**Agriz** (tatarcha: Әgerҗe, Ägerce) — Rossiyaning Tatariston Respublikasidagi shahar. Agriz tumanining maʼmuriy markazi. *Agriz shahri* oʻz tarkibidagi yagona aholi punkti sifatida shahar posyolkasi maqomiga ega boʻlgan munitsipal tuzilmani tashkil etadi .

Geografiyasi
------------

Maydoni 8,6 km². Shahar Tataristonning eng shimoli-sharqida, Udmurtiya bilan chegarada, Sarapul togʻining etagida, Agrizka daryosi boʻyida (Ij daryosining kichik irmogʻi, Volga havzasi), Qozondan 304 km sharqda va Ijevskdan 36 km janubda joylashgan.

Tarixi
------

1646-yildan beri maʼlum. XXasr boshlarida Agrizda volost hukumati joylashgan, maktab, 2 ta masjid boʻlgan. Ijevsk-Votkinsk qoʻzgʻoloni paytida Agriz Ijevsk qoʻzgʻolonchilari tomonidan bosib olingan, 1918-yil oktyabr oyining oxirigacha shahar va uning atrofida qattiq janglar boʻlib oʻtdi. 1920-yilgacha Vyatka guberniyasi Sarapul tumani Agriz volostining markazi boʻlgan. 1921-yildan TASSR Agriz kantonining markazi, 1924-yildan Yelabuga kantoni ijroiya qoʻmitasiga boʻysunuvchi viloyat shahri. 1926-yilda shaharlar roʻyxatidan chiqarildi, 1927-yil 14-fevraldan Agriz viloyatining maʼmuriy markaziga aylandi. 1928-yilda ishchilar posyolkasi toifasiga kirdi, 1938-yil 28-avgustda tumanga bo‘ysunuvchi shaharga aylantirildi. 1963-yil 1-yanvardan TASSRning maʼmuriy-hududiy boʻlinishi oʻzgarishi munosabati bilan Yelabuga shahar kengashining maʼmuriy boʻysunishida, 1964-yil 4-martdan yana viloyat markazi. Sobiq Krasnobor tumani hududi ham yangi Agriz tumani tarkibiga kirdi.

Aholisi
-------

Milliy tarkibi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra: tatarlar — 59%, ruslar — 25%, mariylar — 8%, udmurtlar — 6%.

Iqtisodiyot va infratuzilmasi
-----------------------------

Oziq-ovqat, qurilish materiallari, yogʻochga ishlov berish sanoati korxonalari ishlab turibdi. Bosmaxona, 4 ta oʻrta va bolalar musiqa maktabi, kasb-hunar bilim yurti, muz saroyi, suzish havzasi, stadion, oʻlkashunoslik muzeyi, markaziy viloyat kasalxonasi, temir yoʻl shifoxonasi, 2 ta masjid bor.

### Sanoati

Oziq-ovqat sanoati korxonalari („Xlebopischekombinat" va „Bulgar-ikmek" MChJ novvoyxonalari, „Agriz MK" MChJ sariyogʻ-sut zavodi), qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalari („Agriz qurilish materiallari zavodi" MChJ), yogʻochga ishlov berish („MTM" MChJ), temir yoʻl ustaxonalari kabilar muhim sanoat korxonalari hisoblanadi.

### Transporti

Shahar Qozon, Yekaterinburg, Ijevsk, Akbash temir yoʻllarining Agriz stansiyasi va depo bilan muhim tutashuv markazidadir.

Shaharlararo „Agriz — Naberejnye Chelny" 628-avtobusi va shahar atrofida „Agriz — Ijevsk / YuAS" 308-avtobusi qatnab turibdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Закон Республики Татарстан от 31 января 2005 года № 14-ЗРТ «Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования „Агрызский муниципальный район" и муниципальных образований в его составе»". 14-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2018-yil.
2. ↑  „Устав муниципального образования «город Агрыз» Агрызского муниципального района Республики Татарстан от 28.01.2015 года". 21-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2018-yil.

Havolalar
---------

* Tatariston Respublikasi Agriz tumanining rasmiy veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-05-26). arxivlangan
* Agryz „Moy gorod" ensiklopediyasida arxivlangan