recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kang Ye-seo** (2005-yil 22-avgustda tugʻilgan), **Yeseo** monimi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa. U "Mnet" telekanalining „Girls Planet 999" shousida qatnashgani va soʻnggi epizodda 6-oʻrinni egallab, „Kep1er" guruhining aʼzosiga aylangani bilan mashhur. U shuningdek, Janubiy Koreyaning „CutieL" va „Busters" guruhining bosh vokalchisi sifatida sobiq aʼzosi. Kang oʻzining aktrisalik faoliyatini 2010-yilda "MBC" telekanali dramasi „Golden Fish*"*da yordamchi rolda boshlagan.

Faoliyati
---------

Kang oʻzining aktrisalik faoliyatini 2010-yilda „MBC" telekanali dramasi „Golden Fish"da ikkinchi darajali rolda boshlagan va shu bilan birga u „CutieL" kichkintoylar guruhining aʼzosi boʻlgan.

U 2013-yilda „Miracle in Cell No.5" filmida u Choi Ji Yon rolini ijro etgani uchun mashhurlikka erisha boshlagan. Keyinchaalik u mahhur „Sailor Moon" anime seriali uchun ayni nomli sumkalar chiqarib filmni yanada mashxur qilgan. U 20 ga yaqin dramada rol oʻynadi.

Yanvar oyi oxirida Kang Minjungning oʻrniga „Busters"ning yangi aʼzosi boʻlgan. U 2019-yil 31-iyulda birinchi „*Pinky Promise"* mini-albomi bilan debyut qilgan. 2020-yil 6-avgustda Yeseo aktrisalik va boshqa faoliyatni davom ettirish uchun guruhni tark etgan.

2021-yil 18-iyulda Kang rasman 'Mnet"ning *"Girls Planet 999"* shousida ishtirokchi sifatida eʼlon qilingan, shouda u „Kep1er" aʼzosi Mashiro Sakamoto bilan birga „143 Entertainment" kompaniyasi vakili sifatida ishtirok etishgan. 2021-yil 22-oktyabrda Yeseo yakuniy epizodda jami 770 561 ball toʻplagan holda 6-oʻrinni egalladi va shu bilan u yakuniy guruh tarkibiga kirdi. 2022-yil 3-yanvarda u birinchi „First Impact" mini-albomi chiqishi bilan „Kep1er" aʼzosi sifatida rasman debyut qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Kim.* „'황금물고기' 이태곤, 소유진과 결혼 위해 프러포즈만 4번" (ko). *Newsen* (12-iyun 2010-yil). Qaraldi: 2-yanvar 2022-yil.
2. ↑  *Living Economy Team.* „'웃어요 엄마' 아역 강예서, 큐티엘 공연" (ko). *OSEN* (31-dekabr 2010-yil). 31-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
3. ↑  *Kwak.* „버스터즈, 새 멤버 '예서' 합류…청순+애교 갖춘 '10년차 아역 배우'" (ko). *Herald Business* (2-fevral 2019-yil). Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
4. ↑  *Lee.* „버스터즈 "엄청 떨리지만, 신곡 '핑키 프로미스'로 컴백해 행복해"" (ko). *My Daily* (31-iyul 2019-yil). Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
5. ↑  *Choi.* „걸그룹 '버스터즈' 지수X예서X채연, 가수 활동 마무리... 팀 재정비 한다" (ko). *Top Daily* (6-avgust 2020-yil). Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
6. ↑  *Choi.* „'걸스플래닛' 강예서, 정국 닮은꼴? 알고보니 '7번방의 선물' 아역" (ko). *OSEN* (19-avgust 2021-yil). Qaraldi: 31-dekabr 2021-yil.
7. ↑  *Kim.* „김채현 1위…'걸스플래닛' 9인조 걸그룹 '케플러' 결성" (ko). *Edaily* (22-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 22-oktabr 2021-yil.
8. ↑  *Lee.* „'걸스플래닛' 케플러, 오늘(3일) 가요계 출격…'퍼스트 임팩트' 발매" (ko). *Xports News* (3-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 4-yanvar 2022-yil.
**Acer**- Elektronika va Kompyuter texnikalari ishlab chiqaruvchi Tayvan kompaniyasi hisoblanadi.

Tarix:
------

1976-yilda Sten Shi **Mulitech International** deb nomlangan kompaniyaga asos soldi.Kompaniyaning boshlangʻich kapitali $25000 ni tashkil etgan edi.Boshida kompaniya hodimlari soni 11 kishi boʻlgan.1979-yilda kompaniya eksport uchun moʻljallangan birinchi Tayvan kompyuterini ishlab chiqaradi.1981-yilda kompaniya 8-bitli MicroProfessor-II deb nomlangan prosessorni ishlab chiqardi.1985-yilda kompaniya IBMni ortda qoldirib dunyoda birinchi boʻlib 32-razryadli kompyuter ishlab chiqaradi.1994-yilda kompaniya kompyuter etkazib berish boʻyicha dunyoning yirik 10 kompaniyalari tarkibiga kiradi.1997-yilda kompaniya oʻzining X Computer deb nomlanuvchi yangi platformani namoyish etadi.

Faoliyati
---------

Acer kompaniyasi monitor, konsentratorlar, kommutatorlar, diskovod, setevoy karta, klaviatura,operativ hotira va noutbuk ishlab chiqaradi.
2006-yil Acer 14 mln kompyuter (39% ga koʻp 2005-yilga nisbatan) ishlab chiqardi.2006-yilgi kompaniya foydasi oʻtgan yilga nisbatan 16% ga oshdi (yani $11,156 mlyardni tashkil etdi),sof foydasi esa - 21% ($308,9 mlnni tashkil etdi) ga oshdi.

Maxsulotlari
------------

Acer Notebook
* Desktop computers:
	+ Aspire series
* Notebook computers:
	+ TravelMate series
	+ Tablet PC series
	+ Aspire series
	+ Extensa series
	+ Ferrari series
* Personal digital assistants:
	+ S Series of Palm OS PDAs
	+ N Series
* Navigation systems:
	+ Acer e300 series Travel Companion, with Destinator and NAVTEQ maps.
* Server & Storage:
	+ Altos series
* Workstations:
	+ PICA
* Monitors
* Digital Cameras
* LCD Televisions

Manbalar
--------

1. 1 2
2. ↑  *arxiv nusxasi*, 2007-05-10da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2007-11-16

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Acer - Company Profile and News Archive Wayback Machine saytida arxivlandi (2008-01-01).
* Acer 4710z Budget Laptop Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-11-05).
* Indiya rasmiy sayti

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* GND: 5134024-0
* ISNI: 0000 0000 9728 7677
* LCCN: nr97005237
* VIAF: 143895753
* en:WorldCat Identities: lccn-nr97005237

 |
**Abu Nasr Xorazmiy** (arabcha: ; toʻliq ismi: **Abu Nasr ibn Iroq Mansur ibn Ali Xorazmiy**) — matematik va astronom.

Abu Nasr Xorazmiy matematik va astronom olim boʻlib, Xorazmshoh saroyidagi Abu Ali ibn Sino, Abu Sahl Masixiy, Abulxayr Hammor va Abu Rayhon Beruniy kabi olimlar bilan muloqotda boʻlgan.

Asarlari
--------

Xorazmshoh Abulabbos Maʼmunga bagʻishlab "*Kitob fi kuriyyatis samo*" ("*Samoning shar shaklida ekani haqida kitob*"), "*Risola fil halli shubhatan arazat fil maqolatis solis ashara min kitobil usul*" (*"Evklid "Negizlar" kitobining oʻn uchinchi maqolasida yuz bergan shubhani hal qilish haqidagi risola"*), "*Risola fi sanʼatil usturlob bit tariqis sinaʼiy ila Abi Abdallah Muhammad ibn Ali Maʼmun*" ("*Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali Maʼmunga usturlobni sunʼiy usulda yasash haqida yuborilgan risola*") kabi asarlar yozgan. Oʻz davrida "*Batlimusi soniy*" ("*Ikkinchi Ptolemey*") degan faxriy nom olgan.

Adabiyotlar
-----------

1. As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: Dor al-fikr, 1998.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 753.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**"Vino Mariani"** (fransuz Vin Mariani) — 19-asrda  Yevropa va Amerikada tarkibida kokain boʻlgan mashxur sharob ichimligi.

Yaratilish tarixi
-----------------

"Mariani vinosi" korsikalik fransuz kimyogari Algero Mariani tomonidan (1863 bilan patent) Bordo sharobiga Koka barglari ekstraktini qoʻshish orqali yaratilgan.1870-yildan beri u Fransiya va boshqa Evropa mamlakatlarida va ikkala Amerikada keng sotila boshladi. Bir untsiya ichimlikgiga 6 mg kokain toʻgʻri kelgan, eksport qilinganda esa 7,2 mg (mos ravishda 20 va 25 g uchun 100 mg) edi. Marianining tavsiyasiga koʻra, kuniga uch stakan ichish kerak edi, unda taxminan yuz milligramm toza kokain mavjud edi.

Ichimlik tezda mashhurlikka erishdi.  „Mariyan sharobi" haqida faqat Aleksandr Dyuma va Anatol Frans, Konan Doyl va R. L. Stivenson, Genrik Ibsen va Jyul Vern, Fransiyaning bosh ravvinlari va qirolicha Viktoriya, shuningdek, Rimning ikki papasi: Piy X va Lev XIII  ustunlik bilan gapirar edi.

 Leo XIII oʻzi bilan „Mariani sharobi" kolbasini olib yurdi va Anjelo Mariani Vatikanning oltin medali bilan taqdirladi.
Birinchi jahon urushi paytida Mariani sharobi hamma joyda taqiqlangan

### Coca-Colaning tugʻilishi

1884-yilda Atlanta shahridagi amerikalik farmatsevt Djon Pemberton mahalliy sharob asosida Pembertonʼs fransuz sharobi Coca deb nomlangan shunga oʻxshash ichimlikni yaratdi.  Koka ekstraktidan tashqari, ichimlikda sharob va damiana ekstrakti mavjud edi.  Keyingi, 1885-yillarda Atlanta va Jorjiya shtatining bir qator boshqa tumanlarida „quruq qonun" joriy etildi. Pemberton ichimlik formulasini oʻzgartirishi, alkogol asosini yoʻq qilish va uni gazlangan shakar siropi bilan karbonatlanish bilan almashtirish, shuningdek, kola yongʻoqlaridan ekstrakt qoʻshishi kerak edi.  Ichimlikning yangi versiyasi Coca-Cola deb nomlangan

Havolalar
---------



1. ↑  „Drug that spans the ages: The history of cocaine". London: The Independent (2-mart 2006-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2008-yil.
2. ↑  *Bernardo Alexander Attias.* „Cocaine".  St. James Encyclopedia of Pop Culture (2002). 21-avgust 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
3. ↑  *Jorge Hurtado.* „HISTORY OF COCAINE. Cocaine the Legend". 11-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
4. ↑  *Б. Кригер.* „Фармакология счастья и регуляция поведения в будущем".  Мир будущего. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
5. ↑  „Leo XIII on coke".  www.cocaine.org. 11-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
6. ↑  *Б. Кригер.* „Фармакология счастья и регуляция поведения в будущем".  Мир будущего. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
7. ↑  „Drug that spans the ages: The history of cocaine". London: The Independent (2-mart 2006-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2008-yil.
Abu Muhammad Abdulloh ash-Shuxanokiy (arabcha: أبو محمد عبدالله الشوخناكى — Abu Muhammad Abdulloh Muhammad ibn Atiq ash-Shuxanokiy — Roviy.

Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiy oʻrta asrlarda Samarqandga qarashli Shuxanok qishlogʻida tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni ash-Shuxanok qishlogʻida olgan.

Ustozlari
---------

Abu Muhammad Abdulloh ash-Shuxanokiy hadis ilmining sir-asrorlarini Muhammad ibn Mushtamil ibn Ibrohim ibn Shammos as-Samarqandiydan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari
-----------

Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiydan Abu Muhammad al-Bohiliy kabi roviylar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan. Manbalarda bu maʼlumotni ishonchli emasligi qayt etilgan.

Vafoti
------

Abu Muhammad Abdulloh ash-Shuxanokiy X asrda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.3. — Bayrut. Lubnan 1998. -B. 484.

Adabiyotlar
-----------

* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. -B. 238.

|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kangarappady** - Hindistonning Kerala shtatidagi Kochi shahridagi shahar atrofi mintaqasi.

Muassasalari
------------

Hukumat tibbiyot kolleji, Ernakulam,Ayurveda kasalxonasi, veterinariya kasalxonasi,Kangarappadi Mini Town Hall,Hindiston davlat banki (Kangarappady),Sree Narayana yuqori boshlang'ich maktabi, Holycross monastir maktabi Vidyodaya maktabi,busybee's children indoor park,Jairaj Spectrum kvartiralari,Motif Apartments,Gokulam Harmonia Apartments,DD Misty Hill kvartiralari va Confident Atria 3 yashash uylari ushbu hududda joylashgan. Barga biriktirilgan mehmonxona, Toddy do'koni, Royal Bakery oziq-ovqat korti, Bakery B do'koni, ikkita supermarket, Alepa yog'ini olish bo'limi,uchta tibbiyot do'koni,shinalar do'koni,yuqori texnologiyali diagnostika markazi mavjud. Kangarappadida sabzavot do'konlari, Amul muzqaymoq do'koni va boshqalar mavjud.

Yaqin atrofdagi joylar
----------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Areas of Kochi**|  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|    **(Shahar nomini kiriting)**     |
|  |
|  |  |  |

 |

**Ponnakudam Bhagavati ibodatxonasi** Kalamassery munitsipalitetidagi eng qadimgi ibodatxonalardan biridir. Ma'bad Janubiy Hindistonning Kerala shtatidagi Ernakulam tumanidagi Kanayannur talukidagi Thevakkalda joylashgan. Ma'bad Kangarappadidan, Kalamassery hukumat tibbiyot kollejidan 1 km va 2 km uzoqlikda joylashgan. Ponnakudam Bhagavati Kshetram, an'anaviy hind ibodatxonasi bo'lib, ma'buda Sri Vana Durgaga bag'ishlangan.Ma'badning asosiy diqqatga sazovor joyi qalin o'rmon bilan o'ralgan.Parasurama tomonidan keralaning paydo bo'lishi nazariyasining ko'plab izdoshlari uning 108 Durga ibodatxonalari,108 Siva ibodatxonalari,ko'plab sastha ibodatxonalari,Ponnakudam Bhagavathi ibodatxonalari 108 Durga ibodatxonalari orasidan biri ekanligiga ishonishadi.

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  „Animal Husbandry Institutions". 5-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-aprel 2023-yil.

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Nazr Sogʻarjiy** (arabcha: أبو نذير الصغرجي — Abu Nazr Sogʻarjiy — Toʻliq ismi: Abu Nazr Muhammad ibn Hotam ibn Saʼid Sog‘arjiy So‘g‘diy) — muhaddis va roviy.

Hayoti
------

Abu Nazr Sogʻarjiy dastlabki tahsilni otasi Hotam ibn Saʼiddan olgan. Shu bois, u tomonidan keltirilgan hadislarning aksariyati otasi Hotam ibn Saʼiddan rivoyat qilingan. Undan tashqari Abu Nazr Sogʻarjiy oʻz zamonasining bir qancha mashhur allomalaridan ham hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdi
--------

Abu Nazr Sogʻarjiydan Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh ibn Ibrohim Mustalamiy kabi koʻplab zotlar hadis oʻrganganlar hamda rivoyat qilganlar.
Manbalarda Abu Nazr Sogʻarjiyning tavallud topgan va vafot etgan yili haqidagi maʼlumotlar uchramadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 6.- Bayrut, 1998. 420.
2. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 611.
3. ↑  Isayev Y. Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 46.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Abu Muhammad Iso ibn Muso al-Gʻuljoriy** — (?—803) — buxorolik olim va muhaddis.
Hazrat Abu Muhammad Iso ibn Muso al G‘unjoriy — olim, muhaddis, fozil, obid, sodiq boʻlgan. U Buxoroda tavallud topgan. Abu Muhammad Iso ibn Muso al-Gʻuljoriy Iroq, Hijoz, Misr kabi mamlakatlarda tahsil olgan. al-G‘unjoriyning ustozi Imom Molik ibn Anas (713—795) va boshqa bir qator ulug‘ zotlar hisoblanadi.
Uni „G‘unjoriy" deb atalishining sababi shu ekanki, ikki yuzlari doimo qip-qizil bo‘lgan. Yaʼni chehlaridan nur yogʻilgan. Iziddin Ali ibn Asir al Jaziriyning (1160—1234) „Al lubob fitahzib al ansob" (Nasl-nasablarini aniqlash) asarida Iso ibn Muso al G‘unjoriyning fazilatlari, hadis jamlash yo‘lidagi ibratli harakatlari, u kishidan taʼlim olgan olimlar nomi keltirilgan.
Narshaxiy oʻzining „Buxoro tarixi" asarida shunday yozadi: *„G‘unjor deb mashhur bo‘lgan rahmatli Iso ibn Muso Tayminiyga qozilik mansabini taklif qiladilar, u qabul etmadi. Sulton unga, agar qozilik qilmasang biror kishini tanlagin, biz o‘shanga qozilik mansabini beraylik degan edi. Buni ham qabul qilmadi. Sulton qozilikka loyiq kishilar nomini uning oldida bir-bir aytinglar deb buyuradi. Xuddi shunday qildilar, ammo kimning nomini aytsalar, u „loyiq emas" deyaverdi va nihoyat Hasan ibn Usmon Hamadoniy nomini tilga olganlarida u sukut etdi. Uning sukuti roziligidir dedilar-de, qozilikni Hasan ibn Usmon Hamadoniyga berdilar. Buning zamonida Xuroson shaharlarida ilm va taqvoda unga tenglashadigan hech bir kishini ko‘rsata olmaganlar"*.
Atoqli oʻzbek adibi Sadriddin Salim Buxoriy Iso ibn Musoni halollik, poklik, rostgo‘ylikda o‘z zamonasining yagonasi bo‘lgan deb taʼrif bergan. Abu Muhammad G‘unjoriy Saraxs shahrida milodiy 803-yil vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Abu Bakr Muhammad ibn Ja’far Narshaxiy*. Buxoro tarixi*, Toshkent, 1966 — 119 bet.
2. ↑  Sadriddin Salim Buxoriy*. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari*. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291 bet.
**Shovinizm** [frans. saiu1sh$te, Napoleon I bosqinchilik siyosatining muxlisi fransuz askari N.Shoven (Spailchop) nomidan] — millatchilikning oʻta agressiv shakli. Oʻzga millatlarni kamsitish, tahqirlash, oʻz millatini boshqa millatdan ustun qoʻyish, milliy kalondimogʻlik, milliy xudbinlik illatlarini oʻzida mujassam etadi. Shovinistlar gʻoyaviynazariy jihatdan milliy manfaat va ustuvorlikka xizmat qilib, oʻz gʻoyalarini tazyiq va zoʻravonlik orqali amalga oshiradi. "SH." termini 19-asrning 30-yillari Fransiyada paydo boʻldi. Keyinchalik bu soʻz milliy ekstremizmning turli koʻrinishlarini ifodalashda qoʻllanila boshladi. Sh. biror boshqa millatning tarixiy taraqqiyot yutuqlari, insoniyat sivilizatsiyasiga qoʻshgan hissasi, jahon tarixidagi oʻrni, milliy, maʼnaviy va madaniy qadriyatlarini poymol qilishga harakat qilib, ayrim jihatlari bilan natsizm va fashizmga ham oʻxshab ketadi. Sh. koʻp millatli davlatda koʻpincha bir millatning ustuvorligiga, cheksiz imtiyozlarga ega boʻlishiga olib keladi. Baʼzan esa muayyan davlatning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy manfaatlarini milliy manfaatlar niqobi ostida namoyon etib, oʻzga davlatga tazyiq oʻtkazishi ham mumkin. Bu hol buyuk davlatchilik Sh.i sifatida taʼriflanadi. Sh. 20-asrda dunyoning turli davlatlari va mintaqalarida oʻzining mudhish maqsadlarini amalga oshirdi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Poʻlat Shohidovich Zohidov** (1932. 16.12, Toshkent) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1976). Meʼmorlik d-ri (1990), Toshkent politexnika institutini tugatgan (1956). Maxsus ilmiy taʼmirlash ustaxonasida (1956— 58; 1980—93) ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari, Tasviriy sanʼ-at va yodgorliklarni saqlash bosh bosh-qarmasi boshligʻi (1966—73; 1993—95), sanʼatshunoslik institutida meʼmorlik boʻlimi^ boshligʻi (1958-80 va 1995 y.dan). Oʻzbekiston meʼmorligi tarixi, nazariyasi va taʼmiri boʻyicha yetakchi mutaxassislardan. "Shuhrat" medali bilan takdirlangan (1998).

Manbalar
--------

* Traditsii narodnix zodchix Oʻzbekistana, M. 1964; Samarqandskaya shkola zodchix, T. 1965; Oʻzbek meʼmorchiligi ustalari, T. 1967; Meʼmor sanʼati, T. 1978; Meʼmor odami, T. 1996; Temur davrining meʼmoriy qahqashoni, T. 1996.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
**Kanifol** (Kichik Osiyodagi Kolofon sh. nomidan olingan) — ignabargli daraxtlarning qattiq smolasimon tarkibiy qismi. Moʻrt, shishasimon, och sariq rangdan toʻq jigarranggacha boʻlgan shaffof smola. Suyuqlanish temperaturasi 100—140°, qaynash temperaturasi 250°, yumshash temperaturasi 40—75°, kristallanish temperaturasi 95-110°, zichligi 1,07—1,09 g/sm3. Tarkibida 60—92% smolasimon kislotalar (asosan, abiyetin kislota), 0,5— 12% toʻyingan va toʻyinmagan yogʻ kislotalar, 8—20% neytral moddalar (seskvidivatriterpenoidlar) boʻladi. Mineral va organik asoslar taʼsirida tuzlar (kanifol sovun), mas, C|9H2,COONa hosil qiladi. Spirtlar bilan (koʻp atomlilari bilan osonroq) kanifol efirlarini beradi. K.ni metallarning oksidlari (ZnO,CaO, A12O3, VaO va b.) bilan qoʻshib qizdirilsa, sikkativ sifatida qoʻllaniladigan rezinatlar hosil boʻladi. Kislorod taʼsirida oson oksidlanadi. K. sintetik kauchuk, lateks, bitum emulsiyalari i.ch.da emulgator, yelim komponenti, sovun i.ch.da yogʻlarga qoʻshimcha (10% gacha) sifatida qoʻllaniladi. Kalsiyli, ruxli, alyuminiyli, marganetsli va kobaltli tuzlari — sikkativlar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Larisa Vladimirovna Udodova** ( 1973 -yil 12-iyul ) — sovet va o‘zbek fristaylchisi. 1992—1994-yillardagi Qishki Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan. Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston sharafini himoya qilgan birinchi ayol hisoblanadi.

Tarjimai hol
------------

Larisa Udodova 1973 yil 12 iyulda tug'ilgan.

Fristayl bo‘yicha musobaqalarda Toshkent uchun chiqish qiladi .

1992-yilda Larisa Albervildagi qishki Olimpiya o‘yinlarida Birlashgan jamoa tarkibiga kiradi. Saralash bosqichida sportchi finalchilarning eng yomoni germaniyalik Birgit Shtaynga 11,17 ochko to‘plab, 10,15 ochko yo‘qotib, oxirgidan oldingi 23-o‘rinni egallashi bo‘ladi .

Udodova 1994-yilda Lillexammerdagi qishki Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibiga kiradi. Saralash bosqichida fristaylchi 20,28 ochko jamg‘argan holda 21-o‘rinni egalladi va finalchilarning qolog‘i rossiyalik Yelena Korolevaga 1,95 ochkoni  boy beradi .

Udodova Olimpiada o‘yinlarida O‘zbekistonni himoya qilgan birinchi ayol edi  .

Larisa O‘zbekiston xalqaro toifadagi sport ustasi ham hisoblanadi .

Krasnaya Polyanada tog‘ chang‘isi va snoubord bo‘yicha instruktorlik qiladi  .

Manbalar
--------

1. 1 2  „Olympedia – Larisa Udodova". *www.olympedia.org*. 30-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2021-yil.
2. ↑  „Olympedia – Moguls, Women". *www.olympedia.org*. 25-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2021-yil.
3. ↑  „Olympedia – Moguls, Women". *www.olympedia.org*. 1-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2021-yil.
4. 1 2  „Лариса Удодова | Trueski Freeride club" (ru-RU). 25-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-yanvar 2021-yil.
**Larisa** (grekcha: *Λάρισα ή Κάστρο Λάρισας*Argos) — qadimiy va oʻrta asrlardagi akropol, mustahkam tepalik. Argos shahar markazidan 5 kilometr gʻarbda joylashgan.

Tarixi
------

Qoʻrgʻonlar miloddan avvalgi V-VI asrlarga oid. X asrda markaziy qismida qasr qurilgan. Kelajakda qal’a vizantiyaliklar (X asr), lotinlar (XIII asr), venetsiyaliklar (XV asr) va turklar tomonidan hududni izchil bosib olishi natijasida qayta qurilgan.

Akropol Larisa tepaligining tepasida 289 metr balandlikda joylashgan. Ism Ларисы(ingl.)o'zb. sharafiga berilgan), u Argos asoschisi Pelasgusning qizi boʻlgan. Bu choʻqqida akropol, ehtimol Miken davriga oid boʻlgan. Pausanias Zevs Larisa va Afina ibodatxonalari mavjudligini eslatib oʻtadi. Eng qadimiy ibodat obyektlari miloddan avvalgi VIII asrga toʻgʻri keladi.

Hozirgi holati
--------------

Qal’aning shimoliy va gʻarbiy qismlari qoldiqlari hozirgi kungacha saqlanib qolgan. 1928-yilda golland arxeologi Volfgraf Larisa qal’asi ichida 1166-yilda Argos yepiskopi Nikita tomonidan qurilgan Vizantiya Bokira ibodatxonasini topdi.

Qal’a Argos shahri va Argolikos koʻrfazining ajoyib panoramasini taqdim etadi. Kechqurun Larisa qal’asi ajoyib tarzda yoritilgan va Nafpliodan koʻrinadi.

Bino xarobalari himoyalanmagan va jamoatchilik uchun ochiq. Yo‘l tog‘ cho‘qqisiga mashinada yetib borish uchun yetarli darajada yaxshi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Страбон*. Geografiya. VIII, 6, 7
2. ↑  *Pavsaniy*.
Opisanie Elladi. II, 24, 3

Havolalar
---------

|  |
| --- |
| **Larisa** haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling |
|  | Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
|  | Media fayllar Vikiomborda |
|  | Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
|  | Xabarlar Vikiyangiliklarda |
|  | Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
|  | Asarlar matnlari Vikimanbada |
|  | Kitob va darsliklar Vikikitobda |
|
|
|

* Larisa qal’asi
* Akropol
**Matjonov Madraim** (1909, Qoʻngʻirot tumani — 1982.6.2, Nukus) — qoraqalpoq aktyori. Oʻzbekiston xalq artisti (1969). Moskva teatr sanʼati institutining qoraqalpoq studiyasini tugatgan (1939). 1930-36 va 1939-yildan Qoraqal-poq teatrida aktyor. Uynagan rollari jushqinligi, yuksak ijro texnikasi, nutqining mukammalligi bilan ajralib turadi. Sahnada Silvestr, Organ ("Skapen nayranglari", "Tartyuf"), Nodir ("Nomus"), Orolboy ("Suymaganga suykanma"), Gʻofir ("Boy ila xizmatchi"), Osip ("Revizor"), Abdulla yuzboshi ("Oshiq Gʻarib"), Ernazar Kenagas ("Berdaq") kabi obrazlar yaratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Marosim
-------

### Ochilish

1920-yildan beri Olimpiadaning ochilish marosimlarida kabutarlar qo'yib yuborila boshlandi. Biroq, Seulda ko'plab kaptarlar qozonga qo'ndi. Olimpiada mash’alasi koʻtaruvchisi Sohn Kee-chung yaqinlashganda, kaptarlarning bir qismi qozondan chiqmadi va Olimpiya alangasi yoqilganda tiriklayin yoqib yuborildi. Qichqiriq kelajakdagi o'yinlarda kaptarlarni jonsiz narsalar yoki inson aktyorlari bilan ifodalashini anglatardi.

### Millatlar paradi

Koreys alifbosi boʻyicha stadionga 160 ta Milliy olimpiya qoʻmitasining bayroqdorlari kirib keldi va ularning ortidan sportchilar yurishdi.

Bu, shuningdek, Sharqiy Germaniya, Sovet Ittifoqi, G'arbiy Germaniya va Yugoslaviyani o'z ichiga olgan so'nggi parad va bir necha yil o'tgach, o'z faoliyatini to'xtatgan Janubiy Yamanning yagona paradi edi.

Ochilish
--------

SLOOC prezidenti Pak Sex-jik koreys tilida nutq soʻzlab, barchani qutladi. XOQ prezidenti Xuan Antonio Samaranch ingliz va fransuz tillarida nutq soʻzladi. Janubiy Koreya prezidenti Ro Te Vu Seuldagi XXIV Olimpiada oʻyinlari ochiq, deb e’lon qildi.

1. ↑  *Herald.* „When messengers of peace were burnt alive". *Olympics 2004*. 29-avgust 2004-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-oktabr 2019-yil.
**Gʻarbiy koʻrshapalak** (lotincha: *Pipistrellus hesperus*) — koʻrshapalaklar turkumiga mansub kichik koʻrshapalak.

Ushbu tur Meksika va AQShda keng tarqalgan. Turli xil yashash joylarida yashaydi. Ratsiondagi oqsilning yuqori ulushi, qurgʻoqchil yashash sharoitlari va suvning yuqori darajada yoʻqotilishi tufayli bu yarasa odatda suv manbai yaqinida yashaydi. Kun davomida u asosan qoyalar yoriqlarida yashiringan, bu koʻrshapalaklar binolarda, toshlar ostida va zich togʻzorlarda ham uchraydi. Shaxtalarda, gʻorlarda va tosh qoyalarning yoriqlarida qishlaydi.

Qanotlarining uzunligi 19-21,5 sm, tanasi uzunligi 62-80 mm. Oʻrtacha, urgʻochilar erkaklaridan bir oz kattaroqdir. Rangi oq va och sariqdan toʻq jigarranggacha, yuqori qismi quyuqroq va past qismi ochroq. Ularning tumshugʻi, quloqlari, oyoqlari va membrana qanotlari odatda qoraroq, deyarli qora. Terisi yumshoq va yungining uzunligi 3-4 mm ga yetadi. Qanotlari qisqa va keng.

Kechqurun juda erta ovga chiqadi. Sekin uchish. Bu hasharotxoʻr koʻrshapalak. Ob-havo sovuqlashganda yoki oziq-ovqat tanqis boʻlganda uxlaydi. Biroq, ushbu turning individual namunalari baʼzan qish oylarida ov qilish uchun paydo boʻladi. Odatda yolgʻiz qishlaydi.

Urgʻochilar oʻz bolalarini iyun oyida tugʻadilar. Odatda, ikkita chaqaloq tugʻiladi, lekin faqat bittasigina yashab ketadi. Onalar oʻz bolalarini yolgʻiz oʻzi yoki oʻndan ortiq koʻrshapalakdan iborat kichik ona koloniyalarida tarbiyalaydi. Nasl, odatda, tugʻilgandan 2-3 hafta oʻtgach, parvoz qilishni boshlashadi.

Manbalar
--------

1. ↑   Sokolov V. Ye. Pyatiyazichniy slovar nazvaniy jivotnix. Latinskiy, russkiy, angliyskiy, nemeskiy, fransuzskiy. 5391 nazv. Mlekopitayuщie. — M.: Russkiy yazik, 1984. — S. 76. — 352 s. — 10 000 ekz.

Adabiyotlar
-----------

* Arroyo-Kabrales, J. va Tikul Alvarez Kastaneda, S. 2008-yil. Pipistrellus hesperus. In: IUCN 2012
**Antonio Ruiz Cervilla** (1937-yil, 31-iyulda tugʻilgan) — ispaniyalik nafaqadagi yarim himoyachi va murabbiyi.

Oʻyin karyerasi
---------------

Mursiya viloyatining Gvadalupe-de-Masiskoke shahrida tugʻilgan Ruiz „Real Madrid" safida besh yil oʻynadi va La Ligadagi debyutini 1957-yilning, 21-aprelida „Selta" ga qarshi oʻyinda 4–1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda oʻtkazdi. U oʻzining dastlabki uch mavsumida atigi 15 ta oʻyinda maydonga tushdi va klubning 1958—1959-yilgi Yevropa kubogi musobaqasida beshta oʻyinda toʻliq maydonda harakat qildi, shu jumladan Stad de Reyms klubiga qarshi 2-0 hisobida finalda jamoasi bilan gʻalaba qozonilgan oʻyinda ham maydonga tushgan.

1962-yilda Ruiz „Deportivo de La Korunya" klubi bilan ijara asosida shartnoma imzoladi, u oʻzining yagona mavsumida soʻzsiz boshlovchi boʻldi, ammo quyi ligaga tushib ketganidan soʻng oʻzining oʻyininig namoyish eta olmadi. *Merengues* tomonidan chiqarilgan, u keyingi etti mavsumning beshtasini Segunda Divisionda oʻtkazdi, ikkita istisnolardan biri 1964–65 Real Murcia klubi bilan quyi ligaga tushib ketdi. U 1970-yilda 33 yoshida nafaqaga chiqdi, Ispaniya birinchi divizionida jami 103 oʻyin oʻtkazib, beshta gol urgan.

Murabbiylik karyerasi
---------------------

Nafaqaga chiqqandan soʻng, Ruiz murabbiylikni boshladi, uning birinchi bekati Mursiyaning B jamoasi edi. Keyingi oʻttiz yil ichida u yana sakkizta klubni boshqardi, bir necha yil ishlamadi.

1979-yildan 1981-yilgacha Ruiz yuqori ligada Las-Palmas UD klubini boshqargan va ikkinchi mavsumining boshida ishdan boʻshatilgan, bunga assosiy sabab klubni quyi ligaga tushib ketishdan qutqarish edi. 1984–85 va 1994—1995-yillarda xuddi shu divizionda u Elche CF va CD Logroñés uchun 30 ta oʻyinda bosh murabbiy sifatida ishlagan, chunki ikkala jamoa ham oxir-oqibat pastga tushib ketdi; La Rioja jamoasi butun mavsum davomida kamida beshta murabbiyga ega boʻlib, barcha davrlardagi eng past 13 ochko bilan yakunlagan.

Faxrlar
-------

### Real Madrid

* La Liga : 1956–57, 1957–58, 1960–61, 1961–62
* Bosh kubok : 1961–62; Ikkinchi oʻrin 1958, 1959–60, 1960–61
* Yevropa kubogi : 1956–57, 1957–58, 1958–59, 1959–60; Ikkinchi oʻrin 1961–62
* Qitʼalararo kubok : 1960-yil
* Lotin kubogi : 1956-yil

Manbalar
--------

1. ↑  „Real Madrid CF – All the players in European Cups". RSSSF. Qaraldi: 16-aprel 2015-yil.
2004-yil 29-avgust kuni 21:15 EEST (UTC+3) da **2004-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarining yopilish marosimi** Gretsiyaning Marousi shahrida, Afina chekkasida joylashgan Olimpiya stadionida bo'lib o'tdi.

* Erkaklar o'rtasidagi marafon davomida De Lima Braziliyaga yakuniy oltin medalni sovg'a qilish uchun poygada yetakchilik qildi. Biroq, o'rtada unga irlandiyalik ruhoniy Cornelius Horan hujum qildi. O'sha voqeadan so'ng u uchinchi o'ringa tushib ketdi va bu bronza medalini qo'lga kiritishga imkon berdi va bu musobaqada Braziliya uchun birinchi bo'ldi. Shundan so'ng u to'rt yildan so'ng Pekin -2008ni sog'inadi. 12 yil o'tib, 2016-yilda Braziliya mezbon davlat bo'lganida, ochilish marosimida Xoranning hujumiga qarshi jasorati sharafiga u Rio-de-Janeyrodagi Olimpiada qozonini yoqish uchun oxirgi mash'ala sifatida taqdirlandi.

Stadionga 202 ta Milliy olimpiya qo'mitasining bayroqdorlari yetib kelishdi. Har bir ishtirokchi davlatning bayroqdorlari yunon alifbosi tartibida tartiblangan bitta faylda stadionga norasmiy tarzda kirib kelishdi va ularning ortidan barcha sportchilar yurish qilishdi. Ularni gretsiyalik og'ir atletikachi Pyrros Dimasva xitoylik to'siq bo'yicha Liu Xiang boshqargan, ikkinchisi esa o'yinlarning navbatdagi mezbon davlati sifatida Xitoyni ifodalaydi.

Afina meri Dora Bakoyannis Olimpiada bayrog'ini Afina 2004 vakili sifatida XOQ prezidenti Jak Roggega, so'ngra Pekin meri Van Qishanga topshirdi. U Liu Qi boshchiligidagi keyingi mezbon shahar, Pekin 2008 qo'mitasi a'zolarini ifodalaydi.

Olimpiya bayrog'ining tushirilishi va yunon xorlari yunon tilida kuylagan Olimpiya madhiyasining kuylanishi. Ikki yildan so'ng Italiyaning Turin shahrida bayroq yana ko'tarildi.

1. ↑  "Closing Ceremony Under a Full Moon". International Olympic Committee. 25 August 2004. Retrieved 27 April 2021.
2. ↑  „On This Day - Athens 2004 Closing Ceremony". *Greek City Times*. Qaraldi: 25-oktabr 2020-yil.
**Gʻarbiy Togolend** (fr. Togoland de l'Ouest) — Ganada joylashgan (de-yure). Gʻarbiy Togolend hududi beshta mintaqaga boʻlingan: Volta, Oti, Shimoliy, Shimoli-gʻarbiy va Yuqori Sharqiy hududlar. 2020-yil sentabr oyida Gʻarbiy Togolend separatistlari Gana Respublikasidan mustaqilligini eʻlon qildi. Gʻarbiy Togolend 2017-yildan beri Millatlar va Xalqlar Tashkilotining aʻzosi boʻlmagan davlatdir.

Tarixi
------

1884-yilda Germaniya Togolend ustidan protektorat oʻrnatdi. Germaniya hukmronligi ostida protektorat namunali mustamlaka sifatida qaraldi. Bu vaqtda Togolend oʻzining gullagan davrini boshdan kechirdi.

1914-yilda Birinchi jahon urushi paytida Buyuk Britaniya va Fransiya protektoratga bostirib kirdi. Germaniya magʻlubiyatga uchragach, Versal shartnomasi imzolangandan soʻng Togolendning gʻarbiy qismi Britaniya Togolendining mustamlakasiga aylandi.

Ikkinchi jahon urushidan keyin Britaniya Togolendi Britaniya boshqaruvi ostida Birlashgan Millatlar Tashkilotining ishonchli hududiga aylandi.

1957-yilda Togolend aholisi Gana tarkibiga qoʻshilish uchun plebistsitda ovoz berishdi.

2017-yil 9-mayda Milliy tadqiqot guruhi (fr. Fondation du Groupe d'étude de la Patrie) G‘arbiy Togolend mustaqilligini e’lon qilishga muvaffaqiyatsiz urinish.

2019-yil 7-may kuni Volta separatistlarining milliy yetakchisi, Milliy Tergov Guruhi Jamgʻarmasi (MTGJ/HSGF) Emmanuel Agbavor MTGJning oʻz qurolli guruhi borligi haqidagi daʼvolarni rad etdi.

2020-yil 25-sentabrda ayirmachilar Gana qurolli kuchlarini Voltaning Shimoliy Tongu mintaqasida bir nechta politsiya postlariga hujum qilganidan so‘ng Volta hududini tark etishni talab qildi. MTGJ rahbari Charlz Kormi Kuzorz matbuot bayonotida Gʻarbiy Togolendning suverenitetini eʻlon qildi. Taniqli xavfsizlik eksperti Adib Sani hukumatni muammoni milliy tahdid sifatida ko‘rib chiqishga chaqirganiga qaramay, Gana hukumati bayonotni jiddiy qabul qilmadi va uni "hazil" deb hisobladi.

Mustaqillik eʻlon qilinishi ortidan yuz bergan toʻqnashuvlarda koʻplar halok boʻldi va yaralandi. Gana rasmiylari yaqinlashib kelayotgan toʻqnashuvlardan xabardor ekanliklarini daʻvo qildi. Ganadan kelgan manbalarning keltirilishicha, mustaqillik harakatiga rahbarlik qilayotgan separatistik guruh bilan bog‘liq vaziyat hukumat nazorati ostida, ammo MTGJ qo‘liga qurol olib, magistral yo‘llarda to‘siqlar o‘rnatgan. Gana prezidenti ayirmachilar bilan muzokara olib borayotganini rad etdi.

Demografiyasi
-------------

Gʻarbiy Togolendda 4 millionga yaqin odam yashaydi. Gʻarbiy Togolend tillari - fransuz, eve, adangme va ingliz.

Asosiy dinlar nasroniylik, islom, Ifa va vudu bo'lib, bu mintaqadagi izdoshlarning koʻpchiligi eve xalqidir.

Reaksiyalar
-----------

Gana va boshqa davlatlar bu harakat istalmagan salbiy reaktsiyaga olib kelishi mumkin deb hisoblashadi. MTGJ mintaqadagi boshqa bo'linish harakatlaridan keyin, masalan, Kamerun hukumati bilan ochiq qurolli toʻqnashuvga aylangan Janubiy Kamerundagi harakatlar ortidan ergashishi mumkin. Bu xavf boshqalar bilan birlashtirilishi mumkin, masalan, jihodchilar harakatining kengayishiga olib kelishi mumkin.
"YOZI BILAN ZEBO" — oʻzbek xalq dostoni. Dostonda chorvador Poyondaboyning qizi Zebo bilan xizmatkor Yozining ishqiy sarguzashtlari aks etgan. Mehnat va muhabbat, vafo va sadoqat tuygʻulari, sevgida mard, sabotli boʻlish, inson erki, baxtsaodati uchun kurash gʻoyalari bilan chatishib ketadi. "YO. bilan 3." parchalari dehqonchilik bilan bogʻliq ishlarda mehnat qoʻshiqlari sifatida kuylanadi. Doston oʻzining xalqchil ruhi, insonparvarlik gʻoyalari bilan tinglovchi va oʻquvchilarga maʼnaviy va axloqiy zavq bagʻishlaydi. Bu doston parchalarini kuylovchilar yozigoʻy, yozichi, yozikash deb ataladi. Yigirmadan ortiq varianti yozib olingan. Nisbatan toʻla varianti Qodir baxshi Rahimovga taalluklidir (1936—86). Dostonning bir necha nusxalar asosida tayyorlangan yigʻma varianti nashr qilingan (1962).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kegeyli kanali** - Qoraqalpogʻiston Respublikasida qurilgan irrigatsiya inshooti. Amudaryodan boshlangan Hizketgen kanalinish chap tarmogʻi (Qizketgen kanali 25 km da Quvanish-jarma va Kegeyli kanaliga ajraladi). Uz. 56 km. Suv oʻtkazish imkoniyati 115 m³/sek. 1935 yilda ishga tushirilgan. Keyingi yillarda kanal toʻliq rekonstruksiya qilinib, 1963 yilda kanalning 36-kmda Mayyob va 55-kmda Beshyob gidrouzellari qurildi. Kegeyli kanalidan Yestekjap, Qorasiyroq, Shohariq va boshqalar kichik kanallarga suv beriladi. Suv kamayib ketgan yillarda Kegeyli kanaliga Qattiqoqar kanalining eski oʻzani orqali Amudaryoda qurilgan nasos stansiyasi yordamida suv uzatiladi (5–6 m³/s). Kanal suvi bilan Kegeyli va Chimboy tumanlarida 30 ming ga yer sugʻoriladi, yangi yerlarni oʻzlashtirish imkoniyatini beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Matniyoz Abdalniyozovich Yusupov** (1925.1.1, Urganch — 1992.6.10, Toshkent) — kompozitor, sozanda (gijjak), xonanda, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1969). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1960). Xorazm maqomlari va xalq musiqa merosini oʻzlashtirish, soz chalish va ashulachilikni oʻrganishda S.Yoqubov, M.Xudoyberganov, K.Otaniyozovlar Yusupovga ustozlik qilishgan. Xorazm viloyat estradasida sozanda (1940—43), Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1943—44), Xorazm teatrida musiqa rahbari (1945—51). Urganch musiqa bilim yurtida direktor (1967—72), "Lazgi" ansamblining badiiy rahbari (1972—74). Oʻzbekiston radiokoʻmitasida musiqa muharriri (1974—85), Toshkent madaniyat institutida dotsent (1985-yildan).

Yusupov opera ("Xorazm qoʻshigʻi", 1964), balet ("Gulsanam", 1974), musiqali drama va komediyalar ("Gʻazal fojiasi", A.Bobojon pyesasi; "Dil koʻzgusi", H.Gʻulom; "Tun va noxun", Yu.Yusupov; "Muqaddas diyor", X.Rasul va boshqalar), simfonik asarlar, "Bilmaguncha", "Xorazm", "Bahor navosi", "Ishq kuyida", "Hijron", "Yorimga ayting", "Qalbi daryo" kabi qoʻshiqlar va boshqalar yozgan. Yu. shirali ovoz sohibi, lirik xonanda boʻlib mumtoz va zamonaviy bastakorlar ashulalarini ijro etgan ("Feruz", "Qoʻsh parda suvora", "Savti suvora", "Jonim sadqa", "Aqlu odobdandur", "Yozmishlar", "Dildorim kelur" va boshqalar). Ijrolari Oʻzbekiston radiosi fonotekasiga yozilgan. Xorazm xalq qoʻshiq va kuylari, maqom va suvoralari, doston qoʻshiqlarini, shuningdek, K.Otaniyozov asarlarini toʻplab notaga olgan va nashr ettirgan ("Oʻzbek xalq muzikasi", 6 j. T. 1958; 7 j. T. 1960; Xorazm maqomlari, T. 13 j. 1980-87; "Uchirdim shunqor qushimni", T. 1987). Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1991).

Manbalar
--------

* Mahliyo, T. 1970; Shodiyona, T. 1977; Bir diyorki, T. 1981; Guldasta, T. 1985.

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
1992-yil 9-avgustda Ispaniyaning Barselona shahridagi Estadi Olímpic Lluís Companysda **1992-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarining yopilish marosimi** bo'lib o'tdi.

172 ta Milliy olimpiya qoʻmitasi bayroqdorlari ispan alifbosi boʻyicha bir qatorda stadionga norasmiy tarzda kirib kelishdi va ularning ortidan sportchilar millatiga koʻra farq qilmasdan, guruhlashsiz yurishdi.

COOB prezidenti Pasqual Maragall katalon, ispan va ingliz tillarida nutq so'zlab, marosimlarni yakunladi va barchaga minnatdorchilik bildirdi. XOQ prezidenti Xuan Antonio Samaranch ispan tilida nutq soʻzlab, Barselona tashkiliy qoʻmitasi prezidenti Paskal Maragallni Oltin Olimpiada ordeni bilan taqdirladi va Barselonadagi XXV Olimpiada oʻyinlarini yopiq deb e’lon qildi. Barselona meri Pasqual Maragall Olimpiya bayrog'ini Samaranchga topshirdi, keyin u 1996-yilgi o'yinlar arafasida uni Atlanta meri Meynard Jeksonga topshirdi. Bayroq 18 oy o'tgach, 1994-yil 12-fevralda Lillexammerda 1994-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarining ochilish marosimida yana ko'tarildi.
**Matluba Muhammedova** (1911-yil, Fargʻona — 1998-yil, Toshkent) — shifokor. Sheʼrlari sabab qatagʻonga uchragan. Italiya elchixonasidan boshpana soʻragan degan ayblov qoʻyilgan. Davlat va siyosat arbobi, arxitektor Abduvosiq Muhammedovning turmush oʻrtogʻi.

Tarjimayi holi
--------------

Matluba Muhammedova 1911-yil Fargʻonada tugʻilgan. Otasi Nurmuhammad Dadamuhammedov yangi usuldagi maktabda muallimlik qilgan. 1926-yilgacha Matluba Muhammedova Qoʻqonda oʻqigan. Keyinchalik Toshkentdagi ayollar bilim yurtida, undan soʻng opasi kabi Moskvadagi oʻzbek maorif institutiga oʻqishga kiradi. Talabalar orasida vatanparvarlik ruhidagi sheʼrlari tufayli mashhurlikka erishadi. Keyinchalik uning shu mavzudagi sheʼrlari komsomol tashkiloti tomonidan koʻrib chiqilib, millatchilik sifatida baholanadi va oʻqishdan haydaladi. 1927-yil Moskvada „Komsomolskaya pravda" gazetasida unga qarshi maqola ham chiqariladi. Koʻp oʻtmay oʻziga qoʻyilgan ayblarning tuhmat ekanini isbotlab ariza yozadi va oʻqishga qaytib tiklanadi. Ammo, bu vaqtda Moskvadagi oʻzbek maorif instituti yopiladi. Matluba Muhammedova shundan soʻng musiqa texnikumiga kirib, oʻqishni davom ettiradi. 1929-yilda Said Ahmad Naziriy Matlubani Leningrad arxitektura instituti talabasi Abduvosiq Muhammedov bilan tanishtiradi. 1933-yilda Abduvosiq oʻqishni bitirib Toshkentga qaytgach ular oila qurishadi.

1938-yil 5-mart kuni A.Muhammedovga teatr qurilishida katta miqdordagi davlat pulini oʻmarish aybi qoʻyiladi. Sud 5-oktyabr kuni soat 09:00 dan 09:15 gacha oʻtkaziladi va oliy jazoga hukm qilinadi. Hukm oʻsha kuniyoq ijro qilinib, Abduvosiq Muhammedov otib tashlanadi. 1938-yil 17-yanvar kuni A.Muhammedovning turmush oʻrtogʻi Matluba Muhammedova ham qamoqqa olinadi. Bu paytda u Toshkent tibbiyot institutining 3 bosqich talabasi boʻlgan. 1938-yil 17-may kuni Toshkent viloyat sudi Matluba Muhammedovani 10 yilga qamoqqa hukm qiladi. U Sibirning Usolskiy lagerida jazoni ijro etadi. Sibir oʻrmonlarida daraxt kesishga majbur qilinadi.

1940-yil 26-fevralda Matluba Muhammedovaning arizasi qayta koʻrib chiqilib, aybsiz deb oqlanadi. Matluba Muhammedova ikkinchi jahon urushi yillarida Tibbiyot institutini tugatdi, shifokor boʻlib ishladi. Urushdan soʻng ukasini davolatish maqsadida Namanganga ketdi, chunki ukasiga Toshkentda yashashga ruxsat berilmagan. Stalin vafot etgandan keyin yana Toshkentga qaytdi. Matluba Muhammedova 1998-yilda Toshkentda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bahrom Irzayev* „Nega sen qo‘zg‘olmaysan, Millatim?! – Sho‘rolar mamlakatini larzaga solgan opa-singil Muhammedovalar". *oyina.uz*. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
2. ↑  Б. Ҳасанов*. Tarixning noma'lum sahifalari. 7-kitob*. Toshkent islom universiteti 2018 — 137 bet. ISBN 978-9943-4964-4-6.
3. ↑  „Шеъри учун қатағонга учраган ўзбек қизи. Матлуба Муҳаммедованинг аянчли қисмати ҳақида". *xabardor.uz*. Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
4. ↑  *Шерапи Турдиев* „Истиқполчи аёл кисмати". *press.natlib.uz* (2001-yil, 15-avgust). Qaraldi: 26-iyun 2023-yil.
**Ayrishox sutlama**  ( lotincha: *Euphorbia densiuscula*) — Sutlamadoshlar (*Euphorbiaceae*) oilasiga mansub ikki pallali o‘simliklar turi sanaladi. Bu o‘simlik turini 1923-yilda birinchi marta rus botanigi Mixail Grigorevich Popov tomonidan aniqlangan  .

Sinonimik nomlanishi — *Tithymalus densiusculus* ( Popov ) Prokh.  .

  

Qisqacha tavsifi 

Bo‘yi 5–10 sm orasidagi bir yillik o‘t. Poyasi qisqa, qalin bargli, shoxlangan, hurpaygan qisqa tukli. Barglari etli, teskari tuxumsimon, asosiga qarab ingichkalashib boradi va barg bandiga aylanadi. To‘pguli qalqonsimon, ko‘p marta ayricha ravishda butalaydi. Ko‘sagi tuxumsimon, uch bo‘lakli, yetilmagani qisqa tukli, pishgani deyarli tuksiz. May–iyun oylarida gullaydi, yetiladi.

Tarqatishi
----------

Oʻzbekiston endemigi  .

Surxondaryo viloyati: Ko‘hitang tizmasida — Bog‘lidara dovonida, Oqtosh qishlog‘i atrofida, Hisor tizmasida — Boysun yaqinidagi Kattaqamish qishlog‘i atroflarida uchratish mumkin. Turkmanistonda ham bu o‘simlik (Kelif atrofida) ko‘zga tashlanib turadi. Gipsli, ola jinslarda o‘sadi.

Muhofaza choralari
------------------

Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan . Surxon davlat qo‘riqxonasi hududida turning bir qismi muhofazaga olingan

Manbalar
--------

1. 1 2  „Молочай густоватый - Euphorbia densiuscula - Описание таксона - Плантариум". 14-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2014-yil.
2. 1 2  Euphorbia densiuscula Popov — The Plant List
3. ↑  „Tropicos | Name - Euphorbia densiuscula Popov". 17-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2014-yil.
4. ↑  „АЙРИШОХ СУТЛАМА". 20-oktabr 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2022-yil.
5. ↑  World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew
**Dastshoʻy**, dashshu — qoʻl yuvishda ishlatiladigan roʻzgʻor buyumi. Qoʻqonda dashshu, Andijon, Fargʻona, Namanganda chilopchin deb ataladi. D. 3 qismdan — dumaloq yassi (baʼzan kungurali) palla, suvdon va shabakali (panjarasimon) qopqoqdan iborat. D.larning shakli va yasalish usuli bir xil, lekin ular turlicha bezatiladi. Asosan mis, sopol, tunukadan yasalgan. D. qadimda obdasta (oftoba) bilan birga qoʻshib sotilgan. Buxoro, Toshkent, Fargona vodiysi, Xorazmda D. minokorlik, sovotkorlik uslubida girih, islimiy naqshlar, ayrim hollarda tasvirlar bilan bezatilib, har xil qimmatbaho toshlar qadalgan, rangli surgichlardan foydalanilgan. Shahrisabz, Qarshida mis D.larga oq qalayi qoplab turli mis bezaklar kadalgan. D. namunalari respublika muzeylarida saqlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kefir** (ruscha: *Кефир*) — sigir sutidan tayyorlanadigan sut kislotali parhez ichimlik. Qaymogʻi olinmay pasterizatsiya kilingan yoki yogʻi olingan sigir sutidan ivitib tayyorlanadi. Unga sut kislotali va spirtli achitish jarayonini hosil qiladigan K. zamburugʻida yoki maxsus oziq muhitda tayorlangan tomizgʻi qoʻshib ivitiladi. Kefirning tayyor boʻlish muddatiga koʻra, chuchuk (bir kunlik), oʻrtacha (ikki kunlik), nordon (uch kunlik) xillari boʻladi. Kefir qanchalik uzoq, ivitilsa, shunchalik koʻp spirt (0,2— 0,6 % gacha), sut kislotasi va karbonat angidrid toʻplanadi. Sutni qayta ishlash korxonalarida yogʻli (3,2 % sut yogʻi) va kam yogʻli (sut yogʻi 0,05 % dan oshmaydi) Kefirlar koʻplab ishlab chiqariladi. Kefirdagi sut kislota va achituvchi bakteriyalar oshqozon-ichakdagi zararli mikroblarni yuqotishga yordam beradi, qabziyatni boʻshashtiradi.

Yana qarang
-----------

* Sut sanoati
* Sut
* Tvorog
* Qaymoq

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |