recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Adoleskariy** (yangi lot. adoles-caria, lot. adolesco — oʻsaman, yirikla-shaman) — ayrim soʻrgʻichli yassi chuval-changlar, mas, jigar qurtining soʻnggi li-chinkali davri. A.oraliq xoʻjayin (mol-lyuska) tanasidan suvga chiqadigan suv oʻtlari, suv buyida oʻsadigan oʻsimliklar yoki suv tubidagi narsalarga yopishib du-mini tashlashi tufayli hosil boʻladi. Serkariyning A.ga aylanish jarayoni si-stogoniya deyiladi. Suv yoki oziq bilan asosiy xujayin (oʻtxoʻr hayvonlar, baʼzan odam va boshqa sut emizuvchilar) organizmiga oʻtgan A.dan voyaga yetgan parazit rivoj-lanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Martin Rinkartning Rogatsiya xizmati* (1907)
**Adolf Gustav Schlabitz** (1854-yil 7-iyun — 1943-yil 4-sentyabr) — portret va maishiy janrida ijod qilgan rassomi.

U Groß Wartenberg shahrida sovun ishlab chiqaruvchi oilada ikkinchi farzand boʻlib tugʻilgan. 1875-yildan 1882-yilgacha u Prussiya Badiiy akademiyasida taʼlim oldi va u yerda Paul Thumann, Otto Knille, Karl Gussow va Ernst Hildebrand va boshqalar bilan birga tahsil oldi. Breslau tuman sudidagi sud jarayonini suratga olgani uchun berilgan stipendiya yordamida u Parijdagi Julian akademiyasida Jules-Jozeph Lefebvre va Gustav Boulanjer bilan birga oʻqishni davom ettirishga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng Yevropa va Qoʻshma Shtatlarning bir qancha joylariga oʻquv safarlari uyushtirildi.

Germaniyaga qaytib kelgach, u Myunxenda uch yil yashadi, keyin Berlinda xususiy sanʼat maktabini ochdi. 1901-yilga kelib, u Brixleggda yozgi dam olish maskani sifatida foydalanilgan uyni sotib olishga muvaffaq boʻldi. 1907-yilda u Martin-Rinckart-Gymnasium [de] uchun Martin Rinckart hayotidan sahna tasvirlangan monumental devoriy rasm yaratdi.

 *Breslau tuman sudi hakamlar hay’ati zalida sud jarayoni*
1921-yilda u nafaqaga chiqdi va Brixleggdagi uyida doimiy yashash joyiga ega boʻldi. 1935-yilda u Ateliergemeinschaft Klosterstraße [de] kompaniyasiga qoʻshildi, tasdiqlangan rassomlar uchun studiya maydonini taqdim etgan Reichskulturkammer xizmati. Sakson bir yoshida u uning eng keksa aʼzosi edi. U 1943-yilda sakson toʻqqiz yoshida oʻz uyida vafot etdi va Groß Wartenbergga dafn qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Ateliergemeinschaft Klosterstraße — Berlin 1933-1945. Künstler in der Zeit des Nationalsozialismus*, Akademie der Künste (Edition Hentrich), Berlin 1994. ISBN 3-894-68134-9 (S. 228)

Qoʻshimcha oʻqish
-----------------

* „Shlabits, Adolf", In: Fridrix fon Boetticher: *Malerwerke des 19.* *Jahrhunderts.* *Beitrag zur Kunstgeschichte* , Vol.2/2, Saal-Zvengauer, Boetticherning Verlag, Drezden 1901, bet. 573-574 (Onlayn)
* „Schlabitz, Adolf", In: *Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart*, Vol. 30: Sheffel-Siemerding, EA Seemann, Leyptsig 1936 yil
* „Shlabits, Adolf". In: Hans Vollmer (Ed.): *Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler des XX.* *Jahrhunderts*, 4-jild: Q-U, 189-bet, EA Seemann, Leyptsig 1958 yil
* Hans-Yoaxim Danzmann: „Adolf Schlabitz — ein Künstlerporträt", in: *Nordsächsische Rundschau*, 4-sentyabr 1993 yil

Havolalar
---------

* Schlabitz @ ArtNet tomonidan boshqa ishlar

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 117278351
* ISNI: 0000 0000 7858 9493
* RKD: 70586
* ULAN: 500100759
* VIAF: 96427616
* en:WorldCat Identities (VIAF orqali): 96427616

 |
**Volga-don kema qatnovi kanali** — Volga va Don daryolarini bogʻlovchi kanal. Suv yoʻlining uz. 101 km (shundan 45 km daryo va suv omborlaridan oʻtadi). Kanal 1948—52 yillarda kurilgan. V.-D. k. q. k. Volgogradning jan. qismidan boshlanib, Sarpa daryo vodiysi, Yergeni qirlari etaklari, Volga-Don suvayirgʻichi boʻylab, Chervlenaya daryosi vodiysiga chiqadi, soʻngra Varvara, Bereslav (Chervlenaya daryosida), Karpovka suv omborlari (Karpovka daryosida) orqali Kalach sh. yaqinida Simlyansk suv omboriga qoʻshiladi (Don daryosi shu yerda Simlyansk suv omboriga quyiladi). Kanalda Volga qiyaligida (20 km masofada) kemalarni 88 m balandlikka bosqichmabosqich koʻtarib beradigan bir kamerali 9 ta shlyuz, Don qiyaligida kemalarni Simlyansk suv omborigacha 44 m pastlikka bosqichma-bosqich tushirib beradigan 4 shlyuz qurilgan. Suv yoʻlining yuk tashishdagi ahamiyati katta.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Union
| mavqe = Shahar
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi|Shtat
| mintaqa = Tennessee
| jadvalda mintaqa = Tennessee
| tuman turi = Okrug (AQSh)|Okrug
| tuman = Obion County, Tennessee|Obion
| jadvalda tuman = Obion County, Tennessee|Obion
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 36 | lat_min = 25 | lat_sec = 28
| lon_dir = W | lon_deg = 89 | lon_min = 3 | lon_sec = 3
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 27,6
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 102
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 10895,anincreaseof19since2000
| sanalgan yil = [[UnitedStates,2010
| zichlik = 393,8
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = 731
| pochta indeksi = 38261, 38281
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard|FIPS kodi
| raqamli identifikator = 47-75940
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
**Union** AQShning Tennessee shtatida joylashgan shahardir. Obion okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi
-------

10895,anincreaseof19since2000 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates,2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 393,8 nafar kishi.

Geografiyasi
------------

Maydoni — 27,6 km2. Shundan 27,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 102 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „American FactFinder".  United States Census Bureau. Qaraldi: 31-yanvar 2008-yil.

  


|  |  |
| --- | --- |
| AQSh geografiyasi | *AQSh geografiyasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* LCCN: n83226357
* MusicBrainz: 84c452e8-b866-41c5-b7e6-10c8673835c9
* NARA: 10042392
* VIAF: 154813652
* en:WorldCat Identities: lccn-n83226357

 |
**Infraqizil qizdirish** - materiallarni elektromagnit nurlar (toʻlqin uz. 1,3 — 4 mk/m li infraqizil nurlar) yordamida qizdirish. Materiallarning bu nurlardan maʼlum qismini yutish xossasiga asoslangan. I. q. da energiya manbai sifatida infraqizil nur ajratadigan trubali elektr qizdirgichlar, koʻzguli quritish lampalari, volfram spiralli elektr qizdirgichlar ishlatiladi. Manbalarning qizish darajasiga qarab, ular past (700° gacha), oʻrta (700—1500°) va yuqori (1500° dan ortiq) trali xillarga boʻlinadi. I. q. qurilmalari kamera, tunnel yoki qalpoq tarzida tayyorlanadi; ularning shakli va ulchamlari qizdiriladigan buyumga moslab tanlanadi. I. q. lok-boʻyoq materiallarni, sabzavot, mevalarni quritishda, kauchukni vulkanizatsiya qilishda, termoplastik materiallarga shakl berish oldidan ularni qizdirish va b. maqsadlarda qoʻllanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Liman sugʻorish**, liman usulida sugʻorish - yerni erta bahorda erigan qor va daryolarning toshqin suvlarini limanlarda tutib qolish bilan bir marta bostirib sugʻorish. Ekinlar yetishtirish uchun tuproqda yetarli nam toʻplash maqsadlarida oʻtkaziladi. Liman sugʻorish yarim qurgʻoqchil mintaqalar (Volgaboʻyi, Shimoliy Kavkaz, Gʻarbiy va Sharqiy Sibirning choʻl mintaqalari, Ukraina, Qozogʻiston va boshqalar)ning oʻsimliklar uchun bahorgi bir marta bostirib sugʻorish va soʻngra yozgi yogʻinlar hisobiga tuproqda toʻplanadigan nam zaxirasi kifoya qiladigan sharoitlarida qoʻllaniladi. Doimiy sugorish usuliga qaraganda joʻn va 9—30-marta arzonga tushadi. Limanni barpo etishga qilingan xarajat qoʻshimcha hosil evaziga 1—4 yilda qoplanadi.

Limanlarning turiga qarab turli ekinlar yetishtiriladi. Liman sugʻorish tuproq paydo boʻlish jarayonini oʻzgartirish bilan birga ekinlar hosildorligini oshirishga olib keladi. Su-gʻorishning boshqa turlarini qoʻllash mumkin boʻlmagan joylarda oʻrmon daraxtlarini Liman sugʻorish muhim ahamiyat kasb etadi.

Liman sugʻorish nishabligi kichik (0,001—0,002) va tekis relyefli joylarda yuqori samara beradi. Relyefning quyi hamda oʻrta va yuqori qismlarida sunʼiy toʻsiq hosil qilish yoʻli bilan limanlar barpo etish mumkin. Sugʻoriladigan maydon — limanlarda suv maxsus tuproq toʻsiqlar, toʻgʻonlar va turlicha gidrotexnik inshootlar yordamida tutib qolinadi va dalalar boʻylab taqsimlanadi. Tuproqqa singib ketmagan ortiqcha suv suvchiqargichlar orqali tashlab yuboriladi. Limanlar oddiy va pogʻonali, sayoz va chuqur suvli turlarga boʻlinadi.

Ziyomiddin Artukmetov, Abdurahim Ermatov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Infiltrat** (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va h. k.ga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma I.i yoki yalliklanish I.lari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va b. I.lar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolan-sa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham I. deb ataladi.bomagan gap

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Informatsion agentlik** -matbuot organlari, radioeshittirish va televideniye, davlat va jamoat tashkilotlari, ishbilarmonlar bilan birga boshqalar uchun ham axborotlar yigʻish, uni asosan tarqatish bilan shugʻullanadigan tashkilot. Jamiyat uchun, xalq uchun muhim foydali va sifatli tarzda ma'lumotlarni tezda yetkazib beradi. Bu esa infomatsion agentlikning muhim prinsiplar asosida ishlashini ko'rsatadi. Muxbirlar punktlarining tarmogʻiga tayangan holda ish ko'radi. Ma'lumot sifatida quyidagilarni aytishimiz mumkin: Yirik informatsion agentlik "Rossiya informatsion-telegraf agentligi" (ITAR-TASS, 1992-yil da asos solingan; tarixi 1904-yil da tashkil topgan Petrograd telegraf agentligidan boshlanadi); Assoshieyted press (1848) va Yunayted press interneshonal (YUPI, 1907) — AQSH; Doychepresseagentur (Germaniya, 1949); Kiodo susin (Yaponiya, 1945); Reyter (Buyuk Britaniya, 1851); Sinxua (Xitoy, 1938); Frans press (Fransiya, 1944). Oʻzbekiston Respublikasida 4 ta I. a.: Oʻzbekiston axborot agentligi (OʻzA) Turkiston-press, "Jahon" va "OʻzRIpoRT" faoliyat koʻrsatadi. 

Asosan informatsion agentlikning xizmatlarining foydasi oddiy insoniyat uchun beriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Nerv**, nervlar (yun. *neuron* — tola, ip), asab — murakkab anatomik tuzilma. Bosh miya, orqa miya va nerv tugunlarini gavdaning boshqa aʼzo va toʻqimalari bilan bogʻlaydi; asosan, nerv tolalari tutam idan iborat. Bu tolalar biriktiruvchi toʻqimalar pardasi bilan qoplangan. Odam va umurtqali hayvonlarda bosh miyadan bogi miya nervlari, orqa miyadan esa orqa miya nervlari chikadi. Bir nechta Nervlar nerv chigalini hosil qilishi mumkin. Markazga intiluvchi yoki sezuvchi va markazdan qochuvchi yoki harakatlanuvchi Nerv tolalar farq qilinadi. Markazga intiluvchi tolalar orqali miyaga impulslar yoʻnaladi, markazdan krchuvchi tolalar esa skelet muskullariga impulslar oʻtkazadi; ichki aʼzolarga vegetativ (simpatik va parasimpatik) tolalar keladi. Maʼlum sohalarda sezuvchi Nerv tolalari yuzaga (teri osti va shilliq pardalarga) chiqadi. Nerv tolalarining chiqish joyini anik, bilish igna sanchib davolashaa muhim aqamiyatga ega. Nervlar zararlanganda sezuvchanlik bu-ziladi yoki ogʻriq paydo boʻladi, shi-kastlangan Nerv tolalari boradigan mus-kullar falajlanadi. Toʻqimalarda moddalar almashinuvini boshqarib tura-digan trofik impulslar Nerv orkali oʻtadi. Shu sababdan Nerv shikastlanganda yoki kasallanganda terida yara paydo boʻladi, boʻgʻimlar deformatsiyalanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Odam bosh miyasi | *Nerv sistemasiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Fridrix Arturovich Sander** (1887.11.78, Riga - 1933.28.3, Kislovodsk) — olim va ixtirochi, raketa texnikasi yaratuvchilaridan biri. Riga politexnika intini tugatgach (1914), Riga va Moskvadagi sanoat korxonalarida ishlagan (1920-yilgacha). Reaktiv harakat muammolari bilan 1908-yildan shugʻullana boshlagan. 1921-yilda sayyoralararo kema-aeroplan loyihasini eʼlon qilgan, 1924-yilda samolyot va raketani oʻz ichiga olgan kosmik uchish apparata (KUA) ni yaratgan; parvoz paytida qoʻshimcha yonilgʻi sifatida KUAning ish bajarib boʻlgan qismlarini yokish gʻoyasini ilgari surgan. 1930—31 yilda tortish kuchi 1,42 N ga teng boʻlgan, siqilgan havo va benzindan iborat yonilgida ishlaydigan OR-1 reaktiv dvigatelini, 1931—32 yillarda suyuq yonilgʻida ishlaydigan OR-2 raketa dvigateli oʻrnatilgan dvigatel kurilmasini yasadi va sinab koʻrdi. S. "10 dvigateli" va "GIRD-X" raketasi loyihasini ishlab chikdi. Oyning teskari tomonidagi krater S. nomi bilan atalgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eniak Antique** avtomobili Argentinada Eniak tomonidan 1983-yilda ishlab chiqarilgan avtomobildir. Eniak kompaniyasi shu paytgacha asosan elektronikaga eʼtibor qaratgan edi. Ularning baʼzilari avtomobillar sanoatiga kirib bordi..Antik metall korpusli, shisha tolali bamperlar va eshiklar, ikki oʻrindiqli rodster boʻlib, u oʻzining uslublarini 30-yillarning klassik sport avtomobillaridan olgan va Alfa Romeo 8C ga biroz oʻxshaydi. Mashinalar orqa gʻildiraklarga ega va 1,8 litrli inline-toʻrtta 92 PS (68 kW) yoki 110 PS (81 kW) sozlanish holatiga qarab tavsiflanadi. Dvigatellar Volkswagen 1500 (dastlab Hillman Avenger birligi) dan kelgan va Balestrini tomonidan sozlangan. Asboblar panelidagi dumaloq oʻlchagichlar Eniakning oʻzi ishlab chiqargan boʻlib, anʼanaviy koʻrinishga ega toʻrt pogʻonali yogʻoch rul bu ishni tugatdi. 1988-yilda Yaponiyaga bir nechta avtomobillar joʻnatildi, ammo Eniak hali ham 1989-yilda oʻz eshiklarini yopishga majbur boʻldi.

Havolalar
---------

* Argentina Eniak Antiquer reestri Wayback Machine saytida arxivlandi (2020-02-21). (ispan tilida)

Manbalar
--------

1. ↑  García Lobelos, Marcelo (July 1984). "El poder de la ilusión" (Spanish). *Corsa* (945). .
2. 1 2  *Quattroruote: Tutte le Auto del Mondo 1985* (Italian) Mastrostefano, Raffaele:. Milano: Editoriale Domus S.p.A, 1985 — 270 bet. ISBN 88-7212-012-8.
**Konkret musiqa** - tabiiy va sunʼiy tovush-sadolarni yozib olish hamda ularni qayta ishlov natijasida hosil boʻladigan musiqa asarlari, musiqiy avangardizm oqimlaridan biri. Zamonaviy texnik vositalar (magnitofon, miksher pulti, mini-disk yozuv moslamalari va boshqalar) yordamida birlamchi mahsulot (ovoz)larni oʻzgartirish, aralashtirish orqali yaratiladi. Konkret musiqada, asosan, tabiatdagi turli tovushlar hamda hayotiy shovqinlardan, shuningdek, inson ovozi, cholgʻu sadolaridan foydalaniladi. Konkret musiqa 20-asrning 2-yarmidan rivoj topgan (ixtirochisi fransuz akustik muhandisi P. Shef-fer: "Turniket", "Temir yoʻl etyudi" asarlari, 1948 va boshqalar); targʻibotchilari: kompozitorlar P. Bulez, P. Anri. O. Messian, Ya. Ksenakis, A. Jolive va boshqa Hozirda aksariyat Konkret musiqa namunalari kinofilm, multfilm, spektakllarga moʻljallangan "musiqali fon" vazifasini bajaradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kongress kutubxonasi** (The Library of congress), AQSH Milliy kutubxonasi — jahondagi eng yirik kutubxonalardan biri. 1800-yilda AQSH kongressi tomonidan Prezident T. Jeffersonning kutubxonasi negizida bunyod etilgan. Jahonning 450 dan ortiq tillaridagi 90 mln.dan ziyod bosma nusxa saqlanadi (2002). Asosan, hokimiyat organlari, tadqiqot muassasalari, ilmiy xodimlar, xususiy firmalar va sanoat kompaniyalariga, shuningdek, keng jamoatchilikka xizmat koʻrsatadi. Kongress kutubxonasi universal fondi kuniga 31 ming bosma birlik bilan toʻldiriladi; jahon boʻyicha eng katta haritalar (3 mln.dan ortiq), 3,5 mln.dan ortiq musiqa — nota adabiyotlari, 30 mln.dan ziyod qoʻlyozma materiallar, katta miqdordagi kinofilmlar, mikrofilmlar fondiga ega. AQSH prezidentlari yiqqan kitob toʻplamlari 5,5 mingdan ortiq, xitoy va yapon adabiyotlari, noyob Amerika nashrlari saqlanadi. Kongress kutubxonasi 1500 mingdan ziyod kitobxonga 20 dan ortiq qiroatxonalari orqali xizmat koʻrsatadi. 20-asr boshidan boshlab Amerikadagi 117000 ga yaqin boshqa kutubxonalarni kataloglar bilan taʼminlaydi.

Oʻtgan asr oxirlarida optik disklar va boshqa yangi texnologiya vositalari yordamida "Amerika xotirasi" turkumi yaratila boshlandi, uning yordamida mahalliy kutubxonalar fondlari qad. nashr qilinmagan musiqa, tasviriy, dramatik asarlar, Amerika tarixiga oid kamyob materiallar bilan toʻldiriladi.

21-asrda Kongress kutubxonasi fondi dunyo ilm ahliga (internet yordamida) ochiq holga keltiriladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Frida Christina Östberg** (talaffuzi: *Frida Ostberg*; 1977-yil 10-dekabrda tugʻilgan) — shvetsiyalik nafaqadagi yarim himoyachi, Umeå IK, Linköpings FK va Chikago Red Stars klublarida oʻynagan. Shvetsiya ayollar terma jamoasining sobiq aʼzosi.

Klublardagi faoliyati
---------------------

Östberg oʻz faoliyatini 1994-yilgacha oʻynagan Hägglunds IoFKda boshlagan.1995-yilgi mavsumda u Umeå IK ga koʻchib oʻtdi va u yerda 2005-yilgacha qoldi. 2006- va 2007-yillarda Östberg Linköpings klubida oʻynagan. Frida Linköpingsni 2007-yil noyabr oyida tark etdi.

Östberg oʻzining sobiq jamoasi Umeå IKda oʻynaganini va ortga qaytishini daʼvo qildi. 2007-yil 30-noyabrda Östberg Linköpings bilan ikki mavsumdan soʻng Umeå IKga qaytishini eʼlon qildi. U yana bir bor jamoani tark etishdan oldin 2008-yilgi mavsumda Umea safida oʻynadi. 2008-yilda Shvetsiyaning eng yaxshi ayol futbolchisiga beriladigan Diamantbollen sovrinini qoʻlga kiritdi.

Qoʻshma Shtatlarda ayollar professional futboli boʻlgan yangi yuqori darajadagi ayollar ligasi yaratilishi bilan Östberg AQShga yoʻl oldi. U Chikago Red Stars tomonidan loyihadan keyingi kashfiyot oʻyinchisi sifatida tanilgan va klub bilan 2009-yilgi Ayollar Professional Futboli ligasida 1 mavsum oʻynagan. 17 oʻyinda (16 start, jami 1416 daqiqa) maydonga tushdi, biroq hech qanday gol yoki golli uzatma qayd etmadi. Mavsum yakunlangach, klub uni erkin agentga aylantirdi.

Östberg Umeå IKʻga qaytdi, ammo homiladorligini eʼlon qilganidan keyin 2010-yilgi mavsumda nafaqaga chiqdi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Östberg Shvetsiya terma jamoasi safida 2001-yilda Norvegiyaga qarshi debyut qilgan. U 2003- va 2007-yillarda Shvetsiyada boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida, shuningdek, 2004- va 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

Umuman olganda, u kattalar terma jamoasida 78 marta maydonga tushib, ikki bor gol urgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Frida Östberg at Olympedia Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
2. ↑  „"Frida Östberg tillbaka i Umeå" - Sportnytt | SVT.se". 15-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-noyabr 2007-yil.
3. ↑  „Diamantbollen" (sv).  Swedish Football Association. 21-noyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-dekabr 2016-yil.
4. ↑  *Sigurdsson.* „Sweden: Frida Östberg leaves Umeå Ik". *W Soccer News* (28-iyul 2010-yil). 2-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-dekabr 2016-yil.
**Qisqichbaqali shoʻrva**, ayniqsa, Lent paytida, nemis va fransuz oshxonasida mashhur boʻlgan birinchi taomdir. Kremli shoʻrva. Klassik retsept boʻyicha, qisqichbaqa shoʻrvasi uchun oʻnlab jonli qisqichbaqalar talab qilinadi.

Shoʻrva uchun qisqichbaqa suv ostida yuviladi va 15 daqiqa davomida shoʻr suvda qaynatiladi soʻng ichaklari chiqariladi. Fransuz shoʻrvasida Écrevisses à la nage, qisqichbaqa sharob, sabzi, piyoz va ziravorlar — lavr barglari va timyanbilan ziravorlangan bulyonda dasturxonga tortiladi. Shoʻrvaga qoʻshilib non ham marxamat qilinadi. Nemis oshxonasida qisqichbaqa bulyoni tmin va ukrop bilan dasturxonga tortiladi. Qadimgi retseptlarda qaynatilgan qisqichbaqa yogʻ bilan maydalanar edi. Hosil boʻlgan qisqichbaqa yogʻi skovorodkada qovurilgan, soʻng qisqichbaqa bulyoniga qoʻshilgan. Qaynatgandan soʻng, bulyondan olingan yogʻ olib tashlandi va keyinchalik foydalanish uchun saqlanib, bulyon un, tuxum sarigʻi va qaymoq bilan quyuqlashtirilardi. Ushbu qiqichbaqa shoʻrvasi boy qizil rangga ega edi. Baʼzi retseptlarda qisqichbaqa shoʻrvasiga tuxum va qaymoq oʻrniga limon sharbati hamda muskat yongʻogʻi qoʻshilgan.

"Yosh uy bekalariga sovgʻa" da E.I.Moloxovets oʻttiz nafar qisqichbaqada tayyorlangan shoʻrvasini mashaqqatli retseptini taqdim etadi, unda qaynatilgan qisqichbaqa qisqichlariga guruch va qisqichbaqa goʻshti bilan toʻldirib, qisqichbaqa boʻyni bilan birga, un va qaymoq bilan quyuqlashtirilgan mol goʻshti bulonida dasturxonga tortilar edi.

Qadimda qisqichbaqa shoʻrvasi kasallar uchun tetiklantiruvchi taom deb hisoblangan. Sil bilan ogʻrigan bemorlarga har ikki soatda bir kosa qisqichbaqa bulyonini ichish tavsiya qilinar edi. Qisqichbaqa shoʻrvasi patogon va siydik haydovchi boʻlib, kuchli terlash va issiq chaqnashlarga olib kelishi mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  Генрих Гейне „Путевые картины. Часть вторая. Идеи. Книга Ле Гран. Глава VI",*. Собрание сочинений в десяти томах*, 85000 экз, М.: Государственное издательство художественной литературы, 1959 — 112—113 bet.
2. ↑  Birgit Vanderbeke, Schmecktʼs? Kochen ohne Tabu, Frankfurt/Main 2004, S. 104
3. ↑  *Rezept aus dem* Rheinischen Kochbuch*, 1900*, 2016-03-04da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-12
4. ↑  Artikel *Krebs-Brühe* der *Oekonomischen Encyklopädie* von Krünitz
5. ↑  Молоховец Е. И. „Суп из раков",*. Подарок молодым хозяйкам*. М.: Эксмо, 2012 — 50 bet. ISBN 978-5-699-59217-3.
6. ↑  Artikel *Krebs* in der *Oekonomischen Encyklopädie* von Krünitz
Tirik qisqichbaqalar joylashgan chelak
**Qisqichbaqa mentaliteti** (inglizcha: *Crab mentality*, baʼzida *qisqichbaqalar joylashgan chelak nazariyasi*) — bu uzoq muddatli oqibatlarni hisobga olmagan holda xudbin xulq-atvorni anglatuvchi tushuncha. Bu nomning kelib chiqishi chelakdagi qisqichbaqalarining xatti-harakatlaridan bilan bogʻliq: baʼzi qisqichbaqalar chelakning chegarasiga yetgan holatda, ularga oʻsha chelakda joylashgan boshqa qisqichbaqalar yopishib, tashqariga chiqishlariga toʻsqinlik qiladi.

Ushbu konsepsiya odamlarga qisqichbaqalar va paqirlardan qochish va ijtimoiy zinapoyaga chiqishdan iborat. Ushbu konsepsiya baʼzi insoniyat jamiyatlarida aniq bir jamiyat aʼzolari koʻproq muvaffaqiyatga erishishlariga murosasizlik mavjudligini tasdiqlaydi. Tadqiqotchi Jon Royeka ushbu mentalitetning ingliz, amerika, irland, yapon, xitoy, hind va Singapur madaniyatlarida namoyon boʻlishiga oid koʻplab misollarni keltiradi.

Adabiyot
--------

* Макулин А. В. Taksonomiya sotsialno-ratsionalnix illyuziy: mentalnie lovushki, ratsiomorfnost, srab mentality // Teoriya i praktika obщestvennogo razvitiya. 2014. № 10.

Havolalar
---------

* Jon E. Royeca Crab Mentality universaldir (2010 yil 19-yanvar). „Filippinlik himoyasida" turkumining 7-qismi.) (Davolash sanasi: 2014 yil 11-sentyabr).
**Plank doimiysi**, **Dirak doimiysi**[*manba?*] yoki **Plank-Dirak doimiysi**[*manba?*] - Plank doimiysining nomi 2 π ga bo'lingan:

{\displaystyle \hbar \equiv {\frac {h}{2\pi }}=1{,}054\ 571\ 800(13)\times 10^{-34}} J s = {\displaystyle 6{,}582\ 119\ 514(40)\cdot 10^{-16}} eV s  ,
π

Qayerda {\displaystyle h} odatdagi Plank doimiysi.

Qisqartirilgan (kamaytirilgan) Plank konstantasining kiritilishi va uning keng qo'llanilishining ma'nosi shundaki nazariy jihatdan muhimroq formulalarda uni qo'llashda chalkashlik omili yoki bo'luvchi yo'qoladi 2π. Avvalo biz harakat va faza o'rtasidagi bog'liqlikni nazarda tutamiz. {\displaystyle S=\hbar \varphi } shuningdek to'lqin vektori bilan impuls {\displaystyle \mathbf {p} =\hbar \mathbf {k} } va c siklik chastotali energiya {\displaystyle E=\hbar \omega } (Undan 2 baravar farq qilgandan ko'ra keng tarqalgan 2π oddiy chastota {\displaystyle \nu } ). Natijada Plank doimiysining bu shaklidan ishlatiladi sodda va oson еsda qoladi.

Plank birliklar tizimida asosiy birlik sifatida qisqartirilgan (kamaytirilgan) Plank doimiysi tanlanadi. Nazariy fizikada shuningdek Plank-Dirak doimiysi bir ga teng bo'lgan miqdorlar tizimlari qo'llaniladi.Ba'zan ular birliklar tizimlari haqida gapirishadi. ( {\displaystyle \hbar =1} ) bu energiya va tsiklik chastota, faza va harakat impuls va to'lqin vektori juft ekvivalent va o'zaro almashinadigan kattaliklarga aylanishi tufayli formulalarni yanada sodda ko`rinishga kеladi.

U kichik chizilgan lotin harfi ħ bilan belgilanadi, formulalarda u "bilan c h" deb ataladi (inglizcha: *h-bar* ). Unicode da bu belgi U+0127 pozitsiyasini egallaydi; alohida belgi ham mavjud.

Havolalar
---------

1. ↑
**Mansabdor shaxs ustidan shikoyat** — fuqarolarning oʻz buzilgan huquq va erkinliklarini tiklab olishni talab qilib yuqori organ yoxud mansabdor shaxs yoki sudga murojaat qilish huquqi. Bunday huquq Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida kafolatlangan (44modda). Bu konstitutsiyaviy normaning rivoji sifatida "Fuqarolarning huquklari va erkinliklarini buzadigan xattiharakatlar va qarorlar ustidan sudga shikoyat qilish toʻgʻrisida" (1995-yil 30 avgust) va "Fuqarolarning murojaatlari toʻgʻrisida" (2002-yil dekabr) qonunlar qabul qilingan. Qonunga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari davlat organlariga, mansabdor shaxslarga arizalar, takliflar va shikoyatlar bilan murojaat qilishlari mumkin. Xorijiy davlatlar fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlariga qonunga muvofiq murojaat qiladilar. Tobelik tartibida yuqori turuvchi organ, mansabdor shaxs shikoyatni 1 oylik muddatda koʻrib chiqishi shart. Agar fuqaroning shikoyatini qanoatlantirish rad qilingan yoki fuqaro 1 oy muddat mobaynida oʻz shikoyatiga javob olmagan boʻlsa, u sudga murojaat qilishga haqli. Shikoyatni fuqaro yoki uning vakili, shuningdek, fuqaroning iltimosiga koʻra, jamoat birlashmasining, mehnat jamoasining vakolatli vakili berishi mumkin. Shikoyat fuqaroning xohishiga qarab u yashaydigan joydagi sudga yoki davlat organi joylashgan yerdagi yoxud mansabdor shaxsning ish joyi hududidagi sudga beriladi. Harbiy xizmatchilar oʻzlarining huquq va erkinliklarini buzayotgan harbiy boshqaruv organlari va harbiy mansabdor shaxslarning xattiharakatlari ustidan shikoyat bilan harbiy sudga, shuningdek, yuqori turuvchi mansabdor shaxslarga murojaat qilishga haqli.

Mirzayusuf Rustamboyev.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Fridrix vilgelm** (Friedrich Wilhelm) (162088) - Brandenburg kurfyursti (1640-yildan), Gogensollernlar sulolasidan boʻlgan "Buyuk kurfyurst". Uning davrida Brandenburg Prussiya gersogligini (ungacha — Polsha leni boʻlgan) va boshqa yerlarni uzilkesil qoʻshib olgan. Prus absolyutizmiga asos solgan.

Fridrix Vilgelm I (1688—1740) — Prussiya qiroli (1713-yildan); Gogensollernlar sulolasidan. "Taxtdagi feldfebel" laqabini olgan. Fridrix Vilgelm II (1744—97) — Prussiya qiroli (1786-yildan); Gogensollernlar sulolasidan. 1792-yil inqilobiy Fransiyaga qarshi Avstriya bilan ittifoq tuzgan.

Fridrix Vilgelm III (1770—1840) — Prussiya qiroli (1779-yildan); Gogensollernlar sulolasidan. 1807-yildagi Tilzit sulhiga koʻra, Napoleon I ga Prussiya hududining yarmini bergan.

Fridrix Vilgelm IV (1795—1861) — Prussiya qiroli (1840-yildan); Gogensollernlar sulolasidan. Ruhiy kasalligi tufayli 1857-yildan davlat ishlaridan chetlashgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mayin junli qoʻylar** - jun qoplami oʻta zich joylashgan tivit toifasidagi mayin toladan tashkil topgan qoʻylar guruhi. Mayin junli qoʻylarq. qadimdan urchitiladi. Avstraliya, Yevropa, AQSH, Rossiya, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Ukraina va boshqa mamlakatlarda boqiladi.

Mayin junli qoʻylarq. teri sathining 1 sm2-maydonchasida 4— 11 ming jun tolasi joylashgan boʻlib, oʻrtacha diametri 25 mkm dan oshmaydi. Mayin junli qoʻylarq. junining jingalaklari bir meʼyorda. Tolaning 1 sm2 uzunligida 6—9 jingalak mavjud. Teri qatlamlaridagi yogʻ va ter bezlari mahsuli boʻlgan murakkab yogʻter aralashmalari jun tolalarini sirtdan qoplab, tashki muhitning noqulay sharoitlari (harorat, namlik) taʼsiridan va ifloslanishidan asraydi. Junining oʻrtacha uz. 7—10 sm.

Mayin junli qoʻylarq.larning asosiy mahsuloti bir xil tuzilishdan iborat, oq rang , ipaksimon tovlanuvchi, yuqori sifatli mayin jun. Yunonlar bu junni "oltin jun" deb atashgan. Junni qayta ishlash va toʻqimachilik sanoatida yuqori si-fatga ega boʻlgan silliq jun gazlamalar va movut ishlab chiqariladi.

Asosiy jun mahsulotidan tashqari, mayin junli qoʻylardan goʻsht ham olinadi. Shunga koʻra, Mayin junli qoʻylarq. 3 guruhga: jundor (ozarbayjon togʻ merinosi, Stavropol zotlari, sovet minorasi va boshqalar); jungoʻsht yoʻnalishidagi (Askaniya, Oltoykavkaz va boshqalar) va goʻsht-jun yoʻnalishidagi Mayin junli qoʻylarq. (arharomerinoslar va boshqa zotlar)ga boʻlinadi.

Mayin junli qoʻylarq. 1 kg tirik vazni hisobiga 50— 70 g va undan ham ortiqroq jun tola berishi bilan boshqa guruhlardan ustunlik qiladi, lekin jussasi maydaroq. Sovliqlarining tirik vazni 45–50 kg , qoʻchqorlarniki 80–90 kg. Bir ona qoʻydan kamida 2,5—3,0 kg sof jun tolasi olish mumkin.

Boshqa qoʻylarga nisbatan Mayin junli qoʻylarq. yashash sharoitiga oʻta talabchan. Ularni asrash, boqish, parvarish qilish maxsus tayyorgarlikni va eʼtiborni talab qiladi.

19-asrning 70—80 yillari va 20-asr boshlarida va oʻrtalarida Mayin junli qoʻylarq. Oʻzbekiston hududiga ham keltirilgan. Tosh-kent, Jizzax va boshqa viloyatlar xoʻjaliklarida olib borilgan ilmiy tadqiqot ishlari va kuzatishlar natijasida respublikada yarim mayin junli qoʻychilik tarmogʻining paydo boʻlishi va shakllanishi birmuncha jadallashdi.

LL.Shchekin V. A. ChorvachilikT. 1960; Amirov A. Q. va boshqa, Chorvachilik, T. 1980.

Abdusattor Amirov.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Qisqichbaqa Telefon*
***Qisqichbaqa Telefon*** (shuningdek ***Afrodiziak Telefon*** nomi ostida mashhur) Salvador Dalí tomonidan 1936 yili yaratilgan surrealistik jismdir. Dalí qisqichbaqa va telefonlar haqida oʻzining *Maxfiy Hayot* kitobida yozadi; restoranda qovurilgan qisqichbaqa buyurtirganida nega uni telefon bilan birgalikda keltirishmasligi haqida qiziqadi.

Buyum oddiy ishlaydigan telefon hamda uning goʻshagiga yopishtirilgan, gipsdan yasalgan qisqichbaqadan iborat gʻalati gibriddir. Uning oʻlchovlari taxminan 15 × 30 × 17 sm.

Dalí ushbu jismni qisqichbaqaning jinsiy aʼzolari telefon goʻshagining mikrofon joylashgan qismida boʻlishini, demakki gaplashuvchining ogʻziga qisqichbaqaning jinsiy aʼzosi kirib turishini rejalashtirib yasagan.

Ushbu buyumning toʻrtta rangli nusxalari mavjud. Ulardan biri Londondagi Tate Modern muzeyida; ikkinchisi Frankfurtdagi Nemis Telefon Muzeyida; uchinchisi Edward James Jamgʻarmasiga tegishli muzeyda; toʻrtinchisi esa Avstraliya Milliy Galereyasida saqlanadi.

Bundan tashqari uning olti dona oq rangli nusxalari ham bor, ulardan biri Minneapolis Sanʼat Muzeyida saqlanadi.
**Qishloq hayoti** — ommaviy ijtimoiy-iqtisodiy gazeta. 1974-yil 1-yanvar dan "Qishloq haqiqati" (1974—89 yillarda ruschaga oʻgirilib "Selskaya pravda") nomi bilan oʻzbek va rus tillarida chop etilgan. 1993-yildan hozirgi nomda. Toshkent shahrida nashr etiladi. Respublika qishloklarining ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayoti, agrar siyosat, qishloqlarda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar, jahonda agrar sohadagi fan-texnika yutuqlari, dehqon va fermer hoʻjaliklarining hayoti, muammolari, urugʻchilik va seleksiya, dehqonchilik, chorvachilik masalalari yoritiladi. Tahririyatining "Nigoh", "Tahlil", "Buni hayot deydilar", "Qishloqsagi duv-duv gap", "Bunga nima deysiz", "Hangoma", "Gurung" va boshqa rukunlari omma-bopligi bilan ajralib turadi. 1999-yildan bosh muharrir Oʻtkir Rahmat. Adadi 18—25 ming nusxa.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Envsys** ramkasi NetBSD -da yadro darajasidagi apparat monitoringi sensorlari ramkasidir.4-mart, 2019-yil(2019-03-04) holatiga koʻra,ramka 85 ga yaqin qurilma drayverlari tomonidan turli xil atrof- muhit monitoringi sensorlarini eksport qilish uchun ishlatiladi,buni NetBSD `sys` yo'lidagi `sysmon_envsys_register` belgisiga havolalar tasdiqlaydi; harorat sensorlari bilan,`ENVSYS_STEMP`,har qanday drayver tomonidan eksport qilinishi mumkin bo'lgan tur. Sensorlar yadro bilan `**sysmon\_envsys(9)**` API orqali ro'yxatga olinadi. Sensorlarning iste'moli va monitoringi **`envstat`** yordam dasturi yordamida `proplib(3)` orqali `ioctl(2)` orqali **`/dev/sysmon`** psevdo -qurilma fayliga,  javob beruvchi quvvatni boshqarish `**powerd**` qarshi amalga oshiriladi.`/etc/powerd/scripts/`,dan skriptlarni, shuningdek pkgsrc dan `symon` va GKrellM kabi uchinchi tomon vositalarini ishga tushirish orqali yadro hodisalariga.

Ramka foydalanuvchiga drayver tomonidan belgilangan monitoring chegaralarini o'zgartirishga va haydovchiga yadro maydonidagi sensorlar monitoringini amalga oshirishga yoki hatto tizim uchun monitoringni avtomatik ravishda amalga oshirish uchun apparat chipini dasturlashga imkon beradi.Cheklovlarning ikki darajasi aniqlanadi: *tanqidiy* va *ogohlantirish*,ikkalasi ham qo'shimcha ravishda *yuqori* va *past* toifalarga kiradi. Agar chegara chegaralari kesib o'tilsa,yadro hodisasi hosil bo'lishi mumkin,uni oldindan belgilangan foydalanuvchi skriptini bajarish uchun quvvatlantirish orqali foydalanuvchi hududida `powerd` mumkin. Taqqoslash uchun,OpenBSD hw.sensors da foydalanuvchi tomonidan belgilangan qiymatlarning monitoringi `sensorsd` tomonidan foydalanuvchilar maydonida amalga oshiriladi.

Havolalar
---------

* /sys/sys/envsys.h

1. 1 2 3
2. ↑
3. ↑
4. 1 2
5. 1 2
**Ahmad darug‘a madrasasi** Madrasa Ahmad darug‘a guzarida joylashgan bo‘lib, masjid binosiga qo‘shilib ketgan. Hujralardan iborat bo‘lgan. Uning nomi ikkita rasmiy hujjatda mavjud.

Tarixi
------

Qozikalon Mir Badriddin oliy hukmdorga shunday murojaat qiladi: "Ahmad darug‘a guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Baqoxoja janobi oliy mehribonligidan umidvor bo‘lib va duoyi joningizni qilib Mehtar Idrok guzari masjidi imomi va mudarrisi mazkur mulla Husayn o‘rniga o‘tishni istaydi. Maoshi o‘n olti tilla". Va yana: "Ahmad darug‘a guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Qosimxoja janobi oliy mehribonligidan umidvor bo‘lib va benihoya duolar qilib Sarrajon guzari masjidi hujralarida dars beruvchi mazkur mulla Mahmudxoja o‘rniga o‘tishni istaydi. Maoshi yigirma besh tilla".
Ushbu madrasa hoji Ahmad darug‘a masjidining atrofida 15 hujradan iborat bo‘lgan. Masjidga tegishli bir qancha vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Ularning eng qadimiysi Amir Shohmurod davrida rasmiylashtirilgan. Unda yozilishicha: "Mulla Muhammad Xudoyberdi valadi So‘yi Xudoyberdi hijriy 1210-yili sha'bon oyida Poyirud tumanidagi Qatang‘avi mavzesidagi ikki tanob mulki xolis yerini hoji Muhammad3 daru g‘a guzari masjidi uchun vaqf qilgan". Masjidning g‘arbida voqifning hovlisi, shimolida hovuz, sharqida omma yo‘li va janubida Shirgaron darvozasiga eltuvchi yo‘l bo‘lgan. U xom g‘ishtdan sinchli qilib qurilgan bo‘lgan. Undan so‘ng Sar Kuchak valadi Ashur Kuchak ismli shaxs hijriy 1211-yil rajab oyida shahardagi bitta hovlisini vaqf qilgan. Madrasa yoki hujralar to‘g‘risida hech qanday so‘z yo‘q. Keyingi davrlarda rasmiylashtirilgan vaqf hujjatlarida ham shu ahvol. Ammo bu holat madrasaning keyin qurilganini anglatmaydi. Chunki tarixda madrasa va masjidlar uchun mulklarni alohida-alohida vaqf qilinishi tez-tez uchragan.

Manbalar
--------

1. ↑  Buxoro ta'lim tizimi tarixi. Abdusattor Jumanazar. Toshkent: Akademnashr, 2017. – B. 202.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Madrasa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Qumsichqonlar** - olaxurjunlar oilasiga mansub kemiruvchilar kenja oilasi. Gavdasining uz. 5 sm dan 19 sm gacha, dumi 3 sm dan 24 sm gacha. Koʻrinishi kalamushga oʻxshash, lekin dumining uchida bir tutam uzun junlari boʻlishi bilan undan farq qiladi. 80 ga yaqin turi Osiyoning choʻl va chala choʻllarida, Afrika savannalari va togʻ oldi hududlarida tarqalgan. Oʻzbekiston faunasida katta Q. va kichik Q. urugʻlariga mansub katta Q. yulgʻun Q.i, qizilqum Q.i, tushki Q. tarqalgan. Koʻpchilik turlari kechqurunlari yoki kechasi faol. Uyada yashaydi. Katta Q. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston choʻllarida keng tarqalgan; yaylovlar, saksovul va choʻldagi butalarga katta ziyon keltiradi. Q. oʻlat, teri leyshmaniozi, kana toshmali terlamasi va boshqa kasalliklar qoʻzgʻatuvchilarini saqlovchi tabiiy manba hisoblanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Enzo Garinei** (Enzo nomi bilan tanilgan: 1926- yil 4- mayda tavallud topgan) italyan kino aktyori va dramaturg. Oʻz faoliyatini Rimdagi hozirda tugatilgan Teatro Valleda boshlagan.1949- yildan koʻplab 80 ga yaqin filmlarda suratga tushgan. Enzo Garinei shuningdek, professional ovoz sanʼatkori boʻlgan. Sahna va ekran komediyalari va musiqiy filmlarida ikkinchi darajali etakchi sifatida ish yuritgan. 

Enzo Garinei Sten Laurel, Maykl J. Pollard, Donald Moffat va Lorens Neysmit kabi ingliz tilida soʻzlashuvchi yulduzlar uchun dublyaj rassomi sifatida ham tanilgan.1980-yillarning boshidan Rimdagi La Ribalta teatr maktabining badiiy rahbari boʻlib ishlagan. Enzo Garinei 2022- yil 25- avgustda 96 yoshida vafot etdi.

Maʼlumotnomalar
---------------

1. ↑  „Enzo Garinei". *My Movies*. Qaraldi: 28-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „Morto Enzo Garinei, una vita tra teatro, cinema e tv". Repubblica (25-avgust 2022-yil). Qaraldi: 25-avgust 2022-yil.

Havolalar
---------

* Enzo Garinei IMDbda
* Enzo Garinei diskografiyasi Discogsda
**Firuzkuhlar** (dariycha: *فیروزکوهی*) — Afgʻonistonning shimoliy-gʻarbida (Gerirud va Murgʻob daryolari oraligʻida, Hirot viloyatining sharqiy qismida, shuningdek, Chahcharon yaqinida) yashovchi choraymoq guruhiga tegishli xalq.

Aholisining umumiy soni 253 000 kishini tashkil qiladi. Firuzkuhlar eʼtiqodiga koʻra, sunniy musulmonlardir. Ularning oʻz tillari yoʻq, muloqotda fors tilining shevasidan foydalanadilar (Rahimov, 1999).

Kelib chiqishi
--------------

Choraymoqlar va firuzkuhlarning etnogenezida moʻgʻul, turk va eron xalqlari ishtirok etgan. Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, turkiylar-moʻgʻullar taʼsirining kuchli ekanligi firuzkuhlarga xos jihat hisoblanadi.

 Tik toʻquvchilik dastgohi

Anʼanaviy mashgʻulotlar
-----------------------

Firuzkuhlar asosan chorvachilik -qoʻy, echki, tuya boqish bilan shugʻullanishadi. Firuzkuhlar kuchli va chidamli otlarni parvarish qilishlari bilan mashhurlikka erishgan. Qishloq xoʻjaligi ham rivojlangan, undagi asosiy ekinlar arpa va bugʻdoy hisoblanadi. Xalq hayotida hunarmandchilik alohida oʻrin egallaydi. Firuzkuhlar asosan, toʻquvchilik (koʻrpa-toʻshak va jun gilamlar uchun materiallar) hamda kigiz tayyorlash bilan shugʻullanishadi.

 Anʼanaviy turarjoy — qishloq

Anʼanaviy uy-joylar
-------------------

Firuzkuhlar qish faslida qishloqlarda, yozda esa dumaloq toʻrtburchak shaklga ega chodirlarda yashaydilar.

Anʼanaviy kiyimlar
------------------

Joma — firuzkuhlarning anʼanaviy ust kiyimi boʻlib, uch boʻlak matodan, yenglaridan tirsakkacha tikiladi. Anʼanaviy kiyim-kechaklarga shim, qalpoq (tumalchak) va bosh kiyim ustiga tqailadigan roʻmol ham kiradi (Moshkalo, 1997).

Asosiy yeguliklar
-----------------

Firuzkuhlarning taomnomasi asosan non va sutdan iborat. Shuningdek, ularning dasturxonida koʻp miqdorda mevalar ham boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Dannie Joshua Project
2. ↑  Вавилов С. И. Шаумян Л. С.*. Большая советская энциклопедия: алфавитный указатель*. Государственное научное издательство "Большая советская энциклопедия", 1950 — 554 bet.
3. ↑  Мурзаев Э. М.*. Ономастика Востока*. Изд-во "Наука," Глав. ред. восточной лит-ры, 1980 — 152 bet.
4. ↑  Raximov R. R. Firuzkuxi // Narodi i religii mira / Glav. red. V. A. Tishkov. M.: Bolshaya Rossiyskaya Ensiklopediya, 1999. — S. 1009.

Adabiyotlar
-----------

* Rahimov R. R. Firuzkuhiy // Dunyo xalqlari va dinlari / Bob. ed. V. A. Tishkov. M.: Buyuk rus ensiklopediyasi, 1999. S. 581.
* Sovi A. Aholi nazariyasi. T 1.2. M. 1988-yil.
* Devidson B. Afrikaliklar. Madaniyat tarixiga kirish. M. 1975-yil.
* Moshkalo V. DA. Char-Aimak dialektlari guruhi / Dunyo tillari. Eron tillari. I. M. 1997, S. 230-232.
* Katta ensiklopedik lugʻat, 2000. S. 896
**Aeroiqlimshunoslik** — Iqlimshunoslikiing troposfera va quyi stratosfera (25 km balandlikkacha)dagi iqlim sharoitlarini oʻrganuvchi boʻlimi. Yer sirtining bevosita taʼsiri sezilmaydigan balandlikdagi qatlamdan erkin atm. (e.a.) boshlanadi. Aeroiqlimshunoslik iqlim, meteorologik elementlar — bosim, temperatura, namlik, radiasiya balansi va shamolning statistik koʻrsatkichlari bilan ifodalanadi. Aeroiqlimshunoslikda shamol kuchayib, yoʻnalishi turgʻunlashadi. Iqlim hosil qiluvchi asosiy jarayonlar issiqlik almashishi, namlik almashishi va atomning umumiy sirkulyasiyasidir. Aeroiqlimshunoslikdagi barcha meteorologik elementlarning davriy va uzluksiz oʻzgarishi, koʻp yillik rejimi asosan shu jarayonlar bilan aniqlanadi. Iqlim hosil qiluvchi bu uch omil bir-biriga bogʻliq Aeroiqlimshunoslikda namlik kamayishi atm. qurgʻoqchiligiga olib keladi. Geografik kenglikning meteorologik elementlarga taʼsiri balandlikka qarab orta boradi. Aeroiqlimshunoslik qatlamlari iqlimi geografik kenglik boʻyicha aniq taqsimlanadi. Aeroiqlimshunoslik ana shu omillarni tadqiq qilish bilan shugʻullanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Aeroiqlimshunoslik" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Geografiya | *Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |