**Fahriye Sulton** (1594-yil, Istanbul — 1656-yildan keyin) — Murod IIIning qizi.

Biografiya
----------

Fahriye 1590 — 1594-yillarda Istanbulda Usmonli sultoni Murod III oilasida tugʻilgan; Fahriyening onasi kim boʻlganligi nomaʼlum. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Fahriyening ellikdan ortiq aka-uka va opa-singillari boʻlib, ularning koʻpchiligi goʻdaklik yoki bolalik chogʻida vafot etgan; ayni paytda, Fahriyening toʻliq qonli aka-uka va opa-singillari boʻlganligi maʼlum emas. 1595-yilda Fahriyening otasi vafot etdi va taxtga uning akalarining eng kattasi Mehmed III oʻtirdi. Mehmeddan tashqari oʻsha paytga kelib Murod III ning yana oʻn toʻqqiz oʻgʻli tirik edi va ularning barchasi yangi sulton tomonidan qatl etilgan. Mehmed taxtga oʻtirishi bilan, marhum Sultonning barcha kanizaklari, yangi amaldagi Safi Sultondan tashqari, Eski Saroyga yuborildi. Surgun qilingan kanizaklar orasida Fahriyening onasi ham bor edi; Fahriyening oʻzi ham, anʼanaga koʻra, Eski saroyga koʻchirilgan va u yerda 1604-yilda turmush qurgunga qadar qolgan. Safiye Sulton erining boshqa kanizaklardan boʻlgan qizlari bilan qiziqmasdi va u oʻz qizlariga siyosiy jihatdan eng foydali shaxslarni turmushga berdi. 1603-yilda Sulton Mehmed III vafot etdi va taxtga uning oʻn uch yoshli oʻgʻli Ahmad I oʻtirdi; shu bilan birga haramda Ahmad I ning onasi Handan Sulton hokimiyat tepasiga keldi. Ahmad onasining siyosiy taʼsirini cheklab qoʻydi, shuning uchun Handan haram ishlarida faol ishtirok etdi. Uning tashabbusi bilan Ahmadning xolalariga erlar tanlangan; shunday qilib, 1604-yilda Fahriye Mosul hokimi Chuxadar Ahmad poshoga uylanadi. Fahriyening nikohi farzandsiz qoldi va poshoning oʻzi 1618-yilda vafot etdi. Ahmad poshoning o‘limi notinch kunlarga to‘g‘ri keldi: 1617-yilda Ahmad I vafotidan so‘ng hokimiyat tepasiga uning aqli zaif ukasi Mustafo I keldi, biroq uch oydan so‘ng u taxtdan ag‘darildi; Hokimiyatga Ahmad I ning oʻgʻli Usmon II keldi. Usmon davrida Fahriye Sulton saroyida yashab, sulola aʼzosi sifatida maosh olgan; Bundan tashqari, Fahriyening hech qachon roʻy bermagan poshsholardan biri bilan turmush qurish rejasi haqida maʼlum. 1622-yilda Usmon II taxtdan agʻdariladi va oʻldirildi va Mustafo I yana hokimiyatga keldi, uning uchun Halime Sultonning onasi va sadr vazirlari hukmronlik qildilar.

Oʻlimi
------

1623-yilda Mustafo taxtdan ag‘darildi va Ahmad I ning yana bir o‘g‘li Murod IV hokimiyatga keldi. Yangi validai Koʻsem Sulton sultonlarning turmushga chiqmagan qizlari taqdiri bilan shugʻullangan va Faxriye yana turmushga chiqqan, ammo toʻy qachon boʻlib oʻtgani va uning eri boʻlganligi haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. Fahriyening keyingi taqdiri nomaʼlum: u oxirgi marta haram hujjatlarida 1641-yilda tilga olingan, ammo u 1656-yilda vafot etgan degan taxmin bor.

Manbalar
--------

1. ↑  Şapolyo; Enver Behnan*. Osmanlı sultanları tarihi* (turkcha). R. Zaimler Yayınevı, 1961 — 511 bet. 14-iyul 2022-yilda qaraldi.
2. ↑  Sakaoğlu; Necdet*. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler* (turkcha). Oğlak Yayıncılık, 2008 — 574 bet. ISBN 9753296231, 9789753296236. 14-iyul 2022-yilda qaraldi.
3. ↑  Peirce; Leslie P*. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire* (inglizcha). Oxford: Oxford University Press, 2009 — 374 bet. ISBN 0195086775, 9780195086775. 14-iyul 2022-yilda qaraldi.