recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ichki mehnat tartibi qoidalari** — Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarish jarayonida qatnashuvchilarning birgalikdagi mehnatini tartibga soluvchi asosiy meʼyoriy hujjat. I.m.t.q.ning asosiy maqsadi xodimlarni mehnatga ongli munosabatda boʻlish ruhida tarbiyalash, mehnat intizomini yanada mustahkamlash, mehnatni ilmiy asosda tashkil etish, ish vaqtidan oqilona foydalanish, yuqori ish sifatiga erishish. mehnat unumdorligi va i.ch. samaradorligini oshirishdan iborat. Hoz. kunda amal qilib kelayotgan bunday meʼyoriy hujjat Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi tomonidan 1996 yil 2 aprelda tasdiqlangan, u idoraviy mansubligi, mulkchilik va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼi nazar, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar xodimlari uchun Namunaviy I.m.t.q. deb ataladi va ish beruvchilar hamda xodimlar uchun majburiy qoidalarni oʻz ichiga oladi.

Namunaviy I.m.t.q. asosida vazirliklar va idoralar tegishli markaziy (respublika) kasaba uyushmalari qoʻmitalari bilan kelishib, xalq xujaligining muayyan tarmogʻi xususiyatlariga tatbiqan tarmoqlarning I.m.t.q.ni ishlab chiqadi. Korxonalar, tashkilotlar, muassasalardagi I.m.t.q. ham mazkur Namunaviy I.m.t.q. asosida ish sharoiti hisobga olingan holda tuziladi va ish beruvchi tomonidan kasaba uyushma qoʻmitasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organlari bilan kelishib, tasdiklanadi. Tarmoq va korxonalarning I.m.t.q. Oʻzbekiston Mehnat kodeksi qamda Namunaviy I.m.t.q.ga va mehnat haqidagi boshqa meʼyoriy huj-jatlarga xilof boʻlishi mumkin emas. Xodim ishga qabul qilinayotganda ish beruvchi uni mazkur qoidalar bilan tanishtirmogʻi shart.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Moybaliqlar** (*Chalcalburnus*) -karpsimonlar oilasiga mansub balik,lar turi. Uz. 40 sm gacha, vazni 800 g gacha. Tanasining qorin va anal suzgichlari oraligʻidagi terisi tangachalar bilan toʻliq qoplanmagan. Oʻrta Osiyo va Yevropa daryolari, Tigr va Yefrat daryolari havzalarida bir necha turi uchraydi. Orol dengizi, Sirdaryo va Amudaryoning quyi oqimi va Zarafshon darasida orol moybaligʻi kenja turi; Kaspiy, Azov va Qora dengizda oddiy moybaliq tarqalgan. Orol moybaligʻi oʻtroq, oddiy moybaliq oʻtkinchi hisoblanadi. M. 2—3 yilda voyaga yetadi; yozda 2,6—23,5 mingtagacha uvildiriq tashlaydi. Plankton va baliklar chavogʻi bilan oziqlanadi. Ovlanadi. Soni kamayib ketganligi tufayli ayrim joylarda sunʼiy koʻpaytiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**ID.UZ** — yagona identifikatsiya va autentifikatsiya tizimi. ID.UZ tizimidan asosan ZiyoNET taʼlim tarmogʻidan roʻyxatdan oʻtishda foydalaniladi.

### Afzalliklari

Agar foydalanuvchi ID.UZ tizimidan bir marta roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, OpenID texnologiyasini qoʻllab-quvvatlovchi boshqa saytlardan roʻyxatdan oʻtishi shart emas. ID.UZ tizimida tegishli loginni kiritish kifoya. Bunday imkoniyat qator afzalliklarga ega: 
- koʻp parollarni eslab qolish va har safar shaxsingizga tegishli maʼlumotlarni turli saytlarga kritishni talb etmaydi.

### Hamkor loyihalari

ID.UZ tizimidan quyidagi loyihalarga kirish imkoniyatini yaratilgan:
WWW.UZ. 
Ziyonet.uz
Utube.uz 
Fikr.uz 
cctld.uz lohiyasi

### Roʻyxatdan oʻtish

ID.UZ tizimidan roʻyxatdan oʻtayotgan foydalanuvchi oʻz shaxsiy profilini (fotosurʼati, shaxsiy maʼlumotlari) yaratadi. Imkoni boricha barcha soʻralgan maʼlumotlar toʻgʻri va toʻliq toʻldirilsa, tizimdagi boshqa foydalanuvchilar bilan tez va oson doʻstlashish imkoniyatiga ega boʻladi.

### Maqom

ID.UZ tizimi foydalanuvchilari 2 ta maqomga ega:
(nomi yashiringan) Nomaʼlum foydalanuvchi;
PassportID maqomiga ega foydalanuvchi.

ID.UZ tizimi orqali avtorizatsiyadan oʻtgan foydalanuvchi tashqi xizmatlar, shuningdek, foydalanuvchilarning maqomiga qarab turli huquqlar berishi mumkin.

PassportID maqomi foydalanuvchisi oʻz pasport maʼlumotlarini ID.uz maʼmuriyatiga taqdim etgandan soʻng beriladi. Ushbu maqom – foydalanuvchining identifikatsiyasini talab qiluvchi davlat, kommunal, bank va boshqa xizmatlarga kirish imkoniyatini beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Yagona identifikatsiya tizimi
2. ↑  ZiyoNET portali Uz.wikipedia.org
3. ↑  Milliy qidiruv tizimi
4. ↑  ZiyoNET taʼlim portali
5. ↑  uTube.uz taʼlimiy video portal[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  fikr.uz jamoaviy blog[*sayt ishlamaydi*]
7. ↑  „UZ" domen maʼmuri
**Ukeke** (gav. 'ūkēkē) — Gavayi torli cholgʻu asbobi. Acacia *koa* turidagi qattiq yogʻochdan qilingan. Asbobning uzunligi 40-60 sm boʻlgan, kengligi esa 4 sm ga yaqin yogʻoch ramkada ikki yoki uchta torli boʻlgan. Yuqoridan skelet yassi, pastdan biroz egilgan. Baʼzan iplar orasiga mayda boʻlaklar qoʻyilib, ularning bir-biriga tegishiga toʻsqinlik qilgan.

Odatda Gavayiliklar sevgi kuylarini ijro etishda ukekedan foydalanishgan. Shuning uchun cholgʻu ayniqsa yoshlar orasida mashhur boʻlgan.

Ijro paytida asbobning bir uchi ijrochining lablari orasida boʻlishi uchun boʻylab ushlab turildi. Keyin musiqachi barmoqlari bilan yoki hindiston yongʻogʻi bargining oʻrta qismi yoki oʻralgan dumaloq boʻlagi bilan torlarni tezda yulardi. Ukekening bir uchi ogʻizda boʻlgani uchun oʻyin davomida ogʻiz ham qoʻllanilgan (masalan, til va lablar harakati yordamida turli tovushlar chiqarilgan).

Manbalar
--------

1. 1 2  Mervyn McLean.*. Weavers of song: Polynesian music and dance*. Auckland University Press, 1999 — 304-305 bet. ISBN 9781869402129.
2. 1 2  Betty Dunford, Lilinoe Andrews, Mikiala Ayau, Liana I. Honda, Julie Stewart Williams.*. The Hawaiians of Old*. Bess Press, 2002 — 195 bet. ISBN 9781573061377.
**Ivan Semyonovich Arjanix** (1914.24.2, Kiyev — 1980.20.3, Toshkent) — matematik va mexanik olim. Oʻzbekiston fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1960), professor (1957). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1964). Oʻrta Osiyo universitetida oʻqigan (1931 — 34), Leningrad universitetini bitirgan (1936). Toshkent Davlat Universitetida, Oʻzbekiston fanlar akademiyasi Matematika institutida (1943 — 60), Oʻzbekiston fanlar akademiyasi Prezidiumida (1960-yildan) ishlagan. Ilmiy ishlari differensial va institutegral tenglamalar, variatsion hisob, maydonlar nazariyasi, analitik mexani-ka, kvant mexanika, elastiklik nazariyasi va boshqa sohalarga doir. Ayniqsa, uning rangi noddan katta boʻlgan kanonik tenglamalar sohasidagi kashfiyoti aloxida diqqatga sazovor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Boyazid Bastomiy**  — (801—875) — eronlik olim va muhaddis.
Hazrat Boyazidning asli ismi Tayfur boʻlib, 801-yil tavallud topgan. Hazrat Boyazid Bastom (Erondagi shahar)da tug‘ilganlari bois Bastomiy nomi bilan mashhur bo‘lgan. Imom Abdurahmon as-Sulamiy (936—1021) oʻzining „Tabaqoti sufiyya" asarida shunday maʼlumot yozgan: „Abu Yazid" (Boyazid) Tayfur bin Iso Sarushon. Boyazidning bobosi Sarushon majusiylaridan bo‘lgan, keyinchalik islomni qabul qilgan. Ular uch aka-uka bo‘lganlar: Odam, Tayfur va Ali. Barchalari zohid, ulug‘ shayxlar qatoridan joy olganlar. Hammalari Bastom ahlidandirlar". U 113 ta pirdan saboq olgan. Lekin u zoti sharifdan sizning piringiz kim deb so‘ralganda, shunday javob bergan ekan: "Bir pirazan (kampir) durkim, bir kuni tavhid so‘nggi oliy maqomining ishorati g‘olibligidan sahroga chiqib erdim. Bir pirazan uchradi. „Bir qopdagi unimni uyimga yetkarub bergil" — dedi. Va meni qopni ko‘tarmoqqa chog‘im yo‘q erdi bir sherni ishorat bilan keltirib, uni sherga yuklab berdim. Kampirga dedimki: „Shaharga borsang, kimni ko‘rdim dersan?" Kampir dedi: „Bir zolim va takabbur kishini ko‘rdim, derman". Men dedim: „Nega bundoq dersan?". Kampir dedi: „Xudoyi taolo sherni insonga xizmat qilish uchun yaratmagan. Nega sen uni xizmatga taklif qilasan? Bu zulm bo‘lmaydimi?". Men dedim: „Ore, bu zulmdur. Lekin nega takabbur deding?" U dedi: „Aning uchunkim, sening xohishing ulki shahar ahli bilgaylarki, sher senga muteʼ, farmonbardor bo‘libdur. Sohib karomatsen. Bu takabburlik emasmu?" Dedim: „Ore andoqdur! Zud tavba qildim va balanddan pastga tushdim".
Hazrat Boyazid Bastomiy 875-yilda vafot etgan boʻlib, Erondagi Bastom shahrida dafn etilgan. U yerda unga atab ulkan maqbara qurilgan. Hazrat Boyazid Bastomiy qadamjolari Buxoro, Navoiy viloyatlarida va boshqa shaharlarda ham mavjud. Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida Xoja Bo‘ston qadamjolari mavjud. Lekin Navoiy viloyati, Qiziltepa shahri, Bo‘ston Qo‘rg‘oni, Mirzo Ulug‘bek ko‘chasida Sulton Boyazid Bastomiyning qutlug‘ qadamjolari, masjidlari, ramziy qabrlari bor. Ushbu ziyoratgoh hozirgi kunda obod qilingan. Hozirgi kunda uing nomidagi jomeʼ masjidi namozxonlar ixtiyoriga berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Imom Abdurahmon as Sulamiy*. Tabaqoti so’fiyya*. Toshkent: Fan, 2004 — 102 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Boychechak (maʼnolari).

**„Boychechak"** — 1984-yil chop etilgan oʻzbekcha bolalar folklori va mehnat taronalari toʻplami. Toʻplamni Oxunjon Safarov va Kamol Ochilovlar tuzgan va nashrga tayyorlagan. Kitob Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Ushbu toʻplamga Oktabr inqilobigacha boʻlgan boy va xilma-xil oʻzbek bolalar folklori, shuningdek, Sovet Ittifoqi davridagi bolalar ogʻzaki ijodi hamda mehnat qoʻshiqlaridan namunalar kiritilgan.

„Boychechak" „Oʻzbek xalq ijodi" koʻp jildli kitoblar seriyasiga kiritilgan kitoblarning biridir. Kitob ikki qismga boʻlingan boʻlib, birinchi qismga bolalar folklori, ikkinchi qismga esa mehnat qoʻshiqlari kiritilgan.

Tahrir hayʼati Komil Yashin, Sarvar Azimov, Marat Nurmuhamedov, Matyoqub Qoʻshjonov, Muzayyana Alaviya, Shonazar Shoabdurahmonov, Toʻra Mirzayev, Muhammad Ali, Solih Qosimov, Bahodir Sarimsoqov, Jumaniyoz Jabborov, Yusuf Sultonovlardan iborat boʻlgan.

Asarni nashrga tayyorlashda yana quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Qosimov – muharrir, R. Zufarov – rassom, Yu. Gabzalilov – rasmlar muharriri, M. Mirrajabov – texnik muharrir, A. Azimov – musahhih. Kitob adadi – 45 000 nusxa.

Manbalar
--------

1. ↑  „Boychechak" (ruscha). *Rossiya davlat kutubxonasi*. Qaraldi: 12-dekabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* „Boychechak" Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**„Ivan Ivanovich bilan Ivan Nikoforovich oralarida boʻlib oʻtmish janjallar hikoyati"** (ruscha: *Повесть о том, как поссорился Иван Иванович с Иваном Никифоровичем*) — rus yozuvchisi Nikolay Gogol qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1834-yil Aleksand Smirdinning „Novoselye" almanaxida chop etilgan. 1835-yil kichik oʻzgartirishlar bilan muallifning „Mirgorod" qissalar toʻplamiga kiritilgan. Asarni Nabi Alimuhamedov oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Syujet
------

Qissada ikki yaqin doʻst – Ivan Ivanovich va Ivan Nikiforovich arzimagan narsa ustidan janjallashib qoladi. Ivan Ivanovich Ivan Nikiforovich, Ivan Nikiforovich esa Ivan Ivanovich ustidan sudga arz qiladi. Sudya ikki doʻstni oʻz arzini qaytib olishga chaqiradi, ammo ikki doʻst bunga rozi boʻlmaydi.

Ularning umumiy doʻstlari ikkisini yarashtirishga harakat qiladi, ammo ularning urinishlari zoye ketadi. Oradan 12 yil oʻtib, ikkisiga ishni yopishni vaʼda qiladilar. Bu orada ularning koʻp doʻstlari oʻladi, ammo ular sud qarorini kutib yuraveradilar.

Qahramonlar
-----------

* Ivan Ivanovich Pererepenko – pomeshchik
* Ivan Nikiforovich Dovgochxun – Ivan Ivanovichning qoʻshnisi, pomeshchik
* Gapka – Ivan Ivanovichning kalitdori
* Gorpina – Ivan Nikiforovich uyidagi kampir
* Agafiya Fedoseyevna – Ivan Nikiforovichning tanishi
* Demyan Demyanovich – sudya
* Taras Tixonovich – sud kotibasi
* Pyotr Fyodorovich – gorodnichiy
* Anton Prokofyevich Golopuz – gorodnichiy mehmoni
* Ivan Ivanovich (bosha) – gorodnichiy mehmoni, gʻilay
* Orishko – sud xizmatkori

Oʻzbekcha tarjima
-----------------

Asarni oʻzbek tiliga Nabi Alimuhamedov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1972-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya"da chop etilgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Shomirzayev – muharrir, D. Sinitskiy – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishkina – texnik muharrir, D. Obidova – musahhih. Adadi – 30 000 nusxa.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Ivan Ivanovich bilan Ivan Nikoforovich oralarida boʻlib oʻtmish janjallar hikoyati*** haqida turkum mavjud |

* „Ivan Ivanovich bilan Ivan Nikoforovich oralarida boʻlib oʻtmish janjallar hikoyati" Lib.ru saytida (rus.)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ivan Ivanovich Shishkin** [1832.13(25). 1, Tatariston, Yelabuta — 1898.8(20).3, Peterburg] — rus rassomi, realistik manzara janrining yirik namoyandasi; Peredvijniklar uyushmasi asoschilaridan. Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va meʼmorlik bilim yurti (1852—56) va Peterburg Badiiyot akadimyasi (1856—65)da taʼlim olgan. Peterburg Badiiyot akadimyasi akademik (1865), professor (1873), manzara ustaxonasining rahbari (1894— 95). Sh. ijodining ilk davrida romantik manzara anʼanalariga ergashdi ("Valaam oroli manzarasi", 1858 va boshqalar); 1860y.lardan kolorit va nurdagi shartlilikni yengib, ijodining yetakchi mavzuiga aylangan rus tabiatining ulugʻvorligi, koʻrki, oʻrmon manzaralarini obyektiv tasvirladi hamda peredvijniklarning asarlariga hamohang monumental va hayotbaxsh obrazlarni yaratdi ("Kesilgan oʻrmon", 1867; "Bugʻdoyzor", 1878; "Cheksiz oʻrmon", 1884; "Qayinzor", 1886; "Emanzor", 1887 va boshqalar).

SH. rasm ustasi boʻlgan, uning rangtasvirga yaqin ofortlari rus tasviriy sanʼatida grafikaning ushbu turini qaytadan tiklanishiga asos boʻldi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ivan Pavlovich Shkvalov** (asl familiyasi —Samgin) (1899.1.1, Nijegorodsk gubernyasi — 1981, Toshkent) — aktyor, rejissyor Oʻzbekiston (1946) va Tojikiston (1951) xalq artisti. Sahnaviy faoliyatini 1918-yil Nijegorodsk teatr studiyasida boshlagan. Keyinchalik Gorkiy, Saransk, Penza, Ivanov, Sverdlovsk, Chelyabinsk, Tobolsk va boshqalar teatrlarda ishlagan. 1933—46 yillar Samarqand rus drama teatri, 1946— 58 yillar Turkiston harbiy okrugi drama teatrida aktyor, rejissyor 1958-yildan Toshkentdagi xalq radioteatrida bosh rejissyor Shkvalov oʻtkir sahnaviy shakllar va chuqur psixologik talqin ustasi sifatida tanildi. Asosiy rollari: Gay (N. Pogodin, "Mening doʻstim"), Vasilkov, Telyatev, Paratov (A. Ostrovskiy, "Quturgan pullar", "Sepsiz qiz"), Arbenin (M.Lermontov, "Maskarad"), Sergey Lukonin (K.Simonov, "Bizning shahar yigiti"), Ivan Ribakov (V. Gusev, "Ivan Ribakov"), Goryachev (B. Smirnov, "Buga ustidagi qalʼa") va boshqalar Sh. "Quturgan pullar" (A.Ostrovskiy), "Makr va muhabbat" (F. Shiller), "Begona bola" (Shkvarkin), "Platon Krechet" (A.Korneychuk), "Maysaraning ishi", "Boy ila xizmatchi" (Hamza) kabi spektakllarni sahnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ivan Dmitriyevich Papanin** (1894.14.11, Sevastopol — 1986) — qutb tadqiqotchisi, geogr. fanlari doktori (1938). Kontr-admiral (1943). Ikki marta Qahramon (1937, 1940). 1932—35 yillarda Arktika ilmiy styalarining boshligʻi. Rossiyaning bi-rinchi koʻchib yuruvchi "SP— 1" styasiga boshchilik qilgan (1937—38). Shimoliy dengiz yoʻli boshqarmasi boshligʻi (1939— 46). Fanlar akademiyasining Dengiz ekspeditsiyasi ishlari boʻlimi boshligʻi (1951), 1952— 72 yillarda Fanlar akademiyasi Ichki suvlar biologiyasi instituti direktori. Geogr. jamiyatining faxriy aʼzosi (1938). Taymir yarim oroldagi burun, Antraktidadagi togʻlar, Tinch okeandagi suv osti togʻi P. nomiga qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Papanin Ivan Dmitriyevich" *OʻzME*. P-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Jizn naldine, M. 1938; Lyod i plamen, M. 1977.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Simulyatsiya 50% ehtimollik
**Katta sonlar qonuni** - ehtimollar nazariyasida katta miqdordagi tasodifiy omillarning umumiy taʼsiri (yetarlicha keng shartlar bajarilganda) tasodifga deyarli bogʻliq boʻlmay qolishini ifodalovchi qonun; dastlab 1713-yilda Ya. Bernulli topgan (qarang Bernulli).

Agar tasodifiy miqdorlar ketmaketligi uchun j]+&+-+4ning miqdordan (bu yerda M^. — tasodifiy miqdorning oʻrta qiymati) farqi har qanday musbat ye sonidan kichik boʻlish ehtimoli p ortishi bilan 1 ga intilsa, bu tasodifiy miqdorlar ketma-ketligi K.s.q.ga boʻysunadi deyiladi. Kuzatilayotgan biror tasodifiy A hodisa p ta tajribaning xl tasida roʻy bergan boʻlsa, harqanday ye>0 uchun p\~jf ~ r k ye) ning i -> "o dagi limita 1 ga teng , bunda r soni A hodisaning bitta tajribada roʻy berish ehtimoli. Ushbu teoremaga koʻra, tasodifiy hodisa A ning nomaʼlumehtimoli r ni uning chastotasi ^~ bilan (p katta boʻlganda) almashtirish mumkin: r = ~. Bernullining bu teoremasini P. L. Chebishev umumlashtirib, K. s. q.ning bajarilishi uchun yetarli shartlar topgan. K.s.q.ning turli masalalari bilan A. A. Markov, S. N. Bernshteyn, A. N. Kolmogorov, A. Ya. Xinchin va b. Oʻzbekistonda T. A. Sarimsoqov, S. H. Sirojiddinov va b. shugʻullangan.

Adabiyot
--------

* Gnedenko B.V. Kurs teorii veroyatnostey, 6 izd. M. 1988;
* Bernull i Ya. O zakone bolshix chisel, M. 1986.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kattaqoʻrgʻon bentonit gili koni** — Samarqand viloyatidagi kon. Kattaqoʻrgʻon sh.dan 15 km jan.-gʻarbda, Ingichka shaharchasiga olib boruvchi yoʻl yoqasida. Konning geologik tuzilishida boʻr, paleogen va neogen yotqiziqlari qatnashadi. Ular Zirabuloq togʻi paleozoy jinslari massivini jan.dan xalqasimon shaklida oʻrab turadi va jan.ga qarab 5—12° qiyalikda yotadi. Bentonit gillarining sanoatbop gorizonti eotsenning turkiston yarusi kesmasini tashkil etadi, olay yarusining qum-gilli yotqiziqlariga muvofiq yotadi va neogen yotqiziqlari bilan qoplangan. Bentonit gillari oraliq qatlam bilan ajralgan 2 qismdan iborat. Kulrangli pastki qismining qalinligi 18–20 m. Ustki qismi yashil rangli. Qalinligi 15–30 m. Oraliq qatlam sargʻish rangli ishqoriy bentonitlardan iborat, qalinligi 0,3—0,5 m. Kulrangli bentonit gillari montmorrillonit mineral tarkibiga ega. Qoʻshimchalar tarzida gidroslyuda, organik moddalar va tarqoq pirit minerallari uchraydi. Yashil gillarning pastki qismi karbonatli va qalinligi 2,5—3,0 m li mergel qatlamlariga ega. Gil tarkibida sezilarli miqdorda seolit uchraydi. Oraliq qatlam toza montmorillonitdan tarkib topgan va galmiroliz tufayli vulkan tuflarining oʻzgarishidan hosil boʻlgan. Gillar parma quduqdari uchun yuvuvchi suyuqliklar tayyorlashda, paxta yogʻi va vino mahsulotlarini tozalashda, keramzit i.ch.da qoʻllaniladi. Kon bazasida gil kukuni ishlab chiqaradigan zavod ishlab turibdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Afandixon Ismoilov** (asl ismi Sharofiddin; 1905 – Toshkent — 1985.20.2) — aktyor, rejissyor Oʻzbek bolalar teatri va bolalar dramaturgiyasi asoschilaridan. Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artist (1967). 1935–40 yillar Hamza teatrida ishlab, "Nomus va muxabbat", "Rustam" spektakllarini sahnalashtirishda aktyor va rejissyor sifatida qatnashdi. 1940–43 yillarda viloyatlar teatrlarida bosh rejissyor 1968 yil oʻzbek yosh tomoshabinlar teatri rus yosh tomoshabinlar teatridan ajralib chiqqach, unga asosiy rejissyorlik qilgan, oʻzi pyesalar yozib, oʻzi ularni sahnalashtirgan ("Ku-rash bolasi", "Gʻolibiyat" va boshqalar). Repertuarni bolalar mavzusiga karatdi va asosan mahalliy mualliflar asarlari ("Qon ham suv", "Qutqarish", "Besh bola", "Tosh va mosh" va b.)ni saxnalashtirdi. I. koʻproq milliy dramaturgiya, milliy qahramonlar timsolini sahnada aks ettirishga harakat qilgan. Eng yaxshi rollari: savdogar ("Padar-kush"), Vurim ("Makr va muhabbat"), Yosuman ("Farhod va Shirin"), Luka ("Zoʻraki tabib"), Kochkaryov ("Uylanish"), Domla ("Yoriltosh"), Qirol ("Zolushka"), chol ("Sirli sandiq"), Majid ("Ujar"), Qutmurod ("Amu qahramonlari") va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Shimol bugʻusi
**Shimol bugʻusi**— bugʻusimonlar oilasiga mansub sut emizuvchi hayvon. Juni qishda qalin va uzun, oqish rangda, tiviti yaxshi rivojlangan; yozda — kalta va siyrak, qoʻngʻir yoki kulrang. Erkagida ham, urgʻochisida ham shox bor. Tuyoqlari keng, qalin qorda va botqoqlikda yurishga moslashgan. Tanasining uz. 220 sm gacha, boʻyi yagʻrinidan 150 sm gacha, vazni 220 kg gacha. Yevrosiyo va Shim. Amerikaning qutb orollari, tundra pasttekisliklari va togʻli taygasida tarkalgan. Taymir yarim orolda Shimol bugʻusining soni 500 000 ga yaqin. Tundradan, Taygadan va yana orqaga mavsumiy migratsiya qiladi. Qishda lishayniklar (yagel) va shoxchalar, yozda barg va novdalar, meva va zamburugʻlar bilan oziqlanadi. Sent. — oktyabrda urchiydi. Boʻgʻozlik davri 220 kun, 1—2 ta bola tugʻadi. Erkaklari urchishdan soʻng, urgʻochilari bolalagandan keyin shoxlarini tashlaydi; avgustda yangisi oʻsib chiqadi. Poʻsti va terisi uchun ovlanadi. 2 ming yil ilgari xonakilashtirilgan, deb taxmin qilinadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pufak kamera** — ionlashgan zar-ralar izlarini qayd qiluvchi asbob. Dastlabki Pufak kamerani 1952-yilda D. Glezer ixtiro qilgan. Pufak kamera Vilson kamerasiga oʻxshab zarralarning tabiati va xossalarini aniklashga, ularning oʻzaro taʼsirlashuvi va parchalanishi toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot olishga imkon beradi. Pufak kameraning ishlashi zarra trayektoriyasi yaqinida oʻta qizigan suyuqlikning qay-nab ketishi (mayda bugʻ pufakchalari hosil boʻlishi) hodisasiga asoslangan. Pufak kamerada membrana yoki porshen yordamida bosimni tez pasaytirib suyuklikning qaynab ketishiga erishiladi (rasmga q.). Ish suyukligi sifatida koʻpincha suyuq vodorod va deyteriydan (kriogen Pufak kamera) yoki proton, freon, propan-freon aralashmasidan (ogʻir suyuqlikli Pufak kamera) foydalaniladi. Qaynab ketgan suyuklik qisqagina vaqt mavjud boʻladi. Kamera oʻta sezgir holatga kelgan (suyukdik qay-nay boshlagan vaqt)da unga ionlashgan zarralar kiritiladi. Zarralarning izlari boʻylab pufakchalar zanjir hosil qilib koʻpaya boshlaydi. Pufakchalar 0,1— 0,3 mm oʻlchamga ega boʻlganda, kamera L manba bilan yoritiladi va izlar O va O2 obʼyektivlar yordamida suratga olinadi (stereorasmga olish deyiladi). Shundan soʻng kamerada bosim osha boshlaydi, pufakchalar yoʻqola boshlaydi va kamera yana ishlashga tayyor boʻladi. Pufak kamerada ish sikli 1 sekunddan qisqa vaqt davom etadi. Kuchli magnit maydonida Pufak kamera yordamida za-ryadlangan zarralar trayektoriyasining egrilik radiusi boʻyicha ularning im-pulsi aniqlanadi. Pufak kameradan koʻpincha za-ryadlangan zarralar tezlatkichila foydalaniladi. Bunda kamerada ish siklining boshlanishi unga zarralarning kirish vaqtiga moye tushishi kerak.

Adabiyot
--------

* Aleksandrov Yu. A. [i dr.], Puzirkovie kameri, M. 1963.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**La Chesta yoki Fratta yoki Sekonda ―** Torre (Italiya. La Cesta, Fratta, Seconda Torre) — Titano togʻining tepasida joylashgan San-Marinoning uchta minorasidan biri (755 m).

Italyan tilidan tarjima qilingan ikkinchi minora. Birinchi marta 1253-yildagi hujjatlarda qayd etilgan. 1320-yilda minora shaharning ikkinchi mudofaa devori majmuasiga kirdi. XVI asrda minoraga zamonaviy eshiklar qurilgan, 1596-yilda qayta qurilgan.

Koʻp sonli qayta qurishlarga qaramay, minora umuman oʻrta asrlarning asl qiyofasini saqlab qoladi. 1924-yilda u qayta tiklandi.

1956-yildan beri minorada qadimiy qurollar muzeyi joylashgan boʻlib, uning ekspozitsiyasida 700 ga yaqin zirh, sovuq va oʻqotar qurollar mavjud.

Guaita va Montale minoralari bilan bir qatorda San-Marinoning gerbi va bayrogʻida tasvirlangan.

Yana qarang
-----------

* San-Marinoning tarixiy markazi va Titano tog'i

Havolalar
---------

* Chesta San-Marino muzeylari veb-saytida
* San-Marino minoralari haqida maʼlumot
* Chesta fortezze.it saytida
spastik tortikollis 

  

**Spastik tortikollis**, **servikal distoniya** - distonik kasallik-tortikollisning bir turi bo'lib, unda boshning noto'g'ri pozitsiyasi bo'yin muskullarining patologik kuchlanishidan kelib chiqadi.

Statistika
----------

Statistikaga ko'ra, o'n mingdan birida uchraydi.

Etiologiya (kasallikning kelib chiqishi)
----------------------------------------

Kasallikning aniq sababini kamdan-kam hollarda aniqlash mumkin. Ekstrapiramidal kasalliklarning bir qismi sifatida rivojlanishi mumkin, ayniqsa antipsikotiklarning haddan tashqari dozasi bilan.

Tasniflash
----------

Boshning holatiga qarab quyidagilar mavjud:

* tortikollis - boshni yon tomonga aylantirish bilan;
* antecollis - boshning oldinga egilishi yoki nominatsiyasi bilan;
* retrokollis - boshning orqaga og'ishi bilan;
* laterocollis - boshni yon tomonga burish bilan;
* servikal distoni birlashgan varianti.

Giperkinezning tabiatiga ko'ra quyidagilar mavjud:

* tonik;
* klonik;
* aralash shakl.

Klinik koʻrinishi
-----------------

Odatda, bo'yinning barcha mushaklari jarayonda ishtirok etadi, ko'pincha sternokleidomastoideus, trapezius, kamar mushaklari. 

Kasallikning boshida boshning mustaqil ravishda o'rta holatga qaytishi mumkin, tushida giperkinez yo'qoladi va yurish paytida, aksincha, kuchayadi.

Progressiya o'sib borishi bilan faqat qo'llar yordamida boshni o'rta holatga qaytarish mumkin, bu vaqtda tuzatish imo-ishoralarini qo'llash mumkin, masalan, ba'zi qismlarga teginishda giperkinezning pasayishi kuzatiladi. 

Keyinchalik rivojlanish bilan boshning oldingi holatiga qaytishi mumkin bo'lmaydi, ta'sirlangan mushaklarning gipertrofiyasi va radikulyar sindrom paydo bo'ladi.

Davolash
--------

Ushbu nevrologik kasallik odatda davolash qiyin. 

Patologik kuchlanishda bo'lgan mushaklarning denervatsiyasi ham yakuniy davolanishga olib kelmasligi mumkin. 

Bo'yin muskullarining ohangini normal holatga yaqin holatda ushlab turish uchun kasal mushaklarga A guruhi botulinum toksin preparatlarini kiritish qo'llaniladi. Agar konservativ terapiya samarasiz bo'lsa, jarrohlik davolash mumkin: suboksipital kraniotomiya va atlasning laminektomiyasi (laterokollis uchun ishlatilmaydi), stereotoksik talamotomiya, bu endi chuqur stimulyatsiya yoki yordamchi nervlarning mikrovaskulyar dekompressiyasi bilan almashtirildi.

Badiiy adabiyotda
-----------------

```
Leonardo da Vinchi birinchi bo'lib spastik tortikollis bilan og'rigan yigitni tasvirlagan
```

.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Спастическая кривошея центрального генеза".
**Ubaydulla Musaev**(1914-yil Zengi qishlogʻida tavallud topgan) — Oʻzbekiston sovet partiya va jamoat arbobi. Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Mehnatkashlar deputatlari Yangiyoʻl tumani Soveti ijroiya qoʻmitasi raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil).

Biografiyasi
------------

Ubaydulla Musaev 1914-yilda Zengi qishlogʻida (hozirgi Toshkent viloyati Yangiyoʻl tuman xududida) kambagʻal dehqon oilasida tavallud topgan. Mehnat faoliyatini paxta zavodida boshlagan. Ikki yillik partiya maktabini tugatgach, paxtani qayta ishlash zavodi boshligʻi, Zomin va Yangiyoʻl tumani komsomol komitetlarining birinchi kotibi boʻlib ishlagan. Ubaydulla Musaev 1939-yilda KKP(b) safiga kiradi.1942-yilda Ulugʻ Vatan urushida qatnashadi. Ubaydulla Musaev 589-piyoda polkida avtomatchilar vzvodining komandiri sifatida jang qilgan. 1945-yil mart oyida koʻkragidan ogʻir yaralangan edi Ubaydulla Musaevning dushman o‘qi teshilgan partiya bileti Moskva muzeylaridan biriga topshirildi. Demobilizatsiyadan keyin vataniga qaytib keldi. 1945—1958-yillarda — Xalq deputatlari Sverdlovsk qishloq kengashi raisi, „Avangard" kolxozining raisi, Xalq deputatlari Yangi-Yoʻl tumani Soveti ijroiya qoʻmitasi raisi lavozimida ishladi. Yangiyo‘l tuman ijroiya qo‘mitasining raisi bo‘lib, viloyatda paxtachilikni rivojlantirish bilan shug‘ullangan. Ubaydulla Musaevning faoliyati tufayli Yangiyo‘l tumani paxtakor xo‘jaliklari 1956-yilda davlatga paxta xomashyosi topshirish bo‘yicha beshinchi besh yillik (1951—1955-yillar) reja-topshiriqlarini ortig‘i bilan bajardilar. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan „Sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanganligi yuqori hosil olish uchun paxta xomashyosidan barqaror hosildorligi" uchun Lenin ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.1958-yilda Yangiyo‘l tumani Sverdlov nomidagi kolxoz raisligiga saylangan.

Xalq deputatlari Yangiyo‘l tuman va Toshkent viloyat Kengashiga deputat, O‘zbekiston Kompartiyasi Yangiyo‘l tuman va Toshkent viloyat qo‘mitalari aʼzosi etib saylangan.

Ubaydulla Musaev 1972-yil mart oyida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

1-darajali Vatan urushi ordeni.

Ikkinchi darajali Vatan urushi ordeni.

„1941—1945–yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Убайдулла Мусаев" (ru). Qaraldi: 18-iyun 2023-yil.
2. ↑  Некролог, Совет Узбекистони, 28 марта 1972 года, стр. 4
3. ↑  „Мусаев Убайдулла" (ru). Qaraldi: 18-iyun 2023-yil.
**Savdo** belgilari toʻgʻrisidagi shartnoma (ingliz. *Trademark* *Law* *Treaty — TLT*) milliy va mintaqaviy tovar belgilarini roʻyxatga olish tartib-qoidalarini uygʻunlashtirishga qaratilgan shartnoma. Bunga ushbu tartib-qoidalarning ayrim elementlarini soddalashtirish orqali erishiladi, bu esa tovar belgilarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun arizalar berish va koʻplab mamlakatlarda ularni bir vaqtning oʻzida roʻyxatdan oʻtkazish tartib-qoidalarini soddalashtirib beradi.

Shartnomaniing maʼmuriy vazifalari Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan boshqariladi.

2020-yilda 54 ta davlat qatnashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  В соответствии со статьей 25 Договора.
2. ↑  В соответствии с пунктом 1(а), статьи 24 Договора.
3. ↑  „Договор о законах по товарным знакам" (ru).  Всемирная организация интеллектуальной собственности. Qaraldi: 18-dekabr 2015-yil.
4. ↑  Trademark Law Treaty

Yana qarang
-----------

* Intellektual mulk
* Savdo belgilari
* Jahon intellektual mulk tashkiloti
* WIPO Lex

Havolalar
---------

* Tovar belgisi toʻgʻrisidagi qonun shartnomasi matni (rus. ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
**Biysk** — Rossiya Oltoy. oʻlkasidagi shahar (1782-yildan). Biya daryosi boʻyidagi pristan, temir yoʻl stansiyasi. Biyskdan Oltoy orqali Mongoliya chegaras’iga olib boradigan Chuya avtomobil trakta boshlanadi. Aholisi 234,5 ming kishi (1992). Mashinasozlik (qozon, oziq-ovqat sanoati uchun asbobuskunalar), yengil sanoat (tikuvchilik, poyabzal, momiqpat fabrikalari, zigir tola kombinati), oziq-ovqat (goʻsht, yogʻsir kombinati, shakarqand, yogʻekstrakt, vltamin zavodlari va boshqalar), yogʻochsozlik, kimyo sanoati korxonalari mavjud. Pedagogika instituti, oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, musiqa bilim yurti, drama teatri, oʻlkashunoslik muzeyi bor. Biysk 1709-yilda harbiy qalʼa sifatida vujudga kelgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Biy** — 1) qabilaning yoki qabilalar ittifoqining boshligʻi, toʻrasi; 2) yuqori mansabli kishilarni ulugʻlash uchun ishlatilgan soʻz yoki ularga berilgan unvon; 3) koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi turkiy xalqlarning urugʻ oqsoqollariga berilgan unvon. 17 — 19-asrlarda B.lar yirik oʻzbek qabila va uruglarga boshchilik qilib, faqat markaziy hukumatga itoat etgan; 4) Xiva xonligida otal iqlarlan keyin keladigan mansab. Abulgʻoziy Bahodirxon oʻz yonidan B.larga toʻrtta oʻrin bergan. B.lar navkarlarta sarkardalik qilganlar; 5) Buxoro xonligida xizmat pogʻonasining 9mansabi; amorat panoh unvoni boʻlgan. Bu unvonni olgan shaxs uni keyingi mansablarni egallaganda ham oʻzida saqlab qolgan.

Yana qarang
-----------

* Bek.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
"SAHIHI TERMIZIY", "Sunani Termiziy" — 6 ta ishonchli hadis toʻplamidan biri. Abu Iso Muhammad Termiziy yozgan. "alJomiʼ assaqih" ("Ishonarli toʻplam"), "alJomiʼ ulkabir" ("Katta toʻplam") nomlari bilan ham yuritiladi. "S.T." Termiziyning 20 y. davomida oʻzga yurtlarda hadislarni oʻrganib, yigʻib, soʻng ustozi va zamondoshi Buxoriy bilan maslahatlashib yiqqan toʻplamidir. U tartibi eng ixchamligi, takrori eng ozligi bilan ajralib turadi. Unda boshqa hadis kitoblarida uchramaydigan xususiyatlar bor. Chunonchi, har bir bobning hadisi zikr qilingandan keyin, xuddi shu bobga tegishli hadis rivoyat qilganlarning ismlari sanab oʻtiladi; fiqhiy masalalarda faqixlarning fikrqarashlari zikr qilinadi; har bir hadisning ishonarlilik va zaiflik darajasi aniqlab beriladi va "sahih" ustiga "hasan" belgisi ("juda sahih", "beshak sahih" maʼnosida) kiritiladi. "S.T." kitobida Imomi Aʼzam mazhabi jihatlari eʼtiborga olingan. 6 jilddan iborat "S.T." 1jildining oʻzbekcha tarjimasi 1999-yil Toshkentda nashr etildi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Kutub al-Sittah |
| --- |
|  |
| Kutub al-Sittah | 
* Sahihi Buxoriy
* Sahihi Muslim
* Sunan al-Sugra
* Sunani Abu Dovud
* Sahihi termiziy
* Sunan ibn Majah
 |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Saharin** (o sulfobenzoy kislota imidi) — rangsiz, shirin taʼmli kristall modda. Mol. m. 183,25. Suyuqlanish temperaturasi 224—226°, suvda oz eriydi. Suv qoʻshib qaynatilsa, bemaza modda — o sulfamidbenzoy kislota hosil boʻladi. Metallar bilan tuz hosil kiladi. Ishuriy metalli tuzlari suvda yaxshi eriydi S. natriyli tuzining 3 molekula suvli kristallogidrati shakardan 400—500 marta shirin; tish pastalari, baʼzi atirupa mahsulotlarini shirin taʼmli qilish uchun ishlatiladi. S. otoluolsulfoamidni KMpO4 bilan oksidlash usulida olinadi. Organizmda hazm boʻlmaydi, siydik bilan chiqib ketadi. Diabet bilan kasallanganlar ovqatiga shakar oʻrniga qoʻshib beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sahiba Afzal** — pokistonlik aktrisa va kino produser. U Nisho va Taslim Fazliyning qizi. U "*Qahramon* „ (1992), *Hathi Meray Sathi* (1993-yil), *Munda Bigra Jaey* (1995-yil), *Chor Machaye Shor* (1996), *Lur Da Sheitan* (1996), *Yawa Gunah Bala Sahi* (1996-yil), *"Xam To Chalay Susral"* (1996-yil) va *Munafiq* (2013-yil) filmlarida suratga tushgan.

Yoshlik
-------

U aktrisa Nishoning qizi.

Karyera
-------

Sohiba oʻz faoliyatini bosh rolda oʻynovchi aktrisa sifatida boshlagan, ammo ikkinchi darajali rollarda yakunlagan. Uning debyut filmi 1992-yilda chiqarilgan „Muhabbat va *Sodager"* filmi edi. Sohibaning birinchi superxit filmi 1992-yilda Jan Rembo va Izhar Qozi bilan "*Qahramon* "filmida boʻlgan. Sahiba qayd etgan filmlar qatoriga *Qahramon*, *Hathi Mere Sathi (1993)*, *Xazana (1995)*, *Munda Bigra Jaye (1995)*, *Mamla Garbar Xay (1996)*, *Xum To Chalay Susral (1996)* *,* *Chor Machaye Shor (1996) kiradi*. *Hum Bhi Tere (1997)*, *Zever (1998)*. U urdu va panjob filmlarida ishlagan. U 1990-yillarda koʻplab filmlarda rol oʻynagan, ammo keyin aktyor hamkasbi Jon Rembo (Afzal Xon) bilan turmush qurganidan keyin aktrisalikdan tanaffus qilgan. Ammo bundan keyin u eri bilan bir nechta dramalarda ishtirok etdi.

Shaxsiy hayot
-------------

Sohiba hamkasbi aktyor Yan Remboga (Afzal Xon) turmushga chiqdi va bu karyerasida biroz tanaffus oldi va uning ikki nafar oʻgʻli bor.

Filmografiya
------------

### Televizion serial

| Yil | Sarlavha | Rol | Tarmoq |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012-yil | *Ik Doojay K Liay* | Sohiba | PTV |
| 2015-yil | *Ya Chahtein Yeh Ranjishein* | Eman | PTV |
| 2016-yil | *Chand Aur Chanda* | Chanda | ATV |
| 2021-yil | *Tora Sa Pyar* | Robiya | SAB TV |

### Telefilm

| Yil | Sarlavha | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2021-yil | *Uff Yeh Biwiyan* | Zaibmara |
| 2021-yil | *Bakra Aik Qassaie Do* | Nida |
| 2022 | *Kanpain Tang Rahi Xain* | Falak |

Mukofotlar va eʼtirof
---------------------

| Yil | Mukofot | Turkum | Natija | Sarlavha | Mnb. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1998-yil | *Nigar mukofoti* | *Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa* | Gʻolib | *Zevar* |  |

Manbalar
--------

1. 1 2  „2019: The year of old school Lollywood comebacks". *Galaxy Lollywood* (22-mart 2020-yil).
2. ↑  Gazdar, Mushtaq*. Pakistan Cinema, 1947-1997*. Oxford University Press, 1997 — 342 bet. ISBN 0-19-577817-0.
3. ↑  , actress Sahiba on C. I.T. W.F. website, Retrieved 28 December 2015
4. ↑  „Sahiba: 'I have missed the big screen'". *The Express Tribune* (1-mart 2014-yil).
5. 1 2  „Sahiba made an appearance in Good Morning Pakistan with her family". *BOL News* (18-aprel 2022-yil).

[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  „Projects Lined Up For Eid That Will Keep You Entertained". *Something Haute* (2-may 2022-yil).
7. ↑  „Pakistan's "Oscars"; The Nigar Awards.". *Desi Movies Reviews*. 15-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2021-yil.
„**Sahar**" — Oʻzbekistonda tuzilgan, hozirgi kunda asosan Qozogʻistonda faoliyat koʻrsatuvchi pop-rok musiqiy guruh. Guruh 2000-yillarning boshlarida Oʻzbekistonda shuhrat qozongan. Ayni damda „Sahar" guruhining toʻrt aʼzosi bor: Anvar Joʻrayev (vokal), Damir Kudyakov (bas gitara), Azim Abdullayev (klavishli musiqa cholgʻulari) va Kirill Ivanov (barabanlar).

Shu kungacha guruh uch albom chiqargan: „Oʻsha sizmi?" (2001), „Orzu" (2003) hamda „Albom №3" (2009).

2004-yil „Sahar" Qozogʻistonning Olmaota shahrida ijod qila boshladi. Buning natijasida guruh oʻzbek tinglovchilari nazaridan uzoqlashdi. Saharning „Yomgʻir", „Fasl" kabi qoʻshiqlari hali ham oʻzbek rock ishqibozlari orasida mashhur.

Tarixi
------

„Sahar" guruhiga 1999-yil Anvar Joʻrayev asos solgan. 2001-yil guruh oʻzining ilk studiyaviy albomi – „Oʻsha sizmi?" albomini chiqargan. 2003-yil guruhning ikkinchi albomi, yaʼni „Orzu" albomi eʼlon qilingan.

2004-yil guruh Qozogʻistonning Olmaota shahriga koʻchib oʻtdi. 2009-yil „Sahar"ning uchinchi albommi – „Albom №3" sotuvga chiqariladi. Guruhning ilk ikki albomiga asosan oʻzbek tilidagi qoʻshiqlar kiritilgan boʻlsa, uchinchi albom asosan rus tilidagi ashulalardan iboratdir.

Mukofotlari
-----------

2002-yil „Sahar" guruhi zamonaviy estrada janrida faoliyat koʻrsatuvchi eng yaxshi guruh deb topilib, „Tarona" mukofotini olgan. Oʻsha yili guruh Oʻzbekistonda zamonaviy sanʼat rivojlanishiga qoʻshgan hissasi uchun „Nihol" mukofotiga sazovor boʻlgan.

Tarkibi
-------

Diskografiyasi
--------------

| Yil | Albom |
| --- | --- |
| 2001 | „Oʻsha sizmi?" |
| 2003 | „Orzu" |
| 2009 | „Albom №3" |
|

Kliplari
--------

| Yil | Qoʻshiq | Rejissor |
| --- | --- | --- |
| 2000 | „Yomgʻir" | Bahodir Yoʻldoshev |
| 2002 | „Meni izlama" | Iskandar |
| 2008 | „Девочка" | Umid Normurodov |
| „Дождь разлуки" (Dilnaz Axmadiyeva bilan) | Aleksey Golubev |
| „Я устал" | Umid Normurodov |
| 2009 | „Берега" | Andrey Sobolev |
| 2016 | „Жаңбыр" |  |
| „Yomgʻir" (Koʻk choy va Slan bilan) |  |
| 2022 | „Ayol" |  |
|

Manbalar
--------

1. 1 2  „„Sahar" guruhi biografiyasi" (ruscha). *Sahar.kz*. 7-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-fevral 2016-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-02-07).
2. ↑  „„Sahar" guruhi muxlislariga yangi klip sovgʻa qiladi" (ruscha). *Salon.kz*. Qaraldi: 7-fevral 2016-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-09-08). (rus.)
* Guruh qoʻshiqlari[*sayt ishlamaydi*]

|  |
| --- |
| **Sahar** |
| Diskografiya |
| **Studiyaviy albomlar:** Oʻsha sizmi? | Orzu | Albom №3  |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Musiqa notalari | *Musiqiy guhuh yoki ansambl haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Tatlipinar** — Amasiya viloyatining Taşova tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloq aholisi 1877-1878 yillardagi Usmonli-Rossiya urushidan keyin Maçaheli hududidan koʻchib kelgan gruzinlarga asoslangan. Aholining asosiy qismi Zedvake (ზედვაკე), Eprati (ეფრატი) va Chhutuneti (ჩხუტუნეთი) qishloqlaridan kelgan. Mastari viloyatidan ushbu qishloqqa koʻchib oʻtgan oilalar quyidagilar: Kavtarzze, Kobulozze (kurslar), „Muteralze", „Vasaradze" (Masvari). Hozirda qishloqda gruzin tilida gaplashiladi. Koʻchib kelgan gruzinlar Darma qishlogʻi yaqinida joylashdilar va ular asos solgan qishloq Darma daryosi deb ataldi.

Darhaqiqat, qishloqning nomi 1928-yildagi Usmonli qishloqlari roʻyxatida Darma daryosi (Dạrma daryosi) sifatida qayd etilgan. Bu sanada Darma daryosi Tokat viloyatining Erbaa tumanidagi Bidevi shaharchasiga ulangan edi. 1935-yilgi umumiy aholi roʻyxatida Erbaa tumanining Tekke tumaniga tutashgan qishloq aholisi 308 kishi edi. Qishloqning nomi 1959-yili 7267-sonli qonun bilan „chetdan kelib chiqqan va chalkashliklarga sabab boʻlgan" degan sabab bilan Tatlipinar deb oʻzgartirilgan. Darhaqiqat, qishloqning nomi 1955-yilgi umumiy aholi roʻyxatida Darma daryosi, 1960 yilgi umumiy aholi roʻyxatida esa Tatlipinar sifatida qayd etilgan. 1955-yilda Tekke tumaniga biriktirilgan va 1960-yilda qishloqdagi 355 kishi Bidevi tumaniga biriktirilgan va qishloqda 386 kishi yashagan.

Darma daryosi boʻyidagi Tatlipinar qishlogʻi 1966-yilda toshqindan zarar koʻrgan va shuning uchun boshqa joyga koʻchirilgan.

Joylashuv
---------

Qishloq Amasya shahar markazidan 64 km uzoqlikda joylashgan, Taşova shahar markazidan 23 km uzoqlikda joylashgan.

Aholi
-----

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 132 |
| 2019 | 131 |
| 2018 | 155 |
| 2017 yil | 132 |
| 2016 yil | 143 |
| 2015 yil | 137 |
| 2014 yil | 130 |
| 2013 yil | 143 |
| 2012 yil | 146 |
| 2011 yil | 166 |
| 2010 yil | 160 |
| 2009 yil | 153 |
| 2008 yil | 149 |
| 2007 yil | 152 |
| 2000 | 242 |
| 1990 yil | 292 |
| 1985 yil | 352 |
|

Manbalar
--------

1. 1 2  „Tatlıpınar köyü" (8 ocak 2020). Qaraldi: 8 ocak 2020.
2. ↑  *Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları* (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 508.
3. ↑  „*1935 Genel Nüfus Sayımı*, İstanbul, 1937, s. 100.". 16 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 temmuz 2021.
4. ↑  „*Köylerimiz*, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 639.". 23 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22 temmuz 2021.
5. ↑  *1955 Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1961, s. 28.
6. ↑  „Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1963, s. 41."*. 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12 mart.
7. 1 2 3 4  „Tatlıpınar Köyü" (Türkçe).  YerelNet.org.tr. 6 haziran 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 ocak 2022.
Ujgorod
**Ujgorod** — Ukrainaning Zakarpatye viloyatipagi shahar, viloyat markazi. Sharqiy Karpat togʻlarining etagida, Uj daryosining har ikkala sohilida. Transport yoʻli stansiyasi. Shosse yoʻllari chorrahasi. Aeroport bor. Aholisi 117,3 ming kishi (2001).

Arxeologik tekshirishlarga qaraganda U. 8—9-asrlarda barpo qilingan va oʻsha davrdan Kiyev Rusi, 11-asr oxiridan Vengriya qirolligi tarkibida. 18-asr boshlarida Avstriya (1867-yildan Avstriya-Vengriya) qoʻl ostida. 11-asrdan 1918-yilgacha Ungvar deb atalgan. 1938-yil noyabrdan Vengriya tarkibida. 1944-yildan Zakarpatye Ukrainasi tarkibida USSR ga kirgan, 1946-yildan Zakarpatye viloyati markazi. Asosiy sanoat tarmoqlari: yogʻochsozlik va mebel (faneramebel kti), mashinasozlik va priborsozlik ("Ujgorodpribor", gaz apparaturasi), yengil sanoat (poyabzal, tikuvchilik fabrikalari), uyroʻzgʻor kimyosi, furnitura zavodlari, oziq-ovqat (goʻsht, non ktlari; margarin zavodi) sanoati. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Shahar atrofida tokzorlar bor. Universitet, 2 teatr, badiiy, xalq meʼmorligi va turmushi, oʻlkashunoslik muzeylari, filarmoniya mavjud. Meʼmoriy yodgorliklardan: kasr (11-asr), kostyol (1762—67), yepiskop saroyi (hozirgi Un-t kutubxonasi, 17-asr) saqpangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |