**Enrique Martín Morales** (1971-yil 24-dekabrda tug'ilgan) — professional sifatida **Ricky Martin** nomi bilan tanilgan puerto-rikolik qo'shiqchi, va aktyor. U san'atda ko'p qirraliligi bilan mashhur bo'lib, uning diskografiyasi lotin pop, pop, raqs, reggaeton va salsa kabi ko'plab janrlarni qamrab olgan. "Lotin estradasi qiroli ", "Lotin musiqasi qiroli" va "Lotin estradasi xudosi" deb nomlangan, u dunyodagi eng nufuzli san'atkorlardan biri hisoblanadi. San-Xuan shahrida tug'ilgan Martin to'qqiz yoshida televizion reklamalarda paydo bo'lishni boshladi va o'n ikki yoshida Puerto-Rikoning Menudo bolalar guruhi a'zosi sifatida musiqiy karyerasini boshladi. U o'zining yakkaxon karyerasini 1991-yilda Sony Music Mexico'da bo'lganida boshlagan va Lotin Amerikasida o'zining birinchi ikkita studiyaviy albomi *Ricky Martin* (1991) va *Me Amaras* (1993) chiqishi bilan mashhur bo'la boshlagan, ikkalasida ham balladalarga ko'proq e'tibor berilgan.

Martinning uchinchi albomi "*A Medio Vivir"* (1995) unga Yevropa mamlakatlarida mashhur bo'lishiga yordam berdi. Lotin musiqa janrlarini o'zida mujassam etgan va uning birinchi xalqaro xitiga aylangan "Maria "singli juda mashhur bo'ldi. Uning xalqaro muvaffaqiyati to'rtinchi albomi *Vuelve*(1998) bilan yanada mustahkamlandi. Martinga birinchi Grammy mukofotini taqdim etgan albom "Vuelve "va "La Copa de la Vida "hitlarini yaratdi. Martin ikkinchisini 41-yillik Grammy mukofotlari marosimida ijro etdi, u katta olqishlar bilan kutib olindi va butun dunyo bo'ylab lotin musiqasi uchun ritmni o'zgartiruvchi sifatida tanilgan. Uning birinchi inglizcha albomi *Ricky Martin* (1999) AQShdagi birinchi *Billboard* 200 -ning birinchi raqamlisiga aylandi. "Livin' la Vida Loca "qo'shig'i Martinning eng katta hiti bo'lib, *Billboard* Hot 100 va Buyuk Britaniyaning Singles Chartda birinchi o'rinni egalladi. Martinning 1990-yillar oxiridagi muvaffaqiyati odatda "Lotin portlashi" ning boshlanishi sifatida ko'riladi. U lotin pop musiqasi janrining asosiy e'tirofiga sabab bo'lganligi va ko'plab lotin san'atkorlarining global muvaffaqiyatga erishishiga yo'l ochib bergani uchun e'tirof etilgan.

O'shandan beri Martin o'zining pop ikonasi sifatida o'z maqomini belgilab oldi va bir nechta muvaffaqiyatli albomlarni chiqardi, jumladan, lotin tilida eng ko'p sotilgan *Almas del Silencio* (2003) va *MTV Unplugged* (2006), shuningdek Grammy mukofoti sovrindori *A Quien Quiera Escuchar*( 2015). Yana u ko'plab muvaffaqiyatli qo'shiqlar va xitlarni to'plagan, jumladan, "She bangs ", "Nobody Wants to Be Lonely", "Tal Vez ", "Tu Recuerdo ", "La Mordidita ", "Vente Pa' Ca "va "Canción Bonita "va hokazolar. Martin aktyor sifatida mashhur "*General Hospital* "(1994–1996) serialidagi roli tufayli mashhurlik va yulduzlikka erishdi, shu bilan birga uning *"Jianni Versache o'ldirilishi: Amerika jinoyat hikoyasi"* (2018) filmidagi Antonio D'Amiko roli aktyorlik uchun imkoniyat yaratdi. Faol karyerasi, unga Emmi nominatsiyasini taqdim etdi. U, shuningdek, 2012-yilda Brodveyda "*Evit* "musiqiy filmining jonlanishida Ché rolini o'ynadi, bu teatrning kassasining chipta sotish rekordini yetti marta yangiladi.

Martin barcha davrlarning eng mashur lotin musiqa san'atkorlaridan biri bo'lib, uning qo'shiqlari butun dunyo bo'ylab 70 milliondan ortiq sotilgan. U 11 ta *Billboard* Hot Lotin qo'shiqlarida birinchi o'rinni egallagan va 200 dan ortiq mukofotlarga sazovor bo'lgan (eng ko'p mukofotlangan lotin san'atkori), shu jumladan ikkita Grammy mukofoti, beshta Lotin Grammy mukofoti, beshta MTV Video Music Awards mukofoti (eng ko'p g'alabalar lotin san'atkori tomonidan olingan), ikkita Amerika musiqa mukofoti, uchta Lotin Amerika musiqa mukofoti, uchta *Billboard* musiqa mukofoti, to'qqizta <i id="mwYg">Billboard</i> Lotin musiqa mukofoti, sakkizta Jahon musiqa mukofoti, o'n to'rtta Lo Nuestro mukofoti, *Ginnesning rekordlar kitobi* va Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi yulduz. U *Billboard* tomonidan barcha davrlarning eng buyuk lotin san'atkorlari, barcha davrlarning eng zo'r musiqiy video rassomlari va barcha davrlarning eng nufuzli lotin san'atkorlari qatoriga kiritilgan. Uning xayriya va faolligi LGBT huquqlari va odam savdosiga qarshi kurashga qaratilgan. 2004-yilda u Ricky Martin fondiga asos solgan, notijorat, nodavlat tashkilot bo'lib, u odam savdosini qoralash va jinoyat mavjudligi haqida ma'lumot berishga qaratilgan.

Yoshlik va Karyera
------------------

Enrike Martin Morales 1971 yil 24 dekabrda Puerto-Rikoning San-Xuan shahrida tug'ilgan. Uning onasi Donya Nereida Morales sobiq hisobchi. Otasi Enrike Martin Negroni sobiq psixolog bo'lib, avval Puerto-Rikodagi ruhiy salomatlik agentligida mintaqaviy nazoratchi bo'lib ishlagan. Uning ota-onasi u ikki yoshida ajrashishdi va onasi Martinni vasiylik qilish huquqiga ega bo'lsa-da, u San-Xuandagi Universitet bog'ining o'rta sinf chekkasidagi otasining uyi va uning yonidagi buvisining uyi o'rtasida bemalol yura olardi. *"People"ga* bergan intervyusida u jurnalga kimni ko'proq sevishi haqida "hech qachon qaror qabul qilishga majbur bo'lmaganini" va "doim baxtli" ekanligini aytdi. Martinning o'gay onasi Fernando va Anxel Fernandes, o'gay ukasi Erik va Daniel Martin va kichik o'gay singlisi Vanessa Martin bor. Martinda bask va kanariyaliklarning ispan qoni bor. U *ABCga* tushuntirganidek, Martinlar 1779-yilda Ispaniyadan Puerto-Rikoga ko'chishgan U, shuningdek, otasi tomonidan buvisi orqali korsikalik kelib chiqishi ham bor.

Martin katolik bo'lib o'sgan. Unga eng yaqin odamlar uni "Kiki" (Enrikedan kelgan taxallus) deb atashardi. U 6 yoshida qo'shiq aytishni boshladi, u yog'och oshxona qoshiqlarini mikrofon sifatida ishlatib qo'shiq aytardi, u tez-tez Puerto-Rikoning Menudo bolalar guruhining qo'shiqlarini, shuningdek, Led Zeppelin, Journey va REO Speedwagon kabi ingliz tilidagi rok guruhlarining qo'shiqlarini kuylardi. Onasining oilasi musiqaga moyil bo'lib, onasi tomonidan bobosi shoir bo'lgan. Keyinchalik Martin bolaligida oilasi bilan o'tkazgan vaqtini o'yladi: "Har safar o'zimni yigirma kishi yoki yuz ming tomoshabinlar oldida ko'rsam, yana bir bor yoshligimdagi oilaviy yig'ilishlardagi his etgan energiyani his qilaman. "U to'rtinchi sinfdan boshlab Universitet bog'idagi ikki tilli katolik maktabi Colegio Sagrado Corazónda o'qigan va u yerda "o'rtacha" talaba edi. U to'qqiz yoshida alkogolsiz ichimliklar, tish pastasi va fast food restoranlari, xususan, Orange Crush va Burger King kabi mahsulotlarning televizion reklamalarida suratga tusha boshladi. Bir yarim yil ichida u 11 ta reklama roliklarida suratga tushdi

Karyera
-------

### 1983—1989: Menyu

> O'sha paytdan boshlab biz albomga lotin musiqasini butun dunyo bo'ylab targ'ib qilish bo'yicha global strategiyaning bir qismi sifatida qaray boshladik, shuning uchun biz butun dunyoni ispan tilida raqsga tushish va qo'shiq aytishga undash vazifasi bilan qo'shiqlarni tanladik va aranjirovka qildik. Bu butun dunyoga lotin musiqasining jozibasini tanitish uchun noyob imkoniyat edi.
> 
> 

Televizion reklama roliklari uchun o'z mamlakatida o'rtacha shon-shuhratga erishganidan so'ng, Martin Menudo a'zoligi uchun tinglovdan o'tdi. 1977-yilda Puerto-Rikoda tashkil etilgan Menudo a'zolari odatda guruhni "yangi yuzli a'zolar" bilan to'ldirish uchun 16 yoshga to'lganlarida almashtirildi. Rahbarlar uning dastlabki ikki tinglovida raqsga tushishi va qo'shiq aytishidan zavqlangan bo'lsa-da, Martin juda bo'yi past bo'lgani uchun uni rad etishdi. Uchinchi tinglovda uning qat'iyatliligi rahbarlarni hayratda qoldirdi va 1984-yilda 12 yoshli Martin a'zo bo'ldi. Menudoga qo'shilganidan bir oy o'tgach, u San-Xuandagi Luis A. Ferre ijro san'ati markazida guruh bilan debyut kontsertini o'tkazdi. Ushbu spektakl davomida u beixtiyor sahnada aylanib, xoreografiyaga bo'ysunmadi, u bir joyda turishi rejalashtirilgan edi va spektakldan keyin guruh menejeri tomonidan jazolandi: "Xato shu qadar katta ediki, o'sha paytdan boshlab, Men boshqa hech qachon qimirlamasligim kerak bo'lgan paytda qimirlamadim. Bu Menudoning intizomi edi: ular aytganidek ishlarni qilmadingiz demak guruhning bir qismi emassiz." Martin Menudo bilan sayohat qilishni va sahnada chiqishni yoqtirsa-da, u guruhning band bo'lgan jadvali va qat'iy boshqaruvi eskirgan deb topdi va keyinchalik bu tajriba unga bolaligini "barbod qilganini" ta'kidladi. Shunga qaramay, Martin guruhdagi faoliyati davomida "ko'plab ajoyib odamlar bilan juda ko'p ajoyib tajribalarni o'tkazish imkoniyatini bo'lganligini" tan oldi.

Menudo bilan birga bo'lgan vaqtida u "guruhning asosiy a'zosi" va "muxlislarning sevimli"siga aylandi, guruh 11 ta albom chiqardi, jumladan Grammy nominatsiyasiga sazovor bo'lgan *Evolucion*(1984) , *Menudo* (1985) *Billboard* 200dagi eng yuqori reytingli va eng uzoq davom etgan albomi. Birinchisida Martinning "Rayo de Luna" debyut singli bor tarjimasi „"Moonlight"" ) va ikkinchisi "Hold Me "singlini o'z ichiga olgan. "Hold Me" guruhi AQShning *Billboard* Hot 100 chartidagi birinchi va yagona qoʻshigʻi boʻlib, 62-oʻrinni egalladi Bu *Billboard* tomonidan "Barcha zamonlarning 100 ta eng zo'r bolalar guruhi qo'shiqlari", *Rolling Stone* tomonidan "Barcha zamonlarning 75 ta eng zo'r boy guruhi qo'shiqlari", va *Complex* tomonidan "30 ta eng yaxshi bolalar guruhi qo'shiqlari" qatoriga kirdi. Musiqiy karyeradan tashqari, Martin Menudoning boshqa a'zolari bilan Amerika romantik komediya-drama teleserialida *"Sevgi qayig'i"* (1985), va Argentina seriali "*Por Siempre Amigos* "(1987) da paydo bo'ldi. U, shuningdek, guruh UNICEF elchisi bo'lganida, ko'pincha uchinchi dunyo mamlakatlaridagi kambag'al bolalar bilan ishlaganida xayriya ishlariga qiziqish paydo bo'ldi. Uning elchi sifatidagi tajribasi unga katta ta'sir ko'rsatdi va uni hayotida xayriya tashkilotlari bilan ishlashni davom ettirishga ilhomlantirdi.

Nihoyat, Martin 1989-yil iyul oyida 17 yoshida dam olish va o'z karyerasini yaratish umidida guruhni tark etdi.U o'zining so'nggi shousini guruh a'zosi sifatida birinchi chiqish qilgan joyida o'tkazdi. "Eng mashhur Latino pop musiqa guruhi" deb atalgan  Menudo 2021-yilda *Us Weekly* tomonidan barcha davrlarning eng katta bolalar guruhlaridan biri sifatida qayd etilgan. Guruh butun dunyo bo'ylab 20 millionga yaqin auidolarni sotgan va *Billboard* tomonidan "Barcha davrlarning eng muvaffaqiyatli lotin o'g'il bolalar guruhi" deb tan olingan. Martin Puerto-Rikoga "guruhning bosimlari, reklama safarlari va doimiy ishdagi stressdan dam olish" uchun qaytib keldi, lekin ota-onasining ajralishi unga ilgari ta'sir qilmagan bo'lsa-da, keyinchalik birdaniga unga ta'sir qila boshladi, ota-onasi har doimgidan ham ko'proq janjal qilsihardi va dunyodagi eng yaxshi ko'rgan ikki insonidan birini tanlashga majbur qilishdi. 

### 1990–1994: Aktyorlik va birinchi yakkaxon albomlar

Martin 1990-yilda Nyu-York universitetining Tisch san'at maktabiga qabul qilindi, ammo darslar boshlanishidan oldin do'sti uni Mexikoga taklif qildi. U "*Mama Ama el Rok* "musiqiy komediya spektaklida qatnashdi. U taklifni qabul qilib, universitetni tashlab, spektaklda ishtirok etish uchun Nyu-Yorkdan Mexikoga ko‘chib o‘tdi. U "*Mama Ama el-Rok* "da sahnada chiqish qilganida, tomoshabinlar orasidan prodyuser Martinning o'yiniga e'tibor qaratdi va unga Meksika telenovelasi "*Alkanzar una estrella* "da rol taklif qildi. Martin shuningdek, shouning *Alcanzar una estrella II* (1991) deb nomlangan ikkinchi mavsumi uchun aktyorlar tarkibiga qo'shildi. *Más que alcanzar una estrella*(1992)deb nomlangan teleserialga asoslangan filmida ham Martin rol o'ynagan va roli uchun El Heraldo mukofotiga sazovor bo'lgan.

Sony Discos rahbari Martinning seriallardagi rolini payqab, unga birinchi yakkaxon musiqa yozish shartnomasini taklif qildi. O'zining birinchi yakkaxon albomini yozishga ishtiyoqmand bo'lgan Martin shartnoma shartlarini o'qimay turib, shartnomani imzoladi va unga sotilgan har bir albom uchun faqat bir sent to'lanardi! Shartnomani adolatsiz deb hisoblaganiga qaramay, Martin rekordni u uchun "fenomenal narsaning boshlanishi" deb atadi. "*Alcanzar una estrella II* "filmini suratga olishni va musiqa yozishni tugatish uchun "kun-u tun" ishlagandan so‘ng, u o‘zining debyut yakkaxon albomi *Riki Martin ni* 1991-yil 26-noyabrda chiqardi. Albom AQSh *Billboard* Lotin Pop Albomlari chartida beshinchi o'rinni egalladi va ro'yxatda jami 41 hafta o'tkazdi. U butun dunyo bo'ylab 500 000 dan ortiq nusxada sotilgan, bir necha mamlakatlarda oltin sertifikatga ega bo'lgan va o'zining birinchi yakkaxon hit qo'shig'i "Fuego Contra Fuego ", "El Amor de Mi Vida "va "Dime Que Me Quieres ""Fuego Contra Fuego" ham, "El Amor de Mi Vida" ham AQSh *Billboard* Hot Lotin treklarida birinchi o'ntalikka kirishdi. Albomni targ'ib qilish uchun Martin Lotin Amerikasi bo'ylab muvaffaqiyatli gastrol safarini boshladi va kassa rekordlarini yangiladi, bu qo'shiqchi buni "ta'riflab bo'lmaydigan tuyg'u, deyarli uyga qaytish kabi" deb atagan.

*Riki Martinning* muvaffaqiyati va keyingi gastrol safaridan so'ng, Martinning rekordchi kompaniyasi uni ispan musiqachisi Xuan Karlos Kalderon bilan uchrashib, o'zining ikkinchi studiyaviy albomi *Me Amaras*(1993) albomini yozdi. Albom butun dunyo bo'ylab bir milliondan ortiq nusxada sotilgan va Chilida uch marta platina sertifikatiga ega bo'lgan. 1994-yilda Martinning agenti uni Amerikaning *Getting By* deb nomlangan sitkomida rol o'ynash uchun Los-Anjelesga ko'chib o'tishga undadi. Ikki mavsumdan so'ng shou bekor qilindi, lekin ko'p o'tmay, Martinga mashhur hit operasi *General Hospitalda* Migel Morez roli berildi. 

### 1995–1997: *Medio Vivir* bilan yutuq

1995-yilda Martin o'zining musiqiy karerasiga e'tibor qaratdi va o'zining uchinchi studiyaviy albomi "*A Medio Vivir* "ustida ishlay boshladi. Albom 1995-yil sentabr oyida chiqdi va katta muvaffaqiyatga erishdi. Turli manbalarga ko'ra, u dunyo bo'ylab uch milliondan ortiq yoki hatto yetti million nusxada sotilgan.Qo'shma Shtatlarda oltin sertifikatlangan, Frantsiyada platina, Ispaniyada 4 marta platina, shuningdek Lotin Amerikasi mamlakatlaridagi ko'plab boshqa sertifikatlar bilan taqdirlangan U bir nechta muvaffaqiyatli xitlarni yaratdi, jumladan "Te Extraño, Te Olvido, Te Amo ", "Mariya "va "Volveras ". U romantik ballada kuylash o'rniga turli xil lotin musiqa janrlari aralashmasini yaratdi, u o'zining dastlabki ikkita albomida lotin janrlariga e'tibor qaratgan uslubni yaratdi.

Avstraliyada "Mariya" olti hafta davomida birinchi o'rinni egalladi, 1998-yilda mamlakatning yil yakunlari jadvalida birinchi o'rinni egalladi va platina sertifikatiga sazovor bo'ldi. Qo'shiq Fransiyada to'qqiz hafta davomida birinchi o'rinni egalladi va olmos sertifikatiga ega bo'ldi u yerda 1,4 million nusxadan ortiq sotilgan. Bundan tashqari, trek Birlashgan Qirollikning eng yaxshi 10 taligiga kirdi va Martinning AQSh *Billboard* Hot 100 chartidagi birinchi yozuvi bo'ldi. *A Medio Vivirni* targ'ib qilish uchun u butun dunyo bo'ylab ikki yildan ortiq davom etgan A Medio Vivir sayohatini boshladi, bu orqali u 63 ta shouni namoyish etdi va Yevropa, Lotin Amerikasi va Qo'shma Shtatlarga tashrif buyurdi. 1996-yilda *The Mayami Herald gazetasiga* bergan intervyusida Martin Broadwayda chiqish qilish istagini bildirdi. Bir necha kundan keyin unga prodyuser Richard Jey-Aleksandr qo'ng'iroq qildi va unga *"Misérables"* spektaklida Marius Pontmersi rolini taklif qildi. Lotin Amerikasida "A Medio Vivir Tour" yakunlangandan so'ng, Martin o'n bir haftalik spektaklda ishtirok etish uchun Nyu-Yorkka qaytib keldi. U bu tajribadan juda zavqlanib, spektakldagi vaqtini "sharaf" deb atagan. Martin shou yakunlanganidan keyin gastrol safarini davom ettirdi va uning tomoshabinlari hajmi ham, ishtiyoqi ham ortib borayotganini ta'kidladi.

### 1998–1999: *Vuelve*

A Medio Vivir Tour hali yakunlanmagan bo'lsa-da, Martin o'zining to'rtinchi albomi *Vuelveni* yozish uchun studiyaga qaytdi. U bir vaqtning o'zida gastrol va ro'yxatga olish tajribasini "shafqatsiz va nihoyatda qizg'in" deb atadi. 1997-yilda u rekordni tugatayotganida, "Mariya" FIFAning e'tiborini tortdi. Ular Martin bilan bog'lanib, undan 1998-yilgi FIFA Jahon chempionati madhiyasi sifatida qo'shiq yaratishni so'rashdi. U so'rov haqida shunday dedi: "Tan olishim kerakki, bu qiyinchilik meni biroz asabiylashtirdi, ammo mening karyeram uchun katta o'sish potentsiali bo'ladi, men qabul qilishga qaror qildim". Uning qabul qilinishidan so'ng musiqachilar KC Porter, Robi Rosa va Desmond Child unga qo'shildi va ular "La Copa de la Vida "nomli qo'shiq ustida ishlay boshladilar. Martin yozuv haqida shunday yozgan:

"La Copa de la Vida" 1998-yil 12-fevralda chiqarilgan *Vuelve albomi*ga kiritilgan. Albom katta muvaffaqiyatga erishdi. Bu butun dunyo bo'ylab sakkiz million nusxadan ortiq sotilgan va tarixdagi eng ko'p sotilgan ispan tilidagi albomga aylandi.  Bundan tashqari, ba'zi manbalar albomning dunyo bo'ylab olti million nusxada sotilishi haqida xabar berishgan. U 26 hafta davomida AQSH <i id="mwAcU">Billboard</i> Top Lotin Albomlari chartida birinchi oʻrinni egalladi va Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi (RIAA) tomonidan platina sertifikatiga sazovor boʻldi. Kanadada albom uchinchi o'rinni egalladi va ikki marta platina sertifikatiga ega bo'ldi. *Vuelve* katta xitlarni yaratdi, jumladan, "La Copa de la Vida", "Perdido Sin Ti "va "La Bomba ", "La Copa de la Vida" kabilar xalqaro muvaffaqiyatga aylandi, 60 dan ortiq mamlakatlarda chartlarda paydo bo'ldi va 30 mamlakatda birinchi o'ringa chiqdi. Vuelve ham, "Perdido Sin Ti" ham eng yuqori cho'qqiga chiqdi. AQSh *Billboard* Hot Lotin Tracks chartida birinchi o'rinni egallaydi, birinchisi ham sakkizta mamlakatda birinchi o'rinni egalladi .1998-yil 12-iyulda Martin butun dunyo bo'ylab milliarddan ortiq teletomoshabinlar oldida Fransiyada bo'lib o'tgan 1998-yilgi FIFA Jahon chempionati finalida rasmiy madhiya sifatida "La Copa de la Vida" ni ijro etdi.

*Vuelve*ni targ'ib qilish uchun Martin butun dunyo bo'ylab Vuelve sayohatini boshladi. U Osiyo, Avstraliya, Yevropa, Meksika, Janubiy Amerika va AQShda chiqish qilgan. O'sha paytda Lotin musiqasi Musiqa yozish Akademiyasi yoki asosiy musiqa sanoati uchun muhim bo'lmagan bo'lsa-da, Columbia Records kompaniyasining o'sha paytdagi rahbari Tommi Mottola Martinning yulduzligiga ishonchi komil edi va uni Grammy mukofotlarini topshirish marosimida qatnashish uchun qattiq harakat qildi.

### 1999–2000: ingliz tiliga o'tish

1998-yil oktyabr oyida CNN Martin *Vuelvening* ulkan muvaffaqiyatidan so'ng o'zining ingliz tilidagi birinchi albomi ustida ishlayotganini tasdiqladi. Albom *Ricky Martin* deb nomlangan va 1999-yil 11-mayda, Martinning Grammy mukofotlari marosimidagi chiqishidan keyin albomga bo'lgan katta qiziqish tufayli, muddatidan ikki hafta oldin chiqarilgan. Tower Records bosh menejeri Tim Devin Martin haqida shunday dedi: "U har doim bizning eng kuchli lotin san'atkorlarimizdan biri bo'lgan, ammo o'sha spektakldan keyin unga qiziqish yana sezilarli darajada oshdi". *Ricky Martin* birinchi haftada 661 000 nusxada sotilgan *Billboard* 200 reytingida birinchi o'rinni egalladi va 1999-yilda barcha albomlar bo'yicha eng katta savdo haftasiga aylandi. Bu, shuningdek, tarixdagi har qanday pop yoki lotin rassomi, shuningdek, SoundScan davridagi har qanday Columbia Records rassomi uchun birinchi haftadagi eng katta savdo sifatida rekordni yangiladi. Ushbu albom bilan Martin AQShning *Billboard* 200 chartida birinchi o'rinni egallagan tarixdagi birinchi erkak lotin aktyori bo'ldi. U RIAA tomonidan 7 marta platina sertifikatiga ega bo'lib, AQShda yetti milliondan ortiq nusxada jo'natildi va mamlakatda lotin rassomining eng ko'p sotilgan albomi sifatida rekord o'rnatdi. Faqat uch oy ichida *Ricky Martin* lotin rassomining eng ko'p sotilgan albomiga aylandi. Turli manbalarga ko'ra, albom butun dunyo bo'ylab 15 million nusxa yoki hatto 17 million nusxada sotilgan U 42-yillik Grammy mukofotlari marosimida "Eng yaxshi pop albom "nominatsiyasiga sazovor bo'ldi.

Albomning asosiy qo'shig'i "Livin' la Vida Loca "20 dan ortiq mamlakatlarda birinchi o'rinni egalladi va Martinning eng katta hiti va barcha davrlarning eng ko'p sotilgan qo'shiqlaridan biri hisoblanadi. Qo'shma Shtatlarda u besh hafta ketma-ket *Billboard* Hot 100 chartida birinchi o'rinni egallab, Martinning chartdagi birinchi raqamli qo'shig'iga aylandi. Bundan tashqari, u *Billboard* chartlarida bir nechta rekordlarni yangiladi. Shuningdek, u ketma-ket sakkiz hafta davomida Kanadaning eng yaxshi Singles chartida birinchi o'rinni egalladi va yil yakunlari bo'yicha mamlakat jadvalida birinchi o'rinni egalladi. Birlashgan Qirollikda u birinchi raqamda debyut qildi va u yerda uch hafta qoldi, bu Martinni tarixda birinchi raqamga ega bo'lgan birinchi Puerto-Rikolik rassomga aylantirdi. Trek *Elle* tomonidan 90-yillarning eng yaxshi pop qo'shig'i deb topildi va *Billboard* tomonidan barcha davrlarning eng yaxshi lotin qo'shiqlari qatoriga kirdi. U 42-Grammy mukofotlarida to'rtta nominatsiya bo'yicha nomzod bo'ldi, jumladan : "Yilning rekordi" va "Yil qo'shig'i". Uning ispancha versiyasi *Billboard* Hot Lotin Tracks chartining cho'qqisiga chiqdi va 1-yillik Lotin Grammy mukofotlarida "Yilning rekordi"uchun nomzod bo'ldi. "She's All I Ever Had" albomdan ikkinchi singl sifatida 1999-yil iyun oyida chiqdi.U AQSh *Billboard* Hot 100 va Kanadaning eng yaxshi singl chartlarida mos ravishda ikkinchi va uchinchi o'rinlarni egalladi. Ispan versiyasi, "Bella" beshta mamlakatda, shuningdek, *Billboard* ' Hot Lotin Tracks chartida birinchi o'rinni egalladi. *Ricky Martinni* yanada targ'ib qilish uchun u butun dunyo bo'ylab "Livin' la Vida Loca Tour" ga yo'l oldi, bu 2000-yilda Lotin san'atkori tomonidan AQShdagi eng yuqori daromad keltiruvchi gastrol bo'lgan.

### 2000–2005: *Sound Loaded*, *Almas del Silencio* va *Life*

Livin' la Vida Loca Tour hali yakunlanmagan bo'lsa-da, Martin o'zining oltinchi studiyaviy albomi "*Sound Loaded* "ni yozish uchun studiyaga qaytdi. Albom 2000-yil 14-noyabrda chiqarilgan. U birinchi haftada 318 000 nusxada sotilgan *Billboard* 200 ro'yxatida to'rtinchi o'rinda debyut qildi. Turli manbalarga ko'ra, albom dunyo bo'ylab yetti milliondan ortiq yoki hatto sakkiz million nusxada sotilgan. AQShda qo'sh platina sertifikatiga ega. Albomda ikkita xit qo'shiq bor edi: "She Bangs "va "Nobody Wants to Be Lonely ".Birinchisi Italiya va Shvetsiyani o'z ichiga olgan yettita mamlakatda birinchi o'rinni egalladi, shuningdek, Avstraliya, Kanada, Buyuk Britaniya va boshqa bir qancha mamlakatlarda kuchli beshlikka kirdi. U 43-yillik Grammy mukofotlarida eng yaxshi erkak pop-vokal ijrosi nominatsiyasiga sazovor bo'ldi "She Bangs" ning ispan tilidagi versiyasi Hot Lotin Tracks chartining cho'qqisiga chiqdi va 2-yillik Lotin Grammy mukofotlari marosimida eng yaxshi musiqiy video uchun Lotin Grammy mukofotini qo'lga kiritdi. "Hech kim yolg'iz bo'lishni xohlamaydi" amerikalik qo'shiqchi Kristina Aguilera bilan birga qayta yozildi , besh mamlakat ichida birinchi o'rinni egalladi, shuningdek, Italiya, Germaniya, Ispaniya va Buyuk Britaniyada birinchi beshlikka chiqdi. U 44-yillik Grammy mukofotlarida vokal bilan eng yaxshi pop hamkorlik uchun nomzod bo'ldi.  "Sólo Quiero Amarte" deb nomlangan ispancha yakkaxon versiyasi Hot Lotin Tracks chartida birinchi o'rinni egalladi. "She Bangs" ham, "Hech kim yolg'iz bo'lishni istamaydi" filmlari Buyuk Britaniyada kumush bilan tasdiqlangan.   2001 yil fevral oyida Martin "*La Historia* "nomli ispancha albomini chiqardi tarjimasi „*The History*" ), Top Lotin Albomlari chartida besh hafta birinchi o'rinni egallagan Argentina va Shvetsiyadagi chartlarda birinchi o'rinni egallagan va Qo'shma Shtatlarda to'rt karra lotin platinasi sertifikatiga ega bo'lgan. 

*Ricky Martin* va *Sound Loaded* muvaffaqiyatidan so'ng, u dastlab o'zining yettinchi studiyaviy albomi sifatida uchinchi ingliz tilidagi albomini chiqarishni rejalashtirdi, bu uning qo'shiq yozish sohasidagi birinchi to'liq ishi bo'lishi kerak edi. Sony Music Entertainmentning asl rejasiga qaramay, u ispan tilidagi albom chiqarishga qaror qildi: "Men besh oy oldin uyg'onib ketdim va men" Biz ispan tilida albom tayyorlayapmiz "dedim." Hamma aqldan ozdi. Ular: "Sizning vaqtingiz yo'q; Siz karyerangiz bilan bog'liq vaqt muammosi tufayli ingliz tilida albom chiqarishingiz kerak.' Va bu yaxshi. Lekin men ularga: "Besh oydan keyin sizda ajoyib albom bo‘ladi", dedim [ispan tilida]. Martinning yettinchi studiyaviy albomi, *Almas del Silencio* ( tarjimasi „*Souls from the Silence*" ) 2003 yil may oyida chiqarilgan  Nielsen SoundScan tomonidan tuzilgan ma'lumotlarga ko'ra, u *Billboard* Top Lotin Albomlari jadvalida birinchi haftada sotilgan 65 000 nusxada birinchi o'rinni egalladi va bu AQShda ispan tilidagi albomning birinchi haftadagi eng yirik savdosi sifatida rekord o'rnatdi. Albom, shuningdek, *Billboard* 200 ro'yxatida 12-o'rinda debyut qilib, 2002 yilgi "*Quizás* "( tarjimasi „*Maybe*" ) chartning eng yuqori ispan tilidagi debyuti sifatida. Albom shuningdek, "kamida 13 Lotin Amerikasi bozorida" birinchi o'rinni egalladi va butun dunyo bo'ylab ikki milliondan ortiq nusxada sotilgan.  

*Almas del Silensio* uchta Hot Lotin treklarini yaratdi: "Tal Vez "( tarjimasi „"Perhaps"" ), "Jaleo "va "Y Todo Queda en Nada "( tarjimasi „"And Everything Ends in Nothing"" ). "Tal Vez" 2003-yil 12-aprel haftasida *Billboard* Hot Latin Tracks chartida birinchi oʻrinni egallab, 1998-yil fevralidan beri birinchi raqamli debyut boʻldi va buning uchun chart tarixidagi oltinchi qoʻshiq boʻldi. U bu lavozimda jami 11 hafta vaqt sarflab, Martinning chartdagi eng uzun birinchi raqamli singli sifatida "Livin' la Vida Loca" dan o'zib ketdi va 2003 yilning eng uzoq davom etgan birinchi raqami bo'ldi Shuningdek, u Lotin Amerikasidagi bir qancha bozorlarda birinchi o‘rinni egalladi.  2005 yil oktyabr oyida Martin o'zining uchinchi inglizcha "*Life* "albomini chiqardi. U albom haqida shunday dedi: "Men haqiqatan ham his-tuyg'ularim bilan aloqada edim. Menimcha, bu albom hayot kabi juda ko'p qatlamli. Bu g'azabni his qilish haqida. Bu quvonchni his qilish haqida. Bu noaniqlikni his qilish haqida. Bu his qilish haqida. Va mening barcha his-tuyg'ularim ushbu ishlab chiqarishning bir qismidir."  *Hayotni* targ'ib qilish uchun Martin butun dunyo bo'ylab "One Night Only with Ricky Martin "gastrolini boshladi. 

### 2006–2012: *MTV Unplugged*, *Musica + Alma + Sexo* va *Evita*

Garchi Martin jamoasi va MTV *MTV Unplugged* haqida yillar davomida muhokama qilishgan bo'lsa-da, lekin Martinning akustik segmentni o'z ichiga olgan "One Night Only" gastrolidan keyin bu yanada jiddiylashdi. Nihoyat, Martin o'zining *MTV Unplugged* to'plamini 2006 yil avgust oyida Mayami shahrida romantik balladalar va yuqori templi tropik raqs qo'shiqlarini ijro etdi. Spektakl davomida u uchta yangi trekni debyut qildi, jumladan "Tu Recuerdo "( tarjimasi „"Your Memory""*MTV Unplugged* (2006) debyut jonli albomining bosh singli sifatida radiostansiyalarga chiqarilgan "Your Memory" ).    Albom Top Lotin Albomlari chartida birinchi o'rinni egalladi va butun dunyo bo'ylab ikki milliondan ortiq nusxada sotildi, bu uning Meksikadagi eng yuqori sertifikatlangan albomini belgilab berdi.   U ikkita Lotin Grammy mukofotini qo'lga kiritdi va "Yil albomi" nominatsiyasiga nomzod bo'ldi.   "Tu Recuerdo" besh mamlakatda birinchi o'rinni egalladi, shuningdek, *Billboard* ' Hot Lotin qo'shiqlari va Lotin Pop Airplay chartlarida. Trek Meksikada to'rt karra platina sertifikatiga ega bo'ldi va 8-Yillik Lotin Grammy mukofotlarida Yilning rekordi nominatsiyasiga sazovor bo'ldi.   Keyin rassom 2007 yilda "Qora va oq" sayohatiga chiqdi, jumladan Puerto-Rikodagi Xose Migel Agrelot kolizeyidagi to'rtta sotilgan shou.  Puerto-Rikodagi kontsertlar uning ikkinchi jonli albomi *Riki Martinga jamlangan.* *.* *.* *Jonli qora va oq sayohat* (2007).  O'sha yilning oxirida u o'zining birinchi italyan qo'shig'i "Non siamo soli "( tarjimasi „"We Are Not Alone"" ) italiyalik qo'shiqchi Eros Ramazzotti bilan duet sifatida.   Qo'shiq Italiyada birinchi o'rinda debyut qildi va ketma-ket o'n bir hafta chartda birinchi o'rinni egalladi. 

2011 yil yanvar oyida Martin o'zining to'qqizinchi studiyaviy albomi *Música + Alma + Sexo* ( tarjimasi „*Music + Soul + Sex*" ).  Albom AQShning *Billboard* 200 chartida uchinchi o'rinni egalladi va amerikalik qo'shiqchi Selena tomonidan *"Dreaming of You"* (1995) dan beri birinchi navbatda ispan tilidagi eng yuqori reytingga aylandi. Bu 2010-yillarning eng yuqori chartiga ega lotin albomi sifatida rekordga ega va Sony Music Lotin nashri uchun *Billboard* 200-dagi eng yuqori chart debyutini ifodalaydi.  *Música + Alma + Sexo* Argentina va Venesuelada ham birinchi o'rinni egalladi, shuningdek *Billboard* ' Top Lotin Albomlari.   Uning bosh singli "Lo Mejor de Mi Vida Eres Tú "(inglizcha: "The Best Thing About Me Is You") AQSH *Billboard* Hot Lotin qo'shiqlari chartida birinchi o'rinni egalladi va "Yil rekordi", "Yil qo'shig'i" nominatsiyalariga nomzod bo'ldi. va 12-yillik Lotin Grammy mukofotlarida eng yaxshi qisqa musiqiy video.  Albomni targ'ib qilish uchun Martin 2011 yilda Música + Alma + Sexo World Tourga chiqdi. 2012-yil fevral oyida u ispan tili oʻqituvchisi Devid Martines sifatida Amerikaning *Glee*, "Ispan oʻqituvchisi" musiqiy teleserialining uchinchi mavsumining oʻn ikkinchi epizodida paydo boʻldi.   Martin 2012-yil martidan 2013-yil yanvarigacha Brodveyda "*Evit* "musiqiy filmining jonlanishida Che rolini ijro etgan. Spektakl xitga aylanib, bor-yo‘g‘i oltita spektakldan so‘ng teatrning kassa sotish bo‘yicha rekordini yangiladi. O'shandan beri u olti marta o'z rekordini yangiladi va 66-Toni mukofotlari marosimida "Eng yaxshi musiqali "nominatsiyasiga nomzod bo'ldi. Shouning saundtrek albomi *Billboard* albomi chartida ' o'rinni egalladi.   

### 2013–2018: *Ovoz*, *Quien Quiera Escuchar* va *Janni Versachening o'ldirilishi*

Martin 2013-yilda Avstraliya qoʻshiq tanlovi teleseriali" *The Voice"* serialining ikkinchi mavsumida murabbiy boʻlib ishlagan  O'sha yili u Avstraliyada ikkinchi o'rinni egallagan *Greatest Hits: Souvenir Edition* nomli kompilyatsiya albomini, shuningdek, mamlakatda uchinchi o'rinda debyut qilgan "Men bilan kel "nomli yangi singlni chiqardi. Keyin rassom 2013 yil oktyabr oyida Avstraliyada Ricky Martin Live gastrol safariga chiqdi  U mos ravishda 2014 va 2015 yillarda *The Voice Australianing* uchinchi va to'rtinchi mavsumlarida murabbiy sifatida ishlashni davom ettirdi. 2014-yilda *Billboard'dan* Lars Brandl o'z maqolasida shunday dedi: "O'zining *The Voice* -dagi yuqori darajadagi sloti orqali Rikining Avstraliyadagi profili hech qachon hozirgidek katta bo'lmagan".  2014 yil 25 fevralda Visin "Adrenalina "nomli qo'shig'ini chiqardi tarjimasi „"Adrenaline"" ) o'zining *El Regreso del Sobreviviente* albomidan ( tarjimasi „*The Return of the Survivor*"Jennifer Lopez va Martin ishtirok etgan va Univisionning 2014 yilgi Jahon kubogi qo'shig'iga aylangan *"Omon qolganlarning qaytishi"*.  U Bolgariya, Meksika, Ispaniya va *Billboard* ' Hot Lotin qo'shiqlari chartining birinchi beshligiga kiruvchi tijoriy muvaffaqiyatga erishdi. Unga qo'shilgan musiqiy video YouTube'da 850 milliondan ortiq tomosha to'plagan.  O'sha yilning oxirida Martin o'zining "Vida "singlini chiqardi ( tarjimasi „"Life"" ) 2014 FIFA Jahon chempionati uchun.  Qo'shiq Ispaniyada va AQShning Hot Lotin qo'shiqlari chartida kuchli beshlikka kirdi.  Shuningdek, 2014 yilda u *The Voice Mexico* ning to'rtinchi mavsumida murabbiy bo'lib ishlagan va Live in Mexico gastrolini boshlagan.  

2015 yil fevral oyida Martin o'zining "*A Quien Quiera Escuchar* "nomli o'ninchi studiyaviy albomini chiqardi tarjimasi „*To Those Who Want to Listen*" ).  Albom *Billboard* ' Top Lotin Albomlari chartida birinchi o'rinda debyut qildi va Argentinada birinchi o'rinni egalladi.  U 58-yillik Grammy mukofotlarida "Eng yaxshi Lotin pop albomi" va 1-Lotin Amerikasi musiqa mukofotlarida "Yil albomi" mukofotiga sazovor bo'ldi.  Albom uchta issiq lotin qo'shiqlari top-10 hitlarini yaratdi: "Adiós "( tarjimasi „"Goodbye"" ), "Disparo al Korazon "( tarjimasi „"Shot to the Heart"" Yurakka o'q") va "La Mordidita "( tarjimasi „"the Nibble"" ). "Disparo al Corazón" 16-yillik Lotin Grammy mukofotlarida "Yilning eng yaxshi rekordi" va "Yil qo'shig'i" nominatsiyalariga nomzod bo'ldi. "La Mordidita" Amerika Qo'shma Shtatlarida 15 × lotin platina sertifikatiga ega bo'lib, katta tijoriy muvaffaqiyatga erishdi.  Uning qo'shilgan musiqiy videosi YouTube'da 1,2 milliarddan ortiq tomosha qilingan.  Albomni targ'ib qilish uchun Martin 2015 yildan 2017 yilgacha One World Tourga chiqdi  U Amerika qo'shiq tanlovi *La Banda* seriyasida ijrochi prodyuser va hakam bo'lib ishlagan tarjimasi „*the Band*" ), 2015 va 2016 yillarda Univision-da premerasi bo'lgan. Birinchi mavsum "keyingi lotin o'g'il guruhini qidirmoqda", ikkinchi mavsum esa lotin qizlar guruhini qidirmoqda. Tanlov ishtirokchilari Sony Music Latin va Syco Music bilan ovoz yozish shartnomasi uchun raqobatlashadilar. Reggaetonni yaratgan birinchi bolalar guruhi sifatida tanilgan CNCO birinchi mavsumda g'olib bo'ldi. Martin ularning menejeri bo'ldi va guruhning debyut albomi *Primera Cita* ( tarjimasi „*First Date*" ) (2016), Wisin bilan birga; Albom Top Lotin Albomlarida birinchi o'rinni egalladi va "Reggaeton Lento (Bailemos) "singlini o'z ichiga oldi tarjimasi „"Slow Reggaeton (Let's Dance)"" ). CNCO 2016 yilda One World Tourda ko'plab sanalarni ochdi. 2020 yilda *Billboard'dan* Leyla Kobo guruhni Menudo bilan taqqoslab: "Menudo lotin o'g'il bolalar guruhi yuragimizni eritmagani yoki CNCO kabi raqsga tushishga majbur qilganidan beri emas", deb ta'kidladi.  

2016 yil 23 sentyabrda Martin "Vente Pa' Ca "nomli qo'shig'ini chiqardi tarjimasi „"Come Here"" ), kolumbiyalik qo'shiqchi Maluma ishtirokida.  Qo'shiq 2016 yilning eng yirik ispan tilidagi qo'shiqlaridan biriga aylandi , etti mamlakatda birinchi o'rinni egalladi, shuningdek, *Billboard* ' s Latin Airplay, Latin Pop Airplay va Tropical Airplay chartlarida. U Ispaniyada va *Billboard* Hot Lotin qo'shiqlarida kuchli beshlikka kirdi, Ispaniyada to'rt marta platina va Meksikada olmos sertifikatiga ega.   Trek 18-yillik Lotin Grammy mukofotlari marosimida "Yilning rekordi" va "Yil qo'shig'i" nominatsiyalariga nomzod bo'ldi.  Unga qo'shilgan musiqiy video YouTube'da 1,75 milliarddan ortiq tomosha qilingan.  Martin 2017 va 2018-yillarda Las-Vegasdagi Monte-Karlo Resort va kazinosida o'ynash uchun "All In "nomli konsert rezidentsiyasiga imzo chekdi U moda dizayneri Janni Versachening sherigi Antonio D'Amikoni FX haqiqiy jinoyat antologiyasi teleserialida *"Jianni Versachening o'ldirilishi: Amerika jinoyat tarixi* "da tasvirlab, "o'z karerasining aktyorlik imkoniyatini" belgilab berdi.   Bu rol unga 70-Primetime Emmi mukofotlari marosimida Cheklangan serial yoki filmdagi eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor nominatsiyasini taqdim etdi.  2018-yilning yanvaridan martigacha *davom etgan "Jianni Versace suiqasdi"* filmi odatda ijobiy sharhlar va koʻplab mukofot va nominatsiyalarga sazovor boʻldi, jumladan, uchta Primetime Emmy mukofoti, toʻrtta ijodiy sanʼat boʻyicha Emmi mukofoti, ikkita "Oltin globus" mukofoti, ikkita tanqidchilar tanlovi televizion mukofoti va ekran aktyorlari. Gildiya mukofoti.  2018 yil fevral oyida Martin "Fiebre "nomli qo'shig'ini chiqardi tarjimasi „"Fever"" ), Wisin va Yandel ishtirokida.  Qo'shiq Lotin Amerikasida tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli bo'lib, Chili, Ekvador, Gvatemala, Meksika va Urugvayda birinchi o'rinni egalladi. Shuningdek, u *Billboard* Latin Airplay va Latin Rhythm Airplay chartlarining cho'qqisiga chiqdi. 

### 2019 yildan hozirgacha: *Amici di Mariya De Filippi*, *PausaPlay* va *Jingle Jangle: Rojdestvo sayohati*

61-yillik Grammy mukofotlari marosimida Martin "Havana ", "Pégate "qo'shiqlarini ijro etdi tarjimasi „"Get Closer"" ) va "Mi Gente "( tarjimasi „"My People"" ), Camila Cabello, J Balvin, Young Thug va Arturo Sandoval bilan birgalikda ochilish spektakli sifatida.  Martin Italiyaning *Amici di Mariya De Filippi* iste'dodlar shousining o'n sakkizinchi mavsumida murabbiy bo'lib ishlagan ( tarjimasi „*Friends of Maria De Filippi*" ) 2019 yilda. O'sha yili Maluma "No Se Me Quita "nomli qo'shig'ini chiqardi ( tarjimasi „"It Doesn't Go Away"" ) o'zining Martin ishtirok etgan *11:11* albomidan.  Qo'shiq Meksikada birinchi o'rinni egalladi va mamlakatda to'rt marta platinaga sazovor bo'ldi.  Martin 2019-yil noyabr oyida Rozelin Sanches va Paz Vega bilan birgalikda 20-yillik Lotin Grammy mukofotlarini qabul qildi.  Rassom o'zining *Movimiento* deb nomlangan o'n birinchi studiya albomini yozishni boshladi tarjimasi „*Movement*" ), 2019 yilning ikkinchi yarmida Puerto-Rikodagi 2019 yilgi siyosiy noroziliklardan ilhomlangan. U 2020 yilda Movimiento sayohatiga chiqdi COVID-19 pandemiyasi va undan keyingi shaxsiy tajribalari tufayli u gastrol bilan bog'liq albomni ikkita kengaytirilgan pyesaga bo'lishga qaror qildi, *Pausa* ( tarjimasi „*Pause*" ) va *O'ynatish* ; Birinchisi 2020-yilning may oyida chiqarilgan, ikkinchisi esa 2022-yilning may oyida chiqarilishi rejalashtirilgan  

*Pausa* "Yil albomi" nominatsiyasiga nomzod bo'ldi va 21-yillik Lotin Grammy mukofotlarida "Eng yaxshi pop-vokal albomi "mukofotini qo'lga kiritdi.   RaI dan ikkinchi singl "Tiburones "( tarjimasi „"Sharks"" ) Argentina va Puerto-Rikoda birinchi o'rinni egalladi   va shuningdek, 21-yillik Lotin Grammy mukofotlarida "Yil qo'shig'i" nominatsiyasiga nomzod bo'ldi.  Martin Amerikaning "*Jingle Jangle: Rojdestvo sayohati" nomli* Rojdestvo musiqiy fantastik filmida yovuz miniatyura figurasi Don Xuan Diegoning ovozi sifatida rol o'ynadi.  Film Netflix -da 2020-yil 13-noyabrda chiqarildi va umuman olganda ijobiy sharhlarni oldi.   2021 yil aprel oyida Martin o'zining "Canción Bonita "singlini chiqardi ( tarjimasi „"Pretty Song"" ) kolumbiyalik qo'shiqchi Karlos Vives bilan Lotin Amerikasida katta tijoriy muvaffaqiyatga erishdi va 12 mamlakatda birinchi o'rinni egalladi.  Shuningdek, u 22-yillik Lotin Grammy mukofotlari marosimida "Yil qo'shig'i" va "Eng yaxshi pop qo'shig'i "nominatsiyalariga nomzod bo'lgan.  O'sha yilning oxirida u ispaniyalik qo'shiqchi Enrike Iglesias bilan birga Enrike Iglesias va Ricky Martin Live in Concert nomli birinchi birgalikdagi gastrol safarini boshladi.  Martin *Play* -ni 2022-yil 13-iyulda chiqardi. RaI "Otra Noche en LA "va "A Veces Bien YA Veces Mal "singllarini o'z ichiga olgan; birinchisi to'rtta mamlakatda birinchi o'rinni egalladi.

Badiiylik
---------

### Ta'sirlar

Bolaligida Martin Menudo va Amerikaning Led Zeppelin, Journey va REO Speedwagon kabi rok-guruhlarining qo'shiqlarini kuylar edi, bu qo'shiqlarni "o'sha paytda katta akalari tinglashardi". Martin va uning akalari vaqtlarini klassik rok tinglash bilan o'tkazishganida, onasi ularni lotin musiqasini tinglash uchun to'xtatib turardi. U unga Fania All-Stars, Selia Cruz, El Gran Combo de Puerto Rico va Gilberto Santa Rosa disklarini olib keldi, bu esa asta-sekin Puerto-Riko madaniyatining boyligini qadrlashga majbur qildi. Bundan tashqari, u bir marta ularni Fania All-Stars kontsertiga olib bordi, Martin buning uchun "minnatdorchilikdan tashqari". Uning ta'kidlashicha, onasi tufayli bu ta'sirlar uning musiqiy karerasiga "chuqur ta'sir qilgan".  Martin, shuningdek, Elvis Presli, Bitlz, Maykl Jekson va Madonnani unga "pop go'zalligini" o'rgatganliklari uchun tilga oldi.  U Madonna haqida shunday dedi: "U va uning musiqasi menga juda ta’sir qildi. Men Madonnaning har bir xoreografiyasini bilaman."  Bundan tashqari, u Karlos Santana, Xose Felisiano, Seliya Kruz va Gloriya Estefanni unga yo‘l ochib bergan san’atkorlar sifatida tilga olib, Felisianoni o‘smirlik chog‘ida uni ilhomlantirgan kishilardan biri deb atagan: "Men doim hayratda edim. uning musiqasi bilan."  Musiqiy ta'sirlardan tashqari, Martin Devid Bouining "noaniq shahvoniyligi" dan ilhomlangan.  U ulg'aygan chog'ida o'zidan ochiq gey qo'shiqchi Elton Jon kabi bo'lishni xohlaysizmi yoki uning musiqasi, ranglari va pariklariga qoyil qolgan holda uni yoqtiramanmi, deb so'rardi.  U, shuningdek, Barbra Streisandni o'ziga o'xshash bo'lishni xohlaydigan tomoshabin sifatida tilga oldi: "Men shunchaki qo'shiqchi emas, balki tomoshabin bo'lishni xohlayman". 

### Musiqiy uslublar va mavzular

Ko'p qirrali san'atkor deb hisoblangan   Martin o'z musiqasini lotin popi deb ta'riflab, shunday deydi: "Lotin popi" deganda, spektr shunchalik kengki, dunyoda sodir bo'layotgan hamma narsaga ta'sir qilmaslik muqarrar. sanoat, lekin kimligingizni bilish orqali har doim o'z shaxsingizni mustahkam saqlang." U, shuningdek, o'z musiqasini "fusion" deb ta'riflagan, shu bilan birga u "hozirgi paytda moda bo'lgan to'lqinlarga minmaydi".   Musiqa tanqidchilari uning qo'shiqlarini lotin pop, pop, raqs, ballada, reggaeton, lotin, afrika, rok, salsa, flamenko, urban, samba, kumbiya, merengue, rumba, lotin funk, bomba, batucada, vallenato, dancehall, mambo deb ta'riflashgan. Europop, house, diskoteka, EDM, raqs-pop, elektro, texno, dubstep, jahon musiqasi, Yaqin Sharq, folk-pop, bossa nova, pop rok, soft pop, yumshoq rok, R&amp;B, gospel, jazz, trap, hip hop, doo-wop, ska va rock'n'roll.  Martin ispan, ingliz, portugal, italyan va frantsuz tillarida kuylaydi.  Uning so'zlari haqida Martin ta'kidlaganidek, uning musiqasi har doim tinglovchini raqsga soladigan bo'lsa-da, bu uning qo'shiqlari "ma'nosiz bo'lishi kerak" degani emas va u sevgi va yurak xafaligi, shuningdek, "jamiyat uchun foydali narsalar" haqida kuylaydi. masalan, "erkinlik, so'z erkinligi va ijtimoiy adolat".   U shuningdek, latino sifatida jinsiy aloqadan qo'rqmasligini va shahvoniylik va shahvoniylik haqida kuylashini va o'z madaniyatini sahnaga olib chiqishini e'lon qildi. 

### Ovoz

Martin dramatik tenor vokal diapazoniga ega.  *Varietydan* Piter Gilstrap uning "kuchli ovozi"ni "belbog'li yoki jilovlay oladigan"  ' izohlagan bo'lsa, *The Jerusalem Post* nashri Noa Amouyal uning ovozini "jonli" va "juda kuchli" deb ta'riflagan.  1995 yilda *Los Angeles Times gazetasidan* Enrike Lopetegi *A Medio Vivirda* Martinning "vokal mahorati yaxshilanganini" qayd etdi.  Shuningdek, *Los-Anjeles Tayms gazetasidan* Ernesto Lechner keyinchalik o'zining vokalini "baladalar va yuqori templi kuylarni boshqarish uchun etarlicha xarizmatik" bo'lganligi uchun maqtadi.  Xuddi shunday, *Billboard* ' Chak Teylor "U menda bor narsa" qo'shig'i Martinning avvalgi "Livin' la Vida Loca" singlidan "ko'p qirraliligi" bilan maqtanib, o'zining vokalini avvalgi "mehribon va samimiy" deb atagan. *Monreal Roksidan* Stiv Jerrard *A Quien Quiera Escuchar filmida* "o'zining vokal etukligini" maqtadi. 

### Musiqiy videolar va chiqishlar

*Billboard* Martinni "video ikonasi" deb belgilab, uni 2020-yilda barcha davrlarning 79-eng buyuk videoklip ijrochisi sifatida e'tirof etdi va shunday dedi: "U "Livin La Vida Loca" filmida mikrofonga o'tirgan paytdan boshlab hammasi qora kiyingan va Bizga shunday ko'rinish berganida, Menudo alum pop musiqasidagi eng esda qolarli va tomosha qilinadigan o'lik chiroyli yigitga aylandi."  U o'zining musiqiy videolarini ishlab chiqarish uchun turli rejissyorlar bilan hamkorlik qilgan, jumladan Karlos Peres,  Ueyn Isham,  Jessi Terrero,  Simon Brand,  Gustavo Garzon,  Nayjel Dik,  Kacho Lopez, va Memo del Boske.  "Livin' la Vida Loca" 1999 yilda MTV Video Music Awards mukofotida "Yil videosi "nominatsiyasiga nomzod bo'lib, Martin tarixda ushbu nominatsiyada nominatsiyani olgan birinchi lotin san'atkoriga aylandi.  Marosimda jami beshta mukofotni qo'lga kiritdi   MTV Video Music Awards tarixida eng ko'p g'alaba qozongan videolar qatoriga kirdi.  "She Bangs" klipidagi ochiq-oydin jinsiy sahnalar tomoshabinlar tomonidan tanqidga uchradi; Amerikaning bir qancha telekanallari videoni efirga uzatayotganda sahnalarni kesib tashladi. *Daily Record nashri* Jon Dingwallga ko'ra, Martin o'zining o'smirlik timsolidan voz kechib, yanada etukroq qiyofaga aylandi.  Shuning uchun u Dominikan Respublikasi kabi Lotin Amerikasining bir qancha mamlakatlarida taqiqlangan.  Martin MTV Newsga video uning shahvoniyligini emas, balki erkinligini ifodalaganini aytdi.  Video 2-yillik Lotin Grammy mukofotlarida eng yaxshi musiqiy video, 2001-yilda *Billboard* musiqiy video mukofotlarida Yilning eng yaxshi klipi — lotin va 13-Lo Nuestro mukofotlarida Yilning videosi bilan taqdirlangan. 

Martin "o'ziga xos raqs harakatlari" va "bon-bon shaking raqs harakatlari" bilan e'tiborga olindi. VIX -dan Kerol Sandoval uni "dunyodagi har qanday sahnadagi eng yaxshi raqqosa" deb atadi va uning son harakati va "muvaffaqiyatli burilishlar" ni ta'kidladi.  U *Evening Standard* tomonidan to'qqizinchi eng yaxshi erkak raqqosa va WatchMojo tomonidan raqsga tushishi mumkin bo'lgan o'ninchi erkak qo'shiqchi bo'lib, ikkala ro'yxatdagi yagona lotincha ko'ngilochar bo'lgan.   *The Hollywood Reporter* uchun yozgan Skott Faynberg Martinni "aql bovar qilmaydigan raqqosa" sifatida tanishtirdi.  *Billboard* ' Jessica Roiz uni "haqiqiy shoumen" deb atadi va uning "ko'p kiyim o'zgarishi", "turli raqs chiqishlari" va "har bir qo'shiq uchun turli xil sahnalar" ni qayd etdi. *The New York Times muxbiri* Jon Pareles uni "har tomonlama shoumen" ' ta'riflagan va *Variety'dan* Piter Gilstrap uni "har bir dyuym shoumen" deb atagan, ikkalasi ham uning vokal qobiliyatini tan olgan, birinchisi esa "mushak kabi raqqosa" ekanligini ta'kidlagan. va o'z truppasidagi har bir kishi kabi mehnatkash, uning "yoqimli, yaxshi qalbli xarakteri" va "sobit Puerto-Riko g'ururi" ni eslatib o'tadi.   Musiqa tanqidchilari uning konsertlarini asosan xoreografiyalari, video ekranlari, vizual effektlari, sahnasi, lotin taʼsiri va Martinning vokali, kostyum oʻzgarishlari, energiya, shahvoniylik, raqs harakatlari va imo-ishoralari uchun maqtashdi, tovushlar va ovoz mikslari sifati esa aralash qabul qilindi. sharhlar.  *Billboard* ' Marjua Estevez 41-yillik Grammy mukofotlari marosimida Martinning "La Copa de la Vida" spektaklini "Gremmi mukofotlari shousidagi eng esda qolarli lotin spektakli"  deb ta'riflagan va nashr uni 54-Eng buyuk mukofot shousi sifatida baholagan. Ularning 2017 yilgi ro'yxatida barcha vaqtlarning ishlashi. Bu spektakl qo'shimcha ravishda Gold Derby tomonidan 2017 yilgi "Barcha vaqtlarning eng yaxshi 20 ta eng yaxshi Grammy spektakllari" undirilmagan ro'yxatiga,  va *InStyle* tomonidan 2019 yilda "Barcha vaqtlarning eng unutilmas Grammy spektakllari" ro'yxatiga kiritilgan.

Ommaviy tasvir
--------------

Martin Menudo,   a'zosi sifatida debyuti va yakkaxon ijrochi sifatida jahon shuhratiga ega bo'lgan pop belgisi bilan o'smirlarning butiga aylandi.    Jurnalistlar uning kamtarona shaxsiyati va "go‘zal qalbi" haqida yozishgan.  *The Hollywood Reporter* uchun yozgan Skott Faynberg Martinni "eng mashhur va hayratlanarli ijodkor rassomlardan biri" deb tanishtirdi.  *La República* xodimlari uni "eng hayratlanarli va orzu qilingan qo'shiqchilardan biri", *"Hola!* uni "dunyodagi eng hurmatli lotin yulduzlaridan biri", "ispan tilidagi musiqadagi eng ajoyib ovozlardan biri" va "dunyo bo'ylab ko'ngilochar industriyadagi eng sevimli iste'dodlardan biri" deb ta'riflagan.    Shuningdek, *¡Hola'dan!*, Kristina Noe uni "dunyodagi eng sevimli san'atkorlardan biri"  deb atagan bo'lsa, *Klarin* yozuvchisi uni "sayyoradagi eng olqishlangan lotin qo'shiqchilaridan biri" deb atagan.  *Metro Puerto-Riko* "Puerto-Riko nomini xalqaro miqyosda ko'targanini" aytdi.  U Google Zeitgeist tomonidan 2010-yilning eng yaxshi 10 ta "rivojlanayotgan shaxslar" ro'yxatiga kiritilgan.  2014-yilda *Gay Star News* Martinni "dunyodagi eng mashhur lotin estrada yulduzi" deb atagan, *Variety* esa uni 2021-yilda "Puerto-Rikoning eng mashhur o‘g‘li" deb ta’riflagan   2021 yilda YouGov soʻroviga koʻra, u Qoʻshma Shtatlardagi ikkinchi eng mashhur lotin musiqasi sanʼatkori sifatida qayd etilgan. 

2000-yillarda Martin "shaxsiy hayotini qo'riqlashi" va "shaxsiy hayotining intim tomonlarini muhokama qilishdan noqulayligi" bilan mashhur edi; u ommadan o'z musiqasiga e'tibor berishni so'rashni va "suhbatdoshlarni shaxsiy hayotidan uzoqlashtirishni" talab qilar edi.    Biroq, u o'zining "professional va shaxsiy hayoti" ni tanladi va 2010-yillarning boshidan shaxsiy hayotini ommaga oshkor qildi.   2021 yilda u "*People* "jurnalining muqovasida "Boshqa sir yo'q" sarlavhasi bilan chiqdi va jurnalga o'zini "hech qanday sirlari yo'q odam" deb aytdi va "o'z terisida har qachongidan ham qulayroq" ekanligini aytdi.  Martin ijtimoiy tarmoqlarda eng koʻp kuzatiladigan mashhurlardan biri boʻlib,  Instagram,  Twitter,  Facebook,  YouTube,  va TikTok’da akkauntlari bor.  U ijtimoiy tarmoqlar haqida o'zining debyutidan beri ular kabi kuchli narsaga ega bo'lishni xohlashini aytdi: "Albatta, men jamoatchilik bilan, ommaviy axborot vositalari bilan bevosita aloqada bo'lishni yaxshi ko'raman. Bu juda muhim, lekin bugun men o'z uyimdan millionlab odamlar bilan gaplasha olaman va ularning darhol munosabatini ko'ra olaman."  U "Sexy Souls "deb nomlangan muxlislari bilan do'stona munosabatda bo'lishi bilan e'tiborga olinadi.    Martinning mum haykallari San-Fransisko, Sidney va Orlandodagi Madam Tyusso mumi muzeylarida namoyish etiladi. Oxirgisi 2015-yil bahorida muzey ochilishi uchun Las-Vegasdan Orlandoga ko‘chirildi.  

### Moda

Martin jinsiy timsol sifatida qabul qilinadi    va jurnalistlar uni "Lotin yuragi" deb ta'riflashadi.    Uning moda va uslub evolyutsiyasi, 2009-yildan beri Menudo bilan ishlagan paytidagi "siz kutganingizdek 80-yillardan" "ko'pincha o'tkir, tikilgan kostyumlarni tanlashni afzal ko'rgan uslubga" qadar, ommaviy axborot vositalari tomonidan e'tiborga olindi.  *"Hola" dan Natalya Trejo!* uni "ko'ngilochar industriyadagi eng zamonaviy lotin erkaklaridan biri" deb ta'riflab, "har bir o'n yillikning ba'zi diqqatga sazovor tendentsiyalari" ni belgilab qo'ygan "katta charm shimlar", "bizilgan kostyumlar" va "rangli blokli blazerlar" ni ta'kidladi.. Sharhlovchi, shuningdek, Martin "biznes bilan tasodifiy aralashtirishning namunasi" va "har doim shaxsiy uslub tuyg'usiga ega" ekanligini ta'kidladi.  JD Moda Texnologiyalari Instituti Martinni moda timsoli sifatida ko'rib, uni "har bir yangi ko'rinishda moda chegaralarini oshirganligi" uchun maqtadi.  1997 yilda u *People en Español* jurnalining 25 ta ' go'zal birinchi nashrining muqovasida chiqdi; O'shandan beri u 25 yoki 50 ta eng go'zal ro'yxatda "doimiy ishtirok etgan".  Ikki yil o'tgach, u *Rolling Stone* va *Time* jurnallarining muqovasida tasvirlangan. 

Turli nashrlarga ko'ra, Martin dunyodagi eng seksual erkaklardan biri hisoblanadi.    2012 yilda u Broadway.com saytida eng seksual erkak deb topildi.  Keyingi yili VH1 uni barcha davrlarning eng seksual rassomi sifatida 28-oʻringa qoʻydi va shunday dedi: "Rikki jurnal reklamalaridagi modelga oʻxshab, siz hayrat bilan qarab qoʻyadi: "U shaxsan u qadar mukammal boʻlishining iloji yoʻq".  2014-yilda *Entertainment Tonight* uni eng seksual erkaklar ro‘yxatiga kiritdi , *Revista Estilo* esa 2016-yilda "10 ta eng seksual qo‘shiqchi" ro‘yxatiga kiritdi  U 2018 yilda *Harper's Bazaar nashri* tomonidan "barcha zamonlarning 50 ta eng issiq odami" ro'yxatida 16-o'rinni egallagan, bu ularning ro'yxatidagi yagona lotin odami edi.  2019 yilda TN Martinni "dunyodagi eng seksual erkak" deb ta'riflagan.  U o'z yoshidan yoshroq ko'rinishi bilan e'tirof etilgan  *Billboard* ' Kris Peyn uni "qarimas" deb ta'riflagan. Xonanda bir nechta moda ko'rgazmalarida qatnashdi, jumladan 2011 yilda Milan moda haftaligidagi Giorgio Armani ko'rgazmasi,  2013 yilda Mark Jeykobs ko'rgazmasi,  Parij moda haftaligidagi Berluti erkaklar kiyimlari 2020 yil bahor-yoz ko'rgazmasi,  Dior erkaklar uchun kuzdan oldingi 2020 shousi  va Louis Vuitton tomonidan o'tkazilgan Virjil Ablohning 2022 yil bahor-yoz shousi.

Shaxsiy hayot
-------------

  

### Nikoh

Suriyalik shved rassomi Jvan Yosef 2016-yil 30-mart kuni Instagram’da Martin bilan tushgan suratini ulashdi va sarlavha ostida shunday yozilgan : "Shubhasiz, biz yangi guruh boshlaymiz" Tez orada Yosef Martinning yangi yigiti ekanligi haqida mish-mishlar tarqaldi.  Martin ularning munosabatlarini 2016-yil 18-aprelda tasdiqladi va ular amfAR Inspiration Gala-da er-xotin sifatida qizil gilamda debyut qilishdi.  Keyinchalik Martin u Yosef bilan Instagramda uchrashganini va ular "olti oy davomida uning ovozini eshitmasdan gaplashishganini" aytdi. Keyinchalik Martin Yosef yashaydigan Londonga bordi va ular bir-birlari bilan uchrashishdi.  2016-yilning 15-noyabrida *Ellen DeGeneres shousiga* bergan intervyusida u Yosefga turmush qurishni taklif qilganini va ular unashtirilganini eʼlon qildi. 2018 yil yanvar oyida Martin Yosefga yashirincha turmushga chiqqanini tasdiqladi: "Men turmush o'rtog'iman, lekin biz bir necha oydan keyin og'ir ziyofat qilamiz, sizga xabar beraman". 2018-yil 31-dekabrda ular birinchi qizlarini Lyusiya Martin-Yozef ismli birga kutib olganliklarini eʼlon qilishdi. Keyinchalik Martin Lusiyaning 24-dekabrda, 47 yoshga to'lgan kunida tug'ilganini tushuntirdi.  2019-yil sentabr oyida 23-yillik Inson huquqlari kampaniyasi (HRC) milliy kechki ovqatida mukofotni qabul qilar ekan, u to‘rtinchi farzandini kutayotganliklarini e’lon qildi. 2019-yil 29-oktabrda u o‘zi, Yozef va ularning Renn Martin-Yozef ismli yangi tug‘ilgan o‘g‘li tushgan suratini: "O‘g‘limiz Renn Martin-Yozef tug‘ildi" degan yozuv bilan o‘rtoqlashdi. 

### E'tiqod va din

2002 yilda *People* nashriga bergan intervyusida Martin ota-onasiga rahmat, "sevgi", "shifo kuchi" va "Xudo"ga ishonishini aytdi.  U o'g'li Matteo uchun tanlagan ism "Xudoning sovg'asi" degan ma'noni anglatadi.  2021 yilda bergan intervyusida aytganlariga ko'ra, u hali ham Xudoga ishonadi.  U katolik bo'lib o'sgan, ammo u "bir dinga hech qachon yomon qaraydigan odam" emasligini aytdi. U buddist falsafasini ham sevishini va uni sevishini, lekin bu dinga obuna emasligini, chunki u shunday bo'lsa, u "boshqa hech narsadan bo'la olmaydi"; u ma'lum jihatlarda cheklanib qolishni va dinning o'ziga xos qoidalariga rioya qilishni istamaydi. U "hamma narsaga ochiq" bo'lishga harakat qiladi va qayerda bo'lmasin va har qanday vaziyatda "har doim yangi ta'limotlar va yangi yo'llarni topish uchun birgalikda harakat qiladi". Martinning fikriga ko'ra, har bir kishi "nima ularni baxtli qilishini hal qilishi" mumkin va "har kim o'ziga berilgan hayotni qabul qilishi kerak" bo'lsa-da, bu ular "uni iloji boricha to'liq yashamasliklari kerak" degani emas.  

### Salomatlik va sport

Martin 1997 yilda Tailandga qilgan sayohatidan so‘ng yoga bilan shug‘ullana boshladi  Shuningdek, u Hindistonga safari ortidan meditatsiya bilan shug'ullana boshladi.  2021-yilda u har kuni ertalab soat 5:30da, oilasi oldida turishini va o'zini lotus holatiga qo'yishini va tanasini kislorod bilan to'ldirishini tushuntirdi. U, shuningdek, uyida sport zali borligini aytdi va shunday dedi: "Agar o'zimni oynada ko'rish va mahsulotlarimni kiyish uchun joy bo'lsa, mening tanam uchun ham joy bo'lishi kerak".  2017-yilda *The Dr. Oz Show ko‘rsatuvida* Martin o‘n sakkiz yoshida unga "yuqori xolesterin tashxisi qo‘yilganini" ma’lum qildi. O'sha paytda u yuqori xolesteringa e'tibor bermagan bo'lsa-da, go'shtni "lotin odami" sifatida yaxshi ko'rishiga qaramay, 2013 yildan boshlab xolesterinni kamaytirish uchun vegetarian bo'lishga qaror qildi.  2020 yilda u COVID-19 blokirovkalaridan keyin hayotida birinchi marta tashvishdan aziyat chekkanini ochib, musiqa yaratish uning "dorisiga" aylanganini aytdi. 

### Ko `chmas mulk

2001-yil mart oyida Martin 6,4 million dollarga Mayami -Bichda 7082 kvadrat metrlik uy sotib oldi; u 2005 yilda qurilmani 10,6 million dollarga sotgan.  2004-yil sentabrida u Los-Anjelesdagi 11 ming kvadrat metrlik O‘rta yer dengizi uslubidagi villasi uchun 11,9 million dollar to‘lagan, 2006-yilda uni 15 million dollarga sotgan.   2005 yil may oyida u Mayami-Bichda 9491 kvadrat metrlik uyni 10 million dollarga sotib oldi; u villani 2012 yilda 10,6 million dollarga sotgan. 2007 yilda u Golden Beachdagi qasr uchun 16,2 million dollar to'lagan. U 2012 yilda mulkni 12,8 million dollarga sotib, zarar ko'rgan.   Xuddi shu yili u Nyu-York shahrida 5,9 million dollarga 3147 kvadrat metrlik kondominium sotib oldi; u 2017 yilda kvartirani 7,1 million dollarga sotgan.  2014-yilda u Sidneyda "Bronte to‘lqinli uy" nomi bilan mashhur bo‘lgan 900 kvadrat metrlik uyni ijaraga oldi va 2015-yilning may oyida 16 million dollarga sotildi, bu o‘sha yili shaharda sotilgan eng qimmat mulklardan biri bo‘ldi.   2016 yil dekabr oyida u Beverli -Xillzda 11 300 kvadrat metrlik uy sotib oldi. Martinning hozirgi uyi bo'lgan ko'chmas mulkda ettita yotoq xonasi va sakkizta hammom mavjud bo'lib, ular 33 000 kvadrat futga tarqalgan. Bu Beverli-Xillz mehmonxonasidan yuqori ko'chada joylashgan "shaharning o'rtasida shaxsiy dam olish maskani".  Martin shuningdek, Puerto-Rikodagi mulki va Braziliyadagi 19,7 akrlik xususiy oroliga ega.   U ikkinchisini 2008 yilda 8 million dollarga sotib oldi

Meros va ta'sir
---------------

Martin Grammy mukofotlari,  *Billboard*, *Rolling Stone*, *Time*, *People*,  *Vogue*,  ] kabi turli nashrlar tomonidan "Lotin popining qiroli "sifatida eʼtirof etilgan.  *The Independent*,  *Entertainment Weekly*, *Entertainment Tonight Canada*,  NBC News,  va ABC News.  Bundan tashqari, u "Lotin musiqasi qiroli",  "Lotin pop xudosi",  "Lotin pop qiroli",  "Lotin Amerikasi pop qiroli",  "Lotin qiroli",  "Krossover Lotin qiroli",  "Puerto-Riko pop qiroli",  "Salsa-pop qiroli",  va "Jahon kubogi qiroli" ".   Martin dunyodagi eng nufuzli rassomlardan biri sifatida tanilgan.  *Billboard* uni barcha davrlarning 30 ta eng nufuzli lotin rassomlari qatoriga kiritdi, NBC News esa uni "ta'sirli lotin yulduzi" sifatida tanishtirdi.  2014 yilda u 18-chi China Music Awards marosimida eng nufuzli xalqaro san'atkor uchun mukofotni qo'lga kiritdi.  U 2019 yilda Staker tomonidan "to'siqlarni buzib o'tgan 25 musiqachi" qatoriga kiritilgan, 2020 yilda *Spin* uni "so'nggi 35 yildagi eng nufuzli san'atkorlar" ro'yxatida 27-o'rinni egallagan, dunyodagi yagona lotin rassomi sifatida. ularning ro'yxati.  2022 yilda Show News uni "tarixdagi eng nufuzli global rassom" deb atadi. 

*Rolling Stone* tomonidan "Barcha zamonlarning eng buyuk lotin pop qo'shig'i" qatoridan joy olgan Martinning "María (Pablo Flores Remix)" qo'shig'i va *Billboard* tomonidan "Klassik lotin hitlarining 11 remiksi" lotin va raqs musiqasi krossoverini ishga tushirdi. 90-yillar", ikkinchisiga ko'ra. *Le Point'dan* Olivye Peru qo'shiq mashhur bo'lganidan keyin "ba'zilar hatto uning sharofati bilan ispan tilida uchgacha hisoblashni ham o'rganishdi", deb izoh berdi.  Ko'p manbalar tomonidan Jahon kubogining eng yaxshi madhiyasi sifatida e'tirof etilgan "La Copa de la Vida"  Jahon kubogi madhiyalari uchun "musiqiy shablon"ga aylandi va Martinning lotin va raqs krossover uslubi ko'p bo'ldi. madhiyalarda, shuningdek, futbol qo'shig'ida "Ole! Ole! *The Hollywood Reporter nashriga* ko'ra, qo'shiq matnida Ole!"  *Esquire* ishonganidek, qo'shiq lotin tilidagi "ushbu musiqiy subjanrni ochdi".  *Pitchfork* uchun o'z sharhida, Korban Goble, agar Jahon kubogi madhiyalari qachondir "o'z darsliklari" berilsa, "La Copa de la Vida" "butun janr uchun standart ko'taruvchi" bo'lishini yozgan. 

Martin Lotin pop musiqasi janrining asosiy e'tirofiga erishishda kashshof sifatida tanilgan.  Grammydagi "Hayot kubogi" spektakli va "Livin' la Vida Loca" va *Riki Martin* (1999) muvaffaqiyatlaridan so'ng u Jennifer Lopez, Shakira, Kristina Agilera kabi ko'plab lotin rassomlari uchun eshiklarni ochdi. Mark Entoni, Santana va Enrike Iglesias o'zlarining krossover albomlarini chiqardilar va unga ergashib, chartlarning tepasiga chiqdilar.    Uning "Gremmi" da "Hayot kubogi" ni ijro etishi nafaqat uning karerasini o'zgartirdi, balki Amerikada odamlarning lotin musiqasiga bo'lgan munosabatini ham o'zgartirdi.  Bu butun dunyo bo'ylab lotin musiqasi uchun o'yinni o'zgartiruvchi sifatida tanilgan va bu "Lotin portlashi" ni samarali ravishda boshlagan. Birlashgan iste'dodlar agentligi rahbari Rob Prinz ushbu ijroni "Gremmi tarixidagi har qanday rassom uchun eng katta o'yinni o'zgartiruvchi lahza" deb ta'rifladi. *Billboard* ma'lumotlariga ko'ra, bu AQShning asosiy oqimiga kuchli ta'sir ko'rsatgan "Lotin pop bosqinining" boshlanishi sifatida tilga olingan. *Entertainment Tonight* ma'lumotlariga ko'ra, "Livin' la Vida Loca" ko'plab boshqa lotin san'atkorlari uchun yo'l ochdi  va "boshqa lotin san'atkorlariga ingliz tilida so'zlashuvchi bozorlarga chiqishga yordam bergan qo'shiq sifatida e'tirof etilgan".  *The Independent* xabariga ko'ra, singl "birinchi lotin popi portlashini boshlagan qo'shiq sifatida keng e'tirof etiladi"  esa, *People* ' Jeyson Sheeler uni "90-yillarning oxirigacha yo'lni boshqargan qo'shiq" deb hisoblaydi. Yangi asrda pop musiqasida hukmronlik qilgan "Lotin portlashi" deb nomlangan: Shakira, Enrike Iglesias, Mark Entoni va Jennifer Lopes.  *Billboard'dan* Anji Romero shunday deb yozgan edi: "Agar siz lug'atda "krossover" so'zini qidirsangiz, Riki o'zining yaxshi kayfiyatini va/yoki "Livin' la Vida Loca" ni silkitgan surati bo'lishi kerak." 

*Daily News* -dan Jim Farberning ta'kidlashicha, *Riki Martin* "lotin beatlarini pop musiqalari va rok intonatsiyalari bilan qanday aralashtirish haqida darslik misolini taqdim etadi".  *Sent-Luis Post-Dispatch* tanqidchisi Kevin C. Jonsonning ta'kidlashicha, Martin musiqani "Jon Secada, Selena va Santana hech qachon qila olmaydigan joylarga olib borgan". U, shuningdek, "hatto Gloriya Estefan o'zining eng yuqori cho'qqisida bo'lganida, Martin atrofidagi shov-shuv va shov-shuvlarni to'play olmaganini" ta'kidladi.  *Tidal jurnali* xodimi Seliya San Migel 1999 yilda Martin "ommaning boshqa turdagi popga chanqog'ini ta'kidlab", "Martin va u yaratgan yo'llar" lotin musiqasi va ispan va ispancha qo'shiqlar "ingliz tilidagi odatiy hodisa" ekanligini ta'kidladi. -language radio" 2019 yilda.  Grammy.com uchun o'z sharhida, Ana Monroy Yglesias, Martin *Riki Martin* bilan "1999 yilda katta musiqiy lahzani" boshqargan va u bilan birga Shakira va Lopes kabi "ispan tilidagi san'atkorlarning birinchi yirik bumi" kelganini aytdi. "AQSh pop landshafti"ga. 

1990-yillarning oxirida Lotin portlashi ham Lotin Yozuv Akademiyasining ishga tushirilishiga olib keldi. Lotin yozuvlari akademiyasining prezidenti va bosh ijrochi direktori kichik Gabriel Abaroa uni ishga tushirish rejasi "Rikki Martin muvaffaqiyatidan so'ng darhol" ekanligini aytdi. Kubalik amerikalik musiqachi va prodyuser Emilio Estefan qo'shimcha qildi: "Rikki Martin bilan muvaffaqiyatdan so'ng, hamma ko'zlarini ochdi va [asosiy Amerika] musiqasiga xilma-xillik va ko'p millatli elementlarni kiritish qanchalik muhimligini tushundi".  Ko'pgina san'atkorlar Martinni ta'siri sifatida tilga olishgan yoki o'zlarini uning muxlisi deb e'lon qilishgan, jumladan Avraam Mateo, Bad Bunny, Camila Cabello, Camilo, Carla Morrison,  Christian Chavez, ]  CNCO, Danna Paola, Enrike Iglesias, J Balvin, J-Hope, Jimin,  Karol G,  Hindiston Martines,  ]  Luis Fonsi,  Maite Perroni,  Maluma,  Neha Mahajan,  Pedro Kapo,  Shahzoda Roys,  Rauw Alejandro,  Reik,  Rosaliya,  Sebastyan Ligarde,  Sebastyan Yatra,  Shakira,  Tini,  Vadhir Derbez,  Uilyam Hung,  Visin,  va Ximena Sarinana. 

Maluma ham, J. Balvin ham Martinni "ustoz" deb ta'riflagan va uni ular uchun "eshiklarni ochgan" san'atkor sifatida baholagan, Maluma ham shunday degan: "Rikki Martin men o'sishni xohlagan rassomlardan biri. U mening sanoatdagi qahramonim."  Ispaniyalik qo‘shiqchi Rosaliya ham Martinni "ustoz" sifatida tilga oldi.  Puerto-rikolik qo‘shiqchi Bad Bunni "*Musiqa ortida"* serialining epizodida Martinning merosi haqida gapirib berdi: "U lotin san’atkorlarining butun avlodi uchun eshikni ochganiga shubha yo‘q. U ochgan eshiklar tufayli men bugun musiqa sohasida katta ishlarni qilyapman"  U, shuningdek, Martinning gey bo'lib chiqishidan ilhomlanganini eslatib o'tdi: "Halollik va erkinlik, o'zingizga loyiq bo'lgan hamma narsaga qaramay, dunyoga qarshi bo'lish harakatidan ilhomlanish uchun gey bo'lish shart emas. Men buni har kim uchun juda ilhomlantiruvchi lahza kabi ko'raman. Hech bo'lmaganda men uchun bu juda ilhomlantiruvchi."  Braziliyalik qo'shiqchi-qo'shiq muallifi Anitta *The Guardianga* "Maluma va Bad Bunny kabi ba'zi lotin yulduzlari o'z ona tillarida qo'shiq kuylaydilar" va e'tiborga tushish uchun ingliz tilida qo'shiq aytish shart emasligini tushuntirdi, chunki ularning Shakira, Martin va Jennifer kabi vakillari bor edi. Lopez, lekin uning mamlakatida "ilgari yirik xalqaro pop yulduzi bo'lmagani uchun" u "bozor e'tiborini tortadigan tildan" foydalanadi. 

### Televizorda

2019-yil iyul oyida SOMOS Productions, Endemol Shine Boomdog va Piñolywood Studios Subete *a Mi Moto* deb nomlangan Menudo haqidagi biografik veb-televidenie serialini ishlab chiqarishni eʼlon qildi. Har biri 60 daqiqadan iborat 15 qismdan iborat serial Amazon Prime Video -da 2020-yil 9-oktabrda Meksika, Lotin Amerikasi va Ispaniyada namoyish etildi. U Meksika va Puerto-Rikoda suratga olingan, Martin esa aktyorlar Felipe Albors va Ethan Shvarts tomonidan tasvirlangan. Serial premyerasi AQShda 2021-yil 14-fevralda Estrella telekanalida bo‘lib o‘tdi.  Tomatazos ko'rib chiqish agregatsiyasi veb-saytida birinchi mavsum 75% ijobiy natijaga ega. Veb-saytning tanqidiy konsensus xulosasida shunday deyilgan: "Ma'lum bir jamoatchilikning yoshligini belgilagan guruhni eslaydigan o'tmishga yaxshi sayohat, lekin bu uning a'zolari hayotidagi eng qorong'u daqiqalarni e'tiborsiz qoldirmaydi".

Boshqa tashabbuslar
-------------------

### Kitoblar

2010 yil 19 avgustda Martin o'zining xotirasi ustida ishlayotganini e'lon qildi va uning nomini "*Men* "deb aytdi va nashr etilgan sanani 2010 yil 2 noyabr deb belgiladi. Uning ta'kidlashicha, kitobni yozish o'sha yil boshida nashr etishga qaror qilgan "sabablaridan biri". Kitobning ispancha nashri *Yo* , Celebra tomonidan ham bir vaqtning o'zida nashr etilgan. Uning ta'kidlashicha, o'z xotiralarini yozish unga o'zini bo'lishiga olib kelgan "turli yo'llar va tajribalarni o'rganishga" imkon berdi va bu "oson emas edi, lekin aql bovar qilmaydigan ruhiy sayohatga ruxsat berdi".   *Men* bir necha hafta davomida Nyu-York Taymsning eng yaxshi sotuvchilari ro'yxatida birinchi o'rinni egalladim.  2019 yilda, *Xola!* xodimlar kitobni "Mashhurlarning sizni ilhomlantiradigan va rag'batlantiradigan 12 ta kitobi" qatoriga qo'ydi, *Book Riot* esa uni 2020 yilda "Siz o'qishingiz kerak bo'lgan eng yaxshi mashhur kitoblar" ro'yxatiga kiritdi.   Martinning birinchi bolalar kitobi *"Yulduzlar o'rtasidagi quruqlikdagi xayolparast Santyago"* Celebra tomonidan nashr etilgan va Patrisiya Kastelao tomonidan 2013 yil noyabr oyida besh yoshdan to'qqiz yoshgacha bo'lgan bolalar uchun tasvirlangan. Uning ispan tilidagi nashri, *Santiago El Soñador en Entre Las Estrellas*, bir vaqtning o'zida nashr etilgan. Martinning ta'kidlashicha, kitob uning "shaxsiy hayoti, unga fantaziya qo'shilgan", shuningdek, "ko'plab multfilmlar "dan ilhomlangan.  

### Mahsulotlar va tasdiqlar

Martin 2012 yilgi Viva Glam kampaniyasini Trinidadlik reper Niki Minaj bilan ma'qulladi, u Mac OITS jamg'armasi uchun 270 million dollar yig'di.   2020 yil oktyabr oyida Martin musiqa muhandislari Jeysen Joshua va Maykl Siberg bilan hamkorlikda o'zining Martin Music Lab kompaniyasini ishga tushirishini e'lon qildi. Kompaniya "Orbital Audio" deb nomlangan yangi audio texnikasi atrofida joylashgan bo'lib, u "yangi turdagi immersiv, eshitish vositasini tinglash tajribasini yaratadi". Martin o'zining EP *Pausa'da* texnikadan foydalangan, shu bilan birga bir nechta rassomlar, jumladan Bad Bunny, Residente, Myke Towers va A$AP Rocky kompaniya bilan ishlashmoqchi. Ikkinchisi "Orbital Audio" dan foydalanib, butun bo'lajak studiya albomini chiqarishni rejalashtirmoqda. Martin bu texnikani "musiqa industriyasidan tashqarida kengaytiradi va filmlar, sport va eng muhimi, sog'lomlashtirish va meditatsiya maydoniga" kirmoqchi.  2021 yilda Martin terini parvarish qilish kompaniyasi Kumiko bilan hamkorlik qildi. Chililik kosmetolog Katalina Aguirre tomonidan yaratilgan terini parvarish qilish liniyasi birinchi bo'lib "mezoterapiya, matcha va ilg'or Yevropa texnologiyasini dermisga kuchli qarishga qarshi xususiyatlar va ko'tarish afzalliklari bilan kirib boradigan noyob ko'p ta'sirli formulalarga" birlashtirgan.

Faollik
-------

### Xayriya

2002-yilda Hindistonga safari chog'ida Martin fohishalikka sotilmoqchi bo'lgan uchta voyaga etmagan qizni ko'rgan va ularni qutqargan. Keyingi yili u UNICEFning yaxshi niyat elchisi bo'ldi va faollar bilan uchrashdi va dunyodagi ikkinchi eng daromadli jinoyat bo'lgan odam savdosiga qarshi kurashishga qaror qildi. 2004-yilda Martin Ricky Martin Foundation nodavlat notijorat tashkilotini ochdi, u odam savdosini qoralash va jinoyatning mavjudligi haqida "bolalar va yoshlar huquqlarini himoya qilish bilan bog'liq tadqiqot va jamoatchilik tashabbuslari orqali" ma'lumot berishga qaratilgan.    O'sha yili u Birlashgan Millatlar Tashkilotiga jinsiy turizmga qarshi kurashda xalqaro yordam so'rab murojaat qildi.  2005 yil yanvar oyida, 2004 yilgi Hind okeanidagi zilzila va tsunamidan so'ng, Martin "odam savdogarlari oldida o'ta zaif" bo'lgan voyaga etmagan tirik qolganlarning ehtiyojlarini baholash uchun Tailandga tashrif buyurdi. O'sha yilning oxirida Riki Martin jamg'armasi Habitat for Humanity bilan hamkorlikda tsunamidan jabr ko'rgan oilalar uchun 224 ta uy qurish uchun ittifoq tuzdi. Loyiha 2006 yilning dekabrida yakunlandi  2006 yil mart oyida jamg'arma Llama y Vivedagi Xalqaro Migratsiya Tashkiloti bilan hamkorlik qildi ( tarjimasi „Call and Live" ) kampaniyasi, bu "odam savdosining oldini olish va bolalar savdosi qurbonlari bo'lgan yoshlarni himoya qilish va odam savdosi bilan shug'ullanuvchilarni jinoiy javobgarlikka tortish" ga qaratilgan.  

2010 yil yanvar oyida Martin ko'plab taniqli shaxslar bilan birgalikda 2010 yilgi Gaitidagi zilzila uchun xayriya yig'ish maqsadida *"Hope for Gaiti Now* "xayriya telemarafonini boshqargan.  O'sha yilning oxirida Riki Martin jamg'armasi Martinning tug'ilgan joyi Puerto-Rikoda "Se Trata" deb nomlangan bolalar savdosiga qarshi birinchi ijtimoiy harakat dasturini yaratdi tarjimasi „"It is About"" ). 2012-yilda jamg‘arma yo‘qolgan va ekspluatatsiya qilingan bolalar xalqaro markazi to‘g‘risida "Bolalarni himoya qilish to‘g‘risida"gi namunaviy qonunni ishlab chiqishda ishtirok etdi.  2016 yilda Martin Livandagi suriyalik qochqinlarni ziyorat qilgan va bolalar bilan o'ynagan va ular bilan norasmiy qochqinlar lagerida suhbatlashgan.  2017-yilda Puerto-Rikodagi "Mariya" to‘foni ortidan Riki Martin jamg‘armasi odamlarga yordam berdi va yo‘qotishlardan keyin qayta qurilgan uylarni topshirdi; Martin mablag' yig'ish uchun Puerto-Riko bayrog'i muhrlangan qora futbolkani sotish bo'yicha virusli kampaniya boshladi. Futbolkalar Martinning egizak o'g'illari Matteo va Valentino tomonidan ishlab chiqilgan bo'lsa, ko'plab mashhurlar, jumladan Uill Smit, Bad Bunny, Mark Entoni, Luis Fonsi va Maluma kampaniyani qo'llab-quvvatlagan. COVID-19 pandemiyasi paytida Martin Project Hope notijorat tashkiloti orqali tibbiyot xodimlariga yordam berish kampaniyasini yaratdi. U shunday dedi: "Ma'lumki, sog'liqni saqlash sohasi mutaxassislari juda zaif va butun dunyo bo'ylab mutaxassislar infektsiyani oldini olish uchun shaxsiy himoya vositalariga ega emaslar." 2021 yil fevral oyida Martin Puerto-Rikoda ommaviy emlash tadbirlarini boshlash uchun Antonia Novello bilan hamkorlik qildi.  2020-yilda Jorj Floydning o‘ldirilishi va qora tanlilarning hayoti muhim bo‘lgan norozilik namoyishlaridan so‘ng Martin "Black Out Tuesday" deb nomlangan sa’y-harakatlarni sharafladi va o‘z ijtimoiy tarmoqlarini "adolat izlayotgan" hamjamiyat ovoziga yetkazish uchun #knowthestreggle xeshtegini ishga tushirdi. nima bo'layotgani haqida ko'proq bilib oling. 

Gumanitar sa'y-harakatlari va odam savdosiga qarshi kurashi uchun Martin ko'plab mukofotlar bilan taqdirlangan, jumladan, Tinchlik uchun Nobel mukofoti sovrindorlarining Butunjahon sammiti tomonidan Tinchlik sammiti mukofoti  AQSh Davlat departamenti tomonidan TIP Report Qahramoni mukofoti,  ]  <i id="mwCLE">Billboard</i> Latin Music Awards tomonidan "Umid ruhi" mukofoti, Lotin Yozuv Akademiyasining "Yil odami" mukofoti,  amfAR Gala tomonidan "Ilhom" mukofoti,  Ijtimoiy o'zgarishlar jamg'armasi tomonidan "O'zgarish yetakchisi" mukofoti,  Global Gift Foundation tomonidan berilgan Gumanitar mukofot,  Hispanik federatsiyasining Gumanitar mukofoti,  iHeartRadio Fiesta Latina tomonidan Corazon Latino mukofoti,  Yoʻqolganlar xalqaro markazi tomonidan berilgan Xalqaro gumanitar mukofot va Ekspluatatsiya qilingan Bolalar,  Xalqaro Tinchlik Mukofotlari tomonidan oʻzgartirilgan Agent mukofoti, PODER Ijtimoiy yetakchilik mukofotlari,  va Premios Juventud tomonidan oʻzgarishlar agenti mukofoti. 

### Siyosat

2001 yil 20 yanvarda Jorj Bushning birinchi inauguratsiyasi paytida Martin "Hayot kubogi" ni ijro etdi va u bilan raqsga tushdi.   Martinning BBC Newsga bergan bayonotida aytilishicha, Iroq urushi davomida Bush haqidagi fikri o'zgardi, u "har doim urushni va uni e'lon qilganlarni qoralaydi". U 2003-yilda kontsertda "Asignatura Pendiente "qoʻshigʻida prezident nomini kuylayotganda ham oʻrta barmogʻini koʻtargan.  2010-yilgi *Billboard* Latin Music Awards marosimida Martin Arizona shtatidagi SB 1070 qonun loyihasiga qo‘shilmasligini bildirdi, bu qonunga ko‘ra, politsiya xodimlari noqonuniy muhojirlar deb gumon qilgan shaxslardan hujjatlarni so‘rashlari kerak edi. Martin 2008 va 2012 yillarda Qo'shma Shtatlarning 44-prezidenti Barak Obama saylovoldi tashviqotida qatnashgan va 2016 yilda "ajoyib prezidentlik" uchun minnatdorchilik bildirgan va uni "ajoyib lider" deb atagan. Shuningdek, 2016-yilda u Demokratik partiyadan prezidentlikka nomzod Hillari Klinton kampaniyasining faol ittifoqchisi bo‘lib, Donald Trampning muhojirlar haqidagi nafratli so‘zlarini qoralagan edi. U 2016-yil 6-iyun kuni Gretsiya teatrida boʻlib oʻtgan "Hillari Klinton: U biz bilan birga" kontsertida ham oʻzining xitlarini ijro etdi 

### LGBT targ'iboti

Gey bo'lgani uchun Martin butun dunyo bo'ylab LGBT huquqlarini 2010-yilda paydo bo'lganidan beri faol qo'llab-quvvatlaydi Chiqishdan oldin ham u asosiy ommaviy axborot vositalari tomonidan geylar orasida mashhur bo'lgani va katta gey muxlislari bazasiga ega bo'lganligi qayd etilgan. U, shuningdek, 1999-yil iyul oyida Amerikaning LGBT -interest jurnali *The Advocate* muqovasida chiqdi. .

Yutuqlar
--------

 Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi Martinning yulduzi
Faoliyati davomida Martin 200 dan ortiq mukofotlarni (eng koʻp mukofotlangan lotin erkak),    shu jumladan ikkita Grammy mukofoti,  beshta Lotin Grammy mukofoti,  beshta MTV Video Music Awards (bogʻlab) qoʻlga kiritgan. lotin san'atkorining eng ko'p g'alabalari uchun),  ikkita American Music Awards,  uchta Lotin American Music Awards,  uchta *Billboard* Music Awards,  *Billboard* Music Video Award,  to'qqizta <i id="mwCbg">Billboard</i> Lotin Music Mukofotlar,  sakkizta Jahon musiqa mukofoti,  o'n to'rtta Lo Nuestro mukofoti (shu jumladan Excellence mukofoti ),  va *Ginnesning rekordlar kitobi*.  Aktyor sifatida u Emmi mukofotiga nomzod bo'lgan.  2007 yilda Martin Gollivud Blvd, 6901-da joylashgan Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduz bilan taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ricky Martin reveals he's gay". *The Sydney Morning Herald* (30-mart 2010-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
2. 1 2  *Aviles, Gwen*. „National Puerto Rico Day Parade brings generations of boricuas together". NBC News (9-iyun 2019-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
3. 1 2  *Filart, Matt*. „Things You Probably Didn't Know About Ricky Martin". *TheThings* (24-may 2020-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
4. ↑  „Ricky Martin opens up about the issues he faced with husband Jwan Yosef following the birth of their daughter". *¡Hola!* (10-iyun 2020-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
5. 1 2 3  *Schneider, Karen S.*. „My Favorite Martin". *People* (28-iyun 1999-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
6. ↑  *Mellado, Ana*. „Resuelto el misterio del hermano desaparecido de Ricky Martin" (es). *ABC* (10-sentyabr 2017-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
7. ↑  *Pita, Pablo Martínez*. „Ricky Martin: 'Nunca fui tan abierto con respecto a mis sentimientos como ahora'" (es). *ABC* (16-sentyabr 2017-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Martin, Ricky*. Me*. Celebra, 2010 — 9, 16, 17, 18, 21, 24, 25, 28, 30, 31, 32, 36, 37, 46, 48, 50, 55, 57, 59, 60, 61, 65, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 89, 90, 94, 103, 104, 108, 109, 111, 145, 243 bet. ISBN 9780451234438.
9. ↑  *Street, Mikelle*. „Ricky Martin's First Professional Gig Was This Soda Commercial". *Out* (15-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
10. ↑  Fernandez, Suzette (March 9, 2018). „Revisiting the Song That Changed Ricky Martin's Career: 'Cup of Life' Turns 20". *Billboard*. Qaraldi: June 8, 2020.
11. 1 2  *Wolf, Erika*. „25 Swoon-Worthy Facts About Famous Boy Bands". *Mental Floss* (9-fevral 2021-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
12. ↑  *Ryan, Eran*. „6 Pop Group Singers Who Found Solo Success". *Phoenix New Times* (20-fevral 2017-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
13. ↑  *Iandoli, Kathy*. „The 30 Best Boy Band Songs". *Complex* (2-oktyabr 2013-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
14. ↑  *Higgins, Bill*. „Hollywood Flashback: Menudo Launched Ricky Martin in 1977". *The Hollywood Reporter* (5-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
15. ↑  *Gómez, Shirley*. „'Súbete A Mi Moto': Amazon Prime Video Will Air TV Series Of The Most Iconic Latino Pop Music Band". *Latin Times* (15-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 27-noyabr 2021-yil.
16. ↑  „The 22 Biggest Boy Bands of All Time: One Direction, 'NSync, Backstreet Boys and More". *Us Weekly* (8-avgust 2021-yil). Qaraldi: 13-sentyabr 2021-yil.
17. 1 2  „Efemérides de hoy: ¿Qué pasó un 26 de noviembre?". *Crónica* (26-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
18. ↑  „Ricky Martin - Biography". *Hello!*. Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
19. 1 2  „Ricky Martin Vuelve a Brillar" (es). *El Tiempo* (20-fevral 1996-yil). Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
20. ↑  „A 25 años de María, el hit de Ricky Martin señalado como una oda a la cocaína" (es). *Clarín* (28-iyul 2020-yil). Qaraldi: 22-avgust 2021-yil.
21. ↑  „A Medio Vivir – album by Ricky Martin".  Apple Music (global) (12-sentyabr 1995-yil). 22-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2021-yil.
22. ↑  „La Fórmula de Martin" (es). *El Tiempo* (10-noyabr 1998-yil). Qaraldi: 29-noyabr 2021-yil.
23. ↑  *M. de Prado, Claudio*. „Latino, gay, superestrella: el azaroso camino de Ricky Martin contado en diez canciones" (es). *Vanity Fair* (10-fevral 2015-yil). Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
24. 1 2 3 4 5 6  „Gold & Platinum - RIAA". Recording Industry Association of America. Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
25. ↑  „Les certifications - SNEP" (fr). Syndicat National de l'Édition Phonographique. Qaraldi: 28-noyabr 2021-yil.
26. ↑  Fernando Salaverri*. Sólo éxitos: año a año, 1959–2002*, 1st, Spain: Fundación Autor-SGAE, September 2005. ISBN 84-8048-639-2.
27. ↑  „Platino y Oro Para Ricky". *El Nuevo Herald* (19-mart 1996-yil), s. 31. Qaraldi: 1-sentyabr 2021-yil.
28. 1 2 3  „Ricky Martin, the Versatile Star That Also Shines as an Actor". *¡Hola!* (9-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 24-avgust 2021-yil.
29. ↑  „Ricky Martin – The Cup of Life / Maria". ARIA Charts. Qaraldi: 29-noyabr 2021-yil.
30. ↑  „ARIA Charts – End Of Year Charts – Top 100 Singles 1998". ARIA Charts. Qaraldi: 29-noyabr 2021-yil.
31. 1 2  *Pérou, Olivier*. „Vos tubes de l'été (4) : 'María (Un, dos, tres)'" (French). *Le Point* (10-iyul 2014-yil). Qaraldi: 27-avgust 2021-yil.
32. 1 2  „Ricky Martin: Artist Chart History". Official Charts Company. Qaraldi: 20-sentyabr 2021-yil.
33. ↑  „Ricky Martin Vuelve" (es). *El Tiempo* (17-mart 1998-yil). 3-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyun 2020-yil.
34. ↑  „Ricky Martin reaparece con nueva balada" (es). *El Siglo de Torreón* (8-fevral 1998-yil), s. 59. Qaraldi: 14-iyun 2020-yil.
35. ↑  „Vuelve – album by Ricky Martin".  Apple Music (US) (12-fevral 1998-yil). 4-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2021-yil.
36. 1 2  „Ricky Martin" (Polish).  Sony Music Entertainment Poland. 23-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-noyabr 2015-yil.
37. ↑  „Ricky Martin: todo un grande" (es). *El Tiempo* (7-dekabr 2008-yil). 4-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2019-yil.
38. ↑  „Canadian album certifications – Ricky Martin". Music Canada. Qaraldi: 29-noyabr 2021-yil.
39. ↑  „Estrellas culturales sumamente populares". *Fort Worth Star-Telegram* (19-sentyabr 2007-yil), s. 85. Qaraldi: 1-sentyabr 2021-yil.
40. 1 2 3 4 5 6 7  *Feinberg, Scott*. „'Awards Chatter' Podcast — Ricky Martin ('The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story')". *The Hollywood Reporter* (20-avgust 2018-yil). Qaraldi: 5-may 2021-yil.
41. ↑  „Ricky Martin supera millón de copias vendidas con 'Vuelve'" (es). *El Siglo de Torreón* (23-mart 1998-yil), s. 38. Qaraldi: 14-oktyabr 2021-yil.
42. ↑  „Mr Ole Ole Ole, otherwise". *The Sydney Morning Herald* (18-oktyabr 1998-yil), s. 146. Qaraldi: 14-oktyabr 2021-yil.
43. ↑  *Hunter, Lauren*. „Remember Menudo? Ricky Martin still making music". CNN (22-oktyabr 1998-yil). Qaraldi: 30-sentyabr 2021-yil.
44. ↑  *Barnes, Ken*. „First-week sales sizzle means 'Ricky' rules". *Courier-Post* (30-may 1999-yil), s. 83. Qaraldi: 27-sentyabr 2021-yil.
45. ↑
46. 1 2  „Latin musicians are en fuego". *St. Louis Post-Dispatch* (13-may 1999-yil), s. 53. Qaraldi: 18-oktyabr 2021-yil.
47. ↑  *Silverman, Stephen M.*. „Ricky Martin: No Pressure". *People*. Qaraldi: 27-sentyabr 2021-yil.
48. 1 2 3 4 5 6 7  „Ricky Martin". Grammy Awards. Qaraldi: 19-may 2021-yil.
49. ↑  „Ricky Martin's 'Livin' La Vida Loca' Turns 20 Today". *Instinct* (23-mart 2019-yil). Qaraldi: 16-may 2021-yil.
50. ↑  „Ricky Martin lands Broadway Evita role". BBC News (10-iyun 2010-yil). Qaraldi: 21-may 2021-yil.
51. 1 2 3  *Calvario, Liz*. „Ricky Martin's 'Livin' La Vida Loca' Turns 20: A Look Back at the Latin Heartthrob's Mega Hit". *Entertainment Tonight* (22-mart 2019-yil). Qaraldi: 17-may 2021-yil.
52. ↑  *Copsey, Rob*. „Luis Fonsi on the evolution of Despacito, reaching Number 1 across the world and Justin Bieber: Interview". Official Charts Company (12-may 2017-yil). Qaraldi: 22-may 2021-yil.
53. ↑  „The 58 Best '90s Pop Songs". *Elle* (22-may 2020-yil). Qaraldi: 18-may 2021-yil.
54. ↑  „Desmond Child". Grammy Awards. Qaraldi: 19-may 2021-yil.
55. ↑  „Randy Cantor". Grammy Awards. Qaraldi: 19-may 2021-yil.
56. ↑  „Complete List Of Nominations For First-ever Latin Grammy Awards".  AllBusiness.com (29-iyul 2000-yil). 12-noyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2011-yil.
57. ↑  „Spanishcharts.com – Ricky Martin – She's All I Ever Had". Canciones Top 50. Qaraldi: 20-sentyabr 2021-yil.
58. ↑
59. ↑
60. ↑  „Ricky Martin, última estrella del Festival de Viña 2007" (Spanish). *El Mercurio* (10-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 9-dekabr 2021-yil.
61. ↑  *Rodgers, Shawn*. „Ricky Martin ready to live 'La Vida Loca' in Tel Aviv". *The Jerusalem Post* (19-iyun 2016-yil). Qaraldi: 9-dekabr 2021-yil.
62. ↑  „Today's Web Freebie". *The Atlanta Journal-Constitution* (11-yanvar 2001-yil), s. 36. Qaraldi: 12-oktyabr 2021-yil.
63. ↑  „British single certifications – Ricky Martin – She Bangs". British Phonographic Industry. Qaraldi: 22-dekabr 2021-yil.
64. ↑  „British single certifications – Ricky Martin with C Aguilera – Nobody Wants to Be Lonely". British Phonographic Industry. Qaraldi: 22-dekabr 2021-yil.
65. ↑  „Almas del Silencio – album by Ricky Martin".  Apple Music (US). 15-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-noyabr 2021-yil.
66. ↑
67. ↑  „Ricky Martín manejará su carrera" (Spanish). *El Universo* (18-sentyabr 2003-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2021-yil.
68. ↑  „Ricky Martin's 'Almas Del Silencio' Is #1".  Sony (28-may 2003-yil). Qaraldi: 15-may 2021-yil.
69. ↑  *Morales, Tatiana*. „Ricky Martin Lets 'Life' Happen". CBS News (11-noyabr 2005-yil). Qaraldi: 15-fevral 2010-yil.
70. ↑
71. ↑  *Gurza, Agustin*. „Pulling the plug revives a career". *Los Angeles Times* (27-noyabr 2006-yil), s. 46. Qaraldi: 2-sentyabr 2021-yil.
72. ↑  „An 'Unplugged' Ricky on MTV". *Newsday* (29-oktyabr 2006-yil), s. 122. Qaraldi: 2-sentyabr 2021-yil.
73. 1 2 3 4  „Certificaciones AMPROFON". *Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas*. Qaraldi: 19-fevral 2021-yil.
74. ↑  *De Vicenzi, Pamela*. „Ricky Martin en Buenos Aires: mirá la lista de canciones de su show" (es). TN (29-fevral 2020-yil). Qaraldi: 4-noyabr 2021-yil.
75. 1 2  „Picks". *Miami Herald* (4-noyabr 2007-yil), s. 762. Qaraldi: 12-yanvar 2022-yil.
76. ↑  „List of Winners at Thursday's 8th Annual Latin Grammy Awards". *The Desert Sun* (10-noyabr 2007-yil), s. 52. Qaraldi: 12-yanvar 2022-yil.
77. ↑  „Ricky Martin Preps North American Trek".  Reuters (14-mart 2007-yil). 21-sentyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentyabr 2021-yil.
78. ↑  „Ricky Martin Live: Black and White Tour – Ricky Martin".  AllMusic. 13-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-yanvar 2021-yil.
79. ↑  „I 5 più grandi successi di Ricky Martin, da María a Non Siamo Soli". *Optimagazine* (24-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 24-avgust 2021-yil.
80. ↑  „Irrational love and Italian singer Eros Ramazzotti".  Reuters (25-oktyabr 2007-yil). 12-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-yanvar 2022-yil.
81. ↑  „Eros Ramazzotti & Ricky Martin – Non siamo soli". Federazione Industria Musicale Italiana. Qaraldi: 12-yanvar 2022-yil.
82. ↑  „Música + Alma + Sexo – album by Ricky Martin".  Apple Music (global). 13-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-yanvar 2022-yil.
83. ↑  „Ricky Delivers Latin Music's Highest Chart Debut in the Last 15". Ricky Martin News (8-fevral 2011-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2022-yil.
84. ↑  „Argentinian Albums Chart". *CAPIF*. 9-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-yanvar 2011-yil.
85. ↑  „|| RecordLand ||".  Recordland. 3-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-yanvar 2022-yil.
86. ↑  „The Latin Academy of Recording Arts & Sciences, Inc. Final Nominations 12th Annual Latin GRAMMY Awards". Grammy Awards. Qaraldi: 13-yanvar 2022-yil.
87. ↑  „Season 3 Episode 12 – The Spanish Teacher".  gleethemusic.com. 28-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-fevral 2012-yil.
88. ↑  *Goldberg, Lesley*. „Andoza:-'Glee' Preview: 16 Spoilers From the Ricky Martin Episode". *The Hollywood Reporter* (3-fevral 2012-yil). Qaraldi: 3-fevral 2012-yil.
89. ↑
90. ↑  „Ricky Martin to leave Broadway Evita revival". BBC News (27-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2022-yil.
91. ↑  *Gans, Andrew*. „2012 Tony Awards Nominations Announced; Once Earns 11 Nominations". *Playbill* (1-may 2012-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2022-yil.
92. ↑  *Szalai, Georg*. „Ricky Martin Joins 'The Voice' Australia as Coach". *The Hollywood Reporter* (29-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2022-yil.
93. ↑  „Ricky Martin – Come with Me". ARIA Top 50 Singles. Qaraldi: 14-yanvar 2022-yil.
94. ↑
95. ↑  „Adrenalina by Wisin feat. Jennifer Lopez & Ricky Martin".  Amazon.com (UK). 14-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-yanvar 2022-yil.
96. ↑  „Wisin - Adrenalina (Official Video) ft. Jennifer Lopez, Ricky Martin" (3-mart 2014-yil). 14-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-yanvar 2022-yil.
97. ↑  *Moreno, Carolina*. „Ricky Martin Releases 'Vida' For The 2014 World Cup (Video)". *HuffPost* (22-aprel 2014-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2022-yil.
98. ↑
99. ↑  *Hecht, John*. „Ricky Martin Joins 'The Voice Mexico'". *The Hollywood Reporter* (24-iyul 2014-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2022-yil.
100. ↑  „Tras polémico tuit, Ricky Martin pide por la niñez durante concierto" (es). *Quién* (4-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
101. ↑  „A Quien Quiera Escuchar – album by Ricky Martin".  Apple Music (global). 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
102. ↑  „Ranking Mensual" (es).  CAPIF. 23-may 2002-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2015-yil.

 *To view the chart position Select '2015' and 'Febrero'.*
103. ↑  „Ricky Martin - La Mordidita (Official Video) ft. Yotuel" (13-iyun 2015-yil). 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
104. ↑  „Ricky Martin celebra unión entre México y Puerto Rico con recital gratuito" (es). *El Nuevo Diario* (26-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
105. ↑  Citations regarding the information about CNCO:
106. 1 2  „Ricky Martin cede gestión de CNCO a mánager de Carlos Vives" (es). *El Universo* (16-may 2018-yil). Qaraldi: 15-yanvar 2022-yil.
107. ↑  „Vente Pa' Ca (feat. Maluma) - Single by Ricky Martin".  Apple Music (global). 13-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyul 2021-yil.
108. ↑  *Benjamin, Jeff*. „Maluma's '11:11' Is The Polished Full-Length To Take Him To Superstardom". *Forbes* (21-may 2019-yil). Qaraldi: 6-iyun 2021-yil.
109. ↑  „Spanish single certifications – Ricky Martin featuring Maluma – Vente Pa' Ca". *El portal de Música*. Productores de Música de España. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
110. ↑  „2017 Latin Grammy Awards: Full Winners List". Grammy Awards (16-noyabr 2017-yil). Qaraldi: 6-iyun 2021-yil.
111. ↑  „Ricky Martin - Vente Pa' Ca (Official Video) ft. Maluma" (23-sentyabr 2016-yil). 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
112. ↑  *Hammond, Pete*. „Ricky Martin On Personal Connection Behind His 'Versace' Emmy Nomination And Using It To Promote Change – The Actor's Side". *Deadline Hollywood*. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
113. ↑  *Goldberg, Lesley*. „Ricky Martin Joins FX's 'Versace: American Crime Story'". *The Hollywood Reporter* (7-aprel 2017-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
114. 1 2  „Ricky Martin". Primetime Emmy Awards. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
115. ↑  „The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story".  Metacritic. 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
116. ↑  „Fiebre (feat. Wisin & Yandel) - Single by Ricky Martin".  Apple Music (global). 4-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-avgust 2021-yil.
117. ↑
118. ↑  *Moore, Terron*. „Camila Cabello Opens the 2019 Grammys with a Group of Latin-Music Superstars". MTV News (10-fevral 2019-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
119. ↑  „11:11 - Album by Maluma".  Apple Music (global). 5-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-avgust 2021-yil.
120. ↑  „Ricky Martin, Roselyn Sánchez, and Paz Vega to host the 20th Annual Latin Grammy Awards®". Latin Grammy Awards (24-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
121. 1 2  *Sigal Ratner-Arias.* „Ricky Martin makes 'Pausa' to channel newly found anxiety".  ABC News (29-may 2020-yil). 17-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2021-yil.
122. ↑  *Calle, Tommy*. „'A Veces Bien Y A Veces Mal' une a Ricky Martin y Reik en una balada profunda y cargada de nostalgia" (es). *Los Angeles Times* (14-aprel 2022-yil). Qaraldi: 15-aprel 2022-yil.
123. 1 2  „2020 Latin Grammy Awards Nominees Announced: See The Complete List". Grammy Awards (29-sentyabr 2020-yil). Qaraldi: 29-sentyabr 2020-yil.
124. ↑  „Nominees 21st Annual Latin Grammy Awards". Latin Grammy Awards (19-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2020-yil.
125. ↑  *Mendez, Josh*. „Hot Song – Te acercamos a tu #1" (Spanish). Monitor Latino. Qaraldi: 3-avgust 2021-yil.
126. ↑  „Puerto Rico" (Spanish).  Monitor Latino. 21-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2020-yil.
127. ↑  *Scheck, Frank*. „'Jingle Jangle: A Christmas Journey': Film Review". *The Hollywood Reporter* (5-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
128. ↑  „Jingle Jangle: A Christmas Journey".  Metacritic. 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
129. ↑  „Jingle Jangle: A Christmas Journey".  Rotten Tomatoes. 16-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
130. ↑  *Mendez, Josh*. „Hot Song" (Spanish). Monitor Latino. Qaraldi: 22-iyul 2021-yil.
131. ↑  „Los 2021 Latin Grammys Nominees Announced: See The Complete List". Grammy Awards (28-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 28-sentyabr 2021-yil.
132. ↑  „Review: Enrique Iglesias and Ricky Martin bring intensity, hits and slouchy cool to tour opener". *USA Today* (26-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 28-sentyabr 2021-yil.
133. ↑  „Play - EP by Ricky Martin".  Apple Music (global) (13-iyul 2022-yil). 13-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyul 2022-yil.
134. ↑  *Gregoriadis, Linus*. „MTV video awards Grammy winner Lauryn Hill dominates". *The Guardian* (10-sentyabr 1999-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
135. 1 2  *Hicklin, Aaron*. „Ricky Martin and Berluti's Kris Van Assche reflect on two decades of radical self expression". *Document Journal* (7-dekabr 2020-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2022-yil.
136. 1 2  *Croci, Roberto*. „The Now Icon: Ricky Martin". *L'Officiel Hommes* (31-mart 2020-yil). Qaraldi: 11-mart 2021-yil.
137. 1 2  *Malkin, Marc*. „Ricky Martin on the Moment He Decided to Come Out as Gay: 'I've Been Super Happy Ever Since'". *Variety* (13-iyul 2020-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
138. ↑  „Menudo". *Daily Press* (21-dekabr 1995-yil), s. 40. Qaraldi: 13-may 2022-yil.
139. ↑  „Ricky Martin." (es). Los 40 (13-avgust 2007-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
140. ↑  „¿Por qué tenemos dos papás? Preguntaron los hijos de Ricky Martin" (es). XHEXA-FM (15-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
141. ↑  *Davis, Arianna*. „Ricky Martin Reveals How His New EP, Pausa Helped Him Overcome Quarantine Anxiety". *O, The Oprah Magazine* (18-iyun 2020-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
142. 1 2  *Túa, Lynet Santiago*. „Ricky Martin musicaliza su activismo político y social" (es). *Metro Puerto Rico* (2-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
143. ↑  Citations regarding Martin songs' genres and styles:
144. ↑  „¿Cuántos hermanos tiene Ricky Martin y qué es de sus vidas?" (es). MDZ Online (9-iyul 2021-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
145. ↑  *Villa.* „Ricky Martin On The Need For More LGBTQ+ Visibility, Forthcoming Album 'Play' & Feeling Like A 'Proud Papa' To Younger Latinx Artists".  Grammy Awards (16-iyun 2021-yil). Qaraldi: 23-iyun 2021-yil.
146. ↑  Dean, Maury*. Rock N Roll Gold Rush: A Singles Un-Cyclopedia*. Algora Publishing, 2003 — 34 bet. ISBN 978-0-87586-227-9.
147. 1 2  *Gilstrap, Peter*. „Ricky Martin". *Variety* (22-aprel 2007-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
148. ↑  *Amouyal, Noa*. „Ricky Martin shakes his bon-bon (and everything else) in Tel Aviv". *The Jerusalem Post* (15-sentyabr 2016-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
149. ↑  *Lopetegui, Enrique*. „Yes, There Really Is Life After Menudo : Pop music: After leaving the bubblegum band, Ricky Martin spent a year studying dance and vocals and moved to Mexico, where he starred in a musical and a soap opera. He's now a Latin pop star and a 'General Hospital' regular. That's not all.". *Los Angeles Times* (5-dekabr 1995-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
150. ↑  *Lechner.* „Record Rack". *Los Angeles Times* (mart 1998). 5-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-noyabr 2015-yil.
151. ↑  *Gerrard, Steve*. „Ricky Martin announces Montreal show". *Montreal Rocks* (31-mart 2015-yil). Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
152. 1 2  „The 100 Greatest Music Video Artists of All Time: Staff List". *Billboard* (27-avgust 2020-yil). Qaraldi: 24-may 2021-yil.
153. ↑  „Carlos Perez". Carlos Perez. Qaraldi: 18-yanvar 2022-yil.
154. ↑  *Gomez, Alicia Sanchez*. „Ricky Martin: La conexión de 'Livin' la vida loca' con Frank Sinatra, Madonna y James Bond" (es). Los 40 (5-iyul 2021-yil). Qaraldi: 4-oktyabr 2021-yil.
155. ↑  „Wisin decide estrenar tres videos musicales" (Spanish). Univision (2-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 26-iyun 2021-yil.
156. ↑  *Castro, Nohelia*. „Ricky Martin estrenó el video de 'La mordidita' (Video)" (es). *People en Español* (12-iyun 2015-yil). Qaraldi: 18-yanvar 2022-yil.
157. ↑  „Ricky tomará vacaciones junto a Rebeca" (es). *El Siglo de Torreón* (21-dekabr 2003-yil). 21-sentyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentyabr 2021-yil.
158. ↑  „Productions 1999".  Nigel Dick. 23-oktyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-oktyabr 2021-yil.
159. ↑  *Jankowska, Katarzyna*. „Ricky Martin - Maria" (Polish). Radio Zielona Góra (10-sentyabr 2018-yil). Qaraldi: 27-avgust 2021-yil.
160. ↑  *Anthony, Kiyonna*. „5 Best Hip Hop Moments From The 1999 MTV Video Music Awards". iHeartRadio (10-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 11-sentyabr 2021-yil.
161. ↑  *Marti.* „Livin' La Vida Flashback".  E! (14-sentyabr 1999-yil). Qaraldi: 24-may 2021-yil.
162. ↑  „MTV Video Music Awards: Most Wins Of All Time".  Gold Derby (6-avgust 2018-yil). Qaraldi: 24-may 2021-yil.
163. ↑  *Dingwall.* „Off the Record: Risque Martin, Latin Star's New Video is Sizler". *Daily Record* (4-oktyabr 2000-yil). 13-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-dekabr 2014-yil.
164. ↑  „¿Chismosa yo? ...¡para nada!" (es). *El Siglo de Torreón* (20-noyabr 2000-yil), s. 45. Qaraldi: 11-yanvar 2015-yil.
165. ↑  „Ricky Martin, un canto a la ambigüedad sexual" (es). *La Voz del Interior* (6-dekabr 2000-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2014-yil.
166. ↑  „Lo Nuestro – Historia" (es).  Univision. 26-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-mart 2014-yil.
167. ↑  *Sandoval, Carol*. „7 famosos prueban que los latinos son los que bailan más sabroso" (es). VIX. Qaraldi: 18-yanvar 2022-yil.
168. ↑  „The best dancers: men". *Evening Standard* (12-aprel 2012-yil).
169. ↑  „Top 10 Male Singers Who Can Dance". WatchMojo. Qaraldi: 18-yanvar 2022-yil.
170. ↑  *Pareles, Jon*. „Planting a Love Seed at the Garden". *The New York Times* (16-oktyabr 2007-yil). Qaraldi: 18-yanvar 2022-yil.
171. ↑  Reviews on Martin's tours and concerts:
172. ↑  *Estevez, Marjua*. „How Rare Is a Latin Performance at the Grammys? Very". *Billboard* (10-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 5-may 2021-yil.
173. ↑  „Top 20 Best Grammy Performances of All Time".  Gold Derby (12-fevral 2017-yil). Qaraldi: 6-may 2021-yil.
174. ↑  „The Most Unforgettable Grammys Performances of All Time". *InStyle* (1-yanvar 2019-yil). Qaraldi: 6-may 2021-yil.
175. ↑  *Harrington, Richard*. „Boys to Men". *The Washington Post* (9-may 1999-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
176. ↑  *Robledo, Jordan*. „Ricky Martin teams up with onePulse foundation for new Outlove Hate campaign". *Gay Times*. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
177. ↑  *Acevedo, Nicole*. „Latin Grammys have a hard time awarding urban music, even after 20 years". NBC News (14-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
178. ↑  *Tungol, JR*. „LGBT History Month Icon Of The Day: Ricky Martin". *HuffPost* (14-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
179. ↑  *Nazzari, Natalie*. „Latino superstar Ricky Martin shakes Perth's bon-bon". *The Sydney Morning Herald* (13-oktyabr 2013-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
180. ↑  „Ricky Martin: ¿cuál es el retoque que se habría hecho la estrella puertorriqueña?" (es). *La República* (30-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
181. ↑  „Ricky Martin está de estreno con su sencillo 'Otra Noche en L.A.'" (es). *¡Hola!* (27-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2022-yil.
182. 1 2  *Noé, Cristina*. „Ricky Martin's Hotel Is Under Siege With Fans - But His Reaction Was The Last Thing They Expected". *¡Hola!* (27-fevral 2020-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
183. ↑  „La explosiva primera noche de Ricky Martin en Buenos Aires ante 11 mil personas" (es). *Clarín* (27-fevral 2020-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
184. ↑  „Fotogalería: Mira como luce Ricky Martin a sus 50 años" (es). *Metro Puerto Rico* (24-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 2-fevral 2022-yil.
185. ↑  *Gratereaux, Alexandra J.*. „Ricky Martin Channels George Michael On New Album Cover". Fox News (14-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
186. ↑  *Smith, Tris Reid*. „Are Ricky Martin and Ian Thorpe now a couple?". *Gay Star News* (12-sentyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
187. ↑  *Marie de la Fuente, Anna*. „Particular Crowd Grabs Rights to Marcos Carnevale's Dramedy 'El Cuartito' (Exclusive)". *Variety* (30-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
188. ↑  „The Most Famous Latin Music Artists". YouGov. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
189. ↑  „Ready to live the family life?". *The Sacramento Bee* (23-iyun 2003-yil), s. A2. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
190. ↑  „Ricky Martin's new CD offers more upbeat tunes". *Courier-Post* (16-noyabr 2000-yil), s. 37. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
191. 1 2  *Finn, Natalie*. „How Ricky Martin Became One of the Most Influential Artists in the World". *E! Online* (25-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
192. ↑  *Keenan, Katherine*. „Lovin' la vida loca with Ricky Martin". *The Jerusalem Post* (1-sentyabr 2016-yil). Qaraldi: 3-sentyabr 2021-yil.
193. 1 2  *Sheeler, Jason*. „Ricky Martin Doesn't Want to Hide Who He Is Anymore: 'I Am a Man with No Secrets'". *People* (2-iyun 2021-yil). Qaraldi: 9-iyun 2021-yil.
194. ↑  *Chavez, Nadxiely*. „Valentino Martin el hijo de 13 años de Ricky Martin rey del Tik Tok" (es). *En Pareja* (3-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
195. ↑  „Ricky Martin (@ricky\_martin) • Instagram photos and videos". Instagram. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
196. ↑  „Ricky Martin (@ricky\_martin) · Twitter". Twitter. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
197. ↑  „Ricky Martin - Facebook". Facebook. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
198. ↑  „Ricky Martin - YouTube". YouTube. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
199. ↑  „TikTok oficial de Ricky Martin (@ricky\_\_martin)". Facebook. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
200. ↑  „¿Qué hace Ricky Martin para superar el odio en las redes sociales?" (es). *TVyNovelas*. Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
201. ↑  „Ricky Martin sorprendió a una fan argentina con un tierno gesto" (es). Net TV (19-fevral 2021-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
202. ↑  *Needham, Jack*. „100 die hard fans are just as powerful as somebody with 100 million followers on Instagram". Music Business Worldwide (23-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 19-yanvar 2022-yil.
203. ↑  „San Francisco - May 12, 2010: Wax Statue of Ricky Martin wearing a Pride flag at Madame Tussauds San Francisco". 123RF. Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
204. ↑  „Celebrity Wax Figures That'll Have You Seeing Double". *People* (17-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
205. ↑  *Pareles, Jon*. „Review: Ricky Martin Has a Unity Party at the Garden". *The New York Times* (9-oktyabr 2015-yil). Qaraldi: 15-may 2016-yil.
206. ↑  *Eisenbrand, Katherine*. „Ricky Martin Opens Up About His Decision to Come Out: 'It Was Extremely Painful for Me'". *People* (18-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
207. ↑  *Boucher, Phil*. „Ricky Martin Admits to Love at First Sight with Husband Jwan Yosef: 'I Lost My Breath'". *People* (29-mart 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
208. ↑  *Darmon, Aynslee*. „Ricky Martin Named National Spokesperson For onePulse Foundation". *Entertainment Tonight Canada* (11-fevral 2021-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
209. ↑  „Ricky Martin wants to wed". *The Washington Post* (27-may 2015-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
210. ↑  *Brucculieri, Julia*. „Ricky Martin's Style Evolution, From Menudo To Mullets And Beyond". *HuffPost* (25-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
211. 1 2 3  *Trejo, Natalia*. „Ricky Martin's Style Evolution – from the late '80s to early '00s, and more". *¡Hola!* (8-may 2020-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
212. ↑  „Fashion Icons Who Are Making Sensational Statements". JD Institute of Fashion Technology. Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
213. ↑  „50 Most Beautiful". *People en Español* (22-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
214. ↑  „El video de Ricky Martin tocándose estalló en Instagram" (es). *La Capital* (4-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
215. ↑  „Ricky Martin muestra su lado espiritual a través de sus tatuajes" (es). *¡Hola!* (2-avgust 2019-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
216. ↑  „Ricky Martin: hermano del cantante enloquece Instagram con cuerpo de infarto" (es). Peru.com (11-aprel 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
217. ↑  *Kinser, Jeremy*. „Ricky Martin Named Broadway's Sexiest Man". *Out* (19-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
218. ↑  *Viera, Bené*. „VH1's 100 Sexiest Artists [Complete List"]. VH1 (5-mart 2013-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
219. ↑  „Sexiest Men Alive: The Best of the Rest". *Entertainment Tonight* (18-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
220. ↑  *Gómez, Claudia*. „Los 10 Cantantes Mas Sexy" (es). *Revista Estilo*. Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
221. ↑  *Fisher, Lauren Alexis*. „The 50 Hottest Men Of All Time". *Harper's Bazaar* (12-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
222. ↑  „Ricky Martin publicó un provocador video y sus fans enloquecieron" (es). TN (4-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
223. ↑  „See all the Stars Front Row at Paris Men's Fashion Week". *The Hollywood Reporter*. Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
224. ↑  *Petrarca, Emilia*. „Every Celebrity Was at the Dior Show". *The Cut* (4-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
225. ↑  *Pierre, Mekishana*. „Kanye West and Kim Kardashian Reunite to Pay Respects to Virgil Abloh at Final Louis Vuitton Show". *Entertainment Tonight* (30-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
226. ↑  *Yosef, Jwan*. „Obviously we're starting a band #tokyo #meijijingu" (30-mart 2016-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2022-yil.
227. ↑  „Conoce a Jwan Yosef, el nuevo novio de Ricky Martin" (es). *El Heraldo* (31-mart 2016-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2022-yil.
228. ↑  *Mizoguchi, Karen*. „Ricky Martin and New Boyfriend Jwan Yosef Make Red Carpet Debut in Sao Paolo". *People* (18-aprel 2016-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2022-yil.
229. ↑  *Adams, Char*. „You'll Never Guess Where Ricky Martin Met Fiancé Jwan Yosef (Spoiler: On Instagram!)". *People* (17-fevral 2017-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2022-yil.
230. ↑  *Garcías, Cynthia*. „Ricky Martin On Becoming A Dad At 47 And How His Daughter Rules The Household". *¡Hola!* (15-noyabr 2019-yil). Qaraldi: 23-yanvar 2022-yil.
231. ↑  *Stephen M. Silverman*. „Ricky Martin Recognized for Good Works". *People* (23-sentyabr 2002-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2022-yil.
232. ↑  „Ricky Martin Introduces Twins Valentino and Matteo". *People* (15-dekabr 2008-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2022-yil.
233. 1 2 3  *Martín, Nedda S. Perales*. „Ricky Martin, Enfocado en el Bienestar" (es). *Buena Vida* (11-avgust 2021-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2022-yil.
234. ↑  „I like Buddhist philosophy: Ricky Martin". *Hindustan Times* (28-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2022-yil.
235. ↑  *Tresniowski.* „Ricky Martin : Zen and Now". *People* (4-dekabr 2000-yil). 5-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2012-yil.
236. 1 2 3  *Ruffner, Zoe*. „Ricky Martin Reveals His Daily Skin-Care and Wellness Routine". *Vogue* (28-iyul 2021-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2022-yil.
237. ↑  *Trejos, Carolina*. „Ricky Martin revela el culpable de que sea vegetariano" (es). *People en Español* (22-fevral 2017-yil). Qaraldi: 24-yanvar 2022-yil.
238. 1 2  *David, Mark*. „Ricky Martin Selling Miami Mansion". *Variety* (23-iyul 2007-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
239. ↑  *Ryon, Ruth*. „Ricky Martin Opens Up About His Decision to Come Out: 'It Was Extremely Painful for Me'". *Los Angeles Times* (19-sentyabr 2004-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
240. 1 2  „Ricky Martin Drops Millions On A Beverly Hills Mansion". *Forbes* (6-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
241. ↑  „Ricky Martin Sells Golden Beach Mansion For $12.8 Million (Photos)". *Huffington Post* (20-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
242. ↑  „Ricky Martin Cuts Price of NYC Condo By More Than $1M to $7.1M". *Mansion Global* (18-yanvar 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
243. ↑  *Anderson, Anna*. „Ricky Martin's $11.5 million Sydney home". Stuff (12-fevral 2015-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
244. ↑  *Chang, Olivia*. „The 10 most expensive properties sold in Sydney this year". *Business Insider* (13-iyul 2015-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
245. ↑  *Murphy, Nichola*. „Ricky Martin's family home in Puerto Rico is as stylish as it gets". *Hello!* (21-aprel 2021-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
246. ↑  *Mikelbank, Peter*. „No Trespassing! 16 Celebs Who've Owned Private Islands". *People* (18-fevral 2021-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
247. ↑  „Second Homes Of The Stars". *Forbes* (9-may 2008-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2022-yil.
248. ↑  *Yglesias.* „Ricky Martin To Host The Biggest Night In Latin Music 19 Years After Performing At Inaugural Show".  Grammy Awards (25-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 27-yanvar 2022-yil.
249. ↑  *Abraham, Ellie*. „Ricky Martin Wants to 'Normalise Families' with Same-Sex Parents". *The Independent* (8-iyun 2021-yil). Qaraldi: 27-yanvar 2022-yil.
250. ↑  *Mahjouri, Shakiel*. „Groundbreaking LGBTQ+ Musicians". *Entertainment Tonight Canada* (2-iyun 2021-yil). Qaraldi: 27-yanvar 2022-yil.
251. ↑  „Ricky Martin opens up about his family, kids and being 'more comfortable in his skin'". ABC News. Qaraldi: 27-yanvar 2022-yil.
252. ↑  *Ruiz, Paula*. „30 años de Ricky Martin como solista: Cinco hechos que marcaron vida del artista" (es). La FM (26-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2022-yil.
253. ↑  „Ricky Martin Shares Rare Photos Of Daughter Lucia, 3, As He Celebrates Her Birthday In Puerto Rico". Hollywood Life (28-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 29-dekabr 2021-yil.
254. ↑  *Vega, Carlos Dela*. „Everything You Need to Know About Super Bowl 2020". Latin Post (1-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 31-yanvar 2022-yil.
255. ↑  *Hernandez, Larsen*. „¡Rompe las plataformas! Ricky Martin y Paloma Mami se vuelven tendencia con su nuevo tema musical" (es). El Intranews (11-iyun 2021-yil). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
256. ↑  *Yates, Johnny*. „Gottmik and Troye Sivan among the truly incredible LGBT+ stars in Rihanna's new Savage x Fenty show". *PinkNews* (**error: too many #time calls.**). Qaraldi: september 19, 2021.
257. ↑  *Exposito, Suzy*. „Sebastián Yatra, Ricky Martin Give 'Falta Amor' a Soulful Revamp". *Rolling Stone* (march 26, 2020). Qaraldi: may 30, 2021.
258. ↑  „From George Harrison to Zayn Malik: the pop stars who left their bands". *The Daily Telegraph* (january 28, 2016). Qaraldi: march 28, 2019.
259. ↑  „Concert vets offer nostalgia: Madonna drops new songs". *SouthtownStar* (june 10, 1999), s. 64. Qaraldi: 20-sentyabr 2021-yil.
260. ↑  *Chua, Jessica*. „5 Most Memorable World Cup Anthems Of All-Time". *Rojak Daily* (june 22, 2018). Qaraldi: april 8, 2021.
261. ↑  *Gomez, Shirley*. „From 'King of Bachata' to 'Queen of Pop': List of honorific nicknames celebrities are known for in popular music". *¡Hola!* (august 2, 2021). Qaraldi: august 15, 2021.
262. ↑  *Wajda, Darek Michael*. „Latino Celebrities Sign Open Letter to Congress on Gun Violence". NBC News (june 24, 2016). Qaraldi: 31-yanvar 2022-yil.
263. ↑  *Coonan, Clifford*. „Ricky Martin, David Beckham, CoCo Lee Shine at China Music Awards". *The Hollywood Reporter* (april 28, 2014). Qaraldi: 31-yanvar 2022-yil.
264. ↑  *Wiginton, Keri*. „25 musicians who broke barriers". Stacker (april 18, 2019). Qaraldi: 31-yanvar 2022-yil.
265. ↑  *Villa, Lucas*. „The Most Influential Artists: #27 Ricky Martin". *Spin* (november 10, 2020). Qaraldi: november 11, 2020.
266. ↑  *Rodríguez, Sayra*. „Ricky Martin, Otra noche en LA suena fuerte desde el mar" (es). Show News (february 1, 2022). Qaraldi: 2-fevral 2022-yil.
267. ↑  Citations regarding "La Copa de la Vida" / "The Cup of Life" as the Best World Cup Anthem of All-Time:
268. ↑  *Roxborough, Scott*. „The 10 Best, Worst and Weirdest World Cup Songs, From Will Smith to 'Waka Waka'". *The Hollywood Reporter* (june 12, 2018). Qaraldi: april 8, 2021.
269. ↑  *Cordero, Gonzalo*. „Ranking de las mejores canciones del Mundial" (es). *Esquire* (september 5, 2018). Qaraldi: april 9, 2021.
270. ↑  „Fever Pitch: The Most Memorable Songs of the World Cup". *Pitchfork* (june 3, 2014). Qaraldi: april 8, 2021.
271. ↑  „Celebrating National Hispanic Heritage Month: Ricky Martin". KOAS (20-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2022-yil.
272. ↑  *Cobo, Leila*. „Ricky Martin's 'Ricky Martin' Turns 20: All the Songs Ranked". *Billboard* (may 29, 2019). Qaraldi: 17-may 2021-yil.
273. ↑  *Gurza, Agustin*. „1999 was the year of the Latin Explosion. Ricky. Enrique. J. Lo. But the high-gloss boom went bust – with lessons for the next wave.". *Los Angeles Times* (august 15, 2004). Qaraldi: 17-may 2021-yil.
274. ↑
275. ↑  *Garcia, Cynthia*. „18 Latino Chart-Toppers Making Us Swoon". *Entertainment Tonight* (march 1, 2021). Qaraldi: 24-avgust 2021-yil.
276. ↑  „Let's talk about sax, baby: How one of music's most maligned instruments reconquered pop and indie". *The Independent* (may 29, 2021). Qaraldi: may 31, 2021.
277. ↑  *Sheeler, Jason*. „Ricky Martin Is 'Disappointed' by His Lack of Acting Offers: 'If It's Because I'm Gay, That's Sad'". *People* (june 3, 2021). Qaraldi: june 5, 2021.
278. ↑  *Romero, Angie*. „Shakira, Enrique, Ricky Martin & More: Which Latin Icon Pulled Off the Best Crossover? Vote!". *Billboard* (july 8, 2015). Qaraldi: may 30, 2021.
279. ↑  *Farber, Jim*. „Ricky & Robbie grow up". *Daily News* (9-may 1999-yil), s. 134. Qaraldi: september 25, 2021.
280. ↑  *Alarcón, Jesús Triviño*. „The 20 Important Moments Since The Latin Boom". *Tidal Magazine* (october 13, 2019). Qaraldi: 11-sentyabr 2021-yil.
281. ↑  *Yglesias.* „Poll: Which 1999 Album Have You Had On Repeat This Year?".  Grammy Awards (september 11, 2019). Qaraldi: 27-sentyabr 2021-yil.
282. ↑  *Raygoza.* „Bravo!".  Latin Grammy Awards (july 11, 2019). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
283. ↑  *Zavala.* „Abraham Mateo y su selfie con Fernando Torres" (es).  Los 40 (april 29, 2015). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
284. ↑  *Villa, Lucas*. „Exclusive: Bad Bunny Talks Impact Of Ricky Martin Coming Out In 'Behind The Music' Reboot". mitú (july 30, 2021). Qaraldi: july 30, 2021.
285. ↑  „Camila Cabello y J Balvin muestra su apoyo a Ricky Martin ante polémica" (es).  Asere (june 30, 2021). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
286. ↑
287. ↑  *González, Renata*. „Carla Morrison cumple el sueño de grabar con Ricky Martin" (es). *Quién* (june 13, 2020). Qaraldi: august 12, 2021.
288. ↑
289. ↑
290. ↑  *Rule.* „Amid typhoon Ompong, Latin hotties of CNCO heat up Cebu". *The Philippine Star* (september 16, 2018). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
291. ↑
292. ↑  *Schnurr.* „Enrique Iglesias and Ricky Martin Reflect on Touring as Dads". *E! Online* (march 6, 2020). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
293. ↑  „J Balvin reacciona a la portada de Ricky Martin" (es).  TVNotas (june 29, 2021). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
294. 1 2  *Mondragón.* „J-Hope conquista a Ricky Martin con su cover de Livin' la Vida Loca" (es). *Nación Rex* (april 7, 2021). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
295. 1 2  *Mendes.* „La icónica postal entre Rauw Alejandro y Ricky Martin que dejó el desfile de Louis Vuitton" (es). *Minuto Colombia* (december 2, 2021). 2022-02-03da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
296. ↑  „J Balvin, indignado con los comentarios homófobos hacia Ricky Martin: 'Yo me casaría contigo'" (es).  RTVE (june 30, 2021). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
297. ↑  „J Balvin, indignado con los comentarios homófobos hacia Ricky Martin: 'Yo me casaría contigo'" (es).  RTVE (june 30, 2021). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
298. ↑  *Hansen.* „Luis Fonsi Wants to Make Music With Fellow Puerto Ricans Ricky Martin and Chayanne". *People* (march 20, 2018). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
299. ↑  „Video: Maite Perroni, lista para su debut solista en Premios Juventud" (es). *People en Español* (july 17, 2013). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
300. 1 2  Citations regarding Maluma's statements about Martin:
301. ↑  *Khan.* „Sitarist Neha Mahajan on Working with Ricky Martin and Living Her Dream". *Cosmopolitan* (21-aprel 2021-yil). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
302. ↑  „Lo que no sabes de Pedro Capó" (es). *People en Español* (april 24, 2019). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
303. ↑
304. ↑
305. ↑  *Calle, Tommy*. „'A Veces Bien Y A Veces Mal' une a Ricky Martin y Reik en una balada profunda y cargada de nostalgia" (es). *Los Angeles Times* (14-aprel 2022-yil). Qaraldi: 15-aprel 2022-yil.
306. ↑  *Tinoco.* „Sebastián Ligarde se declara gay, inspirado por Ricky Martin" (es). *Latin Times* (june 3, 2013). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
307. ↑  *Calvario.* „Enrique Iglesias and Ricky Martin Announce Joint Tour". *Entertainment Tonight* (march 4, 2020). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
308. ↑  „Viral: Una tímida Shakira de 16 años que soñaba con ser psicóloga" (es). *Última Hora* (december 17, 2016). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
309. ↑  *Soria.* „Lo está petando con 'Miénteme' en todo el mundo, pero ¿cuánto sabes de Tini Stoessel?" (es).  Cuatro (july 27, 2021). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
310. ↑  *Ocampo.* „Vadhir Derbez presume que es fan de Ricky, Enrique y Yatra" (es). *En Cancha* (27-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
311. ↑  „Singer William Hung". *South China Morning Post* (march 23, 2006). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
312. ↑  *Monge, Osmín*. „40 datos curiosos en la vida de Wisin" (es). *El Diario de Hoy* (december 18, 2018). Qaraldi: may 31, 2021.
313. ↑  *Alvarado.* „Ximena Sariñana Discusses Her Love for Ricky Martin & 'Te Extraño, Te Olvido, Te Amo' Cover".  Remezcla (february 11, 2022). Qaraldi: february 16, 2022.
314. ↑  Citations regarding J Balvin's statements about Martin:
315. ↑  *Rosalía [@rosalia].* „Gracias Maestro!!!! 💛💛💛 uf q ilusión q me dieras tu el premioooooo🥺🥺🥺🥺" (november 18, 2019). Qaraldi: september 3, 2022.
316. ↑  „Bad Bunny talking about Ricky Martin - part 1".  Paramount+ (28-iyul 2021-yil). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
317. ↑  „Bad Bunny talking about Ricky Martin - part 2".  Paramount+ (28-iyul 2021-yil). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
318. ↑  *Lopez.* „Brazilian pop sensation Anitta: 'Run for president? I'm 27!'". *The Guardian* (august 9, 2020). Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
319. ↑  „'Súbete A Mi Moto', Basada En La Historia Del Grupo Menudo, Premiering October 9 Exclusively In Amazon Prime Video, Brings Back The Most Successful Latin Boy Band".  PR Newswire (october 6, 2020). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
320. ↑  „Menudo-Inspired Series 'Súbete A Mi Moto' to Premiere on Estrella TV" (es).  Tomatazos. february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
321. ↑  „Ricky Martin's memoir due November 2". *LGBTQ Nation* (august 19, 2010). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
322. ↑  „Ricky Martin contará todo sobre su homosexualidad en una biografía" (es). *El Mundo* (august 20, 2010). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
323. ↑  *Shulman.* „Exclusive: Ricky Martin on the power of music, Pulse Nightclub, and why he supports Hillary". *Metro Weekly* (august 18, 2016). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
324. ↑  „12 Books by Celebrities to Inspire and Motivate You". *¡Hola!* (april 25, 2019). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
325. ↑  *Pereira.* „40+ Celebrity Books You Should Read This Year". *Book Riot* (january 28, 2020). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
326. ↑  *Deutsch.* „Find Ricky Martin's first kids' book 'Among the Stars'". *USA Today* (november 11, 2013). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
327. ↑  *Álvarez.* „Patricia Castelao, la dibujante pontevedresa del niño de Ricky Martin" (es). *Diario de Pontevedra* (january 15, 2014). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
328. ↑  *Rodriguez, Cindy Y.*. „Nicki Minaj And Ricky Martin Promote MAC Viva Glam, Bring HIV/AIDS Awareness To Latin America". *HuffPost*. Qaraldi: may 27, 2012.
329. ↑  *White, Belinda*. „Mac Viva Glam sales raise $250 million for AIDS Fund". *The Daily Telegraph* (july 26, 2012). Qaraldi: june 9, 2020.
330. ↑  *Olson.* „Ricky Martin Launches Company To Expand His Orbital Audio Immersive Tech - Eyes Gaming, Mental Health Apps". *Forbes* (october 8, 2020). february 5, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
331. 1 2 3  „About Us".  The Ricky Martin Foundation. july 6, 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 5, 2022.
332. ↑  „¿Quiénes somos?" (es).  The Ricky Martin Foundation. february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
333. ↑  „United Nations Day: 25 Celebrity U.N. Ambassadors (Photos)". *The Hollywood Reporter* (october 24, 2015). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
334. ↑  „Ricky Martin".  UNICEF. february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
335. ↑  „Thailand: Ricky Martin Foundation and Habitat for Humanity announce completion of partnership to help tsunami-affected families".  ReliefWeb (december 21, 2006). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
336. ↑  „Ricky Martin received the Peace Summit Award". *The Yucatan Times* (september 23, 2019). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
337. ↑  „'Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief' Announces Superstar Lineup of Operators Standing By".  PR Newswire (january 22, 2010). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
338. ↑  „Ricky Martin visits Syrian refugees in Lebanon".  Fox News (december 2, 2016). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
339. ↑  *Rosa, Bárbara J. Figueroa*. „Ricky Martin: 'Así se logran los sueños: cuando nos unimos por un mismo propósito'" (es). *Primera Hora* (february 10, 2021). Qaraldi: april 2, 2021.
340. ↑  *Davis.* „Ricky Martin Reveals How His New EP, Pausa Helped Him Overcome Quarantine Anxiety". *O, The Oprah Magazine* (18-iyun 2020-yil). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
341. ↑  *Navarro.* „Ricky Martin recibe premio por la paz y se pronuncia por derechos LGBT en Yucatán" (es). *Forbes* (september 21, 2019). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
342. ↑  „Ricky Martin".  United States Department of State Trafficking in Persons Report. february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
343. ↑  „Ricky Martin".  United States Department of State Trafficking in Persons Report. february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
344. ↑  *Bolcer.* „Ricky Martin Honored at amfAR Gala". *Advocate* (june 4, 2010). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
345. ↑  „Ricky Martin, UNICEF Goodwill Ambassador, Accepts the Leader of Change Award".  United States Department of State Trafficking in Persons Report. february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
346. ↑  „Awards".  Global Gift Foundation (november 11, 2019). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
347. ↑  „Hispanic Federation's Star-Studded Gala Raises $2.3 Million Dollars".  Hispanic Federation (april 19, 2018). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
348. ↑  „Ricky Martin es honrado con el Premio Corazón Latino de iHeartRadio (Fotos)" (es).  Telemundo (november 3, 2017). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
349. ↑  „LGBT History Month profile: Grammy award-winning artist Ricky Martin". *LGBTQ Nation* (october 22, 2011). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
350. ↑  „2013 Awardees".  PODER Business Awards (november 6, 2013). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
351. ↑  *Mercado.* „Premios Juventud reconoce a Ricky Martin por ser un agente de cambio en el mundo" (es). *El Nuevo Día* (august 14, 2020). february 6, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 6, 2022.
352. ↑  *Merry, Stephanie*. „Inauguration performances weren't always so contentious: Highlights from the last 75 years". *The Washington Post* (january 12, 2019). Qaraldi: may 7, 2021.
353. ↑  *Payne, Chris*. „Pop Star Performances at Presidential Inaugurations: A Modern Timeline From JFK to Obama to Trump". *Billboard* (january 20, 2017). Qaraldi: may 7, 2021.
354. ↑  „Ricky Martin defends Bush gesture". BBC News (february 16, 2007). Qaraldi: may 7, 2021.
355. ↑  *Flores, Griselda*. „Ricky Martin, Christina Aguilera, John Legend & Stevie Wonder Play Hillary Clinton's 'She's With Us' Concert". *Billboard* (june 7, 2016). Qaraldi: 8-may 2021-yil.
356. ↑  *Castellanos.* „Ricky Martin Who Once Bullied Gays, Now Fights Against Russian Anti-Gay Laws".  Latin Post (november 6, 2013). february 8, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: february 8, 2022.
357. ↑  Griffiths, John (1999). "Cover Story: Ricky Martin cross appeal". *The Advocate* **74**: 26. ISSN 0001-8996. Archived from the original on February 7, 2022.. Qaraldi: February 7, 2022. Ricky Martin]]
358. ↑  Griffiths, John (1999). "Cover Story: Ricky Martin cross appeal". *The Advocate* **74**: 28. ISSN 0001-8996. Archived from the original on February 7, 2022.. Qaraldi: February 7, 2022. Ricky Martin]]
359. ↑  Griffiths, John (1999). "Cover Story: Ricky Martin cross appeal". *The Advocate* **74**: 31. ISSN 0001-8996. Archived from the original on February 7, 2022.. Qaraldi: February 7, 2022. Ricky Martin]]
360. ↑  *Roy, Barsha*. „What happened to Ricky Martin? Before and after pictures go viral as recent appearance sends internet into meltdown". Sportskeeda (october 1, 2021). Qaraldi: 30-yanvar 2022-yil.
361. ↑  *Rodas de Juárez.* „Ricky Martin cumple 50 años" (es).  AARP (december 23, 2021). Qaraldi: february 9, 2022.
362. ↑  *Farrant, Dan*. „15 Of The Greatest And Most Famous LGBTQ+ Singers". Hello Music Theory. Qaraldi: april 11, 2022.
363. ↑
364. ↑  *Greun, Paul*. „Anitta, Panic! at the Disco, J Balvin & More to Perform at 2022 MTV VMAs". *Billboare* (august 5, 2022). Qaraldi: august 9, 2022.
365. ↑  „Winners Database".  American Music Awards. Qaraldi: february 9, 2022.
366. ↑  Cobo, Leila (October 8, 2015). „Latin AMAs Winners List: Enrique Iglesias & Nicky Jam Win Big at Inaugural Awards Show". *Billboard*. January 16, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: January 16, 2022.
367. ↑  *Trakin.* „Miley Cyrus, Ricky Martin Set to Perform on 2014 Billboard Music Awards". *The Hollywood Reporter* (may 6, 2014). Qaraldi: february 9, 2022.
368. ↑  Hay, Carla (2001). „Gorillaz, Fatboy Slim Top Video Awards". *Billboard*. 104-jild. 10-bet. ISSN 0006-2510. Qaraldi: February 9, 2022.
369. ↑
370. ↑
371. ↑  „Foto a foto, así se vivió la espectacular primera gala de la década de Premio Lo Nuestro" (es).  Univision (february 21, 2020). Qaraldi: february 9, 2022.
372. ↑  Guinness World Records*. The Guinness 1999 book of records*. Bantam Doubleday Dell Publishing Group, 1999 — 241 bet. ISBN 978-0-553-58075-4. „Biggest Latin Hit: Puerto Rican-born performer Ricky Martin's recording of '(Un, Dos, Tres) María' was a hit in many countries around the world in 1997 and sold over 5 million copies."
373. ↑  „Ricky Martin: The international pop sensation's life through the years". *USA Today* (17-iyun 2020-yil). Qaraldi: february 9, 2022.
374. ↑  „Ricky Martin".  Hollywood Walk of Fame (25-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: february 10, 2022.