recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Samira Azzam** (arabcha: سميرة عزام‎ 1927-1967) — falastanlik yozuvchi va tarjimon. Bu zamonaviy Falastin adabiyotining asoschilaridan biri hisoblanadi. Adabiyotshunos Raya An-Nakkash [en] uni „Arab adabiyotida qisqa shakldagi Malika"deb ataydi. Siyosiy faol, 1961 yildan vafotigacha Falastin ozodlik fronti aʼzosi.

Biografiya
----------

Samira Azzam 1927-yil 13-sentyabrda Akkada (majburiy Falastin), nasroniy arablarning oilasida tugʻilgan. Otasi Kaysar Azzam, onasi Olympia buri. Undan tashqari, oilada birodar va uchta opa-singil bor edi. U boshlangʻich maktabni Akkeda tugatgan, Xayfadagi qizlar uchun ruhiy kollejda qoʻshimcha maʼlumot olgan. Shu bilan birga, u qoʻshimcha ingliz tili kurslarini imtiyozli diplom bilan tugatib, tillarga boʻlgan qobiliyatini namoyish etdi[2].

1943-1945 yillarda u Akkedagi yunon pravoslav maktabida dars bergan. Shu bilan birga, u birinchi maqola va hikoyalarni Arab tilidagi „Falastin" gazetasida qirgʻoqdan kelgan qiz taxallusi ostida nashr eta boshladi. 1948 yilda ACCA qoʻlga olingandan soʻng, butun oila Iordaniyaga qochib ketdi va u erdan keyinchalik Livanga koʻchib oʻtdi. U ikki yil davomida el-Xilldagi Iroq ayollar oliy maktabida oʻqidi, keyin Livanga qaytib keldi. Mahalliy gazeta va jurnallarda nashr etishda davom etdi. 1952 yildan Kiprning „yaqin Sharq radiosi" radiostansiyasida „ayollar burchagi"mualliflik dasturi va keyinchalik" tong kelganda "dasturi bilan boshlovchi boʻlib ishlagan[2].

1957 yilda u Bagʻdodga koʻchib oʻtdi va u erda boʻlajak eri (adib Yusuf Al-Hisn), shuningdek, Nosiralik falastinlik qochqin bilan uchrashdi. Biroq, 1959 yilda, „14 iyul inqilobi" dan soʻng, ikkalasi ham noserizmni qoʻllab-quvvatlashda ayblanib, Iroqdan chiqarib yuborildi va Livanga qaytib keldi. Ushbu davr yozuvchi ijodining gullab-yashnashini va davriy nashrlarda ham, alohida toʻplamlarda ham nashrlarning asosiy qatorini oʻz ichiga oladi. Shuningdek, 1961 yilda Samira Azzam Falastin ozodlik frontiga qoʻshiladi va uning taniqli faollaridan biriga aylanadi[2].

Samira Azzam 1967 yil 8 avgustda atigi 39 yoshida yurak xurujidan toʻsatdan vafot etdi. Oʻlim uni Ammanga sayohat paytida topdi, uning atrofida u falastinlik qochqinlar bilan suhbatlashmoqchi edi. Uning biograflari versiyasiga koʻra, yurak xuruji Sharqiy Quddusning qulashi haqidagi xabarning zarbasidan kelib chiqqan .

Ijodkorlik
----------

Samira Azzam tarjimon sifatida tanilgan Arabcha Bernard Shouning „Candida[en]" spektakli kabi bir qator ingliz va amerikalik mualliflar. Biroq, uning adabiy shuhrati birinchi navbatda oʻz hikoyalari bilan bogʻliq. U oʻzining isteʼdodini qisqa Nasr formatida namoyish etadi. Uning asarlarining asosiy mavzusi Falastin diasporasining turli mamlakatlardagi hayoti va madaniyati.

Hikoyalar kitoblari
-------------------

* Hayotning kichik narsalari (أشياء صغيرة‎)

* Chuqur soya (الظل الكبي‎)

* Soat va odamlar (الساعة والإنسان‎)

* Qurbon hayiti: bayramning Gʻarbiy derazadan koʻrinishi (العيد من النافذة الغربية‎)

* Aks-sadolar (أصداء‎)

Havolalar
---------

Samira Azzam
Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti shved kimyogari Alfred Bernxard Nobelning 1895-yildagi vasiyatnomasida taʼsis etilgan.
Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti (shvedcha: *Nobelpriset i kemi*) har yili Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasi tomonidan kimyoning turli sohalaridagi olimlarga beriladi. Bu 1896-yilda vafot etgan Alfred Nobelning 1895-yil vasiyatiga koʻra taʼsis etilgan beshta Nobel mukofotidan biridir. Ushbu mukofotlar kimyo, fizika, adabiyot, tinchlik, fiziologiya yoki tibbiyotga qoʻshgan ulkan hissalari uchun beriladi. Nobel vasiyatiga koʻra, mukofot Nobel jamgʻarmasi tomonidan boshqariladi va Shvetsiya Qirollik Fanlar akademiyasi tomonidan beriladi. Kimyo boʻyicha birinchi Nobel mukofoti 1901-yilda niderlandiyalik Yakobus Henrikus vanʼt Xoffga berilgan. Har bir oluvchi medal, diplom va yillar davomida oʻzgarib turadigan pul mukofotini oladi. 1901-yilda Vanʼt Xoff 150 782 SEK oldi, bu 200- yil dekabridagi 7 731 004 SEKga teng. Mukofot Stokgolmda har yili 10 dekabrda Nobel vafotining yilligi munosabati bilan oʻtkaziladigan tantanali marosimda topshiriladi.

Laureatlar
----------

|  |
| --- |
| Mundarija

* 1901
* 1910
* 1920
* 1930
* 1940
* 1950
* 1960
* 1970
* 1980
* 1990
* 2000
* 2010
* 2020

 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Alfred Nobel – The Man Behind the Nobel Prize".  Nobel Foundation. 25-oktyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2008-yil.
2. ↑  „The Nobel Prize Awarders".  Nobel Foundation. 15-oktyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2008-yil.
3. ↑  „The Nobel Prize".  Nobel Foundation. 15-oktyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2008-yil.
4. ↑  „The Nobel Prize Award Ceremonies".  Nobel Foundation. 22-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktyabr 2008-yil.

Havolalar
---------

* Official website of the Royal Swedish Academy of Sciences
* Official website of the Nobel Foundation
* (List of) Nobel Laureates and research affiliations at NobelPrize.org

Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari
Denham davlat parkidagi Colne daryosi 
**Denham davlat parki** - maydoni 69 gektarg teng boʻlgan jamoat parki. Park Buckinghamshirdagi mahalliy qoʻriqxona va Londonning Hillingdon tumani hisoblanadi . U 42 kvadrat kilometrda joylashgan Colne Valley mintaqaviy bogʻining bir qismini tashkil etadi. Davlat Parkida Colne Valley parkinig tashrif buyuruvchilar markazi va Denham kafesi joylashgan.

 Misbourne daryosi
Colne va Misbourne daryolari bogʻni kesib oʻtagan. Va bu kanallar Grand Union kanali va uning sharqiy chegarasini tashkil qiladi. Bu yerda turli xil yovvoyi hayvonlar, dov-daraxtlar, shoh baliqlar va ninachilarni uchratish mumkin.

Parkga Denham Court Drive va kanalning paski irmogʻidan kirish mumkin.

Denham Quarry parki
-------------------

Tabiiy Angliya roʻyhatiga koʻra Denham Quarry parki Bukingemshirdagi alohida mahalliy tabiat qoʻriqxonasi sifatida eʼtirof etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Map of Denham Country Park".  Natural England. Qaraldi: 19-sentyabr 2013-yil.
2. ↑  „Denham country park".  Buckinghamshire County Council. 21-sentyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2013-yil.
3. ↑  „Colne Valley Park Visitor Centre".  Colne Valley Regional Park. 5-sentyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2013-yil.
4. 1 2  „Denham Country Park".  Natural England (4-mart 2013-yil). 21-sentyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-sentyabr 2013-yil.

. Local Nature Reserves. Natural England. 4 March 2013. Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 19 September 2013.
**Ozarbayjon — Qirgʻiziston munosabatlari** — Ozarbayjon va Qirgʻiziston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. Ikkala davlat ham BMTga aʼzo. Ozarbayjon va Qirgʻiziston oʻrtasida diplomatik aloqalar 1993-yil 19-yanvarda oʻrnatilgan. 

20 mingdan ziyod ozarbayjonliklar Qirgʻizistonda yashaydilar va tadbirkor sifatida hamda mamlakat ijtimoiy hayotida faol qatnashadilar. Ozarbayjonlarning asosiy aholi punktlari — Talas, Bishkek va Qorabolta shaharlari hisoblanadi. 2007-yil 16-mayda Qirgʻizistonda Ozarbayjon elchixonasi ochildi.

Diplomatik munosabatlar
-----------------------

Mustaqil Ozarbayjon va Qirgʻiziston prezidentlarining birinchi uchrashuvi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining davlat kengashi rahbarlarining 1993-yilda boʻlib oʻtgan sammitida sodir boʻlgan. 

1996-yil 11-noyabrda Ozarbayjon va Qirgʻiziston tashqi ishlar vazirlari hamkorlik protokolini imzoladilar.

Qirgʻiziston prezidentining Ozarbayjonga birinchi tashrifi 1997-yilda boʻlib oʻtdi. Bu uchrashuvda 14 ta shartnoma imzolangan boʻlib, respublikalar oʻrtasidagi doʻstlik shartnomasi va har ikki tomonning Adliya vazirliklari hamkorligi shartnomasi eng eʼtiborli voqea boʻldi.

Bundan tashqari, Qirgʻiziston prezidenti Asqar Akayev Bokuda boʻlib oʻtgan TRACECA doirasida Ipak yoʻlini tiklash masalasi muhokama qilinayotgan konferensiyaga ham qatnashdi. Bundan tashqari, koʻp tomonlama Yevropa-Kavkaz-Osiyo yoʻlagi boʻyicha hamkorlik shartnomasi imzolandi.

2004-yilda Mudofaa vazirligi oʻrtasida harbiy sohada ikki tomonlama hamkorlik shartnomasi imzolandi.

2009-yil 3-oktabrda Qirgʻiziston Prezidenti Qurmanbek Bakiyev turkiy tilda soʻzlashuvchi davlatlar rahbarlarining sammitida ishtirok etish uchun Naxichevanga tashrif buyurdi. Ushbu yigʻilishda Turkiy Kengashga asos solindi.

2012-yil 30–31-mart kunlari Qirgʻiziston Prezidenti Ozarbayjonga amaliy tashrif bilan keldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Siyasət". *www.mfa.gov.az*. Qaraldi: 17-avgust 2019-yil.
2. ↑  „129-IIIQ - Azərbaycan Respublikasının Qırğız Respublikasında (Bişkek şəhərində) səfirliyinin təsis edilməsi haqqında". *e-qanun.az*. 29-oktyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2019-yil.
3. 1 2 3  „Azerbaycan-Qirgiz munasibetleri". 26-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2021-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-04-26).



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Qirgʻiziston Qirgʻizistonning xalqaro aloqalari |
| --- |
|  |
| Amerika | 
* Amerika Qoʻshma Shtatlari
 | 
Emblem of Kyrgyzstan |
|  |
| Osiyo | 
* Ozarbayjon
* Bangladesh
* Xitoy
* Hindiston
* Eron
* Qozogʻiston
* Malayziya
* Pokiston
* Tojikiston
* Turkmaniston
* Turkiya
* Oʻzbekiston
 |
|  |
| Yevropa | 
* Gretsiya
* Rossiya
* Ispaniya
* Buyuk Britaniya
 |

 |
Qrim Rossiya tomonidan anneksiya qilinganidan keyin Rossiya tashkilotdan chiqarib yuborildi
**Katta sakkizlik** yoki **Sakkizlik guruhi** (inglizcha: *Group of eight G8*) — xalqaro klub maqomiga ega boʻlib, AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya, Kanada, Germaniya, Rossiya va Yaponiya hukumatlarini oʻz ichiga oladi. Shuningdek ushbu tashkilotni xalqaro muammolarni hal qiluvchi jamiyat, yaʼni norasman ushbu mamlakatlar boshliqlari forumi (Yevropa Komissiyasi ishtirokida) deb ham atashadi. Hozirgi kunda Rossiya G8 dan chiqib G7 deb ataladi. Qirimga kirgandan keyin G8 G7 ga oʻzgardi.

Katta sakkizlik xalqaro tashkilot hisoblanmaydi, ushbu jamiyat xalqaro kelishuvga ham asoslanmagan va sekretariat ustaviga ega emas. Sakkizlik qarorlari majburan qoʻllanilishi kerak boʻlgan qonun hisoblanmaydi.

Aʼzo mamlakatlar liderlari uchrashuvda

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

„Katta sakkizlik" termini „Katta yettilik"ning logik jihatdan davomi hisoblanadi. G7ning ingliz tilidan oʻgirganda „Great Seven" deb ataladi, aslida G7 bu „Group of Seven" yaʼni Yetti guruhi deyilganidir. Ushbu tarjimani G8 ga ham qoʻllash mumkin.

Tarixi
------

Ushbu siyosiy jamiyat 1975-yilning 15-17-noyabrlarida AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya, Olmoniya va Yaponiya oʻrtasida tuzilgan va oʻsha paytda G6 deb atalgan. 1976-yilda Kanadaning qoʻshilishi bilan G7 Katta Yettilik deb atala boshlandi. Rossiyaning qoʻshilishidan keyin G8 Katta sakkizlik deb ataldi. Keyinchalik Rossiya olib tashlandi va G7 deb qoʻllanila boshladi.

Aʼzolar
-------

* AQSH bayrogʻi AQSh: Davlat yetakchisi — Joe Biden
* Olmoniya bayrogʻi Germaniya: Davlat yetakchisi — Olaf Scholz
* Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik: Davlat yetakchisi — Rishi Sunak
* Fransiya bayrogʻi Fransiya: Davlat yetakchisi — Emmanuel Macron
* Italiya bayrogʻi Italiya: Davlat yetakchisi — Giuseppe Conte
* Yaponiya: Davlat yetakchisi — Fumio Kishida
* Kanada bayrogʻi Kanada: Davlat yetakchisi — Justin Trudeau

Manbalar
--------

1. ↑  „katta yettilik" (18-sentabr 2022-yil). 16-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-sentabr 2022-yil.

Yana qarang
-----------

* BMT


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Katta sakkizlik |
| --- |
|  |
| Aʼzo mamlakatlar | 
Kanada bayrogʻi Kanada • Fransiya bayrogʻi Fransiya • Olmoniya bayrogʻi Germaniya • Italiya bayrogʻi Italiya • Yaponiya bayrogʻi Yaponiya • Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik • AQSH bayrogʻi AQSh |
|  |
| Kuzatuvchilar | 
Yevropa Ittifoqi bayrogʻi Yevropa Ittifoqi |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4550251-1
* VIAF: 238769742
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 238769742

 |
**Telefoniya** — telefon aloqata doyr omillarni oʻrganish va bunday aloqani amalga oshirish uchun moʻljalangan apparatlarni ishlab chiqish bilan shugʻullanuvchi fan va texnika sohasi. Ilmiy-texnik fan sifatida T. tovush maydoni xossalarini oʻrganish; tovush oʻzgartirgichlar va telefon apparatlarini hisoblash va loyihalash; koʻp kanalli telefon aloqa texnika vositalarini ishlab chiqish; telefon apparatlari va telefon aloka traktlari orqali uzatilayotgan tovush sifatini baholash mezonlarini ishlab chiqish; telefon styalarining kommutatsiya va boshkarish apparatlarini hisoblash va loyihalash; telefon tarmoqlarini loyihalash; kommutatsiya apparaturasining ishini nazorat qilish va ishonchligi (puxtaligi) ni oshirish usullarini ishlab chiqish va boshqa masalalar bilan shugullanadi. T.ning asosiy vazifalaridan biri telefon alokaning yangi zamonaviy tizimlari va apparatlarini ishlab chiqish va amalda joriy qilishdan iborat. Bunda elektronika va elektron texnika yutuqlaridan foydalaniladi. Telegraf aloqaning yangi zamonaviy samarador texnikaviy vositalari — kvazielektron va elektron kommutatsiya vositalari, uyali va raqamli, oʻzi javob beruvchi va qayd qiluvchi telefon apparatlarini yaratishda T. muhim ahamiyat kasb etadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ratbay Mirzaqulov** (qoz. Ratbay Myrzakulov 1954-yil 1-fevral, Taxtakoʻpir tumani, Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) – sovet va qozoq nazariy fizigi, Qozogʻiston Respublikasi Milliy fanlar akademiyasi akademigi. Al-Farobiy nomidagi fan va texnika sohasidagi Qozogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati, Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan xodim, fizika-matematika fanlari doktori, professor. *Gravitatsiya Mirzakulova* ilmiy asari muallifi. Shuningdek, u Mirzaqulov tenglamasi va Mirzaqulov-Lakshmanan tenglamalari deb nomlanuvchi bir qancha integrallanmaydigan chiziqli tenglamalarni yechish usulini taklif qilgan.

Hayoti
------

1954-yil 1-fevralda Oʻzbekiston SSR, Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Taxtakoʻpir tumani G.Dimitrov nomidagi sovxozda qozoq oilasida tugʻilgan. U yerda oʻrta qozoq maktabini tamomlagan. 1972-yilda Qozogʻiston Davlat universitetining fizika fakultetiga oʻqishga kirgan. 1979-yilda S. M. Kirov bilan birgalikda u yerni bitirgan. U professor V. G. Maxankov rahbarligida *Ob’edinyonnom institute yadernix issledovaniy* (Dubna, Rossiya) aspiranturada tahsil olgan. 1988-yilda Rossiya davlat universtitetida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Uning sohasi *Nazariy va matematik fizika* ixtisosligi. 2002 yilda Al-Farobiy nomidagi Qozoq Milliy universitetida *Nazariy fizika* ixtisosligi boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan.

Qozogʻiston SSR Fanlar akademiyasi va Fizika-texnika institutlarida (Olmaota) ishlagan. 2006-yildan buyon Yevroosiyo Milliy universitetining „Umumiy va nazariy fizika" kafedrasi mudiri lavozimida ishlab kelmoqda.

Mukofotlari
-----------

Qozogʻiston Respublikasi Milliy Fanlar Akademiyasi akademigi.

Al-Farobiy nomidagi fan va texnika sohasidagi Qozogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati.

Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan xodim.

Satpayev mukofoti laureati.

„Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi" munosabati bilan yubiley medali.

„Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 25 yilligi" munosabati bilan yubiley medali.

„Ostonaning 20 yilligi" munosabati bilan yubiley medali.

Qozogʻiston Taʼlim va fan vazirligining „Qozogʻiston Respublikasi fan sohasiga munosib xizmatlari uchun" koʻkrak nishoni.

„Al-Farobiy nomidagi Qozoq universitetining 80 yilligi" munosabati bilan yubiley medali.

Qozogʻiston Respublikasining „Eng yaxshi oʻqituvchi" koʻkrak nishoni.

Yevropa tabiiy fanlar akademiyasining akademigi (Germaniya).

Qozogʻiston Pedagogika fanlari akademiyasining akademigi.

Manbalar
--------



1. ↑  „ЕНУ. Евразийский международный центр теоретической физики".
2. ↑  „Мырзакулов Ратбай. Myrzakulov Ratbay. Статьи в ResearchGate".
3. ↑  „Евразийский национальный университет. Дата обращения: 7 апреля 2023. Архивировано 27 июля 2020 года.".
4. ↑  „Мырзакулов Ратбай".
5. ↑  „Мырзакулов Ратбай. Myrzakulov Ratbay. Статьи в Архиве Cornell University".
**Motamsaro ona haykali** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. 1994-yilda qurilgan. Bino Xorazm viloyati Xiva shahrining Eski qiyot qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan. Bino davlat mulki hisoblanib, Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Motamsaro oila haykali garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 2014-yil 5-dekabrda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Otamurod matriza qushbegi masjidi** — Xivadagi meʼmoriy yodgorlik (1800). Xon qushbegisi Otamurod Matriza qurdirgan. Masjid xonaqoh, oʻng va ters ayvon hamda 2 qoʻshimcha xonadan iborat. Binoga sharqiy tarzdagi peshtoqorqali kiriladi. Kiraverishda 3 gumbazli xona va kichik minora bor. Xonaning shim.-sharqiy burchagini mi-yonsaroy va 2 qoʻshimcha xona egallagan. Jan.dagi ters ayvondan hovliga chiqiladi. Uning qarshisidagi oʻng ayvon 6 ustunli, markazidagi mehrob muqarnas naqshlar bilan bezatilgan. Orqasidagi xonaqoh tomi tekis toʻsinlar bilan yopilgan. Toʻsinlar 4 ustunga tayangan. Masjid Xorazm turar joylariga xos uslubda qurilgan. Ustunlari oddiy, poyustunlari mar-mardan, xonaqoh va ayvon devorlariga namoyonlar ishlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Billy Verner** - amerikalik musiqachi, qo'shiqchi, bastakor va DJ. U Saetia va Hot Cross post-hardkor guruhlarining bosh vokalisti sifatida tanilgan.

Fon
---

Nyu-Yorkning Kvins shahrida o'sgan.Verner Nyu-York universitetida bakalavr darajasini va London Universitet kollejida magistrlik darajasini o'qidi.

Billi 1997 yilda Greg Drudi, Jeymi Bexar va Aleks Madara bilan Saetia guruhini tashkil qilgan. Ikki yarim yillik qisqa umri davomida ular Ral nomi bilan atalgan to'liq metrajli va *"Retrospektiv"* da to'liq diskografiyasini chiqardilar. Billi qo'shiq so'zlarini yozgan va guruh uchun vokal kuylagan. Guruh 1999 yilda shaxsiy muammolar tufayli tarqalib ketgan, Off Minor, The Fiction va Billyning o'z guruhi Hot Cross kabi guruhlarni tashkil etdi.

Hot Cross guruhi 2000 yilda Saetia ajralganidan ko'p o'tmay, sobiq Saetia barabanchisi Greg Drudi, Mett Smit, Keysi Boland va Josh Yakubovski bilan tuzilgan. Guruh 2002-yilda oʻzining birinchi EP *"A New Set of Lungs"* ni chiqardi, soʻngra oʻzining tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan "Kronika","Yarmarka savdolari va xayrlashuvlar''EP va soʻnggi rekordi "*Jonlanish xavfi"* ni,undan tashqari, Darajadagi tekislik rekordlarini chiqardi. *Revival* Equal Vision yozuvlarida chiqarilgan. Guruh musiqasi Saetia va boshqa Hot Cross a'zolarining sobiq guruhlariga o'xshardi. Guruh 2007 yilgi gastrollarini qisqartirib, noma'lum tanaffusga chiqdi.

Ayni paytda u Billy W taxallusi ostida diskotekada DJ, M//R texno DJ va prodyuser sifatida, Verner Uilyams esa o'zining yanada jozibali kuylari uchun dijjeylik qiladi.

Ma'lumotnomalar
---------------

* „Official site".  Saetia. 3-fevral 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi.



* „Official site".  Hot Cross. 9-yanvar 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi.



* „Music Profile".  Myspace. 15-oktyabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi.
**Riplyanka** — Transcarpathiaʼdaki Kolochava aholisining anʼanaviy taomidir. Kartoshka pyuresi va makkajoʻxori unidan iborat. Taom shunday deb ataladi, chunki mahalliy lahjada „ripa" kartoshka degan maʼnoni anglatadi. Xuddi shu nom kartoshka shoʻrvasiga tegishli boʻlishi mumkin.

Tayyorlanishi
-------------

Kartoshka oz miqdorda suvda qaynatiladi, unga iliq suvda namlangan makkajoʻxori yormasi (oʻrta maydalangan) quyiladi. Silliq boʻlguncha aralashtiriladi. Pishirish idishini sariyogʻ bilan moʻl-koʻl yogʻlang. Unga riplyanka yoyib, ustiga bir parcha sariyogʻ qoʻying va pishloq seping. Pechda (220 ° C) 30-40 daqiqa davomida oltin jigarrang boʻlgunga qadar pishiring. Riplyanka mayda bulochkalar shaklida qoʻlda isteʼmol qilinadi, qaymoq, kraker va pishloqga botiriladi. Unga tegishli qoʻshimchalar uy qurilishi kolbasa, tuzlangan bodring va karam salati boʻladi.

2013-yildan beri Kolochavada Riplyanka festivali oʻtkazilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑   Ukraïnskі govori Pumunіï: dіyalektnі teksti. Nicolae Pavliuc, Ivan Robchuk. Kanadskiy іnstitut ukraїnskix studіy, 2003. — S.199, 763. — ISBN 9660229828, 9789660229822
2. ↑  Tichina A. Ukraїna. Zaxіd. Sxіd. — Xarkіv: „Folіo", 2019
3. ↑  Festival rіplyanki v Zakarpattі[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

* Ukraina oshxonasining eski retseptlari: Transcarpathian riplyanka
* TOP-12 tavsiya etilgan Transkarpat mamlakatlari
**Rostislav Vladimirovich Krassovskiy** (Krasovskiy) (1841—1909) – rus harbiy muhandisi, Rossiya imperatorlik armiyasi general-leytenanti muhandisi; 1873-yilgi Xiva yurishi va 1877—1878-yillardagi rus-turk urushi qatnashchisi, Ossovets qalʼasini qurish muallifi (1882—1885), keyin Fin (1897-yilgacha) va Sankt-Peterburg (1900-yilgacha) harbiy okruglari muhandislari boshligʻi. Rossiya imperiyasi Harbiy vazirligi Bosh muhandislik boshqarmasining muhandislik qoʻmitasi aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Rostislav Krassovskiy 1841-yil 23-iyulda tugʻilgan; Chernigov guberniyasi zodagonlaridan. Chernigov gimnaziyasida, Konstantinov harbiy bilim yurtida (1860—1862) va Nikolayev muhandislik akademiyasida (1882—1864) tahsil olgan.

1873-yil 2-fevraldan 30-sentyabrgacha Krassovskiy kapitan unvoni bilan xivaliklarga qarshi harbiy harakatlar uchun tuzilgan otryadning muhandislik boʻlinmasini boshqargan va bu yurishdagi xizmatlari uchun qilich va kamon bilan birgalikdagi 4-darajali Avliyo Vladimir va 2-darajali Avliyo Stanislav ordenlari bilan taqdirlangan.

1877—1878-yillardagi rus-turk urushi boshlanishi bilan Krassovskiy armiyaning dala muhandislik boʻlimi ishlariga tayinlangan. 1877-yil 28-noyabrda „Jasorati uchun" yozuvi tushirilgan oltin qurol bilan taqdirlangan. 1890-yilda Rostislav Vladimirovich Krassovskiyga general-mayor unvoni berilgan va 1898-yilda podsho minnatdorchiligi bilan taqdirlangan.

General-leytenant Rostislav Vladimirovich Krassovskiy 1909-yil 7-yanvar]da vafot etgan va Aleksandr Nevskiy monastirining Nikolskoye qabristoniga dafn qilingan. Qabr bugungi kungacha saqlanib qolmagan; XXI asrning boshlarida „Madaniy merosni tiklash" xayriya jamgʻarmasi Avliyo Nikolay cherkovi yonida yodgorlikka ikki tomonli granit plitasini oʻrnatgan (ikkinchi tomoni oktyabr toʻntarishidan keyin bolsheviklar tomonidan dafn etilgan general Yevgeniy Vasilyevich Bogdanovichga bagʻishlangan).

Manbalar
--------

1. ↑  Крассовский, Ростислав Владимирович // Harbiy ensiklopediya / V. F. Novitskiy … [va b.]. — 1911—1915.
2. ↑  Красовский Ростислав Владимирович // Список генералам по старшинству. Составлен по 1-е сентября 1892 года. — СПб.: Военная типография, 1892. — С. 810.
3. ↑  Красовский Ростислав Владимирович // Список генералам по старшинству. Часть I, II и III. Составлен по 1-е июля 1908 года. — СПб.: Военная типография, 1908. — С. 142.
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Davlat shakli** — konstitutsiyaviy huquq nazariyasida davlatning oliy organlarini tashkil etish usuli. Davlat hokimiyatining hududiy tuzilishi va bu hokimiyatni amalga oshirish usullari.Davlat shakli uch tarkibiy qism: boshqaruv shakli, davlat tuzilishi shakli va siyosiy idora usulidan iborat.

Aniqroq aytganda, boshqaruv shakli, yaʼni davlat hokimiyati va boshqaruvni tuzish hamda tashkil etishning muayyan tartibi; davlat tuzilishi shakli, yaʼni davlatning hududiy tuzilishi, markaziy, mintaqaviy va mahalliy hokimiyatlarning oʻzaro munosabatlari muayyan tartibi; siyosiy (davlat) idora usuli, yani siyosiy davlat (hokimiyati)ni amalga oshirish usul va metodlaridir. Davlat shakli davlat mohiyati va mazmunining bevosita ifodachisi va tarqatuvchisidir.
*Davlatning mohiyati va mazmuni (vazifalari) qanday boʻlsa, uning shakli xam pirovard natijada shunday boʻladi. Davlatning mohiyati u qaysi tabaqalar, guruhlar, sinflarning xohish — irodasi va manfaatlarini himoya qilishida namoyon boʻladi.* *Davlatni mazmun nuqtai nazaridan koʻrib chiqish u qaysi yoʻnalishlarda va qanday faoliyat koʻrsatishini aniqlashni anglatadi. Davlatni shakl nuqtai nazaridan oʻrganish, avvalambor, uning tuzilishini, asosiy tarkibiy qismlarini, ichki tuzilmasini, davlat hokimiyatini oʻrnatish va uni amalga oshirishning asosiy usullarini oʻrganish demakdir. Davlat shakli, uning mohiyati va mazmuni singari, hech qachon turgʻun boʻlib qolmagan, balki koʻplab iqtisodiy, ijtimoiy — siyosiy, mafkuraviy va b. omillar taʼsirida hamisha oʻzgarib, rivojlanib borgan. Ular haqidagi tasavvur ham muttasil oʻzgarib turgan.* Buni Davlat shaklining rivojlanishi tarixi mobaynida mazkur masala yuzasidan bildirilgan turli — tuman fikrlar, qarashlar (mas. , Aflotun , Arastu fikr — qarashlari) ham tasdiqlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Bang Kapi** (taycha: *บางกะปิ*) – Bangkokdagi 50 tumandan (*khet*) biri. U Bangkokning boshqa tumanlari bilan chegaradosh (shimoldan soat yoʻnalishi boʻyicha): Bueng Kum, Saphan Sung, Prawet, Suan Luang, Huai Khwang, Wang Thonglang va Lat Phrao.

Nomi
----

Bang Kapi nomi ikki qismdan iborat. *Bang* Tailanddagi joy nomlari uchun keng tarqalgan prefiks boʻlib, taxminan „sohil boʻyidagi qishloq" degan maʼnoni anglatadi. *Kapi* kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud. *Kapi* soʻzining oʻzi Tailand tilida mavjud va „qisqichbaqa pastasi" degan maʼnoni anglatadi. Yana bir ehtimolga koʻra, u „maymun" maʼnosini anglatuvchi sheʼriy soʻz boʻlishi ham mumkin. Bu hududda koʻplab musulmonlar istiqomat qilganligi sababli, u islom erkaklari kiyadigan qalpoq turi *(taqiyah*) degan tailandcha soʻzdan kelib chiqqan boʻlishi ham mumkin.

Tarixi
------

Bang Kapi hududi tarixi Rama III hukmronligi davriga borib taqaladi.

U kattaroq shaharga aylanganligi sababli, Bang Kapi Phra Nakhon provinsiyasining *amfo* (tuman) ga aylantirildi.

1966-yilda Huay Khwang tumani (tambon) va Bang Kapi tumanining bir qismi ajratilib, Phaya Thai tumani tashkil etildi.

1972-yilda Phra Nakhon va Thonburi yagona provinsiya, Bangkok sifatida birlashtirildi. Poytaxtdagi tumanlar nomi mos ravishda *amfo* va *tambondan,* *khet* va *khwaengga* oʻzgartirildi. Bang Kapi oʻsha paytda toʻqqiz tumanga ega boʻlgan yangi birlashtirilgan viloyatga aylandi.

1977-yilda Sam Sen Nok tumani Huai Khwang tumaniga koʻchirildi.

1989-yilda Lat Phrao tumani va Bueng Kum tumani Bang Kapi shahridan ajralib, yangi tumanlarga aylandi.

1997-yil 14-oktyabrda Wang Thonglang kichik okrugi Khlong Chan tumanining bir qismini oʻz ichiga olgan tumanga aylantirildi.

Tuman kengashi
--------------

Bang Kapi tuman kengashi sakkiz aʼzodan iborat boʻlib, ularning har biri toʻrt yillik muddatga xizmat qiladi. Saylovlar oxirgi marta 2006-yil 30-aprelda boʻlib oʻtgan. Natijalar quyidagicha edi:

* Demokratik partiya – yetti kishi
* Thai Rak Thai partiyasi – bir kishi

Joylar
------

 Asosiy Cineplex Ramkhamhaeng
 The Mall Bangkapi ichida
### Taʼlim

* Ramkhamhaeng universiteti
* Milliy taraqqiyot instituti (NIDA)
* Rattana Bundit universiteti
* Taxminlar universiteti
* Milliy uy-joy boshqarmasi
* Bang Kapi maktabi
* Ramkhamhaeng Advent xalqaro maktabi (RAIS)
* Traill xalqaro maktabi

Manbalar
--------

1. ↑  „Population and House Report for Year 2017".  Department of Provincial Administration, Ministry of Internal Affairs. Qaraldi: 1-aprel 2018-yil.

 (Search page)
2. ↑  *Royal Institute Dictionary.* „บาง" (th). *sanook.com*.
3. ↑  „ที่มาของคำว่า "บางกะปิ"" (th). *Ramkhamhaeng University Library* (13-aprel 2013-yil). Qaraldi: 25-may 2022-yil.
4. ↑  "Traill International School."
Xo‘jalitepa — Qashqadaryo viloyati Qarshi tumani Mirmiron qishlog'ida joylashgan madaniy meʼros obyekt.

Tarixi
------

Mirmiron qishlog'ining janubi sharqiy tarafida joypashgan Xo'jalitepa xarobasida o'tkazilgan qadimshunoslik tekshirishlari natijasida bu joyni II-I asrlarga oid ekanligi aniqlagan. Xo'jalitepadagi qadimiy manzil aylanasi 40-45 metr bo'lgan, uning hozirgi qoldig'i balandligi 8 metr keladi. Xo'jalitepada olib borilgan qazishlar uning quyi qismidan jom idishini, yuqori qismidan naqsh solingan isiriqdonlarni va yupqa ishlangan xumchalarni topish imkonini beradi. Biroq yer osti suvlarining ko'tarilganligi sababli, qazish ishlarini 2 metrdan chuqur o'tkazish iloji bo'lmagan. Xo'jalitepaning yuza qatlamida ochilgan ikkita o'choq yonidan 50 dan ko'proq loydan yumaloq shaklda yasalgan g'ilaklar topilgan. G'ilakchalarning eng kichigi 3 santimetr bo'lib, 50-60 gramm og'irlikda bo'lgan. Eng kattalari esa 13 santimetr hajmda yasalib, og'irligi 1,5 qadoqcha kelgan. Ular orasida chala pishirilgan va umuman, o'tga solinmaganlari ham uchraydi.
**Mirzarabot karvonsaroyi** – Eski Binokat yoʻlida barpo etilgan karvonsaroy. Sirdaryo viloyati Sayxunobod tumani Rabot qishlogʻida joylashgan. Mirzarabot karvonsaroyi Xushkat shahridan 8 kilometr sharqda, daryo boʻyida, Shohruxiya shahriga oʻtadigan kechuvda joylashgan. V. F. Karavaev tadqiqotlarida uni Sayxunobod tumanidagi Mirza-toʻqay qishlogʻida, daryodan 1-1,5 chaqirim narida bunyod etilgan deb yozadi.

XVI asrda yozilgan yozma manbalarning guvohlik berishicha, uzoqdan koʻzga tashlanib turgan. Mirzarabot karvonsaroyi 25 ta boʻlmadan tashkil topgan. Xonalari ikki qismga ajratilgan: ularning bir qismidan masjid sifatida foydalanilgan boʻlsa, qolgan xonalari esa hududdan oʻtuvchi karvonlarga xizmat qilib, mehmonxona vazifasini bajargan. XX asr boshlarida Mirzachoʻlni tadqiq qilgan rus olimi V. F. Karavayev karvonsaroy haqidagi baʼzi fikrlarni ham bildirgan. Shayboniy hukmdor Abdullaxon II mazkur binoni barpo etish maqsadida Samarqanddan Sirdaryo boʻyigacha odamlarni toʻplagan va ular gʻishtlarni qoʻlma-qoʻl bir-biriga uzatib turgan. Keyinchalik tashlandiq holatga kelib qolgan. Oʻsha paytlarda atrofi loy suvoqli devorlar boʻylab aylanasiga oʻrab chiqilgan. Buzilib ketmagan holda XIX asrgacha yetib kelgan.

1868-yilda Mirzachoʻlda rus qishloqlarini barpo etish boshlangan. Mirzarabot karvonsaroyi gʻishtlari Obetovanniy (hozirgi Sayxunobod tumani Guliston qishlogʻi oʻrnida) qishlogʻini barpo etishda, keyinchalik Eski Chinoz temiryoʻl stansiyasini qurish uchun buzib olib ketiladi. Bino yaroqsiz holga kelgani uchun Turkiston general-gubernatori uni butunlay buzib tashlashni buyurgan. 1882-yilda rus olimi V. V. Krestovskiy oʻz asarlarida binoning yaroqsiz holga kelib qolgani, undan faqat tuproq uyumlari qolganini yozib qoldirgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  To'ychiboyev B*. O’lkа mоddiy mаdаniyati tаriхi*. Guliston 2022 — 22 bet.
2. ↑  M.Masson*. Проблема изучения цистерн-сардоба*. Издания комитета наук при СНК УзССР Ташкент 1935 — 20 bet.
3. ↑  Крестовский В. В*. В гостях у эмира Бухарского*. СПб, 1887 — 12 bet.
**Kebegul (Kabegul) Amannazarova** (1919-yil, Xiva xonligi) – sovet kolxozchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

Hayoti
------

Kebegul Amannazarova 1919-yilda Xiva xonligida tugʻilgan. Millati boʻyicha turkman.

1937-yilda Turkmaniston SSR Telman viloyatidagi „Sovet" (keyinchalik Turkmaniston kolxozi nomini olgan) kolxozida ish boshlagan. U paxta terimida yuqori natijalar koʻrsatib, doimiy kolxozning yetakchi staxanovchilari qatorida boʻlgan. Bu natijalari orqasidan tez orada u Komsomol va yoshlar boʻlinmasi kengashining rahbari boʻldi. Uning rahbarligi oʻn yil davom etgan boʻlib bu paytda boʻlim paxtakorlar oʻrtasidagi kolxoz sotsialistik musobaqasida yetakchilik qilgan. Xususan, 1949-yilda Amannazarova brigadasi olti gektar paxta maydonining gektaridan 60,7 sentnerdan hosil olgan.

1950-yil 30-iyunda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Farmoni bilan 1949-yilda sugʻoriladigan yerlarda paxtadan yuqori hosil olgani uchun unga Lenin ordeni va Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan bir qatorda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1950-yilda shu kolxozga paxtakorlar brigadiri etib tayinlangan.

1951-yilda Butunittifoq Kommunistik partiyasiga (bolsheviklar) aʼzo boʻlgan. 1951-1954 yillarda Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 3-chaqirigʻida deputat sifatida ishtirok etgan.

1957-yil 14-fevralda u Shon-sharaf belgisi ordeni bilan taqdirlangan. Bundan tashqari, u boshqa koʻpgina medallar bilan ham taqdirlangan. U 1969-yilda nafaqaga chiqgan va kasaba uyushmasining eʼtiborga molik shaxsiy nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan.

Oʻlim sanasi nomaʼlum.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Аманназарова Кэбегуль. warheroes.ru. Дата обращения: 29 июля 2021. Архивировано 29 июля 2021 года.".
2. ↑  „Список Героев Социалистического Труда (Амадалиев — Анюховская)".
**Davlat boshligʻi** — davlatning ichki va tashqi ishlariga oliy rahbarlikni amalga oshiruvchi shaxs yoki organ. Monarxiya boshqaruvi shaklidagi davlatlar (Buyuk Britaniya, Shvetsiya, Yaponiya)da D.b. monarx (qirol, podsho, imperator) boʻlib, uning hokimiyati hukmron xonadon bir vakilidan 2-vakiliga qonunda belgilangan tartibda oʻtadi. Respublika boshqaruvi shakli amalda boʻlgan davlatlarda koʻpincha prezident D.b. hisoblanadi. U bevosita fuqarolar tomonidan saylanishi (Rossiya, Fransiya, Meksika va b.), fuqarolar vakillari tomonidan pogʻonali asosda saylanishi (AQSH, Argentina) yoki prezident saylash uchun tashkil qilingan organ tomonidan saylanishi (mas, Germaniya) yoxud parlament tomonidan saylanishi (Chexiya) mumkin. Deyarli barcha davlatlar konstitutsiyalarida D.b.ga juda keng vakolatlar berilgan: u hukumat boshligʻini va vazirlarni tayinlaydi, qurolli kuchlar oliy bosh qoʻmondoni hisoblanadi, mahkumlarni afv etish va veto huquqiga ega boʻladi, fuqarolarni orden va medallar bilan taqdirlaydi, parlamentlarning sessiyalarini chaqiradi va h.k. Ayrim davlatlarda unga parlamentni yoxud uning quyi palatasini tarqatib yuborish huquqi ham berilgan. Parlamentar respublikalarda D.b.ning barcha vakolatlarini uning nomidan hukumat amalga oshiradi (qarang Prezidentlik boshqaruvi).

Oʻzbekistan Respublikasida davlat va ijro etuvchi hokimiyat boshligʻi prezidentdir. U ayni vaqtda Vazirlar Mahkamasining Raisi hisoblanadi (qarang Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti).

Yana qarang
-----------

* Prezident
* Monarx

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Gibli Studiyasi
---------------

Gibli Studiyasi, Inc. (yaponcha: 株式会社スタジオジブ, Hepburn: Kabushiki gaisha Sutajio Jiburi) – Tokioning Koganei shahrida joylashgan yapon animatsion studiosidir. Bu studiya animatsiya sanoatida pesh qadamlardan biri va oʻz tajribasida qisqa hikoyalar, televizion reklamalar va telefilm kabi turli media formatlarini sinab koʻrgan. Studiya tomoshabinlar orasida katta shuhratga ega. Studiya 1988-yilda suratga olingan „Mening qo‘shnim Totoro" anime filmidagi yenot it(tanuki) ruhi Totoro obrazi bilan mashhur. Studiyaning eng yuqori daromad keltirgan filmlari orasida "Spirited Away "(2001), „Howl's Moving Castle" (2004) va „Ponyo" (2008) filmlari bor. Gibli Studiyasi 1985-yil 15-iyunda rejissyorlar Hayao Miyazaki va Isao Takahata va prodyuser Toshio Suzuki tomonidan Topcraft aktivlarini sotib olgandan soʻng tashkil etilgan. Studiya, shuningdek, bir nechta video oʻyinlarni vizual rivojlantirish boʻyicha video oʻyinlar studiyalari bilan birgalikda ishlagan.

Studiyaning beshta filmi Yaponiyada suratga olingan eng koʻp daromad keltirgan oʻnta badiiy film qatoriga kiradi. ‘’Spirited Away’’ ikkinchi oʻrinni egallab, Yaponiyaning oʻzida 31,68 milliard iyen va butun dunyo boʻylab 380 million AQSH dollaridan ortiq daromad keltirgan. ‘’Malika Mononoke""’’ esa 20,18 milliard iyen yigʻib, toʻrtinchi oʻrinni egallagan. "Malika Mononoke" 1998 yilda yilning eng yaxshi yapon filmi nominatsiyasida g‘olib chiqqan birinchi animatsion film bo‘ldi. Ularning koʻplab asarlari „Animage Gran-pri" mukofotiga sazovor boʻlgan. Toʻrt nafari Yaponiya akademiyasining yil animatsiyasi boʻyicha mukofotini qoʻlga kiritgan. Ularning beshta filmi Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan. „Spirited Away" filmi 2002-yilda „Golden Bear" va 2003-yilda „Eng yaxshi animatsion film" nominatsiyasida „Oskar" mukofotiga sazovor boʻlgan.

2014-yil 3-avgustda,Gibli Studiya Miyazaki nafaqaga chiqqanidan keyin faoliyatini vaqtincha toʻxtatdi. 2017-yil fevral oyida Suzuki Miyazaki oʻz taʼtili yakunini eʼlon qilgan holda, yangi badiiy film, „The Boy and the Heron" (2023) bilan qaytdi.

### Havolalar

* Rasmiy sayti
* Mening qoʻshnim Totoroni tomosha qilish uchun havola
**Ekzogamiya** (ekzo... va yun. — nikoh) — ibtidoiy jamiyatda bir urugʻ yoki jamoa aʼzolari orasida jinsiy munosabatlarning taqiqlanganligi. E.ning dastlabki va koʻp tarqalgan shakli ibtidoiy jamoa davridagi ota urugʻi yoki ona urugʻi orasida oʻzaro qarindoshlik munosabatlaridagi urugʻchilik E.dir. E. paydo boʻlishi haqidagi qarashlarni, asosan, 3 guruhga ajratish mumkin. Baʼzi bir tadqiqotchilar (L.G.Morgan va boshqalar) E.ning kelib chiqishini qonqarindoshlar oʻrtasidagi nikoh natijasida yuzaga keladigan zararli oqibatlardan qutulish zarurati bilan, boshqalari esa (E. Taylor, A. M. Zolotarev, K. LeviStros) kishilarning ijtimoiy aloqalarni kengaytirish va jamoalararo munosabatlar oʻrnatishga intilish bilan izohlaydilar. 3-guruh tadqiqotchilari (S.P. Tolstov, Yu. I. Semyonov) esa E.ni avvalo jamoada ijtimoiy tinchlikni qaror toptirish vositasi boʻlgan, chunki shu tariqa jinsiy munosabatlar va ular bilan bogʻliq boʻlgan nizolar jamoa doirasidan tashqariga chiqarib qoʻyilgan, deb hisoblaydilar.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ummatov Erkin Rahmanovich** (1963-yil, Jizzax viloyati, Jizzax tumani) — Oʻzbekiston temir yoʻllari AJ yoʻl xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston qahramoni.

Tarjimai holi
-------------

Ummatov Erkin Rahmanovich 1963-yil 15-martda Jizzax viloyatining Jizzax tumanida tugʻilgan. 1966-yilda Toshkent temir yoʻl muhandislari institutini tamomlab, temiryoʻllar qurilishi, yoʻl va yoʻl xoʻjaligi quruvchi-muhandisi mutaxassisligini egallagan. Erkin Ummatov mehnat faoliyatini 1980-yilda Oʻrta Osiyo temir yoʻli Toshkent boʻlimining Jizzax temiryoʻl boʻlinmasi montyori sifatida boshlagan. Institutni tamomlaganidan soʻng Oʻrta Osiyo temir yoʻli Buxoro boʻlimi Samarqand temir yoʻl boʻlinmasida turli lavozimlarda faoliyat olib borgan. „Oʻzbekiston temir yoʻllari" DАK yoʻl xoʻjaligi boshqarmasida masʼul lavozimlarda faoliyat olib borgan. Jumladan, „Oʻztemiryoʻlqurilishmontaj" unitar korxonasining maxsus mexanizatsiyalashgan yoʻl stansiyasi boshligʻi va shu korxona bosh direktorining gidrotexnik inshootlar qurilishi boʻyicha oʻrinbosari. Erkin Ummatov 75 kilometrlik „Hayraton – Mozori Sharif" afgʻon temiryoʻl liniyasini loyihalash va qurish jarayonlarida qurilish boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari sifatida ishtirok etgan. Shuningdek, „Toshguzar – Boysun – Qumqoʻrgʻon" liniyasi qurilishida ham qatnashgan. „Angren – Pop" temiryoʻlida tunnelning ikkita portaliga olib boruvchi yoʻnalishdagi tuproq ishlari va 16.3 million kubometr burgʻulash-portlatish ishlariga rahbarlik qilgan.

Mukofotlari
-----------

Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti — Islom Karimovning 2016-yil 23-avgustdagi PF-4823-sonli farmoni bilan Ummatov Erkin Rahmanovichga Oʻzbekiston qahramoni mukofoti berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 194. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
2. ↑  „«ЎЗБЕКИСТОН ҚАҲРАМОНИ» УНВОНИНИ БЕРИШ ТЎҒРИСИДА". *lex.uz*. Qaraldi: 10-sentabr 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor va boshqalar*. Oʻzbekiston qahramonlari*. Toshkent: Adabiyot, 2021 — 216 bet. 11-avgust 2023-yilda qaraldi.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Toksikologiya (maʼnolari).

 Toksikologiya 
**Toksikologiya**, veterinariya toksikologiyasi — zaharli moddalar xususiyatlari va ularning qayvonlar (qishloq xoʻjaligi. hayvonlari, ovlanadigan va boqiladigan yovvoyi hayvonlar, baliqlar, asalarilar) organizmiga taʼsirini, pestitsidlar qoldiklari va boshqa zaharli moddalar bilan ifloslangan ozuqalarni veterinariyasanitariya jihatidan baholash, zaharli oʻsimliklar, mikroskopik zamburugʻlar, suv oʻtlaridan zaharlanish va ularning oldini olish, zaharlangan xayvonlarni davolash, ozuqalarda, xesh goʻsht mahsulotlaridagi zaharli kimyoviy birikmalarning ruxsat etilgan qoldiq miqdorini aniklash, ularni tahlil kilish va boshqa masalalar bilan shugʻullanadi.

Veterinariya toksikologiyasi sohasida 20-asrning 70-yillarida Oʻzbekiston veterinariya institutoʻ toksikologiya boʻlimida, Samarqand qiimoq xoʻjagik instituti veterinariya fti kafedralarida ilmiy tadqiqotlar amalga oshirildi. Oʻzbekiston hududida oʻsadigan zaharli oʻsimliklardan kampirchopon, mingdevona, bangidevona singari oʻsimliklar, gallani zararlovchi krrakuya, chorva ozukasida ishlatiluvchi kunjara, sheluxa, chigit singari paxta chiqindilari tarkibidagi gossipol moddalari, shuningdek, kimyoviy pestitsidlar bilan qishloq xoʻjalik hayvonlarining zaharlanishini tashxis qilish, ozuqa va chorvachilik mahsulotlarini veterinariyasanitariya jihatidan baholash masalalari boʻyicha muhim ilmiy ishlar olib borildi. Veterinariya T.si rivojlanishiga oʻzbekistonlik olimlardan X.Z. Ibragimov, N. X. Shevchenko, F.I.Ibodullayev, R.X.Xaitov, T.B.Boymurodov, Q.Norboyev, N. Davlatov, V.R.Xaitov, D.Sh.Muratov va boshqa muhim hissa qoʻshdilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat veterinariya xizmati tizimiga kiruvchi Respublika veterinariya lab.da, Qoraqalpogʻiston, viloyatlar va Toshkent sh. veterinariya lab.larida kimyotoksikologiya boʻlimlari mavjud boʻlib, ular tomonidan hayvonlar zaharlanishida diagnostik tekshirishlar, shuningdek, pestitsidlar koldiqlarini saqlovchi chorvachilik mahsulotlari hamda ozuqalarini veterinariyasanitariya ekspertizasi oʻtkaziladi.

Adabiyot
--------

* Radkevich P.Ye. Veterinarnaya toksikologiya, M. 1972.

Hoshim Nurmamatov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Haseki Camii masjidi** – Istanbulning Fotih tumanidagi Haseki va Cerrahpasha tumanlari orasidagi Avratpazarida joylashgan masjid boʻlib, 1538 -1539 – yillar orasida Sulaymon I Sultanning rafiqasi Hurrem Sulton tomonidan Haseki Hurrem Sultan uchun (Kuban, 1998: 106) qurib bitkazilgan majmua hisoblanadi. Uning meʼmori Xoʻja Sinandir .

Haseki ijtimoiy majmuasi – masjid, madrasa, shifoxona, oshxona, madrasa, maktab va jamoat favvorasidan iborat. 1539-yilda bir gumbazi qurilgan masjidning kirish devori Sulton Ahmet I davrida (1612) olib tashlangan va binoga ikkita ustun va bir gumbaz qoʻshib kengaytirilgan. Oxirgi jamoat namoz joyi ham ushbu davrda qurilgan. Madrasa derazalaridan qolgan ikki dona koshin parchalari Topkapi saroyi muzeyidagi Turk koshinlari boʻlimida saqlanmoqda.

Sinanning dastlab, bir gumbazli masjidi 1538-yilda qurilgan, jomening ikkinchi gumbazi esa 1603 – 1617 – yillarda Hasan Bey tomonidan qurilgan va uch ustunli ayvon qoʻshilgan. Ikki gumbaz orasiga esa yangi mehrob oʻrnatilgan. Jome zilzila paytida shikastlangan va taʼmirlangan. Jamoat namoz yeri esa dastlabki qurilgan gumbazning yon tomonida joylashgan.

Manba
-----

* Dogʻan Kuban, *Istanbul yozuvlari*, Yem y. Istanbul 1998.

Tashqi havolalar
----------------

* Sinanga hurmat sayti, Sinan va uning asarlari haqida keng qamrovli maʼlumotlar
**Sobira Ataeva** (1917-yil 7-noyabr — 1993-yil 18-mart) — sovet davri turkman aktrisasi.

Biografiyasi
------------

Ataeva 1917-yil 7-noyabrda Zakaspiy viloyatining Ashxobod tumanidagi Bami qishlogʻida tugʻilgan, bu kun ham Petrogradda Oktyabr inqilobi boshlangan kunga toʻgʻri keladi. bugun bu Ahal viloyatining Baharli tumani. U bir nechta aka-ukalardan biri edi. Ularning otasi u yoshligida vafot etdi, keyin esa onasi keldi; Natijada Ataeva Ashxoboddagi bolalar uyida tarbiyalangan. U Moskvadagi GITIS davlat teatr sanʼati institutini tamomlagan va 1941-yildan boshlab Mollanepes nomidagi Turkman drama teatri roʻyxatiga kiritilgan. 1951-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga qoʻshildi. 1967-yilda Turkmaniston SSR xalq artisti unvoniga sazovor boʻlgan Altaeva 1981-yilda SSSR xalq artisti unvoniga sazovor boʻldi. Bu faoliyati uchun Turkmaniston hukumati tomonidan Maxtumquli nomidagi Davlat mukofoti ham olgan. U Ashxobodda vafot etgan. Sahna aktrisasi boʻlishdan tashqari, Altaeva oʻz faoliyati davomida. 1957-yildan boshlab bir qator filmlarda suratga tushgan. Uning tug‘ilib o‘sgan qishlog‘ida uning hayoti va ijodiga bag‘ishlangan muzey tashkil etish rejalashtirilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Сабира Атаева". *Кино-Театр.РУ*. Qaraldi: 27-noyabr 2017-yil.
2. ↑  *Alexey S. Zlygostev.* „АТАЕВА Сабира".  Istoriya-kino.ru. Qaraldi: 27-noyabr 2017-yil.
3. 1 2  „Сабира Атаева". *Кино-Театр.РУ*. Qaraldi: 27-noyabr 2017-yil.
4. 1 2  *V@DIM.* „Золотой век". *www.turkmenistan.gov.tm*. Qaraldi: 27-noyabr 2017-yil.
|  |
| --- |
| **Sitaram Kesari**

---

Hindiston milliy kongresining a'zosi |
| faoliyati : 1996-1998 |
| Tug'ilgan | 1919-yil Hindiston |
| Vafot etgan | 24 oktabr 2000-yil, new-delhi, india |
| Siyosiy faoliyati | Hindiston milliy kongresining g'aznachisi |
| Dini | Hindu |

**Sitaram Kesari** (1919-yil noyabr sanasida tavallud topgan - 2000 yil 24 oktyabr)  hind siyosatchisi va 1996-yildan 1998-yilgacha Ittifoq vaziri va Hindiston Milliy Kongressining prezidenti bo'lgan.

Yoshlik
-------

Kesari o'zining siyosiy faoliyatini 13 yoshdaligidayoq boshlagan va Hindistonning Hindiston mustaqillik harakatlarida qatnasha boshladi. Kesari 1930-yildan 1942-yilgacha siyosiy faoliyati uchun bir necha marta hibsga olingan. U 1973-yilda Bihar Kongressi qo'mitasi prezidenti va 1980-yilda Butun Hindiston Kongressi qo'mitasi tomonidan g'aznachi etib saylangan. 

Kesari 1967-yilda Kongress partiyasidan nomzod sifatida Katihar Lok Sabha saylov okrugidan parlament a'zosi etib saylangan. U 1971-yil iyulidan 2000-yil apreligacha besh muddat davomida Biharni Rajya Sabhada vakillik qilgan va 1974-yil aprel, 1980-yil iyul, 1988-yil aprel hamda, 1994-yil aprel oylarida qayta saylangan.

Kesri umrining qariyb o'n yilini kongressning g'aznachisi sifatida olib borgan faoliyati uchun sarflagan. Bundan tashqari, u 1997-yil 3 yanvarda bir ovozdan Kongress prezidenti etib saylandi. 1996-yil sentyabr oyida PV Narasimha Rao Kongress prezidenti lavozimini tark etgach, Kesari partiya prezidenti etib saylandi.

Adabiyotlar
-----------

1. ↑  Profile of Sitaram Kesri
2. ↑  „Sitaram Kesri: President – Indian National Congress".  Congress Sandesh. 30 अक्तूबर 2012da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15 अक्तूबर 2017.