**Sofiya qamali**-1382-yil yoki 1385-yillar orasida Bolgariya-Usmonli urushlari davomida yuzaga kelgan. Usmonli imperiyasi bu davrga kelib yaanada kuchayib, oʻz yerlarini Yevropa tomonga tobora kengayib borayotgan edi. 1373-yilda Bolgariya imperatori Ivan Shishman oʻz mamlakatini Usmonlilardan himoya qila olmagach, Usmonli vassali boʻlishga va singlisi Kera Tamarani oʻz sultoni Murod I ga berishga rozi boʻldi, shundan soʻng Usmonlilar bosib olingan qal’alarni qaytarib berdilar. Tinchlik boʻlishiga qaramay, 1380-yillarning boshlarida Usmoniylar oʻz yurishlarini qaytadan boshladilar va Serbiya va Makedoniyaga olib boruvchi asosiy aloqa yoʻllarini boshqaruvchi muhim Sofiya shahrini qurshab oldilar. Bizning davrimizga qadar Sofiya qamali haqida juda oz maʼlumotlar yetib kelgan. Usmonlilar qoʻshini shaharni qamal qilishdi ammo qoʻlga kirita olishmadi. Qal’ani bosib olish urinishlari puchga chiqqandan soʻng, qamalni nazoratini qilayotgan qoʻmondon Lala Shahin posho qamalni toʻxtatish haqida buyruq berdi. Biroq turklar shunchaki qamalni toʻxtatib ortga qaytish niyatlari yoʻq edi. Usmonli askarlari qamalni toʻxtatib, qal’a hukmdorini tashqariga chiqishini kutishdi va uni qoʻlga olishni maqsad qilishdi. Ular oʻz oʻylagan maqsadlarini amalga oshirishdi va qal’a hukmdorini Yanukani qoʻlga olishdi. Oʻz liderlaridan ayrilgan bolgarlar qal’ani Usmonli imperiyasi qoʻshiniga taslim etishga majbur boʻldilar. Shahar devorlari vayron qilindi va Usmonli garnizoni oʻrnatildi. Shimoli-gʻarbiy yoʻl tozalangach, Usmoniylar yana yurishga chiqdilar, 1386-yilda Pirot va Nishni egallab olishdi va shu bilan Bolgariya va Serbiya taslim etishdi.

Urush natijasi
--------------

Urush Usmonli imperiyasining toʻliq gʻalabasi bilan yakun topdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Andreev, p. 283
2. 1 2 3  „20. The Decline of the Second Bulgarian Empire" (Bulgarian). 8-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2011-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-10-08).

Havolalar
---------



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Usmoniylar imperiyasi sultonlari / xalifalari |
| --- |
|  |
| 
* Sulola
* Sulola daraxti
 |
|  |
| 
* Usmon I
* Oʻrxon I
* Murod I
* Boyazid I Yildirim
* *Usmoniylarda taxt g'avg'osi*
* Mehmed I
* Murod II
* Mehmed II
* Murod II
* Mehmed II
* Boyazid II
* Salim I Yovuz§
* Sulaymon I
* Salim II
* Murod III
* Mehmed III
* Ahmad I
* Mustafo I
* Usmon II
* Mustafo I
* Murod IV
* Ibrohim I
* Mehmed IV
* Sulaymon II
* Ahmad II
* Mustafo II
* Ahmad III
* Mahmud I
* Usmon III
* Mustafo III
* Abdulhamid I
* Salim III
* Mustafo IV
* Mahmud II
* Abdulmajid I
* Abdulaziz
* Murod V
* Abdulhamid II
* Mehmed V
* Mehmed VI
* Abdulmajid II
 |
|  |
| 
§ Birinchi usmoniy xalifalari |

 |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Usmoniylar imperiyasi Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar |
| --- |
|  |
| Murod Iga qarshi (1373) | 
* Savcı Bey
 |
|  |
| Usmoniylar boʻlingan davr (1402-1413) | 
* Mehmet Çelebi
* Süleyman Çelebi
* İsa Çelebi
* Musa Çelebi
 |
|  |
| Mehmed Iga qarshi (1419) | 
* Mustafa Çelebi
 |
|  |
| Murod IIga qarshi (1421-1423) | 
* Mustafa Çelebi
* Küçük Mustafa
 |
|  |
| Boyazid IIga qarshi (1481-1482) | 
* Sultan Cem
 |
|  |
| Boyazid IIga qarshi (1511-1512) | 
* Selim I Yovuz
* Ahmet
 |
|  |
| Salim I Yovuzga qarshi (1512-1513) | 
* Ahmet
* Korkut
 |
|  |
| Sulaymon Iga qarshi (1553-1561) | 
* Mustafa
* Bayezid
 |
|  |
| Ahmad Iga qarshi (1603-1617) | 
* Sultan Yahya
 |

 |