recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ivindo milliy bogʻi** — Markaziy Afrikadagi Gabonning sharqiy-markaziy qismida, Ogooue Ivindo va Ogooue Lolo provinsiyalari chegarasida joylashgan milliy bogʻ. Uning yaratilishi 2002-yil avgust oyida oʻsha paytdagi prezident Omar Bongo tomonidan Yoxannesburgda boʻlib oʻtgan Barqaror rivojlanish boʻyicha Butunjahon sammitida Gabonning boshqa 12 yer usti milliy bogʻlari bilan birgalikda eʼlon qilingan. Ivindo daryosidagi ajoyib Konge va Minguli sharsharalari bilan mashhur boʻlib, „Ivindo moʻjizalari"  nomlanuvchi parkda Markaziy Afrikadagi 5 ta eng muhim oʻrmon maydonlaridan biri boʻlgan Ipasa-Makoku va Langue-Bai biosfera rezervati ham mavjud.. *Institut de Recherche en Écologie Tropicale* (IRET), Milliy ilmiy tadqiqotlar va texnologiyalar markazi (CENAREST) tomonidan boshqariladigan tropik tadqiqot instituti parkning shimolida, eng yaqin Makoku shahridan 12 km uzoqlikda joylashgan , Yovvoyi tabiatni muhofaza qilish jamiyati (WCS) tomonidan boshqariladigan *Langue tadqiqot stantsiyasi* janubda Langul-Baidan bir necha kilometr uzoqlikda joylashgan.

Parkdan Ogowening asosiy irmogʻi boʻlgan Ivindo daryosi oqib oʻtadi va Qingue (749 m)  va Nguadi (870 m) togʻlari ham shu erda joylashgan. Oʻrtacha yogʻingarchilik 1672 mm, eng yuqori choʻqqilari sentabr-dekabr va fevral-may oylarida boʻladi . Kuchli momaqaldiroqlar mavsumiydir va baʼzida mahalliy tornadolarni keltirib chiqarishi mumkin, ayniqsa Ipasa platosida; Bu oʻrmonning ikkilamchi oʻrmonga oʻxshab koʻrinishiga tornado sabab boʻlgan vayron boʻlishi mumkin . Oʻrtacha harorat 23,9 °C (Makokuda parkning shimoliy chegarasidan bir necha kilometr uzoqlikda oʻlchanadi) mavsumiy ravishda 3,3 atrofida. °C  .

Park 300 000 gektar maydonni egallaydi, ularning deyarli barchasi pastki Gvineya oʻrmonlari va markaziy Kongo havzasiga xos boʻlgan yarim doim yashil oʻrmonlardan iborat oʻrmonlar bilan qoplangan. Mahalliy faunaga gʻarbiy pasttekislik gorillalari, oddiy shimpanzelar, Afrika oʻrmon buyvollari, qizil daryo choʻchqalari, sitatunga, shuningdek, oʻrmon fillarining oxirgi nisbatan buzilmagan populyatsiyalaridan biri kiradi . Qushlarning mashhur turlariga kulrang boʻyinli kal qargʻa kiradi, umuman parkda 430 dan ortiq qush turlari qayd etilgan  .

1. 1 2 3 4 5  *Ivindo and Mwanga*. WCS, 2009 — 7 bet. ISBN 978-0-9820263-2-8.
2. ↑  „Gabonese Republic". 2021-yil 3-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-oktyabr.
3. ↑  „Institut de Recherche en Ecologie Tropicale". 2020-yil 25-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 6-yanvar.
4. 1 2  *Gabon*. Bradt Travel Guides, 2014. ISBN 9781841625546.
Jacques Cartier. Muallif Theophile Hamel
**Jacques Cartier** (1941-yil 31-dekabrda tavallud topgan) - fransuz tadqiqotchisi. Amerikadagi fransuz mustamlakachiligiga asos solgan. Jacques Cartier 1541—1542-yillarda Shimoliy Amerikaning sharqiy qirg'oqlariga jami uchta sayohatni amalga oshiradi.

Biografiyasi
------------

Jacques Cartier 1491-yilda Brittani sharqiy sohilining shimoliy chekkasida joylashgan Sen-Malo portida tavallud topgan. Obro'li dengizchi bo'lgan Kartier 1520-yilda o'zining taniqli oilasining a'zosi Meri Ketrin va Granchesga uylanishdan oldin ijtimoiy mavqeini yaxshilaydi. Men Sen-Maloning ismiman va suvga cho'mish yozuvlari xudojo'y ota sifatida guvohning tez-tez narxi bilan tanilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Jacques Carties: *Voyage de J. Cartier au Canada*

Manbalar
--------

1. ↑  *Jacques, Cartier* „"CanEn-Cartier"". 2008-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-sentabr 2022-yil.
2. ↑  „"EB-Cartier"". Qaraldi: 13-sentabr 2022-yil.
3. ↑  „"Histori.ca"".  Historika Dominion instituti. Qaraldi: 13-sentabr 2022-yil.
4. ↑  „Ditionary of Canadian Biography *Online"*. Qaraldi: 13-sentabr 2022-yil.
**Jaloliddin Gurlaniy** – Xorazmning Gurlan tumanida tu’gilgan. U Burhoniddin Margʻinoniyning izdoshi sanaladi. Jaloliddin Gurlaniyning tugʻilgan va vafot sanalari aniq emas. Ammo u yozgan bir qancha asarlar orqali uning yashagan davrini aniqlash mumkin. Otasi Sherozdan Xorazmga qaytib kelgach saroyda naqib boʻlib ishlay boshlaydi. Keyinchalik Sayid Jaloliddin ibn Shamsiddin ibn Murtazo Gurlaniy al-Xorazmiy Hasan Sigʻnoqiy, Abdulaziz Buxoriy, Toxir Xorazmiylardan tahsil oladi. Sayid Jaloliddin ibn Shamsiddin ibn Murtazo Gurlaniy al-Xorazmiyning asarlari Kalkutta, Laknav, Bombay Qohira, Qozon kabi shaharlarda bir necha martalab nashr etilgan. Jaloliddin Gurlaniy milodiy 1367-yilda vafot etgan.

Asarlari
--------

"Al Kifoya fiy sharxil hidoya". Asarning 5 ta nusxasi saqlanib qolgan. Bular: Birinchisi, Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan „Fayzulloh Afandi" kutubxonasida, ikkinchisi, Turkiyaning Istanbul shahrida
joylashgan „Sulaymoniya" kutubxonasida, uchinchisi, „Kifoya fiy sharhil Hidoya" asarinig yana bir nusxasi Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan „Otif Afandi" kutubxonasida, toʻrtinchisi, Istanbulda joylashgan „Rogʻib Posho" kutubxonasida, beshinchisi, Suriyadagi „Asad" kutubxonalarida saqlanadi. Suriyadagi „Asad" kutubxonasida
saqlanayotgan asarning ikki jildi yana bir nusxasi saqlanadi. Birinchi juzi 61953 raqam ostida saqlansa, ikkinchi juzi 62134 raqam bilan qayd etilgan. Bu nusxa nasx xatida juda chiroyli qilib taʼlif etilgan. Birinchi juz 356 varaq, yaʼni 712 sahifadan iborat. Har bir sahifa 24 qatordan iborat. Har bir qator taxminan 18 soʻzni oʻz ichiga oladi.

„Sharxu muxtasari xulosatit toyyibiy" asari 1529-yilda yozilgan.

„Ash-Shoqoikun an Noʻmoniya"

Ustozlari
---------

### Hisomiddin al-Hasan Sigʻnakiy

"Nihoya" asari muallifi

### Abdul Aziz Buxoriy

Abdul Aziz Buxoriy Jaloliddin Gurlaniyga fiqxni oʻrgatgan. Abdul Aziz Buxoriy "kashf ul Bazdaviy asari muallifi.

Shogirdlari
-----------

**Nosiriddin Muhammad ibn Shihob ibn Yusuf**, **Shayx olim Tohir Sad Namadbush shayx Alouddin**, **Abdul Avval ibn Burxoniddin ibn Imod ad din** lardir

Al Kifoya fiy sharxil hidoya asari
----------------------------------

Asar Burhoniddin Margʻinoniyning „Hidoya" asariga sharx sifatida yozilgandir. Unda turli xil fiqx masalalarini oʻz ichiga oladi. Asarning birinchi jildida muallif asarni yozishdan maqsadini va nima uchun bunday nomlanganiga toʻxtaladi. Asarda Kimki Kabadan boshqa masjidlarni atrofini aylansa unda kufr xavfi bordir deyilgan.

Sharxu muxtasari xulosatit toyyibiy
-----------------------------------

Asar hadisshunosllika bagʻishlangan Jurjoniyning"Muxtasari xulosatit toyyibiy" asariga sharh hisoblanadi. Asarning umumiy hajmi 70 bet va 4 bobga boʻlingan. Asar Fanlar Akademiyasining sharqshunoslik institutida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Xorazm va Xorazmliklar. Oltinchi kitob Umid Bekmuhammad. Buxoro. 2023
2. ↑
3. ↑
**Jamol Abulfazl ibn Muhammad ibn Umar ibn Xolid al-Qarshi** (1230, Olmaliq — 1315, oʻsha yerda) — turkiy tarixchi va yozuvchi.

Tarjimayi holi
--------------

1230-yilda Olmaliq (tarixiy shahar)da tugʻilgan. Muhammad Haydar Dugʻlotiyning yozishicha, Jamol Qarshiyning otalari bolasogʻunlik hofiz, onasi marvlik boʻlgan. Boshlangʻich ta’limni Olmaliqda olgach, Gʻazna va Hirot hukmdori Sulton Mahmud az-Zuvaliy xizmatiga kiradi. U Chigʻatoy ulusining davlat devonxonasida xizmat qilgan.

Jamol Qarshiy uzoq vaqt davomida turli shaharlar hukmdorlari tomonidan homiylik qilingan, shu tufayli u Qarshi (moʻgʻulchadan — saroy aʼzosi) nomi bilan mashhur boʻlgan. U Olmaliq amiri vorisining otabeki edi.

Asarlari
--------

Jamol Qarshining ilk asari Abu-Nasr al-Javhariyning "As-Sihoh" lugʻati asosida yozilgan "As-suroh min as-sihoh" arabcha-forscha lugʻatdir. Ushbu lugʻatga sharh boʻlmish "Al-mulhaqot bi-s-suroh" Chigʻatoy ulusi mavjudligining dastlabki yillari haqida muhim manbadir.

Adabiyot
--------

* Абусеитова М. Х. (сост.) История Казахстана в персидских источниках. Том 1. Джамал ал-Карши. Алматы: Дайк-Пресс, 2005. — 410 с.
Moskvadagi harbiy paradda Oʻzbekiston Quruqlik qoʻshinlari qoʻshinlari jangovar formada boʻldi.
**Jangovar forma**, shuningdek, **dala kiyimi**, **jangovar** kiyim yoki **harbiy charchoq** deb ham ataladi, bu harbiy, politsiya, o't o'chirish va boshqa jamoat kiyimidagi xizmatlar tomonidan kundalik dala ishlari va jangovar vazifalarni bajarish uchun ishlatiladigan tasodifiy kiyim turidir.. U odatda ko'ylagi, shim va ko'ylak yoki futbolkadan iborat bo'lib, ularning barchasi rasmiy formalarga qaraganda kengroq va qulayroqdir. Dizayn polk yoki xizmat bo'limiga bog'liq bo'lishi mumkin, masalan, armiya, dengiz floti, havo kuchlari, dengiz piyodalari va boshqalar. Armiya bo'limlarida matolar fonni yaqinlashtirish va askarni tabiatda kamroq ko'rinadigan qilish uchun kamuflyaj, buzuvchi naqsh yoki yashil, jigarrang yoki xaki monoxromda bo'lgan ekan. G'arb kiyim kodlarida dala formasi fuqarolik kundalik kiyimiga teng deb hisoblanadi. Shunday qilib, dala formasi xizmat kiyimi formasidan kamroq rasmiy hisoblanadi, odatda ofis yoki xodimlardan foydalanishga qaratilgan, shuningdek tartibsiz kiyim formasi va to'liq kiyim formasi ekan .
**Jirmiz**– Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi 10 ta qishlo fuqarolar yigʻinidan biri hisoblanadi. Qishloqning umumiy yer maydoni 2500 km.kv tashkil qiladi. Jirmizda yashovchi umumiy aholi 8 mingdan ortiq kishini tashkil etadi.(2012-yil) Qishloq oʻzida bir qancha millatni birlashtirgan. Qishloqda o'zbeklardan tashqari tatarlar, koreyslar va ruslar istiqomat qiladi. Qishloq hududidan Polvon-Gʻazovot va Yangiyop kanallari oqib oʻtadi. Aholi bu kanallardan ichimlik va dalalarni sugʻorish maqsadida foydalanadi.

Etimologiyasi
-------------

Rivoyatlarga koʻra bu yerda qadimda bir ulugʻ zot yashagan. Uning bir qancha shogirdlari boʻlib, ustozi ulardan biriga koʻproq mehr qoʻyib, unga sen „ Jirimsizsan" der ekan. Bu soʻz oʻta yuvosh, aytganini qiladigan maʼnoni anglatadi. Vaqtlar oʻtishi bilan shogirt vafot etadi va uning xizmatlari uchun qishloq va qabristonning nomlari uning nomi bilan atala boshlanadi. Aholi koʻpaygan bu yerlarga Katta Jirmiz nomini berishadi.. Jirmiz soʻzi xorazm shevasida oʻta yuvosh, aytganini qiladigan maʼnosini anglatadi. Dastlab hudud Jirmiz deyilgan. Biroq vaqt oʻtgach qishloq hududi kengayadi va Katta Jirmiz deb atala boshlanadi. Shuningdek, Qashqadaryo viloyati Yakkabogʻ tumanida ham shunday nomlangan toponimlar mavjud. Yuqori Qashqadaryoda qayta ishlanmagan yer – jovuz deb ataladi.

Hududiy boʻlinmalari
--------------------

Hozirda qishloq 3 ta mahallaga boʻlingan boʻlib bular; Katta Jirmiz, Nurobod, Katta kuch mahallalaridir.

Infratuzilma obyektlari
-----------------------

Qishloqda 3 ta maktab, 1 ta kollej, 1 ta qishloq vrachlik punkiti, 50 dan ortiq savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari faoliyat yuritadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xorazm viloyati aholi punktlari pochta indekslari".. Qaraldi: 9-oktyabr 2023-yil.
2. 1 2  Xonqa tarixi. Komiljon Nurjonov. Mamalakat Jumaniyozova. Urganch. 2015.
3. ↑  OʻZBEKISTON JOY NOMLARINING IZOHLI LUGʻATI. Toshkent. 2022
4. ↑  B. Joʻrayev. Yuqori Qashqadaryo. 132-bet
**Havo va koinot jurnali**
==========================

Havo va koinot jurnali -havo va koinot qonuni xalqaro, mintaqaviy va milliy aviatsiya va kosmik qonunchilik va siyosat bilan shug'ullanadigan amaliyotchilar, tartibga soluvchilar, siyosatchilar va akademiklar uchun ko'rib chiqiladigan forumni taqdim etadi. Jurnal havo qonuni va siyosatining davlat, xususiy, jinoiy, tartibga solish, raqobat (monopoliyaga qarshi) va tijorat jihatlarini hamda kosmik huquq va siyosatning tartibga solish, tijorat va xavfsizlik jihatlarini qamrab oladi.Hukumat, tijorat va akademik istiqbollarni taqdim etish orqali Havo va kosmik qonuni boshqa mavzular qatori bulardan iborat: havo qatnovlarini tartibga solish va erkinlashtirish; havo transporti bozoriga kirish, shu jumladan aviakompaniyalar uchun fuqarolik talablari; raqobat (monopoliyaga qarshi) qonun va davlat yordami; xavfsizlik qoidalari va ularning bajarilishi; baxtsiz hodisalar va hodisalarni tekshirish; jinoiy havo qonuni va itoatsiz yo'lovchilarga munosabat; aviatsiya hodisalari uchun ikkinchi va uchinchi shaxslarning javobgarligi, shu jumladan yo'lovchilarni himoya qilish (**EI Nizomi 261)** va ularni sug'urtalash; aviatsiya holatlarida mahsulotning javobgarligi; Aeroportlarga kirish, alohida ajratilgan joy va aeroport to'lovlari bilan; havo kemalarini ijaraga berish va moliyalashtirish; havo harakatini boshqarish, shu jumladan atrof-muhitni muhofaza qilish; *aviatsiya va kosmik sanoatda rivojlanayotgan* texnologiya sohalari; kosmik faoliyatning barqarorligi; kosmik ilovalar (yerni kuzatish, telekommunikatsiya ionlar, navigatsiya); kosmik faoliyatning ekologik jihatlari; kosmik harakatni boshqarish va kosmik vaziyatdan xabardorlik; kosmik ob'ektlar tomonidan etkazilgan zarar uchun javobgarlik; milliy kosmik qonunchiligi; kosmosni harbiylashtirish va qurollantirish; va kosmosdan tijorat maqsadlarida foydalanish, masalan, orbitada xizmat ko'rsatish, kosmik resurslardan yoki katta yulduz turkumlaridan foydalanish.

1. ↑  „Air and Space Law". 2018-yil 21-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-dekabr.
**Jiva** (Dziva, nemis. Siwa) — gʻarbiy slavyan ayol xudosi, polab yerida asosiy. Baʼzi talqinlarga koʻra — hayot va unumdorlik maʼbudasi.

Tavsif
------

Gelmold qisqacha maʼbuda Jiva (Siva) ni polab maʼbudasi sifatida eslatib oʻtadi. Ushbu maʼbuda tasviri bir nechta oʻxshash rasmlarda mavjud. Ulardan eng qadimiysi Botoning sakson xronikasida joylashgan. Unda maʼbuda Prove va Radegast bilan birga tasvirlangan va gravyuraning yonida quyidagi tavsif mavjud:

Jiva qoʻlida meva boʻlgan yalangʻoch ayol sifatida tasvirlangan; ushbu rasmdan XVIII asr asarlarida nashr etilgan Gravyuralar qilingan. Shuni taʼkidlash kerakki, Rim maʼbudasi Tsereru anʼanaviy tarzda tasvirlangan. Vestfaliya gravyuralaridan birida tirik bir juft kaptar va bir juft oqqushlar tortilgan aravada tasvirlangan va gravyurada „Krosopani sei Dziva Slavorum" yozilgan.

Mater Verborum Rim Tsererga mos keladigan Sius fertillik maʼbudasi haqida gapiradi:

> 
> „Non, don, don yoki don maʼbudasi: Siua." „Don maʼbudasi, Tserara: Sius"
> 
> 
> 
> „Ceres, fruges, frumentum, vel dea frumenti: siua". „Dea frumenti, Ceres: Sius"
> 
> 

Polsha panteonida J. Dlugosha Jive (Zywye) — hayot xudosi; Abraxam Fransuzelning serbo-koʻlmak panteonida hayot maʼbudasi paydo boʻladi „Siwa Polon. Zyvvie, Dea vita". Nihoyat, polsha-belaruslik yozuvchi Matsey Striyikovskiy „shovqinli jonli shamol xudosi" va ob-havo, „aniq va quvnoq kunlarning xudosi"ni bogʻlaydi.

1874-yilda kashf etilgan asteroid (140) Jiva nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Hanka, p. 5-6. Tsit. po: *Friedrich Wigger.* Berno, der erste Bischof von Schwerin, und Meklenburg zu dessen Zeit[*sayt ishlamaydi*] // Jahrbücher des Vereins für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde, 1863.

Havolalar
---------

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Jiva** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor
* Jiva // Mifologicheskaya ensiklopediya
**Haydar Sabuhiy** (15-asr - Hirot -1498) — shoir. Alisher Navoiyning jiyani, togʻasi Mir Said Kobuliyning oʻgʻli. Toju taxt uchun kurashda Husayn Boyqaro tomonida turib urushgani sababli Abusaid Mirzo otasini tutib qatl etgach, uning tarbiyasi bilan Navoiy shugʻullangan. "Sabuhiy" (ta-savvufiy maʼnoda poklik, haqiqat nuri) taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Navoiy koʻpincha uni yonida olib yurgan. Astrobodda ham u Navoiyning xos mulozimlaridan boʻlgan. Navoiy uni baʼzi rasmiy topshiriqlar bilan Hirotga yuborganida, bir davrada Navoiyga suiqasd qilingani, oshpaz unga zahar qoʻshilgan taom bermoqchi boʻlgani, bundan xabar topgan shoir gʻazabga minib, Husayn Bayqaroga qarshi isyon koʻtarmoqchi ekanligini aytadi. Bu gap Hirotda ovoza boʻlib ketadi. Husayn Boyqaro darhol Navoiyga maktub yoʻllab, bu ishdan mutlaqo xabari yoʻqligini maʼlum qiladi. Shu voqeadan keyin Husayn Boyqaro Navoiyning Hirotga qaytishiga ruxsat beradi. Navoiy oʻz javobida bu gapni rad etadi va jiyanining xatosini kechirishini iltimos qiladi. Husayn Boyqaro garchi kechirganligini aytib, doʻstini xotirjam qilsada, oʻz xonadoni shaʼniga qilingan bu tuhmatni unutmaydi. Haydar Sabuhiy barcha xizmatlardan chetlatiladi. U Badaxshonga ketib, bir necha yil oʻsha yerda xizmat qiladi. 1498-yilda Badaxshondan Hirotga elchi boʻlib kelganida, Husayn Boyqaro uni tutib, qatl ettiradi.

Haydar Sabuhiy sheʼrlarining taqdiri maʼlum emas. "Majolis un-nafois"da Navoiy uning bir baytini misol tariqasida keltirgan: May ast laʼli tu yo shahdi nob: az in du kadom ast? Xay ast bar ruxi tu yo gulob: az in du kadom ast? Mazmuni: Laʼli labing maymi, yo toza asalmi — bu ikkisidan qaysi biri? Yuzingdagi termu yo gulobmi: bu ikkisidan qaysi biri?

Adabiyotlar
-----------

* Alisher Navoiy, Majolis unnafois [MAT, 13-asr], T, 1997; Oʻzbek adabiyoti tarixi, 2-j. T, 1977.
**Haysam ibn Tarik Al Said**

Haysam ibn Tarik Al Said(arab. هيثم بن طارق آل سعيد ; 
1955-yil 13 oktyabrda tugʻilgan) — Ummon sultoni ,avval mamlakat meros va madaniyat vaziri boʻlib ishlagan. Marhum Sulton Qobusning amakivachchasi.
1955-yil 13 oktyabrda Maskat, Maskat va Ummon sultonligida tug'ilgan. U Ummon hukmron sulolasi Al Said a'zosi. 1979-yilda Oksford universitetining xorijiy xizmat dasturini tamomlagan. Pembrok kollejida aspirantura. U meros va madaniyat vaziri, tashqi ishlar vazirining siyosiy masalalar bo‘yicha o‘rinbosari (1986-1994) va Tashqi ishlar vazirligi bosh kotibi (1994-2002).Yillar davomida u tashqi aloqalar bo'yicha bosh kotib sifatida ham ishlagan va Angliya-Ummon jamiyatiga rahbarlik qilgan. Bundan tashqari, u 2040-yilgacha mamlakatning ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishini nazorat qiluvchi Ummon Vision 2040 qo‘mitasiga rahbarlik qilgan.
2020-yil 10-yanvarda farzandsiz Sulton Qobus bin Said vafot etdi va Ummon kengashining Al-Buston shahridagi favqulodda sessiyasida Haysam bin Toriq Al Said uning vorisi etib tayinlandi[9]. Ummon davlat televideniyesi xabar berishicha, Sulton Qobus ibn Said vafotidan so'ng rasmiylar Xaysamni uning vorisi sifatida ko'rsatish to'g'risida maktub ochdilar.

2021-yilning 13-yanvarida Sulton Haysamning to‘ng‘ich o‘g‘li shahzoda Seyyid Teyazin bin Haysam bin Tariq Al Said Ummon tarixidagi birinchi valiahd shahzoda etib tayinlangani e’lon qilindi. Ushbu lavozim 2021-yil yanvar oyida qonunchilikka o'zgartirishlar kiritilganda joriy etilgan.

Adabiyotlar
-----------

 [  ibn Tarik Al Said&action=submit]
**Nukus shahridagi Prezident maktabi** – 2019-yil Nukus shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi.

Ochilish tarixi
---------------

Nukus shahridagi Prezident maktabiga 2018-yilning mart oyida qurilish boshlangan. 2019-yil Nukus shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda oʻquv jarayoni qoraqalpoq, oʻzbek tillarida hamda STEAM taʼlim dasturi asosida olib boriladi. Shu yoʻnalishdagi aniq fanlar Buyuk Britaniyaning Cambridge University tashkilotining dasturi asosida ingliz tilida oʻqitiladi. Mahalliy oʻqituvchilar bilan bir qatorda Keniyadan Ondeki Xezbon Opiti, Buyuk Britaniyadan Tajerout Nourid, Janubiy Afrikadan Lerato Irin va Moytsa Mokege Richard kabi tajribali oʻqituvchilar taklif etilgan.

Nukus shahridagi Prezident maktabiga 2019–2020-oʻquv yilida maktabga 7500 dan ziyod oʻquvchi hujjat topshirib, shundan 144 nafari qabul qilingan.

### Yaratilgan sharoitlari

Maktab standart texnik jihozlar hamda nazariy bilimlarni amalda mustahkamlash uchun maxsus ishlab chiqilgan uskunalar bilan jihozlangan. Taʼlim muassasasida tibbiyot xonasi mavjud boʻlib oʻquvchilar sogʻliqlari doimiy nazoratda, oʻquv muassasasida sportga katta eʼtibor beriladi. Maktabning sport majmuasi barcha zarur sport anjomlari bilan taʼminlangan, choʻmilish havzasi, basketbol hamda futbol maydonchalari oʻquvchilar ixtiyorida. Maktab kutubxonasida badiiy va oʻquv adabiyotlari mavjud boʻlib oʻquvchilar ulardan oʻzlarining boʻsh vaqtlarida foydalanidi.

Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi hamda bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Oʻquvchilar darsdan boʻsh paytida kompyuterda ishlashlari uchun zarur shart sharoitlar yaratilgan. Sinfxonalar smart doskalar bilan jihozlangan.

Yana qarang
-----------

* Prezident maktablari
* Prezident maktabi (Qarshi)
* Prezident maktabi (Fargʻona)
* Prezident maktabi (Namangan)
* Prezident maktabi (Navoiy)
* Prezident maktabi (Buxoro)
* Prezident maktabi (Termiz)
* Prezident maktabi (Guliston)
* Prezident maktabi (Jizzax)
* Prezident maktabi (Samarqand)
* Prezident maktabi (Nurafshon)
* Prezident maktabi (Toshkent)
* Prezident maktabi (Xiva)
* Prezident maktabi (Andijon)

Manbalar
--------

1. ↑  „Nukus shahridagi Prezident maktabi" (portal.piima.uz). Qaraldi: 2023-yil 9-sentyabr.
2. ↑  „Nukusda Prezident maktabi ochildi". 2021-yil 21-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 9-sentyabr.
3. ↑  „NUKUS SHAHRIDAGI PREZIDENT MAKTABI - Nukusda". Qaraldi: 2023-yil 9-sentyabr.

| * k
* m
* t
 Prezident maktablari |
| --- |
| 
* Andijon
* Buxoro
* Fargʻona
* Guliston
* Jizzax
* Namangan
* Navoiy
* Nukus
* Nurafshon
* Qarshi
* Samarqand
* Termiz
* Toshkent
* Xiva

 |
**Azotli iprit** – organik birikma, rangsiz suyuqlik. Suvda yomon, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Azotli iprit iprit (dixlordietilsulfid)dan tarkibidagi oltingugurt oʻrniga kiritilgan azot bilan farq qiladi. Ularning kimyoviy xossalari molekulasi tarkibida uchlamchi azot atomi va galogen atomi boʻlishiga bogʻliq. Azotli iprit mineral kislotalar ta’sirida suvda eriydigan, pikrin kislota ta’sirida esa suvda kam eriydigan tuz hosil qiladi. U me’da-ichak, nafas yoʻllarini kuchli zaharlash va terini yaralantirish xususiyatiga ega. Bunday moddalar hujayra boʻlinishini susaytirgani uchun koʻpchiligi (embixin, nov-embixin va boshqalar) tibbiyotda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Asosiy piyodalar yo'li
**Heinrich Heine Universiteti, Dyusseldorf** -( **HHU** ) (nemischa:)1965- yilda Dyusseldorf Tibbiyot Akademiyasining 1907-yilgi filiali tashkiloti sifatida tashkil etilgan va nemis shoiri Heinrich Heine nomi berilgan.

O'tgan yillar mobaynida bir nechta yo'nalishlar qo'shilganidan so'ng ,universitet 1993-yildan beri beshta fakultetdan iborat. Bugungi kunda 36 000 dan ortiq talabalar HHUda kunduzgi ta'limda tahsil olmoqda. HHUda jami 3600 (akademik va akademik bo'lmagan)lar mavjud.

Tarix
-----

San'at va gumanitar fanlar fakultetining binolari. O'ngdagi fonda Matematika va tabiiy fanlar fakultetining qurilish ishlari (taxminan 1973-yil) ko'rsatilgan.
Dyusseldorf universitetining ilk tarixi 1907-yilda Dyusseldorf amaliy tibbiyot akademiyasi faoliyati bilan boshlangan. Lekin,shaharning ilk haqiqiy universiteti faqatgina 1965- yilga kelibgina mavjud tibbiyot fakultetga tabiiy fanlar, san'at va gumanitar fanlar fakultetini qo'shish orqali tashkil etilgan. To'rt yil o'tgach, universitet birlashgan fakultetni ikkita alohida organga ajratdi,bu esa San'at va gumanitar fanlar fakulteti, shuningdek, matematika va tabiiy fanlar fakultetlarining tashkil etilishiga olib keldi. 1979-yilda zamonaviy universitet va davlat kutubxonasi ochildi.1980-1981-yillarda sport markazi ham qo'shildi.23 yildan ortiq davom etgan janjallar dan so'ng,Dyusseldorfning "nomsiz" universiteti nihoyat 1989-yilda Dyusseldorfning eng mashhur shaxslaridan biri bo'lgan shoir Heinrich Heine sharafiga nomlandi.Shu davrdan boshlab universitet shahar va uning fuqarolari uchun doim ochiq.Heinrich Heine universitetining biznes boshqaruvi va iqtisod fakulteti 1990-yilda, yuridik fakulteti esa 1993-yilda ochilgan.

1. ↑  WEST GERMAN UNIVERSITIES: WHAT TO CALL THEM? by John Vinocur, *The New York Times*, 31 March 1982.

Havolalar
---------

* Dyusseldorf Heinrich Heine universitetining rasmiy sayti
**Himoya ipi** qogʻoz banknotlar va hujjatlarni qalbakilashtirishdan himoya qiluvchi elementlardan biridir. Bu eni 1 mm va undan ortiq boʻlgan banknotga kiritilgan yupqa chiziq (polimer, metall va boshqalardan qilingan). Birinchi marta 1940-yilda bir funt sterling nominalidagi banknotada himoya ipidan foydalanilgan. 2018-yilga kelib u dunyoning aksariyat mamlakatlari banknotlarining ajralmas qismi hisoblanadi. Pul soxtalashtiruvchilar qalinlikda yashiringan yoki tashqarida chiqib turadigan xavfsizlik iplarini yetarlicha sifat bilan qalbaki qilishni oʻrgandilar. Shu munosabat bilan 2010-yildan boshlab yanada murakkab texnologiyalardan foydalangan holda banknotalar muomalaga chiqarila boshlandi. Shunday qilib, yuz AQSh dollaridagi himoya ipi mikrolinzalar tizimi boʻlib, rus banknotlarida u golografik tasvirlar majmuasini oʻz ichiga oladi.

Tarixi
------

1829-yilda birinchi qogʻoz fabrikalarining tashkilotchisi Jon Dikkinson[en] Angliyada himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish texnologiyasini patentladi. Ip ishlab chiqarilgan material ipak edi. Himoya ipak iplari boʻlgan qogʻoz, tarixda birinchi Black Penny pochta markalarini tayyorlash uchun ishlatilganligi sababli ham mashhur boʻldi. 1867-yilda Qoʻshma Shtatlarda himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish uchun patent berildi.

Zamonaviy ommaviy muomaladagi banknotlarda texnologiya birinchi marta 1940-yilda inglizlar tomonidan qoʻllanilgan. Bu nafaqat inglizlar oʻz funtlarini qalbakilashtirishdan himoya qilish zarurati bilan bogʻliq edi, chunki fashistlar Germaniyasida mutaxassislarning butun guruhi jiddiy ishlagan. Yangilik keng tarqaldi. Qoʻshma Shtatlarda ular 1990-yillarning boshlarida qoʻllanila boshlandi. 2007-yilga kelib chiqarilgan banknotlarning 80% ga yaqinida xavfsizlik iplari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Withdrawn Banknotes" (en). *www.bankofengland.co.uk*.  Bank of England. 2019-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 22-mart.
2. 1 2 3  Shell 2007, s. 226. sfn error: no target: CITEREFShell2007 (help)
3. 1 2  Shell 2007, s. 227. sfn error: no target: CITEREFShell2007 (help)
Jumhuriyat ko'chasi
-------------------

Jumhuriyat ko'chasi Bursa shahar markazidagi G'alaba maydonidan boshlanib , Gökdere bulvarida tugaydigan ko'chadir.Bursaning tarixiy mehmonxonalari va bozorlari o'rtasida joylashgan. 1906-yilda "Hamidiye "nomi bilan foydalanishga topshirilgan koʻcha 2004-yilda transport vositalari harakati uchun yopilgan.Ko'cha bo'ylab yo'l 2011-yilda qurilgan va "nostaljik tramvay liniyasi "deb nomlangan tramvay sharqiy-g'arbiy yo'nalishda harakatlangan.Avtotransportga yopilganidan keyin tijorat vazifasidan ko'ra ijtimoiy vazifasi bilan oldinga chiqqan Jumhuriyat ko'chasi, parda va bezak sohasida hamon Bursaning muhim ko'chalaridan biri hisoblanadi. Koʻchada 270 ta doʻkon mavjud boʻlib, ularda asosan shisha idishlar, gilamlar va pardalar sotiladi.

Tarixi
------

Ko'cha Mahmut Reshid Posho II hukmdorlik davrida qurilgan. Abdulhamit sharafiga "Hamidiye ko'chasi" deb nomlangan.Bu yerda Tahil Xan va Payshanba hammomi kabi inshootlar joylashgan ko'cha.Ko'cha Konstitutsiyaviy monarxiya e'lon qilingandan so'ng, "Meshrutiyat Caddesi"nomi bilan ataldi, 1926-yilda esa"Cumhuriyet Caddesi" nomini oldi.2004-yildan keyin Bursa bozorlari uchun qilingan yangi rejalarga ko'ra, tramvay liniyasi va transport vositalari harakati uchun yopildi va faqat piyodalar foydalanadigan ko'chaga aylantirildi.Restavratsiya va rekonstruksiya ishlari doirasida ko‘chadagi binolarning old qismidagi konditsionerlar va reklama belgilarini olib tashlash, issiqlikdan himoyalangan derazalar va duradgorlik buyumlarini almashtirish kabi turli tadbirlar amalga oshirildi.Ko'chada odamlarni tashishni davom ettirish uchun 2011-yilda qurilgan tramvay liniyasi keyin Davutkadi mahallasigacha uzaytirildi.2,4 km uzunlikdagi tramvay liniyasi 5 ta bekatdan iborat.Tramvayni energiya bilan ta'minlash uchun qurilgan tirgak ustunlari yorug'lik maqsadlarida ham qo'llaniladi.Katenar ustunlari rasm va fotografiya ko'rgazmalari uchun ham mos qilinganligi sababli, ko'cha qaysidir ma'noda san'at galereyasi vazifasini bajarishi mumkin.
"XAZOYIN UL-MAONIY" ("Maʼnolar xazinasi") — Alisher Navoiyning asari. 1491—96 yillarda tartib berilgan. "X.ul M." — "Gʻaroyib ussigʻar" ("Yoshlik gʻaroyibotlari"), "Navodir ush-shabob" ["Yigitlik nodirlik (sheʼr)lari"], "Badoyeʼ ul-vasat" ("Oʻrta yosh badialari") va "Favoyid ul-kibar" ("Keksalik foydalari") nomli devonlardan tarkib topgan mukammal yigʻma devon. Xalq orasida "Chor devon" deb ham yuritiladi. "X.ulM."ning tuzilish tarixini Alisher Navoiyning oʻzi "Xamsat ulmutahayyirin", "Munshaot", "Muhokamat ul-lugʻatayn", ayniqsa, "X.ulM."ga maxsus yozgan "Debocha"sida bayon etgan. Ushbu asarlarda yozilishicha, Abdurahmon Jomiy oʻz sheʼrlarini toʻplab (1491 — 92), 3 devon tuzgan va Navoiyga taqdim etgan. Navoiy bu devonlarning aralashib ketmasligi uchun ularga maxsus nomlar qoʻyishini maslahat bergan. Navoiy maslahati Jomiyga maʼqul tushgan va u devonlarini "Fotihat ushshabob" ("Yoshlikning boshlanishi"), "Vositat uliqd" ("Bogʻlanish vositalari"), "Xotimat ulhayot" ("Hayot xotimasi") kabi nomlar bilan atab, umumiy "Debocha" yozgan hamda bu fikrning Navoiydan chiqqanligini alohida taʼkidlagan. Shundan soʻng, Navoiy ham ustozi taklifi bilan barcha lirik sheʼrlarini toʻplab "X.ulM."ni tuzishga kirishgan. "X.ulM."ning yuzaga kelishi Jomiy va Navoiy doʻstligining, oʻzbek va tojik adabiyotlari oʻrtasidagi aloqalarning yorqin dalilidir.

"X.ulM." 45 ming miyeraga yaqin, 3130 dan ortiq lirik sheʼrlardan tuzilgan. Unga shoirning 7—8 yoshidan boshlab umrining oxiriga qadar yozgan oʻzbekcha sheʼrlari kiritilgan. "X.ulM." tarkibida qariyb 2600 gʻazal, 210 qitʼa, 133 ruboiy, 86 fard, 52 muammo, 10 muxammas, 10 chiston, 13 tuyuq, 4 mustazod, 5 musaddas, 4 tarjiʼband, musamman, tarkibband, qasida, masnaviy, soqiynoma mavjud. Har bir janrdagi sheʼrlar qofiyasi yoki radifidagi tugallanuvchi harfga qarab maʼlum tartib asosida joylashtirilgan. "X.ulM." oʻz davridagi maʼnaviy hayotning oʻziga xos qomusi boʻlib, shoir oʻz sheʼrlarida hayotni, insonni, uning olijanob tuygu va intilishlarini uluglagan. "X.ulM." ni yaratish uchun shoir oʻzining butun umrini sarflagan va bu bilan gʻoyat faxrlanganini asarning "Debocha"sida quyidagicha yozadi:Sarf etdim anga umr bahorin dogʻi,Boʻstoni hayotu lolazorin dogʻi.

Oldida xazoni zar nisorin dogʻi,Kofur fishon qish bila qorin dogʻi.

Alisher Navoiy "X.ul M." bilan oʻzbek sheʼriyatining janr va mavzu doirasini yanada boyitdi. Oʻzbek sheʼriyatida biron ijodkor bunday mukammal devon tuzish darajasiga koʻtarila olmagan. Shoirning bu devoni qoʻlyozma nusxalarda va qisqartirilgan holda bir qancha mamlakatlarda qayta koʻchirilgan va ko'p bor nashr etilgan.

Nashri: Xazoyin ulmaoniy, 1—4j. T. 195960;

Adabiyot
--------

* Hayitmetov A. Navoiy lirikasi, T. 1961.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Madrasaning asosiy darvozasi.
**Kubat Posho madrasasi** (turkcha: *Kubat Paşa Medresesi*) Turkiya janubidagi Mersin viloyati Tarsus tumanida joylashgan tarixiy madrasa binosi.

Joylashuvi
----------

Madrasa eski shahar markazida asosiy ko'chadan janubda bunyod etilgan bo'lib, u yerda boshqa tarixiy binolar, jumladan Tarsus Katta masjidi, Danyal maqbarasi va Avliyo Pavlus cherkovi ham joylashgan. Madrasa binosi gʻarbda Danyal maqbarasiga qaragan.

Tarixi
------

Madrasa islom mamlakatlaridagi asosiy diniy ta’lim muassasasi hisoblanadi. Kubat posho madrasasi 1557-yilda Ramazoniylar xonadonining a'zosi, Usmonlilar imperiyasining vassali beklaridan bo'lgan Piri Poshoning ukasi Kubat Posho tomonidan asos bunyod etilgan. 1517-yilda Ramazoniylar Usmonlilar hukmronligini qabul qilganlar. 

Madrasa oʻtmishda koʻp taʼmirdan chiqqan. 1969-1970-yillardagi restavratsiya jarayonida u muzey sifatida foydalanish uchun qayta ishlangan va bu jarayonda u oʻzining bir qancha asl xususiyatlarini yoʻqotgan. 1999-yilda Tarsus muzeyi 75 yillik madaniyat markazidagi hozirgi binosiga ko'chirilgan. Danyal masjidi maqbarasidagi restavratsiya ishlari davomida madrasa binosi qisqa vaqt ichida masjid sifatida foydalanilgan.

Arxitekturasi
-------------

Saljuqiylar me'morchiligi asnosida loyihalashtirilgan va toshli asosdan qurilgan madrasa to'rtburchaklar tarhga ega. Dastlab, bino ikki qavatli, hovli atrofida bitta ayvonli bo'lgan. 1970-yildagi restavratsiya ishlari davomida bino o'zining asl ko'rinishini sezilarli darajada yo'qotgan. U 16 xonadan iborat kichik to'rtburchak bino shakliga kelib qolgan. Tonozli xonalarning har biri kamin bilan jihozlangan. Madrasaga kirish janubi-g‘arbiy tomonga qaragan Saljuqiylar me’morchiligi uslubida bezatilgan peshtoq orqali amalga oshiriladi. 

2012-yilda Tarsus munitsipaliteti madrasada navbatdagi restavratsiya ishlarini amalga oshirgan. Bu ishlar davomida kirish darvozasi tagida qadimgi yunon tilidagi, Rim davriga oid deb taxmin qilingan yozuv topilgan.
**Agustin Tovar** (ispancha: *Estadio Agustín Tovar*), shuningdek, **La Karolina** (ispancha: *La Carolina*) nomi bilan ham tanilgan — Venesueladagi futbol stadioni, Barinas shtatining poytaxti, xuddi shu nomdagi shaharda joylashgan. Stadion sigʻimi 24 396 tomoshabinga moʻljallangan. Venesuelaning toʻrt karra chempioni „Zamora" futbol klubi „Agustin Tovar"da oʻynaydi.

Tarixi
------

Barinasdagi eski stadion 1955-yilda qurilgan va bir yildan soʻng „La Karolina" Olimpiya stadioni ochilgan. 1993-yilda „La Karolina" rekonstruksiya qilindi, sigʻimi 5 dan 12 ming tomoshabinga koʻtarildi. 2001-yilda stadionga Barinas shahrida tugʻilgan Rafael Agustin Tovar (1928-1925) sharafiga „Agustin Tovar" nomi berildi, u futbolchilar, bokschilar, sportchilar va voleybolchilarni tayyorlash sohasida oliy maʼlumot olgan birinchi venesuelalik murabbiyga aylandi. U, shuningdek, Barinas shtati sport vaziri va „Zamora" futbol klubining asoschisi edi.

2007-yilgi Amerika Kubogiga tayyorgarlik koʻrish uchun Barinas shtati hukumati 60 million dollar sarmoya oldi (boshqa manbalarga koʻra, 65 million dollar). Stadion KONMEBOLning minimal sig‘im (20 ming tomoshabin) talablariga javob bermaganligi sababli, „Agustin Tovar"ni tubdan qayta qurish va tomoshabinlar sonini 24 mingdan ortiqroqqa ko‘paytirishga qaror qilindi. Oradan bir yil o‘tib, bir qancha kechikishlarga qaramay, reja amalga oshirildi. Loyihaning meʼmori Rikardo Massei edi.

2007-yil 25-iyunda Venesuela yoshlar terma jamoasi va Barinas shtati yoshlar terma jamoasi yangilangan „Agustin Tovar"ning ochilish oʻyinida maydonga tushishdi.

Arena 2007-yilda Venesuela tomonidan tarixda birinchi marta tashkil etilgan Amerika kubogi uchun qurilgan. Amerika Kubogi-2007 doirasida bitta oʻyin Barinasda boʻlib oʻtdi:

* 2007-yil 2-iyul. A guruhi. AQSH bayrogʻi AQSh — Paragvay bayrogʻi Paragvay — 1:3

Sport musobaqalari
------------------

* Amerika Kubogi-2007

Manbalar
--------

1. ↑  „Estado la Carolina Estado Barinas, Venezuela" (es).  barinas24.com (2008). 2020-yil 18-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-fevral.
2. ↑  „Estado la Carolina Estado Barinas, Venezuela" (es).  barinas24.com (2008). 2017-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-fevral.
3. ↑  *Martín Tabeira, Neil Morrison.* „Copa América 2007" (en).  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (2007-yil 23-oktyabr). 2012-yil 29-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-fevral.
Koordinatalari: 40°7′46.200000000001″N 67°50′9.5999999999947″E﻿ / ﻿40.12950000000000017°N 67.835999999999998522°E﻿ / 40.12950000000000017; 67.835999999999998522GO

**Jizzax politexnika instituti** — kimyo texnologiyasi, avtomobil va avtomobil xoʻjaligi, bino va inshootlar qurilishlari, fermer xoʻjaliklari va b. boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydigan oliy oʻquv yurti. 1989-yilda Toshkent politexnika instituti Jizzax boʻlimi tashkil etilib, 1990-yilda Toshkent arxitektura-qurilish instituti Jizzax boʻlimiga aylantirildi. 1992-yilda Toshkent kimyo-texnologiya instituti Jizzax boʻlimi, Toshkent avtomobil transporti va yoʻllari instituti Jizzax umumtexnika fakulteti, Toshkent arxitektura-qurilish instituti Jizzax boʻlimlari birlashtirilib J. p. i. tashkil etildi. Institutda avtomatika, muhandislik iqtisodiyoti, sanoat texnologiyasi va qurilish fakultetlari hamda sirtqi fakultetlari mavjud. Institutda kunduzgi boʻlimda 13 ta yoʻnalish boʻyicha bakalavrlar, 4 ta mutaxassislik boʻyicha magistrlar; sirtqi boʻlimda 16 ta yoʻnalish boʻyicha bakalavrlar tayyorlanadi. 2000/2001 oʻquv yilida 1900 dan ortiq talaba taʼlim oldi; 18 ta kafedra va 4 ta ilmiy laboratoriya boʻlib, unda 143 professoroʻqituvchi, jumladan 1 akad. 13 fan doktori va professor, 49 fan nomzodi, 20 dotsent ishladi. Institutda aspirantura, 40 oʻquvchiga moʻljallangan tayyorlov kursi mavjud. Institut kutubxonasida 67 mingdan ziyod asar saqlanadi. 2002-yilgacha 6500 dan optiq, mutaxassis tayyorlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
SSSR pochta markasi, 1974-yil
**"KAMAZ" OAJ(Ommaviy aktsiyadorlik jamiyati)** (ruscha: *Ка́мский автомоби́льный заво́д, «КамАЗ»* *Kam avtomobil zavodi soʻziining* qisqartmasi, ilgari „KamAZ"[⇨]) 1976 yildan beri faoliyat yurituvchi sovet, undan keyin Rossiya kompaniyasi, dizel yuk mashinalari va dizel dvigatellari ishlab chiqaruvchisi. Shuningdek, avtobuslar, elektrobuslar, vodorod avtobuslari (" NEFAZ "brendi ostida), traktorlar, kombaynlar, elektr arregatlar, mini issiqlik elektr stansiyalari va ehtiyot qismlar ishlab chiqaradi. Asosiy ishlab chiqarish Naberejniye Chelni shahrida joylashgan.

### Faoliyat koʻrsatkichlari

"KAMAZ" OAJ boʻlinmalari va shoʻba korxonalarida 36 mingga yaqin kishi ishlaydi.

2015-yilda 29140 ta tayyor KamAZ yuk avtomobillari ishlab chiqarildi: Rossiya bozoriga 22,6 mingdan ortiq dona yetkazib berildi, 5,6 mingdan ortigʻi eksport qilindi.

Trassada KamAZ bort avto poyezdlari
2017-yilda 38159 ta avtomobil ishlab chiiqarilgan. 5038 ta avtomobil eksport qilingan. Rossiyaning ogʻir yuk avtomobillari bozoridagi KamAZ ulushi 45,2 % ni tashkil qilingan.

2018-yilda 38382 ta avtomobil ishlab chiiqarilgan. 5698 ta avtomobil eksport qilingan. Rossiyaning ogʻir yuk avtomobillari bozorida KamAZ ulushi 41 % ni tashkil qilingan.

2019-yilda kompaniya sof foyda kutmagan edi, aylanmasi +192 milliard rublni tashkil etgan, Rossiyada yuk mashinalari savdosi ~ 30 ming, eksport ~ 5 ming tashkil etgan.

2021-yilda ishlab chiqarish hajmi 45 ming dona avtomobilni tashkil etdi, bu esa rejadan 20 foizdan ortiqroq bajarilganini anglatadi. Sutkalik yuk mashinasi yigʻish tezligi 23 % ga oshdi va 210 donaga yetdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „«Будет стоить как 10 обычных»: как КАМАЗ презентовал водоробус" (ru). *Бизнес Оnline*. Qaraldi: 2021-yil 16-noyabr.
2. ↑  „«Камаз» увеличил продажи в 2017 году на 11%" (ru).  «Ведомости». Qaraldi: 2020-yil 31-mart.
3. ↑  „КАМАЗ рассказал о планах на 2019 год".  www.autostat.ru. Qaraldi: 2020-yil 31-mart.
4. ↑  «КАМАЗ» не ждёт прибыли по итогам 2019 года — ИА «Финмаркет»
5. ↑  Что смог КАМАЗ в 2021-м и чего ждем в 2022-м – прорыв или пролет | АвтоДвиж | Яндекс Дзен
KFC original tovuq retsepti
KFC origin retsepti - bu tez ovqatlanish restoranlari uchun ishlatiladigan ingredientlar to'plami.

KFC tarixi
----------

1930 yillarning so'ngida, Harlend Sandersning Kentukki yoqilg'i quyish shoxobchasidagi ovqatlanish joyi o'zining qovurilgan jo'jalari bilan juda taniqli ediki,Sanders bu joydan gaz nasoslarini olib tashlaydi va o'rniga chiroyli mehmonxona va restoran qurishga qaror qiladil.U aynan tovuqni pishirish bo'yicha ko'p izlanadi.Qanday tez, ammo mazali tovuq go'shti tayyorlash yo'lini qidiradi.Va nihoyat, 1940 eil iyul oyida buning uddasidan chiqa oladi.

Sanders tovuqni qovurish uchun o'simlik moyidan foydalangan. 1993- yilga kelib, iqtisodiy sabablarga ko'ra, KFC savdo nuqtalari palma va soya moyi aralashmasidan foydalanishni tanlagan.

Sandersning "11 o't va ziravorlar" asl retsepti - ovqatlanish sanoatining eng mashhur savdo sirlaridan biridir. New York Times nashri retseptni kompaniyaning eng qimmatbaho siri deb tavsifladi. Bu retsept patentlanmaydi, chunki patentlanganida bu haqida batafsil detallar nashri e'lon qilinishi zarur bo'ladi.Sanders buni savdo siri o'z egalarining intellektual mulki bo'lib qolishi kerak deb hisoblagan.

Retsepti
--------

Sanders imzolagan retseptning nusxasi KFC's Luizvel bosh qarorgohida 11 ta alohida flakonda saqlanadi. .

1983 yilda William Poundstone laboratoriya izlanishlarini o'z kitobida tasvirlab berdi va tekshirilgan namunada faqat un, tuz, monosodium glutamat va qora qalampir mavjudligini aytdi. KFCning ta'kidlashicha, ular hanuzgacha 1940 -yilgi retsept bo'yicha ishlashadi.

2016 yil avgust oyida *Chicago Tribune* Sandersning jiyani K Jou Ledington albomdagi konvertda qo'lda yozilgan qog'ozga asl KFC qovurilgan tovuq retsepti nusxasini topganini da'vo qilgani haqida xabar berdi. *Tribune* xodimlari ushbu retseptning pishirish sinovini o'tkazdilar, oqibatda bir nechta eksperimentlar o'tkazildi.[1] Ular "Ts" osh qoshiq yoki choy qoshig'ini anglatishini aniqlashlari kerak edi.[1] Biroz sinov va xatolardan so'ng, ular tovuqni sariyogda 350F(170 C) da qovurish kerak deb qaror qilishdi.. Shuningdek, ular MSG-ni lazzat kuchaytiruvchi sifatida qo'shganda, ular KFC-da sotib olgan qovurilgan tovuqdan "farqlanmaydigan" ta'mga ega bo'lgan qovurilgan tovuqni ishlab chiqarishlari mumkinligini da'vo qilishdi.[1]

Jo Ledington tomonidan topilgan retsept quyidagicha:

11 Ziravorlar- 2stakan oq un bilan aralashtiring

1. 1. 2/3 osh qoshiq tuz.
	2. 1/2 osh qoshiq timyan
	3. 1/2 osh qoshiq rayhon
	4. 1/3 osh qoshiq oregano
	5. 1 osh qoshiq selderey tuzi
	6. 1 osh qoshiq qora qalampir
	7. 1 osh qoshiq quruq xantal
	8. 4 osh qoshiq paprika
	9. 2 osh qoshiq sarismoq tuzi
	10. 1 osh qoshiq maydalangan zanjabil
	11. 3 osh qoshiq oq qalampir

Andoza:KFC

1. 1 2 3  *Dodrill.* „KFC recipe revealed? Tribune shown family scrapbook with 11 herbs and spices".  Chicago Tribune (2016-yil 19-avgust). Qaraldi: 2016-yil 23-avgust.
**Kachura koʻllari** (urdu: کچورہ جھیل) Pokiston shimolidagi Gilgit-Baltistonning Skardu tumanidagi uchta koʻl birlashmasi natijasida hosil boʻlgan. Kachura koʻli 2,500 metr (8,200 ft) balandlikda joylashgan. Kachura koʻli 2 qismga boʻlinadi **Yuqori Kachura koʻli** va **Quyi Kachura koʻli**. Quyi Kachura koʻli Shangrila koʻli nomi sifatida ham tanilgan. Quyi Kachura koʻli Skardu shahri tashqarisidagi Shangrila Resort nomli sayyohlik kurortida joylashgan. Zambaxa koʻli deb nomlangan yana bir koʻl Shangrilaga tutashgan Zambaxa kichik qishlogʻida joylashgan. Koʻllar gʻarbiy Himoloyning Qorakoram togʻ tizmasida, katta Kashmir mintaqasida va Hind daryosi havzasida joylashgan.

Yuqori Kachura koʻli
--------------------

Yuqori Kachura koʻli tiniq suvdan iborat boʻlib, uning chuqurligi 70 metr (230 ft) ni tashqil etadi. Yozda Kachura koʻli asosan 15 °C (59 °F) haroratga ega boʻladi. Qishda Kachura koʻlining sirt yaʼni yuza qismi qattiq muzlaydi. Yuqori Hind daryosi yaqinrogʻida va uncha katta boʻlmagan tezlikda oqadi.

Yuqori Kachura koʻlining goʻzalligi deyarli oʻzgarmagan va shunday boʻlsada sayohatchilar tomonidan oʻrganilmagan, chunki uning noqulay yerlari tufayli turistik infratuzilma yoʻq. Hudud Gʻarbiy Himoloy ignabargli oʻrmonlarining boy landshaftiga ega, shuningdek, ushbu hudud yovvoyi oʻrik bilan anchagina mashhur. Yuqori Kachura koʻlidagi dam olish tadbirlari piyoda yurish, baliq ovlash va Himoloy alpinizmlarini sayohat qilishni oʻz ichiga oladi.

Yana qarang
-----------

* Shimoliy hududlar
* Pokistondagi koʻllar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Upper and Lower Kachura, Skardu". *Youlin Magazine*.
2. ↑  „Depth and Temperature of Upper Kachura Lake". *www.inspirock.com*. 2022-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 3-iyun.

Havolalar
---------

* Vaqas Usmon tomonidan Yuqori Kachura koʻli va Skardudan olingan fotosuratlar
* Imron Ahmadning foto galereyasi
Hirot jangi.

Hirotlik abdaliylar yurishda duch kelgan ketma-ket muvaffaqiyatsizliklardan so'ng Olloyorxon bu masalani hal qilish uchun so'nggi jangga chiqishga qaror qildi. Afsuski, afg'on otliqlarining hujumi Fors chizig'idagi mushketyorlarning intizomli otishmasi va qo'llab-quvvatlovchi fors otliqlarining qanotli hujumlari natijasida yana buzildi. Olloyorxon yaqinlashib kelayotgan qamalga dosh berish umidida kaltaklangan qoʻshinini Hirot devorlari orqasiga olib chiqishdan boshqa chorasi qolmadi. Og'ir to'p va minomyotlar bilan shahar mudofaasiga zarba berib, shaharni kuchli bombardimon qilish boshlandi. O'z maslahatchilari bilan maslahatlashgandan so'ng, Olloyorxon keyingi qarshilik ko'rsatishning befoydaligiga amin bo'ldi. Tinchlik shartlari taklif qilindi va Abdaliylar Fors va Hirotning qonuniy hukmdori sifatida Tahmasp II ga sadoqat bildirishga rozi bo'lishdi. Shunday qilib, Abdaliylar Fors hukmronligi ostiga o'tkazildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Michael Axworthy, *The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant* Hardcover 348 pages (26 July 2006) Publisher: I.B. Tauris Language: English ISBN 1-85043-
**Xit** ( fin. *Hiittinen ) — kichik arxipelag va* Finlandiyadagi sobiq munitsipalitet. U Finlandiyaning janubi-g'arbiy qismidagi Kimitoyon shahridan janubda joylashgan.

Hitisning asosiy orollari - Rosala va Hitis. Ular materik bilan parom orqali bog'langan. Xitda jami 2000 dan ortiq orollar va orollar mavjud bo'lib, ularning ba'zilari hali ham doimiy yashaydi. Hitisda yozgi uylar ko'p .

Hitis Vikinglar davrida savdo bandargohi bo'lgan. Maʼmuriy jihatdan u 1861-yilda munitsipalitet tashkil etilgunga qadar Kimito tarkibiga kirdi. Ikkinchi jahon urushi davrida Hitislar hududida Bengtskar va Morgonlandet janglari boʻlgan. Munitsipalitet 1969-yilda Dragsfyardga birlashtirildi .

| Hitis

Hitis - Xittinen |
| --- |
| Sobiq munitsipalitet |
| Mamlakat | Finlandiya |
| Mintaqa | Janubi-g'arbiy Finlandiya |
| Tashkil etilgan | 1861 yil |
| Birlashtirilgan | 1969 yil |
| Hudud |
| • Shahar | 109,8 km 2 (42,4 kv mil) |
| Aholi
(1963) |
| •  Shahar | 811 |
| • Shahar zichligi | 7,38/km 2 (19,1/kv mil) |
|  |  |
| Vaqt zonasi | UTC+02:00 ( EET ) |
| • Yoz ( DST ) | UTC+03:00 ( EEST ) |

Manbalar
--------

1. ↑  „http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2018/01/Suomen\_pa\_2018\_kunta\_maakunta.pdf".
2. ↑  „http://www.toti.eu.com/nordic.municipalities/kunta.asp?kuntanumero=094&id=68".
**"Facebook Home"** — 2013-yil 12-aprelda Facebook tomonidan chop etilgan Android smartfonlar platformasidir.

Dizayn
------

Platforma oʻrnatilganidan soʻng, foydalanuvchi yangi OS dizayn oladi. Odatiy qulf ekrani ijtimoiy tarmoq yangiliklari bilan almashtiriladi, sahifalarni siljitish paytida foydalanuvchi soat va holat satrini avtomatik ravishda yoʻqotadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri qulflangan ekranda foydalanuvchi boshqa Facebook foydalanuvchilari maqomiga izoh berishi mumkin, Like qoʻyish, ularning fotosuratlari va holatlarini yuklash mumkin boʻladi.

Qurilmaning mosligi
-------------------

Home platformasi Android smartfonlarining cheklangan doirasida ishlaydi:HTC First (oldindan oʻrnatilgan platformali smartfon), HTC One X, HTC One X+, HTC One, Samsung Galaxy S III, Galaxy S4, Samsung Galaxy S5, Samsung Galaxy S6, Samsung Galaxy S7 va Galaxy Note II.

Yana qarang
-----------

* Yandex. Shell

Manbalar
--------

1. 1 2  jurnal ComputerBild 13/2013, str.32—33
2. ↑  jurnal ComputerBild 13/2013, str.32—33

Havolalar
---------

* Программа на Google.Play