**Janubiy Afrika pasporti** — bu Janubiy Afrika fuqarolariga xalqaro sayohat qilish uchun beriladigan sayohat hujjati. Bu vizaga ega boʻlgan shaxsga xorijiy mamlakatlarda viza talablariga muvofiq sayohat qilish imkonini beradi va agar kerak boʻlsa, Janubiy Afrikaning chet eldagi konsullik xodimlaridan yordam olish jarayonini osonlashtiradi. Janubiy Afrika pasporti Janubiy Afrika fuqaroligi qonuniga koʻra, fuqarolik hujjatining haqiqiy isbotidir. 2018-yil holatiga koʻra, Janubiy Afrika fuqarolari 100 ta davlatga vizasiz kirish imkoniga ega boʻlishdi, ulardan baʼzilari Viza cheklovlari indeksiga koʻra sayohatdan oldin roʻyxatdan oʻtishni talab qilishi mumkin.

Janubiy Afrika pasportlari Janubiy Afrika Ichki Ishlar Departamenti tomonidan Janubiy Afrika Pasport va Sayohat Hujjatlari Qonuni (1994-yil 4 Qonuni) va 1996-yildagi Janubiy Afrika Pasport va Sayohat Hujjatlari qoidalariga muvofiq beriladi.

Pasport turlari
---------------

Janubiy Afrika pasportlarining olti turi mavjud:

Oddiy pasport
Ushbu pasportlar 16 yoshga toʻlgan va undan katta boʻlgan fuqarolarga beriladi va ular vaqti-vaqti bilan sayohat qilish, masalan, taʼtil va xizmat safari uchun moʻljallangan. Ular 32 sahifani oʻz ichiga oladi va 10 yil davomida amal qiladi. Oddiy pasportlar yangilanmaydi — ularning amal qilish muddati tugagach, yangi pasport uchun arizalar topshirilishi kerak.
Maxi pasport
Oddiy pasportlarga oʻxshaydi, lekin ular tez-tez sayohat qiluvchilar uchun 48 sahifani oʻz ichiga oladi. Oddiy pasportlar singari, ular 16 va undan katta yoshdagi fuqarolarga beriladi, amal qilish muddati 10 yil va muddati uzaytirilmaydi. Oddiy pasport singari, maxi pasportining amal qilish muddati tugagach, yangi pasportga ariza berish kerak.
Bola pasporti
Ushbu pasportlar 15 yoshga toʻlgan va undan kichik boʻlgan fuqarolarga beriladi. Ular besh yil davomida amal qiladi va qayta tiklanmaydi.
Rasmiy pasport
Ushbu pasportlar davlat muassasalariga qarashli, xizmat safariga chiqishlari kerak bo‘lgan mansabdor shaxslarga beriladi. Ular besh yil muddatga amal qiladi va ichki ishlar departamenti tomonidan mansabdor shaxslarga bepul beriladi.
Diplomatik pasport
Diplomatlarga va konsullarga ish bilan bogʻliq sayohatlar uchun va ularga hamroh boʻlgan qaramogʻidagi shaxslarga beriladi.

Tashqi koʻrinish
----------------

Janubiy Afrika pasportlari yashil rangda boʻlib, old muqovaning oʻrtasida oltin rangda Janubiy Afrika gerbi tasvirlangan. „JANUBIY AFRIKA RESPUBLIKASI", fransuzcha: „RÉPUBLIQUE D’AFRIQUE DU SUD" gerbning tepasida va pastida mos ravishda tilla matn bilan yozilgan. „PASSPORT", fransuzcha: „PASSEPORT" yozuvi old muqovaning pastki qismiga tillarang matn bilan yozilgan. Orqa qopqoq boʻsh qoldiriladi.

2009-yildan boshlab Janubiy Afrikaning 2000-yildan keyingi yangi gerbi bilan pasportlar chiqarila boshlandi. Bundan tashqari, viza sahifalarida Janubiy Afrikaning Katta Besh hayvonlari — Arslon, Buffalo, Leopard, Fil va Karkidonning suratlari mavjud.

Pasport yozuvi pasportning birinchi sahifasini, maʼlumotlar sahifasi esa oxirgisini egallaydi. Shaxsni tasdiqlovchi maʼlumotlar sahifasi pasportning orqa muqovasining ichki qismida, maʼlumotlar sahifasi qarshisida chop etiladi.

### Tillar

Old muqova, pasport eslatmasi, maʼlumotlar sahifasi va shaxsni tasdiqlovchi maʼlumotlar sahifasi ingliz va fransuz tillarida chop etiladi. 1994-yilgacha ular afrikaans tilida ham chop etilgan.

### Pasport yozuvi

Pasportda pasport bergan davlatning boshqa barcha davlatlar organlariga yoʻllangan yozuvi mavjud boʻlib, u pasport egasining oʻsha davlat fuqarosi ekanligini koʻrsatib, ularga xalqaro meʼyorlarga muvofiq oʻtishi va muomala qilinishini talab qiladi. Janubiy Afrika pasportidagi eslatmada:

Inglizchada:

*In the Name of the President*
*The President of the Republic of South Africa requests all whom it may concern to allow the bearer of this passport to pass freely without let or hindrance and to afford the bearer all necessary assistance and protection.*
va fransuz tilida:

*Au Nom du Prezident*
*Le Président de la Afrique du Sud, prie tous ceux que les présentes peuvent concerner de laisser passer librement va sans entrave le titulaire du présent passeport va de lui accorder toute aide va secours en cas.*
### Xususiyatlar sahifasi

Maʼlumotlar sahifasida tashuvchiga doimiy yashash manzili va boshqa aloqa maʼlumotlarini, shuningdek chet elda baxtsiz hodisa yoki vafot etgan taqdirda xabardor qilish uchun shaxsning ismini, manzilini va aloqa maʼlumotlarini toʻldirish buyuriladi.

### Shaxsiy maʼlumotlar sahifasi

Quyidagi maʼlumotlar pasportning orqa muqovasining ichki qismida joylashgan shaxsni tasdiqlovchi maʼlumotlar sahifasida chop etiladi:

* Pasport egasining fotosurati
* [hujjat turi]
* Emitent davlat kodi [Janubiy Afrika uchun ZAF]
* Pasport raqami
* Familiya
* Ism va Sharif)
* Millati
* Tugʻilgan kuni
* Identifikatsiya raqami
* Jinsi
* Tugʻilgan joyi [faqat mamlakat nomi koʻrsatilgan]
* Berilgan sana
* Hokimiyat [pasport beruvchi organ, yaʼni ichki ishlar departamenti]
* Quyidagi sanagacha foydalanilsin
* Egasining imzosi (agar 16 yosh yoki undan katta boʻlsa)

Mashinada oʻqiladigan zona identifikatsiya maʼlumotlari sahifasining pastki qismida joylashgan.

### Yangi pasportlar (2000-yildan keyingi yangi gerb bilan)

Ichki ishlar departamenti 2009-yilning 9-aprelida yangi formatdagi pasportlarni berishni boshladi Ushbu pasportlar biometrik emas, lekin shaxsiy maʼlumotlar va fotosurat lazer bilan oʻyilgan etti qatlamli polikarbonat sahifasi kabi murakkab xavfsizlik xususiyatlarini oʻz ichiga oladi. Pasportni Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti talablariga muvofiqlashtirish uchun boshqa turli xil xavfsizlik vositalaridan foydalanilgan.

Vizasiz sayohat
---------------

Janubiy Afrika fuqarolari uchun viza talablari boshqa davlatlar hukumati tomonidan Janubiy Afrika fuqarolariga qoʻyilgan maʼmuriy kirish cheklovlaridir. 2019-yilda Janubiy Afrika fuqarolari vizasiz yoki vizasiz 100 mamlakat va hududlarga kirish huquqiga ega boʻlib, Henley viza cheklovlari indeksiga koʻra Janubiy Afrika pasportini dunyoda 51-oʻrinni egalladi (Beliz bilan bogʻlangan).

Qoʻllash va tashish
-------------------

Keyinchalik zamonaviy va raqamli usullar joriy etilgunga qadar, Janubiy Afrika pasportiga ariza berish uchun BI-73 anketasini toʻldirish va toʻgʻri shaxsni tasdiqlash uchun tegishli oʻlchamdagi fotosuratlarni olib kelish kerak edi. Hozirgi vaqtda fotosuratlar boshqa biometriklar kabi oʻz joyida ham olinadi.

Janubiy Afrika pasportlari Janubiy Afrikadagi har qanday ichki ishlar idorasida beriladi, ammo barchasi ijroiya poytaxti Pretoriyada chop etiladi.

Janubiy Afrika fuqaroligi toʻgʻrisidagi qonunga (1995-yil 88-sonli qonun) koʻra, Janubiy Afrika fuqaroligiga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisidagi qonun (2004-yil 17 qonuni) janubiy afrikaliklar ikki fuqarolikka ega boʻlishlari mumkin, ammo boshqa fuqarolikdan foydalana olmaydilar. Janubiy Afrikada boʻlganingizda afzalliklarga ega boʻlish yoki javobgarlikdan qochish uchun mamlakat.

Janubiy Afrika fuqaroligiga ega boʻlgan kattalar uchun Janubiy Afrikadan tashqari pasport yordamida Janubiy Afrikaga kirishi yoki chiqib ketishi ham noqonuniy hisoblanadi. Janubiy Afrikaga kirish/chiqish uchun Janubiy Afrikadan tashqari pasportdan foydalanadigan ikki fuqarolik chegara punktlaridan qaytarilishi va jarimaga tortilishi yoki 12 oygacha qamoqqa olinishi mumkin. Biroq, Janubiy Afrikadan tashqari har qanday mamlakatga kirish/chiqish uchun ularning Janubiy Afrikadan tashqari pasportidan foydalanishga ruxsat beriladi.

Tarixiy rasmlar galereyasi
--------------------------

* 1944 South African passport1944-yilgi Janubiy Afrika pasporti
* 1948 South African passport1948-yilgi Janubiy Afrika pasporti
* 1951 South African passport1951-yilgi Janubiy Afrika pasporti
* Front cover of a South African passport, issued pre-1994.1994-yilgacha chiqarilgan Janubiy Afrika pasportining old muqovasi.
* Front cover of a South African passport with new coat of arms, issued from 2009 onwards.2009-yildan beri chiqarilgan yangi gerbli Janubiy Afrika pasportining old muqovasi.
* Pages 28 and 29 of a South African passport with an endorsement relating to foreign travel allowance (2007).Janubiy Afrika pasportining 28 va 29-betlari chet elga sayohat qilish toʻgʻrisidagi maʼlumot (2007).
* 1995 South African Passport inside front cover page and page 1.1995-yil Janubiy Afrika pasporti ichki muqova sahifasi va 1-sahifa.
* 1995 South African Passport pages 2 and 3. Passport information was mostly handwritten and some stamps were used.1995-yil Janubiy Afrika pasportining 2 va 3-betlari. Pasport maʼlumotlari asosan qoʻlda yozilgan va baʼzi shtamplardan foydalanilgan.
* 1995 South African Passport pages 36 and 37. Foreign travel allowance rules.1995-yil Janubiy Afrika pasporti 36 va 37-betlar. Xorijiy sayohat uchun ruxsatnoma qoidalari.
* 1995 South African Passport pages 38 and 39. Conditions of Issue, Information for Travellers and Caution notices in Afrikaans.1995-yil Janubiy Afrika pasporti, 38 va 39-betlar. Chiqarish shartlari, sayohatchilar uchun maʼlumot va Afrikaans tilidagi ogohlantirishlar.
* 1995 South African Passport pages 40 and 41. Conditions of Issue, Information for Travellers and Caution notices.1995-yil Janubiy Afrika pasporti 40 va 41-betlar. Chiqarish shartlari, sayohatchilar uchun maʼlumot va ehtiyotkorona eʼlonlar.

Yana qarang
-----------

* Janubiy Afrika fuqarolari uchun viza talablari
* Ichki ishlar departamenti (Janubiy Afrika)
* Janubiy Afrika fuqarolik qonuni

Manbalar
--------

1. ↑  South African Consular Services (Department of Foreign Affairs)
2. ↑  „Archived copy". 7-mart 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-mart 2011-yil.
3. ↑  „Archived copy". 18-sentabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2009-yil.
4. ↑  Child Passport („Archived copy". 20-sentabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2009-yil.
5. ↑  „Archived copy". 15-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-oktabr 2009-yil.
6. ↑  The accented E lacking
7. ↑  „South Africans get new high security passport from today" (en). *SAnews* (18-mart 2013-yil). Qaraldi: 23-oktabr 2020-yil.
8. ↑  form BI-73
9. ↑  „South African Citizenship Act (Act 88 of 1995)". *polity.org.za*. Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.
10. ↑  „South African Citizenship Amendment Act (Act 17 of 2004)". *polity.org.za*. 20-noyabr 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-aprel 2018-yil.

Havolalar
---------

* Janubiy Afrika hukumati onlayn
* Janubiy Afrika ichki ishlar departamenti
* Janubiy Afrika pasportini qanday yangilash kerak