***Apocalyptica*** — violonchellarda metal musiqasini ijro etuvchi finlandiyalik guruh. Guruh uch violonchelchi va bir barabanchidan tashkil topgan va doimiy vokalistga ega emas. Ijodining ilk yillarida mashhur thrash-metal guruhlariga qilgan kaverlari bilan mashhur bo'lgan.

Guruhning janri ko'pincha simfonik metal deb aytiladi. Ko'p ijodlari instrumental. Bundan tashqari *Apocalyptica* *Slipknot*, *The Rasmus*, *HIM*, *Sepultura*, *Guano Apes*,*Rammstein* kabi guruhlarning vokalistlarini birga ishlash uchun jalb qilgan.

Tarih
-----

### Ijodining ilk yillari

Apocalypticaning birinchi tarkibi to'rt violonchelchilardan iborat edi: Eicca Toppinen, Max Lilja, Paavo Lötjönen, Antero Manninen. Yoshlar birga konservatoriyada o'qir edilar va «heavy metal» muhlislari edilar. Max Lilja eslaydi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Biz, Apocalyptica musiqachilari, 10 yildan ko'p vaqtdir bir-birimizni bilamiz. Bir necha martta musiqachilar yoz lagerlarida uchrashar edik. Metallicani chalishni boshlashdan oldin biz Jimi Hendrix va shuning kabilarning musiqalarini 2-3 ta violonchellarda chalar edik. Ularda chalish fikri g'alati va ajoyib edi. Biz hammamiz og'ir musiqa muhlislarimiz, Metallica esa bizning eng yahshi ko'rgan guruhimiz.
*1993-yilning yozi edi. Biz bir yoz lageri uchun ko'ngil ochar dastur tayyorlayotgan edik va tinglovchilarga ajoyib bir narsa taklif qilmoqchi edik. Shunday qilib do'stlarimiz uchun bir chuft metal qo'shiqlarini ijro qilmoqchi bo'ldik. Tan olishim kerakki, o'shanda juda yahshi vaqt o'tkazgan edik. Undan tashqari ma'lum bir muvaffaqiyatga ham ega edik.* | "|

Bu chiqishdan keyin musiqachilarda og'ir musiqa eksperimentlariga jiddiy yondashish fikri uyg'ondi. Ular ikki martta o'z akademiyalarida sahnaga chiqdilar. Keyinchalik kvartet bo'lganlaridan so'ng Helsinki rock-klublarida ham sahna ola boshladilar.

Guruh nomi esa «Apokalipsis» so'zi bilan Metallicadan olingan.

1995-yildan boshlab Apocalyptica katta maydonlarda sahna ola boshlaydi. Konsertlariga kelayotgan tinglovchilar soni 1 yildan keyin ellik mingga chiqadi. Finlandiya bo'yicha qilingan Metallica turi davomida kvartet sevimli guruhlari konsertini "qizdirish" uchun taklif qilinadi.

### Kaverlar zamoni

O'sha yilning dekabr oyida *Zen Garden Records* firmasi Apocalypticaga *Metallica* qo'shiqlaridan iborat albom chiqarishni taklif qildi. *Apocalyptica Plays Metallica by Four Cellos* albomi o'sha yili, ya'ni 1996-yil chiqdi. Albomdagi ikki qo'shiq *Your Friends and Neighbours* nomli amerikan filmida ishlatilgan.

1998-yil Apocalyptica *Inquisition Symphony* albomini yozishga kirishdilar. Albom *Metallica*, *Sepultura*, *Pantera*, *Faith No More* guruhlarining qo'shiq kaverlari va Eicca Toppinen yozgan bir qancha bastalardan iborat edi. Albom katta reytingli sotishlar bilan qarshilanib olindi. Finlandiya albom sotish chartida birinchi o'ntalikka kirdi. *Harmageddon* va *Nothing Else Matters*ga klip olindi.

Bundan tashqari *Apocalyptica* *Heiland* va *Waltari* guruhlarining albomlarini yozishda, *Leningrad Cowboys*ning ikki ishtirokchisining solo proyektida ishtirok etdilar. *O Holy Night* nomli mashhur rojdestvo qo'shig'ini o'z sharhlarida chiqardilar. 2000-yilning boshida Apocalyptica *Bush* nomli granj guruhining *Letting the Cables Sleep* nomli singlida ishtirok etdilar. Bu trekni yozishda guruh birinchi martta to'liq simfonik orkestrdan foydalandilar.

*Apocalyptica* albomi chiqgach guruh o'qish va ishni tashlab yana gastrollarga chiqdilar. 2 yil ichida *Apocalyptica* Yunoniston, Polsha, Bolgariya, Litva va Meksikada bo'ldilar. Ularning konsertlari ikki ming kishilik zallarda o'tqazildi. 1999-yilning yozida guruh Gollandiyada bo'lib o'tgan *Dynamo Open Air* metal-festivalida 30 000 kishi qarshisida sahnaga chiqdilar. 2000-yil Sankt-Peterburg va Moskvaga ham keldilar.

### Cult albomi

2000-yil oktyabr oyida uchinchi albomlari - «Cult» chiqdi. Albomda deyarli hamma bastalar Eicca Toppinen tomonidan yozilgan edi. Shuningdek albomda Metallicaning ikki kaveri va Edvard Griegning «Tog' qirolinining g'orida» pyesasining sharxi bor edi. «Cult» albomini yozishda bir vaqting o'zida 80 gacha violonchellar ishlatildi. Albomdagi **Hope** qo'shig'i Matthias Sayer (Farmer Boys) bilan aytildi. Qo'shiq Vidocq filmiga saundtrek bo'ldi. Albomni qo'llab quvvatlash maqsadida Sandra Nasic (Guano Apes) bilan «Path» singli chiqarildi. Qo'shiqga ikkita klip olindi (instrumental va vokal versiyalarida).

2001-yil Apocalypticaning 2000-yil oktyabrda Myunhendagi chiqishi DVDsi chiqarildi. Shuningdek diskga olti video klip va bir bonus-trek: 1999-yil Varshavada jonli chalingan «Little Drummerboy» bastasi kiritildi.

2002-yilning boshlarida guruh a'zolarining o'rtasidagi nizolar natijasida Max Lilja guruhdan ketdi. 2003-yil Maksidromda sahnaga Antero Manninen va Mikko Sirén chiqdilar. Hozirda ular jonli ijrolarda qatnashadilar.

### Reflection albomi

2003-yilning mart oyida Eicca yozgan bastalardan iborat «Reflections» albomi chiqarildi. Albomdagi uchta bastani Perttu yozadi. Besh bastani yozishda Slayer guruhining barabanchisi Dave Lombardo ishtirok etti. Kuzda CD va DVDdan iborat «Reflections» — «Reflections Revised» mahsus nashri chiqarildi.

2003-yil bir qancha rock festivallarda qatnashdilar. Shuningdek Meksikada konsert berdilar. Avgustda Berlinda Viva Overdrive shouida Sandra Nasić bilan «Path», Linda Sundbald («Lambretta») bilan «Faraway» qo'shig'ini ijro qildilar.

2004-yilning boshlarida Apocalyptica turli proyektlar ustida ish olib borayotgan edilar. Perttu Helsinki filarmonik orkestri bilan konsert uchun Argentina va Braziliyada bo'ldi. Paavo dars berishni davom ettirdi. Eicca «Sheet-music» proyekti ustida ishladi. Bular bilan bir qatorda yilning birinchi yarmida yangi, beshinchi albom ustida ishlandi. Avgust-sentyabrda guruh Yevropadagi bir qancha festival va shoularda qatnashdi (Heitere Open Air, Highfield Open Air, Metal Camp, Huntenpop va h.k).

### Apocalyptica albomi

2005-yilning yanvar oyida beshinchi albom - «Apocalyptica» chiqarildi. Albomga birinchi martta vokalli treklar kiritildi - «Life Burns», «Bittersweet», «En Vie» va «Betrayal/Forgiveness». Oldinlari vokalli bastalar faqatgina singl holida chiqarilar edi. Qo'shiqlarni yozishda Lauri Ylönen (The Rasmus), Ville Valo (HIM) kabi fin vokalistlari va fransuz qo'shiqchisi Emmanuelle Monet (Manu) ishtirok etdilar. Albomdagi qo'shiqlarni yozishda yana Dave Lombardo ishtirok etdi. Albomni qo'llab quvvatlash uchun Bittersweet, Wie Wiet va Life Burns singllari chiqarildi. Har uchiga ham klip olindi. Bittersweet qo'shig'i «Die Siedler: Das Erbe Der Konige» deb nomlangan kompyuter o'yiniga asosiy musiqiy tema bo'ldi.

Apocalyptica albomini qo'llab quvvatlash uchun dunyoviy turga chiqildi. Mart oyida birinchi martta AQSh va Janubiy Amerikaga bordilar, shuningdek u yerda Rammstein bilan ham sahnaga chiqdilar. 2005-yilning o'zida Yevropa va Amerikaning o'nlab mamlakatlarida 150 tadan ko'proq shoular o'ynaldi. Noyabr oyida guruh Rossiyaning har hil shaharlarida konsertlar berdi.

### Worlds Collide albomi

Oldin singl xolida chiqarilgan vokalli qo'shiqlar 2006-yil Amplified: a Decade of Reinventing the Cello termasiga kiritildi.

2007-yil Apocalyptica Worlds Collide albomini chiqardi. Albomni yozishda Till Lindemann (Rammstein), Corey Taylor (Slipknot), Cristina Scabbia (Lacuna Coil) kabi vokalistlar, shuningdek barabanchi Dave Lombardo (Slayer) va gitarist Tomoyasu Hotei ishtirok etdilar.

Ishtirokchilar
--------------

### Hozirgi tarkib

* Eicca Toppinen – Violonchel (1996–hozirgacha)
* Paavo Lötjönen – Violonchel (1996–hozirgacha)
* Perttu Kivilaakso – Violonchel (2000–hozirgacha)
* Mikko Sirén – Baraban (2005–hozirgacha)

### Sobiq tarkib

* Antero Manninen – Violonchel (1996–2000, Lilja guruhdan ketgandan beri jonli ijrolarda guruh bilan birga chiqadi)
* Max Lilja – Violonchel (1996–2002)

### Sessiyaviy ishtirokchilar

Dave Lombardo (Slayer guruhidan) – Baraban (2003–2004)

### Mehmon musiqachilar

* Adam Gontier (Three Days Grace guruhi) ("I Don’t Care")
* Corey Taylor (Stone Sour/Slipknot guruhlari) ("I’m not Jesus")
* Cristina Scabbia (Lacuna Coil guruhi) ("SOS (Anything But Love)")
* Dave Lombardo (Slayer guruhi) ("Last Hope", "Betrayal/Forgiveness")
* Emmanuelle Monet (Dolly guruhi) ("En Vie")
* Lauri Ylönen (The Rasmus guruhi) ("Life Burns!", "Bittersweet")
* Linda Sundblad (Lambretta guruhi) ("Faraway Vol.2")
* Marta Jandová (Die Happy guruhi) ("Wie weit" / "How Far")
* Mats Levén (Therion, Krux guruhlari) ("SOS", "I Don’t Care")
* Matt Tuck (Bullet for My Valentine guruhi) ("Repressed")
* Matthias Sayer (Farmer Boys guruhi) ("Hope Vol.2")
* Max Cavalera (Soulfly, ex-Sepultura guruhlari) ("Repressed")
* Nina Hagen ("Seemann")
* Sandra Nasic (Guano Apes guruhi) ("Path Vol.2")
* Till Lindemann (Rammstein guruhi) ("Helden")
* Tomoyasu Hotei ("Grace")
* Ville Valo (HIM guruhi) ("Bittersweet")

Qiziqarli ma'lumotlar
---------------------

* Studioda ishlayotganda guruh juda qimmatbaho asboblarni ishlatadilar. Konsertlarda esa arzonroq asboblardan foydalanadilar.
* *Apocalyptica* Eurovision 2007 ga taklif qilingan mehmonlardan edi. ovoz hisoblanilayotgan vaqt sahnaga chiqganlar.

Diskografiya
------------

### Studiyaviy albomlar

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Muqova** | **Reliz sanasi** | **Nomi** |
|  | 1996 | Plays Metallica by Four Cellos |
|  | 1998 | Inquisition Symphony |
|  | 2000 | Cult |
|  | 2003 | Reflections |
|  | 2005 | Apocalyptica |
|  | 2007 | Worlds Collide |
|  | 2010 | 7th Symphony |
|  | 2015 | Shadowmaker |
|  | 2020 | Cell-0 |

Manbalar
--------

1. ↑  *Apocalyptica – Tony Petrossian, director*, 2007-09-14da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2007-11-20
2. 1 2  *arxiv nusxasi*, 2007-10-01da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2007-11-20

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Apocalyptica*** mavzusiga oid fayllar bor. |

* Rasmiy sayti
* Intervyular
* Encyclopaedia Metallumda
* Myspaceda
* Youtubeda

|  |
| --- |
| **Apocalyptica** |
| **Hozirgi tarkib:** Eicca Toppinen | Paavo Lötjönen | Perttu Kivilaakso | Mikko Sirén |
| **Sobiq tarkib:** Antero Manninen | Max Lilja |
| Diskografiya |
| **Studiyaviy albomlar:** Plays Metallica by Four Cellos | Inquisition Symphony | Cult | Reflections | Apocalyptica | Worlds Collide | 7th Symphony | Shadowmaker | Cell-0 |
| **Singllar:** Apocalyptica | Harmageddon | Path Vol.2 | Hope Vol.2 | Faraway Vol.2 | Seemann | Bittersweet | Wie weit/How far/En Vie | Life Burns! | Repressed | I'm Not Jesus |
| **Termalar:** Best of Apocalyptica | Amplified – A Decade of Reinventing the Cello |
| **DVD:** Live | Reflections Revised | The Life Burns Tour |