recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Axura Mazda (oʻngda). m.av. III asr
**Axura Mazda**  (avestocha: 𐬨𐬀𐬰𐬛𐬁 𐬀𐬵𐬎𐬭𐬀, *ahura-mazdā*, gruzincha:  არმაზი, qadimgi-forscha:ahuramazdā, tojikcha: *Аҳура Маздо*, armancha:  Արամազդ, Aramazd, moʻgʻ.: ᠬᠤᠷᠮᠤᠰᠲᠠ, Xurmast), qadimgi yunoncha: *Ὠρομάσδης* — *Ormazd, Ormuzd*, (paxlaviycha: ʾwhrmzd'), avestocha: (Hurmuzd) — juda qadim zamonlarda tasavvur etilgan ezgulik xudosi. Axura Mazda yorugʻlik, obodonlik, salomatlik, tinchlik, farovonlik kabi barcha ezguliklarni yaratuvchi va boshqaruvchi, deb tushunilgan. Unga qarshi zulmat-qorongʻulik, ochlik, vabo, ayoz, jang, zaharli jonivorlar kabi barcha yovuzliklarni yaratuvchi va boshqaruvchi An-xramaynu (keyinchalik oʻzgargan shakli Ahriman) boʻlib, doimo Axura Mazda bilan kurashadi. Kurash Axura Mazdaning gʻalabasi bilan tugaydi. Bu dualistik qarash zardushtiylik taʼlimotining asosi Avesto uchun zamin boʻlgan. Uning keyingi davrlarda yozilgan sahifalarida Axura Mazda yakka xudo darajasiga koʻtarilib, tavhid taʼlimotining asosi ni tashkil etgan. Turon va Eron xalqlarining qadimgi epik asarlarida Hurmuzd – ezgulik uchun kurashuvchi, Ahriman – yovuz timsol tarzida tasvirlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Katta Rossiya Ensiklopediasi*. Ахурамазда* — 581 bet. 1842807.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karvonsaroy** — karvonlar toʻxtab, tunab oʻtadigan rabot, saroy. Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo, Zakavkazye shaharlari savdo yoʻlida barpo etilgan. Karvonsaroylar, odatda, oʻrtada katta hovli, atrofi bir-ikki qavatli hujralar bilan oʻralgan, minorali qalʼaband istehkom shaklida boʻlib, savdo manzillarida va shahardagi bozorlar (tim va toqlar) qatoriga qurilgan. IX—XVIII asrlarda shaharlarning oʻsishi va karvon savdosining kuchayishi natijasida karvonsaroylar koʻplab bunyod etilgan. Arab sayyohlari Istahriy va ibn Xavqallarning maʼlumotiga koʻra, X asrda savdo markazi hisoblangan Movarounnahrda 10 mingdan ortiq karvonsaroylar boʻlgan (Raboti Malik, Doya xotin karvonsaroyi, Ollaqulixon karvonsaroyi). Temir yoʻl va boshqa zamonaviy transport rivojlanishi natijasida karvonsaroylar oʻz ahamiyatini yoʻqotgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Loobia polo** (forscha: لوبیا پلو) guruch, yashil loviya va mol yoki qoʻzichoq goʻshtidan iborat Eron taomidir. Fors tilida *loobia* loviya degan maʼnoni anglatadi, *polo* esa pishirilgan guruch boʻlib, ingliz tilida palov sifatida tanilgan. U piyozni zerdechal kukuni bilan qovurib, soʻngra mol goʻshtini aralashtirib, soʻngra tuz va murch bilan pishirilgan yashil loviya qoʻshib pishiriladi. Qoʻshimcha tam berishi uchun dolchin qoʻshishingiz mumkin. Keyin boshqa qozonda yarim pishgan guruch ustiga joylanadi va tayyor boʻlgunga qadar bugʻda pishiriladi.

Loobia poloni mol goʻshti oʻrniga tovuq yoki qoʻzichoq goʻshti va kateh uslubida pishirilgan guruch yordamida ham tayyorlash mumkin.

Yana qarang
-----------

\*

\*

\*

  

**Manbalar**

1. ↑  Deravian, Naz*. Bottom of the Pot: Persian Recipes and Stories*. Flatiron Books, 2018. ISBN 9781250190765.
2. ↑  Ramazani, Nesta*. Persian cooking : a table of exotic delights*, Revised and updated, Ibex Publishers, 2014 — 183–184, 186 bet. ISBN 9781588140876.
3. ↑  Leonard, Julia Platt. „How rice is the most important thing on the table" (en). *The Independent* (2018-yil 4-aprel).
4. ↑  Deravian, Naz*. Bottom of the Pot: Persian Recipes and Stories*. Flatiron Books, 2018. ISBN 9781250190765.
5. ↑  Leonard, Julia Platt. „How rice is the most important thing on the table" (en). *The Independent* (2018-yil 4-aprel).
**Jeyms Ramsay MakDonald** FRS (né Jeyms Makdonald Ramsay ; 1866-yil 12-oktabr – 1937-yil 9-noyabr) Britaniya siyosatchisi va uch marta Birlashgan Qirollik Bosh vaziri boʻlgan. U Leyboristlar partiyasini qurishga yordam berdi va 1924-yilda uning birinchi Bosh vaziri bo'ldi. Uning bosh vazir sifatidagi uchinchi davri Buyuk Depressiya inqirozi davrida, parlament a'zolarining ko'pchiligi Britaniya Konservativ partiyasidan bo'lgan "Milliy hukumat "ni tuzgan paytda bo'ldi. U Leyboristlar partiyasidan chiqarib yuborildi.

MakDonald noqonuniy bola edi. U Shotlandiyaning Lossimut shahrida tug'ilgan. Boshlangʻich maktabni, keyin esa oʻrta maktabni tugatgan.

Keyinchalik oʻz litseyida bir muddat oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1885-yilda MakDonald Sotsial-demokratik federatsiyaga a'zo bo'ldi.

1886-yilda u Londonga ko'chib o'tdi va u yerda hisobchi bo'ldi. 1887-yil 13-noyabrda MakDonald qonli yakshanba kunining guvohi bo'ldi, shundan so'ng u ommaviy axborot vositalarida risola chop etdi. Bir muncha vaqt MakDonald Londondagi shotlandlar orasida Shotlandiya siyosati bilan ham qiziqdi va Shotlandiyani Shotlandiya uchun qo'llab-quvvatladi. Shu bilan birga, MakDonald Birkbek adabiy va ilmiy muassasasida kechki ta'lim oldi, ammo imtihonlardan biroz oldin asabiy charchoq tufayli o'qishni to'xtatishga majbur bo'ldi.

Bosh vazir sifatida
-------------------

Birinchi Makdonald hukumatining asosiy yutugʻi britaniyaliklar tomonidan leyboristlar radikal oʻzgarishlarni amalga oshirish niyatida emasligini, balki umumiy manfaatlar uchun harakat qilishga tayyor ekanligini anglab etgani boʻldi. Shu bilan birga, jamoatchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlanmagani va Jamoatlar palatasida oʻrinlar yetishmasligi sababli leyboristlar ilgari aytganlarini koʻp bajara olmadi – xususan, milliylashtirish va jamoat ishlari keng miqyosda amalga oshirilmadi.
**Tolishmugʻon madaniyati** - jez va ilk temir davriga oid arxeologik madaniyat (mil. av. 14—7-asrlar). Ozarbayjonning Tolish toglari va Mugʻon dashtida tarqalgan. Kabristonlarni qazishda maʼlum boʻlgan. T.Tolishmugʻon madaniyatining togʻli zonalarida bir necha erkak va ayollar jasadi birga daxmalarga dafn etilgan. Juft va yakka kabrlar ham uchraydi. Jasadlar gʻujanak yoki choʻziq holda koʻmilgan. T. Tolishmugʻon madaniyatining past tekislik zonalarida tuproq qabrlar ochilgan. Ulardan jez va temir qurollar, har xil sopol idishlar, tilla va jez bezaklar hamda jezdan yasalgan hayvon shakllari topilgan. T.Tolishmugʻon madaniyatini yaratgan kabilalarning asosiy mashgʻuloti dehqonchilik, togʻlarda esa chorvachilik va metallsozlik boʻlgan. Dafn jihozlari va marosimlari patriarxal urugʻ jamoalarida mulkiy tabaqalanish boshlanganini aks ettiradi. Gʻarbiy Osiyo mamlakatlari bilan aloqasi boʻlganligi kuzatiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Xromosoma
hujayradagi xromosoma
**Xromosomalar** (qadimgi yunoncha: *χρῶμα* „rang" + σῶμα „tana") — shaklan yadrodan farq qiluvchi, baʼzi bir boyoqlar yordamida boyaladigan yadroning eng muhim tarkibiy qismidir. Hujayrasidagi genlarni oʻzida saqlovchi, hujayra va yaxlit organizm uchun xos xususiyatlarni belgilovchi organoidlar. Oʻzoʻzidan koʻpayish xususiyatiga ega. Organizmlar X.i tuzilishi va funksiyasiga koʻra bir-biridan farq qiladi. "X." terminini nemis anatomi va gistologi V.Valdeyer taklif etgan (1888). X. asosini oqsillar va nukleoproteidlar bilan bogʻlangan 2 zanjirli DNK molekulasi tashkil etadi. X.dagi irsiy axborot DNK molekulasining tuzilishi va uning genetik kodi orqali taʼminlanadi. X.dagi DNKning taxlanishi va RNK sintezini boshkarishda oqsillar ishtirok etadi. X. tuzilishi va funksiyasining oʻzgarishi X. subbirliklari — xromonemalarning spirallanishi bilan bogʻliq. Spirallangan X. hujayra boʻlinishi metafazasida yorugʻlik mikroskopda yaxshi koʻrinadi. Har bir xromosoma sentromeralari orqali oʻzaro tutashgan 2 ta xromatiddan iborat. Xromatidlar reduplikatsiya natijasida hosil boʻladi. Somatik hujayrlarda X. diploid (2 tadan), ularning biri ona, 2si ota organizmga tegishli. Jinsiy koʻpayish (meyoz)da gomologik X.dan biri jinsiy hujayralarga oʻtadi. Har xil turga mansub organizmlar birbiridan X. soni va ularning tuzilishi bilan farq qiladi. Hujayradagi barcha X. kariotip (X. toʻplami)ni hosil qiladi. Kariotipda jinsiy X. va autosomalar boʻladi. Ayrim turlarda aynan shu tur uchun xos genlarga ega boʻlmagan qoʻshimcha X. ham uchraydi. Bakteriyalar va viruslar genetik apparata bir chiziqli yoki halqasimon, sitoplazmadan yadro qobigʻi orqali ajralmaganligi va taxlanmaganligi tufayli ularni shartli ravishda X. deyish mumkin.

Yana q.
-------

* Genetika
* DNK
* Genom

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Olcha** (Cerasus) — raʼnodoshlar oilasiga mansub barg toʻkuvchi daraxtlar turkumi; mevali daraxt, 150 ga yaqin turi bor. Asosan, Osiyoda, shu jumladan, Oʻrta Osiyo va Kavkazda 25 ga yaqin turi usadi. Madaniy turlaridan oddiy O. (C.vulgaris) koʻp tarqalgan. Juda qadimdan Markaziy va Jan. Yevropada, Shim. Afrika, Sharq-iy Osiyo, Shim. Amerikada ekiladi. Oʻzbekistonda O.ning mahaleb O.si yoki kamxastak (C.mahaleb), qizilmevali O. yoki chiya (toshchiya) (S. erythrocarpa Neski.) yovvoyi turlari adir va togʻ yon bagʻirlarida uchraydi. Oddiy O. darax-tining boʻyi 6-7 m, sovuqqa, qurgʻoqchilikka chidamli, unumdor tuproklarda yaxshi oʻsadi va moʻl hosil beradi, 30— 40 yil (baʼzan 100 yilgacha) yashaydi.* Mevasi mayda, dumaloq, danakli, suvli, nordon, och qizildan toʻq qizilgacha. O. meva bandining uzunligi bilan boshqa danakli mevalardan farq qiladi. Tarkibida 7,3—14,5% qand, 0,8—2,4% organik kislotalar, 0,15—0,88% oshlovchi moddalar, S, V2, V9 vitaminlar va boshqa mavjud. Yangiligida yeyiladi, konservalar, murabbo, jem, vino, qandolat mahsulotlari tayyorlanadi. Hosildorligi 100 s/ga. Mevasi may— iyunda pishib yetiladi. O. danagidan, iddiz bachkisidan hamda payvandlab koʻpaytiriladi. Ekilgandan soʻng 3—4-yili hosilga kiradi, 6—7-yili yaxshi hosil beradi. O.ga qisqa tanali qilib, siyrak pogʻonali shakl beriladi. Oʻzbekistonda O.ning Griot, Lyubskaya 15, Podbelskaya, Samarkand, Turgenevka, Kora shpanka navlari ekiladi (2003). Zararkunandalari: olcha arra-kashi, olcha uzunburuni, bitlar, olcha pashshasi va boshqa Kasalliklari: meva chirishi, klyasterosporioz, kokkomikoz, sitosporoz va boshqa

Manbalar
--------

1. ↑  "Olcha" *OʻzME*. O-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Leyn A. N. Olcha va gilos, T. 1962; Ribakov A. A. Ostrouxova S. A. Oʻzbekiston mevachiligi, T. 1967.
3. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
| Tamaddixona belgisi | *Oziq-ovqatga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Operetta** (ital. operetta — kichik opera) — musiqaviy sahna asari. Dramaturgiyasi vokal va cholgʻu musiqa, raqs qamda dialoglarning estrada sanʼati elementlari bilan uzviy bogʻlanishiga asoslangan. O.ning musiqiy jarayoni negizi naqarotli qoʻshiq va raqsdan iborat. Har bir tugal sahnaning kulminatsiyasini, odatda, muayyan ommabop raqs tashkil etadi (galop, kankan vals, chardash va boshqalar) O.da opera vokal shakl (ariya, duet, ansambl, xor kabi)lari ham qoʻllaniladi, lekin ular birmuncha soddaligi va ommabopligi bilan ajralib turadi. Bosh gʻoya bayoni va rivoji asosan musiqa orqali ifodalanishi tufayli O. turli xalqlar madanyyatiga xos musiqali sahnaviy janrlar (fransuzcha vodevil, nemischa va avstriycha zingshpil va boshqalar) alomatlarini ham mujassam etgan. Mustaqil janr sifatida O. 19-asr oʻrtalarida Parijda yuzaga kelgan (J. Offenbaxning "Orfey doʻzaxda", 1858). Uning dastlabki namunalari, asosan, hajviy yoʻnalishda boʻlgan. Keyinchalik, O.ga lirik ohanglar ham kiritildi. Fransuz kompozitorlaridan Sh. Lekok, E. Odran va R. Planketlar O. janrida ijod qilishgan. Offenbax ijodi taʼsirida 19- a. oxirlarida F. Zuppe, I. Shtraus (oʻgʻli) va K. Millyoker kabi kompozitorlar tomonidan Vena O.si yaratildi. A. Salliven va S. Jons 19-asr ingliz O.sining yirik namoyandalari edi. 20-asr boshlarida venger kompozitorlari F. Legar va, ayniqsa, I. Kalman O. rivojiga katta hissa qoʻshishdi. 1920-yillarda AQShda O. taʼsirida myuzikl janri yuzaga keldi. Oʻzbekistonda O. janrining rivoji 20-yillarda Rus opera va balet teatri, Samarqand operetta teatri (1938— 40), keyinchalik esa Toshkent operetta teatri (1971-yildan) faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan. Bu teatrlarda, asosan, O. ning mumtoz (I. Shtraus, I. Kalman, F. Legar), shuningdek, zamonaviy (A. Jurbin, K. Listov va boshqalar) namunalari qoʻyildi. 1970-yildan boshlab maz-kur sanʼatga Oʻzbekiston kompozitorlari ham eʼtibor qaratmoqda (E. Solihovning rus tilida sahnalashtirilgan "Xoʻja Nasriddin", "Oygul pari sovgʻalari", "Parol — "Sharq yulduzi", A. Ergashevning "Mittivoy", P. Holiqovning "Krrbobo va Santa Klaus" kabi asarlari).

Adabiyot
--------

* YuldashevaS, U istokov klassicheskoy operetti, T. 1976.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lukian** (Lukianos) (taxminan 120, Suriya — 180, Misr) — qadimgi yunon hajviyanavis yozuvchisi. Oʻzining eng yaxshi asarlarini 165—180 yillarda Afinada yozgan. 80 ga yaqin asari hozirgacha yetib kelgan. Asarlari ravon, tushunarli, ommabop tilda yozilgan hajviy dialog janrida boʻlib, L. ularda afsonaviy voqeahodisalar misolida quldorlik tuzumi illatlari, xurofot va bidʼat ustidan kuladi. Shuning uchun ham uning nomi antik dunyoda koʻp tilga olinmagan. "Ziyofat", "Xutsolar suhbati", "Menipp", "Germotim", "Prometey yoki Kavkaz" va boshqa hajviy dialoglari, "Oyga sayyohat" fantastik asari, "Tarixni qanday yozish toʻgʻrisida" risolasi mashhur. L. ijodining Vizantiya hajvchilari, keyinchalik Uygʻonish va Maʼrifatparvarlik davri namo-yandalari ijodiga, umuman Gʻarbiy Yevropa adabiyotiga taʼsiri kuchli boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nishon Sodiqovich Qiyomov** (1959-yil 9-may, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Nishon Qiyomov 1959-yil 9-may Past Dargʻom tumanida tugʻilgan. 1977—1981-yillarda Samrqand davlat pedagogika instituti pedagogika va boshlangʻich taʼlim fakulteti musiqa va ashula yoʻnalishini tamomlagan. 1981—1986-yillarda ushbu institutning musiqa pedagogikasi fakulteti „Xor dirijyorligi" kafedrasi oʻqituvchisi, 1986-1987-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti stajyor-tadqiqotchisi, 1987—1990-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Umumiy pedagogika" kafedrasi aspiranti, 1992—1995-yillarda Samarqand davlat universiteti musiqa pedagogikasi fakulteti „Xor dirijyorligi" kafedrasi oʻqituvchisi, 2000—2004-yillarda musiqiy taʼlim fakulteti katta oʻqituvchisi, 2004—2006-yillarda shu fakultetning „Musiqa nazariyasi, tarixi va anʼanaviy ijrochilik" kafedrasi dotsenti vazifasini bajaruvchi, 2006—2011-yillarda kafedra dotsenti, 2011—2019-yillar Pedagogika fakulteti ilmiy ishlar boʻyicha dekan oʻrinbosari lavozimida faoliyat koʻrsatgan. Hozirda Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Maktabgacha va boshlangʻich taʼlim fakulteti fakultetlararo pedagogika kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati

1995-yilda "Maktab musiqa darslari orqali o‘smirlarda vatanparvarlik va baynalmilal his-tuyg‘ularini shakllantirish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2019-yilda "Oliy ta’lim muassasalari talabalarida musiqiy madaniyatni shakllantirishning pedagogik asoslarini takomillashtirish" mavzusi bo‘yicha pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasini himoya qilgan. 2 ta uslubiy qo‘llanma, 2 ta monografiya, 80 dan ziyod ilmiy maqolalar muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Holding**, **holding kompaniya** (inglizcha: *– egalik) – asosiy faoliyati korxonalarning aksiyalarini oʻz tasarrufiga olish orqali ularning ishini nazorat qilish va boshqarishdan iborat boʻlgan kompaniya, bosh korxona. Holding tarkibida asosiy korxona va shoʻba korxona yoki bir necha shoʻba korxonalar mavjud boʻladi. Xolding kompaniyaning oʻzi ishlab chiqarish faoliyati bilan shugʻullanmasligi mumkin, lekin koʻp hollarda Holdinglar aksiyalarni boshqarish bilan bir qatorda moliya-kredit, savdo, transport va boshqa faoliyat turlari sohasida tadbirkorlik bilan shugʻullanadi. Ish oqilona tashkil etilganda holding yagona ilmiy-texnika, investitsiya, tashqi iqtisodiy siyosatni oʻtkazish, ayrim xizmatlarni markazlashtirish imkoniyatini yaratadi. Holding boshqa korxonalar aksiyalarining paketlariga egalik qilish orqali nazoratidagi korxonalarning direktorlar kengashi, boshqaruvi va boshqa rahbar organlariga oʻzi taklif etadigan nomzodlarning saylanishini taʼminlash imkoniyatiga ega boʻladi. Holdingning asosiy belgisi bir korxona (bosh korxona) boshqa korxona yoki korxonalar (shoʻba korxonalar) tomonidan qabul qilinadigan qarorlarni nazorat qilish imkoniyatiga egaligida. Bir qancha korxonalarni boshqarishning Holding shakli ularning mustaqilligini bekor qilish bilan bir korxonaga birlashtirish, bir markazga toʻliq boʻysundirish va oʻzaro faoliyatni muvofiqlashtirish uchun teng huquqli korxonalar assotsiatsiyasini tashkil etish oʻrtasidagi oraliq shakl hisoblanadi. Oʻzining tashkiliy huquqiy shakliga koʻra, Holding, odatda, aksiyadorlik jamiyati qatoriga kiradi. Oʻz navbatida, aksariyat hollarda, Holding aksiyalariga uning oʻzi nazorat qiladigan korxonalar egalik qiladi, bu esa korxonalarning manfaatlarini oʻzaro va Holding kompaniya manfaatlari bilan uygʻunlashtirish imkoniyatini yaratadi.*

Oʻzbekistonda XX asrning 90-yillari oʻrtalaridan yoqilgʻi sanoatida „Oʻzneftgaz" milliy xolding kompaniyasi, mebel sanoatida „Fayz" xolding kompaniyasi; oziq-ovqat sanoatida „Oʻzmevasabzavotuzumsanoat xolding" kompaniyasi, qishloq xoʻjaligi mashinasozligida „Oʻzqishloqxoʻjalikmashxolding" kompaniyasi muvaffaqiyatli faoliyat olib boradi. Koʻp hollarda boshqa korxonalar faoliyatini nazorat qiladigan (ularning aksiyalariga egalik qilish orqali) kompaniyaning oʻzigina emas, balki Holding orqali oʻzaro bogʻlangan yuridik shaxslar majmui ham Holding deb ataladi.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uruk** Janubiy Mesopotamiyada mil. av. 4-ming yillikda tarqalgan eneolit davri arxeologik madaniyati. Uruk shahri nomi bilan atalgan. Mahobatli meʼmoriy inshootlar („Qizil bino" va „Oq ibodatxona" xarobalari ochilgan); sopol buyumlar, shumer tilida bitilgan yozuvli taxtachalar, muhrlar chiqqan. Xoʻjaligi: dehqonchilik, misni qayta ishlash, chorvachilik boʻlgan; 2) Shumerpyati shahardavlat (shumeriycha – Unug, Bibliyada – Erex, yunoncha – Orxoya). Mil. av. 28—27-asrlarda (epik rivoyatlarda saqlanib qolgan yarim afsonaviy hukmdorlar Enmerkar, Lugalband, Gilgameshlar davrida) Janubiy Mesopotamiyadagi shahardavlatlar Uruk gegemonligi ostida boʻlgan (Urukning 1sulolasi). Mil. av. 24-asrda Lugalzaggisi davrida Uruk Shumer poytaxti edi. 22-asr oxirida Uruk podshosi Utuxegal Ikki daryo oraligʻida „Shumer va Akkad podsholigi" barpo etgan, uning vafotidan soʻng hokimiyat UrNammu – Urning Shsulolasi asoschisi qoʻliga oʻtgan. Uruk mil. av. 1-ming yillik oxiriga qadar muhim shaharligicha qolgan. Mil. av. 8—2-asrlarda – Bobil, soʻngra Axomaniylar va Salavkiylar davlati tarkibidagi muxtor sajdagoh shahar. Mil. 3-asrda sosoniylar tomonidan vayron qilingan. Uruk oʻrnida hozirgi Varka posyolkasi (Nosiriya shahridan 65 km shim.gʻarbda) joylashgan. Urukda nemis arxeologlari tomonidan XX asr boshidan muntazam ravishdagi arxeologik qazish ishlari olib borilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jon Bassett Mur** (1860-yil 3-dekabr - 1947-yil 12-noyabr) amerikalik huquqshunos va xalqaro huquq boʻyicha nufuzli mutaxassis. Mur Davlat departamenti xodimi, Kolumbiya universiteti professori va 1921- yildan 1938- yilgacha Xalqaro Sudning Doimiy Sudi sudyasi bo'lib, ushbu sud organida o'tirgan birinchi amerikalik sudya edi.

Biografiyasi
------------

Mur Virjiniya universitetini tamomlagan va 1883 yilda Delaver bariga qabul qilingan. U 1885 yildan 1886 yilgacha Davlat departamentida advokat bo'lib ishlashdan oldin Delaver shtatining Uilmington shahrida advokatlik bilan shug'ullangan. U 1886- yildan 1891- yilgacha Davlat kotibining uchinchi yordamchisi bo'lgan, u Kolumbiya huquq maktabida xalqaro huquq va diplomatiya bo'yicha Hamilton Fish professori bo'lganida, Qo'shma Shtatlardagi birinchi xalqaro huquq kafedrasi. Mur 1924- yilgacha Kolumbiya professori bo'lib qoldi va AQSh diplomatik lavozimlarini egallash uchun tez-tez ta'tilga chiqdi.

Mur 1898- yilda qisqa muddat Davlat kotibi yordamchisi boʻlgan 

Davlat departamentidagi xizmati davomida u Samoa ishlari bo'yicha konferentsiya (1887) va baliqchilik konferentsiyasi (1887-1888) kotibi bo'lib ishlagan.

Ispaniya bilan urush tugagandan so'ng, Parijdagi Amerika tinchlik komissiyasining kotibi va kengashi. 1901 yilda u Harbiy dengiz kollejida xalqaro huquq professori bo'lib ishlagan va u yerda kollejning "Xalqaro huquqning ko'k kitobi" nashrlarining uzoq seriyasini yaratgan. Keyinchalik Mur hukumatni Qo'shma Shtatlar va Dominikan arbitraj sudida (1904) agent sifatida, Buenos-Ayresdagi to'rtinchi Xalqaro Amerika konferentsiyasida delegat va Chilining 100 yilligiga bag'ishlangan maxsus vakil (ikkalasi 1910) va Xalqaro komissiya delegati sifatida taqdim etdi. Rio-de-Janeyrodagi huquqshunoslar (1912).

U 1912—1938-yillarda Gaaga tribunalida boʻlgan, 1920—1928-yillarda esa Xalqaro sudning doimiy sudyasi boʻlgan .

1. ↑  Robert F. Turnera, War and the Forgotten Executive Power Clause of the Constitution: A Review Essay of John Hart Ely's War and Responsibility (Wayback Machine saytida 2019-03-26 sanasida arxivlangan), 34 Va. J. Int'l L. 903, 916 (1994): "Arguably the greatest American international lawyer of this century, the late John Bassett Moore..."
2. 1 2 3 4  Christine E. White, "Leading Figures in International Law: John Bassett Moore", *International Judicial Monitor* (Summer 2009).
Norvegiyaning qirg'oq yon bag'rida joylashganlarning madaniy va markaziy korxonasi 
Norveg Sahil madaniyati va sanoat markazi (Norveg - kystkultur og kystnæring uchun yuboruvchi) Norvegiya Vikna orolidagi Nord-Trøndelag Sahil muzeyi tarkibiga kiradi.  Norvegda tarixiy ko'rgazmalar, restoran, galereya va madaniy markaz mavjud. Nord-Trøndelag Sahl muzey boshlig'i Charlz Utvikdir. [1]

Bu muzeum joylashgan sentrda Norweign Coastal yetkazib berish korxonasi yaqinidagi Rorvik qishlog'ida, va bu manzarasini harakterlaydi uzoq sohildan.Yangi museum quruldi, qaysiki qirol Harald tomonidan 2004 yil 16 iyunda, buning dizayneri arxitektor Guomundorn Jonsson. Bu yevropa uchun juda muhim inshoat edi 

Muzey asoschisi Pol Woxeng (1883-1967), 1919 yilda madaniy tarixiy to'plam ishlarini boshladi va 1932 yilda o'z fermasida Vågsenget deb nomlangan to'plamalar uchun alohida uy qurdi. 1970 yilda Vikna shaharchasi kolleksiya sotib oldi va mulkning bir qismi muzey deb nomlandi. Keyinchalik, 1970-yillarda Woxeng to'plami Berggarden savdo postiga ko'childi.

Bu Nord Trondelag madaniy muzey va Norvegni taqqoslaydi umumiy 15 ta belgisini.

Bu muzey o'z ichiga Norveg Savmill muzeyni, Nord Trondelag sanat muzeyini va boshqa mashhur muzeylarni o'z ichiga oladi

Manbalar
--------

1. ↑  „Kystmuseet i Nord-Trøndelag / Norveg". Qaraldi: 2017-yil 9-oktyabr.
2. ↑  „Klar for hektisk sommersesong". *Namdalsavisa* (2017-yil 8-iyun). Qaraldi: 2017-yil 9-oktyabr.

Qo'shimcha
----------

* Norveg museum homepage

Koordinatalari: 64°51′34″N 11°14′02″E﻿ / ﻿64.85944°N 11.23389°E﻿ / 64.85944; 11.23389GO
**Rahim Oxunjonovich Inogʻomov** (1902 – Toshkent – 1938.5.10) – Oʻzbekistonda mustabid sovet rejimiga qarshi kurashgan milliy rahbar xodimlardan biri. Oʻzbekiston maorif xalq ko-missari (1925—26), Oʻzbekiston Kompartiyasi MK matbuot boʻlimi mudiri (1926). I. „Oʻzbekiston ziyolilari" (1926) risolasida oʻzbek xalqi bolsheviklar amalga oshirgan oktabr toʻntarishiga nisbatan noxush munosabatda boʻlganligini koʻrsatgan edi. Oʻzbekiston yozuvchilarining Samarqanddagi „Qizil qalam" jamiyati faoliyatiga dastlab rahbarlik qilgan, „Milliy Istiklol" tashkiloti aʼzosi. U oʻzining maqola va nutqlarida Oʻzbekiston Kompartiyasini Rossiyaning mustamlakachilik siyosatiga qarshi kurash-mayotganliqda, VKP(b)MK Oʻrta Osiyo byurosi va Oʻrta Osiyo Iqtisodiy ken-gashi kabi markazning nazoratchi organlarini zoʻravonlikda ayblagan. Biroq Oʻrta Osiyo byurosi va Oʻzbekiston Kompartiyam MK I. va uning ta-rafdorlarini partiyaga qarshi „inogʻomovchilik guruhi" tuzishda qoralab ularga qarshi kurash uchun respublika partiya tashkilotini oyoqqa turgʻazdi. 1926-yil 12 dekabrda Oʻzbekiston Kompartiyasi MK Ijroiya byurosi va plenumida, 1927-yil yanvarda Oʻrta Osiyo byurosida bu masala maxsus koʻrilib, „inogʻomovchilik – mayda burjua va millatchilik tomonga ogʻish", deb qoralandi. 1926-yil dekabrda I. oʻz vazifasidan olib tashlandi. Oʻzbekiston Kompartiyasining 3 sʼyezdi (1927-yil, noyabr) I.ni „gʻoyaviy jihatdan tor-mor qilin-di", deb hisoblab uni Qashqadaryoning eng chekka qishlogʻiga ishlash uchun joʻnatdi. 1930-yil 30 mayda „Kizil Oʻzbekistan" va „Pravda Vostoka" gazetalarida I.ning ochiq xati uyushtirilib, u tavba-tazarru qildiriladi. Inogʻo-movchilikni Validiy (1880—1970) va Mustafo Choʻqay (1890—1941) oʻzbek kommunistlarining markazning mintaqadagi xoʻjayini – Urta Osiyo byurosiga qarshi dadil chiqishi, deb baholashgan edi. Mustafo Choʻqay unga Parijda chikayotgan „Yosh Turkiston" („Yas Turkistan") majmuasida ishtirok etishni taklif qiladi. 30-yillarning oʻrtalarida I. Moskvada yashaydi. Moskva elektr zavodida, shuningdek, Butunittifoq MIKda tarjimon boʻlib ishlaydi. U Krim ASSRning Alushta sh.da davolanayotgan payt – 1937-yil 25 avgustda qamoqqa olindi va sovet rejimi tomonidan 1938-yil 5 oktabrda Toshkentda otib tashlandi.

Adabiyot
--------

* Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-ki-tob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida], T. 2000; Oʻzbekiston tarixi (1917— 1991 i.), T. 2001.

Qahramon Rajabov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Zomin qoʻriqxonasi**Zomin davlat togʻ-archa qoʻriqxonasi** – Pomir-Oloy (Jizzax viloyati, Oʻzbekiston) Turkiston tizmasining gʻarbiy qismining shimoliy yon bagʻrida joylashgan qoʻriqxona. Asosiy himoya obyektlari – baland togʻli archa tizimlari (1760-3500 m balandlikda), oq tirnoqli ayiq, soqolli kalxat, qora laylak va boshqalar. Har hil hayvonlar ham bor

Tarixi
------

Maʼlumki, XIX asrning 60-yillarida keyinchalik Zomin qoʻriqxonasiga aylangan hudud rus tabiatshunosi A. P. Fedchenko tomonidan oʻrganilgan. Ushbu hudud florasining birinchi ilmiy tavsifi 1916-yilda Rossiya imperiyasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining koʻchirish boshqarmasi xodimi Olga Norring tomonidan berilgan. 1926-yildan 1929-yilgacha va 1934-yildan 1951-yilgacha mavjud boʻlgan Guralash qoʻriqxonasini (taxminan 8500 gektar maydon) yaratish uchun asos boʻlgan hududlarni toʻliq oʻrmon xoʻjaligi sifatida shakllantirilishi amalga oshirildi.

Intensiv yaylovlar, oʻrmonlarning tartibsiz kesilishi (birinchi navbatda, archa) va brakonyerlik subalp landshaftlarini saqlashga jiddiy xavf tugʻdirdi, buning natijasida 1959-yilda Zomin qoʻriqxonasini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. 1978-yilda qoʻriqxona bilan yagona massivni tashkil etgan Oʻzbekiston xalq bogʻi (31500 ga) tashkil etildi.

SSSR parchalanishidan oldin qoʻriqxona Oʻzbekiston SSR Oʻrmon xoʻjaligi vazirligining Ovchilik va qoʻriqxonalar bosh boshqarmasi tasarrufida boʻlgan.

Galereya
--------

* 
* 
* 
*

Adabiyotlar
-----------

* *Заповедники Средней Азии и Казахстана*, 100000 экз, Москва «Мысль», 1990. ISBN 5-244-00273-2.

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------

* (Wayback Machine saytida 14-aprel 2015-yil sanasida arxivlangan)
* Centralasia-adventures.com sayti sahifalarida *Zominskiy* togʻ va archa davlat qoʻriqxonasi
* (Wayback Machine saytida 19-oktabr 2014-yil sanasida arxivlangan)

| * k
* m
* t
Флаг Узбекистана Oʻzbekistonning alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlari |
| --- |
| Biosfera qoʻriqxonasi | Badaytoʻqay davlat qoʻriqxonasi |
| Davlat qoʻriqxonalari | 
* Zomin qoʻriqxonasi
* Zarafshon qoʻriqxonasi
* Hisor qoʻriqxonasi
* Kitob qoʻriqxonasi
* Qizilqum qoʻriqxonasi
* Nurota qoʻriqxonasi
* Surxon davlat qoʻriqxonasi (Orol-Paygʻambar qoʻriqxonasi)
* Chatqol qoʻriqxonasi

 |
| Milliy bogʻlar | 
* Ugom-chatqol milliy bogʻi
* Zomin qoʻriqxonasi

 |
| Maxsus bogʻlar | Buxoro „Jayron" ekomarkazi |
**George Kozmetskiy** (1917-yil 5-oktyabr - 2003-yil 30-aprel) amerikalik texnologiya innovatori, biznesmen, oʻqituvchi, yozuvchi va xayriyachi edi. U Teledyne kompaniyasiga asos solgan va 16 yil davomida Texas universiteti biznes boshqaruvi kolleji (hozirgi McCombs biznes maktabi) dekani bo'lgan. 1977-yilda **Kozmetskiy** biznes, hukumat va ta'limning kesishishini tadqiq qilish bilan shug'ullanadigan IC² institutiga asos soldi. 1993-yilda u Prezident Bill Klintondan Milliy texnologiya medalini oldi.

U Vashington universitetida bakalavriat ta'limini olgan va u yerda Zahiradagi Ofitserlarni tayyorlash korpusi dasturida qatnashgan. Ikkinchi Jahon urushida armiyada xizmat qilganidan so'ng, u Garvard biznes maktabida o'qidi va u yerda MBA va tijorat fanlari doktori darajasini oldi.

U 2002-yilda Operatsion tadqiqotlar va menejment fanlari instituti stipendiyalari sinfiga saylangan.

Mukofot va unvonlar
-------------------

* 1985-yil - Amerika yutuqlari akademiyasining Oltin plastinka mukofoti
* 1993-yil - Texnologiya va innovatsiyalar milliy medali

Manbalar
--------

* IC² instituti: doktor Jorj Kozmetskiy 1917-2003

1. ↑  Biography of George Kozmetsky from the Institute for Operations Research and the Management Sciences
2. ↑  *Fellows: Alphabetical List*, Institute for Operations Research and the Management Sciences, 2019-05-10da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2019-10-09
3. ↑  „Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement". *www.achievement.org*.  American Academy of Achievement.

| * k
* m
* t
Teledyne Technologies |
| --- |
| Shoʻba korxonalar | 
* Mattituck Services
* Teledyne Controls
* Teledyne CARIS
* Teledyne DALSA
* Teledyne Turbine Engines
* Teledyne FLIR
* Wah Chang Corporation

 |
| Odamlar | 
* George Kozmetsky
* Donald Rice
* Henry Earl Singleton

 |
| Bogʻliq | 
* Allegheny Technologies
* Water Pik

 |
**Ångermanland** - tarixiy shahar province (*landskap*) markazi Sweden shahri. It is bordered (clockwise from the north) by Swedish Lapland, Västerbotten, the Gulf of Bothnia, Medelpad va Jämtland.

Joyning nomi Old Norse *anger*,

Ma'muriyati
-----------

Shvetsiyaning an'anaviy viloyatlaridan biri sanalgan madaniy va tarixiy ahamiyati yuqori bo'lgan bo'lsada, endi ma'muriy yoki siyosiy entitet sifatida o'zini ng mavqeyini yo'qotib bormoqda. Xalq ommasida xizmat qilmaydi. Ångermanlandning asosiy joylari bugungi Vesterno'rland mamlakatida joylashgan, an'anaviy viloyatning qolgan qismi hozirgi kunda Västerbotten va Jämtland mamlakatlarining bir qismini tashkil etadi.

Heraldry
--------

Ångermanlandiya yo'nalishlarining qattiqlik tavsifi quyidagicha: Azur 3 ta salmon naif Argentsanoqli odamlar, bu og'ir ma'noda daryolarda salmon uchun ko'payish joylari bor edi, ya'ni har biri daryoga chiqishi uchun 2 tadan baliq olib ketardi.. Shotlandiya shaharchasida ham juda o'xshash odat bor, ammo qizil fon bilan edi. Ångermanland qo'llarining Halland County Laholm va Angliyadagi Kingston-Tamesdagi Royal Borough-ning qo'llarining farqlanishi bilan bog'liq edi, bu yerda salmon baliqlarini ovlash va qayta ishlash tarixiy ahamiyatga ega bo'lgan va shu zamon negizida taraqqiy etgan edi, ularning har biri uchta salmonning o'zidan iborat bo'lgan.

1. ↑  „Ångermanland" (sv). *Svenska Akademiens ordlista*.  Swedish Academy (2015). 2020-yil 29-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 19-sentyabr.
**Varganza** — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Roʻdakiy asarlarida vargʻ soʻzi toʻgʻon, band maʼnosida qoʻllaniladi. X-XIX asrlarga mansub tojik qoʻlyozma manbalarida vargʻ soʻzi band, toʻsib toʻplangan suv havzasi maʼnosida ishlatilgan. Yangi soʻgʻd tili boʻlmish yagʻnob tilida esa vargʻ dalaning yuqori tomoni degan maʼnoni bildirgan. Asl soʻgʻdiychada esa vargʻ bu suv toʻplanadigan joy, band, toʻgʻon deganidir. oʻsha davrlarda -on qoʻshimchasi oʻrin-joy otini yasovchi qoʻshimcha sifatida qoʻllanilgan. Hudud nomi dastavval vodiy, soylik nomi sifatida qollanilgan. V-X asrlarda u qayta shakllanib Vargʻonzoy — Vargʻanzoy — Varganzay — Varganza degan shaklga kelib qolgan. Shaharcha nomidagi soʻz asli suv bandi yonidagi joy, toʻgʻonga yaqin hudud maʼnosini bildirgan.

Joylashuvi
----------

Varganza shaharchasi Qashqadaryo viloyatining kitob tumanining sharqiy qismida Kitob shahridan 25 km uzoqlikda joylashgan. Shaharchada 52-sonli va 54-sonli maktablar, Sanoat va xizmat koʻrsatish kolleji, vahdat jom’e masjidi va bitta qabriston joylashgan. Varganza shaharchasidan Qashqadaryo daryosi oqib oʻtadi.

Aholisi
-------

1-yanvar 2013-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Varganza shaharchasida 3626 dan ortiq inson yashagan. 2016-yildagi qayta hisob-kitob natijasiga koʻra bu koʻrsatkich 3700 tani tashkil qilgan.

Mahalliy aholining asosiy qismini tojiklar tashkil etadi.

Ijtimoiy va ekonomik tarkibi
----------------------------

Varganza shaharchasi anorlari va tadbirkor aholisi bilan mashxur. Shaharchada „Anor" xalqaro agroturizm festivali oʻtkazilgan. Mazkur festivalda dunyoning yigirma uchga yaqin mamlakati ishtirok etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Varganza/Варганза Почтовый индекс (Узбекистан)". *postcode.info*. Qaraldi: 08-2023.
2. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
3. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 77 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
4. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 154 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jurnalistika maktabi** — maktab yoki tayyorlov maxsus boʻlimi boʻlib, odatda tashkil etilgan oliy oʻquv yurtlarining bir qismi boʻladi, u yerda ushbu sohaning dastlabki bilimlari tayyorlanadi. Jurnalistik boʻlim, maktab yoki kollej uchun juda koʻp foydalaniladigan atama „J-School" dir. Bugungi kunda dunyoning koʻp joylarida jurnalistlar birinchi boʻlib tadqiqot koʻnikmalari, intervyu olish texnikasi va ommaviy axborot vositalari nazariyasi, madaniyatshunoslik va axloqshunoslik boʻyicha stenografiya va akademik tadqiqotlar kabi texnik koʻnikmalarni oʻz ichiga olgan universitet darajasidagi taʼlimni yakunlashlari odatiy holdir.

Osiyo
-----

Osiyo aholisi eng koʻp boʻlgan qitʼa, shuningdek, dunyodagi eng yirik demokratiyaning yurti boʻlib, uning oʻsish jarayoni va iqtisodining oʻsib borishi ommaviy axborot vositalarining koʻpayishiga olib keldi. Raqamli nashriyotning rivojlanishi jurnalistika va ommaviy kommunikatsiya sohasida bandlik va yakka tartibda tadbirkorlik qilish uchun keng yoʻl ochib berdi.
**Rossiyada** MDU jurnalistika fakulteti yetakchi jurnalistika maktabi va dunyodagi shu sohaning eng yirik maktabidir. Rus tilida chop etilgan jurnalistika darsliklarining aksariyatiniMDU olimlari yozgan.

### Avstraliya

**Avstraliya mamlakatida** jurnalistika maktablarining reytingi bitiruvchi oʻquvchilarning oʻz kurslari sifatini baholashlari asnosida tuzilgan. To‘rt yil davomida oʻquvchilarning qoniqish darajasiga asoslangan reyting Brisbendagi Jschool Jurnalistika kolleji, Kvinslenddagi Sunshine Coast oliygohi, G‘arbiy Sidney oliygohi, G‘arbiy Avstraliyadagi Merdok oliygohi va Sidney texnologiya universititetidir. Raqamlar Bond universiteti va Jschool (ikkalasi Kvinslend shtati) oʻquvchilari orasida 100 foiz, Kanberra, Nyukasl va Sunshine Coast universitetlari oʻquvchilari orasida esa 85 foiz qoniqishni namoyon etdi. Ish bilan bandlik stavkalari aralash, universitet jurnalistikasi bitiruvchilarining taxminan 20 foizi ommaviy axborot vositalarida jurnalistika lavozimlariga erishgan, ammo Jschool 63 foiz bandlik darajasiga ega. Eng yirik ish beruvchilar Avstraliya radioeshittirish rporatsiyasi, Toʻqqizinchi kanal, 7-kanal, *Sidney Morning Herald* va Special Broadcasting Service boʻlgan, ammo raqamlar yigʻilgandan beri yangi xabarlar boʻlimlari ancha qisqargan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Partnership with Russia's Largest School of Journalism Announced - Missouri School of Journalism".  Journalism.missouri.edu. Qaraldi: 2013-yil 26-mart.
2. ↑  *Sally Jackson.* „What makes a good school of journalism".
3. ↑  „Reference at www.theaustralian.com.au".
4. ↑  „Simons: Journalism teachers have earned a place at the table" (2012-yil 26-mart).

* ACEJMC akkreditatsiyalangan dasturlar roʻyxati
* Diagramma — Haqiqiy va soxta yangiliklar (2016)/Vanessa Otero (asos) (Mark Frauenfelder)
* Diagramma — Haqiqiy va soxta yangiliklar (2014) (2016)/ Pew Research Center
**Svetlana Vladislavovna Matveeva** (ruscha: *Светлана Владиславовна Матвеева*; 1969-yil 4-iyulda tugʻilgan) — xalqaro usta va ayol grossmeyster unvonlariga ega boʻlgan rossiyalik shaxmatchi.

U Qirgʻiziston uchun 1992-yilgi ayollar shaxmat olimpiadasida ishtirok etgan va 1994-yildan 2002-yilgacha beshta ayollar shaxmat olimpiadasida va 1997 va 2003-yillarda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha ikkita jamoaviy Yevropa chempionatida Rossiyani himoya qilgan. Ayollar oʻrtasidagi shaxmat olimpiadalarida u 1996 va 2000-yillarda ikkita jamoaviy bronza, 1998 va 2002-yillarda ikkita jamoaviy kumush va 2002-yilda ikkinchi bortda oʻynaganligi uchun shaxsiy bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2003-yilda Plovdivda oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy Yevropa chempionatida Matveeva eng yaxshi reyting koʻrsatkichi (2720) va ikkita bortda eng yaxshi koʻrsatkichi uchun (5½/6 ball) jamoaviy bronza va ikkita shaxsiy oltin medalni qoʻlga kiritdi.

U 2000-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi va u yerda ikkinchi bosqichda yakuniy gʻolib Xie Jun tomonidan magʻlub boʻldi. Matveeva 2004-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida yana ikkinchi bosqichga chiqdi va bu safar Natasha Bojkovichga yutqazib qoʻydi.

2002-yilda u ayollar oʻrtasidagi Jahon kubogida yarim finalga chiqdi va u yerda Antoaneta Stefanova tomonidan nokautga uchradi. 2004-yilda Matveeva ACP Internet-turnirida gʻolib chiqdi.

Matveeva 2006-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida chorak finalga chiqdi: u Irina Vasilevich, Karen Zapata, Subbaraman Vijayalakshmi va Mari Sebagni ketma-ket magʻlubiyatga uchratdi, keyin yakuniy gʻolib Xu Yuxuaga yutqazdi.

2008-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida u amaldagi chempion Syu Yuxuani ikkinchi raundda nokautga uchratdi, keyin esa Anna Usheninaga yutqazib, musobaqani tark etdi.

U 2012-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etdi va u yerda birinchi raundda Natalya Pogonina tomonidan magʻlubiyatga uchradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bartelski.* „Matveeva, Svetlana: Women's Chess Olympiads". *OlimpBase*. Qaraldi: 2015-yil 19-sentyabr.
2. ↑  *Bartelski.* „Matveeva, Svetlana: European Women's Team Chess Championship". *OlimpBase*. Qaraldi: 2015-yil 19-sentyabr.
3. ↑  *V. V. Subrahmanyam.* „Xu Yuhua retains title". *The Sportstar*. Qaraldi: 2015-yil 24-sentyabr.
4. ↑  *Crowther.* „TWIC 497: ACP Internet Tournaments".  The Week in Chess (2004-yil 17-may). Qaraldi: 2015-yil 24-sentyabr.
*Ushbu maqola film haqidadir. 21 soʻzining boshqa maʼnolari uchun bu yerga qarang.*
***21*** (inglizcha: *) — 2008-yili Columbia Pictures tomonidan taqdim etilgan film-drama. Ushbu film avstraliyalik rejissor Robert Luketic (*Qonundagi mallasoch*) va Jim Sturgess, Kevin Spacey, Kate Bosworth, Laurence Fishburne kabi aktyorlar tomonidan yaratilgan. Film MIT Blackjack Guruhining hayotiy voqeasiga asoslangan.*

Mazmuni
-------

***Diqqat**! Quyida sujet burilishlari yoki hatto oxiri ham keltirilishi mumkin.*
Ben Campbell — Bostondagi Massachusets Texnologiya Institutining yosh, oʻtkir zehnli, intiluvchan talabasi. Harvardning Tibbiyot Maktabiga oʻtib, shifokor boʻlishni hohlagan Benga stipendiya kerak boʻladi. Uni toʻrt-besh yillik oʻqish uchun 300.000$ toʻlashga qurbi yetmaydi, chunki u oʻrtahol oiladan boʻladi. Ammo, bir kuni Ben matematika professori Mickey Rosa tomonidan kichkina besh kishilik sirli klubga taklif qilinadi. Klub — Jill, Choi, Kianna va Jimmydan iborat boʻladi, ularni professor blackjackda qartalarni sanash usullariga oʻrgatar edi. Pullarga hohishi oshgan Ben yangi doʻstlariga qoʻshilib dam olish kunlari Las Vegasga uchib turadi. U yerda talabalar kod bilan gaplashib va qoʻllar orqali signallar berib, kazinoma kazino blackjackda yutib yurishadi va yuz ming dollarlab pul topishadi. Ben faqatgina Harvardda oʻqishni toʻlashga yetarli pul topib oʻyindan chiqishni maqsad qiladi, ammo, oʻz nafsiga asir boʻladi. Fortuna esa abadiy yaxshi boʻla olmaydi...

Rollarda
--------

* Jim Sturgess — Ben Campbell,
* Kevin Spacey — Mickey Rosa,
* Colin Angle — Professor Hanes,
* Kate Bosworth — Jill Taylor,
* Laurence Fishburne — Cole Williams,
* Aaron Yoo — Choi,
* Liza Lapira — Kianna,
* Josh Gad — Miles Connolly,
* Sam Golzari — Cam Kazazi,
* Jacob Pitts — Fisher,
* Jack McGee — Terry,
* Roger Dillingham, Jr. — Head Bouncer rolida.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayt (ingl.)
* 21 Trailer (ingl.)

|  |  |
| --- | --- |
| Film tasmasi | *Filmga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Akçakiraz** (sobiq *Perçenc*, asl armancha *Parchanjdan* [ armancha: *Բարջանճ*) — Turkiyaning Elazigʻ viloyatining markaziy tumani ( Elazigʻ tumani )dagi belde (shahar) 7 kilometr (4.3 mi) Elazig'dan janubda va mos ravishda Elazig'ni Bingo'l va Diyarbakir bilan bog'laydigan ikkita turk davlati D.300 va D.885 avtomobil yo'llari tutashgan joyda. Aholisi 8047 nafar (2021).

U 10 kvartaldan iborat: Pashalar, Kıraç, Yenice, Hurriyet, Kültür, Yeşilyurt, Yüzbaşı, Yeşilkushak, Zafer va Bahçekapi.

Tarixi
------

Rasmiy munitsipalitet sahifasiga ko'ra, shaharga 1670-yilda Qoraqo'yunlular sulolasi a'zosi bo'lgan (14-15-asrlarda qisqa umr Turkman imperiyasiga asos solgan) bir Ismoil Bey tomonidan asos solingan. Mahalliy arman an'analariga ko'ra, shahar arman cherkovining homiysi bo'lgan havoriylar Thaddeus va Vartolomey tomonidan asos solingan. Qishloq bo'yicha tadqiqot muallifi bu voqeani apokrif deb hisoblasa-da, u armanlar qishloqning asl asoschilari bo'lgan deb hisoblaydi. 1915-yilgi arman genotsidi jarayonida barcha armanlar quvgʻin qilingan yoki qirgʻin qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Population Of Municipalities, Villages And Quarters".  TÜİK. Qaraldi: 2022-yil 17-dekabr.
2. ↑  Dzeron, Manoog B. *Village of Parchanj: General History, 1600-1937*. Fresno: Panorama West Books, 1984, p. 21.
3. ↑  Belde Belediyesi, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 17 December 2022.
4. ↑  Mahalle, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 21 December 2022.
5. ↑  Mayor's page (turkcha)
6. ↑  Dzeron. *Village of Parchanj*, pp. 18, 28-90.
7. ↑  Dzeron. *Village of Parchanj*, pp. 213-19.
**Sergey Grigorievich Klyashtorniy** (4-fevral 1928, Gomel - 2014-yil 21-sentyabr, Sankt-Peterburg) - sovet va rus sharqshunosi, turkolog. Tarix fanlari doktori, professor.

1928-yil 4-fevralda Gomelda tugʻilgan. 1945-1950-yillarda Leningrad davlat universiteti Sharq fakultetining turkiy filologiyasi va Yaqin va Oʻrta Sharq tarixi boʻlimlarida tahsil oldi.

1950-yilda U Butunittifoq Geologiya Institutiga (VSEGEI) ishga joylashdi, u yerda 1953-yilgacha bibliograf lavozimida ishladi, soʻngra maʼlumotnoma-bibliografiya boʻlimining mudiri. 1957-yilda u SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining Leningrad filialining turkiy va moʻgʻulshunoslik sohasidagi kichik ilmiy xodim lavozimiga oʻtkazildi. 1960-yildan 1962-yilgacha u IVAN SSSR Leningrad boʻlimi kutubxonasini boshqargan.

1962-yilda "Qadimgi turkiy runik yodgorliklari Oʻrta Osiyo tarixining manbasi sifatida" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi (ilmiy rahbarlari - Aleksandr Bernshtam va Sergey Malov). 1963-yilda u IVAN SSSR (keyinchalik Sankt-Peterburg FIV RAS) Leningrad filialining turkologiya va moʻgʻulshunoslik sektori mudiri boʻldi va 2013-yilgacha ushbu lavozimni egalladi. U arxeologik ekspeditsiyalarda faol qatnashgan. 1964-yildan - sektorda katta ilmiy xodim [manba?].

1969-yildan - Leningrad davlat universiteti turk filologiyasi kafedrasi oʻqituvchisi, 1995-yildan - Sankt-Peterburg davlat universiteti Markaziy Osiyo va Kavkaz kafedrasi oʻqituvchisi. 1992-yildan - professor. 2013-yildan beri u Markaziy Osiyo sektori va XMO RAShning Markaziy va Janubiy Osiyo boʻlimining etakchi xodimi.

Manbalar
--------

Adabiyotlar
-----------

* Klyashtorniy S. G. Drevnetyurkskiye runicheskiye pamyatniki kak istochnik po istorii Sredney Azii / S. G. Klyashtornyy. — M. 1964.
* Klyashtorniy S. G. Kolesnikov A. A. Vostochnyy Turkestan glazami russkikh puteshestvennikov (vtoraya polovina XIX v.) / S. G. Klyashtornyy, A. A. Kolesnikov. — Alma-Ata: Izdatel'stvo «Nauka» Kazakhskoy SSR, 1988.
* Klyashtorniy S. G. Istoriya Tsentral'noy Azii i pamyatniki runicheskogo pis'ma / S. G. Klyashtornyy; Filologicheskiy fakul'tet SPbGU. — SPb. 2003.
* Klyashtorniy S. G. Savinov D. G. Stepnyye imperii drevney Yevrazii / S. G. Klyashtornyy, D. G. Savinov; Filologicheskiy fakul'tet SPbGU. — SPb. 2005.
* Klyashtorniy S. G. Pamyatniki drevnetyurkskoy pis'mennosti i etnokul'turnaya istoriya Tsentral'noy Azii / S. G. Klyashtornyy; Institut vostokovedeniya RAN, Sankt-Peterburg. filial. — M.: Nauka, 2006.
* Klyashtorniy S. G. Sultanov T. I. Gosudarstva i narody Yevraziyskikh stepey: Ot drevnosti k Novomu vremeni / S. G. Klyashtorniy, T. I. Sultanov. — SPb.: Peterburgskoye vostokovedeniye, 2009.
* Klyashtorniy S. G. Runicheskiye pamyatniki Uygurskogo kaganata i istoriya yevraziyskikh stepey / S. G. Klyashtornyy. — SPb.: Peterburgskoye vostokovedeniye, 2010.