**Roman Yurievich Romanenko** (mayor, Rossiya Harbiy-havo kuchlari; ruscha: *Роман Юрьевич Романенко*; 1971-yil 9-avgustda tugʻilgan) — Yuriy Gagarin nomidagi Kosmonavtlarni tayyorlash markazida rossiyalik isteʼfodagi kosmonavt. U, shuningdek, siyosatchi, 2021-yildan beri Davlat Dumasida Chertanovo saylov okrugi vakili.

Shaxsiy hayoti
--------------

Romanenko Moskva yaqinidagi Shyolkovo shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi Yuriy Viktorovich Romanenko va Alefina Ivanovna Romanenko Star cityda yashaydilar. U Yuliya Leonidovna Romanenko (Danilovskaya) bilan turmush qurgan. Ularning bir oʻgʻil, bir qizi bor. Uning sevimli mashgʻulotlariga suv ostida ov qilish, tennis, avtomobillarni taʼmirlash, turizm, yaxtachilik, voleybol va musiqa kiradi.

Taʼlim
------

1986-yilda Star city oʻrta maktabini tugatgandan soʻng Romanenko Leningrad Suvorov harbiy maktabiga oʻqishga kirdi va uni 1988-yilda tugatdi. 1988-yilda u Chernigov oliy havo kuchlari uchuvchilar maktabiga oʻqishga kirdi va uni 1992-yilda uchuvchi-muhandis sifatida tugatdi.

Tajriba
-------

Uchuvchilar maktabini tugatgandan soʻng Romanenko Harbiy-havo kuchlarida ikkinchi qoʻmondon boʻlib xizmat qildi. U L-39 va Tu-134 samolyotlarida uchgan. Romanenko 500 soatdan ortiq parvoz vaqtini qayd etdi. U havo kuchlarining 3-toifali uchuvchisi.

Mukofotlar
----------

2010-yil 6-mayda Romanenko Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Dmitriy Medvedevning farmoni bilan Rossiya Federatsiyasi Qahramoni medali bilan taqdirlandi. Shuningdek, u Rossiya Federatsiyasining uchuvchi-kosmonavti faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Kosmonavt faoliyati
-------------------

 Roman Romanenko ISSning Zvezda moduli ichida.
Romanenko 1997-yil dekabr oyida Gagarin nomidagi Kosmonavtlarni tayyorlash markazida kosmonavt nomzodi sifatida tanlangan. 1998-yil yanvaridan 1999-yil noyabrigacha asosiy tayyorgarlik kursini oʻtagan. 1999-yil noyabr oyida u sinov kosmonavti malakasini oldi.

U „Soyuz TMA-10" komandiri lavozimida Oleg Kotovga, 15-ekspeditsiya komandiri Fyodor Yurchixinga zaxira sifatida xizmat qilgan.

### Ekspeditsiya 20/21

2009-yil 27-mayda Romanenko „Soyuz TMA-15" kosmik kemasining komandiri sifatida Qozogʻistonning Bayqoʻngʻir kosmodromidagi 1/5-maydondan koinotga uchirildi. U 20-ekspeditsiya va 21-ekspeditsiya ekipajlarining bir qismi edi. U Sergey Volkov va Richard Garriottdan keyin uchinchi avlod kosmik sayohatchisi edi. Romanenko ikkita uzoq muddatli missiyalar davomida XKS bortida parvoz muhandisi boʻlib ishlagan.

Kosmosda 187 kun 20 soat boʻlganidan soʻng Romanenko 2009-yil 1-dekabrda astronavtlar Robert Tirsk va Frank de Vin bilan birga Yerga qaytib keldi.

### Ekspeditsiya 34/35

2012-yil 19-dekabrda Romanenko Kris Xedfild va Tomas Marshbern bilan birga „Soyuz TMA-07M" kemasida koinotga uchirildi. U XKS bortida 34-ekspeditsiya va 35-ekspeditsiya ekipajlarining bir qismi edi. U parvoz muhandisi boʻlib ishlagan.

Romanenko 2013-yil 14-may kuni koinotda 145 kun 14 soat yashab, Yerga qaytdi.

### Birinchi kosmik yurish

 Romanenko 2013-yil 19-aprelda Expedition 35 missiyasining birinchi kosmik yurishida.
2013-yil 19-aprelda Romanenko kosmonavt hamkasbi Pavel Vinogradov bilan XKSda taʼmirlash ishlarini olib borish uchun 6 soat 38 daqiqalik EVA bilan birinchi kosmik sayohatini yakunladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Russian Federal Space Agency.* „Russian Cosmonaut Roman Romanenko was Awarded the Hero of Russia and the Cosmonaut Pilot Statuses by the Decree of Russian President Dmitry Medvedev" (12-aprel 2010-yil). Qaraldi: 14-may 2010-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  *ESA.* „Frank De Winne prepares for new mission".  ESA (2008). 3-iyun 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2008-yil.
3. ↑  *Agency.* „Mission objectives". *www.asc-csa.gc.ca* (6-iyun 2012-yil). Qaraldi: 9-iyun 2022-yil.
4. ↑  „Cosmonaut becomes oldest spacewalker". Qaraldi: 30-aprel 2013-yil.