**Qo'l baliqlari** Brachionichthyidae oilasiga kiruvchi **baliqdir**, bu guruh besh avlod va 14 ta mavjud turni o'z ichiga oladi. Bu bentik dengiz baliqlari g'ayrioddiy tuzilishga ega bo'lib, ular suzishdan ko'ra dengiz tubida o'rmalab yurishga moslashishgan.

Tarqalishi
----------

Qo'l baliqlari bugungi kunda janubiy va sharqiy Avstraliyaning qirg'oq suvlarida va Tasmaniya oroli atrofida uchratish mumkin. Bu oila Avstraliya mintaqasiga xos bo'lgan dengiz baliqlari oilalarining turlarga eng boyi sanaladi , u erda uchta turdan tashqari barcha turlari mavjud. Tasmaniya atrofida qo'l baliqlarining 14 turi mavjud.

Qo'l baliqlarining biologiyasi yaxshi ma'lum emas. Ular odatda kichik populyatsiyasi va cheklangan hududga ekanligi bunga xalaqit beradi.Ba'zi turlar yo'qolib ketish xavfi ostida deb hisoblanadi.

Anatomiya
---------

Qo'l baliqlari uzunligi 15 centimetr (5.9 in) gacha o'sadi va terisi dentikulalar bilan qoplangan (tishga o'xshash tangachalr) bo'lib, ularga **siğil baliqchilarning** muqobil nomini beradi. Ular sekin harakatlanuvchi baliqlar bo'lib, suzishdan ko'ra "o'rmalashni" afzal ko'radilar va dengiz tubida harakat qilish uchun o'zgartirilgan ko'krak qanotlaridan foydalanadilar. O'zgargan qanotlar qo'l ko'rinishiga ega, shuning uchun ularning ilmiy nomi lotincha *bracchium* "qo'l" va yunoncha *ichthys* "ba so'zlardan kelib chiqqan.

Boshqa baliqxo'r baliqlar singari, ular ham og'iz ustida o'zgartirilgan dorsal suzgichga ega, ammo u qisqa va baliq ovlash vositasi sifatida ishlatishga yaramaydi.  Ikkinchi orqa umurtqa pog'onasi uchinchisiga teri qopqog'i bilan qo'shilib, tepalik hosil qiladi.

Qazilma qoldiqlari
------------------

 *Histionotoforus bassani qoldiqlari*
Ajdodi Monte *Bolka lutetiani* bo'lgan Histionotoforus bassani hozirda qo'l baliqlari hisoblanadi, ba'zida hatto *Brachionichthys* oilasiga ham kiritiladi. Antennarioidlarning kam uchraydigan xilma-xilligi, cheklangan geografik tarqalishi va umuman olganda, juda kam fotoalbom borligini hisobga olsak, Brachionichthyidae oilasining qazilma vakillarining mavjudligi g'ayrioddiy.

Muhofaza qilish holati
----------------------

 Dog'li qo'l baliqlari, *Brachionichthys hirsutus*
 Qizil qo'l baliq, *Thymichthys politus*
 Siğil qo'l baliqlari, *Thymichthys verrucosus*
1996-yilda dog'li qo'l baliqlari (*Brachionichthys hirsutus*) IUCN Qizil kitob ro'yxatiga jiddiy xavf ostida bo'lgan dengiz baliqlari ro'yxatiga kiritilgan birinchi dengiz baliqlari edi. Dervent daryosining estuariysi va uning atrofidagi yagona yashash joyi bilan Shimoliy Tinch okeani dengiz yulduzining Avstraliyaning janubiy suvlariga bostirib kirishi tahdidi ostida. Tinch okeanining shimoliy dengiz yulduzi (*Asterias amurensis*) nafaqat baliq tuxumlarini, balki baliqlar tuxum qoʻyadigan substrat hosil boʻlishiga yordam beruvchi dengiz suvlari (ascidians) ni ham ovlaydi.

Dog'li qo'l baliqlarining kamayishi sababi aniq emas. Tavsiya etilgan sabablar qatoriga quyi qatlamlarning buzilishi va Tinch okeanining shimoliy dengiz yulduzi tomonidan tuxum massalarining yirtilishi, ortib borayotgan loy, og'ir metallarning ifloslanishi yoki shahar oqava suvlari orqali yashash muhitini o'zgartirish kiradi. Pelagik lichinka bosqichining yo'qligi va tarqalish tezligining pastligi ularning cheklangan tarqalishiga sabab bo'lishi mumkin va qo'l baliqlarining ular ilgari sodir bo'lgan hududlarni qayta tiklash qobiliyatiga ta'sir qilishi mumkin.

2020-yil mart oyida silliq qo'l baliqlari (*Sympterichthys unipennis)* IUCN Qizil ro'yxatida yo'q bo'lib ketgan deb e'lon qilindi. Bir vaqtlar avstraliyalik Yevropalik tadqiqotchilar tomonidan tasvirlangan birinchi baliqlardan biri bo'lgan, ammo bir asrdan ko'proq vaqt davomida ko'rilmagan, bu rasman yo'q bo'lib ketgan deb e'lon qilingan birinchi zamonaviy dengiz baliqidir. Biroq, bu holat 2021-yil sentabrida bekor qilindi, chunki bu holatni tasdiqlash uchun etarli maʼlumotlar yoʻq.

2021-yil oktabr oyida yoʻqolib ketish arafasida turgan va juda kam uchraydigan pushti qoʻl baliq (*Brachiopsilus dianthus*) 1999-yildan beri birinchi marta Tasmaniya yaqinidagi dengiz tubiga 150 m (490 ft) metr chuqurlikdagi kameradan olingan kadrlarda koʻrildi.. Ushbu ko'rinishdan oldin, bu tur sayoz suvlarda cheklangan deb taxmin qilingan. Uning ilgari o'ylanganidan ko'ra kattaroq diapazonga ega ekanligi kashfiyoti uning omon qolishi borasida optimizmga sabab bo'lishi mumkin.

### Turlarning hozirgi holati

-Missing required parameter 1=*month*!, **Expression error: Unrecognized word "december".**-yil(December 2021-Missing required parameter 1=*month*!-00) holatiga koʻra

* *Brachionichthys hirsutus*, dog'li qo'l baliqlari - EPBC qonuni va IUCN bo'yicha tanqidiy xavf ostida;

* *Thymichthys politus*,  qizil qo'l baliq - EPBC qonuni va IUCN bo'yicha jiddiy xavf ostida; va

* *Brachiopsilus ziebelli*, Ziebellning qo'l baliqlari - EPBC qonuni bo'yicha zaif, IUCN bo'yicha jiddiy xavf ostida.

Yuqoridagi uchtasi *1995-yildagi Tasmaniya xavf ostidagi turlarni himoya qilish to'g'risidagi qonunga* muvofiq yo'qolib ketish xavfi ostida ro'yxatga olingan, va barcha qo'l baliq turlari *1995-yildagi Tasmaniya tirik dengiz resurslarini boshqarish to'g'risidagi qonunga muvofiq* himoyalangan, bu esa ularni davlat suvlarida to'plashni taqiqlaydi. ruxsatisiz.

Izohlar
-------

1. ↑  Fishes of Australia says *Brachionichthys politus*, red handfish, and it appears from the Australian Govt Species Profile and Threats Database that there has been a change of name from this name to the current one around 2011, with the EPBC Act updated accordingly.

Manbalar
--------

1. ↑  Last, P.R.; Gledhill, D.C. (2009). „A revision of the Australian handfishes (Lophiiformes: Brachionichthyidae), with descriptions of three new genera and nine new species" (PDF). *Zootaxa*. 2252-jild. 1–77-bet. doi:10.11646/zootaxa.2252.1.1.
2. 1 2 3  „Family Brachionichthyidae". *Fishes of Australia*.  Museums Victoria. Qaraldi: 29-dekabr 2021-yil.
3. 1 2  „Rare pink handfish spotted in Australia for first time in decades". *BBC News* (24-dekabr 2021-yil).
4. 1 2  Carnevale, Giorgio; Pietsch, Theodore W. (2010). „Eocene handfishes from Monte Bolca, with description of a new genus and species, and a phylogeny of the family Brachionichthyidae (Teleostei: Lophiiformes)". *Zoological Journal of the Linnean Society*. 160-jild, № 4. 621–647-bet. doi:10.1111/j.1096-3642.2009.00623.x.Carnevale, Giorgio; Pietsch, Theodore W. (2010).
5. ↑  *Pietsch, Theodore W.* „Brachionichthyidae".  Tree of Life web project (2005). Qaraldi: 4-aprel 2006-yil.
6. 1 2 3  Shiffman, David (July 2020). „Smooth Handfish Extinction Marks a Sad Milestone". *Scientific American*. 323-jild, № 1. 14-bet.
7. ↑  Edgar, G. Stuart-Smith, R. & Last, P.R. (2020).
8. ↑  „Brachionichtys-hirsutus". *Fishbase*.
9. ↑  „Asterias amurensis". *Global invasive species database*.  Invasive Species Specialist Group (ISSG) (10-mart 2010-yil). Qaraldi: 20-fevral 2021-yil.
10. ↑  *MacDonald.* „Volunteers hope efforts to remove invasive northern Pacific seastar will make a difference". *ABC News*.  Australian Broadcasting Corporation (20-fevral 2021-yil). Qaraldi: 20-fevral 2021-yil.
11. ↑  Last, P.R. Edgar, G. & Stuart-Smith, R. (2020).
12. ↑  *Clarke.* „Bogong moth, grey-headed flying fox listed as endangered by IUCN". *ABC News*.  Australian Broadcasting Corporation (9-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2021-yil.
13. ↑  „The IUCN Red List of Threatened Species". *IUCN Red List of Threatened Species* (9-sentabr 2021-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2021-yil.
14. ↑  „Pink Handfish, Brachiopsilus dianthus Last & Gledhill 2009". *Fishes of Australia*.  Museums Victoria. Qaraldi: 29-dekabr 2021-yil.
15. 1 2  „Brachionichthys hirsutus — Spotted Handfish". *Species Profile and Threats Database*.  Department of Agriculture, Water and the Environment (Australia). Qaraldi: 30-dekabr 2021-yil.
16. ↑  „Thymichthys politus - Red Handfish". *Species Profile and Threats Database*.  Department of Agriculture, Water and the Environment (Australia). Qaraldi: 30-dekabr 2021-yil.

 Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) licence.
17. 1 2  „Brachiopsilus ziebelli — Ziebell's Handfish, Waterfall Bay Handfish". *Species Profile and Threats Database*.  Department of Agriculture, Water and the Environment (Australia). Qaraldi: 30-dekabr 2021-yil.

* Bredli, Kerolin. *Suratlar: "Qoʻllari" boʻlgan toʻqqizta baliq yangi* tur ekanligi aniqlandi (*National Geographic*, 2010-yil 25-may) - Rasmiy ravishda pushti qoʻl baliqlari aniqlandi.