recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ledikeni** ( bengalcha: *লেডিকেনি* ) yoki **Ledi Kenni** G'arbiy Bengaliya, Hindiston va Bangladeshda iste'mol qilinadigan mashhur hind shirinligidir. Bu Chhena va undan tayyorlangan, shakar siropi bilan namlangan, engil qovurilgan qizil-jigarrang shirin to'p. Ledikeni 1856-1862 yillarda Hindiston general-gubernatori Charlz Kanningning rafiqasi Lady Canning sharafiga nomlangan.

Tarixi
------

Shirinlik 19-asrning o'rtalarida Kalkuttada paydo bo'lgan. Shirinlikning kelib chiqishi haqida turli afsonalar mavjud. Eng mashhur afsonaga ko'ra, Bhim Chandra Nag tomonidan 1856 yildan 1861 yilgacha Hindistonda bo'lganida Konning xonim sharafiga maxsus shirinlik tayyorlagan Ertakning ba'zi versiyalarida shirinlik uning 1856 yilda Hindistonga tashrifi xotirasiga bag'ishlangan, boshqa versiyalarda esa uning tug'ilgan kuni munosabati bilan tayyorlangan. Ertakning ba'zi o'zgarishlari shuni ko'rsatadiki, u har safar talab qiladigan sevimli shirinlikka aylandi. Yana bir afsonaga ko'ra, shirinlik 1857 yilda, isyondan so'ng, Baharampurdagi qandolatchilar tomonidan Konning va uning rafiqasi tashrifini xotirlash uchun tayyorlangan.

Ledi Canning 1861 yilda vafot etdi. O'shandan beri shirinlik Bengalda mashhurlikka erishdi. Mehmonga shirinlik taqdim etilmasa, hech qanday katta ziyofat to'liq hisoblanmaydi. Aytishlaricha, ishlab chiqaruvchi shirin go'shtni sotish orqali ko'p pul ishlab topgan, garchi ba'zilar uning mashhurligi ta'midan ko'ra nomiga bog'liq, deb da'vo qilishgan. Mashhurlikka erishgandan so'ng, shirinlik "Lady Canning" nomi bilan mashhur bo'lib, asta-sekin "ledikeni" ga aylanib ketdi.

Zamonaviy pantua va ledikeniga juda ham o'xshash, ammo guruch unidan tayyorlangan shirinlik 12-asr sanskrit tilidagi *Manasollasa* matnida keltirib o'tilgan.

Yana qarang
-----------

* Pantua
* Gulab Jamun

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Krondl, Michael*. The Oxford Companion to Sugar and Sweets*. Oxford University Press, 1 April 2015. ISBN 9780199313624. 25-sentabr 2015-yilda qaraldi.
2. 1 2  Krondl, Michael*. Sweet Invention: A History of Dessert*. Chicago Review Press, 2011 — 67–70 bet. ISBN 9781556529542. 25-sentabr 2015-yilda qaraldi.
3. ↑  Bose, Shib Chunder*. The Hindoos as they are: A description of the manners, customs, and inner life of Hindoo Society in Bengal*, 2, Calcutta: Thacker, Spink and Co. 1883 — 51 bet.
4. ↑  Krondl, Michael (2010). "The Sweetshops of Kolkata". *Gastronomica* **10** (3): 58. doi:10.1525/gfc.2010.10.3.58.
5. ↑  Michael Krondl*. Sweet Invention: A History of Dessert*. Chicago Review Press, 2011 — 41–42 bet. ISBN 978-1-55652-954-2.
**Kuyish** (tibbiyotda) — yuqori harorat, kimyoviy moddalar (ishqor, kislota, ogʻir metallarning tuzlari va boshqalar), elektr toki va radioaktiv nurlar taʼ-sirida toʻqimalarning shikastlanishi. Shunga koʻra, termik K. kimyoviy moddalar va nurlar taʼsirida K. farq qilinadi. Turmush va ishlab chiqarishda yuqori temperatura taʼsirida K. yaʼni termik K. koʻp uchraydi.

Toʻqimalarning zararlanishiga qarab K. ning 4 darajasi farqlanadi: I dara j a da — teri qizarib, bir oz shi-shadi, 4—5 kundan soʻng tuzala boshlaydi. II darajada — qizargan teri yuzasida tiniq, sargʻish, suyuqlik bilan toʻla pufakchalar paydo boʻladi, ular yorilganda terining yuza qavati ochilib, bezillab turadi. Yaraga infeksiya tush-masa, 10—15 kunda chandiqsiz tuzaladi. III darajada — terining hamma qanati oʻladi (teri usti qorayib keta-di — nekroz). IV darajada — teri va teri osti toʻqimalari (pay, muskullar va hatto suyaklar) kuyib koʻmirga aylanadi. Odatda, kuygan joy juda sekin tuzaladi, koʻpincha oʻsha joyda chu-qur chandiqlar paydo boʻladi. Ayniqsa, kishi yuzidagi chandiqlar husnni bu-zadi. Boʻyin va boʻgʻim atrofidagi chan-diklar (ogʻir turlari) ular harakatini cheklab qoʻyishi mumkin (qarang Kontraktura).

K.ning ogʻir-yengilligi faqat K. darajasiga qarab emas, balki qancha joy kuyganligiga, yaʼni shikastlangan kishining butun gavda yuzasiga qarab (% hisobida) aniqlanadi.

K.da beriladigan birinchi yordam tutayotgan, yongan yoki kimyoviy moddalartoʻkilgan kiyimni yechib yoki qirqib olish, kuygan joyga aseptik bogʻlov qoʻyishdan iborat. I darajali K.da kuygan joyga 79° li spirt, arak,, odekolon, margansovkaning nimrang erit-masi surtiladi. Gavdaning koʻp qismi kuyganda bemorni tezlik bilan davolash muassasasiga olib borish kerak. Birinchi yordam koʻrsatishda kuygan joydagi pufakchalarni yorish, har xil malhamlar qoʻyish, xususan, siydik bogʻlash yaramaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Oddiy bosqonlar
**Bosqon** yoki **bozgʻon** — 1) katta zalvar bolgʻa. Qadimgi ishlab chiqarish qurollaridan biri. Poʻlatdan yasaladi, ogʻirligi 4—6 kg, yogʻoch dastasining uzunligi 1 m gacha boʻladi. Qizigan poʻlat yoki temirni sandonda bosqon bilan urib yalpoqlanadi. Ayrim joylarda, chunonchi Samarqandda temirchilarning dami ham bosqon deyiladi; 2) yuqoridan tushadigan zarb kuchi hisobiga metall xom ashyoga bosim bilan ishlov beradigan mashina. Qoʻl kuchi bilan ishlatiladigan dastlabki bosqon — richagli bosqon 13—14-asrlarda maʼlum boʻlgan. 16-asr boshlarida charxpalakdan harakatlanadigan bosqon paydo boʻldi, 18-asrda charxpalaklar oʻrnini bugʻ kuchidan, keyinchalik havo kuchidan foydalanib ishlaydigan bosqon egalladi. 20-asr boshlaridan elektr yuritmali bosqonlar, 1940-yillarda portlama bosqonlar, 1950-yillarda gaz bosqonlari yaratildi. Vazifasiga koʻra, bolgʻalash va shtamplash bosqonlariga; harakatlantirish vositasiga koʻra, bugʻhavo, pnevmatik (havo), mexanik, gidravlik (suyuqlik), portlama, gaz elektrmagnitli bosqonlarga boʻlinadi. Ishlash usuliga koʻra, oddiy (tushuvchi) va qoʻsh harakatli (tushuvchi qismlari qoʻshimcha tezlashtirilgan) bosqonlar buladi.

Bosqonning asosiy qismlari: porshen, shtok va baba (muxra); shabot (zalvor asos), stanina, yuritma va boshqarish mexanizmlari. Bosqon temirchilik shtamplash ishlab chiqarishining asosiy mashinalaridan biri hisoblanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Li Joo-yeon** (1987- yil 19-martda tugʻilgan), ilgari **Jooyeon** nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik aktrisa va qoʻshiqchi. U „After School" qizlar guruhining sobiq aʼzosi sifatida tanilgan. „After School"ni tark etgach, u birinchi navbatda aktrisalikka eʼtibor qaratgan. U „Smile Again" (2010) dramasida aktrisalik debyutini qilgan va oʻshandan beri boshqa dramalarda bir necha bor ishtirok etgan.

Faoliyati
---------

2007-yilda Jooyeon "My Tutor Friend 2 "filmida Azumi sifatida kameo rolini ijro etgan. Jooyeon debyutidan oldin internetda „Ulzzang" yoki „eng yaxshi yuz" sifatida mashhur boʻlgan, bu uning tabiiy goʻzallik xususiyatlari bilan ommaga tanilganidanidan dalolat beradi. U 2008-yil 29-dekabrda „SBS" telekanalining qoʻshiq festivalida „After School" bilan birinchi norasmiy chiqish qilgan holda, Son Dam-bi bilan „Play Girlz" qoʻshigʻini ijro etgan.

2015-yil yanvar oyida, „After School"dagi faoliyatini bitirgach, Jooyeon aktrisalik faoliyatini davom ettirish uchun „Better ENT" kompaniyasi bilan shartnoma tuzgan. U oʻzining yangi kompaniyasi ostida birinchi marta "Sorry, I Love You, Thank You" filmida Jung Xe-mi rolini ijro etgan. Oʻshandan beri u bir qancha dramalarda, jumladan, „All Kinds of Daughters-In-Law" serialida suratga tushgan.

2017-yilda Li „The King" kriminal filmida va „Saimdang, Memoir of Colors" tarixiy dramasida aktrisa sifatida rol ijro etgan. 2018-yilda Jooyeonning „Better ENT" bilan shartnomasi tugagan va u yangi agentlikni qidira boshlagan. Keyinchalik u „Mystic Story" kompaniyasi bilan shartnoma tuzgan. Oʻsha yilning oxirida Jooyeon „The Undateables" va „Devilish Charm" filmlarida yordamchi rollarni ijro etgan.

2021-yil 27-mayda Lee „C-JeS Entertainment" bilan shartnoma tuzdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Profile After School" (Japanese).  Avex Japan. 3-avgust 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2018-yil.
2. ↑  'Ulzzangʻ Jooyeon, Hot Topics.OSEN, 2006
3. ↑  „'Jooyeon signs with 'Better ENT' as an actress'".  Allkpop (18-yanvar 2015-yil).
4. ↑  „이주연 측 "'마성의 기쁨' 출연 확정, 톱 여배우 역"(공식)" (Korean).
5. ↑  „Lee Joo Yeon Joins Cast Of Romantic Comedy Drama With Choi Jin Hyuk And Song Ha Yoon". *Soompi* (7-iyun 2018-yil).
6. ↑  „In the new year, Lee Ju-yeon is primed to shine : The actor starts 2017 with promising roles in upcoming film, drama". *Korea JoongAng Daily* (9-yanvar 2017-yil).
7. ↑  „애프터스쿨 출신 이주연, FA시장 나왔다…소속사 미정" (Korean) (17-yanvar 2018-yil).
8. ↑  „Former After School Member Lee Joo Yeon Signs With Mystic Entertainment". *Soompi* (28-yanvar 2018-yil).
9. ↑  „[공식이주연 SBS '훈남정음' 캐스팅…남궁민-황정음과 호흡"] (ko). *Naver*.  Sports Chosun (19-aprel 2018-yil).
10. ↑  „[단독 이주연, '마성의 기쁨' 주연 확정...최진혁·송하윤과 호흡"] (ko). *Osen* (7-iyun 2018-yil).
11. ↑  *Hwang Hye-jin*. „이주연, 씨제스 전속계약 체결 ʻ최민식 설경구 한솥밥’(공식)" (ko). *Newsen*. Naver (27-may 2021-yil). Qaraldi: 27-may 2021-yil.
**Nikotin**, C|0H14N2 — alkaloid, oʻziga xos hidli, moysimon, uchuvchan, rangsiz suyuklik. Qaynash temperaturasi 247°, havo taʼsirida qoʻngʻir tusga kiradi. Suvda va organik erituvchilarda yaxshi eriy-di, kuchli asos. Tamaki va baʼzi boshqa oʻsimliklar tarkibida boʻladi. Ilk bor Yevropaga tamakini fransuz diploman-ti J. Niko (shu sababli oʻsimlik Nicotiana tabacum, alkaloidi nicotine deb nomlangan) olib kelgan (1560). N. 1828-yilda oʻsimlikdan ajratib olingan, 1904-yilda esa shveysariyalik kimyogar A. Pikte sintez yoʻli bilan olgan. N. kuchli zahar, uning bir necha tomchisi (200 g tamakidagi 100–200 mg miqdori) kishini oʻldirishi mumkin. Odam N.dan zaharlanganda koʻngli ayniydi, ko'ngil aynishi,
ichi ketadi, nerv sis-temasi, nafas va yurak faoliyatining buzilishi kabi salbiy oqibatlar ke-lib chiqadi. N. sulfatning 40%li suvdagi eritmasi va tamakining suvdagi ekstrakti qishloq xoʻjaligida insektitsid sifatida qoʻllanadi. Sanoatda N.dan nikotin kislota olinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aguapanela** (ispancha Aguapanela soʻzidan olingan) — Janubiy Amerika, Markaziy Amerika va Karib dengizi baʼzi hududlarida keng tarqalgan ichimlik turi. Ichimlikning nomi „panel suvi" degan maʼnoni anglatadi, chunki u paneldan tayyorlangan (Panela yoki rapadura  - bu Markaziy va Lotin Amerikada yetishtiriladigan, tozalanmagan, briketlangan shakarqamish. Har qanday shakarqamish shakar singari saxarozaning qattiq shakli).

Ichimlikning nomi „panel suvi" degan maʼnoni anglatadi, chunki u paneldan tayyorlangan (Panela yoki rapadura  - bu Markaziy va Lotin Amerikada yetishtiriladigan, tozalanmagan, briketlangan shakarqamish. Har qanday shakarqamish shakar singari saxarozaning qattiq shakli).

**Tayyorlanishi**
-----------------

Aguapanela ichimligi issiq suvga panela boʻlaklarini qoʻshib, ular toʻliq eriguniga qadar aralashtirib tayyorlanadi. Ichimlikni issiq yoki sovutilgan holda dasturxonga tortish mumkin. Koʻpincha limon yoki laym oʻsimligi  bilan ham tayyorlanadi. Issiq boʻlsa, baʼzan sut  qoʻshiladi yoki oddiy suv oʻrniga issiq sut bilan suyultiriladi.

Aguapanelaning paydo boʻlishi panelning oddiy shakarga, hatto shakarqamishga qaraganda ancha boy va mazzali taʼmga ega ekanligi bilan bogʻliq.

Biroq, aguapanela, shuningdek, qahva kabi boshqa ichimliklar uchun asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.

Ushbu ichimlikning kanelazo (ispancha: Canelazo) deb ataladigan alkogolli turi ham mavjud boʻlib, unga dolchin va aguardente qamish arogʻi qoʻshiladi. Ammo bir xil shakarqamishdan foydalaniladi.

Tarqatish
---------

Bugungi kunda Kolumbiya  aholi jon boshiga panela ishlab chiqarish va isteʼmol qilish boʻyicha dunyoda yetakchi oʻrinda turadi. Uning katta qismini aholi aguapanela ichimligi koʻrinishida isteʼmol qiladi. Shu sabab ushbu ichimlikni deyarli hamma joyda yaʼni, qishloq joylaridan tortib, metropoliten, mashhur magazin va kafelarda  ham uchratish mumkin.

Aguapanela shuningdek, Ekvador, Chili, Peru, Kosta-Rika („agua dulce" — „chuchuk suv" nomi bilan) singari boshqa mamlakatlarda ham uchraydi.

Foydali xususiyatlarsh
----------------------

Aguapanela turli xil foydali xususiyatlarga ega degan eʼtiqodlar mavjud, ammo fan tomonidan tasdiqlanmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ph. D, Alan Barclay; Sandall, Philippa; Shwide-Slavin, Claudia. The Ultimate Guide to Sugars and Sweeteners: Discover the Taste, Use, Nutrition, Science, and Lore, of Everything from Agave Nectar to Xylitol. Workman Publishing. ISBN 9781615192168.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Nil (maʼnolari).

**Nil**— koʻk boʻyoq modda. Mol. m. 262,27, 390—392° da suyuqlanib parchalanadi. Suv va spirtda erimaydi, anilinda eriydi. N. juda qadimdan maʼlum. N.li oʻsimliklar (indigofera va boshqalar)dan, sanoatda esa anilin yoki izatinni sintez qilib olinadi. N. qaytarilgandauning leyko-hosilasi — "oq N." hosil boʻladi. N. gazlamalarni boʻyashda ishlatiladi. Uning hosilalari, ayniqsa, tetrabromindigo va analoglari, Mas, tioindigoid boʻyoklar katta ahamiyatga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ushottepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII-VIII asrlar. Buxoro viloyatining Jondor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Samonchuk" MFY, Samonchuk qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Baxt (maʼnolari).

Ludovico Antonio Muratori, 1749
**Baxt** — maʼnaviy-axloqiy tushuncha. Kishi oʻz faoliyati natijalaridan, hayotda qoʻlga kiritgan yutuqlaridan toʻla qoniqish, yashash tarzidan mamnunlik, muayyan maqsadga yetganlik, orzu-umidning ushalishi, bearmonlik holati sifatida namoyon boʻladi.

Baxt qadimgi davrda evdemonizm falsafasining asosiy tushunchasi boʻlgan. Uning vakillari Baxtga hayotning asosiy maqsadi, kishilar institutiladigan masrurlikka erishilgan holatning , shod-xurram boʻlishning eng oliy koʻrinishi sifatida qaraganlar. Aristotel, Epikur, Diogenlar ham shunday tushunganlar. Farobiy, Beruniy, Ibn Sino, Saʼdiy, Navoiy kabi olim va mutafakkirlar ijodida bu mavzu muhim oʻrin egallagan. Zamonaviy oʻzbek adabiyotida ham bu mavzuga katta eʼtibor berilmoqda.

Baxt nisbiy tushuncha, mutloq Baxt yoʻq. Baxtni qanday maʼnoda tushunish shaxsning ijtimoiy oʻrniga, bilimi, yoshi, dunyoqarashiga bogʻliq. Baxt haqidagi kishilarning tasavvurlari ijtimoiy tuzum va undagi ijtimoiy munosabatlar majmuasi bilan uzviy bogʻliq. Chinakam Baxtli boʻlish uchun har bir shaxs erkin, teng, oʻz isteʼdod va qatʼiyatini har tomonlama namoyon qilishi, moddiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirish imkoniyatiga ega boʻlmogʻi zarur. Shuningdek, Baxtga erishish uchun har bir shaxs jamiyatda, oilada oʻz oʻrnini topgan, burch va masʼuliyatni anglagan boʻlishi lozim. Odam oʻz ongi, tafakkuri, dunyoqarashi, xatti-harakati, xulqi, aql-zakovati bilan Baxtli boʻlish uchun intilishi va kurashishi kerak. Inson oʻz taqdirini xalq, Vatan taqdiri bilan uygʻunlashtirgandagina toʻla Baxtli boʻlishi mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad Rizo Pahlaviy** (forscha: محمد رضا شاه پهلوی‎‎ / Mohammad Rezâ Pahlavi; 1919-yil 26-oktyabr, Tehron, Eron Shohligi — 1980-yil 27-iyul, Qohira, Misr) — Pahlaviylar sulolasidan boʻlgan Eronning oʻttiz beshinchi va soʻngi shohi (shahanshohi). 1941—1979-yillarda mamlakatni boshqargan. Eron qurolli kuchlari bosh qoʻmondoni ham edi. Pahlaviylar sulolasi asoschisi Rizoshoh Pahlaviyning oʻgʻli. 1931-1936-yillarda Shveysariya kollejida, 1936-1938-yillarda Tehron harbiy akademiyasida tahsil olgan. Otasi Rizoshoh Pahlaviyning SSSR va Buyuk Britaniya bosimi ostida majburan taxtdan voz kechtirilishi va mamlakatdan badargʻa qilinishi natijasida taxtga oʻtirgan. 

Muhammad Rizo Pahlaviyning Eron Shahansholigidagi boshqaruvi paytida mamlakatda chuqur ildiz otgan turli islomiy aqida va odatlarni sugʻurib olishga harakat qilgan. Ushbu harakatlar natijalaridan biri sifatida U anʼanaviy eroniy taqvimni hijradan emas, balki Ahamoniylar sulolasi boshqaruvining ilk yilidan hisoblashni yoʻlga qoʻydi, ammo koʻp sonli eʼtirozlar tufayli ushbu qarorini bekor qildi. Aynan Muhammad Rizo Pahlaviy boshqaruvi paytida Eron gʻarb mamlakatlari bilan yaqin va doʻstlik aloqalarni oʻrnata oldi va ushbu yaqinlashuv yoʻlida mamlakatda ulkan islohotlar oʻtkazildi.

1978-yildan Eronda diniy ulamolar boshchiligidagi ommaviy namoyishlar va tartibsizlikar roʻy berishni boshladi. 1979-yilning yanvar oyidan ushbu namoyishlar yanada kuchliroq tusga ega boʻldi. Oʻsha yilning 16-yanvar kuni mamlakat bosh vaziri Shopur Baxtiyor maslahatiga koʻra Muhammad Rizo Pahlaviy, xotini va farzandlari bilan Eronni tark etdi.

1979 yil taxtdan agʻdarilgan va mamlakatdan quvgʻin qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ushr**, ashur, ashar (arab.) —1) oʻndan bir ulush; 2) daromadning oʻndan biri hisobidan olinadigan soliq turi. Musulmon mamlakatlarida natura shaklida (baʼzan pul bn) undirilgan. U. soligʻi har yili dehqonchilik, chorvachilik, baliqchilik mahsulotlari va boshqalardan olingan. Dastlabki davrlarda sayyidlar, yirik musulmon ulamolari, shuningdek, ayrim amirlar hamda "islom lashkariga oʻz ixtiyori bilan taslim boʻlgan" hududlar aholisidan undirilgan. U. olingan yersuv "mulki ushuriya" deb atalgan. Turli davrlarda U. shakli mahalliy shartsharoitga koʻra oʻzgargan. Masalan, Usmonli turk saltanatida — iqtoʻ, dimos, oʻnli, oʻntalik, salariyʼa, Eron, Buxoro amirligi va boshqa joylarda — daxyak deb yuritilgan. Oʻrta asrlarda (qisman yangi davrda). U. miqdori ba/zan dehqon daromadining 10% dan yarmigacha qismini tashkil etgan. Keyinchalik yangicha daromad soligʻi joriy etila boshlagach, U. deyarli hamma joyda (1918 y. Jazoirda, 1925 y. Turkiyada, 1935 y. Tunisda) bekor kilingan. Ammo ayrim musulmon davlatlari (Saudiya Arabistoni, Yaman Arab Respublikasi va boshqalar)da hozir ham mavjud. Oʻrta Osiyoda 20-asr boshigacha boʻlgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Ushbu maqola olim haqida. Diplomat haqida Baxtiyor Ibragimov (diplomat) maqolasiga qarang*.

**Baxtiyor Tulaganovich Ibragimov** — supramolekulyar sohasi boʻyicha kimyo olimi hisoblanadi. Kimyo fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vise-prezidenti.

Tarjimai hol
------------

1949-yil 11-mayda Toshkent shahrida ishchi oilasida dunyoga keladi. Oʻrta maktabni a’lo baholarga bitirgach, 1973-yilda Leningrad davlat universitetini tamomlab keladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasida Bioorganik kimyo institutida amaliyot ilmiy xodimi, kichik, katta va yetakchi ilmiy xodimi bo’lib ishlagan.

2003-2017-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi boʻlgan. Ayni pallada Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vise-prezidenti sanaladi.

Kimyo olimi 300 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 3 ta qoʻllanma va 10 ta ixtiro muallifi hamdir. Bugungi kunda 3 nafar fan doktori va 12 nafar fan nomzodini yetishtirib chiqargan.

Baxtiyor To’laganovich 2017-yilning oxirida unga Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi unvoni berildi. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vise-prezidenti etib tayinlangan (2018-yildan).

Mukofot va unvonlar
-------------------

2001-yilda "Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 10 yilligi" koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

2007-yilda "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan.

2020-yilda "Doʻstlik" ordeni" bilan taqdirlangan. 

2021-yilda "Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi" koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

Ibrohimov qoidasi
-----------------

"Ibragimov qoidasi"ning asoschisi, bu qoida dunyo boʻyicha 20 dan ziyod olimlar tomonidan e’tirof etilgan, oʻz ilmiy maqolalarida "Ibragimov tomonidan tuzilgan qoida" va dunyoning turli mamlakatlaridagi supramolekulyar kimyo boʻyicha 5 tadan ortiq darsliklarga kiritilgan. Muallifning ijodiga dunyoning turli burchaklaridan 200 dan ortiq murojaat tushgan.

Manbalar
--------

1. ↑  [Ибрагимов Бахтиер Туляганович] Academy.uz
2. ↑  „«Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 30 йиллиги» эсдалик нишони билан мукофотлаш тўғрисида".. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Ибрагимов Бахтиер Туляганович" (ru). *Arboblar.uz*. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.



* „Ибрагимов Б.Т. Академия Наук Республики Узбекистана".



* „"Сказать своё слово"" (ru). *Письма о Ташкенте*. Qaraldi: 21-yanvar 2022-yil.



* Bakhtiyar Ibragimov. A Simple Correlation between the Structures of Different Crystal Modifications of a Given Host–Guest Complex and their Crystallization Temperatures (англ.) // Journal of inclusion phenomena and macrocyclic chemistry. — 1999-07-01. — Vol. 34, iss. 3. — P. 345–353. — ISSN 1573-1111. — doi:10.1023/A:1008029808197.
* Bakhtiyar T. Ibragimov. Further development of the general rule correlating guest space topology and guest content in polymorphs of the given inclusion compound with crystallization temperatures (англ.) // CrystEngComm. — 2007-02-06. — Vol. 9, iss. 2. — P. 111–118. — ISSN 1466-8033. — doi:10.1039/B613420C.
Lee Ji-seon
**Lee Ji-seon** (hangulcha:이지선, 1983-yil 6-aprelda tug‘ilgan), G‘arb ommaviy axborot vositalarida **Sun Lee** nomi bilan ham tanilgan. U „Parsons The New School for Design"da o‘qigan janubiy koreyalik model va dunyo goʻzali. U 2007-yilgi tanlovda Koreya go‘zali bo‘lib, Vyetnamning Nha Trang shahrida bo‘lib o‘tgan „Koinot go‘zali 2008" tanlovida o‘z mamlakatini boshqa 79 ta delegat orasida himoya qilgan.

Miss Koreya 2007
----------------

Lee birinchi bor 51-chi „Koreya goʻzali" tanlovida ishtirok etdi va gʻoliblikni qolga kiritdi. Lee oʻzining „Miss Koreya" yutugʻini barchasini qariyalar uchun xayriya fondiga oʻtkazdi, bu koʻpchilikning olqishiga sabab boʻldi. Lee shuningdek Shimoliy Koreyada „Jahon Savdo Markazlari Assotsiatsiyasining Tinchlik elchisi" sifatida 3 kun ishtirok etdi.

Koinot goʻzali 2008
-------------------

Lee „Koinot goʻzali" tanlovdan oldin Hiroko Mima bilan birga Yaponiya goʻzali direktori Ines Ligron bilan mashgʻulot oʻtkazdi. Ligron sobiq „Koinot goʻzali 2007" Riyo Mori va 2006-yilda birinchi oʻrinni egallagan Kurara Chibanani tayyorlash uchun ham mas’ul boʻlgan. Lee koʻplab goʻzalik tanlovini yoritib boruvchi saytlar tomonidan potentsial yarim finalchi sifatida maʼqullanganiga qaramay, Lee tojni qoʻlga kiritgani va tanlovda yaxshi ishtirok etishga boʻlgan qatʼiyati, oʻziga boʻlgan ishonchi bilan yakuniy kechada hammani hayratda qoldirdi va gʻolib boʻldi.

 Lee 2021-yilda

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  „Archived copy". *inesligron.com*. 10-iyul 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2022-yil.
3. ↑  „Miss Korea Lee Ji-sun to Compete in Miss Universe 2008". 28-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2022-yil.

Havolalar
---------

Lee Ji-seon Facebook sahifasi

Lee Ji-seonning Instagram sahifasi

Lee Ji-seon profile in Miss Korea website
**Usins** (latv. Ūsiņš) — Latviya mifologiyasida otlarning homiysi.

Etimologiya
-----------

V.N Toporovning fikriga koʻra, uning nomi Litva ildizidan kelib chiqqan. Ushbu ildiz aust (gul), austra (shafaq), austrums (Sharq) kabi soʻzlarda uchraydi. U Usinshni rus Avsen-Usen bilan taqqoslab, ularning kelib chiqishi umumiy, shuningdek, qadimgi-yunon xudolari, rim Avrorasi, qadimgi yunon Eos, qadimgi hind Ushaslari va boshqalxudolar bilan taqqoslaydi.

V. Blajek bu soʻzni vedik qahramoni nomi bilan taqqoslaydi. boshqa Auśijá-, Ashvin egizak chavandozlar, asalarilar va asal bilan bogʻliq.

Hurmat
------

Bu xudo litvaliklar va latviyaliklarning ajdodlari tomonidan hurmatga sazovor boʻlgan. Usins otlarning homiysi hisoblangan, masalan, 1600-yilda Jezuit Stribing uni „otlar xudosi" deb atagan va 1725-yilda kitoblardan birida u „otlar ustasi" deb nomlangan. Usinsh afsonalarga koʻra, u yaxshi otlarni oʻstiragan, ularni boqgan, yaylovga olib boragan, ularni himoya qilgani va hokazolar uchun bu nomni olgan. Baʼzida Usinshni otdan ajratib boʻlmaydi, masalan, „Ah, Usinsh!", „Oh, otlarning Usinshi!" Bu faqat eng zoʻr otlar haqida aytilgan.

Usinshga qurbonlar keltirildi: ikki non va bir parcha yog ' olovga tashlandi. Shuningdek, u alohida kunga bagʻishlangan boʻlib, odatda Yuriyev kuniga toʻgʻri keladi.

Kelib chiqishi
--------------

Usinsh haqidagi afsonalarda u Xudo Diyevasning oʻgʻli (osmon), uning ikki egizak oʻgʻli bor; ulardan biri tunga, ikkinchisi esa shudgor bilan dalaga yuboradi. Usinsh tepalikdagi har bahorda qayta tugʻiladi. Bundan tashqari, u olov bilan bogʻliq va uning „oʻt ochuvchisi", „qoʻriqchisi" shuningdek, „Tongi" qushlar: turgʻay xoʻroz, loyxoʻrak. U va quyosh koʻpincha bir xil afsona va vaziyatlarda paydo boʻladi.

Uning ikki egizak oʻgʻli guvohlik beradiki, Usins ilgari juft otlar sifatida hurmat qilingan, ular tom tizmalariga oʻxshash, konkida oʻyilgan otlar va boshqalar.Bularning barchasi uning egizak, tsiklik va quyosh miflari bilan bevosita aloqasi haqida gapiradi.

Yana qarang
-----------

* Ashvins

Manbalar
--------

1. ↑  Иванов Вяч. Вс. Топоров В. Н.|том=1 |страницы= |ref=Иванов, Топоров}}
2. ↑  *Václav Blažek*. Latvian *Ūsiņš* ʻbee-god and patron of horses’ // Baltistica XLVII (2) 2012. P. 359–366.

Adabiyotlar
-----------

* Usinsh / Ivanov Vyach. Vs. Toporov V. N. // Mifi narodov mira : Ensikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1988. — T. 2 : K—Ya. — 719 s.
* Иванов Вяч. Вс. Топоров В. Н. „Усиньш",*. Мифологический словарь*. М.: Советская энциклопедия, 1990. ISBN 5-85270-032-0.
* Toporov V. N. Avsen i „avsenevi" teksti v svete rekonstruksii // Slavyanskoe i balkanskoe yazikoznanie: Struktura malix folklornix tekstov RAN. In-t slavyanovedeniya i balkanistiki / Otv. red. S. M. Tolstaya, T. V. Tsivyan. — M.: Nauka, 1993. — S. 12—24. — ISBN 502011071X.
**Lee Jung-hyun** (1980-yil 7-fevralda tugʻilgan), **Ava** sahna nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik estrada qoʻshiqchisi va aktrisasi. U birinchi marta oʻzining birinchi filmida mukofotga sazovor boʻlgan roli bilan oʻzining aktyorlik qobiliyati uchun tan olingan va oʻzining ajoyib qoʻshiqchilik faoliyati bilan Janubiy Koreyadagi eng yaxshi xalqaro aktyorlardan biri sifatida eʼtirof etilgan. Koreyaga texno musiqa janrini kiritganligi sababli u „Techno Queen" (Texno Qirolichasi) nomi bilan tanilgan. Lee, shuningdek, turli qoʻshiqlarda qiyofasini yangidan oʻzgartirgani uchun „Oʻzgarish malikasi" sifatida ham tanilgan. U Koreya toʻlqinini (Hallyu) Xitoyga tanitgan va shov-shuvga sabab boʻlgan birinchi ijeochilardan biri sifatida tanilgan.

Faoliyati
---------

Lee Jung-hyun 16 yoshida aktrisalik debyutini 1996-yilda „A Petal" filmida qilgan, u 34-Grand Bell mukofotlari, 17-Blue Dragon Film mukofotlarida „Eng yaxshi yangi aktrisa" nominatsiyasida gʻolib chiqqan. Film 15 yoshida Kvanju qoʻzgʻolonini boshdan kechirgan qiz haqida va keyingi yillarda urushning uning hayotiga taʼsiri haqida hikoya qiladi. 1996-yildan beri Lee Janubiy Koreya, Yaponiya va Xitoydagi loyihalarda koʻplab rollarini ijro etgan.

2010-yilda Lee Nanzi ismli qiz rolini ijro etgan xitoy seriali „Confucius"da aktyorlik yutuqlarini tiklagan. 2011-yilda Lee Park Chan-wook va Park Chan-kyonning mukofotga sazovor boʻlgan „Night Fishing" qisqa metrajli fantastik filmida shamanni tasvirlagan, bu film butunicha iPhone qurilmasida suratga olingan. „Night Fishing" 2011 Berlin xalqaro kinofestivalida „Eng yaxshi qisqa metrajli film" sifatida „Golden Bear" mukofotini qoʻlga kiritgan. 2012-yilda Lee „Juvenile Offender" filmida yolgʻiz onaning rolini ijro etgan, u Tokio xalqaro kinofestivalida „Eng yaxshi film" nominatsiyasida gʻolib chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  „'변신여왕' 이정현, 이번엔 '정열의 세뇨리따'" (koreyscha). *Sports Chosun* (28-iyun 2004-yil). Qaraldi: 21-iyul 2020-yil.
2. ↑  *Yoon.* „컨셉의 여왕, 이정현" (koreyscha). Qaraldi: 21-iyul 2020-yil.
3. ↑  *Kim, Ji-soo*. „Lee back as 'zombie' bride". *The Korea Rimes* (1-avgust 2013-yil). Qaraldi: 21-iyul 2020-yil.
4. ↑  *Kim, Ki dong*. „[중국사람 이야기 18 한류 이야기 ③ 가수 이정현의 '중국 성공' 비결은 '궁상각치우'"] (koreyscha). *OhmyNews* (9-iyul 2017-yil). Qaraldi: 21-iyul 2020-yil.
5. ↑  „Lee Jung-hyun returns to television in seven years". *Broasia* (20-dekabr 2007-yil).
6. ↑  „Lee Jung-hyun to Join "King Sejong"". *KBS World* (22-fevral 2008-yil).
7. ↑  „Park Chan-wook collaborates on iPhone short to get theatrical launch". *Screen Daily* (11-yanvar 2011-yil).
8. ↑  „'Arirang' making local premiere at digital film fest". *The Korea Times* (16-avgust 2011-yil).
9. ↑  „Lee Jung-hyun to make big screen comeback in new Korean film". *10Asia* (22-noyabr 2011-yil). 16-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2022-yil.
10. ↑  „'Here Comes Family' PD Reveals Reasons Behind Casting Choices". *Mwave* (30-dekabr 2014-yil). 30-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (Inglizcha)
* Lee Jung-hyun IMDbda
**Bahrom Muzaffer** (turkcha: *Bahram Muzaffer*; 1986-yil 4-avgust, Fargʻona) — turkiyalik bokschi, yengil va birinchi ogʻir vazn toifalari vakili. U 2000-yillarning ikkinchi yarmidan 2010-yillarning birinchi yarmiga qadar Turkiya milliy boks terma jamoasi safida oʻynagan, Yevropa chempionatining bronza medali sohibi, koʻplab xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori, ikki karra yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

Biografiyasi
------------

Bahrom Muzaffer 1986-yil 4-avgustda O‘zbekiston SSR Farg‘ona shahrida mesxetin turklari oilasida dunyoga kelgan. Uch yildan so‘ng ota-onasi Rossiyaga, so‘ngra Ozarbayjonga ko‘chib ketishdi va nihoyat 1996-yilda Turkiyaga joylashishadi.

U ilk bor 2005-yilgi mavsumda Tallin shahrida o‘tkazilgan o‘smirlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida kumush medalni qo‘lga kiritib, oʻz sport faoliyati bilan xalqaro maydonda taniladi.

2006-yilda Olmaotada oʻtkazilgan talabalar oʻrtasidagi jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻlga. Bir marotaba Turkiya terma jamoasi safida Pech shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa Ittifoqi chempionatida ishtirok etadi va u yerdan yengil vazn toifasida qoʻlga kiritilgan oltin medal bilan uyiga qaytadi.

2007-yilda yengil vazn toifasida Turkiya chempioni boʻladi. Dublindagi Yevropa chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritadi. U Chikagodagi Jahon chempionatida ishtirok etadi va u yerda 1/16 finalda oʻz bahslarini yakunlaydi.

2010-yil iyun oyida Moskvada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida chorak finalda vengriyalik Yozef Darmosga ochkolar hisobidan (5:9) yutqazadi.

Trabzonda boʻlib oʻtgan Yevropa Olimpiya saralash bahslarida u yengil vaznda birinchi oʻrinni egallaydi va bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritadi. Ammo 81 kg vazn toifasidagi birinchi jangida u eronlik Esxon Ruzbaxoniyga bahsni boy beradi va medallar uchun kurashlarni tark etadi.

2015-yilda Bokudagi Yevropa oʻyinlarida ishtirok etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Чемпионат Европы 2010: результаты четвертьфиналов" (rus).  vRINGe.com (10-iyun 2010-yil). 22-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-avgust 2022-yil.
2. ↑  Po materialam bazi dannix *amateur-boxing.strefa.pl*

Havolalar
---------

* Baxram Muzaffer(ingl.) — stranitsa na sayte Mejdunarodnogo olimpiyskogo komiteta
**Malein va fumar kislotalar**, sis- va trans-etilen — 1,2dikarbon kislotalar, formulalari tegishlicha I, P. Mol. m. 116,07; rangsiz kristallar. Malein kislotaning suyuqlanish temperaturasi 140°, zichligi 1590 kg/m3. 130° dan yuqori temperaturada fosfat angidrid, atsetilxlorid va boshqa ishtirokida qizdirilganda degidratlanib malein angidridga aylanadi. Sanoatda benzolni katalitik oksidlash, shuningdek, kroton aldegidni oksidlash yoʻli bilan olinadi. Vino va olma kislotalar, sirt faol moddalar, alkid smolalar ishlab chiqarishda qoʻllanadi. Yorugʻlik taʼsirida, 200°dan yuqori temperaturada qizdirilganda yoki kimyoviy agentlar taʼsir ettirilganda malein kislota izomerlanib fumar kislotaga aylanadi.

Fumar kislotaning suyuqlanish temperaturasi 296,4°, zichligi 1635 kg/m3. Koʻpgina oʻsimliklar (mas, island moxi) va zamburutlar tarkibida bor; uglevodorodlarning bijgʻishidan ham hosil boʻladi. Sanoatda malein kislotani NS1, brom birikmalari va boshqa taʼsirida izomerlab olinadi. Poliefir smolalar, quruvchan sintetik moylar, plastifikatorlar olishda, oziq-ovqat sanoatida limon va vino kislotalarining oʻrinbosari sifatida qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
1908-yilda Harbiy akademiyani tamomlagan. Tripoli urushi va Birinchi jahon urushida qatnashgan. Mudros sulhidan keyin Anadolu ishgʻoli boshlanganda, „Namik" laqabi bilan Janubi- Sharqiy Anadolu mintaqasidagi Kuvâ-yi Milliyega qoʻshildi. Urfada fransuzlar ishgʻoli paytida Mustafo Kamol posho buyrugʻi bilan Urfa mudofaasini tashkil qilgan. 1920-yil 23-aprelda ochilgan TBMM ga Urfa deputati sifatida kirdi. 1920-yil dekabrda Urfa milliy qoʻshinlari qoʻmondoni sifatida fransuz istilosiga qarshi mintaqadagi qabila boshliqlarini toʻpladi. Urfa shahrini ozod etishdagi ajoyib xizmatlari uchun „Qizil-yashil chiziqli Mustaqillik" medali bilan taqdirlangan.

Konya Mustaqillik Mahkamasi va Qoʻzgʻolon viloyati Mustaqillik Sudi raisi lavozimlarida ishlagan. 1926 yil 28 fevralda mayor unvoni bilan armiyadan nafaqaga chiqdi. Keyin II. Davr Kozan, III. IV. V. va VI. Urfa noibi lavozimida ishlagan.

Otaturkga qarshi uyushtirilgan suiqasdda ishtirok etgan bo‘lsa-da, aybsiz deb topildi. 1934-yilda Familiya qonuni qabul qilinganda, „Ursavash" familiyasi Mustafo Kamol Otaturk tomonidan berilgan. 1939-yil 26-sentyabrda Adanada vafot etdi. U uylangan va toʻrt farzandi bor edi.

Asarlari
--------

* Kilikiya falokati va Urfa ozodlik kurashlari, Anqara

Manbalar
--------

1. ↑  Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu, *Türk Parlamento Tarihi, Millî Mücadele ve T. B. M. M. I. Dönem 1919-1923 — III. Cilt: I. Dönem Milletvekillerinin Özgeçmişleri*, Türkiye Büyük Millet Meclisi Vakfı Yayınları, Ankara 1995, ISBN 975-7291-06-4, s. 945.
2. ↑  „TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950)".  TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 6 şubat 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1 haziran 2021.
**Pul fetishizmi** (frans. Feticheisme, portugalcha fetico — tumor, moʻʼjiza) — pulni ilohiylashtirish, unda moʻʼjizaviy kuch bor deb karash, unga sigʻinish. Pulning tovarlik tabiatini, pul bilan tovar massasi oʻrtasidagi aloqalarni tushunmaslik, shuningdek, iqtisodiyotda va hayotda pulning ahamiyati va oʻrnini boʻrttirib koʻrsatish Pul fetishizmini paydo etadi. Pul fetishizmi juda yashovchan, ayniqsa, pulga deyarli hamma narsa sotiladigan va sotib olinadigan, pulga egalik jamiyatda katta iqtisodiy imkoniyatlar ochib beradigan, obroʻ-eʼtiborni oshiradigan jamiyatlarda bu narsa yaqqol koʻrinadi. Jamiyatda sogʻlom iqtisodiy munosabatlar va maʼnaviyatning yuksalishi bilan Pul fetishizmi yoʻqolib boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pul belgilari** — pulning kurinish shakli, muomalada qatnashadigan pulning turlari. Pulga xos umumiy belgilar: qiymat miqdorini kursatuvchi raqamlar, davlat gerbi, individual seriya va uning soni, maxsus rasm, chizmalar, naqshlar; xususiy belgilar: qogʻoz tarkibi, hajmi, eni va buyi, boshqa pullardan farqlanadigan va takrorlanmaydigan belgilardan iborat. Oʻzbekistonda qogʻoz belgilar va mayda tangalar shaklida chiqariladi. Pul belgilari no-minallari naqd hisobkitoblarni, tulovlarni oqilona tashkil etishga imkoniyat beradigan darajada belgila-nadi. Inflyasiya yuz berayotgan vaziyatlarda Pul belgilari yirik nominalda chiqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Opistorxoz** — gijja kasalliklari guruhiga mansub tabiiy oʻchoqli biogelmintoz. Surunkali kechadi va, asosan, jigar, meʼda osti bezi hamda oʻt pufagi zararlanadi. Trematodalar guruhiga mansub 2 xil opistorxlar qoʻzgʻatadi. Odam va hayvonlarda uchraydi. Mushuk, it, choʻchqa va odam parazitlarni tashuvchi manba boʻlishi mumkin. Gijja tuxumlari najas bilan tashqariga chiqib, suvga va u orqali chigʻanoqlar organizmiga tushadi. Oradan 2—10 oy oʻtgach lichinkalar paydo boʻlib, ikkinchi oraliq xoʻjayin — baliqlarga, ulardan odam yoki hayvonlar organizmiga oʻtadi va 2 yilgacha yashaydi. Parazitlar xom yoki chala tuzlangan, dudlangan baliqni isteʼmol qilganda odamga yuqadi. O.ning tabiiy oʻchoqlari Yevropa va Jan.-Sharqiy Osiyoda koʻp uchraydi. Yosh bolalarda ham, kattalarda ham kuzatiladi. Dengizchilar, baliqchilar, qishloq xoʻjaligi xodimlari koʻproq kasallanadi. Kasallikning yashirin davri 2—4 hafta. Aso-siy klinik alomatlari: bir oz isitmalash, xorgʻinlik, ich buzilishi, terida toshmalar paydo boʻlishi, kamqonlik, V12 vitamini yetishmasligi. Kasallik oxirida oʻt pufagi va oʻt yoʻllari, oʻn ikki barmoq ichak va meʼda osti bezlarining yalligʻlanish alomatlari yuzaga keladi. Diagnoz oʻn ikki barmoq ichak shirasi va najas tarkibida opistorxlarni laboratoriya usulida tekshirib topishga asoslanib qoʻyiladi.

Prazikvantel, xloksil, bitinol kabi preparatlar bilan davolanadi. Bemorlar 6 oygacha dispanser nazoratida boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pul tizimi** — muamlakatning pul belgilari, pul birliklari, pul emissiyasi qoidalari va muomalasi shakllari, mamlakatda milliy qonunchilik bilan joriy etilgan pul munosabatlari. Tarixan Pul tizimining metall pul muomalasi va pul belgilari (qogʻoz pullar) muomalasi koʻrinishlari bor. Oʻz navbatida metall pul muomalasi tizimi bimetallizm va monometallizmga boʻlinadi. Oʻzbekiston Respublikasining hozirgi Pul tizimi 1995-yil 21 dekabrda qabul qilingan "Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida"gi qonunga muvo-fiq tashkil etilgan. Rasmiy pul birligi soʻm. Soʻmning chet el valyutalariga nisbatan kursini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki belgilaydi va matbuotda eʼlon qiladi. Oʻzbekiston hududida naqd pullar (banknotlar va tangalar) ʻva naqd boʻlmagan pullar (kredit muassasalarida hisobvaraqlardagi mablagʻlar koʻrinishida) amal qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki naqd pullarni chiqarish, ularning Oʻzbekiston Respublikasi xudu-dida muomalada boʻlishini tashkil etish va muomaladan chiqarish boʻyicha mutlaq huquqlarga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**OpenStreetMap** (qisqacha **OSM**) — bepul dasturiy taʼminot shartlari asosida yaratilgan erkin va ochiq kodli jahon boʻylab xaritalash loyihasi. Ushbu loyiha GPS qabul qiluvchilaridan hamda boshqa ommaviy foydalanish manbalaridan toʻplangan maʼlumotlar asosida yaratilgan.

OpenStreetMap bu butun dunyo boʻylab koʻngillilar tomonidan yaratilgan bepul jahon xaritasi loyihasidir. OpenStreetMap foydalanuvchilarga oʻz kontentini yaratadigan tuzilishga ega sanaladi, xuddi Vikipediya singari (Vikipediyadan ilhomlangan). Xaritalar GPS-treklar, sunʼiy yoʻldosh fotosuratlari hamda mahalliy hukumat tomonidan taqdim etilgan turli xil maʼlumotlarga mos ravishda yaratilgan.

OpenStreetMapdagi barcha kontent Open Database License tomonidan himoyalangan.

Dunyoning koʻplab mamlakatlaridagi koʻngillilar ishtirokida oʻsishda davom etayotgan OpenStreetMap, bugungi kunda koʻplab shaharlarning bepul va ochiq xaritalarini oʻz ichiga oladi.

24-fevral 2020-yil holatiga koʻra, OSMning foydalanuvchilar soni 6 137 451 tani tashkil etadi.

Yana q.
-------

* Google xaritasi

Manbalar
--------

1. ↑  „OpenStreetMap data license is ODbL v1.0".  OSM Foundation (12-iyul 2012). 19-oktabr 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-noyabr 2012.
2. ↑  „Number of users". 24-yanvar 2011da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2015.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
Ahmad Ibn al-Qadiy
==================

Shihob ad-Din abu l-Abbos Ahmad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ali ibn 'Abd ar-Rahmon ibn Abil-'Afiya al-Miknasiy az-Zatiy, oddiygina Ahmad ibn al-Qadi yoki Ibn al-Qadiy nomi bilan mashhur (1552). / 1553–1616), marokashlik poligraf edi. U Abdulaziz al-Fishtali bilan birga Marokashdagi Ahmad al-Mansur saroyining yetakchi yozuvchisi edi. U mashhur sudya va matematik ham edi.

Ahmad ibn al-Qadiy 1552/1553 yilda Fezda tug'ilgan.Uning oilasi Zenata konfederatsiyasining Miknasa qabilasiga mansub berberlar oilasi Ibn al-Qadiy deb atalgan. Ularning ajdodlari miknas qabilasining rahbari Muso ibn Abu al-Afiyya edi. Bu oilaning bir qancha a'zolari Fes va Meknesga joylashdilar. Ibn al-Qodiy oilasidan oʻtgan asrlarda yuqori siyosiy yoki diniy mansablarni egallab, islom ulamolari sifatida mashhur boʻlgan koʻzga koʻringan shaxslar dunyoga kelgan.

Ahmad ibn al-Qadiy mashhur Marokash muftiysi va Ahmad Baba al-Massufiydan tahsil olgan. Salening yurisdiktsiyasi unga berildi. 34 yoshida u sharqqa sayohat qildi, ammo uning kemasi xristian qaroqchilari tomonidan qo'lga olindi. Ibn al-Qadiy o‘n bir oy asirlikda bo‘lgan va Sulton Ahmad al-Mansur tufayli ozod etilgan, u 20 ming untsiya oltin ekvivalentini to‘lagan.

Ibn al-Qadiyning bir qator ilmiy asarlari, jumladan, hujjatli ahamiyatga ega bo'lgan ikkita tarjimai holi to'plami saqlanib qolgan: 

Al-Muntaqa al-maqsur alo maotir al-Xilofat Abu al-Abbos al-Mansur; uning asosiy asari, al-Mansurning buyuk fe'l-atvori haqidagi panegirik, uni Islomning haqli xalifasi sifatida ko'rsatadi.

Jadwat al Iqtibas Fi-man halla min al'alam madinaata fas ('Fes shahrining eng nufuzli mashhur kishilari xotirasidagi ta'lim mash'alasi')

Zil vafayat al-'ayan al-musama (ذيل وفيات الأعيان المسمى «درة الحجال فى سماء الرجا الرجاج الرجال سماء الرجا الرجال سماء الرجا الرجال سماء الرجاج الرجال الرجال الرجا الرجال الرجال الرال الرجال).

Manbalar
--------

Hoji, M. (1988). "Az-Zaviya ad-Diloiyya" [Dilolik Zoviyya] (arab tilida) (2-nashr). Rabat.

El-Xatimi, Muhammad (2004). "Al-Qodiy (-ibn) Ahmad ibn Muhammad (tarixchi)". Tufikda Ahmad (tahr.). Maʼlamat al-Magʻrib (Marokash entsiklopediyasi) (arab tilida). 19-jild

Levi-Provans, Evariste (1922). Larose, Emil (tahr.). Les Historiens des Chorfa: Essai sur la littérature Historique et biographique au Maroc du XVIe au XXe siècle (fransuz tilida). Parij: Emil Laros.