**Jaranwala** - Pokistonning Panjob viloyatining Faysalobod tumanida joylashgan Jaranwala Tehsil shahri va poytaxti. Bu Pokistonning 58-yirik shahri hisoblanadi. Bu, shuningdek, Pokistonning Panjob provinsiyasidagi aholi soni boʻyicha eng katta provinsiyalardan biri.

Geografiya
----------

U 31°20'0N 73°26'0E da joylashgan, 184 metr balandlikda joylashgan.

Etimologiya
-----------

**Jonathon Taylor'**a nomi Jaranwala Bohar deb nomlanuvchi Bohar, Bargad Banyan daraxti nomidan kelib chiqqan. Jaranwala ikki panjob so'zlaridan iborat: **Jaran** va Vala, bu yerda Jaran "**ildizlar** "va "Vala" joy degan ma'noni anglatadi.

Tarix
-----

Shahar deyarli 400 yoshda. Afsonalarga ko'ra, uzoq osilgan ildizlari bo'lgan Banyan daraxti Chak № 240 Gb yaqinidagi hovuz bo'yida joylashgan. O'sha Banyan daraxti tufayli bu joy keyinchalik Jaranwala deb nomlana boshladi. Jaranwala so'zi ikki qismdan iborat: Jaran va Vala. Jaran - ildiz, vala - joy degan ma'noni anglatadi. Ikkala so'zni birlashtirib, Jaranwala nomi, ya'ni ildizlar joyi, ma'nosi hosil bo'ldi.

Shahar 1908-yilda Britaniya hukumati tomonidan tashkil etilgan. Janob Maykl Ferrar Faysalobod komissari o'rinbosari bu shaharchani 1909-yilda ochgan va ser Ganga Ram shaharni loyihalashtirgan. 

Hindiston mustaqillik harakatida nufuzli shaxs bo'lgan Bhagat Singx hozir Jaranwalaning bir qismi bo'lgan 105 GB Chak shahrida tug'ilgan. Jaranwalada temir yo'l bozori oldida 100 yoshli Pokiston darvozasi mavjud bo'lib, u keyinchalik shahar munitsipaliteti tomonidan qayta ishlab chiqilgan va qayta qurilgan.

Pokiston darvozasi Jaranwala
----------------------------

Pokiston darvozasi Jaranwalaning markaziy nuqtasi va tarixiy yodgorligidir. 1917-yil yanvar oyida Sardar Xarbil Sing Jaranwala hududiy qo'mitasiga Panjob leytenant gubernatori ser Maykl Frensis O'Dvayerni Jaranwalada kutib olish uchun yog'och darvoza qurish haqida xabar berdi. Uning tashrifidan keyin darvoza **O'Dvayer darvozasi** deb nomlandi. Biroq, Jallianvala Bagh qirg'inidan so'ng, odamlar darvoza nomini o'zgartirishni talab qilishdi. Kuchli shamol tufayli O'Dvayerning nomi darvozadan olib tashlandi va u **Temir yo'l darvozasi** deb o'zgartirildi. 1936-yil 1-iyunda Neruning tashrifi natijasida u **Neru darvozasi** deb nomlandi va Munitsipal qo'mitasi prezidenti Jaranavala Lala Harnam Das 1937-yil 30-martda bu nomni tasdiqladi. Pokiston mustaqillikka erishgach, Jaranavala munitsipal qo'mitasining birinchi prezidenti Sayid Altaf Husayn uni **Pokiston darvozasi** deb o'zgartirgandan so'ng, nom yana o'zgartirildi. **Pokiston darvozasi** 1956, 1967 va 2009-yillarda rekonstruksiya qilingan.

Demografiya
-----------

Pokistonning 2017-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Jaranwala MC (shahar qo'mitasi) aholisi 150,380 kishini tashkil etgan.

Ta'lim
------

Jaranwalada bir nechta maktablar mavjud: -

* 
* Jaranwala hukumat aspirantura kolleji
* Jaranwala ayollar uchun davlat aspirantura kolleji
* Jaranwala hukumat o'rta maktabi
* Jaranwalahukumati Islomiya o'rta maktabi
* Govt Qizlar o'rta maktabi MC 1 Jaranwala
* Govt Girls High School MC 2 Cinema Choke Jaranwala
* Jaranwala Mukammallik markazi
* Panjob kollejlari guruhi Jaranwala kampusi
* Jaranwala savdo kolleji
* Ripah kolleji
* Mian Nazir Husayn nomli o'rta maktab
* AW Grammatika maktabi
* Al Raza grammatika maktabi
* Jaranwala Al-Ijoz o'rta maktabi
* O'qituvchilar maktab tizimi (shahar kampusi yoki Jaranwala Nyu-Siti kampusi)
* Ittifoq maktab tizimi
* Dare Arqam maktab tizimi
* Virtual universitet kampusi
* Spirit maktab tizimi kampusi
* Smart maktab tizimi kampusi
* Jaranwala Al-Nur Kadetgacha maktabi
* Jaranwala ser Seyid kolleji
* Jaranwala Faran davlat maktabi.
* O'qituvchi maktabi tizimi (Jaranwala shahar kampusi yoki Yangi shahar kampusi)
* Ittifoq maktab tizimi
*

Sanoat
------

Xurrianvalaning mashhur sanoat hududi Jaranwala Tehsil tarkibiga kiradi. Boshqa asosiy sanoat tarmoqlariga quyidagilar kiradi:

* Rafhan makkajo'xori zavodi
* Crescent Jute Products Ltd 1965-yilda tashkil etilgan bu Pokistondagi eng yirik jut fabrikasi edi. Hozirda u ishlamayapti.
* Aslam Textile Mills
* Husayn shakar tegirmonlari
* Lyallpur Chemicals & Fertilizers Limited Jaranwala

### Qishloq xo'jaligi

Jaranwalada unumdor yerlar juda katta maydonlarni tashkil etadi. Bu yerda sholi, bugʻdoy, shakarqamish, sabzavot va mevalar kabi ekinlar yetishtiriladi. Uning don bozori Panjobdagi eng gavjum bozorlardan biridir. Bu Pokistonda hajmi bo'yicha o'g'itlarning eng yirik iste'molchisi hisoblanadi.

Galereya
--------

* Pokiston darvozasiPokiston darvozasi
* Jaranwala darvozasi (Lahor Morr Jaranwala)Jaranwala darvozasi (Lahor Morr Jaranwala)
* Komitet BaghKomitet Bagh
* Char Bati ChowkChar Bati Chowk
* Mahtab masjidiMahtab masjidi
* Sabri ChokSabri Chok

Manbalar
--------

1. ↑  „MC Jaranawala Website". 26-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „Jaranwala - History, Places, Education, Agriculture & Population". 23-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi.
3. ↑  „Video". *www.youtube.com*. 12-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
4. ↑  „MC Jaranawala Website". *mcjaranwala.lgpunjab.org.pk*. 12-sentabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-sentabr 2022-yil.
5. ↑  „English: Pakistani Gate (Jaranwala)" (25-mart 2010-yil).
6. ↑  „Govt. Post Graduate College Jaranwala Road - Merit List | Online College Admissions System". *ocas.punjab.gov.pk*.
7. ↑  „Govt. Islamia High School Jaranwala". *Schools digital platform*.

[*sayt ishlamaydi*]
8. ↑  „Rafhan Maize Products Co. Ltd.". 3-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-sentabr 2022-yil.
9. ↑  „CRESCENT JUTE PRODUCTS LTD JARANWALA". *Mitchell Construction Chemicals* (6-may 2017-yil). Qaraldi: 17-iyun 2020-yil.
10. ↑  „Crescent Jute to raise Rs75m through land sale". *DAWN.COM* (7-may 2010-yil).
11. ↑  „ASLAM TEXTILE MILLS LTD. in Jaranwala, Punjab, Pakistan - ASLAM TEXTILE MILLS LTD. Pakistan - BusinessBook.pk". *www.businessbook.pk*.
12. ↑  „COMPANY PROFILE – Husein Sugar Mills Limited". 31-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-sentabr 2022-yil.
13. ↑  „Husein Sugar Mills Limited – Business Recorder".
14. ↑  „Home :: Husein Sugar Mills Limited". *www.huseinsugarmills.com*. Qaraldi: 14-noyabr 2017-yil.