recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Porso Shamsiyev** (1897.10.2, Buxoro — 1972.21.3, Toshkent) — navoiyshunos va matnshunos olim. Filologiya fanlari doktori (1970), O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi (1972). Buxoro madrasalarida tahsil ko‘rgan. 30y.larga qadar Madrasa, maktab va maorif yo‘nalishidagi muassasalarda xizmat qilgan. Oʻzbekiston Davlat nashriyoti (1931 — 36) va O‘quvpedagogika nashriyoti (1936—40) da muharrir, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi nashriyotida muharrir (1941—45), Til va adabiyot institutida katta ilmiy xodim (1945—72). "Adabiyotdan ish kitobi", "Adabiyot darsligi", "Oʻzbek tili darsligi", "Oʻqish kitobi" (1 va 2 kitoblar) muallifi. Navoiyning "Muhokamat ul-lugʻatayn", "Majolis un-nafois", "Mahbub ul-qulub" va boshqa asarlarining ilmiy-tanqidiy matnini nashrga tayyorlagan hamda shoir asarlarining 15 jildligini nashr etishda faol qatnashgan. "Xamsa"ning ilmiy-tanqidiy matnini yaratib, mazkur matn yuzasidan amalga oshirilgan tekstologik tadqiqotlarini doktorlik dissertatsiyasi sifatida himoya etgan. Sh. bundan tashqari, Xondamirning "Makorim ul-axloq" asarini fors tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan, Boburning "Boburnoma" (S.Mirzayev bilan hamkorlikda) asarining ilmiy nashrini yaratgan, 5 kitobdan iborat "Oʻzbek adabiyoti" majmuasini tuzish, tahrir etish va izoxlar yozishda ishtirok etgan. Sh. Britaniya muzeyida saqlanayotgan va Abdujamilga nisbat berilgan "Tuhfat ul-salotin" asari mikrofilmini oʻrganib, uning Navoiy gʻazallaridan olingan va Abdujamil xattot tomonidan koʻchirilgan shohbaytlar ekanini va mavzu boʻyicha 45 faslga boʻlinganini aniqlagan. Sh. Gʻafur Gʻulomning 4 jildli "Tanlangan asarlar"i va 2 jildli "Adabiy-tanqidiy maqolalar"ini ham nashrga tayyorlagan. Sh. shuningdek, S.Ibrohimov bilan hamkorlikda "Oʻzbek klassik adabiyoti lugʻati" (1953) va "Navoiy asarlarining lugʻati" (1972)ni tuzgan.

Toshkent koʻchalaridan biriga Sh. nomi berilgan.

Manbalar
--------

* Oʻzbek matnshunosligiga oid tadqiqotlar, T. 1986.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Porshen

**Porshen** — dvigatellar, kompressorlar, nasoslar va boshqa silindra ichida ilgarilamaqaytma harakatlanadigan silindrik detal. Energiyani bir turdan boshqa turga aylantirishda ishla-tiladi. Ish jismi (bugʻ, gaz, suyukdik) taʼsirida harakatlanadi (porshenli dvigatellar) yoki dvigateldan harakatlanib, ish jismini soʻradi (nasoslar) va siqadi (kompressorlar). Porshen bir necha qismdan iborat boʻladi. Masalan, inki yonuv dvigatelidati Porshen gaz bosimini kabul qiluvchi tubdan, silindr bilan Porshen orasidagi tirqishni zichlovchi porshen halqalari oʻrnatiladigan ariqchali kallakdan, Porshen bilan shatun bevosita bi-rikishi uchun Porshen barmogʻi oʻrnatiladigan bobishkadan, yoʻnaltiruvchi qism — yubkadan iborat. Porshen ustidagi ish boʻshligʻining zichligini oshiruvchi elastik, qirqma halqalar Porshen oʻyiklarida erkin siljiydi; porshen bilan silindr orasida zichlikni hosil qilish uchun moʻljallangan kompres-sion halqalar, silindr yuzasidan ortiqcha moyni sindirish va uni yonish kamerasiga tushirmaslik uchun moʻljallangan moy sidirish halqalari bor. Halqalar choʻyan yoki poʻlat (baʼzida bronza) dan tayyorlanadi. Dizellarna Porshen siqish kamerasining bir qismini hosil qiluvchi sferik chuqurchali qilinadi. Bugʻ dvigatellarida ishlatiladigan, shtokka oʻrnatiladigan Porshen yoʻnaltiruvchi qismsiz qilib tayyorlanadi. Yonilgʻi nasosilaph Porshen plunjer deyiladi, rotor-porshenli ichki yonuv dvigatelida Porshen vazifasini rotor ba-jaradi. Porshen, asosan, alyuminiy qotishmalari va choʻyandan yasaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yigʻi marosimi** — oʻlim va dafn marosimi bilan bogʻliq udumlardan biri. Oʻlim oila boshiga tushgan ogʻir musibat. Koʻp yerlarda, xususan, qishloq joylarda Y. m. odat tusiga kirgan boʻlib, maʼlum tartibda oʻtadi. Ayollar yakka tarzda yoki bir-birlari bilan koʻrishib yoki davra qurib oʻtirib (baʼzan tik turib) yigʻlaydilar. Oʻtirib yigʻlashda katta davra quradilar. Odatda, qishloqda, shahar mahallalarida aza qoʻshigʻini aytuvchi yigʻichi (goʻyanda) ayollar boʻlgan. Taʼziya marosimida yigʻini goʻyanda boshlaydi, oʻrtaga tushib va vafot etganning belbogʻi, marhum, ayol boʻlsa, roʻmolini boʻyniga tashlab, uning yaxshi hislatlarini, tirikligida qilgan ishlarini yaqinlari tilidan taʼsirli qilib aytib yigʻlaydi. Azador qiz va kelinlar yigʻiga qoʻshiladilar, boshqa ayollar ham joʻr boʻladilar. Y.m. ning ikkinchi koʻrinishi sadr (sadr tushish) nomi bilan maʼlum. Bunda marosimga yigʻilgan ayollar tik turib, davra qurib yigʻlaydilar. Aytuvchi davraning oʻrtasida turadi, u bilan davra ichida shu xonadonning ayollaridan biri (onasi, xotini, qizi va b.) ham boʻlgan. Aytuvchi yuqoridagi tartibda, marhum nomini va uning yaxshi hislatlarini aytib yigʻi boshlaydi. Ayollar aylanib, tepinib davrani buzmasdan, gir aylanib yigʻlaydilar. Aytuvchi yigʻining bu koʻrinishi qishloqda yoki mahallada bir yil davomida oʻlgan kishilarning nomini navbat bilan aytib boʻlmaguncha davra yigʻisi davom etgan. Bu odatlar Movarounnahr va Xorazm oʻlkasida qadimdan mavjud boʻlib, bizgacha yetib kelgan. Koʻp joylarda, Mas, Oʻzbekistonning jan. viloyatlarida sadr tushish odati kam uchraydi. Lekin islomda, hadisi shariflarda marhumga faryod urib yigʻlash maʼqul sanalmaydi. Marhumning el-yurtga qilgan yaxshi amallarini xotirlab, unga Allohdan rahmat tilashga chaqiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Ilon yuragi"** (ruscha: *Сердце Змеи*) — rus yozuvchisi Ivan Yefremov qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. Muallif asarni 1958-yil yozgan. 

Qissa ilk bor 1959-yil „Yunost" jurnalida hamda „Yuz parsekli yoʻl" toʻplamida chop etilgan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Syujet
------

„Tellur" kosmik kemasi ekipaji fazoda oʻzga sayyoraliklar kemasiga duch keladi. Oʻzga sayyoraliklar odamlarga oʻxshaydi, ammo ftor bilan nafas oladi. Shu sabab ikki ekipaj shaffof oynaning ikki tarafida turib muloqot qiladi. Soʻngra har ikki kema oʻz yoʻlida davom etadi.

Qissada AQSh yozuvchisi Murray Leinsterning „Ilk kontakt" hikoyasi tanqid qilinadi. Leisnter hikoyasida yerliklar oʻzga sayyoraliklar bilan bir-birining izidan bormaslikka kelishib oladi. „Ilon yuragi" qissasida isnoniylik, ilm-fan hamda kommunizm olqishlangan.

Qahramonlar
-----------

* Mut Ang – „Tellur" kemasi qoʻmondoni
* Tey Eron – qoʻmondon yordamchisi va bosh astrofizik
* Kari Ram – elektron mexanik va astronavigator
* Afra Devi – biolog
* Tayna Dan – kimyogar
* Svet Sim – vrach
* Yas Tin – muhandis

Havolalar
---------

* „Ilon yuragi" Fantastika laboratoriyasida (rus.)

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Ilonli ota masjidi** — 1993-yil (eski nomi Boʻrijar masjidi, hozirgi nomi Ubay ibn Kaʼb)

Masjid 1992-yildan boshlab, 1993-yilda Hashar yoʻli bilan qurilgan. 2018-yilda esa masjid qayta taʼmirlandi. Ilgari bu masjid „Boʻrijar" jome masjidi deb nomlangan. 2019-yil 15-martdan eʼtiboran mashhur sahoba Ubay ibn Kaʼb Roziyalloh Anhuning nomlari berilib „Ubay Ibn Kaʼb" jome masjidi deb nomlana boshladi.

Tarixi
------

Masjid binosi besh yuz yillik tarixga ega. „Ilonli ota" qabristoni tarixi haqida aniq maʼlumotlar saqlanib qolmagan (Masjid yonida qabriston joylashgan). Faqatgina, xalq orasida u zot avliyo boʻlganliklari va qabriston tepaligini ilonlardan qutqarganlari haqida gaplar bor.

Aytilishicha, Boʻrijar mahallasida joylashgan ushbu masjid yonida qabriston boʻlgan. Juda katta ilonlar masjid qurilishidan oldin bu yerlarda juda koʻp yashaganligi sababli ushbu nom berilgan.
Boʻrijar nomi berilishi sababi esa bu hududda juda koʻplab jarlar, tepalilkar joylashganidan.
1963- yıllardan bu hududda qurilish ishlari boshlangach yoʻllar qurila boshlagan, aholi yashash manzilgohiga aylantirila boshlagan.

Masjidning hozirgi nomi Ubay ibn Kaʼb, asli Madinalik sahoba sharafiga atab qoʻyilgan. U kotib boʻlgan va hayotlik davrida 164 ta hadis rivoyat qilgan. Uni ''Qorilar sultoni'' deb ham atashgan.

Umumiy sigʻimi
--------------

Ushbu masjid 3000 kishini sigʻdira oladi.

Manzil
------

Chilonzor 20-kvartal kichik tuman, 35/6, Toshkent

Havolalar
---------

1. ↑
2. ↑  „O'zbekiston Musulmonlar idorasi".
**Karjiang**, ( *Karjiang* ) (7221 m) - Himoloy togʻlarining markaziy qismidagi choʻqqi, Kula Kangri shahridan 4 km shimoli-sharqda joylashgan(7538 m). U Xitoyning Tibet hududida, Butan bilan chegara yaqinida joylashgan. Dunyodagi yuzinchi eng baland va uchinchi zabt etilmagan choʻqqi. Himolay jurnalining 2010 yildagi ma'lumotlariga ko'ra, Karjiangga muvaffaqiyatli ko'tarilishi qayd etilmagan.

Cho'qqining asosiy balandliklari: Karjiang I yoki janubiy (7221 m), Shimoliy Karjiang (7196 m), Karjiang II yoki Markaziy (7045 m), Karjiang III yoki Taptol Kangri (6820 m) va shimoli-sharqiy yelkaning tepasi (6400 m) m) 

*... Karjiang, 7221 m - Tibetda ham joylashgan.* *Bir-ikki marta ular unga chiqishga harakat qilishdi, lekin hali hech kim erishib bo'lmaydigan cho'qqiga qadam qo'ya olmadi.* *Haddan tashqari qor ko'chkisi xavfi va yuqori texnik murakkablik hozirgacha ko'tarilishga urinishlar samarasiz bo'ldi ...* 

1986 yilda N. boshchiligidagi yapon ekspeditsiyasi. Shego Karjiang II  ni bosib zabt etdi.

2001 yil sentyabr-oktyabr oylarida Karjiang I tog'iga chiqishga uringan Daniya ekspeditsiyasi muvaffaqiyatsiz yakunlandi . Guruh Karjiang III cho'qqisiga chiqdi. Guruh a'zosi Aron Shiifning so'zlariga ko'ra, Karjiang I juda qo'pol va toqqa chiqish qiyin ko'rinadi, yomon ob-havo toqqa chiqishni juda xavfli qilishi mumkin  .

2010-yilda Jo Perrier va Devid Gotlib ko‘tarilish harakatini e’lon qilishdi. Kelajakda toqqa chiqish uchun ruxsatnoma (ruxsat) olmagan holda, ular kuchlarini Лабуче Канг(ingl.)o'zb. o'tkazishdi. ), ko'tarilish paytida Perrier vafot etdi  .

Eslatmalar
----------

1. ↑  „MT. KULA KANGRI - 7538 M". 3-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2011-yil.
2. ↑  „Счастье быть первым... Список нетронутых высочайших вершин". 8-sentabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2011-yil.
3. ↑  *The Himalayan Club Newsletter*. Himalayan Club, 1985 — 27 bet.
4. 1 2   *Climbs and Expeditions: Tibet - Karjiang attempt, Taptol Kangri and Kangmi Kangri first ascents*. ISBN 978-0-930410-91-9.
5. ↑  „Nederlandse Karjiang expeditie 2001".  Pionieren.org. 3-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-yanvar 2012-yil.
6. ↑  *Lindsay Griffin.* „Noted American killed in Tibet".  British Mountaineering Council (BMC) (28-oktabr 2010-yil). 3-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2012-yil.

Havolalar
---------

* Himolay jurnali
Категория:Населённые пункты по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи без изображений (страна: Бангладеш)
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: населённый пункт)
Категория:Населённые пункты без почтового индекса
Категория:Статьи о населённых пунктах без категории на Викискладе
Категория:ПРО:Города:Последняя правка: более трёх лет
**Islompur** ( bengalcha: *ইসলামপুর*inglizcha: *Islampur* Islampur ) — Bangladesh shimolidagi shahar, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazidir. 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 35 701 kishi, shundan erkaklar 50,54% ni, ayollar - mos ravishda 49,46%. Aholining savodxonlik darajasi 44% ni tashkil etadi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).

Manbalar
--------

* Banglapediyadagi Islompur )
**Ilonbosh** (Channidae yoki Ophiocephalidae) — olabugʻasimonlar turkumiga mansub baliq. Tanasining uz. 15—120 sm, vazni 7 kg gacha. Asl vatani tropik Afrika, gʻarbiy va jan.sharqiy Osiyo, Amur daryosi havzasi. Yassilashgan boshi tangachalar bilan krplangan bulib, ilon boshiga uxshaydi. Orqa va anal suzgichlari uzun. I.ning atmosfera havosidan nafas olishga imkon beradigan jabra usti organi bor.

I. *Channa argus* Amur daryosi havzasida tarqalgan. Tanasining uz. 85 sm gacha, vazni 7 kg gacha. Botqoqlashgan va hatto ifloslangan kulmak suv havzalarida yashay oladi, suvsizlikka bir necha kun chidaydi. 3 yoshida voyaga yetadi, iyun — iyul oylarida urchiydi. Urgochilari suv yuzasida poya va barglardan yasalgan uyaga oʻrtacha 7300 uvildiriq tashlaydi, erkagi bu tuxumlarni qoʻriklaydi. Yirtqich, 20-asrning 60-yillarida Oʻzbekiston suv havzalariga tasodifan kelib krlgan. Ovlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Karl Ivanovich Bogdanovich** (1864.29.11, Vitebsk gubernyasi 1947.5.6, Varshava) — geolog olim. Peterburg konchilik institutini tugatgan (1886). 1901 — 17 yillarda Rossiya Geol. qoʻmitasida ishlagan (1914-yildan direktor), ayni vaqtda Peterburg konchilik instituti professor (190219). 1919-yilgacha Rossiyaning Yevropa qismi, Markaziy Osiyo, Sibir va Kavkazda katta tadqiqot ishlari olib borgan. Ruda konlari (1912—13) va 1931-yilda neft konlari geol.si boʻyicha katta toʻplamlari nashr qilingan. Oʻrta Osiyo boʻyicha olib borgan tadqiqot ishlari seysmologiyaga salmokli hissa qoʻshdi va shu regionning tektonik sxemasini belgilab berdi. 1919-yildan Polshada Krakov akademiyasi professor.

Manbalar
--------

1. ↑  "Bogdanovich Karl Ivanovich" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ezequiel Óscar Scarione** (ispancha: *Ezequiel Óscar Scarione*; 1985-yil 14-iyulida Buenos-Ayresda tugʻilgan, Argentina) — argentinalik futbolchi, Turkiyaning Ankaragyuju klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Klub martaba
------------

 Qosimpasha bilan Scarione 
Ezequiel Scarione faoliyatini Boka Xuniors klubida boshlagan. 2005-yil 13-fevralda „Lanus"ga qarshi oʻyinda Ezequiel Argentina Primerasida debyut qilgan. Dastlabki ikki mavsumda yuqori raqobat tufayli u maydonda bir nechta oʻyinlarda qatnashdi. 2004-yilda Ezequiel oʻyin amaliyotiga ega boʻlish uchun Ekvadorning „Deportivo Kuenka" klubiga oʻtdi. Ekvador A Seriyasida ikki mavsumda u 23 oʻyin oʻtkazib, 8 gol urgan. 2006-yilda Ezequiel Shveysariyaning Tun" jamoasiga oʻtdi. Ikkinchi mavsum oxirida klub Shveysariya Superligasidan tushib ketdi. 4-aprel kuni Sionga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. 13-iyun kuni Luganoga qarshi kechgan duelda Ezequiel Lusern uchun birinchi golini urdi. Tun klubiga qaytganidan soʻng, u klubga Challenj ligasida gʻalaba qozonishi va elitaga qaytishiga yordam berdi.

2013-yilda Ezequiel Turkiyaning „Qosimpasha" jamoasiga koʻchib oʻtdi. Transfer summasi 2,8 million yevroni tashkil qildi. 17-avgust kuni „Kardemir Karabükspor"ga qarshi oʻyinda u Turkiya Superligasida debyut qildi. 24-avgust kuni „Kayserispor"ga qarshi bahsda Scarione „Qosimpasha" darvozasiga birinchi golini kiritib, penaltini aniq amalga oshirdi. Oʻzining debyut mavsumida Scarione 16 ta gol urib, chempionat toʻpurarlari roʻyxatida Aatif Chahechouhe keyin ikkinchi boʻldi. Keyingi ikki yil davomida u har mavsumda kamida 10 ta gol urardi. 2016-yilning 15-may kuni „Mersin İdmanyurdu"ga qarshi oʻyinda Ezequiel xet-trik qayd etdi.

Yutuqlar
--------

**Individual**

* Shveysariya Superligasi toʻpurari (21 gol) — 2012/2013

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  „Сьон VS. Люцерн 1:1" (ruscha).  soccerway.com (4-aprel 2009-yil).
4. ↑  „Люцерн VS. Лугано 5:0" (ruscha).  soccerway.com (13-iyun 2009-yil).
5. ↑
6. ↑  „Кардемир Карабюкспор VS. Касымпаша 2:0" (ruscha).  soccerway.com (17-avgust 2013-yil). 6-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-sentabr 2016-yil.
7. ↑  „Касымпаша VS. Кайсериспор 3:1" (ruscha).  soccerway.com (24-avgust 2013-yil). 27-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-sentabr 2016-yil.
8. ↑  „Касымпаша VS. Мерсин Идманюрду 7:0" (ruscha).  soccerway.com (15-may 2016-yil). 23-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-sentabr 2016-yil.
9. ↑
10. ↑
| Guyyan metropoliteni |
| --- |
|  |
| Maʼlumot |
| Davlat | Xitoy |
| Shahar | Guyyan |
| Ochilgan vaqti | 2017-yil 28-dekabr |
| Boshqaruvchi shirkat | Guiyang Urban Rail Transit Corporation |
| Davlat | Xitoy |
| Uzunligi | 35.1 km |
| Stantsiyalari soni | 25 ta |
| Yoʻllari soni | 1 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni |  |
| Yillik yoʻlovchilar soni |  |
| Sxemasi |
| Guyyan metropoliteni |

**Guyyan metropoliteni** — Xitoyning Guizhou viloyati, Guyyan shahrida tezkor tranzit tizimi. U Guyyang Urban Rail Transit (GYURT) deb nomlanadi. 1-liniyaning qisqa shimoliy qismi 2017-yil 28-dekabrda ochilgan boʻlib, uning toʻliq liniyasi 2018-yil 1-dekabrda ishga tushadi. 2-qator 2020-yil oxirida va 3-liniya 2022-yil yoki 2023-yilda ochilishi kerak. S1 liniyasi ham qurilmoqda.

Narxlar
-------

Narxlar maksimal masofa 6 RMB boʻlgan masofaga qarab belgilanadi. 1,3 metrgacha boʻlgan bolalar bepul minishadi, boshqa bolalar esa yarim narxga, qogʻoz chiptalarini hisoblagichlardan sotib olish kerak, chunki ular 2019-yil fevral oyidan boshlab chipta mashinalarida mavjud emas. 70 yoshdan oshganlar jamoat transportida bepul sayohat qilishadi.

Yoʻllar
-------

2018-yil dekabr holatiga koʻra faqat 1-liniya ish boshladi.

Metropoliten xaritasi

Yana qarang
-----------

* Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Guiyang Urban Rail Transit — official website
|  |
| --- |
| **Islom**
**Islom tarixi** |
| **Din asoslari** |
| Allohning birligi • TavhidFarishtalar • Kitoblar  Paygʻambarlar • Qiyomat  Qazo va Taqdir |
| **Asosiy ibodatlar** |
| Kalimai shahodat  Namoz • Roʻza  Haj • Zakot |
| **Muhim Shaxslar** |
| Muhammad•
Abu Bakr •
Umar •
Usmon •
Ali •
Sahobalar •
Ahli bayt •
Ashari mubashshara |
| **Muqaddas matnlar** |
| Qurʼon • Hadis • Shariat  Islom huquqi Muhammadning hayoti  Makonlar • Islom falsafasi |
| **Islomdagi mazhablar** |
| Siyosiy mazhablar  Eʼtiqodiy mazhablar  Fiqh mazhablari • Soʻfizm |
| **Jamoat** |
| Islom taqvimi  Jihod • BayramlarMuborak kechalar |
| **Islom portali** |

**Islomiy bayramlar** islom dinidagi bayramlar (xursandchilik kunlari) boʻlib, ikkita asosiy bayramdan iborat — Iyd al-Fitr va Iyd al-Adha. Bayramlarning nishonlanishi xalqlar va madaniyatlarga qarab, shuningdek, Islom sektalari (Sunniylar Shialar)ga koʻra turlicha boʻlishi mumkin. Musulmon bayramlari qamariy taqvimga asoslangan boʻlib, shamsiy taqvimga nisbatan har yili surilib boradi. Islom taqvimida 12 oy va 354-355 kun bor. Sunniy va Shia taqvimlari har doim ham bir-biriga muvofiq kelmaydi. Baʼzan ayni bayram shialarda nishonlanayotgan boʻlsa, sunniylarda u boshqa kuni, odatda ketma-ket nishonlanishi ham mumkin.

Hayit
-----

### Iyd al-Fitr

Asosiy maqola: Iyd al-Fitr
Iyd (عيد) arabcha soʻz boʻlib, oʻzbek tilida *"bayram"*, *"hayit"* degani va Fitr soʻzi esa roʻza tutish deganidir.
Iyd al-Fitr (عيد الفطر) yoki roʻza hayiti Ramazon oyining tugashi bilan nishonlanadigan bayramdir. Ramazon oyida musulmonlar tong otgandan kun botguniga qadar roʻza tutadilar, yaʼni yeyish, ichish va jinsiy aloqadan tiyiladilar. Roʻza hayiti Ramazon oyining oxirgi kuni kun botgandan soʻng boshlanadi. Ushbu bayram Oʻzbekistonda ham musulmonlar tomonidan keng nishonlanib, umumxalq bayrami sifatida dam olish kuni deb eʼlon qilingan.

### Iyd al-Adha

Asosiy maqola: Iyd al-Adha
Iyd al-Adha (عيد الأضحى), yoki **Qurbon hayiti**, Iyd al-Fitrdan taxminan 70 kun keyin nishonlanadi. Ushbu bayram Ibrohim paygʻambarni sharafiga nishonlanadi. Islomga koʻra Ibrohim paygʻambar Allohga sodiqligini koʻrsatish uchun oʻz oʻgʻlini qurbon qilishga ham tayyor boʻlgan.
Ushbu bayram anʼanasiga koʻra qoʻy yoki mol soʻyilib, uning goʻshti oila, doʻstlar va muhtojlarga ulashiladi.
Hayit, shuningdek, Makkaga hajj marosimini tugashiga toʻgʻri keladi.
Qurbon hayiti ham ramazon hayiti singari Oʻzbekistonda umumxalq bayrami deb tan olingan va ushbu kun dam olish kunidir.

Manbalar
--------

1. ↑  *OʻzA:"Ramazon hayitini nishonlash toʻgʻrisida"*, 4–oktabr 2008–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 27–dekabr 2008–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  *OʻzA:"Qurbon hayitini nishonlash toʻgʻrisida"*, 11–avgust 2010–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 27–dekabr 2008–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()

Havolalar
---------

* Islom.uz
* Ramadan
* Laylat ul-Qadr Wayback Machine saytida arxivlandi (18-oktabr 2006-yil).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh | *Islom diniga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Robert Anderson "Bob 1922-yil 24-yanvar tugilgan.** - AQSh Harbiy-havo kuchlarining qiruvchi uchuvchisi, sinov uchuvchisi, instruktor uchuvchisi.

Ikkinchi jahon urushi
---------------------

Yaponiyaning Qo'shma Shtatlarga hujumidan keyin u Tennessi Milliy gvardiyasiga qo'shildi. 1943-yilda Bob Guver Kasablankaga yangi samolyotlar ustidan parvoz qilish uchun yuborildi. Italiya kampaniyasi boshlanishidan oldin Britaniya Supermarine Spitfire bilan qurollangan AQSh armiyasining 52-qiruvchi qanotiga tayinlangan.

1944-yil 9-fevralda 59-chi jangi paytida Germaniyaning FW 190 to‘xtatuvchisi tomonidan Fransiya janubi qirg‘oqlarida urib tushirildi. Deyarli 15 oy davomida u Shimoliy Germaniyaning Bart shahri yaqinidagi Stalag Luft I harbiy asir lagerida edi. Lagerdan ehtiyot qismlar uchun foydalanishdan chiqarilgan shikastlangan nemis qiruvchi samolyotida qochib ketdi . Keyin Bell Aircraft Corporation tomonidan sinov uchuvchisi bo'lish uchun taklif oldi.

Tovushdan tez uchadigan samolyot
--------------------------------

1946-yilda Chak Yeager bilan birgalikda u tovushdan yuqori tezlikda uchadigan Bell X-1 eksperimental samolyotini sinovdan o'tkazishda ishtirok etdi. 1947-yilda u Lockheed F-80 Shooting Star reaktiv quruvchi samalyoti sinovdan o'tkazish bilan shug'ullangan. 1950-yillarda Koreya yarim orolida FJ-2 Fury, F-86 Saber, F-100 Super Saber jangovar mashinalarining prototiplarini uchirdi.

Xalqaro aviashoular
-------------------

1960-yillarning boshlarida u Shimoliy Amerikaning bir dvigatelli P-51 Mustang samalyotida aerobatika elementlarini namoyish etadigan o'zining aviashousini ochishga qaror qildi. 1967-yilda Shrike Commander ikki dvigatelli turbovintli samolyotni sotib oldi. 1990-yillarning o'rtalariga qadar parvoz qilgan Bob Guver ko'plab aerobatika rekordlarini o'rnatdi. 2007-yilda uning nomi San-Diyago Aeronavtika muzeyida Xalqaro shon-shuhrat ro'yxatiga kiritilgan.

Mukofotlar
----------

* Taniqli uchuvchi xoch (AQSh)
* Askarlar medali (AQSh)
* Havo kuchlari medali (AQSh)
* binafsha yurak
* Harbiy xoch (Fransiya)

Yana qarang
-----------

* Devyataev, Mixail Petrovich - Sovet qiruvchi uchuvchisi. Asirga tushib, 1945 yilda nemis samolyotida qochib ketgan.
* Loshakov, Nikolay Kuzmich - Sovet qiruvchi uchuvchisi. Asirga tushib, 1943 yilda u nemis samolyotida qochib ketdi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Pilot Bob Hoover Escapes from Nazi Prison Camp".  Jeff Gordon Listencarefully.org (2015). 9-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-may 2021-yil.
Yodgorlikning ochilishi. Surat A. I. Ovchinnikov.
Oryol **shahridagi Ivan Sergeevich Turgenev haykali** ― Rossiya Federatsiyasining madaniy meros obyekti hisoblanadi.

Yodgorlik 1968-yil 4-noyabrda rus yozuvchisi I.S. Turgenev tavalludining 150 yilligi munosabati bilan ochilgan.

Shaharning eng goʻzal joylaridan birida, „Turgenevskiy Berejka" deb ataladigan joyda — daryo qirgʻogʻining qiyalik tepasida oʻrnatilgan. Oki shahar madaniyat va istirohat bogʻi yonida.

Bronza figurasi Qora, sayqallangan granit poydevoriga oʻrnatilgan, I. S. Turgenev uzoqlarga qarab oʻychan oʻtirgan yozuvchini tasvirlaydi.

Yodgorlik mualliflari haykaltarosh G. P. Bessarabskiy. Arxitektorlar A. I. Sviridov va V. S. Atanov.

Shuningdek, u mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan monumental sanʼat yodgorligi hisoblanadi.

Poyezdning yon tomonida „Turgenev Ivan Sergeevich", boshqa tomonida yozuvchining hayot yillari — „1818.28. X." — „22.1883. VIII."

Manbalar
--------

1. ↑  „Объекты культурного наследия Российской федерации". 3-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-fevral 2015-yil.

Havolalar
---------

* Orel shahri yodgorliklar nigohida Arxivnaya kopiya
* Orelning unutilmas joylari. I.S haykali. Turgenev Arxivnaya kopiya
* Orel shahrining 450 yilligi. yodgorliklar
* Yavorskaya E.V. The Eagle: Were + Legends Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* Kondratenko A. Oryol Yozuvchilar. Burgutda adabiy yurish Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-05-22). Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
**IBN JAUZIY**, Jamoliddin Abul Faraj Abdurahmon ibn Ali (taxminan 1116-1201) -hanbaliylik
mazhabi faqihi, ilohiyotchi, muhaddis, tarixchi, bag‘dodlik mashhur vaʼzxon. Bag‘dodda,
o‘ziga to‘q misgar oilasida tug‘ilgan. Turli fanlardan taʼlim olgan. Xanbaliylikning
mashhur allomalari unga ustozlik qilganlar, jumladan, faqih va vaʼzxon Ibn az-Zag‘uniy
(1133 yilda vafot etgan), Abu Bakr ad-Dinovariy (1137 yilda vafot etgan) unga munozara qilish sanʼatidan,
adib Abu Mansur al-Javoliqiy (1144 yilda vafot etgan) unga ilmi adabdan, Abu-l-Fadl ibn Nosir
(1150 yilda vafot etgan) hadis va Qur’ondan saboq bergan, faqih Abul Hakim an-Nahravoniy (1161
yilda vafot etgan), qozi Abu Yada Kichik (1163 yilda vafot etgan) va boshqalar. Ibn Jauziy Bag‘dodning diniy-siyosiy hayotida
faol qatnashgan. Xalifa al-Mustadiy davri (1170-80)da hanbaliy mazhabi poytaxtda
hukmron mavqega ega bo‘lgan. Ibn Jauziy saroy masjidida vaʼzxonlik qilganida uni eshitish
uchun juda ko‘p xalq to‘plangan. Xalifa vafotidan so‘ng o‘rniga an-Nosir o‘tirgach,
vaziyat o‘zgargan va Ibn Jauziyning ishlari orqaga ketgan. 1194 yilda hanbaliy vazir Ibn Yunus
vazifasidan chetlatilib, qamoqqa olingan, o‘rniga shialardan bo‘lgan Ibn al-Qassob
o‘tqazilgan. Ibn Jauziy an-Nosir siyosatini tanqid qilgani uchun hibsga olinib, Vositga surgun
qilingan, u yerda qamoqda qattiq nazorat ostida saqlangan. Xalifaning onasi aralashuvi
tufayligina 5 yildan so‘ng ozod etilgan. Ibn Jauziy Bag‘dodga tantanali suratda qaytib kelgach,
biroz vaqtdan so‘ng vafot etgan. Ibn Jauziy eng sermahsul musulmon allomalardan bo‘lib, 200 ga yaqin asar yozgan. Eng
mashhur asari — 10 jidddi „al-Muntazam" — xalifalik tarixiga oid nodir manba. 12-a. 60-
80-yillarida Bag‘dod hanbaliylari peshvosi bo‘lgan Ibn Jauziy hanbaliylik harakatiga juda katta
taʼsir ko‘rsatgan

Adabiyotlar
-----------

ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi"
Davlat ilmiy nashriyoti, 2004
**Kerch** — Ukrainaning Qrim Respublikasidagi qaxramon shahar. Azov dengizidan Qora dengizga chiqiladigan boʻgʻoz sohilidagi port. Temir yoʻl stansiyasi. Temir yoʻl paromi orqali Kavkaz ortish-tushirish stansiyasi (Taman yarim orol) bilan bogʻlangan. Aholisi 182,5 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Temir ruda (Qamishburun kombinati) qazib olinadi. Metallurgiya, kemasozlik va kema tuzatish, oziq-ovqat (shu jumladan, baliq) sanoati korxonalari, teatr, tarix-arxeologiya muzeyi bor. Mil. av. 6-asrda yunonlar Kerch oʻrnida Pantikapey sh.ga asos solganlar. Mil. av. 5-asr boshlari — mil. 4-asr oxirida Bospor podsholigi poytaxti boʻlgan. Oʻrta asrlarda Kerch Qrimdagi yirik savdo shahri edi. 1475 yil turklarga qaragan, 1774 yilda Rossiya bosib olgan. 1954 yildan Ukraina tarkibida. 1941—45 yillar urushida Kerch atrofida shiddatli janglar boʻlgan. Melek-Chesmen qalʼasi harobalari (mil. av. 4-asr), Demetr xilxonasi (mil. 1-asr), Ioann Predtech (10—13-asrlar) cherkovi saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xloraminlar** — molekulalardagi xlor atomi azot bilan bogʻlangan xlor hosilali ammiak (anorganik X.) va aminlar (organik X.). (Anorganik X. haqida q. Azot xloridlari).

Organik X. — oʻtkir hidli suyuqlik yoki qattiq moddalar. N — xlordimetilamin (CH3)2NC1 46° da, N, Ndixlormetilamin CH3NC12 58—60°da, N, Ndixloretilamin C2H5NC12 va Nxlordietilamin (C2HS)2 NCI 91° da qaynaydi; geksaxlormelamin — sariq kristall modda, 149° da suyuklanadi. X. suv va havo namida amin bilan gipoxlorid kislota (NOS1)ga parchalanadi. X. aminlarga va ularning tuzlariga xlor yoki gipoxlorit kislota taʼsir ettirib olinadi.

X. oksidlovchi va xlorlovchi taʼsirga ega boʻlganligidan analitik kimyoda, toʻqimachilikda matolarni oqartirishda, degazatsiya, dezinfeksiya ishlarida, suvni xlorlashda qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shaxsiy ma'lumotlar:**

Tug'ilgan:1908-yil 16-iyul,Seul , Koreya 

Vafoti:1991-yil 5-iyun (82 yosh)Pxenyan , Shimoliy Koreya

Siyosiy partiya:Koreya ishchilar partiyasi

Ota-ona:Xo Hon (otasi)Siyosatchi

Hayoti
------

U Xo Jong Suk- xonning qizi sifatida tug'ilgan. Dastlabki yillarida Xo Tokiodagi Kvansei maktabida o'qish uchun Yaponiyaga bordi. Keyinchalik u ketdi va keyingi yillarda Xo Xitoy Respublikasining Shanxay xalqaro turar joyiga bordi va u yerda o'qidi. Uni tamomlagach,Shanxay xorijiy o'rta maktabiga kirish huquqi berildi. Keyinroq u o'z mamlakatiga qaytdi. 1921-yilda u ayollar harakatida qatnashdi va Koreya Kommunistik partiyasiga qo'shildi .

Mehnat faoliyati
----------------

O'sha paytda Koreyaning Yaponiya hukumati generali Kommunistik partiyani noqonuniy qilishga qaror qildi. U Kommunistik partiyadagi ishtiroki uchun ta'qiblardan qochdi. Keyinchalik 1924- yilda u Xalqaro xotin-qizlar klubi bilan tanishtirildi , 1925-yil mart oyida u Seuldagi Xotin-qizlar kuni tadbiriga bordi. 1927-yilda u Geunwoohoyi asoschilaridan biri bo'lgan va shuningdek, Singanhoe (enggange) da ishtirok etgan .

Xo ham "Aloqasiz sevgi" tarafdori edi. Uning fikri Koreya jamiyatida qoralandi, chunki o'sha paytda fundamentalistik konfutsiylik izlari Koreyada saqlanib qolgan edi .

1936-yilda u Xitoyga borib, Koreya Milliy Inqilobiy partiyasida (sei-senghaehanda) ishtirok etdi. 1938-yilda u Xebeyga borib, Koreyaga qarshi kurash guruhi boʻlgan Chosen Independence alyansida ishtirok etdi. 1945-yilda u Seulga bordi, lekin oʻng qanot terrorizmidan qochish uchun Shimoliy Koreyaga joʻnab ketdi. 1948- yilda u Shimoliy Koreya hukumatida qatnashgan .

Xo 1959-yil 28-oktabrdan 1960-yilgacha Shimoliy Koreya Oliy sudi raisi lavozimida ishladi.
Xo Jong Suk - Koreya Kommunistik partiyasining taniqli ayol arbobi va Yaponiya hukmronligi ostida Koreyaning ozodligiga yetuk hissa qo'shgan jamoatchi. 1948-yildan boshlab u Shimoliy Koreyada bir qancha idoralarda , jumladan, Sogʻliqni saqlash vaziri va Shimoliy Koreya Oliy sudi raisi lavozimlarida ishlagan .

Taniqli davlat arbobi Xo Jong Suk 1991-yil 5-iyunda Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahrida vafot etdi.

1. ↑  „Ho Jong Suk".
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Xloridlar (maʼnolari).

**Xloridlar**, tabiiy xloridlar — NS1 tuz kislotasining tuzlari, minerallar sinfi. Tarkibi, xususiyati va hosil boʻlish sharoitiga qarab X. 2 guruhga boʻlinadi. Birinchi guruhga (28 ta mineral) Na, K, NH4, Mg, Ca, Al, Mn va Gʻe ning erish xususiyatiga ega boʻlgan suvli va suvsiz X. kiradi. Asosiy minerallari: galit, silvin, bishofit, karnallit, taxgidrit, rinneit va boshqa boʻlib, tarkibida 20—70% S1 mavjud. Kub yoki trigonal singoniyada kristallanadi. Odatda, rangsiz; kattikligi 1—2, zichligi 1,6—3,2 g/sm3. Gigroskopik, suvda, kisman spirtda eriydi, achchiq va shoʻr mazali. Koʻllardagi choʻkindilarda, shoʻr tuproqlarda, vulkanik va fumarol faoliyati mahsulida hosil boʻladi. Koʻpgina X.dan kimyo va oziq-ovqat sanoatida, qishloq xoʻjaligida keng foydalaniladi. Ikkinchi guruhga (49 ta mineral) Si, Pb, Ag, Hg, As, Sb va Bi ning erish xususiyatiga ega boʻlmagan X. kiradi. Asosiy minerallari: nantokit, atakamit, konnelit, laurionit, matlokit, mendipit, xlorarnirit va boshqa boʻlib, tarkibida 6— 35% S1 mavjud. Romb va tetragonal singoniyada kristallanadi. Rangsiz, koʻk, yashil, sariq, qattiqligi 4, zichligi 3,7—8,3 g/sm3. Suvda erimaydi. Quruq iqlim sharoitida rudali konlarning oksidlanish zonasida; rudali minerallar va sanoat shlaklariga shoʻr suvlarning taʼsiri boʻlganda, vulkan harakatlari jarayonida hosil boʻladi. Oksidlangan rudalar tarkibida Si, R, Ag olish uchun xom ashyo hisoblanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Xlorofill c1 c2

**Xlorofill** (yun. chloros — yashil va phyllon — barg) — oʻsimliklarning yashil pigmenti, yuksak oʻsimliklarning xloroplastlarppya, tuban oʻsimliklar (suvoʻtlar)ning xromatoforalarida joylashadi. Kimyoviy tarkibi — gemoglobinga yakin turadi. X.ning biologik xususiyati yorugʻlik energiyasini oʻzlashtirish va uni organik moddalarning kimyoviy energiyasiga aylantirishdan iborat. X.ni birinchi marta fransuz olimlari P. Pelte va J. Kavantu yashil rang sifatida oʻsimlik bargidan ajratishgan (1818). Rus olimi M. S. Svet bir-biriga oʻxshash ikkita yashil pigment X. "o" va X. "v"ni kashf etgan (1910). X.ni 1960 yil amerikalik kimyogar R. B. Vudvord xodimlari bilan toʻla sintez qilib oldi. X.ning miqsori oʻsimliklar turiga, bargning joylashishiga va boshqa sharoitlarga bogʻliq. X. yetishmasa oʻsimliklar oʻsishi susayib, barglari sargʻayadi. Bu esa oʻsimliklarda xloroz kasalligini qoʻzgʻatadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shamsulaimma Halvoniy (Halvoiy)** — (?—1058) — buxorolik alloma va muhaddis.
Abdulaziz ibn Ahmad ibn Nasr ibn Solih Shamsulaimma al-Halvoiy al-Buxoriy buyuk muhaddis, ulkan faqih, mashkur mujtahid, valiyulloh boʻlgan. Unga „Shamsulaimma", yaʼni Imomlar quyoshi degan unvon berilgan edi. Zarnujiyning „Taʼlim ul-mutaalim" kitobida yozilishicha, Shamsulaimma Halvoniyning otasi faqir kishi bo‘lib, holvapazlik kasbi bilan rizq-ro‘zini topgan va farzandini tarbiya etgan. Shu sababli Abdulaziz ibn Ahmad ibn Nasr ibn Solihga Halvoniy degan nom ham berilgan.
As Samʼoniyning „Nasabnoma" kitobida keltirilishicha, Shamsul-aimma fiqh ilmini Qozi Abu Ali Husayn ibn Hizr an Nasafiydan, hadis ilmini esa Abu Abdulloh al-G‘unjor al-Hofiz al-Buxoriy va Abu Sahl Ahmad ibn Muhammad al-Buxoriydan o‘rgangan. Shamsulaimma katta hajmli „Al Mabsut", shuningdek, „Kitobi navodir" va boshqa asarlar muallifidir. Zahabiyning „Siyaru aʼlomin-nubalo" asarida yozilishicha, alloma Shamsulaimma al-Halvoiy hanafiylar peshvosi va o‘z diyorida raʼy tarafdorlarining raisi hisoblangan. Shamsulaimma Halvoniy haqida A.Sh. Juzjoniy oʻzining „Islom huquqshunosligi" kitobida maʼlumot berib oʻtgan.
„Tuhfat uz-zoirin"da asarida yozilishicha, Shamsulaimma 1058-yil Keshda vafot etgan. Lekin uning jasadini Kesh shahridan Buxoroga olib keladilar va Buxoro shahri ichidagi Gulobodda dafn qiladilar. Juzjoniyning yozishicha, Shamsulaimmadan Faxrul islom Bazdaviy, Sadrul islom Abul-yusr, Shamsulaimma Bakr ibn Muhammad Zarajariy kabi ustozlardan taʼlim olgan. Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida Hazrat Halvoniyning jasadi Buxoro shahridagi Shoh Axsaviy jomeʼsining janubiy tomoniga qayta ko‘milgan. Mazkur masjid imom-xatibi Hoji Hayit Shirinov tashabbusi bilan bu ziyoratgoh obod qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Насир ад-Дин ал-Ханафи ал-Хасани ал-Бухари*. Тухфат аз-заирин («Подарок паломникам») Автор перевода с таджикско-персидского, предисловия и комментариев: Халим Тураев*. Toshkent: Splendid Idea, 2021 — 204 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Neyromultivit preparati**
---------------------------

**Preparatning savdo nomi:**Neyromultivit

**Ta'sir etuvchi moddalar(XPN):**tiamin gidroxloridi, piridoksin gidroxloridi, siankobolamin

**Chiqarilish shakli:**inyeksiya uchun eritma 2ml

**Tarkibi:**2ml eritma tarkibida quyidagilarni saqlaydi:faol moddalar:100mg tiamin gidroxloridi;100mg piridoksin gidroxloridi;1mg siankobolamin; yordamchi moddalar dietanolamin, inyeksiya uchun suv

**Farmokoterapevtik guruhi:**vitaminlar, B guruh vitaminlar majmuasi

**Qo'llanilishi:**

-turli sababli polineyropatiyalar

-nevritlar va nevralgiyalar

-umurtqa pog'onasining degenerativ kasallliklari oqibatidagi radikulonevritlari (bo'yin sindromi, kaft va bilak sindromi, bel-dumg'aza sindromi)

-ishialgiya

-uch shoxli nerv nevralgiyasi, qovurg'alararo nevralgiyada qo'llaniladi. 

**Qo'llash usuli va dozalari**:Preparat faqat mushak ichiga (dumba mushagining yuqori tashqi kvadrantiga) yuboriladi. Og'ir o'tkir holatlarda-sindrom bartaraf etilguncha kuniga 1 inyeksiya, og'ir bo'lmagan holatlarda-1 inyeksiyadan haftada 2 - 3 marta. 

**Nojo'ya ta'sirlari:**

Juda kam hollarda<1-10.000

-yuqori sezuvchanlik reaksiyalari(asosan teri ko'rinishlari shaklida)

-anafilaktik reaksiyalar

-reflekslarni yo'qolishi bilan Sensor nevropatiya, ataksiya yuzaki va chuqur sensor faoliyati buzilishi simpatoplegiya

-xlorid kislota gipersekretsiyasi

**Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar:**

-preparatning faol yoki yordamchi moddalariga yuqori sezuvchanlik,

-eritremiya, eritrotsitoz

-B guruh vitaminlari gipervitaminozida qo'llash mumkin emas. 

**Dorixonalarda berish tartibi**:retseptsiz
**Neytrofillar** (lot. neuter - u ham, bu ham emas va yun. phileo — sevaman) — umurtqali hayvonlar va odam qoni leykotsitlarining bir xili. N. protoplazmasi rangsiz yoki och pushti, qizgʻish-binafsha rangda, donador. Oʻrtacha kattaligi 9—12 mkm. N. yetilib borishiga qarab quyidagilarga ajratiladi: miyelotsitlar, yosh N. tayoqcha oʻzakli N. va segment oʻzakli N. N. promiyelotsitlardan yetilishiga qarab oʻzga-rib boradi, asosiy oʻzgarishlar oʻzagida kuzatiladi: dastlab oʻzakda botiq hosil boʻladi, keyin oʻzak bukilgan tayoqchani eslatadi, soʻngra orasida ingichka koʻprikchalari bor segmentlarga (3 tadan 5 tagacha) boʻlinadi. N. fagotsitoz qilish va gumoral omillar ishlab chiqarish xususiyatiga ega, shuning uchun mikrofaglar guruhiga kiritilgan. Katta yoshli odamlarda tayoqcha oʻzakli N. 1—6% ni, segment oʻzakli N. 47—72% ni tashkil qiladi. Sogʻlom odam qonida yosh N. uch-ramaydi. Har xil patologiyalarda segment oʻzakli N.ning segmentlanmagan N.ga nisbati oʻzgaradi. Mas, bu koʻrsat-kich kamaysa, N.ning chap tomonga sil-jishi (koʻpgina yalligʻlanish jarayonlari, leykotsitozda), koʻrsatkich koʻpaysa, oʻng tomonga siljishi, leykopeniya kuzatiladi (ogʻir kechuvchi anemiyada). Har xil kasalliklarda N.ning xajmi, protoplazmasi va donadorligi oʻzgarishi mumkin. Qrnda N. miqdorining koʻpayishi neytrofillyoz deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anna-Mariya Botsari** (yunoncha : Anna-Laraia) (1972-yil 5-oktyabrda tugʻilgan) — yunon ayol shaxmatchisi. U ayol grossmeyster (WGM) unvoniga ega.

Shaxmatdagi faoliyati
---------------------

Botsari sakkiz marta ayollar shaxmati boʻyicha Gretsiya chempionatida gʻolib boʻlgan yoki birinchilikka davogar boʻlgan. U 1990-yilda shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatining bronza medali va 1991-yilda shu musobaqada kumush medal sovrindori boʻlgan. U oʻn yildan koʻproq vaqt davomida eng yuqori oʻrinlarni egallab kelgan yunon shaxmatchisi hisoblanadi.

Botsari 1991, 1993 va 1996-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining zonalararo turnirlarida qatnashgan. U 1990-yilda Azovda ayollar oʻrtasidagi zonalararo musobaqada 9/18, 1991-yilda Subotica shahridagi ayollar interzonalida 6/13 va 1993-yilda Jakartada ayollar interzonalida 7,5/13 ball toʻplagan.

Botsari 1986-yildan 2014-yilgacha oʻn beshta shaxmat olimpiadasida Gretsiya nufuzini himoya qilgan. Uning eng yaxshi natijalari 1988-yilda Salonikidagi 28-shaxmat Olimpiadasida boʻlib, u yerda jami 8,5/12 ball toʻplagan va birinchi zaxira taxtasida oltinchi oʻrinni egallagan. 2002-yilda Bled shahrida oʻtkazilgan 35-shaxmat Olimpiadasida u 8,5/13 ball toʻplashga muvaffaq boʻlgan va reyting balli 2435ga yetgan. U shu musobaqada birinchi taxtada oʻynab toʻqqizinchi oʻrinni egallagan.

Anna-Mariya Botsari 1992-yildan 2011-yilgacha ayollar oʻrtasidagi toʻqqizta Yevropa shaxmat chempionatida Gretsiya shaʼnini himoya qilgan va 1992-yilda Debresenda ikkinchi taxtada oʻynab, oltin medalni qoʻlga kiritgan. U shaxmat boʻyicha ayollar Balkaniadalarida ikkita shaxsiy oltin medalni (1992-yilda Mangoliyada va 1994-yilda Varnada) va jamoaviy oltin medalni (1992-yilda Varnada) qoʻlga kiritdi.

2002-yil 27 va 28-fevral kunlari Anna-Mariya Botsari Gretsiyaning Kalavrita shahrida 30 soatdan sal koʻproq vaqt ichida 1102 nafar raqib bilan oʻynab, Ginnesning rekordlar kitobiga kirdi. Uning balli +1095 =7 −0.

Botsari 1993-yilda ayol grossmeyster (WGM) unvoniga sazovor boʻldi.

U 2009-yilda Riyekada boʻlib oʻtgan 7-Oʻrta yer dengizi shaxmat chempionatida ayollar oʻrtasida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Anna-mariya Botsari bir vaqtlar serbiyalik grossmeyster Igor Miladinovichga turmushga chiqqan edi. Hozirda u ikkinchi turmush oʻrtogʻi va qizi Melina bilan Afinada istiqomat qiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Anna-Maria Botsari Chess Olympiad results, www.olimpbase.org
2. ↑  Anna-Maria Botsari European Womenʼs Team Championship results, www.olimpbase.org
3. ↑  Anna-Maria Botsari Womenʼs Chess Balkaniad results, www.olimpbase.org
4. ↑  Anna-Maria Botsari Biography, www.echesspedia.com
5. ↑  Susan Polgar world simultaneous chess record attempt, www.chessbase.com
6. ↑  7th Mediterranean Men and Women Championship 2009 FIDE Tournament Report, www.fide.com
7. ↑  7th Mediterranean Men and Women Chess Championships concluded report, www.chessdom.com
8. ↑  Mediterranean Chess Championship 2009 — Comments Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04). Mišo Cebalo, www.sah-rijeka.hr Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-11-26).
**Oʻzbekistondagi ozarbayjonlar** (*Özbəkistan azərbaycanlıları*) — ozarbayjon diasporasiga kiradi. Ular Oʻzbekiston fuqarolari va etnik ozarbayjon millatiga mansub doimiy aholi vakillaridir. Ozarbayjon va Oʻzbekiston avvallari Rossiya imperiyasi, keyin esa Sovet Ittifoqi tarkibiga kirgan. Ayni paytda Oʻzbekistonda 35 848 nafardan ortiq ozarbayjonlar istiqomat qiladi. Bu Oʻzbekiston aholisining 0,15 foizini tashkil qiladi.

Ozarbayjon hamda Oʻzbekiston oʻrtasidagi madaniy aloqalarni yanada mustahkamlash, madaniyat va turizm sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish, shuningdek, Ozarbayjonning madaniy, lisoniy, tarixiy, ijtimoiy, iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy va madaniy-gumanitar sohalarini rivojlantirish borasida targʻibot-tashviqot ishlarini olib borish maqsadida Ozarbayjon Oʻzbekiston Respublikasida oʻz madaniyat markazini tashkil etgan. 2010-yil 27-sentabr kuni Toshkentda Ozarbayjonning Oʻzbekistondagi elchixonasi qoshidagi Haydar Aliyev nomidagi madaniyat markazi binosi kapital ta’mirlash va restavratsiyadan soʻng foydalanishga topshirildi. Ochilish marosimida Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev va Oʻzbekistonning oʻsha davrdagi Bosh vaziri Shavkat Mirziyoyev ishtirok etdi. 2013-yildan boshlab Haydar Aliyev nomidagi Ozarbayjon madaniyat markazi oʻz faoliyatini kengaytirib, muhim tadbirlarni oʻtkaza boshladi.


**Ozarlarning millatiga koʻra Oʻzbekistonda 1926-1989-yillardagi ulushi**| Etnikguruh | 1926-yilgi aholiniroʻyxatga olish1 | 1939-yilgi aholiniroʻyxatga olish2 | 1959-yilgi aholiniroʻyxatga olish3 | 1970-yilgi aholiniroʻyxatga olish4 | 1979-yilgi aholiniroʻyxatga olish5 | 1989-yilgi aholiniroʻyxatga olish6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 20,764 | 0.4 | 3,645 | 0.1 | 40,511 | 0.5 | 40,431 | 0.3 | 59,779 | 0.4 | 44,410 | 0.2 |
| 1 Tojikiston ASSR bundan mustasno, lekin Qoraqalpoq avtonom viloyati (1926-yilda Qozoq ASSR tarkibiga kirgan)ni oʻz ichiga olgan; manba:. 2 Manba:. 3 Manba:. 4 Manba:. 5 Manba:. 6 Manba:.  |
|

Mashhur namoyandalari
---------------------

* Seyid Rezo Alizoda
* Maqsud Shayxzoda
* Firudin Safarov
* Eynulla Aliyev
* Qafar Abdullayev
* Shevket Gudarli
* Koʻkeb Aliyeva
* Nasiba Abdullayeva
* Rizo Ixtiyor
* Rovshan Ibodov
* Shargʻiya Shixaliyeva
* Nargiz Poʻladxonova
* Jabrayil Idrisov
* Ramida Poʻladxonova

Manbalar
--------

1. 1 2  Ethnic Composition of Uzbekistan (2000-yilgi maʼlumot).
2. ↑  Azərbaycan Respublikasinin Özbəkistan Respublikasındakı Səfirliyinin nəzdindəki Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi

Havolalar
---------

* Ozarbayjonning Oʻzbekistondagi elchixonasi qoshidagi Haydar Aliyev nomidagi madaniyat markazi rasmiy veb sayti (ozar.) (rus.)
**Ankona** — Italiyaning sharqiy qismidagi shahar. Ankona provinsiya-sining va Marke viloyatining maʼmu-riy markazi. Aholisi 103,5 ming kishi (1990). Adriatika dengizidagi port va harbiy dengiz bazasi. Mashinasozlik, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat va yengil sanoat korxonalari bor. Musiqa asboblari va shisha buyumlar ishlab chiqariladi. 530Farmatsevtika sanoati mavjud. Chetga ol-tingugurt va asfalt chiqariladi. Baliq ovlanadi. A.da tarixiy yodgorliklar koʻp. Marmardan ishlangan Trayan zafar arki (115 yildan keyin qurilgan), 12-13-asrlarga oid sobor, Milliy muzey, rasmlar galereyasi bor. Balneologik kurort.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |