**Amelkin Vladimir Vasilevich** (belaruscha: *Аме́лькин Уладзі́мір Васі́льевіч*; 1943-yil 3-aprel, Namangan) — belaruslik matematik, differensial tenglamalar sohasidagi mutaxassis, fizika-matematika fanlari doktori, professor .

Biografiyasi
------------

Vladimir Vasilyevich 1943-yil 3-aprelda Namangan shahrida tug‘ilgan.

1960-yilda Mogilev davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kirib, uni 1965-yilda tugatgan. 1965-yilda BSSR Fanlar akademiyasining Matematika institutining kunduzgi aspiranturasiga oʻqishga kirdi va uni 1968-yilda differentsial va integral tenglamalar mutaxassisligi boʻyicha muvaffaqiyatli tugatdi.

Aspiranturani tugatgach, BSSR Fanlar akademiyasining Matematika institutiga ishga tayinlangan va yerda 1970-yil sentabrgacha ishlagan. Ishlayotganda (1969) *"Baʼzi ikki o‘lchovli differensial tenglamalar sistemalari yechimlarining sifat tavsiflari"* mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1975-yilda Vladimir Vasilyevichga dotsent ilmiy unvoni berildi. 1997-yilda „Ikki oʻlchovli dinamik sistemalarning davriy harakati" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2000-yilda V. V. Amelkin professor unvoni berilgan. BSSR Fanlar akademiyasining Matematika institutini tugatgandan soʻng, Belorussiya davlat universitetining differentsial tenglamalar boʻlimida ish boshladi.

Ilmiy faoliyati
---------------

Ilmiy faoliyat uchta asosiy yoʻnalishni oʻz ichiga oladi: chegara davrlari, izoxron tebranishlar va qaytariladigan tizimlar. Tekislikdagi dinamik tizimlarning chegara davrlarini oʻrganishga bagʻishlangan ishlarda Vladimir Vasilyevich mos keladigan dinamik tizim vektor maydonining geometrik xossalari va uning divergensiyasining analitik xususiyatlaridan foydalanishga asoslangan tadqiqot usulini taklif qildi. Ushbu yondashuvdan foydalanishdagi izolyatsiya qilingan davriy harakatlarning mavjudligi va barqarorligi uchun konstruktiv mezonlarni olish, shuningdek, chegara siklining koʻpligini aniqlash uchun takroriy formulalarni olish imkonini berdi.

Amelkin V. V. Izoxron tebranishlar muammosiga bagʻishlangan bir qator ishlarda yangi chiziqli boʻlmagan izoxron kanonik shakllarni topdi, shuningdek, u izoxron markaz muammosini hal qilish va qator mavjudligi oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻliqlik mavjudligini koʻrsatdi. chiziqli tenglamani parabolik tipdagi qisman hosilalarda yechish. Aynan shu mavzuda Vladimir Vasilevich koʻrib chiqilayotgan tizimni murakkab sohaga kengaytirish gʻoyasiga asoslangan yondashuvni taklif qildi, bu, xususan, polinom tizimlari uchun izoxronizm muammosini nihoyat hal qilish imkonini berdi. „kinetik energiya + potentsial energiya" turi. Qaytariladigan tizimlar boʻyicha tadqiqotlarda davriy koeffitsientli n oʻlchovli differensial tizim va doimiy koeffitsientli tizimning rasmiy ekvivalentligi muammosini hal qilish boʻyicha natijalar olingan. Xususan, Vladimir Vasilyevich p-davriy koeffitsientli normal shakldagi har qanday differensial tizim koordinatalarining p-davriy oʻzgarishi bilan doimiy koeffitsientli tizimga formal ravishda kamayishi mumkinligini isbotladi, bu yerda k qandaydir natural sondir.

1987-yilda V. V. Amelkin talabalar uchun moʻljallangan „Ilovalarda differensial tenglamalar" ilmiy-ommabop nashrini nashr etdi, u ancha mashhur boʻldi va ingliz, ispan va yapon tillariga tarjima qilindi.

### Konferentsiyalar va seminarlar

Vladimir Vasilyevich Amelkin koʻplab konferentsiyalar va seminarlar ishtirokchisi. Ulardan eng muhimi:

* „Erugin oʻqishlari-VIII" xalqaro matematik konferentsiyasi (2002 yildan 2013 yilgacha)
* Xalqaro konferensiya" Bogdanovning oddiy differensial tenglamalar boʻyicha oʻqishlari (2009, 2010)
* „Tahlilning analitik usullari va differensial tenglamalar" xalqaro konferensiyasi
* „X Belarusiya matematika konferensiyasi" xalqaro ilmiy konferensiyasi, 2008 yil.
* „Tahlilning analitik usullari va differensial tenglamalar" xalqaro konferensiyasi (2011, 2012)
* 2013-yil 23-24-avgust, Maribor, 7-Yevropa hamjamiyati doiraviy dasturi doirasida FP7-PEOPLE-2012-IRSES-316338 loyihasi doirasida „Dinamik tizimlar va ilovalar" seminari.

### Dasturlar va loyihalar

Quyidagi dastur va loyihalarda ishtirok etgan:

1. 7-Evropa hamjamiyatining doiraviy dasturi doirasida Mari Kyuri xalqaro tadqiqotchilar almashinuvi sxemasi, FP7-PEOPLE-2012-IRSES-316338 „Dinamik tizimlar va ilovalar". 2012-2015-yillar
2. Nochiziqli differensial tizimlar yechimlari xossalarini oʻrganishning analitik va sifat usullarini ishlab chiqish. 2011-2015-yillar (SPFI „Matematik usullar" 1.2.02) Konvergentsiya 15.
3. Painlevé xususiyati va dinamik tizimlar oilalari bilan differentsial tizimlarni sifatli va analitik oʻrganish. 2006-2010 (GPFI „Matematik modellar" 08).

Tanlangan nashrlar
------------------

1. Amelkin VV, Korsantiya OB. Tekislikdagi izoxron va kuchli izoxron 2-tartibli golomorf dinamik tizimlar. ]
2. Liénard osilatorining baʼzi xususiyatlari boʻyicha, „oʻz davriga ega". ]
3. Bitta differensial tenglamalar tizimining chegara davrlari boʻyicha. ]
4. Lienard tizimining bitta oddiy shakli boʻyicha. ]
5. Fuchs tenglamalari nazariyasining bir teskari muammosi boʻyicha. ]
6. Toʻrtinchi darajali bir hil chiziqli boʻlmagan teskari ikki oʻlchovli dinamik tizimlarning kuchli izoxronizmi. ]
7. Amelkin VV, Vasilevich MN. Fuchs tenglamasi uchun qoldiq matritsalarni qurish. / V. V. Amelkin, M. N. Vasilevich // Analitik tahlil usullari va differentsial tenglamalar: tezislar. hisobot intl. ilmiy seminar. 11-14 sentyabr 2012-yil, Minsk, Belarusiya / IM NASB; ed. S. V. Rogozina. — Minsk, 2012. — S. 8. ]

Manbalar
--------

1. ↑  Amelkin V. V. Differensialnie uravneniya v prilojeniyax. Uchebnoe posobie. — M.: Nauka, 1987; M.: Yeditorial URSS. 2003; M.: Knijniy dom „Librokom", 2009.
2. ↑  Amelkin V. V. Differential Equations In Applications (Science For Everyone). — Mir Publishers, 1990.
3. ↑  Amelkin V. V. Ecuaciones diferenciales en la práctica. — URSS, 2003. ISBN 5-354-00443-8

Havolalar
---------

* Mexanika-matematika fakultetining rasmiy sayti. Xodimning shaxsiy sahifasi: Amelkin Vladimir Vasilevich