**Liam David Ian Cooper** (1991-yil 30-avgustda tugʻilgan) — professional futbolchi, Premer-liganing „Leeds United" klubi va Shotlandiya terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

Cooper 16 yoshida „Hull City"dagi yoshlar akademiyasida oʻqigan. U 2012-yilda Chesterfieldga oʻtishdan oldin Carlisle United va Huddersfield Taunda ijarada oʻynagan. U 2014-yilda **Spireites** bilan 1-ligaga koʻtarilishni uddaladi va oʻsha yilning oxirida „Leeds United"ga qoʻshildi. U Yorkshire klubida 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan va ularni 2020-yilda Premer-ligaga chiqish uchun sardorlik qilgan.

Cooper 2019-yilda Shotlandiya terma jamoasidagi debyutini oʻtkazdi. U avvalroq „Hull City"da 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan yoshlar jamoasida oʻynagan. U UEFA Evro-2020da jamoani munosib tarzda himoya qilgan.

Shaxsiy hayot
-------------

Cooper Kingston-upon-Hull shahrida tugʻilgan va Malet Lambert maktabida oʻqigan. Uning otasi tomonidan bobosi Jon Shotlandiyaning Boʻness shahridan boʻlgan va uning otasi Humber daryosidagi qayiqlarda ishlagan. U yerda Liamning akasi Jo keyinchalik unga qoʻshiladi.

Katta boʻlganida, uning otasi „West Ham United" muxlisi edi va uni oʻyinlarga olib borardi. Qolgan oila aʼzolari esa „Hull City" tarafdorlari edi. Biroq, Liam „Leeds United" ni qoʻllab-quvvatladi.

2020-yilning mart oyida Cooper 4-14 yoshli oʻsmirlar uchun oʻzining futbol akademiyasini ochdi.

Jamoalardagi faoliyati
----------------------

### Hull City

Cooper oʻzining tugʻilgan klubi „Hull City"ga 2002-yilda 12 yoshgacha boʻlganlar darajasida qoʻshilgan. U Futbol Ligasi Yoshlar Alyansi Kubogi finalida „Kolchester" ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan. Ushbu oʻyinda yoshlar jamoasida birinchi golni urdi. Ammo keyin ataylab qoʻl bilan oʻynagani uchun maydondan chetlatildi.

2007/08-yilgi mavsumda unga 37-raqamli futbolka berildi. Biroq birorta ham maydonga tusha olmadi. *"Yoʻlbarslar"* oʻz tarixlarida birinchi marta Premer-ligaga koʻtarilishdi. U 2008-yil 26-avgustda Liga kubogida „Swansea City"ga qarshi oʻyinda 16 yoshida debyut qilgan va toʻrt kundan soʻng birinchi professional shartnomasini imzolagan. Premer-ligada „Uigan Atletik"ga qarshi oʻyinda foydalanilmagan zaxira oʻrindigʻida qolgan. Bir yil oʻtgach, u 2009-yil 26-sentyabrda „Enfild" da „Liverpul"ga 6:1 hisobida magʻlub boʻlgan holda oʻzining birinchi Premer-ligasini boshladi.

Keyingi uch yil ichida Cooper „Hull"da oʻz imkoniyatlari cheklangan deb topdi va 2011-yilda „Carlisle United" va „Huddersfield Town" klublarida qisqa muddat ijarada oʻtkazdi. U qisqa vaqt ichida Nik Barmby qoʻl ostidagi birinchi jamoaga qaytib, James Chester bilan 2012-yilning mart oyida Jek Xobbsning jarohatidan soʻng mavsumning qolgan qismida mustahkam hamkorlikni yoʻlga qoʻydi. 2012-yilning yozida Barmbi Stiv Bryusga ketganida, uning oʻrniga yangi menejerning oʻgʻli Aleks keldi.

### Chesterfield

Cooper 2012-yil noyabrida Ikkinchi liga vakili „Chesterfield"ga oʻtdi. U Angliya kubogida Hartlepool United ustidan 6:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda oʻzining debyutini oʻtkazdi. Ikki hafta oʻtgach, ligadagi debyutida Oksford United ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. 2012/13-yilgi mavsum Cooper uchun muntazam professional futbol oʻynagan birinchi yil boʻldi. U barcha musobaqalarda 31 ta oʻyinda maydonga tushdi.

2013/14-yilgi mavsum Cooper va Chesterfild uchun murabbiy Pol Kukning esda qolarli kampaniyasi boʻladi. Klub 2014-yilgi Futbol ligasi kubogi finaliga chiqdi va „Wembley" stadionida oʻynadi, ammo 35 000 dan ortiq muxlislar oldida Peterborough Unitedga 1:3 hisobida magʻlub boʻldi. Ligada Cooper Ian Evatt bilan kuchli hamkorlikni yoʻlga qoʻydi. Jamoa divizionda gʻolib chiqdi va Birinchi Ligaga koʻtarildi. Mavsum oxirida Cooper Chesterfildning boshqa ikki oʻyinchisi bilan birga PFA tomonidan yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi.

### Leeds United

#### Dastlabki yillar va sardorlik

 Cooper 2015/16-yilgi mavsumda
Cooper 2014-yil yozida **b2net stadioni**da 2:2 hisobidagi oʻyinda sport direktori Nicola Salernoni hayratga solganidan keyin „Leeds United" eʼtiboriga tushdi. Bir necha haftalik muzokaralardan soʻng, Leeds 600 000 funt sterlingga kelishuvga erishdi. Cooper 13-avgustda klubga qoʻshildi. 2020-yilda Premer-ligaga koʻtarilganidan soʻng, „spiritlar" sotuvdan qoʻshimcha 150 000 funt sterling olishdi.

U uch kundan keyin oʻz uyida „Middlesbrough"ga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda debyut qildi. Birinchi mavsumning oʻrtalarida Neil Redfearn tomonidan klub sardori etib tayinlandi. U ketma-ket menejerlar ostida barqarorlik uchun kurashib, oʻzining boshlangʻich oʻrnini Sol Bambaga, keyinroq Pontus Yanssonga boy berdi. Lekin baribir klubdagi dastlabki toʻrt mavsumida 100 dan ortiq oʻyinda maydonga tushdi. 2017-yildan 2018-yilgacha boʻlgan 30 oʻyin davomida Cooper uch marta qizil kartochka oldi va „Reading" himoyachisi Reese Oxfordga nisbatan qoidani buzgani uchun yana olti oʻyinga diskvalifikatsiya qilindi. Uning oʻyinlarda javobgarlikka moyilligi oʻsha paytda „Leeds" muxlislari orasida unga *"League One Liam"* laqabi bilan mashhur boʻldi. Ammo Cooper jamoadoshlari orasida juda hurmatli sardor boʻlib qoldi. U 2017/18-yilgi mavsumda Tomas Kristiansen va Pol Xekingbottom bosh murabbiy boʻlgan vaqtlarida sardorlikni saqlab qoldi.

#### Bielsa va reklama

2018-yilning yozida dunyoga mashhur Marselo Bielsa bosh murabbiy etib tayinlanganidan keyin Cooper sardorlik lavozimini saqlab qoldi. Bielsaning birinchi oʻyinida u uchinchi golni urdi va „Leeds" Rojdestvo arafasida chempionat finaliga chiqdi. Leeds oxir-oqibat Norvich City va Sheffield Unitedga nisbatan koʻtarila olishmadi. Chunki ularning formasi 2018/19 yilgi mavsumning ikkinchi yarmida pasayib ketdi. Pley-offda Derby Countyga umumiy hisobda 3:4 hisobida yutqazdi. Uzoq vaqt davomida juda istiqbolli boʻlib koʻringan mavsumning umidsiz yakunlanishiga qaramay, Cooper yangi bosh murabbiy qoʻl ostida jamoaning eng yaxshilangan oʻyinchilaridan biri edi.

2019/20-yillar Leedsning 100 yilligi va Cooperning klubdagi oltinchi mavsumini nishonladi. U sentyabr oyida klub bilan yangi besh yillik shartnoma imzolaydi va „The Best FIFA Football Awards 2019" da qatnashadi. Bielsa va „Leeds United" jamoasi nomidan „Aston Villa"ga bahssiz gol urishga imkon bergani uchun FIFA Fair Play mukofotini oladi. Maydonda, jamoaning avtomatik koʻtarilish zonasida Rojdestvodagi toʻqqiz ochkolik ustunligi besh oʻyindagi toʻrtta magʻlubiyatdan soʻng fevral oyining boshiga kelib butunlay yoʻqoldi. Cooper keyingi oʻyinda 1:1 hisobida durang oʻynab, muhim ekvalayzerga erishadi. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, Cooperning oʻgʻli oʻyindan oldin uch kun kasalxonada boʻlgan va uning umuman oʻynashi yoki oʻynashi haqida shubhalar bor edi. Klub atrofida atigi toʻqqizta oʻyin qolganda, mavsum COVID-19 pandemiyasitufayli toʻxtatiladi.

Mavsum uch oy oʻtgach, iyun oyida yopiq eshiklar ortida davom ettiriladi va „Leeds"ning beshta oʻyindagi gʻalabali seriyasi „Kardiff City"ga 0:2 hisobida magʻlubiyat bilan yakunlanadi. „Leeds" qolgan sakkiz oʻyindan yana ikkita ochko yoʻqotdi. Chunki 17-iyul kuni „Leeds" Gʻarbiy Yorkshirdagi raqibi „Huddersfield Town" „West Bromvich Albion" ni 2:1 hisobida magʻlub etganidan soʻng Premer-ligaga chiqishni taʼminladi. Brentford uddasidan chiqa olmaganidan keyingi kun Stok City ustidan gʻalaba qozonib, chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. Cooper 1990-yilda Gordon Strachandan keyin koʻtarilgan birinchi „Leeds United" sardori boʻldi va mavsumning soʻnggi kunida „Charlton Atletik" ustidan 4:0 hisobidagi gʻalabadan soʻng 22-iyul kuni chempionlik unvonini koʻtarib, klub tarixida oʻzini abadiylashtirdi. U shuningdek, Yilning PFA jamoasidagi oʻrnini saqlab qoladi.

#### Premier League

Cooper jarohat olib, mavsumning birinchi kunida "Liverpul" dan 3:4 hisobida magʻlub boʻlgan „Leeds"ning Premer-ligadagi birinchi oʻyinini oʻtkazib yubordi. Cooper klub safida 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan atigi 70 nafar oʻyinchidan biri edi. Jumladan, hozirgi jamoadoshlari Styuart Dallas va Kalvin Fillips, ular ham oʻsha mavsumda muhim marraga erishgan.

Xalqaro faoliyat
----------------

Cooper Kingston-apon-Hullda tugʻilgan. „Hull City"dagi yoshlar jamoasidagi faoliyati davomida u Shotlandiya vakili boʻlishni tanladi va 2008-yilning mart oyida 17 yoshgacha boʻlganlar darajasida debyut qildi. 2009-yilda esa 19 yoshgacha boʻlganlar uchun oʻynadi.

Cooper 2016-yilning 10-martida Daniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyini uchun Shotlandiya terma jamoasiga birinchi chaqiruvni oldi. U 2020-yilda Shotlandiya tarkibida tez-tez maydonga tusha boshladi va Evro-2020 pley-off yarim finalida Isroilga qarshi 120 daqiqa oʻynadi. Shotlandiya 0:0 hisobidagi durangdan keyin penaltilar seriyasida 5:3 hisobida gʻalaba qozondi. Mushak jarohati uning Serbiyaga qarshi final oʻyinini oʻtkazib yuborishga majbur qildi. Shotlandiya yana penaltilar seriyasida gʻalaba qozonib, Yevro-2020 saralashiga yoʻl oldi. Cooper Chexiyaga qarshi turnirning birinchi oʻyinini Hampden Parkda boshladi.

Karyera statistikasi
--------------------

### Klub

*2022-yil 15-may*

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha oʻyinlar va gollar| Klub | Mavsum | Liga | FA Cup | Liga kubogi | Boshqa | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Division | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar | Oʻyinlar | Gollar |
| Hull City | 2008-09 | Premier League | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| 2009-10 | Premier League | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 |
| 2010-11 | Championship | 2 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | — | 3 | 0 |
| 2011-12 | Championship | 7 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | — | 9 | 0 |
| Jami | 11 | 0 | 2 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 17 | 0 |
| Carlisle United (loan) | 2010-11 | League One | 6 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 7 | 1 |
| Huddersfield Town (loan) | 2011-12 | League One | 4 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0 | 7 | 0 |
| Chesterfield | 2012-13 | League Two | 29 | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 31 | 3 |
| 2013-14 | League Two | 41 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 | 48 | 3 |
| 2014-15 | League One | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Jami | 71 | 5 | 3 | 1 | 0 | 0 | 6 | 0 | 80 | 6 |
| Leeds United | 2014-15 | Championship | 29 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | 31 | 1 |
| 2015-16 | Championship | 39 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | 41 | 1 |
| 2016-17 | Championship | 11 | 0 | 2 | 0 | 5 | 0 | — | 18 | 0 |
| 2017-18 | Championship | 30 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | 32 | 1 |
| 2018-19 | Championship | 36 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 38 | 3 |
| 2019-20 | Championship | 38 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | 38 | 2 |
| 2020-21 | Premier League | 25 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | — | 26 | 1 |
| 2021-22 | Premier League | 20 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | — | 21 | 0 |
| Jami | 228 | 9 | 6 | 0 | 9 | 0 | 2 | 0 | 245 | 9 |
| Faoliyatidagi jami | 320 | 14 | 11 | 1 | 14 | 0 | 11 | 0 | 356 | 15 |

Yutuqlar
--------

**Chesterfield**

* Futbol ligasi 2: 2013-14
* Futbol ligasi kubogi sovrindori: 2013-14

**Leeds United**

* EFL chempionati: 2019-20

**Individual**

* Yilning eng yaxshi jamoasi PFA: 2013/14-yilgi mavsum 2-liga, 2018/19 Championship, 2019/20
* EFL mavsum jamoasi: 2018/19

Manbalar
--------

1. ↑  „Club list of registered players: As at 19th May 2018: Leeds United".  English Football League. Qaraldi: 2018-yil 17-iyun.
2. ↑  „Player Profiles".  Hull City A.F.C.. 2012-yil 2-mayda asl nusxadan arxivlangan.
3. ↑  „Liam Cooper". *11v11.com*.  AFS Enterprises. Qaraldi: 2021-yil 12-fevral.
4. ↑  „Breaking news: Cooper called up for Tigers". *Hull Daily Mail* (2008-yil 27-avgust). Qaraldi: 2008-yil 27-avgust.
5. ↑  „Leeds United's Liam Cooper reaping rewards of hard graft with his arrival in Premier League". *The Times* (2020-yil 6-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
6. ↑  „Player says father West Ham Fan, but he supports Leeds". *BBC Sport* (2020-yil 22-iyun). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
7. ↑  *Reynolds.* „Liam Cooper commits to project away from Leeds United ahead of 2020" (en-GB). *Football League World* (2019-yil 19-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 12-mart.
8. ↑  „City Youngsters Win Cup After 3–0 Win".  Hull City A.F.C. (2008-yil 29-aprel). 2012-yil 12-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 15-mart.
9. ↑  „Cooper Signs Professional Contract". Hull City A.F.C. (2008-yil 30-avgust). 2012-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 12-iyun.
10. ↑  *Stevenson.* „Liverpool 6–1 Hull". *BBC Sport* (2009-yil 26-sentyabr). Qaraldi: 2009-yil 19-sentyabr.
11. ↑  „Carlisle United sign Liam Cooper and Liam Noble". *BBC Sport* (2011-yil 10-yanvar). Qaraldi: 2011-yil 10-yanvar.
12. ↑  „Town Sign Cooper on Season Loan". Huddersfield Town F.C (2011-yil 8-iyul). 2011-yil 11-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 8-iyul.
13. ↑  „From Hull City boy wonder to Leeds United captain: How bitter rejection was the making of Liam Cooper". *Hull Daily Mail* (2017-yil 22-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
14. ↑  „Chesterfield 6–1 Hartlepool United". *BBC Sport* (2012-yil 3-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
15. ↑  „Chesterfield 2–1 Oxford United". *BBC Sport* (2012-yil 16-noyabr). Qaraldi: 2014-yil 14-iyun.
16. ↑  „Spireites Defeated at Wembley".  Chesterfield F.C. (2014-yil 30-mart). 2014-yil 14-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 14-iyun.
17. ↑  „League Two Team of the Year 2014".  The PFA Official Website (2014-yil 27-aprel). 2014-yil 28-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 14-iyun.
18. ↑  „The inside story of Liam Cooper's move to Leeds United and how Chesterfield could benefit from Whites promotion". The Derbyshire Times (2020-yil 17-iyun). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
19. ↑  „New Chesterfield FC owners "very disappointed" after missing out on six-figure sum from Liam Cooper's Leeds United Premier League promotion". The Derbyshire Times (2020-yil 12-avgust). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
20. ↑  „Liam Cooper: Leeds United defender banned for six matches for 'stamp'". *BBC Sport* (2017-yil 5-aprel). Qaraldi: 2017-yil 15-aprel.
21. ↑  „Liam Cooper exclusive: 'Before Bielsa, we accepted being mediocre. The fanbase expected it. We won't let it go back to being like that'". The Athletic (2019-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
22. ↑  „Leeds Impress To Beat Stoke In Opener". *BBC Sport* (2018-yil 5-avgust).
23. ↑  „Derby stun Leeds to reach play-off final" (en-GB). *BBC Sport* (2019-yil 15-may). Qaraldi: 2020-yil 10-dekabr.
24. 1 2  „EFL Awards 2019: Shortlists revealed".  EFL (2019-yil 26-mart). Qaraldi: 2019-yil 28-mart.
25. ↑  „Liam Cooper and Stuart Dallas: Leeds United pair sign new deals". *BBC Sport* (2019-yil 11-sentyabr). Qaraldi: 2019-yil 13-sentyabr.
26. ↑  „Messi, Rapinoe Crowned The Best in Milan". *FIFA.com*.  Fédération Internationale de Football Association (2019-yil 23-sentyabr). 2019-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 23-sentyabr.
27. ↑  „Nottingham Forest 2–0 Leeds United". *BBC Sport* (2020-yil 8-fevral). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
28. ↑  „Brentford 1–1 Leeds United". *BBC Sport* (2020-yil 11-fevral). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
29. ↑  „Bielsa and the long-awaited return to the Premier League". *Sky Sports* (2020-yil 9-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
30. ↑  „Coronavirus: Premier League and EFL suspended in England – Scotland, Wales and Northern Ireland halt games". *BBC Sport* (2020-yil 13-mart). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
31. ↑  „Championship: Leeds United promoted to Premier League after 16-year absence". *BBC Sport* (2020-yil 17-iyul). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
32. ↑  „Leeds United 4–0 Charlton". *BBC Sport* (2020-yil 22-iyul). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
33. ↑  „PFA AWARDS 2019/20".  PFA (2020-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 23-sentyabr.
34. ↑  „Leeds United Club 200" (en). *LUFCTALK STATS & HISTORY*. Qaraldi: 2021-yil 17-fevral.
35. ↑  „Yahoo UK & Ireland – Sports News | Live Scores | Results". *uk.sports.yahoo.com*.
36. ↑  „Scotland: Six new call-ups for Czech Republic and Denmark friendlies". *BBC Sport*.  BBC (2016-yil 10-mart). Qaraldi: 2016-yil 10-mart.
37. ↑  „Scotland 0–0 Israel". *BBC Sport* (2020-yil 8-oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
38. ↑  „Serbia 1–1 Scotland". *BBC Sport* (2020-yil 12-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
39. ↑  Liam Cooper at Soccerbase
40. ↑  *Sky Sports Football Yearbook 2014–2015* Anderson:. London: Headline Publishing Group, 2014 — 124–125 bet. ISBN 978-1-4722-1251-1.
41. ↑  Woodcock, Ian. „Chesterfield 1–3 Peterborough United". *BBC Sport* (2014-yil 30-mart). Qaraldi: 2021-yil 10-mart.
42. ↑  „Leeds United are champions!".  Leeds United F.C. (2020-yil 18-iyul). Qaraldi: 2020-yil 18-iyul.
43. ↑  „Luis Suarez: Liverpool striker wins PFA Player of the Year award". *BBC Sport* (2014-yil 28-aprel). Qaraldi: 2018-yil 23-may.
44. ↑  „Championship: Norwich and Leeds dominate PFA selection of team of 2018–19". *BBC Sport* (2019-yil 24-aprel). Qaraldi: 2019-yil 25-aprel.
45. ↑  „PFA Player of the Year: Kevin de Bruyne and Beth England named 2020 winners". *BBC Sport* (2020-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 9-sentyabr.

Havolalar
---------

* Liam Cooperning Leeds United veb-saytidagi profili
* Liam Cooperning Shotlandiya futbol assotsiatsiyasidagi profili