recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Althea Rae Duhinio Janairo 1967-yil 2-yanvarda tugʻilgan.

Professional sifatida Tia Carrere nomi bilan tanilgan amerikalik aktrisa, qoʻshiqchi va sobiq model boʻlib, u birinchi marta sovun operasi General Hospital da kunduzi doimiy tanaffusga erishgan.

Karrere "Ueyn dunyosi" va "Ueyn dunyosi 2" badiiy filmlarida Kassandra Vong rolini o'ynagan.

"Haqiqiy yolg'on" filmida Juno Skinner,Nani Pelekay Lilo va Stitch filmlari va teleseriallarida,Duck Dodgersdagi Qirolicha Tyrahni, Richard Lyuisning qiz do'sti Cha Cha, "Entuziazmingizni jilovlang" filmida va "Relic Hunter" teleserialida Sidney Foks rolida, shuningdek, Netflixning "AJ va Qirolicha" filmida RuPaul qarshisida Lady Danger rolini o'ynagan. Shuningdek Karrere  "Yulduzlar bilan raqs"ning ikkinchi mavsumida va "Mashhur shogird"ning beshinchi mavsumida ishtirokchi sifatida paydo bo'ldi. Aktyorlikdan tashqari, Karrere musiqasi uchun ikkita"Grammy"mukofotiga sazovor bo'lgan.

Karrere Gavayi shtatining Gonolulu shahrida tug‘ilgan.U kompyuter nazoratchisi Audrey Li Janayro va bankir Aleksandr Janayroning qizi. U filippin, xitoy va bir oz ispan millatiga mansub.

Karrere Muqaddas yuraklar akademiyasi, qizlar maktabida tahsil olgan. U bolaligidan qo‘shiqchi bo‘lishni orzu qilgan.U 1985-yilda 18 yoshida "Yulduzli qidiruv"da birinchi raundda e'lon qilingan bo'lsa-da, uni Waikiki oziq-ovqat do'konida xarid qilayotganda mahalliy prodyuser ko'rib qoladi va "Aloha Summer" filmida ro’l o’ynashga taklif qiladi. Taxminan o'sha paytda u singlisining "Tia" taxallusini qo'llash va aktrisa Barbara Karrera sharafiga "Karrera" familiyasining o'zgarishini qo'llash orqali o'zining sahna nomini oldi.

Ushbu muvaffaqiyatdan so'ng, Karrere Los-Anjelesga qaytib keldi va bir necha oy model sifatida ishlagandan so'ng, 1985 yil boshida Amerikaning "Airwolf"teleserialida o'zining birinchi ro’lini ijro etdi. Uning birinchi yirik yutug'i "General Hospital" kunduzgi serialida bo'ldi. U 1985 yildan 1987 yilgacha Jade Soong Chung rolini o'ynagan.Shuningdek, "Tour of Duty" va "The A-Team" filmlarida mehmon sifatida ishtirok etgan, bu esa uning aktyorlar tarkibiga qo'shilishiga olib kelishi kerak edi. Biroq, uning umumiy kasalxonadagi majburiyatlari uni jamoaga qo'shilishiga to'sqinlik qildi. Uning qahramoni bir epizoddan so'ng tushib ketdi va boshqa hech qachon tilga olinmadi. Shuningdek, u MacGyverda "The Wish Child" epizodida karate bo'yicha o'qituvchi, keyinroq "Qotil osmoni" epizodida qotil sifatida ishtirok etdi. U shuningdek, "Hamma narsadan boshqa Love" serialida Marti Goldning (Richard Lyuis) asrab olingan qizi sifatida va "Uylangan... bolalar bilan" serialida Kelli Bandining modellik raqibi Piper Bauman ro’lida ishtirok etdi.

1. ↑  1 Tia Carrere". TVGuide.com. Archived from the original on May 6, 2015. Retrieved September 2, 2019.
2. ↑  "UPI Almanac for Wednesday, Jan. 2, 2019". United Press International. January 2, 2019. Archived from the original on September 2, 2019. Retrieved September 2, 2019. "actor Tia Carrere in 1967 (age 52)"
**Tibbiyot va tibbiy tadqiqotlardagi yutuqlar jurnali**
=======================================================

Tibbiyot va tibbiy tadqiqotlar jurnali - tibbiyot va tibbiy tadqiqotlar sohalarida ilmiy maqolalar, sharhlar va qisqa xabarlarni nashr etishga qaratilgan. JAMMR nafaqat an'anaviy to'liq tadqiqot hisobotlarini, shu jumladan qisqa aloqalarni nashr etadi va ushbu jurnal tadqiqot jarayonining barcha bosqichlari bo'yicha hisobotlar maqolalar, masalan ;o'rganish protokollari, tajriba tadqiqotlari va oldindan bayonnomalarni nashr etadi. JAMMR yangilikni o'ziga jalb etuvchi, ochiq fikrli, ko'rib chiqiladigan tibbiy davriy nashr bo'lib, texnik jihatdan to'g'ri va ilmiy asoslangan bo'lsa, ham asosiy, ham yangi yer silkituvchi ishlar uchun mutlaqo yangi platforma bo'lib xizmat qilish uchun mo'ljallangan. Jurnal shuningdek, salbiy natijalar haqida foydali hisobotlarni taqdim etishni rag'batlantiradi. Bu sifat nazorati ostidagi, OPEN ko'rib chiqilgan, ochiq kirish huquqiga ega **XALQARO jurnal.**

Mavzular immunologiya, behushlik, yurak-qon tomir tibbiyoti, qo'shimcha tibbiyot, stomatologiya va og'iz bo'shlig'i tibbiyoti, patologiya, fmarakologiya va terapevtika, dermatologiya, respirator tibbiyot, revmatologiya, dori-darmonlar va dorilar, quloq, burun va tomoq-otolaringologiya, shoshilinch tibbiy yordam kabi klinik sohalardagi tadqiqotlarni o'z ichiga oladi. , yuqumli kasalliklar, nevrologiya, ovqatlanish va metabolizm, akusherlik va ginekologiya, endokrinologiya, gastroenterologiya, genetika, qariyalar tibbiyoti, gematologiya, onkologiya, oftalmologiya, pediatriya, psixiatriya, radiologiya, buyrak tibbiyoti, farmakognoziya, jinsiy salomatlik, urologiya, etnik tadqiqotlar, sog'liqni saqlash siyosati, mehnat salomatligi, tibbiy ta'lim, huquqiy va sud tibbiyoti, atrof-muhit tibbiyoti va sog'liqni saqlash, tibbiyotni rivojlantirish va xavfsizlikni tekshirish, dori qonunchiligi va xavfsizligi.

**2015** yildan boshlab har bir nashr kamida **5 ta maqoladan** iborat boʻladi. Har bir son chop etiladi va barcha rasman qabul qilingan qo'lyozmalar darhol onlayn nashr etiladi. Eng zamonaviy nashr kontseptsiyasi mualliflarga rasman qabul qilingan qo'lyozmalarning nashr etilishi uchun "*Nol kutish vaqti"* imtiyozini beradi. Ushbu jurnal xalqaro jurnal bo'lib, qamrovi hech bir mamlakat yoki mintaqa chegarasi bilan chegaralanmagan.

Turli nufuzli indekslash tashkilotlarining tavsiyasiga ko'ra va tadqiqotchilar va muharrirlarning iltimoslariga binoan ushbu jurnalning nomi o'zgartirildi. "*Tibbiyot va tibbiy tadqiqotlardagi yutuqlar jurnali"* sifatida davom etdi. Ushbu xalqaro jurnal hech qanday ilmiy jamiyat yoki assotsiatsiya yoki biron bir aniq geografik joylashuv yoki biron bir mamlakat (masalan, AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya va boshqalar) bilan aloqasi yo'q. Bu mustaqil jurnal hisoblanadi.

1. ↑  „About the journal / Journal of Advances in Medicine and Medical Research".
**BMW X4** (korpus kodi **F26**) — Bavariya avtomobil zavodining hashamatli ixcham krossoveri. U 2014-yil-28 martda Nyu-York avtosalonida taqdim etilgan. U 2014-yilning bahorida sotuvga chiqdi. BMW *X4 kontseptsiyasi* 2013-yil Shanxay avtosalonida taqdim etilgan. BMW X4 BMW X3 ga asoslangan, ammo unga ozgina oʻxshaydi. X4 ning old qismi BMW X3 dan faralari va kattaroq havo olishlari bilan farq qiladi.

Ichki makon X3 ning koʻp qismini saqlab qoladi, lekin haydovchi va orqa oʻrindiqlar kabi farqlar mavjud. X4 radio, iDrive kontrolleri, markaziy displey, sport rul, ixtiyoriy LED faralar, navigatsiya tizimi, bosh ekrani bilan jihozlangan.

Birinchi avlod
--------------

BMW X4 krossoverining birinchi avlodi 2014-yildan 2018-yilgacha ishlab chiqarilgan. Avtomobillar AQShdagi zavodda ishlab chiqarilgan va Rossiya bozori uchun avtomobillar 2015-yildan beri Kaliningraddagi Avtotor zavodida yigʻilgan. BMW X4 olti pogʻonali mexanik yoki sakkiz pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi bilan birgalikda ikki va uch litrli turbinali benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan. Modelning barcha versiyalarida toʻrt gʻildirakli haydovchi mavjud edi.

* Orqa ko'rinishOrqa ko'rinish
* IchkiIchki
* PrototipPrototip

Ikkinchi avlod
--------------

BMW X4 krossoverining ikkinchi avlodi 2018-yilning fevralida debyut qilgan. Avtomobil modulli CLAR platformasida ishlab chiqilgan. U oʻzidan oldingi, ikkinchi avlod BMW X4 dan tana uzunligining ortishi, tortish koeffitsienti va kamaytirilgan ogʻirligi bilan farq qiladi.

Krossover turbinali benzin va dizel dvigatellari, sakkiz pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi va oldingi oʻqni ulash uchun koʻp plastinkali muftali toʻliq gʻildirakli uzatmalar qutisi bilan jihozlangan.

* BMW G02 Orqa ko'rinishBMW G02 Orqa ko'rinish

Sotish
------

Rossiyada sotish | Yil | BMW X4 sotilgan, dona. |
| --- | --- |
| **2015-yil** | 1150 |
| **2016-yil** | 2753 |
| **2017-yil** | 1807 |
| **2018-yil** | 3098 |
| **2019-yil** | 3501 |
| **2020-yil** | 3162 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Новый кроссовер BMW X4 удивил оформлением кормы". *Авторевю*. 2018-yil 24-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 24-iyul.
2. ↑  „BMW X4" (ru). *Wroom.ru*. 2021-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-aprel.
**Komiljon Tojiboyev** (1974-yil; Namangan viloyati, Toʻraqoʻrgʻon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (2017), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi botanika instituti rektori.

Biografiyasi
------------

Komiljon Tojiboyev 1974-yil Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumanida tavallud topgan. Namangan Davlat universitetida tahsil olgan. Keyinchalik 1999-yilda Fanlar akademiyasining Botanika institutiga aspiranturaga qabul qilinganimdan soʻng, mening ilmiy ishlarimga professor Hasanov Oʻrinboy Hasanovich, professor Toshxonim Raximova, professor Allanazarova Oʻgʻilshod, professor Xasanov Furqat Oʻrinboyevich kabi ustozlar rahbarlik qilishgan. Fanlar Akademiyasi Botanika instituti direktori sifatida ishlagan va O‘zbekiston Ekologik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qo‘mitasi raisi etib saylandi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining asosiy mualliflaridan biri, uning tadqiqotlari natijasida 20 ga yaqin yangi oʻsimlik turlari fanga kiritilgan. Markaziy Osiyo xududida asason Fargʻona vodiysida 40 dan ortiq yangi oʻsimliklarni kashf etdi. Akademik Tojiboyev oʻzbek botaniklar jamoyatini tashkil etdi, unga viloyatlardagi olimlarni jalb qildi. 2017-yilda Oʻzbek biologari delegatsiyasi Xitoy Xalq Respublikasining Shenchjen shahrida oʻtgan ana shu yirik anjumanda qatnashdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ummatov R 2022, s. 337. sfn error: no target: CITEREFUmmatov\_R2022 (help)
2. ↑  „Komiljon Tojiboyev O‘zbekiston Ekologik partiyasi rahbari etib saylandi". 2023-yil 27-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 27-iyun.
3. ↑  „Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси этиб Комилжон Шаробиддинович Тожибоев сайланди.". 2023-yil 27-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 27-iyun.
4. ↑  „Akademik Komiljon Tojiboyev bilan suhbat". 2023-yil 27-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 27-iyun.

Adabiyotlar
-----------

Ummatov R*. Gʻaznai Namangon/ Ensiklopediya (3-jildli) 1-kitob/ Oltin odamlar*. Toshkent: „Sharq", 2022 — 448 bet. ISBN 978-9943-8832-1-4.
**Componium** ― bu berilgan bir mavzu boʻyicha variatsiyalar yaratish va ijro etish qobiliyatiga ega mexanik musiqa asbobidir. Orkestrning bir turi. 1821-yilda gollandiyalik mexanik Ditrix Nikolaus Vinkel (1773, Lippstadt, Germaniya — 1826, Amsterdam, Gollandiya) tomonidan yasalgan. Bu ikki silindrli avtomatik organdir. Silindrlar bir vaqtning oʻzida aylana oladi. Ularning har biri oʻz navbatida tasodifiy tanlangan musiqaning ikkita taktini chaladi yoki hech narsa chalmaydi va keyingi variatsiyani tanlash uchun oʻq boʻylab gorizontal harakatlanadi. Keyingi variatsiya tanlanishini ruletkaga oʻxshash gʻildirak belgilaydi. Soz 80 taktli musiqa asarini chalishga qodir, har ikki takt uchun sakkiz xil variatsiya mavjud.

Shunday qilib, komponiumning imkoniyatlari uning silindrlarida kodlangan musiqadan olinishi mumkin boʻlgan yangi kombinatsiyalar soni bilan cheklangan.

Ushbu soz Yohann Nepomuk Melzel pangarmonikada amalga oshirgan baʼzi gʻoyalarni nusxalashi mumkin, ammo ularga musiqa yaratishning aleatorik usuli qoʻshiladi, deb hisoblanadi.

Komponium hozir ancha yomon holatda Bryussel musiqiy asboblar muzeyi kolleksiyasida saqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  БРЭ 2014. sfn error: no target: CITEREFБРЭ2014 (help)

Adabiyot
--------

* Orkestrion // Katta Rossiya ensiklopediyasi. 24-jild. — M. 2014. — S. 421.
* Ord-Hume, W. J. G.*. Barrel Organ*. George Allen & Unwin, 1978. ISBN 0-04-789005-3.  (komponium tasviri mavjud).
* Chapuis, Alfred*. The History of the Musical Box and of Mechanical Music*. Music Box Society, Intl. 1955. ISBN 0915000016.

Diskografiya
------------

* Nomaʼlum ohang. 1967 yoki 1969-yillarda yozilgan. Dastlab LP yozuvida nashr etilgan *Opname uit de verzamelingen van het Instrumentenmuseum te Brussel/Registrements de la collection du Musée instrumental de Bruxelles* ([Bryussel? ] : Nationale Diskoteek van België, [1972? ]. DNB 30.007), u R. Bragard va Ferdning "*Les instruments de musique dans l’art et l’histoire* "kitobiga hamroh boʻladi. J. de Xen (Bryuksel, 1973); CD yozuvida qayta nashr etilgan *Instruments insolites/Muzikale meesterstukken/Gʻayrioddiy tovushlar* (Bryuksel: Musée des instruments de musique (mim), ©2013. mim MIM015)
Kopenhagen muzeyi
**Kopengagen muzeyi** — Daniyaning Kopengagen shahrining rasmiy muzeyi boʻlib, shaharning 12-asrdan hozirgi kungacha boʻlgan tarixini hujjatlashtiradi.

Tarixi
------

Kopenhagen muzeyi 1901-yilda ochilgan. 1925-yildan booshlab, Muzey Kopengagen meriyasining chodirida doimiy koʻrgazmaga ega boʻlgan.

Toʻplamlar oʻsishi bilan chodir juda kichkina boʻlib qoldi va 1956-yilda muzey Vesterbrodagi Kopengagen Qirollik otish jamiyatiningeski binosiga koʻchib oʻtdi. Avvalgi otishma poligoni haligacha Skydebanehaven nomi bilan tanilgan jamoat parkiga aylandi. Binolarning oʻzi 1787-yilga toʻgʻri keladi va meʼmor Yoxan Genrix Brandemann (1736—1803) chizgan rasmlari asosida qurilgan.

1984-yilda muzey qoʻshni Absalongadedagi sobiq Mariya Kruuse maktabini oʻz qoʻliga oldi. Hozir u muzey arxivi bilan bir qatorda maʼmuriyat uchun ham foydalaniladi. Koʻchaning bir qismi tarixiy ko'cha mebellari aks ettirilgan muzey koʻchasiga aylantirildi.

2010-yilda muzey oʻz nomini Kopengagen muzeyiga oʻzgartirdi. 2018-yilda muzey Kopengagen markazidagi Stormgade-dagi yangi joyga ko‘chirilishi rejalashtirilgan.

Hozirda
-------

Kopengagen muzeyi Kopengagen shahriga tegishli va boshqariladi. Hozirda u Thorvaldsen muzeyi va Kunsthallen Nikolaj bilan hamkorlikda, Historie & Kunst deb nomlanuvchi madaniy muassasalar assotsiatsiyasining bir qismi sifatida ishlaydi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Københavns Bymuseum".  Gyldendal - Den Store Danske. Qaraldi: 19-dekabr 2009-yil.
2. ↑  „Henrich Brandemann". *Kunstindeks Danmark & Weilbach Kunstnerleksikon*. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
3. ↑  *Peter Parkov.* „Det Kongelige Kjøbenhavnske Skydeselskab og Danske Broderskab". *Den Store Danske, Gyldendal*. Qaraldi: 1-oktabr 2019-yil.
4. ↑  „The museum moves to central Copenhagen". *cphmuseum.kk.dk*. 2021-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-sentabr 2019-yil.
5. ↑  „Om Historie & Kunst". *historieogkunst.kk.dk*. Qaraldi: 1-sentabr 2019-yil.
**Koreya-Yonsey raqobati sababli** Seul atrofida o'rnashgan 2 universitet, Yonsey universiteti shu bilan birga Koreya universiteti o'rtasidagi kollejlar o'rtasidagi raqobatidir. Aynan Seul shahrida joylashgan kampuslar bir-biridan uncha ko'p bo'lmagan 30 minutga yaqin masofada joylashgan. Koreya universitetining muhim ramzi va shu bilan birga talismasi yo'lbars, Yonsey universitetinikining muhim ramzi burgutdir. Shu sababli , 2 universitet o'rtasidagi musobaqalar "Yo'lbarslar va burgutlar" deb ataladi.

1956 yildan buyon har doim o'tkaziladigan Yonsey-Koreya (Koreya-Yonsey) musobaqalari respublikadagi eng ajoyib va qiziqarli kurashlarga boy kollej raqobatiga aylangan bo'lib xizmat qilmoqda. Guruhlar har doim beshta muhim guruh musobaqa turlarida kurashadilar: futbol, regbi, beysbol, basketbol va xokkey guruhlari bir-birlari bilan musobaqalarda raqobatlashadilar. Har yili ajoyib o'tkaziladigan "do'stlik o'yinlari" dan tashqari, ikkala guruh ham Koreya Universitet sportlari federatsiyasiga (KUSF) qo'shilgan bo'lib, futbol, beysbol, basketbol va xokkey bo'yicha KUSF U-ligasida har doim bir-biri bilan kuch sinashidilar .

Maktab ruhi va talabalar hayotiga mos keladigan o'yinlar shunchalik muhimki, u o'yinlar oldidan ommaviy axborot vositalarida keng yoritilmoqda. Bitiruvchilar, ayniqsa o'tmishdagi va hozirgi professional sportchilar, tez-tez ommaviy axborot vositalarida raqobat haqida ma'lumot berishadi. 1969 yilda *JoongAng Ilbo* nashrida chop etilgan maqola mahalliy talabalar sporti uchun tarixiy ahamiyatini Buyuk Britaniyadagi Oksford va Kembrij universitetlari o'tkazgan Qayiq poygasi hamda Garvard va Yelning Amerika futboli raqobati bilan taqqoslagan.

1. ↑
2. ↑  „고려대학교".
3. ↑  „[게시판 고려대·연세대, 6∼7일 정기 고연전 개최"] (ko). *Yonhap News Agency* (2019-yil 4-sentyabr).
4. ↑  „Archived copy". 2010-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 19-iyul.
5. ↑  „강상재의 고대 농구 vs 허훈의 연대 농구" (ko). *The Dong-a Ilbo* (2016-yil 23-sentyabr).
6. ↑  „한국대학스포츠협의회: 회원대학" (ko).  Korea University Sports Federation.
7. ↑  „'레전드' 스타 선배들이 말하는 연고전의 추억" (ko). *The Chosun Ilbo* (2012-yil 13-sentyabr).
8. ↑  „첫방 D-DAY '마녀체력 농구부', 운동꽝 언니들의 성장기 시작" (ko). joins.com (2022-yil 15-fevral).
9. ↑  „연고전 (고연전) 개막, 손연재도 응원 합류" (ko). *The Korea Herald* (2013-yil 27-sentyabr).
10. ↑  „손연재-전인지, 농구 연고전 응원 대결 후끈...경기는 무승부" (ko). *Hankook Ilbo* (2016-yil 23-sentyabr).
11. ↑  „스포츠 두산맥 연고전, 젊음의 포효" (ko). *JoongAng Ilbo* (1969-yil 8-noyabr).
**Tokugava Ietsugu**(1709-1716) — Yaponiya tarixidagi Edo davrida yashab, hukmronlik qilgan yettinchi shogun hisoblanadi.
Ietsugu 1713-1716-yillarda hukmronlik qilgan. Ietsugu erta vafot etdi, uning oʻlimi bilan Tokugava Ieyasu avlodlarining toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻnalishi toʻxtatildi va Tokugava xonadonining bosh vakillari hokimiyatga kelishdi.

Hayot yoʻli
-----------

Tokugava Ienobuning oʻgʻli Tokugava Ietsugu 1709-yilning 8-avgustida Edo shahrida tavallud topgan. Otasi vafot etganda u endigina 3 yoshda edi. Shu yoshda shogun deb eʼlon qilindi. U 1715-yilda imperator Reygenning qizi Yoshiko no Miyaga (1714-1758) bilan oila qurgan, oʻsha paytda u atiga 4 yoshda edi, Yoshiko no Miya esa bir yoshda boʻlgan.

Hukmronlik yillari
------------------

Ietsugu syogun lenobuning uchinchi oʻgʻli edi, u otasi vafot etganida 4 yoshda edi. Ammo ikki shogirdlari yosh vafot etgani uchun uni shogun deb eʼlon qilishdi. Shogun sifatida qisqa vaqt davomida hukumatni Aray Xakuseki boshqargan. U baʼzi islohotlarni amalga oshirdi va Koreya bilan munosabatlarni oʻrnatdi. U Koreya missiyasini qabul qilish marosimini soddalashtirdi va Koreya qiroli va Yaponiya syogunining teng unvonga ega boʻlishlarini talab qildi va shu bilan Koreya shoguni Yaponiyada eng yuqori kuchga ega ekanligini bilvosita tan olishga harakat qildi.

Manbalar
--------


1. ↑  „Tokugawa Ietsugu" (ingliz tili). Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
2. ↑  Жуков, А..Е*. История Японии* (rus tili), 1998.
3. ↑  *Madvaliyev, Orifjon* „Yaponiya Qirolligi" (o'zbek tili). 2022-yil 13-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-dekabr 2022-yil.
**Tomdi Xonligi** (Tamdı Xandıģı, تامدى حاندىغى) XVI asr oxiri XVII asr boshlarida Qizilqum hududida vujudga kelgan davlat.

| Tomdi Xonligi |
| --- |
|  |

Tarix
-----

1581-yilning yozida Sirdaryoning quyi oqimiga koʻchgan Shigʻayxon (qozoq xoni) ogʻir tushkunlikka tushib qoladi. Ba’zi ma’lumotlarga koʻra, u keksaygan chogʻida hokimiyatdan voz kechib, dinga yuzlanib, Buxoro ziyoratgohiga borib, Xoʻjand shahrida kunlarini oʻtkazib, Xudoga sajda qilgan. Chigʻayxonning yaqin safdoshlaridan biri sirboylik Seyitqul botir Toʻqpanuli (Jalantoʻshning otasi) edi. Shigʻayxon bilan birga Seyitqul biy 40 ming kishi Tomdi hududiga koʻchdi. Seyitqul biy Nurota, Qizbibi, Samarqand, Buxoro, Jizzax, Oqtau, Qizilqumax va Tamdiga alshinlarni qozoq urugʻlari (alshin urugʻiga Alimuli va Bayuli kabi qabila boʻlinmalari kiradi) joylashtirgan. 17-asrda Oʻrta Osiyoda siyosiy vaziyat keskinlashdi. Qolaversa, Qozoq xonligi bilan Buxoro xonligi oʻz-ora urush jarayonida edi. Bu toʻqnashuvlar Toshkent shahri va uni atrofida sodir boʻlgan. Jalantoʻsning otasi Seyitqul biy oʻz qoʻshinlari bilan Shigʻayxon va uning oʻgʻli Taukelxonning harbiy yurishlarida faol qatnashgan. Bu vaqtda Qizilqumdagi (Tamdi, Kenimix) qozoqlarning xoni Dinmuhamed Sulton Xaknazaruli edi. Seyitqul biy oʻz qoʻl ostidagilarini Nurota viloyatidagi oʻzbeklar va qoraqalpoqlar bilan birlashtirib xonlik qurdi, uning 5000 nafar doimiy harbiy xizmatchisi boʻlib, alohida hukmronlik qildi va mustaqil boʻlgan. Seyitqul biy Jalantoʻshni Sulton Dinmuhammadga ta’lim olish uchun beradi. Dinmuhammad Buxoro xoni taʼsirida boʻlgan.

Manbalar
--------

↑{{[ (ruscha)}}

Havolalar
---------

Tomdibuloq

Qozoq Xonligi

Buxoro xonligi
Nottaripalgi (koreyscha : 놋다리밟기 — „Guruch koʻprigiga qadam qoʻyish") Koreyadagi anʼanaviy oʻyinlardan biridir.

Nottaripalgi, shuningdek, kafel-qadam sifatida ham tanilgan, asosan Andong va Iysongdagi yosh ayollar orasida amalga oshiriladi. Har yili oy taqvim bo‘yicha birinchi oyning oydin kechasida bejirim kiyingan yosh qizlar maʼlum bir joyga yig‘ilib, bir muddat shod-xurram o‘ynashadi. Shu tariqa ko‘p odam yig‘ilganda hammasi bir qatorga tizilib, beliga egilib, orqadagi odam ikki qo‘li bilan oldingining belidan ushlab quchoqlaydi, orqada esa o‘nlab odamlar. ular ham xuddi shunday qilishadi. Keyin, bir qiz oʻrnidan tursin, har tomondan bir kishi, uning qoʻlini ushlab, mis koʻprikka qadam qoʻyish haqida qoʻshiq aytayotib kechgacha oʻynaydi.

Bu baʼzi maktab sport kunlarida ham sport hisoblanadi.

Kelib chiqishi Ushbu oʻyinning kelib chiqishi 600 yil oldin Koryo qiroli Gongmin davriga borib taqaladi. Qizil sallalar bostirib kirgach, qirol Gekyongni malika Noguk bilan qoldirib, Chongju orqali Andong shahriga o‘tdi. Oʻsha paytda bu joyning barcha ayollari chiqib, malika shaharni inson koʻprigidan oʻtib kesib oʻtdi. Keyin Qirol Gongmin Gekyongga qaytganida, Andong mintaqasi ayollari birinchi oyning toʻlin oyida oyli tunni tanladilar. Oy yillik tadbir sifatida oʻynaldi. Keyinchalik bu mintaqaga xos odat boʻlib qoldi.

Izoh

1. Che Sang Su. Global Dunyo Ensiklopediyasi. < Folklor madaniyati/ Xalq oʻyin-kulgulari (Nori) / Koreys folklor oʻyin-kulgulari.
**Lyuminessent lampa** - ishi Lyumines sinsiya hodisasiga asoslangan lampa; Gaz-Zaryadli yorugʻlik manbai. Ichki devoriga Lyuminoforlar qatlami surkalgan, ichiga Inert gazlari (argon, geliy va boshqalar) va Metallar (maye. simob) bugʻi toʻldirilgan shisha naychadan iborat. Elektr toki oʻtganda lampada elektr razryad vujudga keladi. Ultrabinafsha nurlar taʼsirida metall atomlari, soʻngra lyuminofor yorug'lik socha boshlaydi. Lampaning yorug'ligi tabiiy yorugʻlikka yaqin boʻliish uchun lyuminoforlar tanlanadi. Simobli lampalar shunday turga yaqin boʻladi. Lyuminessent lampaning ishlash muddati Choʻgʻlanma lampalarga qaraganda ancha yuqori boʻladi. Xonalar, koʻchalarni yoritishda, Nusxa koʻchirish qurilmasida va boshqalarda ishlatiladi.va boshqa qurilmalarda ishlatiladi

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sulaymaniya madrasasi** (arabcha: ) sobiq madrasa va Tunis madinasida qurilgan Usmonlilar davri yodgorliklaridan biri.

Tarixi
------

Sulaymaniya madrasasi 1754-yilda Abu Hasan Ali tomonidan o'g'li Sulaymon xotirasiga (ukasi tomonidan zaharlangan) Al-Zaytuna masjidi va Souk El Kachachine yaqinida qurilgan. Bu muassasa Abu Hasan Ali tomonidan qurilgan to‘rtta madrasalarning birinchisidir: al-Bashia madrasasi, al-Ashuriya madrasasi va Bir Lahjar madrasasi.

Arxitekturasi
-------------

 Sulaymaniya madrasasining ayvonchasi
Sulaymaniya madrasasi ko'chaga nisbatan balandroqda joylashgan ayvoni bilan mashhur. Bu ayvon turli bezaklar bilan bezatilgan kirish qismiga kirish imkonini beradi. Ustunlarning go'zal tosh kamarini (*kadhel et harch*) yashil tom arkali karnizlar tutib turadi.

 Hovlining ark va ustunlari
Hovli to'rtta galereya bilan o'ralgan: ulardan biri namozxonaga, qolgan uchtasi esa ilgari talabalar joylashtirilgan 18 ta xonaga kirish imkoniyatini beradi. Namoz xonasi uchta ko'rfazdan iborat uchta qismga bo'lingan va rang-barang marmardan yasalgan mehrobga ega. Bu yerda yashil koshinlar bilan qoplangan sakkiz burchakli gumbaz ham mavjud. Bu xonaning devorlari mahalliy ustalar tomonidan ishlab chiqarilgan fayans panellari bilan qoplangan, ularda Bismilloh yozuvi va Allohning 99 ismi yozilgan. 

Sulaymaniya madrasasi 1982-yilda Milliy meros instituti va Tunis de sauvegarde de la médina assotsiatsiyasi tomonidan qayta tiklangan. Hozirgi kunda u ko'plab tibbiyot birlashmalarining bosh ofisi hisoblanadi. 

* Entrance doorKirish eshigi
* Faience panels on vestibule wallsVestibyulidagi fayans panellari
* CourtyardHovli

Koordinatalari: 36°47′48″N 10°10′19″E﻿ / ﻿36.7967°N 10.1719°E﻿ / 36.7967; 10.1719GO

1. 1 2 3  „Madrasa Slimaniyya" (fr). *qantara-med.org*. 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 21-fevral.
2. ↑  „Les 3 médersas" (fr). *commune-tunis.gov.tn*. Qaraldi: 2016-yil 21-fevral.
**Kaferağa madrasasi** yoki **Kafer og'a madrasasi** (turkcha: *Caferağa Medresesi*) Turkiyaning Istanbul shahrida, Ayasofya yonida joylashgan sobiq madrasadir. 1559-yilda Kafer og‘a buyrug‘i bilan Me'mor Sinan tomonidan, Sulton Sulaymon (1520-1566) davrida qurilgan.

Madrasa 1989-yilda Turk Madaniyat Xizmati Jamg'armasi tomonidan 15 ta o'quv xonalari/ko'rgazma xonalari, katta salon va an'anaviy turk hunarmandchiligi bo'lgan xattotlik, kulolchilik, zargarlik buyumlari va boshqalar o'qitiladigan, ishlab chiqariladigan va sotiladigan bog'ga ega turistik markazga aylantirilgan. Hozirda u Turk madaniyatiga xizmat ko'rsatish jamg'armasi tomonidan boshqariladigan turk mumtoz san'atining muhim markazi sifatida tan olingan. Har yil oxirida o'tkaziladigan ko'rgazmada turli sinf o'quvchilariga (kulolchilik, mozaika va boshqalar) o'qituvchilari tomonidan ushbu maxsus ko'rgazma uchun oldindan tanlangan ishlarini namoyish qilish imkoniyati beriladi.

Madrasa Ayasofya yaqinida joylashgan. Kichik ko'chadagi zinapoyalar orqali Topkapi saroyiga borish mumkin. Inshootga ichki hovliga olib boradigan asosiy darvoza orqali kiriladi, uning atrofida sobiq o'quv xonalari joylashgan. Ichkarida turli xil turk taomlari tayyorlaydigan restoran mavjud.

Madrasa Istanbuldagi Sultonhamat tumanining tarixiy markazida joylashgan bo'lib, u butun tumanni qamrab olgan YuNESKOning Jahon merosi ro'yxatiga kiritilgan.

Havolalar
---------

* *Governorship of Istanbul.* „General information on Caferağa Medresseh" (tr). 2009-yil 4-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 6-mart.



* Media related to Kaferağa madrasasi at Wikimedia Commons



1. ↑  „Cafer Aga Madrasa Restoration". *Archnet*. Qaraldi: 2020-yil 1-noyabr.
2. ↑  „Türk Kültürüne Hizmet Vakfı". *TKHV.org*. Qaraldi: 2016-yil 12-noyabr.
3. ↑  „Caferağa Medresesi: Sanatı koşulsuz sevenlerin adresi". *www.aa.com.tr*. Qaraldi: 2020-yil 20-fevral.
4. ↑  „Historic Areas of Istanbul" (en). *UNESCO World Heritage Centre*. Qaraldi: 2020-yil 20-fevral.
**Vahb ibn Abdumanof** (arabcha: ) ibn Zuhra ibn Kilab ibn Murra - Banu Zuhra qabilasi boshlig'i, Omina binti Vahbning otasi. Islom payg'ambari Muhammadning ona tomondan bobosi.

Oilasi
------

 Vahb ibn Abd Manaf oilasi va uning musulmon payg'ambar Muhammad bilan aloqalari
Vahbning katta bobosi Makkadagi Quraysh qabilasining Banu Zuhra urug'i avlodi Zuhra ibn Kilab bo'lgan. Onasi Qayla (Hind) binti Vajz ibn Gʻolib Banu Xuzoa urug'idan edi. Ukasi Vuhayb ibn Abdumanof bo'lgan.

Vahb ibn Abdumanof Quraysh qabilasining Banu Abduddor qabilasidan Barra binti Abdul Uzzoga uylangan. Vahbning bosh xotini Barra binti Abdul Uzzo Qusayning nevarasi, ikkinchi xotini esa Yasribning taniqli ayollaridan biri Rug'ayba binti Zurara ibn Addas bo'lgan. O'g'li Abduyag'ut ham taniqli boshliqlardan biri edi.

Vahb ibn Abdumanofdan keyin
---------------------------

Vahb va uning xotini Barra vafot etganidan keyin xotini vafot etganida (u haqida boshqa hech qanday ma'lumot berilmagan) Ayyila Barraning qizlari Hola va Ominani o'z qaramog'iga olgan. Beva qolgan Rug‘ayba erining ukasi bergan taklifni qabul qilmay, Banu Adiy ibn Najjor qabilasidan Qays ibn Amrga turmushga chiqib, Yasribga qaytib kelgan va Salma (Ummu Munzir) va Solit ismli farzandlarini dunyoga keltirgan. Shuningdek, Oyyilaning ham turmush qurish yoshidagi bir nafar qizi bo'lgan.

Abdulloh ibn Abdulmuttalib otasining yoshiga yetganda, Abdulmuttalib unga turmush o'rtoq izlay boshlaydi. Abdulmuttalibning amakivachchalaridan biri Muttalibning qizi Ayyila allaqachon Banu Zuhra qabilasi vakillaridan biri, Zuhraning nabirasi va Vahbning ukasi Vuhaybga turmushga chiqqan. Abdulmuttalib yoshi 70 dan oshganiga qaramay, Holaning qo'lini so'ragan. Holaning o'sha vaqtda necha yoshda bo'lgani noma'lum, ammo Omina Abdullohga uylanganida 15 yoshda bo'lgan. Ikkala qiz ham ularga turmushga chiqishga rozilik bergan va ikkalasining ham nikohi bir vaqtning o'zida bo'lib o'tgan.

Yana qarang
-----------

* Muhammadning shajarasi
* Barra binti Abdul Uzzo
* Omina binti Vahb


1. 1 2  Ibn Hisham*. The Life of the Prophet Muhammad* — 181 bet.
2. ↑  Watt, W.Montgomery*. The History of Al-Tabari: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors*. State University of New York Press, Albany, 1998 — 107 bet. ISBN 978-0791428207.
3. ↑  Ibn Sa'd al-Baghdadi*. Kitab al-Tabaqat al Kabir*.
4. 1 2 3 4  *Maqsood.* „The Prophet’s Family Line No 6 - Abdullah, and the Birth of the Prophet".  Ruqaiyyah Waris Maqsood Dawah. Qaraldi: 2014-yil 29-aprel.
5. ↑  Lings, Martin*. Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources*. George Allen & Unwin, 1983 — 6 bet. ISBN 0946621330.
**Kovel** ( ukraincha: *Ко́вель* romiylashtirilgan , pronounced [ˈkɔʋelʲ] ; polyakcha: *Kowel*  ; idishcha: קאוולע / Kkauli ) — Ukrainaning shimoli-gʻarbidagi Volin viloyatidagi shahar. Kovel tumani ( tuman ) maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qiladi. Aholisi 2022-yilgacha 67,575 kishidan iborat

Kovel Ikkinchi Jahon urushi paytida yo'qolgan eng qadimgi runik yozuvlardan biriga o'z nomini beradi. 1858-yilda shahar yaqinida topilgan Kovel nayza uchida gotika tilidagi matn mavjud edi.

Kovel nomi slavyancha temirchi so'zidan kelib chiqqan, shuning uchun shahar gerbidagi taqa. Runa bilan yozilgan Kovel nayzasi 1858-yilda Kovel yaqinida topilgan. Bu hududda gotika qabilalari yashagan 3-asr boshlariga toʻgʻri keladi.

Kovel (Kowel) birinchi marta 1310-yilda tilga olingan  U 1518-yilda Polsha qiroli Sigismund I dan shahar nizomini oldi  1547-yilda Kovelning egasi Polsha malikasi Bona Sforza bo'ldi. 1564-yilda Kovelning starosti Kurbskiy bo'ldi (1584-yil). 1566—1795-yillarda Volin voevodeligi tarkibiga kirgan. Kovel Polshaning qirollik shahri edi.

 Kovel, Ikkinchi Polsha Respublikasi taxminan. 1918.

Manbalar
--------

1. ↑  illustration
2. 1 2 3 4  Rąkowski, Grzegorz*. Wołyń*. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2005 — 85 bet. ISBN 83-89188-32-5.
3. ↑  Photograph from the Boris Feldblyum Collection
**Kozimjon Turdialiyev** – Sharqshunos-tarixchi-arabshunos, tarix fanlari nomzodi. 1950-yil Andijon viloyatining Izboskan tumanida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1971-yil bitiruvchisi.

1972-yildan Iroq Respublikasidagi sovet mutaxassislari guruhida tarjimon; 1975-yildan OʻzFA SHIda katta laborant, aspirant (1976 – 79), ilmiy xodim; 1982 – 1984-yillarda Toshkentda KPSS MK Ilmiy ateizm institutida katta ilmiy xodim; 1984 – 1987-yilda Janubiy Yaman Yoshlar Ittifoqi Markaziy komitetida maslahatchi, Adan shahridagi yosh kadrlar oliy maktabida oʻqituvchi; 1987 – 1991-yillar Oʻzbekiston KP MK mafkura boʻlimida lektor, maslahatchi, Respublikalararo ilmiy ateizm instituti Toshkent filialida boʻlim mudiri; 1991-yildan Andijon viloyati ijroiya komiteti, keyinroq esa viloyat hokimiyati xodimi. 1994-yildan viloyat kasaba uyushmalari birlashmasi raisining oʻrinbosari; Ayni vaqtda oʻrindoshlik asosida Andijon iqtisod va boshqaruv institutida katta oʻqituvchi;

**Ilmiy yoʻnalishi –** dinshunoslik, siyosatshunoslik. Rus, oʻzbek va arab tillarida yozilgan 30 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi (Moskva, Yerevan, Dushanbe – 1988).

**Asosiy ilmiy ishlari:**

Nomz. diss. mavzusi: "Hozirgi Iroqda shiyʼalar va shiyʼa ruhoniylari". – T. 1981.

1. Nekotorыe osobennosti obщestvenno-politicheskogo razvitiya Irakskoy Respubliki // Tez. dokl. Vsesoyuznoy konferensii arabistov. – Yerevan, 1979.

2. Konsepsiya islamskogo obщestva v vozzrenii shiitskoy ideologii // Islam i politika. ION SK KPSS. – M. 1980.

3. Oppozitsiya v lirike Abu Numea // Sb.nauch trudov TashGU. –№ 589.Vostokovedeniye. T. 1981. – 78–86.

4. Eron – Iroq mojarosiga doir. – Toshkent, 1981. – 24 b. – hammualliflikda.

5. Oyni etik bilan yopib boʻlmas // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1982. – №3. – B.145 – 148. – hammuall.

6. Yoshlar ovozi. Xorijiy Sharq mamlakatlaridagi yoshlar harakati. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1985. – 123 b. – E. Boboyeva bilan hammualliflikda.

7. Hozirgi Iroqda shiyʼalik va shiyʼa ruhoniylari. – T.: Fan, 1986. – *rus tilida*.

8. Oʻrta Osiyo ayollar harakatida yoshlar tashkilotining ishtiroki tajribasidan // Ash Shabab al-Arabi. – Aden, 1986. – №7. – *arab tilida.*

9. Ateistik tarbiya va uni qayta qurish muammolari. – Toshkent, 1990.
Bu guruhga *tashqi va ichki qovurgʻalararo, qovurgʻa osti va koʻkrakning koʻndalang mushaklari* kiradi.

1. Tashqi Qovurgʻalararo Mushaklar (mm. intercostales externi) har tomonda oʻn bittadan boʻlib, ustki qovurgʻaning pastki chekkasining qovurgʻa egati tashqarisidan boshlanadi. Tolalari pastga va oldinga yoʻnalib, pastki qovurgʻaning yuqori chekkasiga birikadi. Bu mushaklar qovurgʻa boʻrtigʻidan to qovurgʻa Togʻayigacha boʻlgan sohada qovurgʻalarning Suyak qismi oraligʻida joylashadi. Qovurgʻaning togʻay qismi oraligʻini esa tashqi qovurgʻalararo parda (membrana intercostales externi) qoplab turadi. Faoliyati: qovurg‘alarni koʻtarib, Nafas olishda ishtirok etadi. Innervatsiyasi: nn. intercostales.

2. Ichki qovurgʻalararo mushaklar (mm. intercostales interni) tashqi mushakdan ichkarida joylashib, pastki qovurgʻaning yuqori chekkasidan boshlanib, ustki qovurgʻaning pastki chekkasiga, qovurgʻa egatidan ichkariga birikadi. Mushak tolalari pastdan yuqoriga va ichki tomon yoʻnalib, qovurgʻaning oldingi uchi bilan burchagi oʻrtasida joylashadi. Qovurgʻalar burchagidan to boshigacha boʻlgan oraliqni ichki qovurgʻalararo parda (membrana intercostales interni) qoplaydi. Faoliyati: qovurg‘alarni tushiradi va nafas chiqarishda ishtirok etadi. Innervatsiyasi: nn. intercostales.

3. Qovurgʻa osti mushaklari (mm. subcostales) koʻkrak qafasi ichki yuzasining orqa pastki qismida joylashgan. X—XII qovurgʻalar burchagi yaqinidan boshlanib, yuqoriga va lateral tomonga yo‘naladi. Bu mushak bitta-ikkita qovurg‘ani tashlab, ustidagi qovurgʻaga birikadi. Faoliyati: qovurgʻalarni tushirib, nafas chiqarishda ishtirok etadi. Innervatsiyasi: nn. intercostales.

4. Koʻkrakning koʻndalang mushagi (m. transversus thoracis) Koʻkrak qafasi oldingi devorining orqa yuzasida joylashadi. U toʻsh suyagi tanasining pastki qismi va xanjarsimon o‘simtadan boshlanadi. Lateral va yuqoriga yelpigʻichsimon tarqalib, alohida tishchalar bilan II—VI qovurg‘alar togʻayiga birikadi. Faoliyati: qovurgʻalarni tushirib nafas chiqarishda ishtirok etadi. Inner­vatsiyasi: nn. intercostales.

1. ↑  *Odam anatomiyasi*. Toshkent: Iqtisod-moliya, 2007 — 117-118 bet. 9-dekabr 2022-yilda qaraldi.
**Turg‘un Po‘lat** — yozuvchi, 1928-yilda Namanganda tavallud topgan. U ko‘p vaqt jamoa, davlat xo‘jaliklarida hisobchi, xo‘jalik ishlari bilan mashg‘ul bo‘lgan. Yozuvchi sifatida 50-yillarning boshlarida matbuotda ko‘rina boshlagan.

Dastlab shoir sifatida „Bizning bobo" (1951); „Buyuk savdo" (1952), „Mangu qo‘ldoshimsan" (1956), „Festival qo‘shig‘i" (1959) kabi sheʼriy asarlari bilan tanildi. Ayni chog‘da „Ayollar isyoni" (1967), „Jig‘ildon qori" (1970), „To‘ra hujjat" (1970) kabi hajviy hikoyalari yaratildi. So‘ngra uning „Mirrixdan kelgan mehmon" (1973) hajviy hikoyalar to‘plami, „Vodiylarni yayov kezganda" (1971) ocherklari, „Ichkuyov" (Qissa va hajviyalar" — 1979—1986) nashrlari chop etildi.

Shuningdek, Turg‘un Po‘lat publitsist va ocherknavis sifatida ham o‘nlab asarlar yaratdi. Uning „Tabarruk zaminda" (1970), „Xotinboz" (1972), „Yalovbardor" (1986) kabi asarlari shu jihatdan muhim edi. Xullas, yozuvchi o‘zinnpg sheʼr va ocherklarida bo‘ladimi, hikoya va qissalarida bo‘ladimi, hayotdagi, odamlardagi nuqsonlar ustidan kulib, uni bartaraf etish yo‘lini izlaydi. Ayniqsa, uning „Ichkuyov" (1975) qissasi adibga shu jihatdan sharaf keltirdi: shu nomdagi televizion badiiy filmi uchun unga 1979-yili vafotidan so‘ng Hamza nomidagi Respublika Davlat mukofoti berildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sobir Marvaliyev. Oʻzbek adiblari. T.: „Fan", 1993

Havolalae
---------

* Turgʻun Poʻlat haqida qoʻshimcha maʼlumot
* Saylanma: „Ichkuyov"
Krak rasmi
**Krakus**,**Krak** yoki **Grakch**-afsonaviy Polsha shahzodasi, Krakovning asoschisi, Lechitiyaliklar (Polyaklar) qabilasining hukmdori edi. Krakusga shuningdek, Wavel qal’asini qurish va Wavel Ajdaho oʻldirilganligi aytiladi. Ikkinchisi, qanday qilib shahzoda va keyinchalik qirol boʻlganligi nomaʼlum. Krakus haqida yozilgan birinchi eslatma, keyin Grakch tilga olingan boʻlib, 1190-yilda yozilgan. Chronica seu originale regum et principia Poloniae deb nomlangan.

Tarixchi J.Banaskievich Krakning ismini slavyangacha boʻlgan „krakula" soʻzi bilan bogʻlaydi, bu sudya xodimlarini anglatadi. Xuddi shu soʻz chexiya va rus nomlash konventsiyalarida ishlatilgan deb ishoniladi. Ammo tarixchilar Kaptiski va Dervich boshqalarga nisbatan koʻproq ehtimolga ega boʻlgan Krak bilan taqqoslanadigan turli xil etimologiyani taklif qilmoqdalar, bu shunchaki eman, muqaddas daraxt degan maʼnoni anglatadi, koʻpincha genealogiya tushunchasi bilan bogʻliq.

Hozirgacha mavjud boʻlgan Krakus Mound, ilgari Krakus qoldiqlari mavjud deb taxmin qilingan. Bu 1934-38-yillarda puxta arxeologik tadqiqotlar mavzusi boʻlgan, ammo bu yerda bironta mozor topilmagan. Qabrning diametri 50 metrdan oshadi. Tadqiqotlarga koʻra, u 8-10-asrlar oraligʻida qadimgi mozor joyining markaziy elementi sifatida qurilgan boʻlib, bugungi kunda mavjud emas.

* Karakka aloqador boʻlgan rasmlar
* Krakus vodiysi.Krakus vodiysi.
* KrakKrak
* Olov purkayotgan haykalOlov purkayotgan haykal

Manbalar
--------

1. ↑  Raymond, Adam K. (March–April 2012). „A Dragon for the Digital Age". *mental floss*. 11-jild, № 2.

Havolalar
---------

* Krak or Krakus?
* 'Krakus and the Dragonʼ. A puppet re-telling by the pupils of St. Mary’s Primary, Gorleston

| * k
* m
* t
Polshaning afsonaviy hukmdorlari |
| --- |
| 
* Lech
* Krak
* Krak II
* Wizymir
* Lech II
* Wanda
* Leszko I
* Leszko II
* Leszko III
* Popiel I
* Popiel II
* Wysz
* Chościsko

 |
| Ushbu hukmdorlar erta o'rta asrlarda hukmronlik qilishgan. |
Turkiya shakar zavodlari bosh qarorgohi

Tarixi
------

Turkiyada shakar ishlab chiqarishga oid tadqiqotlarni 19-asr boshlariga olib borish mumkin. Bu boradagi birinchi urinish 1839 yilda Nejip podsho shaxsan oʻzi boshchiligida, zavod qurish uchun Germaniyadan mashina va asbob-uskunalarni olib keltirildi, uning vafotidan keyin bu faoliyat amalga oshmadi. Yana bir urinish 1840 yilda Arnavutkoydan Dimitriy afandi tomonidan amalga oshirildi. Shundan so‘ng 1867-yilda Davuto'g‘li Karabet, 1879-yilda Chiroqlar boshqarmasi mudiri Mishel podsha, 1890-yilda Yusuf Bey va asr oxirlarida Rauf podsho tomonidan urinishlar bo‘ldi. Ushbu urinishlardan so'ng, ba'zi tadbirkorlar Adabozori va Karajabey yaqinida va Birinchi Jahon urushi paytida chet elliklar tomonidan Oqshahar yaqinida zavod tadqiqotlari o'tkazganligi ko'rindi. Anqara, Kastamonu, Bursa, Chanoqqal'a, Sivas va Elazig'da olib borilgan tadqiqotlar va nihoyat 1917-yilda tashkil etilgan Zenit kompaniyasining urinishlari boshqalar kabi natijasiz qoldi.

Turkiya birinchi jahon urushida ham, mustaqillik urushida ham katta shakar tanqisligidan aziyat chekdi. Bu muammoni bartaraf etish maqsadida Turkiyada Respublika davrida milliy shakar sanoatini tashkil etishga harakat qilindi. 1923-yil 24-iyulda imzolangan Lozanna shartnomasi olib kelgan keng imkoniyatlar qand sanoatining yo‘lga qo‘yilishiga olib kelgan ilk harakatlarga zamin yaratdi. Ko'plab tadbirkorlar ishtirokida "Uşak Terakkii Ziraat TAŞ." tashkil etildi.

1925 yilda qabul qilingan 601-sonli qonun bilan; Shakar zavodlarini tashkil etish rag‘batlantirildi, shakar zavodi tashkil qilmoqchi bo‘lgan xususiy tadbirkorlarga imtiyozlar berildi, shakar importi qiyinlashtirildi. Shunday qilib, Lozanna shartnomasi qoidalari davlatning bojxona tariflari erkinligidan foydalanishini cheklab qo'ygan va shu tariqa shakar import solig'ini besh yil davomida oshirgan bo'lsa, bu qonun shakar ishlab chiqarishni qo'llab-quvvatlash uchun turli imtiyozlar keltirdi. Davlat shakar ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlayotgani bejiz emas, bu transport va qishloq xo‘jaligi sohalarini ham jonlantiradi.

Manba
-----

1. "Arşivlenmiş kopya". 12 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020
2. "Arşivlenmiş kopya". 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendiç Erişim tarihi: 14 Nisan 2020.
3. "Arşivlenmiş kopya". 22 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2016.
**Gulchehra Rixsiyeva Shavkatovna** (1971, Toshkent viloyati) — oʻzbek tili va adabiyoti boʻyicha mutaxassis, filologiya fanlari nomzodi, professor. Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti rektori. Respublika Oliy taʼlim kengashi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasi Gender tengligi boʻyicha komissiya aʼzosi, Erasmus+ Oliy taʼlim islohoti boʻyicha ekspertlar jamoasi aʼzosi (HEREs)

Biografiyasi
------------

1971-yil Toshkent viloyati Zangiota tumanida shifokorlar oilasida tavallud topgan.
  
1993-yilda Toshkent davlat universitetini tamomlagan
  
2000-yildan Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida faoliyat yuritib keladi.

2000-2004-yillarda Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida katta oʻqituvchi, 2004-2009-yillarda boʻlim boshligʻi, 2009-2018-yillar Ilmiy ishlar boʻyicha prorektor, 2019-yilda Oʻzbekiston Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Fan, taʼlim va sogʻliqni saqlash masalalari qoʻmitasi raisi oʻrinbosari lavozimida faoliyat koʻrsatgan.  
2019-yil iyul oyidan Toshkent davlat sharqshunoslık universiteti rektori.

Faoliyati
---------

Oʻzbek tili va adabiyoti, oʻzbek tilini chet elliklarga oʻqitish, Taʼlim sifatini oshirishda Erasmus+ ICM loyihalari, Taʼlim sifatini taʼminlash, ilmiy salohiyatni oshirish masalalari boʻyicha 300 dan ortiq ilmiy ishlar, monografiyalar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi: Turkiya; Xitoy, Yaponiya, Rossiya, Shvetsiya, Vengriya, Polsha, Xorvatiya, Belgiya, Buyuk Britaniya,

Networking va aʼzoliklar
------------------------

Oʻzbekiston Respublikasi Gender tengligi boʻyicha komissiya aʼzosi (2019-2021), Erasmus+ Oliy taʼlim islohoti boʻyicha ekspertlar jamoasi aʼzosi (HEREs) (2012-h.v.), Respublika Oliy taʼlim kengashi aʼzosi (2021-h.v.),

Asosiy ilmiy faoliyati
----------------------

1. „Sharqshunoslik" ilmiy jurnali bosh muharriri (2019-h.v.)
2. „Sharq mash’ali" ilmiy jurnali bosh muharriri (2019-h.v.)
3. „Turkologiya" ilmiy jurnali bosh muharriri (2019-h.v.)

Mukofotlari
-----------

„Xalq taʼlimi aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2006)

„Xitoy — Oʻzbekiston munosabatlarining 25 yilligiga qoʻshgan hissasi uchun" koʻkrak nishoni (2017)

„Shanxay hamkorlik tashkilotining 20 yilligi" esdalik medali (2021)

„Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi" esdalik nishoni (2021)

„Turizm fidoyisi" koʻkrak nishoni (2023)

Kyungdong universiteti Faxriy professori (2023)

„Oʻzbekiston — Ozarbayjon hamkorligiga qoʻshgan hissasi uchun" statuetkasi (2023)

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
**Ash-lyanfu** (ashlyamfu, ashlyanfu) — dungan milliy taomi. Bu kraxmal boʻlaklari solingan lapsha. Koʻplab Osiyo mamlakatlarida tayyorlanadi. Postsovet hududida eng mashhuri Qorakoʻl, Qirgʻizistonning Issiqkoʻl viloyatining maʼmuriy markazida tayyorlangan ashlyan-fu hisoblanadi.

Tarixi
------

Ushbu taomning tarixi toʻliq aniq emas. Bir manbaga koʻra, uni Xitoydan koʻchmanchi-dunganlar olib kelgan.

Xitoy va dunganlar uni len-fyn deb atashadi, bu „sovuq kraxmal" degan maʼnoni anglatadi, ammo Xitoyda bu taom biroz boshqacha tarzda tayyorlanadi.

Sotuvdagi eng qadimgi koʻrinishi taxminan XX-asrning 70-yillarida Prjevalsk (hozirgi Qorakoʻl) koʻchalarida. Joyida yarim tayyor mahsulotlardan tayyorlanib, xususiy shaxslar, asosan dungan ayollari tomonidan sotilgan. 80-yillarning boshlarida u shahar ovqatlanish joylarida paydo boʻla boshladi, 1986-yilda yangi Prjevalskiy bytkombinat kafesida mayda toʻgʻralgan goʻshtli ashlyanfu paydo boʻldi. 80-yillarning oxiriga kelib, u Frunze shahridagi (hozirgi Bishkek) kafelarda paydo boʻla boshladi.

Qirgʻizistonda ashlyan-fu keng tarqaldi, ashlyan-fu tayyorlash va tez yeyish boʻyicha musobaqalar oʻtkaziladi. Xitoyning mashhur „len-fyn" (dunganlar orasida „lyanfu") taomi nomiga turkiy „ash" (taom, ovqat) qoʻshilgan deb taxmin qilish mumkin. „Ashlyanfu" mana shunday kelib chiqqan. Shubhasiz, „lyanfu" ga yangi ingredientlar ([apsha, tuxum) qoʻshilishi bilan yangi nom kerak boʻldi: „ashlyanfu".

Tayyorlash
----------

Taomning tarkibiy qismlari — lapsha, sous, qaynatma kraxmal, omlet.

Lapsha bugʻdoy unidan yoki loviya kraxmalidan tayyorlanishi mumkin. U qaynatiladi va yuviladi. Sous har xil boʻlishi mumkin, bu „laza (lazdjan)" (uygʻurcha achchiq ziravor) yoki sabzavotli sous, goʻsht qoʻshilgan variantlari maʼlum. Kraxmal sekin olovda 15-20 daqiqa qaynatiladi, sovutiladi va boʻlaklarga boʻlinadi. Omlet uchun tuxum koʻpirtiriladi, qovuriladi, tayyor „blin" kichik tasmalarga boʻlinadi. Tortilayotganda barcha masalliqlar tarelkaga solinadi va ustiga maydalangan koʻkatlar sepiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Ашлямфу — съедобный бренд Кыргызстана". 2019-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-iyun.
2. 1 2  „«Вечерка» подскажет рецепт вкусного ашлямфу". 2019-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-iyun.
3. 1 2 3  „Новые лица". 2019-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-iyun.
4. ↑  „На летнем фестивале определят лучшего изготовителя каракольского ашлянфу". 2019-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-iyun.
5. 1 2 3 4  Daniyar Derkembaev „Ya — povar!"

Havolalar
---------

* „Киргизия.Рецепт Ашлянфу, дунгане, русско-китайский перевод." (2010.01.22). Qaraldi: 2014-yil 18-mart.



* „Дунганский Виртуальный Мир. Из книги Данияра ДЕРКЕМБАЕВА "Я – повар!"" (2012.12.16). 2014-yil 26-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-iyun.



* „«Ашлямфу»-»Дунганская Кухня»….Острота азиатских блюд.Ашлямфу на счастье.В средней Азии" (2012.11.09). 2014-yil 26-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 18-mart.



*
**Tyantai** - (Tyantay ibodatxonasi nomidan olingan) "Xinayana" (kichik g‘ildirak) va "maxayana" (katta g‘ildirak) oqimlarining milliy qadriyatlar va boshqa dinlar bilan sintezlashishi va kengayishi natijasida milodning VII asrida Xitoyda vujudga kelib, XIV asrga qadar faoliyat ko‘rsatgan buddaviylikning yana bir yo‘nalishi sifatida faoliyat ko‘rsatgan. Unda "Budda hamma joyda, hamma narsada, hattoki jonsiz narsalarda ham mavjud bo‘lib, ularda Budda - tabiatning bir bo‘lagi mavjud" ekanligi uqtiriladi. Tyantay yo‘nalishining yirik vakili Chji-I fikricha, "bu dunyodagi hamma narsa haqiqiy emas, faqat bo‘shliqdan iborat bo‘lib, vaqtinchalik mavjuddir. Olamdagi barcha narsa yolg‘iz mazmundadir. Budda hatto mayda qum zarrachalarida ham mavjud bo‘lishi va oxirida esa har bir insonning hayoti Budda hayotining bir qismi bo‘lishi mumkin".

Manbalar
--------

1. ↑  Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva 2017, s. 379. sfn error: no target: CITEREFNajmiddinov,\_Karimov,\_Turdiyeva2017 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Najmiddinov J. Karimov J. Turdiyeva D.*. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat*. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480 bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.