***Tangled*** (yoki ***Rapunzel***) Disney mediafranshizasidir. 2010-yilda mediafranshiza tarkibiga kiruvchi *Rapunzel* nomli ilk animatsion film eʼlon qilingan. Ushbu filmga Nathan Greno va Byron Howard rejissorlik qilishgan, Dan Fogelman ssenariyni yozgan, Roy Conli esa produserlik qilgan. Bundan tashqari, Glen Keane, John Lasseter va Aimee Scribner ijrochi produser oʻlaroq ishtirok etishgan. Film gʻoyasi aka-uka Grimmlarning „Rapunzel" nomli ertagiga asoslangan.

Franshiza toʻliq metrajli filmlar, videooʻyinlar, qisqa metrajli filmlar, myuzikllar hamda telefilmlarni oʻz ichiga oladi.

Film va televideniye
--------------------

### Rapunzel (film, 2010)

Asosiy maqola: Rapunzel (film)
***Tangled*** — 2010-yilda, Walt Disney Animation Studios tomonidan ishlab chiqarilgan va Walt Disney Pictures nomi ostida ishlangan, amerikaning 3D kompyuter animatsion, musiqiy fantastik, komediyaga boy filmi. Aka- uka Grimmlar tomonidan nashr etilgan xalq ertaklari toʻplamidagi „Rapunzel" nemis ertagiga asoslanib ishlangan, bu multfilm Disneyning 50-metrajli animatsion filmi hisoblanadi. Mandy Moor va Zachary Levining ovozlarini aks ettiruvchi film adashgan, uzun sehrli sochli yosh malika haqida hikoya qiladi va u doimo yolgʻiz holda saqlanuvchi minorasini tark etishni xohlaydi. Onasining qarshiligiga qaramay, u oʻzini hech qachon koʻrmagan dunyoga olib chiqish uchun qidiruvdagi oʻgʻrining yordamini qabul qiladi. Avvalgi Disney animatsion funksiyalari ustida ishlagan bastakor Alan Menken *Tangled filmida* bir qator saundtreklar yaratuvchisiga aylandi.

### Tangled Ever After (Qisqa metrajli film, 2012)

Disney 2012-yil boshida kinoteatrlarda *Tangled Ever After* nomli qisqa metrajli filmni chiqardi. Syujet Rapunzel va Eugenening to‘y kunida, Paskal va Maksimusning nikoh uzuklarini yo‘qotib qoʻyib, birgalikda topib olib kelishlari haqidagi hikoyani oʻz ichiga oladi.

### Tangled: Before Ever After (2017-yilgi telefilm)

*Tangled: Before Ever After*, *Tangled* va *Tangled Ever After* voqealari o‘rtasida ishlangan televizion filmning davomi, u 2017-yil 10-martda ekranga chiqdi. *Tangled: Before Ever After* *Rapunzelning Tangled Adventure filmida* uchuvchi sifatida yana qayta ishlagan.

### Rapunzelning chigal sarguzashtlari (2017-yilgi serial)

Filmga asoslangan teleserialning 2017-yil 24-mart kuni Disney kanalida *Rapunzelning chigal sarguzashtlari* deb nomlangan premyerasi bo‘lib o‘tdi. Serial original filmi va 2012-yilgi „ *Tangled Ever After"* qisqa metrajli filmi o‘rtasidagi voqealarni oʻz ichiga oladi, Mandy Moore va Zachary Levi o‘z rollarini bu kartinada ham takrorlaydilar.

Musiqalari
----------

Film sahnalari uchun ishlangan musiqalar 2015-yil 11-noyabr kuni *Disney Magic* of Disney Cruise Line platformalarida Menken va Slaterning uchta yangi qo‘shig‘idan iborat musiqiy albom premyerasi bo‘lib o‘tdi. Shou filmdan bir soat, aniqrogʻi qirq daqiqadan qisqaroq vaqt davom etdi. Yangi qoʻshiqlar — „Flower of Gold (Oltin gul)" (gul haqida) va „Wanted Man (Qidiruvdagi odam)" (Eugene ning hikoyasi) va „When She Returns (U qaytib kelganda)" animatsiyadagi festivali davomida kuylangan qoʻshiq.

Musiqa
------

* *Tangled* (2010)
* *Tangled: Seriyalari* (2018)
* *Rapunzelning chigal sarguzashtlari* (2019)
* *Rapunzelning chigal sarguzashtlari: Plus Est En Vous* (2020)

Video Oʻyinlar
--------------

Filmga asoslangan videooʻyin 2010-yil 23-noyabrda ikkita Nintendo konsollari, Nintendo DS va Wii konsollari uchun, shuningdek, Disney Interactive Studios tomonidan kompyuter platformasi uchun maxsus ishlab chiqilgan.

Rapunzelning video koʻrinishi Disney Infinity videooʻyinlari seriyasida mavjud.

Aktyorlar va qahramonlar
------------------------

| Obrazlar | Film | Qisqa film | Televizion film | Televizion serial |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Rapunzel* | *Tangled Ever After* | *Tangled: Bundan oldin* | *Tangled: Serial* | *Rapunzelning chigal sarguzashtlari* |
| 1-mavsum | 2-mavsum | 3-mavsum |
| Rapunzel | Mandy Moore | Mandy Moore | Mandy Moore | Mandy Moore |
| Delaney Rose Stein | Ivy George |
| Eugene „Flynn Rider" Fitzherbert | Zachary Levi | Zachari Levi |
| Sean Giambrone |
| Paskal | Dee Bradley Baker |
| Maximus | Natan Greno |
| Oʻgay ona | Donna Murphy |  | Donna Murphy |
| Sideburns Stabbington | Ron Perlman | Natan Greno |  | Ron Perlman | Ron Perlman |
| Brayan Xul |
| Yamoqli Stabbington | Ron Perlman |
| Gvardiya kapitani | M.C.Gainey |  | M.C.Gainey |  | MC Gainey |
| Qirolicha Arianna | Kari Vahlgren | Julie Bowen |
| Qirol Frederik | Clancy Brown |
| Kassandra |  | Eden Espinosa |

Manbalar
--------

1. ↑  PR Newswire. „The Walt Disney Studios Rolls Out Slate of 10 New Animated Motion Pictures Through 2012". Press-reliz.  25-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi.  Qaraldi: 2010-yil 23-noyabr.
2. ↑  Snetiker, Marc. „Rapunzel grows her hair back in Tangled sequel trailer". *Entertainment Weekly* (2017-yil 14-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 22-yanvar.
3. ↑  *Iannucci.* „Disney Channel Making *Tangled* Series; Mandy Moore, Zachary Levi to Star". *TVLine*.  TVLine Media, LLC (2015-yil 3-iyun). 2021-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-sentyabr.
4. ↑  „TV-Cap: TANGLED: BEFORE EVER AFTER Adds Ashley Judd and Many Others Nerdist". *Nerdist*. 2018-yil 16-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-sentyabr.
5. ↑  Tribou, Richard. „'Tangled' takes center stage aboard Disney Magic". *Orlando Sentinel* (2015-yil 15-noyabr). Qaraldi: 2016-yil 28-oktyabr.
6. ↑  „Disney Tangled: The Video Game Release Information for Wii". *GameFAQs.com*. Qaraldi: 2010-yil 5-dekabr.
7. ↑  Molina, Brett. „'Disney Infinity' to introduce Princesses". *USA Today* (2013-yil 20-noyabr). Qaraldi: 2015-yil 31-oktyabr.