**Genius** — 2009- yil avgust oyida Tom Leman, Ilan Zekan va Махбодом Могадам(ingl.)o'zb.tomonidan asos solingan foydalanuvchilarga matnlar, yangiliklar, manbalar, she'rlar, hujjatlarning izohlari va talqinlarini taqdim etish imkonini beruvchi sayt.

Dastlab hip-hop musiqasiga e'tibor qaratgan **Rap Genius** keyinchalik mashhurlarning e'tiborini tortdi va qo'llab-quvvatlandi. Oqibatda venchur kapitalining doimiy o'sish imkoniyati tug`ildi. Sayt 2014-yilda pop, adabiyot, R&amp;B kabi ommaviy axborot vositalarining boshqa sohalarini qamrab olish uchun kengaytirildi va izohlarga asoslangan platformani qo'shdi. O'sha yili iPhone uchun ilovasi chiqdi. Yangi maqsadlarni ifodalash uchun sayt 2014-yilning iyul oyida Genius sifatida qayta ishga tushirildi. 2015-yilning avgust oyida Android versiyasi  chiqarildi va 2016-2017-yillarda kompaniya musiqaga yoʻnaltirilgan original video kontentini chiqarishni va jonli tadbirlar va konsertlarni oʻtkazishni boshladi.

Tarixi
------

### Tashkil etilishi va dastlabki yillar ( *2009-2012* )

Dastlab, Genius hip-hopga yo'naltirilgan kraudsorsing sayt sifatida yaratilgan va dastlab **Rap Exegesis** deb nomlangan. Sayt 2009-yil, dekabr oyida o'z nomini Rap Genius deb o'zgartirdi, chunki "eksegez" ni yozish foydalanuvchilar uchun qiyin edi. Resurs 2009-yil avgust oyida Tom Leman (2009-yil 19-avgust kuni soat 12:30 da veb-sayt uchun "birinchi kod qatorini kiritgan") , Ilan Zahori va Mabod Mogedom tomonidan yaratilgan. (UlarYel universitetida  talabalik paytlari tanishishgan) Leman va Mogedom 2009-yilning yozida Leman Mogedomdan "Cam'Ron(ingl.)o'zb. "qo'shig'idagi so'zlarning ma'nosi haqida so'raganida sayt g'oyasini o'ylab topdilar.) »  . Saytning eng dastlabki versiyasini yozgandan so'ng, Leman hammuassislar Mogedom va Zakori bilan birgalikda D. E. Shaw(ingl.)o'zb. Google bilan bog`liq ishlarini qo`yishib, o`zlarining sayti bilan bog`liq ishlarga sho'ng'ishadi.

#### Dastlabki moliyalashtirish

2011-yilda, sayt "oyiga 1 milliondan ortiq tashrif buyuruvchilarni jalb qilganidan"  so'ng, Rap Genius Y Combinator inkubatorini ishga tushirish uchun ariza berdi va "Y Combinator tarixidagi eng tez rivojlanayotgan startapga aylandi". 1,8 million dollarlik boshlang`ich mablag'lar bilan sayt asoschilari Bruklinning Uilyamsburg shahrida o'z ofislarini ochishga muvaffaq bo'lishdi. 2012-yilda kompaniya Andreessen Horowitz  venchur firmasidan qoʻshimcha 15 million dollar sarmoya oldi, bu qisman hamkor Mark Andreessenning brauzerda guruh annotatsiya obʼyektini yaratish boʻyicha oʻtmishdagi saʼy-harakatlari ham sabab bo`ladi. Бен Горовиц(ingl.)o'zb. ) Geniusni "biz moliyalagan eng muhim moliyalanuvchilardan biri" deb ta'riflagan . Kompaniyaning uchta hammuassisi 2012-yilgi Forbes 30 Under 30 ro'yxatining Musiqa toifasiga kiritilgan .

### Kengayish va rebrending ( *2014-2015* )

2014-yilning mart oyida Genius foydalanuvchilarga izohli matnlarni boshqa veb-saytlarga "joylashtirish" imkonini beruvchi funksiyani ishga tushirdi .

### Spotify

Spotify ma'lum treklar uchun Geniusdagi qo'shiq so'zlarini ko'rsatish imkoniyatini o'z ichiga oladi , foydalanuvchilarga "ularni tinglaganda matinni ko`rish" imkonini beradi .

Asosiy shaxslar
---------------

2017-yil holatiga ko'ra, Geniusning asosiy hamkorlari va hissa qo'shuvchilari - asoschilar Tom Leman va Ilene Zahorilardir; qo'shimcha kengash a'zolari Ben Horowitz, Den Gilbert va Stiv Stout ; kontent bo'yicha bosh direktor Brendan Frederik ; Rassomlar bilan aloqalar bo'limi rahbari Rob Markman  hisoblanadi.

Genius bilan hamkorlik qiladiganlar orasida Lord, Frank Okean, Lin-Manuel Miranda , Selena Gomez, Fibi Rayan, DJ Xaled, Nas , Eminem , Rivers Kuomo va Rik Rubin  kabi qo`shiqchilar va boshqa mashhurlar bor.

Eslatmalar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Can the Brogrammers of Rap Genius Annotate the World?" (en).  Intelligencer (5-yanvar 2015-yil). 5-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
2. ↑  „XDA Picks: Best Apps of the Week (Aug 1 – Aug 8)" (en).  xda-developers (8-avgust 2015-yil). 23-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
3. 1 2 3  *Zack O'Malley Greenburg.* „How Nas Became A True Rap Genius" (en).  Forbes. 16-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
4. ↑  „RapExegesis.com becomes RapGenius.com | Rap Genius Blog".  web.archive.org (16-iyun 2012-yil). 16-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
5. ↑  „Rap Genius Explains Why Worse is Better".  firstround.com. 10-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
6. ↑  „Rap Genius Founder Interview | Mahbod Moghadam: Why Rap Genius is Going to IPO One Day" (en).  NextShark (26-mart 2014-yil). 26-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
7. ↑  „Genius: The Annotation Will Not Be Televised | Village Voice".  www.villagevoice.com. 7-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
8. ↑  „Ben Horowitz And The Founders Explain Why A16Z Put $15M Into Rap Genius: "Knowledge About Knowledge"" (en).  TechCrunch. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
9. ↑  *Zack O’Malley Greenburg.* „30 Under 30 - Music" (en).  Forbes. 27-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
10. ↑  *Felix Salmon.* „Janet Yellen’s first FOMC statement, annotated".  Reuters Blogs (19-mart 2014-yil). 24-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
11. ↑  „Now You Can Get the Backstory on Your Favorite Spotify Songs" (en).  Fortune. 21-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
12. ↑  *Joe McGauley.* „The Hidden Spotify Feature We're Obsessed With Right Now".  Thrillist (17-iyun 2016-yil). 25-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
13. ↑  „Translation CEO Steve Stoute joins Genius’ board of directors" (en).  TechCrunch. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
14. ↑  „Genius Appoints Translation Founder Steve Stoute to Board of Directors".  Billboard. 22-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
15. ↑  *Westhoff, Ben*. „Is Genius and the art of annotation starting to come of age?". *The Guardian* (14-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
16. ↑  „Genius Recruits Hip-Hop Journalist and Editor Rob Markman to Head Artist Relations".  Billboard. 17-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
17. ↑  *Condé Nast.* „Read Lin-Manuel Miranda’s Genius Annotations for Hamilton" (en).  Vanity Fair. 8-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
18. ↑  *Zack O'Malley Greenburg.* „How Nas Became A True Rap Genius" (en).  Forbes. 16-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
19. 1 2  „Rick Rubin Annotates Kanye West, Beastie Boys, Johnny Cash Songs on Genius" (en).  Pitchfork. 24-iyul 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.