**Yorugʻlik kuchi** {\displaystyle I\_{v}} — fizik kattalik boʻlib, asosiy yorugʻlik fotometrik kattaliklaridan biri. U maʼlum bir yoʻnalishda vaqt birligiga uzatiladigan yorugʻlik energiyasi miqdorini tavsiflaydi. Miqdoriy jihatdan elementar qattiq burchak ichida tarqaladigan yorugʻlik oqimining bu burchakka nisbatiga teng.

{\displaystyle I\_{v}={\frac {d\Phi \_{v}}{d\Omega }}.}
Uning oʻlchov birligi- Xalqaro oʻlchov birliklar tizimida (SI) "kandela" (ruscha belgi: kd xalqaro: cd) deb kiritilgan

*Yorugʻlik kuchi* tushunchasi faqat yorugʻlik manbasidan uning chiziqli oʻlchamlaridan sezilarli darajada ortib ketadigan masofalar uchun qoʻllanilishi mumkin.

Nurlanish kuchi bilan bogʻliqlik
--------------------------------

 Kunduzgi (qizil chiziq) va tungi (koʻk chiziq) koʻrish uchun nisbiy spektral yorugʻlik samaradorligi.
Energiya fotometrik kattaliklari tizimida yorugʻlik kuchining muqobili- nurlanish kuchi hisoblanadi. {\displaystyle I\_{e}}. Nurlanish kuchiga nisbatan yorugʻlik kuchi — bu kunduzgi koʻrish uchun monoxromatik nurlanishning nisbiy spektral yorugʻlik samaradorligi qiymatlari yordamida olingan kichraytirilgan fotometrik kattalikdir. {\displaystyle V(\lambda )} :

{\displaystyle I\_{v}=K\_{m}\cdot \int \limits \_{380~nm}^{780~nm}I\_{e,\lambda }(\lambda )V(\lambda )d\lambda ,}
Bu yerda {\displaystyle K\_{m}} — monoxromatik nurlanishning spektral yorugʻlik samaradorligining maksimal qiymati (nurlanishning fotometrik ekvivalenti), 683 lm / Vt ga teng va {\displaystyle I\_{e,\lambda }} nurlanish kuchining spektral zichligi boʻlib, {\displaystyle dI\_{e}(\lambda ),}kattalikka aniqlangan nisbiylik {\displaystyle \lambda }va {\displaystyle \lambda +d\lambda ,}oʻrtasidagi kichik spektral intervalga tushadi va bu intervalning kengligiga:

{\displaystyle I\_{e,\lambda }(\lambda )={\frac {dI\_{e}(\lambda )}{d\lambda }}.}

Misollar
--------

Turli manbalarning yorugʻlik kuchi:

| Manba | Quvvat, Vt | Taxminiy yorugʻlik kuchi, cd |
| --- | --- | --- |
| Sham |  |  1 |
| Zamonaviy (2010) anʼanaviy qiziydigan lampa |  100 |  100 |
| Oddiy LED |  0.015…0.1 |  0,005…3 |
| Oʻta yorqin LED | 1 |  1…30 |
| Kollimatorli oʻta yorqin LED |  1 |  1500 |
| Zamonaviy (2010-yil) lyuminestsent lampa |  22 |  120 |
| Quyosh |  3,83 ×1026  |  2,84 ×1027  |

Manbalar
--------

1. 1 2  Лазарев Д. Н. „Сила света",*. Физическая энциклопедия*, 40000 экз, М.: Большая Российская энциклопедия, 1994 — 495—496 bet. ISBN 5-85270-087-8.
2. ↑  *ГОСТ 26148—84. Фотометрия. Термины и определения.* (PDF), 2020-03-16da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2022-04-29
3. ↑  *GOST 8.332-78. Gosudarstvennaya sistema obespecheniya edinstva izmereniy. Svetovie izmereniya. Znacheniya otnositelnoy spektralnoy svetovoy effektivnosti monoxromaticheskogo izlucheniya dlya dnevnogo zreniya.* (PDF), 2013-10-04da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2022-04-29
4. ↑  Число 683 лм/Вт является приближённым значением {\displaystyle K\_{m}}, повсеместно принятым для использования на практике. Более точное значение — 683,002 лм/Вт. Подробности приведены в статье Кандела.
5. ↑  „ГОСТ 8.417-2002. Государственная система обеспечения единства измерений. Единицы величин." (deadlink). 10-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2012-yil.

 Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-11-10).
6. ↑  Бабичев А. П. Бабушкина Н. А. Братковский А. М. и др.*. Физические величины*, Справочник 50000 экз, М.: Энергоатомиздат, 1991 — 1200 bet. ISBN 5-283-04013-5.