recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gianni Infantino** (talaffuzi: *Janni Infantino*; 23-mart 1970-yil; Brig-Glis, Vallis, Shveysariya) — Shveysariyalik sport va futbol mutaxassisi va mulozimi, 2016-yilning 26-fevralidan FIFAning 9-Prezidenti. Asl kasbi huquqshunoslik.

Biografiyasi
------------

Gianni Infantino 1970-yilning 23-mart kuni Shveysariyaning Vallis kantonidagi Brig-Glis shaharchasida, kelib chiqishi Italiyalik boʻlgan oilada tavallud topgan. Asl kasbi huquqshunoslik, advokat diplomiga ham ega. Italyan, fransuz, olmon va ingliz tillarida erkin soʻzlasha oladi, shuningdek ispan va arab tillarini ham biladi.

UEFAda ish boshlashidan oldin, Shveysariyadagi Nevshatel universiteti qoshidagi sportni tadqiq qiluvchi Xalqaro markazda (CIES) bosh kotib, bundan oldinroq esa maslahatchi sifatida Yevropaning turli milliy chempionatlari, shu jumladan Ispaniya, Italiya, Shveysariyada va boshqa futbol birlashmalarida faoliyat yuritgan.

UEFAda Infantino 2000-yilning avgustidan faoliyat yuritishni boshlagan. Ushbu tashkilotdagi faoliyatining ilk yillari yuridik va iqtisodiy masalalarni, shuningdek futbolning boshqa muammolarini hal qilish bilan shugʻullangan. 2009-yilning 1-oktabridan to FIFA Prezidenti boʻlguniga qadar UEFA bosh kotibi lavozimida ishladi.

2016-yilning 26-fevral kuni FIFA Prezidenti saylovining ikkinchi turida 207 ovozdan 115 tasini olishga muvaffaq boʻlib ushbu tashkilotning 9-Prezidenti boʻldi.

Infantino oilali, uning turmush oʻrtogʻi Livandan. Ularning toʻrt nafar farzandi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. ↑  *(unspecified title)*
5. ↑  *Gianni Infantino elected FIFA President*, 2016-08-11da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2016-04-30
6. ↑  „Новым президентом ФИФА выбрали Инфантино". *Украинские новости*.  ukranews.com (26-fevral 2016-yil).

Havolalar
---------

* UEFA rasmiy saytidagi biografiyasi(ingl.)
* FIFA rasmiy saytidagi biografiyasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-05-06).(ingl.)

Andoza:FIFA Prezidentlari
**Xyuston** — AQShning janubiy qismidagi shahar, Texas shtatida. Aholisi 1,95 mln. kishi (2000). AQShning yirik neft va galla porti (yiliga 120 mln. t yuk ortibtushiriladi). Dengiz kemalari qatnaydigan kanal orqali Meksika qoʻltigʻi va Galveston avanporta bilan bogʻlangan. Transport yoʻllari chorrahasi. Aeroporta xalqaro ahamiyatga ega. AQSH jan.ning eng yirik sanoat markazlaridan. Neft, gaz, oltingugurt qazib olinadi va qayta ishlanadi (sintetik kauchuk, plastmassa, organik va neorganik ximikatlar, mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish). Qora metallurgiya rivojlangan. Neft va gaz sanoati uchun mashinalar, jihozlar va kuvurlar ishlab chiqariladi. Radioelektronika, kemasozlik, oziqovqat (jumladan, sholi oqlash), poligrafiya sanoati korxonalari mavjud. universitetlar, Jonson nomidagi kosmosga uchish markazi bor. Shaharga 1836-yilda asos solingan. 1840-yilgacha "mustaqil" Texas Respublikasi poytaxti boʻlgan. 

**Houston** AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Harris, Fort Bend va Montgomery okruglari tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

2099451(4thU.S.) nafar aholi istiqomat qiladi (2010 US Census). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1505 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 1625,2 km2. Shundan 1552,9 km2 quruqlik, 72,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 13 m balandlikda joylashgan. 

Houston manzarasi.

Manbalar
--------

1. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
2. ↑  „Texas by Place - GCT-T1-R. Census". *US Census*. 3-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2010-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-01-03).

Havolalar
---------

* houstontx.gov

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX452553
* BnF: cb11994584x (maʼlumot)
* GND: 4095673-8
* ISNI: 0000 0004 0509 8051
* LCCN: n79049234
* MusicBrainz: c920948b-83e3-40b7-8fe9-9ab5abaac55b
* NARA: 10045425
* NDL: 00629055
* NKC: xx0033739
* NLA: 36561607
* SUDOC: 061558419
* en:Trove: 1293444
* VIAF: 138912663
* en:WorldCat Identities: lccn-n79049234

 |
**Klub** (ing. club) — bir maqsad yoʻlida uyushgan (maslakdosh, hamkasb) kishilarning siyosiy, ilmiy, badiiy, sport va boshqa sohalar boʻyicha shugʻullanishi, koʻngilli dam olishi uchun xizmat qiladigan madaniy-maʼrifiy muassasa, jamoat tashkiloti. Dastlab Angliya (16-asr)da vujudga kelgan. Fransiya (18-asr)da burjua inqilobi davrida keng tarqalgan, turli maslakdoshlar (mas, yakobinchilar) uchrashib turadigan K.larda siyosiy masalalar muhokama qilingan. Rossiyada birinchi K. Peterburg (1770)da "Ingliz klubi" nomi bilan tashkil qilingan. Ishchi Klublari dastlab Angliya (1800)da, keyinchalik Rossiya (1905—07)da tashkil topgan.

Oʻzbekistonda birinchi Klub rus badavlat kishilari, harbiylar, amaldorlar va boshqa uchun tashkil etilgan (1869). K. aʼzolari va ularning oilalari uchun bal, maskarad va raqslar hamda vokal va adabiy kechalar, dramatik koʻrsatuvlar tashkil qilingan. Ishchi Klublari dastlab Toshkent (1924)da tashkil topgan. 30-yillardan fabrika va zavodlar qoshida, kolxoz va sovxoz markazlarida ishchi-yoshlar Klublari bir xil loyihalar asosida qurila boshladi. Unda tomosha zali (sahnasi bilan), toʻgarak mashgʻulotlari uchun xonalar, kutubxona va boshqa boʻlgan. Ya na q. Madaniyat saroylari va uylari.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Giang Nguyen
**Giang Thu Nguyen (*Nguyễn Thu Giang)*** (1985-yil 2-oktabrda Xanoyda tugʻilgan) — avstraliyalik shaxmatchi va matematik. U Adelaida universitetida amaliy matematika boʻyicha katta oʻqituvchi. Shaxmat boʻyicha u xalqaro ayollar shaxmat ustasi va yettita shaxmat olimpiadasida Avstraliyani himoya qilgan. U toʻrt marta Janubiy Avstraliyaning ayollar chempionatida va bir marta Janubiy Avstraliya (ochiq) chempionligini qoʻlga kiritgan.

Faoliyati
---------

Nguyen toʻqqiz yoshida shaxmat oʻynay boshlagan. U 1998-yilda 13 yoshgacha boʻlgan oʻsmir qizlar oʻrtasidagi Vetnam chempionatida oltin medal, 1999-yilda 15 yoshgacha boʻlgan oʻsmir qizlar oʻrtasidagi Vetnam chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Nguyen birinchi marta 1998-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida (Disneylend, Parij) Vetnamni himoya qilgan. Vetnam vakili sifatida 1999-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida oltin medal, 2000-yilda „Osiyo bolalari" II xalqaro bolalar sport oʻyinlarida kumush, 2000-yilda 16 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi ASEAN chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2001-yilda Nguyen Avstraliyaning Adelaida shahriga koʻchib oʻtdi. 2002-yilda Sidneyda oʻtkazilgan Avstraliya oʻsmirlar chempionatida u uchinchi oʻrinni egalladi.

2008-yildan beri Nguyen Avstraliya bayrogʻi ostida shaxmat oʻynab keladi. U Avstraliyani yettita shaxmat olimpiadalarida: 2008-yil, 2010-yil, 2012-yil, 2014-yil, 2016-yil, 2018-yil va 2022-yillarda himoya qilgan. 2012-yilda u 6/9 ball toʻpladi va oʻz natijasi uchun Ayollar FIDE ustasi (WFM) unvoniga sazovor boʻldi.

U 2014-yilda (ochiq) Janubiy Avstraliya chempionatida va 2003-yil, 2006-yil, 2007-yil va 2008-yillarda ayollar chempionatida gʻolib chiqdi.

Matematikadagi yutuqlari
------------------------

Nguyen 2009-yilda 23 yoshida Janubiy Avstraliya universitetida (UniSA) matematika boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini tamomlagan. U Janubiy Avstraliya universitetining eng yosh PhD bitiruvchisi va Janubiy Avstraliya universitetining ikkinchi eng yosh bitiruvchisi boʻlgan. Uning „*Gamilton sikli muammosi, Markov qaror jarayonlari va grafik spektrlari*" nomli dissertatsiyasini Jerji Filar va Vlad Ejov birgalikda boshqargan.

Nguyen — Adelaida universitetining amaliy matematika boʻyicha katta oʻqituvchisi va 2019-yilda Janubiy Avstraliyaning Tall Poppy Science boʻyicha mukofoti sovrindori hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Nguyen, Thu Giang FIDE Player Profile, www.fide.com
2. ↑  Nguyen Thu Giang Chess Olympiad statistics, www.olimpbase.org
3. ↑  Honour Boards, South Australian Chess Association
4. 1 2  Our young Dr of Maths Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-06-11). Alexandra Brown, UniSANews
5. ↑  „Dr Giang Nguyen".
**Oʻzbekiston — Armaniston munosabatlari** ikki tomonlama munosabatlardir. Armaniston va Oʻzbekiston oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1995-yil 27-oktabrda oʻrnatilgan. Tashqi ishlar vaziri Oskanyan 2002-yil iyun oyida tashrif buyurgan. Shu kungacha Armaniston va Oʻzbekiston oʻrtasida beshta Bitim va ikkita Protokol imzolangan.

Havo yoʻllari
-------------

Oʻzbekiston va Armaniston bosh vazirlari Abdulla Aripov va Karen Karapetyan 3-noyabr kuni Toshkentda boʻlib oʻtgan uchrashuvda mamlakatlar oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnov ochish kabi qator masalalarni muhokama qildilar. Bu haqda Armaniston hukumati saytida xabar berilgan[*manba kerak*].

Shuningdek, biznes hamjamiyatlari, savdo-sanoat palatalari, ixtisoslashtirilgan rivojlanish agentliklari darajasidagi hamkorlik masalalari, iqtisodiy hamkorlik boʻyicha hukumatlararo komissiya tuzishning ahamiyati, chegarada tashkil etilayotgan erkin iqtisodiy zona doirasidagi hamkorlik istiqbollari muhokama qilindi.

Iqtisodiy munosabatlari
-----------------------

Joriy yilning 15-avgust kuni iqtisodiyot va sanoat vaziri oʻrinbosari S. Saifnazarov Armaniston Respublikasining Oʻzbekiston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi etib tayinlangan Aram Grigoryanni qabul qildi[*manba kerak*].

Uchrashuvda tomonlar ikki tomonlama hamkorlikni yanada rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini muhokama qildilar.

Zargarlik, oziq-ovqat, elektrotexnika va boshqa sohalardagi hamkorlikni rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratildi. Elchi Armaniston ushbu sohalarda loyihalarni amalga oshirishga tayyor, deb ishontirdi.

Uchrashuv yakunlari boʻyicha Oʻzbekiston va Armaniston oʻrtasidagi oʻzaro manfaatli tovar ayirboshlash hajmini oshirish boʻyicha kelishuvlarga erishildi.

Manbalar
--------

* Oʻzbekiston — Armaniston munosabatlari
* Havo yoʻllari
* Iqtisodiy munosabatlari Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-11-28).
**Petroley efiri** — toʻyingan ali-fatik uglevodorodlar (85% gacha 5 ta va 6 ta uglerodli uglevodorodlar) aralashmasi. Rangsiz suyuqlik, qaynash temperaturasi 30—80°, zichligi 650–700 kg/m3; tarkibida olefin va aromatik uglevodorodlar, oltingugurt, suv va mexanik aralashmalar boʻlmasligi zarur. Neft yoki gidrokreking mahsulotlarining yengil fraksiyasidan, shuning-dek, katalizator ishtirokida SO2va N2 dan sintez yoʻli bilan olinadi. Smolalar, yogʻlar, efir moylari va boshqalarni eri-tishda erituvchi sifatida qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Havo vinti
**Havo vinti**, propeller -uchish apparati (dirijabl, samolyot, vertolyot, aerochana va boshqalar)da kuraklari radial joylashgan harakatlantir-gich. Aylanganida havoni irgʻitib tashlashi hisobiga tortish kuchi hosil qiladi. Dvigatel valigi joylashgan vtulka, qulochi boʻyicha koʻn-dalang kesimi turlicha shaklda boʻlgan parraklardan iborat. Kuraklar yogʻoch, duralyuminiy, poʻlat va boshqa materiallardan tayyorlanadi. Uchish apparatining ilgarilama harakat tezligi, aylanishdagi chiziqli tezlik va vintning aylanishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha havo oqimi tezliklarining qoʻshilishidan hosil boʻlgan kuch taʼsirida kuraklarga qandaidir ataka burchagi ostida havo oqimi kelib uriladi. Shunda kuraklarning barcha kesimlaridan hosil boʻluvchi yigʻindi aerodinamik kuch Havo vintining tortish kuchini va uning aylanishiga qarshilik kuchini vujudga keltiradi. Dvigatel quvvatiga qarab, Havo vinti kuraklari soni turlicha (2, 3, 4) va qarama-qarshi tomonga aylanuvchi oʻqdosh (quvvatni tejash uchun ) boʻlishi mumkin (rasmga q.). Uchish vaqtida dvigatelni majburiy toʻxtatish (flyugerli rejim) yoki qoʻnish vaqtida tormozlash maqsadida teskari tortish (reversiv rejim) hosil qilish uchun uchish vaqtida qadamini oʻzgartiradigan Havo vintidan foydalaniladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Petrokimyo** — petrografiya {petrologiya) sohasiga oid fan, magmatik togʻ jinslari va jins hosil qiluvchi minerallarda ki-myoviy elementlarning taqsimlanishini oʻrganadi. "P." tushunchasini rus oli-mi A. N. Zavaritskiy taklif ettan (1944). P. mustaqil fan sifatida petrografiya va kimyo fanlari chegarasida vujudga keddi. Togʻ jinslari tabiiy kompleksining kimyoviy oʻziga xos xu-susiyatlarini qiyoslash yoʻli bilan ularning turli-tumanligi sabablari aniqlanadi, kimyoviy tasnifi tuziladi. P. tadqiqotlari natijalaridan magmatik va kristallizatsion differensiatsiya hodisalarini, assimilyasiya jarayonlarining magmatik kompleksdagi jinslar mutanosibligiga taʼsirini, ruda hosil boʻlishi bilan magmatizmning bogʻliqligini oʻrganishda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Ikki tomonlama munosabatlar
---------------------------

2017-yilning mart oyida Avstriya va Oʻzbekiston oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilganiga 25 yil bo'lgan. Avstriya Oʻzbekiston mustaqilligini 1992-yil 15-yanvarda tan olgan va 1992-yil 25-martda diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Avstriya mustaqil Oʻzbekistonning Birinchi Prezidenti Islom Karimov rasmiy tashrif bilan borgan birinchi davlat boʻlgan. 1994-yil boshida Oʻzbekiston Vena shahrida elchixonasini ochgan, uning tarkibiga BMT va YXHT ham kirgan. Oʻzbekistonlik siyosatchilarning xalqaro tashkilotlarning Venadagi tadbirlarida ishtirok etishi ikki tomonlama munosabatlarni chuqurlashtirishga xizmat qilmoqda.

Iqtisodiy munosabatlar
----------------------

2012-yilning 22-may kuni Toshkent shahrida Savdo-iqtisodiy hamkorlik boʻyicha Oʻzbekiston-Avstriya qoʻshma komissiyasining beshinchi majlisi boʻlib oʻtgan. U Avstriya Iqtisodiyot, oila va yoshlar masalalari boʻyicha Federal vazirligining tashqi iqtisodiy aloqalar bosh direktori Frants Vessig boshchiligidagi delegatsiyaning Oʻzbekistonga tashrifi doirasida tashkil etilgan.

2011-yil yakuni boʻyicha ikki davlat oʻrtasidagi tashqi savdo aylanmasi 96,9 million dollarni tashkil etgan. Ikki davlat salohiyati bu koʻrsatkichni oʻn barobar oshirish imkonini beradi, degan vazir oʻrinbosari. 2012-yilning yanvar-mart oylarida oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 15,945 million dollarni tashkil etgan.

Avstriya Tashqi ishlar vazirligi rahbari 2000-yildan beri birinchi marta Oʻzbekistonga keldi
--------------------------------------------------------------------------------------------

2021-yil 7-noyabr kuni Avstriyaning Yevropa va tashqi ishlar federal vaziri Mixael Linxart Oʻzbekistonga kelgan. Oʻzbekistonning Venadagi elchixonasi xabariga koʻra, tashrif doirasida Avstriya TIV rahbari Toshkentda investitsiya va tashqi savdo, tashqi ishlar vazirliklarida rasmiy muzokaralar oʻtkazgan. 

Tomonlar birgalikdagi sa’y-harakatlari bilan 2018-yilda tashqi savdo aylanmasi ikki baravar oshgan va keyingi yillarda ham ijobiy oʻsish tendentsiyasi saqlanib qolgan. Bundan tashqari, Avstriya kompaniyalarining Oʻzbekiston bozoridagi faolligi sezilarli darajada faollashgan.

Manbalar
--------

Ikki tomonlama munosabatlar

Iqtisodiy munosabatlar

Avstriya Tashqi ishlar vazirligi rahbari 2000-yildan beri birinchi marta Oʻzbekistonga keldi
**Havo bilan isitish** - xonalar ni qizigan havo yordamida isitish. Havo qizdirgich, havo aylanadigan quvurlar, havo haydovchi va soʻruvchi qurilmalar, havoni ochib-yopish kla-panlaridan tashkil topgan. Havo issiq suv, bugʻ, yoqilgʻi va elektr quv-vati yordamida qizdiriladi. Qizigan havo polga, shipga yoki devorga oʻrnatiladigan agregatlar yordamida xonalarga yuboriladi.

H. bilan i.ning retsirkulyatsion (foy-dalanilgan issiq havodan yana foydalaniladigan) va ventilyatsiya bilan qoʻshilgan xillari mavjud. Birinchi usulda qizdiriladigan havo istilayotgan xonaning oʻzidan olinadi. Ikkinchi usulda esa havoning bir qismi tashqaridan, qolgan qismi xonaning oʻzidan olinadi. Tashqi va ichki havoning hajmini istalgan nisbatda oʻzgartirish mumkin. Qizdiriladigan havoni faqat tashqaridan oladigan tizimlar ham bor. Bunday tizimlar, mas, bitta havo qizdirgich bilan bir necha xonadonni isitishda qoʻllaniladi (bunday holda sirkulyatsiya orqali havoning bir xonadondan ikkinchi xonadonga oʻtishi maqsadga muvo-fiq emas). Ish jarayonida zararli gaz yoki chang chiqadigan sanoat binolarida ham sirkulyatsiyadan foydalanilmaydi. H. bilan i. tizimlarida havoning harakati havo qizdirgichdan oldingi va keyingi temperaturalar hamda havo zichligi farqi evaziga tabiiy holatda yoki mexanik haydash tufayli sodir boʻladi. Keyingi holda elektr ventilya-torlardan foydalaniladi.

H. bilan i.ning boshqa markaziy isi-tish tizimlaridan afzalligi shunda-ki, bunda metall kam sarflanadi (chunki suv yoki bugʻ bilan isitish tizimlaridagi singari metall isitish jihozlari va quvurlaridan foydalanilmaydi). H. bilan i. ventilyatsiya bilan qoʻshilganda bir yoʻla xonadagi havoni moʻʼtadillashtiradi (konditsirlay-di). Sanoat binolari sexlarida, jamoat binolarida, xonalari koʻp boʻlgan binolarda (agar qurilish kon-struksiyalari boʻshliqlaridan havo kanali sifatida foydalanishning imkoni boʻlsa) H. bilan i. koʻproq samara beradi. H. bilan i. asosan, jamoat va sanoat binolarini isitishda qoʻllanadi. Rossiya, AQSH va boshqa rivojlangan davlatlarda H. bilan i. tizimi turar joy binolarida ham qoʻllana boshladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Havoning turbulentligi** -atmosferatsagi havoning tartibsiz, girdob tarzida harakatlanishi. Turli tezlikda harakat qiluvchi havo qatlamlari orasidagi ichki ishqalanish tufayli vujudga keladi. Atmosferada namlik va issiqlikni vertikal hamda gorizontal boʻyicha tekis taqsimlaydi va maʼlum qatlamlarda atmosfera tarkibining bir xil boʻlishiga olib keladi. Havo qatlamining harakat tezligi oʻrtacha 4 m/sek boʻladi. Havoning turbulentligi erkin atmosferada (2–3 km) katta oʻlchamdagi siklon yoki antitsiklon vujudga kslgan vaqtlarda avj oladi. Bunda, asosan, havo va undagi suv bugʻi, har xil qattiq va suyuq zarrachalar hara-katlanadi. Havoning turbulentligi intensivligini qor uch-qunlarining tartibsiz harakatida, tru-balardan havoga koʻtarilayotgan tutunlarda, bulut turlarida, xususan yashin va doʻl hosil qiladigan qora bulutlarda hamda oʻqtin-oʻqtin esib turuvchi kuchli shamollarda kuzatish mumkin. Havoning turbulentligi hosil boʻlishida, asosan, dinamik va termik omillar muhim rol oʻynaydi.

Dinamik turbulentlikning paydo boʻlishiga havo oqimi bilan yer yuzasi orasidagi hamda havo qatlamlari orasidagi ichki ishqalanish sabab boʻladi. Togʻ tizmalari, qirlar, vodiylar, oʻrmonlar, har xil insho-otlar ustidagi Havoning turbulentligi dinamik turbu-lentlikka kiradi.

Termik turbulentlikning paydo boʻlishida yer yuzasi va havoning ayrim qismlarining Quyosh nuri tasirida turlicha isishi sabab boʻladi. Yilning iliq faslida, kundu-zi, havo ochiq boʻlgan kunlarda shunday boʻladi. Havoning turbulentligida havo massasi juda katga tezlikka ega boʻladi va natijada havoda uyurmalar hosil boʻlib, yer yuzasidagi changlarni havoga uchirib chiqaradi va erkin atmosferadagi kuchli oqimga qoʻshadi. Shu yoʻl bilan havoning ifloslanishi roʻy beradi. Atmosferada sodir boʻlgan dinamik va termik turbulentlik yer yuzasiga yutilgan issiqdikni atmosferaga oʻti-shida muhim omil hisoblanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amri maʼruf** (arab.; toʻliq shakli „amri maʼruf, nahiy munkar" — „yaxshilikka buyurish, yomonlikdan qaytarish") — islom dinidagi marosim. Musulmonlar bir-birlarini haq yoʻlga, yaxshilik va goʻzal axloqqa chaqirishi Alloh tarafidan farz qilingan, chunki doʻstona, begʻaraz nasihat, xususan, amalda oʻzi oʻrnak boʻlgan holda boshqalarni tarbiyalash juda katta taʼsirga ega. Kishi oʻz oilasini, farzandlarini diniy e’tiqod, halollik va pok axloqda tarbiyalashi ham Amri maʼruf sifatida farzi ayn hisoblanadi. Alloh musulmonlar bir-birlarini toʻgʻri yoʻlga daʼvat etib, insoniylikka nomunosib, nojoʻya ishlardan qaytarishlarini (nahiy munkar) zaruriy farzlardan qilgan. Hadislarning birida „Agar sizlar bir-biringizni yaxshilikka buyurib, yomonliklardan qaytarib turishlik vazifasini tark etadigan boʻlsangiz, Alloh taolo sizlarga shunday balo va ofatlarni yuboradiki, bu hamma uchun fojia boʻladi", deb rivoyat qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

   

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Astronomiyada **havo massasi** - bu Yer atmosferasi ostidan yulduzni yoki boshqa samoviy manbani ko'rganda "ko`rayotgan havo miqdori" (Grin1992). Bu yorug'lik nurlari bo'ylab havo zichligining ajralmas qismi sifatida shakllangan.

Atmosferaga kirib borishi bilan yorug'lik tarqalishi va so'rilishi tufayli yorug'likning intensivligi kamayadi ya'ni yorug'lik quvvatsizlanadi; yorug'lik o'tadigan atmosfera qanchalik qalin bo'lsa, uning quvvatsizlanishi shunchalik katta bo'ladi. Shunday qilib, ufqqa yaqinroq bo'lgan samoviy jismlar zenitga yaqinroq bo'lganiga nisbatan kamroq yorqinroq ko'rinadi. Atmosfera yo'q bo'lib ketishi deb nomlanuvchi bu quvvatsizlanish, Piv-Lambert qonunida miqdoriy tavsiflangan.

"Havo massasi" odatda *nisbiy havo massasi*, havo massalarining absalyut ob-havoning mutanosib havo massasi (zenitga nisbatan) *nisbiy havosini* bildiradi. Shunday qilib, zenitdagi nisbiy havo massasi 1 ga teng. Havo massasi manba va zenit orasidagi burchak ortib, ufqda taxminan 38 ga etadi. Havo massasi dengiz sathidan yuqori balandlikda unchalik katta bo'lmasligi mumkin; ammo, havo massasi uchun aksariyat yopiq iboralar kuzatuvchining balandligi ta'sirini o'z ichiga olmaydi, shuning uchun sozlash odatda boshqa usullar bilan amalga oshirilishi kerak.

### Ta'rif

*Mutlaq havo massasi* quyidagicha aniqlanadi:

{\displaystyle \sigma =\int \rho \,\mathrm {d} s\,.}
{\displaystyle \rho } - havoning hajmiy zichligi. {\displaystyle \sigma }- oblik(qiya) ustunlar zichligi.

Vertikal yo'nalishda *zenitdagi mutlaq havo massasi* quyidagicha:

{\displaystyle \sigma \_{\mathrm {zen} }=\int \rho \,\mathrm {d} z}
{\displaystyle \sigma \_{\mathrm {zen} }} - Vertikal ustunlar zichligi

Nihoyat, *havoning nisbiy massasi* quyidagicha:

{\displaystyle X={\frac {\sigma }{\sigma \_{\mathrm {zen} }}}}
Havo zichligini bir xil deb hisoblasak, uni integrallardan olib tashlashga imkon beradi. Mutlaq havo massasi keyin mahsulotni soddalashtiradi:

Hisoblash
---------

 Har xil formulalardan foydalangan holda havo massalari.
### Kelib chiqishi

### Samolyot-parallel atmosfera

### Interpolativ formulalar

### Atmosfera modellari

#### Nurni sindirmaydigan sferik atmosfera

#### O'zgaruvchan zichlikdagi atmosfera

#### Izotermik atmosfera

#### Politropik atmosfera

#### Qatlamli atmosfera

#### Yorituvchi nurli simmetrik atmosfera

#### Yuqori kuzatuvchi bilan bir hil sferik atmosfera

**Maksimal zenit burchagi**

### Quvvatsizlanuvchi nur turlarning noniform tarqalishi

Ishtiroki
---------

### Havo massasi va astronomiya

Elektromagnit spektr bo'ylab atmosferaga o'tish.
### Havo massasi va quyosh energiyasi

Atmosfera va sirt ustida quyosh nurlari spektri
**Toʻqimachilik tolalari** - arqoq va tanda iplari, gʻaltak ip va boshqa toʻqimachilik buyumlari tayyorlashda ishlatiladigan, uzunligi koʻndalang qesimi yuzasidan ancha katta boʻlgan, egiluvchan, ingichka va pishiq materiallar. Toʻqimachilik tolalari tabiiy va kimyoviy guruxlarga boʻlinadi.

Tabiiy tolalar yuqori molekulali organik moddalar — oʻsimlik organlari va hayvonlar juni hamda momigʻidan, oʻsimliklar urugʻi (mas. paxtali chigit), poyasi (mas. zigʻir tolasi), bargi (mas. yukka tolasi), mevasi (mas. lastochnik tolasi), ipak qurti pillalaridan olinadi. Tabiiy tolalar yuqori molekulali anorganik moddalar (mas. mineral va boshqalar)dan ham ishlab chiqariladi (yana qarang Kimyoviy tolalar).

Boʻylamasiga ajralmaydigan (yakka) Toʻqimachilik tolalari elementar tolalar, bir necha elementar tolalarni boʻylamasiga biriktirib xreil qilingan Toʻqimachilik tolalari texnik tolalar deyiladi. Ancha uzun elementar Toʻqimachilik tolalari elementar iplar deb ataladi. Baʼzi Toʻqimachilik tolalarida kanallar boʻladi. Toʻqimachilik tolalaridan, asosan, ip olinadi, undan esa gazlama, trikotaj, toʻqimachilik buyumlari va boshqa narsalar tayyorlanadi. Toʻqimachilik tolalari orasida eng keng tarqalgani paxta tolasi hisoblanadi. Paxta tolasidan kiyimkechak, texnik mato va turlituman trikotaj, iplar, paxtadan esa momiq paxta, yigirilmaydigan materiallar va boshqa tayyorlanadi.

Lub tolalaridan biri — zigʻir poyasidan olinadigan tola juda ingichka, pishiq, kam choʻziladi, gigroskopik boʻladi. Uning ipidan qopqanor, kiyimkechak, texnik mato va boshqa gazlamalar tayyorlanadi. Dagʻal poya tolasi — kanop va penkadan arqonlar, dagʻal gazlamalar tayyorlanadi. Jut ham dagʻal poya tolasi boʻlib, u koʻp tarqalgan, namni oʻziga yaxshi tortadi, xossasi kanopnikiga yaqin. Undan koʻproq shakar qoplari va boshqa tayyorlanadi. Tabiiy tolalardan jun va ipak kiyimkechak va boshqa tayyorlashda qimmatli xom ashyo hisoblanadi.

Asbest mineral Toʻqimachilik tolalaridan boʻlib, texnik matolar tayyorlashda, koʻpchilik sanoat tarmoklarida ishlatiladi. Tabiiy Toʻqimachilik tolalari sof va aralash (mas. junpaxta) holda, koʻpincha, shtapel tolalari bn aralashgan holda ishlatiladi. Aralash holdagisi gazlama sifatini yaxshilaydi, i.ch. tannarxini kamaytiradi.

Toʻqimachilik tolalari ichida shisha tola va iplar alohida oʻrin egallaydi. Ular texnikada elektr, issikushk, tovush izolyatsiyasi va boshqa izolyatsiya, filtrlash (suzish) materiallari, yonmaydigan buyumlar, shishaplastiklar va boshqa tayyorlash uchun ishlatiladi (yana qarang Gazlama, Kipim, Toʻqimachilik sanoati, Toʻquvchilik).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karisimbi togʻi** — Ruanda va Kongo Demokratik Respublikasi chegarasidagi Virunga togʻ izmasida joylashgan faol stratovulqon hisoblanadi. Uning balandligi 4,507 metr (14,787 ft) ga yetadi, Karisimbi togʻi Virunga togʻ tizmasining sakkizta asosiy choʻqqilari orasidagi eng balandi boʻlib, Sharqiy Afrika yoriqlarining gʻarbiy tarmogʻi boʻlgan Albertine Riftining bir qismi hisoblanadi. Karisimbi shimolda Mikeno, sharqda Bisoke va gʻarbda Nyiragongotogʻlari bilan chegaradosh boʻlib, Rift vodiysining narigi tomonida joylashgan. Karisimbi — Afrikaning eng baland togʻlari roʻyxatida 11-oʻrinda turadi.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

Togʻning Karisimbi nomi mahalliy Kinyarvanda tilidagi „amasimbi" soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, *qor* degan maʼnoni anglatadi. Sababi, vulqonning krater qismi u qadar issiq boʻlmay u yerda qor toʻplanib qoladi. Qorni asosan quruq mavsumda jumladan iyun, iyul va avgust oylarida vulqon tepasida uchratish mumkin. Karisimbi vulqoni faol boʻlmagan vulqonlar sirasiga kiradi.

Togʻ gorillalari
----------------

Mazkur hududda yashovchi togʻ gorillalarini kuzatish uchun Dian Fossey tomonidan asos solingan Karisoke tadqiqot markazi faoliyat olib boradi. Tadqiqot markazi Karisimbi va Bisoke oʻrtasida joylashgan. Ular faoliyatining asosiy qismi togʻ gorillalarining yashash sharoitlarini oʻrganish va ularni muhofazalashdan iborat.

1908-yilgi ekspeditsiya
-----------------------

1908-yilda Egon Von Kirschstein boshchiligidagi ekspeditsiya Karisimbi togʻiga tashrif buyuradi. Ekspeditsiyadan koʻzlangan maqsad vulqon hududini oʻrganish va tahlil qilish edi. Baxtga qarshi, 1908-yil 27-fevral sanasida Branka krateridan tushayotganida ekspeditsiya halokatga uchraydi. Karisimbi togʻida boʻlayotgan kuchli do‘l va qor bo‘roni sababli ekspeditsiyaning yigirma nafar yuk tashuvchisi halok bo‘ladi.

Yana qarang
-----------

* Ruandadagi vulqonlar ro'yxati
* Afrika ultralari ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  Bulletin of the American Geographical Society, Volume 40 p. 416 1908
2. ↑  The Barre Daily Times June 13, 1908, 20 men frozen to death

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4262853-2

 |
"MOHIYAT" — Toshkentda haftada bir marta nashr etiladigan ijtimoiysiyosiy yoʻnalishdagi gaz. 2000-yil 25-iyuldan chiqa boshlagan. Muassisi — "Turkiston-press" nodavlat axborot agentligi. Gaz.ning asosiy maqsad va vazi-falari mamlakatimizda hamda xorijda roʻy berayotgan siyosiy, ijtimoiyiqtisodiy jarayonlar haqida xolisona maʼlumotlar tarqatish, yurtimizda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islo-hotlar toʻgʻrisida axborot berishni takomillashtirish, Markaziy Osiyo va, umuman, dunyo miqyosidagi iqtisodiy hamkorlikni keng yoritish, Oʻzbekiston Respublikasining axborot tizimini rivojlantirishga hissa qoʻshishdan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Karimxon**, Zand, Muhammad (1704/5 — 1779) — Erondagi zandlar sulolasi asoschisi. Uzoq davom etgan ichki nizolardan soʻng Eronni (Xurosondan tashqari) birlashtirgan va vakil nomi bilan hokimiyatni yolgʻiz oʻzi boshqargan (1760—79). Urushlarda vayron boʻlgan Eronni yuksaltirish maqsadida sugʻorish tizimlarini tiklagan, hunarmandchilik, ichki va tashqi savdoni (Ost-Indiya kompaniyasi bilan 1763 y.gi savdo bitimi) rivojlanishiga hmiylik qilgan; dehqonlardan oli-nadigan soliqarni kamaytirishga, mulkdorlarning zoʻravonligini cheklashga harakat qilgan. Sherozni mamlakat poytaxtiga aylantirgan (1760), bu yerda saroy, masjid, bozor, karvonsaroylar qurilgan. Hofiz va Saʼdiy Sheroziy maqbaralari qayta tiklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Linda Carlson** (talaffuzi: **"**Linda Karlson", 1945-yil 12-may — 2021-yil 26-oktyabr) amerikalik aktrisa edi.

Yoshligi
--------

Carlson 1945-yil 12-mayda Tennessi shtatining Noksvill shahrida tug‘ilgan va Minnesota shtatida o‘sgan. U shved millatiga mansub edi. Linda Ayova universitetida oʻqigan va u yerda nutq va dramatik sanʼat boʻyicha bakalavr darajasini olgan. U Nyu-York shahriga koʻchib oʻtishdan oldin, Michigan shtatining Flint shahridagi oʻrta maktabda bir necha oy dars berdi va u yerda NYU sanʼat maktabida oʻqidi hamda magistrlik darajasini oldi. Keyinchalik u Nyu-York universitetida aktyorlikdan dars bergan.

Bosqich
-------

Carlson oʻz faoliyatini Nyu-Yorkdagi Negro Ensemble kompaniyasi bilan professional teatrga kirdi, keyin bir mavsumni Viskonsin shtatining Milwaukee shahridagi Repertuar teatrida oʻtkazdi. U Minnesota shtatining Minneapolis shahridagi Guthrie teatrida, Vinnipegdagi Kanadaning Manitoba teatr markazida va Nyu-Jersi shtatidagi Prinston shahridagi McKarter teatrida, shuningdek, Indiana shtatidagi Indiana repertuar teatrida ishtirok etdi. Uning Brodveydan tashqari spektakllariga *The Harangues* (1969), *The Death of Lord Chatterly* (1973), *Miss Julie* (1973), *Demons: A Possession* (1974), *Winner Take All* (1975) and *Light Up the Sky* (1990). On Broadway, she portrayed Crete in *Full Circle* (1973) and was an understudy in *A Memory of Two Mondays / 27 Wagons Full of Cotton* (1976), and *They Knew What They Wanted* (1976) ijodlarini misol qilish mumkin.

Shaxsiy hayoti
--------------

U Nyu-York universitetida tanishgan aktyor va rejissyor Philipp Charles McKkenzie bilan turmush qurgan. Oxir-oqibat ular ajrashishdi. U IT boʻyicha mutaxassis boʻlgan sobiq dengiz piyodalari korpusining tank zobiti Jim Hartga turmushga chiqdi.

Carlson 2021-yil 26-oktabrda Konnektikut shtatining Geylordsvill shahrida 76 yoshida amyotrofik lateral sklerozdan vafot etdi.

Manbalar
--------


1. ↑  Linda Carlson, Actress on ‘Newhartʼ and ‘Murder One,’ Dies at 76
2. ↑  *Storace, Robert*. „Local actress relishes her new role". *The News-Times* (11-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 24-iyun 2020-yil. „The 68-year-old Minnesota native...".
3. ↑  Coleman, Nancy L.*. A Handbook of Scandinavian Names* (inglizcha). Univ of Wisconsin Press, 9-dekabr 2010-yil — 13 bet. ISBN 978-0-299-24833-8. 27-may 2021-yilda qaraldi.
4. 1 2 3 4  „Linda Carlson: 'Total Star'". *The Evening News* (14-avgust 1977-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2014-yil.
5. ↑  „She's not sexy or daffy so Kaz' lady is losing role". *The Gazette* (23-yanvar 1979-yil), s. 51. Qaraldi: 27-may 2021-yil.
6. ↑  „Linda Carlson". *Internet Off-Broadway Database*.  Lucille Lortel Foundation. 27-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2021-yil.
7. ↑  „Linda Carlson". *Internet Broadway Database*.  The Broadway League. 27-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-may 2021-yil.
8. 1 2  *Carlson, Linda*. „First the Proposal, Then Remodeling". *The New York Times* (11-oktabr 2012-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2014-yil.
9. ↑  Linda Carlson Hart
**Kuika** (portugalcha: *Cuíca - опоссум, реже Quíca*) — brazilyancha zarbli musiqa asbobi boʻlib, u friktsion barabanlar guruhiga kiradi va asosan sambada koʻp qoʻllaniladi. U yuqori registrning gʻijirlagan, oʻtkir tembriga ega

  

Uning nomi oʻzi uchun gapiradi: asbobning tembri kulrang toʻrt koʻzli opossumining chiyillashiga oʻxshaydi.

Uning diametri 6-10 dyuym boʻlib, silindrsimon metall (dastlab yogʻoch) qobiqqa ega. Uning bir tomoniga teri tortiladi, boshqa tomoni esa ochiq qoladi. Uning ichki markaziga va charm membranasiga perpendikulyar tarzda qamish tayoq biriktiriladi. Asbob koʻkrak qismiga kamar bilan yon tomoniga osiladi. Musiqachi ijro paytida uni bir qoʻlida ushlab turib, nam latta bilan tayoqni yuqoriga va pastga ishqalaydi, ikkinchi qoʻlining bosh barmogʻi bilan esa tashqi tomondagi charm qoplamaning tayoq biriktirilgan joyini bosib turadi. Ishqalanish harakatlari tovushni hosil qiladi, ohang esa membranadagi bosim darajasiga qarab oʻzgaradi.

Kuika samba musiqasining barcha yoʻnalishlarida muhim ritmik rolni oʻynaydi. Rio-de-Janeyrodagi karnavalida oʻyinchilarning kuikedan ritm boʻlimlarida ishtirok etgan guruhlarining ijrosi diqqatga sazovor boʻlgan. Bunday musiqachilar yoʻq boʻlgan paytda, braziliyalik qoʻshiqchilar kuika ovoziga taqlid qilishlari mumkin.

Cuica — Primer zvuchaniya 1
Cuica — Primer zvuchaniya 2
Kuika tovushlariga qoʻshimcha misollar.

Kuikeadagi oʻyinning video-lavhalari

Kuikada oʻynash misollarini quyidagi ijrochilar namunasida topish mumkin:

* „Me and Julio Down by the Schoolyard" Pol Saymon (Tinglash)
* „To Claudia On Thursday", The Millennium (Tinglash)
* *Mutations* albomidan *"Tropicalia"*, Beka (Tinglash)
* „Enid", Barenaked Ladies (Tinglash)
* „Could You Be Loved" Bob Marli (Tinglash)
* „The Warmth of Your Breath" albomidan *Give a Monkey a Brain and Heʼll Swear Heʼs the Center of the Universe* albomidagi Fishbone (Tinglash)
* „Walkabout" guruhi Red Hot Chili Peppers (Tinglash)
* „Capitan Bacardi", Antonio Karlos Jobim (Tinglash)
* „Capoeira Do Brasil", Serjio Mendes (Tinglash)
* „Deixa Eu Dizer", Cláudya [Cláudya] ) (Tinglash)

Manbalar
--------

1. ↑  Статья «Бразильская музыка» в Музыкальной энциклопедии в 6 тт. 1973—1982
2. ↑  Freesound
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  YouTube

Yana qarang
-----------

* Perkussiya asboblari lugʻati
* Braziliya zarbli asboblari haqida maʼlumot
**Qochoqlar va koʻchirilgan shaxslar** — biron-bir ijtimoiy holat (mas, urush, milliy ozodlik harakati) oqibatida oʻzining doimiy yashash joyini tashlab chiqishga majbur boʻlgan shaxslar. "Qochoqlar" atamasi xalqaro huquqda 1-marta 1914—18 yillardagi Birinchi jahon urushidan keyin paydo boʻlib, urush davrida dushman bosib olishi xavfi boʻlgan yoki egallab olgan hududlarni tashlab chiqqan, yo boʻlmasa bu hududlardan harbiy, fuqaroviy hukumat farmoyishi asosida joʻna-tib yuborilgan shaxslarni anglatish uchun ishlatilgan. 1939—45 yillardagi Ikkinchi jahon urushi davrida gitlerchilar tomonidan bosib olingan hududlardan turli ishlarda foydalanish uchun millionlab kishilarning boshqa mamlakatlarga majburlab olib ketilishi natijasida koʻchirilgan shaxslar deb atalgan odamlar toifasi vujudga keldi. Urushdan keyin Q. va k. shahri muammosi keskin boʻlib qoldi, chunki ularni tezlik bilan vataniga qaytarish kerak edi. Oʻtgan asrning 50 — 70-yillarida Afrikada ham qochoqlar bilan bogʻliq masalalar kelib chiqdi. Isroilning arab mamlakatlariga qarshi agressiyasi (1948—49, 1956, 1967-yillardagi urushlar) tufayli paydo boʻlgan falastinlik qochoqlar masalasi gʻoyat keskin tus olib, Yaqin Sharqdagi vaziyatni bir necha bor chigallashtirdi. Q. va k.shahri muammolari manfaatdor davlatlar oʻrtasida maxsus bitimlar tuzish yoki xalqaro hamkorlik natijasida hal etiladi. Qochoqlar masalalari bilan Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim oy harakati, BMT doirasida — Qochoqlar ishlari boʻyicha Oliy komissar shugʻullanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ravnaq Pahlavonquli** (1725—Xorazm — 1805) — shoir. Xivadagi Shergʻozixon madrasasida oʻqigan. Dastlab Xiva xoni Abulgʻozi Soniy (1742—47) ni maqtab sheʼrlar yozgan. 1768-yilda taxtga oʻtirgan Gʻoyibxon taʼqibidan qochib, bir necha yil sarson-sargardonlikda yurgan. Soʻng Xiva madrasalaridan birining hujrasida faqirlikda hayot kechirgan. Oʻzbek, fors va arab tillarida, asosan, lirik janrlarda ijod qilgan. Yagona qoʻlyozma devoni bizgacha yetib kelgan. U 286 sheʼr — 5251 misra: 258 gʻazal, 22 muhammas, 5 qasida va 1 mustazoddan iborat. Sheʼrlarining asosiy mavzui insonga va ijtimoiy hayotga munosabat masalalaridir. R. gʻazal janrini tematik jihatdan boyitgan. Gʻazallarida insoniy ishq-muhabbatni, tabiat va hayot goʻzalliklarini madh etish bilan birga davr va taqdirdan, zamona nosozliklaridan shikoyat qilgan. Navoiy (14 ta), Fuzuliy (3 ta), Mashrab, Xurramiy va boshqalarning gʻazallariga muhammaslar bogʻlagan. R. qasidalari anʼanaviy uslubdan farq qilib, muayyan shaxs yoki voqeaga emas, shoir yashab turgan ijtimoiy hayotga bagʻishlangan, ularda amaldorlar insofga chaqirilgan ("Muncha javring degil..." va boshqalar). R. sheʼrlari gʻoyaviy va badiiy jihatdan qimmatli. "Devoni Ravnaq" nomli qoʻlyozmasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanadi (inv. №922).

Adabiyot
--------

* Oʻzbek adabiyoti tarixi [5 j.li], 3j. T. 1978.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kukersit** — Boltiqboʻyi havzasining yonuvchi slanetsi. Yaxlit yoki pli-tasimon teksturaga, gil-karbovatli va sapropelitli tarkibga ega boʻlgan qiz-gʻish-qoʻngʻir rangli togʻ jinsi. Undagi organik moddalar (kerogen) miqdori 25 dan 65% gacha. Mikroskop ostida paleobotaniq M. D. Zalesskiy tomonidan qad. koʻk-yashil suvoʻtlari deb nomlangan oval shaklidagi 0,01— 0,08 mikron oʻlchamdagi koʻplab tanachalar koʻza-tiladi. Sifati boʻyicha K. dunyodagi yonuvchi slanetslar orasida eng yaxshisi sanaladi. Yonuvchi slanetslar muhim ki-myoviy va energetik xom ashyo hisobla-vadi. Ulardan organik sintezda, far-makologiyada, yoqilgʻi-moylash mahsu-lotlarini ishlab chiqarishda foydalaniladi. Shuningdek, ularda reniy, molibden, vanadiy kabi bir qancha mikroelemen-tlar toʻplangan. Yonuvchi slanetslar Oʻzbekistonning jan.da turon va paleogen yotqiziqlarida ham mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Gulyamov Ravshan Ayupovich** — 2019-yildan Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining iqtisodiy-ijtimoiy siyosat boʻyicha davlat maslahatchisi.

Biografiya
----------

1968-yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Millati – o‘zbek.

Ma'lumoti: oliy, 1992-yilda Toshkent davlat universiteti, 1998-yilda Avstraliya milliy universitetini tamomlagan.

Mehnat faoliyati
1985-1992 – Toshkent davlat universiteti talabasi.

1986-1988 - harbiy xizmat.

1992-1992 – Davlat banki davlat byudjeti boshqarmasi 2-toifali mutaxassisi.

1992-1994 – Markaziy bank valyuta-iqtisodiy bosh boshqarmasi 2-toifali iqtisodchisi, bosh eksperti, sektor mudiri, bosh boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari.

1994-1998 – Markaziy bank valyuta nazorati va tashqi aloqalar departamenti direktori o‘rinbosari.

1998-2001 – Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni ijtimoiy-iqtisodiy masalalar bo‘yicha davlat maslahatchisi xizmati bosh konsultanti.

2001-2004 – Markaziy bank raisining o‘rinbosari.

2004-2006 – Milliy bank boshqaruvi raisining birinchi o‘rinbosari.

2006-2007 – «Asaka» davlat-aksiyadorlik tijorat banki boshqaruvi raisi.

2007-2009 – Taraqqiyot va rivojlanish fondi ijrochi direktori.

2009-2010 – Moliya vazirining birinchi o‘rinbosari.

2010-2011 – Iqtisodiyot vaziri.

2011-2012 – Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vaziri.

2012-2017 – Taraqqiyot va rivojlanish fondi ijrochi direktori.

2017-2018 – Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi raisi.

2018-2019 – O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish, moliya va bank tizimlarini isloh qilish, xususiy tadbirkorlik va kichik biznesni rivojlantirish masalalari yig‘ma axborot-tahlil departamenti mudiri.

2019-2019 – O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirining birinchi o‘rinbosari.

2019-yildan  — Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining iqtisodiy-ijtimoiy siyosat boʻyicha maslahatchisi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Равшан Гулямов назначен советником президента".
2. ↑  „Tarjimai hol / O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI IQTISODIYOT VA MOLIYA VAZIRLIGI". 19-fevral 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-fevral 2023-yil.
3. ↑  „ГУЛЯМОВ Равшан Аюпович".
**Oʻrtacha quyosh** — osmon gumbazining tropik yil davomida bahorgi teng kunlik nuqtasiga nisbatan toʻliq bir marta aylanib chiqadigan va ekvator boʻylab tekis harakatlanadigan hayoliy nuqtasi. Oʻrtacha quyosh vaqti shu Oʻrtacha quyoshga asoslanadi. Yer orbitasi va ekliptikannig ekvatorga ogʻmaligi natijasida haqiqiy Quyosh bilan bir vaqtda apogey va perigeyla boʻladigan oʻrtacha ekliptika Quyoshi tushunchasi joriy etilgan; bu bilan Yer orbitasining ellips shaklidaligi bilan bogʻliq noqulaylik yoʻqotiladi; oʻrtacha ekvatorial Quyosh (Oʻrtacha quyosh) ekvator boʻylab tekis harakatlanib, bahorgi teng kunlik va kuzgi teng kunlik nuqtalaridan haqiqiy Quyosh bilan bir vaqtda oʻtadi, bu bilan ikkinchi sabab — ekliptika ogʻmaligining taʼsiri yoʻqotiladi. Haqiqiy Quyosh va Oʻrtacha quyosh toʻgʻri chiqishlari yoki soat burchaklari farqi vaqt tenglamasi deyiladi va haqiqiy Quyoshni kuzatish orqali oʻrtacha vaqtni aniqlashda hisobga olinadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ravshan Sobirov** — oʻzbekistonlik musiqachi, bastakor va aktyor. „Bolalar" guruhining sobiq aʼzosi. Nihol mukofoti sovrindori. „Tarona taqdimoti" musiqiy festivali doirasida xonandaning „Xayr maktabim", „Askar", „Sen yig‘lama", „Nega aytgin" kabi qoʻshiqlari „Musiqiy topilmalar" nominatsiyasi boʻyicha taqdirlangan.

Biografiyasi
------------

Ravshan Sobirov, 1975-yil 24-iyun kuni Toshkent shahrida tugʻilgan. Bolaligi asosan Toshkent shahrining eski shahar qismida oʻtgan. 1990-yilda durodgorlik maktabiga oʻqishga qabul qilingan va u yerda bu hunarni oʻrgana boshlagan. Ravshan Sobirov bolaligidanoq futbolga katta qiziqish bildirgan. Shu sababli ota-onasi uni keyinchalik Paxtakor bolalar futbol maktabiga berishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „РАВШАН САБИРОВ" (10-yanvar 2020-yil). 25-yanvar 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2023-yil.
2. ↑  „Равшан Собиров Полная фильмография" (2-dekabr 2006-yil). 9-dekabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-yanvar 2023-yil.