***Final Fantasy Crystal Chronicles*** (yaponcha: *ファイナルファンタジー クリスタルクロニクル* *faynaru fantadzi: kurisutaru kuronikuru*?) — The Game Designers Studio tomonidan ishlab chiqilgan va 2003-yilda Nintendo tomonidan nashr etilgan yapon jangovar rolli videooʻyini. Aslida Square Enix-ning ikkinchi ishlab chiqarish boʻlimi xodimlari tomonidan oʻyin dizayneri Akitosi Kavadzu boshchiligida yaratilgan, bu Final Fantasy seriyasining spin-offi va Crystal Chronicles oʻyinlar qatorining birinchi qismi boʻlib. Dastlab faqat Yaponiyada nashr etilgan, u 2004-yilda Yevropa, Avstraliya va Shimoliy Amerikadagi isteʼmol bozorlari uchun moslashtirilgan.

Oʻyin jarayoni
--------------

*Final Fantasy Crystal Chronicles* real vaqt rejimidagi janglar kabi koʻplab oʻyin yangiliklarini oʻz ichiga oladi va Game Boy Advance -dan boshqaruvchi sifatida foydalanadigan birinchi RPG konsol hisoblanadi. Saundtrek uchun musiqa Kumi Tanioka tomonidan yaratilgan, u keyinchalik deyarli barcha keyingi qismlarning musiqiy seriyasining muallifiga aylanadi. Bosh rassom illyustrator Tosiyuki Itahana edi, u ilgari *Final Fantasy IX* uchun personajlar dizayneri sifatida mashhurlikka erishgan. Loyihani tajribali dizayner Kadzuxiko Aoki zimmasiga oldi.

Syujet
------

*Crystal Chronicles* voqealari zararli taʼsiri aniq oʻlimga olib keladigan zararli gaz "miasma "bilan toʻldirilgan nomsiz xayoliy dunyoda sodir boʻladi. Shaharlar, qishloqlar va boshqa aholi punktlari kristallar tomonidan zaharli gazdan himoyalangan — ular miazma tarqalishiga toʻsqinlik qiladigan sehrli toʻsiq yaratadi. Biroq, toʻsiq abadiy emas, faqat bir yil davom etadi — bu davrdan keyin har bir qishloq aholisi kristallarni yangi sehr bilan oziqlantiradigan suyuq modda boʻlgan "mirra "ni qidirishga ketadigan sayohatchilar otryadini jihozlashi kerak. Oʻyinchi Tipa qishlogʻidan chiqib ketayotgan ushbu otryadlardan birini boshqaradi, qahramonlar uchun bu ularning hayotidagi birinchi bunday sayohat — ularni oldinda koʻplab xavf va sinovlar kutmoqda.

Oʻyin anonsi
------------

Rasmiy eʼlon 2002-yil 31-dekabrda Jump Festaʼda boʻlib oʻtdi. Shunisi eʼtiborga loyiqki, seriya 1994-yildan beri Square Enix va Nintendo oʻrtasidagi birinchi hamkorlik edi, shuning uchun ishlab chiquvchilar uni *Final Fantasy* liniyasining qolgan qismidan ajratib, tubdan yangi narsa yaratishga qaror qilishdi.

2019-yil 10-iyunda Final Fantasy Crystal Chronicles Remastered Edition E3 2019 da Nintendo Switch va PlayStation 4 o‘yin konsollari, shuningdek iOS va Android smartfonlari uchun anons qilindi.

Sharhlar
--------

Taqrizlar

Taqriz yigʻuvchi sayt tomonidan berilgan baho| Taqriz yigʻuvchi | Baho |
| --- | --- |
| Metacritic | 80/100 |

Nashriyotlar tomonidan berilgan baholar| Nashr | Baho |
| --- | --- |
| *EGM* | 8/8/8 |
| *Eurogamer* | 9/10 |
| *Famitsu* | 32/40 |
| *Game Informer* | 7/10 |
| *GameSpot* | 8/10 |
| *IGN* | 7.5/10 |

Oʻyinning chiqarilishi yaxshi ijobiy sharhlar bilan birga boʻldi, chiroyli grafikalar va multiplayer rejimi dizaynidagi innovatsiyalar uchun maqtovga sazovor boʻldi. Xususan, IGN portali koʻp oʻyinchi rejimini muvaffaqiyatli *Phantasy Star Online* bilan taqqosladi, ammo Game Boy Advance tizimidan boshqaruvchi sifatida foydalanish gʻoyasini salbiy taʼkidladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Giancarlo Varanini.* „Square's mystery Jump Festa 2003 game revealed" (en).  GameSpot (17-dekabr 2002-yil). 27-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-mart 2009-yil.
2. ↑  *GameTrailers staff.* „The Final Fantasy Retrospective Part XI" (en).  GameTrailers (10-oktyabr 2007-yil). 28-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2010-yil.
3. ↑  „FINAL FANTASY CRYSTAL CHRONICLES Remastered Edition".  square-enix-games.com. 14-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyun 2019-yil.
4. ↑  *Matt Casamassina.* „State of the RPG: GameCube" (en).  IGN. 27-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-mart 2011-yil.

Havolalar
---------

* *Final Fantasy Crystal Chronicles*(ingl.) ) — rasmiy sayt
* Ys Land haqida *Final Fantasy Crystal Chronicles* sharhi