**"Lak-Lak" jurnali** ( ozarbayjon - azərb-ərəb. — 1914 yildan Yerevanda chiqarilgan adabiy jurnal.

Jurnal haqida
-------------

" *Lak-lak* "jurnalining birinchi soni 1914 yil 22 fevralda Yerevanda nashr etilgan. « *Lak-lak* » o‘sha yilning 30-iyuniga qadar nashr etilgan, bor-yo‘g‘i 12 soni nashr etilgan (aslida bu senzura hujjatlaridagi «Laylak» jurnalining arab alifbosidan transliteratsiyasidir. Jurnal "Mulla Nasriddin" adabiy maktabi an’analarini davom ettirdi. "*Hamadanli Mashadi Ibad* "imzosi bilan chop etilgan press-relizda shunday deyiladi:

> "Lak-lak" "Molla Nəsrəddin"dən fərqlənməməlidir, onun kimi hərəkət etməlidir.
> 
> 

Jurnalning noshiri va muharriri Mir Muhammad Mir Fatullayev va Jabbor Askarzoda (Ajiz) boʻlib, Yerevandagi "*Luys* "bosmaxonasida chop etilgan. Uning nashr etilishi to'xtatilgani haqida muallifning eslatmalari mavjud. O‘sha davrdagi ijtimoiy-siyosiy, adabiy-madaniy voqealar bilan yaqindan tanishish mumkin. "*Lak-lak* "haftalik yumor jurnali bo'lgan hozirgi Armanistonda turk tilida nashr etilgan birinchi matbuot organi edi.

1913 yilda "*Lak-lak* "ni nashr etishga ruxsat berilganligi haqidagi senzura hujjatlarida Gruziya SSR Markaziy davlat tarix arxividagi 480-sonli fond 1-roʻyxatining 968-sonli ish papkasidaYerevan gubernatorining "*Lak-lak* "" gazetasini nashr etish toʻgʻrisidagi qarori va Mir Muhammad Mir Fatullayevga va Jabbor Asqarzodaga 1914-yil 21-yanvarda berilgan guvohnomada jurnaldagi asosiy maqolalar, she’rlar, shahar voqealari, Kavkaz xabarlari, telegrammalar, xorijiy va ichki xabarlar, ruknlarni chop etishga ruxsat berilgan.

Bosh muharrirlar
----------------

* Tagʻi Shahbozi Simurg
* Jabbor Asqarzoda

Gazetaning asosiy mavzulari
---------------------------

Jurnal ko'plab ijobiy g'oyalarni ilgari surdi. Uning hamkorlari diniy dunyoqarash, xurofot va shariatni tanqid qilmasdan turib, yangi madaniyatga yo‘l ochish mumkin emasligini ko‘rdilar. "*Lak-lak* "sahifalarida dinning reaksion mohiyatini ko‘rsatuvchi, ruhoniylarning asl qiyofasini ochib beruvchi, eski dunyoning chirigan urf -odatlarini tanqid qiluvchi maqolalarga keng o‘rin berildi. "*Lak-lak* "Xudodan madad kutish befoyda ekanini, ilm va madaniyatni egallab, mehnat qilib farovon hayot qurish mumkinligini ochiq aytdi.

" *Lak-lak* "yangi maktabning targ'ibotchisi edi. Jurnal faol boʻlgan davrda Yerevandagi 15 rus-tatar maktabida jami 911 ozarbayjon, yaʼni har 350 kishidan biri taʼlim olar edi. Maktablarda o'qish bilim va iste'dod bilan emas, balki pul bilan mumkin edi. Jurnal "*Chekij* "ruknida mahalliy hukumat maktablar ochishga e’tibor bermayotganini keskin tanqid qilgan.

Jurnal o'z sahifalarida inqilobiy voqealar rivojiga to'xtalib, ozodlik harakatining ba'zi muammolarini yoritib berdi. Rossiyadagi voqealarni yaqindan kuzatib boruvchi "Lak-Lak" gazetasi ishchilarning ish tashlash harakati va namoyishlari to‘xtamayotganini yozdi. "*Ishchilar: bizga erkinlik kerak, tenglik kerak, deyishadi* ." Jurnal Armanistonni inqilobiy harakatga qo‘shilishini istab, endi so‘z Armanistonniki ekanligini, unga ham erkinlik va baxt kerakligini ko‘rsatdi. 1914 yil may oyida Yerevanda arman tilida chiqadigan "*Xosk* "(" *So'z* ") gazetasining 17-soni musodara qilindi va uning muharriri bolshevik Arshabir Melikyan inqilobiy g'oyalarni targ'ib qilgani uchun jinoiy javobgarlikka tortildi. "*Lak-lak* "bu voqeaga norozilik bildirgan ommaviy axborot vositalaridan biri edi. Jurnalda imperialistik urushni tanqid qiluvchi va uning tajovuzkorligini ko‘rsatuvchi maqolalar chop etilgan.

Bunday materiallardan tashqari, *Lak-lak* sahifalarida mayda burjua yig'ilishlari ham targ'ib qilindi. Siyosiy voqealarga ba’zan burjuaziya nuqtai nazaridan ham baho berildi. N. Oxundov to‘g‘ri yozadi:

> Jurnal bəzən xalqın intibahını arzularkən millətçilik əhval-ruhiyyəsinə də qapılırdı.
> 
> 

*"Komil poshoning ruhiga bag‘ishlov"* deb nomlangan uzun she’rda (she’r "*Yetim tovuq* "imzosi bilan nashr etilgan) "*Siyosiy* lug‘atlar"da Yaqin Sharq va Bolqondagi siyosiy voqealar biryoqlama yoritilgan: milliy ozodlik va davlat mustaqilligi uchun kurashayotgan Bolqon xalqlarining huquqlariga munosib baho berilmagan.

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------

* «Lak-lak», 1914 yil, 6-son
* «Lak-lak», 1914 yil, 7-son
* N. Oxundov. «Ozarbayjon satira jurnallari», Boku, 1968 yil, 91-bet
* I. Mammadov. "Azerbaijanskaya pechat v Armeniy" (muallif avtoreferati), Yerevan, 1971, 16-bet.

Manbalar
--------

* Ziyiddin Maharramov, "Yerevanda ta'lim va ta'lim", Boku, Nurlan, 2010 yil.
* N.N.Zeynalov "Ozarbayjon matbuoti tarixi", I qism. Boku, 1973, ADU nashriyoti
* Gruziya SSR Markaziy davlat tarixi arxivi, 480-fond, 1-roʻyxat, 968-fayl.