**Dmitry Olegovich Jakovenko**
**Dmitry Olegovich Jakovenko** (ruscha: *Дмитрий Олегович Яковенко*; 1983-yil 28-iyunda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi. 2001-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan. Jakovenko 2012-yilda Yevropa chempioni boʻlgan. U 2009-yilgi jahon jamoaviy shaxmat chempionatida va 2007 va 2015-yillardagi shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan Rossiya jamoasi aʼzosi boʻlgan.

Shaxmat faoliyati
-----------------

Jakovenko uch yoshida otasidan shaxmatni oʻrgangan va keyinchalik Garri Kasparovning sobiq murabbiyi Aleksandr Nikitin tomonidan murabbiylik qilgan. 2001-yilda shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati va Sen-Vinsent ochiq chempionatining 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar seksiyasida gʻolib chiqdi.

Jakovenko 2006-yilgi Rossiya chempionati superfinalida birinchi oʻrinni egalladi, ammo Evgeniy Alekseevga qarshi pley-offda magʻlub boʻldi, Pamplona 2006/2007, Korus B guruhi 2007 va Aeroflot Open 2007da ikkinchi oʻrinni egalladi. U 2007, 2012 2018-yillarda Rossiyaning Xanti-Mansi avtonom okrugi Poykovskiy shahrida boʻlib oʻtgan Anatoliy Karpov nomidagi xalqaro turnirda birinchi oʻrinni egallagan.

2009-yil iyul oyida FIDE jahon reytingida Jakovenko dunyoning reytingi eng yuqori beshinchi shaxmatchi boʻldi va Vladimir Kramnikni ortda qoldirib, rossiyalik birinchi raqamli shaxmatchi (Kramnik oʻsha yilning sentyabr oyida yana oʻrin olgan). Huddi shu oyda Jakovenko Dortmund Sparkassen shaxmat uchrashuvida qatnashib, Peter Leko va Magnus Karlsen bilan taybrekda 5½/10 hisobida Kramnikdan yarim ochko ortda qolgan holda toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Jakovenko 2012-yilda Plovdivda boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha Yevropa individual chempionatida 8½/11 ball bilan gʻolib chiqdi. U 2013, 2014, 2016 va 2017 da Rossiya kubogi nokaut turnirida gʻolib chiqqan. 2014-yil dekabr oyida Yakovenko Qozonda boʻlib oʻtgan 67-Rossiya chempionatining superfinalida Igor Lisiydan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.

2015-yilda Jakovenko Xanti-Mansiskda boʻlib oʻtgan FIDE Gran-prisining soʻnggi bosqichida Hikaru Nakamura va Fabiano Karuana bilan 6½/11 ball toʻplagan holda birinchi oʻrinni egalladi. U tay-brek boʻyicha birinchi oʻrinni egalladi va 310 ochko bilan Gran-prining umumiy reytingida uchinchi oʻrinni egalladi. 2017-yilning noyabr oyida Jakovenko 2017-yilgi FIDE Gran-prisi seriyasining Palma shahrida boʻlib oʻtgan soʻnggi bosqichida Levon Aronyan bilan birinchi oʻrinni boʻlishdi va tay-brekda birinchi oʻrinni egalladi.

2018-yilda Jakovenko Chelyabinsk viloyatining Satka shahrida boʻlib oʻtgan 71-Rossiya chempionatining Superfinalida 1-2-oʻrinlarni egalladi. U tezkor pley-offda Dmitriy Andreykinga yutqazdi va ikkinchi oʻrinni egalladi.

Mashhur shaxmat oʻyinlari
-------------------------

* Evgeniy Najer va Dmitriy Jakovenko, 2006-yilgi Rossiya chempionati superfinali, Nimzo-Hindiston himoyasi: Romanishin oʻzgarishi, ingliz gibrid (E20), 0-1
* Dmitriy Jakovenko va Emil Sutovskiy, 8-Poikovskiy Karpov turniri 2007, Ispan oʻyini: ochiq oʻzgarishlar, asosiy chiziqlar (C80), 1-0
* Vugar Gashimov va Dmitriy Jakovenko, Elista Gran-prisi 2008, Caro-Kann mudofaasi: Klassik Variatsiya, Asosiy chiziqlar (B18), ½-½

Manbalar
--------

1. ↑  „Corus Chess 2007 - Biography of Dmitry Jakovenko". *coruschess.com*. 28-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2018-yil.
2. ↑  „The Week in Chess 365". *theweekinchess.com*. Qaraldi: 11-oktabr 2016-yil.
3. ↑  „The Week in Chess 327". *theweekinchess.com*. Qaraldi: 11-oktabr 2016-yil.
4. ↑  „Evgeny Alekseev, 21, wins Russian Superfinal".  ChessBase (16-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 24-noyabr 2015-yil.
5. ↑  *Silver.* „XV Karpov-Poikovsky starts with firebrand lineup".  ChessBase (13-may 2014-yil). Qaraldi: 2-oktabr 2015-yil.
6. ↑  „19th Karpov Poikovsky 2018". *The Week in Chess*. Qaraldi: 21-aprel 2019-yil.
7. ↑  „Dortmund 10: Kramnik wins Dortmund for the ninth time".  ChessBase (12-iyul 2009-yil). Qaraldi: 28-yanvar 2016-yil.
8. ↑  *SIlver.* „Russian Cup gold for Jakovenko and Bodnaruk".  ChessBase (20-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 9-dekabr 2015-yil.
9. ↑  „Jakovenko Wins Russian Cup Again". *chess-news.ru* (25-noyabr 2014-yil). 26-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-dekabr 2015-yil.
10. ↑  „Dmitry Jakovenko Wins Russian Cup". *ruchess.ru*.  Russian Chess Federation (12-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2016-yil.
11. ↑  *Crowther.* „The Week in Chess 1153". *The Week in Chess* (12-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2016-yil.
12. ↑  „Dmitry Jakovenko Wins Russian Cup Final". *Russian Chess Federation* (12-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 13-dekabr 2017-yil.
13. ↑  „Russian Super Finals - Lysyj and Gunina become 2014 Russian Champions".  FIDE. 11-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentabr 2015-yil.
14. ↑  „Khanty Mansiysk GP: Caruana and Nakamura qualify for Candidates Tournament".  Chessdom (27-may 2015-yil). Qaraldi: 18-dekabr 2016-yil.
15. ↑  *Crowther.* „FIDE Grand Prix Khanty-Mansiysk 2015". *The Week in Chess* (26-may 2015-yil). Qaraldi: 21-sentabr 2017-yil.
16. ↑  *Kublashvili, Eteri*. „Dmitry Jakovenko: "I Always Perform Well in Khanty-Mansiysk"". *Russian Chess Federation* (1-iyun 2015-yil). Qaraldi: 21-sentabr 2017-yil.
17. ↑  Standings Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-06-09).. FIDE Grand Prix Khanty-Mansiysk 2015.
18. ↑  *Crowther.* „Palma de Mallorca FIDE Grand Prix 2017". *The Week in Chess* (25-noyabr 2017-yil). 22-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-avgust 2022-yil.
19. ↑  *Solomatin (Marignon).* „Andreikin and Pogonina Win Russian Championship Titles" (en-US). *Chess.com*. Qaraldi: 28-fevral 2020-yil.