**Rabindranat Tagor** (Thakur Robindranath; 1861-yil 7-may, Kalkutta shahri — 1941-yil 7-avgust, Kalkutta) — bengal tilida ijod qilgan romannavis, bastakor, dramaturg, rassom, qissanavis, esseist, vokalist va aktyor. [2] U bengal tilining eng buyuk adabiyot arbobi hisoblanadi. Kalkutta va London universitetlarida oʻqigan (1878—80). Angliyada chiqadigan "Gyanankur" va "Bharati" jurnalilarida dastlabki sheʼr, doston va makrlalari bosilgan (1875 yildan). Vataniga qaytgach (1880), "Valmika dahosi" (1881) musiqali dramasini yozgan. Ilk sheʼriy to‘plami — "Oqshom qoʻshiqlari" (1882) panteistik ruvda. "Tabiat intiqomi" (1883) pyesasi, "Tonggi qoʻshiqlar" (1883), "Suratlar va qoʻshiqlar" (1884) sheʼriy toʻplamlarida pok muhabbat ulugʻlangan. "Bibha sohili" (1883) va "Donishmand raja" (1886) tarixiy romanlarida zulm va adolatsizlik qoralangan. T. 1884—1911 yillarda "Brahma Samaj" diniymaʼrifiy jamiyatining kotibi vazifasida ishlagan. Hindiston Milliy Kongressining 2kongressi (1886) ishlarida faol qatnashgan. Uning "Chitra"> (1896), "Lahza" (1900) sheʼriy toʻplamlari, "Raja va Raniy" (1889), "Qurbonlik" (1890), "Chitrangoda" (1892), "Malini" (1895) falsafiy dramalari va "Hisoblar" (1891), "Jazo" (1893), "Hyp va soyalar" (1894) kabi hikoyalarida hind xalqining ingliz mustamlakachilariga qarshi kurashi tasvirlangan. "Shadhoda" jurnaliida siyosiy va ijtimoiy maqolalari chop etilgan. Kalkutta yaqinidagi Shantiniketonda maktab ochib, oʻqituvchilik qilgan. 20-yillarda Vishvabgʻarati untiga asos solgan. "Koʻzga tushgan choʻp" (1902), "Halokat" (1905) romanlari va "Buzilgan uya" (1903) qissasi bilan bengal adabiyotida maishiypsixologik roman janrini boshlab berdi. 1902 yil T.ning xotini, otasi, oʻgʻli olamdan oʻtadi. Uning bu musibat va iztiroblari "Xotira" (1903), "Farzand" (1903), "Parom" (1906) sheʼriy toʻplamlarida aks ettirilgan. "Gora" romani (1907—10), "Qasos" (1905) dramasi va "Pochta" (1912), "Konservatizm qalʼasi" (1912) pyesalarida T. Hindistondagi barcha millat vakillarini, ular qaysi tabaqa va diniy mazhabdan boʻlishidan qatʼi nazar, ozodlik uchun kurashda yagona ittifoqqa birlashishga daʼvat etadi. Uning "Xalq qalbi" nomli qoʻshigʻi (1911) Hindiston Respublikasining , vatanparvarlik haqidagi "Mening oltin Bengaliyam" qoʻshigʻi (1913) esa Bangladesh Xalq Respublikasining milliy gimniga aylangan. "Gitanjali" ("Baxshida qoʻshiqdar", 1910) sheʼriy toʻplami uchun unga nufuzli mukofot berilgan. "Turnalar parvozi" (1914—16) sheʼriy turkumi shoirning Gʻarb mamlakatlariga qilgan safari, Birinchi jahon urushi va insoniyat taqsiri haqidagi oʻylarini aks ettirgan. "Toʻrt hayot" (1916) qissasi, "Xonadon va jahon" (1915—16) romani milliy ozodlik harakati voqealariga bagʻishlangan.

30-yillarda T.ning siyosiy qarashlari yanada oʻsadi, u oʻz ijodida milliy ozodlik harakatiga eʼtibor qaratadi. Bu davrda "Intiho haqida doston" (1929), "Toʻrt qism" (1934) romanlari, "Yaproqlar" (1936), "Tungi sham" (1938), "Soʻnggi sheʼrlar" (1941) sheʼriy toʻplamlari nashr etildi.

T. 30-yillarda badiiy asarlar bilan bir qatorda koʻplab darsliklar, falsafa va din boʻyicha ilmiy risolalar yozdi, milliy ozodlik harakati masalalarini adabiyotda yanada kengroq yoritishga katta eʼtibor berdi, hind sheʼriyatida yangi siyosiy janrni yaratdi ("Afrika", 1936; "Budda ixlosmandlari", 1937 va boshqalar). T. ijodi, hozirgi bengal adabiy tilining shakllanishida, sheʼriyatning yangi shakl va mazmun bilan boyishida xal qiluvchi rol oʻynagan. U oʻz sheʼrlariga musiqa bastalab, ommaviy qoʻshiqlar yaratgan.

Asarlari jahonning koʻp tillariga tarjima qilingan. T.ning "Halokat" romani asosida tayyorlangan "Gang daryosining qizi" dramasi (1956) va "Pochta" pyesasi (1961) hozirgi Oʻzbek milliy teatrida sahnalashtirilgan. "Oʻzbekfilm" kinostudiyasi "Gang daryosining qizi" filmini yaratgan (1961). 8 j.li asarlar toʻplami (1958—65) oʻzbek tilida nashr etilgan. Nobel mukofoti laureati (1913).

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *(unspecified title)*
2. 1 2 3 4  *(unspecified title)*
3. ↑   // *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*
5. ↑  *(unspecified title)*
6. ↑  *(unspecified title)*
7. ↑  *(unspecified title)*
8. ↑  Hoshimov I. Rabindranat Tagor (hayot va ijodiy yoʻli), T. 1961
9. ↑  Koʻzga tushgan choʻp, T. 1973.
10. ↑  Saʼdulla Yoʻldoshev, Ulfatxon Muhibova.
11. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari |
| --- |
|  |
| 1901–1925 | 
* 1901 Sully Prudhomme
* 1902 Theodor Mommsen
* 1903 Bjørnstjerne Bjørnson
* 1904 Frédéric Mistral / José Echegaray
* 1905 Henryk Sienkiewicz
* 1906 Giosuè Carducci
* 1907 Rudyard Kipling
* 1908 Rudolf Christoph Eucken
* 1909 Selma Lagerlöf
* 1910 Paul Heyse
* 1911 Maurice Maeterlinck
* 1912 Gerhart Hauptmann
* 1913 Rabindranath Tagore
* 1914
* 1915 Romain Rolland
* 1916 Verner von Heidenstam
* 1917 Karl Gjellerup / Henrik Pontoppidan
* 1918
* 1919 Carl Spitteler
* 1920 Knut Hamsun
* 1921 Anatole France
* 1922 Jacinto Benavente
* 1923 W. B. Yeats
* 1924 Władysław Reymont
* 1925 George Bernard Shaw
 |
|  |
| 1926–1950 | 
* 1926 Grazia Deledda
* 1927 Henri Bergson
* 1928 Sigrid Undset
* 1929 Thomas Mann
* 1930 Sinclair Lewis
* 1931 Erik Axel Karlfeldt
* 1932 John Galsworthy
* 1933 Ivan Bunin
* 1934 Luigi Pirandello
* 1935
* 1936 Eugene O'Neill
* 1937 Roger Martin du Gard
* 1938 Pearl S. Buck
* 1939 Frans Eemil Sillanpää
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944 Johannes V. Jensen
* 1945 Gabriela Mistral
* 1946 Hermann Hesse
* 1947 André Gide
* 1948 T. S. Eliot
* 1949 William Faulkner
* 1950 Bertrand Russell
 |
|  |
| 1951–1975 | 
* 1951 Pär Lagerkvist
* 1952 François Mauriac
* 1953 Winston Churchill
* 1954 Ernest Hemingway
* 1955 Halldór Laxness
* 1956 Juan Ramón Jiménez
* 1957 Albert Camus
* 1958 Boris Pasternak
* 1959 Salvatore Quasimodo
* 1960 Saint-John Perse
* 1961 Ivo Andrić
* 1962 John Steinbeck
* 1963 Giorgos Seferis
* 1964 Jean-Paul Sartre
* 1965 Mixail Sholoxov
* 1966 Shmuel Yosef Agnon / Nelly Sachs
* 1967 Miguel Ángel Asturias
* 1968 Yasunari Kawabata
* 1969 Samuel Beckett
* 1970 Aleksandr Soljenitsin
* 1971 Pablo Neruda
* 1972 Heinrich Böll
* 1973 Patrick White
* 1974 Eyvind Johnson / Harry Martinson
* 1975 Eugenio Montale
 |
|  |
| 1976–2000 | 
* 1976 Saul Bellow
* 1977 Vicente Aleixandre
* 1978 Isaac Bashevis Singer
* 1979 Odysseas Elytis
* 1980 Czesław Miłosz
* 1981 Elias Canetti
* 1982 Gabriel García Márquez
* 1983 William Golding
* 1984 Jaroslav Seifert
* 1985 Claude Simon
* 1986 Wole Soyinka
* 1987 Iosif Brodskiy
* 1988 Najib Mahfuz
* 1989 Camilo José Cela
* 1990 Octavio Paz
* 1991 Nadine Gordimer
* 1992 Derek Walcott
* 1993 Toni Morrison
* 1994 Kenzaburō Ōe
* 1995 Seamus Heaney
* 1996 Wisława Szymborska
* 1997 Dario Fo
* 1998 José Saramago
* 1999 Günter Grass
* 2000 Gao Xingjian
 |
|  |
| 2001–yildan | 
* 2001 V. S. Naipaul
* 2002 Imre Kertész
* 2003 J. M. Coetzee
* 2004 Elfriede Jelinek
* 2005 Harold Pinter
* 2006 Orhan Pamuk
* 2007 Doris Lessing
* 2008 J. M. G. Le Clézio
* 2009 Herta Müller
* 2010 Mario Vargas Llosa
* 2011 Tomas Tranströmer
* 2012 Mo Yan
* 2013 Alice Munro
* 2014 Patrick Modiano
* 2015 Svetlana Aleksiyevich
* 2016 Bob Dylan
* 2017 Kazuo Ishiguro
* 2018 Olga Tokarchuk
* 2019 Peter Handke
* 2020 Louise Glück
* 2021 Abdulrazzoq Gurnah
* 2022 Annie Ernaux
* 2023 Jon Fosse
 |

 |