recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kirpech** —- badiiy bezak buyumi; uyning toʻriga 2 taxmon oʻrtasiga (tokchadagi taxlab qoʻyilgan kiyim-kechak, kirlarni toʻsish uchun) tutiladi. Choyshab, dorpech bilan birgalikda bir butun ansambl hosil qiladi. Satin, shoyi, baxmal kabi matolarga qoʻlda yoki popop mashinada kashta tikib tayyorlanadi. Hoshiyali bezak mujassamoti, asosan, islimiy naqshlardan iborat boʻlib, baʼzan tasvir va yozuvlar ham kiritiladi. K. kelinchaklarning sepiga kiritilgan. Oʻzbekiston va xorijdagi eng yirik amaliy sanʼat muzeylarida, xususiy toʻplamlarda kashtadoʻzlikning noyob turi sifatida qadrlanadi. Qad. Namunalaridan idoralar bezagida, zamonaviy interyer dizaynida keng qoʻllanilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aka-uka Zipalovlarning „Yevropa" mehmonxonasi** — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va shaharsozlik yodgorligidir. Rossiyaning madaniy merosining obʻekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi. U shaharning tarixiy qismida, Mira shoh koʻchasi, 33 va Kuybishev koʻchasi, 2 burchaklarida joylashgan.

Ikki qavatli mehmonxona 1882-yilda Aleksandrovskiy prospekti va Groznenskaya koʻchasi burchagida yirik savdo uylaridan birining egasi E. S. Zipalovning buyrugʻi bilan qurilgan. Keyinchalik egasi binoni Z.N.Kereselidzega mehmonxona sifatida ijaraga bergan. Mehmonxonada restoran bor edi, binoning hovlisida kichik hovli bor edi. Mehmonxonada kutubxona bor edi, undan mehmonlar foydalanishardi. Birinchi qavatda savdo xonalari joylashgan. Keyinchalik, 1917-yilgacha mehmonxona egasi M. Nikitin, keyin 1920-yillarda Vladimir Kikabidze.

1882-yilda mehmonxonada harbiy topograf va alpinist Andrey Vasilyevich Pastuxov qoldi. 1905-1906-yillarda mehmonxonada RSDLP Terek-Dogʻiston qoʻmitasining Vladikavkaz guruhining yer osti yigʻilishlari boʻlib oʻtdi.

1972-yilda u Terek mehmonxonasi deb nomlandi. Hozirda binoda mehmonxona joylashgan.

Arxitektura
Vladikavkaz meʼmori Soslan Tsallagovning soʻzlariga koʻra, bizning davrimizda *"Mira Prospekti, 24-uy Kuybisheva, 2, binoning tashqi koʻrinishining rang-barang tashkil etish printsipi, qoʻpol ravishda buzilgan"*.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Перечень выявленных объектов культурного наследия Республики Северная Осетия-Алания". 26-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-fevral 2020-yil.
2. ↑  Torchinov V. A. Vladikavkaz. Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 138
3. ↑  Tsallagov S. F. Vladikavkaz — letopis v kamne, Kniga-fotoalbom, str. 68
4. 1 2  „«Париж»-«Франция»-«Европа»". 18-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-fevral 2020-yil.
5. ↑  „Сослан ЦАЛЛАГОВ: «По ценности памятников горной архитектуры Осетия занимает первое место в России»". 22-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-fevral 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Tsallagov S.F. Vladikavkaz — toshdagi xronika, Kitob-fotoalbom, Vladikavkaz, Vesta dizayn studiyasi, 2008. — 136 bet, rasmlar. 320
* *Torchinov V. A.*, Vladikavkaz. Qisqacha tarixiy maʼlumotnoma, Vladikavkaz, Shimoliy Osetiya ilmiy markazi, 1999-yil, 138-bet, ISBN 978-5-93000-005-0
* *Kireev F. S.*, Prospekt Mira — Aleksandrovskiy prospekti / Vladikavkaz, Vladikavkaz, Respekt koʻchalari boʻylab, 2014-yil, 140-156-bet, ISBN 978-5-906066-18-4.

Havolalar
---------

* „Parij" — „Fransiya" — „Yevropa"
**Erkinjon Tulkinovich Isoqov** (1974-yil 25-noyabr) — O‘zbekiston yengil atletikachisi, qisqa masofalarga yugurish bo‘yicha ixtisoslashtirilgan. Rossiya terma jamoasi (1998-yil), O‘zbekiston terma jamoasi (1999-yildan) a’zosi. XXVII  va XXVIII  yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

Sport faoliyati
---------------

1998-yildan xalqaro musobaqalarda ishtirok eta boshladi. Yopiq inshootlardagi Rossiya Universiadasida 800 metrga 1:51.80 natija bilan birinchi o‘rinni egalladi. 1999-yilda Palma-de-Malorkada (Ispaniya) bo‘lib o‘tgan Butunjahon Yozgi Universiadasida u 400 metrga s/s yugurishda Rossiya terma jamoasi qatorida ishtirok etadi, ammo final bosqichiga chiqa olmaydi. 4×400 metrga estafetada u 7-o‘rinni egalladi, ammo final poygasida marraga yeta olmadi .

Isoqov 1999-yil 28-yanvardan buyon O‘zbekiston milliy terma jamoasida ishtirok etmoqda.

2000-yilda Sidneydagi (Avstraliya) Yozgi Olimpiada o‘yinlarida 400 metrga to‘siqlar osha yugurishda chorak finalda u  50.71 soniya natija ko‘rsatdi, ammo bu turnirning final qismiga chiqish uchun yetarli bo‘lmadi. Jakartada (Indoneziya) yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatida 400 metrga sekundiga 51.27 natija bilan yettinchi o‘rinni egalladi.  

Erkinjon 2002-yilda Pusan shahrida (Koreya Respublikasi) o‘tkazilgan yozgi Osiyo o‘yinlarida 800 metrga yugurishda yettinchi, 1500 metrga yugurishda o‘n beshinchi o‘rinni egallab, O‘zbekiston kubogida birinchi o‘rinni egalladi. Aynan shu yili Olmaotada (Qozog‘iston) "Gʻusman Ko‘sanov xotirasiga bag‘ishlangan" xalqaro turnirda 800 va 1500 metrga yugurishda ikkinchi o‘rinni egalladi. 2003-yilda Manilada (Filippin) yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatida 800 metrga yugurishda 1:49.05 natija ko‘rsatib, beshinchi o‘rinni oladi. Moskva ochiq chempionatida birinchi o‘rinni qo‘lga kiritdi.

Qirg‘iziston chempionatida ayollar o‘rtasida 800 metrga 1:46.98 natija bilan birinchi o‘rinni olishga muvaffaq bo‘ladi. Afinada (Gresiya) bo‘lib o‘tgan Yozgi Olimpiya o‘yinlarida 800 metrga 4-poygada u 1:48.28 natija ko‘rsatgan bo‘lsa ham, ammo bu natija turnirning final qismiga chiqish uchun yetmadi. 2005-yili "Gʻusman Ko‘sanov xotirasiga bag‘ishlangan" xalqaro turnirda uchinchi o‘rinni olishga erishadi.

2006-2007 yillardagi bir nechta muvaffaqiyasiz mintaqaviy startlardan so‘ng u sport faoliyatini to‘xtatdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Wayback Machine". *web.archive.org* (3-may 2014-yil). 3-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
2. ↑  „Wayback Machine". *web.archive.org* (22-may 2008-yil). 12-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
3. ↑  „Wayback Machine". *web.archive.org* (14-mart 2014-yil). 14-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Wayback Machine". *web.archive.org* (5-oktabr 2013-yil). 5-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
5. ↑  „Wayback Machine". *web.archive.org* (27-sentabr 2013-yil). 27-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
6. ↑  „28th Olympic Games | World Athletics". *www.worldathletics.org*. 23-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2021-yil.
**Palma Soriano** Kubaning Santyago de Cuba provinsiyasidagi shahar va munisipalitetdir. Shaharda 125,385 aholisi bo'lib, u viloyatda ikkinchi o'rinda va Kubada 16-o'rinda turadi.

Tarixi
------

Shahar 1825-yilda tashkil etilgan bo'lib, bu hududda joylashgan rancholarni (*haciendas*) birlashtirgan va Jose Marti (Kuba mustaqillik harakati rahbari, 1895-yilda Dos Rios jangida o'ldirilgan) jasadi olib kelingan joy edi. U Santyago de Kubada so'nggi dam olish joyiga qo'yilishidan oldin.

Geografiyasi
------------

Palma Soriano shahri Cauto daryosining yuqori qirg'og'ida joylashgan. Munitsipalitet Aguacate, Arroyo Blanco, Candonga, Dos Palmas, Dos Rios, El Maniel, Hatillo, Hicotea, La Candelaria, La Curia, Oriente, Ramon de Guaninao, Soledad, Yarayabo va boshqa kichik aholi manzillariga bo'lingan.

1976-yilgi milliy munitsipal islohotga qadar u Alto Sedro, Kaney del Sitio, Guaninao, Xose Marti, Xuan Baron, La Konsepsion, Las Kuchilas, Los Dorados, Norte, Palmarito de Kauto, San-Leandro, San-Filomena, Santa-Filomena shaharlarini o'z ichiga olgan.

Demografiya
-----------

 Hokimiyat
2004 yilda Palma Soriano munitsipalitetida 124 585 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 846 km2 (327 mi²), aholi zichligi 147.3/km2 (382/sq mi).

Transport
---------

Shahar o'rtasidan Kubadagi eng uzun avtomagistral bo'lgan "Carretera Central" (CC) davlat magistrali kesib o'tadi. Unga Palma-Santyago de Kuba qismida joylashgan A1 avtomagistralining ikkita chiqishi (biri Dos-Rios yaqinidagi qishloqda) orqali xizmat qiladi.

Palma Soriano temir yo'l stantsiyasi San Luis - Bayamo yo'nalishining bir qismi bo'lib, Santyago de Kuba, Guantanamo va Manzanilyoga poezdlar orqali xizmat ko'rsatadi.

Mashxur shaxslar
----------------

* Orestes Kindelan (1964-yilda tug'ilgan), beysbolchi
* Xorxe Molina Enrikes (1966-yilda tug'ilgan), aktyor va rejissyor
* Ana Fideliya Kiro (1963-yilda tug'ilgan), dala va yengil sportchi
* Mey Vidal (1984-yilda tug'ilgan), lotin reggi qo'shiqchisi

Egizak shaharlar
----------------

* Qoʻshma Shtatlar Berkeley (California, USA)

Yana qarang
-----------

* Kuba munitsipalitetlari
* Kuba shaharlari ro'yxati

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2  *Guije.com.* „Palma Soriano" (es). Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
2. ↑  Note: whole municipal population is 124,585
3. ↑  *Santiago.cu.* „Municipalities of Santiago de Cuba" (es) (2006). 15-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
4. ↑  Info at the Berkeley-Palma Soriano Sister City Association website

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Palma Soriano*** haqida turkum mavjud |

* (ispancha) Palma Soriano on Guije
* (ispancha) Palma Soriano on EcuRed
**Pallali gʻoʻza**, qaychibarg gʻoʻza (Gossypium lobatum Gent) — yovvoyi gʻoʻza turi. Genomi D7, xromosomalar soni 2p=26. 1956-yilda kashf qilingan. P.gʻ.ning vatani — Meksika (Michoa-kan shtati). P.gʻ. — ingichka, boʻyi 8 m gacha yetadigan och yashil daraxt; yuqoriga yoʻnalgan oʻsuv shoxlari koʻp. Hosil shoxlari kalta; gullari barg qoʻltigʻidan chiqadi. Gʻoʻza yulduzchasimon tuklar bilan qoplangan. Barglari yirik, och yashil, qalin tukli. Barg plastinkasi bilinar-bilinmas 3 boʻlakchaga (keng qirrali uchburchak shaklda) boʻlingan. Barg shira bezi bitta, silindr shaklida, och yashil. Yonbarglari yirik (9 mm gacha), tezda toʻkilib ketadi. Gullari yirik, qoʻngʻiroqsimon, gulbargi och qizil, olcha rang dogʻlari bor, tashqi tomonining cheti toʻq qizil. Kosachasi uzun uchburchak tishli. Gulyonbarglari mayda, toʻkilib ketmaydi. Koʻsaklari may-daroq, 3 chanoqli, ingichka silindrsimon, oʻtkir ko-nussimon shaklda, sirtida koʻzga aniq tashlanadigan bezchalari bor. Chigiti uzunchoq, 3–4 mm uzunlikdagi qoʻngʻir tuklar bilan qoplangan. P.gʻ. fotodavriy oʻzgarishlarga taʼsirchan. Shiraga chidamli. Chigiti qattiq — toshchigit. Uch boʻlma bargli gʻoʻzaga payvand qilingan P.gʻ. yaxshi rivojlanib gullaydi. Meksika gʻoʻzasining yovvoyi shakllari bilan oson chatishib, bepusht duragaylar hosil qiladi. Abdumavlon Abdullayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Poulnabrone Dolmen, Irlandiya
**Dolmenlar** (bretoncha tol — stol va men — tosh) — soʻnggi neolit va ilk jez davriga oid dafn inshootlari. Marhumlarni "doimiy uy" bilan taʼminlash maqsadida har biri bir necha tonna ogʻirlikdagi katta tosh boʻlaklari va toshtaxtalar tik holda yerga oʻrnatilib, usti katta xajmdagi bir yoki bir necha massiv toshtaxtalar bilan yopilgan. D.ning ichiga alohida boʻlmalar yasab marhum oʻtirgan holda dafn etilgan. D.ning ichki devorlariga va shiplariga qabartirib naqshlar va boʻyoq bilan suratlar ishlangan. D.ning ichiga ulik koʻmish, dafn etilgan murdalarga "oziq-ovqat olib kirish" va qaytib chiqish uchun janub yoki sharq tomonlarida maxsus toshtaxtadan qilingan "eshik"lari boʻlgan. D.ning ichiga yuz yillar davomida oʻlik koʻmilgan. "Jon" va "ruh"larning kiribchiqib turishi uchun "eshik"lari teshib qoʻyilgan. D. Yevropa, Osiyo va Afrika qitalarida topilgan. D. Krim, Kavkazning Kora dengiz sohillarida, Oʻzbekistonda topildi. 1955 yilda Oʻzbekiston FA ning akad. Ya. F. Gʻulomov boshchiligidagi arxeologiya otryadi Jizzax sh. yaqinidagi Qulfsar degan qad. qabristonda D.ni topdi. Uning ikki tomoni ochiq, atrofi tosh terib oʻrab qoʻyilgan, tepasidagi toshtaxtada qurbonlik qilingan hayvon qoni izi bor. Qulfsar qabristonida topilgan D. jez davriga oid degan xulosaga kelindi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Dolgaya** (shuningdek, **Dlinnaya** , **Mangʻush qishlogʻi**) — XIV-XV asrlarga oid oʻrta asrdagi mustahkam shahar xarobalari. Ular janubi-sharqiy — shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda choʻzilgan *Dlinnaya* togʻining qoyali choʻqqisida, Mangush qishlogʻidan 1 km sharqda joylashgan. Tik, baʼzi joylarda choʻqqining tik jarlik chekkalari, but devorlari qurilgan, istehkom 0,5 gektar maydonga ega, koʻplab binolar qoldiqlari va sezilarli kul qatlamini kuzatish mumkin — ehtimol aholi punkti halok boʻlgan XV asrdagi yongʻin oqibati boʻlishi mumkin. Aholi punktining janubi-sharqiy qismida, qal’ani oʻrab turgan boshqa, ichki devor qoldiqlari bor. Arxeologik materiallar (XIV-XV asrlarga oid qizil-gil sirlangan kulolchilik buyumlarining oz sonli parchalari) asosida istehkomda qazish ishlari olib borilmagan, istehkom shu davrga toʻgʻri keladi, shu bilan birga, yon bagʻirlarida II-III asrlarga oid amfora parchalari topilgan.

Yodgorlikni birinchi boʻlib F.Dyubua de Monpere tomonidan 1834-yil tavsiflangan.. Sayohatchi torflangan qoʻrgʻon va tepaliklarga oʻxshash istehkomlar va binolar izlarini topgan, bu tosh devor va ichki binolar qoldiqlari haqida xulosa chiqarishga imkon bergan. Monper tomonidan tuzilgan rejaga koʻra, plato chetidagi aholi punktining shimoliy va markaziy qismlari devorlar bilan himoyalangan, janubiy qismida qal’a oʻrtasida alohida devor bilan ajratilgan kichik qal’a boʻlgan, bu qal’aning shimoli-gʻarbiy qismida yana bir devor boʻlib, uning orqasida binolar joylashgan. Tik jarlik yerlarda istehkomlar boʻlmagan, turar-joyning eng shimoliy qismi toʻrtburchak shaklga ega boʻlib, bir necha qismlarga boʻlingan. XX asrda plato shudgor qilingan va hamma narsa vayron qilingan. 1990-yillardagi kashfiyotlardan olingan koʻtarma arxeologik materiallar II — III asrlarga tegishli (oʻrta asr idishlarining parchalari ham boʻlgan), buning asosida qal’a poydevorining soʻnggi skif davriga tegishliligi haqida taxmin qilingan.

Veymarn E.V. qal’a ikkinchi va uchinchi tog 'tizmalari orasida joylashgan vodiy boʻylab qadimgi savdo yoʻli yaqinida, dashtlardan Xersones va Kalamitagacha boʻlganligiga ishongan. Dlinnaya togʻidagi qadimiy aholi punkti VII — XV asrlarga tegishli degan bayonotlar ham mavjud. Qrim viloyat ijroiya qoʻmitasining 1980-yil 15-yanvardagi 698-son qarori bilan Dlinnaya togʻidagi VII — XV asrlarga oid qadimiy aholi punkti mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan tarixiy yodgorlik deb eʼlon qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Смекалова, Татьяна Николаевна, Колтухов, Сергей Георгиевич, Зайцев, Юрий Павлович*. Атлас позднескифских городищ предгорного Крыма*, 300 экз, Материалы к археологической карте Крыма, выпуск XV, Санкт-Петербург: Алетейя, 2015. ISBN 978-5-9906154-7-2.
2. ↑  „Список объектов культурного наследия (памятников архитектуры), расположенных на территории Республики Крым".  Правительство Республики Крым. 27-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-oktabr 2021-yil.
**Dagʻal ozuqa**, dagʻal xashak — oʻsimliklardan tayyorlanadigan quruq xashak. Tarkibida kletchatka miqsorining koʻpligi (25—40%) boʻlishi bilan ajralib turadi. D.o. (pinan, somon, toʻpon, shulxa va b.) oʻtxoʻr hayvonlar qishki ratsionining zaruriy qismini tashkil etadi, mollar isteʼmol etadigan ozuqa moddalarning deyarli yarmi D.o.dan olinadi. Bu guruhga kiradigan ozuqalar ratsionning zarur hajmini taʼminlagan holda ozuqa hazmini yaxshilaydi. D.o.dan pichan shu guruhdagi boshqa ozuqalarga qaraganda toʻyimliroq. Yoʻngʻichgʻa, beda esparset, oqsoʻxta, bugʻdoyikdan tayyorlangan 100 kg pichanda 45—50 ozuqa birligi bor, protein, mineral moddalar, uglevodlar, karotinga boy. Mollarga D.o. berish miqdori ularning yoshi va mahsuldorligiga qarab belgilanadi. Sogʻiladigan sigirlar uchun D.o. meʼyori tirik vaznning 100 kg ga 2—2,5 kg miqdorida belgilanadi. Sigirlarda sut mahsuldorligi koʻpayishi bilan ratsionda D.o. hissasi shirali ozuqalar hisobiga kamaytiriladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Margaret M. LaMontagne Spellings** (1957-yil 30-noyabrda tugʻilgan) — taʼlim kotibi va amerikalik siyosatchi. U 2005-yildan 2009-yilgacha Qoʻshma Shtatlar Taʼlim vaziri boʻlib ishlagan. Spellings 2016-yil 1-martdan 2019-yil 1-martgacha oʻn yettita kampus tizimini boshqargan Shimoliy Karolina Universiteti tizimi prezidenti boʻlgan. 2019-yilda u Texas bosh direktori va prezidenti boʻldi.

Spellings George Bushning Texas gubernatori va AQSh prezidenti lavozimlarida ishlagan davrida bir necha lavozimlarda ishlagan. U 2001-yildagi boshlangʻich va oʻrta taʼlimni isloh qilishga qaratilgan „Bola orqada qolmasin" toʻgʻrisidagi qonunning asosiy tarafdorlaridan biri edi. U 2005-yildan 2009-yilgacha Bush maʼmuriyatida taʼlim boʻyicha kotib boʻlib ishlagan va shu vaqt ichida u oliy taʼlim kelajagi boʻyicha komissiyani oʻrta maktabdan keyingi bosqichda islohot oʻtkazishni tavsiya qilish uchun chaqirgan.

Yoshligi va taʼlim
------------------

 Spellingsning rasmiy taʼlim kotibi portreti
Margaret M.Dudar 1957-yil 30-noyabrda Michigan shtatining Enn-Arbor shahrida tugʻilgan va uchinchi sinfda oʻqib yurganida oilasi bilan Hyustonga koʻchib oʻtgan. 1975-yilda Sharpstown oʻrta maktabini tamomlagan.

U 1979-yilda Xyuston universitetida siyosatshunoslik boʻyicha bakalavri darajasini oldi va Texas gubernatori William P. Clements qoʻl ostidagi taʼlim islohoti komissiyasida hamda Texas maktab kengashlari assotsiatsiyasining ijrochi direktori oʻrinbosari sifatida ishladi. George Bushning prezidentlik maʼmuriyatiga tayinlanishidan oldin Spellings 1994-yilda Bushning birinchi gubernatorlik kampaniyasining siyosiy direktori boʻlgan va keyinchalik 1995-yildan 2000-yilgacha Texas gubernatori lavozimida Bushning katta maslahatchisi boʻlgan.

Taʼlim kotibi
-------------

Rod Paige Taʼlim vaziri lavozimini tark etgandan soʻng, Spellings 2004-yil 17-noyabrda George Bush tomonidan taʼlim kotibi lavozimiga koʻrsatildi, 2005-yil 20-yanvarda AQSh Senati tomonidan tasdiqlandi. Bushning ikkinchi prezidentlik muddatining boshlanishi va oʻsha yilning 31-yanvarida qasamyod qilgan. U ikkinchi ayol taʼlim kotibi edi.

Manbalar
--------

1. ↑  Houston Chronicle (2019)Texas 2036 founder says planning for Texas’ future canʼt wait. Retrieved February 28, 2020.
2. ↑  „Bush Taps Spellings For Education". *CBS News*. Associated Press (17-noyabr 2004-yil). Qaraldi: 26-iyul 2008-yil.
3. ↑  „Rice confirmation vote delayed". *CNN* (20-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 26-iyul 2008-yil.
4. ↑  *Feller, Ben*. „Spellings touts role as first education chief with school-age children". Associated Press (31-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 26-iyul 2008-yil.
**Mirza Polvon Alimov** — (1889—1926) — Samarqand shahri va Urgut tumanida faoliyat koʻrsatgan yirik qoʻrboshi. Mirza Polvon qoʻrboshi Turkistondagi milliy ozodlik harakatining faol ishtirokchisi.

Tarjimayi holi
--------------

Mirza Polvon 1889-yilda Samarqand uyezdi Yangi Qozonariq volostining Beshkapa qishlogʻida kambagʻal dehqon oilasida dunyoga kelgan. 1918-yil qizil armiyaga qarshi Ochilbek qoʻrboshi rahbarligida kurash olib borishni boshlaydi. 1923-yil Ochilbek qoʻrboshi vafot etgach, uning qoʻshiniga Hamroqulbek rahbarlik qiladi. Biroq Mirza Polvon unga boʻysunishni istamaydi va Samarqand atrofi va Urgut tumanida mustaqil harakat qilishni boshlaydi. Mirza Polvon mard va polvon, jasur kishi boʻlgan.

Qoʻrboshilik faoliyati
----------------------

Mirza Polvon 1924-yilda Urgutda tanilgan Olovxon Eshon yordami bilan Samarqand viloyati militsiya boshqarmasi boshligʻi Rahimbek Azimbekovni qoʻlga olish rejalarini amalga oshirgan. Mirza Polvon oʻzining bir necha yillik doʻstini Abduqodir Polvonni oʻziga oʻrinbosar qilib qoʻygan edi. Mirza Polvonning dovrugʻi Turkistonda kundan-kunga oshib, uni qoʻlga olish qiyinlashgan. Sovet hokimiyati uni qoʻlga olish rejalari izlay boshlagan. Shullukli Nayman qishlogʻidagi Mulla Alimboy bilan Mirza Polvon juda yaqin edi. Bu holat kommunistlarga ayon boʻlgach, shu orqali Mirza Polvonni qoʻlga tushurmoqchi boʻlishgan. 1925-yil 7-aprelda Urgutning Shullukli qishlogʻida boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchragach, boy xonadonida yashiringan va gʻaflatda qolib, toʻrt besh yigiti bilan qizil armiya tomonidan qamoqqa olinib, otib oʻldirilgan. Shu tariqa Mirza Polvon sovet hokimiyatining makkorligi bilan qamoqqa olingan va otib oʻldirilgan. Ammo keyinchalik Polvonning tiriq qolgan yigitlari sovet hokimiyati vakillaridan oʻch olishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rajabov Q (2022). *Turkiston qoʻrboshilari "Oʻzbekiston tarixi" jurnali*.
2. ↑  Rajabov Q*. Turkiston qoʻrboshilari*. Toshkent: „Fan", 2022 — 400 bet.
**Dagʻal junli qoʻylar** - qoʻylarning dagʻal jun beradigan zotlari. Mahsuldorlik belgilari va xoʻjalik ahamiyatiga koʻra D.j.q. teri va sut beruvchi zotlar (qorakoʻl, reshetilov, malich va b.), goʻshtdor-yogʻdor dumbali zotlar (hisori, edilbiy, jaydari, qozoqi, qirgʻiz va b.), poʻstinbop teri beruvchi zotlar (romanov, kulundin, kalta junli shimol qoʻylari va b.), goʻsht-jun va sut beruvchi zotlar (balbas, bozax, lezgin, tushin, shirvon va b.)ga boʻlinadi. D.j.q. yiliga 50 kg gacha sut (yogʻliligi 6—7%) beradi. Oʻzbekis-tonda boqiladigan qorakoʻl, jaydari va hisori qoʻy zotlari qora, malla, qoʻngʻir, jigarrang, ola, oq boʻlib, boshi, qulogʻi, oyoklari, ayrimlarining (mas, hisor zoti) qorni qisqa, yoʻgʻon, yaltiroq, uch qismi oʻtkir jun bilan qoplangan. Juni tivit, qiltiq, oraliq jun tolalari koʻpincha quruq va ulik jun aralashgan yogʻli jun birikmasidan iborat. Bu xildagi junlar qalin movut, sholcha, gilam toʻqishda, shuningdek, kigiz bosishda ishlatiladi. D.j.q. juni yiliga ikki marta — bahor va kuzda qirqiladi. Bahorgisida tivit koʻproq, qiltigʻi kamroq, tolasi uzun, sifati kuzgi jundan yaxshi-roq boʻladi. Yiliga sovliklardan 0,8— 2,0 kg, qoʻchqorlardan 1,2—3,5 kg jun qirqib olinadi, sof jun chiqishi 80% ga boradi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Voleybol toʻpi** — bu yopiq voleybol, plyaj voleyboli yoki boshqa kamroq tarqalgan sport turlarida oʻynash uchun ishlatiladigan toʻp. Voleybol toʻplari yumaloq boʻlib, anʼanaviy ravishda oʻn sakkizta toʻrtburchaklar shaklidagi sintetik yoki haqiqiy teridan yasalgan qismlardan iborat boʻlib, har biri uchta qismdan oltita bir xil boʻlaklarga joylashtirilgan. 2008-yilda FIVB oʻzining rasmiy yopiq toʻpi sifatida yumshoqroq teginish va yaxshiroq parvoz uchun chuqurchalar va atigi sakkizta panelli yangi Mikasani qabul qildi.

 Molten koorpotsiyasining yopiq hududlarda oʻynash uchun moʻljallangan toʻpi
 Mikasa VLS300 rasmiy plyaj voleyboli FIVB plyaj musobaqalari (2017)

Voleybol toʻpining sifatlari
----------------------------

*Yopiq voleybollar* sportning yopiq versiyasi uchun, *plyaj voleybollari* esa plyaj oʻyinlari uchun moʻljallangan. Yopiq voleybol toʻplari ikkita versiyada ishlab chiqariladi: yoshlar versiyasi biroz kichikroq va boshqasi odatiy kattalar voleyboli toʻpi. Plyaj voleybollari standart yopiq toʻplardan bir oz kattaroq, tashqi tuzilishi qoʻpolroq va ichki bosim pastroq. Ular yorqin rangli yoki oq boʻlishi mumkin.

**Voleybol xususiyatlari**|  | Atrof sm (dyuym) | Massa gramm (unsiya) | Ichki bosimkgf/sm² (psi) |
| --- | --- | --- | --- |
| Standart yopiq joylarda | 65-67 (25,5-26,5) | 260-280 (9,2-9,9) | 0,3-0,325 (4,3-4,6) |
| Yoshlar uchun yopiq joylarda | 63-65 (25-26) | 260-280 (9,2-9,9) | 0,3 (4,3) |
| Plyajda | 66-68 (26-27) | 260-280 (9,2-9,9) | 0,175-0,225 (2,5-3,2) |
|

### Asosiy brendlar

Amaldagi raqobatbardosh voleybol toʻplarining bir nechta brendlari mavjud, jumladan shular. Lekin boshqa brendlar ham mavjud

* Tachikara
* Molten
* Allsix
* Copaya
* Wilson
* Baden Sports
* Mikasa
* Mizuno
* Nike
* Spalding
* Beta
* Gala (Chexiya Respublikasida ishlab chiqarilgan)

### Qabul qilingan foydalanish

* Mikasa Xalqaro voleybol federatsiyasi va CEV — Yevropa voleybol konfederatsiyasining rasmiy toʻplarini yasaydi (plyaj va yopiq joylar uchun).
* Molten AQSh voleybolining rasmiy toʻpini ishlab chiqaradi
* Molten NCAA Voleybolining rasmiy toʻpini ishlab chiqaradi (yopiq).
* Wilson professional voleybol assotsiatsiyasining rasmiy toʻpini ishlab chiqaradi (plyaj).

Yana qarang
-----------

* Puflanadigan ishlab chiqarilgan mahsulotlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  „New Volleyball Set For Olympics". 28-noyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2011-yil.
2. ↑  FIVB official indoor volleyball rules
3. ↑  FIVB official beach volleyball rules

Havolalar
---------

* CEV va Mikasa Venada Chempionlar ligasining yangi voleybolini taqdim etdi
* CEV veb-sayti — Europeenne de Volleyball Konfederatsiyasi
Toshkent shahar tumanlarining kommunal taʼmirlash, halokat holatlarida tiklash xizmatlari, issiqlik, issiq va sovuq suv taʼminoti, oqava suv xizmatlarining xududiy korxonalari va tashkilotlari xamda kommunal maqsadlardagi boshqa xizmatlar faoliyatini muvofiqlashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 22-iyuldagi qaroriga asosan Toshkent shahar xokimligining uy-joydan foydalanish boshqarmasi negizida tashkil etilgan. Aholiga va ijtimoiy soha obyektlariga kompleks kommunal xizmatlar koʻrsatish, ularni ichimlik suvi, markaziy isitish bilan taʼminlashni tashkil etish hamda uy-joy kommunal xujaligi obyektlarini mavsumiy foydalanishga tayyorlash ishlarini amalga oshirishda uy-joylardan foydalanish korxonalari (shirkatlari)ga koʻmaklashish, koʻp qavatli uylarni toʻliq taʼmirlash ishlarini belgilangan tartibda tashkil etish, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari xamda yagona buyurtmachi xizmatlarini, uy-joy fondiga xizmat koʻrsatish va kommunal xizmatlar koʻrsatish boʻyicha muqobil pudratchi tashkilotlarini shakllantirish uchun tashkiliy-iqtisodiy sharoitlar yaratish, tumanlardagi daha va mavzelarni obodonlashtirish hamda sanitariya jixatidan tozalash ishlarini tashkil etish bilan shugʻullanadi. Birlashma tarkibida „Toshissiqlikquvvati" ICHB, „Toshkent issiqlik markazi" OAJ, „Suvsoz" davlat unitar korxonasi, „ Toshshaxarnur" ICHB, „Sharq-shabada" YOAJ, „Toshkentlift tresti", „Maxsustrans" ICHB, „Toshkent kommunal taʼminoti" OAJ, „Kommunal taʼmirlash" MCHJ va boshqa tashkilotlar faoliyat koʻrsatadi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Toshkent ensiklopediyasi 2009, s. 762-763. sfn error: no target: CITEREFToshkent\_ensiklopediyasi2009 (help)

Adabiyotlar
-----------

*Toshkent.Ensikopediya*. Toshkent: Oʻzbekiston, 2009 — 780 bet.
**Telegraf aloqa** — diskret (harfraqamli) xabarlarni uzok, masofaga tez uzatish va qabul qilish hamda qabul punktida qayd etish; elektr aloqaning bir turi. Sim orqali uzatiladigan elektr signallar va simsiz radiosignallar orqali, telegraf apparati va fototelegraf (faksimil) apparat yordamida amalga oshiriladi. Telegraf aloqa elektr aloqaning bir turi sifatida 19-asr 30-yillarida paydo boʻlgan. Axborotlarni uzatishda dastlab (pochta aloqasidan tashqari) yorugʻlik va tovush signallaridan foydalanilgan (qarang Optik telegraf). Rossiyada 1832-yilda P.L. Shilling tomonidan telegraf apparati yaratilishi bilan Telegraf aloqaga asos solindi. Soʻngra B. S. Yakobi tomonidan elektromagnit telegraf apparati (1839) va harf bosish telegraf apparati (1850), S. Morze tomonidan elektromexanik telegraf apparati (1844) yaratilishi (qarang Morze apparati) Telegraf aloqaning rivojlanishiga yordam berdi. Oʻzbekistonda Telegraf aloqa 19-asr oxiriga kelib Toshkent Orenburg telegraf liniyasi ochilishi bilan boshlangan. Hozir "Oʻzbektelekom" aksionerlik kompaniyasi telegraf va telefon aloqani tashkil etadi. Oʻnlab shaharlar bilan Telegraf aloqa bogʻlangan.

Uzatiladigan xabarlarning turiga qarab, Telegraf aloqa umumiy foydalanish, abonent, idora, faksimil xillarga boʻlinadi. Umumiy foydalanish Telegraf aloqasi aloqa korxonalariga keluvchi telegrammalar, pul oʻtkazmalari va boshqalarni uzatish uchun xizmat qiladi. Abonent telegraf yordamida abonentlarning xonalariga bevosita oʻrnatilgan telegraf apparatidan foydalanib muloqotlar olib borish mumkin. Idora Telegraf aloqa si koʻplab hujjatli xabarlar uzatish va qabul qilishni talab qiladigan xalq xoʻjaligi tarmoqlari (temir yoʻl, transport, fuqaro aviatsiyasi va boshqalar) da tashkil etiladi. Faksimil aloqa (fototelegraf aloqa) rayem, grafik, matnlarni masofada turib uzatish uchun xizmat qiladi (qarang Faksimil aloqa).

Uzatishni tashkil etish usuliga qarab, Telegraf aloqa simpleks va dupleks turlarga boʻlinadi. Ikki telegraf styalari (yoki abonentlar) orasidagi simpleks Telegraf aloqa xabarlarni ikki tomonga navbat bilan uzatishga imkon beradi. Xabarlarni uzatish va qabul qilishda bitta telegraf apparatidan foydalaniladi.

Dupleks Telegraf aloqada axborot bir vaqtda ikkala tomonga uzatiladi (qarang Dupleks aloqa, Simpleks aloqa).

Axborotlarni uzatish uchun xizmat qiladigan Telegraf aloqaning telegraf apparatlari oxirgi styalari, kommutatsiya qurilmalari va kanallari telegraf tarmogʻini tashkil etadi.

Telegraf aloqada xabarlarni uzatish, qabul qilish va ishlash jarayonlarini avtomatlashtirish, ularga kompyuterlarni tatbiq qilish orqali Telegraf aloqa takomillashtiriladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mirzag‘ali Doriboyev**— Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi(1909yili tug`ilgan, 1942-yili vafot etgan).Mirzag‘ali Doriboyev shoir, nosir va dramaturg, zamonaviy qoraqalpoq adabiyotining asoschilaridan biri hisoblanadi.

Ijodi
-----

M. Doriboev "Aiymjamal" she’rida quloqlar qoldiqlariga qarshi kurashayotgan qishloq yoshlarining hayotini tasvirlagan. "Aypara" she’rida inqilobdan oldingi Qoraqalpog‘istondagi ayollarning og‘ir hayoti haqida aytib o`tiladi.
1939 yilda yozuvchi "Chegarada" she’rini – Xasan ko‘lidagi voqealar, Vatan himoyachilarining qahramonliklari haqida dramatik hikoya yozadi. M. Doriboyev "Qaljon", "Qo‘ng‘irot mudofaasi" she’rlarini ham yaratgan.
M. Doriboevning "Koʻklen-botir" tarixiy mavzudagi ilk pyesasi (1938) unga munosib muvaffaqiyatlar keltirdi. Koʻp oʻtmay u oʻtgan asr oʻrtalarida Xiva xoni hokimiyatiga qarshi qoraqalpoq xalqining ozodlik kurashi haqida hikoya qiluvchi "Orzu" spektaklini yaratadi.
Dramaturg hayotining so'nggi yillarida qurilish maydonchasi qahramonlari haqida "Yangi odamlar" pyesasini yaratdi. Milliy teatr rivojiga qo‘shgan hissasi uchun M. Dariboyevga "Qoraqalpog‘iston ASSRda xizmat ko‘rsatgan madaniyat arbobi" unvoni berildi.
M. Doriboyevning eng salmoqli nasriy asari tugallanmagan "Minglardan biri" romanidir.
M. Doriboev Pushkin, Lermontov, Nizomiy sheʼrlarining koʻplab tarjimalariga ega. Bayronning "Chayld Garold" she’rini ona tiliga tarjima qilgan.
Mirzag‘ali Doriboyev 1942 yilda samolyot halokatida vafot etgan.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

• Vesti.uz. Qaraldi: 18-aprel 2023-yil
**Urush orti mehnatkashlari va urush bolalariga yodgorlik** (**"Urush ortida gʻalaba qozongan ayol va oʻsmir"**) — Tomsk shahridagi yodgorlik.

Yodgorlik 2014-yil 4-oktabrda shaharning Novosobornaya maydonida Gʻalaba xiyobonida (2005-yilda paydo boʻlgan) ochilgan. Tantanali marosimda: Tomsk viloyati gubernatorining oʻrinbosari — Anatoliy Rojkov, Tomsk meri — Ivan Klyayn, shahar dumasi raisi — Sergey Ilinix, shuningdek, faxriylar, urush bolalari va front orti mehnatkashlari ishtirok etdilar. Ushbu yodgorlik Tomsk Gʻalaba xiyobonining kompozitsion yakuniga aylandi.

Tomskda yashovchi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi va jamoat arbobi Porfiriy Glazirin yodgorlikni oʻrnatish gʻoyasini 2012-yilda ishlab chiqqan. Uning taklifi shahar dumasi deputatlari va Tomsk faxriylari orasida aks-sado berdi. Hammasi boʻlib, yodgorlikni yaratish Tomsk aholisi tomonidan yigʻilgan pulni hisobga olgan holda 4,8 mln rublga tushdi. Tomskliklar ham yodgorlik mualliflari boʻlishdi: rassom — Dmitriy Jeltov, haykaltarosh — Vladimir Romanov va quyuvchi — Maksim Petrov.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasida qoʻlida snaryad tutgan ayol va bu snaryadlarni unga berib turgan oʻsmir tasvirlangan. Yogʻoch quti ustida turgan bola frontga ketgan erkaklar oʻrniga front ortida yosh bolalar ishlaganini bildiradi.

Yodgorlik jigarrang granit plitalar bilan bezatilgan postament ustida joylashgan boʻlib, umumiy balandligi 3,5 metrni tashkil qiladi. Postamentnig old tomonida memorial lavha oʻrnatilgan: *"Front ortida Gʻalaba qozongan ayol va oʻsmirga. 1941-1945"*.

Manbalar
--------

1. ↑  „Заместитель Губернатора Томской области по территориальному развитию". 20-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.
2. ↑  „Ильиных Сергей Евгениевич". 20-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.
3. 1 2  „Памятник труженикам тыла появился в Томске". 20-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.
4. ↑  „Памятник «Женщине и подростку, ковавшим Победу…»". 20-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.
5. ↑  „Порфирий Арсентьевич Глазырин". 20-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.
6. ↑  „Встреча с фронтовиком, тружеником тыла, войсковым разведчиком Порфирием Арсентьевичем Глазыриным". 20-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
* Eskiz pamyatnika trujenikam tila i mesto ego razmeщeniya soglasovani
* Pamyatnik trujenikam tila otkroyut na Novosobornoy v subbotu
* Pamyatnik jenщinam i podrostkam, kovavshim pobedu v Velikoy Otechestvennoy voyne v tilu Wayback Machine saytida arxivlandi (20-iyul 2020-yil).
**Abdurahmon Sheref** (1853 - 18-fevral 1925), so'nggi Usmonli yilnomachisi va davlat arbobi.

Istanbulda tugʻilgan Abdurahmon Sheref 1873-yilda Mekteb-i Sultoniyni tamomlagan. U dastlab tarix va geografiyadan dars bergan. Keyinchalik Mektebi Mulkiye va Galatasaroy o'rta maktabida direktor bo'lib ishladi. Ikki marta xalq ta’limi vaziri lavozimida ishlagan. 1909-yilda yilnomachi etib tayinlangan. U 1922-yil 1-noyabrda sultonlik tugatilgunga qadar Usmonli imperiyasining rasmiy tarixshunosligi boʻlgan solnomachi sifatidagi vazifasini davom ettirdi. Abdurahmon Sheref bu vazifa davomida 1918-yilda Vaqf vaziri lavozimida ham ishlagan.

Mustaqillik urushidan so'ng, 1922-yil 11-noyabrda (1-chi muddat) Turkiya Buyuk Millat Majlisi Bosh Assambleyasiga tashrifi chog'ida turli fikrdagi ko'plab deputatlarning qo'shma taklif bilan kutib olingani (u bayonotni qabul qilmadi).) va uning parlament bayonnomasida ko'rsatilgani uning mashhurligining ko'rsatkichi sifatida qaralishi mumkin. U 1923-yili ikkinchi davr parlamentiga Istanbul deputati sifatida kirdi. U eng keksa a'zo bo'lgani uchun ikkinchi muddat parlamentni prezident sifatida ochdi. 1925-yilda vafot etgan Abdurahmon Sheref Edirnekapi tashqarisidagi oilaviy qabristonga dafn qilindi.

ishlaydi
--------

Abdurahmon Sheref oʻz xizmat vazifalaridan tashqari turli ilmiy ishlarda ham qatnashgan va koʻplab asarlar yozgan, ularning aksariyati darsliklar edi. U, shuningdek, Tarix-Usmoniy Qo'mitasining raisi bo'lgan va ushbu muassasaning nashr organi bo'lgan **"Tarix-i Usmoniy Qo'mitasi" jurnalida** **turli** maqolalar yozgan.

Bulardan tashqari baʼzi gazetalarda chop etilgan maqolalarini "Tarix Musahabeleri" nomi bilan jamlagan. U davr siyosati asosida yozilgan va muallif yilnomasi davridagi Ikkinchi Konstitutsiyaviy monarxiya voqealarini o'z ichiga olgan Vekayinâme nomli asarini nashr etmagan. Abdurahmon Sharef oʻzidan oldin solnomachi boʻlgan Lutfiy afandining 8-jildini turli qoʻshimchalar bilan nashr ettirdi. Boshqa ishlarga quyidagilar kiradi:

* Umumiy geografiya (2 jild, 1313: 1-jild, 3-nashr, 1303, 2-jild, 1-nashr)
* Fezleke-i Tarix-i Devlet-i Usmoniyye,
* Fezleke-i Tarix-i Düvel-i Islomiyye,
* Usmonli imperiyasi tarixi,
* Mavjudlik davri tarixi;
* Urushning kelib chiqishi.

Manba
-----

1. ↑  „TBMM Zabıt Ceridesi". 13 mayıs 2013da asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑ . OCLC 27983335.
**Urva ibn Mas ʽ ud** (arabcha:  ʿur̊waẗ ٱ rum.) Muhammad alayhissalomga hamroh bo'lgan Toifning Saqifi boshlig'i. U o'z qabilasidan islomni qabul qilgan birinchilardan bo'lib, o'z shahrida islomni da'vat qilib yurgan paytda o'z safdoshlari tomonidan o'ldirilgan. U Safvon ibn Umayyaga uylangan Barza binti Mas'udning ukasi edi. 

Hudaybiya sulhi bo'yicha muzokaralarga Quraysh nomidan kirgan Arabistonning taniqli kishilaridan biri edi. U shunday dedi: "Men Fors, Rim va Habash podshohlarini ziyorat qildim, lekin Muhammad alayhissalomdan koʻra oʻz xalqi tomonidan hurmat va hurmatga sazovor boʻlgan biron bir rahbarni koʻrmadim. Agar biror narsa qilishni buyurgan boʻlsa, uni kechiktirmasdan bajaradilar. Agar tahorat qilsa (arabcha: ) hammasi u zot foydalangan suvning qolgan qismini qidiradi. Ular hech qachon uning koʻziga tik qarashmaydi".

Shaxsiy hayot
-------------

Xotini Amina binti Abu Sufyondan Dovud ismli o'g'il ko'rdi, u o'zining amakivachchasi Habiba binti Ubayd Allohga uylangan.

Tashqi ko'rinish
----------------

" Sahihi Muslim "da rivoyat qilingan hadisda Muhammad (arabcha:  ʿīsay̱̱̰̰̰̰̰̪̱̪̱̪̱̱̪̱̱̱̪̱̱̱̱̱̱̱̰̰̱̱̰̱ , Iso) tashqi ko'rinishidan eng yaqin ibn Mas'udga o'xshardi. Iso alayhissalomning Muhammad alayhissalomning ta'riflariga ko'ra, bu qizg'ish rang, o'rtacha bo'y va jingalak, o'ralgan sochlarni ko'rsatadi.

O'lim
-----

Urva musulmon boʻlgach, Toifga qaytib, oʻz qavmiga Islom dinini targʻib qildi. Ammo uning musulmon boʻlganini qavmlari yoqtirmay, oʻq bilan urishdi.

Yana qarang
-----------

* Adnanit arablari
* Mashhur hijoziylar roʻyxati
* Hudaybiya shartnomasi

Manba
-----

1. ↑  Ibn Ishaq, Muhammad*. Ibn Ishaq's Sirat Rasul Allah – The Life of Muhammad Translated by A. Guillaume*. Oxford: Oxford University Press, 1955 — 88–589 bet. ISBN 9780196360331.
2. ↑  „Sahih Muslim".  The USC. 28-noyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi.

 Sahih Muslim, Book 41, Hadith 7023

Havolalar
---------

* witness-pioneer.org saytidan olingan voqea.
**Abdurauf Fitrat koʻchasi** — Toshkent shahrining Mirobod tumanidagi Fargʻona yoʻli koʻchasi (sobiq Kuybisheva shossesi).va Abu Sulaymon Banokatiy koʻchasi oraligʻida joylashgan. Koʻcha oʻzbek badiiy adabiyotining taniqli ijodkori Fitrat nomi bilan ataladi. 1990-yilning 28-iyunida *„Noviy put koʻchasi"* nomi Abdurauf Fitrat koʻchasi deb qayta nomlangan. 5 ta tor koʻchani oʻz ichiga oladi. Koʻchaning yoʻnalishlarida Mirobod dehqon bozorida joylashgan „Fargʻona" shahobchasi, Qorasuv kanali, Toshkent tramvay-troleybus boshqarmasining poliklinikasi, koʻp qavatli hamda shaxsiy turar joy binolari oʻrin olgan. Koʻchaning uzunligi 3 km ni tashkil qiladi.

Tarixi va nomi
--------------

Koʻchasi oʻzbek tarixchisi, filolog, tarjimon, yozuvchi, dramaturg va shoir, zamonaviy oʻzbek tili va adabiyoti asoschilaridan biri, Oʻrta Osiyo jadidchiligining taniqli vakillaridan biri, birinchi oʻzbek professori boʻlmish Abdurauf Fitrat nomi bilan nomlangan.

Tavsifi
-------

Abdurauf Fitrat Muxtor Ashrafiy koʻchasidan boshlanadi va Geydar Aliyev va Qumariq koʻchasida yakunlanadi. Abdurauf Fitrat koʻchasi Eski Sarikoʻl koʻchasi, Sarikoʻl koʻchasi, Yangizamon koʻchasi, Abu Sulaymon Banokatiy koʻchasi va Geydar Aliyev koʻchasidan kesishadi.

Mashhur binolar va inshootlar
-----------------------------

Abdurauf Fitrat koʻchasida koʻplab binolar va inshootlar joylashgan. Koʻchada Shaxar 3-son klinik shifo xonasi mavjud. Koʻchadan uzoq boʻlmagan masofada Islom Karimov nomidagi Toshkent Xalqaro Aeropoti joylashgan. Koʻchadan Vokzalga orib boruvchi temir yoʻl joylashgan.

Yana qarang
-----------

Manbalar
--------

1. ↑
2. 1 2  „Переименование названий улиц в Ташкенте, Узбекистан (397)" (ru). Qaraldi: 18 iyul.
3. ↑
4. ↑  „Переименование названий улиц в Ташкенте, Узбекистан (427)" (ru). Qaraldi: 18 iyul.
**Koreys yozuvi** — fonetik harfiy-boʻgʻinli yozuv. 1444-yilda qirol Se Jon davri (1419—50)da koreys olimlari Chon Nin Ji, Sin Suk Chu, Son Sam Mum tomonidan yaratilgan. 15-asrning 1-yarmigacha esa koreys tilida Xitoy iyeroglifik yozuvidan foydalanilgan. Lekin bu davrda Xitoy tili koreyslarning adabiy tili boʻlgani uchun, yangi milliy alifbo keng tarqalmadi. 19-asr oxiriga kelib koreys tilida yana iyeroglifik yozuv qoʻllana boshladi. Bu yozuv alifbosi 24 fonemani ifodalaydi. Boshqa fonemalar esa harflarni qoʻshish yoʻli bilan hosil boʻladi. Hozirgi Koreys yozuvida 40 grafema mavjud boʻlib, shundan 24 tasi sodda va 16 tasi murakkabdir. Ammo bu grafemalarning tartibi KXDR va Koreya Respublikasida farq qiladi. Ilgari matnlar yuqoridan pastga va oʻngdan chapga qarab yozilardi. Hozirgi koʻproq chapdan oʻngga qarab yozish rasm boʻlmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Procris** (qadimgi yunoncha: *Πρόκρις* qadimgi yunoncha: *Πρόκρις*) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Erechtheus va Praxithea qizi. Yoki Pandionning qizi. Bir versiyaga koʻra Ifilning qizi? (Iphicles). Deyoneyning oʻgʻli Kefalga turmushga chiqqan. Manbalarda uning afsonaviy biografiyasini taqdim etishda sezilarli farqlar mavjud.

Bir oz maʼlum boʻlgan versiyaga koʻra, u otasi Erechtheus bilan birga boʻlgan, undan qizi Aglavrani dunyoga keltirgan. U oltin gulchambarni sovgʻa sifatida qabul qilib, Pteleont bilan yotoqda boʻlishdi, ammo Kefal tomonidan xiyonatda ayblanib, Minosga qochib ketdi. Giginning soʻzlariga koʻra, bu Pteleont uning eri Cephalus edi, uning koʻrinishi Eos tomonidan oʻzgartirildi.

Kritda u Minosni „tanosil" kasalligidan davoladi va u unga ajoyib itni sovgʻa qildi. Undan biron bir hayvon qochib qutula olmadi. U Minos bilan ham yotoqda boʻldi. Boshqa versiyaga koʻra, u Artemida bilan ov qilgan, lekin u qiz emasligini bilib, uni haydab yuborgan. Prokrida Artemidaga oʻzining baxtsizliklari haqida gapirib berdi va u unga Lelap itini berib, yordam berishga vaʼda berdi.

U Afinaga qaytib keldi va Kefalni ov musobaqasiga chaqirdi. Ajoyib nayza va itning yordami bilan Prokrida tanlovda gʻolib chiqdi, keyin Cephalus notanish odamdan nayzani sotishni soʻradi. Keyin Prokrida itni "oʻzining yoshlik goʻzalligini berishga rozi boʻlsa "berishga vaʼda berdi. Kefal notanish odam bilan yotishga rozi boʻldi, keyin Prokrida unga oʻzini ochdi. Er-xotin yarashishdi. Ular birgalikda ov qilishayotganda, Kefal tasodifan uni nayza bilan oʻldirdi.

Odissey uni Hadesda uchratadi. Delfidagi Polignotning rasmida Hadesda tasvirlangan. Gesiod (fr. 332 M.-U.), Evripid tomonidan tilga olingan. Sofoklning „Prokrida" tragediyasi (bir satr yetib kelgan, fr. 533 Radt), Evbulning „Prokrida", Filiterning „Kefal" komediyasi bor edi.

Prokrida ismini Fespiyning ellikta qizidan biri ham olgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Gigin. Mifi 189
2. ↑  Perviy Vatikanskiy mifograf I 44, 1
3. 1 2  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 15, 1
4. ↑  Gigin. Mifi 253
5. ↑  Gigin. Astronomiya II 35, 1; Antonin Liberal. Metamorfozi 41, 4-5; Palefat. O neveroyatnom 2
6. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 15, 1; Ovidiy. Lekarstvo ot lyubvi 453
7. ↑  Kallimax. Gimni III 210
8. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 19, 1; Gigin. Mifi 189; Ovidiy. Metamorfozi VII 745—758
9. ↑  Antonin Liberal 41, 6. Metamorfozi, per. V. N. Yarxo
10. ↑  Gigin. Mifi 189; Antonin Liberal. Metamorfozi 41, 6-7; Ovidiy syujet s soblazneniem opuskaet
11. ↑  Gigin. Mifi 189; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 15, 1; Pavsaniy. Opisanie Elladi X 29, 6; Ovidiy. Nauka lyubvi III 725—746; Ovidiy. Metamorfozi VII 821—863
12. ↑  Gomer. Odisseya XI 321
13. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi X 29, 5
14. ↑  Yevripid. Gipsipila, st.90 Peydj
15. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 7, 8
**Proliferatsiya** (lot. proles — avlod, nayel va facio — bajaraman) — 1) odam va hayvonlarda yangi hujayralar paydo boʻlishi va koʻpayishi natijasida toʻqimalarning oʻsib ketishi (qarang Giperplaziya, Gipertrofiya); 2) oʻsimliklarda — oʻsishdan va rivojlanishdan toʻxtagan birorta organdan boshqa bir organning rivojlanishi. Mas, barg chiqargan novdadagi guldan yangi gul yoki toʻpgul rivojlanishi (atirgul, ananas, kulupnay va boshqalarda). Bu jarayon prolifikatsiya deb ham ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |