**Kaplaneios maktabi** (yunoncha: Καπλάνειος Σχολή) 1797-1820 – yillarda Ioannina shahrida faoliyat koʻrsatgan yunon taʼlim muassasasi edi. Maktab zamonaviy yunon maʼrifatparvarlik harakatining yirik vakili Afanasios Psalidas tufayli shaharning eng muhim intellektual taʼlim markaziga aylandi. Kaplaneios 1922-1926-yillarda qayta qurilgan va shu vaqtdan boshlab bir qator boshlangʻich maktablar joylashgan.

Athanasios Psalidas davrida
---------------------------

Maktab aka-uka Mantos va Zois Kaplanis, savdogarlar va mahalliy xayriyachilarning shaxsiy mablagʻlari hisobidan tashkil etilgan. Undagi moliyaviy muammolar tufayli maktab oʻrnini Maroutsaia maktabi egalladi. Eng boshidanoq zamonaviy yunon maʼrifatining asosiy namoyandalaridan biri boʻlgan Afanasios Psalidas tashabbusni oʻz qoʻliga oldi va maktab direktori boʻldi. Xuddi shu yili Kaplaneiosda maktab shaxsiy kutubxonasi ochildi, Istanbuldagi Phanar yunon pravoslav kolleji (Konstantinopol) tasarrufiga oʻtdi va Patriarxal Akademiyaning muqobil nomini oldi.
Psalidas dastlab anaxronistik va letargik taʼlim tizimiga duch keldi. Buni hal qilish uchun u Ioannina konservativ jamoasi bilan bir qator qarama-qarshiliklarni boshladi. U oʻquv rejasiga eksperimental fizika darslarini kiritdi. Talabalarga shuningdek , qadimgi yunon adabiyoti va zamonaviy ilm-fan, jumladan, Lavuazye kimyosi va Isaak Nyutonning Principia asarlari oʻrgatilgan. Psalidasning asosiy maqsadi va intilishi yunon xalqini intellektual yuksaltirish va siyosiy tomondan tiklash edi. Bunga erishishda unga mintaqaning aqlli va diniy bagʻrikeng hukmdori Ali Posho yordam berib, Ioanninadagi taʼlimni ragʻbatlantirdi. Oʻzining ilgʻor taʼlim usullari tufayli Psalidas konservativ olimlar tomonidan ateizm va voltairizmda ayblangan.

Faoliyati
---------

Biroq, koʻp oʻtmay Ali Poshoning Portega qarshi muxtoriyat tendensiyalarining bostirilishi, shuningdek, 1821-yilda Gretsiya mustaqillik urushining boshlanishi bilan keskin yakunlandi. Ali poshoning bostirilishi shahardagi maktablarning, shu jumladan Kaplaneiosning vayron boʻlishiga olib keldi. Maktab 1922-1926—yillarda Zois Kaplanisning vasiyatiga binoan qayta qurildi va shu vaqtdan boshlab bir qator boshlangʻich maktablar faoliyat boshlagan edi.

Taniqli bitiruvchilari
----------------------

* Angelos Kitsos
* Kosmas Thesprotos, olim
* Georgios Stavros, bankir
* Anastasios Sakellarios, Zosimaia maktabi birinchi direktori

Manbalar
--------

1. 1 2  Sakellariou, M. V.*. Epirus, 4000 years of Greek history and civilization*. Ekdotike Athenon, 1997 — 312 bet. ISBN 978-960-213-371-2.
2. 1 2  Bokaris, Efthymios P.; Koutalis, Vangelis (2001). "The "System of Chymists" and the "Newtonian dream" in Greek-speaking Communities in the 17th–18th Centuries". *Science & Education* **17** (6): 641–661. doi:10.1007/s11191-006-9050-x.
3. 1 2  Sakellariou, M. V.*. Epirus, 4000 years of Greek history and civilization*. Ekdotike Athenon, 1997 — 414 bet. ISBN 978-960-213-371-2.
4. 1 2  „Καπλάνειος Σχολή- Πατριαρχική Σχολή. [Kaplaneios -Patriarchical School"] (el). *Κάτοπρον Ελληνικής Επιστήμης και Φιλοσοφίας (University of Athens)*. Qaraldi: 2010-yil 30-oktyabr.
5. ↑  Angelomatis-Tsougarakis, Helen*. The eve of the Greek revival: British travellers' perceptions of early nineteenth-century Greece*. Taylor & Francis, 1990 — 128 bet. ISBN 978-0-415-03482-1.
6. 1 2  Floros, Ioannis N. *Paideia in Ioannina during the so-called Tourkokratia: 18th century - beginning 20th century*. *University of Johannesburg* (Thesis). hdl:10210/2572.
7. ↑  Demos, Raphael (Oct 1958). "The Neo-Hellenic Enlightenment (1750-1821)". *Journal of the History of Ideas* (University of Pennsylvania Press) **19** (4): 523–541 [537]. doi:10.2307/2707921.