recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kelib chiqishi
--------------

 Ampelograflarning taxminiga ko'ra, Giro Ispaniyaning shimoli-sharqida paydo bo'lgan va Sardiniyaga ikkala mintaqa Aragon imperiyasining bir qismi bo'lganida kiritilgan.
Sharob tarixchilari va ampelograflar uzumning ispan kelib chiqishi va orolga Aragon toji tomonidan boshqarilganda kiritilgan bo'lishi mumkinligini taxmin qilishdi. Bir nazariya shuni ko'rsatadi. Uzum Sardiniyaga Mazuelo, Graciano hamda Paskalya bilan bir vaqtda olib kelingan.

Boshqa uzumlar bilan aloqasi
----------------------------

Ampelografik matnda Girò ko'pincha Albaranzeuli nero bilan bir xil nav sifatida keltirilgan. Biroq, yaqinda o'tkazilgan DNK profili Giro Sardiniya sharob uzumining ota-onasi bo'lishi mumkinligini aniqlagan bo'lsa-da, Albaranzeuli bianco, Albaranzeuli Neron hamda Girò o'rtasidagi aniq munosabatlar hali aniq emas.

Vino uslublari
--------------

Girò ko'pincha shirin va quruq uslubda ishlab chiqarilishi mumkin bo'lgan. Mustahkamlangan vinolarni ishlab chiqarish bilan bog'liq. Sharob mutaxassisi Jancis Robinson Giròning ba'zi shirin misollarini kislotalilik yo'qligi, lekin qattiq taninlar hamda o'ziga xos gilos hidiga ega ekanligini tasvirlaydi.

Girò di Cagliari DOC
--------------------

 Girò di Kalyari janubi-sharqiy Kalyari ( *to'q ko'k* ) provinsiyasini o'z ichiga oladi va shimoli-g'arbdan qo'shni Oristano ( *binafsha* ) provinsiyasigacha cho'ziladi.
Kalyari provinsiyasi atrofida joylashgan hamda qo'shni viloyatdagi Oristano kommunasi atrofidagi uzumzorlarga cho'zilgan. DOC zonasi Girò navlarini ishlab chiqarishga bag'ishlangan. Bir gektardan 12 tonnadan ko'p bo'lmagan hosil yig'im-terim bilan cheklangan uzumdan ham qizil vinolar, ham mustahkamlangan *likyoroz* turlari ishlab chiqariladi. Barcha Girò di Cagliari DOC vinolari ishlab chiqarilishidan kamida 9 oy oldin qarishi kerak.*Riserva* deb belgilangan vinolar 2 yillik qarishni talab qiladi. Shu yillarning kamida bittasi yog'ochda o'tkaziladi.

Sinonimlar
----------

Giro hamda uning sharoblarini tasvirlash uchun turli xil sinonimlar ishlatilgan, jumladan Gira, Gea, Girò Arzu, Girò Chiaro, Girò Commune, Giro di Spagna, Girò Nieddu, Girò Sardo, Gliata, Zirone, Aghina Barja, Ghjirau, Giro Arrubio, Giro Bragiu, Jiro Nero, Jiro Niedda, Jiro Nigro, Giro Rosso, Jiro Rosso di Spagna.

Manbalar
--------

1. ↑  J. Robinson *Jancis Robinson's Guide to Wine Grapes* pg 79 Oxford University Press 1996 ISBN 0-19-860098-4
2. 1 2 3  J. Robinson, J. Harding and J. Vouillamoz *Wine Grapes - A complete guide to 1,368 vine varieties, including their origins and flavours* pg 22-23, 411-412 Allen Lane 2012 ISBN 978-1-846-14446-2
3. ↑  P. Saunders *Wine Label Language* pp. 167 Firefly Books 2004 ISBN 1-55297-720-X
**Thomas Donald Meek** (talaffuzi: „Tomas Donald Meek", 1878-yil 14-iyul — 1946-yil 18-noyabr) — Amerika aktyori. U sakkiz yoshida birinchi marta omma oldida chiqish qildi va 1903-yilda Brodveyda chiqishni boshladi.

Meek, ehtimol*, „You canʼt take it with you"* (1938) va *„Stagecoach"* (1939) filmlaridagi rollari bilan tanilgan. U vafotidan keyin 1960-yilda Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduz oldi.

Dastlabki yillari
-----------------

Meek Glazgoda Matthew va Annie Meek oilasida tugʻilgan. 1890-yillarda Meek oilasi Kanadaga, keyin esa AQShga hijrat qildi. 1900-yilga kelib, ular Filadelfiyada yashar edilar, u yerda Meek quruq mahsulotlar sotuvchisi sifatida ishlagan, oʻsha-yili Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Meek keyinchalik sahnada ishlagan.

Karyerasi
---------

Meekning Broadway ijrolari orasida *Take My Tip* (1932), *After Tomorrow* (1931), *Oh, Promise Me* (1930), *Broken Dishes* (1929), in which he starred with a young Bette Davis, *Jonesy* (1929), *Mr. Moneypenny* (1928), *The Ivory Door* (1927), *My Princess* (1927), *Spread Eagle* (1927), *The Shelf* (1926), *Love 'em and Leave 'em* (1926), *Fool’s Bells* (1925), *Easy Terms* (1925), *The Potters* (1923), *Tweedles* (1923), *Six-Cylinder Love* (1921), *Little Old New York* (1920), *The Hottentot* (1920), *Nothing But Love* (1919), *Going Up* (1917) va *The Minister’s Daughters* (1903) filmlarini uchratish mumkin.

Shaxsiy hayoti
--------------

Meek va Isabella „Belle" Walken 1909-yil 3 yanvarda Bostonda metodist cherkovida turmush qurishdi. Bu nikoh orqali amerikalik Belle Meek erining Britaniya fuqaroligini olib, Amerika Qoʻshma Shtatlari fuqaroligini yoʻqotdi.

Oʻlimi
------

Donald Meek 1946-yil 18-noyabrda Los-Anjelesda *„Magic Town"* filmida janob Twiddle rolini suratga olish paytida leykemiyadan vafot etdi. „Oltin asr" davrida 100 dan ortiq Gollivud filmlarida sermahsul aktyor boʻlib, Gollivud shon-shuhrat xiyobonida vafotidan keyin yulduz oldi. U Kolorado shtatining Denver shahridagi Fairmount qabristonidagi Fairmount maqbarasiga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Bochenek.* „Donald Meek" (en). *Hometowns to Hollywood* (1-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 11-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „Donald Meek" (en-US). *Hollywood Walk of Fame* (25-oktabr 2019-yil). Qaraldi: 11-yanvar 2022-yil.
3. ↑  „Donald Meek". *Internet Broadway Database*.  The Broadway League. 17-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-fevral 2020-yil.
4. ↑  „St. Petersburg Times - Google News Archive Search". *news.google.com*.
5. ↑  „Donald Meek: Meek by Name, Meek (Mostly) on the Screen". 6-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyun 2016-yil.
**Freonlar** — yogʻ qatori uglevodorod ftoridlar va uglevodorod ftorxloridlar guruhi. F. suvda erimaydigan, organik erituvchilar va koʻpgina surkov moylarida esa yaxshi eriydigan gazsimon yoki suyuq moddalardir. F. nisbatan kimyoviy inert, havo bilan portlovchi aralashmalar hosil qilmaydi, yonmaydi, lekin alanga taʼsirida parchalanib zaharli diftor va ftorxlorfosgenga aylanadi. F. sulfat kislota va konsentrlangan ishqorlar taʼsiriga chidamli, texnikada qoʻllanadigan koʻpgina metall va qotishmalar (latun va magniy asosidagi qotishmalardan tashqari) bilan reaksiyaga kirishmaydi. F. vodorod ftorid yoki surma ftoridlarga tegishli uglevodorod xloridlar taʼsir ettirib hosil qilinadi. Sovitish mashinalarida sovitkich modda oʻrnida (mas, CC13F, CC12F2 va boshqalar), yongʻinni oʻchirishda (mas, CBrF3), baʼzi F. ftorli olefinlar va ular asosida polimerlar olishda xom ashyo sifatida qoʻllanadi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Giroskopik qurilmalar**, giroskopik asboblar —giroskoplar oʻrnatilgan elektr-mexanik qurilmalar; shu qurilmalar oʻrnatilgan obyektning vaziyatini ifodalaydigan parametrlarni aniqlaydi, obyektni barqarorlashtiradi. Texnikada ishlatiladigan G. q. giroskopning turi, sezgir giroskopik elementlar yasashning fizikaviy prinsiplari, kardanli osma turi vazifasi bilan tavsiflanadi.

G. q. obyektning burchak ogʻishlarini aniqlaydigan (turli astatik va pozitsion giroskoplar); obyektning burchak tezliklari va tezlanishlarini aniqlaydigan (differensiyalovchi giroskoplar); kattaliklar boʻyicha integrallarni aniqlaydigan (integrallovchi giroskoplar); obyektni yoki alohida asbob va qurilmalarni barqarorlaydigan, shuningdek, obyektning burchak ogʻishlarini aniqlaydigan (girostabilizatorlar); navigatsiya masalalarini hal qiladigan (girokompaslar, kompaslar) va b. xillarga boʻlinadi. G. q. dengiz flotida, aviatsiyada, raketa va kosmik texnikada, harakatlanuvchi obyekt larning navigatsiya va boshqarish masalalarini hal qilish uchun xalq xoʻjaligida, baʼzi maxsus ishlarni (geodezik, topografik va b.) oʻtkazishda ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Rotonda (maʼnolari).

**Rotonda** (lotincha: rotundus — yumaloq) — aylana shaklidagi inshoot [bino, pavilon (koʻshk), zal, shiypon, ayvoncha va h.k.]. Odatda, tomi gumbazli qilib bekiladi, perimetr boʻyicha kolonnalardan tiklanadi. Yunoniston va Qad. Rimning baʼzi ibodatxona va maqbaralari R. shaklida qurilgan. Oʻrta asrlar va Uygʻonish davri meʼmorligida ham uchraydi. Keyinchalik boshqa mamlakatlar meʼmorligida ham tarqalgan. Oʻzbekistonda Alisher Navoiy, alFargʻoniy, Shahidlar xotirasi yodgorliklari va boshqa meʼmoriy inshootlarda R. uslubi qoʻllangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Paulus Potter: *Buqa*
**Buqa** — erkak qoramol. Gavdasi sigirga qaraganda balandroq, tana va koʻkragi keng, suyagi yoʻgʻon va mustahkam, terisi qalin, serharakat. Vazni sigirnikidan 30—40% ogʻir, Erkak buzoq urgʻochisiga nisbatan 3—5 kg yirik tugʻiladi, 6—8 oyda jinsiy voyaga yetadi. B. uchun zotdor, sogʻlom erkak buzoqlar tanlanadi. Sigirlarni qochirishda 14—18 oyligidan boshlab 6—8 yil, ayrimlaridan 12—14 yil foydalaniladi. B. yaylovda 40—50, qoʻlda qochirilganda 100—150 sigirni qochirishi mumkin. Sunʼiy usudda spermasi bilan 1000—3000, hatto 5000 sigirni urugʻlantirish mumkin. Sigirlarni qochirishda 2 yoshgacha boʻlgan B.dan oyiga 3—4-marta, katta yoshdagilardan haftasiga 2—3-martagacha foydalaniladi. B. spermasi (urugʻi) vaqtvaqti bilan tekshirib turiladi, sifatsizligi aniqlansa, qochirishga qoʻyilmaydi. B.lar uchun yaxshi sharoit yaratilib, protein, mineral modda va vitaminli ozuqalar bilan boqiladi. Ular yezda ochiqda, qishda maxsus binoda saqlanadi. Qochirishga yaroqsiz B.lar goʻshtga topshiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Rotterdam** (niderlandcha: *Rotterdam* — Rott daryosiga qurilgan koʻprik) — Niderlandiyaning gʻarbiy qismidagi shahar, Reyn daryosi deltasining shim.da. Kanal orkali Shimoliy dengiz bilan bogʻlangan. Aholisi 595 ming kishi, shahar atrofi bilan 1,07 mln. kishi (2000). Gʻarbiy Yevropaning eng yirik porti. Transport yoʻllarining yirik tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning muhim savdo-sanoat markazi. Sanoati chetdan keltiriladigan xom ashyoga asosan ishlaydi. GFRva Belgiyaning yirik korxonalariga R. dan neft quvurlari oʻtgan. Yirik neftni qayta ishlash va neft kimyosi korxonalari ishlab turibdi. Turli mashinasozlik (kemasozlik va avtomobilsozlik, elektrotexnika va boshqalar), kimyo, yengil, oziqovqat sanoati korxonalari mavjud. Metropoliten kurilgan. Universitet, Sanʼat akademiyasi, kemasozlik va navigatsiya instituti, tarix, dengiz va etnologiya muzeylari bor. Shahar 13-asrdan maʼlum. Meʼmoriy yodgorliklardan gotika cherkovi (15-asr) va boshqa cherkovlar, tegirmonlar (17—18-asrlar) saqlangan. R.da milliy va xalqaro savdo operatsiyalari bajariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Volt-amper harakteristikasi** — tokning elektr zanjir elementiga qoʻyilgan kuchlanishiga yoki elektr zanjir elementidagi kuchlanish tushishining element orqali oʻtayotgan elektr tokiga bogʻlanishini ifodalovchi grafik: l=f(U). Volt Amper xarakteristikasi asboblarning turiga qarab toʻgʻri chiziq yoki egri chiziq koʻrinishida boʻlishi mumkin. Agar element qarshiligi tok qiymatiga bogʻlliq boʻlmasa, Volt Amper xarakteristikasi koordinata boshi orqali oʻtuvchi toʻgʻri chiziqdan iborat boʻladi. Volt Amper xarakteristikasi yordamida asboblarning xususiyatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar olish va ularning tegishli parametrlarini aniqlash mumkin. Elektron asboblarning qanday sxema va qurilmalarda ishlatilishi ularning volt Amper xarakteristikasiga qarab belgilanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tashqari**, tashqi hovli — Oʻrta Osiyo xalq meʼmorligida oʻtroq aholi uyjoyining maxsus bir boʻlagi; koʻcha darvozaga yaqin tomondagi qismi. Mehmonxona, xoʻjalik uchun zarur xonalar, xizmatchilar xonasi, otxona va boshqa joylashgan. T. hovli erkaklar uchun, ichkari hovli esa xotinxalaj va bolalar uchun maxsus qurilgan. Uylar xonadon egalarining mavqeiga qarab oʻziga xos koʻrinishda boʻlgan. Masalan, savdogar va amaldorlar xonadoni hunarmanddehqonlar xonadonidan keskin farq qilgan (qarang Ahmadbekhoji mehmonxonasi). Hunarmandlar uyining T. sida ustaxona, omborxona va koʻchaga qaragan savdo doʻkoni boʻlgan.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Tashnov (adan, obdon, ovdan, xadik)** — yer osti va yomgʻir suvlarini bir joyga yigʻish uchun shaharlarda quriladigan inshoot (maxsus oʻra, chuqur joy). Markaziy Osiyodagi sardobalarning bir turi. Asosan, oʻrta asrda Ozarbayjonda keng tarqalgan. Odatda, meʼmorlik majmuasining, bogʻ yoki parklarning bir qismi sanaladi. Shakli va hajmi muayyan joyning tuzilishi, geologik sharoiti va relyefiga qarab turli xil boʻlgan. Tashnov suvidan shahar aholisi turli maqsadlarda foydalangan. Koʻpincha suv ombori, hovuz ovdan deb yuritiladi.

Hovli sahnidagi kir oʻrani, xora poygohidagi qoʻl yuviladigan maxsus joyni ham tashnov yoki hadik deb aytiladi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Zohidov 1996, s. 7—8. sfn error: no target: CITEREFZohidov1996 (help)
2. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Adabiyotlar
-----------

* Zohidov P. Sh.*. Meʼmor olami*. T.: Qomuslar bosh tahririyati, 1996 — 238 bet. ISBN 5-89890-116-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Victor-Marie Hugo** (fransuzcha: *Victor Marie Hugo*; 26-fevral 1802, Bezanson — 22-may 1885, Parij) — fransuz yozuvchisi (shoir, prozachi va dramaturg), fransuz romantitsizmining boshligʻi va nazariyachisi. Fransuz akademiyasining aʼzosi (1841).

GYUGO (Hugo) Viktor Mari (1802.26.2, Bezanson — 1885.22.5, Parij) — fransuz adibi, romantizmning yirik namoyandasi. Dastlabki asari — "Qasidalar" (1821) sheʼrlar toʻplami monarxiya gʻoyalari taʼsirida boʻlib, 20-yillarning 2-yarmidan demokratik qarashlari mustahkamlana borgan. Isyonkorlik ruhi bilan sugʻorilgan "Kromvel" (1827), "Sharq motivlari" (1829), "Marion Delorm" (1829), "Ernani" (1830), "Ryui Blaz" (1838) va boshqa sheʼriy va dramatik asarlarida davrning dolzarb masalalari aks etgan. "Parijdagi Bibi Maryam ibodatxonasi" (1831) tarixiy romani voqealari oʻrta asrda boʻlib oʻtadi, asarda muhabbat fojiasi tasvirlanadi. 1848-yildagi inqilobni olqishlagan. Lui Bonapartning davlat toʻntarishini (1851) qoralagan. Shundan soʻng 18 yil surgunda boʻlib, qator romanlar yozgan. "Pakana Napoleon" (1852), "Xoʻrlanganlar" (1862), "Dengiz zahmatkashlari" (1866), "Kulib turuvchi kishi" (1869), "Bir jinoyat tarixi" (1877—78) romanlarini yozib, ularda oddiy fransuzlarning ogʻir hayoti va kurashini tasvirlaydi. G. romanlaridagi buyuk va olijanob insonlar turmushdagi pastkashliklar va illatlarga qarshi kurashishadi. "Dahshatli yil" (1872) sheʼrlar toʻplami fransuz-pruss urushi va Parij Kommunasi (1871) voqealariga bagʻishlangan. Soʻnggi "93-yil" romani (1874)da inqilobga xayrixoxlik bilan qaragan. "Dengiz zahmatkashlari" (1938, 1965), "Xoʻrlanganlar"ning "Kozeta" va "Gavrosh" boʻlimlari (1952, 1955), "Byug Jargal" (1982) Q. Mirmuhamedov, Nurbek, E. Obidov tarjimasida oʻzbek tilida nashr qilingan, "Kulib turuvchi kishi" Navoiy teatrida sahnalashtirilgan (1966).

Tanlangan bibliografiya
-----------------------

### Asosiy asarlar

*Manba*
Romanlar:

* "Rad etilganlar" (1862)

2)

* "Dengiz ishchilari" (1866)
* "Kulayotgan odam" (1869)
* "Toʻqson uchinchi yil" (1874)

Sheʼriy toʻplamlar:

* "Qasidalar va turli sheʼrlar" (1822)
* "Qasidalar va balladalar (1826)
* "Sharq taronalari" (1829)
* "Kuzgi barglar" (1831)
* "Ichki ovozlar" (1837)
* "Nur va soya" (1840)
* "Qasd" (1853)
* "Qahrli yil" (1872)
* "Buva boʻlish sanʼati" (1877)

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* V.M.Hugo asarlarining qisqacha mazmuni (rus.)

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑  *(unspecified title)*
3. ↑  Hugoning tarjimai holi va asarlar roʻyxati

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  





  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
*Cornell Glen — trinidadlik futbolchi. U* 1980-yil 21-oktyabr tugʻilgan. Port of Spainda — markaziy klub hujumchisi. 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati aʼzosi.

Faoliyati
---------

### Klubi

U oʻz faoliyatini uyda boshlagan. Keyin u Portugaliyaga koʻchib oʻtdi va u erda bir mavsum quyi divizionlardan birining „Sanxuanense" klubida oʻynadi. Yevropadagi xizmat safaridan soʻng Glen Trinidad va Tobagoga qaytib keladi. Bir muddat mamlakatning eng kuchli jamoalaridan biri „San-Xuan Jabloti"da oʻynaydi.

2004-yilda hujumchi Amerikaning MetroStars klubi bilan shartnoma imzoladi. Bir necha yil davomida Glen MLSda oʻynaydi. MetroStarsdan tashqari, u Dallas, Kolumbus ekipaji, Kolorado Rapids, Los-Anjeles Gelaksi va San-Xose zilzilalari aʼzosi edi.

2008-yilda u ingliz „Lids" da sud qilingan edi.

2013-yildan buyon Kornell Glen Hindistonning Shillong Layongda kontsert beradi.

Glen 2002-yilda Trinidad va Tobago terma jamoasi safida debyut qilgan. 2006-yilda hujumchi jamoa tarkibida Germaniyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. Jahon chempionatida u jamoasining uchta oʻyinida ham maydonga tushdi. 0:0 hisobida yakunlangan Shvetsiyaga qarshi birinchi oʻyinda Glen Trinidad va Tobagoga sensatsion gʻalaba keltirishi mumkin edi, biroq uning zarbasi Rami Shaabanning darvoza toʻsiniga tushadi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

  

Glen (uning ismi koʻpincha „Glenn" deb notoʻgʻri yozilgan) 2002-yildan beri Trinidad va Tobagoda muntazam oʻynab kelmoqda va 2006-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati uchun terma jamoaga kiritilgan. Glen Trinidad va Tobagodagi jahon chempionatining uchta oʻyinida ham maydonga tushgan edi. Uning zarbasi deyarli Shvetsiyani Karib havzasi terma jamoasining jahon chempionatidagi tarixiy debyut uchrashuvida ranjitib qoʻyadi, natijada u durang bilan yakunlandi. Trinidad va Tobago Angliya va Paragvayga magʻlub boʻlganidan keyin birinchi raundda musobaqadan chiqib ketishdi, ammo Glennning turnir davomidagi oʻyini unga maqtov va eʼtirofga sazovor boʻlgan edi.

Yutuqlari
---------

* KFS klublar chempionati gʻolibi: 2003-yil
* Trinidad va Tobago chempioni: 2002, 2007, 2008-yil
* Trinidad va Tobago kubogi sohibi: 2011—2012-yillar

Manbalar
--------

1. ↑  „Cornell Glen".. Qaraldi: 1-sentabr, 2022-yil.
2. ↑  „Отчёт о матче ЧМ-2006 Тринидад и Тобаго — Швеция". 28-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-oktabr 2014-yil.
3. ↑  „Cornell Glen".. Qaraldi: 1-sentabr, 2022-yil.

Havolalar
---------

* Cornell Glen at National-Football-Teams.com
Qoʻtos Tibet
**Qoʻtos**,xonaki qoʻtos — hoʻkizlar kenja oilasiga mansub kavsh qaytaruvchi hayvon. vatani — Tibet yassi togʻlari (yovvoyi holda faqat Tibetda saqlanib qolgan). Yovvoyi Qoʻtoslarga qaraganda maydaroq (yovvoyi Q.ning boʻyi 2 m gacha, ogʻirligi 1 t gacha). Qoramollardan farq qiladigan belgi-xususiyatlarga ega. Buqalari vazni 400-450 kg, sigirlari vazni 200-250 kg. Boshi ogʻir, peshonasi keng, oyoqlari baquvvat, dumi kalta. Shoxlari yaxshi rivojlangan. Koʻkragi, qorni va oyoqlari 20—30 sm ga yetadigan quyuq jun tolalari bilan qoplangan. Yoz fasliga yaqin 2—9 kt jun qirqib olinadi, uning 65—70% tivitdan iborat. Tusi qoʻngʻir, koʻk va qora-ola, oʻrkachsimon yagʻrini balandligi 105—110 sm. 18—24 oyligida jinsiy yetiladi. Boʻgʻozlik davri 255—260 kun. Sigirlari yiliga bir marta bolalaydi. Yangi tugʻilgan buzoqlari vazni 21-23 kg, 15 oyligida 120-128 kg va 24 oyligida 134-139 kg. Sut mahsuldorligi yiliga oʻrtacha 300-350 kg, yogʻdorligi 6— 9%, sogʻin davri 4—5 oy. Goʻsht mahsuldorligi past. 2 yoshli novvoslari 60-62 kg toza goʻsht beradi, soʻyim chiqimi 42—46%. Baland togʻ iqlimi sharoitiga moslashgan. Yil boʻyi ochiq yaylovda boqiladi.

Qoʻtoslar goʻshti, suti, juni va ish hayvoni sifatida boqiladi (sovuq iqlim va togʻ soʻqmoqlarida 140 kg gacha yuk bogʻlamlarini bemalol koʻtara oladi, Rossiya Federatsiyasi (Oltoy), Xitoy, tibet, Mongoliya, Qirgʻiziston va tojikistonning qator xoʻjaliklarida urchitiladi. Mongoliyada 500 ming, Rossiyada 53 ming, Qirgʻizistonda 34 ming, Tojikistonda 14 ming bosh Qoʻtos boqiladi (2004). Ular Tibet va pomir hududlaridagi xoʻjaliklarda sof holda urchitib koʻpaytiriladi. Gereford, shortgorn, limuzin, shvits va boshqa zotli qoramollar bilan du-ragay mahsuldor avlodlar olingan. Qizil kitobga kiritilgan.

Adabiyot
--------

* Karakul ov A. B. Yakovodstvo pamira, Dushanbe, 1993.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Qoʻyxona** — qoʻylar asraladigan va boqiladigan xona yoki bino. Umumiy va maxsus Q.lar boʻladi. Umumiy Q. turli jins va yoshdagi, maxsus Q. esa bir jins va yoshdagi qoʻylarni boqish uchun moʻljallanadi. Umumiy Q. 300— 500 boshdan ortiq qoʻylarga moʻljal-lab quriladi va sovliqlar, qoʻzilar, qoʻchqorlar uchun alohida boʻlimlari boʻladi. Maxsus Q. 800—1000 bosh yoki 1000—1200 bosh qoʻzi yoki axtaga moʻljallanadi. Q. toʻgʻri burchakli, "G" va "P" shaklida quriladi. "P" shaklidagisi keng tarqalgan. Q. bir necha boʻlimga boʻlinadi. Q.ning qishki qoʻzilashga moʻljallangan, yangi tugʻilgan qoʻzilari bilan sovliqlarni boqishga ajratilgan boʻlimlari isitiladi (issiqxona) va bu issiqxonalarda nasldor qoʻylar uchun alohida qoʻzilatish boʻlimlari va profilaktoriylartashkil qilinadi. Katta Q.larda ventilyatsiya qurilmasi oʻrnatiladi. Qoʻylarni sugʻorish, ozuqalarni tarqatish va goʻng yigʻishtirish mexani-zatsiyalashtiriladi. Baʼzi iqlimi yumshoqjan. mintaqalarda Q.larning 3 tomoni oʻraladi, tomi bostirma qilib yopiladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Hugh Herbert** (talaffuzi: „Xyu Gerbert", 1885-yil 10-avgust – 1952-yil 12-mart)  amerikalik kinokomediyachi edi. U oʻz ijodini vodvilda boshlagan va 150 dan ortiq pyesalar va eskizlar yozgan.

Karyera
-------

Nyu-Yorkning Binghamton shahrida tugʻilgan Herbert Kornel universitetida oʻqigan. Aktyor sifatida u „koʻp jiddiy rollarni oʻynagan va yillar davomida katta vodevillarda ayanchli ibroniy sifatida talqin qilingan".

Ovozli filmlarning paydo boʻlishi Gollivudga sahnada oʻqitilgan aktyorlarni olib keldi va Hugh Herbert tez orada mashhur kino komediyachiga aylandi. Uning ekran qahramoni odatda aqldan ozgan va asabiy edi. Hugh barmoqlarini bir-biriga silkitib, o‘zi bilan o‘zi gaplashar, bir xil iboralarni takrorlardi: „hoo-hoo-hoo, ajoyib, ajoyib, hou-hoo-hu!". Shunchalik ko‘p taqlidchilar (jumladan, „The Three Stooges" filmidagi Curly Howard, „Wonder Woman" komikslari seriyasidagi Andy Hardy rolidagi Mickey Rooney va Etta Condy kabi) ibratli iborani „woo woo" tarzida ko‘chirishganki, Herbertning o‘zi „hoo" emas, „woo woo"ni qo‘llay boshlagan.

Herbertning eng biirnchi filmlari, masalan, Wheeler &amp; Woolseyning „*Hook, Line and Sinker*" (1930) filmida uni har qanday komediyachi olishi mumkin boʻlgan umumiy komediya rollarini ijro etgan. U ahmoqona kulgi bilan oʻzining noyob ekran shaxsiyatini rivojlantirdi va bu yangi qahramon hammani tezda oʻziga jalb qildi. Hugh 1930-yillardagi Warner Brothers filmlarida tez-tez suratga tushdi, jumladan *Bureau of Missing Persons*, *Footlight Parade* (1933), *Dames*, *Fog Over Frisco*, *Fashions of 1934* (1934) va *Gold Diggers of 1935* (1935), shuningdek, *"A Midsummer Nightʼs Dream"* (1935) sifatida Shakespearening pyesasiga moslashtirilgan filmda.

Shaxsiy hayot va oʻlim
----------------------

Herbert Anita Pam nomi bilan ham tanilgan Rose Epsteinga uylangan.

Herbert 1952-yil 12-martda 66 yoshida Shimoliy Gollivudda, Los-Anjelesda yurak-qon tomir kasalligidan vafot etdi.

Tanlangan filmografiya
----------------------

### Yozuvchi sifatida

* + *Sunny California* (1928, Short)
	+ *Lights of New York* (1928)
	+ *Mind Your Business* (1928, Short)
	+ *The Great Gabbo* (1930)
	+ *The Second Wife* (1930)
	+ *He Knew Women* (1930)
	+ *The Sin Ship* (1931)

### Rejissyor sifatida

* *He Knew Women* (1930)

Manbalar
--------

1. 1 2  Hugh Herbert — L. A. Times Hollywood Star Walk
2. ↑  United Press (March 13, 1952). „Hugh Herbert, Comedian, Dies; 'Woo-Wooʻs' Brought Fame to Actor, 66". *The Pittsburgh Press*. p. 47. Retrieved August 6, 2022.
**Qoʻytikan** — murakkabguldoshlarga mansub bir yillik oʻsimliklar turkumi. Yer yuzida 25 turi mavjud. Oʻzbekistonda gʻoʻza Q.i yoki gʻoʻzatikan va oddiy Q. turlari uchraydi. Oddiy Q.ning boʻyi 20—90 sm, gullari bir uyli, ayrim jinsli, urugʻchi savatchalarining oʻrama barglari birikib, mevasida ilmoqli tikanlarga aylanadi. Gʻoʻza Q.i boʻyi 20—60 sm, poyasi shoxlangan. Toʻpmevasi choʻziq-tuxumsimon, usti bir qancha ilgaksimon tikanchalar bilan qoplangan. Iyun — sentabr oylarida gullab, urugʻlaydi. Ariqlar va yoʻl boʻylarida, sugʻoriladigan ekinlar orasida oʻsadi. Yoʻqotish qiyin boʻlgan begona oʻt. Barcha qismida yod, urugʻida alif tayyorlashda ishlatiladigan moy (40%) bor. Barg va ildizidan boʻyoq (sariq va yashil) olish mumkin. mevasining usti ilmoqli mayda tikanchalar bilan qoplanganligidan qoʻylar juniga yopishadi (nomi ham shundan).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Vladimir Onufriyevich Kovalevskiy** (1842.2(14).8, Latviyaning Dinaburg uyezdi Shustyanka qishlogʻi — 1883.16(28).4, Moskva) — rus tabiatshunosi, evolyusion paleontologiyaning asoschisi. A. O. Kovayayevskiyning ukasi. Peterburg huquqshunoslik bilim yurtini tugatgan (1861). Paleontologiya sohasida tadqiqot olib borgan. Qazilma suyak qoldiqlarini tadqiq qilish asosida ot ajdodlarining evolyusiyasini tushuntirib bergan. Organizmning moslashuvchanlik va moslashmaslik evolyusiyasi toʻgʻrisidagi taʼlimotni yaratgan, mezozoy va kaynozoy choʻkma jinslarining stratigrafiyasi masalalarini ishlab chiqqan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Sobraniye nauchnix trudov, t. 1—3, M. 1950-60.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Vladimir Kuzmich Kuleshov** — qiruvchi samolyot uchuvchi, ishchi va dehqon, Qizil Armiyaning gvardiya kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

Biografiyasi
------------

1918-yil 5-yanvarda Namanganda tugʻilgan. Texnik maktabda va Fuqaro havo flotining Balashov nomidagi uchuvchilar va aviatexniklar qoʻshma maktabida ikkita kursni tugatgandan soʻng, u yoʻlovchi parvozlarida uchuvchi boʻlib ishladi. 1940-yil mart oyida Ishchi va dehqon Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. Odessa oliy harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan. 1942-yil avgustdan — Ulugʻ Vatan urushi frontlarida. Janglarda ikki marta yaralangan.

1943-yil sentabrga kelib, gvardiyaning katta leytenanti sifatida Voronej fronti 2-havo armiyasining 5-chi qiruvchi havo korpusining 8-gvardiya qiruvchi aviatsiya diviziyasining 40-gvardiya qiruvchi aviatsiya polkining navigatori boʻlgan. Bu vaqtga kelib u 351 marta parvoz qildi, 73 ta havo jangida qatnashdi, dushmanning 16 ta samolyotini shaxsan va yana 5 tasini guruh tarkibida urib tushirdi. 1943-yil 3-noyabrda Ukraina SSR Kiyev viloyati hududidagi jangda halok boʻldi. U Kiev viloyati , Gostomel qishlogʻida dafn etilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 4-fevraldagi „Qizil Armiya havo kuchlari ofitserlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi farmoni *bilan „jangovar vazifalarni namunali bajarganligi* uchun" *Nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi qoʻmondonlik va bir vaqtning oʻzida koʻrsatilgan jasorat va qahramonlik"* gvardiya kapitani Vladimir Kuleshov vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi. Shuningdek, Lenin ordeni, ikkita Qizil Bayroq ordeni, Qizil Yulduz ordeni taqdirlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  М. Ю. Быков*. Все Асы Сталина 1936—1953 гг.*, Научно-популярное издание 1500 экз, Элитная энциклопедия ВВС, М.: ООО «Яуза-пресс», 2014. ISBN 978-5-9955-0712-3.
2. ↑   *Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза офицерскому составу военно-воздушных сил Красной Армии» от 4 февраля 1944 года* (Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик nashri). 2 1944. pp. 1.. "17"

Adabiyot
--------

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — M.: Voenizdat, 1987. — T. 1 /Abaev — Lyubichev/. — 911 s. — 100 000 ekz. — ISBN ots. Reg. № v RKP 87-95382.
* Bereznyak N. G. Geroi Sovetskogo Soyuza — uzbekistansi. Tashkent, 1984.
* Bikov M. Yu. Asi Velikoy Otechestvennoy. — M.: Eksmo; Yauza, 2007.
* Djuraev T. D. Vernie sini Rodini. Tashkent, 1964.

Havolalar
---------

* Mukofot varaqasi, Xalq xotirasi
* Kuleshov Vladimir Kuzmich
**Qoʻstanay zotli otlar** — egar, choʻl va dasht tipidagi otlar. 1951-yilda Qoʻstanay, Maykolskiy va Troitskiy (Rossiya) naslchilik fermalarida qozoq zotli toychoqlarini qalmoq, don, strelts, orlov-rastonchinskaya, anglo-arab va boshqa zotli chavandozlar zotlari bilan chatishtirish orqali yetishtirildi. Rangi qizil va bay. Aygʻirlarning boʻyi 159 sm, tana uzunligi 161 sm, koʻkrak qafasi 186 sm, metakarp aylanasi 20 sm, toychoqlarda mos ravishda 155,4sm; 156,2sm; 185,2sm; 19,5 sm. Bu otlar keng peshonali, oʻrta kattalikdagi boshli, chuqur koʻkrak qafasli, uzun dumli, suyakli, yaxshi joylashgan oyoqlarga ega. Qoʻstanay zotli naslchilik zoti Qoʻstanay viloyatidagi Qozoq tulporachilik zavodida, shuningdek, Pavlodar, Shimoliy Qozogʻiston viloyatlarida yetishtiriladi.

Adabiyotlar
-----------

* Костанайская порода лошадей // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — ISBN 9965-9746-4-0. (CC BY-SA 3.0)
* Моторико М. Г. Кустанайская порода лошадей, А. 1981
Muvaqqat hukumat huzuridagi Rossiya Respublikasining davlat tuzilmasi vaqtinchalik davlat hokimiyati organlaridan iborat edi.

Rossiya Respublikasi Muvaqqat hukumatning 1-sonli dekretida qayd etilgan ma'lumotnoma deb e'lon qilindi.Bundan tashqari, davlat tuzilishi to'g'risida qaror u saylangan Ta'sis majlisi tomonidan qabul qilinadi, deb taxmin qilingan [~2]. Keyin "Rossiya Demokratik Federativ Respublikasi" nomi paydo bo'lib, u Butunrossiya Ta'sis Assambleyasi 6- tomonidan tanlangan.Assambleyaning qarori keyinchalik Xalq Komissarlari Kengashi tomonidan bekor qilindi, ammo Samara Komuch tomonidan tan olindi.

Rossiyaning Muvaqqat hukumati ag'darilgandan so'ng "Rossiya Respublikasi" nomi birinchi marta Sovet hokimiyati tomonidan rasmiy nom sifatida ishlatilgan, ular respublika uchun yangi nom RSFSRni joriy qilgunga qadar [~3].

Fuqarolar urushida bolsheviklarga qarshi chiqqan oq harakat, o'z navbatida,"qaror qabul qilmaslik "tamoyilini e'lon qildi va Ufa davlat konferentsiyasidan boshlab, rasmiy ravishda Rossiya davlati nomini ishlatdi .

Bundan tashqari, Muvaqqat hukumat bir qator komissiyalarni tuzdi.Ularda Rossiyaning kelajakdagi davlat tuzilishi uchun loyihalar jumladan, yangi asosiy qonunlar (konstitutsiyalar) ishlab chiqilgan. Rossiya imperiyasining deyarli barcha institutlari, xususan 1-sonli sud to'g'risidagi dekretga binoan, keyinchalik bolsheviklar tomonidan tarqatib yuborilgan Boshqaruvchi Senat ham faol edi.Boshqaruv senati bolsheviklar tomonidan tarqatilib yuborilgan.

* Muvaqqat hukumat ijroiya va qonun chiqaruvchi hokimiyatning oliy organi edi. Unga vazir-rais boshchilik qilgan va Ta’sis majlisi chaqirilgunga qadar mamlakatni boshqarishga chaqirilgan. Bosh vazirlar - knyaz Georgiy Lvov (1917-yil 14-martdan 6- avgustgacha, eski uslubda) va Aleksandr Kerenskiy (1917-yil 6-avgustdan). Muvaqqat hukumat 1917-yil oktyabr inqilobi natijasida hokimiyatni yo'qotdi.
* Rossiya Respublikasining Muvaqqat Kengashi vaqtinchalik parlament ( Parlament ) bo'lib, dastlab Ta'sis majlisi chaqirilgunga qadar qonun chiqaruvchi organ bo'lishga chaqirilgan, ammo keyinchalik Muvaqqat hukumat qoshidagi maslahat organi bo'lgan. Rais - N.D. Avksentiyev.U Xalq Komissarlari Soveti tomonidan tarqatib yuborildi.

1. ↑  Постановление Временного правительства России «о провозглашении России республикой» от 1 (14) сентября 1917 года
2. ↑  Цветков 2009. sfn error: no target: CITEREFЦветков2009 (help)
Суханов Н. Н. Записки о революции
**Topinambur**, yernok (Helianthus tuberosus L.) — murakkabguldoshlarga mansub koʻp yillik oʻsimlik, tuganak mevali yemxashak ekini. Vatani — Shimoliy Amerika. Yevropaga 17-asr boshlarida keltirilgan. Rossiyada 18-asrda tarqalgan. Oʻzbekistonda silosbop ekin sifatida ekiladi. Poyasining koʻrinishi kungaboqarnp eslatadi. Yer osti poyalarida 20—70 ta noksimon (yernok nomi shundan), choʻzinchoq, urchuqsimon va sirti silliq yoki burushikdi tuganak hosil boʻladi. Ildizi popuksimon, tuproqqa 2–3 m kirib boradi. Boʻyi 1,2—2,5, baʼzan 4 m gacha. Barglari bandli, tuxumsimon, gullari savatchatoʻpgulga yigʻilgan. Mevasi pista, 1000 dona pistasi vazni 7—8 g.

T.ning yer usti poyasi —6°, yer osti poyasidagi tuganaklar —20° ga chidaydi. Shoʻrlanmagan tuproqlarda oʻsadi, oziqaga talabchan. Oʻsuv davri 120—200 kun. T. ayni paytda texnik va oziq-ovqat oʻsimligi hisoblanadi. Tuganagi oziqovqatga ham ishlatiladi. Tarkibida 2,3% oqsil, 0,2% moy, 17,9% azotsiz moddalar, 1,3% kul va boshqa, shuningdek, 16—18% inulin [undan qand (fruktoza), spirt ishlab chiqariladi], V,, S vitaminlar, 100 kg palagida 22,5 ozuqa birligi va 1,8 kg gʻazm boʻluvchi protein bor. T.dan tibbiyotda har xil doridarmonlar tayyorlanadi. T. yetishtirish uchun 25—50 g li tuganaklari ekiladi (yiriklari faqat bahorda kesib ekilishi mumkin). Ekish sxemasi: 70x70, 60x60, chuq. 10—15 sm. Poyasi yoz oʻrtasida oʻriladi, kuzda tuganagi kavlab olinadi. Koʻkati oʻrilmasa tuganak hosildorligi yuqori boʻladi. Hosildorligi: koʻk massa boʻyicha 350 — 500 s/ga, tuganagi boʻyicha 200—250 s/ga. Tuganagi yer ostida yaxshi sakdanadi, shu sababli uni zaruratga qarab kavlab olinadi.

Kasalliklari: ildiz chirish, nekroz. Zararkunandalari: tunlamalar, uzuntumshuq, simqurt.

Halima Otaboyeva.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Nasr Samarqandiy** (arabcha: ابو نصر سمرقندي — Abu Nasr Samarqandiy — Toʻliq ismi: Muhammad ibn Mas’ud Sulamiy Samarqandiy
(X asrda yashagan)) — faqih.

Hayoti va ijodi
---------------

Abu Nasr Samarqandiy Abu Nazr Aʼyoshiy nomi bilan tanilgan. Abu Nasr Samarqandiy 320/932-yillari hayot bo‘lgan. Asli Tamimlik boʻlib, keyinchalik Samarqandda yashagan. U kishi shiya mazhabi mufassiri va muhaddis bo‘lgan. Dastlab sunniy bo‘lgan, so‘ng shiyalikka o‘tgan. Xurosonda bosh imomlik qilgan va o‘z zamonida fiqh ilmida yagona kishi bo‘lgan. shoir va olimlarni o‘ziga do‘st tutgan. Uning mehmonxonasi doimo olimlar bilan gavjum bo‘lgan. Uch yuz ming dinor jamg‘armasini ilm va adabiyot ahllari uchun sarf qilgan. Kitoblari esa tevarak-atrofga tarqalib, juda katta shuhrat qozongan. Arab tilida 208 ta asar yozgan. Bulardan „*Kitob sirat abiy*" („Otamning tarjimai holi kitobi"), „*Kitob sirat Umar*" („Umarning tarjimai holi kitobi"), „*Kitob al-muvazzah*" („Izohlangan narsalar haqida kitob"), „*Kitob sirat Muoviya*" („Muoviyaning tarjimai holi kitobi") kabi asarlari diqqatga sazovordir. Ayniqsa uning „*Tafsir as-Sulamiy*" kitobi mashhur boʻlib, nemis sharqshunosi K.Brokkelmanning yozishicha, bu asarning Ibrohim ibn Ahmad al-Qummiy tomonidan qaytadan ishlangan nusxasi bizgacha yetib kelgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 535.
2. ↑  "Abu Nasr Samarqandiy" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
"**Nimik-6**" (inglizcha: *Nimiq-6* — Kanadaning Telesat sunʼiy yoʻldosh operatoriga tegishli tijorat geostatsionar telekommunikatsiya sunʼiy yoʻldoshidir.

Sunʼiy yoʻldosh mijozi Bell TV ning toʻgʻridan -toʻgʻri video operatori -Telesatning eksklyuziv foydalanishi uchun moʻljallangan. Kosmik kema 91,1 ° Vt orbital pozitsiyasidan Kanadaga yuqori aniqlikdagi televideniye va boshqa zamonaviy televidenie xizmatlarini uzatish uchun 32 Ku-diapazonli transponderni olib yuradi.

Nomining kelib chiqishi
-----------------------

"Nimiq" inuitcha soʻz boʻlib, predmetlarni bir joyga jamlab, ushlab turuvchi obyekt yoki kuchni bildiradi. Ushbu nom 1998-yilda mazkur sunʼiy yoʻldoshlar turkumi uchun eng yaxshi nom tanlovida 36 000 taklif ichidan tanlangan.

Tuzilishi
---------

Nimik-6 ning foydali yuki 32 ta yuqori quvvatli Ku diapazonli transponderlarni oʻz ichiga oladi. Litsenziyaga koʻra, sunʼiy yoʻldosh 12,2-12,7 va 17,3-17,8 gigagertsli chastota diapazonlarida ishlaydi. Ku-bandining qamrov maydoni Kanadaning butun hududini (Geostatsionar sunʼiy yoʻldoshlar kirish imkoniga ega boʻlmagan Shimoliy Kanada hududlari bundan mustasno) va Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoliy shtatlarini qamrab oladi.

Nimik-6 kosmik kemasi Space Systems / Loral 1300 platformasida ishlab chiqilgan boʻlib, uning faollik muddati 15 yildan ortiq qilib belgilangan. Sunʼiy yoʻldoshning dastlabki massasi 4745 kg.

Sunʼiy yoʻldoshning uchirilishi
-------------------------------

Sunʼiy yoʻldoshning muvaffaqiyatli uchirilishi International Launch Services (ILS) tomonidan Briz-M yuqori pogʻonasiga ega Proton-M raketasi yordamida amalga oshirildi. Bu jarayon 2012 -yil 17-may kuni, Moskva vaqti bilan soat 23:12 da, Baykonur kosmodromining 81L (PU № 24) maydonchasida boʻlib oʻtdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „SPACE SYSTEMS/LORAL SELECTED TO PROVIDE NIMIQ 6 SATELLITE FOR TELESAT FLEET" (en). Space Systems / Loral (30-dekabr 2009-yil). 12-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-mart 2012-yil.
2. 1 2  „Spectrum Licence" (en) (deadlink).  Industry Canada (27-fevral 2012-yil). 5-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-may 2012-yil.

 WebCite saytida arxivlandi (2012-10-05)
3. 1 2  „Nimiq 5, 6" (en).  Gunter Dirk Krebs. 5-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.
4. ↑  „Satellite fleet — Nimiq 6" (deadlink).  Telesat. 5-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-mart 2012-yil.

 WebCite saytida arxivlandi (2012-10-05)

Havolalar
---------

* Telesat veb-saytida Nimik-6Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-23). Arxivga qoʻshildi  2012-yilning 5-oktabri.
**Topozero** — Rossiya Federatsiyasi Kareliya Respublikasining shim. qismidagi koʻl. Maydoni 986 km². Chuq. 56 m gacha. 109 m balandlikda. Shimoliy va shim.gʻarbdan jan. va jan. sharqqa choʻzilgan. T.da 150 ga yaqin orol bor (umumiy maydoni 63 km²). Muzliktektonik yoʻl bilan hosil boʻlgan. Kanal va Pongoma daryosi orqali Oq dengiz bilan tutashgan. Asosan, qordan toʻyinadi. T. suvi tiniq va chuchuk. Okt. oxiri — noyabr

da muzlab, may oyida eriydi. Sathi iyunda eng yuqori, aprelda eng past. Kum GES qurilganidan keyin (1966) Kum suv omborining tarkibiy qismi boʻlib qoldi. Yogʻoch oqiziladi. Baliq ovlanadi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kurosio** (yaponcha kuro — qora, sio— oqim), Kuro-Sivo, Yaponiya oqim i — Tinch okeandagi iliq oqim. Yaponiyaning jan. va sharqiy qirgʻoqlari boʻylab oqadi. Sharqiy Xitoy dengizining shim. qismi bilan okeanning unga tutash qismidagi suv sathining har xilligi natijasida vujudga keladi. K.ning Ryukyu o.larining shim. boʻgʻozlaridan chiqqan joyidan 36° shahrik. va 150° shq.u. gacha boʻlgan qismi uning asosiy qismi hisoblanadi. Oqimning ayrim tarmoqlari 40° shahrik. gacha borib, sovuq Kuril oqimi bilan qoʻshiladi. Xonsyu o.ning jan.da K.ning eni 170 km, chuq. 700 m gacha. Avgustda temperaturasi 25—28°, fevral

da 12—18°. Tezligi jan.da soatiga 6 km, shim.da 1–2 km. Oqim Tinch okean shim. qismining iqlimini yumshatib, gidrologik sharoitiga taʼsir etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nina Ivanovna Martinova** [1905.17(30).9, Dnepropetrovsk — 1977.16.8, Moskva] — aktrisa va rejissyor Oʻzbekiston xalqartisti (1950). A. Lunacharskiy nomidagi teatr sanʼati institutini tugatgan (1928). Boku, Tbilisi, Kiyev teatrlarida ishlagan. 1941—43 yillar Oʻzbekiston akademik rus drama teatrida, 1944—64 yillar Samarqand rus drama teatrida aktrisa. M. yaratgan lirik qahramonlarda ayollarga xos nafosat metin harakter bilan uygʻunlashib ketgan. Eng yaxshi rollari: Nina ("Maskarad"), Jessi ("Rus masalasi"), Dezdemona ("Otello"), Ofeliya ("Hamlet"), Lyubov Yarovaya ("Lyubov Yarovaya"), Xosiyat ("Paranji sirlari"), Anna Karenina ("Anna Karenina"), Frau Alving ("Arvoh") va boshqa Rej. sifatida "Doʻst — oʻrtoklar haqida" (V. Mass), "Bir stakan suv" (E. Skrib), "Akllilik balosi" (A. Griboyedov), "Oʻzganing soyasi" (K. Simonov) kabi asarlarni sahnalashtirgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abu Muslim Harakati** — 747 −750 yillarda arab xalifaligining sharqiy qismi — Movarounnahr va Xurosonda umaviylar hukmronligiga qarshi koʻtarilgan harakat. Unga Abu Muslim boshchilik qilgan. Harakatning asosiy kuchi shahar hunarmandlari va qishloq mehnatkashlari, Movarounnahr va Xurosonning mahalliy zodagonlari, umaviylar siyosatidan norozi boʻlgan Xu-rosondagi arab muxolifatchi guruhlari va qullar edi. Umaviylarga qarshi harakatni kuchaytirish maqsadida Abu Muslim Marv yaqinidagi Safizanj, Mo-xuvon (Mahon) va Shavvol qishloqlarini qarorgohga aylantirib, xalifalikka qarshi tashviqot olib boradi. Abu Mus-lim soliqlarni qisqartirish va maj-buriy hashar ishlarini bekor qilishga vaʼda beradi. Shu sababli harakat ayrim joylarda mulkdorlarga qarshi keskin tus oladi. 747 yil dekabr- 748 yil yanvarda Abu Muslim umaviylarning Xurosondagi voliysi Nasr ibn Sayyorni yengib, Marv shahrini, 748 yilda Nishopur va Tus shaharlarini egallaydi. 748 yilda xalifalikning poytaxti Damashqqa yurish qiladi, 749 yilda Nahovand yaqinida umaviylarni tor-mor etib, 750 yil boshlarida Katta Zab daryosi boʻyida hal qiluvchi gʻalabaga erishdi va xalifa Marvon IIni taxtdan olib tash-ladi. Uning oʻrniga paygʻambar(sav)ning amakisi Abbos avlodidan boʻlgan Abul Abbos as-Saffoh (750 — 754) xalifa boʻladi. Shu bilan xalifalik abbosiylar qoʻliga oʻtadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nimrang**, Sherbandi, Anguri kalon — oʻrtacha kechpishar, xoʻraki mahalliy uzum navi. Oʻzbekiston va Tojikistonda kup tarqalgan. Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Qrim, Dogʻiston va boshqa joylarda ham ekiladi. Tupi kuchli oʻsadi. Bargi oʻrtacha (14—17 sm), sal toʻgarak yoki 5 boʻlakli, kam kertikli, chetlari yuqoriga qayrilgan. Guli bir jinsli (funksional urgʻochi). Uzum boshi yirik (boʻyi 20—22 sm, eni 12— 15 sm) vazni 550—600 g (baʼzan 1 — 1,5 kg gacha), keng konussimon yoki choʻziq.

Gʻujumlari yirik, asosan, dumaloq, kungay tomoni qizgʻish, shirin va sal nordon, karsillaydi. Tarkibida 22-25% qand, 5—6% kislota bor. Sentabr boshlarida toʻliq pishadi. Changlovchi nanlar (Pushti Toifi, Parkati, Saperavi va boshqalar) bilan aralash ekib, novdalari uzun kesilib (tupida 300—400 kurtak), yaxshi parvarish qilinsa gektaridan 250—300 s hosil beradi. Uzoq joylarga joʻnatishga, saqlashga chidamli.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |