recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chinorli iris** — qorga issiq chinor sharbatini quyish orqali tayyorlangan shirinlik, keyin irisni, masalan, eskimo tayoqchasi yoki metall vilka bilan koʻtariladi. Ushbu shirinlik Kvebek, Sharqiy Ontario, Nyu-Brunsvik va Shimoliy yangi Angliyada anʼanaviy madaniyatning bir qismidir.

Pishirish usuli
---------------

Iris taxminan 112 °C ga zarang siropini qaynatish orqali tayyorlanadi, konfet termometridan foydalanish yaxshidir. Qalin suyuqlik juda past haroratda yoki issiq suvli idishda qaynatiladi. Keyin suyuqlik eritilgan holatda toza qorga quyiladi,  sovuq tezda quyuqlashtiradi. Agar sirop oqsa va muzlamasa, u yumshoq chinor irisi olish uchun yetarlicha uzoq vaqt qaynatilmadi. Lolipop yetarlicha qattiqlashgandan soʻng, uni olish va eyish mumkin boʻladi. Asl siropning qaynash nuqtasi qanchalik yuqori boʻlsa, natijada qalinroq boʻladi. Odatda iris yumshoq boʻlganda isteʼmol qilinadi. Koʻpincha chinorli iris pishirilgan idishda isteʼmol qilinadi.

Mintaqalar
----------

Kvebekda chinorli iris chinor qozonlarida tayyorlanadi va anʼanaviy Kvebek taomlari, shu jumladan chinorli shakariga asoslangan boshqa shirinliklar bilan xizmat qiladi. Yangi Angliyada bu shirinlikni tayyorlash baʼzan „qorda shakar partiyasi" deb nomlanadi va yumshoq shirinliklar anʼanaviy ravishda donuts, tuzlangan va qahva bilan xizmat qiladi. Tuzlangan bodring va qahva shirinliklarga qarshi turishga xizmat qiladi.

Chinorli iris, shuningdek, Kanadadagi Manitoba viloyatida yasenelistik chinordan tayyorlangan sirop yordamida ishlab chiqariladi. Ushbu chinordan olingan sirop va iris odatda quyuqroq va boshqa taʼmga ega.

Yana qarang
-----------

* List of foods made from maple

Manbalar
--------

1. ↑  *Earls, Averill*. „Sugar on Snow | Cabot Creamery" (en). *The Cabot Blog* (12-mart 2016-yil). Qaraldi: 27-aprel 2020-yil.
2. ↑  *Pattee, Julie Anne*. „Seven sweet choices for cabanes à sucre around Montreal" (en). *Montreal Gazette* (6-mart 2018-yil). Qaraldi: 27-aprel 2020-yil.
3. ↑  *Zimmer, Erin*. „Sugar on Snow: Maple Syrup on Snow Snack in Vermont". *Serious Eats* (6-aprel 2009-yil). Qaraldi: 15-iyun 2016-yil.
4. ↑  *Green, Mike*. „Manitoba maple syrup is oh so sweet | CBC News" (en). *CBC* (22-fevral 2014-yil). Qaraldi: 27-aprel 2020-yil.

Havolalar
---------

* Maple candy
* Video of how to make maple taffy
**Lumer aka-ukalariga yodgorlik Yekaterinburgda ―** shaharning temir yoʻl tumanidagi shahar hovuzidagi Kosmos kontsert teatri roʻparasida oʻrnatilgan.

Tarix
-----

Lumer aka-ukalariga yodgorlikni oʻrnatish bir vaqtning oʻzida bir nechta sanalarga toʻgʻri keldi: Yekaterinburg shahri kuni, rus kinosi kuni, avgust Lumerning 150-yilligi va yodgorlikning buyurtmachisi boʻlgan Kosmos kontsert teatrining 45-yilligi.

Yodgorlik muallifi Diana Kosigina edi, uning 2011-yil kuzida yodgorlik loyihasi meʼmorlar, dizaynerlar, arxitektura va dizayn byurolari mutaxassislari orasida „Yekaterinburg shahrining kichik meʼmoriy shakllari: dekorativ haykaltaroshlik va meʼmoriy shakllar" tanlovida ikkinchi oʻrinni egalladi. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi deyarli toʻliq hajmda bronzadan yasalgan va hech qanday poydevorsiz yoʻlakka oʻrnatilgan. Birodarlarning raqamlari yonida ularning ixtirosi — kino kamerasi, shuningdek, suratga olishni istaganlar uchun boʻsh stul oʻrnatilgan.

Unda Yekaterinburg maʼmuriyati rahbari A. Yakob, Yekaterinburg madaniyat boshqarmasi boshligʻi T. Yaroshevskaya va Yekaterinburgdagi Fransiya bosh konsuli Per Filatoff ishtirok etdi.

Havolalar
---------

* „История: год назад в Екатеринбурге появился памятник братьям Люмьер" (ru).  Информационный портал Екатеринбурга (27-avgust 2013-yil). 7-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2014-yil.



* „Сегодня в Екатеринбурге открыли памятник братьям Люмьер" (ru).  Комсомольская правда (27-avgust 2012-yil). 7-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2014-yil.



* „Памятник братьям Люмьер украсит в Екатеринбурге набережную городского пруда у киноконцертного театра «Космос»" (ru).  Uralpress.ru (14-avgust 2012-yil). 7-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2014-yil.
**Hongqi L5** — Hongqi tomonidan ishlab chiqarilgan katta retro uslubdagi hashamatli avtomobil boʻlib, uning dizayni ishlab chiqarilishi toʻxtatilgan Hongqi CA770 dan ilhomlantirilgan boʻlib, Xitoy avtomobil bozori uchun Hongqi kompaniyasining yetakchi avtomobili boʻlib xizmat qiladi. Uning uzunligi 5,555 metr boʻlib, Xitoy madaniyatida besh omadli raqam hisoblanadi.

Umumiy koʻrinishi
-----------------

2013-yilda Shanxay avtosalonida sotuvga chiqarilgan L5 hozirda Xitoyda ishlab chiqarilgan eng qimmat avtomobil bo‘lib, 5 million CN¥ renminbiga (800 000 £ 580 000 AQSH dollari) sotib olinishi bilan mashhurdir. Bu Xitoyning rasmiy davlat avtomobilidir, chunki undan Kommunistik partiyaning bosh kotibi (Paramount rahbari) Si Szinpin foydalanadi. Sedan hozircha faqat savdolar uchun Xitoyda taklif qilinmoqda.

 Hongqi L5 2017-yilda Minskdagi parad paytida.
L5 Belorussiyaga xayr-ehsonlar orqali eksport qilingan, u yerda Belarus harbiylari parad mashinasi sifatida ishlatililib kelinadi, birinchi marta 2015-yil Minsk Gʻalaba kuni paradida namoyish qilingan.

2016-yilda Hongqi L5 ning V8 versiyasini eʼlon qilgan, u 4 litrli bi turbo V8 bilan jihozlangan, sakkiz pogʻonali avtomat bilan 381 ot kuchiga ega. 6 litrli V12 modeli CA7600, V8 versiyasi esa CA7400 sifatida belgilangan. CA7400 2017-yilda chiqarilgan xolos.

Qabul
-----

Jeremi Klarkson V12 L5 ni (model nomidan koʻra „Xongqi" deb yuritiladi) The Grand Tourning „Fikr uchun xitoy taomlari" boʻlimida koʻrib chilgan va garchi uning ishlashini tanqid qilgan boʻlsa ham bu „multfilm baddie avtomobili" hisoblangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Erling, Johnny*. Lesereise Peking: Vorfahrt für die Rote Fahne*. Picus Verlag, 2017-06-26. ISBN 978-3-7117-5350-2.
2. ↑  Автопилот, Редакция журнала*. Автопилот 06-2014*. Litres, 2020-02-15 — 18 bet. ISBN 978-5-457-73145-5.
3. ↑  *Vijay Pattni.* „Meet China's most expensive car" (en). *www.bbc.com*.  BBC (13-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-noyabr 2015-yil.
4. ↑  „$803,300 chinese car goes on sale". *www.bloomberg.com*. Qaraldi: 6-noyabr 2021-yil.
5. ↑  China: Australia trade deal won't hurt New Zealand. Associated Press (20-noyabr 2014-yil).
6. ↑  „Hongqi L5 Convertible Parade Car Debuts In Belarus" (en) (17-may 2015-yil). Qaraldi: 25-may 2016-yil.
7. ↑  „The Grand Tour Season 3 Episode 6" (5-fevral 2019-yil). Qaraldi: 5-fevral 2019-yil.
**Hongqi H5** — bu Xitoyning FAW ishlab chiqaruvchisi tomonidan 2017-yildan boshlab hashamatli Hongqi markasi ostida ishlab chiqarilgan ixcham boshqaruvchi avtomobil. H5 Hongqi H7 bir xil oʻlchamli hashamatli avtomobil asosida yigʻilgan. Ikkinchi avlod Hongqi H5 2022-yilda Hongqi H9 flagmani bilan birgalikda yangilangan dizayn bilan taqdim etilgan.

Birinchi avlod
--------------

Birinchi avlod Hongqi H5 dastlab 2017-yilgi Shanxay avtosalonida ishlab chiqarishdan oldingi kontseptsiya sifatida koʻrib chiqilgan. Ishlab chiqarish Hongqi H5 oʻrta oʻlchamli sedani 2017-yilgi Guanchjou avtosalonida boshlangan. Hongqi H5 Xitoy bozorida Mazda Atenza (FAW-Mazda qoʻshma korxonasi tomonidan ishlab chiqarilgan) nomi bilan tanilgan uchinchi avlod Mazda 6 (GJ/GL) bilan bir xil platformaga asoslangan.

* Hongqi H5 old (oldingi tomondan)Hongqi H5 old (oldingi tomondan)
* Hongqi H5 orqa (orqa-yon tomondan)Hongqi H5 orqa (orqa-yon tomondan)

### Quvvat oʻtkazgich

2018-yil uchun model yagona dvigatel varianti 1,8 litrli turbo 178 hp (133 kW; 180 PS) ishlab chiqarilgan va 250 N·m (184 lb·ft) moment 6 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisiga ulangan mexanizm asosida yigʻilgan. Narxlari esa 149 800 dan 195 800 yuangacha belgilangan.

2020-yi uchun model yangi 1,5 litrli turbo 169 hp (126 kW; 171 PS) kabi koʻrinishda ishlab chiqarilgan. Motor esa 258 N·m (190 lb·ft) aylanish momenti mahsulot qatoriga 7 pogʻonali ikki debriyajli vites qutisi opsiyasiga qoʻshilgan. Keyinchalik 1,8 litrli turbo 48V yumshoq gibrid tizim bilan yangilangan, 197 hp (147 kW; 200 PS) va 320 N·m (236 lb·ft) momentni tashkil qilgan va transmissiya 6 pogʻonali avtomatik uzatmalar qutisiga moslashtirilgan. Mahalliy narxlar 145 800 dan 190 800 yuangacha belgilangan.

### Hongqi H5 Sport

 Hongqi H5 Sport old qismi
**Hongqi H5 Sports** — bu Hongqi H5 uchun sport koʻrinishi toʻplami hisoblanadi. Unda agressiv old va orqa bamperlar, qayta ishlangan panjara, yaltiroq qora bezak qismlari va oʻrqa qismiga o‘rnatilgan spoyler hamda to‘rtta egzoz uchlari mavjud. Biroq, quvvat tizimi oddiy H5 bilan bir xil qilish ishlanga.

Ikkinchi avlod
--------------

Ikkinchi avlod Hongqi H5 ning media tasvirlari 2022-yil mart oyida chiqarilgan. Ikkinchi avlod modeli Hongqi H9 flagmani bilan bir xil uslubda butunlay qayta ishlangan tashqi ko‘rinishga ega.

* Hongqi H5 II oldHongqi H5 II old
* Hongqi H5 II orqaHongqi H5 II orqa
* Hongqi H5 II ichki qismiHongqi H5 II ichki qismi

Manbalar
--------

1. ↑  „Hongqi H5 Sedan Is Ready For The Chinese Auto Market".
2. ↑  „Hongqi H5 Unveiled On The Shanghai Auto Show In China".
3. ↑  „This Is The New Hongqi H5 Sedan For China".
4. ↑  „New Official Images Of The Hongqi H5 Sedan For China".
5. ↑  „一汽红旗-红旗H5 全部".
6. ↑  „2020长春车展：2020款红旗H5正式上市".
7. ↑  „China State Limo Maker Hongqi’s H5 Sports Sedan Looks Surprisingly Good".
8. ↑  „一台小号H9？新一代红旗H5官图发布".
**Vergul** (fransuzcha: *Virgule*) — tinish belgisi (,). Eng koʻp qoʻllanadigan tinish belgilar jumlasiga kiradi. Qoʻllanish oʻrni, shakli turli davrlarda va turli tillarga oid yozuvlarda turlicha boʻlgan. Oʻzbek tilida Vergul teskari pesh, pesh, yarim turish, yarim tinish kabi nomlar bilan ham yuritilgan. Vergul dastlab qisqa pauza uchun ishlatilgan, keyinchalik uning qoʻllanish doirasi va vazifasi kengaygan. Oʻzbek tilida Vergul uyushiq (Sen kuychi, paxtakor, olim…) va ajratilgan boʻlaklarni (Azizga, sobiq talabaga, bu soʻz yoqmadi), kirish (Lekin, menimcha haqsiz) va kiritma konstruksiyalarni (Yolgʻiz borishga, ochigʻini aytsam, yuragim dov bermadi), undalma (Azizlar, bir oz sabr qilamiz) va undov soʻzlarni (Hoy, nima qilyapsan?), „ha", „yoʻq", „xoʻp", „qani"… kabi soʻzlarni, nutqda takrorlangan soʻzlarni, bogʻlovchisiz va murakkab qoʻshma ran tarkibidagi gaplarni (Kun botib, osmon qoraygan), muallif gapini koʻchirma nutqdan ajratish (Bugun men kelolmayman, — dedi u) uchun ishlatiladi. Vergul qavs, qoʻshtirnoq bilan qoʻllanganda ulardan keyin, tire bilan qoʻllanganda undan oldin qoʻyiladi, koʻp nuqta bilan kelganda tushib qoladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Magnitograf** (magnit va ... graf) — 1) Yer magnit maydonining vaqt boʻyicha oʻzgarishlari (magnit variatsiyalari)ni uzluksiz qayd qilib boradigan asbob. Magnit variometr va kayd qilgichdan iborat. Magnit variometrlarning optik-mexanik, magnitga toʻyingan, induksion, kvant, oʻta oʻtkazuvchan xillari boʻladi. Qayd qilgichlar sifatida chastota oʻlchagichlar, raqamli voltmetrlar, peroli elektr potensionmetrlar, magnitofonlar, perforatorlar va boshqalardan foydalaniladi. Eng oddiy M. fotoqayd qilgich, yoritkich va uchta optik-mexanik variometrdan iborat. Har qaysi variometrda koʻzgu boʻlib, undan qaytgan yorugʻlik nuri sekin aylanib turgan baraban sirtidagi lenta (fotoqogʻoz yoki fotoplyonka) ga tushadi. Lenta galvanografga tutashtirilgan; u fototok oʻzgarishini lentaga qayd qilib boradi. Bunday M. magnit maydoni oʻzgarishlarini -10 5 e aniklikda qayd qiladi. Olingan magnitogrammala magnit variatsiyalari vaqti, amplitudasi va davri xaqidagi maʼlumotlar boʻladi. M. koʻrsatishlari kopmyuterlarda kodlanadi va qayta ishlanadi; 2) Quyosh magnitografi — Quyoshdagi magnit maydonni oʻlchash uchun moʻljallangan asbob. Asosiy qismlari: elektr-optik yorugʻlik modulyatori, spektrograf, fotokoʻpaytirgichlar, qayd qilgich qurilma. Ishi Zeyeman effektiga asoslangan.

Adabiyot
--------

* Yanovskiy B.M. Zemnoy magnetizm, 1-j. 5-nashri, Sankt-Peterburg, 1997.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Naqshi Jahon maydoni
 Imomzoda shahzoda Husayn Ali ibn Muso ar-Rizoning oʻgʻli, Shah Tahmasbning qizi tomonidan qurilgan, Qazvin
Eronda Eronning boshqa davrlardagi binolariga nisbatan Safaviylar davridagi binolarning koʻpi saqlanib qolgan; Biroq, Safaviylar meʼmorchiligi Saljuqiylar, Ilxonliklar va Temuriylar meʼmorchiligi bilan solishtirilganda nomaʼlumligicha qolmoqda. Bir qancha omillar bu nomutanosiblikni aniqlashga yordam beradi. Bu omillardan biri arzimasdek tuyulgan tarafkashlik va xurofot omilidir. Safaviylar davrining goʻzal binolari doimiy ravishda hayratga solgan, shu sababli ular shunchaki turistik diqqatga sazovor joylar sifatida tasniflangan va shuning uchun ularning baʼzilari tadqiqotda jiddiy baholanmagan va tavsiflanmagan. Boshqa tomondan, Safaviylar meʼmorchiligiga oid hujjatlarning yetarli emasligini ham taʼkidlash mumkin: yaʼni bu sohada maqolalar, dizaynlar va ilmiy risolalarning nisbatan kamligi, umuman, shoshilinch izlanishlarga olib keldi. Yana bir muhim omil Isfahondagi bir necha muhim binolarning himoya va foydalanish imkoniyatining yoʻqligi boʻlib, bu ularni Ardabil, Mahan, Kermon va Mashhadning erishib boʻlmaydigan ishlari bilan solishtirganda adolatsiz ravishda nomaʼlum boʻlib qolishiga olib keldi. Bu davrdagi ijodiy va boy asarlarga qarama-qarshi eʼtiborsizlikning maʼnosi shundaki, Safaviy atamasi meʼmorchilik sohasida qo‘llanishi jihatidan unchalik to‘g‘ri emas.

 Isfahonning qirq ustunli binosi, Safaviylar davri
Safaviylar binolari uslubini, ularning miqdori va xilma-xilligini hisobga olgan holda, 3ta asosiy yoʻnalishga eʼtibor bergan holda oʻrganish va baholash yaxshiroqdir:

1. Isfahonning 17-asr binolari,
2. 
3. katta maqbaralar,
4. 
5. 17-asr diniy meʼmorchiligi.

Bu davrning eng yaxshi arxitekturasi fazoviy qadriyatlarning izchil kontseptsiyasiga ega boʻlgan meʼmorchilikdir. Ushbu kontseptsiya umumiy landshaftda oʻzining eng ajoyib tomonini namoyish etadi, bu yerda har bir bino oʻziga qoʻshni boʻlgan binolarni toʻldiradi. Bu tushuncha Chahorbogʻ landshaft arxitekturasida keng miqyosida ifodalangan, yaʼni ular barpo etilgan va shaharga koʻrk berish uchun ataylab yaratilgan. Safaviy arxitekturasi ehtiyotkordir. Safaviylar davri gumbazlari, temuriylar va Ilxoniylar davridan avvalroq boʻlmagan naqsh turlariga amal qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  معماری ایران در دوره صفویان، پژوهش از دانشگاه کمبریج. ترجمه دکتر آژند. انتشارات جامی. ص۴۰۳
2. ↑  تاریخ ایران، دوره صفویان. کمبریج. مترجم: دکتر یعقوب آژند. ص ۴۸۶-۴۸۸

Havolalar
---------

* Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-03-07).
* 
*
**Gumbo** yoki **Gambo** (inglizcha: *gumbo*, transkripsiyasi „gambo", transliteratsiyasi „gumbo") — Luiziana shtatida keng tarqalgan Amerika oshxonasi taomidir. Bu raguga oʻxshash ziravorli quyuq shoʻrvadir.

Kelib chiqishi
--------------

Bu Kajun oshxonasining, XVIII asrda Kanadaga kelgan fransuz muhojirlarining avlodlari, shuningdek, Luiziana Kreollari oshxonasining merosi hisoblanadi. Taom afrika, fransuz va ispan oshxonalari ingredientlarini birlashtiradi; sassafras barglari Choktav hindularining oshxonasiga tegishli. Olimlar gumboning XVIII asr boshlarida Luiziana shtatida paydo boʻlganiga qoʻshiladilar.

Ingredientlari
--------------

Shoʻrvaning asosiy tarkibiy qismlaridan biri okra (bamiya) oʻsimlikining mevalari hisoblanadi. Aslida, taomning nomi bu oʻsimlikning boshqa nomidan (gombo) kelib chiqqan. Bamiya olish qiyin boʻlgan mamlakatlarda odatda selderey poyasi bilan almashtiriladi. Gambo shuningdek quyidagilarni oʻz ichiga oladi: sabzavotlar (pomidor, piyoz, bulgʻor qalampiri), goʻsht, tovuq, kolbasa, vetchina yoki dengiz mahsulotlari (qisqichbaqalar, krab yoki ustritsa). Goʻsht va dengiz mahsulotlari oʻrtasidagi tanlov tarixan maʼlum bir hududning dengizga yaqinligi bilan belgilanadi.

Kuchli, achchiq bulyon, un va sariyogʻdan tayyorlanadigan ru sousi (un ochiq gʻisht rangiga qadar sariyogʻda qovuriladi) bilan quyuqlashadi, shuning uchun shoʻrva quyuqroq boʻladi. Yashil qalampir, piyoz va selderey qovurilgan sabzavot asosi sifatida ishlatiladi, ularning kombinatsiyasi Kajun oshxonasida "muqaddas uchlik "deb ataladi.

Baʼzan ovqat sassafras daraxtining quritilgan, maydalangan barglari kukuni bilan yanada quyuqlashtiriladi; bu holda u file-gumbo deb ataladi. File-gumbo, jambalaya va qisqichbaqali pirog bilan bir qatorda Hank Williamsning (Henk Uilyams) "Jambalaya "qoʻshigʻida uchta eng mashhur kajun-kreol taomlari sifatida eslatib oʻtilgan.

Gumboning vegetarianlar uchun ham turlari mavjud (boshqa narsalar qatori, katolik Buyuk roʻzasi bilan izohlanadi). Gumbo z’herbes („yashil gumbo") odatda sholgʻom va ismaloqni oʻz ichiga oladi.

Tayyorlanishi va uzatilishi
---------------------------

Gumbo kamida uch soat pishiriladi va koʻpincha kun boʻyi dimlanadi. Goʻsht (dengiz mahsulotlaridan tashqari) odatda oldindan qovuriladi va olov ustidan olinadi. Okra va ru sabzavot va dengiz mahsulotlaridan oldin tayyorlanadi. Istalgan konsistensiyaga erishgandan soʻng, okra olovdan olinadi, runing ustiga esa sabzavotlar qoʻshiladi. Sabzavotlar yarim pishirilganda, goʻsht va okra qozonga solinadi, bulyon (va kerak boʻlsa, suv) qoʻshiladi, shundan soʻng ovqat tayyor holga keltiriladi, shu jumladan goʻshtning istalgan yumshoqlikda pishiriladi. Tuz, qizil, qora va oq qalampir, dafna barglari va timyan kabi ziravorlar taʼbga koʻra qoʻshiladi. Odatda taom issiq qaynatilgan guruch bilan beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Данияр Деркембаев*. Я-повар!*, 2016. ISBN 5040535295, 9785040535293.
2. ↑  Gutierrez (1992), p. 57.
3. ↑  Bienvenue *et al*. (2005), p. 134.
**Minimal yashovchan mahsulot** (inglizcha: *minimum viable product*, MVP) — bu minimal, lekin birinchi isteʼmolchilarning talablarini qondirish uchun yetarli funktsiyalarga ega boʻlgan mahsulotdir. Asosiy vazifasi — mahsulotning keyingi rivojlanishi uchun gipotezalarni shakllantirish borasidagi fikr-mulohazalarni yigʻib olishdir.

MVP chiqarilishiga eʼtibor qaratilishi ishlab chiqaruvchilarning vaqt talab qiladigan va (oxir-oqibat) keraksiz ishlardan qochishlarini anglatadi. MVP-dan maʼlumot toʻplash koʻpincha juda koʻp funksiyalarga ega mahsulotni ishlab chiqishdan koʻra arzonroqdir. Bu, masalan, notoʻgʻri taxminlar tufayli mahsulot ishlab ketmasa, xarajatlar va xavflarni kamaytirish imkonini beradi. Kompaniyada MVPning mavjud boʻlishi venchur moliyalashtirishni jalb qilish shartlaridan biridir.

Bu atama taxminan 2001-yilda Frenk Robinson tomonidan oʻylab topilgan va taʼrif berilgan boʻlib, Stiv Blank va Erik Ris tomonidan ommalashtirilgan. Bu atama, shuningdek, bozorning dastlabki tahlilini oʻtkazishni ham oʻz ichiga olishi mumkin.

MVP mijozlar uchun bozor qanday munosabatda boʻlishini koʻrish uchun potentsial biznes modelini sinovdan oʻtkazib berishini inobatga olinsa, bu, ayniqsa, oldindan tayyorlab olingan izolyatsiyalangan biznes modelini amalga oshirishdan koʻra, koʻproq potentsial biznes imkoniyatlarini aniqlash gʻamida boʻlgan yangi / faoliyatini endi boshlayotgan kompaniyalar uchun foydalidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Minimum Viable Product (MVP)". *techopedia.com*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
2. ↑  „Minimum Viable Product: a guide". *startuplessonslearned.com*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
3. ↑  „Minimum Viable Product: A maximally misunderstood idea". *slalom.com*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
4. ↑  „A Minimum Viable Product Is Not a Product, It's a Process". *ycombinator.com*. 13-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
5. ↑  „Series A, B, C Funding: Averages, Investors, Valuations". *fundz.net*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
6. ↑  „A Proven Methodology to Maximize Return on Risk". *syncdev.com*. 18-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
7. ↑  „Perfection By Subtraction – The Minimum Feature Set". *steveblank.com*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
8. ↑  „The single worst marketing decision you can make". *thenextweb.com*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
9. ↑  „Venture Hacks interview: "What is the minimum viable product?"". *startuplessonslearned.blogspot.com*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
10. ↑  „Why the Lean Start-Up Changes Everything". *hbr.org*. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.
**Mengirlar** (bretancha ten — tosh hir — uzun) — jez va ilk temir davrida marhumlar xotirasiga qoʻyilgan megoligpik inshootlarning bir turi. Uzun tosh ustunlardan iborat boʻlib, yerga tik holda oʻrnatilgan. Balandligi 4–5 m dan to 20 m gacha (Frans iyada boʻyi 20 m, ogʻirligi 300 tonnaga yaqin M. bor). Baʼzan M. uzun yoʻlak yoki halqasimon toʻsiq shaklida joylashtirilgan (qarang Karnak, Kromlex), M. koʻpincha, dolmenlar bilan birgalikda uchraydi. Har bir tosh har bir marhumga alohida atab qoʻyilgan. Qazish vaqtida M. ostidan kul, sopol idish siniqdari va hayvon suyaklari topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Billets_de_5000Billets\_de\_5000Konsolidatsiya — siyosiy va moliyaviy atama bo‘lib, bu so‘zni „birlashma", „jipslashish" so‘zlarining sinonimi deb hisoblash mumkin. Yevropa davlatlari qayta koʻrib chiqilgan hamda tuzatilgan qonunlarni hech qanday huquqiy ahamiyatga ega boʻlmagan yagona qonunga kiritishni konsolidatsiya sifatida bilishadi, chunki unda barcha normativ-huquqiy hujjatlarning roʻyxati tafsilotlari (yaʼni qoʻshilishga yaqin boʻlgan narsalar) bor.

Ushbu termin lotincha „solid" o‘zagidan kelib chiqqan bo‘lib, „qattiq", „mustahkam" va „hamjihatlik" degan maʼnolarni bildiradi. Siyosiy sohada konsolidatsiya partiya aʼzolari yoki faollarining qandaydir g‘oya yoki shaxs atrofida birlashishini anglatadi.
Iqtisodiy maʼnoda konsolidatsiya mamlakat valyuta zaxiralaridagi milliy valyutani xalqaro valyuta aktivlari bilan almashtirishni anglatadi. Shuningdek, konsolidatsiya spekulyativ aksiyalarni sotishdan olingan foydani ishonchliroq aksiyalarga investisiya qilish demakdir. Konsolidatsiya valyuta kursining o‘sishi yoki pasayishidan keyin barqarorlashish jarayonini ham anglatadi. Konsolidatsiya qilingan hisobotlar deganda, bitta biznesmenga tegishli bo‘lgan shirkatlarning guruhi o‘z moliyaviy hisobotlarini yagona shirkat sifatida taqdim etilishi tushuniladi.
Baʼzi hollarda moliyaviy faollarning yoki korxonalarning uyushmasini ham anglatadi.

### Misol uchun

"Muhim davlat masalalari bo‘yicha o‘tkaziladigan parlament saylovlarida ko‘p partiyaviylikka qaramasdan, shubhali konsolidatsiya kuzatiladi". „Alisher Rustamov o‘ziga tegishli qandolat aktivlarining konsolidatsiyasini o‘tkazdi".

Manbalar
--------

1. ↑  „Konsolidatsiya nima? Konsolidatsiya so'zining ma'nosi. Ma'lumotlarni birlashtirishning asosiy vazifalari" (O'zbekcha). *1ppa.ru*. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Konsolidatsiya Nima?" (O'zbekcha). *uz.scienceforming.com*. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
**Najib Nuʼmonovich Noʻgʻoyev** (1910-yil Ulyanovsk viloyati, Staraya Kultatka posyolkasida tavallud topgan — 1946-yil 6-mayda Shahrisabzda vafot etgan) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, kichik serjant. 1941-yildan Qizil armiya safida xizmat qilgan. 1669-tankka qarshi qiruvchi artilleriya polki (Dasht frontining 7-gvardiyachi armiyasi)ning toʻp navodchigi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1910-yilda Ulyanovsk viloyatining Staraya Kulatka qishlogʻida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Yandovka qishlogʻida) dehqon oilasida tugʻilgan. Millati tatar. 1920-yilda u otasiz qoladi. 1924-yilda qishloq maktabini diplom bilan tugatdi. Madaniy-maʼrifiy muassasalarda, ijtimoiy taʼminotda ishlagan. 1928-yildan Oʻzbekistonda yashagan. Shahrisabz, Buxoro, Termiz shaharlarida moliya va savdo tashkilotlarida ishlagan.

1941-yil oktyabr oyida Oʻzbekiston SSR Shahrisabiz tuman harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan. 1943-yil may oyidan armiyada xizmat qilgan. U Voronej va Dasht jabhalarida 1669-tankga qarshi artilleriya polkining otuvchisi sifatida jang qilgan. U ayniqsa Dnepr daryosining oʻng qirgʻogʻida koʻprikni muhofaza qilib turish uchun boʻlgan janglarda ajralib turadi.

1943-yil 5-oktabrda Dnepropetrovsk viloyati (Ukraina) Verxnedneprovskiy tumani, Borodaevka qishlogʻi yaqinidagi jangda kichik serjant Najib Noʻgʻoyev dushmanning tank hujumini qaytarish chogʻida u 4 ta tankni, shu jumladan bitta ogʻir „yoʻlbars" nomli tankni yoʻq qildi. U yaralangan, ammo jang maydonini tark etmagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 26-oktyabrdagi buyrugʻi bilan Dneprni muvaffaqiyatli kesib oʻtganligi va oʻng qirgʻoqda plasterni ushlab turgani uchun kichik serjant Noʻgʻoyev Najib Nugʻmanovichga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin yulduz" medali (№ 3366) berilgan. 1943-yil 20-dekabrdagi janglardan birida kichik serjant Najib Noʻgʻoyev ogʻir yaralandi. U uzoq vaqt kasalxonalarda davolandi va frontga qaytmadi.

Kasalxonadan chiqqanidan soʻng Oʻzbekistonga qaytdi. Shahrisabz shahrida yashagan, xoʻjalik tashkilotlarida ishlagan. 1946-yil 6-mayda uzoq davom etgan kasallikdan soʻng Najib Noʻgʻoyev vafot etdi. Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Shahrisabz shahrida dafn etilgan. Shahrisabz shahrida Qahramon byusti oʻrnatildi, koʻchalardan biriga uning nomi berildi. Najib Noʻgʻoyevning quroli Jitomir viloyati (Ukraina) Korosten shahridagi „Rok" muzey majmuasida saqlanadi.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (26.10.1943),

„Jasorat uchun" medali

Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni,

„Oltin yulduz" medali (№ 3366)

Adabiyotlar
-----------

* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
* Герои Советского Союза — узбекистанцы. — Ташкент, 1984.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. 1 2 3 4 5  Kargapaltsev, Sergey. „Nugaev Nadjib Nugmanovich" warheroes.ru (rus.)

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Oʻrtabuloq neft-gaz kondensat koni** — Oʻzbekistonning janubida, Oʻzbekiston-Turkmaniston chegarasi yaqinida joylashgan tabiiy gaz koni. Kon quduqni muhrlash uchun yadroviy bombadan birinchi marta foydalanishga olib kelgan tabiiy gaz qudug'ining portlash joyi bo'lganligi bilan mashhur. 1961-yilda ochilgan. 1973-yil foydalanishga topshirilgan. Kon maydoni relyefi tepaliklardan iborat.

Oʻrtabuloq tizmasi Chorjoʻy tektonik pogʻonasining markaziy qismidagi Dengizkoʻl koʻtarilmasining sharqiy qismida joylashgan. Burma yirik braxiantiklinaldan iborat boʻlib, paleogen yotqiziqlari boʻyicha uning markaziy qismida graben mavjud, uning qanotlarini siljish amplitudasi 300 m ga teng. Konning geologik tuzilishida mezozoy va kaynozoy yotqiziqlari ishtirok etadi. Yura davri yotqiziqlari qumtosh, alevrolit, gil jinslardan hamda kelloveyoksford yarusining karbonatlaridan tarkib topgan. Oʻrtabuloq strukturasida sanoat miqyosidagi gazlilik yura davrining qdrbonat yotqiziqlari (15R, 15NR gorizontlari)da aniqlangan. Gorizont yuqori gʻovaklikka ega boʻlgan organogendetritli ohaktoshlardan tuzilgan. Qazilgan 6 ta quduq 2510—2500 m chuq. da sanoat miqyosidagi gaz, 5 ta quduq 2578—2556 m chuq.da kuchsiz neft oqimi (300 l/sutka) boʻlgan uyumlarni ochgan. Gaz uyumi gumbazsimon, massiv koʻrinishda. Kondagi 15gorizontning qatlam suvlari yuqori darajada minerallashgan, namakob turiga mansub. Kondan hozirgi kunda foydalanilmoqda.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
MENGER (Menger) Karl (1840.23.2, Nenst-Sandets, Polsha — 1921.27.2, Vena) — avstriyalik iqtisodchi, iqtisodiy tafakkurda avstriya maktabi asoschisi, chegaralangan naflilik nazariyasi asoschilaridan biri. Vena universiteti professor (1879—1903). M.ning iqtisodiy nazariyasi individualizm asosiga qurilgan. U iqtisodiyot fanining asosiy vazifasi yakka xoʻjaliklar rivojlanish qonunlarini oʻrganish, individlarning talablarini qondirish yoʻllarini tadqiq etishdan iborat, deb qaraydi. M. oʻzining "Iqtisodiy siyosat arboblari" (1871) asarida klassik maktab vakillarining qiymatning mehnat nazariyasiga qarshi qimmat (qadriyat) nazariyasini ilgari surdi. Unga koʻra, tovarning narxi haridorlar va sotuvchilarning subyektiv ba-holashi natijasidir, mehnat sarflari "qadriyat kattaligi bilan bevosita aloqador emas".

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Janub tomondan koʻrinishi
**Marburger Schloss** (yoki **Marburg qal’asi**), shuningdek, **Landgrafenschloss Marburg** nomi bilan ham tanilgan va bu qal'a Germaniyaning Marburg shahrida Schlossberg tepasida 287 metr balandlikda joylashgan qal’a. Bu joy 11-asrda qal’a sifatida qurilgan VA Hessen Landgraviatening birinchi qarorgohiga aylandi. Bu yerda 1529-yilda Marburg kollokyui boʻlib oʻtdi.

Bugungi kunda bino muzey sifatida (Marburger Universitätsmuseum für Kulturgeschichte, Wilhelmsbau, 1981-yildan) va tadbirlar oʻtkaziladigan joy sifatida ishlatiladi.

Tarixi
------

Marburg nomi („Chegara qal’asi" degan maʼnoni anglatadi) birinchi marta 1130-yilda bu joy Turingiya qabristoniga tegishli boʻlganida ishlatilgan. Anʼanaga koʻra, 1211 yilda birinchi qabrlari joylashgan joyga aylandi. Shaharning ilk tarixi Sankt-Peterburg bilan bogʻliq.Vengriyalik Yelizaveta1 228-yilda Vartburgdan kelgan va umrining qolgan uch yilini u erda xayriya ishlarida oʻtkazgan. Islohotgacha uqabriuning sharafiga ziyoratgohda, Ren zargarlari hunarmandchiligining durdonasi boʻlgan cherkovda saqlanib qolgan.Avliyo Yelizaveta (1235-8123), a Ikkinchi jahon urushi davrida feldmarshal Pol fon Hindenburgning qoabriham bor edi .Marburgda Hessian landgravesning gotika qal’asi boʻlgan Rittersaal (Ritsarlar zali) va ibodatxonasi 1277-yilda boshlangan va bino 1493-yilda qurib bitkazilgan.1529-yilda Martin Lyuter va Xuldrix Tsvingli va boshqa protestant islohotchilar oʻrtasidagi Marburg bahslari shu yerda avj olgan. 1567-yilda Marburg mustaqil Gessen-Marburgning markaziga aylandi, u 1604-yilda Gessen-Darmshtadt va Gessen-Kassel oʻrtasida boʻlib olingan.

Marburg — mintaqaviy savdo, konferentsiya, maʼmuriy markaz va mashhur yozgi sayyohlik joyi hisoblanadi. Kimyoviy, farmatsevtika, elektrotexnika va nozik asboblar ishlab chiqarish, metallga ishlov berish va nashriyot boʻyicha muhim ahamiyatga ega. Shahar iqtisodiyoti oʻsishi Germaniyaning birinchi protestant universiteti boʻlgan Marburgdagi Filipps universitetiga (1527-yilda asos solingan) boʻlgan.

Manzili
-------

Qal’a Marburgning gʻarbiy qismida, Gessen, Germaniya, Shlossberg („Qal’a tepaligi") tepasida joylashgan.

Adabiyotlar
-----------

* Elmar Brohl, Waltraud Brohl: Geschützturm — Barbakane — Rondell — Ravelin. In: Hessendagi Burgenforschung. Begleitband zur Ausstellung im Marburger Landgrafenschloß vom 1. 1996 yil — 2 noyabr. 1997 yil fevral. Kleine Schriften aus dem Vorgeschichtlichen seminari Marburg. Bd. 46. Marburg 1996, S. 183-201,ISBN 3-8185-0219-6
* 2.Elmar Brohl: Sicherungs- und Wiederherstellungsmaßnahmen an der Festung Marburg. In: Denkmalpflege und Kulturgeschichte. Wiesbaden 1999, 2, S. 2-9,
* 3.Diter Großmann: Das Schloß zu Marburg an der Lahn. Mit Ergänzungen von G. Ulrich Großmann. DKV-Kunstführer Nr. 366/9, 4. veränderte Auflage, Deutscher Kunstverlag, Myunxen, Berlin 1999, (keine ISBN).
* 4.G. Ulrich Grossmann: Schloss Marburg. Mitteleuropadagi Burgen, Schlösser va Wehrbauten. Bd. 3. Regensburg, 1999 yilISBN 3-7954-1218-8

1. ↑  „Marburg" (inglizcha). Qaraldi: 23-iyul 2022-yil.
**Lavrdoshlar** (Lauraceae) — ikki urutallali oʻsimliklar oilasi. Daraxt va butalar, baʼzan yarim buta va oʻtlar. Ayrim turlari parazit. Bargi oddiy, etli, doim yashil, poyada ketma-ket joylashgan. Guli ikki (baʼzan bir) jinsli, toʻgʻri, mayda toʻpgul. Mevasi bir urugʻli, rezavorsimon yoki danakli. Bargi, poʻstlogʻi va boshqa qismlarida efir moylar ishlab chikaradigan bezchalari bor. Asosan, tropik, baʼzan subtropik iqlimda oʻsadigan 40—50 turkumga mansub 2000 dan ortiq turni oʻz ichiga oladi. Koʻp turlari (mas, lavr) ziravor sifatida foydalaniladi yoki ulardan tibbiyot va farmatsevtika uchun zarur bulgan efir moylari va kamfora olinadi. Kupchilik L. ning yogʻochi mebel ishlab chiqarish uchun xom ashyo hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shoislom Ismonovich Shoqosimov** — oʻzbek diplomati va filolog. 2005-yildan 2018-yilgacha Oʻzbekistonning Tojikistondagi elchisi.

Biografiyasi
------------

Qozog‘istonning Jambul shahrida tugʻilgan.

Toshkent universitetining filologiya fakultetini, KPSS MK huzuridagi siyosatshunoslik maktabini tamomlagan.

Oʻzbekiston SSR Kommunistik partiyasi Toshkent viloyati qoʻmitasi mafkura boʻlimida ishlagan.

1994-yildan 1998-yilgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

1998-yildan 2003-yilgacha — Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchisi.

2003-yildan 2005-yilgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

2005-yildan 2018-yilgacha — Oʻzbekistonning Tojikistondagi elchisi.

2018-yildan — Oʻzbekiston Respublikasi energetika ishchilari kasaba uyushmasi raisining oʻrinbosari.

Manbalar
--------

1. ↑  Biografiyasi / centrasia.org
2. ↑  *Xorijiy davlatlardagi elchixonalar*, 2018-05-10da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2023-05-07
3. ↑  Shoislom Shoqosimov
**Mintaqa** — Yer yuzasining tabiiy geografik kenglik zonalligining eng yuqori bosqichi. Yer po'sti yoki geografik qobiqning biror jihatdan oʻxshash boʻlgan, kenglik boʻylab choʻzilgan nisbatan kambar qismi. Mintaqa shartli boʻlishi (mas, soat mintaqalari) yoki bir va yoki bir necha belgilari (mas, vulkan, tektonik, issiqlik mintaqalari) bilan farq qilishi mumkin. Tabiiy geofafiyada mintaqa — yuqori zonal taksonomik geografik birlik (qarang Geografik zona).

mintaqa tabiatga taʼsir etuvchi asosiy omillarning qonuniy oʻzgarishi oqibatida hosil boʻladi. Masalan, Quyoshdan keladigan radiatsiya ekvatordan shimol va janub tomonlarga kamaya borishidan issiqlik mintaqalari vujudga keladi. Kenglik mintaqalari bilan bir qatorda balandlik (vertikal) mintaqalari ham boʻladi (qarang Geografik mintaqa). Balandlikka koʻtarilgan sari havo temperaturasi, namligi, tiniqligi va bosimi oʻzgaradi. B. tabiat komplekslarini oʻzgarishiga olib keladi (qarang Balandlik mintaqalari).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Orol moʻylovdori** (*Barbus brachycephalus brachephalus*) — karpisimonlar turkumiga va karplar oilasiga mansub baliq. Kalta boshli moʻylovdorning kichik turi. Orol dengizi havzasida yashaydi. Oʻrta Osiyoning boshqa koʻl va daryolari uchraydi. Tanasi qayrilma, umumiy rangi kumushrang, orqa tomoni quyuq kulrang, qorin va juft qanotlari yorqin rangda. Uzunligi 111 sm gacha, vazni 23 kg gacha. Oʻtkinchi baliq. Aprel oyining oxiridan avgustgacha 17-22 °C haroratda urchiladi. Qimmatbaho tijorat baliqlaridan sanaladi. U yoʻq boʻlib ketish arafasida turibdi. Qozogʻiston va Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.

Tarqalishi
----------

Amudaryoning quyi va oʻrta oqimlari. Ilgari Orol dengizi va Sirdaryoda ham boʻlgan. Qashqadaryo va Zarafshonning quyi qismi suv havzalariga ham oʻtgan. Oʻzbekistondan tashqarida: Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston. Kaspiy dengizi havzasida – boshqa kenja turi uchraydi.

Yashash joyi
------------

Qumli va toshloq tuproqli daryoning chuqurligi (2–4 m) joylarida. U loyqa soylarda, vaqti-vaqti bilan turgʻun suvlarda yashaydi.

Soni
----

Ilgari u koʻp tarqalgan edi, lekin soʻnggi oʻn yil ichida keskin kamaydi.

Hayot tarzi
-----------

Oʻtkinchi baliq. 7-8 yoshda jinsiy voyaga yetadi. Urchishi aprelning oxirlaridan to avgustgacha. Serpushtligi – 180-900 ming uvuldiriq atrofida. Suv hasharotlarining lichinkalari, mollyuskalar, oʻsimliklarning meva va urugʻlari bilan oziqlanadi.

Cheklovchi omillar
------------------

Daryo oqimining sun’iy tartiblanishi natijasida Orol dengizi hamda unga quyiladigan daryolarning tabiiy suv rejimining oʻzgarishi (suv sathining pasayishi va shoʻrlanishi) va suvining ifloslanishi, koʻpayish sharoitlarining yomonlashishi, brakonyerlik sabab boʻlmoqda.

Muhofaza etish
--------------

Ovlash taqiqlangan. Qizilqum, Surxon qoʻriqxonalarida va Quyi Amudaryo biosfera rezervatining qoʻriqlanadigan hududida muhofaza qilinadi. Turni koʻpaytirishni tashkil qilish, yashash joylarida maxsus muhofaza tartibini joriy qilish lozim.

Manbalar
--------

1. ↑  „Barbus brachycephalus brachycephalus Kessler, 1872". 18-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2015-yil.
2. ↑  ОРОЛ МЎЙЛАБДОРИ (LUCIOBARBUS BRACHYCEPHALUS) Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-08-05). redbook.uz

Adabiyotlar
-----------

* Аральский усач // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2004. — Т. I. — ISBN 9965-9389-9-7. (CC BY-SA 3.0)
The **Melon Music Awards** (Koreyscha: 멜론 뮤직어워드) - bu Melon onlayn do'koni orqali Kakao Entertaintment (Kakao kompaniya) tomonida har yili o'tkaziladigan yirik musiqiy mukofotlar namoyishi. Tadbir dastlab muxlislar tomonidan 2005-yildan 2008-yilgacha onlayn tarzda o'tkazilgan va 2009-yildan beri Seulda rasmiy ravishda oflayn rejimda o'tkazilib kelinmoqda. 

| **Mamlakat** | Janubiy Koreya |
| Kompaniya | **Kakao entertaintment** |
| **Ilk marotaba** | 2005-yil (onlayn)
2009-yil 16-dekabr, 
13 yil oldin (oflayn) |
| **Veb-sayt** |  |
| **Televideniya/radio qamrovi** |
| **Tarmoq** | K-Star (2009)
MBC Plus (https://en.m.wikipedia.org/wiki/MBC\_Plus) channels (2010–2017)
JTBC Plus (https://en.m.wikipedia.org/wiki/JTBC) channels (2018)
KakaoTV (https://en.m.wikipedia.org/wiki/KakaoTV) (2017–present)
Melon (https://en.m.wikipedia.org/wiki/Melon\_(online\_music\_service)) (2019–present)
KakaoTalk (https://en.m.wikipedia.org/wiki/KakaoTalk) (2020–present) |
|  |  |

Shou Melon musiqiy platformasidagi raqamli ma'lumotlardan, shuningdek, onlayn ovoz berish va hakamlar baholashidan foydalanadi - yil davomida ajoyib natijalarga erishgan san'atkorlarga mukofotlar beradi.

Mukofotlar shousi 2019 yilgi nashrdan boshlab logotip rebrendingidan o'tkazildi.  2020 Melon Music Awards 2-5 dekabr kunlari "MMA haftaligi" deb nomlangan 4 kun davomida boʻlib oʻtdi va davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli hukumat tomonidan kiritilgan cheklovlar tufayli onlayn translyatsiya qilindi.
**Paragneys** — Yer poʻstida hosil boʻlgan metamorfik togʻ jinsi. Choʻkindi togʻ jinslari (qumtosh va gilli slanetslar) ning Yer poʻsti chuqur zonalarida metamorfizmning amfibolit fatsiyasida kayta kristallanishi natijasida hosil boʻladi. Tarkibi boshqa harakterli minerallar (andaluzit, sillimanit, disten, kordiyerit, turmalin va boshqalar) qoʻshilgan kvars va dala shpatlaridan iborat; qoʻshilgan minerallarga qarab P.ning xillari farq qilinadi. P.da giltuproq bir oz koʻp boʻladi. P. dastlabki materialiga qarab magmatik jinslarning oʻzgarishidan hosil boʻlgan ortogneyslashan farq qiladi (yana qarang Gneys).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Melpomene** — Donetsk viloyat musiqa va drama teatrining pedimentidagi figura

Melpomene — Donetskdagi eng katta pediment figurasi. Balandligi 3,5 metr (balandligi teatrning butun meʼmoriy ansamblining nisbati asosida hisoblab chiqilgan), vazni esa bir tonnaga yaqin. Muallif — haykaltarosh Yuriy Ivanovich Baldin. 2005-yil 14-martda quyma bronzadan oʻrnatilgan.  

1958- yilda qurilgan teatrning arxitektura loyihasida pediment figurasi rejalashtirilgan edi. Teatr 1961-yilda pedimentsiz, lekin uning uchun maxsus  poydevor bilan qurilgan.

Ushbu davrda KPSS Markaziy Qoʻmitasi va SSSR Vazirlar Sovetining 1955-yildagi "Dizayn va qurilishdagi ortiqcha narsalarni bartaraf etish toʻgʻrisida"gi qarori munosabati bilan butun mamlakat boʻylab qurilish loyihalaridan dekorativ elementlar olib tashlandi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Sovet me'morchiligi soddaligi, shakllarning jiddiyligi va echimlarning samaradorligi bilan ajralib turishi kerak | "|

 Melpomen
2000-yillarda teatrni rekonstruksiya qilish paytida pedimentga haykal oʻrnatishga qaror qilindi. Dizayn hujjatlarida qaysi raqamni oʻrnatish rejalashtirilganligi haqida maʼlumot yoʻqligi sababli, yangi rasm tanlangan. Ular qadimgi yunon mifologiyasida Melpomene fojiasining ilhomlantiruvchisi hisoblangan.

Muse Melpomene klassik qiyofasi uzum yoki pechak barglari gulchambarida, teatr libosida, bir qoʻlida fojiali teatr niqobi, ikkinchi qoʻlida tayoq yoki qilich bilan tasvirlangan. Ammo Donetsk drama teatrining Melpomene obrazida anʼanaviy atributlarning hech biri mavjud emas. U qoʻlida palma novdasi ushlagan holda tasvirlangan.

Havolalar
---------

* „Муза для драмтеатра". 30-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2011-yil.



* „проектирование театров". 30-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2007-yil.



* „На Донецком драмтеатре установили статую Мельпомены". 28-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2007-yil.



* „А.Лукьянченко подкинул идею драмтеатру". 28-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2007-yil.



* „Донецк: Мэр Лукьянченко заполнил пустое место в драмтеатре". 30-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-may 2007-yil.



* „У Донецка появилась своя Мельпомена". 30-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2008-yil.
**Mesapatamiyada din**

Din. Mamlakatda dehqonchilik xo‘jaligi rivoj topib, katta sun’iy sug‘orish tarmoqlariga ehtiyoj paydo bo‘lgach, dastlabki yirik sug‘orish inshootlari qurishga jazm etildi. Odamlar suvning ekinzorlarga hayot beruvchi va kishilarga rohat baxsh etuvchi sharofatli kuch ekanligini anglay boshladilar. Shu tariqa xayrli va muruvvatli suv xudosi, odamlarga turli kasb-hunar, san’at va bilim o‘rgatgan donishmandlik xudosi-Ea to‘g‘risidagi tasavvur yuzaga kеldi.[ Qadimgi shumeriylar] suvni eng birinchi ilohiy kuch dеb bilganlar va ular tasavvurida hayot, avvalo, suvdan boshlangan.
Tabiat ishlab chiqaruvchi kuchlarining qadimiy xudosi Tammuz suv xudosi hisoblanib, "haqiqiy suv osti o‘g‘li" dеb atalgan. Shuningdеk, xudo Eaning o‘g‘li va timsoli Tammuzga e’tiqod ulug‘ suv xudosiga e’tiqod qilish bilan tеng hisoblangan. Suv girdobi xudosi Ea baliq dumli yoki gardani baliqnikiga o‘xshash holda tasvirlangan bo‘lsa, momaqaldiroq va Bobilning oliy xudosi Marduk esa, afsonaviy ajdar, yarim ilon, yarim yirtqich qush qiyofasida tasvirlangan.
Qadimgi shumeriylar osmon tangrisi Anuni bosh xudo dеb hisoblab, ular tasavvuricha, "xudolar podshosi va otasi" Anu osmonning eng yuqorisi-uchinchi qavatida makon topgan va o‘sha yerdagi taxtidan turib, butun olamni boshqargan.
Butun dunyoni bosgan to‘fondan dahshatga tushgan barcha xudolar eng qudratli xudo-Anu oldiga yordam so‘rab kеladi. Qolgan xudolar orasida oy xudosi Sin va uning o‘g‘li quyosh xudosi Utu (Bobil xudosi Shamash) muhim o‘rin tutgan. Utu-Shamash ayni vaqtda quyoshni kuydiruvchi, bеhad issiqlikning hamda uning rohatbaxsh nurlarini o‘zida mujassam etgan. Tabiat, hayot va tug‘ilish ma’budasi Ishtar ham xudolar safidan o‘rin olgan.[Ishtar], "osmon va yerning porloq mash’ali"-Zuhro yulduzi sifatida tasavvur etilgan. [Quyosh], oy va yulduzlarni ilohiylashtirish (yulduzlarga e’tiqod qilish) natijasida murakkab astrologik tizimlar, ya’ni biron-bir sayyora va yulduzning osmondagi vaziyatiga qarab, bo‘lajak ishlarni oldindan aytib berish tizimi paydo bo‘lgan. Shumer va Bobil kohinlari o‘z ibodatxonalarining baland minoralaridan turib quyosh, oy va yulduzlar harakatini kuzatganlar.
**Vsevolod Ivanovich Romanovskiy** (1879.4.12, Olmaota — 1954.6.10, Toshkent) — matematik olim, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1943), Peterburg universitetini tugatgan (1906). Varshava universiteti professor (1911 — 15), RostovDon universiteti professor (1915—18), 1918-yildan umrining oxirigacha Urta Osiyo universitetida professor.

Romanovskiy Toshkent mat. maktabi asoschisi. U ehtimollar nazariyasi va matematik statistikata katta hissa qoʻshgan. Markov zanjirlarini chuqur oʻrganib, umumlashtirgan, bu sohada matritsalar usullarini yaratgan; markaziy limit teoremani koʻp oʻlchovli holga oʻtkazgan. Matematik statistika sohasida R. bosh toʻplam empirik harakteristikalari taqsimot funksiyalariga doir ishlari bilan mashqur. R. oʻz ishlarida statistik nazorat, statistika usullarini xalq xoʻjaligida qoʻllashga alohida eʼtibor bergan. Oʻzbekistonda oliy mat. taʼlimini yoʻlga qoʻyish va rivojlantirishda, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Matematika institutini tashkil etishda (1943) R.ning xizmatlari katta. T. A. Sarimsoqov. S. H. Sirojiddinov va boshqa uning shogirdlari.

Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Matematika institutiga uning nomi berilgan (1954).

Manbalar
--------

1. ↑  "Romanovskiy Vsevolod Ivanovich" *OʻzME*. R-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Izbr. Trudi, t. 12, T. 19591964; Matematicheskaya statistika, t. 1—2, T. 19611963; Matematik statistikaning tajribada qoʻllanishi, T. 1950.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |