recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Boshqird yarusi** (Boshqirdiston hududida oʻrganilgan, nomi shundan) — Oʻrta karbon davrining boshlangan vaqti. 1934-yilda S. V. Semixatova tomonidan "boshqird qatlamlari" nomi bilan ajratilgan. 1974-yil sobiq Ittifoqning umumiy regional sxemalarida rasmiy "Boshqird yarusi" deb qabul qilingan. Serpuxov va Moskva yaruslari oraligʻida joylashgan. Boshqird yarusi kulrang, toʻq kulrang, dolomitsimon ohaktoshlardan, magmatik va vulkan jinslardan tuzilgan. Oʻrta Osiyoda (Piskom, Fargʻona, Qurama, Turkiston, Olay, Hisor togʻlarida), Rossiya Federatsiyasi (Ural, Timan, Volgaboʻyi, DneprDon botikligi, Voronej kristalli massivi va boshqalar), Ukraina (Donbass) da tarqalgan. Boshqird yarusi da toshkoʻmir, neft va gaz, simob, polimetall qurilish materiallari uyumlari bor. Qurama togʻlaridagi Boshqird yarusi da boksit boyligi va oltin (Koʻchbuloq oltin konivulkan jinslarda) bor. Gʻarbiy Yevropada Boshqird yarusi ga mahalliy stratigrafik sxema boʻyicha yuqori namyur va quyi vestfal toʻgʻri keladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Tarqatish
***Pinus pumila***, odatda **Sibir mitti qaragʻayi**, **mitti Sibir qaragʻayi**, **mitti tosh qaragʻay**, **Yapon tosh qaragʻayi** yoki **sudraluvchi qaragʻay** nomlari bilan tanilgan Pinaceae oilasiga mansub daraxt.

Tavsif
------

Sibir mitti qaragʻayi — balandligi 1–3 metr (3–10 feet) dan 5 m (16 ft) boʻlgan ignabargli doimiy yashil buta shaklida oʻsadi. Shimoliy Yaponiyaning togʻlarida u baʼzan yapon oq qaragʻay (*Pinus parviflora*) bilan gibridlanadi. Bu duragaylarning uzunligi 8–10 m (26–33 ft) yetadi.

 *Pinus pumila* tabiiy muhitda, Sharqiy Sibirda
Barglari ignasimon, uzunligi 4-6 sm boʻladi. Qubbalarining kattaligi 2,5-4,5  smgacha yetadi.

Tarqalish
---------

Ushbu tur Uzoq Sharq, Sharqiy Sibir, Moʻgʻulistonning shimoli-sharqi, Xitoyning shimoli-sharqi, Shimoliy Yaponiya va Koreyada uchraydi.

*P. pumila* juda sekin oʻsadi. U 300 va baʼzi hollarda 1000-yilgacha yashashi mumkin. Sibirning sharoitida 250 yosh va undan kattaroq namunalar mavjud.

Ekologiya
---------

Urugʻlar *Nucifraga caryocatactes* tomonidan yigʻiladi va tarqatiladi.

* 
* 
*

Kultivatsiya
------------

Bu oʻsimlik bogʻlar va parklarda manzarali buta sifatida oʻstiriladi. *P. pumilaning* 'Glaucaʼ navi Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Farjon, A. (2013). „*Pinus pumila*". *IUCN Red List of Threatened Species*. **2013**: e.T42405A2977712. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42405A2977712.en. Retrieved 19 November 2021.
2. ↑  „*Pinus pumila*".
3. ↑  Fukui, K.; Sone, T.; Yamagata, K.; Otsuki, Y.; Sawada, Y.; Vetrova, V.; Vyatkina, M. (2008). „Relationships between permafrost distribution and surface organic layers near Esso, central Kamchatka, Russian Far East". *Permafrost and Periglacial Processes*. 19-jild, № 1. 85–92-bet. doi:10.1002/ppp.606.
4. ↑  Koropachinsky, Vstovskaya, 2002
5. ↑  „RHS Plant Selector - *Pinus pumila* 'Glauca'". Qaraldi: 6-fevral 2021-yil.

Havolalar
---------

* Dunyo boʻylab ignabargli daraxtlar: Pinus pumila — Xai-Matsu .

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Pinus pumila*** haqida turkum mavjud |
**Ulan- Batordagi Stalin** haykali — SSSR davlat arbobi I. V. Stalinga oʻrnatilgan haykaltarosh N. Tomskiy tomonidan yasalgan yodgorlik boʻlib, Moʻgʻuliston xalq respublikasi poytaxtidagi Stalin nomidagi Markaziy kutubxonaga kirish roʻparasida joylashgan.

Tarixi
------

MXR hukumati buyurtmasi asosidagi yodgorlik Leningrad quyish zavodida quyilgan va MXR Kichik Davlat xurali Prezidiumining 1949-yil 20-dekabrdagi Stalin tavalludining 70-yilligi sharafiga chiqarilgan farmoni asosida oʻrnatilgan.

Sovet rahbari N. S. Xrushchevning soʻrovlariga qaramay, MXR rahbari Yu. Tsedenbal yodgorlikni demontaj qilishdan bosh tortdi. Maʼlumki, sotsialistik lagerning boshqa mamlakatlarida hamma joyda Stalin yodgorliklari buzib tashlangan. Shunga qaramay, 1990-yil 22-dekabrga oʻtar kechasi yodgorlik uchta oʻziyurar kran va buldozer yordamida demontaj qilindi. Shunday qilib, mazkur yodgorlik davlat poytaxtida (Rossiyadan tashqari) turgan Stalinning oxirgi yodgorligiga aylandi. Demontaj qilingan haykalga sut va sutli aroq sepildi. „Postsovet hududida yodgorliklar va xotira bilan kurash" asari muallifi Levon Abrahamyanning fikricha, bu „Stalinning shu tarzda tasalli berilgan ruhi hech qachon qaytmasligi uchun" qilingan. Haykal saqlash uchun kutubxonaning yordamchi xonalariga qoʻyilib, u yerda maxsus yasalgan yogʻoch qutida saqlangan. Yodgorlik poydevori ham demontaj qilingan.

2005-yil iyun oyida uning oʻrnida moʻgʻul olimi B. Rinchin (haykaltarosh Ts. Amgalan) haykali tantanali ravishda ochildi. 2001-yilda Stalinning toʻrt metrli haykali tadbirkor tomonidan sotib olindi va „Ismus" yozgi kafesiga oʻrnatildi. Shunday qilib, Ismus qovoqxonasi Stalinning koʻp metrli haykali oʻrnatilgan dunyodagi yagona joy sifatida shuhrat qozondi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Obzor pamyatnikov rossiyanam// Kommersantʼ-Vlast, № 42 (545) ot 27.10.2003
2. ↑  Iosif Stalin — Zavlekala v bare. // utro.ru
3. ↑  V 2012 godu bil vosstanovlen pamyatnik Stalinu v Bratislave.
4. ↑  Stalin v pivnom bare.[*sayt ishlamaydi*] // ural.ru

Yana qarang
-----------

* Stalin yodgorliklari
Delfinlar bilan favvora, Poznan, Polsha
**Delfin** **favvorasi** *yoki Lederer favvorasi*, *Kronchtal bahori* ( polyakcha: *Fontanna z delfinami, Fontanna Lederera, Studzienka Kronthala*) — Polshaning Poznan shahrida joylashgan favvora. Favvora Karol Marsinkovski xiyobonining markaziy o'qida, 23-fevral ko'chasi bilan kesishgan joyda joylashgan.

Hikoya
------

Dastlab, bugungi favvora o'rnida Edvard Rachinskiy tomonidan qurilgan shahar favvorasi bor edi. Bugungi favvora 1909 yilda qurilgan va Berlinlik Hugo Lederer tomonidan ishlab chiqilgan. Favvora qurilishiga nemis savdogar Gustav Kronchtal homiylik qilgan, uning nomidan favvora nomidan biri kelgan. Keyinchalik favvora polshalik haykaltarosh Эдвардом Хауптом(pol.)o'zb. ). Favvora aylanasimon panjara bilan o'ralgan bo'lib, uning uchlarida delfinlar ustida o'tirgan mis bolalar qo'yilgan edi.

Hozirda
-------

Favvora 2006 yilda ta’mirlangan. Ta'mirlashdan keyin panjaralar o'rnatildi.

Bugun favvora yonida Golem yodgorligi bor, 23 fevral ko'chasidan o'tgandan keyin Karol Markinkovskiy haykali o'rnatilgan. Favvoraning yon tomonlarida pochta bo'limi binolari va Университет изобразительных искусств(pol.)o'zb. ). Karol Markinkovskiy xiyobonining qarama-qarshi tomonida, Milliy muzeyning eski binosi yonida, Xaynts Mak stelasi joylashgan .

Manbalar
--------
**Imom Abu Muhammad Hajjoj ibn Minhol Basriy Anmotiy**  — muhaddis, Imom.
(vaf. 831 yil).

Tarjimai holi
-------------

Imom Abu Muhammad Hajjoj ibn Minhol Basriy Anmotiy hijriy 216 milodiy 831 yilda vafot etgan. IX asrda yashab ijod qilgan muhaddislardan bo‘lgan. Shuningdek tarixiy manbalarda Hajjoj ibn Minhol Basra muhaddislari tomonidan "Hofiz", "Obid" kabi kunyalar bilan ham E’tirof qilingan. 
Hajjoj ibn Minhol o‘z davrining mashhur muhaddislaridan hususan, Qurrata ibn Xolid, Shu’biy, Juvayriya ibn Asmo, Hammom ibn Yаhyo, Yаzid ibn Ibrohim Tastoriy, Hammod ibn Salom, Abdulaziz ibn Mojishunlardan hadis ilmini o‘rgangan.
Hajjoj ibn Minholdan Imom Buxoriy, Ishoq ibn Kavsaj, Abu Muhammad Dorimiy, Ahmad ibn Farrot, Ishoq ibn Ibrohim Shozon, Muhamad ibn Yahyo Zuhaliy, Ali ibn Abdulaziz, Abu Muslim Kejiy, Hilol ibn Uloi, Ismoil Qozi kabi muhaddislar unga shogird bo‘lishgan.

E’tiroflar
----------

Hajjoj ibn Minhol haqida Abu Hotam: "U, fozil, ishonchli va siqot muhaddislardan hisoblangan", – deya e’tirof etgan. Ahmad Ajaliy: "Hajjoj ibn Minhol Basriy solih va ishonchli muhaddis bo‘lgan", – deb ta’kidlagan. Xalaf Kardas: "Hajjoj ibn Minhol hujjati kuchli, sunnat sohibi bo‘lgan", – degan.

Adabiyotlar
-----------

* Shukurillo Umarov "Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi" Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Tahzibu-t-tahzib. J. 2. –B. 206; Tabaqatu-l-huffoz. –B. 171.
2. ↑  Zahabiy. Siyaru a’lomi-n-nubalo. J. 10. –B. 352-355.
3. ↑  Tahzibu-t-tahzib. J. 2. –B. 206; Tabaqatu-l-huffoz. –B. 171.
4. ↑  Aj-Jurh va ta’dil. J. 3. –B. 168.
5. ↑  Aj-Jurh va ta’dil. J. 3. –B. 167.
6. ↑  Tahzibu-l-kamol. –B. 238.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Margʻiyona qoʻzgʻoloni** - axomaniylar zulmiga qarshi Margʻiyonada koʻtarilgan ozodlik harakati (miloddan avvalgi 522 yil). Miloddan avvalgi 522 yil 29-sentabrda Axomaniylar davlashipya saroy fitnasi natijasida taxtni Doro egallagan. Saltanatning butun hududi boʻylab xalq qoʻzgʻolonlari boshlangan. Bulardan eng yirigi Margʻiyonada, Frada boshchiligida boʻlgan. Bu qoʻzgolon haqidagi maʼlumotlar Doroning Bihistun kitobalaritsa saqlangan. Unda, jumladan, shunday deyilgan: "Shoh Doro soʻzlaydi: Mar-gush (Margʻiyona) nomli mamlakat mendan ajralib chiqdi. Margʻiyonalik Frada ismli kishini ular (qoʻzgʻolonchilar) rahbar (sardor) etib tayinladilar. Soʻngra men xizmatkorim, Baqtriya satrapi Dodarshish oldiga odam yubordim. Unga shunday dedim: Bor, meniki boʻlishni istamagan oʻsha qoʻshinni tormor keltir. Soʻngra Dodarshish qoʻshin bilan borib margʻiyonaliklar bilan jang qildi. Ahuramazdaning irodasi bilan mening qoʻshinim dushman qoʻshinini butkul tormor etdi. Jang atriyadiya oyining 23kunida (miloddan avvalgi 522 yil 10 dek.) sodir boʻldi. Soʻngra mamlakat meniki boʻldi".

Maʼlumki Bihistun kitobalari 3 tilda: qad. forsiy, elamiy va bobiliy yozuvlarda bitilgan. Bobiliy mat-nda yuqoridagi maʼlumotlardan tashq-ari, qoʻzgʻolonni bostirishda halok boʻlgan va asir olinganlar soni koʻrsatilgan. Unga koʻra, qoʻzgʻolonchilardan 55243 kishi oʻldirilib, 6572 kishi asir olingan. Frada asir olinib, bir yil oʻtgach (miloddan avvalgi 521 yil 27-noyabr), katl qilingan.

Bu — qoʻzgʻolonning naqadar ulkan miqyosda boʻlganligidan, qoʻzgʻolonchilarning qattiq qarshilik koʻrsatganliklaridan darak beradi. Dodarshish qoʻshini tomonidan kilingan mazkur qatli omdan soʻng arxeologik maʼlumotlarga koʻra, Margʻiyonaning obod, dehq-onchilik vohalari kimsasiz boʻlib qolgan, Margʻiyona qoʻzgʻolonining sanasi (miloddan avvalgi 522 yil 10 dek.) Oʻrta Osiyo xalqlari tarixida aniq koʻrsatilgan eng qad. sana hisoblanadi.

Adabiyot
--------

* Vaynberg B. I. Staviskiy B. Ya. Istoriya i kultura Sredney Azii v drevnosti, M, 1994.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
H. qirgʻoqlari kam parchalangan, past, qumli. Asosan, Hindiston yarim orol va Hindgangtekisligida joylashgan; Himolay va Qoraqurum togʻlarining bir qismini oʻz ichiga olali. H. hududining 3/4 qismi tekislik va yassitogʻlik. Hindiston yarim orolning deyarli hammasini Dekan yassitogʻligi egallagan (sharqqa tomom 900 m dan 300 m gacha pasayib boradi). Hindiston yarim orol shimolida allyuvial Hindgang tekisligi joylashgan. Yer sxaridagi eng baland togʻ tizmasi — Himolay (H.da balandligi 8126 m, Nangaparbat togʻi) va Qoraqurum togʻlari H.ni shim.dan toʻsib turadi. H.da foydali qazilmalardap toshkoʻmir, temir rudasi, titam, oltin, tabiiy gaz, marganets, xromit, boksit, olmos, qimmatbaho toshlar, mis, meft, slyuda, qoʻrgʻo-shin konlari bor. Iqlimi, asosan, tropik iqlim, shim.da tropik mus-sonli iqlim. Iyun — oktyabrda issiq va nam, noyabr— fevralda quruq, salqin, mart — mayda juda issiq va quruq iqlim. Nam mavsumda yillik yogʻinning 70—90% yogʻadi. Yillik yogʻin Gʻarbiy Gat va Himolay togʻlarining shamolga roʻpara yom bagʻirlarida 5000—6000 mm, Shillong platosida 12000 mm (Yer yuzidagi eng seryogʻin joy), Hindgang tekisligida 100 mm, Hindiston yarim orolning markaziy qismida 300—500 mm. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi tekisliklarda 15° (shim.
da), 27° (jan. da), may oyiniki hamma joyda 28—35°, ayrim vaqtlarda 48°. Togʻlarda oʻrtacha temperatura yanvarda — G, —8°, iyulda 18—23°. Asosiy daryolari: Gang, irmogʻi Jamna, Hind (gʻoqori oqimi), Braxma-putra (quyi oqimi), Narmada, Goda-vari, Krishna. Daryolari yozda sersuv (musson yomgʻirlari davrida toshadi), sugʻorishda keng foydalaniladi, ayrimlarida kema qatnaydi. Tuproqlari H. hududining aksari qismida qizil, Dekan yassitogʻligida qora, Hindgang tekisligi va dengiz boʻyi pasttekisliklarida jigarrang tuproq. Himolay togʻlari yom bagʻrida togʻ-jigar rang, sariq, togʻ qoʻngʻir-oʻrmon. podzol, togʻ-oʻtloqi tuproqlar pastdan yuqoriga almashinib boradi. Oʻsimliklardan akatsiya, bambuk, kokos va xurmo palmasi keng tarqalgan. Mamlakatning 25% oʻrmon. Himolay togʻlarinish quyi yon bagʻirlarida terak, yuqorida tik, sandal, himolay kedri, qoraqaragay, oqqaragʻay oʻsadi. Gʻarbiy Gat togʻlari yon bagʻri, Gang va Braxmaputra del-talari, Sharqiy Himolay togʻ oldi doim yashil oʻrmonlardan iborat. H.da oʻsimliklarming 21 ming turi tarqalgan. Unda Yer yuzida mavjud boʻlgan barcha oʻsimlikning yarmidan koʻpini uchratish mumkin.
Hayionot dunyosi xilma-xil. Sut emizuvchi hayvonlarning 350 turi, qushlarning 1600 dan ziyod turi bor. H. hududida fil, maymun, karkidon, sher, qoplon, yoʻlbars, mangusg va b. hayvonlar yashaydi, ilomning deyarli barchaturi mavjud. Mamlakatda 75 milliy bogʻ va 420 dam ortiq qoʻriqxona mavjud. Iirik milliy bogʻlari: kaziranga, Manas, Dachigan, Dadva, „Gullar vodiysi" (UttarPradesh), Sariska va b.

|  |  |
| --- | --- |
| Hindiston geografiyasi | *Hindiston geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sason Gavrilovich Benyaminov** (1929.23.4, Buxoro) — opera xonandasi (lirik bariton), Oʻzbekiston xalq artisti (1973). Toshkent konservatoriyasshsh tugatgach (1954), Navoiy nomidagi opera va balet teatri yakkaxoni (1962—85). 1960— 79 yillar Toshkent konservatoriyasida, 1979-yildan Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida pedagog va xonandalik (anʼanaviy ijrochilik) kafedrasi mudiri (198086). Oʻzbek, Gʻarbiy Yevropa, rus kompozitorlari operalarida 40 dan ortiqpartiya ijro etgan: Boʻron (M. Ashrafiy, S. Vasilenko, "Boʻron"), Hamza (S. Boboyev, "Hamza"), Shoh Bahrom, Nuʼmon (M. Ashrafiy, "Dilorom"), Hoji dargʻa (S. Yudakov, "Maysaraning ishi"), Robert, Onegin (P. Chaykovskiy, "Iolanta", "Yevgeniy Onegin"), Figaro (J. Rossini, "Sevilya sartaroshi") va boshqa Repertuaridan oʻzbek kompozitorlarining asarlari oʻrin olgan. Ijrochilik uslubida milliy va Gʻarb opera xonandalik anʼanalari uzviy ifodasini topgan. 1995-yildan Isroidda yashaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sassiqqoʻngʻizlar** (Carabidae) -yirtqich qoʻngʻizlar kenja turku miga mansub qoʻngʻizlar oilasi. 20 mingdan ortiqturi maʼlum. Uzunchoq tanasining uz. 2–3 mm dan 50–80 mm gacha. Rangi, odatda, kora, metallsimon tovlanadi. Moʻylovi qilsimon yoki ipsimon; oyoklari yuguruvchi, panjalari 5 boʻgʻimli. Koʻpchilik turlari yer ustida yoki tuproqning yuza qatlamlarida yashaydi. Tunda faol. Lichinkalari tuproqsa yashaydi. S. koʻpgina qishloq xoʻjaligi zararkunandalari (hasharotlar, mollyuskalar, shilliqlar, chuvalchanglar, tunlam qurtlari va boshqalar) bilan oziqlanib, ular sonini tartibga solishda samarali natija beradi. Saprofog (oʻsimlik qoldiqlari bilan oziqlanuvchi) S. tuproq hosil boʻlish jarayonida faol ishtirok etadi. Baʼzi S oʻsimlikxoʻr (fitofag) boʻlib, qishloq xoʻjaligi oʻsimliklariga zarar yetkazadi. Oʻrta Osiyoda 40 dan ortiq turi uchraydi, jumladan, eng koʻp tarqalganlari: Bembidon guadripustulatum, V. almum, Tachys angustulus, Tachyura tetraspila, Colosoma daserticola, C. auropunctatum drungaricum, Broscus punctatus, Pterostichus cupreus va boshqa Biologik qarshi kurash tizimida tangaqanotlilarga Colosma va Pterostichus; koʻk qurt (kuzgi tunlam) va boshqa tunlamlarga Broscuspunctatus va V. semistriatus urugʻining vakillaridan, toq ipak qurtga qarshi Colosoma vusorpapgadan foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lekax** (לייקח) — kvadrat yoki yumaloq shakldagi tuxum surtilgan va yongʻoq sepilgan asalli pryanik.

Tayyorlash texnologiyasi
------------------------

Sirop shakar, asal va kuygan shakardan tayyorlanadi. Uni 50-55°C gacha sovutib, tuxum, oʻsimlik moyi, qalampirmunchoq va bugʻdoy unining (ikkinchi nav) yarim porsiyasi qoʻshiladi. Soda bilan aralashtirilgan unning ikkinchi yarmi qoʻshiladi. Xamir 7-10 soatga qoldiriladi. Ular sharik va kubik shaklidagi boʻlaklarga boʻlinadi, moylangan pishirish listiga qoʻyiladi, tuxum sarigʻi surtiladi va maydalangan yongʻoq yoki bodom sepiladi. 170-190 °C da 45-50 daqiqa davomida pishiring.

Lekaxni pirog shaklida pishirish mumkin. Xohishga koʻra, xamirga mayiz, limon qobigʻi, yongʻoq, murabbo mevalari qoʻshiladi yoki tayyor pirogga quyuq murabbo surtiladi va yongʻoq sepiladi.

Lekax uchun *teyglax* tayyorlagandan keyin qolgan siropdan foydalanish mumkin.

Manbalar
--------

1. 1 2  Цимес 1992. sfn error: no target: CITEREFЦимес1992 (help)
2. 1 2  Лебович, Майзель 1989. sfn error: no target: CITEREFЛебович,\_Майзель1989 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Кенгис Р.П. „Леках",*. Приготовление мучных кондитерских изделий*. М.: Госторгиздат, 1951 — 153 bet.
* „Леках",*Цимес. 180 рецептов еврейской национальной кухни*. Черновцы: Буковина, 1992 — 72 bet.
* Лебович Ц. Майзель Е. „Лекех. Лекех с начинкой.",*. Еврейская кухня*. Рига: ИнфА, 1989 — 172—173 bet.
Andoza:Infobox Eiskunstläufer**Aleksandra "Sasha" Paulin Koen** (tag. 1984 yil oktabr, Los-Anjeles, Kaliforniya) - yakkalik konkida uchishda qatnashgan amerikalik sobiq figurali uchuvchi.

hayot
-----

Koen Vestvud mahallasida tug'ilgan. Uning ota-onasi Galina va Rojer Koendir. Onasi Galina Koen, qizlik qizi Feldman, Ukraina SSRdan kelgan yahudiy muhojiri, baletda ta`limolgan. Shuning uchun Sasha Koen rus tilini ham tushunadi. Uning otasi Dorsey & Whitney kompaniyasida advokat. Uning singlisi Natasha kontsert pianinochisi bo`lgan.

Koen 7 yoshida konkida uchishni boshlagan. Undan oldin u gimnastikachi edi. U o'n bir yoshida professional ravishda konkida uchishni boshladi. Uning murabbiyi Jon Niks. Bundan oldin uning boshqa ko'plab murabbiylari bor edi Tatyana Tarasova va Robin Vagner. Koen Aliso Viejo muz saroyida mashq qiladi hamda Orange County figurali uchish klubi uchun kurashadi.

2002-yilgi Olimpiya yilida Koen o'zining birinchi Jahon chempionati va Olimpiadalarida to'rtinchi o'rinni egallaganida xalqaro debyut qildi. Shuningdek, u 2003-yilda keyingi Jahon chempionatida to'rtinchi o'rinni himoya qildi va o'sha mavsumda Gran-pri finalida g'olib chiqdi. 2004-yilda Dortmundda Shizuka Arakava va 2005-yilda Moskvada Irina Sluzkaja ortidan vitse-chempion bo'ldi. 2006-yilda Koen birinchi marta Qo'shma Shtatlar chempionatida g'olib chiqdi. Turindagi ikkinchi Olimpiya o'yinlarida u Arakavadan keyin kumush medalni qo'lga kiritdi. Keyingi jahon chempionatida u bronza medalini qo'lga kiritdi. Keyin u raqobatbardosh sportni tark etdi va "Muzdagi chempionlar" va "Muzdagi yulduzlar" muz mashxurlari bilan gastrol qildi. U aktrisa sifatida ham ishlagan. U "Las-Vegas "va "CSI: NY "da mehmon sifatida qatnashgan. Koen Vankuver Olimpiadasiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishga urindi, ammo bunga erisha olmadi va milliy chempionatda toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2005-yilda uning "Muzdagi olov" avtobiografiyasi nashr etildi.

Natijalar
---------

| raqobat / mavsum | 1999/2000 | 2000/2001 | 2001/2002 | 2002/2003 | 2003/2004 | 2004/2005 | 2005/2006 | 2009/2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| qishki Olimpiya o'yinlari |  |  | 4. |  |  |  | 2. |  |
| Jahon chempionatlari |  |  | 4. | 4. | 2. | 2. | 3. |  |
| Gran-pri finali |  |  |  | 1. | 2. |  |  |  |
| Yoshlar o'rtasidagi jahon chempionati | 6. |  |  |  |  |  |  |  |
| AQSh chempionati | 2. | Z | 2. | 3. | 2. | 2. | 1. | 4. |

* Z = nafaqaga chiqqan

\* Koen 2006/07, 2007/08 va 2008/09 mavsumlarida qatnashmagan

dunyoda
-------

* Sasha Cohen, Amanda Maciel*. Fire on Ice: Autobiography of a Champion Figure Skater*. Avon Books, 2005. ISBN 0-06-072490-0.

veb havolalar
-------------

* Sasha Cohen in der Datenbank der International Skating Union (englisch)
* Sasha Cohen in der International Jewish Sports Hall of Fame (englisch)
* Sasha Cohen in der Datenbank von Olympedia.org (englisch)
* Sasha Cohen in der Internet Movie Database (englisch) 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 

	+ ISNI: 0000 0000 3631 4942
	+ LCCN: n2004111646
	+ VIAF: 58476569
	+ en:WorldCat Identities: lccn-n2004111646
 |
**Stiven Braun** (inglizcha: *Steven Brown*; 1986-yil 4-aprelda Adelaida) — avstraliyalik dzyudochi, yarim yengil vazn toifasidagi sportchi. Stiven Braun 2006—2014-yillarda dzyudo bo‘yicha Avstraliya terma jamoasida ishtirok etgan, Okeaniya chempionatlarining kumush va bronza medallari sovrindori, bir necha milliy va xalqaro ahamiyatga molik turnirlar g‘olibi va sovrindori, Pekindagi yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi ham sanaladi.

Tarjimai hol
------------

Stiven Braun 1986-yil 4-aprelda Janubiy Avstraliyaning Adelaida shahrida tug‘ilgan. 

U olti yoshida dzyudoni Norvuddagi mahalliy *Burnside Youth Club* yoshlar klubida mashq qila boshlagan. 2000-yildan boshlab u muntazam ravishda o‘smirlar o‘rtasidagi turli turnirlarda ishtirok etib keldi.

U 2006-yilgi mavsumda kattalar o‘rtasidagi xalqaro darajadagi birinchi katta muvaffaqiyatga erishdi, u Avstraliya terma jamoasining asosiy tarkibiga kirganida va Papeete shahrida o‘tkazilgan Okeaniya chempionatida yarim yengil vazn toifasida ishtirok etib, kumush medalini qo‘lga kiritdi.

2008-yilda Kraystcherchdagi Okeaniya chempionatida u yana yana yarim yengil vazn toifasida kumush medal sohibiga aylandi. Bir qator muvaffaqiyatli bellashuvi tufayli u Pekindagi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega bo‘ldi — 66 kg gacha bo‘lgan vazn toifasidagi birinchi birinchi bahsdayoq Stiven jazoirlik Munir Benamadiga imkoniyatni qo‘ldan boy berib, o‘sha zahoti medallar uchun kurashishdan mahrum bo‘ldi .

Pekin Olimpiadasidan so‘ng Braun dzyudo bo‘yicha Avstraliya terma jamoasida qoldi va yirik xalqaro turnirlarda ishtirok etishda davom etdi. Shunday qilib, 2010-yilda u Kanberrada bo‘lib o‘tgan Okeaniya chempionatida kumush medalni qo‘lga kiritdi.

2011-yilda Pertdagi musobaqalarda Braun faoliyatida birinchi va ilk marta dzyudo bo‘yicha Avstraliya chempioni bo‘ldi. U Parijda o‘tkazilgan Jahon chempionatida mamlakatni himoya qildi, u yerda 1/16 yarim yengil vazn toifasida uni o‘z tituliga ega dzyudochi yaponiyalik Masasi Ebinuma to‘xtatdi va natijada ushbu turnir g‘olibiga aylandi. 

2012-yilda u Kernsda bo‘lib o‘tgan Okeaniya uy chempionatida kumush medal sohibi bo‘ldi. 

2013-yilda u Apiadagi Okeaniya chempionatida bronza medalini qo‘lga kiritdi va Rio-de-Janeyrodagi Jahon chempionatida ishtirok etdi va u yerda yana 1/16 final bosqichida to‘xtadi.

2014-yil Oklendda o‘tkazilgan Okeaniya chempionatida u yana bir navbatdagi kumush medalni olib, yaqinorada sport faoliyatini yakunlashga qaror qildi .

Manbalar
--------

1. ↑  Stiven Braun Xalqaro Olimpiya qo'mitasi veb-saytidagi sahifa
2. ↑  Stiven Braun Olimpiada statistikasi *Sports-Reference.com* saytida
3. ↑  Stiven Braun *Judoinside.com* saytidagi profil
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Учёные по алфавиту
Andoza:Систематик

**Ernst Stitzenberger** (ur nemischa: (1827-1895 ) nemis likenologi, geologi va shifokori, shuningdek, siyosatchi va musiqachi nomi bilan tanilgan.

Hayoti va ijodi
---------------

Ernst Stitzenberger 1827-yil 14-iyunda (yoki 13-iyun) Konstanzda shifokor oilasida tugʻilgan. 1844-yilda u Frayburg universitetiga oʻqishga kiradi va u yerda professor Aleksandr Braunning botanika boʻyicha maʼruzalarida qatnashadi. Keyinchalik u Tsyurix universitetida tahsil oladi, bir muncha vaqt Praga va Vena universitetlarida maʼruzalarni tinglaydi. 1850-yilda u davlat imtihonini topshirib, tibbiyot bilan shugʻullanish huquqini qoʻlga kiritadi. 1851-yilga kelib Frayburgda tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oladi.

1851-yildan Stitsenberger oʻzining tugʻilgan shahri Konstanzda shifokor boʻlib ishlaydi. 1852-yilda u Badendagi dorixonalar inspektori lavozimiga tayinlanadi.Boʻsh vaqtida u kriptogamik flora va musiqani oʻrgana boshlaydi.

Stitzenberger taniqli mikolog Lyudvig Rabenhorstning doʻsti edi. 1852-yilda Stitzenberger turmushga chiqdi, uning ikki farzandi - oʻgʻil va qizi bor edi.

Stitzenberger 1895-yil 27-sentyabrda olamdan oʻtadi.

Hozirda Stitzenbergerning mashhur gerbariysi Tsyurix texnologiya institutida saqlanib kelinmoqda.

Nashrlar
--------

* Stizenberger, E.*. Uebersicht der Versteinerungen des Grossherzogthums Baden*, Freiburg i. B. 1851.
* Braun, A.; Rabenhorst, L.; Stizenberger, E.*. Die Characeen Europa's in getrockneten Exemplaren*, Dresden, 1859—1878.  — 5 vols.
* Stizenberger, E.*. Kritische Bemerkungen über die Lecideaceen*, Dresden, 1864.
* Stizenberger, E.*. Lecidea sabuletorum*, Dresden, 1868.
* Stizenberger, E.*. Lichnes helvetici*, St. Gallen, 1882—1883.  — 2 fasc.
* Stizenberger, E.*. Lichenaea africana*, St. Gallen, 1890—1891.  — 2 fasc.
* Stizenberger, E. (1895). *Die Grübenflechten*.

E.Stitzenberger nomi bilan atalgan turlar.
------------------------------------------

* Bacidia stizenbergeriana Zahlbr. 1926, nom. nov.
* Biatora stizenbergeri Hepp, 1860 [= Micarea melaena (Nyl.) Hedl. 1892]
* Buellia stizenbergeri Zahlbr. 1930, nom. nov.
* Encephalographa stizenbergeri Zahlbr. 1922, nom. nov.
* Peziza stizenbergeri Rabenh. [= Hymenoscyphus epiphyllus (Pers.) Kauffman, 1929]

Eslatmalar
----------

Adabiyotlar
-----------

* E. Wunschmann. Stizenberger, Ernst // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). — Bd. 54. — Lpz.: Duncker & Humblot, 1908. — S. 534—535. (нем.)
* Stafleu F. A. Cowan R. S. Taxonomic Literature : [англ.]. — Ed. 2. — Utrecht, Antwerpen, The Hague, Boston, 1986. — Vol. VI: Sti—Vuy. — P. 5—9. — 926 p. — ISBN 90-313-0714-9. — doi:10.5962/bhl.title.48631.
* Wittrock, V.B. (1905). *Catalogus illustratus iconothecae botanicae*.
**Rosa Blasi** (1972-yil 19-dekabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa, yozuvchi, model va terapevt. U "Umr bo'yi "tibbiy dramasi *"Kuchli tibbiyot"* serialidagi Luisa Delgado va Nickelodeon serialidagi "*Momaqaldiroqlar"* serialidagi Tikan momaqaldiroq rollari bilan tanilgan.

Yoshligi
--------

Blasi 1972-yil 19-dekabrda Illinoys shtatining Chikago shahrida tug‘ilgan Uning ota-onasi Rokko va Joys Blasi asli italyan, irland va puerto-rikolik. Blasi klassik tarzda tayyorlangan mezzo-soprano. U, shuningdek, kuchli teatr fon keladi; Hurmatli Piven Performance kompaniyasidan, shuningdek, Ikkinchi shahardan tortib, ko'plab musiqiy filmlarda ishtirok etish va Kenni Rojers bilan gastrol qilishgacha. Blasining Marina va Tasha ismli ikkita singlisi hamda Maykl va Rokki ismli ikkita ukasi bor.

Karyerasi
---------

Blasining televizion debyuti CBS teleserialidagi *"Qalin va go'zal"* serialidagi takroriy rol edi. Tez orada MTV / UPN sitcom *Hitzda* bosh rol o'ynadi. Tez orada u o'zini *Frasier*, *Becker*, *Caroline in the City*, *VIP*, *Grown Ups* va *Beverly Hills, 90210 kabi ko'plab shoularda ishtirok etgan mehmon sifatida topdi.* Keyinchalik u "Showtime" dramatik *"Noriega: Xudoning sevimlisi"* filmida rol o'ynadi. Film rejissyori Rojer Spottisvud va bosh rolni Bob Xoskins bilan birga ijro etgan.

O'zining asosiy rolida Blasi 2000-yildan 2006-yilgacha *"Kuchli tibbiyot"* serialida feministik siyosat, sog'liq muammolari va sinfiy mojarolarga e'tibor qaratgan tibbiy dramada shifokor sifatida rol o'ynadi. U 2005-yilda *CSI: Mayami* serialining "Shootout" serialida ishtirok etdi. Tomoshabinlar Blasini *"Grudge"* filmidagi Bill Pullman qahramonining rafiqasi sifatida katta filmdagi birinchi rolida ko'rishdi.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | *Noriega: God's Favorite* | Vicky Amador |  |
| 2002 | *Making Changes* | Deanna |  |
| 2004 | *The Grudge* | Maria |  |
| 2004 | *Lesser Of Three Evils* | Woman in Black |  |
| 2008 | *Memories of Murder* | N/A |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „Rosa Blasi". *rottentomatoes.com*. Qaraldi: 14-noyabr 2019-yil.
2. ↑  *Gardner.* „They Are Strong Women". *nydailynews.com* (30-iyul 2000-yil). Qaraldi: 13-noyabr 2019-yil.
3. 1 2 3  „Rosa Blasi Biography". *TV Guide*. Qaraldi: 25-avgust 2013-yil.
4. ↑  „The Grudge (2004)".  IMDb. Qaraldi: 14-noyabr 2019-yil.
**Osiyo taraqqiyot banki** — xalqaro mintaqaviy bank. Bankni tuzish haqidagi bitim 15 ta davlat hukumatlari tomonidan imzolangan boʻlib 1966-yil 22-avgustda kuchga kirgan. OTB tarkibiga aʼzo sifatida BMTning iqti-sodiy va ijtimoiy masalalar boʻyicha Osiyo—Tinch okean komissiyasiga aʼzo boʻlgan davlatlargina kiritilishi mumkin. Hozirda bankka 61 mamlakat aʼzo. Bank faoliyatining asosiy maq-sadi Osiyodagi rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiy taraqqiyotiga va tashqi savdosiga koʻmaklashishi, moli-yaviy, texnik va iqtisodiy yordam koʻrsatish. Bank xususiy sektorni ri-vojlantirishga, mintaqaviy hamkorlik va atrof muhit tozaligini saqlashga alohida eʼtibor qaratadi. OTB tomonidan 1968—83 yilda 9,2 mlrd. dollar odatdagi kredit va 4,2 mlrd. dollar maxsus fond krediti berilgan. OTBning nizom jamgʻarmasi — 43,6 mlrd. AQSH dollariga teng. Bankning har qanday qarorini hamkorlikda 1/3 ovozga ega boʻlgan AQSH va Yaponiya toʻxtatib qoʻyishi mumkin. Ularning har biri nizom jamgʻarmasining 15,9% miqdorida ulushga ega. Shuningdek, bank huzurida 2 maxsus fond faoliyat koʻrsatadi — Osiyo taraqqiyot fondi va Texnika yordami maxsus fondi. Bankka rivojlangan davlatlarning taʼsiri katta: mablagʻlarning 50% ularga tegishli. Shtab kvartirasi Manila (Filippin)da. Oliy organi — Boshqaruvchilar kengashi. Yaponiya vakili hamisha bank prezidenti boʻladi. Oʻzbekiston Respublikasi 1995 yilda OTBga aʼzo boʻlgan. Respublikaning ushbu bankdagi kvotasi 310,5 mln. AQSH dollarini tashkil etadi. hozirgi paytda Oʻzbekistonda OTB ishtirokidagi umumiy miqdori 625,5 mln. AQSH dollariga teng boʻlgan 13 ta loyixa amalga oshirilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Tashkilot | *Tashkilot haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Imperator** (lot. imperator — hukmdor) — baʼzi monarxlarga berilgan unvon. Dastlab, Rim lashkarboshilari (mas, Yuliy Sezar va b.) ga berilgan. Rimda respublika tartibi tu-gatilib, monarxiya oʻrnatilgach, davlat tepasiga kelgan har bir merosxoʻr Imperator deb atalgan. 962 y. nemislar Shim. Italiyani bosib olgach, Germaniya qirollari oʻzlarini I. deb atay boshladilar. 15-asrdan bu unvon Avstriya monar-xlarigaoʻtdi. 1721-yil I. unvonini Pyotr I qabul qildi. Bundan keyingi rus podsholarining hammasi I. deb yuritildi. Napoleon I, Napoleon III lar ham oʻzlarini I. deb eʼlon qildilar. Bu unvon Xitoyda 1911-yilgacha mavjud edi. Yaponiyada hozir ham I. davlat boshligʻi hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Davlat boshligʻi
* Monarx
* Monarxiya

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Imomqul Iskandarov** sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi
------------

Imomqul Iskandarov 1905-yilda Samarqandda tugʻilgan. KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) aʼzosi hisoblangan.

Iskandarov 1929-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan,  1929-1960-yillarda Oʻzbekiston SSRda sovet va partiya xodimi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon shahar qoʻmitasi birinchi kotibi, Oʻzbekiston SSR Kommunal xoʻjaligi xalq komissari, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Oʻrta Osiyo harbiy okrugi (SAVO) 100-otliq diviziyasi siyosiy boʻlimi boshligʻi vazifasida ishlagan. Shuningdek, Imomqul Iskandarov Voronej fronti Siyosiy boshqarmasining targʻibot va tashviqot boʻyicha katta instruktori, 309-oʻqotar diviziyasi siyosiy boʻlimi boshligʻi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Denov okrug qoʻmitasi birinchi kotibi va Oʻzbekiston Kompartiyasi Xorazm viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi lavozimida faoliyat olib borgan.

Imomqul Iskandarov 1954-yilgacha vafot etgan.

Havolalar
---------

* Xalq xotirasi
* OZP
* Iskandarov
**Kriminologiya** (lot. criminis -jinoyat va yun. logos — taʼlimot, tushuncha) — jinoyatchilik, uning sabablari, jinoyatchining shaxsi, jinoyatchilikning oldini olish yoʻllari, vositalari haqidagi fan. Mustaqil fan sifatida K. 20-asr oʻrtalarida jinoyat huquqi fanidan ajralib chikdi. Bu fanning vazariy asosi belgiyalik sotsiolog L. A. J. Ketle, italiyalik kriminalistlar Ch. Lombrozo, E. Ferri va boshqalarning taʼlimoti hisoblanadi.

K. jinoyatchilikni kishilarning jinoyatta oid qonun talablariga zid boʻlgan ijtimoiy xavfli qilmishlaridan iborat ijtimoiy hodisa sifatida tadqiqqiladi. Shuningdek, K. jinoyatchilikka oid maʼlumotlarni umumiy tarzda, shu bilan birga jinoyatlarning ayrim turlari va guruhlari boʻyicha hamda K.ga oid ayrim muammolar (mas, voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi, retsidiv jinoyatchilik, guruh jinoyatchiligi) boʻyicha tekshiradi. Jinoyatchilik sabablari, yaʼni umuman jinoyatchilikka va muayyan jinoyatlarni sodir qilishga taʼsir etadigan ijtimoiy omillar, hodisalar, jarayonlar ham K. predmeti hisoblanadi.

K. jinoyatchi, yaʼni turli jinoyatlarni sodir etgan shaxslarning feʼlatvoriga biron-bir darajada taʼsir etuvchi ijtimoiy xususiyatlar hamda ijtimoiy ahamiyatga molik xususiyatlar, belgilar, sifatlar, aloqalar hamda munosabatlarni har tomonlama oʻrganadi. Jinoyatchilik va uning alohida turlarini aniq sotsiologik tadqiq qilish jinoyatchilik bilan turli ijtimoiy jarayonlar oʻrtasidagi bogʻliklikni belgilash va shu asosda uning oldini olish choralarini ishlab chiqish imkonini beradi. Hozirgi K. zavonaviy hisoblash texnikasi, shuningdek, boshqa bir-biriga bogʻliq fanlar — sotsiologiya, ijtimoiy psixologiya va shaxs psixologiyasi, pedagogika, iqtisodiyot va shahrik.ning yutuqlaridan keng foydalanadi. K.da hozirgi demokratik jamiyatda jinoyatchilikka qarshi kurashning asosiy yoʻnalishlaridan birini tashqil qiluvchi jinoyatlarning oldini olish muammosi muhim oʻrin tutadi.

Adabiyot
--------

* Usmovaliyev M. Karaqstov Y. Jinoyatchilikni oldini olishning kriminologik choralari, T. 1995; Antonyan Yu. M. Terrorizm. Kriminologicheskiye i ugolovno-pravovie issledovaniya, M. 1998.

Mamajon Usmovaliyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ipak qurti boqish** - tabiiy ipak i. ch. yoki ipak kurti tuxumi olish maqsadida ipak qurtini oziqlantirib, parvarish qilish. Ipak. qurti. boqish. 23—25 kun davom etadi va 3 davrga boʻlinadi: bi-rinchi davri — 1-, 2- va 3-yoshdagi qurtlarni boqish; ikkinchi davri — 4-yoshdagi qurtlarni boqish; uchinchi davri — 5-yoshdagi qurtlarni boqish. I. q. b. pechka, ventilyator oʻrnatilib, 4% li formalin eritmasi bilan zararsizlantirilgan qurtxonalarda yoki maxsus yorugʻ binolarda amalga oshiriladi, ipakchilik asbob-uskunalari ham zararsizlantiriladi, soʻngra qurtxonalarga oʻrnatiladi.

Ipak qurti tuxumini maxsus bino — inkubatoriyada jonlantiriladi (qarang Ipak kurti tuxumi inkubatsiyasi). Jonlangan qurtlar qurtxonalardagi soʻkchaklarga joylanadi. 1—2 yoshlarida kurtlarga tut daraxti bargi 5–7 mm kenglikda mayda qilib qirqib beriladi. 1- va 2-yoshdagi qurtlarga sutka da-vomida 8—10 marta barg beriladi. 3 yoshida butun barg , 4—5 yoshlarida bargli bir yillik novdalar beriladi. Kurtlarga har kuni 1—3 yoshlarida 10—12 marta (jumladan 2—4 marta kechasi), 4 yoshida 6—8 marta, 5 yoshida 4—6 marta barg solinadi. Qurtlar hayoti davomida 4 marta uxlaydi (pust tashlaydi) va 5 yoshga kiradi. Kurtlarning hammasi uy-kuga kirgach, ularga barg berilmaydi.

Kichik yoshlarda uyqu 12—16 soat, katta yoshlarida esa bir sutkaga yaqin davom etadi.

Bir kuti qurtlar oʻz hayoti davomida oʻrta hisobda 1000–1200 kg barg isteʼ-mol qiladi. Qurtlar berilgan barglarning hammasini yeb ulgurmaydi. Soʻkchaklarda koʻplab novda, yeyilmay qolgan barg krldikdari, ekskrementlar (axlati) toʻplanadi. Bu chiqindilar oʻz vaqtida olib tashlanmasa, qurtxonalarda kasalliklar tarqalishi mumkin. Shuning uchun soʻkchaklarda barg qoldikdari 2—3 yoshlarida 1 marta, 4— 5 yoshlarida 2—3 marta tozalanadi. Qurtlarni quyidagi haroratda boqish tav-siya etilgan: 1-, 2- va 3-yoshlarda 26— 27°, 4-yoshda 25—26°; 5-yoshda 24—25°; pilla oʻrash davrida 25°. Qurtlar bir meʼyorda oʻsishi va rivojlanishi uchun bir quti qurt uchun 1—3 yoshdagi kurtlarga 12—15 m2, 4 yoshdagiga 25—30 m2, 5 yoshdagiga 60—70 m2 joy boʻlishi ke-rak. Ipak qurti pilla oʻrashdan oldin har bir quti qurtlarga 250—350 dona tabiiy oʻtlar yoki poxoldan yasalgan dastalar qoʻyiladi; qurtxona harorati 25—26°, namligi 65—75% boʻlishi ke-rak. Qurtxonalarni shamollatib turish zarur. Qurtlar 3—4 kunda pilla oʻrab boʻlgach, 7—8 kundan soʻng pillalar das-talardan terib olinadi va pilla quri-tish-tayyorlash punktiga topshiriladi. Klara Solihova, Homidiy Homid ibn Soqiy.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Krioterapiya** (krio... va terapiya) — sovuq, bilan davolash; biror aʼzoni muzlatmaydigan darajada sovitish. K. ogʻriq qoldirish, yalligʻlanishni kamaytirish, qon toʻxtatish va shishni yoʻqotish chorasi hisoblanadi.

Muz bosish, sovuq suvga hoʻllangan choyshabga oʻrash qadimdan davo sifatida qoʻllanilib keladi. Oʻt pufagi, chuvalchangsimon oʻsimta (appendiks), meʼda, meʼda osti bezi va boshqa aʼzolar yal-ligʻlanganda, badan lat yeganda, suyak singanda muzli xalta qoʻyiladi. Burun qovaganda, oʻpka, meʼda, ichakdan qon ketganda tegishli sohaga muzli xalta bosiladi. Gavda temperaturasini sunʼiy yoʻl bilan tushirish — gipotermiya yurak, yirik tomirlar, bosh miyani operatsiya qilishda tatbiq etiladi. K. ning muhim boʻlimlaridan biri — krioxirurgiyada kasal aʼzo yoki toʻqimalarni sovitish yoʻli bilan yemiriladi yoki olib tashlanadi. Buning uchun xloretil yoki kriogen asbob ishlatiladi. Boʻlar yordamida har xil darajadagi past haro-ratga erishish mumkin. Hozir krioaplikator, krioekstraktor kabi apparatlar qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kvars lampasi** — elektr yordamida ultrabinafsha nurlar hosil qiladigan yorugʻlik manbai. K.l.ning balloni kvars shishasi (suyultirilgan kvars) dan yasaladi. Ballon trubkasining oxiriga kontaktlar oʻrnatilib, ballonga simob bugʻlari va inert gaz — argon toʻldiriladi. Argondan elektr razryadi oʻtganda simob bugʻlari ultrabinafsha nurlar chiqaradi. Bu nurlar baʼzi kasalliklar (mas, raxit) ni davolashda, inkubatorlarda, oʻsimliklar oʻstirishda, shuningdek, operatsiya zallaridagi havoni tozalashda, suv va sutni zararsizlantirishda hamda lyuminessent analizda ishlatiladi. Past, yuqori, oʻta yuqori bosimli K. l. boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Pishayotgan banan mevalari (Vyetnam)
**Banan** (Musa) — banansimonlar oilasiga mansub koʻp yillik tropik oʻsimlik. Vatani Afrika va Osiyoning tropik va subtropik zonalari hamda Malayya arxipelagi. Asosan, Lotin Amerikasi mamlakatlarida oʻstiriladi. Bananning boʻyi 15 m gacha boradi, bargi yirik (uzunligi 4 m gacha, eni 90 sm gacha). Bananning 40 ga yaqin turi bor. Guli qoʻsh jinsli. Mevasi rezavor meva. Bir tup mevada 300 tagacha mevasi bor (60 kg gacha). Bir mevasining uzunligi 15 sm gacha, diametri 3 — 4 sm ga boradi. Sargʻish, eti oqish, shirin. Etining tarkibida 75 — 76% suv, 14 — 22% qand, 5 — 8% kraxmal, 1,5% gacha protein, 0,3 — 0,6% moy bor. Partenokarpiya usulida (otalanmasdan) meva hosil qiladi, shuning uchun urugʻi puch. Banan mevasi xoʻlligicha hamda quritilgan holda isteʼmol qilinadi. Koʻpchilik turlarining mevasi yeyishga yaramaydi. Banan ildiz bachkilari yordamida koʻpayadi. Ayrim turlaridan dengizchilikda qoʻllaniladigan arqonlar, baliq ovlash toʻrlari tayyorlashda ishlatiladigan tola (abaka) olinadi. Bananning xushmanzara daraxt sifatida koʻchalar, parklarda va uylarda oʻstirilgan turlari ham bor.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Kriobiologiya** (krio... va biologiya) — past va oʻta past harorat (0° dan past, absolyut 0° ga yaqin)ning har xil biologik obʼyektlar va hodisalarga taʼsirini oʻrganadigan biol. fani. K.ning asosiy vazifasi past haroratda hayotning quyi chegarasini, organizmning sovuqqa va muzlashga chidamliligini aniqlash; salbiy haroratning orga-izmga zararli taʼsirini tadqiq qilish; xujayra va toʻqimalarni sovuq urishdan himoya qilish choralarini ishlab chiqishdan iborat. K.ning amaliy tomoni biologik obʼyektlar (mas, qon, toʻqimalar va organlar)ni uzoq muddat saqlash va sovuq, yordamida davolash (krioterapiya) metodlarini tadqiq qilish, sovuqqa chidamli oʻsimlik navlarini yaratish, oʻta sovuq sharoitda inson faoliyatini optimallashtirish uchun tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. K.ning ilmiy asoslari 19-asr oxirida rus fiziologi P. I. Baxmetyev tomonidan yaratilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Organik arxitektura** - 20-a. meʼmorligida Yevropada paydo boʻlgan yoʻnalish, oqim. Inshoot va binolar shakli va tuzilishi atrof muhit bilan uygʻunlashgan holda tabiiy materiallardan boʻlishi kerak, degan gʻoyani ilgari suradi (mas, qabulxona, villalar, dangʻillama uylar, shahar tashqarisidagi mehmonxonalar). Bu gʻoya ilk bor 1890 yilda amerikalik meʼmor L. Salliven tomonidan targʻib qilingan, keyinchalik shogirdi F. Rayt ijodida nazariy va amaliy jihatdan rivojlantirilgan. O.a. taʼsirida AQSH, Italiya, Fransiya, Yaponiya va Skandinaviya mamlakatlarida mahalliy meʼmoriy maktablari vujudga keldi. F. Rayt vafotidan soʻng (1959), O.a. 60-yil.

lar meʼ-morligidagi turli oqilona uslublar bilan aralashib ketdi. Uning yangi shakllarini hosil qilishdagi umumiy qoidalar, baʼzi bir usullar hoz. zamon meʼmorligi dizaynida va badiiy qurilishlarda keng foydalanilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Christopher Paul "Chris" Colfer** - amerikalik aktyor va qo'shiqchi. U *Glee* teleserialidagi Kurt Hummel roli bilan omma nazariga tushgan. U 1990-yil 27-mayda Kaliforniyaning Fresno shahrida tug'ilgan. 2 ta Emmi mukofotiga nomzod bo'lgan va 1 ta Oltin globusni qo'lga kiritgan. 

Colfer Time jurnali tomonidan 2011 yilgi TIME 100 ro'yxatida dunyodagi eng nufuzli 100 kishidan biri deb topilgan.

Bolalik va maktab yillari
-------------------------

Kolfer Klovis Kaliforniyada Karin va Tim Kolfer oilasida tug'ilgan ya'ni irlandiyalik.  U shunday dedi: "Men go'zal irlandiyalikman, mening butun oilam irlandiyalik va Avliyo Patrik kuni mening uyimda ajoyib nishonlanadi".  U 7-sinfning yarmini va 8-sinfni uyda o'qitish orqali tugatdi, chunki uni maktabda juda ko'p mazah qilishardi. 

Colfer Clovis Sharqiy o'rta maktabida o'qiyotganida, u munozaralar klubida qatnashgan va ko'plab musobaqalarda yuqori sovrinlarni qo'lga kiritgan. O'rta maktabning yuqori sinflarida u Svini Toddning barcha rollarni teskarisiga moslashtirgan filmida yozgan, rejissyorlik qilgan va bosh rolni ham ijro etgan.

Manba
-----

1. ↑  „MSN UK" (İngilizce).  Tv.uk.msn.com (19 ağustos 2011). 20 şubat 2014da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9 kasım 2011.
2. ↑  „Handler to Colfer: "We Know You're Gay"" (İngilizce).  Advocate (4 aralık 2009). 19 nisan 2012da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 mayıs 2012.
3. ↑  „'Glee' cast talks of new season, how show changed them" (İngilizce).  Mb.com (10 ekim 2011). 7 ağustos 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 mayıs 2012.