**Antverpendagi Pyotr I haykali** ― 1998-yilda G. V. Frangulyanning loyihasiga binoan qurilgan.

Antverpenda shaharda siyosatchilarga yodgorliklar qoʻyishni taqiqlovchi qonun mavjud. Istisno faqat Rossiya imperatoriga oʻrnatilgan yodgorlikdir. Yodgorlik 1998-yilda Belgiyada „Buyuk Pyotr kunlari" festivali doirasida oʻrnatildi. Bronza Pyotr Sankt-Peterburg abbatligi oldida oʻrnatilgan. 1717-yil aprel oyida rus podshosi boʻlgan Mixail Kloosterstraatda qoldi. Pyotor oddiy dengizchi Alekseyevning niqobi ostida Antverpenga keldi, ammo Antverpenning barcha zodagonlari tomonidan kutib olindi. Podshoh yarim kun xizmatkorlarni va sirlarni saqlamaganliglari uchun xizmatkorlarni haqorat qilgan, lekin kechqurun u oʻz sharafiga bagʻishlangan ziyofatga bordi va tashrif buyurdi. Mashhur Antverpen tarixchisi E. Vagemans taʼkidlaganidek, „biz uchun antverpentsev uchun unga yodgorlik qoʻyish kifoya". Ayniqsa, rus imperatorining abadiy ustunga oʻrnatilishi uchun belgiyaliklar muzeydan 1717-yilda uni kutib olgan qoʻngʻiroqlarni olib, Pyotr I ning kelishini tantanali ravishda kutib olishdi. Buning uchun maxsus yuk mashinasi jihozlangan, unga ellik bitta qoʻngʻiroq oʻrnatilgan ustun qurilgan. Flandriyadagi eng katta qoʻngʻiroq mutaxassisi, taniqli musiqachi Yo Xaazen Antverpenning rus podshosining Yevropaga safari paytida Pyotr bilan uchrashgan musiqalarini ijro etdi.

I Pyotrning figurasi bronza diskning chetida turibdi, uning orqa qismi toʻrtta farishta tomonidan koʻtarilgan. Poydevordagi matn: „Hier zette in 1717 de Russische Tsaar Peter de Grote voet aan wal". Diskning koʻtarilgan tomonida Flemishcha „Buyuk Pyotr" yozuvi va Rossiya va Antverpen shahri gerblari boʻlgan ikkita medalyon bor. Ushbu disk bir vaqtning oʻzida geografik xaritadir va Yevropa geosiyosatining qonun chiqaruvchi muhridir. Haykal atrofida harakatlanayotganda qiziqarli effekt paydo boʻladi-bu ishni necha marta chetlab oʻtsangiz ham, buni yana qilishni xohlaysiz. Harakatni davom ettirish istagining sababi shundaki, sizning oldingizda shunchaki bronza haykali emas — dinamik figuradir. Effektga imperatorning bir qoʻli boshqasidan yigirma santimetr uzunroq boʻlishi bilan erishiladi. Shohning koʻrinishi butunlay uygʻun boʻlishiga qaramay. Yana bir qiziq fakt-tomoshabinlarga haykalning koʻrinmas qismi. Pyotorning ichki tuzilmalarida haqiqiy kema yelkanari mavjud. Ular yodgorlik ichida, Pyotorning koʻkragidagi bronza uzuk va yer osti tayanchlari oʻrtasida oʻrnatilagan, ichki tanglikni keltirib chiqaradi va yodgorlikka qoʻshimcha barqarorlik beradi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Журнал «Вокруг света»". 10-sentyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktyabr 2014-yil.
2. ↑  „Памятник Петру Великому в Антверпене (Peter de Grote Standbeeld)" (ru). *Свод петровских памятников России и Европы*.  Институт Петра Великого. 26-oktyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentyabr 2020-yil.
3. ↑  „Аббатство Св. Михаила (Sint-Michielsabdij)" (ru). *Свод петровских памятников России и Европы*.  Институт Петра Великого. 30-oktyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentyabr 2020-yil.
4. ↑  „Консульский департамент МИД РФ". 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-mart 2022-yil.
5. 1 2  „Сайт Георгия Франгуляна". 29-oktyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktyabr 2014-yil.

Havolalar
---------

* „Shaxslarga sigʻinish" 1999-yil mart-aprel
* Olga Kostina. „Haykaltaroshlikka kirishish" — „Bizning merosimiz" jurnalining veb-saytida Arxivnaya kopiya Georgiy Frangulyanning „ Art" da.
* http://www.grgbenelux.ru/ru/dlya-vsex/belgiya/po-gorodam-i-vesyam/antverpen/muzei/antverpen.-pamyatnik-petru-i (inaccessible+link)