recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kaşıyeva Qeysər Seyfulla qızı** (talaffuzi: *Kashiyeva Qaysar Sayfulla qizi*) (7-iyun, 1893-yil – 17-aprel, 1972-yil) — rassomlik tahsilini olgan ilk ozarbayjon ayoli.

Hayoti
------

Qaysar Sayfulla qizi Kashiyeva 1893-yil 7-iyun]da Tbilisida tugʻilgan. Yetti yoshida u Tbilisidagi (Gruziya) maktab-internatida oʻqidi, u yerda rus tilini oʻrgandi, soʻngra qizlar gimnaziyasida oʻqidi. Gimnaziyada oʻqigan yillaridan boshlab u rasmga qiziqib qoldi, lekin badiiy kompozitsiya va badiiy toʻquvga ham qiziqish bildirdi. 1907-1908-yillarda u Tbilisidagi Sanʼatni targʻib qilish jamiyatining badiiy maktabida tahsil oldi. Keyinchalik taniqli rus rassomi Richard Sommer Qaysarning isteʼdodini yuqori baholadi va undan Moskvada oʻqishni davom ettirishni iltimos qildi. Biroq, vaqtning qatʼiy talablari bunga imkon bermadi, shuning uchun Qaysar Tbilisidagi muhit bilan kifoyalanishi kerak edi. U Tbilisida tashkil etilgan Xotin-qizlar xayriya jamiyatining barcha tadbirlarida qatnashdi. Ana shunday tadbirlardan birida Qaysar Kashiyeva Shirinbey Kasamanli bilan tanishdi. Shirinbey Gʻazax beklaridan Chingiz bekning oʻgʻli edi. U Tbilisidagi harbiy gimnaziyada oʻqigan va bir muncha vaqt yengil otliqlar polkida xizmat qilgan. Keyinchalik ular turmush qurishdi va bir nafar qiz farzandli boʻlishdi.

Ozarbayjon Demokratik Respublikasi tashkil etilgandan soʻng Qaysar xonim 1918-yilda Tbilisidan Bokuga koʻchib oʻtdi. Sovet Ittifoqi davrida u Bokuda rassomchilikdan dars bergan va „Sharqiy qadam" jurnali uchun rasmlar chizgan. Shuningdek, u Musulmon ayollarning Kavkaz xayrixohlik jamiyatida ishlayotganda plyonka va plakatlarni yaratgan..

Qaysar xonim 1972-yil 17-aprelda Bokuda vafot etgan.

Ijodi
-----

U tasviriy sanʼatning rasm va grafika sohasida ishlagan. U professional sanʼat taʼlimi olgan birinchi ozarbayjonlik ayol. Q.Kashiyeva sanʼat sirlarini oʻzi tugʻilgan Tbilisida (Kavkaz sanʼatini targʻib qilish jamiyati (1907-1908) qoshidagi badiiy studiyada) oʻzlashtirgan. Oʻsha davrning taniqli rassomlari R.Zommer va O.Shmerlingdan taʼlim olgan Qaysar xonimning ijodi turli janrdagi asarlarga boy. Uning koʻmir, maskara, akvarel va moyli boʻyoqlarga chizgan rasmlariga „Aqlli ayol", „Qadimgi gvardiya", „Gruzin qizi", „Ovchi", „Oʻt oʻchiruvchi", „Gogol portreti", „Ozarbayjon ziyolisi", „Kubokli keksa odam", „I. Goncharov portreti", „Ozarbayjon ziyolisi", „Koʻl qirgʻogʻi" va boshqalar kiradi. Uning realizm an'analariga amal qilgan asarlari oʻziga xos ijro mahorati bilan ajralib turadi. Shuningdek, u „Sharq ayoli" (1923-1938-yillarda Bokuda nashr etilgan) jurnali uchun rasmlar chizdi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Azərbaycan Qadın Ensiklopediyası*. Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası nəşriyyatı, 2002.
2. ↑  Kashiyeva, Geysar Seyfulla qizi. Azerbaijan Gender Information Centre
**Arab tili** — Somiy tillar guruhining janubiy tarmogʻiga mansub til. Yaqin va Oʻrta Sharq hamda Afrika shim.586dagi yigirmadan ortiq mamlakatning rasmiy davlat tili hisoblanadi. Arab tilida 200 mln. dan ortiq aholi gaplashadi (1997). Qadimiy Arab tili miloddan avvalgi 5 — 4-asrlarga taalluqli obidalar orqali maʼlumdir. U mumtoz arab tilining paydo boʻlishiga zamin boʻlgan. Mumtoz Arab tilining leksik va grammatik shakllanishi johiliya davri (5 — 7-asrlar) shoirlarining ogʻzaki ijodlarida namoyon boʻla boshlagan. Qur’oni Karimning nozil boʻlishi natijasida mumtoz Arab tili badiiyati yanada goʻzallashdi va grammatik meʼyorlari mukammallashdi. 8 — 9-asrlarda mumtoz Arab tili grammatikasi ishlab chiqildi, islom yoyilgan oʻlkalarda rasmiy va ilmiy til boʻlib qoldi. Ibn Sino, Beruniy, Xorazmiy va boshqa ilmiy asarlarini ana shu tilda yozganlar. Mumtoz Arab tili leksik jihatdan bir oz oʻzgargan holda, hozirga qadar arablarning adabiy tili boʻlib kelmoqda. Buning asosiy sababi arab dunyosini birlashtirib turuvchi Qur’oni Karim, Hadisi Sharif va boshqa moʻ’tabar manbalardir. Arab dunyosidagi vaqtli matbuot, nashrlar, radio va televideniye hozirgi shu tilda. Arab soʻzlashuv tili adabiy tildan keskin farqlanadi, fonetik va leksik jihatdan birbiriga oʻxshamaydi. Misr, Sudan, Suriya, Iroq, Magʻrib, Xasaniya (Mavritaniya), Shoa (Nigeriya, Kamerun, Niger) lahjalariga boʻlinadi. Ushbu lahjalar asosan 3 sababga koʻra yuzaga kelgan: 1) arab adabiy tiliga quraysh qabilasi (Makka) shevasida nozil boʻlgan Qur’oni Karim tili asos boʻlgan, zero oʻsha vaqtlardayoq Arabiston yarim orolda yashovchi qabilalarning tillarida turli tafovutlar bor edi; 2) hozirgi arab dunyosining aksar qismi kelib chiqishi arab boʻlmagan xalqlardir. Ular islom taʼsirida arablashgan. Ularning hozirgi soʻzlashuv tilida islomgacha mavjud boʻlgan ona tillari unsurlarining boʻlishi, tabiiy; 3) arab dunyosining aksar qismi gʻarb istilochilari hukmronligi ostida boʻlganligi hududiy lahjalarning jiddiy farqlanishiga olib kelgan. Turkiston, xususan hozirgi Oʻzbekiston hududi Arab xalifaligi tomonidan boʻysundirilgach va islom mahalliy aholi tomonidan qabul qilingach, Arab tili hamda arab yozuvi mazkur hududda ilmfan tili va yozuviga aylandi. Shu bilan bogʻliq holda arabshunoslik vujudga keldi. Ad.: Sharbatov G. Sh. Sovremenniy arabskiy yazik, M. 1961; Talabov E. Arab tili, T. 1993.Sarvar Abdullayev.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *(unspecified title)*
2. ↑  "Arab tili" *OʻzME*. A-harfi[*sayt ishlamaydi*] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* Arab tilini oʻrganing (ingl.)
* Arab tili kursi[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)
* Elektron arabcha-ruscha lugʻat
* Arabcha klaviatura
* Arabcha klaviatura onlayn

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Arab tili*** haqida turkum mavjud |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Neyrodermit** (neyro... va yun. derma — teri) — terining nerv-allergik ka-salligi. Qattiq qichishish, tugunchali toshmalar — papulalar toshishi, zararlangan soha terisining qalin tortishi bilan kechadi. N.ga, asosan, nerv sistemasining funksional oʻzgarishlari, irsiy omillari, meʼda-ichak kasalliklari, ichki sekretsiya bezlari fao-liyati hamda moddalar almashinuvining buzilishi va h. k. sabab boʻladi. N.ning cheklangan, diffuz (tarqoq) va atipik shakllari bor.

Cheklangan N.da terining maʼlum bir sohasi qattiq qichishadi. Zararla-nish oʻchogi boʻyinning orqa va yon kismi, jinsiy aʼzolar, dumbalar orasidagi burmalar va katta boʻgʻimlarning bo'quvchi yuzasida boʻladi. Qichishish kuchayganda terida mayda tugunchalar paydo boʻlib, yuzasi kepakli tangachalar bilan qoplanadi. Keyinchalik tugunchalar bir-biri bilan qoʻshilib, kattaginajoyni egallashi mumkin. Toshmalar och pushti, qoʻngʻir tusda, yassi va yumalok, shaklda boʻladi. Teri asta-sekin kalin tortib zichlashadi. Oʻtkir yalligʻlangan oʻchoqlarda shilinishlar kuzatiladi. Hadeb qashlana berish natijasida chiqqan qon qotib, qora qoʻtir boʻladi. Ka-sallik uzoq davom etadi.

Diffuz N.da, asosan, yuz, boʻyin, qoʻl va oyoq bukilmalari, jinsiy aʼzolar va sonning ichki yuzasi zararlanadi. Dastlab och pushti rangli tugunchalar paydo boʻladi va infiltratlanadi. Teri quruq, usti mayda kepakli tangachalar bilan qoplanadi. Tananing tabiiy burmalarida yoriklar yuzaga keladi.

Terining kuchli qichishishi, toshmalar toshishi, nerv sistemasi faoliya-tining buzilishi va boshqa N.ga xos belgilardir. Kuchli qichishish bemor uyqusining buzilishiga, nevrotik holatga olib keladi. Kasallik koʻpincha faslga bogʻliq, u, asosan, qishda zoʻrayib, yozda remissiya xrlatida boʻladi. N. bronxiol astma, vazomotor rinit va boshqa allergik kasalliklar bilan birga kechishi mumkin. Ekssudatli N. ham bor, bunda toshmalar namlanib turadi, ular tushib ket-gach, oʻrni anchagacha qizarib turadi.

Bitami nlar, gormonlar, tinchlantiradigan dorilar, maz va boshqa, shuningdek, fizioterapevtik muolajalar buyuriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chervyakli uzatma** - vint (chervyak) va u bilan ilashadigan chervyak gʻildiragi vositasida ayqash vallarga aylanma harakat uzatadigan mexanizm. Harakat chervyakdagi trapetsional rezba bilan gʻildirakning yoysimon tishlari orasidagi ilashish kuchi natijasida uzatiladi. Chervyak rezbasining kirimlar soniga kura, bir, ikki va toʻrt kirimli, rezba oʻrami shakliga koʻra, arximed spiralli, botiq profilli va boshqa xillarga boʻlinadi. Chervyakli uzatmada uzatish soni 300 va undan katta boʻladi va u quyidagi formula orqali aniqlanadi: /=z2/zp bunda / — uzatish soni, z, — chervyakning kirimlar soni, z2 — chervyak gʻildiragi tishlari soni.

CH.u.ning boshqa uzatmalardan afzalligi tekis, shovqinsiz ishlashi, ixchamligi; kamchiligi tutashuvchi elementlar (chervyak oʻrami bilan gʻildirak tishi) ning birbirining ustida nisbiy sirpanishi, foydali ish koeffitsiyenti pastligi, detallar qizib yeyilishi xisoblanadi. Chervyak gʻildiraklari yeyilishini kamaytirish uchun ular antifriksion xossali materiallar (asosan, bronza) dan, rangli metallarni tejash uchun tarkibiy materiallar (bronzapoʻlat, bronzachoʻyan)dan, kuchsiz uzatmalarda esa tekstolit, poliamid va boshqalardan tayyorlanadi.

CH.u.dan mashinalarni harakatlantirishda, boshqarish qurilmalari (mac, avtomobilning rul boshqarmasi)da, metall kesish stanoklari, gidrotexnika inshootlari, koʻtarishtashish mashinalari va boshqalarda foydalaniladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Birlik**" — Oʻzbekistonda rasman roʻyxatdan oʻtmagan oʻng qanot muxolifat siyosiy partiya.

„Birlik" O‘zbekiston rasmiy organlari tomonidan bosim ostiga olingan. Partiyaning baʼzi faollari qamoqqa olingan, ko‘plab tashkilot aʼzolari mamlakatni tark etishga majbur bo‘lgan. Tashkilot 2000-yillardan beri partiyaviy va saylovoldi faoliyatini olib bormagan.

Tarixi
------

„Birlik" 1988-yil 16-noyabrda xalq harakati sifatida tashkil topgan va shunga koʻra „Birlik" Xalq harakati deb nomlangan. Harakatga oʻzbek ziyolilarining bir qancha vakillari va dissidentlar asos solgan. Harakatning dastlabki maqsadi oʻzbek tiliga Oʻzbekiston SSRda davlat tili maqomi berish edi, chunki aslida respublikaning yagona rasmiy tili rus tili boʻlib, oʻzbek tili ikkinchi darajali til hisoblangan. Harakat shu talab bilan ko‘plab mitinglar uyushtirgan. 1989-yil 21-oktabrda harakat o‘z talablariga erishdi va o‘zbek tili O‘zbekiston SSRning davlat tili (rus tili bilan birga) deb tan olindi. Harakat 1989-yil oxiridan boshlab Oʻzbekistonning SSSR tarkibidan mustaqil boʻlishi, mamlakatda demokratik islohotlar oʻtkazish g‘oyasini ilgari sura boshlagan.

1994-yilda harakat Adliya vazirligida qayta ro‘yxatdan o‘ta olmagan va noqonuniy deb topilgan. Harakat yetakchilarining aksariyati O‘zbekistonni tark etgan, qolganlari hibsga olingan. 1995-yilda  Harakat aʼzolari Moskvada qurultoy o‘tkazgan.

2003-yil 26-avgustda Qo‘qon shahrida harakat faollaridan birining shaxsiy uyida „Birlik" partiyasining yashirin taʼsis qurultoyi bo‘lib o‘tgan. Qurultoyda harakatning O‘zbekistondagi bir qancha faollari bevosita ishtirok etgan, ayrim aʼzolari va faollari xorijdan kelgan. Muxolifat yetakchilari esa internet orqali qurultoyga qo‘shilgan. Qurultoyda „Birlik" xalq harakati ,,Birlik" partiyasiga aylantirilgani eʼlon qilingan. Abdurahim Po‘lat partiya raisi etib saylangan.

Manbalar
--------

1. ↑   Vladimir Babak, Demian Vaisman, Aryeh Wasserman. Political Organization in Central Asia and Azerbaijan: Sources and Documents (angl.). — London, Portland (OR), 2004.
2. ↑   Olivier Roy. The New Central Asia: The Creation of Nations (angl.). — London, New York, 1997.
3. ↑  Dagikhudo Dagiev. Regime Transition in Central Asia: Stateness, nationalism and political change in Tajikistan and Uzbekistan (angl.). — London, New York, 2014.
4. ↑  Sally N Cummings. Sovereignty After Empire (angl.). — Edinburgh, 2011.
5. 1 2  „Учредительный съезд партии Бирлик".  Радио Свобода. 24-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-noyabr 2019-yil.
6. ↑  Yaacov Ro'i*. Democracy and Pluralism in Muslim Eurasia*, London — New York, 2005 — 152 bet. ISBN 0-714-65225-3.
**Sifat** (arab. صفة‎ — xususiyatlar, sifatlar‎) islomiy atama boʻlib, „ilohiy sifatlar"ga nisbatan qoʻllaniladi.

Tarixi
------

Bu atama birinchi marta moʻtaziliylar tomonidan kiritilgan. Kalom rivojining dastlabki bosqichlarida maʼno („ahamiyatlar", „maʼnolar", „gʻoyalar") atamasi sifatning ekvivalenti boʻlgan. Baʼzi mutakallimlar (Abu Shohim al-Jubbay, al-Baqiloniy, al-Juvayniy va Faxruddin ar-Roziy) sifat atamasi oʻrniga ahval („holatlar", koʻrinishlar) atamasini qoʻllaganlar, Shuning uchun ularni „holatlar kontseptsiyasi tarafdorlari" deb atashgan (ashab al-ahval).
Alloh taoloda ijobiy sifatlarning mavjudligini tan olish isbat („bayonot"), tarafdorlari esa sifatlar deb atalgan; Buni inkor etish „tatilla" („Allohning sifatlaridan mahrum qilish"), uning tarafdorlari esa „muattila" deb atalgan.

Sifatlarning tasnifi
--------------------

Eng keng tarqalgan tasnifga koʻra sifatlar muhim sifatlarga (sifat al-zatzatiya, masalan, „oʻz-oʻzini taʼminlovchi") va harakat sifatlariga (sifat al-fil, masalan, „oziqlantiruvchi") boʻlingan. Sifatlarning asosiy (zatiya, nafsiya), tavsiflovchi (vasfiya, maʼnaviya, xabariya, masalan, „ilm", „hayot") va harakat sifatlariga (filiya) boʻlinishi ham mavjud.
Tariqatchilar goʻzallik sifatlarini (sifat al-jamol, masalan, „biluvchi"), ulugʻlik sifatlarini (sifat ul-jalol, masalan, „buyuk", „qudratli") va komillik sifatlarini (sifat al-kamol, masalan, „yaratuvchi") alohida taʼkidlashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Islam: ES, 1991, s. 210.
2. ↑  Islam: ES, 1991, s. 210.
3. ↑  Islam: ES, 1991, s. 210.

Adabiyotlar
-----------

* Ibrohim T. K. va Sagadeev A. V. as-Sifat // Islom: Ensiklopedik lugʻat / Ed. ed. S. M. Prozorov. — M. : Nauka, GRVL, 1991. — S. 210. — 315 b. — 50 000 nusxa. — ISBN 5-02-016941-2.
* Alizoda A. A. Moturidizm // Islom ensiklopedik lugʻati. — M. : Ansor, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY SA 3.0)
**Marin tauer** (横浜マリンタワー (yaponcha: *Yokoxama Marin tava*?)) — Yaponiyaning Yokohama shahri Naka tumanidagi 100 metr balandlikda joylashgan, kuzatuv palubasiga ega boʻlgan 106 metrli (348 fut) panjarali mayoq. Mayoq yaqinida „Xikava — maru" kemalar muzeyi joylashgan. Mayoq har 20 soniyada porlaydi, buning natijasida yorugʻlik rangi qizildan yashilgacha yoki aksincha oʻzgaradi. Dastlab, tunda minora tayanchining oʻzi markirovkasiga muvofiq yashil va qizil ranglarda yoritilgan, keyinchalik 2009-yil may oyida taʼmirlangach oq yorituvchi chiroqlar bilan almashtirildi.

Tarixi
------

Mayoq 1961-yil qurilgan va eng baland mayoq deya eʼlon qilingan, ammo bu qaysi qurilmani mayoq deya hisoblash mumkinligiga bogʻliq. Ob-havo yaxshi boʻlganda va havo toza boʻlganida tashrif buyuruvchilar Fudzi togʻini 100 metrlik kuzatuv maydonchasidan koʻrishlari mumkin. 2006-yilning 25-dekabrida mayoq vaqtincha yopilgan edi. Keyin Yokohama shahar hukumati mayoqni qayta tiklashni eʼlon qildi. Taʼmirdan soʻng minora 2009-yilning 23-mayida shaharning 150 yilligiga bagʻishlab qaytadan ochildi.

Manbalar
--------

1. ↑  112;2014;67
2. ↑  *Sabin, Burritt* „Yokohoma vs. Kobe: bright lights, big beacons" (deadlink) (17-mart 2002-yil). 29-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-yanvar 2008-yil.
3. 1 2  „Yokohama Footnotes:Vol.4 Marine Tower,the tallest lighthouse in the world". 6-sentyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.

 City of Yokohama, November 2006
4. ↑  „横浜港の象徴　マリンタワーが復活　２３日から一般公開" (deadlink) (21-may 2009-yil). 23-sentyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-iyul 2009-yil.
Категория:Карточка на Геокаре: исправить
Категория:Карточка на Геокаре: Исправить: Множественные параметры
Категория:Горные вершины по алфавиту
Категория:Горные вершины — семитысячники
Категория:Природные географические объекты по алфавиту
Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году
**Molamenking** (Molamenging, *Molamenqing*, *Phola Gangchen*, chin xitoycha: 摩拉门青 ) (7661 m) — Shishabangmaning sharqiy choʻqqisi, sakkiz minglik choʻqqilarning eng pasti . Cho'qqilar Nepal bilan chegaradan bir necha kilometr uzoqlikda, Tibetdagi Himoloydagi Jugal Himal tizmalarida joylashgan. (Jugal Himal ko'pincha Langtang Ximala ning bir qismi sifatida qabul qilinadi).

Molamenking - bu juda noaniq cho'qqi, hech bo'lmaganda mustaqil cho'qqi maqomining yo'qligi bilan bog'liq. Uning ortig'i, ya'ni Shishabangma bilan tutashgan joyidagi eng past nuqta bor-yo'g'i 430 metrni tashkil etadi, bu Molamenkingni to'laqonli mustaqil Himoloy cho'qqisi deb hisoblash uchun nisbatan kichikdir (ortiqchaligi 500 metr bo'lishi kerak, masalan, eng past cho'qqilardan biri hisoblanadi). eng yuqori yetti ming kishi, Gasherbrum III ham bu mustaqillik mezonidan o'tmaydi). 500 metrlik mezonni hisobga olmaganda, Molamenking dunyodagi eng baland cho'qqilar orasida 36-o'rinni egallaydi .

Eslatmalar
----------

1. ↑  „Гора Моламенгинг". 11-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2011-yil.

Havolalar
---------

* Himolay jurnali
* Peakware.com

Adabiyot
--------

* Uorvik Anderson, *tegmagan tog'ga: Yangi Zelandiyaning Molamenqingni zabt etishi*, Reed, 1983 yil.
* Jill Neate, *Yuqori Osiyo: 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi,* Alpinistlar, 1989 yil.
Hubble galaktika ketma-ketligi
**Hubble ketma-ketligi** 1925-yilda Edwin Hubble tomonidan ishlab chiqilgan galaktikalarni tasniflash sxemasidir. Bu format shuningdek *sanchqi* (inglizcha *tuning fork*) sifatida ham ma'lum.

Ushbu ketma-ketlikka binoan, galaktikalar oʻngdan elliptik tarzda boshlanadi va ularning nomlari E0 bilan E7 orasida oʻzgaradi. **E** shaklni ifodalaydi, raqam esa galaktika qanchalik oval ekanligini koʻrsatadi. Boshqacha qilib aytganda, 0 dumaloq, 7 esa juda tekis. Texnik jihatdan bu elliptiklikning 10 darajali bosqichidir.

Keyin galaktikalar S0 yoki lentikular galaktikadan boshlab ikkita alohida toʻplamga ajratiladi. Yuqori tartib spiral galaktikalarni oʻz ichiga oladi. **S** spiralni bildiradi, keyingi harf spirallarning taqsimlanishini tavsiflaydi. 0 spiral qoʻllar yoʻqligini, keyingi harflar esa galaktikada juda ochiq va koʻzga koʻringan qoʻllar borligini bildiradi. Pastki qatorga kashakli spiral galaktikalar kiradi. Galaktika markazda joylashgan kashak **B** ramzi bilan ifodalanadi.

Somon yoʻli, biz joylashgan galaktika, SBbc turiga kiradi. Bu shuni anglatadiki, uning kashagi qisqa va qoʻllari soni oʻrtacha.

Ushbu sinflarga toʻgʻri kelmaydigan galaktikalar tartibsiz deb taʼriflanadi va *Irr* bilan belgilanadi.

Yana qarang
-----------

* Rasmiy galaktikalar tasnifi

Manbalar
--------

1. ↑  *The realm of the nebulae*, Mrs. Hepsa Ely Silliman memorial lectures, 25, New Haven: Yale University Press, 1936. ISBN 9780300025002. OCLC 611263346. 14-oktyabr 2019-yilda qaraldi.

Havolalar
---------

* Galaxies and the Universe, an introduction to galaxy classification
* Near-Infrared Galaxy Morphology Atlas, T.H. Jarrett
* The Spitzer Infrared Nearby Galaxies Survey (SINGS) Hubble Tuning-Fork, Spitzer Space Telescope Legacy Science Project
* Galaxy Zoo – Galaxy classification participation project.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Saturn | *Astronomiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Vesper** (inglizcha: *Vesper*) — Jeyms Bond kokteyli boʻlib, jin, aroq va Kina Lille och fransuz aperitiv sharobidan iborat. Barcha komponentlar muzli sheykerda aralashtiriladi, shundan soʻng kokteyl streyner yordamida muz va sitrusdan filtrlanadi va kokteyl stakaniga quyiladi. Limon qobigʻi garnir sifatida boʻladi. Aperitiv sifatida *tasniflanadi*. Xalqaro Barmenlar Assotsiatsiyasining (IBA) rasmiy kokteyllaridan biri, „Yangi davr ichimliklar" toifasi (inglizcha: *New Era Drinks*).

Tarixi
------

* Vesper Lind sharafiga Jeyms Bond tomonidan shunday nomlangan.
* Asl kokteyl retsepti Yan Fleming tomonidan "Kazino „Royal" romanida tasvirlangan.
* Kokteyl xuddi shu nomdagi "Kazino Royal" filmida va uning davomi „Rahmdillik kvanti" filmida ham mavjud.

Original retsept
----------------

> Birinchi "Kazino Royal" (1953) kitobida Jeyms Bond tomonidan oʻylab topilgan, uning shaxsiy retsepti quyidagicha:
> 
> Uch qism „Gordonʼs", bir qism aroq va yarim qism „Kina Lillet" (Kina Lillet — sotuvda topish qiyin, shuning uchun boshqa vermut bilan almashtirish mumkin). Yaxshilab silkiting, koʻp muz (kokteylning oʻzicha yoki ikki barobar koʻp, yaʼni hajmini muz bilan deyarli uch barobar koʻpaytiring) va limon qobigʻining uzun, nozik spiralini qoʻshing.
> 
> 

U oʻzining kokteylini „Vesper" deb ataydi, Vesper Lind, ikki tomonlama agent va shu romandagi muhabbati sharafiga. Aytgancha, Bondning barcha qizlari orasida Vesper spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish boʻyicha rekordchi hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Сайт Международной ассоциации барменов" (en). *коктейли Напитки новой эры*.  iba-world.com. 28-oktyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-aprel 2017-yil.
2. ↑  „Коктейль Веспер на сайте Барменской ассоциации" (deadlink). 3-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-fevral 2017-yil.

Havolalar
---------

* Сайт Международной ассоциации барменов Archive.is saytida arxivlandi (2015-10-28)(ingl.)
* Коктейль Vesper на сайте IBA(ingl.)
* Коктейль Vesper на сайте Барменской ассоциации России
**Shokir Mo'minov** (1983-yil 17-fevral, Surxondaryo viloyati, Denov tumani, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi, 73 kg va 81 kg vazn toifasida ishtirok etuvchi, Oʻzbekiston terma jamoasi a’zosi. 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, dzyudo boʻyicha Osiyo oʻyinlari va Osiyo chempionati sovrindori.

Sport faoliyati
---------------

Shokir Moʻminov 2003-yili Chedjuda (Janubiy Koreya) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 73 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. U 2006-yilda Dohadagi (Qatar) Yozgi Osiyo oʻyinlarida 73 kg gacha vazn toifasida yarim finalda koreyalik dzyudochi Li Von Xiga yutqazib qoʻyib, ammo bronza medali uchun bahsda qozogʻistonlik Aydar Kabimollayevni magʻlub etishga muvaffaq boʻlgan. 2007-yilda Quvaytdagi dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida qit’amizning ikkinchi bronza medalini qoʻlga kiritadi.

Moʻminov 2008-yilda Pekindagi (Xitoy) Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 73 kg gacha boʻlgan vazn toifasida chexiyalik dzyudochi Yaromira Jezek ustidan birinchi bosqichda gʻalaba qozondi, ammo keyingi bosqichda jahon chempioni Van Ki Chunga imkoniyatni boy berdi. Soʻng tasalli raundda qozogʻistonlik Rinat Ibragimovni yenggan boʻlsa, keyin braziliyalik Leandr Gilyerga imkoniyatni boy berdi.

U 2009-yilda Tayvan poytaxti Taypeda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida 81 kg gacha boʻlgan vazn toifasida qit’amizning bronza medalini olishga muvaffaq boʻladi. Moʻminov 2010-yilda Guanjoudagi (Xitoy) Yozgi Osiyo oʻyinlarida 81 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida finalda koreyalik Kim Je Bomga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritgan edi. Ammo bellashuvdan soʻng Shokirning doping-testi metilgeksanamin tufayli ijobiy chiqdi, shunda barcha natijalar bekor qilinib, kumush medaldan mahrum qilinadi.

2010-yilda Tunisda dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritadi va shu yili u sportdagi faoliyatini nihoyasiga yetkazadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Федерация дзюдо Сурхандарьинской области – Республиканский социально-политический онлайн журнал "Якка кураш олами – Мир единоборств"". 18-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2022-yil.
2. ↑  „Judo Men -73 kg Contest List - The official website of the BEIJING 2008 Olympic Games". 7-sentyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyun 2022-yil.
3. ↑  *UzDaily.* „Узбекский дзюдоист дисквалифицирован за допинг".
4. ↑  *Ransom, Ian*. „Uzbek stripped of silver medal for doping". *Reuters* (19-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 22-avgust 2021-yil.
5. ↑  „JudoInside - Shokir Muminov Judoka".
**Satora vodiysi** — tumandagi qishloq bo'lib,Abbotobod Xaro daryosi bo'yida joylashgan.Vodiy 12,2 km uzoqlikda ning janubi-gʻarbiy qismidagi (Hazara Aabshaar Sajikot) Abbotobod tumanda joylashgan.

Geografiyasi
------------

Qishloqni oʻrab turgan baland qaragʻay daraxtlari bor va uzoqdan kichikroq Himoloylar koʻrinadi. Satora tekis hududda joylashgan. Satora 7 qismga bo'lingan:Xakhar, Buni Pand, Kot, Tohr, Panakha, Qilha va Ghohrhi. Sator vodiysi aholisi o'n ming kishidan tashkil topgan.

Aholisi
-------

Satora vodiysida 10 000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Satora vodiysi ko'plab qishloqlarning markazidir, masalan, Kangrohtar, Tareeman, Sunbal Dahra va boshqalar. Yaqinda Oliy o'rta darajaga ko'tarilgan bitta davlat o'rta maktabi mavjud. Yaqin vaqtlargacha transport vositalari faqat bitta qo'lda yasalgan yo'l bilan cheklangan bo'lsa, hozir ko'p tomondan yo'llar qurilmoqda, odamlari asosan dehqon.

Satora vodiysi Nara kasaba uyushmalari kengashiga tegishli. Mintaqaning asosiy urug'lari - Sardorlar, Karlallar, Saadaat, Abbosiy va Avanlar bo'lib, Karlallarning ko'plab kichik urug'larga bo'lingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Sajikot Waterfall
2. ↑  "NA-18 - Election Commission of Pakistan" Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-05)..
3. ↑  "Thriving business: Timber mafia continues to deplete Hazara’s forest cover". *Express Tribune*.
4. ↑  "Forest Range" Archive.is saytida arxivlandi (2014-10-14). District Haripur, Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan.
5. ↑  Chanjah
6. ↑  Fateh-Abad
**"Birinchi otliqlar haykali"** — Rostov-na-donu shahrida joylashgan haykaltarosh E. V. Vuchetichning haykali. 1972-yilda Sovetlarning kvadrat markazida oʻrnatilgan. 1920-yilda Rostovni oq qardoshlardan ozod qilgan fuqarolar urushi qahramonlariga bagʻishlangan. Yodgorlik mintaqaviy ahamiyatga ega madaniy meros ob’yekti maqomiga ega.

Tavsif
------

Haykaltaroshlik guruhi E. V. Vuchetich tomonidan yaratilgan, meʼmoriy qism I. I. Loveiko, ya. A. Rebain va L. L. Eberg tomonidan ishlab chiqilgan. Yodgorlik haykaltaroshga xos boʻlgan ogʻir monumental uslubda yaratilgan. Katta granit poydevorida otliqlar qassob bilan sakrashadi. Uning qudratli otlari tik turibdi va oldinga intilmoqda. Uning chap tomonida qizil armiya hujumiga uchragan shaxs. Oʻng tomonda granatani otayotgan yarador dengizchi bor. Yodgorlik poydevorida-1-otliq qoʻshinining janglari tasvirlangan syujet kompozitsiyalari.. Ogʻir, ulugʻvor yodgorlik Qizil Armiyaning fuqarolar urushidagi gʻalabasining mustahkamligini oʻzida mujassam etgan.

Tarix
-----

Vuchetichning ustaxonasida yaratilgan yodgorlik dastlab Volgogradda joylashtirilgan va Tsaritsinni himoya qilishga bagʻishlangan. Ammo bu loyiha rad etildi, keyin haykaltarosh 1920-yilda shaharni oq qardoshlardan ozod qilish xotirasiga Rostovga qoʻyishni taklif qildi. Viloyat ijroiya qoʻmitasi binosi oldida oʻrnatilgan birinchi Derazalardagi yodgorlik 1972-yil 30-aprelda koʻp sonli odamlar ishtirokida tantanali ravishda ochildi.

Qayta qurishdan soʻng, yodgorlik oʻzining past badiiy darajasi, shuningdek, buzilgan Aleksandr Nevskiy sobori oʻrnida boʻlganligi uchun tanqid qilindi. 1996-yilda kazaklarning iltimosiga binoan „Rostov-na-donuning 1920-yilda oq gvardiya toʻdalaridan ozod qilinishini xotirlash uchun qurilgan". Ammo keyinchalik u qayta tiklandi. Otning haykalida gʻayritabiiy katta moyaklar bor, buning natijasida yodgorlik hazil va shahar afsonalariga aylandi. Hazillar uchun yana bir sabab-Janubiy federal okrugdagi prezidentning yarim vakili binosiga granatani tashlagan dengizchi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Людмила Волошина.* „Площадь Советов" (deadlink).  math.rsu.ru. 30-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2013-yil.
2. 1 2 3 4  Андрианов В. И. Терещенко А. Г.*. Памятники Дона*. Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1981 — 86 bet.
3. ↑  „Памятники регионального значения, находящиеся на учёте в Администрации Ростовской области на 1 января 2009г.".  voopiik-don.ru. Qaraldi: 26-iyul 2013-yil.
4. 1 2  „Городские легенды Ростова".  АиФ Ростов (12-mart 2012-yil). Qaraldi: 3-avgust 2013-yil.
5. ↑  *Людмила Волошина.* „Площадь Советов".  math.rsu.ru. 30-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2013-yil.
6. ↑  *Наталья Крюкова* „Коммунисты донской столицы отдали дань памяти героям Гражданской войны" (deadlink).  Правда. 4-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2013-yil.
7. ↑  .
8. ↑  *Юлия Банишевская.* „Самые нелепые памятники Ростова".  Комсомольская правда (16-fevral 2006-yil). Qaraldi: 4-avgust 2013-yil.
**Fyodor Ivanovich Gagloyev** — sovet va rus futbolchisi, SSSR sport ustasi. „Spartak" (Orjonikidze) va „Dinamo" (Stavropol) klublarida yarim himoyachi va hujumchi sifatida uzoq vaqt oʻynagan. Yoshligida iqtidorli va istiqbolli futbolchilardan hisoblangan, murabbiy boʻlib ishlagan chogʻida koʻplab mojarolar markazida qolgan.

Tarjimai holi
-------------

### Futbolchilik faoliyati

Orjonikidze shahridagi „Spartak" sport maktabi tarbiyalanuvchisi, birinchi murabbiylari Dzardanov va Goroxovlar boʻlgan. 1985—1986-yillarda Moskvaning „Dinamo" jamoasida toʻp surgan. 1993-yilda „Sport-Express" gazetasiga koʻra eng yaxshi himoyachilardan biri deb eʼlon qilingan.

### Murabbiylik karerasi

Futbolchilik faoliyatini yakunlagandan soʻng, Gagloyev Oliy murabbiylar maktabini tamomlagan, bir yildan soʻng Stavropolning „Dinamo" jamoasi bosh murabbiy sifatida ish boshlagan. Mavsum oxiriga kelib „Dinamo" Birinchi ligadan tushib ketgan va murabbiy bir nechta istiqbolli futbolchilarni (Roman Pavlyuchenko va Renat Dubinskiy) kashf etgan. 2001-yilda ikkinchi diviziondan „Volochanin" FK vitse-prezidenti lavozimida yarim yil ishlagan. Soʻng Gagloyev Tverning „Ratmir" klubi vitse-prezidenti va bosh murabbiyi etib tayinlangan, bu vaqtga kelib klub 5-6 ochko farqi bilan peshqadam boʻlib turgandi. Gagloyev bilan klub mavsumni ikkinchi oʻrinda yakunlagan va „BSK" FK ikkinchi divizioniga tushib ketgan, keyingi mavsumda koʻplab janjallardan soʻng klub (Gagloyevning oʻzi „Hakamga jismoniy taʼsir oʻtkazgani uchun" 10 yilga rahbariyatdan chetlatildi) birinchi oʻrinni egallagan, ammo qoidalarni buzganlik uchun klubdan 28 ochko olib tashlangan va „Ratmir" 7-oʻringa tushib ketgan.

2014-yil 3-dekabrda „Oryol" FKga murabbiy etib tayinlangan. 2015-yilda Oryol viloyati gubernatori Vadim Potomskiyning buyrugʻi bilan „Oryol" FK bosh direktori etib tayinlangan. 2015-yilning 15-aprelida bir qator janjallardan so‘ng „Oryol" klubidagi barcha lavozimlaridan chetlashtirilgan. Gagloyevning isteʼfosi oʻz iltimosiga binoan, ammo ariza aslida Oryol viloyati hukumatining taklifiga binoan yozilgan.

2016-yilning yanvar oyida Vladikavkazning „Alaniya" klubi bosh murabbiyi etib tayinlangan. Avtobusda Novocherkasskning „MITOS" jamoasiga qarshi safar oʻyiniga borishdan bosh tortgani (va bunga oʻyinchilarni tashviqot qilgani) uchun ishdan boʻshatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „вопросы и ответы". 24-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2011-yil.
2. ↑  Shtrafnaya zona[*sayt ishlamaydi*]
3. ↑  Fedor Gagloev: „Mi po dnyam i chasam znaem, chto delat"
4. ↑  „Главным тренером ФК «Орел» назначен Федор ГАГЛОЕВ". 24-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2014-yil.
5. ↑  „Фёдор Гаглоев покинул пост главного тренера и генерального директора ФК «Орёл»". 16-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2015-yil.
6. ↑  „В тему. За что на самом деле уволили Гаглоева". 14-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-may 2020-yil.
**"Mimoza" (inglizcha: *Mimosa*)** ― shampan vinosi va apelsin sharbati aralashmasidan iborat spirtli kokteyl. Kokteylning spirtli asosi koʻpikli sharobdir. Kokteylning spirtli asoslari koʻpikli sharobdir. „Bellini", „Rossini", „Tintoretto" kabi kokteyllarning bir xil turiga sifatida tasniflanadi. Gazlangan kokteyl sifatida tasniflanadi. Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) rasmiy kokteyllaridan biri, „Zamonaviy klassika" toifasi (eng. Contemporary classics).

Hikoya
------

Kokteyl 1921-yilda London „Baka" (inglizcha: *Buck's Club*) Club barmeni Makgarri (*McGarry*) tomonidan yaratilgan. Asl ismi „Buck’s Fizz" edi va shampan nisbati ikki baravar koʻp edi.

Ichimlikning mashhurligi
------------------------

Mimoza kokteyli xalqaro barmenlar uyushmasining rasmiy kokteyllaridan biridir, bu uning omma orasida mashhurligi va professional dunyoda tan olinishidan dalolat beradi. Kokteyl odatda kechki nonushta va toʻylarda mehmonlarda tortiladi

Kokteylni tayyorlash usuli
--------------------------

Kokteyl sovutilgan yangi siqilgan apelsin sharbati va shampan (xalqaro barmenlar uyushmasi — Prosecco retsepti boʻyicha) yoki har qanday koʻpikli sharobning teng qismlarida aralashmasidir. Shampan uchun baland va tor sharob stakanida taqdim etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Сайт Международной ассоциации барменов" (en). *коктейли Современная классика*.  iba-world.com. 9-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-aprel 2017-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Field, Colin Peter*. The Cocktails of the Ritz Paris*. Simon and Schuster, 2003. ISBN 0743247523.

* Arrigo Cipriani*. The Harry's Bar Cookbook*. Italy by AGG Printing: John Blake Publishing Ltd, 2006. ISBN 1-85782-508-X.

Havolalar
---------

* Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasi veb-sayti Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-06-17). Arxivnaya kopiya -da arxivlangan(Inglizcha) )
* IBA veb-saytida Mimoza kokteyli(Inglizcha) )
* Rossiya Barmenlar Uyushmasi veb-saytida Mimoza kokteyli
***H-110 Sarir*** (forscha: سریر, „Taxt" degan maʼnoni anglatadi) IRIA tomonidan 2013-yil aprel oyida marosimda taqdim etilgan Eron UUA edi. UUA elektro-optik va infraqizil sensorlar yordamida razvedka, kuzatuv va razvedka vazifalari uchun optimallashtirilgan. Eron davlat matbuoti xabarlariga koʻra, u havodan havoga qurol olib yurishga qodir, ammo buning mustaqil tekshiruvlar natijasida aniqlashtishning imkoni yoʻq. Dron yuk tashishni qoʻllab-quvvatlash uchun ikkita ichki qanot ustunlari bilan jihozlangan.

Ushbu avlod vakilining diapazon va chidamlilik maʼlumotlari noaniqligicha qolmoqda. Eron davlat ommaviy axborot vositalarining taʼkidlashicha, UUA yashirin xususiyatlarga ega, ammo uning traktor-itaruvchi konfiguratsiyadagi egizak pervanellardan foydalanish tashqi saqlash tayanchlari kabi juda katta radar kesimini yaratishning bevosita natijasi boʻladi. Dron korpusida quyruq tomonlari va aralash qanot korpusi dizayni kabi nozik shakllar mavjud emas.

Holati
------

10 tasi xizmatda ekanligiga ishoniladi.

Shuningdek yana qarang
----------------------

* Karrar
* Shahed 129
* Uchuvchisiz jangovar havo vositasi
* Eronda ishlab chiqarilgan harbiy texnikalar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  *Frew.* „Drone Wars: The Next Generation: An overview of current operators of armed drones". *Drone Wars UK* (may 2018).
2. ↑  „Commander: Iran Mass-Producing Newly Unveiled Sarir Drone". *FARS News Agency*. Qaraldi: 18-aprel 2013-yil.
3. ↑  **{{Yangiliklar manbasi}} andozasidan foydalanishda `title=` parametri belgilanishi kerak**.
4. ↑  **{{Yangiliklar manbasi}} andozasidan foydalanishda `title=` parametri belgilanishi kerak**.
5. ↑  *Paraszczuk, Joanna*. „Commander: Iran developing UAV with bombing capabilities". *The Jerusalem Post* (14-oktyabr 2012-yil). Qaraldi: 9-sentyabr 2013-yil.
6. ↑  „Iran unveils new drone". *People's Daily*. Xinhua. Qaraldi: 9-sentyabr 2013-yil.
**Safiya Kaimovna Burxonova** (tugʻ. 1989-yil 2-oktyabr, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek atletikachisi-paralimpiyachi, yadro uloqtirishda bellashadi. 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarini chempioni, 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori, Osiyo chempioni.

Faoliyati
---------

Safiya Burxonova 2008-yilgi yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi. U oʻzining birinchi oʻn yetti metrlik zarbasini 2009-yilda urib, Oʻzbekiston milliy chempionligini qoʻlga kiritdi. Bu muvaffaqiyat unga 2010-yilgi Osiyo oʻyinlarida qatnashish imkonini berdi va finalda yettinchi oʻrinni egalladi. 2011-yilgi Safiya yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.
2012-yilgi Osiyo Gran-prisida u ketma-ket uchta gʻalabani qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Olmaotada (Qozog'iston) musobaqada u oʻzining shaxsiy eng yaxshi koʻrsatkichini — 17,44 metrni qayd etdi. 2013-yilgi yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida yadro uloqtirish boʻyicha beshinchi oʻrinni egalladi.

2014-yilgi yopiq inshootlardagi yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida ilk qitʼa chempionligini qoʻlga kiritdi, bunda uning 16,80 metrga zarbasi gʻalaba qozonish uchun yetarli boʻldi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Safiya yadro uloqtirishda (F12 toifasi) kumush medalni qoʻlga kiritdi. Toʻrt yildan soʻng Safiya Burxonova Tokioda Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev farmoni bilan Safiyaga Oʻzbekiston iftixori faxriy unvonini berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Asian Junior Championships 2008 Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-09-23).. World Junior Athletics History. Retrieved on 2014-02-18.
2. 1 2  Sofiya Burkhanova. Tilastopaja. Retrieved on 2014-02-18.
3. ↑  Strong winds hinder Asian Grand Prix finale in Chonburi. IAAF (2012-05-15). Retrieved on 2014-02-18.
4. ↑  Sofiya Burkhanova. IAAF. Retrieved on 2014-02-18.
5. ↑  6th Asian Indoor Championships Archive.is saytida arxivlandi (2014-02-16). Tilastopaja. Retrieved on 2014-02-17.
6. ↑  *uza.uz.* „О награждении группы спортсменов и тренеров, добившихся высоких результатов на ХVI летних Паралимпийских играх в городе Токио" (uz). *Uza.uz* (10-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 10-sentyabr 2021-yil.
Bu maqola Kesma oʻrta perpendikulyari haqidadir.  Mavzuning boshqa maʼnolari uchun Kesma o'rta perpendikulari (maʼnolari) sahifasiga qarang.

**Kesma oʻrta perpendikulyari** – kesmani toʻgʻri burchak (90 gradus yoki eni π/2 radial boʻlgan burchaklar) ostida kesuvchi va teng ikkiga boʻlinadigan toʻgʻri chiziq.
Misol uchun (Kesma oʻrta perpendikulyari grafigiga qarang)
Kesma berilgan undan M toʻgʻri chiziq 90 gradusda oʻtkazilgan. Shundan kelib chiqadiki AB kesma M ga segmentiga oʻrta perpendikulyar ekanligini bildiradi.

Kesma oʻrta perpendikulyarini yasash
------------------------------------

P nuqta orqali AB chizig'iga A'B' kesma o'rta perpendikulyar(a-rasm)
Kompas va toʻgʻri chiziq konstruksiyasidan foydalanib, P nuqta orqali AB chizigʻiga AʼB' kesma oʻrta perpendikulyar qilish uchun quyidagi amallarni bajaring (chap rasmga qarang):

* 1-qadam (qizil): AB chizigʻida P dan teng masofada joylashgan Aʼ va B' nuqtalarni hosil qilish uchun markazi P nuqta boʻlgan aylana chizildi.
* 2-qadam (yashil): Aʼ va B' kesma markazlarida teng radiusga ega boʻlgan doiralarni qurish. Q va P bu nuqtalar ikki doiraning kesishish nuqtalari boʻlsin.

3-qadam (koʻk): kerakli kesma oʻrta perpendikulyar PQni qurish uchun Q va P nuqtalarini ulang.

Isbot
-----

```
A'B' kesma, P — A'B' kesma oʻrta perpendikulyarining ixtiyoriy nuqtasi (a-rasm). Bundan A'P = B'P
```

*Isbot*. A'PO va B'PO uchburchaklarda:
1. OP – umumiy tomon;
2. A'O = B'O – shartiga koʻra.
3. Burchak A'OP = burchak B’OP = 90° – shartiga koʻra.
Demak, uchburchak tengligining TBT alomatiga koʻra uchburchak A'OP = B'OP. Xususan A'P = B'P

Misol uchun
-----------

  

Elements_of_Euclid_page_015_figure_02

ABC uchburchakning AB tomoniga oʻtkazilgan CD oʻrta perpendikulyar tushirilgan. AC = BC = 4, CD = 2 berilgan AB asosi toping.

1. AD = BD chunki AB tomoniga oʻtkazilgan CD oʻrta perpendikulyar tomonni teng ikkiga boʻladi;

2. Pifagor teoremasidan foydalanib (c² = a² + b²) ACD uchburchagining AD tomonini topamiz
c = AC, a = CD, b = AD

4² = 2² + b²

b² = 16 – 4

b² = 9

b = 3

demak b = AD = 3
yuqorida ayganimizdak AD = BD = 3
AB = AD + BD = 6

### Natija

AB asosi 6 ga teng

Yana qarang
-----------

* Uchburchak
* Burchak
* Toʻgʻri chiziq
* Perpendikulyar
* Gradus
* Radius
* Pi
* Bissektrisa
* Doira
* Aylana
* Serkul
* Kompas
* Pifagor teoremasi

Manbalar
--------

1. ↑

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lale Belkıs** (1938-yil 28-noyabrda Istanbulda tugʻilgan), (asl ismi: *Belkıs Durmaz*; Turmushga chiqqach Belkıs Otağ) qoʻshiqchi, sobiq model, koʻplab qoʻshiqlar muallifi, bastakor, teatr, kino va teleserial aktrisasi, dublyaj rassomi, shoir, yozuvchi va rassom.

Hayoti va ijodi
---------------

Belkıs 1938-yilda Istanbulda tugʻilgan. Uning asl ismi „Belkis Durmaz". Belkısning otasi Ismoil Durmaz, Chanoqqal’a jangida aloqachi boʻlgan. Eyüpda oilasining eng kenja farzandi boʻlib dunyoga kelgan. 12 yoshigacha shu yerda yashagan, keyin oilasi bilan Moda tumaniga koʻchib oʻtgan. Keyingi yillarda shu uyi uchun atab „Doğduğum Ev" (Men tugʻilgan uy) qoʻshigʻini yozdi.
U oʻzining ilk badiy faoliyatini model sifatida 1953-yilda boshlagan. 1954-yilda institut tomonidan tashkil etilgan moda koʻrgazmasining podiumda paydo boʻldi. Belkisning fotosuratlari ertasi kuniyoq gazetalarda chiqarildi va shu orqali mashhurlikka erishdi. Institut tomonidan berilgan kiyimlarni ikki oy davomida xorijga reklama qildi. Shunday qilib Belkıs Turkiyada hamda chet elda ham taniqli modelga aylandi. oʻzining birinchi milliy model unvonini oldi.

1960-yilda Lale Oraoğlu bilan birgalikda teatrda aktyorlik faoliyatini boshlagan. 1962-yilda aktrisa, aktyor Pekcan Koşarga turmushga chiqgan. Koşar bilan turmush qurganidan soʻng „Evlilik Dolabı", „Boeing Boeing", „Becerikli Kaynana" kabi teatr spektakllarida rollar ijro etgan.
Rassom Oraloğlu teatri, Dormen teatri, Arena teatri, Gong teatri va Küçük teatr guruhlarida ham ishlagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Lale Belkıs JSSV? - Hozirgi Lale Belkis yangiliklari".
2. 1 2  „26 Nisan 2021".
3. ↑  „26 Nisan 2021".

|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Eva Zeikfalvy** (talaffuzi: *Eva Zeykfalvi*; 1967-yil 18-aprelda tugʻilgan) — shved futbol assotsiatsiyasining sobiq himoyachisi, Shvetsiya ayollar terma jamoasi safida 69 marta oʻyin oʻtkazib, ikkita gol urgan. 1991- va 1995-yillarda FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida Shvetsiyani himoya qilgan. Laqabi **Zata.**

Klublardagi faoliyati
---------------------

Veberödda oʻsgan Zeikfalvy 1977-yilda oilasi Malmöga koʻchib kelguniga qadar mahalliy Veberöds AIF qizlar jamoasida futbol oʻynagan.

Terma jamoadagi faoliyati
-------------------------

Zeikfalvy Shvetsiyadagi debyutini 1988-yilda oʻtkazdi. 1988-yilda Guangdongda boʻlib oʻtgan FIFA ayollar oʻrtasidagi turnirida finalda Shvetsiya terma jamoasi Norvegiyaga yutqazib, 2-oʻrinni oldi. Xitoy matbuoti uni turnirning rasmiy yulduzlar jamoasiga kiritdi.

1991-yilda Zeikfalvy Shvetsiyaga FIFA ayollar oʻrtasidagi ilk jahon chempionatida uchinchi oʻrin uchun bahsda maqydonga tushdi. Oʻtgan yili u mamlakatning eng yaxshi ayol futbolchisiga beriladigan Diamantbollen mukofotini olgan edi.

Terma jamoadagi yaxshi sport formasining davom etishi Zeikfalvyni Shvetsiyaning 2000-yilgi Sidney Olimpiadasi terma jamoasiga chaqirilishiga sabab boʻldi. Ammo oʻqishi sababli qatnasha olmadi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Vengriyalik Zeikfalvyning sohasi ortopediya.

Zeikfalvy futbolchilik faoliyatini tugatganidan beri murabbiy boʻlib ham ishlagan. U 2002-yil dekabr oyida Malmyo FF Damga yoshlar jamoasi murabbiyi sifatida qaytdi. 2004-yilgi mavsumda u sobiq klub va Shvetsiyadagi jamoadoshi Lena Videkullning yordamchisi sifatida ishlash uchun Husie IFga koʻchib oʻtdi.

2012-yil sentabrida Zeikfalvy Daniyaning Elitedivisionen klubi B.93/HIK/Skjoldga, sobiq Malmö jamoadoshi Denise Reddyning yordamchisi sifatida qo‘shildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Damlandslagsspelare 1973–2012" (sv).  Svenskfotboll.se. Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
2. ↑  „Historik" (sv).  Veberöds AIF. 13-avgust 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
3. ↑  „år för år...1990" (sv).  Swedish Football Association. Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
4. ↑  *Lewis.* „Women's FIFA Invitational Tournament 1988".  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (13-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 18-aprel 2013-yil.
5. ↑  *Frennstedt.* „Results of week 16 August 19-10th) of Sweden Elite League Damallsvenskan".  WomenSoccer.com. 4-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
6. ↑  *Mravec.* „Kosovare Asllani: "Det är dags för oss unga"" (sv).  Expressen (27-sentyabr 2008-yil). Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
7. ↑  „Eva Zeikfalvy tillbaka i Malmö FF" (sv).  Damfootball.com (12-dekabr 2002-yil). 18-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
8. ↑  „Husie laddar om i Söderettan" (sv).  Damfootball.com (16-fevral 2004-yil). 23-sentyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-aprel 2013-yil.
9. ↑  *Møller Riis.* „B93/HIK/Skjold får endnu en kvindelig træner" (da).  Fagligt Fælles Forbund (18-sentyabr 2012-yil). 1-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-aprel 2013-yil.
**Chuvashlar** (oʻzlarini chavash deb ataydilar) — xalq, Chuvashiyaning asosiy aholisi (907,6 ming kishi), shuningdek, Boshqirdiston, Tatariston, Ulyanovsk va Samara viloyatlari (RF) va boshqa yerlarda yashaydi. Rossiya Federatsiyasida jami — 1773,6 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Chuvash tilida soʻzlashadi. Dindorlari — pravoslavlar. Ch. dehqonchilik, hunarmandchilik va asalarichilik bilan shugullanadi.

**Chuvashlar** — turkiy xalqlar. Rossiya tarkibidagi Chuvashiston Respublikasining tub xalqi. 2002-yilgi sanoq boʻyicha
Rossiyada 1 637 200 chuvashni tashkil qilgan, ularning 889 268 Chuvashistonda. Chuvashlar Boshqiristonda, Tataristonda, Samara, Ulyanovsk, Tyumen, Rostov, Volgagrad, Kemerova, Orenburg, Moskva shaharlarida istiqomat qilishadi. Jahonda 1 800 000-dan ziyod chuvash bor. Qolgan chuvashlarning koʻpchiligi Ukraina, Qozog'iston va Estoniyada istiqomat qilishadi.

Chuvashlar Chuvashistonda aholining 67 % tashkil qiladi.

Chuvash xalqining nomlanishi Bulgʻorlarning suvar yoki suvaz qabila ittifoqining nomidan paydo boʻlgan boʻlib hisoblanadi. Ular savirlardan chiqqani haqida maʼlumot bor.

Hozirgi kunda chuvashlarning orasida pravoslav xristianlar, musulmonlar bor.

Manbalar
--------

1. ↑  2002 Russian Census (Ruscha)
2. ↑  1989 Soviet Census in Kazakh SSR (Ruscha)
3. ↑  2001 Ukrainian Census (Ruscha)
4. ↑  Atlas of Uzbekistanʼs Ethnic Minorities (Ruscha)
5. ↑  1989 Soviet Census in Turkmen SSR (Ruscha)
6. ↑  1999 Belarusian Census (Ruscha)
7. ↑  1989 Soviet Census in Moldavian SSR (Ruscha)
8. ↑  1999 Kyrgyzstani Census (Ruscha)
9. ↑  1989 Soviet Census in Georgian SSR (Ruscha)
10. ↑   Andoza:Lv icon
11. ↑  2000 Estonian Census (Inglizcha)
12. ↑  1989 Soviet Census in Azerbaijan SSR (Ruscha)

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Mirzo Ulugʻbek tumanida joylashgan. Umumiy maydoni: 12,91 gektarni tashkil etadi.

Tarixi
------

1934-yilda Telman nomi bilan bunyod etilgan. 1993-yildan beri „Bogʻi eram" deb yuritiladi. 2003-yildan hozirgacha shu nom bilan ataladi. 1998-99-yillarda qayta taʼmirlangan.

Oʻsimliklari
------------

Bogʻda 11600 dan ziyod chinor, qaragay, archa, kashtan, argʻuvon, tol, terak, akatsiya, dub kabi manzarali va turli mevali daraxtlar oʻsadi, shuningdek, 4000 ga yaqin buta bor. Gulzorlarga har yili 10000 tup gul koʻchati ekiladi. Maysazorlar parvarishlanadi.

Oʻyingohlar
-----------

Bogʻda choʻmilish va manzarali suv xavzalari, 3 ta favvora va sunʼiy sharsharalar bor. Bolalar maydonchasi, yozgi sahna, sport majmuasi (futbol, voleybol, basketbol
maydonlari, katta tennis korti, yugurish yoʻlaklari), shaxmat-shashka, stol tennisi pavilonlari, 35 ta attraksion, umumiy ovqatlanish (kafe-restoranlar), savdo shoxobchalari aholiga xizmat koʻrsatadi. Turli madaniy-maʼrifiy tadbirlar, anʼanaviy bayram va sayillar oʻtkazib turiladi. Shaxmat-shashka klubi tashkil etilgan.

Yana qarang
-----------

* Toshkentdagi madaniyat va istorihat bogʻlari

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent. Ensiklopediya*, 2009-yil.