recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Polietilen**, politen, polieten [—CH2—CH2—]l — karbozanjirli polimer. Rangsiz, yarim shaffof modda. Suyuqlanish temperaturasi olinish usuliga ko'ra 105—130°, zichligi 920– 970&kg/m3. Elastikligi va cho'zilishga mustahkamligi yuqori. Ishqorlar, xlorid, sulfat, ftorid va organik kislotalar taʼsiriga chidamli; xlor va ftor taʼsirida parchalanadi. 80°dan yuqorida uglevodlar va ularning xlorli hosilalarida eriydi; radioaktiv nurlar taʼsiriga chidamli; fiziologikjihatdan zararsiz. P. — jahon miqyosida termoplastlar ishlab chiqarishda birinchi o'rinda turadigan eng arzon polimerlardan biri. Sanoatda 3 xil usulda: etilenni yuqori bosimda (1200—1500 at), o'rtacha bosimda (30—40 at) va past bosimda (1—7 at) polimerlab olinadi. Elektr izolyasiya qoplamalari, plyonkalar, yemiruvchi muhitlardan saqlovchi materiallar, sinmaydigan idishlar va boshqa tayyorlashda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  „https://uluqiplastics.com/uz/".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* NDL: 00569150
* NKC: ph465298

 |
**Yopishqoqlik**, -oquvchan moddalar (suyuqliklar va gazlar)ning ulardagi bir qismning ikkinchi qismga nisbatan harakatiga (siljishiga) qarshilik koʻrsatish xossasi. Yopishqoq oqishning asosiy qonunini I. Nyuton topgan (1687). SI tizimida dinamik Yo. birligi p — Pas (SGSda — puaz)da ifodalanadi. Turgʻunlashgan laminar oqishda doimiy trada gazlar va normal (nyuton suyukliklari deb ataluvchi) suyukliklarning Yo.i oʻzgarmas kattalik; u tezlik gradiyentiga bogʻliq boʻlmaydi. Erigan metallar ham odatdagi suyukliklar kabi Yo.ga ega boʻladi. Suyuq geliy alohida Yo. xossasiga ega. 2,172 K trada u oʻta oquvchan holatga oʻtib, uning Yo.i nolga teng boʻlib qrladi. Molekulyarkinetik nazariya Yo.ni molekulalarning harakati va oʻzaro taʼsiri xususiyatlari bilan tushuntiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Yopishqoqlik" *OʻzME*. Y-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Hopewell** AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Bedford County okrugi tarkibiga kiradi. Hopewell Bedford shtatining shimoli-sharqida, Juniata daryosining Raystown tarmog'ining tor vodiysida joylashgan.

Aholisi
-------

222 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).

2000 yildagi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, tumanda 222 kishi, 90 xonadon va 51 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1836,9 nafar kishi (714,3/km2). Kvadrat milya (357,1/km2) uchun o‘rtacha 918,4 zichlikdagi 111 ta uy-joy mavjud edi. Tumanning irqiy tarkibi 100,00% oq tanlilar edi.

```
U yerda 90 ta xonadon mavjud bo'lib, ulardan 30,0% 18 yoshgacha bo'lgan bolalari bor edi, 47,8% er-xotinlar birga yashaydigan, 7,8% eri bo'lmagan uy bekasi, 43,3% esa oilasizlar edi. Barcha uy xo'jaliklarining 40,0% jismoniy shaxslardan iborat bo'lib, 24,4% 65 yosh va undan katta bo'lganlar yolg'iz yashashgan. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 2,47, oilaning o'rtacha kattaligi 3,39 edi.

Tumanda aholi keng tarqalgan boʻlib, 28,8% 18 yoshgacha, 4,5% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 28,4% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,2% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 17,1% 65 yosh va undan kattalardir.. O'rtacha yoshi 36 yosh edi. Har 100 ayolga 93,0 erkak to'g'ri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 85,9 erkak to'g'ri keladi.

Tumandagi uy xo'jaligining o'rtacha daromadi 24,500 dollarni, oilaning o'rtacha daromadi esa 35,417 dollarni tashkil etardi. Erkaklar o'rtacha daromadi 25,833 dollarni, ayollarniki esa 14,000 dollarni tashkil qilgan. Tumanda aholi jon boshiga daromad 11,438 dollarni tashkil etar edi. Oilalarning qariyb 17,0 foizi va aholining 20,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past bo'lgan, shu jumladan, o'n sakkiz yoshgacha bo'lganlar 22,6 foizi va oltmish besh va undan yuqori yoshdagilarning 23,4 foizi ham shular jumlasindandir.
```

Geografiyasi
------------

Maydoni — 0,3 km2. Shundan 0,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 255 m balandlikda joylashgan.

U janubi-sharqdan 7 milya (11 km) Uells ko'nchilik zavodiga va 14 milya (23 km) Sideling tepaligidagi AQShning 30-yo'nalishiga olib boradi. Janubi-g'arbdan 14 milya (23 km) Everettga va shimoli-sharqdan 32 milya (51 km) Xantingdonga olib boradi. 


  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yoqub Xaimov** — taniqli oʻzbek shoiri, yozuvchisi.

Tavalludi
---------

Yoqub Xaimov 1909-yilda Namangan shahrida hunarmand oilasida tugʻilgan.

Faoliyati
---------

1931-yilda maorif institutini tugatgach, mehnat faoliyatini boshlaydi, kolxoz, sovxoz qurilishlarida, 1933-yildan „Bayrogʻi mehnat" gazetasi tahririyatida, Oʻzbekiston LKSM Markaziy Komiteti bolalar nashriyotida, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida faoliyat koʻrsatgan.

U dramatik va nasriy asarlar muallifidir. Yozuvchining „Jivaya gazeta", „Sinyaya bluza", „Raskreposhenie djenshin", „Nadjat", „Izmennik" kabi pyesalari Oʻzbekiston va Tojikiston teatrlarida sahnalashtirildi. „Sin", „Ateist", „Chest", „Yulduzoy" dramalari bir necha xalq teatrlarida qoʻyilgan.

Adib asarlarida Vatan ozodligi uchun kurash, xotin-qizlar haq-huquqini, izzat nafsini himoya qilish, turli xalqlarning hamjihatligi, doʻstlik gʻoyalari turli janrlar imkoniyatlaridan kelib chiqib, teran tasvirlangan.

Yoqub Xaimov bir qancha nasriy asarlar ham yaratgan. „Besprizorniki", „Vstrecha", „Put k djizni", „Djemchut", „Pozdnie slyozi", „Vrenost" kabi qissalari turli nashriyotlarda chop etildi. „Djizn i smert", „Skitalets" (M.Rahmon bilan hamkorlikda) romanlari ham uning qalamiga mansub boʻlib, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti tomonidan turli yillarda chop qilingan.

Yoqub Xaimov bolalar uchin ham bir qancha ertaklar yozdi. „Otpustili lastochku", „Dosvidaniya", „Severniy polyus", „Goluboy ogon", „Geroy na ldine", „Raduga" ertaklari ana shular jumlasidandir. „Volshebnaya kletka" ertak-pyesasi Andijon qoʻgʻirchoq teatri hamda viloyat teatrida sahna yuzini koʻrgan.
Yozuvchi Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat hodimi faxriy unvoniga sazovor boʻlgan.

Yoqub Xaimovning Malik Rahmon bilan birgalikdagi yozgan „Darbadar" romani oʻzbek nasriy asarlari qatoriga kiritilgan.

Asarlari
--------

**Qissalari**

* „Besprizorniki"
* „Vstrecha"
* „Put k djizni"
* „Djemchut"
* „Pozdnie slyozi"
* „Vrenost"

**Ertaklari**

* „Otpustili lastochku"
* „Dosvidaniya"
* „Severniy polyus"
* „Goluboy ogon"
* „Geroy na ldine"
* „Raduga"

Vafoti
------

Yoqub Xaimov 1999-yili vafot etgan.

Havolalar
---------

* Retro\_kitob
* Xaimov, Malik Rahmon. Darbadar (roman)

Manbalar
--------

1. ↑  Hamidjon, Homidiy; Mahmudjon, Ma'murov*. Namangan adiblari* — 73 bet. ISBN 978-9943-09-120-7.
2. ↑  „O'zbek nasri". Qaraldi: 23-iyun 2023-yil.
**Grigoriy Petrovich Kim** (1916.22.8 — 1976.18.10, Toshkent) — rejissyor, rassom. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1967). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1951). 1939—47 yillar Toshkent viloyat Koreys musiqali teatrining bosh rassomi. Keyinchalik Andijon musiqali drama teatrida rejissyor (1951—54). Janubiy Saxalin koreys teatrida (1954—60), Namangan (1960—65, 1968—72) va Surxondaryo (1965—68) teatrlarida bosh rejissyor 1972—76 yillar Oʻzbek davlat filarmoniyasi "Kayagim" (1984-yildan "Chinchun") koreys ashula va raqs ansamblining badiiy rahbari. Eng yaxshi spektakllari: "38-parallel janubrogʻida", "Revizor", "Momaqaldiroq", "Tayfun", "Toshbolta oshiq", "Yoshlikda bergan koʻngil", "Oʻliklar kechirmaydi", "Ufq" va boshqa.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Polesye pasttekisligi**, Polesye — Belarus, Ukraina va Rossiya Federatsiyasidagi pasttekislik. Sharqiy Yevropa tekisligining gʻarbiy qismida, Pripyat, Dnepr va Desna daryolarining havzasida joylashgan. Belarusning jan. viloyatlarini Belarus Polesyesi, Ukrainaning shim. viloyatlarini Ukraina Polesyesi va Rossiya Federatsiyasi ning bir qismini (Bryansk viloyati) — Bryansk-Jizdra Polesyesi egallagan. Umumiy maydoni 270 ming km². Balandligi 150–200 m. Iqlimi moʻʼtadil. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi —4° dan —8° gacha, iyunniki 17°— 19°. Yiliga 550–650 mm yogʻin tushadi. Polesye pasttekisligining katta qismi botqoklik, koʻl koʻp. Polesye pasttekisligining 1/3 kismeta yaqini oʻtloq. Polesye pasttekisligida melioratsiya sohasida koʻpgina ishlar qilingan. Javdar, arpa, bugdoy, zigʻir, kartoshka, sabzavot, yem-xashak ekinlari ekiladi. Muhim foydali qazilmalari: neft, qoʻngʻir kumir, torf, kaliy tuzlari.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yoqubjon Xoʻjamberdiyev**— 1947-yil 15-martda Qirgʻiziston Respublikasi Oʻsh viloyati (hozirgi Jalolobod viloyati) Suzoq qishlogʻida tugʻilgan. Toshkent davlat universitetini bitirgan. Ilk kitobi 1981-yili „Zarurat" nomi bilan chop etilgan.
Shundan soʻng uning „Oy toʻlgan tunlar" nomli sheʼriy, „Uyda tinchi boʻlsin yigitning", „Oʻzbeklar ishi" publitsistik maqolalar toʻplamlari chop etilgan. Yozuvchining „Oyning yorugʻ kunlari", „Qaldirgʻochlar bahorda keladi", „Sogʻuniy sogʻinchi" kabi qissalari va „Suzoqnoma" tarixiy-badiiy asari mavjud.
U, shuningdek, hammualliflikda 1998-yilda taniqli yozuvchi Chingiz Aytmatov va Muxtor Shoxonov qalamiga mansub „Choʻqqida qolgan ovchining ohi-zori" asarini oʻzbek tiliga oʻgirgan.
Ijodkorning oʻzbek matbuoti va jurnalistikasiga katta mehnati singgan. U „Qishloq haqiqati", „Oʻzbekiston madaniyati", "Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati", „Yoshlik", „Saodat", „Vatan" kabi gazeta va jurnallarda faoliyat olib borgan. Uzoq yillar „Assalom, Oʻzbekiston" koʻrsatuvida bosh muharrir sifatida xizmat qilgan.Yoqubjon Xoʻjamberdiyev 2022-yil 28-fevralda vafot qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑
**Seamansbiff** (швед. Sjömansbiff ("dengiz goʻshti, dengizchi bifshteksi, dengizchi qiymasi") ― Skandinaviya taomlari boʻlib, mol goʻshti, piyoz va kartoshkadan iborat, pivoda pishiriladi. Shvetsiya, Norvegiya, Daniya uchun odatiy. Xohishga koʻra, goʻshtni pechga qoʻyishdan oldin qovurish mumkin: har ikki tomonni yogʻoch bolgʻacha bilan urib, xantal bilan yoyib chiqing. Toʻgʻralgan kartoshka va piyoz qatlamlari bilan seping, goʻshtli bulonni quying. Keyin taom taxminan 40 daqiqa davomida qopqoq ostida pishiriladi. Bu nom barcha ingredientlar bitta idishda pishirilganligi sababli, dengizchi qayiqda pishirilishi mumkin boʻlgan amaliy taom boʻlganligidan kelib chiqadi. Ovqat tayyorlash uchun pivo ishlatilganining sababi dengizda chuchuk suv har doim ham mavjud emasligi edi.

"Seamansbiff" atamasi 1903-yildan beri maʼlum

Manbalar
--------

1. 1 2  „Sjömansbiff". *Nationalencyklopedin*. Qaraldi: 7 februari 2017.
2. ↑  Сьеамансбифф - мясо по-флотски
3. ↑  Linde, Günter*. Guten Appetit*. Пищевая промышленность, 1971 — 92 bet.
**Peter Newmark** (talaffuzi: *Piter Nyumark* 1916-yil 12-aprel — 2011-yil 9-iyul) Surrey universitetining tarjima boʻyicha ingliz professori edi.

Hayoti
------

Nyumark 1916-yil 12-aprelda oʻsha paytdagi Avstriya-Vengriya imperiyasi, hozirgi Chexiya hududidagi Brno shahrida tugʻilgan. U XX asrda ingliz tilida soʻzlashuvchi dunyoda tarjimashunoslikka asos solgan asosiy shaxslardan biri edi. U ispan tilida soʻzlashadigan dunyoda ham juda mashhur edi.

U quyidagi kabi bir qator ochiq va polemik asarlar orqali keng tanilgan: *"TA textbook of translation"* (1988), *"Paragraphs on translation"* (1989), „About translation" (1991), *"More paragraphs on translation"* (1998).

U Surreydagi Tarjimashunoslik markazining tashkil etilishi va rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etgan. U *The* *Journal of Specialized Translation jurnali* bosh muharriri edi. Shuningdek, ikki oyda bir marta chiqadigan *The Linguist* nashri uchun „Translation Now" ruknida materiallar tayyorlagan va Tilshunoslar instituti tahririyat kengashi aʼzosi boʻlgan.

Nyumark 2011-yil 9-iyulda vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Newmark interview". *jostrans.org*. Qaraldi: 9-noyabr 2020-yil.
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  La enseñanza de la traducción y la teoría autoritaria de Peter Newmark
4. 1 2  „Peter Newmark, Professor of Translation at the University of Surrey, died on 12 July 2011 at the age of 95.". 3-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

* Piter Nyumarkning nekrologi, The Guardian, 2011-yil 28-sentyabr
* 17-son, 2012-yil yanvar, shu jumladan Piter Nyumarkga 3 ta oʻlpon, "JoSTrans. „Ixtisoslashgan tarjimalar jurnali"  Jan Kembrij: *Piter Nyumarkning mening tillar dunyomga taʼsiri: tarjimonlar uchun shaxsiy nuqtai nazar* ; Enn Korsellis: *Piter Nyumarkning tarjimonlar uchun akademik boʻlmagan koʻrinishi;* Jeremi Munday: *Tarjimonlar uchun Piter Nyumarkning shaxsiy xotiralari* .
**Lyej**, Leyk — Belgiyaning sharqiy qismidagi shahar. Lyej provinsiyasining maʼmuriy markazi. Urt va Maas daryolari qoʻshilish yerida joylashgan. Transport yoʻllarining yirik tuguni. Daryo porti, kanal orqali Antverpen shahri bilan bogʻlangan. Aholisi 185,6 ming kishi (2000). L. mamlakatning ogʻir sanoat markazlaridan. Qora va rangli metallurgiya, mashinasozlik rivojlangan. Kime va rezina-texnika, oyna-shisha (yukrri sifatli billur ishlab chiqarish), sement, toʻqimachilik, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Ov qurollari va sport anjomlari ishlab chikariladi. Shahar yaqinidagi Xerstalda yirik harbiy sanoat korxonasi joylashgan. Toshkoʻmir olinadi. Un-t, ba-diiy akademiya, konservatoriya, nafis sanʼat, arxeologiya va boshqa muzeylar bor. Shaharga 8-asrda asos solingan. 1830-yilgacha turli davlatlar tarkibida boʻlib keldi. Meʼmoriy yodgorliklardan 10— 18-asrlarda qurilgan sobor, cherkov, ratusha va saroylar saqlangan. L. yozuvchi J. Simenon vatani.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xedjxotep** (misr. ḥḏ-ḥtp) — u mato va kiyim-kechakning ikkinchi darajali, kam hollarda toʻquvchilik va marhumlar  qadim Misr xudosi boʻlgan. Xejxotep baʼzida maʼbuda  uadj-skipetr va anx belgisi  deb atalgan. Ehtimol, uning kelib chiqish tarixi Oʻrta Misr shimolidan olingan boʻlishi mumkin.

Xedjxotepning eng dastlabki dalillari Oʻrta Qirollik sulolasi XII davriga toʻgʻri keladi, u haqida „Sarkofag matnlari"da (779 va 908-afsunlar) eslab oʻtiladi  .

Xejxotepning diniy markazi oʻsha paytda Fayyum dan toritib, El-Laxun sharqida mavjud boʻlgan boʻlishi mumkin. Aynan yaqin orada joylashgan Xaragexda arxeologik qazishmalar natijasida „ozod qiluvchi" va „kiyimlarning qoʻriqchisi"  unvonlariga ega boʻlgan Nebipu qabridan Xedjxotep sharafiga maʼlum boʻlgan yagona AEIN 1540 stelasi topilgan edi. Oʻrta qirollik davrida Gerakleopolis hududida yashagan odamlarning onomastikasiga koʻra, Xejxotepning oʻziga xos madaniyati va ruhoniylari boʻlgan. Keyingi davrda kelib, ruhoniylar soni kamaydi va Xedjxotep tasvirlari vaqti-vaqti bilan lahitlarda va fir’avn sharafiga oʻtkaziladigan marosimlar haqidagi liturgik matnlarda uchraydi  .

Yangi qirollik davrida Xedjxotepga tibbiyot homiysi roli beriladi. U Shezmu bilan birga bosh va oshqozon ogʻrigʻini davolash uchun malhamlar xudosi  va tumorlarni ishlab chiqarishda esga olinadi, u yerda u ularning arqonlarini boshqaradi. Xuddi shu davrdagi yana bir papirusda Xedjxotep ikki tomonlama, kiyim-kechak xudosi va Montuning hiyla-nayranglari  sifatida tasvirlangan va oʻz xotinlaridan biri bilan qochib ketgan  yoki Gora va Seta oʻrtasida toʻqnashuvi hikoyasidagi kabi jinsiy aloqa qilishga majburlangan. degan ehtimol mavjud. Shu vaqtdan boshlab, Xejxotep koʻpincha toʻquv maʼbudasi Tait bilan, shuningdek, Renenutet bilan taʼriflanadi.

Xedjxotep kiyim-kechaklarni taklif qilish sahnalarida Isidi Goraning oʻgʻlining oʻrniga ishlaganida Kech Ptolemeylar va Rim hukmronligi davrida koʻp hurmatga sazovor boʻlgan. Keyinchalik Shu xudosi bilan sinkretizm rivojlanadi, oqibatda esa Xedjxotep Raning oʻgʻli deb atala boshladi va birinchi boʻlib kiyim-kechak ixtiro qilish orqali yalangʻochlikka chek qoʻyadi. Kirpi firavnning kiyimlarini, xudolarni va oʻliklarni yaratgan xudo boʻlib qolib, ularning keyingi dunyoda qayta tugʻilishiga yordam beruvchi xudo boʻlib qoldi  .

Yana qarang
-----------

* Tait — qadimgi Misrning mato maʼbudasi.
* Qadimgi Misr kiyimi

Eslatmalar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Zecchi, Marco (2001). *The god Hedjhotep*. **LXXVI** (Chronique d'Égypte nashri). pp. 5–19.
2. ↑  Lorton, Claude Traunecker*. The gods of Egypt*. Ithaca, New York: Cornell University Press, 2001 — 67 bet. ISBN 978-0-8014-3834-9.
3. ↑  P. A. A. Boeser (1915). *Beschreibung der Aegyptischen Sammlung des Niederländischen Reichsmuseums der Altertümer in Leiden* (E.J. Brill nashri). .
4. ↑  Faulkner, R. O. „Spells 355-787",*. The ancient Egyptian coffin texts*. Warminster: Aris and Phillips, 1977 — 154, 305 bet. ISBN 9780856680519.
5. ↑   *The Cairo Calendar No. 86637*.
6. ↑   *Monthu and matrimonial squabbles*.
**Yuriy Sergeyevich Razuvayev** (10-oktabr 1945, Moskva - 21-mart 2012, Moskva) - sovet va rus shaxmatchisi, grossmeyster (1976)

RSFSR'da hizmat ko'rsatgan murabbiy (1976). 1980 Valetta shahrida bo'lib o'tgan shaxmat olimpiadasi va 1977, 1980-yillarda bo'lib o'tgan shaxmat chempionatlarida SSSR terma jaomasi murabbiyi. Shaxmat jurnalisti. Tarixchi. Birnecha olimpiadalar hamda chempionatlar g'olibi.

Spotrchilik va murabbiylik faoliyati
------------------------------------

1960-yillar boshlarida Mixail Botvinnik guruhida shaxmat sir-asrorlarini o'rganishni boshlagan. Huddi shu maktabda jahon chempioni Anatoliy Karpov, bo'lajak grossmeysterlar Yuriy Bashalov, Gennadiy Timoshenko va bo'lajak mashhur shaxmat murabbiysi Boris Zlotnik'lar bilan tanishgan

Moskva davlat universiteti'ning tarix fakultetini tamomlagan. Universitet shaxmat jamoasining sardori bo'lgan.

### Xalqaro musobaqalardagi yuqori natijalari

Vilnyus(1969) - 3-o'rin, Moskva(1968) - 5-o'rin, (1970, 1982 va 1985) - 5, 6-o'rin, Polyanisa-Zdruy (1972) - 3-4-o'rinlar, (1979) - 1-o'rin, Syenfuegos (1975) - 4-o'rin, (1976) - 2-3-o'rinlar, San-Paulu (1977) 3-5-o'rinlar, Lyublin (1978) - 4-6-o'rinlar, Dubna (1979) - 1-4-o'rinlar, Zalaegerseg(1981) - 1-2-o'rinlar, London(1983) - 1-o'rin, Helsinki(1984) - 2-3-o'rinlar, Dortmund(1985) - 1-3-o'rinlar, Sochi(1986) - 4-5-o'rinlar.

Sportchi o'zini iqtidorli murabbiy sifatida ham namoyon eta oldi. U Karpov bilan ko'p ishlagan, Botvinnikga yordamchi bo'lgan edi. Sobiq ittifoq davrida terma jamoaga murabbiylik qildi. Uning mashhur shogirdlari qatorida jahon chempioni Aleksandr Kostenyuk va Yevropa chempioni Yevgeniy Tomashevskiy'lar bor. U 1999-2009-yillarda Italiya erkaklar shaxmat jamoasiga murabbiylik qildi.

Oilasi
------

Kasbi vrach-logoped bo'lgan Natalya bilan talabalik yillarida tanishgan. U bilan 45 yil turmush qurdi.

O'g'li Aleksandr Yuryevich Razuvayev (15-iyul 1973-yil, Moskva) iqtisod fanlari nomzodi, moliya bozorlarining yetakchi analitiklaridan biri hisoblanadi.

Kitoblar
--------

* A.Rubinshteyn, M. 1980 (muallifdosh);
* Endshpilga o'tish, M. 1980 (muallifdosh).

Manbalar
--------

1. ↑  Ушел из жизни Юрий РазуваевWayback Machine saytida arxivlandi (2012-03-24).
2. ↑  „Юра, Юрий Сергеевич... | chess-news.ru". 3-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-noyabr 2013-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-12-03).
3. ↑  „Борис Злотник празднует юбилей. Известному шахматисту и тренеру исполняется 70 лет".  Российская шахматная федерация (15-oktabr 2016-yil). 16-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-fevral 2017-yil.
**Muqaddas Gʻolib Georgiy ibodatxonasi** — Toshkentdagi inqilobdan oldingi rus meʼmorchiligi yodgorligi, Rossiya imperiyasi tomonidan Toshkentni bosib olishda halok boʻlgan askarlarning ommaviy qabri ustidagi ibodatxonasi.

Tarixi
------

Muqaddas Georgiy Gʻolib Cherkovi Toshkentning Kamolon darvozasidan uncha uzoq boʻlmagan (saqlanmagan) turar-joy mahallasida joylashgan. Cherkov 1886-yilda bunyod etilgan. 1865-yil iyunida general Mixail Chernyaev qoʻmondonligi ostida Toshkentga bostirib kirishda halok boʻlgan 24 nafar oddiy rus askarining ommaviy qabri ustiga Avliyo Georgiy Gʻolib sharafiga bagʻishlab qurilgan.

Qabr joyi tasodifan tanlanmagan, qabrning yonida musulmonlarning Kamolon qabristoni joylashgan.

Cherkov yaqinida cherkovga kirish, xochlar va chiroyli temir panjarali kichik bogʻ bor edi. Yodgorlikka urush nogironlari qarab turishdi, ularga buning uchun maosh berildi. Har yili 15-iyun Toshkentni egallab olish kunida inqilobdan oldingi Toshkentning markaziy koʻchalari boʻylab bayroqlar va cherkov madhiyalari bilan diniy yurish oʻtkazilar edi.

Majmua 1917-yilgi oktabr inqilobiga qadar mavjud boʻlib, bolsheviklar tomonidan talon-toroj qilingan va vayron qilingan. 1949-yilda yodgorlik joylashgan yer uchastkasini oʻzbek oilasi sotib olib oʻrniga uy qurgan. Hozirda cherkov sayyohlarni ekskursiyaga olib boradigan joy sifatida qoʻllanmoqda.

2020-yilgi Pasxa bayramida cherkov toʻliq tiklandi.

Fotosuratlar
------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑  „Интерфакс-Религия: В Ташкенте к Пасхе отреставрировали часовню 1865 года".  www.interfax-religion.ru. Qaraldi: 22-aprel 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* *Golender B. A.* Turkiston oʻlkasining qadimiy ibodatxonalari. — Toshkent, 2011.

Havolalar
---------

* Cherkov haqida
* „Toshkent haqida maktublar" almanaxidagi Kamalon darvozasidagi ibodatxona haqida
* Kamolon mahallasidagi „Toshkent haqida maktublar" ibodatxonasi
* Kamolon darvozasidagi „Toshkent haqida maktublar" ibodatxonasi. Loyihalar
* „Toshkent haqida maktublar" kapellasi, qoʻshimcha
* „Toshkent haqida maktublar" Qanday ibodatxona?
* „Toshkent haqida maktublar" kapellasi
**Harbiy oʻquv yurtlari** — Qurolli Kuchlarning barcha turlari, qoʻshin turlari va maxsus qoʻshinlar uchun kadrlar tayyorlovchi oʻquv muassasasi. Oʻzbekiston Respublikasida harbiy oʻquv yurtlariga harbiy akademiya, oliy harbiy bilim yurtlari, harbiy kasbga yoʻnaltiruvchi litseylar, fuqarolik oliy oʻquv yurtlarining harbiy fakultetlari kiradi. Oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari akademiyasi, Ichki Ishlar Vazirligi Akademiyasi, Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti, Chirchiq oliy tank komandir-muhandislik bilim yurti, Samarqand oliy harbiy avtomobil bilim yurti, Jizzax aviatsiya oliy harbiy bilim yurti, Toshkent axborot texnologiyalari universitetining maxsus fakulteti, Toshkent texnika bilim yurti, Yongʻin xavfsizligi oliy texnika maktabi, Toshkent oliy yongʻin xafsizligi maktabi, serjantlar tayyorlash maktablari hamda fuqarolik oliy oʻquv yurtlarining harbiy fakultetlari faoliyat koʻrsatmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

|  |  |
| --- | --- |
| Armiya generali pogoni | *Harbiy sohaga haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
"QIRQ QIZ" — qoraqalpoq xalq qahramonlik eposi. Qoraqalpoq xalqining madaniy yodgorligi. Qurbonboy baxshi Tojiboy oʻgʻlidan yozib olingan (1939— 40). Asarda tasvirlanishicha, Olloyor boyning yagona qizi Guloyim qirq dugonasi va oʻz oshigʻi Arslon bilan Eron shohi Nodirshoh va qalmoq xoni Surtaysha hujumidan yurtini himoya qilishga otlanadi. Asar erksevarlik, vatanparvarlik va gumanizm gʻoyalari bilan sugʻorilgan. Undagi Guloyim, Ol-tinoy, Oʻtbosgan, Arslon, Sarvinoz kabi obrazlarda jasurlik, vatanga sadoqat, insoniylik, dushmanga shafqatsizlik gʻoyalari mujassamlashgan. Asarning syujet chizigʻi Toʻmaris, saklar malikasi Zarina haqidagi rivoyatlarga oʻxshab ketadi. Asarning qoʻlyozma nusxalari Oʻzbekiston FA Qoraqalpogʻiston filiali kutubxonasida saqlanadi. "Qirq qiz" oʻzbek, turkman, qozoq, qirgʻiz va rus tillarida nashr qilingan. Epos haqida V.M.Jirmunskiy, Q.Maqsetov, N.Dovqorayev va boshqalarning tadqiqotlari bor. Asar syujeti asosida A.Halimov "Qirq qiz" simfonik dostonini yaratgan (1940).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Harbiy xizmatdan bosh tortish** (OʻzRda) — fuqarolarning mamlakat konstitutsiyasida nazarda tutilgan oʻz fuqarolik burchini bajarishdan bosh tortishi. Bu, avvalo, chaqiriluvchining uzrli sabablarsiz chaqiriq komissiyasiga yetib kelmaganligida ifodalanadi. Rasmiy hujjatlar bilan tasdiqlangan turli holatlar chaqiriq joyiga kelmaslikning uzrli sabablari boʻlishi mumkin. Bunday holatlarga chaqiriluvchining yaqin qarindoshlaridan birining salomatligi ogʻirlashgan yoki vafot etgan holatlari, chaqiriluvchiga bogʻliq boʻlmagan tarzda uning chaqi-riq komissiyasiga borishiga monelik qilgan tabiiy yoki boshqa sabablar kiradi. Chaqiriq yoshidagi shaxsning konstitutsiyada nazarda tutilgan oʻz fuqarolik burchini bajar-maslik uchun turli usullardan foydalanishi harbiy xizmatdan boʻyin tovlash hisoblanadi. Boʻyin tovlash uzrli sabablarsiz, hujjatlarni qalbakilashtirish, aldash va boshqa yoʻllar bilan chaqiriq punktiga belgilangan vaqtda yetib kelmaslikda ifodalanadi. Bu usullarning hammasi Harbiy xizmatdan bosh tortish b.t.ni anglatadi va "Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasining qonuni (1992-yil 3-iyul)ni buzganlik uchun javobgarlikni kelti-rib chiqaradi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yashar kamol** (taxallusi; asl nomi Kamol Sodiq Goʻkchali) (1922, Adana shahri yaqinidagi Xamite Goʻkchali qishlogʻi) — turk shoiri va yozuvchisi. 20-asr turk adabiyotining yirik namoyandasi. Birinchi hikoyalar toʻplami — "Jazirama" (1952). Asarlarida demokratik tendensiya kuchli. Boylik va qashshoqlik oʻrtasidagi kurash Ya.K. asarlarining asosiy yoʻnalishini tashkil etadi. "Togʻlar afsonasi" (1973) romantik qissasi folklor taʼsirida yuzaga kelgan. Asarda oʻtmishdagi Turkiya hayoti, odamlarning bir-biriga munosabati, axloqiy urf-odatlar mahorat bilan aks ettirilgan.

YA.K. ijodining boshlangʻich davri sheʼrlar, ocherklar yozish bilan boshlangan boʻlsa ham, unga yozuvchi sifatida romanlari, ayniqsa, 3 jildli "Inja Mamad" asari (1955, 1969, 1984) shuhrat keltirgan. "Asosiy tayanch" (1960), "Yer — temir, osmon—mis" (1963), "Soʻnmas olov" (1969), "Temirchilar rastasi", (1974), "Chakirjalik Efe", (1972), "Ilonni oʻldirsalar" (1976), "Ollohning sinovlari" (1978), "Tepalikdagi anor daraxti" (1982) kabi roman va qissalar muallifi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Miyon-rudon**, ikki suv orasi — Fargʻona vodiysidagi tarixiy hudud. Oʻrta asrdagi yozma manbalarda tilga olingan, unga Norin va Qoradaryo oraligʻidagi yerlar kiritiladi. Ilk bor Ibn Havqal va Istaxriy asarlarida M. alohida viloyat deb keltirilgan. "Bo-burnoma" asarida ushbu hudud Rabotax oʻrchini yoki Ikki suv orasi deb nomlangan. Manbalardan uning Oʻzgan, Biskend, Sekat, Yettiqishloq, Xaylam, Shikit kabi shahar va qishloklari qayd etilgan. Bulardan Xaylam asosiy markaziy shahar boʻlib, hozirgi Ketmontepa bilan taqqoslanadi. Shikit — bu hozirgi Arslonbob, Biskend — Iz-boskan qishlogʻi, Sekat — Qoʻqonqishloq (Paxtaobod) deb taxmin etiladi. M. qadimdan dehqonchilik markazlaridan hisoblanib, aholi zich joylashgan. Bu hududdan Sharqiy Turkistonga savdo-sotiq va aloqa yoʻli oʻtgan. 10-asrda islom dini qabul qilingan. M.da Ismoil Somoniynnng akasi Abul Hasan Nasr ibn Ahmad tugʻilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Silindr quvvati** - bugʻ mashinasi, ichki yonuv dvigateli va boshqa porshenli mashinalarning bir silindrida vujudga keladigan quvvat. Uning qiymati porshenning oʻrtacha tezligi, silindr diametri va hajmiga bogʻliq. Silindr quvvati har xil mashina uchun turlicha boʻladi. Masalan, Andijondagi "OʻzDEUavto" qoʻshma korxonasi ishlab chiqargan uch silindrli "Tiko" avtomobili uchun Silindr quvvati 41 o.k. (silindr hajmi 796 sm3), uch silindrli "Damas" avtomobili uchun 38 o.k. (silindr hajmi 796 sm sm3), toʻrt silindrli "Neksiya" avtomobili uchun 75 o.k. (silindr xajmi 1488 sm3), Samarqand-dagi "SamKoch-Avto" qoʻshma korxonasi ishlab chiqargan, 4 silindrli turbodizel oʻrnatilgan IVECO 8040.25 yuk avtomobili uchun 115 o.k. (silindr hajmi 3908 sm3)ga teng.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tagui** — oʻrtapishar xoʻraki, mayizbop uzum navi. Armaniston uzumchilik, vinochilik va mevachilik ilmiy tadqiqot intida Kattaqoʻryun va Pushti kishmish navlarini chatishtirib chikarilgan (R. A. Yergesyan). Tupi kuchli oʻsadi. Barglari oʻrtacha, besh boʻlmali, orqa tomoni silliq. Guli ikki jinsli. Uzum boshi oʻrtacha, konussimon. Gʻujumi oʻrtacha va yirik, choʻziq, koʻkishsariq, yupqa gʻubor bilan qoplangan. Poʻsti yupqa, eti goʻshtdor, sersuv. Kurtagi boʻrtgandan keyin faol harorat yigʻindisi 3220° boʻlganda 140—150 kunda pishadi. Novdalari yaxshi yetiladi. Hosildorligi 120—150 s/ga. Kasalliklar va zararkunandalarga chidami oʻrtacha. Uzumi yangiligida isteʼmol qilinadi, yuqori sifatli mayiz tayyorlanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Milan gotika soborining cho'qqilari
 Suvga cho'mdiruvchi Yahyoning tug'ilishi cherkovining cho'qqilari (Chesme)
 Lyuteran cherkovining eng yuqori cho'qqilari. Maykl Vasilyevskiy orolida, Sankt-Peterburgda qayta tiklashdan oldin
**Pinakl-**(fransuzcha: *pinacle*, latildan lotincha: *pinnaculum* - qanot, qisqich, ot) gotika me'morchiligida - tepasida miniatyura chodiri - fial bilan qoplangan kichik dekorativ minora. Pinnacles va piallar qovurg'alar bo'ylab qisqichbaqalar va tepada xochga mixlangan gullar bilan bezatilgan.

Gotika sobori tashqi tayanchlarining butun tuzilishini mustahkamlash uchun tayanchlarga vertikal bosimni oshirish uchun uchuvchi tayanchlarning tepasida va chetlarida cho'qqilar o'rnatildi. Shu maqsadda cho'qqilarni ba'zan qo'rg'oshin bilan to'ldirish orqali og'irlashtirdi. Eng qadimgi cho'qqilardan foydalanish Rochester sobori arxitekturasida (qurilish boshlanishi 1080-yilda) topilgan.

Ba'zan cho'qqilarning tepalari, masalan, Reims yoki Milanning Gothic soborlarida bo'lgani kabi, haykallar bilan tojlangan.

Cho'qqilar kanoplar, siboriyalar , chodirlar, qurbongohlar va boshqa kichik me'moriy shakllardagi tuzilmalar tojlangan.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Архитектурные готические элементы". 8-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2017-yil.
2. ↑  „Пламенеющая готика". 28-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2017-yil.
3. ↑    Власов В. Г. Пинакль // Власов В. Г. Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства. В 10 т. — СПб.: Азбука-Классика. — Т. VII, 2007. — С. 440—441

Adabiyot
--------

* 12 jildda umumiy arxitektura tarixi, 4-jild, M. - L. 1966 y.
* Ushbu maqola jamoat mulki bo'lgan nashr matnini o'z ichiga oladi: Chisholm, Hugh, ed. (1911). Britannica entsiklopediyasi (11-nashr.). Kembrij universiteti matbuoti .
**Alfred Garriyevich Shnitke** (1934.21.11, Engels shahri 1998.3.8, Gamburg shahri. Moskvada dafn etilgan) — kompozitor, 20-asr musiqa namoyandasi, simfonizmnint yirik ustasi. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1987). Berlin (1981) va Bavariya (1986) sanʼat akademiyalari. Shvetsiya Qirol akademiyasi (1987), Gamburg akademiyasi (1989) aʼzosi. Moskva konservatoriyasini tugatgan (1958). Moskva (1961-yildan) va Gamburg (1990-yildan) konservatoriyalarida dars bergan. Deyarli barcha musiqa janrlarida ijod qilgan Sh. 3 opera ("Jezualdo", 1993; "Doktor Iogann Faustning tarixi", 1994 va boshqalar), 4 balet ("Sariq tovush", 1974; "Per Gyunt", 1987 va boshqalar). 9 simfoniya (1972—98), orkestr (6 koncherto grosso), yakka (skripka, fortepiano, alt, violonchel va boshqalar) sozlar va orkestr, shuningdek, xor uchun konsertlar, kamer asarlar, kantata ("Rekviyem", 1975 va boshqalar), 30 ga yaqin kinofilm, multfilm, spektakllar uchun musiqa yaratgan. Ijodida mumtoz musiqa anʼanalari bilan eng zamonaviy kompozitsiya texnikasi (atonal musiqa, kollaj va boshqalar)ni uygʻunlashtirib, musiqiy polistilistika uslubiga asos solgan. Asarlari teran falsafiy mazmun, koʻlami keng badiiy obrazlar, taʼsirchan ifodaviy vositalar, keskin dramaturgiyasi bilan ajralib turadi. Rossiya davlat mukofotlari (1986, 1995), Yaponiya va Germaniya (1992) mukofotlari bilan takdirlangan. Moskvadagi Musiqa akademiyasining biriga Shnitke nomi berilgan (1999).

Manbalar
--------

1. ↑  "Alfred Shnitke" *OʻzME*. Sh-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Siktivkar** (1930-yil gacha UstSisolsk) — Rossiya Federatsiyasidagi shahar, Komi Respublikasi poytaxti, Sisola daryosidagi pristan (Vichegda daryosiga quyilish joyida). Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 230,8 ming kishi (1998). 16-asr oxirida S. oʻrnida qishloq boʻlgan. 1921-yildan Komi (Ziryan) muxtor viloyati markazi. 1936-yildan Komi Muxtor Respublikasi, 1992-yildan Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi Komi Respublikasi poytaxti.

Sanoat korxonalari yogʻochni qayta ishlash, yirik oʻrmonsanoat kompleksi (sellyulozaqogʻoz va karton ishlab chiqarish, gidrolizhamirturush zavodlari va boshqalar)dan iborat. Taxta tilishyogʻochsozlik kombinati, kemasozlikkema taʼmirlash, tajriba mexanika, avtotaʼmirlash, gʻisht, yirik panelli uysozlik zavodlari, mebel va tikuvchilik fabikalari, koʻnpoyabzal kombinati, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Rossiya Fanlar akademiyasi Komi boʻlimi, 2 oliy oʻquv yurti (ped. int, universitet), 2 teatr, badiiy va tarixoʻlkashunoslik muzeyi faoliyat koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Alfred Karlovich Arends** (1893, Peterburg — 1978, Toshkent) — sharqshunos olim.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1970). Filol. fanlari doktori (1963). Birinchi jahon urushida qatnashgan. 1936-yildan sobiq Ittifoq Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik institutida ilmiy tadqiqot ishlari olib borgan. Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetida Eron filol. kafedrasi mudiri (1947 — 52). 1952-yildan Oʻzbekiston Sharqshunoslik institutida ishlagan. A. „Tarixi Mas’udiy" kitobining ilmiy-tanqidiy matni va ilmiy tadqiqoti mavzuida ilmiy ishlar olib borgan. Oʻzbekistonda sharqshunoslik fanini rivojlantirishda, yosh olimlar yetishtirish va tarbiyalash sohasida muayyan xizmat koʻrsatgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Yer balansi** — yer turlarining yerga egalik qiluvchi va yerdan foydalanuvchi xoʻjaliklar, korxonalar, muassasalar, uyushmalar, qoʻshma va kichik korxonalar, dehqon va fermer xoʻjaliklari boʻyicha tarkibi, salmogʻi, maydoni va sifat koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar jamlangan hujjat.

E.b.da quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi: jami yer maydoni; Ye.b. tuzilgan yer egaligi yoki yerdan foydalanuvchiga oid boʻlmagan, lekin chegarasi qamrab olingan hududda joylashgan yerdan foydalanuvchi boshqa subʼyektlar yer maydoni, qishloq xoʻjaligi yerlari (haydaladigan yerlar, koʻp yillik daraxtzorlar, pichanzor va yaylov yerlar, partov yerlar); uning oʻzgarish sabablari va huquqiy asosi; yerni qishloq xoʻjaligiga oid boʻlmagan maqsadlarga ajratish; yangi oʻzlashtirilgan yerlar maydoni va b. Ye.b. tahlil qilish natijasida yer resurslaridan samarali foydalanishning istiqbol rejasi tuziladi. 1999-yildan Oʻzbekiston Respublikasida Ye.b. yer resurslarining holati toʻgʻrisidagi milliy hisobot shaklida har yilning 1 yanvar holati boʻyicha xoʻjaliklardagi yer tuzuvchi muhandis tomonidan tuziladi va tuman (shahar) yer resurslari xizmati boshligʻi tomonidan qabul qilinadi. Ye.b. viloyat va resublika miqyosida jamlangan holda milliy hisobot shaklida Vazirlar Mahkamasida tasdiqlanadi (yana q. Yer kadastri, Yerdan foydalanish). Qosimjon Rahmonov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hasan Tahsin Uzer** (1878, Saloniki — 1939-yil 3-dekabr) — asli alban boʻlgan turk byurokrati va siyosatchisi.

1878-yilda Saloniki shahrida alban Hoji Ibrohim og'a va Hatice Xonimning farzandlari bo'lib tug'ilgan. Alban Skanderbegining *(Skanderbeg)* so'nggi avlodi sifatida uning oila ildizlari albanlarning olijanob oilalaridan biri bo'lgan Kastriotilarga asoslanadi. U Mustafo Kamol Otaturkning bolalikdagi do'sti edi. 1897-yilda qurilish muhandisligini tamomlagan. U birinchi davlat xizmatini Pursiçan tuman boshqarmasida boshlagan. Keyinchalik Chich va Alnus tuman bo'limlarida ishlagan. 1902-yilda u Razlik, keyin esa mos ravishda Gevgili, Florina va Kesendire tuman hokimi bo'ldi.

  

1913-yilda Vanda birinchi gubernator bo'lib ishlagan. 1914-yilda Erzurum gubernatorligiga tayinlandi. Erzurum gubernatorligi davrida (Birinchi jahon urushi davri) armiyadagi xizmatlari uchun "Oltin jangovar xizmatlari uchun" medali va faxriy birinchi leytenant va kapitan unvonlari bilan taqdirlangan va bir yil o'tgach, u mayor unvonini olgan. Urush vazirligi. 1916-yil 12-sentabrda Suriya gubernatori etib tayinlandi. 1918-yil 10-iyunda u bu lavozimdan iste'foga chiqdi. 1918-yil 21-sentabrda Suriya gubernatorligiga tayinlangan boʻlsa-da, 1918-yil 30-oktabrda Suriya oʻz vazifasini boshlamasdan qolib ketganidan soʻng Aydin gubernatorligiga tayinlandi. Izmir gubernatorligi davrida Birinchi jahon urushining magʻlubiyati bilan bekor qilingan maʼmuriy mexanizmni poraxoʻrlikka qarshi kurash uchun qayta tashkil etishga ahamiyat berdi va davlat idoralarining xalqqa ochiq boʻlishini taʼminladi.

1919-yil 19-yanvarda Usmonlilar parlamentiga Izmir deputati sifatida kirdi. Usmonlilar majlisi 1920-yil 16-martda Istanbulning bosib olinishi bilan yopilgach, hibsga olingan va Maltaga surgun qilingan.

 Otaturk o'z qo'li bilan "Uzer" familiyasini bergan hujjat
 Istanbul, Zincirlikuyu qabristonida Hasan Tahsin Uzerning qabri
I. Davr Izmir, II. (Muddatli saylov) Muddat Ardaxon, III. va V. davri (3. U 1935-yil 8-oktabrda bosh inspektor lavozimiga tayinlanganligi sababli iste’foga chiqdi.) Erzurum va IV. Konya deputati boʻlib ishlagan. 1934-yil 10-dekabrda Familiya toʻgʻrisidagi qonun qabul qilingandan soʻng "Uzer" familiyasi Prezident Mustafo Kamol Otaturkning oʻzi tomonidan berilgan.

1935-yil 6-sentabrda uchinchi bosh inspektor etib tayinlandi. 1939-yil 3-noyabrda sogʻligʻi tufayli oʻz lavozimini tark etdi. U lavozimini tark etganidan bir necha oy o'tgach vafot etdi.

U o'z xotiralarini Maltada surgunda yozgan. Keyinchalik uning xotiralari Qurilish va turar-joy vazirligi bo'lgan o'g'li Ibrohim Jelalettin Uzer tomonidan kitob holiga keltirildi. Turk Tarix Jamiyati tomonidan chop etilgan "Makedon banditizmi tarixi va oxirgi Usmonli boshqaruvi" nomli kitobda yoʻl qoʻyilgan xatolar, azoblar va ozodlik uchun toʻkilgan qonlar aks ettirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ttk.org.tr". 27 eylül 2007da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 kasım 2006.
**Tajin** yoki **tagin** (Kabilsk taǧin) — Magʻrib mamlakatlarida mashhur boʻlgan goʻsht va sabzavotli taom. Shuningdek, mazkur taom tayyorlanadigan maxsus idishdir.

Idish
-----

Tajin avvaldan baland konussimon qopqoq bilan mahkam yopiladigan katta sopol idish boʻlgan.

Taom bir necha soat davomida dimlanadi. Bu jarayonda koʻtarilgan bugʻ qopqoqning yuqoridagi nisbatan sovuq qismida kondensatsiyalanadi va pastga qaytib tushadi.

Pastki qismda kondensatsiyalangan suyuqlik idishidan bug 'va taom isining tashqariga tarqalishiga toʻsqinlik qiladi.

Bunday idishlarning kelib chiqishini yuqori haroratli iqlim taqazo qilgan.

Taom
----

### Marokash va Jazoir

 Marokash uslubidagi Tajin
Marokash va Jazoirda tajin hayvon yoki parrandalarning yirik suyakli goʻshtlari va sabzavotlar (pomidor, kartoshka, baqlajon, piyoz)dan tayyorlanadi. Turli xil ziravorlar, asal, mevalar, rezavorlar solinadi. Goʻsht qovurilmaydi (yoki uzoq dimlangangach, bir oz qovurib olinadi). Sabzavot, goʻsht va ziravorlar tajinga solinadi, suv qoʻshilmaydi. Nihoyatda past olovda bir necha soat davomida oʻzidan ajraladigan shoʻrvasida pishiriladi.

### Tunis

 Tunischa tajin
Tunis tajini omletga oʻxshab ketadi. Goʻsht yoki parranda goʻshti mayda toʻgʻralib, unga quyuq massa beruvchi (loviya, noʻxat, kartoshka) mahsulot qoʻshiladi va past olovda dimlanadi. Soʻng ziravorlar, pishloq va tuxum solinadi. Massani chuqur sopol idishga oʻtkazib, pechda yoki duxovkada usti biroz qotgunigacha pishiriladi.

Magʻrib yahudiylari
-------------------

Tajin- Magrib yahudiylari (Sefardlar) oshxonasining muhim qismidir. Marokash, Jazoir, Tunis va Liviyalik yahudiylarning Sefard oshxonasida keng tarqalgan. Shuningdek, u Fransiya, AQSh va albatta Isroilning Sefard jamoalarida sevib isteʼmol qilinadi. Koʻpincha Shabbat va yahudiylarning boshqa bayramlarida dasturxonga kuskus bilan birga tortiladi.

|  |
| --- |
| **Tajin** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|

Manbalar
--------

1. ↑  „"Тажин подают гостям как блюдо номер один"" (ru).  «Коммерсантъ» (11-sentabr 2009-yil). Qaraldi: 17-may 2019-yil.
2. ↑  *Anne Cohen, Sigal Samuel30-sentabr 2014-yil.* „9 Sephardi Dishes That Won’t Make Buzzfeed Gag" (en). *The Forward*. Qaraldi: 27-may 2021-yil.
3. ↑  „You Don’t Need a Clay Pot to Make a Delicious Tagine" (en). *Slate Magazine* (24-sentabr 2014-yil). Qaraldi: 27-may 2021-yil.

  

Marokan taomlari
Tunis taomlari
Idish
**Ayshe Pinar Koksal** (1946-yil 20-aprel, Adana - 2019-yil 19-avgust, Anqara ), turk tadbirkori, bastakor .

Turk klassik musiqa bastakori. Turk mumtoz musiqa asarlari polifoniyasi ustida ishlagan. 

TRT repertuariga 96 asari kiritilgan Ko‘ksal, TRTda eng ko‘p kompozitsiyaga ega bo‘lgan uchinchi ayol kompozitor hisoblanadi.

Hayoti
------

1946-yilda Adanada tug'ilgan. Otasining bobosi Usmonli M. deputati, ikki marta parlament a'zosi bo'lgan va Otaturk davrining birinchi deputatlaridan biri, Adana deputati Abdulla Chopurog'lu; otasi Ibrohim R. Chopuro'g'li Davlat kengashi raisi o'rinbosari lavozimidan nafaqaga chiqqan. Uning onasi Adananing ilk tadbirkorlaridan biri Mustafo Akdag'ning qizi Meliha Chopurog'lu. 

Musiqiy ishlarini 9 yoshida otasi viloyat hokimi o'rinbosari bo'lib ishlagan Artvin shahrida mandolin va skripkadan saboq olish bilan boshlagan.  Otasining davlat xizmati tufayli u bolaligida Onado‘li bo‘ylab sayohat qilgan; U Kayserida bo'lganida akkordeon darslarini olib, musiqa fanlarini davom ettirdi.  Oʻrta maʼlumotni Kayseri oʻrta maktabida, oliy maʼlumotni esa xususiy Istanbul dorixona litseyida (1969) tugatgan.

U 2019-yil 19-avgust kuni umurtqa pog‘onasidagi operatsiyadan keyingi asoratlar tufayli vafot etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Çanakkale Destanı İDSO Koserinde".  Sanattanyansimalar.com sitesi, 19 Mart 2016. 7 mayıs 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13 mart.
2. ↑  „Pınar Köksal Besteleri kanun, koto, senfoni orkestrası tınılarında…".  Musikidergisi.com sitesi, 5 Ocak 2017. 13 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13 mart.
3. 1 2 3  „Pınar Köksal Çoksesli Besteleriyle Dikkat Çekiyor".  Yeniadana.net sitesi 17 Ekim 2016. 23 ekim 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13 mart.