Minskdagi zavod ma'muriyati binosi
**"Belkommunmash" holdingining boshqaruvchi kompaniyasi" ochiq aksiyadorlik jamiyati ("BKM" XBK" OAJ)** ( belaruscha: *Адкрытае акцыянернае таварыства «Кіруючая кампанія холдынгу «Белкамунмаш» (ААТ «ККХ «БКМ»)* Belorusning jamoat elektr transporti ishlab chiqaruvchi kompaniyasi. Tijoriy nomi - BKM Holding. Korxona 1973-yil 1-iyunda Minsk shahrida Minsk tramvay va trolleybus taʼmirlash zavodi sifatida tashkil etilgan.

Tarixi
------

Korxona 1973-yilda tashkil etilgan BSSR Kommunal xoʻjaligi vazirligining "Belkommunmash" IChB tramvay va trolleybus taʼmirlash zavodi negizida tashkil etilgan. Zavod dastlabki yigirma yillikda Minsk trolleybus va tramvay depolarining harakat tarkibini taʼmirlash bilan shugʻullangan. 1993-yilda zavodda Janubiy mashinasozlik zavodining mashina toʻplamlaridan bir nechta YMZ T1 trolleybuslari yigʻildi.
[[Файл:Владимирский\_троллейбус\_№\_224.jpg|left|thumb|250x250px| Vladimirda AKSM-100 trolleybusi. 1994-yil iyul]]
[[Файл:395\_в\_1995\_году1.jpg|left|thumb|250x250px| Vladimirdagi KR MRMZ "Belremkommunmash" dan keyin ZiU-682V trolleybusi. 1995-yil may]]
1993-yildan boshlab zavod ZiU trolleybuslarini (modellari 100, 101, 101PS, 101M) modernizatsiya qilishni boshladi, shuningdek, oʻzining trolleybus modeli ustida ishlay boshladi. Birinchi bunday trolleybus 1996-yildagi Model 201 bo'lgan. Asta-sekin boshqa modellar 213, 221, 321 va 333 ham paydo boʻldi. 2000-yildan boshlab tramvay vagonlarini ishlab chiqarish boshlandi: AKSM-1M, AKSM-60102. Kompaniya 2016-yildan boshlab elektrobuslar ishlab chiqarila boshlandi. Bugungi kunda korxona Belorussiyadagi shahar elektr transportining harakatlanuvchi tarkibini ishlab chiqarish va kapital taʼmirlash sohasida yetakchi sanoat korxonasi hisoblanadi. BKM Holding mahsulotlari Belarus Respublikasida va Rossiya, Ukraina, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Moldova, Latviya, Serbiya, Moʻgʻuliston, Kolumbiya, Argentinaning qirqdan ortiq shaharlarida yaxshi kutib olindi.

2022-yilning iyunidan buyon kompaniya Yevropa Ittifoqi  va Shveytsariya  sanksiyalari roʻyxatida.

Mahsulotlari
------------

### Tramvaylar

* AKSM-845 - uch boʻlmali past polli. 843 modelining davomi hisoblanadi.
* 62103 - past polli.
* 802 - past polli.

* AKSM -  Minskdagi birinchi avlod tramvayiAKSM -  Minskdagi birinchi avlod tramvayi
* AKSM-60102 - Minskdagi ikkinchi avlod tramvayiAKSM-60102 - Minskdagi ikkinchi avlod tramvayi
* AKSM-743 - Minskdagi uchinchi avlod tramvayiAKSM-743 - Minskdagi uchinchi avlod tramvayi
* AKSM-843 - Minskdagi toʻrtinchi avlod tramvayiAKSM-843 - Minskdagi toʻrtinchi avlod tramvayi

2008-yilning iyulida Moskvaning texnik topshiriqlariga muvofiq ishlab chiqilgan, zamonaviy yevropacha muqobillariga mos keladigan ovozsiz va tezyurar tramvayning birinchi namunasi ishlab chiqarildi .

Korxona 2012-yil oxiriga qadar jami 225 ta tramvay ishlab chiqargan.

2014-yil dekabr oyida birinchi 802 rusumli tramvay ishlab chiqarildi. Yangi tramvay modeli eksperimental (tartibga solinmagan) tarzda ishlaydigan Novopolotsk tramvay tizimining ixtiyoriga oʻtkazildi .

### Elektrobuslar

* E321 elektrobus modeli
* E433 "Vitovt Max Electro" elektrobus modeli
* E420 "Vitovt Electro" elektrobus modeli
* E490 elektrobus modeli

* E321  MinskdaE321  Minskda
* E433 MinskdaE433 Minskda

2016-yilda "BKM" IChB" OAJ zavodida E433 "Vitovt Max Electro" elektrobuslari va yoʻnalishlarning oxirgi bekatlariga tezkor zaryadlovchi uskunalarning birinchi ishlaydigan modeli ishlab chiqarildi. BKM Holding MDH mamlakatlarida superkondensatorli elektrobuslarni seriyali ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻygan birinchi elektr transporti ishlab chiqaruvchisi boʻldi.

2017-yil may oyidan boshlab Minsk koʻchalarida avtoparki 20 dona E433 "Vitovt Max Electro" elektrobuslaridan iborat boʻlgan MDHdagi birinchi toʻliq elektrobus yoʻnalishi yoʻlga qoʻyildi. 2018-yilda elektrobusning restylingni amalga oshirildi va takomillashtirilgan E433 "Vitovt Max Electro II" elektrobusi chiqarildi.

2019-yildan beri Minsk jamoat transporti parki uzunligi 12 m va bir quvvatlashda kamida 20 km yoʻl bosadigan E321 rusumli 32 ta elektrobuslar bilan toʻldirildi. 2019-yil kuzida Belarus va Ukraina mintaqalari forumidagi koʻrgazma doirasida E321 "European edition" rusumli elektrobusi Yevropa mamlakatlari uchun yangilangan dizaynda va yangi och yashil rangda taqdim etildi.

2019-yilda "BKM" IChB" OAJ 2020-yilda Batumi shahriga superkondensatorlar asosidagi E490 rusumli elektrobuslarini yetkazib berish bo‘yicha tenderda g‘olib bo'ldi. Ushbu loyiha Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki tomonidan moliyalashtiriladi.

 "Belkommunmash" OAJ tomonidan ishlab chiqarilgan BKM-321 trolleybusi
**Elektr yuk tashish mashinalar**

AKSM-S45100 "Vitovt II Truck Electro Prime"

### Trolleybuslar

* Model 321 - uchinchi avlod past polli trolleybus
* Model 331 - uchinchi avlodning katta sigʻimli past polli uch oʻqli trolleybus (loyiha)
* Model 333 - uchinchi avlod uch oʻqli past qavatli trolleybus
* Model 42003 - toʻrtinchi avlod past polli trolleybus
* Model 43303 - toʻrtinchi avlod uch o'qli past polli trolleybus

* Tomskdagi AKSM-101 trolleybusi Tomskdagi AKSM-101 trolleybusi
* AKSM-201 - ikkinchi avlod trolleybusi MinskdaAKSM-201 - ikkinchi avlod trolleybusi Minskda
* AKSM-213- ikkinchi avlod artikulyatsiyali trolleybus MinskdaAKSM-213- ikkinchi avlod artikulyatsiyali trolleybus Minskda
* AKSM-221 - MAZ bilan birlashtirilgan past polli trolleybus 103T MinskdaAKSM-221 - MAZ bilan birlashtirilgan past polli trolleybus 103T Minskda
* AKSM-321 - past polli uchinchi avlod trolleybusi MoskvadaAKSM-321 - past polli uchinchi avlod trolleybusi Moskvada
* AKSM-321 - past polli uchinchi avlod trolleybusi BelgraddaAKSM-321 - past polli uchinchi avlod trolleybusi Belgradda
* AKSM-32100D - akkumlyatorli past polli uchinchi avlod trolleybusi MinskdaAKSM-32100D - akkumlyatorli past polli uchinchi avlod trolleybusi Minskda
* AKSM-333 - uchinchi avlod artikulyatsiyali past polli trolleybus BelgraddaAKSM-333 - uchinchi avlod artikulyatsiyali past polli trolleybus Belgradda
* AKSM-420 - toʻrtinchi avlod past polli trolleybus MinskdaAKSM-420 - toʻrtinchi avlod past polli trolleybus Minskda
* AKSM-43300D - toʻrtinchi avlod artikulyatsiyali uch oʻqli past polli trolleybus MinskdaAKSM-43300D - toʻrtinchi avlod artikulyatsiyali uch oʻqli past polli trolleybus Minskda

2002-yilda zavod raqami 58 (7845) boʻlgan BKM 20101 (KR MtrZ) birinchi trolleybusi Moskvaga yetkazildi. 2007-yil dekabr oyida korxonada 1500-trolleybus ishlab chiqarildi. Bu Minsk shahrining 5-trolleybus parkiga 5401 raqami bilan kirgan yangi yoritish texnologiyasiga ega 321 rusumli trolleybusi boʻldi.

2012-yil fevral oyida Moskvaga yoʻl olgan 3000-trolleybus - AKSM-321 ni ishlab chiqarildi. 2012-yilning fevraliga qadar 1000 tagacha trolleybus eksport qilindi.

1998-yilda ishlab chiqarilgan ilk 333 rusumli trolleybus Kirch markali dizel generatoriga ega edi. Ushbu namuna Minskka bort raqami 4001 bilan keldi. Ushbu namuna AKSM-33300A dan dizel generatori orqa tomonda emas, balki salonning yon tomonida joylashganligi bilan ajralib turardi. Bunday trolleybuslarning birinchisini chiqarib, zavod AKSM 33300A ishlab chiqarishga oʻtdi. AKSM-333 ning qolgan qismida dizel generatori yoʻq edi. 2009-yil noyabr oyida u Minsktrans shahar elektr transporti muzeyiga topshirildi va 2012-yil mart oyida roʻyxatdan chiqarildi.

### Monorelslar

1K Kapvey - Temir yoʻllarida yangi texnologiyalar uchun yechimlarni sinab koʻrish uchun moʻljallangan transport, ammo Kiev shahri uni yangi yengil metro yoki Monorelsda ishga tushirishni xohladi.

### Duobuslar

Vitovt Max Duo  — Shveysariyaning Stadler Rail AG kompaniyasi bilan qoʻshma loyiha boʻlib, 2013-yil 30-mayda Jenevada taqdim etildi.

### Gibrid avtobuslar

* AKSM A420 2K "Vitovt Hybrid"  .

* AKSM-4202K "Vitovt Hybrid"AKSM-4202K "Vitovt Hybrid"

Havolalar
---------

1. ↑  „Отчетность за 2021 год". 24-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-may 2022-yil.
2. ↑  „ЕС ввел санкции против Москвы и Минска. В списке основатель "Яндекса" Волож, Алина Кабаева и глава ЦИК Беларуси" (ru). *Настоящее время* (3-iyun 2022-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2023-yil.
3. ↑  „Searching for subjects of sanctions" (en).
4. ↑  «Белкоммунмаш» в июле выпустит первый бесшумный скоростной трамвай Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-10-14).
5. ↑  „БКМ 802 — TransPhoto". 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-fevral 2016-yil.
6. ↑  „Электробус модели Е420 «Vitovt Electro»". 6-oktabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2016-yil.
7. ↑  „«Белкоммунмаш» сертифицирует свою новейшую модель троллейбуса". 12-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktabr 2013-yil.
8. ↑  „В СЛУЦКЕ СОСТОЯЛАСЬ ЦЕРЕМОНИЯ ПЕРЕДАЧИ ГИБРИДНОГО АВТОБУСА БЕЛКОММУНМАШ". 7-noyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-noyabr 2019-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti.