**Ararat** (armancha: *Արարատ*) — Armanistonning Ararat viloyatidagi munisipal shahri, Yerevan — Naxchivan shossesida, poytaxt Yerevandan 42 km (26 mi) janubi-sharqda va Artashat markaziy viloyatidan 19 km (12 mi) janubda joylashgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 20,235 kishi edi. 2016-yilgi rasmiy hisob-kitoblarga koʻra, aholi soni 20,300 atrofida boʻlgan.

Etimologiya
-----------

Shahar rasmiy ravishda, 1947-yilda Ararat(ivritcha: *אֲרָרָט*) yaqinidagi Injil togʻlari sharafiga nomlangan.

Tarix
-----

Ararat shahrining poydevori barpo etilishi 1927-yilda Sovet Armanistonida, ishchilarni joylashtirish uchun bir nechta turar-joy binolari qurilishi bilan boshlangan. 1930-yilda aholi punkti rasmiy ravishda ishchilar turar joyi sifatida tashkil etilgan boʻlsa-da, sement zavodi 1933-yilda birinchi mahsulotini yetkazib beradi. 1935-yilda aholi punkti atrofdagi qishloqlarni qoʻshib kengaytiriladi. 1947-yilga kelib, u yaqin atrofdagi Injil togʻlari sharafiga **Ararat** nomini oladi. 

Bir nechta sanoat korxonalarining tashkil etilishi bilan Ararat Armaniston SSRning yirik sanoat markazi sifatida rivojlanib, shahar tipidagi aholi punktiga aylanib boradi. Tez oʻsishi va aholining bosqichma-bosqich koʻpayishi tufayli Araratga 1962-yilda shahar maqomi berildi. 1972-yilda respublikaga boʻysunuvchi shaharga aylandi. 

Armaniston mustaqillikka erishgach, Armanistonning 1995-yildagi maʼmuriy boʻlinishlar toʻgʻrisidagi qonuniga binoan, Ararat Armaniston SSRning Masis, Artashat va Ararat rayonlarini birlashtirish natijasida tashkil topgan Ararat viloyati tarkibiga kirdi.

Geografiya va iqlim
-------------------

 Araratning shimolida va sharqidagi Urts togʻlari
Ararat hozirgi Armanistonning markaziy qismining sharqida, atigi 7 km sharq tomonda Araks daryosining Armaniston-Turkiya chegarasida joylashgan boʻlib, Ararat tekisligining janubi-sharqiy qismini egallaydi. Tarixan shaharning hozirgi hududi Qadimgi Armanistonning Ayrarat provinsiyasidagi *Vostan Hayots* kantonining bir qismi boʻlgan.

Dengiz sathidan taxminan 825 metr yuqorida joylashgan shahar shimoli-gʻarb tomondan Avshar qishloqlari bilan, gʻarb va janub tomondan Ararat togʻlari bilan oʻralgan. Shaharning shimoli-sharqiy tomonida Grovan qumliklari joylashgan boʻlsa, sharq va shimol tarafdan Urts togʻlari hukmronlik qiladi.

Shahar odatda oʻta quruq iqlimi, yogʻingarchilik darajasi past joy sifatida ifodalanadi. Qishlari sovuq va qorli, harorat −15 dan −30 °C gacha yetadi. Yoz uzoq va issiq boʻladi.

  

 Sement changi ko'payishi va oltin ishlab chiqarish zavodidan sianid chiqindilari chiqishi tufayli shahar ekologiyasi xavf ostida. 2005-yilning yozida, shahar atmosferasining iflosligi normadan 9,6 baravar ko'p ekanligi qayd etildi. 

 Araratdagi Ikkinchi jahon urushi yodgorligi

Madaniyati
----------

Markaziy xiyobondagi Vazgen Sarkisyan haykali
Araratda shahar hokimiyati yaqinidagi markaziy maydonda madaniyat saroyi joylashgan. Shuningdek, shaharchada rassomlik akademiyasi, sport maktabi va yoshlar ijodiyoti markazi kabi binolar joylashgan.

2009-yil 16-sentabrda Araratning markaziy maydonida sparapet Vazgen Sarkisyan haykali oʻrnatilgan.

Transport
---------

Ararat M-2 trassasining poytaxt Yerevanni janubiy Armaniyaning Eron bilan chegaradosh qismini bogʻlovchi asosiy nuqtalaridan biridir.

Shaharda Yerevan hamda Yerasx shaharlarini bogʻlashga xizmat qiluvchi temir yoʻl stansiyasi mavjud. U sovet davrida Yerevanni Naxchivan avtonom respublikasi bilan bogʻlab turgan.

Iqtisodiyot
-----------

Ararat shahrida ikkita asosiy sanoat zavodlari mavjud: 1927-yilda tashkil topgan Ararat sement zavodi hamda 1970-yildan buyon ishlayotgan „Geopromining Gold" oltinni qayta ishlash zavodi. Boshqa sanoat obyektlari ichiga 1932-yilda Avshar qishlogʻi yaqinida ochilgan „AKZ Ararat Cognac Factory" konyak va vino zavodlari kiradi.

Taʼlim
------

2016-yilgi maʼlumotga koʻra, Ararat shahrida 4 ta davlat taʼlim maktablari mavjud. Shuningdek, shahar oʻzining tibbiy markazi, bir necha sanʼat va sport maktablariga ega.

Xalqaro munosabatlar
--------------------

### Egizak shaharlar

Ararat bilan birodarlashgan shahar:

* Bussy-Saint-Jorj, 2009-yil 7-avgustdan buyon aloqada.

Yana qarang
-----------

* Ararat (qishloq), Armaniston
* Ararat tsement
* Ararat, Viktoriya

Manbalar
--------

1. ↑  Frymer, Tikva S. „Ararat, Armenia",*. Encyclopaedia Judaica*, 2nd, 2008.  view online Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-05-12).
2. ↑  „Armenian settlements dictionary". 23-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-aprel 2023-yil.
3. ↑  „Armtown.com". 16-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.