**Charmander** (inglizcha: *Charmander*) ― Yaponiyada Hitokage (yaponcha: ヒトカゲ) pokemon nomi bilan tanilgan, Nintendo va Game Freakga tegishli Pokémon oʻyinlari, manga va anime turkumidagi Pokémon jonzotidir. Charmander rassom Atsuko Nishida tomonidan yaratilgan va dastlab Pokémon Red and Blue oʻyinlarida, keyinroq esa franshizaning turli merchendayzlar, spin-offlar, animatsiya va bosma moslamalarida paydo boʻlgan. Charmander Charmeleonga aylanishi mumkin, bu esa oʻz navbatida Charizardga aylanadi.

Charmander — oʻyinchi *Pokémon Red* va *Blue* va Pokémon FireRed va LeafGreen remeyklarida, *Pokémon Go* ning boshida tanlashi mumkin boʻlgan uchta boshlangʻich Pokemondan biridir. Animeda Esh birinchi epizodlardan birida Charmanderga ega boʻladi va bu uning eng koʻp ishlatadigan Pokemonlaridan biriga aylanadi.

Reaksiya va sharhlar
--------------------

Oʻyinlarda birinchi marta paydo boʻlganidan beri Charmander odatda tanqidchilarning ijobiy sharhlariga ega boʻldi. 1999-yilda Charmander kostyumi Xellouin kunida mashhur edi. Shuningdek, 1999-yilda tahlilchilar Pokemon mavzusidagi oʻyinchoqlar, ayniqsa Charmander tasvirlangan oʻyinchoqlar katta talabga ega boʻlishini bashorat qilishgan.

Pokemonning nomi jamoatchilik noroziligiga sabab boʻldi. Aslida „char" va „salamander" soʻzlarining birikmasidan iborat boʻlgan Charmander nomi „Xudosiz hayot" maʼnosini anglatgani daʼvo qilingan. Bu juda salbiy qabul qilindi va bir ona esa oʻz farzandi va uning doʻstlari uchun ziyofat uyushtirdi va u yerda Pokemon oʻyinlarini boshqa oʻynamaslikni soʻradi.

Esh Dekirk, „*Dragonlore: From the Archives of the Grey School of Wizardry"* kitobining muallifi Charmanderni „olovli ajdaho" deb taʼriflagan. Muallif Loredana Lipperini Charmanderni mashhur Pokemon deb atagan va uning mashhurligini olovli dumi bilan bogʻlagan. Charmanderning Charizardga aylanishi muallif Mark Jeykobsonga gʻalati tuyuldi. U „chaqaloq" Pokemon qanday qilib „nafasi toshlarni eritib yuborishi mumkin boʻlgan ikki yuz funtli yirtqich hayvonga" aylanishi mumkinligi bilan qiziqdi. GamesRadarning taʼkidlashicha, Charmander oʻzining olovli dumi tufayli ayanchli koʻrinadi, uning alangasi Pokemonning kayfiyati va sogʻligʻiga bogʻliq, biroq keyinchalik qatʼiy koʻrinadigan Charizardga aylanadi. GamesRadar muharriri Brett Elstonning taʼkidlashicha, u boshqa shunga oʻxshash boshlangʻich Pokemonning nyuanslariga ega boʻlmasa-da, u „yoqimli joziba"ga ega. GamesRadar muharriri Deyv Meyklxem hazil-mutoyiba maqolasida Charmanderning „ajoyib uy hayvoni" boʻlishi mumkinligini aytdi, chunki u gulxan oʻrnini bosishi mumkin edi. IGN ning „Pokémon of the Day Chick" muharriri Charmanderning boshida kamchiliklari borligini, ammo vaqt oʻtishi bilan ajoyib boʻlishini yozgan. U shuningdek, Pokemon oʻzining yaxshi tezligi uchun foydalanadigan oʻyinchilar orasida mashhur ekanligini taʼkidladi. Jon Funk, *The Escapist* onlayn jurnali muharriri, Charmanderni „yoqimli" deb atadi va shuningdek, franshizadagi kuchli evolyutsion oʻzgarishlarni tasvirlab, Charizardga aylanishini misol qilib keltirdi. *Chicago Tribune* gazetasi muharriri Darryl Ouens Pokemonni „tahsinga loyiq" deb atadi. *San Antonio-Express News* muxbiri Syuzan Yerks Charmanderni „oʻta yoqimli" deb taʼriflagan. Ketri J. *Teen Ink* jurnali muharriri, Charmanderni oʻzining sevimli Pokemoni deb atadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Interview Ms.Nishida about 『POCKET MONSTERS』!?".  (c) 1997 Nintendo
(c)1997 GAME FREAK.inc (c)1997 Creatures.inc. — „ピカチュウ以外にどんなキャラクターをデザインしましたか？
ライチュウ、ヒトカゲ～リザードン、ゼニガメ～カメール、ミニリュウ～ハクリュウ、ナゾノクサ～ラフレシア、マダツボミ～ウツボット、ビードル～スピア・・・他いろいろたくさんデザインしました。
いろいろデザインしたんでちゅねぇ～。".
2. ↑  „Creator Profile: The Creators of Pikachu". *NA website of Pokémon*.  The Pokémon Company International. — „Sugimori: "Bulbasaur, Charmander, and Squirtle were all designed by Ms. Nishida." ; Nishida: "I created the designs for Bulbasaur, Charmander, and Squirtle by working backward from their final forms. I wanted people to be surprised when it evolved into Charizard, so I designed the original Charmander in such a way that Charizard would be unimaginable."". 22-sentabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-may 2022-yil.
3. ↑  Bil ostavlen svoim trenerom za kadrom, unikalniy sluchay za pervie 14 sezonov anime.
4. ↑  „Greenville Daily Reflector".  Nl.newsbank.com (28-oktabr 1999-yil). 14-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
5. ↑  „STLtoday — St. Louis Post-Dispatch Archives".  Nl.newsbank.com (6-aprel 1999-yil). 14-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
6. ↑  Peterson, Mark Allen*. Anthropology & Mass Communication: Media and Myth in the New Millennium*. Berghahn Books, 2005. ISBN 1-57181-278-4.
7. ↑  DeKirk, Ash „Chapter 3: Dragons in the Modern Realm",*. Dragonlore: From the Archives of the Grey School of Wizardry*. The Career Press, 2006 — 125 bet. ISBN 1-56414-868-8.
8. ↑  Lipperini, Loredana*. Generazione Pokémon*. Castelvecchi, 2000. ISBN 88-8210-249-1.
9. ↑  Mark Jacobson „Teenage Frankensteins",*. Teenage Hipster in the Modern World*. Black Cat, 2005 — 402 bet. ISBN 0-8021-7008-0.
10. ↑  *Brett Elston.* „The complete Pokemon RBY pokedex, part 1, Pokemon Diamond / Pearl DS Features".  GamesRadar. 5-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyul 2012-yil.
11. ↑  „10 video game creatures that would make awesome pets".  GamesRadar. 14-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
12. ↑  *November 20, 1999  S.A. Life Page 1E (487 Words).* „San Antonio Archives, News, Articles, Stories | mySA.com".  Nl.newsbank.com (20-noyabr 1999-yil). 14-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
13. ↑  „Pokemon Strategy Guide — IGNguides" (deadlink).  Guides.ign.com. 28-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
14. ↑  „Pokemon Crystal Version Pokemon of the Day: Charmander (#4) — IGN FAQs".  Faqs.ign.com. 14-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
15. ↑  *John Funk.* „The Escapist : News : [Update] Your Pokemon Black & White Starters Could Evolve Like This".  Escapistmagazine.com (4-sentabr 2010-yil). 14-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.
16. ↑  „Pokemon Epidemic Reaches American Tv".  Pqasb.pqarchiver.com (5-iyun 1999-yil). Qaraldi: 1-oktabr 2010-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
17. ↑  Toy Story | Teen ersonal Experience | Teen Ink

Havolalar
---------

* Профиль Чармандера на Bulbapedia.net(ingl.)