recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aglio va olio spagettisi** (italyancha: *Spaghetti aglio e olio*) — bu Neapolitan oshxonasining anʻanaviy taomi boʻlib, (baʼzi manbalarga koʻra, u Abruzzi mintaqasidan kelib chiqqan) sarimsoq (*aglio*) va zaytun moyi (*olio*), makaron mahsulotlaridan tayyorlanadi.

Taomni tayyorlash uchun sarimsoq (butun, toʻgʻralgan, ezgʻilangan yoki maydalangan koʻrinishida) zaytun moyida qovuriladi. Baʻzida issiq qizil qalampir yormalari ham qoʻshiladi, bu holda pasta *spagetti aglio, olio e peperoncino deb ataladi.* Shundan soʻng tovaga toʻliq pishib yetilmagan spagetti solinib, "al dente "bosqichiga keltiriladi. Qoidaga koʻra, taomga petrushka, shuningdek pishloq (parmesan yoki pecorino) qoʻshiladi. Aslida original retseptda pishloq solish koʻzda tutilmagan. (baʻzi oshpaz mutaxassislar uni qoʻshish boshqa taomning tayyorlanishiga olib keladi deb hisoblashadi). Koʻpincha maydalangan kreker yoki non urvoqlari ham qoʻshiladi. Pishirish yakuniga yetay deganda limon sharbati va limon poʻstlogʻini qirgʻichdan chiqarib solish mumkin.

Spaghetti aglio, olio e peperoncino Italiyaning (xususan, Milanning) 70-80-yillardagi gullagan davrining ramzidir, degan fikr mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  „Моя любимая паста: aglio, olio e peperoncino".  Вся Соль - кулинарный блог Ольги Баклановой (10-may 2012-yil). Qaraldi: 28-fevral 2020-yil.
2. ↑  Виталий Задворный, Иван Лупандин*. Италия. История гастрономии от Лукулла до наших дней*. Litres, 2017-09-05. ISBN 978-5-457-65982-7.
3. ↑  „Паста Алио Олио Пеперончино Домашние рецепты".  yourmeal.ru. Qaraldi: 28-fevral 2020-yil.
4. ↑   *По чесноку: Алексей Зимин о спагетти алио-олио* (Коммерсантъ nashri). .
5. ↑  „Рецепты шефов: Spaghetti Aglio, Olio e Peperoncino".  The Village (4-sentabr 2012-yil). Qaraldi: 9-dekabr 2019-yil.
**Agnese Bonfantini** (1999-yil 4-iyulda tugʻilgan) — italiyalik futbolchi, A Seriyaning „Juventus" klubi va Italiya ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Bonfantini olti yoshidan Pyemontning Fondotoce yoshlar darajasidagi klubida oʻynay boshlagan. 2012-yilda „Inter" yoshlar safiga oʻtdi va keyingi olti yillik faoliyatini shu yerda oʻtkazadi.

Oʻn olti yoshida, 2015-yilning 16-aprelida „Inter" safida debyut qilgan. Bu uning B Seriyaning 2014—2015-yilgi mavsumining soʻnggi oʻyinida klub safidagi birinchi katta starti edi. Klubdagi uzoq muddatli faoliyatiga qaramay, Bonfantini „Inter"ga A Seriyaga chiqishga yordam bera olmadi. 2018-yilning yozida yangi tashkil etilgan, top-divizion klubi „Roma"ga oʻtdi va unga bu imkoniyatni berdi.

Bonfantini oʻz tarixidagi birinchi liga oʻyinida 2018-yil 22-sentabrda „Sassuolo" mehmoni boʻlgan „Roma"ning asosiy tarkibiga kiritilgan edi.

2020-yilning 15-fevralida Bonfantini „Roma" tarixida „Hellas Verona" darvozasiga 47 daqiqa ichida uchta gol urib, klubda xet-trik qayd etgan birinchi ayol boʻldi. 2020—2021-yilgi mavsumda Bonfantini 2021-yil 30-may kuni Italiya kubogi finalida zaxiradan maydonga tushdi va „Roma"ga „Milan" ni magʻlub etishga va klub sifatida oʻzining birinchi yirik sovrinini qoʻlga kiritishga yordam berdi.

2021-yil 5-iyulda Bonfantini „Juventus" ga oʻtdi.

Terma jamoalardagi faoliyati
----------------------------

Bonfantini 2017-yilning 16-oktyabr kuni Italiya U-19 terma jamoasida Moldovaga qarshi debyut oʻyinida ikkita gol urdi. Oʻsha oʻyinda Italiya 8:0 hisobida gʻalaba qozondi. 2018-yilning 5-aprelida Bonfantini Italiya U-17 terma jamoasi bian Shotlandiya darvozasiga gol urdi va uning oʻyinlari mamlakatiga YEVRO U-19 turniriga yoʻllanma olishiga yordam berdi.

2019-yilda Bonfantini Italiya terma jamoasi safida Vengriya ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Yutuqlari
---------

**Roma**

* Italiya kubogi : 2020—2021

**Juventus**

* A seriya : 2021—2022
* Italiya kubogi : 2021—2022
* Italiya Superkubogi : 2021—2022

Manbalar
--------

1. 1 2  „Agnese Bonfantini | Italy | UEFA Womenʼs EURO". *UEFA.com*. Qaraldi: 26-oktabr 2020-yil.
2. ↑  Agnese Bonfantini at Soccerway. Retrieved 26-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Roma Women Lose Inaugural Match to Sassuolo, 3-2" (inglizcha). *Chiesa Di Totti* (22-sentabr 2018-yil). 24-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2021-yil.
4. ↑  „Unstoppable Bonfantini Leads Roma to 6-0 Win Over Verona" (inglizcha). *Chiesa Di Totti* (15-fevral 2020-yil). 20-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2021-yil.
5. ↑  „Roma Wins 2021 Coppa Italia in Penalty Shootout" (inglizcha). *Chiesa Di Totti* (31-may 2021-yil). 30-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2021-yil.
6. ↑  „BONFANTINI OFFICIALLY JOINS JUVENTUS WOMEN!". *Juventus.com* (5-iyul 2021-yil).
**Andy Hertzfeld** (inglizcha: *Andy Hertzfeld*) — amerikalik kompyuter dasturchisi va ixtirochi, 1981-yilda Macintosh uchun operatsion tizim dasturiy taʼminotining katta meʼmori boʻlgan.

Biografiya
----------

Andy Hertzfeld 1953-yil 6-aprelda Filadelfiyada tavallud topgan. U 1975-yilda Braun universitetida kompyuter fanlari boʻyicha bakalavr darajasini oldi va Berkli Kaliforniya universitetida magistrlik dasturiga oʻqishga kirgan. 1978-yilda Andy Apple II shaxsiy kompyuterini sotib oldi va tez orada u uchun dasturlar yozishni boshladi.

Martaba
-------

1979-yilda u Apple Computer kompaniyasiga tizim dasturchisi sifatida ishga qabul qilindi va Apple Silentype printeri va Sup’R'Terminal video kartasi uchun proshivka ishlab chiqardi. 1980-yillar boshida u universitetdagi doʻsti Syuzan Kareni Apple Computer ishlab chiqish jamoasiga grafik dizayner sifatida taklif qildi.

1981-yil fevral oyida Steve Jobs Andi Xertzfeldning iltimosiga koʻra Makintosh ishlab chiqish guruhiga kiritdi. Bill Atkinson va Barrell Smit bilan birga Guy Tribble uchun ishlagan Xertzfeld Mac OS uchun katta dasturiy taʼminot arxitektori boʻldi, bu grafik foydalanuvchi interfeysini joriy etishda inqilob qildi.

1984-yilda Andi Xertzfeld Apple Computer kompaniyasini tark etdi. Shundan soʻng u yana uchta kompaniya — Radius (1986), General Magic (1990) va Eazel (1999) kompaniyasini yaratishda ishtirok etdi. Eazel kompaniyasilda u GNOME ish stoli muhiti uchun Nautilus fayl boshqaruvchisini yaratishda yordam berdi. 2002 va 2003-yillarda u Chandler shaxsiy maʼlumotlar menejerining birinchi prototiplarini yozib, Open Source Applications Foundation uchun koʻngilli boʻldi. 2004-yil boshida Andi Xertzfeld Gertsfeld folklore.org saytini yaratdi va u yerda birinchi Macintoshni yaratish jarayoni haqida xotira kitobini (jamoaning boshqa aʼzolarining hissasi bilan) nashr etdi. 2005-yil avgust oyidan boshlab Andi Google kompaniyasida ishlay boshladi. Shuningdek, Google+ ijtimoiy tarmogʻini yaratishda ishtirok etdi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
**Qon quyish** (gemotransfuziya) — davolash muolajasi; qon va uning tarkibiy qismlari (qon plazmasi, eritrotsitlar, leykotsitlar va trombotsitlar massasi)ni davo maqsadida bemor organizmiga quyish. Qadimda vrachlar qon odamning hayot qobiliyatini oshiradi deb taxmin qilib, qonni yoshartirish maqsadida, ruhiy bemorlarni davolashda qoʻllashgan, lekin bunda Qon quyish oʻrniga uni bemorga iliq holda ichirish tavsiya etilgan. Qon quyishga urinishlar ingliz olimi U.Garvey tomonidan yopiq qon aylanish sistemasining kashf etilishidan (1628) soʻng boshlandi. 19-asrga kelib odamga faqat odam qonini quyish mumkinligi isbotlandi. Biroq Qon quyish tibbiyot amaliyotiga 20-asr boshlarida kishilarda qonning 4 gruppasi borligi aniklangach. retsipiyent (qon oluvchi) va donor qonining mos kelishi qonuniyatlari oʻrganilgandan soʻng joriy qilindi (qarang Qon gruppalari). Donor qonining ivib qolishiga toʻsqinlik qiladigan va uni uzoq muddat saqlaydigan (konservatsiya) vositalarining topilishi Qon quyishning yanada keng tarqalishiga imkon berdi. 

Qon quyishning qadimiy usulida ishlatiladigan shisha.
Qon quyishda donordan olingan qon, shuningdek, qon oʻrnini bosuvchi suyuqliklar ishlatiladi. Shok, koʻp qon yoʻqotish bilan kechadigan operatsiyalar, ichki aʼzolardan (meʼda, oʻpka va boshqalar) qon ketganda, anemiya, yiringli jarayonlarda, kuyganda, zaharlanganda va boshqalarda qon quyiladi. Qonda eritrotsitlar miqdori kamaysa eritrotsitlar massasi, leykotsitlar kamayganda esa leykotsitlar massasi quyiladi. Qon bevosita (donordan retsipiyentga) va bilvosita (donordan olinib, konservantli flakonga solib qoʻyilgan qon ishlatiladi) periferik yoki katta venalarga tomchi-latib, baʼzan koʻp qon yoʻqotilganda oqizib arteriyaga quyiladi; koʻpincha Qon bilak venasidan yuboriladi. Qon quyishdan oldin donor va retsipiyentning qon gruppalari, rezus-faktori tekshiriladi. Qon quyishda retsipiyent bilan donorning qon gruppalari oʻzaro munosib boʻlishiga qatʼiy amal qilinadi. Amaliy transfuziologiya uchun AVO, Kp (rezus), Ke11 (Kell) va boshqa antigenlar muhim ahamiyatga ega. Qon quyish chogʻida bemorga quyilishi lozim boʻlgan miqdorni bir yoʻla quymay, boʻlib-boʻlib (3 marotaba) yuboriladi, dastlab ozgina qon tez yuborilib bir oz kutiladi, bemorda hech qanday noxushlik alomatlari paydo boʻlmasa. muolaja davom ettiriladi. Qon quyish aseptika qoidalariga rioya qilgan holda vrach nazoratida bajariladi. Qon quyganda belda ogʻriq tursa, koʻngil aynisa, eshakem toshsa Qon quyish toʻxtatilib, bemor darhol adyolga oʻralib, unga issiq choy ichiriladi va vrach buyurgan dori-darmonlar qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Qon quyish" *OʻzME*. Q-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Maui (markazda oʻngda, ʻ, ʻ va ʻ olawe bilan oʻralgan) Xalqaro kosmik stansiyadan koʻrinib turibdi 
**Maui** oroli ( /ˈmaʊi/ ; Hawaiian : [ˈmɐwwi] )  Hawaii 727 ,2 kvadrat mil (1, 883 km) shtatining ikkinchi eng katta oroli va AQShdagi katta orollardan 17-katta oroldir.  Maui aholi bo'lmagan Kaho'olawe va Moloka'i, Lanani o'z ichiga oladigan Maui tumanidagi to'rt orollarning eng yirigidir. 2020 - yilda Maui aholisi 168 307 kishini tashkil etdi, bu Hawaii orollari orasida Oʻ ahu va Hawaii ʻ orollaridan keyingi uchinchi oʻrinda turadi. Kahului oroldagi aholini ro'yxatga olish bo'yicha eng katta joy (CDP) bo'lib, -Missing required parameter 1=*month*!, 2020-yil(2020-Missing required parameter 1=*month*!-00) holatiga koʻra aholisi 28,219 kishini tashkil etadi ,  va orolning savdo va moliyaviy markazi.  Wailuku - Maui okrugining markazi va -Missing required parameter 1=*month*!, 2010-yil(2010-Missing required parameter 1=*month*!-00) holatiga koʻra uchinchi yirik CDP hisoblanadi. Boshqa muhim joylarga Kīhei (jumladan, Kihei Town CDPdagi Wailea va Makena, orolning ikkinchi aholisi bo'lgan CDP), Lahaina (jumladan, Lahaina Town CDPdagi Ka <span about="#mwt59" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwQg" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ</span> anapali va Kapalua ), Makawao, Pukalani, Pa'ia <span about="#mwt60" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwRw" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ</span>, Kula , Ha' iku <span about="#mwt61" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwSg" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ</span> va Hāna kiradi .

1. ↑
2. ↑  „Hawaii January 29, 2014" (29-yanvar 2014-yil). 10-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-oktabr 2014-yil.
3. ↑  Kinney, Ruby Kawena (1956). "A Non-purist View of Morphomorphemic Variations in Hawaiian Speech". *Journal of the Polynesian Society* **65** (3): 282–286.
4. ↑
5. ↑
6. ↑  Nyakundi, Colvin Tonya*. Traveling to Maui Island: The Ultimate and Most Comprehensive Guidebook*. Mendon, Utah: Mendon Cottage Books, March 22, 2016 — 193 bet. ISBN 9781310226106. 14-may 2020-yilda qaraldi.
**Ochiq havo teatri, Barra Hall Park**, Hayes — bu180 kishiga moʻljallangan beton zinapoyali oʻrindiqlarga ega, maqsadli qurilgan ochiq teatr. Dastlab 1951-yilda qurilgan inshoot yaroqsiz holga kelib, 2005-yilda po‘latdan qayta qurilgan.

Barra Hall Parkidagi Ochiq havo teatri zamonaviy, poʻlatdan qurilgan inshootdir. Toʻrtta poʻlat soyabon bir vaqtning oʻzida sahnani to'sib turadi va tomoshabinlarga ovozni aks ettiradi. Sahna foni vertikal poʻlat plitalardan iborat. Yopiq orqa sahnada hojatxonalar va ikkita kichik kiyinish xonasi mavjud.

Barra Hall Parkidagi asl ochiq osmon teatri, Hayes 1951-yilda musiqa, teatr va raqs uchun jamoat joyi sifatida qurilgan. Vaqt o‘tishi bilan inshoot yaroqsiz holga keldi va mahalliy hamjamiyat uni rekonstruksiya qilish uchun mablag‘ to‘pladi. 2005-yilda poʻlatni qayta qurish meʼmorlar Anjela Bredi (Britaniya arxitektorlari Qirollik institutining hozirgi prezidenti) va Robin Mallalieu tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, ularning maqsadi haykaltaroshlik va vizual qiziqishga ega boʻlgan teatrni yaratish, hatto foydalanilmaganda ham mavhum, sirli sifatga ega teatr yaratish edi.

Ko‘zga ko‘ringan spektakllarga Shekspirning *The Tempest* (2004) va Hotbuckle Productions tomonidan 2015-yilda Jeyn Ostenning *"Ishontirish" filmi* insinirovkalangani (sahnaga qocyish uchun moslashtirilgan) kiradi.

### Avtobuslar

195 va H98 Cherkov yoʻlidagi Barra Hall bogʻi yaqinida toʻxtaydi va U4 Barra Hall sirkidagi park yaqinida toʻxtaydi. Hayes shahar markazi taxminan 1 km uzoqlikda, boshqa koʻplab muntazam avtobus liniyalari bor.

Eng yaqin poezd stantsiyasi — Hayes &amp; Xarlington, u yerdan 1 km dan bir oz koʻproq yuriladi.

### Avtomobil

Oldida mashina qoʻyish joyi mavjud. Koʻchada mashina qoʻyish joyi (qoʻyish va toʻlov) kirish joylariga yaqin atrofdagi yoʻllarda joylashgan boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Barra Park Theatre". Qaraldi: 12-sentabr 2014-yil.
2. ↑  „Open Air Theatre, Barra Park, Hayes, West London". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-sentabr 2014-yil.
3. ↑  *Sharp, Rachel*. „Putting on a storm". *Hillingdon & Uxbridge Times* (10-iyun 2004-yil). Qaraldi: 12-sentabr 2014-yil.
4. ↑  „Persuasion - Spring 2015".  Hotbuckle Productions (2015). Qaraldi: 27-iyul 2015-yil.
**Mahmud Usmonovich Aminov** (1908.4.6, Kogon tumani — 1992.8.6, Samarqand) — tarixchi olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1977), tarix fanlari nomzodi (1947), dotsent (1953). Oʻzbekiston ped. akademiyasini tugatgan (1933). Samarqand Davlat Universitetida assistent, tarix fakulteti oʻqituvchisi va dekan oʻrinbosari (1937-41), Samarqand viloyati xalq taʼlimi ped. kabineti mudiri (1941-44), 12-bilim yurti direktori va Oʻqituvchilar malakasini oshirish instituti oʻqituvchisi. Ped. institut direktor oʻrinbosari (1953-55). Samarqand Davlat Universitetining tarix fakulteti dekani (1944-53; 1956-74). Oʻzbekiston xalqlari tarixi kafedrasi mudiri (1967- 71), kafedra dotsenti (1974-92), oʻquv ishlari boʻyicha prorektor (1977-78).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qodir Fozilovich Fozilxoʻjayev** (1930.5.7 Toshkent 2001.20.5) - tarixchi olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980). Tarix fanlari doktori (1969), professor (1974). Oʻrta Osiyo universitetining tarix fakultetini tugatgan (1950). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix va arxeologiya institutida katta ilmiy xodim (1956—59), "Bilim" jamiyati boshqaruvi raisining 1oʻrinbosari (1958—76), Oʻzbekiston kompartiyasi MK huzuridagi Partiya tarixi instituti direktorining oʻrinbosari (1976—89), Qori-Niyoziy nomidagi pedagogika ilmiy instituti direktori (1989—92), Respublika oʻqituvchilar uyining direktori (1992—96). Ilmiy ishlari oʻzbek xalqining qardosh xalqlar bilan aloqalari va kasaba uyushmalari tarixini oʻrganishga bagʻishlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kanjiramattom** - Kochi shahrining shahar atrofidagi hududi bo'lib, Kochi shahrigacha taxminan 25 km janubi-sharqda joylashgan. Bu joy *Shayx Fariddudin* masjidi va *Arayankavu* ibodatxonasiga bilan mashhur.

Masjidda Kodikuthu har yili 13-14 yanvar nishonlanadi. Bu Keralaning eng muhim diniy bayramlaridan biri. Arayankavu ibodatxonasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-03-23). Garudan Thookkamdan iborat mashhur festivalga mezbonlik qiladi. Pooram - eng mashhur bayramlardan biri.

Ta'lim
------

Kanjiramattom Sankt-Ignatius kasb-hunar va oliy o'rta maktabi.

Yaqin atrofdagi diqqatga sazovor joylar
---------------------------------------

Chottanikkara ibodatxonasi - taxminan  9 km shimoli-sharqda joylashgan.

Hill saroyi, Tripunithura - 13 km

Ma'lumotnomalar
---------------

Andoza:Ernakulam district

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hamid Sharopovich Inoyatov** (1919.29.12, Buxoro - 1987.5.5, Toshkent) — tarixchi olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1973). Tarix fanlari doktori (1958), professor (1965). Oʻzbekiston Davlat Universitetini tugatgan (1936). Toshkent xalq xoʻjaligi va pedagogika institutlari, Toshkent Davlat Universitetida oʻqituvchi va dotsent (1935— 58), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix institutida shuʼba mudiri (1959—87). I.ning ilmiy faoliyati 19-asrning oxiri va 20-asr boshlarida Oʻzbekistondagi milliy ozodlik harakati tarixiga bagʻishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ubaydulla Isroilovich Karimov** (1920.1.4 — Toshkent — 1997.11.10) — oʻzbek sharqshunos olimi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1995), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), filologiya fanlari doktori (1972). Oʻrta Osiyo industrial institutining kimyo-texnologiya fakulteti (1941) va Oʻrta Osiyo universitetining sharq fakultetini (1949) tugatgan. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1941—1942). Oʻrta Osiyo universiteti sharq fakultetida fors tilidan dars bergan (1949—1952). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida kichik, soʻng katta ilmiy xodim (1952—1958), Sharq qoʻlyozmalarini tavsiflash va kataloglashtirish (1959—1975), Sharq yozma yodgorliklarini oʻrganish va nashr etish (1976—1988) boʻlimlari mudiri, yetakchi ilmiy xodim (1988—1990), bosh ilmiy xodim (1990—1997).

Ilmiy faoliyati
---------------

Karimovning asosiy ilmiy faoliyati Sharq kimyosi, dorishunosligi, tabobat tarixi kabi sohalarni oʻrganishga qaratilgan. U shu sohalarga oid arab va fors tillaridagi yirik qoʻlyozma manbalarini tarjima va tadqiq etgan. Karimov Sharqshunoslik institutining qoʻlyozmalar fondidagi Abu Bakr Muhammad ibn Zakariyo ar-Roziyning fanga nomaʼlum boʻlgan kimyoga doir asari — "Kitob sirr ul-asror" ("Sirlar siri kitobi") qoʻlyozmasini oʻrganib, bu haqda ilmiy asar yozdi. Karimov Abu Ali ibn Sino ilmiy merosining asosiy tadqiqotchisi va tarjimonidir. U Ibn Sino "Tib qonunlari" asarining oʻzbek va rus tillaridagi toʻliq nashrini tayyorlash va tarjima qilishda qatnashgan. Beruniyning "Kitob as-saydana fit-tibb" ("Farmakognoziya") asarini tarjima va tadqiq etgan. Beruniyning rus tilidagi 7 jildli Tanlangan asarlarini nashrga tayyorlash (1957—1987)da ishtirok etgan. Karimov Ibn Sino ijodini oʻrganishga bagʻishlangan xalqaro simpozium (Tehron, 1955)da ilmiy maʼruzalar qilgan. U Iordaniya kirollik akademiyasining faxriy aʼzoligiga saylangan (1984). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1971).

Vafoti
------

1997-yil 11-oktabrda vafot etgan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi 2-darajali orden sohibi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  





  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Inqilobiy vaziyat** — bu birinchi marta V. I. Lenin tomonidan „Inqilobiy proletariatning mayovkasi" (1913) ishida shakllantirilgan tushunchadir: "Inqilob uchun quyi sinflarning avvalgidek yashashni xohlamasliklari yetarli emas. Bundan tashqari, yuqoridagilar ham avvalgidek xoʻjayinlik qila olmasligi va boshqara olmasligini talab qiladi. Keyinchalik, xuddi shu ibora „Ikkinchi Internatsionalning parchalanishi" (1915) ishida deyarli soʻzma-soʻz uchraydi: "Inqilob boshlanishi uchun odatda „quyi tabaqalar istamaydi" deyish yetarli emas, lekin bu shuningdek, „yuqoridagilar eskicha yashay olmaydi"ni talab qiladi" va "Kommunizmdagi „soʻlchilik" bolalar kasalligi" (1920) ishida: "Faqat „pastki tabaqalar" eskisini xohlamasalar va qachonki „yuqoridagilar" eskicha yoʻl tutolmaydigan vaziyatdagina inqilob gʻalaba qozonadi". Oxirgi ikki ishida V. I. Lenin inqilobiy vaziyatning uchinchi majburiy belgisini aniq ifodalaydi: „Ikkinchi Internatsionalning parchalanishi" ishida — „… inqilob hech qanday inqilobiy vaziyatdan kelib chiqmaydi, lekin faqat … yuqorida sanab oʻtilgan ob’ektiv oʻzgarishlarga subyektiv narsa qoʻshilganda, yaʼni: inqilobiy sinfning qobiliyati inqilobiy ommaviy harakatlarga qoʻshiladi …"; va "Kommunizmdagi „soʻlchilik" bolalik kasalligi"da: „inqilob uchun, birinchi navbatda, ishchilarning koʻpchiligi… inqilob zarurligini toʻliq anglashini va uning uchun oʻlimga tayyor boʻlishi kerak; ikkinchidan, hukmron sinflar hatto eng qoloq ommani ham siyosatga jalb qiladigan hukumat inqirozini boshdan kechirishi kerak".

Shunday qilib, V. I. Lenin inqilob arafasida jamiyatda rivojlanayotgan inqirozli vaziyatni tavsiflovchi uchta asosiy ob’ektiv va sub’ektiv xususiyatni shakllantirdi va ajratib koʻrsatdi:

1. Yuqoridagilar eski usulda hukmronlik qila olmaydi — hukmron sinfning oʻz hukmronligini oʻzgarishsiz saqlab qolishi mumkin emasligi.
2. Quyi tabaqalar eskicha yashashni istamaydilar — mazlum sinflarning odatdagidan yuqori ehtiyojlari va musibatlarining keskin kuchayishi, ularning hayotini yaxshi tomonga oʻzgartirish istagi.
3. Omma faolligining sezilarli oʻsishi inqirozning butun vaziyati *va „yuqoridagilarning" oʻzlari tomonidan* mustaqil tarixiy namoyishni jalb qildi.

Inqilobiy vaziyatni inqilobga aylantiradigan sub’ektiv shart — bu inqilobiy sinflarning eski hukumatni buzish uchun yetarlicha kuchli ommaviy harakatlar qilish qobiliyatidir. V. I. Lenin taʼkidlashicha, inqilobiy nazariya bilan qurollangan, ommani boshqaradigan va inqilobni gʻalabali yakuniga olib keladigan ishchilar partiyasining mavjudligi sub’ektiv asosdir.

Adabiyotlar
-----------

* Ленин В. И. Маёвка революционного пролетариата // ПСС. — Т. 23. — Стр. 300,
* Ленин В. И. Крах II Интернационала // ПСС. — Т. 26. — Стр. 218 (первое издание — Н. Ленин (В. И. Ленин) (1915). *Крах II Интернационала* (Коммунист nashri). . )
* Ленин В. И. Детская болезнь «левизны» в коммунизме // ПСС. — Т. 41. — Стр. 69-70.
**Kanishka I** — Kushon podsholigining hukmdori (78—123). Uning davrida mamlakat hududi hozirgi Oʻrta Osiyoning jan. qismi, Afgʻoniston, Pokiston, Shim. Hindiston va keyinroq Sharqiy Turkistonning bir qismini oʻz ichiga olgan. K.I Qangʻ davlati bilan ittifoqda boʻlib Sharqiy Turkistonda Xitoyga qarshi turgan. Xususan, K.I mil. 90 yilda Qashqarni 70 ming otliq qoʻshin bilan qamal qilgani maʼlum, biroq ozuqa zahiralarining yetishmasligi sababli qamalni boʻshatishga majbur boʻlgan. K.I davrida saltanat yuksak darajada taraqqiy etgan. Viloyatlarni podsho noiblari — satrap (kshatrap)lar boshqargan. Bu davrda Shimoliy Hindiston va Oʻrta Osiyo madaniyati ravnaq topgan; Sharq mamlakatlari va Rim imperiyasi bilan savdo va madaniy aloqalar oʻrnatilgan. Pul islohoti oʻtkazilib, oltin, kumush va mis tangalar zarb qilingan. K.I davrida Kushon-Baqtriya tili davlat tili sifatida qabul qilingan. Kashmirda 4-budda sobori (yigʻini) chaqirilgan. Bu yigʻinda buddizmning yangi mazhabi — mahayana rasmiylashtirilgan. Budda ibodatxonalari qurilgan, shuningdek, otashparastlik, hinduizm, aqidaparastlik va b. diniy eʼtiqodlar tarqalgan. Uning davrida yunon, eron va hind madaniyati va dini bir-biri bilan aralashib ketgan. Oʻzi ham buddizm eʼtiqodini qabul qilgan va uning aholi oʻrtasida keng tarqalishiga homiylik qilgan. Oʻz davlati poytaxtini Purushapur (hoz. Peshovar) ga koʻchirgan. K.I Kashmirda Kanishkapur sh.ni bunyod etgani haqida maʼlumotlar bor.

Adabiyot
--------

* Bongard-Levin T.M. Ilin T.F. Drevnyaya Indiya, M. 1969; Gʻiyosov T.Gʻ. Qadimgi Hindiston tarixi, T. 2000.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kushk tumani** Afgʻonistonning Hirot viloyatining shimoliy qismida joylashgan boʻlib, u Rubot-i-Sangin yoki Rabat-e-Sangiy deb ham atalishi mumkin. Shimolda Turkmaniston, gʻarbda Gulran tumani, janubda Zinda Jan, Injil va Karux tumanlari, sharqda Qushki Kuhna tumanlari bilan chegaradosh. Aholisi 121 ming kishi (2012-yil). 

Turkmanistonning Hirotdan Kushkagacha boʻlgan asosiy yoʻli tuman hududidan, Kushk daryosi boʻylab oʻtadi. Torg'undi - asosiy chegara o'tish shahri hioblanadi.

Qishloq xo'jaligi
-----------------

Quyidagi jadvalda tumandagi sugʻoriladigan va lalmikor yerlarning umumiy miqdori koʻrsatilgan. 

| Jami (Jereb) | Sug'oriladigan (Jereb) | Yomg'irli (Jereb) | O'rmon (gektar) |
| --- | --- | --- | --- |
| 458,207 | 66 753 | 391 454 | 93 |

 Ferma tasviri

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Herat Provincial Profile".  Ministry of Rural Rehabilitation and Development. 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-yanvar 2016-yil.

Havolalar
---------

Andoza:Districts of Herat
**Jaloliddin Tursunovich Mirtojiyev** (1954.15.2, Toshkent) — haykaltarosh, Oʻzbekiston xalq rassomi (2003). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1977). M.ning gips, bronzada yaratgan asarlari professional mahorati bilan diqqatga sazovor, asarlaridagi obrazlar yetuk, puxtaligi bilan ajralib turadi. Ilk asarlari "Lola", "Nigora", "Professor Rasulov", "Shum bola" va boshqa Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida M. ijodi yuksak pogʻonaga koʻtarildi: "Bobur" (1993-yil, Andijonda), "Abdulla Qodiriy" (1994, Toshkentda), "Abdurauf Fitrat" (1996—97, Buxoroda), "Abdulhamid Choʻlpon" (1997, Andijon), "Alisher Navoiy" (2001, Moskvada), "Kamoliddin Beqzod" (2003, Chanchun shahri, Xitoyda), Amir Temur tavalludining 660 yilligiga bagʻishlab, "Temur Malik", "Mirzo Ulugʻbek", "Amir Temur", "Chovgon oʻyinida Bobur" va boshqa asarlarini yaratdi.

.

Adabiyot
--------

* Ahmedov B. Oʻzbekiston tarixi manbalari, T. 2001.

Naim Norqulov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Geyger** - MYULLER HISOBLAGICHI — yorugʻlik va rentgen nurlari, kosmik zarralar, a-, [$- zarralar, u-kvantlarni tekshirish uchun moʻljallangan asbob.Geyger Myuller sabagichi , gazni iolashtirish hodisasiga asoslangan detektorlar turkumiga kiradi va mustaqi gaz razryadi sharoitida ishlaydi. Dastlab (1908-yil da) X. Geyger va E. Rezerford a-zarralar uchun gaz-razryadli hisoblagichni loyihalashgan, keyinchalik X. Geyger va V. Myuller hisoblagichni mukammallashtirgan. G. — M. h. germetik berk silindrik idish boʻlib, uning oʻqi boʻylab ingichka sim (katod) tortilgan. Silindrik idish (anod vazifasini bajaradi) 0,1 — 0,2 atm bosimgacha gaz (havo, vodorod, geliy, argon va h. k.) bilan toʻldiriladi, unda zarralar tushadigan kichik teshik boʻladi (1-rasm). G.—M. h. ni ulash sxemasi 2-rasmda berilgan; bunda: Vo — gaz razryadi hosil qiluvchi boshlangʻich potensial; G.—M. h. da potensial V gacha (V = 500 — 1000 V) ortadi, hisoblagichga tushgan zaryadlangan zarra gazni ionlashtiradi va tok razryad (chaqnash) hosil qiladi, natijada hisoblagichda 10’ — 10"6 s da bir juft ion paydo boʻladi. Bu tok impulsi kuchaytirgichga beriladi, soʻngra elektromagnit hisoblagich uni qayd qiladi. G.—M. h. ga tushgan har bir zarra tok impulsini hosil qiladi va har safar qayd qilinadi (qayd qilish vaqti YU"4— 10"3 s). G. — M. h. fizika, biol. tibbiyot, sanoat va texnikaning bir qancha sohalarida keng ishlatiladi.

Shisha nai v Katod Anod yemirilish davri bilan a-zarra energiyasi orasidagi bogʻlanishni ifodalaydigan qonun; quyidagi formula bilan ifodalanadi: ]gT = C + -f=, iYe bunda Ye — a-zarra energiyasi (Mev), T — yarim yemirilish davri (s), Sva D — doimiy miqdorlar. Bu qonun katta ener-giyali ozarra chiqaruvchi yadroning yarim yemirilish davri kichik boʻlishini bildiradi. X.Geygerva J. Nettol 1911 — 12-yillarda aniklashgan. G. — N. q. baʼzi elementlarning yarim yemirilish davrini aniqlashda tatbiq qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oysha xotun** (turkcha: Ayşe Hatun) — Qrim xoni Mengli I Gerayning qizi. Usmonli sultoni Boyazid II ning ketma-ket ikki oʻgʻli — Shahzoda Mehmed va Sulton Salim I Yavuzning rafiqasi.

Biografiya
----------

Oysha Xotunning tugʻilgan yili nomaʼlum, ammo uning Qrim xoni Mengli I Girayning qizi va Sulton Salim I Yavuzning qonuniy xotini ekanligi maʼlum. Turk tarixchisi Nejdet Sakaoʻgʻli „Bu mulkning sultonlari" kitobida Usmonli Entoni Alderson „Usmonlilar sulolasining tuzilishi" asarida 1511-yilda Oysha Xotun va Salim Yavuzning toʻyi haqida qiziqarli fikr bildirganini yozadi: birinchidan, xonning qizi Oysha Xotun Kafa Shahzoda Mehmedning sanjakbeyiga turmushga chiqqan, Sulton Boyazid II ning Farahshod Xatunlik oʻgʻli va Salim Yavuzning oʻgay ukasi va Shahzoda Mehmed oʻlimi yoki qatl etilganidan keyin, turli manbalarda 1504/1505-yil yoki 1507-yil mart oyida sodir boʻlgan, Boyazid II Salimning roziligisiz va irodasiga qarshi beva qolgan keliniga uylangan.
Nejdet Sakaoʻgʻli keltirgan boshqa bir versiyaga koʻra, Xon Mengli I Girayning ikki qizi Boyazidning oʻgʻillariga turmushga chiqqan: biri shahzoda Mehmedga, ikkinchisi Salim Yavuzga, lekin qaysi biri Oysha deb atalganligini u koʻrsatmaydi. Oysha Xotunning vafot etgan sanasi va joyi, shuningdek, dafn etilgan joyi nomaʼlum.

Onalik masalasi
---------------

Usmonli tarixchisi Surey Mehmed Bey „Usmonlilar registri" kitobida va Usmonli Entoni Alderson „Usmonlilar sulolasining tuzilishi" kitobida Shahzoda Mehmed bilan turmush qurgan Oysha Xatun ikki farzandning onasi boʻlganligini yozadilar. Shahzoda Alemshohning oʻgʻli va Fatma Sultonning qizi (vaf. 1556). Tarixiy hujjatlar va tadqiqotlarda Salim Yavuzning oʻgʻli Sulton Sulaymon I Kanuniyning onasi Hafsa, Hofize, Oysha Hafsa ismlari bilan ataladi. Baʼzi manbalarda Sulaymon I ning onasi Qrim xoni Oyshaning qizi deb hisoblangan, ammo u Sultonning onasi boʻla olmagan, chunki u faqat 1511-yilda Salim I ga turmushga chiqqan, Sulaymon esa 1494-yilda tugʻilgan. Ehtimol, Oysha Sulaymon I ning onasi degan notoʻgʻri tushuncha tufayli, Kanuniyning onasining ismi bilan chalkashlik paydo boʻldi. Bundan tashqari, bunday bayonotdan maqsad Sulaymon Kanuniyning turkiy ildizlarini ota tomondan ham, ona tomondan ham koʻrsatish istagi boʻlishi mumkin. Darhaqiqat, Sulaymon I ning onasi yevropalik, turk yoki cherkes Hafsa Sulton edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Bahadıroğlu, Yavuz*. Resimli Osmanlı tarihi*. Nesil yayınları, 2007. ISBN 9752692990, 9789752692992.
2. ↑  Sakaoğlu, Necdet*. Bu mülkün kadın sultanları*. ALFA/Tarih, 2015 — 201 bet. ISBN 978-605-171-079-2.
3. ↑  Süreyya Mehmed Bey*. Sicill-i Osmani*. Istanbul: Tarih Vakfi Yurt Yayınlar, 1996 — 469 bet. ISBN 975-333-049-5, 975-333-038-3.
4. ↑  Peirce, Leslie P.*. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*. Oxford: Oxford University Press, 1993. ISBN 0195086775, 9780195086775.
5. ↑  Akyıldız, Ali „Valide Sultan",*. Islam Ansiklopedisi*. İslâm Araştırmaları Merkezi, 2012 — 494—499 bet.
**Legenda** (lotincha: *Legenda* — oʻqilishi kerak boʻlgan narsa), xaritagrafiyada — xarita mazmunini ochib beradigan barcha shartli belgilar va izohlar majmuasi. Legenda haritaga olingan obʼyektning mantiqiy asosini ifoda etadi. Belgilarning ketma-ket joylashtirilishi, ularning oʻzaro bir-biriga muvofiqligi, shtrixli elementlar uchun ranglar gammasini toʻgʻri tanlab olish haritada tasvirlanayotgan hodisa yoki jarayon tasnifiga mantiqan boʻysundirilgan boʻladi. Legenda asosiy harita bilan uning ramkalari orasidagi boʻsh qolgan joylarda va undan tashqarida maqsadga muvofiq joylashtiriladi. Geografik atlaslar va koʻp varaqli haritalarda Legenda alohida sahifada beriladi yoki risola holida ularga ilova qilinadi. Ad.: Salishev K. A. Kartografiya [3 izd.], M. 1990.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stasanor** (qadimgi yunoncha: *Στασάνωρ*; miloddan avvalgi 4-asrda yashagan) Kiprning Soli shahrida tugʻilgan. Aleksandr Makedonskiy zobitlari orasida katta mavqega ega lashkarboshilardan biri boʻlgan.

Aleksandrning xizmatiga kirishi
-------------------------------

Stasanor, taxminan miloddan avvalgi 332-yilda Tir qamalidan keyin Aleksandr Makedonskiy xizmatiga kirgan. Tarixiy manbalarda uning nomi birinchi marta Baqtriyaga yurish paytida, isyon koʻtargan satrap Arsamesni qoʻlga olish uchun Iskandar tomonidan joʻnatilgan qoʻshingga boshchilik qilganida tilga olingan. Bu ishni Stasanor Phratafernes bilan birgalikda muvaffaqiyatli amalga oshirdi va 328 yilning kuzida Zariaspada Iskandarga qoʻshildi. Oʻzi bilan Arsamesn va Parfiya satrapi Bessus tomonidan tayinlangan Barzanesni asirga olib keldi.

Satraplik davri
---------------

 Stasanor miloddan avvalgi 321-yildan Baqtriya va Soʻgʻdiyonaning satrapi boʻlgan.
Ushbu xizmat uchun mukofot sifatida Stasanor Ariya satrapligini oldi, ammo koʻp oʻtmay u Drangianaga almashtirildi. U Aleksandrning butun Hindistondagi yurishi davomida birga boʻldi. Stasanor Aleksandrni Kirmon ustonida tuyalar va boshqa yuk hayvonlari bilan kutib olganlardan biri boʻlgan. Aleksandr Fors tomon yurishini davom ettirganda, u oʻz viloyatini boshqarish uchun qaytib ketadi. Miloddan avvalgi 323-yilda Iskandar vafotidan keyin viloyatlarning birinchi boʻlinishida Stasanor oʻzining oldingi Drangiana satrapligini saqlab qoldi, ammo miloddan avvalgi 321-yilda Triparadisdagi keyingi boʻlinishda unga Baqtriya va Soʻgʻdiyona taqdim qilinadi.

Baqtriya va Soʻgʻdiyonada hukmronligi davrida Stasanor urushlarda ishtirok etmagan. U Eumenes va Antigonus oʻrtasidagi urushda Eumenesni qoʻllagan. Miloddan avvalgi 316-yilda Stasanor mahalliy aholining isyonini bostirganligi sababli oʻz satrapligida hukmronligini saqlab qolgan.

Adabiyotlar
-----------

* Smith, William (muharrir); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, „Stasanor", Boston, (1867)

Manbalar
--------


1. ↑  Diodorus of Sicily*. Books XVIII and XIX 1—65*, London, 1947. 12-avgust 2023-yilda qaraldi.
2. ↑  Kursiy Ruf*. История Александра Македонского*, 1993 — 464 bet. ISBN 5-211-02061-8.
3. ↑  Arrian*. Поход Александра*, 1962. 12-avgust 2023-yilda qaraldi.
**Sultonmurod Olimov** — (1954, Buxoro viloyati, Vobkent tumani) adabiyotshunos, navoiyshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1985).

Faoliyati
---------

Toshkent Davlat universiteti (Hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) jurnalistika fakultetini tugatgan (1976). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot institutida 1976—1994-yillar davomida laborant lavozimida, 1994—1997-yillarda esa katta laborant, kichik va katta ilmiy xodim, keyinchalik doktorant lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan. Tashqi ishlar vazirligida „Spich rayter" guruhi rahbari, boʻlim mudiri oʻrinbosari, tahririyat mudiri boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Prezident devonida esa 1997—2000-yillarda konsultant, yetakchi konsultant, bosh konsultant boʻlib ishlagan. 2000-yilda Respublika Maʼnaviyat targʻibot markazi rahbari oʻrinbosari etib tayinlangan.

Asarlari
--------

„Navoiyning sheʼrshunos shogirdi" (1990), „Navoiy asarlari tarjimalari" (1991), „Ishq, oshiq va maʼshuq" (1992), „Xoja Bahouddin haqiqati" (1994), „Bayroq, burj va burch" (1995), „Naqshband va Navoiy" (1996), „Luqmayi halol" (1997), „Milliy mafkura — xalq tayanadigan kuch" (2000), „Demokratiya — fuqarolik jamiyati" (2002), „Madhiya" (2004), „Istiqlol — baxtim-saodatim" (2007) va boshqa kitoblar, majmua va metodik qoʻllanmalar muallifi.

Mukofotlari
-----------

„Mehnat shuhrati" ordeni (2001), Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti (1994) sohibi.

Manbalar
--------

1. ↑  *XX asr Oʻzbek mumtoz adabiyotshunosligi*. Toshkent: «Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi» [2016] — 425 bet.
**Kristallizatsion differensiatsiya** — turli omillar (mas, gravitatsion choʻkish, konveksion harakat va boshqalar) tufayli kristallanish jarayonida hosil boʻlgan mineral fazalarning koʻchirilishi va ajralib chiqishi tufayli magma bilan kristallar oʻrtasidagi reaksiyaning normal kechishidagi oʻzgarish, yaʼni magmaning fraksion kristallanishi. Kristallizatsion differensiatsiya magma suyuqligi differensiatsiyasining asosiy mexanizmi hisoblanadi. Ayniqsa, u asosli va oʻta asosli jinslarda kristallanish mahsulotlarining poyma-poy choʻkishi tufayli intruziyalarning turli mineral tarkibidagi qavatlarga ajralish jarayonida yaqqol ifodalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abdurazzoqov Abdujabbor** (1932, Bekobod sh.- 1995, Toshkent) — fizik olim, Oʻzbekiston fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1984), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1990). Fizika-mat, fanlari doktori (1972), professor (1973). Oʻrta Osiyo davlat universitetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Fizika-texnika institutida, Toshkent politexnika institutida, Moskva yaqinidagi Dubnada joylashgan Yadro tadqiqotlari Birlashgan instituti (YATBI)da ishlagan (1958-72). Toshkent Davlat Universiteti fizika fakulteti dekani (1972-80), kafedra mudiri (1968-95), Toshkent Davlat Universiteti oʻqituvchilar malakasini oshi-rish fakulteti dekani (1980-88). Ilmiy ishlari yadro spektroskopiyasiga oid. YATBIda — oʻzi yaratgan beta-spektrograflar majmui asosida muhim natijalar olgan. Qisqa yashovchi 100 dan ortiq neytroni yetishmaydigan yadrolarni oʻrgangan, 25 dan ortiq yadroning parchalanish tuzil-masini taklif qilgan, 8 ta yangi izo-topni kashf etgan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston davlat mukofoti laureati (1978).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Petra Tushlova** (chex. Petra Tušlová) — fan nomzodi. Karlova universitetida klassik arxeologiya fakultetida tahsil oldi, u yerda arxeologiya boʻyicha 2012-yilda „Sherobod tumanida tizimli dala tadqiqoti" mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasini qoʻlga kiritdi. Oʻqish davomida u Makedoniya, Bolgariya, Italiya va Oʻzbekistonda bir qancha xalqaro loyihalarda ishtirok etgan. 2020-yilda u „Qadimgi Frakiyadan Rim va soʻnggi antiqa kulolchilik, Yambol tumanidan tanlangan yigʻilishlar" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi .

Ilmiy faoliyati
---------------

2009-2011-yillarda Bolgariyada boʻlib oʻtayotgan Tundja mintaqaviy arxeologik loyihasining aʼzosi; 2008-2014 yillarda Bolgariyadagi yunon emporioni Pistiros arxeologik yodgorligidagi Karlova universiteti loyihasida ishtirok etgan; 2010-2011-yillarda Chexiyaning Janubiy Oʻzbekistondagi arxeologik loyihasi doirasida (ilmiy rahbar L.Stancho) Sherobod tumani pasttekisliklarida muntazam va intensiv dala tadqiqotlarini olib borishga qaratilgan kichik loyiha direktori boʻldi. Uning dala tajribasi 2013-yilda Yurta-Stroyno arxeologik loyihasiga asoslanib, Bolgariyaning Yambol viloyatidagi Rim davri vikuslarining hinterlendlarini qazish va dala tadqiqiga yoʻnaltirdi. 2017-yildan beri u Chegara tadqiqotlari loyihasining jamoa aʼzosi. Oʻzining „Sherobod tumanida tizimli dala tadqiqoti" mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasida Sherobod vohasi intensiv dehqonchilikda qulay iqlim sharoiti namoyon boʻlishini, Sovet davrida vohada asosiy hosil paxta, uni yetishtirish kuchaytirilganligi va uni sugʻorishning zich tarmogʻi mavjud boʻlganligini, dalalarni yetarli suv bilan taʼminlash uchun Sheroboddaryodan kanallar qurilganligi haqida maʼlumotlar mavjud. Ekiladigan qishloq mahsulotlari har yili almashlab ekiladigan ekinlar, paxta va boshoqli ekinlar haqida yozadi. Qadimgi Makedoniya chegara hududida oʻziga xoslik va madaniy aloqalarni oʻrganishda ishtirok etgan.

Ilmiy ishlari
-------------

* Yurta-Stroyno arxeologik loyihasi.
* Kontekstda ichki savdo va isteʼmol. Bolqon yarim orolidan (Yambol tumani, Bolgariya janubi-sharqidagi) transport amforalarining organik qoldiqlarini tahlil qilish boʻyicha amaliy tadqiqot.
* Arxeologik maʼlumotlarni birlashtirish.
* Yambol viloyati, Dodoparonning soʻnggi antiqa saytida yopiq kontekstdagi kulolchilik.
* Ohrid viloyatida turar joy tashkiloti.
* Sherobod vohasi: Janubiy Oʻzbekistondagi tarixiy landshaftni kuzatish.
* Intensiv sirt tadqiqoti.
* Yambol viloyatidan klassik va ellinistik transport amforalari.
* Chegara tadqiqotlari. Ohrid koʻli havzasining shimoliy qismini oʻrganish, 2017 yil mavsumi boʻyicha dastlabki hisobot.
* Yurta-Stroyno arxeologik loyihasi. 2016 yil yakuniy mavsumi uchun dastlabki hisobot.
* Yambol viloyati, Stroyno-Yurta Rim saytida olib borilgan qazishmalar (2014-2015): Oraliq hisobot.

Manbalar
--------

1. ↑  „Mgr. Petra Tušlová, PhD.".
2. ↑  [ „Mgr.
ПЕТРА ТУШЛОВА
, Кандидат наук."].
3. ↑  [ „Petra Tušlová
 Institute of Classical Archaeology, Charles University, Prague"].
4. ↑  „Петра Тушлова".
5. ↑
**Sus xotin** — mavsum marosim qoʻshigʻi; folklor janri. Qurgʻoqchilik munosabati bilan yomgʻir chaqirish marosimida aytilgan. Oʻrta Osiyo, Kavkaz va boshqa xalqlar oʻrtasida uchragan. „Soʻz xotin", „Sut xotin", „Suv xotin" deb ham yuritilgan. Qoʻshiq, asosan toʻrtliklardan iborat boʻlib, barmoq tizimidagi yetti hijoli vaznda yaratilgan, matnida murojaat, xitob ohanglari hukmron. „Sus xotin"da oʻzbek xalqining uzoq oʻtmishdagi mehnat tajribalari, orzu-istaklari badiiy shaklda ifodalangan. Hozir urfdan chiqib ketgan. Tili, ritmi, badiiy vositalari jihatidan xalq soʻz sanʼati hodisasi sifatida oʻrganiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mimika** (yun. — takdid) — yuz mushaklarining ifodali harakati. Insonning maʼyuslik, xursandlik, gʻazab, xafalik kabi hissiyotlarini ifodalaydi. M. oddiy kishilarda tabiiy tarzda roʻy beradi. Teatr sanʼatida esa aktyorlarning doimiy mashklari asosida yuzaga keladi. Yuzga beriladigan pardoz M. ifodaviyligini oshiradi. M. aktyorning nutqi bilan hamohang boʻlib, obraz mohiyatini, qahramonlarning oʻzaro munosabatlarini ochishga xizmat qiladi. Puxta oʻylangan va texnik jihatdan mukammal M. sahna soʻzi ahami-yatini oshiradi va uning tub maʼnosini chuqur anglashga yordam beradi. Ayniqsa, soʻzsiz oʻrinlarda, sukunatlarni toʻldirishda muhim ahamiyatga ega. Pantomimaga ixtisoslashgan (fransuz aktyori Marsel Marso kabi) aktyorlar faqat tana harakatlari va M.ga tayanishgan.

Oʻzbek anʼanaviy teatrida M. sanʼati juda katta yutuklarga erishgan. Professional teatrda Hoji Siddiq Islomov, Mirshohid Miroqilov, Rahim Pirmuhamedov, Soib Xoʻjayev, Gʻani Aʼzamov, Nabi Rahimov; televizion miniatyuralar teatrida — Ergash Karimov, Hasan Yoʻldoshev, Sadir Ziyovuddinov, Roziya Karimova; zamonaviy qiziqchilikda — Mirzabek Xolmedov, Obid Asomov, Vali Shamshiyev va boshqa tanilgan.

Muhsin Qodirov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |