**"Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali** SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 1938-yil 27-dekabrdagi „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun medalini taʼsis etish toʻgʻrisida"gi farmoni bilan taʼsis etilgan.

Keyinchalik, medalning tavsifi SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 19-iyundagi Farmoni bilan va medal toʻgʻrisidagi Nizomga SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Farmoni bilan oʻzgartirishlar kiritildi.  

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1980-yil 28-martdagi Farmoni bilan medal toʻgʻrisidagi nizom yangi tahrirda tasdiqlandi.

Medal tarixi
------------

"Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali SSSRda taʼsis etilgan birinchi medallardan biridir.

U mehnat xizmatlarini taqdirlash uchun taʼsis etilgan urushdan oldingi ikkita Sovet medalining „kichigi". „Katta"si — „Mehnatdagi jasorati uchun" medali. Ushbu ikkita mehnat medalini jangovar hamkasblar — „Jasorat uchun" va „Harbiy xizmatlari uchun" medallari bilan taqqoslash mumkin.

Medal loyihasi muallifi — rassom Ivan Ivanovich Dubasov.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali bilan taqdirlash toʻgʻrisidagi birinchi Farmoni 1939-yil 15-yanvarda imzolangan. Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasini qurollantirish, yangi turdagi qurollarni yaratish va rivojlantirishda mamlakat oldidagi beqiyos xizmatlarini hisobga olib, Kalinin nomidagi № 8 zavodning 19 nafar ishchi-xodimlari ushbu medal bilan taqdirlanishgan. Roʻyxatni chilangar Ivan Efimovich Novikov, tokar Sergey Ivanovich Viktorov, usta Grigoriy Petrovich Emelyanovlar ochib berishgan.

Ertasi kuni, 1939-yil 16-yanvarda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining SSSR Qizil Armiya ashula va raqs ansambli xodimlarini mukofotlash toʻgʻrisida farmoni eʼlon qilindi. Ansamblning 10 yilligi munosabati bilan 16 nafar kishi — badiiy rahbarning yordamchisi Boris Aleksandrovich Aleksandrov, xonanda Aleksandr Fedorovich Lanin, yakkaxon Vasiliy Petrovich Ligin, raqqos Dmitriy Mixaylovich va boshqalar mazkur nishon bilan taqdirlanishdi.

1939-yil 1-fevralda SSSR Oliy Soveti Prezidiumi „Dalstroy" ishchilarini mukofotlash toʻgʻrisida farmon chiqardi. „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali bilan 70 nafar kishi — qurilish brigadiri Aleksey Georgiyevich Abramov, kon ustasi Mixail Ivanovich Afanasiyev, kon geologi Sergey Navrilovich Afonin va boshqalar taqdirlandi.

Urushdan oldingi yillarda jami 11 mingdan ortiq kishi, Ulugʻ Vatan urushi yillarida esa 44 mingdan ortiq kishi „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali bilan taqdirlangan.

  

1995-yil 1-yanvar holatiga koʻra, „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali bilan taxminan 2 146 400 ta mukofot berildi.

Bu mukofot bilan bir necha bor taqdirlanganlar orasida 5 marta medal bilan taqdirlangan Enajon Boymatova ham bor (29.12.1946, 17.01.1947, 17.12.1949, 21.07.1950, 17.04.1954).

Medal nizomi
------------

"Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali mashaqqatli mehnat, mehnatda yuqori koʻrsatkichlarga erishganlar uchun taʼsis etilgan.

„Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali bilan ishchilar, kolxozchilar, xalq xoʻjaligi mutaxassislari, fan, madaniyat va xalq taʼlimi xodimlari taqdirlanadi. „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali SSSR fuqarosi boʻlmagan shaxslarga ham taqdim etilishi mumkin.

Adabiyotlar
-----------

* Volodin A. N. Merlay N. M. Medali SSSR. — SPb.: Pechatniy dvor, 1997. — S. 41—44. — 301 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-7062-0111-0.
* Колесников Г. А. Рожков А. М.*. Ордена и медали СССР*. Мн.: Народная асвета, 1986 — 56—57 bet.