recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Palanga** (1917-yilgacha rasmiy nomi Palangen) — Litvadagi shahar. Dengiz sohilidagi iqlimiy-balneologik kurort. Boltiq dengizi boʻyida, Klaypeda shahridan 25 km shim.da, Klaypeda — Shyaulyay yoʻnalishidagi Kretinga temir yoʻl stansiyasidan 12 km masofada joylashgan. Aholisi 18 ming kishi (2001). Yozi moʻʼtadil iliq (iyulning oʻrtacha temperaturasi 17° chamasida), qishi yumshoq (yanv.ning oʻrtacha temperaturasi — 3°), yiliga 640 mm yogʻin tushadi. Kahraboga ishlov beruvchi korxonalar bor. Sanatoriy, suv-balchiq bilan davolash shifoxonasi, dam olish uylari va pansionatlar ishlab turibdi. Kahrabo muzeyi (19- a. saroyida) faoliyat koʻrsatadi. P. 1161-yildan maʼlum.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xudo Onasining monarxik ikonasi** — hozirda yoʻqolgan, 1907-yilda muqaddaslashtirilgan pravoslav ikonasidir. Viktor Vasnetsov boshchiligida saroy ikonanavis Vasiliy Guryanov („Uchlik" ikonasini restavratori) tomonidan yozilgan.

Ikona 1906-yil 1 (14)-oktabrda Kiyevda Muqaddas Xudoning onasi (Bibi Maryam) shafoatini nishonlash kunida boshlangan Rossiya xalqlarining III Butunrossiya monarxistik kongressi natijalariga koʻra chizilgan. U rus monarxlarining keyingi, shunga oʻxshash, kongresslarida foydalanish uchun moʻljallangan.

III Kongressni tabriklash telegrammalarini, koʻplab yuqori cherkov ierarxlari, shu jumladan Moskva mitropoliti Vladimir (Bogoyavlenskiy), protoiyerey Ioan Kronshtadtskiy kongressni maʼqullaganlar. Kongress qarorida shunday deyilgan: "Muqaddas Xudoning Onasi (Bibi Maryam) shafoat kunini barcha monarxistik tashkilotlar uchun bayram sifatida tan olish; monarxistik partiyalarning homiysi sifatida eng muqaddas Xudoning Onasi (Bibi Maryam) shafoati ikonasini qurish, ularga qoʻshilish imkonini berish; dastlab ikonani Kiyevda saqlash va keyin uni keyingi kongresslar boʻlib oʻtadigan joylarga olib borish ".

Ikona 1907-yil 26-aprelda, Moskvadagi IV Butunrossiya monarxistlar kongressi ochilish kunida Moskva Kremlining Uspenskiy soboridamuqaddaslashtirilgan.

1907-yilda monarxiya bayrami turli shaharlarda keng nishonlangan, masalan, Sankt-Peterburgda , Sankt-Peterburg va Ladoga metropoliti Antoniy (Vadkovskiy)uning sharafiga ibodat marosimini oʻtkazgan. 1909-yilda bayram arafasida Nikolay II ning farmoni bilan Romanovlar sulolasining 300-yilligi xotirasiga Feodorovskiy soborining qurilishi uchun mablagʻ yigʻilishi eʼlon qilingan.

Ikonaning haqida soʻngi eslatma 1912-yil may oyiga toʻgʻri keladi, u Sankt-Peterburgdagi Dvoryanlar majlisi uyi zalida Qora guruhchilarning V Kongressida ibodat marosimi paytida ishlatilgan, keyin izsiz gʻoyib boʻlgan. Taxminlarga koʻra, 1912-yildan keyin (hozirgi Shostakovich filarmoniyasi) Muqaddas Hushxabar cherkovida qolgan va keyin Din tarixi muzeyiga olib kelingan.

Yana qarang
-----------

* Xudoning onasining suveren belgisi

Manbalar
--------

1. 1 2  Pravoslavno-patrioticheskiy kalendar „Russkaya Derjava", 14.10.2006. Русская линия.
2. ↑  „Икона Покрова Монархическая, образ Покрова Пресвятой Богородицы.". 20-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil.
3. 1 2 3  *Stepanov A.* Den Pokrova — prazdnik russkix monarxistov. Russkaya liniya.
4. ↑  *Stepanov A.* Ikona Pokrova Monarxicheskaya. Russkaya liniya.
**Hamza al-Isfahoniy**, Abu Abdulloh ibn al-Hasan (taxminan 893—961 va 971 yillar oraligʻi) — Eron tarixchisi va adibi. Arab tilida ijod qilgan. 12ta asaridan 3 tasi bizning davrimizgacha yetib kelgan. Olimning "Umumiy tarix" asarida Eron tarixiga oid noyob faktik materiallar jamlangan. H. al-I. arab manbalaridan tashqari, bizgacha yetib kelmagan oʻrta fors manbasi "Xvadaynamak" va islomgacha Eronga oid boshqa yozma va ogʻzaki (zardush-tiy kohinlari aytganlaridan yozib olingan) axborotlardan foydalangan. Asar 961 yilgacha voqealarni qamrab olgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**2015-yilda Ayollarga nisbatan zo'ravonlik to'g'risidagi xalqaro qonun** ( **I-VAWA** ) Amerika Qo'shma Shtatlari tashqi siyosati orqali ayollarga nisbatan zo'ravonlikni bartaraf etish uchun taklif qilingan. Qonun 2015-yil mart oyida AQSHning 114-kongressida kiritilgan. Shunga o'xshash qonun hujjatlari AQSHning 110 va 111-kongresslarida kiritilgan, biroq qonun sifatida qabul qilinmagan.

TARIX
-----

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Ayollar uchun Taraqqiyot Jamg'armasining hisob-kitoblariga ko'ra, dunyo bo'ylab kamida har 3 ayoldan 1 nafari hayoti davomida jinsiy, jismoniy yoki boshqa zo'ravonlikka duchor bo'ladi. Ayollarga nisbatan zo‘ravonlik nafaqat onalarning sog‘lom farzand tarbiyalashiga to‘sqinlik qiladi, balki ular yashayotgan mamlakatdagi iqtisodiy taraqqiyot va barqarorlikka ham ta’sir qiladi.

Ayollarga nisbatan zo'ravonlik to'g'risidagi xalqaro akt 2015-yil
-----------------------------------------------------------------

2015-yildagi Ayollarga nisbatan zo'ravonlik to'g'risidagi xalqaro akt (I-VAWA) (S. 713, H.R. 1340 ) ayollarga nisbatan zo‘ravonlikka qarshi kurash mamlakat tashqi siyosatiga kiritilishini ta’minlash, zo‘ravonlikning oldini olish, jabrlanuvchilarni himoya qilish va huquqbuzarlarni jinoiy javobgarlikka tortish bo‘yicha ilg‘or tajribalar bilan joriy etilgan. 

Sa'y-harakatlarning natijasi quyidagicha bo'ldi:

* Xalqaro Amnistiya AQSH
* Oilaviy zo'ravonlikning oldini olish jamg'armasi
* Ayollar dunyo bo'ylab rivojlanmoqda.

40 ta xalqaro va 150 ta AQSH guruhidan tegishli sohalar boʻyicha ekspertlar qonunchilikka oʻz fikrlarini bildirdi. 

Vakillar palatasi qonun loyihasini (HR. 1340) Illinoys shtatining 9-kongress okrugi vakili Jenis Schakovskiy tomonidan homiylik qilingan 114-Kongressga taqdim etildi. Senat qonun loyihasi (S.713), Kaliforniya senatori Barbara Bokser tomonidan taqdim etilgan.

Tanqid
------

Erkak qurbonlarini kamsitishi va boshqa jamiyatlarga G'arb qadriyatlarini yuklashi sababli tanqid qilingan. The Independent Institut tadqiqotchisi Vendi Makelroyning so'zlariga ko'ra, qonun "boshqa xalqlarning tuzilishiga siyosiy jihatdan to'g'ri keladigan feminizmni kiritish uchun xorijiy yordam fondlarini 5 yilga yo'naltirishni tashkil qiladi "va" har bir erkakning qurboni o'z huquqlarini inkor etish orqali qayta tiklanadi".

Tashkilotlar
------------

Ko'pgina tashkilotlar I-VAWA qonunini qo'llab-quvvatlaydi, ulardan ba'zilari:

* Xalqaro Amnistiya AQSH
* Amerika yahudiylari dunyo xizmati
* Human Rights Watch
* Ayollar bo'yicha xalqaro tadqiqot markazi
* Xalqaro qutqaruv qo'mitasi
* Xalqaro qochoqlar
* Hayotiy ovozlar
* Ayollar qochqinlar komissiyasi

Yana qarang
-----------

* Bolalarni himoya qilish xizmatlari
* Oiladagi zo'ravonlik
* Zo'ravonliksiz kelajak
* Zo'rlash madaniyati
* Munosabatlar ta'limi
* Ayollarga nisbatan zo'ravonlik to'g'risidagi qonun

Ma'lumotnomalar
---------------

1. 1 2 3 4  *The International Violence Against Women Act (I-VAWA) (S.2982, HR. 4594)*. Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-03). Amnesty International Issue Brief No. 2. March 2010. Retrieved November 23, 2011.
2. ↑  McElroy, Wendy (February 11, 2014). "I-VAWA's global lie". *The Hill*. .
**Ayollar qiziqchiligi** (teatri) – oʻzbek xotin-qizlari orasida tarqalgan xalq ogʻzaki sanʼatining bir turi. 18– 19-asrlarda xotin-qizlar orasida keng tarqalgan. Masalan, 19-asrda Qoʻqonda Iqlim dodho degan sanʼatkor rahbarligida ayol qiziqchilar toʻdasi boʻlgan. Ularning repertuari turli xil qiziqchilik, kulgili hikoyalar, hajviy qoʻshiqlar, raqs va yallalardan tashkil topgan. Keyingi davrda ham Ayollar qiziqchiligi (t.) va uning anʼanalari davom etib keldi. Ayollar qiziqchiligi (t.) qurilishi, mazmuni, badiiy vositalari bilan erkak masharaboz va qiziqchilar tomoshalariga yaqin turadi. Farqi shun-daki, A.q (t.)da ijodkor ham, ijrochi ham, tomoshabin ham ayollar. Erkaklar rolini ham ayollar oʻynagan. Ayollardan koʻplab taniqli masharaboz va qiziqchilar chiqqan: gʻoʻslik (Samarqand viloyati, Urgut tumani) Qursiya Rustamova, Roʻzi Shoyimova; chopiqlik (Qashqadaryo viloya-ti, Shahrisabz tumani) Xongul Olimova, Basgul Qudratova; qibraylik (Toshkent viloyati, Qibray tumani) Salomat Muta-lova, Adolat Tursunova; jalaquduqlik (Andijon viloyati) Sojida Niyozmatova, Sottixon Ashurova, Adolat Botirova va boshqa Ular koʻrsatgan ayrim tomoshalarda ijtimoiy masalalar ham koʻtarilgan. Bosh mavzu esa, xotin-qizlarning kun-dalik hayoti, oʻy-fikri, orzu istagi, tav-diridir. "Oʻsma qoʻyish", "Kundoshlik", "Podachi", "Gung", "Malla devona" kabi asarlarda ayollarning oʻtmishdagi ogʻir mehnati va ayanchli qismati tasvirlansa, "Zambur", "Domla eshon", "Loy sovun" hajviyalarida amaddor va firibgarlar fosh etiladi. Keyingi davrda yaratilgan Ayollar qiziqchiligi (t.) asarlari asosini axloq, turmush, oila va tarbiya mavzuidagi tomoshalar tashkil etdi.Ad.: Qodirov M. Oʻzbek xalq ogʻzaki dramasi, T. 1963.Muhsin Qodirov.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Siklobutanning fazoviy koʻrinishi
**Naftenlar** (**sikloalkanlar**, **siklanlar**, yoki **sikloparafinlar** deb ham nomlanadi) (yun. naphtha — neft) - siklopentan va siklogeksan qatorining toʻyingan alitsiklik uglevodorodlari, shuningdek, molekulasida 2 tadan 5 tagacha qalqasi boʻlgan murakkab bi- va politsiklik uglevodorodlar. Umumiy formulasi SpN2p. Toʻyingan uglevodorodlardan molekulasidagi uglerod atomlarining siklik (halqa hosil qilib) joylanishi bilan farq qiladi. Asosiy manbai — neft. 

Neftda, sikli (halqasi)da 5 va 6 ta uglerod atom boʻlib, tabiatda birmuncha koʻp tarqalgan naftenlar bor. Siklida 6 ta uglerod atomi boʻladigan naftenlar — geksametilenlar (siklogeksan va uning gomologlari) muhim. Ular neftni haydash yoʻli bilan olinadi. Katalitik kreking jarayonida aromatik yoki toʻyinmagan uglevodorodlarga aylanadi. Naftenlar motor yonilgʻilarining tarkibiy qismi hisoblanadi. 

Ochiq zanjirli uglevodorodlar bilan birga yopiq (siklik) zanjirli toʻyingan u.v lar ham bor.Ularning bir necha xil nomi bor: sikloalkanlar, sikloparafinlar, polimetilenlar, siklanlar, naftenlar. Umumiy formulasi: **CnH2n** boʻlib, n=2 va undan katta. S. Boku neft idan Markovnikov tomonidan ajratib olingan va mukammal oʻrganilgan. Ular kimyoviy xossa siga koʻra alkanlar ga yaqin turadi: yonuvchan, kimyoviy aktivligi kam, vodorod atomlari oʻrnini galogenlar olishi mumkin. S. va ularning gomolloglari karbosiklik birikmalar qatoriga kiradi.

Siklanlarning gomologik qatori
------------------------------

* Siklopropan
* S.butan
* S.pentan
* S.geksan
* S.geptan
* S.oktan
* S.nonan
* S.dekan

Manbalar
--------

1. ↑  "Naftenlar". *Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi*. Toshkent.

Manbalar
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Dilmurod Saidullaevich Masaidov** (oʻzbekcha: *Dilmurod Masaidov*,1978-yil 28-fevral Namangan, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek kino rejissyori, senariy muallifi, prodyuser va aktyor boʻlgan.

Biografiyasi
------------

Dilmurod Masaidov 1978-yil 28-fevrada Namangan viloyati (Oʻzbekiston SSR, SSSR)da tavallud topgan.

Filmografiyasi
--------------

2007-yil „Advokatlar" (film, Oʻzbekiston).

2008-yil „Bemor" (qisqa metrajli film, Oʻzbekiston).

2011-yil Merskvich (film, Oʻzbekiston).

2014-yil „Geolog: Oʻlimdan kuchli" (film, Oʻzbekiston).

2018-yil „Farzand omonat" (qisqa metrajli film, Oʻzbekiston).

2019-yil „Ota" (qisqa metrajli film, Oʻzbekiston).

2019-yil — „Qo‘qon shamoli" (film, O‘zbekiston).

2022-yil "Ayollar taqdiri "(film, Oʻzbekiston).

2023-yil „Sudya" (film, O‘zbekiston).

### Ssenariy muallifi

  

2007-yil „Advokatlar" (film, Oʻzbekiston).

2011-yilyil Merskvich (film, Oʻzbekiston).

2019-yil „Ota" (qisqa metrajli film, Oʻzbekiston).

### Ishlab chiqaruvchi

2023-yil „Sudya" (film, O‘zbekiston).

### Aktyorligi

  

2004-yil „Qorayoʻl" (film, Oʻzbekiston) — Inod muallim

2012-yil „Jim uy" (film, Oʻzbekiston) — Abdullo

2013-yil „Geolog: Oʻlimdan kuchli" (film, Oʻzbekiston) — Taras

2023-yil „Chegaradagi qishlok" (televidenie, Oʻzbekiston) — Qaysar

2023-yil „Piramida" (televidenie, Oʻzbekiston) — Tulki

2023-yil „Ikki dunyo" (serial, Oʻzbekiston) — Burgut

Mukofotlar va mukofotlari
-------------------------

„Ayollar taqdiri" filmi uchun

Bursadagi Qoʻrqut ota kinofestivalida „Eng yaxshi badiiy film" nominatsiyasida Gran-pri (2022).

Minskdagi Listapad kinofestivalidagi „Insonparvarlik va umuminsoniy qadriyatlar mavzusining dolzarbligi uchun" kinofestivalining maxsus mukofoti (2022).

2023-yil fevral oyida Mumbayda bo‘lib o‘tgan Shanxay hamkorlik tashkiloti kinofestivalining „Eng yaxshi ayol obrazi" nominatsiyasida Sajida Raʼno Shodiyeva roli ijrochisi g‘olib bo‘ldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qo‘qon xoni Umarxon va shoira Nodirabegim haqida "Qo‘qon shamoli" nomli film olinadi — «Daryo»". 10-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2023-yil.
2. ↑  „"Mendan yaxshi aktrisalar ko‘p, biroq farzandlarim uchun mening o‘rnimni bosadigan inson yo‘q". Shodiya Abduqodirova bilan suhbat (video)". 10-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2023-yil.
3. ↑  „2022 Awards – Korkut Ata Film Festivali". 27-mart 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2023-yil.
4. ↑  „Архив ММКФ «Лістапад» 2022". 10-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2023-yil.
5. ↑  „UzKino". 8-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2023-yil.
**Baqalar**, **baqasimonlar** (Ranidae) — dumsiz, suvda hamda quruqlikda yashovchilar oilasi. Tanasining uz. 3 sm dan 20 sm, baʼzan 32 sm gacha. Tishlari yuqori jagʻlarida joy-lashgan. Tanasi ixcham, orqa oyoqlari nisbatan uzun (sakrovchi). 46 urugʻi 555 turi maʼlum. Jan. Amerika, Jan. Avstraliya va Yangi Zelandiyadan tashqari yer yuzining hamma qitalarida keng tarqalgan. Evolyatsiya jarayonida sodir boʻlgan adaptiv radiatsiya tufayli bu oila bir necha filogenetik guruhlarga, 8 kenja oilaga boʻlingan. Ularning asosiysi asl baqalar (Rana) urugʻi 200 turni, shu jumladan uz. 32 sm, ogʻirligi 3,5 kg keladigan goliaf baqasini (R. goliaph) va hoʻkiz-baqani oʻz ichiga oladi. Asl baqalarning orqa oyoqlaridagi barmoqlari orasida pardasi, tilining orqa erkin uchida ayrisi boʻladi. Oʻlja ushlayotgan baqalar tilining orqa tomonini otadi. Asl baqalar, yashil (oʻt) baqa (R. temporaria), hovuz baqasi (R. esculenta, yaʼni R. lessonae), oʻtkir tumshuq baqa (R. arvalis, yaʼni R. terrestris) Yevropaning sharqiy qismida uchraydi. Oʻrta Osiyo, jumladan Oʻzbekistonda asl baqalarning faqat bir turi — koʻl baqasi (R. ridibunda) tarqalgan. Bu tur Kavkaz, Qozogʻiston va Yevropa mamlakatlarida ham uchraydi. Koʻl baqasining suvda yashaydigan shakli yashil, quruqlikda yashaydigan shakllari esa qoʻngʻir tusda boʻladi. Baqalarning bir qancha turlari (oʻtkir tumshuq baqa, yashil baqa), suv havzalari yaqinidagi nam joylarda yashab, faqat koʻpayish davrida suvga tushadi, boshqalari (mas, koʻl baqasi) asosan suvda yashaydi va oʻrmon hamda dasht mintaqalaridagi suv havzalarida tarqalgan. Baqalar odatda juda harakatchan bulib, faol hayot kechiradi. Qanotli hasharotlar, yirik baqalar esa mayda umurtqalilar bilan oziqlanadi. Ayrim baqalar suv havzalari tubidagi balchikda, boshqalari quruqlikdagi pana joylarda yashaydi. Asosan suv havzalariga tuxum qoʻyib koʻpayadi. Urgʻochisi 500 dan 11 minggacha tuxum qoʻyadi. Koʻpchilik baqalar koʻpayish davrida har xil ovoz chiqarib sayraydi. Baqalar ovozi har bir tur va jineda oʻziga xos boʻladi. Ayrim baqalar (mas, kul baqalar) koʻpchilik mamlakatlarda pishirib isteʼmol kilinadi. Baqalar lab. tekshirishlari uchun asosiy obyekt hisoblanadi. Shim. Amerikada uchraydigan leopard baqalar Xalqaro Qizil ki-tobga kiritilgan. Baqa koʻzining orqa tomonida joylashgan nogʻora pardasi eshitish organi hisoblanadi. Erkak baqalar boshining ikki yonida tovushni kuchaytiradigan kulrang pufaklar — rezonatorlar boʻladi. Baqalar urchish davrida vaqillagan ovoz chiqaradi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Kategori:Türkçe Vikipedi ile Vikiveride aynı resim olan maddeler
**Piotr Adamchik** — polshalik aktyor .(1972-yil 21-martdaPolsha ning Varshava shahrida tugʻilgan.

  

U bolaligidanoq aktyor bo'lishni xohlayotganini bilardi. U Varshavadagi Machulski yoshlar teatr guruhiga kelib qo'shildi. Xalqaro stipendiya tufayli u Angliya va Germaniyadagi xalqaro teatr seminarlarida ishtirok etdi. U Varshavadagi Teatr akademiyasida o'qishni davom ettirib, aktyorlik ta'limini davom ettirdi. Ikkinchi o‘quv yilida u Soros fondidan stipendiya oldi, bu unga bir yil davomida Britaniya-Amerika Drama Akademiyasiga o‘qishga kirish imkonini berdi va u yerda diplom uchun "Gamlet" obrazini mohirona ijro etdi.

Teatr akademiyasini tamomlagach, Varshava teatri "Vspółczesny"ga ishga qabul qilindi. Ammo uning kino sanoatidagi karerasi ancha qizg'in o'sdi. U "Shopen - Sevgi orzusi" filmida Frederik Shopen rolini o'ynash orqali o'z karerasida katta muvaffaqiyatga erishdi va Polsha yulduziga aylandi.

Havolalar
---------

* Piotr Adamchik IMDbda
* Short biography 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "'You're crazy', (Pope John Paul II) tells (Piotr Adamczyk)" 21 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. BBC, November 17, 2004
**Taror oltin koni** - Zarafshon daryosining chap sohilida, Zarafshon togʻ tizmalaridagi Moʻgʻiyon togʻlarida joylashgan (Tojikiston, Panjakent tumani). 1967-yil ochilgan. Taror oltin konik. yuqrri karbon yoshidagi kvarsli dioritlar shtoki yorib chiqqan silur davriga mansub turli darajada metasomatik oʻzgargan choʻkindi togʻ jinslari — ohaktosh, qumtosh va slanetslar bagʻrida joylashgan. Genezisi boʻyicha gidrotermalmetasomatik rudalar, asosan, skarnlar, kvarsitlar va ularga turdosh boʻlgan jinslar bilan bogʻliq. Ruda tanalari Taror sinigʻi zonasida joylashgan minerallashgan jinslardan (skarnlar, kvarsitlar, kremniylar va h.k.) iborat boʻlib, ularning umumiy tarqalish uz. 500–600 m, qalinligi 30 m gacha, chuqurligi esa 450–500 m va undan ortiq. Konda ruda oksidlanishi chuqur, tugʻma elementlar (oltin, kumush, mis, vismut, surma), sulfatuzli minerallar (tetraedrit, aykinit, jemsonit, Bi, Ag, Sb larning sulfatuzlari) keng tarqalgan. Asosiy sulfidli minerallararsenopirit, pirit, xalkopirit, antimonit hamda noruda minerallar— kvars, dolomit, kaltsit, ankerit va boshqalardan iborat. Oltin koni rudalari kompleks (koʻp elementli) boʻlib, uning tarkibida oʻzgaruvchi miqdordagi (21 — 128 g/t) oltindan tashkari kumush, kadmiy, indiy, vismut va boshqa foydali elementlar mavjud. Konda bir necha xil ruda turlari ajratilib (sulfidli, gematitli, kvarskaltsitli va h.k.), ulardan sanoat ahamiyatiga moligi — sulfidli (xira rudali va arsenopiritli) rudalar hisoblanadi. Taror oltini tugʻma, kumushli oltinlardan hisoblanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tars** (Gyozlyu-Kule) — qadimgi manzilgoh (mil. av. 6ming yillik — mil. 3—4-asrlar). Turkiyaning Tarsus sh. chetida joylashgan. T.dagi qazilmalar (1934—38) natijasida Kichik Osiyo jan.ning arxeologik madaniyatini belgilovchi aniq stratigrafiyasi aniqlandi. Mil. av. 6—5ming yillikda T. — neolit davri manzilgohi boʻlib, aholisi qoramtirkoʻk rangdagi idishlar tayyorlashgan. Mil. av. 3ming yillikda T. — atrofi mudofaa devori bilan oʻralgan mustahkam shaharcha. Mil. av. 2ming yillikda xemmaap davlati tarkibida (xett muhrlari topilgan). Mil. av. 1100—850 yillarda T.da dastlabki temir buyumlar yasalgan. T. madaniyatiga oid aholi Suriya va Ossuriya bilan yaqindan aloqada boʻlgan. Mil. av. 7-asrda T. Ossuriya tarkibiga kirgan. T.ning yuqori qatlamlaridan ellinistik va Rim davriga oid (mil. av. 4-asr — mil. 3—4 a.lar) qabrlar chiqqan.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chevrolet Chevy avtomobili.** 1968-1982-yilgacha Chevrolet Chevy nomli avtomobil Argentinada Chevrolet tomonidan ishlab chiqarilgan ixcham avtomobillardan biri hisoblangan. Chevrolet 400 ning vorisi, Chevy yanada yaxshi xavfsizlik xususiyatlari va yangilangan mexanika bilan zamonaviyroq boʻlgan kuzov uslubini taklif qilgan.

Avtomobil AQSh bozorida 1968-yilda Chevrolet Nova asosida ishlab chiqarilgan. Mamlakatda faqat 4 eshikli sedan versiyasi ishlab chiqarilgan. AQSh versiyalarida sedandan tashqari ikki eshikli kupe ham mavjud boʻlgan.

*Chevy* General Motors de Argentina tomonidan ishlab chiqarilgan eng muvaffaqiyatli modellardan biriga aylangan edi. Bundan tashqari 1978-yilda kompaniya mamlakatdagi faoliyatini toʻxtatgan.

Tarixi
------

General Motors de Argentina 1969-yil 16-avgustda „buyuk vasvasa" deb eʼlon qilingan „Chevy" ni ishlab chiqarishni boshlagan. *Chevrolet 400 Argentina bozorida yaxshi sotilgan boʻlsa-da, General Motors kompaniyasi yanada zamonaviy uslub va zamonaviy mexanika bilan jihozlangan yangilangan modelni aholiga taklif qilishga qaror qildi.* Shundan soʻng *Chevy 400 1962-yilgi Chevy II asosida ishlab chiqarilgan va 1968-yilga kelib allaqachon eskirgan edi.*

1968-1974-yillardagiga nisbatan qisqa muddatli AQSH bozoridagi Chevy Nova xavfsizlik va emissiya uskunalaridagi oʻzgarishlarni koʻrsatgan boʻlsada, 1975-yilda toʻliq qayta tiklangan. Argentina versiyasi 1968-yilgi avtomobilning xususiyatlarini butun yurishi davomida kontaktni kaliti va kichikroq yon marker chiroqlari ham ishlab chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Chevrolet Chevy, ¿un grande con despedida anticipada? by Dilan Bucchianeri on Parabrisas, 12 Sep 2020
2. ↑  Hace 50 años se lanzaba el Chevrolet Chevy on AutoWeb, 2 Dec 2019
3. 1 2  De fruto prohibido a ícono del Turismo Carretera: hace medio siglo aparecía el Chevy en la Argentina on Infobae, 20 Sep 2019
**Edward Ware Barrett** (1910-1989) amerikalik jurnalist boʻlib, 1950—1952 yillarda Davlat kotibining jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha yordamchisi, 1956—1968 yillarda Kolumbiya universiteti Jurnalistika oliy maktabi dekani boʻlgan va 1961-yilda *Columbia Review* jurnaliga asos solgan.

Tarjimai holi
-------------

Barrett 1910-yil 3-iyulda Birmingemda (Alabama shtati) tug‘ilgan, u yerda otasi Birmingham *Age-Herald* gazetasining muharriri bo‘lgan. U Prinston universitetida tahsil olgan, 1932-yilda davlat va xalqaro munosabatlar boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Prinstondagi faoliyati davomida u *The Daily Princetonian* gazetasining muharriri edi.

Kollejni tugatgandan soʻng, Barret *Newsweek’ga* tadqiqotchi-yozuvchi sifatida qoʻshilishdan oldin CBS uchun ham qisqa vaqt ishladi. Keyinchalik u jurnalning Vashingtondagi muxbiri, keyin esa uning milliy masalalar boʻyicha muharriri boʻldi. U 1937-yilda *Today* jurnaliga ishga oʻtdi, ammo *Today* 1937-yilda *Newsweek* bilan birlashdi va shuning uchun u yana *Newsweekga* qaytdi. Barrett *Newsweek*da „Periskop" funksiyasini yaratdi.

Ikkinchi jahon urushi davrida Barrett keyinchalik Strategik xizmatlar idorasiga aylangan Axborot koordinatori idorasi jamoasiga qoʻshildi. Keyinchalik 1942-yilda u urush maʼlumotlari idorasining xorijdagi yangiliklar va nashrlar boʻlimi boshligʻi boʻldi. Urushdan keyin Barret 1946-yilda yana *Newsweekga ishga* qaytdi.

1950-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti Garri S. Truman Barrettni Davlat kotibining jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha yordamchisi etib tayinladi va Barret bu lavozimda 1950-yilning 16-fevralidan 1952-yilning 20-fevraligacha faoliyat yuritdi. Amerika Qoʻshma Shtatlari Davlat Departamentida ishlagandan soʻng, Barret oʻzining Edvard V. Barrett va Associates jamoatchilik bilan aloqalar firmasiga asos soldi. 1953-yilda u Ikkinchi jahon urushida boshidan kechirganlarini hikoya qiluvchi *"Haqiqat — bizning qurolimiz"* deb nomlangan xotira kitobini nashr ettirdi. 1956-yilda u Hill &amp; Knowlton kompaniyasiga ijrochi vitse-prezident sifatida qoʻshildi.

1956-yilda Barret Kolumbiya Universiteti Jurnalistika Oliy maktabining dekani boʻldi, u 1968-yilgacha isteʼfoga chiqqunga qadar bu lavozimni egalladi. U isteʼfoga chiqishini oʻsha yilgi Kolumbiyadagi talabalar tartibsizliklari bilan bogʻliqligini biroz sirli tarzda tushuntirdi.

U 1961-yilda *Columbia Journalism Review jurnaliga* asos solgan. 1963-yilda *"Journalism in Action"* nomli ikkinchi kitobini nashr etdi.

Barret 1989-yil 23-oktabrda Konnektikut shtatidagi Grinvichdagi Grinvich kasalxonasida 79 yoshida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Edward Ware Barrett, leading U.S. journalist". *Fort Worth Star-Telegram*. Associated Press (25-oktabr 1989-yil), s. 15. Qaraldi: 27-iyul 2020-yil.
Vollaston prizmasi
**Vollaston prizmasi** Uilyam Xayd Vollaston tomonidan ixtiro qilingan bo'lib, qutblangan yorug'likni boshqaradigan optik qurilma. U yorug'likni ortogonal qutblangan ikkita alohida chiziqli polarizatsiyalanib chiquvchi nurlarga ajratadi. Ikkila nur ham ikkita to'rtburchak prizmaning optik o'qiga muvofiq holatda qutblangan bo'ladi.

Vollaston prizmasi ikki sinuvchi materialdan tayyorlangan, ikkita ortogonal bo'lgan prizmalardan iborat - odatda kaltsit kabi bir o'qli material. Ushbu prizmalar o'zlarining asoslari chegarasida bir-biriga biriktirilgan bo'lib (an'anaviy ravishda Kanada balzami bilan), optik o'qlari perpendikular bo'lgan ikkita to'rtburchakli uchburchak prizma hosil qiladi. Chiqib kelayotgan yorug'lik nurlari sinish ko'rsatkichlaridagi farqlar tufayli oddiy va g'ayrioddiy nurlar sifatida prizmadan ajralib chiqadi, ajralish burchagi prizmalarning xanjar burchagi va yorug'likning to'lqin uzunligi bilan o'chanadi. Tijorat prizmalar 1 ° dan 45 ° gacha bo'lgan divergensiya burchaklari bilan mavjud.

Eslatmalar
----------

* „Wollaston prism". *AMS Glossary*. Qaraldi: 29-aprel 2013-yil.



* „Molecular Expressions Microscopy Primer: Specialized Microscopy Techniques - Wollaston Prisms: Interactive Java Tutorial".  Florida State University. Qaraldi: 25-may 2010-yil.
**Tarqoq elementlar** - tabiatda, asosan, yoʻldosh elementlar sifatida turli minerallarda uchraydigan va boshqa metall rudalaridan yoki foydali qazilmalar (kumir, tuz, fosforit va boshqalar)dan yoʻlyoʻlakay ajratib olinadigan kimyoviy elementlar (rubidiy, kadmiy, seziy, galliy, indiy, talliy, germaniy, gafniy vanadiy, selen, tellur, reniy) guruhi. Tarqoq elementlar tabiatda juda kam uchraydi. Tarqoq elementlar boshqa minerallar tarkibida quyidagi: "etakchi" elementining izomorf oʻrin almashinishi (mas. gafniy, sirkonli minerallarda); faqat mikrozond lash yordamida aniklanishi mumkin boʻlgan mikrominerallar (mas. piritdagi telluridlar); "tuproqsimon" amorf minerallar yuzasiga shimilgan sorblashgan qoʻshimchalar (mas. montmorillonitdagi vanadiy, limonitdagi selen); metalloorganik birikmalar (mas. koʻmirlarda) hosil boʻlishi; kristall panjaralarning nuqsonlarida Tarqoq elementlarning joylashishi shakllarida uchrashi mumkin. Tarqoq elementlar Yer poʻstida nisbatan koʻproq miqdorda uchraganda ham, odatda, mustaqil minerallar hosil qilmaydi. Faqat maʼlum hollardagina Tarqoq elementlar (Sc, Tl, Ge, V, Se, Te va Cd) oʻz minerallarini hosil qilishi mumkin. Ularning boshqa elementlar orasida tarqoqdigi yoki oʻz minerallarining vujudga kelishi tabiiy jarayonlarda Tarqoq elementlar konsentratsiyalarining oʻzaro nisbati va ularning keng tarqalgan geokimyoviy analoglari bilan aniklanadi. Mas. kadmiy sinkning geokimyoviy analogi boʻlib, chuqur zonalarda doim sink minerallari orasida tarqaladi va ulardan ajratib olinadi, ammo oksidlanish zonasida Cd va Zn ning boʻlinishi sodir boʻladi. Bunda Zn chiqib ketib, Cd esa oʻz birikmalari shaklida yigʻiladi (monteponid CdO, (grikonit CdS, otavit CdCO3, selenid CdSe). Oʻrta Osiyoda Tarqoq elementlarning yuqori birikmali rudalari (reniy, indiy, germaniy, tellur, nodir yer elementlari va boshqalar) uchraydi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Taroqlilar** (Ctenophora) — dengiz umurtqasizlari tipi. Tanasi shaffof, dildiroq, oval, tuxumsimon, choʻziq silindrsimon yoki boshqa shaklda. Tanasining bir uchida ogʻiz teshigi, 2uchida muvozanat organi (statotsist) joylashgan. Tana devori boʻshliqichlilar singari ektoderma va entodermadan iborat. Ektoderma bilan entoderma oraligʻida dildiroq mezogliy (strukturasiz qavat) boʻladi. Umumiy tuzilishi radial simmetriyaga moye keladi. Ogʻiz teshigi halqumga ochiladi; halqum oshqozon bilan bogʻlangan. Oshqozondan radial naylar tarqalgan. Bu naylar T. tanasi chetiga kelib tana boʻylab joylashgan 8 qator meridional naylarga ulanib ketadi. Meridional naylar boʻylab qarakat organlari — 8 qator taroqsimon plastinkalar joylashgan. Har bir taroqsimon plastinka qator boʻlib bir-biriga yopishgan kiprikchalardan iborat.

T. germafrodit. Tuxumdan kiprikli lichinka chiqadi. 1 sinf (taroklilar) 2 ta kenja sinf (paypaslagichlilar va paypaslagichsizlar)ni oʻz ichiga oladi. 100 ga yaqin turi maʼlum. Barcha dengizlarda uchraydi; erkin suzib yuruvchi, dengiz tubida oʻrmalovchi yoki oʻtroq yashovchi hayvonlar. Asosan, plankton, baʼzan baliqlar uvildirigʻi va chavoqlari bilan oziqlanadi. Oʻljasini ogʻzi yoki uzun paypaslagichlari bilan yopishtirib oladi. T. treskasi mon baliklar uchun oziq. Keng tarqalgan turi beroyo boshqa T.ni yeydi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Narpay kanali** - Zarafshon vodiysidagi qad. va yirik kanallardan biri. Qoradaryo (Zarafshon tarmogʻi)dan toʻgʻonsiz suv oladi. Suv oʻtkazish imkoniyati 70 m³/s. Sugʻorish maydoni 42,2 ming ga; o'rtacha chuqurligi 1-2 metr Samarqand viloyatining Narpay tumanida 18,6 ming ga, Paxtachi tuma-nida 17,9 ming ga, Kattaqoʻrgʻon tumanida 4 ming ga, undan quyiroqda 1,7 ming ga yerlarni sugoradi. Kanal trassasi daryoga parallel holda Zarafshon tizmasining gʻarbiy tarmoklari etaklari boʻylab oʻtgan. 370 shoxobchasi bor. 1929-yilgacha uning uz. 30 km, suv oʻtka-zish imkoniyati 8–10 m³/s boʻlgan. 1929—32 yillardagi rekonstruksiyada uzaytirildi, suv oʻtkazish imkoniyati 48 m³/s yetkazildi. Ortiqcha suvni tashlab yuboradigan 4 shoxobcha qurildi. 1950-yilda Narpay kanali Kattaqoʻrgʻon suv omboriga ulandi. Qayta rekonstruksiya qilingandan keyin suv oʻtkazish imkoniyati 70 m³/s ga yetdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Degidrogenlash** (de... va gidrogenlash) — organik birikmalardan katalizator ishtirokida vodorod ajra-tib olish reaksiyasi. Elektron almashinish bilan sodir boʻladigan oksidlanishqaytarilish jarayonlariga kiradi. Gidrogenlash uchun yaroqli katalizatorlarning kupi D. uchun ham ishlatiladi. D. yuqori temperaturada boradi. Bosimning oshishi D. jarayoni bilan susayadi. Uglevodorodlarni D.da tarkibida Sg2O3 va MoO3 boʻladigan katalizatorlar koʻproq ishatiladi. Sanoatda D.dan foydalanib, yuqori sifatli yoqilgʻi hamda monomerlar oli-nadi. Alyumoxrom katalizatorlari ishtirokida normal parafin uglevodorodlarni degidrogenlab, olefinlar va diolefinlar olinadi. Shu usuldan foydalanib, neft bilan birga chiqadigan yoʻlakay gazlar hamda neft mah-sulotlaridan butadiyen va izopren, bulardan esa kauchuk olinadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Giovanna Antonelli** (18-mart, 1976) — braziliyalik aktrisa.

Filmografiya
------------

1994: Tropicaliente.......Bemvinda

1995: Tocaia Grande......Mãe Ressu de Iansã

1996: Xica da Silva.....Elvira

1998: Corpo Dourado........Judy

1999: Força de um Desejo........Violetta

1999: Malhação........Isa (Isadora Albuquerque Novaes)

2000: Laços de Família.......Capitu

2001: O Clone........Jade Rachid

2003: A Casa das Sete Mulheres......Anita Garibaldi

2004: Da Cor do Pecado.....Bárbara Campos Sodré

2007: Amazônia, de Galvez a Chico Mendes......Delzuite Gonçalves

2007: Sete Pecados......Clarice Florentino Ferraz

2008: Três Irmãs......Alma Jequitibá de Matos

2009: Viver a Vida......Dora Regina Vitória Vilela

2011: Chico Xavier.....Cidália Xavier

2011: Aquele Beijo.....Cláudia Collaboro

2012: As Brasileiras.....Gigi Mendonça Albuquerque

2012: Salve Jorge.....Heloísa Sampaio (Helô)

2014: Em Família.....Clara Fernandes

Havolalar
---------

* IMDb sahifasi


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Frontispiece P. Avril tomonidan 1896 ingliz tiliga tarjimasi uchun
***Koʻrgazma kitobi*** (arab. *Kitob al-Izah Fi’ilm an-Nikah b-it-Tamam v-al-Kamol* ) — XV asrda arab erotik adabiyotining asarlari Misrlik musulmon olim Jaloliddin al-Din- Suyuti tomonidan yozilgan. Asar "arab-islom dunyosining ijtimoiy cheklovlari ostidagi fohishalik va jinsiy tabular"ni o‘rganuvchi turli uzunlikdagi qisqa va hajmi katta hisoblangan hikoyalardan iborat.

Tarkib
------

Badiiy hikoyalar orasida "Ma’lum bir mo‘minning g‘azabiga uchragan g‘alati o‘zgarish" nomli hikoya mavjud bo’lib , unda insonning uchta istaklarining amalga oshishi haqida hikoya qilinadi. Istaklar haqida eshitgan xotini uni "asbobi"ni cho'zish uchun ishlatishga undaydi, lekin istak amalga oshganda, jinsiy olatni "ustun kabi tekis", qattiq va doimiy tik holatda turishi xotiniga yoqmaydi. Shundan so’ng erkak o'zining holatini o'zgartirishni istaydi va jinsiy olatni butunlay olib tashlaydi. U o'zini normal holatga qaytarish uchun uchinchi va oxirgi istagini ishlatishga majbur bo'ladi. 

Shu kitoblar qatoriga "Moliya ayol va unga orqadan nima bo'ldi",  "Ishonchli olim", "Xotiniga qarz bergan hammomchi", "Xonim va sartarosh" va boshqa asarlar kiradi.

Tarjimalar va nashrlar
----------------------

Asar birinchi marta ingliz tiliga 1886 yilda britaniyalik erotika nashriyotchisi Charlz Karrington tomonidan tarjima qilgan bo’lib. *"Nikoh-muhabbat va arablar orasida ayol"* deb nomlangan. 

Asarni kontekstuallashtirish bo'yicha birinchi urinish Maison d'Editions Scientifiques tomonidan 1896 yilda olib borilgan unda faqat "Ingliz bohemiyalik" nomi bilan tanilgan tarjimonning maqolasi kiritilgan. 

1896 yilgi nashrda "Ekskursiyalar" deb nomlangan bo'lib, Yana boshqa qisqa erotik va notalar , masalan;"Devorlardagi teshiklar", "Qirq sakkizta erotik holat", "O'zining orqa tomonidagi odam", "Ot minayotgan ayol" va "Beva o'rnatishning qonuniyligi to'g'risida". nomli asarlardan iborat. Bu kitoblar qatoriga 1885 yilda ser Richard Frensis Burtonning "Arab kechalari" tarjimasidagi pederastiya haqidagi inshosini ham o'z ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „The Book of Exposition: A Collection of 15th-Century Erotica from the Middle East (1900)". *The Public Domain Review* (10-aprel 2018-yil).
2. 1 2  {{{editor}}}: „The Book of Exposition".  Maison d'Editions Scientifiques [English translation, with Translator's Foreword] (1900 reprint) (1896).
**Kofir-qal’a** — Samarqand shahri yaqinida, Afrosiyobdan 30 km janubi-sharqda, shu nomdagi aholi punkti yaqinida joylashgan V-VIII asrlarga oid qadimiy Soʻgʻd qal’asi va shaharchasi xarobalari. U Soʻgʻdning muhim shahar markazlaridan biri boʻlgan. U taxminan 4 metr balandlikdagi paxsov platformasida qurilgan va tashqi devorlar bilan himoyalanmagan. Qal’aning oʻrta qismini egallagan yuqori qavatidan deyarli hech narsa saqlanib qolmagan.

Arxeologlarning fikriga koʻra Soʻgʻd qal’asi quruvchilarning uch oʻlchovli shakllarning uygʻun va ancha murakkab kombinatsiyasi asosida monumental markazlashtirilgan turar-joyning ifodali tasvirini yaratish istagini namoyish etadi. Shahar VIII asr boshlarida arablar tomonidan vayron qilingan[*manba?*].

Manbalar
--------

1. ↑  Arxeologi raskopali v Samarkande kartinu VIII veka s neizvestnim ritualom zoroastrizma — *podrobno.uz*, 18-dekabrya 2017.
2. ↑  „Кафыр-кала открывает тайны". *Mytashkent.uz*. Qaraldi: 13-avgust 2019-yil.
3. ↑  Хмельницкий 2000. sfn error: no target: CITEREFХмельницкий2000 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Xmelnitskiy S. G. Mejdu Kushanami i Arabami. Arxitektura Sredney Azii V—VIII vv. — Berlin—Riga : GAMAJUN, 2000. — 288 p.
**Giovanna Botteri** (1957-yil 14-iyunda Triesteda tugʻilgan) — italiyalik jurnalist va tashqi siyosatga ixtisoslashgan telemuxbir.

Botterining otasi Guido Botteri Italiyaning RAI milliy teleradiokompaniyasida jurnalist boʻlgan. Uning onasi chernogoriyalik boʻlgan

U fan nomzodi ilmiy darajasiga ega. Sorbonne kino tarixida.1991-yildan 1996-yilgacha u Xorvatiya va Bosniyadagi Bolqon mojarosini yoritgan. Michael Santoro bilan RAI 3 telekanalidagi „Samarcanda" telekoʻrsatuvida dirijyor sifatida ishlaganidan soʻng, u RAI 3 TG3 yangiliklar dasturida Jazoir, Janubiy Afrika, Eron, Albaniya va Kosovodan muxbir sifatida ishlagan. 2018-yildan beri u siyosiy sharhlovchi va New-Yorklik muxbir edi.

Manbalar
--------

1. ↑  it:Giovanna Botteri
2. ↑  „Giovanna Botteri - biografia Raiuno Raidue". 10-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2009-yil.
3. ↑  *Stefano Zucchini*. „Intervista a Giovanna Botteri". Pagine Cooperative (7-avgust 2005-yil), s. 14–15. Qaraldi: 25-fevral 2010-yil.
4. ↑  „La giornalista di RAI 3 Giovanna Botteri ad Arezzo - Cultura e Spettacolo - - Notizie - AREZZO". 22-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2010-yil.
Qiyma Nisor, Qazvin shahrining eng mashhur anʼanaviy taomidir
**Qiyma Nisor** — asli qazviniylar taomi. Bu taom guruch, go‘sht, bodom bo‘laklari, pista, piyoz bo‘laklari, pista bo‘laklari, apelsin bo‘laklari va zirkdan tayyorlanadi.

Qazvinda shunday ziravorlar borki, uning yaxshi sifatini topsangiz, taomingiz nihoyatda xushbo‘y bo‘ladi. Ilgari, bu taom tantanali taom sifatida qabul qilingan va to‘ylarda kechki ovqati sifatida xizmat qilgan.

Tarkibi
-------

Guruch: 4 stakan (600 gramm), qiyma qo‘y go‘shti : 250 gramm, piyoz : bitta, eritilgan zaʼfaron : yarim piyola, pista bo‘laklari va bodom bo‘laklari: har biri bir yarim stakan, suyuq yog‘ va tuz va qalampir: kerakli darajada.

Tayyorlash usuli
----------------

Guruch qaynoq suvga quyiladi. Guruchlarni suvi ketgandan so‘ng (bir oz qattiq olib tashlanadi), guruchga erigan zaʼfaron qo‘shiladi. Piyozni ingichka qilib to‘g‘rang va yog‘da qovurilgandan keyin qiymaga soling.

Piyozni go‘sht bilan qovurish go‘shtning rangi qaytguncha davom etadi. Keyin tomat pastasini qo‘shing va go‘shtni past olovda pishiring. Agar xoxlasa baʼzida go‘shtga ozgina zaʼfaron qo‘shiladi. Go‘sht to‘lliq pishishidan 5 daqiqa oldin unga tuz, qalampir va bodom bo‘laklari qo‘shiladi. Go‘sht sharbati tugagach, shakar bilan zirk tayyorlash vaqti keldi. Zirk sovuq suv bilan yuviladi, kichik idishga bir qoshiq yog‘ quyiladi va qizdirishdan oldin unga bir qoshiq shakar quyiladi. Shakar eriguncha aralashmani muntazam ravishda aralashtiring.

Ushbu qozonga bir osh qoshiq erigan zaʼfaron qo‘shish keyingi qadamdir. Endi qozon ostidagi olov o‘chiriladi va unga zirk qo‘shiladi va aralashtiriladi. (Bu holda, zirk o‘z rangini saqlab qoladi)

Xizmat qilish usuli
-------------------

Guruchning yarmi idishga yoyiladi va aralashmaning yarmi guruch ustiga qo‘yiladi. Endi zaʼfaronli palovni tustiga quyib, qolgan pista bo‘laklari bilan zaʼfaronli palovga quyiladi. Ustiga bir oz dolchin kukuni sepilishi mumkin.

Manbalar
--------

غذاهای سنتی مازندرانی

*
**Stirling dvigateli**, tashqi yonuv dvigateli — tashqaridan keltiriladigan issiklik energiyasini foydali mexanik ishga aylantiradigan dvigatel. Ingliz ixtirochisi R. Stirling 1816-yil yaratgan. U qizdirilgan havo bilan ishlaydi. Stirling dvigatelida ish jismi sifatida gaz (geliy yoki vodorod) dan foydalaniladi. Gazning bosimi 10 — 20 MPa. Gaz berk fazoda boʻlib, dvigatel ishlashi paytida almashinmaydi, balki qizishi va sovishi natijasida faqat hajmi oʻzgaradi. Regenerator bu fazoni yuqori va pastki boʻshliqqa boʻladi. Yuqori boʻshliqqa qizdirgichdan issiqlik keladi, pastkisidan sovituvchi suv bilan chiqarib yuboriladi. Stirling dvigateli silindrida 2 ta porshen (biri ish, ikkinchisi haydash) boʻladi. Dvigatelda ish sikli 4 taktda (siqish, qizdirish, ish yoʻli va sovitish) bajariladi. Stirling dvigateli yuk avtomobillari va kemalarida ishlatiladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Androgenga nisbatan ta'sirsizlik sindromi** (mana shu garmonga nisbatan reaksiya bermaslik)( **AIS** ) – bu androgen retseptorlari disfunksiyasi tufayli gormonal qarshilikni o'z ichiga olgan jinsiy rivojlanishdagi farq. 

Bu 20 000 dan 64 000 XY ( karyotipik erkak) tug'ilishdan 1 tasiga ta'sir qiladi. Vaziyat, hujayralarning androgenlarga javob bera olishiga qisman yoki to'liq qobiliyatsiz bo'lishiga olib keladi. Bu javobsizlik erkak jinsiy a'zolarining rivojlanishiga putur yetkazishi shuningdek, balog'at yoshidagi erkaklarning ikkinchi darajali jinsiy xususiyatlarini rivojlanishiga to'sqinlik qilishi mumkin. Bu ayollarning jinsiy rivojlanishiga sezilarli darajada putur etkazmaydi. Shuning uchun androgenlarga befarqlik faqat genetik erkaklarda (ya'ni, Y-xromosoma yoki aniqrog'i, SRY geni bo'lgan shaxslarda) paydo bo'lganda klinik ahamiyatga ega.

1. ↑  Legato, Marianne J.*. Principles of Gender-Specific Medicine: Gender in the Genomic Era* (en). Academic Press, 2017-05-15 — 34 bet. ISBN 978-0-12-803542-9.
**Qissaxonlik** - afsona, rivoyat, xalq dostonlari va qissalar aytish va eshitish anʼanasi. Utmishda q. uchun maxsus kecha va yigʻinlar uyushtirilgan. Ularda xalq dostonlarining qayta ishlangan variantlari ("Hikoyati Goʻroʻgʻli sulton", "Yusufbek bilan Ahmadbek"), mumtoz adabiyot namunalari asosida tuzilgan hikoyalar ("Bahrom va Gulandom", "Layli va Majnun", "Farhod va Shirin"), tarjimalar ("Rustami doston", "Qissai Jamshid", "Vomiq bilan Uzro") oʻqilgan. q. repertuarida "Zarqum", "Muhammad Hanafiya", "Said Battol Gʻozi", "Bobo Ravshan" kabi diniy asarlar ham boʻlgan.

Qissa tuzish va Q. 13—14-asrlardan shakllana boshlagan, 16—17-asrlarda jadal rivojlangan, 19-asrning 2-yarmida favqulodda avj olgan. Bu jarayon, dastlab Qozonda, keyinchalik Orenburg, Toshkent, Xiva, Kogon va boshqa shaharlarda qissalarning koʻplab nashr etilishi bilan ham bogʻliq boʻlgan.

Q. asosan, shahar, shaharga yaqin yirik qishloq va tuman markazlarida keng rivojlangan boʻlib, 20-asrning 30-yillarigacha davom etgan. Q. omma orasida maʼrifat tarqatish vositalaridan biri, adabiyot va sanʼat ixlosmandlarining yigʻinlari sifatida oʻtmishda muhim ahamiyat kasb etgan. Hozirgi, radio, televideniye, matbuot, teatr, kino va boshqa madaniy-maʼrifiy vositalarning rivoji, keng tarqalganligi bois q. anʼanasi ijtimoiy va maishiy hayotdan batamom chiqib ketgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Andromeda tumanligi** — bizga eng yaqin spiral galaktika M 31ning nomi. Galaktikamiz bilan turdosh, lekin ikkisi ham bir xil spiral sinfga kiri-shi toʻla hal etilmagan. Andromeda tumanligi oʻlchamlari 517va tuzilishi u qaysi diapazonda kuza-tilganiga keskin bogʻliq. Optik dia-pazondagisi diametri 74 kpk. Massasi Galaktikamiz massasidan deyarli 1,5-marta katta. Mutlaq kattaligi — 22. Kosmik teleskoplar yordamida unda 100 ga yaqin rentgen manbalar borligi topil-gan. Ularning koʻpchiligi Andromeda tumanligi ning yadro va tekislik tashkil etuvchi qismidan oʻrin olgan. Uning tarkibida kamida 30000 ta planetar tumanliklar, 400 ta sharsimon toʻdalar, mingga yaqin tarqoq yulduz toʻdalari boʻlib, bugun qator gaz — chang bulutlari, yulduzlarning tugʻilish oʻchoqlari, „yangi yulduzlar", sefeidlar kuzatilmoqda. Andromeda tumanligi yaqinida 7 ta uning yoʻldosh — galaktikalari aniq topilgan. Ular asosan elliptik va turli mitti ga-laktikalardir. Andromeda tumanligi, bizning Galaktika va ular atrofida yana 30 ga yaqin galak-tikalar fizik va dinamik bogʻlangan mahalliy guruhni tashkil etadi. Andromeda tumanligi haqida birinchi bor arab falakiyotshu-nosi Al-Soʻfi (9-asr) yozib oʻtgan, chunki u oddiy koʻzga ravshan kichik bulut tarzida koʻrinadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4287149-9
* LCCN: sh85004924
* NDL: 01189497
* VIAF: 239579487
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 239579487

 |