recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
„**Why Donʼt You Get a Job?**" (tarjimasi „Ish topmaysanmi?") — AQShda tuzilgan „The Offspring" rok-guruhi ijro etgan qoʻshiq. Guruhning „Americana" (1998) nomli studiyaviy albomiga 11-trek oʻlaroq kiritilgan. Tarona 1999-yilning 15-martida singl oʻlaroq chiqarilgan. Shuningdek, „Why Donʼt You Get a Job?" qoʻshigʻi guruhnining „Greatest Hits" (2005) terma albomiga ham kiritilgan. Tarona sing oʻlaroq chiqarilganidan keyin bir necha mamlakat xit-paradlarida eng yuqori oʻntalikka kirgan. Jumladan, Buyuk Britaniya, Avstraliya, Islandiya va Shvetsiya xit-paradlarida ikkinchi pogʻonagacha koʻtarilgan.

Taronaning „The Beatles" guruhi ijro etgan etgan „Ob-La-Di, Ob-La-Da" qoʻshigʻiga oʻxshashligi aytiladi. Bir necha tanqidchi „Why Donʼt You Get a Job?" qoʻshigʻi melodiyasi va ritmi „The Beatles" guruhining 1968-yil chiqarilgan qoʻshigʻiga juda oʻxshashini eʼtirof etgan.

Rejissyor McG qoʻshiq uchun klip suratga olgan. Klip Universal Studios Hollywood studiyasida suratga olingan. Klipda bir necha film va serial olingan joyni, jumladan, Colonial Street koʻchasini koʻrish mumkin. Ushbu koʻchada „Desperate Housewives" seriali hamda Back to the Future trilogiyasining ayrim kadrlari suratga olingan. Klipda „The Offspring" guruhining toʻrt aʼzosi ushbu koʻchada yurar ekan, ularning ortidan olomon ergasha boshlagani tasvirlangan. Klipda teleboshlovchi va DJ Bob Eubanks, musiqachi Chris Higgins hamda „Pussycat Dolls" guruhi aʼzosi Carmit Bacharlar rol oʻynagan. Klip guruhning „The Offspring: Complete Music Video Collection" nomli videotoʻplamiga kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „The Offspring – Why Don't You Get a Job? [US"].  Allmusic. Qaraldi: 2013-yil 15-iyul.
2. ↑  Geoff Boucher.. „Is the Song an Offspring" (1999-yil 24-aprel). Qaraldi: 2015-yil 16-dekabr.
3. ↑  *Teri vanHorn.* „Offspring Song Has A Familiar Ring, Beatles Fans Say". *MTV.com* (1999-yil 6-may). Qaraldi: 2015-yil 16-dekabr.
4. ↑  Richard Harrington.. „Punk With Spunk" (1999-yil 13-yanvar). 2016-yil 9-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 16-dekabr. Alt URL
5. ↑  „Production Notes". *Billboard*. 111-jild, № 2. January 9, 1999. 71-bet.

Havolalar
---------

* „Why Don't You Get a Job?" YouTubeda
**Nigora Akmalovna Tursunqulova** (1999-yil 4-aprel, Jizzax, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik taekvondochi, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. U 2016-yilda Osiyo chempionatida taekvondo boʻyicha bronza medalini, 2018-yilda oltin medalini qoʻlga kiritdi. Xuddi shu yili yana Yozgi Osiyo oʻyinlarida bronza, 2019-yilda esa Butunjahon harbiy oʻyinlarida kumush, shuningdek, Tibadagi taekvondo boʻyicha jahon Gran-prisida bronza medallarini sohibasi boʻldi.

Sportdagi faoliyati
-------------------

Tursunqulova 2016-yilda Maniladagi (Filippin) taekvondo boʻyicha Osiyo chempionati yarim finalida vyetnamlik Xa Txi Nguyenga magʻlub boʻlib, bronza medalini qoʻlga kiritadi.

Shu yili yana Rio-de-Janeyrodagi XXXI Yozgi Olimpiada oʻyinlari chorak finalida ozarbayjonlik Farida Azizovaga imkoniyatni boy beradi.

Shundan soʻng Nigora Tursunqulova 2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida 67 kilogrammgacha vazn toifasida ishtirok etib, bronza medalini qoʻlga kiritadi. U yarim finalda raqibi janubiy koreyalik Kim Jan-Diga imkoniyatni boy beradi. Xuddi shu yili Xoshimindagi (Vyetnam) taekvondo boʻyicha Osiyo chempionatida raqibi iordaniyalik sportchi Juliana Al-Sodiqdan ancha kuchli boʻlib uni magʻlub etdi va oltin medal sohibasiga aylandi.

2019-yilda Uxanda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Butunjahon harbiylar oʻyinida 67 kilogrammgacha vazn toifasida ishtirok etib, u finalda xitoylik Chjan Menyuyga imkoniyatni boy beradi va kumush medal oladi. Mazkur yilda Nigora Tursunqulova Tibadagi (Yaponiya) taekvondo boʻyicha jahon Gran-prida 67 kilogrammgacha vazn toifasida yarim finalda ishtirok etib, fransiyalik raqibi Magda Vit-Enenga imkoniyatni boy beradi va bronza medali sohibasi boʻladi.

2021-yilda Ommonda (Iordaniya) oʻtkazilgan Osiyo qitʼa sportchilari uchun taekvondo boʻyicha Yoʻllanma turnirida u 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari uchun yoʻllanmani qoʻlga kiritadi.

Nigora Tokiodagi (Yaponiya) 2020-yilgi XXXII Yozgi Olimpiya oʻyinlarida bokschi Bahodir Jalolov bilan birga Oʻzbekiston terma jamoasi bayroqdoriga aylanishdi. Tokiodagi oʻyinlarda u 67 kilogrammgacha vazn toifasida ishtirok etdi va 1/8 finalda xitoyli raqibi Chjan Menʼyuy bilan toʻqnashib, 9:12 hisobida magʻlub boʻldi.

Manbalar
--------

1. 1 2  „TaekwondoData" (en). *TaekwondoData*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Харчегани завоевал бронзу, Азизова стала пятой" (ru). *www.azerisport.com*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
3. ↑  „Wayback Machine". *web.archive.org* (8-iyun 2020-yil). 8-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
4. ↑  „Сборная Узбекистана по таэквондо впервые поедет на Олимпийские игры полным составом" (ru).. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
5. ↑  „Нигора Турсункулов вновь примет участие в Олимпиаде" (ru). *Olamsport.com*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
6. ↑  „Токио-2020. Сменились знаменосцы Узбекистана" (ru). *Газета.uz* (23-iyul 2021-yil). Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.
7. ↑  „Taekwondo Schedule & Results - 26 Jul | Tokyo 2020" (en). *..*. Qaraldi: 25-iyul 2021-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
**Libretto** (italyancha: *libretto* — kitobcha) — musiqiy-dramatik asar (opera, operetta, musiqali drama va komediya)ning soʻz matni, balet spektaklining adabiy ssenariysh, shuningdek, mazkur asarlar mazmunining qisqacha bayoni. 17-asr dan teatr tomoshabinlari uchun kitobchalar tarzida chop etilgan (nomi shundan). Libretto mualliflari kompozitorlar bilan hamkorlikda ijod qiladi. 19-asrdan boshlab baʼzi kompozitorlar oʻz sahna asarlari uchun Libretto matnini qam oʻzlari yaratishgan (G. Berlioz, R. Vagner, M. Musorgskiy, S. Prokofyev, K. Orf va boshqalar). Libretto mavzulari asosini, koʻpincha, xalq afsona, doston va ertaklari ("Tohir va Zuhra", "Yoriltosh", "Malikai ayyor" operalari), mumtoz adabiyot ("Farhod va Shirin", "Layli va Majnun" operalari) va drama asarlari tashkil etadi (mas, Hamza asari asosida yaratilgan "Maysaraning ishi" operasi). Librettoni yaratish jarayonida adabiy asarlar musiqiy janrlar xususiyatlariga moslashtirib qisqartiriladi, baʼzida tubdan uzgartiriladi (mas, "Qargʻa motkasi" A. Pushkin hikoyasi va P. Chaykovskiy operasi). Oʻzbekistonda Libretto yaratish sohasida K. Yashin, S. Abdulla, H. Gʻulom va boshqa tanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
mehmonxona pardasi korinishi
P**ardalar** – mato va boshqa materiallardan tayyorlangan uy-roʻzgʻor va dekorativ oyna yoki eshik qoplamasi uchun umumiy nom.

**Parda** (fransuzcha: *store*) maʼlum bir holatda – deraza pardasi, ajratilgan yoki yuqoriga koʻtarilgan boʻlad.

Nomi
----

Rus tilida „parda" soʻzining eng qadimgi paydo boʻlishi, dastlab „stora" shaklida, 1707 yilda („qavat" koʻplik shaklida) qayd etilgan, chunki u frantsuz tilidan olingan (fransuzcha: *store*), lotin tilidan kelgan (lotincha: *storea*), „oʻragich", „somondan toʻqilgan" degan maʼnoni anglatadi. Bu soʻz, L. N. Tolstoy tomonidan "Urush va tinchlik "romanida ham ishlatilgan (4-jild, 4-qism, III bob) . Zamonaviy shaklda „parda" soʻzi rus tiliga nemis tilidan kelgan (nemischa:, bu yerda birinchi harf, nemis tili qoidalariga koʻra, „sh" deb talaffuz qilinadi) .

Tarixda pardalar
----------------

Olinfe, Pomperyax va Gerkulaneumening qazishmalarda topilgan dalillarga asoslanib, eshik ustida osilgan pardalar klassik antik davrda xonani ajratuvchi sifatida ishlatilgan. 2—6-asrlardagi mozaikalarda kamarlarni birlashtiruvchi novdalarga osilgan pardalar koʻrsatilgan  .

Insoniyatning rivojlanishi bilan har bir mamlakat toʻqimachilik bilan ichki dizaynning oʻziga xos xususiyatlariga ega boʻla boshladi : dizayn va pardalar qilish uchun materiallar – bularning barchasi mamlakat iqlimi va madaniyati, shuningdek, uning anʼanalari bilan bogʻliq. Masalan, Hindiston, Xitoy, Fransiya va Italiya uchun pardalar uchun anʼanaviy material ipak, Angliya va Shotlandiya uchun esa jun edi. Markaziy Osiyo va Amerika mamlakatlariga kelsak, bu erda paxta ishlatilgan, jun (alpaka) And togʻlarida, zigʻir esa Shimoliy va Sharqiy Evropada (Rossiya (Rossiya), Slavyan mamlakatlari, Boltiqboʻyi, Fennoskandiya) ishlatilgan.

1. ↑  .
2. ↑  „curtain | interior decoration | Britannica" (en). *www.britannica.com*. Qaraldi: 21-dekabr 2021-yil.
**Loviyali pasta** (italyancha: *Pasta e fagioli* (loviyali) odatiy italyan taomi, viloyatga qarab uning bir nechta variantlari mavjud.

Tarkibida quyidagi mahsulotlar boʻlishi mumkin: makaron, loviya, sarimsoq, bulyon, salo, zaytun moyi, selderey, marmarak, rozmarin, toshchoʻp, petrushka, mayoran, qalampir, pomidor, vetchina yoki panchetta, choʻchqa terisi (italyancha: *cotica*).

Ushbu taomning kelib chiqish mintaqasi noaniq va u turli viloyatlar, masalan: Latsio, Kampaniya, Lombardiya, Toskana, Piedmont va Veneto oshxonasining odatiy taomi hisoblanadi.

Pasta va loviya Neapolitan oshxonasida
--------------------------------------

Neapolitan oshxonasida loviya bilan pastaning, shuningdek, boshqa dukkaklilar bilan pishirilgan pastaning oʻziga xos xususiyati shundaki, pasta loviyaga qoʻshilishidan oldin shoʻr suvda alohida emas, balki bevosita dukkaklilar bilan pishiriladi. Bunday tayyorlaganda makaronning barcha kraxmallari saqlanib qoladi, makaron suvini toʻkib tashlaganda esa yoʻqoladi. Bu qaymoqli sousni qalinroq va boy qiladi. Ushbu pastani tayyorlashning ikkita varianti mavjud: oq qayla yoki pomidor bilan. Bundan tashqari, loviyali pastani tayyorlagandan keyingi kun isteʼmol qilish odatiy holdir.

Pastada va dukkaklilarda teridagi choʻchqa salosidan, „kotika" yoki „kotiche", yoki midiyadan foydalanish ham Neapolitan oshxonasida juda mashhur. Oxirgi variant Salerno shahrida juda keng tarqalgan.

Loviyali makaron Lotin vodiysida
--------------------------------

Italiyaning bu qismida loviyali pasta qadimdan beri keng va kalta „sanye" (italyancha: *sagne*) makaronlaridan, talyatellening bir turidan foydalanilgan holda tayyorlanadi; shuningdek, kannellini (italyancha: *fagioli cannellini*) (oq loviya), sarimsoq, rozmarin, baʼzan zaytun moyidagi bekondan ham foydalaniladi. Bunday pasta Rim imperiyasi davridayoq tayyorlangan deb hisoblanadi, uni ayniqsa Tsitseron yaxshi koʻrar edi, garchi oʻsha paytda boshqa navdagi loviya ishlatilgan boʻlsa ham.

Sofrito qaylasida dimlangan dukkakli (loviya) asosida (italyancha: *soffritto*), lekin makaronsiz, shoʻrva ham tayyorlanadi; u non boʻlaklari (qovurilgan non boʻlaklari) bilan tortiladi, loviyaga esa sikoriy qoʻshiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Pasta e fagioli (ricetta)
2. ↑  Pasta e fagioli: le migliori ricette
3. ↑  Pasta e fagioli alla napoletana
4. ↑  Patrizia Rotondo Binacchi. A Napoli mentre bolle la pentola
5. ↑  Sagne e fagioli ~ Ricette della Ciociaria
Koordinatalari: 31°46′7″N 35°12′46″E﻿ / ﻿31.76861°N 35.21278°E﻿ / 31.76861; 35.21278GO

**L. A. Mayer Islom sanʼati muzeyi** (ilgari **L. A. Mayer Islom sanʼati instituti** nomi bilan tanilgan) (ibroniycha: מוזיאון ל. א. מאיר לאמנות האסלאם; arabcha:معهد ل. أ. مئير للفن الإسلامي) – Quddusdagi muzey. 1974-yilda tashkil etilgan. Katamondagi HaPalmach koʻchasining muyulishida, Quddus teatri yoʻlida joylashgan boʻlib, u islomiy kulolchilik, toʻqimachilik, zargarlik buyumlari, marosim buyumlari va boshqa islomiy madaniy artefaktlarni oʻz ichiga oladi.

Tarixi
------

Muzey Ser David Lionel Salomonsning qizi Vera Bryce Salomons tomonidan uning doʻsti va ustozi, Quddus Ibroniy universiteti rektori, 1959-yilda vafot etgan islom sanʼati olimi Leo Aryeh Mayer xotirasiga qurilgan. Salomonsning taʼkidlashicha, muzey davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanmasdan, moliyaviy mustaqil boʻlib qoladi. Bino Alexandr Friedman tomonidan loyihalashtirilgan va qurilish 1965-yilda boshlangan. Birinchi direktor Gabriel Moriah edi.

Muzeyda islom sivilizatsiyasining eʼtiqodlari va sanʼatini oʻrganuvchi xronologik tartibda tashkil etilgan toʻqqizta galereya mavjud. Mayerning shaxsiy kolleksiyasidan tashqari muzeyda qadimiy shaxmat donalari, domino va oʻyin kartalari mavjud; xanjarlar, qilichlar, dubulgʻalar; toʻqimachilik; zargarlik buyumlari; Ispaniyadan Hindistongacha islom mamlakatlarida ishlab chiqarilgan shisha idishlar, kulolchilik va metall buyumlar. 1999-yilda Islom gilamlari kolleksiyasi qoʻshildi.

Nadim Sheyban 2014-yilda muzey direktori etib tayinlangan.

Noyob soatlar kolleksiyasi
--------------------------

Muzeydagi galereyada David Salomonsning soatlar kolleksiyasi ham namoyish etilgan. Salomons Londonning birinchi yahudiy lord-merining jiyani edi.

Zamonaviy arab sanʼati
----------------------

2008-yilda muzeyda zamonaviy arab sanʼatining guruh koʻrgazmasi ochildi, bu Isroil muzeyida mahalliy arab sanʼatining birinchi koʻrgazmasi va arab kuratori tomonidan oʻrnatilgan birinchi koʻrgazma. Namoyishda 13 nafar arab rassomi ishtirok etgan.

Yana qarang
-----------

* Islom muzeyi, Quddus
* Isroil muzeylari ro'yxati

Manbalar
--------

1. ↑  „The Museum for Islamic Art | About | Vera Salomons". *The Museum for Islamic Art*. 10-yanvar 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2023-yil.
2. ↑  Frommer’s review of L. A. Mayer Museum of Islamic Art
3. ↑  The director of Jerusalem’s Museum of Islamic Art never met a Jew until he was 21 – and then he married one
4. ↑  Horomundi
5. ↑  „First show of Arab contemporary art in Israeli museum". 6-oktyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-noyabr 2023-yil.
6. ↑  Between two cultures, The Forward

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
**Ihi** yoki **Ihi’ihi** (tait. Ihi) — Polineziya mifologiyasidagi maʼbuda. Polineziyaning turli xalqlari orasida maʼbuda Ihi turli rol oʻynaydi. Jamiyat orollari mifologiyasida Ihi — donolik va bilim maʼbudasi. Dunyo yaratuvchisi Taʼaroa xudosi va maʼbuda Papa-raharahining qizi. Gavayi orollaridagi Ihi Avaava yoki Ihi-lani yorugʻlik maʼbudasi. Yangi Zelandiya Maori mifologiyasining baʼzi afsonalarida Ihi va Xina bir shaxsning turli nomlari sifatida koʻrsatilgan. Markiz orollari aholisi orasida Ihi non daraxti xudosi.

Ismi
----

Ihi ismi „quyosh nuri" deb tarjima qilinadi. Maʼbuda ismining turli talaffuzlari bor, masalan, tait. (Ihi’ihi, hihi, hisi, shishi, kisi).

Shuningdek, afsonalardan biriga koʻra, Yangi Zelandiyadagi Taupo koʻlida yashaydigan maxluq ham shunday atalgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Robert D. Craig*. Dictionary of Polynesian Mythology*. Greenwood Publishing Group, 1989. ISBN 978-0-313-25890-9.
2. ↑  Barbara Carroll*. Gods, Goddesses, and Saints: A Solitary Practice of Chanting and Meditation*. Outskirts Press, 2015-12-15. ISBN 978-1-4787-4700-0.
3. ↑  „Journal of the Polynesian Society: Asiatic Gods In The Pacific, By E. Tregear, P129-146".  www.jps.auckland.ac.nz. 4-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2022-yil.

Adabiyotlar
-----------

* G. Grey, *Polynesian Mythology*, Illustrated edition, reprinted 1976. (Whitcombe and Tombs: Christchurch), 1956.
* Robert D. Craig. «Ihi». *Dictionary of Polynesian mythology*. Greenwood Publishing Group (1989), .
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Yomgʻir (maʼnolari).

„**Yomgʻirlar**" — Renat Sobirov va Tohir Sodiqov ijro etgan qoʻshiq. 2018-yil eʼlon qilingan. Qoʻshiq soʻzini Shohruz (Abadiya) va Azamat Otajonov, musiqasini esa Shohruz yozgan. Sobirov taronani aranjirovka qilishda qatnashgan. „Yomgʻirlar" qoʻshigʻi 2019-yil Sobirovning ayni nomli ilk studiyaviy albomiga kiritilgan. 2019-yil „Bolalar" guruhining 30-yillik konsertida Sobirov Sodiqov bilan „Yomgʻirlar" qoʻshigʻini yakuniy „Xayolim senda" qoʻshigʻidan oldin ijro etgan.

Rustam Meliyev va Renat Sobirov „Yomgʻirlar" uchun klip olish jarayonida
Tarona sol minor tonalligida boʻlib, unda boshdan-oyoq i — v — VII — VI akkord ketma-ketligi qoʻllanilgan. Xususan, ashulada Gm — Dm7 — F — E♭ akkordlari chalingan.

2018-yilning noyabr oyida „Yomgʻirlar" qoʻshigʻi uchun rejissyor Rustam Meliyev klip suratga olgan. Klip 2019-yil eʼlon qilingan boʻlib, unda avtohalokatga uchragan yigit qismati tasvirlangan. Klipdan Sodiqov bilan Sobirov qoʻshiqni qora fonda ijro etayotgani aks etgan kadrlar ham oʻrin olgan.

Yana qarang
-----------

* „Yomgʻir"

Manbalar
--------

1. ↑  „Renat Sobirov & Tohir Sodiqov - Yomg'irlar (Official Music Video)". *YouTube* (7-sentyabr 2021-yil). Qaraldi: 5-noyabr 2022-yil.
2. ↑  *Atayev, Nodir* „Akkord zinalari". *Gitara chalishni oʻrganamiz*. 2022-yil 31-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Yomgʻirlar" YouTubeda
bayroq
Armaniston bayrogʻi yonida „Dashnaktsutyun" bayrogʻi
**Dashnaksutyun** (armancha: *Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն*) – arman millatchilari partiyasi. 1890 yilda Tiflisda tuzilgan. Turkistonda mahalliy aholiga qarshi qirgʻinlar uyushtirgan (1918—19). Aʼzolari oʻzlarini „dashnoqlar" deb atashgan. Dastlab „Dashnaksutyun" dasturida terror va qurolli harakat yoʻli bilan Buyuk Armaniston davlatini barpo etish koʻzda tutilgan. 20-asr boshlarida Kavkazda armanlar bilan turkiy xalqlarni birbiriga qarshi qoʻzgʻatib, milliy nizolarni kuchaytirishda mashʼum rol oʻynagan. Turk-arman qirgʻini (1915) sababchilaridan biri boʻlgan. Shu qirgʻindan soʻng dashnoqlarning bir qismi Turkistonga kelib oʻrnashgan. 1917 y.gi keskin siyosiy oʻzgarishlardan keyin „Dashnaksutyun" Armanistonda hokimiyatni egalladi (1918 y. may – 1920 y. noyabr). Kare viloyati va Erivan gubernyasida musulmonlarni ommaviy qirgʻin qildi (1920 y. sent.).

Bolsheviklar Turkistonda zoʻravonlik bilan sovet rejimini oʻrnatgach, „Dashnaksutyun" partiyasining qurolli drujinalaridan oʻlkadagi milliy kuchlarga qarshi kurashda foydalandi. Dashnoklar 1918 y. fevralda qizil askarlar bilan birgalikda Qoʻqon sh.da ommaviy qirgʻin oʻtkazdi (qarang Turkiston muxtoriyati). Umuman 1918—19 yillar davomida Fargʻona vodiysida istiqlolchilarga qarshi kurash niqobi ostida tinch aholidan 35000 kishini qirib tashlab, molmulkini talontaroj etdi. Turor Risqulov, Saʼdulla Tursunxoʻjayev, Nizomiddin Xoʻjayev kabi rahbar xodimlarning qatʼiy talabi natijasidagina Turkiston MIK 1919 y. 16 iyuldagi buyrugʻi bilan „Dashnaksutyun" partiyasini tarqatib yubordi va dashnoq drujinalarini qurolsizlantirdi (yana q. Istiqlolchilik harakati). „Dashnaksutyun" Armanistonning oʻzida ham taqiqlandi (1921), ammo xorijda oʻz faoliyatini davom ettirdi. 1990-yilardan „Dashnaksutyun" Armanistonda oshkora faoliyat koʻrsata boshladi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Oʻzbekistonning yangi tarixi, 2-kitob [Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida], T. 2000; Rajabov Q. K. Mustaqil Turkiston fikri uchun mujodalalar, T. 2000; Turkestan v nachale XX veka: k istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti [Kollektiv avtorov], T. 2000.

Qahramon Rajabov.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sobir Muhamedov** (1912.25.5 -Toshkent — 1978.12.4) — kinodramaturg, jamoat arbobi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1965). 1939-yil Boku kinostudiyasida, 1941—1948-yillar „Oʻzbekfilm" kinostudiyasida (1955— 57 yillar direktor) turli lavozimlarda ishlagan. 1948—1955-yillar Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida oʻqituvchi. Oʻzbekiston madaniyat ishlari vaziri muovini (1957—1959), vazir (1959—1963), Oʻzbekiston kinematografiya Davlat qoʻmitasi raisi (1963—1964), Hujjatli va ilmiyommabop filmlar kinostudiyasining direktori (1966—1967), Oʻzbekiston Kinematografchilar uyushmasi boshkaruvining raisi (1967—1976), „Oʻzbekfilm"da bosh muharrir (1977—1978), Oʻzbekiston kino ishlab chiqarish boshqarmasining boshligʻi (1978-yil yan-vardan). Koʻpgina hujjatli, badiiy, multiplikatsion filmlarning ssenariylarini yozgan: „Frontga konsert", „Oʻzbekistonimizga keling" (M. Karavkin bilan hamkorlikda), „Hamza" (K. Yashin bilan hamkorlikda), „Shiddat" (D. Vasiliu va U. Nazarov bilan), „Utgan kunlar", „Zulmatni tark etib" (A. Qodiriy asarlari asosida), „Yunus Rajabiy", „Yorugʻ yoʻl", „Oʻzbekiston oʻrmonlari" va boshqa shular jumlasidan. V. Yanning „Chingizxon" romanini rus tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Kinossenariy, T. 1974; Filmi i godi (A. Abdullayev bilan hamkorliqda), T. 1980.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  




  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Shayboniynoma.

**Shayboniynoma** — tarixiy asar. Shayboniylar tarixiga oid dastlabki manbalar jumlasiga kiradi. Fors tilida yozilgan.

Asar Kamoliddin Binoiy tomonidan Muhammad Shayboniy davrida, uning xizmatida boʻlgan paytida, 1505—1507-yillarda xon hamda uning oʻgʻli nazorati ostida bitilgan. Asar Tavorixi guzidayi nusratnoma negizida fors tilining fasohat ilmi, uning nozik iboralaridan keng foydalangan holda yozilgan. Shayboniynomaning qoʻlyozma nusxalari koʻp, bulardan biri xorazmlik tarixchi va tarjimon Muhammad Yusuf Bayoniy tomonidan 1914—1915-yillari oʻzbek tiliga tarjima qilingan nusxadir. Asarda Muhammad Shayboniyning tavallud kunidan boshlab to 1505-yilgacha, yaʼni uning Movarounnahr va Xorazmni boʻysundirishga qadar boʻlib oʻtgan voqealar hikoya qilinadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Zamonov 2021, s. 8. sfn error: no target: CITEREFZamonov2021 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Zamonov A.*. Buxoro xonligi tarixi: metodik qoʻllanma*. Toshkent: Bayoz, 2021 — 264 bet. ISBN 978-9943-6372-0-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Darmshtadtiy(Ds)** – Mendeleyev davriy sistemasining bir yuz oʻninchi sunʼiy tarzda olingan transuran element. Germaniyada, Darmshtaddagi „Ogʻir Ion Tadqiqotiga ixtisoslashgan institut(GSI)" dagi olimlar 1995-yili 110-element atomlari qoʻrgoshin-208 va nikel-62 qoʻshilishidan kelib chiqishini eʼlon qildi. 110-element atomlari 269 g/mol atom massasiga teng edi va 260 mikrosoniyada (1 mikrosoniya =1/10⁶ soniya) geliy atom yadrolari tarqashi natijasida Hs(165) atomlarida chiriydi. 110-element GSI joylashgan Germaniya shahridan keyin Darmshtiy deb nomlandi. Darmshtadiyning boshqa bir qancha izotoplari mavjud, eng uzoq chiriydigani-Ds(281) va unda kimyoviy reaksiyada konsentratsiya yarim miqdoriga pasayishi taxminan 20 soniya. Uning kimyoviy xossasi Pt nikiga oʻxshab ketishi mumkin. Yadrodagi umumiy proton va neytronlar umumiy soni: 281 Atom massa: 281,1620 g/mol Elektron: 110 Guruh: 10 Proton: 110 Davr: 7 Neytron: 171 Elementning har bir qobigʻi: K2,L8,M18,N32,O32,P16,Q2 Elektron tuzilishi: 1s²2s²2p⁶3s²3d¹⁰4s²4p⁶4d¹⁰5s²5p⁶4f¹⁴5d¹⁰6s²6p⁶5f¹⁴6d⁹7s² Atom radius: 132 pm Zichlik: 34,8 g/mol Kovalent radius: 128 pm Palla, faza: qattiq Kristal struktura : markaziy kubik Izotoplar: Ds(281) & Ds(279) Ayni paytda Ds faqat tadqiqot uchun ishlatiladi.

Manbalar
--------



| Kimyoviy elementlar davriy sistemasi |
| --- |
|  |  | Guruhlar |
|  |   | 1 | 2 |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| Davrlar | 1 | H |   | He |
| 2 | Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| 3 | Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| 4 | K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| 5 | Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| 6 | Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| 7 | Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| 8 | Uue | Ubn | Ubu | Ubb | Ubt | Ubq | Ubp | Ubh | Ubs |   |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ishqoriy metallar | Ishqoriy yer metallar | Lantanoidlar | Aktinoidlar | Superaktinoidlar | Oʻtish metallar | Yengil metallar | Yarim metallar | Qolgan metallmaslar | Galogenlar | Inert gazlar | Xossalari nomaʼlum |

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
„**Bryunetki i blondinki**" (ruscha: *Брюнетки и блондинки*, yaʼni „Qora sochli va malla sochli qizlar") — „Zveri" rus rok musiqa guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2007-yil eʼlon qilingan. Guruhning 2008-yil chiqarilgan „Dalshe" nomli studiyaviy albomiga toʻrtinchi trek oʻlaroq kiritilgan. Qoʻshiq soʻzini guruh solisti Roman Bilik taganroglik shoir Viktor Bondarev bilan hamkorlikda yozgan, kuyini esa oʻzi mustaqil bastalagan. „Bryunetki i blondinki" guruh repertuaridagi eng taniqli taronalarning biridir.

Boris Barabanov „Dalshe" albomiga yozgan taqrizida „Bryunetki i blondinki" qoʻshigʻiga quyidagicha baho bergan:

> „Bryunetki i blondinki" — „zavodyat — svodyat" qofiyasi qoʻllanilgan shiddatli gopnik rok-n-roll [qoʻshiq] boʻlib, unda adresat bilan lirik qahramon birlashib ketgan.
> 
> 

Qoʻshiq uchun rejissyor Aleksandr Voytinskiy klip suratga olgan. Unda Bilik bilan bir qatorda aktrisa Mariya Kulikova bosh rollarni oʻynagan. Klipda huquqni muhofaza qilish organi formasidagi Bilik klubda hordiq chiqarayotgan Kulikovani raqsga taklif qiladi. Kulikova hozircha buni istamasligini aytsa, Bilik nima istashini soʻraydi. Bunga javoban Kulikova qulupnay xohlayotganini aytadi. Bilik dastlab ofitsiantdan qulupnay borligi yoki yoʻqligi haqida soʻrab koʻradi. Rad javobini olgach, shahar koʻchalari boʻylab yugurib, qulupnay izlaydi. Klip soʻnggida dugonalari allaqachon tark etgan Kulikovaga qulupnay olib keladi. Bu safar Kulikovaning raqsga tushish taklifiga Bilik charchagani uchun rad javobini beradi. Pirovardida ikkisi juftlikka aylanib, klubda tanishganlarini kulib xotirlashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Барабанов, Борис (21–noyabr 2008–yil). „Герои районного масштаба". *Коммерсантъ Weekend* (ruscha). № 45. 33-bet. Qaraldi: 16–noyabr 2022–yil.`{{cite magazine}}`: CS1 maint: date format ()
2. ↑  „Брюнетки и блондинки — Звери" (ruscha). *Репродуктор*. Qaraldi: 16-noyabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Bryunetki i blondinki" YouTubeda
**Tarixi Muqimxoniy** (yoki **Muqimxon tarixi**) — tarixiy asar. Muallifi XVII asrda oʻtgan yirik tarixchi Muhammad Yusuf Munshiydir. 

Asarda keltirilgan ma’lumotlarga qaraganda, Muhammad Yusuf Munshiy asli balxlik boʻlgan va Subhonqulixon (1651—1680-yillarda Balx, 1680—1702-yillarda Buxoro xoni) hamda Muhammad Muqimxon (1697— 1707-yillarda Balx xoni) saroyida munshiy boʻlib xizmat qilgan. U "Tarixi Muqimxoniy" nomli asarini yozgan. Mazkur asar 1697—1704-yillar orasida fors tilida yozilgan boʻlib, Balx va qisman Buxoro xonligining XVII asrdagi ijtimoiy-siyosiy tarixini bayon etadi. "Tarixi Muqimxoniy"da turkiy xalqlarning afsonaviy onasi Alanquva, Chinngizxonning ota-bobolari va moʻgʻullar tomonidan Movarounnahr, Balx va Badaxshonning bosib olinishi tarixi qisqacha bayon etilgan. Ikkinchi bobda Balx va qisman Buxoro xonligining XVII asrdagi ijtimoiy-siyosiy ahvoli, shuningdek, Buxoro va Balx xonliklarining Hindiston, Turkiya va Koshgʻar bilan boʻlgan siyosiy munosabatlari, uchinchi bobda esa 1702—1704-yillar voqealari, xususan Buxoro bilan Balx oʻrtasida boshlangan qurolli kurash oʻrin olgan. Asar toʻla oʻzbekchaga 1861-yili taijima qilingan, undan ayrim parchalar fransuz va rus tillarida e’lon qilingan. 1956-yili toʻliq ruscha taijim asi A.A.Semenov tom onidan chop etilgan.

Adabiyotlar
-----------

* Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A.Madraimov, G. Fuzailova. Т.: Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
**Yevgeniy Ivanovich Kvasnikov** (1906-yil 22-fevral, Gluxov, Sum tumani, Xarkov viloyati, Rossiya imperiyasi — 1995-yil 18-sentyabr, Ukraina) — sovet, oʻzbek va ukrain olimi — mikrobiologi.

Tarjimai holi
-------------

1906-yil 22-fevralda Gluxovda tugʻilgan. 1924-yilda Kiyev universitetiga oʻqishga kirgan, oʻsha vaqtda M.P.*Dragomanov nomidagi Oliy xalq taʼlimi institutiga* (OXTI) oʻqishga kirgan va uni 1929-yilda tugatgan. 1932—1941-yillarda Kiyev oziq-ovqat sanoati texnologik institutida ishlagan. 1941-yilda Ikkinchi jahon urushi boshlanishi munosabati bilan armiyaga chaqirilib, frontga joʻnatilgan. 1945-yilda demobilizatsiyadan soʻng Toshkentga (Oʻzbekiston SSR) yetib kelgan va u yerda oilasi evakuatsiya qilingan. 1945—1960-yillarda Botanika instituti, Oʻrta Osiyo davlat universiteti, Butunittifoq „Magarach" *vinochilik va uzumchilik ilmiy-tadqiqot institutining Oʻrta Osiyo filialida ishlagan.*

1960-yilda vataniga qaytib, Ukraina SSRda Mikrobiologiya va virusologiya institutining sanoat mikroorganizmlari fiziologiyasi kafedrasini boshqargan va 1990-yillarning boshlarigacha ishlagan, keyin nafaqaga chiqqan.

Uch marta uylangan, birinchi turmushidan ikki nafar farzandi — Tatyana (mikrobilog, otasining izidan borgan) va Vladimir (geolog) hamda uch nafar nabiralari bor.

1995-yil 18-sentabrda Ukrainada vafot etgan.

Ilmiy ishlari
-------------

Asosiy ilmiy ishlari umumiy, sanoat va qishloq xoʻjaligi mikrobiologiyasiga bagʻishlangan. Uning sut kislotasi bakteriyalari biologiyasiga qoʻshgan hissasi juda katta.

* Mikroorganizmlarning yangi turlarini tasvirlagan.

Jamiyatlarga aʼzoligi
---------------------

* 1967—91-yillarda — Ukraina SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi.
* 1975—91-yillarda — Butunittifoq mikrobiologiya jamiyatining faxriy aʼzosi.

Mukofotlari va mukofotlari
--------------------------

* 1971-yil — SSSR Davlat mukofoti.

Yana qarang
-----------

* Fan va texnika sohasidagi SSSR Davlat mukofoti laureatlari (1967-1975).

Havolalar
---------

* Biografik maʼlumot Arxivnaya kopiya — da arxivlangan.

Adabiyot
--------

* Biologlar. Biografik maʼlumotnoma. — Kiev.: Naukova Dumka, 1984. — 816 b.: kasal
"MAJOLIS UN-NAFOIS" ("Nafislar majlislari") — Alisher Navoiy tazkirasi (1490—91; 1497—98 yilda qayta ishlangan). Turkiy tazkirachilikning ilk namunasi. Asarda 15-asrda Xuroson va qoʻshni mamlakatlarda yashagan shoir, yozuvchi va olimlar (jami 459 kishi) ijodiga oid qisqa maʼlumotlar berilgan. Maʼlumotlar yillar, geografik oʻrinlar hamda sulolaviy tartiblarga tayanib joylashtirilgan. 8 kiyem — "majlis"dan iborat. 1—2majlislarda muallifning salaflari — tazkira yozilayotgan vaqtda hayot boʻlmagan shoirlar, 3majlisda oʻziga zamondosh shoirlar haqida maʼlumotlar keltirilgan. 5—6 majlislarda Xuroson, Samarqand, Xorazm, Qarshi, Badaxshon, Qazvin, Sova, Kirmon, Sheroz va boshqa joylardan chiqqan kalam axdlari haqida; 7majlisda esa temuriylarga mansub shoirlar haqida fikr yuritilgan. 8 majlis Sulton Husayn Boyqaroga bagʻishlangan. Tazkirada shoirlarning bilim darajasi, axloqi, dunyoqarashi, mehnatga munosabati kabi xususiyatlari alohida koʻrsatilgan. Har bir shoirga berilgan tasnif uning ijodidan namuna keltirish bilan asoslangan.

Asarda badiiy ijod asosi va mohiyatini belgilovchi nazariy masalalar yuzasidan ham fikr yuritilgan: mazmun va shakl haqida fikrlar ilgari surilgan, shoirlar ijodiga baho berishda asarlarning gʻoyaviy mazmuni bilan birga badiiy mahoratiga ham eʼtibor qaratilgan. Navoiy oʻz davri adabiy muhitining qizgʻin manzarasini, adabiyotdagi poetik janr va turlar rangbarangligini koʻrsatib bergan. Asar qiziqarli va sodda, ravon uslubda yozilgan, fikrlar puxta va ixcham ifodalangan. Tazkira 15-asr oʻzbek ilmiy na-srining guzal namunasi hisoblanadi.

"M. un-n." boshqa xalqlar tillariga ham tarjima qilingan va tazkirachilik ishiga samarali taʼsir koʻrsatgan. Chunonchi, 16-asrda fors tiliga 3-marta (Faxriy Hirotiy, 1521—22, Hirot; Qazviniy, 1522—23, Istanbul; Shoh Ali, 1598, Nishopur) tarjima qilingan. Shoir Sodiqiy "M. un-n."dan il-homlanib, turkiyda "Tazkirai majma ul-xavos"ni tuzgan. "M. un-n."ning 15-asr oxiri — 16-asr boshlarida kuchirilgan bir necha nusxasi Vena, Parij, Boku, Sankt-Peterburg, Toshkent va boshqa joylarda saqlanmoqda.

Adabiyot
--------

* Hayitmetov A. Alisher Navoiyning adabiytanqidiy qarashlari, T. 1959; Oy be k, Navoiyning "Majolis unnafois" asari haqida, 9-j. T. 1974; Mallayev N. Oʻzbek adabiyoti tarixi, 1kitob, 3nashri, T. 1976; Navoiy A. Asarlar [ 15 jiddli], 12-j. T. 1966; Navoiy, Mukammal asarlar toʻplami [20jildli], 13-j. T. 1997.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**"MUXTASAR"** — Zahiriddin Muhammad Boburning aruz vazni nazariyasi haqidagi asari (taxminan 1525—1523). Manbalarda "Mufassal", "Risolayi aruz" deb ham yuritiladi. Unda aruz vaznidagi barcha yutuq va kamchiliklar koʻrsatilgan. Bobur aruzning baʼzi noaniq masalalariga aniqlik kiritdi va uni yangi fikrlar bilan boyitdi, oʻzbek, arab, fors aruzlarini bir-biri bilan qiyoslab, aruz vaznining 248 turini aniqladi.

Bobur aruzda zihoflar sonini 46 taga yetkazdi. U taqteʼ bobida eski oʻzbek tili fonetik meʼyorlari asosida Navoiyning "Mezon ul-avzon"ida ishlab chiqilgan aruzning qonun-qoidalarini tizimga solib, baʼzi bahrlar orasida oʻxshashliklar topdi. Asarda qoʻshiqlarning tarxoniy, turkiy, oʻlang, shuningdek, tuyuq va uning rang-barang turlari haqida yangi fikrlar aytilgan. Bobur bu asari bilan oʻzbek sheʼriyatida qoʻllanadigan aruz bahrlarining koʻp yangi vazn, zihof va farʼlarini aniqladi. "Mezon ul-avzon"da ruknlar toʻliq berilgan. Ularning sonini aniqlashda talaffuz hisobga olingan. "Mezon ul-avzon" vaznlarning koʻpligi va ularga berilgan izohlarning aniqligi bilan boshqa asarlardan ajralib turadi. Risolaning kotib Hoji Muhammad Samarqandiy koʻchirgan (1533—1534) yagona qoʻlyozmasi Parij Milliy kutubxonasida saqlanmoqda.

Nashrlari: Muxtasar, T. 1971; Traktat ob aruze, M. 1972.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sodirxon hofiz Bobosharifov** (1847 — Xoʻjand — 1931) — hofiz, sozanda, bastakor. Poshsho Oxun hamda Said Buzrukxoʻjalar qoʻlida tarbiyalanib, xonandalik, sozandalik hamda maqom sirlarini oʻzlashtirgan. 20 yoshida xonaqoi hofiz maqomiga muyassar boʻldi. Fargʻona vodiysi, xususan Qoʻqon xonaqoxlarida faoliyat koʻrsatdi. Erkaqori, Madumar Hofiz, sozandatar — karimqulbegi, Ismoil naychi, Domla Halim va Hojiabdulazizlar bilan yaqindan ijodiy hamkorlik qilgan. Sodirxon hofiz Bobosharifov "Sar-naqshchi", "Masnaviyxon" sifatida ham tanilgan. Shashmaqom zaminidagi oʻziga xos maqom yoʻllari talqini va unga asoslangan bastakorlik maktabini yaratgan; 20 dan ortiq asarlar ijod qilgan: "Ush-shoqi Sodirxon", "Talqinchai Qashqarchai Ushshoqi Sodirxon", "Segoh" I—V turkumi, "Savti Chorgoh Munojoti", "Shahnoz". "Sinaxurush" va boshqa


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Roman Vasilyevich Sklyar** (tugʻ. 1971-yil 8-may, Pavlodar) — Qozogʻiston davlat arbobi, 18-sentyabr 2019-yildan Qozogʻiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari.

Mehnat faoliyati
----------------

1989-yil — „Ekibastuzugleavtomatika" MNUning montajchi-montajchisi;

1989-1990-yillarda „Kazpromtexmontaj" ishlab chiqarish-montaj boshqarmasining Ekibastuz ochiq qurilish boshqarmasi montajchisi;

1990-1999-yillarda „Ansat-Pavlodar" MChJda rahbar lavozimlari;

1999-2002-yillarda „Tynys LLP" Pavlodar kompaniyasining rahbari;

2002-2003-yillarda Toʻlovga qodir boʻlmagan qarzdorlar bilan ishlash qoʻmitasining Pavlodar viloyati boshqarmasi boʻlimi boshligʻi;

2003-2005-yillarda Pavlodar shahar davlat xaridlari boʻlimi boshligʻi;

2005-2006-yillarda shahar hokimi apparati rahbari, Pavlodar shahri akimining oʻrinbosari;

2006-2007-yillarda Ostona shahar akimi devoni infratuzilmani rivojlantirish boʻlimi mudiri;

2007-2008-yillarda Ostona shahar Energetika va kommunal xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi;

2008-2009-yillarda Pavlodar viloyati akimining oʻrinbosari;

2010-2011-yillarda Pavlodar viloyati akimining birinchi oʻrinbosari;

2011-2013-yillarda transport va kommunikatsiyalar boʻyicha vazir oʻrinbosari;

2016-yil Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majlisining deputati;

2016-yil 17-maydan — Milliy iqtisodiyot vazir oʻrinbosari;

2016-2019-yillarda Qozogʻiston Respublikasi investitsiyalar va rivojlanish boʻyicha birinchi vazir oʻrinbosari;

2019-yil 25-fevraldan — Qozogʻiston Respublikasi sanoat va infratuzilmani rivojlantirish vaziri;

2019-yil 18-sentyabrdan — Qozogʻiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari.

Boshqa lavozimlar
-----------------

2007-yildan — „Astanaenergoservice" AJ direktorlar kengashi aʼzosi;

2007-yildan — „Shahar elektr tarmoqlari" AJ direktorlar kengashining raisi;

2017-yildan — „KazAvtoZhol NC" AJ direktorlar kengashining aʼzosi.

Mukofotlar
----------

„Ostonaga 10 yil" medali (2008-yil)

„Kurmet" ordeni (2010-yil)

„Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi" medali (2011-yil)

Parasat ordeni (2017-yil)

Manbalar
--------


1. ↑  V Pavlodarskoy oblasti proizoshli kadrovie perestanovki
2. ↑  Vitse-ministr transporta i kommunikatsiy Kazaxstana Roman Sklyar oznakomilsya s xodom stroitelstva koridora „Zapadnaya Yevropa — Zapadniy Kitay"
3. ↑  *V TsIK vruchili udostovereniya novoispechennim majilismenam*, 2021-04-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-04-27
4. ↑  Naznachen zamestitel ministra natsionalnoy ekonomiki Kazaxstana
5. ↑  Roman Sklyar poluchil novoe naznachenie v ministerstve
6. ↑  O naznachenii Sklyara R. V. Ministrom industrii i infrastrukturnogo razvitiya Respubliki Kazaxstan
7. ↑  Ukaz o naznachenii Sklyara R.V. Zamestitelem Premer-Ministra Respubliki Kazaxstan
**Aleksandr Kojuxov** (1884-yil, Sirdaryo viloyati – 1938-yil, Toshkent) – Turkman pedagogika texnikumi direktori, OʻzSSR Xalq maorif komissari oʻrinbosari.

Aleksandr Kojuxov 1884-yilda Sirdaryo viloyati Kazalinsk shahrida tugʻilgan. Kambagʻal meshchan oilasidan boʻlib, millati rus. Oʻrta maʼlumotli. Kazalinsk shahrida joylashgan yetti yillik bilm dargohini 3 sinfini tugatgan. 1901—1905-yillarda Toshkent shahridagi oʻqituvchilar seminariyasini tamomlagan. Seminariyada oʻqib yurgan paytlaridayoq xususiy taʼlim berib, oilasiga yordam qilib turgan. Seminariyani tamomlagandan keyin ham Chimgʻondagi ziyoli oilaning qoʻlida xususiy taʼlim olgan. Xususiy olgan taʼlimi natijasida 1905-yildan 1913-yilgacha Perovsk shahrida muallimlik qiladi. Ishchilar namoyishida ham qatnashib turadi. U turgan xonadon noqonuniy faoliyat olib boradiganlar uchun yashirinish joyi boʻlgan.

1917-yilgi fevral inqilobi uning hayotida muhim rol oʻynaydi. Lekin bolsheviklar hokimiyatga kelgach 1918-yilning yanvarida qamoqqa olinadi. Shu yilning may oyida ozodlikka chiqadi. Toshkentga kelib, oʻqituvchilar kursida dars beradi.

Aleksandr Kojuxov 1920—1922-yillarda Marv shahrida xalq maorifi mudiri boʻlib ishlaydi, oʻqituvchilik bilan ham shugʻullanadi. 1922-yildan 1923-yilgacha Samarqand viloyat xalq maorif boʻlimi mudiri, 1923—1924-yillarda Toshkentda Turkiston ASSR Xalq maorifi komissari oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Aleksandr Kojuxov 1924—1928-yillarda Ashxobod xalq maorifi komissari, 1928—1930-yillarda Toshkentda Turkman pedagogika texnikumi direktori, 1930—1931-yillarda SAXIPI direktor oʻrinbosari, 1931—1932-yillarda „OʻzNIKS" direktor oʻrinbosari, 1932—1937-yillarda OʻzSSR Xalq maorif komissari oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1937-yilga kelib Xalq maorif komissari lavozimidan ozod qilingan.

1938-yil 7-oktyabrda SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasida oʻlim jazosiga hukm qilingan. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib otib tashlangan. Vafotidan keyin oqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  Rustambek Shamsutdinov*. Oʻzbekistonda sovetlarning qatagʻon siyosati va uning oqibatlari (1-kitob)*. Sharq Toshkent 2012 — 123 bet. ISBN 978-9943-00-481-8.
2. ↑  Karimov Naim*. 1937—1938-yillarda "Katta qirg'in"ning fojiali oqibatlari*. Toshkent 2015 — 158 bet.
**Marfua Saidumarovna Toʻxtaxoʻjayeva** (1944-yil, Toshkent, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR) – oʻzbekistonlik mustaqil jurnalist va tadqiqotchi, ayollar huquqi himoyachisi. Toshkentdagi Xotin-qizlar zaxira markazi asoschisi va rahbari.

Biografiyasi
------------

Marfua Saidumarovna Toʻxtaxoʻjayeva 1944-yilda Toshkentda muhandis oilasida tugʻilgan. Otasi Saidumar Toʻxtaxoʻjayev, onasi Maqsudaxon Toʻxtaxoʻjayeva. 1961-yilda Toshkentdagi 43-maktabni, 1967-yilda Toshkent Politexnika institutini tugatgan. Maʼlumoti boʻyicha meʼmor, fan nomzodi. 30 yil davomida meʼmorchilik sohasida faoliyat yuritgan. Marfua Toʻxtaxoʻjayeva 1991-yilda mamlakatda birinchi marotaba Toshkent Xotin-qizlar zaxira markaziga asos solgan. 2005-yilgacha shu markazga rahbarlik qilgan. Toʻxtaxoʻjayeva 1996−2001-yillarda Toshkentdagi „Voice of America" („Amerika ovozi") radiostansiyasida muxbir boʻlib ishlagan.

Faoliyati
---------

Marfua Toʻxtaxoʻjayeva 1991-yilda Oʻzbekistondagi birinchi Ayollar resurs markazini ochdi. 2005-yilning may oyida Andijonda fojiali voqealar yuz berdi va rasmiy hukumat xalqaro hamjamiyatning tanqidiga uchradi. Shundan soʻng, koʻplab nodavlat tashkilotlar yopila boshladi. Jarayon ayollar markaziga ham oʻz taʼsirini koʻrsatdi. Ayollar markazi 2005-yil yozining oxirida rasmiylar bosimi ostida yopildi.

Kitoblari
---------

Marfua Toʻxtaxoʻjayeva kitoblari ayollar huquqiga bagʻishlangan boʻlib, asosat oʻzbek va rus tillarida chop etilgan, ayrimlari esa ingliz tiliga tarjima qilingan. 1995-yilda „Kommunizm shiorlari va islom qonunlari orasida" kitobi ingliz tilida, 2000-yilda esa bu kitob „Между лозунгами коммунизма и законами ислама" nomi bilan rus tilida nashr etilgan. 1996-yilda Elmira Turgʻunbekova bilan birgalikda yozilgan „Amazonka qizlari. Markaziy Osiyodan kelayotgan sado" („The Daughters of Amazons. Voices from Central Asia") kitobi chop etilgan.

Moskvadagi "Natalis" nashriyot-matbaa ijodiy uyi tomonidan o‘n besh nafar ayolning hayoti va taqdiri haqida hikoya qiluvchi og‘zaki hikoyalari, maktublari va kundalik yozuvlaridan to‘plangan "XX asr O‘zbekiston ayollari nigohi bilan (ruscha: *XX век глазами женщин Узбекистана*)" kitobi chop etildi. Ularning xotiralari 80 yildan ortiqroq bo'lgan davrni, jumladan, inqilobdan keyingi birinchi yillardan to hozirgi kungacha bo'lgan yillarni qamrab oladi. Mazkur kitobga Marfua To'xtaxo'jayevaning hikoyalari ham kiritilgan.

Mukofotlari
-----------

2003-yilda Toshkentdagi xalqaro tashkilotlar tomonidan "O‘zbekistonda yil ayoli" mukofoti bilan taqdirlangan.

Yana qarang
-----------

* Islom feminizmi
* Oʻzbekistonda feminizm
* Feminizm

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Marfua Tokhtakhodjaeva". Qaraldi: 2023-yil 20-dekabr.
2. 1 2 3 4  „ТОХТАХОДЖАЕВА Марфуа". Qaraldi: 2023-yil 20-dekabr.
3. 1 2  „Марфуа Тохтаходжаева: О трансформации советской женщины в мусульманскую" (2016-yil 27-noyabr). Qaraldi: 2023-yil 20-dekabr.
4. 1 2  „Марфуа Токтаходжаева". *swrc.kz/ru*. Qaraldi: 2024-yil 18-yanvar.

Havolalar
---------

* Marfua Toʻxtaxoʻjayeva Facebook sahifasi
**Moki** — 1) tikuv mashinasi asosiy qismlardan biri — maxsus moslama. Chok tikilayotgan paytda tikuv mashinasi ignasi hosil qiladigan ustki ip izmasiga pastki ipni oʻtkazib beradi; 2) toʻquv dastgohitsa tanda iplari orasidan arqoq iplarini olib oʻtadigan moslama. M. ichida arqoqipi oʻralgan naycha boʻladi. M. homuza (arqoq ipi bilan tanda ipi orasida hosil qilinadigan koʻz) ichida erkin yoki majburiy harakat qilib, bir qutidan ikkinchisiga oʻtadi. M. harakati davomida arqoqipi naychadan boʻshalib xrmuzaga tashlanadi. Naychadagi arqoq ipi bir marta (koʻp homuzali dastgohdar uchun) yoki koʻp marta tashlab oʻtishga yetarli boʻlishi kerak. Qad. toʻquv dastgohlarida M.ni homuza tirqishidan toʻquvchi qoʻlda olib oʻtkazardi. Hozirgi avtomatik toʻquv dastgohdarida zarb mexanizmlari yordamida M. oʻz-oʻzidan borib keladi (qarang Toʻquvchilik).

Ilgari M. yogʻoch (palma, shamshod, oʻrik va boshqalar), hayvon shohidan yasalgan, hozir, asosan, temir va poʻlatdan yasaladi. M.larning oʻrtasi toʻrtburchak shaklida oʻyilib, ikki yonida teshik (koʻz) qilinadi (naychadagi ip uchi shu teshikdan oʻtkaziladi). M. koʻzi, odatda, chinnidan qilinadi. Yogʻoch M.ning ikki uchi oʻtkirlanib, metall uchlik kiydiriladi.

Qanday toʻquv dastgohlarida ishlatilishiga karab, M.lar avtomat dastgoh M.si (ichidagi uzunchoq boʻshliqqa ipli naycha joylashadi), mexanik dastgoh. M.si (oʻrtasida ipli naycha oʻrnatish uchun metall sterjen boʻladi), movut toʻqishda ishlatiladigan M. va boshqa xillarga boʻlinadi (rasmga k,.). Mexanik dastgohlarda M. ichidagi naycha arqoq ipi tugasa, boʻsh naychani toʻliq naychaga almashtirish uchun dastgoh, toʻxtatiladi, avtomat dastgohlarida esa bu ish ular ishlab turgan paytda avtomatik tarzda bajariladi.

Adabiyot
--------

* Olimboyev E. vab. Toʻquvchilik tex-nologiyasi va toʻquv stanoklari, T. 1987.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Huxi masjidi** (simplified Chinese: 沪西清真寺; traditional Chinese: 滬西清真寺; pinyin: *Hùxī Qīngzhēnsì*) — Xitoyning Shanxay shahri Putuo tumanidagi masjid.

Tarixi
------

Masjid dastlab 1914–1921-yillarda Xikang yo'lida qurilgan va 1922-yilda **Yaoshuinong masjidi** nomi bilan qurib bitkazilgan[*manba kerak*]. 1935-yilda masjid taʼmirlandi va 200 namozxonni sigʻdira oladigan qilib kengaytirildi. Masjid faoliyatini 1979-yilda tiklagan. 1994-yil aprel oyida masjid Changde yo'liga ko'chirildi.

Arxitekturasi
-------------

 Huxi masjidi namozxonasi
Masjid 1667 m2 maydonni egallaydi. Masjid ikki qavatli namoz zalidan iborat. Qoʻsh arkli va yelpigʻichsimon tom bilan qurilgan. Unda o‘quv xonasi, imom xonasi, mehmonxona va hammom ham mavjud. Bundan tashqari, qassob do'koni va savdo joyi mavjud. Masjid balandligi 25 metrli bitta minora va 6 gumbazdan iborat.

Transporti
----------

Masjidga Shanxay metrosining Changshou yo'l stantsiyasidan shimoli-g'arb tomon piyoda borish mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „Huxi Mosque". *SmartShanghai*. Qaraldi: 2021-yil 4-iyul.
2. ↑  „Huxi Mosque in Shanghai - China". *Beautiful Mosque*. Qaraldi: 2021-yil 3-avgust.
3. ↑  „Top Muslim Mosques in Shanghai". *Top China Travel*. Qaraldi: 2021-yil 3-noyabr.
4. ↑  „Shanghai Huxi Mosque". *Muslim2China*. Qaraldi: 2018-yil 8-yanvar.
5. ↑  „Traveling ke Shanghai? Yuk Mampir Sholat ke 5 Masjid Megah Ini" (id). *Dream Muslim Lifestyle*. Qaraldi: 2021-yil 10-avgust.