**Charles Michael "Chak" Schuldiner** (1967-yil 13-may 2001-yil 13-dekabr) amerikalik gitarachi, vokalchi va bastakor edi. U Death guruhidagi musiqasi bilan tanilgan.

Schuldiner birinchi marta 1983-yilda Mantas guruhining yakkaxon gitarachisi va vokalisti bo‘lgan. 1984 yilda u guruh nomini Death ga o'zgartirishga qaror qilgan. Schuldiner o'zining Death Metalning shakllanishiga qo'shgan hissasi haqida shunday degan: "Meni "Death Metal" ning yaratuvchisi deb atash kerak emas. Men shunchaki guruh a'zosiman.

  

Chak Shuldiner 1967-yil 13-mayda Nyu-York shtatining Long-Aylend shahrida tug‘ilgan. Uning otasi Avstriyalik onasi esa Janubiy Amerikalik edi. Ota -onasi o'qituvchi bo‘lgan. Uning oilasi 1968-yilda Chuck 1yoshga to'lganida Floridaga ko'chib o'tishgan. Schuldiner 3 aka-ukaning eng kichigi bo‘lgan, uning Frank ismli akasi va Betan ismli opasi bo‘lgan.

Schuldiner 9yoshida gitara chalishni boshlagan. Uning katta akasi Frank 16yoshida avtohalokatda vafot etgan. Schuldiner bir yildan kamroq muddatda: U klassik gitara saboqlarini olgan, u yerda u "Maryam bor edi Little Lamb" qo'shig'ini o'rgangan. Keyinchalik oilasi unga buyum bozoridan elektr gitara sotib olishgan. Schuldiner dam olish kunlarini garajda yoki o'z xonasida gitara chalish bilan o'tkazgan. Schuldiner birinchi marta 15-16-yoshida aholi oldida gitara chalgan.

  

Schuldiner o‘z maktabida yaxshi o‘qigan bo‘lsa-da, zerikib, o‘qishni tashlab ketgan. Keyinchalik u bu qaroridan afsuslangan. U agar musiqachi bo'lmaganida veterinar yoki oshpaz bo'lishni xohlayotganini aytgan.

### musiqiy martabasi

1983-yilda Mantas nomi bilan Death ga asos solgan. 1986-yil yanvar oyida Schuldiner vaqtincha Torontoga ko'chib o'tgan va Kanadaning Slaughter guruhi bilan ishlay boshlagan.

Schuldiner 1987-yilda Kris Reyfert bilan "Scream Bloody Gore" debyut albomini chiqargan. Undan keyin 1988-yilda "Moxov" albomini chiqargan. Ushbu albomda Schuldinerga Mantas davridagi gitarachi Rik Rozz, ritm qismida baschi Terri Butler va barabanchi Bill Endryu hamrohlik qilgan. 1990-yilda "Ruhiy shifo" albomini chiqargan. Jeyms Merfi 1989-yilda guruhdan haydalgan Rik Rozzning o'rnini egallagan.

Shuldiner guruhning doimiy a'zolari bilan emas, balki faqat studiya va jonli ijrodagi musiqachilar bilan ishlashga qaror qilgan. Uning bunday qarorga kelishiga avvalgi gitarachilar va ritm a’zolari bilan til topisha olmagani sabab bo‘lgan. Bu holat uning musiqa sahnasidagi "perfektsionist" qiyofasini mustahkamlagan.

1991-yilda Inson albomi chiqarilgan. 1993-yilda Individual Thought Patterns, 1995-yilda Symbolic va 1998-yilda The Sound of Perseverance albomlari bilan Schuldiner ushbu uslubni guruh muvaffaqiyati bilan davom ettirgan.

1999-yilda loyihaning birinchi va oxirgi ishi bo'lgan "Mavjudlik mo'rt san'ati" ni chiqargan. Schuldiner, shuningdek, Deyv Lombardo va Mille Petrozza kabi nomlarni o'z ichiga olgan Voodoocult nomli loyihaning *Jesus Killing Machine* albomida gitara chalgan. Bundan tashqari, Deyv Grohl *Probot* og'ir metall loyihasida mehmon vokalchisi sifatida ishtirok etishni taklif qilishgan. Schuldiner 2001-yilda ushbu albomga hissa qo'shishdan oldin vafot etgan. O'limi haqida bergan intervyusida Deyv Grohl yig'lab shunday dedi: "Chuck hayotda to'g'ri tanlov qilish uchun vafot etdi. 

1998-yilda "Qaranglik ovozi"ning jahon gastrollarida Schuldiner metal janrining kelib chiqishini yetarlicha baholamaganini tan olgan.

### Kasallik va o'lim

1999-yil may oyida Schuldiner bo'ynidagi og'riqdan shikoyat qilgan va bu asabning qisilishidan kelib chiqqan deb gumon qildi. Uning miyasidagi shish paydo bo'lgan. Schuldinerga 1999-yil 13-mayda, 32yoshga to'lgan kunida; rivojlangan pontin glioma, miya to'qimalarida tarqaladigan xavfli saraton turi tashxis qilingan. 

1999-yil noyabr oyida Schuldinerning oilasi o'simta yo'qolgani va Chuck tuzalib keta boshlaganini e'lon qilgan. 2000-yil yanvar oyida Schuldiner o'simta qoldiqlarini olib tashlash uchun operatsiya qilingan. Operatsiya muvaffaqiyatli o'tgan; ammo Schuldinerlar oilasi moliyaviy qiyinchiliklarni boshdan kechirgan. Operatsiya 70 000 dollarni tashkil qilgan, bu pulni Schuldinerlar oilasi to'lay olmagan. Xarajatlarni qoplash uchun ko'plab mablag' yig'ish tadbirlari, auktsionlar va foyda kontsertlari o'tkazilgan. Metall musiqa hamjamiyati Schuldinerning hayoti xavf ostida ekanligini anglab yetgach, pul to'plana boshlangan. 

Schuldiner musiqaga qaytgan va o'z ishini Control Deniedda davom ettirgan. 2001-yil may oyida, dastlabki tashxisdan 2 yil o'tgach, saraton qaytgan va Schuldiner kasal bo'lib qolgan. Moliyaviy nomutanosiblik tufayli u operatsiya qila olmagan. Press-reliz qilingan va yordam bera oladigan har kimdan yordam so'ragan. Keyin Kid Rock, Korn va Red Hot Chili Peppers kabi mashhur rassomlar yig'ilib, shaxsiy buyumlari bilan kim oshdi savdosini ochganlar. Bundan topgan daromadlari bilan xarajatlarga ham yordam berishgan. Shu bilan birga, Schuldiner asta-sekin kimyoterapiya preparatlari tufayli zaiflashadi. Schuldinerning zaiflashgan tanasi oktyabr oyi oxirida pnevmoniyaga uchragan.

Schuldiner 2001-yil 13-dekabrda mahalliy vaqt bilan soat 16:00da vafot etgan. 2001-yil 18-dekabrda Tampada kuydirilgan. Uning dafn marosimida qatnashganlar Mayk Patton, Dimebag Darrell, Glen Benton, King Diamond, Ville Valo, Trey Azagthoth, Maks Kavalera va shu kungacha O'lim guruhida bo'lgan barcha musiqachilar bo‘lgan.

### Miras

Schuldinerning oilasi yordamida sobiq menejer Erik Greif o'z merosini Perseverance Holdings Ltd prezidenti sifatida boshqargan. Uning onasi Jane va singlisi Beth muxlislar bilan tez-tez muloqot qilishgan. Ikkalasi ham Schuldiner musiqasini yaxshi ko'rishlarini aytishadi. Greif Schuldinerning yozuvlari va intellektual mulkiga ega. Bet Shuldinerning Kristofer Stil ismli o‘g‘li bor, u gitara chaladi va Schuldinerning barcha gitaralariga egalik qiladi. Bundan tashqari, BC Rich 2008 yil katalogida Schuldinerning imzo modeli Stealth gitara Stilning roziligi bilan sotuvga qo'yilganligi haqida bayonot chiqardi.

Shuldiner vafotidan keyin 2000 va 2001 yillarda yozilgan va 2013 yilga rejalashtirilgan va qisman yakunlangan "Odam va mashina to'qnashganda" nomli ikkinchi Control Denied albomiga bo'lgan huquqlarni murosaga keltirish bo'yicha sud kurashi boshlandi.  12 Kasım 2020 tarihinde Nashr qilinmagan Control Denied qoʻshiqlarining demolari, birinchi Oʻlim demolari va 1990-yildagi jonli Oʻlim yozuvlari Gollandiyaning Hammerheart Holdings kompaniyasi tomonidan "Zero Tolerance" deb nomlangan ikki qismli kompilyatsiya bootlegida chiqarildi. Schuldiners va Greif Schuldiner's Estate nomidan da'vo arizasi berishdi. Muammo 2009 yil noyabr oyida hal qilindi, loyiha 2010 yilda debyut qilinishi kutilmoqda. Memorial kontsertlar Shuldinerning oilasi va turli xil O'lim yodgorlik guruhlari tomonidan muvofiqlashtiriladi va moliyalashtiriladi. Schuldinerni o'zining kumiri deb biladigan sobiq CKY solisti Deron Miller, sobiq Death gitarachisi Jeyms Merfi bilan turli loyihalar ustida ishlayotganda xotira albomini yaratish g'oyasini o'ylab topdi. Merfi o'zining metall dunyosidagi merosini eslash uchun Chak Shuldinerning yodgorlik albomini chiqarishini e'lon qildi. Shuldinerning oilasi Merfini omma oldida qo'llab-quvvatladi, ammo albom hech qachon ishlab chiqarilmadi. Bet Shuldinerning YouTube kanali, bu yerda Relapse Records Shuldinerning barcha ishlarini o‘z ichiga olgan potentsial qutilar to‘plami ustida ishlamoqda, jumladan, O‘limning Yaponiyadagi jonli ijrosi videosi, sahna ortidagi video va Shuldinerning qo‘lyozma yozuvlarining shaxsiy nusxalari orqali tasdiqlangan.  22 Nisan 2016 tarihinde Erik Greif 2011 yil 13 mayda Kalgarida xayriya tug'ilgan kunini o'tkazdi, Greif va sobiq O'lim gitarachisi Pol Masvidal nutq so'zladi, shuningdek, Shuldiner musiqasini ijro etgan ba'zi guruhlar.  Greif buni 2012-yil 12-mayda sobiq Death aʼzolari Rik Rozz va Terri Butler ishtirokidagi Massacre guruhiga mezbonlik qilish orqali takrorladi.


1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 20 nisan 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19 mayıs 2018.
2. ↑  „*Eric Greif Interview – "Chuck Schuldiner" Part 3 of 6*, DEATHinHD". 5 ocak 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ekim 2015.