**Dinara Mubinovna Safina** (ruscha: *Динара Мубиновна Сафина*: ruscha talaffuzi [dʲɪˈnarə ˈsafʲɪnə]; tatarcha: *Динара Мөбин кызы Сафина*; 1986-yil 27-aprelda tugʻilgan) — rossiyalik boʻlgan sobiq dunyoning 1-raqamli tennischisi hisoblanadi. Safina yakkalik bahslarida 2008-yilgi Fransiya ochiq chempionati, 2009-yilgi Avstraliya ochiq chempionati va 2009-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining yakkalik bahslarida mos ravishda Ana Ivanovich, Serena Uilyams va Svetlana Kuznetsovaga qashi oʻyin olib borgan. U 2007-yilda Natali Dechi bilan birga AQSh ochiq chempionatida gʻalaba qozonib, „Katta dubulgʻa" musobaqalarida ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida muvaffaqiyat qozongan. Shuningdek, u 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Safina belidagi jarohat tufayli 2011-yildan beri gastrollarda uzoq vaqt ishtirok etmaganidan keyin 2014-yilda nafaqaga chiqishga majbur boʻladi. U dunyoning sobiq 1-raqamli erkaklar oʻyinchisi Marat Safinning singlisi. Aka-singil juftligi dunyoda 1-oʻrinni egallagan edi.

Biografiyasi
------------

### Yoshligi

 
Safina Moskvada tatar oilada tugʻilgan. Onasi Rauza Islanova yoshligida unga murabbiylik qilgan. Otasi esa Moskvadagi „Spartak" tennis klubi direktori. Uning akasi Marat ATP Tour boʻyicha dunyodagi sobiq 1-raqamili tennischi hisoblanadi. Safina bunday muvaffaqiyatli tennis oilasida oʻsganligi haqida shunday degan: „Bunday katta tennis oilasining aʼzosi boʻlish oson ish emas. Balki shuning uchun rivojlanishim uchun koʻproq vaqt kerak boʻldi. Dadam juda raqobatbardosh, lekin ota-onam menga bosim oʻtkazmagan. Men shaxsimni topmoqchi edim. Men oʻzim boʻlishni xohlardim, masalan, yolgʻiz katta oʻyinchi boʻlish kabi. Shunday qilib, boshida men oʻzimga juda koʻp bosim oʻtkazdim. Ammo keyinchalik asta-sekin oʻzimni topdim va bu vaziyatda qanday qilib yaxshiroq ishlashni oʻrgandim". Sakkiz yoshida Safina va uning oilasi Ispaniyaning Valensiya shahriga koʻchib oʻtadi va natijada Safina ispan, shuningdek, rus va ingliz tillarida bemalol gapirishni oʻrganadi. Safinaga Anna Chakvetadze va Nadiya Petrovaning sobiq murabbiyi Glen Shaap va 2009-yilda u bilan birga ishlagan Jelko Krajan murabbiylik qilgan. 2010-yil may oyidan boshlab u Gaston Etlis bilan ishlay boshladi. Ularning hamkorligi bir necha oydan keyin tugaydi va 2011-yil fevral oyida u Davide Sanguinetti bilan ishlay boshladi.

Tennisdagi faoliyati
--------------------

### 2002-yil

Safina debyutini 2002-yil may oyida Estorilda WTA Tour turnirining asosiy toʻrida oʻtkazadi va u yerda yarim finalda magʻlub boʻladi. U Sopotda oʻzining birinchi unvonini qoʻlga kiritadi. Dunyoning 24-raqamli Patti Shnayderni magʻlubiyatga uchratib, finalga yoʻl oladi, ikkinchi setda raqibi Genrieta Nagyova nafaqaga chiqqanida gʻalaba qozonadi.  Shunday qilib, u toʻrt yil ichida eng yosh tur chempioni va uch yil ichida birinchi saralash bosqichida chempion boʻladi. U ushbu g‘alabasi natijasida WTA reytingining 100 taligiga kiradi. Oʻsha yilning oxirida Safina „Katta dubulgʻa" turnirida debyut qildi va AQSh ochiq chempionatining ikkinchi bosqichida birinchi raqamli va yakuniy chempion Serena Uilyamsga yutqazadi. Oktabr oyida Kreml kubogida u birinchi marta eng yaxshi 20 nafar sportchini, jumladan dunyoning 14-raqamli Silviya Farina Eliyani magʻlub etadi. U mavsumni dunyoning 68-raqamli tennischisi sifatida yakunlaydi.

 Safina 2006-yilgi Avstraliya ochiq chempionatida
### 2006-yildagi top 10 debyuti, juftlik bahslarida birinchi „Katta dubulgʻa" finali

Safina 2006-yilni Avstraliya ochiq chempionatining ikkinchi raundida Sofiya Arvidssonga yutqazishdan boshlagan. Safina tuproq ustida Rimdagi birinchi darajali turnirda birinchi finalga chiqadi va Xingisga magʻlub boʻlishdan oldin eng yaxshi 10 nafar oʻyinchi Kim Clijsters, Elena Dementieva va Svetlana Kuznetsovani magʻlub etadi.

Fransiya Ochiq chempionatida Safina faoliyatida ilk bor „Katta dubulg‘a" turnirida chorak finalga chiqadi. U to‘rtinchi raundda to‘rtinchi raqam ostida saralangan Mariya Sharapovani mag‘lub etadi. Uchinchi setda u 1-5 hisobida ortda qoldi va bir o‘yin ochkosini yo‘qotadi, ammo deyarli 2,5 soatlik o‘yindan so‘ng g‘alaba qozonadi. U keyingi bosqichda Kuznetsovaga yutqazib qo‘yadi. Maysali kort mavsumini boshlash uchun u s-Hertogenboschdagi final oʻyinga chiqadi va Mixaella Krajichekka yutqazdi. Keyin esa Uimbldonning uchinchi bosqichida Ana Ivanovichga yutqazib qoʻyadi.

 Safina 2007-yilgi Avstraliya ochiq chempionatida
### 2007-yil US Open juftlik chempioni

Safina oʻzining 2007-yilgi Gold Coastdagi birinchi turnirida finalda Martina Xingisni magʻlub etib, gʻolib boʻladi. O‘yindan so‘ng Hingis Safinani maqtab, „Hamma uni kuzatib turishi kerak, chunki u akasidan ham yaxshiroq oʻynaydi" va uning Safindan ko‘ra „Irodasi va xohishi ko‘proq" ekanini aytadi. U turnirning juftlik bahslarida ham g‘oliblikni qo‘lga kiritadi. Keyin u Avstraliya ochiq chempionatining uchinchi bosqichida Li Naga yutqazadi.

 Safina Germaniya ochiq chempionatida (Berlin)
### 2009-yil: Avstraliya va Fransiya ochiq chempionati finali.

Safina 2009-yilni Rossiyani akasi Marat Safin bilan birga Xopman kubogini himoya qilishdan boshlagan edi. Ular finalda Slovakiya terma jamoasiga imkoniyatni boy berishdi.

Safina mavsumdagi birinchi WTA Tour turnirini Sidneyda oʻtkazadi va u yerda finalda Elena Dementyevaga yutqazib qoʻyadi. Avstraliya ochiq chempionatida Safina toʻrtinchi raundda Alize Kornetni magʻlub etadi. Safina chorak finalda avstraliyalik Jelena Dokichni va yarim finalda Vera Zvonarevani magʻlub etib, faoliyatidagi ikkinchi „Katta dubulgʻa" finaliga chiqdi. U finalda Serena Uilyamsga 59 daqiqada imkoniyatni boy beradi. Dubayda Virjiniya Razzanoga erta mag‘lub bo‘lgach, Safina Indian-Uells turniriga yo‘l oladi va u yerda Viktoriya Azarenkaga yutqazishdan oldin chorak finalga chiqadi. Mayamida Safina uchinchi raundda Samanta Stosurga yutqazib qoʻyadi.

20-aprel kuni Safina WTA reytingida jahon reytingida birinchi oʻrinni egallagan 19-futbolchi va Mariya Sharapovadan keyingi ikkinchi rossiyalik futbolchiga aylanadi. Safina va uning ukasi Marat Safin dunyodagi birinchi aka-uka va opa-singillar juftligi boʻlib, Safin oʻz faoliyati davomida ATP tomonidan dunyoda 1-oʻrinni egallagan.

Safina mavsumini „Katta Dubulgʻa"da gʻalaba qozonish uchun yangi qatʼiyat bilan boshlagan edi. Dunyo 1-raqami sifatida oʻzining ilk turnirida ishtirok etgan Safina Shtutgartdagi yopiq loy kort musobaqasi finalida Svetlana Kuznetsovaga yutqazib qoʻyadi. Keyingi hafta Rimda Safina yarim finalda Venera Uilyamsni  va finalda Kuznetsovani magʻlub etadi. Keyin Safina Madriddagi musobaqada finalga chiqadi va u yerda Karolin Voznyackini magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi chempionlikni qoʻlga kiritadi. Safina Fransiya Ochiq chempionatida birinchi oʻrinni egallagan. Chorak finalga chiqishda atigi beshta oʻyin oʻtkazib yuboradi. Oxir-oqibat u „Katta dubulgʻa"ning uchinchi finaliga va Fransiya ochiq chempionatining ikkinchi finaliga chiqadi va u yerda Kuznetsovaga toʻgʻridan-toʻgʻri setlarda yutqazadi.

Uimbldonda Safina birinchi marta 2006-yil chempioni Ameli Mauresmoni magʻlub etgan holda toʻrtinchi bosqichga chiqadi. U Vinus Uilyamsga yutqazishdan oldin yarim finalga chiqadi. U 1-6, 0-6 hisobida magʻlub boʻladi, bu WTA Tour tarixidagi joriy raqamdagi eng yirik magʻlubiyati hisoblanadi.

### 2011-yil **-** Yakuniy yil

Yangi Zelandiyaning Oklend shahrida bo‘lib o‘tgan ASB Classic turnirida Safina birinchi raundda 2-raqamli raketkachi Yanina Vikmayerga mag‘lub bo‘ladi. Xobart xalqaro musobaqasida birinchi davrada Marion Bartoli bilan toʻqnash kelib, u ikki setda yana magʻlub boʻladi. Avstraliya ochiq chempionatida u birinchi raundda yakuniy chempion Kim Klijstersga qoʻsh simit bilan magʻlub boʻladi.

Malayziya Ochiq chempionatida Dinara Xan Xinyunni mag‘lub etib, 2010-yil sentabridan buyon ilk g‘alabasi bilan olti o‘yindan iborat mag‘lubiyatli seriyasini tugatishga muvaffaq bo‘ladi. Keyin esa Safarovaga yutqazib qoʻyadi. Safina navbatdagi BNP Paribas Open musobaqasida ishtirok etadi, u yerda toʻrtinchi bosqichga chiqadi, jumladan, 26-raqamli Daniela Xantuchova va dunyoning 4-raqamli Samanta Stosur ustidan gʻalaba qozonadi. Uning to‘rtinchi raundda Mariya Sharapovaga qarshi bahsi yakuniga yetadi. Safina doimiy bel jarohati tufayli 2011-yilning qolgan qismida musobaqalarda qatnashmasligini eʼlon qildi.

Safina 2011-yil 7-oktabrda akasi Marat Safin tomonidan eʼlon qilinganidek, professional tennisdagi faoliyatini yakunlagani aytiladi: „Dinara faoliyatini tugatishga qaror qildi", deydi Safin. „U nisbatan yaxshi qaror qabul qildi. U buni hayotidagi bir davrning oxiri deb hisoblaydi". Safinning aytishicha, 25 yoshli singlisining nafaqaga chiqishiga asosiy sabab surunkali bel jarohati bo‘lgan. „Uning salomatligida hammasi joyida. U kundalik hayotda oʻzini yaxshi his qiladi, lekin u endi professional tennis oʻynay olmaydi." Biroq o‘sha kuni Dinara Safinaning o‘zi ham Twitter’da xabar tarqatdi va u hozircha nafaqaga chiqish to‘g‘risida qaror qabul qilmaganini va qaror qabul qilish uchun ko‘proq vaqt kerakligini aytadi.

### 2012 yildan buyon

Dinara 2012-yil 12-iyun kuni Stenforddagi Bank of West Classic, Monreal Open, Cincinnati Open va US Open uchun joker belgilar so‘raganini eʼlon qildi. Keyinchalik bergan intervyusida u 2012-yil uchun barcha turnirlar uchun joker belgilar soʻrovlarini qaytarib olganini eʼlon qildi. 2012 yil oxirida Safina doping shifokori Luis Garsiya del Moral bilan bogʻlangan edi.

Raqiblari
---------

### Safina va Kuznetsova

Safina rossiyalik Svetlana Kuznetsova bilan 14 marta to‘qnash kelgan, Safina 8:6 hisobida oldinda borgan. Ularning soʻnggi uchrashuvi 2009-yilgi Fransiya Ochiq chempionati finalida boʻlib oʻtdi, Kuznetsova ketma-ket gʻalaba qozonadi va oʻn ikki oy avvalgi yarim finalda Safinaga magʻlub boʻladi.

### Safina va Dementieva

Safina va Dementieva 2003-yildan beri oʻzaro toʻrt marta tuproqda, besh marta qattiq va bitta oʻt-gilamda oʻynagan, ularning seriyasi 6-5 hisobida Dementieva foydasiga yakunlangan. Ularning eng muhim uchrashuvi 2008-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarining finalida boʻlib, Dementieva uchta setda gʻalaba qozonadi va Rossiya uchun oltin medalni qoʻlga kiritdi. Ular 2008-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining chorak finalida to‘qnash kelganlarida, Safina o‘yin ochkosini saqlab qolganidan so‘ng 2-5 hisobida mag‘lub bo‘ladi. Keyin u 4-6, 7-6, 6-0 hisobida gʻalaba qozonadi.

"Grand Dubulgʻa" musobaqalari jadvallari
========================================

### Yakka bahslarda

| Turnir | 2002-yil | 2003-yil | 2004-yil | 2005-yil | 2006-yil | 2007-yil | 2008-yil | 2009-yil | 2010-yil | 2011-yil | W-L | V% |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | A | 1R | 3R | 2R | 2R | 3R | 1R | F | 4R | 1R | 15-9 | 63% |
| Fransiya ochiq chempionati | A | 1R | 2R | 1R | QF | 4R | F | F | 1R | A | 20-8 | 71% |
| Uimbldon | Q3 | 1R | 1R | 3R | 3R | 2R | 3R | SF | A | A | 12-7 | 63% |
| AQSh ochiq chempionati | 2R | 4R | 1R | 1R | QF | 4R | SF | 3R | 1R | A | 18-9 | 67% |
| Gʻalaba — magʻlubiyat | 1-1 | 3-4 | 3-4 | 3-4 | 11-4 | 9-4 | 13-4 | 19-4 | 3-3 | 0-1 | 65-33 | 66% |

### Dubllar

| Turnir | 2003-yil | 2004-yil | 2005-yil | 2006-yil | 2007-yil | 2008-yil | 2009-yil | 2010-yil | 2011-yil |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Avstraliya ochiq chempionati | A | A | QF | 2R | 3R | 1R | A | A | 1R | 6-5 |
| Fransiya ochiq | A | 2R | 2R | 3R | 3R | 3R | A | 2R | A | 9-6 |
| Uimbldon | A | A | 3R | A | 1R | 3R | A | A | A | 4-3 |
| AQSh ochiq chempionati | A | 1R | 1R | F |  | A | A | A | A | 11-3 |
| Gʻalaba — magʻlubiyat | 0-0 | 1-2 | 6-4 | 8-3 | 10-3 | 4-3 | 0-0 | 1-1 | 0-1 | 30-17 |

Karyera statistikasi
--------------------

### Katta dubulgʻa finallari

#### Yakkalik: 3 (0-3)

| Natija | Yil | Chempionat | Yuzaki | Raqib | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ikkinchi oʻrin | 2008-yil | Fransiya ochiq | Loy | Andoza:Bayroqikon/SRBAna Ivanovich | 4-6, 3-6 |
| Ikkinchi oʻrin | 2009-yil | Avstraliya ochiq chempionati | Qattiq | Andoza:Bayroqikon/USASerena Uilyams | 0-6, 3-6 |
| Ikkinchi oʻrin | 2009-yil | Fransiya ochiq | Loy | Andoza:Bayroqikon/RUS Svetlana Kuznetsova | 4-6, 2-6 |

#### Juftliklar: 2 (1-1)

| Natija | Yil | Chempionat | Yuzaki | Hamkor | Raqiblar | Hisob |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ikkinchi oʻrin | 2006 yil | US Open | Qattiq | Katarina Srebotnik | Andoza:Bayroqikon/FRANatali DechiAndoza:Bayroqikon/RUSVera Zvonareva | 6-7, 5-7 |
| Gʻolib | 2007 yil | US Open | Qattiq | Andoza:Bayroqikon/FRANatali Dechi | Andoza:Bayroqikon/TPEChan Yung-janAndoza:Bayroqikon/TPEsportChuang Chia-jung | 6-4, 6-2 |

Manbalar
--------

1. 1 2  „Official website". Archived from the original on February 25, 2015. Retrieved 2 August 2015.
2. ↑  „Romanizer (from Tatar)". *baltoslav.eu*. Qaraldi: 2022-yil 2-yanvar.
3. ↑  „WTA Tour: Dinara Safina admits defeat on long-standing back injury". *Sky Sports*.
4. ↑  „Spanish Armada sails through Paris". *The Independent* (2000-yil 6-iyun). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
5. ↑  „Dinara Safina Prepares for Wimbledon". *Female First* (2009-yil 22-iyun). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
6. ↑  Clarey, Christopher. „With Yelp, Ivanovic Is in French Final". *New York Times* (2008-yil 6-iyun). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
7. ↑  White, Clive. „Safina has old guard in sights". *The Daily Telegraph* (2007-yil 14-yanvar). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
8. ↑  „Coin's win an upset of epic historical proportions". *ESPN Tennis* (2008-yil 28-avgust). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
9. ↑  „NOT JUST A LITTLE SISTER ANYMORE". *Paul Fein's Tennis Confidential* (2008-yil dekabr). 2010-yil 10-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 28-yanvar.
10. ↑  Paul Newman. „Safina humiliated by 39-year-old who sat out game for 12 years". *The Independent* (2010-yil may). Qaraldi: 2010-yil 28-may.
11. 1 2  „Getting to Know... Dinara Safina". *Sony Ericsson WTA Tour* (2003-yil 15-iyul). 2013-yil 5-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
12. 1 2  „Safina steps out of brother's shadow". *Rediff Sports* (2002-yil 31-iyul). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
13. ↑  Clarey, Christopher. „TENNIS: NOTEBOOK; No Sympathy for a Sibling". *New York Times* (2002-yil 31-avgust). Qaraldi: 2009-yil 17-sentyabr.
14. ↑  „Sanex WTA rankings". *Sony Ericsson WTA Tour* (2002-yil 12-noyabr). 2017-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
15. ↑  „Hingis wins first tournament since un-retiring". *ESPN Tennis* (2006-yil 21-may). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
16. ↑  „Safina Upsets Sharapova at French Open". *Red Orbit* (2006-yil 4-iyun). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
17. ↑  „Venus Williams upset at French Open". Canadian Broadcasting Corporation (2006-yil 6-iyun). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
18. ↑  „Krajicek Comes Full Circle at Ordina Open". *Tennis X* (2006-yil 25-iyun). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
19. ↑  „Safina halts Hingis to lift Gold Coast crown". *Reuters* (2007-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2009-yil 2-oktyabr.
20. ↑  „New Season, New Goals for Chinese Tennis". *crienglish.com* (2007-yil 22-yanvar). 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 9-avgust.
21. ↑  „Slovakia wins Hopman Cup over Russia". *The New York Times* (1969-yil 31-dekabr). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
22. ↑  „Dementieva wins Sydney title, carries 10-match win streak". *USA Today* (2009-yil 16-yanvar). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
23. ↑  „Superb Bartoli dumps out Jankovic". BBC Sport (2009-yil 25-yanvar). Qaraldi: 2009-yil 4-fevral.
24. ↑  „Serena to meet Safina in Melbourne final". CNN (2009-yil 29-yanvar). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
25. ↑  „Serena thrashes Safina to claim Aussie crown". CNN (2009-yil 31-yanvar). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
26. ↑  „Erratic Safina falls to Razzano in Dubai". *Reuters* (2009-yil 17-fevral). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
27. ↑  Nadal Shows Why Heʼs No. 1, and Safina Shows Why She Isnʼt
28. ↑  „Stosur turns giant-killer as Safina crumbles". *ABC News* (2009-yil 30-mart). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
29. ↑  „Ranking Watch: Safina Rises To No.1". *Sony Ericsson WTA Tour* (2009-yil 20-aprel). 2013-yil 6-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
30. ↑  Hodgkinson, Mark. „Dinara Safina to topple Serena Williams as world No 1". *The Daily Telegraph* (2009-yil 8-aprel). Qaraldi: 2009-yil 14-sentyabr.
31. ↑  „Dinara Safina: I'll win a Slam soon – I'll give it everything". *The Independent* (2009-yil 21-aprel). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
32. ↑  „Kuznetsova beats Safina in Stuttgart final". CNN (2009-yil 3-may). Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
33. ↑  Chesterman, Barnaby. „Safina to face Kuznetsova in Rome final". *Sydney Morning Herald* (2009-yil 9-may). 2009-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
34. ↑  Chesterman, Barnaby. „Safina defeats Kuznetsova to claim Rome title". *The Age* (2009-yil 10-may). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
35. ↑  „Dinara Safina defeats Caroline Wozniacki to win Madrid Open". *The Guardian* (2009-yil 17-may). Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
36. ↑  Bierley, Steve. „Dinara Safina earns chance to justify top ranking against Svetlana Kuznetsova". *The Guardian* (2009-yil 5-iyun). Qaraldi: 2010-yil 28-yanvar.
37. ↑  „French Open 2009: Dinara Safina sails through to quarter-finals at Roland Garros". *The Daily Telegraph* (2009-yil 31-may). Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
38. ↑  „Safina, Kuznetsova advance". *ESPN Sport* (2009-yil 4-iyun). Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
39. ↑  Robbins, Liz. „Kuznetsova Cruises to Victory in French Open". *The New York Times* (2009-yil 6-iyun). Qaraldi: 2009-yil 30-sentyabr.
40. ↑  „I'll learn from meltdown: Safina". *The China Post* (2009-yil 8-iyun). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
41. ↑  Jago, Richard. „Roof slides into action as Dinara Safina ousts France's Amélie Mauresmo". *The Guardian* (2009-yil 29-iyun). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
42. ↑  Cheese, Caroline. „Venus and Serena through to final". *BBC Sport* (2009-yil 2-iyul). Qaraldi: 2009-yil 1-oktyabr.
43. ↑  Hodgkinson, Mark. „Wimbledon 2009: Serena Williams makes a mockery of the world rankings". *Telegraph* (2009-yil 5-iyul). Qaraldi: 2009-yil 13-sentyabr.
44. ↑  „Safina Fights, But Falls".  WTA (2011-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2012-yil 21-iyun.
45. ↑  „Moorilla Hobart International".  WTA. 2012-yil 5-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-iyun.
46. ↑  „Australian Open 2011 – Women's Singles".  WTA. 2013-yil 12-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-iyun.
47. ↑  „Off-season Blog – 12/13/10" (2010-yil 13-dekabr). 2011-yil 4-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
48. ↑  „Former world No.1 Dinara Safina retires from professional tennis with due to chronic back injury". *AFP* (2011-yil 7-oktyabr). 2011-yil 8-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 9-avgust.
49. ↑  „Dinara Safina undecided on retirement".  Associated Press (2011-yil 7-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 21-iyun.
50. ↑  „The Lance Effect".
51. ↑  *Roopanarine.* „French Open: Battling Ivanovic joins Safina in Roland Garros final". *The Guardian* (2008-yil 6-iyun). Qaraldi: 2018-yil 22-yanvar.
52. ↑  *Bierley.* „Svetlana Kuznetsova mauls soft touch Dinara Safina to win second major title". *The Guardian* (2009-yil 7-iyun). Qaraldi: 2018-yil 22-yanvar.