**John Patrick McEnroe Jr.** (inglizcha: *;1959 - yil 16-fevral, Visbaden, Germaniyada tug`ilgan) - amerikalik professional tennischi, dunyoning sobiq birinchi raqamli tennischisi. Yakkalik bahslarida - jami 170 hafta davomida dunyoning birinchi raketkasi, yetti karra Grand Slam (Katta dubulg'a) g'olibi, ikki karra Masters final turniri g'olibi va besh karra WCT final turniri g'olibi. Juftlik bahslarida esa jami 269 hafta davomida dunyoda birinchi oʻrinni egallab kelmoqda, erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida 9 karra Grand Slam (Katta dubulgʻa) gʻolibi va 1977-yilgi Fransiya Ochiq turniri aralash juftlik gʻolibi, 8 karra Masters va WCT Finallari gʻolibi. AQSh terma jamoasi bilan besh karra Devis kubogi g'olibi va ikki karra Jahon kubogi g'olibi. 1999-yildan beri Xalqaro tennis shon-sharaf zali a'zosi. Ko'pgina mutaxassislar uni tennis sporti tarixidagi eng yaxshi o'yinchilardan biri deb hisoblashadi.*

Biografiya
----------

### Bolaligi, yoshligi va ish faoliyatining ilk yillari

John McEnroe 1959-yil 16-fevralda otasi xizmat koʻrsatgan Gʻarbiy Germaniyaning Visbaden shahridagi AQSh harbiy-havo kuchlari bazasida tugʻilgan. Xuddi shu yili John McEnroe armiyadan nafaqaga chiqdi va oila Duglastonga (Kvins, Nyu-York) ko'chib o'tdi. Xizmatni tugatgandan so'ng, otam ofis menejeri bo'lib ishladi va bir vaqtning o'zida yuridik kollejning kechki bo'limida o'qidi, onasi esa hamshira bo'lib ishlagan. John McEnroening ukasi Patrick (1966-yilda tug'ilgan), u ham professional tennischi bo'lgan.

John sakkiz yoshida mahalliy qishloq klubi to'garagida tennis o'ynashni boshladi. To'qqiz yoshidan boshlab Sharqiy liganing bolalar turnirlarida qatnashdi. 12 yoshga to`lganda esa u o'z yosh toifasida AQShning eng yaxshi o'nta o'yinchisiga kirdi. 1971-yilda u tennis akademiyasida sport bilan shug`ullana boshladi, uning guruhi bilan ishlagan murabbiylardan biri Garri Xopman edi. Tennisdagi aniq muvaffaqiyatga qaramay, John McEnroe o'z xotiralariga ko'ra, o'sha paytda professional basketbolchi sifatida karyerasini orzu qilgan. Maktabda o'qish va tennis o'ynash bilan bir qatorda, John McEnroe yarim kun ishlagan, avval ertalabki gazetalarni etkazib bergan, so'ngra tennis turnirlarida balli bo'lib ishlagan .

1975-yildan boshlab, John murabbiyi Toni Palafoks ko`magida individual mashg'ulotlarni boshladi va Junior Devis Cup da AQSh terma jamoasiga qo`shildi. 1976-yilda u 18 yoshgacha bo'lganlar toifasida milliy o'smirlar reytingida ikkinchi o'rinni egalladi va o'sha yili u birinchi marta Nyu-Jersi shtatining Saut Orange shahridagi ATP turniriga qatnashdi. Ushbu turnirda u ikkinchi bosqichga chiqib,professional tennischilar uyushmasi reytingida dastlabki besh ochkoni qo'lga kiritdi. Yil oxiriga kelib, u ATP turniri reytingida 264-o'rinni egalladi.

1977-yilda, 18 yoshida, John McEnroe birinchi marta Yevropaga Amerika Qo'shma Shtatlari Tennis Assotsiatsiyasining rasmiy vakili sifatida Fransiya Ochiq turnirida va Wimbledonning o'smirlar o'rtasidagi Grand Slam (Katta dubulg'a) turnirlarida qatnashish uchun sayohat qildi. O'tgan yili to'plagan reyting ochkolari unga Fransiya Ochiq chempionatining saralash turnirida ham qatnashish imkonini berdi. Debyutant saralashdan o'tib, turnirning asosiy o`yini bahsiga kirishga muvaffaq bo'ldi. Erkaklar o'rtasidagi yakkalik bahslarida u ikkinchi bosqichga yo'l oldi va qo'shimcha ravishda Marry Carillo bilan juftlikda o'smirlar va aralash juftlik musobaqalarida g'olib chiqdi. O'zining birinchi Grand Slam (Katta dubulg'a) chempionligini qo'lga kiritdi. Sport jurnalisti John Feyntainning ta`kidlashicha, ushbu turnir davomida John McEnroening keyingi tennis faoliyatiga sezilarli ta'sir ko'rsatgan voqea sodir bo'lgan. U avstraliyalik tennischi Fil Dent bilan uchrashganida, John - yoshlar musobaqalarida paydo bo'lgan odatiga ko'ra, bahsli turnirlarini bir necha bor raqib foydasiga yakunlagan. Oʻyindan soʻng besh setda gʻalaba qozongan Dent unga: "Oʻgʻlim, professionallar bunday qilmaydi", dedi. Tom o`zini tezda qo`lga olib, o'zining navbatdagi turniridan boshlab, McEnroe hakamlarning qarorlarini qo'pollik darajasiga ko'tarib, e'tiroz bildira boshladi. Keyingi yillarda bu murosasizlik uning obrazining ajralmas qismiga aylandi.

Wimbledonda John McEnroe ko`p, e`tiborga sazovar muvaffaqiyatlarga erishdi, birinchi bo'lib saralash turnirida (sakkizinchi o'rindagi Dentdan o'ch olganidan so'ng) yarim finalgacha yetib bordi, unda u Jimmy Connorsga yutqazib qo'ydi. O'sha paytda to'rt setda dunyoning birinchi raketkasi edi. O'sha paytda u erkaklar o'rtasidagi Uimbldon turnirining eng yosh yarim finalchisiga aylandi. Mavsum oxirida MakEnro Tennis jurnali tomonidan yilning eng yaxshi yangi futbolchisi deb topildi..

1978-yilda John McEnroe Stanford universitetiga o'qishga kirdi va Milliy kollej atletika assotsiatsiyasining juftlik va yakkalik bahslarida tennis chempionligini qo'lga kiritdi. Bir semestr davomida o'qiganidan so'ng, John McEnroe nihoyat universitetni tark etishga va professional sportchi bo'lishga qaror qildi .

John McEnroe - Wimbledonning erkaklar juftlik finalchisi (Piter Fleming bilan) va US Open yakkalik bahslarida yarim finalchi - 1978-yilgi mavsumni ATP yakkalik reytingida to'rtinchi va juftlik bahslarida beshinchi o'rinni egallagan. Keyingi kalendar yilning yanvar oyida bo'lib o'tgan Gran-pri mavsumining yakuniy turniri bo'lmish Masters turniriga kirib, u yakkalik bahslarida Artur Asheni 6:7, 6:3, 7:5, juftlik bahslarida ham g'alaba qozondi. final Fleming bilan. G'alabadan keyin u o'zining birinchi yirik homiylik shartnomasini - sport kiyimlari dizayneri va ishlab chiqaruvchisi Serjo Taccini), sakkiz yil muddatga. U shuningdek , ATP Progress of the Yil mukofotini qo'lga kiritdi.

### Professional faoliyati

#### Professional tennisdagi dastlabki yillari, Borg bilan o'yinlari (1979-1981)

Professional faoliyatining birinchi John McEnroe AQSh Ochiq chempionati finalida do'sti Vitas Gerulaitisni 7:5, 6:3, 6:3 hisobida mag'lub etib, Grand Slam (Katta dubulg'a) chempionligini qo'lga kiritdi. Ushbu g'alabadan keyin u ATP reytingida Byorn Borg va Jimmy Connorsdan keyin uchinchi o'rinni egalladi.

Pitter Fleming bilan birgalikda u Wimbledon va US Open musobaqalarida juftlik g'olibi bo'ldi va keyinchalik Devis kubogi finalida Gerulaitis va Sten Smith - Bob Luts bilan Italiyani mag'lub etdi. Italiyaliklar bu o'yinda birorta ham set ololmadilar .

Shunga o'xshash baho unga Arthur Ashe tomonidan berilgan:

1980-yilgi Uimbldon turnirida u yana Jimmi Konnors bilan yarim final uchrashuvida uchrashdi, ammo bu safar u g'alaba qozondi va birinchi marta ushbu turnirning finaliga chiqdi. Uning Byorn Borg bilan so'nggi o'yini "Katta dubulg'a" finalida ushbu sportchilar o'rtasidagi beshta uchrashuvning birinchisi bo'ldi, bu safar Makenro besh set davom etgan keskin duelda yutqazdi - 6:1, 5:7, 3:6, 7:6 (18) -16), 6-8. Bu o'yinda Borg mashhur to'rtinchi setda yettita o'yin ochkosini aylantira olmadi, natijada u mag'lub bo'ldi va beshinchida - o'yinni raqibning serviziga olish uchun ettita imkoniyat. Ushbu o'yinda jamoatchilik MakEnroning Konnors bilan yarim final o'yinidagi xatti-harakati tufayli unga faol qarshilik ko'rsatdi va u hakamlar bilan doimiy tortishib qoldi.

Ikki oy oʻtib, US Open finalida 7-6, 6-1, 6-7, 6-7, 6-4 hisobida gʻalaba qozonib, revansh olishga muvaffaq boʻldi. Finalda Borgni mag'lub etishdan tashqari, yarim finalda Jimmi Konnorsni va chorak finalda 20 yoshli Ivan Lendlni mag'lub etdi .

 Jon MakEnro 1979-yilda
1981-yilgi Uimbldon turniri Makenro faoliyatidagi eng bahsli lahzalardan biri edi; ushbu turnirda birinchi marta sportga xos bo'lmagan xatti-harakatlar va nazoratsiz g'azab portlashlari to'liq namoyon bo'ldi, bu uni butun faoliyati davomida ta'qib qildi va ko'plab mutaxassislarning fikriga ko'ra, nafaqat uning sport biografiyasida dog' qoldirdi, balki unga hatto muvaffaqiyatga ham to'sqinlik qildi. tennisda katta muvaffaqiyat. Turnirning birinchi bosqichida Тома Галликсона(ingl.)oʻzb. qarshi bahsda, Jahl bilan ikkita raketkani sindirgan Makenro so'kish va hakamga hurmatsizlik qilgani uchun 1500 dollar jarimaga tortildi va qo'shimcha ravishda har bir keyingi intizomiy qoidabuzarlik uchun o'n ming dollar jarimaga tortilishi haqida ogohlantirish oldi. O'sha o'yinda u dastlab hakamga bir iborani aytdi, keyinchalik u hakamlar bilan bahslarda ko'p marta ishlatdi va uning tarjimai holining sarlavhasiga aylandi: "Siz jiddiy bo'lishi mumkin emas" (inglizcha: *). Родом Фроли(ingl.)oʻzb. bilan yarim final uchrashuvidan keyin tashkiliy qo'mita o'z tahdidini amalga oshirdi va MakEnroni chiziqli hakamni haqorat qilgani uchun jarimaga tortdi (keyinchalik u o'ziga "sen insoniyatning sharmandasisan" degan haqoratli iborani aytganini tushuntirishi tufayli apellyatsiyani yutib olishga muvaffaq bo'ldi va va sudyaga emas). Britaniya matbuoti Makenroni tanqid ostiga oldi va unga "SuperBrat" laqabini berdi (inglizcha:*  - injiq chaqaloq). Shunga qaramay, u ketma-ket ikkinchi marta finalga chiqdi va yana uning raqibi Byorn Borg bo'ldi. Bu safar Makenro to'rt setda g'alaba qozonib, birinchi marta yakkalik bahslarida Uimbldon turnirida g'alaba qozondi va ketma-ket besh yil chempionlik unvonini saqlab qolgan Borgning g'alabali seriyasini buzdi. Final bahsida Makenroning xatti-harakati deyarli benuqson bo'ldi, uning so'zlariga ko'ra, bunga nafaqat diskvalifikatsiya qilinishi mumkinligini tushunish, balki Borgga chuqur hurmat va shaxsiy hamdardlik ham yordam bergan. Yakkalik bahslarida g'alaba qozonishdan tashqari, u 1979-yilgi muvaffaqiyatni takrorlashga muvaffaq bo'ldi, Piter Flemming bilan birgalikda va juftlik turnirida g'alaba qozondi. Tashkilotchilar va MakEnro o'rtasidagi mojaro turnir yakunlanishi bilan ham to'xtamadi: MakEnro o'ta hurmatsizlik qilib, All England Lawn Tennis and Croquet Club tomonidan o'tkaziladigan chempionlar sharafiga o'tkaziladigan an'anaviy kechki ovqatning rasmiy qismida qatnashmasligini e'lon qildi. ushbu kechki ovqatga taklif qilinganlar. Bunga javoban tashkilotchilar taklifni bekor qilishdi va turnir tarixida birinchi va oxirgi marta gʻolibga "notoʻgʻri xulq-atvor va an’analarni buzgani uchun" Butun Angliya maysazor tennisi va kroket klubiga faxriy a’zolik berilmadi .

1981-yilgi US Open finali Borg va Makenro o'rtasidagi so'nggi uchrashuv edi. Makenro to'rt setda g'alaba qozonib, mavsumdagi ikkinchi "Katta dubulg'a"da g'alaba qozondi va reytingda birinchi o'rinni egalladi. MakEnrodan oldin ushbu turnirda ketma-ket uch yoki undan ko'p marta g'alaba qozongan oxirgi sportchi Bill Tilden (1920-1925) edi. Mavsum oxirida Devis kubogini qo'lga kiritib, Makenro 1938-yildan bir mavsumda Uimbldon va US Open musobaqalarida g'olib chiqqan birinchi amerikalik tennischi bo'ldi.

MakEnro o'z kitobida 1980—1981-yilgi mavsumlarni o'z faoliyatidagi eng yaxshisi deb hisoblaganini yozadi, chunki u sezilarli muvaffaqiyatlarga erishdi, u birinchi o'rin uchun Borg va Konnors bilan kurashishga doimiy rag'batga ega edi, lekin u psixologik bosim va yolg'izlikni his qilmagan. yuqorida bo'lishni boshdan kechirish imkoniga ega bo'lganligi .

#### Dunyoning birinchi raketkasi (1982-1985)

1982-yilda Makenro "Katta dubulgʻa" turkumidagi bitta turnirda gʻalaba qozona olmadi: jarohati tufayli Fransiya Ochiq chempionatini oʻtkazib yubordi, Uimbldon finalida Jimmi Konnorsga , AQSH Ochiq chempionatining yarim finalida Ivan Lendlga yutqazdi. AQSh Ochiq chempionatidan so'ng u beshta turnirda va Devis kubogining ikkita uchrashuvida ketma-ket 26 ta o'yinda g'alaba qozonishga muvaffaq bo'ldi, ammo 1983 yil yanvar oyida (o'sha paytda mavsum keyingi yilning yanvar oyida yakunlangan) Masters turnirining finalida, u yana, ketma-ket ettinchi marta, Lendl ga yutqazdi.

Bu natijalar va boshqa turnirlardagi beshta gʻalaba yilni yana birinchi raketka sifatida yakunlash uchun yetarli boʻldi .

1983-yilgi mavsum boshida MakEnro o'sha yillardagi ko'pchilik tennischilar singari yog'och raketkadan kompozit raketaga o'tdi. Iyul oyida u Uimbldon turnirida nisbatan osonlik bilan g'olib chiqdi va yarim finalda Lendlni mag'lub etdi va bu safar Butun Angliya klubining faxriy a'zosiga aylandi. Dekabr oyida MakEnro birinchi marta Avstraliya ochiq chempionatida ishtirok etdi va yarim finalga chiqdi va u Mats Vilanderga yutqazib qo'ydi. Mavsum oxirida u Lendl ustidan yana bir irodali g'alabaga erishdi va Masters turnirida g'alaba qozondi .
thumb| Jon MakEnro Uimbldonda 1984-yil. Sports Illustrated muqovasi
1984-yil Makenroning yutuqlari cho'qqisidir va o'sha yili u faoliyatidagi eng alamli mag'lubiyatni boshdan kechirdi. Fransiya Ochiq chempionati finalida Ivan Lendlga qarshi o'ynab, 2:1, 4:2, 40:30 hisobida oldinda bo'lib, u o'z servini, keyin setni o'tkazib yubordi va natijada g'alaba qozonish uchun eng real imkoniyatini qo'ldan boy berdi. Fransiya chempionati. Makenroning so'zlariga ko'ra, yigirma yil o'tgan bo'lsa ham, u o'yin yozuvini tomosha qilishga o'zini toqat qila olmaydi. Mag'lubiyatga uchraganiga qaramay, u bir necha haftadan so'ng uchinchi Uimbldon turnirida g'olib chiqdi, finalda Konnorsni uchta setda mag'lub etdi va bir necha oy o'tgach, US Open finalida Lendlni mag'lub etdi. Bu g'alaba unga "Katta Dubulg'a" turnirlarida yakkalik bahslarida so'nggi, ettinchi chempionlik unvonini keltirdi. Keyingi yilning yanvar oyida, 1985-yilda u yana bir bor Masters turnirining finalida Ivan Lendl bilan uchrashdi va yana uni mag'lub etdi .

Statistik ma'lumotlar 1984-yilgi mavsum MakEnroning faoliyatidagi eng yaxshisi bo'lganini qat'iy tasdiqlaydi - u yakkalik musobaqalarida 13 ta g'alaba qozongan, shaxsiy eng yaxshi natijani qayd etgan va bir mavsumda 82 ta o'yinda g'alaba qozongan, bor-yo'g'i 3 tasida mag'lubiyatga uchragan - bu yutuq bugungi kungacha yetib kelmagan. (2005-yilda Rojer Federer bu natijani takrorlashga yaqin edi, ammo mavsumning so'nggi o'yinida - Masters Cup finalida David Nalbandyanga yutqazib, yilni 81 hisobida yakunladi).

Sport yutuqlaridan tashqari, yil Stokgolmdagi turnirda kuchli janjal bilan nishonlandi. Anders Yarridga qarshi yarim final o'yinida Makenro uch marta 700 dollar jarimaga tortildi: minorada hakamni haqorat qilgani va uni "shaxs emas" deb atagani uchun (inglizcha: *), ataylab toʻpni tribunaga tepdi va oʻyin oxirida u bir banka gazlangan suvni raketka bilan tekislab, oldingi qatorda oʻtirgan tomoshabinlarni sachratib yubordi, ular orasida Shvetsiya qiroli Karl XVI Gustav ham bor edi. McEnroe turnirda g'olib chiqdi, lekin u tugaganidan keyin ATP tomonidan 21 kunga to'xtatildi .*

O'sha yili u Gollivud aktrisasi Tatum O'Nil bilan uchrashdi, keyinchalik u birinchi xotiniga aylandi. Gazetachilar tomonidan Tantrum laqabini olgan Tatum (inglizcha:  *-* isteriya*), shunday eksantrik xatti-harakatlari bilan ajralib turardi, MakEnro uni "uning ayol versiyasi" deb atagan. O'Nil bilan bo'lgan munosabati uni paparatsilarning qattiq e'tiboriga sazovor qildi, uning so'zlariga ko'ra, bu yanada ko'proq psixologik bosimni keltirib chiqardi va fotograflar bilan bir nechta mojarolarga olib keldi.*

1985-yilgi mavsum avvaliga Makenro uchun yaxshi bo'ldi, u bir nechta turnirlarda g'alaba qozondi, ammo keyin Fransiya Ochiq chempionatining yarim finalida u Mats Vilanderga uch setda yutqazib qo'ydi, ikkinchi setda esa ochko to'pladi va 5:1 hisobida oldinda ketdi. uchinchisida. Uimbldonning chorak finalida Makenro Kevin Kurranga uch setda ham mag'lub bo'ldi. Avgust oyida AQSh Ochiq chempionatida u o'z faoliyatida oxirgi marta "Katta dubulg'a" turnirining yakkalik finaliga chiqdi, u erda Ivan Lendl yana uning raqibiga aylandi. Bu safar Lendl ishonchli tarzda 7:6, 6:3, 6:4 hisobida g'alaba qozondi va Makenroni reytingning birinchi pog'onasidan chiqarib yubordi. Avstraliya Ochiq chempionatida u chorak finaldan o'ta olmadi. "Masters" turnirining to'rtinchi raundida Bred Gilbertga mag'lub bo'lgach, u dam olish va mashg'ulotlar uchun chiqishlardan tanaffus olishga qaror qildi.

#### Spektakllardagi tanaffus va kareraning yakuniy davri (1986-1992)

Spektakllardagi tanaffus etti oyga cho'zildi. Bir necha oylik dam olishdan so'ng, MakEnro intensiv mashg'ulotlarni boshladi va sport fazilatlari tennisda tobora muhim omilga aylanib borayotganini anglab, hayotida deyarli birinchi marta muntazam ravishda jismoniy tarbiya bilan shug'ullana boshladi. Xuddi shu davrda uning shaxsiy hayotida sezilarli o'zgarishlar yuz berdi - 1986-yil 23-mayda uning birinchi o'g'li Kevin tug'ildi va 1-avgustda u Tatum O'Nilga rasman turmushga chiqdi.

Avgust oyida, to'ydan so'ng, homiylarning bosimi ostida, shuningdek, reytingning yanada pasayishidan qo'rqib, u chiqishlarini davom ettirishga qaror qildi. Keyinchalik, MakEnro bu harakatni xato deb baholadi va shakl cho'qqisini va o'ziga ishonchning qaytishini kutish yaxshiroq bo'ladi, deb hisobladi.

Yarim mavsum davomida u sakkizta turnirda qatnashib, uchtasida g'alaba qozonishga muvaffaq bo'ldi. 1986-yilda u ishtirok etgan yagona Katta dubulg'a turnirida - US Openda u muvaffaqiyatsiz o'ynadi, yakkalik bahslarida birinchi raundda mag'lub bo'ldi va o'yinga kech qolgani uchun juftlik bahslarida Piter Fleming bilan birga diskvalifikatsiya qilindi. Yil oxiriga kelib, u ATP yakkalik reytingida atigi 14-o'rinni egalladi va uzoq vaqtdan beri birinchi marta Mastersdan chetda qoldi.

1987-yilgi mavsum Makenro faoliyatidagi eng omadsiz mavsumlardan biri bo'ldi - u o'n yil ichida birinchi marta bitta turnirda g'alaba qozona olmadi, bundan tashqari u sportchiga xos bo'lmagan xatti-harakatlari uchun bir necha bor jarimaga tortildi va diskvalifikasiya qilindi. Yil davomida jarimalarning umumiy miqdori 38 500 dollarni tashkil etdi va eng uzoq muddatli diskvalifikatsiya AQSh Ochiq chempionatidan ikki oy o'tib, chorak finalda yana bir bor Ivan Lendlga yutqazib qo'ydi.

Garchi u hech qachon oldingi o'yin darajasiga va natijalariga erisha olmagan bo'lsa-da, MakEnro o'zining so'nggi yillarida bir nechta muhim turnirlarda g'alaba qozonishga muvaffaq bo'ldi, shu jumladan 1989-yilda WCT chempionatida g'alaba qozondi (karerasidagi beshinchi), u erda yarim finalda g'alaba qozondi. Lendl. O'sha yili u Uimbldon turnirining yarim finaliga chiqdi va u erda Stefan Edbergga yutqazdi va avstraliyalik Mark Vudford bilan birgalikda chorak finalda birinchi raqam ostida saralangan Rik Lich va Jim Pyuni mag'lub etib, AQSh ochiq chempionatida g'olib chiqdi.. Bu yil u reytingda to'rtinchi o'rinni egalladi, professional turga qaytganidan keyin eng yuqori ko'rsatkich .

1990-yil boshida McEnroe birinchi marta turnir davomida - Avstraliya Ochiq chempionatining to'rtinchi bosqichida Пернфорс, Микаэль [Микаэля Пернфорса; Mikael Pernfors] qarshi o'yinda diskvalifikatsiya qilindi Mikael Pernfors )) hakam unga laynsmenni qo'rqitgani uchun ogohlantirish berdi, keyin yurakdagi singan raketka uchun penalti belgiladi va uchinchi qoidabuzarlikdan so'ng - baland ovozda baqirgan qo'pol qarg'ish - uni o'yindagi mag'lubiyat deb hisobladi. Keyinchalik MakEnroning o'zi uchinchi qoidabuzarlikdan so'ng diskvalifikatsiyani talab qiluvchi qoida o'zgarishidan bexabarligini va u faqat bitta o'yin jarimaga tortilishini o'ylaganini aytdi. "Uimbldon" turniri oldidan zarbalar kuchi bo'yicha o'zini yosh raqiblaridan kamligini his qilgan Makenro boshi kattaroq raketkaga o'tdi, ammo shunga qaramay, birinchi raundda 24 yoshli Derrik Rostagnoga yutqazib qo'ydi.. US Open musobaqasida u yarim finalga chiqdi, unda u bo'lajak chempion - 19 yoshli Pit Samprasga yutqazdi. Bu mavsumda u Bazeldagi atigi bitta turnirda g'alaba qozonib, finalda Goran Ivanishevichni mag'lub etdi va oxirgi marta kuchli tennischilar o'ntaligiga kirdi .

1991-yilda McEnroe Chikagodagi Volvo Open finalida ukasi Patrikni mag'lub etib, o'zining so'nggi yakkalik turnirida g'olib chiqdi. 1992-yilgi Australian Open mavsumida u Boris Beker ustidan uchinchi raundda g'alaba qozonib, chorak finalga chiqdi va u erda Ueyn Ferreyraga yutqazdi. Uimbldon turnirining yakkalik bahslarida u yarim finalga chiqdi va turnirning yakuniy g'olibi Andre Agassiga uch setda mag'lub bo'ldi. Juftlik bahslarida u germaniyalik tennischi Mixael Stich bilan juftlikda chempion bo'ldi va bu unvonni beshinchi marta qo'lga kiritdi. Mavsum oxirida MakEnro professional chiqishlari tugaganini e'lon qildi. Bu vaqtda u ATP reytingida 20-o'rinni egallagan edi .

#### Devis kubogidagi chiqishlari

McEnroe Dunlopdagi *El Gráfico reklamasida*, 1981
Professional safarda o'ynashdan tashqari, MakEnro Devis kubogi musobaqalarida AQSh jamoasida deyarli butun faoliyati davomida o'ynadi. Spektakl uchun toʻlovlar uning professional sifatida olganidan ancha kam boʻlishiga qaramay, oʻz soʻzi bilan aytganda, u oʻz vatani uchun oʻynashni oʻzining burchi deb bilgan va bundan tashqari, Devis Kubogidagi chiqishlari unga muhim tuygʻuni bergan. u yolg'iz emas, balki jamoa a'zosi. U shunday dedi: "Onam, agar ular so'rasalar, har doim o'z vatanim uchun o'ynayman deb qasamyod qildilar" va bu uni boshqa mashhur amerikalik Jimmi Konnorsdan tubdan ajratib turdi, u Devis deyarli butun faoliyati davomida kubokni e'tiborsiz qoldirdi. .

1984-yilgi final bahsida mag'lub bo'lgan Makenro va terma jamoa uzoq yillar yo'llarini ajrashgan bo'lsa-da, uning jamoa muvaffaqiyatiga qo'shgan hissasi rekord bo'lgan. Hammasi bo'lib, u o'n ikki kubok mavsumida yakkalik va juftlikda o'ynagan. AQSh jamoasi tarkibida u besh marta kubokni qo'lga kiritdi (1978, 1979, 1981, 1982, 1992) va bir qator AQSh terma jamoasi rekordlarini o'rnatdi  :

* O'ynagan mavsumlar soni - 12.
* Jamoa o'yinlari soni 30ta.
* Yakkalik bahslarida g'alabalar soni - 41 ta.
* Yakkalik va juftlik bahslaridagi uchrashuvlar yigʻindisiga koʻra gʻalaba qozongan oʻyinlar soni 59 tani tashkil etadi.

1982-yilda u shu kungacha takrorlanmagan rekordni o'rnatdi - qur'aning to'rtta o'yinining har birida uchta uchrashuvda (ikkita yakkalik va bitta juftlikda) o'ynadi va g'alaba qozondi, shu bilan bir mavsumda 12 g'alaba qozondi.

#### Noqonuniy giyohvand moddalarni iste'mol qilish

MakEnro bir necha bor matbuot tomonidan giyohvand moddalar, xususan, kokain iste'mol qilganlikda gumon qilingan. 1980-yillarning o'rtalari va oxirigacha reytinglarning tez tushib ketishi, Gollivudning bohem ko'ngilocharlarida muntazam ishtirok etish, bir nechta giyohvand moddalarni davolash kurslaridan o'tgan O'Nil bilan munosabatlar va nikoh, shuningdek, asabiylashish va xulq-atvorning kuchayishi shubhalar uchun asos bo'ldi. giyohvand moddalarni iste'mol qiladigan odamlar uchun. Ko'p yillar davomida McEnroe barcha ayblovlarni rad etdi, lekin o'z faoliyatini yakunlaganidan so'ng, u "kokain davrning dorisi ekanligini va u begunoh tomoshabin emasligini" tan oldi. O'zining avtobiografik kitobida u giyohvand moddalarni iste'mol qilishga qayta-qayta ishora qiladi.

"O'yin-kulgi" dori vositalaridan foydalanishdan tashqari, McEnroe ham anabolik steroidlarni qo'llashni tan oldi (bilmagan holda, u da'vo qiladi). Bu bayonot birinchi marta 2002-yilda O'Nil tomonidan qilingan va uzoq vaqt davomida MakEnro ayblovni qat'iyan rad etib, uni "bema'ni" deb atadi, ammo keyinroq The Daily Telegraph gazetasiga bergan intervyusida "olti yil davomida men Menga odatda poyga otlari uchun ajratilgan va hatto otlar uchun ham juda kuchli ekanligiga qaror qilinmaguncha qonuniy bo'lgan steroidlar berilishini bilmasdim. U aniq kim va nima maqsadda unga steroid berganini aniqlamadi va keyinchalik ularni og'riq qoldiruvchi vosita sifatida qabul qilganini tushuntirdi.

### Professional karerani tugatgandan so'ng

McEnroe va Peter Fleming Wimbledonda, 1980-yillar o`rtasida
Professional karerasining tugashi MakEnro uchun birinchi turmushining tugashiga to'g'ri keldi - Tatum O'Nil, u ekran karerasini davom ettirish o'rniga uyda bolalar bilan qolishni talab qildi va 1993-yilda rasmiylashtirilgan ajrashish ariza berdi. 1997-yilda u qo'shiqchi va qo'shiq muallifi Патти Смит[en]. MakEnroning olti farzandi bor - uchtasi birinchi nikohidan (Kevin, Shon va Emili), ikkitasi ikkinchidan (Anna va Ava) va Patti Smitning birinchi nikohidan qizi Rubi. U bilan barcha bolalar yashaydi.
[[Файл:McEnroe\_and\_Evert\_Wimbledon\_mov.jpg|thumb| Uimbldonda MakEnro va Kris Evert]]
O'zining so'nggi yilida u NBC va USA Network telekanallarida yarim kunlik sport boshlovchisi sifatida ishlay boshladi va yakkalik bahslarida asosiy to'rdan chetlashtirilgandan keyin turnirlar haqida fikr bildirdi. Tennis karerasini tugatgandan so'ng, u USA Network, keyin esa NBC uchun sharhlovchi bo'ldi.

Xuddi shu davrda u professional rok musiqachisi sifatida ikkinchi martaba boshlashga harakat qildi. McEnroe har doim rok musiqasi va gitara chalishga qiziqqan va bu janrning ko'plab mashhur ijrochilari bilan tanish edi. 1994-yilda u o'zining rok guruhini tashkil etdi, unda u solist va bosh gitarist sifatida ijro etdi. Dastlab, guruh Jon McEnroe guruhi deb ataldi, keyinchalik ikkinchi xotini sharafiga uni Jonni Smit guruhi deb o'zgartirdi. Bir necha yil davomida u AQSh va Yevropa bo'ylab gastrollarda bo'ldi, lekin guruh unchalik muvaffaqiyat qozonmadi va 1997-yilda MakEnro rok yulduzi bo'lish haqidagi ambitsiyali rejalaridan voz kechdi va keyinchalik gitara chalishni faqat sevimli mashg'ulot sifatida o'ynadi.

Makenroning yana bir urinishi san'at sotuvchisi bo'lishga urinish edi, u Manxettenda san'at galereyasini ochdi va zamonaviy Amerika rasmlari to'plamini to'pladi, ammo katta muvaffaqiyatga erisha olmadi. Galereya hozirda faqat oldindan kelishilgan holda ochiq.

1999-yilda MakEnro Devis kubogi uchun AQSh jamoasi sardori bo'ldi. U bu lavozimni egallash istagini bir necha bor e'lon qilgan va bu istagida uni 1992-yilda jamoadoshlari Sampras, Kuryer va Agassi qo'llab-quvvatlagan. Biroq, jurnalist Jon Vertxaym yozganidek, u bu lavozimga ega bo'lgach, "etakchi amerikalik futbolchilar bilan janjallashdi, raqib jamoalarning futbolchilari va murabbiylarini tuhmat qildi, uchrashuvlar va matbuot anjumanlarini buzdi". Uning qo'l ostidagi jamoa Zimbabve va Chexoslovakiya terma jamoalari ustidan minimal hisobdagi ikkita g'alabadan so'ng yarim finalga chiqdi va u erda Ispaniya terma jamoasiga 0:5 hisobida mag'lub bo'ldi, shundan so'ng u iste'foga chiqdi va uning akasi Patrik boshqaruvni oldi. jamoa. Xuddi shu yili u Xalqaro tennis shon-shuhrat zaliga kiritildi va 2007-yilda u Xalqaro tennis federatsiyasining (ITF) eng oliy mukofoti Filipp Chatrier mukofoti bilan taqdirlandi.

2002-yilda jurnalist Джеймсом Капланом[en] bilan hammualliflikda u o'zining mashhur iboralaridan biri bo'lgan avtobiografik kitobni nashr etdi: "Siz bunga jiddiy munosabatda bo'lolmaysiz".

2004-yilda u o'zini Макинрой[en] tok- shousida va ABC telekanalidagi The Chair o'yinida teleboshlovchi sifatida sinab ko'rdi. Ikkala dastur ham mashhur emas edi va bir necha oydan keyin bekor qilindi.

2002-yilda u o'zini "Istamas millioner "filmida o'ynadi, 2004-yilda "Uimbldon "filmida televizion sharhlovchining epizodik rolida rol o'ynadi. 2006-yilda u "Studio 30 "komediya serialida o'yin ko'rsatuvi boshlovchisi sifatida suratga olingan epizoddan so'ng xitob qildi: "Siz jiddiy bo'lolmaysiz! ».

 Hakam bilan bahs.  
  
  
  
</br> Chempionlar seriyasi, Boston, 2007-yil
Professional karerasini yakunlaganiga qaramay, MakEnro tennis bilan faol shug'ullanishda davom etmoqda, ko'rgazmali o'yinlarda va faxriylar musobaqalarining ikki tsiklida - Туре Чемпионов(ingl.)oʻzb. qatnashmoqda. ), ATP homiyligida o'tkaziladi va Chempionlar seriyasi, Amerika Qo'shma Shtatlarida mustaqil turnir tsikli. Chempionlar safarida MakEnro yakkalik bahslarida 20 ta chempionlikni qoʻlga kiritdi .

Uimbldon 1999da u Steffi Graf bilan aralash juftlik juftligida ishtirok etdi. Er-xotin Anna Kurnikova va Yonas Byorkman bilan uchrashishlari kerak bo'lgan yarim finalga chiqishga muvaffaq bo'lishdi, ammo bu bosqichda Graf sonning og'rig'i va diqqatini jamlashi kerakligini aytib, keyingi ishtirok etishdan bosh tortdi. ayollar o'rtasidagi yakkalik finalida. 2006-yilda, 14 yillik tanaffusdan so'ng, MakEnro Jonas Byorkman bilan juftlik bahslarida ikkita ATP turnirida qatnashdi va ulardan birida, San-Xosedagi SAP Open turnirida g'olib chiqdi va 47 yoshida tarixdagi eng keksa ATP chempioniga aylandi.So'nggi 30 yil ichida. Ikkinchi turnirda - If Stockholm Open - juftlik chorak finalga chiqdi.

 McEnroe 2015-yilda
Xuddi shu yili, restavratsiyadan so'ng, Butun Angliya klubi muzeyi ochildi, ekspozitsiya ob'ektlaridan biri 1980-yilda tiklangan kiyim almashtirish xonasi bo'lib, echinish xonasiga ekskursiya McEnroe's tomonidan olib borildi. "arvoh" - maxsus uskunalar yordamida proyeksiyalangan gologramma tasvir. 2017-yilda MakEnro va Byorn Borg o'rtasidagi qarama-qarshilikka va xususan, 1980-yilgi Uimbldon turniri finalidagi o'yiniga bag'ishlangan "Borg / MakEnro "shved badiiy filmi chiqdi. Filmda MakEnro rolini Shia LaBeuf ijro etadi; tennischining o'zi 2016-yilda kinoijodkorlar u bilan lenta mazmuni bo'yicha maslahatlashishni zarur deb hisoblamaganliklarini va u ilgari LaBeuf bilan hech qachon muloqot qilmaganini ta'kidladi.

2010-yilda McEnroe Manxettenda Tennis Akademiyasini ochdi, u allaqachon sportda sezilarli natijalarga erishgan va professional martaba uchun intilayotgan o'smirlarga e'tibor qaratdi.

O'yin uslubi va martaba baholash
--------------------------------

Makenroning o'yin uslubining asosi - xizmat qilish va to'rga etib borish. U tezkor reaksiya, to'pni his qilish, zukkolik va turli zarbalar bilan ajralib turardi. Bred Gilbert u haqida shunday yozgan:

> O'zining eng yaxshi yillarida MakEnroning qo'llari tajribali neyroxirurg kabi aniq va sezgir edi.
> 
> 

Tennis tarixchisi Bud Kollinz Makenroning to'rdagi zarbasini "tuklardek yengil teginish" deb ataydi. Shu bilan birga, u faoliyatining cho'qqisida Fransiya Ochiq chempionatida g'alaba qozonish uchun orqa chiziqda etarlicha ishonchli bo'lganini, 1984-yilda finaldagi g'alabadan faqat bitta set va o'zining cheksiz xarakteri bilan ajralib ta'kidlaydi. .

> Konnors yoki Borgga qarshi o'yinda o'zingizni temirchi bolg'asi bilan urgandek his qilasiz, MakEnro - .
> 
> 

MakEnro ko'pchilik tomonidan tennis tarixidagi eng tabiatan iqtidorli o'yinchilardan biri hisoblanadi, dedi Mats Vilander intervyuda:

Pat Kesh yanada majoziy va qat'iyroq gapirdi:

> U men aytayotganlarning barchasidan eng katta salohiyatga ega edi, lekin u buni amalga oshira olmadi. Ishonchim komilki, u barcha davrlarning eng zo'r futbolchisi bo'lmagani uchun o'ziga bir necha marta shapaloq urishi kerak. U o'yin o'ynash orqali yaxshilanishiga ishondi, shuning uchun u yakkalik bilan birga ko'plab juftlik o'yinlarini o'tkazdi, lekin mashg'ulotlarga e'tibor bermadi. Agar u boshqa eng yaxshi mutaxassislar kabi o'z o'yini va fitnes ustida ishlagan bo'lsa, faqat jannat chegara bo'lishi mumkin edi.
> 
> 

McEnroe bilan jahon tennisining bir nechta eng nufuzli unvonlarini qo'lga kiritgan Piter Flemingning fikricha, dunyodagi eng yaxshi juftlik "Jon Makenro va uning yonidagi har qanday kishi".

> Eng zo'r bo'lgan har bir odamda daho va aqlsizlik o'rtasida nozik chiziq bor. Jon, mening fikrimcha, kortga chiqqan eng yaxshi futbolchi. Va u doimo shu chiziq bo'ylab yurardi. Ba'zan u tasodifan uni kesib o'tdi.
> 
> 

Afsona:

O'yin iste'dodi va portlovchi temperamentni uyg'unlashtirgan Makenro kortdagi psixologik urushning iflos usullarini e'tiborsiz qoldirmadi. Uning deyarli barcha raqiblari uning shov-shuvli xatti-harakati aqldan ozgan dahoning injiqliklari bilan emas, balki sovuq taktik hisob-kitoblar bilan bog'liqligiga rozi. Buni MakEnroning Bred Gilbert va Mel Pursel kabi unchalik mashhur bo'lmagan raqiblari ko'rsatmoqda, ular bilan o'yinlarda u mag'lub bo'lib, raqiblar, hakamlar va hatto tomoshabinlar ustidan ko'plab shikoyatlar va haqoratlarni keltirib chiqardi, ammo bunday uslublar o'ziga xosdir. New York Times sharhlovchisi Julian Rubinshteyn va Konnors, Lendl, Jim Courier, Boris Becker va Pit Samprasga qarshi o'yin. Byorn Borg yagona bo'lib, unga qarshi MakEnro bunday hiyla-nayranglarga murojaat qilmagan (MakEnroning o'zi keyinchalik o'z tarjimai holida yozganidek, u shvedni juda hurmat qilgan va Borg bilan o'ynashga majbur bo'lganidan xursand bo'lgan).

Yutuqlar
--------

1978-yildan beri professional. Yakkalik bahslarida 84 ta turnirda (77 ta PTA unvonlari) va juftlik bahslarida 78 ta turnirda gʻolib chiqqan. U yakkalik bahslarida Jimmi Konnors (109), Ivan Lendl (94) va Rojer Federerdan ortda qolgan holda 4-o'rinni egallab turibdi. Juftlikdagi gʻalabalar boʻyicha u tennis tarixi#The Open Era yetakchilari qatorida, faqat Todd Vudbrij, Daniel Nestor va aka-uka Mayk va Bob Brayanlar kabi juftlik oʻyinchilaridan ortda qolmoqda. 

Grand Slam turnirlaridagi eng yaxshi natijalar  :

* Yakkalik bahslarida Uimbldon chempioni (1981, 1983, 1984). Juftlik bahslarida chempion (1979, 1981, 1983, 1984, 1992).
* Yakkalik bahslarida AQSh chempioni (1979-1981, 1984). Juftlik bahslarida chempion (1979, 1981, 1983, 1989).
* Aralash juftliklar bo'yicha Fransiya ochiq chempionati chempioni (1977). Yakkalik bahslarida finalchi (1984).
* Yakkalik bahslarida Australian Open yarim finalchisi (1983).

  

AQSh jamoasi tarkibida - besh karra Devis kubogi g'olibi (1978, 1979, 1981, 1982, 1992) va ikki karra Jahon jamoalar kubogi g'olibi (1984, 1985) .

1980-yil 3-martdan beri dunyoning birinchi raketkasi 170 hafta davomida bu nomni (intervalda) saqlab qoldi. To'rt yil ketma-ket, 1981-yildan 1984-yilgacha u mavsumni dunyoning birinchi raketkasi sifatida yakunladi. Makenro ham jami 269 hafta davomida juftlik bahslarida dunyo 1-oʻrinini egalladi, bu 2011-yil oxirigacha mutlaq rekord boʻlib, aka-uka Brayanlar bu natijadan oʻzib ketishdi.

MakEnro davri boshqa uchta mashhur tennischi - Jimmi Konnors, Byorn Borg va Ivan Lendlning rahbarlik davrlari bilan qisman mos keladi. Konnors bilan o'yinlarda Makenro ko'proq g'alaba qozondi (20 mag'lubiyat bilan 31 g'alaba), Borg bilan raqobat durang (7: 7) bilan yakunlandi va Lendl Makenro ko'proq mag'lub bo'ldi (21 mag'lubiyat bilan 15 g'alaba). Makenro dunyoning yana ikkita birinchi raketkalari - Stefan Edberg va Mats Uilander va u bilan birinchi marta o'ynagan kichik Boris Bekker bilan o'yinlarda (xuddi shu 7-6 hisobda) minimal ustunlikka ega. 1985-yilda sezilarli ustunlikka ega (8 g'alaba va 2 mag'lubiyat).

Hisoblar
--------

### Grand Slam (Katta dubulg'a) finali - yakkalik

#### G'alabalar (7)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Yil** | **Chempionat** | **Finaldagi raqib** | **O'yin hisobi** |
| 1979-yil | US Open | Vitas Gerulaitis | 7-5, 6-3, 6-3 |
| 1980-yil | US Open (2) | Byorn Borg | 7-6, 6-1, 6-7, 6-7, 6-4 |
| 1981-yil | Wimbledon turniri | Byorn Borg | 4-6, 7-6, 7-6, 6-4 |
| 1981-yil | US Open (3) | Byorn Borg | 4-6, 6-2, 6-4, 6-3 |
| 1983-yil | Wimbledon turniri | Kris Lui | 6-2, 6-2, 6-2 |
| 1984-yil | Wimbledon turniri | Jimmi Konnors | 6-1, 6-1, 6-2 |
| 1984-yil | US Open (4) | Ivan Lendl | 6-3, 6-4, 6-1 |

#### Yo'qotishlar (4)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Yil** | **Chempionat** | **Finaldagi raqib** | **O'yin hisobi** |
| 1980-yil | Wimbledon turniri | Byorn Borg | 1-6, 7-5, 6-3, 6-7, 8-6 |
| 1982-yil | Wimbledon turniri | Jimmi Konnors | 3-6, 6-3, 6-7, 7-6, 6-4 |
| 1984-yil | Fransiya ochiq | Ivan Lendl | 3-6, 2-6, 6-4, 7-5, 7-5 |
| 1985-yil | US Open | Ivan Lendl | 7-6, 6-3, 6-4 |

### Grand Slam (Katta dubulg'a) finallari - juftliklar

#### G'alabalar (9)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Yil** | **Chempionat** | **Hamkor** | **Finaldagi raqiblar** | **O'yin hisobi** |
| 1979-yil | Wimbledon turniri | Piter Fleming | Brayan GotfridMeksika MeksikaRaul Ramires | 4-6, 6-4, 6-2, 6-2 |
| 1979-yil | US Open | Piter Fleming | Robert LutzSten Smit | 6-2, 6-4 |
| 1981-yil | Wimbledon turniri | Piter Fleming | Robert LutzSten Smit | 7-6 (7-5), 6-3, 6-7 (4-7), 6-4 |
| 1981-yil | US Open (2) | Piter Fleming | Xaynts GunthardtAvstraliya AvstraliyaPiter MakNamara | O'yin yo'q |
| 1983-yil | Wimbledon turniri | Piter Fleming | Tim GulliksonTom Gullikson | 6-4, 6-3, 6-4 |
| 1983-yil | US Open (3) | Piter Fleming | Fritz BuningVan Viniki | 6-3, 6-4, 6-2 |
| 1984-yil | Wimbledon turniri | Piter Fleming | Avstraliya AvstraliyaPat CashAvstraliya AvstraliyaPol MakNami | 6-2, 5-7, 6-2, 3-6, 6-3 |
| 1989-yil | US Open (4) | Avstraliya AvstraliyaMark Vudford | Ken FlekRobert Seguso | 6-4, 4-6, 6-3, 6-3 |
| 1992-yil | Wimbledon turniri | Germaniya GermaniyaMaykl Stich | Jim GrubbRichi Reneberg | 5-7, 7-6 (7-5), 3-6, 7-6 (7-5), 19-17 |

#### Yo'qotishlar (3)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Yil** | **Chempionat** | **Hamkor** | **Finaldagi raqiblar** | **O'yin hisobi** |
| 1978-yil | Wimbledon turniri | Piter Fleming | Bob XyuittFreu Makmillan | 6-1, 6-4, 6-2 |
| 1980-yil | US Open | Piter Fleming | AQSH bayrogʻiRobert LutzAQSH bayrogʻi Sten Smit | 7-6, 3-6, 6-1, 3-6, 6-3 |
| 1982-yil | Wimbledon turniri | Piter Fleming | Avstraliya AvstraliyaPiter MakNamaraAvstraliya AvstraliyaPol MakNami | 6-3, 6-2 |

### Grand Slam (Katta dubulg'a finali - aralash juftliklar

#### G'alaba (1)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Yil** | **Chempionat** | **Hamkor** | **Finaldagi raqiblar** | **O'yin hisobi** |
| 1977-yil | Fransiya ochiq chempionati | AQSH bayrogʻiMeri Karillo | Florenza MixayIvan Molina | 7-6, 6-3 |

### Katta dubulg'a turnirlaridagi chiqishlar xronologiyasi - yakkalik

| Turnir | 1977-yil | 1978-yil | 1979-yil | 1980-yil | 1981-yil | 1982-yil | 1983-yil | 1984-yil | 1985-yil | 1986-yil | 1987-yil | 1988-yil | 1989-yil | 1990-yil | 1991-yil | 1992-yil | V/U | V-P |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | XO'ShI | XO'ShI | XO'ShI | XO'ShI | XO'ShI | XO'ShI | PF | XO'ShI | Qora dengiz floti | — | XO'ShI | XO'ShI | Qora dengiz floti | 4K | XO'ShI | Qora dengiz floti | **0 / 5** | **18-5** |
| Fransiya ochiq | 2K | XO'ShI | XO'ShI | 3K | Qora dengiz floti | XO'ShI | Qora dengiz floti | F | PF | XO'ShI | 1 TO | 4K | XO'ShI | XO'ShI | 1 TO | 1 TO | **0/10** | **25-10** |
| Wimbledon turniri | PF | 1 TO | 4K | F | **H** | F | **H** | **H** | Qora dengiz floti | XO'ShI | XO'ShI | 2K | PF | 1 TO | 4K | PF | **3/14** | **59-11** |
| US Open | 4K | PF | **H** | **H** | **H** | PF | 4K | **H** | F | 1 TO | Qora dengiz floti | 2K | 2K | PF | 3K | 4K | **4/16** | **65-12** |
| V/U | 0 / 3 | 0/2 | 12 | 13 | 2/3 | 0/2 | o'n to'rt | 2/3 | 0 / 4 | 0 / 1 | 0/2 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 4 | **7/45** | — |
| Yiliga V-P | 9-3 | 5-2 | 9-1 | 15-2 | 18-1 | 11-2 | 18-3 | 20-1 | 18-4 | 0-1 | 4-2 | 5-3 | 10-3 | 8-3 | 5-3 | 12-4 | — | **167-38** |

Afsona:

* W/L - g'olib bo'lgan turnirlar sonining sportchi ishtirok etgan turnirlarga nisbati.
* V-L - g'alaba qozongan va mag'lub bo'lgan o'yinlar soni
* Natijalar:
	+ «—» — turnir o'tkazilmagan;
	+ N/A — turnirda qatnashmagan;
	+ **Ch** - chempion;
	+ F - finalchi;
	+ PF - yarim finalda ishtirok etish;
	+ Qora dengiz floti - chorak finalda ishtirok etish;
	+ 1K, 2K, 3K, 4K - mos ravishda 1, 2, 3, 4-raund.

### Yakkalik bahslari

| Turnirlar | 1977-yil | 1978-yil | 1979-yil | 1980-yil | 1981-yil | 1982-yil | 1983-yil | 1984-yil | 1985-yil | 1986-yil | 1987-yil | 1988-yil | 1989-yil | 1990-yil | 1991-yil | 1992-yil | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Grand Slam turnirlari | 0 | 0 | 1 | 1 | 2 | 0 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 |
| Masters kubogi | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 |
| Masters seriyasi | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 |
| Boshqa ATP turnirlari | 0 | 4 | 9 | 7 | 7 | 5 | 5 | 9 | 7 | 3 | 0 | 2 | 3 | 1 | 1 | 0 | 63 |
| **ATP tomonidan hisoblangan umumiy g'alabalar** | 0 | 5 | 10 | 8 | 10 | 5 | 7 | 13 | 8 | 3 | 0 | 2 | 3 | 1 | 1 | 0 | **76** |
| Boshqa turnirlar | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 7 |

### Jamoaviy turnirlar finalida ishtirok etish

| Natija | Yil | Turnir | O`tkazilgan joy | Jamoa | Raqibi | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| G`alaba | 1978 | Devis kubogi | AQSH | **Andoza:DavisБ. Готтфрид, Б. Лутц, Дж. Макинрой, С. Смит** | Andoza:DavisМ. Кокс, Дж. Ллойд, Д. Ллойд, К. Моттрам | **4-1** |
| G`alaba | 1979 | Devis kubogi | AQSH | **Andoza:DavisВ. Герулайтис, Б. Лутц, Дж. Макинрой, С. Смит** | Andoza:DavisК. Барадзутти, П. Бертолуччи, А. Зугарелли, А. Панатта | **5-0** |
| G`alaba | 1981 | Devis kubogi | AQSH | **Andoza:DavisДж. Макинрой, Р. Таннер, П. Флеминг** | Andoza:DavisГ. Вилас, Х.-Л. Клерк | **3-1** |
| G`alaba | 1982 | Devis kubogi | Fransiya | **Andoza:DavisДж. Майер, Дж. Макинрой, П. Флеминг** | Andoza:DavisА. Леконт, Я. Ноа | **4-1** |
| G`alaba | 1984 | Devis kubogi | Fransiya | **Andoza:Country data СШАДж. Ариас, Дж. Макинрой, П. Флеминг** |  ChexoslovakiyaИ. Лендл, Т. Шмид | **2-1** |
| Mag`lubiyat | 1984 | Devis kubogi | Shvetsiya | Andoza:DavisДж. Ариас, Дж. Коннорс, Дж. Макинрой, П. Флеминг | **Andoza:DavisМ. Виландер, Х. Сундстрём, С. Эдберг, А. Яррид** | 1-4 |
| G`alaba | 1985 | Devis kubogi | Dyuselldorf | **Andoza:Country data СШАДж. Коннорс, Дж. Макинрой, Р. Сегусо, К. Флэк** |  ChexoslovakiyaИ. Лендл, М. Мечирж, Т. Шмид | **2-1** |
| Mag`lubiyat | 1987 | Devis kubogi | Dyuselldorf | Andoza:Country data СШАБ. Гилберт, Дж. Макинрой, Р. Сегусо | **ChexoslovakiyaМ. Мечирж, Т. Шмид, М. Шрейбер** | 1-2 |
| Mag`lubiyat | 1990 | Xopmana kubogi | Australia | Andoza:Country data СШАДж. Макинрой, П. Шрайвер | **IspaniyaА. Санчес, Э. Санчес** | 1-2 |
| G`alaba | 1992 | Devis kubogi | AQSH | **Andoza:DavisА. Агасси, Дж. Курье, Дж. Макинрой, П. Сампрас** | Andoza:DavisМ. Россе, Я. Хласек | **3-1** |

Manbalar
--------

1. ↑  „John McEnroe". *ATP World Tour*. Qaraldi: 2018-yil 9-fevral.
2. ↑  „Statistical Information: Top 50 All-Time Open Era Title Leaders". *ATP World Tour* (2016). Qaraldi: 2018-yil 9-fevral.
3. ↑  
*Steve Tignor.* „Redemption Has to Start Somewhere" (en).  Tennis Magazine (2005-yil 31-oktyabr). 2012-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 7-oktyabr.
4. ↑  *Scott Riley.* „Who's the best racket man?" (en).  The Sports Network. 2012-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 7-oktyabr.
5. ↑  „Top 10 Men's Tennis Players of All Time" (en).  Sports Illustrated. 2012-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 7-oktyabr.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  McEnroe & Kaplan 2003. sfn error: no target: CITEREFMcEnroe\_&\_Kaplan2003 (help)
7. 1 2 3 4  Grasso 2011. sfn error: no target: CITEREFGrasso2011 (help)
8. ↑  „Past winners".  French Open. 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 30-avgust.
9. ↑  John Feinstein.*. Hard Courts: Real Life on the Professional Tennis Tours*. New York: Villard Books, 1992 — 160 bet. ISBN 978-0-307-80096-1.  „Архивированная копия". 2016-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-noyabr.
10. 1 2 3 4  Feinstein 1992. sfn error: no target: CITEREFFeinstein1992 (help)
11. 1 2 3  *Encyclopedia of World Biography: V. 10 Love-Micah*. Gale Research, 1988. ISBN ISBN 978-0-7876-2550-4.  „Архивированная копия". 2014-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 30-sentyabr.

(ingl.)
12. ↑  „Sergio Tacchini. History. 1979" (en).  Sergio Tacchini. 2012-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 16-noyabr.
13. ↑  
„Made in Italy: Sergio Tacchini" (en).  Tennis Buzz (2011-yil 12-may). 2012-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 16-noyabr.
14. ↑  „ATP World Tour Awards Honour Roll" (en).  ATP (2010-yil 20-dekabr). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 30-avgust.
15. 1 2 3 4 5 6 7  Collins & Hollander 1997. sfn error: no target: CITEREFCollins\_&\_Hollander1997 (help)
16. ↑  *Greg Connors.* „HBO revisits the McEnroe-Borg rivalry" (en). *The Buffalo News* (2011-yil 11-iyun). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-sentyabr.
17. ↑  „John McEnroe: 'I am being deadly serious… Murray is a kindred spirit'" (en). *The Independent* (2011-yil 15-iyun). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-sentyabr.
18. ↑  *Frank Deford.* „Another Big Mac Attack" (en). *Sports Illustrated* (1981-yil 21-sentyabr). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-sentyabr.
19. 1 2  *Larry Schwartz.* „McEnroe was McNasty on and off the court" (en).  ESPN. 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-sentyabr.
20. ↑  *С. Герасин.* „На загляденье! Сценарий последнего финала сезона с участием Давида Налбандяна и Роджера Федерера был совершенно непредсказуем". *Советский спорт* (21 ноября 2005). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-sentyabr.
21. 1 2 3 4 5 6 7 8  
*Julian Rubinstein.* „"Johnny Mac," Jack Nicholson once said, "Don’t Ever Change." He Hasn’t" (en). *The New York Times* (2000-yil 30-yanvar). 2012-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-sentyabr.
22. ↑  „Jan 21, 1990: John McEnroe disqualified from the Australian Open" (en).  History.com. 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-sentyabr.
23. ↑  „Хрбаты не позволил Любичичу повторить рекорд Макинроя". *Спорт-Экспресс* (5 декабря 2005). 2013-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 24-mart.
24. ↑  *Mike Bresnahan.* „McEnroe Accused of Using Steroids" (en). *Los Angeles Times* (2002-yil 26-iyun). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-sentyabr.
25. ↑  *Clive White.* „Time to clean up tennis" (en). *Daily Telegraph* (2004-yil 11-yanvar). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-sentyabr.
26. ↑  *Darren Rovell.* „Drugs were not anabolic steroids" (en).  ESPN (2004-yil 16-yanvar). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-sentyabr.
27. ↑  *Natasha Stoynoff.* „Patty Smyth and John McEnroe Still Rockin'" (en). *People* (2009-yil 23-mart). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-sentyabr.
28. ↑  Музыкальное выступление Джона Макинроя, гитара, соло YouTubeda
29. ↑  *Sally Jenkins.* „Johnny On The Spot" (en). *Sports Illustrated* (1992-yil 14-dekabr). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
30. ↑  *L. Jon Wertheim.* „Too-big Mac" (en). *Sports Illustrated* (2001-yil 17-sentyabr). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
31. ↑  *Stephane Carter.* „Looking Back on John McEnroe’s Davis Cup Captaincy" (en).  Tennis Grandstand (2010-yil 6-oktyabr). 2012-yil 17-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 5-avgust.
32. ↑  *Jerome Pugmire.* „John McEnroe to receive Philippe Chatrier award" (en).  USA Today (2007-yil 6-aprel). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
33. ↑  *Sandy Macaskill.* „Former world No 1 John McEnroe at 50" (en). *The Telegraph* (2009-yil 16-fevral). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
34. ↑  „Graf pulls out of mixed doubles with thigh strain" (en).  CNN/Sports Illustrated (1999-yil 3-iyul). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-sentyabr.
35. ↑  „For The Record" (en). *Sports Illustrated* (2006-yil 27-fevral). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-sentyabr.
36. ↑  „About the Museum - English and foreign languages" (en).  The Championchips, Wimbledon. 2006-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 24-mart.
37. ↑  „Макинрой станет виртуальным экскурсоводом". *Спорт-Экспресс* (2005-yil 28-mart). 2014-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
38. ↑  *Borg/McEnroe* IMDbda
39. ↑  *John Clarke.* „John McEnroe Doesn’t Seem Too Thrilled About Borg vs. McEnroe, Starring Shia LaBeouf" (en). *Vanity Fair* (2016-yil 20-sentyabr). 2017-yil 24-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 2-avgust.
40. ↑  
„John McEnroe Tennis Academy" (en). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-sentyabr.
41. ↑  Гилберт и Джеймисон 2004. sfn error: no target: CITEREFГилберт\_и\_Джеймисон2004 (help)
42. ↑  Cronin 2011. sfn error: no target: CITEREFCronin2011 (help)
43. ↑  *Richard Evans.* „WTC – Daily Update: Thursday 12 January" (en).  World Tennis Challenge (2012-yil 13-yanvar). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 28-avgust.
44. 1 2 3  *2017 ATP World Tour Media Guide*. ATP Media — 173 bet.  „Архивированная копия". 2017-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 8-oktyabr.
45. ↑  „Братья Брайан побили рекорд Макинроя".  Евроспорт (12 декабря 2011). 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 8-sentyabr.
46. ↑  „FedEx ATP Head 2 Head: John McEnroe vs. Mats Wilander" (en).  ATP. 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 8-sentyabr.

   
  
 „FedEx ATP Head 2 Head: John McEnroe vs. Stefan Edberg" (en).  ATP. 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 8-sentyabr.
47. ↑  „FedEx ATP Head 2 Head: John McEnroe vs. Boris Becker" (en).  ATP. Qaraldi: 2012-yil 8-sentyabr.

Yana qarang
-----------

* „John McEnroe",*Bud Collins' Tennis Encyclopedia*. Detroit, MI: Visible Ink Press, 1997 — 421—424 bet. ISBN 1-57859-000-0.
* John Grasso.*. Historical Dictionary of Tennis*. Scarecrow Press, 2011. ISBN 978-0-810-87237-0. (ingl.)
* Гилберт Б. Джеймисон С.*. Победа любой ценой*. Олимп-Бизнес, 2004. ISBN 5-901028-77-5.
* John McEnroe, James Kaplan.*. You Cannot Be Serious*. Berkley Trade, 2003. ISBN 978-0-425-19008-1. (ingl.)
* Matthew Cronin.*. Epic: John McEnroe, Bjorn Borg, and the Greatest Tennis Season Ever*. John Wiley & Sons, 2011. ISBN 978-0-470-19062-3. (ingl.)

Havolalar
---------

* Andoza:Профиль ATP\* Andoza:Профиль участника Кубка Дэвиса

* Джон Макинрой IMDbda
* Профиль на сайте Тура Чемпионов(ingl.)
* Международный зал теннисной славы(ingl.)
* Профиль в Теннисном справочнике «Большой шлем»
* *Larry Schwartz.* „McEnroe was McNasty on and off the court" (en).  ESPN. 2012-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-sentyabr.