recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Abraj al Bayt** (arabcha:  — *Uy minoralari* deb tarjima qilinadi) — Saudiya Arabistonining Makka shahridagi muqaddas Masjid al-Haram yonida barpo etilgan mehmonxona. U massasi jihatidan dunyodagi eng ogʻir, maydoni jihatidan dunyodagi eng katta bino hisoblanadi. Balandligi jihatidan dunyoda 4-oʻrinda turadi. Qurilishi 2004-yilda boshlanib, 2012-yilda tugatilgan. Umumiy maydoni 1,5 million kvadrat metr.

Tavsif
------

Ushbu bino haj safariga kelgan ziyoratchilarga xizmat koʻrsatadi. Bino 8ta qismdan iborat va ularning har biriga nom berilgan: Markazda joylashgan eng baland minora — 120 qavatli Qirol minorasi, mehmonxona hisoblanib, uning balandligi — 601 metr, Hojar va Zamzam minoralarining har biri — 260 metr, Maqom va Qibla minoralarining har biri — 250 metr, Safo va Marva minoralarining har biri — 240 metr balandlikda qurilgan. Binolarda savdo rastalari, avtoturargohlar, majlis markazlari, ofislar bor. Qirol minorasining tepasida, yerdan 400 metr balandlikda toʻrt tomonga qaragan ulkan soatlar oʻrnatilgan. Diametri 43 metr boʻlgan dunyodagi eng ulkan va eng baland soat milining uzunligi 17 metr, daqiqa milining uzunligi 22 metrni tashkil qiladi. Ular toʻrt tomondan shaharning istalgan qismidan koʻrinadi. Qirol minorasining 83 metrli simlari soatni oltin yarim oy bilan bogʻlaydi. 8 qatorli simga 160 ta kuchli karnay oʻrnatilgan boʻlib, ular 7 kilometrdan koʻproq masofada ibodat qilishga chaqirishga qodir. Bu ovozni Makkaning butun aholisi eshitishi mumkin. Innovatsion yoritish tizimi 44 signal chiroqlari, 21 ming dona miltillovchi lampalar va 2 million dona mayda yoritish chiroqlaridan iborat. Soatlarning yuqorisidagi yarim oy shaklidagi inshootning vazni 107 tonna va diametri 23 metr boʻlib, 1050 kvadrat metr maydoni oltin mozayka bilan qoplangan. Yarim oyning ichkarisida bir nechta xonalari boʻlib, ular orasida ibodat uchun moʻljallangan xonasi ham bor.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bashni Abradj al-Beyt*, 2014-05-03da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2015-08-08

Havolalar
---------

* Bino haqidagi sayt Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-09-29).
* Skyscrapers.cn: Al-Bait Towers Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-05-23).
* SkyscraperPage.com: Abraj Al-Bait Towers
* Minoradagi soat haqida Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-06-10).

Ushbu maqolani tinglang (3 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 6-iyul, 2022-yil(2022-07-06)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
Sabzavotli Tabriz kuftesi
**Koʻfte** (کوفته) — Eronning mashhur taomlaridan biri boʻlib, sabzavotlar va qizil goʻshtdan tayyorlanadi. Koʻfte, xuddi obgusht singari, Eron oshxonasining zamonaviy taomlaridan biridir. Guruch ham koʻftening ajralmas tarkibiy qismlaridan biri hisoblanadi va garnir sifatida ishlatiladi.

Nodir Mirzo oʻzining pazandalikka bagʻishlangan kitobida bu taom haqida alohida toʻxtalib oʻtgan. U ozarbayjoncha koʻfte va oddiy koʻfteni qanday pishirishni sharhlashdan boshlab, uning boshqa turlari haqida ham maʼlumotlar yozib qoldirgan.

Koʻfte turlari
--------------

* Tabriziy koʻftesi;
* Kirmonshohiy yoki Shomiy koʻftesi;
* guruchli koʻfte;
* piyoz va kartoshkali koʻfte;
* loviyali koʻfte;
* sabzavotli yoki Sheroziy koʻfte.

Koʻftelarning tarkibiga koʻra turli xillari mavjud. Bu taomni tayyorlashda yuqori kalloriyali mahsulotlar ishlatilganligi sababli, u yuqori ozuqaviy qiymatga ega. Koʻfteler tabiiy taʼm va rangga ega boʻlib, unda qoʻshimcha rang beruvchi moddalar ishlatilmaydi.

Manbalar
--------

qazahayesonnati — yemazandarani
Hayvon huquqlarini himoya qiluvchilar Kentucky Fried Chicken taomxonasini boykot qilishga chaqirmoqdalar.
**Boykot** deb biror shaxs, tashkilot yoki davlatga eʼtiroz sifatida ular bilan tovar olish, sotish yoki ish koʻrishdan ixtiyoriy ravishda bosh tortishga aytiladi. Boykot isteʼmolchilar huquqlarini himoyalash yoki siyosiy sabablarga binoan qilinishi mumkin.

**Boykot** (ing. boycott, ingliz boshqaruvchisi Ch. K. Boykot nomidan olingan, 1880-yilda unga qarshi birinchi marta mazkur chora qoʻllanilgan edi) —1) siyosiy va iqtisodiy kurashning bir shakli, ayrim shaxs, tashkilot, korxona bilan munosabatlarni toʻliq yoki qisman toʻxtatish, mas, ishga yollanish, shu korxona mahsulotini xarid qilishdan voz kechish kabilarni taqozo etadi.

2) Xalqaro munosabatlarda, BMT Ustaviga koʻra — tinchlikni saqlash maqsadida (qurolli kuchlarni ishlatmay turib) koʻriladigan majburiy choralardan biri. Davlatning bironbir davlat yoki bir guruh davlatlar bilan munosabatlarni saqlab turishdan voz kechishi. 3) (Kuchma maʼnoda) biror narsaga norozilik belgisi sifatida biror kimsa bilan munosabatlarni uzish.

*Boykot* soʻzi XIX asrda yashagan britan kapitani Charles Boycott familiyasidan kelib chiqqan. Boycott qoʻli ostida ishlaydigan fermerlar eʼtiroz sifatida uning yerlarida dehqonchilik qilishdan bosh tortishgan edi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Marlow, Joyce*. Captain Boycott and the Irish*. André Deutsch, 1973 — 133–142 bet. ISBN 0-233-96430-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Blake Alexander Carrington** ― Amerika seriali Dynasty serialidagi qahramoni. Rolni Jon Forsit serialning 1981-yildagi birinchi epizodidan 1989-yildagi finaligacha ijro etgan. Forsit 1991-yilda Dynasty: Reciliation mini-serialida qaytib keldi. Jon Forsythe — har bir epizodda paydo boʻlgan yagona aktyor. U 1991-yilda toʻqqiz yillik Sulola dostonining oxiri boʻlgan Sulola: Reciliation miniseriyasida yana paydo boʻldi.

Tavsif
------

Carringtonlar oilasining boshligʻi, Denver-Carrington neft kompaniyasining bosh direktori va serialning bosh qahramoni. Neft magnati Blake Carrington biznesda ham, oilaviy masalalarda ham shafqatsiz. Xarakter tez orada yanada xayrixoh patriarxal shaxsga aylanadi.

Qayta ishga tushirish
---------------------

CW seriyani 2017-yilda qayta ishga tushirdi. Grant Shou 2017-yilning mart oyida Bleyk roliga tayinlangan edi. Yangi seral 2017-yil 11-oktabrda The CW da namoyish etildi.

Ijrochi prodyuser Josh Shvartsning taʼkidlashicha, serial yaratuvchisi Ester Shapironing soʻzlariga koʻra, "Blake Carrington bu ajoyib kompaniyani boshqargan odam edi, lekin u haqiqatan ham oʻz oilasida kurashayotgan yagona joy. Ijrochi prodyuser Salli Patrik shunday dedi: "Men Grant Shouning oʻgʻlining yuziga telefonni qaytarib berish haqida yolgʻon gapirganda, uning samimiyligini yaxshi koʻraman. Bu Blake Carringtonni koʻp milliard dollarlik magnatga aylantiradigan qobiliyatlardan biridir Shou shunday dedi: „Blake Carrington sizning oddiy serial qahramoningiz emas. U juda murakkab. U bosh qahramon, lekin juda nuqsonli qahramon. Bu meni qiziqtirdi".

Manbalar
--------

1. ↑  *Gates, Anita* „John Forsythe, ‘Dynasty’ Actor, Is Dead at 92" (en). *The New York Times* (2-aprel 2010-yil). Qaraldi: 6-avgust 2020-yil.
2. ↑  *Bernstein, Adam* „John Forsythe dead; starred in 'Dynasty,' 'Bachelor Father'" (en). *Washington Post* (3-aprel 2010-yil). Qaraldi: 6-avgust 2020-yil.
3. ↑  *Gliatto, Tom.* „Alexis Strikes Again!" (en). *People.com* (5-avgust 1991-yil). Qaraldi: 9-avgust 2020-yil.
4. ↑  *Nellie Andreeva, Nellie Andreeva.* „‘Dynasty’: Grant Show To Star As Blake Carrington In The CW Reboot Pilot" (en). *Deadline.com* (2-mart 2017-yil). Qaraldi: 6-avgust 2020-yil.
5. ↑  *Nellie Andreeva, Nellie Andreeva.* „The CW Sets Fall 2017 Premiere Dates For ‘Dynasty’ & ‘Valor’ And Returning Series" (en). *Deadline.com* (8-iyun 2017-yil). Qaraldi: 6-avgust 2020-yil.
6. ↑  „'Dynasty' producers talk reimagining the beloved primetime soap" (en). *EW.com*. Qaraldi: 6-avgust 2020-yil.
7. ↑  *Sallie Patrick.* „Dynasty showrunner takes you behind the scenes of that drama-filled gala" (en). *Entertainment Weekly* (25-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 9-avgust 2020-yil.
8. ↑  „'90s Heartthrob Grant Show Reveals Which Melrose Place Costar He'd Love to Reunite with" (en). *PEOPLE.com*. Qaraldi: 6-avgust 2020-yil.
**Air Bishkek" aviakompaniyasi** (inglizcha: ***Air Bishkek***, ruscha: *Авиакомпания «Эйр Бишкек»*) Qirgʻizistonning aviakompaniyasi boʻlib, uning bosh qarorgohi Bishkekda joylashgan. Aviakompaniya Yevropa Ittifoqi mamlakatlariga parvoz qilish taqiqlangan aviakompaniyalarning „qora roʻyxati"ga kiritilgan. „Air Bishkek" xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti (ICAO) aʼzosi hisoblanadi.

Tarixi
------

 Airbus A320-200
Kompaniyaning tarixi 2007 yil 7-fevralda boshlanadi. Aviakompaniya faoliyatining dastlabki yillarida samolyotlarini mahalliy aviakompaniyalarga ijaraga bergan. 2009- yil 14-sentyabrda Bishkek — Oʻsh — Bishkek yoʻnalishi ochildi.

Aviakompaniyalar qatnovi va transporti kundan kunga oshib bormoqda.

Ilgari aviakompaniya „Kyrgyz Airways" deb nomlangan, ammo 2011-yilda u oʻz nomini oʻzgartirishga toʻgʻri keldi, chunki Qirgʻizistonda xuddi shunday nomga ega „ Qirgʻiz havo yoʻllari" aviakompaniya boʻlgan.

Faoliyati
---------

### Bonus dasturi

Aviakompaniyaning „Sovgʻa bonusi" dasturi amal qiladi, bu yerda yoʻlovchilar parvozlar uchun ball toʻplashlari va keyin ularni aviakompaniya xizmatlariga almashtirishlari mumkin.

### Bortda chop etish

Toʻliq rangli „Sky Bishkek" jurnali nashr etiladi.

Parvoz yoʻnalishlari
--------------------

Aviakompaniya Bishkek va Oʻshdan Moskva, Novosibirsk, Krasnoyarsk, Irkutsk, Istanbul, Sankt-Peterburg, Urumchi, Surgut, Belgorod, Yekaterinburgga yoʻlovchilarni tashiydi.

Filo
----

| Samolyot | soni | Oʻrindiqlar soni | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Airbus A320 | 2 | 168 Ek; 168 Eq |  |
| Boeing 737 −300 | 1 | 148 Eq |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „«Kyrgyz Airways» аталышы үчүн Кыргызстандын авиакомпанияларынын соттошуусу". 12-noyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2014-yil.
2. ↑  „«БЕЛЕК-БОНУС» ПРОГРАММАСЫНА КОШ КЕЛИҢИЗДЕР!". 2-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2014-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt
* Samolyotlar rasm

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boʻzurg Alaviy** (1904.2.2, Tehron 1997.17.2, Berlin) — Eron yozuvchisi. Germaniyada taʼlim olgan. Dastlabki hikoyalar toʻplami „Chamadon" 1935-yilda nashr etilgan. 1936-yilda ijtimoiy gʻoyalarni targʻib qilishda ayblanib, qamalgan. 50- yillarning oxirlaridan B. A. Germaniyada yashab, Berlin untida dars bergan. „Hibsxona kundaliklari" (1941) hikoyalar toʻplami va „Ellik uch nafar" (1942) nomli qissasida siyosiy mahbuslar kurashi tasvirlangan. „Maktublar" (1951) hikoyalar toʻplami uchun Jahon tinchlik kengashining oltin medali bilan taqdirlangan (1953). „Uning koʻzlari" (1952) romani Eron demokratik kuchlarining monarxiyaga qarshi kurashi tasviriga bagʻishlangan. Oʻtkir ijtimoiy va dolzarb siyosiy mavzudagi „Dohiylar" (1978), „Chumolilar uyasi" (1989) ocherklari bor. A. P. Chexov, M. Gorkiy, F. Shiller, B. Shou va boshqalarning ayrim asarlarini fors tiliga tarjima qilgan. B. A. Oʻzbekistonda boʻlib, Alisher Navoiy tavalludining 500 yilligi tantanasida ishtirok etgan (Toshkent, 1948). „Oʻzbeklar" nomli esdaliklar yozgan (1950). „Uning koʻzlari" romani Ahmadjon Quronbekov tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan (1982).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
BOʻZTOʻRGʻAY (Calandrella rufescens) -chumchuqsimonlar turkumining toʻrgʻaylar oilasiga mansub qush. Rangi nomiga juda moye, boshqa toʻrgʻaylar kabi sargʻish tovlanmaydi. Shim. Afrika, Jan.

Sharqiy Yevropa va Osiyoda tarqalgan. Oʻzbekistonning faqat choʻl va dashtlarida uchraydi, asosan qumloqlarda, baʼzan shoʻr yerlarda yashaydi. Toshloq va taqir choʻllarda uchramaydi. Yerga uya soladi, yoz boʻyi 2-marta 3—5 tadan tuxum qoʻyadi. Tuxumdan chiqqan joʻjalarini 9 kun davomida uyasida, 10 kungacha uyadan tashqarida boqadi. Chigirtka, qoʻngʻiz kabi hasharotlar, baʼzan dondun bilan oziqlanadi. Dasht va choʻl sharoitida zararli hasharotlarni koʻplab qirib, katta foyda yetkazadi. B.ning 10 tacha kenja turi bor. Oʻzbekistonda Boʻztoʻrgʻay pispoletta kenja turi uchraydi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Airbus** — Yevropadagi koʻpmillatli aerokosmik korporatsiya hisoblanadi. Airbus tijorat samolyotlarini loyihalashtiradi, ishlab chiqaradi va sotadi. Alohida Mudofaa, Koinot uchun va Vertolyot boʻlinmalariga ega. 2019-yil holatiga koʻra, Airbus dunyodagi eng yirik avialaynerlar ishlab chiqaruvchisi hamda yetakchi vertolyot ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.

Kompaniya 1970-yilda Yevropa aerokosmik kompaniyalari hamkorligida Amerikada ishlab chiqarilgan samolyotlar bilan raqobatlasha oladigan keng fyuzelyajli samolyotlarni ishlab chiqarish uchun tashkil etilgan, keyinchalik ular birlashadi. Kompaniya Fransiya, Germaniya, Ispaniya va Buyuk Britaniyada yirik ofislari va yigʻish zavodlari bilan birga Kanada, Xitoy va Qoʻshma Shtatlardagi soʻnggi qoʻshimchalar bilan ishlaydi.

Gallereya
---------

* Airbus A300Airbus A300
* Airbus A310Airbus A310
* Airbus A318Airbus A318
* Airbus A319Airbus A319
* Airbus A320Airbus A320
* Airbus A321Airbus A321
* Airbus A330Airbus A330
* Airbus A340Airbus A340
* Airbus A350Airbus A350
* Airbus A380Airbus A380

Yana qarang
-----------

* Boeing
* Lockheed Martin
* Tupolyev KB

Manbalar
--------

1. ↑
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Differensiatsiya (maʼnolari).

**Differensiatsiya** (frans. differentiation, lot. differentia — farqlanish, farq), ixtisoslashish — dastlab bir xil elementlardan iborat boʻlgan sistemaning sifat jihatidan farq qiladigan bir qancha qismlarga ajralib ketishi. D. muayyan sistema funksiyasining kengayishi, intensivligining koʻtarilishi va bu funksiyalarni uning tarkibiy qismlari oʻrtasida taqsimlanishi bilan bogʻliq holda sistema ishining samarasini oshiradi. D. bir necha shakdsa namoyon boʻladi. Felogenetik D. — yaxlit taksonning ikki yoki bir nechta qismlarga ajralishi (mas, adaptiv radiatsiya, tur hosil boʻlishi). Turning populyasiyalarga D.si tabiiy resurslardan uning optimal foydalanishiga olib keladi. Morfofiziologik D. — evolyusiya jarayonida organizmlarda har xil funksiyalarni bajaradigan turli xil strukturalarning rivojlanishi. Bunday D.ning ketma-ket paydo boʻladigan davrlari organizmlarning asosiy tuzilish darajalariga mos keladi. Morfofiziologik D. morfofiziologik jarayon mezonlaridan biri hisoblanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Differensial tenglamalar** — nomaʼlum funksiyalar, ularning turli tartibli hosilalari va erkli oʻzgaruvchilar ishtirok etgan tenglamalar. Bu tenglamalarda nomaʼlum funksiya i orqali belgilangan boʻlib, birinchi ikkitasida i bitta erkli oʻzgaruvchi t ga, keyingilarida esa mos ravishda x, t va x, u, z erkli oʻzgaruvchilarga bogʻliqdir. Differensial tenglama nazariyasi 17-asr oxirida differensial va integral hisobning paydo boʻlishi bilan bir vaqtda rivojlana boshlagan. Differensial tenglama matematikada, ayniqsa, uning tatbiklarida juda katta ahamiyatga ega. Fizika, mexanika, iqtisodiyot, texnika va boshqa sohalarning turli masalalarini tekshirish differensial tenglamani yechishga olib keladi. 2. Xususiy hosilali differensial tenglama Bu tenglamalarning oddiy differensial tenglamadan farqli muhim xususiyati shundan iboratki, ularning barcha yechimlari toʻplami, yaʼni "umumiy yechimi" ixtiyoriy oʻzgarmaslarga emas, balki ixtiyoriy funksiyalarga bogʻliq boʻladi; umuman, bu ixtiyoriy funksiyalarning soni differensial tenglamaning tartibiga teng; ularning erkli oʻzgaruvchilari soni esa izlanayotgan yechim oʻzgaruvchilari sonidan bitta kam boʻladi. Bir nomaʼlumli 1-tartibli xususiy hosilali Differensial tenglamani yechish oddiy differensial tenglama sistemasini yechishga olib keladi. Tartibi birdan yuqori boʻlgan xususiy hosilali differensial tenglama nazariyasida Koshi masalasi bilan bir katorda turli chegaraviy masalalar tekshiriladi.

Dasturiy taʼminot
-----------------

* ExpressionsinBar
* Maple: dsolve
* SageMath
* Xcas: desolve(y'=k\*y,y)

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Petrovskiy I. G. Leksii po teorii obiknovennix differensialnix uravneniy, 6 izd. M. 1970
* Salohiddinov M. S, Nasriddinov Gʻ. Oddiy differensial tenglamalar, T. 1994

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***A u tebya est solntse?*** (ruscha: *А у тебя есть солнце?*; tarjimasi „Senda quyosh bormi?") 1974-yilda Anatoliy Alyashev tomonidan yaratilgan qisqa metrajli animatsion filmdir.

Syujeti
-------

Joʻja tuxumdan chiqadi. Qurigandan keyin u sayrga chiqadi. U kuchukcha uxlab yotgan uyachaga duch keldi. Kuchuk bosh qahramondan nimasi borligini soʻraydi? Joʻja tuxum qobigʻidan boshqa hech narsa yoʻq, deb javob beradi. Kuchuk kulib, uning uychasi borligini va joʻjaning hech narsasi yoʻqligi sababli, u hech kim emasligini aytadi. Joʻja xafa boʻladi, lekin keyin oʻylab, quyoshim bor, deb javob beradi, chunki u oldin hech kimniki emas edi, endi esa u oʻzi uchun oladi. Kuchukcha joʻjaga havas qila boshlaydi va joʻja quyoshni oʻziga olmasligi uchun unga uychasining yarmini taklif qiladi. Joʻja rozi boʻladi. Kuchukcha uychasini yarmidan arralaydi va ikki boʻlakka boʻladi, qahramonlar yarmida oʻtirishadi. Yomgʻir yogʻib, shamol boshlanadi va ular sovqotadi. Keyin joʻja uychani yarmini bir-biriga ulashni taklif qiladi. Kuchuk rozi boʻladi. Endi doʻstlarga issiq, quvnoq va qulay uy bor!

Havolalar
---------

* *A u tebya est solntse?* Animator.ru saytida (ruscha)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Kinematografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Estella „Stella" Agsteribbe** (1909-yil 6-aprel - 1943-yil 17-sentyabr) gollandiyalik gimnastikachi ayol edi. U 1928-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Gollandiya gimnastika jamoasi tarkibida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Jamoa 1997-yilda Xalqaro yahudiy sport shon-shuhrat zaliga kiritildi

Uning jamoasining boshqa aʼzolari (Lea Nordxaym, Ans Polak, Judikje Simons, Elka de Levi) va ularning murabbiyi Gerrit Kleerekoper singari u yahudiy edi va Ikkinchi Jahon urushi paytida deportatsiya qilingan edi. U eri Semyuel Blits, olti yoshli qizi Nanni va ikki yoshli oʻgʻli Alfred bilan birga Osventsim kontslagerida oʻldirilgan.

1928-yilda Stella Agsteribbe ayollar gimnastikasi boʻyicha birinchi Olimpiya oʻyinlarida qatnashdi. Gollandiya terma jamoasi saralash musobaqasida 13-oʻrinni egallaganiga qaramay, u guruh bahslarida qatnashish uchun saylandi. Beshta jamoa ishtirokidagi bahsda gollandlar bemalol oltin medalni qoʻlga kiritishdi. Shaxsiy hisobda Agsteribbe 1930 va 1934-yillarda Gollandiya koʻpkurash chempionatida 3-oʻrinni egalladi. Oxirgi musobaqada u oʻzining BATO klubida gimnastikachi boʻlgan Samuel Blitsga uylanib, Stella Blits sifatida ishtirok etdi. Uning bir qancha jamoadoshlari (Lea Nordxaym, Ans Polak, Elka de Levi, muqobil Judikje Simons va murabbiy Gerrit Kleerekoper) singari Agsteribbe yahudiy edi. Ikkinchi jahon urushi paytida u eri va bolalari bilan Osvensimga deportatsiya qilingan. Koʻp oʻtmay oʻldirilgan. 1943-yil 17-sentyabrda olti yoshli qizi Nanny va ikki yoshli oʻgʻli Alfred bilan kelishi. Uning eri Samuel Blits 1944-yil 28-aprelda Osvensimda vafot etdi.

Yana qarang
-----------

* Tanlangan yahudiy gimnastikachilar roʻyxati
* Natsizm qurbonlari roʻyxati
* Polshaning Ikkinchi Jahon urushi qurbonlari

Manbalar
--------

1. ↑  „International Jewish Sports Hall of Fame: Netherlands 1928 Olympic Champsions".
2. ↑  Taylor, Paul*. Jews and the Olympic Games: The Clash Between Sport and Politics : with a Complete Review of Jewish Olympic Medallists*. Sussex Academic Press, 2004. ISBN 9781903900871.
3. ↑  Mayer, P.Y.*. Jews and the Olympic Games: sport : a springboard for minorities*. Vallentine Mitchell, 2004. ISBN 9780853034513. 14-aprel 2015-yilda qaraldi.
4. ↑  Schaffer, Kay*. The Olympics at the Millennium: Power, Politics, and the Games*. Rutgers University Press, 2000 — 60–62 bet. ISBN 978-0-8135-2820-5.
5. ↑  Yogi Mayer, Paul*. Jews and the Olympic Games*. Vallentine Mitchell, 2004 — 238 bet. ISBN 978-0-85303-451-3.
6. ↑  Taylor, Paul*. Jews and the Olympic Games*. Sussex Academic Press, 2004 — 107 bet. ISBN 978-1-903900-87-1.
7. ↑  „Olympians Who Were Killed or Missing in Action or Died as a Result of War". *Sports Reference*. 17-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2018-yil.

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* Brouwer, Erik „De Moord op een Gouden Turnploeg",*. Sport in de Oorlog* (niderlandcha) van Liempt:. L.J. Veen, 2010 — 29–58 bet. ISBN 978-90-204-1936-8.

Havolalar
---------

* Estella Agsteribbe commemoration, Yad Vashem website

Andoza:Olympic champions artistic gymnastics Women TC
**Digambar**- jaynizmdagi firqalanishdan so‘ng paydo 
bo‘lgan ikki mazhabning mutaassib yo‘nalishi. Ular, 
Maxaviraga ergashishlari bilan bir qatorda, tamoman 
yalang‘och holda yuradilar. Ular xalos bo‘lish, najotga 
hamda abadiy rohat-farog‘atga faqat taqvodorlik bilan 
hayot kechirish orqaligina erishish mumkin, inson yalang‘och bo‘lganida o‘zida hayo, tortinish va uyalishni his qilayotgan bo‘lsa, demak, u hali dunyoga bog‘liq, chin zohid emas ekan, deb e’tiqod qiladilar. Bundan tashqari ular insonga xos bo‘lgan ko‘pgina tuyg‘u va hissiyotlardan ham voz kechganlar:sevgi yoki nafrat, qayg‘u yoki quvonch, issiq yoki sovuq, hayo yoki hayosizlik, yaxshi yoki yomon, ochlik yoki tashnalik, bularning barchasidan jaynist xoli bo‘lishi va bora-bora tinch, osuda va harakatsiz yashash tarziga ega bo‘lmogi lozim. Shuning uchun ham Jayniylikning eng ashaddiy tarafdorlari hatto oddiy kiyim kiyib yurishdan ham voz kechganlar. Keyinchalik musulmonlar ularga eng oddiy darajada kiyinib yurishni majburan qabul qildirganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 155. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Buvot** g‘azoti 623-yil oktabrda yoki hijriy 2-yilda, Rabiul-avval oyida bo‘lib o‘tgan. Muhammad alayhissalom 200 kishilik qo‘shin bilan Quraysh karvoniga qarshi yurish uchun yo‘lga chiqadilar. Bir muddat Buvotda qolib, jang bo‘lmasdan ortga qaytadilar.

### Voqea bayoni

Vaddan g‘azotidan taxminan bir oy o‘tgach, Muhammad alayhissalom shaxsan ikki yuz kishini, jumladan, muhojirlar va ansorlarni Umayya ibn Xalaf boshchiligidagi Quraysh karvoni yo‘lidagi Buvotga olib bordilar. Biroq, hech qanday jang bo‘lmadi. Haykalning yozishicha, Umayya ibn Xalaf boshqa yo‘l tutgan edi. Shundan so‘ng Muhammad alayhissalom Xabar cho‘lidagi Zot as-Soqga chiqdilar. U yerda namoz o‘qiganlar va o‘sha yerda masjid qurilgan 

.

Manbalar
--------

1. ↑   Mubarakpuri, Saifur Rahman Al (2005), The sealed nectar: biography of the Noble Prophet, Darussalam Publications, p. 244, ISBN 978-9960899558
2. ↑  
Haykal, Husayn (1976), The Life of Muhammad, Islamic Book Trust, pp. 217–218, ISBN 9789839154177
3. ↑  Afzalur Rahman (1993), Muhammad As a Military Leader, Kazi Publications, p. 119, ISBN 9781567441468
4. ↑   Safiurahman Al-Mubaraki (1996), The Sealed Nectar, Dar-us-Salam, p. 203, ISBN 9781484974858
5. ↑  Muhammad Husayn Haykal (May 1994), The Life of Muhammad, Islamic Book Trust, p. 217, ISBN 978-983-9154-17-7
6. ↑  Muhammad Mohar Ali (1997), The Biography of the Prophet and the Orientalists, King Fahd Complex for the Printing of the Holy Qur'an, p. 547, ISBN 9960-770-68-0
**Dievas** (Dievs, Diev, Deyvs, litovcha: *dievas*, latishcha: *dievs*, latg. divs, prussiya. deiws — soʻzma-soʻz *Xudo)* — Boltiq mifologiyasida osmon xudosi, xudolar orasida asosiysi. Dievas odatda passiv xudo sifatida taqdim etilgan va odamlarning taqdiriga bevosita taʼsir qilmagan.

### Panteon

Etnograf Pyotr Petrovich Shmidt Yer maʼbudasi Zemes-mateni Dievasning rafiqasi deb hisoblagan, u birgalikda hind-evropalik ona yer va ota osmon juftligini tashkil qilgan. Dievsning ikkita oʻgʻli bor, qadimiyroq shaklda — oʻgʻli Usinsh va qizi Layme. Latviya xalq qoʻshiqlarida Dievsning bolalarini boshqa urf-odatlarning ilohiy egizaklari bilan bogʻlaydigan motivlar va ramzlarning parchalari saqlanib qolgan.

### Mifologiya

1252-yilgi Volin yilnomasida yashirincha sigʻiniladigan xudolar sanab oʻtilgan: „*jryashe bogom svoimi vtain, pervomu Nʼnadevi, i Telyavelyu, i Diverikʼzu*" Nomida — diev elementi ajralib turadigan Nnadey va Diverikzu Dievasga ishora qilishi mumkin. Gʻarbiy rus kotibi Ionn Malalaning 1261-yildagi „Xronika" tarjimasidagi qoʻshimchasida aytilishicha, temirchi xudo Telyavel Perkunas (yoki xudo Soviy) uchun quyoshni quygan va uni Dievas (Anday deb ham ataladi) yaqinida osmonga qoʻygan.

Litva mifologiyasida Dievas faqat otlari bilan, otda yoki aravada, oʻzining boy bezatilgan qoʻrgʻoni joylashgan baland togʻdan tushayotgan holda paydo boʻladi. Novdalarning oʻsishiga va qoʻshchilarning ishiga xalaqit bermaslik uchun u yerga asta-sekin tushadi. Uning vazifalaridan biri qishloq xoʻjaligi: javdarning oʻsishini tezlashtiradi va begona oʻtlarning oʻsishini toʻxtatadi. Osmon xudosi Dievas va uning rafiqasi Jemina, yer maʼbudasi — Boltiqboʻyi va slavyan xalqlariga xos boʻlgan ona yer va ota osmonning arxetipik juftligi.

Yana qarang
-----------

* Okopyrms — Prussiya xudolar panteonida eng yuqori oʻrinni egallagan xudo.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Ivanov Vyach. Vs. Toporov V. N.* Dievas // Mifi narodov mira: Ensiklopediya. M. 1980. — T. 1. — S.153-158. — Baltiyskaya mifologiya
2. ↑  BĚTÁKOVÁ, Marta Eva; BLÁŽEK, Václav*. Энциклопедия балтийской мифологии*. Прага: Libri, 2012 — 213—215 bet. ISBN 978-80-7277-505-7.
3. ↑  Lautenbachs J. Deews un welns, Riga, 1885; Biezais H. Die Himmlische Gstterfamilie der alten Letten, Uppsala, 1972.
4. ↑  Гимбутас М.*. Балты. Люди янтарного моря*. Центрполиграф, 2004.
**Aali Toʻqumboyev** (taxalluslari Balqa, Chalqar) (1904.7.11, Qirgʻizistonning gʻoz. Kemin tumani — 1988) — Qirgʻiziston xalq shoiri (1945), qirgʻiz yozma adabiyoti asoschilaridan. Qirgʻiziston Fanlar akademiyasi akademik (1954). Qirgʻiziston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi raisi (1934—49). "Mehnat guli" (1932), "Dastlabki sheʼrlar" (1934) kitoblari va "Tutqun Marat" dostoni (1932) zamonaviy mavzuda. "Dnestr chuqur dengizga quyiladi" (1939), "Yaralangan yurak" (1940) qissalari muallifi. Ikkinchi jahon urushi va urushdan keyingi yillarda yozgan sheʼrlar toʻplami ("Tashakkur", 1944; "Zamon ovozi", 1966), doston ("Manas vatandoshlari", 1941; "Doʻmbira navosi", 1960; "Jonli tarix", 1969) va pyesalari ("Qasam", 1943; "Taftish davom etadi", 1962; "Biz ham soldat boʻlganmiz", 1965) qirgʻiz xalqining vatanparvarligi haqida. "Tong oldidan" sheʼriy romani ("Qonli yillar", 1kitob, 1935; "Barhayotlik urugʻi", 2kitob, 1947, birlashtirilgan qayta nashri, 1962)da qirgʻiz xalqining turmush tarzi aks etgan. Ayrim asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Toʻqtagʻul Sotilgʻonov nomidagi Qirgʻiziston Davlat mukofoti laureata (1967).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ana Maria Rodas** (1937-yilda Gvatemala shahrida tugʻilgan) — gvatemalalik jurnalist va shoir.Markaziy Amerika adabiy panoramasining koʻzga koʻringan arbobi.

Hayoti
------

Rodas oʻzining birinchi sheʼrlar kitobini 1973-yilda nashr etdi. 1990-yilda u *Juegos Florales Hispanoamericanos* adabiy tanlovida faxriy yorliq oldi. 2000-yilda u adabiyot boʻyicha Gvatemala milliy mukofotiga sazovor boʻldi .

Uning kitoblari nemis, ingliz va italyan tillariga tarjima qilingan.

2017-yil 9-sentyabrda u universal adabiyotga qoʻshgan hissasi uchun Gvatemalaning San-Karlos universitetining uch yuz yillik yubileyi munosabati bilan berilgan eʼtirof uchun „Ulugʻvor shaxs" unvoniga sazovor boʻldi.

Tanlangan asarlari
------------------

* Ana Mariya Rodasning hikoyasi. Audio kassetada kitob, Madaniyat vazirligi, Gvatemala, 1995-yil
* Tigreradagi Mariana, 1996-yil
* Rohiba, 2002-yil

Manbalar
--------

1. ↑  The Book of Hope & The World Healing Book
2. ↑  Ana María Rodas
3. ↑  „Ana María Rodas en Literaturaguatemalteca.org". 20-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-aprel 2019-yil.
**Aleteyya** (qadimgi yunoncha: *Ἀλήθεια* qadimgi yunoncha: *Ἀλήθεια*- „haqiqat") — yunon mifologiyasining maʼbudasi, Zevsning qizi, haqiqat timsoli. Plutarx uni Apollonning hamshirasi deb atagan. Rim mifologiyasidagi hamkasbi Saturn yoki Xronosningning qizi Veritas edi.

Mifologiyada
------------

Ezopning 530-ertakiga koʻra, u Prometey tomonidan loydan yasalgan, ammo yasayotgan paytda uni Zevs chaqirib qoldi. Keyin shogird Dolos (miflarda yolgʻonni aks ettirgan) deyarli bir xil figurani yasab olib, faqat oyoqlari uchun loy yetmay qoldi. Qaytib kelgan Prometey ularni koʻrdi va oʻxshashlikdan hayratda, ularni oʻchoqqa pishirib va ikkalasini ham jonlantirishga qaror qildi. Oʻshandan beri muqaddas Haqiqat oʻlchovli qadamlar bilan yurar edi uning egizaklari esa qoqilib ketar edi.

Nuda veritas, taniqli „yalangʻoch haqiqat" (lat.), Goratsiyaning „Oda" asarida uchraydi. Aksincha, qadimgi davrlarda va antik rassomchiliklarida ham u asosan oq kiyimda tasvirlangan. Filostrat Oqsoqol Oropa shahridagi Amfiara ibodatxonasida shunday kiyingan Aleteyya tushlar darvozasi yonida turganini yozgan va bu yerda uxlab yotgan orakul haqiqatni topishini koʻrsatgan.

Klavdiy Elianning soʻzlariga koʻra, Misr bosh qozisi (katta ruhoniy) boʻyniga sapfirdan yasalgan figurani kiyib olgan, uni *Aletheia* deb atagan.

Antik davrdan soʻng
-------------------

Braunshvayg- Volfenbyuttellik Geynrix Yuliy 1597 va 1598-yillarda yolgʻon va tuhmatni oyoq osti qilib, yalangʻoch Haqiqatning teskari tomonidagi tasviri bilan rostgoʻy ertak yaratgan.

 „Tuhmat" Botticelli
Yalangʻoch Haqiqatning allegorik figurasi Sandro Botticelli tomonidan mashhur "Tuhmat" rasmida taqdim etilgan. U qadimgi yunon rassomi Apellesning rasmini Lusianning „Tuhmat toʻgʻrisida" risolasidagi tavsifga koʻra takrorladi. XIX-asr oxirida Gustav Klimt oʻzining baʼzi asarlariga shu kabi shaxslarni kiritgan.

Uning sharafiga katta asteroid (259) Aletheia deb nomlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Пиндар. Odi, 10, 4 i fragment 205.
2. ↑  Plutarx. Zastolnie besedi, 3, 9, 657e.
3. ↑  Plutarx. Rimskie voprosi, 11, 267e.
4. ↑  Авл Геллий. Аттические ночи, 12, 11, 7.
5. ↑  Filostrat Starshiy. Kartini, I, 27.
6. ↑  Klavdiy Elian. Пёстрые рассказы, XIV, 34.
7. ↑  Nuda Veritas, Gustav Klimt  — статья на сайте Венского театрального музея.
8. ↑  Gegen Klimt: Vielen gefallen ist schlimm. Kurier, 12. Mai 2012.

Adabiyotlar
-----------

* Vilgelm Avgust Roscher: Aletheia. In: Vilgelm Geynrix Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 1.1, Leyptsig 1886, Sp. 229.
* Konrad Vernik: Aletheia. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,1, Shtutgart 1893, Sp. 1371.
**Darai Soʻfi Bolo tumani** — Afgʻonistonning Samangan viloyatidagi tuman. 2005-yilda Dara Sof tumanidan yaratilgan.

Joylashuvi
----------

Tuman sakkizta tuman bilan chegaradosh. Darai Soʻfi Bolo shimolda Darai Soʻfi Payin tumani, shimoli-sharqda Aybak tumani va Xuram va Sarbogʻ tumani, sharqda Ruyi Du Ab tumani, janubi-sharqda Qohmard tumani, janubda Yakovlang tumani, gʻarbda Balxob va shimoli-gʻarbda esa Kishindih tumanlari bilan chegaradosh tumandir. Qahmard tumani va Yavkavlang tumani Bomyon viloyatida, Balxob tumani Sare Pol viloyatida va Kishindih tumani Balx viloyatidagi tumanlardir. Boshqa barcha Darai Sofi Bolo tumanlari bilan chegaradosh tumanlar Samangan viloyatida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „329 to 398 district matching" (2005). 22-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentyabr 2021-yil.
2. ↑  „Samangan Province District Atlas". *www.humanitarianresponse.info* (14-aprel 2014-yil). 9-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentyabr 2021-yil.
Xoʻja Xisrav xoʻjalardan boʻlgan. SHayx XIV asrda Mavlono Orif Dexgaroniy, Xoʻja Baxoviddinlar bilan bir zamonda yashagan. Oʻz davrining oʻta zukko kishisi, Islom dinining peshvosi karomat sohibi boʻlib tanilgan. U Qosim SHayx maqbarasining janubiy-gʻarbida, undan 400 metr nariga dafn qilingan.
Xoʻja Xisrav maqbarasi Mirsaid Baxrom maqbarasi yonida joylashgan. Ushbu kichik maqbara bir tomonida kanal bilan, boshqa tomonida xususiy uylar bilan chegaradosh. Maqbara hududi chiroyli metal panjara bilan oʻralgan. Binoning oʻzi bir gumbazli inshoot boʻlib, kirish portali, perimetri toʻrtburchak, pishgan gʻishtdan qurilgan, juda och rangda, qisman naqshli sirlangan plitkalar bilan bezatilgan.
Ichki qismi juda keng — markazda, gulchambarda arab xattotligi yozuvlari bilan ramziy marmar qabr toshi joylashgan. Ziyoratchilar bu yerga kelib, Oʻzbekistonning shaharlari va qishloqlarining muqaddas joylariga sayohat qilmoqdalar. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra Xoʻja Xisrav samarqandlik boʻlib, XIV asrda Karmanada yashab oʻtgan. Mavlono Orif Deggaroniy, Xoʻja Bahouddin Naqshbandlar bilan zamondosh va hamnafas boʻlgan shayxlardan biridir. Xoʻja Xisravning hayoti, faoliyati va karomatgoʻyligi haqida Abul Musin Muhammad Boqir Ibn Muhammad Alining „Bahouddin Balogardon" kitobida ayrim tarixiy maʼlumot va rivoyatlar keltirilgan.
Asl maqbara XX asrda vayron qilingan. Maqbara oʻrnida faqat Xoʻja Xisravning qabr toshi saqlanib qolgan, uning ustiga zamonaviy materiallardan Xoʻja Xisravning yangi maqbarasi oʻrnatilgan.
Karmanada muqaddas qadamjo, „Xoʻja Xisrav" meʼmoriy obidasi qayta taʼmirlanib, foydalanishga topshirildi. Mazkur yumushlarga Respublika Madaniyat vazirligi madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish Bosh boshqarmasining 3 milliard soʻm hamda homiylik mablagʻlari yoʻnaltirildi. Xoʻja Xisrav ziyoratgohi taʼmirlashdan soʻng mutlaqo yangi qiyofa kasb etdi. Quruvchilar tomonidan majmuada katta hajmdagi qurilish-taʼmirlash ishlari bajarildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Navoiy viloyati Islomiy qadamjolar". Qaraldi: 26-iyul 2023-yil.
**Garbis İstanbulluoğlu** (1927-yil 24-fevral — 1994-yil 17-fevral), **Tenekeci Gabris** laqabi bilan tanilgan sobiq turk futbolchisi va murabbiyi boʻlgan.

Yoshlik yillari
---------------

Asli arman millatiga mansub Garbis Istanbulning Fotih shahridagi Kadirga mahallasida tugʻilgan. Uning otasi tunukachi boʻlgan, Garbis esa otasining kasbi (*Tenekeji turkcha tunukachi*) boʻlgani uchun muxlislar va matbuot tomonidan „Tenekeci Garbis" deb atalgan.

Faoliyati
---------

İstanbulluoğlu oʻzining mahalliy jamoasi Kadirgaspor bilan futbol oʻynay boshlagan. U 1950-yilda „Vefa SK"ga kelib qoʻshilgan va u yerda 90ta oʻyinda maydonga tushib, 52ta gol urgan. U „Taksim SK" jamoasida ham uch mavsum oʻynagan.

### Milliy terma jamoa

İstanbulluoğlu birinchi boʻlib  Turkiya sharafini himoya qilgan asli arman millatiga mansub futbolchi hisoblanadi. U ilk bor Turkiya terma jamoasi safida 1952-yil 1-iyun kuni Anqarada Shveysariyaga qarshi oʻyinda debyut qilgan va oʻsha uchrashuvida gol urgan. U Turkiya terma jamoasi safida toʻrt marta maydonga tushib, uchta gol urgan. 1953-yil 11-dekabrda Istanbulda Italiya (B) jamoasiga qarshi Turkiya terma jamoasi tarkibda oʻynagan. Biroq bu oʻyin FIFA uchun rasmiy oʻyin hisoblanmaydi.

### Murabbiylik

Murabbiylik faoliyatini Taksim SKda boshlagan. 1967\1968-yilgi mavsumda u Taksim SK Turk 2 ligasidada Mehmet Ali Hasning yordamchisi boʻlgan. Keyingi yili u Taksim SKning texnik direktori lavozimiga 1974-yilgacha tayinlangan va jamoa Turk havaskorlar ligasiga tushib ketgan. U shuningdek, Shishli SK boshqaruvchisi lavozimida ham faoliyat yuritgan. Har ikki jamoa ham Istanbuldagi arman jamiyati vakillik qiladigan klublar sirasiga kirgan.

### Oʻlimi

İstanbulluoğlu 1994-yil 17-fevralda Istanbulda vafot etgan va Shishli arman qabristoniga dafn qilingan.

Statistika
----------

### Klub

| Klub | Mavsum | Liga |
| --- | --- | --- |
| Oʻyin | Gol |
| Vefa SK | 1950-51 | 12 | 7 |
| 1951-52 | 13 | 8 |
| 1952-53 | 13 | 8 |
| 1953-54 | 16 | 13 |
| 1954-55 | 17 | 11 |
| 1955-56 | 12 | 2 |
| 1956-57 | 17 | 3 |
| Jami | 90 | 52 |
|

### Xalqaro

| Milliy terma jamoa | Yil | Oʻyin | Gol | Assis |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Turkiya | 1952-yil | 2 | 1 | - |
| 1953-yil | 2 | 2 | - |
| Jami | 4 | 3 | - |

Manbalar
--------

1. ↑  „Kadırga'da Futbol Kültürü" (Tr). Turkish Football Federation (6-oktabr 2005-yil). Qaraldi: 8-iyul 2020-yil.
2. ↑  *Forvet.* „Garbis İstanbulluoğlu (Vefa) @ Mackolik.com". *Mackolik.com*. 2-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-yanvar 2012-yil.
3. ↑  „Türkiye takımında bir Garo... - TANIL BORA". *Radikal*.
4. ↑  *Aslan.* „S A B A H O N L I N E 01.09.2001". *arsiv.sabah.com.tr*.
5. ↑  „arxiv nusxasi". 9-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2022-yil.
6. ↑  „1951-1952 Turkish National Team". *www.angelfire.com*.
7. ↑  „1953-1954 Turkish National Team". *www.angelfire.com*.
Asadobodda xavfsizlikni taʼminlagan 10-togʻ diviziyasining amerikalik askarlari
**Asadabad tumani** — Afgʻonistonning Kunar viloyatidagi 15 tumandan biri. Tuman markazi Kunar daryosiga yaqin bo'lgan Asadobod shahrini oʻz ichiga oladi. Daryo viloyatning markaziy qismida joylashgan. Unda tog'lar bilan o'ralgan 12 ta katta-kichik qishloqlar bor, shuning uchun dehqonchilik uchun yetarli yer mavjud emas.

Chegaralari
-----------

2004 yil iyungacha Asadobod tumani gʻarbda Dara-I-Pech tumani va Nuriston viloyati, sharqda Bar Kunar, Dangam, Maravara va Sirkanay tumanlari va janubda Narang va Badil tumanlari bilan chegaradosh edi.

2004 yilda Afg'onistonning ma'muriy qayta tashkil etilganligi sababli, Vata Pur tumani Asadobod tumanidan ajralib chiqdi, butun shimoli-sharqiy Asadobod tumani esa Dangam tumaniga o'tdi va sharqiy Narang tumanining kichik bir qismi g'arbiy Asadobod tumaniga aylandi. Natijada Asadobod tumani quyidagilar bilan chegaradoshga aylandi: 

* Shimoli-g'arbda Wata Pur tumani,
* Shimoli-sharqda Dangam tumani,
* Sharq va janubi-sharqda Maravara tumani,
* Janubda Sarkani tumani va
* G'arbda Narang tumani.

Demografiya
-----------

 Afg'onistonlik ota va uning bolasi Asadoboddagi mahalliy dehqon bozoridan ko'chada ketmoqda, (2009 yil sentyabr).
Tuman aholisi 2002 yilda 52 472 kishini tashkil qilgan, ularning barchasi etnik pushtunlardir. 

1989 yilda Sovet-Afg'on urushi tugashi bilan tumandagi uylarning yarmi vayron bo'lgan va aholining deyarli yarmi Pokistonda qochqin sifatida yashagan.

Suv ta'minoti
-------------

Tumanda katta miqdordagi qishloq xo'jaligi yerlariga zarar keltiradigan suv toshqini bilan bog'liq jiddiy muammolar mavjud.

Savdo-sotiq
-----------

2002 yil holatiga ko'ra, aholining 75% yersiz edi, 25% aholi esa qishloq xo'jaligi bilan shug'ullangan, qolgan 20% shaharda mehnat qilgan va qolayotgan keyingi qismi yog'och kesish bilan shug'ullangan yoki ish uchun Pokiston va Eronga ketgan.

Qishloq xo'jaligi
-----------------

### Ekinlari

Asadobod tumanida bugʻdoy, sholi, shakarqamish, sabzavot yetishtiriladi. 

### Chorvachilik

Oddiy chorva mollariga echki, sigir, qoʻy va buyvollar kiradi, hoʻkizlar mehnat uchun ishlatiladi.

Inson huquqlari
---------------

### Minalarni tozalash

2002 yilga kelib Sakay va Gira qishloqlaridan tashqari barcha tumanlar MDC tomonidan minalardan tozalangan.

Mahalliy joylar
---------------

* Asadobod
* Shegai

Manbalar
--------

1. ↑  District profile
2. 1 2 3 4 5 6  District profile

Qo'shimha havolalar
-------------------

* AIMS tuman xaritasi
* Tuman profili
Adidas Europass
**Europass** — Adidas tomonidan ishlab chiqarilgan futbol toʻpi. Bu toʻp UEFA Yevro 2008 uchun rasmiy oʻyin toʻpi edi. Toʻp rasman 2007-yil 2-dekabrda final turniri uchun guruh qura tashlash marosimida taqdim etildi. Final uchun „Europass Gloria" kumush versiyasidan foydalanilgan. Xuddi shu toʻp, lekin turli dizayndagi (raqobatga qarab) UEFA Chempionlar Ligasida 2008-yildan 2009-yilgacha va 2009 UEFA Superkubogi va 2009-10 UEFA Yevropa Ligasida ishlatilgan.

*Europass* toʻpiga oʻxshash *Terrapass* 2009-yilgi Yevropa 21 yoshgacha va ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida, shuningdek, baʼzi xalqaro oʻyinlarda ishlatilgan.

Texnik maʼlumotlar
------------------

Toʻp anʼanaviy 32 ta sirt panel oʻrniga 14 ta paneldan tayyorlangan. Bu Teamgeist toʻpining evolyutsiyasi boʻlib, 2006-yilda Germaniyada boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida foydalanilgan, ammo yangi PSC (oʻrmalovchi) sirt dizayni bilan foydalanilgan. Qirralarni tikish oʻrniga termal yopishtiriladi va chidamlilik va suvga chidamlilik uchun maxsus yopishtiruvchi ishlatiladi.

Tanqid
------

Toʻp duch kelgan tanqidlarning aksariyati darvozabonlar tomonidan boʻldi. Germaniya terma jamoasi darvozabonlar murabbiyi Andreas Köpke jurnalistlarga „Asosan hech kim bu toʻpdan 100 foiz qoniqmagan" dedi. U „Bu haqda afsuslanish befoyda", deya qoʻshib qoʻydi va uning jamoasi bundan yaxshi foydalanishga harakat qilganini qoʻshimcha qildi. „Ammo koʻproq gol uramiz deb oʻylamayman, chunki toʻpni nazorat qilishga uning sirt yuzasi biroz xalal beradi."

„Rasmiy toʻplar bilan bogʻliq bir qancha muammolarga duch keldim, ular bilan bir hafta oldin ishlagandim, biroq ular 2006-yilgi jahon chempionatida qoʻllanganidan juda farq qiladi. Birinchi boʻlimda men toʻpni ushlab olish uchun bordim va toʻp biroz qoʻlimdan sirpanib ketay dedi", — deya shikoyat qildi nemis darvozaboni Yens Lemann.

Mezbon boʻlgan Avstriya darvozaboni Aleksandr Manninger, shuningdek, chexiyalik darvozaboni Petr Chex ham oʻz noroziliklarini bildirishgan va shunday deyishgan: „Bu toʻp posbonning doʻsti emas".

Italiyalik darvozabonlar ham toʻpdan unchalik qoniqmadilar. Janluiji Buffon: „Balki biz bunga koʻnikishimiz kerak. Lekin buning ahamiyati yoʻq, baribir toʻpni ushlab olaman".

Adidas barcha tanqidlarga shunday javob berdi: „Toʻpning yangi sirt tuzilishi oʻyinchilarga uni har qanday ob-havo sharoitida mukammal boshqarish va nazorat qilish imkonini beradi". Shuningdek, toʻpning tashqi teridagi yangi sirt tuzilishi „toʻp va butsa oʻrtasidagi masofa ushlashni", shuningdek, darvozabonlar uchun qoʻlqop va toʻp oʻrtasida yaxshiroq ushlab turishni kafolatlashini taʼkidladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Archived copy". 11-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2014-yil.
2. ↑  „Football News & Transfer Rumours".
**Asad Gulov** (**Asad Gulozoda** va **Asad Gulzodai Bukhoroyi** taxalluslari bilan ham tanilgan; tug‘. 5-yanvar, 1935-yil, Peshku, Buxoro — 29-may, 2023-yil) — tojik shoiri, tilshunos va jurnalist.

Hayoti
------

Asad Gulzoda 1935-yilda Buxoro viloyatining Peshku tumani Shavgʻon qishlogʻida tugʻilgan. O‘rta maʼlumotni shu yerda olgan. 1958-yilda Dushanbe universitetining tojik tili va adabiyoti fakultetini tamomlagan. Jurnalistik faoliyatini Buxoro viloyati teleradiokompaniyasida boshlagan.

Asad Gulzoda o‘smirlik paytlaridan sheʼrlar yozib boshlagan. Sheʼrlari O‘zbekiston va Tojikiston gazetalarida chop etilgan. Asad Gulzodaning „Murg‘obi chi makobod?", „Labzi Shirin" kabi kitoblari Dushanbedagi „Maorif" nashriyotida nashr etilgan. Bundan tashqari, uning „Nasimi Buxoro", „Xati peshona", „Shukifahoyi Buxoro", „Namozi ro‘i barg", „Nafasi bahor" kabi kitoblari ham bor. Shuningdek, sheʼrlari „Kahkashoni orzu" (Toshkent) va „Guli murod" (Dushanbe) to‘plamlariga kiritilgan.

Asad Gulzoda 2003-yilda Tojikiston yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻlgan.

U 2023-yil 29-mayda 88 yoshida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  ISBN 978-9943-00-122-0.
2. ↑   name="Qamarzoda"
3. ↑  „Асад Гулзода, тарафдори эҳёи мактабҳои тоҷикӣ дар Бухоро, даргузашт. ВИДЕО". Ozodi (29-may 2023-yil). Qaraldi: 29-may 2023-yil.
**Claudio Giovanni Antonio Monteverdi** (talaffuzi: *Klaudio Jovanni Antonio Monteverdi*; taxminan 1567.15.5, Kremona — 1643.29.11, Venetsiya) — italyan kompozitori. Opera janrining ilk klassik namunalarini yaratgan, birinchi ommaviy opera teatri (1637, Venetsiya) tashkilotchilaridan. Mantuya va Venetsiya shaharlarida xonanda, sozanda, kapella boshligʻi sifatida xizmat qilgan. Fransiya va boshqa Yevropa mamlakatlarida ijodiy safarlarda boʻlgan. Asosan, polifoniya uslubida vokal va xor asarlarini ijod qilib, madrigal janri ustasi sifatida shuhrat qozongan. 1587—1638-yillarda nashr ettirgan madrigallarining 8 ta toʻplamida yangi, "hayajonli" musiqiydramatik uslubni yaratgan. Unda nutkdosh ohanglarning ifodaviyligi, ariyalarning kuychanligi, ansambl shakllarining rivojlanganligi, orkestr joʻrligining boyligi oʻzaro qorishib ketgan. "Orfey" (1607), "Poppeyagatoj kiygizish" (1642) operalari mashhur.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Denitrifikatsiya** (de... nitrogenium — azot va faclo — qilaman) — nitratlarning denitrifikatsiyalovchi bakteriyalar tomonidan molekulyar azotgacha kaytarilishi jarayoni. Bunda tuproqdagi nitrat, nitrit, ammiak va amin birikmalar bakteriyalar taʼsirida parchalanib, ulardagi azot gaz holidagi molekulyar azotga aylanadi, nitrifikatsiyaga qaramaqarshi jarayon. D.ni birinchi marta fransuz olimlari E.Gayon va G. Dyupetilar aniqlagan. Bakteriyalar nitratlarni kaytarish uchun zarur boʻlgan energiyani organik moddalar (uglevodlar, spirtlar, organik kislotalar)ning oksidlanishi natijasida oladilar, nitratlardagi kislorod esa elektron va vo-dorodning akseptori hisoblanadi. Shuningdek, oltin-gugurt yoki molekulyar vodorod oksidlanishida nitratlarni tiklovchi denitrifikatsiyalovchi bakteriyalarning ayrim bir turlari ham bor. 1 g tuproqda oʻn va yuz ming denitrifikatsiyalovchi bakteriyalar mavjud boʻladi. Lekin tuproqda D. jarayoni faol yuz berishi uchun nitratlarning yetarli miqdori va oson parchalanadigan azotsiz organik moddalar, optimal reaksiya (rN 7,0—8,2), haro-rat 25—30°S va eng muhimi — anaerob sharoitlar boʻlishi kerak. Shu sababli D. sernam, havo yomon almashadigan tuproqlarda yaxshi kechadi. D. tuprokda azot birikmalarining kamayib ketishiga olib keladi va qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga zarar keltiradi. Yerni yumshatish D.ni susaytiradi.

Abdukarim Zikiryoyev.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |