**Sepa banki** (forscha: بانک سپه , *Bānke Sepah*), birinchi Eron banki 1925-yilda tashkil etilgan (Eroniy taqvimda 1304-yilga toʻgʻri keladi). Uning birinchi filiali oʻsha yili Tehronda ochildi. Bankning Frankfurt, Parij va Rimda filiallari hamda Londonda Bank Sepah International plc shoʻba korxonasi mavjud. Sepa banki yaqinda Eronning yana 4 ta banki va 1 ta kredit muassasasini birlashtirdi: *Ansor Bank, Mehr Eqtesad Bank, Eron Hikmat banki, G'avamin Bank va Kosar kredit muassasasi*.

Tarixi
------

Sepa banki rasman 1925-yil 4-mayda tashkil etilgan boʻlib, birinchi filiali Tehronning Sepa koʻchasida joylashgan. Dastlab, 3 883 950 rial miqdorida armiya pensiya jamgʻarmasi tomonidan sarmoya kiritildi va bank faqat harbiy xizmatchilarni moliyaviy yordam, xususan kreditlar bilan taʼminlashi kerak edi. Xizmat koʻrsatish sohasining yanada kengayishi natijasida bankning bosh ofisi Humoyun koʻchasidagi kattaroq binoga koʻchirildi. 1926-yil 15-martdan boshlab, Reshtda yana bir bo‘lim ochilishi bilan Sepa banki nafaqat harbiy xizmatchilarga, balki ishbilarmonlar kabi keng jamoatchilikka ham xizmat ko‘rsata boshladi. Sepa asosiy bank yechimiga oʻtdi.

AQSh, BMT sanksiyalari
----------------------

2007-yilning 9-yanvarida Eronning yadroviy qurol dasturida ishitiroki tufayli AQSh tomonidan Sepa bankka nisbatan sanksiyalar joriy etildi. Qo'shma Shtatlar bank Eronga yadroviy qurol olib oʻtadigan raketalarni yaratishda yordam berganini daʼvo qildi. Bankning Italiya, Buyuk Britaniya, Fransiya va Germaniyadagi barcha filiallari va sho‘ba korxonalari Eronning yadroviy qurol yaratishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun u yerdagi aktivlari Qo‘shma Shtatlar tomonidan muzlatib qo‘yiladi The official website Amerika rezolyutsiyasiga munosabat bildirilgan, "siyosiy sabablarga ko'ra uydirilgan, sof faraziy bahonalarga asoslangan bayonotlar" va bank "avvalgidek ichki va xalqaro qonunchilikka rioya qilgan holda samarali faoliyatini davom ettirishi" vaʼda berilgan.

Xuddi shu asosda, Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2007-yil 29-martdagi 1747-sonli rezolyutsiya orqali Eron hukumati tomonidan Britaniya armiyasining ayrim xodimlarining Fors ko‘rfazida hibsga olinishi bilan bir vaqtda qo‘shimcha sanksiyalar joriy etdi.

2016-yil boshida Eronning yadroviy dasturi bo‘yicha Eron bilan P5+1 muzokaralari va natijada qabul qilingan Qo‘shma keng qamrovli harakatlar rejasidan so‘ng Sepa bankka nisbatan qo‘llanilgan sanksiyalar bekor qilindi.

Sepa bank numizmatika muzeyi
----------------------------

**Sepa bank numizmatika muzeyi** 1963-yilda tashkil etilgan bo‘lib, Eron tarixining 2500 yildan ortiqroq davrlarini aks ettiruvchi kolleksiyaga ega. Vaqt o‘tishi bilan Eronni boshqargan elitalarning ko‘p millatliligi inobatga olinsa, muzey xalqaro ahamiyatga ega.

Yana qarang
-----------

* Eronning bank va sug'urta tizimi

Manbalar
--------

1. 1 2  Bank Sepah Financial Statements Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-04-02). *Bank Sepah*, 24-mart 2014
2. ↑  Financial Services Forecast, Economist Intelligence Unit, August 18, 2008
3. ↑  „سالروز تاسیس نخستین بانک ایرانی". *donya-e-eqtesad.com*. 16-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2020-yil.
4. ↑  „مهاجرت بانک سپه به کربنکینگ داتین آغاز شد - پیوست". 21-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2021-yil.
5. ↑  „بهره برداری از راهکار جامع بانکی داتین در بانک سپه آغاز شد". 17-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-may 2021-yil.
6. ↑  „BBC NEWS - World - Middle East - US blacklists Iranian state bank". *news.bbc.co.uk* (9-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 10-yanvar 2007-yil.
7. ↑  „Bank Sepah - Branchs". 21-oktabr 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2007-yil.
8. ↑
9. ↑  „بانک سپه". 6-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-may 2007-yil.

Havolalar
---------