**Abdushams ibn Abdumanof** (arabcha:  — Quraysh qabilasining yirik urug‘laridan Abdushams farzandlari shajarasining (Bani Abdushams) asoschisi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

Otasi — Abdumanof ibn Qusay, onasi — Otika bint Murra bo‘lib, tavallud va vafot etgan sanasi nomaʼlum.

### Tavalludi

Ibn Hishomning keltirishicha, Abdushams ibn Abdumanof bila Hoshim egizak bo‘lib, terisining bir qismi bir-biriga yopishgan holatda tug‘ilgan va Abdumanof qilichi bilan ikkovini orasini ajratgan.

Abdushams ibn Abdumanofning egizi Hoshimdan hoshimiylar, o‘g‘li Umayyadan esa umaviylar urug‘lari tarqagan. Abdushams ibn Abdumanof otasi Abdumanof va egizi Hoshim vafotidan ke­yin o‘z urug‘iga yetakchilik qilgan hamda Abduddor urug‘idan Ka’ba va hojilarga ko‘rsatiladigan xizmatlarning bir qismini egallashga erishib, Quraysh qabilasiga katta taʼsir o‘tkaza boshlagan. Karvonboshilik va qo‘mondonlik vazifasi hisoblangan qiyoda ham shu tarzda Abdushams avlodi qo‘liga jamlangan. Bu vazifa Abdushamsdan keyin o‘g‘li Umayyaga, keyinchalik nabirasi Abu Sufyon ibn Harbga o‘tgan.

### „Iylof" uyushmasi

Abdushams ibn Abdumanof aka-ukalari Muttalib va Nav­fal bilan birgalikda Hoshim boshchiligida tuzilgan mavsumiy savdo karvonlarini uyushtiruvchi „*iylof*" uyushmasida qatnashib, tijorat bilan jiddiy shug‘ullangan va umrining asosiy qismini safarlarda o‘tkazgan. Hoshim va Muttalibning vafotidan so‘ng „iylof"ga ham boshchilik qilishni boshlagan Abdushams ibn Abdumanof savdo bitimlarini tuzish maqsadida Yaman orqali Habashistonga safar qilib, Makka va Habashiston o‘rtasida savdo aloqalari yo‘lga qo‘yilishiga erishdi.

### Vafoti

Abdushams ibn Abdumanof ushbu safardan qaytgach, ko‘p o‘tmay vafot etdi va Safo tog‘i yonbag‘ridagi Ajyod nomli tepalikka dafn etilgan. Abdushams ibn Abdumanof Makkada Tuvo, Jaʼfar, Rum va Hum nomli quduqlarni qazdirgani rivoyat qilingan.

### Urugʻi

Abdushams ibn Abdumanofning o‘n ikkita farzandi bo‘lgan. Shomda istiqomat qilgan Umayya va Navfal ismli ikki o‘g‘lidan tashqari barcha farzandlari Makkada yashagan va Bani Abdushams ibn Abdumanof nomi bilan Quraysh qabilasining muhim va obro‘li urug‘ini tashkil qilganlar.

Adabiyotlar
-----------

1. Ibn al-Kalbiy. Jamhara an-nasab. — Quvayt: 1403/1983. I, 94, 148;
2. Ibn Hishom. Sӣra. — Qohira: 1375/1955. I, 106, 131, 135, 137, 139;
3. Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. I, 75, 77, 79, 85;
4. Az-Zubayriy. Nasab Quraysh. — Qohira: 1953. 14, 97;
5. Ibn Habib. Al-Muxabbar. — Haydar­obod: 1361/1942. 163, 169, 399, 456;
6. At-Tabariy. Tarӣx. — Leiden: 1879-1901, I, 1089, 1092;
7. Ibn Durayd. Al-Istiqāq. — Qohira: 1378/1958. 17, 73, 155, 165-167;
8. M. Hamîdullah, İslâm Peygamberi (trc. Salih Tuğ). — İstanbul: 1980. I, 318, 477;
9. Kahhola. Mu’jam qabāil al-’arab. — Bayrut: 1402/1982. II, 724;
10. Mustafa Fayda. „Abdüşems b. Abdümenâf". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 304.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ислом энциклопедияси* (oʻzbekcha,), 2020-yil. ISBN 978-9943-59-267-4.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Islom ensiklopediyasi (2020) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |