recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Van Gog Sindromi
----------------

**Van Gog sindromi** - (ingliz tilida. The Van Gogh Syndrome) bemor o'zining tana a'zolarini jarrohlik yo'li bilan kesib tashlashga harakat qilishi yoki jarrohlardan shuni talab qilishida kuzatiladi. Ba'zi mutaxassislar bu holatni sindrom emas, ruhiy kasallik deb hisoblashadi.

Klinik kartina
--------------

Sindromning asosiy klinik xossasi o'z-o'zini kesish, jarohat yetkazish vatana a'zolarini kesib tashlash va/yoki tibbiyot xodimlaridan organini kesib tashlashni qat'iy talab etishda namoyon bo'ladi.

Van Gog sindromi ipoxondrik hayollar va impuldiv gallyutsinatsiyalar tufayli paydo bo'lishi mumkin. Sindrom asosan shizofreniyada (ruhiy kasallik bo'lib fikrlay olish va emotsiyalarni boshqarish qobiliyatlarining yo'qolishi bilan baholanadi], tana dismorfik kasallillarida va dismorfomania paytida eng ko'p uchraydi

Tarixi
------

Sindrom dunyoga mashhur niderland - fransuz rassom - postimpressionisti Vinsent Van Gog sharafiga nomlangan. Ma'lumotlarga ko'ra u shu sindromdan aziyat chekkan va sindrom kuchaygan paytida qulog'ini amputatsiya qilgan.

Bir versiyaga ko'ra, kasallik o'tkirlashgan payta Van Gogning o'zi qulog'ini kesa boshlagan. Boshqa versiyaga ko'ra esa, bu ishni Van Gog bilan Reychel ismli yengiltabiat ayol ustida tortishib qolgan Pol Gogin duel paytida qilgan. Vinsent Van Gogga Arl shifoxonasida isterik idrokning yo'qolishi tashxisi qo'yilgan. Nima bo'lganda ham sindrom hozirgi nomini Van Gog haqidagi afsonalar tufayli olgan.

Polixirurgiyaga qaramlik tushunchasi birinchi marta amerikalik psixiatr Karl Menninger tomonidan 1934-yilda The Psychoanalytic Quarterly jurnalida ba'zi ruhiy kasallarning polixirurgik ya'ni ko'p martali jarrohlik amputatsiyalarga obsessiv munosabati sifatida bayon etilgan.

Yana ko'ring
------------

* Sotsiofobia
* Vinsent Van Gog
* Sindromlar
**Dominikan Respublikasi** birinchi marta 1964-yilda **Olimpia o'yinlarida** ishtirok etgan, o'shanda Alberto Torres de la Mota (*"El Gringo"*) 100 metrga musobaqaning 10-qismida qatnashgan va 10,9 soniya yugurib, 6-o'rinni egallab, keyingi bosqichga chiqa olmagan.

O'shandan beri Dominikan Respublikasi har bir o'yinda paydo bo'ldi. Dominikan Respublikasi hech qachon Qishki Olimpia o'yinlarida qatnashmagan.

Dominikan Respublikasi Olimpia o'yinlarida o'nta medalni qo'lga kiritdi. Pedro Nolasko 1984-yilgi Yozgi Olimpia o'yinlarida boks bo'yicha bronza, 2004-yilda Félix Sánchez 400 metrga to'siqlar osha yugurishda oltin medalni qo'lga kiritdi. 2008-yilgi Yozgi Olimpia o'yinlarida Manuel Felix Diaz boks bo'yicha oltin medalni, Gabriel Mersedes taekvondo bo'yicha kumush medalni qo'lga kiritdi. 2012-yilda Londonda bo'lib o'tgan Yozgi Olimpia o'yinlarida Sanches 400 metrga to'siqlar osha yugurishda yana bir bor oltin medalni qo'lga kiritdi. O'sha oqshom Luguelín Santos 400 metrga yugurishda kumush medalni qo'lga kiritib, musobaqadagi eng yosh Olimpiada sovrindori bo'ldi. Luisito Pie 2016-yilda Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan Olimpiadada taekvondo boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Ular Dominikan Respublikasi Olimpia qo'mitasi tomonidan taqdim etiladi.

1. ↑  
*TOKYO 1964 Organizing Committee.* „Official Olympic Report, 1964 Tokyo Volume 1 Part 1" (PDF).  Organizing Committee for the Games of the XVIII Olympiad (1-noyabr 1964-yil). Qaraldi: 2016-yil 3-mart.
2. ↑  *Diario Libre.* „El Gringo Torres, en la historia de la RD" (es). Qaraldi: 2010-yil 25-yanvar.
3. ↑  *Diario.* „Los tres pies de Luisito" (ES). *listindiario.com* (2019-yil 28-iyul). Qaraldi: 2019-yil 31-iyul.
Vanadokya
---------

Vanadokya, Boshqal'a shahridan 33 km uzoqlikda,Yovuzlar qishlog'i chegaralarida joylashgan.Shakllanish jihatidan Kapadokiya[*sayt ishlamaydi*] mintaqasidagi peri bajalar(qoyalar) bilan bir xil, hech qanday farq ko'rsatmaydi. Peri bajalar vulqondan hosil bo'lgan Yigit tog'idan chiqqan minerallarning suv va shamollar tomonidan eroziya natijasida hosil bo'lgan.Mahalliy xalq tomonidan "Vanadokya" deb atalgan, har yili, ayniqsa yoz mavsumida koʻplab mahalliy va xorijiy sayyohlarni qabul qiladigan peribacalari, yogʻingarchilik taʼsirida paydo boʻlgan koʻp metr uzunlikdagi tunel va gʻorlar bilan ham diqqatni tortadi.Mintaqada yashirin tunel orqali borish mumkin bo'lgan qal'a ham mavjud.Bu joy yashirin jannatga o'xshaydi.Kapadokiyadagi peri bajalariga hasad qiladigan va Ihlara vodiysini sevib qoladigan jannat. Van gubernatorligi vodiyga Kapadokiyaning sharqiy egizaki Van'adokya deb nom berdi. Tarix hidi bo'lgan bu tabiiy go'zallikda armanlar yashagan. Shu sababli, Van'adokyada har biri bir-biridan farq qiladigan turli o'lchamdagi cherkovlar mavjud.H.z Isoning havoriylaridan biri bo'lgan Bartalmayning mozori topilgan 1700-yillik Bartalmay cherkovi ham vanadokyada joylashgan.

Vanadokya peri bajalari
-----------------------

17 mingga yaqin peri bajalarini o'z ichiga oladi.20 kilometr maydonga tarqalgan peri bajalaridan tashqari 35 ta g'or va 12 ta o'yilgan uylar mavjud.Viloyatga kelganlar bemalol sayohat qilishlari uchun qishloq yo‘li to‘liq asfaltlangan bo‘lsa, turar joy va dam olish uchun hech qanday sharoit yo‘qligi eng katta kamchilikdir.Vanadokya peri bajalari, g'orlar va o'yilgan uylarni bir kunda ziyorat qilishning iloji yo'q.Vanadokya peri bajalari mintaqa yaqinida uylari bo'lganlar uchun xavf tug'diradi. Ayniqsa, qor erib, yomg'ir yog'sa, toshlar joyidan siljishi mumkin. Ushbu harakatlar natijasida ba'zi toshlar dumalab uylarga tegishi mumkin.
**Kamerunga** tashrif buyuruvchilar, agar ular vizasiz mamlakatlardan biridan kelmasa, Kamerun diplomatik vakolatxonalaridan birida viza olishlari kerak.

Viza siyosati xaritasi
----------------------

Kamerunning viza siyosati

Vizadan ozod qilish
-------------------

Quyidagi olti davlat fuqarolari Kamerunga 90 kungacha vizasiz tashrif buyurishlari mumkin:

|  |
| --- |
| * Central African Republic
* Chad
* Kongo Respublikasi
* Ekvatorial Gvineya bayrogʻi Ekvatorial Gvineya
* Gabon
* Nigeriya bayrogʻi Nigeriya
 |

Xitoy, Italiya va Turkiya fuqarolariga berilgan diplomatik yoki xizmat toifasidagi pasport egalari Kamerunga viza talab qilmaydi.

 Vietnam va  United Arab Emirates bilan diplomatik va xizmat pasportlari uchun vizani bekor qilish to‘g‘risidagi bitimlar imzolandi, ammo ular hali kuchga kirmaydi.

| Viza oʻzgarishi sanasi |
| --- |
| * 2017-yil 3-noyabr: CEMAC — Ekvatorial Gvineya va Gabon

Bekor qilingan:* 2015-yil 8-sentyabr: Mali
 |

Kirish vizasi
-------------

Diplomatik va xizmat pasportlari egalari missiya buyrug‘i va qaytish chiptasi bo‘lsa, yetib kelganlarida viza olishlari mumkin.

BAA fuqarolariga kelganlarida viza olish imkonini beruvchi kelishuv 2019-yil oktabr oyida imzolangan va hali kuchga kirmaydi.

Tranzit
-------

Sayohatini 24 soat ichida va aeroportdan chiqmasdan davom ettiradigan sayohatchilarga vizasiz tranzitga ruxsat beriladi.

Kamerunga sayohat qilgan barcha sayohatchilar uchun sariq isitmaga qarshi emlashning isboti talab qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Home - CameroonOnline.org". *www.cameroononline.org*.
2. ↑  „Twitter". *mobile.twitter.com*.
3. ↑  „Archived copy". 2017-yil 7-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 5-noyabr.
4. ↑  *Mbella.* „Cameroon-Mali - Visas Now Required" (2015-yil 10-sentyabr).
5. ↑  *Communication.* „Cameroon-Mali: Visas Now Required". *www.cameroun24.net*.
6. ↑  „Gargash meets with Cameroonian Minister". *wam*.
7. ↑  „Cameroon Country Overview". *BALGlobal.com*.  BAL. 2019-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 17-oktyabr.
***Variatsiyalar*** — bu Nik Enraytning kitobi, soʻzlari va Terens Klarkning musiqasi va aranjirovkalari bilan musiqiy film boʻlgan.

Uning premyerasi 1982-yil 2-dekabrda Sidneydagi Belvoir Sent teatrida Nimrod teatr kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Asl spektaklni Jon Bell boshqargan va unda Nensi Xeys,Deydre Rubenshteyn,Robert Aleksandr,Filipp Dodd,Vivyen Garret,Brayan Jeyms, Patrisiya Kennedi,Kim Krejus va Jorj Spartels ishtirok etgan.

Zamonaviy (1982) Sidneyda boʻlib oʻtgan musiqiy asar avstraliyalik ayollarning uch avlodida sevgi va qoniqish izlanishiga bagʻishlangan:violonchel chalayotgan buvi u bilan birga oʻynash uchun skripkachi qidirmoqda. Uning qizi, doʻkonda yurist va yolgʻiz onasi;muntazam nikohdan chiqib ketgan kelin;va birinchi marta sevgiga yaqinlashayotgan nabira.

*Variatsiyalar* 1983-yilda Yangi Janubiy Uels Premerining adabiy mukofotlarida Play mukofotiga sazovor boʻldi. Mukofotga qaramay, premyeradan beri boshqa sahnalashtirilgan spektakli boʻlmagan. Neglected Musicals 2013-yilda Sidneydagi Hayes teatrida sahnalashtirilgan oʻqishni namoyish etdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „AusStage - Variations". *www.ausstage.edu.au*. Qaraldi: 11-mart 2017-yil.
2. ↑  Pender, Anne*. Nick Enright: An Actor's Playwright* (inglizcha). Rodopi, 11-mart 2017-yil — 215–216 bet. ISBN 978-9042024601.
3. ↑  „Variations: The Musical" (inglizcha). *www.limelightmagazine.com.au*. Qaraldi: 11-mart 2017-yil.
4. ↑  „Neglected Musicals presents 'Variations' - Dance Informa Australia". *danceinforma.com.au*. Qaraldi: 11-mart 2017-yil.
Map showing Jarjaraya in relation to other contemporary sites in the region
Jarjarayya oʻrta asrlarda Iroqning Dajla daryosi bilan oʻralgan shahri boʻlgan. Quyi Nahravon tumanining poytaxti, Ya'qubiyning so'zlariga ko'ra, unda fors zodagonlari istiqomat qilgan. Quyi Nahravon tumanining markazi. Yaʼqubiyning soʻzlariga koʻra, shaharda fors zodagonlari istiqomat qilgan. Jarjaraya sosoniylar davrida tashkil etilgan deb taxmin qilingan. 1200-yillarning boshlarida Yoqut Hamaviy davriga kelib, shahar vayronaga aylangan. Arxeologik dalillar bu joy Abbosiylar davrining oxirida tashlab ketilganini koʻrsatadi.

Oʻrta asrlarning bir qancha vazirlari oʻz *nisbalarida koʻrsatilganidek, ushbu shahardan yetishib chiqqan. Ikki abbosiy vazirlar Abbos ibn al-Hasan al-Jarjaroiy va Ahmad ibn al-Xosib al-Jarjaroiy, 18 yil davomida vazir lavozimida ishlagan XI asr fotimiylar vaziri Abulqosim al-Jarjaroiy kabilar Jarjarayadan edi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Le Strange (1905), p. 37
2. ↑  Adams (1965), p. 178
3. ↑  Le Strange (1905), p. 37
4. ↑  Adams (1965), p. 104
5. ↑  Van Berkel (2013), p. 98
6. ↑  Lev (1987), p. 347

Adabiyotlar
-----------

* Adams, Robert M.*. Land Behind Baghdad: A History of Settlement on the Diyala Plains*. Chicago and London: University of Chicago Press, 1965. OCLC 899942882.
* van Berkel, Maaike*. Crisis and Continuity at the Abbasid Court: Formal and Informal Politics in the Caliphate of al-Muqtadir*. Leiden: Koninklijke Brill NV, 2013. ISBN 978-9004252707.
* Le Strange, Guy*. The Lands of the Eastern Caliphate: Mesopotamia, Persia, and Central Asia, from the Moslem Conquest to the Time of Timur*. Cambridge: Cambridge University Press, 1905. OCLC 458169031.
* Lev, Yaacov. "Army, Regime, and Society in Fatimid Egypt, 358-487/968-1094." International Journal of Middle East Studies 19, no. 3 (1987): 337-65. Accessed March 5, 2020. www.jstor.org/stable/163658.
Eren Òren Tugʻilgan yili:1998-yilT Turkiyada

Ijodi
-----

„Oila uchun" turk seriali bosh rollarda Jelil Nalcakan, Halit Ozgur Sarı, Yigit Kochak, Su Burku Yazgi Coskun, Onur Seyit Yaran va Aylin Akpinar ishtirok etgan. ATV premyerasi 2021-yil 20-fevralda bo‘lib o‘tdi.

Kino olami
----------

Kino tomoshabinni har taraflama qiziqtira oladigan va syujetlarga boy tarzda ishlangani sabab, oʻziga jalb qiladi.Hikoya baxtsiz holatlar tufayli ota-onasidan ayrilgan va bir-birini qo‘llab-quvvatlab, hayotlarini qurishga urinayotgan to‘rt nafar aka-uka Qodir, O‘mer, Asieh va Emel ismli farzandlar hayotida kechadi. Koʻtarilish va pasayishlar, dunyoning turli tashvishlariga qaramay, ular doimo bir-birlari bilan birgalikda hamjihat boʻladilar. Ammo tez orada ularning ota-onalarining oʻlimi haqidagi haqiqat asta-sekin oshkor etila boshlaydi va hech narsa endi avvalgidek boʻlmaydi.

Aktyorlar va qahramonlari
-------------------------

Asosiy tahrir Hikoya toʻrt aka-uka atrofida sodir boʻladi: Fadik Sevin Atasoy Shengyul Eren rolida; O‘rxonning xotini, O‘g‘uljon va Aybikening onasi, shuningdek, Qodir, Asiye, O‘mer va Emelning xolalari. Selil Nalchakan (2021) Akif Otaqul rolida, Veli va Haticening qotili boʻladi. Su Burku Yazgi Coskun (2021) Asie Eren rolida; Ukalariga g‘amxo‘r va halol, doim qo‘llab-quvvatlovchi O‘merning egizaki Dorukning vaqti-vaqti bilan muhabbati. Yigit Kochak (2021) Omer Eren rolida; Asining asrab olgan egizagi, Erenning ukasi, u aka-ukalarini himoya qilishga harakat qiladi, shuningdek, katta akasi Qodirning oʻz zimmasiga olgan mas’uliyatni engillashtirishga harakat qiladi. Aylin Akpinar (2021) Emel Eren rolida; Erenning ukalarining eng kichigi. U birodaru opa-singillarini beg‘araz sevadigan, lekin ota-onasiga bo‘lgan sog‘inchini qalbining tub-tubida yashiradigan shirinsuxan qiz boʻladi. Doruk Ataqul rolida Onur Seyit Yaran; Akifning oʻgʻli va Melisaning akasi Nebahat Otaqul baʼzida Asiyening qiziqishini yaxshi koʻradi. Aibike Eren rolida Melis Minkari; Shengul va Oʻrxonning qizi, Oʻgʻulkanning singlisi, Oʻmerning amakivachchasi, Asiye, Emel va Berkning yagona dugonasi Kadir. Rejep Usta Berk O‘zkay rolida; Dorukning eng yaqin doʻsti, Resul va Aylaning oʻgʻli, Aybikening yagona yigiti. Ogulkan Eren rolida Cihan Shimshek; Shengyulning o‘g‘li va Aybikening ukasi O‘rxon ismlari bilan obrazlarni ijro etadilar.

Film ishlab chiqarishi
----------------------

Serial ikkinchi mavsum uchun yangilandi, birinchi epizod premyerasi 2021-yil 11-sentabrda bo‘lib o‘tdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Eren Óren".. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Eren Óren".. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Eren Óren".. Qaraldi: 4-avgust 2022-yil.
Domingo Badia y Leblich
=======================

Domingo Badia y Leblich (taxallusi Ali Bey al-Abbasi; 1766—) — ispan sayyohi.

1766-yil 1-aprelda Barselonada tug‘ilgan, u erta yoshda matematika, geografiya, astronomiya, fizika, tabiat tarixi, musiqa va asosan arab tilini o‘rgangan.

1801 yilda Ispaniya hukumatidan maxfiy topshiriqlar olib, u shimoli-g'arbiy Afrikaga chuqur ilmiy sayohatga chiqdi. Muhammadiylikka mansubligi haqidagi shubhalarni bartaraf etish uchun u shaxsan oʻzi sunnat marosimini oʻtkazdi va oʻzi uchun paygʻambarning qarindoshi Ali Bey nomidan nasabnomalar tuzib, barcha kerakli muhrlar va muhrlar bilan jihozlangan. imzolar, bu nom ostida Tanjerga keldi. Bu yerdan u Marokashga yo'l oldi, u yerda aholi uni ishtiyoq bilan kutib oldi va Sulton Moulay Sulaymon ibn Muhammad uni do'st va uka sifatida kutib oldi. Ammo iliq kutib olish Badia tomonidan Marokash sultonini ag'darish rejasi amalga oshmay qolganiga sabab bo'ldi, chunki qirol Charlz IV Badiani esladi.

Keyin u Makkaga haj ziyoratiga bordi, Barbarlar, Yunoniston, Misr, Suriya va Turkiyaga tashrif buyurdi, hamma joyda aholi tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi. Uning oldida eng himoyalangan ziyoratgohlar ochildi, u barcha bayramlarda qatnashishi kerak edi.

1807 yilda u Ispaniyaga qaytib, qirol Bonapart xizmatiga kirdi va 1812 yilda Kordova prefekti etib tayinlandi. 1814 yilda Napoleon qulaganidan keyin u Fransiyaga ko'chib o'tdi va u yerda o'zining sayohati tavsifi "Voyage d'Ali Bei en Afrique et en Asie" (Parij, 1814) nashr etildi.

Hindistonga elchi etib tayinlangan Ali Usmon nomi bilan Parijdan Damashqqa boradi, ziyoratchilar karvoniga qoʻshiladi, lekin 1818-yil 30-avgustda Mezerib yaqinida dizenteriyadan vafot etadi.

Havolalar
---------
**Din antropologiyasi** - dinlarning inson bilan 
aloqasining turli jabhalarini o‘rganuvchi soha. U din 
psixologiyasi va sotsiologiyasi bilan chambarchas bog‘liqdir.Uning asosi qadimgi miflarga borib taqaladi.  
 
Jumladan, barcha dinlar va diniy tasavvurlarda birinchi 
odamning paydo bo‘lishi Xudo yoki xudolar tomonidan 
yaratilish g‘oyasi bilan bog‘lanadi. Masalan, qadimgi 
Bobilda yaratilgan "Enum Elish» dostonida dastlabki 
inson xudolar o‘rtasida bo‘lib o‘tgan urushdan so‘ng loy va qondan paydo bo‘lgani, Qadimgi Misrdagi afsonalardan 
birida esa Xnum nomli iloh odamni kulolchilik charxi 
yordamida loydan yasagani aytiladi. Shu bilan birga, 
islom, xristianlik va yahudiylik dinlarida ham insoniyat 
yagona Xudo tomonidan tuprokdan yaratilgani aytilib, ilk 
inson Odam yoki Adam deb nomlanadi. Umuman olganda, din 
antropologiyasi barcha dinlardagi inson haqidagi g‘oyalarni o‘rganib, tizimlashtiradi.  
 
Din antropologiyasini o‘rganishda qator metodlar 
mavjud bo‘lib, falsafiy, materialistik maktab 
vakillari dinshunoslikning bu sohasini ham evolyutsion 
nazariyaga moslashtirishga harakat qilganlar. Jumladan, 
ko‘plab adabiyotlarda Jahon dinlari o‘zlarining aksar 
e’tiqodlarini qadimgi Bobil, Misr, Mesopotamiya, fors 
va hind afsonalaridan o‘zlashtirgani aytib o‘tiladi. Bu, 
bir yoqlama yondashuv bo‘lib, teologik metod tarafdorlari dinlardagi bu o‘xshashlikni ularning bir o‘zakdan kelib 
chiqishi bilan bog‘laydilar. Dinshunoslikda esa, barcha 
dinlarning antropologik qarashlari, hech qanday shaxsiy 
fikr bildirmagan holda, boricha o‘rganish nazarda tutiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 158. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.
**Vetnam**dagi turizm zamonaviy Vetnam iqtisodiyotining tarkibiy qismidir. 2019-yilda Vetnam 18 million xalqaro tashrifni qabul qildi, bu 2000-yildagi 2,1 milliondan ko‘p. Vetnam Milliy Turizm boshqarmasi mamlakatga valyuta olib keladigan turizm sanoatini diversifikatsiya qilish bo‘yicha uzoq muddatli rejaga amal qilmoqda.

So'nggi yillarda Vyetnamga sayyohlar kelishi ortib bormoqda. 2008-yilda Vetnam 4,218 million xalqaro sayyohni qabul qilgan bo'lsa, 2009-yilda ularning soni 3,8 millionni tashkil etdi, bu 11 foizga kamaydi. 2012-yilda Vetnam 6,84 million sayyohni qabul qilgan. Bu 2011-yildagi 6 million xalqaro tashrifchi koʻrsatkichidan 13 foizga koʻp boʻldi, bu 2010-yilga nisbatan 2 million mehmonga koʻp. 2016- yilda Vetnam 10 million xalqaro tashrif buyuruvchini qabul qildi, bu o'tgan yilga nisbatan 26 foizga ko'pdir. 2019-yilda 18 million xalqaro tashrif buyuruvchi bilan Vetnam Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti tomonidan eʼlon qilingan Jahon sayyohlik reytingiga koʻra , Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi eng koʻp tashrif buyurilgan beshinchi davlat boʻldi .

Vetnamda turizm muhim ahamiyatga ega. Vyetnam sayyohlar , madaniyat va tabiatni sevuvchilar, plyajni sevuvchilar, harbiy askarlar va faxriylar uchun Janubi-Sharqiy Osiyodagi yangi sayyohlik maskaniga aylandi. Mahalliy va xalqaro turoperatorlar etnik ozchilik guruhlariga sayohatlar, piyoda va velosiped sayohatlari, fotografiya sayohatlari, baydarka sayohatlari va ko'p mamlakatlarga sayohatlarni, xususan, qo'shni Kambodja , Laos va Tailandga sayohatlarni taklif qilishadi. 1997-yildan buyon xorijlik sayyohlar mamlakatda erkin sayohat qilishlari mumkin.

Vetnam iqtisodiyoti agrar iqtisodiyotdan xizmat ko'rsatish iqtisodiyotiga aylandi. Yalpi ichki mahsulotning uchdan bir qismidan koʻprogʻi mehmonxona va umumiy ovqatlanish sanoati va transportni oʻz ichiga olgan xizmatlar sohasiga toʻgʻri keladi. Ishlab chiqarish va qurilish (28 foiz), qishloq va baliqchilik (20 foiz) va tog‘-kon sanoati (10 foiz) ancha kichikroq ulushga ega.

Turizm yalpi ichki mahsulotning 4,5 foizini tashkil qiladi (2007-yil holatiga ko'ra). Og'ir sanoat va shaharsozlikdan so'ng Vetnamdagi xorijiy sarmoyalarning katta qismi turizmga, ayniqsa mehmonxona loyihalariga to'plangan. Jahon sayyohlik va sayohat kengashining odatiy hisobotiga ko'ra, turizm yalpi ichki mahsulotga 6,6 foiz hissa qo'shgan (279,287 milliard VND (03/2016)), bu transport, o'yin-kulgi, oshxona va boshqalar kabi tegishli sohalarni rivojlantirishga muhim hissa qo'shgan.

**Vetnam milliy bog'lari**

Vetnamda 31 ta milliy bog'lar mavjud : Ba Bể , Ba Vi , Bạch Mã , Bái Tử Long , Ban En , Bidoup Núi Ba , Bù Gia Mập , Cát Bà , Cát Tiên , Chư Mom , Chượng , Chượng , Cưụng. Hoang Liên , Kon Ka Kinh , Lò Gò-Xa Mát , Keyp Ka Mau , Nui Chua , Phong Nha-Kẻ Bang , Phú Quốc , Phước Bình ,Pù Mát , Tam Đảo , Tràm Chim , U Minh Hạ , U Minh Thượng , Vũ Quang , Xuân Sơn , Xuân Thủy , Yok Đôn .

Manba
-----
**Ertugrul Tekke masjidi -** anbulning Beshiktosh tumanidagi Jihannuma mahallasi Serencebey tepaligida joylashgan Usmonli imperiyasining masjidi. Oxirgi Usmonlilar davri masjidi oʻzidan tashqari loja, mehmonxona, qabr, favvora va kutubxonadan iborat majmua sifatida qurilgan.

Tarixi
------

Masjid va majmua qurilishini Usmonli sultoni Abdulhamid II tomonidan qurilgan va 1887-yilda qurib bitkazilgan. Bino Shazeliy mazhabi aʼzosi Shayx Zafirga bagʻishlangan. Masjid nomi Usmonlilar imperiyasining asoschisi Ertugrul Gʻoziy nomiga qoʻyilgan.

Arxitekturasi
-------------

Masjid va mehmon uylari yogʻochdan yasalgan inshootlar boʻlib, u Usmonlilar davrining soʻnggi art nouveau arxitekturasini aks ettiruvchi masjiddir.

Galereyasi
----------

* Masjid yonidagi Istanbul Shayx Zafir majmuasiMasjid yonidagi Istanbul Shayx Zafir majmuasi
* Istanbul Shayx Zafir majmuasi türbe bilanIstanbul Shayx Zafir majmuasi türbe bilan
* Istanbul Shayx Zafir majmuasi: türbeIstanbul Shayx Zafir majmuasi: türbe
* Maqbaraning ichki qismiMaqbaraning ichki qismi
* Istanbul Shayx Zafir maqbarasining ichkaridan ko'rinishiIstanbul Shayx Zafir maqbarasining ichkaridan ko'rinishi
* Majmua bezaklariMajmua bezaklari
* Majmua bezaklariMajmua bezaklari
* Majmua bezaklariMajmua bezaklari
* Shayx Zafir majmuasi takka ichidaShayx Zafir majmuasi takka ichida
* Shayx Zafir majmuasi takka ichidaShayx Zafir majmuasi takka ichida

Manbalar
--------

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 5 eylül 2011da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 30-mart.
**Vikipediya. Virtual ensiklopediya** – Vikipediya tarixi, hozirgi ahvoli va mavjud muammolariga bagʻishlangan kitobdir. Mualliflari – Rasim Əliquliyev (talaffuzi: *Rasim Eliquliyev*) va İradə Ələkbərova (talaffuzi: *Irade Elekberova*). Ozarbayjonda 500 adad tirajda chop etilgan.

Umumiy maʼlumot
---------------

2010-yilda ilk bora nashr etilgan „Vikipediya. Virtual ensiklopediya" kitobida Vikipediyaning yaratilish tarixi, hozirgi vaziyati haqida maʼlumot beriladi, mavjud muammolar esga olinadi. Kitobda ensiklopedik maqolalar yaratilishi uchun tadbiq etilgan qoida va mexanizmlar keng sharh etiladi. Ayni zamonda, Vikipediya falsafasi, Vikipediya loyihasini idora etadigan Wikimediya Jamgʻarmasi faoliyati va Vikipediyadan kelib chiqqan loyihalar haqida keng maʼlumot beriladi. Kitobda Vikipediyada maqolalar yaratilishi qoidalariga va ensiklopediyada qabul etilgan umumiy andozalarga bagʻishlangan maʼlumotlar ham mavjud-ki, ulardan foydalanish bilan barobar, turli mavzularga bagʻishlangan maqolalar yaratish va tahrirlash mumkin. „Vikipediya. Virtual ensiklopediya" kitobida inchunun Vikipediyada sodir boʻladigan axborot urushlari haqida ham bahs etiladi, bunga bogʻliq muammolar ochiqlanadi va internet muhitida faoliyt koʻrsatadigan boshqa mashhur ensiklopediyalar haqida ham zaruriy maʼlumotlar beriladi.

Havolalar
---------

* "Vikipediya. Virtual ensiklopediya" kitabı işıq üzü gördü (ozar.)
**Esher** (/ˈiːʃər/</img> /ˈiːʃər/ *EE-shər*) — Angliyaning Surrey shahrida, Mole daryosining sharqida joylashgan shaharcha.

Esher Londonning London -Surrey chegarasi yaqinidagi chekka joy boʻlib, uning janubiy uchida Esher Commons joylashgan, shahar Buyuk Londonning qurilgan hududini bir chegarasini belgilaydi. Esherning chiziqli savdo koʻchasi bor va zichligi shahar chetida joylashgan boʻlib, turli balandliklar, bir nechta baland binolar va palataning oʻzida qoʻsh qatnov qismining juda qisqa qismlari mavjud. Esher Charing Crossdan janubi-gʻarbda 13 dan 15,4 milyagacha boʻlgan katta maydonni egallaydi.  Janubda u A3 Portsmut yoʻli bilan chegaralangan, u shahar avtomobil yoʻli standartiga ega va Esher Commons tomonidan buferlangan.

Esher A307 tomonidan ikkiga boʻlingan, tarixan Portsmut yoʻli, taxminan 1 milya (1.6 km) uning baland koʻchasini tashkil qiladi. Esher temir yoʻl stantsiyasi (Janubiy Gʻarbiy magistral yoʻnalishda xizmat koʻrsatadi) shaharni Londonning Vaterlou bilan bogʻlaydi. Sandown Park Racecourse stansiya yaqinidagi shaharchada joylashgan.

Janubda Milliy Trustga tegishli va boshqariladigan Klaremont landshaft bogʻi bir vaqtlar Britaniya uyi sifatida malika Sharlotta va uning turmush oʻrtogʻi Belgiyalik Leopold I ga tegishli edi. Shunga koʻra, shahar qirolicha Viktoriya tomonidan favvoraga ega boʻlish uchun tanlangan va uning yonida monarxning relefi tasvirlangan va Britannia haykali bilan bezatilgan olmos yubiley ustuniga ega. Unite kasaba uyushmasi oʻzining Esher Pleys markazida vakillarni tayyorlaydi va shaharning katta koʻchasida Elmbridge Borough Kengashining ofislari mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Esher post town is about twice the size of its electoral ward and historic parish as it takes in Claygate and two former parts of Thames Ditton: Hinchley Wood and parts of Weston Green.
**Kashnez** soʻzi fors-tojik tilidan eski oʻzbek tiliga oʻtib oʻzlashgan. Hozirgi oʻzbek adabiy tilida ham ayrim tovush oʻzgarishiga uchragan holda aktiv ishlatiladi. Qadimgi turkiy yozma manbalarida qayd etilmagan. Alisher Navoiy asarlarida Kashnez tarzida keladi.

Boʻlib may shirasidin otashangez,
Berib ul oʻtqa taskin kursi kashnez.
(Farhod va Shirin, 343)

Shakllari
---------

Eski tojik tilida gashniz-kashniz **كشنيز** , hozirgi eroniy tillarda: kashniz-kashnij-gashniz, fors tilida keshniz **كشنيز** , keshnidj **كشنيج** , hozirgi turkiy tillarda: oʻzbek tilida kashnich, ozarbayjon tilida keshnish kabi koʻrinishlarda qoʻllanadi.

Strukturasi
-----------

Soʻzning strukturasi kash+nez+nej+niz+nish+nich kabi tuzilishdan iboratdir. Ushbu soʻzning birinchi komponenti kash, gash — eski tojik tilida mustaqil qoʻllanuvchi gash-kash **كش** xoʻb, xush, zebo, jozibali, chiroyli, nozli kabi maʼnoda qoʻllanuvchi soʻz bilan bogʻlanadi. Ikkinchi komponenti -nez,-niz,-nich,-nish,-nij esa fors-tojik tilidagi nesh-nish 1)nayza, uchli ; 2)nish, maysa; 3) uchi, tigʻ, bir narsaning dumi, oʻtkir tomoni kabi maʼnolarni anglatuvchi soʻz bilan bogʻliqdir.

Etimoni
-------

Soʻzning etimoni haqida maʼlumotlar yoʻq. Bu soʻz tarixan qoʻshma soʻz boʻlib, keyinchalik har xil tovush oʻzgarishlari va komponentlarining nihoyatda oʻzaro „kirishib" ketishi natijasida, bu soʻz bir soʻz shakliga kelib qolgan.
Shunday qilib, kashnez soʻzining etimoni kash+nez boʻlib, chiroyli, zebo, xush maysa maʼnosidadir. Undagi z-ch-sh-j kabi fonetik hodisalar, mazkur soʻz qoʻllanayotgan tilning fonetik qonuniyatlariga mos keladi.

Manbalar
--------


1. ↑  Vafoyev, Bahrom*. O'simliklar nomlari*, "FAN" nashriyoti, Toshkent, 1991 — 58 bet. ISBN 5 - 648 - 01251 -9.
Keyingi yillarda olib borilgan izlanishlar o‘lkamiz florasiga mansub yana 138 turdagi o‘simlikni "Qizil kitob"ga kiritish lozimligini ko‘rsatmoqda. 1998-yil ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi "Qizil kitobi"ga kiritilgan o‘simlik turlarining soni 301 tani tashkil etgan bo‘lsa, yangi nashrdan 48 oilaga mansub 313 turdagi o‘simlik o‘rin oldi.

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Botanika instituti ilmiy xodimlarining keyingi yillar mobaynida  viloyatlar kesimida olib borgan ilmiy-tadqiqot ishlarining samarasi o‘laroq, "Qizil kitob"ning avvalgi (2009) nashridagi ma’lumotlar yangilandi, ya’ni, "Qizil kitob"ning yangi nashriga ayrim jiddiy o‘zgartirishlar kiritildi. Jumladan, O‘zbekistonda kam uchrashi, tarqalish hududlari, ya’ni tarqalish maydonlari, asosan boshqa mamlakatlar (Rossiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va boshqalar)ga to‘g‘ri kelganligi sababli, botqoq toshyorari, kechki lloydiya, Martius qilicho‘ti, Oltoy trolliusi, yumaloqbargli parpi, Tojikiston yetmagi va boshqa bir qancha turlar "Qizil kitob"dan chiqarish lozimligi borasidagi ilmiy tavsiyalar tayyorlandi. Ulug‘bek skabiozasi, Olga sorbariyasi, Oloy nataliyellasi ham "Qizil kitob"dagi turlar ro‘yxatidan chiqarildi, sababi, hozirgi kundagi ma’lumotlarga ko‘ra, ularning areallari O‘zbekiston hududiga tegishli emasligi aniqlandi.

Bundan tashqari, so‘nggi yillarda olib borilgan tadqiqotlar Keller astragali, Olatog‘ za’faroni, Olьga soxta klausiyasi, Severtsov mug‘ultog‘i, Lipskaya chandiri singari turlarning o‘sish maydonlarini kengayganligi aniqlanib, mavjud tabiiy va antropogen omillar yig‘indisi ularning yo‘qolib ketish xavf emasligi tadqiqotlar davomida o‘z tasdig‘ini topdi. Shunga asoslangan holda, mazkur turlar "Qizil kitob"dan chiqarildi. Maqomi 0 ga tenglashtirilgan, ya’ni yo‘qolib ketgan deb hisoblanuvchi turlar soni 19 tadan 10 taga qisqardi. Shuningdek, 15 ta noyob va mamlakatimiz florasi uchun endemik turlar ham "Qizil kitob"ga kiritildi. Qiziqarlisi shundan iboratki, ular orasida so‘nggi bir necha yilda O‘zbekistonlik olimlar tomonidan kashf etilgan va hozirgacha dunyo botanika fani  uchun noma’lum bo‘lgan turlar ham bor. "Qizil kitob"ning avvalgi nashri bilan yaqin kunlarda chop etilishi rejalashtirilayotgan yangi nashrini taqqoslaydigan bo‘lsak, endilikda 157 ta turlarning kamyoblik maqomi o‘zgardi. Shuningdek, avvalgi nashr chop etilganidan beri xalqaro botanika nomenklaturaga kiritilgan ko‘p sonli o‘zgarishlar tufayli, shu jumladan, DNK-tahlillash usulidan keng foydalanilishi munosabati bilan uzoq vaqt davomida maxsus adabiyotlarda qo‘llanilib kelingan ko‘plab taksonomik birliklar (turlar, turkumlar, oilalar)ning ilmiy nomlari ham o‘zgardi.

Manbalar
--------

1. ↑
**Tursunboy Fayzullayev**(1944-yil 18-fevral, Chust tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston SSR) – siyosiy fanlari doktori, professor.

Mehnat faoliyati
----------------

1960-1965 yy.-Namangan davlat pedagogika instituti talabasi.

1965-1966 yy.-Primore oʻlkasida harbiy xizmatda

1967-1971 yy.-Namangan davlat pedagogika instituti oʻqituvchisi

1971-1977 yy.-Namangan shahar partiya qoʻmitasida targʻibot va tashviqot boʻlimi mudiri

1977-1980 yy.-Nizomiy nomli Toshkent davlat pedagogika instituti aspiranti

1980-1981 yy.-Namangan davlat pedagogika instituti katta oʻqituvchisi

1981-1984 yy.-Namangan davlat pedagogika instituti dotsenti

1984-1985 yy.-Namangan davlat pedagogika instituti tarix fakulteti dekani

1985-1988 yy.-Namangan viloyat partiya qoʻmitasi targʻibot va tashviqot boʻlimi mudiri

1988-1990 yy.-Namangan viloyat partiya qoʻmitasi mafkura boʻlimi mudiri

1990-1991 yy.-Namangan viloyat partiya qoʻmitasi birinchi kotibining yordamchisi

1991-1992 yy.-Namangan davlat pedagogika instituti maʼnaviy ishlar prorektori

1992-1996 yy.-Namangan davlat universiteti ilmiy ishlar prorektori

1996-1999 yy.-Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Iqtisodiy islohotlar va tadbirkorlikni rivojlantirish qoʻmitasi kotibi

1999-2005 yy.-Namangan davlat universiteti rektori

2005-2008 yy.-Namangan davlat universiteti oʻzbekiston tarixi kafedrasi dotsenti

2008- 2010 yy.-Namangan davlat universiteti vatan tarixi kafedrasi dotsenti

2011 – 2015yy.-Namangan davlat universiteti tarix fanlari kafedrasi professori

2015 – 2020 yy. -Namangan davlat universiteti tarix kafedrasi professori

2020 y. – h.v. – Namangan davlat universiteti arxivshunoslik kafedrasi professori

Mukofotlari
-----------

1994 y. „Oʻzbekiston belgisi",

2001 y. „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 10-yilligi" koʻkrak nishoni

2015 y. „El-yurt hurmati" ordeni

2023 y. „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiy" ordeni

Havolalar
---------

Namangan davlat universiteti sayti

Manbalar
--------

1. ↑  „NamDU 77 YOSHDA". Qaraldi: 14-mart 2024-yil.
2. ↑  „Namangan davlat universiteti professori Tursunboy Fayzullayev "Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiyi" unvoni bilan taqdirlandi" (18-fev 2024-yil). Qaraldi: 14-mar 2024-yil.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Eskirgan soʻzlar** – kundalik muloqotda koʻp qoʻllanilmaydigan, ammo tilning lugʻatida saqlanib qolgan va keng ommaga tushunarli boʻlgan, maʼlum davrlarda qoʻllanilgan, lekin hozirgi kunda foydalanilmaydigan soʻzlar.

Eskirgan soʻzlar oʻziga xos tarixiylikni mukammal ifodalaydi, adabiy matnni rang-barang va yorqin qiladi. Lekin toʻgʻri va toʻgʻri foydalanish uchun siz har doim tushuntirish lugʻatiga murojaat qilishingiz kerak.

Eskirgan soʻzlar eskirish koeffitsiyenti va eskirish boisi, foydalanish xususiyatiga qarab oʻz leksik sistemasini tashkil qiladi.

*Eskirish darajasi boʻyicha:*

a) maʼnosi tushinarli boʻlmagan soʻzlar ;

b) maʼnosi aniq, lekin kam qoʻllaniladigan soʻzlarga boʻlinadi. Eskirgan soʻzlar tilda eskirish xususiyati va qoʻllanish xususiyatlariga koʻra ikkiga boʻlinadi: tarixiy va arxaik so'zlar .

*Tarixiy soʻzlar*da soʻz oʻzi ifodalagan tushuncha bilan birgalikda eskiradi. Tarixiy soʻzlarning eskirishi rasmiy unvonlarning yoʻqolib qolishi, ijtimoiy hodisalar, shu bilan birga, harbiy qurollar va sanoat anjomlarining foydalanishdan chiqib ketishi (Dorugʻona, ellikboshi, erovul, falakiyot, farmonachi, hojib, degrez, yorgʻichoq) bilan bogʻliq.

*Arxaik soʻzlar*da soʻz eskiradi, ammo tushuncha saqlanadi va u boshqa yangi soʻz bilan nomlanadi.

Arxaik soʻzlar har bir davrda xalqning kundalik turmushi, urf-odatlari, dunyoqarashiga qarab oʻzgarib, boshqa soʻzlar bilan almashtirilgan, eskirgan, mangu qoʻllanishdan chiqib ketgan soʻzlar (paygʻom, bogʻot, gisu va boshqalar). Shunday boʻlsa ham, ayrim eski soʻzlar yangi maʼno kasb etib, lugʻat tarkibidagi faol soʻzlarga qoʻshilishi mumkin. Eskirgan soʻzlar tarixan oʻzgaruvchan leksik-semantik hodisalar hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Norxo‘jayeva Xurshida*. O‘zbek tilining eskirgan so‘zlar
o‘quv lug‘ati
(maktab o„quvchilari uchun)*, Qarshi, 2006.
**Katta tishli delfin** (lotincha: *Steno bredanensis*) — delfinlar oilasiga mansub dengiz sutemizuvchilari turi. Katta tishli delfinlar jinsining yagona vakili (*Steno*). Bu tur birinchi marta 1823- yilda Georges Cuvier tomonidan tasvirlangan. *Steno* umumiy nomi yunoncha „tor" soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, tumshugʻiga ishora qiladi.

Tavsif
------

 Stenos 1889-yilgi rasmda
Tana uzunligi 209 dan 283 sm gacha, koʻkrak qafasining uzunligi taxminan 36-49 sm, dorsal suzgichning balandligi 18-28 sm ni tashkil etadi, vazni 90–155 kg, erkak delfinlar urgʻochilarga qaraganda kattaroqdir. Eng aniq farqlovchi xususiyatlar — boshning konus shakli va ingichka tumshugʻi. Boshqa delfin turlarining tumshugʻi qisqaroq yoki peshonasi ancha koʻzga tashlanadi. Tishlarning shakli ham xarakterlidir — ularning yuzasi qoʻpol va koʻp sonli tor tartibsiz tizmalardan hosil boʻlgan. Har bir jagʻda tishlar soni 19 dan 28 gacha.

Tarqatish
---------

Bu odatda okeanning chuqur suvlarida, kamida bir kilometr chuqurlikda, koʻpincha bir yarimdan ortiq yashaydigan tropik va subtropik tur boʻlib, u baʼzan chuqur dengiz delfinlari deb ataladi. Diapazon uchta yirik okeanga tarqaladi, turlarning vakillari kamdan-kam hollarda 40 °C dan shimolga boradilar. Biroq, baʼzi hududlarda (masalan, Braziliya va G'arbiy Afrika qirgʻoqlarida) katta tishli delfinni sayoz qirgʻoq suvlarida topish mumkin. Shuningdek, u Tailand koʻrfazi, Qizil dengiz, Meksika koʻrfazi, Karib dengizi va Kaliforniya koʻrfazi kabi koʻplab yarim yopiq suv havzalarida joylashgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3
3. ↑  Baird, R. D. Webster, S. Mahaffy, D. McSweeney, G. Schorr, A. Ligon. 2008. Site fidelity and association patterns in a deep-water dolphin: rough-toothed dolphins (Steno bredanensis) in the Hawaiian Archipelago. Marine Mammal Science, 24, 3: 535—553.
Amir Jamoliddin al-Ustadar masjidi
**Jamoliddin al-Ustadar** Misrning mamluk sultoni Nosiriddin Farajning amiri bo'lgan. U o'z davrida juda mahum ahamiyatli shaxs bo'lgan, jumladan, Qohiradagi ba'zi muhim qurilish inshootlarida ishlagan. U ham munozarali shaxs bo‘lib, o‘z lavozimidan chetlashtirilib, 1411-yilda qatl etilgan.

Jamoliddin madrasasi
--------------------

Jamoliddinning Qohira landshaftiga qo‘shgan eng katta xizmatlaridan biri 1407-yilda Jamoliddin madrasasini loyihalashdagi roli bo‘lgan, bu to‘rtta huquq maktabiga bag‘ishlangan xoch shaklidagi madrasa. U Misr Qohirasining al-Jamoliya tumanida joylashgan bo'lib, tuman nomi inshootning me'moriy ta'siridan kelib chiqqan. Bu madrasaning dizayni va bezaklari ancha jimjimador bo'lgan, chunki Jamoliddin al-Ashraf madrasasining eskirgan madrasasidan materiallarning bir qismini olgan. U tarix davomida Mamluklar tomonidan, ehtimol, xarajatlarni tejash mexanizmi sifatida qo'llanilgan amaliyot bo'lishi ham mumkin. Madrasa to'rt ayvonli sxemada qurilgan, ya'ni u to'rt xil yo'lakdan iborat bo'lib, har bir yo'lak markazda ochiq hovliga qaragan. Unda odatda diniy binolarda uchraydigan barcha xususiyatlar, jumladan, egilgan kirish yo'lagi, qabr va tahorat maydoni ham mavjud bo'lgan. Biroq, bu madrasaning qurilishi bahs-munozaralardan holi emas edi. Chunki Jamoliddin uni kengaytirish va nafaqaga chiqqan vaqtida yashashi uchun, uni saroyga o'xshatishga haddan tashqari ko'p materiallar va kapital sarflagani aytiladi. Oxir-oqibat u jamoat etiroziga duchor bo'ladi va al-Din Faraj Jamoliddinni qatl qilingan. 1411-yilda madrasa qurilishi bilan bog'liq bitimlar bekor qilingan. Biroq, u buzib tashlanmagan va u hozirgacha saqlanib qolingan. Madrasa 1992-yilda zilzila oqibatida ko‘p asrlik ob-havo va umumiy eskirish tufayli zarar ko‘rgan, ammo Madaniyat vazirligi yordami bilan qayta tiklangan. 

 

* Mayer, L.A.*. Saracenic Heraldry: A Survey*. Oxford: Oxford University Press, 1933.  (Mayer, 1933, pp. 31, 257 f; his madrasa, 258)

1. 1 2  Behrens-Abouseif, Doris. Cairo of the Mamluks. I.B. Tauris: New York, NY. 2007.
2. 1 2 3  „The Mosque of Amir Jamal al-Din al-Ustadar". *www.touregypt.net*.
3. 1 2  „Archnet". *www.archnet.org*. 2012-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 15-fevral.
***Qoyalarning bokira*** qizi ( italyancha: *Vergine delle rocce* ), ba'zan esa ***"Qoyalar Madonnasi*** "italiyalik Uyg'onish davri rassomi Leonardo da Vinchining bir xil mavzudagi ikkita rasmining nomi hisoblanib, bir nechta muhim tafsilotlardan tashqari bir xil kompozitsiyaga ega san'at asaridir. Eng birinchi deb hisoblangan versiya qayta tiklanmagan va Parijdagi Luvrda saqlanib kelinmoqda. 2008–2010-yillarda qayta tiklangan ikkinchi kartina esa Londondagi Milliy galereyada saqlanib kelinmoqda. Asarlar ko'pincha mos ravishda "**Luvr *bokira qoyasi"*** va "**London *bokira qoyasi"*** deb nomlanadi. Rasmlarning har ikkalasi ham deyarli 2 metr(6 futdan ortiq) balandlikda, moylar bilan bo'yalgan. Ikkalasi ham dastlab yog'och panellarga bo'yalgan, ammo Luvr versiyasi canval( qalin matoga chizilgan rasm)dan foydalanib ishlangan. .

Ikkala rasmda ham Maryam va Iso (chaqaloq) chaqaloqni muqadda suvda cho'miltirgan Yahyo va farishta Uriel bilan birga toshloq joyda tasvirlangan. Muhim kompozitsion farqlar farishtaning nigohi va o'ng qo'lida tasvirlangan. Ushbu ikki asar bir-biridan ranglar, yorug'lik, flora va sfumatodan foydalanganligi va ko'plab kichik usullar bilan farqlanadi.Gartchi komissiyaning sanasi hujjatlashtirilgan bo'lsa-da, ikkita rasmning to'liq tarixi noma'lum, bu ikkala rasmning qaysi biri oldinroq yaratilganligi haqida ma'lumot mavjud emas.

Yana ikkita surat: yon panellarning har birida musiqa asbobi chalayotgan farishta tasvirlangan va Leonardoning shogirlari tomonidan to'ldirilgan. Ularning ikkalasi ham Londondagi Milliy galereyada saqlanib kelinmoqda.

1. ↑  *Laborie.* „The Virgin of the Rocks" (en). *Louvre.fr*.  Musée du Louvre. Qaraldi: 2013-yil 17-iyul.
Kattalashtiruvchi oynaning koʻrinishi.
**Kattalashtiruvchi oyna** yoki **lupa**(koreys tilida **돋보기**) — buyum tasvirini kattalashtirish uchun yasalgan qavariq linza. Odatda tutqichli jantga ega.

Shuningdek, jarrohlar, stomatologlar, zargarlar va soatsozlar tomonidan ishlatiladigan kichik lupaga **lupa** deyiladi. Lupalar Rojer Bekon tomonidan ixtiro qilingan.

Tarix
-----

Kattalashtiruvchi oynaning birinchi dalili miloddan avvalgi 424 yilda Aristofanning „ Bulutlardagi hazil" asarida keltirilgan, u erda dorixonalarda yoritish uchun kattalashtiruvchi linzalar sotilgan va Pliniy Elderning linzalari suv bilan toʻldirilgan va yaralarni davolash uchun ishlatiladigan shisha sharlar edi. (Seneka yozgan va u qanchalik kichik boʻlmasin harflarni oʻqish uchun ishlatilishi mumkinligini yozgan va qayd etgan.) Rojer Bekon 13-asrda Angliyada kattalashtiruvchi oynaning xususiyatlarini tasvirlab bergan. Koʻzoynaklar 13-asrda Italiyada ishlab chiqilgan.

Xususiyati
----------

Kattalashtiruvchi oyna — bu koʻrish maydonidagi masofadagi ob’ektlarni koʻrish uchun optik asbob. Kichkina narsaga qaraganingizda, koʻzingizni iloji boricha ob’ektga yaqinlashtirsangiz, u kattaroq koʻrinadi, lekin agar siz unga maʼlum chegaradan oshib ketsangiz, uni umuman koʻra olmaysiz yoki koʻrishda ogʻriq sezmaysiz. chunki u koʻzlaringizning diqqat markazini sozlash diapazonidan oshib ketadi. Oddiy koʻrish qobiliyatiga ega odam ogʻriq sezmasdan iloji boricha yaqinroq koʻrishi mumkin boʻlgan maksimal masofa „yorqin koʻrish masofasi" deb ataladi va odatda taxminan 25 sm deb hisoblanadi.

Qavariq qisqa linzalarga qoʻshimcha ravishda, kattalashtiruvchi koʻzoynaklar aberatsiyani kamaytirish uchun ikkita alohida turdagi va uchta qoʻshma turdan foydalanadi.

Foto albom
----------

* lupalupa

Oʻxshashliklar
--------------

* koʻzoynak
* oyna

1. 1 2  확대경, 《글로벌 세계 대백과》
**Donetsk Xalq Respublikasi fuqarolik pasportidan** uning hududida Donetsk Xalq Respublikasi fuqarolari foydalanadilar.

Ikki fuqarolikka ruxsat berilganligi sababli, DXR fuqarolari sayohat qilish uchun Rossiya Federatsiyasi pasportidan foydalanadilar.

Tarixi
------

DXR birinchi fuqarolik pasporti 2015-yil mart oyida berilgan.

Shu paytgacha Ukraina pasporti shaxsni tasdiqlovchi hujjat sifatida ishlatilgan.

Tavsif
------

Donetsk Xalq Respublikasi pasporti, toʻq qizil rangda, yuqori qismida „ДОНЕЦКАЯ НАРОДНАЯ РЕСПУБЛИКА" yozuvi, o‘rtada Donetsk Xalq Respublikasining gerbi, pastki qismida esa „ПАСПОРТ" yozuvi tasvirlangan.

Ushbu pasport respublikaning barcha fuqarolariga 14 yoshga toʻlgandan keyin beriladi va DXR hududida asosiy shaxsiy guvohnoma sifatida qonuniy kuchga kiradi. Respublikadan tashqarida ushbu pasport faqat Rossiya Federatsiyasida amal qiladi.

Donetsk Xalq Respublikasi fuqarosining pasporti egasining shaxsini tasdiqlovchi va Donetsk Xalq Respublikasi fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatdir.

Pasport, agar Donetsk Xalq Respublikasining xalqaro shartnomalarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, fuqarolik-huquqiy bitimlar tuzish, bank operatsiyalari, boshqa shaxslarga uchinchi shaxs oldida vakillik qilish boʻyicha koʻrsatmalarni bajarish uchun faqat Donetsk Xalq Respublikasi hududida amal qiladi.

Tarkibi
-------

1. raqam va seriya;
2. pasportni bergan davlatning nomi — Donetsk Xalq Respublikasi;
3. egasining shaxsiy imzosi;
4. familiya;
5. ism;
6. otasining ismi;
7. tugʻilgan kuni;
8. tugʻilgan joyi;
9. egasining jinsi;
10. berilgan sana;
11. pasportni bergan muassasaning nomi;
12. pasportni bergan muassasa kodi;
13. pasport bergan muassasa rahbarining imzosi;
14. pasportni bergan muassasaning muhri.

Donetsk Xalq Respublikasi fuqarosining pasporti rus tilida toʻldirilgan.

Amal qilish muddati
-------------------

Fuqaroning pasporti amal qiladi:

* 14 yoshdan boshlab — 20 yoshga toʻlgunga qadar;
* 20 yoshdan boshlab — 45 yoshga toʻlgunga qadar;
* 45 yoshdan boshlab — cheksiz muddatga.

Qiziq faktlar
-------------

#### Seriya va pasport raqami

Seriya va pasport raqami **93 XX** **YYYYYY** formatida yoziladi, bu erda **93 XX** — 4 xonali pasport seriyasi va **YYYYYY —** 6 xonali pasport raqamidir.

Pasport seriyasining birinchi ikki raqami har doim 93; pasport seriyasining uchinchi va to‘rtinchi raqamlari pasport blankasi berilgan yilning oxirgi ikki raqamiga to‘g‘ri keladi. Misol: 2016-yilda berilgan 93 16 seriyali pasport va 2021-yilda 93 21 seriyali pasport.

Manbalar
--------

1. ↑  „Паспорт ДНР".
2. ↑  „Международно-правовой статус ДНР и ЛНР".
**Sionizm** (Quddusdagi Sion tepaligi nomidan olingan; Bibliya rivoyatlariga koʻra, bu yerda Dovud podshoning qarorgohi va Yaxvaning uyi boʻlgan) — yahudiylarni Falastinga kelishini ragʻbatlantirish va u yerda yahudiylar davlatini tuzish orqali yahudiylarning oʻz-oʻzini anglashini tiklashga qaratilgan mafkura. 19-asr oxirida vujudga kelgan. 1897-yili Teador Harzel tomonidan birinchi sionistik konferensiya tashkillashtirilgann. 1948-yildan keyin Isroilni dunyo miqyosida har tomonlama qoʻllab-quvvatlashga moʻljallangan. Sotsialistik va liberal oqimlardan tortib to shovinistik ruhda boʻlgan bir qancha oqimlarni oʻz ichiga oladi. Sionistik tashkilotlar 60 dan ortiq mamlakatda ish olib boradi. Yetakchisi — Jahon sionistlar tashkiloti (1897-yilda tuzilgan), qarorgohi Isroil va AQShda.

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb11934332w (maʼlumot)
* GND: 4067864-7
* HDS: 011387
* LCCN: sh85149886
* LNB: 000074931
* NARA: 10642356
* NDL: 00571208
* NKC: ph125549
* TDVİA: siyonizm

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Abdullayevna **– 1936-yil Xiva shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakulteti uygʻur-xitoy boʻlimining 1961-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-filolog-turkiyshunos, filologiya fanlari nomzodi.**

1961-yildan Oʻz FA TAI institutida laborant, 1966—1969-yillarda shu institutning aspiranti, 1970-yildan oʻzbek tili tarixini qiyosiy oʻrganish boʻlimida ilmiy xodim. 1994-yildan nafaqada.

Ilmiy yoʻnalishi – turkiy tillarni qiyosiy oʻrganish. 30 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

Asosiy ilmiy ishlari
--------------------

Nomz. diss. mavzusi: "Oʻzbek tilida «-lik", "-li", "-chilik" soʻz yasovchi affikslari». – T. 1972.

\* 1. Turkiy tillardagi soʻz yasovchi "-lik" affiksining ekvivalentlik xususiyati // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1971. – №5.
\* 2. Sinonimiya slovoobrazuyushix affiksov, oboznachayushix mesto tyurkskix yazikax // Issledovaniya po leksike i grammatike tyurkskix yazikov. – Tashkent: Fan, 1980. – S. 112 – 118.
\* 3. Affiksalnaya sinonimiya v sisteme imyon sushestvitelnix, oboznachayushix nazvaniya litsa v sovremennom uzbekskom i uygurskom yazikax // Aktualnie problemi sovetskogo uygurovedeniya. – AlmaAta, 1983. S. 83 – 88.
\* 4. K voprosu kontaktirovaniya tyurkskix yazikov sredneaziatskogo areala s mongolskimi. – M. 1986. S. 17 – 18. -V soavtorstve.
\* 5. Razvitiye leksiki tyurkskix yazikov Sredney Azii i Kazaxstana. – Tashkent: Fan, 1990. – S. 71 – 75. – V soavtorstve.
\* 6. "Chigirtka" soʻzining etimologik analizi // Oʻzbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1991. – №6. – B.55.
#### **Bahr ul-asror fi manoqib ul-ahyor** ("Olijanob kishilarning jasorati haqidagi sirlar dengizi") nomli tarixiy-geografik asar, muallifi XVII asrda yashab oʻtgan balxlik yirik qomusiy olim Mahmud ibn Validir. Fors tilida yozilgan.

Uning otasi Mir Muhammad Vali asli fargʻonalik, kosonlik boʻlib, Shayboniylardan Pirmuhammadxon avval (1546—1567-yy.) davrida Balxga borib qolgan. U oʻqim ishli va keng m a’lumotli kishi boʻlib, asosan fiqh ilmida zamonasining peshqadam
kishilardan hisoblangan. 

Mahmud ibn Vali 1596-yili tug'ilgan. 19 yoshga borganda, ya’ni 1614-yili u yirik fiqh va hadis olimi Mirakshoh Husayniyning xizmatiga kiradi va qariyb oʻn yil undan saboq oladi. 

Mahmud ibn Vali fanning juda ko‘p sohalarini, tarix, geografiya, ilmi nujum, ma’danshunoslik, botanika va boshqa sohalam i qamrab olgan "Bahr ul-asror fi manoqib ul-ahyor" yoki "Bahr ul-asror" nomli o‘ta qimmatli qomusiy asarini yaratdi. Bundan tashqari u qator ilmiy va badiiy asarlar yaratgan bo'lib, ular bizgacha yetib kelmagan.

1634—1640-yillar orasida yozilgan "Bahr ul-asror" asari mundarijasida ko'rsatilishicha, yetti jilddan iborat bo'lgan. Uning II—VII jildlari jahon tarixiga bag'ishlangan bo'lib, O'zbekiston va u bilan qoʻshni mamlakatlaming qadim zamonlardan to 1640-yilgacha kechgan tarixidan bahs yuritadi. Afsuski, bu muhim va qimmatli asarning faqat I va VI jildlarigina topilgan, xolos. Asarning birinchi jildida yetti iqlim m am lakatlarining, shuningdek, Oʻzbekistonning oʻrta asrlardagi shahar va viloyatlarining geograflk holati, xalqi va uning turm ush tarzi haqida qimmatli ma’lum otlar keltirilgan.
"Bahr ul-asror" ning VI jildi alohida qimmatga ega. Unda XIII—XVII asrning birinchi yarmida Chigʻatoy ulusi, Oʻrta Osiyo, va Shimoliy Afgʻoniston tarixi keng va atroflicha yoritilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik.
* A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |