**Rossiya va Donetsk Xalq Respublikasi oʻrtasidagi** d**oʻstlik, hamkorlik va oʻzaro yordam toʻgʻrisidagi shartnoma va Rossiya va Lugansk Xalq Respublikasi oʻrtasidagi Doʻstlik, hamkorlik va oʻzaro yordam** — toʻgʻrisidagi shartnoma Rossiya Federatsiyasi bilan oʻzini oʻzi eʼlon qilgan Donetsk Xalq Respublikasi va Lugansk oʻrtasidagi kelishuvlardir. Xalq Respublikasi, 2022-yil 21-fevralda imzolangan va 2022-yil 25-fevralda kuchga kirgan. Ular 2022-yil 24-fevralda boshlangan Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi uchun asos boʻldi. Ular 10-yil muddatga tuzilgan boʻlib, ular tashqi siyosat sohasida hamkorlik qilish, tinchlikni mustahkamlash, barqarorlik va xavfsizlikni oshirish, shuningdek, suverenitet va hududiy yaxlitlikni himoya qilishda oʻzaro hamkorlikni nazarda tutadi.

Tarix
-----

* 
* 

 2022-yil 21-fevralda Rossiya prezidenti Vladimir Putin, Donetsk va Lugansk xalq respublikalarining mustaqilligini tan oldi. Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari Andrey Rudenko Rossiya prezidentining Davlat Dumasidagi respublikalar bilan shartnomalar tuzish masalalari boʻyicha rasmiy vakili etib tayinlandi.

2022-yil 22-fevralda shartnomalar Rossiya va ikkala respublika tomonidan bir ovozdan ratifikatsiya qilindi. 25-fevral kuni Rossiya Tashqi ishlar vazirligida Rossiya va respublikalar oʻrtasida ratifikatsiya yorliqlarini almashish marosimi boʻlib oʻtdi.

Mazmuni
-------

Shartnomalar qoidalariga koʻra, tomonlar oʻzaro munosabatlarni „davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini oʻzaro hurmat qilish, nizolarni tinch yoʻl bilan hal etish hamda kuch ishlatmaslik yoki kuch ishlatish bilan tahdid qilmaslik, shu jumladan, iqtisodiy va boshqa bosim usullarini qoʻllash asosida qurishadi". Bundan tashqari, hujjatlarda tomonlar tashqi siyosat sohasida yaqindan hamkorlik qilishlari belgilab qoʻyilgan. Tomonlar „qoʻshma mudofaa, tinchlik va oʻzaro xavfsizlikni taʼminlash maqsadida" maslahatlashuvlar oʻtkaziladi. „Ushbu maslahatlashuvlar davomida bir Ahdlashuvchi tomon boshqa Ahdlashuvchi tomonga yuzaga kelgan tahdidni bartaraf etishga yordam koʻrsatish zarurati, turlari va miqdori aniqlanadi",— deyiladi kelishuvlar matnida.

Izohlar
-------

Manbalar
--------

1. 1 2  „Вторжение российских войск в Украину 24 февраля не оправдать даже российскими законами. Все это подозревали, но теперь подозрения подтверждены документально". *Meduza*.
2. ↑  „Договоры с ДНР и ЛНР внесли на ратификацию в Думу". РБК (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
3. ↑  „Совет Федерации ратифицировал договоры о дружбе с ЛНР и ДНР" (ru). *Interfax.ru*. Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
4. ↑  „Путин утвердил ратификацию договоров о сотрудничестве с ДНР и ЛНР" (ru). *РБК*. Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
5. ↑  „Пушилин подписал закон о ратификации договора о дружбе с Россией". РБК (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
6. ↑  „Республики Донбасса ратифицировали договор о дружбе и взаимопомощи с Россией". Lenta.ru (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
7. ↑  „Глава ЛНР Пасечник подписал закон о ратификации договора о дружбе с Россией". Известия (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
8. ↑  „Парламент ЛНР ратифицировал договор о дружбе и сотрудничестве с РФ". Известия (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Договоры с ДНР и ЛНР внесли на ратификацию в Думу". РБК (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.
* „Полный текст договоров о дружбе и взаимопомощи между Россией и ДНР и ЛНР".  Эхо Москвы (22 февраля 2022). Qaraldi: 22-fevral 2022-yil.