recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Voyevodina**—Yugoslaviyada, Serbiya Respublikasi tarkibidagi muxtor oʻlka. Mayd. 21,5 ming km2. Aholisi 2 mln. kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Maʼmuriy markazi — Novi-Sad. Iqlimi moʻʼtadil, kontinental. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 22—24°, yanvarniki 1,2 — 2,6°. Yillik yogʻin 550–750 mm. Yirik daryolari: Dunay, Tisa, Tamish.

V. da 6-asrda slavyanlar, 9-asr oxirida vengerlar yashagan. 10-asrdan Vengriya qirolligi tarkibiga kirgan, 1526— 1918 yillarda V. hududi Gabsburglar monarxiyasi qoʻli ostida, 1918 y.dan Serb, xorvat va slovenlar qirolligi (1929 y.dan Yugoslaviya) tarkibida. 1945 — 63 yillar muxtor viloyat, 1963 y.dan muxtor oʻlka.

V. — Serbiyaning xoʻjaligi eng rivojlangan qismi. Q. x. bogʻdorchilik va tokchilik, goʻsht-sut chorvachiligiga ixtisoslashgan. Sanoati mahalliy xom ashyoga asoslangan. V. ning sharqiy qismida neft va gaz chiqariladi. Toʻqimachilik, mashinasozlik, kimyo, elektrotexnika, sellyuloza-qogʻoz, sement, oziq-ovqat sanoati rivojlangan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"Oloy" dehqon bozori** — qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bilan savdo qiluvchi Toshkent shahridagi yirik bozorlardan biri. 1996-yil 13-martdan „OAJ"ga aylantirilgan. „Toshbozor-tayyorlovsavdo" uyushmasi tizimiga kiradi.

Tarixi
------

Bozorning eski koʻrinishidagi rastalar
Bozorning eski koʻrinishidagi rastalar, 1-aprel 1992-yil
Bozor tarixi XII asrlarga borib taqaladi. Bozorga ushbu maskanga yaqin bo'lgan hududda joylashgan tog' nomi berilgan. Buyuk ipak yoʻlida joylashganligi savdo karvonlari oʻzaro tijorat qilishi uchun xizmat qilgan. Bozorga 1928-yilda asos solingan. Bir necha marta taʼmirlangan, oxirgi marta „Tashgiprogor" loyiha instituti tomonidan tayyorlagan loyiha asosida 1993-yilda toʻla taʼmirdan chiqqan. 2006-yilda esa 250 savdo oʻrinli hoʻl mevalar sotish rastasi rekonstruksiya qilindi, 72 ta gul savdo doʻkonlari, 2007-yil issiq non yopib beruvchi novvoyxona qurildi.

### Bozor

Bozorda axoliga oldi-sotdini qulaylashtirish maqsadida har bir mahsulot turlari uchun alohida joy ajratilgan rastalar tashkil etilgan. Umumiy maydoni 79238 m², savdo oʻrinlari soni 1453 ta, hoʻl va quruk mevalar, sabzavotlar, tropik mevalar, issiqxonada yetishtirilgan pomidor, bodring, don mahsulotlari, ziravor va dorivor, asal, tuxum, koʻkatlar va boshqalar bilan sadvo qilinadi.

### Atrofidagi obyektlar

Bozor yaqinida  Abdulla Qodiriy va Yunus Rajabiy metro bekatlari, bosh pochta markazi, „Dedeman silk Road Tashkent" mexmonxonasi, „Turon" toʻyxonasi, „Toshshaxar- transxizmat" uyushmasi bor.

Bozorningjanubiy qismida Usmon Nosir koʻchasi, gʻarbiy qismida Amir Temur koʻchasi joylashgan.

Yana qarang
-----------

* Toshkent bozorlari

Manbalar
--------

1. 1 2  „Алайский базар" (ru). Qaraldi: 18 iyul.
2. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.
Adirlar — oʻsimlik turlariga juda boy. Unda *qoʻgʻirbosh*, *qoʻziquloq*, *karrak*, *shashir*, *kakra*, *qatron*, *astragal*, *shirach* kabi koʻp yillik oʻtlar bilan bir qatorda bir yillik oʻtlar (efemerlar) ham bor. Baʼzan 1 m2 yerda 15-20 turga xos yuzlab va hatto minglab oʻsimlik tuplari joylashgan boʻlishi mumkin.

Adirlarda (ayniqsa, respublikaning janubida) saqlanib qolgan *pistalar* ularning bir vaqtlar bu yerlarda koʻplab oʻsganligidan, biroq turli maqsadlar uchun ayovsiz kesib olinishi tufayli kamayib ketganligidan darak beradi.

Adirlarning yuqori qismida *bugʻdoyiq*, *tak-tak* (togʻarpa), *andiz*, *gulxayri* kabi boʻyi baland koʻp yillik oʻtlar, toshloq va shagʻalli joylarida *bodom*, *naʼmatak* turkumining vakillari — butalar, astragal hamda piyoz turkumiga mansub turlar keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Oʻn ikkinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Olti Qorliyev** (1909.6.1 — Ashxobod — 1973.11.12) — turkman aktyori, rejissyor, dramaturg. Xalq artisti (1955). Boku teatr texnikumini tugatgan (1931). Turkman drama, opera teatrlarida aktyor, rejissyor, bosh rejissyor boʻlib ishlagan. 1956—60 yillar "Turkmanfilm" direktori. 1957-yildan shu kinostudiyada rejissyor, aktyor. Nuri ("Dursun"). kerim ("Uzoqdagi kelin"), Aldarkoʻsa ("Sehrgar kristall"). choʻpon Durdi va uning oʻgʻli Qadam ("Choʻpon oʻgʻli"), Bayram ("Oila nomusi") kabi rollari bilan turkman kinosi rivojiga munosib hissa qoʻshdi. Rejissyor sifatida "Maxsus topshiriq", "Ayna", "Dadil qadam", "Mahtumquli", "Daryo orti chegara", "Muqom sirlari" singari filmlarni suratga olgan. 1974-yildan "Turkmanfilm" Qorliyev nomi bilan yuritiladi. Turkmaniston Davlat mukofotlari laureati (1966, 1976).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq**  — muhaddis, Imom.
(vaf. 827 yil).

Tarjimai holi
-------------

Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq VIII-IX asrlarda Bag‘dod shahrida yashab ijod qilgan. U manbalarda Abu Yаhyo Taymiy deb ham keltirilgan. Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq o‘z davrining mashur muhaddislaridan bo‘lgan. Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq Imom, ishonchli hofiz va faqih nomi bilan ham tanilgan.

Ustozlari
---------

Hammod ibn Yazid, Sharik, Abu Ahvas, Hushaym, Abdulloh ibn Muborak, Yаzid ibn Zari’, Ubaydulloh ibn Amr Ruqiy va shu tabaqotning boshqa vakillaridan hadis o‘rgangan.

Shogirtlari
-----------

Zakariyo ibn Adiy ibn Zariqdan Imom Buxoriy, Ishoq ibn Rohavay, Ishoq ibn Kavsaj, Hajjoj ibn Shoir, Abu Muhammad Dorimiy, Ahmad ibn Ali Bahbahoriy hadis tinglagan.

E’tiroflar
----------

Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq haqida boshqa muhaddislar qo‘yidagi fikrlarni bildirgan:

* Ahmad Ajaliy: "Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq ishonchli siqot vakillaridan. U bir umr parhez bilan yashagan va non iste’mol qilmagan", – degan.
* Munzir ibn Shazon: "Zakariyo ibn Adiy ibn Zariqdan hofizroq kishini ko‘rmadim", – degan.
* Abu Afv Bazuriy: "Zakariyo ibn Adiy ibn Zariqdan yozganimdek, boshqa biron kishidan yozib ololmadim", – deya e’tirof etgan.

Vafoti
------

Zakariyo ibn Adiy ibn Zariq hijriy 212, milodiy 827 yilda Bag‘dod shahrida vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* Shukurillo Umarov "Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi" Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Tarixu Bag‘dod. J. 8. –B. 456.
2. ↑  Ansob. J. 2. –B. 125.
3. ↑  Tarixu Bag‘dod. J. 8. –B. 456.
4. ↑  Tahzibu-l-kamol. –B. 434.
5. ↑  Ibn Said. Tabaqot. J. 6. –B. 407.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Seyalka** (rus. seyat — ekmoq), ekkich — qishloq xoʻjaligi ekinlari va daraxtlar urugʻini muayyan chuqurlikda tekis ekish, ekinlarni oʻgʻitlash uchun moʻljallangan qishloq xoʻjaligi mashinasi. Ekish usuliga koʻra, katorlab, uyalab, urukni aniq tashlab (punktir) va sochib (oʻt urugʻi va oʻgʻitni) ekadigan turlarga bulinadi. Vazifasiga kura, chigit, sabzavot, poliz ekinlari, don (arpa, bugʻdoy, noʻxat, tariq, guruch va boshqalar), makkajoʻxori, bogʻdorchilik S.si farqlanadi. Traktorlar bilan ishlatish usuliga koʻra, S.lar tirkama va osma; ekish apparatlari tipiga koʻra, gʻaltakli va diskli; soshniklari tipiga koʻra, diskli va ankerli turlarga boʻlinadi. Barcha S.lar ishlash jarayoni va tuzili shi jihatdan oʻxshash boʻladi, urugʻni ekish chuqurligi, qator oralari, qatorlar soni va shakli boʻyicha birbiridan farqlanadi. Mas, chigit S.si chigitni qatorlab, kvadratuyalab va zichuyalab ekishga moslashtiriladi, sabzavot S.si urugʻni qatorli va lentali usullarda ekadi va h.k. S, asosan, urugʻ solinadigan yashik, ekish apparati va soshniklardan iborat.

Oʻzbekistonda chigit, boshoqli don (arpa, bugʻdoy), sabzavot ekinlari (sabzi, piyoz, rediska va turp), kartoshka ekish, bogdorchilik (uzum, anor, anjir va boshqa mevali daraxt koʻchatlari ekish) S.lari ishlatiladi. "Oʻzbekqishloqmash" AJ da chigit ekish S.si (SMX4), paxtamakkajoʻxori S.lari (SMX3,6/4,2 va SMX5,4), qand lavlagi, makkajoʻxori, karam, baqlajon, yer yongʻoq, kunjut ekish uchun moʻljallangan pnevmomexanik S.lari (SXM40,4. SXM40401), don S.si (SMZ24), kartoshka S.si (KS2, KS4), mayda sabzavot ekinlari S.lari (HP.302, NR.300201); "Urganchozuqamash" AJ da chigitni anik, ekish S.si (STV8M), "Kimyoqishloqmash" AJ da chigitni ekish oldidan namlagich apparat (USN4) va boshqa ishlab chiqariladi.

Erta koʻklamda chigit endigina unib chiqqanda nihollarni sovuqdan asrash, qatqaloqning oldini olish maqsadida ekinzorlar ustiga plyonka yopish uchun moʻljallangan moslama (PRP4) ("Oʻzbekqishloqmash" AJ) S.lar SMX4, STX4, SCHX4 va SXU4 larga oʻrnatiladi. Barcha S.lar traktorlar bilan agregatlab ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zehra Topel** (1987-yil 13-aprelda tugʻilgan) — turk ayol shaxmatchisi. 2007-yilda u FIDE xalqaro ayol ustasi (WIM) unvoniga loyiq deb topilgan.

Topel 1987-yil 13-aprelda Bolgariyaning Shumen shahrida turk oilasida dunyoga kelgan. Uning otasi Cengiz Topel shaxmat boʻyicha murabbiy, onasi Vildan hamshira boʻlib ishlardi. U sakkiz yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan, onasi Zehraning amakivachchasiga shaxmat taxtasini sovgʻa qilganda Zehra ham bu oʻyinga qiziqib qolgan. Zehraga otasi murabbiylik qilib, shaxmat oʻynashni oʻtgatgan. U 1997-yilda otasi bilan Turkiyaning Istanbul shahriga koʻchib oʻtdi, onasi esa Bolgariyada Zehraning katta singlisi Hatice bilan birga qoladi. Zehra Turkiya fuqaroligini olish uchun ariza topshirgan, ammo fuqarolikka kirish uchun toʻrt yil kutishga toʻgʻri kelgan. 2000-yilda Zehra Topel Turkiya fuqaroligini oldi.

1995-yildan 1997-yilgacha Zehra Topel ikki yil davomida Bolgariyada oʻtkazilgan oʻz yosh toifasida koʻplab unvonlarni qoʻlga kiritdi. Biroq, Turkiyadagi dastlabki toʻrt yil davomida unga Turkiya vakili boʻlishga ruxsat berilmagan. U fuqarolikka qabul qilinishdan oldingi vaqtini uyda mashq qilish orqali oʻtkazdi, chunki u rasmiy milliy turnirlarda oʻynash ruxsatnomasiga ega boʻlmagan edi va faqatgina norasmiy turnirlarda ishtirok etar edi.

U 2003-yil oktabr oyida Livanda boʻlib oʻtgan 1- Oʻrta yer dengizi ayollar chempionatida kumush medalini qoʻlga kiritdi. 2007-yilda esa Xalqaro ayol ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi. 2009-yilda Zehra Topel Turkiya chempionatida 8/9 hisobida ikkinchi oʻrinni egalladi va faqat koʻp sonli turk chempioni WIM Betül Jemre Yildizga yutqazdi. U bir vaqtning oʻzida shaxmat oʻynaydi.

Zehra Topel Bolgariyadagi Shumendagi sobiq pedagogika instituti Anglitika kursida tahsil olgan. Keyinchalik Istanbul Kultur universitetida shaxmat boʻyicha stipendiya gʻolibi boʻlgach usha oliy taʼlim muassasasida tahsil oldi.

Yutuqlar
--------

Shaxmat boʻyicha Turkiya chempionati (ayollar toifasida)
* 2001-yil U14 — chempion
* 2003-yil U16 — chempion
* 2007-yil — chempion
* 2009-yil — 2-oʻrin

Shaxmat boʻyicha Yevropa chempionati
* 2002-yil — 7-oʻrin
* 2003-yil oʻsmirlar chempionati gʻolibi

Oʻrta yer dengizi shaxmat chempionati
* 2003-yil - 2 Kumush medal

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Uyur, Aslı*. „İkinci oldum, arkama baktım, kimse yoktu" (turkcha). *Sabah* (26-dekabr 2003-yil). Qaraldi: 17-iyul 2013-yil.
2. 1 2  „Zehra Topel, Kübra Öztürk ve Betül Yıldız" (turkcha).  Turkiye Satranç Federasyonu. 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyul 2013-yil.
3. 1 2  „WIM Zehra Topel".  Chessdom (12-oktabr 2007-yil). 9-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyul 2013-yil.
4. 1 2  *Akman, Özgür*. „Kızların satranç aşkı" (turkcha). *Sabah* (18-iyul 2009-yil). Qaraldi: 17-iyul 2013-yil.
5. 1 2  „20 Kişiye karşı aynı anda satranç" (turkcha). *Milliyet* (23-oktabr 2009-yil). Qaraldi: 17-iyul 2013-yil.

Havolalar
---------

* Zehra Topal at Tam Satranç
* Zehra Topel Wayback Machine saytida arxivlandi (5-fevral 2016-yil). player profile and chess games at Chess-DB.com
**Vladimir Potkin** (ruscha: *Владимир Поткин*; 1982-yil 28-iyunda tug'ilgan) - rossiyalik shaxmat grossmeysteri (2001) va sobiq Yevropa chempioni. U, shuningdek, Ian Nepomniachtchining murabbiyi va Rossiya terma jamoasi murabbiylaridan biri.

Shaxmatdagi faoliyati
---------------------

Potkin 2000-yilgi 18 yoshgacha bo'lganlar o'rtasidagi Yevropa chempionatida Dimitrios Mastrovasilis bilan ikkinchi o'rinni egallab, tay-brekda bronza medalini qo'lga kiritdi. 2007-yilda Saratovdagi Aratovskiy yodgorligida Aleksey Fedorov, Andrey Deviatkin, Aleksey Aleksandrov, Vyacheslav Zaxartsov, Aleksandr Evdokimov, Denis Xismatullin, Evgeniy Tomashevskiy va Sergey Azarov bilan 1-9 o'rinlarni egalladi. 2009-yilda Poktin Gavanadagi 44-Kapablanka yodgorligining 14-toifali Premer guruhida ikkinchi o'rinni egalladi.

2011-yilda Eks-le-Beyn shahrida u shaxmat boʻyicha yakka tartibdagi Yevropa chempionatida Radoslav Voytaşek, Yudit Polgar va Aleksandr Moiseenkoni tay-breykda ortda qoldirib, 8½/11 ball bilan gʻolib chiqdi. O'sha yili u shaxmat bo'yicha 2011-yilgi Jahon kubogida qatnashdi va u yerda to'rtinchi bosqichga chiqdi va yakunda ikkinchi o'rinni egallagan Aleksandr Grischuk tomonidan mag'lubiyatga uchradi.

Potkin 2012-yilda Moskvada bo'lib o'tgan Rossiya chempionati superfinalida Sergey Karyakin, Pyotr Svidler, Dmitriy Andreikin, Dmitriy Jakovenko va Evgeniy Alekseev bilan birinchi o'rinni egalladi, barcha o'yinchilar 5/9 ochko bilan yakunladilar. Olti o'yinchidan iborat tezkor pley-offda u beshinchi o'rinni egalladi.

2015-yilda Potkin shahrida bo'lib o'tgan Tata Steel Challengers turnirida ishtirok etdi va u yerda 7/13 hisobida yettinchi o'rinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Vladimir Potkin on chess coaching and cheating". *Chess in Translation* (8-aprel 2011-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2015-yil.
2. ↑  *McGourty.* „Baku World Cup, 2.3: Levon Aronian knocked out".  chess24 (17-sentabr 2015-yil). Qaraldi: 25-noyabr 2015-yil.
3. ↑  „Motylev and Potkin appointed coaches of Russian national team".  Chessdom (13-fevral 2015-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2015-yil.
4. ↑  Jugend-Europameisterschaft U18 Burschen Chess-Results
5. ↑  „Tournament report October 2007: Aratovsky Memorial 2007 open".  FIDE. Qaraldi: 3-aprel 2011-yil.
6. ↑  XLIV CAPABLANCA IN MEMORIAM 2009 - Grupo Premier Chess-Results
7. ↑  „2009 Capablanca Memorial (Premier)".  ChessFocus. Qaraldi: 24-noyabr 2015-yil.
8. ↑  „Vladimir Potkin Becomes European Champion".  Chessdom. 9-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2011-yil.
9. ↑  *Crowther.* „65th Russian Chess Championships 2012".  The Week in Chess (13-avgust 2012-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2015-yil.
10. ↑  Standings of Tata Steel Challengers 2015 Tata Steel Chess
**Sohil baqasi**(lotincha: *Incilius valliceps*) — Bufonidae oilasiga mansub amfibiya turi.

Umumiy uzunligi 5-10 sm.ga etadi. Boshqa turdatu baqalardan ajratib turuvci xususiyati - burundan boshining orqasigacha chozilgan mayin, qalinlashlarnsiz tizmasi mavjud. Katta parotidlar choʻzilgan va biroz tashqariga burilgan. Orqa tomonning rangi jigarrang-yashil boʻlib, oʻrtada oq yoki sargʻish chiziqli boʻlib, u boshqa tuslar bilan birlashishi mumkin. Yonlarda engil dogʻlar boʻlishi mumkin. Teri koʻplab oʻsimtalar bilan qoplangan, ular orqa tomondan yon tomonlarga qaraganda sezilarli darajada kattaroqdir. Ushbu osimtalar jigarrang yoki pushti rangga ega.

Tropik oʻrmonlarni, ochiq oʻtloqlarni, yarim qurgʻoqchil joylarni yaxshi koʻradi, shaharlar chekkasida, bogʻlar va dalahovlilarda uchraydi. Dengiz sathidan 1600 metr balandlikda joylashadi. Kechasi faolashadi. Asosan hasharotlar bilan oziqlanadi. Oʻlja qidirishda uzoq masofalarni bosib oʻtishga qodir.

Tuxum qoyuvchi amfibiya.

Turlar janubiy Meksikadan Kosta-Rikagacha tarqalgan.

Adabiyotlar
-----------

* Conant, R. va JT Collins (1991), Sudralib yuruvchilar va amfibiyalar uchun dala qo'llanmasi, Sharqiy va Markaziy Shimoliy Amerika, Uchinchi nashr
* Pauly, GB, DM Hillis va DC Cannatella. (2004) Nearktik kolonizatsiya tarixi: Nearktika qurbaqalarining molekulyar filogenetikasi va biogeografiyasi (Bufo). Evolyutsiya 58: 2517–2535.

1. ↑  „*Bufo valliceps* Gulf Coast Toad". *Herps of Texas*.  University of Texas at Austin. 13-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktabr 2009-yil.
**Vladimir Vladimirovich Postolatyev** (ukraincha: *Володимир Володимирович Постолатьєв*) — yarim himoyachi va hujumchi sifatida oʻynagan ukrainalik futbolchi.

Biografiya
----------

Lugansk viloyatida tugʻilgan. Uning otasi bokschi, ikkala bobosi ham futbolchi edi. Keyinchalik oilasi bilan Kiyevga koʻchib oʻtdi va u yerda 12 yoshida futbol oʻynay boshladi. Dastlab 15-oʻsmirlar sport maktabida, keyinroq „Smena" yoshlar sport maktabida oʻqigan. Birinchi murabbiyi — Gennadiy Klimkov boʻlgan. U kattalar futbolida debyutini 1997-yilda Ukraina havaskorlar chempionatida oʻynagan Irpin shahridan Soliq akademiyasi tarkibida oʻtkazgan. 1999-yilda „Irpin" klubi negizida tashkil etilgan Ukraina milliy havaskorlar jamoasi tarkibida Yevropa havaskorlar chempionatiga yoʻl oldi. Unda Yuriy Koval va Pavel Yakovenko boshchiligidagi jamoa bronza medallarini qo‘lga kiritdi. 2000-yilda oliy ligadan tushib ketgan Koval boshchiligidagi Kirovogradning „Zvezda" klubiga taklif qilindi. U jamoada toʻrt mavsum oʻynadi, asosiy oʻyinchilardan biri edi. 2003-yilda „Zvezda" tarkibida Ukraina chempionatining birinchi ligasi gʻolibiga aylandi va oliy divizionda oʻynash huquqini oldi. U 2003-yil 12-iyulda Kievning „Arsenal" jamoasiga qarshi uchrashuvning 82-daqiqasida Aleksey Deripapa o‘rniga Premyer-ligada debyut qilgan. Elit divizionda beshta gol bilan 2003/04-yilgi mavsumda jamoaning eng yaxshi toʻpurariga aylandi, ammo bu jamoani turnir jadvalidagi oxirgi oʻrindan va oliy ligadan tushib ketishdan saqlab qola olmadi. Klub jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarni boshdan kechirdi va birinchi ligaga ariza bera olmadi, shu sababli barcha asosiy oʻyinchilar, jumladan Postolatyev ham uni tark etishdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Профиль игрока на сайте football.lg.ua". 14-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-dekabr 2021-yil.
**Edmund Dantes Lowe** (talaffuzi: „Edmund Dantes Lou", 1890-yil 3-mart — 1971-yil 21-aprel) amerikalik aktyor edi. Uning tajribasi vodvil va ovozsiz filmda boshlangan.

Biografiyasi
------------

Lowe Kaliforniyaning San-Xose shahrida tugʻilgan. Uning otasi mahalliy sudya edi. Lowening bolalikdagi uyi San-Xose, Shimoliy 1-koʻcha, 314-uyda boʻlgan. U Santa Klara kollejida oʻqigan va aktyorlik faoliyatini boshlashdan oldin ruhoniy boʻlish gʻoyasini ilgari surgan. Lowe Kaliforniyaning Vudlend Hills shahrida oʻpka saratonidan vafot etdi va Kaliforniyaning Mission Hills shtatidagi San-Fernando missiyasi qabristoniga dafn qilindi.

Kino karerasi
-------------

 Lowe, 1925-yilda
Lowening karerasi 100 dan ortiq filmlarni oʻz ichiga olgan. U 1926-yilda suratga olingan *„What Price Glory" filmidagi Serjant Kvart roli bilan yaxshi esga olinadi.* (Lowe filmdagi rolini 1941-yil 28-sentabrdan 1942-yil 25-yanvargacha Moviy tarmoqda va 1942-yil 13-fevraldan 1942-yil 3-aprelgacha NBC telekanalida efirga uzatilgan *Captain Flagg and Sergeant Quirt* radio dasturida ijro etgan). Ovozli filmlarga silliq oʻtishga qaramay, 1930-yillarning oʻrtalariga kelib u endi asosiy yulduzlardan biriga aylana olmadi, garchi Lowe vaqti-vaqti bilan May West va Claudette Colbert kabi yetakchi odam rolini oʻynagan boʻlsa ham. U *„Dinner at Eight"* da (1933) Jean HarLow o‘ynagan Wallace Beery qahramonining rafiqasi bilan munosabatdan qutulishga urinayotgan yosh shifokorni tasvirlagan. U asosiy studiyalarda yordamchi aktyor boʻlib qoldi va Columbia Pictures kabi „Poverty Row" studiyalarida bosh rollarni davom ettirdi, bu yerda uning mahorati past byudjetli prodyuserliklarni kuchaytirishi mumkin edi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Edmund Lowe". *The New York Times* (2008). 27-mart 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Wilson, Scott. *Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons*, 3d ed.: 2 (Kindle Locations 28770-28771). McFarland & Company, Inc. Publishers. Kindle Edition.
3. ↑  Dunning, John*. On the Air: The Encyclopedia of Old-Time Radio*, Revised, New York, NY: Oxford University Press, 1998 — 136-137 bet. ISBN 978-0-19-507678-3. 14-sentabr 2019-yilda qaraldi. „Captain Flagg and Sergeant Quirt, situation comedy."
**W-CDMA** (inglizcha: *Wideband Code Division Multiple Access* — kodli ajratiluvchi keng polosali koʻp dostup) — radiointerfeys texnologiyasi boʻlib, u 5 MGslik ikkita radio chastota keng polosasidan foydalanadigan, kanallarni kodli ajratuvchi keng polosali koʻp dostupdan foydalanadi. W-CDMA ( 3GPP Release 4) atamasi shuningdek mustaqil uyali tarmoq standartini tavsiflash uchun ham ishlatiladi,GSM ga qoʻshimcha sifatida loyihalangan va 1900-2100 MGs diapazonida ishlaydi.

WCDMA koʻplab uyali aloqa operatorlari tomonidan 3G xizmatlarini qoʻllab-quvvatlash uchun keng polosali radio dostupini ta'minlash uchun tanlangan.

Texnologiya video, Internetga dostup va videokonferensiya kabi yuqori tezlikdagi multimedia xizmatlarini taqdim etish uchun optimallashtirilgan; to'liq mobillik bilan qisqa masofalarda 2 Mbit/s gacha va uzoq masofalarda 384 Kbit/s gacha dostup tezligini ta'minlaydi. Bunday ma'lumot uzatish tezligi chastotaning keng polosasini talab qiladi, shuning uchun WCDMA polosasining kengligi 5 MGs ni tashkil qiladi.

Texnologiya mavjud GSM va PDC tarmoqlariga qo'shilishi mumkin, bu WCDMA standartini tarmoq resurslaridan foydalanish va global muvofiqlik nuqtai nazaridan eng istiqbolli standartga aylantiradi.

Adabiyotlar
-----------

* Невдяев Л. М. Мобильная связь 3-го поколения. Серия изданий «Связь и бизнес», М. 2000 — 208 с. ISBN 5-93184-006-0

Manbalar
--------

1. ↑   *IPv6 in 3GPP Networks* (Deploying IPv6 in 3GPP Networks nashri). Chichester, UK: John Wiley & Sons, Ltd. 2013-04-01. pp. 163–247. ISBN 978-1-118-39833-3, 978-1-118-39829-6. .
**Edmund** **Gvenn** (talaffuzi: „Edmund Gven", 1877-yil 26-sentyabr – 1959-yil 6-sentyabr) — ingliz aktyori. U „*Mister 880*" (1950) komediya filmi uchun „Oltin globus" va „Oskar" mukofotiga sazovor boʻldi. Edmund rejissyor Alfred Hitchcock tomonidan suratga olingan toʻrtta filmdagi roli bilan yodda qolgan.

Hayot va karyera
----------------

Gven Londonning Wandsworth shahrida John va Catherine oilasida tugʻilgan. Uning akasi aktyor Arthur Chesnney, amakivachchasi esa aktyor Cecil Kellaway edi. Gven Sent-Olave maktabida, keyinroq London Kingʻs kollejida tahsil olgan. U 1895-yilda teatrda aktyorlik faoliyatini boshlagan va Willie Edouin kompaniyasining aʼzosi sifatida shafqatsiz komik rollarni oʻynab, oʻz mahoratini koʻrsatgan. 1901-yilda u Ellen Terryning jiyani Minni Terryga uylandi. Oʻsha yili u Avstraliyaga borib, u yerda JC Williamson kompaniyasida uch yil ishladi. Rafiqasi unga hamroh boʻldi.

Londonga qaytib kelganida, Gven oʻrta hol komediyada emas, balki J. E. Vedrenne va Harley Granvil-Barker boshchiligidagi Kort teatrida *The Times* deb nomlangan filmda paydo boʻldi. U yerda, 1905-1907-yillarda, *The Times* soʻzlari bilan aytganda, „u har bir rolni oʻzining toʻliq qiymatini berib, kichik qismlarda bebaho edi". Shu jumladan Bernard Shawning „*Man and Superman*" filmidagi John Tannerning proletar shofyori Straker rolini mahorat bilan ijro etgan.

Tinchlik qaytganidan soʻng, 1920-yillarda Gvenning West Enddagi Bruce Bairnsfatherning *"Old Bill, MP*" (1922) filmida bosh rolni ijro etdi. *The Times* shunday deb hisoblaydi: „U Angliya va Amerikada oʻynagan boshqa koʻplab rollar ichida eng yaxshi esda qolganlari, ehtimol Galsworthyning *"The Skin Game"* dagi Hornblower, *"Lilac Time"* dagi Vena paterfamiliaslaridir".

Radio chiqishlari
-----------------

| Yil | Dastur | Epizod/manba |
| --- | --- | --- |
| 1940 | *Forecast*\* | *The Lodger* |
| 1943 | *Suspense* | *The Fountain Plays* |
| 1944 | *Creeps by Night* | *The Strange Burial of Alexander Jordan* |
| 1949 | *Suspense* | *Murder in Black and White* |
| 1951 | *Stars of Hollywood* | *A Christmas Carol* |
| 1953 | *Stars over Hollywood* | *A Christmas Carol* |

Yana qarang
-----------

* Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan aktyorlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Mr Edmund Gwenn — Versatile Character Actor", *The Times*, 8 September 1959, p. 13
2. ↑  "Mr Edmund Gwenn — Versatile Character Actor", *The Times*, 8 September 1959, p. 13
3. ↑  "Those Were the Days". *Nostalgia Digest* **38** (3): 32–39. Summer 2012.
4. ↑  "Those Were the Days". *Nostalgia Digest* **41** (4): 38. Autumn 2016.
**Vikitoriya** — *Los-Anjeles Tayms gazetasi* tomonidan ishlab chiqilgan atama boʻlib, uni wiki tarzida tahrirlash mumkin boʻlgan anʼanaviy tahririyat (foydalanuvchilarga matnni tahrirlash va bitta hujjatga oʻzgartirishlar kiritish imkonini beruvchi kompyuter dasturi) taʼriflaydi. 2005-yil 17-iyunda *Los-Anjeles Times* Iroqdagi urush mavzusida "*Urush va oqibatlar* "deb nomlangan birinchi Vikitoriyani yozdi. Ushbu tahririyat ostida gazeta oʻz oʻquvchilariga tahririyatni wiki uslubida qayta yozishga taklifnoma yozdi. Ular eksperimentni "ommaviy beta "deb atashdi va bu yo muvaffaqiyatsizlik yoki fikr jurnalistikasining yangi shakli boʻlishi mumkunligi haqida fikr bildirishdi.

Vikipediyani boshqaradigan Vikimedia fondi rahbari Jimmy Wales yangi Vikitoriyaning dastlabki mualliflaridan biri boʻlib, u muharrirlarga qarshi mulohazalarni, qayta yoʻnaltirishlarni va koʻplab muhokamalarni ilhomlantirdi.

Yopishi
-------

*LA Times* Wikitorial 2005-yil 19-iyunda yopilgan. Bunga echki goʻshtining bir nechta rasmini qoʻygan vandal sabab boʻlgan. Mahalliy vaqt bilan ertalab soat 4:30 atrofida vandal saytni pornografik fotosuratlarga oʻzgartirdi va bir necha soniya ichida qoʻriqchi uni avvalgi tahririyatga qaytardi. Soat 5:00 dan koʻp oʻtmay, aloqa uzildi va Vikitoriya mavjud boʻlmay qoldi.

Saytga kirgan oʻquvchilar ushbu xabarni topadilar:

> ***Vikitoriya qayerda?***
> 
> 
> *Afsuski, biz bu xususiyatni hech bo'lmaganda vaqtincha olib tashlashga majbur bo'ldik, chunki bir nechta o'quvchilar saytni nomaqbul materiallar bilan to'ldirishgan.*
> 
> 
> *To'g'ri ruhda tizimga kirgan minglab odamlarga rahmat va uzr.*
> 
> 

Vikitoriya mavjud bo'lgan ikki kun davomida u asl uzunligidan (atigi birming bir yuz so'zdan ozroq) ikki ming yuzdan ortiq so'zga o'zgardi. Bir qancha tajribali vikipediyachilar Vikitoriyani tashkil etish bo'yicha takliflar berishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Glaister, Dan. „LA Times 'wikitorial' gives editors red faces." *The Guardian*. Wednesday JUNE 22, 2005. Retrieved on December 4, 2009.

Havolalar
---------

* Vikitoriya
* Vikitorial vilka
* Vikitoriyadagi „Urush va qasos haqidagi orzular" arxivi
**Edna Clara Best** (talaffuzi: „Edna Klara Best", 1900-yil 3-mart — 1974-yil 18-sentyabr) ingliz aktrisasi boʻlgan.

Yoshlik
-------

Edna Hove shahrida tugʻilgan. U Braytonda taʼlim olgan va keyinchalik Londondagi Guildhall musiqa va drama maktabida drama boʻyicha birinchi professor boʻlgan Miss Kate Rorke qoʻl ostida dramatik aktyorlikni oʻrgangan.

Karyera
-------

Edna Best London sahnasida 1921-yilda filmlarga kirishidan oldin tanilgan. 1917-yilda Southamptondagi Grand Theatreda *Charley’s Aunt filmida* debyut qilgan. Shuningdek, u Sassexning ayollar chempioni sifatida suzish boʻyicha kumush kubokni qoʻlga kiritdi. U turmush oʻrtogʻi Gerbert Marshall bilan John Van Drutenning 1931-yilda ham Brodveyda, ham Londonda *Thereʼs Always Julietta* pyesasida ishtirok etgan.

Gainsborough Pictures uchun u eri bilan birga *Michael and Mary* va *The Faithfull Heart* melodramalarida rol oʻynagan. U 1934-yilda Alfred Hitcockning *The Man Who Knew Too much* filmining asl nusxasidagi ona roli bilan yodda qolgan. Uning keyingi rollari Britaniya va Gollivud spektakllarining aralashmasi edi. Uning boshqa filmlari orasida*Intermezzo: A Love Story* (1939), *Swiss Family Robinson* (1940), *The Late George Apley* va *The Ghost and Mrs. Muir* (both 1947) va *The Iron Curtain* (1948).

Shaxsiy hayot
-------------

Ednaning William Seymour Beard bilan birinchi nikohi 1928-yilda ajralish bilan yakunlandi. London Ajralish sudi Beardga er-xotinning egizaklariga (James va John Beard ) vasiylik huquqini berdi va „oʻz xotini Miss Bestning janob Marshall bilan notoʻgʻri xatti-harakati tufayli" ajrashishni taʼminladi. Keyinchalik Best Marshallga 1928-yil 28-noyabrdan 1940-yilgacha turmushga chiqdi va ularning aktrisa Sarah Marshall ismli qizi dunyoga keldi. U 1940-yil 7-fevralda Las-Vegasda isteʼdod agenti Nat Wolfga turmushga chiqdi. „Besh daqiqalik yopiq sud majlisidan soʻng Marshalldan ajralishga ruxsat bergan sudya bir necha daqiqadan soʻng nikohni amalga oshirdi".

Radio chiqishlari
-----------------

| Yil | Dastur | Epizod/manba |
| --- | --- | --- |
| 1952 | *Theatre Guild on the Air* | *Love from a Stranger* |
| 1953 | *Theatre Guild on the Air* | *Jane* |

Manbalar
--------


1. ↑  „Edna Best - Hollywood Star Walk - Los Angeles Times" (en). *projects.latimes.com*. Qaraldi: 23-oktabr 2017-yil.
2. 1 2  „Edna Best Divorces Herbert Marshall, Weds an Agent". *Daytona Beach Morning Journal*, s. 3. Qaraldi: 24-may 2015-yil.
3. ↑  „Miss Edna Best Divorced". *The Advertiser* (28-iyun 1928-yil). Qaraldi: 24-may 2015-yil.
4. ↑  „Better Radio Programs for the Week". Newspapers.com. The Decatur Daily Review (16-mart 1952-yil), s. 44. Qaraldi: 23-may 2015-yil. Andoza:Open access
5. ↑  „Better Radio Programs for the Week". Newspapers.com. The Decatur Daily Review (11-yanvar 1953-yil), s. 42. Qaraldi: 19-iyun 2015-yil. Andoza:Open access
**Oxirgi zarurat** (huquqda) — oʻzining yoki boshqa shaxsning hayoti, shaʼni, qadr-qimmati, huquq va erkinliklari hamda qonuniy manfaatlari, shuningdek, jamiyat va davlat manfaatlari xavf-xatar ostida qolgan hollarda, tajovuzdan himoyalanish maqsa-dida zaruratdan sodir etilgan harakatlar. Oxirgi zarurat harakatlari, rasman Karaganda, jinoiy tusda boʻlsada, kelayotgan xavfni kaytarish uchun noiloj sodir etilgani va uning oqibatlari qaytarilgan xavfga nisbatan ozroq boʻlgani sababli, shaxe javobgarlikka tortilmaydi. Agar tahdid qilayotgan xavfni boshqa vositalar bilan qaytarish imko-niyati boʻlsa, shaxe Oxirgi zarurat chegarasidan chetga chiqqan hisoblanadi. Oxirgi zarurat holatiga baho berishda taxdid qilayotgan xavfning xususiyati, yetkazilishi ehtimol boʻlgan ziyonning darajasi, xavfning yuz berish vaqti yaqinligi va himoyala-nayotgan shaxening ruhiy holati eʼti-borga olinadi (qarang Zaruriy mudofaa). Oxirgi zarurat choralari chegarasidan chiqib hujum qiluvchiga yoki ijtimoiy xavfli qil-mish sodir etgan shaxsga uni ushlash vaqtida badaniga ogʻir shikayet yetkazil-ganlik yoxud hayotidan mahrum etganlik uchun yengilroq jazo choralari tayinlanadi. Jismoniy yoki ruhiy majburlash natijasida boshqalarga zarar yetkazish hollarida ham Oxirgi zaruratga oid kridalar qoʻllanadi (Oʻzbekiston Respubli-kasi JK, 38-, 39-, 55-, 101- va 108-moddalar). Oʻzbekiston Oliy sudi Plenumining 1990-yil 20-iyuldagi karorida, agar shaxe jismoniy yoki ruhiy taʼsir etish, ishdan yoxud boshqa yashash manbaidan mahrum boʻlish xavfi ostida rasmiy jihatdan jinoiy jazo tayinlash mumkin boʻlgan harakatlarni sodir etea, bu harakatlarni Oxirgi zarurat holatida boʻlgan hisoblash haqida yoʻl-yoʻriq berilgan.

Gʻafur Abdumajidov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Adjikabul** (ozarbayjoncha: *Hacıqabul*); 1939—2000-yillarda — **Kazi-Magomed** (ozarbayjoncha: *Qazıməmməd*) — shahar, Ozarbayjonning Adjikabul viloyatining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Adjikabul — yirik temir yoʻl va avtomobil tutashuvi hududida joylashgan. Shirvon tekisligining sharqiy qismida, past Alyat tizmasining gʻarbida shu nomdagi koʻl qirgʻogʻida joylashgan shahar hisoblanadi. Adjigabul (Ozarbayjon variantida — Hojigabul) juda issiq yoz va nam yumshoq qish bilan ajralib turadi.

Etimologiya
-----------

Mahalliy aholining fikricha, bu nom *hoji* va *gʻabul* (qabul qilish) soʻzlaridan kelib chiqqan hisoblanadi.

Tarixi
------

1859-yilda *Adji-Kobul pochta stantsiyasi* zamonaviy Adjikabul shahri hududida mavjud boʻlgan.

Adjikabul qishlogʻi Ozarbayjon SSR ning Qorasuinsk viloyati tarkibiga kirgan. Keyinchalik tuman tugatilib, qishloq Ali-Bayramli tumani tarkibiga kiritilgan.

1934-yilda Adjiqobul qishlogʻiga aholi punkti, 1938-yilda esa shahar maqomi berilgan. 1939-yil 24-yanvarda shahar Dogʻiston inqilobchisi Kyazi-Magomed Agasiev sharafiga *Kazi-Magomed* nomini oldi. 1959-yil 4-dekabrda Kazi-Magomed tumani tugatildi.

1941-yil 13-martda SSSR NKVD buyrugʻi chiqdi „Adjikabul stansiyasidan vokzalgacha temir yoʻl liniyasini qurish toʻgʻrisida".

1961-yilgi maʼmuriy boʻlinish boʻyicha Kazi-Magomed shahri Ozarbayjon SSR Ali-Bayramli viloyatining Kazi-Magomed shahar kengashi, 1963-yil 4-yanvardan esa Kazi-Magomed shahar kengashi tarkibiga kirdi.

1990-yil 24-aprelda markazi Kazi-Magomed shahrida joylashgan Adjikabul tumani tashkil etildi.

1999-yilda Ozarbayjonda maʼmuriy islohot oʻtkazildi va Kazi-Magomed maʼmuriy-hududiy okrugi tarkibida Adjikabul viloyatining Kazi-Magomed munitsipaliteti tashkil etildi.

2000-yil 5-iyulda *Adjikabulning* tarixiy nomi Kazi-Magomed shahriga qaytadan nomlab qaytarildi.

Geografiyasi
------------

Adjikabul Shirvon choʻlida, xuddi shu nomdagi koʻldan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashgan shahar hisoblanadi.

Shahar Ozarbayjon poytaxti Bokudan 115 km uzoqlikda joylashgan.

Adjikabul shahri muhim transport markazi hisoblanadi. Shahar orqali xalqaro ahamiyatga ega Boku-Tovuz-Gruziya, Adjikabul-Shirvon-Bahramtepe-Horadiz-Zangelan-Armaniston avtomobil yoʻllari, Temir yoʻl vokzali, aylanma vagon deposi mavjud. Shahardan Mozdok-Kazi-Magomed va Kazi-Magomed-Astara gaz quvurlari oʻtadi.

Aholisi
-------

Shaharda asosan ozarbayjonlar yashaydi. 2016-yil maʼlumotiga koʻra shaharda 26 800 aholi yashaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Приказы НКВД СССР. 1934—1941 гг. Каталог рассекреченных документов Государственного архива Российской Федерации/Под ред. В. А. Козлова, С. В. Мироненко; Отв. сост. Я. М. Златкис / Государственный архив РФ. ‒ Новосибирск: Сибирский хронограф, 1999. ‒ 508 с. ‒ (Каталоги. ‒ Т. V)". 7-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2022-yil.
2. ↑  *Административное деление Азербайджанской ССР на 1 января 1961 года*. Баку: Азернешр, 1961.

Havolalar
---------

* Kazi-Magomed — statya iz Bolshoy sovetskoy ensiklopedii.
**K. A. Savitskiy haykali** ― Penza shahrida, shaharning Leninskiy tumanidagi Sovetskaya koʻchasidagi Gubernator uyi hududida oʻrnatilgan.

Tarixi
------

Savitskiy haykali uzoq va murakkab tarixga ega. Bu 1980-yillarda, Moskva haykaltaroshi Yelena Preobrajenskaya yodgorlik ustida ish boshlagan paytdan boshlanadi. Avvaliga u faqat rassomning byustini yasashni rejalashtirgan, ammo keyinchalik yodgorlik hajmi oshirilgan. Eskiz tayyorlangandan soʻng, yodgorlik avval loydan, keyin gipsdan yasalgan, soʻngra Moskva viloyatida quyilgan va Penzaga yetkazilgan. U RSFSR Madaniyat vazirligi tomonidan sotib olingan va Penza sanʼat galereyasiga topshirilgan. Biroq, darhol yodgorlik oʻrnatishning iloji boʻlmadi: u galereyaning bosh binosi oldida yaxshi koʻrinmasdi, qoʻshni maydondan koʻrinmasdi, yodgorlik uchun daraxtlarni kesishni esa xohlamas edilar. Bundan tashqari, moliyaviy muammolar ham bor edi. Natijada, yodgorlik deyarli yigirma yilni muzey omborlarida oʻtkazdi.

Yodgorlikka qiziqish 2010-yillarning boshida yana paydo boʻldi. Avvaliga ular uni Penza sanʼat galereyasi eshigi oldiga oʻrnatmoqchi boʻlishdi, lekin keyinchalik uni galereyaning ikkinchi binosi — 1870-yillarda Savitskiy tashrif buyurgan Gubernator uyi hovlisiga qoʻyishga qaror qilindi. Bu bino 2007-2010-yillarda kapital taʼmirlangan edi.

Yodgorlik 2011-yil 31-oktabrda oʻrnatilgan va uning ochilishi oʻsha yilning noyabr oyi oʻrtalarida boʻlib oʻtgan. Biroq, yodgorlik muallifi Yelena Preobrajenskaya bu voqeani koʻrishga ulgurmadi (u 2008-yilda vafot etdi).

Yodgorlik K. A. Savitskiyning qoʻlida palitra va choʻtka tutgan belgacha uzunlikdagi tasviridir. Yodgorlik bronzadan quyilib, sunʼiy granitdan yasalgan poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlikning umumiy balandligi 1,76 m.

Keyinchalik poydevorga quyidagi yozuv yozilgan yodgorlik lavhasi oʻrnatildi:

> **RASSOMLIK SANʼATI AKADEMİGI**  
> **SAVITSKY**  
>  **Konstantin Apollonovich**  
> 
> **1844-1905-yillar**
> 
> 
>

Havolalar
---------

* „В Пензе установлен памятник живописцу Константину Савицкому" (ru).  PenzaNews (31-oktabr 2011-yil). 22-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2014-yil.



* *Лариса Гулина.* „В Пензе появится памятник Савицкому" (ru).  Pravda-News.ru (21-oktabr 2011-yil). 22-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2014-yil.



* „Памятник Константину Савицкому займёт положенное место" (ru).  ТРК Экспресс (25-oktabr 2011-yil). 22-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2014-yil.



* „В центре появился памятник Савицкому" (ru).  БезФормата.ru (25-oktabr 2011-yil). 22-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2014-yil.



* *Евгений Белохвостиков.* „В Пензе установили памятник художнику Константину Савицкому" (ru).  penza.rfn.ru (8-noyabr 2011-yil). 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2014-yil.
Категория:Горные вершины по алфавиту

Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**K12** (7428 m  ) - Saltoro tizmasining ikkinchi eng baland cho'qqisi , Qorakorum, Hindistonning Siachen mintaqasida, Pokiston bilan nazorat chizig'i yaqinida  joylashgan.

Bu dunyodagi 61-eng baland cho'qqidir. Cho'qqining nomi 19-asrda hududni dastlabki o'rganish paytida berilgan. K12 Siachen muzligining janubi-g'arbiy qismida joylashgan bo'lib, K12 muzligi shimoli-sharqiy yonbag'ridan boshlanib, Siachenni oziqlantiradi. G'arbiy yon bag'irlarida Bilafond muzliklari tizimi boshlanadi, u Danzam daryosini, keyin esa Hindni oziqlantiradi.

Siyosiy vaziyatning barqaror emasligi va ikki tomonning harbiy qarama-qarshiligi tufayli alpinistlarning faolligi past. K12 cho'qqisiga chiqish uchun birinchi urinish 1960 yilda Erik Shipton 1957 yilda hududni o'rganganidan ko'p o'tmay amalga oshirildi. 1971 yilda yaponlarning muvaffaqiyatsiz urinishidan so'ng, yana bir yapon ekspeditsiyasi a'zolari Shinichi Takagi va Tsutomo Ito sammitga chiqdi. Ular tushishda buzilib ketishdi va ularning jasadlari hali topilmadi. Yana bir yapon ekspeditsiyasi 1975 yilda muvaffaqiyatli o'tdi. 1984 yilda Hindiston harbiylari Pokistonning Nazorat chizig'ining belgilanmagan qismiga da'volarini istisno qilish uchun sammit hududini to'sib qo'ydi. Himolay jurnalida keyingi ko'tarilish urinishlari haqida ma'lumot yo'q  .

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Peakbagger.com" (en). 18-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-noyabr 2012-yil.
2. ↑  „The Future of Kashmir?" (en). *news.bbc.co.uk*. Qaraldi: 19-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Гималайский журнал" (ru). 17-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2011-yil.

Adabiyot
--------

* Jerji Vala, *Qorakoramning orografik eskiz xaritasi*, Shveytsariya Alp tog'larini tadqiq qilish jamg'armasi, 1990 yil.
* Jill Neate, *Oliy Osiyo: 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi,* Alpinistlar, 1989 yil.
Frans von Stuck. *„Pygmalion"*
**Pygmalion** (qadimgi yunoncha: *Πυγμαλίων*) — yunon mifologiyasida fil suyagidan goʻzal haykal yasagan va oʻz ijodiga oshiq boʻlgan haykaltarosh.

Afsona
------

Pygmalion Kipr orolidagi haykaltarosh, Belus va Anhinoe oʻgʻli edi. U fil suyagidan ayol haykalini yasaydi va uni sevib qoladi. Haykaltarosh unga sovgʻalar beradi, qimmatbaho kiyimlarni kiyintiradi, lekin haykal haykaligicha boʻlib qoladi va sevgi javobsiz qoladi. Afroditaga bagʻishlangan bayram paytida Pygmalion maʼbudaga oʻzi yasagan haykalchalik goʻzal xotin ato etishini iltimos qiladi. Pygmalion haykalni jonlantirishni soʻrashga jur’at eta olmaydi. Afrodita shunday mehrga tegib, Pygmalionning xotiniga aylangan haykalni tiriltirdi. Bu afsonani adabiyotga Kiziklik Neanthes kiritgan boʻlishi mumkin. Oltin Pygmalion zaytun Gʻadirda saqlangan.

Bir manbaga koʻra, xotini Pygmalionning oʻgʻillari Pafos, Kinir va qizi Metarmani tugʻadi. Ovidning soʻzlariga koʻra, Kinyros Pafosning oʻgʻli degan taxmin ham maʼlum, unga koʻra Pafos oʻgʻli emas, balki Pafa ismli Pygmalionning qizi.

Qadimgi manbalarda Pygmalion xotinining ismi tilga olinmagan. Jan-Jak Russo 1762-yilda yozilgan „Pygmalion" asarida uni Galatea deb atagan. Bu nom boshqa mashhur qadimgi yunon afsonasidan Nereid tomonidan olingan boʻlib, u koʻpincha XVIII-asrning chorvachilik ishlarida topilgan.

Yana qarang
-----------

* Galatea (nereid)
* Narcissus (mifologiya)
* Pygmalionizm
* Pygmalion (oʻyin)

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.312
2. ↑  Любкер Ф.*. Реальный словарь классических древностей*, М, 2001. — 179 bet.
3. ↑  Sm. Nonn. Deyaniya Dionisa XXXII 212. Kliment. Protreptik 57, 3 (ssilka na Filostefana).
4. ↑  *Torshilov D. O.* Antichnaya mifografiya. — SPb, 1999. — S. 84.
5. ↑  *Filostrat*. Жизнь Аполлония Тианского, kniga V.
6. ↑  *Ovidiy*. Metamorfozi X 243—299
7. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 14, 3.
8. ↑  *Meyer Reinhold*, „The Naming of Pygmalionʼs Animated Statue" The Classical Journal 66.4 (1971), pp. 316—319.

Havolalar
---------

* „Галерея" (de). 24-mart 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi.
Petr Lebedev
**Petr Nikolayevich Lebedev** [1866. 24.2(8.3) - Moskva - 1912. 1(14)3] -rus fizigi, fiziklarning birinchi rus ilmiy maktabini yaratgan. Moskva universiteti professor (1900—11). 1891-yilda oʻzidan nur chiqaradigan jismlar orasida oʻzaro itarishish kuchi mavjudligini, bu esa yorugʻlik bosimi tufayli ekanligini hamda yorugʻlik bosimi taʼsirida dumli yulduzlar paydo boʻlishini isbotlagan. Birinchi boʻlib millimetrli elektromagnit toʻlqinlarni qosil qilgan (1895) va ularni oʻrgangan. Qattiq jismlarga (1899) va gazga (1908) yorugʻlik bosimi taʼsir etishini kashf etgan va uni oʻlchagan. Bu bilan u yorugʻlikning elektromagnit nazariyasini miqdor jihatdan tasdiqlagan. Yer aylani-shining yer magnetizmini hosil boʻlishiga taʼsirini oʻrgangan. Rossiya Fanlar akademiyasi fizika instituti uning nomi bilan ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Andoza:Image=K2 - shoulder.jpg 
Soʻrovda **K6** ( urdu: کے 6 ), balki **Baltiston cho'qqisi sifatida ham tanilgan,** bu Pokistonning Gilgit Baltiston mintaqasidagi Qorakoram tog' tizmasining pastki qismi bo'lgan Masherbrum tog'larining diqqatga sazovor cho'qqisi. Qo'shni tog'lardan ancha past bo'lishiga qaramay, Masherbrum, K6 kabi sakkiz minglik va 7000 m balandlikdagi cho'qqilar ulkan, tik yuzlari va yaqin atrofdagi vodiylar ustidagi ajoyib relyefga ega.

Manzil
------

K6 cho'qqisi Charakusa muzligi atrofidagi hududdagi eng baland cho'qqidir, bu mintaqada so'nggi yillarda toqqa chiqishga qiziqish kuchaygan. Bu muzlik Hushe vodiysining boshida joylashgan bo'lib, u o'z navbatida Shyok daryosiga va undan Hind daryosiga olib boradi. Charakusa K6 shimoliy tomoniga kirish imkonini beradi; choʻqqining janubi-gʻarbida kichik Nangma (yoki "Nangpa") muzligi, sharqda esa kattaroq Kaberi muzligi va Kaberi daryosi vodiysi joylashgan.

Tarix
-----

K6ning birinchi ko'tarilishi 1970 yilda Eduard Koblmyuller boshchiligidagi va Gerxard Xaberl, Kristian fon der Hekken va Gerd Presslni o'z ichiga olgan Avstriya partiyasi tomonidan Nangma muzligidan janubi-sharqiy tizma orqali chiqdi. Ekspeditsiya dastlab Malubitingga ko'tarilishni rejalashtirgan edi, ammo jamoa mamlakatga kelganidan keyin Pokiston hukumati bu ruxsatni qaytarib oldi. Uning o'rniga K6 jamoaga ajratilgan edi. 

Himoloy indeksi  K6da uchta qo'shimcha urinishlar ro'yxatini ko'rsatadi, ammo qo'shimcha ko'tarilishlar yo'q.

Eslatmalar
----------

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  Himalayan Index

* Neate, Jill*. High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks*. Mountaineers Books, 1990. ISBN 978-0-89886-238-6.
* Andy Fanshawe and Stephen Venables, *Himalaya Alpine-Style*, Hodder and Stoughton, 1995.
* Himalayan Index
**Ilohiy onaning Volin tasviri** — XIV asrning boshlarida paydo boʻlgan, Lutsk shahridagi Shafoat cherkovida asrlar davomida saqlangan Odigetriya tipidagi tasvirdir. Ukrainaning gʻarbiy qismida saqlanib qolgan eng qadimgi rasm yodgorliklaridan biri.

Belgining kelib chiqishi ishonchli tarzda aniqlanmagan. Uni yozish vaqtini 1289-yilda knyaz Mstislav Danilovich tomonidan Yepiskop kafedrasi tomonidan Yuqori qal’adagi Xushxabarchi Yuhanno cherkoviga topshirishga urinishlar. Ikonografiya aniq Bolqon taʼsiri bilan belgilanadi. Xudo onasining statik yuzi, uning qattiq nigohi, uzun va ingichka burni, miniatyura lablarining yaqinligi — bularning barchasi bir vaqtning oʻzida Ohrid yodgorliklarida oʻxshashliklarga ega.

Sanʼatshunos Lada Milyaeva 1962-yilda qadimgi rus rasmining bu kichik (85 × 48 sm) yodgorligiga eʼtibor qaratganida „ikona deyarli butunlay qoʻpol, didsiz baxmal riza bilan qoplangan; undagi mayda yoriqlargina Maryam va chaqaloqning yuzini ochib berdi". Tasvir keyingi qatlamlardan ochildi va Kiyevdagi Milliy sanʼat muzeyi ekspozitsiyasiga oʻtkazildi. 2012-yil fevral oyida muzey binolarida haroratning pasayishi tufayli piktogrammadagi „deyarli barcha boʻyoqlar pufakchaga aylanib ketgani" haqida xabar berilgan edi.

Yana qarang
-----------

* Xudo onasining Svenska belgisi — oʻsha paytdagi Volin belgisi
* Xudo onasining Xolmsk ikonasi Volin oʻlkasining eng qadimiy ziyoratgohidir

Manbalar
--------

1. ↑  „Волынские художники одели Иисуса в казацкие одежды". 26-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
2. ↑  „Волынская икона Божией Матери". Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.
3. ↑   Statya v jurnale „Raduga" (1968), vip. 9-12.
4. ↑  „[Главред] В киевском музее из-за мороза вздулись иконы (ФОТО)". Qaraldi: 5-yanvar 2013-yil.