recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yuriy Antoniyevich Izrael** – sovet va rus meteorologi, Rossiya Fanlar akademiyasining akademigi (1994, 1974-yildan beri SSSR Akademiyasi muxbir aʼzosi). CNN maʼlumotlariga koʻra, Vladimir Putinning prezidentlik davridagi eng nufuzli ilmiy maslahatchisi boʻlgan, ammo Izraelning oʻzi bu bayonotni rad etgan.

Izrael 1969–1972-yillarda SSSR Fanlar akademiyasining Amaliy geofizika institutiga va 1974–1991-yillarda SSSR Gidrometeorologiya va tabiiy muhitni nazorat qilish davlat qoʻmitasiga (1978-yilgacha SSSR Vazirlar Soveti Gidrometeorologiya xizmati bosh boshqarmasi) rahbarlik qilgan. Yuriy1990–2011-yillarda Global iqlim va ekologiya instituti (Roshidromet va RAS IGCE) asoschisi va birinchi direktori boʻlgan.

U Iqlim oʻzgarishi boʻyicha hukumatlararo komissiya raisining oʻrinbosari va WMO vitse-prezidenti ham boʻlib faoliyat yuritgan.

SSSR Oliy Kengashi deputati (1979–1989), KPSS MK aʼzosi (1981–1990).

Biografiyasi
------------

Yuriy Antoniyevichning xotiralariga koʻra, uning otasi Antoniy Ivanovich Izrael Estoniyada Vilyandi shahri yaqinida tavallud topgan, millati eston boʻlgan. 1914-yilda Birinchi jahon urushiga ketgan va inqilobdan keyin harbiy tibbiyot institutini tamomlagan. Petrograd akademiyasida shifokor boʻlib ishlagan. Antoniy Ivanovich 1932-yilda kasallik tufayli demobilizatsiya qilingan va Oʻrta Osiyo Davlat universitetida ish boshlagan. Qisqa muddatda odam va hayvonlar fiziologiyasi kafedrasini boshqargan. Onasi, Antonina Stepanovna Shatalina, millati rus boʻlgan. 1925-yilda Saratov universitetini tugatgandan soʻng, Toshkentda ish boshlagan. Keyinchalik Antonina Shatalina Oʻrta Osiyo davlat universitetida ishlagan va 1944-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qildan. Antoniy Izrael rahbarlik qilgan kafedrada professor lavozimida ishlagan.

Tanqid
------

Izrael Chernobil AESdagi avariya vaqtida Gidrometeorologiya davlat qoʻmitasi raisi boʻlgan. Shuningdek, uning rahbarligi davrida SSSRda havoning ifloslanishi misli koʻrilmagan darajaga yetgani uchun tanqidlarga uchradi. 2004-yilda „Nature" jurnalida chop etilgan maqolada Quirin Schiermeier va Bryon MacWilliams Yuriyni „qazib olinadigan yoqilgʻi kommunisti" deb atashgan.

Bibliografiyasi
---------------

400 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 24 ta monografiya yozgan. Ulardan yettitasi xorijiy tilga tarjima qilingan va nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Novak, Robert* „The Russian didn't bark" (en).  CNN. 7-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Why Did IPCC’s Yuri Izrael Speak at the Anti-IPCC Conference In New York?". 26-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentyabr 2009-yil.
3. ↑  „Кто есть кто в IPCC". 4-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentyabr 2009-yil.
4. ↑  Израэль 2009. sfn error: no target: CITEREFИзраэль2009 (help)
5. ↑  „Институт глобального климата и экологии Росгидромета и РАН". 16-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2018-yil.
6. ↑  „Медведев назвал уход из жизни академика РАН Израэля невосполнимой потерей / Новости культуры / Tvkultura.ru". 15-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-yanvar 2018-yil.
**Daromad soligʻi** — moliya yilida soliq solinadigan daromadga ega boʻlgan jismoniy shaxslar (fuqarolar) ning soliq solinadigan jami daromadlaridan, yuridik shaxslar (tashkilotlar, xoʻjaliklar, korxonalar va b.)ning soliq solinadigan jami daromadi (foydasi)dan undiriladigan toʻgʻri, umumdavlat soligʻi. Buyuk Britaniyada 1842-yildan, Yaponiyada 1887-yildan, Germaniyada 1891-yildan, AQShda 1913-yildan, Fransiyada 1914-yildan joriy qilingan. Sobiq SSSRʼda 1922-yil 16-noyabrdagi Dekretga koʻra daromad-mulk soligʻi degan umumiy nom bilan joriy qilingan va 1924-yildan daromad soligʻiga aylantirilgan hamda 1991-yilgacha ishchi va xizmatchilarning maoshidan tabaqalashgan shkala boʻyicha undirilgan (100 soʻmdan 8 soʻm 20 tiyin, 100 dan yuqori summadan 13% miqdorida). Oʻzbekiston Respublikasida daromad soligʻi undirish tartibi 1998-yil yanvardan amalga kiritilgan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga muvofiq olib boriladi. Kodeksga koʻra yuridik shaxslarning solik solinadigan jami daromadi (foydasi)ga 26 foizlik stavka boʻyicha soliq solinadi (2001). Savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari daromad (foyda) soligʻi, qoʻshilgan qiymat soligʻi, ekologiya va boshqa soliqlar hamda yigʻimlar oʻrniga byudjetga yalpi daromad soligʻi toʻlaydilar (22—50% darajasida). Jismoniy shaxslarning jami yillik daromadlariga soliq solish maqsadida eng kam ish haqining miqdori yil boshidan eʼtiboran ortib boruvchi yakun tarzida (oshib boruvchi stavkalarda) hisoblanadi, eng kam ish haqining toʻrt baravari miqdorigacha daromad summasining 13%, eng kam ish haqining sakkiz baravarigacha 23%, 8 baravari miqdoridan (+1 soʻm) va undan yuqori boʻlgan summadan 33%ʼni tashkil qiladi (1-avgust 2001-yil). Daromad soligʻi undirishda soliq toʻlovchilar uchun bir qator chegirmalar va imtiyozlar nazarda tutilgan (yana qarang Soliqlar).

Rahmatjon Abdullayev.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arch Capital Group** xalqaro sugʻurta va qayta sugʻurtalash kompaniyasi boʻlib, Bermud orolida roʻyxatdan oʻtgan, asosiy faoliyat hududlari: AQSh, Buyuk Britaniya, Irlandiya va Kanada hisoblanadi.

Forbes Global 2000 2021 yil uchun dunyodagi eng yirik ommaviy kompaniyalar roʻyxatida kompaniya 652-oʻrinni egalladi (daromad boʻyicha 1217-oʻrin, sof foyda boʻyicha 478-oʻrin, aktivlar boʻyicha 890-oʻrin, bozor kapitallashuvi boʻyicha 1129-oʻrin).

Tarixi
------

Kompaniya 1995 yilda AQShda tashkil etilgan (Arch Capital Group US Inc.), 2000 yil noyabr oyida uning uchun Bermud orollarida roʻyxatdan oʻtgan xolding kompaniyasi tashkil etilgan. 2004 yilda Buyuk Britaniyada, 2005 yilda esa Kanadada filiali tashkil etilgan. 2006 yilda Shveytsariyada qayta sugʻurtalash ofisi ochildi, 2008 yilda Irlandiyada filiali (Arch Re Europe) tashkil etildi. 2016 yilda AIGdan sotib olingan United Guaranty Corporation ipoteka sugʻurtasi boʻlimining asosiga aylandi. 2018 yilda AQShda joylashgan McNeil & Company, 2019 yilda Britaniyaning Barbican Holdings sugʻurta guruhi sotib olingan.

Faoliyati
---------

2020 yildagi 8,53 milliard dollar daromaddan sug‘urta mukofotlari 6,99 milliard dollarni, investitsiya daromadlari 520 million dollarni, sug‘urta to‘lovlari esa 4,69 milliard dollarni tashkil etdi. 2020 yil oxirida aktivlar 43,3 milliard dollarni tashkil etdi, shundan 28,8 milliard dollar investitsiya qilingan (shundan 19 milliard dollari korporativ va davlat obligatsiyalariga to‘g‘ri keldi).

2020 yil uchun asosiy boʻlimlar:

• Sugʻurta — qurilish va energetika sohasidagi yirik loyihalar va ob’ektlarni sugʻurtalash, kompaniya rahbariyatining javobgarligini sugʻurtalash; sugʻurta mukofotlari 2,87 milliard dollar, shundan 2,16 milliard AQSh dollari.
  
 • Qayta sugʻurtalash — mulkni sugʻurtalovchilarni qayta sugʻurtalash; 2,16 milliard dollar sugʻurta mukofotlari.
  
 • Ipoteka — ipoteka riskini sugʻurtalash; sugʻurta mukofotlari 1,4 milliard dollar, shundan 1,16 milliard AQSh dollari.

Manbalar
--------

1. ↑  „Arch Capital Group (ACGL)" (en).  Forbes. 26-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2021-yil.
2. ↑  „Annual Report 2020 on SEC Filing Form 10-K" (en).  Arch Capital Group Ltd.. 26-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2021-yil.
3. ↑  „Annual Report 2020 on SEC Filing Form 10-K" (en).  Arch Capital Group Ltd.. 26-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2021-yil.
4. ↑  „Annual Report 2020 on SEC Filing Form 10-K" (en).  Arch Capital Group Ltd.. 26-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-dekabr 2021-yil.
**Oʻtemisov Saparbay Oʻtemis oʻgʻli** (1943-yil 3-may, Toshkent viloyati, O'zbekiston SSR) – sovet va qozoq teatr aktyori. Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1980). Janubiy Qozog‘iston viloyati faxriy fuqarosi.

Hayoti
------

Oʻtemisov Saparbay Oʻtemis oʻgʻli 1943-yil 3-mayda Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida tugʻilgan. Millati qozoq. Otasi – Primbetov Oʻtemis, vafot etgan, kolxozda faoliyat yuritgan. Onasi – Omarova Guljan, vafot etgan, kolxozda ishlagan.

1967-yilda Qurmangazi Sanʼat institutining aktyorlik fakultetini tamomlagan. Rus va qozoq tillarida soʻzlasha oladi. 1960-yildan 1963-yilgacha Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi qozoq drama teatrida sahna xodimi boʻlib ishlagan. 1967-yildan hozirgacha J.Shanina nomidagi Janubiy Qozogʻiston viloyati musiqali drama teatrida aktyorlik qiladi.

Oilasi
------

Xotini – Sara Nigʻmetova (1941-yilda tugʻilgan) nafaqaxoʻr. Al-Farobiy nomidagi Madaniyat instituti katta oʻqituvchisi hamda J. Shanina nomidagi Janubiy Qozogʻiston viloyat qozoq drama teatri vokal oʻqituvchisi boʻlgan.

O'g'illari – Oʻtemis Qayrat Saparbay oʻgʻli (1966-yilda tugʻilgan), Oʻtemis Kanat Saparbay oʻgʻli (1976-yilda tugʻilgan).

Qizlari – Oʻtemis Togʻjon Saparbay qizi (1969-yilda tugʻilgan), Oʻtemis Aynur Saparbay qizi (1975-yilda tugʻilgan).

Mukofotlari
-----------

1980-yil – „Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist" faxriy unvoni.

1989 yil – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Faxriy yorliqlari.

„Mehnat faxriysi" medali (SSSR).

„Mehnatdagi farqi uchun" medali (SSSR).

2010-yil – Parasat ordeni.

„Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi xizmatlari uchun" medali.

„Janubiy Qozogʻiston viloyati faxriy fuqarosi"

2016-yil – Janubiy Qozogʻiston viloyati hokimining maxsus mukofoti.

Manbalar
--------

1. ↑  „O'temisov Saparbay O'temis o'g'li". *www.ticketon.kz*. Qaraldi: 1-noyabr 2023-yil.
2. ↑  „25 известным деятелям культуры вручены специальные призы акима ЮКО" (deadlink). 31-iyul 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-oktyabr 2018-yil.
**Atsiklik birikmalar** — Alifatik birikmalar — Uglerod atomlari oʻzaro ochiq zanjir hosil qilib birikkan organiq birikmalar Atsiklik birikmalar tabiiy gaz va neftda uchraydi. Biologik jarayonlarda katta rol oʻynaydi. Atsiklik birikmalarga jumladan yogʻlar va ularning metabolizm mahsulotlari, shuningdek oqsillar tarkibidagi koʻpchilik aminokislotalar va boshqalar kiradi. Koʻpchilik oʻsimliklarning efir moylari tarkibida atsiklik efirlar, aldegidlar, spirtlar va b. boʻladi. Yuqori molekulali Atsiklik birikmalar temperatura taʼsirida quyi molekulali birikmalarga parchalanadi, katalizatorlar ishtirokida esa bu jarayon pastroq temperaturada ham sodir boʻladi. Sanoatda koʻpchilik Atsiklik birikmalarni sintez qilish uchun olefinlar, atsetilen va is gazi boshlangʻich modda sifatida ishlatiladi. Koʻpchilik Atsiklik birikmalar sintetik kauchuk, sunʼiy tola, plastmassalar, dori-darmon va b. mahsulotlar olishda foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Boshqa nomlar uchun qarang: Jiddadagi Qurʼon darvozasi uchun   Makka darvozasi.
Koordinatalari: 29°38′8.23″N 52°33′42.66″E﻿ / ﻿29.6356194°N 52.5618500°E﻿ / 29.6356194; 52.5618500GO

 Qur'on darvozasi
**Qur'on darvozasi** (forscha: دروازه قرآن) yoki **Sheroz darvozasi** (forscha: دروازه شیراز) Eronning Sheroz shimolidagi tarixiy darvoza. U shaharning shimoli-sharqiy kirish qismida, Marvdasht va Isfahon yo'lida, Bobo Ko'hiy va Chehel Maqom tog'lari oralig'ida, Allohu Akbar darasi yaqinida joylashgan.

Tarixi
------

Darvoza birinchi marta Adud ad-Davla davrida qurilgan. Zand sulolasi davrida u juda koʻp zarar koʻrgan edi, shuning uchun qayta tiklandi va ustiga kichik bir xona qoʻshildi, unda Sulton Ibrohim ibn Shohrux Koʻragoniy qoʻli bilan yozilgan Qur'on nusxalari saqlanadi. Ikki Qur'on Hifdah-Man deb nomlanadi.

Qojarlar sulolasi davrida darvoza koʻplab zilzilalar natijasida vayron boʻlgan; keyinchalik Muhammad Zakixon Nuriy tomonidan qayta tiklangan. 1937-yilda ikkita Qur’on darvozadan olib ketilib, Sherozdagi Pars muzeyiga keltirilgan va hozir ham shu yerda saqlanadi. 1949-yilda darvoza arkasi E'temad Al-Tojar nomi bilan ham tanilgan savdogar Husayn Igar tomonidan tiklangan.

Manbalar
--------

1. ↑
Andoza:Fars Province

Havolalar
---------

* Qur'on darvozasining 2015 yildagi panoramali surati
* Shirazcity.org: Qur'on darvozasi suratlari
**Viktor Matsveyevich Volchak** (1910-yil 22-iyun, Tina, Nijne-Ingash tumani, Krasnoyarsk oʻlkasi – 1985-yil 26-aprel) – belaruslik meʼmor va oʻqituvchi. BSSRda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1978). Uning oʻgʻli rejissyor Igor Viktorovich Volchak .

Hayoti
------

Minsk viloyat ijroiya qo'mitasi binosi
Y.Kupala adabiy muzeyi.
Viktor Volchak katta oilada tugʻilgan. 1928-yilda maktabni tugatib, oʻqituvchi boʻlib ishlay boshladi. Bir yil oʻtgach, u Moskvadagi Oliy Sanʼat va Texnika Institutiga (VMATEIN) oʻqishga yuborildi. VMATEIN qayta tashkil etilgandan soʻng, talabalarning bir qismi Butunrossiya Badiiy akademiyasiga oʻtkazildi. Sovet meʼmorchiligining mashhur ustalari I.A.Famin, U.A.Shchuka, V.I.Muxina, L.U.Rudnevlar uning ustozlari boʻldi. Talabaning diplom loyihasi rahbari professor Iosif Langbard boʻlgan.

1936-yilda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahriga yuboriladi. Toshkent shahri markaziy qismining bosh rejasiga hammualliflik qilgan, Oʻzbekiston Kompartiyasining Toshkent shahar boshqarmasi binosi loyihasini yaratgan, Kataqoʻrgʻon suv ombori gidrotexnika inshootlarini meʼmoriy loyihalashda ishtirok etgan. 1937-yildan SSSR arxitektorlar uyushmasi aʼzosi.

Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. 1943-yilda Viktor Volchak armiyaga chaqirildi va V.Kuybishev nomidagi Harbiy muhandislik akademiyasi va Bolshoy harbiy muhandislik maktabida olti oylik kurslarni tugatgandan soʻng Stalingradga yuborildi. Stalingraddan keyin Kurskda jang qildi. Belarus, Ukraina, Polsha, Sharqiy Germaniya va Chexoslovakiyani ozod qilishda ishtirok etdi. Viktor Volchak uchun urush Pragada tugadi.

Urushdan keyin, 1953-yil aprel oyidan boshlab V. M. Volchak Minskda „Belgorzproyekt" instituti loyihalari bosh meʼmori boʻlib ishladi. Uning Belarusdagi birinchi ishi Mogilev viloyati, Lenin qishlogʻidagi Tadeush Koschushko nomidagi Polsha diviziyasi askarlarining ommaviy qabriga yodgorlik loyihasi boʻldi. Keyinchalik Minskning Markaziy maydonidagi viloyat ijroiya qoʻmitasi binolari va Y.Kupala nomidagi adabiy muzey, Y.Kupala va K.Marks koʻchalari burchagidagi KPSS Markaziy Komiteti turar-joy binosi loyihasini yaratdi.

1954—1975-yillarda oʻqituvchi boʻlib ishlay boshladi, 1956-yildan BPI dotsenti. 1965-yildan KPSS aʼzosi.

V. M. Volchak „Brest Qahramon qal’asi" loyihasining bosh meʼmori boʻldi va keyin 1971-yil 25-sentyabrda ochilgan yodgorlik qurilishiga rahbarlik qildi.

U 1985-yil 26-aprelda vafot etdi.

Loyihalari
----------

Toshkent shahridagi bir qator jamoat va sport binolari, istirohat bogʻlari loyihalariga rahbarlik qilgan.

* Partiyaning Toshkent shahar hokimiyati binosi (1939),
* Alisher Navoiy haykali (1950, haykaltarosh L.Ditrix bilan hammualliflikda),
* Minsk viloyati ijroiya qoʻmitasi binosi (1958),
* Y.Kupala adabiy muzeyi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Волчак Віктар Мацвеевіч". *www.bis.nlb.by*. Qaraldi: 2-noyabr 2023-yil.
2. ↑  Волчек Виктор Матвеевич (1910—1985)
3. ↑  „Волчек Виктор Матвеевич :: Память народа". *www.pamyat-naroda.ru*. Qaraldi: 2-noyabr 2023-yil.
4. ↑  „Гарадскія сілуэты". *www.zviazda.by*. Qaraldi: 2-noyabr 2023-yil.
**Yuriy Fyodorovich Buryakov** (15-mart 1934, Oʻsh viloyati — 26-iyun 2015, Toshkent) — arxeologtarixchi olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1996), tarix fanlari doktori (1984), Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston xalklari tarixi muzeyida kichik (1956—59), katta (1959—64) ilmiy xodim, direktor oʻrinbosari (1964—66), Oʻzbekiston Madaniyat vazirligida inspektor (1966—67), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix va arxeologiya instituti (hozirgi Arxeologiya instituti)da katta ilmiy xodim (196770), ilmiy kotib (197073), bulim mudiri (197379). 1979 yildan shu institut direktori oʻrinbosari. Buryakov 1978 yildan Shosh Iloq arxeologiya ekspeditsiyasi rahbari. Ilmiy faoliyati Toshkent vohasi hunarmandchiligi, shaharsozligi va madaniyatitarixini oʻrganishga bagʻishlangan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1985).

Manbalar
--------

* Gornoye delo i metallurgiya srednevekovogo Ilaka, M. 1974; Istoricheskaya topografiya drevnix gorodov Tashkentskogo oazisa, T. 1975; Toshkent vohasining qadimiy karvon yoʻllari, T. 1978; Genezis i etapi razvitiya gorodskoy kulturi Tashkentskogo oazisa, T. 1982.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Buxoro-Samarqand musiqa uslubi** — Buxoro va Samarqand shaharlari va viloyatlari hududlarida qaror topgan muayyan musiqiy anʼanalar majmui. Qadimdan madaniyat maskanlari boʻlmish bu vohalarda xalq qoʻshiq va cholgʻu kuylari, mumtoz musiqa ijodiyoti namunalari keng oʻrin tutadi. Ayniqsa, professional musiqa yoʻnalishlarining xilmaxilligi va ular musiqa voqeligida keng yoyilganligi bilan ajralib turadi. Oʻziga xos jihatlaridan yana biri — mazkur hududdagi oʻzbek va tojik xalq musiqa anʼanalarining oʻzaro yaqinligi, jumladan xalq qoʻshiqchiligida ikki (oʻzbektojik) tillilik anʼanasining namoyon boʻlishi (yaʼni, ayrim xalq qoʻshiklari, qoʻshiq turkumlari ayni vaqtning oʻzida ham oʻzbek, ham tojik tillarida aytilishi)dir. Ikki tillilik anʼanasi shu sarhadda yashab faoliyat kursatgan koʻpgina shoirlar (xususan, Mujrim Obid, Abdullo Mulham Buxoriy, Fitrati Zardoʻzi Samarqandiy va boshqalar) ijodida ham oʻz aksini topgan. Kadimdan diniymaʼrifat, maʼnaviyat oʻchoqlari sifatida tanilgan Buxoro va Samarqand shaharlarida kitobxonlik, gʻazalxonlik, qissaxonlik, kalandarxonlik, maddohlik kabi oʻquv yoʻllari keng rivoj topgan. Turli yigʻin, toʻy va bayramlarda mavrigixonlar va sozanda dastalari tomonidan ijro etilayotgan raqs qoʻshiqlar turkumlari alohida oʻrin tutadi. Ommaviy qoʻshiq janrlaridan erkaklarning qarsak (beshqarsak) oʻyinqoʻshiqlari mashhur. Cholgʻu ijrochiligi ham boy anʼanalarga ega. Bayramsayillari, musiqa tomoshalarida surnaynogʻorakarnay ansambllari asosiy oʻrin tutgan boʻlsa, turli yigʻinmajlislarda gʻijjak, buxoro (afgʻon) rubobi, dutor, nay, ayniqsa tanbur va boshqa sozlar ijrochiligi keng tarqalgan. Shuningdek, tanbur, nay va doyra sozlaridan iborat boʻlgan cholgʻu ansambli ham anʼanaviy tuye olgan. Professional musiqa yoʻnalishlarida makom va hofizlik sanʼatlari asosiy oʻrinda turadi. Xususan, 18-asr oʻrtalarida Buxoro saroy madaniyatida Shashmaqom turkum i shakllangan boʻlib, keyinchalik Xorazm maqomlari hamda FargʻonaToshkent maqom yoʻllari shakllanishiga taʼsir oʻtkazgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Oʻzbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyining "Xalqlar do'stligi va diniy bag'rikenglik" ko'rgazmasi Samarqand shahridagi XIX asr oxirida qurilgan tarixiy binoda tashkil etilgan. Ushbu koʻrgazmaning ochilishi 2022-yil sentyabr oyida boʻlib oʻtdi va ShHTning Samarqanddagi Majlisi munosibati bilan ochildi.

Ekspozitsiya
------------

Samarqand oʻzining koʻp asrlik tarixi davomida har doim oʻz hududida yashovchi turli xalqlarning madaniyati va ma'naviyatining markazi boʻlib kelgan. Shuning uchun ekspozitsiyaning maqsad va vazifalari zamonaviy Samarqandda yashovchi xalqlarning zamonaviy madaniy markazlari orqali doʻstlik, hamjihatlik va diniy bagʻrikenglikni namoyish etishdan iborat. Mustaqil Oʻzbekiston hududida xalqlarning doʻstligi bu yerda yashovchi barcha xalqlar uchun tinchlik va totuvlik garovidir. Ikkinchi jahon urushi davrida Oʻzbekistonga koʻp millatllar evakuatsiya qilingan, yetim bolalar va yarador jangchilar uchun umumiy uyga aylangan, aynan shunga koʻrgazmada alohida e'tibor qaratildi.

Oʻzbek xalqining bagʻrikengligi chuqur tarixiy ildizlarga ega. Koʻp asrlar davomida u Sharq va Gʻarbning bogʻlovchi boʻgʻini boʻlib xizmat qilgan Oʻzbekiston hududi bo'lgan Buyuk Ipak yoʻlida gullab-yashnadi. Xristianlar, yahudiylar, buddistlar, manixeylar kelib, uning yoʻllari boʻylab joylashdilar. Bu erda koʻp asrlar davomida turli etnik guruhlar, madaniyatlar va dinlarning birga yashashi oʻzbek xalqining konfessional bagʻrikengligini ham belgilab berdi. Oʻzbekistonda koʻp asrlar davomida birga yashab kelgan musulmonlar, nasroniylar va boshqa an'anaviy dinlar tarafdorlari nafaqat bagʻrikenglik madaniyati va anʻanalarini rivojlantirdilar, balki oʻzaro tushunish va hamkorlikni ham oʻrgandilar.

Muzey ekspozitsiyasidan galleriya
---------------------------------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Yana qarang
-----------

* Yangi muzey xalqlar doʻstligi va diniy bagʻrikenglikni targʻib etmoqda
* «O‘zbekiston va Xitoy merosi» ekspozitsiyasi hamda «Diniy bag‘rikenglik» muzeyiga fotosayohat
* "Samarqand" davlat muzey-qoʻriqxonasining Youtube kanali
* "Samarqand" davlat muzey-qoʻriqxonasining rasmiy Facebook sahifasi
* "Samarqand" davlat muzey-qoʻriqxonasining rasmiy veb sayti
**Donatello** (italyancha: *Donatello* asli italyancha: *Donato di Niccolò di Betto Bardi*; taxminan 1386 — Florensiya — 1466.13.12) — italiyalik haykaltarosh, Italiya Uygʻonish davri haykaltaroshligi asoschilaridan. D. ijodida Uygonish davriga xos boʻlgan voqelikni tasvirlashda yangi, realistik tasvir vositalarini izlash, insonga va uning ruhiy ola-miga eʼtibor oʻz aksini topgan. Florensiya sobori yon peshtoqlari uchun ishlangan avliyolar haykallari (1406— 08)da gotikaga xos xususiyatlar saqlangan. Avliyo Georgiy haykali (marmar, 1416)da insonparvarlik va vatanparvarlik gʻoyalari koʻtarinki ruxda aks ettirilgan. D. boʻrtma tasvir (relyef)da chiziq perspektiva imkoniyatlaridan foydalanib oʻziga xos nafis relyef sanʼatini yaratishga muyassar boʻlgan (Paduyadagi Sant-Antonio cherkovi mehrobiga ishlangan relyef, 1446—50), antik davr shakllarini Uygʻonish davriga moslashtirib xaykaltaroshlik namunalarini ("David", bronza, 1430), Uygʻonish davrining birinchi dunyoviy haykalini ("Gattamelate", bronza, marmar, 1447—53 va b.) yaratgan.

Donatello

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
**Roman Denisovich Tkachuk** (1932.31.8—1994.9.1, Moskva) — aktyor, rejissor Oʻzbekiston xalq artisti (1964). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1955). 1953—58 yillar Turkiston harbiy okrugi drama teatrida, 1958—65 yillar rus akademik drama teatrida, 1965-yildan Moskva Satira teatrida ishlagan. Sahnada yaratgan Prisipkin ("Qandala"), Klim Samgin ("Boʻmboʻsh qalb tarixi"), Bolaganov ("Oltin buzoqcha"), Raskolnikov ("Jinoyat va jazo"), Hidoyatxon ("Maysaraning ishi"), Todoros ("Yolgʻonchi darkor"), Azamat ("Nomaʼlum kishi"), Samed ("Romeo, mening qoʻshnim"), Chasovnikov ("Dengiz") kabi obrazlari bilan tanilgan. "Ajoyib qotishma" (V.Kirshon), "Oy sonatasi" (A.Tur), "Yolgʻonchi darkor" (D.Psafas) kabi spektakllarni sahnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Xayrulla Ravshanovich** **Joʻrayev** (1945.20.1, Zomin tumani – 2023-yil 19-noyabr, Oʻzbekiston) – kinorejissyor. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1983). ToshDUning jurnalistika fakultetini tugatgan (1970). Oʻzbekiston ilmiy-ommabop va hujjatli filmlar kinostudiyasida rej. muharrir, bosh muharrir (1976—87). „Videofilm" markazining direktori (1988— 89). Prezident devonida masʼul xodim (1990—92), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat kinokompaniyasining raisi (1992—93), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi (1993-96), 1996-yil 1 noyabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vaziri. Qisqa metrajli: „Ahmatovlar oilasi", „Abdumannon Umarov", „Abdulla Qodiriy", „Hamid Olimjon" va b.; toʻla metrajli: „Fuqaro", „Barcha fazilatlar senda mujassam", „Afgʻoniston, 85-yil kuzi", „Ikki million tanish chehra" (M. Qayumov bilan hamkorlikda) va b. filmlar yaratgan. „Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (2000). 2023-yil 19-noyabr kuni 78 yoshida vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Kinorejissyor Xayrulla Jo‘rayev 78 yoshida vafot etdi". *xabar.uz* (19-noyabr 2023-yil). 19-noyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-noyabr 2023-yil.
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Xonaqoh masjidi majmuasi** — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri Qoʻrgʻoncha mahallasida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Xalq orasida Xonaqoh nomi bilan mashhur. Bu masjid XIX-XX asrlardagi oʻzbek meʼmorchiligining qadimiy inshootlari jumlasiga kiradi. Hozirgi kunda Xonaqoh masjidi imom xatibi Ahmad Boyqobilov.

Tarixi
------

Xonaqoh masjidi qurilishi Abdurahmon Xalifa tashabbusi bilan qoʻrgʻoncha aholisi tomonidan hashar tariqasida nihoyasiga yetkazilgan. Ayrim maʼlumotlarga koʻra, Xonaqoh masjidi 1677-yilda bitkazilgan. Shoʻro davrida masjid xaroba holga kelib qolgan. 1962-yilda Qoʻrgʻoncha va Qizil Masjid mahallalari aholisi saʼy-harakati bilan masjid butkul vayron boʻlishdan saqlab qolinadi. 1974-yilda majmuadagi minora ogʻishib qolgan va taʼmirlash oʻrniga buzib tashlangan. Ushbu majmuadagi masjid 1991-yilda toʻla qayta taʼmirdan chiqarilib, unga jome masjid maqomi berildi. 1996-yilda minora qaytadan tiklandi.

Meʼmorchiligi
-------------

 Xonaqoh masjidi minorasi qayta ta‘mirlangan xolati (2023-yil)
Majmua masjid, darvozaxona, sagʻana (qabr), toshqudugʻi va minoradan iborat boʻlgan. Majmuaning asosiy binosi — masjid XVII asrning oxirgi choragida anʼanaviy meʼmoriy uslubda, uymakor ustunlar, bezakli toʻsinyog'ochlar va g'ishtlardan bunyod qililgan. Hozirgi kungacha saqlanib qolinmagan majmuaning darvozaxonasi masjidning shimol qismida joylashgan. Darvozaxona chorgʻishtlardan tiklangan, uning kirish joyi gumbazli qilib yopilgan. Gʻarbdan sharqqa qaratib qurilgan darvozaxonaning kun chiqish (sharqiy) tomonida sal boʻrttirib, chorgʻishtlardan terilgan peshtoqi boʻlgan. Masjidning gʻarbida uch tarafidan gʻishtli devor bilan oʻrab olingan qadimiy sagʻana saqlangan. Sagʻanadagi qabrning boshiga qoʻyilgan marmar lavhadagi arabiy yozuvda koʻrsatilishicha, bu yerga shayx Abduraxmon Naqshbandiy dafn qilingan.

Masjiddan shimolroqda 5-6 metr (qadam) narida kvadrat shakldagi 14 metrlik toshqudugʻi mavjud. Hovuzning yetti qator toshdan terilgan zinalari boʻlib, u doimo yonidan oqib oʻtgan ariq suvi bilan toʻla turgan.

Majmuaning oxirgi inshooti masjidning sharqiy tomonidan 5-6 metr uzoqlikdagi, balandligi 10-11 metrdan (ayrim manbalarda 14 metr) iborat minoradir. Minoradan azon aytib turilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jumanazar A. K*. Nasaf*. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007 — 204 bet.
2. ↑  „Qarshi shahrining hozirgi kungacha saqlangan meʼmoriy yodgorliklari". 20-avgust 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-avgust 2023-yil.
3. ↑  „Xonaqoh masjidi imom xatibi".
4. 1 2  Ravshanov P*. Qarshi tarixi*. Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2006 — 647 bet.
**Konditsioner** - 1) havoni moʻʼtadillash agregati; ventilyator, havoni isitkich, havoni sovitkich va havo filtrlaridan iborat. Mustaqil, nomustaqil va yetkazib beruvchi K. markaziy (obʼyektdan uzoqroqqa oʻrnatiladi), mahalliy (obʼyektning oʻziga yoki uning yaqiniga oʻrnatiladi) turlari bor. Mustaqil K.da sovitish mashinasi yoki sovitish mashinasi va Elektr havo isitkichi boʻladi, boʻlardan tashqari elektr dvigatelli sovitish kompressorlari, bugʻlatkich-havo sovitkich, kondensator, havo filtri, elektr dvigatelli ventilyatorlar, sovitish mashinasi ishini avtomatik rostlash, xona ichidagi havoni bir meʼyorda avtomatik toʻtib turish asboblari bor. Nomustaqil K.da sovuq va issiq havo tashqi manbadan keladi. Yetkazib beruvchi K.da havo markaziy K.dan berilib, sovuq va issiq (sovuq va issiq suv) tashqi manbadan beriladi; uning ventilyatorli va ejektorli turlari bor. Suvni bugʻlatib havo sovitiladigan bugʻlatkichli K. ham ishlab chiqariladi. Mustaqil K.ning ish unumdorligi soatiga 450—16000 m3, nomustaqilniki — 1500—500000 m3 havo. K. turar joy, jamoat, sanoat va qishloq xoʻjaligi binolari, vagonlar, samolyotlar va boshqalarda qoʻllaniladi; 2) donlarga gidrotermal ishlov beradigan apparat; bunda un mayin tortiladi va sifati yaxshilanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aravakash betasi yulduz tizimi** (β Aur/β Aurigae) — Aravakash yulduz turkumidagi qoʻshaloq yulduz tizimi. Uning tarixiy nomi **Menkalinan**, arabcha منكب ذي العنان  *mankab zi’l-'anan* „tizgin egasining yelkasi" dan olingan.

**Menkalinan** — bu Vega yoki Siriusga oʻxshash sirt harorati 9200 K boʻlgan A spektrli yulduz. Quyoshdan ungacha boʻlgan masofa 82 yorugʻlik  yili ga tengligini hisobga olib, uning yorqinligi quyoshdan 95 baravar yuqori ekanligini hisoblash mumkin, bu bunday yulduz uchun odatdagi yorqinlikdan bir oz koʻproq. Kuzatishlar shuni koʻrsatadiki, har 3,96 kunda tizimda qisman tutilish sodir boʻladi va yulduzning yorqinligi taxminan oʻndan bir qismiga kamayadi. Shunday qilib, tizim ikkita deyarli bir xil yulduzlardan iborat boʻlib, ularning har biri Quyoshdan 48 marta yorqinroq va bir-biridan 0,08 a.e masofada joylashgan.  (Quyosh va Merkuriy orasidagi masofaning beshdan bir qismi). Ikkala yulduz ham asosiy yonilgʻi — vodorodning yadroda kamayishi natijasida shishib, yorqinligi ortib borayotgan subgigantlardir. Yulduzlar shunchalik yaqinki, ular bir-birining shakli toʻlqin kuchlari bilan buzadi, ularning aylanish davri qayta aylanish davri bilan sinxronlanadi va yulduzlar doimo bir-biriga bir tomoni bilan burilgan.

Taxminan 330 a.e  masofada qizil karlik oddiy koʻzga koʻrinmaydigan bir juft yulduz atrofida aylanadi. Bunday masofada bir juft juda katta yulduzni koʻz bilan aniqlab boʻlmaydi va ular bitta yulduzdek koʻrinadi.

**Menkalinan**, Katta ayiq  harakatlanuvchi yulduzlar guruhiga tegishli boʻlishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Richard Hinckley Allen. „Auriga, the Charioteer or Wagoner",*. Star Names — Their Lore and Meaning*, 1899. (Inglizcha)
2. ↑  „Имена звёзд, происходящие из арабского языка." (deadlink). 2-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktyabr 2009-yil.

 (Wayback Machine saytida 2008-02-02 sanasida arxivlangan)(ingl.)
3. ↑  The history of the star Menkalinan na constellationsofwords.com(ingl.)
4. ↑  Menkalinan na Alcyone(ingl.)
5. 1 2  Menkalinan (Stars, Jim Kaler)(ingl.)
**Mandarin** (Citrus reticulata) — rutadoshlar oilasining sitruslar turkumiga mansub doim yashil daraxtlar va butalar turi; mevali ekin. Yovvoyi turlari maʼlum emas. M. subtropik va tropik (Yaponiya, Xitoy, Ispaniya, Meksika va boshqalar) hududlarda ekiladi.

  

Vatani — Xitoy. Oʻzbekistonda 20-asrning 70-yillaridan maxsus issikxona va transheyalarda payvanddan oʻstirilgan past boʻyli navlari yetishtiriladi. Bu navlar mart oyida gullab oktabrda mevasi pishadi. 5—6 yoshda bir tupi 40 kg meva beradi. M. — doim yashil daraxt, balandligi 3 m ga boradi. Tinim davri bilan almashadigan 2—3 oʻsish davriga ega. Shox-shabbasi yoyilib usadi, barglari uzunchoqtuxumsimon, toʻq yashil, gullari oq mayda, ikki jinsli, xushboʻy. M. may—iyun oylarida gullaydi, mevasi okt—noyab.da pishadi. Mevasi yassi dumaloq, baʼzan yapaloq, yuzasi biroz gʻadir-budir, poʻsti qalin, zargʻaldoq, urugʻi mayda. Sharbati nordonshirin. Eti toʻq sariq, sersuv, 8—10 pallali, vazni 60—80 g. Sharbati tarkibida 2,87—10,5% qand, 0,95—1% kislota (asosan, limon kislota), 25 mg % vitamin S va boshqa mavjud. Pustila pektin moddasi, efir moyi va glikozidlar mavjud boʻlib, qandolatchilik sanoatida va efir moyi olishda ishlatiladi. M. sovuqqa chidamli: —6,5° da barglarini, — 12° da daraxtini sovuq uradi. Ohak va gumusga boy tuproklarda yuqori hosil olinadi. M. asosan, payvand yoʻli bilan koʻpaytiriladi (asosan, trifoliatga payvand qilinadi). Koʻchatlar orasi 3–5 m, qator orasi 5–6 m qilib kech kuz va erta bahorda ekiladi. Yezda qator oralari yumshatiladi, sugʻoriladi. M. daraxtiga yosh paytida toʻgʻri shakl berilsa, hosildorlik yuqori boʻladi. 10—12 yillik daraxtlardan 1 gektardan 500 s hosil olinadi (bir tupi 30–70 kg meva beradi). Mevasi yangiligida isteʼmol qilinadi (murabbo, jem, sharbat) tayyorlanadi (qarang Sitrus oʻsimliklar).

Kasalliklari : fitoftoroz, kalmaraz, antraknoz.

Zararkunandalari: tillarang va qizil kana.

Rixsivoy Joʻrayev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yekaterina Georgievna Kim** (1930-yil 15-yanvar, Uzoq Sharq oʻlkasi, Nikolaevka qishlogʻida (SSSR) tugʻilgan, 2019-yil 19-iyunda vofot etgan) – kolxoz rahbari, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

Hayoti
------

Yekaterina Kim 1930-yil 15-yanvarda Uzoq Sharq oʻlkasining Nikolaevka qishlogʻida (hozirgi Primorsk oʻlkasining Partizanskiy tumani) tugʻilgan. U yerda oila (otasi Kim Gix Var va onasi Xyon In Sen, oʻgʻillari Vsevolod va Vyacheslav boʻlgan) kolxoz tashkil etilganini mahalliy koreyslardan bilib, 1930-yilda Naxodka qishlogʻidan koʻchib oʻtgan. 1937-yilning kuzida oilasi bilan O‘zbekiston SSRga surgun qilingan.

1941-yilda Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomli kolxozga ishga kirib, u yerda pichan yigʻadi. Yekaterina maktabda faqat qish faslida oʻqigan. Bahorda darslar tushlik paytgacha boʻlib, keyin bolalar dalaga ketishgan. U har gektardan ikki yuz sentnerga yaqin kenaf yigʻib olgan boshoqli ekinlar yetishtirish boʻyicha komsomol-yoshlar boʻlinmasi boshligʻi etib tayinlangan. Qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagandan soʻng, Moskvadagi Timiryazev akademiyasida tahsil olgan. 1948-yilda (18 yoshida) mehnatdagi ulkan yutuqlari uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Yekaterinaning jamoasi 17 gektardan ortiq maydonda gektariga 118,9 sentnerdan kenaf yigʻib, rekord koʻrsatkichga ega boʻlgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va bolgʻa" oltin medali bilan taqdirlangan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovar boʻlgan.

U 10 nafar farzandni tarbiyalagan. Primorsk oʻlkasi, Partizanskiy tumani, Novitskoye qishlogʻida yashagan.

Yekaterina Kim 2019-yil 19-iyunda 89 yoshida vafot etgan.

Mukofotlari va unvonlari
------------------------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* "Oʻroq va bolgʻa" oltin medali
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Havolalar
---------

* German Kim, Geroy Sotsialisticheskogo truda Kim Yekaterina Georgievna
* Vsegda yunaya geroinya

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  „Живая легенда".  Общественно-политическая газета «Находкинский рабочий» (17-dekabr 2015-yil). 18-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-mart 2020-yil.
2. ↑  Nagradnoe delo na Geroya Sotsialisticheskogo Truda Kim Ye. G. i Li Yen-xo. Ukaz ot 21 dekabrya 1953 g. ( at opisi.rgae.ru Error: unknown archive URL 20211026063924 sanasida arxivlangan), Rossiyskiy gosudarstvenniy arxiv ekonomiki.
**Yuriy Mixaylovich Antonov** (1945-yil 19-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – sovet va rus bastakori, estrada xonandasi, musiqachi, shoir, kino va ovoz aktyori. Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (1997), Checheniston Respublikasi xalq artisti (2016).

Biografiyasi
------------

Yuriy Mixaylovich 1945-yil 19-fevralda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Otasi Mixail Vasilyevich Antonov (1915–1989) Ulugʻ Vatan urushi yillarida dengiz askarlari brigadasida ofitser boʻlib xizmat qilgan.

Onasi Natalya Mixaylovna Antonova (Litovchenko) (1921–2008), ukrainalik, Poltava viloyati, Kremenchug shahrida yashagan.

Singlisi Janna 1948-yilda Berlinda tavallud topgan.

Ulugʻ vatan urushi tugagandan soʻng, otasi Berlin harbiy maʼmuriyatida xizmat qilish uchun qolgan.

Ijodi
-----

GDRdagi xizmatini tugatgandan soʻng, Mixail Antonov va uning oilasi Belorussiyaga koʻchib ketgan va u yerda turli harbiy garnizonlarda xizmat qilgan.

Onasi Yuriyni Molodechno musiqa maktabiga olib kelgan, uni tugatgandan soʻng Molodechno musiqa kollejiga (hozirgi M. K. Oginskiy nomidagi Molodechno davlat musiqa kolleji) xalq cholgʻulari boʻlimiga oʻqishga kirgan.

Yuriy mehnat faoliyatini 14 yoshida boshlagan. U Temir yoʻl deposida xor boshqaruvchisi boʻlib ishlagan va buning uchun 60 rubl olgan. Talabalik yillarida mahalliy madaniyat saroyi va uyida oʻzining birinchi musiqiy guruhini – estrada orkestrini tashkil qilgan.

1963-yilda musiqa maktabini tugatgandan soʻng, Yuriy Antonov oʻsha paytda ota-onasi yashagan Minskdagi bolalar musiqa maktabida oʻqituvchi boʻlib ishlay boshlagan. Keyin Belarus davlat filarmoniyasida solist-instrumentalist boʻlib faoliyat olib borgan.

Yuriy Mixaylovich 1964-yil noyabr oyida armiyaga chaqirilib, SSSR Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarida avtomatchi boʻlib xizmat qilgan va u yerda havaskorlarning chiqishlarida qatnashgan. Xizmatdan soʻng oʻzining tugʻilgan filarmoniyasiga qaytib kelgan va BSSR xalq artisti Viktor Vuyachichning „Tonika" ansamblining musiqiy rahbari boʻlib ishlagan.

Antonov 1968-yilda Belorussiyaning „Otchego j nam pet" filmida gitara chalib rol oʻynagan. Ushbu Minsk ijodi davrida Sverdlovskdan kelgan Vladimir Mulyavin bir muncha vaqt Yuriy Antonov guruhida gitarachi boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 16 aprelya 1997 goda № 357 (Wayback Machine saytida 2012-01-04 sanasida arxivlangan)
2. ↑  Bolshaya Rossiyskaya ensiklopediya: V 30 t. / Predsedatel nauch.-red. soveta Yu. S. Osipov. Otv. red S. L. Kraves. T. 2. Ankiloz – Banka. – M.: Bolshaya Rossiyskaya ensiklopediya, 2005. – 766 s.: il.: kart.
3. ↑  Yuriy Mixaylovich Antonov – biografiya ( at to-name.ru Error: unknown archive URL 20201109012308 sanasida arxivlangan) // to-name.ru
4. ↑  [Yuriy Antonov: „Jalet o chyom-to glupo"] // „Imena", 2009
5. ↑  „Антонов, Юрий Михайлович". *ТАСС*. Qaraldi: 9-mart 2021-yil.
**Yuriy Ivanovich Gulin** (1926-yil 6-aprel – 1988-yil 6-iyul) – Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi aʼzosi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Hayoti
------

Yuriy Gulin 1926-yil 6-aprelda Melitopol tumanidagi Troitskoye qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. U maktabning toʻqqizinchi sinfini tugatgan, soʻngra Chelyabinsk viloyati, Argayash qishlogʻidagi „Orggazstroy"da mexanik boʻlib ishlagan. 1944-yil iyul oyida Gulin Ishchi va dehqon Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. 1945-yil yanvar oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida 1-Belorussiya fronti 5-hujum armiyasi 89-gvardiya miltiq diviziyasining 267-gvardiya otishma polkida oddiy askar boʻlgan. U Polshani ozod qilish davrida oʻzini koʻrsatgan.

1945-yil 14-yanvarda dushman mudofaasini yoʻq qilish paytida Gulin nemis bunkeriga yaqinlashib, uni portlatib yuborgan, keyin birinchi boʻlib dushman xandoniga kirib, 10 nafar askar va ofitserni oʻldirgan. 17-yanvar kuni Mixalov hududidagi Pilikani kesib oʻtish paytida oʻz boʻlinmasida birinchi boʻlib gʻarbiy qirgʻoqqa oʻtib, dushman pulemyotining ekipajini yoʻq qilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 27-fevraldagi farmoni bilan „Qoʻmondonlikning nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun" Yuriy Gulin Lenin ordeni va 7710-sonli oltin Yulduz medali hamda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, 1-darajali Vatan Urushi ordeni va bir qator medallar bilan ham taqdirlangan.

1946-yilda serjant unvoni bilan demobilizatsiya qilingan. Shundan keyin, Toshkentda yashagan. Oʻzbekiston SSR Ichki ishlar vazirligida xoʻjalik ishida ishlagan. 1969-yilda nafaqaga chiqqan. 1988-yil 6-iyulda vafot etgan va Toshkentdagi Harbiy qabristonning Qahramonlar qismiga dafn etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Герои Советского Союза — узбекистанцы. — Таш. 1984.

Manbalar
--------

1. ↑  „Юрий Иванович Гулин". *www.mounb.ru*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.
2. 1 2 3  „Yuriy Gulin" (ru). *Герои страны („Heroes of the Country")*.
3. ↑  „ГУЛИН ЮРИЙ ИВАНОВИЧ". *www.sootechestvenniki.uz*. Qaraldi: 28-noyabr 2023-yil.
**Şakirin masjidi** (turkcha: *Şakirin Camii*) – Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan masjid. Bino Üsküdardagi tarixiy Karacaahmet qabristoniga kiraverishda joylashgan. Bino Semiha Şakir fondi tomonidan İbrahim Şakir va Semiha Şakir xotirasiga bagʻishlab qurilgan va 2009-yilning 7-mayida foydalanishga topshirilgan.

Tarixi
------

Şakirin masjidining meʼmori Anqaradagi Kocatepe masjidi va meʼmoriy konservatsiya ishlari bilan tanilgan Hüsrev Tayla boʻlgan. Binoning interyer dizayneri Semiha Şakirning jiyani Zeynep Fadıllıoğlu boʻlgan, shuningdek, gazeta xabarlariga koʻra, u masjidlarning interyer dizayni bilan shugʻullangan birinchi ayol dizayner, shuningdek, zamonaviy Turkiyada masjid dizaynini yaratgan birinchi ayol boʻlgan.

Şakirin masjidining qurilish ishlari toʻrt yil davom etgan. Bino 10 ming kvadrat metr maydonni egallaydi. Masjidning har biri 35 metr balandlikdagi ikkita minorasi va gumbazi mavjud. Gumbazning ichki qismidagi kalligrafiya yozuvlari Semih İrtesh tomonidan ishlangan. Namozxonaning uch tomonidagi katta derazalar Orhan Koçan tomonidan loyihalashtirilgan. Minbar Tayfun Erdoğmuş tomonidan ishlab chiqilgan. Dekorativ naqshlar Koʻniya sultonligi meʼmorchiligiga asoslangan holda ishlangan. Katta, assimetrik qandilda Nahide Büyükkaymakçı tomonidan yasalgan suv tomchisi shaklidagi shisha globuslar mavjud boʻlib, Allohning nuri namozxonlarga yomgʻir kabi yogʻishi kerakligi haqidagi duoni aks ettiradi. Hovlidagi favvora William Pye tomonidan ishlab chiqilgan.

Galereya
--------

* Masjidning ichki koʻrinishiMasjidning ichki koʻrinishi
* Masjid hovlisiMasjid hovlisi

Manbalar
--------

1. ↑  „Türkiye'nin En Modern Camii İbadete Açıldı".
2. ↑  „Bu Camide Ayak Kokusu Olmayacak".
3. ↑  „Zeynep Fadillioglu: First woman to design a mosque in Turkey".  Womensagenda.com.au (4-iyun 2013-yil). Qaraldi: 26-iyun 2014-yil.
4. ↑  "Mosque Modern". *The Christian Science Monitor*. 3 August 2009. .
5. ↑  Strickland, Carol. „Mosque Modern." *Christian Science Monitor*, 3 August 2009.  Retrieved 25 September 2009.
6. ↑  „Üsküdar, Türkiye'nin En Modern Camisine Kavuştu".

Havolalar
---------

* Sakirin masjidi, Zeynep Fadillioglu tomonidan ishlab chiqilgan – LeMonde.fr maqola blogi
* Tasvir va tafsilotlar AQShning *Time jurnalida* chop etilgan

Koordinatalari: 41°00′47″N 29°01′28″E﻿ / ﻿41.01306°N 29.02444°E﻿ / 41.01306; 29.02444GO
**Viktor Ivanovich Sokolov** (1911-yil 27-mart, Moskva, Rossiya imperiyasi - 1999-yil 1-yanvar, Moskva, Rossiya) - sovet futbolchisi, murabbiy, himoyachi ampulasida harakat qilgan. SSSRda xizmat ko'rsatgan sport ustasi. Antverpendagi III yozgi ishchilar Olimpiya o'yinlari chempioni (1937).

Hayoti
------

Viktor Sokolov 1911-yil 27-martda Moskvada tug'ilgan. U Kauchuk zavodi jamoalarida futbol bilan shug'ullanib, u yerda oddiy ishchi bo'lib ishlagan. 19 yoshida u "Qizil atirgul" klubiga o'tdi. U 22 yoshida Moskvaning "Dinamo" jamoasidan tushgan taklifni qabul qiladi. Keyinchalik u poytaxtning boshqa klubi "Spartak" safidada harakat qildi.

1937-yilda "Spartak" tarkibida u Antverpendagi III yozgi ishchilar olimpiadasi, Parijdagi ishchilar o'rtasidagi Jahon kubogi g'olibi bo'ldi. Viktor Sokolov Baskoniya terma jamoasi va Bolgariyaning bir nechta klublarida o'ynagan.

1943-yil 2-mayda jamoa sardori sifatida mashhur "Stalingrad stadionida" Moskva Spartak jamoasini maydonga olib chiqdi.

U o'z faoliyatini 36 yoshida Chelyabinskdagi "Dzerjinets"da tugatdi.

Shu bilan birga u xokkey o'ynagan. 1952-yilda jamoa tarqatib yuborilgach, xokkeydagi faoliyatini ham yakunlagan.

1950-yilda Davlat jismoniy tarbiya markazi qoshidagi murabbiylar maktabini tamomlagan. U murabbiyligining dastlabki davrida asosan imkoniyat darajasi past bo'lgan jamoalar bilan ishlagan. 1955-1959-yillarda Moskvaning "Spartak" klubida murabbiy bo‘lib ishlagan.

U 1999-yil 1-yanvarda vafot etdi va Vostryakovskiy qabristonining sportchilar qismiga dafn qilindi.

Manbalar
--------





1. ↑  „Виктор Соколов". 18-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-iyun 2011-yil.
2. ↑  Они будут передовыми советскими тренерами // Советский спорт (газета). — 16 марта 1950, № 32. — с. 4.