recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Burchoq** (Lathyrus sativus L.) — dukkakdoshlarga mansub bir yillik oʻsimlik. Poyasi 4 qirrali, bargi juft patsimon, murakkab, gullari zangori, pushti, qizil, binafsha. Dukkaklari uzunchoq va bir oz yassi, 4—7 urugʻli. Oʻzbekiston hududida yovvoyi holda ham oʻsadigan 12 turi koʻp uchraydi. B. asosan yemxashak ekini boʻlib, don, koʻkpoya, pichan olish va silos bostirish hamda chorvani oʻtlatish uchun ekiladi. Uning donlarida oqsil moddasi noʻxat va oʻris noʻxatga nisbatan koʻp boʻladi. Urugʻida 2430% oqsil, 0,81,5% moy, 5055% kraxmal, 3—6% kletchatka, 2,1 — 4% kul bor.

B. juda toʻyimli ozuqa. Tuproqda azot toʻplovchi oʻsimlik. Rossiyaning Yevropa qismida, Gʻarbiy Sibirda, Ukraina jan.da, Qozogʻistonda ekiladi. Gektaridan 35—50 s don, 100 s toʻpon (somon) beradi. Koʻk oʻt hosili 300 s atrofida.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Lev Alekseyevich Vasilev** (1939-yil 16-dekabrda Toshkent) – Qirgʻiziston Respublikasining siyosatchisi hamda sovet va qirgʻiz sanoat rahbari. Qirgʻizistonda xizmat koʻrsatgan sanoat xodimi va davlat xizmatining III toifali maslahatchisi.

Hayoti
------

Lev Vasilyev 1939-yil 16-dekabrda Toshkentda tavallud topgan.

Lev Sovet armiyasida xizmat qilgan. Demobilisatsiyadan soʻng 1961-yilda mashinasozlik zavodida chilangar sifatida mehnat faoliyatini boshladi. 1966-yilda Xarkov temir yoʻl transporti muhandislari institutini „sanoat issiqlik energetikasi" mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1967–1978-yillarda muhandis, katta muhandis, issiqlik mexanik uskunalari va issiqlik oʻlchovlarini sozlash va sinovdan oʻtkazish xizmati boshligʻining oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan. Frunzenskoye issiqlik tarmoqlari korxonasining bosh muhandisi va Qirgʻiziston Bosh muhandisining issiqlik texnikasi boʻyicha oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

Alekseyevich 1978-yilda Frunzenskaya (keyinchalik Bishkek) issiqlik elektr stansiyasi direktori etib tayinlangan va bu lavozimda 30 yildan ortiq ishlagan. „Elektr stansiyalari" OAJ filiali Bishkek issiqlik elektr stansiyasi direktorining maslahatchisi boʻlib oʻz faoliyatini davom ettirgan.

Lev 2000-yilda Jogorku Kengesh Xalq deputatlari majlisi deputati etib saylangan. Sanoat va tadbirkorlikni strategik rivojlantirish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan. Qirgʻiziston sotsial-demokratik partiyasi aʼzosi hamdir.

Shuningdek, Bishkek shahar kengashining toʻrtinchi chaqiriq deputati etib saylangan. Lev Vasilyev 2020-yil iyul oyida oʻz ixtiyori bilan sogʻligʻiga sababli vazifasidan voz kechdi.

Lev II va III darajali „Manas" ordeni bilan taqdirlangan. Rossiyaning „Rossiya yagona energiya tizimi" OAJning xizmat koʻrsatgan xodimi. Bishkekning faxriy fuqarosi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Васильев, Лев". Qaraldi: 2023-yil 4-noyabr.
2. ↑  „ВАСИЛЬЕВ Лев Алексеевич". Qaraldi: 2023-yil 4-noyabr.
**Levon Nikolayevich Melkumov** – sovet iqtisodchisi, davlat va siyosiy arbobi.

Hayoti
------

Levon Melkumov 1924-yilda Samarqandda tugʻilgan. 1944-yildan KPSS aʼzosi.

Levon Ulugʻ Vatan urushi yillarida Janubiy Ural harbiy okrugida xizmatda boʻlgan. 1945-yil mart-noyabr oylarida Volga harbiy okrugi Saratov harbiy-siyosiy kolleji oʻquv vzvod komandirining yordamchisi boʻlgan.

1945-yil noyabr oyida harbiy xizmatdan ozod etildi, Samarqand qishloq xoʻjaligi institutining rejalashtirish-iqtisod fakultetiga oʻqishga kirdi. 1946-yildan Samarqanddagi Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti komsomol qoʻmitasining doimiy kotibi etib saylandi.

1949-yil iyuldan 1950-yil aprelgacha Oʻzbekiston LKSM Samarqand viloyat qoʻmitasi kadrlar boʻlimi kotibi.

1950-yil apreldan 1952-yil iyulgacha SSSR MGB Oliy maktabida tahsil oldi. 1946-yilda iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol boʻlgan. 1946—1991-yillarda Samarqand komsomol qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston komsomolining Samarqand viloyat qoʻmitasining kadrlar boʻyicha kotibi, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi MGB–KGB 2-boʻlimining turli boʻlimlari boshligʻi, boshliq oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Oʻzbekiston SSR Vazirlar Kengashi huzuridagi KGBning Samarqand viloyati boʻyicha boshqarmasi boshliq oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Shuningdek, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB 2-boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB 2-boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB raisining oʻrinbosari, 1-oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB raisi, SSSR Gidrometeorologiya va atrof-muhitni nazorat qilish davlat qoʻmitasi raisining maslahatchisi.

SSSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati etib saylangan.

Levon Melkumov umrining oxirida Moskvada yashagan. 2006-yil 17-dekabrda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „МЕЛКУМОВ Левон Николаевич". *www.shieldandsword.mozohin.ru*. Qaraldi: 13-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Эътироф, адашув, КГБ раиси сотқинлиги ва руҳий босим – Рашидов бошқаруви ҳақида тўрт ҳикоя". *www.oyina.uz*. Qaraldi: 13-sentabr 2023-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Melkumov
**Salonik vahtinchalik yarashish ahdi** — 1918-yil 29-sentabrda Bolgariya podshohi va Sharqiy ittifoqchilar armiyasi qoʻmondoni fransuz generali Lui Franshe d’Espere oʻrtasida imzolangan. Bu Bolgariya hukumatining 24-sentabrda o‘t ochishni to‘xtatish haqidagi murojaatidan keyin sodir bo‘ldi.

Sulh Bolgariya Markaziy kuchlar mamlakatida birinchi jahon urushida ishtirok etishni toʻxtatishni belgilaydi va 30-sentyabr kuni tushdan keyin Salonik frontida kuchga kiradi.

Saloniki sulhining maʼnosi Germaniya imperatori Vilgelm II tomonidan Bolgariya podshosi Ferdinand I ga yoʻllagan telegrammada shunday tasvirlangan: „Sharmandalik! Urushni 62 ming serb hal qiladi!".

1918-yil 29-sentyabrda Germaniya Oliy armiyasi qoʻmondonligi Kayzer Vilgelm II va imperiya kansleri graf Georg fon Gertlingga Germaniyadagi harbiy vaziyat umidsiz ekanligini maʼlum qildi. 1918-yil 14-oktabrda Avstriya-Vengriya imperiyasi ham sulh shartlarini izlab, 1918-yil 15-oktabrda  Ahmad izzet Posho, general Charlz Vere Ferrers ittifoqchilari tomonidan qoʻlga yuborilgan sulh tuzishni talab qildi. Amalda, bu birinchi jahon urushining tugashini koʻrsatdi.

Sof harbiy jihatdan tashqari, Salonikidagi oʻt ochishni toʻxtatish Germaniyaning Bolgariya va Shimoliy Dobrujaga chekinish boʻyicha ittifoqchi majburiyatlari bajarilmaganidan keyin Bolgariya tashqi siyosatidagi qadamdir. Boshqa tomondan, Marne ikkinchi jangida magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, Germaniya bosh qoʻmondoni kayzer Vilgelm orqali Germaniyaning tajovuzkor operatsiyalari uchun resurslari yoʻqligini va mudofaa harakati bilan urushni qoʻlga kiritish mumkin emasligini tan oldi.

Ikkinchi jahon urushi paytida, Bolgariya armiyasi qoʻmondoni Nikola Jekov shaxsan Neyski shartnoma denonsatsiya (1940-yil 23-iyul) uchun Neyi-sur-Sen marosimida Adolf Gitler tomonidan taklif etilgan, Bolgariya o‘z ittifoqchisiga  Germaniyaning „Marita" operatsiyasida ishtirok etgan holda Gretsiya ustidan gʻalaba qozonishnishiga kafolat bermagan.

Amalda, Salonikidagi alohida tinchlikning ushbu pretsedenti inglizlar tomonidan Mudros sulh uchun ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Editor* „The Battle of Dobro Polje – The Forgotten Balkan Skirmish That Ended WW1 | Militaryhistorynow.com". 2017-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-dekabr.
2. ↑  *Editor* „The Germans Could no Longer Keep up the Fight | historycollection.co". Qaraldi: 2019-yil 7-dekabr.
3. ↑  Axelrod 2018. sfn error: no target: CITEREFAxelrod2018 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Axelrod, Alan*. How America Won World War I*. Rowman & Littlefield, 2018. ISBN 978-1493031924.
**Maqsuda Abdusalomova Neʼmatovna** (tojikcha: *Maqsuda Neʼmatovna Abdusalomova*; 1938-yil 20-dekabr, Samarqand Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi), – kimyogar, kimyo fanlari doktori (1988), professor (1990), Tojikiston fan va texnika arbobi (1997).

Hayoti
------

Maqsuda Neʼmatovna Abdusalomova 1938-yil 20-dekabrda Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining Samarqand shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach Leningrad nomidagi Oliy texnologiya institutiga oʻqishga kirdi. 1959-yilda Leningrad nomidagi Oliy texnologiya institutini tamomlagan. SSSR FA Kimyo instituti katta laboranti (1960-1961), aspiranti, Tojikiston Fanlar akademiyasi metallurgiya boʻlimi xodimi (1961-1964), Tojikiston Fanlar akademiyasi kafedra mudiri (1965-76), Tojikiston Fanlar akademiyasi Kimyo instituti yarim oʻtkazgichlarning ulanish laboratoriyasi mudiri (1976-1998) lavozimlarida mehnat faoliyatini yuritgan. 1988-yilda kimyo fanlari doktori, 1990-yilda professorlik darajasini olgan. 1998-yildan Kimyo institutining katta ilmiy xodimi boʻlgan. Kompleks birikmalarning xarakteristikalari va ulardan turli elementlar, plastmassa metallarni ishlab chiqishda foydalanish, faza diagrammalarini qayta qurish qonuniyatlarini aniqlash, elementlarning elektron birikmalari, ayniqsa, antimonidlar va vismutidlarning korrelyatsiyasi, yangi yarim oʻtkazgichli birikmalar sintezi texnologiyasini topish boʻyicha tadqiqot olib borgan. Ilmiy maqolalari xorijiy mamlakatlarda bir necha bor nashr etilgan. 2023-yil 25-may kuni Tojikiston Fanlar Akademiyasining Kimyo, biologiya, radiatsiya va yadro xavfsizligi agentligi qoshidagi WiN Global milliy seksiyasi tomonidan konferensiya oʻtkazildi. Konferensiyada Maqsuda Neʼmatovna Abdusalomova ishtirok etdi va maʼruza qildi.

Kitoblari
---------

Maqsuda Abdusalomova kimyoga oid kitoblar nashr etilgan.

* Surma. – Dushanbe, 1977;
* Vismutlar. – Dushanbe, 1978;
* Noyob yer elementlarining antimonid va vismutlari. Dushanbe, 1978;
* Jins va texnologiya. – Dushanbe, 2005;

Manbalar
--------

1. ↑  Az asl ba nasl. – Dushanbe, 2019. – 215 s. – C.13 (tg.). ISBN 978-99947-958-2-6
2. ↑  „ЕМИНАР ДАР МАВЗУИ «МАСЪАЛАҲОИ РУШДИ ЁРИИ ПАЛЛИАТИВӢ ДАР ТОҶИКИСТОН". *www.cbrn.tj*. Qaraldi: 15-sentabr 2023-yil.
3. ↑  Ensiklopediyai Millii Toҷik. Ҷildi I (A – ASOS)- Dushanbe, 2012
**Margarita Grigoryevna Solovyova** (1909-1995) – iqtisodiy geografiya sohasidagi sovet olimi va geografiya fanlari nomzodi (1940). V. I. Lenin nomidagi Moskva davlat pedagogika instituti geografiya fakulteti dekani. SSSR Davlat mukofoti laureati (1977).

Hayoti
------

Margarita Solovyova 1909-yil 3-oktyabrda Toshkentda tugʻilgan.

1926—1931-yillarda Moskva davlat universitetining fizika-matematika fakultetining geografik fakultetida oʻqigan. 1934—1937-yillarda Moskva davlat universiteti Geografiya ilmiy-tadqiqot instituti aspiranturasida tahsil oladi.

1932—1941-yillarda Qizil professorlar institutida ilmiy-pedagogik ishda jahon iqtisodiyoti va jahon siyosati kafedrasi mudiri va assistenti lavozimlarida ishlagan. 1941—1950-yillarda Moskva shahar pedagogika institutida oʻqituvchi, dotsent.

### Ilmiy faoliyati

M. G. Solovyovaning asosiy ilmiy-pedagogik faoliyati geografiyani oʻqitish nazariyasi va metodikasi, xorijiy mamlakatlar ijtimoiy geografiyasi, dinlar geografiyasi, Hindiston aholisi geografiyasi va AQSH iqtisodiy geografiyasi sohasidagi masalalar bilan bogʻliq boʻlgan.

U 1940-yilda geografiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. 1960-yilda SSSR Oliy attestatsiya komissiyasi unga dotsent ilmiy unvonini bergan. M. G. Solovyova ikki yuzdan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan oʻrta maktab uchun xorijiy mamlakatlarning iqtisodiy geografiyasi darsliklari muallifi. 1977-yilda „Xorijiy mamlakatlarning iqtisodiy geografiyasi", 9-sinf darsligi uchun (1975, 2-nashr) Fan va texnika sohasida SSSR Davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

Mukofotlari
-----------

„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun" medali;

„Mehnat faxriysi" medali;

SSSR Davlat mukofoti (1977- ildan „Xorijiy mamlakatlarning iqtisodiy geografiyasi" 9-sinf darsligi uchun (1975, 2-nashr);

K. D. Ushinskiy medali.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  Svetloy pamyati Margariti Grigorevni Solovyovoy (1909—1995) // Московский педагогический государственный университет
2. ↑  Краткая географическая энциклопедия / gl. red. A. A. Grigorev. – Moskva : Sovetskaya ensiklopediya, 1960-1966, T. 5: Yudoma – Yaya. Dopolneniya. – 1966. – 544 s
3. ↑  Postanovlenie ЦК КПСС i СМ СССР „O prisujdenii Gosudarstvennix premiy SSSR v oblasti nauki i texniki". Gazeta „Правда", 1977-yil 7-noyabr

Adabiyotlar
-----------

* Qisqacha geografik ensiklopediya / ch. ed. A. A. Grigoryev. – Moskva : Sovet Entsiklopediyasi, 1960-1966, T. 5: Yudoma – Yaya. Qoʻshimchalar. – 1966-yil. – 544 b.
**Faiz Ahmad** (1946 -12 noyabr 1986) ( forscha: فیض احمد ) afgʻon inqilobchisi va Kobulda tashkil etilgan marksistik-leninistik tashkilot boʻlgan Afgʻoniston Ozodlik Tashkilotining (ALO) asoschisi hisoblangan.

Biografiya
----------

Ahmad Qandahorda forsiyzabon etnik tojiklar oilasida tug‘ilgan. U Qandahordagi boshlang'ich va o'rta maktablarda o'qigan va Kobulga kelish uchun Naderiya o'rta maktabiga o'qishga kiradi va u yerda Marks va Leninning ba'zi asarlarini o'qib chiqqandan so'ng chap harakatga aralashgan.

Afg'onistondagi maoizm harakati yetakchisi Akram Yari Ahmadning Naderiya o'rta maktabida o'qituvchisi bo'lgan; Ahmadga chuqur ta’sir ko‘rsatadi . Yari 1965-yil 6-oktyabrda tashkil qilingan maoistik tashkilot boʻlgan Progressiv Yoshlar Tashkilotining (PYO) rahbari edi. Keyinchalik Ahmad PYO bilan uzilib, Afgʻoniston xalqining inqilobiy guruhini tuzdi.

O'rta maktabni tugatgach, Ahmad Kobul universitetining tibbiyot fakultetiga o'qishga kiradi. Aynan o'sha paytlarda u Afg'oniston xalqining inqilobiy guruhini tuzadi, keyinchalik u Afg'onistonni ozod qilish tashkiloti (ALO) deb nomlanadi.

1976-yilda Ahmad Meena Keshvar Kamolga uylanadi  .

Sovet qoʻshinlarining Afgʻonistonga bostirib kirishi davrida Afgʻoniston Ozodlik Tashkilotini qayta tashkil etishda muhim rol oʻynagan Faiz Ahmad "Barcha resurslar ozodlik frontlari xizmatida!" shiorini qoʻyadi. Barcha "inqilobiy kurash"ning vaqtinchalik maqsadi sifatida albatta. Bu davrda va Faiz rahbarligida ALO Sovet Ittifoqi va XDP hukumatiga qarshi birlashgan jabhalar tuzishda islomiy siyosiy kuchlar bilan birlashishga qaror qildi.

U *"Mash'al-i Rehayi"* (Ozodlik mayoqi, ALO siyosiy-nazariy nashri) asarini yozadi va u yerda vaziyatni tahlil qiladi va ALO faoliyatining siyosiy va strategik yo'nalishlarini belgilaydi.

Ahmad 1986-yil 12-noyabrda Pokistonning Peshovar shahrida Gulbiddin Hikmatyorning Hizb-i-Islomiy guruhi tomonidan boshqa olti nafar ALO aʼzosi bilan birga oʻldiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Biography of Comrade Dr Faiz Ahmad (1946–1986)". *a-l-o.maoism.ru*.
2. ↑  Brodsky, Anne E. *With all our strength : the Revolutionary Association of the Women of Afghanistan*. New York City: Routledge, 2003. p. 54
**Mariya Vladimirovna Glazkova** (23-dekabr 1974-yil, Toshkent) rus teatr va kino aktrisasi.

Biografiya
----------

Mariya Glazkova 23-dekabr 1974-yil Toshkent shahrida tavallud topgan. 15 yoshida maktabni tugatib, teatr institutiga kirishga harakat qildi, biroq pasporti yoʻqligi sababli oʻqishga kirmadi. Keyin Tarix va arxiv institutining talabasi boʻldi va keyingi yili M. S. Shepkin nomidagi Oliy teatr maktabiga qabul qilindi. Oradan ikki yil oʻtgach, L. K. Durov kursi boʻyicha Moskva badiiy teatr maktabiga oʻtdi.

Malaya Bronnaya teatrining aktrisasi boʻldi.

Aktrisa Moskva badiiy teatr maktabida tanishgan aktyor Nikita Salopinga turmushga chiqdi.

Mukofotlari
-----------

Glazkova „Pyat vecherov" spektaklidagi Katya roli uchun I. Smoktunovskiy nomidagi mukofotga sazovor boʻlgan.

Ijodi
-----

### Teatrdagi rollari

Aleksandr Volodinning „Pyat vecherov". Rejissyor: *Sergey Jenovach.*

N. V. Gogolning „Noch pered Rojdestvom". Rejissyor: *Sergey Jenovach.*

„Nijinskiy, sumasshedshiy bojiy kloun" spektaklida *balerina*, *fohisha*

„Lisa i vinograd" – *Kleya*

„Pianino v trave" – *Izabel*

A. P. Chexovning „Uch opa-singil" – *Irina* rollarini ijro etgan.

2001-yilda Oscar Wildening „Dorian Grayning portreti". Rejissyor: *Andrey Jitinkin*

2003-yil S. Naydenovning „Deti Vanyushina" pyesasi asosida „Bolalar?!" spektaklida Yelena rolini ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Sergey Vasilevich Jenovach[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка v ensiklopedii „Krugosvet"
2. ↑  Eto chto-to dekadentskoe[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка. Andrey Jitinkin postavil v Teatre na Maloy Bronnoy „Portret Doriana Greya"
Xersonda *german —* otlar yordamida chopish uchun moʻljallangan tok hisoblanadi. Bu kabi chopish usuli tejamkor ilgarilari hisoblanmas edi, chunki donning bir qismi oyoq osti boʻlib, parchalanib ketar, somon esa yaroqsiz holga kelar edi. Garman yordamida chopish usulining, umumiy nomi — gonba yoki hayvonlar tomonidan donni oyoq osti qilish boʻlib, unga koʻra harakatlanuvchi aravalarning gʻildiraklari bilan boshoqlar siqib chiqariladi .

Tarixi
------

 Garman Zmeinogorsk muzeyida
 Hex garmoni
Garman olti yoki undan ortiq tishli gʻaltak koʻrinishidagi tosh boʻlib, Novorossiyaning janubiy xoʻjaliklarida don ekinlarini chopishda ishlatilgan; shuningdek, Donda ham keng qoʻllaniladi. U Kvarsitdan qoʻlda tayyorlanib — bardoshli va qayta ishlashda qiyin boʻlgan tabiiy tosh hisoblanadi.

Asbobning nomi „garmanda chopish" umumiy nomidan kelib chiqqan boʻlib, uy hayvonlari tomonidan donni oyoq osti qilish (gonba) va harakatlanuvchi aravalarning gʻildiraklarini siqib chiqaradi. Toʻrlar tayyorlangan tekis tuproqli maydonga yotqizilib, ular boʻylab garmanni qoʻlda yoki otlar yordamida (koʻpincha qulaylik uchun — gir aylana) yurgazilgan. Ilgari, Rossiyada gʻalla oʻrish qoʻlda boʻgʻimlarni yiqitish yoʻli bilan amalga oshirilgan, shuning uchun garmanlar maʼlum darajada donni maydalashni mexanizatsiyalagan. Maydalagichdan foydalanish (ularning birinchisi bugʻli boʻlgan) donni qoʻlda maydalashni yoʻq qildi.

Hozirgi vaqtda Rostov tumanidagi qishloqlarda garmanlarning turli darajada saqlanib qolganini koʻrish mumkin. Ular oʻzining qadimiyligi va chiroyli koʻrinishi tufayli landshaft dizaynida va ochiq muzey ekspozitsiyalarini loyihalashda qoʻllaniladi. Koʻpincha ularni tegirmon toshiga oid deb hisoblashadi, ammo bu fikr notoʻgʻri .

Yana qarang
-----------

* Gumno
* Tegirmon tosh

Manbalar
--------

1. ↑  „Molotilniy kamen (Zubchatka)". 2019-yil 2-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 29-aprel.
2. 1 2  Starinnie kamennie shesterni dlya obmolota zerna

Adabiyot
--------

* Garman // Tirik buyuk rus tilining izohli lugʻati : 4 jildda / aut.-stat. V. I. Dal . — 2-nashr. — Sankt-Peterburg. : M. O. Wolf bosmaxonasi, 1880-1882.
* Garman / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg. 1890-1907.
* Vitaptivanie zerna jivotnimi / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg. 1890-1907.
* Garman / / Brokxaus va Efronning kichik ensiklopedik lugʻati : 4 jildda — Sankt-Peterburg. 1907-1909.
* V.I. Naulko (Kerivnik), L. F. Artyux, V. F. Gorlenko, T. V. Kosmina, O. V. Kurochkin, S. V. Mishanich, T. O. Nikolaeva, A. P. Ponomaryov, V. T Skurativskiy, M. L. Strunka, L. O. Tkachenko, G. S. Ukrainskiy pop va Sh. (Wayback Machine saytida 2016-11-17 sanasida arxivlangan) — Doʻstimga koʻrgan, koʻproq qayta ishlangan. — K .: Libid, 1993-yil.

Havolalar
---------

* Guk muzeyining garmanlari
* Garman(Ukraincha) )
* Oʻgʻirlash. 40 asrlar.
* tosh tishli
* Thresher nima? Baytil kollejining ramziy tarixini tiklash(Inglizcha) )
**Mark Aleksandrovich Konik** (1938-yil 4-sentabr, Toshkent) – sovet va rus dizayneri, rassomi, dekoratori va sanʼat nazariyotchisi.

Hayoti
------

Mark Konik Oʻzbekiston SSRda xizmat sanʼat arbobi rassom Aleksandr Konikning oʻgʻli.

Konik Toshkent teatr va rassomlik institutining rassomlik fakultetini tugatgan (1962). SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1963). 1964-yildan 1991-yilgacha SSSR Rassomlar uyushmasining Markaziy oʻquv va eksperimental studiyasida (Senej studiyasi deb ataladigan) atrof-muhitni loyihalash ustaxonasini boshqargan. Aleksandrovich „Osnovi kopmozitsii" va „Osnovi koloristiki" asl mualliflik kurslarini ishlab chiqqan. U oʻz ish tajribasini mahalliy („SSSR dekorativ sanʼati" jurnali) va xorijiy jurnallarda chop ettirgan, shuningdek, maqolalarini (O. Genisaretskiy, V. Glazichev, K. Kantor va boshqa mashhur mutaxassislarning maqolalari bilan oʻz maqolalarini boyitgan) „Arxiv odnoy masterskoy (Senejnaya studiya)" kitobida umumlashtirgan.

Mark Konik Georgiy Yungvald-Xilkevichning „Formula radugi" (1966), „Tufli s zolotimi pryajkami" (1976), „Dvoye pod odnim zontom" (1983), „Sezon chudes" (1985) filmlarida kino rassomi sifatida ishtirok etgan. Xilkevichning intervyularidan birida Konikning badiiy va pedagogik ishi Vladimir Visotskiyda kuchli taassurot qoldirganligi haqida soʻz boradi.

Konik Aleksandrovich 2012-yil 6-dekabrda vafot etgan.

Yaratilishi
-----------

Konik rassom boʻlib ishlagan hamda 250 dan ortiq sur’atlar muallifi. P. Kleye va K. Malevichning ishlari Konikning rasmlariga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning ijod namunalari Rossiyada va xorijda shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

2022-yilning mart-aprel oylarida VSEKOXUDOJNIK koʻrgazma assotsiatsiyasi „Kod Konika" (Gostiny Dvor, VSEKOXUDOJNIK galereyasi) rasmining katta retrospektiv koʻrgazmasini tashkil qilgan. Ushbu koʻrgazmada muallifning ikki yuzdan ortiq asari taqdim etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „О Владимире Высоцком вспоминает Г. Э. Юнгвальд-Хилькевич". 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 9-noyabr.
2. ↑  *admin* „«КОД КОНИКА»" (ru-RU). *Галерея ВСЕКОХУДОЖНИК* (2022-yil 16-fevral). Qaraldi: 2023-yil 4-noyabr.
**Maykop** (adigeycha Miekʼuapz — olmalar vodiysi) — Rossiya Federatsiyasidagi shahar. Adigeya Respublikasi poytaxti. Belaya daryosi (Kuban daryosi irmogʻi) sohilida. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 166,5 ming kishi (1998). Maykopga 1857-yil rus xarbiylari kalʼa sifatila asos solgan. 1870-yildan uyezd shahri. Sanoatning yetakchi tarmogi — oziq-ovqat sanoati (goʻsht, mineral suv va oziq-ovqat kombinatlari, konserva, vino-araq z-llari). Oʻrmon. qogʻoz va yogocheozlik, yengil sanoat korxonalarining ulushi ham katta (mebel, parket, qipiq plitalar, karton qurilmalar, ip-arqon, poyabzal, kiy-im va boshqa ishlab chikarilali). "Maykoplesmebel", "Stamkonormal", "Tochradiomash" korxonalari, mashinasozlik z-llari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. Maykop GES, ped. instituti, 2 teatr, 2 muzey (shu jumladan, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi) bor.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Rossiya geografiyasi | *Rossiya oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Israil Saparbay** (1941-yil 15-may, Qoʻshrabot tumani, Samarqand viloyati) – qozoq shoiri, dramaturg, tarjimon, bastakor. „Platina Tarlani" mustaqil mukofoti laureati. „Parasat" ordeni sovrindori (2012).

Hayoti
------

Israil Saparbay 1941-yil 15-mayda Oʻzbekistonning Samarqand viloyatining Qoʻshrabod tumanida tugʻilgan.

Chimkent pedagogika institutining filologiya fakultetini tamomlab, bir necha yil „Janubiy Qozogʻiston" gazetasida ishlagan.

1973–1975-yillarda Olmaota oliy partiya maktabini tamomlagan.

1976–1983-yillarda Qozogʻiston Yozuvchilar uyushmasining Chimkent viloyatlararo boʻlimida adabiy maslahatchi boʻlib ishlagan, 1983-yilda esa „Jalin" nashriyotiga katta muharrir lavozimiga oʻtkazilgan.

1984–1985-yillarda „Qozoq adabiyoti" gazetasida sheʼriyat boʻlimi mudiri sifatida faoliyat yuritgan.

1985–1992-yillarda „Jazuchi" nashriyotida sheʼriyat boʻlimi mudiri, soʻngra „Qozoqfilm" telestudiyasi bosh muharrir oʻrinbosari boʻlgan.

1997–1998-yillarda Tashqi ishlar vazirligining MDH davlatlari departamentining birinchi kotibi vazifasida ishlagan.

1998–1999-yillarda Qozogʻistonning Oʻzbekiston Respublikasidagi elchixonasida ikkinchi kotib lavozimida ishlagan. Ilk sheʼrlari 1975-yilda nashr etilgan. „Көктем тынысы" nomli jamoaviy toʻplamdan ijod namunalari oʻrin olgan. Qozogʻistonda oʻtkazilgan „Zalin" tanlovi gʻolibi. 150 ga yaqin qoʻshiq matni muallifi. Teatr sahnasida „Ауылдан келген ару", „Әмір-Темір", „Абай-Тоғжан", „Сыған серенадасы", „Махаббат мейрамы" spektakllari namoyish etilgan.

Mukofotlari
-----------

1. Xalqaro turk sheʼriyati festivali laureati

2. Qozogʻiston Yozuvchilar uyushmasi mukofoti laureati

3. I. Jansukirov nomidagi mukofot va J.Jabayev nomidagi xalqaro mukofot sovrindori

4. 2008-yil – „Ostonaga 10 yil" medali

5. 2012-yil – Sabab tartibi

6. Chimkentning faxrli fuqarosi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Исраил Сапарбай". Qaraldi: 2023-yil 10-sentyabr.
2. ↑  „Исраил Сапарбай: "Шәмші ағаның аманатын орындап жүрмін"" (qozoqcha). *massaget.kz* (2018-yil 1-oktyabr). Qaraldi: 10-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „Исраил  Сапарбай". Qaraldi: 2023-yil 10-sentyabr.
**Melba** (inglizcha: *) — opera divasi Nelli Melba sharafiga 1892 yoki 1893-yillarda Auguste Escoffier (Londondagi Savoy mehmonxonasining fransuz oshpazi) tomonidan yaratilgan klassik muzqaymoq shirinligi. Shirinlik tozalangan shaftoli yarmi, malina sousi va vanilli muzqaymoq bilan tayyorlanadi.*

Shirinlik Qoʻshma Shtatlarda XX-asrning boshidan beri mashhur boʻlib, u yerda eng mashhur shaftoli shirinligi hisoblanadi. 13-yanvar Amerika Qoʻshma Shtatlarida Milliy „Melba shaftoli" kuni.

Yaratilish tarixi
-----------------

1892-yilda Nelli Melba Kovent Gardenda Richard Vagnerning Lohengrin asarida chiqqan. Orlean gertsogi Filipp gʻalabasini nishonlash uchun uning sharafiga kechki ovqat marxamat qiladi. Shu munosabat bilan Ogyust Escoffie yangi shirinlik yaratdi. Shirinlikni tanishtirar ekan, Ogyust Escoffie uni vanil muzqaymoq asosida shaftoli boʻlgan oqqushning muz haykali bilan bezatadi. Mish-mishlarga koʻra, xonanda muzqaymoqni juda yaxshi koʻrar, lekin tomogʻiga shamollab, ovozini buzmaslik uchun uni tez-tez yeyishga jur’at etmasdi. Muzqaymoq shrinlikning masalliqgʻidan biri edi, shuning uchun bunday shirinlik qoʻshiqchining vokal kordlariga bunday zararli taʼsir koʻrsatmadi. Shirinlikni bezash uchun oqqush tasvirini tanlash tasodifiy emas edi. Aynan oqqush tortgan qayiqda (jodugar kichkina shahzoda Gotfridni unga aylantirgan) operaning birinchi va uchinchi qismlarida ritsar „Lohengrin" ikki marta suzib yuradi. Lohengrin operasi oqqush ritsarining afsonalari asosida yaratilgan.

1900-yilda Escoffier shirinlikning yangi versiyasini yaratadi. Oʻzi bosh oshpaz boʻlgan „Karlton" mehmonxonasining ochilishi munosabati bilan Escoffier endi muz oqqushidan foydalanmay, shaftoli ustiga malina pyuresini qoʻydi. Ushbu shirinlikning boshqa manbalarga shaftoli yoki malina sousi oʻrniga nok, oʻrik yoki qulupnay ishlatiladi. Yana bir variant — malina pyuresi oʻrniga eritilgan qizil smorodina jelesi.

Yana qarang
-----------

* Pavlova (pirojnoe) — teatr yulduzi nomi bilan atalgan yana bir belle époque delikatesidir.

Manbalar
--------

1. ↑  Sobesednik 19-2014 — Redaksiya gazeti Sobesednik — Google Books
2. ↑  The Oxford companion to American food and drink. / By Andrew F. Smith.
3. ↑  „American Holidays — United States National Holidays". 2011-yil 17-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 29-iyun.

Adabiyotlar
-----------

* Charles Sinclair. peach Melba // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 429—430. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
**Abdullatif** — (1423-1450) Movarounnahrda 1449-1450-yillarda hukmronlik qilgan Temuriylar hukmdori. Ulugʻbekning oʻgʻli. Shohrux Mirzo saroyida tarbiya olgan, harbiy yurishlarda qoʻshinning oʻng qanotiga qoʻmondonlik qilgan. Gavharshodbegim va Tarxon amirlar Shohrux Mirzo oʻlimidan soʻng (1447) Abdulatifni oliy bosh qoʻmondonlikka tayinlab, uning amakivachchasi Alouddavlani taxtga oʻtqazishgan. Bu qarordan norozi boʻlgan Abdullatif Alouddavlaga qarshi urush ochgan, lekin Nishopur yaqinidagi jangda (1447) yengilib, hibsga olingan. Ulugʻbek farzandi hayotini saqlab qolish maqsadida Alouddavla bilan sulh tuzishga majbur boʻlgan. Unga koʻra, Alouddavla Xuroson hukmdori deb tan olinib, Abdulatifga Balx ulusi berilgan. Abdullatif Ulugʻbekning 1448-yil ilk bahoridan yozigacha Alouddavla va Abulqosim Boburga qarshi janglarida qatnashgan. Soʻng, toj-taxtni egallash maqsadida otasiga qarshi Abulqosim Bobur bilan ittifoq tuzgan. Ulugʻbek Abdullatifga qarshi qoʻshin tortgan va Amudaryo boʻyida ikki tomon qoʻshini 3 oy muqobil turgan (1449). Samarqandda qolgan beklar isyoni tufayli Ulugʻbek poytaxtga qaytishga majbur boʻlgan, natijada Abdullatif Amudaryodan oʻtib Termiz, Shahrisabzni egallagan. Samarqand yaqinidagi Damishq qishlogʻi yonida otasini yengib, taxtni egallagan (1449). Abdullatifning roziligi bilan Ulugʻbek va ukasi — Abdulaziz Mirzo qatl etilgan. Abdullatif olti oylik hukmronligidan soʻng, Ulugʻbekning xos navkarlaridan Bobo Husayn bahodir tomonidan 1450-yil 8-mayda oʻldirilgan (). Abdulatif oʻjar, xudbin va shuhratparast boʻlsada, otasi Ulugʻbek kabi ilm axliga ixlosmand edi. U oʻzi ham falakkiyot va tarix ilmi bilan shugʻullanar, sheʼrlar bitardi.

Manbalar
--------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mixail Aleksandrovich Bukin** (1967-yil 4-oktyabr, Leningrad) – sovet va rus futbolchisi, himoyachi, rossiyalik hakam hisoblanadi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

### Oʻyinchi

1986-yildan 1988-yilgacha Mixail Leningradning „Dinamo" jamoasida oʻynagan, 54 ta oʻyin oʻtkazgan va 2 ta gol muallifiga aylangan. U 1989-yilgi mavsumni Sirdaryoning Yangiyer jamoasida boshlagan, Mixail jamoa tarkibida 20 ta oʻyin oʻtkazgan, shundan soʻng Bryanskning „Dinamo" jamoasiga oʻtgan va u yerda mavsumni yakuniga yetkazgan va umumiy 6 oʻyinida jamoa tarkibida maydonga tushgan.

1990-yilda u Yangiyer jamoasiga qaytib kelgan, yana 20 ta oʻyin oʻtkazgan, shundan soʻng Bukin „Kamishinni Tekstilshchik" klubiga qoʻshilgan, u yerda SSSR chempionatida 55 ta oʻyin oʻtkazgan va butun mavsum davomida 1 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan. 1992-yilda Bukin „Tekstilshchik" bilan Rossiya Oliy ligasida debyut qilgan, futbolchi Oliy ligada 26 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan.

U 1993-yilgi mavsumni „Lada" jamoasida oʻtkazgan va 34 uchrashuvda 5 ta gol urgan. 1994-yilda u Kubanga koʻchib oʻtgan va u yerda 21 ta oʻyin oʻtkazib 3 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan.

1995-yilda u Sankt-Peterburgning „Zenit" klubidan taklif olgan, ammo „Kuban"dan transfer amalga oshirmagan. „Krasnodar" klubi tarkibi mavsumoldi yigʻinida Bukin ogʻir umurtqa pogʻonasidan jarohat olgan va 27 yoshida futbolchilik faoliyatini tugatishga majbur boʻlgan.

### Hakamlik faoliyati

Futbolchilik faoliyatini tugatgandan soʻng kasalligini davolash uchun uzoq muddat davolangan/ Shundan soʻng hakam sifatida ish boshlagan va mamlakat toifasidagi hakamga aylangan. U birinchi va ikkinchi divizionlar, Rossiya kubogi va RFPL oʻrinbosarlari turniri oʻyinlarida hakamlik qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Profil na sayte footbook.ru
2. ↑  „НАСЛЕДИЕ-1994". 2011-yil 23-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 24-mart.
3. ↑  Kollegii futbolnix arbitrov Sankt-Peterburga (Leningrada) – 100 let[*sayt ishlamaydi*]Andoza:Недоступная ссылка

Havolalar
---------

* Profil FootballFacts.ru saytida
**Tanaka Rie** — yaponiyalik sobiq badiiy gimnastikachi.

Faoliyati
---------

 Rie Tanaka muvozanat nurida, London, 2012-yil iyul
Tanaka 2010-yilda Rotterdamda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida nafislik uchun Longines mukofotiga sazovor boʻlgan. U 55,699 ball bilan koʻpkurash finalida 14-oʻrinni egalladi. Rie Tanaka musobaqaning final bosqichiga chiqa olmadi, lekin Yaponiya jamoasi bilan birga jamoaviy finalda qatnashdi va ular 169,897 ball bilan beshinchi oʻrinni egalladi.

Tanaka 2011-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. U 19-oʻrin bilan koʻpkurash finaliga yoʻllanma oldi va 54,699 ball bilan 20-oʻrinni egalladi. Jamoa finalida Yaponiya 167,122 ball bilan yettinchi oʻrinni egalladi.

Tanaka 2012-yil may oyida NHK kubogida koʻpkurash bahslarida 55,650 ball bilan gʻalaba qozonib, olimpiya terma jamoasidagi oʻrnini qoʻlga kiritdi.

### 2012-yilgi London Olimpiadasi

Tanaka va uning ukalari Kazuxito Tanaka va Yusuke Tanaka 2012-yilgi London Olimpiadasiga badiiy gimnastika boʻyicha Yaponiya vakili sifatida tanlandi. Bu uchta opa-uka Olimpiya oʻyinlarida gimnastika boʻyicha birinchi marta ishtirok etishdi. Kazuxito va Yusuke erkaklar oʻrtasidagi jamoaviy bahslarda Yaponiya terma jamoasiga kumush medalni qoʻlga kiritishdi.

2012-yilgi London Olimpiadasida Tanaka ayollar badiiy gimnastika jamoasi sardori edi. Yaponiya ayollar terma jamoasi koʻpkurash boʻyicha 166,646 ball bilan sakkizinchi oʻrinni egalladi. Tanaka yakkalik koʻpkurash boʻyicha saralash huquqini qoʻlga kiritdi, u yerda u 55,632 ball bilan 16-oʻrinni egalladi: tayanchda 14,166, notekis barlarda 14,500, muvozanat nurida 13,700 va polda mashq qilishda 13,266 ball.

Manbalar
--------

1. ↑  „Rie Tanaka and Philipp Boy win the Longi... - 22/10/2010 | Longines Media Center". *mediacenter.longines.com*. 2022-yil 12-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-sentyabr.
2. ↑  „TANAKA Rie - FIG Athlete Profile". *www.gymnastics.sport*. Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
3. ↑  „TANAKA Rie - FIG Athlete Profile". *www.gymnastics.sport*. Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
4. ↑  „Family affair: Rie Tanaka, two brothers earn spots on Olympic gymnastics squad" (en-US). *The Japan Times Online* (2012-yil 6-may). 2019-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
5. ↑  „Family affair: Rie Tanaka, two brothers earn spots on Olympic gymnastics squad" (en-US). *The Japan Times Online* (2012-yil 6-may). 2019-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
6. ↑  Beech, Hannah. „Team China Dominates in Men’s Gymnastics as Japan Takes Silver" (en-US). *Time* (2012-yil 30-iyul). Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
7. ↑  Beech, Hannah. „Team China Dominates in Men’s Gymnastics as Japan Takes Silver" (en-US). *Time* (2012-yil 30-iyul). Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
8. ↑  „TANAKA Rie - FIG Athlete Profile". *www.gymnastics.sport*. Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
**Mixail Rudiy** (1953-yil 3-aprel, Toshkent) – rus-fransuz pianisti, Gran-pri mukofoti sovrindori.

Biografiyasi
------------

Mixail Rudiy 1953-yil 3-aprelda Toshkent shahrida tavallud topgan. Bolaligida Voronej va Novosibirskda yashagan, yoshligi Donetskda oʻtgan. Moskva konservatoriyasida Yakov Fliyer sinfini tamomlagan.

Pianinochi Mixail 1975-yil Parijda boʻlib oʻtgan dunyodagi eng muhim pianino tanlovlaridan biri Long et Thibault tanlovida gʻolib chiqdi. 1977-yilda yana Parijga gastrol safariga bordi va SSSRga qaytishdan bosh tortdi. Mixail Moishe Shagalning 90 yilligi sharafiga oʻtkazilgan konsertda debyut qildi. U Lyudvig van Beethovenning „Uchlik" konsertini Isaak Stern va Mstislav Rostropovich bilan birga ijro etgan.

Mixail dunyoning yetakchi dirijyorlari, jumladan Herbert von Karajan va Lorin Maazel bilan birga chiqish qilgan. Ayniqsa Maris Yansons bilan yaqin hamkorlik qilgan. Modest Musorgskiy tomonidan yozilgan „Kartinki s vistavki"ni, Frédéric Chopin, Brams logannes, Franz Liszt, Chaykovskiy, Raxmaninov asarlaridan iborat qator albomlarni, Frank va Griegning Pyer Amuyal bilan birga skripka va pianino uchun sonatalarini Richard Vagner musiqasiga moslashtirgan holda disk chiqardi.

Rudiy 2008-yilda „Roman pianista" avtobiografik kitobini nashr ettirgan (fransuzcha: *Le roman d'un pianiste*).

Rudiy televideniyeda eksperimental video suratga olish va yozishda boshlovchi boʻlib faoliyat yuritgan. U BBC televideniyesida Chaykovskiyning hayoti va ijodi haqidagi hujjatli film va Aleksandr Skryabin, Brams Iogannes, Karol Szymanowski va Leoš Janáček kabi bastakorlarning hayoti va ijodiga bagʻishlangan Fransiya-Musique uchun radio loyihalarini tayyorlagan.

Manbalar
--------


1. ↑  „Михаил Рудый". Qaraldi: 2023-yil 11-noyabr.
2. ↑  „The Sydney Morning Herald". *Entertainment >> Arts* (2008-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2011-yil 7-iyul.
3. ↑  „Mikhail Rudy". Qaraldi: 2023-yil 11-noyabr.
4. ↑  „Mikhaïl Rudy : sur scène, je vis les plus beaux moments de ma vie". Qaraldi: 2023-yil 11-noyabr.
**Menteşe** (boshqacha Genek) - Turkiya Muğla viloyati Kavaklıdere shahrining tuman va tumanining mahallasi. Aholisi 2062 kishini tashkil qiladi .2013- yilda qayta tashkil etilgan.Unga qadar u shahar (*belde*) edi.

Geografiyasi
------------

Shahar Janubiy-g'arbiy Anatoliya o'rmonlarida joylashgan. Kavaklıderega 'l 10 kilometr (6,2 mil) ga yaqin.

Tarixi
------

Qadimda Menteşe atrofidagi hudud Karyaning bir qismi edi. 1270-yilda u Turkiyaning buzilgan Seljuklar davlatiga aylandi. Bu turkmenlar rahbari *Menteşe* nomidan nomlangan. 1424-yilda bu hudud osmonga kiritildi. Uy-joyning aniq asoslanish sanasi ma'lum emas. Ammo an'analarga ko'ra, bu joyni *Çoban Yürük Hacı Mehmet Şeyh* ismli qabila rahbari tashkil etgan. 1972-yilda aholi yashash joylari shaharchaga aylandi.

Iqtisodiyoti
------------

Shaharning iqtisodiyoti qishloq xo'jaligiga va kichik sanoatga bog'liq. Hikory, chesnut va cherry asosiy ekinlar orasida. Ko'krak tikish, mis ishlari va oqlash shaharning kichik sanoatlari hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Mahalle, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 19 September 2023.
2. ↑  „Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports" (en) (XLS).  TÜİK. Qaraldi: 2023-yil 19-sentyabr.
3. ↑  „Classification tables of municipalities and their affiliates and local administrative units" (tr) (DOC). *Official Gazette* (2010-yil 12-sentyabr).
4. ↑  „Law No. 6360" (tr). *Official Gazette* (2012-yil 6-dekabr).
5. 1 2  Mayor's page (turkcha)
**Mixail Vasilyevich Shchenikov** (1913-yil 14-sentabr Vladimir viloyati, Chernij qishlogʻi, 1994-yil 4-noyabr Toshkent) – Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni, mayor.

Biografiya
----------

1913-yil 14-sentyabrda Chernij qishlogʻida rus dehqon oilasida tugʻilgan.1942-yildan KPSS aʼzosi. Oʻrta maktabning 6-sinfni tamomlagan. Moskvadagi „Krasnaya Zarya" zavodida ishlagan.

1934-yilda Qizil Armiya saflariga qoʻshilgan. 1937-yilda Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi nomidagi Harbiy maktabni tamomlagan. 1941-yil iyul oyidan boshlab Ikkinchi jahon urushi frontlariga qoʻshilgan. 1942-yilda M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiyaning tezlashtirilgan kursini tamomlagan.

Gvardiya pulemyotchilarining motorli bataloni komandiri mayor Mixail Shchenikov fashistlar Germaniyasining poytaxti Berlin chekkasidagi janglarda qatnashgan. 1945-yil 2-aprelda yashirincha Barut shahrining chekkasida batalonni toʻpladi, kutilmaganda shahar markaziga yoʻl oldi va shu kuni shahar dushmandan butunlay tozalandi. M. V. Shchenikov Germaniyaning bir qator boshqa aholi punktlarini bosib olishda ishtirok etgan.

Urushdan keyin SSSR Qurolli Kuchlarida xizmat qilishni davom ettirdi. 1954-yildan keyin podpolkovnik unvoni bilan nafaqaga chiqdi. Oʻzbekiston poytaxti Toshkentda yashagan. Koʻchma mexanizatsiyalashgan kolonnaning kadrlar boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan. 1994-yil 4-noyabrda vafot etgan.

1968-yilda Shchenikovga „Rossoshi shahrini fashist bosqinchilaridan ozod qilgani uchun" „ Rossoshi shahrining faxriy fuqarosi" unvoni berildi.

Mukofotlar
----------

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 27-iyundagi farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi kurashda qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, batalyonni mohirlik bilan boshqarganligi hamda jasorat koʻrsatgani uchun mayor Mixail Vasilyevich Shchenikov Lenin ordeni va „Oltin Yulduz" medali bilan mukofotlangan.

Bundan tashqari, Qizil Bayroq ordeni, ikkita 1-darajali Vatan urushi ordeni, 2-darajali Vatan urushi, Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Geroi i veterani Velikoy Otechestvennoy voyni iz Uzbekistana.
2. ↑  Pochyotnie grajdane goroda Rossosh.
**Shirkat**, xoʻjalik shirkati – jismoniy va yuridik shaxslarning shartnoma asosida va hamkorlikda xoʻjalik faoliyati yuritish maqsadlarini koʻzlaydigan ixtiyoriy birlashmasi. Shirkat aʼzolari xoʻjalik shartnomasi asosida ish yuritadilar, unda shirkatning maqsadlari, shirkat mulkini barpo etishda aʼzolar ishtiroki va badal miqdori, olinadigan foydaning taqsimlanishi hamda shirkat tugatilganda mulkning oʻzaro taqsimlanishi, boshqarishda ishtirok etish huquqlari belgilab qoʻyiladi. Shirkat mulki hamisha Shirkat aʼzolarining hissaviy badallari negizida shakllanadi.

Mulkni barpo etish tamoyili Shirkat turiga bogʻliq. Muassislik shartnomasi va ustav shahrining taʼsis hujjatlari hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi va xorijiy mamlakatlar xoʻjalik hayotida shirkatning toʻliq shirkat, kommandit (aralash) shirkat turlari koʻproq tarqalgan. Toʻliq Shirkat xoʻjaliklarda yakka shaxslar yoki tadbirkorlar, tijorat tashkilotlari taʼsis shartnomasida belgilangan maqsadlarni amalga oshirish uchun oʻz faoliyati va kapitallari bilan ishtirok etadilar. Shirkat majburiyatlari boʻyicha oʻzlariga tegishli jami molmulk bilan birdamlikda javob beradilar. Ishtirokchilarning har biri boshqa huquqlar bilan bir qatorda korxonani boshqarishda ishtirok etadi va har bir shaxs bir ovozga ega boʻladi, har bir ishtirokchi faqat birgina toʻliq shahriga aʼzo boʻlishi mumkin. Mas, 1990-yillarning 2-yarmidan boshlab Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligida sobiq kolxozlar – jamoa xoʻjaliklari yopiq Shirkat xoʻjaliklari – paychilar xoʻjaligi shakliga oʻtkazila boshladi va 1,4 mln.dan ortiq dehqonlar Shirkatdagi mulk egalariga aylandi (2004). Kommandit shirkat aʼzolari shirkat majburiyatlari boʻyicha oʻzining jami mol-mulki bilan javob beradigan bir yoki undan ortiq ishtirokchilar bilan bir qatorda javobgarligi qoʻshgan ulushi miqdori doirasida cheklanadigan bir yoki bir nechta qatnashchi (kommanditchi)lardan tashkil topadi.

Shirkatning tugatilishi xoʻjalik shirkatlari haqidagi qonunlarda va shahrining taʼsis shartnomasida koʻzda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mixail Nikolaevich Zaprometov** (1918-2008) — biolog , K. A. Timiryazev mukofoti laureati (1995).

Sovet mikologi, fitopatologi va entomologi Nikolay Zaprometovninng o‘g‘li.

Biografiya
----------

1918-yil 20-iyunda Toshkent shahrida Turkiston oʻsimliklarni himoya qilish stansiyasi ilmiy xodimi Nikolay Zaprometov oilasida tugʻilgan.

1936-yilda u o'rta maktabni imtiyozli diplom bilan tugatdi va Moskva davlat universitetining kimyo fakultetiga o'qishga kirdi. O‘qishini 1941-yilda tugatdi.

3-kursda "Moskva universitetida kimyo tarixi haqida" maqolasini nashr etdi. "Monomerik karbamid eritmalarida xamirturush yordamida saxarozani ajratib olish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1941-yil 1-iyulda Qizil Armiya safiga chaqirildi. Radiatsiya, kimyoviy va biologik mudofaa harbiy akademiyasi kurslarni tamomladi. 1941-yil 1-dekabrda 2-darajali harbiy texnik sifatida frontga jo'natildi, butun urush davomida kimyoviy moddalar bilan ishlagan. 1946-yilda "Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali bilan taqdirlangan. 

Demobilizatsiyadan so'ng SSSR Fanlar akademiyasining Bax biokimyo institutining biosintez laboratoriyasiga ishga qabul qilindi. Kursanov rahbarligida choy tarkibidagi fenol birikmalari bo'yicha tadqiqotlar boshlandi.

1952-yilda u "Choy tanini. Uning tarkibi, xossalari va o‘zgarishlari" nomli maqolasini chop etdi.

1954-yilda u SSSR Fanlar akademiyasining K. A. Timiryazev nomidagi O‘simliklar fiziologiyasi institutiga ishga kirdi.

1963-yilda "Katexinlar biokimyosi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

2008-yil 9-martda vafot etgan.

Ilmiy va ijtimoiy faoliyat
--------------------------

Uning birinchi tadqiqotlari choy o'simliklari fenollarining biokimyosiga bag'ishlangan edi. U oʻsha davrda kam oʻrganilgan fenolik birikmalarning kimyoviy tabiatini, ularning oʻsimliklarda tarqalishi, biosintezi va funksiyalarini oʻrgandi. Moskva davlat universitetining biologiya fakultetida fenolik birikmalar biokimyosi fanidan dars bergan.

Ko‘p yillar davomida "O‘simliklar fiziologiyasi", "Biokimyo", "Umumiy biologiya" jurnallarida tahririyat a’zosi bo‘lgan. Biologiya bo'yicha Oliy attestatsiya komissiyasi ekspert kengashini boshqargan. 400 dan ortiq ilmiy maqolalar "Fenol birikmalarining biokimyosi" darsligi, shuningdek, 4 ta patent muallifi.

Mukofotlar
----------

* "Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali (1946)
* K. A. Timiryazev nomidagi mukofot (1995) - "Fenol birikmalari. O'simliklarda tarqalishi, metabolizmi va funktsiyalari"
* Rossiya Federatsiyasida xizmat ko'rsatgan fan arbobi (1999)

Manbalar
--------

1. ↑  „Группа фенольного метаболизма растений".
2. ↑  „МИХАИЛ НИКОЛАЕВИЧ ЗАПРОМЕТОВ (19182008 ГГ.) Биология".
**Joʻrnavozlik**, joʻrovozlik, akkompanement — 1) musiqa ijrochiligida yakkaxon xonanda, sozanda, raqqosa yoki ijrochilar guruhiga bir yoki bir necha musiqa cholgʻular (ansambl, orkestr)ning joʻr boʻlishi. Oʻzbekistonda qadimdan rivojlanib kelgan. Ayritom, Afrosiyob, Varaxsha va b. joylardan topilgan yodgorliklarda hamda ulardan keyingi davrlarga oid miniatyuralarda yakkaxon va guruh-guruh sozandalar, raqqosalar tasvir-langan. Qadimdan, mas, "Katta oʻyin" turkumidagi raqslar nogʻora (yoki doyra), Shashmaqomnpnt nasr (ashula) yoʻllari tanbur joʻrligida ijro etilgan. Oʻzbek anʼanaviy ijrochiligida tor, dutor, tanbur, rubob kabi yakka (yoki doira bilan birgalikdagi) sozlar va cholgʻu ansambli joʻrligidan foydalaniladi; 2) Garmoniya, gomofoniya kabi koʻp ovozli musiqa uslublarida yetak-chi, ohangdor ovozga boshqa, koʻmakdosh ovoz (akkord)larnchng joʻr boʻlishi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |