**Shanxay kutubxonasi bibliotheca Zi-Ka-Vey** ( xitoycha:  , Shanxay tili: *Zånhae Dusyukuoe Zikawe Zånsyu Leu* ), shuningdek, **Bibliotheque de Mission** nomi bilan ham tanilgan, Shanxayda ( Xitoy ) tashkil etilgan birinchi zamonaviy kutubxonadir. Xuhui tumanidagi Xujiahui hududida joylashgan. U birinchi marta 1847-yilda ochilgan. Bu Shanxay kutubxona tizimining bir qismidir.

Tarix
-----

Xujiahui kutubxonasi 1842-yilda uchta Jezuit missionerlarining kelishi bilan boshlandi: Frs. Klod Gotteland (1803-1856), missiya rahbari Fransua Esteve (1804-1848) va Benjamin Bryueyre (1808-1880) .Keyingi besh yil davomida missionerlik ishlari davom etar ekan, qisman yangi kelgan missionerlarga xitoy tilini oʻrganish va oʻz ishlariga tayyorgarlik koʻrishlari uchun joy bilan taʼminlash uchun doimiy yashash joyi zarurligi maʼlum boʻldi. Tanlangan joy Shanxaydan besh mil janubi-g'arbda joylashgan Syujiaxui qishlog'i ( Shanxayda Zikavey deb talaffuz qilinadi), garchi bu hudud Shanxay munitsipalitetiga qo'shib olingan bo'lsa ham. Fr. Gotteland, shuningdek, missionerlarning o'qishi va ishini qo'llab-quvvatlovchi kitoblar to'plami uchun joy ajratishga qaror qildi, ular Xujiaxuyga kelganlarida. 1847-yilda Xitoydagi ikkita eng yirik yezuit kutubxonalaridan biriga aylanadigan Syutszyaxui kutubxonasi (Zikavey kutubxonasi ) ana shu kamtarona boshlanishlar natijasida tashkil etilgan edi.

Kutubxona dastlab mavjud ibodatxonaning shimoliy tomonidagi missiya ruhoniylari qarorgohidagi uchta xonada joylashgan edi. Keyin 1860-yilda Jezuitlar o'zlarining Xujiaxuidagi yerlariga qo'shdilar va kutubxona Zhaojiabang kanalidan sharqqa ko'chirildi va bu bino kengaytirildi. 1897-yilga kelib kutubxona fondi yana bir bor o'sib bordi. Ikki qavatli, o'n ikki xonali yangi kutubxonaning rejalari tuzilib, 1906-yilda qurib bitkazildi. Ushbu yangi kutubxona binosi xitoy tilidagi materiallar uchun xitoycha uslubdagi birinchi qavat maydoniga va ikkinchi qavatda g'arbiy til bo'limiga bo'lingan. Bu kutubxona kutubxonadagi kitoblar ichidagi egalik shtamplaridan ma'lum bo'lgan bir qancha nomlar bilan atalgan. Bu nomlar qatoriga *Zi-ka-vey rezervata* *kutubxonasi*, Zi-ka-vey bibliotheca, Zi-ka-wei bibliotheque *de Mission*, *Zi-ka-wei bibliotheca mayor* va xitoy tilida *Shanxay Xujiahui Tianzhutang Cangshulou* ("Kutubxona cherkovi") kiradi. Xujiahui, Shanxay"). Mahalliy aholi eski ginkgo daraxtlari orasidagi katta binoni oddiygina "Buyuk kutubxona" deb atashgan.

O'zining eng yuqori cho'qqisida Syujiahui kutubxonasi kolleksiyasi 200 000 jildda 100 000 dan ortiq nomlarni o'z ichiga olgan: Evropa tillarida 80 000 jild va xitoy tilida 120 000 jild. 1932-yilda yapon militaristlari tomonidan Sharq kutubxonasi (Dongfang Tushuguan) vayron qilinganidan so'ng,  Shanxaydagi eng katta kutubxona boʻlgan. Xujiahui kutubxonasi o'zining keng qamrovli gazetalari bilan bir qatorda, erta, nodir gazeta va jurnallarga ega edi. Xujiahui kutubxonasining Yevropa tillari toʻplami oʻndan ortiq turli tillardagi, jumladan, ibroniy, lotin, yunon va boshqa Yevropa tillaridagi kitoblardan iborat edi. Kutubxonada butun dunyo boʻylab yirik lugʻatlar va entsiklopediyalar hamda yezuitlarga oʻqishlarida yordam berish uchun muhim ilmiy jurnallar, shuningdek, 1800 dan oldingi ikki mingdan ortiq nodir nashrlar mavjud edi .

1956-yilda Shanxay kutubxona tizimining filialiga aylandi va 2003-yilda ta'mirlandi .

Yana qarang
-----------

* Jezuit saytlari ro'yxati

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Titangos, Hui-Lan H. (2016). "Xujiahui Library: A Cultural Crossroads between East and West". *Chinese Librarianship* **41**. .
2. ↑  Ciric, Biljana (6 June 2016). "Building archives through curatorial practice". *Art Libraries Journal* **39** (02): 10–13. doi:10.1017/S0307472200018253. "the Bibliotheca Zi Ka Wei, built in 1847"
3. ↑  Wu, Min*. Newspapers in the Shanghai Library." International Newspaper Librarianship for the 21st Century*. Walter de Gruyter, 2008. ISBN 9783598440205. „The older foreign newspaper reading room is located in the Bibliotheca Zi-Ka-Wei, a branch of the Shanghai Library."
4. 1 2 3 4 5 6  King, Gail. (1997). "The Xujiahui (Zikawei) Library of Shanghai." *Libraries & Culture*, 32(4), (Fall, 1997), pp. 456-469, University of Texas Press. - Available on JSTOR.
5. ↑  Board of Directors of the Oriental Library, *A Description of the Oriental Library Before and After the Destruction by Japanese on February 1, 1932*, Shanghai: Mercury Press, 1932, p. 5. Retrieved 15 August 2020.
6. ↑  Michael R. Godley, Review of *The Life and Times of Zhang Yuanji, 1867-1959* by Manying Ip, in: *Australian Journal of Chinese Affairs*, No. 19/20 (Jan. - Jul. 1988), p. 416. Retrieved 15 August 2020.
7. ↑  "The Bibliotheca Zi-Ka-Wei (The Xujiahui Library)" (Archive). Shanghai Library. Retrieved on September 16, 2015.

Eslatmalar
----------

Ba'zi materiallar Shanxay kutubxonasidan olingan.

Havolalar
---------

* Bibliotheca Zi-Ka-Wei (Xujiahui kutubxonasi) Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-11-19). Archived - Shanxay kutubxonasi

Andoza:Xuhui DistrictKoordinatalari: 31°11′31.5″N 121°26′15.4″E﻿ / ﻿31.192083°N 121.437611°E﻿ / 31.192083; 121.437611GOKoordinatalari: 31°11′31.5″N 121°26′15.4″E﻿ / ﻿31.192083°N 121.437611°E﻿ / 31.192083; 121.437611GO