**Umma Islomiy** Partiyasi ( arabcha:  ) Saudiya Arabistonidagi siyosiy partiya bo'lib, 2011-yil 10-fevralda Arab bahoriga nisbatan tuzilgan. Muxolifat a'zolari, jumladan islomchilar va ziyolilar jamoasi tomonidan tuzilgan partiya islohotlar tarafdori bo'lib, mamlakatda vakillik va mutlaq monarxiyaga barham berishni talab qiladi. Partiya o‘n kishidan iborat muvofiqlashtirish qo‘mitasi tomonidan boshqariladi va hukumatdan rasmiy partiya sifatida rasman tan olinishini so‘raydi. 18-fevral kuni partiya hamkor muassislarining aksariyati Saudiya hukumati tomonidan hibsga olindi. Shayx Abd al-Aziz al-Vuhaybiydan tashqari hammasi 2011-yil oxirida, sayohat va o‘qitish taqiqlangan holda, yozma ravishda "hukumatga qarshi faoliyat" bilan shug‘ullanmaslik to‘g‘risida kelishilgach, ozod qilindi.

2011-yilda yaratilgan
---------------------

Umma Islomiy partiyasi 2011-yil 9-fevralda islomchilar va ziyolilardan iborat 11 aʼzolik muvofiqlashtiruvchi qoʻmita bo'lib, doktor Abdulla Alsalim, doktor Ahmad bin Saʼd al-Gʻamidiy, Shayx Abdulaziz al-Aziz , Vuhaybiy va Shayx Muhammad bin Husayn al-Qahtoniy kabi ziyolilardan iborat edi. Partiya islohotlar tarafdori bo‘lib, vakillik va mamlakatda mutlaq monarxiyaga barham berishni talab qiladi. Partiya hukumatdan rasmiy partiya sifatida rasman tan olinishini so‘radi. 

Umma Islomiy partiyasi qarorgohi Istanbulda joylashgan, Quvayt Hizb al-Umma boshchiligidagi va Hakim al-Mutayriy raisligidagi Umma konferensiyasi tarmog'ining bir qismi bo'lgan. U 2017-yilda o'z dasturini yangi ko'rinishda saqlab qolganiga qaramay, vasiylik va muxtoriyat yo'qligi sababli faoliyati cheklanadi.

2011-yilgi hibslar
------------------

Al-G‘amidiy, al-Dug‘aysir, al-Vuhaybiy, al-Qahtani, al-G‘amidi, al-Majid va al-Xadhar 2011-yil 17-fevralda hibsga olingan. Hyuman Rayts Uotch tashkilotining ta'kidlashicha, ular "faqat maqsadlari ko'proq demokratiya va inson huquqlarini himoya qilishdan iborat bo'lgan partiya yaratishga urinishlari uchun hibsga olingan". O'zining hibsga olinishidan oldin al-Xadharning aytishicha, uning hamkasblari Mabohisning Ulaysha qamoqxonasida saqlanilgan. Hibsga olingan partiya hamkor muassislariga siyosiy islohotlarni qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatish to‘g‘risidagi va’daga imzo cheksalargina ozodlikka chiqishlari aytilgan, avvaliga ular rad etgan. 

Al-Vuhaybiydan tashqari barchalari 2011-yilda "hukumatga qarshi faoliyat" olib bormasliklari to‘g‘risidagi kelishuvni imzolaganlaridan so‘ng shartli ravishda ozod qilingan edi. Chiqarish shartlariga sayohat taqiqlari va o'qitish taqiqlari kiradi.

Yana qarang
-----------

* Hizb ut-Tahrir
* Musulmon birodarlar
* Arabistonda islomiy islohot uchun harakat

Manbalar
--------

1. ↑  Yazici, Abdurrahman (June 2020). *Sacralising Freedom: The Kuwaiti Umma Party versus post-Islamism*. p. 10. .
2. *Laessing, Ulf*. „Pro-reform Saudi activists launch political party". Reuters (10-fevral 2011-yil). Qaraldi: 11-fevral 2011-yil.
3. „Moderate Saudi scholars form kingdom's first party". Associated Pres (11-fevral 2011-yil). Qaraldi: 21-fevral 2011-yil.
4. „Saudi Andoza:As written detain founders of new party". Associated Press (18-fevral 2011-yil). Qaraldi: 21-fevral 2011-yil.
5. *Wilcke, Christopher* „Secret Police Crackdown on Founders of First Political Party".  Human Rights Watch (19-fevral 2011-yil). 12-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-iyun 2011-yil.
6. „Saudi Arabia's political prisoners: towards a third decade of silence".  Islamic Human Rights Commission (30-sentabr 2011-yil). 3-dekabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2012-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (in Arabic)

Andoza:2011–2012 Saudi Arabian protestsAndoza:Arab SpringAndoza:Saudi Arabian political parties