recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Talk** (nem. Talk; arab — talg) — varaqsimon silikatlarning kichik sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Mg3[Si4O10](OH)2 boʻlib, unda MgO31,7%, SiO263,5%, H2O 4,8%. Baʼzan magniy Fe, Ni, Al, Cr bilan oʻrin almashishi mumkin. T.ning villemseit (nikelli), minnesotait (temirning miqdori 50— 80%), steatit (gilvatasimon yogʻli mineral; zich massivli) agalit (ingichka tolali) turlari mavjud. Oʻta asosli togʻ jinslarining magnezial silikatlarini gidrotermal oʻzgarishi mahsuli. Agregatlari varaq va tangachasimon shaklda, ushlaganda yogʻliqsimon. Yupqa varaqchalari shaffof yoki qisman nur oʻtkazadi. Yaltirashi shishadek, sadaf kabi tovlanib turadi. Varaqchalari egiluvchan, lekin qayishqoq emas. Bargsimon yoki ingichka donali, baʼzan 10 sm gacha boʻlgan notoʻgʻri shaklli plastinkasimon, ulanish tekisligida egiluvchan shaffof tangachalarga oson ajraluvchi moʻrt agregatlar hosil qiladi. Rangi oq, yashilroq. Qattiqligi 1, zichligi 2,6— 2,8 g/sm³. Olovbardosh, issiklik va elektrni yaxshi oʻtkazmaydi. T. konlari magnitga boy boʻlgan togʻ jinslarining oʻzgarish mahsulot, kontakt metasomatik jarayonlar bilan bogʻliq boʻlib, koʻpincha gidrotermal bosqichda dolomitlar bilan intruziv jinslar kontaktida yuzaga keladi. T. slanetslar va listvenitlarning jins hosil qiluvchi minerali. T.dan lokboʻyoq, rezina, qogʻoz, atirupa sanoatida toʻldiruvchi, texnikada qattiq surkama, kislota va olovga chidamli material sifatida, ayniqsa keramikada koʻp ishlatiladi. Temirsiz steatitli T.dan bezak toshlari sifatida foydalaniladi. Oʻzbekistonda Nurota, ZirabuloqZiyovuddin, ChatqolQurama togʻlarida T. namoyonlari, Sulton Uvaysda esa kichik koni mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Incheon United FC** — Janubiy Koreyaning Incheon shahrida joylashgan professional futbol klubi boʻlib,Janubiy Koreya futbolining eng yuqori ligasi boʻlgan K League 1da ishtirok etgan. 2003-yilda tashkil etilgan klub „jamoa klubi" boʻlib, uning asosiy aktsiyadori Incheon shahri hukumati hisoblanadi. Klubning uy stadioni Incheon futbol stadionidir.

Tarixi
------

Incheon United fudbol kulubiga 2003-yilgi mavsum oxirida rasman asos solingan, Incheonda professional futbol klubini yaratish harakati qisman 2002 yilgi FIFA Jahon chempionati uchun Incheon Munhak stadionining qurilishi natijasida yuzaga kelgan. Incheon meri An Sang Su Incheon United fudbol kulubining rasmiy asos solishi bilan yangi klub yaratish jarayonini 2003-yil iyun oyida boshladi. Verner Lorant oʻsha yilning sentabr oyida bosh murabbiy etib tayinlandi, unga Chang Vo-ryong va Kim Si Seok yordam berishdi.

Lorant va uning murabbiylar shtabi 2004-yilda klubning debyut mavsumida ligaga taʼsir oʻtkazish maqsadida bir nechta yuqori darajadagi oʻyinchilarni jalb qilishdi. Darvozabon Shim Bum-chul iqtidorli yoshlar bilan bir qatorda Choy Tae-uk, Kim Chi Vu va mashhur yapon futbolchisi Masakiyo Maezono. Import qilinganlar ichida eng koʻp boʻlgani Angliya Premer-ligasi vakili Aston Villadan ijaraga olingan turkiyalik himoyachi Alpay Oʻzalan boʻlgan.
2003-yilning oktyabridan noyabr oyigacha ochiq aksiyalar chiqarilishi boshlandi va dekabr oyida Incheon United nomi qabul qilindi. **GM Daewoo** va **Daeduk Construction Company** bilan umumiy qiymati 4 million dollarlik homiylik shartnomalari imzolangan, **Puma** esa klub toʻplamlarini yetkazib bergan.

Klubning K-ligadagi birinchi oʻyini 2004-yil 3-aprel oyida Jeonbuk Hyundai Motors bilan uy uchrashuvi boʻldi. Oʻyin golsiz durang bilan yakunlandi. Ularning ligadagi birinchi gʻalabasi mavsumning uchinchi oʻyinida boʻldi bu gʻalabaga sab esa Yasenko Sabitovichning avtogoli edi amaldagi chempion Seongnam Ilxva Chunma ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Yil umidli boshlanishiga qaramay, Incheon mavsumning birinchi bosqichida yana bitta gʻalabaga erishdi va bor-yoʻgʻi 9 ochko bilan turnir jadvalining oxirgi oʻrnini egalladi. Menejer Lorant avgust oyi oxirida menejerlik lavozimini tark etdi va uning oʻrniga uning yordamchisi Chang Vo-Ryong vaqtinchalik menejer etib tayinlandi. Vasiylik menejeri Chang Vo-Ryong jamoaga yaxshi taʼsir koʻrsatdi, chunki klub liga mavsumining ikkinchi bosqichida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „인천 프로축구단 올해안 창단" (ko). Mail Business News Korea (13-avgust 2003-yil).
2. ↑  „인천 유나이티드 FC" (ko). The Hankook Ilbo (23-dekabr 2003-yil).
**Vali Gʻafurov** (1922-1994) — Jangchi adib Vali Gʻafurov oʻzining ikki kitobdan iborat „Vafodor" romani, „Soʻnggi pushaymon", „Botirga oʻlim yoʻq" kabi qissalari, „Shoxlardagi mezonlar" kabi memuar va oʻnlab ajoyib hikoyalar muallifi. U 1922-yilda Toshkentda tugʻilgan. Tarjimai holi nihoyatda oddiy, ayni chogʻda hayajonli, jasoratga toʻla, sermazmun.

  

Oddiylik — u ayrim hamkasblari kabi lavozimlarda oʻtirmadi. Oʻqish, mehnat bilan mashgʻul boʻldi. Toshkent Davlat dorilfununida tahsil oldi, Samarqand viloyat maktablarida oʻqituvchilik dildi. 19 yoshga yetar-yetmas jangu jadalga yoʻl oldi. Stalingrad ostonalarida mardlik, qahramonlik namunalarini koʻrsatdi. Navbatdagi razvedka vaqtida bir yoʻla ikki koʻzidan ajraldi, bir oyogʻi nogiron boʻlib qoldi. Jangdan qaytgach tirishqoqligi, mehnatsevarligi va yaxshi odamlar koʻmagida brail-igna bilan yozish, oʻqish usulini tezda oʻzlashtirib oldi. Oʻqituvchilik qildi, koʻzi ojizlarga rahbarlik qildi. Va nihoyat, 60-yillar boshlariga kelib uning igna bilan yozilgan „Vafodor" romanining birinchi kitobi nashr etildi. 1973 yilda „Vafodor" romanining ikkinchi kitobi: paydo boʻldi. Asar kitobxon va adabiy jamoatchilik tomonidan iliq kutib olindi, rus va qardosh tillarga tarjima boʻldi. Romanda yozuvchining shaxsiy hayoti, Taqdiri orqali xalqimizga xos metin-mustahkam iroda, qahramonlik, birodarlik tuygʻulari ulugʻlandi.

Vali Gʻofurov „Vafodor" romanidan soʻng „Soʻnggi pushaymon", „Botirga oʻlim yoʻq" kabi qissalar, „Shoxlardagi mezonlar" kabi memuar xarakterdagi polotnolar va koʻplab hikoyalar yaratdi. Ular orasida „Soʻnggi pushaymon" qissasi alohida ajrab turadi. Unda zamonamiz va zamondosh yoshlarning maʼnaviy-axloqiy barkamollashuviga toʻsiq boʻlayotgan ayrim eskicha urf-odatlar, nuqsonlarni bartaraf etish yoʻllari izlanadi. U Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Vali Gʻafurov 1994 yilning 31 iyulida vafot etgan.

RASM
----

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-11-25).

Manbalar
--------

1. ↑  Sobir Marvaliyev. Oʻzbek adiblari. T.: „Fan", 1993

Havola
------

* 
* Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-11-12).
**Valeriya Olegovna Maslova** - rossiyalik gandbolchi , Rossiya terma jamoasi va "Metz" klubining o'ng va markaziy yarim vazn toifasidagi o'yinchisi. Rossiya sport ustasi. 2019-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori. 2018-yilgi o'smirlar o'rtasidagi jahon chempioni.

Biografiya
----------

U 2001-yil 23-yanvarda Rostov-na-Don shahrida tug'ilgan. U mashhur futbolchi Aleksandr Maslovning jiyani, 1996-yilgi Rossiya chempionatining eng yaxshi to'purari, "Rostselmash", "Sion" (Shveysariya), "Albasete" (Ispaniya) klublarida o'ynagan. Bolaligidan qiz faol va sportchi edi. Maktabda sport seksiyalarida qatnashardi. Rostov sporti va Rostov-Don ayollar gandbol klubi vakili.

2017-yilda Superliga doirasida Valeriya "Zvezda" bilan o'yinda kortda debyut qildi va darhol gol urdi. Umuman olganda, Valeriya turnirda 7 ta o'yinda ishtirok etib, 13 ta gol urgan.

Valeriya Maslova yoshlar oʻrtasidagi VIII yozgi Spartakiadaning eng yaxshi gandbolchisi deb topildi.

2020-yildan buyon "Buduchnost-Podgorica" (Chernogoriya) klubida o'ynamoqda. 2020/21-yilgi Chempionlar ligasida 25 ta gol muallifi.

Yutuqlar
--------

* Rossiya chempioni : 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020
* Rossiya kubogi : 2018, 2019
* 2017, 2018, 2019-yilgi Rossiya Superkubogi g'olibi
* 2019-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori
* 2018-yil 18 yoshgacha bo'lgan qizlar o'rtasida jahon chempioni

Jamoaviy faoliyati
------------------

2017-yilda sportchi 2018-yilgi Yevropa chempionati saralash o'yinlariga tayyorgarlik ko'rish uchun gandbol bo'yicha Rossiya milliy terma jamoasi yig'iniga chaqirildi. U Polshada o'smirlar o'rtasidagi 2018-yilgi jahon chempioni.

U 2019-yilgi jahon chempionati uchun terma jamoaga chaqirilgan. 2019-yilda Yaponiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatining bronza medali sovrindori.

Manbalar
--------

1. ↑  „Воспитанница «Ростов-Дона» перешла в черногорский клуб «Будучност»" (ru).  161.ru (4-fevral 2020-yil). 13-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2020-yil.
2. ↑  „Ростовская гандболистка Валерия Маслова: «В Европе будем бороться за победу»" (ru).  www.yapokupayu.ru. 29-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2020-yil.
3. ↑  *Федерация гандбола России.* „Маслова Валерия Олеговна" (ru).  rushandball.ru. 12-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-mart 2020-yil.

Havolalar
---------

* Valeriya Maslova Yevropa gandbol federatsiyasi saytida
**Mulsum** (lotincha: *mulsum*) — asal qoʻshilgan qadimgi Rim sharob ichimligi.

Tavsifi
-------

Ichimlik ayniqsa, sogʻliq uchun, ovqat hazm qilish uchun foydali deb hisoblangani uchun mashhur edi. Sharob (pishib ezilgan uzum) va eritilgan asalning nisbati 1:4 yoki hatto 1:10 edi. Sharob taʼbga koʻra ziravorlar bilan aralashtiriladi va bir necha hafta davomida keramikali bijgʻish idishlarida saqlanadi. Keyinchalik, spirtni bugʻlatish uchun suyuqlik boʻlgan idish kamin ustiga osilgan, yaʼni ichimlik alkogolsizga aylangan. Boshqalar oddiygina belgilangan nisbatda asal bilan sharobni qaynatganlar. Ichimlik juda shirin boʻlib chiqqanligi sababli, u suv bilan yarmida suyultirilgan.

Ichimlik aperitiv sifatida isteʼmol qilingan yoki gazaklar bilan tortilgan (shuning uchun gazaklar *promulsis* deb nomlangan). Imperator Oktavian Avgust 100 yoshli Romilius Polliondan ajoyib sogʻligʻi uchun nimalar qilganini soʻraganida, Pollion shunday javob berdi: „Ichkariga Mulsum, tashqariga zaytun moyi".

Yana qarang
-----------

* Qadimgi Rim oshxonasi

Manbalar
--------

1. ↑  Columella, *De re rustica* 12, 41.
2. ↑  Plinius, *Naturalis historia* 22, 113.

Adabiyotlar
-----------

* Martial, Epigramma, 13. Buch, Xenien 108
* Palladius, opus agriculturae 11, 17.
* Vinidarius, Apici Excerpta, Lib. I. Epimeles, 2.
* Dioscorides, de materia medica, Buch 5, 14.
* Apicius, De re coquinaria, Buch 1, Epimeles

Havolalar
---------

* Рецепт мульсума(olm.)
**Holda** (nemischa: — iltifotli, doʻstona, rahmdil) — german qishloq xoʻjaligi va ayollar hunarmandchiligi homiysi. Skandinaviya Huldrasiga yaqin. Yakob Grimm uni german maʼbudasi deb hisoblagan. Shu bilan birga, u koʻplab yosh qiz, kampir, yigiruvchi, qishki boʻronlar bekasi, Yovvoyi ovning yoʻlboshchisi timsollarida odamlar oldida paydo boʻladi.

Onomastika
----------

nemischa: („iltifotli, doʻstona, rahmdil"), oʻrta oliy nemischada *hulde*, qadimgi oliy nemischada *huldī* („doʻstona"). Dan tili va shvedchada *huld* („halol, iltifotli"), islandcha *hollur* („vafodor, sadoqatli"), oʻrta inglizcha *hold*, *holde*, eski inglizcha *hold* („mehribon, doʻstona, xushmuomala, xayrixoh, vafodor, sadoqatli, yoqimli, ulugʻvor"), proto-german tilidan *hulþaz* („mehribon, xushmuomala, sodiq"), proto-hind-yevropa tilidan *\*kel-* („egilish, qayirish, bukish") bilan tengdosh.

Xuldana nomi milodiy 197-235 yillardagi beshta lotin hujjatlarida uchraydi: uchtasi Yuqori Reynda (*Corpus Inscriptionum Latinarum* XIII 8611, 8723, 8661), bittasi Myunstereyfelda (*CIL* XIII, 7944) va yana biri Bitgumda (*CIL* XIII, 8830). Bu nomni talqin qilishga koʻp urinishlar qilingan.

Yana qarang
-----------

* Huldra
* Perchta

Manbalar
--------

1. ↑  *Th. Westrin.* „Huldra" (sv). *Nordisk familjebok*.  runeberg.org (1909). Qaraldi: 24-oktabr 2018-yil.
2. ↑  Edgar A. List (03 1956). *Is Frau Holda the Virgin Mary?* (The German Quarterly nashri). pp. 80—84.
3. ↑  „hold" (en). *Online Etymology Dictionary*.  www.etymonline.com. Qaraldi: 24-oktabr 2018-yil.
4. ↑  „Epigraphik Datenbank".  db.edcs.eu. Qaraldi: 24-oktabr 2018-yil.
5. ↑  „Epigraphik Datenbank".  db.edcs.eu. Qaraldi: 24-oktabr 2018-yil.
6. ↑  U. Ph. Boissevain (1888). *De inscriptione Romana apud Frisios reperta* (Mnemosyne, New Series nashri). pp. 440.
**Kraton** (yun. kratos — kuch, mustahkamlik) — Yer poʻstining alpinotip burmalanishi oʻzgarishlariga layoqatsiz konsolidatsiyalashgan qismlari. Nemis geologi X. Shtille K.ni koʻtarilgan K. — aksari sial (Si, AI) tarkibli (kad. tokembriy platformalari yoki poʻsti kontinental tuzilishga ega hozirgi geologik qalqonlar) massivlari va choʻkkan K. — simatik (Si, Fe, Mg) zaminli (koʻpincha Yer poʻstining "granitmetamorfik" qatlamiga ega boʻlmagan okean tubi maydonlari) massivlariga ajratgan. "K" terminini fanga Shtille kiritgan (1940) va xorij adabiyotlarida ruscha "platforma" terminining sinonimi sifatida keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eduard Valentinovich Nikolaev** (ruscha: *Эдуард Валентинович Николаев*; 1984-yil 21-avgustda tug‘ilgan) — rossiyalik ralli reyd haydovchisi, 2013-yilgi Dakar rallisi, 2017-yilgi Dakar rallisi, 2018-yilgi Dakar rallisi va 2019-yilgi Dakar rallisi yuk mashinalari toifasida Kamaz jamoasi nomidan g‘olib chiqqani bilan mashhur hisoblabadi.

Faoliyati
---------

Nikolaev Dakardagi debyutini 2006-yilda Kamazning Sergey Reshetnikov mexanigi sifatida oʻtkazgan va 2007-yilda Ilgizar Mardeev boshchiligidagi jamoaga oʻtishdan oldin 18-oʻrinni egallagan. Aydar Belyaev bilan birga uchlik Hans Steysi tomonidan belgilangan gʻalaba vaqtidan 3 soat kechikib ikkinchi oʻrinni egallagan.

2009-yilgi nashrda Nikolaev koʻp martalik chempion Vladimir Chagin va uning yordamchi haydovchisi Sergey Savostinga qoʻshilgan va boshqa bir Kamaz haydovchisi Firdavs Kabirov boshchiligidagi jamoaga toʻrtdan kam daqiqa farq bilan (toʻrt bosqichda gʻalaba bilan) ikkinchi oʻrinni egallagan. 2010-yilda Nikolaev Chagin va Savostin bilan birga qolgan, ular yil davomida 14 bosqichda boʻlishi mumkin boʻlgan gʻalabadan 9 tasida gʻalaba qozonib, Dakar Rally rekordini qoʻlga kiritgan.

Nikolaev 2010-yilgi Silk Way Rally musobaqasida gʻolib boʻlgan birinchi marotaba boshqaruvchi vazifasini amalga oshirgan. Rossiyalik sportchi 2011-yilda Dakar rallisida debyutini amalga oshirgan va gʻalaba qozongan vaqtI jamoadoshlari Chagin va Kabirovdan 3 soat kechikib uchinchi oʻrinni egallagan.

Dakar Rallisi natijalari
------------------------

| Yil | Yoʻnalishi | Transport vositasi | Darajasi | Bosqichlardagi gʻalabalar soni |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006-yil | Yuk mashinalari | RossiyaKamaz | 18 | 0 |
| 2007-yil | **2** | 0 |
| 2008-yil | *Musobaqa bekor qilingan — uning o‘rniga Markaziy Yevropa rallisi o‘tkazilgan* |
| 2009-yil | Yuk mashinalari | Rossiya Kamaz | **2** | 4 |
| 2010-yil | **1** | 9 |
| 2011-yil | **3** | 0 |
| 2012-yil | Ishtirok etmagan | 0 |
| 2013-yil | **1** | 0 |
| 2014-yil | **3** | 1 |
| 2015-yil | **2** | 6 |
| 2016-yil | 7 | 3 |
| 2017-yil | **1** | 4 |
| 2018-yil | **1** | 3 |
| 2019-yil | **1** | 3 |
| 2020-yil | Chetlatilgan | 0 |
| 2021-yil | —\* | 0 |
| 2022-yil | **2** | 4 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Eduard Nikolaev".  redbull.com. Qaraldi: 6-fevral 2013-yil.
2. ↑  Pyatikratniy pobeditel „Dakara" Nikolaev ne primet uchastiya v ralli 2021 goda
**Kineskop** (yun. kinesis — harakat va sropeo — qarayman) — qabul qiluvchi televizion trubka — elektr signallarni yorugʻlik signallariga aylantiruvchi qurilma; televizion tasvirlarni qayta koʻrsatuvchi elektron nurli trubka. Oqqora tasvir hosil qilinadigan K. elektron projektorli shisha kolbadan iborat boʻlib, uning old devori (ekrani) oq yorugʻlik beradigan lyuminofor qatlami bilan qoplangan. Elektron oqimi (elektron nur) taʼsirida lyuminofor yorisha boshlaydi, magnit tizim bilan ogʻdiriladigan elektron nur esa tasvirni yoyib, ekranda televizion tasvir hosil qilinadi. Tasvirning yorugʻligini va kontrastligini oshirish, shuningdek, lyuminoforning manfiy ionlar oqimidan yemirilmasligi uchun kolbaning ichki sirtiga yupqa (0,5—1,0 mkm) alyuminiy parda qoplanadi. Rangli tasvir hosil qilinadigan K.da uchta elektron projektor bor, ekrani esa kizil, yashil va koʻk yorugʻlik beradigan lyuminofor bilan qoplangan (qarang Rangli televideniye). Katta (3—4 m2) ekranda televizion tasvir hosil qilish uchun ravshanligi yuqori boʻlgan proyeksion K.dan foydalaniladi. Ok,-qora tasvirli K.ning ekrani diagonali boʻyicha 3, 6, 11, 16, 23 mm (koʻtarib yuriladigan), 35, 43, 47, 59, 61, 65 va 67 mm oʻlchamda; rangli tasvirli K. 25, 40, 59 va 61 mm va h.k. oʻlcham qilib ishlab chiqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kinestetik simpatiya** — bu qoʻlda boʻlgan narsaga hissiy bogʻlanish holati, u koʻzdan uzoqda boʻlganda yoʻq.

Konsepsiya
----------

Kinestetik simpatiya tushunchasi raqs tanqidchisi John Martin bilan bogʻliq. U buni Nyu-York Timesdagi maqolasida taqdim etdi, unda tomoshabinlar sahnadagi raqqosalarning harakatlariga qanday munosabatda boʻlishlari muhokama qilindi. Bunday javob ongsiz ravishda sodir boʻladi. Martinning soʻzlariga koʻra, „inson tanasining harakatlanishini koʻrganimizda, biz har qanday inson tanasi va shuning uchun oʻzimiz tomonidan ishlab chiqarilishi mumkin boʻlgan harakatni koʻramiz". Bu bogʻlanish odamlarga hozirgi mushak tajribasida harakatni takrorlash imkonini beradi va hatto his qilingan harakat xuddi oʻzinikidek uning maʼnolarini uygʻotadi. Bu shuni anglatadiki, odam kinestetik simpatiya orqali oʻz tanasining imkoniyatlaridan tashqarida boʻlgan harakatlarni amalga oshirishi mumkin.

Kinestetik simpatiya kinestetik empatiya tushunchasi bilan bogʻliq boʻlib, u harakat hissiyotining mujassamlangan tajribasiga tegishli.

NSGCD tadqiqoti
---------------

2003-yilda surunkali tartibsizlik boʻyicha milliy tadqiqot guruhi (NSGCD) tomonidan tadqiqot oʻtkazildi, uning maqsadi kinestetik xushyoqishni oldini olish uchun mijozlar bilan maxsus usullardan foydalanish samaradorligi toʻgʻrisida maʼlumot toʻplash edi. Stollarida surunkali tartibsiz mijozlar bilan ishlaydigan tashkilotchilar oʻzlarining mijozlari bilan birgalikda ishlayotganda chalgʻituvchi vosita sifatida krujka, ichimlik stakan yoki plastmassa yoki metall stakanni ushlab turishlarini soʻrab, kinestetik hamdardlikdan qochish jarayonidan foydalanishlari soʻralgan. Soʻrov, qattiq „chalgʻituvchi" buyumni ushlab, mijoz kamroq sezilarli kinetik xushyoqishni namoyon qiladimi yoki yoʻqligini aniqlash uchun moʻljallangan edi va shuning uchun qogʻozni qayta ishlash jarayoni yanada muvaffaqiyatli boʻladi. Soʻrov aralash natijalarga erishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Journal of Mental Health Counseling, Apr2010, Vol. 32 Issue 2, p95-101, 7p
2. ↑  Cerny, Minton, Sandra*. Choreography, 4E: A Basic Approach Using Improvisation*. Champaign, IL: Human Kinetics, 2018 — 120 bet. ISBN 9781492540120.
3. 1 2 3  Garner, Stanton B. Jr.*. Kinesthetic Spectatorship in the Theatre: Phenomenology, Cognition, Movement*. New York: Palgrave Macmillan, 2018 — 151 bet. ISBN 9783319917931.
4. ↑  Reynolds, Dee*. Kinesthetic Empathy in Creative and Cultural Practices*. Chicago, IL: Intellect Books, 1-yanvar 2012-yil — 248 bet. ISBN 9781841504919.
5. ↑  „NSGCD Study: Avoiding Kinesthetic Sympathy". 23-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-dekabr 2011-yil.

Yana qarang
-----------

* Biheviorizm
* Kinestetik taʼlim
* Professional tashkil etish
* Ragʻbatlantiruvchi nazorat
**Yuvenil suvlar** — Yer qaʼrining oʻta chuqur joylaridan va yuqori mantiyadan ajralib chiqadigan bugʻlardan, ehtimol N va O ning dissotsiatsiyalangan (tarkibiy qismlarga ajralgan) atomlaridan hosil boʻlgan suvlar. "YU.s" termini fanga 1902-yilda E.Zyuss tomonidan kiritilgan. Uning fikricha, Yuvenil suvlarning hosil boʻlishiga magma sovishida ajralib chiqqan bugʻlar yoki gidrat minerallar tarkibidagi kristallizatsion (minerallarning kristall panjarasidagi molekula koʻrinishidagi) va konstitutsion (minerallarning kristall panjarasidagi ion shaklidagi) suvlar sabab boʻladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Assembler dasturlash tili
=========================

Dasturlash tili haqida qisqacha
-------------------------------

Dasturlashda, **Assembler dasturlash tili** ( yoki **Assembly tili**, yoki **belgili mashina kodi**), binar( ya'ni ikkilik) tilga eng yaqin til bo'lib, unda tildagi koʻrsatmalar va arxitektura koʻrsatmalari oʻrtasida juda kuchli muvofiqlik mavjud. Assembler dasturlash tilida odatda bitta mashina ko'rsatmasi bo'ladi, lekin konstantalar, izohlar, assembler yo'naltirmalari, belgili teglar, xotira joylari, registerlar va makroslarni ham qo'llab-quvvatlaydi.

Assemblerda yozilgan kod **assembler** deb ataladigan yordamchi dastur tomonidan, mashina kodiga aylantiriladi. "Assembler" atamasi odatda Uilks, Uiler va Gillning 1951-yilda chop etilgan "Elektron raqamli kompyuter uchun dasturlarni tayyorlash" kitobida berilgan, ammo ular bu atamani "bir nechta dasturlardan iborat boshqa dasturni yig‘uvchi dastur" degan ma’noda ishlatgan. Bo'limlarni bitta dasturda o'zgartirish jarayoni, manba kodini yig'ishda bo'lgani kabi, yig'ish deb ataladi. Assembler dasturni qayta ishlayotgandagi hisoblash bosqichi montaj vaqti deb ataladi.

  

[En] Inglizcha va [Ru] ruscha maqolalarga havolalar.

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------

1. ↑  Assembly language Yuqori darajali Assembler tilining yangi versiyalari haqida ma'lumot olish uchun IBM
2. ↑  Assembler tilini o'qitish [EN] Ohio State University nashri, 2016
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Transkripsiya (maʼnolari).

**Transkripsiya** (musiqada) - musiqa asarini boshqacha tarzda (mas. boshqa sozga moslab) ifodalash (aranjirovka) yoki virtuoz ruxda erkin qayta ishlash (konsert T.si). Yevropada 16—17-asrlarda paydo boʻlgan. 19-asrdan (asosan, fortepiano T.lari) eng ommabop konsert janrlaridan biriga aylangan (F. List, K. Tauzig, M. Balakirev, F. Kreysler, S. Raxmaninov va boshqalar). Sharq xalklari bastakorlik ijodida muayyan kuylar asosida asarlar yaratishda anʼanaviy usullardan biridir. Mas. "Ushshoq" kuyi asosida yaratilgan "Samarqand Ushshogʻi", "Ushshoqi Sodirxon", shuningdek "Koʻqon Ushshogʻi", "Toshkent Ushshogʻi", "Umrzoq Polvon Ushshogʻi", "Fattohxon Ushshogʻi".


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Transport vazirlarining Yevropa konferensiyasi** *Yevropa transport vazirlari konferensiyasi* **ECMT**) 1953-yil 17-oktyabrda Bryussel protokoli asosida Yevropaning 16 davlati transport vazirlari konferensiyasida tashkil etilgan hukumatlararo transport tashkiloti. Konferensiya tashkilotga aʼzo davlatlarning transportga masʼul vazirlari transport bilan bogʻliq muammolarni muhokama qiladigan va Yevropada transport tizimini oqilona va izchil rivojlanishini taʼminlashga qaratilgan umumiy siyosiy yechimlarni ishlab chiqadigan forumdir.

Rossiya ECMTda Rossiya Federatsiyasi transport vaziri tomonidan taqdim etiladi.

1974-yildan beri Yevropa transport vazirlari konferensiyasi (ECMT) ECMTga aʼzo davlatlar oʻrtasida ogʻir yuklarni tashish uchun koʻp tomonlama ruxsatnomalarni (ECMT ruxsatnomalari) beruvchi kvota tizimini ishlatadi. Ushbu ruxsatnomalar avtotransport operatorlariga ushbu tizimda ishtirok etuvchi 43 mamlakatda cheksiz miqdordagi koʻp tomonlama yuk tashishlarini amalga oshirish imkonini beradi (Yevropa Ittifoqiga aʼzo 26 davlat, Kipr Respublikasi Yevropa Ittifoqi aʼzosi, ammo ECMT tarkibiga kirmaydi, shuningdek, Lixtenshteyn, Norvegiya, Shveytsariya, Buyuk Britaniya, Albaniya, Bosniya va Gersegovina, Chernogoriya, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Turkiya, Armaniston, Ozarbayjon, Gruziya, Moldova, Belarusiya, Ukraina va Rossiya). ECMT ruxsatnomalari — ECMTga aʼzo davlatlar oʻrtasida yoki ularning bir yoki bir nechtasi hududi orqali tranzitda boʻlgan xalqaro avtomobil tashish kvotalari asosida bir yilgacha muddatga beriladigan koʻp tomonlama foydalanish uchun ruxsatnomalar. Barcha Yevropa davlatlari xorijiy transport kompaniyalarining xalqaro tashishlar bozorlariga kirishini tartibga soladi, buning uchun ECMT tizimi boʻyicha ikki tomonlama shartnomalar va koʻp tomonlama almashinuvlardan foydalaniladi. Ruxsatnomalarni mamlakatlar oʻrtasida taqsimlash ECMT tomonidan tashqi savdo koʻrsatkichlari asosida ishlab chiqilgan mezonlar tizimi asosida amalga oshiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Европейская конференция министров транспорта (ЕКМТ)".  www.fcp-pbdd.ru. 2-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-yanvar 2016-yil.
2. ↑  „ДОКЛАД О ЕВРОПЕЙСКИХ РЫНКАХ АВТОМОБИЛЬНЫХ ГРУЗОВЫХ ПЕРЕВОЗОК И ПЕРСПЕКТИВАХ МНОГОСТОРОННЕЙ КВОТЫ ЕКМТ". 8-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-fevral 2022-yil.
3. ↑  „Понаехали в Россию". 19-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-fevral 2022-yil.
4 va 20 xromosomalarning o'zaro translokatsiyasi.
Genetikada **xromosoma translokatsiyasi** bu xromosomalarning noodatiy qayta joylashishiga olib keladigan hodisa hisoblanadi.Bu **muvozanatli** va **muvozanatsiz** translokatsiyani o'z ichiga oladi, ikkita asosiy turga ega: **o'zaro** va **Robertson** translokatsiyasi. O'zaro translokatsiya - bu gomolog bo'lmagan xromosomalar o'rtasidagi qismlar almashinuvi natijasida kelib chiqadigan xromosoma anomaliyasi sanaladi.Bunda ikki xil xromosomaning ikkita ajratilgan bo'lagi almashadi.Ikkinchi tur translokatsiya-Robertson translokatsiyasi esa ikkita gomolog bo'lmagan (nogomolog) xromosomalar biriktirilgandagina sodir bo'ladi, ya'ni ikkita sog'lom juft xromosoma berilganda, har bir juftlikdan bittasi "yopishadi" va bir xil aralashadi. 

Translokatsiya orqali ikkita boshqa ajratilgan genlarni birlashtirganda gen sintezini amalga oshirish mumkin.Buni turli usullar,xususan,sitogenetik usulda yoki o'zgargan hujayralarning kariotipidan aniqlash mumkin.Translokatsiyalar **muvozanatli** bo'lishi mumkin (ortiqcha yoki yetishmayotgan genetik ma'lumotga ega bo'lmagan,ya'ni ideal holda to'liq,funksionalliksiz material almashinuvida bo'lgan) yoki **muvozanatsiz** ( xromosoma moddasi almashinuvi teng bo'lmaganda, bu ortiqcha yoki yetishmayotgan genlarga olib keladi).

Manbalar
--------

1. 1 2  „EuroGentest: Chromosome Translocations". *www.eurogentest.org*. 24-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2019-yil.
2. ↑  „Can changes in the structure of chromosomes affect health and development?" (en). *Genetics Home Reference*.  National Library of Medicine. Qaraldi: 15-iyul 2020-yil.
"Zaydiylar" yashaydigan xarita
**Zaydiylar** — shialikda vujudga kelgan firqa tarafdorlari, 8-asr oʻrtalarida paydo boʻlgan. Arab xalifaligida ziddiyatlar keskinlashib, zodagonlar oʻrtasidagi kurash kuchaygan, umaviylar hokimiyati inqirozga uchragan davrda vujudga kelgan. Firqa shialarning 5-imomi Muhammad al-Bokirning ukasi Zayd ibn Ali nomi bilan atalgan. Mu-hammad al-Bokirning sustligidan norozi boʻlgan shialarning ichidan Zayd oʻz tarafdorlarini toʻplab, umaviylar hokimiyatiga qarshi 739-yilda isyon koʻtardi. Zayd 740-yil xalifa Hishom (724—743) qoʻshinlari bilan boʻlgan jangda halok boʻldi. Uning tarafdorlari keyin ham oliy hokimiyatni Ali avlo-diga berishni talab qilib, xalifalar hokimiyatiga qarshi koʻp marta isyon koʻtardilar.

864-yilda 3. qoʻzgʻoloni Shim. Eronda gʻalaba qilib, mustaqil davlat vujudga keldi. Tabariston, Daylom, Gilon viloyatlarini oʻz ichiga olgan bu mus-taqil davlatdagi 3. imomlari 300-yilcha hukmronlik qilganlar. 901-yilda 3. Yamanda ham hokimiyatni qoʻlga kiritib, mustaqil davlat tuzdilar. Yamanda 3. hukmronligi 1972-yil 26 sent. inqilobigacha, yaʼni Yaman respublika deb eʼlon qilinguncha davom etdi.

3. Zaydni soʻnggi 5-imom x.isoblab, undan keyingi shia imomlarini tan olmaydilar. Ular oʻz aqidalari va marosimlari jihatidan shialar va sunniylar oʻrtasida turib, har ikkala oqimga nisbatan murosasozlik yoʻlini tutadilar. 3. yashiringan imom Mahdiyga ishonmasliklari, Alidan ilgarigi uch xalifa (Abu Bakr, Umar, Us-mon)ni laʼnatlamasliklari, taqiyya prinsipini va mutʼa (yoki siygʻa) nikohini inkor etishlari bilan shialardan, avliyolar va mozorlarga sigʻinishni hamda darvishlik va zohidlikni inkor etishlari bilan sunniylardan ajralib turadilar. Oʻz aqidalarida moʻʼtaziliylardan iroda erkinligi va Kurʼonni Alloh yaratganligini, xorijiylarlzm esa diniy eʼtiqodni amaliy faoliyat bilan mustahkamlash qoidasini qabul qilib olganlar. Hozirgi Yaman aholisining yarmidan koʻprogʻi 3. firqasiga mansub. 3. Saudiya Arabistonida, Pokiston va b. davlatlarda ham bor.

Yana q.
-------

* Shialik

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bibi Maryamning Akafist ikonasi moʻjizakor ikona hisoblanib, Atos Zograf monastirining Assotsiatsiya cherkovida joylashgan. Ikonani nishonlash 10-oktabrda boʻlib oʻtadi.

Hodegetria ikonkali rasm turiga tegishli. Ikonaning oʻlchami 36x28 sm.

Tarix
-----

Athos Patericon ikonani ulugʻlagan birinchi moʻjiza haqida xabar beradi. 1274-yilda Lion ittifoqi tuzilgandan soʻng, Gʻarbiy Yevropa qoʻshinlari Vizantiya imperiyasiga qarshi bir qator harbiy yurishlarni amalga oshirdi va ulardan birida qoʻshinlarning bostirib kirishi Athosga taʼsir qildi. Zograf monastirining oqsoqoli paterikonning soʻzlariga koʻra, ibodat paytida ikonadan, monastir qamal qilinishi va birodarlar shahid boʻlishi haqida ovoz eshitildi. Oqsoqol bu haqda boshqa aholiga xabar berdi. 26 oqsoqol igumen bilan birga monastir minorasiga qamalib, ittifoqni qabul qilishdan bosh tortgani uchun tiriklayin yoqib yuborildi (qarang: Zograf shahidlari). Ushbu voqea 1274-yil 10-oktabr (yoki 1275 yoki 1276-yil) sanasida yuz bergan. Keyinchalik, kullar orasida Xudoning onasining ikonasi buzilmagan holda topildi.

Zograf monastirida ikona Xerovo yoki Xabarchi nomi bilan tanilgan. Belgi 1873-yilda moʻjizaviy tarzda monastirni yongʻindan qutqargan deb hisoblanadi.

Ikona monastirning Uspenskiy cherkovida joylashgan va olimlarning fikriga koʻra, 18-asrdan oid boʻlishi mumkin. U kumush piktogramma (1846-yilda rus savdogar S. M. Komarov sovgʻa qilgan) va cherkov bayramlari tasvirlari tushirilgan ramka bilan bezatilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Pivovarova N. V. Akafistnaya Zografskaya ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M. 2000. — T. I: „A — Aleksiy Studit". — S. 381-382. — 752 s. — 40 000 ekz. — ISBN 5-89572-006-4.
* Bojkov A. Vasiliev A. Xudojestvenoto nasledstvo na manastira Zograf. Sofiya, 1981. S. 432
**Bibi Maryam Makaryevskaya ikonasi** ― 1442-yil 17-sentabrda Unzhenskiy rohibi Makariusga ayon boʻlgan Bokira Maryamning moʻjizaviy ikonasisir. Uning asl tasviri 1929-yildan keyin yoʻqolgan. Kostroma viloyatining Makaryev shahridagi Rojdestvo Xristogo — Masihning mavlidi cherkovida ikonalar roʻyxati saqlanib qolgan. 17-sentabrda bayram qilinadi.

Ikona obrazi Hodegetria uslubida tasvirlangan. U haqidagi birinchi eslatma XV asr oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Avliyo-Makarius Unjenskiyning hayotiga doir asarda yozilishicha, 1442-yil 17-sentabrda unga Bibi Maryam ikonasining moʻjizasi koʻringani haqida aytiladi. Bu hodisa ikona uning xaroba kulbasida turgan vaqtda sodir boʻlgan. Shuning uchun u dastlab „Kulba" ikonasi deb nomlangan. Makariusning oʻlimidan soʻng, ikona „Makariyevskaya" nomini olgan va moʻjizaviy sifatida hurmat koʻrsatilgan. Ikona oʻzining moʻjizaiyligi namoyon boʻlgan joyda tiklangan Makariyevo-Unjenskiy monastirida saqlangan. Moʻjizaviy ikonadan Vizantiya uslubida roʻyxat tuzilgan. U ham asl obrazdek shuhrat qozongan. 1629 va 1690-yillardagi yongʻinlar Monastirga jiddiy zarar yetkazgan, ammo ikona zarar koʻrmagan.

XVIII asr boshlarida ikona qoplama yasalgan. Imperator Pyotr I, shu maqsadda, 1717-yil 24-avgustda frmon chiqarib, monastir soliqqa tortilmaydigan xayr-ehsonlarni yigʻish izniga ega boʻladi. Bu, shuningdek, patriarxal taxtning locum tenens, mitropolit Stefan (Yavorskiy) monastir rohibiga berilgan guvohnoma nizomida aytib oʻtilgan.

Xuddi oʻsha XVIII asrda ikonaning tarixi va ahamiyatidan xabari boʻlmagan gegumen Mitrofan II monastir soboridagi ikona roʻyxatini Muqaddas Bokira Xushxabari cherkoviga oʻtkazishni va uning ustidan Bibi Maryamning boshqa tasvirini chizishni buyurgan. 1858-yilda arximandrit Platon ikonani qayta tiklagani, uning ustiga chizil tasvir restavratsiya qilinayotganda uning ostida ham tasvir borligi maʼlum boʻlgan. Bu vaqtga kelib, monastirda, aftidan, avlyo Makarius Unjenskiyga koʻringan ikona ham saqlangan.

1929-yilda Makaryevo-Unjenskiy monastiri bolsheviklar tomonidan yopilib, tahqirlanganida, moʻjizaviy tasvir va uning roʻyxati yoʻqolgan. Endilikda Makariyevskaya ikonasining yagona nusxasi Makariyev shahridagi Masih mavlidi cherkovida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Икона Богородицы Макарьевская".  www.azbyka.ru. Qaraldi: 9-iyun 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Tarasenko L. P. Makarievskaya ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M. 2016. — T. XLII : „Lvovskiy sobor — Maksim, blajenniy, Moskovskiy". — S. 366—368. — 752 s. — 30 000 ekz. — ISBN 978-5-89572-047-9.

Havolalar
---------

* „Макарьевская икона Пресвятой Богородицы" (ru). *www.kostromamitropolia.ru*. Qaraldi: 9-iyun 2019-yil.



* „Макарьевская икона Божьей Матери" (ru). *www.makaryev.cerkov.ru*. Qaraldi: 9-iyun 2019-yil.
**Bibi Otun (Bibi Otun binti Gʻani maxdum, Bibi otun, Bibi otun oyim)** — Mangʻitlar oʻzbek sulolasi malikasi. Buxoro amirligi hukmdori Amir Shohmurodning (1785—1800) xotini. Jannatmakon madrasasi donatori.

Kelib chiqishi
--------------

Bibi Otun XVIII asrda Muhammad Gʻani maxdum xonadonida Buxoroda tugʻilgan. Uning ajdodlari tariqat ahlidan edi. Bobosi shayx Koʻlobiy nomi bilan mashhur Xalifa Jonmuhammad Koʻlobiy edi.

Hayoti
------

Bibi Otun ham hol ham qol ilmidan xabardor edi. U ajdodlari yoʻlini davom ettirib oʻz hisoblari evaziga Jannatmakon madrasasini bunyod ettiradi va naqshbandiya tariqati vakilini bu yerga mudarris etib tayinlaydi. Ushbu oʻquv dargohi Buxoro inqilobiga qadar mujaddidiya-naqshbandiya tariqati gʻoyalarini targʻib qiluvchi maktablardan biri boʻlib qoladi. Inqilob davrida ilm maskani vayron etiladi.

Oilasi
------

Bibi Otun Amir Shohmurodning xotini, ulardan Mir Husayn va Bibi Robia dunyoga kelishgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Jumanazar 2017. sfn error: no target: CITEREFJumanazar2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Jumanazar A. K.*. Buxoro taʼlim tizimi tarixi*. Toshkent: Akademnashr, 2017 — 592 bet. ISBN 978-9943-4728-2-2.
**Bibi Seshanba** yoki **Bibi Seshanbe** — Andijon viloyatining Qoʻrgʻontepa tumani Sultonobod qishlogʻining Andijon-Xonobod yoʻli yoqasida joylashgan.

Nomlanishi
----------

Ziyoratgoh nomining kelib chiqishi oʻzbek va tojik xalqlarining afsonaviy siymosi Bibi Seshanba nomi bilan aloqador. Ushbu obraz oilaviy baxt va tikuvchilik, ip-yigiruv kabi hunarlarning homiysi, ayollarning himoyachisi sifatida talqin etiladi. Bu obraz yana boshqa xalqlarda ham tilga olinadi. Masalan, turklarda — Parshamba pari, afgʻonlarda — Bibi Charxi, Bibi Risinda, uygʻurlarda esa Seshamba Bibi kabi nomlari qoʻllanib keladi.

Tarixi
------

Fargʻona vodiysida momolar yoki bibilar bilan bogʻliq ziyoratgohar oʻrta asrlarda ham mavjud bolgan. Bu togʻrisidagi maʼlumotlarni Muhammad Mufti Ohangaroniy oʻz asarida shunday yozgan:

> Men nima qilarimni bilmay Momo Xotunning muborak qabrlariga bordim. Ul orifalar sayyidasi Hazrat Sulton ul-Orifin (Ahmad Yassaviy) ning asrdoshi edi. U kishining jazbasi nihoyatda quvvatli edi. Oʻz holimni arz qildim Shu asnoda Hazrat Momoning ruhi hozir boʻldi.
> 
> 

Sovetlar davrida ziyorat qilish taʼqiqlab qoyilgan. Bu yerda oromgoh tashkil etilib, oʻquvchilar dam olgan. 2000—2005-yillar davomida hudud koʻngillilar tomonidan obodonlashtirilgan. Kichik xona oʻrniga milliy uslubdagi ganchkor maqbara va choyxona, oshxonalar qurilgan. Buloqlar qirgʻoqlari toshlar bilan mustahkamlangan.

Maqbara quyi qismida „Jannatbuloq", „Sumalakbuloq", „Qizbuloq", „Koʻzbuloq", „Shoʻrbuloq" kabi shifobaxsh buloqlar mavjud. Ushbu buloqlar tarkibidagi minerallar turli xil toshmalar, ichki kasalliklar, quloq vq koʻz sohasidagi kasalliklarga davo hisoblanadi. Tarixchi S.Jalilovning fikricha ushbu hududda Qoʻqon xonlari ham dam olib ketgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Биби Сешанба святое место". 29-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-dekabr 2019-yil.
2. 1 2  Eraliyev, Baxtiyor; Ostonaqulov, Ikromiddin; Abdulahatov, Nodirjon*. Bibi Seshanba ziyoratgohi*, 2014, Toshkent: Turon Zamin Ziyo — 324 bet. ISBN 978-9943-335-74-5.
3. ↑  „Story of Bibi Se Seshanbe" (fa). *Dibache*. 14-dekabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2014-yil.
4. ↑  Ohangaroniy, Muhammad Mufti*. Hijrati Momo Xotun*, Ohangaron, XVI asr.
Virginie Fernández (1976-yil 15-noyabrda tugʻilgan), sahnada **Virginie Ledoyen** nomi bilan mashhur, fransuz, ingliz va amerika filmlarida suratga tushgan fransuz aktrisasi.

Hayot va martaba
----------------

Ledoyen Aubervilliers shahrida restoran egasi Olga va farrosh va pichoqlar sotuvchi savdogar Bernard Fernandes oilasida tugʻilgan. Uning otasi tomonidan bobosi ispan edi. U ikki yoshidan reklamalar uchun modellik qilgan va keyinchalik faoliyatini aktrisalikka oʻzgartirgan. Ona tomonidan buvisining qizlik familiyasidan „Ledoyen" sahna nomini oldi.

Ledoyenning filmdagi yutugʻi *"Boʻydoq qiz"* (1995) filmi bilan birga keldi, bu film uchun u „ Eng istiqbolli aktrisa" uchun Sezar mukofotiga nomzod boʻldi. Shuningdek, u *Les marmottes* (1993) va *L’eau froide* (1994) filmlari uchun ikkita Sezar mukofotiga nomzod boʻlgan. Fransiyadan tashqarida uning eng mashhur roli *"Plyaj"* (2000) filmidir. 2000-yilning kuzida u L'Oréal kosmetika kompaniyasi bilan matbuot kotibi sifatida shartnoma imzoladi. U ikki model, Laetitia Casta va Noémie Lenoir bilan birgalikda faoliyatini boshlagan. U 2000-yilda fransuz televideniyesida "Bechoralar "mini -serialida *Kozetta* obrazini tasvirlagan.

2001-yil 29-sentabrda Ledoyen 1995-yilda "*La fille seule* "filmida tanishgan prodyuser Lui Soubrierdan oʻzining birinchi farzandi qizi Lilani dunyoga keltirdi. U 2006-yildan 2007-yilgacha rejissyor Iain Rojers bilan qisqa muddatli nikohda edi. 2007-yildan 2015-yilgacha u aktyor Arie Elmaleh bilan munosabatda boʻlgan, uning akasi *The Valet* filmidagi hamkasbi edi. Ledoyen va Elmaleh 2010-yil iyul oyida tugʻilgan oʻgʻli Isaac va 2014-yil aprel oyida tugʻilgan qizi Amaliya bor.

2013-yilda Ledoyen 70-Venetsiya xalqaro kinofestivalida hakamlar hay’ati aʼzosi etib saylandi.

 Ledoyen 2012 Kann kinofestivalida .
 Ledoyen 2012 Berlinaleda .

Manbalar
--------

1. ↑  „Virginie Ledoyen Biography". *Fandango*. 20-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyul 2022-yil.
2. ↑  *Brooks.* „DiCaprio? I wouldn't wish his life on anybody". *The Guardian* (15-noyabr 2002-yil). 10-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
3. ↑  *Lydia Slater.* „And God Created Virginie". *ES Magazine* (10-aprel 2012-yil). 20-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
4. ↑  *Janine di Giovanni.* „Virginie Ledoyen: ten years after starring in The Beach". *ES Magazine* (5-may 2009-yil). 9-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „Virginie Ledoyen et Arié Elmaleh séparés : Fin du couple après huit ans d'amour". *PurePeople*.
6. ↑  „Virginie Ledoyen et Arié Elmaleh révèlent le prénom de leur fille". *TF1*. 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktabr 2015-yil.
7. ↑  „La biographie de Virginie Ledoyen". *Première*.
8. ↑  „Juries and Awards of the 70th Venice Film Festival". *labiennale*. 8-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2013-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Viriat (maʼnolari).

**Viriat** (Viriathus) (? - mil. av. 139)— Ispaniyada Rim imperiyasi istibdodiga qarshi mil. av. 147—139 yillarda koʻtarilgan qoʻzgʻolon rahbari, capkarda, luzitanlar qabilasi choʻponi. Rim pretori Galba tomonidan (oʻzaro tuzilgan sulhga xilof ravishda) qurolsiz luzitanlarni qatl etish va qullikka olish haqidagi farmon qoʻzgʻolonga sabab boʻlgan. 141 y. V. Rimda mustaqil hokim sifatida tan olingan. 139 y. V.ning Rim konsuli Kvint Serviliy Sepionga sotilgan yaqin safdoshlari V.ni oʻldirishgan. Faqat shundan keyingina Luzitaniya rimliklar tomonidan uzilkesil boʻysundirilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Emil Abaz** (maked.: *Емил Абаз*, 1998-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — makedoniyalik professional futbolchi, Belgiya 1-milliy divizionida Rupel Boom jamoasida oʻynaydi. U Belgiya fuqaroligini ham olgan.

Klub faoliyati
--------------

Emil Abaz Skopyeda tugʻilgan. 2013-yilda Belgiyaning RSC Anderlext klubi yoshlar jamoasiga qo'shilishdan oldin Beerschot AC jamoasi safida o'ynagan. U 2015-2016-yilgi UEFA Yoshlar ligasi yarim finalida "Chelsi"ga qarshi o'yinda "Anderlecht" jamoasi safida top surgan.

2016-yilning yozida Emil Abaz Xorvatiyaning GNK Dinamo Zagreb klubi bilan shartnoma imzoladi. Abaz 2016-2017-yilgi mavsumda UEFA Yoshlar ligasida Dinamo" jamoasi safida va 2016—2017-yilgi mavsumda Xorvatiya Ikkinchi Ligasida "Dinamo Zagreb II" safida o‘ynagan.

2017-yilning yanvarida qishki tanaffus vaqtida u Zagrebning "Dinamo" klubini tark etdi va Serbiyaning "Spartak Subotica" klubi bilan shartnoma imzoladi. U 2016-2017-yilgi Serbiya Superligasining 26-turida 2017-yilning 12-martida FK Radga klubiga qarshi o'yinda, 3:0 hisobida mag‘lub bo‘lgan jamoa safida edi. 2018-yil boshida Abaz "Spartak" bilan o'zaro shartnomani bekor qildi va klubni erkin agent sifatida tark etdi.

Xalqaro martabasi
-----------------

Skopyeda tugʻilgan rumiyalik sifatida Emil Abaz dastlab oʻzi yashayotgan Belgiya sharafini himoya qilgan hamda Belgiya U-16 terma jamoasida oʻynagan. Keyinchalik Makedoniya sha'ni uchun o'ynay boshladi. U Makedoniya U-17 va U-19 terma jamoalarida maydonga tushgan. 

2017-yil 24-mart kuni u Makedoniya U-21 terma jamoasidagi ilk debyut oʻyinini oʻtkazdi va 69-daqiqada Chernogoriya U-21 bilan oʻrtoqlik oʻyinida kapitan Petar Petkovski oʻrniga maydonga tushdi, yakunda Makedoniya 2:0 hisobida g'alaba qozondi.

Manbalar
--------

1. 1 2  'Anderlecht neemt afscheid van jeugdinternational' at voetbalnieuws.be, 21-6-2016, retrieved 12-3-2017 (Northern Ndebele)
2. 1 2  Emil Abaz has signed for Dinamo Zagreb Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-06-17). by Ramuš Muarem, at romatimes.news, 6-9-20166, retrieved 12-3-2017
3. ↑  Emil Abaz at zerozero.pt
4. 1 2 3  Emil Abaz Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-03-13). at UEFA.com
5. 1 2  Emil Abaz profile at Soccerway
6. ↑  Iz zagrebačkog Dinama u Superligu Srbije at sportskacentrala.com, 25-1-2017, retrieved 12-3-2017 (serbcha)
7. ↑  Rad vs Spartak ŽK match report at superliga.rs
8. ↑  Суботичани желе излазак на европску сцену at vojvodjanskevesti.rs, 10-1-2018, retrieved 17-2-2018 (serbcha)
9. ↑  Emil Abaz at talentshunter.eu
10. ↑  Macedonia U21 - Montenegro U21 report at ffm.mk
**Özen** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi
------

Qishloqning eski nomi „Iskah" deb atalgan. Qishloq 1516-yilgi Usmonlilar roʻyxatida 10 nafar musulmon askari Iskah nomi bilan yashagan qishloq sifatida qayd etiladi. 1530-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloqda 25 nafar musulmon va 10 nafar nasroniy askari yashagan. 1591-yil manbasida aholi punkti kimsasiz (boʻsh) qishloq deb yozilgan. Bu asrga oid maʼlumotlarga koʻra, qishloqda Akkoyunlu hukmdori Uzun Hasanning singlisi Shoh Xotun tomonidan uning nomiga qurilgan bir zaviya boʻlgan. Jalalilar qoʻzgʻolonlari vaqtida aholi punktiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va Kelkit tumanida boʻlgani kabi aholisi ham sezilarli darajada kamaygan. 1642-yilgi avariz daftarida „Eskah" sifatida qayd etilgan qishloqda 4 tasi oddiy, 1 tasi ozod va 4 tasi erbob-i timar, 9 tasi musulmon va 5 tasi nasroniy boʻlgan jami 14 ta avariz xoʻjaligi mavjud edi. Ushbu sanadagi qaydlarga koʻra, qishloq aholisi qishloq va Pekun qishlogʻi (hozirgi Unlupınar shahri) oʻrtasidagi yoʻlni saqlash yoki taʼmirlash sharti bilan soliqdan ozod qilingan vaTrabzon-Diyarbakir yoʻlida joylashgan hamda yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkak aholi hisobga olingan) qishloq İsgah nomi bilan tilga olingan boʻlib, 21 ta musulmon xonadonida 67 nafar erkak va arman xonadonida 10 nafar erkak boʻlgan. Qishloqdagi 34 xonadonda 142 kishi istiqomat qilgan, bu qishloq 1876-yildagi maʼlumotlarda Isgah nomi bilan ham mashhur edi. Bu sana haqidagi maʼlumotlarga koʻra, qishloqda XVI asrda tilga olingan Shoh Xotun Zaviya ham bor. Yana shu sanaga oid manbalarda qishloqda endi foydalanilmayotgan kumush qoʻrgʻoshin koni boʻlganligi qayd etilgan.

Turkiya Respublikasining tashkil etilishi bilan Kelkit tumanidagi qishloqlar orasida joylashgan Iskah nomi bilan atalgan aholi punktining nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilib, 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan boshlab hozirgi nomi bilan yozuvlarga kiritila boshlandi.

Joylashuvi
----------

Gumushhane shahar markaziga 69 km, Kelkit tumaniga 7 km uzoqlikda.

Aholisi
-------

| Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari |
| --- |
| 2020 | 174 |
| 2019 | 183 |
| 2018 | 267 |
| 2017 yil | 10 |
| 2016 yil | 59 |
| 2015 yil | 87 |
| 2014 yil | 204 |
| 2013 yil | 263 |
| 2012 yil | 265 |
| 2011 yil | 226 |
| 2010 yil | 292 |
| 2009 yil | 304 |
| 2008 yil | 324 |
| 2007 yil | 334 |
| 2000 | 823 |
| 1990 yil | 611 |
| 1985 yil | 673 |
|

Manba
-----

1. ↑  *Gümüşhane İdari, Sosyal ve Ekonomik Tarih (1850-1918)* (Türkçe). İstanbul: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2014 — 37,69,72,193,225 bet. ISBN 978-605-63476-5-8.
2. ↑  „1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (Türkçe).  sehirhafizasi.sakarya.edu.tr (1963). 18 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 aralık 2021.