recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tunis pasporti
**Tunis pasporti Tunis** fuqarolariga xalqaro sayohat uchun beriladi.

Pasport turlari
---------------

Pasportning uchta asosiy turi mavjud:

1. Fuqarolarga xalqaro sayohat uchun beriladigan **oddiy** (yashil) pasport, amal qilish muddati 5 yil.

2. **"Maxsus"** (rasmiy) pasport ( *passeport spécial*, bordo), rasmiy ish bilan sayohat qilgan tunisliklarga beriladi.

3. Tunis diplomatlari va ularning qarindoshlariga beriladigan **diplomatik** (koʻk rangli) pasport.

Tunisning barcha pasportlari ICAO standartlariga mos keladi. Ular 32 sahifadan iborat.

Mashinada o'qiladigan birinchi pasportlar 2003 yilda chiqarilgan.

Dizayni
-------

Tunis pasportining muqovasida quyidagi so'zlar mavjud:

**Yuqori** : "ạljmhwryẗ ạltwnsyẗ" "RÉPUBLIQUE TUNISIENNE"  "TUNIS RESPUBLIKASI"

**O'rtada** : Tunis gerbi

**Pastki** : "جواز سفر" "PASSEPORT" "PASSPORT"

Viza talablari
--------------

Muntazam Tunis pasportlari egalari uchun vizasiz yoki kelganda vizasiz bo'lgan mamlakatlar va hududlar
2018 yilda Tunis fuqarolari 66 mamlakat va hududlarga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz bo'lishdi, bu Tunis pasportini Henley Passport Index bo'yicha sayohat erkinligi bo'yicha 72-o'rinni egalladi.

Tarixiy rasmlar galereyasi
--------------------------

* 1951 yil Tunis pasporti1951 yil Tunis pasporti
* 1964 yil Tunis pasporti1964 yil Tunis pasporti
* 2003 yildan Tunis pasporti2003 yildan Tunis pasporti
* Tunis biometrik bo'lmagan pasportining birinchi sahifasiTunis biometrik bo'lmagan pasportining birinchi sahifasi
* Tunis biometrik bo'lmagan pasportining bioma'lumotlar sahifasiTunis biometrik bo'lmagan pasportining bioma'lumotlar sahifasi

Yana qarang
-----------

Tunis fuqarolari uchun viza talablarini ko'ring.

Manbalar
--------

1. ↑  The accented e's lacking.
2. ↑  „Global Ranking - Passport Index 2018".  Henley & Partners. 9-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
**Kerch yarim oroli** - Krim yarim orolning sharqiy qismi. Shimoliyda Azov dengizi, sharqda Kerch boʻgʻozi, jan.da Qora dengiz bilan oʻralgan. Gʻarbda eni 17 km li boʻyin bilan Qrim yarim orolga tutashgan. Mayd. qariyb 3 ming km2. Shim.-sharqiy qismi ohaktosh, gil va qumtoshlardan tuzilgan tepalik (bal. 190 m gacha). Balchiqli vulkanlar koʻp. Jan.-gʻarbiy qismi tekislik boʻlib, asosan, uchlamchi davr gillaridan tarkib topgan. Kashtan tuproklar tarqalgan. Iqlimi quruk. dasht iqlimi. Yillik yogʻin 500 mm. Yanv.ning oʻrtacha tempaturasi —1,5°, iyulniki 23,5°. Kerch yarim orolda Kerch temir ruda havzasi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Soniya Nityanand** (1962-yil 6-sentyabrda tugʻilgan) — gematologiyaga ixtisoslashgan hind immunologi. U oʻqishni va Laknaudagi King Jorj tibbiyot kollejini bitirgan. Keyinchalik u 1996-yilda Stokgolmdagi Karolinska institutida immunologiya bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasini davom ettirdi.

Karyera
-------

Faoliyatining dastlabki bosqichida Nityanand 1991-yilning oktyabridan 1993-yilning noyabrigacha xizmat qilgan Lakxnau shtatidagi KGMCda tibbiyot boʻyicha assistent boʻlib ishlagan. Shundan soʻng u 1993-yil noyabrdan boshlab SGPGIMS fakulteti aʼzosi boʻlib, dastlab immunologiya boʻlimida va yaqinda gematologiya boʻlimida ishlaydi.

Shuningdek, u 1991-1992-yillarda Stockholmdagi Karolinska institutida immunologiya va gematologiya boʻyicha tashrif buyurgan ilmiy xodim boʻlgan.

2021-yilda u Doktor Ram Manohar Lohia tibbiyot fanlari instituti direktori etib tayinlandi.

Mukofotlar
----------

Nityanand bir nechta mukofotlar laureati:

* National Bioscience Award for Career Development 2004-yillar.
* Hindiston Milliy Fanlar Akademiyasining 1990-yilgi yosh olim mukofoti sonvindori.
* 2000-yil uchun Hindiston Shifokorlar Assotsiatsiyasining doktor JC Patel va BC Mehta mukofoti.
* Doktor NN Gupta oltin medali
* Eng yaxshi tibbiyot talabasi uchun kansler medali.

Manbalar
--------

1. ↑  „Dr. Soniya Nityanand Hematologist,HEMATOLOGY in Lucknow Uttar-Pradesh - Click4Doctor.in". *www.click4doctor.in*. 5-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2017-yil.
2. ↑  „The Faculty". *www.sgpgi.ac.in*. Qaraldi: 4-mart 2017-yil.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  „StreeShakti - The Parallel Force". *www.streeshakti.com*. 3-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2017-yil.
Lion Feuchtwanger (1909)
FEYXTVANGER (Feuchtwanger) Lion (1884.7.7, Myunxen 1958.21.12, LosAnjeles, AQSH) — nemis yozuvchisi. Myunxen va Berlinda oʻqigan; falsafa doktori (1907). Dastlab jurnalistika va teatr tanqidchiligi bilan shugʻullangan. "Harbiy asirlar" (1919) turkumidagi pyesalarida Birinchi jahon urushi voqealari va xalqning urushga qarshi kurashlari keng ifodalangan. 1933-yildan Fransiyada emigratsiyada boʻlgan. "Tomas Vendt" (1920), "Yahudiy Zyuss" (1920—22), "Koʻrimsiz gersoginya" (1923) romanlari mavzuining rangbarangligi bilan ajralib turadi. "Quvgʻun" (1939) romanida yozuvchi oʻzining surgun tufayli siyosiy kurashdan uzokdashib krlganligini tasvirlaydi. "Yahudiylar urushi" trilogiyasi (1932—42) da inson shaxsi muammosiga munosabati va gumanistik karashlari aks etgan. "Akauka Lautenzaklar" (1943), "Simon" (1944), "Tokzordagi tulkilar" (1947), "Tentakning donoligi..." (1952) romanlari, "Beva Kapet" (1956) dramasi va boshqa asarlar muallifi. Koʻpgina asarlari ekranlashtirilgan.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tunshapalaklar** (*Myotis*) — koʻrshapalaklar kenja turkumining bir urugʻi. 60 dan ortiq turi bor. Arktika, Antarktika va baʼzi orollardan tashqari hamma joylarda tarqalgan. Tanasining uz. 3,5— 8 sm, yungi qoʻngʻirjigarrangda. Qulogʻi uzun va uchli. Tunda faol. Hasharotlar bilan oziqlanadi. Koʻpchiligi gʻorlarda, baʼzilari kovaklar va koya yorikdarida yashaydi. Oʻzbekistonda 5 turi, jumladan, oʻtkir quloqli T. Toshkent atrofida, Nurota togʻ oldi hududlari, Qashqadaryo va Surxondaryo vodiysida; uzun barmoqli T. Amudaryoning quyi oqimi va Nukus sh. atrofida; moʻylovli T. Fargona vodiysi, Toshkent va Samarqand viloyatlarida; uzun dumli T. Samarqand sh. atrofida; 3 xil rangli T. Chirchiq va Surxondaryo vodiysidagi gʻorlarda koloniya boʻlib yashaydi. 

*Myotis* sp.
  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Sonia Ursu-Kim** (koreyscha: *김소니아*; 1993-yil 24-iyulda Ruminiyaning Suceava shahrida tugʻilgan— ruminiyalik-janubiy koreyalik professional basketbolchi. U Ruminiya ayollar milliy basketbol jamoasida va Polshadagi Basket Liga Kobietda Slęza Vroclaw uchun otishma qoʻriqchisi sifatida oʻynaydi.

Dastlabki yillari
-----------------

Ursuning otasi Ruminiyadagi kemasozlikda ishlaydigan Janubiy Koreyalik muhandis edi. Uning onasi Ruminyadagi taniqli oilada tugʻilgan. U hayotining birinchi yillarini Janubiy Koreyada oʻtkazdi va u Ruminiyaga qaytib, Suceava shahrida maktabni boshlagan. To'rtinchi sinfda u poytaxt Buxarestga koʻchib oʻtdi va u yerda onasi Koreys restoranini ochdi. Bu davrda Ursu pianino chalishni juda yaxshi koʻrardi va suzish uning sevimli mashgʻuloti xisoblangan. Keyinchalik u moda va basketbolga qiziqa boshladi. Koreys tilida ham bemalol gapira oladi.

Basketbol faoliyati
-------------------

### Mahalliy

Qoʻshma Shtatlardagi kollej basketbol jamoalaridan bir nechta takliflar olganiga qaramay, u oʻz omadini Janubiy Koreyada sinab koʻrishga qaror qildi. 2012-yil oktyabr oyida Ursu WKBLda Chuncheon Woori Bank Hansae bilan shartnoma imzoladi. 2014-yildan 2016-yilgacha u Ruminiya milliy ligasida Olimpia CSU Braşov va CSU Alba Iulia jamoalarida oʻynagan. U 2016—2017-yilgi mavsum oldidan CEZ Nymburk bilan shartnoma imzoladi. Keyingi mavsumda u Polshaning Sleza Vrotslav jamoasiga qoʻshildi.

### Xalqaro

Ursu Ruminiyani xalqaro miqyosda himoya qiladi. U 2010-yilgi U18 B divizioni Evropa chempionatida gʻolib chiqqan jamoaning bir qismi edi va 2013-yil U20 B divizionida U20 uchun juda yaxshi oʻynadi. U Ruminiyada boʻli bilan birgalikda mezbonlik qilgan EuroBasket Women 2015 musobaqasida ishtirok etdi. U jamoaning guruhdagi to‘rtta o‘yinida ham ishtirok etgan, ammo Ruminiya guruh bosqichidan chiqa olmadi. U 2020-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

Yutuqlari
---------

* **Ayollar oʻrtasidagi Koreya basketbol ligasi**:
	+ *Gʻolib* : 2013
* **Basketbol bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi Koreya kubogi**:
	+ *Gʻolib*: 2013
* **Basketbol bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi Osiyo kubogi** :
	+ *Gʻolib*: 2013

Manbalar
--------

1. ↑  „Sonia Ursu".  basketball.asia-basket.com. Qaraldi: 13-may 2013-yil.
2. 1 2  „Romanian-Born Basketball Player Dreams Big in Korea".  The Chosun Ilbo (12-yanvar 2013-yil).
3. ↑  „Fashion and basketball with Sonia Ursu".  fibaeurope.com (7-avgust 2011-yil).
4. ↑  „Super Sonia Kim Ursu! Povestea primei baschetbaliste din România care joacă în Asia, la Seul" (Romanian).  Prosport (13-may 2013-yil).
5. ↑  „No Regrets After Ursu Reconnects".  fibaeurope.com (26-mart 2015-yil). Qaraldi: 28-may 2015-yil.
6. ↑  „Romania announce women's 3x3 roster for Tokyo Olympics". *fiba.basketball*. Qaraldi: 8-iyul 2021-yil.
7. 1 2 3  „Sonia Ursu, o poveste de succes în Coreea de Sud" (Romanian).  Mediafax (12-may 2013-yil).

Havolalar
---------

* Basketball.asia-basket.com saytidagi profil
* eurobasketwomen2013.com saytidagi profil[*sayt ishlamaydi*]
**Metallar strukturasi** - metallarning ichki tuzilishi manzarasi; oddiy koʻz bilan yoki lupa va mikroskopda, rentgen nurlari yordamida aniqlanadi. Oddiy koʻz bilan yoki lupa orqali koʻrinadigan Metallar strukturasi makrostruktura, mikroskopda koʻrinadigani mikrostruktura, rentgen nurlari yordamida aniqlanadigani rentgenostruk-tura deyiladi. Makrostruktura ni aniqlashda namunaga reaktiv eritma (kuchsiz kislota eritmasi) taʼsir ettiriladi, yaʼni xurushlanadi, metallning ayrim komponentlariga reaktiv turlicha taʼsir etganidan namunada makrorelyef hosil boʻladi. Bunday na-muna sirti makroshlif deb ataladi. Quyma metallning makrostrukturasi dendrit tuzilishida boʻladi. Quyma metall bosim bilan ishlansa, dendritlar choʻzilib, tolalar hosil qiladi. Bunda metall makrostrukturasiga qarab, deformatsiyalanganlik darajasini va tolalarning yoʻnalishini aniqlash mumkin. Maxsus xurushlash usullaridan foydalanib, metallning bir jinsligini, ichki nuqsonlari (darz, aralashma, gʻovak va boshqalar) ni bilish mumkin. Makrostrukturani tekshirish usuli sanoatda va ilmiy tadqiqot ishlarida qoʻllaniladi.

Metallarning mikrostruktur as i. Texnik metallarning hammasi nomuntazam shaklli mayda kristallar — donalardan tuzilgan. Bularni optik yoki elektron mikroskop yordamidagina koʻrish mumkin. Mikro-strukturani aniqlash uchun metalldan namuna qirqib olinib, bir tomoni koʻzgudek yaltiratiladi; unga reaktiv eritma taʼsir ettiriladi. Bunda namuna sirtida mikrorelyef (mikroshlif) hosil boʻladi. Mikroshlif mikroskopda kuzatilsa, mikrostrukturasi yaqqol koʻrinadi. Mikrostrukturani oʻrganish metallar sifatini baholashning asosiy usullaridan biridir.

Metallarning rentgenostruk-turasi ni aniqlash uchun rentgenografiya usulidan foydalaniladi. Bu usul metall kristall panjarasidagi bir qator atomlarning rentgen nurlarini difraksiyalashga asoslangan (qarang Kristall panjara, Metallografiya).

Ld..Toʻraxonov A. S, Metallshunoslik va termik ishlash, T. 1968.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Arab tilining Tunis lahjasi (tunis**.  [ˈtuːnsi] ) — Shimoliy Afrikadagi Tunis Respublikasida keng tarqalgan Magribin arab tilining lahjalaridan *( darija )* biri. Hammasi boʻlib dunyoda 11 206 900 Tunis lahjasida soʻzlashuvchilar bor, ulardan 10,8 millioni Tunisda yashaydi .

Tunis aholisining aksariyati uchun ona tili boʻlgan Tunis lahjasi Magʻrib mamlakatlarida keng tarqalgan arab tili dialektlarining gʻarbiy guruhiga kiradi: Marokash, Mavritaniya, Jazoir, Tunis va Liviya. Mamlakatning rasmiy tili boʻlgan va adabiyot va matbuotda qoʻllaniladigan adabiy arab tilidan farqli oʻlaroq, Tunis lahjasidan yozma til sifatida foydalanish juda kam uchraydi. Tunisning kundalik-soʻzlashuv tili, Tunis poytaxti ( Koine ) lahjasi asosida shakllangan boʻlib, unda 20 ga yaqin. Ogʻzaki norasmiy muloqotda kundalik hayotda foydalaniladigan mamlakat aholisining % i .

Tunis shevasi adabiyotga ilk bor yozuvchi va dramaturg Ali ad-duaji [Ali ad-duaji; Ali Douagi] (1909-1949) tomonidan 1938-yil iyun oyida nashr etilgan "So‘ngan fonar" ( *al-Misbah al-Muzlim* ) qissasida kiritilgan. "al-Kalam al-xurr" ("Erkin qalam") gazetasida .

Manbalar
--------

1. ↑  „Arabic, Tunisian Spoken" (en).  Ethnologue. 22-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2015-yil.
2. 1 2  Ю. Н. Завадовский 1979. sfn error: no target: CITEREFЮ.\_Н.\_Завадовский1979 (help)

Adabiyot
--------

* Ю. Н. Завадовский*. Тунисский диалект арабского языка*, Языки народов Азии и Африки. Наука, 1979.
* Ю. Н. Завадовский*. Арабские диалекты Магриба*, Языки зарубежного Востока и Африки. Изд-во восточной лит-ры, 1962.
**Loyan** — Xitoyning markaziy qismidagi shahar, Loxe daryosi sohilida, Xenan provinsiyasida. Aholisi 1,5 mln. kishidan ziyod. Transport yoʻllarining muxim tuguni. Traktorlar, konchilik jihozlari va sharikli podshipniklar ishlab chiqaruvchi yirik markaz. Qurilish sanoati rivojlangan. Shuningdek, yogʻochsozlik, oziq-ovqat, ip gazlama sanoati korxonalari bor. L. yaqinida toshkoʻmir va temir rudasi qazib olinadi.

Shaharga miloddan avvalgi 1108-yilda asos solingan. Dastlab Loi deb atalgan. Choju (miloddan avvalgi 770—516 yillar), Soʻnggi Xan (miloddan avvalgi 25—220), Gʻarbiy Szin (265— 316), Shimoliy Veey (386-534), Sunggi Tan (10-asr) kabi bir qancha Xitoy sulolalari davlatining poytaxti boʻlgan. Barcha davrlarga oid tarixiy va badiiy yodgorliklar: shahar devorlari, saroylar, ibodatxonalar, imperatorlar maqbaralari saqpangan. Xitoyda dastlabki budda ibodatxonalaridan biri boʻlgan shahar chekkasidagi Baymasi ibodatxonasi (miloddan avvalgi 68 yilda qurilgan) va Lunmun gor ibodatxonasi (5—9-asrlar), ayniqsa, mashhur. 1958-yilda L. yaqinida Guan Yuya ibodatxonasida temirdan yasalgan buyumlar, jez idishlar, oynalar, qurollar koʻplab toʻplangan muzey ochilgan. Issiqlik elektr st-yasi qurilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Metallmaslar** — metallarning xossalariga ega boʼlmagan kimyoviy elementlar. M. metallar kabi yaltiroqlikka, choʼziluvchanlikka va yassillanuvchanlikka ega emas, issiklik va elektr tokini yomon oʼtkzadi, aksariyat hollarda kimyoviy reaksiyalar jarayonida elektronlarni qabul qilib oladi. M.ga 22 element kiradi: bor B, uglerod C, kremniy Si, azot N, fosfor P, mishyak As, kislorod O, oltingugurt S, selen Se, tellur Te, ftor F, xlor Cl, yod I, brom Br, astat At, vodorod H, inert gazlar — argon Ag , geliy Ne, kripton Kg , ksenon Xe, neon Ne, radon Rn. M. davriy sistemada elementlar guruhlarining oʻng tomonida joylashgan. Elementlarning metallar va M.ga boʻlinishi maʼlum darajada shartlidir. Metallar guruhi bilan M. guruhi orasiga keskin chegara qoʻyib boʻlmaydi. Yarim metallik va yarim metallmaslik xossalarini namoyon qiladigan elementlar (germaniy, qalay, qoʻrgʻoshin, vismut, poloniy) ham bor. M. atomlarining sirtqi elektron qavatidagi elektronlar soni oʻsha element joylashgan guruh raqamiga teng boʻladi. M. atomlari elektronlarni biriktirib olishga moyil, shuning uchun ularning ionlanish potensiali yuqori. M.dan vodorod, azot, kislorod, ftor, xlor va inert gazlar xona haroratida gaz holatida boʻladi; brom suyuq, bor, uglerod, kremniy, fosfor, oltingugurt, margimush, selen, tellur, yod va as-ma/iqattiq moddalardir. Metallardan farqli ravishda M. kislorod bilan kislotali oksidlar — kislota angidridlari hosil qiladi (mas, fosfat angidrid P2O5, sulfat angidrid SO3, peroxlorat angidrid Cl2O7 va boshqalar) M.ning baʼzi oksidlari (masalan; CO, NO, N2O va h.k) betaraf oksidlar deyiladi. M.ning kislorod bilan birikishida oksidlanish darajasi qancha yuqori boʻlsa, hosil boʻlgan oksidning kislotaligi ham shuncha yuqori, shunga koʻra, unga toʻgʻri keladigan kislota ham kuchli boʻladi (mas, H2SO3 ga qaraganda H2SO4, HNO2 ga qaraganda HN03 kuchli). M. vodorod bilan uchuvchan birikmalar hosil qiladi. Koʻpchilik M. vodorodli birikmalarning suvdagi eritmasi kislotalardir. Inert gazlardan boshqa M. yuqori elektr manfiylikka ega. M.ning xalq xoʻjaligida ahamiyati katta (M. haqida toʻliq maʼlumot olish uchun ularga tegishli har bir element toʻgʻrisidagi maqolalarga q.).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Heiko Gentzel
**Heiko Gentzel** (1960-yil 9-yanvarda Erfurtda tugʻilgan) — nemis siyosatchisi (SPD).
1990-yildan 2014-yilgacha u Tyuringiya mintaqaviy parlamenti (Landtag) aʼzosi boʻlgan, bu davrda u turli vaqtlarda parlament vitse-prezidenti va undagi SPD guruhining raisi sifatida ishlagan.

Hayoti
------

Gentzel oʻsha paytda Germaniya Demokratik Respublikasida (Sharqiy Germaniya) boʻlgan Tyuringiyada tugʻilgan. Uning otasi qurilish muhandisi, onasi hamshira edi.

Dastlabki yillarda
------------------

U 1976—1978-yillarda qishloq xoʻjaligi texnikasi boʻyicha montajchi boʻyicha shogirdlikka kirishdan oldin oʻrta politexnika maktabida maktab taʼlimini tamomlagan. Harbiy xizmatdan soʻng u Erfurtdagi Kombinat für Landtechnik kompaniyasida mashina taʼmirlash ustasi boʻlib ishladi, keyin esa ilgari BMW Automobilwerk Eisenach avtomobil zavodi boʻlgan kompaniyasida ishladi.

Siyosati
--------

1989-yil oktyabr oyida Sharqiy Germaniyaning "bir partiyali davlat" tuzilmasi parchalana boshlaganida, Gentzel Eisenachdagi Sotsial-demokratik partiyaning (SDP) aʼzosi boʻlgan. 1989—1990-yillarda u "Eysenach tumanida mansabni suiisteʼmol qilish va korrupsiyaga qarshi davra suhbati" aʼzosi sifatida partiya vakili boʻlgan. U 1990-yildan 1993-yilgacha Eisenachda SPD raisining oʻrinbosari boʻlgan. Keyin 1996-yildan 2000-yilgacha u Eisenachdagi SPD okrugi raisi lavozimida ishlagan va 1999-yildan 2010-yilgacha u shahar kengashida oʻtiradi va u yerda 2004-yildan Taftish qoʻmitasi raisi boʻladi.

Thuringian Landtagida
---------------------

1990-yilda Heiko Gentzel Tyuringer Landtag aʼzosi boʻldi, u erda 1990 va 1992-yillar orasida SPDning yoshlar siyosati boʻyicha vakili boʻladi. U 1992-yildan 1999-yilga qadar parlament biznes rahbari va 1999-yildan 2004-yilgacha SPD guruhining raisi boʻlgan. 2004—2014-yillarda u partiyaning ichki siyosat bo‘yicha vakili bo‘lib faoliyat yuritgan. 2009-yil 29-sentyabrda u Landtagning toʻrtta vitse-prezidentidan biri etib saylanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Heiko Gentzel".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
2. ↑  „Hayoti".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
3. ↑  „Dastlabki yillarda".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
4. ↑  „Siyosati".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
5. ↑  „Thuringian Landtagi".. Qaraldi: 30-noyabr 2022-yil.
**Ushi shartnomasi** (ital. Trattato di Losanna — 1912-yil 18-oktabr) — Tripoli urushi oxirida Italiya Qirolligi va Usmonlilar imperiyasi oʻrtasida imzolangan shartnoma. Bu shartnoma Italiya tarixida Trattato di Losanna ya'ni Lozanna shartnomasi nomi bilan mashhur. "Ouchy" bu Lozanna tumanidir. 1923-yil 24-iyuldagi Lozanna shartnomasi bilan chalkashmaslik uchun Turkiya tarixida Ushi (Ouchy) shartnomasi deb yuritiladi.

  

Ushi shartnomasi uchun Usmonli va Italiya delegatlari: (chapdan o'ngga) Pietro Bertolini, Mehmet Nabi Bey, Guido Fusinato, Rumbeyoglu Fahreddin, Juzeppe Volpi.
Tripoli uchun Italiya bilan urush davom etayotgan bir paytda, Usmonli imperiyasi Bolqon urushi boshlanganidan keyin Italiya qirolligidan tinchlik so'rashga majbur bo'ldi. Tinchlik shartnomasi Shvetsariyaning Lozanna shahrida, Leman koʻli boʻyida joylashgan Ushi tumanida imzolandi. Shartnomaga ko'ra, Tripoli va Bing'oziga to'liq muxtoriyat berildi. Usmonli imperiyasi askarlarini bu yerdan olib chiqib ketadigan boʻldi. Bu Italiyaga Tripoli va Bing’ozini erkin bosib olish imkoniyatini berdi.
Buning evaziga Italiya bir muncha vaqt o'tgach, Rodos va uning atrofidagi Dodekanes orollarini Usmonli imperiyasiga qaytaradi. Biroq, bu orollar hech qachon Usmonli imperiyasiga taslim bo'lishi sodir bo'lmagan. Ikkinchi jahon urushidan keyin orollar Gretsiyaga berildi.

Ushi shartnomasining asosiy moddalari quyidagilar edi:

Shartnomadan so'ng Liviya hududlarining o'zgarishi
Ushi shartnomasi natijasida Usmonli chegaralari
1. Tripoli va Bing’oziga to’liq muxtoriyat berildi. Tripoli va Bing’ozi yangi qonun va maxsus tartib bilan boshqariladi.

2. Tripoli va Bing’ozida Usmonli imperiyasi manfaatlarini sulton nomidan naybu’s-sulton etib tayinlangan zobit himoya qiladi, diniy va sud ishlarini esa sulton tomonidan saylanadigan qozilar amalga oshiradi. Qodiy va Naibu sultonining maoshlari Usmonlilar moliyasi tomonidan to'lanadi. 

3. Italiya Dodekanes orollarini vaqtincha ushlab turadi. Sababi Usmonli imperiyasi Bolqon urushlarida bu orollarni himoya qila olmas edi.

4. Jumladan, Turkiya davlati Gretsiya orollarga bostirib kirishi mumkinligidan xavotirda edi. Ammo Italiya u orollarni 1947-yilgacha Ikkinchi Jahon urushida mag'lub bo'lgunga qadar ushlab turdi, keyin esa ularni Gretsiyaga berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „arxiv nusxasi". 8-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.
2. ↑

Havolalar
---------

*
"**Heihai** ko'li" - bu "Qora dengiz" degan ma'noni anglatuvchi *Hēi Hǎi*, xitoycha pinyin romanizatsiyasining inglizcha tarjimasidir. ( Qingxay ko'lida bo'lgani kabi, xitoycha "dengiz" so'zi ba'zan mo'g'ulcha *naɣur* ( ᠨᠠᠭᠤᠷ ni tarjima qilish uchun ishlatiladi. ), bir vaqtlar barcha katta suv havzalari uchun ishlatilgan. )

Geografiya
----------

Xeyxay ko'li 200 km (120 mi) ga yaqin joylashgan Golmud shahridan janubda  Golmud okrugi, Xaysi prefekturasi, Tsinxay viloyati, 4,420 m (14,500 ft) balandlikda   yoki 4,446 m (14,587 ft)  dengiz sathidan  gʻarbiy Xitoyda. U 50 km (31 mi) ga yaqin vodiyda joylashgan uzun va 15 km (9 mi) Kunlun tog'lari orasidagi kenglikda (eng baland balandligi taxminan 5,700 m or 18,700 ft. ) janubga va Burhon Budaga (eng baland joyi 5,400 m or 17,700 ft ga yaqin). ) shimolga.  Zilzilalar tez-tez sodir bo'ladi, chunki ko'l 1,600 km (990 mi) ga yaqin joyda joylashgan uzoq Kunlun yorig'i.

Tarix
-----

Pleystotsen davrida Kunlundagi muzlik cho‘kindilari vodiyning asosiy erigan suv oqimining chiqishini vaqtincha to‘sib qo‘ygan va  hozirgi ko‘lni hosil qilgan.  Ayniqsa, kuchli shamollar 100 – 80 000 yil avval atrofdagi jinslarni havoga solib, shakllantirgan.  Muzlik davri muzliklari maksimal darajada hozirgi vodiyning koʻp qismini toʻldirdi , bu esa uning suv olish hajmini 200 km2 (77 mi²) ga yaqin koʻpaytirdi.. Ba'zida, ehtimol, taxminan 50 kya, 13 kya va 11,6 kya,  Xeyxay ko'li hozirgi 10 m (33 ft) dan toshib ketdi. balandlik farqi uning g'arbidagi kichikroq ko'l bilan qo'shilib, uning suv olish hajmini yana 230 km2 (89 mi²) ga oshiradi. va 28 km2 (11 mi²) bo'ylab ko'l cho'kindilarini qoldirib hozir qurigan er.  Golosenning oʻrtalarida, taxminan – yil avval,  iqlim namroq va issiqroq boʻlgan, bu ehtimol hind  yoki Sharqiy Osiyo mussoni taʼsirining kuchayishi bilan bogʻliq. Kech Golosenga kelib, musson ko'lga etib bora olmadi va uning atrofi yana quruq va shamolli bo'ldi.

Madaniyat
---------

Kunlun tog'laridagi eng katta ko'l bo'lib, u Qirolicha onasi bilan bog'liq turli afsonalarda muhim ahamiyatga ega bo'lgan "Nefrit hovuzi" (shuningdek, "Nacre" yoki "Fruza hovuzi" va "Gemlar ko'li" deb tarjima qilinadi) bilan ajralib turadi. G'arbiy. Xeyxay ko'lida malika onasi uchun tosh ibodatxona va "西王母瑤池 Yaochi" deb yozilgan katta plita bor. ).

Havolalar
---------

* Heihai suv omborining xaritasi

1. 1 2 3  Müller & al. (2014). sfnp error: no target: CITEREFMüller\_&\_al.2014 (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Stauch (2016). sfnp error: no target: CITEREFStauch2016 (help)
3. 1 2  Stauch & al. (2017). sfnp error: no target: CITEREFStauch\_&\_al.2017 (help)
4. 1 2  Ramisch & al. (2016). sfnp error: no target: CITEREFRamisch\_&\_al.2016 (help)
Amilkar Kabral portreti va Gvineya-Bisau bayrogʻi tushirilgan Sharqiy Germaniya markasi
**Gvineya-Bisau** davlat bayrogʻi — Gvineya-Bisau rasmiy davlat ramzidir. 1973-yilda Portugaliyadan mustaqillik eʼlon qilinganida qabul qilingan.

Dizayn
------

 Kanjaduda, 1974: Portugaliya bayrogʻi tushirilgandan keyin Gvineya-Bisau bayrogʻini koʻtarish.
Kabo-Verdening sobiq bayrogʻi singari, bayroq Gvineya va Kabo-Verde mustaqilligi uchun Afrika partiyasi (PAIGC) bayrogʻiga asoslangan. Partiya 1956-yilda Estado Novo rejimi davrida Portugaliyadan mustaqillik uchun tinch kampaniyani olib borish uchun tashkil etilgan, ammo lekin 1960-yillarda bu qurolli mojaroga aylangan va 1963—1974-yillardagi Gvineya-Bisau Mustaqillik urushi tomonida urushayotganlardan biri edi. PAIGC partiyasi Gvineya-Bisauda hamon hukmron partiya hisoblanib keladi. PAIGC partiyasi bayrogʻi 1957-yilda qizil, sariq, yashil va qora Pan-Afrika kombinatsiyasidan foydalanib birinchi dizaynini yaratgan Gana bayrogʻidan olingan. Gvineya-Bisau davlat bayrogʻi balandligi va uzunligi 1:2 nisbatiga ega.

Gana nuqtai nazarida qora yulduz Afrikaning birligini anglatadi. Qizil rang mustaqillik uchun toʻkilgan qonning ramzi, sariq rang quyoshning ramzi, yashil esa umid ramzini anglatadi. 

Bayroqda oltin (sariq), yashil, qizil rangdagi anʼanaviy Pan-Afrika ranglari, shuningdek, Afrikaning qora yulduzi ham mavjud. Bayroqning dizayniga Gana bayrogʻi katta taʼsir koʻrsatgan. Bunda ranglar bir xil maʼnoga ega: xususan, qizil — shahidlar qoni, yashil — oʻrmonlar, oltin rang — mineral boylik.

Ranglar
-------

| (1973- yildan hozirgi kungacha) | Qora | Qizil | Sariq | Yashil |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Pantone | Qora c | 032c | 109c | 355c |
| CMYK | 0-0-0-1 | 0-0,92-0,82-0,19 | 0-0,17-0,91-0,01 | 1-0-0.54-0.38 |
| RGB | 0-0-0 | 206-17-38 | 252-209-22 | 0-158-73 |
| Hexademicial | #000000 | #CE1126 | #FCD116 | #009E49 |

Galereya
--------

* Portugaliya Gvineyasi uchun taklif qilingan bayroq (1965)Portugaliya Gvineyasi uchun taklif qilingan bayroq (1965)
* PAIGC bayrog'iPAIGC bayrog'i
* Qurolli Kuchlar bayrog'iQurolli Kuchlar bayrog'i

Faktlar
-------

• Gvineya-Bisau bayrogʻi boshqa koʻplab Afrika mamlakatlari kabi qizil, sariq va yashil Pan-Afrika ranglarini ishlatadi.
• Gvineya-Bisau gerbi bayroq bilan bir xil ranglarga ega va Afrika birligining qora yulduzi ham tasvirlangan.
• Gvineya-Bisau qirgʻogʻi uning gerbida qobiq bilan, materik savannasi va oʻrmonlari esa bayrogʻida tasvirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑   Gvineya-bisau bayrogʻi
2. ↑   flag og guinea bissau
3. ↑   Facts
**Kalp Ağrısı** — Halide Edib Adıvar tomonidan yozilgan toʻqqizinchi roman. Ushbu roman 1924-yil birinchi marta kitob boʻlib nashr etilgan.

Ushbu romanda gap bitta yigitni sevib qolgan ikki yosh qiz haqida ketadi. Mudanya konferensiyasidan soʻng Istanbulda voqealar quvonchli kayfiyatda davom etadi. Romanda ayollarning fidoyiligiga alohida eʼtibor qaratilgan. Bu muallifning soʻnggi ehtirosli romantik romani edi. Muallifning „Zeyno'nun Oğlu" romani ushbu kitobning davomidir.

Roman 1924-yil 2-mart va 8-iyul kunlari orasida Vakit gazetasida seriya qilinganidan soʻng, oʻsha yili kitob sifatida ham nashr etildi. 1962-yilda, Halide Edib Adıvar oʻlimidan ikki yil oldin chiqarilgan uchinchi nashrida matn biroz soddalashtirilgan.

Sharh
-----

Mashhur turk yozuvchisi, senaristi Selim İlerining roman haqida sharhi quyidagicha:

> Kalp Ağrısı romani Halide Edib Adıvarning menga eng yoqqan romanidir. Sening sevib sevmasligingning nima muhimligi bor deysiz. Bilaman ahamiyati yoʻq. Men buni oʻquvchining ishtiyoqi bilan aytayapman. Ushbu romanda biz Mustaqillik urushi yillarining chuqur izlarini koʻramiz. Oldinda bir nechta ziyolilarning yuragi dardlari bor kuchlari bilan davom etadi.
> 
> 

|  |  |
| --- | --- |
| Romanlar | *Romanga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Halide Edib Adıvar |
| --- |
|  |
| Roman | 
* *Heyulâ* (1909)
* *Raik’in Annesi* (1909)
* *Seviyye Talip* (1910)
* *Handan* (1912)
* *Son Eseri* (1913)
* *Yeni Turan* (1913)
* *Mev'ud Hüküm* (1918)
* *Ateşten Gömlek* (1923)
* *Vurun Kahpeye* (1923)
* *Kalp Ağrısı* (1924)
* *Zeyno'nun Oğlu* (1928)
* *Sinekli Bakkal* (1936)
* *Yolpalas Cinayeti* (1937)
* *Tatarcık* (1939)
* *Sonsuz Panayır* (1946)
* *Döner Ayna* (1954)
* *Akile Hanım Sokağı* (1958)
* *Kerim Usta'nın Oğlu* (1958)
* *Sevda Sokağı Komedyası* (1959)
* *Çaresaz* (1961)
* *Hayat Parçaları* (1963)
 |
|  |
| Hikoya | 
* *Harap Mabetler* (1911)
* *Dağa Çıkan Kurt* (1922)
* *İzmir'den Bursa'ya* (1963)
* *Kubbede Kalan Hoş Seda* (1974)
 |
|  |
| Xotira | 
* *Türkün Ateşle İmtihanı* (1962)
* *Mor Salkımlı Ev* (1963)
 |
|  |
| Oʻyin | 
* *Kenan Çobanları* (1916)
* *Maske ve Ruh* (1930'lar)
 |

 |
**Karmel** — Falastinning shim.kismi (Isroil davlati hududi)dagi togʻ. Uning gʻarbiy yon bagʻridagi Tabun va Sxul gʻorlaridan 1929—34-yillarda qad. odamlarning suyaklari, tosh qurollari chiqqan. Tabun gʻoridan neandertal ayolning deyarli butun skeleti va erkak kishining pastki jagʻ suyagi topilgan. Sxul gʻoridan turli xilda saqlangan oʻnlab skelet suyaklari aniqlandi. Ular 45—40 ming yil muqaddam yashagan kishilarga mansub. Baʼzi olimlarning fikricha, K. gʻorlaridagi aholi — neandertal tipidagi odamlarning hozirgi zamon odami bilan aralashuvi natijasidir; boshqa olimlar esa uni qad. odamlarning yangi tipga evolyusion (tadrijiy) oʻtishi mahsuli deb hisoblaydilar.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kalmar— Supermorpha sinfiga mansub yuqori turkum boʻlmish **Sibvansang** turkumiga mansub dengiz mollyuskalari uchun umumiy atama. Uning oʻnta oyogʻi bor, ularni sakkiz qoʻl va ikkita chodirga boʻlish mumkin. Qadimgi sefalopodlarning oʻnta bir xil oyoqlari bor edi. Tana uzunligi har bir tur uchun 2,5 sm dan 15 m gacha oʻzgarib turadi. Qisqa dumli kalmar va spirulalar ham kalmar hisoblansa-da, ular koʻpincha atipik hisoblanadi va hatto birinchi ikkita turkumga mansub kichik kalmar turlari ham kalmar boʻlmagan hisoblanadi. Bir kalmarning oyoqlari soni 10 ta, eng kichik kalmar esa tana uzunligi atigi 2,5 sm boʻladi, eng katta kalamar esa Atlantika okeanida yashovchi yirik kalmar boʻlib, uzunligi 20 m ga etadi.

Belgilash
---------

Koreya Xalq Demokratik Respublikasida u **Nakji** deb ataladi va Koreyada Nakji Sohe Nakji deb ataladi. Uni ona tilida kalmar deb ham atashadi.

Isteʼmol qilinishi
------------------

U koʻplab mamlakatlarda, jumladan Koreya, Yaponiya, Xitoy, Italiya, AQSh, Kanada , Ispaniya, Misr, Gretsiya, Filippin, Vetnam, Turkiya, Tunis va Portugaliyada isteʼmol qilinadi.

Rasmi
-----

* Fayl:파일:Iwami squid drying DSC01868.jpgKalmarni quritish.
* Fayl:파일:Drying squids.pngKalmarni quritish
*Ushbu maqola Karlsruhe (disambiguation) haqidadir. {{{2}}} soʻzining boshqa maʼnolari uchun [[{{{3}}}|bu yerga]] qarang.*
 Magistral yo'lda *Stadtbahn.*
 Heilbronn shahridagi *Stadtbahn* ko'chasi.
**Karlsrue modeli** tramvay-poyezd tizimi hissoblanib, u tramvay, yengil temir yo‘l poyezdlari va shaharlararo mintaqaviy temir yo‘l poyezdlaridan iborat bo'lgan holda, bir xil yo‘llar to‘plamida, odatda shaharlar orasida yoki undan tashqarida harakatlanadi. Dastlab u Germaniyaning Karlsrue shahrida mahalliy tranzit idorasi *Karlsruher Verkehrsverbund* (KVV) tomonidan ishlab chiqilgan va amalga oshirilgan.

Umumiy koʻrinish
----------------

1992 yilda ishga tushirilgan Karlsruedagi tizim muntazam temir yo'l tarmog'i va shaharning mahalliy tramvay tarmog'i o'rtasidagi aloqani ta'minlash hissoblanadi. Butun tizim endi Karlsrue Stadtbahn deb atala boshlagan. Yo'lovchilar Baden-Baden kabi uzoq shaharlardan to'g'ridan-to'g'ri Karlsrue shahar markaziga sayohat qilishlari mumkin hissoblanadi, bu esa asosiy vokzal va shahar markazi o'rtasidagi noqulay masofani kesib o'tishga yordam beradi. Ko'pgina sayohatlar uchun poyezdlarni tashish soni sezilarli darajada kamaydi.

Ushbu model boshqa joylarda ham xuddi shunday tramvay-poyezd tizimlarini yaratishga olib kelgan va bu ko'plab yangiliklarga sababchi bolgan.

Boshqa misollar
---------------

Shunga o'xshash model 1886 yildan beri Lokalbahn Wien-Baden nomi bilan Vena shahrini Baden chekkasi bilan bog'lashga xizmat qilmoqda. Karlsrue modelini amalga oshirgan boshqa tizimlarga quyidagilar misol qilib keltirish mumkin:

* Siti-Bahn Xemnits, Germaniya.
* Saarbahn, Germaniya.
* Kassel RegioTram, Germaniya.
* Nordxauzen tramvay tarmog'i, Germaniya.
* Tyne and Wear Metro, Buyuk Britaniya.
* RijnGouweLijn, Niderlandiya.
* RandstadRail, Niderlandiya.
* Afina metrosi, Gretsiya.
* San-Diego Trolley, Amerika Qo'shma Shtatlari.
* Alikante tramvayi, Ispaniya.
* Sheffild Supertram, Buyuk Britaniya.

2013-yilda Avstraliyaning Adelaida metrosi 4.8 km uchun Karlsrue modelini namoyish etadigan PortLINK loyihasini taklif qilgan. Bowden va Vudvil o'rtasidagi yo'l , yana boshqa 4,2 km Port Adelaidagacha.

Poyezd-tramvaylar
-----------------

Tsvikau, Germaniya engil vaznli RegioSprinter dizel poyezdlarini magistral temir yo'ldan ko'cha tramvayiga poezd-tramvaylar (Zwickau modeli) sifatida uzaytirish orqali Karlsrue modelini o'zgartirdi.

Yana qarang
-----------

* Tramvay-poyezd
* Karlsrue Stadtbahn
* Stadtbahn

Foydalanilgan adabiyotlar
-------------------------

1. ↑  „Adelaide tram promise: suburban routes up for grabs".  InDaily (17-may 2016-yil). Qaraldi: 7-sentabr 2018-yil.

Havolalar
---------

* Karlsrue modeli loyihasi Karlsruening Stadtbahn tarixi haqida keng ma'lumotni o'z ichiga oladi va modelni rivojlantirishga alohida e'tibor beradi.
* Karlsrue Transport Authority (KVV) KVV Karlsrue mintaqasida temir yo'l xizmatini boshqaradi, u tez poezd sifatida ishlaydi va shaharda tramvay kabi moslashuvchan.
* Karlsrue: SURBAN dan ikki rejimli temir yo'l tizimining Karlsrue modeli - Evropa shahar atrof-muhit akademiyasi tomonidan Evropada barqaror shahar rivojlanishi bo'yicha ma'lumotlar bazasi, Berlin.
Oʻzbekistondagi ukrainlar (ukraincha: *Українці в Узбекистані*) — Oʻzbekistondagi milliy hamjamiyatlardan biri boʻlib, bir necha tarixiy davrlar ichida shakllangan. 2010-yil holatiga koʻra, Oʻzbekistondagi ukrainaliklar soni taxminan 86 ming kishini tashkil qiladi.

Miqdoriy va ijtimoiy tarkibi
----------------------------

Etnik ukrainlarning ixcham yashash joylari: Toshkent shahri (38 313 kishi), Toshkent (13 005 kishi), Samarqand (8 949 kishi), Fargʻona (5 671 kishi) va Buxoro (2795 kishi) viloyatlari.

Oʻzbekistondagi ukrain hamjamiyatining tarkibi ancha xilma-xil boʻlib, siyosiy, jamoat arboblari, tadbirkorlar, olimlar, sanʼat arboblarini oʻz ichiga oladi. Ularning aksariyati pensiya yoshidagilardir.

Xorijiy ukrainlarning jamoat tashkilotlari va ularning maqomi
-------------------------------------------------------------

Oʻzbekiston Respublikasida 6 ta Ukraina madaniyat markazlari rasmiy roʻyxatga olingan:

1. 2001-yilda Toshkent shahrida tashkil etilgan „Slavutich" respublika ukrain madaniyat markazi. U Oʻzbekiston Respublikasining barcha ukrain madaniyat markazlarini birlashtiradi va faoliyatini muvofiqlashtiradi.

1. „Slavutich" Respublika ukrain madaniyat markazi Toshkent viloyati boʻlimi. 2002-yilda tashkil etilgan.

3. Yangiyoʻl shahar „Nadezhda" Ukraina madaniyat markazi. 1999-yilda tashkil etilgan.

4. „Slavutich" Respublika ukrain madaniyat markazi Olmaliq shahar filiali. 2003-yilda tashkil etilgan.

5. „Slavutich" Respublika ukrain madaniyat markazi Nukus shahar filiali. 2005-yilda tashkil etilgan.

6. „Slavutich" Respublika ukrain madaniyat markazi „Mechta" Navoiy viloyati filiali. 2005-yilda tashkil etilgan.

Taniqli shaxslar
----------------

* Oksana Nechitaylo (1984) — asli ukrainalik oʻzbek qoʻshiqchisi, „Soʻgʻdiyona" nomi bilan mashhur;
* Boris Beder (1908-1989) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan geolog, Toshkent mineral suvining kashfiyotchisi;
* Konstantin Bondarev (1972) — ukrainalik siyosatchi. Ukraina xalq deputati. „Batkivshchina" partiyasining aʼzosi;
* Aleksey Golubenko (1923-2001) — Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni;
* Viktor Karpenko (1977) — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Valentin Kovalenko (1975) — oʻzbekistonlik futbol hakami;
* Vladimir Kozak (1993) — oʻzbekistonlik futbolchi, Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi aʼzosi.
* Yegor Krimets (1992) — oʻzbekistonlik futbolchi, Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi aʼzosi.

Havolalar
---------

„Народы Узбекистана: Украинцы". *Mg.uz*. Qaraldi: 15-noyabr 2021-yil.

„Украинцы в Узбекистане". *Uzbekistan.mfa.gov.ua*. Qaraldi: 15-noyabr 2021-yil.
**Karmana qalay koni** - Karmanadan 15 km jan.da, Ziyovuddin togʻi etaklarida joylashgan. 1956-yilda ochilgan. Qalay miqdori va zaxirasiga koʻra kichik kon. K.q.k. gidrotermal genetik turga mansub boʻlib, kembriygacha boʻlgan togʻ jinslari ichida hosil boʻlgan. Ruda tarkibida kumush, oltingugurt, vismut, qoʻrgʻoshin, surma uchraydi. Kvars sulfidli (kassiterit, arsenopirit, pirit va b.) rudalarning togʻ jinslari ichida oʻta murakkab shakllarda joylashganligi va qalay miqdorining oʻzgaruvchanligi kon maydonida geol.-razvedka ishlarining toʻxtatilishiga sabab boʻldi. Shu atrofda qalay konlari qadim vaqtlardan maʼlum boʻlgan. Qarnob, Lapas, Semizquduq va b. qalay konlarida oʻrta asrlarga mansub konchilik ishlarining qoldikdari (gʻorsimon oʻyiklar, moychiroq, yogʻoch tirgovuchlar va h.k.) saqlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Sevryuga** (*Acipenser stellatus*) — osyotrsimonlar oilasiga mansub baliq. Uz. 220 sm gacha, vazni 80 kg gacha. Tanasida besh kagor suyakchalar joylashgan boʻlib, ular orasida yulduzsimon plastinkalar bor. Moʻylovi kalta. S. shagʻalli suv tubiga 20—630 ming uvildiriqtashlaydi. Erkaklari 5—13, urgʻochisi 10—17 yoshida jinsiy yetiladi. 30 yilcha yashaydi. Qora, Azov, Kaspiy, Orol dengizi havzalarida tarqalgan. Umurtqasizlar va mayda baliqlar bilan oziqlanadi. Orol dengizida yashovchi S.lar koʻpayish uchun Sirdaryo va Amudaryoga chiqqach, goʻshti va uvildirigʻi uchun ovlanadi. Suzgich pufagidan yelim tayyorlashda foydalaniladi. Sunʼiy koʻpaytiriladi. Gidrotexnik inshootlar qurilib, daryolar oqimining oʻzgarishi S. sonining keskin kamayishiga olib keldi. Osyotr, sterlyad, bakrabaliq bilan duragayi olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Hayvon haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mobil ilova** (inglizcha: *Mobile app*) — maʼlum bir platforma (iOS,Android,Windows Phone va boshqalar) uchun ishlab chiqilgan smartfonlar, planshetlar va boshqa mobil qurilmalarda ishlashga moʻljallangan dastur. Koʻpgina mobil ilovalar qurilmaning oʻzida oldindan oʻrnatiladi yoki ularni App Store,Google Play va boshqalar kabi onlayn dastur doʻkonlaridan bepul yoki pullik yuklab olish mumkin.

Dastlab, mobil ilovalar elektron pochtani tezda tekshirish uchun ishlatilgan, ammo ularning yuqori talablari boshqa sohalarda ham kengayishiga olib keldi, masalan, mobil telefon va GPS oʻyinlari, suhbatlashish, video tomosha qilish va Internetdan foydalanish.

Ushbu atama 2007-yildan beri juda mashhur boʻlib, 2010-yilda Amerika Dialektik Jamiyati tomonidan „Yil soʻzlari" roʻyxatiga kiritilgan.

Mobil ilovalar bozori bugungi kunda juda rivojlangan va barqaror oʻsib bormoqda. *Statista* prognozlariga koʻra, 2020-yilda mobil ilovalar sanoatining yillik yalpi daromadi $189 milliarddan oshadi.

Mobil ilovalar yaratish uchun axborot texnologiyalaridan foydalanish mumkin.

Ilova turlari
-------------

* Mobil saytlar ilova kom
* Veb-ilovalar ilova kom
* Gibrid dasturlar ilova kom
* Mahalliy dasturlar ilova kom

Mobil dastur yaratish
---------------------

Mobil dasturlar turli xil dasturlash tillarida (Java; PHP/JavaScript; ActionScript; Swift va Objective-C) yoziladi. Ilova yaratish jarayonida bir necha bosqichlardan oʻtadi.

* Birinchi qadam. Ilova nima uchun moʻljallanganligini va qanday vazifalarni bajarishini aniqlang.
* Ikkinchi qadam. Muhandislik va dizayn.
* Uchinchi qadam. Ishlab chiqish jarayoni.
* Toʻrtinchi qadam. Sinov.
* Beshinchi qadam. Monitoring.

Tibbiy maqsadlarda foydalanish
------------------------------

2016-yilga kelib dunyoda 260 ming tibbiy mobil ilova mavjud edi. Smartfon dasturlari yordamida siz oʻpka funktsiyasining asosiy parametrlarini oʻlchashingiz mumkin (dastlabki maʼlumotlarni olish uchun siz mikrofonga nafas chiqarishingiz kerak), yurak urishini oʻlchashingiz va mikrofluidli dasturlar yordamida qon yoki tana suyuqligini tahlil qilishingiz mumkin. U oftalmoskop sifatida ishlatilishi mumkin va nozul yordamida uni otoskopga aylantirish mumkin..

Manbalar
--------

1. ↑  „ПНСТ 277-2018 Российская система качества. Сравнительные испытания мобильных приложений для смартфонов, ПНСТ от 26 июня 2018 года №277-2018".  docs.cntd.ru. Qaraldi: 22-may 2020-yil.
2. ↑  „» "App" voted 2010 word of the year by the American Dialect Society (UPDATED) American Dialect Society".
3. ↑  „Topic: Mobile app usage" (en).  www.statista.com. Qaraldi: 29-oktabr 2019-yil.
4. ↑  Eric Topol*. Будущее медицины: Ваше здоровье в ваших руках*, 2016 — 491 bet. ISBN 978-5-91671-592-7.
Turkiya va Vetnam davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Turkiya, sariq rangda Vetnam koʻrsatilgan.
Turkiyaning Xanoyda elchixonasi va Vetnamning Anqarada elchixonasi va Istanbulda savdo idorasi bor.

Tarixiy munosabatlar
--------------------

Turkiya va Vetnam oʻrtasidagi munosabatlar Sinosfera dunyosidagi boshqa mamlakatlarga qaraganda kamroq boʻlsa-da, XIII asrda Vetnamga bostirib kirgan moʻgʻul qoʻshini urushda qatnashgan aksariyat turkiy va fors jangchilari tomonidan tuzilgan deb hisoblangan. Ularning koʻpchiligi Vetnamga uchta muvaffaqiyatsiz bosqinda butunlay yoʻq qilingan bu Vetnam va Turklar oʻrtasidagi birinchi aloqani belgilaydi. Muvaffaqiyatsiz bosqinlardan soʻng turklar Anadoluga koʻchib oʻtishgan va Usmonli imperiyasi tarkibiga qoʻshilganlar. XX asrgacha ikki davlat rasmiy aloqaga ega boʻlmagan.

### Vetnam urushi

Vetnam 1960-yillarda Turkiyada sarlavhalarga aylandi, buning natijasida Turkiyadan NATO aʼzosi boʻlganligi sababli Vetnam urushi paytida Janubiy Vyetnam va Amerika ittifoqchilariga kommunistik ekspansiyalarga qarshi yordam berish uchun qoʻshin taklif qilish soʻraldi. Biroq Turkiya keyinchalik bu so‘rovni rad etdi va diplomatik yondashuvni kuchaytirdi. Biroq, Turkiya va Vetnam oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush tugaguniga qadar ahamiyatsiz boʻlib qoldi.

Zamonaviy munosabatlar
----------------------

Vetnam va Turkiya munosabatlarini 1978-yilda oʻrnatgan boʻlsa-da, faqat 1990-yillarda Vetnam ASEANda Turkiyaning iqtisodiy va siyosiy hamkoriga aylandi. Ikkala mamlakat ham Next Eleven va CIVETS ning bir qismi boʻlgan yuqori oʻsayotgan profilli iqtisodlar hisoblanadi.

Vetnam uchun Turkiya Yaqin Sharq bozoriga kirish eshigi sifatida koʻriladi va bu ikki davlat oʻrtasidagi iqtisodiy hamkorlikni yanada kuchaytirdi. Binali Yildirim 2017-yilda ikki davlat oʻrtasidagi iqtisodiy va siyosiy hamkorlikni oshirish maqsadida Vetnamga rasmiy tashrif bilan kelgan edi.

Turkiyada kam sonli tyam aholisi bor, asosan Vetnam urushidan qochgan tyam qochqinlarining avlodi.

Manbalar
--------

1. ↑  "The Steppe - The era of Turkish predominance, 550–1200". *Encyclopedia Britannica*.. Qaraldi: 26 March 2019.
2. ↑  Bulliet, Richard*. The Earth and Its Peoples, Brief: A Global History*. Cengage Learning, 1 January 2014 — 283 bet. ISBN 9781305147096. 26-mart 2019-yilda qaraldi.
3. ↑  „NATO AIlies Differ On Vietnam Policies". *The New York Times* (2-mart 1964-yil). Qaraldi: 26-mart 2019-yil.
4. ↑  „Vietnam-Turkey relations". *Asianpacificcenter.org*. Qaraldi: 26-mart 2019-yil.
5. ↑  „40-year Vietnam-Turkey diplomatic ties: cooperation for development". *English.vov.vn* (8-iyun 2018-yil). Qaraldi: 26-mart 2019-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
6. ↑  „Vietnam looks to double two-way trade with Turkey by 2020 - Vietnam looks to double two-way trade with Turkey by 2020 - News from Saigon Times". *English.thesaigontimes.vn*. 27-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-mart 2019-yil.

Havolalar
---------

* Turkiya Respublikasi Xanoy Buyukelchiligi
* Vetnamning Turkiya Respublikasidagi elchixonasi
**Mobil operatsion tizim** (**mobile OS**) — smartfonlar, planshetlar, PDA yoki boshqa mobil qurilmalar uchun operatsion tizim. Garchi noutbuklarni mobil qurilmalar deb tasniflash mumkin boʻlsa-da, odatda ularda ishlatiladigan operatsion tizimlar mobil hisoblanmaydi, chunki ular dastlab katta statsionar kompyuterlar uchun ishlab chiqilgan boʻlib, ular anʼanaviy ravishda maxsus „mobil" funksiyalarga ehtiyoj sezmagan va ularga ehtiyoj sezmagan. Ushbu farq ikkala gibrid boʻlgan baʼzi yangi operatsion tizimlarda xiralashgan

Fayl:PooP09 
Mobil operatsion tizimlar shaxsiy kompyuter operatsion tizimining funksionalligini mobil va qoʻlda ishlaydigan qurilmalar: sensorli ekran, uyali , Bluetooth , Wi-Fi , GPS-navigatsiya, kamera, videokamera, nutqni aniqlash, ovoz yozish moslamasi, musiqa pleyeri, NFC va infraqizil masofadan boshqarish moslamalari bilan birlashtiradi.

Portativ mobil aloqa vositalari (masalan, smartfonlar) ikkita operatsion tizimni oʻz ichiga oladi. Foydalanuvchilarning oʻzaro taʼsirlashishining asosiy dasturiy taʼminot platformasi radiotexnikaga xizmat koʻrsatuvchi ikkinchi darajali, real vaqtda real vaqtda ishlaydigan operatsion tizim bilan toʻldiriladi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, bunday past darajadagi operatsion tizimlar mobil qurilmani boshqarishni oʻz zimmalariga olishlari mumkin boʻlgan zararli baza stantsiyalariga nisbatan zaifdir.

Mobil qurilmalar uchun zamonaviy operatsion tizimlar: Android, Kai OS, Lineage OS, Fire OS, Flyme OS, iOS, Sailfish OS, Tizen, Remix OS. Eskirgan, hozirda qoʻllab-quvvatlanmaydigan dasturiy platformalar: Windows 10 Mobile, Symbian, Windows Mobile , Palm OS, webOS, Maemo, MeeGo, LiMo, BlackBerry OS, Firefox OS, Ubuntu Touch, Bada OS va boshqalar.

Manbalar
--------

1. ↑

Havolalar
---------

* Java ME
* Intel Mobile Platform