**"Harbiy xizmatlari uchun" medali** — SSSR davlat mukofoti bo‘lib, bu hayot uchun xavf tug‘diradigan, Sovet davlati dushmanlariga qarshi harbiy operasiyalarni muvaffaqiyatli ado etganida ko‘rsatgan mohir, tashabbuskor va jasorati, jangovar harakati uchun beriladi.

Medal tarixi
------------

Medal SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 17-oktabr 1938-yildagi „Harbiy xizmatlari uchun" medalini taʼsis etish to‘g‘risida"gi farmoni bilan taʼsis etilgan. Medal to‘g‘risidagi Nizomda shunday deyilgan: „Harbiy xizmatlari uchun" medali Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasi, Harbiy-dengiz floti va chegara qo‘shinlarining oddiy, qo‘mondon, shuningdek, harbiy xizmatchilar tarkibida bo‘lmagan shaxslarga ham berishi mumkin.  

Medal quyidagi shaxslarga topshiriladi:

* harbiy qism yoki bo‘linma tomonidan jangovar topshiriqlarni muvaffaqiyatli bajarishda yordam bergan jangovar harakati uchun;
* SSSR davlat chegarasini himoya qilishda ko‘rsatgan jasorati uchun;
* jangovar va siyosiy tayyorgarlikda, yangi harbiy texnikani o‘zlashtirishda hamda harbiy qismlar va ularning bo‘linmalarining yuqori jangovar tayyorgarligini taʼminlashda qo‘lga kiritgan yuksak yutuqlari hamda haqiqiy harbiy xizmat davomidagi boshqa xizmatlari uchun;
* nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qo‘mondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani uchun.

Birinchi mukofot SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1938-yil 19-oktyabrdagi Farmoni bilan („Sovet Ittifoqining mudofaa qudratini mustahkamlash bo‘yicha hukumatning maxsus topshiriqlarini namunali bajarganligi va jangovar yutuqlari uchun" berilgan. Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi va IIXK(Ichki ishlar xalq komissarligi) qo‘shinlarining tuzilmalari, bo‘linmalarining siyosiy va texnik tayyorgarligi"), unga ko‘ra 168-harbiy xizmatchilar medal bilan taqdirlangan. 1-sonli medal SSSR IIXK Tashqi (qidiruv) boshqarmasining qidiruv va sabotaj guruhi tarkibida Ispaniyadagi fuqarolar urushida qatnashgan L.P.Vasilevskiyga topshirildi.

Jangovar topshiriqlarni namunali bajarganliklari, Xasan ko‘li hududini himoya qilishda ko‘rsatgan jasorati uchun SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 1938-yil 25-oktyabrdagi Farmoni bilan 1159 ta mukofotlar berildi.

SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 1938-yil 14-noyabrdagi Farmoni bilan 248 kishi medal bilan taqdirlangan  .

SSSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 1939-yil 19-yanvardagi Farmoni bilan Uzoq Sharqdagi jangovar topshiriqlarni aʼlo darajada bajarganligi uchun 39 nafar shaxs medal bilan taqdirlangan  .

Xalxin-Gol daryosi bo‘yidagi janglarda ko‘rsatgan jasoratlari uchun 2901 kishi, Sovet-Fin urushida — 14969 kishi medal bilan taqdirlangan . Hammasi bo‘lib, 1941- yil iyuniga kelib, medal bilan mukofotlanganlar soni 21 mingni tashkil etdi. 

Ulug‘ Vatan urushi yillarida medal bilan taqdirlanganlar soni 3 000 000 dan oshib ketdi.

1995-yil 1-yanvar holatiga ko‘ra „Harbiy xizmatlari uchun" medali bilan mukofotlanganlar soni 5 210 078 taga yetdi.

Nishon taqish usuli
-------------------

"Harbiy xizmatlari uchun" medali ko‘krakning chap tomoniga taqiladi va Ushakov medalidan keyin turadi.

Medal tasviri
-------------

"Harbiy xizmatlari uchun" medali diametri 31 — 32,5 mm bo‘lgan muntazam (chiqarilgan yiliga qarab) doira shakliga ega. Medalning old tomoni kengligi 1 mm va balandligi 0,25 mm bo‘lgan hoshiya bilan chegaralangan. Medalning orqa tomoni tekis. 1947-yilgacha medalning orqa tomonida seriya raqami qo‘llanilgan.

### Medalning old tomoni

Medalning old tomonining yuqori qismida aylana bo‘ylab bosilgan harflarda yoqut-qizil emal bilan qoplangan „SSSR" yozuvi bor. „SSSR" yozuvining kengligi 6 mm, harflarning balandligi 2,5 mm. O‘rtada uch qatorli „ZA BOYeVIYe ZASLUGI" degan yozuv bor. Harflarning balandligi 3 mm.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Svedeniya o kolichestve nagrajdennix ordenami i medalyami SSSR po sostoyaniyu na 15.09.1940 g. / TsAMO. F. 33. Op. 42436ss. D. 70. L. 2.
2. ↑  *Lebedev V.* Nagradi zovut na podvig. // Военно-исторический журнал. — 1978. — № 10. — S.122-123.

Adabiyot
--------

* + Ordena i medali SSSR / Sost. G. I. Grebennikova, R. S. Katkova. — M.: Planeta, 1982.
	+ Andoza:Книга: Медали СССР
	+ *Колесников Г. А. Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Andoza:Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 59—60.
*