Kanastotadagi Xalqaro boks shon-shuhrat zalida chempionlar paradi, 2008-yil
**Alexis Argüello** (talaffuzi: „Aleksis Argüello", 1952-yil 19-aprel — 2009-yil 1-iyul) nikaragualik professional bokschi boʻlib, 1968-yildan 1995-yilgacha musobaqalarda qatnashgan va keyinchalik siyosatchi boʻlgan. U 1974-yildan 1976-yilgacha WBA yoʻnalishi boʻyicha engil vazn toifasida uch vazn toifasida jahon chempioni boʻlgan; 1978-yildan 1980-yilgacha superogʻir vazn toifasida WBC unvoni; va 1981-yildan 1982-yilgacha WBC engil vazn toifasidagi chempionlik unvoni. Bundan tashqari, u 1975-yildan 1977-yilgacha *Ring* jurnali va engil vazn toifasi unvonlariga ega; 1981-yildan 1982-yilgacha engil vazn toifasida *Ring* unvoni; va 1982-yilda chiziqli engil vazn toifasi unvoni. Oʻzining keyingi faoliyatida u ikki marta engil vazn toifasida jahon chempioni unvonlari uchun kurashgan, ikkala marta ham Aaron Pryorga qarshi mashhur janglarda.

Arguello muntazam ravishda oʻz davrining eng buyuk bokschilaridan biri sifatida tilga olinadi, u hech qachon ringda jahon chempionlik unvonlarini yoʻqotmagan, aksincha, har safar yuqori vazn toifalarida unvonlarga erishish uchun ulardan voz kechgan. Boksdagi nafaqaga chiqqanidan soʻng, u Nikaragua siyosatida faollasha boshladi va 2008-yil noyabr oyida oʻzi tugʻilgan Managua shahri, mamlakat poytaxti meri etib saylandi.

Ring jurnali Arguelloni „barcha davrlarning 100 ta eng zoʻr zarbachisi" roʻyxatida 20-oʻringa qoʻydi, Associated Press esa uni 20-asrning eng yaxshi oʻsmir yengil vaznli sportchisi deb topdi. U *The Ring* jurnali tomonidan soʻnggi 80-yildagi eng buyuk 20 jangchidan biri deb tan olingan va Lotin Amerikasidan chiqqan eng buyuk bokschilardan biri va qirq turli oʻn yilliklarda jang qilgan sanoqli bokschilardan biri sifatida eʼtirof etilgan.

Erta hayoti va havaskor faoliyati
---------------------------------

Arguello 1952-yil 19-aprelda tugʻilgan. Uning otasi etikdoʻz edi. Arguelloning bolaligi mashaqqatli boʻlib, Managuada qashshoqlikda oʻsgan. U 5 yoshida otasi oʻz joniga qasd qilishga uringan. 9 yoshida Arguello sut fermasida ishlash uchun qochib ketdi. 13 yoshida u oilasini boqish uchun Kanadaga hijrat qildi. Arguello oʻsmirlik-yillarida doimo koʻcha janjallarida qatnashgan, biroq Aleksisning 7 aka-ukalaridan biri boʻlgan singlisi Marina bokschiga uylanganidan keyingina yosh Aleksis bu sportga qiziqib qolgan. Arguelloning qisqa havaskorlik faoliyati davomida u 58-2 rekordini tuzgan.

Boks faoliyati
--------------

### Yengil vazn

Arguelloning debyuti 1968-yil 26-oktyabrda sobiq bokschi Migel Anxel Rivas tomonidan tayyorlangan. Dastlabki 3 ta jangda gʻalaba qozongan „The Explosive Thin Man" toʻrtinchi raundda nokautsiz magʻlubiyatga uchradi, keyin esa yana bir boʻlinish qarorida magʻlubiyatga uchradi. Arguello keyingi 5-yil ichida oʻzining keyingi 30 ta jangidan 29 tasida, shu jumladan Xose Legra ustidan gʻalaba qozonadi. Oxir-oqibat, Arguello tajribali WBA chempioni Ernesto Marselga qarshi yengil vazn toifasida jahon chempioni boʻldi. Jang Marselning vatani Panamada boʻlib oʻtdi. Yosh raqib chempionlik uchun kurashda 15 raundlik bir ovozdan qaror qabul qilib, magʻlub boʻldi. Marsel nafaqaga chiqqanidan bir necha oy oʻtgach, yengil vazn toifasida sobiq WBA chempioni Ruben Olivares gʻalaba qozondi.

Qoʻrqmasdan, Arguello navbatdagi gʻalabalar seriyasini toʻpladi va WBA yoʻnalishi boʻyicha yengil vazn toifasi uchun kurash olib bordi, bu safar Olivaresning birinchi himoyasida. Jang 1974-yil 23-noyabrda Inglvuddagi Forumda boʻlib oʻtdi. Olivares hakamlar kartalarida kichik ustunlikni qurgandan soʻng, Arguello va Olivares oʻn uchinchi raundda bir vaqtning oʻzida chap kancalarni qoʻndi. Olivaresning chap qoʻli Arguelloning yuzida koʻrinadigan ogʻriq ifodasini keltirib chiqardi, lekin Arguelloning chap qoʻli Olivaresni tuvalga qattiq urildi. Bir necha soniyadan soʻng Arguello yengil vazn toifasida jahonning yangi chempioni boʻldi.

Arguelloning birinchi himoyasi yengil vazn toifasida Venesuela chempioni Leonel Ernandesga qarshi chiqdi. Arguello yana bir bor dushman hududida jang qildi, chunki jang Karakasda boʻlib oʻtdi. Shunga qaramay, Arguello raqibini 8-raundda texnik nokaut bilan toʻxtatib qoldi. Uning Nikaraguadagi birinchi himoyasi Rigoberto Riaskoga qarshi edi. Arguello yana bir bor ustunlik qildi, bu safar ikkinchi davrada Riaskoni toʻxtatdi. Arguello uchun navbatdagi oʻsha vaqtgacha magʻlub boʻlmagan yaponiyalik raqibi Royal Kobayashi boʻladi. Shiddatli va yaqin startdan soʻng, Arguelloning tinimsiz tanasiga zarbasi Kobayashini beshinchi raundning yarmida sindirib tashladi va raqib ikki marta tuvalga tushib ketdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „ESPN.com: BOXING - AP Fighters of the Century list". *Static.espn.go.com*. Qaraldi: 25-dekabr 2016-yil.
2. ↑  „About.com: Boxing". *Boxing.about.com*. 8-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Alexis Arguello dies at 57; winner of three world boxing titles". *Los Angeles Times* (2-iyul 2009-yil).
4. ↑  „Alexis Arguello: Boxer who won world titles at three weights then". *The Independent* (17-iyul 2009-yil). 18-iyul 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
5. ↑  „Archived copy". 10-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-avgust 2017-yil.