recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Hoshap qal'asi
--------------

Hoshap qal'asi Vanning Gurpinar tumanida, Van-Hakkari avtomagistralidagi Hoshap (Go'zalsuv) shahrida joylashgan.Hoshap Vandan 60 km va Gurpinar shahar markazidan 40 km uzoqlikda joylashgan.

Tarixi
------

Xoshap Suyuning shimoli-gʻarbidagi tik va tik qoya massasi ustiga qurilgan qalʼa ichki qalʼa va uning shimolidagi tashqi qalʼadan iborat. O'tmishi jihatidan Urartu davlatiga borib taqaladigan qal'a, Usmonlilar davlatiga bo'ysungan Mahmudiy beklar tomonidan qurilgan va shunday bugungi kungacha saqlanib qolgan. Qal'aning ichki darvozasidagi yozuvga ko'ra, u Hijriy 1052-(1643) yilda Mahmudi Sulaymon Bey tomonidan qurilgan.Tashqi qal'a devorlari yerning tuzilishiga ko'ra shakllangan bo'lib, ular sharqdan, shimoldan va g'arbdan aylanib yuruvchi istehkomlar bilan o'ralgan. Sharqiy devorlar qisman, g'arbiy devorlar esa asosan vayron bo'lgan.Devorlarning bir qismi saqlanib qolgan, sharqiy va gʻarbiy darvozalar butunlay vayron boʻlgan. Tashqi qal’aning shimoli-sharqida qorovul minorasi joylashgan.Bugungi kunda ichkarisida masjid va qishloq uylari qoldiqlari mavjud. Ichki qal'a janubdan tik va shimoldan qiyalik ustida qurilgan.Qal'a shimoldan, sharqdan va g'arbdan asosiy devorlar, qal'alar va minoralar bilan mustahkamlangan, shimoli-sharqda esa ikkinchi istehkom qurilgan.Qal'aga shimol tarafdagi, o'rtaga yaqin, kirish qal'asida ochilgan eshikdan kiriladi. Qal'aning g‘arbiy jabhasidagi toj eshik shaklida joylashtirilgan yozuv, ko‘r deraza va sher relyeflari ma’lum bir dinamiklikni ta’minlaydi. Bundan tashqari, asl temir eshik qanotlari hali ham ishlaydi.Ichkarida Mahmudiy saroyi deb ataladigan murakkab inshootlar bor.Bular qal'aning janubiy tomonida joylashgan.Yuqori va sharqiy qismida tomosha ko'shki, uning g'arbida haram, eng g'arbiy qismida esa zal joylashgan.Masjid, zindon, o'choq va sardoba ichki qal'aning boshqa joylarida joylashgan.XIX. Asr o'rtalarida tashlab ketilgan qal'a, ichidagi tuzilmalari bilan bugungi kungacha saqlanib qolgan. Shu sababli, u mintaqaning diqqatga sazovor ramziy tuzilmalaridan biridir.
**Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana** — Yaşar Kemal tomonidan 1997-yilda yozilgan roman. Asar birinchi marta 1997-yilda Adam nashrlari tomonidan nashr etilgan. Bu Bir Ada Hikayesi kvartetining birinchi kitobidir.

Yashar Kamol ushbu asarida Birinchi jahon urushidan keyin Onadoʻli xalqining azob-uqubatlari haqida hikoya qiladi. Romanning qahramoni - faxriy medali boʻlgan Poyraz Musa ismli urush qatnashchisi. Urushdan keyin u oʻzi yashagan qishloqda hech kimni topa olmadi, Egey dengizidagi Ida togʻini koʻrgan Karinca orolidan uy va tegirmon sotib olgan. Boshqa tomondan, u urushda unga ergashgan qonli kishidan qochib ketganligi sababli unga Poyraz Musa deb nom berishdi. Orolga birinchi boʻlib kelgan Poyraz Musa, almashinuvdan oʻtmagan yunon Vasilini topadi. Dastlab hech kim orolga kelmaydi, ammo shahar Onadoʻlidagi urushdan qochib, qashshoqlikdan aziyat chekkan odamlar orolga joylashishni boshlaydilar. Kitob shular haqida hikoya qiladi.



|  |  |
| --- | --- |
| Romanlar | *Romanga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Horst Hardy Bulau** — (1962-yil 14-avgustda tugʻilgan) Kanada terma jamoasi uchun kurashgan kanadalik sobiq changʻichi.

Faoliyati
---------

Faoliyatining oxirigi yilllaridagi sarhoblarga koʻra, Hardy Jahon kubogida oʻn uchta gʻalabaga erishgan, bu Kanada tarixidagi changʻichilar orasidagi eng koʻp natija hisoblanadi. U yigirma toʻqqizta Jahon kubogi musobaqalarida kuchli uchlikdan oʻrin olgan, shuningdek, koʻplab eng yaxshi oʻntalikdan joy olgan. Bulay 1981-yildan 1983-yilgacha turli darajadagi jahon kubogida oʻzining oʻn uchta gʻalabasini qoʻlga kiritgan va umumiy Jahon kubogi jadvalida 3 (1981-yil), 3 (1982-yil) va 2 (1983-yil) oʻrinlarini egallagan. Uning 1979-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati kanadalik uchun birinchi Shimoliy musobaqada chempioni boʻlgani alohida etiborga loyiq.

Bulau 4 karra olimpiyachi hisoblanadi, chunki u 1980-yil (Leyk Plasid, AQSh), 1984-yil (Sarayevo, Yugoslaviya), 1988-yil (Kalgari, Alberta, Kanada) va 1992-yil (Albertvil, Fransiya) Qishki Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan. 1988-yilda Kalgarida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida u katta tepalikdagi yakka tartibli musobaqada yettinchi oʻrinni egallagan, bu kanadalik changʻidan sakrash sportchi uchun eng yaxshi olimpiada koʻrsatkichidir.

Bulau 1993-yilda Kanada Olimpiya shon-shuhrat zaliga, 1994-yilda Kanada changʻi shon-shuhrat zaliga taklif etilgan va 1998-yilda Ottava sport shon-shuhrat zaliga taklif etilgan. 2014-yil 22-oktyabrda Horst Bulau Kanadaning sport shon-shuhrat zaliga taqdirlash marosimiga taklif etilgan, Oilasi katta boʻlib Hoest uning rafiqasi Kerri va uchta farzandi Kifer, Zofiya va Raynerlardan iborat.

Bulau Ottava janubidagi Blossom parkida oʻsgan, u yerda otasi Otto (1926—2005-yillar) Sharqiy Prussiyadan qochqin sifatida Kanadaga kelgan va urushdan keyin rafiqasi Xelene (1928—1995-yil) bilan Ottavaga joylashishgan. Oilada toʻrt farzand boʻlishgan, ulardan Horst uchinchisi — yagona oʻgʻli farzand hisoblangan.

Horst koʻk togʻli Jozo Weider Alp poyga jamoasining maxsus maslahatchisi sifatida havaskor sport bilan shugʻullanishda davom etmoqda.

Jahon chempionati
-----------------

### Turnir jadvali

| Mavsum | Umumiy natijalar | 4H | SF |
| --- | --- | --- | --- |
| 1979—1980-yil | 38 | 58 | Yoʻq |
| 1980—1981-yil | 03 !3rd | 10 | Yoʻq |
| 1981—1982-yil | 03 !3rd | 24 | Yoʻq |
| 1982—1983-yil | 02 !2nd | 03 !3rd | Yoʻq |
| 1983—1984-yil | 8 | 25 | Yoʻq |
| 1984—1985-yil | 19 | 11 | Yoʻq |
| 1985—1986-yil | 12 | 33 | Yoʻq |
| 1986—1987-yil | 47 | 67 | Yoʻq |
| 1987—1988-yil | 30 | 17 | Yoʻq |
| 1990—1991-yil | 31 | 52 | — |
| 1991—1992-yil | — | 74 | — |

Manbalar
--------

1. ↑  „Horst Hardy Bulau". 23-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-oktabr 2022-yil.
2. ↑  „Ottawa Sports Hall of Fame". *ottawasporthalloffame.ca*. 23-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-oktabr 2022-yil.
3. ↑  „Canada's Sports Hall of Fame". *sportshall.ca*. 7-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-oktabr 2022-yil.
**Hoshim Narziqulov** (1900 - Samarqand — 1963.9.1) — aktyor, rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti (1939). Nasim Hoshi-movnchnt otasi. Ijodiy faoliyatini 1918-yilda Abdulla Badriy rahbarligidagi "Samarqand" musulmon truppasida boshlagan. 1927—30 yillar "Koʻk koʻylak" teatrida, 1930-yildan Hamid Olimjon nomidagi Samarqand davlat oʻzbek drama teatrida aktyor, truppa boshligʻi, rejissyor 1944—48 yillar Samarqand viloyat madaniyat boshkarmasining boshligʻi, 1948—57 yillar Madaniyat ishlari vazirligida teatr boʻyicha masʼul xodim boʻlib ishlagan. Mirkomilboy (A. Badriy, "Shoʻring qursin, Mirkomilboy!"), Muslim (F. Zafariy, "Halima"), Ibrohim (Komil Yashin, M. Muhamedov, "Ichkarida"), Xusrav (Xurshid, "Farhod va Shirin"), Xon Boboxon, Qorabotir (S. Abdulla, "Toxir va Zuxra"), Sultonbek (U. Hojibekov, "Arshin mol olon") singari obrazlari bilan oʻzbek teatri sanʼatiga munosib hissa koʻshdi. "Arshin mol olon", "Farhod va Shirin", "Poʻrtana" (S. Abdulla), "Gʻunchalar" (Z. Fatxullin) kabi spektakllarni saxnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Bobak qoʻzgʻoloni** — Ozarbayjon va Gʻarbiy Eronda dahriylik gʻoyalarini ilgari surgan xurramiylarnit Bobak (Bobuk) (798-yil/800-yil,838-yil) boshchiligidagi islomga qarshi qoʻzgʻoloni (9-asrning 30- yillari). Qoʻzgʻolon keng yoyilib, Sharqiy Armaniston yerlarigacha tarqaldi, ishtirokchilarining soni 300 ming kishiga yetdi. Vizantiya bilan boʻlayotgan urush hamda Misrdagi qoʻzgʻolon (830—833) xalifalikka Bobak qoʻzgʻolonini bostirish imkonini bermadi. Shuning uchun xalifa Maʼmunning vafotidan soʻng (833), xalifa Muʼtasim (833—842) Vizantiya bilan yarash bitami tuzib, asosiy kuchini Bobak qoʻzgʻolonini bostirishga tashladi. 833-yil Hamadon shahri yaqinidagi jangda qoʻzgʻolonchilar ogʻir talafot koʻrdilar. Arab manbalarida koʻrsatilishicha, bu jangda 60 ming kishi halok boʻlgan. 835-yil arab qoʻshiniga xalifaning eng yirik qoʻmondoni Afshin (Usrushona hokimi Haydar ibn Kovus) sarkarda qilib tayinlandi. U mahalliy mulkdorlarning yordami bilan qoʻzgʻolonni bostirdi. 837 yil qoʻzgʻolonchilarning oxirgi tayanch qalʼasi — Badz qoʻldan ketdi. 838-yil Bobak va uning tarafdorlari qatl etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bobak qoʻzgʻoloni" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelena Konstantinovna Stempkovskaya** (1921, Minsk viloyatidagi Mazurshchina qishlogʻi — 1942.26.6, Belgorod viloyatidagi Zimovenka qishlogʻi) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Toshkent pedagogika institutida oʻqigan. Sirdaryo viloyatining Boyovut tumanidagi "Ozodlik" qishlogʻida yashagan. 1941-yildan armiyada. Radiotelegrafchilar kursini tamomlagan. 1942-yil yanvardan frontda. 216-oʻqchi polki oʻqchi bataloni (Janubiy Gʻarbiy front, 21-armiyaning, 76-oʻqchi diviziyasi) radisti, kichik serjant. 1942-yil 26 iyunda Belgorod viloyati Zimovenka qishlogʻi yonidagi jangda aloqani taʼminlagan va oʻzi halok boʻlgan (1946-yil 15-mayda Qahramon unvoni berilgan). Toshkentdagi 89-maktab Stempkovskaya nomi bilan atalgan va u yerda yodgorlik oʻrnatilgan. Toshkent pedagogika universiteti binosida yodgorlik lavhasi bor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Стемпковская Елена Константиновна" warheroes.ru (23 Fevral 2018) (Rus)

Havolalar
---------

* Pravda Vostoka 08.03.1968

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yelena Sergeyevna Yefayeva** (*ruscha: Елена Сергеевна Ефаева;* 1989-yil 6-iyun, Glazov, ASSR) — rossiyalik figurali uchuvchi, juftlikda konkida uchish musobaqalarida qatnashgan. Xalqaro toifadagi sport ustasi. Sport faoliyatidagi asosiy muvaffaqiyatlarga Aleksey Menshikov bilan erishgan. Juftlik Rossiya chempionatining bronza medali sovrindorlari, Rossiya kubogining kumush medal sovrindorlari va Yevropa chempionati ishtirokchilari (2007) boʻlgan.

Faoliyati
---------

Perm figurali uchish maktabi vakillari Yefayeva va Menshikov 2007-yilning yozida sport juftligi boʻlishni toʻxtatganlar. Buning sababi Yefayeva boʻyining oʻsishi boʻlib, bu holat qiyin elementlarni bajarishda qiyinchiliklarga olib kelgan. Aleksey sport faoliyatini yakunladi va Yelena qoʻshma mashgʻulotlar uchun Moskvadan Permga koʻchib oʻtgan Sergey Roslyakov bilan sport juftligini hosil qildi.

Sergey Roslyakov / Yelena Yefayeva juftligi 2006 — 2007-yilda boʻlib oʻtgan Universiada musobaqasida toʻrtinchi oʻrindan joy olgan. 2004 — 2005-yil oraligʻida boʻlib oʻtgan Nebelhorn Trophy turnirida juftlik 4-orindan joy olgan. 2008-yilgi Rossiya chempionatida Yefayeva va Roslyakov oxirgi oʻninchi oʻrinni egalladi. Keyin ular Rossiya kubogi finalida kumush medalni qoʻlga kiritishdi. Bir mavsumdan soʻng, juftlik tarqaldi. 2008—2009-yilgi mavsumda Yelena Artyom Patlasov bilan birga musobaqalarda chiqish qila boshladi. Mamlakat chempionatida ular sakkizinchi oʻrinni olishdi. Mavsum oxirida Yefaeva sport faoliyatini yakunladi.

Yefayeva — Perm davlat gumanitar pedagogika universitetining jismoniy tarbiya oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha talaba. U Belarus Respublikasida figurali uchish boʻyicha murabbiy boʻlib ishlagan.

Natijalari
----------

|  |
| --- |
| Aleksey Menshikov bilan |
| Musobaqa | 2003 — 2004 | 2004 — 2005 | 2005 — 2006 | 2006 — 2007 |
| Xalqaro |
| Yevropa chempionati |  |  |  | 6 |
| AQSh Gran-pri |  |  |  | 7 |
| Universiada |  |  |  | 5 |
| Nebelhorn Trophy |  |  | 4 |  |
| Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati |  | 6 |  |  |
| Ruminiya oʻsmirlar Gran-prisi |  | 3 |  |  |
| Xitoy oʻsmirlar Gran-prisi |  | 3 |  |  |
| Milliy |
| Rossiya chempionati | 6 | 6 |  | 3 |
| Rossiya kubogi finali |  |  | 4 | 2 |
| Oʻsmirlar oʻrtasida Rossiya chempionati | 5 | 1 |  |  |

|  |
| --- |
| Sergey Roslyakov bilan |
| Musobaqa | 2007 — 2008 |
| Rossiya chempionati | 10 |
| Rossiya kubogi finali | 2 |

|  |
| --- |
| Artyom Patlasov bilan |
| Musobaqa | 2008 — 2009 |
| Rossiya chempionati | 8 |
| Memorial Panin | 3 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Туктамышева, Радионова и Ильиных / Жиганшин выступят на Универсиаде — 2017.". 26-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2016-yil.
2. ↑  „Жажда знаний велика? Даст Вам их ИППК!" (ruscha). *ИППК БГУФК* (17-may 2021-yil). 2-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-aprel 2022-yil.
**Daraxtlarga shakl berish** - bogʻdorchilik va manzarali bogʻdorchilikda qoʻllaniladigan agrotexnologik usullardan biri, daraxt va butalar shox-novdalarini butash, siyraklatish, qisqartirish yoʻli bilan ularni muayyan bir koʻrinishda oʻstirish. D.sh.b. daraxtning havo, yorugʻlikdan yaxshi bahramand boʻlishi, oziq moddalarning hosilli novdalarda toʻplanishi, hosildorlikni oshirish va mevalar sifatini yaxshilashga imkoniyat yaratadi. Shakl berilmagan daraxtlar kam yashaydi va kam hosil beradi. Daraxtni oʻstirish shakli joyning tuproq-iqlim sharoitlariga, meva turi va navining biologik xususiyatlariga qarab tanla-nadi. Dastlabki shakl berish ishlari koʻchatzorning ikkinchi dalasida boshlanadi, soʻngra bogʻda 6—8 yil davom ettiriladi.

Dunyo mamlakatlari bogdorchiligida D.sh.b.ning gʻoyat xilma-xil turlari qoʻllaniladi. Oʻzbekistonda meva daraxtlarining koʻpchiligiga past tanali (asosiy tana bal. 50—70 sm) qilib shakl beriladi, natijada meva daraxtlari hosilga erta kiradi, ularni parvarish qilish, butash, zararkunandalarga qarshi kurash, hosilni yigʻib-terib olish osonlashadi. Xiyobonlarga, yoʻllarning chetlariga oʻtkaziladigan daraxtlarga baland tanali (150—200 sm), anjir, anor, koʻpgina past boʻyli payvandtag daraxtlarga asosan buta (tana bal. 50 sm) koʻrinishida shakl beriladi.

Markaziy tana va asosiy shoxlarning joylashishiga qarab D.sh.b. pogʻonali, siyrak pogʻonali, kosasimon, butasimon va b. boʻlishi mumkin. Pogʻonali shakl (olma, gilos, nok va b. qoʻllaniladi)da asosiy shoxlar tanada pogʻonalab joylashtiriladi, pogʻonada 3—5 tadan shoxboʻladi. Siyrak pogʻonali shaklda (koʻpchilik meva turlari uchun qabul qilingan) daraxtda 5—8 ta asosiy va 1—2 qoʻshimcha shoxlar qoldiriladi. Kosasimon shaklda koʻchat boqqa oʻtkazilishi bilan tanadan chiqqan 3—5 ta shox 20—30 sm uzunlikda krldiriladi, markaziy tana qirqib tashlanadi. Bu shaklda koʻproq shaftoli, olcha oʻstiriladi. Butasimon shaklda (ildizidan rivojlanadigan oʻsimliklar — anor, anjir, turkman olmasi, smorodina, malina va b.) markaziy tana boʻlmaydi, ildizdan 2—3 ta mustaqil tana va ulardan shoxshabba chiqariladi, tanalar qariganidan keyin ildizdan chiqqan yangi tana bilan almashtiriladi. 1970-yillardan boshlab Oʻzbekistonda Italiyada (prof. Baldosari) kashf etilgan sunʼiy shakl berish usullaridan biri — palmetta shakli (past boʻyli payvandtaglardagi meva daraxtlari — olma, nokni shox-shabbaga yassi shakl berib, soʻri yoki simbagʻazlarda oʻstirish) sinab koʻrildi, lekin sermehnatligi tufayli keng yoyilmaydi. D.sh.b.ning asosiy tizimlari rasmda berilgan. Tokka shakl berish haqida tok maqolasiga q. == Adabiyot ==

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Ribakov A. A. Ostrouxova S. A. Oʻzbekistan mevachiligi, T. 1967; Sobirov M. Tomorqa bovdorchiligi, T. 1991. Sulton Xolnazarov.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Vositachilik shartnomasi** — Vositachilik shartnomasi boʻyicha bir taraf (vositachi) ikkinchi tarafning (komitent) topshirigʻi boʻyicha oʻz nomidan, biroq komitent hisobidan bir yoki bir necha bitimni xaq evaziga tuzish majburiyatini oladi. Vositachilik shartnomasi yozma ravishda tuzilishi shart. Vositachi tomonidan uchinchi shaxs bn tuzilgan bitim boʻyicha, garchi bitimda komitentning nomi tilga olingan yoki u bitimni bajarish boʻyicha uchinchi shaxs bn bevosita munosabatlarga kirishgan boʻlsa xam, vositachi huquqlarga ega boʻladi va zimmasiga majburiyat oladi.
*Vositachilik shartnomasi muayyan muddatga yoki amal qilish muddati koʻrsatilmagan holda, qaysi hududda bajarilishi koʻrsatilgan yoki koʻrsatilmagan xolda, komitent vositachiga topshirgan komitentning manfaatlarini koʻzlab va uning hisobidan bitim tuzish huquqini uchinchi shaxslarga bermaslik haqida majburiyat olgan xolda yoki bunday majburiyatni olmagan holda, vositachilik narsasi boʻlgan tovarlarning assortimenti xususida shartlar quyilgan yoki quyilmagan holda tuzilishi mumkin.* Qonun xujjatlarida ayrim turdagi Vositachilik shartnomasining xususiyatlari nazarda tutilgan boʻlishi mumkin *(OʻzR FKning 832 — m.si)*. Vositachilik shartnomasi:

* komitent shartnomani bajarishdan bosh tortganligi;
* vositachi shartnomani bajarishdan bosh tortganligi;
* vositachi vafot etganligi, u muomalaga layoqatsiz, layoqati cheklangan, bedarak yoʻqolgan yoki nochor deb topilganligi oqibatida bekor qilinadi *(OʻzR FKning 845 — m.si)*.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Murchil** — jangovar tartib; Amir Temur armiyasi harbiy yurishga otlanganda mavjud institutizom va qoidaga buysunilgan. M.ga binoan har bir sarkarda oʻz boʻlinma yoki qismlari bilan egallab turgan mansabiga koʻra safdan oʻrin olgan. Sharafuddin Ali Yazdiyning "Zafarnomasi"da qayd etilishicha, yuzlik, minglik, qoʻshin beklari oʻz askarlariga boshchilik qilgan holda guruh-guruh boʻlib, M.ni tashkil qilgan. M.ning buzilishi, muayyan, yuzlik, minglik yoki tuman oʻrnini boshqa yuzlik, minglik yoxud tumanning egallashi qatʼiy taqiklangan. M.da uz guruhidan adashgan jangchilarga jazo berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Mureş okrugi** — (rumincha: *Județul Mureş*; veng.: *Maros megye*) Ruminiyadagi okrug (*județ*) Trasilaviyadagi tarixiy region, maʼmuriy markazi Targu Mureş shahrida. Okrug 1968-yilda maʼmuriy qayta shakillashtirishdan soʻng tashkil qilindi hamda hozirgacha qoʻllaniladigan tarixiy sistemani qayta tanitdi.1952-yilda Ruminiya xalqi tomonidan kashf etilgan bu islohot avvalgisining (Magiyar aftonom viloyati)oʻrnini egalladi. Mureş davlatining boy madaniy meʼrosi mustahkam cherkov va shaharlardan iborat Székelays shevada gapiruvchi Vengerlar hamda Transylvanialik Saksonlardan tashkil topgan.

Nomi
----

Vengrchada *Maros megye* nomi bilan, nemischada *Kreis Mieresch* nomi bilan tanilgan. Vengriya qirolligi qoshidagi, xuddi shu nomdagi okrug (Maros-Torda okrugi rumincha: *Comitatul Mureş-Turda*) 1876-yilda tashkil topgan.
**Uttar-Pradesh** (hindcha: *उत्तर प्रदेश*; urdu: اتر پردیش; inglizcha: *Uttar Pradesh*) — Hindistonning shimoliy qismidagi shtat. Himolay togʻlarining janubiy etagida. Maydoni 240,9 ming km². Aholisi 166 mln. kishi (2001), aksari qismi hindu va musulmonlar. Asosiy tili — hindi, aholisining bir qismi urdu tilida soʻzlashadi. Maʼmuriy markazi — Lakhnau shahri. Yirik shaharlari: Agra, Kanpur, Varanasi, Aligarh, Ilohobod.

Geografiyasi
------------

Yer yuzasi, asosan, tekislik (HindGang tekisligi), 1/5 qismi Himolay togʻlarining janubiy tarmoqlari (eng baland joyi Nandadevi choʻqqisi, 7816 m). Iqlimi tropik, mussonli iqlim. Tekislik qismida may oyida oʻrtacha harorat 32°, iyulda 16°. Yillik yogʻin 700— 1200 mm. Qurgʻoqchilik ham boʻlibturadi. Eng yirik daryolari: Gang va uning irmoqlari. Sugʻorish kanali koʻp. Iyul — avgustda daryolar toʻlib oqadi, baʼzan toshqinlar boʻladi. Haydalmagan yerlarda palmazorlar va butali, seroʻt savannalar bor. Shtat hududining 12% dan ziyod qismi oʻrmon.

Iqtisodiyoti
------------

Xujaligida qishloq xoʻjaligi yetakchi. Asosiy ekinlari: sholi, bugʻdoy, dukkaklilar, arpa, shakarqamish, paxta, kunjut, tariq, yeryongʻoq, kartoshka. Chorvachilikda sut chorvachiligi rivojlangan. Sanoati, asosan, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlovchi korxonalardan iborat. Oziq-ovqat, koʻnpoyabzal, toʻqimachilik, qogʻoz, tamaki, aniq priborlar, elektr uskunalari korxonalari, mexanika va temir yoʻl ustaxonalari bor. Agrada shisha buyumlar ishlab chiqariladi. Hunarmandchilikda gazlama, kalava ip, poyabzal, mebel, zargarlik buyumlari tayyorlanadi. Shtatda untlar va boshqa oliy oʻquv yurtlari bor. Uttar-Pradesh — qadimiy hind madaniyati markazi. Agrada mashhur Toj Mahal saroyi bor. Turizm rivojlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Hindiston shtatlari va hududlari |
| --- |
|  |
| 
Andhra Pradesh • Arunachal-Pradesh • Accom • Bihar • Goa • Gujarot • Jammu va Kashmir • Jarkhand • G'arbiy Bengaliya • Karnataka • Kerala • Madhya-Pradesh • Manipur • Maharashtra • Meghalaya • Mizoram • Nagalend • Orissa • Panjob • Rojasthon • Sikkim • Tamilnad • Tripura • Uttarakhand • Uttarpradesh • Xaryana • Ximachalpradesh • Chxattisgarx
 **Ittifoqdosh hududlari:** Andaman va Nikobar orollari | Dadra va Nagar-Haveli • Daman va Diu • Dehli • Lakshadvip • Puducherri • Chandigarh |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Darakchi (maʼnolari).

**Darakchi** — oʻzbek va rus tillarida chiqadigan haftalik axborot gazeta. Ilk soni 1999-yil mart oyida Samarqandda chop etilgan. Darakchi qisqa muddatda ommalashib, Oʻzbekistondagi eng koʻp nusxali gazetasiga aylandi. Unda yoshlar mavzusi, ularning dunyoqarashi, oʻy-fikrlarini, xalqaro miqyosdagi voqealarni, sport xabarlarini yoritishga katta oʻrin beriladi, jiddiy mavzudagi muammoli maqolalar ham keng yoritiladi. Gazeta tahririyatining xatlar, axborot va sport, tanlov boʻlimlari bor. Internet orqali jahon axborot tarmogʻiga ulangan. Adadi 200 mingdan ziyod (2002).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Opal** (sanskritcha upal — qimmatbaho tosh) — tarkibida suv saqlaydigan kolloidli kremniy oksididan iborat mineral, globulyar (sharcha) tuzilishga ega. SiO2nH2O. Kremnezyomning globulalari, asosan, 150—400 nm oʻlchovli, baʼzan kattaroq. Aksariyat O.da 2—14% suv mavjud. Odatda, rangeiz, tarkibidagi aralashmalarga koʻra, oq, sariq, qoʻngʻir va boshqa xillari boʻladi. Qattiqligi 5—6,5, zichligi 1900–2300 kg/m3. Globulyar tuzilishi bilan opalessensiya (nurni tarqatish) xossasi bogʻliq. Asli O. kristallik panjarasida globullar toʻgʻri joylashganligi uchun nur difraksiyasi natijasida rang-barang nur tarqatadi. Tarqaladigan nurlarning rangi globulalarning diametriga bogʻliq (d=150—200 nm boʻlsa rangi binafsha, 400 nm gacha — yashil, kattaroq boʻlsa — kizil). Asl O.ning rangiga karab turlarga ajratiladi: oq, qora, arlekin, olovrang, jirazol. Tabiatda O.ning oddiy turlari koʻproq uchraydi (oniks, opalli kaxalong, prazopal, gidrofan, gialit va boshqalar). O. issiq vulkanogen suvlardagi kremnezyom choʻkindilari va nurash zonasida suv taʼsiridan silikat qatlamlar hamda karbonat kislotaning ajralishida kristallanish natijasida hosil boʻladi. O.ning katta uyumlari dengiz havzalari chekkalarida opoka, trepel va diatomit qatlamlarini hosil qiladi. Uchlamchi davr yotqiziklarida koʻp uchraydi. Rangli O. bezak toshi sifatida ham ishlatiladi. Asl O. — qimmatbaho tosh. Avstraliya, Chexiya, Meksika, Ukraina, Qozogʻiston va boshqa joylarda O.ning endogen konlari topilgan. Rossiyada 70-yillardan asl O.ni sintez qilish yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Opel Mokka** — Opel tomonidan yaratilgan va birinchi marta Jeneva avtosalonida 2012 namoyish etilgan mini krossover. Avtomobilning birinchi fotosuratlari 2012-yil yanvar oyida paydo boʻlgan. Sotish 2012-yil oʻrtalarida boshlangan. Shuningdek, Buyuk Britaniyada **Vauxhall Mokka** va Xitoy va AQShda **Buick Encore** nomi ostida sotiladi. Rossiyada krossover narxi 717 000 rubldan boshlandi, 2015-yilda Rossiyada avtomobil savdosi toʻxtatildi.

Tavsif
------

 2013-yil Buick Encore
Mashina Opel avtomobillari qatorida Opel Antaradan pastroqda joylashgan. Standart sifatida u old gʻildirakli haydovchiga ega, ammo boyroqlarida plagin toʻliq gʻildirakli haydovchi paydo boʻladi. Bu nom kofe navining arabcha nomidan kelib chiqqan.

Evropa uchun avtomobil benzinli dvigatellar bilan jihozlangan — turbo zaryadlangan A14NET (1,4 l. 140 l. Bilan.), atmosfera A16XER (1,6 l. 115 l. Bilan.) va A18XER (1,8 l. 140 l. Bilan.) — va dizel A17DTS (1,7 l. 130 l. Bilan.).

Mokka GM Gamma II platformasiga asoslangan. Rossiyada 3 ta toʻrt silindrli dvigatelni tanlash mumkin: turbo quvvatli 1,4 litrli benzinli dvigatel, 5 pogʻonali D16 qoʻlda ishlaydigan 1,8 litrli atmosfera va 1,7 litrli dizel bloki. 6 pogʻonali M32 qoʻlda uzatmalar qutisi standartdir (1,8 dan tashqari), barcha dvigatellar ixtiyoriy 6 pogʻonali avtomat uzatmaga ega. Toʻliq gʻildirakli versiyalar aqlli 4x4 tizimiga ega: normal sharoitda ular old gʻildirakdir, biroq sirpanish yoki sirpanish sezilsa, momentning 50 % orqa aksga oʻtadi. Opel Mokka shinalari oʻlchami (diametri) konfiguratsiyaga qarab farq qilishi mumkin. R16 engil qotishma gʻildiraklari baʼzi model variantlarining asosiy toʻplamiga kiritilgan.

2020-yilda allaqachon Groupe PSA platformasida joylashgan Opel Opel Mokka yangi avlodini taqdim etdi. Avtomobil Peugeot 2008 va DS 3 Sportback platformasida qurilgan. Yangi Mokka benzin, dizel yoki elektr dvigatel bilan jihozlangan.

Buick Encore
------------

Avtomobilning qayta tiklangan va oʻzgartirilgan versiyasi — Buick Encore — 2012-yil 9-yanvarda Shimoliy Amerika xalqaro avtosalonida taqdim etildi. U toʻliq oʻlchamli Anklavdan bir qadam pastda joylashgan. Encore nomi ilgari AMC / Renault tomonidan 1983-87 yilgi kichik kompakt avtomobilda ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Дешевые внедорожники: немцы наносят ответный удар". 8-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2012-yil.
2. ↑  „Компания Opel рассекретила новый кроссовер Mokka". 4-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-dekabr 2014-yil.
3. ↑  „Россияне первыми получат кроссовер Opel Mokka". 8-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-dekabr 2014-yil.
4. ↑  „Opel объявил цену на маленький внедорожник Mokka". 3-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2012-yil.
**Ruderal gʻoʻzalar**, gʻoʻzaning ruderal shakllari, gʻoʻzaning yarim yovvoyi shakllari — yovvoyi gʻoʻzadan madaniytropik gʻoʻzaga oʻtgan shakllar; madaniylashtirilgan gʻoʻzaning ikkinchi evolyusion shakli.

Ular gʻoʻzaning ibtidoiy (primitiv) shakllaridan oʻsish joyining oʻzgarishi natijasida paydo boʻlgan. R.gʻ. tolasi yuqori sifatli (koʻpincha oq), barglari va chigitlari yirik boʻlib, odamlar yashaydigan joylarga yaqin yerlarda yarim yovvoyi holda oʻsaveradi. Har bir madaniylashtirilgan gʻoʻza turining oʻziga xos ruderal shakllari mavjud (Meksika gʻoʻzasida nuqtali gʻoʻza kenja turi, afrikaosiyo gʻoʻzasida soxta arboreum kenja turi va h.k.).

Barcha R.gʻ. polimorfizmning maʼlum darajada oʻzgaruvchanligi, tezpisharligi, chigitining tuklanishi, kattakichikligi, bargi hamda koʻsagining shakli va h.k. bilan ajralib turadi. R.gʻ. orasida amaliy seleksiya uchun qimmatli shakllari mavjud, Mas, Meksika gʻoʻzasining Hopi (Xopi) shakli chigitida gossipol moddasi kam yangi gʻoʻza navlarini yaratishda asos boʻlib xizmat qilgan.

Abdumavlon Abdullayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Xitoy mifologiyasi** - bu Xitoy xalqi va madaniyati tomonidan to'plangan afsonaviy afsonalar, e'tiqodlar va tarixiy tushunchalar to'plami. Oksfordning Osiyo mifologiyasi lug'ati Xitoy mifologiyasini quyidagicha ta'riflaydi:

> *" Xitoy mifologiyasi tarix, afsona va afsonaning aralashmasidir "*
> 
> 

Xitoy mifologiyasi turli sinflar, geografik mintaqalar, tarixiy davrlar, shu jumladan bugungi kun va turli etnik guruhlarning an'analarida uchraydi. Xitoy ko'plab mifologik an'analarning, shuningdek, Tibet mifologiyasi, turkiy mifologiyasi, koreys mifologiyasi va boshqalarning manbai hisoblanadi. Biroq, Xitoy mifologiyasini o'rganish xitoy tilidagi tafsilotlarga e'tibor berishga undaydi.

Xitoy madaniyati va xitoy mifologiyasida afsonaning o‘rni
---------------------------------------------------------

 Quduqning ruhi
Xitoy mifologiyasining dastlabki zamonaviy tadqiqotlarida paydo bo'lgan umumiy fikr, Xitoy madaniyati boshqa madaniyatlardan farqli o'laroq, juda past va samarasiz mifologiyaga ega edi. Buning eng katta isboti qadimgi xitoy yozuvlarida uchraydigan xitoy miflariga parcha-parcha havolalar edi. Bu bitiklarda mifning yaxlitligi haqida gapirish qiyinligi bilan bir qatorda yirik afsonaviy mavzular ham sezilmaydi. Bundan tashqari, qadimgi Xitoy adabiyoti hikoya va epik ohangdan voz kechadi (ya'ni, epik hikoyalar juda zaif). Garchi keyingi davrlarda olib borilgan turli tadqiqotlar kosmologiya, din va falsafa asarlarda mifologiyadan ko‘ra ko‘proq joy egallaganligi va muhimroq ekanligi haqidagi xulosaga kelgan bo‘lsa-da, hatto dinning madaniyat mifologiyasisiz vujudga kelishi mumkin bo‘lsa ham, bu xitoy diniy tafakkurida mifologiya yo'q, ya'ni xitoy mifologiyasi mavjud emas yoki zaif degani emas. Xususan, so‘nggi paytlarda ko‘plab mutaxassislar xitoy mifologiyasi mavjud emas yoki Xitoy madaniyatida afsonaviy unsurlar yo‘q degan fikrni tanqid qilib, bu haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini tushuntirib berishdi. Xitoy adabiyoti va tili mutaxassisi Eni Birrelning taʼkidlashicha, xitoy mifologiyasi yoʻqligi haqidagi keng tarqalgan eʼtiqodning asosiy sababi "anʼanaviy xitoylik konfutsiy imperatorlik mafkurasi" mashhur diniy iboralarga unchalik ahamiyat bermaganligi va afsonalar va bu noto'g'ri qarash ma'rifat davrida evropaliklarda keng tarqalgan edi. Bundan tashqari, Birrellning ta'kidlashicha, Xitoy mifologiyasining asl manbalarda parchalanishi muammo emas, aksincha, mifologlar va boshqa mutaxassislar uchun ijobiy bo'lishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑ . ISBN 9781576078068.
2. 1 2  *Norman J. Girardot.* „Çin mifinin problemi" (Andoza:Dil-en).  encyclopedia.com (2005). 7-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7 noyabr 2019.
3. 1 2 3  .
4. ↑  .
5. 1 2  .
6. ↑  .
Shoxli Chasseur, Eduard Detaill tomonidan tasvirlangan (1885)
 Teodor Geriko. Imperator gvardiyasining ot qo'riqchilari ofitseri (1812)
Afrika Shassyori(ingl.)o'zb.
**Chasseur** ( fransuzcha: *chasseur* - "ovchi") - fransuz engil piyoda qo'shinlarining bir qismi ( fransuzcha: *chasseurs à pied*, "oyoq chassers") yoki engil otliqlar ( fransuzcha: *chasseurs à cheval*, "ot chasseurs"), tezkor harakatga o'rgatilgan.

Tarixi
------

### Yuzaga kelishi

Fransuz armiyasining ushbu bo'linmalari 1743 yilda Йоханн Кристиан (Жан Шретьен) Фишер(ingl.)o'zb. tomonidan paydo bo'lgan. marshal Fuquet de Belle-Isledan 600 piyoda va otliq askarlarni yig'ish buyrug'ini oldi. Ular "Fisherning quvg'inchilari" yoki "Fisherning quvg'inlari"  nomi bilan mashhur bo'lgan edilar. 18-asrning keyingi yillarida turli xil engil bo'linmalar, masalan, chasserlar, fransuz armiyasiga kirishdi, ular alohida bo'linmalar yoki mavjud polklarga bog'lanmagan kompaniyalar sifatida harakat qilishdi.

### Oyoq Chasseurs

**Oyoq quvuvchilar** ( fransuzcha: *chasseurs à pied*, shuningdek, **chasseurs** sifatida ham tanilgan, Birinchi imperiyaning engil piyoda qo'shinlari edi. Ular piyoda batalonlarining fusilierlari bilan bir xil tarzda qurollangan, ammo otishma va tezkor manevrlar bo'yicha maxsus tayyorgarlikdan o'tgan hisoblanadi. 1840 yildan Chasseurlar uzun palto kiyishdi, ammo 1850 yildan keyin ularning formasi yon tomonlarida yoriqlari bo'lgan kalta paltoga aylandi, bu ularga ko'proq harakat erkinligini va ko'k keng shimlarga aylandi (piyodalar uchun ular qizil edi) , gaiters ichiga tiqilgan . Yengil piyodalarning yana bir turida - voltigerlar otishtiruvchi o'ynagan, bu asosiy kuchlardan oldinga o'tdi va chasseurs ba'zan voltigerlar bilan birga oldinga siljigan.

 Sharleruadagi Birinchi jahon urushi quvg'inchilariga yodgorlik

Eslatmalar
----------

1. ↑  Andoza:Cite NIE
2. ↑  Andre Jouineau*. French Army 1914* — 16—17 bet. ISBN 978-2-35250-104-6.
3. ↑  Earl J. Coates, Michael J. Mcafee, Don Troiani*. Don Troiani's Civil War zouaves, chasseurs, special branches, & officers*, 1st, Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2006 — 20 bet. ISBN 0-8117-3320-3.

Havolalar
---------

* „Chasseurs alpins" (es).  Retro Ski. 27-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.



* „French Grenadiers, Chasseurs and Fusiliers of the Napoleonic Wars" (en).  Napoleon, His Army and Enemies. Qaraldi: 2019-1-012.



* „LETTER FROM THE FIRST UNITED STATES CHASSEURS" (en).  The New York Times (2-sentabr 1861-yil). Qaraldi: 12-oktabr 2019-yil.
3 chaqa 1841 Polsha Qirolligi
**Troyak** — nominal qiymati uch tiyin boʻlgan kumush Polsha tangasi.

Troyak zarb qilish 1528 yilda (Litvada 1546-yildan) Krakov va Torun zarbxonalarida, keyinroq (1580-yildan) Hamdoʻstlikning deyarli barcha faoliyat koʻrsatuvchi tanga zarbxonalarida boshlangan. Troyak masalasi 1588—1627-yillarda qirol Sigismund III davrida eng katta hajmga yetdi. Uning davrida tangalarning bu nominal qiymati bir yarim tiyin bilan birga eng mashhurlaridan biriga aylandi. Uzoq tanaffusdan soʻng 1650-1665 va 1684—1685-yillarda troyak zarb qilish qayta boshlandi. Keyinchalik, ularning ozod etilishi vaqti-vaqti bilan sodir boʻldi (1706, 1753-1756 va 1765-1794).

Past navli nemis tangalaridan yasalgan dastlabki uchliklarning vazni 6,179 g (2,3 g sof kumush) boʻlib, keyinchalik u davlat buyurtmasiga koʻra oʻzgargan: 1580 dan 2,4 grammgacha (taxminan 2 gramm sof kumush) ; 1604 — 2,1 g (1,85 g sof kumush); 1616 — 1,88 g (1,53 g sof kumush); 1623 — 1,97 g (0,90 g sof kumush); 1654 — 0,93 g (0,82 g sof kumush); 1677 — 1,68 g (0,68 g sof kumush). 1765—1794-yillarda misdan Polsha troyaklari ishlab chiqarilgan (Mis troyakni zarb qilishga birinchi urinish 18-asrning 50-yillarida III avgustda qilingan, ammo III avgustdagi mis troyak sinov tangasi boʻlib qolgan). 1794-yilda Avstriya Galisiya, 1810—1814-yillarda Varshava gersogligi, 1815—1841-yillarda Polsha Qirolligi va 1835-yilda erkin Krakov shahri uchun mis troyak zarb qildi. Troyak 16—17-asrlarda Ukrainaning pul muomalasida eng keng tarqalgan tangalardan biri boʻlgan. Ukraina tanga jamgʻarmalarida troyak, asosan, Polsha va Litva tangalari, shuningdek, Prussiya va Riga tangalari mavjud.

Shuningdek
----------

* Ironiy trio

Manbalar
--------

Adabiyot
--------

* Зварич В.В.*. Нумизматический словарь*, изд. 3-е, доп. Львов: Вища школа, 1979.
* Shust R.M. Troyak // Yensiklopedіya іstorії Ukraїni. — Kiïv: Naukova dumka, 2013. — T. 10. — ISBN 978-966-00-1359-9.
**Kolar** — ilgari Mysore shtatida joylashgan Hindiston janubidagiKarnataka shtatining tepaligi. Mashhur Kolar oltin konlari mintaqaning bir qismidir.

Tepalik asosan, quruq zona boʻlib, oʻsimliklari faqat chorvachilik uchun mos keladi. Hudud ipak va sut mahsulotlari bilan ham mashhur, chunki koʻplab dehqonlar ipak qurti va chorvachilik bilan shugʻullanadi. Kolar tumani gʻarbiy Bangalorga oʻxshash iqlimga ega. Kolar tepaligi vodiylar bilan qoplanganligi sababli, suvni bir koʻldan boshqasiga oʻtkazish mumkin.

Hududda jun koʻrpa, charm buyumlar, qoʻlda toʻqilgan shoyi, qalam va paxta matolari ishlab chiqariladi.

Manbalar
--------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Hindiston tepaliklari |
| --- |
|  |
| 
 |
|  |
| Janub | 
* Kolar
* Mysore
* Sigur
* Vallam
 |
|  |
| Sharq | 
* Changthang
* Chota Nagpur
* Karbi-Meghalaya
* Karbi Anglong
* Rohtas
* Shillong
 |
|  |
| G'arb | 
* Mangi-Tungi
* Kaas
* Deccan
* Masai (togʻ)
 |
|  |
| Markaziy | 
* Bhander
* Bijawar-Panna
* Malwa
* Rewa
 |

 |
**Gistaminga qarshi dorilar**, antigistamin vositalar — gistaminning ayrim aʼzolarga va butun organizmga taʼsirini susaytiradigan moddalar. Ular ichak va bronx muskullarining gistamin taʼsirida qisqarishiga yoʻl qoʻymaydi, uning qon aylanishiga taʼsirini kamaytiradi, kapillyarlar oʻtkazuvchanligining gistamin taʼsirida ortishiga toʻsqinlik qiladi, anafilaktik reaksiyalarning kechishini osonlashtiradi. G. q. d. meʼdadan shira chiqishining gistamin taʼsirida kuchayishiga barham bermaydi, gistamin chiqishiga aytarlik taʼsir koʻrsatmaydi va antigen — antitelo reaksiyalariga putur yetkazmaydi. Ayrim G. q. d. markaziy nerv sistemasining faoliyatini susaytirib, bemorni tinchlantiradi va uxlatadi, narkotik, ogʻriq qoldiruvchi dorilar taʼsirini kuchaytiradi, dengiz va togʻ kasalligida koʻngil aynishi va qusishning oldini oladi, homiladorlarning qusishini bosadi, tirishishga qarshi taʼsir etadi.

20-asr oxirlarida G.q.d.ningyangi turkumi — N2-gistamin blokatorlar ixtiro qilindi. Bulardan simetidin, ranitidin, famotidin, nizatidin, roksatidin va ularning koʻplab analoglari meʼda-ichak yarasini davolashda keng qoʻllanilmoqda. G.q. d. asosan eshakem, allergik va vazomotor rinit, allergik konʼyunktivit, ekzema, kapillyarotoksikoz, bronxiol astmaning boshlangich davrida buyuriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kolen** (qadimgi yunoncha: *Κόλαινος*) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramonlaridan biri. Attikada Kekrop I hukmronligidan oldingi attik davr Мирринунта[el] podshohi.

Hellanicus va Phanodemusga ko'ra, Kolenus tangri Germes avlodi bo‘lgan. U qohin bashoratlaridan keyin Messeniyada Корони[el]] shahriga qo'shni bo'lgan Kolonidlar shahriga asos solgan. Shahar aholisi Pausaniasga ular tub messeniyaliklar emas, balki Attikadan ko‘chib kelgan ko'chmanchilar koloniyasi ekanligini aytishadi. Ularnining ta'kidlashicha, Kolen aholini o‘zi bilan birga olib kelgan. Kolenga esa, shu yerga ko‘chib o‘tishni kokilli to‘rg'ay aytgan.

Pausanias afsonaviy Kolenni Kolonida shahrining asoschisi sifatida qayd etishi oxirgi bronza davriga to‘g‘ri kelib, bunday nomdagi shahar boshqa hech qayerda ma'lum bo‘lmasa-da, Kolonidlar shahri qo‘shni Koroni bilan bir vaqtda 365-yildan keyin tashkil etilgan bo‘lishi mumkin. Fivanlarning Peloponnesga uchinchi yurishidan so‘nggi davrda Epaminondas boshchiligidagi messeniyaliklar va fivanlar Sparta tarafida bo‘lgan Asina va Methoni shaharlarini qamal qilish uchun faol ravishda istilo qilingan hududlarda aholi punktlarini barpo etishgan. Shu bilan birga, Kolonid Epamenondas davrida tashkil etilmagan degan fikrlar mavjud. Chunki, Asinaga bevosita yaqin joyda Kolonid shahriga asos solgan ko‘chmanchilarga dushmanona kayfiyatdagi va Spartanlar gvardiya qo'shinlari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan shaharga qo‘shni bo‘lish oson bo‘lmas edi.

Pausanias Mirrinunteda Kolenidlar davriga xos Artemida madaniyatini aniqlagan. Yog'och haykal shaklidagi Kolenida (Ἄρτεμις Κολαινίς ) mahalliy aholi tomonidan hurmatga sazovor bo‘lgan, lekin ularning ajdodlari "Kolenida" epitetining kelib chiqishini bilmagan. Shu bois, Pausanias epitet xuddi shu nomdagi qadimgi Attika shohi nomidan kelib chiqqanini taxmin qilgan .

Eslatmalar
----------

1. 1 2  *Павсаний*. Описание Эллады I 31, 5
2. ↑  *Hellan.*, 4 F 163 Jacoby
3. ↑  *Phanod.*, 325 F 3 J.
4. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады IV 34, 8
5. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады I 31, 4
**Hanna Elizabeth Terry** (1990-yil 29-noyabrda tugʻilgan)—amerikalik shved professional futbolchisi, Norvegiyaning Røa IL klubida hujumchi sifatida oʻynaydi. U Milliy ayollar futbol ligasining „Portland Thorns" klubida oʻynagan. U Shvetsiyaning 23 yoshgacha boʻlgan ayollar milliy terma jamoasini himoya qilgan.

Kollejdagi faoliyati
--------------------

U oʻz faoliyatini Utah universitetida Shimoliy- Sharqiy Universitetga oʻtishdan oldin boshlagan. U 2011-yildan 2013-yilgacha Shimoliy- Sharqiy Huskilar uchun uch yillik boshlangʻich hujumchi edi. Huskies bilan uning futbol karerasining eng yuqori nuqtasi 2013-yilda oʻz jamoasini Mustamlaka Atletika Assotsiatsiyasi turniri unvoniga olib borgan—u yerda u eng yaxshi oʻyinchi deb nomlangan va NCAA turnirida yoʻllanmani qoʻyib, oʻz futbol karyerasini yopib qoʻyganida keldi. Sobiq Huskies sardori oʻzining kollejdagi faoliyatini yettita gol va 14ta golli uzatma bilan yakunladi va bu oʻzining dastur tarixida assistentlik boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Faoliyati
---------

### Klubda

#### Portland Thorns

Hanna Terry 2014-yil 25-iyulda Portlend Torns uchun erkin agent sifatida shartnoma imzoladi. Terry Thorns FCda havaskor oʻyinchi sifatida 15-iyun kuni „Washington Spirit"ga qarshi ikkinchi boʻlimda oʻrinbosar sifatida debyut qildi. U 27-iyul kuni Sietl Reyn FCda oʻzining birinchi rasmiy oʻyinida ikkinchi boʻlim oʻrinbosar sifatida maydonga tushdi va mavsumni ikkita oʻyinda oʻtkazgan holda yakunladi.

Terry 2015-yilgi mavsum uchun roʻyxatda edi. 2015-yil 21-avgustda „Torns" nomaʼlum sabablarga koʻra Hanna Terryning ozod etilishini eʼlon qiladi. 2015-yilda „Thorns" klubidagi ikkinchi mavsumida 24 yoshli Terry oltita oʻyinda maydonga tushib, 131 daqiqa oʻynadi.

2015-yil avgust oyida Portland Thorns FC uni tark etdi.

### Xalqaro maydonda

Terry 2013-yilning fevral/mart oylarida Ispaniyaning La Manga shahrida boʻlib oʻtadigan 23 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi toʻrt millatli turnirda Shvetsiya vakili sifatida tanlandi. Terry 2013-yilning 4-martida AQSh U-23 termasiga qarshi oʻyinda Shvetsiya terma jamoasiga oʻrinbosar sifatida maydonga tushgan edi.

Onasi Shvetsiyada tugʻilgan Terry Qoʻshma Shtatlar va Shvetsiyada ikki fuqarolikka ega. U futboldagi faoliyatining katta qismini Shvetsiya terma jamoasida davom ettirdi va uning U23 terma jamoasiga joylashishi uning birinchi xalqaro tajribasi edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

U aktyor John Terryning qizi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Artsitas.* „The actor and the athlete".
2. ↑  „Northeastern grad Hanna Terry makes pro soccer debut".
3. ↑  „Thorns FC sign forward Hanna Terry". Portland Thorns FC (25-iyul 2014-yil). Qaraldi: 27-mart 2015-yil.
4. ↑  „Thorns FC sign defender Alyssa Kleiner" (21-avgust 2015-yil).
5. ↑  *Goldberg, Jamie*. „Portland Thorns sign defender Alyssa Kleiner, waive Hanna Terry". *The Oregonian* (21-avgust 2015-yil).
6. ↑  „Northeastern's Hanna Terry named to Sweden U23 squad". gonu.com (30-yanvar 2013-yil). Qaraldi: 14-avgust 2022-yil.
7. ↑  „U.S. U-23 WNT Routs Sweden 6–0 in La Manga, Spain". ussoccer.com (4-mart 2013-yil).
**Hanifa Nurillayevna Murodova** (1919.22.10, Kattaqoʻrgʻon shahri) — xirurg, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1969); tibbiyot fanlari doktori (1964), professor (1966). 2-Moskva tibbiyot institutini tugatgach (1943), harbiy vrach (1943—46), 1-Moskva tibbiyot institutida ordinator (1946—49), MXRda Choybalsan nomidagi institut xirurgiya kafedrasida oʻqituvchi, ayni vaqtda kasalxona xirurgi (1953-56), SSSR Tibbiyot Fanlar akademiyasi Yuraktomir kasalliklari ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim (1956—63), Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti 1-xirurgiya kafedrasi mudiri (1964—80). Ilmiy ishlari turli xirurgik kasalliklarni, xususan, surunkali koronar yetishmovchilikni xirurgik usulda davolash muammolariga bagʻishlangan. MXRning "Qutb yulduzi" ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

* Xirurgicheskoye lecheniye pri xronicheskoy koronarnoy nedostatochnosti, T. 1970.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
"BUXARSKIY VESTNIK" ("Buxoro axborotnomasi") — Buxoro viloyati hokimligining ijtimoiysiyosiy gaz. Buxoro shahrida rus tilida haftada 2-marta chiqadi. Dastlab 1920-yil 5-yanvardan Buxoro shahrida "Izvestiya" ("Axborot") nomi bilan nashr etilgan. 1958-yildan "Krasnaya Buxara" ("Qizil Buxoro"), 1970-yildan "Sovetskaya Buxara" ("Sovet Buxorosi"), sung "Buxarskiye izvestiya" ("Buxoro axboroti") (1992—94) nomlari bilan chiqqan. 1994-yildan hozirgi nomda. Gaz.ga turli yillarda G.Ya. Krakovskiy, SV. Bondarenko, V. G. Popov va boshqa bosh muharrirlik qilgan. Gaz. tahririyatida turli davrlarda faoliyat koʻrsatgan M.B. Maryasin, I.V. Lazarev, V.M. Shurayevga Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoni berilgan. "Buxarskiy vestnik "shoʻro tuzumi davrida Buxoro viloyatida kommunistik mafkurani targʻib qilgan yetakchi matbuot organi boʻlgan. Mustaqillik davrida maqolalarning siyosiy yoʻnalishi, mazmuni va mundarijasida keskin oʻzgarish roʻy berdi. "Buxarskiy vestnik "Buxoro viloyatida mustaqillik yillarida sodir boʻlgan yaratuvchilik ishlarini oʻz sahifalarida aks ettirmoqda, rusiy zabon aholi oʻrtasida davlatimizning ichki va tashqi siyosatini targʻib qilmoqda. Adadi 1 mingdan ziyod (2001).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |