Oʻnta Olimpiya va uchta Paralimpiya maskotlari dizaynlarining qisqa roʻyxati ***2011-yil 7-fevralda*** ommaga namoyish etildi.2014-yilgi Qishki Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlarining maskotlari 2011-yil 26-fevralda eʼlon qilingan .

Tarixi
------

### Saylov

**2008-yil 2-mart** kuni Rossiya Prezidenti saylovi bilan bir qatorda Sochida 2014-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarining maskotini tanlash uchun norasmiy saylovlar bo'lib oʻtdi. **270 ming** saylovchi o'z byulletenlari bilan birga to'rtta maskot nomzodi: Ded Moroz, qor parchasi, oq ayiq va delfin kuponlarini olishdi. Sochi shahar maʼmuriyati vakilining so'zlariga koʻra, Sochi aholisining aksariyati delfin uchun ovoz bergan. Biroq, logotip va maskotni rasman tanlaydigan Sochi tashkiliy qoʻmitasi vakillari, sochiliklarning fikrini hurmat qilgan holda, bunday tartib keyinroq o'tkazilishi toʻgʻrisida bayon qilishadi. Shuningdek, ular maskotlarning yakuniy dizaynini mamlakatning barcha fuqarolari fikrining konsensusi va professional dizaynerlar va bozor tahlilchilarining ishining natijasi boʻlishi kerakligini taʼkidladilar.

### Rasmiy ovoz berish

2010-yil 1-sentyabrdan 5-dekabrgacha Rossiyada umummilliy dizayn tanlovi boʻlib o'tdi. Tanlovga 24 000 ta dizayn nomzod sifatida taqdim etildi.

Dizaynlarning qisqa roʻyxati 2010-yil dekabr oyida, hakamlar hayʼati minglab dizaynlarni koʻrib chiqqandan so'ng eʼlon qilindi.. Endi Olimpiya o'yinlari uchun o'n bitta dizayn gʻoyasi va **Paralimpiya oʻyinlari** uchun ikkita dizayn gʻoyasi qoldi. 2011-yil 7-fevralda saralangan dizaynlar ommaga taqdim etildi. Rossiyaning Birinchi kanalida  jonli teleko‘rsatuvda rossiyaliklar o‘zlarining sevimli maskotiga ovoz berishda qatnashishgan .

* Ded Moroz — rossiyalik Santa Klaus deb o'ylash mumkin boʻlgan personaj keyinchalik rasmiy nomzodlar ro'yxatidan oʻchirildi, chunki u maskot sifatida tanlanganida, IOC mulkiga aylanib qolar edi .
* Qo'ngʻir ayiq (ruscha: Бурый Медведь).
* Leopard (ruscha: Леопард) — Olimpiada maskoti .
* Polar ayiq (ruscha: Белый Мишка) — Olimpiada maskoti .
* Quyon (ruscha: Зайка) — Olimpiada maskoti.
* Quyosh (ruscha: Солнышко).
* Nur (ruscha: Лучик) — Paralimpiya maskoti .
* Qor parchasi (ruscha: Снежинка) — Paralimpiya maskoti.
* Bullfinch (ruscha: Снегирь)
* Matryoshka qo'g'irchoqlari (ruscha: Матрёшки)
* Delfin (ruscha: Дельфин).

Munozara
--------

Maskot tanlash jarayonining muvaffaqiyatiga qaramay, maskotlarga qarshi baʼzi ayblovlar qo'yildi. Ayiqni siyosatchi Sergey Mironov ham hozirgi hukmron partiya bo‘lmish "***Yagona Rossiya***" (inglizcha: *United Russia)* siyosiy partiyasining maskotiga o‘xshatib ko‘rgan, bu esa siyosiy tashviqotda ayblanishga sabab bo‘lgan.
1980-yilgi Moskva olimpiya oʻyinlari maskotining dizayneri Misha Viktor Chijikov 2014-yil Sochi Olimpiadasi uchun oq ayiq maskotini (nomi *Белый Мишка*
) dizaynerini plagiatda aybladi. Chijikovning taʼkidlashicha, Belyning yuz qiyofasi hammasi Mishadan olingan va "ular uni shunchaki pompalab, semirtirib qoʻyishgan". Chijikov, shuningdek, Bely va boshqa ikkita maskot (Quyon va Leopard) shaxsiyatsizligidan shikoyat qildi. Ushbu muammolar natijasida, shuningdek, Mishaga mualliflik huquqidan mahrum bo'lganligi sababli, Chijikov 2014-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarining yopilish marosimi tashkilotchilarining iltimosiga binoan yordam berishdan bosh tortdi.

Zoich (yoki ZOIЧ) XXII Qishki Olimpiada oʻyinlari uchun tavsiya etilgan maskot boʻlib, 2014-yil Sochi oʻyinlari uchun maskotni tanlash boʻyicha rasmiy onlayn soʻrovnomada birinchi oʻrinni egalladi. Ommabop Internet qahramoni boʻlishiga qaramay, qoʻmita uni ovoz berishning yakuniy bosqichiga kiritmaslikka qaror qildi. Taqdim etilgandan so'ng va onlayn ovoz berish tugaguniga qadar u taqdim etilganlardan eng mashhur maskot bo'ldi. Zoichning yuqori o'rinni egallashi uchun ham bor-yo'g'i 40 daqiqa vaqt kerak bo'lgandi.
Turkum:Olimpiyada Sportga doir maqolalar:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***2014-yilgi Qishki Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlarining maskotlari*** haqida turkum mavjud |

Manbalar
--------

1. ↑  Russia unveils candidates for Sochi mascot, sports.espn.go.com, February 7, 2011
2. 1 2 3 4  Promising Sochi 2014 Mascots Ideas Shortlisted Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-02-19). Official website of Sochi 2014, December 21, 2010
3. ↑  Sochi People Want a Dolphin to Become the Mascot of the Games Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-03-15). RIA Novosti (ruscha)
4. ↑  2014 Winter Olympics Mascot Should Appear Not Earlier Than 2011 RIA Novosti (ruscha)
5. ↑  Competition launched for Sochi 2014 mascot Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-07-11). rbth.ru, September 3, 2010
6. ↑  Russian public to vote for Sochi 2014 mascot, insidethegames.biz, February 7, 2011
7. ↑  Father Frost removed from competition for Sochi Olympic Games mascot, itar-tass.com, February 26, 2011
8. 1 2 3 4 5  Official mascot site
9. ↑  „Sochi 2014 mascot gets icy copyright reception" (28-fevral 2017-yil). Qaraldi: 23-dekabr 2016-yil.
10. ↑  Mackay, Duncan. (1 March 2011) Misha the Bear creator claims Sochi 2014 polar bear has been stolen from him. Insidethegames.biz. Retrieved on 2016-07-02.