**Xalq banki** ( forscha: بانک ملت , *Bank Milat*, maʼnosi. *Xalq banki*) — Erondagi xususiy banklardan biri. Forschadan tarjima qilganda "Millat banki" degan maʼnoni anglatadi. Bank tashkil etilgan 1980-yilda ustav kapitali 33,5 milliard rialni tashkil qilgan. Xalq banki inqilobgacha boʻlgan davrda xususiy boʻlgan Tehron, Dariush, Pars, Etebarat Taavoni va Tozie, Eron va Arab, Bein-al-melalie-Eron, Omran, Bimeh Eron, Tejarat Xareji Eron va Farhangian kabi 10 ta bankning birlashuvidan hosil boʻlgan.

Hozirda, bank kapitali 13,100 milliard rialni tashkil etadi va u mamlakatdagi eng yirik tijorat banklaridan biri boʻlib, dunyoning top 1000 ta banki qatoriga kiradi. 

Eron hukumatining banklar, ommaviy axborot vositalari, transport va konchilik kompaniyalaridagi davlat ulushlarining 80 foizini xususiylashtirish siyosati doirasida 2007-yilda Xalq bankini xususiylashtirish jarayonini boshladi.

Xalq banki va Tijorat bankining Londondagi filiallari birlashtirilib, **Persia Xalqaro banki** tashkil etildi.

Sanksiyalar va sud jarayonlari
------------------------------

AQSh Moliya vazirligi Xalq banki va Persia Xalqaro banklarini BMT Xavfsizlik Kengashining 1803-rezolyutsiyasini buzgan holda Eron bilan savdo qilishlari mumkin boʻlgan fors banklari kuzatuv roʻyxatida turishini qayd etdi.

2013-yil 29-yanvarda Lyuksemburgdagi Yevropa Bosh sudi Eronning yadroviy va raketa dasturlarini qoʻllab-quvvatlagani uchun Xalq bankiga qarshi 2010-yildan beri amalda boʻlgan Yevropa Ittifoqi sanksiyalarini bekor qilish toʻgʻrisida qaror chiqardi. Qaror bankning asosiy huquqlari rad etilganini va mavjud daʼvoni tasdiqlovchi dalillar yoʻqligi uchun qabul qilindi. Xalq banki zararni qoplash uchun sudga murojaat qilishni rejalashtirdi. 2016-yil 18-fevralda Yevropa Ittifoqi Adliya sudi sanksiyalar uchun keltirilgan sabablar juda noaniq ekanligi haqidagi Bosh sud qaroriga qoʻshildi.

2013-yil mart oyida Britaniya sudlaridagi oʻxshash harakat Buyuk Britaniya Oliy sudiga olib borilgan va bu sud birinchi marta yopiq sud majlisini oʻtkazishiga sabab boʻlgan. 2013-yil iyun oyida Oliy sud Buyuk Britaniya hukumatining bankka nisbatan sanksiyalarini qonunga xilof deb topdi va sudyalardan biri Xalq bankini nishonga olish "mantiqsiz va nomutanosib" ekanligini taʼkidladi. Eron Xalq banki 2009-2013 yillar oraligʻidagi biznesdagi yoʻqotishlari uchun Buyuk Britaniya hukumatidan tovon undirishni talab qilmoqda Zararni qoplash boʻyicha sud majlisi 2019-yil iyun oyida rejalashtirilgan edi, oʻshanda Eron Xalq banki 1,7 milliard dollar miqdorida tovon toʻlashni talab qilgan. Sudning birinchi kunida tomonlar maxfiy summani toʻlash boʻyicha kelishuvga erishdilar. Keyinroq *Tayms gazetasi* Britaniya tomonidan Eron Xalq bankiga 1,25 milliard funt sterling qoʻshimcha foizi bilan AQSh sanksiyalaridan qochish maqsadida uchinchi mamlakat kompaniyalari orqali toʻlab berilgani haqida yozdi. Biroq, Britaniya hukumati parlamentda "kelishuv uchun toʻlangan summa 91 352 709,35 yevroni tashkil etganini" va sud xarajatlari uchun 1 million funt sterling xarajat qilinganini bildirdi.

Havolalar
---------

1. ↑  „Archived copy". 9-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2012-yil.
2. ↑  „Top 100 Iranian Companies". 12-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Iran to sell 80pc of Bank Mellat". *Dawn*. AFP (11-dekabr 2007-yil). Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
4. ↑  „Iranian Banks". The United States department of the Treasury.
5. ↑  „Iran bank to sue EU after winning sanction list case". Reuters (30-yanvar 2013-yil). Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
6. ↑  *Ulrich Unterweger.* „General Court rulings on Iranian Banks threaten to torpedo EU's foreign policy ambitions".  European Law Blog (4-aprel 2013-yil). Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
7. ↑  „European Union and United Kingdom Sanctions Update: March 2016".  K&L Gates (17-mart 2016-yil). Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
8. ↑  *Maya Lester.* „First ever closed hearing in the UK Supreme Court - Bank Mellat's case".  European Sanctions - Law and practice (21-mart 2013-yil). 29-oktyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
9. ↑  *Lester.* „UK Supreme Court quashes Order against Bank Mellat".  European Sanctions blog (20-iyun 2013-yil). 5-oktyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
10. 1 2  *Jane Croft*. „UK settles £1.3bn lawsuit with Iran's Bank Mellat after 10 years". *Financial Times* (18-iyun 2019-yil). Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
11. ↑  *Colin Freeman*. „Iranian bank sues over sanctions". *Daily Telegraph* (18-avgust 2013-yil). Qaraldi: 15-aprel 2023-yil.
12. ↑  *Cross, Michael*. „Court of Appeal rejects Iranian bank's secrecy plea". *Law Society Gazette* (18-mart 2019-yil). Qaraldi: 10-aprel 2019-yil.
13. ↑  *Ridley, Kirstin*. „Britain settles sanctions dispute with Iran's Bank Mellat". Reuters (18-iyun 2019-yil). Qaraldi: 30-avgust 2019-yil.
14. ↑  *Philp, Catherine*. „UK dodged sanctions to settle with Iranian Bank Mellat". *The Times* (4-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 23-iyul 2020-yil.
15. ↑  „Iran claims 'victory' after bank compensated by Britain". France 24. AFP (4-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 23-iyul 2020-yil.
16. ↑  *Glen.* „Bank Mellat:Written question - 337". *House of Commons*.  UK Parliament (14-oktyabr 2019-yil). Qaraldi: 23-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy veb-sayt (Wayback Machine saytida 2012-02-08 sanasida arxivlangan)