**Emel Matluti** (arabcha: ) **Emel** nomi bilan ham tanilgan, 1982-yil 11-yanvarda tugʻilgan. Tunislik qoʻshiqchi, musiqachi, aranjirovkachi, prodyuser va bir qancha qoʻshiqlar muallifi. U Tunis inqilobi va arab bahorining madhiyasiga aylangan „Kelmti Horra" („Mening soʻzim bepul") norozilik qoʻshigʻi bilan shuhrat qozondi. Uning „*Kelmti Horra"* deb nomlangan birinchi albomi 2012-yilda butun dunyo boʻylab chiqarilib, tanqidchilar eʼtirofiga sazovor boʻldi. Uning ikkinchi albomi *"Ensen"* 2017-yilda chiqdi. Bu qaysidir maʼnoda klassik musiqaga elektronikaning aralashtirilishi edi. U 2019-yildagi *Everywhere We Looked Was Burning* dasturida barcha qoʻshiqlarni ingliz tilida kuylagan.

2020-yilda uning tunis arab tilida kuylagan „Holm" („A Dream") qoʻshigʻining videosi bir necha oy ichida bir necha millionlab marta tomosha qilingan. „Holm", „*The Tunis Diaries*" qoʻsh albomiga kiritilgan. U oʻzi faqat ovoz, akustik gitara va noutbuk bilan yozgan.

U, shuningdek, Tricky, Valgeir Sigurdsson, Stiv Mur yoki Vitalic kabi boshqa rassomlar bilan hamkorlik qilgan.

Yoshlik davri
-------------

Emel Matluti 8 yoshida ona shahri Tunisda qoʻshiq aytish va aktyorlik faoliyatini boshlagan. Birinchi qoʻshigʻini 10 yoshida yozgan. U 15 yoshida oʻzining kuchli vokal qobiliyatini payqaydi. U, asosan, 90-yillarning buyuk estrada xonandalaridan ilhom olgan. Uni atrofidagilar yaxshi qoʻllab-quvvatladi. Oʻn toʻqqiz yoshida Tunisdagi universitetda oʻzining birinchi guruhini tuzdi. Bir necha yil oʻtgach, Joan Baezning ovozi va gʻoyalaridan kuchli taʼsirlanib, guruhni tark etdi. Shundan soʻng siyosiy qoʻshiqlar yozishni boshladi. Keyinchalik bu borada imkoniyatlarning yetishmasligi va vatandoshlarining befarqligidan hafsalasi pir boʻldi. (Masalan, „Ya Tounes Ya Meskina" „Bechora Tunis").

2006-yilda u Prix RMC Moyen-Orient Musique tanlovida finalchi boʻlgan. 2008-yilda Tunis hukumati uning qoʻshiqlarini radio va televideniyada chiqishini taqiqlaganidan soʻng, u Fransiyaning Parij shahriga koʻchib oʻtishga qaror qildi. Tunisda efirlarga chiqish taqiqlangan boʻlsa-da, uning Fransiyadagi jonli chiqishlari Tunisda internet orqali keng tarqaldi. Muhammad Bouazizining oʻlimidan soʻng, u Joan Baezning „Hereʼs To You" qoʻshigʻining arabcha versiyasini unga bagʻishladi.

Faoliyati
---------

2011-yil boshida u Habib Bourguiba xiyobonida namoyishchilarga „Kelmti Horra" qoʻshigʻini kuylayotgani yozib olingan va muhokamalarga sabab boʻlgan.

### *"Kelmti Horra" (Mening soʻzim bepul)*

Emel Matluti oʻzining *"Kelmti Horra"* nomli debyutini 2012-yil yanvar oyida chiqardi. Bu bir qancha tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi. Besh yulduzdan toʻrttasiga nomzodlikni koʻrib chiqishda *The Guardian* albomida arab ohanglari gʻarbiy ohanglar bilan birlashtirgani alohida eʼtirof etilgan. Uning vakali eng koʻp ovoz oladi. Bu esa boshqa joylardagi norozilik va qarama-qarshilik kayfiyatining biroz bosilishiga olib keladi. Albomga Joan Baez, Massive Attack va Björk taʼsir koʻrsatganini sezish mumkin. Emel siyosatdan xabardor musiqachi sifatida, albomdagi qoʻshiqlarida Tunisda oʻzi guvohi boʻlgan har qanday adolatsizliklar aks etishi kerak deb hisoblagan. Ushbu albomning yutugʻi uning dunyoning turli burchaklarida tinglanishi boʻldi. Bunga sabab esa, qoʻshiqlarining mavzusi insoniyat va oʻzgarishi kerak boʻlgan dunyo haqida boʻlgani edi.

 Emel (2012-yil avgust oyida) 
U Misr va Iroqda konsertlar berdi. Kanadada Vankuver xalq musiqasi festivalida va Monde Arabe de Monreal festivalida chiqishlar qildi.

2012-yil iyul oyining boshida u Iroqning Bagʻdod shahrida konsert berdi. 28-iyul kuni u Belgiyadagi Sfinks festivalida kontsert berdi. U yerda Leonard Koenning „Hallelujah" qoʻshigʻining cover varianti olqishlarga sazovor boʻldi. 2013-yilda inqilobdan keyin Qohiradagi birinchi konsertidan soʻng, Ahram Online uni „Oʻz avlodining Fayruzi" deb taʼriflagan. U Liondagi „Les nuits de Fourvière" festivalida Dead Can Dance uchun ochilgan va Buyuk Britaniyaning Charlton Parkin shahridagi WOMAD festivalida chiqish qilgan. Isroil hukumati uni Ramallahga kirishiga ruxsat bermaydi. Shuning uchun u qoʻshigʻini Iordaniyada kamera qarshisida kuyladi. Uning kichik shousi Falastinlik tomoshabinlarga Ramallahdagi teatrda namoyish etildi.

„Kelmti Horra" (Mening soʻzim bepul) qoʻshigʻi „arab bahorining madhiyasi" sifatida tanilgani sababli, Emelning hozirgacha eng mashhur qoʻshigʻi boʻlib kelgan. Ushbu qoʻshiqning muvaffaqiyati uning Osloda 2015-yilgi Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotini Tunis milliy dialog kvartetiga topshirish marosimida ijro etilgani boʻldi (2015-yil 11-dekabr). Tadbirda u „Kelmti Horra" qoʻshigʻining ikkita variantini ijro etdi. Ulardan biri faqat gitarachi Karim Attoumane joʻrligida, ikkinchisi esa toʻliq orkestr va xor joʻrligida ijro etildi. Buni konsertga mezbonlik qilgan Jey Leno, konsertning matbuot anjumanida uning eʼtiborini tortgan ilk arab tilida kuylagan qoʻshiqchi sifatida eʼtirof etgan.

U bir qancha vaqt Tricky bilan hamkorlik qildi va uning „Emel" qoʻshigʻida yetakchi vokallarni taqdim etdi.

### *Ensen (Inson)* (2017-2018)

*Ensen* (*Inson*) 2017-yil fevral oyida Partisan Records tomonidan chiqarilgan. Albom yetti mamlakatda, jumladan Islandiya, Shvetsiya, Fransiya va AQShda yozilgan. Albom prodyuserlari orasida sobiq Björk hamkori, islandiyalik prodyuser Valgeir Sigurdsson va Emelning asosiy hamkori fransuz-tunislik prodyuser Amine Metanilar bor. *Pitchfork* albomdagi birinchi qoʻshiq „Ensen Dhaif" (Inson, nochor inson)ni „baland zarbalar va qorongʻu soyali arabcha kichik tarozilarning ajoyib bezatilgan kombinatsiyasi" deb baholadi. Uning yondiruvchi ohangini Matlutining galvanik ovozi boshqaradi. „Ensen Dhaif"da siz murosa qilishdan bosh tortayotgan odamni, haqiqiy xavf va haqiqat zarurligiga asoslangan qizgʻin qarashdagi qoʻshiqni eshitasiz. Matlutiaytganidek, qoʻshiq „juda kichik bir foiz kuchdan bahramand boʻlishi uchun ogʻirlik qiladigan va barcha kurashlarni koʻtarishi kerak boʻlgan odamlarga" bagʻishlangan.

Keyin „Ensen"ning qoʻshiqlari „*Ensenity"* remiks albomida butunlay qayta *ishlandi*.

### *Everywhere We Looked Was Burning (Biz qaragan hamma joy yonayotgan edi)*

2019-yilda u oʻzining birinchi inglizcha toʻliq inglizcha albomini chiqardi. „*Everywhere We Looked Was Burning"da* u tabiat haqida, shuningdek, bu davrlarning goʻzalligi va kurashi haqida aytishni xohlagan. U T.S. Eliot va Jon Ashberi kabi amerikalik shoirlarning „asosiy tasvirlaridan" ilhomlangan. Oʻsha paytda u bir qancha vaqtdan beri Nyu-Yorkda yashayotgan edi. *New York Times* uni "U sirli tajriba haqida kuylar ekan, dron uygʻunligining barqaror, modal ohangi va choʻzilishi Shimoliy Afrika va Arablarning asoslariga ishora qiladi, uning elektr va elektron asboblari esa virtual makonda yurak urishi va aylanib yurib, jumboqni saqlab qoladi, "deydi. *Bruklin Vegan* „bu haqiqatan ham uning eng hayajonli qoʻshiqlaridan biri" deb yozgan.

Oʻsha yili Emel Moorening *Beloved Exile* EPda qoʻshiq kuyladi. *AllMusic* uning chiqishlarini koʻrib chiqib: "Ochilish „Your Sentries Will Be Met with Force" qoʻshigʻi Tunislik qoʻshiqchi Emel Matlutining jozibali vokalini aks ettiradi. U Murning yorqin va pulsatsiyalanuvchi elektronikasiga ajoyib yangi oʻlchov qoʻshadi" deydi.

2017-yilda u Tunisga qaytib, u yerda besh yil ichida ilk kontsertini namoish etdi. Shundan soʻng nufuzli Karfagen festivalida ishtirok etdi. Oʻsha yozda u Livandagi Beitaddin festivalida va Nyu-York shahridagi Central Parkdagi SummerStage festivalida ham chiqish qildi.

### *Tunis kundaliklari* (2020-yildan hozirgi kungacha)

2020-yilda Tunisdagi uyida taʼtilda boʻlganida, u oʻzi akustik gitara va ovozi bilan *"Tunis kundaliklari"* qoʻsh albomini yozdi. „*Tunis kundaliklari"* ikki qismga boʻlingan: „Kun" va „Tun". Birinchi diskdagi qayta koʻrib chiqilgan qoʻshiqlari qisman ingliz tilida kuylangan va „Holm" qoʻshigʻi 2021-yil yanvarida YouTubeʼda 3,5 million martadan koʻproq koʻrilgan. Ikkinchi diskda Leonard Koen, Devid Boui va Jeff Baklining bir nechta coverlari mavjud. Parijda albomni targʻib qilar ekan, u fransuz televideniyesi uchun bir martalik „Siouxsie" va „Banshees" qoʻshigʻining musiqasini yozdi.

2021-yilda u 2019-yilgi albomining jonli versiyasi boʻlgan „*Everywhere We Looked Was Burning Live"* qoʻshigʻini chiqardi. Sentyabr oyida u Parijdagi Théâtre du Châteletda boʻlib oʻtgan bir martalik kontsert uchun elektron musiqa prodyuseri Vitalich bilan hamkorlik qildi. Ular birgalikda Variatsiyalar deb nomlangan tadbir uchun Gada Al-Samman sheʼriyati bilan yangi musiqa yaratdilar. Koʻrsatuv Culturebox kanali uchun suratga olingan va YouTubeʼga yuklangan.

U noyabr va dekabr oylarida Yaponiyada gastrollarda boʻldi.

Taʼsirlar
---------

Emel dastlabki taʼsir koʻrsatganlar sifatida Joan Baez, Bob Dilan, Marsel Xalif va Shayx Imomlarni sanab oʻtadi. Uning boshqa taʼsirlantirgan odamlari orasida Janis Joplin, Sinéad OʻConnor, Led Zeppelin, Jeyms Bleyk, Rojer Uoters va Fuck Buttons bor.

Uslub
-----

Emelning yagona uslubi Shimoliy Afrika ohanglari va zamonaviy elektronik (musiqa)ning aralashmasidir.

Kino
----

Emel 2014-yilda Oyat Najafining „*No Land’s Song"* hujjatli filmida 1979-yildan beri Eronda solist sifatida kuylagan birinchi ayol sifatida suratga tushgan. Uning musiqasi bir nechta filmlarning saundtreklarida ishlatilgan.

Moda
----

Emel oʻzining sahna liboslari uchun tez-tez top va rivojlanayotgan dizaynerlar, jumladan Manish Arora, Jan-Pol Gotye va Ahmad Talfit bilan hamkorlik qiladi. Lekin asosan vatandoshi Azzedine Alaia bilan hamkorlik qiladi desak toʻgʻriroq boʻladi.

Diskografiya
------------

Albomlar
* 2012 *Kelmti Horra*
* 2017-yil *Ensen*
* 2018 Ensenity (Remiks albomi)
* 2019 *Biz qaragan hamma joy yonayotgan edi*
* 2020 *Tunis kundaliklari*

Hissa qoʻshgan sanʼatkor
* 2013 *Arab inqilobi uchun qoʻpol qoʻllanma* (Jahon musiqa tarmogʻi)
* 2016 „Endi Indie Arabia" (Universal Music Group)
* 2017 „Filiya: sanʼatkorlar islomofobiyaga qarshi chiqishmoqda" (Floating House Recordings)

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  „Emel Mathlouthi".  tv5monde.com. Qaraldi: 13-yanvar 2016-yil.

.
3. ↑  „1e édition du Prix RMC Moyen-Orient Musique" (French).  RFI Musique (16-iyun 2006-yil). 29-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2012-yil.
4. ↑  *Westall, Sylvia*. „Voice of Tunisian spring calls for justice, equality". *Reuters* (4-iyul 2012-yil). Qaraldi: 30-iyul 2012-yil.
5. ↑  „A Song for Bouazizi by Emel Mathlouthi" (Arabic). *France 24* (18-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 30-iyul 2012-yil.
6. ↑  Daniel Gumbiner*. Now That We Have Tasted Hope: Voices from the Arab Spring*. Lippincott Williams & Wilkins, 2012 — 22 bet. ISBN 1614520208.
7. ↑  *Mathlouthi.* „My word is Free, English Subtitled (Tunisian revolution)". *youtube.com*.
8. ↑  „Emel Mathlouthi, le jasmin et la voix" (French). *Mars Actu* (20-iyul 2012-yil). Qaraldi: 30-mart 2012-yil.
9. ↑  „Emel Mathlouthi: Voice Of The Tunisian Revolution". *NPR.org*. Qaraldi: 30-avgust 2017-yil.
10. ↑  *Spencer.* „Emel Mathlouthi: Kelmti Horra – review" (19-fevral 2012-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2015-yil.
11. ↑  *Varty, Alexander*. „Vancouver Folk Music Festival performers use music to make a difference". *Vanvouver Free Press* (12-iyul 2012-yil). Qaraldi: 30-iyul 2012-yil.
12. ↑  *Westall, Sylvia*. „After Saddam and war, Iraq's musicians look to home". *Reuters* (11-iyul 2012-yil). Qaraldi: 30-iyul 2012-yil.
13. ↑  *Crooijmans.* „"In France I found my Tunisian identity"- an interview with Emel Mathlouthi".  NewsAndNoise.Wordpress.com (self-publicised). 9-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-noyabr 2012-yil.
14. ↑  „Emel Mathlouthi | Festival International Nuits d’Afrique de Montréal" (en). *festivalnuitsdafrique.com*. 30-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-avgust 2017-yil.
15. ↑  *Hudson.* „Tricky '54U' EP".  exclaim.ca (9-may 2014-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2015-yil.
16. ↑  *Gaworecki.* „On 'Ensen', Emel Creates Revolutionary Hybrid Sounds". *Brooklyn Magazine* (22-fevral 2017-yil). Qaraldi: 30-avgust 2017-yil.
17. 1 2 3  *Pelly, Jenn*. „Why the World Needs Emel Mathlouthi’s Anthems Against the Dictatorship Machine". Pitchfork (14-sentabr 2016-yil).
18. ↑  „Emel Mathlouthi Announces Double Album".  pitchfork.com (9-sentabr 2020-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2021-yil.
19. 1 2  „La Tunisie, toit du monde de la chanteuse Emel Mathlouthi".  Marianne.net (26-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 26-yanvar 2021-yil.
20. ↑  „Emel - Rhapsody (Siouxsie and the Banshees cover) dans la collection Reprise".  France.tv - La Blogothèque on YouTube (23-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2022-yil.
21. ↑  „Variations #6 : Vitalic & Emel Play Ghada Al-Samman (Live in Paris' Theâtre du Châtelet 30 September 2021)".  YouTube (30-sentabr 2021-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2021-yil.
22. ↑  „Emel on tour in Japan November/December 2021".  Official. Qaraldi: 29-noyabr 2021-yil.
23. ↑  *Olbrich, Suze*. „Emel Mathlouthi: ʻIt’s important to be out there as a creative woman from a Muslim culture'". *The Guardian* (24-fevral 2017-yil).
24. ↑  Neil Spencer, „Emel Mathlouthi: Kelmti Horra — review", *The Observer*, 19 February 2012.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt
* Rasmiy Facebook sahifasi
* YouTubeʼdagi Emel rasmiy kanali