recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qatqaloq** — 1) kuchli yogʻinlar va sugʻorishdan soʻng tuproq betida hosil boʻladigan qattiq qatlam. Oʻrta Osiyoda sugʻorma dehqonchilik rayonlarining deyarli barcha tuproqlari qatqaloqlanishga moyil. Bunga asosiy sabab, shu tuproqlarning haddan tashqari kam donadorligi va tuproq agregatlarining suvga juda ham chidamsizligidir. Yomgʻirdan yoki sugʻorishdan soʻng yerning ustki qavati ivib suyuladi, quriganda qotib Q. hosil qiladi va beti yorilib ketadi. Q. tuproq xossalari va qishloq xoʻjaligi ekinlari rivojiga salbiy taʼsir koʻrsatadi, tuproqning suv oʻtkazuvchanligi va havo almashinuvini sekinlashtiradi, shuningdek, tuproqdagi namning (20—30% gacha) bugʻlanishini tezlashtiradi. Juda qalin Q. hosil boʻlgan dalalarda maysalarning unib chiqishi 3—5 kunga kechikadi va koʻchat soni siyraklashib ketadi.

Q. hosil boʻlish jarayoni tuproqlarning mexanik tarkibi, turi, madaniy holati, shoʻrlanganligi va boshqalarga bogʻliq. Q. koʻpincha, sugʻoriladigan boʻz va choʻl tuproqlarida hosil boʻladi. Uning qalinligi va qattiqligi tuproq mexanik tarkibining ogʻirlashuviga bogʻliq. Ayniqsa, ogʻir qumoqli, soz mexanik tarkibli taqirli, sur tusli qoʻngʻir tuproqlarda va taqirlarda Q. qalin hamda juda qattiq boʻladi. Shoʻrlanish hamda shoʻrtoblanish Q. hosil qilishga moyillikni kuchaytiradi. Mas, qoʻriq va yengil qumoqli och tusli boʻz tuproqlarda Q.ning qalinligi 0,3—0,5 sm, och hamda toʻq tusli boʻz tuproqlarda 0,8—1,5 sm, kuchsiz shoʻrlangan qumoqli va soz mexanik tarkibli taqirli tuproqlarda 2,4—4,5 sm ni tashkil etadi; bir m2 yerdagi Q.ning ogʻirligi 50–70 kg gacha yetadi. Ekinzor dalalarga organik oʻgʻit solish, siderat ekinlar ekish, kimyoviy melioratsiya oʻtkazish, almashlab ekishni joriy etib, tuproqlarni donador qilish, sunʼii struktura hosil qiluvchi polimerlar, yer betini mulcha (parda)lovchi materiallar qoʻllash va boshqalar choratadbirlarni amalga oshirish tuproqning fizikkimyoviy xossalarini yaxshilaydi, Q.ning oldini oladi. Nihollar unib chiqqunga qadar Q. paydo boʻlganda dala yengil boronalar yoki aylanuvchi chopqi (motiga)lar yordamida yumshatiladi. Q. taʼsirini kamaytirish uchun ekin qator oralariga tuproq yetilishi bilan ishlov berish (chopiq yoki kultivatsiya qilish) kerak.

2) Tuproq zarrachalari deyarli aralashmagan tuzlarning yer yuzida juda koʻp miqdorda toʻplanishi. Tuzli Q. qalinligi bir necha mm dan bir necha oʻn sm gacha boʻladi (yana qarang Shoʻrxoklar). Xodimat Maxsudov.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Quyosh magnetizmi** - Quyoshda magnit maydon mavjudligi bilan bogʻliq murakkab va oʻzgaruvchan hodisalar majmui. Quyosh faolligi Quyosh magnetizmining oʻzgaruvchan tabiatini bevosita namoyon qiladi. Quyosh magnit maydonini 1908-yilda amerikalik astronom J.Xeyl kashf etgan. Quyosh magnit maydonlari Zeyeman effekti asosida oʻlchanadi. Quyosh faol, fon va umumiy sohalar magnit maydonlarini ajratish mumkin. Faol sohalar eng kuchli mag-nit maydonlariga ega. Mas, Quyosh doglari markazida magnit maydon kuchlanganligi 2000 — 5000 E. Umuman Quyosh dogʻlari magnit maydon kuchlanganligi 1400Edan ortiq boʻlganda hosil boʻladi. Faol sohalar magnit maydonlarida yigʻilgan energiya juda katta va nobarqaror jarayonlarga manba boʻladi. Baʼzi Quyosh chaqnashlari paytida YU32 energiya ajralib chiqadi. Fon magnit maydonlari (kuchlanganligi 2—6 E) faol sohalar atrofida ±55° geliografik kengliklarda uchraydi, ularni yakka va qarama-qarshi qutbli magnit sohalar tashkil etadi. Bundan tashqari, ularga katta masshtabli tartiblangan gigant tizilmalar ham kiradi. Quyosh qutblari yaqinida kuzatiladigan sust (1—2 E), kichik masshtabli murakkab strukturalardan iborat mag-nit maydonlar Quyoshning umumiy magnit maydoni deb qabul qilingan. Bu magnit maydon poloi-dal xususiyatga ega, yaʼni Quyosh aylanish oʻqiga nisbatan simmetrik va har bir Quyosh qutbida qarama-qarshi magnit qutbiylik ustun boʻladi. Umumiy, faol va fon sohalar magnit maydonlari Quyosh faolligi davri bilan oʻzga-radi. Faol sohalar magnit maydonlari Quyosh sathiga uning ostki qatlamlaridan qalqib chiqadi. Umuman fon magnit maydonlarini faol sohalarning kengayish natijasida tarqalgan magnit maydonlarining qoldiqlari va umumiy maydonni esa Quyosh qutblariga qarab koʻchgan fon magnit may-donlari hosil qiladi deb hisoblash mumkin. Hozirgacha Quyosh magnetizmining tabiati mukammal oʻrganilmagan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qatron**, tatun — karamguldoshlar mansub koʻp yillik oʻgsimon oʻsimliklar turkumiga kiradi. Osiyo va Yevropada 30 turi maʼlum. Rossiya va Oʻrta Osiyoda oʻsadi. Oʻzbekistonda kochi Q.i, sharq yoki yoqimli Q. turlari tarqalgan. Kochi Q.ining poyasi tarva qaylab shoxlangan. Boʻyi 50—150 sm, Ildiz boʻgʻzidagi barglari uzun bandli, uz. 30 sm, eni 50 sm, buyraksimon yoki dumaloq tuxumsimon, tubi yuraksimon, cheti yirik tishli, usti gʻadirbudir bo'ladi. Gullari oq, mart— may oylarida gullab, may—iyun oylarida urugʻlaydi. Mevasi dumaloq qoʻzoqcha. Ayrim turlarining barglari sabzavot sifatida ovqatga ishlatiladi, habashiston Qi turi urugʻida 47—53% moy bor. Adir va togʻ yonbagʻirlarida uchraydi. Chorva mollari uchun toʻyimli yemxashak.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ukraina milliy fanlar akademiyasi** — Ukrainaning oliy davlat ilmiy tashkiloti. 1918-yil 27 noyabr da tashkil etilgan. Kiyev shahrida joylashgan. Uning 1prezidenta — mashhur geolog olim va geokimyogar V. I. Vernadskiy. Dastlab akademiya 3 int, 15 komissiya va milliy kutubxonani birlashtirgan 3 ilmiy boʻlimdan iborat boʻlgan. Akademiya tarkibidagi 3 seksiya, 14 boʻlim, 170 ga yaqin institut va boshqa ilmiy muassasada 13 mingdan ortiq ilmiy xodim ishlaydi. Fanlar akademiyasining 500 dan ziyod haqiqiy va muxbir aʼzosi, 130 xorijiy aʼzosi bor. 7 mintaqaviy ilmiy markaz, 2 ilmiy kutubxona, 2 nashriyot mavjud, 80 ga yaqin ilmiy jur. monografiya, maʼlumotnoma, darslik, lugʻat, ilmiyommabop adabiyotlar nashr etadi. Akademiyada turli yoʻnalishdagi ilmiy maktablar shakllangan. Jumladan, Ye. O. Pa/yaonning elektr payvandlash, V. M. Glushkovning kibernetika maktablari jahonga mashhur. Akademiya 50 dan ortiq mamlakatning ilmiy markazlari bilan hamkorlik qiladi. Akademiya MDH mamlakatlari FAlarini birlashtiruvchi Xalqaro Fanlar akademiyasi assotsiatsiyasini tuzish tashabbuskori. 20 dan ortiq xalqaro tashkilotlar ishida qatnashadi. Prezidenta B.Ye. Paton (1962-yildan).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***"Kojiki-den"*** (kānīīīī) — *kokugaku* olimi Motoori Norinaga tomonidan yozilgan *Kojikiga* 44 jildlik sharh.

Umumiy koʻrinish
----------------

*Kojiki-den —* Edo davridagi *kokugaku* olimi Motoori Norinaga tomonidan 8-asrga oid sinto tarixshunosligi va mifologiyasi boʻlgan *Kojiki* asari[1] haqida yozilgan sharhdir.[1]

Fon
---

Motoori Norinaga yoshligidan Shinto, shuningdek, *vaka* va *monogatari yozish* bilan shug'ullangan.[1] Xoreki hukmronligining oltinchi yilining yettinchi oyida (1756) Kiotoda oʻqiyotganida[1] u *"Kojiki"* ning Kanʼey nashrini sotib oladi,[2] shuning uchun u asarni oʻqigan deb taxmin qilinadi. bu vaqtdan ko'p o'tmay. [3] Uning ushbu sanadan keyingi dastlabki maqolalari, masalan, 1758-yilgi *Aware Ben* (Eveir ben) va *Ashiwake Obune* (ashivake obune) *Nihon Shokiga* koʻproq e'tibor qaratgan. [3] 1761-yilda yozilgan *Ame Tsuchi no Ben* (ame stuchino ben) asarida u tilshunoslikka koʻproq ahamiyat berishga harakat qiladi va qadimgi yapon tilini oʻrganishga asos boʻlgani uchun *Nihon Shokining* ' tilinini o'rganishga kirishadi. [3]

Nashr
-----

*Kojiki-den* Kansei 10 Chisida (1798) yakunlandi. [1] U 44 ta kitobdan iborat boʻlib, birinchi marta 44 jildda nashr etilgan. [1] Birinchi beshta kitob, birinchi marta 1790 - yilda , [1] 6 dan 11 gacha bo'lgan kitoblar ikki yildan keyin chop etilgan. [1] 12 dan 17 gacha kitoblar 1797 -yilda chop etilgan. [1] Ishning qolgan qismi Norinaga vafotidan keyin Bunsei 5 chisida(1822)gacha nashr etilmagan. [1] Birinchi nashrlari Nagoyada Eirakuya Tōshiro va boshqalar tomonidan chop etilgan. [1]

Matn an'anasi
-------------

1983-yilda *Nihon Koten Bungaku Daijitenning* ' Tadashi Ōkubo [ja] Tadashi Okubo tomonidan yozilgan *Kojiki-den* haqidagi maqolasiga ko'ra (1919–1980), Norinaganing 17, 18, 19 va 21-dan 44-gacha boʻlgan asl qoʻlyozmalari (27 kitob, 22 jild) va barcha 44 kitobning ikkinchi darajali qoʻlyozmalari (3-kitobdan tashqari, u bilan ifodalangan). uchinchi darajali qoʻlyozma), Motoori Norinaga muzeyi fondida (*Motoori Norinaga Kinenkan* ). [4] 3-kitobning ikkinchi darajali qoʻlyozmasi Tenri markaziy kutubxonasi fondida saqlanadi. [4]

Ma'lumotnomalar
---------------

Keltirilgan asarlar
-------------------

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* NDL: 00627243

 |
**Sharq yulduzi** — adabiy-badiiy va ijtimoiy jurnal. Muassisi Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi. Toshkentda 1 yilda 4 marta nashr etiladi. Dastlab „Oʻzbekiston shoʻro adabiyoti" (1932-yil iyun-iyulda), „Sovet adabiyoti" (1935-yil, yanvar), „Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati" (1935-yil, iyul) nomlarida chop etilgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida vaqtincha toʻxtatilgan. 1946-yildan hozirgi nomda chop etila boshlagan. Sahifalarida Oʻzbekiston va chet el yozuvchilarining badiiy asarlari nashr etiladi. Adabiyot va sanʼatning muhim sohalariga bagʻishlangan adabiy-tanqidiy, publitsistik maqolalar ham eʼlon qilinadi.

Oʻzbek yozuvchilaridan Gʻafur Gʻulomning „Shum bola" qissasi, Oybekning „Navoiy" romani, Abdulla Qahhor, Shayxzoda, Mirtemir, Zulfiya va boshqalarning asarlari dastlab „Sharq yulduzi"da chop etilgan. Jurnalga turli yillarda Oybek, Vohid Yoʻldoshevich Zohidov, Uygʻun, Asqad Muxtor, Gʻulom Habibullayev, Mirmuhsin, Oʻtkir Hoshimov, Omon Muxtor muharrirlik qilgan; 2005-yildan muharriri Minhojiddin Mirzo. Adadi 1500 nusxa (2005).

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vitol Yazep** (Vitol Iosif Ivanovich) [1863.14(26). 7, Valmiyera — 1948.24.4, Lyubek) — latish kompozitori, musiqashunosi va pedagog; latish milliy kompozitorlik musiqasi asoschilaridan. 1886 yilda Peterburg konservatoriyasini tamomlab shu yerda 1918 y.gacha dars bergan (1901 yildan prof.). 1919 yilda Latviya konservatoriyasiga asos solgan (1944 y.gacha shu konservatoriyaning rektori va prof. boʻlgan). V.ning xor asarlari, romans va qoʻshiqlari, fortepiano pesalari, "Ligo bayrami" (1889), "Dramatik uvertyura"si (1895), "Qimmatbaho toshlar" (1924), "Kuz qoʻshigʻi" (1928) kabi simfonik asarlari mashhur.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
OJESHKO (Orzeszkowa) Eliza (1841.6.6 - Grodjmlahri - 1910.18.5) — polyak adibasi. Yirik yer egasining qizi. Varshava pansionida tarbiyalangan (1852—57). Asarlari 1866-yildan nashr etila boshlagan. O.ning ilk roman va qissalari ("Pan Grabe", 1869; "Marta", 1873 va boshqalar) ayollarning insoniy qadr-qimmat va ijtimoiy erkinlik uchun kurashiga bagʻishlangan. O. ijodining asosiy mavzui eski pomeshchiklik tartibining inqirozi hamda burjuaziya obroʻ-eʼtiborining yuksalishidir: "Eli Makover" (1874—75), "Broxvichlar oilasi" (1876) romanlari va boshqa Realistik hikoyalar toʻplami "Turli-tuman davralardan" (1—3-jildlar, 1879—82), belorus dehqonlari hayotini aks ettiruvchi "Pastliklar" (1883), "Dzyurdzi" (1883) va "Surbet" (1888) qissalari shuhrat topgan. "Neman uzra" romani (1887) O. ijodiy yutuqlarining umumlashmasi boʻlib, unda tanazzulga yuz tutayotgan shlyaxta (polyak dvoryan)larga milliyvatanparvarlik anʼanalariga sodiq mehnatsevar dehqonlar qarshi qoʻyilgan. O. nasriy asarlari 19-asr polyak realizmi choʻqqilaridan biridir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
1960-yillargacha boʻlgan Oʻjaqqaladagi eski temir yoʻl vokzali.
**Ojakkala** — Finlandiyaning Helsinki shahridan 45 kilometr uzoqlikdagi Vihti munitsipalitetida joylashgan qishloq. Vihti munitsipalitetining maʼmuriy markazi Nummela Ojakkaladan janubi-g‘arbdadan 6 kilometr (3.7 mi) masofada joylashgan. Qishloq yonida Enäjärvi joylashgan. Ojakkala aholisi 2500 nafarga yaqin. Ojakkala xizmat koʻrsatish sohalariga boshlang'ich maktab (*Ojakkalan koulu*) va K-Market oziq-ovqat doʻkoni kiradi. Shuningdek, qishloqda tarixiy sport zali (*Ojakkalan urheilutalo*) mavjud bo‘lib, u hozirda uchrashuvlar va bayramlar o‘tkaziladigan joy bo‘lib xizmat qilmoqda.

Ojakkalada tog‘-chang‘i kurorti Vihti tog‘-chang‘i markazi, golf kurorti Vihti golf markazi va PuuhaPark ko‘ngilochar bog‘i mavjud.

Manbalar
--------

1. ↑  Ojakkalan koulu — Vihti.fi (fin tilida)
2. ↑  K-Market Ojakkala Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-11-26). (fin tilida)
3. ↑  OJAKKALA — Urheilutalo (fin tilida)
4. ↑  „Vihdissä on Suomen uusin aktiviteettipuisto" (fi).  Vihdin Uutiset. 21-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2018-yil.

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**100 metrga toʻsiqlar osha yugurish** — Yengil atletikaning ayollar oʻrtasidagi yugurish turlariga kiradi. Tezlikni, sprinterlik qobiliyatlarini va toʻsiqlardan oshib oʻtish texnikasini talab qiladi. 1932-yildan Olimpiada dasturlariga kiritilgan. 100 metrga toʻsiqlar osha yugurish musobaqalari faqat yozda 400 metrlik rezina qoplamali stadionlarda oʻtkaziladi.

2012-yil. Brilliant Liga musobaqalari

Rekordlar
---------

| Rekord | Vaqt | Sportchi | Davlat | Sana | Joy |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jahon | 12.12 s | Tobi Amyusan | 🇳🇬Nigeriya | 24-iyul 2022 | Yudjin, AQSH |
| Olimpiya | 12.26 s | Jasmin Kamacho-Kvinn | 🇵🇷Puerto-Riko | 5-avgust 2021 | Tokio,
Yaponiya |
| Yevropa | 12.21 s | Yordanka Donkova | 🇧🇬Bolgariya | 20-avgust 1988 | Stara-Zagora, Bolgariya |
| Osiyo | 12.44 s | Olga Shishigina | 🇵🇼Qozogʻiston | 27-iyun 1995 |  |
| Oʻzbekiston | 13.00 s | Valentina Kibalnikova | 🇺🇿Oʻzbekiston | 25-iyun 2016 | Toshkent, Oʻzbekiston |

Tarixi
------

110 metrga yugurish boʻyicha birinchi rasmiy musobaqa 1922-yilda oʻtkazilgan. 1948-yilgi Olimpiada oʻyinlarida Niderlandiyalik yuguruvchi Fransinye Blankers Kunning 4 oltin medalni qoʻlga kiritishi bu masofa tarixidagi hozirgacha eng yorqin natija hisoblanadi.

Hozirgi kunda Avstraliyalik, Germaniyalik, AQSH, Nigeriya va Yamaykalik sprinterlar bu masofada eng kuchlilar hisoblanishadi. Ayniqsa Nigeriyalik Tobi Amyusan 2022-yil AQSHning Yudjin shtatida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida hammani hayron qoldirib masofani 12.12 soniyada bosib oʻtdi va aqshlik Kendra Harrisonning 2016-yildan beri oʻzgarmay kelayotgan rekordini oʻzgartirdi. Uning natijasi 12.20 soniya edi.

Oʻzbekistonlik sportchilar orasida Valentina Kibalnikova, Lidya Podsepkina va Xurshida Xolliyevalar bu masofada ancha mahoratli hisoblanishadi. Valentina Kibalnikova Rio-De-Janeyroda oʻtgan Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi va Oʻzbekiston rekordchisi hisoblanadi.

Qoidalar
--------

Sportchilar bu masofada pastki start texnikasini egallagan holda kolodkalardan chiqishadi. Toʻsiqlar balandligi ayollar uchun 840 mm ni tashkil qiladi. Masofa oxirigacha 10 ta toʻsiqlardan oshib oʻtib yugurish talab qilinadi. Toʻsiqlarning orasi 8.5 metrdan qilib joylashtiriladi.

100 metrga toʻsiqlar osha yugurishda sprinterlik qobiliyatlari juda muhim hisoblanadi. Odatda yuqori klassdagi sportchilar toʻsiqlarning orasidagi masofani 3 qadamda bosib oʻtishadi. Toʻsiqlarning ustidan oʻtayotganda ularga tegib ketmaslikka va shu bilan bir qatorda tezlikni yoʻqotmaslikka harakat qilish kerak. Ayollar uchun toʻsiqlar balandligi erkaklarnikiga qaraganda pastroq va orasidagi masofa ham kamroq. Shuning uchun erkaklar va ayollarning texnikasi unchalik katta farq qilmaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Мировые Рекорды".
2. ↑  „Рекорды Азии. Взрослые Стадион".
3. ↑  „Рекорды Узбекистана по лёгкой атлетике".
4. ↑  „Amusan breaks 100 meter hurdles World record". 11-noyabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-noyabr 2022-yil.
**Sovet-Afgʻon shartnomasi (1921)** — 1921-yil 28-fevralda Moskvada imzolangan ikki tomonlama bitim.

Tarix
-----

Afgʻoniston amiri Amanulla xon 1919-yil 7-aprelda Sovet hukumati rahbari V. I. Leninga taxtga kirish va Afgʻoniston mustaqilligini eʼlon qilish haqida xabar bergan va diplomatik munosabatlar oʻrnatishni taklif qilgan maktub yubordi. XShu kabi xat tashqi ishlar vaziri Mahmud-bek Tarzi tomonidan tashqi ishlar boʻyicha xalq komissari G. V. Chicheringa yuborildi.

27-may oyida V. I. Lenin Amanulla xonga javob maktubi va RSFSR tashqi ishlar boʻyicha Xalq komissariati Afgʻoniston tashqi ishlar vazirligiga eslatma yuborildi. Ushbu hujjatlarda Afgʻonistonning suveren huquqlarining soʻzsiz tan olinishi va u bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatishga rozilik bildirildi.

1919-yil yozida Sovet vakili J. 3. Suritz Afgʻonistonga keldi va shu yilning oktabr oyida Mamed Valixon boshchiligidagi Afgʻoniston missiyasi Moskvada qabul qilindi.

1920-yil 13-sentabrda Qobulda ikki davlat oʻrtasida preliminar shartnoma imzolandi.

Imzolovchilar
-------------

Sovet Rossiyasi tomonidan G. V. Chicherin va L. M. Karaxan, Afgʻoniston tomonidan Muhammad Vali Xon, Mirzo Muhammadxon va Gʻulom Saddiqxon tomonidan imzolangan.

Ratifikatsiya
-------------

1921-yil 13-avgustda ratifikatsiya qilingan.

Kuchga kirishi
--------------

1921-yil 14-oktabrda kuchga kirgan.

Tarkib
------

Muqaddimada „Rossiya va Afgʻoniston oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni mustahkamlash va Afgʻonistonning haqiqiy mustaqilligini himoya qilish maqsadida" shartnoma tuzilganligi qayd etildi.

Kelishilgan tomonlar bir-birining mustaqilligini tan olish va diplomatik munosabatlar oʻrnatilganligini tasdiqladilar, uchinchi kuch bilan kelishilgan tomonlardan birining „zarar yetkazishi" mumkin boʻlgan harbiy yoki siyosiy bitimga qoʻshilmaslikka vaʼda berdi. RSFSR Afgʻonistonga oʻz hududi orqali yuklarni erkin va bojsiz tranzit qilish huquqini berdi, shuningdek, unga moliyaviy va moddiy yordam berishga rozi boʻldi.

Yana qarang
-----------

* SSSR va Afgʻoniston Demokratik Respublikasi oʻrtasidagi doʻstlik, yaxshi qoʻshnichilik va hamkorlik toʻgʻrisidagi shartnoma (1978)

Adabiyotlar
-----------

* СОВЕТСКО-АФГАНСКИЕ ДОГОВОРЫ И СОГЛАШЕНИЯ // *Громыко А. А. Ковалев А. Г. Севостьянов П. П.* Дипломатический словарь. В 3-х томах. — М.: Наука, 1984—1986.
* Советско-афганский договор 1921 г. о дружбе // Исторический словарь. 2-е изд. — М. 2012. — С. 476.
* СОВЕТСКО-АФГАНСКИЕ ДОГОВОРЫ И СОГЛАШЕНИЯ Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-02-03). // Большая российская энциклопедия.
* *Густерин П. В.* Советская дипломатия на мусульманском Востоке в 1917—1921 годах. — Саарбрюккен, 2014. — ISBN 978-3-659-17980-8.

Havolalar
---------

* Густерин П. В. Установление дипломатических отношений между Советской Россией и Афганистаном // Россия в красках.
Rus rassomi Vasiliy Vasilevich Vereshchaginning „Shaushekdagi teatr xarobalari" kartinasi (1869—70).
**Shaueshek** (qozoqcha: *شاۋەشەك* uygʻurcha: , xitoycha: 塔城; Pinyin: Tǎchéng- Tachen) — Xitoyning Shinjon-Uygʻur avtonom rayonidagi shahar. Shaushek tumani (xitoycha: 塔城地区, Tǎchéng Dìqū) — Ili Qozoq avtonom viloyatiga kiradi. Oʻtmishda bu shahar va uning tumani Rossiyada **Tarbagʻatoy** (uygʻurcha:Tarbaƣatay) deb atalgan.

Geografiya
----------

Shinjonning shimoliy qismida, Tarbagʻatoy togʻ tizmasi etagida joylashgan.

Shaharning gʻarbida, uni Sharqiy Qozogʻiston viloyati bilan bogʻlovchi yoʻlning boʻyida, undan 17 kilometr uzoqlikda „Baktu" (巴克图) chegara punkti joylashgan. Uning Qozog‘iston tomoni „Baqti" deb ataladi.

Xalqi
-----

Butun Shoueshek tumanining maydoni 98 824 kvadrat kilometr tashkil qiladi, aholining soni 892 397 kishi (2000). 2000-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga boʻyicha, tumanning milliy tarkibi quyidagicha edi:

| Millat | soni | Viloyat aholisining ulushi |
| --- | --- | --- |
| xitoylik | 522.829 | 58,59% |
| qozoqlar | 216.020 | 24,21% |
| dunganlar | 66.458 | 7,45% |
| uygʻurlar | 36.804 | 4,12% |
| moʻgʻullar | 29.759 | 3,33% |
| Dungsilar | 5500 | 0,62% |
| daurlar | 4.533 | 0,51% |
| ruslar | 2.948 | 0,33% |
| qirgʻiz | 1.870 | 0,21% |
| sibe | 1.536 | 0,17% |
| boshqalar | 4.140 | 0,46% |

Shaueshek shahrining oʻzida 1994-yil hisoblanganday 56,4 ming kishi yashagan.

Daurlar va Sibes Shaueshek tumaniga Uzoq Sharqdan 1764-yillari Xitoyning gʻarbiy chegarasin yopish maqsadi bilan koʻchirilgan.

Shaueshekdagi pravoslav cherkovi Madaniy inqilob davrida vayron qilingan, endi mahalliy rus jamoatchiligi vakillari uni qayta tiklashga mahalliy hokimiyatdan yordam soʻramoqda.

Tarixi
------

XIX asrda bu shahar Rossiya va Xitoy oʻrtasidagi muhim savdo markazi boʻlgan.

1865-yili dungan qoʻzgʻolonining paytida shahar qattiq vayron qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  Suxoputniy (avtodorojniy) KPP „Baxti"
2. ↑  XINJIANG: Security service investigation followed Orthodox priestʼs deportation (September 2004) (Inglizcha)

Havolalar
---------

* G. E. Grum-Grjimailo, Tarbagatay tumani[*sayt ishlamaydi*] (ESBE, taxminan 1898-yil)
* M. A. Chertikov, „Tarbagatayskie Qirgʻiz" Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-12-02). 2007-yil 2-dekabr.
**Shavkat Buxoriy** (taxallusi; ismi Muhammad Ishoq) (17-asrning 20y.lari, Buxoro — 1695/1699, Isfahon) — fors-tojik shoiri. Buxoroda tahsil olgan. Sarroflik bilan shugʻullangan. Hirotga kelib, shahar hokimi Safoqulixon Shomlu va uning vaziri Mirzo Saʼduddin xizmatida boʻlgan. Dastlab Nozik taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Sh.B. oʻz davrining yetuk shoiri, hind uslubining namoyandalaridan boʻlgan, nafaqat zamondosh, balki oʻzidan keyingi shoirlarga ham taʼsir koʻrsatgan. Maleho Samarqandiyning "Muzakkir ulashob", Mirzo Muhammad Tohir Nasrobodiyning "Tazkirai Nasrobodiy", Gʻulomalixon Ozod Bilgiromiyning "Xizonai Omira", Shamsiddin Somiyning "Qomus ulaʼlom" tazkiralarida shoir haqida maʼlumot berilib, sheʼrlaridan namunalar keltirilgan. Isfahonda u bilan 7 oy davomida muloqotda boʻlgan Maleho oʻz tazkirasidan oʻrin olgan 202 shoir ichidan faqat Sh.B.ga batafsil va yuksak baho bergan. U anʼanaviy uslubni yangilagan, ohorli va goʻzal fikru tashbexlarni oʻziga xos usudda badiiy yuksak ifodalagan. Anʼanaviy ishq mavzui bilan birga, shoir ijodida tarjimai hol ruhidagi, vatandan va doʻstlardan judolik, dunyo, zamon va odamlardan shikoyat ohangidagi sheʼrlar yetakchilik qiladi. Hayotsevarlik, pandu nasihat va boshqa ham shoir ijodining asosiy xususiyatlaridan hisoblanadi.

Merosining asosiy qismini qasida, gʻazal, qitʼa va ruboiylar tashkil etadi. 6221 baytdan iborat sheʼriy merosi toʻplanib, 1987-yilda Dushanbada nashr qilingan. Devonining nusxalari Toshkent, Dushanba, Moskva, Sankt-Peterburgdagi qoʻlyozma fondlarida saqlanadi.

Manbalar
--------

* Buxoriylar boʻstoni, T. 1997. Ad..Toʻxsanov Q. Shavkat Buxoriysheriyatining uslubi va badiyati, Samarqand, 1998.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Stefano Lelio Beniamino Accorsi** (2-mart 1971-yilda tugʻilgan) — italiyalik aktyor.

Hayoti va kelib chiqishi
------------------------

Akkorsi Bolonya shahrida tugʻilgan. U 1993-yilda Bolonya teatr maktabini tamomlagan va kinoga oʻtishdan oldin bir necha yil teatrda ishlagan.

Faoliyati
---------

1995-yilda u eng yaxshi tanilgan filmlaridan biri boʻlgan *Jek Frusciante va uscito dal gruppo* filmida bosh rolini ijro etdi.
1998-yilda u Venesiya xalqaro film festivalida Oltin sher uchun kurashgan I Pikkoli Maestrida Daniele Luchetti bilan birga ishlagan. Oʻsha yili u rok yulduzi Luciano Ligabue rejissyori boʻlgan Radiofrektsiyadagi roli uchun uchta sovrinni qoʻlga kiritdi, shu qatorda eng yaxshi aktyor uchun David di Donatelloni ham.

Shaxsiy hayoti
--------------

Accorsi korsikalik supermodel Laetitia Casta bilan turmush qurgan. Ularning birgalikda bitta oʻgʻli va bir qizi bor, 2006-yil 21-sentabrda tugʻilgan Orlando va 2009-yil 29-avgustda tugʻilgan Afina.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Stefano Accorsi IMDbda
* Saverio Ferragina press agent
* Biografiyasi
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Julfa (maʼnolari).

**Julfa** — Ozarbayjonning Naxichevan Muxtor Respublikasidagi shahar (1948 dan). Araks daryosi chap sohilida. Boku—Yerevan yoʻnalishidagi temir yoʻl stansiyasi (shu yerdan Tabriz shahriga Vrotslav liniyasi va shosse yoʻl oʻtkazilgan). Aholisi 9 ming kishi (1990-lar oʻrtalari). Julfa — qad. shaharlardan. 16-asrdan, xalqaro ipak savdosi markazlaridan biri boʻlgan. Venetsiya, Genuya, Amsterdam kabi Gʻarbiy Yevropa shaharlari bilan savdo qilgan. Shaharda 17-asr boshlarida 20 mingdan ortiq aholi yashagan. 1605-yil Eron shohi Abbos I ipak savdosini poytaxtga koʻchirish maqsadida Julfaning savdo va hunarmand ahlini. Isfahon atrofiga koʻchirgan. 1828-yilda Julfani Rossiya bosib olgan. Oziq-ovqat sanoati korxonalari, asfalt zavodi bor. Guliston maqbarasi (13-asr boshi), oʻrta asr meʼmoriy yodgorliklari harobalari, karvonsaroylar saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**San Juan y Martinez** (Ispancha talaffuz: [[Xalqaro fonetik alifbo|[saŋ ˈxwan i maɾˈtines]]]) — Kubaning Pinar del Rio provinsiyasida joylashgan munisipalitet va shahar hisoblanadi.

Umumiy koʻrinishi
-----------------

Iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligi va dehqonlarning hosiliga asoslangan boʻlib, ularning eng kattasi tamaki hisoblanadi. Kubada San-Xuan-i Martines „Tamaki Makkasi" sifatida tanilgan.

San-Xuanda toʻliq ishlaydigan tugʻruq boʻlimiga ega boʻlgan oʻz kasalxonasi, shuningdek, 24 soat ochiq „Poliklinika" davolash markazi mavjud.

Demografiyasi
-------------

2004-yilda San-Xuan-i Martinez munitsipalitetida 45 061 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 409 km2 (158 mi²), aholi zichligi 110.2/km2 (285/sq mi) ni tashkil etadi.

Yana qarang
-----------

* Kuba munitsipalitetlari
* Kuba shaharlari roʻyxati
* San-Xuan va Martinez shahar muzeyi

Manbalar
--------

1. ↑  *Atenas.cu.* „2004 Population trends, by Province and Municipality" (es) (2004). 27-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2007-yil.
2. ↑  *Statoids.* „Municipios of Cuba" (iyul 2003). Qaraldi: 7-oktabr 2007-yil.
Ukrainadagi gidrografik rayonlashtirish
Ukrainada 23 000 ga yaqin daryolar mavjud. Ukraina daryolarining aksariyati Qora dengiz va Azov dengiziga quyiladi va katta O'rta yer dengizi havzasiga kiradi. Bu daryolar asosan janubiy yo'nalishda oqadi, Voliniyadagi Pripyat irmoqlari va Prykarpattiadagi Dnestr irmoqlari bundan mustasno. G'arbiy Ukrainaning bir necha daryolari shimoli-g'arbga Polsha orqali Boltiq dengiziga quyiladi, G'arbiy Bug drenaj havzasining bir qismi sifatida. Ukrainaning eng ko'zga ko'ringan daryolari: Dnepr, Dnestr, Janubiy Buh va Siversky Donets. Eng uzun daryo Dnepr, eng uzun irmog'i Dneprning Desna irmog'idir. Danubening Ukrainadagi ikkita irmoqlari Prut va Tysa Ukrainadagi asosiy daryodan uzunroqdir.

 Dnieper va uning irmoqlarining NASA sun'iy yo'ldosh tasviri.

  

Ukraine hududini yirik daryolar havzalari bo'yicha to'qqizta gidrografik zonaga bo'lish mumkin, shu jumladan Visla ( G'arbiy Bug va San ), Dunay, Dnestr, Janubiy Bug, Dnepr, Don, Qora dengiz sohilidagi daryolar, Azov dengizi qirg'oqlari va alohida Qrim daryolari. Maydoni bo'yicha eng katta daryo havzasi Dnepr bo'lib, u Pripyat havzasi, Desna havzasi, O'rta Dnepr havzasi, Quyi Dnepr havzasiga bo'linadi. Dneprdan tashqari, Dunay havzasi ham Tysa havzasi, Prut va Siret havzasi va Quyi Dunay havzasiga bo'linadi.

  

Qora dengiz havzasi
„Uch imperator ittifoqi" (soat mili boʻyicha oʻng tomonga) — Aleksandr II, Frans Iosif I (Avstriya-Vengriya), Kayzer Vilgelm I (Germaniya)
**"Uch imperator ittifoqi"** — Rossiya, Germaniya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida 1873, 1881 va 1884-yillarda tuzilgan shartnomalar toʻplami.

1873-yilgi birinchi shartnoma
-----------------------------

1873-yil 25-may (6-iyun)da podsho va Rossiya tashqi ishlar vaziri A.M.Gorchakovning Venaga tashrifi chogʻida Aleksandr II va Frans Iosif I Shenbrunn saroyida (Vena yaqinida) shartnoma imzoladilar. Tomonlardan birining ogohlantirishidan keyin faqat 2-yil oʻtgach bekor qilinishi mumkin edi. 1873-yil 11-(23)-oktabrda kayzer Vilgelm I boshchiligidagi Germaniya bu kelishuvga qoʻshildi. Bu „Uch imperator ittifoqi"ning boshlanishi edi.

1878-yilda shartnoma rus-turk urushi paytida, Berlin kongressida Bismark Avstriyani Rossiyaga qarshi qoʻllab-quvvatlaganida qattiq larzaga keldi.

1881 va 1884-yillardagi ikkinchi shartnoma
------------------------------------------

1881-yil 6-(18) iyunda Berlinda uchta imperatorning yangi shartnomasi imzolandi. Berlin shartnomasi bilan Rossiya, Germaniya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida oʻzaro kafolatlar toʻgʻrisidagi shartnoma imzolandi. Shartnoma 3-yilga tuzildi va 1884-yil 15-(27) martda yana 3-yilga uzaytirildi.

Shartnomaning ahamiyati 1885-1886-yillarda Bolgariyaning tashqi siyosiy yoʻnalishi va Serbiya-Bolgariya urushi tufayli Avstriya-Rossiya munosabatlarining keskinlashuvi tufayli buzildi. „Uch imperator ittifoqi" nihoyat quladi, shundan soʻng 1887-yilda Rossiya-Germaniya qayta sugʻurtalash shartnomasi tuzildi.

Yana qarang
-----------

* Bismarkning ittifoqlar tizimi

Havolalar
---------

* Uch imperator ittifoqi shartnomalari matnlari
* Qisqacha tarixiy lugʻat
* Sovet tarixiy ensiklopediyasi
**Julian Bibleka** (1996-yil 4-mayda tugʻilgan) — kosoviyalik professional futbolchi, Germaniyaning 1-klubida darvozabon sifatida oʻynaydi. Kaan-Marienborn va Kosovo milliy futbol jamoasi a'zosi.

Klubdagi faoliyati
------------------

Bibleka yoshlik faoliyatini Germaniyadagi SSV Frohnhausen mahalliy akademiyasida boshlagan. Keyin u 2010-yilda Ayntraxt Frankfurt akademiyalariga qo'shilishdan oldin JSG Mittenaar/Siegbach/Burg, VfB Gießen, TSG Wieseck kabi turli xil nemis klub akademiyalarida o'ynadi. Ayntraxt Frankfurt bilan Bibleka bir necha seyvlar bilan hal qiluvchi hisoblangan o'yinda FSV Frankfurt U-19ni 3:1 hisobida mag'lub etib, Hessen kubogini qo'lga kiritdi.

Xalqaro martabasi
-----------------

Kelib chiqishi alban boʻlgan Bibleka 2013-yil aprel oyida FSHF *(Albaniya futbol assotsiatsiyasi)* tomonidan Shveytsariyada 17 yoshgacha boʻlgan Albaniya milliy futboli ishtirokida 1997–1998 va 1995–1996-yillarda tugʻilgan albaniyalik yosh futbolchilar yigʻinida ishtirok etdi. Jamoa murabbiylari Djemal Mustedanagich va Foto Strakoshalar edi.

### Kosovo

Bibleka 2014-yil may oyida Turkiya va Senegalga qarshi FIFA tomonidan ruxsat etilgan ikki oʻyin uchun murabbiy Albert Bunjaki tomonidan Kosovo terma jamoasiga chaqirilgan. U Kosovo terma jamoasi safida 2014-yilning 25-mayida Senegalga qarshi oʻyinda debyut qildi va 79-daqiqada 3:1 hisobida magʻlub boʻlgan Kushtrim Mushica oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi.

Faoliyati statistikasi
----------------------

### Klub

| Mavsum | Klub | Liga | Liga | Liga kubogi | Yevropa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar | O'yinlar | Gollar |
| 2015–16 | SpVgg 05 Oberrad | Hessenliga | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 |
|
| Jami | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
|
| Karyera jami | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

### Xalqaro

| Kosovo terma jamoasi |
| --- |
| Yil | O'yinlar | Gollar |
|
| 2014-yil | 1 | 0 |
| Jami | 1 | 0 |

Manbalar
--------


1. ↑  „Senegal vs Kosovo, 25-may 2014-yil".
2. ↑  Eintracht Frankfurt e.V. | Julian Bibleka Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-10-03). Eintracht-Frankfurt.de
3. ↑  Gjermani/ Biblekaj dhe Leka fitojne Kupën e Hessenit Wayback Machine saytida arxivlandi (2015-10-04). AlbaniaSoccer.com
4. ↑  Seleksionimi i Zvicres Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-01-12). FSHF.org
5. ↑  Senegal v Kosovo national team, 25 May 2014 EU-Football.info
**"Turizm kuni "** (ukraincha: *День туризму*) ― Ukrainada sayyohlik agentliklari xodimlari, turoperatorlar, barcha sayyohlik sohasida ishlovchilarning va sayohat ixlosmandlarining milliy kasb bayrami boʻlib, u Ukrainada har yili 27-sentabrda nishonlanadi.

„Turizm kuni" Ukraina rasmiy taqvimida 1998-yil 21-sentabrda respublika poytaxti, qahramon shahar Kiyevda, Ukrainaning ikkinchi Prezidenti Leonid Danilovich Kuchma Ukrainaning turizm boʻyicha davlat qoʻmitasi tashabbusini qoʻllab-quvvatlash uchun, „Turizm kuni toʻgʻrisida" gi 1047/98-sonli Farmonini imzolagandan keyin paydo boʻlgan. Ukraina davlati rahbarining farmoyishi bilan „ Ukrainada har yili 27-sentabrda nishonlanadigan Turizm kunini nishonlash" belgilandi.

27-sentabr sanasini Prezident Kuchma tomonidan taqvimdan bejizga tanlamagan. Aynan shu kuni butun sayyorada Butunjahon turizm kuni nishonlanadi va turizm xodimlari buni avval ham oʻzlarining kasb bayramlari deb bilishgan. Prezident farmoni tufayli Jahon sayyohlik tashkiloti tomonidan tashkil etilgan ushbu norasmiy bayram Ukrainada rasmiy maqomga ega boʻldi.

2009-yilda mamlakatda Turizm kuni nishonlanayotganda respublikaning yuqori mansabdor shaxslari ushbu sana munosabati bilan quyidagi bayonotlar bilan chiqishgan:

* **Ukraina Prezidenti** Viktor Andreyevich Yushenko: „ Mamlakatimizda Yevropaning sayyohlik durdonasi boʻlish uchun barcha asoslar bor, degan. U yildan yilga dunyoga oʻzining noyob tabiiy, tarixiy, madaniy, maʼnaviy boyliklarini tobora koʻproq ochib bormoqda…"
* Ukraina Bosh vaziri Yuliya Vladimirovna Timoshenko: "Vatanimiz dunyoning noyob tabiiy boyligi, tarixi va madaniyatining oʻziga xosligi, xalq urf-odatlari va anʼanalariga qoyil qolishga arziydi".

„Turizm kuni" nishonlanadigan yilga qarab, agar dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, dam olish kuni hisoblanmaydi.

Yana qarang
-----------

* turizm kuni
* Ukraina Madaniyat va turizm vazirligi
* Ukrainada turizm

Manbalar
--------

1. ↑  27-sentabrya — Den turizma Ukraini[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  %2F98 Pro Den turizmu| vіd 21.09.1998 № 1047/98
3. ↑  V Ukraine i mire otmechayut Den turizma "Novosti politiki Ukraini — Korrespondent

Havolalar
---------

* %2F98 Turizm kuni haqida | 21.09.1998-yildagi 1047/98-son
* Ukrainada turistik xizmatlar Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-05-26).
**Ukrainada mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish kuni** (*ukraincha:* День місцевого самоврядування) — bu har yili 7-dekabrda Ukrainada nishonlanadigan milliy kasb bayrami.

Tarixi va nishonlanishi
-----------------------

2000-yil 25-noyabrda respublikaning poytaxti Kiev shahrida Ukrainaning ikkinchi prezidenti Leonid Danilovich Kuchma har yili 7-dekabrda Ukrainada yangi „Mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish kuni" bayramini nishonlashni buyurgan 1250/2000-sonli farmonni imzoladi. Prezident farmonida ushbu yangilikning sabablari tushuntirilgan: „*Xalq hokimiyatini rivojlantirish, jamoatchilik munosabatlarini demokratlashtirish va Ukraina davlatchiligini mustahkamlash uchun mahalliy oʻzini oʻzi boshqarishning katta ahamiyatini hisobga olgan holda …*".

Eslatib oʻtamiz, ushbu farmonning imzolanishi bilan davlat rahbari „Mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish kuni"ga faqat rasmiy maqom berdi, chunki ukrainaliklar uni Ukraina Oliy Radasi *1990-yil 7-dekabrdagi „Ukraina SSR xalq deputatlari mahalliy kengashlari va mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida"* gi qonunni qabul qilgan kundan boshlab oʻn yil davomida nishonlab keladi. Oʻshandan beri bu sana shahar, qishloq, posyolka, tuman va viloyat kengashlarida ishlovchilarning kasb bayramiga aylandi.

„Ukrainada mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish kuni", agar yilga qarab, dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, ishlamaydigan kun hisoblanmaydi.

Yana qarang
-----------

* Oʻzini oʻzi boshqaradigan cherkov
* Talabalar hukumati

Manbalar
--------

1. ↑  Den mestnogo samoupravleniya na Ukraine — 7-dekabrya. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010
2. ↑  %2F2000 Vinikla pomilka!
3. ↑  Den mestnogo samoupravleniya v Ukraine

Havolalar
---------

* День местного самоуправления на Украине в «Календаре праздников»
* У К А З ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ «Про День місцевого самоврядування»
**Jabariylar** (arab, "jabr" soʻzidan — zoʻrlik ishlatish, majbur qilish maʼnosida) — 7-asr oxiri — 8-asr boshida islom ilohiyotida paydo boʻlgan oqimlardan biri. J. inson takdirini xudo mutlaq oldindan belgilab qoʻygan, hech qanday iroda va faoliyat erkinligi yoʻq, bular faqat xudoda mavjud, inson esa ana shu faoliyatni oʻzlashtirib olish imkoniyatiga ega, degan aqidalarni ilgari surganlar. Iroda erkinligi tarafdori boʻlgan qadariylarga qarshi boʻlganlar. Muhammad (sav) ning paygʻambarligini, xalifalar hukmronligini ilohiy va qonuniy deb asoslashda, jahon urushlarida musulmon jangchisining oʻlimini taqdir bilan bogʻlab mutaassiblikni kuchaytirishda J. taʼlimotining ahamiyati katta boʻlgan. Shuning uchun J.ni hokimiyat tepasida turgan umaviylar qoʻllab-quvvatlab, ularga qarshi boʻlgan diniy firqa va siyosiy guruhlarni taʼqib ostiga olganlar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
***Oshiq*** (fransuzcha: *L'Amant*) — Marguerite Durasning avtobiografik romani, 1984-yilda Les Éditions de Minuit tomonidan nashr etilgan. U 43 ta tilga tarjima qilingan va 1984-yilda Goncourt mukofoti bilan taqdirlangan. U 1992-yilda *"The Lover"* nomli film sifatida sur'atga olingan.

Mazmuni
-------

Fransuz Indochina davrini yoritgan *"The lover" filmi* moliyaviy jihatdan qiynalgan fransuz oilasida balogʻatga yetgan qiz va yoshi kattaroq, badavlat xitoylik – vetnamlik erkak oʻrtasidagi yashirin ishqiy munosabatlarning nozik tomonlarini ochib beradi.

1929-yilda 15 yoshli ismsiz qiz Mekong deltasi bo'ylab paromda sayohat qilib, Sa Déc shahridagi o'z uyidagi ta'tildan Saygondagi maktab-internatiga qaytadi. U xitoylik obro'li tadbirkorning 27 yoshli boyvachcha va merosxo'r o'g'lining e'tiborini tortadi. U qiz bilan suhbatni boshlaydi, u yigitning shofyorli limuzinida shaharga qaytish taklifiga rozi bo'ladi.

O'zining sharoitidan majbur bo'lgan, bankrot, depressiyaga tushib qolgan beva ayolning qizi yolg'iz qolish xavfiga yaqinlashyotgan edi. Shunday qilib, yigit otasining noroziligiga qaramasdan, qiz bilan ishqiy munosabat qilishni boshlaydi.

Qiz o'zining haqiqiy his-tuyg'ularini tan olmagungacha, uning sevgilisi uchun muhabbatining kuchi va samimiyligi haqida hech qanday savol yo'q edi.

Nashr qilingan versiyalar
-------------------------

*"The Lover" asarining* ikkita nashr etilgan versiyasi mavjud: biri avtobiografiya shaklida yozilgan, hech qanday vaqtinchalik tuzilmalarsiz, yosh qiz birinchi shaxsda hikoya qilganidek; ikkinchisi esa *"* The North China Lover" deb nomlangan va asarning kino versiyasi bilan birgalikda yaratilgan. Ushbu asar film ssenariysi shaklida, uchinchi shaxsda, yozma dialogli va ichki monologsiz chiqarilgan.Ushbu ikkinchi versiyada asl nusxadan ko'ra ko'proq hazil mavjud.

Avital Inbarning ibroniycha tarjimasining birinchi versiyasida (Maariv nashriyoti, 1986, 11-bet) Marguerite Duras telefonda tarjimoniga aytib bergan parcha bor. Bu kitobning boshqa versiyalarida uchramaydigan bo'lim hisoblanadi.

Haqiqiy hayotdagi aloqadorlik
-----------------------------

Duras *"The Lover" ni* 70 yoshida, u o'z hikoyasidagi xitoylik Léo (uning qonuniy ismi Huỳnh Thủy Lê) bilan tanishganidan 55 yil o'tgach nashr qilgan. U o'z tajribasi haqida uchta asarda yozgan: *"The Sea Wall"*, *"The lover* "va *"The North China Lover"* .

Manbalar
--------

1. ↑  Duras, Marguerite*. The Lover*. New York: Random House, 1985. ISBN 0-394-54588-5.
2. ↑  *Garis, Leslie*. „The Life and Loves of Marguerite Duras". *The New York Times* (20-oktabr 1991-yil). Qaraldi: 14-aprel 2017-yil.
3. ↑  Duras, Marguerite*. Wartime Writings*. New York: The New Press, 2006. ISBN 978-1-59558-200-3.
**Cheboksari** (chuvashcha — Shupashkar) — Rossiya Federatsiyasi Chuvashiya Respublikasidagi shahar, respublika poytaxti (1925-yildan). Volga daryosining oʻng sohilida, Cheboksar daryosining Volgaga kuyilish joyida. Cheboksari stansiyasi, avtomobil yoʻllari chorrahasi, aeroport bor. Yirik dare porti. Aholisi 440,6 ming kishi (2002). Ilk bor 1469-yil solnomasida uchraydi. 1555-yildan Rus davlati qalʼasi. Volga boʻyining yirik savdo markazi. 1781-yildan Kozon gubernyasi uyezd markazi. 1920-yildan Chuvashiya muxtor viloyati markazi, 1925-yildan Chuvashiya Muxtor Respublikasi poytaxti, 1992-yildan Chuvashiya Respublikasi poytaxti. Yetakchi sanoat tarmoqlari: mashinasozlik (elektrotexnika sanoati, priborsozlik, traktorsozlik va boshqalar), yengil (shu jumladan, ipgazlama kti); shuningdek, oziq-ovqat (sut zdi, goʻsht kti), qurilish materiallari sanoatlari mavjud. Issiqlik elektr styasi bor. 3 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, Chuvashiya universiteti), 5 teatr, 4 muzey (oʻlkashunoslik, badiiy, adabiyot va boshqa muzeylar), filarmoniya, kartinalar galereyasi faoliyat koʻrsatadi.

Meʼmoriy yodgorliklardan Troitsa monastiri (16-asr), Vvedeniye sobori (1651), Vozdvijeniye (1702) va Uspeniye (1763) cherkovlari, 17—18-asrlarda qurilgan turar joy binolari saqlangan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jabal Lubnon** (arabcha:  – Livan togʻi) — Gʻarbiy Osiyodagi togʻ tizmasi, Livan hududida. Oʻrta dengiz sohili boʻylab 170 km masofaga choʻzilgan. Eni 45 km gacha. Eng baland joyi 3088 m (Karnot as-Sauda choʻqqisi). Sharkda Biqo botigʻi bilan chegaralangan. Asosan, ohaktosh va qumtoshlardan iborat. Yon bagʻirlari tik, butalar bilan qoplangan. Baʼzida oʻrmonlar uchraydi. Yillik yogʻin 1000—3000 mm. Ohaktoshdan tuzilgan joylarida karst rivojlangan. Dovonlari 1500 m cha balandlikda.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb12035645w (maʼlumot)
* GND: 4035568-8
* LCCN: n85346760
* VIAF: 143144035
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 143144035

 |
**Chechenlar** (oʻzlarini noxchiy deb atashadi) — asosan, Checheniston va Ingushiyadagi xalq (734,5 ming kishi). Rossiya Federatsiyasida jami — 899 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Chechen tilida soʻzlashadi. Dindorlari — sunniy musulmonlar. Ch. qardosh ingushlar kabi Shimoliy Kavkazning tub aholisi hisoblanadi. 7-asr arman manbalarida naxchamatyan nomi bilan qayd etilgan. Ch.ning anʼanaviy mashgʻuloti — pasttekisliklarda dehqonchilik, togʻlarda chorvachilik. Anʼanaviy hunarmandchilik (kulolchilik, qurol yasash, zargarlik) taraqqiy etgan. 

**Chechenlar** — (noxchilar, naxcho), oʻzbek tilida — chechen. Chechen tilida gaplashadilar. Hozirgi kunda Shimoliy Kavkazning katta millatlarining biridir.

Milliy dini
-----------

Chechenlar — musulmonlar, chechen xalqining urf-odati duch kelgan musulmon xalqlarining dasturiday oʻzgachadir. Eng birinchi dastur — erkinlik. Duch kelgan sharoitda ham chechenlar eng birinchi erkinlik, mustaqillikni istaydilar. Ikkinchi oʻringa chechenlarning joʻmartligin qoʻyishga boʻladi. Ayol kishilarga, qariyalarni juda ham qattiq hurmat qilishadi. Oilaviy urf-odatida oʻgʻil bola otasining qanday boʻlishidan qatʼiy nazar iltimosini bajarishi lozim. Oʻtga tushushga tayyor boʻlishi kerak.

Milliy Xoʻjaligi
----------------

Chechenlarning dasturiy xoʻjaligi — dehqonchilik, chorvachilik, qurulish va savdo. Ming afsuski, hozirgi vaqtda iqtisodining bu sohalari rivojlanishi oqsayapti. Chechenlar ayniqsa qishloq erlarda uy xoʻjaligi bor katta uylarda istiqomat qiladilar. Bu uylar faqatgina oylaviy emas, shu bilan birga mehmon kutadigan joy. Mehmon chechenlar uchun buyukdir. Ularda iqtisodiy va qabilaviy aloqalar yaxshi saqlangan.

Milliy taomlari
---------------

Chechenlarning milliy taomlari — goʻsht, sut, koʻkatlar.

Manbalar
--------

1. 1 2  Chechen population worldwide
2. ↑  Turkish Census
3. ↑  Kazakhstan population by groups
4. ↑  Iraq population by groups
5. ↑  Egypt population by groups
6. ↑  Azerbaijan population by groups
7. ↑  Jordan Chechen population
8. ↑  Chechens in Syria
9. ↑  Uzbek Population by groups
10. ↑  Ukraine population by groups

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |