**Yandex qidiruvi** (**Yandex Search**) — qidiruv tizimi. Rossiyada joylashgan Yandex kompaniyasiga tegishli. 2015-yil yanvar oyida Yandex qidiruvi maʼlumotlariga koʻra Rossiyadagi barcha qidiruv trafigining 51,2 foizini yaratdi.

**Yandex qidiruv tzimi h**aqida
-------------------------------

Qidiruv tizimi 1400 dan ortiq shaharlarda mahalliy qidiruv natijalarini taqdim etadi. Yandex Qidiruvi shuningdek, asosiy veb-indeks va ixtisoslashtirilgan axborot resurslari natijalarini, jumladan, yangiliklar, xaridlar, bloglar, rasmlar va videolarni bitta sahifada taqdim etadigan „parallel" qidiruvni ham oʻz ichiga oladi.

Yandex qidiruvi real vaqt rejimidagi soʻrovlarga javob beradi, soʻrov qachon eng dolzarb maʼlumotlarni, masalan, eng soʻnggi yangiliklarni yoki maʼlum bir mavzu boʻyicha Twitter’dagi eng soʻnggi postni talab qilishini tan oladi. Shuningdek, u baʼzi qoʻshimcha funksiyalarni oʻz ichiga oladi: qoʻshimcha maʼlumot (masalan, sport natijalari) bilan taʼminlaydigan javob ustasi, imlo tekshiruvi, soʻrovlarni har xil tarzda taklif qiladigan avtomatik toʻldirish, veb-sahifalardagi zararli dasturlarni aniqlaydigan antivirus va boshqalar.

2010-yil may oyida Yandex beta-sinov va rus tilidan tashqari qidiruvni yaxshilash uchun platforma boʻlgan Yandex.com-ni ishga tushirdi.

Qidiruv mahsulotiga shaxsiy kompyuterlar, mobil telefonlar, planshetlar va boshqa raqamli qurilmalardan kirish mumkin. Yandex veb-qidiruvdan tashqari keng koʻlamli maxsus qidiruv xizmatlarini taqdim etadi.

2009-yilda Yandex qidiruv natijalarining dolzarbligini sezilarli darajada yaxshilaydigan mashinani oʻrganishning yangi usuli — MatrixNet-ni ishga tushirdi. Bu Yandex qidiruv tizimiga qidiruv natijalarining dolzarbligi toʻgʻrisida qaror qabul qilganda juda koʻp sonli omillarni hisobga olish imkonini beradi.

Yana bir texnologiya — Spectrum 2010-yilda ishga tushirilgan. Bu yashirin soʻrovlarni chiqarish va mos keladigan qidiruv natijalarini qaytarish imkonini beradi. Tizim foydalanuvchilarning qidiruvlarini avtomatik ravishda tahlil qiladi va shaxsiy ismlar, filmlar yoki avtomobillar kabi obyektlarni aniqlaydi. Turli xil foydalanuvchi niyatlariga javob beradigan qidiruv natijalarining nisbati foydalanuvchining ushbu natijalarga boʻlgan talabiga asoslanadi.

2017-yil 21-iyuldagi birinchi nashri bilan Brave veb-brauzeri Yandex-ni standart qidiruv tizimlaridan biri sifatida taqdim etadi.

2022-yil mart oyida, 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida Yandex va Mail.ru Mozilla Firefox brauzeridan ixtiyoriy qidiruv provayderlari sifatida olib tashlandi.

Funksiyalari
------------

### Umumiy koʻrinish

Qidiruv tizimi qidgi uchta asosiy komponentdan iborat: 

1. **Agent** qidiruv robotidir. U tarmoqni chetlab oʻtadi, hujjatlarni yuklab oladi va tahlil qiladi. Agar saytni tahlil qilish paytida yangi havola topilsa, u robotning veb-manzillari roʻyxatiga tushadi. Qidiruv robotlari quyidagi turlarga boʻlinadi: *oʻrgimchaklar* — foydalanuvchi brauzerlari kabi saytlarni yuklab olish; Crawler — allaqachon maʼlum boʻlgan hujjatlarni tahlil qilish asosida yangi, hali nomaʼlum havolalarni kashf eting; *indekserlar* — aniqlangan veb-sahifalarni tahlil qiling va **indeksga** maʼlumotlarni qoʻshing *.* Koʻpgina oʻchirilgan hujjatlar ajratilgan qismlarga boʻlinadi va belgilashdan tozalanadi.
2. **Index** — bu qidiruv tizimini indekslash robotlari tomonidan tuzilgan maʼlumotlar bazasi. Hujjatlar indeksda qidiriladi.
3. **Qidiruv mexanizmi.** Foydalanuvchining qidiruv soʻrovi qidiruv tizimining yukini tahlil qilgandan soʻng eng kam yuklangan serverga yuboriladi. Bunday imkoniyatni taʼminlash uchun Yandex serverlari klasterlangan. Keyin, foydalanuvchi soʻrovi „Metapoisk" deb nomlangan dastur tomonidan qayta ishlanadi. Metapoisk real vaqt rejimida soʻrovni tahlil qiladi: foydalanuvchining geografik joylashuvini aniqlaydi, lingvistik tahlilni oʻtkazadi va hokazo. Dastur shuningdek, soʻrovning eng ommabop yoki yaqinda aniqlangan toifasiga tegishli ekanligini aniqlaydi. Bunday soʻrovlarning chiqarilishi bir muncha vaqt meta-qidiruv xotirasida (keshida) saqlanadi va mos keladigan boʻlsa, avval saqlangan natijalar koʻrsatiladi. Agar soʻrov kamdan-kam boʻlsa va keshda mosliklar boʻlmasa, tizim uni asosiy qidiruv dasturiga yoʻnaltiradi. U tizim indeksini tahlil qiladi, u ham turli xil takroriy serverlarga boʻlinadi (bu protsedurani tezlashtiradi). Keyin olingan maʼlumotlar yana meta-qidiruvga tushadi, maʼlumotlar tartiblanadi va yakuniy shaklda foydalanuvchiga koʻrsatiladi.

### Indekslash

Umuman olganda, Yandex quyidagi fayl turlarini indekslaydi: html, pdf, rtf, doc, xls, ppt, docx, odt, odp, ods, odg, xlsx, pptx .

Qidiruv tizimi, shuningdek, Shockwave Flash ob’ektlari ichidagi matnni indekslashi mumkin (agar matn rasmning oʻzida joylashtirilmasa), agar bu elementlar MIME turi `application/x-shockwave-flash` boʻlgan alohida sahifa sifatida uzatilsa va .swf kengaytmali fayllar

Yandex ikkita skanerlash robotiga ega — „asosiy" va „tezkor". Birinchisi butun Internet uchun javobgardir, ikkinchisi tez-tez oʻzgarib turadigan va yangilanadigan maʼlumotlarga ega boʻlgan saytlarni indekslaydi (yangilik saytlari va axborot agentliklari). 2010-yilda „tezkor" robot Yandex kompaniyasining Kaliforniya va Moskva boʻlinmalari tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan „Orange" nomli yangi texnologiyani oldi.

2009-yildan beri Yandex Sayt xaritalari texnologiyasini qoʻllab-quvvatlaydi.

### Server jurnallari

Server jurnallarida Yandex robotlari quyidagicha ifodalanadi: 

* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexBot/3.0)` asosiy indekslash robotidir.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexBot/3.0; MirrorDetector)` — sayt oynalarini aniqlaydigan robot. Agar bir xil tarkibga ega bir nechta sayt mavjud boʻlsa, qidiruv natijalarida faqat bittasi koʻrsatiladi.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexImages/3.0)` — indekslovchi Yandex. Tasvirlar.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexVideo/3.0)` — indekslovchi Yandex. Video.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexMedia/3.0)` — multimedia maʼlumotlarini indekslovchi.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexBlogs/0.99; robot)` — bu post sharhlarini indekslaydigan qidiruv robotidir.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexAddurl/2.0)` — bu „ URL qoʻshish" formasi orqali sahifalarni indekslaydigan qidiruv robotidir.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexDirect/2.0; Dyatel)` — Yandex-ni tekshirish. Toʻgʻridan-toʻgʻri.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexMetrika/2.0)` — indekslovchi Yandex. Koʻrsatkichlar.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexCatalog/3.0; Dyatel)` — Yandex-ni tekshirish. Katalog.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexNews/3.0)` — indekslovchi Yandex. Yangiliklar.
* `Mozilla/5.0 (compatible; YandexAntivirus/2.0)` — Yandex antivirus roboti.

### Soʻrov tili

* `""` — aniq iqtibos
* `|` — agar siz ulardan birini topishingiz kerak boʻlsa, soʻzlar orasiga kiriting
* `*` — agar biron bir soʻz etishmayotgan boʻlsa, soʻzlar orasiga kiriting
* `site:` — maʼlum bir saytdan qidirish
* `date:` — hujjatlarni sana boʻyicha qidirish, masalan, sana: 2007-yil
* `+` — hujjatda boʻlishi kerak boʻlgan soʻzdan oldin kiriting

### Qidiruv natijalari

Yandex avtomatik ravishda soʻrovning asl „aniq shakli" bilan birga uning turli xil oʻzgarishlari va formulalarini qidiradi.

Yandex qidiruvi rus tilining morfologiyasini hisobga oladi, shuning uchun qidiruv soʻrovidagi soʻz shaklidan qatʼi nazar, qidiruv barcha soʻz shakllari uchun amalga oshiriladi. Agar morfologik tahlil istalmagan boʻlsa, undov belgisini qoʻyishingiz mumkin (!) Soʻzdan oldin — bu holda qidiruv faqat soʻzning oʻziga xos shaklini koʻrsatadi. Bundan tashqari, qidiruv soʻrovi keng tarqalganligi sababli toʻxtash soʻzlari, yaʼni old qoʻshimchalar, tinish belgilari, olmoshlar va boshqalarni deyarli hisobga olmaydi

Qoidaga koʻra, qisqartmalar avtomatik ravishda ochiladi, imlo tuzatiladi. Shuningdek, u sinonimlarni qidiradi (mobil — uyali). Asl foydalanuvchi soʻrovining kengayishi kontekstga bogʻliq. Kengayish yuqori darajada ixtisoslashgan atamalar toʻplami, kompaniyalarning toʻgʻri nomlari (masalan, „Hippo" OAJ — „Begemot" OAJ), „narx" soʻzini aniq tirnoqlarga qoʻshganda (bu soʻrovlar yozuv mashinkasi bilan ajratilgan soʻrovlar) sodir boʻlmaydi. tirnoq).

Har bir foydalanuvchi uchun qidiruv natijalari ularning joylashuvi, soʻrov tili, qiziqishlari va afzalliklariga qarab, avvalgi va joriy qidiruv seanslari natijalari asosida alohida shakllantiriladi. Biroq, qidiruv natijalarini tartiblashning asosiy omili ularning qidiruv soʻroviga mos kelishidir. Muvofiqlik reyting formulasi asosida aniqlanadi, u doimiy ravishda mashinani oʻrganish algoritmlari asosida yangilanadi.

Qidiruv rus, ingliz, fransuz, nemis, ukrain, belarus, tatar, qozoq tillarida amalga oshiriladi .

Qidiruv natijalarini dolzarbligi va sanasi boʻyicha saralash mumkin (qidiruv natijalari ostidagi tugmalar).

Qidiruv natijalariga ega sahifa qisqa izohli 10 ta havoladan iborat — „parchalar". Parchalar matnli sharh, havola, manzil, saytning mashhur boʻlimlari, ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalar va boshqalarni oʻz ichiga oladi Snippetlarga muqobil ravishda Yandex 2014-yilda „Orollar" deb nomlangan yangi interfeysni taqdim etdi.

Yandex „parallel qidiruvlar" mexanizmini amalga oshiradi, agar veb-qidiruv bilan birgalikda katalog, yangiliklar, bozor, ensiklopediyalar, rasmlar va boshqalar kabi Yandex xizmatlarida qidiruv amalga oshiriladi. Natijada, foydalanuvchi soʻroviga javoban tizim nafaqat matnli maʼlumotlarni, balki videofayllar, rasmlar, lugʻat yozuvlari va hokazolarga havolalarni ham koʻrsatadi

Qidiruv tizimining oʻziga xos xususiyati, shuningdek, muammoni hal qilish uchun qidiruvni anglatuvchi „niyatlarni qidirish" texnologiyasidir. Niyatni qidirish elementlari — noaniq soʻrov boʻlgan taqdirda dialog oynasi, matnni avtomatik tarjima qilish, soʻralgan avtomobilning xususiyatlari haqida maʼlumot va boshqalar. Masalan, siz „ Boris Grebenshchikov — Oltin shahar" ni soʻraganingizda, tizim "st. Koroleva 12 "ga belgilangan ob’ekt bilan xaritaning bir qismi koʻrsatiladi.

### Spam va viruslardan himoya qilinishi

2013-yilda Yandex oʻsha paytdagi eng xavfsiz qidiruv tizimi va barcha veb-resurslar orasida uchinchi eng xavfsiz qidiruv tizimi deb hisoblangan. 2016-yilga kelib Yandex uchinchi oʻringa tushib ketdi, Google birinchi boʻldi.

Veb-sahifalarni tekshirish va foydalanuvchilarni ogohlantirish 2009-yilda Yandex-da paydo boʻlgan: oʻshandan beri qidiruv natijalari sahifasida xavfli saytning yonida „Ushbu sayt kompyuteringiz xavfsizligiga tahdid solishi mumkin" yozuvi mavjud. Tahdidlarni aniqlash uchun bir vaqtning oʻzida ikkita texnologiya qoʻllaniladi. Birinchisi Amerikaning Sophos antivirusidan sotib olingan va imzo yondashuviga asoslangan: bu veb-sahifaga kirishda antivirus tizimi allaqachon maʼlum boʻlgan viruslar va zararli dasturlarning maʼlumotlar bazasiga ham kirishni anglatadi. Ushbu yondashuv tez, lekin hali maʼlumotlar bazasiga kirmagan yangi viruslarga qarshi deyarli kuchsizdir. Shuning uchun, Yandex imzo bilan bir qatorda xatti-harakatlar omilini tahlil qilish asosida oʻzining antivirus kompleksidan foydalanadi. Yandex dasturi saytga kirishda brauzerdan qoʻshimcha fayllar soʻraganligini, uni begona manbaga yoʻnaltirganligini va hokazolarni tekshiradi. Shunday qilib, agar sayt foydalanuvchi ruxsatisiz maʼlum harakatlarni (uslublar jadvallari kaskadlari, JavaScript modullari ishga tushiriladi va toʻliq dasturlar) amalga oshira boshlaganligi haqida maʼlumot olinsa, u „qora roʻyxat" ga va virus imzolari maʼlumotlar bazasiga joylashtiriladi. Saytning infektsiyasi haqidagi maʼlumotlar qidiruv natijalarida va Yandex orqali paydo boʻladi. Webmaster xizmati sayt egasi bildirishnoma oladi. Birinchi tekshiruvdan soʻng Yandex ikkinchisini qiladi va agar infektsiya haqida maʼlumot ikkinchi marta tasdiqlansa, tahdid bartaraf etilmaguncha tekshiruvlar tez-tez boʻladi. Yandex maʼlumotlar bazasida zararlangan saytlarning umumiy soni 1 % dan oshmaydi.

2013-yilda har kuni Yandex 23 million veb-sahifani tekshiradi (4300 ta xavfli saytlarni aniqlash bilan birga) va foydalanuvchilarga 8 million ogohlantirish koʻrsatadi. Har oyda bir milliardga yaqin sayt tekshiriladi.

### Qidiruv reytingi

Uzoq vaqt davomida Yandex uchun asosiy reyting omili maʼlum bir saytga uchinchi tomon havolalari soni edi. Internetdagi har bir sahifaga ilmiy maqolalar mualliflari indeksiga oʻxshash noyob iqtiboslar indeksi tayinlangan: havolalar qanchalik koʻp boʻlsa, shuncha yaxshi. Shunga oʻxshash mexanizm Yandex-da va Google-ning PageRank -da amalga oshirildi. Aldashning oldini olish uchun Yandex koʻp oʻlchovli tahlildan foydalanadi, unda 800 ta omildan faqat 70 tasi uchinchi tomon havolalari soniga taʼsir qiladi. Bugungi kunda sayt mazmuni va u erda kalit soʻzlarning mavjudligi yoki yoʻqligi, matnni oʻqish qulayligi, domen nomi, uning tarixi va multimedia kontentining mavjudligi ancha katta rol oʻynaydi.

2013 -yil 5-dekabrda Yandex kelajakda bogʻlanish faktorini hisobga olishdan butunlay voz kechishini eʼlon qildi.

Tarixi
------

Qidiruv tizimidagi oʻzgarishlar uzoq vaqt davomida keng namoyish etilmadi va nomsiz qoldi. Va faqat 2008-yil boshidan boshlab, *8 SP1* algoritmining ishga tushirilishi eʼlon qilinganida, Yandex bundan buyon yangi reyting algoritmlarida shaharlar nomlari boʻlishini eʼlon qildi.

### 1990-yillari

Tizimning nomi — Yandex, — Arkadiy Voloj va Ilya Segalovich tomonidan ixtiro qilingan. Bu soʻz **dex** er (yoki „ **I am (** *rus* tilida *" **ya** „*) va **indeks**)" maʼnosida **y** et **an** other maʼnosini bildiradi. Artemiy Lebedevning talqiniga koʻra, qidiruv tizimining nomi Yandeks bilan undosh boʻlib, bu erda yang erkak boshlanishini anglatadi,

yandex.ru qidiruv tizimi CompTek tomonidan 1997-yil 23-sentyabrda Softool koʻrgazmasida eʼlon qilindi, ammo qidiruv sohasidagi baʼzi ishlanmalar (Injilni indekslash, CD-ROMda hujjatlarni qidirish, saytlarni qidirish) kompaniya bundan ham oldinroq. Birinchi indeks 5 ming server haqida maʼlumotni oʻz ichiga olgan va 4,5 Gb ni egallagan.

Xuddi shu 1997-yilda Yandex qidiruvi Internet Explorer 4.0 ning ruscha versiyasida qoʻllanila boshlandi. Tabiiy tilda soʻrov qilish imkoniyati paydo boʻldi.

1998-yilda har bir qidiruv natijasi uchun „oʻxshash hujjatlarni topish" funksiyasi paydo boʻldi.

"Yandeks. Qidiruv "1998-yildan boshlab Apache ostida FreeBSD -da ishlaydigan uchta mashinada ishladi: bitta mashina Internetni koʻrib chiqdi va hujjatlarni indeksladi, bitta qidiruv tizimi va bitta mashina qidiruv tizimini takrorladi.

1999 -yilda toifalarda qidiruv paydo boʻldi — qidiruv, qidiruv tizimi va katalogning kombinatsiyasi. Qidiruv tizimining versiyasi yangilandi.

### 2000-yillari

2000-yil 6-iyunda qidiruv tizimining ikkinchi versiyasi taqdim etildi. Parallel qidiruv mexanizmi joriy etildi va emissiya bilan bir qatorda yirik manbalardan maʼlumotlar taklif qilindi. Foydalanuvchilar qidiruv natijalarini tanlangan mavzu bilan cheklashlari mumkin edi. „Ommaviy topilmalar" sarlavhasi paydo boʻldi — qidiruvni aniqlaydigan soʻzlar.

2000-yil dekabr oyida indekslangan maʼlumotlar hajmi 355,22 GB ga etdi.

### 2001-yillari

2001-yilda Yandeks davomat boʻyicha yana bir rus qidiruvi Ramblerni ortda qoldirdi va Runetning yetakchi qidiruv tizimiga aylandi. Yandex soʻroq shaklida soʻralgan tabiiy tildagi soʻrovlarni tushuna boshladi. Tizim matn terish xatolarini tan olishni va ularni tuzatishni taklif qilishni oʻrgandi. Dizayn oʻzgargan.

### 2002-yillari

Yandex qidiruv tizimiga kunlik soʻrovlar soni 2 milliondan oshdi

### 2003-yillari

Indekslash. rtf va. pdf hujjatlar ishga tushirildi. Qidiruv natijalari, shu jumladan XML formatida chiqarila boshlandi.

### 2004-yillari

Reyting algoritmi oʻzgardi.

Yandex da hujjatlarni indekslashni boshladi. swf (Flash). xls va. ppt formatlari.

Yil oxirida "Yandeksda toʻliq matnli qidiruv va reytingning baʼzi jihatlari Wayback Machine saytida arxivlandi (2022-04-09). "tadqiqoti nashr etildi (mualliflar Ilya Segalovich, Mixail Maslov), bu qidiruv tizimida reytingning maʼlum tafsilotlarini ochib berdi.

### 2005-yillari

Yozda indekslash uchun moʻljallangan haqiqiy sahifalar bilan parallel ravishda ishlaydigan „tezkor" qidiruv roboti ishga tushirildi. „Tezkor robot" bazasi har 1,5-2 soatda yangilanadi.

Qidiruv aniqligini oshirish uchun reyting algoritmi takomillashtirildi.

Yandex yordamida qidiruv imkoniyatlari kengaytirildi. Lugʻatlar „va" Yandex. Lingvo ". Qidiruv tizimi "*Ispanchada nimadir [bir narsa]* "kabi soʻrovlarni tushunishni va ularni avtomatik tarzda tarjima qilishni oʻrgandi.

Qidiruv natijalarini mintaqalar boʻyicha cheklash mumkin boʻldi.

### 2006-yillari

2006-yil may oyidan boshlab qidiruv natijalarida sayt piktogrammalari koʻrsatila boshlandi.

Dekabr oyi boshida, qidiruv natijalarida har bir havola yonida „Saqlangan nusxa" bandi paydo boʻldi, uni bosgandan soʻng, foydalanuvchi maxsus arxiv maʼlumotlar bazasida („Yandex keshi") sahifaning toʻliq nusxasiga oʻtadi.

### 2007-yillari

Reyting algoritmi yana oʻzgardi.

### 2008-yillari

2008-yilda Yandex birinchi marta qidiruv algoritmidagi oʻzgarishlarni ochiq eʼlon qila boshladi va oʻzgarishlarni Rossiya shaharlari nomlari bilan nomlay boshladi. Har bir keyingi algoritmning „shahar" nomi oldingisining nomi bilan tugagan harf bilan boshlanadi.

### 2020-yillari

2020-yil aprel oyida qidiruv tizimi Navalniy haqida uning nomi boʻyicha qidiruv natijalarining yuqori pogʻonalariga sunʼiy ravishda salbiy izohlar qoʻyishni boshladi. Yandex buni „tajriba"ning bir qismi deb eʼlon qildi va organik qidiruv natijalarini taqdim etishga qaytdi.

Yutuqlari
---------

Media eksperti Mixail Gurevichning soʻzlariga koʻra, Yandex — bu „milliy boylik", „strategik mahsulot".

2012-yilda Yandex kunlik auditoriya boʻyicha Birinchi kanalni ortda qoldirdi, bu esa Yandexni ichki media bozorida yetakchiga aylantirdi. 2013-yilda Yandex ushbu holatni tasdiqladi va daromad boʻyicha Birinchi oʻrinni egalladi.

2008-yilda Yandex qidiruv tizimi boʻyicha dunyoda toʻqqizinchi, 2009-yilda ettinchi, va 2013-yilda toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Ushbu vaziyatning tarkibiy qismlaridan biri Rossiyada ilmiy instinktga ega boʻlgan etarli miqdordagi matematik bilimdon mutaxassislarning mavjudligidir.

2002-yilga kelib, Yandex soʻzi shu qadar keng tarqalgan ediki, Arkadiy Voloj kompaniyasi uchinchi shaxslar tomonidan sotib olingan yandex.com domenini qaytarishni talab qilganda, sudlanuvchi „Yandex" soʻzi allaqachon qidiruv soʻzi boʻlganini va uy soʻziga aylanganini aytdi. Rossiyada.

2012-yil oxiridan boshlab Yandex qidiruv tizimi Rossiyada Google Chrome brauzerida Google foydalanuvchilari sonidan oshib ketdi.

Logotipi
--------

 Logotipning ruscha versiyasi 2021-yildan beri qoʻllanilmoqda
**Yandex logotipi** qidiruv tizimi kompaniyasini aniqlash uchun koʻplab sozlamalarda paydo boʻladi. Yandeks nomi oʻzgartirilgandan beri bir nechta logotiplarga tayangan, birinchi logotip Arkadiy Voloj tomonidan yaratilgan va 1997-yilda Yandexda debyut qilgan. Sayt va Yandex. CD-mahsulotlar, hatto Yandex qidiruvi eʼlon qilinishidan oldin. Logotip CompTek logotipiga oʻxshash tarzda ishlab chiqilgan.

1997-yildan beri logotiplar Art tomonidan ishlab chiqilgan. Lebedev Studios — toʻrtta versiyani ishlab chiqqan. Hozirgi logotipda kirillcha soʻzlar qoʻllanilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „site statistics "Сайты Рунета"". *www.liveinternet.ru*. Qaraldi: 2-mart 2015-yil.
2. ↑  „SEC: Yandex Form F-1 Registration Statement".
3. ↑  Matt McGee, Search Engine Land. Russiaʼs Yandex Search Engine Goes Global. Retrieved 2011-04-30.
4. ↑  MatrixNet: New Level of Search Quality. Retrieved 2011-04-30.
5. ↑  „Yandex — Technologies — Spectrum". Qaraldi: 30-aprel 2011-yil.
6. ↑  „Brave Browser Github page". *Github*. Qaraldi: 10-avgust 2017-yil.
7. ↑  „Firefox 98.0.1 has one big change: Remove Yandex and Mail.ru as custom offerings". *ZDNet* (14-mart 2022-yil).
8. 1 2  „Yandex Technology" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 7-yanvar 2020-yil.
9. 1 2 3  „Yandex - Technologies - Architecture for answering a question" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 7-yanvar 2020-yil.
10. ↑  „Indexing Documents and Flash - Webmaster. Help" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 7-yanvar 2020-yil.
11. 1 2 3  „Search engine Yandex | About website promotion in simple language" (ru). *dataword.info*. Qaraldi: 7-yanvar 2020-yil.
12. 1 2  „The art of understanding perfectly. Yandex request extension" (ru). *habr.com*. Qaraldi: 8-yanvar 2020-yil.
13. ↑  Абрамзон Михаил.*. Яндекс для всех*. СПб.: БХВ-Петербург, 2007. ISBN 978-5-9775-0144-6.
14. ↑  „Yandex "Islands": technical side and API" (ru). *habr.com*. Qaraldi: 9-yanvar 2020-yil.
15. ↑  „Landing on the Islands - Yandex Blog for webmasters" (ru). *webmaster.yandex.ru*. Qaraldi: 9-yanvar 2020-yil.
16. ↑  „What do you know about parallel searches? - Yandex blog" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 9-yanvar 2020-yil.
17. ↑  „Yandex Company - Breaking News - Yandex gives a personal answer" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 9-yanvar 2020-yil.
18. ↑  „US experts: Google is six times more dangerous than Yandex". *CNews.ru*. Qaraldi: 8-yanvar 2020-yil.
19. ↑  2016 Q2 Hacked Website Report Sucuri
20. 1 2 3  „Yandex - Technologies - Antivirus Technologies" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 8-yanvar 2020-yil.
21. ↑  „Yandex specialist: Yandex anti-virus system device - News and Reviews". *www.comss.info*. Qaraldi: 8-yanvar 2020-yil.
22. ↑  „Yandex specialist: Yandex anti-virus system device - News and Reviews" (ru). *www.comss.info*. Qaraldi: 8-yanvar 2020-yil.
23. ↑  „Yandex announced ranking without links | SEO Market News: December 05, 2013" (ru). *www.seonews.ru* (5-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 9-yanvar 2020-yil.
24. ↑  „The evolution of Yandex search algorithms" (ru). *Devaka SEO Блог* (20-fevral 2011-yil). 5-avgust 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
25. ↑  „Ilya Segalovich ("Yandex") / Runetology. Who controls the Russian Internet?" (ru). *www.plam.ru*. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
26. ↑  Gooslyakova, Alla*. Информационные технологии и лингвистика XXI века* (ru). Litres, 2017. ISBN 978-5040965649.
27. ↑  „Yandex Company - History" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
28. ↑  „Yandex: past, present, future ..." (ru). *all-forum.ru*. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
29. ↑  „CompTek - Yandex.ru becomes the standard search tool in the Russian version of Internet Explorer 4.0" (ru). *www.comptek.ru*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
30. ↑  „Yandex - Top Stories - Yandex.ru is becoming the standard search tool in the Russian version of Internet Explorer 4.0" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
31. ↑  „Yandex Company - Breaking News - The new face of yandex.ru. Natural language query." (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
32. ↑  „Yandex Company - Breaking News - Portrait from yandex.ru. Search "by analogy."" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
33. ↑  „How to promote a project on the Internet. Advertising on the Internet on the example of the advertising capabilities of the search engine Yandex.ru" (ru). *citforum.ru*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
34. ↑  „Yandex company - Top news - Yandex.Ru - now categorically!" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
35. ↑  „Yandex Company - Breaking News - Star Wars. New Yandex - Fight against chaos." (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 13-yanvar 2020-yil.
36. ↑  „Overview of the three main search engines Runet: Part 1" (ru). *SoftPortal.com*. 14-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
37. ↑  „Yandex Company - Breaking News - Yandex - New Search Engine Version" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
38. ↑  „Yandex company history" (ru). *Yandex Zen | Platform for authors, publishers and brands*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
39. ↑  Vasiliev, Sergei*. Как мы покупали русский интернет*. Alpina Publisher, 2016. ISBN 978-5961444803.
40. ↑  „Not Google One: A Survey of World and National Internet Search Engines" (ru). *www.rspectr.com* (4-mart 2015-yil). Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
41. ↑  „Yandex Company - Breaking News - New Yandex Search. Accuracy - the politeness of kings." (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
42. ↑  „Yandex Company - Breaking News - The Number of Daily Requests to the Yandex Search Engine Exceeded 2 Million" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
43. ↑  „Yandex - Top Stories - Yandex is digging deeper" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
44. ↑  „Yandex - Top Stories - Yandex provides XML search results" (ru). *Yandex*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
45. ↑  „Yandex Company - Breaking News - New Ranking Algorithm" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
46. ↑  „Yandex Company - Breaking News - Yandex Indexes Flash" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
47. ↑  „Yandex Company - Breaking News - Yandex Indexes XLS and PPT" (ru). *Yandex Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
48. ↑  „The history of any search engine can be described in detail in light of its ongoing struggle against search engine spamming. Yandex ranking algorithms and search engine optimization - confrontation or collaboration?". *www.i2r.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
49. ↑  „Now we index faster! - Yandex blog" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
50. ↑  „And we have a new ranking of search results - Yandex Blog" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
51. ↑  „Regions on Advanced Search - Yandex Blog" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
52. ↑  „So we took the paint in hand! - Yandex blog" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
53. ↑  „See found words in a saved copy - Yandex Blog" (ru). *yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
54. ↑  „What happened on December 20th? - Yandex blog for webmasters" (ru). *webmaster.yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
55. ↑  „Call me quietly by name ... - Yandex Blog for webmasters" (ru). *webmaster.yandex.ru*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
56. ↑  „Explanatory dictionary of SEO concepts and terms used in Internet marketing." (ru). *Ingate Company*. Qaraldi: 14-yanvar 2020-yil.
57. ↑  „Yandex says its experimental search results trashing Alexey Navalny were 'a mistake'". *Meduza* (28-aprel 2020-yil). 29-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2020-yil.
58. ↑  „"Яндекс" выделял в результатах поиска негативные материалы о Навальном. Компания назвала это экспериментом". *tvrain.ru*.  TV Rain (28-aprel 2020-yil). 28-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-aprel 2020-yil.
59. ↑  „"Яндекс" выделял в выдаче негативные материалы по запросу "Навальный". Компания назвала это экспериментом" (ru). *Meduza* (27-aprel 2020-yil). 2-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2020-yil.
60. ↑  „Вкладка с обсуждаемым контентом: разбор полётов – Блог Яндекса". *yandex.ru*. 4-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2020-yil.
61. ↑  „Interview / Yandex took the 4th place among global search engines. Russia entered the TOP-5 on venture financing. Nikita Belykh became the most readable governor on the Internet / Mikhail Gurevich, Grigory Bakunov" (ru). *Echo of Moscow*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
62. ↑  „Yandex and VKontakte are recognized as strategic enterprises. What does startups have to do with it?" (ru). *republic.ru*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
63. ↑  „Yandex is the country's largest media this year" (ru). *republic.ru*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
64. ↑  „Yandex is the ninth world search engine" (ru). *habr.com*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
65. ↑  *Petrenko.* „Yandex - the seventh search engine in the world" (ru-RU). *Searchengines.ru* (1-aprel 2011-yil). Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
66. ↑  „Yandex outperformed Microsoft in terms of search queries" (ru). *Vedomosti*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
67. ↑  „Head of Google Russia Vladimir Dolgov / Analytical program "Runetology" / Podcast on PodFM.ru" (ru). *PodFM.ru*. Qaraldi: 21-yanvar 2020-yil.
68. ↑  „What was found at Yandex" (ru). *www.kommersant.ru* (20-yanvar 2003-yil). Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
69. ↑  „Google Chrome users choose Yandex" (ru). *megaseo.ru*. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
70. ↑  „Yandex fits into competitor's browser" (ru). *Vedomosti*. Qaraldi: 22-yanvar 2020-yil.
71. ↑  „Kogda mi govorim Yandex, mi podrazumevaem Yandeks". 1-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-avgust 2022-yil.
72. ↑  Chetvertaya versiya logotipa „Yandeksa"