**Taksim masjidi** (turkcha: *Taksim Camii*) – Turkiyaning Istanbul shahri, Taksim maydonida joylashgan masjid majmuasi. Bino ikki turk meʼmori tomonidan Art Deco uslubida loyihalashtirilgan va bir vaqtning oʻzida 3000 tagacha namozxonni sigʻdira olgan. 2017-yilning 17-fevralida boshlangan qurilish ishlari toʻrt yil davom etgan. Masjid 2021-yil 28-may kuni prezident Recep Tayyip Erdoğan ishtirokida oʻqilgan juma namozi bilan ochib berilgan.

Masjid qurilgan hudud hozirda Vaqflar Bosh boshqarmasiga tegishli.

Tarixi
------

1952-yildan beri Taksim maydonida masjid qurish rejasi boʻlgan. Taksim maydonida masjid qurish maqsadida „Taksim Mosque Building and Sustenance Association" tashkil etilgan, biroq Turkiyada 1980-yilgi harbiy toʻntarishdan keyin ushbu assotsiya yopib yuborilgan. Davlat Kengashi 1983-yili Taksim masjidi loyihasini „jamoat manfaatiga mos emas" degan sabab bilan toʻxtatgan.

Taksim masjidini qurish 1980-yillarda Turgut Özal va 1996-yilda Necmettin Erbakan hukumatlarining kun tartibiga qoʻyilgan. Loyiha doimo ommaviy axborot vositalari tomonidan diqqat bilan tekshirilgan va huquqiy toʻsiqlarga duch kelgan, chunki Taksim maydoni respublikachilik va dunyoviylik bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan. Sud masjid qurilishi jamiyat manfaatlariga zid boʻladi, deya eʼtiroz bildirgan. Mamlakat prezidenti Recep Tayyip Erdoğan 1994-yilda Istanbul hokimi boʻlganidan keyin masjid qurish gʻoyasini qoʻllab-quvvatlagan. Yangi masjidning istiqboli 2013-yilda Gezi bogʻi eʼtirozlarining ham bir elementi boʻlgan.

2017-yilning yanvar oyida masjid qurilishi Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish kengashi tomonidan tasdiqlanib, tarixiy obyektlarning qurilishini nazorat qilgan va shu orqali uning qurilishidagi soʻnggi toʻsiqni olib tashlagan.

### Qurilish jarayoni

2017-yil 19-yanvar kuni № 2 sonli Istanbul Madaniy merosni muhofaza qilish mintaqaviy kengashi tomonidan masjid qurilishiga ruxsat berilganidan soʻng, baʼzi kichik idoralar va inshootlarning buzib tashlanishi eʼlon qilingan. Qurilish ishlariga tayyorgarlik koʻrish ishlari 2017-yil 9-fevralda boshlangan. Beyoğlu tumani hokimi Ahmet Misbah Demircan 2017-yil 10-fevral kuni Şefik Birkiyeni masjid meʼmori etib tayinlash maqsadida Sur Yapı qurilishini amalga oshirish uchun shartnoma tuzgan.

Manzili
-------

Masjid 1731-yilda Mahmud I tomonidan bunyod ettirilgan tosh suv ombori – Taksim Maksemining orqasida joylashgan. Masjidning old tomoni Taksim maydoni boʻylab Atatürk madaniyat markaziga qaragan. Piyodalar uchun moʻljallangan Istiqlol savdo koʻchasi masjid yonidagi Taksim maydonidan oʻtadi. Aya Triada yunon pravoslav cherkovi Istiqlol koʻchasining narigi tomonida joylashgan.

Arxitekturaviy xususiyatlari
----------------------------

Ikki minorani hisobga olmaganda, masjidning balandligi taxminan 30 m (98 ft)ga teng boʻlib, yaqin atrofdagi ikkita tarixiy cherkov bilan bir xil balandlikda qurilgan. Masjid loyihasi Xoʻja Sinon bilan bogʻliq anʼanaviy gumbazli uslubda, zamonaviy koʻrinishda ishlab chiqilgan. Majmua konferensiya va koʻrgazma zali hamda yerosti avtoturargohini oʻz ichiga oladi.

* Oldinda Taksim yodgorligi joylashgan masjidOldinda Taksim yodgorligi joylashgan masjid
* Masjid gumbaziMasjid gumbazi
* Masjid mehrobiMasjid mehrobi
* Masjid minbariMasjid minbari
* Masjidning markaziy gumbaziMasjidning markaziy gumbazi
* Masjid gumbaziMasjid gumbazi
* Masjidning tungi koʻrinishi, muqaddas Ramazon oyini qarshilayotgan Mahya chiroqlariMasjidning tungi koʻrinishi, muqaddas Ramazon oyini qarshilayotgan Mahya chiroqlari

Yana qarang
-----------

* Chamlija masjidi
* Turkiyadagi masjidlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  *Limited.* „ISTANBUL, TURKEY. An art deco building in the former banking district of Karakoy Stock Photo - Alamy" (en). *www.alamy.com*. Qaraldi: 26-aprel 2022-yil.
2. ↑  „Mosque plan for Istanbul’s Taksim Square approved by cultural protection board - Turkey News" (en). *Hürriyet Daily News*. Qaraldi: 26-aprel 2022-yil.
3. ↑  *Sabah.* „Istanbul’s Taksim Mosque opens after decades of legal wrangling" (en-US). *Daily Sabah* (28-may 2021-yil). Qaraldi: 26-aprel 2022-yil.
4. ↑  *SABAH.* „Mosque to finally be unveiled in Istanbul’s Taksim Square" (en-US). *Daily Sabah* (19-aprel 2021-yil). Qaraldi: 20-aprel 2021-yil.
5. ↑  „Erdoğan opens controversial mosque on Gezi Park protest anniversary" (en). *the Guardian* (28-may 2021-yil). Qaraldi: 26-aprel 2022-yil.
6. ↑  „Taksim mosque construction nears completion, set to open in Ramadan - Turkey News" (en). *Hürriyet Daily News*. Qaraldi: 20-aprel 2021-yil.
7. ↑  *SABAH.* „Mosque to finally be unveiled in Istanbul’s Taksim Square" (en-US). *Daily Sabah* (19-aprel 2021-yil). Qaraldi: 20-aprel 2021-yil.
8. ↑  *SABAH.* „Mosque to finally be unveiled in Istanbul’s Taksim Square" (en-US). *Daily Sabah* (19-aprel 2021-yil). Qaraldi: 20-aprel 2021-yil.
9. ↑  „Taksim Square: Erdogan inaugurates controversial mosque in Istanbul". *BBC* (29-may 2021-yil).
10. ↑  „Taksim'e Yapılacak Caminin Şantiyesi Kuruluyor" (turkish).  Arkitera. Qaraldi: 18-fevral 2017-yil.
11. ↑  „Taksim'deki cami alanında şantiye hazırlıklarına başlandı".  Hürriyet Gazetesi. Qaraldi: 18-fevral 2017-yil.
12. ↑  „Taksim mosque construction nears completion, set to open in Ramadan - Turkey News" (en). *Hürriyet Daily News*. Qaraldi: 20-aprel 2021-yil.