**Saira Banu**(**Saira Bano**) — 1944-yil 23-avgustda tugʻilgan hind aktrisasi, asosan hind tilidagi filmlarda faoliyat olib borgan. U hind kinosi tarixidagi eng mashhur aktrisalardan biri.

Faoliyati
---------

Saira Banu sahna va kino aktrisasi Nasim Banuning qizi edi. Uning akasi Sulton Ahmad (1939-2016) bor edi, u oʻzidan besh yosh katta edi. 

Banu 1960-yilda hind filmlaridagi debyuti uchun ish boshlaganida 16 yoshda edi. U dasturda asosiy isteʼdodi va ozgina raqs tajribasi borligini aytdi. Uning tengdoshlarining barchasi klassik tarzda tarbiyalangan, shuning uchun u oliy ligaga qoʻyilmagan. Banu Kathak va Bharata Natyam darslarini muvaffaqiyatli oʻta boshladi va oʻzini professional tarzda tayyorladi. Tez orada u raqqosa boʻldi va uning filmlarida uning raqslari koʻproq tasvirlangan.

Banu aktyorlik debyutini 1961-yilda suratga olingan "*Jungli*" filmida Shammi Kapoorga bilan juftlik rol ijro etdi va buning uchun u o‘zining birinchi Filmfare nominatsiyasida „Eng yaxshi aktrisa" nominatsiyasini qo‘lga kiritdi. Ushbu filmdagi mashhur qoʻshiq „Yaahoo! Chahe Koi Mujhe Junglee Kahe" Muhammad Rafi tomonidan kuylangan, u katta muvaffaqiyatga erishdi. *Junglini* Aghajani Kashmeri (aka Kashmir va Agha Jani) yozgan, u shuningdek, Laknau shahridan Urdu adabiyoti va sheʼriyatiga oid maʼlumotlarini hisobga olgan holda, urdu tilida muloqot qilish boʻyicha murabbiylik qilgan. *Jungli* muvaffaqiyatli aktrisa sifatida karerasining boshlanishi edi. Uning obrazi romantik qahramon obrazi edi va u koʻplab sevgi hikoyalarida rol ijro etgan. U oʻzining birinchi qahramonini rejissyor Manmohan Desayning filmini Shammi *Kapoorga* bilan juftlik rol ijro etib qilgan. Bu vaqt ichida uning muvaffaqiyatli filmlaridan baʼzilari orasida *Juk Gaya Aasman bilan* *Aayi Milan Ki Bela filmida*, Rajendra Kumar bilan *Aprel Fool va* Biswajeet *filmida*, Mukherji *bilan* *Aao Pyaar Karen* va *Shagird Joy filmida,* Banu Dev Anand bilan *Pyar Mohabbat* filmida ham rollar ijro etgan. 

*Aman (1967)*, Rajendra Kumarning bilan juftlik filmi uning turmush qurganidan keyin birinchi chiqishi edi. U Manoj Kumar, *Shaadi*, *Purab* *Aur Paschim* va Balidan bilan uchta filmda rol ijro etgan. 1968-yilda Sunil Duttning bilan juftlik filmi „*Padosan*" filmi uni oliy ligaga olib chiqdi va shundan keyin u bir necha yil davomida qahramon rolini ijro etishiga sabab boʻldi. *Viktoriya № 203* Navin Nischol bilan uning eng katta hiti. U eri bilan uchta filmda rol ijro etgan: Gopi, *Sagina* va *Bayraag.* Faqat Gopi kassada muvaffaqiyat qozondi. U Dharmendra bilan oltita rol ijro etgan: Jwar Bhata, *Aadmi Aur Insaan*, *Resham Ki Dori*, Pocket Maar, *International Crook* va *Chaitali*, ulardan 5 tasi Superhit edi. 

Intervyuda u Rajesh Xanna bilan ishlash imkoniyatini qoʻldan boy berganidan afsusda ekanligini aytdi. U iqtibos keltirdi: „Men u bilan *Choti Bahuda* (1971) ishlashim kerak edi, lekin kasal boʻlganim uchun qila olmadim. Men u bilan ikki kun o‘q uzdim va u juda maftunkor, kamtar va uyatchan odam ekanini ko‘rdim"  U *Aarop* filmida Vinod Xanna va *Zameer* va "*Hera Feri* „ filmlarida Amitabh Bachchan bilan birga boʻlgan. 1976-yilda Sunil Dutt bilan *Nehle Pe Dehla* uning soʻnggi muvaffaqiyatli filmi edi. *Daaman Aur Aag*, *Mounto* va *Koi Jeeta Koi Haara* kabi koʻplab floplar va *Faisla*, *Mera Vachan Geeta Ki Kasam* va *Aarambh* kabi filmlar ushlanib, u qahramon sifatida oʻz karerasining pardalarini tortdi.

U eng yaxshi aktrisa uchun uchta *Filmfare* nominatsiyasini qoʻlga kiritdi: *Shagird* (1967), *Diwana* (1968) va *Sagina* (1974). Biroq, Banu muvaffaqiyatga erishganiga qaramay, bir qancha tanqidchilar uni isteʼdodga emas, balki glamurlikka erishganidan nolishadi. Tanqidga javoban u 1973-yildagi intervyusida shunday dedi:

> Balki ular (tanqidchilar) haqdir lekin eng muhimi, ular yoqadimi yoki yo'qmi, men borligimdir. Yodingizda bo'lsin, buyuk yulduz Madxubala haqida ham uni Merilin Monroga qiyoslagan holda aytilgan va men shunday mashhur ekanligimdan xursandman!
> 
> 

Banu "*Duniya*" (1984) filmida erining bilan juftlik rolsida kamoda rol ijro etgan, unda „Teri meri zindagi" qoʻshigʻi juda mashhur boʻlgan. *Faisla* 1988-yilda chiqarilgan va rasman uning soʻnggi filmi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Banu 1966-yil 11-oktyabrda aktyor Dilip Kumarga turmushga chiqdi. Nikoh paytida Banu 22, Kumar 44 yoshda edi.

Filmografiya
------------

| Yil | Film | Xarakter | Qoʻshimcha eslatmalar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1961-yil | *Junglee* | Rajkumari | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |
| 1962-yil | *Shaadi* | Gauri |  |
| 1963-yil | *Bluffmaster* | Seema |  |
| 1964-yil | *Ayee Milan Ki Bela* | Barkha |  |
| *April Fool* | Rita Christiana |  |
| *Aao Pyaar Karen* | Shalini |  |
| *Door Ki Awaz* | Bela / Jyoti |  |
| 1966-yil | *Saaz Aur Awaaz* | Geeta |  |
| *Yeh Zindagi Kitni Haseen Hai* | Princess Sarita / Sarita | Double Role |
| *Pyar Mohabbat* | Rita Singh |  |
| 1967-yil | *Shagird* | Poonam | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |
| *Diwana* | Kamini Gupta | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |
| *Aman* | Meloda |  |
| 1968-yil | *Padosan* | Bindu |  |
| *Jhuk Gaya Aasmaan* | Priya Khanna |  |
| 1969-yil | *Aadmi Aur Insaan* | Meena Khanna |  |
| 1970-yil | *Gopi* | Seema |  |
| *Purab Aur Paschim* | Preeti |  |
| 1971-yil | *Balidaan* | Sheela |  |
| 1972-yil | *Victoria No. 203* | Rekha |  |
| 1973-yil | *Jwar Bhata* | Gayatri |  |
| *Daaman Aur Aag* | Rita |  |
| 1974-yil | *Resham Ki Dori* | Anupama |  |
| *International Crook* | Seema |  |
| *Sagina* | Lalita | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |
| *Pocketmaar* | Asha Rai |  |
| *Aarop* | Aruna |  |
| *Paise Ki Gudiya* | Madhavi |  |
| 1975-yil | *Zameer* | Sunita Singh |  |
| *Saazish* | Sunita |  |
| *Chaitali* | Chaitali |  |
| *Aakhri Daao* | Reena |  |
| *Mounto* | Meena |  |
| 1976-yil | *Aarambh* |  |  |
| *Bairaag* | Tara |  |
| *Hera Pheri* | Kiran Singh |  |
| *Koi Jeeta Koi Haara* |  |  |
| *Nehle Pe Dehla* |  |  |
| 1977-yil | *Mera Vachan Geeta Ki Kasam* | Champa | Delayed Film |
| 1978-yil | *Kaala Aadmi* |  | Delayed Film |
| 1980-yil | *Desh Drohi* |  | Delayed Film |
| *Lahu Pukarega* |  | Delayed Film |
| 1984-yil | *Duniya* | Sumitra Kumar | Cameo Appearance In Song „Teri Meri Zindagi"   |
| 1988-yil | *Faisla* | Radha | Delayed Film |
|

Manbalar
--------

1. ↑  „Nostalgia: Saira Banu" (29-avgust 2017-yil).
2. ↑  *Rana Siddiqui Zaman.* „Arts / Cinema : My First Break: Saira Banu". *The Hindu* (12-avgust 2010-yil). Qaraldi: 10-iyul 2012-yil.
3. ↑  „Rajesh Khanna was very shy person: Saira Banu – Times of India". *The Times of India*.
4. ↑  „'What Matters is That I am Around': When Saira Banu Gave Befitting Reply to Critics" (en). *News18*. Qaraldi: 23-dekabr 2021-yil.
5. ↑  *Devinder Bir Kaur.* „Dilip Kumar saw a psychoanalyst after acting as Devdas".  The Sunday Tribune (7-iyul 2002-yil). Qaraldi: 14-avgust 2011-yil.
6. ↑  „Dilip Kumar turns 84".  IBN Live (11-dekabr 2006-yil). 17-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-avgust 2011-yil.
7. ↑  „Age no bar for these Bollywood couples". *Times of India*.