**Johannes Christian „Chris" John** (1979-yil 14-sentyabrda tugʻilgan) — Indoneziyalik sobiq professional bokschi, 1998-yildan 2013-yilgacha musobaqalarda qatnashgan. U 2004-yildan 2013-yilgacha yengil vazn toifasida WBA (Super) chempionlik unvoniga ega boʻlgan sportchidir. Uning qariyb oʻn yillik boshqaruvi divizion tarixidagi ikkinchi eng uzun (Jonni Kilbeyndan keyingi jangi nzaeda tutilmoqda) boʻlgan. Oʻz hukmronligi davrida John 16 nafar bokschiga qarshi chempionlik unvonini himoya qilgan edi, bu eng yengil vazn tarixidagi ikkinchi (Eysebio Pedrozadan keyin) jangi boʻlgan edi.

Kris „Ajdaho" Jon Ellyas Pical, Niko Thomas va Muhammad Rachmandan keyin jahon chempionligini qoʻlga kiritgan toʻrtinchi indoneziyalik bokschidir. 2013-yilda John Simpive Vetyekaga faoliyatiidagi yagona magʻlubiyatidan soʻng boksdagi faoliyatini yakunlaganini ommaga eʼlon qiladi.

Yoshligi
--------

Chris John 1979-yil 14-sentyabrda Banjarnegara shahrida tugʻilgan, uning toʻliq ism sharifi J*ohannes Christian John* edi. U xitoylik va Mariya Varsinidan boʻlgan Johan Tjaxjadining (haqiqiy ismi: Tjia Foek Sem boʻlgan) toʻrtta aka-ukalarning ikkinchi oʻgʻli edi. Boks Johnning bolaligidanoq hayotining bir qismiga aylanishga ulgirgan edi. Johnning otasi Indoneziyada sobiq havaskor bokschi edi. U oʻgʻillari John va ukasi Adrianni 5 yoshida boks bilan tanishtirgan. Johnning otasi uni ogʻir janglar va gʻalabalar haqida hikoya qilib, ilhomlantirgan. Jang qilish yoki boshqa sport turlari bilan shugʻullanish imkoniyatini hisobga olgan holda, John boksni tanladi va Banjarnegarada havaskor chempion boʻladi.

Professional faoliyati
----------------------

John 1997-yilda professionalga aylanadi va u oʻzining yangi „Ajdaho" laqabini eʼlon qilishdan oldin „Ozgʻin odam" nomi bilan tanilgan edi. Oʻzining birinchi professional jangida John mahalliy jangchi Word Kandani magʻlub etib, nokaut bilan gʻalaba qozondi. Oʻzining 6-jangida 12 raundlik jangda yengil vazn toifasida mamlakat chempioni Muhammad Afaridzini nokautga uchratgan Kris Johnning obroʻsi oshdi. Jhon birinchi raundda ikki marta nokdaunga uchradi, biroq u 12-raundda Alfaridzini nokautga uchratib, vaziyatni oʻzgartirishga muvaffaq boʻldi. Kris Johnning soʻzlariga koʻra, uning burni 1-raundda sodir boʻlgan burun sinishi natijasida kuchli qon ketgan.

Tokiodagi jang
--------------

Ushbu jangdan oldin ikkala jangchi ham magʻlub boʻlmagan, John 41-0 va Enoki 27-0. Bu Xiroyuki Enokining jahon chempionligi uchun birinchi zarbasi berilgan edi. Ikkinchi jahon urushi tarixi tufayli Indoneziya Yaponiyaning mustamlakasi boʻlganligi sababli kurashda koʻplab shov-shuvlar paydo boʻlishiga sabab boʻldi.

Ushbu jang Yaponiyaning Tokio shahridagi korakuen zalida boʻlib oʻtdi. John jang boshidanoq nazoratni oʻz qoʻliga oladi va 118-110, 118-110 va 117-111 hisobida bir ovozdan gʻalaba qozonadi. Bu Jonning jahon chempionligini 10 marta himoya qilgan jangi boʻldi.

John va Kimura
--------------

Enoki jangidan soʻng, Kris koʻp yillik daʼvogar Rokki Juaresni chaqirdi. John Secondsout nashriga bergan intervyusida: "Men barcha boks muxlislari meni ringda ko‘rishlarini istayman. Men shunchaki dunyoning eng yaxshi jangchilari bilan jang qilishni xohlayman va Qoʻshma Shtatlarga borish orqali men eng yaxshi jangchilar bilan jang qila olaman. Rokki Juaresning Xorxe Barrios bilan oxirgi jangini tomosha qildim. Juares men uchun yaxshi jang boʻlardi. Men unga ham, yengil vaznda ham, oʻta yengil boʻlgan vaznda ham hamma uchun tayyorman, deya aytib oʻtgan edi.

Johnga qarshi jang qilish uchun navbatdagi navbatda indoneziyalik hamkasbi Daud Yordan edi. Tadbir 2011-yil 17-aprelda Jakarta xalqaro koʻrgazmasida, Kemayoran Markaziy Jakartada boʻlib oʻtdi.

Kris John 117-112, 116-112 va 116-112 hisobida raqibi ustidan gʻolob boʻldi va bir ovozdan qaror qabul qilindi.

John 2012-yil 5-may kuni yaponiyalik Shoji Kimurani yakdil qaror bilan mag‘lub etib, 16-marta chempionlik unvonini himoya qiladi. Bu uning Singapurdagi birinchi gʻalabasi va Marina Bay Sandsdagi besh jangidan birinchisi boʻldi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ini Penyebab Chris John Mundur Dari Tinju" (19-dekabr 2013-yil).
2. 1 2  „Biography Chris John - boxer Indonesia" (3-mart 2012-yil). 12-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-mart 2013-yil.
3. ↑  „John scores unanimous decision over Enoki to keep title" (24-oktyabr 2008-yil).
4. ↑  „Chris John Faces Enoki Friday night; Rocky Juarez Next?" (24-oktyabr 2008-yil).
5. ↑  „Chris John beats Daud Yordan to retain title". *The Jakarta Post* (18-aprel 2011-yil).
6. ↑  „John retains featherweight title with win over Kimura" (6-may 2012-yil).

Havolalar
---------

* Boxing record for Chris John from BoxRec (registration required)