***Frank Gerbertning Dune*** — 1965-yilda Frank Gerbertning romaniga asoslangan uch qismli ilmiy-fantastik televizion mini-serial yaratildi. Uni Jon Xarrison yozgan va sahnalashtirgan. Rollarda: Pol Atreides rolida Alek Nyuman , Dyuk Leto Atreides rolida Uilyam Xert va Jessika xonim rolida Saskia Rivz, shuningdek, Padishah imperatori Shaddam IV rolida Ian Maknays baron Vladimir Harkonnen va Jankarlo Jannini o'rin olgan .

Mini-seriya Univisium (2.00:1) nisbatida suratga olingan,va u 1.78:1 da efirga uzatilgan. *Frank Gerbertning Dune filmi* New Amsterdam Entertainment, Blixa Film Production va Victor Television Productions tomonidan ishlab chiqarilgan. U birinchi marta Qo'shma Shtatlarda 2000 yil 3 dekabrda Sci Fi kanalida namoyish etilgan. U 2001-yilda Artisan Entertainment tomonidan DVD- da chiqarildi, 2002-yilda kengaytirilgan rejissyorlik bilan namoyish etildi .

2003 yilda *Frank Gerbertning Dune bolalari* deb nomlangan davomiy miniserial hikoyani davom ettirilib, seriyaning ikkinchi va uchinchi romanlarini ishlab chiqildi (1969-yildagi *Dune Messiah* va uning 1976-yildagi davom *Dune bolalar)* Mini-seriallar Sci Fi kanalida efirga uzatiladigan eng yuqori reytingli dasturlar qatoriga kiradi.

*Frank Gerbertning Dune filmi* 2001 yilda mini-serial yoki filmdagi ajoyib kinematografiya va ajoyib maxsus vizual effektlar uchun ikkita Emmi mukofotiga sazovor bo'ldi va "Eng yaxshi ovoz montaji" uchun uchinchi Emmy mukofotiga nomzod bo'ldi. Serial shuningdek, bir qancha tanqidchilar, jumladan Kim Nyuman tomonidan maqtovga sazovor bo'ldi .

Asosiy tarkib
-------------

* Dyuk Leto Atreides rolida Uilyam Xort
* Pol Atreides / Muad'Dib rolida Alek Nyumen
* Jessika xonim rolida Saskia Rivz
* Dunkan Aydaho rolida Jeyms Uotson
* Thufir Havat rolida Jan Vlasak
* Gurney Xollek rolida PH Moriarti
* doktor Vellington Yueh rolida Robert Russel
* Alia Atreides rolida Laura Burton
* Baron Vladimir Harkonnen rolida Ian McNeice
* Feyd-Rautha rolida Mess Kisler
* Glossu Rabban sifatida Laszlo I.Kish
* Piter De Vries rolida Yan Unger
* Padishah imperatori Shaddam IV rolida Jankarlo Jianinni
* Malika Irulan rolida Julia Kox
* Graf Hasimir Fenring rolida Miroslav Taboriskiy
* Uve Ochsenknecht rolida Stilger
* Chani rolida Barbora Kodetova
* Otheym rolida Yakob Shvars
* Liet-Kynes rolida Karel Dobry
* Jemis rolida Kristafer Li Braun
* Shadout Mapes rolida Yaroslava Shiktancova
* Muhtaram ona Gay Xelen Mohiam rolida Suzanna Geislerova
* Gildiya agenti rolida Fillip Lenkovskiy

Rivojlanish
-----------

Frank Gerbertning oltita *Dune* romani uchun televideniya huquqini qo'lga kiritgan, ijrochi prodyuser Richard P. Rubinshteyn Stiven Kingning *"Stendi"* va *"Langolilar"* filmlarida bo'lgani kabi, mini-seriya formatida moslashtirilgan murakkab materillarini ixtiro qildi. U 2003 yilda *The New York Times gazetasiga* bergan intervyusida shunday degan edi: "Men uzoq, murakkab kitoblar va televidenie mini-seriallari o'rtasida ajoyib nikoh borligini aniqladim. Shunday kitoblar borki, ularni ikki soatlik filmga sig'dirib bo'lmaydi". Taxminan Rubenshteyn materialni birinchi marta ishlab chiqarayotgan paytda, Sci Fi Channel prezidenti Bonni Hammer kanal uchun "muntazam ravishda blokbaster mini-seriallar" ishlab chiqarish kampaniyasiga boshchilik qilgan.. *Dune* mini-seriali 1999-yil noyabr oyida yashil rangda yoritildi. 2000-yilda chiqqan *Frank Gerbertning Dune filmi* Ilmiy-fantastik kanalining mini-seriallarining birinchisi bo‘ldi, undan keyin Stiven Spilbergning 2002-yilda *olingan* mini-seriallari va 2003-yilda *Frenk Gerbertning "Dun bolalari"* va *"Battlestar Galactica" miniseriallari*. Rubenshteyn o'zining ikkita *Dune* mini-serialini "odatda ilmiy fantastika sevmaydigan odamlar uchun ilmiy fantastika" deb atadi va "*Dun* dostoni qisman ayollarga yoqadi, chunki unda kuchli ayol qahramonlar bor" deb taklif qildi .

Moslashuv
---------

Rejissor Jon Xarrison o'zining moslashuvini "ishonchli talqin" deb ta'riflagan, unda u qilgan har qanday o'zgarishlar Gerbertning nozik tarzda tushuntirgan yoki umuman tushuntirmaganligini ko'rsatishga xizmat qilgan. Miniseriya Gerbertning romanida uchramagan elementlarni taqdim etadi, biroq rejissyorning so‘zlariga ko‘ra, bular tahrir qilish uchun emas, balki takomillashtirish uchun xizmat qiladi. .Hurt 2000-yilgi moslashuvda birinchi boʻlib rol oʻynagan. Romanning muxlisi, u *The New York Times gazetasiga* bergan intervyusida shunday dedi: "Men ilmiy fantastika ishqibozi edim... [Harrison] milliy davlatlar yangi global iqtisodiyot va uning korporativ elementlari bilan raqobatlashayotgan bizning davrimiz haqidagi Gerbertning bashoratli aksini suratga oldi.." .

Gerbertning romani bosh qahramon Pol Atreidesning 15 yoshda bo'lishi va hikoya davomida 18 yoshga to'lishi bilan boshlanadi. Xarrison ushbu muhim rolni bajarish uchun kattalar rolini jalb qilish uchun personajni voyaga etdi.

Mini-serialda birinchi roman syujetida kam rol o'ynaydigan malika Irulan uchun keng qamrovli syujet ixtiro qilinadi. Xarrison Irulanning rolini kengaytirish zarurligini his qildi, chunki u keyingi kitoblarda juda muhim rol o'ynadi va uning keyingi yozuvlaridan epigraflar *Dunening* har bir bobini ochdi.   Bundan tashqari, qahramon unga Korrino uyiga oyna berdi.  Yakuniy sahnadan tashqari, Irulanning romandan haqiqiy parcha asosidagi chiqishlaridan biri bu uning Feyd-Rautaga tashrifi. Biroq, kitobda bu boshqa Bene Gesserit, Margot Fenring, kim Harkonnen merosxo'ri tashrif buyuradi, Bene Gesserit topshirig'iga ko'ra, ularning naslchilik dasturi uchun uning genetik materialini (kontseptsiya orqali) olish orqali "qon tomirini saqlab qolish". Mini-seriallar buni Irulanning maqsadi sifatida ko'rsatmaydi.

Kengaytirilgan kadrlar va dialoglardan iborat DVD diskda rejissyorning maxsus nashri chiqarildi   .

Sountrek
--------

GNP Crescendo Records tomonidan 2000-yil 3-dekabrda miniseriya uchun saundtrek albomi chiqarildi. Unda Grem Revell bastalagan va Praga shahri filarmonik orkestri tomonidan ijro etilgan 27 ta trek mavjud .

Qabul
-----

*Frank Gerbertning Dune filmi* 2000-yil 3-dekabr, yakshanba kunidan boshlab uch qismda efirga uzatildi. Birinchi qism 3 million uy bilan 4,6 reytingga erishdi va mini-seriallar uch kechada o‘rtacha 4,4/2,9 million xonadonni tashkil qildi.  Bu Ilmiy-fantastik uchun barcha tomoshabinlar rekordini ikki baravar oshirdi va *Dune-ni* besh yil avvalgi asosiy kabel mini-seriallarining o'ntaligiga kiritdi. Uch qismdan ikkitasi, shuningdek, yilning eng yaxshi 10 ta original kabel filmlari qatoriga kiritilgan. 2007 yil holatiga ko'ra, 2000-yilgi *Dune* mini-seriali va uning 2003-yilgi davomi Ilmiy-fantastik kanalida efirga uzatilgan eng yuqori reytingli uchta dasturdan ikkitasi edi  .

*Tor.com* saytidan Emmet Asher-Perrin mini-seriyani 1984-yilgi Lynch filmiga qaraganda yaxshiroq moslashtirilgan deb hisobladi, biroq u "yozma matnga iloji boricha yaqinroq bo'lish istagi tufayli ajoyib cho'qqilarga chiqmaydi" deb yozgan. U "hikoya tabiiy ravishda nasrda ishlaydigan, lekin ekranda emas, balki kitobning ma'lum nuqtalarida tortiladi" deb yozdi va "hikoya hech kim tomosha qilmasligiga ishonch hosil qilish uchun haddan tashqari tushuntiriladi" deb qo'shimcha qildi. Asher-Perrin Xarrisonning kattalar aktyori Nyumanni Pol rolini o'ynashni tanlashi muammoli ekanligini taklif qildi, chunki qahramon ssenariyda u manba romanidagiga qaraganda kamroq yetuk va kuzatuvchan sifatida yozilgan, ammo u aktyorlarning ko'plab a'zolarini, xususan, MakNeysni maqtadi ( Baron Xarkonnen) va Koks (Irulan). Asher-Perrin, shuningdek, maxsus effektlar, to'plam dizayni va liboslarni maqtadi .

### Mukofotlar va nominatsiyalar

Miniserial 2001-yilda uchta Primetime Emmy mukofotiga nomzod bo‘lgan, miniserial, film yoki maxsus film uchun ajoyib ovoz montaji,  miniserial yoki film uchun ajoyib kinematografiya  va miniseriya, film yoki film uchun ajoyib maxsus vizual effektlar uchun. Maxsus,  oxirgi ikkitasida g'alaba qozonish.

O'yin
-----

Cryo Interactive / DreamCatcher Interactive tomonidan 2001 yilda *Frank Gerbert's Dune* 3D video o'yini 2000 miniseriyadan keyin yaratilgan  .

Davomi
------

2003 yilda *Frank Gerbertning Dune bolalari* deb nomlangan davomiy miniserial hikoyani davom ettirib, seriyaning ikkinchi va uchinchi romanlarini moslashtiradi (1969-yildagi *Dune Messiah* va uning 1976-yildagi davomi *Dune bolalari*  .

1. 1 2  *Hunt.* „DVD Review - *Frank Herbert's Dune*: Special Edition - Director's Cut" (2002-yil 22-may). Qaraldi: 2019-yil 1-fevral.
2. ↑  Newman, Kim*. Science Fiction/Horror*. BFI Publishing, 2002.
3. 1 2 3  *Berger.* „Cover Story: Where Spice of Life Is the Vital Variety". *The New York Times* (2003-yil 16-mart). Qaraldi: 2010-yil 26-yanvar.
4. ↑  *Bernstein.* „Sci-Fi doing *Dune* mini". *Variety* (1999-yil 19-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 21-fevral.
5. 1 2 3  *Fritz.* „*Dune*: Remaking the Classic Novel".  Cinescape.com (2000-yil 4-dekabr). 2008-yil 16-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 14-mart.
6. ↑  *Stasio.* „Cover Story: Future Myths, Adrift in the Sands of Time". *The New York Times* (2000-yil 3-dekabr). Qaraldi: 2015-yil 21-avgust.
7. ↑  „Ask John Harrison" (2000). 2008-yil 2-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 2-iyul.
8. ↑  Julie Cox's narration at the beginning and end of the miniseries reflects Irulan's later role as historian of the Atreides empire, illustrated by Herbert through epigraphs.
9. ↑  *DuPont.* „The DVD Journal: *Frank Herbert's Dune*: The Director's Cut (2000)" (2002). Qaraldi: 2019-yil 1-fevral.
10. ↑  *Lambert.* „*Dune* (miniseries) – *Dune* (Special Edition) Review" (2002-yil 9-iyun). 2016-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 1-fevral.
11. ↑  „*Frank Herbert's Dune*". 2010-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 17-mart.
12. 1 2 3 4  *McAdams.* „*Dune* does it for Sci Fi". *Broadcasting & Cable* (2000-yil 10-dekabr). Qaraldi: 2019-yil 20-mart.
13. 1 2  *Asher-Perrin.* „Syfy's *Dune* Miniseries is the Most Okay Adaptation of the Book to Date". *Tor.com* (2017-yil 9-may). Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
14. ↑  *Ascher.* „Kevin J. Anderson Interview" (2004). 2007-yil 3-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 3-iyul.
15. ↑  „Nominees/Winners (Outstanding Sound Editing)".  National Academy of Television Arts and Sciences. Qaraldi: 2019-yil 1-fevral.
16. ↑  „Nominees/Winners (Outstanding Cinematography)".  National Academy of Television Arts and Sciences. Qaraldi: 2019-yil 1-fevral.
17. ↑  „Nominees/Winners (Outstanding Special Visual Effects)".  National Academy of Television Arts and Sciences. Qaraldi: 2019-yil 1-fevral.
18. ↑  „Game Overview: *Frank Herbert's Dune* (2001)". *MobyGames*. Qaraldi: 2010-yil 17-mart.
19. ↑  „Overview: Cryo Interactive Entertainment". *MobyGames*. Qaraldi: 2010-yil 17-mart.
20. ↑  *Asher-Perrin.* „SyFy's *Children of Dune* Miniseries Delivers On Emotion When Philosophy Falls Flat". *Tor.com* (2017-yil 19-sentyabr). Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.

Tashqi havolalar
----------------

* *Frank Gerbertning Dune* IMDbda
* *Frank Gerbertning Dune* AllMovieda
* *Frank Gerbertning Dune* Rotten Tomatoesda
* Official *Dune* novels website
* *Dagan.* „*Frank Herbert's Dune*". *Variety* (2000-yil 29-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.



* *Franklin.* „Review: *Frank Herbert's Dune*".  Dark Horizons (2000). 2013-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-avgust.



* *Scheib.* „Moria Review: *Dune*". *Moria.co.nz* (2000). Qaraldi: 2013-yil 9-dekabr.



* „*Dune*: Cast & Details". *TV Guide* (2000). Qaraldi: 2013-yil 9-dekabr.

Andoza:Dune franchise