recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Olamning geotsentrik sistemasi** — olamning markazi Yer boʻlib, uning atrofida boshqa barcha osmon jismlari harakatlanadi, degan qad. dunyoqarash. O.g.s. haqidagi taʼlimotni dastlab Aristotel miloddan avvalgi 4-asrda ishlab chiqqan. Uning fikricha, Yer qoʻzgʻalmas Oy, Merkuriy, Venera, Kuye’sh, Mars, Yupiter va Saturnga tegishli yettita osmon bilan oʻralgan. Sakkizinchi osmon qoʻzgʻalmas yulduzlarga tegishli. Toʻqqizinchi osmonda esa barcha osmon sferalarini harakatlantiruvchi "ruh" joylashgan, deb tushuntiradi. Ana shu taʼlimotni Ptolemey (milodiy 2-asr) "Almagest" asarida quyidagi 4 farazga asoslanib keltirgan: 1) Yer koinotning markazi; 2) Yer qoʻzgʻalmaydi; 3) barcha osmon jismlari Yer atrofida aylana boʻylab harakatlanadi; 4) osmon jismlari tekis bir tezlikda harakatlanadi. O.g.s.ga asosan barcha sayyoralar, Oy, Quyosh va yulduzlar Yer atrofida bir sutkada tekis aylanib chiqadi, sayyoralar epitsikllar boʻylab, epitsikllarning markazi esa deferent deb atalgan aylana boʻylab harakatlanadi. Oy va Quyosh esa faqat deferentlarda harakat qiladi. O.g.s. taʼlimoti to 16-asrgacha xukm-ron boʻlib keldi. 16-asrdan O.g.s. oʻrnini geliotsentrik sistema egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mezozoy burmalanishi davrlari** — mezozoy erasi davrida namoyon boʻlgan tektonikmagmatik faollik, togʻ hosil boʻlish va granit intruzivli magmatizm davrlari. Mezozoyda dastlabki va yirik burmalanish trias oxiri va yura boshida sodir boʻlgan va Yevrosiyoning gʻarbida erta kimmeriy va sharqida hindchin (indosin) nomlari bilan maʼlum. Erta kimmeriy-hindchin deformatsiyalari katta maydonni (Hindixitoy, Eron togʻligining shim.-sharqi, Mangʻishloq va Taymir yarim orollari, shim. Dobruja va Shimoliy Amerika Kordilyera togʻlarining ayrim qismlari) qamrab olgan. Erta kimmeriydan keyin boshlangan kechki kimmeriy tektonik davri and, nevada, kolima, arauka vab. nomlar bilan maʼlum. U yuraning oxiri — boʻr boshlarida boʻlib oʻtgan va areali Tinch okean burmali halqasidan iborat. Mezozoy burmalanishining uchinchi yirik davri boʻrning oʻrtalariga va, ayniqsa, oxiriga toʻgʻri keladi. Uning namoyon boʻlishi butun Alp-Himolay mintaqasi boʻylab maʼlum. Mezozoy granit hosil boʻlishi jarayoni Tinch okean halqasidan tashqari rayonlarni, jumladan, Sharqiy Osiyoda ayrim hududlarni (Aldan qalqoni, Baykalorti, Mongoliya va Xitoyning sharqi) ham qamrab olgan. Mezozoy tektogenezi rangli metallar (mis, molibden, qalay, volfram va boshqalar), shuningdek, oltin konlarining hosil boʻlishi bilan birga kechgan. Baʼzi tadqiqotlar Mezozoy burmalanishi davrlarid.ni Alp burmalanishi davri bilan qoʻshib, bitta Alp tektogenezi sikli shaklida qaraydilar.

Adabiyot
--------

* Tektonika Yevrazii, M. 1966.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Olapoʻchoq** — kechpishar qovun navi. Shakli choʻziq, tuxumsimon, yirik, uchi ingichka, uz. 28—35 sm, ogʻirligi 4–6 kg. Dum tomoni biroz tilim-tilim, uch tomoni gʻadir-budur, toʻr bilan qoplangan, tusi toʻqsariq. Sirtining gullari qoʻshaloq, keng, toʻq yashil dogʻlari bor. Poʻsti qattiq, eti toʻq yashil, qalinligi 5,5—6 sm, sersuv, shirin. Tarkibida 9,8% qand, shu jumladan, 6,5% saharoza, 11,7% quruq modda bor.

O.ning urugʻxonasi unchalik katta emas, urugʻi yirik. Ekilgan urugʻi unib chiqqanidan keyin, hosili 95—110 kunda pishadi. Hosildorligi 250—300 s/ga. Qishda asrashga va uzoq joylarga olib borishga yaroqli. Boʻz tuproqli unumdor yerlarda moʻl hosil beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Katta havza
**Katta havza** - AQShning gʻarbidagi togʻlik. Gʻarbdan Syerra-Nevada, Kaskad togʻlari va sharkdan Qoyali togʻlar oraligʻidagi berk hududlarni oʻz ichiga olgan. Mayd. 500 ming km2 dan koʻproq. Qisqa tizmalar (bal. 3000 m gacha) va oʻzaro tutash keng soylik (havza) lar bor. Relyefi kaynozoyda, zamini tokembriy-mezozoyda shakllangan. Kaynozoyda vulkanlar otilib turgan. Soyliklarning koʻpchiligi tektonik yoʻl bilan vujudga kelgan va tosh, qum-gil qatlamlari bilan toʻlib qolgan. Mis, molibden, polimetall, simob, kaliy tuzi va b. foydali qazilma konlari bor. Iqlimi keskin kontinental, katta qismida subtropik, shim.da moʻʼtadil iqlim. Yoz issiq, bulutsiz, qish sovuqroq, tez-tez tuman boʻlib turadi. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 20—22°, yanvarniki — 0—2°. Yillik oʻrtacha yogʻin 200 mm, ayrim soyliklarda 100 mm, togʻlarning gʻarbiy yon bagʻrida 500 mm. Eng katta daryosi — Gumboldt. Yirik koʻllari: Katta Shoʻr koʻl, Piramidalar koʻli, Sevir, Yuta. Suv taʼminotida artezian quduqlar muhim rol oʻynaydi. Qoʻngʻir, boʻz tuproqlar, shoʻrxok va shoʻrtoblar, togʻ-qoʻngʻir tuproqlari koʻproq. Hududining katta qismi chala choʻl. Boshoqlilar, kaktus, agava oʻsadi. Seryogʻin togʻ yon bagʻirlari qaragʻay-archa oʻrmonlari bilan qoplangan. Hayvonlardan sudralib yuruvchilar koʻproq. Suv bor joylarda dehqonchilik qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
BRAGE (Brahe) Tixo (1546.14.12, Knudstrup — 1601.13.10, Praga) — daniyalik astronom; amaliy astronomiya islohotchisi. B. boshchiligida qurilgan rasadxona (1576) Uraniborg, yaʼni "astronomlar uyi" deb ataddi. B. rasadxonada 20 yildan ortiq yulduz, sayyora va kometalar ustida tadqiqotlar olib bordi. Oy harakatidagi yillik notekislik va variatsiyalarini, kometalar atmosfera hodisasi emasligi (ularning Oydan ham yiroqda ekanligi)ni aniqladi. Yoruglikning Yer atmosferasidagi refraksiyasch jadvallarini tuzdi. Yillik presessiya qiymatini juda aniq (51") topdi. B. Kopernik sistemasini tan olmagan. U Yer olam markazida joylashgan, Quyosh uning atrofida aylanadi, sayyoralar esa Quyosh atrofida aylanadi, degan fikrga kelgan. B.ning Marsni kuzatuvlari natijalari asosida I. Kepler sayyoralarning harakatlanish qonunini yaratgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Erkaqori**, Karimov Erkaqori (1877.17.12, Dangʻara tumani Tumor qishlogʻi — 1954.12.3, Qoʻqon) — ashulachi, askiyachi, Oʻzbekiston xalq hofizi (1944). Katta ashula sanʼatining yirik vakillaridan; shirali, jarangdor ovoz sohibi. Bolaligida kasallik oqibatida koʻzi ojiz boʻlib qolgan. Qoʻqon madrasasida tahsil koʻrgan. Yoshligidan Muqimiy, Furqat, Zavqiy kabi shoirlar bilan ijodiy aloqada boʻlib, oʻzi ham sheʼrlar yozgan. Navoiy, Amiriy, Muqimiy, Kamiy, Haziniy, Charxiy va boshqalarning gʻazallariga moslab katta ashulalar ijro etgan. Shuningdek, E. repertuaridan mumtoz va zamonaviy ashulalar, maqom yoʻllari, mas, "Davo qilasiz" (Kamiy gʻazali), "Chapandozi Gulyor" (Haziniy), "Yangi bogʻ", "Unutmanglar", "Zamondandir" (Charxiy), "Qoʻqon Ushshogʻi", "Chortoq" va boshqalar oʻrin olgan. Chustiy, Xastadil, Firoqiy singari shoirlar E. ijodidan ilhomlanib ashulabop sheʼrlar yaratishgan.

E. Moskvada boʻlgan Oʻzbek sanʼati dekadasi qatnashchisi (1937). Katta Fargʻona kanali quruvchilari va Ikkinchi jahon urushi yillarida jangchilar va mehnatkashlarga oʻzining ruhlantiruvchi qoʻshiq va ashulalari bilan madaniy xizmat koʻrsatgan. Oʻz davrining usta askiyachilaridan biri sifatida mashhur boʻlgan. Sherqoʻzi Boyqoʻziyev, Ergash Haydarov, Rasulqori Mamadaliyev, Mehmontoʻra Toʻychiyev va boshqalar E.ning shogird va hamnafaslari edi.

Ad:. Oʻzbekiston xalq sozandalari, 2-kitob, T. 1974.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Partiya logosi
Partiya bayrogʻi
**Erk demokratik partiyasi** — Oʻzbekistondagi siyosiy partiya boʻlib, 1990-yilda Sovet Ittifoqida mustaqillikni qoʻllab-quvvatlovchi partiya oʻlaroq tashkil etilgan. Bu partiya Oʻzbekiston tarixida roʻyxatdan oʻtgan ilk siyosiy partiya boʻlgan. 1993-yildan buyon partiyaning bosh qarorgohi Istanbulda joylashgandir.

Tashkilot
---------

Partiya yetakchisi — Muhammad Solih, bosh kotibi esa Otanazar Orif. Partiyaning 1991-yilning 19-sentabrida 000092-son bilan Oʻzbekiston davlat matbuot komitetida roʻyxatdan oʻtgan *ERK* gazetasi 1990-yildan ????-yilga qadar oʻzbek va rus tillarida chop etilgan.

Tarix va saylovlar
------------------

Erk partiyasi 1991-yilning 29-dekabrida oʻtkazilgan Oʻzbekiston prezidentlik saylovlarida oʻz nomzodi bilan qatnashgan. Bu saylovda prezident lavozimiga ikki firqa — Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasidan Islom Karimov, Erk partiyasidan Muhammad Solih nomzodi qoʻyilgan. Saylovning rasmiy natijasiga koʻra, Karimov 87.5 % bilan gʻalaba qozongan, Solih esa 12,5 % ovoz toʻplagan.

Erk partiyasiga 2007-yilning dekabrida oʻtkazilgan prezidentlik saylovlarida qatnashishga ruxsat berilmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  Dieter Nohlen, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) *Elections in Asia: A data handbook, Volume I*, p490 ISBN 0-19-924958-X
2. ↑  *Harding, Luke*. „Uzbek president returned in election 'farce'". *The Guardian* (24-dekabr 2007-yil). Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy Facebook sahifasi
**Hind madaniyati**
===================

Hindiston madaniyati .Hindistonda bizning kimligimizni shakllantirgan jonli madaniyat bor. Din, san'at, intellektual yutuqlar yoki sahna san'ati nuqtai nazaridan biz hozir jonli, boy va xilma-xil mamlakatga aylandik. Hindiston madaniyati va an'analari haqidagi insho mamlakatning turli madaniyatlari va urf-odatlari uchun qo'llanma. Hindiston ko'plab bosqinlarning nishoni bo'ldi, bu esa mavjud navlarni ko'paytirdi. Ko'plab madaniyatlarni o'zlashtirgani va rivojlanganligini hisobga olsak, Hindiston bugungi kunda kuchli va ko'p madaniyatli jamiyat sifatida tan olingan. Bu yerda turli dinlar, urf-odatlar va urf-odatlar mavjud.Hindiston o'zining turli odatlari va e'tiqodlari tufayli ulkan madaniy erish qozonidir. Garchi odamlar tobora zamonaviylashib borayotgan bo'lsalar ham, ular axloqiy tamoyillarga rioya qilishda va an'anaviy bayramlarni nishonlashda davom etadilar. Shu sababli, Ramayana va Mahabharataning epik saboqlari bugungi kunda ham yashab kelinmoqda. Hindlar ajoyib oshpazlar, ammo tashrif buyuruvchilar uchun kuchli ta'mga moslashish qiyin bo'lishi mumkin, chunki ular o'zlarining ziravorlarini dorivor maqsadlarda ishlatishadi. Uzoq vaqt davomida odamlar zira, zerdeçal va *kardamon* kabi ziravorlardan oziq-ovqatning ta'mini va ozuqaviy qiymatini yaxshilash uchun foydalanganlar.

***Hind madaniyati va an'analari*** *28 ta shtat* orasida Hindiston kuchli madaniy va an'anaviy mavjudlikka ega. Dinlarning aksariyati go'zal va muqaddas Hindistonda rivojlangan. Hind ildizlariga ega bo'lgan dxarma va karmaga asoslangan dinlarga Buddizm, *Jaynizm* va *Hinduizm* kiradi. Qasamga "Hindiston mening xalqim, men uning boy va rang-barang merosi bilan faxrlanaman" iborasi ham qo‘shilgan.

1. ↑  „Indian Culture".
**Hind shoxi** (lotincha: *Anthracoceros coronatus*) — karkidon qushlar turkumiga mansub turlardan biri. Janubiy Osiyodan Hindistongacha va Shri-Lankadan sharqda Borneo oroliga qadar boʻlgan tropik oʻrmonlarida yashaydi.

 Hind karkidon qushi. Dandeli qo'riqxonasi. Hindiston. Hind karkidon qushi katta tur boʻlib, uzunligi 65 sm ga etadi. Ular asosan qora rangda boʻladi, qorni, tomoq va dumining pastki qismi oq rangga ega. Sariq tumshugʻida katta dubulgʻa bor, u asosan qora rangda. Erkak va urgʻochilarning koʻrinishi bir xil. Yosh qushlarning dubulgʻasi kichikroq boʻladi.

Tumshugʻi faqat tashqi koʻrinishida kuchli koʻrinadi. Bu qushlar oʻzlari uchun uya qurishga qodir emas va faqat tayyor uyalarni qidirib topishadi. Urgʻochisi 2 tadan 3 gacha oq tuxum qoʻyadi, keyin u ichkaridan uya devorlari yopadi. Inda axlat tashlash va erkak qush keltirgan ozuqani yeyish uchun kichik teshik qoldiriladi.

Hind karkidon qushlari meva, baliq va mayda sutemizuvchilar bilan oziqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Бёме Р. Л. Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 183. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.

Havolalar
---------

* Индийская птица-носорог в списке охраняемых видов Всемирного союза охраны природы
**Hind pediatriya jurnali**
===========================

***Indian Journal of Pediatrics*** — Hindistonda har oyda koʻrib chiqiladigan Pediatriya tibbiyot jurnali. U **1933- yil**da doktor **K. C. Chaudxuri** tomonidan asos solingan. **2021-yil**da uning ta’sir **koeffitsienti** *5,319* ni tashkil qiladi. **2021-yil**da yuklab olingan jami maqolalar **7,94,310** tani tashkil etadi va birinchi qarorga 11 kun ichida taqdim etiladi. U so'nggi 89 yil davomida muntazam nashr etish bo'yicha ajoyib tajribaga ega va ajoyib o'quvchilarga ega va pediatriya mahsulotlarini mamlakatning burchagida va burchagida reklama qilish uchun mukammal vositaga ega. Jurnal o'z o'quvchilari orasida juda mashhur bo'lgan ilmiy maqolalarni nashr etadi. *Amaliyotchi* pediatrlar uchun jurnal tibbiyotning badiiy amaliyotini yangilashning muhim manbai bo'lib xizmat qiladi. Bizning pediatriya jurnalimiz pediatrlar uchun keng tarqalgan asosiy jurnallardan biri bo'lganligi sababli, turli farmatsevtika kompaniyalari pediatrlar jurnalini shifokorlar bilan muloqot qilish uchun mos vosita sifatida topadilar. U o'z o'quvchilariga pediatriya olamidagi so'nggi yutuqlarni taqdim etadi..

1. ↑  „Indian journal of pediatrics".
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Riflar (maʼnolari).

**Riflar** — Shimoliy Marokashning togʻli viloyatidagi barbarlar. 1,25 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Barbar tilida soʻzlashadilar. Ikkinchi til — arab tili. Dindorlari — sunniy musulmonlar. 18-asrning boshlarida R. arablar tomonidan bosib olindi. Ular 17—18-asrlar, ayniqsa, 19-asr va 20-asrning boshlarida fransuz va ispan mustamlakachilari tomonidan asoratga solingan. 1921—26 yillar mustamlakachilarga qarshi milliy ozodlik kurashi olib borib Rif respublikasi tuzishgan. Asosan, dehqonchilik bilan shugʻullanadilar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rishiri togʻi** (yaponcha: *利尻山* *Rishiri-zan*?) — toʻrtlamchi vulqon davrda paydo boʻlgan stratovulqon, Yaponiyaning Xokkaydo qirgʻogʻida, Yapon dengizi boʻyida joylashgan. U Yapon dengizidan koʻtarilib, Rishiri orolini hosil qiladi. Rishiri togʻining konussimon shakli Fudzi togʻiga oʻxshab ketganligi sababli ham, yerlik aholi uni baʼzan Rishiri Fudzi deb nomlashadi. Rishiri togʻi Yaponiyadagi 100 ta mashhur togʻlari roʻyxatiga kiritilgan. Rishiri togʻining balandligi 1721 m ga yetadi.

Togʻ festivali
--------------

Rishiri togʻining ochilish festivali har yili 2-iyul va 3-iyul kunlarida oʻtkaziladi. Ushbu festival rasmiy ravishda toqqa chiqish mavsumini ochib beradi. Har yili shu festevalni tomosha qilish maqsadida Yaponiyaning turli hududlari va qoʻshni davlatlardan turistlar tashrif buyuradi. Toqqa chiqish muddati oktyabr-noyabr oylariga qadar davom etishi mumkin. Ammo keyinchalik, toqqa chiqish yopiladi. Sababi bu yerda qish qattiq va yoʻllar juda noqulay boʻlib qoladi.

Geologiyasi
-----------

Rishiri togʻi 130 000-18 000 yil oldin soʻnggi pleystotsen davridagi ishqoriy va ishqorli boʻlmagan mafik vulqon jinslari asosida shakllangan. Shuningdek, u toʻrtlamchi vulqon tosh qoldiqlari bilan qoplangan.

Toqqa chiqish yoʻli
-------------------

Rishiri choʻqqisiga chiqish alpinistlikni yangi boshlagan sayohatchilar uchun u qadar qulay emas, chunki toqqa chiqish yoʻllari juda xavfli. Togʻning pastki qismida lager va choʻqqidan uncha uzoq boʻlmagan masofada favqulodda vaziyatlar uchun qurilgan kulba bor. Undan biroz pastroqda ziyoratgoh joylashgan. Havo ochiq kunlari togʻ manzarasi Xokkaydo, qoʻshni Rebun oroliga va Rossiyadagi Saxalin orolidan ham yaqqol koʻrinib turadi.

Ommaviy madaniyatda
-------------------

Shiroi Koibito toʻplamida markazda joylashgan Rishiri togʻining rasmini koʻrish mumkin.

Galereya
--------

* Rishiri oroliRishiri oroli
* Oshidomari portidan Rishiri togʻining koʻrinishiOshidomari portidan Rishiri togʻining koʻrinishi
* Rishiri togʻining choʻqqisi pastdan olinganRishiri togʻining choʻqqisi pastdan olingan

Manbalar
--------

1. 1 2  „Seamless Digital Geological Map of Japan". *The Geological Survey of Japan*.  National Institute of Advanced Industrial Science and Technology (2-noyabr 2007-yil). 23-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2008-yil.
2. ↑  „Japan Ultra-Prominences". *peaklist.org*. Qaraldi: 2-yanvar 2015-yil.
3. ↑  Hunt, Paul*. Hiking in Japan: An Adventurer's Guide to the Mountain Trails*, First, Tokyo: Kodansha International Ltd. 1988 — 11 bet. ISBN 0-87011-893-5.

Havolalar
---------

* Rishirizan — Yaponiya meteorologiya agentligi (yaponcha)
* — Yaponiya meteorologiya agentligi
* Rishiri Zan — Yaponiya geologik xizmati
* 

Andoza:100 Famous Japanese Mountains
**Chervetslar** — koksidlar kenja turkumiga mansub tengqanotli hasharotlar. 250 ga yaqin turi uchraydi. Tanasining uz. 0,5–35 mm. Urgʻochisi qanotsiz. Erkaklarida bitta oldingi juft qanotlari bor, ogʻiz apparata rivojlanmagan. Urgʻochisining ogʻiz apparati soʻruvchi tipda. Tanasining usti mumsimon yoki unsimon gubor bilan qoplangan. Koʻpchilik turlari mavsumda 1—2, ayrimlari esa 3—4 avlod beradi. Jinsiy yoʻl bilan yoki partenogenetik koʻpayadi. Urgʻochisi 3000 tagacha tuxum qoʻyadi, tirik tugʻadiganlari ham bor. Oʻrta Osiyoda komstok chervetsi, unsimon uzum chervetsi, dumaloq chervets, akatsiya va boshqa zarar keltiradi. Ch. qishloq xoʻjalik va texnika ekinlari, manzarali hamda oʻrmon oʻsimliklari zararkunandasidir. Koʻpchilik turlari ihota daraxtlari (tut)ni shikastlaydi. Zararlangan daraxtlar oʻsishi yomonlashadi, barg, mevalari toʻkiladi, novdalari kurib qoladi. Boʻyoqchilik sanoatida ayrim Ch. ajratgan moddalardan foydalaniladi.

Kurash choralari: qirqilgan novdalarni bogʻdan tashqariga olib chiqarib yoqib yuborish; daraxt kurtaklari rivojlanmasdan oldin unga mineralmoy emultsiyasi (bir tup daraxtga 10—15 l) purkash va boshqa Ekiladigan koʻchatlarni metil bromid preparati (50—60 g/m3) bilan fumigatsiya qilish.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Maʼmuriy huquqbuzarlik** -huquqbuzarlikning bir turi. Oʻzbekiston Respublikasi MJKga koʻra, qonun hujjatlariga binoan maʻmuriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi gʻayriqonuniy, aybli (qasddan yoki ehtiyotsizlik orqasida) sodir etilgan harakat yoki harakatsizlik tushuniladi. Maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida maʼmuriy javobgarlikka tortish uchun asos boʻladigan ayb mavjud boʻladi. Qonunga koʻra, Maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan paytda 16 yoshga toʻlgan shaxslar maʼmuriy javobgarlikka tortiladi. Maʼmuriy huquqbuzarlik jinoyatdan ijtimoiy xavflilik darajasiga qarab farqlanadi. Maʼmuriy huquqbuzarlik sudlanganlik holatini keltirib chiqarmaydi. Jinoyat faqat sud organlari tomonidan, Maʼmuriy huquqbuzarlik esa, sud organlaridan tashqari, bir qancha vakolatli davlat boshqaruvi organlari (mansabdor shaxslar) tomonidan ham koʻrib chiqiladi. Maʼmuriy huquqbuzarlik uchun maʼmuriy jazo choralari, jinoyat uchun jiddiy jazo qoʻllaniladi. Maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan shaxsga maʼmuriy javobgarlikni qoʻllash jarayoni soddalashtirilgan (mas, yoʻl harakati qoidasini buzgan shaxsga bitta bayonnoma tuzilishi bilan maʼmuriy jarima jazosini qoʻllash mumkin) va h.k. Erkin Hojiyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aileen Pringle** (talaffuzi: „Aylin Pringl", 1895-yil 23-iyul – 1989-yil 16-dekabr) ovozsiz kino davridagi amerikalik sahna va kino aktrisasi edi.

Biografiyasi
------------

San-Fransiskoning taniqli va badavlat oilasida tugʻilgan va Yevropada taʼlim olgan Pringle oʻzining aktyorlik faoliyatini 1916-yilda ingliz yamaykalik boy er egasining oʻgʻli va Yamaykaning shaxsiy va qonunchilik kengashi aʼzosi Charles McKenzie Pringle bilan turmush qurganidan soʻng boshlagan.

Pringlening birinchi yuqori darajadagi rollaridan biri Rudolph Valentinoning *„Stolen Moments"* (1920) filmidagi edi. Pringlening dastlabki rollarining aksariyati juda kamtarona muvaffaqiyatga erishdi va u oʻz karerasini 1920-yillarning boshlariga qadar davom ettirdi, u doʻsti va ishqiy romanlar muallifi Elinor Glyn tomonidan 1924-yilda Konrad Nagel bilan „Three Weeks" romanining filmiga moslashish uchun tanlangan. Bu rol Pringlni yetakchi ayol maqomiga olib chiqdi va uning karerasi jadal rivojlana boshladi.

 1952-yilda Pringle, Carl Van Vechten tomonidan suratga olingan.
Aileen Pringle Gollivudning baʼzi insayderlariga yoqmasa ham, Carl Van Vechten, Jozeph Hergesheimer, Rupert Hughes va HL Mencken kabi adabiy arboblar bilan yaqin doʻstligi tufayli uni matbuot koʻpincha „ziyolilar azizi" deb atagan. Mencken uning ismini aytmaydi, lekin uni „u maftunkor boʻlganidek aqlli" deb taʼriflaydi. Amerikalik rassom Ralph Barton ham sodiq doʻst boʻlgan va Anita Loos tomonidan *„Gentlemen Prefer Blondes"* uchun rasmlarida *Dorothy* uchun namuna sifatida undan foydalangan. Yana bir muxlis George Gershwin edi, u bilan Gollivudda uchrashdi va ikkinchi rapsodiyaning koʻp qismini Santa-Monika, Kaliforniyadagi uyida yozdi. Uning zukkoligi, oʻtkir aqli va yorqin shaxsiyati uni izlanuvchan hamrohga aylantirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  De Witt Bodeen. *Films in Review* Vol. XXX No.8, Oct. 1979, p.468 ISSN 0015-1688
2. ↑  Elinor Glyn. *Romantic Adventure*. Ivor Nicholson and Watson Ltd. London 1936, p.300
3. 1 2  Marion Elizabeth Rogers. *Mencken: The American Iconoclast*. Oxford University Press. 2005 ISBN 0-19-507238-3
4. ↑  Anita Loos. *A Girl Like I*, New York: The Viking Press, 1966, pp. 120, 275
5. ↑  Robert Kimball and Alfred Simon. *The Gershwins*, New York: Atheneum, 1973. pp 133-135.
**Chernovtsi** (1944-yilgacha Chernovitsi) — Ukrainaning Chernovtsi viloyatidagi shahar, viloyat markazi. Karpat togʻlari etagida, Prut daryosi sohilida. Chernovtsi va avtomobil yoʻllari chorrahasi. Aholisi 240,6 ming kishi (2001).

Chernovtsi Kiyev Rusi tarkibiga kirgan qad. shaharlardan. Shahar 1408-yildan maʼlum. U teztez qoʻddan qoʻlga oʻtib turgan. Avval Avstriya-Vengriya, keyin Ruminiyaga qaram boʻlgan. 1940-yilda Shimoliy Bukovina tarkibida USSRga qoʻshilgan.

Gʻarbiy Ukrainaning yirik sanoat markazi. Sanoatining asosiy tarmoqlari: yengil (tikuvchilik, qoʻlqoptrikotaj, poyabzal, paypoq, ipgazlama korxonalari), oziq-ovqat (goʻsht, yogʻmoy ktlari, shakarqand, sabzavot quritish va konserva zdlari), mashinasozlik va metallsozlik (mashinasozlik, neft sanoati apparaturalari, yengil sanoat uchun uskunalar, hisoblash texnika vositalari, elektr priborlar ishlab chiqarish), yogʻochsozlik (mebelsozlik va taxta tilish) korxonalari, issiqlik elektr markazi faoliyat koʻrsatadi. 2 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet), 2 teatr, filarmoniya, xalq meʼmorligi va turmushi, oʻlkashunoslik, O. Yu. Kobilyanskaya va A. Fedkovich larning adabiymemorial muzeylari bor. Meʼmoriy yodgorliklardan Nikolay (17-asr), Pyatnitskaya, Klokuchkadagi Troitsa, Kalichankadagi Uspeniye yogʻoch cherkovlari (barchasi 18-asr) saqlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Cherry Frampton** (1987-yil 11-iyunda tugʻilgan) — sobiq glamur modeli va **Cherry Dee** nomi ostida suratlarga tushgan qiz.  Modellik faoliyati davomida u *Fast Car*, *Fit For Men* va *Nuts* kabi jurnallarda hamda *Daily Star* va *Daily Sport* kabi tabloid gazetalarida qatnashgan.

Frampton Baklidagi Elfed oʻrta maktabida oʻqidi. U barcha imtihonlarni topshirdi va sochlar va goʻzallik boʻyicha kelajak haqida oʻylardi.

Modellik faoliyati
------------------

Frempton 15 yoshga toʻlganda, uning onasi Korin Limbert Chesterdagi Private Shop nomli doʻkonda ishlagan. Limbert u yerda glamur modellar bilan uchrashgan va bu kasb uning qiziga ham mos kelishi mumkin deb oʻylagandi. U 16 yoshga toʻlishidan olti oy oldin Cherryning baʼzi modellari fotosuratlarini koʻrsatdi va ular uni glamur modellikni sinab koʻrishga undaydilar. Frempton avvaliga shubha bilan qaraydi va buni „oʻzboshimchalik" deb ataydi, lekin onasi qatʼiy turib oladi. Oxir-oqibat, Cherry taslim boʻladi. Biroq, Fremptonning otasi uning tanlagan kasbi sababli u bilan aloqani uzadi.

Modellikdan nafaqaga chiqish
----------------------------

2007-yil avgust oyida, 20 yoshida, Frempton glamur modellikdan nafaqaga chiqqanini eʼlon qilib, vaqtini Afrikadagi xayriya ishlariga bagʻishlamoqchi ekanligini aytdi. 2009-yil dekabr oyida boʻlib oʻtgan intervyusida Frampton qoʻshimcha ravishda u giyohvand moddalarni isteʼmol qilish va tobora aniq suratga tushish uchun bosim oʻtkazganligi sababli glamur modellikni tark etganini aytdi. U uyiga Uelsga koʻchib oʻtdi va Aston Hall qariyalar uyiga ishga borishdan oldin Deeside kollejida sartaroshlik kursida qatnashdi va qariyalarga gʻamxoʻrlik qildi.

Manbalar
--------



1. ↑  *Live.* „Ex-model campaigns to help poor families" (inglizcha). *North Wales Live* (10-aprel 2008-yil). Qaraldi: 21-fevral 2021-yil.
2. ↑  „Archived copy". 19-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentabr 2008-yil.
3. ↑  *Butler, Carl*. „Buckley Page 3 girl quits to help Africa". *Daily Post North Wales* (21-sentabr 2007-yil). Qaraldi: 29-dekabr 2009-yil.
4. ↑  *Hutchinson, Clare*. „Topless model's life change". *Daily Post North Wales* (20-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 1-yanvar 2010-yil.
5. ↑  *Down, Richard*. „Flintshire girl Cherry Dee quits glamour modelling career to work in nursing home". *Daily Post North Wales* (21-dekabr 2009-yil). Qaraldi: 29-dekabr 2009-yil.
*1599 yilgi nashr*
**"Nihon shoki"** ( yaponcha: *日本書紀*, "Yaponcha yilnoma"), "Nixongi" ( 日本紀 - "Yaponiya yozlari"), 720 - Yaponiyadagi eng qadimgi yozma yodgorliklardan biri (" Kojiki "va "Fudoki "bilan birga). Yaponiyaning qadimgi hukmdorlari haqidagi xronologik yozuvlar bilan bir qatorda xudolar va dunyoning yaratilishi haqidagi afsonalar, afsonalar va qo'shiqlar to'plangan "Kojiki "dan farqli o'laroq, uchinchi bobdan boshlab oxirgi o'ttizinchi bobgacha bo'lgan "Nixongi". 697 yilgacha Yaponiyani boshqargan mamlakat hayoti va nasabnomasi imperatorlari haqida batafsil ma'lumot. e. Kojikidan farqli o'laroq, nixongi qadimgi yapon tilida emas, balki klassik xitoy tilida yozilgan bo'lib, bu hujjatning diplomatik ahamiyati va Qadimgi Yaponiya rasmiy tarixshunosligi an'analari bilan belgilanadi. Nihonganing davomi Shoku Nixongi (Yaponiya yilnomalarining davomi) 697 yildan 791 yilgacha bo'lgan davrni o'z ichiga oladi. Bundan tashqari, Nihonshoki bir xil hikoyaning bir nechta variantlarini taklif qiladi, bu esa yilnomani mavjud bo'lgan turli mifologik majmualar haqida ancha qimmatli ma'lumot manbai qiladi.

Xronika nomining variantlari ("Nixon-shoki" – "Nixongi") Yaponiya tarixining o‘ziga xos xususiyatlari, shuningdek, Xitoy ta’siri bilan izohlanadi. "Nihon-shoki" so‘zma-so‘z "Nihon sulolasi yozuvlari" degan ma‘noni anglatadi. Bu har bir hukmron sulola yozgan ko‘plab Xitoy yilnomalari sarlavhalarining nusxasi. Yaponiyada, aslida, rasmiy ravishda, sulola o‘zgarmadi, shuning uchun "qo'shimcha" ieroglif keyinchalik olib tashlandi va ovoz berish bilan bu nom "Nihongi" tovushiga ega bo‘ldi.

* Nihon shoki: Yaponiya yilnomalari: 2 jildda / trans. comm. L. M. Ermakova, A. N. Meshcheryakova. - СПб. : Hyperion, 1997 yil. - (Qadimgi Yaponiya adabiy yodgorliklari. IV).
	+ 1-jild: I-XVI o'ramlari. - 1997. - 494 b. - ISBN 5-89332-002-6 .
	+ 2-jild: XVII-XXX varaqlari. - 1997. - 426 b. - ISBN 5-89332-003-4 .

* Nihon Shoki Sharq adabiyoti saytida
* НИХОНГИ / / Yaponiya A dan Z gacha. Ommabop tasvirlangan ensiklopediya. (CD-ROM). - M . : Directmedia nashriyoti, "Bugungi kunda Yaponiya", 2008 yil. - ISBN 978-5-94865-190-3 .
**13-raqamli shaytoncha** — 1982-yil rejissor Natan Lerner tomonidan kichkina shaytonchaning sarguzashtlari haqida sovet qoʻgʻirchoq multfilmi. Bundan bir yil avval chiqqan „Ostin-ustun" multfilmining davomi.

> 
> 80-yillarning boshidan Lerner qoʻgʻirchoq filmlariga qiziqa boshladi. Plastik va ijro timsoli uchun juda qiyin boʻlgan bunday kinoda u sezilarli muvaffaqiyatlarga erishdi. Lernerning bu yillardagi eng yaxshi filmi, ehtimol, „13-raqamli shaytoncha" hatto kattalar sevib tomosha qiladigan bolalar filmlaridan biridir. Ajib va mehribon boʻlgan, rasvo ishlarni qilishni oʻzi istamagan va hatto qila olmaydigan bu shaytoncha har qanday yoshdagi tomoshabinni qalbdan kuldira oldi.
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> — Kinoshunos Nataliya Venjer rejissor Natan Lernerning ijodi haqidagi maqolasida.
> 
>

Syujeti
-------

Multfilm „Film mualliflari tomoshabinni shaytonlar tomonidan qabul qilingan maktab oʻquv dasturiga mutlaqo rozi emasliklari haqida ogohlantiradi" degan „ogohlantirish" bilan boshlanadi.

Shaytonlar maktabida dars mavzusi „Sevgi". Shaytonlardagi sevgi odamlardagi kabi emas. Shaytonlarning muhabbati — bu toʻliq oʻziga boʻlgan muhabbat, yuz foiz boshqalarga tupurishdir. Shayton kimni sevishi kerak degan savolga 13-raqamli shaytonchaning oʻziga xos javobi bor, bu hech qanday tarzda maktab oʻquv dasturining „Oʻzingni sev, oʻzgaga tupur, shunda hayotinga yetmagay putur" degan tamoyiliga mos kelmaydi.

Suratga olish guruhi
--------------------

* Boris Larin ssenariysi;
* Rejissor — Natan Lerner;
* Postanovkachi rassomlar: Yuriy Isaikin, Elena Zelenina;
* Operator — Lev Revtov;
* Bastakor — Mixail Meerovich;
* Ovoz operatori — Nelli Kudrina;
* Rollarni ovozlashtirganlar:

Tatyana Zaxava — *13-chi;*
Svetlana Travkina — *Yangi qiz;*
Vladimir Basov — *oʻqituvchi;*
Svetlana Xarlap — *44-chi;*
* Multiplikator rassomlar: Olga Anashkina, Lyudmila Afrina;
* Qoʻgʻirchoqlarni yasaganlar: Gennadiy Bogachev, A. Degtyarev, Anatoliy Kuznetsov, A. Nozdrin, Nina Panteleeva, Margarita Bogatskaya;
* Montajchi — Lyudmila Kopteva;
* Muharrir — Alisa Feodoridi;
* Direktor — Igor Gelashvili.

Video boʻyicha nashrlar
-----------------------

Rossiyada 1990-yillarning oʻrtalariga qadar Studio PRO Video ushbu multfilmni VHS -da eng yaxshi sovet multfilmlari toʻplamida chiqardi. 1996-yilda multfilm Videovostok tomonidan VHS-da chiqarildi.

2000-yilda „Master Teyp" „Soyuz Video" bilan birgalikda Gosteleradiofond koʻmagida „Bolalar kinosi: Fyodor amaki, it va mushuk" multfilmlarining butun seriyasi uchun Betacam SP master kassetasidan litsenziyalangan VHS nusxalarini taqdim etdi. Barcha litsenziyalangan VHS lar Hi-Fi Stereo ovoz bilan va PAL tizimida ishlab chiqarilgan.

2002-yildan beri u „Twic Lyrec" tomonidan DVD-da „13-raqamli shaytoncha" va Mitti Yenot toʻplamlarida chiqarildi. Shuningdek, „13 hikoya" toʻplamida DVD diskida chiqarilgan.

Yana qarang
-----------

* „Ostun-ustun" multfilmi (1981)

Manbalar
--------

1. ↑  «Наши мультфильмы» Интеррос, 2006, ISBN 5-91105-007-2, Наталия Венжер «Натан Лернер. Есть прелесть и непосредственная теплота, которая исходит от кукол»

Havolalar
---------

* «Чертёнок № 13» на «Аниматор.ру»
* *«Чертенок No 13»* IMDbda
**Anasagasti** Argentinada ishlab chiqarilgan birinchi avtomobil hisoblanadi. Buenos-Ayres Horacio Anasagasti tomonidan 1912-yildan 1914-yilgacha ishlab chiqarilgan.

Tarixi
------

Horacio Anasagasti nemis muhandisi Otto Krausening shogirdi edi. Oʻz ustaxonasini yaratganidan koʻp oʻtmay, u 1909-yilda Anasagasti kompaniyasiga asos soldi va u yerda avtomobil, aviatsiya va qishloq xoʻjaligi dvigatellarini taʼmirladi. 1910-yilda u Exposición Internacional de Ferrocarriles y Transportes Terrestres (Xalqaro temir yoʻllar va quruqlik transporti koʻrgazmasi) oʻzining birinchi prototipini taqdim etdi.

Yetkazib beruvchilarni topish uchun Yevropaga safaridan soʻng, 1911-yilda u nihoyat oʻzining 15 kVt ot kuchiga ega (11kVt ot kuchi) birinchi mashinasini yaratdi.17-sentabr kuni Rosario-Córdoba-Rosario poygasida fransuz dvigateli va argentinalik kuzovga ega, ovozli dvigatelli avtomobil. U 1912-yilda 6500 dollarga sotila boshlagan. Birinchi versiyalar 2125 sm3 fransuz dvigateli bilan jihozlangan va ikkita fayton korpuslari va chap tomonda bitta eshik bilan taklif qilingan.

1912-13 yillarda u Yevropada uning dizayni boʻyicha ishlab chiqarilgan mashinalarga kirdi. U Yevropaga turli poygalarda qatnashish uchun uchta mashina yubordi: avtomobillar jamoasi 1912 yilgi Tour de France musobaqasida qatnashgan, 1913 yilgi Coupe de l’Autoda esa Picker dvigatelli yakka poygachi kiritilgan. „Anasagasti" 1515 km Parij-Madrid poygasida gʻolib boʻldi.

Keyin Anasagasti Argentinaga uyiga qaytib keldi va u yerda 50 ga yaqin gastrol modellarini qurgan deb ishoniladi. Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan taʼminot olish juda qiyin boʻldi va kompaniya 1915 yilda yopildi. Anasagasti & Cia yopilishida taxminan 50 birlik bor edi, ularning aksariyati Buenos-Ayresda taksi sifatida ishlashda davom etdi.

Saqlanib qolganlari
-------------------

Ilgari Argentina havo kuchlari tomonidan ishlatilgan 1914-yildagi Anasagasti avtomobilining namunasi Buenos-Ayresning Moron shahrida joylashgan Museo Nacional de Aeronáutica de Argentina muzeyida saqlanmoqda. Ushbu avtomobil 1912-yil 8-sentyabrda Anasagasti tomonidan oʻzining doʻsti muhandis Jorge Newberyga shaxsan sovgʻa qilingan. Newbery bundan pochtani Aeroparkga tashish uchun foydalangan. Yana biri „Club de Automóviles Clásicos de la República Argentina" CAC tomonidan oʻtkaziladi va foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „ANASAGASTI". *www.cocheargentino.com.ar*. 24-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2020-yil.
2. ↑  „Anasagasti, the first car produced in series in Argentina". 8-aprel 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2012-yil.
**Anar Dara** — Afgʻonistonning Farah viloyatidagi tuman. Uning aholisi, taxminan 90% tojiklardan iborat bo'lib, ozchilikni pushtunlar tashkil qiladi, 2005- yil yanvarida 30 000 kishiga baholangan. Uning poytaxti Anar Dara 801 m balandlikda joylashgan bo'lib, aholisi 13300 ga yaqin.

Afg'onistondagi urush
---------------------

2019-yil sentabr oyida Tolibon kuchlari shiddatli janglardan so‘ng tumanni afg‘on xavfsizlik kuchlaridan vaqtincha nazorat qilib oldi. Farah viloyati matbuot kotibi Mohibulloh Mohidning so‘zlariga ko‘ra, ikki politsiyachi halok bo‘lgan, yana 8 nafari yaralangan. 

2020-yil dekabr oyida Tolibon kuchlari tumandagi politsiya shtabiga hujum qildi. Farah viloyati gubernatori Muhammad Mujohidning so‘zlariga ko‘ra, xavfsizlik kuchlarining bir xodimi halok bo‘lgan, yana ikki nafari yaralangan, bir qancha Tolibon o‘ldirilgan. 

2021- yil iyun oyida Tolibon kuchlari 2021- yilgi Tolibon hujumi doirasidagi o'ziga tegishli tumanni qaytarib oldi. Viloyat kengashi rahbari o‘rinbosari Shoh Mahmud Naimiyning so‘zlariga ko‘ra, uch politsiyachi halok bo‘lgan, yana bir qanchasi yaralangan.  Tolibon kuchlari tumandagi hukumat binosini egallab olib, uni portlatib yuborgan.

Galereya
--------

* Anar DaraAnar Dara

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Anar Dara District of Farah Falls to Taliban Reporterly |".
2. ↑  „Taliban attacks police headquarters in Farah province".
3. ↑  „Taliban Capture Anardara District of Farah" (15-iyun 2021-yil).
4. ↑  **{{Veb manbasi}} andozasidan foydalanishda `sarlavha=` parametrini belgilashingiz kerak.** *@bsarwary.* „".

* UNHCR tuman profili, 2004- yil dekabr – 2005- yil yanvar oyida tuzilgan, 2006-06-05 (PDF).

Havolalar
---------

* Aholi punktlari xaritasi[*sayt ishlamaydi*]  AIMS, 2002 - yil may

Andoza:Districts of FarahAndoza:Farah Province
**Malaka** — 1) psixologiyada — muayyan kasb, ishni yaxshi oʻzlashtirish natijasida orttirilgan mahorat. Odatda, biron ish jarayonida harakatlar anglanilgan yoki anglanilmagan tarzda amalga oshiriladi. Harakatni bajarishda ongning borgan sari kamroq ishtirok etishi tufayli ish gʻayriixtiyoriy ravishda ijro etila boradi, ayrim mayda qismlarga eʼtibor kamayadi. Harakatning qisman gʻayriixtiyoriy ravishda bajarilishi tufayli uning tuzilishida ayrim sifat uzgarishlari yuz beradi. Harakatni hissiy nazorat qilish, uni markazdan turib boshqarish usullari oʻzgarib boradi. Harakat usullarini idrok etishdan diqqat xoli boʻladi va u harakat vaziyati hamda mahsuliga qaratiladi. Buning natijasida topshiriq ravon, ortiqcha kuch sarflamay, tez va sifatli bajarila boradi. Masalan, tajribali mashinkada yozuvchi klavishlarga karamasdan yozaveradi. Malaka hosil qilish tezligi uning murakkablik darajasi, kishining yoshi, individual xususiyati, bilimi va boshqa omillarga bogʻliq. Kishidagi malaka, koʻpincha, boshqa malaka hosil boʻlishida yordam beradi. Masalan, avtomobil haydashni yaxshi bilgan kishi traktor va boshqa mashinalarni haydashni ham osonlik bilan oʻrganadi. Bunday holat M.ning koʻchishi deyiladi. Baʼzi hollarda esa mavjud M. boshqa M.lar hosil boʻlishiga xalaqit beradi. Bu M.ning interferensiyasi deyiladi. Uzoq mashq qilmaslik va organizmning normal boʻlmagan holatlari (kasallik, qattiq charchash, hayajonlanish va boshqalar)da M. yoʻqolishi mumkin. Bu sabablar bartaraf etilishi bilan M. yana tiklanadi; 2) M. HUQUQDa — ishni bajarish uchun qanday kasb qay saviyada egallaganligini koʻrsatuvchi daraja. Mehnat qonunchiligida ish M.si va ayrim xodimlar M.si degan turlarga boʻlinadi. Odatda, xodimlarning M.siga qarab ularga biror tarif razryadi beriladi. Tarif razryadi xodimning muayyan ish turiga layoqatli ekanligini tasdiqlaydi. Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalarida tarif stavkalari va mansab maoshlarini belgilashda M. razryadi muhim ahamiyatga ega. Masalan, ishbay ishlovchi xodimlarning mehnatiga ish M.si boʻyicha, yaʼni shu ish uchun uning murakkabligini hisobga olib belgilangan baholar boʻyicha haq toʻlanadi. Ishbay ishlovchi xodim vaqtincha ish beruvchi tashabbusi bilan pastroq razryadli ishni bajarsa, u ish haqining avvalgi razryadi bilan bajarilgan ish razryadi oʻrtasidagi farqni olishga haqlidir (Oʻzbekiston Respublikasi MK 95—modda).

Xodimlar M.si maxsus M. komissiyasi tomonidan belgilanadi. Bunda xodimlarning muayyan bir ish turini bajarayotgandagi shaxsiy bilimlari va mahorati asosida razryad, kategoriya yoki diplom beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ananke**, Ananka (qadimgi yunoncha: *Ἀνάγκη*, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat" maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, taqdir va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli.

U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor bo‘lgan.

Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin.

Orfiklarga ko‘ra, Afrodita Uraniyaning qizi. Ularning va Platonning fikricha, onasi moyr (Zevsdan). Plutarxning yozishicha, u Zevsdan Adrasteyani tug‘gan.

Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi.

Platonning so‘zlariga ko‘ra, Ananke tizzalari o‘rtasida urchuq aylanadi, uning o‘qi dunyo o‘qi bo‘lib, moyrlar vaqti-vaqti bilan aylanishga yordam beradi.

Ananke haqida tasavvur Esxilning „Prometey" asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni Prometey); bunga quyidagilar: „Evmenidlar" tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil Orestning taʼqib qilinishi, Esxilning tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa Sofoklning „Qirol Edip" va „Edip Kolonda" tragediyalari kiradi.

Platonning o‘ninchi kitobi „Davlat"da Ananke urchug‘i tasvirlangan, bu hikoyani yakunlovchi matnda aytib o‘tilgan.

„Ananke" so‘zi Viktor Gyugoning „Parij Bibi Maryam ibodatxonasi" romanida uchraydi: romanning asosiy qahramonlaridan biri, Klod Frollo uni ibodatxona devoriga yozadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. V 2 t. T.1. — M. 1991-92. — S.75
2. ↑  Sm. Алкман, fr.102 Peydj, Orficheskie gimni III 13, Симий Родосский. Krilya Erota (AP XV 24); Nonn. Deyaniya Dionisa II 678.
3. ↑  Орфические гимны LV 4
4. ↑  Орфика, fr.126 Kern
5. ↑  Platon. Gosudarstvo X 617s.
6. ↑  *Плутарх*. Pochemu bojestvo medlit s vozdayaniem 25
7. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi II 4, 7
8. ↑  Sm. *Платон*. Gosudarstvo X 616s, Тимей 48a.
**Pitiusenskaya kaltakesak**, yoki **Ibizan devor kaltakesak** (lotincha: *Podarcis pityusensis*) — Oʻrta yer dengizidagi Pitius orollariga endemik boʻlgan haqiqiy kaltakesaklar (*Lacertidae*) oilasiga mansub devor kaltakesaklarining bir turi. Bundan tashqari, Mayorka orolida va Ispaniyaning kontinental mintaqalarining baʼzi joylarida uchrab turadi.

Tashqi koʻrinish
----------------

Tana uzunligi 7 sm gacha va dumi tanadan taxminan ikki baravar uzun boʻlgan kichik kaltakesak. Taxminan 26 kenja turni hosil qiladi, ulardan baʼzilari juda kam uchraydi. Tananing rangi juda oʻzgaruvchan va kulrangdan jigarranga va yashil ranggacha oʻzgaradi. Orqa va yon tomonlarda uzunasiga chiziqlar hosil qiluvchi kichik, tartibsiz shakldagi qora dogʻlar qatorlari mavjud. Pastki tomoni sariq, olov rang yoki pushti rangda.

Turmush tarzi va ovqatlanish
----------------------------

Togʻ jinslari va qattiq jinslar, turli xarobalar va binolarning toshlariga yopishadi. Ayniqsa, orol gulli koloniyalaridagi toshlar orasida juda koʻp. Eng kichik orollarda u koʻpincha yalangʻoch, deyarli oʻsimlik jinslaridan mahrum boʻlib yashaydi. Chumolilar, qoʻngʻizlar, oʻrgimchaklar, dengiz amfipodalari, shuningdek oʻsimliklarning gullari, urugʻlari va mevalari bilan oziqlanadi. Kannibalizm bor.

Rasimlari
---------

* 
* 
* Подвид P. pityusensis formenteraeПодвид *P. pityusensis formenterae*
*

Manbalar
--------

1. ↑  Ананьева Н. Б. Боркин Л. Я. Даревский И. С. Орлов Н. Л. Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз. 1988. — С. 149. — 10 500 экз. — ISBN 5-200-00232-X.
2. ↑  Даревский И. С. Орлов Н. Л. Редкие и исчезающие животные. Земноводные и пресмыкающиеся : Справ. пособие / под ред. В. Е. Соколова. — М. : Высшая школа, 1988. — С. 270—271. — 463 с. [16] л. ил. — 100 000 экз. — ISBN 5-06-001429-0.
**Arepa** (ispancha: *arepa*) — makkajoʻxori xamiridan yoki makkajoʻxori unidan tayyorlangan kulcha boʻlib, u Kolumbiya va Venesuela oshxonalarida muhim oʻrin tutadi.

Bu mamlakatlarda arepalar deyarli har kuni iste'mol qilinadi. Ular, shuningdek, teng ikkiga boʻlinib, pishloq, avokado yoki tovuqli salat kabi nachinkalar bilan tortilishi mumkin. Oʻlchamlar, makkajoʻxori unining turlari va qoʻshiladigan ingredientlar farq qiladi. Arepani shuningdek, Panama, Puerto-Riko, Dominikan Respublikasi, Trinidad va Tobagoda va Kanar orollarida ham uchratish mumkin. Ular shakliga koʻra Meksika *gorditlari* va Salvador *pupuslariga* oʻxshaydi.

Xususiyatlari
-------------

Arepa - tekis, dumaloq, xamirturushsiz makkajoʻxori unidan tayyorlangan pirojok. Tayyorlash usuliga koʻra, u qovurilgan, pishirilgan, qaynatilgan yoki dimlangan boʻlishi mumkin. Arepalar, shuningdek, mintaqaga qarab rangi, hidi, hajmi va nachinkasi bilan farqlanadi. Arepalar goʻsht, tuxum, pomidor, salat, pishloq, qisqichbaqalar yoki baliq bilan toʻldirilishi yoki qoplangan boʻlishi mumkin.

Tayyorlash
----------

Makkajoʻxori uni suv va tuz bilan, ba'zan esa oʻsimlik yogʻi yoki sariyogʻ, tuxum va/yoki sut bilan aralashtiriladi. Olingan aralashmadan kotletlar koʻrinishidagi kulchalar osongina hosil boʻladi. Arepa uchun makkajoʻxori tayyorlash nikstamalizatsiyasiz (makkajoʻxori urugʻini ohak yoki kul eritmasida qaynatish yoki ivitib qoʻyishsiz) amalga oshiriladi. Bu arepa unini tortilya tayyorlash uchun ishlatiladigan undan farqlantiradi.

Arepa tayyorlash uchun suvda qaynatilgan va keyin quritilgan maxsus un, shuningdek, x*alyakas*, *bolos*, *tamales*, *empanadas* va *chicha* kabi taomlarni tayyorlash uchun ishlatiladi. Unni *masarepa, masa de arepa,* masa al instante yoki *harina precocida deb atash mumkin.* Arepalar uchun joʻxori unining eng mashhur brendlari - Venesueladagi Harina PAN, Harina Juana va Goya, Kolumbiyadagi Areparina.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arepas".  whats4eats. 1-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 января 2017.
2. ↑  „Arepas".  picapica. 16-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 января 2017.
3. ↑  *Lopez, Adriana* „Bringing the Arepa to the World".  Picapica. 16-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 января 2017.
4. 1 2  *Blazes, Marian* „Masarepa - Precooked Corn Flour for Making Arepas". *About Food*. 20-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 января 2017.

Adabiyotlar
-----------

* Charles Sinclair. arepa // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 32. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
* Miguel Felipe Dorta Vargas*. ¡Viva la arepa!: Sabor, memoria e imaginario social en Venezuela*. Bogotá: Editorial Alfa, 2017. ISBN 978-9803543709.