recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tsu** yoki **Tsay**, **Tsey** (chech.-ingush. *TsIu*, *TsIay*, *TsIey*) — Nax mifologiyasidagi xudo. U haqidagi maʼlumotlar juda kam va asosan XX-XXI asrlardagi baʼzi kavkaz tadqiqotchilarining taxminlaridan iborat.

Ismi
----

Rus tilida xudo ismining yangrashi va yozilishi bitta soʻz shakliga ega emas va Tsu yoki, baʼzan Tsay va Tsey sifatida koʻrsatiladi. Zamonaviy chechen va ingush tillarida — *TsIu* yoki *TsIay* va *TsIey*.

Vazifalari
----------

Tsu xudosiga juda koʻp eslatmalar va uning vazifalari tavsifi chechen oʻlkashunosi A. S. Sulaymonovning „Chechen-Ingushetiya toponimiyasi" (1976-1985) toponimik lugʻatida toʻplangan. Uning taxminlariga koʻra, deyarli yigirma yillik dala tadqiqotlariga asoslanib, Tsu — olov va oʻchoq xudosi, yovvoyi hayvonlarning xoʻjayini, ov va ovchilarning homiysi deya koʻrsatilgan.

Ehtirom koʻrsatish ob’ektlari
-----------------------------

Nax xalqlari vakillari yashaydigan hududdagi toponimiya baʼzi toponimlarning, ehtimol bir vaqtlar Tsu xudosiga bagʻishlangan ibodat joylari bilan bogʻliqligini koʻrsatadi. Bu nomlar orasida A. S. Sulaymonov bir qator ob’ektlarni ajratib koʻrsatdi: Myat-loamtara Tsyalg ibodatxonasi (chechen-ingush: *Mat-loamtIara TsIalg*, „Myat togʻi ibodatxonasi") Myat-Loam togʻida (zamonaviy nomi Stolovaya) Beyni qishlogʻi yaqinida; Tsen Loam togʻidagi ibodatxona (chech.-ingush. *TsIen loam*, „Tsu gora") Guli qishlogʻining shimoliy tomonida; Tsiechu loamta togʻi (chech.-ingush. *TsIechu loamtIa*, „Tsaya gore na") Xamxi yaqinida; Tsayn Alahda muqaddas daraxtzorlar — (chech.-ingush. *TsIayn Ialax*) Hiylax  qishlogʻi yaqinida, Tsian avlax bassuo va Tsen avlax (chech.-ingush. *TsIan Iavlax bassuo* va *TsIen Iavlax*) Peshxada, Tsey hun (chech.-ingush. *TsIey xun*, „Tsey les") Guli qishlogʻining gʻarbiy tomonida; Tsay kherage toshi (chech.-ingush. *TsIayn kxerage* „Tsaya valunu k") Alleroy qishlogʻi yaqinida; Tzain tsonashkie pichanzori (chech.-ingush. *TsIayn sonashkie*, „Xramovie Tsaya pokosi").

Bogʻliq toponimlar
------------------

A. S. Sulaymonov baʼzi Nax toponimlarining etimologiyasi, masalan, Tsandashka tabiiy chegarasi (chech.-ingush. *TsIandashka*) *Duyra-lam* togʻi va boshqa ob’ektlar — *TsIeyshtIi, TsIovgashka* yaqinida Tsu xudosining nomiga borib taqalishi mumkin.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Топоним. слов. Сулейманова 1978. sfn error: no target: CITEREFТопоним.\_слов.\_Сулейманова1978 (help)
2. 1 2  Ильясов 2004. sfn error: no target: CITEREFИльясов2004 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Ильясов Л. М. Тени вечности. Чеченцы: архитектура, история, духовные традиции : науч.-попул. работа / Ред. С.-М. Хасиев, ассист. Р. Дошаев. — «Благотворительный фонд им. З. Бажаева». — М. : «Пантори», при информац. поддержке газеты «Новые Известия», 2004. — 384 с. : ок. 400 ил. — 5000 экз. — ISBN 5-9128-0013-9.
* II часть : Горная Ингушетия (юго-западная часть), Горная Чечня (центральная и юго-восточная части) : топоним. слов. // Топонимия Чечено-Ингушетии : в IV частях (1976—1985 гг.) / Сост. А. С. Сулейманов, ред. А. Х. Шайхиев. — Гр. : ЧИ кн-во, 1978. — 289 с. — 5000 экз.
**Chingizxonning otliq haykali** (moʻgʻ.: *Чингис хааны морьт хөшөө*) — Moʻgʻulistondagi Chingizxon yodgorliklarining eng kattasi va dunyodagi eng katta otliq haykali.

Tavsif
------

Chingizxon haykali Ulan-Bator markazidan 54 km janubi-sharqda, Ulan-Bator shahar maʼmuriy okrugi Nalayxning maʼmuriy qismi boʻlgan Tsonjin-Boldog hududida, Tuva viloyati bilan chegaradosh, Tuul daryosi qirgʻogʻida joylashgan. Ogʻzaki urf-odatlarga koʻra, Chingiz oltin qamchi topgan joy. Haykal loyihasi muallifi haykaltarosh D.Erdenebileg, meʼmor J.Enxjargal ishtirokida. Yodgorlikning rasmiy ochilishi 2008-yil 26-sentabrda boʻlib oʻtdi.

Haykalning balandligi oʻn metrli poydevorni hisobga olmaganda 40 m. Haykal ogʻirligi 250 tonna boʻlgan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan va 36 ta ustun bilan oʻralgan boʻlib, Moʻgʻullar imperiyasining Chingizdan Ligdanxongacha boʻlgan xonlarini ifodalaydi. Ikki qavatli poydevorda sanʻat galereyasi, Xiongnu davri muzeyi, bilyard zali, restoranlar, esdalik sovgʻalari doʻkoni va konferentsiya zali joylashgan. Otning boshida kuzatuv maydonchasi joylashgan.

Mavzu parki
-----------

Haykal atrofida moʻgʻul ajdodlarining chorva markalari koʻrinishida oʻrnatilgan 200 ta sayyohlik uylari egallanishi koʻzda tutilgan. Ular XIII asrdagi moʻgʻul hayotiga bagʻishlangan oltita boʻlimga boʻlingan keng koʻlamli parkni tashkil qilishlari kerak: harbiy, hunarmandchilik, shaman, kitob, xon va chorvachilik. Shuningdek, golf maydoni, sunʻiy koʻl, ochiq osmon ostidagi teatrni jihozlash rejalashtirilgan. Majmua qurilishiga allaqachon 28 milliard ₮ sarflangan.

Galereya
--------

* Chingizxon haykaliga olib boradigan asosiy yo'lChingizxon haykaliga olib boradigan asosiy yo'l
* Chingizxon haykali ustidagi kuzatuv maydonchasidan tematik parkning ko'rinishiChingizxon haykali ustidagi kuzatuv maydonchasidan tematik parkning ko'rinishi

Yana qarang
-----------

Dunyodagi eng baland haykallar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  Халимагийн тэргүүн Чингисийн морьт хөшөөг үзэж сонирхлоо
2. 1 2  „Чингис хааны хөшөөт цогцолбор". 11-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-dekabr 2010-yil.
3. ↑  Genghis Khan Rules Mongolia Again, in a P.R. Campaign
**Qur’oni Karim nashri uchun qirol Fahd nomidagi majmua** (arabcha:  *Mujammaʼ al-Malik Fahd li-tabaʼat al-Mushaf ash-Sharif*) — Saudiya Arabistoni Madina shahridagi arab va boshqa tillarda Qur’on va boshqa diniy kitoblar ham nashr qiluvchi bosmaxona.

Majmua Madinaning shimoli-gʻarbiy chekkasida joylashgan. Uning poydevori 1982-yilda qirol Fahd tomonidan qoʻyilgan va 1984-yilda ochilgan. Majmuaning umumiy maydoni 250 ming m². U bosmaxonadan tashqari turar-joy va texnik binolar, masjid, kutubxona, tibbiy yordam punkti va boshqa binolarni oʻz ichiga oladi. Muassasa xodimlari soni 1100 kishini tashkil etadi, shundan 87% Saudiya Arabistoni fuqarolari.

Ayni paytda Qirol Fahd majmuasida yiliga 18 millionga yaqin Qur’on, uning tarjimalari va boshqa diniy kitoblar chop etilmoqda. Ochilganidan beri jami 300 milliondan ortiq kitob chop etilgan. Butun dunyodan millionlab ziyoratchilarga Saudiya Arabistoni Qirolining sovgʻasi sifatida Qur’oni Karimning bepul nusxalari topshirilgan.

Majmua qoshidagi Tarjima markazi tomonidan Qur’onning 72 ta tarjimasi nashr etilgan, ulardan 39 tasi Osiyo, 16 tasi Yevropa va 17 tasi Afrika tillarida. Majmua veb-saytida arab tilida oʻqish, uning tarjimalari va sharhlarini oʻqish, Qur’on mutolaasini tinglash, matn qidirish, qadimiy qoʻlyozmalar tasvirlarini koʻrish mumkin.

Majmuada nashr qilinayotgan „Madina nusxasi" deb ataluvchi Qur’oni Karim (arabcha: ) xattot Usmon Toha tomonidan yozilgan. Ushbu nusxaning Qur’onning asl qoʻlyozmalariga aniq muvofiqligi Paygʻambarimiz masjidi imom-xatibi Ali ibn Abd ar-Raxman al-Xuzayfi boshchiligidagi komissiya tomonidan tekshiriladi.

Ishlab chiqarish hajmi
----------------------

2007-yildagi statistika:

|  | Turi | Miqdori |
| --- | --- | --- |
| 1 | Qur’oni Karim | 127 420 423 |
| 2 | Audio kassetalar | 1 817 129 |
| 3 | Tarjimalar | 24 624 813 |
| 4 | Qur’on qismlari | 47 592 277 |
| 5 | Hadislar toʻplami | 210 000 |
| 6 | Boshqa | 4 668 941 |
|  | Jami | 206 333 583 |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „إطلالة عامَّة على المجمَّع" (ar). *qurancomplex.gov.sa*. Qaraldi: 6-may 2021-yil.
2. ↑  „بِسواعدَ سعوديةٍ.. مجمع الملك فهد لطباعة المصحف الشريف يُنتج 18 مليون نسخة سنويًا" (ar). *qurancomplex.gov.sa* (25-avgust 2019-yil). Qaraldi: 6-may 2021-yil.
3. ↑  „التَّقسيمات التَّنظيميَّة الرَّئيسة" (ar). *qurancomplex.gov.sa*. Qaraldi: 6-may 2021-yil.
4. ↑  „www.qurancomplex.com". 15-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2014-yil.
**"Qushlar haqida moʻjizasi"** haykali 2014-yil 25-iyunda Sergiyev Posadda Pancake togʻidagi kuzatuv maydonchasida ochildi. Esdalik belgisi muallifi **Mariya Tixonova**, monumental haykaltarosh, rassom, xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Moskva Rassomlar uyushmasi va Xalqaro sanʼat jamgʻarmasi aʼzosi, uning koʻplab asarlari Sergiyev Posad shahrini bezab turibdi.

Haykalda Radonejlik avliyo Sergiy va unga qarab uchayotgan kaptarlar tasvirlangan. Yodgorlik belgisi Radonejlik Sergius tavalludining 700 yilligiga bagʻishlangan. Manzil: Rossiya, Moskva viloyati, Sergiev Posad, st. Voznesenskaya, 25.

Yodgorlik haqida
----------------

Kechki namoz paytida, unga nomaʼlum boʻlgan goʻzal qushlar paydo boʻldi Sankt-Sergius, qoʻshiq kuylash, uning kelajakdagi shogirdlarini ramziy qildi. Aynan shu taqdirli lahza haykaltaroshlikda tasvirlangan. Ushbu hodisaning maʼnosi: Sergiusning ibodatlari eshitildi va qabul qilindi.

*Bir kuni, kechqurun, odatdagidek, oʻz kamerasida namoz oʻqiyotganda, u ovozni eshitdi: "Sergiy!* *Rohib namoz oʻqib, kameraning derazasini ochdi.* *Osmondan ajoyib yorugʻlik yogʻadi va unda Sergiy ilgari unga nomaʼlum boʻlgan koʻplab goʻzal qushlarni koʻradi.* *Xuddi shu ovoz shunday deydi: ‒ Sergiy, siz ruhiy bolalaringiz uchun ibodat qilyapsiz: Rabbiy ibodatingizni qabul qildi.* *Atrofga qarang — siz hayot beruvchi Uch Birlik nomi bilan sizning rahbarligingiz ostida qancha rohiblarni toʻplaganingizni koʻrasiz.* *Va qushlar yorugʻlikda uchib, gʻayrioddiy qoʻshiq aytadilar.* *‒ Shunday qilib, shogirdlaringizning suruvi koʻpayadi va sizdan keyin ular kamaymaydi* ".

"*Va keyin u ajoyib vahiyni koʻrdi: osmonda yorqin nur paydo boʻlib, tunning barcha zulmatini tarqatib yubordi; va bu tun yorqinligida kunduzgi yorugʻlikdan oshib ketadigan yorugʻlik bilan yoritilgan edi.* *U ikkinchi ovozni eshitdi: "Sergiy!* *Siz farzandlaringiz uchun ibodat qilasiz va Rabbiy ibodatingizni qabul qildi.* *Ehtiyotkorlik bilan qarang va siz koʻrsatma beradigan suruvingizda muqaddas va hayot beruvchi Uch Birlik nomidan koʻplab rohiblarni koʻrasiz.* *Avliyo qaradi va nafaqat monastirga, balki monastir yaqinida ham uchib ketgan juda chiroyli qushlarni koʻrdi.* *Va bir ovoz eshitildi: „Bu qushlarning qanchasini koʻrgansiz, shunda shogirdlaringizning suruvi koʻpayadi va sizdan keyin izingizdan borishni xohlasalar, charchamaydilar*". — Donishmand Epifaniy. Radonejlik Sergiusning hayoti

Havolalar
---------

* Haykaltarosh veb-sayti
* „Qushlarning mo''jizasi" yodgorlik belgisi
* Mariya Tixonova: Ijodkorlik istagi
* „Qushlarning mo''jizasi" yodgorlik belgisi.
* „Sergius va kabutarlar" yodgorligi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Zolotoy Vityaz | .* „К 700 летию Преподобного Сергия Радонежского. Открытие памятника в Сергиевом Посаде | Mejdunarodniy Kinoforum „Zolotoy Vityaz"".  www.zolotoyvityaz.ru. 6-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-sentabr 2017-yil.
2. ↑  „Мария Тихонова: Безумное желание творить | | Sergiev Posad.RU".  www.sergiev-posad.ru. Qaraldi: 28-sentabr 2017-yil.
3. ↑  „MARIA TIKHONOVA".  MARIA TIKHONOVA. 10-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-sentabr 2017-yil.
**Qusam ibn Abbos** (taxminan 624—677) — sahoba. Muhammad paygʻambarning amakivachchasi. Xalifa Ali davrida Makka voliysi boʻlgan. Muoviya I davrida Xuroson voliysi Said ibn Usmon bilan birga Oʻrta Osiyoni fath etishda qatnashgan. Manbalarda aytilishicha, Said dinni kuchaytirmoq va shariat hukmlarini yurgizmoq maqsadida Qusam ibn Abbosni bir necha islom qoʻshini bilan Samarqandda qoldirgan. 677-yil sugʻdiylar Samarqandga hujum qilganda Qusam ibn Abbos shahid boʻlgan. Banu nojiya qabristonida gʻor yonida (boshqa manbalarda — gʻoziylar yonida) dafn etilgan. Sulton Sanjar (1118—1157) zamonasida oʻsha qabristonda Qusamiya madrasasi solingan. U Obi Mashhad arigʻi yaqinida boʻlgan. Amir Temur davrida ushbu mozor ustiga imorat qilinib, turli bezaklar bilan bezatilgan. Xalq orasida Shohizinda (Tirik shoh) nomi bilan mashhur boʻlgan bu yodgorlik oʻrta asr Markaziy Osiyo meʼmorligining noyob obidalaridan sanaladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mareograf** (lot. mare va ... graf) — dengiz suvi sathi oʻzgarishlarini avtomatik tarzda uzluksiz qayd qilib boradigan asbob. Muqim (statsionar) va gidrostatik xillari bor. Qalqovuchli muqim M.da suvning toʻlqinlanishi tufayli qalqovuchning dam balandga, dam pastga koʻtarilib-tushib turishi natijasida (mexanik oʻtkazgichlar tizimi yordamida) asbob perosi barabanga kiygizilgan diagramma lentasi sirtida siljiydi. Barabanni soat me-xanizmi harakatlantirib turadi. Pero ana shu lenta sirtiga dengiz suvining toʻlqinlanishiga monand egri chiziqlarni kichraytirilgan masshtabda chizib turadi. Bunday M. yirik portlarda qoʻllaniladi. Gidrostatik M.ning ishi suv ustunining gidrostatik bosimini oʻlchashga asoslangan. U ochiq dengizga 200–250 m chukurlikka tushirilib, 1 oygacha avtomatik tarzda yozib borishi mumkin; ilmiy ekspeditsiyalarda qoʻlllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Sümela Manastırı (Trabzon)
**Sümela Manastırı** Karadag'ning tik yon bag'irlaridagi qoyalar ustiga qurilgan ulkan inshootdir. Trabzonning Machka tumaniga qarashli Oltindere qishlogʻi chegaralari ichida, Oltindere vodiysiga qaragan Karadagʻning chetidagi tik qoya ustiga qurilgan Sümela Manastırı xalq orasida "Bokira Maryam" nomi bilan tanilgan. Vodiydan taxminan 300 metr balandlikda joylashgan bino shahar tashqarisida, o'rmonlarda, g'orlarda va qirg'oqlarda monastirlar qurish an'anasini davom ettirdi. Aytishlaricha, Bibi Maryam nomiga asos solingan monastir "Sümela "nomini "qora" ma’nosini anglatuvchi "melas" so‘zidan olgan. Garchi bu nom monastir tashkil etilgan to'q rangli Chernogoriyadan kelgan deb taxmin qilinsa-da, Sümela so'zini bu yerda Bibi Maryamning qora rangi bilan bog'lash mumkin.

XIII asrdan beri hozirgi mavjudligi va tuzilishini saqlab qolgan binoning freskalari XVIII asrda yangilangan. Mahalliy va xorijlik sayyohlarning diqqat markazida bo‘lgan tarixiy binolar suratkashlari ham maftunkor manzaraga ega.

**Tarixi**
----------

Sümela Manastırı milodiy IV asrda Afinadan kelgan Barnabo va Sophronios ismli ikki rohibning orzusi sifatida bu yerda kichik bir cherkov qurilgan. Vizantiya imperiyasi davrida u monastirga kengaytirilgan; boy kutubxonasi bilan ilm-fan va madaniyat markaziga aylandi. Usmonlilar Trabzonni bosib olgandan keyin ham mavjud boʻlgan; hatto Usmonli sultonlari ham monastirga ko'plab sovg'alar yuborgan, ular 1923-yilgacha uzluksiz foydalanishda davom etgan.

**Yana**
--------

Sümela Manastırı (Trabzon)
Monastirning ichki qismini bezab turgan freskalar turli davrlarda qilingan; Bu arxitektura, rasm uslubi, toshbo'ron va turar-joy uslublarida aniq ko'rinadi. Uning tashkil etilgan dastlabki yillarida bugungi kunda otkritkalar bilan bezatilgan o'rta asr qal'asiga o'xshash ajoyib fasad va monastir bo'limi yo'q edi.

G'or ma'badning shimolida joylashgan bo'lib, yuqorida tavsiflangan rohib xujayralari, ibodatxonalar va qo'ng'iroq minorasi labirintga o'xshash spiral birikmalar bilan o'zaro bog'langan. Chapellar devorlaridagi freskalarning uslubi va bo'yash uslubi Trabzondagi boshqa Qiz monastiriga juda o'xshaydi. Monastirning asosiy hovlisida, ehtimol, erta pravoslav nasroniy san'atida o'lmaslik ramzi bo'lgan, qo'ng'iroq minorasi yonidagi ibodatxonaning tashqi ko'rinishida tasvirlangan kiyik figurasini ko'rish mumkin. Chapellardan birida Kapadokiya Geyikli cherkovidagi rasmga o'xshash kiyik surati bor.

Kirish cherkovlar va kameralar orasidagi tor zinapoyalar orqali amalga oshiriladi va monastir majmuasining bu qismidagi hayot xonalari, ajoyib balkonlari va manzaralari, yotoqlari va qulayliklari bilan old tarafdagi hashamatdan keskin farq qiladi. Ko'plab bir-biriga bog'langan bo'lim va shakllardan iborat bo'lgan qism, rohiblar tomonidan afzal ko'rgan astsetik hayotga mos keladigan tarzda ishlatilgan.

**Manbalar**
------------
**Sogʻliqni saqlash marketingi** - bu aholi salomatligini mustahkamlashga yondashuv boʻlib, anʼanaviy marketing tamoyillari va nazariyalari bilan bir qatorda turli xil aholi salomatligini himoya qilish va mustahkamlash uchun ilmiy asoslangan strategiyalarni qoʻllaydi. U profilaktika, salomatlikni mustahkamlash va sogʻliqni saqlash boʻyicha xabarlarni yaratish, muloqot qilish va jamoatchilikka etkazishni oʻz ichiga oladi. Sogʻliqni saqlash marketingi tashkilotlarga tibbiyot sohasidagi yutuqlar kabi yutuqlari uchun koʻproq maʼlumot olish imkonini beradi. 

Marketing strategiyasi marketingning anʼanaviy "4P "ga, yaʼni mahsulot, joy, reklama va narxga amal qiladi. Sogʻliqni saqlash marketingida:

* „Mahsulot" (jarrohlik) protsedurasiga ishora qiladi.
* „Joy" bu protseduraga kirishni anglatadi.
* „Ragʻbatlantirish" protsedura haqida xabardorlik va talabni shakllantirishni anglatadi.
* „Narx" protsedura narxini anglatadi, masalan, pul, vaqt, obroʻ va boshqalar.

„Sogʻliqni saqlash marketingi" - bu sogʻliqni saqlash va tegishli fanlarda kam qoʻllaniladigan atama. „Ijtimoiy marketing" yoki „integratsiyalashgan marketing kommunikatsiyasi" koʻproq sogʻliqni saqlash va boshqa fanlarda jamoat sogʻligʻi bilan bogʻlanish uchun marketingga asoslangan rejalashtirish asoslariga murojaat qilish uchun qoʻllaniladi.

Xususiy sektorda tibbiy marketing
---------------------------------

**Sogʻliqni saqlash marketingi** yoki **tibbiy marketing marketingning** ixtisoslashgan tarmogʻi hisoblanadi. Tibbiy marketing xususiy sogʻliqni saqlash muassasalarida yangi bemorlarni jalb qilish uchun yaratilgan. Sogʻliqni saqlash bozorining xususiyatlari uni marketingning oʻziga xos turiga aylantiradi. Tibbiy marketing odatda isteʼmolchiga biznes xizmati hisoblanadi. Ushbu tibbiy marketing kompaniyalarining asosiy mijozlari Z avlodidir. Ushbu turdagi marketingdan foydalanadigan sogʻliqni saqlash mutaxassislari odatda estetik tibbiyot, plastik jarrohlik, stomatologik jarrohlik yoki dermatologiya kabi goʻzallik bilan bogʻliq xizmatlarni taklif qilishadi.

Koʻpgina mamlakatlarda tibbiy muolajalar reklamasi tartibga solinadi, ayniqsa estetika va plastik jarrohlikda. "Oldin va keyin" suratlarini koʻrsatish yoki kimningdir tana turiga ishora qilish jamiyat uchun zararli sifatida koʻrilishi mumkin. Sogʻliqni saqlash mutaxassisi yoki tibbiy marketing agentligi uchun yechim Instagram marketingidir, chunki bugungi kunda u tartibga solinmagan boʻlib, eng tez rivojlanayotgan ijtimoiy medialardan biri boʻlib, shifokorlarga Instagram Marketing orqali yangi bemorlarni sotib olish imkoniyatini beradi.

Yana qarang
-----------

* Marketing mix
* Services marketing

Manbalar
--------

1. ↑  „What is Health Marketing? | Gateway to Health Communication | CDC" (en-us). *www.cdc.gov* (23-fevral 2017-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2017-yil.
2. ↑  *Bernhardt, Jay*. Improving Health Through Health Marketing. *Preventing Chronic Disease*. www.ncbi.nlm.nih.gov, s. A73.

Havolalar
---------

* CDC - Sog'liqni saqlash kommunikatsiyalari va ijtimoiy marketing amaliyotiga kirish eshigi
**Jumaboy jirov** (Bozorov Juma boy) (1927.22.10, Toshhovuz viloyati, Turkmaniston) — qoraqalpoq baxshisi, Nurabulla jirov (1862—1927) maktabining namoyandasi. Oʻzbekiston xalq baxshisi (2000). 1928 y.dan Qoraqalpogʻistonning Xoʻjayli, 1960-y.lardan Shoʻmanay tumanida istiqomat qiladi. Yoshlik davridan baxshilik sanʼatiga qiziqishni unda Abdurasul (Kal bola), Qulamet, Oʻteniyaz kabi atoqli qoraqalpoq jirovlari uygʻotgan. 1948—50-y.lari Yesemurod jirov (1893—1980) ga shogird tushgan. 1950 y.dan mustaqil ijod qiladi. Repertuaridan qoraqalpoq dostonlari ("Koblan", "Sharyar", "Yedige"), toʻlgʻov ("Oʻrmanbet biy") va xalq termalari ("Darkor yigitga", "Shoʻmanay" va b.) oʻrin olgan. Turkmaniston, Qozogʻiston, shuningdek, Germaniyada bir necha bor gastrolda boʻlgan. J. j. haqida "Jirov" kinofilmi (1998) suratga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Loch Lomond** — Shimoliy Shotlandiya togʻli *mintaqasida* don va solodli viski ishlab chiqaruvchi Shotlandiya spirtli ichimliklar zavodi. Iskandariya shahrida, Lox-Lomond koʻlidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashgan.

Tarixi
------

Spirtli ichimliklar zavodi 1965-yilda tashlab qoʻyilgan pardozlash narsalari ishlab chiqarish binolari oʻrnida tashkil etilgan. 1987-yilda spirtli ichimliklar zavodi Bullok oilasi (A. Bulloch & Co) tomonidan sotib olingan va 1993-yilda aralashmalar tayyorlash uchun nafaqat solod, balki don viskisini ham ishlab chiqarishga qaror qilindi, buning natijasida donli viski ishlab chiqarish uchun yangi uskunalar oʻrnatilgan.

Soʻnggi vaqtda likyor-aroq zavodi Tintinning sarguzashtlari komikslari bilan bogʻliqligi, xususan, ushbu viski markasining Kapitan Xeddokning eng sevimli ichimligi sifatida tilga olinishi va komiksda firmaning sariq va qora sisternasi tasviridan foydalanishi tufayli sayyohlarning diqqatga sazovor joyiga aylandi.

Mahsulotlari
------------

Spirtli ichimliklar zavodi *Loch Lomond*, *Inchmurrin* va *Old Roshdhu brendlari* ostida original bir solodli viski ishlab chiqaradi. Kamroq maʼlum boʻlgan mahsulotlarga *Loch Lomond HP*, *Craiglodge*, *Croftengea*, *Glen Duglas* va *Inchmoan kiradi*. Bundan tashqari, zavod aralash viskining bir nechta markalarini ishlab chiqaradi: *Loch Lomond Single Blend*, *High Commissioner Blended Whisky* va *Scots Earl blended whisky*.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Loch Lomond: Western Highlands distillery — Scotch Whisky". 29-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2013-yil.
2. ↑  „History of Loch Lomond Scotch Whisky and the Distillery". 7-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2013-yil.
3. ↑  „Variantes de Tintin". 11-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2013-yil.
4. ↑  Le Loch Lomond — Voyage, séjour, visite, tourisme et découverte Ecosse Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-03-10).

Havolalar
---------

* Scotch Whisky from Loch Lomond Distillers Finest Single Malt Distillery
**Birinchi may chinni zavodi** („ **Pervomaiskiy** Farfor" YoAJ) — Yaroslavl viloyatining Ribinsk tumanidagi Pesochnoye qishlogʻida joylashgan chinni ishlab chiqaruvchi korxona (yorliqlarda — „Volgadagi Pesochnoye"); posyolka turidagi zavod; 1884-yilda tashkil etilgan; hozirda Moskvaning „ IIS-Posuda" xoldingi tarkibiga kiradi. Zavod ishi toʻxtatilgan, asbob-uskunalar sotilgan va metallolom sifatida boʻlaklangan.

Tarixi
------

Korxona 1884-yilda savdogar P. A. Nikitin tomonidan gʻisht zavodi sifatida tashkil etilgan. Oradan bir yil oʻtgach, unda chinni va fayans idishlarini ishlab chiqarish boshlangan va korxona „Ribinskdagi Pavel Andreevich Nikitin va K.ning chinni va fayans zavodi" sifatida qayta nomlangan. 1886-yilda korxona „Karyakin va Raxmanov" savdo uyiga sotilgan, 1894-yilda u sanoat rahbari, „M.C.Kuznetsov nomidagiChinni va fayans mahsulotlarini ishlab chiqarish boʻyicha shirkat" sanoati yetakchisining shaxsiy mulkiga aylangan. 20-asr boshlariga kelib, zavod asosiy eʼtiborni chinniga qaratgancha fayans mahsulotlarini ishlab chiqarishni toʻxtatgan.

Inqilobdan keyin zavod hududiy asosda sobiq Maltsov zavodlari okrugi tarkibiga kiritildi. Bu oʻzgarish „GMZ" (Maltsov Davlat zavodlari) qisqartmasini oʻz ichiga olgan yorliqlarda ham aks etgan.

Korxonada asosan choy va qaxva toʻplamlari, dekorativ guldonlar va „Sharq mahsulotlari" — palov uchun toʻplamlar, piyolalar, choynaklar, idish-tovoqlar ishlab chiqarilgan. Sharq assortimenti mahsulotlarning 70 foizini tashkil qilgan, shundan 13 foizi eksportga chiqarilgan. Shuningdek, bu yerda haykallar ham yasalgan. Mahsulotlarga qoʻlda gul solish usulidan foydalanilgan.

1936-yilda zavodda sanʼat laboratoriyasi paydo boʻldi, unda turli yillarda taniqli rassomlar: M. F. Palamarchuk, I. I. Goncharenko, D. E. Klyuvgant, V. S. Gubanov, N. G. Leontieva, N. N. Oraevskiy, L. M. Gorbunova va Y. N. Gorbunov, haykaltaroshlar V. A. Shestopalov va Y. M. Lvovlar faoliyat olib borishgan. 1960—1980-yillarda korxona turli darajadagi koʻrgazmalarda muvaffaqiyatli ishtirok etdi. Xodimlar soni 2 ming kishiga yetdi.

Zavod mahsulotlaridan iborat kolleksiyalar Ribinsk va Yaroslavl muzey-qoʻriqxonalarida saqlanadi.

2010-yil holatiga koʻra, kompaniyada 400 ga yaqin kishi ishlagan; mahsulotlarning qariyb 70 foizi Oʻzbekiston, Turkmaniston va Ozarbayjonga eksport qilingan.

2012-yil bahor faslida Birinchi may chinni zavodida ishlab chiqarish toʻxtatildi, 2013-yil qishda esa korxona rasman bankrot deb eʼlon qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  Фарфор XX века. *Путеводитель по Рыбинскому музею-заповеднику*
2. ↑  Первомайский фарфоровый завод Wayback Machine saytida arxivlandi (10-dekabr 2010-yil). // Золотая книга российского предпринимательства. Часть вторая. — АСМО-пресс, 1998.
3. ↑  *E. B. Sameskaya.* Agitfayans: avtori i kleyma (rus.) // Antikvariat, predmeti iskusstva i kolleksionirovaniya : jurnal. — 2003. — Iyun (№ 6 (8)). — S. 36—41.
4. ↑  Фарфор — дело тонкое. *Северный край*
5. ↑  Obstanovka na predpriyatii „Pervomayskiy farfor" stabilizirovalas[*sayt ishlamaydi*]. *Ribinsk-40*

Havolalar
---------

* Chinni nozik Arxivnaya kopiya. *shimoliy chekka*
* Yuriy Lvovning quvnoq „Lilliputiya". *Ribinsk yangiliklari*
**Vitaminli oʻsimliklar** -bargi, mevasi, guli va b. organlarida vitaminlar yoki provitaminlar (vitaminlar paydo boʻladigan birikmalar) mavjud boʻlgan oʻsimliklar. Turli oʻsimliklarda vitaminlar miqdori bir xil emas, vitaminlar oʻsimlik bargida, generativ organlarda (mevasida, uru gʻida) yoki ayrim qismlarida (urugʻ qobigʻida, murtagida) toʻplanishi mumkin.

A provitaminlar (karotin) asosan ildizmevalardan sabzida, pomidor, qovoq, koʻk noʻxat, naʼmatak, smorodina, oblepixa, petrushka, piyoz va ayrim yemxashak ekinlari (beda, yoʻngʻichqa va b.)da koʻp uchraydi. Achitqilar, shuningdek javdar, bugʻdoy, sholi, makkajoʻxori doni, qoʻziqorin, ayrim suv utlar, koʻpgina sabzavotlarning yashil qismi Vguruhi vitaminlari (tiamin, riboflavin, nikotin kislotasi va b.)ga boy. Vitamin S (askorbin kislotasi) juda koʻp oʻsimliklarda, xususan deyarli barcha sabzavotlar va mevalarda, ayniqsa yetilmagan yongʻoq, qora smorodina, naʼmatak, gulkaram, qulupnay bargida mavjud. Vitamin K (filloxinon) beda bargida, koʻk karam, gazanda oʻt, ryabina, pomidor mevalarida koʻp. Provitamin D (sterinlar) achitqi, qoʻziqorin, moyli oʻsimliklar mevasida ancha miqdorda bor. Vitamin Ye (tokoferollar) — ayrim boshoqdi oʻsimliklarning donida, koʻpgina sabzavotlarning yashil barglarida, moyli ekinlarning mevalarida bor. Vitamin R (bioflavonoidlar) naʼmatak, sitrus oʻsimliklari mevalarida koʻp. V.oʻ. inson, shuningdek hayvonlar uchun vitaminlar manbai hisoblanadi va vitamin sanoati uchun xom ashyodir (ayrim oʻsimliklarda uchraydigan vitaminlar miqdori jadvalda berilgan).

Abdukarim Zikiryoev.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vitamin sanoati** - tibbiyot sanoati tarmogʻi; sintetik vitaminlar, kofermentlar va ularning preparatlari (draje, tabletka, kapsula, ampula, gʻoʻlak, konsentrat va b.) hamda oʻsimliklar va hayvonlardan olingan xom ashyodan vitaminli preparatlar ishlab chiqaradi. Vitaminlar oziq-ovqat mahsulotlarining ozuqalik qimmatini oshiradi, davolash amaliyotida, shuningdek chorvachilikning mahsuldorligini koʻtarish maqsadlarida yem-xashakni vitamin bilan boyitishda qoʻllaniladi. Sobiq Ittifokda vitamin i. ch. 20-asrning 30-yillari boshlarida vujudga kelgan. Dastlab tabiiy xom ashyodan vitaminli preparatlar olish oʻzlashtirildi (qarang Vitaminli oʻsimliklar). Keyinchalik S va K3 vitaminlarini sintetik yoʻl bilan ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. 1949-yildan Ittifoq olimlari ishlab chiqqan texnologiya asosida sanoat miqyosida boshqa vitaminlarni ham sintez yoʻli bilan olish oʻzlashtirildi (mas. tiamin — V, vitamini). 1955-yilda maʼlum boʻlgan barcha asosiy vitaminlarning sintezlash sxemasi ishlab chiqildi. V. yening keyingi taraqqiyoti vitamin i. ch.ning sintetik usullarini yaratish va ularni amaliyotga joriy etish bilan bogʻliq boʻldi. Texnologik jarayonlarning harakteriga koʻra bu usullar tabiiy mahsulotdan vitamin olishga qaraganda ancha murakkab boʻlsada, vitaminlarni kimyoviy sof holda olish imkoniyatini beradi. Bu esa davolash amaliyotida ularni qoʻllash va chorva konsentratlarini tayyorlashda vitaminlarni aniq miqdorlarda qoʻshishda muhim ahamiyat kasb etdi. Bundan tashqari, sunʼiy (sintez) usulda vitamin olish harajatlari tabiiy xom ashyodan vitamin olish harajatlaridan ancha kam boʻladi. Vitamin ishlab chiqaruvchi kombinat va zavodlar — ixtisoslashtirilgan korxonalar hisoblanadi. 90-yillar boshiga qadar Oʻzbekistonga tibbiyot maqsadlari va chorvachilik ehtiyojlari uchun vitaminlar hamda vitamin konsentratlari asosan chetdan keltirilgan. Oʻzbekistonda Toshkent kimyo-farmatsevtika zavodida 6 turdagi vitaminlar (V guruhi vitaminlari, askorutin, askorbin kislota), "Surxon Ajanta" qoʻshma korxonasida V guruhi vitaminlari ishlab chiqariladi (2000).

Rivojlangan mamlakatlarda — AQSH, Yaponiya, Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, Shveysariya, shuningdek Polsha, Ruminiya, Vengriya, Bolgariyada V. s. yaxshi rivojlangan. Mazkur davlatlarda vitamin ishlab chiqarish bilan kimyo-farmatsevtika firmalari shugʻullanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vitaminli ozuqalar** - oʻsimlik bilan hayvon chiqindilaridan tayyorlanadigan servitamin ozuqa, aralash yem. Vitaminlarnint yetishmasligi hayvonlar organizmida gipovitaminoz kasalliklarini keltirib chiqaradi. Yosh, boʻgʻoz va sogʻiladigan mollarda ayniksa vitaminlarga talab katta boʻladi. Ayrim vitaminlar hayvon organizmi-ning oʻzida, mas. A vitamini karotindan, D vitamini sterindan sintezlanadi. Kovsh qaytaruvchi hayvonlarning meʼda yoʻlidagi mikroflora taʼsirida S, K, V guruhidagi vitaminlar vujudga keladi. Pekin hayvonlar ratsionida vitaminga boy ozuqalarning boʻlishi muhim ahamiyatga ega. Hayvon oʻzining organizmi uchun muhim boʻlgan vitamin A ni karotinga boy yashil oʻtdan oladi. Karotin dukkakli oʻtlar (beda, qashqarbeda va b.)da koʻp. Bularning 1 kg ida 30—100 mg; 1 kg silosda 20—40 mg , 1 kg oddiy pichan unida 110—250 mg karotin bor. Baliq unida ham vitamin A koʻp. D guruhi vitaminlari yashil oʻtda yoʻq, ammo oftobda quritilgan pichanda ultrabinafsha nur taʼsirida vitamin D2 paydo boʻladi. Vitamin S ni koʻproq yosh oʻsimlik koʻkatida (1 kg koʻk bedada 900 mg), ildizmevalarda (1 kg sabzida 380 mg) boʻladi. Dukkakli oʻtlar, bugʻdoy kepagi vitamin Ye ga boy. Vitamin K oʻsimlikning yashil barglarida, sifatli pichan va silosda, ildizmevali oʻsimlik barglarida koʻp (1 kg koʻk bedada 90 mg). V guruhi vitaminlari koʻpchilik oʻsimlik va hayvonot chiqindilaridan olinadigan ozuqalarda boʻladi. Qishda ozuqa ratsionini vitaminlar bilan boyitish maqsadida donni maxsus muhitda oʻstirib, koʻkatidan foydalaniladi. Vitaminli ozuqa qoʻshimchalarning bir qancha turlari sanoat usulida ishlab chiqariladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qon yaratilishi stimulyatorlari** — qon yaratilishini kuchaytiruvchi dori moddalari guruhi. Qon yaratilishi stimulyatorlaris. ning kimyoviy tarkibi va taʼsir mexanizmi turlicha boʻlib, eritrotsitlar (eritropoez) yoki leykotsitlar yaratilishi (leykopoez) ni kuchaytiradi.

Baʼzi vitaminlar — folat kislotasi, sianokobalamin, piridoksin, nuklein kombinatalari sintezini tezlashtiruvchi — pentoksil, metilurapil. natriy nukleinat va leykogen; stero-id gormonlar — glyukokortikoidlar, androgen preparatlar, litiy tuzlari Qon yaratilishi stimulyatorlaris. hisoblanadi.

Buyrakda ishlab chiqariladigan eritropoetin gormoni qizil qon tanachalari yaratilishini, shuningdek, leykopoetin leykotsitlar hosil boʻlishini, trombopoetin moddasi trombotsitlar yaratilishini faollashtiradi. Hozirgi chuqur leykopeniya va trombotsitopeniya holatlarini davolash uchun G-KSF (granulotsitar koloniya stimullovchi faktor) — neypogen, GM-KSF (granulotsitmonotsitar koloniya stimullovchi faktor) deb atalgan preparatlar qoʻllanilmoqda.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qon oʻrnini bosuvchi suyuqliklar**, infuzion vositalar — davolash maqsadida qon yoki plazma oʻrniga ishlatiladigan vositalar; shok holatida, koʻp qon yoʻqotganda, kamqonlik, yiringli septik kasalliklarda, kuyganda va boshqalarda qoʻlla-niladi. Taʼsir etishiga koʻra gemodinamik (shokka qarshi), dezintoksikatsion va parenteral Q.oʻ.b.s. ajratiladi.

Shokka qarshi preparatlarga dekstran asosidagi oʻrta molekulali poliglyukin, polifer, poliglyusol, makrodeks, intradeks, dekstran, plazmodeks, xemodeks va boshqa, shuningdek, quyi molekulali reopoliglyukin, reoglyuman, reomakrodeks, lomodeks, dekstran-40, gemodeks; jelatina preparatlari — jelatinol, gemojel, jelofuzin, plazmojel; gidrooksietilkraxmal asosidagi preparatlar — oksiamal, volekam, plazmosteril, voleks, 6—XES; polietilen glikol asosidagi polioksidinlar ishlatiladi. Dezintoksikatsion (organizmni zaharli moddalardan tozalovchi preparatlar) taʼsir etuvchilarga quyi molekulali polivinil-pirrolidon asosidagi preparatlar, asosan, gemodez, neogemodez, periston-N, subtozan, plazmozan, komidon va h.k. kiradi. Ular har xil zaharli moddalar bilan kompleks birikmalar hosil qiladi va siydik orqali organizmdan chiqib ketadi. Parenteral ovqatlantirishda (ovqat sifatida) oqsil mahsulotlari (plazma, albumin), shuningdek, oqsil gidrolizatlari (kazein gidrolizati, gidrolizin, aminopeptid, fibrinosol va boshqalar) qoʻllaniladi. Yogʻli emulsiyalar (infuzolipol, intralipid, lipifizian, lipofundin, lipozin, infonutrol, fatgen) ham parenteral ovqatlantirish va organizmning quvvatini oshirish uchun ishlatiladi. Kompleks taʼsir koʻrsatuvchi, shuningdek, kislorod tashish faoliyatiga ega, suv-tuz hamda kis-lota-ishqor muvozanatini boshqaruvchi Q.oʻ.b.s. ham mavjud.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sibiu** — Ruminiyaning markaziy qismidagi shahar. Sibiu judetsi (viloyati) ning maʼmuriy markazi. Axoliyey 169,6 ming kishi (1998). Transport yoʻllari tuguni. Mashinasozlik (xususan, ogʻir va transport mashinasozligi, stanoksozlik va priborsozlik), kimyo, parfyumeriyakosmetika, yogʻochsozlik, toʻqimachilik (matolar, trikotaj, gilam), koʻnpoyabzal, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari, muzeylar bor. Turizm rivojlangan. Meʼmoriy yodgorliklaridan 13—18-asrlarda qurilgan cherkov, saroy, minoralar saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Asikkala gerbi
 Asikkalaning Finlandiyadagi joylashuvi
**Vääksy** — Finlandiya janubidagi Asikkala munitsipalitetiga qarashli qishloq va qarorgoh. U Päijänne va Vesijärvi oʻrtasida, Lahti shimolidan taxminan 23 kilometr (14 mi) masofada joylashgan.

Vääksy kanali (*Vesijärven kanava)* Vääksy shahrida joylashgan. Uning uzunligi 1315 km, balandligi farqi 3,10±0,25 metr. Hozirgi kunda bu Finlandiyadagi eng mashhur chuchuk suv kanalidir.

Kanal 1869-1871-yillarda katta ocharchilik yillarida qurilgan va 1903-1906-yillarda qurib bitkazilgan.

Galereya* Vääksy ko'rinishiVääksy ko'rinishi
* Väaksy, Vesijärventiedagi pushti bino. U qishloqning eng qadimgi turar-joy binosi. Ilgari mehmon uyi va turar joy sifatida xizmat qilgan. Bugungi kunda "fransuz uslubidagi qishloq do'koni" sifatida foydalaniladiVäaksy, Vesijärventiedagi pushti bino. U qishloqning eng qadimgi turar-joy binosi. Ilgari mehmon uyi va turar joy sifatida xizmat qilgan. Bugungi kunda "fransuz uslubidagi qishloq do'koni" sifatida foydalaniladi
* Päijänne shahridagi Väaksy portiPäijänne shahridagi Väaksy porti
* Vääksy kanaliVääksy kanali

Manbalar
--------

1. ↑  Facta 2001 18-qism

Havolalar
---------

* Finlandiya transport infratuzilmasi agentligining Vääksy kanali sahifasi

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xia Yan** (xitoycha 夏衍, pinyin Xià Yǎn, asl ismi **Shen Naixi** yoki **Shen Duanxian**; 1900-yil 30-oktyabr - 1995-yil 6-fevral) - xitoylik dramaturg, ssenariynavis va ijtimoiy faol.

Tarjimai hol
------------

1927-yildan KKP a'zosi. Yaponiyadagi Oliy texnika maktabini tamomlagan. U tanqidchi va nazariyotchi sifatida faoliyat yuritgan. U 1920-yillarning oxirida chop eta boshlagan.1927-yilda u Shimoliy kampaniyada qatnashdi. 1930 yilda u Xitoyning chap yozuvchilar ligasining asoschilaridan biriga aylandi. U Xitoy kino jamiyati (1933 yilda tashkil etilgan) va Dushmanni qaytarish uchun Butunxitoy kinematografchilar uyushmasi (1938 yilda tashkil etilgan) rahbarlaridan biri edi. Rus tilidan ssenariylarni, kinoga oid nazariy asarlarni tarjima qilish bilan shug'ullangan. Teatr va kino haqida pyesalar, ssenariylar, maqolalar yozgan. Maksim Gorkiyning "Ona" romanini, shuningdek, yapon yozuvchilarining bir qator asarlarini tarjima qilgan, Lev Tolstoyning "Tirilish" romanini sahnaga qo‘ygan. 1949 yildan keyin Shanxay madaniyat muassasalariga rahbarlik qildi. 1955 yildan - Xitoy Xalq Respublikasi madaniyat vazirining o'rinbosari. "Madaniy inqilob" davrida qatag'on qilindi. 1979 yilda Xitoy kinematografchilar uyushmasi raisi etib saylandi va Xitoy Xalq Respublikasi Madaniyat vazirligiga maslahatchi etib tayinlandi.

Tanlangan filmografiya
----------------------

Ssenariy muallifi

* 1933 yil - G'azablangan oqim
* 1933 yil - Shanxayning 24 soati
* 1933 yil - Bahorgi ipak qurti. Chun can (Tsay Chusheng bilan birga)
* 1956 yil - Baxt uchun ibodat. Chju Fu
* 1959 yil - Lin do'koni. Lin jia pu zi ("Janob Lin do'koni" Sovet kassasida)
* 1961 yil - Inqilobchilar oilasi. Geming jiating (Shui Hua va Cheng Tao bilan)

Kompozitsiyalar
---------------

* Xia Yan juzuo xuan. - Pekin, 1953 yil.
* Xedian-ying juben-dy jige goi. - Pekin, 1959 yil.
* Xie dianying jubendi jige goi (Ssenariy yaratishning ayrim muammolari haqida). - 2-nashr, Pekin, 1978 yil.
* Dianying lunwen ji (Kinematografiya bo'yicha tanlangan maqolalar). - 2-nashr, Pekin, 1979 yil.
* Baxt uchun ibodat. // Xitoy kinosining stsenariylari. (Xitoy tilidan tarjima qilingan) - M. 1959 y.
* Shanxay tomlari ostida. (Xitoy tilidan tarjima qilingan) - M. 1961 y.

Adabiyotlar
-----------

* Kino: Ensiklopedik lug'at / Ch. ed. S. I. Yutkevich Moskva, Sovet Entsiklopediyasi, 1987. - p. 413-414
* Fedorenko, Nikolay Trofimovich, Xitoy adabiyoti. - M. 1956 yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Xia Yan". *IMDb*. Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „Xitoy dramasi klassikasi Xia Yan". Qaraldi: 9-dekabr 2022-yil.
**Xie Daoyun** (kāngīyīn, 340-yildan oldin - 399-yildan keyin) - xitoylik shoir, yozuvchi, olim, xattot va Sharqiy Jin sulolasining munozarachisi.

Oilasi
------

Xenanning Yangxia okrugida tugʻilgan Daoyun Xie urugʻiga mansub va general Xie Xuanning singlisi edi. Uning onasi noma'lum bo'lsa-da, u yana beshta bolani dunyoga keltirgani ma'lum. U, shuningdek, bosh vazir Xie Anning sevimli jiyani edi. Uning ijodida daoistik va konfutsiy ta'siri bor edi.

Hayoti
------

Uning amakisi Xie An jiyanlari va jiyanlari bilan vaqt o'tkazishni yoqtirar va ularga adabiyot va falsafa bo'yicha viktorina o'tkazardi. Amakisi qoʻygan sinovlarda u aka-uka va amakivachchalarini ortda qoldirdi. Keyinchalik u amakisini Xuan Xuanning tanqididan himoya qiladi.

U mashhur xattotning oʻgʻli Van Ningjiga uylandi. Undan norozi bo'lishlariga qaramay, ular hali ham birga bir nechta farzandlari bor edi. Vang oilasi o'z uylarida bahs-munozaralar o'tkazdilar va u ularda mag'lub bo'lmadi.

Xie Daoyun va uning bolalari Van Ningji mintaqaviy inspektor bo'lganida, Jiangzhouga hamrohlik qilishdi. Sun En isyon ko'targanida, Vang ilohiy aralashuvni va'da qildi. Hech kim kelmagani uchun u va ularning o'g'illari isyonchilar tomonidan o'ldirilgan. Keyin Xie Daoyun va uning xizmatkorlari isyonchilarni kutib olish uchun ketishdi. Aytishlaricha, u asirga olinishidan oldin bir necha kishini oʻldirgan. Isyonchilar yetakchisi Sun En oʻz nabirasini ham oʻldirishni rejalashtirganida, u birinchi navbatda uni oʻldirishni aytdi. Shundan keyin u bolaning hayotini saqlab qoldi.

Xie Daoyun Kuayjiga qaytib keldi va kunlarini Vang uyida o'tkazdi.

Me'rosi
-------

Jin kitobida uning tarjimai holi bor. Ushbu kitobda uning ijodi zamondoshlari orasida mashhur bo'lganligi aytiladi. U o'z davrida va keyingi sulolalar davrida ayol iste'dodining ramzi sifatida ko'rilgan. "Uch belgi klassikasi "uning hikoyasini, Ming sulolasi musiqiy kompozitsiyasi esa Xie Daoyun va Xie Anning uchrashuvlari haqida hikoya qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Xiong (2017). sfnp error: no target: CITEREFXiong2017 (help)
2. ↑  *Biographical dictionary* — 360 bet.
3. ↑  *Biographical dictionary* — 361 bet.
4. ↑  *Biographical dictionary* — 363 bet.
**Xibin togʻlari** (fin tilida xibin — kichik tepa maʼnosini anglatadi) — Kola yarim oroldagi togʻ massivi. Rossiya Federatsiyasi Murmansk viloyatida. Maydoni 1300 km², eng baland joyi 1191 m. Plato shaklida boʻlib atrofi botqoklashgan pastbaland tekislik. Togʻ tundrasi mavjud. Togʻ yon bagʻirlari va etaklari igna bargli oʻrmon va past boʻyli qayinzorlar bilan krplangan. Ayrim joylarida muzlik va qorliklar bor. Qor koʻchkilari teztez kuzatiladi. Yovvoyi hayvonlardan lemming, qutb tulkisi, tundra kakligi, oq boyoʻgʻli yashaydi. Xibin togʻlari intruziv massivi, nefelin, siyenitlardan tashkil topgan. Boy apatitnefelin rudalari konlari ochilgan. Ular negizida apatit sanoati yuzaga kelgan. Vudyevrchorr togʻida dunyodagi yagona qutbalp botanika bogʻi joylashgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chexlar** — xalq, Chexiyaning asosiy aholisi (9,55 mln. kishi 1990-yillar oʻrtalari). Umumiy soni 10,38 mln. kishi. Chex tilida soʻzlashadi. Dindorlar — asosan, katoliklar, protestantlar ham bor. Chexiya hududiga slavyanlar 5—6asrlarda kelib oʻrnashganlar. Yozma manbalarda ayrim chex qabilalarining nomlari (chexlar, dudleblar, xorvatlar, luchanlar, zlichanlar, dechanlar, pshovanlar, litomerjitsalar, xebanlar, glomachlar) saqlanib qolgan. 11 a.da Chexiya davlati hududida chex elati shakllangan. Anʼanaviy mashgʻulotlari — dehqonchilik; chorvachilik ham muhim rol oʻynaydi. Xalq hunarmandchiligi rivojlangan. Ch.ning koʻpchiligi sanoatda band. Ch.ning milliy kiyimlari, anʼanaviy hunarmandchiligi saqlangan. (qarang Chexiya).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chexiya pasporti** ( chex.  , *pas* ) Chexiya Respublikasi fuqarolariga beriladigan xalqaro sayohat hujjati bo'lib, Chexiya fuqaroligini tasdiqlovchi hujjat sifatida ham xizmat qilishi mumkin. Pasport egasiga xalqaro miqyosda sayohat qilish va Chexiya fuqaroligi belgisi sifatida xizmat qilishdan tashqari, agar kerak bo'lsa, Chexiya konsulligi bo'lmagan taqdirda chet eldagi yoki boshqa Yevropa Ittifoqiga a'zo davlatlardagi Chexiya konsulligi xodimlaridan yordam olish jarayonini osonlashtiradi.

Ilova
-----

Pasport Ichki ishlar vazirligi tomonidan beriladi ( *Vnitrstvo vnitra* ) va xalqaro odat bo'yicha Chexiya Respublikasining mulki bo'lib qoladi va istalgan vaqtda olib qo'yilishi mumkin. Bu Chexiya fuqaroligi to'g'risidagi qonunga muvofiq Fuqarolikni tasdiqlovchi hujjatdir. Fuqarolar bir vaqtning o'zida bir nechta pasportga ega bo'lishlari mumkin, bolalar esa pasportga kiritilishi mumkin. Tashqi ishlar vazirligi vaqti-vaqti bilan Chexiya bilan vizasiz sayohatni tartibga soluvchi davlatlar ro'yxatini e'lon qiladi.  Chexiya pasporti uchun arizada 35 mm x 45 mm o'lchamdagi ikkita fotosurat taqdim etilishi kerak.

Ko'rinish
---------

Chexiya pasportlari Yevropa Ittifoqining boshqa pasportlari kabi bordo rangga ega bo'lib, old muqovasining o'rtasida Chexiya gerbi tasvirlangan. "EVROPSKÁ UNIE" so'zlari ( chex.  ) va "ČESKÁ REPUBLIKA" ( chex.  ) gerb tepasida va "CESTOVNÍ PAS" ( chex.  ) so'zlari yozilgan. ) gerb ostida yozilgan. Chexiya pasportlari umumiy Yevropa Ittifoqi dizayni va Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti talablariga javob beradi

### Shaxsiy ma'lumotlar sahifasi

* Pasport egasining fotosurati
* Turi (P)
* Kod (CZE)
* Pasport raqami.
* 01 Familiyasi
* 02 Berilgan ismlar
* 03 Millati ( *Česká republika/Chexiya* )
* 04 Tug'ilgan sana
* 05 Tug'ilgan joyi
* 06 Jinsiy aloqa
* 07 Chiqarilgan sana
* 08 Yaroqlilik muddati
* 09 Vakolat
* 10 Egasining imzosi
* 11 Shaxsiy raqam.

### Pasportdagi eslatma

 Zamonaviy Chexiya biometrik pasportining ichki sahifalari
### Tillari

Ma'lumotlar sahifasi chex, ingliz va fransuz tillarida chop etiladi, bir necha sahifadan so'ng qolgan barcha rasmiy Yevropa Ittifoqi tillariga va rus tiliga tarjimalar bilan ta'qib qilinadi.

Tarixi
------

Ushbu seriyalar eskirgan va faqat maqsadga muvofiq qayta ishlash tufayli favqulodda sabablarga ko'ra chiqariladi.

#### 1993-yil pasport seriyasi

1993-yil Chexiya pasporti eski versiyasi Qopqoq
Chexiya Respublikasining birinchi pasporti, Chexoslovakiyaning tugatilishidan 31/3/2000-yilgacha chiqarilgan, amal qilish muddati o'n yillik. Ma'lumotlar sahifasi orqa muqova ichida joylashgan va chex va ingliz tillarida chop etilgan. Surat yopishtiruvchi bilan biriktirilgan. Ushbu xususiyatlar mashinada o'qilmaydigan barcha pasportlar uchun doimiy bo'lib qoladi

Data Ma'lumotlar

Manbalar
--------

1. ↑  „Seznam států a dalších subjektů,na jejichž území mohou občané ČR pobývat bez víz" (cs).  Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic (25-fevral 2009-yil). 10-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-noyabr 2009-yil.
2. ↑  „Passport Photos, 100% Government Compliant | iVisa Photos".