**Blanche Baker** (talafffuzi:**Blansh Beyker**; 1956-yil 20-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va kinorejissor. "*Xolokost"* mini-serialidagi ishi uchun u ikkinchi plandagi eng yaxshi aktrisa uchun Emmy mukofotiga sazovor boʻlgan. Baker *"Oʻn olti sham*" filmidagi Jinni Baker roli bilan tanilgan. U Broadwayda *Lolitaning* bosh rolini ham ijro etgan. 2012-yilda u Ruth Madoff haqidagi "*Ruth Madoff Occupies Wall Street*" nomli filmga produserlik qildi va bosh rolni ijro etdi.

Erta hayot
==========

**Blanche Garfein** Nyu-York shahrida tugʻilgan, u aktrisa Carroll Baker va rejissor Jack Garfeinnning qizi. Uning otasi *Karpat Ruteniya*da tugʻilgan yahudiy boʻlib, *Holocaust*dan omon qolgan va uning onasi yahudiylikni qabul qilgan Rim-katolik edi. Uning Herschel Garfein ismli ukasi ham bor. U oʻzining ilk hayotini Italiyada oʻtkazdi, onasi 1960-yillarning oʻrtalarida Hollywoodni tark etganidan keyin kino karerasini yaratgan. Baker 1974-yildan 1976-yilgacha Rimdagi Amerika maktabida, keyin esa Wellesley kollejida oʻqigan. k

Keyinchalik Herbert Berghof studiyasida va Lee Strasberg teatr institutida aktyorlikdan tahsil oldi.

Karyera
=======

### Televideniye

Blanche Baker televizion debyutini "*Xolokost"* mini-serialidagi Anna Weiss obrazini oʻynadi. U 1978-yilda ijrosi uchun komediya yoki drama serialidagi ikkinchi darajali aktrisaning eng yaxshi yakka roli uchun Emmy mukofotiga sazovor boʻlgan.

Keyinchalik u "*Mary and Joseph: A Story of Faith"* (1979), *"The Day the Bubble Burst"* (1982), *"The Awakening of Candra"* (1983), "*Elchixona"* (1985), *"Nobody's Child*" filmlarida suratga tushgan. Shuningdek, u koʻplab teleseriallarda suratga tushgan.

### Teatr

1980—1981-yillarda u Vladimir Nabokovning "*Lolita*" romanini sahnalashtirishda bosh rolni oʻynadi. Shahar tashqarisidagi sinovlar paytida va Nyu-Yorkda oʻyin feministlar, jumladan, pedofiliya mavzusidan gʻazablangan ayollar pornografiyaga qarshi piketlar oʻtkazishdi. 

Muammoli produser 1981-yil 19-martda Brodveyda 31 marta koʻrishdan soʻng ochildi va atigi 12 ta spektakldan soʻng yopildi. *The New York Times gazetasidan* Frank Rich spektaklni yomon baholab, uni "tomoshabinlar tezda unutmaydigan yoki kechirmaydigan sharmandalik" deb atadi. Baker Rich tomonidan faqat bir satrda tilga olingan. "Bosh rolda, bu yerda kichik bir figura, 24 yoshli Miss Baker mayin nimfetni taqlid qilishda aqlli ish qiladi. Utez orada yanada muhimroq sahnaga loyiqdir". 

*People jurnali* 1981-yil 16-apreldagi hikoyasida *Albee*ning *"Lolita"* filmini "Brodveyning yil bombasi" deb atagan. Maqolaning asl mavzusi Baker edi va "*People*" yozuvchisi Mark Donovan "tanqidchilar bir fikrda deyarli bir fikrda edilar: Blansh Beyker uni "hayratlanarli" deb atagan tanqidchilarning sharhlariga tayanib, vaqti kelgan aqlli odam edi", dedi.

Baker Shelby rolini 1987-yilda Brodveydan tashqari *Steel Magnoliasning birinchi ishlab chiqarishida boshlagan**.*

Film
====

Baker oʻzining kino debyutini *"The Seduction of Joe Tynan"* (1979) filmida qilgan. Boshqa filmlar qatoriga "*Sixteen Candles"* (1984), "*Cold Feet"* (1984) va "*Taking Chance"* (2009) kiradi.\

Shaxsiy hayot
=============

Beyker 1983-yil 1-oktabrda kinorejissor Bruce vanDusenga turmushga chiqdi. 2002-yilda ajrashishdan oldin ularning uchta farzandi bor edi.

Baker 2003-yilda Mark McGillga turmushga chiqdi. Ularning bitta oʻgʻli bor.

Filmografiya
============

| Yil | Sarlavha | Rol |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1979 | *French Postcards* | Laura |  |
| *The Seduction of Joe Tynan* | Janet |  |
| 1982 | *The Tragedy of Romeo and Juliet* | Juliet |  |
| 1983 | *Cold Feet* | Leslie Christo |  |
| 1984 | *Sixteen Candles* | Ginny |  |
| 1986 | *Raw Deal* | Amy Kaminski |  |
| 1988 | *Shakedown* | Gail Feinberger |  |
| *Bum Rap* | Lisa DuSoir |  |
| 1990 | *The Handmaid's Tale* | Ofglen |  |
| 1991 | *Livinʼ Large* | Kate Penndragin |  |
| 1994 | *Dead Funny* | Barbara |  |
| 2006 | *Underdogs* | Marie |  |
| *The Rehearsal* |  |
| 2007 | *The Girl Next Door* | Ruth Chandler |  |
| 2008 | *3rd of July* | Mrs. Shaw |  |
| *Jersey Justice* | Polly OʻBannon |  |
| 2012 | *Hypothermia* | Hellen Pelletier |  |
| 2014 | *Wishinʼ and Hopin'* | Sister Filomena |  |

Manbalar
========

1. ↑  "Archived copy" Archived from the original on December 29, 2016.
2. ↑  "Her Bronze Mettle: Following Her Turn in Sixteen Candles, Blanche Baker Sculpted a Life Beyond Hollywood" *People Magazine*. March 4, 2002. Retrieved 6 May 2015. "Baker returned to the U.S. and enrolled at Wellesley College in 1974 but got the acting bug and dropped out two years later to study both art and acting in New York City."
3. ↑  HB Studio Alumni
4. ↑  "'Mary and Joseph' Filming" *The Kentucky New Era*. July 24, 1979.
5. ↑  Devries, Hillary (March 3, 1981). "Protesters to picket 'Lolita'". *Christian Science Monitor*.
6. ↑  "Lolita" Internet Broadway Database.
7. ↑  Rich, Frank. "STAGE: ALBEE'S ADAPTATION OF 'LOLITA' OPENS". *The New York Times*.
8. ↑  Donovan, Mark. "Lolita, Broadway's Bomb of the Year, Detonates Edward Albee, Bemuses Donald Sutherland and Illuminates a Lovely Survivor, Blanche Baker". Time-Life.
9. ↑  Gussow, Mel (March 27, 1987)."Stage: 'Steel Magnolias,' A Louisiana Story" *The New York Times*.
10. ↑  Gussow, Mel (March 27, 1987). "Stage: 'Steel Magnolias,' A Louisiana Story". *The New York Times*.
11. ↑  "Blanche Baker Becomes Bride" *The New York Times*. October 2, 1983.
12. ↑  "'Sixteen Candles' Cast: Where Are They Now?" *Us Weekly*. October 11, 2021.