recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Valeriya Aleksandrovna Guryeva** (1929-yil 21-dekabr, Toshkent – 2015-yil 7-yanvar, Moskva) – psixiatriya sohasidagi sovet va rus olimi, tibbiyot fanlari doktori, professor, V. P. Serbskiy nomidagi Ijtimoiy va sud-psixiatriya markazi Davlat ilmiy instituti voyaga yetmaganlarning sud-psixiatriya muammolari kafedrasi mudiri.

Tarjimai holi
-------------

Valeriya Guryeva Oʻzbekiston Respublikasida xizmatchi oilasida tavallud topgan. 1946-yilda maktabni tugatib, Toshkent tibbiyot institutining davolash fakultetiga oʻqishga kirdi va uni 1952-yilda tugatdi. 1955–1958-yillarda Moskvada V. P. Serbskiy nomidagi Butunrossiya ilmiy-tadqiqot institutining kunduzgi aspiranturasida tahsil oldi.

Valeriya 1960-yilda „Sud-psixiatriya amaliyotida isteriya psixopatiyasi muammosi" mavzusida va 1971-yilda „Oʻsmirlik va yoshlardagi psixopatiya (klinik kuzatuv, sud-psixiatriya aspekti)" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1981-yil oktyabr oyida V. P. Serbiya institutining voyaga yetmaganlar boʻyicha ekspert boʻlimini tashkil etishda faol ishtirok etdi.

1986-yilda V. A. Guryevaga professor ilmiy unvoni berildi.

Guryevaning „Klinik va sud-tibbiy oʻsmirlar psixiatriyasi" monografiyasi bir nechta qayta nashrdan oʻtgan. 1995-yilda uning „Pubertatniy kriz" kitobi Parijda fransuz tilida nashr etilgan.

Valeriya Aleksandrovna 2015-yil 7-yanvarda 86 yoshida vafot etdi va 2015-yil 10-yanvarda Moskvadagi Xovanskoye qabristoniga dafn qilindi.

Olima 100 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan monografiyalar, oʻquv qoʻllanmalar, uslubiy tavsiyalar, shifokorlar uchun qoʻllanmalar muallifidir.

Mukofotlari va unvonlari
------------------------

Valeriya Aleksandrovna mehnati uchun „Sogʻliqni saqlash aʼlochisi" koʻkrak nishoni (1971), „Mehnat faxriysi" medali (1985) va boshqa koʻplab medallar bilan taqdirlangan. 1999-yilda „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan shifokor" faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „ГУРЬЕВА ВАЛЕРИЯ АЛЕКСАНДРОВНА". Qaraldi: 25-noyabr 2023-yil.
2. ↑  Pamyati Gurevoy Valerii Aleksandrovni. Statya na sayte Rossiyskogo obщestva psixiatrov.
**Tuproq eritmasi** - tuprokning suyuk tarkibiy kismi; unda mineral va organik moddalar erigan holda boʻladi. Tuproq eritmasining tuproq namlanganlik darajasiga karab kapilyar, gravitatsion va pardasimon shakllari mavjud. Tuproq eritmasi juda oʻzgaruvchan boʻlib, u oʻsimliklar ozikdanishida va tuprok moddalarning aylanishida, tuprok hosil boʻlish jarayonida, fizikkimyoviy, biokimyoviy reaksiyalarning borishida ishtirok etadi. Tuproq eritmasida oʻsimliklar uchun zarur ozik moddalar (ammoniyli tuzlar, nitratlar, shuningdek, fosfor, kaliy, kaltsiy, magniy va boshqa elementlarning suvda eruvchi tuzlari), gazlar (O2, SO2, N, NH3) va organik moddalar mavjud. Tuproq eritmasida tuzlarning koʻp boʻlishi uning osmotik bosimini oshirib, oʻsimlikning tuprokdan nam va oziq moddalarni shimishini qiyinlashtiradi va fiziologik chanqoklikka sabab boʻladi. Tuproq eritmasining reaksiyasi uning eng muhim xususiyatidir. Agar tuproq muhiti juda nordon yoki ishqorli boʻlsa, ekinlarning oʻsishi va rivojlanishiga salbiy taʼsir etadi. (k. Tuproq nordonligi).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Amaliy astronomiya** — astro-metriyannt astronomik kuzatishlar vositasida vaqt, geografik koordinatalar va turli yoʻnalishdagi azimutlarni aniqlovchi, ularning oʻzgarishini oʻrganuvchi boʻlimi. Amaliy astronomiya geodeziya va hari-tografiya ehtiyojlari uchun geografik koordinatalarni aniqlash (astronomik geodeziya), navigatsiya (dengiz astronomiyasi), samolyotning havodagi koordinatalari va harakat yoʻnalishini aniqlash (aviatsiya astronomiyasi) bilan shugʻullanadi. Kosmik kemalarning sayyoralararo fazodagi vaziyatlarini aniqlash (qarang Kosmik navigatsiya), shuningdek Oy sirtidan turib selenografik koordinatalarni aniqlash usullari ishlab chiqildi. 70-yillarda Amaliy astronomiya dan vaqt xizmati va kenglik xizmati ajralib chiqdi. Yerning sunʼiy yoʻldoshlarini kuzatish orqali geografik koordinatalarni aniqlash usullari muvaffaqiyatli ishlab chiqildi (qarang Kosmik geodeziya). Amaliy astronomiya da qoʻllaniladigan usullar sferik astronomiyaning nazariy koʻrsatmalariga asoslangan. Amaliy astronomiya da universal asbob, Kuchma passaj asbobi, zenit teleskop, vertikal doira, prizmali astrolyabiya, dengiz va aviatsiya sekstanta, Yerning sunʼiy yoʻldoshlarini kuzatish uchun fotografik kamera va boshqa asboblar ishlatiladi. Vaqtni oʻlchash uchun kvars yoki mayatnikli soatlar, dengiz xronomet-rlari, vaqt signallarini qabul qiluvchi apparatlardan ham foydalaniladi. Aa. asboblarningtuzilishini asbob xatoliklarini tekshirish nazariyasini oʻz ichiga oladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zarar yetkazishdan kelib chiqadigan majburiyatlar** — Zarar yetkazishdan kelib chiqadigan majburiyatlar tushunchasiga fuqarolik qonunchiligida ta‘rif berilmagan. Biroq, mazkur tushuncha bevosita, g‘arriqonuniy harakat (harakatsizlik tufayli fuqaroning shaxsiga yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar, shuningdek yuridik shaxsga yetkazilgan zarar, shu jumladan boy berilgan foyda zararni yetkazgan shaxs tomonidan to‘liq hajimda qoplanishi lozimligi O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 985-moddasida o‘z ifodasini topgan mazkur normadan zarar yetkazgan shaxsning yetkazilgan zararni to‘liq qoplash majburiyati hamda jabrlanuvchining yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish huquqi mavjudligini anglash mumkin. Zarar yetkazishdan kelib chiqadigan majburiyatlarga muvofiq, shaxs (jismoniy yoki yuridik shaxs)ning hayoti va sog‘lig‘i yoki mol-mulkiiga zarar yetkazgan shaxs yetkazilgan zararni to‘liq qoplash majburiyatini oladi, jabrlanuvchi esa, o‘ziga yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish huquqiga ega bo‘ladi Zarar yetkazishdan kelib chiqadigan majburiyatlar fuqarolik huquqi nazariyasida delikt deb ataladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Toychiyev, N. ed (2009). "Zarar yetkazishdan kelib chiqadigan majburiyatlar". *Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi*. Toshkent: „Adolat" nashriyoti.
2. ↑  O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Rapanalar** (Rapana) — dengiz qorinoyoqli mollyuskalari urugʻi. Spiral chigʻanogʻi 19 sm gacha, keng oval shaklda, kulrang qoʻngʻir tusda. Chigʻanogʻi ogʻzi keng, koʻpincha ochiq sariq, qizil yoki baʼzan oqrangda. 3 turi maʼlum. Ilgari R. faqat Yapon, Sharqiy Xitoy va Sariq dengizlarida yashagan. 20-asr oʻrtalarida R.Yapon dengizidan Qora dengizga kelib qolgan. Hozirgi Afrika dengizi sohillari boʻylab tarqalmoqda. Kapsula ichiga tuxum qoʻyadi. Yirtqich, 2 pallali mollyuskalar (ustritsa, midiya) bilan oziqlanadi. R.ning zaharli suyukdik ishlab chiqaradigan bezlari bor. Goʻshti qisman yeyiladi, chigʻanogʻi zebiziynat buyumi. R. ovlanadigan mollyuskalar bilan oziklanib, katta ziyon keltiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Monofaglar** (mono... va yun. phagos — yeb qoʻyuvchi) — oziqlanishga oʻta ixtisoslashgan, yaʼni faqat bir tur ozuqa bilan yashashga moslashgan organizmlar. Hasharotlar, chuvalchanglar, qisqichbaqasimonlar va yumshoq tanlilar orasida M. koʻp uchraydi. Hasharotlardan yaydoqchi afelinus (Aphelinus mali Hald.) faqat qon bitlarida, psevdafikus (Pseudaphycus malinus Gah.) esa komstok qurtida parazitlik qiladi. Sugʻorma dehqonchilik biotsenozida uchraydigan zararkunandalar sonini kamaytirishda katta xoʻjalik ahamiyatiga ega boʻlgan entomofag M.dan Stethorus punctillum Wse. Scolothrips acariphagus Takh. Orius (Triphleps) albidipennis Reut. — oʻrgimchakkana yirtqichlari; Apanteles congestus wees, Microptilis spectabills Hal. Rhogas dimidiatus Spin. Sinophorus xantostomus Grav. Barylypa hemeralis Brauns va boshqa — kuzgi tunlam yirtqichlari; Habrobracon hebetor Say. Apanteles kazak Tel. Anilasta prinzi Meyer. Barylypa chloratica Meyer — gʻoʻza tunlaminint parazitlaridir (yana qarang Parazit hasharotlar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Enmark Shokirovich Solihov** (1934.12.9, Samarqand) – kompozitor, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1984). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1963). Oʻzbekiston televideniye va radioeshittirish qoʻmitasi estrada-simfonik orkestrida (1964—65) va „Oʻzbekkonsert" (1973—76)da badiiy rahbar. Oʻzbekiston konservatoriyasida pedagog (1968—73), dotsent (1996-yildan) va estrada ijrochiligi kafedrasi mudiri (1996—98), Oʻzbekiston kompozitorlar uyushmasi raisi (1975—82), Oʻzbekiston musiqa jamiyati tashkilotchisi va raisi (1987—91). Ijodida ommabop musiqa janrlariga alohida ahamiyat bergan. „Qiz bola", „Qaydasan", „Sogʻindi jon", „Bahor ohanglari", „Sevgi bahori" kabi estrada qoʻshiklari, „Xoʻja Nasriddin" operettasi, „Oygul parining sovgʻalari", „Moʻʼjizali doira" myuzikllari, „Qalbingda quyosh", „Nomerga 100 satr", „Margʻiyona", „Yana oʻsha Nasriddin" va boshqa badiiy va hujjatli filmlarga musiqalar yozgan. Shuningdek, „Otashin qoʻshiq" baleti, simfonik konsert va kamer asarlar muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Doʻst muhammad ibn Sulaymon** (7—1550) — xattot va musavvir. Safaviylardan Bahrom Mirzo va shoh Tahmosb saroyida xizmat qilgan. Baxrom Mirzo kutubxonasida tuzilgan muraqqaga soʻz boshi sifatida xattotlik va musavvirlikka oid risola bitgan (1544—45, Istanbuldagi Toʻpqopu muzeyida). Tadqiqotchilar risolani "Holati xunarvaron" ("Sanʼatkorlar ahvoli") deb nomlagan. Unda xat-yozuvning kelib chiqishi, markaziy osiyolik, taʼliq va nastaʼliq yozuvlari ustalari, musavvirlik sanʼati va musavvirlar (jumladan Abdulxay Jahongir Buxoriy va b.) haqidagi maʼlumotlar bayon qilingan. D. M. koʻchirgan qoʻlyozma va xat namunalari Sankt-Peterburgdagi ommaviy kutubxonada saqlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ternopil** (sobiq Tarnopol) — Ukrainaning Ternopil viloyatidagi shahar. Viloyat markazi. Seret (Dnestr irmogʻi) daryosi boʻyida. Transport yoʻli va shosse yoʻllari tuguni. Aeroport bor. Aholisi 235 ming kishi (1997).

Ternopil 1540-yildan Rech Pospolita tarkibida maʼlum. 1772-yildan Avstriya, 1809—15 yillarda Rossiya imperiyasi, keyinchalik Avstriya va Avstriya Vengriya, 1919—39 yillarda Polsha tarkibida, 1939-yil dekabrdan Ukrainaning Ternopil viloyati markazi. 1941-yil 30 iyundan 1944-yil 15 aprelgacha nemis fashistlari qoʻlida boʻldi. Respublikaning sanoat markazlaridan biri.

Yengil (ip gazlama kombinati, sunʼiy koʻn zavodi), oziq-ovqat (goʻsht, shakarqand, sut va boshqalar), mashinasozlik (shu jumladan, kombaynlar ishlab chiqarish.) sanoatlari mavjud. Farmatsevtika fabrikasi, chinni zavodi, mebel kombinati faoliyat koʻrsatadi.

4 universitetlar (tibbiyot, ped. moliyaiqtisodiyot, texnik), 2 teatr, oʻlkashunoslik muzeyi (kartinalar galereyasi bilan birgalikda) ishlab turibdi.

Meʼmoriy yodgorliklaridan Voskreseniye (17-asr), Xristorojdestvenskaya (16-asr oxiri), Vozdvijeniye (16-asr) cherkovlari, dominika kostyoli (18-asr) saklangan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Ternopil" *OʻzME*. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zablon Simintov** (tugʻilgan yili: 1959-yil; Hirot, Afgʻoniston) — Afgʻonistonlik gilam savdogari va restoran egasi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra ushbu inson Afgʻonistondagi soʻngi yahudiy hisoblanadi. Shuningdek ushbu inson Qobuldagi yagona sinagoga qoʻriqchisihamdir. Transkripsiyada uning ismi va familiyasi *Zebulon Simentov*, *Zabolon Simentov* yoki *Zabolon Simantov* deb tarjima qilinadi.

Simintovning soʻzlariga koʻra, U yakka oʻzi diniga eʼtiqod qilishi qiyin kechadi. Shu bilan birga, U Toshkentdagi ravvindan kashrut qoidasiga muvofiq hayvon soʻyish uchun masus ruxsat olgan. Hozirda U Qobuldagi yagona sinagoganing yonidagi kulbada yashaydi va boshqa davlatlardagi, xususan Isroildagi yahudiylardan va mahalliy aholidan xayr-ehson olib turadi. Uning xotini va ikki qizi hozirda Isroilda istiqomad qilishadi. Bir safar undan Isroilga muxojirat qilishni xohlarmidingiz deb soʻrashganida, U «Isroilga koʻchib ketish? Men u yerda nima qilaman? Nega men oʻz yurtimni tark etishim kerak?» deb javob bergan. Biroq keyinroq «Al-Jazira» telekanaliga bergan videointervyusida U Isroilga koʻchib ketishni va oilasi bilan birlashishni xohlashini aytgan.

Havolalar
---------

1. ↑  *N.C. Aizenman*. „Afghan Jew Becomes Country's One and Only". *Washington Post* (27-yanvar 2005-yil), s. A10.
2. ↑  „Now I’m the only Jew in the city". *The Times*.
3. ↑  „'Only one Jew' now in Afghanistan". *BBC News* (25-yanvar 2005-yil).
4. ↑  *Martin Fletcher*. „The last Jew in Afghanistan". *NBC News* (14-iyun 2008-yil). 16-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2015-yil.
**Elektr pech** — elektr hodisalarining issiqlik ajratish xossasidan foydalaniladigan eritish yoki qizdirish pechi. Elektr energiyasini issiqlik energiyasiga aylantirish usuliga koʻra, yoy pechi, induksion pech, elektronnurli pech, dielektrik qizdirish qurilmalari va boshqalar; ishlatilish sohalari boʻyicha sanoat, lab. kommunal xoʻjalik, uyroʻzgʻor uchun moʻljallangan xillarga boʻlinadi. Elektr pechda ish muhiti (havo, agressiv muhit, inert atmosfera va boshqalar), tok chastotasi, tuzilishi muhim koʻrsatkichlar hisoblanadi. Bunday pechlarda ish jarayonini avtomatlashtirish oson, unda kuyindi deyarli boʻlmaydi.

Bir yoʻla texnologik, issiqlik texnikasi va elektrotexnika vazifalarini bajaradigan Elektr pechlari bor. Ular elektr pech qurilmasi deb atayaadi. Ularning tarkibiga Elektr pech, kuch jihozlari (transformator, toʻgʻrilagich, yuqori chastotali generator, lampali generator), qoʻshimcha elektr jihozlari (drossel, ballast qarshilik, kondensator, anodli toʻgʻrilagich va boshqalar), nazoratoʻlchash asboblari, pirometrik apparatura, avtomatik rostlash qurilmasi va boshqalar kiradi. Temir rudalaridan choʻyan eritib olinadigan Elektr pech elektr domna pechi deb ataladi. Bunday pechlar hozir deyarli qoʻllanmaydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  

{{chala}
**Yadro modellari** — atom yadrosining turli xossalarini oʻrganish uchun tuziladigan tasavvurlar. Shu vaqtgacha olimlar tomonidan tavsiya etilgan Yadro modellarining birortasi ham yadroning xossalarini toʻliq yoritib bera olmaydi. Shu sababli, bir necha Yadro modellari qoʻllaniladi. Ayniqsa, tomchisimon va qobiqsimon modellardan samarali foydalaniladi.

**Yadroning gidrodinamik (tomchi) modeli** 1936-yilda N.Bor tomonidan taklif qilingan. Yadroning tomchi modeli yadrodagi nuklonlarning ba'zi xossalarini suyuqlik tomchisidagi molekulalarning xossalriga o'xshashligiga asoslangan. Masalan yadrodagi nuklonlarning o'zaro ta'sir potensiali suyuqlikdagi molekulalarning o'zaro ta'sir potensiali kabi qisqa ta'sirni ifodalovchi potensial bo'lib, ta'sir kuchlari to'yinganlik xossasiga ega. Tomchining hajmi undagi zarralar soniga proporsional. Yadroning suyuqlik tomchisidan asosiy farqi shundaki, yadro zaryadga ega siqilmaydigan suyuqlik bo'lib, u kvant mexanikasi qonunlariga bo'ysunadi. 

**Yadroning kollektiv modeli -** ushbu modelda yadroni barcha qobiqlari to'ldirilgan mustahkam ichki qism - o'zak va o'zak nuklonlari hosil qilgan markaziy maydonda harakat qiluvchi tashqi nuklonlardan tuzilgan deb tasavvur qilinadi. O'zak tashqi nuklonlar ta'siri natijasida o'z shaklini o'zgartirishi mumkin, ya'ni tebranadi. O'zakning harakati gidrodinamik tenglamalar yordamida ifodalanadi. Tashqi nuklonlar esa bu nuklonlar bilab o'zaro ta'sirlashuv natijasida o'zgaruvchi o'zak maydonida harakat qiladi. 

Qo'zg'alish energiyasining kichik qiymatlarida qator yadrolarda energetik sathlarning ketma - ketligi kuzatiladi, bu sathlarni yadro sirtining garmonik tebranishi yoki deformatsiyalangan yadroning butunligicha aylanishi natijasida hosil bo'lgan deb izohlash mumkin. Bunday harakatlar yadroning kollektiv erkinlik darajasi bilan bog'liq. Bu energetik sathlarning kollektiv harakat bilan bog'liqligi esa sathlar orasidagi katta kvadrupol momentiga ega bo'lgan elektromagnit o'tishlarning intensivligi yuqoriligidan ko'rinadi. Nuklonning yadrodan chiqib ketish ostona energiyasidan uyg'onish energiyasi katta bo'lganda yadroning kollektiv sathlari yadro reaksiyalari kesimlarida keng pik sifatida namoyon bo'ladi va ular gigant multipol rezonanslar deyiladi. Ulardan eng kattasi bu gigant dipol rezonansidir. Sferik simmetrik juft - juft yadrosirtlarining tebranma harakat energetik spektrlarini besh o'lchovli garmonik ossilyator modeli asosida tushuntirish mumkin. Bunda sirtning tebranishi agarda amplitudasi kichik bo'lsa, suyuq tomchi sirtining garmonik tebranishi kabi qaraladi. Juft - juft yadrolarning aylanma harakat energetik spektrini esa aksial - simmetrik rotator modeli asosida tushuntirish mumkin. Neytronlarning protonlarga nisbatan tebranishi bilan bog'liq bo'lgan gigant rezonanslarni gidrodinamik model asosida ifodalanadi. **Foydalanilgan adabiyotlar:**

T.M.Mo'minov, A.B.Xoliqulov, SH.X.Xushmurodov 

"Atom yadrosi va zarralar fizikasi"

### Yadro modellari

Hozirda quyidagi yadro modellari mavjud: 

* Yadroning tomchi modeli
* Yadroning qobiq modeli
* Yadroning Fermi-gaz modeli
**Oʻktam Salomov Rahimovich** — Fargʻona politexnika instituti rektori, Fizik, fan doktori.

Biografiyasi
------------

Salomov Oʻktam Raximovich 1977-yil 20-yanvar kuni Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida ziyolilar oilasida tugʻilgan. 1994-yilda maktabni bitirgach Toshkent Davlat universitetiga oʻqishga qabul qilinadi.

Salomov talabalik yillarida ustozlari rahbarligida fizika fanining sir-asrorlarini chuqur oʻrgangan va 1999-yilda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Issiqlik fizikasi boʻlimi aspiranturasiga qabul qilingan. 2003-2004-yillarda esa ilmiy izlanishlarini Fransiya davlatining Pyer va Mariya Kyuri nomidagi 6-Parij universiteti aspiranturasida davom ettirgan. 2004-yilda shu yerda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

2004-2008-yillarda yosh olim Oʻ.R.Salomov Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Issiqlik fizikasi boʻlimida kichik ilmiy tadqiqot ishlarida faoliyat koʻrsatgan hamda 2008-2010-yillarda shu yerda u doktoranturani oʻtagan. Doktoranturadan soʻng u 2010-2011-yillarda Toshkent shahridagi Turin politexnika universitetida yangi loyihalar boʻyicha muxandis lavozimida ishlagan.

Ilmiy izlanishlarga boʻlgan ishtiyoq uni 2011-yilda Italiyaning Turin politexnika universiteti doktoranturasiga yetaklagan va 2014-yilda ilmiy izlanishlarini yakunlab, doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan va unga doktorlik ilmiy darajasi berilgan.

Talabalikdan soʻng, taʼlim sohasidagi muvaffaqiyatlari
------------------------------------------------------

Oʻ.R.Salomovdagi ilmiy salohiyat, rahbarlarga hos qatʼiyat va ustozlarga hos fazilatlarini sezgan Davlatimiz rahbari uni 2016-yilda Andijon mashinasozlik instituti rektori lavozimiga tayinlagn. Bu dargohda u 2019-yilgacha yoshlarga bilim berish, ilmiy salohiyatni koʻtarish va xalqaro aloqalarni rivojlantirish yoʻlida samarali mehnat qilgan.

2019-2020-yillarda u Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti rektori, 2020-2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirining birinchi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2021-yilning 14-yanvar kunidan boshlab u Fargʻona politexnika instituti rektori lavozimiga tayinlangan va hozirga qadar ushbu lavozimda faoliyat yuritib kelmoqda.

Oilasi haqida
-------------

Oʻ.A.Salomov katta oilaning boshligʻi, toʻrt nafar farzandning otasi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
**Nizomiddin Asomiddinovich Xoʻjayev** (1885 — Toshkent — 1942) — siyosat va jamoat arbobi. Boshlangʻich rustuzem maktabi (1900) va Oʻrta Osiyo universitetining ijtimoiy fanlar ftida (1929) oʻqigan. 1901-yilda Toshkentdagi Ilin bosmaxonasida ishchi boʻlib ishlagan. "Turon" jamiyatida faol qatnashgan (1913—17). 1916-yildan Oʻrta Osiyoda koʻtarilgan qoʻzgolonni kuvvatlab, xalkni podsho Rossiyasiga qarshi kurashga daʼvat etgan. Fevral inqilobi (1917)dan soʻng Toshkent Eski shahar hunarmandlar uyushmasi rahbari, oziq-ovqat qoʻmitasi aʼzosi. Turkiston muxtoriyatini quvvatlab, Toshkentda oʻtkazilgan namoyishning tashkilotchilaridan biri (1917-yil dekabr). Keyinchalik bolsheviklarga yaqinlashib, partiya safiga kirgan (1918). Toshkent Eski shahar soveti Ijroiya qoʻmitasi raisi, Eski shahar partiya komiteta kotibi (1918— 19). Fargona viloyati inqilobiy qoʻmitasi raisi, Turkiston ASSR MIQ aʼzosi (1919—20). Turkiston Kompartiyasi huzuridagi Musulmonlar byurosi ishida qatnashgan.

X. 1921—23 yillarda Butun Rossiya yogʻoch sanoati viloyat boʻlimi va Turkiston Kompartiyasi Markaziy Nazorat komissiyasi raisi lavozimlarida ishlagan. 1924-yil martda Xorazm Xalq Sovet Respublikasshg. masʼul lavozimga joʻnatilgan. Keyinchalik Oʻzbekiston SSR Davlat Plan komissiyasida prezidium aʼzosi (1929—32; 1933-yildan), Oʻzbekiston tarixiy yodgorliklari va sanʼatini saqlash komiteti raisi (1932—33). 1934-yildagi "tozalash" kompaniyasidan keyin ijtimoiy faoliyatdan chetlashtirilgan. Keyinchalik Qatagʻon qilingan va 1942-yilda otib tashlangan. Ulimidan soʻng oklangan. Toshkentdagi koʻchalardan biriga uning nomi qoʻyilgan.

Ld..Azizzoda L. Yangi hayot kurashchilari. T. 1977; Turkestan v nachale XX veka: k istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti, T. 2000; Rajabov Q. Haydarov M. Turkiston tarixi (1917—1924), T. 2002.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Frankfurtmayn** — Germaniyadagi shahar, Gessen yerida. Aholisi 644,7 ming kishi (1999). Transport yoʻllari chorrahasi. Mayn daryosi boʻyidagi port. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. GFRning yirik moliyaviy, muhim savdo, sanoat va madaniyat markazi. Mashinasozlik (xususan, stanoksozlik, elektrotexnika, avtomobilsozlik, priborsozlik), rangli metallurgiya, kimyo va neft kimyosi, poligrafiya, tikuvchilik, koʻnpoyabzal, toʻqimachilik, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Zargarlik buyumlari ishlab chiqariladi. Metropoliten bor. Atrofidagi shaharlar bilan yagona sanoat rnini tashkil qiladi. Gyote nomidagi universitet (1914), atom tadqiqotlari va boshqa ilmiy tadqiqot institutlari, Nafis sanʼat akademiyasi, badiiy institut va boshqa bor. Shahar galereyasi, Gyote uymuzeyi, badiiy hunarmandchilik va boshqa muzeylar faoliyat koʻrsatadi. Shahar ilk bor 8-asr manbalarida tilga olingan. Franklar, germanlar va rimliklar ixtiyorida boʻlgan. 1866-yildan Prussiya tarkibida, 19-asrdan Germaniyaning yirik sanoat markazi. Meʼmoriy yodgorliklaridan Zaalxof saroyi — knyaz qarorgohi (12-asr), SanktBartolomeus sobori, ratusha va boshqa saklangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Germaniya | *Germaniya geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Soch turmagi** odatda odamning bosh terisida, baʼzan esa yuz yoki tanada soch turmagini anglatadi. Soch turmagi shaxsiy parvarish, moda va kosmetikaning bir jihati sifatida qaralishi mumkin, ammo amaliy, madaniy va ommabop fikrlar ham baʼzi soch turmagiga taʼsir qiladi.

Soch turmagining maʼlum boʻlgan eng qadimgi tasviri bu soch oʻrash boʻlib, u taxminan 30 000 yil oldin paydo boʻlgan. Tarixda ayollarning sochlari koʻpincha maxsus usullar bilan puxta va ehtiyotkorlik bilan kiyingan boʻlsa-da, ular koʻpincha uydan tashqarida, ayniqsa turmush qurgan ayollar uchun yopilgan. Rim imperiyasi davridan [iqtibos keltirish kerak] [1]Oʻrta asrlargacha koʻpchilik ayollar sochlarini tabiiy ravishda oʻsadigan darajada oʻstirishgan. 15-asr oxiri va 16-asr oraligʻida peshonadagi juda baland soch chizigʻi jozibali deb hisoblangan. Taxminan oʻsha davrda evropalik erkaklar koʻpincha sochlarini yelkalarigacha qisqartirishgan. 17-asrning boshlarida erkaklar soch turmagi uzunroq oʻsdi, toʻlqinlar yoki jingalaklar orzu qilingan deb hisoblanadi.

Erkak parik 1624 yilda Fransiya qiroli Lui XIII (1601-1643) tomonidan kashshof boʻlgan. Erkaklar uchun kefal yoki periwigs ingliz tilida soʻzlashuvchi dunyoga boshqa fransuz uslublari bilan 1660 yilda kiritilgan. 17-asr oxiridagi pariklar juda uzun va toʻlqinli edi, lekin 18-asr oʻrtalarida qisqargan, bu vaqtga kelib ular odatda oq edi. Moda erkaklar uchun qisqa sochlar Neoklassik harakatning mahsuloti edi. 19-asrning boshlarida erkak soqoli, shuningdek, moʻylov va yonboshlar kuchli qayta paydo boʻldi. 16-19-asrlarda Evropa ayollarining sochlari koʻproq koʻrinadigan boʻldi, ularning soch qoplamalari esa kichrayib bordi. 18-asrning oʻrtalarida puf uslubi rivojlandi. Birinchi jahon urushi paytida butun dunyodagi ayollar boshqarish osonroq boʻlgan qisqaroq soch turmagiga oʻtishni boshladilar. 1950-yillarning boshlarida ayollar sochlari odatda jingalak boʻlib, turli xil uslub va uzunliklarda kiyiladi. 1960-yillarda koʻplab ayollar soch turmagi kabi qisqa zamonaviy qirqimlarda kiyishni boshladilar, 1970-yillarda esa sochlar uzunroq va boʻshashdi. 1960 va 1970 yillarda koʻplab erkaklar va ayollar sochlarini juda uzun va tekis kiyishgan. 1980-yillarda ayollar jingalak bilan sochlarini orqaga tortib oldilar. 1980-yillarda pank soch turmagi koʻpchilik tomonidan qabul qilingan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „1940s Hairstyles - For Long Hair - For Short Hair - How To Hair Styles" (10-noyabr 2011-yil).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Antiseptika** -jaroxatga tushgan mikroblarga qarshi kurashish chora tadbirlar yigʻindisi, jarohatlarni va ularni tozalab davolashda ishlati-ladigan asboblarni kimyoviy moddalar bilan yuqumsizlantirish usuli. 1867-yilda ingliz olimi J. Lister fransuz bak-teriologi L. Paster tajribalariga asoslanib operatsion xona havosidagi, jarroh qoʻlidagi va jarohatga ishlati-ladigan narsalar (doka, jarrohlik as-boblari) dagi bakteriyalarni yoʻqotish bilan jarohatlarni koʻpgina asoratlardan saqlab qolish mumkin, degan xulosaga keldi. Buning uchun u 5% li karbol kis-lota eritmasiga hoʻllangan bir necha qavat bogʻlov ishlatdi. Antiseptik kimyoviy preparatlar yuza va chuqur qoʻllaniladi. Yuza A.da jarohat va boʻshliklar xlora-min, xloratsid, vodorod peroksid, kaliy permanganat va boshqa moddalar eritmasi bilan yuviladi yoki jarohat yuzasiga antisep-tik mazlar (mas, A. V. Vishnevskiy mazi) surtiladi. Chuqur A.da esa avj olayotgan jarohat atrofidagi teri ostiga anti-septik suyuqliklar (furatsilin, riva-nol va boshqa eritmalar), teri osti, muskul orasi yoki venaga antibiotiklar singari antiseptik moddalar yuboriladi. Ikkala holda ham mikroblar yo oʻldiriladi yoki ularning hayot faoliya-ti uchun noqulay sharoit tugʻdiriladi. Hozir mexaniq fi-zik, kimyoviy va biologik A. usullari mavjud. A. jarrohlik davo usulining ajralmas tarkibiy qismidir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Urugʻ** — 1) oʻsimliklarda (semen) — urugli oʻsimliklar generativ organi, nihol hosil qilish, tarqalish va tashqi noqulay sharoitlardan muhofaza qilish funksiyalarini bajaradi; odatda, urugʻlangandan keyin urugʻkurtakdan rivojlanadi; baʼzan urugʻlanmasdan ham rivojlanishi mumkin (qarang Apomiksis, Partenogenez). U. murtak (embrion), pust (krbiq) va koʻpincha zaxira oziq moddalar (endosperm, perisperm) dan iborat. Baʼzan U. da bir necha murtak boʻlishi mumkin. Murtak zaxira oziq moddalar hisobiga rivojlanadi; bu moddalar endosperm va perispermda toʻplanishi mumkin. Endosperm va perisperm boʻlmagan urugʻlarda zaxira oziq moddalar (oqsil, yogʻ, kraxmal, qand, vitaminlar va boshqalar) urugʻ pallalarda toʻplanadi. U. qobigʻi urugʻkurtak devoridan hosil boʻladi. Baʼzi oʻsimliklar U.ining qobigʻi tashqi (etli, sersuv) va ichki (qattiq, quruq); boshqa oʻsimliklarniki qattiq, qalin yoki yupqa boʻladi. U. ning kattaligi va ogʻirligi har xil; mas, orxideyalarda chang kattaligida, palmalarda juda yirik. Bitta mevada bittadan bir necha ming, hatto mln.gacha U. boʻlishi; bitta oʻsimlik (ayniqsa, begona oʻtlar) minglab U. berishi mumkin. Har xil oʻsimliklar U.ining unib chiqish muddati turlicha boʻlib, bu U.ning saqlanish sharoitiga bogʻliq. Tarixiy rivojlanish jarayonida U. oʻsimliklarning quruklik muxitiga moslanishi natijasida paydo boʻlgan. U. oziq-ovqat sifatida ishlatiladi. U.dan un, moy, kraxmal, boʻyovchi va dorivor moddalar olinadi. Koʻpchilik oʻsimliklar U.i yoki uni mol va parrandalarga yem sifatida beriladi. Gʻoʻza U.i (chigiti) tolalari (paxtasi) toʻqimachilik sanoatining asosiy xom ashyosi; 2) odam va hayvonlarda U. — urugʻ suyuqligi, yaʼni syaye/shedan iborat.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nyurnberg sud jarayoni** - asosiy natsist harbiy jinoyatchilar ustidan oʻtkazilgan sud jarayoni. Nyurnberg shahri (Germaniya)da 1945-yil 20-noyabr — 1946-yil 1 oktabrda boʻlib oʻtgan. Fashistlar Germaniyasining oliy davlat va harbiy arboblari javobgarlik-ka tortilgan. Nyurnberg sud jarayonij.da natsional-sotsialistlar partiyasining rahbar tarkibi va bu partiyaning sokchi otryadlari (SS), xavfsizlik xizmati (SD), davlat maxfiy politsiyasi (gestapo) ji-noyatchi deb topilgan. 12 kishi (G. Gering, E. Kaltenbrunner, A. Yodl va boshqalar) oʻlimga, 7 kishi uzok, muddatli yoki umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan. Tarixda 1-marta Nyurnberg sud jarayonij.da agressiya insoniyatga qarshi eng ogʻir jinoyat ekan-ligi eʼtirof etildi. Sud jarayonini ittifokchilar tomonidan tuzilgan Xa-lqaro harbiy tribunal amalga oshirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Arar chegara punktiArar chegara punkti
**Arar** (arabcha:  *ʿArʿar*  Andoza:IPA-ar) Saudiya Arabistoni va Iroq oʻrtasidagi chegara oʻtish joyidir. Saudiya Arabistonidagi eng yaqin shahar Arar (‘Arʼar) va Iroqdagi eng yaqin shahar — Nuxayb. Oʻtish joyida Iroq chegarachilari uchun kazarmalar, masjid va chegaradan oʻtayotgan odamlarni tekshirish idoralari mavjud. Oʻtish punktida Haj ziyorati vaqtida Iroqliklar Makkani ziyorat qilish uchun Saudiya Arabistoniga oʻtishi munosabati bilan katta tirbandliklar kuzatiladi.

Tarixi
------

2015-yilning 5-yanvarida Saudiya Arabistoni qo‘shinlari o‘tish joyida IShIDning xudkushlik hujumiga uchragan. Hujumda ikki nafar chegarachi halok boʻlgan.

Fors koʻrfazidagi urush munosabati bilan yopilgan Arar chegara punkti 30 yildan soʻng, 2020-yil 18-noyabrda qayta ochilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Two Saudi guards killed in suicide attack on Iraq border" (5-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 6-yanvar 2015-yil.
2. ↑  „Iraq, Saudi Arabia reopen Arar border crossing after 30 years". *Al Jazeera* (18-noyabr 2020-yil).

Koordinatalari: 31°21′30″N 41°26′35″E﻿ / ﻿31.358351°N 41.443128°E﻿ / 31.358351; 41.443128GO



|  |  |
| --- | --- |
| Iroq geografiyasi | *Iroq geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Andoza:SaudiyaArabistoni-geo-stub
Nikolay I
**Nikolay I** (Nikolay Pavlovich Romanov) (1796.25.6, Sarskoye Selo, hozirgi Pushkin shahri — 1855.18.2, Peterburg) — Rossiya imperatori (1825—55). Pavel I ning 3-oʻgʻli. Dekabristlar qoʻzgʻolonini bostirgan (1825). N. I davrida markazlashgan davlat byurokratik apparati kuchaytirilgan, 3-boʻlim (inqilobiy harakatga qarshi kurashish uchun siyosiy politsiya) barpo etilgan; Rossiya imperiyasi qonunlar majmuasi tuzilgan, yangi senzura ustavlari joriy qilingan (1826, 1828). 1837-yil Rossiyada birinchi marta Tsarskoye Seloda temir yoʻl harakati ochilgan. N. 1 ichki siyosatining asosiy maqsadi — samoderjaviye-krepostnoylik tuzumining mustahkamligini saqlash edi. 1830—31 yillardagi Polsha qoʻzgʻoloni; 1848—49 yillardagi Vengriya inqilobini qonga botirgan. Muqaddas ittifoqning tamoyillariga qaytishi N. I tashki siyosatining muhim tomoni boʻlgan. N. 1. davrida Rossiya Kavkaz (1817—64), Rossiya—Eron (1826—28), Rossiya—Turkiya (1828-29), Qrim (185356) urushlarini olib borgan. Xiva xonligini bosib olish maqsadida Perovskiy eks-peditsiyasini joʻnatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Chizkeyk — bir yoki bir nechta qatlamlardan tashkil topgan shirin desert. Asosiy va eng pastki qatlam yumshoq, yangi pishloq (odatda tvorog, qaymoq yoki rikotta), tuxum va shakar aralashmasidagi qolip. Agar pastki qatlam mavjud boʻlsa, u koʻpincha maydalangan pechenedan iborat boʻladi 

Chizkeyk odatda shakar bilan shirinlashtiriladi va turli xil taʼmga ega boʻlishi mumkin. Asosiy pishloq qatlamiga vanilin limon, shokolad yoki boshqa lazzatli taʼmlar qoʻshish mumkin.

Chizkeyk tayyorlash jarayoni

Tarix
-----

Chizkeyk haqida eng birinchi tasdiqlangan fakt yunon shifokori Aegimus (miloddan avvalgi V asr) tomonidan cheesecakes tayyorlash haqida kitob yozgan. (plakountopoiikon sungramma).  Eng qadimgi pishloqli keks retseptlari Kato Elderning De Agri Culturada topilgan.

 Janubiy Afrika atirgul pishloq keki
 Shved pishloq keki (*ostkaka*)
 Nyu-York uslubidagi chizeyk

Galereyalar
-----------

### Dunyo chizkeyklari

* Bavariyancha chizkeykBavariyancha chizkeyk
* Gollandcha chizkeyk ( kvarktaart )Gollandcha chizkeyk ( *kvarktaart* )
* Fransuzcha chizkeyk( tarte au fromage )Fransuzcha chizkeyk( *tarte au fromage* )
* Nemis pishloq keki ( Käsekuchen )Nemis pishloq keki ( *Käsekuchen* )
* Ruminiya pishloq kekiRuminiya pishloq keki
* Qulupnay bilan Nyu-York uslubidagi chizkeykQulupnay bilan Nyu-York uslubidagi chizkeyk
* Qulupnay sousi bilan pishirilmagan yaponch kekiQulupnay sousi bilan pishirilmagan yaponch keki

### Mevali keyklar

* Rezavor mevali keykRezavor mevali keyk
* Nyu-York uslubidagi rezavor mevali chizkeyklarNyu-York uslubidagi rezavor mevali chizkeyklar
* Apelsinli pishirilmagan keykApelsinli pishirilmagan keyk
* Mango bilan pishloqli kekMango bilan pishloqli kek
* Limonli keykLimonli keyk
* Qulupnayli chizkeykQulupnayli chizkeyk

Manbalar
--------

1. ↑  *Ferguson Plarre Bakehouses.* „A History of Cheesecakes".  www.fergusonplarre.com.au. 24-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-oktyabr 2008-yil.
2. ↑  Callimachus, *ap. Athen*, xiv. p. 643, e
bask choʻpon iti
 Bask choʻpon iti ishda
**Bask choʻpon iti** (ispancha: *pastor vasco*, bask. Euskal artzain txakurra) — Ispaniyaning shimolida, Basklar mamlakatida paydo boʻlgan va mahalliy choʻponlar tomonidan chorva mollarini qoʻriqlashda anʼanaviy ravishda foydalaniladigan it zotidir. Bu zot Markaziy Yevropa choʻpon itlaridan kelib chiqqan deb ishoniladi.

Tashqi koʻrinishi
-----------------

1995-yil 1-iyunda Bask qoramol iti Ispaniya kinologiya federatsiyasi (*Real Sociedad Canina de España*). Tomonidan rasman tan olingan.

Bu itlar tez yugurish uchun moʻljallangan, barcha jismlari mutanosib, kuchli, toʻrtburchaklar shakldagi tanaga ega. Balandligining tana uzunligiga nisbati taxminan 1: 1,2 ni tashkil qiladi.

Juni oltin yoki mis rangda, ipakdek va oʻrtacha uzunlikda, tumshugʻi va old oyoqlari juda qisqa. Koʻzlar oval, kashtan rangda, koʻz qovoqlari toʻqroq rangda. Quloqlari uchburchak shaklda, baland joylashgan, yengil, koʻpincha orqaga tortilgan. Panjalari oval shaklga ega. Orqa oyoqlarida bir yoki ikkita shudring panjasi boʻlishi mumkin. Quyrugʻi pastga tushirilgan, harakatda koʻtariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Баскская овчарка" (ru).  Petstory.ru. Qaraldi: 28-iyun 2019-yil.
2. ↑  „Баскская овчарка: стандарт породы" (deadlink). 11-may 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-aprel 2008-yil.

Havolalar
---------

* Portal: Euskal Artzain Txakurra (Wayback Machine saytida 2010-11-01 sanasida arxivlangan)(isp.) )
* Amerikadagi bask qoʻy iti(Inglizcha) )
Karescha bang uyi
 Anʼanaviy koreys *sarangbang* (oʻquv xonasi). Ichki ishlar, Britaniya muzeyi Osiyo boʻlimida.
***Bang*** — bu koreyscha soʻzning romanizatsiyasi boʻlib, „xona" degan maʼnoni anglatadi. Anʼanaviy koreys uyida, masalan, *sarangbang* (hangul: ilmbang; Hanja: líníní) kabilar boʻlib — masalan, oʻquv xonasi yoki mehmon xonasi unga misol boʻla oladi.

Zamonaviy Koreyada (ayniqsa , janubiy Koreyada) *bang* tushunchasi maishiy makonda devor bilan oʻralgan segment boʻlibgina qolmay, tijorat uchun moʻljallangan xonalar va binolar yoki korxonalarning kichik koʻrinishini ham ifodalagan. Bunga misol sifatida masalan, shaxsiy kompyuter xonasi (internet)gacha, noraebang (karaoke xonasi), sojubang (soju xonasi), manxvabang (manxva xonasi) va jjimjilbang (koreys jamoat hammomi). Buni yuqori palatalar, opera uylari, qahvaxonalar va nashriyotlarni oʻz ichiga olgan „uy" tushunchasining huddi shunday kengayishi bilan solishtirish mumkin. Kareyada bu kabi uylar mahaliy xom-ashyolar bilan quriladi. Ularga yogʻoch matireallari koʻp ishlatiladi, bu esa uylarni tez-tez mavsumiy yangilab turish va yogʻochlarni almashtirish zaruryatini qoʻyadi. Bang kichik uy boʻlgani uchun uni tamirlash juda oson. Qayta tamirlashda murakkab qurilmalar kerak emas.

Atama izohi
-----------

Fonetik jihatdan koʻproq taranglashgan soʻz b*ang* (ba) *gambang* otining qisqartmasi sifatida qoʻllaniladi (Hangul: gambang; Hanja: **kambang**), „qamoq" degan maʼnoni anglatadi.

Multibang (kichik bang)
-----------------------

 *Multibang*
*Multibang* — Janubiy Koreyada odamlar videooʻyinlar va stol oʻyinlarini oʻynashlari mumkin boʻlgan koʻngilochar joylarni oʻzida mujasam qilgan uylardir. Bundan tashqari, ular gazak yeyishlari, alkogolsiz ichimliklar ichishlari, qoʻshiq aytishlari va filmlar tomosha qilishlari mumkin.

Yana qarang
-----------

* Xitoy meʼmorchilik sanʼati
* Shveytsariya chalet uslubi
* Kafeteriya
* Sapin arxitektura uslubi
* Qadimgi Sharq meʼmorchilik sanʼati

Manbalar
--------

1. ↑  *Roman and Daniela Jost.* „Sarangbang (Sarang-bang, Sarang Chae, Anchae) Korean Men's and women's quarters". *Traditional Korean and Japanese furniture*. Qaraldi: 16-iyun 2005-yil.
2. ↑  Generally it is pronounced as *kkamppang* (Hangeul: 깜빵).
3. ↑  „"Bang" Culture". *Just a Hakwon*. 27-aprel 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2005-yil.
4. ↑  *S Kwaak.* „Evolution of Korean 'bang' culture". *travel.cnn.com* (19-iyul 2011-yil). Qaraldi: 15-oktyabr 2015-yil.

* „City of the Bang". *Ninth Architecture Biennial of Venice 2004*. 17-dekabr 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2005-yil.



* „Korean Housing". 6-fevral 2005-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyun 2005-yil.
Baxtiyor Umarov
**Baxtiyor Umarov Ganiyevich** — O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati a'zosi, senator, iqtisodchi, tadbirkor. Baxtiyor Umarov 1979-yilning 1-iyunida Namangan viloyati Namangan tumanida tavalud topgan, millati o'zbek.

Faoliyati
---------

Baxtiyor Umarov 2016-yil Namangan viloyati Namangan tumanida ro'yxatdan o'tkazilgan "IDEAL BUSINESS CENTER" mas’uliyati cheklangan jamiyatining ta'sischilaridan biri hisoblanadi. Baxtiyor Umarov ustav fondi 600 mln so'm bo'lgan MCHJning 50% iga egalik qiladi va jamiyatning bosh direktori lavozimida faoliyat yuritadi. MCHJning asosiy faoliyat turi Ixtisoslаshgаn do'konlаrdа kiyimlаr chаkаnа sаvdosi (trikotаj vа pаypoq-noski buyumlаridаn tаshqаri).

Shuningdek, Baxtiyor Umarov Xalq deputatlari Namangan viloyat kengashi a'zosi, O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Budjet va iqtisodiy islohotlar masalalari qo‘mitasi a'zosi.

Baxtiyor Umarov *Xalq deputatlari Namangan viloyat Kengashining 2021*-*yil 29*-*yanvardagi 100/17-06-sonli  qaroriga asosan* **Xalq deputatlari viloyat Kengashining mahalliy budjetni shakllantirish va ijro etish, iqtisodiy islohotlarni amalga oshirish hamda tadbirkorlikni rivojlantirish masalalari doimiy komissiyasi** a'zosi (27-Kurashxona saylov okrugidan deputat) ham hisoblanadi.

Ma'lumoti va mutaxassisligi
---------------------------

Baxtiyor Umarov ma'lumoti bo'yicha oliy ma'lumotli iqtisodchi.

Mukofotlari
-----------

Baxtiyor Umarov O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yildagi tegishli qaroriga asosan "Do'stlik" ordeni bilan mukofotlangan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirish, ishbilarmonlik muhitini yaxshilash, respublika eksport salohiyatini oshirish, yangi ish o‘rinlari yaratish, budjet barqarorligini ta’minlashga hissa qo‘shayotgan 100 nafar tadbirkorga minnatdorlik bildirdi. Shular qatorida o'sha paytda "Istiqlol tekstil dizayn" MCHJ direktori bo'lgan Baxtiyor Umarov **"Eng yaxshi soliq to‘lovchi"** sifatida taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „"IDEAL BUSINESS CENTER" mas’uliyati cheklangan jamiyati". Qaraldi: 30-aprel 2023-yil.
2. ↑  „Baxtiyor Umarov". Qaraldi: 20-iyun 2023-yil.
3. ↑  „http://kengash.namangan.uz/uz/doimiy-komissiya-a-zolari/doimiy-komissiya-a-zolari".
4. ↑  „Umarov Baxtiyor Ganiyevich".
5. ↑  „Umarov Baxtiyor Ganiyevich".
6. ↑  „Yangi saylangan senatorlar hammasi bir roʻyxatda" (17-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 20-iyun 2023-yil.
7. ↑  „Группа предпринимателей получила благодарность от имени президента".

Havolalar
---------

* Xalq deputatlari Namangan viloyat kengashi
* O‘zbekisron Respublikasi Oliy Majlisi Senati
**Shahre Muborak masjidi** – Hindistonning Kerala shtati, Kojikode tumani, Central Knowladge City shahrida shayx Abubakr Ahmad tomonidan qurilgan Markaz qoshidagi masjid. U Knowledge Cityning 12 gektarlik maydonida bunyod etilgan va taxminan 25000 kishini oʻz ichiga sigʻdira oladi, masjidning taxminiy qiymati 400 million rupiyga teng.

Masjid arxitekturasi Boburiylar sulolasi meʼmoriy uslubiga asoslangan va yashil qurilish konseptsiyasiga amal qilganligi aytiladi. Keng namozgohdan tashqari majmuada seminarlar oʻtkazish uchun auditoriya, ulkan kutubxona va bir vaqtning oʻzida 1000 dan ortiq kishini sigʻdira oladigan xonalar mavjud. Bino umumiy sakkiz gektar maydonni egallagan va toʻrt gektar qismi yashil maydon va bogʻdan iborat.

Masjidda musulmonlar paygʻambari Muhammadning sochi deb ishonilinadigan yodgorlik boʻlgan. Masjid nomi arabcha *shahre* soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, soch maʼnosini bildiradi.

Yana qarang
-----------

* Shayx Abubakr Ahmad
* Markaz sanʼat va fan kolleji

Manbalar
--------

1. ↑  „Gulf NRIs to build India's biggest mosque in Kerala". *DNA* (10-avgust 2011-yil).
2. ↑  „India's biggest mosque to be built in Kozhikode - Times of India". *The Times of India*. Qaraldi: 7-may 2016-yil.
3. ↑  „India's biggest mosque will cost 40 crores". *NDTV.com*. Qaraldi: 7-may 2016-yil.
4. ↑  „Muslim Kerala Bangun Masjid Terbesar India | Republika Online". *Republika Online*. Qaraldi: 7-may 2016-yil.
5. ↑  „India's biggest mosque to be built in Kerala". *CNN-IBN* (9-fevral 2011-yil). Qaraldi: 22-iyun 2011-yil.