recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Feniks (maʼnolari).

**Feniks** yoki **Foyniks** (qadimgi yunoncha: *Φοῖνιξ*) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Amintorning o‘g‘li, Peleyning sodiq do‘sti.

Kalidon ovining ishtirokchisi. Gomerning so‘zlariga ko‘ra, otasining kanizi Klitiyani shaydo qilib otasining laʼnatiga uchragan va bepusht bo‘lib qolgan. Boshqa bir hikoyaga ko‘ra, otasining kanizagi Ftiya uni yolg‘ondan tegachog‘lik qilishda ayblaydi va otasi uni ko‘r qiladi. Qutulish uchun, Feniks otasidan Peleyga qochib ketdi.

Kentavr Xiron Feniksning koʻrish qobiliyatini tikladi, Peley uni Doloplar shohi qiladi.

Dolops Troyaga qarshi yurishda qatnashdi. Versiyaga ko‘ra, Feniks Troya ostiga 50 ta kema olib kelgan. **Feniks (Foyniks, Fenik)** -

1. **Axillga** notiqlik va harbiy ishlarni o‘rgatgan Fessaliya oqsoqoli. Axill va **Agamemnon** o‘rtasidagi janjal paytida (qarang. **Troyan urushi**), Feniks Axillni urushni davom ettirishga ko‘ndirishga harakat qilgan Axey elchilaridan biri edi.

2. **Agenorning** o‘g‘li, **Kadm** va Ye**vropaning** ukasi, Finikiyaliklarning eponimi. Atamalar lug‘ati blokida qarang.

Gomerning „Iliadasi"da Mirmidonlar yetakchilaridan biri Axill boshchiligida Odissey va Ayaks bilan birgalikda Axillni Troyadagi jangni davom ettirishga undagan.

Axilldagi elchixonada, shuningdek, Neoptolem uchun Likomeddagi elchixonada qatnashgan. U Troya qulagandan so‘ng, Molosslar tomon yo‘lda vafot etgan va Neoptolem tomonidan dafn etilgan.

Feniksning qabri Feniks daryosida, Asopning Fessaliyadagi irmog‘ida, shuningdek, Strimon yaqinidagi Eyonda ko‘rsatilgan.

Esxilning „Mirmidonlar" (fr.132v Radt) tragediyasi, Sofoklning „Feniks" (fr.718-720 Radt), „Ftiya aholisi" (fr.694-696 Radt, „Xarakterlar tragediyasi"), Yevripidning „Feniks", Ion Xiosning ikkita „Feniks" pyesalari, Kichik Astidamant va Enniyning „Feniks" tragediyalarining bosh qahramoni.

Manbalar
--------

1. ↑   Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.2. S.560-561; Sm. Gomer. Iliada IX 447—461.
2. ↑   Gigin. Mifi 257
3. ↑   Ovidiy. Metamorfozi VIII 307; Gigin. Mifi 173
4. ↑  Gomer. Iliada IX 454
5. ↑   Likofron. Aleksandra 422; Ovidiy. Ibis 259—260
6. ↑   Propersiy. Elegii II 1, 60
7. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 13, 8
8. ↑   Strabon. Geografiya IX 5, 5 (str.431), so ssilkoy na Pindara, fr.183
9. ↑   Gigin. Mifi 97
10. ↑   Gomer. Iliada XVI 196
11. ↑  Kun, Nikolay Albertovich. Легенды и мифы Древней Греции / A. Kun.-5-e izd.-Rostov n/D: Feniks, 2005.-480s.-ISBN 5-222-06263-5:77.90
12. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka IV 3
13. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka V 11
14. ↑   Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 12
15. ↑   Strabon. Geografiya IX 4, 14 (str.428)
16. ↑   Likofron. Aleksandra 417
17. ↑   Aristotel. Poetika 18
18. ↑   Aristofan. Axarnyane 421, upomyanuta slepota geroya

Havolalar
---------

* На Викискладе есть медиафайлы по теме Феникс
* Феникс в библиотеке Максима Мошкова
**Tiratron** [yun. tryra — eshik, kirish va (elek)trongʻ — anod va katoddan tashkari bir yoki bir necha boshqarish toʻri boʻlgan uch elektrodli ion asbob. Sovuq katodli (tutovchi razryadli) va choʻglanma katodli (yey razryadli) boʻladi. T. inert gazlar, simob bugʻlari yoki vodorod toʻldirilgan germetik (havo kirmaydigan) ballon. Toʻrda kuchlanish muayyan qiymatga yetganda yey razryad vujudga keladi. Razryad hosil boʻlishi paytida toʻrning potensial ishorasiga (katodga nisbatan) qarab, T.lar manfiy va musbat ishga tushirish xarakteristikali xillarga boʻlinadi. Manfiy xarakteristikali (toʻgʻrilagichli, releli, relaksion va boshqalar) T.da anodning elektr maydoni katodga toʻr orqali oʻtib keladi. Bular boshqariladigan ventil sifatida ishlatiladi. T. kuchli impulsli elektr zanjirlarida (kommutator sifatida), axborotlarni aks ettirish qurilmalarida (indikator sifatida) va boshqalarda qoʻllanadi. Molibden yoki nikel simlardan zich toʻrli qilib yasaladigan T. tasitron deb ataladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ali Doʻst Noyi** (16-asr oxiri- 17-asr boshlari) — musiqashunos, sozanda-bastakor. Bastakor va musiqashunos Maxdumzoda Xorazmiyning shogirdi. Koʻpgina amallar va mustahil (yangi oy) nomli cholgʻu asarlarining muallifi. Hisorda, keyinchalik Balxda yashagan. Bu yerda tanikush sanʼatkor Abdulloh Noy-317idan taʼlim oladi, Termizdagi sanʼat-korlar homiysi Mirarab huzurida ijod kiladi. Xojagi Jaʼfar Qonuniy, Amir Masti Qobuziylar bilan bir katorda A. D. N. Darvishali Changiyning „Tuhfat us-surur" („Shodlik tuhfasi") asari uchun qimmatli maʼlumotlar bergan.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kurshunlu sharsharasi -** Turkiya davlatining Antalya viloyatida joylashgan sharshara. Antaliyaning markaziy tumani chegaralari ichida joylashgan Kurshunlu sharsharasiga Antaliya Isparta yoʻlining 24-kilometridan 7 kilometrlik sayohat bilan borish mumkin.  2 km uzunlikdagi kanyonda joylashgan Kurshunlu sharsharasi 1986-yilda bogʻga aylantirilib tashrif buyuruvchilarga ochildi.

Sharshara haqida
----------------

Antaliyaning tabiiy goʻzalligining bir boʻlagi boʻlgan Kurshunlu sharsharasi koʻrishni tavsiya qiladigan joylardan biridir.  Boy oʻsimliklar ichida oqayotgan suvlari, shovqini bilan tashrif buyuruvchilarni oʻziga jalp etadi. Kurshunlu sharsharasi 1991- yilda tabiat bogʻi deb eʼlon qilingan.  Odatda Kurshunlu sharsharasi atrofida qizil qaragʻay daraxtlarini koʻrish mumkin.  Qolaversa, u yerda chinor, dafna, yovvoyi zaytun, tol, anjir daraxtlarini uchratish mumkin .

Hususiyatlari
-------------

Kurshunlu sharsharasiga 18 metr balandlikdan suv quyiladi va 7 ta kichik suv havzasi kichik sharsharalar bilan bir-biriga bogʻlangan. Kurshunlu sharsharasi 2 kilometrlik kanyon ichida joylashgan. Bu hudud 1986-yilda istirohat bogʻiga aylantirilib, tashrif buyuruvchilar uchun ochilgan. Sharshara va sayr qilish maydoni 33 gektar maydonni egallaydi. Piknik maydonida: manzarali teraslar, bolalar maydonchasi, restoran, avtoturargoh, yurish yoʻlaklari, ichimlik suvi, hojatxona mavjud.

  

 Kurshunlu sharsharasi
 Kurshunlu sharsharasi hovuzi
Kurshunlu sharshara atrofida, doʻlana, qoraqaragʻay, yovvoyi atirgul, eyforiya, archa, eman, timyan, yovvoyi yalpiz, paporotnik kabi oʻsimlilar va uzumzorlar tashkil qiladi. Suv oʻsimliklaridan (suv ustidagi) shingil, suv yalpizi, qamish (suv ichidagi), tolasimon yashil suvoʻtlar, (suzuvchi oʻsimlik) nilufar gullarini koʻrish mumkin.

Mavjud xizmatlar
----------------

Mavjud xizmatlar va turar joy: apreldan dekabrgacha parkga tashrif buyurish uchun eng yaxshi vaqt. kunlik pikniklar va tabiat qoʻynida sayr qilish tashrif buyuruvchilar qilishlari mumkin boʻlgan xizmatlardan biridir. Tabiat bogʻida tashrif buyuruvchilar oʻzlarining oziq-ovqat va ichimliklar ehtiyojlarini qondirishlari mumkin boʻlgan joylar ham mavjud.

Havolalar
---------

* Antaliya sharsharalari va Kurshunlu sharsharasi 9 Mayıs 2008 tarihinde
* Kurshunlu sharsharasi rasmiy veb-sayti 7 Ocak 2020 tarihinde
**Tirik kuch** (lotincha: *Vis viva*, nemischa:) — kinetik energiyaning tarixiy nomi. Ushbu atamani fanga birinchi boʻlibLeybnits kiritgan.

Dastlab, „tirik kuch" atamasini Leybnits jism *massasi* tezligining kvadratiga koʻpaytmasi nisbatan qoʻllanilgan. Keyinchalik, Gustave Koriolis atamaning taʼrifiga tuzatish kiritib, uni jismning *yarmi massasi* va tezligi kvadratining natijasi sifatida belgilagan, shunga qaramasdan tirik kuchni baʼzida „½" koʻpaytmasi bilan aniqlash ilgari ham uchragan (masalan, D.Bernoulli maqolalarida). Natijada, atama zamonaviy „kinetik energiya" atamasi bilan bir xil mazmunga ega boʻlgan.

D. Bernoullining 1741-yilda chop etilgan maqolasining bir qismi, unda „½" koʻpaytmasi bilan tirik kuchni aniqlash usuli qoʻllaniladi.
XVIII asrning analitik mexanikasida {\displaystyle mv^{2}} ga teng deb qabul qilingan tirik kuch birinchi navbatda foydali matematik artefakt sifatida koʻrishgan. Bug 'dvigatellarining keng qoʻllanilishi bilan bogʻliq sanoatlashtirish taʼsiri ostida vaziyat tubdan oʻzgardi. Keyinchalik dvigatellar tomonidan ishlab chiqarilgan mexanik ishlarga katta amaliy qiziqish paydo boʻldi. Mexanik ish va miqdor oʻrtasida {\displaystyle {\frac {1}{2}}mv^{2}} mavjud ekanligidan kelib chiqib, Koriolis bu miqdorni tirik kuch deb atashni taklif qildi. Ushbu yondashuvni sharhlar ekan, Koriolis shunday yozgan : "Agar ilgari „tirik kuch" taʼrifi tezlik kvadratiga koʻra massa koʻpaytmasiga berilgan boʻlsa, buning sababi ushbu masalaga eʼtibor qaratilmagani edi".

Manbalar
--------

1. ↑  Льоцци М.*. История физики*. М.: «Мир», 1970 — 94—95 bet.
2. ↑  *Concepts of Force: A Study in the Foundations of Dynamics*. Courier Dover Publication, 1999 — 166 bet. ISBN 0-486-40689-X.
3. ↑  Bernoulli D. (1741 (1736)). *De legibus quibusdam mechanicis…*. **8** (Commentarii Academiae scientiarum imperialis Petropolitanae nashri). pp. 99-127. .
4. ↑  Coriolis*. Du calcul de l'effet des machines*, Paris, 1829 — 17 bet.
5. ↑  Tsit. po: Roche J. J.*. The Mathematics of Measurement: A Critical History*. Springer, 1998 — 159 bet. ISBN 978-0-387-91581-4.
6. ↑  Podchyorknuto Koriolisom.

Adabiyotlar
-----------

* *Leibniz and the Vis Viva Controversy*. .
Fayl:MarseillePaysage.jpgMarsel
**Marsel** — Fransiyaning jan.sharqiy qismidagi shahar. Oʻrta dengizning Lion qoʻltigʻi sohilida, Rona daryosi etagida. Bush-dyu-Ron departamentining maʼmuriy markazi. Aholisi 855 ming kishi (2013). Kattaligi va ahamiyati jihatidan mamlakatda Parijdan key-in 2-oʻrinda. M. — mamlakatning eng yirik porti (yuk ortib-tushirish 90 mln. t dan ziyod). Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Marsel va avtomobil yoʻllari tuguni.

Shaharga miloddan avvalgi 6-asrda yunonlarning Massaliya koloniyasi sifatida asos solingan. Miloddan avvalgi 1-asrdarimliklar egallagan. Miloddan avvalgi 6-asrdan Franklar davlati, 11-asrdan Provans grafligi, 1481-yildan Fransiya qirolligi tarkibida. M. — mamlakatning muhim sanoat markazi. Neftni kayta ishlash, neft kimyosi, kimyo, mashinasozlik (jumladan, kemasozlik, samolyotsozlik) sa-noatlari rivojlangan. Oziq-ovqat, qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalari mavjud. M.dan Strasbur va Karlsrue shaharlariga neft quvurlari oʻtkazilgan. Metropoliten qurilgan. Fanlar va sanʼat akademiyasi, 2 universitet, konservatoriya, arxeologiya, nafis sanʼat va boshqa muzeylar, akvarium, botanika va hayvonot bogʻlari bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan Rim qalʼasi qoldiqlari, Sen-Viktor cherkovi (11 — 15-asrlar), La-Major sobori (12-asr), ratusha, bazilika (1864) va boshqa saqlangan. Turizmning yirik markazi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yoshlar musiqasi** - ommaviy musika turi, 20-asrning 2yarmida yoshlar orasida keng tarqalgan turli musiqiy uslublarning umumiy ifodasi. Raqsbop musiqa yoʻnalishlari (roknroll, bigbit, disko, breykdans, elektropop, reyv, trans kabi) hamda turli mavzudagi qoʻshiq asarlari (rokmusika, fank, reggey, rep va h. k.)dan tarkib topgan. Yo. m. namunalari diskoteka, yoshlar klubi, dansing (rake maydonchasi), stadion kabi maxsus joylarda zamonaviy texnika vositalari yordamida ijro etiladi, yeshlarning maʼnaviy va jismoniy ehtiyojlarini qondirib, ularning dunyoqarashi, histuygʻulari va intilishlarini aks ettiradi. Ommaviy oʻyin tarzidagi namunalari — joʻshqin, quvnoq kayfiyatli, baʼzan sershovqin oʻyin ruhida yaratiladi. Qoʻshiqlar mazmunida yoshlarga xos erkinlik, baʼzan axloqodobdan chiqib ketish, shuningdek, umuminsoniy mavzu (sevgimuhabbat, doʻstlik, vatan haqida va h. k.) oʻrin olgan. Yo. m. asoschilaridan amerika xonandasi Elvis Presli, "Bitlz" va b. mashhur. Oʻzbekistonda Yo. m. 1960y.lar oxiri — 1970y.lar oʻrtasida asosan VIA yoki rokansambl shaklida ("Sintez", "Yalla", keyinchalik "Navo", "Sado" va b. guruhlar) paydo boʻlib, ayniqsa mustaqillik davrida rivoj topdi ("Anor", "Bayram", "Bolalar", "Dado", "Nola", "Setora", "Shahzod" guruxlari va b.). 2000—2001 y.lar Oʻzbekistonning turli viloyatlarida yoshlar uchun "Hech kimga bermaymiz seni, Oʻzbekiston" mavzuidagi hamda giyohvandlikka qarshi adabiymusiqiy shoular boʻlib oʻtdi. Yosh ijodkorlar (jumladan Yo. m. ijrochilari) uchun "Nihol" (2000 y. dan) kabi Respublika mukofotlari taʼsis etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Kurt Asle Arvesen** (tugʻ. 1975-yil 9-fevral, Molde, Norvergiya) — isteʼfodagi velosipedchi, Norvegiyaning koʻp karra chempioni.

Martaba
-------

Oʻsmirlik chogʻida velosportdan tashqari, Arvesen bir nechta sport turlariga jiddiy qiziqardi: yengil atletika, futbol va changʻi yugurish. 1995-yilda u velosport bilan shugʻullanib, Bergen havaskorlar jamoasi uchun kurasha boshladi. 2-yildan soʻng u 23 yoshgacha boʻlgan erkaklar oʻrtasidagi jahon chempionatining guruh poygasida va bir vaqtning oʻzida 3 ta kattalar Norvegiya chempionatida gʻolib chiqdi. Faoliyati davomida Arvesen 10 marta mamlakat chempioni boʻlgan: 5 marta guruh bahslarida, 2 marta yakkalik va jamoaviy bahslarda. Yangi jahon chempioni Italiyaga joʻnab ketdi va u yerda 1998-yil oxirida oʻzining birinchi professional shartnomasini imzoladi. 2001-yilda Arvesen Daniyaning kichik jamoasi Fakta jamoasiga oʻtdi. Kurt Asle yangi jamoada oʻzini qulay his qildi, bir yildan soʻng u Shvetsiya turida gʻalaba qozondi va 2003-yilda oʻzining birinchi Grand Tour bosqichidagi gʻalabasi Giro d’Italiyani qoʻlga kiritdi.

Norvegiyalik sportchi Skandinaviyada qolishni xohladi va 2004-yilda u CSC jamoasida oʻynay boshladi. Arvesen darhol jamoasi uchun muhim boʻlgan Danmark Rundt poygasida gʻalaba qozondi. 2007-yilda u bu muvaffaqiyatni takrorladi va bir yil oldin Ster Electrotourda gʻolib chiqdi. Shuningdek, 2007-yilda Kurt Asle yana Jiro bosqichida gʻolib chiqdi, bu safar Paolo Bettini sprintda gʻalaba qozondi. 2008-yilda esa Kurt Asle Tur de Frans bosqichida, uning soʻzlariga koʻra, faoliyatidagi asosiy gʻalabani qoʻlga kiritdi. Xuddi shu mavsum unga E3 Harelbackda gʻalaba keltirdi. Bir yil oʻtib, Arvesen oxirgi marta mamlakat chempioni boʻldi va 2010-yilda Britaniyaning Team Sky jamoasiga oʻtdi. U endi gʻalabalarga erisha olmadi va 2011-yil 9-oktyabrda Parij safaridan soʻng faoliyatini yakunladi.

Katta gʻalabalar
----------------

* 1-bosqich Tour de France (2008)
* „Jiro d’Italiya"ning 2 bosqichi (2003, 2007)
* 1-bosqich (TTT) Vuelta va Ispaniya (2004)
* Yoshlar guruhi poygasida jahon chempioni (1997)
* Guruh poygalarida Norvegiya chempioni (1997, 1998, 2002, 2008, 2009) va individual sinov (2001, 2006)
* Umumiy (2004, 2007), sprint (2002) va 2 bosqich (2002, 2007)
* Shvetsiya boʻylab sayohat (2002)
* Herning Gran-prisi (2007)
* 1-bosqich Herald Sun sayohati (2001)

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Vistupleniem na Parij-Tur Kurt-Eshle Arvesen nameren zavershit svoyu uspeshnuyu professionalnuyu kareru[*sayt ishlamaydi*]
**George Nelson** (yalaffuzi: *Jorj Nelson* 1950-yil 13-iyulda tugʻilgan) — amerikalik fizik, astronom, fan oʻqituvchisi va nafaqadagi NASA astronavti.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Nelson 1950-yil 13-iyulda Ayova shtati Charles-City shahrida tugʻilgan. Nelson Minnesota shtatidagi Wilmarni oʻzining ona shahri deb biladi. U 1968-yilda Minnesota shtatidagi Wilmar oʻrta maktabini tamomlagan. Nelson 1972-yilda Harvey Mudd kollejida fizika boʻyicha bakalavriat, 1974 va 1978-yillarda Vashington universitetida mos ravishda Astronomiya boʻyicha fanlar magistri va falsafa doktori unvonini oldi.

Nelson skaut boʻlgan va birinchi darajali skaut unvoniga sazovor boʻlgan.

Uning rafiqasi Susie Kaliforniyaning Alhambra shahridan. Ularning ikkita qizi bor: Aimee Tess (1972-yil 25-aprelda tugʻilgan) va Marti Ann (1975-yil 27-fevralda tugʻilgan). Nelson golf oʻynashni, oʻqishni, suzishni, yugurishni va musiqani yaxshi koʻradi.

Tadqiqot
--------

Nelson Sacramento Peak Quyosh rasadxonasida astronomik tadqiqotlar oʻtkazdi. Uning soʻnggi tadqiqoti ta’lim tizimini tizimli isloh qilish va fan oʻqituvchilarini tayyorlashga bagʻishlangan.

NASA martabasi
--------------

Nelson 1978-yil yanvar oyida NASA tomonidan astronavt nomzodi sifatida tanlangan. U WB 57-F yer resurslari samolyotida ilmiy asbob-uskunalar operatori sifatida parvoz qildi. Nelson kosmik kemani (kosmik kostyum) ishlab chiqishda Astronavtlar idorasi vakili sifatida xizmat qilgan. STS-1 paytida u asosiy samolyotda fotograf boʻlgan. Nelson, shuningdek, soʻnggi ikki OFT reyslari, STS-3 va STS-4 uchun qoʻllab-quvvatlovchi ekipaj aʼzosi, CAPCOM va Astronavtlar ofisining Missiyani rivojlantirish guruhi rahbari boʻlib ishlagan. Uchta kosmik parvozning faxriysi boʻlgan Nelson 1984-yilda STS-41-C, 1986-yilda STS-61C va 1988-yilda STS-26 bortida xizmat qilgan. U kosmosda jami 411 soat boʻlib, shundan 10 soati EVA parvoz vaqtiga toʻgʻri keladi.

Faxrlar
-------

 Astronavtlar Van Hoften va Nelson (o'ngda) EVA paytida
NASAning muhandislik sohasidagi ajoyib yutuqlari uchun medali, NASAning ajoyib xizmatlari uchun medali, 3 ta NASA kosmik parvoz medali, AIAA Haley kosmik parvozi mukofoti, Fédération Aéronautique Internationale VM Komarov diplomi, Gʻarbiy Vashington universiteti fakultetining eng yaxshi xizmat mukofoti. 2009-yilda Nelson AQSh astronavtlari shon-sharaf zaliga kiritildi. U, shuningdek, Vashington shtati Fanlar akademiyasi va Amerika fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi aʼzosi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „George D. Nelson at scouting.org". 22-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-may 2015-yil.
2. ↑  Stricherz, Vince. UW grads are astronaut candidates. Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-02-21). *University Week*, 9 July 1998.
3. ↑  U.S. Astronaut Hall of Fame at KSC Visitor Complex - Astronaut Scholarship Foundation
**Yoshkar-ola** (1919 y.gacha Saryo vo -kokshaysk, 1919—27y.larda Kras -nokokshaysk) —RFdagi shahar, Mariy El Respublikasi poytaxti. Volga daryosidan 50 km shim.da. Qozon— Moskva liniyasidagi temir yoʻl stansiyasi. Shosse yoʻllar tuguni. Aeroport bor. Aholisi 276,5 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik va metallsozlik. "Elektroavtomatika", yarimoʻtkazgich asboblar, "Kontakt", savdo mashinasozligi, oʻrmon xoʻjaligi mashinasozligi, asbobsozlik, sovitkich jihozlari zavodlari bor. Vitamin, sut, konserva, sunʼiy charm zavodlari, goʻsht-sut kombinatlari, konditer, trikotaj, tikuvchilik, poaybzal f-kalari bor. Mebel va kurilish materiallari ishlab chikariladi. 3 oliy oʻquv yurti, jumladan, unt, 9 ta oʻrta maxsus oʻquv yurti, 3 muzey (shu jumladan, oʻlkashunoslik muzeyi), Mari musiqali drama teatri, rus drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, telemarkaz mavjud. Y. O. ga 1584 y. asos solingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ali shatranjiy samarqandiy** (14-asrning 2-yarmi; asl nomi Ali Tabriziy) — shatranj ustasi. Jahon shaxmat adabiyotiga kat-ta hissa qoʻshgan. Amir Temur davrida unga teng keladigan shaxmatchi boʻlmagan. Shatranj toʻgʻrisida yozib qoldirgan risolasida 60 ta mansuba toʻplagan, shulardan 19 tasini oʻzi tuzgan. A. Sh. S. risolasidagi „Shatranji kabir" taf-318siloti Abulfath Ahmad Sijziy kitobidagi bayonning oʻzganasidir. „Shatranji kabir"ning ayni shu koʻrinishi Temurning sevgan oʻyini boʻlgan. Tabrizda, keyinchalik Eron, Ozarbayjonda yashagan xoja Ali Tabriziyni Xondamir oʻsha davrda shuhrat topgan shaxmatchi sifa-tida taʼriflaydi. A. Sh. S. Amir Temur uyushtirgan shaxmat majlislarining do-imiy ishtirokchisi boʻlgan. Bir vaqtda 4 kishi bilan 4 ta taxtada gʻoyibona oʻynay olgan. Xoja Ali Tabriziy Amir Temurning farmoni bilan usta shatranjchi sifa-tida Samarqandga olib kelingach, A Sh. S. nomi bilan shuhrat topgan. Ad:. Muhiddinov M. Sohibqiron dona surganda, T. 1996.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kurtak** — 1) yuksak oʻsimliklarning novda kurtagi. Kurtak. uchki qismida oʻsish konusi boʻlgan boshlangʻich poya va oʻzaro zich joylashgan har xil yoshdagi bargchalardan (vegetati v Kurtak.) yoki ular bilan birga oʻrnashgan boshlangʻich gul va tuigullardan (generativ Kurtak.) iborat. Boshlangich gul Kurtak. gʻuncha deyiladi. Qishlaydigan Kurtak. sirtdan qoʻngʻir qobiq (shakli oʻzgargan barglar) bilan qoplangan. Kurtak. novdaning uchida (uchki Kurtak.), barg qoʻltigʻida (barg Kurtak.) yoki poyaning boshqa qismlari, ildiz, baʼzan barglarda (qoʻshimcha Kurtak.) boʻladi. Bahorda yozilmaydigan va novdada rivojlanmay turgan Kurtak. uyqudagi (yashirin) Kurtak. deyiladi. Oʻsimlik kesilganida yoki singanida bunday Kurtak.dan yangi novda oʻsib chiqadi. Oʻsimliklarning bu xususiyatidan bir tur oʻsimlikni boshqa tur oʻsimlikka payvandlashda foydalaniladi;2) baʼzi umurtqasiz hayvonlar (boʻshliqichlilar, halqali chuvalchanglar va boshqalar)da ova organizmida rivojlanayotgan jinssiz yoki jinsiy yosh organizm.<ref>OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 200

Manbalar
--------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kurs ishi** — oliy oʻquv yurtlari talabalari tomonidan oʻquv rejasidagi umumkasbiy va maxsus fanlar boʻyicha bajariladigan mustaqil ish. Kurs ishi professional oʻqituvchilar rahbarligida talabalarda toʻplangan nazariy bilimdan muayyan masalani yechishda mustaqil foydalanish koʻnikmasini yoki mavzuni chuqur oʻrganish maqsadida bajari-ladi. K.ye, odatda, quyi kurslarda referativ (qarang Referat), yuqori kurslarda grafikaviy-hisoblash ishlari sifatida oʻtkaziladi. Kurs ishi mavzui oliy oʻquv yurtlari kafedralarida ishlab chiqiladi va himoya qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jeon So-yeon** (1998-yil 26-avgustda tugʻilgan), **Soyeon** mononim nomi bilan tanilgan, Cube Entertainment kompaniyasi bilan shartnoma imzolagan janubiy koreyalik reper, qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi va produser. U birinchi marta 2017-yil 5-noyabrda yakkaxon ijrochi sifatida debyut qilishdan oldin *Produce 101* va *Unpretty Rapstar* telekoʻrsatuvlarida ishtirok etishi bilan eʼtiborni tortgan. 2018-yil 2-mayda u (G)I-dle qizlar guruhining yetakchisi va bosh reperi sifatida debyut qilgan, guruh uchun eng koʻp qoʻshiqlar yozgan va produserlik qilgan. U, shuningdek, SM Station X qizlar guruhining Station Young loyihasining bir qismidir va K/DA va True Damage virtual musiqiy guruhlarida *Liga of Legends* videooʻyin qahramoni Akali rolini ijro etgan.

Faoliyati
---------

 Jeon So Yon 2016-yilda *Unpretty Rapstar 3* paytida.
2016-yil yanvar oyida Jeon *Produce 101* telekoʻrsatuvining birinchi mavsumida Cube Entertainment vakil stajyori sifatida paydo boʻlgan. U shou davomida mashhur ishtirokchi boʻlib qolgan va beshinchi epizodda 10-oʻrinni egallagan. Biroq, u soʻnggi epizodda 20-oʻrinni egallab, gʻolib qizlar guruhi, IOI aʼzosi boʻla olmagan.

2016-yil iyul oyida Jeon *Unpretty Rapstar* rap tanlovi shousining uchinchi mavsumida ishtirokchi sifatida paydo boʻlgan. Shou ikkinchi oʻrinni egallagan Jeon bilan yakunlangan.

 2020-yilda „Dumdi Dumdi" trekining reklamasi paytida Jeon So Yon.
Jeon Apinkning Namjoo yakkaxon debyut qoʻshigʻi „Bird" produserligida ishtirok etgan, u 7-sentyabrda chiqqan. 16-dekabr kuni Jeon, Pentagon aʼzosi Hui va AB6IX aʼzosi Li Dae Xvi Mnetning *CAP-TEEN* tinglov shousida Top 7 tanlovi uchun qoʻshiqlarga produserlik qilishlari tasdiqlangan. „Eternal Sunshine" qoʻshigʻi Li Seo Bin tomonidan kuylangan. Bu gitara va basning ajoyib ritmiga ega qoʻshiq boʻlib, birinchi muhabbat tuygʻularini ifodalaydi. Li Seo-bin umumiy yaxshi baholarni olgan va hakamlar tomonidan 354 ball bilan baholangan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Taylor Glasby.* „(G)I-DLE are a major K-pop girl group writing their own music".  i-D (1-sentabr 2020-yil). 2-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2020-yil.
2. ↑  „후이·전소연·이대휘, '캡틴' TOP7 파이널 경연곡서 신곡 대격돌 [공식입장"] (ko). *Xports News* (16-dekabr 2020-yil). 15-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-yanvar 2021-yil.

Havolalar
---------

* Jeon So-yeonning Instagram sahifasi
**Kurs loyihasi** - texnika yoʻnalishi boʻyicha kadrlar tayyorlovchi oliy oʻquv yurtlari, oʻrta maxsus va kasbhunar oʻquv yurtlari (kasb-hunar kolleji) talaba (oʻquvchi)lari tomonidan oʻquv yili (kurs, semestr) davomida bajariladigan mustaqil ish. Kurs loyihasida obyekt, jarayon, rejalashtirish va h.k.ning joʻzʼiy boʻlagi tahlil qilinadi, baʼzi sifati yoki koʻrsatkichi yangidan loyihalanadi. Kurs loyihasi grafik qism va hisob-tushuntirish xatidan iborat. Kurs loyihasini bajarish jarayonida talaba (oʻquvchi)lar texnologik jarayonlarni loyihalashtirish, ishlab chiqarishni tashqil etish va rejalashtirish boʻyicha olgan nazariy bilimlarini mustahkamlaydilar, ilmiy tadqiqotda muayyan koʻnikma hosil qiladilar, ilmiy-texnika va maxsus adabiyotlar, namunaviy loyiha va shahrik.dan foydalanishni oʻrganadilar. Kurs loyihasiga tajri-bali professor-oʻqituvchilar va ishlab chiqarish yetakchi mutaxassislari rahbarlik qiladi. Kurs loyihasi talaba (oʻquvchi)larni bitiruv malakaviy ish yoki magistrlik dissertatsiyalarini mustaqil bajarishga tayyorlaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kimberley Garner** (1991-yil 10-fevralda tugʻilgan) — ingliz suzish kiyimlari dizayneri, televizion shaxs, model va aktrisa.

Hayot
-----

Kimberley Garner Ascot shahridagi Sent-Jorj maktabida tahsil olgan, u yerda oltinchi sinfda siyosat, fotografiya, sanʼat va din boʻyicha kurslar olgan. U koʻchmas mulk ishlab chiqaruvchi Rassell Garner va Jeraldin Garnerning qizi. Uning akasi Kristofer Garner va opasi grafinya Faye de Pelet bor. Maktabni tugatgandan soʻng, u LAMDA va RADA, Londondagi ikkita aktyorlik maktablarida, soʻngra Gʻarbiy Hollywoodagi Li Strasberg teatr va kino institutida, Kaliforniyada tahsil oldi. Xristian, u Muqaddas Uch Birlik Bromptonda muntazam topinuvchi.

2013-yil may oyida Garner oʻzining birinchi suzish kiyimlari kolleksiyasini taqdim etdi va shundan beri koʻplab toʻplamlarni chiqarishni davom ettirdi. U Kimberley London Ltd. direktori. U shuningdek, mulk ishlab chiqaruvchisi boʻldi.

U London va Mayamida koʻplab uy-joy mulklarini ishlab chiqdi. 2019- yilda Garner "*Sevgilim* „ jangovar triller filmida ayol bosh rolni egalladi. 2020-yilda u LA Independent Film Awards mukofotini qoʻlga kiritdi. U shuningdek, *"The Wright Stuff"* nomli joriy telekoʻrsatuvda ishtirok etdi.

Uning soʻnggi biznes tashabbusi „Sunday For Lovers" erkaklar suzish kiyimlari liniyasidir.

Ascotdagi Avliyo Jorj maktabini tamomlagan. London musiqa va dramatik sanʼat akademiyasida va RADAda tahsil olgan. Shundan soʻng u Londonning eng nufuzli hududlarida binolar quruvchi, shuningdek, kiyim-kechak dizayni bilan shugʻullanadigan otasining firmasiga qoʻshildi. Kimberley London Ltdda 2013-yildan beri suzish kiyimlarini ishlab chiqaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Country Life*, vol. 202 (2008), p. 75
2. ↑  „YOUNG LONDON EVENTS LIMITED, GU12 6HT : Companies House Number 07070354". *Companiesintheuk.co.uk*. Qaraldi: 6-iyul 2022-yil.
3. ↑  „Instagram". *Instagram.com*. Qaraldi: 6-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

* Kimberley Garner IMDbda
* KimberleyLondon.com
Vengriyalik Jerardning shahid boʻlishi.
**Angevin uyining afsonasi —** bu Angevin sulolasining Vengriya tarmogʻi tomonidan hurmat qilinadigan azizlar hayotini hikoya qiluvchi gotika uslubidagi italyancha yoritilgan qoʻlyozma. 1330-yilda Charlz Robert va uning oʻgʻli Endryuning Neapolga sayohati munosabati bilan yozilgan.

Legendarium bolalar uchun tasvirli kitob boʻlib, unda rasmlar qisqacha tavsif bilan birga berilgan. Qoʻlyozmani bezash uchun Boloniyadan trechento uslubida ishlagan rassomlar kelishgan.

140 dan ortiq sahifadan iborat mazkur oʻrta asr afsonasida Iso Masih, vengriyalik ruhoniy Jerar, Vengriya shahzodasi Emerik, Vengriya qiroli Laslo I, polshalik ruhoniy Stanislav Shepanovski, Frensis Assizskiy va Jorj Viktoriy va Vengriyada mashhur boʻlgan boshqa azizlar hayotidan sahna koʻrinishlari mavjud.

Bugungi kunda qoʻlyozmaning parchalarini Vatikan kutubxonasi, Morgan kutubxonasi va Ermitajda koʻrish mumkin.

Ermitajda ilgari afsonaga kiritilgan beshta miniatyura mavjud: „Havoriy Pavelning ishlari", „Avliyo Pavel hayotidan sahnalar", „Nursiyalik Benedikti va Avliyo Antoniy hayotidan lavhalar", „Avliyo Aleksey hayotidan sahnalar", „Avliyo Fransisk hayotidan sahnalar" va „Yepiskop Avliyo Avgustin hayotidan lavhalar".

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „The Saint Ladislaus legend in the Anjou Hungarian Legendarium, Vatican Library.". 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2022-yil.
2. ↑  „Деяния апостола Павла" (ru).  Государственный Эрмитаж. Qaraldi: 7-fevral 2017-yil.
3. ↑  „Сцены из жития Св. Бенедикта из Нурсии и Св. Антония Отшельника" (ru).  Государственный Эрмитаж. Qaraldi: 7-fevral 2017-yil.
4. ↑  „Сцены из жития Св. Алексея" (ru).  Государственный Эрмитаж. Qaraldi: 7-fevral 2017-yil.
5. ↑  „Сцены из жития Св. Франциска" (ru).  Государственный Эрмитаж. Qaraldi: 7-fevral 2017-yil.
6. ↑  „Сцены из жития епископа св. Августина" (ru).  Государственный Эрмитаж. Qaraldi: 7-fevral 2017-yil.

Havolalar
---------

* 

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Angevin uyining afsonasi** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor
* JSTOR: Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 43 (1980), pp. 234-238

[[
**Jent** (qozoqcha: *жент*), **kospa** (qozoqcha: *қоспа*) yoki **yent** (boshqirdcha: *йент*) — milliy qozoq taomi, Sakmara daryosi havzasida yashovchi boshqirdlarning mintaqaviy taomi.

Jent qozoqlarning milliy bayramona taomi boʻlib, quritilgan maydalangan tvorog, eritilgan sariyogʻ, shakar, asal, mayiz, yongʻoq va boshqa masalliqlar qoʻshilib tariqdan (qovurilgan) tayyorlanadi. Jent odatda choyga tortiladi. U bola tugʻilganidan keyin, *shіlde toy* (bola tugʻilganini nishonlash), *besіk toy* (bolani birinchi marta beshikka solishni nishonlash) va *qirqinan shigʻaru* (bola tugʻilgandan keyin qirq kunni nishonlash) munosabati bilan tayyorlanadi.

Orenburg viloyatidagi Sakmara daryosi havzasida yashovchi boshqirdlar quritilgan qizil tvorogdan (boshqirdcha: *ҡыҙыл эремсек* — nordon yoki achitilgan sigir/echki sutidan namlik toʻliq bugʻlanib ketgunicha qaynatish orqali olinadigan qizgʻish rangdagi tvorogli massa) sariyogʻ, shakar, tolqon yoki quritilgan shumurt qoʻshilgan holda tayyorlangan taomni „jent" yoki „yent" deb ataydi. Boshqa hududlardagi boshqirdlar bu taomni „ajikey" deb atashadi (boshqirdcha: *әжекәй*, qozoqlarda — *ejegey*).

Qozoqlar jentni quyidagicha tayyorlaydilar: bir chelak qovurilgan tariqqa (qozoqcha: *тары*) bir kilogramm shakar va 3-4 kilogramm sariyogʻ yoki eritilgan yogʻ qoʻshiladi, soʻngra hosil boʻlgan massa aralashtirib, dasturxonga tortiladi. Ulugʻ Vatan Urushi va urushdan keyingi yillarda jent tayyorlashning quyidagi usuli keng tarqalgan: aportni hovonchada tariq yoki makkajoʻxori donasi bilan aralashtirib, aport lahmi maydalangan donni shimdirgunga qadar tuyilgan. Olingan massa quritilgan va boʻlaklarga boʻlingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Максютова Н. Х.*. Башкирские говоры, находящиеся в иноязычном окружении*. Китап, 1996 — 255 bet.
2. ↑  Кузембайулы А. Абиль Е.*. История Республики Казахстан*, 2003 — 160 bet.
3. ↑  Жент // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — ISBN 9965-9746-3-2. (CC BY-SA 3.0)
4. ↑  *Вопросы истории и диалектологии казахского языка*. Академия наук Казахской ССР, 1963 — 205 bet.
5. 1 2  Маргулан А. Х. Востров В. В. 1967. sfn error: no target: CITEREFМаргулан\_А.\_Х.\_Востров\_В.\_В.1967 (help)
6. 1 2  Надергулов У. Ф.*. Животноводческая лексика башкир*. Уфа: Гилем, 2000 — 136 bet.
7. ↑  *Диалектологический словарь башкирского языка*. Китап, 2002 — 87, 118 bet.
8. ↑  *Простор*, 1998 — 103 bet.

Adabiyotlar
-----------

* Маргулан А. Х. Востров В. В.*. Культура и быт казахского колхозного аула*. Наука, 1967 — 226 bet.
Ayniddin Gadozoda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon bilan
**Hoji Ayniddin Gadozoda** (*Ayniddin Qurbonov* ; 1946-yil 19-iyul, Sovet tumani, Hasanbegi qishlogʻi — 2022-yil 23-iyun, Tojikiston) — jurnalist, adib, Tojikiston Jurnalistlari ittifoqi aʼzosi (1976), Tojikiston Ittifoqi Yozuvchilar uyushmasi (2012) aʼzosi.

Biografiyasi
------------

Ayniddin Gadozoda 1946-yil 19-iyulda Sovet tumani, Hasanbek qishlogʻida tugʻilgan.Oʻrta maktabdan soʻng Tojikiston Davlat universitetining tarix fakulteti (1976) va Kommunistik tumani (hozirgi Boxtar tumani) qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagan.) (1987).Dangʻara tumani „Navobod" gazetasi (1963-1966) va Sovet tumanidagi 4-son oʻrta maktab (1968-1970), „Kommunizm uchun" (1970-1976), mahalliy gazetalarda ishlagan. Sovet tumani mehnat deputatlari Soveti radiosi (1976-1980).Sovet tumanidagi „Kommunizm uchun" gazetasida (1980-1982), „Tojikistonning 50-yilligi" sovxoz kasaba uyushmasi qoʻmitasida xizmat qilgan. Sovet tumani (1982-1994).Tanobchi saylangan.1994-yildan 2011-yil yanvargacha pensiya jamgʻarmasi boʻlimi (hozirgi Davlat ijtimoiy sugʻurta va pensiya agentligi) mudiri, 1976-yildan Ittifoq aʼzosi. Tojikiston Jurnalistlari kengashi, 2012-yildan Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi..

Asarlari
--------

U doimiy ravishda badiiy ijod bilan shugʻullanib, ijodi „Surxob boʻyida" (1990), „Varison oli somon, xatlonamlik" (1999), „Sipehri havotod" (2000) tarixiy-publisistik va badiiy kitoblariga kiritilgan.), „Tojik tarixining angorasi va ikki asr oʻn yili" (2001), „Xalq nigohida" (2003), „Sepehr gumbazi qalqoni" (2004), „Safoyu Sano Sharif-Qahramon". "(2005), „Orion — Sharq nuri" (2006), „Habibi Xudo" (2010), „Ayn lugʻati" (2011), „Farruhbol — tojiklarning taqdirli uchrashuvi" (2012), „Ona shami" "(2014), „Men Jaribqulomdanman" (2016) va boshqalar. nashr etilgan.

Mukofotlari
-----------

* Abul Qosim Lohutiy nomidagi mukofot (2012);
* Nosir Xusrav nomidagi mukofot (2013);
* Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1976)
* „Matbuot aʼlochisi" faxriy ordeni (2004);
* „Aholini ijtimoiy himoya qilish jamgʻarmasining 10 yilligi" medali (2006);
* „Madaniyat aʼlochisi" yorligʻi (2007);
* „Mehnat va aholini muhofaza qilish aʼlochisi" ordeni (2009).

Manbalar
--------

1. ↑  Adiboni Toҷikiston (maʼlumotnomai muxtasari sharhiholӣ)./Tahiya va tanzimi Asrori Somonӣ va Maҷid Salim. — Dushanbe, „Adib", 2014, — s. 68 ISBN 978-99947-2-379-9
**Kimberlit** (JARdagi Kimberli shahri nomidan) — effuziv koʻrinishdagi oʻrta asosli brekchiyasimon togʻ jinsi. Asosan, portlash trubkasi shaklida uchraydi. Koʻpincha, piropli peridotitlardan, baʼzan piropli olivinitlar va piroksenitlardan tarkib topgan. Rangi koʻkimtir va yashilroq tusli qora. K.da 2 xil oʻzga jins boʻlakchalari (ksenolit) uchraydi. Birinchisi, juda chuqurlikdan olib chiqilgan oʻtaasos va asosli togʻ jinslari (pirop — olivinli giperbazitlar, eklogit va b.), ikkinchisi, Yer pusti jinslari (granit, kristalli slanets, qumtosh va b.). Mineral tarkibidagi olivin va flogopit yirik kristallar, piroksen, perovskit, magnetit va pirop mayda kristallar holida uchraydi. Pirop olmosning genetik yoʻldoshi, shuning uchun asosiy alomati hisoblanadi. Olmos oʻzga jins boʻlaklari va minerallarida ham boʻladi. K. trubkalari portlashdan paydo boʻlib, katta chuqurlikdan olib chiqilgan (gipabissal) mahsulot bilan toʻlgan boʻladi. Trubkalar oʻlchami bir necha m2 dan ming m2 gacha tomir, dayka koʻrinishida uchraydi. Olmos pirop bilan birga yuqori bosimda chuqurlikda hosil boʻladi. K.ning mineral va kimyoviy tarkibi har xil. K.ning nurashi tufayli sochilma olmos konlari vujudga keladi.

K. qad. platformalarda tarqalgan. Shuningdek, geosinklinallarda ham uchraydi, 1500 dan ortiq K. trubkalari maʼlum. Shulardan 10% da olmos bor. Olmosli K. asosan, JAR va RF (Saxa-Yakutiya)da uchraydi. Shim. Amerika, Hindiston, Braziliya, Kongo Demokratik Respublikasida ham topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aynlar** – Xokkaydo o. (Yaponiya)da yashaydigan xalq; umumiy soni 20 mingga yaqin (1992). 2002-yilgi ma'lumotlarga ko'ra 25 ming. Norasmiy ma'lumotlarga ko'ra 200 minggacha boradi. Ayn tilida soʻzlashadi. Baliqchilik va dehqonchilik bilan shugʻullanadi. A. lar xristianlikning proloslav oqimi, buddizm, sintoizm, animizm dinlariga sig'inishadi.

Til
---

Ko'pgina tadqiqotlarda ayn tili bilan yapon tili bir biriga yaqinligi ko'rsatishga harakat qilinsa-da, tilshunoslar tomonidan ayn tili izolatsiyalangan til sifatida tasniflanadi. Mahalliy yozuv bo'lmagani bois katakana va lotin alifbosidan foydalanishadi.

Din
---

Ayn xalqining qadimiy e'tiqolariga ko'ra tabiatdagi har bir narsaning ichida kamuy(ruh yoki xudo) bor. Bunday qarash animizmga yaqin turadi. Ayn dinida olamning yaratuvchisi Kotan-kar-kamuy hisoblanadi. Shuningdek, dengiz xayvonlari xudosi Repin kamuy, tog'lar va ayiqlar xudosi Kim-un-kamuy, o'choq mabudasi Kamuy-husi e'tiqodda muhim ahamiyat kasb etgan. Ayn dinida ruhoniylar mavjud emas. Diniy marosimlarni qishloq oqsoqoli o'tkazadi. Aynlar ovqatlanishdan oldin Xudolarga minnandorchilik bildirishgan va kasal bo'lishganda olov xudosidan madad so'rashgan. 
2012-yilda o'tkazilgan so'rovga ko'ra aynlar asosan buddizmga e'tiqod qilishadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**AynulQuzzot, Abulmaoniy ibn Abdulloh ibn Abubakr Muhammad ibn Ali ibn Hasan ibn Ali Miyonjiy Hamadoniy** (1099 – Hamadon – 1131) – fors-tojik mutasavvif shoiri, olim va mutafakkiri. Oʻz davrining barcha ilmida tengsiz boʻlib, "zamon oriflari peshvosi", "asr yagonasi" sifatida ulugʻlangan. Tasavvuf nazariyotchisi. Muhammad Gʻazzoliy taʼsirida boʻlgan. Keyin Abu Ali ibn Sino asarlarini chuqur mutolaa qilib, falsafani oʻrganishga kirishgan. Tasavvufiy asarlarida erkin mushohada yuritib, baʼzi qaltis fikrlarni bayon etgani, ayrim dindorlarni tanqid qilgani uchun dorga osilib, jasadi oʻtda kuydirilgan.

Ijodi
-----

Uning ilohiy hikmatga oid "Yazdonshinoxt" ("Xudoni tanish"), tasavvufning oʻn asosini talqin qiluvchi "Tamhidot" ("Tekislash"), Xudoning sifatlari va zotiga bagʻish­langan "Zubdat ul-haqoyiq" ("Haqiqatlar qaymogʻi"), shuningdek, "Tafsiri Qurʼon" ("Qurʼon tafsiri"), "Maktubot" ("Maktublar"), "Sharhi kalimoti qisori Bobo Tohir" ("Bobo Tohir soʻzlarining qisqacha sharhi") asarlari mashhur.

Alisher Navoiy unga "Nasoyim ul-muhabbat"da alohida fasl ajratib, Shayx Muhammad Hammuya va Muhammad Gʻazzoliy bilan suhbatda boʻlgani, Ahmad Gʻazzoliyga maktub yozib oʻzaro fikr almashgani, koʻp karomat sohibi ekanligini qayd etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *"Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat"*.
2. ↑  *"Nasoyim ul-muhabbat"*.
**Jenn Gambatese** (talaffuzi: „Jenn Gambatese", 1975-yil 10-sentyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. Gambatese Disneyning „Tarzan" musiqiy asarida Jane rolini ijro etgan. Gambatese ham Glinda bilan birinchi Milliy sayohatda oʻynadi.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Gambatese Missisipi shtatining Filadelfiya shahrida tugʻilgan va Klivlendning chekkasidagi Richmond Heights shahrida oʻsgan. Uning aktyorlikka boʻlgan ishtiyoqi toʻrtinchi sinfning yozida Willoughby tasviriy sanʼat markazida boshlangan va u yerda u teatr darslarida qatnashgan. Uning birinchi spektakli Tom Sawyer hikoyasida „playing a 'whitewasher" rolini ijro etish edi. Jenn aktyorlik saboqlarini davom ettirdi va oʻrta maktabning yuqori-yilida Beck Center va Klivlend Davlat Universitetida oʻqidi. 1993-yilda u Manxettenga koʻchib oʻtdi va u yerda Nyu-York universiteti Tisch sanʼat maktabining drama boʻlimiga oʻqishga kirdi. Jenn 1997-yilda sotsiologiya va dramaturgiya yoʻnalishi boʻyicha ikki mutaxassislik boʻyicha tamomlagan va „Rassom va olim" mukofotiga sazovor boʻlgan. Oʻqishni tugatgandan soʻng, uning birinchi professional ishi gastrol bolalar teatri boʻlgan Yosh tomoshabinlar teatrida spektakl qilish edi. U Serena Katsni Shimoliy Amerika shon- *shuhrat* sayohatida Gavin Creel bilan Nick Piazza rolida oʻynadi. Jenn, shuningdek, shouning Yevropa safarida rol oʻynagan.

Teatr ijodi
-----------

| Yil | Sarlavha | Rol |
| --- | --- | --- |
|  | *Sunday in the Park with George* | Dot |
|  | *Uncle Vanya* | Sonya |
| 1998 | *Footloose* | Urleen; Ariel u/s |
| 1999 | *Romeo and Juliet the Musical* | Juliet |
| 2000 | *Little Women* | Amy March |
| 2001 | *Reefer Madness* | Mary Lane u/s |
|  | *Devil in the Flesh* | Marthe |
| 2002 | *Hairspray* | Penny Pingleton |
| 2003 | *A Year with Frog and Toad* | Bird/Mouse/Squirrel/Mole/Young Frog |
| 2005 | *All Shook Up* | Natalie Haller |
| 2006 | *Tarzan* | Jane Porter |
| 2007 | *Is He Dead?* | Marie Leroux |
| 2008 | *Little House on the Prairie* | Mary Ingalls |
| 2010 | *Annie Get Your Gun* | Annie Oakley |
| 2012 | *Carousel* | Carrie Pipperidge |
| 2013 | *Wicked* | Glinda |
| 2014 | *The Sound of Music* | Maria Rainer |
| 2016 | *School of Rock: The Musical* | Principal Rosalie Mullins |
| 2019 | *Mrs. Doubtfire* | Miranda Hillard |
| 2021 |

Shaxsiy hayot
-------------

U *Hi-5* bolalar telekoʻrsatuvining aʼzosi va Brodvey ijrochisi Curtis Creganga turmushga chiqdi. Ular 2007-yil iyun oyida turmush qurishdi. 2009-yil yanvar oyida u va eri 2009-yil may oyida birinchi farzandlarini birga kutayotganliklari eʼlon qilindi. 2009-yil 12-mayda ular Jozephina ismli qizli boʻlishdi. Jenn yoga va velosiped haydash bilan shugʻullanishni, shuningdek, oʻzining Broadway Show League bilan ikkinchi asos sifatida maydonda oʻynashni yaxshi koʻradi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Brantley.* „Tarzan Arrives on Broadway, Airborne". *The New York Times* (11-may 2006-yil).
2. 1 2 3 4  *Brown.* „Talking to Jenn Gambatese". *FameNetwork.com* (25-mart 2005-yil).
3. ↑  „About". *JennGambatese.com*. Qaraldi: 21-dekabr 2021-yil.
4. ↑  „Resume/Contact". *JennGambatese.com*. 14-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
Герб
**Surgut** — Rossiya Federatsiyasi XantiMansilar muxtor okrugidagi shahar (1965-yildan). 1975-yilda Tyumen sh. bilan temir yoʻl orqali bogʻlangan. Ob daryosining oʻng sohilidagi port. Aholisi 274,8 ming kishi (1998). S. 1593-yil Ostyak qalʼasi oʻrnida ostrog sifatida barpo qilingan. Shahar nomi unga yaqin boʻlgan Ob daryosining tarmoqchasi nomidan olingan. S. Sibirni ruslar tomonidan mustamlakaga aylantirishda tayanch markazi boʻlgan. 1782-yildan Tobolsk namestnichestvosidagi shahar. 1804—67 yillarda shahar maqomida boʻlmagan. 1868-yildan Tobolsk gubernyasi, 1898-yildan uyezdi markazi. 1920y.lar boshida aholisi kamligi bois shaharchaga aylantirilgan. 1930-yildan Tyumen viloyati tarkibidagi XantiMansilar milliy okrugida. 1950—60y.larda neft va gaz konlarining ochilishi munosabati bilan S. tez rivojlana boshladi. 1965-yilda shahar maqomini oldi. Neft qazib olish sanoatining yirik markazi. Gazni qayta ishlash, yogʻochsozlik, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Uyjoy qurilish, baliqni qayta ishlash ktlari bor. Oliy oʻquv yurti, oʻrta maxsus bilim yurtlari, oʻlkashunoslik muzeyi mavjud.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ayniy** — Tojikiston shimoli-gʻarbidagi qishloq hisoblanadi. Sugʻd viloyatining Ayniy tumani markazi boʻlib, tojik xalq shoiri Sadriddin Ayniy nomi bilan ataladi. U taxminan 177 kilometr (110 mi) Xo'janddan va 165 kilometr (103 mi) Dushanbedan Zaravshon daryosi sohilida joylashgan. Jamiyat aholis 2015-yil hisobiga 14862 nafarni tashkil etgan. U 11 qishloqdan, jumladan, Ayniy (oʻrindiq), Chore, Xushikat, Qumarg, Zasun va Zindakondan iborat.

Tarixi
------

Ayniy soʻgʻd sivilizatsiyasining qadimiy shahri boʻlib, keyinchalik islomiy shaharga aylangan Varz-i Manor (9-12-asrlarga oid) nomi bilan mashhur minora hozirgacha saqlanib qolgan. 1930 -1955-yillarda Zahmatobod nomi bilan mashhur bo'lgan. Bu tojik millatchilari uchun muhim markaz hisoblangan.

Iqtisodiyoti
------------

Qishloq xoʻjaligi, tamaki, gʻalla va meva yetishtirish mahalliy iqtisodiyotning asosini tashkil etadi. Shuningdek, quvvati 1,8 milliard tonna boʻlgan Fa-Yagʻnob yirik koʻmir koni hamda bu yerda joylashgan zavod ham bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdullaev, Kamoludin*. Historical Dictionary of Tajikistan*. Scarecrow Press, 27 April 2010 — 72 bet. ISBN 978-0-8108-6061-2. 27-may 2013-yilda qaraldi.
2. ↑  Jamoat-level basic indicators, United Nations Development Programme in Tajikistan, accessed 5 October 2020
3. ↑  Jamoat named by Sadriddin Ayni, tojkiston.ucoz.ru
4. ↑  „Upper Zerafshan Valley & Ayni travel guide" (en-US). *Caravanistan*. Qaraldi: 25-dekabr 2019-yil.
5. ↑  Allworth, Edward*. Muslim Communities Reemerge: Historical Perspectives on Nationality, Politics and Opposition in the Former Soviet Union and Yugoslavia*. Duke University Press, 1994 — 31 bet. ISBN 978-0-8223-1490-5. 27-may 2013-yilda qaraldi.