**Ruminlar** (oʻzlarini — romanlar deb atashadi; lotincha: *romanus* — "rimlik"dan) — xalq, Ruminiyaning asosiy aholisi (20,55 mln. kishi). Umumiy soni 21 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari), jumladan, Rossiya Federatsiyasida 6 mingga yaqin kishi. Rumin tilida soʻzlashadi. Dindorlari — asosan, pravoslavlar. Rumin xalqining shakllanishida sobiq Qad. Rim imperiyasining provinsiyalari (viloyatlari) Dakiya va Myoziyada yashagan va Rim hukmronligi davrida (106—271 yillar) romanlashgan kabilalar (dakiyaliklar, getlar va boshqalar), shuningdek, romanlashmagan erkin dakiyaliklar va 6-asrdan slavyanlar qatnashganlar. 10-asrdan Vizantiya, slavyan, soʻngra venger tarixiy manbalarida R. "vlaxlar", "voloxlar" nomi bilan qayd etilgan. 1862-yil yagona Ruminiya davlati barpo etilgan. Aholisining asosiy qismi qishloq xoʻjaligi va sanoat korxonalarida band.

**Ruminlar** (rumin tilida — romin, lotin tilida esa romanus — „rimdik") — millat, Ruminiyaning tub xalqi. Vengriya, Bolgariya, AQSh, Kanada, v.b. davlatlarda istiqomat qilishadi. Umumiy soni 23,8 mln. kishidan ziyod (2004), shulardan Ruminiyada 19 mln. qolganlari boshqa davlatlarda. Roman guruhining sharqiy tormogʻi sanalmish rumin tilida gaplashadi. Bir nechta govorlari (muntyan, banat, krishan, v.h.) bor. Koʻpchiligi masihiylik dinining pravoslavie tarmogʻiga mansub.

Rumin tili
----------

Rumin tili tillarning hindevropalik oilasiga roman guruhining balqan-roman ostguruhiga kiradi. Mana bu dialektlari oʻzgachadir: banatlik, krishanlik, muntyanlik, moldaviyalik (Moldova tarixiy oʻlkasining dialekti), maramureshlik Leksikada janubiy slavyanliklarning taʼsiri koʻp. Rumin tili balqanlik tilli ittifoqqa kiradi. Ilk yodgorliklari (xatlar, ish qogʻozlar, diniy matnlarning tarjimalari) 17 asrning boshlariga kiradi (tarixiy yilnomalar). Badiy adabiyot 18 asrning oxirlaridan boshlab paydo boʻla boshlaydi. Boshlanishida kirill alifbosi foydalanib, 1860-yili lotin alifbosiga oʻtadi.

Diniy etiqodlari
----------------

Diniy etiqodlari — pravoslavieliklar, protestantlar va katoliklar ham bor. Ruminlar katta evropeoid irqining hindi-oʻrtaerdengizi nasilining pontiylik tipiga kiradi; togʻli tumanlarida katta evropeoidlik irqining balqanlik-kavkazlik irqining dinarlik antropologiyalik tiplari bor. Rumin etnosining asosida getlar bilan daklarning frakiylik qabilalari mavjud. Ruminlarning bobokalonlarining shakllanishining asosiy davri ularning erlarida Meziya (mil.av. 1 a. — milodiy 5 a.) va Dakiya (milodiy 2-3 asrlarda.) provinsiyalari tashkil topgan Rim imperiyasi davridagi get-daklarning romanlanishi boʻldi. 6 asrga tomon materiallik va ruxaniy madaniyatiga taʼsir qilgan slavyanlar bilan aloqalashgan dak-romanlik etnos jamoat tashkil topdi. Quyi Dunayning chap qirgʻogʻidagi slavyanlarning koʻpchiligi roman tilli xalq bilan qoʻshilib ketdi. Milodiy 1 va 2-mingyilliklarda sharqiy roman voloxlik etnos jamoasi tashkil topdi.

Milliy xoʻjaligi
----------------

Milliy xoʻjaligi — dehqonchilik, uzum bilan shugʻullanish, bogʻbonchilik, 19-asrning boshlarigacha asosiy chorvachiligi mol boqish boʻldi. Kasb-hunarlari — toʻqimachilik, qish, duradgorchilik, teri oshlash v.h yaxshi rivojlangan.

Milliy taomlari
---------------

Milliy taomlari — makkajoʻhori unidan mamaliga va yupqa non (melay), boʻrsh (chor-be), kozonak — kulichning bir turi,

Rojdestvoga, Yangi yilga va har doim toʻyiga oʻrilgan(kolak) pishiradi. Karam yoki uzum yapiroqlarida golubsi tayyorlaydi. Qavurdoq (tokane), drob — marqaning ichaklaridan tayyorlanadigan taom. Qoʻldan yasalgan uzum sharoblari va aroq — suyka keng qamrov olgan.

Galeriya
--------

* 
* 
* 

* 
* 
* 

* 
* 
*

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑  Moldovan Census 2004
3. ↑   (Wayback Machine saytida 2012-01-05 sanasida arxivlangan) ISTAT - Istituto Nazionale di Statistica *Indicatori demografici* (1° gennaio 2011)
4. ↑
5. ↑  .
6. ↑  As per the 2001 Ukrainian National Census (data-ro (Wayback Machine saytida 2009-06-04 sanasida arxivlangan)
data-md (Wayback Machine saytida 2007-09-30 sanasida arxivlangan)).
7. ↑  , 31-Dec. 2011-yil German Statistical Office. The number for Germany does *not* count more than one million Swabians and Saxons whose families historically lived in Banat and Transylvania, and who migrated to Germany at various times in the 20th century. This group of people still speaks Romanian.
8. ↑  Statistics Canada, Canada 2006 Census. target audience - Demographic Information- Sarmis ROMEDIA (Wayback Machine saytida 2019-01-06 sanasida arxivlangan)
9. ↑
10. ↑  *Departamentul Românilor de Pretutindeni Franta*, 2012-12-21da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-10-16
11. ↑  Non-Profit Data
12. ↑  2011 Portugal foreigners
13. ↑  *Departamentul Românilor de Pretutindeni Austria*, 2012-12-21da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-10-16
14. ↑  2002 Serbia Census (Wayback Machine saytida 2009-03-27 sanasida arxivlangan).
15. 1 2  Departamentul Românilor de Pretutindeni America Latina
16. ↑  „General Secretariat of National Statistical Service of Greece" (PDF). 5-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-oktyabr 2012-yil.

 (Wayback Machine saytida 2015-09-24 sanasida arxivlangan)
17. ↑  {{cite
web|url= 2011 census|publisher=cystat.gov.cy}}
18. ↑  Foreign-born persons in Sweden by country of birth (Wayback Machine saytida 2011-09-27 sanasida arxivlangan), 2005
19. ↑  2006 Australian census reports 18,320 people of Romanian ancestry
20. ↑  Irish Census of 2011: Ireland becoming more Diverse
21. ↑  „CBS Statline".  Centraal Bureau voor de Statistiek 2012. Qaraldi: 21-oktyabr 2012-yil.
22. ↑  „Statistics Denmark:FOLK2: Population 1. January by sex, age, ancestry, country of origin and citizenship".  Statistics Denmark. Qaraldi: 3-avgust 2012-yil.
23. ↑  2001 Hungarian census
24. ↑  Departamentul Românilor de Pretutindeni Cehia
25. ↑  Departamentul Românilor de Pretutindeni Elvetia
26. ↑  2010 Russia Census
27. ↑  Departamentul Românilor de Pretutindeni Extremul Orient
28. ↑
29. ↑
30. ↑
31. ↑  2011 Bulgaria Census
32. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |