recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vaterit** minerali, kalsiy karbonatning polimorfidir (CaCO3). U nemis mineralogi Geynrix Vater sharafiga nomlangan. U mukaltsiy karbonat (m-CaCO3) sifatida ham tanilgan. Vaterit olti burchakli kristall tizimga tegishli, kaltsit esa trigonal va aragonit ortorombikdir.

Vaterit, aragonit kabi, yer yuzasida atrof-muhit sharoitida kalsiy karbonatning metastabil fazasi hisoblanadi. Kalsit yoki aragonitga qaraganda kamroq barqaror boʻlganligi sababli, vaterit bu fazalardan biriga qaraganda yuqori eruvchanlikka ega. Shuning uchun, vaterit suvga taʼsir qilgandan soʻng, u kalsitga (past haroratda) yoki aragonitga (yuqori haroratda: ~ 60) aylanadi. Masalan, eritma vositasida vateritdan kalsitga oʻtish sodir boʻladi, bu yerda vaterit eriydi va keyinchalik Ostvald pishib yetish jarayoni yordamida kalsit sifatida choʻkadiga oʻtadi.

Biroq, vaterit tabiiy ravishda mineral buloqlarda, organik toʻqimalarda, oʻt toshlarida, buyrak toshlarida va oʻsimliklarda ham uchraydi. Bunday sharoitda baʼzi aralashmalar (metall ionlari yoki organik moddalar) vateritni barqarorlashtirishiga va uning kalsit yoki aragonitga aylanishiga toʻsqinlik qilishi mumkin.

Vaterit odatda rangsiz boʻladi.

Vaterit baʼzi aragonit qobiqli mollyuskalarda (masalan gastropodlar) tabiiy yoki eksperimental sabab boʻlgan qobiq shikastlanishini tiklaydigan birinchi mineral konlar sifatida ishlab chiqarishi mumkin. Qobiqning keyingi choʻkishi aragonit shaklida sodir boʻladi!

2018-yilda vaterit Kembrij universiteti botanika bogʻida *Saxifraga* barglarida hosil boʻlgan konning tarkibiy qismi sifatida aniqlangan.

 Vateritning kristall tuzilishi
 San-Vito (Monte-Somma, Italiya) vateritilari mikrokristalli bo'lib, eng katta kristallari 2 mm dan past. Bu vaterit aragonitdan keyin epitaktik hisoblanadi. Kristal uning ichida uchlik aragonitni o'z ichiga oladi. Uning oxirida aragonit uchligining egizak tikuvlari yaxshi ko'rinadi.
* Monogdrokalsit, CaCO3 · H2O
* Ikaite, CaCO3 · 6H2O
* Minerallar roʻyxati
* Odamlar nomi bilan atalgan foydali qazilmalar roʻyxati

Manbalar
--------

1. ↑  Zhou, Gen-Tao; Yao, Qi-Zhi; Fu, Sheng-Quan; Guan, Ye-Bin (2010). „Controlled crystallization of unstable vaterite with distinct morphologies and their polymorphic transition to stable calcite". *European Journal of Mineralogy*. 22-jild, № 2. 259–269-bet. Bibcode:2010EJMin..22..259Z. doi:10.1127/0935-1221/2009/0022-2008.
2. ↑  Chris Elliott. „Incredible discovery at Cambridge's Botanic Garden that could transform treatment of cancer". *Cambridge News* (12-mart 2018-yil). 12-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlangan.
3. ↑  „Rare mineral discovered in plants for first time". *Science Daily* (2018-yil 5-mart).
**Ven Tyansyan** — tarixda mashhur vazir boʻlib, u **Szyansi**dandir. Ven bolaligidan boshlab vatanga sadoqat haqidagi kitoblarni oʻqishni yoqtirgan va kitobdagi qahramonlardan oʻrnak olgan. **Xubilay** **Yuan** sulolagiga asos solib, **Nankin**ga hujum qildi va **Linv** (Janubiy Sun poytaxti, hozirgi Xanchjou) yaqiniga keldi. Janubiy Sun hukumati imperiyani qutqarish uchun shoshilinch ravishda lashkarlikka odamlarni ola boshladi **Ven Tyansyan** Szyansida koʻp minglik koʻngillilar qoʻshinlarini toʻpladi va **Linan**ga yurish uchun tayyorgarlik koʻrdi. Doʻstlaridan biri undan soʻradi: „Sen shoshiilinch ravishda toʻplagan qoʻshinlar bilan Yuan qoʻshinlariga qarshi jang qilishga ketyapsan, bu qoʻy podasi yoʻlbars bilan kurashishga haydash bilan tengdir". Bunga Ven Tyansyan javob berdi: „Mamlakat xavf ostida, uni hech kim himoya qilishni istamayapti. Buni anglash juda ogʻir-ku? Men tushunaman, agar mening kuchlarim katta boʻlmasa ham, lekin, men oʻz vatanimga jonimni berishga tayyorman". Imperator uchun ta'ng bo'lgan holatda hukumat Ven Tyansyanni birinchi vazir etib tayinladi va uni muzokaralar olib borish uchun yubordilar. Yuan qo'shinlari uni asirga oldilar. Biroq **Dadu**ga ketish yo'lida u asirlikdan qochdi. Yuan qo'shinlari hujumini qaytarish uchun u **Fuchjou** va **Guandun**da yana qo'shin to'pladi, lekin kuchlar teng emas edi. Ven asirga tushdi va uni Daduga olib keldilar. Tyansyan uch yil asirlikda o'tirdi, biroq dushmanga bo'ysunmadi.Yuan sulolasining asoschisi Xubilayning shaxsan o'zi uni ko'ndirishga urindi:"Men sening sodiqligingni tushunaman. Agar sen o'z qaroringni o'zgartirsang, men seni vazir qilib tayinlayman, sen keyin birinchi vazir bo'lasan". Ven javob berdi:"Sun sulolasi endi halok bo'ldi, men faqat o'limni iltimos qilaman, mening mening boshqa gapim yo'q". 1283-yilda u 47 yoshida vafot etdi. U qamoqxonada unutilmas **"Ko'tarinkilik ruhi"** nomli she'rni yozgan.

Manbalar
--------



1. ↑  Nosirova, S.*. Vazir Ven Tyansyan*. TOSHKENT: EXTREMUM PRESS, 2018 — 130 bet.
**Venera geologiyasi** Venera sayyorasining yuzasi, qobigʻi va ichki qismini ilmiy oʻrganishdir. Quyosh tizimi ichida u Yerga eng yaqin va massasi jihatidan eng koʻp oʻxshash, ammo magnit maydon yoki taniqli plastinka tektonik tizimiga ega emas. Er yuzasining katta qismi ochiq vulkanik tog 'jinslaridan iborat boʻlib, baʼzilari Yer, Oy va Marsdan sezilarli darajada farq qiladigan yupqa va yamoqli tuproq qatlamlariga ega. Baʼzi zarba kraterlari mavjud, ammo Venera Yerga oʻxshaydi, chunki ular bilan qoplangan boshqa tosh sayyoralarga qaraganda kamroq kraterlar mavjud. Bu qisman Venera atmosferasining qalinligi tufayli kichik zarba beruvchilarni erga urilishidan oldin buzadi, biroq katta kraterlarning kamligi vulqonning qayta yuz berishi, ehtimol, halokatli xarakterga ega boʻlishi mumkin. Vulkanizm Veneradagi geologik oʻzgarishlarning asosiy omili boʻlib tuyuladi. Baʼzi vulqon relyef shakllari sayyoramizga xos koʻrinadi. Qalqon va kompozit bor </link> vulqonlar Yerda topilganlarga oʻxshash, ammo bu vulqonlar Yer yoki Marsda topilganlarga qaraganda ancha qisqaroq .Venera taxminan Yer bilan bir xil oʻlcham, zichlik va tarkibga ega ekanligini hisobga olsak, yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, bugungi kunda sayyorada vulqonizm davom etishi mumkin .

Venera yuzasining radar global xaritasi

1. ↑  Keddie, S. T.; Head, J. W. (1994-06-01). „Height and altitude distribution of large volcanoes on Venus". *Planetary and Space Science*. 42-jild, № 6. 455–462-bet. doi:10.1016/0032-0633(94)90088-4. ISSN 0032-0633.
2. ↑  Justin Filiberto; et al. (3 January 2020). „Present-day volcanism on Venus as evidenced from weathering rates of olivine". *Science Advances*. 6-jild, № 1. eaax7445-bet. Bibcode:2020SciA....6.7445F. doi:10.1126/sciadv.aax7445. PMC 6941908. PMID 31922004.
**2015-yil aprel oyidagi Qalamun voqeasi** 2015-yil 25-aprel kuni ertalab Suriyaning Qalamun mintaqasidagi nishonlarga qilingan bir qator hujumlar edi. Maqsadlar 155-brigada (asosiy Suriya Skad raketa bazasi) va Qalamundagi 65-brigada bazalari edi. Ikki qurol kolonnasi ham nishonga olingan, bir kishi halok bo‘lgan.  Muxolifat manbasiga ko'ra, nishonlar Hizbulloh lagerlari va ikki baza ichidagi o'q-dorilar omborlari bo'lgan.  Kteife, Yabrud va Qalamun qishlog‘ida bir necha portlash ovozlari eshitildi. Zarbalardan ko‘p o‘tmay, 65-brigada bazasi tepasida tutun ko‘tarilgan.Qarama-qarshi manbalarga ko'ra, hujum Al-Nusra frontining quruqlikdagi hujumi, yoki Isroil havo kuchlarining havo operatsiyasi bilan bog'liq. Avvalgi holatlardan farqli ravishda, Isroil rasmiy manbalari voqeaga Isroil kuchlarining aloqadorligini rad etdi.  

1. ↑  „Hezbollah keeps quiet about border airstrike". *The Daily Star Newspaper - Lebanon*. Qaraldi: 2015-yil 16-may.
2. ↑  „Syrian Rebellion Obs on Twitter". Qaraldi: 2015-yil 16-may.
**Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016** — XXXI Yozgi olimpiada oʻyinlari. Xalqaro olimpiada qoʻmitasining Kopengagen shahrida 2009-yil 2-oktabrda oʻtkazilgan 121-sessiyasida eʼlon qilingan.

Toʻrt yillikning eng nufuzli musobaqasi 2016-yilning 5—21-avgust kunlari 206 davlatdan kelgan 10 500 sportchini qabul qiladi. Musobaqalar 28 sport turida boʻlib oʻtadi. Musobaqalar shaharning 4 ta hududida — Barra, Marakana, Kopakabana, Deadoralarda — boʻlib oʻtadi.

Ovoz berish
-----------

Nomzodlar: Madrid ( Ispaniya bayrogʻi Ispaniya), Chikago (AQSH bayrogʻiAQSH), Tokio (Yaponiya bayrogʻiYaponiya), Rio-de-Janeyro (Braziliya bayrogʻiBraziliya)

| Shahar | Davlat | 1-raund | 2-raund | 3-raund |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Rio-de-Janeyro | Braziliya | 26 | 46 | 66 |
| Madrid | Ispaniya | 28 | 29 | 32 |
| Tokio | Yaponiya | 22 | 20 | — |
| Chikago | AQSH | 18 | — | — |

Olimpiada mashʼalasi
--------------------

Olimpiada mashʼalasi Braziliyaning 26 shtati 300 ta shaharidan olib oʻtiladi. Mashʼala oʻz yurishini 2016-yilning 3-mayida Gretsiyaning Afina shahridan boshlab, 5-avgust kuni Rio-de-Janeyrodagi Olimpiada oʻyinlari ochilish marosimiga yetkaziladi.

Ochilish marosimi
-----------------

Asosiy maqola: Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016 ochilish marosimi
Ochilish marosimi 5-avgust 2016-yilda mashhur „Marakana" stadionida boʻlib oʻtdi.

| * k
* m
* t
Olimpiada oʻyinlari |
| --- |
| Yozgi | 1896 • 1900 • 1904 • 1906 • 1908 • 1912 • 1916 • 1920 • 1924 • 1928 • 1932 • 1936 • 1940² • 1944 • 1948 • 1952 • 1956 • 1960 • 1964 • 1968 • 1972 • 1976 • 1980 • 1984 • 1988 • 1992 • 1996 • 2000 • 2004 • 2008 • 2012 • 2016 • 2020 • *2024*• *2028* |
| Qishki | 1924 • 1928 • 1932 • 1936 • 1940² • 1944² • 1948 • 1952 • 1956 • 1960 • 1964 • 1968 • 1972 • 1976 • 1980 • 1984 • 1988 • 1992 • 1994 • 1998 • 2002 • 2006 • 2010 • 2014 • 2018 • 2022 • *2026* |
Vey In U (736 - 825)ning «Chunchjoudan g‘arbga 

o‘tadigan tog‘ irmog'i yonida» she’ridan parcha.

Shabnam yerga qo‘ndi, oppoq shabnam … - oyning manguligi 

va oy nuri haqidagi xitoylik mashhur shoir va faylasuf Su Shining 

«Qizil devor» nomli nasriy dostonidagi satr.

Qaqnuslar minorasi - bu yerda: hukmdor saroyi.

Umrboqiylik eliksiri - Xitoy mifologiyasiga ko‘ra, oyda bir 

quyon yashaydi va hovonchada umrboqiylik baxsh etuvchi dori 

(eliksir) tayyorlaydi.

Hamma joyda yer bor, uning ustida osmon ... - Uzoq Sharqdagi 

madaniy tasavvurlarga ko‘ra osmon - faol boshlang‘ich, hukmdor; 

yer - nofaol boshlang‘ich, xalq. Ikkalasi ham bir-birisiz mavjud 

bo‘la olmaydi. Bu she’r hukmdor xalqsiz yashay olmasligi kabi 

shoir ham yolg‘iz yashay olmasligi, buning yomon ekanligi 

haqidadir. Lekin buning bir yaxshi jihati bor: hukmdorning noloyiq 

amaldorlari bilan munosabatlari («Chang g'arb tomondan bu

yergacha yetib kelolmaydi»).

"U yerlarda quloqni yuvishning keragi yo‘q." Parchada 

tarkidunyo qilgan Syuy Yu haqidagi xitoy rivoyatiga ishora 

qilinmoqda. Bir kuni hukmdor Yao Syuy Yuning donishmandligi 

haqida eshitib, unga taxt taklif qilganida Syuy Yu buni quloqlariga 

nisbatan haqorat deb bilib, o‘zi yaqinida yashagan Inchuan daryosi 

suvida quloqlarini yuvadi.

Syan - Xitoyning Xuan viloyatidagi Duntin nomli katta ko‘lga 

quyiluvchi daryo. Bu haqda koreys she’riyatida ko‘p kuylangan. 

Rivoyatlarga ko‘ra, bu daryoda afsonaviy hukmdor Shunning

ikki xotini erlari vafot etgan joyga, janubga yo‘l olayotganlarida 

uning ikki xotini shu daryoda cho‘kib o‘lganlar. Shu bois bu ko‘l 

va daryo bir necha marotaba Uzoq Sharq she’riyatida tilga olingan.

Yarim tunda qayoqqadir qarg‘alar uchar? Dunyodan uyatni yuvib tashlaydi? - bu

parchada tarixiy voqeaga ishora qilinyapti.  817-yili Xitoyda qo‘zg‘olon

ko‘tariladi. Qo‘zg‘olonchilar berkingan  qal’a qattiq qor yog‘gan payti ayyorlik

bilan bosib olinadi. Zukko  qo‘mondon qal’a atrofidagi ko‘ldagi o‘rdak va

g‘ozlarini qo‘rqitishni  buyuradi. Qushlarning shovqini qamalga olingan askarlar

uchun qo‘shinlarning harakati sifatida qabul qilingan. Qal’a taslim bo‘ladi, 

isyonchilar boshlig‘i «aybini bo‘yniga oladi». Davlat ishlarida ahvol 

yaxshilanadi, ya’ni «uyat yuviladi». Endilikda shoirni surgun qilib 

yuborgan podshoh shoirning surgun qilinishiga sababchi bo‘lgan 

noloyiq amaldorlar qurshovida qoladi. Endi hech kim xatolarni 

tuzatishga harakat qilmaydi.

Veyshuy - Chjou imperatori U Van (12 -asr) davrida yashagan 

donishmand Szyan Taygun baliq tutgan daryo. Shoir aytadiki,  hech kim bunday

hayot tarzida yashamagan. Qadimgi donishmandlar ham xuddi shunday ish

tutganlar. Oxir-oqibatda o ‘z  hukmdorlarining maslahatchisiga aylangan ikki

donishmand bekorga aytib o‘tilmagan ko‘rinadi. Shoir surgunni vaqtinchalik 

quvg‘in deb biladi. vey in u

1. ↑  *Zamonaviy koreys adabiyoti*.
**VINDELBAND** (Windelband, Wilhelm) (1848-1915) — nemis faylasufi va aksiologiya, neo-kantchilikning Baden maktabi boshligʻi. Falasa, tarix, logika, etika va kimmatdorlar nazyasi sohasida ijod qilgan. Vindelband falsafa tarixiga oid asarlarida

(„Qadimgi falsafa tarixi" (1888)

„Yangi Falsafa tarixi" (1878-1880)

„Tarix va tabiyot" (1894)

Vindelband oʻtmishning falsafiy taʼlimotini Kant nuqtai nazaridan kelib chiqib yoritadi. Vindelband Kant falsasidagi dualizmni yoʻqotishga harakat qiladi. Vindelband "narsa oʻzidaga barham beradi va u falsafani „qadriyatlar" tugʻrisidagi umumiy fan sifatida tushuntiradi. Vindelband tabiy va ijtimoiy tarixiy fanlarning uslublarining farqini asoslab berishga harakat qiladi. Vindelbandning fikricha, tabiy fanlar „nomotetik", yani, umumiy qonunlarni tadqiq qiluvchi fanlar boʻlib, tarixiy fanlar „idiografik", yani xususiylik, ayrimlik haqida hikoya qiluvchi fanlardir. Vindelband qonuniyatni tarixiy bilishning yetakchi tamoyili sifatidagi moxiyatini rad etib, uni „qadriyatlarga olib boruvchi" rasmiy tartib-qoida sifatida tushunadi. Fanning boʻlinishi toʻgʻrisidagi Vindelband taʼlimoti oʻz davrining falsafiy, sotsiologik va tarixiy asarlarini oʻrganishga oʻzining sezilarli darajada taʼsirini koʻrsatdi.

Manbalar
--------



1. ↑  *Falsafa qomusiy lug'at*. Sharq-2004 — 74 bet.
**Xitiriki** (yaponcha: *篳篥*) — anʼanaviy eski (VIII asr) yapon puflama asbobi boʻlib, yapon mumtoz musiqasida keng namoyon boʻlgan gobo guruhidan. Kichkinaligiga qaramay, xitiriki boy va baland ovoz chiqaradi. Odatda bambukdan tayyorlanadi. Diapazon — bir oktava.

Tarixi
------

Hozirgi vaqtda bu asbob yapon madaniyatining tantanali qoʻshiqlari va raqslarida qoʻllaniladi.

Xitiriki zamonaviy goboyning toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtmishdoshlari hisoblangan, qadim zamonlardan beri maʼlum boʻlgan va turli madaniyatlarda oʻzining asl shaklida saqlanib qolgan, masalan, bombarda, trubka, jaleika, duduk, gaita, zurna kabi asboblarni anglatadi.

Xitiriki Yaponiyada keng tarqalgan boʻlishiga qaramay, Xitoy uning vatani hisoblanadi, xitiriki VIII asrda yapon madaniyatiga kirgan Xitoyning guan (*bili*) asbobidan kelib chiqqan.

Xitirikining tuzilishi
----------------------

Asbobning oxirida qoʻsh qamish, shuningdek, sozlash halqasi mavjud boʻlib, u tovushni takrorlashda muhim rol oʻynaydi, chunki u tovush balandligi va ohangini tartibga soladi.

Asbobning tanasini gilos daraxti qobigʻi bilan bezash odatiy holdir. Tananing yon tomonlarida teshiklar mavjud.

Xitirikining musiqada tutgan oʻrni
----------------------------------

Meyji restavratsiyasi davrida xitiriki yapon klassik musiqasi gagaku spektakllarining zamonaviy instrumental guruhiga kirdi.

Xitiriki ishlatadigan anʼanaviy yapon musiqasining eng mashhur qismlari orasida[]:

* Mikagura — yiliga bir marta 15-dekabrda anʼanaviy cholgʻu asboblari joʻrligida sudda ijro etiladigan qoʻshiqlarning uzoq sikli;
* Yamato-uta, yamato-may: Yamato raqslari va qoʻshiqlari — rasmiy kiyimdagi toʻrt yoki oltita raqqosa tomonidan ijro etiladigan qisqa asarlar;
* Saybara — qadimgi yapon xalq qoʻshiqlaridan kelib chiqqan va IX asrdan beri aristokratlar orasida keng tarqalgan xalq qoʻshiqlari. Bizgacha yetib kelgan qadimiy qoʻlyozmalarda 60 dan ortiq asarning misralari va sarlavhalari qayd etilganiga qaramay, hozirda oz qismi ijro etilmoqda;
* Komagaku raqslari hamrohligi.

Manbalar
--------
**4NCL** yoki **Toʻrt Millat Shaxmat Ligasi,** Birlashgan Qirollikda oʻtkaziladigan shaxmat liga. Liga — Angliya, Shotlandiya, Uels va Shimoliy Irlandiya davlatlari sharafiga koʻra 4NCL deb nomlangan. Liga xalqaro nufuzga ega boʻlganligi sababli, 27 ga yaqin turli mamlakatlardan oʻyinchilar bellashadi. Bu Birlashgan Qirollikning eng yirik shaxmat ligasi boʻlib, Shaxmat boʻyicha boshqaruv organlarining nazorati ostida boʻlmagan, mustaqil ravishda mas’uliyati cheklangan jamiyat sifatida faoliyat yuritadi.

Musobaqa formatini har yili oktabrdan maygacha dam olish kunlarida Angliyaning janubiy va Midlend shtatlarining turli joylarida oʻtkaziladigan nufuzli jamoaviy turniri sifatida taʼriflash mumkin. Bu liga boʻlib, toʻrt bosqichdan iborat, unda 600 ga yaqin shaxmatchi dona suradi. Bu sport musobaqasini klublar oʻrtasidagi milliy chempionatlar — France Nationale Fransiya milliy chempionati hamda Germaniya Bundesligasi bilan qiyoslash mumkin.

Turnir sovrin jamgʻarmasiga ega, ammo eng yaxshi jamoalar tashqaridan homiylikni jalb qilishga harakat qilishadi, bu esa vaqti-vaqti bilan dunyoning etakchi grossmeysterlarini oʻyinda ishtirokini taʼminlashga imkon yaratadi. Odatda, ular mavsum oxiridagi eng asosiy oʻyinlarga qatnashadilar. Ligada Maykl Adams, Nayjel Short, Viktor Korchnoy, Aleksandr Morozevich, Aleksey Shirov va Piter Svidler kabi nufuzli shaxmatchilar ishtirok etishgan.

Liga birinchi marta 1993/1994 — yilgi mavsumda oʻtkazilgan. 2020-yil apreldan boshlab Liga onlayn tarzda saralash oʻyinlarini oʻtkazishni boshladi, unda 172 ta jamoa va har bir jamoada 4 nafardan iborat shaxmatchilar bellashishti.

Manbalar
--------

1. ↑  „Chess: Magnus Carlsen prepares for meeting" (en) (2020-yil 9-aprel). 2020-yil 10-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 11-aprel.

Havolalar
---------

* 4NCL
* OlimpBaseʼdan 1993-2013 yillardagi 4NCL tarixi
**Zebo Mirzo** 1964-yilning 15-dekabrda Qashqadaryo viloyating Kitob tumani Beshterak qishlogʻida tugʻildi. Toshkent Davlat universitetining oʻzbek filologiysada tahsil oldi(1982-1987).Toshkent Davlat sanʼat instituti kata labaranti, oʻqituvchisi(1987-1991),Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligining Xalq ijodiyoti va madaniy- maʼrifiy ishlar respublika markazi muharriri(1991-1995), „Yozuvchi"nashriyoti boʻlimi mudiri (1995-1999), „Yoshlar" radiokanali kata muharriri (1999-2006) vazifalarida xizmat qildi. 2006-yildan „Oʻzbekiston"telekanali katta muharriri sifatida faoliyat yuritadi.

Zebo Mirzoning „Tun malikasi" nomli ilk sheʼriy toʻplami 1990-yilda nashr etildi. Shundan keyin shoiraning „Ajr"(1997), „Nur kukunlari" (2004), „Ishq" (2012) kabi sheʼriy kitoblari dunyoga keldi. Zebo Mirzo, shuningdek, „Rangin dunyo", „Ijod maktabi", "Siz va Siz uchun "kabi tasviriy sanʼat, madaniyat, adabiyot namoyondalari hayoti va ijodi haqidagi maaniy-maʼrifiy mavzudagi bir qator turkum koʻrsatuvlar muallifi hamdir.

Ijodidan
--------

**Qaytish**

Men qayturman Senga muqarrar,
Tomgan har yoshimning hurmati — haqqi.
Qorong‘u umrimda bor bo‘lsang agar,
Bir bor ko‘ksim uzra Oftobday balqi!

Men seni judayam sog‘indim…
Buni aytgim kelar o‘zingga faqat.
Biroq kelguningcha, avval-oxirim,
Tugab bitmasmikan mendagi toqat?

O‘tyapsan dunyolar ortidan…
Bormi bu yuksakka boradigan yo‘l?
Men esa o‘chgancha kunlar yodidan,
Bu tubsiz chohlardan uzataman qo‘l…

Senga yetib bormas xayolim.
Qalbing uyg‘otolmas hech qanday nido.
Meni olib ketar bir kuni o‘lim,
Qo‘rqaman, hech qachon bermaysan sado!

Yuragim zarblarin eshitib yotar,
Ko‘ksim uzra botgan g‘anima — Ilon.
Toki kelgunicha mash’um kunbotar
U meni bermaydi senga hech qachon!

Sen esa…
Tush kabi olis-olisda
Yulduzlar bag‘ridan uchasan yiroq.
Sen uchun atalgan olovli hisda
Mening yonganimni bilmaysan, biroq!

Nafrat… O‘lim, Hasad…
va kin oralab,Mening Sevgim o‘tar yoniq va omon.
Sendan ketgan bo‘lsam,
bag‘rim yaralab.
Har bir qadamimga to‘layman tovon!

Ammo Sen… Ammo Sen…
Oftobday balqi,
Qayerda bo‘lsang ham yorug‘, munavvar.
Tomgan har yoshimning hurmati haqqi
Men Senga qayturman bir kun muqarrar!

29.06.09

Adabiyotlar
-----------

* „Oʻzbek adiblari" (S.Miraliyeva,R.Shokirova. Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyoti,2016) kitobidan.

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

1. ↑  „https://t.me/s/zebo\_mirzo?before=39". 2023-yil 5-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 5-iyun.
2. ↑  „https://kh-davron.uz/kutubxona/multimedia/zebo-mirzo-sherlar.html". 2023-yil 5-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 5-iyun.
**(5335) Damocles** — vaqtinchalik belgisi 1991 DA, kentavr va damokloidlarning nomi, Halley tipidagi va uzoq davrdagi faol boʻlmagan yadrolar boʻlishi mumkin boʻlgan kichik sayyoralar guruhi kometadir. U 1991-yil 18-fevralda Avstraliyadagi Sayding Spring rasadxonasida avstraliyalik astronom Robert Maknaut tomonidan kashf etilgan. Yunon mifologiyasining qahramonlaridan biri boʻlgan Damocl sharafiga nomlangan.

Tavsif
------

Damocl kashf etilganda, u boshqa maʼlum boʻlganlardan butunlay farq qiladigan orbitada ekanligi aniqlandi. Damocl orbitasi Mars afelioni ichidan Urangacha yetib bordi. U Quyosh tizimining aylanaga yaqin orbitasidan ichki Quyosh tizimiga olib boradigan eksantrik orbitaga oʻtayotganga oʻxshardi. Dunkan Steel, Gerxard Xan, Mark Beyli va Devid Asher uning uzoq muddatli dinamik evolyutsiyasi prognozlarini amalga oshirdilar va uning Yerni kesib oʻtuvchi asteroid boʻlish ehtimolini aniqladilar. Hamda ular umrining chorak qismini shunday orbitada oʻtkazishi mumkin deb taxmin qildilar. Damocl hozirgi kungacha va undan keyin oʻn minglab yillar davomida barqaror orbitaga ega, chunki uning yuqori moyil orbitasi ushbu obyektni Yupiter yoki Saturnga yaqinlashtirmaydi.

Damoclning Drako yoʻnalishidan Marsda u bilan bogʻliq boʻlgan meteorit yomgʻiri boʻlishi mumkinligi haqida baʼzi taxminlar mavjud. Obyektning Mars orbitasining minimal kesishishi masofasi (Mars MOID) 0,057 a.b. (8 500 000 km; 5 300 000 mil) va Uran MOID 0,3 a.b. (45 000 000 km; 28 000 milya) ga teng.

2019-yil holatiga koʻra, Damocl Quyoshdan 19,6 a.b. uzoqlikda joylashgan boʻlib, koʻrinadigan kattaligi 26,3 ga teng. Obyekt Quyoshdan eng uzoq nuqtasiga 2011-yilda erishgan.

Sifatdosh shakli Damoclean, /dæməˈkliːən/. Rasmiy nomlash maqolasi Minor Planet Center tomonidan 1993-yil 1-sentabrda nashr etilgan (MPC 22508).

Damocl qilichi — haddan tashqari osilgan tahdid, qadimgi Yunonistondan uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan siyosiy metafora.

Manbalar
--------

1. ↑  *Asher, David J. Bailey; Hahn; Steel (1994)* „Asteroid (5335) Damocles and its implications for cometary dynamics".  Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
2. ↑  „Meteor Showers and Their Parent Bodies". 2008-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 16-iyun.
3. ↑  „(5335) Damocles (1991 DA)".  Minor Planet Center.
4. ↑  „AstDyS Damocles Ephemerides".  Department of Mathematics, University of Pisa, Italy.
5. ↑  „MPC/MPO/MPS Archive".  Minor Planet Center.
Interior of the library Al-Aqso kutubxonasi tizimining bir qismi bo'lgan al-Xutniya kutubxonasining ichki qismi
**Al-Aqso kutubxonasi** ( مكتبة الأقصى Maktabat al-ʾAqṣā) **al-Aqso masjidi kutubxonasi** ( مكتبة المسجد الأقصى deb ham ataladi. Maktabat al-Masjid al-ʾAqṣā ), al-aqso majmui ( al-Ḥaram ash-Sharīf )dagi kitoblar jamlanmasi.

* Asosiy kutubxona : al-Aqso masjidining gʻarbida
* Al-Xutniya kutubxonasi : al-Aqso masjidining janubida.

1922 yilda Oliy musumonlar kengashi al-Aqso masjidining Kitoblar uyi, دار كتب المسجد الأقصى المبارك tashkil etdi. 1923 yilda majmua bo'ylab tarqalib ketgan kitoblar an-Nahaviyya gumbazida to'plangan. 1948 yildan 1976 yilgacha faoliyat ko'rsatmagandan keyin kutubxona 1977 yilda qayta tiklandi. Kitoblar Islom muzeyidan Ashrafiyya madrasasiga, soʻngra 2000 yilda Ayollar masjidiga koʻchirildi.

 Al-Aqso masjidi (al-Qibli) oldida al-Xutniyaga tunnel
Unda 20 000 ga yaqin kitoblar, xususan, islom arxeologiyasiga oid kitoblar mavjud. Kitoblar asosan arab va ingliz tillarida, ba'zilari esa fransuz tillarida. Unda 5-asrdan Usmonlilar davrigacha boʻlgan 2000 ga yaqin arab qoʻlyozmalari mavjud. Qo‘lyozmalardan faqat tadqiqotchilargina foydalanishlari mumkin. Bundan tashqari, ko'p sonli Falastin gazetalari va jurnallari mavjud bo'lib, ularning aksariyati 20-asr boshlariga tegishli.

1. ↑  „Archives and Libraries of Jerusalem". *Palestinian American Research Center*. 2022-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
2. ↑  Nussiebeh, Mazen (2007). „Islamic libraries in Jerusalem" (PDF). *Al-Aqsa Journal*. 10-jild, № 1. 23-bet. 2022-04-26da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2022-12-02.
3. ↑  Abu Harb, Qasem „12. Digitisation of Islamic manuscripts and periodicals in Jerusalem and Acre",*. From Dust to Digital*. Open Book Publishers, 2016 — 377–415 bet. ISBN 978-2-8218-7626-2.
4. ↑  *Natsheh.* „The al-Aqsa Mosque Library of al-Haram al-Sharif". *Institute for Palestine Studies* (2001).
5. ↑  *Matusiak.* „Digitizing the Historical Periodical Collection at the Al-Aqsa Mosque Library in East Jerusalem" (2009). — „The Al-Aqsa Mosque Library holds one of the largest collections of Palestinian historical newspapers and periodicals.".
**Virusli gepatit Kongressi -** gastroenterologlar va gepatologlar xususan, virusli gepatitni davolovchi klinisyenlar va klinik tadqiqotchilarga qaratilgan ilmiy konferensiyadir.

Dastlabki Kongress Frankfurt Gyote universitetida 2012-yil 7-sentyabr juma kunidan 9-sentyabr yakshanba kunigacha boʻlib oʻtadi. Mintaqada 43 mamlakat vakili boʻlgan 400 delegat asosiy maʼruzalar, yalpi majlislar va sanoat simpoziumlarini oʻz ichiga olgan ikki yarim kunlik dasturda qatnashib keladi. Kongressga ilmiy tezislar qabul qilinadi va poster yoki ogʻzaki xabar sifatida taqdim etib boriladi, yigʻilishda taqdim etilgan tezislar *Virusli gepatit jurnaliga* qoʻshimcha sifatida nashr etiladi. 2012 va 2013-yil. Virusli gepatit kongressi Uzluksiz tibbiy taʼlim boʻyicha Yevropa akkreditatsiya kengashi (EACCME) va Yevropa tibbiyot mutaxassislari ittifoqi instituti tomonidan akkreditatsiyadan oʻtgan va Yevropa tashqi kreditlari CME uchun 13 soatgacha belgilangan yaʼni moʻljallangan ekan.

2013-yilgi Kongress Messe Frankfurt Kongress markazida 2013-yil 26-sentyabr payshanbadan 28-sentyabr shanbaga qadar boʻlib oʻtgan. Kiritilgan mavzular quyidagilardan iborat:

Gepatit C epidemiologiyasi, skriningi va diagnostikasi;
HCV terapiyasining yangi davri: IFN oʻz ichiga olgan rejimlar;
HCV terapiyasining yangi davri: IFNsiz rejimlar;
HCV bilan birga keladigan kasalliklari;
Gepatit C ning klinik muammolar;
Gepatit B;
Gepatit D va E;
Gepatotsellyulyar karsinoma kabi turli xil maczulardada boʻlib oʻtadi.Chunki virusli gepatitlarda bu mavzularga alohida eʼtibor qaratiladi, bir-birini toʻldirib turuvchi organlar ham buni tasdiqlanib turadi. Inson organizmi esa oyna kabi kasalliklari orqali barchasini insonda ochiq korsating beradi.

2013-yilgi Kongressda taqdim etilgan tezislar *Virusli gepatit jurnaliga* qoʻshimcha sifatida yana nashr etildi.

2014-yilgi Kongress 9-oktyabr payshanbadan 11-oktyabr shanbagacha Frankfurtda boʻlib oʻtgan edi. Avvaldan rejalashtirilga holda tuwib chiqaladi va Congress esa ochiqdan — ochiq turli mavzulardagi holatlar koʻrib chiqiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Srdeční onemocnění léčba přírodními prostředky – Detonic léčba hypertenze - Viral Hep" (20-fevral 2022-yil). 2013-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-oktyabr.
2. ↑  „Abstracts for the Viral Hepatitis Congress 2012. 7‐9 September 2012. Frankfurt, Germany.: Journal of Viral Hepatitis: Vol 19, No s3". *Journal of Viral Hepatitis*. 19-jild. 2012. doi:10.1111/jvh.2012.19.issue-s3.
3. ↑  „EACCME".

[*sayt ishlamaydi*]
4. ↑  „EACCME".

[*sayt ishlamaydi*]
5. ↑  „Visitors - Messe Frankfurt". *www.messefrankfurt.com*. 2009-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
6. ↑  „Abstracts for the Viral Hepatitis Congress 2013, 26–28 September 2013, Frankfurt, Germany: Journal of Viral Hepatitis: Vol 20, No s3". *Journal of Viral Hepatitis*. 20-jild. 2013. doi:10.1111/jvh.2013.20.issue-s3.
„**Yoz, alvido!**" (shunchaki „**Yoz alvido**" oʻlaroq ham maʼlum) — „Bolalar" oʻzbek pop-rok guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2002-yil eʼlon qilingan[]. Qoʻshiqni guruh solisti Tohir Sodiqov bastalagan, soʻzini esa Sodiqov akasi Husan Sodiqov bilan hamkorlikda yozgan[]. „Yoz, alvido!" guruh repertuaridagi eng taniqli taronalarning biridir.

2020-yil guruh aʼzosi Husan Sodiqov oʻzining rasmiy YouTube kanalida „Yoz, alvido!" qoʻshigʻi remiksini guruhning 2002-yilga qadar eʼlon qilingan yetti qoʻshigʻidan iborat „11-albom" nomli albomiga ilk trek oʻlaroq kiritgan, ammo bu taronalar 2014-yilda albom shaklida eʼlon qilinmagan, balki shunchaki singl oʻlaroq chiqarilgan.

Shuningdek, „Yoz, alvido!" qoʻshigʻi „Bolalar" guruhining 2007-yil „iTunes"da eʼlon qilingan „The Very Best of the Fontana Years" (tarjimasi „Fontana yillarning eng sara [qoʻshiqlari]") terma albomiga 18-trek oʻlaroq kiritilgan. Bu albom markaziy osiyolik xonanda yoki guruhning „iTunes"da eʼlon qilingan ilk albomidir. Ammo albom mualliflik huquqlari bilan bogʻliq kelishmovchiliklar tufayli 2012-yildan keyin platformadan olib tashlangan.

„Yoz, alvido!" qoʻshigʻini bugunga qadar bir necha xonanda kaver qilgan. Jumladan, aktrisa va xonanda Asal Shodiyeva Yorqinxoʻja Umarov bilan hamkorlikda „Cover Version Battle" teledasturida qoʻshiqni ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Болалар" гуруҳининг 11 чи оригинал альбоми". *YouTube* (17-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 25-avgust 2022-yil.
2. ↑  „iTunes - Music - The Very Best of the Fontana Years by Bolalar (ingl.)".  Apple Music (22-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 2012-yil 11-may.
3. ↑  „Asal Shodiyeva & Yorqinxo'ja Umarov - Yoz alvido (T.Sodiqov)". *YouTube* (2018-yil 18-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 25-avgust.

Havolalar
---------

* „Yoz, alvido!" YouTubeda (jonli ijro)
* „Yoz, alvido!" qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi Songsterr saytida
* „Yoz, alvido!" qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi UltimateGuitar saytida
HEC Paris Startup Launchpad Demo Day 2024
**F stansiyasi ―** startaplarning kampusdir. U  2017-yil 29-iyunda ochilgan. Parijning Galle Freissinet shahrida joylashgan boʻlib, 34000 m²dan ortiq maydonga ega. U Xaver Nil tomonidan tashkil qilinib, Roksan Varzaga berilgan. Bu dunyodagi eng katta startap kampusidir.

Kampus
------

F Stansiya kampusi 34 000 m² maydonni egallaydi. U 3000 dan ortiq ish stantsiyalariga, bozor, 26 ta xalqaro qoʻllab-quvvatlash va tezlashtirish dasturlariga, tadbirlar oʻtkaziladigan joylarga va bir nechta tamaddixonalarga ega. Binoda konferensiya zallari, restoran, uchta bar va 370 oʻrinli tomoshaxona joylashgan. Inkubator shuningdek, startaplar faoliyati uchun zarur boʻlgan xizmatlarni oʻz ichiga oladi. Investitsiya fondlari, ajoyib laboratoriya, 3D printerlar va davlat xizmatlari shular jumlasidandir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Avec Station F, Xavier Niel s’impose comme figure incontournable du monde des start-up". 2020-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 13-aprel.
2. ↑  „Station F : le campus de start-up français inauguré par Emmanuel Macron". 2017-yil 6-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 13-aprel.
3. ↑  „Comment travaille-t-on à la Station F ? Revivez la visite guidée". 2020-yil 10-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 13-aprel.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
**Abul-Qosim Abbos ibn Firnas at-Takuriniy** — Andalusiyalik olim, ixtirochi, shifokor, muhandis, shoir. Sunʼiy qanotlarda boshqariladigan parvozni amalga oshirgan birinchi odam.

Abbos ibn Firnas

Biografiya
----------

810-yilda Andalusiyaning Ronda shahrida berber oilasida tugʻilgan. Uning ajdodlari, ehtimol, Pireney yarim orolini zabt etishda qatnashgan. U Kordovada yashagan, saroy shoiri va olimi boʻlgan, Kordova xalifalari Abdurahmon II va Muhammad I homiyligidan bahramand boʻlgan. Turli fanlar bilan shugʻullangan, shu sababli unga "Andalusiyalik donishmand" (hakim al-Andalus) laqabi berilgan. U matematika va musiqani oʻrgangan, keyinchalik u matematikaning bir tarmog'i hisoblangan. U musiqiy ehtiyojlar uchun metronom yaratdi, suv soatini ixtiro qildi, uni *"al-Magata-Magata"* deb atadi.

Abbos qumdan shisha yasash texnologiyasi bilan shug‘ullangan. Natijada, Ispaniya oʻzi shisha ishlab chiqarishni boshladi va uni ishlab chiqarish texnologiyasini sir saqlagan misrliklardan shisha sotib olishni toʻxtatdi. Keyinchalik u kattalashtiruvchi oynani ixtiro qildi va hozirgi mashhur planetariyni loyihalashtirdi. Planetariyda quyosh tizimining mexanizatsiyalashgan modeli bor edi va bulutlar osmon boʻylab suzib yurdi, momaqaldiroq gumburladi va chaqmoq chaqdi.

Abbos ibn Firnas 887 yilda Kordobada vafot etgan.

Uchish
------

852-yilda Ibn Firnas patlardan va yogʻoch tirgaklar ustiga choʻzilgan matolardan qanotlar yasagan. Bu apparat bilan u Kordovadagi Ulug‘ masjid minorasidan sakrab chiqdi. Abbos ibn Firnasning qurilmasi soyabonga o‘xshardi va tarixda ma’lum bo‘lgan birinchi parashyut hisoblanadi. U faqat kichik jarohatlar bilan qoʻndi.

Kordovadagi Buyuk masjid minorasi.
Keyingi 12 yil ichida Abbos havoga koʻtarilishi mumkin bo'lgan yangi apparat yaratdi. 875-yilda u havoda ucha oladigan va boshqariladigan parvozning birinchi asoslarini oʻz ichiga olgan uchuvchi mashinani yaratdi. Ixtirochi kichik Jabal al-Arus tepaligidan ipak qanotli ramka boʻlgan qurilmada sakrab chiqdi. Havo oqimlari Ibn Firnasni koʻtarib, oldinga olib bordi. U havoda tahminan 10 daqiqa turdi va sezilarli balandlikka erishdi. Qo‘nayotganda qurilma olim bilan birga qulab tushdi va Abbos og‘ir jarohat oldi. Keyinchalik Ibn Firnas samolyotining dum qismini yasash orqali qo‘nishni yaxshilash mumkinligini aytdi. Shunday qilib, Abbos birinchi destaplanni ixtiro qildi.

Xotira
------

* Olim Rondaning ona shahrida Ibn Firnas nomi bilan atalgan astronomik markaz;
* Bag‘dod shimolidagi aeroportga olim nomi berilgan, Bag‘dod xalqaro aeroporti yo‘lida uning haykali o‘rnatilgan;
* Liviyada Abbos ibn Firnas surati tushirilgan shtamp chiqarildi;
* Kordovada yaponiyalik Xose Luis Manzanares Gvadalkivir daryosi ustidagi ko‘prikni loyihalashtirdi, uning markazida olim haykali o‘rnatilgan;
* 1976-yilda Oydagi krater uning nomi bilan atalgan.Oydagi Ibn Firnas krateri

Manbalar
--------

* Abbās b. Firnās / Lévi-Provençal, E. // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : [англ.] : in 12 vol
Abu Yusuf Yaqub ibn Ishoq al-Kindiy
-----------------------------------

Al-Kindi nomi bilan tanilgan- arab faylasufi, matematiki, musiqa nazariyotchisi, astronomi. Turli manbalarga koʻra, Kufa yoki Basrada tugʻilgan,bolaligi Basrada o‘tgan, Bag‘doddagi „Hikmatlar uyi"da ishlagan. U ilk kalom namoyandalari — moʻtaziliylarning homiysi boʻlgan xalifalar Al-Maʼmun (813-833) va Al-Moʻtasim (833-842)larning sevimlisi edi. Al-Mutavakkil davrida (847 yildan) taʼqibga uchradi. Al-Kindi metafizika, mantiq, etika, matematika, kriptografiya, astrologiya, tibbiyot, meteorologiya, optika va musiqaga oid koʻplab risolalar muallifi. Gʻarbiy Evropada u lotinlashtirilgan Alkindus  nomi bilan tanilgan.

### Falsafa

Al-Kindi islom olamida birinchi boʻlib Arastuning falsafiy asarlariga murojaat qilib, musulmon Sharqida peripatetizm asoschisi boʻldi. U „Aristotel" asarlarining sharhi, „Besh mohiyat haqida", „Yaratilish va halokatning yaqin sabablari to‘g‘risida", „Narsalarning taʼriflari va tavsiflari haqida" kitoblariga ega.

Aristoteldan keyin Al-Kindi „abadiy — hech qachon mavjud boʻlmagan narsadir" deb taʼkidladi. Abadiyning mavjudligi boshqa narsa bilan shartlanmaydi; hech qanday sababga ega boʻlmagan abadiylik yoʻq qilinmaydi va oʻzgarmaydi, chunki u tana emas. Bunday noaniq boshlanish sifatida al-Kindi tur tafovutlarini yuzaga keltiruvchi shaklga nisbatan birlamchi rol oʻynaydigan materiyani narsalarni yaratadi, yaʼni ularning kuchi hisoblanadi.Substratga, atributga, sababga, turga ega boʻlmagan, oʻzgarmas abadiy tamoyil inson ongi tomonidan idrok etilmaydi, tadqiqot ob’ektiga aylana olmaydi va shuning uchun falsafaning tabiati faqat shunday narsalarni oʻrganadi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  „AL-Kindi".
**Abdul-Aziz ibn Saud ibn Naif Al Saud** (arab.عبد العزيز بن سعود بن نايف آل سعود; 1983 yil 4-noyabrda tugʻilgan, Ar-Riyod, Saudiya Arabistoni Ichki ishlar Oliy qoʻmitasi va Saudiya Arabistoni Ichki ishlar vaziri) 2017-yil 21-iyun. 2016-2017-yillarda Ichki ishlar vaziri maslahatchisi.
Ilgari u qirollik idorasidan boshlab, keyin mudofaa vaziri lavozimida sobiq ichki ishlar vaziri shahzoda Muhammad bin Nayif Al Saudning maslahatchisi bo‘lgunga qadar bir qancha maslahatchi lavozimlarda ishlagan. U shahzoda Saud bin Nayif Al Saudning to‘ng‘ich o‘g‘li.

Biografiya
----------

U 1983-yil 4-noyabrda Ar-Riyodda (Saudiya Arabistoni) tug‘ilgan va shahzoda Saud ibn Nayif Al Saudning Abir bint Faysal ibn Turki Al Sauddan to‘ng‘ich o‘g‘li bo‘lgan. Boshlang‘ich va o‘rta taʼlimni tamomlagan, so‘ngra Qirol Saud universitetida huquqshunoslik bo‘yicha tahsil olgan va bakalavr darajasini olgan.

Lavozim
-------

Qirol Salmon hukumat jilovini o‘z qo‘liga olganidan so‘ng u qirollik idorasiga maslahatchi etib tayinlandi, u yerda huquqlarni boshqarishda, so‘ngra tizimlarni boshqarishda, so‘ngra qo‘shimcha ravishda qirollik idorasining Bosh chegara boshqarmasida ishladi. maslahatchilarning birligiga. Shundan so‘ng u olti oy qirollik kantsleriyasining siyosiy bo‘limida, so‘ngra Mudofaa vaziri devonida maslahatchi bo‘lib ishladi.

2017-yilning 21-iyunidan Saudiya Arabistoni ichki ishlar vaziri etib tayinlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdul%20-%20Aziz%20ibn%20Saud%20As-%20Saud%5Bsayt+ishlamaydi%5D
2. ↑
Biografiyasi
------------

**Ibrohim al-Kuniy** - zamonaviy arab tilidagi liviyalik nosir, romanchi, qissa yozuvchi, publitsist va jurnalist.

1948- yilda tug'ilgan. 12- yoshida u arab tilini o'rgangan va shundan so'ng Liviyaga ko'p sayohat qilgan. Qaddafiy hokimiyat tepasiga kelib, neft qazib olish boshlanganidan keyin mamlakatda moliyaviy ahvol sezilarli darajada yaxshilandi, bu esa bu mamlakat fuqarolariga, jumladan al-Kuniyga ham o‘qish, ishlash va sayohat qilish imkonini berdi. 1974- yilda 26- yoshli talaba sifatida al-Kuniy birinchi marta maqolalar chop eta boshladi. O'shandan beri sotsializm va millatchilik haqida ko'p nashr qildi. Shuningdek, u Ijtimoiy siyosat va Madaniyat vazirliklarida, shuningdek, Rossiya va Polshadagi elchixonada ishlagan.

Faoliyati
---------

1977- yilda Moskvadagi Gorkiy nomidagi Adabiyot institutini tamomlab, rus tili, falsafa, xususan, marksizm, qiyosiy adabiyot bo‘yicha tahsil oldi. Al-Kuniy "sotsialistik realizm" deb atalmish yozuvchilarni o‘rganishi talab qilinganidan tashqari Dostoyevskiy, Tolstoy, Sholoxov, Baxtin, Soljenitsin, Chexov asarlari bilan ham tanishgan. U jurnalist sifatida ham ishlagan, keyinchalik Liviya madaniyat markazida lavozimlardan birini egallagan.

Ijodi
-----

Ibrohim al-Kuniy 60 dan ortiq kitoblarning muallifi: bular Saxaradagi Tuareglar hayotiga bag'ishlangan romanlar, qissalar, publitsistika. Ilk adabiy tajribalari 1974-yilga to‘g‘ri keladi, ya’ni "Favqulodda duo" (1974) hikoyalar to‘plami va "Begona yurtda yashayotgan odamning eslatmalari" (1974) ocherklar to‘plami nashr etilgan. 1980-yillarda Varshavadagi Liviya-Polsha do‘stlik jamiyati vakili va "As-Sadaqa" jamiyatining polyak tilida nashr qilinadigan jurnalida bosh muharrir bo‘lib ishlagan. U Sovet Ittifoqida yashagan va 1993- yilda parchalanganidan keyin Shveytsariyaga ko'chib o'tgan.

2005 -yilda u nufuzli Muhammad Zefzaf nomidagi Marokash adabiy mukofoti bilan taqdirlangan. 2008- yilda al-Kuniy arab dunyosidagi eng yirik adabiy mukofot – Shayx Zayd mukofoti bilan taqdirlandi.

Havolalar
---------
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Lola (maʼnolari).

**Lola** (*Tulipa*) — loladoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻsimliklar turkumi, manzarali ekma gul. Yer yuzida uning 1400 ga yaqin, jumladan, Yevrosiyoda 100 dan ortiq, Oʻrta Osiyoda 64 turi tarqalgan. Lolalar piyozli bahoriy oʻsimlik hisoblanadi, gulchilikda muhim ahamiyat kasb etadi. Koʻpgina mamlakatlar qatorida Niderlandiyada va Oʻrta Osiyoda lola koʻproq yetishtiriladi. Oʻzbekistonning adir va togʻlarida lolaning yovvoyi 25 turi o'sadi. Lolaning qizil L (*T. greigii*) va targil lola (*T. fosteriana*) xili gullarining yirik va nafisligi bilan boshqa lolalardan farq qiladi. Seleksionerlar yaratgan navlar soni hozirgi vaqtda bir necha mingdan ortiq. Oʻzbekiston FA Botanika bogʻida 60 ga yaqin xili oʻstiriladi. Qizil rang lolaning turli tuslilari: och qizildan, qora qizilgacha, shuningdek, sariq, targʻil, gunafsha va boshqa xillari uchraydi. Piyozi tuxumsimon, rombsimon, sharsimon, diametri 2,5—4 sm, Poyasi 20— 30, baʼzan 50 sm gacha. Barglari 2—3 ta, choʻziq. Tojbarglarining uz. 8 sm. Mevasi koʻsakcha, eni 1,5—2 sm, uz. 3— 6 sm. Lola, asosan, adirlar, toshli va chagʻir toshli qiyaliklarda yaxshi oʻsadi. Urugʻi hamda piyozidan koʻpaytiriladi (piyozidan koʻpaytirilganda erta gul beradi). May — iyunda gullaydi. Iyun — iyul oyining oxirlarida piyozi qazib olinib, 22—25° haroratda quritib saqlanadi, soʻngra harorat 12—13° ga pasaytiriladi. Sentabr-oktabr oylarida piyozi 8—15 sm chuqurlik qazilib ekiladi.

Oʻrta Osiyoda tabiiy lolalar Qoraqum va Qizilqum choʻllaridan to Pomir-Olay hamda Tyanshan togʻlari mintaqalardagi turli iqlim va tuproq sharoitida oʻsadi. Dunyoga mashhur eng nafis madaniy lolalarning (Gollandiya lolalari) aksariyat qismi Oʻrta Osiyo lolalari zaminida yaratilgan. Oʻzbekiston FA Botanika bogʻida lola oʻstirish hamda yovvoyi va madaniy turlaridan yangi navlar yetishtirish boʻyicha ilmiy izlanishlar olib boriladi. Oʻzbek milliy urf-odatlarida lolalar qadimdan eʼzozlanadi (qarangLola sayli).

Toshkentda gullagan lola (2022-yil mart)

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Al-Kutubiya masjidi
**Al-Kutubiya** (arab. جامع الكتبية „Kitob sotuvchilar masjidi") — Marokashning Marrakesh shahridagi eng katta masjidi boʻlib, oʻzining 69 metrlik muhtasham minorasi bilan mashhur va Almohodlar davridagi Rabatdagi Hasan va Sevilyadagi Hiralda minorasi namunasi sifatida xizmat qilgan. Qurilish buyurtmachisi amir Yoqub al-Mansur (1184—99-yillarda hukmronlik qilgan). Masjid nomi yo unga biriktirilgan kutubxona nomiga, yoki avvallari masjid yaqinidagi doʻkonlari joylashgan kitob sotuvchilarga olingan. Minora toʻrtta mis shar bilan qoplangan. Ichkarida zinapoya shunchalik keng joylashtirilganki, muazzin unga otda kira oladi.

U Andalusiya va Marokash meʼmorchiligi anʼanalarini birlashtiradi: rangli shlyapa bilan qoplangan, yorqin mozaika bilan bezatilgan. Masjid tojini beshta gumbaz tutadi. Ichkarida taqa shaklidagi kamarli oʻn etti oq devorli yoʻlak bor. Markaziy yoʻlakda Makka tomon yoʻnaltirilgan mehrob bor. 13-asrgacha (madrasa inshootlari) Islom shariati va Qurʼoni karim oʻqiladigan masjid hovlisi anʼanaviy namoz oʻqish uchun xizmat qilgan.

Al-Kutubiya masji

Qiziqarli maʼlumotlar
---------------------

* Al-Kutubiya masjidi Fransiya xorijiy legionining 4-o‘quv polkining gerbida tasvirlangan.
* Al-Kutubiya masjidi Uinston Cherchillning „Al-Kutubiya masjidining minorasi" (1943) kartinasida tasvirlangan.

Al-Kutubiya masjidiga qanday borish mumkin
------------------------------------------

Masjid Marrakeshdagi Muhammad V prospektida joylashgan. Siz unga Kutubia stantsiyasiga avtobusda borishingiz mumkin.

Manba
-----
**Vu Li** (an'anaviy xitoycha 吳歷, sobiq xitoy 吴历, pinyin Wú Lì) (1631–1718) - xitoylik katolik ruhoniysi, rassom va shoir.

Biografiya
==========

Vu Li o'sha davrdagi katolik missionerlik markazlaridan biri bo'lgan Tszyansu provinsiyasida tug'ilgan. 1675 yildan ko'p o'tmay u Simon Xaver nomi bilan suvga cho'mdi. 50 yoshida, onasi va xotini vafotidan so'ng, u Makaodagi yezuit novitiatiga kirdi (1682), olti yildan so'ng u birinchi xitoy episkopi Gregori Lo Venjiao OP (1615-1690) tomonidan ruhoniylikka tayinlandi. va 30 yil davomida ruhoniy bo'lib xizmat qildi. U 1718-yilda Shanxayda vafot etgan.U Lining she’rlari uning vafotidan keyingina nashr etilgan.

Ijodkorlik
==========

Yoshligidan rassomchilikni o'rgangan Vu Li Qing sulolasining ilk davrining "olti ustasi" dan biri; uning manzaralarida Son va Yuan davri rassomlarining ruhi uchraydi. U shoir sifatida ham mashhur bo'lib, uning she'rlari, ayniqsa keyingi davrlarda katolik tafakkurini nafis uslubda kiyintiradi; ularning mavzulari diniy hayot va ilk yezuitlarning ilmiy yutuqlariga qoyil qolishdir

Nashrlar
========

Moching shix-ch'ao (1719) - she'rlar to'plami va rasmlardagi yozuvlar.

"K’ou-to" (1909) diniy va falsafiy ma’lumotlar to‘plamidir.

"San-pachi" (1909) — sheʼrlar toʻplami.

San-yu-chi (1937) - 90 ta she'rlar to'plami (Shang-chiao tsa-chihda - "Shanghai Catholic Review").

Adabiyotlar
-----------

* Yangi katolik entsiklopediyasi, jild. 14 (2003)

FANG CHAO-YING, Ch'ing davrining taniqli xitoylari (1644-1912), tahrir. A. V. HUMMEL, 2 v. (Vashington 1943) v.2.

* M. CHANG va P. DE PRUNELÉ, Le Père Simon A Cunha, SJ (Variétés sinologiques 37; Shanxay 1914).
* L. PFISTER, Biografiya va bibliografiya haqida xabarnomalar, Xitoyning 1552-1773 yillardagi Jesuites de l'ancienne missiyasi, 2 v. (Variétés sinologiques 59–60; Shanxay 1932) v.1.
* J. va A. H. BURLING, "Vu Li: Buyuk Xitoy nasroniy rassomi", Xitoy jurnali 34 (1941) 161-167.
* G. DUNNE, Gigantlar avlodi (Notre Dame, Ind. 1962).
* CH'EN YÜAN, *Vu Lining ruhoniylikka tayinlanganining 250 yilligi xotirasida* Fu-jen hsüleh-chin 5.1-2 (Peiping 1939), xitoy tilida

Manbalar
--------

1. ↑  „Vu Li // Benezit rassomlar lug'ati (inglizcha) - OUP, 2006. - ISBN 978-0-19-977378-7".
2. ↑  „Li Vu // Ochiq kutubxona".
3. ↑  „Vu Li // Rassom ismlarining ittifoq ro'yxati".
4. ↑  „Xitoy biografik ma'lumotlar bazasi (inglizcha)".
**Komstok qurti**, kometok chervetsi (Psiudococcus comstocki Huw.) — koksidiyalar kenja turkumiga kiradigan hasharot, ichki va tashqi karantin obyekti. Birinchi marta 1890-yilda AQShning Kaliforniya shtatida D.Komstok tomonidan topilgan. Urgʻochisining tanasi uzunligi 3–4 mm, tuxum qoʻyish davrida 5–6 mm ga yetadi. Tanasi oq mumsimon parda bilan qoplangan, chetlarida 17 juft mumsimon oʻsiq, shu jumladan, tana uzunligining yarmigacha boradigan ikkita dum ipi bor. Koʻzlari yirik, moʻylovlari 8 boʻlimli, erkagi 1,2—1,5 mm uzunlikda, qanotli, tusi qizgʻish, koʻzlari qora, qizil doiralar bilan oʻralgan. Moʻylovlari 10 boʻgʻimli. Urgʻochisi 600 ga yaqin tuxum qoʻyadi. Tuxumining kattaligi 0,3 mm, oval shaklda. Daraxtlar kovagida, oʻsimlik ildizlarida, xazon orasida, devor yoriqlarida tuxumlik bosqichida qishlaydi.

Bir yilda 3—4 avlod beradi. Aprel oyida tuxumdan chiqqan qurtlar zararlagan tut daraxti novdalari qingʻir-qiyshiq boʻlib, barglar sargʻayadi va qurib qoladi, daraxt tanasi, ildizlari va shoxlarida ishish va yoriqlar hosil boʻladi. Qurt tezagi bilan ifloslangan tut bargi esa ipak qurti uchun zararlidir.

Komstok qurti tut daraxtidan tashqari, shaftoli, anor, makkajoʻxori, kartoshka, karam, pomidor, qovun, tarvoʻz va bir qator boshqa koʻpgina daraxtsimon va oʻtsimon oʻsimliklarning tanasi, poyalari, shoxlari, barglari, kurtaklari, shona, gʻuncha, gullari, mevalariga va 5—6 sm chuqurlikda tuproqsagi ildizlarining yuqori qismiga zarar yet-kazadi (oq momiqqa oʻxshagan qoldiq qoldiradi). Komstok qurti Oʻzbekistonga 1939-yilda Yaponiyadan keltirilgan tut koʻchatlari bilan kelib qolgan.

Kurash choralari: eng afzali biologik usul. Komstok qurtining kushandasi boʻlgan psevdafikusni koʻpaytirib, zararlangan hududlarga tarqatish lozim. Agrotexnika tadbirlarini oʻz vaqtida oʻtkazish; begona oʻtlar, koʻzda xazonlarni va qurigan shox-shabbalarni yigʻishtirib yoqib tashlash; ekiladigan yangi koʻchatlarni maxsus xonalarda dezinfeksiya qilish shart (qarang Chervetslar). Sulton Ashmuhamedov, Norqoʻzi Ergashev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |