*Robert Southey* (ruscha Robert Sauti; 1774-yil 12-avgust — 1843-yil 21-mart) ingliz romantizmi vakili, mashhur shoir. Sauti „koʻl shoirlari" dan biridir. U „ koʻl maktabi" vakillari boʻlgan Wordsvort va Kolerijning koʻplab estetik izlanishlari va talablari bilan oʻrtoqlashdi. „Koʻl maktabi" atamasi 1800-yilda paydo boʻlgan (inglizcha „lake" soʻzidan olingan)

Hayot
-----

*Robert Southey* 1774-yil 12-avgustda Bristolda tugʻilgan. Uning otasi *Robert Southey* oddiy ishchi edi. U 1772-yilda Margaret Xillga uylandi. Ikki yil oʻtgach, ularning birinchi oʻgʻli *Robert Southey* tugʻildi.

*Robert Southey* uch yoshida otasining bankrotligi tufayli onasining singlisi Elizabet Teylor tomonidan tarbiyalangan.*Robert Southey*ning bolaligi shu Baz shahrida oʻtadi

Sauti sakkiz yoshidan oldin Shekspir,Beamont va Fletcherni oʻqigan.Uning romantikaga qiziqishi Xulning Tasso,Ariosto va Malika Fayre tarjimalarini o‘qiganidan keyingina uyg‘ongan.

1778-yilda *Robert Southey* Vestminster maktabiga oʻqishga kirdi. Biroq, toʻrt yil oʻtgach,Uilyam Vinsent (1739-1815) Robertni „Flagellant" jurnalida talabalarni kaltaklashga qarshi maqola chop etgani uchun maktabdan haydab chiqaradi.

1792-yil 3-noyabrda Robert Oksforddagi oliy oʻquv yurti Balial kollejiga oʻqishga qabul qilindi.Uning otasi *Robert Southey* (katta) oʻsha yili vafot etdi.Otasi vafotidan keyin Robert yopiq maktabga yuboriladi.Bir tomondan, bu Oksford universitetiga toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻl edi. U Oksfordda yashasa-da, *Robert Southey* oʻzi oʻqiyotgan universitetdan, Epiktet va suzishdan tashqari hech qanday taʼlim, maʼlumot, tajriba olmaydi.

Oʻz tadqiqoti natijasida fransuz ziyolilari Volter va Russo, nemis shoiri Gyote ijodi, V.Godvin gʻoyalari bilan tanishdi. 1793-yilda Sautining fransuz inqilobiga boʻlgan ishtiyoqi uning „Janna d’Ark" dostonida oʻz aksini topgan.Ushbu sheʼr 1796-yilda Bristolda Jozef Kottl matbuotida chop etilgan.

1794-yilda Robert Oksfordda Semyuel Teylor Kolerij bilan uchrashdi.Ularni umumiy falsafiy, siyosiy va adabiy manfaatlar birlashtiradi.Ular birgalikda „Robespierning magʻlubiyati" (1794) muvaffaqiyatsiz dramasini yozdilar. Xuddi shu yili u 16-asrdagi dehqonlar urushi materiali asosida „Uot Tayler" dramasini yozadi.

Ijodkorlik yoʻli.*Robert Southey* ingliz romantizmining vakili.Tanqidchilar *Robert Southey* va uning doʻstlari Wordsvort va Kolerijni „hovuz maktabi" ga kiritdilar.Sauti turli janrdagi koʻplab sheʼriy asarlar muallifi. Tadqiqotchilar *Robert Southey* ishini 2 davrga ajratadilar:

1. 1794-1813-yillar — sheʼriyat va dramatik asarlar yaratilish davri;
2. 1813-1843-yillar asosan nasriy asarlar yozilgan davrdir.

*Robert Southey* oʻzining ijodiy faoliyatini 90-yillarning boshlarida folklor balladalari janridan foydalangan holda boshlagan.Uning „Jangchi xotini", „Kambag‘al nolasi", „Kambag‘al ko‘milishi" kabi ilk asarlarida adibning kambag‘al va muhtojlarga achinishi o‘z ifodasini topgan.

*Robert Southey* shafqatsizlik jazosiga qatʼiy ishonadi.Ushbu oʻyin dengizchilarga xavf tugʻdirish uchun qoʻngʻiroqni uloqtirgan qaroqchi Ralf haqidagi „Ingkap qoyasi" (1803) balladasida davom ettiriladi

*Robert Southey* Napoleon urushi davrida yozilgan „Madok", „Talaba — buzg‘unchi", „Kehamning laʼnati", „So‘nggi gotlardan biri Roderik" sheʼrlarini bitta umumiy muammo, umumiy mavzu birlashtiradi.Sheʼrlardagi bosh qahramonning xulq-atvori, xatti-harakati, eʼtiqodi, yaxshiligi, dushmanni yengishda yordam berishi — hammasi bir xil. Talaba, adolat tarafdori, dunyoga shafqatsizlik olovini yoygan zolim sehrgarlarga qarshi kurashgan arab qahramoni; Meksikada Azteklarning yangi davlatini yaratishga kirishgan Keltlar shahzodasi Madok; Kehamni mag‘lub etgan Ladurlad va qirol hukumatidan voz kechib, o‘z vassallarining gunohidan o‘zini oqlagan barcha Roderliklar ana shunday xarakterlardir. 

Ijodining ikkinchi bosqichida *Robert Southey* nasriy asarlar yozishga yuz tutdi.*Robert Southey*ning yozuvchi mahoratini isbotlagan „Nelson hayoti" 1813), „Arturning oʻlimi" (1817), „Uesli hayoti" (1818). b. asarlari bor.Ingliz tarixiga alohida taʼsir ko‘rsatgan yirik tarixiy shaxslar (Nelson, King Artur, Uesli) haqida yozish *Robert Southey*ning shoir laureati sifatida shuhratini kuchaytiribgina qolmay, tarixiy olamlarga bo‘lgan qiziqishini ham oshirdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Ozernaya shkola. N.A.Soloveva // Kіtapta: Istoriya zarubejnoy literaturi XІX veka. Pod red. N.A.Solovevoy. Moskva, Visshaya shkola, 2000, 49-str. ISBN 5-7695-0379-X
2. ↑  Toqshiliqova G.B. Shetel әdebietіnің tarixi. Almati, 2010. ISBN 986-702-431-859-2