recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pokiston Oliy sudi** (urdu عدالت عظمیٰ پاکستان‎) — Pokistonning Oliy sudi, Islomobod federal poytaxtida joylashgan. Bu fuqarolik, jinoiy yoki maʼmuriy ishlar boʻyicha barcha taraflar uchun yakuniy apellyatsiya instantsiyasidir.

Tarixi
------

Pokiston Oliy sudi 1956-yil Konstitutsiyasining qoidasiga binoan tashkil etilgan boʻlib, u 1948-yilda tashkil etilgan Federal sud oʻrnini egalladi (u 1937-yilda tashkil etilgan Hindiston Federal sudining vorisi edi). 1956-yilda tashkil etilganidan beri Oliy sud butun vaqt davomida oʻz vakolatlarini saqlab qoldi.

1956-yilgi Konstitutsiyaga koʻra, Oliy sud Karachida joylashgan, biroq keyinchalik u Lahorga koʻchirilgan. 1973-yilgi Konstitutsiyada Oliy sud Islomobodda boʻlishi kerakligi koʻrsatilgan. Moliya etishmasligi tufayli Islomobod sudi binosi qurilmagan, shuning uchun 1974-yilda Oliy sud Lahordan Ravalpindiga koʻchirilgan. 1989-yilda Islomobodda yangi bino qurish uchun mablagʻ ajratildi. Binoning qurilishi 1990-yilda boshlangan va 1993-yil 31-dekabrda mahkama Islomoboddagi yangi binoga ko‘chib o‘tgan.

Tarkibi
-------

Pokiston Oliy sudi prezident tomonidan tayinlanadigan 16 sudyadan iborat. Oliy sud sudyasi lavozimiga 5 yillik sudyalik yoki 15 yillik advokatlik tajribasiga ega boʻlgan shaxs ariza berish huquqiga ega. Pokiston Prezidenti Oliy sud sudyalarini Oliy sud tomonidan tavsiya etilgan shaxslar orasidan ularning huquqning turli sohalaridagi bilim va tajribasi asosida tayinlaydi. Oliy sudning tavsiyalari Prezident uchun majburiydir. Amaliyotga koʻra, qoida tariqasida, Oliy sudning eng yuqori lavozimli sudyasi sudya raisi etib tayinlanadi. Sudya, agar u muddatidan oldin nafaqaga chiqmasa yoki Konstitutsiyaga muvofiq lavozimidan chetlashtirilmasa, 65 yoshga to‘lgunga qadar o‘z lavozimida ishlaydi. Sudya faqat Konstitutsiyada nazarda tutilgan asoslar, yaʼni jismoniy yoki aqliy qobiliyatsizligi yoki huquqbuzarligi sudyalar oliy kengashi tomonidan belgilanadigan asoslar bo‘yicha lavozimidan chetlatilishi mumkin.

Havolalar
---------

* Huquq va adolat komissiyasi Pokiston hukumati
**Pokistonning davlat gerbi** (urducha پاکستان کی ریاستی علامت; inglizcha State emblem of Pakistan) — Pokiston Islom Respublikasining rasmiy davlat ramzlaridan biri.

Pokiston gerbi 1954-yilda qabul qilingan boʻlib, mamlakat mafkurasi, iqtisodiyotining asosi, madaniy merosi va mamlakat rahbariyatining tamoyillarini ifodalaydi. Gerb yashil va oq rangda. Yashil rang, siz bilganingizdek, islom dinining rangidir. Pokiston islomiy respublikadir va mamlakat aholisining aksariyati islomga, asosan sunniylikka, ozroq darajada shialikka eʼtiqod qiladi. Oq rang — poklik ramzi. Pokiston davlatining nomi fors tilidan „Soflar yurti" deb tarjima qilingan.

Gerbning markazida Pokiston qishloq xoʻjaligi ramzi boʻlgan qalqon boʻlib, uning ichida mamlakatdagi toʻrtta asosiy ekin: paxta, bugʻdoy, choy va jut tasvirlangan. Qalqon tepasida yarim oy va besh qirrali yulduz, islom va Pokiston tarixining ramzlari tasvirlangan. Qalqon va uning atrofida Pokiston milliy oʻsimlik boʻlgan oq yasemin gulchambari Mugʻal rasm naqsh shaklida toʻqilgan. Gulchambar naqshida Pokistonning madaniy va tarixiy merosida sezilarli iz qoldirgan Buyuk Mugʻullar (yaʼni Boburiylar) taʼkidlangan. Gulchambarning pastki qismida urdu tilida Pokistonning milliy shiori — „Iymon, Ittihod, Nazm" (Iymon, birlik, tartib-intizom) yozilgan varaq bor. Bu shior muallifi Pokiston asoschisi Muhammad Ali Jinnadir.
**Nimki yoki nimkin**
=====================

```
 Namak para Hindiston yarimorolida iste'mol qilinadigan achchiq mazali gazakdir. Bu Rajastandagi Matri va Panjob va Uttar Pradesh qismlariga o'xshaydi.
```

**Betel**
=========

```
 Betel so'zi yong'og'ini chaynash, shuningdek, betel quid chaynash yoki areca yong'oq chaynash deb ataladi, bu amaliyot bo'lib, areka yong'og'i  yong'oq barglari bilan birgalikda ularning  giyohvand ta'siri uchun chaynaladi. Amaliyot Janubi-Sharqiy Osiyo, Mikroneziya, Melaneziya oroli va Janubiy Osiyoda keng tarqalgan. Shuningdek, u Tayvan, Madagaskar va janubiy Xitoyning ba'zi mahalliy xalqlari orasida ham uchraydi. U Karib dengiziga mustamlaka davrida ham kiritilgan.
```

**Pakora**
==========

```
 Hindiston yarimorolidan kelib chiqqan ziravorli pishiriq. Ular ko'cha sotuvchilari tomonidan sotiladi va Janubiy Osiyo va Buyuk Britaniyadagi restoranlarda xizmat qiladi. U ko'pincha kartoshka va piyoz kabi sabzavotlardan iborat bo'lib, ular ziravorlangan gramm un xamiri bilan qoplangan va  qovurilgan bo'ladi.
```
**Bila Tserkva tumani** (ukraincha: *Білоцерківський район*) — Ukrainaning Kiev viloyatidagi tuman (tuman). Uning maʼmuriy markazi — Bila Tserkva shahri. Aholisi: 436,115 .

2020-yilning 18-iyulida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida Kyiv viloyatining tumanlari soni yettitaga qisqartirildi, Bila Tserkva tumani hududi esa sezilarli darajada kengaytirildi. Oltita tugatilgan tumanlar: Rokitne, Skvyra, Stavyshche, Tarashcha, Tetiiv va Volodarka tumanlari, shuningdek, ilgari viloyat ahamiyatiga ega boʻlgan va tumanga kirmagan Bila Tserkva shahri, Boguslav va bir qismi. Vasilkov rayonlari Bila Tserkva tumaniga birlashtirildi. Islohotga qadar tumanning maydoni 1,276.8 km edi. 2020-yil yanvar oyidagi hisob-kitoblarga koʻra, tuman aholisi soni 48 440 kishini tashkil etadi.

Yana qarang
-----------

* Kiev viloyatining maʼmuriy boʻlinmalari

Manbalar
--------

1. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (2020-yil 18-iyul). Qaraldi: 2020-yil 3-oktyabr.
2. ↑  „Нові райони: карти + склад" (uk).  Міністерство розвитку громад та територій України.

Havolalar
---------

* kyiv-obl.gov.ua — Information about the Bila Tserkva Raion (ukraincha)
* Verkhovna Rada website — Administrative divisions of the Bila Tserkva Raion (ukraincha)
* heraldry.com.ua (Wayback Machine saytida 2021-01-25 sanasida arxivlangan) — Heraldry of the raion (ukraincha)
**Pokistonning iqlimi** quruq kontinental tropik, shimoli-gʻarbiy qismida — subtropik, mamlakat shimolidagi togʻlarda — aniq balandlik zonaliligi bilan koʻproq nam. Tekislikda qish issiq (+12…+16 °C, qirgʻoqda +20 °C gacha), baland togʻlarda qattiq (−20 °C gacha). Yoz issiq (choʻllarda — +35 °C, qirgʻoqda — +29 °C, togʻlar va Eron togʻli platolarida — +20 … +25 °C), baland togʻlarda — ayozli. (5000 m dan balandlikda — 0 °C dan past). Yiliga yogʻin miqdori Tar choʻlida 50 mm dan Sindda 100–200 mm gacha, Eron togʻlari vodiylari va platolarida 250–400 mm, togʻ etaklarida 350–500 mm, togʻlarda 1000–1500 mm gacha. mamlakat shimolida. Yogʻingarchilikning koʻp qismi janubi-gʻarbiy musson davrida (iyul — sentyabrda), Eron togʻlarida — qish-bahorda tushadi.

2015-yilning iyun oyida Pokistonning janubiy viloyatlarida jazirama to‘lqin paydo bo‘ldi. Ayrim shaharlarda havo harorati +49 °C ga yetdi, bir necha kun ichida 1200 dan ortiq odam suvsizlanish va issiqlik urishidan vafot etdi.
***Pokistonning Islom hamkorlik tashkiloti bilan munosabatlari***
Islom konferensiyasi tashkiloti (IKT) 1969 yilda tashkil topgan. Shtab-kvartirasi Jidda (Saudiya Arabistona)da. Unda 55 musulmon mamlakati ishtirok etadi. 2010 yilda ushbu tashkilot Islom hamkorlik tashkiloti deb nomlandi. XX asrning 80-yillari davomi – 90-yillar boshlarida afg‘on muammosi Pokistonning IKTdagi faoliyati markazida bo‘ldi; shu bilan birga Pokiston BMTdagi chiqishlaridagi kabi, bu tashkilotda ham Falastin arablarining o‘z davlatini tuzishga bo‘lgan ajralmas huquqini amalga oshirishdagi kurashini, Isroil tomonidan bosib olingan arab hududlarini ozod qilish va boshqa masalalarni yoqlab chiqdi.1994-yilning sentyabrda Islomobodda IKTning favqulodda sessiyasi chaqirildi. Unda asosiy e’tibor Bosniya-Gersegovinadagi vaziyatga va musulmon mamlakatlari manfaatlariga taalluqli boshqa dolzarb xalqaro muammolarga xal etishga e'tibor qaratildi. 1997- yilning martida Islomobodda IKTning "Islom davlatlarining 21 asrga kirib borishiga tayyorgarligi" shiori ostidagi navbatdan tashqari sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Sessiya majlisida boshqa hujjatlar qatori, xususan Pokiston hukumatining Kashmir muammosini hal etishdagi harakatini qo‘llab-quvvatlash masalasi ham belgilab qo‘yilgan, Jammu va Kashmir bo‘yicha Dekloratsiya qabul qilindi.

Adabiyotlar; Abdullayev.N ,Abdullayev.A 
*Pokiston tarixi* kitobidan.
thumb| Qurultoy logotipi
**37.** **Respublika Xalq partiyasining navbatdagi qurultoyi** 2020 yil 25-26 iyul kunlari boʻlib oʻtgan Respublika Xalq partiyasi qurultoyi  .

2020-yil 28-29-mart kunlari Anqara sport zalida oʻtkazilishiga qaror qilingan qurultoy, COVID-19 pandemiyasi sababli 2020-yil 16-martda qabul qilingan qaror bilan keyingi kunga qoldirildi. Keyingi qaror bilan hozirgi rahbar Kamol Kilichdarog'lu 2020 yil 25-26 iyul kunlari Bilkent universiteti Odeonda bo'lib o'tgan qurultoyda 1251 saylovchining ovozi bilan yagona nomzod sifatida kirgan prezidentlik saylovlarida g'alaba qozondi. Ushbu kongressda Ikkinchi asrga da'vat deklaratsiyasi qabul qilindi.

Fon
---

1. 1 2  „Kılıçdaroğlu CHP kurultayı için tarih verdi". Cumhuriyet (7 haziran 2020). 8 haziran 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7 haziran 2020.
2. ↑  „CHP Genel Başkan Yardımcısı Salıcı: CHP 37. Olağan Kurultayı bir iktidar kurultayı olacak". AA. AA (5 şubat 2020). 25 şubat 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24 şubat 2020.
3. ↑  „CHP kurultayını erteleme kararı aldı". Sol (17-mart). 1 nisan 2020da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-mart.
**AVTORITET** (lot. *ауторитас – hokimiyat*) – yakka shaxs yoki bir guruh shaxslarni kuch ishlatmay, zo’ravonliksiz o’z irodasiga mos fikrlash yoki ishlashga yo’naltirishni anglatadigan tushuncha. Keng maʼnoda bir shaxs yoki tashkilotning hayotda yoki jamamiyatdagi norasmiy taʼsiri (mas. tarbiya, ilm-fan, sanʼat, madaniyatt sohalarida); tor maʼnoda esa, muayyan qonun va qarorlarni amalga oshirishning bir turini bildiradi. Ko’p hollarda А. qonun-qoida yoki ijt-y meʼyorlarning Ko’pchilik tarafidan tan olinganini anglatadi. А.ning mavjudligi hayotda uchraydigan muammolarni hal іilishning murakkabligi bilan boІliі. Bu borada А. egasining fikr-mulohazalari, noyob isteʼdodi va salohiyatiga bo’lgan ishonch muhim ahamiyat kasb etadi. А. ishlab chiіarishda, siyosat va b. ijt-y jabhalarda alohida individlar hamda mansabdor shaxslarning obro’-eʼtibori, ularning rahbarligida erishilgan yutuіlar bilan belgilanadi. А.ga ega bo’lgan shaxs o’zi іaror іabul іilib, uning ijrosini o’zi nazorat іiladi, bu jarayonning іanday va іaysi jabhada amalga oshishi jam-tning tarixiy rivojiga ham boІliі bo’ladi. Ing. faylasufi T.Gobbs «Suveren А.» asarida «...jam-tni anarxiyadan saіlash, hammani hammaga іarshi kurashishdan іutіarishning yagona chorasi А.dir» degan edi. XIX a. anarxistlari esa, har іanday individning erkinligi va shaxs egoizmini А. Ko’rinishi sifatida eʼtirof etgan. Nemis sotsiologi M.Veber tomonidan yaratilgan «A.ning formal tipologiyasi» Іoyasiga Ko’ra, А. hokimiyatga erishishda aniі bir іoidalarga rioya іilish va ularni іo’llash chegarasini belgilaydi. Shu bilan birga, uning fikricha, А. t.si biron-bir daho inson shaxsiyati bilan boІliі. Shu maʼnoda, А. faіat avliyolar, atoіli shaxslar, mutafakkirlar va siyosiy dohiylarga xos fazilatdir. O’oz. zamon fal.sida a. to’Іrisida xilma-xil іarashlar mavjud bo’lib, ularda asosan inson, uning obro’eʼtibori, gohida esa baʼzi shaxslarga xos bo’lgan, boshqalarda uchramaydigan xus-yatlarini uluІlash yoki mutlaіlashtirish (superinson Іoyasi) kabi masalalarga alohida eʼtibor іaratiladi.

Manbalar
--------



1. ↑  Q. Nazarov va boshqalar*. Ma'naviyat asosiy tushunchalar lug'ati*, Toshkent, 2021.
Polsha Mikrobiologiya junali
============================

1952 yilda Acta Microbiologica Polonica (ISSN 0137-1320) nomi bilan tashkil etilgan Polsha Mikrobiologiya jurnali keng qamrovli xalqaro mikrobiologik jurnal bo'lib, quyidagilarni qamrab oladi: *umumiy mikrobiologiya*, *bakterial fiziologiya, molekulyar biologiya va genetika, virusologiya, klinik bakteriologiya, atrof-muhit mikrobiologiyasi va biotexnologiyasi.* **Polsha Journal of Microbiology** asosan original tadqiqot maqolalarini, shu jumladan qisqa aloqalarni, shuningdek, kichik sharhlar, kitob sharhlari va press-relizlarni nashr etadi.  PJM hozirda mikrobiologiya sohasidagi so'nggi ishlanmalar bo'yicha tadqiqot natijalari va sharhlarini nashr etadigan mualliflar uchun yangi ma'lumot almashish platformasi sifatida rivojlanmoqda.  Barcha maqolalar "Mualliflar uchun ko'rsatmalar" ga muvofiq tayyorlanishi kerak.  Mikrobiologiyaning turli yo'nalishlari bo'yicha qo'lyozmalarni topshirish juda yoqimli.

Ushbu jurnal *Creative Commons CC BY-NC-ND 4.0* litsenziyasi bo'yicha o'z mazmuniga zudlik bilan ochiq kirishni ta'minlaydi, bu tamoyil asosida tadqiqotni jamoatchilikka erkin taqdim etish kengroq global bilim almashinuvini qo'llab-quvvatlaydi.  CC BY-NC-ND 4.0 litsenziyasiga binoan foydalanuvchilar, agar hissa to'g'ri taqsimlangan va notijorat maqsadlarda foydalanilgan bo'lsa, ishni erkin almashishlari mumkin bo'ladi.

1. ↑  „Polish Journal of Microbiology". 2022-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-dekabr.
***Riki Martin*** - Puerto-Rikolik qo'shiqchi Riki Martinning beshinchi studiyaviy albomi, 1999 -yil 11-mayda Columbia Records tomonidan chiqarilgan. Bu albom dunyo boʻylab 22 million nusxada sotilgani bilan barcha davrlarning eng koʻp sotilgan albomlaridan biri hisoblanadi.

Bu Martinning AQSh bozoriga chiqqan uchinchi albomi va ingliz tilidagi birinchi albomi. *Riki Martin* dunyo bo'ylab birinchi "Livin' la Vida Loca "hitini o'z ichiga olgan.

Diagramma ko'rinishi
--------------------

*Riki Martin* 22 million nusxadan ortiq sotilgan va Martinning eng ko'p sotilgan albomiga aylandi.

U AQSH, Kanada,Avstraliya, Yangi Zelandiya, Ispaniya, Finlandiya va Norvegiyada birinchi oʻringa, boshqa mamlakatlarda esa birinchi oʻntalikka kirgan.

Albom AQShda ishlab chiqarilgan birinchi haftasida 661 000 nusxa sotilgan va birinchi o'rinni egallagan. Keyingi haftada u 458 000 nusxada sotilgan 6,958,000 nusxa sotilgandan so'ng, albom AQShda 7x Platinum sertifikatiga ega bo'ldi. Shuningdek, Kanada va Yaponiyada bir million nusxada sotilgandan so'ng, u mos ravishda olmos va Million mukofotlari bilan tasdiqlangan. Evropada *Riki Martin* ikki million nusxani sotgani uchun IFPI tomonidan 2x platina sertifikatiga ega.

Albom Martinning butun dunyoda e'tirof etilgan "Livin' la Vida Loca "hitini o'z ichiga olgan bo'lib,u Billboard Hot 100,ro'yxatida birinchi o'rinni egallagan va Kanada, Buyuk Britaniya, Irlandiya va Yangi Zelandiyada birinchi o'rinni egallagan. Ikkinchi singl "She's All I Ever Had "AQShda ikkinchi o'rinni egalladi. Hot Lotin qo'shiqlarida "Livin' la Vida Loca" to'qqiz hafta davomida chartning eng yuqori pog'onasida qoldi, "Bella "("She's All I Ever Had" ning ispancha versiyasi) ham uch hafta davomida birinchi o'rinda qoldi. Bu 1999-yilda 13,1 million nusxa sotilgan holda dunyo bo'ylab eng ko'p sotilgan to'rtinchi albom edi, o'sha hafta debyutida u butun dunyo bo'ylab taxminan 1,7 million nusxani sotdi va guruhning "Millenium" albomidan keyin uchinchi o'rinni egalladi. Backstreet Boys" 2,2 million va Hikaru Utadaning "Birinchi sevgi" yapon qo'shig'i birinchi haftasida 2,1 million nusxada.

Mukofotlar
----------

*Riki Martin* 42-Gremmi mukofotlari marosimida "Eng yaxshi pop albomi" nominatsiyasida Grammy mukofotiga nomzod bo'ldi. U "Sevimli lotin san'atkori" va "Sevimli pop/rok rassomi" uchun Amerika musiqa mukofotini qo'lga kiritdi. Shuningdek , 2000-yilgi Juno mukofotlarida Yilning xalqaro albomi nominatsiyasida Juno mukofotiga nomzod bo'lgan.

| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |

1. ↑  „Ask Billboard - Viva la 'Vida' singer". *Billboard*.  Nielsen Business Media, Inc (2011-yil 28-yanvar). 2013-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 28-yanvar.
Zevs Berlindagi Gigantomakiya, Pergamon muzeyida Porfirion bilan jang qilmoqda (oʻngda).
**Porfirion** (qadimgi yunoncha: *Πορφυρίων* qadimgi yunoncha: *Πορφυρίων*) — qadimgi yunon afsonasidagi, eng kuchli gigantlardan biri, Uran va Geyaning oʻgʻli hisoblanadi. Giginning soʻzlariga koʻra, u Nochi va Erebadan tugʻilgan. Gigantlar orasida oʻzining alohida kuchi bilan ajralib turadi.

U Gera maʼbudasini oʻgʻirlab ketishga harakat qilgan. Gera uni Dionis bilan jang qilishga taklif qiladi va u xudoni magʻlub eta olsa, unga gigant Gebaga xotin sifatida berishga vaʼda beradi.

Boshqa bir hikoyaga koʻra esa gigantomaxiya davrida u Gerakl va Geraga hujum qilgan. Zevs Porfirionda Geraga koʻngil qoʻydi va peplosni yorib tashladi. Zevs unga chaqmoqi bilan sanchdi, Gerakl esa uni kamondan otib magʻlub etgan.

Klavdiananing soʻzlariga koʻra, u Delosni yoʻq qilishga va Delfada tojni kiyishga harakat qilgan. Pindarning taʼkidiga koʻra uni Apollon oʻldirgan.

U Aristofan va Neviy (Porporeya sifatida), shuningdek, Goratsiy va Nonn eslab oʻtilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Гигин. Мифы. Введение 1
2. ↑  Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 6, 1-2
3. ↑  Клавдиан. Гигантомахия 35, 115
4. ↑  Пиндар. Пифийские песни VIII 12
5. ↑  Аристофан. Птицы 553
6. ↑  Невий. Пуническая война, ст.46 Уормингтон
7. ↑  См. Гораций. Оды III 4, 54; Нонн. Деяния Диониса XXV 86
**Krixgof qoidalari** – tarmoqlangan zanjirning istalgan qismidagi tok kuchini shu qismlardagi berilgan qarshiliklar va qoʻyilgan EYUK(elektr yurituvchi kuch)lar boʻyicha aniqlashga imkon beruvchi qoidalar. Oʻtkazgichlarning tarmoqlangan elektr zanjiridagi oʻzgarmas tok yoki kvazistatsionar tok (sekin oʻzgaradigan oʻzgaruvchi tok)lar va kuchlanishlar orasidagi munosabatlarni ifodalaydi. 1847-yilda Gustav Kirchhoff aniqlagan.

Tarmoqlangan zanjirda kamida uhoʻtkazgich tutashadigan har qanday nuqta tugun deb ataladi. Kirchhoffning birinchi qoidasiga koʻra, oʻtkazgichlarning uchlari tutashgan nuqta (tugun) da uchrashuvchi tok kuchlari 1k ning algebraik yigʻindisi nolga teng: £ Ik = 0, bunda k – tugunga kelib qoʻshilayotgan oʻtkazgichlar soni. Tugunga kelayotgan toklar musbat, undan chiqayotganlari manfiy deb hisoblanadi. Bu qoida elektr zaryadining saqlanish qonunini aks ettiradi. Kirchhoffning ikkinchi qoidasiga koʻra, oʻtkazgichlarning tarmoqlangan elektr zanjiridagi ixtiyoriy tanlangan har qanday berk konturda zanjirning tegishli qismlaridagi tok kuchlari 1K ning shu qismlar qarshiliklari R ga koʻpaytmalari yigʻindisi mazkur konturdagi EYUKlari yigʻindisiga teng, yaʼni X/tRk = X ek, bunda ya-konturning tegishli qismlari. Tokning yoʻnalishi bilan konturning yoʻnalishi soat mili yoʻnalishi boʻyicha boʻlsa va EYUK kontur yoʻnalishida tok hosil qilsa, tok va EYUK musbat, aks holda esa ular manfiy qiymatga ega boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ritorik savol** — berilayotgan insonga javobi shundoq ayon boʻlgan, javob berish shart boʻlmagan yoki javobi kutilmaydigan savol. Bunday savol, odatda oʻz ichiga javobini ham olgan boʻladi. Oʻzbek tilida ritorik savollar yozma koʻrinishda oddiy savoldan farq qilmaganligi bois, oddiy savoldek qabul qilinishi va savolni eshitgan inson javob berishi mumkin.

Oddiy misol — „Siz biron narsani toʻgri bajara olasizmi oʻzi?". Bu savol tinglovchining qobilyatlarini soʻrash maqsadida emas, balki, tinglovchining qobilyatlari yoʻqligiga ishora sifatida qoʻllanilgan.

Shakllari
---------

### Boʻlishsizlik shakli

Ritorik savol mushohadaga yoʻllaydigan savoldir. Bunday savolga javob berish koʻplab holatlarda qiyin yoki ilojsiz. Masalan, *Qachon rimliklar biz uchun nimadir qilib qoʻyibdi?*. Bu yerda savol boʻlishsizlikni ifodalayapti, yaʼni maʼnosi *rimliklar xech qachon biz uchun xech narsa qilmagan.*

### Metafora

Ritorik savolning bunday shakli „ritorik tasdiqlash" deb nomlanadi. Savolga javobning oydinligi, koʻpincha, boshqa savolning (koʻplab hollarda yumoristik) vaziyatga mos holatda qoʻllanilishi bilan tasdiqlanadi. Misol uchun: „Siz kompyuterni yaxshi bilasizmi?", „Imom musulmonmikan?", „Aqllisanda endi?". Bu misollarda ritorik savol kinoya va kesatishni ifodalab kelayotganini koʻrishimiz mumkin. Dialog jarayonida buni tushunib olish ancha oson:

```
— Hozir bu gaping "*kompyuterni bilasizmi*" dan bo'ldida.
```

„Togʻning havosi toza ekanmi" degan savolga ritorik savolni metafora tarzida qoʻllab „*Imom namoz oʻqishni bilarkanmi* degandek boʻlding" deyish ham mumkin.

Punktuatsiya
------------

Maʼno jihatdan kelib chiqib, ritorik savol soʻroq belgisi (?), nuqta (.) yoki undov belgisi (!) bilan tugashi mumkin. Lekin manbalarning tasdiqlashicha, soʻroq belgisi ritorikmi yoʻqmi, har qanday savol uchun qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Gideon O. Burton, Brigham Young University.* „Rhetorical questions!". *specialized language definitions*. 2007-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 19-oktyabr.
2. ↑  ; Paton, George E. C.*Humour in society: resistance and control*. Macmillan, 1988 — 67 bet. ISBN 0-333-44070-6.
3. ↑   Whitesmoke
4. ↑  „The Question Mark". *grammar.ccc.commnet.edu*. 2006-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-mart.
**Abdinazar Tashbayevich Nurmanov** (1962-yil 20-yanvar, Forish tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Abdinazar Nurmanov 1962-yil 20-yanvarda Forish tumani Gʻoʻrob qishlogʻida tugʻilgan. 1984-yilda Kursk davlat pedagogika institutini rus tili va adabiyoti mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1984-yildan Forish tumanidagi 75-oʻrta maktabda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi lavozimidan boshlagan. 1987-yildan boshlab Jizzax davlat pedagogika institutida Rus tili va adabiyotini oʻqitish metodikasi kafedrasi oʻqituvchisi, 1989-yilda stajyor-tadqiqotchi, 1990—1993-yillarda Moskva pedagogika davlat universiteti Rus tilini oʻqitish metodikasi kafedrasi aspiranti, 1993—2005-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti Rus tili va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi katta oʻqituvchisi, dotsenti, ilmiy ishlar boʻyicha dekan oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 2005—2007-yillarda Mintaqaviy tillar markazi direktori, Jizzax davlat pedagogika instituti tayyorlov boʻlimi boshligʻi, 2007—2008-yillar Oʻzbek filologiyasi fakulteti, 2009—2013-yillar Xorijiy tillar fakulteti dekani lavozimida ishlagan. 2014—2017-yillar Toshkent davlat pedagogika universiteti katta ilmiy xodimi, Rus tili va metodika kafedrasi dotsenti, Taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimi boshligʻi, Magistratura boʻlimi boshligʻi lavozimida faoliyat olib borgan. 2020-yildan Jizzax davlat pedagogika instituti Rus tili va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi mudiri lavozimida ishlab kelmoqda.

### Oilasi

Oilali, 4 nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati
---------------

1993-yilda Moskva davlat pedagogika universitetida „Функциональный подход к изучению глаголов движения русского языка в национальной (узбекской) школе" mavzusida rus tilini oʻqitish metodikasi ixtisosligi boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2017-yilda Toshkent davlat pedagogika universitetida „Педагогические возможности подготовки студентов к технологии и технике эффективного общения (на примере вне аудиторных занятие)" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 150 dan ortiq ilmiy-uslubiy maqolalar, 1 ta darslik, 4 ta monografiya, 5 ta uslubiy qoʻllanma, 4 ta oʻquv qoʻllanma muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Portugal olmosi** - bu o'zining benuqsonligi va tiniqligi bilan mashhur bo'lgan katta sakkiz burchakli olmos. Og'irligi 127.01 carat (25.402 g).

Ultrabinafsha nurlar ostida tosh kuchli floresan beradi. Kunduzi yoki sun'iy yorug'lik ostida yumshoq floresan va moviy yorug'lik taratadi.

"Portugal olmosi" nomini Garri Winston bergan bo'lib, u olmosni raqqosa Peggi Xopkins Joysdan sotib olgan. Keyinchalik Winston 1963-yilda olmosni Smitson institutiga tegishli bo'lgan kichikroq olmosga almashtirdi.

Tarix
-----

Afsonalardan biriga ko'ra, olmos XVIII asrda Braziliyada qazib olingan va Portugaliya qirollik zargarlik buyumlari tarkibiga kirgan, ammo bu haqida hech qanday hujjat mavjud emas. Olmos holati to'g'risidagi hujjatlashtirilgan xabarlarga ko'ra, u XX asr boshlarida Janubiy Afrikaning Kimberli shahridagi Premer konida topilgan. 

Tosh birinchi marta Black, Starr &amp; Frostga tegishli ekanligi hujjatlashtirilgan. *Ziegfeld Follies* ijrochisi Peggi Xopkins Joys o'zining ko'plab nikohlari va badavlat erkaklar bilan munosabatlari bilan mashhur bo'lib, olmosni 1928-yil fevral oyida 350 000 dollarlik marvarid marjonlar va 23 000 dollar naqd pulga sotib oldi. Joys uni kalta platinali chokerga o'rnatgan edi. Winston olmosni 1951-yilda Joysdan sotib olib, o‘zining "Javohirlar mahkamasi"ga qo‘shib qo‘ydi. 1963-yilda Uinston uni Smitson institutidagi kichikroq olmoslarga almashdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Portuguese Diamond - Smithsonian Institution" (en). *geogallery.si.edu*. 2017-yil 11-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 8-fevral.
U, I va R (Elektr qarshilik) — Ohm qonuni parametrlari
**Ohm qonuni** (talaffuzi: *Om*) — oʻtkazgichda oʻtayotgan oʻzgarmas tok kuchi bilan uning uchlaridagi potensiallar farqi {\displaystyle U} ning oʻzaro bogʻliqligini ifodalovchi qonun. Formulasi quyidagicha:

{\displaystyle U=IR}
Om qonunining tarmoqlangan elektr zanjiri uchun umumlashgan koʻrinishi Kirchhoff qoidalari bilan tushuntiriladi. Ohm qonuni 1826-yilda olmon fizigi va matematigi Georg Ohm tomonidan o'rnatilgan bo'lib, 1827-yili nashr etilgan va uning nomiga atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  ; Mitchell, Grover I.*Automotive Ignition Systems*. McGraw-Hill, 1920 — 4 bet.
2. ↑  Robert A. Millikan va E. S. Bishop*. Elements of Electricity*. American Technical Society, 1917 — 54 bet.
3. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4426059-3
* LCCN: sh85094303

 |
**Abdulxaq Abdulxairovich Xalikov** (1948-yil 1-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Abdulxaq Xalikov 1948-yil 1-mart Toshkent shahrida ishchi oilasida tavallud topgan. 1967—197-yillarda Toshkent politexnika institutida oʻqigan. 1966—1971-yillarda Toshkent televizion markazi elektromexanigi, 1971—1973-yillarda Toshkent politexnika instituti muhandisi, 1973—1974-yillarda harbiy xizmatda, 1974—1979-yillarda Toshkent politexnika instituti assistenti, aspiranti, 1979—1982-yillarda Toshkent politexnika instituti katta oʻqituvchisi, 1982—1998-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti radio texnika va radio tizimlari kafedrasi mudiri, 1998—1999-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti professori, 1999—2018-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti elektr aloqa va radio kafedrasi mudiri, professori, kafedra mudiri vazifasini bajaruvchisi, 2018—2019-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti temir yoʻl transporti avtomatika va telemexanika kafedrasi mudiri vazifasini bajaruvchisi, 2019-yilda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti temir yoʻl transporti avtomatika, telemexanika va telekommunikatsion texnologiyalar kafedrasi mudiri vazifasini bajaruvchisi, 2019—2020-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti temir yoʻl transportida avtomatika, telemexanika va telekommunikatsiya texnologiyalari kafedrasi professori, 2020-yildan Toshkent davlat transport universiteti radioelektron qurilmalar va tizimlar kafedrasi professori.

Ilmiy faoliyati
---------------

1983-yili „Koʻp turgʻunli chastotaviy elementlarni tadqiq etish va yaratish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 500 dan ortiq ilmiy va ilmiy-uslubiy ishlar, shulardan 4 ta darslik, 10 ta monografiya, 34 ta oʻquv qoʻllanma, 320 ta ilmiy ishlar va 118 ta oʻquv-uslubiy ishlar, 8 ta mualliflik guvohnomasi, 6 ta patent muallifi. 2014-yildanOʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy Attestatsiya komissiyasida Texnika yoʻnalishi boʻyicha ekspert kengashi raisining oʻrinbosari. Xalqaro aloqa akademiyasining akademigi. 2021-yilda (Qozogʻiston Respublikasining Nursulton shahrida) Hamdoʻstlik mamlakatlararo oʻtkazilgan ta’limda eng yaxshi pedagog koʻrik tanlovida 1-oʻrinni egallagan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ehtiros** — butun vujudni qamrab oluvchi kuchli koʻtarinkilik tuygʻusi; uzluksiz, davomli, barqaror hissiy holat. E.ning namoyon boʻlishi, kechishi va kuchayishining sabablari xilmaxil. Uning negizida odamning ongli eʼtiqodi, shaxsiy gʻoyasini roʻyobga chiqarish istagi, oʻz qarashlarini amalda qaror toptirish xohishi yotadi. Joʻshqin tuygular, tabiat goʻzalligiga oshnolik hissi, sportga ishqivozlik, shahvoniy moyillik, shuningdek, qimor, giyohvandlikka berilish, diniy fanatizm E.ning omillari boʻlishi mumkin. E.ning kelib chiqishiga baʼzi ruhiy xastalik (shubhalanish, alahsirash, koʻzga allanarsalarning koʻrinishi, qoʻrquv kabilar)dagi hissiy holatlar sabab boʻladi. E. faol harakatga turtki beradi, xissiy va irodaviy xislatlarni uygunlashtiradi. Shaxsning maʼnaviy, aqliy, axloqiy, jismoniy fazilatlari qoʻshilib buyuk ishlar, yuksak jasorat, tengsiz kashfiyotga yetaklaydi. E. insonni oʻz oldiga qoʻygan maqsadini roʻyobga chiqarishga butun gʻayratini safarbar etuvchi koʻrinishga ega. Mehnat qilishga, bilim olishga intilish, jasorat, fidoyilik — ijobiy E. namunasi boʻlsa, shaxsiyatparastlik, hirsga berilish, qasoskorlik, huquqtartibotni buzishga qaratilgan harakat salbiy E.ga misol boʻladi.

Ergash Gʻoziyev.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ronald Kyle Funches**— Amerikalik aktyor, komik va yozuvchi. Kaliforniyada tugʻilgan Funches, oʻsmirlik chogʻida Oregon shtatining Salem shahriga koʻchib oʻtishdan avval ilk hayotini Chicagoda oʻtkazgan. U komediya karyerasini 23 yoshida Oregon shtatining Portland shahrida boshlagan. 2012 yilda Los-Anjelesga koʻchib oʻtgach, u bir nechta komediya seriallarida, jumladan *@midnight*, *Mulaney* va *Kroll Show*da mehmon sifatida qatnasha boshladi.

2014 yildan 2016 yilgacha Funches NBC telekanalining *Undateable* serialida muntazam rol o‘ynagan va 2015 yilda *BoJack Horseman*, *The Adventures of Puss in Boots* va *Adventure Time*. kabi seriallarda ovozli aktyor sifatida ishtirok etishni boshlagan. Keyinchalik 2016-yil u *Trolls* filmida Kuperning ovozli rolini ijro etdi. U shuningdek, *Transparent* (2016), *Black-ish* (2017) kabi qator teleseriallarda mehmon rollarini ijro etgan va Trolls spin-off serialidagi Kuper rolini takrorlagan *Trolls: The Beat Goes On!* (2018).

2019-yildan boshlab u DC Comics teleserialidagi King Shark *Harley Quinn* va TBS/Adult Swim TV series *Final Space*. teleserialidagi Fox rollarini ijro etishni boshladi. 2020 yilda Funches yana *Trolls World Tour* filmidagi Kuper rolini takrorladi. 2020 yildan boshlab Funches Netflix-ning *Hoops* seriyasida Ronnga ovoz berdi.

Hayoti
------

Ronald Kayl Funches 1983-yilning 12-martida California shtatining Carson shahrida tug‘ilgan, lekin u yoshlik davrini onasi va singlisi bilan Chicago Illinois shtatidagi Woodlawn mahallasida o‘tkazgan. Funchesning onasi ijtimoiy ishchi edi. 13 yoshida u Oregon shtatining Salem shahriga, quvur oʻtkazuvchi boʻlib ishlagan otasi bilan yashash uchun, koʻchib oʻtdi.
U Salemdagi Douglas McKay High School oʻrta maktabini tamomlagan va u erda ingliz tili kurslarini tamomlagan. va Molière, J. D. Salinger, William Faulkner va Erich Maria Remarque kabi yozuvchilardan ilhomlangan. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, Funches Oregon shtatining Portland shahriga koʻchib oʻtdi va u erda turli ishlarda, jumladan, bank aloqa markazida va Grocery Outlet doʻkonida xizmatchi sifatida ishladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Turnquist, Kristi. „Rising star, comedian Ron Funches outgrows Portland, leaves for Los Angeles". *The Oregonian* (2012-yil 29-iyul). 2019-yil 18-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 16-mart.
2. ↑  „Ronald Kyle Funches was born on March 12, 1983 in Los Angeles County".  California Birth Index. Qaraldi: 2020-yil 30-aprel.
3. ↑   *#203 - Couples Therapy with Ali Macofsky*.
**Abdurashid Abduqayumov** (1943-yil 1-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori (1993), professor (1996).

Biografiyasi
------------

Abdurashid Abduqayumov 1943-yil 1-fevral Toshkent shahrida tugʻilgan. 1966-yilda Toshkent politexnika instituti muhandis-fizika fakultetini tugatgan. 1973-yilda Toshkent politexnika institutining katta oʻqituvchisi, 1975-yilda dotsent, 1987—1991-yillarda „Radioelektron vositalar tuzish va tehnologiyasi" kafedrasi mudiri, 1991—1997-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti „Radioelektron vositalar tuzish va tehnologiyasi" kafedrasi mudiri, 1997—2008-yillarda Toshkent davlat aviatsiya institutida „Uchish apparatlari va aeroportlarning radioelektron jihozlari" kafedrasi mudiri, 2008—2013-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti aviatsiya fakulteti „Uchish apparatlari va aeroportlarning radioelektron jihozlari" kafedrasi mudiri, 2013—2016-yillarda universitet professori, 2016—2017-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti professori, 2017—2020-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti professori, 2020—2022-yillarda Toshkent davlat transport universiteti „Aeronavigatsiya tizimlari" kafedrasi professori vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2022-yildan Toshkent davlat transport universiteti „Radioelektron qurilmalar va tizimlar" kafedrasi professori.

### Iliy faoliyati

Abdurashid Abduqayumov 1972-yilda „Sanoat avtomatikasining koʻp turgʻunli tarkibiy qismlarini yaratish va tadqiq qilish" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1993-yilda „Boshqaruv tizimlarining chastota-fazaviy elektromexanik koʻpturgʻunli tarkibiy qismlari" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. 1996-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 1-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2022 — 342 bet.
2. ↑  „Abduqayumov Abdurashid".

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Saylovchi yashirin kabineti
**Proportsional**(mutanosiblik) saylov tizimi asosiga saylovchilar tomonidan partiya uchun berilgan ovozlar va partiya tomonidan olingan deputat vakolatlarining qonuniyligini guvohlantiruvchi hujjatlar o'rtasidagi proportsionallik(mutanosiblik) prinsipi qo'yilgan.

**Proportsional saylov tizimi**— ko'p mamlakatlarda qo'llaniladigan saylov tizizmiming bir turi. Majoritar saylov tizimi esa uning boshqa turi hisoblanadi.Proportsional saylov tizimi har xil turga ega. Umumiy tarzda uning mazmuni quyudagilardan iborat.

Davlat yoki vakillik organlari huddiy yagona saylov okrugi deb e'lon qilinadi. Siyosiy partiyalar va harakkatlar, ularning ittifoqlari( saylov uyushmalari, bloklari) o'z nomzodlari ro'yxatini ilgari surishadi. Saylovchi siyosiy partiya, harakatlar ularning rahbarlari va a'zolariga bo'lingan munosabatlardan kelib chiqqan holda, shunday ro'yxatlarning biriga ovoz beradi. Bunday holatda g'alaba qozonish saylov uyushmalaring taqdim etgan ro'yxati uchun berilgan ovoz soniga qarab proportsional bo'ladi, ammo ovozlarni hisoblash 5 % ko'p ovoz yiqqan ro'yxat bo'yicha olib boriladi.*(Masalan Rossiyada 5 %, Shvetsiyada 4 %, Argentinada 3 %, Daniyada 2 %, Isroilda 1 %ni tasgkil qiladi )*. Saylovda ishtirok etgan saylovchilar ovozining umumiy soni proportsional saylov tizimi bo'yicha deputatlar mandatining umumiy soniga bo'linadi va buning natijasida **xususiy saylov** degan ma'no hosil bo'ladi. So'ng, har bir nomzod uchun berilgan ovozlar soni xususiy saylovga bo'linadi. Shunday qilib, partiyalar, harakatlar vakillik organida qancha o'rin olganliklarini bilib oladilar. Ro'yxat ichidagi o'rinlarni(mandatni) nomzodlar birinchisidan boshlab navbatga ko'ra oladilar. Agarda ro'yxat *markaziy* qism va *mintaqaviy* guruhlarga taqsimlangan bo'lsa, unda **birinchi** bo'lib parlamentga markaziy qism nomzodlari o'tishadi.

**Mintaqaviy guruhlar**dan nomzodlar tegishli mintaqada mazkur ro'yxat uchun saylovchilar bergan ovorlarga proportsional bo'lgan holatda o'rinlarni(mandatni) olishadi.

Proportsional saylov tizimining *ijobiy tomoni* shundaki, saylovchilarning ovozlari yo'qolmaydi, proportsional holatda partiya va harakatlar(faqat 5%li yoki boshqa o'rnatilgan chegaralardan o'ta olmaganlar tashqari) vakillik organida mandatga ega bo'ladilar. Proportsional saylov tizimining *salbiy tomoni* shundaki, saylovchi abstrakt shaxslarni saylaydi, ya'ni u faqat partiya, harakatlar liderlari va bir necha faollarni bilish mumkin, qolganlari esa unga noaniq, shu sababli ham saylovchi kimga ovoz berayotganini anniq bilmaydi. Bundan tashqari, saylangan deputatlarning ularni saylagan konkret okrugning saylovchilari bilan tog'ridan-tog'ri aloqasi yo'q, bu holatning aksini majoritar saylov tizimida ko'rishimiz mumkin.

Bir qator mamlakatlar umumiy nomzodlar ro'yxatiga ovoz berish tizimidan voz kechib, erkin nomzodlar ro'yxatini saylashga o'tganlar. Ushbu tizimda saylovchi partiyalar, harakatlar ro'yxatidan o'zlari xohlagan nomzodni saylash huquqiga va hattoki ro'yxatni to'ldirish huquqiga ega bo'ladilar.

1. ↑  *Konstitutsiyaviy huquq asoslari*. "Sharq" nashriyoti — 156-bet bet.
2. ↑  *O'zbekiston yuridik ensiklopediyasi.2009* — 374-bet bet.
**Asror Abdixamidovich Yangiyev** (1963-yil, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
------------

Asror Yangiyev 1963-yilda Buxoro viloyatida tugʻilgan. 1980-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutining „Gidrotexnika qurulishi" fakultetini injener-gidrotexnik mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. Mehnat faoliyatini 1985—1987-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida boshlab, gidrotexnika inshootlari kafedrasida assistenti, 1987—1991-yillarda Moskva Gidromelioratsiya instituti stajyor-oʻqituvchisi va aspiranti, 1991—2004-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash injenerlari instituti „Gidrotexnika inshootlari" kafedrasi assistenti va dotsenti, 2004—2008-yillarda Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti „Gidrotexnika inshootlari va muhandislik konstruksiyalari" kafedrasi dotsenti va „Irrigatsiya gidrotexnika inshootlarini qurish va ulardan foydalanish" fakulteti dekani muovini, 2008—2009-yillarda „Irrigatsiya gidrotexnika inshootlarini qurish va ulardan foydalanish" fakultet dekani lavozimida ishlagan. 2009—2017-yillarda dotsent, 2017-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti „Gidrotexnika inshootlari va muxandislik konstruksiyalari" kafedrasi professori va magistratura boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlab kelmoqda.

### Oilasi

Oilali, 3 nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati
---------------

Ilmiy faoliyati davomida 250 dan ortiq ilmiy va uslubiy ishlar, shu jumladan, hammualliflikda 10 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalar, monografiyalar, 6 ta foydali model uchun patent va kompyuter dasturlari uchun guvohnomalar, 15 ta tavsiyanomalar chop qilgan. 1991-yilda nomzodlik dissertatsiyasini, 2016-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Suv xo‘jaligi a’lochisi va O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 30 yilligi ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Proton emissiyasi** (proton radioaktivligi) radioaktiv parchalanishning noyob turi boʻlib, unda proton yadrodan chiqariladi. Proton emissiyasi beta-parchalanishdan soʻng yadrodagi yuqori qoʻzgʻaluvchan holatlardan kelib chiqishi mumkin, bu holda jarayon beta-kechiktirilgan proton emissiyasi deb nomlanadi yoki protonning asosiy holatidan (yoki past yotgan izomerdan) sodir boʻlishi mumkin. protonga boy yadrolar, bu holda jarayon alfa-parchalanishga juda oʻxshaydi.Proton yadrodan chiqib ketishi uchun protonni ajratish energiyasi manfiy boʻlishi kerak (Sp < 0) - shuning uchun proton bog'lanmagan va cheklangan vaqt ichida yadrodan chiqib ketadi. Proton emissiya tezligi yadroning yadroviy, kulon va markazdan qochma potentsiallari bilan boshqariladi, bu yerda markazdan qochma potentsial proton emissiya tezligining katta qismiga ta'sir qiladi.Proton emissiyasining yarim yemirilish davri proton energiyasi va uning orbital burchak momentumiga ta'sir qiladi. Proton emissiyasi tabiiy izotoplarda ko'rinmaydi; proton emitentlari yadro reaksiyalari orqali, odatda chiziqli zarracha tezlatgichlari yordamida ishlab chiqarilishi mumkin.

Tarixi
------

1969-yilda kobalt-53 izomeridan tez (ya'ni beta-kechikmagan) proton emissiyasi kuzatilgan bo'lsa-da, 1981-yilgacha protonning boshqa proton chiqaradigan holatlari topilmadi, lutesiy-151 va tuliy-147 protonning radioaktiv asosiy holatlari. G'arbiy Germaniyadagi GSIda o'tkazilgan tajribalarda kuzatilgan.Ushbu yutuqdan so'ng sohadagi tadqiqotlar gullab-yashnadi va hozirgi kunga qadar 25 dan ortiq izotoplar proton emissiyasini namoyish etishi aniqlandi. Proton emissiyasini o'rganish yadro deformatsiyasi, massalari va tuzilishini tushunishga yordam berdi va bu kvant tunnelining sof namunasidir.2002-yilda GSI va GANIL (Grand Accelérateur National d'Ions Lourds at Caen) tajribalarida temir-45 yadrosidan bir vaqtning o'zida ikkita protonning chiqishi kuzatildi. 2005-yilda sink-54 ham ikki marta proton parchalanishiga olib kelishi mumkinligi eksperimental ravishda aniqlandi (o'sha ob'ektda).

Manbalar
--------

1. Poenaru, Dorin N.; Rebel, Heinigerd; Wentz, Jürgen, eds. (2001). *Nuclei Far from Stability and Astrophysics*. Dordrecht: Springer Netherlands. pp. 79–81. doi:10.1007/978-94-010-0708-5. ISBN 978-0-7923-6937-0.
2. S. Hofmann (1996). "Chapter 3: Proton radioactivity". In Dorin N. Poseru (ed.). *Nuclear Decay Modes*. Bristol: Institute of Physics Publishing. pp. 143–203. ISBN 0-7503-0338-7.
3. Armand, Dominique (June 6, 2002). "A new mode of radioactive decay". *CNRS*. CNRS. Archived from the original on 4 February 2005. Retrieved 2022-01-07.
4. Blank, Bertram; Ploszajczak, Marek (December 17, 2013). "Two-proton radioactivity". *Reports on Progress in Physics*. **71** (4): 046301. arXiv:0709.3797. doi:10.1088/0034-4885/71/4/046301. S2CID 119276805.
Тетради 48 листов различной расцветки Noutbuklar turli rangdagi 48 varaq
**Daftar** (grekcha: *τετράδιον* - bargning toʻrtinchi qismi, qadimgi yunoncha: *τέτρα* qadimgi yunoncha: *τέτρα* - "toʻrt") — yarmidan ikkiga buklangan va buklanish joyida ip yoki boshqa biron narsa bilan birlashtirilgan qogʻoz varaqlaridan iborat boʻlgan bosma yoki yozma axborot tashuvchi vosita.

Daftarni yana yelim yoki simli spiral bilan mahkamlangan va yozish uchun moʻljallangan alohida varaqlar deb atash mumkin.

Etimologiyasi
-------------

Grekcha: διφθέρᾱ (diphthérā) "teri" > arabcha/forscha: daftar > o'zbekcha: daftar.

Tarixi
------

Miloddan avvalgi 7-asrdan boshlab koʻplab turli xil vositalarni (qoʻrgʻoshin choyshablari, suyak plitalari va boshqalar) oʻzgartirib, yevropaliklar (yunonlar, rimliklar) oʻtkir tayoq bilan mum qatlami bilan qoplangan yogʻoch taxtalarga maʼlumotni (matn, chizmalarni) yozishni boshladilar. stilus). Yozilgan narsani planshetdan qayta foydalanish uchun stilusning teskari toʻmtoq uchi bilan oʻchirish mumkin edi. Bunday taxtalar toʻrt boʻlakka mahkamlangan, shuning uchun toʻrtta taxtaning jami qadimgi yunoncha: *τέτρα* qadimgi yunoncha: *τέτρα* - toʻrtta birlashgan koʻrinishi shunday nomga ega boʻlgan.

  

209-282 yillarga oid qadimgi „maktab daftarlari" ning „namunalaridan" birida oʻqituvchining qattiq qoʻli bilan yunon tilida shunday yozilgan : „Tirishqoq boʻl, shunda kaltak ostida qolmaysan" (Berlin davlat muzeylari, inventar raqami 13234). Shogird esa bu hikmatli fikrni toʻrt marta qunt bilan qayta yozgan.

Yozish uchun daftarlar
----------------------

 Spiral simli bog'lash
Yozish uchun daftar varaqlari katak yoki chiziqli boʻladi. Koʻpincha ular oʻquvchilar va talabalar tomonidan qoʻllaniladi. Standart varaqlar soni: 12, 18, 24, 36, 46, 48, 60, 80, 96. Koʻp varaqli daftar (taxminan 48 varoqli) *umumiy daftar* deb ataladi.

Eslatmalar
----------

1. ↑  Фото и описание см. в онлайн-каталоге Государственных музеев Берлина (SMB-digital.de), введя в окошко поиска инвентарный номер экспоната:13234.
2. ↑  Борухович В. Г.*. В мире античных свитков*. Саратов: Издательство Саратовского университета, 1976 — 19 bet.
3. ↑  История бумажного листа, № 12, 2009 год Журнал «Наука и жизнь»
**Chendu** — Xitoyning markaziy qismidagi shahar, Mintsyazn daryosi vodiysida joylashgan. Shahar Sichuan provinsiyasining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Aholisi 9,9 mln. kishi (1999, shahar atrofi bilan). Chendu transport yoʻllarining yirik chorrahasida joylashgan bo'lib, mamlakatning muhim sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Koʻp tarmoqli mashinasozlik (stanoklar, radioapparatura, transport vositalari), mis, alyuminiy, kimyoviy oʻgʻitlar ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, metallsozlik, yengil va oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Badiiy xunarmandchilik rivojlangan. universitet bor. Shaharga miloddan avvalgi 4-asrda asos solingan. 13, 16—18-asrlarga oid meʼmoriy obidalar hozirgacha saqlanib qolgan.

Yana qarang
-----------

* ICar 03

Manbalar
--------

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |