***Aloe vera*** (/ˈæloʊ(i) vɛrə, vɪər-/) — *aloe* turkumiga mansub shirali oʻsimlik turi. 500 ga yaqin turga ega *aloe* keng tarqalgan hamda dunyoning koʻplab mintaqalarida invaziv tur sanaldi.

Doim yashil koʻp yillik oʻsimlik, Arabiston yarim orolidan kelib chiqadi, ammo butun dunyo boʻylab tropik, yarim tropik va qurgʻoqchil iqlimlarda yovvoyi holda oʻsadi. U tijorat mahsulotlari tufayli, asosan, asrlar davomida qoʻllanilgan topikal davolash o 'rnida yetishtiriladi. Aloe dekorativ maqsadlarda jozibali boʻlib, yopiq holda yetishtirilayotgan oʻsimlik sifatida o 'stiriladi.

U koʻplab isteʼmol mahsulotlarida, jumladan, ichimliklar, teri losonlari, kosmetika, malhamlar yoki kichik kuyishlar va quyosh yonishi uchun gel shaklida qoʻllaniladi. *Aloe vera* ekstraktining kosmetik yoki topikal dori sifatida samaradorligi hamda xavfsizligi haqida klinik dalillar kam. Bu nom lotin tilidan *aloe* va *vera* („toʻgʻri") degan maʼnoni anglatadi.

Etimologiya va umumiy nomlar
----------------------------

Aloe Vera houseplant Barglarning chetlaridagi tishlar
Botanikaga oid nomi lotin tilidan olingan bo 'lib, *aloe* (shuningdek, yunoncha), kelib chiqishi noaniq va *vera* („haqiqiy") lotin tilidan olingan. Umumiy nomlar *Xitoy aloe*, *Cape aloe* yoki *Barbados aloe* singari tarqalish mintaqasiga oid nomlar bilan *aloe* ishlatadi.

Tavsif
------

*Aloe vera* poyasiz yoki juda qisqa poyali oʻsimlik boʻlib, boʻyi 60-100 santimetrgacha oʻsadi va oʻzaro yoyiladi. Barglari qalin va goʻshtli, yashildan kulrang yashilgacha, baʼzi navlari yuqori va pastki poya yuzasida oq dogʻlarni koʻrsatadi. Bargi cheti tishli bo 'ladi va yana mayda oq tishlarga ega. Gullar yozda 90 santimetrgacha boʻlgan boshoqda ishlab chiqariladi: baland boʻyli, har bir gul sargʻish, naychali gul tojiga ega bo 'yi 2-3 santimetrgacha bo 'ladi. Boshqa *aloe* turlari kabi, *aloe vera* oʻsimlikka tuproqdagi mineral ozuqalarga juda yaxshi kirish imkonini beruvchi simbioz boʻlgan arbuskulyar mikorizani hosil qiladi.

*Aloe vera* barglari mumkin boʻlgan bioaktivlik uchun oʻrganilayotgan fitokimyoviy moddalarni oʻz ichiga oladi, masalan, atsetillangan mannanlar, polimannanlar, antrakinon C glikozidlari, antronlar va boshqa antrakinonlar, masalan, emodin va turli lektinlar.

Taksonomiya
-----------

 *Aloe vera* var deb ham ataladigan dogʻli shakllar. *chinensis*
 Acta Eruditorumdan olingan tarixiy tasvir, 1688-yil
Turning bir nechta sinonimlari bor: *A. barbadensis* Mill, *Aloe indica* Royle, *Aloe perfoliata* L. var. *vera* va *A. vulgaris* Lam  Baʼzi adabiyotlarda aloe veraning oq dogʻli shakli *Aloe vera vari* *sifatida* aniqlanadi. *chinensis* ; hamda *aloe veraning* dogʻli shakli *A. massawana* bilan oʻziga xos boʻlishi mumkin. Bu tur birinchi marta 1753-yilda Karl Linney tomonidan *Aloe perfoliata* var sifatida tasvirlangan. *vera*, 1768-yilda Nikolaas Laurens Burman tomonidan 6-aprelda *Flora Indica jurnalida* *Aloe vera* va *Bogʻbon lugʻatida* Filipp Miller tomonidan Burman tilidan oʻn kun o 'tgach, *Aloe barbadensis* sifatida yana tasvirlangan.

DNKni taqqoslashga, asoslangan, usullar *aloe vera* Yamanga xos boʻlgan *aloe perryi* orqali nisbatan yaqin bogʻliqligini koʻrsatadi. Xloroplast DNK ketma-ketligini taqqoslash va ISSR profilini qoʻllash orqali shunga oʻxshash usullar, shuningdek, Aloe *forbesii*, *Aloe inermis*, *Aloe scobinifolia*, *Aloe sinkatana* va *Aloe striata* bilan chambarchas bogʻliqligini koʻrsatdi. Janubiy Afrikaning *A. striata* turlari bundan mustasno, bu *Aloe* turlarining vatani Sokotra (Yaman), Somali va Sudan sanaladi. Turlarning aniq tabiiy populyatsiyalarining yoʻqligi baʼzi mualliflarni *aloe vera* gibrid kelib chiqishi mumkinligini taxmin qilishlariga olib keldi.

Tarqatish
---------

*A. vera* faqat janubi-sharqida joylashgan Arabiston yarim orolining shimoli-sharqidagi Al Hajar togʻlarida joylashgan Biroq, u butun dunyoda keng tarqalgan boʻlib, Shimoliy Afrikada, shuningdek, Sudan va qoʻshni mamlakatlarda, Kanar orollari, Kabo-Verde va Madeyra orollarida tabiiylashtirilgan.Shuningdek, u Portugaliyaning Algarve mintaqasida va Ispaniya janubidagi yovvoyi hududlarda, ayniqsa, Mursiya mintaqasida tabiiylashtirilgan.

Bu tur 17-asrda Xitoyga va janubiy Evropaning turli qismlariga kiritilgan. U boshqa joylarda keng tarqalgan boʻlib, mo 'tadil qitʼalarning qurgʻoqchil, mo 'tadil va tropik mintaqalarida uchraydi. Hozirgi taqsimot etishtirish natijasi boʻlishi mumkin.

Kultivatsiya
------------

 Manzarali oʻsimlik sifatida
*Aloe vera* manzarali oʻsimlik sifatida keng tarqalgan. Ushbu tur zamonaviy bogʻbonlar orasida dolzarb dorivor oʻsimlik va qiziqarli gullari, shakli hamda shiraliligi bilan mashhur. Bu shiralilik turlarga tabiiy yogʻingarchilik kam boʻlgan hududlarda omon qolish imkonini beradi, bu uni toshboʻron va boshqa kam suv isteʼmol qiladigan bogʻlar uchun ideal qiladi. Tur 8-11 hududlarda chidamli boʻlib, qattiq sovuqqa va qorga toqat qilmaydi. Bu tur koʻpchilik hasharotlar zararkunandalariga nisbatan chidamli, ammo oʻrgimchak oqadilar, goʻshtli hasharotlar va shira turlari oʻsimlik sogʻligʻining pasayishiga olib kelishi mumkin. Bu oʻsimlik Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻldi.

Idishlarda turlar yaxshi quritilgan, qumli tuproqni va yorqin, quyoshli sharoitlarni talab qiladi. Aloe oʻsimliklari toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh ostida quyosh yonishidan qizarib ketishi mumkin, ammo asta-sekin moslashish yordam berishi mumkin. Yaxshi sifatli tijorat koʻpaytirish aralashmasi yoki qadoqlangan „kaktuslar va suvli aralashmalar"dan foydalanish tavsiya etiladi, chunki ular yaxshi drenaj beradi .Terra kota qozonlari gʻovakli boʻlgani uchun afzalroqdir.Idishdagi oʻsimliklar qayta sugʻorishdan oldin toʻliq quritilishi kerak. Idishga solinganda, aloe „ona oʻsimlik" ning yon tomonlarida oʻsadigan „kuchukchalar" bilan toʻlib ketishi mumkin. Koʻpayib ketgan oʻsimliklar keyingi oʻsish uchun joy ajratish uchun boʻlinib, koʻchirilishi mumkin yoki kuchukchalar ona oʻsimlik bilan qoldirilishi mumkin. Qish mavsumida *aloe vera* uxlab qolishi mumkin, bu davrda ozgina namlik talab etiladi. Ayoz yoki qor yogʻadigan joylarda, turlar eng yaxshi yopiq joylarda hamda isitiladigan issiqxonalarda saqlanadi. Shunga oʻxshash gʻamxoʻrlik talab qiladigan uy oʻsimliklari orasida haworthia va agave mavjud.

Avstraliya, Kuba, Dominikan Respublikasi, Xitoy, Meksika, Hindiston, Yamayka, Ispaniyada keng koʻlamli qishloq xoʻjaligida *aloe vera* yetishtiriladi, u yerning ichki qismida ham yaxshi oʻsadi, Keniya, Tanzaniya va Janubiy Afrika, AQShbilan birga kosmetika sanoatini yetkazib berish uchun yetishtiriladi.

Foydalanilishi
--------------

*Aloe veradan* ikkita modda – shaffof gel va uning sariq latekslari – mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Aloe gel, odatda, kuyishlar, yaralar, muzlash, toshmalar, toshbaqa kasalligi, sovuq yaralar yoki quruq teri singari teri kasalliklari uchun topikal dorilarni tayyorlash uchun ishlatiladi. Aloe lateks alohida-alohida ishlatiladi yoki ich qotishini bartaraf etish uchun, yutish uchun boshqa tarkibiy qismlar bilan mahsulot sifatida ishlab chiqariladi.

*Aloe vera* yaralar yoki kuyishlarni davolashda ham samarali ekanligi haqida qarama-qarshi dalillar mavjud. Aloe mahsulotlarini topikal foydalanish psoriaz, akne yoki toshmalar singari baʼzi teri kasalliklarining alomatlarini yengillashtirishi mumkinligi haqida baʼzi dalillar mavjud.

*Aloe vera* geli yogurtlar, ichimliklar va baʼzi shirinliklarning tarkibiy qismi sifatida tijorat maqsadida ishlatiladi, lekin yuqori yoki uzoq dozalarda aloe lateks yoki butun barg ekstrakti zaharli boʻlishi mumkin. Mahalliy aloe veradan oz miqdorda foydalanish xavfsiz boʻlishi mumkin.

Tadqiqotchilar, shu bilan birga, *Aloe vera gelini* biologik parchalanadigan elektrolit sifatida oʻrganishmoqda

### Mahalliy dorilar va mumkin boʻlgan yon taʼsiri

*Aloe vera* loson, gel, sovun yoki topikal dori sifatida teriga foydalanish uchun kosmetika mahsuloti sifatida tayyorlanishi mumkin. *Aloe vera* tufayli allergiyasi boʻlgan odamlarda, teri reaktsiyalari yengil qizarish va qichishish, nafas olish qiyinlishuvi yoki yuz, lablar, til yoki tomoqning shishishi bilan bogʻliq kontakt dermatitni oʻz ichiga olishi mumkin.

### Diyetik qoʻshimcha

Baʼzi *aloe* turlarining yarim suyuq lateksida topilgan aloin birikmasi 2002-yilgacha Amerika Qoʻshma Shtatlarida retseptsiz laksatif mahsulotlarning umumiy tarkibiy qismi boʻlgan, chunki ishlab chiqaruvchilar oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi uni taʼqiqlagan. Zarur xavfsizlik maʼlumotlari.*Aloe vera* potentsial zaharlanishga ega, yon taʼsiri baʼzi dozalarda yutilganda ham, topikal ravishda qoʻllanganda ham yuzaga keladi. Aloinni qayta ishlash orqali olib tashlanganda, toksiklik kamroq boʻlishi mumkin boʻlsa-da, koʻp miqdorda isteʼmol qilingan *aloe vera* qorin ogʻrigʻi, diareya yoki gepatit kabi nojoʻya taʼsirlarni keltirib chiqarishi mumkin. Aloeni surunkali isteʼmol qilish (kuniga 1 gramm dozasi) gematuriya, vazn yoʻqotish, yurak yoki buyrak kasalliklarini oʻz ichiga olgan salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.

*Aloe vera* sharbati ovqat hazm qilish tizimining sogʻligʻini qoʻllab-quvvatlash uchun sotiladi, ammo bu daʼvo uchun na ilmiy dalil, na tartibga soluvchi tasdiq mavjud emas. Odatda, bunday maqsadlar uchun ishlatiladigan ekstraktlar va miqdorlar dozaga bogʻliq boʻlgan toksiklik bilan bogʻliq.

### Anʼanaviy tibbiyot

*Aloe vera* anʼanaviy tibbiyotda terini davolash uchun foydalaniladi. Uning qoʻllanilishi haqidagi, dastlabki maʼlumotlar miloddan avvalgi toʻrtinchi ming yillikda paydo boʻlgan.Bu haqida milodiy 512-yilgi *Juliana Anicia kodeksida* ham yozilgan :9.

### Tovarlar

*Aloe vera* yuz toʻqimalarida qoʻllaniladi, bu yerda burunning ishqalanishini kamaytirish uchun namlovchi va tirnash xususiyati beruvchi vosita sifatida targʻib qilinadi. Kosmetik kompaniyalar, odatda, *aloe vera* sharbatini yoki boshqa hosilalarini boʻyanish, matolar, namlovchi vositalar, sovunlar, quyoshdan himoya qiluvchi vositalar, tutatqilar, soqol kremi yoki shampunlar kabi mahsulotlarga qoʻshadilar. Akademik adabiyotlarni koʻrib chiqish, shuni koʻrsatadiki, uning koʻplab gigiena vositalariga kiritilishi uning „namlashtiruvchi yumshatuvchi taʼsiri" bilan bogʻliq boʻladi.

Toksiklik
---------

Ogʻiz orqali qabul qilingan, rangsizlantirilmagan aloe vera barglari ekstrakti Kaliforniya Atrof-muhit salomatligi uchun xavfni baholash idorasi tomonidan „davlatga saraton hamda reproduktiv toksiklikni keltirib chiqaradigan kimyoviy moddalar" qatoriga kiritilgan.

Mahalliy aloe veradan foydalanish sezilarli darajada nojoʻya taʼsirlar bilan bogʻliq emas.Aloe verani ogʻiz orqali isteʼmol qilish potentsial zaharli sanaladi va qorin boʻshligʻida kramplar va diareyaga olib kelishi mumkin, bu esa oʻz navbatida dorilarning soʻrilishini kamaytirishi mumkin. 

### Belgilangan dorilar bilan oʻzaro taʼsiri

Yutilgan aloe mahsulotlari qon pıhtılarını, diabetni, yurak kasalliklarini va kaliyni kamaytiradigan vositalarni (masalan, Digoksin) va diuretiklarni davolash uchun ishlatiladiganlar singari retsept boʻyicha dori-darmonlar bilan salbiy taʼsir koʻrsatishi tabiiy hol.

Galereya
--------

* Barg va ichki gelBarg va ichki gel
* Shirinliklar uchun ishlatiladigan gelShirinliklar uchun ishlatiladigan gel
* Es lidah buaya, indoneziyalik aloe vera muzli ichimlikEs lidah buaya, indoneziyalik *aloe vera* muzli ichimlik
* SharbatSharbat
* Bargni kesib olishBargni kesib olish
* Barglarning diagrammasi: 1 Kutikula, 2 Xloroplast parenximasi, 3 Ichki toʻqimalar, 4 Qon tomir toʻplamlariBarglarning diagrammasi: 1 Kutikula, 2 Xloroplast parenximasi, 3 Ichki toʻqimalar, 4 Qon tomir toʻplamlari
* KurtaklariKurtaklari
* Gul kurtaklariGul kurtaklari
* GullarGullar
* Turli oʻlchamdagi oʻsimliklarTurli oʻlchamdagi oʻsimliklar
* Tozalangan oʻsimlikTozalangan oʻsimlik
* SoʻrgʻichSoʻrgʻich

Yana qarang
-----------

* Dorivor oʻsimliklar
* Suvli oʻsimliklar

Manbalar
--------

1. ↑  „aloe vera". *Dictionary.com Unabridged*.  Random House.
2. 1 2 3 4 5 6  „Aloe vera (true aloe)".  Centre for Agriculture and Bioscience International (2019-yil 13-fevral). Qaraldi: 2019-yil 15-oktyabr.
3. ↑  *Perkins.* „Is Aloe a tropical plant?". *SFGate*. Qaraldi: 2016-yil 13-fevral.
4. ↑  „Aloe".  Online Etymology Dictionary, Douglas Harper (2021). Qaraldi: 2021-yil 1-iyul.
5. 1 2 3  Yates A. (2002) *Yates Garden Guide*.
6. 1 2 3  Random House Australia *Botanicaʼs Pocket Gardening Encyclopedia for Australian Gardeners* Random House Publishers, Australia
7. ↑  "[Study on application of arbuscular-mycorrhizas in growing seedings of Aloe vera]" (zh). *Zhong Yao Cai* **25** (1): 1–3. 2002. PMID 12583231.
8. ↑  "The effect of Acemannan Immunostimulant in combination with surgery and radiation therapy on spontaneous canine and feline fibrosarcomas". *J Am Anim Hosp Assoc* **31** (5): 439–447. 1995. doi:10.5326/15473317-31-5-439. PMID 8542364.
9. ↑  "Aloe vera: a valuable ingredient for the food, pharmaceutical and cosmetic industries—a review". *Critical Reviews in Food Science and Nutrition* **44** (2): 91–96. 2004. doi:10.1080/10408690490424694. PMID 15116756.
10. 1 2  „*Aloe vera*, African flowering plants database".  Conservatoire et Jardin botaniques de la Ville de Genève. Qaraldi: 2017-yil 19-noyabr.
11. ↑  „Taxon: Aloe vera (L.) Burm. f.".  Germplasm Resources Information Network, United States Department of Agriculture.. 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 16-iyul.
12. ↑  "[Determination of aloin content in callus of Aloe vera var. chinensis]" (zh). *Zhong Yao Cai* **27** (9): 627–8. 2004. PMID 15704580.
13. ↑  "[Peroxidase and soluble protein in the leaves of Aloe vera L. var. chinensis (Haw.)Berger]" (zh). *Zhongguo Zhong Yao Za Zhi* **22** (11): 653–4, 702. 1997. PMID 11243179.
14. 1 2  *Lyons G.* „The Definitive *Aloe vera*, vera?".  Huntington Botanic Gardens. 2008-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 11-iyul.
15. ↑  Linnaeus, C. (1753).
16. ↑  "In defense of the name *Aloe vera*". *The Cactus and Succulent Journal of Great Britain* **41**: 29–30. 1979.
17. ↑  "Molecular assessment of germplasm diversity in *Aloe* spp. using RAPD and AFLP analysis". *J Med. Arom. Plant Sci.* **25** (2): 354–361. 2003.
18. 1 2  "Phylogenetic relationships in Asphodelaceae (Alooideae) inferred from chloroplast DNA sequences (rbcl, matK) and from genomic finger-printing (ISSR)". *Taxon* **52** (2): 193–207. 2003. doi:10.2307/3647389.
19. ↑  Jones WD, Sacamano C. (2000) *Landscape Plants for Dry Regions: More Than 600 Species from Around the World*.
20. ↑  „World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew". *wcsp.science.kew.org*. Qaraldi: 2020-yil 7-dekabr.
21. 1 2  „*Aloe vera*". *World Checklist of Selected Plant Families*.  Royal Botanic Gardens, Kew. Qaraldi: 2017-yil 19-noyabr.
22. ↑  *Domingues de Almeida, J & Freitas.* „Exotic naturalized flora of continental Portugal – A reassessment".  core.ac.uk (2006). Qaraldi: 2020-yil 16-iyul.
23. ↑  Gideon F Smith, Estrela Figueiredo (2009). "Aloe arborescens Mill. and Aloe Vera spreading in Portugal". *Bradleya* (bioone). doi:10.25223/brad.n27.2009.a4.
24. ↑  „Aloe Vera Cultivation in Murcia" (2015-yil 9-aprel).
25. ↑  Farooqi, A. A. and Sreeramu, B. S. (2001) *Cultivation of Medicinal and Aromatic Crops*.
26. ↑  „Aloe vera".  Royal Botanic Gardens, Kew (2016). Qaraldi: 2016-yil 10-avgust.
27. ↑  „Aloe vera (Linnaeus) Burman f. Fl. Indica. 83. 1768." in *Flora of North America* Vol. 26, p. 411
28. ↑  „BBC Gardening, *Aloe vera*".  British Broadcasting Corporation. Qaraldi: 2008-yil 11-iyul.
29. ↑  „Pest Alert: *Aloe vera* aphid *Aloephagus myersi* Essi.".  Florida Department of Agriculture and Consumer Services. 2008-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 11-iyul.
30. ↑  „Kemper Center for Home Gardening: *Aloe vera*".  Missouri Botanic Gardens, USA. 2005-yil 27-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 5-avgust.
31. ↑  „RHS Plant Selector *Aloe vera* AGM / RHS Gardening".  Apps.rhs.org.uk. Qaraldi: 2020-yil 9-aprel.
32. 1 2 3 4  Peerless, Veronica*. How Not to Kill Your Houseplant*. DK Penguin Random House, 2017 — 38–39 bet.
33. 1 2  *Coleby-Williams, J.* „Fact Sheet: *Aloes*".  Gardening Australia, Australian Broadcasting Corporation (2008-yil 21-iyun). 2008-yil 6-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 8-iyul.
34. ↑  „*Aloe vera* producer signs $3m China deal". *ABC News*. Australian Broadcasting Corporation (2005-yil 6-dekabr).
35. ↑  „Korea interested in Dominican 'aloe vera'".  DominicanToday.com—The Dominican Republic News Source in English (2006-yil 7-iyul). 2008-yil 6-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
36. ↑  *Varma, Vaibhav.* „India experiments with farming medicinal plants".  channelnewsasia.com (2005-yil 11-dekabr).
37. ↑  „Harnessing the potential of our aloe".  Jamaica Gleaner, jamaica-gleaner.com. 2008-yil 24-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 19-iyul.
38. ↑  „Córdoba is the Spanish province with more aloe vera crops (translated from Spanish)".  ABC-Córdoba (2015-yil 23-avgust).
39. ↑  *Mburu, Solomon.* „Kenya: Imported Gel Hurts Aloe Vera Market".  allafrica.com (2007-yil 2-avgust).
40. ↑  „US Farms, Inc. – A Different Kind of Natural Resource Company".  resourceinvestor.com. 2008-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 19-iyul.
41. 1 2  Reynolds, Tom (Ed.) (2004) *Aloes: The genus Aloe (Medicinal and Aromatic Plants — Industrial Profiles*.
42. ↑  Nanda, Omita; Gupta, N; Grover, R.; Saxena, K. (25 September 2018). "Self-powered electrochromic window using green electrolyte". *AIP Advances* **8**: 095117. doi:10.1063/1.5037454.
43. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Aloe".  Drugs.com (2020-yil 30-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 1-iyul.
44. 1 2 3 4  „Aloe vera".  National Center for Complementary and Integrative Health, US National Institutes of Health (2020-yil 1-oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 1-iyul.
45. ↑  Food Drug Administration, HHS (2002). "Status of certain additional over-the-counter drug category II and III active ingredients. Final rule". *Fed Regist* **67** (90): 31125–7. PMID 12001972.
46. ↑  "Oral aloe vera-induced hepatitis". *Ann Pharmacother* **41** (10): 1740–3. 2007. doi:10.1345/aph.1K132. PMID 17726067. .
47. ↑  „Chemicals Listed Effective December 4, 2015, as Known to the State of California to Cause Cancer: Aloe Vera, Non-Decolorized Whole Leaf Extract, and Goldenseal Root Powder".  California Office of Environmental Health Hazard Assessment (2015-yil 4-dekabr). Qaraldi: 2020-yil 21-fevral.

Havolalar
---------

* „Taxon: Aloe vera (L.) Burm. f.". *U.S. National Plant Germplasm System*. Qaraldi: 2020-yil 8-mart.