recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kampaniyada vino ishlab chiqarish uchun uzum yigʻish (antik mozaika)
**Falernia sharobi** ― qadimgi Rimda ishlab chiqarilgan sharobning bir turi.

Falernia sharobi Kampaniya shimolidan, Latsiy bilan chegaradosh hududi - *ager Falernus* (lotincha: *Falerna yeri*) - Massiko (togʻ) [Massiko togʻi; Monte Massico] etagida va yon bagʻirlaridan kelib chiqqan. Bu shirindan tortib qurugʻigacha turli xil navlarda boʻlgan. Rim Respublikasining oxirlarida va eramizning I asrida qahrabo rangli Falernia sharobi eng asl va eng yaxshi navlardan biri hisoblangan - ayniqsa, agar u yertoʻlada taxminan 15-yil davomida saqlangan boʻlsa (hatto saqlash muddati uzoqroq boʻlgani). Keyinchalik, bu sharobning sifati yomonlashdi, chunki vinochilar yuqori talab tufayli ichimlikning sifatiga emas, balki miqdoriga koʻproq e’tibor berishni boshladilar. Falernia sharobi narxi, Pompeydagi yozuvlarga koʻra, 4 asslik "oddiy sharob" dan taxminan 4 barobar qimmatroq edi.

Bu sharob Goratsiy va Martsial asarlarida, shifokor Galen va boshqa koʻplab qadimgi mualliflarning asarlarida yuqori baholangan. Siliy Massiko togʻlarining Falern ismli qishlogʻi haqida etiologik afsonani keltirgan, u yerga Vakx (Baxus) tashrif buyurgan va samimiylik va mehmondoʻstlik uchun sovgʻa sifatida tok novdasini bergan. A. S. Pushkin tarjima qilgan Katullning she’rida ham ("Achchiq mast qiluvchi Falernia") va M. A. Bulgakovning "Usta va Margarita" romanida aytib oʻtilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Обнорский Н. П. Фалернское вино // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
2. ↑  *Weber*. «De agro et vino Falerno» (1855)
3. ↑  „Мальчику (Катулл; Пушкин) — Викитека". *ru.wikisource.org*. Qaraldi: 21-fevral 2021-yil.
4. ↑  „А. С. Пушкин. Мальчику (Из Катулла) («Пьяной горечью Фалерна...»). Текст произведения". *ilibrary.ru*. Qaraldi: 21-fevral 2021-yil.
5. ↑  „А.С. Пушкин. Мальчику (Из Катулла)". *rvb.ru - РУССКАЯ ВИРТУАЛЬНАЯ БИБЛИОТЕКА*. Qaraldi: 21-fevral 2021-yil.
6. ↑  „Мальчику. Пушкин. Читать стихотворение онлайн.". *ОНЛАЙН БИБЛИОТЕКА РУССКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ*. Qaraldi: 21-fevral 2021-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Rome and Wine.
**Leigh Taylor-Young** (1945-yil 25-yanvarda tugʻilgan) — sahna, ekran, podkast, radio va televidenieda paydo boʻlgan amerikalik aktrisa. U muhim rollarni oʻynagan eng mashhur filmlar qatoriga *I Love You, Alice B. Toklas* (1968), *The Horsemen* (1971), *The Gang That Couldn't Shoot Straight* (1971), *Soylent Green* (1973), and *Jagged Edge* (1985) filmlari kiradi.

Younglik
--------

Young Vashingtonda tugʻilgan. U oʻgay otasi, Detroyt boshqaruvchisi Donald E. Youngning familiyasiga Young familiyasini qoʻshdi. Uning otasi diplomat, kichik ukalari esa aktrisa/haykaltarosh Dey Young va yozuvchi/rejissyor/prodyuser Lens Young. Opa-singillar Michigan shtatining Oklend okrugida oʻsgan. Leigh 1962-yilda Michigan shtatidagi Beverli-Xillzdagi Groves oʻrta maktabini tamomlagan. Shimoli-gʻarbiy universitetning iqtisod boʻyicha mutaxassisligi boʻyicha oʻqishga kirishdan oldin u yozni Detroytdagi kichkina teatrda sahna koʻrinishini oʻzgartirish, modellashtirish, aktyorlik qilish va tomosha qilish bilan oʻtkazdi. U toʻliq vaqtli aktyorlik karerasini davom ettirish uchun oʻqishni tugatmasdan oldin Shimoliy-Gʻarbiyni tark etdi va Broadwayda oʻzining professional debyutini qildi.

Faoliyati
---------

 Rayan OʻNil Taylor-Young bilan *Peyton-Pleysda*
Taylor-Young oʻzining birinchi katta tanaffusini 1966-yilda, *Peyton Pleys* serialida Reychel Welles rolini oʻynaganida oldi. Uning xarakteri shouda avval Mia Farrou oʻynagan Allison Makkenzi xarakterining oʻrniga yozilgan edi. Serial prodyuseri Everett Chambers uni „Miadan farqli oʻlaroq, ajoyib iliqlik va shirin farishtalarga xos fazilatlari" uchun rolga qoʻydi. U rolni olganida, Taylor-Young Kaliforniyada bir necha kun boʻlgan edi. Young dastlab 1966-yil aprel oyida pnevmoniya xurujidan tiklanish uchun u erga bordi. Young *Peyton Pleys* bosh prodyuseri Pol Monashni *The Glass Menagerie* ning spektakli bilan hayratda qoldirdi va darhol etti-yillik televizion va koʻp filmli shartnomaga imzo chekdi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Taylor-Young 1967-yilda *Peyton Pleys* hamkasbi Rayan OʻNilga turmushga chiqdi. Ularning toʻyi oʻz-oʻzidan boʻlib oʻtdi: Gavayida *Peyton Pleys* uchun reklama uchun boʻlganida, ABC menejeri ularga oʻz uyida turmush qurish imkoniyatini taklif qildi. Nikoh ortidan Patrick ismli oʻgʻil tugʻdi. Leigh va OʻNil 1971-yilda ajrashishdi. Oʻgʻli orqali ikki nabirasi bor.

U 2013-yil yanvar oyida Los-Anjelesdagi Ruhiy ichki xabardorlik harakatining shtab-kvartirasi PRANAda Jon Mortonga turmushga chiqdi. U marhum Jon-Rojer Xinkins tomonidan asos solingan va hozir eri tomonidan boshqariladigan Maʼnaviy ichki ong harakatida tayinlangan vazirdir.

Manbalar
--------

1. 1 2  "Allison Leaves, Alicia Arrives", *The Oakland Tribune*, August 11, 1966, p. 66
2. ↑  Leigh Taylor-Young bio, Yahoo.com; accessed December 1, 2014.
3. ↑  "Things Happen Fast to Lovely Actress Leigh", *North Adams Transcript*, April 8, 1967, p. 17
4. ↑  MSIA.org
5. ↑  *Bennetts, Leslie*. Beautiful People, Ugly Choices. *Vanity Fair* (2009-yil sentabr).
Boltiqboʻyi fabrikasi, 1910-yil
**Savdo va manufaktura qoʻmitalari** — Rossiya imperiyasidagi shahar yoki savdo jamiyatlarining iltimosiga binoan va Moliya vazirining ruxsati bilan tashkil etilgan tashkilotlar.

Rossiya imperiyasi Moliya vazirligi va viloyat hokimiyatlarining takliflari bilan Qoʻmitaning oʻzi koʻtargan savdo va sanoat masalalarini muhokama qilish, shuningdek mahalliy savdo va sanoat bilan bogʻliq masalalarni muhokama qilish uchun savdo va manufaktura qoʻmitalari tuzildi.

Savdo va manufaktura qoʻmitalari har yili Moliya vazirligiga hududdagi savdo va sanoatning holati va borishi haqida umumiy maʼlumot taqdim etadi; baʼzi Qoʻmitalar (masalan, Odessada) sotish uchun sharhlar yoki „hisobotlar" nashr etilgan.

 Rossiyadagi manufakturalardan biri
Savdo va manufaktura qoʻmitalari aʼzolari 6-12 kishidan iborat boʻlib, shahar dumasi yoki savdogarlar jamiyati yigʻilishi tomonidan 4-yilga saylandi. Sanoatni rivojlantirish boʻyicha maxsus mahalliy maslahat organlari Rossiyada 1828-yilda ishlab chiqarish kengashi tashkil etilishi bilan bir vaqtda paydo boʻldi va manufaktura qoʻmitalari deb ataldi. Ular zavod-fabrikalar koʻp boʻlgan viloyatlarning viloyat shaharlarida tashkil etilgan boʻlib, ular gubernator raisligida dvoryanlar va savdogarlar tabaqasiga mansub zavod egalaridan moliya vaziri tomonidan tayinlanadigan aʼzolardan iborat boʻlgan. Bu qoʻmitalar, jumladan, imtiyozlar masalalari boʻyicha nizolarni oʻrganish bilan ham taʼminlandi.

Tijorat kengashining filiallari Odessa, Riga, Arxangelsk, Taganrog va Rostov-na-Donuda tashkil etilgan. 1872-yilda savdo va ishlab chiqarish sanoati boʻyicha maslahat muassasalari toʻgʻrisidagi yangi nizomning eʼlon qilinishi bilan bu muassasalarning barchasi tugatildi, ammo 1871-yilda Varshava va Lyublinda ochilgan ishlab chiqarish qoʻmitalari xuddi shu asosda qoldirildi. Keyin 1873-yilda Arxangelskda, 1875-yilda Tixvin, Tver, Odessa va Rostov-na-Donda, 1879-yilda Ivanovo-Voznesensk va 1893-yilda Belystok shahrida Savdo va manufaktira qoʻmitalari ochildi.

1918-yilda, Oktabr inqilobidan koʻp oʻtmay, Bolsheviklar tomonidan Savdo va manufaktura qoʻmitalari tugatildi.

Yana qarang
-----------

* Manufaktura kollegiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  Комитеты торговли и мануфактур // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
2. ↑  Совет торговли и мануфактур // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
3. ↑  Совет торговли и мануфактур // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
4. ↑  Statya 14—27 Ustava o promishlennosti, Svod Zakonov, tom XI, chast 2, izdanie 1887 goda.
**Jon Jey Doggett** (1960 — yil 4-aprelda tugʻilgan, Atlanta, AQSH) — The X-Files serialidagi qahramon. Serialdagi rolni aktyor Robert Patrik ijro etgan. Serialda 8 va 9-fasllarda ishtirok etadi.

Biografiya
----------

Doggett 1977-yildan 1983-yilgacha Qoʻshma Shtatlar dengiz piyodalari korpusida xizmat qilgan. Harbiy faoliyatini serjant unvoni bilan tugatgan. Armiya nishoni A6-27109.

Sirakuza universitetida davlat boshqaruvi boʻyicha magistrlik darajasini olgan. Shundan soʻng u Nyu-York politsiya departamentida, qochoq jinoyatchilar detektiv boʻlimida tergovchi boʻlib ishlagan. Doggett politsiyada boʻlganida, uning oʻgʻli Lyuk oʻgʻirlab ketilgan va oʻldirilgan.

1995-yilda Quantikodagi FBI akademiyasini tamomlagan. Oxirida u zoʻravonlik jinoyatlari boʻlimiga yuborildi.

2000-yilda Jon Doggett bedarak yoʻqolgan maxsus agent Foks Mulderni topish boʻyicha operatsiyani boshqargan. Muvaffaqiyatsiz tergovdan soʻng, u X-Files boʻlimiga maxsus agent Dana Skallining sherigi sifatida tayinlanadi.

Dana Skalli va Jon Dogget dastlab bir-biriga ishonmagan. Koʻpincha tergovlarda u „skeptik" rolini oʻynagan, Skalli esa avval Mulder „imonli" rolini oʻynagan. Biroq, keyinchalik ishonchsizlik yoʻqoladi. Skalli kafedrani tark etib, oʻqituvchilik kasbiga oʻtgandan keyin, Doggett tez-tez tergovda yordam soʻrab unga murojaat qiladi.

2002-yilda, Mulder oʻlimga hukm qilinganidan keyin, Doggett unga qochishga yordam bergan odamlardan biri edi. Doggett va uning sherigi Monika Reyes FQB idorasiga qaytib kelganidan soʻng, barcha hujjatlar boʻlimdan gʻoyib boʻlganligi maʼlum boʻldi. Doggettning FQBdagi faoliyati davom etganmi yoki unga jinoyatchiga yordam berganlikda ayblanganmi, hozircha nomaʼlum.

Agent Doggettning oʻgʻli pedofil Xarvi tomonidan oʻgʻirlab ketilgan, u uni qotil Regaliyaning uyiga olib kelgan, bola uning yuzini koʻrgan va uni oʻldirishga majbur boʻlgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Annabeth Gish will return to 'The X-Files' as Monica Reyes
2. ↑  The X-Files reboot gets brief first teaser of new Mulder and Scully footage
3. ↑  „Agent Doggett will definitely not be part of The X-Files revival". 25-avgust 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2022-yil.

Havolalar
---------

* Robert Patrikning veb-saytida Jon Doggettning tarjimai holi
* Kino kutubxonasi. ru: Jon Jey Doggett (mavjud havola)
**Nav nazorati** — navning xaqiqiyligini belgilash hamda urugʻlik ekinlarining nav tozaligini aniqlash. Urugʻlik ekinlarini aprobatsiya qilish va aprobatsiyaning toʻgʻriligini ekilgan urugʻlik toʻplaridan olingan namunalarni grunt nav tahlili usulida tekshirish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Nav nazoratida urugʻlik fondi hujjatlari roʻyxatga olinadi va rasmiylashtiriladi, urugʻchilikdagi urugʻlik ekinlar nav sofligini saqlashga qaratilgan barcha qoidalarga rioya qilinadi. Ekilgan urugʻlik fondi grunt nav tahlili 1926-yildan, respublika urugʻlik paxta st-yalarida esa 1935-yildan oʻtkaziladi. Navning xaqiqiyligini belgilashda oʻsimliklarning morfologik belgilari navning rasmiy belgilari bilan solishtiriladi. Navning sofligini aniklash boʻyicha oʻtkaziladigan aprobatsiya va grunt taxlillari har bir ekin yoki bir guruh ekinlar boʻyicha maxsus uslubiyatlar asosida amalga oshiriladi.

Rasmiylashtirilgan elita urugʻlarining nav sofligi elitaurugʻchilik xoʻjaliklarida oʻtkaziladigan elita sinovi tajribalarida birinchi reproduksiya boʻyicha qoʻshimcha ravishda nazorat qilinadi. Seleksiya muassasalarining davlat nav sinoviga topshirishga moʻljallangan yangi navlari nav sofligi Respublika "Oʻzdavurugʻnazorat" markazi urugʻchilik va urugʻshunoslik st-yasida aniklanadi.

Patent bilan himoya qilinadigan navlarning nav sofligini taʼminlash originatorlar zimmasida, ularning Nav nazoratini Oʻzbekistan Respublikasi Qishloq xoʻjaligi ekinlari navlarini sinash davlat komissiyasi amalga oshiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Rozmarin (maʼnolari).

**Rozmarin** (Rosmarinus) — labguldoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi, efir moyli ekin. Oʻrta dengiz havzasida 1—3 turi usadi. Doim yashil buta. Boʻyi 1,5–2 m cha. Bargi va toʻpgulidan efir moyi olinadigan d o rivor P. (R. ofﬁ cinalis), asosan, Yevropa mamlakatlarida, shuningdek, Qrim va Kavkazda oʻstiriladi. Qalamchasidan, kamdankam urugʻidan koʻpaytiriladi. 2—3 yillik koʻchatlari ekiladi. Ekilgandan keyin 2—3yildan boshlab bargi va toʻpguli yigʻib olinadi. Hosildorligi 40—120 s/ga. Bargi va toʻpguli tarkibida parfyumeriya va tibbiyotda ishlatiladigan 1,5 — 2,5% (quruq moddaga nisbatan) efir moyi, 0,5% gacha rozmaritsin va boshqa alkaloidlar, ursol va rozmarin kislotalari bor. Butalari 7 — 9 yilda yoshartiriladi. R. 2 0—25 y. hosil beradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Rozmarin (maʼnolari).

**Rozmarin**, Oq Rozmarin — kechpishar qishki olma navi. Italiya (Janubiy Tirol)da chiqarilgan. 19-asrning oxirlarida Qrim orqali Oʻzbekistonga keltirilgan. Daraxti keng piramidasimon, shoxlari tik va kuchli usadi. Bal. 13–15 m ga boradi. Gullari yirik, oq. Aprelning 2-yarmida gullaydi. Mevasi oʻrtacha (75—100 g), sirti silliq, choʻziq, pusti mayin, oq nuqtalari bor, eti oq, muloyim, suvli, xushxoʻr. Tarkibida 83,6% suv, 0,34% kul, 10,8% qand, 0,53% kta, 0,7% pektin moddalari, 2,2 mg (1000 g da) temir moddasi mavjud. Mevasi oktabr boshlarida terib olinadi. Yer osti suvi chuqur, boʻz tuproqli yerlarda har tupi 300–500 kg (ayrim daraxtlaridan 1,5—2 t) hosil olinadi. 22—25 yoshida moʻl hosil beradi. Biroq mevalari (ayniqsa, hosil yigʻishtirilishi oldidan) koʻp toʻkiladi. Mazasi saqlanishi jihatdan eng yaxshi navlardan. Sovuqqa chidamli. 20-asrning 60-yillariga qadar Oʻzbekistonda asosiy navlardan biri sifatida koʻp ekilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**1928-yil Sovet-Yaman shartnomasi** — Sovet Ittifoqi va Yaman Mutavakkil qirolligi oʻrtasidagi birinchi ikki tomonlama bitimdir.

1928-yil iyun-iyul oylarida Sanada Yaman tomonining tashabbusi bilan birinchi Sovet-Yaman shartnomasining matnini kelishish boʻyicha muzokaralar boʻlib oʻtdi. Sovet delegatsiyasiga G. A. Astaxov boshchilik qildi.

1928-yil 1-noyabrda Sanada SSSR va Yaman qirolligi oʻrtasida doʻstlik va savdo toʻgʻrisidagi shartnoma imzolandi, bu mamlakatlar oʻrtasida oʻn yil davomida „oddiy rasmiy munosabatlar" oʻrnatildi.

1929-yil 24-iyunda  Sanada ratifikatsiya hujjatlari almashinuvi boʻlib oʻtdi va shartnoma kuchga kirdi.

1938-yilda Yaman tomoni shartnomani uzaytirishni taklif qildi. Sovet tomoni rozilik bilan javob berdi.

Adabiyotlar
-----------

* *Gusterin P. V.* Yaman Respublikasi va uning shaharlari. — M.: Xalqaro munosabatlar, 2006. — B. 43. — ISBN 5-7133-1270-4

Havolalar
---------

* *Gusterin P.* *DA.* Birinchi Sovet-Yaman shartnomasining tuzilishi
* *Gusterin P.* *DA.* Rossiya-Yaman munosabatlarining xronologiyasi

Yana qarang
-----------

* Rossiya-Yaman munosabatlari
* Italiya-Yaman shartnomasi
**1926-yilgi Berlin shartnomasi —** 1926 yil 24-aprelda Berlinda Veymar Respublikasi va SSSR oʻrtasida tuzilgan hujum qilmaslik va betaraflik toʻgʻrisidagi shartnomadir. 1926-yil 10-iyunda Reyxstag tomonidan tasdiqlangan. 1925-yilda Germaniya tomonidan Gʻarb davlatlari bilan imzolangan Lokarno kelishuvlaridan soʻng, Berlin shartnomasi 1922-yilgi Rapallo shartnomasi qoidalarining daxlsizligini tasdiqlash uchun moʻljallangan edi.

Shartnoma ikki davlat oʻrtasidagi savdo va mavjud harbiy munosabatlarni tartibga soldi. Germaniya, shuningdek, urushdan oldingi chegaralar doirasida oʻzining sharqiy chegaralarini reja asosida tiklash uchun Polshaning pozitsiyasini zaiflashtirishdan manfaatdor edi. U SSSR va uchinchi davlat oʻrtasida harbiy mojaro yuzaga kelgan taqdirda SSSRga nisbatan betaraflikni saqlash majburiyatini oldi, bu yerda uchinchi davlat deganda birinchi navbatda Birinchi jahon urushidan keyin Germaniya va Rossiya tarkibiga kirgan hududlarda tuzilgan Polshani nazarda tutgan. Sovet-Polsha urushi sodir boʻlgan taqdirda, Germaniyaning betarafligi Fransiyaning mojaroga bevosita aralashishini qiyinlashtirdi.

Berlin shartnomasi bilan Germaniya tashqi ishlar vaziri Gustav Shtrezeman Germaniya siyosatini „Gʻarbiy yoʻnalish"ga qayta yoʻnaltirish shubhalarini oldini olish hamda SSSR va Gʻarb oʻrtasidagi munosabatlarda vositachilik qilish orqali Sovet Ittifoqi bilan munosabatlarni „yumshatish"ga harakat qildi,

1931-yildagi 5 yillik shartnomaning dastlabki muddati qoʻshimcha ravishda istalgan vaqtda, lekin 1933-yil 30-iyundan oldin emas, denonsatsiya qilish huquqi bilan cheksiz muddatga uzaytirildi. Shartnoma denonsatsiya qilinmadi va 1939-yil 23-avgustda Germaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi bitim sifatida qayta koʻrib chiqilgunga qadar amalda qoldi.

Manbalar
--------

1. ↑  *Документы внешней политики СССР*, 10 500 экз экз, M.: «Политиздат», 1968 — 876 bet.

Adabiyotlar
-----------

* Crozier, Andrew J. „The Failed Peace",*. The causes of the Second World War*. Blackwell Publishers, 1997 — 67 bet. ISBN 978-0-631-18601-4.
* Tucker, Robert C. „The Diplomacy Of Rapprochement With Germany",*. Stalin in power: the revolution from above, 1928-1941*, reprint, W. W. Norton & Company, 1992 — 227 bet. ISBN 978-0-393-30869-3.
* Moss, Walter „Soviet Foreign Policy, 1917–1941",*. A history of Russia*, 2nd, Anthem Press, 2005 — 284 bet. ISBN 978-1-84331-034-1.

Havolalar
---------

* Arxivnaya kopiya
* http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument\_de&dokument=0020\_ber&object=translation&st=&l=en Arxivnaya kopiya
**Remzi Kerimovich Burnash** (qrim tatarcha: ; 1920-yil 17-iyun, UkrainaSimferopol uyezdi Tav-Dayir qishlog'i — 1982-yil 10-may, Namangan viloyati, Haqqulobod) — sovet qrimtatar shoiri va oʻqituvchisi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi.

Biografiyasi
------------

Rezmi Burnash 1920-yil 17-iyunda Simferopol uyezdi Tav-Dayir qishlogʻida tavallud topgan. 

Dastlab Simferopoldagi 13-sonli qrim-tatar namunali maktabida tahsil olgan. Keyinchalik, 1938-yilda Yalta pedagogika texnikumini tugatgan, shundan so‘ng maktab o‘qituvchisi bo‘lib faoliyat yurita boshlagan. 1930-yillardan boshlab uning adabiy asarlari turli matbuotlarda nashr etila boshlangan.

Remzi Burnash 1939-yilda Simferopol tumani harbiy komissarligidan Qizil Armiya safiga chaqirtirilgan. Leningrad jangi qoʻshinlari tarkibida Ikkinchi jahon urushida ishtirok etgan, jang davomida uch marta yaralangan. Urush davomida Remzi Burnash 367-alohida armiya muhandislik batalyonida va 175-Luj muhandis-sapyorlar batalyonida kimyoviy boʻlim boshligʻi boʻlib xizmat qilgan. Janglarda koʻrsatgan jasorati va qahramoligi uchun leytenant unvonini bilan taqdirlangan. Shuningdek, „Leningrad mudofaasi uchun" medali va Qizil Yulduz ordeni bilan ham taqdirlangan.

Urush tugagach, qrimtatarlarning deportatsiya qilinishi natijasida Oʻzbekiston SSR Namangan viloyatining Haqqulobod qishlogʻiga kelgan va Namangandagi maktablardan birida oʻqituvchi boʻlib faoliyat olib borgan. 1956-yilda Saratov universitetini muvaffaqiyatli tamomlagan.

Remzi Burnash „Doğmuşlar" („Qarindoshlar", 1964), „Mavı sailler" („Moviy qirg‘oqlar", 1966), „Oktâbr yolunen" („Aziz oktyabr", 1968) kabi bir qancha sheʼrlari turli to‘plamlarda nashr etilgan. Remzi Burnash, shuningdek, „Yürek sırları" („Yurak qo‘shiqlari", 1970), „Edep çoqrağı" („Eʼzoz bulog‘i", 1975), „Mayıs sabası" („May tongi", 1981) „Saylama eserler" („Tanlangan asarlar", 1994) kabi koʻplab sheʼriy to‘plamlari muallifi hisoblanadi.

Remzi Kerimovich Burnash 1982-yilning 10-may sanasida Namangan viloyati Haqqulobod qishlogʻida vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

* „Leningrad mudofaasi uchun" medali (1943-yil 11-iyun);
* Qizil Yulduz ordeni (1944-yil 24-iyun).

Adabiyotlar
-----------

* Ablyalimov M. Oja ve shair // Yildiz. 1980 yil. 3-son
* Shemy-zade E. Remzi Burnashnyn yany manzumeler el’yazmasi akkunda bazi bir kaydlar // Edebiy vetenkidy makaaleler, 2000
* Fazyl R. Nagaev S. Kyrymtatar edebiyatyn tarixi: qiska bir nazar. 2001 yil

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Абдураимов Васви, Хуршутов Асан.* „Бурнашев Ремзи Керимович (1920 - 1982)" (ru). *Милли Фирка* (30-noyabr 2020-yil). 18-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2021-yil.
2. 1 2 3  *Кандимов Ю. У.* „Бурнаш Ремзі Керимович" (uk). *Енциклопедія Сучасної України* (2004). 17-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2021-yil.

Havolalar
---------

* gasprinskylibrary.ru
* Shoir, maarifchi, „Sakavlanma, hey, kadai" shiirning muellifi — Ramzi Burnash
* Namly shair, oja ve dzhenkchi (Remzi Burnashnyn dogganyna 100 yil oldy)
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Boy berilgan foyda** — zararning bir turi boʻlib, huquqi buzilgan shaxsning oʻz huquqlari buzilmaganida odatdagi fuqarolik muomalasi sharoitida olishi mumkin boʻlgan, lekin ololmay qolgan daromadlari. Zararning toʻla hajmda qoplanishi jabrlanuvchi foydasiga u tomonidan qilingan harajatlarni, mulkning yoʻqotilishi va zararlanishi bilan bogʻliq boʻlganharajatlarni qoplaydigan summalargina emas, balki zarar yetkazish harakati boʻlmaganida jabrlanuvchi tomonidan olinishi mumkin boʻlgan, ammo olinmay qolgan daromadlar xam tushuniladi. *Olinmay qolgan daromadlar, asosan, zarar yetkazilishi natijasida mehnat qobiliyatini yoʻqotgan shaxsning ololmagan ish haki tarzida koʻriladi. OʻzR FKning 324-moddasiga muvofiq boy berilgan foydani aniqlashda kreditor tomonidan uni olish uchun koʻrilgan choralar va shu maqsadda koʻrilgan tayyorgarliklar hisobga olinadi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Boyarlar** (turkiycha bajar — amaldor, boy er, janob) — 1) 9—17-asrlarda Rus davlatida mulkdorlarning oliy tabaqasi. Kiyev davlatida — urugʻqabila zodagonlari avlodi, katta drujinachilar — vassallar va knyaz dumasi aʼzolari, yirik yer egalari. Ularning oʻz vassallari boʻlib, shaxsiy daxlsizlik (immunitet) imtiyoziga hamda boshqa knyazlar huzuriga ketish huquqiga ega boʻlganlar. Hududiy tarqoqlik davrida — eng badavlat va obroʻli mulkdorlar, knyaz hokimiyatining muxoliflari. Novgorod respublikasida B. amalda davlatni boshqarganlar. 14-asrdan ularning huquqlari knyazlar tomonidan astasekin cheklab qoʻyila boshlangan. Ulugʻ knyazlar saroyida alohida boʻlimlarni, davlat hududlarini boshqarganlar. 15-asrdan Rus davlatida — davlat xizmatidagi oliy mansabdor shaxslar, B. dumasining eng katta amaldorlari, bosh maʼmuriy, sud va harbiy lavozimlarni egallaganlar, markaziy va mahalliy boshqaruv organlari (prikazlar)ga boshchilik qilganlar, voyevoda boʻlganlar. Aristokratlar tarkibiga kirganlar. B. dumasi 18-asr boshida Pyotr I tomonidan tugatilishi va dvoryanlikni joriy etilishi munosabati bilan boyar unvoni bekor qilingan. 2) Ruminiyada 13—14-asrlarda vujudga kelgan mulkdor tabaqa. 1945-yil agrar islohot natijasida tugatilgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jensen Buchanan** (1962-yil 18-iyulda Montgomeri, Alabama shtatida tug'ilgan) - amerikalik serial aktrisasi, *"Yashash uchun bir hayot"* (1987–90) filmida Sara Gordon va "*Boshqa dunyo"* filmidagi egizaklar Viki Gudson va Marli Love obrazi bilan tanilgan.

Yoshlik
-------

Buchanan 1962-yil 18-iyulda Alabama shtatining Montgomeri shahrida tug'ilgan. U bolaligida ajrashgan Uilyam va Meri Byukenanning yagona farzandi edi. U Viskonsin shtatining Neena shahrida o'sgan. U 1980-yildan 1984-yilgacha Boston universitetida stipendiya asosida o‘qigan va oxir-oqibat musiqa nazariyasi bo‘yicha ilmiy darajaga ega bo‘lgan.

Karyera
-------

Byukenan 1987-yildan 1990-yilgacha o'ynagan ABC *"One Life to Live"* serialida Sara Gordon rolini yaratgan. 1991-yilda u NBC serialining *"Boshqa dunyo"* serialiga o'tdi. U 1991-yildan 1999-yilgacha Viki Hudson rolini o'ynadi. U, shuningdek, 1991-yildan 1994-yilgacha Vikining egizaki Marley Love rolini o'ynagan, 1997 va 1998-yillarda yana paydo bo'lgan. Byukenan 1996 va 1997-yillarda ikki bosh aktrisa kunduzgi Emmi mukofotiga nomzod boʻlgan. U 1999-yil noyabr oyida samolyot halokatida halok bo'lgan Viki rolini o'ynash uchun qisqa muddatda *"Dunyo aylanayotganda" filmiga* ko'chib o'tdi, ammo u 2001-yilgacha chiqishlarni davom ettirdi. 2001-yilda u *General Hospitalda* RN Melissa Bedford rolini o'ynay boshladi. 2002-yilda u rolni tark etdi.

2015-yildan 2016-yilgacha Byukenan *"Yosh va notinch* "serialida Genuya shahri ijtimoiy to'plamining a'zosi Eliz Moksli rolini o'ynadi.

Shaxsiy hayot
-------------

1991-yil 28 dekabrda Byukenan Grey O'Brayenga uylandi. Ularning ikki o'g'li bor edi: Jon Konor O'Brayen (1994-yil 22 aprelda tug'ilgan) va Angus O'Xagan O'Brayen (1996-yil 26 fevralda tug'ilgan). Ular 1990-yillarning oxirida ajrashishdi.

2003-yilda u Paradigm Talent & Literary Agency kompaniyasi prezidenti va bosh direktori Sem Goresga turmushga chiqdi. Er-xotin 2013-yil oktyabr oyida ajrashgan va hozir ajrashgan.

Manbalar
--------


1. 1 2  „BiographyPage". *oocities.org*.
2. ↑  "EXCLUSIVE! JENSEN BUCHANAN JOINS Y&R". *Soap Opera Digest*. October 13, 2015.. Qaraldi: 2015-11-13. Jensen Buchanan]]
3. ↑  *Jillian Bowe THE COUPLE IS NOW DIVORCED -.* „Jensen Buchanan and Hollywood Agent Husband Split". *Daytime Confidential* (28-oktabr 2013-yil). Qaraldi: 13-noyabr 2015-yil.
**Magniy xlorat** [Mg (C1O3)26H2O] — sirtdan taʼsir etuvchi defoliant, desikant. Suvda eruvchan 60% li kukun. Rangi oqish kulrang yoki qoʻngʻir. Gʻoʻza, soya, dukkakli va boshqa ekinlarning hosilini yigʻishdan avval bargini toʻkishda (qarang Defoliatsiya) va tupini quritishda (qarang Desikatsiya) koʻllaniladi. Koʻpgina gʻoʻza tuplarida 1—4 koʻsak ochilgandan soʻng defoliatsiya oʻtkaziladi. Preparat ning sarf normasi: 8–20 kg/ga, ish suyukligi traktor purkagichlari qoʻllanilganda 200 l/ga. Desikatsiyada preparatning sarf meʼyori: 25–35 kg/ga; ish suyukligi defoliatsiyada olingan sarf meʼyoriga teng. Magniy xlorat Fargʻona "Azot" ishlab chiqarish birlashmasida 1965-yildan ishlab chiqariladi. Zahari kam. Sichqonlar uchun OʻD50 5300 mg/kg.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Magnitooptika**, magnetooptika — magnit maydoni taʼsirida muhitning optik xossalari oʻzgarishini oʻrganadigan fizika boʻlimi. Magnit maydonidan yorugʻlik oʻtkazilganida qutblanish tekisligining aylanishi (Faradey effekti), spektr chiziqlarning qoʻshimcha chiziqlarga ajralishi (Zeyeman effekti) kabi hodisalar roʻy beradi. M.da magnit maydoniga tik va shu maydon yoʻnalishidagi yorugʻlik jismga tushganida har xil yutilishi, magnit maydoni taʼsirida muhitning optik anizotropiyayen kuzatiladi. Muhit sirtidan yorugʻlik qaytganida optik anizotropiya ham roʻy beradi.

M. 20-asr 60 — 70-yillarida jadal rivojlandi: yarimoʻtkazgichlar, ferrit va antiferromagnetik singari kristallarning xossalari yaxshi oʻrganildi. Bunday materiallardan yorugʻlik qaytganida yoki yutilganida (kuchli magnit maydonida) yangi spektral seriyalar — Landau spektrlari paydo boʻlar ekan. Bu spektrlarning ajralishi elektronning xususiy spini bilan bogʻliq. M.da Zeyeman effekti ham oʻrganiladi. Shaffof ferrit va antiferromagnetiklar, diamagnetik va paramagnetiklarga Karaganda asosiy rolni bu muhitlarning ichki magnit maydonlari oʻynaydi (bunday maydonlarning kuchlanganligi 105 — 106 E gacha yetadi), bunday materiallar juda tez (kuchli) magnitlanish xususiyatiga ega boʻladi (Kerr effekti). Shu sababli, shaffof ferrit va antiferromagnetiklar lazer nurlarini boshqarishda, elektron-hisoblash mashinalarida va boshqalarda ishlatiladi. M. usullari jismlarning kvant holatlarini, fizikkimyoviy tuzilishini tekshirish, taxlil qilish va boshqa sohalarda juda koʻp ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suzuvchi salviniya** (lotincha: *Salvínia nátans*) — Salviniya oilasidan suv omborlari yuzasida suzuvchi kichik paporotnik, salviniya turkumiga mansub turlar va Rossiya hududida oʻsadigan bu turning yagona turlari.

Botanika tavsifi
----------------

### Morfologiya va koʻpayish

 Botanika illyustratsiyasi 
Suv yuzasida suzuvchi, uzunligi 15 sm gacha boʻlgan yupqa poyasi boʻlgan bir yillik oʻsimlik, uning har bir tugunida uchta barg boʻlaklari mavjud. Ikki barg butun, tuxumsimon-elliptik shaklga ega, asosi biroz yurak shaklida. Yuqoridan ular siğil bilan qoplangan, ularning tepasida bir dasta kalta qalin tuklar, pastki yuzasi esa havo pufakchalarini ushlab turadigan jigarrang tuklar bilan zich qoplangan, bu esa Salviniyaning suvda suzishiga imkon beradi. Uchinchi barg suv ostida, u ildizlarga juda oʻxshash sochlar bilan qoplangan ipga oʻxshash loblarga boʻlinadi va ularning funktsiyalarini bajaradi: suv va ozuqa moddalarining emilimi, shuningdek oʻsimlikning barqarorlashuvi.

Suv osti barglari tagida 4-8 globulyar sori toʻdalari joylashgan boʻlib, ularning baʼzilarida mikro va makrosporangiyalar mavjud boʻlib, ulardan mos ravishda erkak va urgʻochi gametofitlar rivojlanadi. Har bir makrosporangiyda 4 ta megaspora hosil boʻladi, ulardan faqat bittasi rivojlanadi. Mikrosporangiyda odatda 64 ta mikrospora mavjud.

Sorilar odatda kuzda va qishda suv omborining tubiga tushadilar; bahorga kelib, ularning qobigʻi vayron boʻladi va sporangiyalar suv yuzasiga suzib va yana oʻsib chiqadilar. Mikrosporalar sporangium devorini yorib oʻtib, uch hujayrali erkak gametofitni hosil qiladi, ularning ikkita hujayrasidan keyin ikkita steril va ikkita spermatogen hujayralar hosil boʻladi, ularning har biri toʻrtta spermatozoidlarni hosil qiladi. Megaspor, oʻsib chiquvchi, shuningdek, qobiqni buzadi va ayol gametofitini hosil qiladi, unda uchta arxegoniya hosil boʻladi. Urugʻlantirilgandan keyin ulardan faqat bittasi rivojlanadi.

### Hudud

Salviniya suzuvchi turlari juda keng: u Afrikaning suv havzalarida, Osiyoning tropik va moʻtadil mintaqalarida, Yevropaning markaziy va janubiy hududlarida oʻsadi. Rossiyada suzuvchi salviniya asosan Rossiyaning Yevropa qismining janubiy hududlarida, Gʻarbiy Sibir va Uzoq Sharqdagi suvning turgʻun yoki sekin oqadigan suv havzalarida joylashgan.

Galereya
--------

* Salviniya suzuvchi sporangiyaSalviniya suzuvchi sporangiya
* barglar yaqinbarglar yaqin
* Salviniya suzuvchi. Ildizga o'xshash suv osti barglari ko'rinadiSalviniya suzuvchi. Ildizga o'xshash suv osti barglari ko'rinadi
* Salviniya (Polsha) tomonidan hosil qilingan chig'anoqlarSalviniya (Polsha) tomonidan hosil qilingan chig'anoqlar

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Андреева И. И. Родман Л. С.*. Ботаника*, 2-е изд. перераб. и доп, М.: КолосС, 2002 — 289—290 bet. ISBN 5-9532-0015-3.
5. ↑
6. ↑  *Жизнь растений. В 6-ти т.*. М.: Просвещение, 1978 — 248—251 bet.
7. ↑
8. ↑  *Популярный атлас-определитель. Дикорастущие растения*, 2-е изд. стереотип, М.: Дрофа, 2004 — 58 bet. ISBN 5-7107-8717-5.
**Yateras** Kubaning Guantanamo provinsiyasida joylashgan kommunadir hisoblanadi. Munitsipal qarorgohi viloyatning shimoliy qismidagi **Palenque** shahrida joylashgan. YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan Alejandro de Gumboldt milliy bogʻi qisman ushbu munitsipalitetda joylashgan.

Geografiyasi
------------

Munitsipalitet Casimbas, Casisey Abajo, Casisey Arriba, Guayabal, Palmar, Rio Seco, San Andrés, Sigual va Yateras barrioslariga boʻlingan. Hozirda Manuel Tames munitsipaliteti joylashgan Yamayka 1976-yilgi islohotgacha Yateras tarkibiga kirdi.

Demografiyasi
-------------

2004-yilda Yateras munitsipalitetida 20 358 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 664 km2 (256 mi²) ni, aholi zichligi esa 30.7/km2 (80/sq mi) ni tashkil etadi.

Xalqaro munosabatlar
--------------------

### Qardosh shaharlari

* Andoza:Country data US Boulder, Colorado, United States, since 1987

Yana qarang
-----------

* Kuba shaharlari roʻyxati
* Kuba munitsipalitetlari

Manbalar
--------

1. ↑  *Guije.com.* „Yateras" (es). Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
2. ↑  *Atenas.cu.* „2004 Population trends, by Province and Municipality" (es) (2004). 14-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
3. ↑  *Statoids.* „Municipios of Cuba". Qaraldi: 5-oktabr 2007-yil.
4. ↑  „Boulder Sister City Program". *City of Boulder, Colorado*. 23-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-sentabr 2011-yil.
**Yasugay bahodir**, Yesugay bahodir (? — taxminan 1168) — Moʻgʻulistondagi koʻchmanchi qabilalar ittifoqidan birining rahbari. Chingizxonning otasi. Yasugay bahodirning otasi — Bartan bahodir, bobosi — Qobulxonlar ham qabila sardori boʻlishgan. Yasugay bahodir kuchli totor qavmi bilan qattiq kurash olib borib, ular yurtini tobe ettirgan.

YA.b.ning beshta oʻgʻli boʻlgan. Temuchin (Chingizxon), Joʻchi Qasar, Qachun, Tamuka, Bilgutoy oʻtchikin. Yasugay bahodir oʻgʻillari va urugʻaymogʻining aksariyati oq yuzli va qora koʻz boʻlishgan; moʻgʻullar qora koʻzli odamlarni burjigin deb atashgan. Shu tufayli Yasugay bahodir urugʻi burjigin — qiyot (moʻgʻulcha qiyot — kuchli, shiddatli) deb nom olgan. Yasugay bahodir vafot etganda Chingizxon 13 yoshda, ukalari esa yanada yosh boʻlishgan.

Ad.:Mirzo Ulugʻbek, Toʻrt ulus tarixi, T. 1994; Abulgʻozi y, Shajarayi turk, T, 1992.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**August Yakobson** [1904.20.8 (2.9), Pryanu yaqinidagi Ryaema qishlogʻi — 1963.23.5, Tallin] — Estoniya xalq yozuvchisi (1947), davlat arbobi. Tartu untida oʻqigan (1932—35), "Rangpar ot" (1928—33), "Andruksonlar avlodi" (1931—34) romanlarida ilk ijodiga xos naturalistik boʻyoqlar koʻzga tashlanadi. "Barhayot estonlar" (1—4 j. 1937—40) romani hamda "Oxirgi bekat" (1934), "Oddiy askar Mattas" (1935) va boshqalar qissa va hikoyalar toʻplamlarida ijtimoiy nohakliklar ochib tashlangan. "Qon va oʻt kechib" (1942), "Bahodirlar yoʻli" (1944) va boshqalar hikoyalar toʻplamlarida 2-jahon urushi voqealari aks etgan. "Qalʼadagi hayot" (1946), "Yashirin kurash" (1946) pyesalari ijtimoiy-siyosiy mavzuda. "Ikki lager" (1948), "Chiyaboʻrilar" (1951) asarlarida jahon miqyosidagi keskin mafkuraviy kurash tasvirlangan. "Keksa dub" dramasi (1954), "Yuksalishga intilish", "Qaynoq kun" (1949) hikoya va qissalar toʻplamlari muallifi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Yakobson August" *OʻzME*. Ya-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Augustin-Louis Cauchy** (1789.21.8, Parij-1857.23.5. So) -fransuz matematigi. Kompleks oʻzgaruvchili funksiya pazariyasi asoschilaridan. Parij Fanlar akademiyasi aʼzosi (1816-yildan). Peterburg Fanlar akademiyasi kikg faxriy aʼzosi (1831-yildan). Parij Politexnika maktabini (1807), Koʻprik va yoʻllar maktabini (1810) tugatgan. Parij Politexnika maktabi va Sorbonna universitetida professor K. oʻz nom i bilan ataladigan tengsizlikni isbot qilgan (qarang Koshi tengsizligi), analitik funksiyali integral orqali ifodalagan (qarang Koshi integrali). Uzluksiz funksiya, aniq integral, cheksiz qator tushunchalarini mukammal taʼriflagan. Matematik analiz, matematik fizika, differensial tenglamalar, kompleks oʻzgaruvchining funkiiyalari va sonlar nazariyalariga katta hissa qushgan. Shuninglek, mexanika va optikaga oid muqim ishlar qilgak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BIBSYS: 90155584
* BNC: 000448516
* BNE: XX1219704
* BnF: cb11895590x (maʼlumot)
* CANTIC: a10062907
* CiNii: DA0069921X
* GND: 118519735
* ISNI: 0000 0001 1029 3909
* LCCN: n80160269
* Léonore id LH//451/10 yaroqsiz.
* MGP: 55177
* NDL: 00435541
* NKC: mzk2002148072
* NLA: 36517887
* NLG: 138231
* NLI: 002272219
* NLP: A10552297
* NSK: 000614743
* NTA: 068595344
* RERO: 02-A003084654
* SELIBR: 180629
* en:SNAC: w6545rq5
* SUDOC: 026772701
* en:Trove: 1268208
* VIAF: 73851086
* en:WorldCat Identities: lccn-n80160269

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**RODEN (Rodin) Fransua Ogyust Rene** (fransuzcha: *François-Auguste-René Rodin*; 1840.12.11, Parij — 1917.17.11, Myodon, Parij yaqinida) — fransuz haykaltaroshi; haykaltaroshlikda impressionizm asoschilaridan. Mikelanjelo, Donatello ijodini oʻrgangan hamda gotika haykaltaroshligidan ilhomlangan. R. ijodiga xos boʻlgan dadillik, murakkab harakatlarni ifodalashdagi jonlilik ilk asarlaridayoq namoyon boʻldi ("Bronza asri", gips, 1877; "Kale fuqarolari" haykallar guruhi, bronza, 1895 va boshqalar). 1880-yildan umrining oxirigacha Dantening "Ilohiy komediya"si, antik afsonalar, bibliya rivoyatlari va boshqa taʼsirida "Doʻzax darvozasi" gorelyef kompozitsiyasi ustida ishladi; mustaqil asarlar yaratdi ("Mutafakkir", bronza, 1888 va boshqalar). R.ning realistik portretlari ("J.Dalu", 1883; "V. A.Motsart", 1910 va boshqalar), monumen tal haykallari ("V.Gyugo", 1886—1900; "O.Balzak", 1887 va boshqalar), inson goʻzalligi, sevgi mavzuidagi shoh asarlari ("Boʻsa", 1886; "Mangu bahor", 1897 va boshqalar) mashhur. R. ijodiga xos boʻlgan nur va soya keskinligi, shakllar tasviriyligi (baʼzan oquvchanligi) uni impressionizm asoschisiga aylantirdi. Asarlari, racm va ofortlari, asosan, Parijdagi R. muzeyida saqlanadi. R. ijodi 20-asrda turli okimlarda ijod qilgan haykaltaroshlarga dadil ijodiy izlanishlariga turtki bergan.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. ↑  *(unspecified title)*
4. 1 2  *(unspecified title)*
5. ↑  *(unspecified title)*
6. ↑  *(unspecified title)*
7. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Etanolaminlar** — rangsiz, aminlarga xos hidli, qovushoq gigroskopik suyuqliklar. Monoetanolamin (2aminoetanol, etanolamin, kolamin), dietanolamin (iminodietanol) va trietanolamin (nitriltrietanol) farkdanadi. E. suv bilan cheksiz miqdorda aralashadi. Etanol, benzol, xloroformda yaxshi eriydi, geptanda oz eriydi. Aminlar va spirtlarning xossalarini namoyon qiladi.

Monoetanolamin (NOSN2SN2TMN2)ning mol.m. 61,08, suyuqlanish temperaturasi 10,6°, qaynash temperaturasi 171°, zichligi 1016 kg/m3. Dietanolamin (N0SN2SN2)2N4 ning mol.m. 105,14, suyuqlanish temperaturasi 27,8°, qaynash temperaturasi 270°, zichligi 1097 kg/m3. Tr i e t a n o l a m i n (NOSN2SN2)^ ning mol.m. 149,19, suyuqlanish temperaturasi 21,2°, qaynash temperaturasi 360°, zichligi 1124 kg/m3.

E. — kuchsiz asoslar; mineral va kuchli organik kislotalar bilan tuzlar beradi. E. sanoatda etilenoksidnn suv ishtirokida 90—130° va 7—YUMPa bosim ostida suyuq fazali ammonoliz qilish yoʻli bilan olinadi. Etilenoksid ammiak nisbati 1:15 boʻlganda reaksiya mahsuloti sifatida 78,3% mono, 16% di va 4,4% trietanolamin hosil boʻladi. Bu jarayonda etilenoksid konversiyasi 100% boʻlib, suv, mono, di va trietanolaminlar reaktifikatsiyalash usuli bilan ajratib olinadi. Lab. sharoitida E. ammiakni oksietillash, etilenxlorgidrinni aminlash, metilensiangidrinni gidrogenlash yoʻli bilan sintez qilinadi. E. adsorbent sifatida, emulgatorlar ishlab chiqarishda, dispergatorlar, koʻpik, yuvuvchi va tozalovchi vositalar, shampunlar, sirt faol moddalarni barqarorlashtiruvchi modda sifatida qoʻllanadi.

Monoetanolamin etilendiamin, Mvinilpirrolidin va boshqalarni organik sintezlashda, dietanolamin — plastifikatorlar, korroziya ingibitorlari va boshqalar olishda ishlatiladi.

Zikrilla Isaboyev.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Eterifikatsiya** (yun. shgpeg efir va lot. Gʻasyu — qilaman) — karbon kislotalarning mineral kislotalar ishtirokida spirtlar bilan birikib murakkab efirlar hosil qilish reaksiyasi. Mazkur reaksiyaning kimyoviy muvozanatini oʻngga surish maqsadida reaksiya mahsulotlarining biri ortiqcha miqdorda olinadi. Mas, karbon kislota koʻproq olinganda spirtning hammasi reaksiyaga kirishib ketadi. E.da vodorod ionlari (N+) katalizator rolini oʻynaydi. Bunda karbkation hosil boʻlib, u spirt molekulasini biriktirgan holda oraliq kompleks hosil qilishi mumkin. Keyin soʻnggi karbkation dissotsiatsiyalanib, murakkab efirni ajratadi. Katalizator (vodorod ioni — proton) erkin holda ajraladi. Nishonlangan atomlar yordamida E.da hosil boʻladigan suvning gidroksil guruhini kislota, vodorodni esa spirt ajratadi. E.dan sanoatda keng foydalaniladi. Murakkab efirlar, shuningdek, poliefir tolalar (lavsan va boshqalar) ham E. usuli bilan olinadi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Boʻshatish** (metallurgiyada) — toblangan poʻlatni 720° dan (kritik nuqtadan) past tragacha qizdirib, soʻngra astasekin sovitish. Boʻshatish beqaror martensitni barqaror holatga keltiradi, ichki kuchlanishlarni kamaytiradi va poʻlatning mexanik xossalarini oʻzgartiradi, yaʼni ancha yumshatib, qovushoqligini oshiradi. Boʻshatishning 3 usuli bor; a) past trada Boʻshatish — poʻlat 200° chamasi tragacha qizdirilib, astasekin sovitiladi; b) oʻrtacha trada Boʻshatish — poʻlat 200—450° trada qizdirilib, astasekin sovitiladi; v) yuqori trada Boʻshatish— poʻlat450—727° trada qizdirilib, astasekin sovitiladi. Boʻshatish temperaturasi oshgan sari poʻlatning qattiqligi va mustahkamligi pasayadi, plastikligi va zarbiy qovushoqligi oshadi. Boʻshatish usuli asbobsozlik poʻlatiga, sementlanadigan poʻlatga, pishiq konstruksion poʻlatga, prujinalar va ressorlarga, dinamik va titrama kuchlar taʼsirida boʻladigan mashina detallariga termik (issiqlik) ishlovi berishda qoʻllaniladi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Boʻrikalla** — qovun navi. Buxoro va Fargʻona B.si kabi xillari bor. Buxoro B.si handalak turiga kiradi. Buxoro vohasida tarqalgan. Ertapishar nav. Shakli yassi, oʻrtacha kattalikda, eng kattasining diametri 20 smdan ortiq. Ogʻirligi 2,5–3 kg. Sirti bir oz tilimtilim, tekis toʻr bilan qoplangan. Tuyey och yashilsariq, poʻstidagi gullari mayda, jigarrang dogʻ shaklida. Etining qalinligi 4,5—6 sm, och yashil, shirin, tarkibida 7,4—9,6% qand bor. Urugʻi yirik, oq, ekilganidan soʻng 57—80 kunda hosili pishadi. Hosildorligi 230—360 i/ga. Uzok, joylarga yuborishga yaroqsiz. Fargʻona B.si Fargʻona vodiysida tarqalgan. Qovunning cassaba (kassaba) turiga kiradi, oʻrtapishar nav. Shakli tuxumsimon, dum va uch tomonlari toʻmtoq, uz. 20—23 sm, ogʻirligi 3,5–5 kg, sirti tekis, toʻri siyrak, dum tomoni och yashil, uch tomoni sargʻishyashil. Etining kalinligi 5—5,5 sm, yumshoq, juda shirin. Tarkibida 8—11% kand, shu jumladan 3,8—8,2% saharoza bor. Urugʻi oq, yirik, chuzinchoq. Urugʻi ekilganidan keyin 73—80 kunda hosili pishadi. Hosildorligi 200—250 s/ra. Uzoqjoylarga yuborishga yaroqsiz. Joyida isteʼmol etiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  "Boʻrikalla" *OʻzME*. B-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Endoparazitlar** (endo... va yun. ragazpok — tekinxoʻr), **ichki parazitlar** — xoʻjayin hayvon yoki oʻsimlik toʻqimalari, ichki organlarida yashab, uning hisobiga hayot kechiruvchi organizmlar. Endoparazitlarga viruslar, bakteriyalar, koʻpgina zamburugʻlar, eng sodda hayvonlar va gijjalar kiradi. Baʼzi Endoparazitlar rivojlanishining ayrim davr (bosqich)larini xoʻjayin organizm ichida oʻtadi. Mas, oʻsimlik bitlari (shiralar) tanasida afidiidlar oilasining vakillari, kuzgi tunlam va boshqalar, kemiruvchi tunlamlarda — apanteles, rogas, mikroplitis, taxin pashshalar va boshqalar, noʻza tunlami (koʻsak qurti)da apanteles, anilasta, ambliteles va boshqalar parazitlik qiladi; trixogramma lichinkalari (koʻpgina tangaqanotli kapalaklar) tuxumida rivojlanadi va boshqalar Endoparazitlardan madaniy oʻsimliklarni zarakunandalardan himoya qilishda foydalaniladi (qarang Parazitizm).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |