**Baytul Mukarram**, shuningdek, **Baytul Mukarrom** (arabcha: ) deb ham yoziladi, bengalcha: *বায়তুল মোকাররম* ; lit. Muqaddas uy), Bangladesh milliy masjidi. Bangladesh poytaxti Dakka markazida joylashgan masjid. 1968-yilda qurib bitkazilgan. 42 000+ sigʻimga ega.

Arxitekturasi
-------------

 Masjidning ichki ko'rinishi
Masjid bir qancha zamonaviy arxitektura xususiyatlariga ega. Shu bilan birga Hindiston subkontinentida bir muncha vaqt hukmron boʻlgan Boburiy arxitekturasining anʼanaviy tamoyillarini ham saqlagan.  Baytul Mukarram katta kub shaklida Makkadagi Kaʼbaga oʻxshatib qurilgan boʻlib, Bangladeshdagi boshqa masjidlardan farqli oʻlaroq koʻzga tashlanadigan inshoot.

### Tashqi dizayn

 Yo'lak
Masjid juda baland supada joylashgan. Baytul Mukarram milliy masjidi binosi sakkiz qavatli va yer sathidan 99 fut balandlikda joylashgan. Dastlabki rejaga ko‘ra, masjidning asosiy kirish eshigi sharqiy tomondan bo‘lishi kerak edi. Sharqdagi "shaan" 29 000 kvadrat futni tashkil etadi, janubiy va shimoliy tomonlarida tahorat uchun joy mavjud. Baytul-Mukarram boshlanganda tahorat yoki tahorat joyi muhim qism bo'lgan. Asosiy binoda gumbazning yo'qligi ikkita yuzaki gumbazli kirish ayvonlari bilan qoplanadi, biri janubda, ikkinchisi shimolda.

### Ichki dizayn

Ikkita hovli (tomsiz ichki hovli) Baytul Mukarram milliy masjidi namozxoniga yetarlicha yorug‘lik va havo kirishini ta’minlaydi. Zalning ibodat joyi yarim doira o'rniga to'rtburchaklar shaklida bo'ladi. Butun masjidda ortiqcha bezaklardan saqlandi, chunki bezakni minimallashtirish zamonaviy arxitekturaga xosdir.

### Bog'

Bog' Mug'al bog'laridan katta miqdorda olingan uslubda qurilgan, ammo Islom jannatini ifodalovchi an'anaviy Mug'al bog'laridan farqli o'laroq, bog'da Char-Bag tizimi yo'q, chunki bunday bog' uchun joy etarli emas. Bu bog‘ning kelajagi noma’lum, agar Bangladesh hukumati masjidni uzaytirsa, katta ehtimol bilan bog‘ni olib tashlashga to‘g‘ri keladi.

Tarix
-----

Masjid majmuasi arxitektor Abdulhusayn M.Tarianiy tomonidan loyihalashtirilgan.  1959-yilda o'sha paytdagi Bawany Jute Mills egasi, Hoji Abdul Latif Bavani Sharqiy Pokistonning o'sha paytdagi harbiy ma'muri general-mayor Omrao Xonga Dakkada ulug'vor masjid qurishni taklif qildi. Omrao Xon bunday masjidni qurishda yordam berishga rozi bo'ldi. O'sha yili "Baytul Mukarram masjidi qo'mitasi" tashkil etildi va yangi Dakka va eski Dakka o'rtasida 8,30 akr er tanlandi. 

Rejaga majmua ichidagi do‘konlar, idoralar, kutubxonalar va avtoturargohlar kiradi. Musulmonlar uchun gumbazli masjid anʼanasi mavjud boʻlsa-da, bu bino oʻsha davrda anʼanaviy masjid hukmronligini saqlab qolmagan. Asosiy namozxonning tomida gumbazsiz masjid o'ziga xos tajriba bo'lsa kerak. Masjid mamlakat Pokiston Islom Respublikasi tarkibiga kirganda qurilgan.

2008-yilda masjid Saudiya hukumati xayriya hisobidan kengaytirilgan.

Xatiblar
--------

*Baytul Mukarram milliy masjidining* xatiblari| Seriya raqami | Ism | Izohlar |
| 1 | Moulana Abdurrahmon Kashgʻariy (1912-yilda tugʻilgan, 1971-yilda vafot etgan) | 1963 yildan 1971 yilgacha Baytul Mukarram masjidning birinchi xatibi bo‘lgan. U ham Islom olimi edi. Shuningdek, u "Anjum Mofidul Islom"ning asoschilaridan biri edi. U bir necha islomiy kitoblar yozgan.  |
| 2 | Muftiy Amimul Ehasan (tug'ilgan: 1911 - vafoti: 1974) | U 200 dan ortiq kitoblar muallifi bo'lib, ulardan ba'zilari mashhur: "Fiqhus-sunan val Athar", "Qavoidul-fiqh", "Fatvoi Barkatiy" va "Milad Qiom Ozifa". U Bangladesh uchun kunlik Islom ibodat jadvalini ham tayyorladi. 1974 yilda vafotigacha xizmat qildi. |
| 3 | Abdul Muiz (tug'ilgan : 1919 - vafot etgan: 1984) |  |
| 4 | Ubaydul Haq (tug'ilgan: 1928 - vafot: 2007) | Masjidning eng uzoq xizmat qilgan xatibi. 2007 yilda vafotigacha xizmat qildi  |
| 5 | Muhammad Nurruddin (tug'ilgan: 1954 - vafot: 2009) | Xatib vazifasini bajaruvchi |
| 6 | Muhammad Saloh Uddin (tug'ilgan : 1944 yil - vafot etgan : 2022) |  |
|  | Ruhul Amin |  |
|

Galereya
--------

* Asosiy kirish va minoraAsosiy kirish va minora
* Yangi qurilgan shipYangi qurilgan ship
* Masjidning yangi kengaytmasiMasjidning yangi kengaytmasi
* Masjidning ichki qismi ( mehrob va minbar )Masjidning ichki qismi ( mehrob va minbar )
* Imom namozgohi (minbarning chap tomonida)Imom namozgohi (minbarning chap tomonida)
* Ichki (pastki burchak)Ichki (pastki burchak)

Yana qarang
-----------

* Bangladesh Islom jamg'armasi
* Islom tarixining xronologiyasi
* Islom arxitekturasi
* Islom san'ati
* Masjidlar ro'yxati
* Bangladeshdagi Islom
* Bangladesh arxitekturasi
* Haqqoniy Anjuman

Manbalar
--------

1. ↑  Thariani and Co: Architects and Engineers. Booklet in section under projects completed "mosques".
2. ↑  Tan, Tai Yong*. The Aftermath of Partition in South Asia*. Routledge, 2000 — 170 bet. ISBN 978-0-415-17297-4. „... the Al-Baitul Mukarram, the largest mosque in East Pakistan, which could accommodate 42,000+ devotees for congregational worship."
3. 1 2  Khan, Hasan-Uddin (1990). "The Mosque". *Expressions of Islam in Buildings*. Proceedings of an international seminar sponsored by the Aga Khan Award for Architecture and the Indonesian Institute of Architects, held in Jakarta and Yogyakarta, Indonesia, 15–19 October 1990. Geneva: Aga Khan Trust for Culture. p. 119. ISBN 978-2-88207-006-7. "It takes the historical model of the Kaaba in Mecca as its formal reference. Architect: A.H. Thariani"
4. ↑  „AmaderShomoy.Com (আমাদের সময়.কম) Amader Shomoy". *Amader Shomoy*. Qaraldi: 26-iyul 2014-yil.
5. ↑  „Saudi donation for extension work of Baitul Mukarram National Mosque". *The Daily Star* (21-oktyabr 2008-yil).
6. ↑  „Khatib Obaidul Haq passes away". *The Daily Star* (8-oktyabr 2007-yil).

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Baytul Mukarram milliy masjidi*** haqida turkum mavjud |

* Baitul Mukarram the National Mosque of Bangladesh
* Baitul Mukarram National Mosque