**Oz mamlakati** – 1900 yilda L. Frank Baum tomonidan yozilgan va V. V. Denslou tomonidan tasvirlangan „Ozning ajoyib sehrgari" bolalar romanida kiritilgan sehrli mamlakat

  

Oz toʻrtta keng kvadrantdan iborat: shimolda Gillikin mamlakati, janubda Kvadling mamlakati, sharqda Munchkin mamlakati va gʻarbda Winkie mamlakati. Har bir viloyatning oʻz hukmdori bor, lekin podshohning oʻzi doimo bitta monarx tomonidan boshqarilgan. The Marvelous Land of Oz nashriga koʻra, bu monarx malika Ozmadir.

Oz qirollik tarixchisi nomi
---------------------------

Baum „Ajoyib Oz sehrgari"ning davomi boʻlishini niyat qilmagan, biroq u oʻzi yaratgan boshqa ertaklar, jumladan, bir yildan soʻng yozilgan Baumning „Nuqta va Tot" bolalar romanidagi „Merriland" yurtiga qaraganda koʻproq mashhurlikka erishgan. Ozning butun dunyo boʻylab muvaffaqiyati tufayli Baum „Ozning ajoyib sehrgari" nashr etilganidan toʻrt yil oʻtgach, unga qaytishga qaror qildi. Keyingi yigirma yil davomida u koʻplab xayoliy qahramonlar va mavjudotlarni taqdim etgan Oz Kitoblarida yerni tasvirlab berdi va kengaytirdi. Baum seriyani oltinchi Oz kitobi „Ozning zumrad shahri" (1910) bilan yakunlamoqchi edi, unda Oz abadiy muhrlangan va tashqi dunyoga koʻrinmas holga keltiriladi, ammo bu muxlislarga yoqmadi va u bu gʻoyadan tezda voz kechdi. Bundan tashqari u yana sakkizta muvaffaqiyatli Oz kitoblarini yozdi va hatto oʻzini „Oz qirollik tarixchisi" deb nomladi.

Umumiy asarlari soni
--------------------

Hammasi boʻlib, Baum Oz va uning sehrlangan aholisi haqida oʻn toʻrtta eng koʻp sotilgan bolalar kitobini, shuningdek, oltita erta oʻquvchilarning spin-off seriyasini yozgan. 1919 yilda vafotidan keyin yozuvchi Rut Plumli Tompson, illyustrator Jon R. Neill (u avval Baum bilan Oz kitoblarida hamkorlik qilgan) va boshqa bir qancha yozuvchi va rassomlar seriyani davom ettirdilar. Hozirda Baumning asl Oz dostoniga asoslangan 50 dan ortiq romanlar mavjud.

Baum MGMning 1939 yildagi musiqiy filmiga moslashuvidan farqli oʻlaroq, Ozni haqiqiy joy sifatida tavsifladi, bu esa uni bosh qahramon Doroti Geylning orzusi sifatida taqdim etadi. Oz kitoblariga koʻra, bu Oʻlik choʻl tomonidan dunyoning qolgan qismidan uzilgan yashirin ertak.

'Ozmieʼ matbaa xatosi
---------------------

Ozda yashovchi odam uchun stenografiya maʼlumoti „Ozite". Bu atama Doroti va Ozdagi sehrgar, Oz sari yoʻl va Ozning zumrad shahri kabi romanlarida uchraydi. Kitoblarning boshqa joylarida „Ozmie" ham ishlatilgan. MGM filmining 1974-yilda suratga olingan „Ozga qaytishga sayohat" yarim davomi animatsion filmida „Ozonian" ssenariyda. „Ozian" atamasi Royal Shekspir kompaniyasining MGM filmini sahnalashtirishda va Wicked asarida uchraydi. „Ozmite" 1920-yillarda Reilly & Lee marketingida ishlatilgan, bu esa baʼzi tanqidchilarga „Ozmie" matbaa xatosi boʻlishi mumkinligini koʻrsatgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Jeyms Tyurber, "Chittenango sehrgari", "Fantasists on Fantas" kitobida , Robert H. Boyer va Kennet J. Zahorskiy" (ingliz tili). *book source* 64–65-betlar (1984). Qaraldi: 18-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Ozning izohli sehrgar". *book sources*. Qaraldi: 18-sentabr 2023-yil.

Havolalar
---------

* Standart elektron kitoblardagi Oz elektron kitoblari toʻplami
* Toʻliq Oz ishlari
* Oz xaritalarining Hungry Tiger Talk muhokamasi