Koordinatalari: 28°39′48.830400000003″N 77°13′49.14839999998″E﻿ / ﻿28.66356400000000093°N 77.2303189999999944°E﻿ / 28.66356400000000093; 77.2303189999999944GO

**Madrasa Aminiya Islamiya Arabiya** (asosan **Madrasa Aminiya** nomi bilan tanilgan) Dehlidagi islom seminariyasidir.

Tarixi
------

Mahmud Hasan Deobandiyning shogirdi bo‘lgan islom olimi Aminiddin Dehlaviy Dehlida madrasa ochish g‘oyasini ishlab chiqqan. U o'z g'oyasini hamkasbi Kifoyatulloh Dehlaviy bilan muhokama qiladi va uni qo'llab-quvvatlashga taklif etadi. Kifoyatulloh bu taklifni rad etib, u allaqachon ustozi Ubayd al-Haq Xonning Shohjahonpurdagi diniy maktabida dars berish bilan shug'ullanganini aytadi. Ammo u Aminga bu maqsadda Anvarshoh Kashmiriyni ko'rib chiqishni taklif qiladi. Amin Anvarshoh Kashmiriyning fikrini qo'llab-quvvatlaydi va Madrasa Aminiya 1897-yilda Chandni Chovkdagi Sunehri masjidida tashkil etiladi. Madrasa 1917-yilda Kashmir darvozasi hududiga koʻchirilgan.

 Shohi Sunheri masjidi, Chandni Chovk, Dehli
Aminiddin Dehlaviy Madrasa Aminiya 1897-yilda tashkil topgan kunidan boshlab, to 1919-yil vafot etgunigacha rektorlik qilgan. Amin vafotidan keyin Mahmud Hasan Deobandiy Kifoyatulloh Dehlaviyni ikkinchi rektor etib tayinlaydi va u 1952-yilda vafot etgunigacha bu lavozimda xizmat qiladi. Ahmad Said Dehlaviy 1952-yil 13-yanvarda rektor etib tayinlanadi. Ahmad ikki yarim yildan ortiq xizmat qilganidan so'ng iste'foga chiqdi va keyinchalik Vosif Dehlaviy 1955-yilda rektor bo'ladi. Vosif 1979-yilda iste'foga chiqariladi. Ziyo al-Haq Dehlaviy qisqa muddat rektor boʻlib ishlaydi, uning oʻrniga Vosifning oʻgʻli Jamilur Rahmon Qosmiy tayinlandi. Qosmiy to‘satdan vafot etgach, muftiy Abdurrahmon seminariya rektori bo‘ladi. Vosifning ikkinchi o‘g‘li Anisur Rahmon Qosmiy 2017 va 2018-yillarda seminariyada rektorlik qilgan. 2019-yil mart oyidan boshlab Hofiz Abdurashid seminariya rektori lavozimida faoliyat yurita boshlagan.

 Madrasa Aminiyaning zamonaviy inshootlarida tasvirlangan fors tilidagi yozuv
Hadisshunos olim Anvarshoh Kashmiriy seminariyaning birinchi mudiri (Sadr Mudarris) boʻlgan, keyinchalik uning oʻrniga Kifoyatulloh Dehlaviy kelgan, u Aminiddin Dehlaviydan keyingi ikkinchi rektor hisoblanadi.

Hindiston mustaqilligi faoli va yozuvchi Muhammad Miyan Deobandiy ham ushbu seminariyada hadis professori lavozimida xizmat qilgan.

Taniqli bitiruvchilar
---------------------

* Ahmad Said Dehlaviy
* Muhammad Taqi Aminiy
* Nur Alam Xalil Amini
* Vosif Dehlaviy

Manbalar
--------

1. ↑  „Towards Secular India: TSI : A Journal of Centre for Study of Society & Secularism" (1995).
2. ↑  „English enters in madrassas | Delhi News - Times of India". *The Times of India* (8-avgust 2008-yil).
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Bastawi 2017.
4. ↑  Chopra, Prabha*. Delhi Gazetteer*, 1976. 22-may 2020-yilda qaraldi.
5. ↑  *Hafiz Khursheed Alam Khan*. „Sketch of Maulana Abdul Wali Shah" (Urdu). Kashmir Uzma (5-oktyabr 2018-yil). Qaraldi: 22-may 2020-yil.
6. ↑  Jhabvala, C. S. H.*. Delhi: Phoenix City*. Penguin Books India, 24 May 2012. ISBN 9788184754919.
7. ↑  Dehlavi 2011.
8. ↑  „مدرسہ امینیہ اسلامیہ عربیہ میں ختم بخاری شریف کی تقریب کا انعقاد". *Millat Times* (30-aprel 2018-yil). Qaraldi: 13-iyul 2021-yil.
9. ↑  „مجلس تحفظ شریعت اسلامی ہند کے زیر اہتمام کل ہند علماء کانفرنس کا انعقاد !". *Hindustan Urdu Times* (27-mart 2019-yil). Qaraldi: 11-iyul 2021-yil.
10. ↑  Abu Salman Shahjahanpuri*. Mufti-e-Azam Hind* (ur). Patna: Khuda Bakhsh Oriental Library, 2005 — 105–106 bet.
11. ↑  Rizwi 1981.
12. ↑  „Careers Digest" (1975). Qaraldi: 22-may 2020-yil.
13. ↑  Adrawi 2016.
 

* Adrawi, Asir*. Karwān-e-Rafta: Tazkirah Mashāhīr-e-Hind*, 2nd (ur), Deoband: Darul Muallifeen, April 2016.
* Bastawi, Abdul Ghaffar*. Madrasa Amīnia Delhi: Apni Tārīkh ke Ā'īne Main*, 1 (ur), Delhi: Kutub Khana Azizia, 2017.
* Dehlavi, Muḥammad Qāsim*. Mawlānā Ḥafīẓurraḥmān Wāsif Dehlavī*. New Delhi: Urdu Academy, 2011. ISBN 978-81-7121-176-0.
* Rizwi, Syed Mehboob*. History of Dar al-Ulum Deoband*, 1st, Darul Uloom Deoband: Idara-e-Ehtemam, 1981.