```
    MASSIV so'zi dasturlash tillariga ham bog'liq.C++  dasturlash tilida kompyuter xotirasiga bir o’zgaruvchi yordamida bir nechta qiymatlarda foydalanishga to’g’ri keladi. Bir o’zgaruvchi bilan bir nechta qiymat ustida amallar bajarish uchun berilgan ma’lumotlar bir turga mansub bo’lishi kerak. C++  dasturlash tilida bir o’zgaruvchi yordamida bir nechta qiymatlardan foydalanish uchun massiv degan turdan foydalaniladi. Dasturlash tillarida ro’yxat yoki jadval ko’rinishidagi ma’lumotlarni massiv deb atashadi. Massiv so’zining ma’nosi o’lcham, o’lchov demakdir. Massivning barcha elementlari bitta turga mansub bo’lib, ular bitta nom bilan nomlanadi va bir-birlaridan nomerlari (indekslari) bilan farq qiladi.
```

Endi dasturdagi ma’lumot strukturalari bilan tanishishni boshlaymiz. Dasturda ikki asosiy tur ma’lumot strukturalari mavjuddir. Birinchisi statik, ikkinchisi dinamikdir. Statik deganimizda xotirada egallagan joyi o’zgarmas, dastur boshida beriladigan strukturalarni nazarda tutamiz. Statik massivlar elementlar soni oldindan ma’lum bo’lgan va initsializatsiyalangan (qiymat belgilangan) massivlar hisoblanadi. Dinamik ma’lumot tiplari dastur davomida o’z hajmini, egallagan xotirasini o’zgartirishi mumkin. Dinamik massivlar esa elementlari soni oldindan ma’lum bo’lishi va uni initsializatsiyalash (qiymat belgilash) shart emas. Statik massivlarning kamchiliki shundaki, agar ularning o’lchamini oldindan juda katta olinsa-yu, uning ko’p qismi keraksiz qolib ketsa, u holda xotira behuda sarflanishiga olib keladi. Shu muammoni hal qilish maqsadida massivlar C# tilida asosan dinamik tarzda e’lon qilinadi. Massivlar dasturlashda eng ko’p qo’laniladigan ma’lumot tiplaridir. Massivlar hotirada ketma-ket joylashgan, bir tipdagi o’zgaruvchilar guruhidir. Alohida bir o’zgaruvchini ko’rsatish uchun massiv nomi va kerakli o’zgaruvchi indeksini yoziladi. Massiv e'lon qilishda o'zgaruvchi turini aniqlang va shu bilan birga unga saqlanadigan element turlarini aniqlang.

string massiv[4];
Endi biz to'rta qiymatni o'ziga saqlash uchun mujjallangan massivni e'lon qildik. unga qiymat yuklash uchun qiymatlarni virgul bilan ajratib figurniy qavus ichida yoziladi. Quyidagiga e'tibor bering.

string massiv[4] = {"Master", "Sherkulov", "CPP", "course"};
Uchta butun sondan iborat qator yaratish uchun siz quyidagicha yozingiz zarur bo'ladi.

int myNum[3] = {913, 15, 96};
Eslatma: Massiv indekslari 0 dan boshlanadi: [0] birinchi element. [1] ikkinchi element va boshqalar.

1. include <iostream>
2. include <string>

using namespace std;
​
int main() {

```
 string massiv[4] = {"Master", "Sherkulov", "CPP", "course"};
 cout << massiv[0];
 return 0;
```

}
Master
Massiv elementini o'zgartirish.
Muayyan bir elementni o'zgartirish uchun siz massiv elementining indeks raqamiga murojaat qilib o'zgartirish imkoniyatiga ega bo'lasiz.

1. include <iostream>
2. include <string>

using namespace std;
​
int main() {

```
 string massiv[4] = {"Master", "Sherkulov", "CPP", "course"};
 massiv[0] = "Farrukh";
 cout << massiv[0];
 return 0;
```

}

  

  

*Massiv* (lot. massa — boʻlak, parcha) — 1) togʻlik yerlarning baland joylaridagi bir-biriga oʻxshash yaxlit kismlari (mas, Pomir massivi); 2) geografik xususiyatlari va umumiy manzarasi bir tusdagi yaxlit, tutash yerlar, maydon (mas, oʻrmon massivi); 3) meʼmorchiligi jihatdan bir butunlikni tashkil etgan turar joy kompleksi (mas, Chilonzor massivi).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |