recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Obuxovka (Ukraina Obuxovka, 1938-yil 20-oktyabrda Obuxivka va Sugakovka qishloqlaridan tuzilgan, Kirovskoe shahar tipidagi aholi punkti sifatida, Ukrainaning Kirovske shahrida, Kirov posyolka kengashining markazi), 2016 yil 19 mayda nomi oʻzgartirilgandan keyin shahar tipidagi aholi punkti, Obuxov posyolka kengashi, Dnepro tumani, Dnepropetrovsk viloyati, Ukraina.

Bu Obuxovskiy qishloq kengashining maʼmuriy markazi boʻlib, unga qoʻshimcha ravishda Goryanovskoye qishlogʻi kiradi.

Geografik joylashuv
-------------------

Obuxovka shahar tipidagi aholi punkti Dnepr daryosining chap qirgʻogʻida, Orel daryosining quyilishida, Orel daryosining yuqori oqimida 2 km masofada, Partizanskoe qishlogʻi, Dnepr daryosining quyi oqimida joylashgan. 2 km va qarama-qarshi qirgʻogʻida Dnepr shahri joylashgan. Obuxovskiy oʻrmoni va Dnepr daryosi oʻrtasida sobiq Sugakovka qishlogʻi (ukr. Sugakivka) shu nomdagi iskala joylashgan boʻlib, hozir Obuxovkaning bir qismidir.

Transport
---------

Nijnedneprovsk temir yoʻl stantsiyasi (Dnepr-Sinelnikovo liniyasi) qishloqdan 20 km uzoqlikda joylashgan  .

Sovet davrida Dneprning chap qirgʻogʻida daryo iskala bor edi , lekin 1990-yillarda yuk tashish intensivligi sezilarli darajada kamaydi. 2018 yil avgustigacha yozda daryo portidan Orelskiy oʻrmoniga qayiq yoʻl oldi.

Eslatmalar
----------

1. 1 2  Kirovskoe // Bolshaya Sovetskaya Ensiklopediya. / pod red. A. M. Proxorova. 3-e izd. tom 12. M. „Sovetskaya ensiklopediya", 1973. str.190
**Isojoki** (shvedcha: *Storå* ; yoqilgan. „Katta daryo") Finlandiyadagi munitsipalitetdir. Janubiy Ostrobotniya mintaqasining bir qismidir. Pori shahri Isojokidan 83 kilometr (52 mi) janubda joylashgan. Isojoki aholisi 1,845 kishini (28-Fevral 2023-yil) va munitsipalitet maydoni 642,38 km2ni (248,02 kv milya) tashkil qiladi. Shundan 5,05 km2 (1,95 kv milya) ichki suv maydoni.(1-January 2018-yil). Aholi zichligi - har bir kvadrat kilometrga 2.87 (7.4 kishi/kv milya) kishini tashkil qiladi. Munitsipalitetning tili fintilidir va qoʻshni munitsipalitetlari Honkajoki, Karijoki, Kauhajoki, Kristinestad, Merikarvia va Siikainen.

Hudud unchalik yuqorida joylashmagan boʻlsada, Finlandiya janubidagi eng baland tepaliklardan biri bu erda (Lauhanvuori) joylashgan. Bu hududdan koʻplab finlar AQShning Minnesota shtatiga, shuningdek, Michiganga koʻchib ketishgan.

Sanoat: yogʻoch, kartoshka, mashinasozlik.

Turizm: Lauxanvuori milliy bog'i (mehmonxona, tomosha minorasi, katta tutunli sauna, muzlik davridan qolgan koʻplab yodgorliklarga ega tarixiy tabiat)

Tabiat: asosan oʻrmon, botqoqlik va qishloq xoʻjaligi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Finlandiya haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Ostrobotniya munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Alajärvi
* Alavus
* Evijärvi
* Ilmajoki
* Isojoki
* Isokyrö
* Karijoki
* Kauhajoki
* Kauhava
* Kuortane
* Kurikka
* Lappajärvi
* Lapua
* Seinäjoki
* Soini
* Teuva
* Vimpeli
* Ähtäri
 | 
Coat of arms of South Ostrobothnia |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Alahärmä
* Jalasjärvi
* Jurva
* Kortesjärvi
* Lehtimäki
* Nurmo
* Peräseinäjoki
* Seinäjoen maalaiskunta
* Töysä
* Ylihärmä
* Ylistaro
 |
|  |
| 
* **Janubiy Ostrobotniya**
* **Finlandiya**
 |

 |
**Braun Vladimir Fyodorovich** (1947.16.4, Perm viloyati Solikamsk shahri) — opera xonandasi (dramatik bariton). Oʻzbekiston xalq artisti (1986). Odessa konservatoriyasini tugatgach (1977), Novosibirsk opera va balet teatri, 1979—91 yillarda A. Navoiy nomidagi opera va balet teatri yakkaxoni. Rigoletto, Amonasro, Yago (J. Verdi, "Rigoletto", "Aida", "Otello"), Eskamilo (J. Bize, "Karmen"), Tomskiy (P. Chaykovskiy, "Qargʻa motkasi"), Igor (A. Borodin, "Knyaz Igor") Lefort (A. Petrov, "Pyotr I"), Ruprext (S. Prokofyev, "Olovli farishta") partiyalarini ijro etgan. Ovozi yoqimli tembr va toʻliq diapazonga ega. B. obrazlarni vokal ijrosi va sahna vositalari mushtarakligida ochishga intiladi. Konsert repertuaridan romans, qoʻshiqlar ham oʻrin olgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bayroqning oʻrtasida joylashgan qizil yulduz kommunizmni anglatadi.**Yugoslaviya** — Janubiy Yevropadagi davlat (2003-yilgacha mavjud bulgan). Serblar, xarvatlar, slovenlar qiroligi negizida 1929-yil tashkil topgan. Serbiya, Xorvatiya, Sloveniya, Bosniya va Hersegovina, Makedoniya, Chernogoriya uning ichida bulgan. 1929-yil yanvar Yugoslaviya diktaturalarining kasbiy monarxiyasi qaror topgan. 1941-yil martda Yugoslaviya hukumati fashist davlatlari tashkiloti Berlin pakti (1940-yil 7-sentyabr) ga qoʻshildi. Bu Yugoslaviyada keng norozilik harakatiga sabab boʻldi; 27-mart fashistik hukumat agʻdarildi. 1941-yil 6 aprel Yugoslaviya fashist Germaniyasi zulm kirdi va mamlakat hududi Germaniya ishgʻol va zonalariga boshlandi. Xalq ozodlik kurash avj oldi. Mamlakatning shim.sharqiy qismi 1944-yil ozod etildi. 1945-yil 15-mayda soveti qoʻshinlari hamda Yugoslavia armysi birgalikda Yugoslavyani fashistlardan ozod qilish ittifoqi nihoyasiga yetkazdi. 1945-yil 29-noyabr Yugoslaviya Federativ Xalq Respublikasi (UFHR) elon hukumati. 1946-yil 31-yanvar SFHR konstitutsiyasi tashdilandi. 1963-yilda qabul qilingan konstitutsiya boʻyicha mamlakat Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasi (USFR) deb nomlandi. Yugoslaviya Kommunistlar Tepasida Yugoslaviya Ittifoqi turdi. Yugoslaviyada oʻzi boshqarishiga sotsializm asosida Yugoslaviya modelini kurish jarayoni qoʻyildi. 1980-yilardan mamlakat ogʻir iqtisodiy va siyosatga duch keldi. 1991-yil USFR parchalanib ketdi. Slovenya, Xorvatiya, Bosniya va Gersegovina, Makedoniya federatsiya tarkibdan chiqib ketdi va mustaqil davlatlarga aylandi. 1992-yil Serbiya bilan Chernogoriya Yugoslaviya Ittifoq Respublikasini tuzdilar. 2003-yil 4-fevraldan bu davlat Serbiya va Chernogoriya deb atala boshlandi.  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX4936572
* BnF: cb12526183z (maʼlumot)
* GND: 4028966-7
* HDS: 003360
* ISNI: 0000 0001 2259 4100
* NARA: 10035836
* NKC: ge129499
* SUDOC: 026405733
* VIAF: 129724016
* en:WorldCat Identities: viaf-129724016

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  Map Universal, History, Facts, Breakup and Map of Yugoslavia Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-01-02).
**Manija Baxtariy** (fors. منیژه باختری) — afgʻon diplomati, yozuvchi va jurnalisti. U hozirda Afgʻonistonning Avstriyadagi elchisi boʻlib ishlaydi U Afgʻonistonning shimoliy mamlakatlaridagi (Norvegiya, Shvetsiya, Daniya, Islandiya va Finlandiya) sobiq elchisi boʻlgan. Baxtariy avval Afgʻoniston Tashqi ishlar vazirligi departamenti rahbari va Kobul universitetida yarim kunlik oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Hayoti va taʼlimi
-----------------

Baxtariy afgʻon shoiri Vosef Baxtariyning qizi. Baxtari Kobul universitetida jurnalistika boʻyicha bakalavr va fors tili va adabiyoti magistri darajasiga ega. 2002-yilda Kobul universitetining jurnalistika fakulteti oʻqituvchisi sifatida akkreditatsiyadan oʻtgan.

Faoliyati
---------

Diplomatik lavozimlarini egallashdan avval Baxtariy Afgʻoniston boʻyicha hamkorlik markazi (AOA) nohukumat tashkilotida ishlagan. U ikkita jurnalistik kitobning muallifi: *Qiziqarli yangiliklar olami* *va jurnalistikada etika va huquq*, hozirda Kobul universitetining jurnalistika fakultetida darslik sifatida foydalanilmoqda. U Afgʻonistondagi satirik janrning zamonaviy tarixiga oid "*Angabin Neshkhand va Sharang Noshkhand* "kitobining muallifi. U afgʻon ayollari qiyinchiliklariga bagʻishlangan "*Uch farishta* "nomli hikoyalar toʻplamini nashr etdi. U *Parnian Magazine* (har chorakda bir marta chiqadigan madaniyat va adabiyot) jurnalining bosh muharriri edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Baxtariy afgʻon tadbirkori va sport direktori Noser Xotakiga turmushga chiqqan. Ularning toʻrt farzandi bor: Mariam Hotaki, Mustafa Hotaki, Nosheen Hotaki va Parnian Hotaki.

Manbalar
--------

1. ↑  „Biography". 1-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyul 2022-yil.
2. ↑  Adamec, Ludwig W.*. Historical Dictionary of Afghanistan*. Scarecrow Press, 2012 — 74– bet. ISBN 9780810878150. 14-may 2014-yilda qaraldi.
Anttola qishloq va sobiq munitsipalitetdir Finlandiya Janubning zamonaviy mintaqasida joylashgan Savoniya. Mikkelin maalaiskunta bilan birgalikda 2001-yilda Mikkeli shahri bilan birlashtirildi.

Geografiya
----------

Qishloq Anttola o'rtasida joylashgan Paljavesi va Luonteri, Saymaaning bir qismi.

### Qishloqlar

|  |
| --- |
| * Anttola (Anttolankylä)
* Hauhala
* Huttula
* Kääriälä
* Kahkola
* Maljala
* Montola
* Nurhola
* Piskola
* Pitkalahti
* Pulkkila
* Ruokola
* Siiskola
* Ylivesi
 |

Tarix
-----

Anttola nomi Savoniyalik familiya Anttonen, birinchi bo'lib 1541-yilda ushbu hududda tasdiqlangan. Bu bir qismi edi Pitk Roksaxlahti to'rtinchisi Pellosniemi asl nusxadan keyin cherkov Savilahti (keyinchalik Mikkeli) cherkov 16-asrning boshlarida bo'lingan.

 Mikkelining kengayishi.
1608- yilda Anttola rus ayiqiga berildi Menshik Baranoff, kim uchun joy tashkil qildi (shved: s.D. steri) hududda. Menshik 1625-yilda vafot etdi, shundan keyin uning mulki keyinchalik o'g'li Klaus Yoxan Baranoff tomonidan meros bo'lib o'tdi Lund jangi 1676-yilda. Anttola manor birinchi zikr etilgan 1639.

17-asrdan boshlab anttolada cherkov markazidan uzoqligi sababli Anttolada cherkov yoki cherkov qurish bo'yicha bir nechta takliflar mavjud edi. Anttola oxir-oqibat 1867-yilda cherkov jamoasiga aylandi, shuningdek hududlarni egallab oldi Juva, Ristiina va Puumala. Juvaning eski yog'och cherkovi 1870-yilda Anttolaga ko'chirilgan.

Anttola 1872-yilda alohida cherkovga va 1875-yilda munitsipalitetga aylandi. O'sha paytda uning aholisi 2112 edi. Uning cho'qqisida Anttolaning 3000 dan ortiq aholisi bor edi. 20-asrning oxiriga kelib, u 2000 yoshgacha kamaydi. Moliyaviy qiyinchiliklarga yo'l qo'ymaslik uchun Anttola shaharga qo'shildi Mikkeli bilan birga 2001-yilda Mikkelin maalaiskunta.

Cherkov
-------

Antila cherkovi 1729-yilda juvada qurilgan. Juva cherkovi cherkovni 1780-yilda Anttolaga sovg'a qildi, chunki 1863-yilda Java uchun qurilgan yangi tosh cherkov bor edi. Minbar va qurbongoh devorining xochga mixlanishi Juviyaning 1660-yillardagi eski cherkovining qoldiqlari.dastlab qurbongoh devorida Mikkeli cherkovi tomonidan sovg'a qilingan qurbongoh bor edi, unda Masihning xochi yonida Magdalalik Maryam tasvirlangan. Qurbongohni endi jamoat zalida ko'rish mumkin.

Xizmatlar
---------

### Maktab

Anttolada 1-6 (ala-aste) va 7-9 (yl.) sinflar uchun Birlashgan maktab mavjud. Hozirgi ob'ekt 2020-yilda qurilgan.

### Sayohat

Anttolanhovi mehmonxonasi (hozir Saimaanranta kurorti deb ataladi) paljavesi qirg'og'ida Anttola manor yaqinida joylashgan.

1. ↑  „Pitäjä - oma kunta - Mikkelin taajama - Anttola" (fi). *anttola.fi*. Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „Anttolan kirkko - Mikkelin tuomiokirkkoseurakunta" (fi). *mikkelintuomiokirkkoseurakunta.fi*. Qaraldi: 30-dekabr 2022-yil.
**Babol**  (sobiq *Rudhaneye-Babol* ; forscha: بابلرود — Eron shimolidagi suvga toʻyingan daryo, Mozandaron viloyati hududidan oqib oʻtadi. Elburs togʻlarining Savadkuh shahristonidagi manbadan boshlanib, Babol va Babolser shahristonlari hududidan oqib oʻtadi. Babolser shahrida Kaspiy dengiziga quyiladi . Daryoning uzunligi 78 km.

Suv omborlari
-------------

Alburs toʻgʻoni
Daryoning manbai va etagi oʻrtasidagi sezilarli farq tufayli daryo va irmoqlarida koʻplab toʻgʻonlar barpo qilingan. Ulardan biri dahiston Lofur oʻrmonlarida joylashgan Alburs toʻgʻoni boʻlib, u Erondagi eng yirik tuproqli toʻgʻon hisoblanadi. Toʻgʻon uzunligi 838 m, balandligi 78 m. Suv ombori sigʻimi 150 mln m³.

Toʻgʻonni qurish boʻyicha dastlabki tayyorgarlik ishlari Pahlaviy davridayoq boshlangan, ammo bu ishlar Islom inqilobi bilan toʻxtab qolgan. Va nihoyat, 1996-yilda (Eron taqvimi boʻyicha 1374-yil) Rafsanjoniy hukumati toʻgʻonni qurishga qaror qildi, lekin toʻgʻon joyini yuqoriga koʻchirdi. Toʻgʻon 2001-yilda ishga tushirilgan (E. taqvimi b.1379-y).

Shiyade tuproq toʻgʻoni
 Shiyade suv ombori
Babol  shahridan 31–32 km janubda, Babolrud daryosining irmoqlari boʻlgan Bazrud va Chalim daryolari boʻyida joylashgan. Tuproq va loy aralashmasidan qurilgan. Uzunligi 450 m, balandligi 33 m boʻlgan toʻgʻon 2001-yilda foydalanishga topshirilgan. Maydoni 480 ming m² boʻlgan suv omborida 5 million m³ suv toʻplanadi. Unda koʻpi bilan 8 million m³ suv toʻplash mumkin. Suv ombori 2 ming gektar sholi maydonlarini yil davomida bir xil sugʻorish imkonini beradi

Sombolrud tuproq toʻgʻoni
Sombolrud toʻgʻoni Shirgoh shahridan 10 km gʻarbda Savadkuh shahristonidan oʻtuvchi Sombolrud daryosi boʻyida joylashgan (forscha: سنبل رود , Bobolrudning irmogʻi). Tuproq va loy aralashmasidan qurilgan. Toʻgʻon uzunligi 889 m, balandligi 122,5 m . 2000-yilda foydalanishga topshirilgan. Suv havzasi sigʻimi 250 ming m². Unda 2 100 000 m³ suv toʻplangan. Bu 1100 gektar qishloq xoʻjaligi maydonini yil davomida bir xil sugʻorishni taʼminlaydi  .

Manbalar
--------

1. ↑  Iran. Masshtab 1:2 500 000. Karta GUGK, 1986
2. ↑  „Опасность наводнений от Бабольруд" (fa) (deadlink). 19-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2017-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-11-19).
3. ↑  „Озера и дамбы в остане Мазендеран" (fa) (deadlink). 29-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-09-29).
4. ↑  „Дамба Шияде заполнена до краёв" (fa) (deadlink). 23-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-06-23).
5. ↑  „Земляная дамба Шияде" (fa) (deadlink). 19-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
6. ↑  „Дамба Сомбольруд" (deadlink). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2017-yil.
7. ↑  Damba Sombolrud Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-11-30).(fors.)
**Lev Tolstoy** haykali Moskvada Lev Tolstoy davlat muzeyi hovlisida oʻrnatildi (Prechistenka koʻchasi, 11). Granit haykal 1913-yilda haykaltarosh S.D. Merkurov tomonidan yaratilgan. U 1972-yildan beri hozirgi joyida turibdi.

Tarixi
------

 S.D.Merkurov Lev Tolstoy haykali ustidagi ishlarni yakunlamoqda. 1913-yil
Haykal Sovet hokimiyati yillarida esga olindi va 1928-yilda Leninning monumental targʻibot rejasining bir qismi sifatida Qizlar maydonida yodgorlik oʻrnatildi. 1972-yilda u haykaltarosh A. tomonidan yanada monumental yodgorlik bilan almashtirildi. M. Portyanko va S. D. Merkurovning haykalii hozirgi joyiga — L. N. Tolstoy muzeyiga koʻchirildi.

1910-yil noyabr oyida haykaltarosh S. D. Merkurov Lev Tolstoyning yuzidan oʻlim niqobini olib tashladi. Shundan soʻng u yozuvchi haykalini yaratishga kirishdi, unga moskvalik filantrop N. A. Shaxov buyurtma berdi. 1913-yilda Finlandiya granitidan oʻyilgan haykal tayyor edi. Asl gʻoyaga koʻra, yodgorlik A. L. Shanyavskiy xususiy universiteti binosi qarshisidagi Miusskaya maydonida oʻrnatilishi kerak edi. Biroq, „Rossiya xalqlari ittifoqi" Qora yuz tashkiloti, qurilayotgan Aleksandr Nevskiy sobori koʻz oʻngida turishi kerak boʻlganligi sababli, haydalgan yozuvchi haykalini portlatib yuborish bilan tahdid qildi. Natijada Moskva shahar dumasi yodgorlikni oʻrnatishni maʼqullamadi va haykal Merkurov ustaxonasida qoldi.

Bu ikkisidan tashqari Moskvada L. N. Tolstoyning uchinchi yodgorligi bor — Povarskayadagi „Rostovlar uyi" deb ataladigan bino oldida.

Tavsifi
-------

Yodgorlik oʻz shakllarida ancha umumlashtirilgan boʻlib, bu Merkurovning inqilobdan oldingi asarlari uchun xosdir. Yozuvchining siymosi qizil qoʻpol donali granit parchasidan oʻsib chiqqanga oʻxshaydi. Boshi biroz egilgan. Yozuvchi keng bluzka kiygan, qoʻllari kamariga qisilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Кожевников Р. Ф. „Памятники Л. Н. Толстому",*. Скульптурные памятники Москвы*. М.: Московский рабочий, 1983.
2. ↑  Соболевский Н. Д.*. Скульптурные памятники и монументы в Москве*. М.: Московский рабочий, 1947 — 48 bet.
**Filadelfiya** — Pennsilvaniya shtatidagi eng katta shahar. Aholi soni boʻyicha AQShdagi beshinchi eng katta shahardir. Aholisi 1,5 mln. kishi (2002). Dengiz porti. Transport yoʻllarining muhim chorrahasi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. AQSHning eng muhim sanoat, savdomoliya va madaniyat markazlaridan. Sanoati koʻp tarmoqli. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlikning turli sohalari: sanoat jihozlari ishlab chiqarish, aviatsiya, raketa-kosmik, harbiy, kemasozlik, avtomobilsozlik, elektrotexnika, radioelektronika sanoatlari, nazoratoʻlchov priborlari, temir yoʻl vagonlari va lokomotivlar ishlab chiqarish Shuningdek, kimyo (jumladan, kimyofarmatsevtika, lokboʻyoq, neft kimyosi mahsulotlari ishlab chiqarish), neftni qayta ishlash, oziq-ovqat, tikuvchilik, poligrafiya sanoatlari rivojlangan. Sellyulozaqogʻoz, oynashisha, toʻqimachilik, mebel sanoati korxonalari mavjud. Metropoliten qurilgan. Teatrlar, muzeylar, nafis sanʼat akademiyasi bor. Shaharga 1682 yilda asos solingan. F.da 1776-yilda AQSH mustaqilligi eʼlon qilingan. 1790—1800-yillarda mamlakat poytaxti. Turizm rivojlangan. Harbiydengiz bazasi. 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gomel viloyati** – Belarus tarkibidagi viloyat. 1938 yil 15 yanvarda tashkil etilgan. Respublikaning janubi-sharqida. Maydon 40,4 ming km2. Aholisi 1674 ming kishi, asosan belaruslar; shuningdek, rus, ukrain, yahudiy, polyak va boshqalar ham yashaydi. 21 tumanga boʻlingan; 17 shahar, 17 shaharcha bor. Markazi – Gomel shahri.

Yer yuzasi tekislik. Gʻarbida Pripyat Polesyesi (120–140 m), sharqida Dneprboʻyi pasttekisligi (100– 130 m) bor. Foydali kazilmalari: neft, toshtuz va kaliy tuzi, torf, boʻr, gil, qum. Iklimi moʻʼtadil kontinental. Yanv.ning oʻrtacha tempaturasi – 7°, –5,5°, iyulniki 18,5°–19°. Yiliga 550–650 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 190–200 kun. Daryolari: Dnepr va uning irmoqlari (Berezina, Pripyat, Soj). Eng yirik koʻli – Chervonoye. Tuprok,lari kuchsiz podzollashgan qumli va torf-botqoqli, sharqida qumoq va qumloq tuproq. Hududining 41% ga yaqini oʻrmon, 12% botqoqlik, oʻtloq koʻp.

Viloyatda yirik energetika bazasi (torf, gaz, neft) tashkil etilgan. Gomelda qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, stanoksozlik, torf mashinasozligi, dvigatellar, podshipniklar, oʻlchov priborlari, elektrotexnika va boshqalar zavodlar, Mozirda melioratsiya mashinalari zavodi, "Mozirkabel", metall quyish-mexanika zavodlari, Rechitsa metall buyumlar zavodi bor. Viloyatda kimyo sanoati barpo etilgan. Oʻrmon, yogʻochsozlik va qogʻoz sanoatlari rivojlangan. Mebel fabrikalari (Mozir, Yelsk, Jlobin, Kalinkovichi, Rogachyov, Vasilevichi), yogʻoch-sozlik kombinatlari (Gomel, Mozir), faner-mebel (Rechitsa), faner-gugurt (Gomel), sellyuloza-qogʻoz (Dobrush) va sellyuloza-karton (Svetlogorsk) kombinatlari, Gomel yaqinida (Kostyukovka) mamlakatda yirik oyna zdi bor. Yengil sanoat asosan mahalliy xom ashyoda ishlaydi. Donli ekinlar, texnika ekinlari ekiladi, bogʻ va mevazorlar bor. Chorvachilik sut, goʻsht yetishtirishga ixtisoslashgan. Qoramol, choʻchqa, qoʻy va echki boqiladi. Temir yoʻl asosiy transport turi. Avtomobil yoʻllari muhim hisoblanadi. Dnepr, Pripyat, Soj, Berezina daryolarida kema qatnaydi. Drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, 6 muzey bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xitoyda turizm** Xitoy iqtisodiyotining muhim qismiga aylanib borayotgan rivojlanayotgan sanoatdir. So'nggi bir necha o'n yilliklar davomida islohot va ochiqlik boshlanganidan beri turizm tezligi oshdi. Yangi boy o'rta sinfning paydo bo'lishi va Xitoy hukumati tomonidan harakatlanishga qo'yilgan cheklovlarning yumshatilishi ham ushbu sayohat bumini kuchaytirmoqda. Xitoy dunyodagi eng yirik sayyohlik bozorlaridan biriga aylandi**. Euromonitor International** ma'lumotlariga ko'ra , yaqin atrofdagi Osiyo mamlakatlaridagi iqtisodiy o'sish va yuqori daromadlar Xitoyga 2030-yilga borib dunyoning birinchi raqamli sayyohlik yo'nalishi bo'lishiga yordam beradi.

Xitoy 2022-yilda sayohat va turizmning YaIMga qo‘shgan hissasi bo‘yicha dunyoda ikkinchi (814,1 milliard dollar), sayohat va turizmning bandlikka qo‘shgan hissasi bo‘yicha dunyoda birinchi o‘rinni egalladi (2014-yilda 66 million 86 ming ish o‘rni). Toʻgʻridan-toʻgʻri, bilvosita va qoʻzgʻatilgan taʼsirga asoslangan turizm 2013-yilda Xitoy yalpi ichki mahsulotining 9,3 foizini tashkil etdi. 2017- yilda Xitoyning Sayohat va turizm sektorining umumiy hissasi uning YaIMning 11 foizini tashkil etdi. 2018-yilda ichki turizm sektori mamlakat yalpi ichki mahsulotiga 1,47 trillion AQSH dollari atrofida hissa qoʻshgan. 

2012-yildan beri Xitoydan kelgan sayyohlar xalqaro sayyohlik bo‘yicha dunyoda eng ko‘p mablag‘ sarflab, dunyo bo‘ylab sayohat qilishda yetakchilik qilmoqda. 2016-yilda dunyo xalqaro turizm xarajatlarining 21 foizi yoki 261 milliard dollar bu davlat hissasiga to‘g‘ri kelgan. (E'tibor bering, statistika Gonggong va Makao, shuningdek Tayvanning maxsus ma'muriy hududlariga qilingan sayohatlarni o'z ichiga oladi; 2017-yilda bular "chet elga" deb ataladigan sayohatlarning 69,5 millionini tashkil etdi.) 2018-yil holatiga ko'ra, Buyuk Britaniya xabarlariga ko'ra, xitoyliklarning atigi 7 foizi pasportga ega edi, shuning uchun "keyingi o'sish potentsiali hayratlanarli". 

Xitoydagi turistik resurslarni uchta asosiy guruhga bo'lish mumkin: tabiiy joylar, tarixiy va madaniy joylar va xalq urf-odatlari. Xitoyda 55 ta Jahon merosi ob'ektlari mavjud bo'lib, u 58 taga ega Italiyadan keyin dunyoda ikkinchi o'rinda turadi.

Manba
-----
**Gomeldagi Komsomolchilar yodgorligi** — Belarusiyaning Gomel viloyati Gomel shahridagi yodgorlik.

Tarixi va tavsifi
-----------------

Komsomolchilari yodgorligi bir necha nomga ega: halok boʻlgan komsomolchilar yodgorligi, yer osti komsomol aʼzolari yodgorligi, komsomol qahramonlari monumenti (yodgorligi).

Komsomolchilarga yodgorlik Karpovich va Jarkovskiy koʻchalari chorrahasidagi xiyobonda 1964-yilda komsomolchilar mablagʻi hisobidan oʻrnatilgan. Yodgorlik Ulugʻ Vatan urushi yillarida nemis bosqinchilariga qarshi kurashda halok boʻlgan komsomol qahramonlari, partizanlar va askarlarga bagʻishlangan. Dastlab, qizil granitdan yasalgan toʻgʻri burchakli pogʻonali poydevorga kulrang granitdan yasalgan sakkiz qirrali, 25 metrli obelisk oʻrnatildi. Yodgorlik atrofi bezakli maysazorlar bilan bezatilgan. Yodgorlik (poydevorda) ustida zarhal naqshlar bilan boʻrtma yozuv bitilgan: „Sening buyuk ishlaring oʻlmas. 1941-1945-yillarda Vatanimiz ozodligi va mustaqilligi uchun janglarda qurbon boʻlgan qahramonlarga". Loyiha mualliflari: arxitektor — Yu. Lisov, haykaltarosh V. Letun.

1975-yilda yodgorlikning old tomoniga qoʻlidagi vimpelni boshi uzra yoyib turgan komsomol qizning haykali oʻrnatildi. Ikki metrli haykal bronzadan ishlangan.

Gomel viloyat kasaba uyushmalari uyushmasi raisi Leonid Vasilyevich Barabanov — 2015-yilda jurnalistlar bilan boʻlib oʻtgan brifingda shunday dedi:

> 
> Viloyat va shahar ijroiya qoʻmitalari bilan birgalikda 11-sonli umumtaʼlim maktabdagi obeliskni qayta tiklashga qaror qilindi. Ushbu yodgorlik komsomol harakatining Ulugʻ Vatan urushidagi ishtiroki, yoshlar qarshiligining ahamiyati ramzidir. Yodgorlik restavratsiya va rekonstruksiyaga muhtoj. Barcha ishlar 9-mayga qadar yakunlanishi rejalashtirilgan.
> 
> 

2015-yil mart oyida yodgorlik va uning atrofidagi hududlar rekonstruksiya qilindi. Yodgorlikda zamonaviy yoritgich paydo boʻldi. Yangilangan komsomolchilar yodgorligi 2015-yil 8-mayda Buyuk Gʻalabaning 70-yilligiga ochildi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Gomel: Ensikl. sprav./Belorus. Sov. Ensikl.; Redkol.: I. P. Shamyakin (gl. red.) i dr. — Mn.: BelSE, 1991. — 527 s. 12 l. il.
2. ↑  „Сайт «Помните нас!». Информация о памятнике". 31-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2019-yil.
3. 1 2 3  „Газета «Гомельские ведомости». В Гомеле будет отреставрирован памятник комсомольцам-подпольщикам". 4-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2019-yil.
4. 1 2 3 4 5 6  „Гомельская областная универсальная библиотека имени В. И. Ленина. Монумент героям-комсомольцам". 4-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2019-yil.
5. ↑  „Всё о Второй мировой. Памятники и мемориалы". 4-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Гомель: Энцикл. справ./Белорус. Сов. Энцикл.; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1991. — 527 с. 12 л. ил.
***Lilium bulbiferum***, umumiy nomlari **apelsin nilufar,** **olov nilufar,** **Jimmy’s Bane** va **yoʻlbars nilufar**, Loladoshlarga tegishli, piyozchalari bilan koʻpayuvchi Yevropa nilufari.

Ushbu turning lotincha nomi *bulbiferum*, „koʻtaruvchi lampochkalar" degan maʼnoni bildiradi.

Tavsif
------

*Lilium bulbiferum* oʻrtacha balandligi 20–90 centimetr (7.9–35.4 in), maksimal 120 centimetr (47 in). Piyozchalari tuxumsimon, oq yirik va uchli tarozilarga ega va diametri taxminan 1.5 centimetr (0.59 in) ga yetishi mumkin. Poyasi tik, barglari nayzasimon, uzunligi 10 santimetrgacha. Ular germafrodit. Gullar uzunligi 4-6 santimetrga etishi mumkin va qizil-jigarrang nuqta bilan yorqin sariq-toʻq sariq rangga ega. Gullash davri maydan iyulgacha davom etadi.

Lilium bulbiferum

Tarqalishi va yashash joyi
--------------------------

*L. bulbiferum* Yevropaning katta qismida Ispaniyadan Finlandiya va Ukrainagacha keng tarqalgan. Togʻ oʻtloqlarida va togʻ yonbagʻirlarida oʻsadi. Ular issiq, quyoshli joylarda kalkerli tuproqlarni afzal koʻradilar, ammo kislotali tuproqlarda ham oʻsadi. Ularni dengiz sathidan 500–1,900 metr (1,600–6,200 ft)) balandlikda topish mumkin.

Madaniyatda
-----------

Apelsin liliyasi uzoq vaqtdan beri Shimoliy Irlandiyada Orange ordenining ramzi sifatida tan olingan.

Lilium bulbiferum

Toksiklik
---------

### Mushuklar

Mushuklar liliya zahriga juda sezgir va isteʼmol qilish koʻpincha oʻlimga olib keladi. Mushuklar tashrif buyuradigan uy xoʻjaliklari va bogʻlarga bu oʻsimlikni saqlash yoki quritilgan gullarni mushuk suykalishi mumkin boʻlgan joyga qoʻymaslik qatʼiyan tavsiya qilinadi. Shubhali holatlarda shoshilinch veterinar yordami koʻrdatilishi lozim. Faollashtirilgan koʻmir yoki induktsiyali qusish bilan tezkor davolash soʻrilgan toksin miqdorini kamaytirishi mumkin (bu vaqtga sezgir, shuning uchun baʼzi hollarda veterinariya shifokorlari buni uyda qilishni maslahat berishlari mumkin) va tomir ichiga koʻp miqdorda suyuqlik yuborish buyraklarga zarar yetish ehtimolini kamaytiradi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew". Retrieved 17 September 2016.
2. 1 2  Altervista Flora Italiana, Giglio rosso, Orange Lily, *Lilium bulbiferum* L. includes many photos plus European distribution map
3. ↑  Pignatti S. — Flora d’Italia — Edagricole — 1982 Vol.
4. ↑  *8pm.* „A kinder gentler image? Modernism, Tradition and the new Orange Order logo." (27-iyun 2007-yil). Qaraldi: 17-sentabr 2016-yil.
5. ↑  Frequently Asked Questions Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-08-16). No Lilies For Cats.
6. ↑  Fitzgerald, KT (2010). "Lily toxicity in the cat". *Top Companion Anim Med* **25** (4): 213–7. doi:10.1053/j.tcam.2010.09.006. PMID 21147474.
7. ↑  Tiger Lilly Pet Poison Helpline.
8. 1 2  Lily Poisoning in Cats.
**Moviy yoki qora koʻylak** — 2015-yilgi mediavirus hodisa. Shu yili fevral oyida ijtimoiy tarmoqlarda joylangan va keng muhokamalarga sabab boʻlgan. Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari koʻylakning koʻk-qora yoki oq va tillarangga ega ekanligi borasida kelisha olmagan. Bu hodisa insonning rang idrokidagi farqlarni ochib berdi va nevrologiya va koʻrish fanlari boʻyicha ilmiy tadqiqotlar mavzusiga aylandi.

Fenomen Facebook ijtimoiy tarmogʻida eʼlon qilingan libos suratida paydo boʻlgan. Koʻylak aslida qora va koʻk boʻlgan. Lekin rasmga olininayotganda yorugʻlikning taʼsiri tufayli koʻpchilik uni oq va tillarang deb oʻylagan. Bir hafta ichida ushbu koʻylak haqida oʻn milliondan tvitlar yozildi. Roman Originals doʻkoni koʻylak savdosi oʻsganligi haqida maʼlum qilib, koʻylakning oq va tillaranglardan iborat faqat bir marta sotuvga chiqarilgan versiyasini taqdim etgan. Yangi versiya sotuvidan tushgan foyda xayriya uchun yoʻnaltirilgan.

Kelib chiqishi
--------------

2015-yil fevral oyida, Shotlandiyaning Kolonsay shahrida yashovchi Grace va Keir Johnstonning toʻyiga bir hafta qolganda, kelinning onasi Cecilia Bleasdale Angliyaning Chester shimolidagi Cheshire Oaks dizaynerlik doʻkonida libosni suratga oldi. Bleasdale toʻyda libos kiyish niyatida edi va fotosuratni Gracega yubordi. Koʻylak koʻk rangda, uqasi esa qora rangga ega edi. Biroq, Grace onasiga fotosuratda kiyimni oq, uqalari esa tillarang sifatida koʻrganini aytdi.

Grace suratni Facebookda joylashtirgandan soʻng, uning baʼzi doʻstlari koʻylakni tillarang va oq, boshqalari esa qora va koʻk deyishgan. Bir hafta davomida munozara kichik orollar jamoasi boʻlgan Kolonsayda yaxshiroq ochib berildi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Benedictus, Leo*. „#Thedress: 'It's been quite stressful having to deal with it ... we had a falling-out'". *The Guardian* (22-dekabr 2015-yil). Qaraldi: 11-dekabr 2019-yil.
2. ↑  „The inside story of the 'white dress, blue dress' drama that divided a planet". *The Washington Post*. Qaraldi: 27-fevral 2015-yil.
3. ↑  „The Dress Is Blue And Black, Says The Girl Who Saw It in Person". *BuzzFeed*. 30-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2015-yil.
4. ↑  „Ellen DeGeneres Settles the Great Dress Debate Once and For All!". *Entertainment Tonight*. 30-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-mart 2016-yil.

Havolalar
---------

* „Original Tumblr post". 27-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-fevral 2016-yil.



* „We can confirm #TheDress is blue and black! We should know!". *Twitter*.  @romanoriginals. 4-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2020-yil.



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Населённые пункты, основанные в 1935 году
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: в текущем году
**Doradus** ( portugalcha: *Dourados* ) Braziliyaning Mato Grosso do Sul yerida joylashgan shahardir. Mato Grosso do Sul shtatining janubi-g'arbiy qismidagi mezorregionning ajralmas qismi. Doradus iqtisodiy-statistik mikroregioniga kiritilgan. Aholisi 182 nafar 2007-yil uchun 747 kishi. 4 ta maydonni egallaydi 086,387 km². Aholi zichligi – 44,72 nafar kishi. /km².

Iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligiga asoslangan. Shtatning ikkinchi yirik va eng muhim (poytaxtdan keyin, Campo Grande shahridan) shahri.

Tarix
-----

Doradus qal'asi braziliyaliklar tomonidan 1860-yillarning boshlarida Paragvay bilan bahsli hududda qurilgan, bu Paragvay urushining boshlanishiga sabab bo'lgan.

1935-yil 20 dekabrda aholi punkti shahar maqomini oldi. Bu sana Doradus bayrog'i va gerbida yozilgan.

Statistika
----------

* 2005 yil uchun *yalpi ichki mahsulot* 1.807.047.000.00 real (maʼlumotlar: Braziliya geografiya va statistika instituti ).
* 2005 yil uchun *aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot* 9,869,00 real (ma'lumotlar: Braziliya Geografiya va Statistika Instituti ).
* 2000 yil *uchun inson taraqqiyoti indeksi* 0,788 (ma'lumotlar: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi ).
|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

**Dashnor Bajaziti** (1955-yil 4-yanvarda tugʻilgan) — sobiq albaniyalik futbolchi. Besa Kavaje va Albaniya milliy futbol jamoasida hujumchi sifatida oʻynagan. U Albaniya Superligasining ikki karra toʻpurari boʻlgan.

Xalqaro martabasi
-----------------

U Albaniya terma jamoasi safida debyutini 1980-yil sentyabr oyida FIFA Jahon chempionati saralash bosqichida Finlandiya ustidan oʻz uyida oʻtkazdi. Jami 5 oʻyin oʻtkazdi va birorta ham gol urmadi. Uning soʻnggi xalqaro oʻyini 1983-yil mart oyida Gʻarbiy Germaniyaga qarshi Yevropa chempionati saralash oʻyini boʻldi.

Menejerlik martabasi
--------------------

Futbolchilik faoliyatidan keyin Bajaziti 1985-1988-yillarda Besa bosh murabbiyi lavozimida ishlagan.

Siyosiy martabasi
-----------------

U Albaniya Respublikachilar partiyasidan Albaniya turizm, madaniyat, yoshlar va sport vazirining o‘rinbosari bo‘lgan. 2013-yil may oyida u partiya rahbari Fatmir Mediu tomonidan ichki nizolar tufayli ishdan boʻshatildi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Uning oʻgʻli Darlien Bajaziti ham futbolchi.

Manbalar
--------


1. ↑  „Albania - Record International Players". *rsssf.com*. Qaraldi: 28-noyabr 2018-yil.
2. ↑  „Player Database". *eu-football.info*. Qaraldi: 29-dekabr 2018-yil.
**Liljendal** Finlandiyaning sobiq munisipalitetidir .

Ushbu janubiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Sharqiy Uusimaa viloyatining bir qismi bo'lgan. Munitsipalitetning jami aholisi 1472 kishi ni tashkil etadi (2009 yil 31 dekabr) va 119.64 square kilometre (46.19 mi²) maydonni egallagan. shundan 5.97 km2 (2.31 mi²) faqat suvdir. Aholi zichligi 12.95 inhabitants per square kilometre (33.5/sq mi) .

Munitsipalitet aholisi ikki tilda so'zlashar edi, ulardan ko'pchilik (74,9%) shved va ozchiligi esa (23,8%) fin tilida so'zlashuvchilar edi. Munitsipalitet ilgari Finlandiya hujjatlarida Liljentaali nomi bilan ham tanilgan. 

Liljendal 2010-yil 1chi yanvarda Pernå va Ruotsinpyhtää bilan birgalikda Loviisaga birlashtirildi.

Tarix
-----

Liljendal dast avval Sävträsk qishlog'idagi o'rindiqli fermaning (säteri) nomi edi. Uning nomi *Lilienthal*, Quyi Saksoniyadagi eski sistersiy monastiri nomidan olingan bo'lishi mumkin. O'sha paytda ushbu Pernå (Pernaja) cherkovining bir qismi bo'lgan edi. Bu nom hozirgi ma'nosini 1791-yilda o'rindiqli ferma va unga yaqin bo'lgan to'qqizta qishloq o'zlarining cherkov jamoasiga aylangan paytida oldi.  Liljendal 1914-yilda alohida cherkovga aylandi.

Havolalar
---------

* Liljendal munitsipaliteti - Rasmiy veb-sayt (shvedcha and fincha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Sharqiy Uusimaa munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Askola
* Lapinjärvi
* Loviisa
* Myrskylä
* Porvoo
* Pukkila
* Sipoo
 | 
Coat of arms of Eastern Uusimaa |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Liljendal
* Porvoon maalaiskunta
* Pernå
* Ruotsinpyhtää
 |
|  |
| 
* **Sharqiy Uusimaa**
* **Finlandiya**
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Finlandiya haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. ↑  „Liljentaali - Google Search". *books.google.com*. Qaraldi: 10-aprel 2016-yil.
2. ↑  „SuomalainenPaikannimikirja\_e-kirja\_kuvallinen.pdf" (fi). *kaino.kotus.fi*. Qaraldi: 25-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Suomen Sukututkimusseura - Liljendal" (fi). *hiski.genealogia.fi*. Qaraldi: 25-avgust 2022-yil.
**Dielektriklarning qutblanishi** chiziqli boʻlmagan munosabatlar orqali aniqlanadi.

{\displaystyle P=\kappa E^{1}+\chi E^{2}+cE^{3},\ \ \ \ \ \ \ \ (1)}
bu yerda {\displaystyle \chi } va {\displaystyle c} — ikkinchi va uchinchi tartibli makroskopik qabul qiluvchanliklar hisoblanadi. Tashqi maydon kuchsiz boʻlganda dielektriklarning qutblanishi (1) ning birinchi hadi bilan ifodalanadi. Ikkinchi va uchinchi hadlarni hisobga olmasa ham boʻladi. Tashqi maydon kuchli boʻlganda dielektriklarning nochiziqli xossalari namoyon boʻla boshlaydi. Bu holda tenglikning keyingi hadlarini ham hisobga olish kerak. Agar {\displaystyle \chi =c=0} boʻlsa, bu tenglik chiziqli dielektrikni ifodalaydi. Agar {\displaystyle c=0} boʻlsa, chiziqli boʻlmagan kvadratik dielektrikni, {\displaystyle \chi =0} boʻlsa chiziqli boʻlmagan kubik dielektrikni ifodalaydi.

Kvadratik dielektrikka

{\displaystyle E=E\_{0}\cos \omega t,\ \ \ \ \ \ \ \ \ (2)}
koʻrinishidagi sinusoidal to`lqin tushayotgan boʻlsin. U vaqtda dielektrikning qutblanishi {\displaystyle P} ning vaqt boʻyicha oʻzgarishi sinusoidadan farq qiladi. (1) formulada {\displaystyle c=0} deb olib, unga (2) ni qoʻysak

{\displaystyle P=\kappa E\_{0}\cos \omega t+\chi E\_{0}^{2}\cos ^{2}\omega t,\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ (3)}
{\displaystyle \cos ^{2}\omega t={\frac {1}{2}}(\cos 2\omega t+1)} ekanligini hisobga olgan holda almashtirish bajarsak, (3) ifoda quyidagi koʻrinishga keladi:

{\displaystyle P=\kappa E\_{0}\cos \omega t+{\frac {1}{2}}\chi E\_{0}^{2}\cos 2\omega t+{\frac {1}{2}}\chi E\_{0}^{2},\ \ \ \ \ \ \ (4)}
(4) formuladan koʻramizki, {\displaystyle P(t)} qutblanishni uchta tashkil etuvchiga ajratish mumkin: tushuvchi nurning asosiy chastotasiga {\displaystyle \omega }) bogʻliq boʻlgan, ikkilangan chastotasi ({\displaystyle 2\omega }) ga bogʻliq boʻlgan va ikkinchi garmonikasiga bogʻliq boʻlgan hamda doimiy qutblanish qismiga ajratish mumkin.

Berilgan garmonik tebranishlardagi maydon kubik dielektrikka tushayotgan boʻlsa, u holda qutblanish ikkita tashkil etuvchidan iborat boʻladi: aosiy va uchinchi garmonika taʼsirida tebranayotgan qutblanishdan iborat. {\displaystyle \cos ^{3}\omega t={\frac {1}{4}}(\cos 3\omega t+3\cos \omega t)} ekanligini hisobga olsak,

{\displaystyle P=\kappa E\_{0}\cos \omega t+{\frac {3}{4}}cE\_{0}^{3}\cos \omega t+{\frac {1}{4}}E\_{0}^{3}\cos 3\omega t,\ \ \ \ \ \ \ \ (5)}
(5) ifodaning birinchi va ikkinchi hadi {\displaystyle P} ning asosiy qismini tashkil etadi, uchinchi had uchinchi garmonika taʼsirida hosil boʻlgan qutblanish qismini tashkil etadi.

Shunday qilib, chiziqli dielektriklarning qutblanishini skalyar tenglamalar orqali ifodalash mumkin.

Shuningdek qarang
-----------------

Chiziqli qutblanish

Ikkinchi garmonika generatsiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  A. A. Abdumalikov, Elektrodinamika, Toshkent, Choʻlpon, 2011
2. ↑  A. A. Abdumalikov, Elektrodinamika, Toshkent, Choʻlpon, 2011
3. ↑  R. Y. Chiao, E. Garmire, and C. H. Townes, „Self-trapping of optical beams", Phys. Rev. Lett. 13 (15), 479 (1964)
**Tallagan tepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. V—I asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Kattabogʻ" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
**Fin tili kuni** (fin. Suomen kielen päivää), yoki Mikael Agricola kuni fin.**Mikael Agricolan päivä**) — fin yozuvi bayrami adabiy fin tilining asoschisi Mikael Agrikola xotirasiga bagʻishlangan. Bu Finlandiyada milliy bayram hisoblanib, 9-aprel kuni — 1557-yil 9-aprelda vafot etgan Mikael Agrikola vafot etgan kuni nishonlanadi.

Tarixi
------

Bayram 1960-yilda Finlandiyada Mikael Agrikolaning vafoti kuni sharafiga tashkil etilgan, chunki uning tugʻilgan sanasi nomaʼlum.

Agrikola birinchi fin tilidagi „ABC-kiria" (1543) kitobini yozgan va Yangi Ahd (1548) kitobini fin tiliga tarjima qilgan.

1978-yildan bu kun *Fin tili kuni sifatida* ham tanilgan va 1980-yildan boshlab bu kun butun mamlakat boʻylab davlat bayrogʻi koʻtarilib kelinmoqda.

Yana qarang
-----------

* Finlandiya bayramlari

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „В Финляндии отмечают День финского языка".  Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle (9-aprel 2017-yil). 10-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-aprel 2017-yil.
2. ↑  „В Финляндии отмечают День финского языка".  YLE. Qaraldi: 6-aprel 2017-yil.
**Undov tunlami** (Agrotis exclamationis) — tunlamlar oilasiga mansub kapalak. Tana uz. 35–40 mm. Qanoti yozilganida 35–45 mm; oldingi qanoti sargʻish kulrangdan toʻq jitarranggacha; qanotlari ustida undov belgisi (!) ga oʻxshash qora dogʻi bor (nomi ham shundan). Erkagining moʻylovi kalta taroqsimon, urgʻochisiniki qilsimon. Tuxumi sargʻishoq, qurti xira rangli, 6 yoshni oʻtaydi. Qurtlari 6yoshda tuprokda qishlaydi. Sovuqqa bardoshli. Agrometereologik zonalarga qarab Undov tunlami yiliga 1—2 avlod beradi. U kuzgi tunlamge. nisbatan 10—15 kun kechroq rivojlanadi. Rossiyaning Yevropa qismi, Kavkaz, Qozogʻiston va Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan. Qurti 75 tur oʻsimlikni, jumladan, boshoqli don oʻsimliklari, tamaki, kanop, makkajoʻxori, gʻoʻza, kungaboqar, qand lavlagi va boshqa ni zararlaydi. Zararkunandaligi kuzgi tunlamga oʻxshash.

Kurash choralari: kuzgi tunlamga qarshi koʻriladigan choralar qoʻllaniladi.

* Profil Profil
* Old brend Old brend
* Rang o'zgarishi Rang o'zgarishi

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hovuzak**, havzak — xona, ayvon shiftidagi chuqurcha; meʼmoriy shakl. Oʻzbek meʼmorligida 19-asr oxiri — 20-asr boshlaridan keng qoʻllana boshlangan. Bino shifti boʻlak (kesson)larga boʻlinib H. ishlangan. H. aylana, toʻrtburchak, yulduz va koʻp qirrali shakllarda boʻlib, boʻyama naqshlar bilan, baʼzan muqarnaslar bilan ziynatlangan. H. vassa, sharafa, toʻsin, ustun, boshalar bilan birga shiftning jozibador koʻrinishini hosil qiladi. Toshkent (hozirgi Amaliy sanʼat muzeyi va boshqalar), Fargʻona (Qoʻqondagi Xudoyorxon oʻrdasi va boshqalar), Buxoro (Bolohovuz meʼmoriy majmui va boshqalar)ning meʼmoriy yodgorliklarida H. keng qoʻllangan. 20-asr — 21-asr boshlari oʻzbek meʼmorligida ustalar jamoat va turar joy binolari (ayniqsa, fanerli shiftlar)da H.larni qoʻllab binolarning ichki koʻrkamligini boyitmoqda. Jumladan, Samarqanddagi Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuida usta A.Abdullayev ishlagan H.lar binoga yanada koʻrk bagʻishlagan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Unashtirish** — nikoh toʻyidan oldin yigit va qiz tomonning roziligini rasmiylashtirish uchun oʻtkaziladigan marosim. Oʻzbeklarda unashtirish quyidagi koʻrinishda amalga oshirilgan: belquda — yaqin doʻstbirodarlar oʻz ayollari homiladorligi paytida, hali tugʻilmagan bolalarni bir-biriga atashtirib qoʻyishgan. Goʻdak tugʻilib ulgʻaygach, turmush qurishlari mumkin boʻlgan; beshikkerti (beshikquda, baxshanna, gavrobaxsh, gavrobannon, etak yirtdi, etak chatdi) — beshikda unashtirish. Bunday unashtirish odatlari hozirgi kunda kamdan-kam uchraydi. Amaliyotda balogʻatga yetgan yigit va qiz ikki oila xohish-istagi bilan unashtiriladi. Bunda otaona oʻz oʻgʻillarini uylantirish uchun qatʼiy bir qarorga kelganlaridan soʻng qiznikiga sovchi yuborishadi. Qiz tomon rozilik bersa, ikki yoshning unashtirilganligi munosabati bilan kichik toʻy — fotiha toʻyi oʻtkaziladi. Unashtirilgan qiz "fotihali qiz" deb ham nomlanadi.

```
(yana qarang Non sindirish).
```

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 Unayza — Saudiya Arabistonidagi El-Qosim viloyatida joylashgan shahar

. Aholisi — 135 000 kishidan iborat.

Tarixi
------

Shahar 7 — asrda paydo boʻlgan. 1817 — 1914 — yillarda Al — Sulaym sulolasining boshchiligidagi amirlikning markazi vazifasini bajargan.

Geografiyasi
------------

Shahar mamlakatning markazida, Nadj viloyatida joylashgan. Shaharning atrofini sahro oʻrab turadi. Unayza shimoldan Burayda, Janubdan esa, Ar-Riyod bilan qoʻshni hisoblanadi.

Iqtisodiyoti
------------

Shaharda piyoz, hurmo, limon, mandarin, uzum, anor kabi mevalar oʻstiriladi. 2004 — yildan buyon, shaharda anʼanaviy tarzda hurmolar festivali uyushtiriladi. Unayza sayyohlar uchun ayniqsa qiymatli shahar boʻlib, uni „Hurmolar qirolligi" deb atashadi.

Sport
-----

Shahar aholisi uchun futbol eng qiziqarli sport turi sifatida qayd etilgan.

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------
**Chiziqli zanjir** - bu superpozitsiya printsipiga bo'ysunadigan elektr zanjir. Bu shuni anglatadiki, *F(x)* zanjirining chiqishi unga *ax 1 (t) + bx 2 (t)* signallarining chiziqli kombinatsiyasi qo'llanilganda chiqishda shu *x 1 (t)* va *x 2 (t)* signallar alohida-alohida qo'llanilgandagi chiqish signallarining chiziqli kombinatsiyasidan iborat bo'ladi:

{\displaystyle F(ax\_{1}+bx\_{2})=aF(x\_{1})+bF(x\_{2})\,}
U chiziqli zanjir deb atalishining sababi, bunday zanjirning chiqish kuchlanishi va tok kuchi uning kirish kuchlanishi va tok kuchining chiziqli funktsiyalari hisoblanadi.    Bunday chiziqlilik to'g'ri chiziqli grafiklar bilan bir xil emas.

1. ↑  Maas, Stephen A.*. Nonlinear Microwave and RF Circuits*. Artech House, 2003 — 2 bet. ISBN 9781580536110.
2. ↑  Wing, Omar*. Classical Circuit Theory*. Springer Science and Business Media, 2008 — 12–14 bet. ISBN 9780387097404.
3. ↑  Chen, Wai Kai*. The Electrical Engineering Handbook*. Elsevier, 2004 — 4, 12, 75-76 bet. ISBN 9780080477480.