recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Agnorhiza reticulata*** (boshqa nomi: *Wyethia reticulata*), umumiy **El Dorado okrugi xachir quloqlari** nomi bilan tanilgan, faqat shimoliy va markaziy Kaliforniyaning kichik bir mintaqasida uchraydigan noyob gulli oʻsimlik turidir. Agnorhiza reticulata ilk bora 1998-yil Edward Lee Greene tomonidan tasniflangan. Oʻsimlik Koliforniya shtati uchun endemik turlardan biri hisoblanadi.

Tarqalishi
----------

*Agnorhiza reticulata* Kaliforniyaning ichki oʻtloqlari va Sierra Nevada togʻ etaklaridagi oʻrmonzorlarda keng tarqalgan. El Dorado, Sakramento va Yuba okruglaridaaniqlangan.

Populyatsiyasi sababli genetik xilma-xilligi past boʻlishi mumkin, chunki ular koʻpincha vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi, urugʻ bilan jinsiy koʻpayish deyarli kuzatilmaydi, shuningdek, Ildizpoyalar bilan vegetativ koʻpayish usuli ham bu oʻsimlikka xosdir. Baʼzi populyatsiyalar yashash muhitining sanoatlashtirilishi va oʻzlashtirilishi sababli yoʻqolib ketish xavfi ostida qolmoqda.

Tavsif
------

*Agnorhiza reticulata* koʻp yillik oʻt boʻlib, boʻyi 40-70 santimetr, baʼzan 1 metrga yetadigan tukli, bezsimon, yopishqoq poya hosil qiladi, odatda poyasi tarvaqaylab ketgan holda oʻsadi. Barglarning uzunligi 15 santimetrgacha boʻlib, atrofi uchburchak yoki nayza shaklidagi pichoqsimon boʻrtmalar bilan qoplangan.

Toʻpguli odatda yakka kungaboqar gul boshi koʻrinishida boʻlib, uzunligi 2,5 santimetrgacha boʻlgan 21 tagacha sariq yaproqlardan tashkil topadi. Markazida sariq rangli disk joylashgan. Gullar mahalliy asalarilar tomonidan changlantiriladi. Gullash davri maydan to iyun-iyul oylarigacha davom etadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  The Nature Conservancy[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  The Plant List, *Agnorhiza reticulata* (Greene) W.A.Weber
3. 1 2  Calflora taxon report, University of California @ Berkeley, *Wyethia reticulata* E. Greene El Dorado County mule ears, El Dorado mule ears, Eldorado wyethia
4. ↑  Biota of North America Program, 2014 county distribution map, *Agnorhiza reticulata*
5. 1 2  Ayres, D. R. and F. J. Ryan. (1999). Genetic diversity and structure of the narrow endemic *Wyethia reticulata* and its congener *W. bolanderi* (Asteraceae) using RAPD and allozyme techniques. American Journal of Botany 86 344-53.
6. ↑  Flora of North America, *Agnorhiza reticulata*
7. ↑  Jepson Manual Treatment of *Agnorhiza reticulata*

Havolalar
---------

* *Agnorhiza reticulata* (El Dorado okrugi xachirining quloqlari) uchun USDA oʻsimliklar profili
* *Agnorhiza reticulata* — UC rasmlar galereyasi
Dudlangan Gruyere pishloq
**Dudlangan pishloq** — bu maxsus dudlash jarayonidan oʻtgan har qanday pishloq. Odatda sargʻish-jigarrang „teri" koʻrinishi bor, bu yuqori haroratda pishloqning sirt vulkanizatsiya jarayonining natijasidir. Dudlangan pishloqni tayyorlash anʼanasi Daniyada paydo boʻlgan, bu uni eng katta ixtirolari qatoriga kiradi.

Dudlash usullari
----------------

Dudlangan pishloq odatda ikkita usuldan birida tayyorlanadi:

Issiq dudlash usuli sovuq dudlash usulidan koʻra murakkabroq, shuning uchun pishirish jarayoni qisman yoki toʻliq inson tomonidan nazorat qilinadi, 100° dan 190° F yoki 38° dan 88° C gacha boʻlgan haroratda pishloq dudlanadi.

Pishloq turiga qarab bir haftadan bir oygacha davom etishi mumkin boʻlgan sovuq dudlash usuli. U 70° dan 90° F gacha yoki 21° dan 32° C gacha boʻlgan haroratlarda dudlanadi. Qoida tariqasida u doimiy nazoratni talab qilmaydi va baʼzi korxonalarda u inson aralashuvisiz tayyorlanadi.

Bundan tashqari baʼzi vijdonsiz ishlab chiqaruvchilar tomonidan arzonroq pishloq turlarida qoʻllaniladigan „dudlash" deb ataladigan yana bir usul mavjud, bu suyuq tutundan foydalanish, oʻz mahsulotiga asl dudlangan pishloq taʼmi va rangini berish uchun lazzat va oziq-ovqat boʻyoqlaridan foydalaniladi.

Dudlangan pishloqlar navlari
----------------------------

Qoida tariqasida ular ushbu turdagi mashhur pishloqlardan tayyorlanadi: Gruyère, Gouda, Mozzarella va Cheddar. Dudlangan qayta ishlangan pishloq „kolbasa" deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Колбасный сыр". 20-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-fevral 2012-yil.
2. ↑  „Технология производства колбасного сыра". 20-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-fevral 2012-yil.

Havolalar
---------

|  |
| --- |
| **Dudlangan pishloq** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|
**Bago shaharchasi** yoki **Pegu shaharchasi** Birmaning Bago viloyatidagi Bago tumanidagi shaharchadir.  Asosiy shahar - Bago. Bago shaharchasi - shahar posyolkasi bo'lib, Bago shahri shaharchaning 96,53 kvadrat milya (250 km 2) maydonini egallaydi. Bago shaharchasida 3 ta shahar (Bago, Payagyi va Ingadaw) va 211 ta qishloq 66 ta qishloq uchastkasiga birlashtirilgan 40 ta tuman mavjud.

Bago - Bago viloyatining poytaxti va butun tarixi davomida turli Mon va Birma qirolliklari va imperiyalarining poytaxti bo'lgan. Mon xalqi  madaniy merosi uchun muhim bo'lib qolmoqda, garchi ular hozirda shaharchaning ko'plab aholisining kichik ozchiligi bo'lsa ham.

Geografiya
----------

Bago shaharchasi Bago Yoma tog'larining sharqiy etaklarida joylashgan bo'lib, tabiiy ravishda o'rmonli. Shaharning shimoliy qismida balandroq tepaliklar va qalinroq o'rmonlar mavjud. Bu o'rmonlarda ko'plab daraxtlar, jumladan Teak, Lebbek va Champak daraxtlari mavjud. Bago shahri tashqarisidagi hududlar asosan o'rmon qo'riqxonalari, birinchi navbatda shimolda. Bu oʻrmonlarda turli dorivor oʻtlarni ham uchratish mumkin. Fillar, tepalik toshbaqalari va leoparlar kabi yo'qolib borayotgan hayvonlar, shuningdek, yovvoyi cho'chqalar, echkilar, mushuklar va itlar kabi boshqa hayvonlar ushbu qo'riqxonalarda joylashgan.

Bago daryosi shaharchaning o'rtasidan shimoli-g'arbdan janubi-g'arbga Bago Yoma atrofidan Yangon daryosi tomon egilib o'tadi. Shahar g'arbiy tomondan Lagunpyin oqimi bilan chegaralangan, u shaharchadagi boshqa oqimlar kabi Bago daryosiga quyiladi. Bago va Sittaung daryolarida shaharchada ikkita asosiy to'g'on mavjud bo'lib, ular asosan toshqindan himoya qilish va chuchuk suv ta'minoti uchun mo'ljallangan.

Demografiya
-----------

### 2014 yil

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1973 |  | —     |
| 1983 |  | —     |
| 2014 | 491,434 | —     |
| 2019 | 439,622 | −10.5% |

1. ↑  "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
2. 1 2  Myanmar Information Management Unit (December 19, 2019). "[Bago Township Regional Information]". ﻿Bago Myone Daethasaingyarachatlatmya﻿ (Report). MIMU.. Qaraldi: March 2, 2022.
3. ↑  Aung-Thwin, Michael*. The Mists of Ramañña: The Legend That Was Lower Burma*. Honolulu: University of Hawai'i Press, 2005 — 261–280 bet. ISBN 9780824874414.
**Gretsiya — Tojikiston munosabatlari** — Gretsiya va Tojikiston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar.

Tarix
-----

### Dastlabki davrlar

Gretsiya va Tojikiston oʻrtasidagi birinchi aloqa miloddan avvalgi 329-yilda Buyuk Aleksandrning hozirgi Tojikiston hududiga kirib kelganida sodir boʻlgan. Aleksandr ushbu hududlarga kelib, Aleksandr Esxata shahriga asos solgan. Aleksandr vafotidan deyarli yuz yil oʻtib, Tojikistonda Yunon-Baqtriya davlati va Hind-Yunon davlati ushbu hududga kelib joylashgan yunonlar avlodlari tomonidan tashkil etilgan.

### Zamonaviy davr

1991-yil sentabrda Tojikiston mustaqil davlatlarga aylandi. 1992-yil 30-sentabrda Gretsiya va Tojikiston oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 2009-yil 1-dekabrda Afinada Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti vazirlarining 17-kengashida Tojikiston tashqi ishlar vaziri Hamroxon Zarifiy Gretsiya tashqi ishlar vaziri Jorj Papandreu bilan uchrashdi. Fikr almashish jarayonida asosiy eʼtibor ikki tomonlama tojik-yunon munosabatlarining, xususan, savdo-iqtisodiy sohadagi masalalariga hamda oʻzaro manfaatli boʻlgan boshqa mintaqaviy masalalarga qaratildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Alexandria Eschate was founded by Alexander the Great in 329 BCE
2. ↑  Bactria
3. ↑  Bilateral relations between Greece and Tajikistan
4. ↑  *Bilateral relations of Tajikistan with Greece*, 2018-08-16da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-30



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Tojikiston Tojikistonning ikki tomonlama aloqalari |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* AQSH
 | 
Coat of arms of Tajikistan |
|  |
| Osiyo | 
* Afgʻoniston
* Armaniston
* Bangladesh
* Xitoy
* Hindiston
* Ozarbayjon
* Eron
* Qirgʻiziston
* Qozogʻiston
* Malayziya
* Isroil
* Pokiston
* Turkiya
* Turkmaniston
* Oʻzbekiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Belarus
* Gruziya
* Gretsiya
* Latviya
* Rossiya
* Ispaniya
* Ukraina
 |

 |
**Dala qandalasi** (Lygus pratensis L.) — hammaxoʻr hasharot; D.q.ning kattaligi 3,5—4 mm, rangi yashil, qora naqshlari, qanotining ustki qismida, koʻkragining ost tomonida dogʻlari bor. Tanasi choʻziq, tuxumsimon. Lichinkasi kichikligi va qanotsizligi bilan voyaga yetgan qandaladan ajralib turadi. Tuxumi 1 mm. Qand lavlagi (nihollari va urugʻi), dukkakli oʻtlar, koʻpchilik tolali, moyli, dorivor, sabzavot va manzarali hamda gʻalla ekinlariga katta zarar keltiradi. Zararlangan shona, gul va mayda tugunchalar batamom toʻkilib ketadi, zararlangan koʻsaklarda botiq qora dogʻlar paydo boʻladi, mayda koʻsaklarning shakli qingʻir-qiyshiq boʻlib, tolasi yetilmay vaqtidan oldin ochiladi (hosil 60% gacha kamayishi mumkin). D. q. yetuk hasharot holatida turli oʻsimlik qoldiqlari ostida qishlaydi. Mavsumda 3—4 marta nasl beradi.

Kurash choralari: erta bahorda dalani begona oʻtlardan tozalash, kuzda esa zararkunanda shuvoqda toʻplanishini hisobga olib, qandalaga qarshi tegishli preparatlarni qoʻllash, ehtiyoj tugʻilganda D. q.ga qarshi detsis, super-zipak, simbush, siraks yoki fostak preparatlaridan birini belgilangan meʼyorda qoʻllash tavsiya etiladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Горные вершины по алфавиту

Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**Kanjut**  ( *Kanjut-Sar* ; urdu: کنجت سر‎ *Kanjut Sar* ) — Qorakoramdagi Hispar tizmasining choʻqqisi. Dunyoda 26 -o'rinda va Pokistonda 11-o'rinda. Hispar muzligidan shimolda joylashgan Kanjuta massivida ikkita cho'qqi ajralib turadi: Kanjut No1 (7790 m) va Kanjut No 2 (7823 m) , asosiy cho'qqidan 7 km janubi-janubiy-sharqda. .

1-sonli Kanjutning birinchi ko'tarilishi 1959 yilda Gido Monzino boshchiligidagi Italiya ekspeditsiyasi a'zosi Kamillo Pellisye tomonidan amalga oshirilgan.

Havolalar
---------

* „Peakware.com" (en). *peakware.com*. 7-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2013-yil.



* „Вершины Северного Пакистана". 4-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-aprel 2011-yil.


1. 1 2  топокарты
*Anser fabalis*
**Dala gʻozi** (Anser fabalis Lathem) — gʻozsimonlar turkumi oʻrdaklar oilasiga mansub qushlarning bir turi. Vazni 2,75—4,5 kg. Boshqa gʻozlarga nisbatan koʻproq quruqlikka moslashgan. Yerda yengil yuradi va tez yuguradi, suvda yaxshi suzadi va shoʻngʻiydi. D.gʻ. Yevrosiyoning hamma hududlarida tarqalgan. Oʻzbekistonda uchib oʻtish davrida uchraydi. Gʻarbiy Yevropa, Oʻrta dengiz va Qora dengiz sohillarida hamda Oʻrta Osiyoda (Zarafshon vodiysining quyi qismida) qishlaydi. Suv yaqinidagi quruq joylarga, orollarga uya quradi. Uyaga 3—6 (odatda 3—5 ta) tuxum qoʻyadi. Tuxumlarni modasi taxminan 25 kun bosadi. D.gʻ. ochib chiqqan joʻjalarni yirtqich qushlardan xavfsizroq joyga koʻchiradi. Joʻjalari 1,5 oyda uchirma boʻladi. Yiliga bir marta tullaydi. Shu davrda koʻp miqdorda ovlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kanop** (*Hibiscus cannabinus*) — gʻoʻzadoshlar oilasiga mansub lub tolali bir yillik oʻsimlik, tolasi uchun ekiladigan ekin. K. yovvoyi holda Janubiy Afrikada va Markaziy Hindistonda uchraydi. Vatani — Hindiston. Eron, Xitoy, Yava va Sumatra orollarida, Afrika, Amerika (AQSH, Braziliya, Kuba), Rossiyaning janubda ekiladi. Oʻzbekistonda 20-asrning 30-y.laridan boshlab ekiladi (1925-yilda Sirdaryo viloyatida tadqiqot maqsadlarida 275 ga maydonga ekilgan, hosildorlik 3 s/ga ni tashkil qilgan). K.ning oʻq ildizi tuproqqa 1,5–2 m chuqurlikka kirib boradi. Sugʻoriladigan yerlarda ildizning asosiy qismi 30—50 sm chuqurlikda taraladi. Poyasi tik oʻsadi, rangi yashil, tukli. Boʻyi 1,5—3,5 m gacha, uchki tomoni shoxlanadi. Barglari yirik, barg bandlari uzun. Gullari yirik, och sariq (deyarli oq) qisqa bandli (5–7 mm), barg qoʻltigʻida joylashadi. Mevasi 5 uyali tuxumsimon koʻsakcha, uz. 2,5 sm, eni 1—2 sm, har bir uyada 2—3 ta urugʻi bor. Urugʻi 3 qirrali, toʻq kulrang. 1000 tasining vazni 18—24 g, uz. 3–5 mm, eni 2,5–4 mm. K. namga, haroratga va yorugʻlikka talabchan. Oʻsish davri 124—145 kun. K. urugʻi tarkibida 18—20% texnika moyi bor. Moyi lok-boʻyoq sanoatida, sovun tayyorlashda ishlatiladi. Kuruq poyasidan 16—20% toʻqishga yaroqli tola olinadi (qarang Kanop tolasi).

K. almashlab ekishda kuzgi bugʻdoy, dukkakli don, bedadan keyin ekiladi. Ekishdan avval yer kuzda 28—30 sm chuqurlikda shudgor qilinadi. 50x10—12 sm sxemada, urugʻ olish uchun qator orasi 60 sm qilib yakka qatorlab ekiladi. Poya olish uchun 30—35 ga kg/ga urugʻ sarflanadi (yaganalangandan soʻng koʻchat qalinligi 160—180 ming tup/ga). Urugʻ olish uchun 10–12 kg/ga urugʻlik sarflanadi. Urugʻ 4—6 sm chuqurlikka koʻmiladi. Ekinni parvarish qilish, qatqaloqqa qarshi kurash, qator oralarini ishlash, oziqlantirish va sugʻorishdan iborat. Vegetatsiya davrida 4—5 marta kultivatsiya qilinadi, 2 marta oziqlantiriladi. K. suvga talabchan. Yer osti suvlari 1,0— 1,5 pastda joylashgan oʻtloqi-botqoqi tuproqlarda 5—7 marta, yer osti suvlari chuqur joylashgan tuproklarda 8— 10 marta sugʻoriladi1. Sugʻorish normasi 800-1000 m3/ga.

K. oʻrtacha 1 ga yerdan 100—120 s koʻk poya va 4—5 s urugʻ beradi. Oʻzbekistonning sugʻoriladigan yerlarida yuqori agrotexnikani qoʻllab 150—180 s/ga koʻk poya va 8—9 s urugʻ olish mumkin.

Navlari: Oʻzbekistonda "Oʻzbekiston-3876", "Oʻzbekiston-2142", "Kuban-338" navlari ekiladi.

Zararkunandalari: tunlamlar, lavlagi qandalasi, bitlar, tripslar vab. Kasalliklari: poyaning kulrang chirishi, alternariozlar.

Hapima Otaboyeva.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Angelica wheeleri*** — *Anjelikaning* noyob turi boʻlib, Ziradoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻt, Amerika Qoʻshma Shtatlarining Yuta shtatidagi endemik turlardan biri hisoblanadi. *A. wheeleri* uchun umumiy nomlar: **Utah anjelikasi** yoki **Wheeler anjelikasi** *A. wheeleri* 1873-yilda Sereno Watson tomonidan tasniflangan.

Tavsif
------

Angelica wheeleri (*Anjelika gʻildiraklari)* 2 metr (6,5 fut) yoki undan ham balandroq boʻlishi mumkin. Oʻsimlikning poyada qarama-qarshi joylashgan barglari uni boshqa turlardan ajralib turadigan xususiyatidir. Poyasi ichi boʻsh, oq soyabon gullari iyundan avgustgacha gullaydi. U gullar kichik, zich joylashgan va tukli yashil mevalarni hosil qiladi. Oʻsimlik urugʻlari yashil rangda boʻlib, shakli tarvuzga oʻxshaydi, uzunligi besh millimetrga teng. *A. wheeleri* hoʻl qirgʻoqboʻyi hududlarida yoki ariq boʻylari va buloqlar yaqinida oʻsadi.

Tarqalishi
----------

*Anjelika wheeleri* kamdan-kam uchraydigan noyob turlardan biri, u Yuta shtatining 6 ta okrugida (Cache, Salt Lake, Yuta, Juab, Sevier va Piute) atigi 11 ta joyida topilgan. U 1524 dan 3050 metrgacha boʻlgan balandliklardagi qoyaliklarda uchraydi. Choʻl iqlimiga xos boʻlgan botqoqlik oʻsimligi sifatida tarqalgan *A. wheeleri* haroratning koʻtarilishi va yozning uzoq davom etishi,  shaharsozlikning rivojlanishi, kanalizatsiya tizimlarining bunyod etilishi, suv oqimining burilishi va boshqa suv havzalari va daryolarning oʻzgarishi, dam olish maydonlarining koʻpayishi singari holatlar tufayli invaziv ekzotik oʻsimliklar sifatida yoʻqolib borayotgan xavf ostidagi turlar roʻyhatiga kiritilgan. *A. wheeleri*, shuningdek, Hobble Creek hududidagi qora ayiqlar va boshqa yirtqichlar uyalaridan topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ITIS – Report: Angelica wheeleri". *www.itis.gov*.  itis.gov. Qaraldi: 6-dekabr 2021-yil.
2. ↑  „Angelica wheeleri S.Watson" (en). *www.gbif.org*.  GBIF. Qaraldi: 6-dekabr 2021-yil.
3. 1 2 3 4  Frates, Tony (2018). "Growing Wheeler's Angelica". *Utah Native Plant Society* **41**: 2–9. .
4. ↑  Watson, S. 1873. *Amer. Naturalist* 7: 301.
5. ↑  *Webmaster.* „Utah Field Guide" (en). *fieldguide.wildlife.utah.gov*. Qaraldi: 6-avgust 2021-yil.
6. 1 2  „Utah Division of Wildlife Resources". *dwrcdc.nr.utah.gov*. 19-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-avgust 2021-yil.
**Pilta** — 1) chiviq kabi ingichka boʻrtma bezak yoʻl. Amaliy bezak sanʼati (miskarlik, doʻppidoʻzlik va boshqalar)da keng qoʻllanadi. Jumladan, doʻppidoʻzlikda doʻppining tepa va kizak qavilmalari, yaktak, toʻnning yoqasiga max-sus sim (piltakach)lar yordamida qogʻoz yoki paxtani piliksimon tiqib boʻrtma hosil qilinadi. P. doʻppiga maʼlum shakl beradi, toʻn va yaktakning yoqasini qattiq qiladi. Miskarlikda qum-gʻon, choydish va boshqalarning yelka va qornidagi bezak nov ham P. deb ataladi; 2) paxta, jun, ipak, zigʻir tolalarini boʻshgina himarib, choʻzib, tekislab va toʻgʻrilab hosil qilinadigan toʻqimachilik mahsuloti (lenta); pilik olishdagi xom ashyo; 3) zaryadlarni oʻt oldirish uchun ishlatiladigan shnur; pilta miltiqda ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kostarikanlar** - xalq, Kosta-Rikaning asosiy aholisi. Umumiy soni 3 mln. kishidan ortiq (1990-yillar oʻrtalari), shundan 2,9 mln. kishi Kosta-Rikada. AQSH (25 ming kishi) da, Mar-kaziy Amerika mamlakatlarida ham yashaydi. K.ning aholisi, xususan, Ispaniyadan kelganlarning avlodi hamda bir qismi — metislar, negrlar va mulatlardan iborat. K. ispan tilining kostarika lahjasida soʻzlashadi. Dindorlari — katoliklar va protestantlar. K. asosan, dehqonchilikda band boʻlib, kofe, banan, kakao, shakarqamish oʻstirish va fermerlik bilan shugʻullanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Hispar muzligi** (Balti; urdu: ہسپر گلیشر) 49 km (30 mi) Gilgit-Baltiston, Pokistonning Qorakoram togʻlaridagi muzlikdan uzun, 67 km (42 mi) 5,128 m (16,824 ft) balandlikdagi Hispar La (dovon)dagi uzun Biafo muzligi qutb mintaqalaridan tashqarida dunyodagi eng uzun muzlik tizimini yaratgan.

Tafsilotlar
-----------

Bu 100 km (62 mi) muzli magistral ikkita qadimgi togʻ qirolligini, gʻarbda Nagarni sharqda Baltiston bilan bogʻlaydi. Togʻ yonbagʻirlarining haddan tashqari tikligi va yon bagʻirlar va togʻ yonbagʻirlarida sakrab oʻtadigan toshlarning mashaqqatli bu yoʻnalishning yuqori yarmini Biafo — Hispar traversining eng qiyin qismiga aylantiradi. Faqat Hispar La kuni Hispar muzligida yurishni oʻz ichiga oladi. Shimoldan toʻrtta yirik irmoq muzliklarini kesib oʻtish eng ogʻirdir va potentsial yuqori nulla oʻtishlari xavfli boʻlishi mumkin. 7,800-metr (25,600 ft) choʻqqilari va qor bilan qoplangan qoyalar va muzlikning janubiy tomonidagi togʻlar ayniqsa taʼsirlidir.

 Hispar muzligidagi muzlik oqimi
 Pokiston qor koʻli

Daryolar
--------

Xunza daryosining irmogʻi boʻlgan Hispar daryosi muzlikning erigan suvidan hosil boʻladi.

Yana qarang
-----------

* Markaziy Qorakoram milliy bogʻi
* Pokistondagi togʻlar roʻyxati
* Eng baland togʻlar roʻyxati
* Eng uzun muzliklar roʻyxati
* Hispar Muztogʻ

Manbalar
--------

1. ↑  „Snow Lake Biafo Hispar Glacier Trek". 16-mart 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2006-yil.

Havolalar
---------

* Shimoliy Pokiston Google Earthdagi batafsil joy belgilari Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-02-04).
**Pilorospazm** (yun. pyloros — meʼdaning chiqish qismi va spasmos— qisilish) — meʼda chiqish qismi (pilorus)ning qisilishi (spazmi). Meʼda-ichak yoʻli funksiyasining buzilishi natijasida paydo boʻladi. Nevrozlarda, meʼda yarasida kuzatiladi. Koʻproq emadigan bolalarda uchraydi. Bunday bola emgan zahoti qusadi yoki hiqichoq tutadi, kam siyadi, bezovtalanadi, koʻp yigʻlaydi, qabziyat boʻla-di, ozib ketadi. Bemorni mutaxassis vrach davolaydi. Meʼda yarasidagi P. davolanmasa, pilorostenozga aylanib, qisilish doimiy boʻlib qoladi. Bunda bemorni fakat operatsiya qilib davolanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Oʻzjan Deniz** (tur. *Özcan Deniz*) 1972- yil, 19-mayda Anqarada tugʻilgan boʻlib u — turkiyalik aktyor, qoʻshiqchi, rejissor va koʻplab ssenariylar muallifi, koʻplab yurtlarda mashxurlikka erishgan aktyor. Yorqin martaba va oʻziga ishonch uni qatʼiyatli boʻlishga undaydi.

{{Aktyor bilgiqutisi
|ismi=Özcan Deniz
|tasvir=
|Tavallud sanasi=1972-yil, 19-may
|Tavalludi joyi=Turkia, Anqara
|kasbi=Aktyor, qo`shiqchi, kompozitor, ssenarist
|faoliyat\_yillari=1992-yildan boshlangan va hozirgacha
|sayt=
|asl\_ismi=O`zjan Deniz
|fuqaroligi= Turkiya bayrogʻi Turkiya

Bolalik yillari
---------------

Oʻzjan Deniz 1972 — yil Anqarada tugʻilgan. Aktyor millati kurd. Boʻlajak aktyorning bolalik va yoshlik yillari poytaxtda oʻtadi. U har tomonlama iqtidorli va kelishgan edi. Uning bolaligida ajoyib ovozi bor edi. Bolaligida u qoʻshiq aytishni boshlaydi va tez orada bu faoliyat Denizga singib ketadi.

Maktabning oʻrta sinflarida Oʻzjan qatʼiy qaror qabul qildi, yaqinlari tomonidan har xil noroziliklarga duch kelgan boʻlajak aktyor: maktabni tashlab, Sanʼat bilan jiddiy shugʻullanishini eʼlon qildi. Oʻz onasining uning sanʼat yoʻlida ketishiga qarshilik qilishlariga ham qarab oʻtirmadi.

Oʻzjan oʻz ijodini 13 yoshida boshlagan. Bu vaqtga kelib, oʻsmir professional tarzda qoʻshiq ayta boshlaydi. 16 yoshida Deniz Oʻzjan allaqachon Antaliya boʻylab gastrollarda boʻlib, oʻzi va oilasi uchun yaxshi sharoitni taʼminlagan va 17 yoshida u Turkiyani tark etib, Germaniyaga ketgan. Uch yil davomida u Myunxenda yashadi va vokal ustida ishladi, ijro uslubini takomillashtirdi va sanʼat ustida ishladi.

Uyga qaytgan Deniz darhol armiyaga joʻnadi. Faqat 3 yil oʻtgach, demobilizatsiya qilingan aktyor oʻz ijodiy hayotida yangi davrni boshlaydi.

Filmografiya
------------

* 2003 — „O Simdi Asker"
* 2004 — "Mevlana Celaleddin-i Rumi: Askin dansi "
* 2004 — „Neredesin Firuze.?"
* 2007 — „ Ikinci Sans"
* 2009-2010 — „Ya sonra"
* 2011 — „Sevimli tehlikeli"
* 2012 — „Evim sensin"
* 2013 — „Asmali konak"
* 2014 — „Kolay para"
* 2016 — „Yer çekimli asklar"
* 2017 — „Her Sey Asktan"
* 2017 — „Oteki Taraf"

Manbalar
--------
**Kostroma qoramol zoti** - suti va goʻshti uchun bokiladigan sigir zoti. Rossiyaning Kostroma viloyatida "Karavayevo" xoʻjaligida mahalliy zotlarni shvits zoti bilan chatishtirish, sermahsul duragay mollarni tanlash va saralash asosida yaratilgan hamda 1945-yil zot deb tasdiqlangan. Mollar, asosan, kulrang-och qoʻngʻir tusda, gavdasi yirik. Buqalari vazni 1000–1100 kg, sigirlari 550–600 kg. Sut sogʻimi 4000–5000 kg, yogʻliligi 3,7—3,9% va oqsili 3,3 — 3,6%. Zotning rekord qoʻygan sigirlari bir yilda 14—15 ming kg sut bergan. Sigirlarning hayot-chanligi yuqori (20—22 yoshga qadar). Goʻshtdorlik sifati yuqori, 18 oyligida novvoslar 450–500 kg vaznga yetadi. Boʻrdoqi mollarning goʻshti chiqishi 58—60%. Oʻzbekistonning qoʻngʻir tusli mahsuldor qoramol podalarini ("Gʻallaorol", "Zarbdor", "Boyovut" va boshqalar) yaratishda 1950-70 yillari Kostroma qoramol zotiz. buqalaridan foydalanilgan. Kostroma qoramol zotiz.dan foydalanib, olatov qoramol zoti yaratilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pilla tortish**, pilla chuvish, — pilla qobigʻidan xom ipak olish jarayoni. Bir necha bosqichni oʻz ichiga oladi. Dastlab pilla kapalak ochmasligi uchun issiq havo yoki bugʻda unga ishlov berilib, gʻumbagi oʻldiriladi; buzilmasligi uchun maxsus apparatlarda quritiladi; sifati boʻyicha sarala-nadi (sortlarga ajratiladi); nihoyat, Pilla tortishda pilla sirtidagi chulgʻamlar, ipak tolasi va pilla ichidagi chulgʻanmaydigan parda olinadi. Pillalardan yakka tolalarini chuvitib tortib olish uchun tozalanib, saralanib va quritilgan pillalar maxsus idishda maxsus suyuk,lik va muayyan temperaturada bugʻlanib ivitiladi. Har bir ivigan pillaning yakka tola uchi topilib tortiladi (nomi shundan), bir necha yakka tolalar qoʻshilib kalava qilib oʻraladi. Ana shu mahsulot xom ipak deb ataladi. Xom ipakni yigirib va pishitib, shoyi toʻqish uchun tayyor ipak (ipak tola) olinadi.

Pilla tortish (pillakashlik) xunarmandchilikning qad. turlaridan. Oʻzbekistonda ilgari (4-asrda ) Samarqand, Buxoro Xiva, Margʻilon, Andijon, Qoʻqon kabi shaharlarda Pilla tortish asosan, qoʻlda bajarilgan, ipak tolalari kul charxida yigirilgan, endi bu ishlar Pilla tortish avtomati yordamida, yigirish mashinalarida amalga oshiriladi.

Pilla tortish avtomatida bir nechta (mas, 12 ta) stanok-tos, har qaysi stanok-tosda bir nechta (mas, 10 ta) dan tutqich va ipak kalavasini oʻraydigan charx boʻladi. Har bir tutqich qarshisiga oʻrna-tilgan tos ichida uchi topilgan pillalar (mas, 67—70 ta pilla) boʻladi. Taʼminlovchi vilka yordamida taranglovchi valik orqali uchi bogʻlangan pillalar tosga donalab tashlab turiladi va tut-qich asosidagi diyekka ilashtiriladi. Disk aylanganda ipak tortilib, kalavaga oʻralaveradi. Maboda tolalar uzilsa, avtomat mashina yuk va richag taʼsirida oʻz-oʻzidan toʻxtaydi. Pilla tortish avtomatida maʼlum ingichka-yoʻgʻonlik va pishiklikdagi texnika ipagi yoki xom ipak olinadi (qarang Ipakchshshk sanoati, Pillachilik).

Manbalar
--------

* Abduqodirov, Pillachiligimiz tarixidan lavhalar, T. 2000.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karakatitsa** (Sepia) — oʻn oyoqlilar turkumiga mansub boshoyoqli mollyuskalar urugʻi. Tanasi choʻziq, uz. 8,3 mm dan 50 sm gacha, vazni 10–12 kg gacha. Ikki yonida jiyaksimon soʻrgʻichlari bor. Paypaslagichlari 10 ta, ularning ikkitasi boshqasiga nisbatan uzun, uchki qismi kengaygan boʻlib, oʻljani tutish uchun xizmat qiladi. Chap qorin paypaslagichi gektakotillashgan. Bu paypaslagichi yordamida erkagi oʻzining spermatoforalarini urgʻochisining mantiya boʻshligʻiga kiritadi. Chigʻanogʻi tanasining orqa tomonida mantiyasi ostida joylashgan. Xavf tugʻilganda siyox. xaltachasidan chiqadigan qora suyuqlik (sepiya) yordamida suvni loyqalatib dushmanini chalgʻitadi. Tuxumlarini suv ostida oʻsimliklarga bittadan yoki bir nechtadan yopishtirib qoʻyadi. K. suv tubida hayot kechiradi, tanasining rangini atrofidagi narsalarga mos qilib oʻzgartirish xususiyatiga ega. K. tropik va iliq suvli dengizlarda 200 m gacha chuqurlikda tarqalgan. K.ning 90 ga yaqin turi maʼlum. Goʻshti isteʼmol qilinadi; siyohi qimmatbaxr boʻyoq sifatida, chigʻanogʻi qoldigʻi metall va yogʻochdan ishlangan buyumlarga sayqal berishda, atir-upa sanoatida va tibbiyotda dorivor modda sifatida qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Karain g'orining ichki tuzilishi**Karain Mağarası**
**Karain Mağarası** (Karain gʻori) Turkiyadagi eng katta tabiiy g'orlardan biri bo'lib, g'ordan taxminan 500 ming yil avval aholi punkti sifatida foydalanilgani qabul qilinadi. Anadolu va Yaqin Sharq tarixi nuqtai nazaridan muhim paleolit ​​markazidir. Karain Anadolu arxeologik tadqiqotlaridagi muhim bo'shliqni Quyi Paleolitdan kech Rim davrigacha bo'lgan turar-joy izlari bilan to'ldiradi. Yer yuzida ma'lum bo'lgan paleolit ​​g'orlarining ko'pchiligi faqat bir davrni ifodalagan bo'lsa-da, Karain Quyi, O'rta va Yuqori kabi uzluksiz tabaqalanishni ko'rsatadi va bu qatlamlardan olingan ma'lumotlar, ayniqsa Yevropa va Yaqin Sharq oʻrtasidagi aloqalar va migratsiya yoʻllari haqida tushuncha berish nuqtai nazaridan muhimdir. Karaindan qo'lga olingan Anadoluda ma'lum bo'lgan eng qadimgi inson qoldiqlari bilan bir qatorda g'ordan topilgan ko'chma san'at mahsulotlari Anadolu san'atining ilk namunalaridir. Qolaversa, Gʻarbiy Oʻrtayer dengizining oʻsimlik va hayvon qoldiqlari bilan qadimiy muhitini ochib berishda muhim rol oʻynaydi.

Manbalar
--------
**Öğütlü** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloqning eski nomi „Tarbas" deb atalgan. XVI asr manbalarida Tarbas nomi bilan faqat musulmonlar yashagan qishloq sifatida qayd etiladi. Jalalilar qoʻzgʻolonlari vaqtida aholi punktiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va Kelkit tumanida boʻlgani kabi aholisi ham sezilarli darajada kamaygan. 1642-yilgi avariz daftarida toʻliq musulmon boʻlgan qishloqda 7 ta avariz xoʻjaligi boʻlgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkak aholi hisoblangan), qishloqda faqat musulmonlar yashaydigan 22 xonadonda 65 nafar erkak aholi yashagan. Bundan tashqari, qishloq chegaralarida koʻchmanchi xalq boʻlgan 2 nafar erkak aholi qayd etilgan.

Turkiya Respublikasining tashkil etilishi bilan Kelkit tumanining Tarbas nomi bilan qishloqlari orasida joylashgan aholi punktining nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirildi va 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan boshlab hozirgi nomi bilan yozuvlarga kiritila boshlandi.

Joylashuvi
----------

Gumushhane shahar markaziga 97 km, Kelkit tumanigacha 37 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 218 |
| 2019 | 190 |
| 2018 | 357 |
| 2017 yil | 12 |
| 2016 yil | 30 |
| 2015 yil | 55 |
| 2014 yil | 160 |
| 2013 yil | 294 |
| 2012 yil | 313 |
| 2011 yil | 324 |
| 2010 yil | 321 |
| 2009 yil | 324 |
| 2008 yil | 319 |
| 2007 yil | 328 |
| 2000 | 446 |
| 1990 yil | 453 |
| 1985 yil | 481 |
|

Manba
-----

1. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 aralık 2021.
**Yevropa-osiyo transkontinental avtomagistrali** - Xitoy va Markaziy Osiyo mamlakatlarini Rossiya orqali Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari bilan bogʻlaydigan avtomagistral. Jahondagi eng yirik avtomagistrallardan biri. Rotterdam (Gollandiya) — Shanxay (Xitoy) portlarini bogʻlaydi. Umumiy uz. 10 ming km.dan ortiq. Avtomagistralining Oʻzbekiston hududidan oʻtadigan qismi — Andijon — Toshkent — Nukus — Qoʻngʻirot trassasi umumiy uz. 1422 km, barcha kirish yoʻllarining uz. 500 km boʻlib, Fargʻona vodiysi viloyatlaridan boshlanib, soʻngra Toshkent, Sirdaryo, Jizzax, Samarqand, Navoiy, Buxoro viloyatlari, Qizilqum orqali Xorazm viloyati hududidan oʻtib, Qoraqalpogʻiston Respublikasining poytaxti Nukusga chiqadi. Trassa Afgʻoniston va Turkmaniston yoʻnalishidagi xalqaro trassalarni ham kesib oʻtadi. Trassani loyihalash ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 18-avgust qarori asosida 1999—2000-yillarda amalga oshirildi. Loyihalashtirishning subpudrat shartnomalarida ilgʻor xorijiy davlatlarning loyihalash institutlari ham ishtirok etgan. Loyihalash yechimlari jahon standartlari darajasida qabul qilinib, qurilgan yangi trassa avtotransport vositalarining katta tezlikdagi harakatni taʼminlovchi Oʻzbekiston milliy magistraliga aylanadi.

Trassa avtotransport vositalarining katta tezlikdagi harakatini taʼminlaydi va mamlakat iqtisodiyotida muhim ahamiyat kasb etadi. Trassaning qurilishi bilan yaqin kelajakda yoʻl atrofi choʻl hududlarini oʻzlashtirishga yanada qulay imkoniyatlar yaratiladi, sanoatni bir tekisda joylashtirish, aholini zich joylashgan hududlardan tarqoq joylashgan hududlarga koʻchirish va respublika hududlarining bir tekis rivojlanishi taʼminlanadi.

Tohirjon Mirzayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Evropa bayrogʻi** 12 ta oltin besh qirrali yulduzdan iborat boʻlib, aylana shaklida joylashgan, ular soat siferblatidagi raqamlar singari joylashtirilgan. Bu dastlab Yevropa Kengashining bayrogʻi edi.

Keng maʼnoda bayroq dunyoning bir qismi sifatida Evropaning ramzi sifatida yoki xalqaro tashkilotlardan qatʼi nazar, Evropaning barcha xalqlarining birligi ramzi sifatida ishlatilishi mumkin. Shunga koʻra, yulduzlar soni Evropa Ittifoqiga aʼzo mamlakatlar sonini aks ettirmaydi, chunki bayroq Evropaning barcha xalqlarini, hatto Evropa Ittifoqidan tashqarida ham ifodalash uchun moʻljallangan edi.

 Bayroq geometrik andozasi

Yevropa Kengashi Vazirlar Qoʻmitasining 1955 - yil 9-dekabrdagi bayroqni qabul qilish toʻgʻrisidagi qarorining rasmiy izohida shunday deyilgan:

> *Gʻarbiy dunyoning moviy osmoni fonida yulduzlar Evropa xalqlarini aylana shaklida ifodalaydi, birlik belgisidir.* *Yulduzlar soni oʻzgarmaydigan, oʻn ikkita boʻlib belgilangan.* *Bu raqam mukammallik va toʻliqlikni anglatadi.*
> 
> 

1953-yil 25- sentabrda Evropa Kengashining yegʻilishida koʻk fonda 15 ta oltin yulduzdan iborat bayroqni qabul qilish tavsiya qilindi, bu bayroq Evropa Kengashi a'zolari sonini ifodalashi kerak edi.

Bu taklif Germaniya tomonidan qarshilikka uchradi, chunki bu 15 aʼzodan biri boʻlgan Saarni mustaqil davlat sifatida tan olishni anglatadi. Saar va Fransiya esa 14 yulduz sonini rad etishdi, chunki oʻsha paytda Saar viloyatida mustaqillikka intilishlar mavjud edi. 13 raqamini koʻpchilik baxtsizliklar soni deb biladi. Evropa Ittifoqining taʼsis raqami 10, chunki ochiq ittifoq gʻoyasiga toʻsqinlik qiladi. Shunday qilib, nihoyat, mukammallik ramzi sifatida 12 yulduzga kelishib oldilar.

Bayroq hammuallifi Arsen Xaytsning soʻzlariga koʻra, quyoshda kiyingan ayol tasviridan 12 ta yulduz olingan.

Umumiy xatolar
--------------

* Yulduzlarning burchaklari pastga qaramasligi kerak.Yulduzlarning burchaklari pastga qaramasligi kerak.
* Yulduzlarning burchaklari markazdan radial yo'nalishda emas, balki yuqoriga qarab turishi kerakYulduzlarning burchaklari markazdan radial yo'nalishda emas, balki yuqoriga qarab turishi kerak
* Yulduzlar soat yuzidagi raqamlar bilan bir xil holatda bo'lishi kerak.Yulduzlar soat yuzidagi raqamlar bilan bir xil holatda bo'lishi kerak.

Havolalar
---------

1. ↑  EUROPA — The European flag
2. ↑  The European Commission and religious values Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-08-05). // The Economist(ingl.)

Manbalar
--------

* Emblemalar(ingl.) )
**Yevropa Ittifoqidan chiqish** Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlarning (YI) Yevropa Ittifoqi toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq huquqidir (50-modda): „Har qanday aʼzo davlat oʻzining konstitutsiyaviy talablariga muvofiq Ittifoqdan chiqish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin". 2020-yilgacha hech bir davlat Yevropa Ittifoqini tark etmagan, faqat baʼzi yarim avtonom hududlar (masalan, Fransiya Jazoiri, Grenlandiya, San-Martin; shulardan faqat Grenlandiya 1985-yilda Yevropa Ittifoqining oʻtmishdoshi boʻlgan Yevropa Iqtisodiy Hamjamiyatidan (EEC) ajralib chiqish uchun ochiq ovoz bergan.

2016-yilgacha Yevropa Ittifoqiga aʼzo birorta davlat Yevropa Ittifoqidan chiqish boʻyicha milliy referendum oʻtkazmagan boʻlsa-da, 1975-yilda Buyuk Britaniya oʻzidan oldingi Yevropa Iqtisodiy hamjamiyatidan chiqish boʻyicha umumxalq referendumini oʻtkazgan, oʻshanda saylovchilarning 67,2 foizi Hamjamiyatda qolish uchun ovoz bergan. Buyuk Britaniya 2016-yilning 23-iyunida Yevropa Ittifoqi aʼzosi boʻlib qolish yoki mustaqil boʻlish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun yana referendum oʻtkazdi; ovoz berish natijalari shuni koʻrsatdiki, 51,9% YIdan chiqish tarafdori bo‘ldi.

2020-yil 31-yanvarda Buyuk Britaniya Yevropa Ittifoqini rasman tark etgan birinchi davlat bo‘ldi.

Yevropa Ittifoqidan chiqqan har qanday davlat qayta qoʻshilish talab qilishi mumkin, buning uchun u Kopengagen mezonlariga javob berishi kerak.

Jarayon
-------

 
Lissabon shartnomasi uning aʼzolari uchun Yevropa Ittifoqidan chiqish bandini kiritdi. Shartnomaning 50-moddasiga koʻra, aʼzo davlat Yevropa kengashini ittifoqdan chiqish niyati haqida xabardor qilishi kerak. Yevropa Ittifoqining shartnomalari ushbu davlatga nisbatan shartnoma tuzilgan paytdan eʼtiboran yoki, agar buning iloji boʻlmasa, xabarnoma olingan kundan boshlab ikki yil ichida oʻz kuchini toʻxtatadi, Kengash davlat bilan kelishib, ushbu muddatni uzaytirish toʻgʻrisida bir ovozdan qaror qabul qilishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Article 50".  Eurostep. 25-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2018-yil.
2. ↑  „MPs back Johnson's plan to leave EU on 31 January". *BBC News* (20-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 9-avgust 2020-yil.
3. ↑  „Brexit: European Parliament overwhelmingly backs terms of UK's exit". *BBC News* (29-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 29-yanvar 2020-yil.
**Yodgortepa**  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Bogʻbon" QFY, Uzunqir qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
Daniyadagi oʻrta asr yoʻli.
**Yoʻl** ; tashishda ishlatiladigan qattiq sirtning uzun chizigʻi. Bu tabiiy sabablar yoki inson tomonidan yaratilgan boʻlishi mumkin. Bu odamlar, hayvonlar va transport vositalari harakatining tez, oson va xavfsiz harakatlanishiga yordam beradi. Yoʻllar juda xilma-xildir, qoʻpol erlarda oyoq izlari bilan yaratilgan piyoda yoʻllaridan tortib koʻp qatorli magistrallargacha .

Yoʻl soʻzi *qadimgi* turkiy „yoʻlak" (yoʻl, yoʻl) soʻzidan kelib chiqqan. Ehtimol, bu "yuri- "maʼnosini bildiruvchi „yori-" soʻzining sinonimi boʻlsa kerak.

Tarix
-----

Tarixdagi birinchi yoʻllar hayvonlar foydalanadigan marshrutlar boʻyicha oʻz-oʻzidan vujudga kelgan yoʻllar edi. Vaqt oʻtishi bilan bu yoʻllardan odamlar foydalana boshladi. Shu tarzda shakllangan va miloddan avvalgi 6000 yilga oid yoʻllar Yerixo yaqinidagi buloqlar atrofida joylashgan.  Hozirgi Iroqdagi Ur shahrining asfaltlangan koʻchalari va hozirgi Angliyaning Glastonberi shahridagi yogʻoch bilan qoplangan yoʻllar miloddan avvalgi 4000 yillarga toʻgʻri keladi va yoʻl qurilishining eng qadimgi namunalaridan biridir.

Manba
-----

1. 1 2

Yana qarang
-----------

* Yoʻl belgilari
**Pochtamt** (nem. Postamt) — aholiga, tashkilot va muassasalarga barcha turdagi pochta, telegraf, telefon, internet aloqalari sohasida xizmat koʻrsa-tuvchi yirik aloqa tashkiloti. P. respublika, viloyat va baʼzi tuman mar-kazlarida tashkil qilinadi. P. shaharning markaziy pochta korxonasi hisoblanadi; shuning uchun ishlab chiqarish funksiyalarini bajarish bilan bir vaqtda oʻziga qarashli aloqa boʻlimlarining ishini tashkil va nazorat qiladi. Oʻzbekistonda barcha viloyatlar markazlarida, Nukus shahri va Toshkent shahrida P.lar faoliyat yuritmoqda (2004).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Frontis** yoki **Frontios** (qadimgi yunoncha: *Φροντις, Φροντιoς*) — yunon mifologiyasidagi qahramon, Friks va Xalkiopaning kenja oʻgʻli. Uning ismi „fikr", „gʻamxoʻrlik" yoki „eʼtibor" maʼnolarini anglatadi.

Xalkiopaning otasi, Kolxida qiroli Eet Friksni oʻldirgandan soʻng, uning oʻgʻillari Arg, Kitisor, Melan va Frontis qasos olishga yordam soʻrash uchun ikkinchi bobosi Atamantning yoniga solda (kema) yoʻl olishadi. Kuchli toʻfon paytida ular halokatga uchraydi, biroq hodada jon saqlab qolib, Oltin junli qoʻy terisi uchun yoʻl olgan Argonavtlar lageri yaqinidagi Diya orolida qirgʻoqqa chiqib qolishadi. Yason ularni „yalangʻoch va bechora" holda topib, ularning hikoyasini tinglaydi va Kolxidani bilmaydigan argonavtlarga yordam berishni taklif qiladi. Ota tomonidan aka-ukalar ularning koʻpchiligining qarindoshlari edi va shuning uchun ekspeditsiyaga qoʻshilishadi. Ular Fermodont daryosi boʻylab „Argo"ni Kolxidaga olib kelishadi, kemani qirgʻoqdan uzoqroqda yashirishni buyurib, oʻzlari onasi, singlisi Medeyaning oldiga borib, Yasonning muruvvati va uning maqsadlari haqida gapirib berishadi. Xalkiopa buni Medeyaga yetqizadi va uni oʻgʻillari bilan Yasonning oldiga olib keladi. Yoki Frontis kechasi lager olovi yorugʻligida daryoning narigi tomonidagi Medeyani koʻrib qolib, uni chaqiradi. Medeya oʻz sevgilisi Yasonni bashoratli tushlaridan taniydi va ularga yordam berishga vaʼda beradi. Runoni qoʻlga kiritgandan soʻng, aka-ukalar Argonavtlar bilan Gretsiyaga qaytib kelishadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika, II, 1148—1157; IV, 70 i dalee.
2. ↑  Псевдо-Аполлодор. Biblioteka, I, 9, 1.
3. ↑  Leonhard Schmitz (L. S.). Phrontis 1 // Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ed. by Smith, William. Volume III. London, 1849, p. 358.
4. ↑  H. W. Stoll: Phrontis 1. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 3,2, Leipzig 1909, Sp. 2468.
5. 1 2 3 4  F // A. P. Kondrashov. Kto est kto v mifologii Drevney Gresii i Rima. 1738 geroev i mifov. — M.: RIPOL klassik, 2016. ISBN 978-5-386-09554-3
6. ↑  Wilhelm Gemoll: Griechisch-Deutsches Schul- und Handwörterbuch. München/Wien 1965.
7. ↑  Гай Юлий Гигин. Mifi, 4, 14 i 21.
**Mehnat mahallasi** (ruscha: *Мехнат*) — Oʻzbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyati Uzun tumaniga qarashli mahalla.Mehnat mahalla fuqarolar yig‘inida jami aholi soni 5240 tani tashkil qiladi.Ushbu mahallada quyidagi millat vakillari yashaydi va aholi soni quyidagicha: Tojiklar- 3234 kishi ; O‘zbeklar-1672 kishi; Afg'onlar- 310 kishi va boshqa millat vakillari yashaydi. Mehnat mahalla fuqarolar tarkibiga 1 ta shaharcha va 2 ta qishloq kiradi: Mehnat shaharchasi, Surxonboshi va Terak qishloqlaridir. Mehnat maxallasi Bahoriston , Yangi ro‘zg‘or , Guliston mahallalari hamda Denov tumanidagi A.Navoiy mahallasi bilan chegaradosh."Mehnat" mahalla fuqarolar yig‘ini ahli mashg‘ul bo‘ladigan asosiy kasb-hunar yoki boshqa faoliyat turlari asosan tadbirkorlik, bog‘dorchilik, chorvachilik va dehqonchilik bilan shug‘ullanadi.

Manbalar
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dombirali** ( qozoqcha: *Домбыралы*, 2005-yilgacha — Gusarka ) — Qozogʻiston Respublikasi Aqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi qishloq. KATO kodi — 11243100  .

Etimologiyasi
-------------

Qishloqdan 35 kilometr uzoqlikda joylashgan Dombirali tog'i nomi bilan atalgan.

Geografiyasi
------------

Ovul tumanning markaziy qismida, Oqko`l daryosi boʻyida, tOqkoʻl shahridan 9 km (toʻgʻri chiziqda) sharq tomonda joylashgan.

Dengiz sathidan 378 kilometr balandda.

Iqlimi sovuq-moʻʼtadil, namligi yaxshi. Oʻrtacha yillik havo harorati +3,2°S atrofida. Iyul oyining oʻrtacha havo harorati +19,3°S ga etadi. Yanvarning oʻrtacha harorati -15,3°C atrofida. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 420 mm ga yaqin. Yogʻingarchilikning asosiy qismi iyun va avgust oylariga toʻgʻri keladi.

Atrofidagi aholi punktlari: gʻarbdan Oqkoʻl shahri, janubdanRamazon qishlogʻi, shimoli-sharqdan Kenes qishlogʻi.

Qishloqning gʻarbiy tomonida (Ostona – Petropavl) avtomobil yoʻli, shimoldan KS-8 "Yangi Koluton – Oqkoʻl – Azat – Minskoe "avtomagistrali oʻtadi.

Aholisi
-------

1989-yilda qishloq aholisi 1387 kishi (shundan ruslar - 55 kishi, nemislar - 20%) .

1999-yilda qishloq aholisi 1245 kishi (608 erkak va 637 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 889 kishi (451 erkak va 438 ayol) yashagan. 

| Численность населения |
| --- |
| 1989 | 1999 | 2009 |
| 1 387 | Andoza:Уменьшение1 245 | Andoza:Уменьшение889 |

Ko'chalari
----------

* Azat ko`chasi
* Alash ko`chasi
* Bolashak ko`chasi
* Do'stlik ko`chasi
* Jastar ko`chasi
* Tauelsizdik ko`chasi

1. ↑  „База КАТО".  Агентство Республики Казахстан по статистике. 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2013-yil.
2. ↑  „Новые почтовые индексы АУЛ(СЕЛО) ДОМБЫРАЛЫ, РАЙОН АККОЛЬСКИЙ, Казахстан. Поиск индекса по адресу". *bizgid.kz*. Qaraldi: 7-iyul 2022-yil.