**John Olivas** (talaffuzi: *Jon Olivas* 1966-yil 25-mayda Kaliforniya, Shimoliy Hollywoodda tugʻilgan,) — amerikalik muhandis va sobiq NASA astronavti. Olivas ikkita kosmik kemada, STS-117 va STS-128 missiyalarida uchgan. U ikkala missiyada 34 soat 28 daqiqa davomida EVA ni amalga oshirdi.

2013-yilda Olivas El-Pasodagi Texas universitetiga Koinot xavfsizligi va missiyani taʼminlash boʻyicha, tadqiqotlarni rivojlantirish markazi (CASSMAR) direktori sifatida qoʻshildi va kampusdagi kosmik tashabbuslarni nazorat qiladi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Olivas Shimoliy Hollywoodda (Kaliforniya) tugʻilgan, El Pasoda (Texas) oʻsgan. 1989-yilda El Pasodagi Texas universitetida mashinasozlik boʻyicha bakalavr darajasini, Xyuston universitetida mashinasozlik boʻyicha fan magistri darajasini olgan. Olivas 1996-yilda Rays universitetida mashinasozlik va materialshunoslik boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini yoqladi.

NASAdagi martabasi
------------------

NASA 1998-yilda Olivasni astronavt nomzodi sifatida tanladi. Olivas kosmonavtlarni tayyorlash boʻyicha: brifinglar va ekskursiyalar, koʻplab ilmiy va texnik brifinglar, Shuttle va Xalqaro kosmik stansiya tizimlarida intensiv oʻqitish, fiziologik tayyorgarlik va T-38 parvoziga tayyorgarlik koʻrish, shuningdek, suv va choʻlda omon qolish usullarini oʻrganishni oʻz ichiga olgan mashgʻulotlarda qatnashgan. 1999-yildan 2002-yilgacha u Robototexnika boʻlimida maxsus maqsadli epchil manipulyator roboti va mobil transporter uchun rahbar sifatida tayinlangan. 2002-yildan 2005-yilgacha u orbitada kemalarni taʼmirlash uchun materiallar, asboblar va texnikalarni ishlab chiqishga qaratilgan tadqiqot ishlarini qoʻllab-quvvatlagan. 2002-yil iyul oyida Olivas Aquarius suv osti laboratoriyasida NEEMO 3 missiyasi davomida akvanavt sifatida xizmat qildi. 2005-yil aprel oyida u NEEMO 8 missiyasida ekipaj aʼzosi sifatida tanlangan. 2006-yilda Olivas Koinot stansiyasi filialining apparat integratsiyasi boʻlimining rahbari boʻlib ishlagan.

Kosmik parvoz tajribasi
-----------------------

 John D. Olivas STS-117 uchun ekipaj uskunalari interfeysi sinovi paytida uskunani tekshirmoqda.
### STS-117

STS-117 *Atlantis* (2007-yil 8-22-iyun) 118-Shuttle missiyasi va Xalqaro kosmik stantsiyaga tashrif buyurgan 21-missiya boʻlib, XKS ga batareyalar va tegishli uskunalarni yetkazib berdi. Olivas Ikki kosmik yurish davomida 14 soat 13 daqiqa EVA tajribasini toʻpladi. STS-117 13 kun 20 soat 20 daqiqada 5,8 million mildan ortiq masofani bosib oʻtib, Kaliforniyaning Edwards havo kuchlari bazasiga qaytib keldi.

Havolalar
---------

* NASA biografiyasi
* Jon Olivasning Spacefacts biografiyasi
* Kfoxtv.com saytida hikoyalar, videolar, slayd-shoular va boshqalar bilan Olivas haqidagi maxsus bo'lim.

Manbalar
--------



1. ↑  *UTEP News.* „Danny Olivas, UTEP Unite to Advance Space Research". *UTEP News*.  University of Texas at El Paso (13-avgust 2013-yil). 13-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2013-yil.
2. ↑  *Fonce-Olivas.* „El Paso astronaut, Burges grad to fly school flags in space". *El Paso Times*.  Gannett (2-oktabr 2006-yil). Qaraldi: 28-aprel 2021-yil.
3. ↑  *Boyd, Jake.* „Olivas takes Rice tradition into orbit aboard Shuttle Atlantis". *Rice New: Headlines*.  Rice University (8-iyun 2007-yil). 2-sentabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyun 2007-yil.
4. ↑  *NASA.* „Life Sciences Data Archive : Experiment".  NASA (21-aprel 2011-yil). 24-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentabr 2011-yil.
5. ↑  *NASA.* „Life Sciences Data Archive : Experiment".  NASA (21-aprel 2011-yil). 22-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-sentabr 2011-yil.
6. ↑  „JOHN D. OLIVAS (Ph.D. P.E.) "DANNY", NASA ASTRONAUT (FORMER)".  NASA (2010-yil iyun). Qaraldi: 30-aprel 2021-yil.