recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Diktor** (lot. dictor — soʻzlovchi) — radio va televideniye da mikrofon oldida, telekamera qarshisida tayyor matnni oʻquvchi shaxs. D. xushovoz boʻlishi, diksiyasi kuchli va til nor-malarini puxta bilishi zarur. D.likka nutqi, ovozi, qobiliyatiga qarab tanlov yoʻli bilan qabul qilinadi. Oʻzbekistonda D.lik kasb sifatida 1924-yil ajralib chikdi va rivoj topa boshladi. D.lik sanʼatining takomillashuvi va tajribaning oshib borishi natijasida D. ijrosining harakteri (ogʻzaki nutqqa yaqinlashuv, gapirishda katta erkinlik, dadillik va b.) ham oʻzgara bordi. Mustaqillikdan soʻng Oʻzbekistonda D.lik sanʼati alohida tus oldi. D.larning matnga qaramay erkin, shu bilan birga juda chiroyli va ravon tilda gapirishi koʻzga tashlanadi. Hozirda turli mavzudagi eshittirishlarni D.lar bilan bir qatorda jurnalistlar va b. kasb egalari ham juda qiziqarli va har biri oʻziga xos tarzda olib bormoqdalar. Mirqodir Maqsumov, Tuygʻunoy Yunusxoʻjayeva, Oʻktam Jobirov, Nasiba Ibrohimova, Nasiba Qambarova, Galina Melnikova, Rahmatilla Mirzayev, Bahri Soatqulova, Raʼno Joʻrayeva, Qodir Tojiyev, Mirzohid Rahimov kabi D.lar tanilgan.

Kinoda — film matnini oʻqib, voqeani sharxlovchi kishi. Odatda, ekranda koʻrinmaydi, faqat nutqi kinotasmaga yozib olinadi. Koʻpincha muallif matni D.ga ishonib topshiriladi. Baʼzan kinooperator, rej. ssenariy muallifining oʻzi ham D.lik qiladi ("Tojixon bilan uchrashuvlar", "Toshkentda bir qiz yashaydi" filmlari va b.). O. Xoʻjayev, R. Hamroyev, S. Saidov, A. Rafiqov kabi aktyorlarning kinodagi D.lik faoliyati alohida ahamiyatga molikdir.

Mohina Ashirova.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pritxivi** (sanskr. पृथवी) yoki **Pritxvi** (sanskr. पृथ्वी) — Vedik mifologiyasida Yerning timsoliga aylangan maʼbuda.

„Rigveda" (PB V, 84) va „Atharvaveda" (AB XII, 1) asarlarida unga bittadan madhiya bagʻishlangan. Umuman Vedalarda Pritxivi osmon timsoli Dyaus Pitar bilan ajralmas tarzda namoyon boʻladi. Ikkinchisi oʻzini erkaklik printsipi, ota, Pritxivi esa ayollik printsipi, xudolarning va barcha tirik mavjudotlarning onasi sifatida namoyon boʻladi. Bu ikki belgi dastlab birlashtirildi, lekin Indra (yoki Varuna) ularni ajratdi, bu koinotning yaratilishiga teng. Dyausa urugʻidan yomgʻir, asal, yogʻ shaklida Pritxivi barcha tirik mavjudotlarni tugʻdiradi. Oʻliklar ham bu maʼbudaga yuzlanishadi. Koʻpincha maʼbuda sigirning zoomorfik tasvirida paydo boʻladi.

Puranada u koʻpincha afsonaviy qirol Prithu (Pritha) nomi bilan bogʻliq. Shunday qilib Pritxivi uning qizi hisoblanadi va Pritxu nomidan uning ismi ham ishlab chiqariladi. Oʻsha podshoh oʻz rizqini olish uchun uni sigir shaklida sogʻdi.

Pritxivi post-Vedik adabiyotlarda ham uchraydi. Aynan u Parashurama („Mahabharata" va „Vishnu Purana") haqidagi afsonasida Xayxaylar oilasiga boshpana bergan; Markandeya Puranada maʼbuda Kali uchun sonlarni berdi. Pritxivi ham Ramayanada Sitaning onasi sifatida paydo boʻladi.

Keyinchalik hinduizmda u Bhumi deb ataladi.

Buddizmda
---------

Pritxivi Pali kanonida (Pathavi) eslatib oʻtilgan, u yerda vasvasachi Maruni sharmanda qiladi, bu Siddharthaning maʼrifatga erishish qobiliyatini tasdiqlaydi. Shingon Pritxivi shahrida (yaponcha: *地天* *Jiten*) — yerning qoʻriqchisi, oʻn ikki qoʻriqchi xudodan biri hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Phra Mae Thorani

Manbalar
--------

1. ↑  Ригведа. Мандалы I—IV. / Подг. изд. Т. Я. Елизаренкова. — М.: Наука, 1999. — С. 86.
2. 1 2 3  Мифы народов мира / Ред. С. А. Токарев. — М.: Советская энциклопедия, 1991. — Т. 1, с. 336.
3. ↑  Эрман В. Г. Притхиви // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм / Под общ.ред. М. Ф. Альбедиль и А. М. Дубянского. — М.: Республика, 1996. — С. 338—339. — ISBN 5-250-02557-9.
4. ↑  Shaw, Miranda Eberle*. Buddhist Goddesses of India*. Princeton University Press, 2006 — 237 bet. ISBN 9780691127583.
5. ↑  Сутра Великого Вайрочаны о становлении Буддой. Раздел III Wayback Machine saytida arxivlandi (4-mart 2016-yil). Раздел IX Wayback Machine saytida arxivlandi (4-mart 2016-yil). Раздел XI Wayback Machine saytida arxivlandi (4-mart 2016-yil).
**Edward Granville Browne** (talaffuzi: *Eduard Grenvill Braun*) (1862.7.2, Yuli, Glostershir — 1926.5.1, Kembrij) — ingliz sharqshunosi. Kembrij untida sharq tillari va tabobat ilmini oʻrgangan. Uzoq vaqg Eronda yashagan. Kembrij untida arab va fors tillari prof. (1888— 1925). Yaqin va Oʻrta Sharq, shu jumladan Oʻrta Osiyo xalklarining adabiyoti va madaniyatiga oid bir necha asar yozgan. U "Bir yil forslar orasida" (1893), 4 jildli "Eron adabiyoti tarixi" (1902—24), "Hozirgi Eron poeziyasi va matbuoti" (1914), "Arab tabobati" (1921) nomli asarlar muallifi. B. Nizomiy Aruziy Samarqandiyning "Toʻrt maqola"si (1921) matnini va Davlatshoh Samarqandiyning "Tazkirat ushshuaro"si (1901) matnini nashr ettirgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Eduard Valentinovich Nikolayev** (ruscha: *Эдуард Валентинович Николаев*; 1984-yil 21-avgustda tug‘ilgan) — rossiyalik ralli reyd haydovchisi. 2013-yilgi Dakar rallisi, 2017-yilgi Dakar rallisi, 2018-yilgi Dakar rallisi va 2019-yilgi Dakar rallisi yuk mashinalari toifasida Kamaz jamoasi tarkibida ishtirok etgan va g‘olib chiqqan.

Faoliyati
---------

Nikolayev Dakardagi debyutini 2006-yilda Kamaz jamoasida Sergey Reshetnikovning mexanigi sifatida oʻtkazdi va 2007-yilda Ilgizar Mardeev boshchiligidagi ekipajga oʻtishdan oldin 18-oʻrinni egalladi. Aydar Belyaev bilan birga 3 soatlik poygalarda ishitirok etdi va ikkinchi oʻrinni egalladi.

2009-yilgi mavsumda Nikolayev chempionlar Vladimir Chagin va uning yordamchi haydovchisi Sergey Savostinga qoʻshildi. Boshqa bir Kamaz haydovchisi Firdavs Kabirov boshchiligidagi ekipajdan toʻrt gʻalaba farq bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. 2010--yilda Nikolayev Chagin va Savostin bilan birga qoldi, ular yil davomida oʻtkazilgan 14 bosqichdan 9 tasida gʻalaba qozonib, Dakar Rally rekordini oʻrnatdi.

Nikolayev 2010-yilgi Silk Way Rally musobaqasida gʻolib boʻlldi. Ushbu yutuq Nikolayev faoliyatidagi dastlabki sovrin edi. Rossiyalik sportchi 2011-yilda Dakar rallisida debyutini amalga oshirdi va jamoadoshlari Chagin va Kabirovdan keyin uchinchi oʻrinni egalladi.

2012-yilgi voqea oldidan Chagin va Kabirovning nafaqaga chiqishi nazariy jihatdan Nikolayevni Kamaz jamoasi yetakchisiga aylantirdi, ammo shunga qaramay u toʻrtinchi bosqichda musobaqadan chetlashtirildi.  2013-yilda Nikolayev raqib va amaldagi chempion Gerard de Rooyning kechikishidan foydalandi. Kamazdagi jamoadoshlari Ayrat Mardeev va Andrey Karginovdan 37 daqiqa farq bilan umumiy natijada gʻalaba qozondi. 2021-yil tomonlar oʻrtasida yangi shartnoma tuzilgan.

Dakar Rally natijalari
----------------------

| Yil | Klass | Transport vositasi | Oʻrin | Bosqichlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Yuk mashinalari | Rossiya Kamaz | 18 | 0 |
| 2007 | **2** | 0 |
| 2008 | *Tadbir bekor qilindi — uning o‘rniga Markaziy Yevropa rallisi o‘tkazildi* |
| 2009 | Yuk mashinalari | Rossiya Kamaz | **2** | 4 |
| 2010 | **1** | 9 |
| 2011 | **3** | 0 |
| 2012 | DSK | 0 |
| 2013 | **1** | 0 |
| 2014 | **3** | 1 |
| 2015 | **2** | 6 |
| 2016 | 7 | 3 |
| 2017 | **1** | 4 |
| 2018 | **1** | 3 |
| 2019 | **1** | 3 |
| 2020 | DNF | 0 |
| 2021 | —\* | 0 |
| 2022 | **2** | 4 |

Manbalar
--------

1. ↑  „Eduard Nikolaev".  redbull.com. Qaraldi: 6-fevral 2013-yil.
2. ↑  Pyatikratniy pobeditel „Dakara" Nikolaev ne primet uchastiya v ralli 2021 goda

Havolalar
---------

* Profile on Dakar Rally
* Profile on Team Kamaz Master
**Edvard Kerrol Stoun** (23 yil 1936 yanvarda tug'ilgan) amerikalik kosmik olim, Kaliforniya texnologiya instituti fizika professorii va NASA Jet Propulsion laboratoriyasining (JPL) sobiq direktori.

Biografiya
----------

 Stoun 1986- yilda

  

Stoun Ayova shtatining Noksvil shahrida tug'ilgan. Ayova shtatidagi Burlington Junior kollejida bakalavriat ta'limini olgandan so'ng, Stoun Chikago universitetiga o'qishga kirdi va u erda fizika bo'yicha magistrlik va doktorlik darajasini qo'lga kiritdi. Stounning astrofizika karyerasi 1961 yilda Diskoverer sun'iy yo'ldoshlarida o'tkazgan birinchi kosmik nurlari tajribalariga borib taqaladi. Keyin u Kaltek xodimlariga tadqiqotchi sifatida qo'shildi va 1967 yildan boshlab o'qituvchi bo'lib ishladi.

1976 yilda u fizika fani professori bo'lishga erishdi va 1983 yildan 1988 yilgacha fizika, matematika va astronomiya kafedrasi mudiri bo'ldi. U, shuningdek, Kaltek kosmik radiatsiya laboratoriyasi direktori va Astronomik ob'ektlar bo'yicha vitse-prezident sifatida ishlagan. Hozirda u Morrisro fizika professori va Thirty\_meter\_telescope (30 metrli teleskop) direktorlar kengashi raisining o'rinbosari. 

1972-yildan u Voyajer kosmik kemalari missiyalari bo‘yicha loyiha olimi sifatida va 1980-yillarda Voyajer ilmiy jamoasining asosiy vakili sifatida jamoatchilikka yaxshi tanilgan edi. Olim faoliyati davomida, NASA ning to'qqizta kosmik kemasi missiyalarida bosh tadqiqotchi bo'lib ishlagan.

U *Voyajer 1* va *2* kosmik kemalarida kosmik nurlarni o'lchash bo'yicha Kosmik nurlar tizimining asosiy tadqiqotchisi bo'lgan.  U, shuningdek, 2017 yilda Voyajer dasturi bo'yicha *"The Farthest* "(Eng Olis) hujjatli filmida qatnashadi. Stoun 50 yil faoliyat yuritib , 2022 yilda Voyajer missiyalari loyihasi bo'yicha olim maqomi bilan nafaqaga chiqdi. 

 2007 -yil Ed Stoun Voyajerning 30 yilligi munosabati bilan Nishel Nikolsdan mukofot oldi
* 

1. ↑  „Edward Stone Profile". *nasa.gov*. 27-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-may 2015-yil.
2. ↑  „TMT Board of Directors". 18-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2017-yil.
3. ↑  „NASA - NSSDCA - Experiment - Details". *nssdc.gsfc.nasa.gov*. Qaraldi: 30-may 2017-yil.
4. ↑  *.* „Edward Stone Retires After 50 Years as NASA Voyager's Project Scientist" (en-US). *NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL)*. Qaraldi: 13-noyabr 2022-yil.

* +
**Edvard Hagerup Grieg** (talaffuzi: *Grig*; 1843.15.6 - Bergen - 1907.4.9) -norveg kompozitori, pianinochi, dirijyor, norveg milliy musiqa maktabi asoschisi. Leypsig konservatoriyasini tamomlagan (1862). G.ning ijodiy faoliyati Norvegiya milliy yemadaniyati yuksalishi davrida shakllangan. U Kristianiya (hoz. Oslo sh.)da Musiqa akademiyasini (1867) va Musiqa jamiyati (hoz. Filarmoniya, 1871) ni tashkil etgan. Pianinochi va dirijyor sifatida Yevropa mamlakatlarida konsert berib, milliy kompozitorlar asarlarini targʻib etgan. G. xalq kuylarini toʻplab, koʻplarini qayta ishlagan ("Norveg raqslari", "25 ta xalq raqs va qoʻshigʻi" va b.). G. ijodida Norvegiya tabiati, xalq hayoti lavhalari nozik did bilan ifodalangan. Koʻpchilik asarlari kamer janrlarida: fortepiano pyesalari ("Xalq hayoti manzaralari", 10 daftardan iborat "Lirik pyesalar" va b.), violonchel bilan fortepiano, skripka bilan fortepiano (3 ta) va fortepiano uchun sonatalar, norveg, daniya va nemis shoirlari sheʼrlariga yozilgan romans va qoʻshiqlar (150 tadan ziyod), torli kvartet, kvintet va b. Eng yaxshi orkestr asarlari teatr bilan bogʻlangan (Ibsenning "Per Pont" pyesasiga 2 ta syuita, 1875; Byornsonning "Sigurd salibchi" dramasiga musiqa, 1892). Fortepiano va orkestr uchun konserti (1868), "Xolberg zamonidan" syuitasi (1885), "Simfonik raqslar"i (1898) mashhur. Shvesiya va Leyden musika akademiyalari (1872, 1883), Parij va Berlin sanʼat akademiyalari (1889, 1897) aʼzosi, Kembrij va Oksford universitetlarining musiqa doktori (1893, 1906). Oʻzbekistonda fortepiano va orkestr uchun konserti, "Per Gyung" syuitasi va kamer asarlari ijro etilmoqda.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eduard Javadovich Javadov** (1959-yil 7-mayda tugʻilgan) — rossiyalik veterinar, veterinariya virusologiyasi boʻyicha mutaxassis, Rossiya Fanlar akademiyasining akademigi (2016).

Biografiyasi
------------

1959-yil 7-mayda Qoʻqon, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan.

1982-yilda — Leningrad veterinariya institutini tamomlagan.

Universitetni tamomlab, 1984-yilda aspiranturaga o‘qishga kirgunga qadar O‘zbekiston SSR Farg‘ona viloyatidagi Frunzenskiy naslli cho‘chqachilik sovxozida katta veterinar bo‘lib ishlagan.

Keyin aspirantura (1984-yildan 1987-yilgacha), soʻngra ilmiy martaba: Butunrossiya parrandachilik veterinariya instituti Qushlarning oʻsma kasalliklari boʻlimining kichik, katta ilmiy xodimi (1987-1993) lavozimlarida faoliyat olib borgan.

1993-yildan 2005-yilgacha — „Kronvet" MChJ direktori.

2005-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

2010-yilda Rossiya qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylangan.

2013-yilda Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi boʻlgan (Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasi va Rossiya qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasining Rossiya Fanlar akademiyasiga qoʻshilishi doirasida).

2005-yildan — Butunrossiya parrandachilik veterinariya ilmiy-tadqiqot instituti (FSC „VNITIP" RAS) filiali direktori.

Ilmiy faoliyati
---------------

Veterinariya virusologiyasi sohasidagi taniqli olim.

Uning rahbarligida va bevosita ishtirokida parrandalar populyatsiyasini yuqumli kasalliklardan, shu jumladan oʻta xavfli kasalliklardan (yuqori patogen parranda grippi, Nyukasl kasalligi yoki qush vabosi) ishonchli himoya qilishni taʼminlaydigan vositalar va usullarni yaratishga qaratilgan fundamental va amaliy tadqiqotlar olib borilgan. Veterinariya fanining yangi yoʻnalishi — normal va patologik sharoitlarda immunitet tajribasi holatining immunobiologik monitoringi asoschisi hisoblanadi. Yuqori patogenli parranda grippi, yuqumli bursal kasalligi va Avikronga qarshi mono va bivalent inaktivlangan vaktsinalar ishlab chiqilgan.

200 dan ortiq ilmiy ishlar, 4 ta mualliflik guvohnomalari va ixtirolarga 15 ta patent muallifi.

Mukofotlari
-----------

* Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2010).

Manbalar
--------

1. ↑  „Указ Президента Российской Федерации от 22.06.2010 № 775".  kremlin.ru. 22-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2018-yil.

*
**Diplomatik munosabat** - xalqaro huquq meʼyorlariga va xalqaro muloqot tajribasiga koʻra davlatlar oʻrtasida rasmiy munosabatlarni yuritishning asosiy shakli. D.m. davlatlar oʻrtasida doʻstona aloqalarni rivojlantirishga, xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlab turishga koʻmaklashishi zarur. Diplomatik munosabatlar to'g'risidagi 1961 yil Vena konvensiyasiga binoan davlatlararo D.m. oʻzaro kelishuv asosida yoʻlga qoʻyiladi. D.m.ni oʻrnatishda odatda biron-bir davlat va uning hukumatining boshqa bir davlat tomonidan defakto yoxud deyure tan olinishi dastlabki qadam hisoblanadi. D.m. manfaatdor davlatlar vakillari bilan bevosita yoki bilvosita, uchinchi bir davlat diplomatik vakillari bilan muzokara yuritish natijasida oʻrnatiladi hamda davlatlar va hukumatlarning boshliqlari, tashqi ishlar vazirlari, maxsus vakolatli shaxslarning oʻzaro maktub, telegramma va xatlar ayirboshlashi tarzida rasmiylashtiriladi. Tomonlar D.m. oʻrnatilishi fakti haqida, diplomatik vakilliklar darajasi (elchixona yoki missiya), bitimning kuchga kirish sanasi, uni eʼlon qilish muddati va tartibi toʻgʻrisida ham oʻzaro kelishib oladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Harrisville** (talaffuzi: *Xarrisvil*) — AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir va Alcona okrugi tarkibiga kiradi. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 493 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.61 kvadrat mil (1.58 km2) ni tashkil qiladi.

Demografiyasi
=============

2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 493 kishi, 231 ta xonadon va 130 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 312/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 96,6% oq tanli, 0,6% afro-amerikalik, 1% tubjoy amerikalik, 0,2% osiyolik, 0,6% boshqa irqlardan va 1% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotin millatiga mansub aholining 2,4 foizini tashkil qiladi.

Shaharda 231 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 18,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 42,4 foizi er-xotinlar, 11,7 foizi eri boʻlmagan ayollar, 2,2 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 43,7% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 38,5 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 20,3 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahardagi aholining oʻrtacha yoshi 51,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 16,4 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 20,2% 25 dan 44 gacha; 29% 45 dan 64 gacha; va 29,6% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning jinsi tarkibi 45% erkaklar va 55% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 27 500 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 34 286 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 23 625 dollarni, ayollarniki esa 21 875 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 983 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 9,3 foizi va aholining 13,6 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 20,8 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 6,5 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Find a County".  National Association of Counties. Qaraldi: 7-iyun 2011-yil.
2. ↑  „DNR - Harbors". *michigan.gov*.
3. ↑  „US Gazetteer files 2010".  United States Census Bureau. 25-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2012-yil.
4. ↑  „U.S. Census website".  United States Census Bureau. Qaraldi: 25-noyabr 2012-yil.
**Harrison Ford** (1942-yil 13-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktyor va prodyuser. Oscar va BAFTA mukofotlariga nomzod boʻlgan, Oltin globus mukofotini esa qoʻlga kiritgan. U *Yulduzlar jangi* va *Indiana Jones* filmlari seriyalaridagi ishtiroki, shuningdek, „Blade Runner", „Patriot Games", „The Fugitive", „Air Force One", K-19 filmlari bilan mashhur.. Uning buvisi Anna (Nekhama) Lifshits 1907-yilda Minskdan AQShga koʻchgan va Bruklinda (Nyu-York) qoʻnim topgan yahudiy oilasidan chiqqan. 1906-yilda Harry Nidelman Minskdan Amerikaga keldi va tramvay haydovchisi sifatida ishga joylashdi. 1917-yilda toʻydan soʻng Bruklinda Harry va Annaning Dora ismli qizi bor edi, u keyinchalik Doroti (1917-2004) boʻldi. Dora Nidelman irlandiyalik Kristofer Fordga (1906-1999) turmushga chiqdi va ularning oilasida boʻlajak aktyor Harrison Ford tugʻildi. Aktyor oʻz ismini Harryning bobosi sharafiga oldi. 1960-yilda u oʻrta maktabni tugatdi va Ripon kollejiga (Viskonsin) oʻqishga kirdi. 1964-yilda u Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi va u yerda Columbia Pictures bilan shartnoma tuzdi. Dastlab, Harrison Ford muvaffaqiyatsiz aktyor deb hisoblangan, ayniqsa montajdan keyin „Zabriskie Point" filmidagi barcha sahnalarni kesib tashlagan. Shundan soʻng u oʻz karerasini tashlab, duradgorlik kasbini egalladi. Bir kuni Jorj Lukas uni tasodifan uchratib qoladi va uni „Amerika graffiti" (1973) filmining suratga olish jarayoniga taklif qiladi. Harrison Ford 20-asrning soʻnggi choragida eng koʻp maosh oladigan kino aktyorlaridan biri. Uning eng mashhur rollari „Yulduzlar jangi" filmlari seriyasidagi kosmik uchuvchi Xan Solo va arxeolog sifatida, Sarguzashtchi Indiana Jones „Yoʻqotilgan kemaning bosqinchilari" va keyingi filmlardagi. Harrison Ford Indiana Jones sarguzashtlarining soʻnggi qismida („Indiana Jones va billur bosh suyagi qirolligi") filmni ijaraga berishdan tushgan barcha daromadni Stiven oʻrtasida boʻlish sharti bilan ishtirok etishga rozilik berdi. Ford koʻplab Gollivud filmlarida rol oʻynagan, ular rekord darajadagi daromad keltirgan, jumladan Air Force One, Indiana Jones, Star Wars va The Fugitive. Ford Yaponiyada Uncharted 3: Drakeʼs Deception oʻyinining reklama kampaniyasida ishtirok etdi. filmni tarqatishdan tushgan barcha daromadlar u, Stiven Spilberg va Jorj Lukas oʻrtasida taqsimlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Harrison Ford To Be Honored At Golden Globes". Qaraldi: 18-may 2023-yil.
2. ↑  „Person: Harrison Ford".  Associated Press (18-may 2023-yil). Qaraldi: 18-may 2023-yil.

Havolalar
---------

* Harrison Ford IMDbda

|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Web dizayn** web saytlarni old koʻrinishini ishlab chiqarish va ularga zeb berish bilan shugʻullanuvchi zamonaviy soha hisolanadi. Web dizayn garfik dizaynni oʻz ichiga oladi; foydalanuvchi interfeysi (UI dizayni). Baʼzi Web dizaynerlar ularga dizaynerlikning barcha sohalarini bilsada, Web dizaynning har bir sohasini alohida biluvchi koʻp kishilik jamoalarda ishlashadi.  Web dizayn deyilganda Web saytning foydalanuvchiga koʻrinuvchi(frontend) qismi, yozuvlarning shrifti, umuman olganda saytning koʻrinshi bilan ishlash tushuniladi. Web dizaynerlar web saytning foydalanuvchiga qulalay boʻlishi, chiroyli boʻlishi va saytda kontentlarni topish qulay boʻlishiga maʼsul shaxs hisoblanadi.

Tarixi
------

 Doʻkondagi Web dizayn boʻyicha kitoblar
### 1988-2001 yillar

Veb-dizayn juda yaqin tarixga ega boʻlsa-da, hozirda u ancha sohalarga boʻlingan va juda katta IT sohalaridan biriga aylangan. Bu soha odamlarning kundalik hayotining katta qismiga aylandi. Internetni animatsion grafikalar, turli tipografiya, fon, video va musiqasiz tasavvur qilish qiyin. Internet 1991 yil 6 avgustda kashf qilingan va 1992 yil noyabr oyida CERN World Wide Web tarmogʻidagi jonli efirga chiqqan birinchi Web sayt boʻldi. Ushbu davrda Web-saytlar veb-saytda raqamlarni hosil qiladigan <table> tegidan foydalangan holda yaratilgan. Vaqtlar o'tib dasturchilar sahifaning dizayni ustida ish olib borgan holda uni ko'rkamroq, chiroyliroq qilishga harakat qilishdi va bunga erishishdi. Ular ko'proq paketlar sihlab chiqib ulardan foydalanishdi. Avvalida Web saytlardan foydalanish juda qiyin bo'lgan. 1993 yil noyabrda ALIWEB birinchi yaratilgan qidiruv tizimi bo'ldi. 

### Progressiv takomillashtirish

 Progressiv takomillashtirish tartibi

1. ↑  *Lester.* „Different jobs and responsibilities of various people involved in creating a website".  Arts Wales UK. Qaraldi: 17-mart 2012-yil.
2. ↑  *CPBI.* „The History of Website Design: 30 Years of Building the Web [2022 Update"] (en-us). *www.smamarketing.net*. Qaraldi: 12-oktabr 2022-yil.
**Piriatin** (ukraincha: *Пиря́тин*, pronounced [pɪˈrʲɑtɪn]) — Ukrainaning Poltava viloyatidagi shahar. U Piriatin tumanining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Aholisi: 15,111 kishini tashkil etadi.

Tarixi
------

1941-yil oxiri va 1942-yil boshida, politsiyachilar tomonidan qoʻriqlanadigan getto tashkil etildi va 1942-yil mart oyining oxiriga kelib 1500 dan ortiq yahudiylar istiqomat qilar edi. SD boʻlinmalari Sonderkommando Plath tomonidan Ukraina yordamchi politsiyasi hamrohligida yahudiylar ikki bor qatl etilishi kerak edi. Birinchisi 1942-yil 6-aprelda boʻlib oʻtdi, taxminan 1530 yahudiy oʻrmonga olib ketildi va 3 km uzoqlikda oʻldirildi. Ikkinchi ommaviy qatl 1942-yil 18-mayda bo‘lib o‘tdi, o‘shanda bir necha yahudiy oilalari, 380 nafar kommunist va sovet jangarilari hamda 25 lo‘li oilasi o‘ldirilgan.

Rasmlar
-------

* Tarixiy binoTarixiy bino
* Piriatindagi M03 avtomagistraliPiriatindagi M03 avtomagistrali
* Piriatin yaqinidagi Udaj daryosiPiriatin yaqinidagi Udaj daryosi

Yana qarang
-----------

* Piryatin aeroporti

Manbalar
--------

1. ↑  „YAHAD - IN UNUM".  yahadmap.org. Qaraldi: 15-iyul 2017-yil.

Havolalar
---------

* Ikkinchi Jahon urushi paytida Piriatin yahudiylarining oʻldirilishi, Yad Vashem veb-saytida.
**Frontdagi hamshira haykali** — MoskvadagiPechatniki tumanida, Guryanov koʻchasida, 109-sonli poliklinikaga kiraverishda joylashgan.

Tarix
-----

2015-yilda, Moskva janubi-sharqiy okrugining Pechatniki tumani faxriylar kengashi, Ulugʻ Vatan urushi frontlarida Qizil Armiya askarlari va ofitserlarining hayotini saqlab qolgan shifokorlarning jasoratlarini, tosh bilan ulugʻlash gʻoyasi bilan chiqdi. Yodgorlikni oʻrnatish tashabbuskori, Kreml kursanti polkovnik Malinin Boris Aleksandrovich, u urush paytida yaralangan va hamshira tomonidan qutqarilgandi. Faxriylar kengashi munitsipalitet rahbariyati va deputatlariga yodgorlik oʻrnatish uchun hujjatlar va zarur mablagʻ yigʻish boʻyicha komissiya tuzish tashabbusi bilan murojaat qildi. Bunday komissiya tuzildi. Yodgorlikni yaratish uchun 78 nafar jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan mablagʻlar ajratildi. Yodgorlik mualliflari, haykaltaroshlar Valeriy Vladimirovich Nikiforov, Natalya Viktorovna va meʼmor Anna Valerievna Korotaeva edi.

Yodgorlikni oʻrnatish uchun joy Guryanova koʻchasidagi 109-sonli poliklinikaning kirish qismida tanlangan, 4-bino 3 — bu yerda Ulugʻ Vatan urushi davrida, Moskva mudofaasi paytida yaradorlar yotqizilgan kasalxona boʻlgan. 2016-yil 2-sentabr kuni poliklinikaga kiraverishda yodgorlik plitasi qoʻyildi. Yodgorlikning ochilishi, 2017-yilning 28-oktabr kuni boʻlib oʻtdi. Marosimda, 150 ga yaqin kishi — Davlat dumasi va Moskva shahar dumasi deputatlari, Ulugʻ Vatan urushi faxriylari, hamshiralar, harbiy shifokorlar va faxriylar ishtirok etdilar.

Bronza yodgorlik hamshiraning jamoaviy qiyofasini tasvirlaydi — pogonli harbiy kiyim kiygan yosh qiz, kamar bilan bogʻlangan bosh kiyimda, yelkasida sumka va avtomat qurol. Yodgorlikni yaratishda haykaltaroshlar harbiy shifokor Anna Aleksandrovna Margelova (Kurakina), ikki Vatan urushi ordeni, Qizil Yulduz ordeni va medallar sohibi Vasiliy Filippovich Margelovning uchinchi rafiqasi tasviridan foydalanganlar. „Harbiy xizmatlari uchun", „Leningrad mudofaasi uchun", „Stalingrad mudofaasi uchun", „Budapeshtni qoʻlga kiritgani uchun", „Venani qoʻlga kiritgani uchun" va boshqalar.

Havolalar
---------

* *Михаил Виноградов, Екатерина Петрова.* „В Печатниках открыли памятник фронтовой медсестре" (ru).  Вечерняя Москва (28-oktabr 2017-yil). 23-noyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-dekabr 2018-yil.



* *Иван Головченко.* „Фронтовой медсестре открыли памятник в Печатниках" (ru).  Юго-Восточный курьер (30-oktabr 2017-yil). 8-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-dekabr 2018-yil.



* „В Печатниках открыли памятник «Фронтовая медсестра»" (ru).  Префектура Юго-Восточного Административного округа города Москвы (30-oktabr 2017-yil). 6-yanvar 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-dekabr 2018-yil.



* „Открытие монумента «Фронтовая медсестра»" (ru).  Муниципальный округ «Печатники» (30-oktabr 2017-yil). 6-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-dekabr 2018-yil.
**Frontit** [lot. frons (frontitis) — peshona] — peshona boʻshligʻi shilliq qavatining yalligʻlanishi. Oʻtkir va surunkali kechadi.

Oʻtkir F. asosan, gripp, shamollash va boshqa yuqumli kasalliklarning asorati sifatida paydo boʻladi. Unda peshonaning kasallangan sohasi bir oz shishib, ogʻriydi, bemor darmonsizlanadi, burundan nafas olishga qiynaladi, harorati koʻtariladi. Oʻtkir F. yaxshi davolanmasa, surunkali F.ga aylanadi. Surunkali F.da peshona va yuqori qovoqlar ogʻriydi, burun shilliq qavatidan selga oʻxshash suyuqlik keladi; burun giperplaziyasi, granulyatsiya va poliplar hosil boʻladi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qon tuflash** — yoʻtalganda nafas yoʻllaridan qon ajralishi. Oʻpkadagi turli illatlar (yalligʻlanish, sil, oʻsma, abssess, infarkt), baʼzi yurak poroklari, exinokokkoz, zaxm va qon sistemasi kasalliklarida bemor qon tuflaydi. Nafas yoʻllari tomirlarining yorilishi, yurak poroklari oqibatida oʻpkada qon dimlanishi va tomirlar devori oʻtkazuvchanligining oshishi ham Qon tuflashga sabab boʻladi. Koʻpincha milk yoki burun qonashi natijasida nafas yoʻllariga qon oqib tushib, soxta Qon tuflash roʻy beradi. Qon tuflaganda qon aralash balgʻam, "toza qon laxtalari" (boʻlaklari) yoki balgʻam zang rangida boʻlishi mumkin. Qon tuflashda qon qoʻp ajralishi oʻpkadan qon ketishidan dalolat beradi. Bemorni orqasiga narsa qoʻyib suyab oʻtqazib qoʻyiladi; gaplashish, harakat qilishga ruxsat etilmaydi, zudlik bilan vrach chaqirish, Qon tuflash sababini aniqlash va tegishli davo choralarini koʻrish lozim.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qonuniy vakillar** - muomalaga layoqatsiz, muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatli boʻlsa-da, jismoniy (qariligi, kasalligi va boshqalar) holati tufayli shaxsan oʻz huquqlarini amalga oshira olmaydigan va burchlarini bajara olmaydigan fuqarolarning shaxsiy va mulkiy huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini hamma muassasalarda, jumladan, sudda alohida vakolatsiz, qonunga binoan himoya qiluvchi shaxslar. Qonuniy vakillar qonunda belgilangan huquq doirasida oʻzlari vakolatini olganlar nomidan ular manfaatini koʻzlab bitim tuzadi hamda ularning huquq va manfaatlarini boshqa shaxslar tomonidan sui-isteʼmol qilinishidan himoya etadi.

Oʻzbekiston Respublikasining FPKga koʻra, muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan shaxslarning huquqchari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini sudda ularning Qonuniy vakillari (ota-onalari, ularni far-zandlikka olganlar, vasiylar yoki homiylar) himoya qiladilar. Qonuniy vakil sudda ish olib borishni vakil sifatida oʻzi tanlagan boshqa shaxsga topshirish huquqiga ega (FPK, 51-modda). Jinoyat protsessida, qonuniy vakil ishda ishtirok etishga voyaga yetmagan yoxud belgilangan tartibda muo-malaga layoqatsiz deb eʼtirof etilgan gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining yoki jabrlanuvchining huquq va manfaatlarini himoya qilish uchun jalb qilinadi. Ishda Qonuniy vakillar sifatida otaonalar, farzandlikka olganlar, vasiylar, homiylar, voyaga yetmaganga yoki belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb eʼtirof etilgan ishtirokchiga homiylik qiluvchi muassasalar va tashkilotlarning vakillari qatnashishlari mumkin. Qonuniy vakillarning huquq va majburiyatlari Oʻzbekiston Respublikasi JPK da belgilangan (61-modda).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Raʼnodoshlar**, atirguldoshlar (Rosaceae) — ikki urug‘pallali oʻsimliklar bo‘limi. Daraxt, buta va oʻtlardan iborat. Barglari ketmaket joylashgan. Gullari toʻgʻri, asosan, ikki jinsli, yakka yoki koʻpincha toʻpgulda oʻrnashgan. Changchisi koʻp; meva barglari bitta va koʻp boʻladi. Mevasi — poʻstli, koʻsakcha, olma, danak va boshqa koʻrinishda boʻladi. Baʼzi madaniy R.da mevalar partenokarp va urugsiz tuzilgan. 100 ga yaqin turkumi (3000 dan ortiq turi) bor. Butun yer sharida tarqalgan. Asosan, Shimoliy yarim sharning mo‘tadil va subtropik hududlarida tarqalgan. Oʻzbekistonda 38 turkumga mansub 266 turi usadi. R. oilasi koʻpincha quyidagi kenja oilalar: tobulg‘idoshchalar (mevasi — koʻp poʻstli); olmadoshchalar (mevasi— olma); atirguldoshchalar (mevasi — koʻp koʻsakcha); olxoʻridoshchalar (mevasi — danakcha)ga boʻlinadi.

R.ga mevali (olma, nok, behi, olcha, olvoli gilos, olxoʻri, oʻrik, shaftoli va boshqalar), rezavor mevali (malina, qulupnay, maymunjon va boshqalar), manzarali (atirgul, tobulgʻi va boshqalar) oʻsimliklar kiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Garmsel** (toj. garm — issiq, sel — oqim) — issiq quruq shamol. G. Oʻrta Osiyodagi mahalliy shamollardan biri, asosan Kopetdogʻ oldida, Gʻarbiy Tyanshanda va tog oldi tekisliklarida esadi. Havo massasining atom bosimi yuqori boʻlgan zonadan intensiv koʻchishi natijasida hosil boʻladi. Janubiy va Sharkdagi togʻ massivlari havo massalarining gorizontal harakatiga toʻsqinlik qiladi. Shuning uchun yakinlashayotgan front tomon harakatlanayotgan havo yuqori qatlam havosi bilan almashadi. Havo massasining bevosita togʻlar ustida pasayib boradigan bu harakati yon bagʻridan pastga va vodiyga qarab esadigan fyon (togʻli joylarda esadigan issiq quruq shamol) tusini oladi. G.ning tezligi turlicha: yengil shabadadan juda kuchli shamol (shtorm) tezligi (0,2 m/s — 25 m/s) gacha boʻlishi mumkin. Iliq havo massasining pastga tushishi tufayli havoning yer ustki qatlami temperaturasi keskin koʻtarilib, 40° dan ham oshadi, nisbiy namligi esa ancha kamayadi. Balandlikdagi havo qatlamlari qancha issiq va quruq boʻlsa, ular qancha katta balandlikdan tushsa, yer yuzasiga yetib kelganda ularning temperaturasi shu qadar yuqori, namligi esa kam boʻladi. Oʻrta Osiyo hududi G. tez-tez esib turadigan rayonga kiradi. G. koʻp esadigan rayonlar: Qizilarvot, Taxtabozor, Chorshanga, Quyi Panj, Xoʻjand, Koʻkorol va b. G. Buxoro, Samarqand, Sirdaryo, Toshkent viloyatlarida tez-tez esib turadi. Fargʻona vodiysida kamroq kuzatiladi. G. yilning hamma fasllarida esishi mumkin, lekin yoz yaqinlashgan sayin G. takrorlanishi ortib boradi. Tuprogʻi quruq boʻlgan joylarda G. esganda sharqiy shamolning tezligi ortishi bilan toʻzonli boʻron paydo boʻladi. G. qurgʻoqchilikning takrorlanishiga sabab boʻladi. G. bahor va yezda qishloq xoʻjaligi oʻsimliklariga katta zarar yetkazadi. Quruq issiq shamol tufayli transpiratsiya va yalpi bugʻlanish kuchayadi; issiq qum va chang oʻsimlik tanasini jarohatlaydi, natijada oʻsimliklarda suv balansi buziladi va ularning ayrim qismlari quriydi va oʻladi, mevalari rivojlanmay qoladi; ayniqsa yosh novdalar, qotmagan boshoqlar, gʻoʻzaning shonasi, guli va koʻsaklari zararlanadi. Uzoq esadigan G. aynqiksa xavflidir. G.ning zararli taʼsirini kamaytirish maqsadida dala atrofiga ihota daraxtlari oʻtqaziladi, sugʻorish tuproq namini saqlab qolishga yordam beradigan tadbirlar bilan birgalikda amalga oshiriladi. G. singari shamollar Oʻrta Osiyodan boshqa joylarda ham uchraydi (mas, Misrda "hamsin", Arabiston yarim orolda "samum", Jazoirda "sirokko" deb ataladi).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
### Armiya

Admiral sinfidagi kemalarning asosiy batareyasi sakkizta BL 15-dyum (381 mm) dan iborat edi.mm) Shlangi quvvatli qo'shaloq to'p minoralarida I qurollari.Minoralar 'A', 'B', 'X' va 'Y' kamondan to'g'rigacha belgilandi  va har bir qurol uchun 120 snaryad olib borildi. 

Admirallar oltita qattiq 21-dyum (533 mm) torpedo quvurlari,har bir kenglikda uchtadan.Ulardan ikkitasi minorasi jurnali oldida suv ostida,qolgan to'rttasi suv ustida,orqa voronka orqasida edi.  Taxminan 28 torpeda tashildi. 

1929–1931-yillardagi taʼmirlash vaqtida orqa projektor platformasiga Mark I direktori yuqori burchakli boshqaruv tizimi (HACS) qoʻshildi va 2 funtli "pom-pom"zenit rejissyorlari uchun ikkita oʻrindiq qoʻshildi.dastlab faqat bitta direktor o'rnatilgan bo'lsa-da.5,5 dyuymli boshqaruv pozitsiyalari va ularning teskari ustki qismidagi masofa o'lchagichlari 1932-yilda qayta tiklash paytida olib tashlangan.1934-yilda "pom-pom"rejissyorlari 5,5 dyuymli boshqaruv joylarining oldingi joylariga ko'chirildi va 9-fut (2.7 m) signal platformasida 5,5 dyuymli boshqaruv pozitsiyalari uchun masofa o'lchagichlar qayta o'rnatildi.Ikki yil o'tgach,"pom-pom"direktorlari ularni huni gazlaridan chiqarish uchun ko'prikning orqa burchaklariga ko'chirildi.1938 yilda HACS direktori orqasida orqa ustki tuzilmaga yana bir "pom-pom"direktori qo'shildi.Keyingi yili signal platformasining orqa tomoniga ikkita HACS Mark III direktori qo'shildi va Mark I direktori Mark III bilan almashtirildi.

Halokatlar
----------

2001-yilda Britaniyaning 4-kanal teleradiokompaniyasi halokatga uchragan ovchi Devid Merns va uning Blue Water Recoveries kompaniyasiga *Hud* halokatini aniqlash va iloji bo'lsa,jangovar kreyser va uning hujumchisi *Bismarkning* suv osti tasvirlarini tayyorlashni topshirdi.Bu kemalar jangining 60 yilligida efirga uzatiladigan yirik voqea hujjatli filmi uchun ishlatilishi kerak edi.Bu birinchi marta kimdir *Gudning* 'olish joyini topishga harakat qilgan edi.Mearns oldingi olti yil davomida jangovar kreyserni topish maqsadida *Hud* taqdirini alohida tadqiq qilgan va Qirollik dengiz floti,HMS *Hood* uyushmasi va boshqa faxriylar guruhlari va tirik qolgan so'nggi Ted Briggsning yordamiga ega bo'lgan.

Qo'shimcha malumotlar
---------------------

Manbalar
--------

1. ↑  Roberts 1997, p. 89
2. 1 2  Raven and Roberts, p. 67
3. ↑  Roberts 2001, pp. 17–18
4. ↑  Raven and Roberts, p. 189
5. ↑  Raven and Roberts, pp. 189–195
6. ↑  Mearns, p. 75
**Haʼil**
Shimolda Al-Hudud ash-Shamaliya maʼmuriy okrugi bilan, sharqda Ar-Riyod maʼmuriy okrugi bilan, janubi-sharqda Al Qosim maʼmuriy okrugi bilan, janubda Madina maʼmuriy okrugi bilan chegaradosh. gʻarbda Tabuk maʼmuriy tumanida, shimoli-gʻarbda El Jauf maʼmuriy okrugi bilan

Tarix
-----

1830—1921 yillarda maʼmuriy okrug (viloyat) hududi Jebel Shammar amirligining markazi boʻlgan (Hail shahri amirlikning poytaxti edi). 1921-yilda Saudiya davlatiga qoʻshib olindi.

Maʼmuriy boʻlinish
------------------

Maʼmuriy hudud 4 ta gubernatorlikka boʻlingan (2010 yildagi aholi soni qavs ichida):

1 Al Qhazaiah (102 588)
2 Ash Shinan (41 641)
3 Baqa (40 157)
4 Ha'il (412 758)

Maʼmuriy tuman (viloyat) boshida qirol tomonidan Al Saud sulolasi shahzodalari orasidan tayinlanadigan amir unvoniga ega gubernator turadi.

Amirlar:
Mintaki amirlari (viloyat gubernatorlari):

1921-1970: Shahzoda Abd al-Aziz ibn Musaid al-Jiluviy
1980-1999: Shahzoda Muqrin Al Saud, qirol Abd al-Azizning oʻgʻli
1999 — 2017: Shahzoda Saud ibn Abdul-Muhsin Al Saud, qirol Abdulazizning nabirasi
2017 yil — hozirgi kun: Shahzoda Abdulaziz ibn Saad Al Saud, qirol Abd al-Azizning nabirasi

Adabiyotlar
-----------

Haʼil
**Radiooʻlchashlar** — radiotexnik qurilmalarning infratovush va oʻta yuqori chastotalar diapazonidagi ishini ifodalovchi elektr, magnit va elektromagnit kattaliklarni hamda ularning nisbatlarini oʻlchash. R. radiotexnika va elektronika bilan bir davrda paydoboʻlgan. R. elektr kattaliklarni oʻlchash usuliga asoslanadi. R. elektr oʻlchanadigan kattaliklarning koʻpligi va chegarasining kengligidir (Mas, kuchlanish boʻyicha 10 s— 103 V, quvvat boʻyicha 10~16 — 108 Vt, chastota boʻyicha 10~4— 1012gs). Radiooʻlchash usullarining qoʻllanish sohalari: elektr va radioelementlar parametrlarini oʻlchash; yarimoʻtkazgichli va elektrvakuum elementlar, asboblar va qurilmalarning ish rejimini aniqlash; elektron va radiotexnik qurilmalarning tafeilotlarini oʻrganish; radiooʻlchash asboblarini, radiotexnik bloklar, qurilmalar va tizimlarni darajalash hamda kalibrlash (vattmetrlar, radiopriyomniklar va boshqalar).

Ishlatilishiga qarab, lab.da, ishlab chiqarishda va dala sharoitlarida foydalanadigan xillarga boʻlinadi. Laboratoriyada foydalaniladigan R. usullari parametrlarni juda aniq oʻlchashi bilan farq qiladi. Ishlab chiqarishda foydalaniladigan ishlab chiqariladigan buyumlar parametrlarini nazorat qilish uchun xizmat qiladi. Dala sharoitida turli radiotexnik qurilmalar yoki atrof muhit parametrlarini operativ tekshirish va oʻlchashda foydalaniladi.

Vazifasiga qarab, R. kuchlanish, quvvat, chastota va fazalarning siljishini oʻlchaydigan xillarga boʻlinadi.

Noelektr kattaliklar (chiziqli oʻlchamlar, tra, bosim va boshqalar)ni R. usuli bilan aniqlashda radiooʻlchash asboblari turli oʻzgartirgichlar bilan birgaklida qoʻllaniladi.

R. radioaloqa, televideniye, radiolokatsiya, avtomatika vositalari, hisoblash texnikasi, diagnostika texnikasi apparatlarini ishlab chiqishda, ishlatishda, shuningdek, elektron asboblar hamda elementlarni tayyorlashda qoʻllaniladi. R. usullaridan fizika, kimyo, biologiya, tibbiyot, geologiya va boshqa sohalarida foydalaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Radiolarda qoʻllaniladigan oddiy kichik radiokarnay.
**Radiokarnay** — reproduktor nutq, musiqa va boshqa tovushlarni balandlatib eshittiradigan elektroakustik yoki mexanik qurilma. Tovush chastotali elektr toki yoki kuchlanishni mexanik vosita (diffuzor, diafragma va boshqalar) yordamida tovush tebranishlariga aylantirib beradi. Radiokarnayning elektrodinamik, ruporli, pyezoelektr, kondensatorli, elektromagnitli va pnevmatik xillari bor. Radioeshittirish tarmoqlari, tovush kuchaytirish tizimlari va boshqa sohalarda elektrodinamik radiokarnay (nominal quvvati 0,1 — 100 va chastotalar polosasi 50—12000 gs), bir nechta diffuzorli radiokarnaydan iborat tovush karnaylari (nominal quvvati — 100 va gacha, chastotalar polosasi — 100—800 gs), elektrodinamik va ruporli radiokarnaydan iborat (nominal quvvati 100 va gacha) agregatlar keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* ALMA — Global Radiokarnay Industriyasi Forumi (ingl.)

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 4034777-1
* LCCN: sh85078469
* NARA: 10647904
* NDL: 00564759
* NKC: ph634283

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Radiopelengator** (radio... va gollandcha peling — yoʻnalish) — uzatuvchi radiostansiya yoʻnalishini aniqlashga (pelenglashga) imkon beradigan radioqabul qurilmasi. R. pelenglanayotgan obyektdan tarqalayotgan radiotoʻlqinlarni qabul qiluvchi antenna — fiderli tizim (AFS) va qabul qiluvchi indikatordan iborat. Indikatorda qabul qilinayotgan radiotoʻlqinlar AFS da hosil qilayotgan oʻzgaruvchan elektr yurituvchi kuchlarning amplitudalarini taqqoslash (amplituda usuli bilan radiopelenglashda) yoki fazalar farqini oʻlchash (fazaviy usul bilan radiopelenglashda) natijasida pelenglanayotgan obyekt yoʻnalishi bilan hisob boshi deb qabul qilingan asosiy tekisliklar orasidagi burchaklar haqida maʼlumot olinadi. Universal (ikki koordinatali) R.da bu yoʻnalishni aniklovchi ikkala burchak, azimutal R.da ulardan bittasi (azimut) oʻlchanadi. Dengiz navigatsiyasida R. yordamida azimutni oʻlchash radiopelenglash deyiladi.

Oʻlchash ishlarining avtomatlashganlik darajasiga qarab, R. noavtomat i k (tovushli) — pelenglash obyektining signallari minimal va maksimal eshitilishiga qarab indikatsiyalaydigan; yarimavtomatik (vizual) — strelkali indikatorli yoki elektronnurli indikatsiyalaydigan; avtomatik — oʻlchanadigan parametrlarni raqamli hisoblaydigan xillarga boʻlinadi. Antenna xillarining oʻziga xosligi va amplituda usuli bilan radiopelenglashga asoslangan yoʻnalishli qabul hodisasini A. S. Popov qayd qilib oʻtgan. R. radioastronomiya, meteorologiya, dengiz, havo va kosmik navigatsiyada keng qoʻllaniladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Radiolyariyalar**, nurlilar (Raliolaria) — soxta oyoqli bir hujayrali hayvonlar kenja sinfi. Oʻlchami 40 mkm dan 1 mm gacha. Dengiz planktoni. R. endoplazmasi ichki kapsula va mineral skelet bilan chegaralangan. Tanasidagi teshikchalaridan tashqariga ipsimon soxta oyoklari (psevdopodiylar) chiqib turadi. Yadrosi bitta, koʻp marta boʻlinib, 2 xivchinli erkin suzib yuradigan zoosporalar, ulardan R. hosil boʻladi. Jinssiz koʻpayadi. Asosan, suvi iliq dengizlarda tarqalgan. R. skeleti suv tubiga choʻkib, choʻkma jinslar tarkibiga kiradigan R. loyini hosil qiladi. Metallarga ishlov berish va jilvir qogʻozlar tayyorlashda foydalaniladigan trepel R. skeletidan iborat.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |