recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rentgenkontrast moddalar** — organizmga kiritilganda tekshiriladigan obyekt tasvirini aniq koʻrsatadigan kimyoviy moddalar. Ular rentgen nurlari yutilishini yoʻnaltirib yoki kamaytirib, kontrast tasvir hosil qiladi. "Ogʻir" Rentgenkontrast moddalarm. (bariy sulfat, yod preparatlari) bilan bir qatorda "engil" Rentgenkontrast moddalar m. [havo, kislorod, azot (1)oksid va boshqa] ham ishlatiladi.

Rentgenkontrast moddalar bilan tekshirish usullari.
===================================================

Biror a’zo yoki sistemaning tuzilishi va hajmiga ko‘ra atrofidagi a’zolar yoki to'qimalardan farq qilib bo’lmasa, ularni kontrast moddalar yordamida turli usullar bilan tekshirish mumkin. Kontrast moddalarning qoilanilishi odam organizmidagi hamma a’zo va sistemalami rentgenologik tekshirishga imkon berdi va bu usullar rentgen diagnostikada oldingi o‘rinni egalladi.

Rentgenologik tekshirishlarda qo'llanadigan kontrast moddalar ikki guruhga bo‘linadi: Birinchi guruhga atom og‘irligi katta bo’lgan, rentgen nurlarini singdirish xususiyatiga ega va ekran yoki rentgenogrammada intensiv soya beradigan kontrast moddalar (og‘ir metallar tuzi — bariy va yod birikmalari) kiradi. Rentgenologik tekshirishlarda qo’llaniladigan kimyoviy toza bariy sulfat 100g dan maxsus paketlarda chiqariladi. U mutlaqo zararsiz, organizmdagi suvlarda erimaydi, shilliq pardaga ta’sir etmaydi, o‘zgarmasdan chiqib ketadi. Bunga 50% li bariy sulfat pasta preparati "Rekon" kiradi, uni ichish juda oson. "Rekon" pastasi ovqat hazm qilish yo‘li, nafas naylari tarmoqlari va boshqa a’zolarni rentgenologik tekshirishda qo’llanadi. Suvda yoki yog‘da eritilgan yod birikmalari har xil konsentratsiyada va tabletkada juda keng qo’llanadi. Murakkab yod tuzlarining suvdagi eritmasi ampulalarda chiqarilib, ular tarkibida 30 — 90% yod bo’ladi. Bularga quyidagilar kiradi: triombrast, triyodtrast, yodamid, bilignost. Ikkinchi guruhga rentgen nurlarini yutmaydigan, o‘rtacha og’irligi past bo’lgan kontrast moddalar kislorod, azot oksidi, uglerod oksidi kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. "Biofizika" Bazarbayev M.I. Mullajonov I. va boshq. Darslik. Toshkent. 2018 y. 

3. "Tibbiy va biologik fizika" Remizov A.N. Darslik. Toshkent, 2015 y

4. "Amaliy tibbiyotdagi yangi texnologiyalar" G.J.Jarilkasinova, D.R.Adizova. Toshkent. 2012-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mote-syur-fyoy** (fransuzcha: *Mothais sur feuille*) — fransuz echki pishloqidir. Bu pishloqning nomi Dyo-Sevr departamentidagi La Mothe-Saint-Héré kommunasi nomidan kelib chiqqan, ammo uning ishlab chiqarish maydoni biroz kengroqdir. U tarixiy Poitou viloyatining janubida ishlab chiqariladi, yaʼni Dyo-Sevr departamentining janubiy qismida, janubda Vena departamenti, Shimolda Sharente departamenti va Charente-Maritime departamenti. Mote-sur-feuille pishloqi 1840-yildan beri mahalliy bozorlarda sotiladi.

2002-yilda Mote-syur-fyoyni himoya qilish ittifoqi kelib chiqish sertifikatini olish maqsadida tashkil etilgan.

Ishlab chiqarish jarayoni
-------------------------

Bu pishloqni tayyorlash uchun pasterizatsiyalanmagan echki suti ishlatiladi. Pishloq kashtan yoki chinor bargida juda sekin qaynatish va yanada pishib yetish orqali tayyorlanadi, u namlikni oʻziga singdiradi va shuning uchun Mote-syur-fyoy yanada elastik va qaymoqli tuzilishga hamda yupqaroq qobiqqa ega.

Pishloq diametri 10 — 12 sm va balandligi 2 — 3 sm boʻlgan doira shakliga ega. Sotuvga qoʻyilgan bunday doiraning ogʻirligi 180 dan 200 grammgacha. Ushbu pishloqning yogʻ miqdori 45%ni tashkil qiladi.

2007-yilga kelib, bu pishloq ishlab chiqarish taxminan 200 tonnaga yetgan, shundan 85 tonnasi qishloq xoʻjaligi pishloqlari edi.

Isteʼmol qilish
---------------

### Saqlash

Bu pishloq muzlatgichning sabzavot boʻlimida salqinda saqlanadi.

### Tavsiya etilgan vinolar

* Pushti shampan;
* Sobiq Touraine provinsiyasidan oq yoki qizil vino;
* Mahalliy Charente qizil vinosi.

### Tavsiya etilgan mavsum

Bu pishloq erta bahordan kech kuzgacha isteʼmol qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Jean Froc, *Balade au pays des fromages — Les traditions fromagères en France*, éditions Quæ, 2007, str. 91. Eta rabota bila spravochno dostupna onlayn 29-sentabrya 2009 goda.
2. 1 2 3 4 5  *Mote-syur-fyoy*. Provereno 10-oktabrya 2011 goda
3. ↑   Коза для вашего успеха. Архивная копия от 18 октября 2007 на Wayback Machine Проверено 10 октября 2011 года
4. ↑  Sir Mote-syur-fyoy iz Puatu-Sharanti na puti k sertifikatu AOC Wayback Machine saytida arxivlandi (18-noyabr 2012-yil). Andoza:Wayback 2, *Koza dlya vashego uspexa*, 16-fevralya 2007 goda. Provereno 10-oktabrya 2011 goda.
5. ↑   Союз защиты сыра Моте-сюр-фёй, ссылка « projet d'AOC Mothais sur feuille Архивировано 8 мая 2010 года. », sur le site du Centre de ressources et documentation caprine (CRDC). Проверено 10 октября 2011 года.
6. ↑  Xorovod sirov. Wayback Machine saytida arxivlandi (7-sentabr 2008-yil). Andoza:Wayback 2 Provereno 10-oktabrya 2011 goda
**Eugene Gloria** — filippinlik amerikalik shoir, (1957-yilda tugʻilgan).

Hayoti
------

Eugene Gloria 1957-yilda Filippinning Manila shahrida tugʻilgan va Kaliforniyaning San-Fransisko shahrida ulgʻayib oʻsgan. U Haight-Ashbury shahridagi Sent-Agnes maktabida qoʻyildi. Soʻngra Sent-Ignatius kollejiga kirish uchun tayyorgarlik koʻrgan. San-Fransisko davlat universitetida bakalavr, Mayami universitetida magistr va Oregon universitetida TIV kabi yoʻnalishlarda oʻqib mana shunday darajalarni olgan. U John Rabb Emison ijodiy va ijro sanʼati professori va Indiana shtatidagi Greenkasl shahridagi DePau universitetida ingliz tili professori boʻlib ishlaydi. Oʻsha yerda ijodiy yozish va ingliz adabiyotidan dars berib faoliyatini olib boradi. U 2013-yil bahor semestrida Bowling Green State Universiteti sanʼat va fanlar kollejida taniqli tashrif buyuruvchi yozuvchi sifatida ishlagan edi. 2017-yil bahor semestrida u Santo Tomas universitetining Ijodiy yozilish va adabiy tadqiqotlar markazida (CCWLS) Fulbright dasturi boʻyicha tashrif buyuruvchi yozuvchi boʻlib ishlagan.

U toʻrtta sheʼrlar kitobi, *"Bu qotillik shaharida koʻruvchi"* (Pingvin tasodifiy uyi, 2019-yilda), *"Mening sevimli jangchim*" (Pingvin kitoblari, 2012-yilda), „*Godlum birds"* (Pingvin kitoblari, 2006-yilda) va *"Qisqa vaqtli moteldagi haydovchilar" nomli* sheʼrlar kitobining muallifi hisoblanadi. (Pingvin kitoblari, 2000-yil). Uning individual sheʼrlari va nasriy asarlari *The American Poetry Review*, *TriQuarterly*, *Shenandoah*, *The New Republic*, *Prairie Schooner*, *Plowshares*, *Seneca Review* va *Garvard Review kabi bir qator* jurnallarida nashr etib kelingan.

U Non Yozuvchilar konferensiyasida olim va MacDowell koloniyasida, Djerassi rassomlari rezidentsiyasida, Montalvo sanʼat markazida, Willapa koʻrfazida istiqomat qiluvchi rassom (AiR) dasturi, Ispaniyadagi Valparaiso Fundacion, Le Château de Lavigny shahrida rezident boʻlgan. Shveysariya va Virjiniya va Fransiyadagi Virjiniya ijodiy sanʼat markazida olim boʻlgandi yaʼni olim boʻlib ishlagan.

Mukofotlari
-----------

* Fulbrayt olimi Grant, Filippin universiteti
* Amerika sheʼriyat jamiyati Jorj Bogin xotira mukofoti
* *Qisqa muddatli motelda haydovchilar* uchun milliy sheʼriyat seriyasi tanlovi
* Osiyo Amerika adabiy mukofoti
* 2013-yilda Anisfild-Volf kitob mukofoti
* Fulbrayt oʻqituvchisi mukofoti, Santo Tomas universiteti
* 2020-yilda Evgeniy va Merilin Glik Sheʼriyat uchun Indiana mualliflari mukofoti.

Manbalar
--------

1. ↑  „Project MUSE - Prairie Schooner - Suddenly October". *muse.jhu.edu*. 8-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Home". *anisfield-wolf.org*.
**Rinad Gazizovich Urmeev** (1970-yil 7-iyul) — sovet va qirgʻiz futbolchisi, himoyachi va yarim himoyachi, murabbiy. Qirgʻiziston milliy terma jamoasida oʻynagan. Qirgʻiziston sport ustasi (2000).

Faoliyati
---------

U 1988-yilda ikkinchi ligada "Alga Frunze" safida debyut qilgan. Umuman olganda, u Sovet chempionatlarida toʻrt mavsumni oʻtkazdi va shu vaqt ichida 64 ta oʻyin oʻtkazdi. SSSR parchalanganidan keyin u „Alga" klubida oʻynashni davom ettirdi, 1992-yilda Qirgʻiziston chempioni va kubogi sohibiga aylandi. 1993-yilda u keyinchalik oliy ligada oʻynagan „Alga"ning ikkinchi jamoasida oʻynadi va bu jamoa bilan mamlakat kubogi finalchisiga aylandi.

1994-yilda u „Semetey" (Qizil-Qiya) jamoasida oʻynadi va u bilan chempionatning kumush medali sohibiga aylandi.

1995-yilda u Oʻzbekistonga koʻchib oʻtdi va u yerda uch mavsum oliy liganing "Atlaschi „ va "Kosonsoy" klublarida oʻynadi va 72 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urdi.

1998-yilda u „Semetey" klubiga qaytib keldi va u yerda ikki yarim mavsum oʻtkazdi. 1999-yil Qirgʻiziston kubogi finalchisi. 2000-yilgi mavsumda u „Jashtyk-Aq-Altyn" jamoasiga oʻtdi, bir yildan soʻng u bilan chempionatning kumush medali sovrindori boʻldi. 2002-yilda SKA PVO (sobiq „Alga") jamoasiga oʻtdi va bu jamoa bilan Qirgʻiziston chempionligi va kubogini qoʻlga kiritdi, biroq mavsum oxirida faoliyatini yakunladi. Umuman olganda, u Qirgʻiziston oliy ligasida 160 ta oʻyin oʻtkazib, 15 ta gol urgan.

U Qirgʻiziston terma jamoasidagi debyutini 1992-yil 14-oktyabrda Markaziy Osiyo kubogi doirasida Turkmanistonga qarshi oʻyinda 55-daqiqada Alik Asanboev oʻrniga oʻtkazdi. Umuman olganda, 1992—1997-yillarda terma jamoa safida 15 ta oʻyin oʻtkazgan.

Faoliyatini tugatgach, u Rossiyaga koʻchib oʻtdi. U „Pozis" (Zelenodolsk) va „Avtomobilist" / „Sergievsk" (Sergievsk) havaskor jamoalarida murabbiy boʻlib ishlagan, akasi Rashidga yordam bergan. 2013-yildan boshlab u shahardagi bolalar sport maktabida futbol instruktori boʻlib ishlagan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Uylangan, ikki farzand. Akasi Rashid (1956-yilda tugʻilgan) ham futbolchi, keyinroq murabbiy boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „База данных мастеров спорта СССР и Кыргызской Республики". 15-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2019-yil.
2. ↑  Yujane rvutsya v Moskvu[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  Turkmeniya 4 : 0 Kirgiziya
4. ↑  „ФК Позис Зеленодольск". 22-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2019-yil.
5. ↑  „Эхо минувшего чемпионата". 22-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2019-yil.
6. ↑  „Футбол в детском саду". 20-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2019-yil.

Havolalar
---------

* FootballFacts.ru
* Rinad Urmeev at National-Football-Teams.com
**Jilonbuzgan devorlari** — Ohangaron vodiysini jan.-sharqiy tomondan uragan qad. mudofaa devorlari. J. d. Chatqol togʻlaridan boshlanib, Ohangaron daryosining oʻng va chap sohillaridagi qad. sugʻorilgan yerlarni oʻz ichiga olgan holda Sirdaryoning oʻng qirgʻogʻiga kelib taqaladi va Sirdaryoning chap qirgʻoq tomonida ham davom etadi. J. d. Markaziy Osiyoda arablar hukmronligi davrida (8—9-asrlar) Ohangaron vodiysidagi obod yerlarni koʻchmanchilarning hujumlaridan mudofaa qilish uchun barpo etilgan. J. d.ni 1957, 1959, 1967-yillarda arxeolog X. Muhamedov tekshirgan.

J. d. bir-biriga parallel holda 2—3 qator paxsa devor urib, ularning oraligidagi maxsus qoldirilgan boʻshliq loy (loʻmboz) va tuproq bilan tuldirilgan. Shu sababli J. d.ning harobalari birbiriga parallel ikki-uch qator sunʼiy marzalar (kengligi 35-45 m va bal. 2-3 m) holida saqlangan.

Adabiyot
--------

* Muhamedov X. Oʻzbekistonning qadimiy mudofaa inshootlari tarixidan, T. 1961.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Rentgenologiya** (rentgen va ... logiya) — tibbiyot sohasi; aʼzolar va sistemalar tuzilishi hamda funksiyalarini tekshirishda, kasalliklar rentgenodiagnostikasida rentgen nurlaridan foydalanish masalalarini oʻrganadi. R.rentgen nurlari kashf etilishi bilan yuzaga kelgan. R. odam morfologiyasi, fiziologiyasi va patologiyasiga oid bir qancha masalalarni ishlab chiqishda, shuningdek, sogʻliqni sakdashni amaliy rivojlantirishda muhim rol oʻynadi. Rentgenologik metod kasalliklarni aniqlashda yetakchi usullardan hisoblanadi (qarang Rentgenodiagnostika). R.ning 20-asrning ikkinchi yarmidagi rivoji fan va texnika taraqqiyoti bilan chambarchas bogʻliq. Hozirgi R. oldida tibbiyot sohasidagi rentgen texnikasini va kasalliklarni tekshirish metodikasini takomillashtirish, kasalliklarni rentgen nurlari bilan aniqlash nazariyasini rivojlantirish, turli organlarning rentgenogrammasi va flyuorogrammasini hosil qiladigan avtomatik qurilmalarni yaratish, angiografiya va limfografiyani rivojlantirish, elektrorentgenografiyani amalda tatbiq etish, bemorlarni rentgenologik tekshirishdan oʻtkazishda ularni rentgen nurlaridan muhofazalashni kuchaytirish kabi muqim masalalar turibdi.

R. bilan radiologiya tarixan oʻzaro jips bogʻlangan boʻlib, bu bogʻliklik, Mas, intlar, ilmiy jamiyatlar, jurnal va boshqa (rentgenoradiologiya tarzida) nomlanishida oʻz aksini topgan. Koʻpgina mamlakatlarda R. maʼnosini "radiologiya" termini ishlatiladi. R.fani tibbiyot intlarining R. va radiologiya kafedralarida oʻqitiladi.

Oʻzbekistonda ilk bor 1921-yil Oʻrta Osiyo universiteti tibbiyot fakultetida rentgen kabineta, 1923 yildan bu kabinet negizida alohida R. boʻlimi tashkil etildi. Keyinchalik birinchi oʻzbek rentgenologiyalaridan 3. Egamberdiyev, S. Nosirov va boshqa shu sohada faoliyat koʻrsata boshladilar. 1958-yil Toshkentda Oʻzbekiston Rentgenologiya, radiologiya va onkologiya ilmiy tadqiqot instituta tashkil etilishi, ToshTI, SamTI, Pediatriya tibbiyot instituti, Andijon tibbiyot instituti, Respublika vrachlar malakasini oshirish institutida R. kafedrasi ochilishi munosabati bilan R. fani rivojlandi. Bunda J. M. Abdurasulov, J. N. Maxsumov, Sh. Mirgʻaniyev, A. R. Mansurov, K. Otabekova kabi olimlarning xizmati katta.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Asimptotik ifoda** – f(x) funksiya approksimatsiyasining bir turi. Yoyilmaga qoʻshimcha hadlarni qoʻshish yor-damida aniqroq Asimptotik ifoda hosil qilish mum-kin. Natijada funksiyalar chekli yoki cheksiz asimptotik qatorlarga yoyiladi. 694Agar funksiya yoyilmasidagi har bir had oʻzidan oldingi hadga nisbatan cheksiz kichik boʻlsa, u holda funksiya asimpto-tik qatorga yoyilgan deyiladi. Koʻpincha, berilgan asimptotik qatorning chekli sondagi hadlari bilan chegaralanish kifoya.

Manbalar
--------

1. ↑  "Asimptotik ifoda" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Asiruddin Axsikatiy** (toʻliq ismi Abulfazl Muhammad Tohir Asiruddin Axsikatiy) (1108Gʻ1110, Axsikat shahri – 1196/1198, Janubiy Ozarbayjon Xalxol shahri) – shoir. Boshlangʻich ma’lumotni Axsi-katda olgach, Balx, Hirot, Marvga borib, riyoziyot, tabobat, kimyo, nujum, falsafa va boshqa fanlarni oʻrganadi. Koʻchmanchi oʻgʻuz qabilalarining 1156-yilgi qoʻzgʻolonidan keyin Sulton Sanjar saltanati inqirozga uchragach, A. A. Xurosondan Ajam Iroqi (Gʻarbiy Eron)ga keladi. U yerda Arslon ibn Tugʻral (1160 – 79) va Qizil Arslon (1185 – 91) saroyida xizmat qildi. Qizil Arslon davrida malik ush-shuaro unvoniga musharraf boʻldi. Lekin koʻp oʻtmay, tuhmatga uchrab saroydan haydaladi. A. A. ijodiy merosi 120 qasida, 220 gʻazal, 80 qit’a, 80 ruboiy, 4 tarkibband va tarje’band, 24 qit’adan iborat. 1313-yilda xaggot Abdulmoʻmin tarafidan koʻchirilgan devoni 13300 misradan tashkil topgan. Gʻazallarida muhabbat, tabiat goʻzalliklari, Vatanni qoʻmsash, shohlarni insof-adolatga chaqirish gʻoyasi asosiy oʻrinni egallaydi. Ba’zi asarlarida zamona nosozligi, ayrim amaldorlarning ta’magirligidan shikoyat qilgan. Devoni Tehronda nashr etilgan (1958), qoʻlyozmasi hozirgi Londondagi "India Offis" kutubxonasida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Asiruddin Axsikatiy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Askalaf** (yoki Ascalab va qadimgi yunoncha: *Ἀσκάλᾰφος* qadimgi yunoncha: *Ἀσκάλᾰφος*) — qadimgi yunon mifologiyasida Hades bogʻboni. Acheron va Gorgira (yoki Acheron va Orfne)ning oʻgʻli yoki Stiksning oʻgʻli.

Persefonening birinchi marta Hades shohligidan yerga qaytmoqchi boʻlganida, Askalaf maʼbuda „oʻliklarning taomini" — qadimgi yunon mifologiyasida anor urugʻini qanday yeyayotganini koʻrganini aytdi. Persefone Demeterning gʻazablangan onasi bogʻbonni tosh bilan qoplangan chuqurga qamab qoʻydi. Gerkules uni qoplagan toshni orqaga agʻdarib, ozod qildi, keyin Demeter Askalafni boyqushga aylantirdi (yoki boyqush yoki boyoʻgʻli).

Boshqa bir manbaga koʻra, Askalaf („Dogʻli kaltakesak") — Mismaning oʻgʻli Eleusisdan bir bola. Onasi Demeterni mast qilib qoʻyganida, u uni mazax qildi va Demeterni „ochkoʻz" deb atadi, chunki u Mismaning ichimlikini bir qultumda ichub qoʻyadi. Keyin Demeter unga ichimlikning qolgan qismini (yalpiz va un bilan aralashtirilgan suv) quyadi. Askalaf ariqlar yaqinida yashovchi dogʻli kaltakesakga aylanadi.

Shunga oʻxshash voqea Eleusinian shohi Celeus’un toʻngʻich oʻgʻli Abantes va uning rafiqasi Metanira haqida aytiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lyubker F.* Реальный словарь классических древностей. M. 2001. V 3 t. T.1. S.192
2. ↑   Perviy Vatikanskiy mifograf I 7, 3
3. ↑   Yevforion, fr.9 Pauell; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 5, 3
4. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 5, 12
5. ↑   Ovidiy. Metamorfozi V 535—550
6. ↑   Antonin Liberal. Metamorfozi 24, so ssilkoy na I knigu poemi Nikandra „Prevraщeniya"; Ovidiy. Metamorfozi V 446—461
**Oq shaftoli** — mahalliy nav. Bogʻ-dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutining Samarqand filialida mahalliy oq shaftolilarning katta gu-ruhi ichidan tanlash usulida chikarilgan (A.S. Cherevatenko, 1936). Daraxti kuchli oʻsadi. Oʻrtacha shoxlanadi. Guli ikki jinsli, pushti, oq rangda, oʻzidan changlanadi, mevasi oʻrtacha 100— 110 g, rangi oqishkoʻkimtir-yaltiroq. Pusti mayin tukli, etidan oson aj-raladi. Eti oq, yumshoq, shirali, tar-kibida 11 — 13% qand, 0,52% kislota bor. Koʻchati oʻtqazilgach, 3-yildan muntazam hosil beradi. 7—9 yoshida eng koʻp (70–90 kg) hosil beradi. Hosildorlik davri 12—15 yil Sovuqqa bardoshli. Avg.ning 2—3-oʻn kunligida pishib yetiladi, bandi boʻsh. Yangiligida yeyiladi, qoqi solinadi, konserva qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Murakkab reaksiyalar** - ayrim boskichlari turli kimyoviy tabiatga ega boʻlgan kimyoviy reaksiyalar. Hamma bosqichlari kimyoviy tabiati jihatidan oʻxshash yoki bir-biridan faqat yoʻnalishi bilan farq qilgan reaksiyalar, aksincha, oddiy (elementar) re-aksiyalardir. Bunda bir vaqtda atigi bitta, Murakkab reaksiyalarda esa yonmayon yoki ketma-ket bir necha reaksiya boradi. Murakkab reaksiyalar tarkibiga kirgan oddiy reaksiya uning bir bosqichi boʻladi. Murakkab reaksiyalarga kaytar, parallel, ketma-ket, zanjir, katalitik va h.k. reaksiyalar kiradi. Qaytar reaksiyalar — bir sharoitda bir vaqtda qarama-qarshi tomonga boruvchi reaksiyalar. Bunda reaksiya uchun olingan moddalarning bir qismi reaksiyaga kirishadi, bir qismi esa kirishmay qoladi. Qarama-qarshi tomonga borayotgan oddiy jarayonlarning tezligi bir-biriga tenglashganda muvozanat karor topadi. Reaksiyada ishtirok etayotgan moddalarning konsentratsiyalari muvozanat holatiga qarab uzluksiz ravishda oʻzgaradi (dastlabki olingan moddalar konsentratsiyasi kamayadi, hosil boʻlgan mahsulotlar konsentratsiyasi esa koʻpayadi), muvozanat qaror topgandan soʻng oʻzgarmay qoladi. Muvozanat holatdagi konsentratsiya muvozanat konsentratsiya deyiladi. Dastlabki olingan moddaning qancha qismi yangi moddaga aylangani (reaksiyaning chikimi)ni muvozanat konstanta tavsiflaydi. Qaytar reaksiyaga SO2 + N2 ^± SO + N.O reaksiyasi misol boʻla oladi. Tenglik alomati oʻrniga yozilgan <=\* alomati reaksiyaning ikki tomonga borishini koʻrsatadi.

Parallel (yonma-yon boradigan) reaksiyalarda bir vaqtning oʻzida dastlabki moddalardan bevosita ikki (yoki bundan koʻp) xil modda hosil boʻladi.

Reaksiyaning umumiy tezligi ikkala oddiy reaksiya tezligining yigʻindisiga teng.

Ketma-ket (konsekutiv) reaksiya l a r qator oraliq moddalar hosil qilish bilan boradi. Oraliq moddalarni reaksiyaning borishini kuzatishda qoʻllanadigan odatdagi usullar bilan aniqlab boʻlmaydi, lekin ularning konsentratsiyasini spektroskopik va boshqa fizik usullar vositasida aniqlash mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Petrozavodskda oq tun, 2019-yil 24-iyun, vaqt — 00:12
**Oq tunli kechalar** — bu tabiiy yorugʻlik yetarlicha yuqori boʻlgan tunlar, yaʼni butun tun faqat alasakaranlıktan iborat. Hodisa moʻtadil va yuqori kengliklarda yozgi kun toʻxtashidan oldin va keyin kuzatiladi.

Oq tunlar qayerda kuzatiladi
----------------------------

Oq tunlarning boshlanishi vaqti va ularning davomiyligi geografik kenglikka bogʻliq. „Oq tunlar" tushunchasining aniq astronomik taʼrifi yoʻq. Misol uchun, buni butun tun quyosh botishidan to tong chiqishiga qadar davom etadigan fuqarolik alasakaranlığı oraligʻi boʻlgan hodisa deb tushunish mumkin.

Fuqarolik alasakaranlık oraligʻida ufq chizigʻi ostidagi quyosh diskining markazining maksimal burchagi 6° ni tashkil qiladi. Bunday sharoitda oq tunlarni faqat 60°34 ′ dan yuqori kengliklarda kuzatish mumkin. Biroq, ramziy nomga ega „Oq tunlar shahri" Sankt-Peterburg janubda bir oz joylashgan (markazi 59°56′ kenglikda). U yerda fuqarolik alasakaranlığı bir muncha vaqt navigatsion alasakaranlıkga aylanadi. Eng yorqin tun 21-22-iyun kunlariga toʻgʻri keladi, uning davomiyligi 5 soat 12 minutni tashkil qiladi va haqiqiy yarim tunda (pastki kulminatsiya momenti) quyosh ufqdan taxminan 7 ° pastga tushadi. Sankt-Peterburgda oq tunlarning „rasmiy" deb ataladigan davri — 11-iyundan 2-iyulgacha davom etadi. Shu kunlarda yarim tunda Quyosh ufqdan taxminan 9° pastga tushadi. Shunday qilib, tumanlarda va pastki kengliklarda, masalan, fuqarolik alacakaranlık 4 soat davomida dengiz alacakaranlığına aylanadigan 57° yorugʻlik kechalari koʻpincha oq tunli kechalar deb ataladi.

### Rossiyada

 Sankt-Peterburg, Vosstaniya maydoni, 2006-yil 28-iyun, vaqt — 23:00
Oq tunlar kuzatiladigan shaharlar — Buyuk Sovet Entsiklopediyasida berilgan taʼrifga koʻra — Quyosh ufqdan 7° gacha tushadi (eng yorqin va eng uzundan eng qorongʻi va eng qisqa oq tunlargacha, aholisi koʻproq, 30 mingdan ortiq).

Manbalar
--------

1. 1 2  „БЕЛЫЕ НОЧИ" (ruscha).  Словарь Онлайн. 11-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2019-yil.
2. ↑  Ensiklopedicheskiy slovar yunogo astronoma. — M.: Pedagogika, 1986.
3. ↑  „Белые ночи.Санкт-Петербург".  www.hellopiter.ru. 21-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2016-yil.
4. ↑  „Географические координаты Санкт-Петербурга. Широта, долгота и высота над уровнем моря Санкт-Петербурга, Россия". *dateandtime.info*. 22-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2021-yil.
5. ↑  *Дыхание Питера.* „Белые ночи в Санкт-Петербурге 2014".  Дыхание Питера. 5-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2016-yil.
**Soqa** (arab.) —1) harbiy yurish yoki harbiy amaliyotlar chogʻida asosiy kuchlar ortidan soqchilik qilib boruvchi, zarur vaqtlarda madadga keluvchi maxsus suvoriy qism. Chingizxon, Amir Temur, Bobur, oʻzbek xonlari qoʻshinlarida mavjud boʻlgan va u askar, moʻgʻulcha chagʻdovul atamasi bilan ifodalangan (qarang Aryergard); 2) jang paytida turli tashqi zarbalar, xususan, gʻanimning oʻq, qilich, nayza singari qurollari zaxmidan saqlanish maqsadida tizza va tirsaklarga kiyiladigan metall qalqoncha. Tizza S.si, shuningdek, tizlik deb ham nomlangan; 3) Xorazm va Qoraqalpogʻistonda kanal boshi maʼnosida ishlatiladigan atama. "Sagʻa" shaklida talaffuz qilingan. Tarixiy manbalarda koʻp uchraydi. Joy nomlari tarkibiga kirgan (mas, Toshsoqa kanali).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Layma** yoki **Layme** (latishcha: *Laima*, litovcha: *Laima* yoki *Laimė*, shuningdek, *Laimas māte — „baxt onasi"*) — Boltiq mifologiyasida baxt va taqdir maʼbudasi. U tugʻilishning homiysi, sigirlar va boshqalarning himoyachisi.

Dievas xudosining qizi (Dievs). Baʼzan u taqdir maʼbudalari Dekla va Karta bilan birga ish yuritadi.

Baʼzi tadqiqotchilar uni Perkunasning (Perkons) xotini deb atashadi. Layma insonning tugʻilishi paytida uning taqdirini belgilaydi, Dekla va Karta bilan birga uning beshigi yonida turadi, deb hisoblaniladi.

Litva mifologiyasida Layma baxtsizlik yoki oʻlimni timsoli boʻlgan Giltinega qarshidir (Dol va Nedol haqidagi slavyan gʻoyalariga qarang). Litva eʼtiqodiga koʻra, yangi tugʻilgan chaqaloqqa ikki ayol keladi: uning taqdirini belgilaydigan Layma va Giltine. Layma qizlarga kuyov tanlash va toʻy ishlarida yordam beradi.

Latviyaliklar Layma homilador ayollarga gʻamxoʻrlik qiladi va tugʻishda yordam beradi, deb hisoblashadi. Layma yangi tugʻilgan chaqaloqqa roʻmolcha qoʻyadi, bu uning baxtli hayotini belgilaydi. Baʼzan uning obrazi Bibi Maryam yoki Marya bilan bogʻlanadi.

Yana qarang
-----------

* Sudjenitsi

Manbalar
--------

1. ↑  Карта // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
2. ↑  Тянина Е. А. Бредис М.*. Крестовый поход на Русь*. Алгоритм, 2007. ISBN 978-5-9265-0463-4.
3. ↑  Иванов Вяч. Вс. Топоров В. Н. „Лайма, Лайме",*. Мифологический словарь*. М.: Советская энциклопедия, 1990 — 304 bet. ISBN 5-85270-032-0.
**Stephen Herrero** — Kanadalik professor, Calgari universitetining ekologiya boʻyicha faxriy professori hisoblanadi. U „*Bear Attacks: Their Causes and Avoidance* (*Ayiq hujumlari: ularning sabablari va oldini olish)*" kitobining muallifi boʻlib, ushbu mavzu boʻyicha yozilgan kitoblar orasida uning kitobi tanqidchilar tomonidan „avtoritetli" va „oʻqilishi lozim" deya taʼriflangan.

Faoliyati
---------

Stephan Herrero 1939-yilda San-Fransiscoda tugʻilgan va Berkeley shahridagi Kaliforniya universiteti hayvonlarning xulq-atvori va ekologiyasini tadqiq etish boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini qoʻlga kiritgan. U AQShdagi qishloq xoʻjaligini haddan tashqari kuchli rivojlanishi va buning oqibatida yovvoyi hayvonlarning zara koʻrishi, ayrimlarining butkul yoʻq boʻlib ketishi va Vetnam urushi davomida koʻplab tabiat resurslarining nobud qilinishiga qarshilik koʻrsatishlarining javobsiz qolishidan hafsalasi pir boʻlgach keyin Kanadaning Alberta shahriga koʻchib oʻtgan.

Calgari universiteti professori sifatida faoliatini boshlagan Stephan Herrero, oʻzining ayiqlar hujumi boʻyicha tadqiqotlarini amalga oshirdi va ularning deyarli barchasi ijobiy natija koʻrsatdi; bu ayiqlar xavfsizligi boʻyicha yangi siyosiy qonunlarni ishlab chiqishga yordam berdi, mazkur qarorlarda asosiy eʼtibor ayiqlarni saqlab qolishga qaratilgan edi. Stephen Herrero ayiqlar hujumi va ulardan himoyalanish boʻyicha koʻplab ishlar va tadqiqotlarni amalga oshirgan, jumladan, ayiqlardan himoylanish boʻyicha video-roliklar tayyorlagan va ayiq hujumlari bilan bogʻliq sud jarayonlarida guvohlik bergan.

Stephan Herero 1978-yilda Milliy kino kengashining „Bears and Man (*Ayiqlar va odam)*" hujjatli filmida maslahatchi sifatida faoliyat olib borgan.

Yana qarang
-----------

* Ayiq hujumi
* Shimoliy Amerikada halokatli ayiq hujumlari ro'yxati

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Bergman.* „Born to Be High and Wild". *Maclean's*. 7-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2011-yil.
2. ↑  *Fraser.* „You Are in Bear Country". *Outside*. 31-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-yanvar 2011-yil.
3. ↑  *Baker, Deborah*. „Neighbors Mourn Victim of Rare Bear Attack". *The Los Angeles Times* (9-sentabr 2001-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2008-yil.
4. ↑  *Kirkby, Bruce*. „Exploring the wild frontier of Jumbo Valley, B.C.". *The Globe and Mail* (18-fevral 2011-yil). Qaraldi: 22-fevral 2011-yil.
5. ↑  *Belluck, Pam*. „Study of Black Bears Finds It's Not the Mamas That Should Be Feared the Most". *The New York Times* (11-may 2011-yil). Qaraldi: 11-may 2011-yil.
6. ↑  Colpitts, George „Films, Tourists, and Bears in the National Parks: Managing Park Use and the Problematic ‘Highway Bum’ Bear",*. A Century of Parks Canada, 1911-2011* Claire Elizabeth Campbell:. Calgary: University of Calgary Press, 2011 — 168 bet. ISBN 9781552385265.  Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-07-19).

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 90166491
* ISNI: 0000 0000 7375 7961
* LCCN: n84153848
* NDL: 00827258
* NKC: xx0138571
* NTA: 132556995
* VIAF: 79362171
* en:WorldCat Identities: lccn-n84153848

 |
**Laylixon Moidova**(1916-yil O‘sh,O‘sh tumani,Fargʻona viloyati — 1997-yil) — Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatri aktrisasi. Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1953-yil),Qirgʻiziston madaniyati va sanʼati rivojiga katta hissa qoʻshgan.

Biografiyasi
------------

Laylixon Moidova 1916-yil 15-mayda O‘sh shahrida tavallud topgan.1929-yildan O‘sh o‘zbek drama teatrida rassom bo‘lib 35 yil davomida shu teatrda ishlagan. Ajoyib aktrisa Laylixon Moidova 60 dan ortiq bosh rollarni ijro etgan. Laylixon Moidovanga „Ona dalasi" — Tolgʻonay, „Leyli va Majnun" — ona, „Maysaraning nayranglari" — Maysara, „Muhabbat Yarovaya" — Lyubov Yarovaya spektakllaridagi obrazlar, shuningdek, bosh roldagi obrazlar alohida shuhrat keltirgan. Laylixon Moidova Raisa „Vatanga muhabbat" spektaklida oʻynagan.1939-yilda Moskvada oʻtkazilgan qirgʻiz sanʼati va adabiyoti dekadasida qatnashgan.
Laylixon Moidovaning hayotidagi kulminatsion voqea 1953-yilda Frunze va Chimkent shaharlarida gastrol safari boʻlgan. Gastrol safaridan ketgach, Laylixon Moidovanga Qirgʻiziston SSR xalq artisti faxriy unvoni berilgan. Isteʼdodli aktrisa teatr sanʼati rivojiga, o‘zbek va qirg‘iz madaniyatini yaqinlashtirishga qo‘shgan ulkan hissasi uchun bir necha bor Qirg‘iziston SSR hukumatining diplomlari bilan taqdirlangan.Laylixon Moidova 1960-yil 7-martda Mehnat Qizil Bayroq ordeni,1953-yil Qirgʻiziston SSR xalq artisti medallari bilan taqdirlangan.

Laylixon Moidova 1997-yil 27-yanvarda O‘sh shahrida vafot etgan. O‘sh shahrida uyashagan ko‘chaga Laylixon Moidovaning nomi berilgan.

Teatrdagi roʻllari
------------------

* „Onalar dalasi" — Tolgʻonay.
* „Layli va Majnun" — ona.
* „Maysaraning nayranglari" — Maysara.
* „Sevgi Yarovaya" — Lyubov Yarovaya.
* „Vatanga muhabbat" spektaklida Raisaning bosh roli.

Mukofotlari
-----------

* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1960-yil 7-mart).
* Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1953-yil).
* Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi.
* Qirgʻiziston SSR Madaniyat vazirligining faxriy yorligʻi.

Yana qarang
-----------

* Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatri
* Rahmonberdi Madazimov
* Boltihoji Sultonov
* Joʻraxon Rahmonov
* Oʻrinboy Rahmonov

Havolalar
---------

* Laylixan Maidova Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-04-02).
* „Yubileynie meropriyatiya na 2018 god" Rasporyajenie PKR № 72-r ot 01.03.2018 goda
* Yubileynie meropriyatiya v Kirgizstane

Manbalar
--------

1. ↑  „Лайлихан Маидова". 2-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 iyul.
2. ↑  „Указ Президиума Верховного Совета от 7 марта 1960 года «О награждении орденами и медалями СССР женщин-передовиков промышленности и сельского хозяйства, деятелей науки и культуры, работников партийных, советских, профсоюзных, комсомольских и других организаций СССР»". 25-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2023-yil.
**Konsertmeyster** (nem. Kopzertmeister — konsert ustasi) — 1) simfonik orkestrpknt yetakchi skripkachisi, solo musiqa parchalarini ijro etadi, baʼzan dirijyor vazifasini ham oʻtaydi. Torli ansambl (kvartet, kvintet va boshqalar)larda, odatda, badiiy va musiqiy rahbar hisoblanadi; 2) simfonik va opera orkestrlaridagi torli sozlar (alt, violonchel va boshqalar) guruhlarining yetakchi sozandasi; 3) ijrochi-sanʼatkor (xonanda, sozanda, balet artisti va boshqalar)ga joʻrnavoz pianinochi. Ayni shu toifadagi sozandaga bagʻishlab, F.YanovYanovskiy "Akkompaniator" (2001) nomli monoopera yaratdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**F. M. Margelov haykali** — Sovet harbiy qoʻmondoni, 1954-1959-va 1961-1979-yillarda SSSR Havo-desant kuchlari qoʻmondoni V. F. Margelovga, Yekaterinburgda, shaharning Kirov tumanidagi Sovet Armiyasi maydonida oʻrnatilgan.

Tarixi
------

Yodgorlik majmuasi bronzadan quyilgan balandligi 2,2 m, poydevorga oʻrnatilgan Margelov haykali hamda Havo-desant kuchlarining faol boʻlinmalari va brigadalarining timsollari koʻrsatilgan 18 ta bronza taxtali granit platformadan iborat. Poydevorda yozuvli taxta bor.

> SSSR QAHRAMONI
> 
> 
> HDQ QOʻMONDONI
> 
> 
> ARMIYA GENERALI
> 
> 
> MARGELOV
> 
> 
> 
> VASILIY FILIPPOVICH
> 
> 

Yodgorlikni yaratish tashabbuskori va homiysi „Rossiya parashyutchilar ittifoqi" Sverdlovsk viloyati tashkiloti raisi Yevgeniy Teterin boʻlgan.

Postamentning orqa tomonidagi lavhada aytilishicha, yodgorlik majmuasi 345-alohida havo-desant polki faxriylari ishtirokida qurilgan.

Yodgorlik haykaltarosh Aleksandr Kokoteyev tomonidan arxiv fotosuratlari asosida yaratilgan va Sankt-Peterburgda bronzadan quyilgan.

Yodgorlikning ochilishi Milliy birlik kuniga bagʻishlab 2016-yilning 4-noyabr kuni keng xalq yigʻilishi bilan boʻlib oʻtdi. Ochilish marosimida Yekaterinburg shahri maʼmuriyati rahbari Aleksandr Yakob, Markaziy harbiy okrug guruhi bosh inspektori Nikolay Tkachyov, Sverdlovsk viloyati gubernatorining jamoatchilik maslahatchisi Yuriy Sudakov, faxriylar ishi boʻyicha komissiya raisi Yevgeniy Teterin va boshqalar qatnashdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Елена Благинина.* „В центре Екатеринбурга открыли памятник десантнику Василию Маргелову" (ru).  Комсомольская правда (4-noyabr 2016-yil). 7-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.

Havolalar
---------

* „Памятник главкому ВДВ Василию Маргелову открыли в Екатеринбурге" (ru).  tass-ru (4-noyabr 2016-yil). 15-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.



* *Тимур Насибуллин.* „Александр Якоб принял участие в церемонии открытия памятника Маргелову" (ru).  Информационный портал Екатеринбурга (4-noyabr 2016-yil). 19-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.



* „В Екатеринбурге торжественно открыли памятник десантнику Маргелову" (ru).  REGNUM (4-noyabr 2016-yil). 12-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2017-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Konservalash (maʼnolari).

**Konservalash** (tibbiyotda) -donor qoni va uning hujayraviy elementlari (eritrotsitlar, leykotsitlar, trombotsitlar)ni organizmdan tashqarida uzoq muddat saqlash. K. tufayli qon tarkibiy qismlarining biologik xususiyatlari va funksional holatlari toʻliq sakdanadi. Qon 2 usulda: 1) 0°dan past temperaturada (—80 dan —196° gacha) muzlatib qattiq holda; 2) 0° dan yuqori temperaturada suyuq holda konservalanadi.

Konservalovchi eritma (glyugitsir) tarkibida qonni ivitmasdan saqlaydigan stabilizator modda (sitrat yoki limon kislota)dan tashqari glyukoza, noorganik fosfat va boshqa bor. Ular kimyoviy toza, apirogen va sterillangan (120° da 30 min.) boʻladi. Konservalangan qon va uning komponentlarini saqlash muddati foydalanilgan qon konservantiga bogʻliq. Tayyor qon konservantlaridan "Gemokon 500" va "Gemokon 500/300" keng qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Konservatoriya** (ital. conservatorio — boshpana) — maxsus musiqa oʻquv yurti. Turli yoʻnalishlardagi musiqa ijrochiligi, kompozitorlik va musiqashunoslik sohalari boʻyicha muayyan tizimda taʼlim beradi. Dastavval Italiyada yetim va qarovsiz bolalarga moʻljallangan boshpana — K. (birinchisi Neapol, 1537) deb atalib, unda turli hunarlar qatori musiqa (asosan, qoʻshiqchilik) ham oʻqitilgan. 17-asr oxiridan Italiya K.lari professional musiqachilarni tayyorlaydigan muassasalarga aylangan. Zamonaviy oʻquv yurti sifatida K.lar Yevropada 18-asr oxiridan tashqil etila boshlandi (Stokgolmdagi Qirol oliy musiqa maktabi, 1771; Parijdagi Musiqa va deklamatsiya K.si, 1795 va boshqalar). Baʼzi chet el musiqa oliy oʻquv yurtlari — akademiya, oliy maktab, institut deb ham ataladi (mas, Bagʻdod nafis sanʼatlar akademiyasi, Qohiradagi Arab musiqasi instituta va boshqalar). Aksariyat Yevropa va Amerika K.larida faqat ijrochi (sozanda, xonanda, dirijyor) va kompozitorlar taʼlim olishadi. Musiqashunoslar esa universitetlarning musiqa fakultetlarida tayyorlanadi. Oʻzbekistonda dastlab Turkiston xalq K.si (1918), 1934-yildan Oliy musiqa maktabi, 1936-yildan Toshkent K.si, 2002-yildan Oʻzbekiston konservatoriyasi faoliyat koʻrsatadi. Mazkur K. mamlakatning musiqa ijrochiligi, bastakorlik va musiqashunoslik sohalarida yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashning asosiy markazi sifatida milliy sanʼatning rivojiga salmoqli hissa qoʻshib keladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Misr** — Samarqand shahridan janubda (hozirgi Samarqand viloyati hududi) joylashgan qishloq.

Tarixi
------

Tarixchi Ibn Arabshohning maʼlumotiga koʻra, Misr qishlogʻi XIV asr oxirida Amir Temur tomonidan asos solinib, musulmonlarning yirik shaharlaridan biri boʻlgan Qohira (Misr) sharafiga qoʻyilgan. Vasiliy Vyatkinning tadqiqotlari tufayli Misr XX asrda Samarqandning janubida, Dargʻomning chap qirgʻogʻi yaqinida, Abbos Va Qoranuas ariqlarining quyi tomonlarida joylashgan „toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi keng shaharcha" ekanligi maʼlum boʻladi. Misrdan uzoq boʻlmagan joyda Amir Temurning „Davlatobod" bogʻi joylashgan. Bu qishloq orqali 1404-yil avgust oyida Amir Temur saroyiga kastiliyalik elchi Rui Gonsales de Klavixo kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Vasiliy Bartold. Sochineniya. 1963, s. 266 harvnb error: no target: CITEREFVasiliy\_Bartold.\_Sochineniya.1963 (help)
2. ↑  *Yakubovskiy, Aleksandr*. „Obrazi starogo Samarkanda" (rus tilida). *Vostok*. Moskva: Vsemirnaya literatura (1925), s. 156. Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.

Adabiyotlar
-----------

* Vasiliy Bartold*. Sochineniya*, 2-tom, 1-qism (rus tilida), Moskva: Nauka [1963] — 1024 bet.
**Ultraasosli tof jinslari**, ultrabazitlar, giperbazitlar — asosan, magnezialtemirli silikatlar (olivin va piroksen)dan iborat magmatik togʻ jinslari. Ultraasosli tof jinslarij. tarkibida oz miqdorda ikkilamchi minerallar (xromit, magnezit va boshqalar) hamda kremniy oksidi (SiO2) 30— 44% gacha, Mg esa kup (MgO 42% dan ortiq) boʻladi. Ultraasosli tof jinslarij.da dala shpatlari butunlay boʻlmaydi yoki juda kam. Asosan, rangli — piroksen, olivin yoki rudali minerallar (magnetit)dan tashkil topadi. Ultraasosli tof jinslarij.ning turlari: dunit va olivin, peridot vapiroksenitlar. Olivin yoki piroksenning toʻliq yoki qisman serpentin minerallar (xrizotil, antigorit, lizardit)ga oʻtib, serpentinitlar hosil qilishi Ultraasosli tof jinslarij. uchun xosdir. Ultraasosli tof jinslarij. asosan, gabbro, ishqoriy jinslar va karbonatitlar bilan birga uchraydi. Ultraasosli tof jinslarij. bilan foydali qazilma (platina, xromitli, silikatli, nikelli temir rudalarining hamda asbest, nefrit va boshqalar) konlarining koʻp turlari bogʻliq. Ultraasosli tof jinslarij. kalgan hamma magmatik jinslarga koʻra kam tarqalgan. Effuziv Ultraasosli tof jinslarij. Sibir (maymechitlar) va Kamchatkada topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ultraasosli tof jinslari" *OʻzME*. U-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Eudy Simelane** (Eudy Simelane; 1977-yil 11-mart, Kvatema - 2008-yil 28-aprel, Kvatema) - Janubiy Afrikalik futbolchi, Janubiy Afrika ayollar milliy futbol jamoasi oʻyinchisi, LGBT huquqlari faoli. U jinsiy orientatsiyasi asosida bir guruh jinoyatchilar tomonidan guruh boʻlib zoʻrlangan va oʻldirilgan.

Futboldagi karyera
------------------

U Springs Home Sweepers FC jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan, shuningdek, ayollar futbol milliy terma jamoasida ham oʻyinlar oʻtkazgan.
Mamlakatning eng mashhur futbolchilaridan biri edi. Oʻyindan tashqari u toʻrtta jamoada murabbiy boʻlib ishlagan va hakam sifatida oʻqigan.

Oʻlimi
------

Eudi Simelanning yarim yalangʻoch jasadi Kvatemadagi daryodan topildi. U bir guruh shaxslar tomonidan zoʻrlangan va qattiq kaltaklangan, shundan soʻng jinoyatchilar jabrlanuvchining yuzi, koʻkragi va oyoqlariga 25 marta pichoq bilan jarohat yetkazgan va tanasini suvga tashlashgan. Koʻp oʻtmay, ActionAid xalqaro jamoat tashkiloti Janubiy Afrikaning Inson huquqlari boʻyicha komissiyasi koʻmagida oʻz hisobotida jinoyat qurbonning jinsiy orientatsiyasi bilan bogʻliq ravishda nafrat bilan sodir etilganligini taxmin qilib oʻtgan. Xyuman Rayts Uotch xalqaro jamoat tashkiloti ham xuddi shunday nuqtai nazarga amal qilib, jinoyatning bunday motivini ochiq-oydin deb taʼriflagan.

Jinoyatda gumon qilingan toʻrt kishi ustidan sud jarayoni 2009-yil 11-fevralda Mpumalanga provinsiyasining Delmas shahrida boshlangan. Gumonlanuvchilardan biri zoʻrlash va qotillik aybiga iqror boʻldi va 32 yilga ozodlikdan mahrum etildi. 2009-yil sentabr oyida ikkinchisi zoʻrlash, qotillik va talonchilikda ayblanib, umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. Ish boʻyicha yana ikki ayblanuvchi oqlandi.

Xotira
------

2009-yilda Simelan oʻldirilgan joy yaqinida uning xotirasiga kichik yodgorlik koʻprigi oʻrnatildi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 17–dekabr 2009–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 17–iyun 2022–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
3. ↑
4. ↑  *arxiv nusxasi*, 17–dekabr 2009–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 17–iyun 2022–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
5. ↑
6. ↑  *arxiv nusxasi*, 17–dekabr 2009–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 17–iyun 2022–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
7. ↑  *arxiv nusxasi*, 17–dekabr 2009–yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 17–iyun 2022–yil`{{citation}}`: CS1 maint: date format ()
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑