**Britaniya qishloq xoʻjaligi inqilobi** yoki **ikkinchi agrar inqilob** — bu XV asr va XIX asr oxirigacha hozirgi Buyuk Britaniyaning bir qismida qishloq xoʻjaligining rivojlanishini tavsiflovchi atama.

BSR koʻp asrlar davomida sodir boʻlgan (inqilobdan koʻra koʻproq evolyutsiya) va Yevropada va mustamlakalarda shunga oʻxshash oʻzgarishlar bilan bir vaqtning oʻzida peshqadam boʻlgan yoki sodir boʻlgan. BSRning kaliti dehqonchilik paytida tuproqdan ozuqa moddalarini yoʻqotishning oldini olishga qaratilgan turli qishloq xoʻjaligi texnologiyalarini ishlab chiqish edi. Shu bilan birga har gektardan koʻproq hosil beradigan oʻsimliklarning yanada serhosil navlari yaratildi. Fermerlar eng yangi asboblardan foydalangan holda kamroq yordamchilar bilan koʻproq hosil olishlari mumkin edi. BSR sanoat inqilobi va kimyodagi yutuqlar yangi oʻgʻitlar va yangi yanada samarali qishloq xoʻjaligi texnikasini yanada tashkiliy ravishda ishlab chiqish uchun boylik, ilmiy bilim va texnologiyani yaratdi. Kartoshka (taxminan 1600-yilda paydo boʻlgan), makkajoʻxori va boshqalar kabi yangi ekinlar. h.k.lar Yangi Dunyodan keltirilib, har bir gektar yerning hosildorligini oshirdi.

Bu davrda hosildorlik va ekin hajmining shu paytgacha koʻrilmagan oʻsishini kuzatish mumkin, bu esa oziq-ovqat tanqisligi davrlarini tugatadi. Dunyodagi har bir qitʼa oʻz tarixining qaysidir davrida oziq-ovqat tanqisligini boshdan kechirgan. Ushbu kamchiliklar tufayli aholi sonining oʻsishi mintaqaning uzoq vaqt davomida oʻsishi mumkin boʻlgan narsa bilan, shu jumladan qisqa muddatli ishlab chiqarishdagi nosozliklar ehtimoli bilan cheklangan edi. Oziq-ovqat xavfsizligi mintaqada bir yil yoki undan koʻproq davom etadigan oziq-ovqat tanqisligini boshdan kechirganda va mintaqaning resurslari koʻproq olib kelish yoki oʻstirish uchun yetarli boʻlmaganda yuzaga keladi. Bu odatda mahalliy hodisa boʻlganligi sababli, oziq-ovqatni uzoq masofalarga tashish qobiliyati maʼlum hududlarda ocharchilik taʼsirini kamaytirdi.

BSR va Britaniya sanoat inqilobi bir vaqtning oʻzida rivojlandi. Oʻsib borayotgan shahar aholisini boqish uchun katta miqdorda oziq-ovqat mavjud boʻlmaganda sanoat inqilobini amalga oshirish mumkin emas edi. Kapital qoʻyilmalar, asboblar, metallar va sanoat inqilobi tomonidan yaratilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bozorlari sonining koʻpayishisiz BSR ham mumkin emas edi. Har bir „inqilob" qolgan ikkitasini qoʻllab-quvvatlagan va oldinga surgan — ular (bizning kunlarimizdagi kabi) bir-biriga bogʻlangan edi.

Adabiyotlar
-----------

* Harrison, L F C.*. The Common People, a History from the Norman Conquest to the Present*. Glasgow: Fontana, 1989. ISBN 000686136.
* Kagan, Donald*. The Western Heritage*. London: Prentice Hall, 2004 — 535—539 bet. ISBN 0-13-182839-8.
* Overton, Mark*. Agricultural Revolution in England 1500 - 1850*. Cambridge, England: Cambridge University Press, 2002. ISBN 0-521-56859-5.
* Snell, K.D.M*. Annals of the Labouring Poor, Social Change and Agrarian England 1660–1900*. Cambridge University Presslocation=Cambridge, UK, 1985. ISBN 0-521-24548-6.
* *Thirsk, Joan* „'Blith, Walter (bap. 1605, d. 1654)'".  Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, Jan 2008. 8-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2011-yil.



* Valenze, Deborah*. The First Industrial Woman*. Oxford Oxfordshire: Oxford University Press, 1995 — 183 bet. ISBN 0-19-508981-2.
* Maliy lednikoviy period nazvali vinovnikom britanskoy agrarnoy revolyutsii (2017).