recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Shahar meri Anatoliy Fedorchuk bu voqealardan so’ng 412 jasad topilganini aytib o’tadi. Dalillar qo’llari orqaga bog’lab tashlangan fuqarolarning juda yaqin masofadan otib o’ldirilganini ko’rsatdi. Bu ayni paytda sudsiz-so’roqsiz otib o’ldirilganliklarini isboti ham sanaladi. Radio Free Europe tomonidan olib borilgan mustaqil surishtiruv natijalariga ko’ra rossiyalik askarlarning ko’p qavatli binolarning ostida o’ziga xos qiynoq xonasi tashkil etganliklarini aniqlashdi. Bir necha jasadlar yoqilgan va parchalangan holatda topildi. Va o’n to’rt yoshli qizlar rus askarlari tomonidan zo’rlanganliklarini aytib o’tishdi. Ukraina International Criminal Court Cour pénale internationale xalqaro tashkilotidan Rossiyaning insoniyatga qarshi jinoyat amalga oshirgan yoki yo’qligini aniqlash uchun Bucha shahrida mustaqil tatqiqod amalga oshirishini so’radi.

Rossiya tomon bu holatlarning to’g’riligini rad qilishdi va Ukraina propagandasi tomonidan soxta surat hamda video tasvirlarning e’lon qilinganini iddao qilishdi. Jasadlar tasvirlangan suratlarning G’arbdan kelgan soxta xabarlar ekanligini, Ukraina tomonning provakatsiya olib borayotganini ta’kidlab o’tishdi. Rossiyaning bunaqa inkor qilishlari bir qancha mustaqil va Xalqaro OAV tomonidan yo’qqa chiqarildi. Buchadagi tinch aholining bergan guvohliklariga ko’ra bu jinoyatlarning ortida Rossiya harbiylari turganligi yana bir bor ta’kidlandi. 

2022-yilning fevralida Ukrainani ishg’ol qilishning bir parchasi sifatida Rus harbiylari Belarussiyaning janubiy chegaralari orqali Ukrainaga kiradi. Bundan maqsad Ukraina poytaxti Kiyevga to’g’ridan-to’g’ri xavf solib, uni ishg’ol qilish edi. 27-fevral kuni qattiq hujumga o’tgan rus harbiylari Bucha shahriga kirib boradi. Va Bucha shahri dastlabki ishg’ol qilingan hududlardan biriga aylanadi. Ukraina harbiylarining ma’lumotlariga ko’ra Buchaga kirib borgan rus harbiylari 64 – alohida motoo’qchi brigadasi hisoblanadi. Bu brigada komandiri polkovnik Azatbek Omurbekov ekanligi aytib o’tildi.

Mart oyining oxirlarida Rossiyaning Kiyevdan chekinishidan biroz avval Ukraina bosh prokurori Irina Venediktova ukrainalik ekspertlarning Rossiya ishg’oli vaqtida amalga oshirgan 2500 ta harbiy jinoyatlarning aniqlanganligini va "yuzdan ortiq shubhali shaxslar"ning aniqlaganini ta’kidlab o’tgan edi. BMTning Ukrainadagi monitoring missiyasi rahbari Matilda Bogner urush davom etayotgan hududlarda yashayotgan aholining xavfsizligi va hayot tarzidan tashvishda ekanini ta’kidlab o’tdi. 

Rus harbiylari Kiyevning shimolidan chekina boshlagandan so’ng Ukraina harbiylarining hujumlari natijasida Bucha shahrida qolayotgan rus harbiy birliklari ham shimolga chekindi. Ukraina harbiylari 1-aprel kuni shaharga kirdi.
**Isa Rafailovich Yoqubov** (1938.21.10, Toshkent) — rejissyor Oʻzbekistonda xizmat kursatgan sanʼat arbobi (1974). Toshkent politexnika instituti (1956), Toshkent davlat sanʼat institutini (1965) tugatgan. Respublika qoʻgʻirchoq teatrida rejissyor (1966 yildan), bosh rejissyor (1967–90 yillar). Yo. har bir asar mazmuni va janriga moye sahnaviy shakl topishga, spektakllarning qiziqarli boʻlishiga intiladi. "Shavkatning boshidan kechirganlari" (L. Boboxonov, A. Qobulov), "Qoʻzichogʻim" (N. Roʻzimuhamedov), "Kul, kulaver, Oyxon" (M. Ushats), "Bir chigitdan ming chigit" (N. Roʻzimuhamedov, I. Yoqubov), "Farhod va Shirin" (A. Navoiy) va b. uning eng yaxshi spektakllari. Bolgariya qoʻgʻirchoq teatrida "Semurg" (Zulfiya, S. Somova), "Senimi, shoshmay tur" (A. Kurlyandskiy, A. Xait), Afgʻoniston teatrida "Olaboʻji" (M. Suponin), "Gʻaroyib musobaqa" (Ye. Speranskiy) kabi qoʻgʻirchoq spektakllarini sahnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Isaac Boehmer** *(talaffuzi: Isaak Bomer)*(2001-yil 20-noyabrda tugʻilgan) — kanadalik futbolchi. Isaac Boehmer hozirda Kanadaning"Vankuver Whitecaps" futbol klubining asosiy ligasida darvozabon sifatida oʻynaydi.

Yoshlik yillari
---------------

Boehmer Britaniya Kolumbiyasining Okanagan shaharchasida oʻsgan va u yerda yoshlar futboli oʻynagan. 2016-yilda Isaac Boehmer Germaniyaga "Shalke 04" bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun ketgan. 2018-yilda Isaac Boehmer U-19 jamoasida oʻynagan Whitecaps FC akademiyasiga qoʻshildi.

Klub faoliyati
--------------

2020-yilda Boehmer „Whitecaps" bilan uy shartnoma imzoladi, ammo Isaac Boehmer 2020 yoki 2021-yillarda asosiy jamoa bilan maydonga tushmadi. 2021-yilgi mavsum oʻrtasida Isaac Boehmer Kanada Premer-ligasining „Pacific FC" klubiga ijaraga berildi. Nolan Wirth klubni tark etgani uchun Pacific mavsumning qolgan qismida darvozabon Kallum Irvingga zaxiraga muhtoj edi. Boehmer 2021-yil 30-oktyabrda Tinch okeani uchun professional debyutini oʻtkazdi va butun oʻyinni „York Yunayted"ga 2:1 hisobida magʻlub boʻldi.

2021-yil dekabr oyida Vankuver Boehmer bilan shartnoma varianti MLS-2022 mavsumi uchun qabul qilinmasligini, lekin futbolchi bilan qaytish haqida muzokaralarda davom etishini eʼlon qildi va keyin 2022-yil 8-fevralda ular kursni oʻzgartirib, ular futbolchini jamoaga qabul qilishga tayyor ekanliklarini eʼlon qildilar. Sobiq asosiy darvozabon Maksim Kreponi „Los-Anjeles"ga oʻtkazib, Evan Nyutonni „El Paso Lokomotiv"iga ijaraga berganidan keyin Boehmer bilan shartnomani qayta imzolashdi. Uzoq muhokamadan soʻng tuzilan ushbu ikki tomonloma shartnoma 2025-yilgi mavsum oxirigacha uzaytirish bandlarini oʻz ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Isaac Boehmer". *whitecapsfc.com*. Qaraldi: 31-oktabr 2021-yil.
2. ↑  *Jacques.* „Pacific FC Takes In Isaac Boehmer On Loan From Whitecaps". *Northern Tribune* (9-sentabr 2021-yil).
3. ↑  „HIGHLIGHTS: Lowell Wright fires York United to 2-1 win over Pacific FC & back into top four". *Canadian Premier League* (30-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 31-oktabr 2021-yil.
4. ↑  „Whitecaps FC announce end of season roster decisions" (2-dekabr 2021-yil).
5. ↑  „Whitecaps re-sign homegrown goalkeeper Isaac Boehmer".  Canadian Broadcasting Corporation (8-fevral 2022-yil). Qaraldi: 9-fevral 2022-yil.
**Kimmeriy burmalanishi** (Qora dengiz sohillarida yashagan kimmeriy qabilasi nomidan) — mezozoy erasining burmalanish, togʻ hosil boʻlish, granitoidli intruziv magmatizm kabi tektonik jarayonlar namoyon boʻlishining asosiy davri.

Kimmeriy burmalanishining 2 fazasi farqlanadi: trias davri oxiri — yura davri boshlarida sodir boʻlgan erta kimmeriy (qad. kimmeriy) va yura davri oxiri boʻr davri boshlaridagi kechki kimmeriy (yangi kimmeriy) davrlari.

Birinchisi Krim, Shimoliy Dobruj, Taymir, Shimoliy Afgʻoniston, Jan.-Sharqiy Osiyo, Patagoniya And togʻlari, Shim.Sharqiy Argentina, Afrikaning chekka jan.da, ikkinchisi — Verxoyan-Chukotka tabiiy oblasti (Kolima burmalanishi), Shimoliy Amerikaning Gʻarbiy Kordilyerasi (Nevada burmalanishi), Janubiy Amerikada (And burmalanishi) hamda Markaziy va Jan.-Sharqiy Pomir, Qoraqurum, Markaziy Eron, Kavkaz va boshqa hududlarda. Kavkazda asosiy Kimmeriy burmalanishi zonasi farq qilinadi va shu asosda bu yerda oʻziga xos metallogeniyasiga va rivojlanish xususiyatiga ega boʻlgan mustaqil tektogʻenez sikli ajratilgan. Ammo, koʻpchilik tektonistlar uni alp tektogenezi tarkibiga kiritadilar. Kimmeriy burmalanishi Yer rivojlanishi tarixida muhim rol oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kimball** (talaffuzi: *Kimbal*) — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 572 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Kimball shahri 43°44′50″N 98°57′27″W﻿ / ﻿43.74722°N 98.95750°W﻿ / 43.74722; -98.95750GO (43,747136, −98,957491) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 3.09 kvadrat mil (8.00 km2) tashkil qiladi.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1890** | 593 |  | — |
| **1900** | 453 |  | −236% |
| **1910** | 713 |  | 574% |
| **1920** | 993 |  | 393% |
| **1930** | 1 111 |  | 119% |
| **1940** | 997 |  | −103% |
| **1950** | 952 |  | −45% |
| **1960** | 912 |  | −42% |
| **1970** | 825 |  | −95% |
| **1980** | 752 |  | −88% |
| **1990** | 743 |  | −12% |
| **2000** | 745 |  | 03% |
| **2010** | 703 |  | −56% |
| **2020** | 572 |  | −186% |
| U.S. Decennial Census |

2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 310 ta xonadonda 703 kishi, shu jumladan 189 oila bor edi. Shaharning irqiy tarkibi 95,0% oq tanlilar, 0,3% afro-amerikaliklar, 3,3% tubjoy amerikaliklar, 0,3% osiyoliklar, 0,4% boshqa irqlar va 0,7% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqning ispan yoki lotin millatiga mansublari 1,1% ni tashkil qilgan.

Shaharda 310 ta xonadonning 29,4 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalari bor, 46,5 foizida er-xotinlar, 8,7 foizida turmush o‘rtog‘i bo‘lmaganlar, 39 foizi oilasizlar edi.

Aholining oʻrtacha yoshi 43 yosh edi. Aholining 26,6 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,4% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 21,7% 25 dan 44 gacha; 27,2% 45 dan 64 gacha; va 19,2% 65 va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 48,2% erkaklar va 51,8% ayollar edi.

2000-yilga kelib, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 32 167 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 37 813 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 27 727 dollar, ayollar uchun 16 544 dollar edi. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 398 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 5,9 foizi va aholining 10,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 11,8 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 16,7 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „U.S. Census Bureau: Kimball city, South Dakota" (en). *www.census.gov*.  United States Census Bureau. Qaraldi: 27-iyun 2022-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 2-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
4. ↑  *United States Census Bureau.* „Census of Population and Housing". Qaraldi: 12-iyun 2016-yil.
5. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
6. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 21-iyun 2012-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Kimberli (maʼnolari).

**Kimberli** — JARning Kap provinsiyasi shim.dagi olmos konlari guruhi. Kimberli sh. yonida 1867-yilda tasodifan topilgan. Mayd. 195 ming m2 gacha. 5 yirik (Kimberli, De-Birs, Vesselton, Byultfonteyn va Dyutoytspan) va 10 dan ortiq mayda olmos konlaridan iborat. Olmosli trubkalarning koʻndalang kesimi 15 m dan 800 m gacha. Chuqurlashgan sayin trubkalarda olmos kam uchraydi. Dyutoytspan trubkasi eng katta kon hisoblanadi. Olmos donalari 550—750 m chuqurlikdan olinadi, ularning yarmisi texnik olmoslardir. Rangi sariq, baʼzan yashil. K. konlarining eng muhim xususiyatlaridan biri, u yerdan olinadigan olmoslar koʻp qismining vazni 200 karat (40 g) dan ortiq boʻlishidir. "Premyer" konida dunyoda eng yirik 3106 karatli "Kullinan" olmosi topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Qalqondorlar** — koksidlar kenja turkumiga mansub tengqanotli soʻruvchi hasharotlar oilasi. Yer yuzida keng tarqalgan. 1300 ga yaqin turi maʼlum. Tanasining uz. 2 mm cha, mumli qalqon bilan qoplangan (nomi shundan). Q. keskin jinsiy dimorfizmga ega. Urgʻochilarining qanot va oyoqlari, odatda, moʻylovi, koʻzi ham boʻlmaydi. Erkagi urgʻochisidan kichik, oldingi juft qanoti bor. Ogʻiz apparati soddalashgan, moʻylovi va oyogʻi yaxshi rivojlangan. Urgʻochisi 20—170 tuxum qoʻyadi. Lichinka va katta yoshdagilari oʻsimlik shirasi bilan oziqlanadi. Q.ning olma vergulsimon qalqondori (Nergskjargpa i1ti.), kaliforniya qalqondori (01aas1ga§ryugi8 Regtsyuo8i8 Sapgz1ok), binafsharang kalqondor (RagMopa o1ea so1ua) turlari meva va sitrus daraxtlariga, choy butalariga hamda hosiliga katta zarar yetkazadi va karantin obʼyekti hisoblanadi. Koʻpchilik turlari ekinzor dalalar atrofidagi ihota mintaqalariga ekilgan daraxtlar va boshqalarni zararlaydi. Kurash choralari: qurigan va shikastlangan shox hamda novdalarni yoʻq qilish; bahorda daraxtlar kurtak chiqarguncha va quzda, baʼzi hollarda yozda insektitsidlar (karbofos, konifidor, donadin va boshqalar) bilan ishlov berish.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Labirint (maʼnolari).

**Labirint** (anatomiyada) - baʼzi umurtqali hayvonlar va odamning ichki qulogʻi. Havo tebranishlarini tovush sifatida qabul qiladi va gavda vaziyatining oʻzgarishlarini sezadi, chakka suyagining piramidasida boʻladi. Oval va yumaloq darchalari bilan oʻrta quloqqa tutashadi. Suyak va parda L.ga boʻlinadi. Parda L. ichida endolimfa suyuqligi bor. Suyak L. bilan parda L. orasidagi kichik kamgak perilimfa bilan toʻla. L.ning dahlizi, chigʻanogʻi va yarim doira kanallari bor. Eshitish organi (Korti organi) chigʻanoqda joylashgan, yarim doira kanallar esa muvozanat aʼzosidir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Rasmiy logosi
**Amerika ochiq chempionati** (**US Open**) bu har yili avgust oyining soʻnggi ikki haftasida AQShning New York shahri Queens borosida oʻtkaziladigan tennis boʻyicha turnirdir. Bu musobaqa har yili oʻtkaziladigan „Katta dubulgʻa" turkumidagi toʻrtta tennis musobaqasining soʻnggisi boʻlib, u Avstraliya ochiq chempionati, Fransiya ochiq chempionati va Wimbledon ochiq chempionati musobaqalaridan keyin oʻtkaziladi. Turnir ilk bor 1881-yida oʻtkazilgan boʻlib, unda erkaklar va ayollar oʻrtasida yakkalik va juftlik bahslari boʻlib oʻtadi.

Chempionlar
-----------

### Joriy chempionlar

| * Daniil Medvedev **Daniil Medvedev**
* Emma Raducanu **Emma Raducanu**
* Rajeev Ram **Rajeev Ram**
* Joe Salisbury **Joe Salisbury**
* Samantha Stosur **Samantha Stosur**
* Zhang Shuai **Zhang Shuai**
* Desirae Krawczyk **Desirae Krawczyk**
* Joe Salisbury **Joe Salisbury**
 |

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Amerika ochiq chempionati*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayti

|  |  |
| --- | --- |
| toʻplar va nard toshi | *Sportga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: no2006110507
* VIAF: 157477314
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 157477314

 |
**Labiau qal’asi** — Kaliningrad viloyati, Polessk shahrida joylashgan Tevton qal’asi. Federal ahamiyatga ega boʻlgan Rossiya xalqlarining madaniy merosi obyekti. Hozirda muzey sifatida foydalanilmoqda.

Tarix
-----

1277-1280-yillarda Prussiya qal’asi va Tevtonlarning yogʻoch va sopol istehkomi oʻrnida 1330-yilda Laba (Deymining sobiq nomi) daryosi boʻyida Labiau deb nomlangan tosh qal’a qurilgan. 1360-yilga kelib, devorlar va suv bilan oʻralgan xandaq bilan oʻralgan 4 ta gʻisht va tosh inshootlar qurildi. 1454-yilda Prussiya ittifoqi qal’aga hujum boshladi, ammo Albrecht Sparukel boshchiligidagi himoyachilar barcha hujumlarni qaytarishdi.

1519-yil may oyida bu yerda Tevton ordeni ustasi Albrecht va Vasiliy III elchilari oʻrtasida uchrashuv boʻlib oʻtdi. Orden dunyoviylashtirilgandan soʻng, qal’a Gertsog Albrextning mulkiga oʻtdi. 1526-yilda Albrecht qal’ani oʻzining kelini Daniya Doroteyaga berdi. Doroteyaning oʻlimidan soʻng, Gertsog Albrextning ikkinchi xotini, Brunsviklik Anna Mariya qal’aning bekasi boʻldi. 1564-yilda ritsarlar zali italyan saroy rassomi Iogann Baptist tomonidan chizilgan.

1656-yil 20-noyabrda Labiau shahrida Shvetsiya qiroli Karl Gustav va Brandenburg saylovchisi Frederik Uilyam oʻrtasida muhim uchrashuv boʻlib oʻtdi, natijada Polsha qaramligidan ozod qilindi.

1860-yilda qal’a qayta qurildi, shundan soʻng u qamoqxona sifatida ishlatilgan. 1917-yilda qal’a yonib ketdi.

1948-yildan 1953-yilgacha u Sovet Armiyasining aviatsiya boʻlinmalaridan birining shtab-kvartirasi sifatida ishlatilgan, keyinchalik „Yantar" PZSga oʻtkazilgan. Zavod boʻlganida ular ichki qismni, zinapoyalarni, koridorlarni oʻzgartirdilar. 1968-yilda qisqa tutashuv sodir boʻldi va yongʻin yuqori qavatlarning tomini va bir qismini yoʻq qildi. 2000-yillarning boshida zavod yopildi va qal’a ijaraga olindi. Qal’adan faqat devorlar va yertoʻlalar qolgan.

Yana qarang
-----------

* Kaliningrad viloyati qal’alari

Manbalar
--------

1. ↑  „Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960". 26-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-oktabr 2018-yil.
2. ↑  „История Полесска - Лабиау до 1946 года".  www.prussia39.ru. Qaraldi: 10-iyul 2019-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Москвин А. Г*. Калининградская область: история Янтарного края*. М.: Вече, 2013 — 155, 210 bet. ISBN 978-5-4444-1178-0.
* Постников Н. Д*. Драма в Восточной Пруссии. Судьба 1-й русской армии генерала Ренненкампфа*. М.: Вече, 2014 — 107 bet. ISBN 978-5-4444-1815-4.

Maqolalar va nashrlar
---------------------

* Aleksey Denisenkov. Ekspeditsiya „KP" v Polessk: Prizraki zamka Labiau (rus.) // Komsomolskaya pravda : gazeta. — 2012. — 26-sentabrya.

Havolalar
---------

* „Город Полесск, достопримечательности: Замок Лабиау" (ru). *Prussia 39.ru* (2018). Qaraldi: 26-oktabr 2018-yil.



* „Замок Лабиау" (ru). *портал*.  Выходной (2016). Qaraldi: 26-oktabr 2018-yil.



* ren-ar — Labiau (Polessk) v „Jivom Jurnale"

Tashqi mediafayllar
* История в людях. Labiau-Полесск YouTubeda
**Amerika rejissorlar gildiyasi; Gra** (eng. Amerika Directors Guild; DGA) — Amerika qoʻshma Shtatlari kino va televidenie direktorlari manfaatlarini ifodalovchi gildiya.

Umumiy maʼlumot
---------------

* 1936-yilda tashkil etilgan.
* Aʼzolar soni 15 000 (2013-yil holatiga).
* Bosh qarorgoh — AQSh, Kaliforniya, Los-Anjeles, Sunset bulvari, 7920.
* Asosiy raqamlar: Parij Barklay — prezident (2013-yil iyunidan boshlab); Vinsent Misiano-vitse-prezident; Maykl Epted-xazina kotibi (2012-yil yanvaridan boshlab); Jey Roth — milliy ijrochi direktor.

AQShning yirik kino studiyalarining aksariyati Gras bilan oʻzlarining filmlarini suratga olish uchun faqatgina Gildiyadagi rejissorlar aʼzosi boʻlgan guruhini taklif qilishlari mumkin. Shu bilan birga, rejisser haftasiga 8000 dollardan kam ish haqini olmaydi. Gildiya aʼzosi boʻlmagan Gollivudning mashhur rejissorlari orasida Jorj Lukas (hech qachon boʻlmagan) va Robert Rodriguezni (2004-yilda Guildni tark etgan) qayd etish mumkin; Qventin Tarantino 2012-yilda Gildiyaning aʼzosi boʻlib, undan oldin oltita toʻliq metrajli filmlarni suratga oldi.

Tarix
-----

Gildiya 1936-yilda ekran rejisserlar gildiyasi nomi bilan tashkil etilgan. 1960-yilda u radio va televideniya rejisserlar gildiyasi bilan birlashib, Amerika rejissorlar gildiyasi deb nomlandi.

1938-yildan beri Amerika Rejissorlar Gildiyasi mukofoti har yili taqdim etiladi: butun mavjudlik tarixida ushbu mukofotni olganlar „Badiiy filmdagi eng yaxshi rejissor" nominatsiyasida atigi yetti marta „Oskar" ni olishmagan.

1978-yildan beri Gildiya „bitta film — bitta rejissor" qoidasiga amal qiladi, yaʼni film satrlarida faqat bitta rejissor qayd etilishi mumkin. Istisno, uzoq va muvaffaqiyatli ishlagan juftliklar uchun, masalan, Vachovskiy opa-singillari yoki Koen aka-ukaarlar uchun yoki lenta turli tillarda bir necha qismdan iborat boʻlsa, masalan, almanax. 2004-yilda rejissor Robert Rodriguez rejissor Frank Miller bilan birgalikda „Gunohlar shahri" filmini suratga olishni boshladi. Birinchisi GRAda boʻlgan, ikkinchisi esa yoʻq va rejissorlarning qoʻshma ishlari boʻlmaganligi sababli,  Gildiya ularni kino ijodkorlarining rejissorlari sifatida satrlarda koʻrsatish huquqini rad etdi. Rodriguez va Miller uchun bu asosiy masala boʻlgani uchun, birinchisi Gildiyadan chiqib, bir vaqtning oʻzida oʻz aql-zakovati bilan satrlarda  yozish erkinligini qoʻlga kiritdi.

GRA prezidentlari
-----------------

2002-yilda birinchi marta ayol gildiya prezidenti boʻldi — Marta Kulidj; 2013-yilda birinchi marta qora tanli Parij Barklay Gildiya prezidenti boʻldi.

Yana qarang
-----------

* Film rejissori
* Kino AQSh
* Alan Smiti

Manbalar
--------

1. ↑  Chleni gildii na eyo ofitsialnom sayte
2. 1 2  *Deniel Engber*. Why Not Quit the Directors Guild? na sayte *slate.com*, 8-aprelya 2005
3. ↑  With DGA Win, *The Artist* and Its Artist Look Virtually Unstoppable at Oscars (Analysis) na sayte *hollywoodreporter.com*, 29-yanvarya 2012
**Oyga qarab turgan bola** (shved. Pojke som tittar på månen) yoki T**emir bola** (shved. Järnpojken) — Stokgolmning eski shahridagi yodgorlik. Tizzalarini quchoqlab oʻtirgan bolani tasvirlangan. Haykaltarosh Liss Eriksson tomonidan yaratilgan va 1967-yilda oʻrnatilgan yodgorlik Shvetsiyadagi eng kichik yodgorlik boʻldi. Uning balandligi 15 sm. Bundan tashqari, u xalqona Ulle (*Olle*) taxallusi bilan ham tanilgan.

Yodgorlik qumtosh va temirdan yasalgan. Bola ancha keng poydevorda joylashgan karavotda oʻtiribdi. U 1954-yilda Liss Eriksson tomonidan yasalgan boʻlib, haykaltaroshning uyqusiz tunlarda karavotida oʻtirib, deraza tashqarisidagi oyga qaragan bolaligidagi xotiralarini aks ettiradi.

Yodgorlik Fin cherkovi (*Finska kyrkan*) binosi orqasidagi hovlida joylashgan boʻlib, har doim ham shahar yoʻriqnomalarida eslatib oʻtilmaydi, lekin doim sayyohlar bilan gavjum. Agar siz bolaning boshini silasangiz, bu omad keltiradi va istakni amalga oshirishga yordam beradi, deb ishoniladi. Shu sababli koʻp qoʻl tekkanidan bolaning boshi yaltiroq tusga kirib qolgan. Yodgorlik poydevoriga tangalar yoki shirinliklar tashlanadi, qishda esa yodgorlikning oʻzi koʻpincha temir bola uchun maxsus toʻqilgan shlyapa va sharflar bilan oʻrab qoʻyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Britt Peruzzi. Järnpojken — en riktig turgubbe…
2. ↑  „Konst i Gamla stan".  gamla-stan-stockholm.se (2006). 17-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-fevral 2007-yil.

Havolalar
---------

* „Oyga qaragan bola": Stokgolm markazidagi chaqaloq
**Feruza** — mineral. Kimyoviy tarkibi СиА16[РО4]4(ОН)84Н2О. Triklin singoniyada kristallanadi. Yashirin kristalli yaxlit massalar, kurtaksimon agregatlar, pust, tomirlar hosil kiladi. Mineral agregatlarining tuzilishiga qarab, qattiq va yumshoq koʻrinishga ega. Qattiq F.ning rangi koʻk va samoviy koʻk boʻlib, yashil, qoʻngʻiryashil va qoʻngʻir ranggacha oʻzgaradi. Yumshoq F. nam holatda uchraydi, quritilganda kattiklashadi. Rangi oqimtir, och havorang, havorangyashil va och yashil boʻladi. Qattiqligi 5—6, zichligi 2,6 —2,8 g/sm³. Jilosiz, xira, mumga oʻxshash. F. gipergen mineral boʻlib, mis konlarining oksidlanish zonasida hamda kvars tomirlari va nurash jarayoniga uchragan kvarsli porfirlarda joylashgan. F. kaolin, galluazit, yarozit, alunit, opal, barit, xrizokollar bilan assotsiatsiyada uchraydi. Zargarlikda qimmatbaho tosh sifatida ishlatiladi. Oʻzbekiston hududida juda qadimdan maʼlum. Sharq mamlakatlarida qimmatbaho tosh sifatida qadrlanib kelgan. Uzoq vaqtlargacha Oʻrta Osiyo boshqa mamlakatlarni F. bilan taʼminlab kelgan. Eng yirik koni — Nishopur (Eron), Oʻzbekistonda F. Markaziy Qizilqum va Qurama, Qoratepa, Sulton Uvays togʻlarida mavjud.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Oygaying ruda maydoni** - Oygaying daryosining oʻrta oqimida joylashgan rudali maydon. 1936-yilda topilgan. 1942—43 yillarda volfram va nodir metallar qazib olingan. Oygaying ruda maydonim.ning maksimal zaxiralarini aniqlash maqsadida 40-yillar 2-yarmida qidiruv-razvedka ishlari olib borilgan. Oygaying ruda maydonim. granit massivi va paleozoy davriga mansub metamorfik jinslardan tashkil topgan. Maydonda granit massivi bilan genetik bogʻlangan pegmatit, greyzen, skarn, apogranitlar (albit va greyzenlashgan granit) va apokarbonatlar (slyuda va flyuoritlashgan ohaq-tosh) mavjud. Ular tarkibida volfram, qalay, ftor, mis, molibden, rux va boshqa nodir elementlarning minerallari uchraydi. Bu minerallardan nodir metallarning xom ashyosi sifatida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fesenjon** ( forscha: فسنجان  ; Tehron lahjasida *fesenjoon* deb ham ataladi) Shimoliy Eronning pishiriqi

Haqida
------

Fesenjan anor pastasi va maydalangan yong'oq va zerdeçal, doljin, apelsin qobig'i, kardamon va gul kurtaklari kabi ziravorlar bilan ta'mlanadi.  An'anaviy ravishda baqlajon va parranda go'shti ( o'rdak yoki tovuq ) bilan tayyorlanadi.   Fesenjan, shuningdek , maydalangan go'sht yoki qo'zichoq bo'laklari yordamida ham tayyorlanishi mumkin.  Retseptga qarab, u shirin yoki nordon ta'mga ega bo'lishi mumkin. Fesenjan Eron oq yoki sariq guruch ( *polo* yoki *chelo* ) bilan xizmat qiladi.

Agar anor sousi juda nordon bo'lsa, uni shirin qilish uchun shakar va qovurilgan piyoz qo'shilishi mumkin.  Ba'zan, oksidlanishni keltirib chiqarish va sousning rangini qoraytirish uchun issiq dazmol qo'llaniladi. 

Bu Yaldo kechasi bayramlarida kechki ovqat dasturxonining bir qismi bo'lgan taomdir.

Tarixi
------

Fesenjon haqidagi eng qadimgi ma'lumot Mirzo Ali-Akbar Xon Ashpazboshining 1881 yildagi *"Sofra-ye at'ema"* asarida bo'lib, unda taomning o'n xil navlari sanab o'tilgan: yong'oq (bugungi kunda eng keng tarqalgan), bodom, baqlajon, loviya, behi . kartoshka, sabzi, qovoq, baliq va yogurt.  Fesenjon tilga olingan birinchi lug'at *Farhang-e Anandraj* bo'lib, uni *fasūjon* deb ataydi va taom Gilonda paydo bo'lganligini aytadi.

Madaniyat
---------

Fesenjan ko'pincha maxsus holatlar uchun ajratilgan nozik taomdir.  Bu "boyning taomi" deb hisoblanadi, bu forscha "o‘zini keklik va fesenjān bordek tutadi" iborasida ko‘z-ko‘z qilish yoki dabdabali harakat qilish ma’nosini bildiradi. 

Eronning an'anaviy garm va sard ovqatlar tizimida (ya'ni, mos ravishda "issiq" va "sovuq") fesenjon "issiq" deb hisoblanadi, chunki u yong'oqdan foydalanadi, bu ham "issiq" taom hisoblanadi.  Bu issiqlikni muvozanatlash uchun ba'zan odamlar unga koriander ("sovuq" o'simlik) qo'shadilar; tozalangan qovoq ham xuddi shu sababga ko'ra, shuningdek, shakar o'rnini bosuvchi sifatida qo'shiladi. 

1. 1 2 3  „Persian Khoresh Fesenjan" (en-US). *SpiceBreeze* (20-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2020-yil.
2. 1 2  Davidson, Alan*. The Oxford Companion to Food*, 3 Jaine:, Oxford University Press, 2014 — 48 bet. ISBN 978-0199677337.
3. ↑  „Iran: Khoresh-e Fesenjān" (en-US). *196 flavors* (8-sentabr 2013-yil). Qaraldi: 27-may 2019-yil.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Elahi.* „FESANJĀN". *Encyclopaedia Iranica*. Qaraldi: 6-mart 2022-yil.
5. ↑  *Miers.* „Thomasina Miers' recipe for roast winter vegetables with walnut and pomegranate sauce" (en). *the Guardian* (15-dekabr 2017-yil). — „Richly sweet, subtly sour, with a satisfying depth of flavour from ground walnuts: fesenjan is a tempting Persian stew traditionally eaten during the winter solstice.". Qaraldi: 26-iyul 2018-yil.
**Tavakkal Temirovich Topvoldiyev**(1934-yil 30-sentyabrda Andijon viloyati Shahrixon tumanida tavallud topgan) — iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi. O‘zbekiston Qahramoni.

Biografiyasi
------------

Tavakkal Topvoldiyev 1934-yil 30-sentyabrda Andijon viloyati Shahrixon tumanida tavallud topgan. Toshkent igratsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash institutiga oʻqishga kirgan va 1957-yil muxandis va gidrotexnik yoʻnalishi boʻyicha oʻqishni muassasasini tamomlagan. Uzoq yillar Andijon viloyati igratsiya tarmoqlari tizimida samarali mehnat faoliyatini amalga oshirdi. Tavakkal Topvoldiyev 1957-yilda boshlab iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda oʻz faoliyatini koʻrsata boshladi. Andijon viloyati Boʻz (hozirgi Boʻston tumani)da partiya xodimi boʻlib ishladi. O‘zbekiston Kompartiyasi Andijon viloyati Boʻz tumani qoʻmitasi birinchi kotibi va Komsomolobod tuman qoʻmitasi birinchi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi Jalaquduq tumani qoʻmitasining Oʻzbekiston Respublikasi Andijon viloyat boʻyicha maʼsul xodimi lavozimlarida ishladi. Tavakkal Topvoldiyev O‘zbekiston faxriylarni qo‘llab-quvvatlash ijtimoiy jamg‘armasi Andijon viloyati „Nuroniy" boʻlimi raisida faoliyat koʻrsatdi. Tavakkal Topvoldiyev 1985—1996-yillar davomida Andijon viloyatida turli maʼsul lavozimlarida ishladi. 1996-yillarda Tavakkal Topvoldiyev umrining oxirigacha Oʻzbekistonda faxriylari ijtimoiy qoʻllab quvvatlash Nuroniy jamgʻarmasi Andijon viloyati boʻlimi raisi boʻlib ishladi. Tavakkal Topvoldiyev talabchan rahbar va gʻamxoʻr ustoz sifatida yuksak hurmatlarga sazovor boʻlgan. Koʻp yillik mehnatlari va fidokorona xizmatlari uchun „Doʻslik", „El-yurt hurmati" ordenlari bilan mukofotlandi.

### Mukofotlari

1971-yil Qizil bayroq ordeni.

2015-yil 25-avgustda Oʻzbekiston Qahramoni unvoni.

1973-yil Oktyabr inqilobi ordeni.

Muhtaram xalq va Vatan ordeni.

Doʻstlik ordeni.

„El-yurt hurmati" ordeni.

Havolalar
---------

* Topvoldiev

Manbalar
--------

1. ↑  GA RF R7523 105 91 Ukazi Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR, prinyatie 8 aprelya 1971 goda, i materiali k nim /k protokolu № 10/ s № 1455-VIII po № 1458-VIII tom 16
2. ↑  „O‘zbekiston Qahramoni Tavakkal Topvoldiyev olamdan o‘tdi.".  Daryo. 30-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-iyun 2023-yil.
3. ↑  „NAGRAJDENIYA K PRAZDNOVANIYU DNYA NEZAVISIMOSTI".  Norma.uz. Qaraldi: 17-iyun 2023-yil.
4. ↑  Ukaz Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR „O nagrajdenii ordenami i medalyami SSSR peredovikov selskogo xozyaystva Uzbekskoy SSR" ot 10.12.1973 // Andijanskaya pravda. — 27 dekabrya 1973
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qahhor baxshi (maʼnolari).

**Qahhor baxshi** (taxallusi; asl nomi Abduqahhor Qodir oʻgʻli Rahimov) (1958.2.11, Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumani Chalka qishlogʻi) — baxshi. Qrdir baxshining oʻgʻli. Qarshi davlat ped. institutining oʻzbek filol. fakultetini tugatgan (1983). 1978-yildan Bobur nomidagi 1oʻrta maktabda oʻzbek tili va adabiyoti fani oʻqituvchisi. Qahhor baxshi (baxshi) dostonchilikning butun sirasrorini Qodir baxshidan oʻrgangan. Otasidan 6 yoshidan doʻmbira chertishni oʻrgangan. 18 yoshida mustaqil dostonchi boʻlib yetishgan. Repertuarida "Alpomish" "Kuntugʻmish", "Yodgor", "Yusuf va Zulayho", "Rustamxon", "Boloyim", "Oysuluv", "Balogardon", "Ollanazar", "Olchinbek", "Murodxon", "Sohibqiron", "Malika ayyor", "Nurali va semurgʻ", "Chambil qamali", "Kelinoy", "Yozi bilan Zebo" kabi 30 dan ortiq doston hamda 100 ga yaqin termalar mavjud.

Qahhor baxshi (baxshi) respublika baxshishoirlari bellashuvida 1 (1987) va 2 (1989) oʻrinni egallagan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Katrin Apel, 2023
**Katrin Apel** (1973-yil 4-mayda Erfurtda tugʻilgan) — isteʼfodagi nemis biatlonchisi.. Apel hozirda Gräfenroda istiqomat qiladi va SV Eintracht Frankenhain klubi aʼzosi. Aksariyat nemis qishki sportchilari singari, Apel ham oddiy fuqorolik vazifalarini bajargan, ammo mashgʻulotlar va musobaqalarga qoʻyib yuborilgan sportda ikkit davlat fuqoroligiga ega edi.

Apel oʻ changʻi sportchisi sifatida boshlagan; 1990 va 1994-yillar oraligʻida uning eng yaxshi natijalari oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchinchi oʻrinni egallagani boʻlgan. 1993-yilda klassik , 1990-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida estafetada ikkinchi. Biroq, Apel 1994-yilda Lillehammerdagi Olimpiadada qatnasha olmaganida, u doʻsti, keyin esa mashgʻulot sherigi Steffi Kramer bilan birga biatlonga oʻtishga qaror qilgan.

Apel biatlonni 1994-yilda Yeropa kubogida, Jahon kubogining ikkinchi divizionida boshlagan. Apelning 1995/96-yilgi jahon chempionatidagi birinchi mavsumida u 33-oʻrinni egallagan, ammo oʻsha paytdan boshlab uning natijalari yaxshilan boshlagan. 1998/99-yilgi mavsumda u 8-oʻrinni, 1999/00-yilda oʻninchi oʻrinni, 2000/01-yil 12-oʻrinni egallagan. 2001/02-yilgi mavsumda u mavsumni 5-oʻrinda yakunlaganida eng yaxshi natijani koʻrsatgan. Oʻsha mavsumda Apel yakkalik bahslarda 13-oʻrinni, sprintda 4-oʻrinni, taʼqib qilishda 4-oʻrinni va ommaviy startda 12-oʻrinni egallagan. U 2003/04-yilgi mavsumda 7-oʻringa qaytgan va 2004/05-yilgi mavsumida yana 8-oʻringa qaytgan, bu yerda uning eng yaxshi natijasi 7-oʻrin boʻlgan.

Apel jahon chempionatida 18 marta shohsupaga koʻtarilgan. Toʻrtta gʻalaba, beshta ikkinchi oʻrin va toʻqqizta uchinchi oʻrin. Shuningdek, toʻrtta gʻalabadan uchtasi sprintda boʻlgan. Apel moyil holatda kuchli otishmachi boʻlib, yillar davomida oʻrtacha 80 % ni tashkil qilgan, lekin uning tik turgan zarbasi bir necha yil oldingiga nisbatan 60 % oʻrtadan yaxshilangan boʻlsa-da, atigi 70 % da uni pastga tushirgan.

Apelning hisobida toʻrtta Olimpiya medali, ikkita oltin, bitta kumush va bitta bronza bor. Uning yagona yakkaxon medali 1998-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida sprint boʻyicha bronzadir. U estafeta musobaqalarida boshqa medallarni qoʻlga kiritgan. Apel jahon chempionatining oʻnta medali, toʻrtta oltin, beshta kumush va bitta bronza medaliga ega. Biroq, medallarning faqat ikkitasi yakka tartibdagi medallar boʻlib, biri 2000-yilda Oslodagi Holmenkollen changʻi festivalida sprintda qoʻlga kiritilgan kumush, ikkinchisi esa 2004-yilda Oberhofdagi ommaviy startda qoʻlga kiritilgan kumush. Qolgan medallar estafeta bahslarida qoʻlga kiritilgan.

Manbalar
--------

 

* „IBU Profile of Katrin Apel".  International Biathlon Union. 14-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-yanvar 2008-yil.




1. ↑
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Feruz (maʼnolari).

"FERUZ" — Xorazm maqomlarining Navo maqomi pardalari asosida yuzaga kelgan mumtoz ashulalar turkumi. Ogahiyning "Vah ne balodur bilmadim, ey dilrabo, qoshu kuzing" gʻazaliga bogʻlangan "Eski Feruz" ("F." II deb ham yuritiladi) Muhammad Rahim I davrida yaratilgan. Avj qismida Xorazm doston kuy (noma)laridan "Nolish"ning cholgʻu muqaddimasi ishlatilgan. "F." I "Eski Feruz"ga nisbatan hajman yirik, avjlari baland. U oldin Feruz gʻazali "Bazmimga keldi ul pari..."ga solib uqilgan. Keyinchalik xonning uzi "F." I ni ustozi Ogahiyning "Mushkin qoshingni hayʼati ul chashmi jallod ustina" gʻazali bilan aytilishini amr etgan. Ikkala "F." uch chorakli oʻlchovda rivojlangan "Zarbul qadim" usulida ijro etiladi. Ularga savtlar ham bogʻlangan. Baʼzi taxminlarga koʻra, mazkur savtlar Muhammad Rahim II saroyi maqomchisi Matyoqub Fozachi ijodiga mansub. Savti Feruz 1 murakkab tuzilishga ega. Uning Ufari joʻshqin, shiddatli doira usuliga bogʻlangan. Ufarning oʻrta pardalarida hofizdan ovoz mahoratini talab etiladigan oktava sakrashlari mavjud. Savti Feruz I ning H. Boltayev va R. Jumaniyozovlar hamnafasligida ijro etilgan namunasi mashhur. Savti Feruz II ning ohanglari Naqshi Navoning aynan uziga oʻxshasa ham, kuy tuzilishi undan farq qiladi. U Savti Feruz I ga qaraganda shuxchan va jozibaliroq. K. Otaniyozov, M. Rahimov, N. Yusupova, A. Vafoyev, O. Xudoyshukurov, J. Nabiyev va boshqa "F." turkumining mashxur ijrochilaridir. Botir Matyoqubov.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Omonatlarni indeksatsiyalash** — mamlakatda narxlarning umumiy darajasi oʻsishiga qarab omonatdagi pul miqdorining oshirilishi. Bu inflyasiya tufayli pul birligi qadrqimmatining, yaʼni xarid qobiliyatining pasayishi bilan bogʻliq. Omonatlarni indeksatsiyalash orqali qadrsizlanishi natijasida omonatchi koʻrgan zarar krplanadi.

Oʻzbekiston Respublikasida 1993-yil 12-noyabrda "soʻm-kupon"ning va yana keyinchalik 1994-yil 1-iyuldan uning oʻrniga soʻmning muomalaga kiritilishi natijasida Omonatlarni indeksatsiyalash amalga oshirildi. Bank omonatlaridagi va qimmatbaho qogʻozlarga investitsiya qilingan pul mablagʻlari 1000 soʻm-kuponga 1 soʻm qilib qayta hisoblangan. 1992—95 yillarda Oʻzbekistonda narxlar indeksining 3860 baravar oʻsganligidan kelib chiqib, 1996-yildan boshlab aholining soʻmda ifodalangan omonatlarining xarid qobiliyatini saqlab qolish maqsadida Omonatlarni indeksatsiyalash miqdori 4 ming baravar qilib belgilangan. Fuqarolarning omonatlarini toʻgʻri va asosli indek-satsiyalash uchun pul mablagʻlarini indeksatsiya qilish boʻyicha respublika, viloyat, shahar va tuman komissiyalari tuzilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qizbibi majmuasi** — Jondor tumani (Buxoro viloyati)dagi meʼmoriy yodgorlik (16—18-asrlar). Buxoro shahridan 30 km gʻarbda joylashgan. Majmua "Bibi Maxsumai pok" nomiga sazovor boʻlgan Ogʻoyi Buzurg — Qizbibi nomli mashhur qizning nomi bilan bogʻliq. Qizbibi ziyoratiga, dardlariga shifo izlab, asosan, ayollar kelgan. Qizbibi majmuasi keng qamrovli vazifalarni oʻtagan, anchagina murakkab tuzilishga ega boʻlgan meʼmoriy majmua namunasidir.

Meʻmorchiligi
-------------

Majmuaning umumiy tarhi toʻrtburchakka yaqin, umumiy maydoni 0,5 ga. Shimoliy va janubiy hovlilar atrofida joylashgan darvozaxona, hujralar, ayvonli masjidxonaqoh, maqbara, quduq, hammom hamda shimoldagi xoli turgan binolardan iborat; hovli sahni pishiq gʻishtlar bilan qoplangan. Majmuaga peshtoqgumbazli darvozaxona (tarhi 4,3x4,4 m) orqali kiriladi; darvozaxona old tomonining ikki yoniga simmetrik yordamchi xonalar (2,1x1,8 m) qurilgan; darvozaxona yoʻlak (0,8x3,1 m) orqali gʻarbiy tomondagi xonalar bilan bogʻlangan: ularning biri maqbara, ikkinchisi chillaxona vazifasini oʻtagan; darvozaxonadan keng hovli (19x17 m)ga oʻtiladi.

Hovlining shimoliy tarafida kichikroq, darvozaxonaning chap yonida yirikroq hujralar joylashgan. Gʻarbiy tomondagi hujralar oʻrtasida keng supa, hammom, quduq mavjud. Hovlida majmuaning bosh mahobatli binosi — masjidxonaqoh (8,2x8,2 m) qad koʻtargan, u peshtoqgumbazli boʻlib, uning bosh peshtogʻi hovlining sharq tarafidagi Qizbibi maqbarasiga qaragan. Tashqi tarafidan masjidxonaqohning 3 ta burchaklariga guldastalar ishlangan; mehrob tomondagi 2 oʻtish ravogʻi uni hammom bilan bogʻlagan. Xonaqohning jan. da 9 ustunli ayvon (10,7x 11,6 m) joylashgan.

Majmuaning shimolidagi hovli (33x9 m) sahni masjid sahni bilan barobar. Masjid bilan maqbara oʻrtasidagi hovli (23x9 m) shimoliy hovlidan 60 sm past. Hovlining sharqiy tomoni (masjid roʻparasi)da qurilgan Qizbibi maqbarasi ikki xonadan iborat: shim. xona (4x2,8 m) balxiy gumbaz, sagʻanali xona (4,8x4,9 m) oddiy gumbaz bilan yopilgan, bezaksiz; faqat tashqi tarzining baʼzi joylari ganch suvoqqilingan; maqbaraning gʻarbiy tomoniga ayvon tutash.

Majmuadagi binolardan faqat masjid ayvonigina yogʻoch oʻymakorligi, yigʻma boʻlaklar orasiga qadalgan shishalar, tekis shiftdagi girih naqshlar bilan ziynatlangan. Majmuaning shimoliy sharqiy qismida darvozaxona bilan maqbara oraligʻiga keyinchalik oshxona, otxona va boshqalar yordamchi xonalar qurilgan (ular saqlanmagan). Majmuadan tashqarida, darvozaxonadan oldinroqda ham bir bino boʻlib, u chillaxona vazifasini oʻtagan. Unda ruhiy kasallikka chalinganlar davolangan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra majmua (ayniqsa, chillaxona)ga faqat ayollar kirishi mumkin boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Doʻsti xudo masjidi** - Fargʻonadagi meʼmoriy yodgorlik (20-asr boshlari). Mahalliy eshon Alixon buyurtmasi bilan usta Yoqub rahbarligida qurilgan. Xalfa Tillo majmuasinsnt shim. qismida joylashgan. Xalfa Tillo maqbarasi bilan masjidni ular oʻrtasidagi darvozaxona oʻzaro bogʻlab turadi. Masjid milliy meʼmorlik anʼnalari asosida serhasham bezatilgan. Yogʻoch ustunlar tanasi qirrali, koʻzagisi kungirasimon, shakldor, kallagi muqarnaslar bilan yakunlangan. Shiftlaridagi rangbarang islimiy naqshlar zaminida koʻk, toʻsinlardagi jimjima hoshiyalar ichidagi gul bezaklari zaminida qizil rang ustunlik qiladi. Shift oʻrtasidagi turunj oʻziga xos yorqin rangli boʻlib, toʻsinlardagi nafis naqshlar bilan uygʻunlashib ketgan. Shiyponga oʻxshash ikki qator ustunli darvozaxona shifti ham masjidniki singari serhasham.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
LUNDKVIST (Lundkvist) Artur Nils (1906.3.3, Janubiy Shvetsiya, Oberyunga — ?) — shved yozuvchisi, jamoat arbobi. Shvetsiya akademiyasining aʼzosi (1968). "Harorat" (1928), "Oshkora hayot" (1929), "Qora shahar" (1930), "Oq tanli odam" (1932) sheʼriy toʻplamlarida hayot quvonchlarini kuylagan. L.ning "Hayot koʻm-koʻk giyohga oʻxshaydi" (1954), "Soʻzlovchi daraxt" (1960) sheʼriy toʻplamlari, "Vindingdagi vals" (1956), "Ozod oʻqchining hayoti va oʻlimi" (1970), "Samo irodasi" (1971) romanlari, "Qorongʻi oʻrmon" (1967) novellalar toʻplami, "Oqar suvda koʻrganlaring" (1978) nomli nasriy sheʼrlari va boshqa asarlarida realistik tamoyillarning kuchayishi, ijtimoiy mavzularga qiziqish kuzatiladi. Chet el sayohatlari haqidagi kitoblar, tanqidchilik, publitsistikaga oid asarlar va tarjimalar L. ijodida muhim oʻrin egallaydi. L. 1952-yilda Toshkentga kelgan va Oʻzbekiston haqidagi hikoyalardan iborat "Toshkent lolalari" kitobini yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ozuqa ratsioni** — mollarga maʼlum vaqt (kun, oy, mavsum)da berdiriladigan yem-xashak. Ozuqa ratsioni ozuqa normasi asosida tuziladi; bunda xoʻjalikda mavjud yem-xashakning turi, toʻyimliligi, chorva mollarining yoshi, sogʻlomligi, mahsuldorligi, ishtahasi va boshqa individual xususiyatlari eʼtiborga olinadi. Ozuqa ratsioni protein, aminokislota, kalsiy, fosfor va osh tuziga boy boʻlishi kerak. Ozuqa ratsioni belgilashda oʻrtacha ishtahali chorva mollari koʻzda tutiladi. Ularning normal ovqat hazm qilishni taʼminlash uchun ratsionda yem-xashak nisbati toʻgʻri belgilanishi lozim. Ozuqa ratsioni tarkibidagi turli ozuqalarning foizda ifodalangan miqdori ratsion tuzilmasini koʻrsatadi. Ozuqa ratsioni, odatda, har oyda yangidan tuziladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xlodvig I** (Chlodvig) (465 yoki 466-511) — sali franklari qiroli (481 yildan), keyinchalik Frank davlati qiroli. Merovinglar sulolasidan. 486 yil Gallshting kichik bir kismini boshqargan. Rimning sobiq noibi Siagriy qoʻshinlari ustidan gʻolib kelib, oʻz yerini Luaragacha kengaytirib olgan va Frank davlatini barpo etgan. Alemannlar yerining katta kismini egallagan (496 y.). X.I. Galliyadan vestgotlarnch quvib chiqargan va Reyn daryosining oʻrta oqimi boʻyidagi franklarni oʻziga boʻysundirgan. 496 yil xristianlikni qabul qilgan. Parijni oʻzining qarorgohiga aylantirgan. X.I qirollik hokimiyatini mustahkamlab, uni merosiy hokimiyatga aylantirgan. Uning davrida Sali haqiqati (franklarning huquqiy normalari toʻplami) yaratilgan. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |