma togʻlar, togʻ vodiylari, platolar, payettekisliklar, botiq va boshqalarga boʻlinadi. Bunday M.larning har biri oʻziga xos tektonik strukturalarga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  "Morfostruktura" *OʻzME*. M-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Morfema** (yunoncha: morphe — shakl) — oʻziga xos shakl va maʼnoga ega boʻlgan, boshqa maʼnoli qismlarga boʻlinmaydigan, soʻz (leksema) yasash yoki soʻzning shaklini hosil qilish uchun xizmat qiladigan lisoniy birlik. Morfemalar oʻzbek tilida, asosan, affiks (qoʻshimcha) holatida boʻladi. Masalan, -chi (kurashchi), -shunos (siyosatshunos), *-q* (taroq), *ki* (tepki), *li* (aqlli), *chan* (ishchan), *la* (tuzla), *-illa* (taqilla), *lar* (bolalar), *rok*, (kattaroq), *-mtir* (qoramtir) va hokazo.

Morfemalar asosiy vazifasiga koʻra, 2 turga boʻlinadi; soʻz yasovchilar; soʻzning shaklini yasovchilar. Suz yasovchi Morfemalar yangi-yangi leksemalar hosil qilish uchun qoʻllanadi va oʻzbek tili lugʻat (leksik) qatlamining boyishida muhim rol oʻynaydi. Soʻz shakli hosil qiluvchi Morfemalar soʻzning qoʻshimcha maʼno ifodalovchi shaklini yasaydi. Mas: daraxtlar (daraxt soʻzining koʻplik shakli), balandroq (baland soʻzining daraja shakli), sargʻish (sariq soʻzining ozaytirma shakli) keldim (kel feʼlining oʻtgan zamon birinchi shaxs birlik shakli) va boshqa Morfemalar mustaqil qoʻllanmaydi, lugʻaviy maʼno ifodalay olmaydi, faqat soʻzning lugʻaviy va grammatik maʼnolari shakllanishiga xizmat qiladi. Soʻz tarkibida Morfema ishtirok etmasligi ham mumkin. „Morfema" termini va tushunchasini tilshunoslikka polyakrus tilshunosi I.A.Boduen de Kurtene kiritgan. Lekin Morfemaning I.A.Boduen de Kurtene talqini bilan ushbu, hozirgi talqini oʻrtasida bir qadar farq bor.

Azim Hojiyev, Neʼmat Mahkamov.

Yana qarang
-----------

* Tilshunoslik

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Amerikalik Muskogi askari Iroqda shov -shuvga qovurilgan non tayyorlamoqda
 Navajo tacos — qovurilgan nonga asoslangan taom
 Oddiy qovurilgan non
**Bannok** (shuningdek, **qovurilgan non** sifatida ham tanilgan) — tubjoy amerikaliklar oshxonasining milliy taomi boʻlib, hozirda Amerika hindularining koʻplab qabilalari orasida keng tarqalgan. Yogʻ yoki moyda qovurilgan y chuqur qovurilgan xamirturushli xamirining (tortilla) boʻlagi.

Qovurilgan non odatda loviya, qovurilgan goʻshtli qiyma yoki mayda tugʻralgan pishloq bilan birga dasturxonga tortiladi. Qovurilgan non, bunday garnir bilan birga „Hind tacos" yoki „Navajo tacos" deb ham ataladi. Asal quyilgan yoki shakar kukuni sepilgan shirin garnir bilan ham beriladigan qovurilgan non, masalan, „Fil qulogʻi" deb nomlanuvchi odatiy Amerika taomidir.

Qovurilgan non Amerika hindu madaniyatida ramziy stereotipga aylangan. Bu nafaqat uy taomi, balki anʼanaviy ravishda pow-wows bayramlari va shtatlarda oʻtkaziladigan koʻrgazmalarda ham tayyorlanadi. 2005-yilda qovurilgan non Janubiy Dakota shtatining „rasmiy noni" deb eʼlon qilingan.

Xuddi shu 2005-yilda qovurilgan nonning sogʻliq uchun xavfliligi masalasi keng jamoatchilik diqqat markaziga tushib, bahs-muhokama mavzusiga aylandi: bu taom AQSh hindulari orasida keng tarqalgan semizlik va diabetga uchrashi sabablaridan biri haqida edi. USDA maʼlumotlariga koʻra, qovurilgan nonning odatdagi porsiyasida 700 kaloriya va taxminan 27 gramm yogʻ mavjud.

Qovurilgan non Janubiy Amerika oshxonasida „**kachanga**" nomi bilan ham tanilgan.

Yana qarang
-----------

* Xichin
* Pita
* Crostini
* Brusketta
* Boursak
* Shelpek

* Fried dough foods — blyuda iz jarenogo testa
* Fried dough — jarenoe testo
* Sopaipilla — sopaypilya

Manbalar
--------

1. ↑  „NetState.com. Official State Foods. 2006. 18-fevral 2007-yil.". 10-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2009-yil.

Havolalar
---------

* Qovurilgan non haqida Tacoma News Tribune maqolasining qayta nashri
* Qovurilgan nonning sogʻliq uchun tahdidlari haqidagi AP maqolasi Arxivnaya kopiya
**Qovurma somsa** (belaruscha: *калдуны́*, lotincha: *calduna* ― *yangi soʻyilgan hayvonning hali issiq holatdagi ichki aʼzolari*) ― Belarus, Litva va Polsha oshxonalarining anʼanaviy taomi. Qovurma somsaning ikkita alohida turi bor, bular undan tayyorlanadigan Belarus-Litva qovurma somsalari va keyinchalik paydo boʻlgan goʻsht bilan toʻldiriladigan draniklarga oʻxshash taom hisoblanadi.

Unli qovurma somsalar (Litva oshxonasida *koldūnai* deb ataladi) suvga (boshqa bir nazariyaga binoan, piyoz sharbatiga) qorilgan xamirdan odatda tuxum, oʻsimlik moyi, baʼzan osh sodasi qoʻshib tayyorlanadigan kichik yoki oʻrta oʻlchamdagi chuchvara. Uning xamiri yumshoq, choʻziluvchan boʻlishi kerak, bu xamir boʻlaklarini osonlikcha yoyish va yopishtirish uchun ham zarur. Belarusiyada goʻsht qoʻshilgan kartoshkali draniklarni „kolduna" deb atashadi.

Bu turdagi qovurma somsalar asosiy taom sifatida ham, tvorogli, goʻshtli, baliqli, mevali (gilos, olxoʻri, chernika bilan toʻldirilgan) shirinlik sifatida ham pishirilishi mumkin. Ichiga solingan mahsulot turiga qarab, somsalarni „Polesye" — qaynatilgan baliq va tuxumli, "Vilyuns " — vetchina va qoʻziqorinli, „Ruscha" — tvorog yoki qaynatilgan kartoshkali va boshqa turlarga ajratish mumkin.

Kartoshkali qovurma somsalar
----------------------------

Ichiga goʻsht (choʻchqa goʻshti, mol goʻshti yoki ularning aralashmasi) toʻldirilgan dranikiga oʻxshash taomni ham koldun deb ataladi. Kartoshkali qovurma somsalarning oʻziga xos jihati shundaki, mayda qirgʻichlangan kartoshka ortiqcha suvidan xalos etiladi (siqib chiqariladi), shuning uchun kartoshka massasi zich boʻlib, shaklini yaxshi saqlaydi. Kerakli shaklga keltirilgan somsalar qovuriladi (qovurishdan keyin dimlanishi ham mumkin) va smetana bilan birga dasturxonga tortiladi.

Yana qarang
-----------

* Seppelinlar
* Draniklar

Manbalar
--------

1. ↑  Лемнис. sfn error: no target: CITEREFЛемнис (help)
2. ↑  ЭСБЕ 1898. sfn error: no target: CITEREFЭСБЕ1898 (help)
3. ↑  Белы 2005. sfn error: no target: CITEREFБелы2005 (help)
4. ↑  Белы 2011. sfn error: no target: CITEREFБелы2011 (help)
5. ↑  „Колдуны из картошки с мясным фаршем" (ru).  КартоФан. 23-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktabr 2018-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Pelmeni i kolduni // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb. 1898. — T. XXIII.
* „Калдуны" (be).
* HaH *Алесь Белы.* „Калдуны, вёска Малая Люцінка" (be).  radzima.org. 21-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.



* Лемнис М. Витри Г.*.*. ISBN 83-223-2526-6.
* Kolduni // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki", 1993. — S. 128. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.