**Grigoriy Ivanovich Tuchkov** (12-mart 1913-yil, Taganrog, Rossiya imperiyasi) — sovet futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan. Sport ustasi. Futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunlagach, Qizil Armiya sport jamiyatining universal murabbiyi boʻldi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

### Urushdan oldingi davr

Koʻcha futboli tarbiyalanuvchisi boʻlgan Grigoriy boshqa sport turlarini ham yaxshi koʻrardi. U butunittifoq musobaqalari gʻolibi boʻlgan dekatlon va yugurishda yaxshi natijalarga erishdi. U Moskva jismoniy tarbiya institutiga o‘qishga kirib, 1932-1936-yillarda institutning „Infizkult" jamoasida o‘ynagan. Keyin 1937-1941-yillarda Moskvaning „Spartak" jamoasida o‘ynagan. „Spartak" tarkibida u ikki karra SSSR chempioni va ikki karra SSSR kubogi gʻolibi boʻlgan.

### Urush davri

Urush paytida SSSRning muntazam chempionati oʻtkazilmagan. Harbiy vaziyat imkon berganidagina alohida turnirlar o‘tkazilardi. Grigoriy Tuchkov Moskvaning „Zenit" va „Spartak" jamoalari tarkibida bunday turnirlarda ishtirok etgan. U 1942-yilda „Spartak" sport jamiyatining katta murabbiy-metodisti ham boʻlgan. Urushdan oldingi va urush davrida u „Spartak" uchun 83 ta oʻyin oʻtkazgan, 2 ta gol urgan.

### Urushdan keyingi davr

Urushdan keyin u SSSR chempionatining ikkinchi guruhida („B" klassi) oʻynagan Moskva harbiy okrugining yangi tashkil etilgan futbol jamoasi MVO klubiga kirdi. Ammo 1945-yilda urushdan keyingi birinchi chempionat paytida u birinchi guruhda oʻynagan „CDKA" jamoasiga oʻtdi. „CDKA" uchun (1945-1946) 15 ta oʻyin oʻtkazgan — 10 tasi chempionat oʻyinlarida va 5 tasi kubokda. 1946-yilda CDKA SSSR chempioni boʻlganida, Tuchkov chempionatda 3 ta oʻyin oʻtkazdi.

U SSSRning birinchi xokkey chempionatida „CDKA" uchun berilgan tarkibda eʼlon qilingan.

Murabbiylik faoliyati
---------------------

### Futbol klublari

* 1947-yilda Germaniyadagi Sovet qoʻshinlari guruhining (GSVG) futbol jamoasining oʻyinchi murabbiyi edi.
* 1948-1949 va 1957-1958-yillarda SKA (Xabarovsk)¹ bosh murabbiyi.
* 1950-yil — SKA (Lvov)¹ bosh murabbiyi.
* 1951-1953-yillarda SKA (Toshkent)¹ bosh murabbiyi.
* 1964-1965-yillarda „Polisya" (Jitomir) klubi bosh murabbiyi.

¹ oʻsha paytda rasmiy nomlar SKA (Armiya sport klubi) oʻrniga DO (Ofitserlar uyi) yoki ODO (Ofitserlar tuman uyi) qisqartirilgan edi.
### Boshqa sport turlari

* 1954-1956 va 1959-1963-yillarda — CSK dengiz flotining suv polo klubi instruktori.
* 1963-1973-yillarda Fili (Moskva) regbi jamoasining bosh murabbiyi boʻlib, uning boshchiligida SSSR kubogi chempioni va gʻolibi boʻlgan.

Yutuqlar
--------

Futbolda

* 1938 va 1939-yillarda SSSR chempioni
* 1937-yilgi chempionatning 2-medalchisi
* 1940-yilgi chempionatning 3- medali sovrindori
* 1938 va 1939-yillarda SSSR kubogi sohibi

Regbi (Fili klubi murabbiyi sifatida)
* 1970, 1972 va 1973-yillarda SSSR chempioni
* 1969-yilgi chempionatning 2-oʻrin sovrindori

Manbalar
--------

1. ↑  „Тучков Григорий Иванович". 6-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2013-yil.
2. ↑  „Статистика выступлений за ЦДКА". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-mart 2013-yil.
3. ↑  1946-47. Chempionat SSSR. Itog.tablitsi, stat.igrokov, obzori — Forum xokkeynix statistikov im. Viktora Malevannogo

Adabiyot
--------

Nisenboim E. Rasinskiy V. Spartak Moskva. Rasmiy tarix 1922-2002. — Moskva: MS Media, 2002. — S. 697. — 870 p. — ISBN 5-902215-01-3.

Havolalar
---------

* Tuchkov, Grigoriy Ivanovich „Spartak"ning rasmiy saytida Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-07-22).
* fanat1k.ru saytidagi profil
* Rus-spartak.ru saytidagi profil
* cska-games.ru saytidagi profil
*