Elena Slesarenko sakrashda
**Balandlikka sakrash** - bu texnik turdagi vertikal sakrashlar turkumiga kiradigan Yengil atletika sport turlaridan biri. Sakrashning tarkibiy qismlari yugurish, qayrilishga tayyorgarlik, qayrilish, toʻsiqdan oʻtish va tushishdir.

Sportchilardan sakrovchanlik qobiliyatini va harakatlarni muvofiqlashtirishni talab qiladi. Bu tur boʻyicha musobaqalar yoz va qish mavsumida oʻtkaziladi. Bu tur 1896-yildan beri erkaklar uchun va 1928-yildan beri ayollar uchun Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan.

1993-yilda Sotomayor Xaver erkaklar oʻrtasida 2,45 m balandlikka sakrab rekord oʻrnatgan. Bu natija erkaklar oʻrtasidagi balandlikka sakrash tarixidagi eng baland sakrashdir. Bolgariyalik Stefka Kostadinova 1987-yilda 2,09 m balandlikka sakrab ayollar oʻrtasida jahon rekordini oʻrnatgan.

 Mutaz Essa Barshim (2017-yil 4-oktyabr)

Qoidalar
--------

Balandlikka sakrash musobaqalari ushlagichlar va qoʻnish joyi bilan jihozlangan sakrash maydonida oʻtkaziladi. Dastlabki bosqichda va finalda sportchiga har bir balandlik uchun uchta urinish beriladi. Sportchi balandlikni oʻtkazib yuborish huquqiga ega, oʻtkazib yuborilgan balandlikda foydalanilmagan urinishlar toʻplanmaydi. Agar sportchi biron-bir balandlikda muvaffaqiyatsiz sakragan boʻlsa va bu balandlikda boshqa sakrashni istamasa, u foydalanilmagan (mos ravishda ikki yoki bitta) urinishlarni keyingi balandlikka olib chiqishi mumkin. Musobaqa davomida balandlikning oshishi hakamlar tomonidan belgilanadi, lekin u 2 santimetrdan kam boʻlishi mumkin emas. Sportchi bu haqda hakamlarga xabar berganidan keyin istalgan balandlikdan sakrashni boshlashi mumkin. Ushlagichlar orasidagi masofa 4 m, qoʻnish maydonining oʻlchamlari 3 × 5 metr. Sakrayotganda, sportchi bir oyogʻi bilan itarilishi kerak. Urinish muvaffaqiyatsiz hisoblanadi agar:

* sakrash natijasida toʻsiq tushib ketsa
* sportchi shtrixni tozalashdan oldin shtrixning yaqin chetining vertikal proyeksiyasidan tashqarida joylashgan sektor yuzasiga, shu jumladan qoʻnish joyiga yoki tanasining biron bir qismi bilan tirgaklar orasiga yoki tashqarisiga tegsa
* sportchi sakrashda ikki oyogʻi bilan itarilsa

 Konstantinos Tsiklitiras 1912-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida balandlikka sakrash musobaqasi paytida

Tarixi
------

### Qadimgi tarix

Bir nechta otlar ustidan sakrash qadimgi nemislar orasida mashhur boʻlgan. Markaziy Afrikada yashovchi baʼzi qabilalar uchun qadim zamonlardan to hozirgi kungacha xalq bayramlarining asosiy voqeasi yugurishdan boshlab balandlikka sakrash boʻyicha musobaqalar boʻlib kelgan. Qadimgi Yunonistonda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida olimpiyachilar yugurishgan, disk uloqtirishgan, uzunlikka sakrashgan, kurashganlar, aravalarda musobaqalashgan, musht urishgan, ammo 293 ta olimpiadada hech qachon balandlikka sakrashmagan. Balandlikka sakrash boʻyicha sport musobaqalari haqida birinchi eslatma 19-asrga toʻgʻri keladi. Balandlikka sakrashlar gimnastika kabi atletika bilan bogʻliq emas. Nemis gimnastika jamiyatlarida sportchilar oʻzlarining chiqishlari dasturiga halqalar, toʻsiqlar, otlar, toʻsinlar, balandlikka sakrash kabi turlarni kiritganlar. 

 "Oltin" *qaychi* Ethel Ketervud tomonidan sakrash. Amsterdam, 1928-yil.

Rekordlar
---------

|  | Rekord | Balandlik | Sportchi | Mamlakat | Sana |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erkaklar | Jahon | 245 sm | Xavyer Sotamayor | Kuba | 27-iyul 1993 |
| Olimpiya | 239 sm | Charlz Ostin |  AQSH | 28-iyul1996 |
| Yevropa | 242 sm | Patrik Shyoberg | Shvetsiya | 30-iyun 1987 |
|  |
| Ayollar | Jahon | 209 sm | Stefka Konstadinova | Bolgariya | 30-avgust 1987 |
| Olimpiya | 206 sm | Yelena Slesarenko | Rossiya | 28-avgust 2004 |
| Yevropa | 209 sm | Stefka Konstadinova | Bolgariya | 30-avgust 1987 |

Manbalar
--------

1. ↑  „High Jump. How it works. World Athletics".
2. ↑  „World Records High Jump".