**Meena Kumari** (qizlik familyasi: *Mahjabin Bano*; 1933-yil 1-avgust — 1972-yil 31-mart) hind filmlarida ishlagan hind aktrisasi va shoiri edi. Xalq orasida „Fojea qirolichasi" nomi bilan tanilgan Kumari 1939-1972 yillarda faol boʻlgan. Kumari tanqidchilar tomonidan hind kinosining „tarixiy jihatdan tengsiz" aktrisasi sifatida taʼriflangan. 33 yillik faoliyati davomida u 1972-yilda bevaqt vafot etguniga qadar 90 dan ortiq filmlarda rol ijro etgan.

Mina Kumari „Eng yaxshi aktrisa" nominatsiyasida toʻrtta Filmfare mukofotini qoʻlga kiritdi. U 1954-yilda „*Bayju Bavra"* uchun „Eng yaxshi ayol roli" sifatida oʻzining birinchi Filmfare mukofot sohibi boʻlgan va „*Parineeta"* (1955) filmi uchun ikkinchi Filmfare mukofotida ketma-ket gʻalaba qozongan. Kumari 10-Filmfare mukofotlarida „Eng yaxshi ayol roli" uchun uchta nominatsiyani olib, tarixda iz qoldirgan va „*Sahib Bibi Aur Ghulam"* filmidagi ijrosi uchun nominatsiyalarda g‘olib chiqqan. 13-Filmfare mukofotlarida (1966) u „*Kaajal"* filmi uchun eng yaxshi aktrisa sifatida soʻnggi mukofotini qoʻlga kiritdi. Tanqidchilar koʻpincha uning „*Sahib Bibi Aur Ghulam"*dagi obrazi uning hayotiy hikoyasiga oʻxshashligini taʼkidlashadi.

 Meena Kumari, sakkiz yoshda

Faoliyati
---------

 Meena Kumari (oʻngda) 1940-yilda bola aktrisa sifatida.
Meena Kumari aktyorlik faoliyatini toʻrt yoshida boshlagan. U dastlab Vijay Bhatt prodyuserliklarida; „*Leatherface"* (1939), „*Adhuri Kahani"* (1939), „*Puja"* (1940) va „*Ek Hi Bhool"* (1940) filmlarida suratga tushgan. Vijay Bhatt *Ek Xi Bhool* (1940) filmini suratga olish jarayonida Mahjabinni „Baby Meena" sifatida qayta tanlaydi.

Baby Meena „*Nai Roshni"* (1941), „*Bahen"* (1941), „*Kasauti"* (1941), „*Vijay"* (1942), „*Garib"* (1942), „*Pratiggya"* (1943) va „*Lal Xaveli"* (1944) nomli filmlarda suratga tushgan.

 *Aladdin Aur Jadui Chirag* filmida Mahipal bilan
Mina, „*Ramnik Production"* kompaniyasining „*Bachchon Ka Khel"* (1946) filmida Mina Kumari nomi ostida rol ijro etgan. Kumarining hayotidagi eng katta zarbalardan biri 1947-yil 26-martda vafot etgan onasining oʻlimi edi. „*Duniya Ek Sarai"* (1946), „*Piya Ghar Aaja"* (ilgari „*Jalan"* deb nomlangan) (1948) va „*Bichchade Balam"* (1948) uning nafaqat rol ijro etgan, balki qoʻshiq kuylagan dastlabki filmlaridan biri edi. 1940-yillarning oxiriga kelib, u oʻz eʼtiborini mifologiya yoki fantastik janrlarga tegishli filmlarga qaratdi. „*Veer Ghatotkach"* (1949), „*Shri Ganesh Mahima"* (1950), „*Laxmi Narayan"* (1951), „*Hanuman Patal Vijay"* (1951) va „*Aladdin Aur Jadui Chirag"* (1952) shular jumlasidan. „*Magroor"* (1950), „*Hamara Ghar"* (1950), „*Sanam"* (1951), „*Madhosh"* (1951), „*Tamasha"* (1952) kabi boshqa filmlarda asosan ansambl bilan ishtirok etgan. Meena Kumarining yuksalishi uning ustozi Vijay Bhattning „*Baiju Bawra'* (1952) musiqiy asari bilan birga keldi.

Soʻnggi kunlari va vafoti
-------------------------

 Meena Kumarining qabri
*"Pakeezah"* efirga ilk boe uzatilgandan uch hafta oʻtgach, Meena Kumari jiddiy kasal boʻlib qoldi. 1972-yil 28-martda u Sent-Elizabeth qariyalar uyiga qabul qilingan.

Ikki kundan keyin u komaga tushdi va koʻp oʻtmay 1972-yil 31-martda vafot etdi. U 38 yoshda edi. Uning o‘limiga jigar sirrozi sabab bo‘lgani aniqlangan. Erining xohishiga koʻra, u Narialwadi, Mazagaon, Bombayda joylashgan Rehmatobod qabristoniga dafn qilindi. Kumari qabr toshi uchun quyidagi nasrni soʻradi: „U hayotni singan skripka bilan, singan qoʻshiq bilan, singan yurak bilan tugatdi, lekin hech qanday pushaymon boʻlmadi." Uning xohishiga koʻra, 1993-yil 11-fevralda Bombeyda vafot etganida, eri uning yoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
-----------

| Yil | Film | Rol | Natija |
| --- | --- | --- | --- |
| 1954 | *Baiju Bawra* | Gauri | Gʻolib |
| 1955 | *Parineeta* | Lalita | Gʻolib |
| 1956 | *Azaad* | Shobha | Nominatsiya |
| 1959 | *Sahara* | Leela | Nominatsiya |
| 1960 | *Chirag Kahan Roshni Kahan* | Ratna | Nominatsiya |
| 1963 | *Sahib Bibi Aur Ghulam* | Chhoti Bahu | Gʻolib |
| *Aarti* | Aarti Gupta | Nominatsiya |
| *Main Chup Rahungi* | Gayetri | Nominatsiya |
| 1964 | *Dil Ek Mandir* | Sita | Nominatsiya |
| 1966 | *Kaajal* | Madhvi | Gʻolib |
| 1967 | *Phool Aur Patthar* | Shanti | Nominatsiya |
| 1973 | *Pakeezah* | Nargis / Sahibjaan | Nominatsiya |

Manbalar
--------

1. ↑  „Homage — Meena Kumari" (en-GB). *Journal of Indian Cinema* (31-iyul 2020-yil). Qaraldi: 26-oktyabr 2020-yil.
2. ↑  Adrian Room „Meena Kumari",*. Dictionary of Pseudonyms: 13,000 Assumed Names and Their Origins*. McFarland, 26 July 2010 — 269 bet. ISBN 978-0-7864-4373-4. 22-aprel 2012-yilda qaraldi.
3. ↑  „Meena Kumari birth anniverary: She is inspiration for all!". *Free Press Journal*. 3-oktyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktyabr 2018-yil.
4. ↑  „Meena Kumari – Interview (1952)". *Cineplot.com* (19-iyul 2017-yil). 16-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyul 2017-yil.
5. ↑  *Mohamed, Khalid*. „Remembering the Tragedy Queen Meena Kumari". *Khaleej Times* (25-mart 2016-yil). Qaraldi: 12-oktyabr 2020-yil.
6. ↑  Mehta 2016. sfn error: no target: CITEREFMehta2016 (help)
7. ↑  *Vinod Mehta.* „Meena Kumari" (31-iyul 2013-yil). 26-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2016-yil.
8. ↑  „Heartbreaking Story of Mahjabeen Bano (Meena Kumari)". *Jhakaas Movies* (15-mart 2017-yil). 18-oktyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-dekabr 2018-yil.