recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Larisa Moskalyova** – Oʻzbek, qoraqalpoq va rus tillarida qoʻshiq ijro etuvchi oʻzbek xonandasi. U „Marvarid" taxallusida ham ijod qiladi.

Biografiyasi
------------

Larisa Moskalyova – 1974-yil 28-sentyabrda Oʻzbekiston SSRning Jizzax shahrida tugʻilgan. Toshkent shahridagi Abdulla Qodiriy nomidagi davlat madaniyat institutini aʼlo baholarga tamomladi. Madaniyatshunoslik yoʻnalishi boʻyicha magistr darajasiga ega.

Bolaligidan oʻz hayotini sahnaga bagʻishladi va turli musiqiy guruhlarda vokalchi sifatida faoliyat yuritdi. 1992-yildan „Ilhom" nomli teatrida spektakllarda rol ijro etdi. Undan keyin esa, „Oloviddin" nomli musiqa va drama teatrida ishladi. Bir yildan ortiq vaqt davomida u "Sport" davlat telekanalida „Rondo" interaktiv tok-shousining boshlovchisi sifatida ishlagan. Shuningdek, Larisa Oʻzbekistonda taekvondo (WTF) boʻyicha qora belbogʻni himoya qilgan birinchi ayol boʻldi. U Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan va shu bilan birga muvaffaqiyatli murabbiylik faoliyati bilan ham shugʻullangan.

Yutuqlari
---------

* Polsha musiqalar tanlovi, Toshkent
* Koreys musiqalari tanlovi, Toshkent, 1-oʻrin
* „Tong yulduzi" televizion tanlovi, Moskva, 1-oʻrin
* „Oʻzbekiston – mening ona Vatanim" vatanparvarlik qoʻshiqlari respublika televizion tanlovi. Toshkent, Gran-pri
* Samarqanddagi „Sharq taronalari" xalqaro folklor festivali, faol ishtirokchi
* „Sado" estrada qoʻshiqlari Respublika teletanlovi, 1-oʻrin
* „Tarona" mukofoti, 1999-yil
* „Discovery" xalqaro musiqa tanlovi, 3-oʻrin, Bolgariya
* Oʻzbekiston xalq artisti
* Qoraqalpogʻiston xalq artisti

Shaxsiy hayoti
--------------

Oʻzining yakkaxon faoliyatida, Isroil, Germaniya, Amerika Qoʻshma Shtatlari, Birlashgan Arab Amirliklari, Xitoy, Ozarbayjon, Ukraina, Belarus, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va boshqa mamlakatlarda ijodiy safarlarda boʻldi. Faoliyati davomida 2 ta musiqiy filmda rol ijro etgan. Farruh Zokirovning „Manzura" va „Super yulduz" musiqiy kliplari shular jumlasidandir. Oʻzbekiston va xorijda oʻtkazilgan Oʻzbekiston mustaqillik bayramlari va konsertlarida faol qatnashdi. Larisa turmush qurgan, ikki nafar farzandi bor. U yosh shogirdlari bilan musiqa yozishni va ijro etishni yaxshi koʻradi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Узбекская певица Лариса Москалева выступила на свадьбе в Майами со своим хитом 90-х «Без тебя» – видео". Qaraldi: 6-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Larisa Moskaleva yangi guruh tashkil qildi". Qaraldi: 6-sentabr 2023-yil.
3. ↑  „I'lhom teatr sayta". Qaraldi: 6-sentabr 2023-yil.
4. ↑  „Путешествие на родину. Лариса Москалёва". Qaraldi: 6-sentabr 2023-yil.
5. ↑  „МАЭСТРО НА ВСЕ ВРЕМЕНА". Qaraldi: 6-sentabr 2023-yil.
**Muhammad Ali Xazin**(1692-1776) — dariyzabon shoir, eronlik shayx. U asli eronlik shiamazhab shayx boʻlib Afgʻoniston orqali Hindistonga keldi va umrining oxirigacha shu yurtda qolib, nihoyat Banorasda vafot etdi.

Hayot yoʻli
-----------

Fufalzoyining yozishicha, Xazin Hindistonga borib Ahmadshoh Durroniy xizmatiga kirgan. Uning Ahmadshoh bilan bevosita tanish bo'lgani yoki Ahmadshoh uning she'riyatidan xabardor bo'lganini taxmin qilish mumkin. Xazinning bir she'riga Ahmadshoh javob yozgani haqidagi ma'lumot shunday deyishga asos bo'ladi. Temurshoh Durroniy saltanatining Hindistondagi viloyatlarida hokim bo'lib yurgan vaqtida ham Xazin shu yurtda yashab ijod etgan. Xazin hindistonlik shoirlar orasida ham ancha taniqli shaxs bo'lgan. Bunga bir tomondan Xazinning she'ridagi iqtidori sabab bo'lgan bo'lsa, ikkinchi tomondan uning Hindiston haqida tanqidiy fikrlar aytgani sabab bo'lgan. Uning bunday qilmishi hind ijodkorlari tomonidan salbiy baholandi, hatto Hindistonning mashhur dariyzabon shoirlaridan biri Xon Orzu unga qarshi "G'ofillarga tanbeh" asarini yozib , uning she'riyatini tanqid ostiga olgan.

Ijodi
-----

Xazindan mukammal she'rlar devoni meros bo'lib qolgan. U devonga kirgan asarlardan tashqari boshqa janlarda ham ijod etgani, jumladan , safarnomalar yozgani haqida aytiladi. Xazin vafoti munosabati bilan hind qalamkashlar xronogramma - tarixlar yozgani, ayniqsa, ular orasida Ozod Bilgiromiy kabi taniqli ijodkorning ham bo'lgani, shoirning bu mamlakat adabiy muhitida ma'lum mavqega ega bo'lganini ko'rsatadi. Ozod Bilgiromiy xronogrammasi quyidagicha edi: 

تاریخ وفات او نوشتم — از فوت حزین حزین دل ماست.
Uning vafoti sanasi haqida yozdim:
Hazin vafotidan dilimiz munglidir.

Manbalar
--------

1. ↑  *{{{title}}}*, Москва,, 1968.
2. ↑  Rahmon Inomxo'jayev*. {{{title}}}*, 2016.
3. ↑  *{{{title}}}*.
1. ↑  „The Boys". *Amazon*. Qaraldi: 11-sentabr 2020-yil.

***Yigitlar*** — Amazon Prime Video uchun Eric Kripke tomonidan ishlab chiqilgan Amerika satirik superqahramon teleseriali. Garth Ennis va Darick Robertsonning xuddi shu nomdagi komiksga asoslangan holda, u o‘z vakolatlarini suiiste’mol qiladigan kuchli shaxslarga qarshi kurashayotgan hushyorlarning shu nomdagi jamoasini kuzatib boradi. Serialda Karl Urban, Jack Quaid, Antony Starr, Erin Moriarty, Dominique McElligott, Jessie T. Usher, Chace Crawford, Laz Alonso, Tomer Capone, Karen Fukuhara va Nathan Mitchell o‘rin olgan ansambl ishtirok etadi.

Dastlab to‘liq metrajli film bo‘lishi mo‘ljallangan bo‘lib, komikslar seriyasiga moslashuv 2008-yilda Adam McKay filmga rejissyorlik qilish bilan boshlangan. Ekipaj va filmni olgan studiyalar o‘rtasidagi ijodiy tafovutlar tufayli loyiha rivojlanish do‘zaxida qoldi. Loyihani ishlab chiqish 2016 yilda Cinemax tomonidan qayta tiklandi, u teleserial sifatida qayta ishlanishini e’lon qildi. Kripke serialning bosh prodyuseri, Seth Rogen va Evan Goldberg esa bosh prodyuser sifatida ishga qabul qilindi. Amazon Studios serial uchun huquqlarni 2017-yilning noyabrida oldi, ishlab chiqarish 2018-yilning may oyida Torontoda boshlangan.

*Yigitlar* 2019-yil 26-iyulda sakkiz qismdan iborat birinchi mavsumini taqdim etdi. Ikkinchi mavsum premyerasi 2020-yil 4-sentabrda, uchinchi mavsum esa 2022-yil 3-iyunda bo‘lib o‘tdi. Shuningdek, 2022-yil iyun oyida serial to‘rtinchi mavsum uchun yangilandi. Umumiy koinotning bir qismi sifatida *seven on 7* spin-off veb-serialining premyerasi 2021-yil iyul oyida, *Diabolical* animatsion antologiyasi 2022-yil mart oyida namoyish etildi va ikkinchi jonli efir teleseriali *Gen V* uchun buyurtma berildi 2020 yil sentyabr. Serial yozilishi, hikoyalar chizig‘i, hazil-mutoyiba va aktyorlar ijrosi uchun ijobiy baho va maqtovlarga sazovor bo‘ldi. Serial oltita Emmy mukofotiga, jumladan 2021-

yilda eng yaxshi dramatik serialga nomzod bo‘lgan.

Manbalar
--------
**Tomiichi Murayama** (yap. 村山 富市 tur. 1924 yil 3 mart) — 1994 yil 30 iyundan 1996 yil 11 yanvargacha Yaponiya Bosh vaziri bo'lib ishlagan yapon siyosatchisi.

Biografiya
----------

Murayama 1924 yilda Yaponiyaning Oita shahrida Baliqchi oilasida tug'ilgan. Oliy ma'lumotni Meiji universitetida olgan. U siyosiy faoliyatini shahar va keyinchalik iita prefektura Assambleyasining deputati sifatida boshladi. 1972 yilda u Yaponiya parlamentining vakillar palatasiga saylandi. U sotsial-demokratik partiyaning rahbari edi (1996 yilgacha-Sotsialistik partiya).

1994 yil iyundan 1996 yil yanvargacha Murayama Yaponiyaning koalitsiya uch partiyali hukumatining bosh vaziri bo'lib ishlagan. 1995 yil 15 avgustda u ikkinchi jahon urushi tugaganining 50 yilligiga bag'ishlangan taniqli nutq so'zladi, unda Yaponiya o'zining mustamlakachilik hukmronligi va tajovuzkorligi bilan boshqa mamlakatlar, xususan Osiyo xalqlari uchun katta zarar va azob-uqubatlarni keltirib chiqarganini tan oldi va ulardan kechirim so'radi[2].

1996 yilgi saylovlardan so'ng Murayama bosh vazir lavozimiga Liberal — demokratlar etakchisi Ryutaro Xashimoto bilan almashtirildi. 2000 yilda Murayama siyosatdan voz kechishga qaror qildi. U 1994 yilda o'z hukumati tomonidan Janubiy Koreya, Filippin, Tayvan, Gollandiya va Indoneziyadan kelgan "tasalli ayollarga" tovon puli to'lash uchun tashkil etilgan Osiyo ayollar jamg'armasini boshqargan.

Havolalar
---------

Tomiichi Murayamani imzosi
* Tomiichi Murayama // Brokhaus entsiklopediyasi (nemis.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

* Yasukuni ibodatxonasidan assimetrik ko'rinish
**Hilari Barte** (1988-yil 17-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik professional tennischi.

Kollej
------

Barte Stenfordda to'rt yil davomida 1-o'rinda o'ynadi va yakkalik va juftlikda butun amerikalik qildi. U 2011-yilda NCAA chempionatida Mallori Burdette bilan juftliklar boʻyicha NCAA chempionligini qoʻlga kiritgan, bundan avval esa 2010-yilda Mallorining singlisi Lindsi bilan chempion boʻlgan.

Karyera
-------

Barte bitta ITF turnirida g'olib chiqdi, Syudad Obregondagi 10 000 dollarlik xayriya turniri. Finalda u meksikalik Erika Klarkni mag'lub etdi.

U 2011-yilgi AQSh ochiq juftlik turnirida sherigi Mallori Burdett bilan joker belgisi sifatida qatnashgan. Birinchi davrada ular amerikalik Glatch / Xemptonni mag'lub etishdi. Ular ikkinchi davrada sloveniyalik Andreya Klepach va gruziyalik Anna Tatishviliga imkoniyatni boy berishdi .

Manbalar
--------



1. ↑  „Hilary Barte, Mallory Burdette Claim NCAA Doubles Title". *GoStanford.com* (30-may 2011-yil). 10-fevral 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  „WTAtennis.com -> Player profiles -> Hilary Barte -> Activity".  WTA. 7-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-sentabr 2011-yil.
"XUMO" – XVIII asr oxiri XIX asrning birinchi yarmida o‘tgan tarixchi. Hayoti va ijtimoiy – ilmiy faoliyatiga oid maʼlumotlar kam. Mavjudlari quyidagicha: asli Marvi Shohijahondan. O‘sha yerda o‘qidi va voyaga yetdi. Shahar Horazm o‘zbeklari tarafidan talon-toroj qilingan yili (XVIII asr 90 yillari) Muhammad Sodiq Najaf va Karbaloga ketib qoldi. Ko‘p vaqt o‘tmay u yerdan Koshonga bordi va o‘sha yerda mashhur shoir va adabiyotshunos olim, hoji Sulaymon Bidguliy Koshoniy (1803-1804 yili vafot etgan)dan aruz (poetika) ilmini o‘rgandi. 1801 y. u Fatx Alishoh Qojor (1797-1834)ning xizmatiga qabul qilindi (ustozi yuqorida nomi tilga olingan Hoji Sulaymon Bidguliy Koshoniy Sabohiyning tavsiyasi bilan) va tarixnavis (voqeanigor) lavozimiga qabul qilindi. 

Muhammad Sodiq Marvoziy Fatx shohning topshirig‘i bilan "Tarix-i jahonoro" ("Jahonga oro beruvchi tarix") degan asar yozdi. Shundan keyin u podshoh devoniga dorug‘a etib tayinlandi.

"Tarix-i jahonoro" ikki jildlik tarixiy asar bo‘lib, unda Eronning Fatx Alishohning dastlabki yigirma yillik hukmronligi (1797-1817) yillaridagi tarixi bayon etilgan. Birinchi jild turklarning kelib chiqishi, Qojorlar sulolasining yuzaga kelishi, Og‘a Muhammadxon (1779-1797) ning podsholik davri, shuningdek Fath Alishohning dastlabki o‘n yil (1797-1806) ichidagi hukmronligi tarixini o‘z ichiga oladi.

Manbalar
--------

1. ↑  *O‘RGANILAYOTGAN MAMLAKAT (MINTAQA) TARIXSHUNOSLIGI VA MANBASHUNOSLIGI (ERON)*.
**Navaxtepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—XII asrlar. Andijon viloyatining Buloqboshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Buloqboshi shaharchasi, "Guliston" MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Navjur shaharchasi** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—XII asrlar. Andijon viloyatining Izboskan tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Loʻjumbek aholi punkti, "Navjur" MFY, Xur vodiy koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Azamat Ramziddinovich Toʻxtayev** (1946.25.4, Toshkent) — meʼmor. Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademigi (1997). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1991). Toshkent politexnika institutini tugatgan (1970). Toshkentdagi loyihalash ilmiy tadqiqot institutida loyihalovchi, katta meʼmor, loyiha bosh meʼmori, guruh rahbari, direktor (1963 93). Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirligi "Oʻzinterqurilish" firmasida bosh direktor (1993— 95), Oʻzbekiston meʼmorlar uyushmasi boshqaruvi raisi (1998 — 2000), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisi (2000-yildan).

Toʻxtayev Oʻzbekiston va boshqa davlatlardagi bir qancha bino loyihalari muallifi: Issiqkoʻldagi dam olish uyi (1968), Qarshidagi musiqali drama teatri (1976), Moskvadagi Oʻzbekiston Respublikasi elchixonasi interyeri (1978). Oʻzbekiston Respublikasi banklar assotsiatsiyasi binosi (1998— 2000) va boshqa "Mehnat shuhrati" ordeni bn mukofotlangan (1999).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kindiktepa** — oʻrta asr qishloq harobasi (milodiy 6—12-asrlar). Qashqadaryo viloyatidagi Yakkabog tumanida joylashgan. Dastlab G. Ya. Dresvyanskaya, soʻngra S. B. Lunina (1980-yildan) qazishma ishlari olib borgan. K.ning jan. qismida maydoni 35x20 m keladigan baland tepalik bor. K. aholisi qad. Bolxonariqdan suv ichgan. K.ning mudofaa devori boʻlmagan. Qazishma ishlari markaziy tepalik 6—8asrlarda mahalliy zodagonning uy-qasri boʻlganligi va uning atrofida qishloq vujudga kelganligini koʻrsatdi. 9-asrda uy-qasr tashlandiq holga kelgan va markaziy tepalikda hayot qayta jonlanmagan. 10—12-asrlarda K. yirik qishloqqa aylangan, u mana shu davrdagi bir qancha qishloqlarni (Poxoltepa, Katta Javogʻatepa, Kichik Javogʻa, Boʻstontepa va boshqalar) oʻz taʼsir doirasiga kiritgan kichik rustoqning markazi boʻlganligi taxmin qilinadi. K.dan tarvuz urugʻi topilganligi aholining polizchilik bilan ham shugʻullanganligini koʻrsatadi. Turar joy binolari qoldiklgari, koʻplab sopol idish parchalari va boshqa chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yuksak maʼnaviyat — yengilmas kuch** — Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimov qalamiga mansub hujjatli adabiy asar. *Yuksak maʼnaviyat-yengilmas kuch* asari 2008-yilda Maʼnaviyat nashriyoti tomonidan 176 sahifada qattiq muqova bilan chop etilgan. Asar muqaddima va toʻrt bobdan iborat. Kitob qoraqalpoq, tojik, turkman, qirgʻiz va qozoq tillariga tarjima qilinib, chop etilgan.

Islom Karimovning prezidentlik davri mobaynida bu kitob jahon miqyosida, xususan, musulmon olamida ham qiziqish uygʻotdi va Quvayt davlatida arab tiliga,Turkiya Respublikasida turk tiliga tarjima qilindi. Misr Arab Respublikasi, Saudiya Arabistoni Podshohligi, Quvayt, Birlashgan Arab Amirliklari, Bahrayn kabi mamlakatlarda kitobning taqdimot marosimlari oʻtkazildi.

Asarda yoritilgan masalalar „haqiqatdan ham dolzarb ahamiyat kasb etib borayotgani" iddaosi bilan davlat va nodavlat tashkilotlar, taʼlim muassasalari va fuqarolar uchun qayta nashr etildi. Islom Karimov hukmronligi davrida ushbu asar propaganda vositasiga aylantirildi, har bir taʼlim dargohlarida, turli tashkilotlarda va davlatning barcha boshqaruv organlarida boʻlishi toʻliq taʼminlandi. Asar asosida darsliklar yaratilib, ayniqsa maktab oʻquvchilarga kuchli singdirildi. Butun respublika boʻylab *"Prezident asarlari bilimdoni"* tanlovlari oʻtkazilgan.

Syujet
------

Islom Karimovning ushbu kitobida maʼnaviyatning maʼno-mazmuni, uning inson, jamiyat hayotidagi oʻrni va ahamiyati, bu tushunchaning nazariy hamda amaliy tomonlari turli fikrlar, xulosalar orqali tahlil etiladi. Ushbu asar 2008-yil Maʼnaviyat nashriyoti tomonidan chop etilgan. Asar muqaddima va toʻrt bobdan iborat. Birinchi bobda „*Maʼnaviyat — insonning ulgʻaish va kuch-qudrat manbaidir*", deb nomlanadi. Ushbu bobda: „*maʼnaviyatni anglash*", „*maʼnaviyatni shakllantirishdagi asosiy mezonlar*", *maʼnaviy va moddiy hayot uygʻunligi* haqida tushunchalar berilgan. Ikkinchi bob „*Mustaqillik — maʼnaviy tiklanish va yuksalish*" deb nomlanadi. Bunda „ Milliy gʻoya va maʼnaviy hayot", „*maʼnaviyat va jamiyatning yangilanishi*", „*islohotlar va ularning maʼnaviy mezoni"* belgilangan. Uchinchi bob „*Maʼnaviyatga tahdid — oʻzligimiz va kelajagimizga tahdid*" deb nomlangan.

Bu bobda „*Globallashuv jarayonlari va maʼnaviy tahdidlar*", „*Fikrga qarshi fikr, gʻoyaga qarshi gʻoya"* lar belgilangan. Toʻrtinchi bob „*Vatanimiz taraqqiyotining mustahkam poydevor*i", „*inson qalbiga yoʻl",* „eng buyuk jasorat" va „Xotima"dan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2020-07-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-12-06
3. ↑
4. ↑  „Prezident asarlari bilimdonlari". *uza.uz* (10-sentabr 2019-yil). 18-may 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2023-yil.

Havolalar
---------

Yuksak maʼnaviyat-yengilmas kuch kitobxon saytida
**Valentina Raspopova**-(1906-yil, Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – nomaʼlum) – Sovet pediatri. Sovet mehnat Qahramoni.

Biografiyasi
------------

Raspopova Valentina Aleksandrovna 1906-yil Rossiya imperiyasiga qarashli Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1924-yil Oʻrta Osiyo davlat universiteti tibbiyot fakultetiga 1-kurs talabasi sifatida qabul qilindi. Raspopova Valentina shu oliy taʼlim muassasasini 1930-yili muvaffaqiyatli tamomladi. Shundan soʻng, Tojikiston SSR ga qarashli tibbiyot muassasalarida shifokor boʻlib ishladi. Oʻsha davrda Tojikiston SSRdagi Vaxsh daryosi boʻyida qurilishlarni soni nihoyatda oshdi. Hukumatning asosi nuqtasi qurilish sohasiga berilganligi uchun, tibbiyot sohasida ortda qoldi. Aholida esa bezgak, suvchechak va gripp kabi kasalliklar avj olib ketdi. Uning ustiga shifokorlarning yetishmasligi ham, vaziyatni ogʻirlashtirdi. Bunday paytda aholining katta qismi sanoqli malakali shifokorlarning uyiga borib davolanish maslahatlarini olishdi. Valentina Raspopova aholi ishongan va maslahat oladigan shifokorlardan biri edi. shifo Ikkinchi jahon urushi boʻlib oʻtgan, 1941-1945-yillarda Toshkent bolalar shifoxonasida bosh shifokor boʻlb ishlagan. Valentina Raspopova 1946-yilda Toshkent 2-sonli kasalxonasidada boʻlim mudiri, 1947-yilda esa Oʻzbekiston SSR Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi 4-oilaviy poliklinikasida pediatr boʻlib ishlagan.

SSSR Oliy Kengashining 1951-yil 14-apreldagi qarori bilan Valentina Raspopova kasbidagi fidokorligi va namunali xizmati uchun „Shon-sharaf ordeni", 1961-yil 11-fevral kuni esa „Lenin ordeni", 1971-yil 20-iyulda Sovet mehnat Qahramoni orden va mukofotlari bilan taqdirlangan.

Valentina Raspopova nafaqaga chiqqanidan soʻng, Toshkent viloyatida yashagan.

Mukofotlari
-----------

* „Oʻroq va bolgʻa medali", 23-oktyabr 1973-yil
* „Lenin ordeni", 2-noyabr 1961-yil, 23-oktyabr 1978-yil
* „Sovet mehnat Qahramoni", 14-aprel 1951-yil
* „Shon-sharaf ordeni", 18-aprel 1951-yil
* „Mehnatdagi xizmatlari uchun" ordeni, 3-noyabr 1976-yil
* „Ikkinchi jahon urushidagi jasoratli mehnati uchun ordeni"

Manbalar
--------

1. ↑  „Geroi Starini". Qaraldi: 9-sentabr 2023-yil.
**Mamuka Tamazovich Gongadze** (gruzincha: *მამუკა თამაზის ძე ღონღაძე*; 1985-yil 25-noyabr, Tsqaltubo) — gruzin futbolchisi, hujumchi.

Mamuka Gongadze 17 yoshida mahalliy „Samgurali" klubida futbol oʻynay boshlagan va shu vaqt ichida u Gruziya va Oʻzbekistonning bir qancha klublarida oʻynashga muvaffaq boʻlgan.

2010-yilning avgust oyida Latviyaning „Daugava" Daugavpils klubiga oʻtdi. 2003-2004-yillarda Samgurali jamoasida 27 marta maydonga tushib 7 ta gol urgan. 2005-2007-yillarda Torpedo (Kutaisi) jamoasida 42 marta maydonga tushib 6 ta gol urgan. 2007-yilda Mesxeti klubida 9 marta maydonga tushib 1 ta gol urgan. 2008-yili Spartak-Sxinvali jamoasida 23 marta maydonga tushib 3 ta gol urgan. 2009-yilda Mashʼal jamoasida 12 marta maydonga tushib 1 ta darvozaga gol urgan. 2009-2010-yillarda Samgurali klubida 8 marta maydonga tushib 8 ta gol muallifiga aylangan. 2010-2013-yillarda Daugava (Daugavpils) jamoasida 88 marta maydonga tushib 46 marta raqiblar darvozasin ishgʻol qilgan. 2013-yilda DYUSSH Liukste jamoasida 9 marta maydonga tushib 2 marta gol urgan. 2014-yilgi Torpedo (Kutaisi) jamoasida 8 marta maydonga tushib 4 ta gol muallifiga aylangan. 2015-yili Kolxeti jamoasida 2 marta maydonga tushib biror marta ham gol ura olmadi. 2017-yilgi Borjomi jamoasiga oʻtdi va u jamoadagi maʼlumotlar aniq emas. 2018-yildan beri oʻzining birinchi jamoasi Samguraliga qaytdi va hozirda ham shu jamoada toʻp surmoqda.

Yutuqlar
--------

* Latviya chempioni: 2012-yil.
* Latviya chempionatining bronza medali sovrindori: 2011, 2013.
* Oliy liga qishki kubogi gʻolibi: 2013-yil .
* Latviya chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2012-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „Mamuka Ghonghadze — FC Daugava".  fcdaugava.lv. 31-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2011-yil.
2. ↑  *Nauris Mackevičs.* „"Daugavu" pamet labākie vārtu guvēji, vietā citi leģionāri" (lv).  SportaCentrs.com (7-avgust 2010-yil). 31-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktabr 2011-yil.

Havolalar
---------

* Profil FootballFacts.ru saytida
* Mamuka Gongadze at Soccerway
* Profil igroka (angl.) na sayte Transfermarkt
**Kakskerta** - Finlandiyaning Turku shahridan janubda , Arxipelag dengizidagi orol. Bu Turkuning sobiq munitsipaliteti va hozirgi tumani. Arxipelag dengizidagi boshqa orollar singari , u ko'plab yozgi turar-joylarga ega. *Kakskerta ko'li* orolning o'rtasida joylashgan.

Hozirgi (2005 yil holatiga ko'ra ) Kakkerta aholisi 633 kishini tashkil etadi va u yiliga 4,11% ga ko'paymoqda. Tuman aholisining 19,43% 15 yoshgacha, 11,85% 65 yoshdan oshganlar .

Kakskertada 17-18-asrlarda qurilgan tosh cherkov bor. Munitsipalitet Turku shahriga 1968-yilda qoʻshib olingan. 

| Kakkerta |
| --- |
| Sobiq munitsipalitet |
| Kakkertaning Finlandiyadagi joylashuvi |
| Koordinatalar: 60°22'N 22°13'EKoordinatalar : 60°22'N 22°13'E |
| Mamlakat | Finlandiya |
| Viloyat | Turku va Pori viloyati |
| Mintaqa | Finlandiya To'g'ri |
| Tashkil etilgan | 1858 yil |
| Turkuga birlashtirildi | 1968 yil |
| O'rindiq | Kakkerta |
| Hudud |
| • Yer | 31,2 km 2 (12,0 kv mil) |
| Aholi
(1967-12-31) |
| • Jami | 762 |

**Manbalar**
------------

1. ↑  „https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja\_e-kirja\_kuvallinen.pdf".
**Pukkila** ( Finnish: [ˈpukːilɑ] ; Shvedcha : *Pukkila*, shuningdek, Buckila ) Finlandiyadagi munisipalitetdir. Uusimaa mintaqasida joylashgan. Munitsipalitet 1,793 aholiga ega ( 28 Fevral 2023 ) va 145,94 kvadrat kilometr (56,35 kv.mi) maydonni egallaydi, shundan 0,9 km2 (0,35 kv mi) suvdir. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 12,36 nafar (32,0/kv.m.).

Munitsipalitet so'zlashadigan asosiy tili bu fin tilidir. Shuningdek, Munitsipalitet nomining *pukki-* qismi "erkak echki "degan ma'noni bildiradi, shuning uchun munitsipalitet nomi tom ma'noda "echki joyi" degan ma'noni anglatadi. Ilgari Pukkila *Savijoki* ("Clay daryosi") va mahalliy so'zlashuv tilida *Vähä-Porvoo* ("Kichik Porvoo ") deb ham atalgan. 

1962-yilda sobiq qishloqdoshi Onni Nurmi qishloqqa Nokia deb nomlangan kompaniyaning 760 aktsiyasini vasiyat qildi - o'sha paytda asosan rezina ish etiklari ishlab chiqaruvchisi sifatida tanilgan. Ushbu inson daromadini qariyb barchasini qariyalar manfaati ularnin yashash tarzi uchun ishlatish va aktsiyalarni hech qachon olmaslik sharti bilan sotilishi. Huquqiy kurashdan so'ng  endi aksiyalar diversifikatsiya qilindi va daromad farovonlik markazi  va keksalar uchun xizmatlarni moliyalashtirishga sarflandi.

Diqqatga sazovor joylari
------------------------

Pukkila kichik sharsharalar va baliq hovuzlari bo'lgan Naarkoski jag'lari, Pukkila cherkovi, Pukkilaning yovvoyi cho'chqa bog'i va Yado Oikavaning yapon mehmonxonasining eski va yangi qismi kabi diqqatga sazovor bo'lgan hududlarni o'z ichiga oladi.

Siyosati
--------

Pukkila shahrida 2011 yil Finlandiya parlamenti saylovlari natijalari:

* Markaz partiyasi 41,2%
* Haqiqiy finlar 23,0%
* Milliy koalitsiya partiyasi 14,8%
* Sotsial-demokratik partiya 11,1%
* Yashil liga 4,2%
* Chap ittifoq 3,4%
* Xristian demokratlar 1,3%
* Shvetsiya xalq partiyasi 0,3%

Yana qarang
-----------

* Myrskylä
* Orimattila

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  *Suomi I*, p. 130. 1919. (in Finnish)
2. ↑  "Villagers lock horns over £25m Nokia windfall ", 19 November 2000, Andrew Osborn, The Observer
3. ↑  'Welfare Centre Onni ", L&M Sievänen Architects Ltd
4. ↑  "Pukkila - paradise for senior citizens thanks to Nokia legacy", HELSINGIN SANOMAT, INTERNATIONAL EDITION
5. ↑  Pukkila: Matkailu (in Finnish)

Havolalar
---------

* Pukkila munitsipaliteti - Rasmiy veb-sayt

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Sharqiy Uusimaa munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Askola
* Lapinjärvi
* Loviisa
* Myrskylä
* Porvoo
* Pukkila
* Sipoo
 | 
Coat of arms of Eastern Uusimaa |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Liljendal
* Porvoon maalaiskunta
* Pernå
* Ruotsinpyhtää
 |
|  |
| 
* **Sharqiy Uusimaa**
* **Finlandiya**
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Finlandiya haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sattor Jabborov** (ruscha: *Саттор Жабборов*) – sovet iqtisod, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1924-yilda Oʻzbekiston SSR hozirgi Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Gʻijduvon tumanidagi Kommuna kolxozi qishlogʻida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

1942-yil oktyabr oyida Sattor Jabborov Tinch okean flotida (Tinch okean floti) xizmat qilgan. 1945-yil avgustda yapon militaristlariga qarshi kurashda qatnashgan. 355-gvardiya alohida dengiz bataloni (Tinch okean flotining 13-gvardiya dengiz brigadasi) tarkibida xizmat qilgan. Seysin (hozirgi Chongjin, Shimoliy Koreya) shahrini ozod qilishda qoʻmondonlikning jangovar topshirigʻini namunali bajargani uchun mergan Sattor Jabborov „Qizil yulduz" ordeni bilan taqdirlangan. 1945-yilda KPSS(b)/KPSS safiga qoʻshildi.

1947-yil may oyida demobilizatsiyadan soʻng Oʻzbekistonga qaytib, Buxoro viloyatida „Kommuna" kolxozi hisobchisi, soʻng Lenin nomidagi kolxoz boshqaruvi raisi oʻrinbosari, tuman moliya boʻlimining uchastka inspektori, oʻrinbosari lavozimlarida ishladi. 1962-yildan Gʻijduvon tumanidagi Engels kolxozi rais. Yigirma yil davomida Sattor Jabborov rahbarlik qilgan Engels paxtachilik kolxozi „oq oltin" hosilini yildan-yilga oshirib bordi, kolxoz raisi uch marta ordenlar, jumladan, Lenin ordeni bilan taqdirlandi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 26-fevraldagi Farmoni bilan 1980-yilda rekord darajadagi 6 million 237 ming tonna paxta, gʻalla va boshqa mahsulotlar yetishtirish va davlatga sotishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar uchun Jabborov Sattor Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1985-yilda nafaqaga chiqadi. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining VIII, IX va X chaqiriqlari (1971–1985) deputati etib saylangan. 1987-yilda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (26.12.1976; 26.02.1981),

2-darajali Vatan urushi ordeni (03.11.1985),

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (03.01.1965; 04/08/1971),

Qizil yulduz (09/1945).

Manbalar
--------




1. 1 2 3 4  „Sattor Jabborov biografiyasi".
2. ↑  „Депутаты Верховного Совета Узбекской ССР X-го созыва (1980 - 1985)". 6-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-avgust 2023-yil.
**Jarqoʻton** — qadimiy shahar xarobasi, mil.avv. 2-ming yillikning ikkinchi yarmi). Sherobod tumani (Sherobod daryo irmogʻi Boʻstonsoy oʻzanining chap sohili)da joylashgan. Sopolli madaniyatiga mansub qabilalarning jez davri yodgorligi. Jarqo‘ton aholisi sugʻorma dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullangan. Oʻzbekiston FA Arxeologiya institutining A. Asqarov rahbarligidagi ekspeditsiyasi qazish ishlari olib borgan (1973-yildan). J. (mayd. 100 ga) mudofaa devori bilan oʻralgan markaziy qoʻrgʻon, otashparastlar ibodatxonasi (qarang Jarqoʻton otashkadasi), qabriston (mayd. 20 ga), bir necha dahalardan iborat boʻlgan. J.da turar joy qoldiqlari, ibodatxona, kulolchilik mahallasi, metall eritiladigan ustaxonalar, 1000 dan ortiq qabrlar ochib oʻrganildi. Turar joy binolari katta bichimli xom gʻishtdan (55x29x9 sm) bir yoki bir necha xonali qilib qurilgan. Xonalar sahni va devori somonli loy bilan suvalgan. Koʻchalar tor, daha ibodatxonasiga boruvchi yoʻlga shagʻal yotqizilgan. Erkaklar oʻng yonboshi, ayollar chap yonboshi bilan gʻujanak holda koʻmilgan. J.dan toshdan yasalgan omoch tishi, koʻplab sopol idish (xumcha, koʻzacha, togʻora, kosa, piyola, togʻoracha, lagan) lar jez igna, bigiz, xanjar, sopol andava, chaqmoqtoshdan ishlangan paykonlar, jez taqinchoqlar (rangli toshlar qadalgan koʻplab toʻgʻnogʻich, bilaguzuk, zirak, oyna) qimmatbaho toshlar va suyakdan yasalgan munchoqlar, jez surmadon, qabila muhr tamgʻalari, ip mato qoldigʻi va b. topilgan.

J. ashyolariga oʻxshash yodgorliklar Surxondaryo viloyatidan tashqari Jan. Tojikiston, Turkmaniston va Shim. Afgʻoniston, Eron hududlarida uchraydi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kurikka** Finlandiyadagi shaharcha va munisipalitetdir. Gʻarbiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Janubiy Ostrobotniya mintaqasining bir qismidir. Kurikka aholisi 19,845 (28-fevral 2023-yil) va munitsipalitet 905,66 km2 (349,68 kv mi) maydonni tashkil qiladi. Shundan 7,79 km2 (3,01 kv mi) ichki suv (1-yanvar 2018-yil). Aholi zichligi — har bir kvadrat kilometrga 21.91 / km2 (56.7 / kv mi). Munitsipalitet tili fin tilidir.

Kurikka Finlandiyaning Fortum energetika giganti hamda Shimoliy Yevropadagi eng yirik neft kompaniyalaridan biri Neste Oilning eng yirik aktsiyadorlaridan biridir. Shaharning qishloq xoʻjaligi ildizlari va oʻtmishi tufayli shaharning siyosiy sahnasida Finlandiya markazi hukmronlik qiladi.

Jurva munitsipaliteti 2009-yil 1-yanvarda Kurikka va 2016-yil 1-yanvarda Jalasjarvi munitsipalitetiga birlashtirildi.

Kurikka

Taniqli odamlar
---------------

* Arsi Xarju (1974 yilda tugʻilgan), otishmachi, 2000 yilgi Olimpiya oʻyinlari oltin medali sovrindori
* Juha Mieto (1949 yilda tugʻilgan), sobiq changʻichi
* Jorma Ollila (1950 yilda tugʻilgan), Nokia va Royal Dutch Shell boshqaruvi raisi

Xalqaro munosabatlar
--------------------

Kurikkaning egizak shaharlari:

* Shvetsiya Ockelbo Municipality, Sweden
* Norvegiya Melhus, Norway
* Daniya Holmegaard, Denmark

Manbalar
--------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Janubiy Ostrobotniya munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Alajärvi
* Alavus
* Evijärvi
* Ilmajoki
* Isojoki
* Isokyrö
* Karijoki
* Kauhajoki
* Kauhava
* Kuortane
* Kurikka
* Lappajärvi
* Lapua
* Seinäjoki
* Soini
* Teuva
* Vimpeli
* Ähtäri
 | 
Coat of arms of South Ostrobothnia |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Alahärmä
* Jalasjärvi
* Jurva
* Kortesjärvi
* Lehtimäki
* Nurmo
* Peräseinäjoki
* Seinäjoen maalaiskunta
* Töysä
* Ylihärmä
* Ylistaro
 |
|  |
| 
* **Janubiy Ostrobotniya**
* **Finlandiya**
 |

 |
**Dalil** – sud ishlarida isbotlanishi lozim boʻlgan holatlarni tasdiqlaydigan yoki inkor etadigan turli faktik maʼlumotlar. D. sudda haqiqatni aniqlab, odilona qarorga kelish uchun yagona asosdir. Oʻzbekiston Respublikasida D. fuqarolik, xoʻjalik, maʼmuriy va jinoyat ishlarini yuritishga oid qonunlar bilan belgilangan tartibda toʻplanishi, tekshirilishi va baholanishi shart. D. fuqarolik ishlarida tortishuvchi taraflarning talab va eʼtirozlarini asoslashga, jinoyat ishlarida jinoiy voqea yuz bergani, uni sodir etgan shaxs kimligi, jinoyat maqsadi, ayblilik darajasi, yetkazilgan zararning miqdori toʻla va aniq belgilanishiga xizmat qiladi. Dalillarni faqat vakolatli davlat organlari va mansabdor shaxslar toʻplaydi. Tergov va sud ishtirokchilari D. taqdim etishi, ularni ishga qoʻshish haqida iltimos qilishi mumkin. D. sifatida daʼvogar va javobgarning sudlanuvchi, jabrlanuvchi va guvohlarning koʻrsatuvlari, turli hujjatlar, ashyoviy dalillar va ekspert xulosalaridan foydalaniladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi** — Surxondaryo viloyati Termiz shahrida joylashgan rus provaslav cherkovining Oʻrta Osiyo metropolitan okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining cherkovi.

Tarixi
------

Cherkov sobori 1901-yilda meʼmorlar Fyodor Verjbitskiy va Fyodor Smirnov tomonidan ishlab chiqilgan va harbiy cherkov standart loyihasi boʻyicha qurilgan. Turkiston harbiy ibodatxonalari uchun namunaga aylangan ushbu loyiha Toshkentda joylashgan 1-Turkiston brigadasi ibodatxonasini qurish uchun rasmiylar tomonidan tasdiqlangan. Cherkov ruhoniylarining soʻzlariga koʻra, 1909—1911-yillarda Samarqandda Moskvadagi Avliyo Aleksis soboriga oʻxshash qilib cherkov qurilgan.

Maʼbad pishiq gʻishtdan qurilgan va suvoqlangan. Cherkovda katta qoʻngʻiroq minorasi va ikonostaz bor edi. Maʼbadning ichki maydonining oʻlchami 24x16 metr edi. Shuningdek, maʼbadda koʻp sonli piktogramma va cherkov idishlari bor edi.

1910-yilgacha cherkov 9-Turkiston polkiga tegishli boʻlib, Xudoning odami Avliyo Aleksey nomiga nomlangan (17-mart patronlik bayrami kuni) va Vasiliy Pavlovich Blagoveshchenskiy Cherkovning ruhoniysi edi.

1910-yilda maʼbad Sankt-Aleksandr Nevskiy sharafiga oʻzgartirildi. Oʻsha paytda cherkov ruhoniysi Vasiliy Nikiforovich Orlinskiy edi.

1927-yildan keyin cherkov yopildi, qoʻngʻiroq minorasi tez orada buzib tashlandi. Cherkovning ikonalari va mulki boshqa cherkovlarga tarqatildi. Maʼbadda qurol-yarogʻ ombori, keyinroq harbiy kasalxona, keyin esa sport zaliga aylantirildi. 1990-yilda cherkov qaytadan ochildi.

Galereya
--------

* Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi umumiy ko‘rinishiAvliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi umumiy ko‘rinishi
* Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi gumbaziAvliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi gumbazi
* Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi ichki qismiAvliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi ichki qismi

Adabiyotlar
-----------

* РГИА, ф. 806, оп.8, д.462. Клировая ведомость церкви за 1905 г.
* РГИА, ф. 806, оп.10, д.447. Клировая ведомость церкви за 1912 г.
* *Цитовичъ Г. А*. Храмы Арміи и Флота, Пятигорскъ, 1913, С. 464.
* *Голенберг В. А.* «Старинные храмы туркестанского края». Ташкент 2011 год.

Manbalar
--------

1. ↑  „Termiz shahridagi Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi".
2. ↑  „Термез (Патта-Гиссар). Церковь Александра Невского.".
**Habib Mangal** Afgʻoniston fuqarosi boʻlib, 2009-yilda Afgʻonistondagi prezidentlik saylovlarida nomzod boʻlgan.

Taʼlimoti va tibbiy faoliyati
-----------------------------

Mangal tibbiyot shifokori boʻlib, ijtimoiy fanlar doktori darajasiga ham ega. *Pajhwok Afghan News* nashri profiliga koʻra, uning oʻrta maʼlumoti Rahmon Baba nomidagi oliy oʻrta maktabda tahsil olgan, tibbiy bilimini Kobul tibbiyot universitetida egallagan. Uning ijtimoiy fanlar bo‘yicha doktorlik darajasini qayerda va qachon vafot etgani ko‘rsatilmagan.

1977- va 1978-yillarda Xost kasalxonasida shifokor boʻlib ishlagan. Keyinchalik Samangan viloyatida sogʻliqni saqlash boʻyicha direktor boʻlgan.

Siyosiy faoliyati
-----------------

U 1964-yilda, 18 yoshida Afg‘oniston Xalq Demokratik partiyasiga (XDP) aʼzo bo‘lgan. *Pajhwok Afgʻoniston News’dagi* profiliga koʻra, u 1964-yildan 1981-yilgacha partiya faoli boʻlib ishlagan. U 1972- va 1973-yillarda Kobul universitetida Talabalar Harakatini tashkil etishga yordam bergan. U talabalar uyushmasi faoliyati uchun qamalgan. 1977-1978 yillarda yana qamoqqa tashlangan. *Pajhwok Afghan News* profili ikkinchi marta qamoqqa olinishini „siyosiy sabablar" va „partiya ichidagi kelishmovchiliklar" bilan izohladi. 1979-yilda XDP MK aʼzosi boʻldi.

Diplomatik faoliyati
--------------------

*Pajhwok Afghan News* profiliga koʻra, u 1980-yildan 1986-yilgacha Afgʻonistonning Sovet Ittifoqidagi elchisi va Finlandiya, Ruminiya va Kiprdagi norezident elchisi boʻlgan. U xizmat qilgan doktor Najibulla maʼmuriyati 1979-yilda Sovet Ittifoqidan ichki muxolifatga qarshi kurashish uchun harbiy yordam soʻragan.

Prezidentlikka nomzodlik (2009-yil)
-----------------------------------

2009-yilgi prezidentlik saylovlarida u 38 ta qatnashchi orasida 10-oʻrinni egalladi. 7339 nafar saylovchi unga ovoz bergan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  
„Contender Biographies - Mahbob-U-lah Koshani's Biography".  Pajhwok Afghan News. 8-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyun 2010-yil.
2. ↑  
„Preliminary Result of Afghanistan Presidential Contest". Sabawoon online (20-avgust 2009-yil).
Boshqa nomlar uchun qarang: the lake   Pielinen.
**Pielisjärvi** Finlandiyaning Shimoliy Kareliya mintaqasida joylashgan sobiq munisipalitetdir. 1970-yilda munitsipalitetda 16 150 aholi istiqomat qiladi. Pielisjärvi fin tilida so'zlashuvchi munitsipalitet hisoblanadi.

Pielisjärvi munitsipaliteti 1973-yilda Lieksa shahri bilan o'zaro birlashishdi.

Tarix
-----

Pielisjärvi Pielinen ko'li sharafiga nomlangan, ba'zida *Pielisjärvi* deb ham ataladi. Zamonaviy Shimoliy Kareliya hududi 1617-yilda Stolbovo shartnomasida Rossiya tomonidan Shvetsiyaga berildi va 1634-yilda Kexholm okrugining bir qismi bo'ldi. Pielisjärvi birinchi marta 1618-yilda *Pelis Järffwi Pogost* sifatida tilga olingan. Pielisjärvi dastlab Liperi cherkovining bir qismi bo'lib, 1639-yilda ajralib chiqqan. O'sha paytda Pielisjärvi Juuka, Nurmes va Valtimoni ham o'z ichiga olgan. Nurmes, shu jumladan Valtimo va Rautavaaraning ko'p qismi 1810-yilda, Juuka esa 1873-yilda ajratilgan. 1936-yilda Lieksa alohida munitsipalitetga aylandi. Pielisjarvi oxir-oqibat 1973-yilda Lieksa bilan birlashtirildi

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „SuomalainenPaikannimikirja\_e-kirja\_kuvallinen.pdf" (fi). *kaino.kotus.fi*. Qaraldi: 27-dekabr 2022-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shimoliy Kareliya munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Heinävesi
* Ilomantsi
* Joensuu
* Juuka
* Kitee
* Kontiolahti
* Lieksa
* Liperi
* Nurmes
* Outokumpu
* Polvijärvi
* Rääkkylä
* Tohmajärvi
 | 
Coat of arms of North Karelia |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Eno
* Kesälahti
* Kiihtelysvaara
* Nurmeksen maalaiskunta
* Pälkjärvi
* Pielisensuu
* Pielisjärvi
* Pyhäselkä
* Tuupovaara
* Valtimo
* Värtsilä
 |
|  |
| 
* Shimoliy Kareliya
* Finlandiya
 |

 |
**Marmal Oromgohi** Afg'oniston Qurolli Kuchlarining o'rnatilishi edi. U Afg‘onistonning Mozori Sharif shahridagi Mavlana Jaloliddin Balxiy xalqaro aeroportiga tutash, Hindukush tog‘lari etagida joylashgan edi. Lager 2005 yil sentyabr oyida ochilgan. Lager o'z nomini chegaradosh Marmal tog'laridan olgan. Nemis qo'shinlari olib chiqilgunga qadar u Bundesverning Germaniya tashqaridagi eng yirik bazasi edi.

Marmal lagerida 2014-yilda Xalqaro Xavfsizlik Kuchlarining o‘rnini egallagan NATOning "Qat’iy qo‘llab-quvvatlash missiyasi "ga tegishli Shimoldagi Poyezdlarga maslahat berish qo‘mondonligi qo‘shinlari joylashdi.

Baza nemis kuchlari, ularning NATOdagi ittifoqchilari va mahalliy tinch aholi uchun katta tibbiy markazga ega edi. Baza 2009 yil boshida Germaniyaning Afg'onistondagi jangovar operatsiyalarini qo'llab-quvvatlagan.

Tarixi
------

 2006 yilda Camp Marmal ichidagi Norvegiya lageri Nidaros
Germaniya saytni 2005-yil 3-noyabrda qurishni boshladi va 2006-yil 2-avgustda ishga tushdi

2021-yil iyun oyida baza Afg‘oniston Qurolli kuchlariga topshirildi va oxirgi nemis qo‘shinlari Afg‘onistonni tark etdi. 2021-yil 15-avgust kuni Tolibon kuchlari mamlakatni egallash uchun Tolibon harbiy hujumi paytida Afg‘oniston havo kuchlari havo bazasini bosib oldi.

Shifoxona
---------

Germaniya harbiy gospitali 2007 yilda qurib bitkazildi. Uning asosiy maqsadi RSM qo'shinlariga favqulodda xizmatlar ko'rsatish edi. Afg'onistondagi nemis tinch fuqarolari va yordam xodimlariga ham shartnoma asosida yoki favqulodda holatlarda xizmat ko'rsatildi. Imkoniyat va vositalar ruxsat berilganidek, mahalliy afg'onlarga ham g'amxo'rlik ko'rsatildi.

Ikkita operatsiya bo'limi bilan bir qatorda mutaxassislar, ambulatoriyalar, reanimatsiya va oraliq davolash punktlari mavjud bo'lgan. Kasalxona, dorixona va laboratoriyada 80 ga yaqin harbiy xizmatchilarga ega.

 Germaniya prezidenti Horst Köhler 2010 yilda Kamp Marmalda qo'shinlar bilan suhbatlashmoqda.
 Shimoliy Afg'onistonga joylashtirilgan Germaniya armiyasining birinchi bokschi zirhli transport vositalari Shimoliy mintaqaviy qo'mondonlikning Xalqaro xavfsizlikka ko'maklashuvchi kuchlari lageri Marmalga yetib keldi. Boxer zamonaviy optika va masofadan boshqariladigan qurol stantsiyalari bilan jihozlangan va ekipajlarini yaxshilangan himoya bilan ta'minlaydi.

Shuningdek
----------

* Xalqaro xavfsizlik kuchlari (ISAF)
* Viloyatni qayta qurish guruhi (PRT)
* Bagram aviabazasi
* Afg'onistondagi aeroportlar ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „Chronology of the ISAF mission in Afghanistan".  German Armed Forces via Google Translate. Qaraldi: 16-oktabr 2014-yil.
2. ↑  „Western forces pack up to end their war, Afghans "manage the consequences"" (en). *Reuters* (1-iyul 2021-yil). Qaraldi: 15-avgust 2021-yil.
3. ↑  *Moulson.* „Most European troops exit Afghanistan quietly after 20 years". *Military Times* (30-iyun 2021-yil). Qaraldi: 15-avgust 2021-yil.
4. ↑  „Jalalabad also falls under the Taliban" (en) (15-avgust 2021-yil). 26-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-avgust 2022-yil.
**Shyqyri Ballgjini** (1954-yil 14-martda tug'ilgan) - sobiq albaniyalik futbolchi, bir mavsumdan tashqari faoliyatining katta qismini Tirana Dinamosida, shuningdek Albaniyada o'ynagan. Faoliyati davomida Ballgjini ligada 100 dan ortiq gol va Respublika kubogida 50 dan ortiq gol urgan.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

U Dinamoning "Golden Age"ning bir qismi bo'lib, "Dinamo" tarixidagi eng yaxshi hujum triosi hisoblangan Vasillaq Zëri va Ilir Pernaskaning muvaffaqiyatli hujumkor hamkorligini shakllantirdi. 1978–79-yillarda Shkoderning "Vllaznia" jamoasida o‘ynagan. U 1979-yilda "Dinamo"ga qaytdi.

Ballgjini "Alban futboli afsonasi" unvoniga sazovor bo'ldi, bu unvonni jami 5-6 o'yinchi oladi. U barcha davrlarning 100 ta eng yaxshi alban o'yinchisi ro'yxatidan joy olgan.

Xalqaro martabasi
-----------------

U Albaniya terma jamoasi safida 1981-yil aprel oyida Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida G‘arbiy Germaniyaga qarshi o‘yinda maydonga tushdi va jami 2 ta o‘yinda maydonga tushdi va birorta ham gol urmadi. Uning ikkinchi va oxirgi xalqaro o'yini 1981-yil sentyabr oyida Finlandiyaga qarshi FIFA Jahon chempionati saralash o'yini edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Uning ukasi Haxhi Ballgjini ham Albaniya terma jamoasida o'ynagan va ular 1981-yilda Finlandiyaga qarshi milliy terma jamoada o'ynagan birinchi aka-uka edilar.

Yutuqlar
--------

### Klublar

Dinamo Tirana
* Albaniya Superligasi (5): 1972–73, 1974–75, 1975–76, 1976–77, 1979–80
* Albaniya kubogi (2): 1973–74, 1977–78
* Spartakiada Kombetare (1): 1974-yil
* Kupa e Ushtrisë Popullore (2): 1973, 1978

### Individual

* Albaniya futboli afsonasi.

Manbalar
--------


1. ↑  „"Shyqyri Ballgjini: Ju rrëfej pengun që më ka mbetur nga futbolli". Durrësi Lajm. 20 August 2015. Retrieved 20 August 2015.".
2. ↑  „Player Database". *eu-football.info*. Qaraldi: 29-dekabr 2018-yil.
**Muuruvesi** - hozirgi Shimoliy Savoniyada, Kuopio viloyatida mavjud bo'lgan paytda Finlandiyaning qishloq va sobiq munitsipaliteti edi. Säyneinen bilan birgalikda 1971 yilda Xuankoski bilan birlashtirildi, 2017 yildan beri Kuopio qismi hisoblanadi.

Geografiya
----------

Munitsipalitet Juankoski, Säyneinen, Nilsia, Kaavi, Tuusniemi, Riistavesi va Siilinjärvi bilan chegaradosh bo'lib kelgan.

### Qishloqlar

|  |
| --- |
| * Akonvesi
* Lohilaxti
* Murtolahti
* Muuruveden kirkonkyla
* Niinimäki
* Pelonniemi
* Pieksä
* Rissala
* Ryönä
* Västinniemi
* Vehkasaari
* Vuotjarvi
 |

.

Tarix
-----

Muuruvesi hech bo'lmaganda 1620-yillardan beri mavjud. O'sha paytda u Kuopio cherkovining bir qismi edi. 1769 yilda Nilsia Kuopio boshqaruvidagi cherkov jamoasiga aylanganligi sababli, Muuruvesi uning bir qismiga aylandi.

1816 yilda Nilsia alohida cherkovga aylandi. 1899 yilda Nilsia cherkovining bo'linishi buyurildi, undan Muuruvesi va Varpaisyarvi ajralib chiqdi, ammo Muuruvesi faqat 1900 yilda funktsional cherkovga aylandi va 1908 yilda o'zining cherkov registrlarini ishlab chiqarishni boshladi. Xuankoski 1907 yilda Nilsiyadan Muuruvesiga koʻchirildi va 1923 yilda Xuankoski alohida cherkovga aylanmaguncha uning bir qismi boʻlib qoldi.

Säyneinen bilan birgalikda Muuruvesi 1971 yilda Xuankoski shahri bilan birlashtirildi. Keyinchalik Xuankoski 2017 yilda Kuopio bilan birlashtirildi.

Cherkov
-------

Muuruvesi cherkovi Jozef Stenbek tomonidan ishlab chiqilgan. U 1904 yilda tugatilgan. 1962 yilda ta'mirlash ishlari olib borildi, eski yog'och isitish elektr isitish bilan almashtirildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Suomen Sukututkimusseura" (fi). *hiski.genealogia.fi*. Qaraldi: 29-dekabr 2022-yil.
2. ↑  „SuomalainenPaikannimikirja\_e-kirja\_kuvallinen.pdf" (fi). *kaino.kotus.fi*. Qaraldi: 29-dekabr 2022-yil.
3. ↑  „Suomen Sukututkimusseura" (fi). *hiski.genealogia.fi*. Qaraldi: 29-dekabr 2022-yil.
4. ↑  „Muuruveden kirkko - Kuopion seurakunnat" (fi). *kuopionseurakunnat.fi*. Qaraldi: 29-dekabr 2022-yil.
5. ↑  „Pohjois-Savon kulttuuriympäristöselvitys osa 2." (fi). *docplayer.fi*. Qaraldi: 29-dekabr 2022-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Shimoliy Savo munitsipalitetlari |
| --- |
|  |
| Munitsipalitetlar | 
* Iisalmi
* Joroinen
* Kaavi
* Keitele
* Kiuruvesi
* Kuopio
* Lapinlahti
* Leppävirta
* Pielavesi
* Rautalampi
* Rautavaara
* Siilinjärvi
* Sonkajärvi
* Suonenjoki
* Tervo
* Tuusniemi
* Varkaus
* Vesanto
* Vieremä
 | 
Coat of arms of North Savo |
|  |
| Sobiq munitsipalitetlar | 
* Iisalmen maalaiskunta
* Juankoski
* Karttula
* Kuopion maalaiskunta
* Maaninka
* Muuruvesi
* Nilsiä
* Riistavesi
* Säyneinen
* Varpaisjärvi
* Vehmersalmi
 |
|  |
| 
* **Shimoliy Savo**
* **Finlandiya**
 |

 |