**Júlio César da Silva** (talaffuzi: Julio Sezar da Silva; 1963-yil 8-martda tugʻilgan) — odatda **Xulio Sezar** nomi bilan tanilgan, braziliyalik sobiq professional futbolchi. U markaziy himoyachi sifatida oʻynagan. Faoliyati davomida César Braziliya va Yevropada bir nechta jamoalarda oʻynagan, shuningdek, Braziliya terma jamoasini 1986-yilgi FIFA Jahon chempionatida hamda 1987-yilgi Amerika kubogida himoya qilgan.

Klubdagi faoliyati
------------------

San Pauluning Bauru shahrida tugʻilgan César faoliyatini 1979-yilda Braziliyaning Guarani klubida boshlagan. U 1986-yilda Meksikadagi Jahon chempionatidan soʻng Yevropaga koʻchib oʻtdi va bir mavsumni Fransiyaning Stade Brestois klubida oʻtkazdi. Keyingi mavsumda CésarMontpellierda oʻynadi, u yerda uch mavsum qoldi va jamoadagi soʻnggi mavsumida Fransiya kubogini qoʻlga kiritdi.

César 1990-yilda Italiyaning Juventus klubiga koʻchib oʻtdi, klubning moʻrt himoyasini kuchaytirish maqsadida 1990-yil 9-sentyabrda Parmaga qarshi safarda 2:1 hisobida gʻalaba qozongan holda Serie Ada debyut qildi. César 1994-yilgacha Turinda qoldi, garchi baʼzi kuchli oʻyinlariga qaramay, uning klub bilan oʻtkazgan vaqti asosan muvaffaqiyatsiz boʻlgan; Césarning Juventus bilan yagona sovrini 1993-yilda Giovanni Trapattoni nomi ostidagi UEFA kubogi boʻldi. U Juventus safida jami 125 ta oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol urgan, shundan ikkitasi Yevropa musobaqalarida, 3 tasi esa Serie Ada 91 ta oʻyinda maydonga tushganida kiritilgan edi.

1994-yilda César Germaniyaning Borussia Dortmund klubi tomonidan sotib olindi, u yerda jamoa bilan oʻtkazgan dastlabki ikki mavsumida ketma-ket Bundesliga va DFL-Superkubogi, shuningdek, 1997-yilda UEFA Chempionlar ligasi va Qitʼalararo kubokni qoʻlga kiritdi (garchi u jarohati tufayli Chempionlar ligasining finalini oʻtkazib yuborgan boʻlsa ham). César 1998-yil Braziliyaning Botafogo klubi va 1999-yilda Gretsiyaning Panatinaikos klubiga ijaraga berilganidan tashqari, 1999-yilgacha klubda qoldi. Oʻsha yilning oxirida u 1999—2000 Bundesliga mavsumida Werder Bremenga qoʻshildi, keyin yana Braziliyaga qaytib, 2001-yilda Rio Brancoda oʻynab, u yerda nafaqaga chiqdi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Júlio César 1986-yilning aprelidan 1993-yilning iyunigacha Braziliya terma jamoasi safida 13 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushdi; 1986-yil 8-aprelda Sharqiy Germaniya ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda debyut qildi. Shuningdek, u 1989-yilda Braziliya terma jamoasida „Dunyoning qolgan qismi" ga qarshi, 1990-yilda esa "Dunyoning qolgan qismi "tarkibida Braziliyaga qarshi oʻynagan.

César 1986-yilda Meksikada boʻlib oʻtgan futbol boʻyicha Jahon chempionatida Braziliya terma jamoasida oʻynadi va turnir jamoasiga chaqirilib, eng yaxshi markaziy himoyachi sovrinini qoʻlga kiritdi. Biroq, uning turnirdagi ajoyib oʻyini Gvadalaxarada boʻlib oʻtgan unutilmas chorak finalda Fransiyaga qarshi oʻyinda penaltini oʻtkazib yuborganligi tufayli unutildi. Penaltilar seriyasida 3:3 hisobi qayd etilib, Michel Platinining zarbasidan soʻng, César Braziliya tarafga yoʻl oldi va u chap ustunga zarba berganini koʻrdi. Luis Fernandez navbatdagi penaltini golga aylantirdi va Fransiya terma jamoasi uchun oʻyinda gʻalaba qozondi. Keyingi yili César 1987-yilgi Amerika kubogida ham mamlakatini himoya qildi.

Oʻyin uslubi
------------

Braziliyaning eng yaxshi markaziy himoyachilaridan biri sanalgan César oʻzining jismoniy kuchi, tezligi va havo qobiliyati, shuningdek, joylashuvi, kurashi va oʻyinni oʻqishdagi mahorati bilan mashhur edi. Tez, koʻp qirrali va kuchli himoyachi, yaxshi oyoqlari, koʻrish qobiliyati va oʻtish masofasi, u shuningdek, hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynashga qodir edi, bu Césarga jamoalarining hujumlariga hissa qoʻshish va raqibning yarim maydoniga yugurish imkonini berdi. Bu yerda u havodagi mahorati, shuningdek, toʻp va texnik mahoratdagi yarim himoyaga oʻxshash nafisligi bilan katta taʼsir koʻrsatdi; Shuningdek, César aniq zarba va penalti tepuvchi, masofadan kuchli zarbaga ega boʻlgan, bu esa unga qoʻshimcha hujum tahdidiga ega boʻlishiga sabab boʻlgan.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar| Klub | Mavsum | Liga | Milliy kubok | Kontinental | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Divizion | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar |
| Guarani | 1980 | Série A |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1981 | Série B |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1982 | Série A | 17 | 2 |  |  |  |  |  |  | 17 | 2 |
| 1983 | Série A | 11 | 0 |  |  |  |  |  |  | 11 | 0 |
| 1984 | Série B | 8 | 0 |  |  |  |  |  |  | 8 | 0 |
| 1985 | Série A | 18 | 1 |  |  |  |  |  |  | 18 | 1 |
| 1986 | Série A |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Jami | 54 | 3 |  |  |  |  |  |  | 54 | 3 |
| Brest | 1986—1987 | Fransiya Divizioni 1 | 32 | 1 |  |  |  |  |  |  | 32 | 1 |
| Montpellier | 1987—1988 | Fransiya Divizioni 1 | 37 | 5 |  |  |  |  |  |  | 37 | 5 |
| 1988—1989 | Fransiya Divizioni 1 | 26 | 1 |  |  | 2 | 0 |  |  | 28 | 1 |
| 1989—1990 | Fransiya Divizioni 1 | 30 | 4 |  |  |  |  |  |  | 30 | 4 |
| Jami | 93 | 10 |  |  | 2 | 0 |  |  | 95 | 10 |
| Juventus | 1990—1991 | Serie A | 29 | 1 | 4 | 0 | 8 | 2 | 1 | 0 | 42 | 3 |
| 1991—1992 | Serie A | 33 | 1 | 7 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 40 | 2 |
| 1992—1993 | Serie A | 16 | 1 | 3 | 0 | 7 | 0 | 0 | 0 | 26 | 1 |
| 1993—1994 | Serie A | 11 | 0 | 2 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 17 | 1 |
| Jami | 89 | 3 | 16 | 1 | 19 | 2 | 1 | 0 | 125 | 6 |
| Borussia Dortmund | 1994—1995 | Bundesliga | 25 | 1 | 2 | 1 | 10 | 1 | 0 | 0 | 37 | 3 |
| 1995—1996 | Bundesliga | 23 | 2 | 3 | 0 | 6 | 0 | 1 | 1 | 33 | 3 |
| 1996—1997 | Bundesliga | 10 | 3 | 1 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 15 | 3 |
| 1997—1998 | Bundesliga | 17 | 1 | 0 | 0 | 7 | 0 | 2 | 0 | 26 | 1 |
| 1998—1999 | Bundesliga | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 |
| Jami | 80 | 7 | 6 | 1 | 27 | 1 | 3 | 1 | 116 | 10 |
| Botafogo (ijara) | 1998 | Série A | 16 | 0 |  |  |  |  |  |  | 16 | 0 |
| Panathinaikos (ijara) | 1998—1999 | Alpha Ethniki | 3 | 0 |  |  |  |  |  |  | 3 | 0 |
| Werder Bremen | 1999—2000 | Bundesliga | 12 | 0 | 2 | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 | 20 | 0 |
| Rio Branco | 2001 | Série C |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Faoliyati jami | 379 | 24 | 24 | 2 | 54 | 3 | 4 | 1 | 461 | 30 |

### Xalqaro

Terma jamoa va yil boʻyicha ishtirok va gollar| Milliy terma jamoa | Yil | Ishtirok | Gollar |
| --- | --- | --- | --- |
| Braziliya | 1986 | 6 | 0 |
| 1987 | 3 | 0 |
| 1988 | 0 | 0 |
| 1989 | 1 | 0 |
| 1990 | 0 | 0 |
| 1991 | 1 | 0 |
| 1992 | 0 | 0 |
| 1993 | 2 | 0 |
| Jami | 13 | 0 |

Yutuqlari
---------

**Montpellier**

* Fransiya kubogi: 1989—1990

**Juventus**

* UEFA kubogi: 1992—1993

**Borussia Dortmund**

* Bundesliga: 1994—1995, 1995—1996
* UEFA Chempionlar ligasi: 1996—1997
* Qitʼalararo kubok: 1997
* DFL-Superkubogi: 1995, 1996

**Individual**

* FIFA Jahon chempionati yulduzlari jamoasi: 1986
* *kicker* Bundesliga — eng yaxshi himoyachi: 1995
* FIFA XI: 1999

Manbalar
--------

1. ↑  „Julio Cesar" (de).  kicker.de. Qaraldi: 5-mart 2011-yil.
2. ↑  *Stefano Bedeschi.* „Gli eroi in bianconero: JULIO CESAR" (it).  Tutto Juve (8-mart 2015-yil). Qaraldi: 13-fevral 2016-yil.
3. ↑  „'AGNELLI, NON FALLIRO' '" (it).  La Repubblica (28-iyul 1990-yil). Qaraldi: 13-fevral 2016-yil.
4. ↑  *Darwin Pastorin.* „JULIO CESAR" (it).  Treccani: Enciclopedia dello Sport (2002). Qaraldi: 13-fevral 2016-yil.
5. ↑  „Borussia Dortmund In The 96/97 UEFA Champions League".  byfarthegreatestteam.com (6-may 2017-yil). Qaraldi: 8-iyul 2019-yil.
6. ↑  *Martín Tabeira.* „Copa América 1987".  RSSSF (22-avgust 2008-yil). Qaraldi: 13-fevral 2016-yil.
7. ↑  *GIANNI MURA.* „DA PFAFF A VALDANO ECCO I MR. UNIVERSO" (it).  La Repubblica (28-iyun 1986-yil). Qaraldi: 13-fevral 2016-yil.
8. 1 2 3 4  „Júlio César". *National Football Teams*. Qaraldi: 5-fevral 2021-yil.
9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „Júlio César » Club matches". *worldfootball.net*. Qaraldi: 5-fevral 2021-yil.