**Qaygʻu koʻz yoshlari** (inglizcha: *Tear of Grief*) Zurab Tseretelining 30 metrlik haykali boʻlib, Rossiya hukumati tomonidan 2001-yil 11-sentabr xurujlari va 1993-yilgi terakt qurbonlari xotirasiga yodgorlik sifatida AQShga rasmiy sovgʻa sifatida taqdim etilgan. Halok boʻlganlardan 26 nafari ruslar.

Haykal Nyu-Jersi shtatining Bayonn shahridagi sobiq harbiy okean terminalining oxirida joylashgan. Tantanali ochilish 2005-yil 16-sentabrda boʻlib oʻtdi.

Tavsif
------

Haykal 30 metrli bronza minoradan iborat boʻlib, uning oʻrtasida 12 metrli nikel bilan qoplangan koʻz yoshi shaklidagi obyekt osillgan. Yodgorlik poydevorining oʻn bir yuzi 11-sentabr xurujlari va 1993-yil Jahon Savdo Markazining portlashida halok boʻlganlarning ismlari oʻyib yozilgan granit plitalar bilan bezatilgan. Biroq, baʼzi boshqa 11-sentabr yodgorliklarida boʻlgani kabi, bagʻishlanish eskirgan toʻplamga asoslangan boʻlib, keyinchalik qurbonlar roʻyxatidan oʻchirilgan qirqqa yaqin kishi haqida eslatib oʻtilgan.

Tsereteli haykalning narxini oshkor qilmadi. Uning advokati 12 million dollarga yaqin mablagʻni eʼlon qildi  :227. Tseretelining soʻzlariga koʻra, haykal uchun metall "samolyotlar ishlab chiqaradigan harbiy zavoddan olingan.

Tarix
-----

Haykal dastlab Jersi shahar hukumatiga sovgʻa qilingan, ammo taklif rad etilgan. Keyinchalik, u hozirgi Bayonnda joylashgan joyiga joylashtirildi. Tantanali ochilish 2005-yil 16-sentabrda boʻlib oʻtdi, marosimda Rossiya prezidenti Vladimir Putin ishtirok etdi. Taqdirlash marosimi 2006-yil 11-sentabrda boʻlib oʻtdi va unda AQShning sobiq prezidenti Bill Klinton ishtirok etdi.

2010-yil avgust oyida Nyu-York va Nyu-Jersi port maʼmuriyati ushbu joyda konteyner inshootini qurishni rejalashtirayotganini va yodgorlik koʻchirilishi kerakligini eʼlon qildi. Biroq, Bayonne taksi haydovchisi Robert Terzi (inglizcha: *Robert Terzi*) bu harakatga qarshi onlayn petitsiya boshladi.

Tanqid
------

*Foreign Policy jurnali* haykalni dunyodagi eng xunuklardan biri deb atadi va *The New Yorker jurnaliga koʻra,* uzoqdan u „gigant choy pechenesi" kabi koʻrinadi. Shuningdek, bir qator Nyu-Yorkliklarda haykal ayol jinsiy aʼzosi bilan bogʻlanishni keltirib chiqardi :227.

Manbalar
--------

1. 1 2  „The Memorial at Harbor View Park".  Bayonne Local Redevelopment Authority. 22-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  *Craven J.* „On the trail of New York's lost Teardrop: John Craven tracks down a forgotten monument to the 9/11 victims". *Daily Mail Online[en]* (19-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 26-may 2020-yil.
3. 1 2  „Groundbreaking Ceremony: September 16, 2005" (en).  911monument.com. Qaraldi: 31-may 2020-yil.
4. ↑  *Applebome P.*. „Our Towns; A Jersey City Teardrop for 9/11, Or a 10-Story Embarrassment?". *The New York Times* (30-iyun 2004-yil). Qaraldi: 28-may 2020-yil.
5. ↑  „To the Struggle Against World Terrorism, A Monument Created by Zurab Tsereteli as a gift to the American people".  911monument.com. Qaraldi: 31-may 2020-yil.
6. ↑  „tsereteli.ru".  Tsereteli's official webpage. 23-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
7. ↑  „To the Struggle Against World Terrorism: A History". 18-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
8. 1 2  „9/11 Memorial in New Jersey Honors 40 People Too Many" (en). *The New York Times* (10-sentabr 2006-yil). Qaraldi: 28-may 2020-yil.
9. 1 2  Goscilo & Strukov 2010. sfn error: no target: CITEREFGoscilo\_&\_Strukov2010 (help)
10. 1 2  *Finnegan W.* „Monument" (en).  The New Yorker (18-iyun 2007-yil). Qaraldi: 26-may 2020-yil.
11. ↑  *Miller J. Jonathan*. „Monument In Search Of a Home" (en). *The New York Times* (30-yanvar 2005-yil). Qaraldi: 28-may 2020-yil.
12. ↑  „The Unveiling of a New World Monument" (en). 22-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-may 2020-yil.
13. ↑  *Clark A. S.* „Russian artist Zurab Tsereteli saddened by likely relocation of Bayonne's 9/11 Teardrop Memorial" (en).  NJ.com[en] (28-avgust 2010-yil). Qaraldi: 28-may 2020-yil.
14. ↑  *Keating J.* „The World's Ugliest Statues" (en) (5-aprel 2010-yil). 6-yanvar 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi.
15. ↑  „Зураб Церетели".  Полит.ру (4-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 26-may 2020-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Goscilo H. Strukov V.*. Celebrity and Glamour in Contemporary Russia: Shocking Chic*, BASEES/Routledge Series on Russian and East European Studies. Routledge, 2010. ISBN 1136924353.