**Mariya Ester Andion Bueno** (1939-yil 11-oktyabr — 2018-yil 8-iyun) — braziliyalik professional tennischi. 1950-1960 yillardagi 11 yillik faoliyati davomida u 19 marta Katta dubulgʻa chempionligini qoʻlga kiritdi (yakkalik bahslarida 7 ta, ayollar juftlik bahslarida 11 ta va aralash juftlik bahslarida bitta). U Janubiy Amerika tarixidagi eng muvaffaqiyatli va Wimbledonda gʻalaba qozongan yagona ayol tennischi hisoblanadi. Bueno 1959 va 1960-yillarda yil yakunlari boʻyicha birinchi raqamli ayol tennischi boʻlgan.

1960-yilda Bueno juftlik bahslarida (bir yilda toʻrtta asosiy musobaqada) uchtasi Darlen Xard va bittasi Christine Truman bilan bir taqvim yilida „Katta dubulgʻa"da gʻolib chiqqan birinchi ayol boʻldi.

Tennisdagi faoliyati
--------------------

 Bueno 1964-yil iyul oyida Gollandiyadagi turnirda.
Bueno San-Pauluda tugʻilgan. Uning rasmiy veb-saytiga koʻra, uning otasi biznesmen va klub tennisi bilan shugʻullangan. Uning akasi Pedro ham tennischi edi. U olti yoshida tennis oʻynashni San-Pauludagi Clube de Regatas Tieteda boshladi va hech qanday rasmiy tayyorgarlikdan oʻtmasdan, 12 yoshida oʻzining birinchi turnirida gʻolib chiqqan. U o‘z mamlakatining yakkalik ayollar o‘rtasidagi chempionligini qo‘lga kiritganida 15 yoshda edi. U birinchi marta 1957-yilda 17 yoshida xorijga chiqdi va AQShning Florida shtatida oʻtkazilgan Orange Bowl oʻsmirlar turnirida gʻolib chiqdi.

1958-yilda xalqaro turnirga qoʻshilgan Bueno Italiya chempionatida yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. Oʻsha yili u Althea Gibson bilan Wimbledonda ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida gʻalaba qozonib, „ Katta dubulgʻa" ning birinchi unvonini qoʻlga kiritdi. Keyingi yili Bueno finalda Darlene Hardni magʻlub etib, Wimbledonda birinchi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. U, shuningdek, finalda Kristin Trumanga qarshi toʻgʻridan-toʻgʻri gʻalaba qozonib, 1959-yil uchun jahon reytingida 1-oʻrinni va Associated Press tomonidan yilning eng yaxshi ayol sportchisi mukofotini qoʻlga kiritganidan soʻng AQSh chempionatining yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. Bueno xuddi shu kalendar yilida Wimbledonda ham, AQSh chempionatida ham gʻolib chiqqan birinchi amerikalik ayol boʻldi. Oʻzining vatani Braziliyada u milliy qahramon sifatida qaytdi, u mamlakat prezidenti tomonidan hurmatga sazovor boʻldi.

Oʻlimi
------

Bueno 2018-yilning 8-iyunida 78 yoshida og‘iz saratoni tufayli Braziliyaning San-Paulu shahridagi shifoxonada vafot etdi. Nekroloqlardan birida aytilishicha, unga 2016-yilda noyob va oʻta agressiv teri saratoni boʻlgan virulent Merkel hujayrali karsinomasi tashxisi qoʻyilgan.

Katta dubulgʻa finallari
------------------------

Bueno „Katta Dubulgʻa" finallarining 19 tasida gʻalaba qozongan va 16 tasida magʻlub boʻlgan.

| Turnir | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969-1975 | 1976 | 1977 | SR |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | A | A | A | QF | A | A | A | A | F | A | A | A | A | A | A / A | **0/2** |
| Fransiya ochiq chempionati | 1R | SF | QF | SF | QF | A | A | F | SF | SF | QF | QF | A | 1R | A | **0 / 11** |
| Wimbledon chempionati | A | QF | **V** | **V** | A | SF | QF | **V** | F | F | 4R | QF | A | 4R | 3R | **3/12** |
| Amerika ochiq chempionati | A | QF | **V** | F | A | SF | **V** | **V** | SF | **V** | 2R | SF | A | 3R | 2R | **4/12** |
| SR | 0 / 1 | 0 / 3 | 2/3 | 1/4 | 0 / 1 | 0/2 | 1/2 | 2/3 | 0 / 4 | 1/3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 0 | 0 / 3 | 0/2 | **7/37** |

Manbalar
--------

1. ↑  *Schudel, Matt*. „Maria Bueno, Brazilian tennis star who won 3 Wimbledon singles titles, dies at 78". *The Washington Post* (9-iyun 2018-yil). Qaraldi: 11-iyun 2018-yil.
2. ↑  „Maria BUeno, 60 years on – The Championships, Wimbledon 2021 – Official Site by IBM". *wimbledon.com*. 21-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „O Globo – 4 July 2017" (en-GB). *Maria Esther Bueno*. 21-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  „Maria Bueno, Brazilian tennis star, dies aged 78". *The Guardian* (9-iyun 2018-yil).
5. ↑  „The early years: Fast track to the top: 1939 to 1959". *Maria Esther Bueno*. Qaraldi: 10-iyun 2018-yil.
6. ↑  *Leigh Walsh.* „Throwback Thursday: Maria Bueno Wins Her Third Wimbledon". *wimbledon,com*.  AELTC (29-may 2014-yil). 31-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
7. ↑  „Maria Bueno". *tennisfame.com*.  International Tennis Hall of Fame.
8. ↑  „Europeans rate Bueno as next tennis champ". *The Miami News* (16-avgust 1958-yil).
9. ↑  *Paul Newman.* „From the archive: Maria Bueno, pride of Brazil". *wimbledon.com*.  AELTC (16-avgust 2016-yil).
10. ↑  „Australians Fail in Wimbledon Doubles Attempt". *The Canberra Times* (7-iyul 1958-yil), s. 12. Qaraldi: 10-iyun 2018-yil.
11. ↑  „Fraser And Emerson Tale Doubles Title". *The Canberra Times* (6-iyul 1959-yil), s. 6. Qaraldi: 10-iyun 2018-yil.
12. ↑  „Maria Bueno: A Brazilian Tennis Legend". *wtatennis.com*.  WTA (26-fevral 2014-yil).
13. ↑  „Wimbledon Champions: Women's top 25". *The Telegraph* (28-iyun 2008-yil).
14. ↑  „Brazilian Tennis Great Maria Bueno Dies After Cancer Battle". *The New York Times* (8-iyun 2018-yil).
15. ↑  *Obituaries, Telegraph*. „Maria Bueno, three-times women's singles champion at Wimbledon – obituary". *The Telegraph* (10-iyun 2018-yil).
16. ↑  Robertson, Max*. The Encyclopedia of Tennis*. London: Allen & Unwin, 1974 — 175, 213 bet. ISBN 9780047960420.
17. ↑  Collins, Bud*. The Bud Collins History of Tennis*, 2nd, [New York]: New Chapter Press, 2010 — 555 bet. ISBN 978-0942257700.