**Tateyama** (yaponcha: *立山町* *Tateyama-machi*?) Yaponiyadagi Toyama prefekturasining Nakaniikava tumanida joylashgan shahardir. 2016-yil 1-oktabr holatiga koʻra, shaharchada 9452 ta xonadonda 26212 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 85 nafardan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 307,29 kvadrat kilometr (118,65 mi²) ga teng.

Geografiyasi
------------

Tateyama Toyama prefekturasining sharqiy markazida joylashgan. Shahar hududida Tateyama togʻ tizmasi joylashgan.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

* Toyama prefekturasi
	+ Toyama
	+ Kurobe
	+ Kamiichi
	+ Funahashi
* Nagano prefekturasi
	+ Ōmachi

### Iqlimi

Shaharda nam subtropik iqlim (Köppen *Cfa*) mavjud, u issiq yoz hamda sovuq qish bilan kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Tateyamada oʻrtacha yillik harorat 13,4 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2242 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,2 °C, eng past harorati esa yanvarda, 2,1 °C atrofida boʻladi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tateyama aholisi soni bir necha oʻn yillar davomida sezilarli darajada barqaror boʻlgan, ammo soʻnggi yillarda kamayib bormoqda.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1970 | 27,473 | —     |
| 1980 | 27,87 | +1.4% |
| 1990 | 27,237 | −2.3% |
| 2000 | 27,994 | +2.8% |
| 2010 | 27,466 | −1.9% |
| 2020 | 24,792 | −9.7% |

Tarixi
------

Hozirgi Tateyama hududi qadimgi Etchu provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Tatayama qishlogʻi 1894-yil 12-mayda tashkil etilgan. 1954-yil 10-yanvarda u shaharcha maqomiga koʻtarildi.
Taxminan Edo davrining oxirigacha Gohyakkoku hududi Takaharano deb nomlangan. Bu qishloq hukumati amaldorlari Kaga urugʻidan besh yuz kokudaka yoki gohyaku-kokudakaga teng boʻlgan yovvoyi dalalarning ochiq maydonini qaytarib olish uchun ruxsat soʻragan vaqtlarda kelib chiqadi. Hududda rivojlanish ishlari olib borildi va shaharcha tashkil etishga ruxsat berildi. Gohyakkoku Tenman ziyoratgohi atrofida shimoldan janubga yoʻl harakati Toyama koʻrfazi va Tateyama togʻi oʻrtasida shakllangan. U yerdan ular shahardan sharqdan gʻarbga Toyama shahri markazigacha boʻlgan koʻchalar bilan kesishardi. Bu qishloq xoʻjaligi va biznesning rivojlanayotgan sohalari uchun keng imkoniyat yaratdi.

Taʼlim tizimi
-------------

Tateyamada qishloq hukumati tomonidan boshqariladigan yettita davlat boshlangʻich maktabi hamda bitta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Toyama taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi mavjud.
Boshlangʻich maktablar: Tateyama boshlangʻich maktabi, Kamagafuchi boshlangʻich maktabi, Takano boshlangʻich maktabi, Tateyama Chuo boshlangʻich maktabi, Rita boshlangʻich maktabi, Hokubu boshlangʻich maktabi va Nichuano boshlangʻich maktabi. Oʻrta maktab va yuqori maktab Tateyama togʻidagi ziyoratgohlar uchun xizmat qiladi va Oyama deb nomlanadi.
2016-yilgacha Shinseto oʻrta deb nomlangan sakkizinchi boshlangʻich maktab mavjud edi, ammo u togʻli hududdan uzoqqa hamda asosiy shahar markaziga koʻchib oʻtish natijasida kam sonli oʻquvchilari sababli yopilgan.

Tateyama shaharchasidagi Oyama yuqori maktabi Toyama prefekturasida ingliz tilini eng yuqori darajada bilishi taʼlim boʻlimlari tomonidan roʻyxatga olingan.

Maskot
------

Tateyama shahrining talismani Raiji boʻlib, „raicho" (Toyama prefekturasi qushi, Tateyama togʻida topilgan) dan „rai"ni „jii" (lit. "qari erkak) bilan birlashtirilgan. Aytishlaricha, u 20 005 yoshda, tugʻilgan sanasi esa 16-aprel hisoblanadi. U tayoqni koʻtarib yuradi va shlyapasi Tateyamani tashkil etuvchi uchta togʻ shaklida tasvirlanadi. Uning vazifasi Tateyamani patrul qilish va u yerda topilgan goʻzal tabiatni himoya qilish hisoblanadi.

Transport
---------

### Temir yoʻl

* Toyama Chiho temir yoʻl magistral liniyasi
	+ Terada — Chigozuka
* Toyama Chiho temir yoʻli Tateyama liniyasi
	+ Terada — Chigozuka — Tazoe — Gohyakkoku — Enokimachi — Shitadan — Kamagafuchi — Savanakayama — Ivakuraji — Yokoe — Chigaki
* Toyama Chiho temir yoʻli Kamidaki liniyasi
	+ Ivakuraji
* Tateyama teleferik

### Magistral yoʻl

* Hokuriku tezkor yoʻli

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

* Kurobe toʻgʻoni
* Kurobe daryosi
* Shomyo sharsharasi

Galereya
--------

Tateyama stansiyasiYokoe ibodatxonasiTateyama stansiyasiHigashinakanoshin ibodatxonasiTateyama togʻ tizmasi

Manbalar
--------

1. ↑  Tateyama town official statistics (Wayback Machine saytida 2021-05-03 sanasida arxivlangan)(yaponcha)
2. ↑  Tateyama climate data
3. ↑  Tateyama population statistics
4. ↑  YuruburaYuuho „A Promenade Through Town" 2016
5. ↑  „ゆるキャラグランプリ公式サイト".

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (yaponcha)
* Tateyama Kurobe Alpine Route
* TRIP TO TATEYAMA (Wayback Machine saytida 2022-11-25 sanasida arxivlangan)
* A Promenade Through Town

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n83064708
* NDL: 00387636
* VIAF: 129042461
* en:WorldCat Identities: lccn-n83064708

 |

| * k
* m
* t
Toyama Prefecture |
| --- |
| Toyama (poytaxt) |
| Asosiy shaharlar | 
* Toyama

 | Flag of Toyama Prefecture |
| Shaharlar | 
* Himi
* Imizu
* Kurobe
* Namerikava
* Nanto
* Oyabe
* Takaoka
* Tonami
* Uozu

 |
| Tumanlar | 
* Nakaniikava tumani
	+ Funahashi
	+ Kamiichi
	+ Tateyama
* Shimoniikava tumani
	+ Asahi
	+ Nyūzen

 |
| Toyama prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati |