recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Biokompyuter** — oʻta tezkor va katta integratsiya koeffitsiyentiga ega boʻlgan biomikrosxemalar asosida yaratilgan elektron hisoblash mashinasi. B. yaratish uchun molekulyar elementlar va molekulalar tizimi (ansambli)ni loyihalash, molekulyar elementlardan eng koʻp foydalanuvchi yangi biomikrosxemali texnikani ishlab chiqish va bioqurilma hamda tizimlarni ishlab chiqarishning tamoman yangi texnologiyasini, mas, submikron va nanotexnologiya kabi jarayonlarni ishlab chikish zarur. Hozirgi vaqtda bu yoʻnalishlarda anchagina muhim nazariy va amaliy natijalarga erishilgan. B.larning turli loyihalari mavjud. B.ning asosiy qismlari: axborotni matritsaviy parallel usulda kiritish qurilmasi; molekulyar tezkor xotiraga ega boʻlgan molekulyar mikroprotsessor; axborotni optik usulda kiritish va chiqarish qurilmalari. Axborotlarni toʻplash, tarqatish, ularga ishlov berish va boshkaruv tizimlari kabi qurilmalar B. asosida loyihalansa, har tomonlama ixcham va iqtisodiy jihatdan arzon boʻlgan koʻp funksiyali biokomplekslarni ishlab chiqish imkoniyati paydo boʻladi. B. va biokomplekslar yaratish yuzasidan ilmiytexnikaviy izlanishlar, ayniqsa, biosxemotexnika va yangi texnologik jarayonlar bilan bogʻliq ishlar olib borilmoqda.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻp tukli chuvalchanglar**, polixetalar (Polychaeta) — halqali chuvalchanglar sinfi. Oʻz. 2 mm dan 3 m gacha. Tanasi juda koʻp (bir necha yuzta) halqalardan iborat. Har bir halqada bir juftdan koʻp tukli yassi koʻraksimon oʻsimtasi — parapodiysi boʻladi (nomi shundan olingan). Parapodiylar harakatlanish va, koʻpincha, jabralar vazifasini bajaradi. Ayrim oʻtroq yashovchi turlarida bu vazifani bosh tomonidagi paypaslagichlar oʻtaydi. Koʻzlari (koʻpincha, oddiy), muvozanat organlari rivojlangan. 25 taga yaqin turkumga boʻlinadi. 7000 dan ortiq turi maʼlum. Koʻpchilik turlari dengizlarda, ayrim turlari chuchuk suvlarda va tropik oʻrmonlardagi barg toʻshalmasida yashaydi. Erkin suzib yuradi; balchiqqa koʻmilib oladi, bir qancha turlari kum va balchiqdan koʻrgan vay — inlarida hayot kechiradi. Koʻpchiligi ayrim jinsli, tashqi urugʻlanadi. Metamorfoz orqali rivojlanadi: tuxumdan chiqqan troxofora lichinkasi, asta-sekin boʻgʻim chiqarib, voyaga yetgan Koʻp tukli chuvalchanglarch.ga aylanadi. Ayrim turlari koʻndalangiga kurtaqlanish orqali jinsiy koʻpayadi. Detrit bilan oziqlanadi; bir qancha turlari yirtqich. Deyarli barcha turlari suv hayvonlari ozigʻi sifatida katta ahamiyatga ega. Ayrim turlarining ikrasi yeyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Uchuvchilar Gurin va Zakrevskiyning ommaviy qabri** — Grozniyning Oktabr tumanida 1942-yil noyabr oyida paydo boʻlgan.

Tarix
-----

1942-yil 6-noyabrda Kavkaz jangi paytida uchuvchi leytenant Ivan Gurin, shturman leytenant Nikolay Zakrevskiy va oʻqchi-radiooperator katta serjant Boris Lisitsindan iborat ekipaji boʻlgan samolyot Tikhoretskaya, Kropotkino, Mozdok, Georgievskaya, Ishcherskaya stantsiyalar hududida razvedka parvozini amalga oshirdi. Parvoz davomida ekipaj hududni aerofotosuratga olish ishlarini olib bordi, muhim maʼlumotlarni oldi va ularning bir qismini radio orqali qoʻmondonlikka uzatdi.

Mozdokdan janubda samolyot dushmanning zenit oʻtidan yoqib yuborilgan. Ekipaj aʼzolari alangani oʻchirishga va Grozniy aerodromiga qaytishni davom ettirishga muvaffaq boʻldi. Aerodromga yaqinlashganda, samolyot yana yonib ketdi. Ekipajda samolyotni tark etish imkoniyati boʻlgan, ammo keyin yonayotgan mashina shahar ustiga qulab tushar edi. Shuning uchun, uchuvchi shahar chegarasidan tashqariga qoʻndi. Faqat qurolchi-radio operatorini qutqara olishdi.

Uchuvchilar Grozniyning Oktabr tumanida dafn qilindi. Qabr ustiga yozuvli yogʻoch belgi qoʻyilgan. 1983-yilda poʻlatdan yasalgan yodgorlik stelasi oʻrnatildi. Old tomoniga relefli besh qirrali yulduz va yozuvi boʻlgan metall plastinka biriktirilgan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Komsomol uchuvchilari Gurin Ivan Ivanovich(1918-1942-yillar), Zakrevskiy Nikolay Ivanovich (1917-1942-yillar). | "|

Oʻlimidan sal oldin, 1942-yil sentabr oyida Gurin Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi. Keyinchalik, sobiq Spokoynaya koʻchasi Gurin sharafiga, sobiq Lugovaya Zakrevskiy sharafiga oʻzgartirildi.

Samolyot halokatidan omon qolgan oʻqchi-radio operatori Boris Stepanovich Lisitsin 1943-yilda vafot etdi. Uning mukofotlari bor edi: Qizil Bayroq va Qizil Yulduz ordeni. Uning nomi sobiq Gruppova koʻchasiga berildi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Пономарёва 1987. sfn error: no target: CITEREFПономарёва1987 (help)
2. ↑  „Гурин Иван Иванович 1918 г. р." (ru). *Подвиг народа*. 1-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2020-yil.
3. ↑  „Лисицын Борис Степанович 1921 г. р." (ru). *Подвиг народа*. 1-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2020-yil.
4. ↑  „Лисицын Борис Степанович 1921 г. р." (ru). *Подвиг народа*. 1-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Пономарёва И. З. Севостьянов М. П.*. Памяти вечной достойны*. Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987 — 90—91 bet.
**Oʻsimliklar anatomiyasi** — botanikaning oʻsimliklarning ichki tuzilishini oʻrganadigan boʻlimi. Oʻsimliklar anatomiyasining paydo boʻlishi mikroskopning kashf etilishi va 17-asr oxirida italiya biologi M.Malpigi hamda ingliz botanigi N.Gryu tomonidan ilk bor oʻsimlik toʻqimalarining mikroskopik tuzilishini oʻrganilishi bilan bogʻliq. Oʻsimliklar hujayralarini oʻrganib olingan natijalardan 19-asrda T.Shvann oʻzining hujayra nazariyasini ishlab chiqishda foydalangan. 19-asrning 2-yarmi va 20-asrning boshidan boshlab oʻsimliklar toʻqimalari, hujayralari va organoidlari ularning oʻsishi, rivojlanishi, ontogenez davomida ixtisoslashuvi hamda ular funksiyasi bilan qoʻshib oʻrganila boshlandi. Ana shu davrda Oʻsimliklar anatomiyasidan oʻsimliklar sitologiyasi ajralib chiqadi.Elektron mikroskopiya, metodologik asoslardan — evolyutsion taʼlimot va ekologik yondoshuv Oʻsimliklar anatomiyasini oʻrganish metodlaridan hisoblanadi. Oʻsimliklar anatomiyasi dalillaridan faqat biologiyada emas, balki agronomiya, texnika, tarix va arxeologiya (dendrologiya), shuningdek, farmatsevtika, oziq-ovqat, sellyulozaqogʻoz ishlab chiqarish, yogʻochsozlik sanoatida foydalaniladi (qarang Oʻsimliklar morfologiyasi).

Oʻsimliklarning ichki tuzilishi, asosan, yorugʻlik mikroskopi yordamida oʻrganiladi. Bu jarayonda yangi tekshirish usullari — polyarizatsiya, ultrabinafsha nurlar, lyuminessent va elektron mikroskopiya hamda tekshirishning gistokimyoviy usullari, rentgenostruktural analiz va boshqalardan ham foydalaniladi, Anatomik tadqiqotlar oʻsimliklarning kelib chiqishi, qishloq xoʻjaligi ekinlariga tashqi muhit taʼsirini aniqlash va boshqalar masalalarni hal qilishda muhim ahamiyatga ega.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yevropa Akademiyasi** (Academia Europaea) — Yevropa davlatlarining yetakchi olimlarini birlashtirgan jamoat nodavlat tashkiloti. Akademiya 1988-yilda „Umumiy Yevropa uyi" va birlashgan Yevropa konseptsiyasining bir qismi sifatida tashkil etilgan. Akademiya tabiiy va gumanitar fanlarning barcha asosiy boʻlimlarini oʻz ichiga oladi. European Review  jurnalini nashr etadi. Prezidenti (2014-yildan) -Sierd Cloetingh. Akademiyaga 3800 ga yaqin olimlar, jumladan 52 Nobel mukofoti sovrindorlari kiradi.

„Yevropa fanlar akademiyasi" tushunchasi 1985-yilda Parijda boʻlib oʻtgan Yevropa fan vazirlarining yigʻilishida paydo boʻlgan. Keyin Qirollik jamiyati (Buyuk Britaniya) 1986-yil iyun oyida Londonda bir qator olimlar, jamoat va siyosiy arboblarning yigʻilishini tashkil etdi, unda akademiya yaratish gʻoyasi maʼqullandi.

Academia Europaea „Yevropa fanlar, gumanitar fanlar va adabiyotlar akademiyasi" sifatida 1988-yil sentyabr oyida Kembrijda boʻlib oʻtgan yigʻilishda tashkil etilgan (inglizcha: *European Academy of Sciences, Humanities and Letters*). Birinchi prezidenti Arnold Burgen. Keyinchalik akademiyaning ikkinchi prezidenti boʻlgan Xubert Kyurien ochilish nutqi bilan chiqdi. Birinchi yalpi majlis 1989-yil iyun oyida Londonda boʻlib oʻtdi, oʻsha paytda Akademiyaning 627 aʼzosi bor edi.

Akademiyaning 2000 dan ortiq aʼzosi, jumladan, 35 Yevropa davlati va 8 ta Yevropadan tashqari davlatlardan, jami 40 dan ortiq Nobel mukofoti sovrindorlari bor. Aʼzolikka fizika fanlari va texnologiyalari, biologiya fanlari va tibbiyot, matematika, iqtisod, huquq sohalarining eng taniqli mutaxassislari kiradi.

Yevropa akademiyasining shtab-kvartirasi Londonda, Mallet koʻchasida, London universitetining Senat uyida joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „The European Review". 29-dekabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-yanvar 2012-yil.
2. ↑  „Academia Europaea — London Headquarters". 9-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentabr 2020-yil.

Havolalar
---------

* Akademiya Yevropa
**Yobu**, Jobu — oʻzbek urugʻi. Yo. qozoqlar tarkibida ham boʻlgan, tarqoq holda Zarafshonning oʻrta va quyi oqimi (Payariq, Pastdargʻom, Kattaqoʻrgʻon, Narpay, Gʻijduvon) da Qarshi choʻlida yashagan. Chorvachilik hamda dehqonchilik bilan shugʻullanishgan. Yo. avlodlari oʻzbek xalqi tarkibiga singib ketgan.

Yabu, yobu, jabu — oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan kichik urugʻlardan biri. 20-asrning boshlarida (hoz. Pastdargʻom, Kattaqoʻrgʻon, Narpay, Gʻijduvon tumanlarida) hamda Qarshi choʻlida yashab, asosan, chorvachilik, soʻngra dehqonchilik bilan shugʻullanganlar. 1926-yilgi aholi roʻyxati maʼlumotlariga koʻra, ular 4 mingga yaqin kishini tashkil etishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Puazyoyl qonuni** - ingichka silindr naycha orqali oqib oʻtayotgan yopishqoq suyuklikning laminar oqimaatn miqdori-hajmini koʻrsatadigan qonun. Unga koʻra, naychaning koʻndalang kesi-midan 1 sekundda oqib oʻtayotgan suyuqlik hajmi Q naychaga kirayotgan va undan chiqayotgan suyuklik bosim (r va ry)lari farqiga, naycha diametri d ning toʻrtinchi darajasiga toʻgʻri proporsional, naycha uzunligi / ga va suyuklikning yopishqoqlik koeffitsiyenta |i ga teskari proporsional:Bu formulani fransuz fizigi va vrachi J. L. M. Puazyoyl (17991869) aniqlagan, k koeffitsiyenti bilan yopishqoqlik koeffitsiyenti s ning bogʻlanishini keyinroqJ. Stoke aniqdagan. Puazyoyl qonuni turli temperaturalardagi suyuklik yopishqoqligi koeffitsiyentini aniqlashda qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nutriya**, suv bobri (*Myocastor coypus*) — kemiruvchilar turkumi, nutriyasimonlar oilasiga mansub hayvon. Oilaning yagona turi. Tanasining uz. 60 sm gacha, dumi 45 sm gacha, ogʻirligi 8 kg gacha. Orqa oyoqlarining deyarli barcha barmoqlarida suzgich parda boʻladi, quloqteshigi suvda bekilishi mumkin. Jan. Amerikaning tropik va subtropik mintaqalarida tarqalgan. Jan.-gʻarbiy Yevropa, Zakavkazye va Oʻrta Osiyo mamlakatlari, jumladan, Oʻzbe-kiston jan.

da akklimitizatsiya qilingan. Suvda va suv boʻyida yashaydi; yaxshi suzadi va shoʻngiydi. Kechasi va oqshomlari faol. Botqoq oʻsimliklari poyasidan in quradi, in qazishi ham mumkin. Bir yilda 2-marta 2—8 ta (odatda, 5 ta) koʻzi ochiq, yungli bola tugʻadi. Qimmatli moʻynasi va goʻshti uchun ovlanadi. Moʻynachilik fermalarida boqiladi. Har xil rangli moʻyna beruvchi zotlari chiqarilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
***3D Deathchase*** (inglizcha: *3D Deathchase*) — bu ZX Spectrum platformasi uchun dasturchi Mervyn Estcourt tomonidan yaratilgan va Buyuk Britaniyadagi Micromega va Ispaniyadagi Ventamatic kompaniyalari tomonidan nashr etilgan videooʻyin.

Oʻyin syujeti
-------------

Fayl:3D Deathchase screen.png Oʻyin jarayoni. Oʻq otish zonasida qoidabuzar mototsiklchidan tashqari past uchadigan dushman vertolyoti ham bor.
Oʻyinchi qonun zobiti rolini oʻz zimmasiga oladi va oʻrmon hududini patrul qiluvchi mototsiklni boshqaradi. Maqsadlar yana ikkita mototsikl: koʻk va sariq. Oʻyinchining mototsikli oʻqotar qurollar bilan jihozlangan boʻlib, u dushmanni yoʻq qilishi kerak. Bunday holda, oʻyinchi doimo daraxtlar bilan toʻqnashuvdan qochish kerak. Yoʻq qilingan har bir dushman uchun oʻyinchi 1000 dollar oladi. Ikkala raqib ham yoʻq qilinishi bilanoq, oʻyinchi bir xil hudud boʻlgan keyingi bosqichga faqat tunga oʻtkaziladi. „Tungi" darajadan oʻtgandan soʻng, oʻyinchi keyingi bosqichga oʻtadi, bu erda oʻrmondagi daraxtlarning chastotasi doimiy ravishda oshib boradi. Mototsikldagi dushmanlardan tashqari, dushman vertolyotlari va tanklari ham mavjud boʻlib, ularni urib tushirganda, oʻyinchi qoʻshimcha ball oladi.

Oʻyinda aniq hikoya tugashi yoʻq, shuning uchun u oʻyinchining urinishlari tugamaguncha davom etadi. Hammasi boʻlib, oʻyin 8 darajaga ega, uni oʻtgandan soʻng, oʻyinchi yana 1-darajaga qaytadi.

Reytinglar va fikrlar
---------------------

Oʻyin matbuotda ijobiy sharhlarni oldi, asosan oʻyin oʻsha vaqt uchun uch oʻlchovli dunyoni aks ettirish uchun yetarlicha real edi. CRASH jurnalidagi maqolada *3D Deathchase* „juda oddiy gʻoya va aniq belgilangan, murakkab boʻlmagan maqsadga ega oʻyin" deb taʼriflangan va oʻyinga 92 % reyting bergan.

Oʻyin Your Sinclair Top 100 ZX Spectrum oʻyinlarida 1-oʻrinni va *Crash* jurnalida 98 — oʻrinni egalladi.

Remeyklari
----------

2002-yilda Edge jurnali Endryu Leyden tomonidan yozilgan Death Chase oʻyinini „Retro Special" boʻlimida taqdim etdi. Tanqidchilar uni „juda goʻzal, lekin asl nusxaga yaqin emas" deb izohladilar. *Dark Rider* („Dark Rider") deb nomlangan remeyk dasturchi Evgeniy Kiyanov tomonidan yozilgan va iPhone uchun chiqarilgan. Bundan tashqari, *3D Deathchase* mini oʻyini Xi *Playstationlarda*.uchratish mumkin.

Manabalar
---------

1. ↑   (en) *Top 25 ZX Spectrum Games of All Time* (Retro Gamer nashri). Live Publishing. 2008. pp. 88—91.
2. ↑  „Статья в журнале CRASH". 13-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-noyabr 2013-yil.
OKMK sport majmuasi
-------------------

**OKMK sport majmuasi** – "Olmaliq kon-metallurgiya kombinati" Aksiyadorlik jamiyati tasarrufidagi oʻyingoh. U Toshkent viloyati, Olmaliq shahrida joylashgan.

Katta futbol maydoni
--------------------

Fayl:OKMK katta stadioni.jpgOKMK katta stadioni
2013-yilda foydalanishga topshirilgan sport majmuasi xalqaro standartlarga javob beradi. Respublikamizda yagona gibrid maydon hisoblangan oʻyingohda 12 ming sonli muxlisni oʻz bagʻriga sigʻdira oladigan katta futbol maydoni mavjud. Ushbu futbol maydoni 105x79 metrni tashkil qiladi. Oʻyingohda har biri 30 nafardan futbolchi va murabbiylarga moʻljallangan jami toʻrtta kiyim almashtirish xonasi sportchilar xizmatida. U yerda yumshoq oʻrindiqlar, kiyim-kechaklar uchun maxsus shkaf, yuvinish xonasi, massaj xonasi va boshqa qulayliklarga ega zarur sharoitlar yaratilgan.

Yopiq maydonlar
---------------

OKMK sort majmuasida ikkita yopiq sport maydoni (70x38 metr) ham mavjud boʻlib, har biri 500 oʻrinli muxlislarga moʻljallangan tribunalardan iborat. Ularning birida AGMK futzal jamoasining sport musobaqalari oʻtkaziladi. Ikkinchisida esa, kurash, kikboksing, boks va boshqa sport musobaqalari oʻtkaziladi. Yopiq sport maydonining ichida ham kiyim almashtirish, yuvinish, massaj xonalari mavjud.

Tennes maydoni
--------------

OKMK sport majmuasida standart talablar asosida qurilgan tennis maydoni ham mavjud. Ikki taraflama tribunada 1000ga yaqin muxlis sportchilar mahoratidan zavq olishi mumkin.
Bundan tashqari, standart oʻlchamdagi ikkita basketbol va tennis mashgʻuloti maydoni hamda sunʼiy qoplamali maydon yosh sportchilarni yetishtirishda qoʻl kelmoqda.

OKMK sport majmuasi koʻplab nufuzli xalqaro sport musobaqalari, respublika, viloyat miqyosidagi katta tadbirlar, bayram konsertlariga mezbonlik qilib keladi.

Bu yerda shugʻullanayotgan sport jamoalari nafaqat viloyat, respublika balki, jahon arenalarida ham muvaffaqqiyat qozonib kelishmoqda.

Jumladan, futzal boʻyicha AGMK jamoasi, basketbol boʻyicha AGMK ayollar jamoasi, Voleybol boʻyicha AGMK erkaklar jamoasi, futbol boʻyicha AGMK erkaklar jamoasi va "AGMK-women" ayollar jamoalari Respublika va Osiyo va Sharqiy Osiyoda munosib o’rinlarni qo’lga kiritib kelishmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  , OKMK sport majmuasi – chempionlar maskani, 26-oktyabr 2022, www.agmk.uz
2. ↑  , РАЗМЕРЫ БАСКЕТБОЛЬНОЙ ПЛОЩАДКИ, 6 ДЕКАБРЯ 2020,
**Veterinariya-sanitariya ekspertizasi** — 1) hayvonot mahsulotlarini sanitariya-gigiyena jihatidan baholash usullarini oʻrganadigan fan. Veterinariya-sanitariya ekspertizasining asosiy vazifasi — hayvonlardan olinadigan, oziqovqat (goʻsht, sut, baliq, tuxum), ozuqayem, xom ashyo (teri, jun, momiq, patlar) mahsulotlari orqali qoʻzgʻatuvchilari odamlarga yuqadigan kasalliklarning oldini olishdan iborat. Mustaqil fan tarmogʻi sifatida 20-asrda shakllandi. Undan ilgari goʻshtshunoslik va ovqatlanish gigiyenasi fanlari tarkibida oʻrganilar edi. Veterinariya-sanitariya ekspertizasi mustaqil kafedralarga ega boʻlgan veterinariya institutlari va veterinariya fakultetlarida oʻqitiladi, tibbiyot intlarida ovqatlanish gigiyenasi kursiga kiradi. Veterinariya-sanitariya ekspertizasi boʻyicha ilmiy tadqiqot ishlari tegishli oliy oʻquv yurtlari kafedralarida, ilmiy tadqiqot institutlarining maxsus lab.larida olib boriladi.

2) Hayvonot mahsulotlarining isteʼmol talablariga javob berishini aniqlaydigan veterinariya mutaxassislarining amaliy faoliyati sohasi. Veterinariya-sanitariya ekspertizasining asosiy vazifasi odamlarni sifati buzilgan chorvachilik mahsulotlari orqali kasallanishdan asrash, hayvonlarni soʻyishgacha, soʻyishda va soʻyishdan keyin mahsulotlarni qayta ishlashda sanitariya qoidalariga rioya qilish, nimtalanmagan goʻsht va b. aʼzolarini tekshirish, goʻsht, sut, baliq mahsulotlarining isteʼmolga yaroqliligini aniqlash va b.dan iborat. Goʻsht sanoati korxonalarida, parrandachilik fabrikalari, sovuqxona, baza, omborlar, dehqon bozorlari, lab.larda Veterinariya-sanitariya ekspertizasini veterinariya vrachlari, veterinariya uchastkalari va kushxonalarda veterinariya feldsherlari oʻtkazadi. Veterinariya-sanitariya ekspertizasining toʻgʻri oʻtkazilishini davlat veterinariya inspeksiyalari nazorat qiladi.

Veterinariya-sanitariya ekspertizasi yaroqsiz deb topgan mahsulotlarni isteʼmolga chiqarish mumkin emas. Oʻzbekistonda 246 Veterinariya-sanitariya ekspertizasi laboratoriyasi ishlaydi

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Mehmon ishchilar** **yodgorligi** — Ternopil viloyati Zarvanitsa shahridagi Mari diniy markazida joylashgan yodgorlik. Dastlab, yodgorlik kompozitsiyasi dizaynida bolali ota va ona (oldinda), orqada cherkov kiritilgan boʻlsa, yakunda yodgorlikda qoʻlida ikona ushlab yigʻlayotgan qizning metall figurasi tasvirlangan. Qizning chap tomonida chamadon, oʻng tomonida sochiqli tosh bor. Toshning yuqori qismida Yuhannoning soʻzlari oʻyilgan: „Baxt Rabbiydadir, chunki U aziz, baxt va hayotdir". Yodgorlik oldida qator shaharlargacha boʻlgan masofalar koʻrsatilgan plitalar mavjud. Ilk kompozitsiyaning hammuallifi Bogdan Pilipivning soʻzlariga koʻra, u xorijda ogʻir kunlarni boshdan kechirgan va yodgorlikni maqsadga muvofiq deb hisoblaydi. Soʻrovlarga koʻra, ukrainalik yoshlarning 65 foizi chet elga chiqishni xohlaydi. Yodgorlik Sambir-Zarvanitsa ziyoratini boshlagan va ukrainalik mehmon ishchilarining xotirasini abadiylashtirishni istagan marhum Vasiliy Potochnyakning eski orzusi edi.

Mehnat muhojirlarining hayoti tasvirlangan yodgorlik 5-14-avgust kunlari boʻlib oʻtgan „Sambir-Zarvanitsa" migrant oilalarining XI xalqaro piyoda ziyorati tugaganidan keyin ochildi. Yodgorlikni yaratish uchun pul xorijiy davlatlar (Italiya, Ispaniya va Portugaliya) tomonidan ajratilgan. 2016-yil 14-avgustda yodgorlik Ternopil-Zborovskiy arxiyepiskopi va mitropoliti Vasiliy (Semenyuk) va yepiskop Jozef (Milyan) tomonidan muqaddaslashtirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „На Тернопільщині встановили пам'ятник заробітчанам". 16-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2016-yil.
2. 1 2  „На Тернопільщині встановлять пам’ятник заробітчанам". 28-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2016-yil.
3. ↑  „Вместо Ленина и космонавтов: памятник украинским гастарбайтерам установили в Тернопольской области (ФОТО)". 21-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2016-yil.
4. ↑  „Унікальний пам’ятник українським мігрантам освятили в Зарваниці (ФОТО)". 27-sentabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2016-yil.
5. ↑  „На Тернопольщине открыли памятник мигрантам-заробитчанам". 4-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2018-yil.
**Mehmet Shamil Shapli** ; (1891, Madina - 1957 yil 2 fevral, Istanbul), diplomat, jurnalist, sport menejeri, Beshiktosh gimnastika klubining asoschisi va 1-prezidenti. 

U Shhapli Usmon Ferit Poshoning 11 farzandining to'ng'ich o'g'li. Mehmet Shamil akalari Huseyin Bereket, Hamza Usmon Erkan va uning do'stlari Ahmet Fetgeri (Asheni), Mehmet Fetgeri, Nozim Nazif (Ander) bilan birga Beshiktosh klubining birinchi asoschilaridan biridir.

Galatasaroy klubi asoschilarini birlashtirgan omil shundaki, ularning har biri Galatasaray Liseyi o'quvchisi; Fenerbahche klubi asoschilarining har biri Kadiko'ydan va asosan Sent Jozef o'rta maktabidan bo'lganligi kabi, Beshiktosh klubi asoschilarining ham cherkes millatiga mansub bo'lganligi va qarindoshlik aloqalari bor edi. bir-biri bilan munosabatlar. 

Mehmet Shamil Bey Beshiktosh klubini tashkil qilganda juda yosh edi. Mehmet Shamil otasi Usmon Ferit Poshoga tegishli Serencebeydagi saroyda klubning tashkil etilishini ta'minladi. Mehmet Shamil Beyning bobosi sharafiga ularning saroyi bog'ida tashkil etilgan klub *Bereketiko gimnastika klubi* deb nomlandi. Keyinchalik bu klub **Beshiktosh Bereket Gimnastika Klubi** nomini oldi va shu kungacha Beshiktosh Gimnastika Klubi nomi bilan keldi.

Hayoti

Onasi amir Nefiset Hanim 1888 yilda Madinada otasi Shapli Usmon Ferit Poshoga uylandi.

Mehmet Shomil 1891 yili Madinada otasi Shapli Usmon Ferit Poshoning burchi bo'lgan joyda tug'ilgan.

Mehmet Shamil - Nefiset Hanimning o'g'li. Nafiset xonim o'g'liga bobosi Shayx Shomilning ismini qo'yadi.

Mehmet Shamil Madinada boshlang'ich ta'limni tamomlagan. Keyin oilasi bilan Istanbulga qaytdi.

1903 yilda Serencebeydagi otasi Shapli Usmon Ferit Poshoning saroyida akalari va do'stlari bilan Beshiktosh gimnastika klubini asos solgan. U 1903 yildan 1908 yilgacha klubning birinchi prezidenti bo'lib ishlagan. Bu davrda uning ukasi Huseyin Bereket ham klub bosh kotibi lavozimida ishlagan. 

Sent-Jozef nomidagi fransuz o'rta maktabini tamomlagan.

Birinchi jahon urushi yillarida (1915-1919) Shveytsariyaning Jeneva shahrida siyosatshunoslik fakultetida tahsil olgan. Bu davrda Usmonli Milliy agentligining Shveytsariyadagi muxbiri sifatida ham ishlagan. U "Kavkaz mustaqillik qoʻmitasi", "Shimoliy Kavkaz jamiyati", "Turkiyadagi Shimoliy Kavkaz siyosiy muhojirlari qoʻmitasi" kabi milliy tashkilotlarning Jeneva vakili boʻlib ishlagan. 

1920 yilda Istanbulga qaytib keldi. Dengiz yo‘llari boshqarmasida davlat xizmatchisi va nazorat inspektori bo‘lib ishlagan.

Familiya qonuni bilan u 1934 yilda "Shhaplı" familiyasini oldi.

1957 yil 7 fevralda Istanbulda vafot etdi.

1. ↑  „Beşiktaş Jimnastik Kulübü Başkanları". 16 nisan 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 nisan 2013.
2. ↑  „Beşiktaş Kulübünün kuruluşu". 19 haziran 2013da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14 nisan 2013.
3. ↑  Başımı Kafkasya'ya Çevir (Osman Ferit Paşa'nın Hayatı), Çitlembik Yayınları, 2009 Aydın Osman Erkan Çeviri:Güniz Büyüktür
4. ↑  Soçi'nin Sürgündeki Sahipleri Çerkes - Vubıhlar, Sefer E Berzeg, Ankara 1998
**Isikava Takuboku** (taxallusi — Takuboku) (1885.28.10, Ivate viloyati — 1912.13.4, Tokio) — yapon yozuvchisi, adabiyotshunos. Ijtimoiy va ishqiy mavzudagi sheʼrlari jahon sheʼriyatining durdonalari hisoblanadi. Ilk sheʼriy toʻplami "Intilish va ehtiros" 1905-yil chop etilgan. "Bir siqim tuproq" (1910), "Sado va hushtak" (1911), "Gʻamgin oʻyinchoq" (1912) toʻplamlari, ayniqsa, kitobxonlar oʻrtasida shuh-rat qozongan. Sheʼrlarining koʻpchiligi yapon sheʼriyatiga xos tanka va oq sheʼr janrlarida yaratilgan. Shoir tanka janriga chinakam demokratik maz-mun baxsh etdi, uni yangi obrazlar va ritmlar bilan boyitdi. "Isteʼdod qismati" (1906), "Bizning ion guruhimiz" (1912) kabi romanlar muallifi. T.ning koʻpchilik sheʼrlari xalq ohanglari yoʻlida aytiladigan yapon milliy qoʻshiklariga aylanib ketgan. T. hayotining soʻnggi yillarida ijtimoiy masalalarga jiddiy eʼtibor bergan.

T.ning bir turkum sheʼrlari Hurshid Davron tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan (1989).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Protest** (lotincha: protestor — oshkora isbotlayman) — prokurorning norozilik hujjati. Oʻzbekiston Respublikasida P. qonunga zid boʻlgan hujjatni qabul qilgan organga yoki mansabdor shaxsga, shuningdek, yuqori organga yoxud yuqori mansabdor shaxsga, sudning hukmi, hal qiluv qarori, ajrimi va qarori ustidan protsessual qonunda belgilangan tartibda beriladi. P. berilgan vaqtdan boshlab 10 kundan kechiktirmay koʻrib chiqilishi shart. Qonunbuzarlikni darhol bartaraf etish talab qilingan alohida hollarda prokuror P.ni koʻrib chiqishning qisqartirilgan muddatini belgilashga haqli. P.ni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisida 3 kun ichida prokurorga yozma ravishda maʼlum qilinadi. P. kollegial organ tomonidan koʻrib chiqiladigan hollarda majlis kuni haqida prokurorga maʼlum qilinadi va u majlisda ishtirok etishga haqlidir. P. shu hujjatni qabul qilgan yoki yuqori turuvchi organ (mansabdor shaxs) tomonidan rad etilganda, shuningdek, P. qonunda belgilangan muddat ichida koʻrib chiqilmagan taqdirda, prokuror ana shu hujjatni gʻayriqonuniy deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi ariza bilan 1 oy ichida sudga murojaat etishga haqli. Ariza sudda koʻrib chiqilgunga qadar berilgan hujjatning amal qilishi toʻxtatib turiladi. Sudning hukmi, hal qiluv qarori, ajrimi va qaroriga nisbatan keltirilgan apellyasiya, kassatsiya, xususiy va nazorat tartibidagi P. ishni sudda koʻrish boshlangunga qadar P. bergan prokuror tomonidan, shuningdek, yuqori turuvchi prokuror tomonidan oʻzgartirilishi, toʻldirilishi yoki chaqirib olinishi mumkin.

Gʻafur Abdumajidov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Salimxon Tillaxonov** (1898, Toshkent — 1931.23.4, Moskva) — pedagog, Oʻzbekistonda milliy istiqlol harakati namoyandalaridan biri, "Milliy ittihod" tashkiloti Sirdaryo viloyati rahbarlaridan. 1914—16 yillarda boshlangʻich maktablarda oʻqituvchi, "Turon" truppasida aktyor. 1916—17 yillarda Boku pedagogika institutida oʻqigan. Toshkent eski shahar maorif boʻlimi mudiri. Maorif instituti direktori, "Nashri maorif" uyushmasi muassislaridan biri (1923). S. Oʻrta Osiyo untida ham oʻqigan va oʻqituvchilik qilgan (1924—25). Toshkent okrug moliya kursini tashkil etib, unga rahbarlik qilgan (1925—29). "Moliya fani asoslari" asarini yozgan. 1929-yil noyabrda Davlat siyosiy boshqarmasi (GPU) tomonidan qamoqqa olinib, keyin otib tashlangan. 1989-yil oklangan.

Adabiyot
--------

* Abdurashidxonov M. Tanlangan asarlar, T. 2003.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Pilos** (Pylos) — Messeniya soxili (Peloponnes)dagi qad. yunon shahri (miloddan avvalgi 16—13-asrlar); hozirgi Pilos shahridan 17 km shimolidagi Ano-Englianos tepaligida joylashgan shahar harobasi. Miloddan avvalgi 3-ming yillik oxiri — 2-ming yillikda bu yerda manzilgoh boʻlgan. Miloddan avvalgi 16— 13-asrlarda P. mahalliy axey hukmdorlari qarorgohi. P.dan devoriy rasmlar solingan saroy, podshoh maqbaralari qoldiqlari, qad. bitiklar tushirilgan 600 dan ortiq sopol jadvalchalar, nekropol va boshqa topilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb12107840r (maʼlumot)
* GND: 4103392-9
* LCCN: n88092554
* SUDOC: 029454468
* VIAF: 137309960
* en:WorldCat Identities: lccn-n88092554

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Mehmet Ali Irtemchelik
**Mehmet Ali Irtemchelik** (1950-yil 17-mart, Istanbul), turk diplomati va siyosatchisi. 3 -Turkiya Respublikasi. Berlin elchisi va ilgari 21. Muddati ANAP Istanbul deputati va Davlat vaziri.

1950-yil 17-martda Istanbulda tugʻilgan. Galatasaroy oʻrta maktabini tamomlagan (1968). Bogʻozichi universiteti Iqtisodiyot va ma’muriy fanlar fakultetini tamomlagan. 1975-yilda Tashqi ishlar vazirligida boshlagan ish faoliyatida keyingi yillarda Turkiyaning Chikagodagi Bosh konsulligida konsullik yordamchisi (1977-1980), Turkiyaning Kobuldagi elchixonasida bosh kotiblik va II. Kotib (1980-1982), Tashqi ishlar vazirligi Markaziy koʻp tomonlama aloqalar boshqarmasida boʻlim mudiri (1982-1984), Turkiyaning BMTdagi doimiy vakolatxonasida bosh kotib va maslahatchi (1984-1988), vazir maslahatchisi. 1988-1991-yillarda (1989-yildan beri) O'shandan beri u 1991-yilda yana elchi sifatida Bosh vazir Mesut Yilmazning maslahatchisi.

1991-yil 29-noyabrdan 1995-yil 31-iyulgacha Turkiyaning Ammandagi elchixonasi, 1995-yil 31-iyuldan 1997-yil 3-noyabrgacha Turkiyaning Sofiyadagi elchixonasi lavozimlarida ishlagan. Sofiyadagi elchixonadan soʻng 1999-yil 11-yanvargacha Tashqi ishlar vazirligida ikki tomonlama siyosiy aloqalar boʻyicha maslahatchi oʻrinbosari lavozimida ishladi. 21. Bu davrda Turkiya Buyuk Millat Majlisida ANAP Istanbul deputati sifatida 57 yoshda edi. 1999-yil 28-maydan 2000-yil 6-maygacha boʻlgan davrda Hukumatda Yevropa Ittifoqi ishlari va inson huquqlari boʻyicha davlat vaziri va hukumat matbuot kotibi sifatida qatnashgan. Deputatlik davrida u parlamentning Tashqi aloqalar qoʻmitasi aʼzosi va Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasi Parlament delegatsiyasi aʼzosi boʻlgan. 2003-yil 16-oktyabrda Turkiyaning Berlindagi elchixonasiga tayinlangan va 2008-yil mart oyida bu vazifani Ahmet Acetga topshirgan. 2008-yil 10-iyunda Tashqi ishlar vazirligining Tashqi siyosat boʻyicha maslahat kengashi a’zosi, 2012-yil 28-dekabrda esa Tashqi ishlar vazirligiga maslahatchi etib tayinlangan. 2015-yil mart oyida nafaqaga chiqdi. U fransuz va ingliz tillarida gapiradi. Oilali, uch farzandi bor.

Uning ismi 2006-yil 26-mayda Bosh vazir Rajab Toyyib Erdo'g'an Germaniyaga tashrifi chog'ida fuqarolarni tinglaganida, Mehmet Ali Irtemchelik bir fuqaroning fikr-mulohazalariga "markazdan kelgan ko'rsatmalarga muvofiq harakat qildik" deb javob berganida berilgan. rasmiy jarayonlarda roʻmol oʻragan surat haqida."Qanday koʻrsatma?!" U o'zining debyuti bilan yana birinchi o'ringa chiqdi.

Manba
-----
**Yerington** (talaffuzi: *Yerington*) — AQShning Nevada shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 3 048 kishini tashkil qiladi. Shahar 1868-yildan 1910-yilgacha Virjiniya va Truckee temir yoʻllari boshligʻi Henry M. Yerington sharafiga nomlangan.

Geografiyasi
------------

Yerington AQSh 95A va Nevada shtatining 208-yoʻnalishi kesishmasida joylashgan. U 33 milya (53 km) Silver Springsdan janubda, 23 milya (37 km) Schurzdan gʻarbda va AQShning 95-yoʻnalishi va 23 milya (37 km) Smith vodiysidan shimoli-sharqda joylashgan.

Demografiyasi
-------------

2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 3 048 kishi, 1 302 xonadon va 747 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1 792,9 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 80,2% oq tanli, 0,60% afro-amerikalik, 6,80% tubjoy amerikaliklar, 0,60% osiyoliklar, 8,90% boshqa irqlardan va 3% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 18,8% ni tashkil etadi.

Taqqoslash uchun, 2000-yilgi aholini ro‘yxatga olish  davomida shaharda 2 883 kishi, 1 203 xonadon va 729 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1698,4 nafar kishi. Shaharning irqiy tarkibi 84,53% oq tanli, 0,17% afro-amerikalik, 6,24% tubjoy amerikalik, 0,38% osiyolik, 5,79% boshqa irqlardan va 2,88% ikki yoki undan ortiq irqdan edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 15,44% ni tashkil etgan.

Shaharda 1 203 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 27,7 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 46,1 foizi er-xotinlar, 10,2 foizi eri boʻlmagan ayollar, 39.4 foizi oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 35% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 19,6% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar boʻlgan.

  

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra , 24,7% 18 yoshgacha, 8,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 22,2% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 19,4% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 25,7% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 41 yosh. Har 100 ayolga 99,1 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 92,7 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31 151 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 038 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 25 724 dollarni, ayollarniki esa 24 550 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 640 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 12,6 foizi va aholining 17,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 26,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 12,3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Total Population: 2010 Census DEC Summary File 1 (P1), Yerington city, Nevada". *data.census.gov*.  U.S. Census Bureau. Qaraldi: 4-may 2020-yil.
2. ↑  Federal Writers' Project*. Origin of Place Names: Nevada*. W.P.A. 1941 — 49 bet.
3. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-sentabr 2018-yil.
4. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.
**Dilan Chichek Deniz** (tugʻ.1995-yil 28-fevral,Sivas, Turkiya) — turk modeli va tanlov ishtirokchisi boʻlib, u 2014-yilda Turkiya goʻzali tojini qoʻlga kiritgan va Koinot goʻzali 2014 tanlovida Turkiya nomidan qatnashgan.

Biografiya
----------

Dilan 1995-yilda Sivasda tugʻilgan. Uning ota-onasi arxitektor. Uning onasi Pit Temiziurek, otasi esa Oran Deniz. U oʻrta maktabda toʻrt yillik teatr taʼlimini oldi. Chichek birinchi sheʼrlarini 12 yoshida yozgan. 13 yoshida esa u modelga aylandi. 14 yoshida turk tilida „Quyoshni onam deb o‘yladim" nomli sheʼrlar kitobini yozgan. 18 yoshida Dilan oʻz maktabida teatr tanloviga qoʻshildi va aktyorlik mukofotini qoʻlga kiritdi. Soʻngra turizmni Ege universitetida boshlagan, ammo tez orada ixtisosligini adabiyotga oʻzgartirgan.

Dilan 2014-yilgi Elidor Miss Turkey go‘zallik tanlovida ishtirok etib, 3-o‘rinni egalladi. Mayami shahrida boʻlib oʻtgan „Koinot goʻzali 2015" tanlovida u Turkiyani himoya qildi.

2015-yildan u aktrisalik faoliyatini boshladi yaniy Chichek" *Kichik yolgʻonchilar* "serialida *Ebru* rolini ijro etdi. Soʻng 2015-yilda u Hande Erchel va Tolga Sarytosh bilan Guneshning *qizlari* telekoʻrsatuvida Elif *rolini* oʻynadi va shu serialdan soʻng muvaffaqiyatga erishdi. 2016-yilning avgustidan 2017-yilning iyunigacha u „ *Bodrum ertagi"* serialida bosh rolni ijro etgan. 2016 yilda esa „Oltin kapalak" mukofoti marosimida „Yorqin yulduz" mukofoti bilan taqdirlangan.Shuni etib oʻtish kerakki, „Chuqur" selialidagi Sena roli Dilanga juda katta mashxurlik olib keldi. 2020-yilda Dilan Chechek Metin Akdülger *bilan "Ertangi kunga chipta* "filmida birga bosh rolni ijro etishdi. Elif va Ozanning Dilan Chichek Deniz va Burak Deniz bilan hikoyasi haqida hikoya qiluvchi "*Tugallanmagan sevgi* "seriali BluTV internet platformasida namoyish etildi.

Shaxsiy hayot
-------------

Dilan Can Yaman bilan juda yaqin doʻst edi, u bilan 5 yosh farqi bor edi, ammo 2017-yilda ularning munosabatlari toʻxtatildi. 2018-yil yanvar oyida uning aktyor Furqan Andich bilan munosabatda bo‘lgani maʼlum bo‘ldi, ammmo bu munosabatlar uzoqqa bormadi. 2019-yilda esa Birkan Sokullu yashirmadi va munosabatlarda ekanliklarini aytdi.

### Turkiya goʻzali 2014

Deniz „Koinot go‘zali Turkiya" tojiga sazovor bo‘ldi. „Miss Turkey 2014" tanlovining yana uchta g‘olibi bilan bir xil tanlovda. Tanlovning rasmiy g‘olibi sifatida „Dunyo go‘zali Turkiya" tojini qo‘lga kiritgan Dilan Chichek Deniz va uch malika, „Miss Earth Turkey" uchinchi o‘rin va Miss International Turkey nominatsiyasida oxirgi o‘rinni egalladi. 27 yanvar kuni Istanbuldagi Star TV studiyasida „Miss Turkiya-2014" tanlovida ham ishtrok etdi.

### Koinot goʻzali 2014

Dilan Chichek Deniz "Koinot goʻzali 2014 "tanlovida ishtirok etdi, ammo gʻalaba qozona olmadi.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
**Iskandar kabobi** (turkcha: *İskender kebap*) — Turkiyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Bursa viloyatining eng mashhur taomlaridan biridir. U XIX asr oxirida Bursada yashagan ixtirochi Iskandar Afandi sharafiga oʻz nomini oldi. Taomning tarixi 1867-yilda mahalliy bozorda boshlanadi.

Retsept AQSh Patent idorasi tomonidan patentlangan. „Kebapchi İskender" — Bursada haligacha restoran ishlayotgan Iskenderoglu oilasining savdo belgisi. Bu taom Turkiyadagi koʻplab restoranlarda mavjud boʻlib, ular asosan „Iskender kabobi", „Bursa kabobi" yoki baʼzan „Uludağ kabobi" deb nomlanadi.

Taom — mayda toʻgʻralgan qoʻzi goʻshtidan pishirilgan, pita noniga qoʻyilgan, achchiq pomidor sousi, qoʻy sutidan tayyorlangan sariyog 'va yogurt bilan pishirilgan döner kabob. Iskandar kabobi uchun goʻsht boshqa donernikidan farq qiladi: u Uludag ' etaklarida kekik bilan oziqlangan qoʻchqorlardan olinadi. Iskandar kabob goʻshti kamroq yogʻli.

Manbalar
--------

1. ↑  Progulki po Tursii (Putevoditel dlya peshexodov)/Sinelnikova Ye. N. — M.: Izdatelstvo AST, 2019. — S.125.
2. ↑  *İskenderoğlu, Yavuz* „Become a brand".  Kebapçı İskender. 24-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2008-yil.
3. ↑  „Trademark Registration".  Kebapçı İskender. 24-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2008-yil.
**Dilbar Gʻulomova** (1941-yil, 30-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Tarjimayi holi
--------------

Gʻulomova 1941-yil 30-mayda Toshkent viloyatida tugʻilgan. Oliy maʼlumotli. U 1963-yil Toshkent toʻqimachilik institutini tikuvchilik injener-texnologi mutaxasisligi boʻyicha tugatgan. Gʻulomova 1963—1968-yillar Janubiy tikuv fabrikasi ishchisi, 1968—1973-yillar Jambil tikuv fabrikasi ishchisi, 1968—1973-yillar Kattaqoʻrgʻon shahar qurilish va taʼmirlashni rejalashtirish boʻlimi iqtisodchisi, rahbari, 1973—1981-yillar Chirchiqdagi xususiy „Lola" tikuv firmasi xodimi, direktori, 1981—1986-yillar Toshkent viloyati mahalliy sanoat, kommunal xoʻjalik va aholiga xizmat koʻrsatish sohasi kasaba uyushmalari qoʻmitasi raisi, 1986—1991-yillar Toshkent shahar kasaba uyushmalari kengashi raisining oʻrinbosari, 1991—2004-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, 1995—2004-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi Bosh vaziri oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritgan. Gʻulomova Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining birinchi chaqiriq (1994—1999) va ikkinchi chaqiriq (1999—2004) deputati.

Faoliyati
---------

Gʻulomova onalik va bolalikni muhofaza qilish sohasida „Ona va bola skriningi" davlat dasturini qabul qilish va „Skrining markaz"lari faoliyatini tashkil etishda munosib hissa qoʻshdi. Avstriya Xalqaro bolalar tashkiloti bilan birga Toshkent va Samarqand shaharlarida SOS- O’zbekiston bolalar mahallasi tashkilotchilaridan biridir. Dilbar Gʻulomova BMT tomonidan oʻtkazilgan xalqaro konfirensiyalarda toʻrt marta nutq soʻzlagan.

Mukofotlari
-----------

Gʻulomova 1993-yil „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi" faxriy unvoni, 1996-yil „Doʻstlik", 2001-yil „Mehnat shuhrati" ordenlari, 1997-yil „Oʻzbekiston belgisi" koʻkrak nishoni, 2001-yil „Oʻzbekiston mustaqilligiga 10 yil" esdalik nishonlari, 2018-yil „El-yurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Jovliyev I, Yaxshiboyeva U, Arzikulova D, Hasanova L*. Oʼzbekiston ayollari*. Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2019 — 224 bet. ISBN 978-9943-07-694-5.
2. ↑  „Oʻzbekiston ayollari" kitob-albomning taqdimoti
**Diktant** (lot. dicto — aytib turib yozdiraman) — oʻquvchilarga imlo va tinish belgilariga doyr qoidalarni oʻrgatishda hamda bu qoidalar yuzasidan hosil qilingan malakani tekshirishda qoʻllaniladigan yozma ish. Taʼlimiy va nazorat turlari bor. Taʼlimiy D. qanday oʻtkazilishiga qarab ogohlantiriladigan, izohli va tushuntiriladigan D.larga boʻlinadi. Ogohlantiriladigan D.da imlo va tinish belgilari matn yozishdan oldin, izohli D.da matnni yozish jarayonida, tushuntiriladigan D.da notanish soʻzlar matnni oʻquvchilar yozib boʻlganiga qadar, imloviy belgilar esa matn yozib boʻlingach tushuntiriladi. Taʼlimiy D.ning tanlab olinadigan, ijodiy, erkin va oʻz-oʻziga D. turlari bor. Nazorat D. oʻquvchilar bilimini tekshirishga xizmat qilib, katta taʼlimiy ahamiyatga ega, chunki bunda oʻquvchilar mavjud bilim va koʻnikmalarini ishga soladilar. Nazorat D.da oʻquvchilarning savodxonliklari ham baholanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Turunj** (arab. — limon) — naqsh turi; hoshiya va asosiy maydondan tuziladigan naqsh mujassamoti markaziga ishlanadi. Shakli limonga oʻxshaganligi uchun shunday atalgan. Naqqoshlik taraqqiyoti davomida T. shakl jihatidan boyib va mukammallashib borgan: tuxumsimon, doyra, romb, 5— 10 va undan ortik, qirrali yulduz shakllari koʻp uchraydi. Markaziga T. chetiga ruta va boshqa hoshiya naqshlar ishlanadigan toʻrtburchakli mujassamot keng tarqalgan. T. axtasn qogʻozni 4, 8, 16 ga buklab, bir boʻlagiga naqsh chizib tayyorlanadi; soʻng naqsh bezatiladigan sirtga tushiriladi.

Amaliy bezak sanʼatining barcha sohalari (naqqoshlik, gilamchilik, ayniqsa, zardoʻzlik va boshqalar)da keng qoʻllanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |