***Iris typhifolia*** - *ìrísí* turkumidagi, shuningdek *Limniris* turkumidagi va *Sibiricae* turkumidagi tur. Bu ildizpoyali ko'p yillik o'simlik , Xitoydan. Yupqa, o'ralgan barglari, chuqur yashil ingichka ichi bo'sh poyasi va 2 binafsha-ko'k gullari bor. Mo ʼtadil iqlimli hududlarda manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.

Tavsif
------

*Iris typhifolia* oʻrmalovchi ildizpoyaga ega„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

</ref>, u tolalar bilan oʻralgan„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

</ref>. U 60 centimetr (24 in) ga tarqalishi mumkin bo'ylab.

Uning ingichka, tik barglari bor, ular vaqti-vaqti bilan o'ralganBritish Iris Society (1997) *A Guide to Species Irises: Their Identification and Cultivation* Google BooksdaMike Heger, John Whitman and Debbie Lonnee *Growing Perennials in Cold Climates* Google Booksda„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011. </ref> va oxiri nuqta (yoki lansolat - qilich shaklida„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org. </ref>) Barglari 30–40 centimetr (12–16 in) uzun va 2 mm kengligida (gullashda)*Laurin.* „(SPEC) Iris typhifolia Kitagawa".  irises.org (american Iris Society) (6-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

</ref> Keyinchalik ular 90 centimetr (35 in) ga etadi uzun va 6 mm kengligida (urug' va kapsula o'sishi vaqtida).Barglari ko'rinadigan o'rta tomirga ega.

Uning chuqur yashil, ingichka, ichi bo'sh gulli poyasi*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

</ref> 50–90 centimetr (20–35 in) gacha o'sadi. uzoq„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org. Mike Heger, John Whitman and Debbie Lonnee *Growing Perennials in Cold Climates* Google Booksda„PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

</ref> Garchi, ildiz bazasi biroz qizg'ish bo'lishi mumkin Poyasi shoxlanmagan va 2–4 dona yashil rangda, qirrasi qizil-jigarrang, nayzasimon novdalar (gul kurtaklari barglari), uzunligi 5,5–6. sm uzunligi va 1-1,2 sm kengligida„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011va shakli membranali bo'lishi mumkin*Eliasson.* „Iris typhifolia".  signa.org (Species Iris Group of North America) (4-yanvar 2006-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

</ref> Spathes 2 gulni erta bahordan yozning boshigacha, may va iyun o'rab oladi

Gullar binafsha-ko'k ranglar oralig'ida keladi*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012). </ref>. Ko'k„PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com. „Iris summary".  pacificbulbsociety.org (14-aprel 2014-yil). Qaraldi: 21-dekabr 2014-yil.

</ref> dan to'q binafsha rangga*Laurin.* „(SPEC) Iris typhifolia Kitagawa".  irises.org (american Iris Society) (6-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

Laurin, Terry (6 October 2014).Stebbings, Geoff*. The Gardener's Guide to Growing Irises*. Newton Abbot: David and Charles, 1997 — 18 bet. ISBN 0715305395. </ref> binafsha-ko'k ranggaMike Heger, John Whitman and Debbie Lonnee *Growing Perennials in Cold Climates* Google BooksdaAustin, Claire*. Irises: A Gardener's Encyclopedia*. Timber Press, Incorporated, 2005. ISBN 978-0881927306. </ref>,binafsha rangga, to'q binafsha rangga„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org. </ref> ega. Gullari 6-8 dona diametri sm.

Boshqa irislar singari, uning 2 juft gulbarglari, 3 ta katta gulbarglari (tashqi gulbarglari) bor, ular "paslash" deb nomlanadi va 3 ta ichki, kichikroq gulbarglar (yoki "standartlar" deb nomlanuvchi tepalar). Katta, obovate (tuxumga o'xshash), osilgan "tushishlar" 5-5,5 ga teng. sm uzunlikda, qo'llarida qizil/jigarrang rang yoki dog'lar bor„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org.*Laurin.* „(SPEC) Iris typhifolia Kitagawa".  irises.org (american Iris Society) (6-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

Laurin, Terry (6 October 2014).Austin, Claire*. Irises: A Gardener's Encyclopedia*. Timber Press, Incorporated, 2005. ISBN 978-0881927306. Austin, Claire (2005). </ref>. Yupqa, oblanceolate, tik "standartlar" uzunligi 4,5-5 va 1-1,2. sm kengligida.

Uning uzunligi 5 mm bo'lgan quvurli periant, 1-5 gacha bo'lgan pedikula (gul poyasi) mavjud. sm uzunlikdagi va sariq yoki sariq / jigarrang anterlar„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011.„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org. </ref>. Unda 3 bor sm uzunlikdagi stamens, 3,5 uzunlikdagi va 1-1,2 bo'lgan uslub shoxlari sm kengligida va 1,5-2 bo'lgan silindrsimon tuxumdon sm uzunligi va 2-3 mm kengligida.

Iyul va sentyabr oylarida (iris gullagandan so'ng) ellipsoid shaklida va 4,5-5 o'lchamdagi urug'lik kapsulasini hosil qiladi. uzunligi 1,2-1,5 sm sm kengligida. U 3 burchakli va 6 tomirli„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org. </ref>. Ko'chatlar urug'dan ham amalga oshadi„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011. </ref>.

Ko'pchilik irislar diploid bo'lib, ikkita xromosoma to'plamiga ega. Bu duragaylarni aniqlash va guruhlarni tasniflash uchun ishlatilishi mumkin.Austin, Claire*. Irises: A Gardener's Encyclopedia*. Timber Press, Incorporated, 2005. ISBN 978-0881927306. Austin, Claire (2005). </ref> Uning xromosomalari soni 2n=28 ga teng*Laurin.* „(SPEC) Iris typhifolia Kitagawa".  irises.org (american Iris Society) (6-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

Laurin, Terry (6 October 2014). </ref>.Bu uni *Iris sibirica* va *Iris sanguinea* bilan joylashtiradi.

Taksonomiya
-----------

 noma'lum sariq gulli iris bilan ko'k gulli Iris typhifolia
U xitoy alifbosida chàngyàngyì deb yoziladi va Pidjinda «bei ling yuan wei» nomi bilan mashhur„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org. </ref>.

*Iris typhifolia* *EYE-ris ty-fih-FOH-lee-a* deb talaffuz qilinadi„PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com. </ref>.

Uning umumiy nomi (g'arbda) *Cattail Iris**Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012).Mike Heger, John Whitman and Debbie Lonnee *Growing Perennials in Cold Climates* Google Booksda*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]</ref> yoki Xitoyda *Shimoliy qabrlar Iris*„Iris typhifolia".  navigate.botanicgardens.org (Denver Botanic Garden). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

</ref>

Lotincha o'ziga xos epithet *typhifolia* Typha jinsidan va lotincha "barg" barglari so'zidan olingan„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011. </ref>.

U birinchi marta Kitag tomonidan nashr etilgan va tasvirlangan. Botanika jurnalida (Tokio) 48-jild, 398-bet, 1934-yil. U Xitoy bilan "sovuq urush" tufayli Xitoyda qidiruv ishlarini to'xtatgan va Xitoy botaniklari bilan aloqani to'xtatganligi sababli asrlar davomida faqat gerbariy namunasi sifatida tanilgan. 80-yillarda Buyuk Britaniya va Xitoy bilan savdo qayta boshlandi. Shuningdek, 1982-yilda professor Yu-tang Chjao (Shimoliy- Sharqiy Normal Universitetidan, Flora Reipublicae Popularis Sinicae (Xitoy florasi) ìrísí bo'limining muallifi) Iris yil kitobida xitoy ìrísí turlari, jumladan Iris typhifolia haqida ham yozgan. 1988-yilda u Kew Qirollik Botanika bog'iga Iris typhifolia urug'ini yubordi va ba'zi ko'chatlar keyinchalik Britaniya Iris Jamiyatining bir nechta a'zolariga topshirildi. Ko'pchilik ochiq havoda ekilgan va birinchi Britaniya qishidan omon qolmagan, biroq qishki bir oz himoyadan keyin ular omon qolishgan. Ammo juda ko'p farq bor edi, 1992-yilda doktor Jeyms Uoddik (Kanzas-Siti, Missuri universiteti va prof. Yu-tang Chjao), Xitoyda yovvoyi tabiatdan ko'proq urug' va o'simliklar yig'di. Ular urug'ni Amerikaga va Amerika Iris jamiyati a'zolariga (ekspeditsiyaga homiylik qilgan) jo'natdilar, ular urug'larni ko'paytirishni boshladilar. Iris typhifolia sibirica guruhidagi boshqa a'zolarga qaraganda bir necha hafta oldin gullashi aniqlandi.

Iris typhifolia - RHSning "shartiy qabul qilingan" nomi.

U 2003-yil 4-aprelda Amerika Qoʻshma Shtatlari Qishloq xoʻjaligi departamenti qihloq xoʻjaligi tadqiqotlari xizmati tomonidan tasdiqlangan.

Tarqalishi va yashash joyi
--------------------------

*Iris typhifolia* vatani Osiyo hisoblanadi.

### Diapazon

U Xitoyning shimoli-sharqida„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011. </ref>, (Manchuriya nomi bilan ham tanilgan), Gʻarbiy Jilin, Liaoning, Ney Moʻgʻul provinsiyalarida (shuningdek, Ichki Moʻgʻuliston nomi bilan ham tanilgan) joylashgan„FOC Vol. 24 Page 302".  efloras.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"FOC Vol. 24 Page 302". efloras.org.*Laurin.* „(SPEC) Iris typhifolia Kitagawa".  irises.org (american Iris Society) (6-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

Laurin, Terry (6 October 2014). </ref>) U uzoq sharqiy Rossiyaning janubiy chegarasida ham uchraydi. Amur daryosi vodiysi bo'ylab keng tarqalgan*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012). </ref>

### Yashash joyi

U ko'llar yaqinidagi nam joylarda„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011.British Iris Society (1997) *A Guide to Species Irises: Their Identification and Cultivation* Google Booksda</ref> hamda botqoqli yerlarda va soy bo'ylarida o'sadi*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012).

Kultivatsiya
------------

Iris typhifolia ko'p miqdorda organik moddalar bilan nam, ozgina kislotali tuproqda (pH darajasi 7,8 dan kam bo'lishi kerak) o'stirilishi kerak„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011. „PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com.*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]Parkes, Pat. </ref>. Ekishdan oldin ko'p miqdorda organik moddalar qo'shilsa, u qumli yoki loy tuproqlarga chidamli.

U to'liq quyoshli joyni afzal ko'radi, lekin qisman soyaga (bir necha soat quyosh nuri bilan) toqat qiladi„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011.*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]Parkes, Pat. </ref>. Garchi mo 'tadil bo'lmagan joylarda (issiq qurg'oqchil hududlarda), ular omon qolish uchun soya, va qo'shimcha sug'orishga muhtoj. Iris eng yaxshi gullashni yaratish uchun vegetatsiya davrida (bahorda va yozning boshida) namlikka muhtoj. Ammo ular suvda o'smaydi. Garchi ular vaqti-vaqti bilan toshqinlarga toqat qilsalar ham.

Ular eng yaxshi bo'linish yo'li bilan ko'paytirilishidir, chunki urug'lardan o'sadi, gullaydigan o'simlik hosil qilish uchun kamida 3 yil kerak bo'ladi*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012). </ref>. Bo'limlarning qurib ketishiga yo'l qo'ymaslik kerak va ularni yangi ekish joyi tayyorlanayotganda vaqtincha suv chelakida saqlash kerak.Urug'lardan o'sish uchun, o'simlikda yetuk dukkaklarni quritishga ruxsat berish kerak. Keyin urug'larni yig'ish uchun oching va kuzda yoki kuzda to'g'ridan-to'g'ri ochiq yerga ekish mumkin„PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com. </ref>. Urug' 4 hafta davomida oldindan sovutilgan yoki qishda ochiq havoda joylashtirilgan bo'lsa, 3 oy ichida unib chiqishi kerak. Unib chiqqandan so'ng, harorat ta'sirini oldini olish uchun ularni yopiq joyga olib kelish kerak va keyin o'simlik 4 bargga ega bo'lganda tashqariga ko'chirib o'tkazish kerak.

Bog'ning iqlim sharoiti, ekish (yoki ko'chirib o'tkazish) vaqtlarini nazorat qiladi. Shimolda ular eng yaxshi bahorda ekilgan (nozik ildizlarga sovuqdan zarar yetkazmaslik uchun). Janubda ular kuzda eng yaxshi ekilgan, bu esa issiq quruq davrdan qochadi*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]Parkes, Pat. </ref>.

Iris yaxshi tayyorlangan yerga (kompost yoki organik moddalar qo'shilgan holda) ekilgan bo'lishi kerak. Ular yer sathidan pastda 3-5 santimetr ekilgan bo 'lishi kerak. Keyin ular, so'lib ketish va transplantatsiya zarbasini oldini olish uchun sug 'orilishi va keyingi bir necha kunda nam bo 'lishi kerak*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]Parkes, Pat. </ref>. Ularning orasidagi masofa 45–60 centimetr (18–24 in) bo'lishi kerak alohida„PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com. </ref>.

A 2 sm (bir dyuym) qalin mulch kompost yoki yaxshi chirigan go'ng, gullashni rag'batlantirish uchun o'g'it bilan, bahorda qo'llanilishi mumkin*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]Parkes, Pat. </ref>.

U USDA 4–9 zonasiga chidamli, Buyuk Britaniyada chidamli, lekin dunyoning salqinroq qismlarida nam qishda omon qolmaydiAustin, Claire*. Irises: A Gardener's Encyclopedia*. Timber Press, Incorporated, 2005. ISBN 978-0881927306. Austin, Claire (2005). </ref>. -30 gacha bo'lgan haroratga bardosh bera oladi °F Mike Heger, John Whitman and Debbie Lonnee *Growing Perennials in Cold Climates* Google Booksda</ref>,,erta bahorda gullagani uchun shimoliy iqlim pozitsiyalariga afzallik beriladi*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012). </ref>.

Ular bog'larda, suv havzalari yoki daryolar yonidagi joylarda, shuningdek, aralash ko'p yillik chegaralarda ishlatilishi mumkin„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011.*Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]</ref>. Gullar kesilishi va gul ko'rgazmalarida ishlatilishi mumkin.

U tabiiy ravishda, uning nektarlari bilan oziqlanadigan asalarilar kabi changlatuvchi hasharotlar orqali ko'payadi„Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011. </ref>.

Uni Sloveniyaning Lyublyana shahridagi botanika bog'larida ko'rish mumkin.

### Gibridlar va navlar

*Iris typhifolia* o'simlik selektsionerlari va duragaylari uchun o'zining chidamliligi, barglari, gul belgilari tufayli*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012). </ref> hamda boshqa sibir irislariga qaraganda erta gullagani uchun juda foydali bo 'lganMike Heger, John Whitman and Debbie Lonnee *Growing Perennials in Cold Climates* Google Booksda</ref>

* *Iris typhifolia* "Xitoy bahori" birinchi taqdim etilgan Iris typhifolia gibrididir.
* *Iris typhifolia* "Caitlin's Smile" - tik barglari va binafsha ko'k gullari bilan
* *Iris typhifolia* 'China White'*Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012). </ref>

Toksiklik
---------

Boshqa ko'plab irislar kabi, o'simlikning aksariyat qismlari zaharli (rizom va barglar), agar noto'g'ri qabul qilinsa, oshqozon og'rig'i va qayt qilishga olib kelishi mumkin. Shuningdek, o'simlik orqali ishlash terining tirnash xususiyati yoki allergik reaksiyaga olib kelishi mumkin„PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com. </ref>.

Manbalar
--------

1. ↑  British Iris Society (1997) *A Guide to Species Irises: Their Identification and Cultivation* Google Booksda
2. 1 2  *Eliasson.* „Iris typhifolia".  signa.org (Species Iris Group of North America) (4-yanvar 2006-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

Eliasson, Ulf (4 January 2006).
3. ↑  „Iris summary".  pacificbulbsociety.org (14-aprel 2014-yil). Qaraldi: 21-dekabr 2014-yil.

"Iris summary" (PDF). pacificbulbsociety.org. 14 April 2014.Stebbings, Geoff*. The Gardener's Guide to Growing Irises*. Newton Abbot: David and Charles, 1997 — 18 bet. ISBN 0715305395. Stebbings, Geoff (1997).
4. ↑  „Iridaceae Iris typhifolia Kitag.".  ipni.org (International Plant Names Index). Qaraldi: 18-dekabr 2014-yil.
5. ↑  *Dougherty.* „Iris typhifolia".  Summerchasegardens.blogspot.co.uk (24-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.

Dougherty, Will (24 November 2012).*Laurin.* „(SPEC) Iris typhifolia Kitagawa".  irises.org (american Iris Society) (6-oktyabr 2014-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

Laurin, Terry (6 October 2014).Stebbings, Geoff*. The Gardener's Guide to Growing Irises*. Newton Abbot: David and Charles, 1997 — 18 bet. ISBN 0715305395. Stebbings, Geoff (1997).Austin, Claire*. Irises: A Gardener's Encyclopedia*. Timber Press, Incorporated, 2005. ISBN 978-0881927306. Austin, Claire (2005).
6. ↑  „Iris vicaria".  www.rhs.org.uk. Qaraldi: 18-dekabr 2014-yil.
7. ↑  *Parkes.* „Siberian Iris".  htmbc-iris.org. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

[*sayt ishlamaydi*]Parkes, Pat.
8. ↑  „Iris typhifolia".  onrockgarden.com. Qaraldi: 22-dekabr 2014-yil.
9. ↑  „Iris typhifolia".  davisla.wordpress.com (5-may 2011-yil). Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"Iris typhifolia". davisla.wordpress.com. 5 May 2011.
10. ↑  „Iris typhifolia".  navigate.botanicgardens.org (Denver Botanic Garden). Qaraldi: 20-dekabr 2014-yil.
11. ↑  „PlantFiles: Cattail Iris".  davesgarden.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.

"PlantFiles: Cattail Iris". davesgarden.com.
12. ↑  „Iris typhifolia".  botanic-gardens-ljubljana.com. Qaraldi: 19-dekabr 2014-yil.
13. ↑  Stebbings, Geoff*. The Gardener's Guide to Growing Irises*. Newton Abbot: David and Charles, 1997 — 18 bet. ISBN 0715305395. Stebbings, Geoff (1997).

* Metyu, B. 1981-yil. Iris. 198-bet
* Waddick, JW va Chjao Yu-tang. 1992-yil. Xitoyning irisi.
* Kuryer Makyuan, Sibir irisi
* </img>