recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kotor qoʻzgʻoloni** (**Kattator qoʻzgʻoloni**) — 1- 3-fevral kunlari Kotor portida (Adriatik qirgʻogʻi, Chernogoriya) Avstriya-Vengriya floti dengizchilari qoʻzgʻoloni.

 Kreyser „Sent-Jorj"
Qoʻzgʻolon 1918-yil 1-fevralda Kotor koʻrfazida „Sent-Jorj" kreyserida gʻalayon koʻtarilishi va qizil bayroq koʻtarilishi bilan boshlandi. Keyinchalik qoʻzgʻolonchilarga yana 42 ta kema ekipajlari (taxminan 6 ming dengizchi) va port ishchilari qoʻshildi. Qoʻzgʻolonchilarning asosiy qismi imperiyaning milliy ozchiliklari — slovenlar, serblar, xorvatlar, chexlar, vengerlarga tegishli edi. Qoʻzgʻolonga F.Rush, M.Brnicevich, A.Grabar va E.Shishgorichlar boshchilik qildilar. Sudlarda inqilobiy qoʻmitalar tuzildi. Qoʻzgʻolonni bostirish qoʻmondoni kontr-admiral Miklos Horti (millati boʻyicha venger, veng.: *Miklós Horthy*) Avstriya-Vengriya floti qoʻmondoni lavozimiga flotning ishdan boʻshatilgan admirali Maksimilian Nyegovan (millati boʻyicha xorvat, xorvatcha: *Maximilian Njegovan*).

Qoʻzgʻolonchilar Sovet Rossiyasi hukumati takliflari asosida zudlik bilan tinchlik oʻrnatishni, Avstriya-Vengriya imperiyasi xalqlarining oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqini va demokratik hukumatni yaratishni talab qildilar. 3-fevral kuni bir nechta suv osti kemalari Poul dengiz bazasidan koʻrfazga yaqinlashdi va piyodalar quruqlikdan portga oʻtkazildi. Shu kuni qoʻzgʻolon bostirildi, 800 ga yaqin kishi hibsga olindi, rahbarlar otib tashlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Революция и распад Австро-Венгрии 1918 г." (ru).  ХРОНОС (4-dekabr 2001-yil). 30-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ноября 2008.

Havolalar
---------

* Radio Praga: Kotor qoʻzgʻoloni boshida chexlar
**Nikolay Aleksandrovich Maslov** (1947-yil 2-sentyabr, Cherepovets, Vologda viloyati) — sovet futbolchisi, yarim himoyachi va himoyachi.

Faoliyati
---------

Cherepovets shahridagi „Metallurg" yoshlar sport maktabi bitiruvchisi. 1965—1969-yillarda ikkinchi ligada „Metallurg" quyi liga jamoasida toʻp surgan. Chap qanotda ekstremal yarim himoyachi, himoyachi va hujumchi pozitsiyalarida oʻynagan. 1970-yilda "Zenit Leningrad" ga oʻtdi. Chempionatda 26 oʻyin oʻtkazdi va bitta gol urdi. Murabbiyni almashtirgach, jamoadagi oʻrnini yoʻqotib, 1971-yilda Oʻzbekistonga koʻchib oʻtdi va Termizning „Avtomobilist" va "Paxtakor" Oliy liga jamoasida oʻynadi. 1972-yilda Moskvaning „Lokomotiv" klubiga oʻtdi va u yerda uch mavsum oʻtkazdi, 1973-yilda jamoa sardori boʻldi. 1975—1977-yillarda Tyumenning „Neftyanik" jamoasida oʻynagan. U RSFSR va SSSR yoshlar jamoalarida oʻynagan.

Manbalar
--------

1. ↑  „История «Зенит» — 2 сентября". 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2015-yil.
**Issiqlik muvozanati** - modda almashinuvisiz sistemalar issiklik kontaktiga keltirilganda ularning tralari oʻzgarmaydigan termodinamik xolat. Agar ikki termodinamik muvozanatli sistemalarni modda alma-shinuvsiz issiklik kontaktiga keltirilganda issiklik almashinuvi sodir boʻlmasa, ularning holatlari oʻzgarmay-di va ular I. m. da boʻladi; issiklik almashinuvi sodir boʻlsa, ularning muvozanatli holatlari buziladi (biri qiziydi, ikkinchisi soviydi) va bir qancha vaqtdan keyin ikkala sistema boshqa I. m. li holatga keladi.

Termodinamikaning asoslaridan biri: sistemaning harorati darajasini va uning oʻzgarishini aniqlaydigan I. m. li holatning funksiyasi — temperatura mavjudligidir. Jismning har bir I. m. li holati (haroratning har bir darajasi) ga shu jism xossasining (mas, hajm oʻzgarishi, elektr oʻtkazuvchanlik, nurlanish) birgina qiymati mos keladi; jism xossasining oʻzgari-shiga mos uning temperaturasi qiymatlari aniqlanadi. Bu etalon jism (termometr) ni boshqa sistema bilan issikdik kontaktita keltiriladi va I. m. ga kelganda ularning tralari aniqlanadi; ikki jism I. m. da boʻlsa, ular bir xil temperaturaga ega boʻladi.

Agar V va S sistemalar bilan A sistema I. m. da boʻlsa, tajriba koʻrsatadi-ki, Vva S sistemalar oʻzaro I. m. daboʻladi. Bu tranzitiv xossaga, asosan, termometrdan foydalanib, sistemalarning tralari aniqlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kolmataj** (ital. colmata — toʻldirish) — agroirrigatsion oqiziqlarning shagʻalli va qumli tuproq qatlamlari ustida toʻplanib qatlam hosil qilishi. K. tabiiy va sunʼiy boʻladi. Tabiiy K. qorlarning erishi, kuchli yomgʻir va toshqinlardan keyin daryo suvlarida loyqa va oqiziqlar koʻpayganda yuz beradi. Sugʻoriladigan zonalarda loyqa va oqiziqlar suv bilan birga dalalarga oqib keladi va choʻkib, muayyan qalinlikda qatlam hosil qiladi. Oʻrta Osiyoda sunʼiy K. — loyqadan foydalanish qadimdan keng qoʻllanilgan. Pol olingan maydonlarga loyqa suvni koʻllatib quyib, loyqa choʻkkanidan keyin suvni chiqarib yuborish yoʻli bilan yer unumdorligi oshirilgan. Shuningdek, ariqva zovurlarni tozalashda chiqadigan oqiziqlar (loyqa), eski paxsa devorlar va boshqalarlardan oʻgʻit sifatida foydalanilgan. K. natijasida koʻpincha shagal va qumlar yuzasida yengil va oʻrta qumoqli yoki qumloqi tuproqlar hosil boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nikolay Platonovich Ogaryov** [1813.24.11 (6.12), Peterburg -1877.31.5 (12.6), Grinvich (Angliya)] -rus publitsisti, shoiri, jamoat ar-bobi. 1820-yildan boshlab Moskvada yashagan. 1825—26 yillarda olis qarin-doshi A.I.Gersen bilan tanishgan. Dekabristlar harakati va qoʻzgʻolonining bostirilishidan keyin Rossiyada pay-do boʻlgan sharoit ular dunyokarashining shakllanishiga katta taʼsir kursatgan. 1831-yilda O. Moskvadagi tashqi ishlar arxiviga ishga va Moskva universitetiga uqishga kiradi. Ammo oradan bir yil utgach, universitetni tashlab, Gersen va boshqa maslakdoshlari bilan birga fransuz sotsi-al utopistlari taʼsiriga beriladi. 1834-yilda "hukumatga qarshi toʻgarak" yigʻilishlarida qatnashgani uchun hibsga olinib, 1835-yilda otasi nazorati ostida yashash sharti bilan Penza gubernya-siga surgun qilinadi. 1838-yilda Kavkazda davolanish paytida A.I.Odoyevskiy va boshqa surgun qilingan dekabristlar bilan tanishadi. 1840-yildan boshlab sheʼr yoza boshlaydi va sheʼrlari V. G. Belinskiy singari tanqidchilar tomonidan iliq kutib olinadi.

Ogaryov 1856-yilda Londonga koʻchib borib, Gersen bilan birga chor hokimiyatiga qarshi siyosiy faoliyat bilan shugʻullanadi. Ular "Polyarnaya zvezda" ("Qutb yulduzi") almanaxidan tashkari, "Kolokol" ("Bong"), "Golosa iz Rossii" ("Rossiyadan sadolar") singari nashrlarni chiqarish va tarkatish ishlarini yulga quyadilar. Ogaryov ayni paytda An-gliyadagi yosh rus muhojirlari bilan aloqa oʻrnatadi, qizgʻin siyosiy va adabiy faoliyat bilan shugʻullanadi.

Ogaryov ijodining dastlabki bosqichida romantik sheʼriyat ustuvorlik qilgan. hatto muhabbat va peyzaj lirikasining goʻzal namunalari yaratilgan boʻlsa, keyinchalik publitsistik ohanglar birinchi uringa chiqqan. Muhojirlik lirikasi esa ochikdan-ochiq rus inqilobiy demokratlarining gʻoyaviy kurashlariga xizmat qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Ogaryov Nikolay Platonovich
Jump to navigationJump to search
" *OʻzME*. Oʻ-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

* Stixotvoreniya i poemi, M. 1961.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Shamita Shetty** — 1979 -yil 2-fevralda — Mumbayda tugʻilgan. Hind moda dizayneri, sobiq aktrisa va model. Uning opasi Bollivud aktrisasi Shilpa Shettydir.

Biografiyasi
------------

Shetty Mumbayda tulu tilida soʻzlashuvchi bunt oilasida tugʻilgan. Uning marhum otasi Surendra va onasi Sunanda farmatsevtika sanoatida chidamli suv qopqoqlarini ishlab chiqaruvchilar edi.
Anʼanaviy oilada tugʻilgan Shamita Mumbaydagi Sent-Entoni qizlar oʻrta maktabida taʼlim olgan. Sydenham kollejida tijorat boʻyicha oʻz darajasini tugatgandan soʻng, Shetty Mumbaydagi SNDT kollejida moda dizayni boʻyicha taxsil olgan. Shundan soʻng u moda dizayneri Manish Malxotra bilan amaliyot oʻtashni boshladi, lekin Manish unda aktorlik maxoratini koʻradi va aktrisa sohasida oʻzini sinab koʻrishni taklif qiladi.. U 2000-yilda Aditya Chopra rejissorligidagi "Oshiqlar "blokbasterida ilk rolini ijro etgan. Bu roli uchun u "*Eng yaxshi debyut* "nominatsiyasida Yilning Yulduzli debyuti uchun IIFA mukofotiga sazovor boʻldigan. U „Mening sevgilimning toʻyi" (2001) filmidagi „Sharara Sharara" va „Muhabbat anatomiyasi" (2002) filmidagi „Chori pe chori" kabi musiqalaridagi ijrosi uni muvaffaqiyatli *aktrisaga* aylantirdi. 2005-yilda u Emran Hashmi bilan birga „Sevgi zahari" filmida suratga tushgan. Oʻsha yili u opasi bilan birga „Ehtiroslar olovida" filmi rol ijro etdi. U Hindistonning *Bigg Boss* realiti-shousida ham ishtirok etgan.

2011-yil 14-iyunda u interyer dizayni boʻyicha oʻz ishini boshlaganidan keyin kinodan ketishini eʼlon qildi.

2015-yildan beri u *Jhalak Dikhhla Jaa 8* realiti-shousida ishtirok etib keladi. U finalga chiqdi va uchinchi oʻrinni egalladi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Happy birthday Shamita Shetty" (en).  NDTV (2-fevral 2012-yil). 1-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2015-yil.
2. ↑  „IIFA Through the Years – IIFA 2001 : South Africa" (en).  IIFA Awards. 25-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2015-yil.
3. ↑  „I Don't Want to Be an Item Number Girl, Says Shamita Shetty" (en). *The New Indian Express* (9-iyul 2015-yil). Qaraldi: 18-avgust 2015-yil.
**Nikolay Nazarovich Mironov** (1870.11.10, Samara gubernyasi — 1952.6.7, Moskva) — kompozitor, dirijyor, folklorshunos, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat ar-bobi (1930), Oʻzbekiston xalq artisti (1937). Margʻilon shahridagi harbiy orkestr dirijyori (1887-yildan), ke-yinchalik Margʻilon, Qoʻqon, Toshkent shaharlarida konsert guruxlarining tashkilotchisi va rahbari. 1904-yildan Turkiston, Gʻarbiy Sibir, Qrim, Kavkaz va boshqa joylarga folklor ekspedi-siyalarni tashkil k.ilgan va yuzlab xalq kuy va qoʻshiklarini yozib olgan. Samarqand musiqa va xoreografiya instituti tashkilotchilaridan va direktori (1928—32), Oʻzbek davlat filarmoniyasi xalq cholgʻulari orkestri dirijyori (1936—38). Kompozitorlik ijodidan 4 opera, 3 musiqali drama, simfonik, vokalsimfonik, xor va kamer asarlari oʻrin olgan. Oʻzbek, tojik, rus, qalmoq va boshqa xalqlar kuylarini kayta ishlagan.

Manbalar
--------

* Muzika oʻzbekov, 1929; Obzor muzikalnix kultur oʻzbekov i drugix narodov Vostoka, 1931; Pesni Fergani, Buhari i Xivi, 1931; Muzika tadjikov, 1932.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Issiqlik harakati** - moddani tashkil etgan zarralar (molekulalar, atomlar, elektronlar va b.)ning tartibsiz (xaotik) harakati. Termodinamik muvozanatli holatdagi zarralarning barcha yoʻnalishlaridagi teng ehtimolli tartibsiz harakati xaotik harakat deyiladi.

Real gaz molekulalari bir toʻqnashishdan keyin ikkinchi toʻqnashishgacha toʻgʻri chizikli tekis harakatlanadi. Gazdagi molekulalarning bu ilgarilanma harakatlari barcha yoʻnalishlarda xaotik harakatdir. Molekula ilgarilanma harakatining oʻrtacha kinetik energiyasi <mv2/2> energiyaning teng taqsimlanishi qonuniga binoan, <th)2/2>=3-(kT/2). Issiqlik harakatining intensivligi miqdoriy jihatdan temperatura T orqali aniqlanadi (k — Bolsman doimiy-si). Siyrak gaz molekulalarining Issiqlik harakati tufayli uning idish devoriga bosimi quyidagicha ifodalanadi: r=pkT, bunda p — hajm birligidagi molekulalar soni (zichligi). Oʻzgarmas bosimda gaz temperaturasi T pasayishi va zichligi p ortishi bilan erkin yugurish yoʻli kamayadi va ilgarilanma harakat bilan bogʻliq tartibsiz harakat susayadi.

Suyuq holatdagi modda molekulasi oʻz atrofidagi molekulalar bilan aylanma va tebranma harakatda doimo toʻqnashishda boʻladi; molekula amorf jis-mlar, jumladan, suyuqliklarda molekulalarning Issiqlik harakati — vaqtincha muvozanatli holatlari atrofida tartibsiz joylashgan molekulalarning tebranma harakatlaridan va bu harakatlar davomida ularning baʼzan bir muvozanatli tebranish holatlaridan boshqalariga sakrashlaridan iborat. Kuchli yopishqoq suyuqliklarda, ayniqsa, amorf jismlarda, jumladan, shishalarda bunday sakrashlar nihoyatda oz boʻladi. Suyuklik molekulalarining Issiqlik harakatidagi tartibsiz ilgarilanma harakati shu sakrashlar tufayli sodir boʻladi. Temperatura ortishi bilan Issiqlik harakatini ifodalovchi tebranma harakatlar va sakrab oʻtishlar kuchayadi.

Qattiq jismda Issiqlik harakati — undagi atomlarning muvozanatli holatlari atrofida kichik tebranishlaridan iborat; temperatura ortishi bilan tebranishlar am-plitudalari kattalashadi. Kristallanish temperaturasida kristall va suyuklikning issiklik sigʻimlari bir-biridan kam farqlanadi; binobarin, ulardagi Issiqlik harakatilar bu temperaturada taxminan bir xil xususi-yatga ega boʻladi. Kristall qattiq jismda Issiqlik harakatining susayishi tufayli, maʼlum oʻtish tralarida, mas, paramag-nitning ferromagnitga yoki antiferromagnitga oʻtishida tartibsiz aylanma harakat tartibli holatga oʻtadi. Kristall qattiq jismlar atomlarining Issiqlik harakati, kvant statistikaga asosan, fononlar gazi orqali tavsiflanadi; issiklik qattiq jismda fononlar yordamida uzatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Minnequa po'lat zavodidagi bosh ofis
**Kolorado yoqilg'i va temir kompaniyasi** (CF&I) 1892-yilda oldingi biznes manfaatlarining birlashishi natijasida tashkil etilgan yirik po'lat konglomerati edi  1903- yilga kelib, u asosan Jon D. Rokfeller va Jey Gouldning moliyaviy merosxo'rlariga tegishli edi va nazorat qilindi.  U butun mamlakat bo'ylab ko'plab zavodlarni nazorat qilishga kelgan bo'lsa-da, uning asosiy zavodi Kolorado shtatining Pueblo shahrining janubiy tomonidagi po'lat tegirmoni bo'lib, o'z tarixining ko'p qismida shaharning asosiy sanoati bo'lgan. 1901-yildan 1912-yilgacha Colorado Fuel and Iron Dow Jones Industrials kompaniyalaridan biri edi. 1982-yildagi po'lat bozorining qulashi kompaniyaning tanazzuliga olib keldi. Bir nechta bankrotliklarni boshdan kechirgandan so'ng, kompaniya 1993-yilda Oregon Steel Mills tomonidan sotib olindi va o'z nomini Rocky Mountain Steel Millsga o'zgartirdi. 2007-yil yanvar oyida Rocky Mountain Steel Mills, Oregon Steelning qolgan xoldinglari bilan birgalikda Rossiya po'lat korporatsiyasi EVRAZ Group tomonidan 2,3 milliard dollarga sotib olindi.

Vertikal integratsiya jarayoni orqali kompaniya nafaqat asosiy po'lat zavodiga egalik qildi. Bir asr davomida CF&I Koloradoning janubidagi ko'mir konlarini, shuningdek, Vayoming va Yutadagi temir konlarini, ohaktosh karerlarini, po'lat ishlab chiqarish jarayoniga kiruvchi boshqa materiallar uchun kichikroq konlarni va Kolorado va Vayoming temir yo'llarini boshqargan.  Kolorado shtatidagi Redstone shahrida yuzlab kokslash pechlari ko'mirni koksga aylantirdi. 

Kolorado shtatining Uolsenburg shahrida joylashgan Maknalli, Kameron, Robinson va Uolsen konlari Kolorado yoqilg'i va temir kompaniyasiga tegishli konlarning bir nechtasi edi.

Colorado Supply kompaniyasi do'koni ham CF&I kompaniyasiga tegishli edi va boshqariladi. Ular, shuningdek, butun mamlakat bo'ylab ko'plab pechlarni, jumladan , Pensilvaniya shtatining Birdsboro shahridagi EG Brukni boshqarishga kelishdi.

1. ↑  Scamehorn, Chapter 1, "The Colorado Fuel and Iron Company, 1892-1903" page 10
2. ↑  „Colorado Fuel and Iron Corp. - Lehman Brothers Collection". *www.library.hbs.edu*.
3. ↑  For a discussion of the relationship between CF&I and the railway, see McKenzie, William H. "Mountain to Mill: The Colorado & Wyoming Railway" (1982, MAC Publishing)(ISBN 0936206160).
**Nikolay Pavlovich Vostrov** (1934-yil 10-dekabrda tavallud topgan — 2018-yil 24-noyabrda vafot etgan) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Hayoti va faoliyati
-------------------

1934-yil 10-dekabrda O‘zbekiston SSR Farg‘ona viloyati (hozirgi O‘zbekistonning Andijon viloyati) Andijon shahrida tug‘ilgan. Millati rus. Yoshligidan Andijon viloyati paxta dalalarida mehnat qilgan. Keyin u mahalliy korxonaga frezer shogirdi sifatida ishga joylashdi.

1953-yilda Sovet Armiyasi safiga chaqirilgan. U Ulugʻ Vatan urushida Harbiy havo kuchlarida oʻqotar sifatida xizmat qilgan. Zaxiraga o‘tkazilgandan so‘ng, u o‘zi tug‘ilgan Andijonga qaytib, mamlakatimiz paxtani qayta ishlash sanoati uchun eng yaxshi uskunalar ishlab chiqaradigan „Andijon Kommunar" mexanika zavodida frezer bo‘lib ishlay boshladi. Ko‘p yillik mehnat faoliyati davomida u yuqori malakali ishchi, ishlab chiqarish rejalarini muntazam ortig‘i bilan bajaruvchi 5-toifali ilg‘or frezer bo‘ldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1975-yil 24-apreldagi Farmoni bilan N. P. Vostrov mehnatdagi yuqori yutuqlari va bitta korxonada koʻp yillik benuqson mehnati uchun 3-darajali „Mehnat shuhrati" ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 10-martdagi farmoni bilan o‘ninchi besh yillikning topshiriqlari va sotsialistik majburiyatlarini muvaffaqiyatli bajargani uchun 2-darajali „Mehnat shuhrati" ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1986-yil 10-iyundagi farmoni bilan Vostrov Nikolay Pavlovich oʻn birinchi besh yillikning vazifalari va sotsialistik majburiyatlarini bajarishda erishgan muvaffaqiyatlari uchun 1-darajali „Mehnat shuhrati" ordeni bilan taqdirlangan. U „Mehnat shuhrati" ordenining toʻliq sohibi hisoblanadi.

KPSS aʼzosi, partiyaning XXVII qurultoyiga delegat etib saylangan (1986-yil). 1990-yillarda nafaqaga chiqib, Rossiyaga ko‘chib o‘tdi va Volgograd viloyati, Jirnovskiy tumani, Verxnyaya Dobrinka qishlog‘iga joylashdi. 2018-yil 24-noyabrda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

1-darajali „Mehnat shuhrati" ordeni (1986);

2-darajali „Mehnat shuhrati" ordeni (1981);

3-darajali „Mehnat shuhrati" ordeni(1975);

Janob yashagan uyga yodgorlik lavhasi ochildi (2015).

Manbalar
--------


1. 1 2  „Nikolay Pavlovich biografiyasi".
2. 1 2  Kurguzov I. P. Soldatskaya doblest. Tashkent, 1970.
3. 1 2  *Kavaleri ordena Slavi tryox stepeney: Kratkiy biograficheskiy slovar*, 2000.
**Seyfeddin Süleyman Bey** (turkcha: *Seyfeddin Süleyman Bey*) — Karamanoğulları bekligida 1356-1361-yillar orasida hukmronlik qilgan turk beki. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan..

Seyfeddin Süleyman Bey amakisi Musa Beyning davrida Ermenek voliysi edi. Amakisining vafotidan soʻng 1356-yilda taxtga beklik oʻtirgan. Ukasi Alâeddin Ali Beyni Ermenekka voliy etib tayinladi. Ukasi, shuningdek, urushlarda qoʻmondon boʻlib xizmat qilgan. U 1361-yilda sobiq askarlaridan birining dafn marosimiga ketayotganda oʻldirilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445
2. ↑  Faruk Sümer, „Karamanoğulları", *TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi*, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460.
3. ↑  „Şikari tarihi (eski Türkçe)". 2020-yil 4-noyabrda asl nusxadan arxivlandi.

| Humkdorlik unvoni |
| --- |
| Oʻtmishdoshi:**Musa Bey** | **Karamanoğulları beki**1356-1361 | Vorisi:**Ali Bey** |
**Ahmad Oʻlmasov** (1932.10.10, Toshkent) — iqtisodchi olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1982), iqtisod fanlari doktori (1969), professor (1971). Oʻrta Osiyo universitetining tarix fakultetini tugatgan (1954). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutida ilmiy xodim (1958—61). Toshkent tibbiyot instituti (1961—76), Toshkent xalq xoʻjaligi instituti (1976—91) siyosiy iqtisod kafedralari mudiri, Toshkent moliya institutida ilmiy ishlar boʻyicha prorektor (199196). 19962004-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Bankmoliya akademiyasining iqtisodiyot, moliya va bank ishi nazariyasi kafedrasi mudiri. Ilmiy ishlari iqtisodiyot nazariyasi, bozor iqtisodiyoti, iqtisodiy taʼlimotlar tarixi, xalq xoʻjaligi tarixi muammolariga bagʻishlangan. Iqtisodiyot nazariyasi boʻyicha darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari, lugʻat va maʼlumotnomalar yaratgan. Koʻp qismli "Hammabop iqtisodiyot" videofilmi muallifi.

Manbalar
--------

* Iqtisodiyot nazariyasi (hammualliflikda), T. 1995; Bozor iqtisodiyoti (hammualliflikda), T. 1991; Iqtisodiyot asoslari, T. 1997; Iqtisodiy bilim asoslari, T. 2002.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Issiqlik (maʼnolari).

**Issiqlik**, issiqlik toshishi — qattiq terlash va terning sekin bugʻlanishi natijasida paydo boʻladigan teri kasalligi. Koʻproq issiq kunlarda goʻdaklar va yosh bolalarda, shuningdek, koʻp terlaydigan semiz kishilarda kuzatiladi (qarang Terlash). Isitmalaganda, koʻp terlaganda va isituvchi kompress qoʻyilganda ham I. toshishi mumkin. Issiqlik badanning yopiq joylariga — bolalarda koʻpincha orqa, dumba, boʻyin terisiga, dumba orasi va qoʻltiq ostidagi teri burmalariga, kat-talarda, odatda, qoʻltiq va koʻkrak bezlari ostidagi teri burmalariga yoyilib yoki toʻp-toʻp boʻlib toshadi. Toshmalar ichida tiniq suyuqligi bor pufakchalardan iborat boʻlib, mayda, baʼzan kattaligi toʻgʻnogʻich boshchasidek keladi. Toshmalar bir-biriga qoʻshilib ke-tadi. Pufakchalar birmuncha tez quriydi, pust tashlaydi va keyin iz qoldirmay yoʻqolib ketadi. I. toshgan joy qattiq qichishadi: qashilganda infeksiya tushib, terining yiringli kasalliklari paydo boʻlishi mumkin. Ayniq-sa bu holat nimjon bolalarda boshning sochli qismiga issiqlik toshganida koʻproq kuzatiladi. Issiklik toshganda vrach tavsiyasiga koʻra davo qilinadi.

Oldini olishda kizib ketishga sabab boʻladigan omillarni barta-raf etish muhim. Ochik havoda koʻproq boʻlish, xonani bot-bot shamollatib turish, margansovkaning nimrang erit-masidan vanna kabul qilish yaxshi naf beradi. Issiq kunda ip gazlamadan tikilgan kiyimlar kiyish maqsadga mu-vofiq. Yosh bolalarni haddan tashqari issiq kiyintirish, ortiqcha oʻrabchirmash yaramaydi, ularga muntazam ravishda havo va suv vannalari qabul qildirib turish foydali.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Altenburger** (nemischa: — Altenburg echki sutidan pishlogʻi) — nemis yumshoq pishlogʻidir. Bu pishloq birinchi boʻlib Saksoniya bilan Tyuringiya chegara zonasida paydo boʻldi. Odatda, Falkenhayn kommunasida 1897-yildan beri saqlanib qolgan anʼanaviy retseptlar boʻyicha tayyorlanadi.

Tayyorlanishi
-------------

Altenburger kamida 15 foiz echki suti qoʻshib sigir sutidan tayyorlanadi. Sut shirdon bilan oʻrab qoʻyiladi va yongʻoqning kattaligicha kichrayadi. Keyin pishloqqa zira qoʻshib,10 kunga qoldiriladi.

Isteʼmol qilinishi
------------------

Anʼanaviy ravishda Altenburger non va tuzlangan bodring yoki lavlagi bilan isteʼmol qilinadi.

Adabiyotlar
-----------

* Gerxard Uoltmann, Annerose Sieck: *Lexikon vom Käse*. Komet, Koln 2005, ISBN 3-89836-446-1, S. 62.
* Brigitte Engelmann, Piter Xoller: *Das Feinschmecker-Handbuch Käse.* Ullmann, Königswinter 2008, ISBN 978-3-8331-5023-4, S. 265.

Havolalar
---------

* *Altenburger Ziegenkäse.* In: www.landwirtschaft.sachsen.de. Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie, abgerufen am 29. 2014-yil dekabr.
* *Altenburger Ziegenkäse Wayback Machine saytida arxivlandi (2017-04-18)..* In: www.kaesewelten.info, abgerufen am 29. 2014-yil dekabr.
**Ist-Texas neft koni** (East Texas) — dunyodagi eng yirik neft konlaridan biri. AQShning Texas shtatida joylashgan. Meksika qoʻltigʻi neft-gazli havzasiga mansub. 1930 yilda ochilib ishga tushirilgan. Neftning dastlabki sanoat zaxirasi 850 mln. t boʻlgan. Kon Sabin tepaligining gʻarbiy yon bagʻrida joylashgan. Neft-gazning toʻplangan maydoni 567 km2. Sa-marador qumtoshlarning oʻrtacha kalinligi 11,4 m, neftlilik kavati 70 m. Kollektorning oʻrtacha gʻovakliligi 25%, oʻtkazuvchanligi 2,5 Darsigacha. Neftning zichligi 830 kg/m3, qovushqoqligi 0,93 mPa, oltingugurtning miqdori 0,32%. Har yili 7 mln. t ga yaqin neft kazib olinadi, jami 690 mln. t (1984) neft olingan. Asosiy neft olinadigan joy shim. uchastka hisoblanadi. AQShning shim. va shim,sharqiy rayonlariga 2000 km uzunlikda neft quvurlari oʻtkazilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Chahormahol va Baxtiyoriy ustoni** — Eron platosi va Zagros togʻ tizmasining markaziy qismida, gʻarbiy togʻlar va Isfahon ustoni orasida joylashgan uston. Ushbu uston shimol va sharqdan Isfahon ustoni, janubdan Koʻhgiluya va Buyir-Ahmad ustoni, gʻarbdan Luriston ustoni bilan chegaradosh. Bu uston 7 ta tuman, 18 ta baxsh, 38 ta qishloq va 27 ta shahardan iborat.

Chahormahol va Baxtiyoriy ustoni daryo sathidan yuqoriroq joylashgan boʻlib, togʻ va vodiylardan iborat. Uston vodiylarida keng va yashil dalalar va bogʻlar parvarish etiladi. Bu ustonda Chagʻoxur, Sugalon, Gandumon, Dehnuv kabi suv havzalari mavjud.

Diqqatga sazovor joylari
------------------------

Chahormahol va Baxtiyoriy ustonida Shayx Alixon sharsharasi, Kuhrang sharsharasi, Chol shutur qalʼasi kabi diqqatga sazovor joylar mavjud.

Koʻllari
--------

Dehnuv koʻli, Chagʻoxur koʻli, Gandumon koʻli, Boz suv daryosi mavjud. Ulardan turli maqsadlarda foydajaniladi. Xususan, sugʻorish ishlarida yetarlicha foydalaniladi. Baʼzida aholi koʻngil ochar joy sifatida ham foydalanadilar.

Milliy bayramlari
-----------------

Baxtiyoriylar bayramdan oldin oʻz oʻtov va chodirlarining oʻrnini oʻzgartiradilar. Ular bu yangi joy uchun soʻlim, yashil oʻtloqzorli joylarni tanlashadi. Bayram kechasi oʻz oʻtov va chodirlarida qoladilar. Ammo bayramning ilk kuni bayramona maxsus kiyimlar, lur bosh kiyimlarini kiyib bir-birlarini ziyorat qiladilar. Baxtiyoriylar Navroʻz ayyomida oldin qora aza libosini yechib tashlash kerak, deb eʼtiqod qiladilar. Aks holda esa neʼmat va baraka qoʻldan ketishi mumkin, deb oʻylaydilar.

Toʻy marosimi
-------------

Baxtiyoriylar, asosan, oʻzlaridan boshqa qabila bilan nikohlanmaydilar. Kamdan-kam hollarda baxtiyoriy erkaklar boshqa qabila ayolini nikohiga oladi va kamdan-kam holatlarda baxtiyoriy ayol boshqa qabilaga turmushga chiqadi. Ularning milliy raqslari oʻziga xos ahamiyatga ega boʻlib har biri oʻzining uzoq oʻtmishiga ega.

Musiqasi
--------

Musiqa sanʼati Baxtiyoriy qabilasi tarixining eng ajralmas qismi hisoblanadi. Baxtiyoriylar milliy musiqa maqomlari „bayt" nomi bilan mashhur. Baxtiyoriylar cholgʻu asboblari sodda koʻrinishga ega. Masalan, karnay, duxul, gʻijjak.

Manbalar
--------

1. ↑  Mostafaviy, Hamid*. Tasvirlarda Eron bo'ylab sayohat*, 2013, SOKHANVARAN PUB. — 255 bet. ISBN 978-600-9675-31-3.
**Chahatt Khanna** — hind kino aktrisasi. U „Bade Achhe Lagte Hain" filmida Aysha va „Qubool Xay" filmida Nida rolini ijro etishi bilan tanilgan.

Faoliyati
---------

Chahatt oʻz faoliyatini 16 yoshida boshlagan. Uning birinchi bor ekran uchun suratga olinishi 2002-yilda Pradeep Sarkar bilan „Cadbury" reklamasida boʻlgan.  Uning birinchi suratga tushgan telekoʻrsatuvi esa 2002-yildagi „*Sachi Baat Sabhi Jag Jeyn"* deb nomlangan. Uning filmlardagi birinchi tanaffusi „*7½ Phe"* bilan boʻlgan. Oʻsha yili Chahatt „*The Film"* (2005) trillerining aktyorlaridan biri sifatida koʻrilgan. Film qisman bir-biri bilan kurashayotgan kino sanʼatkorlarining hayoti haqida. Chahatt, shuningdek, 2005-yilda 8 epizod (4 soat) davomida „*Hero Bhakti Hi Shakti Xay*" shousida kameo rolini ijro etgan. U shouda malika Mayra rolini o‘ynagan. Khanna „Sun tv" telekanalida efirga uzatilgan „*Star"* koʻrsatuviga taklif qilingan va u shouda boshlovchilik sifatida faoliyat yuritgan. Keyinchalik u „Sony TV"ning „Kajjal" koʻrsatuvida ishtirok etdi. 

2009-yilda u „Ek Main Ek Tum"da, keyin esa „MTV Stuntmania" telekanalida suratga olish guruh rahbari sifatida faoliyat yuritgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Khanna birinchi marta 2006-yil dekabrida Bharat Narsinghani bilan turmush qurgan, biroq bir necha oydan so‘ng Naringhani unga jismoniy zo‘ravonlik qilgani uchun ajrashgan. Ularning uchrashishi 2002-yilda 16 yoshida boshlangan. Ikkinchi turmush oʻrtogʻi Farxon Mirzo boʻlib, u bilan 2013-yil fevral oyida turmushga chiqqan She married Farhan Mirza, the son of Shahrukh Mirza on 8 February 2013.. U 2013-yil 8-fevralda Shohruh Mirzoning oʻgʻli Farxon Mirzoga turmushga chiqqan. Er-xotinning ikki qizi bor. U 2018-yilda jinsiy va ruhiy zo‘ravonlik sabab ajrashish uchun ariza bergan.

Filmografiyasi
--------------

### Filmlar

| Yillar | Nom | Role | Eslatma |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *The Film* | Ankita Kulkarni |  |
| 2005 | *7½ Phere..More Than a wedding* | Piyaali „Piya" Joshi |  |
| 2010 | *Ek Main Ek Tum* | Chahat |  |
| 2011 | *Thank You* | Kanishka |  |
| 2019 | *Prassthanam* | Palak |  |

### Televideniyeda

| Yillar | Nom | Rol | Notes | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *Hero — Bhakti Hi Shakti Hai* | Malika Myra | 8 ta epizod |  |
| 2006 | *Kumkum — Ek Pyara Sa Bandhan* | Aashka Wadhwa |  |  |
| 2007 | *Kaajjal* | Katie / Kaajjal |  |  |
| 2011-2013 | *Bade Achhe Lagte Hain* | Ayesha Sharma Kapoor |  |  |
| 2014 | *Qubool Hai* | Nida |  |  |
| 2015 | *Darr Sabko Lagta Hai* | Richa | Epizod 4 |  |

Manbalar
--------

1. ↑  „A wife-beater will never change" (4-avgust 2007-yil). Qaraldi: 27-iyun 2018-yil.
2. ↑  „Shahrukh Mirza's son wedding ceremony" (10-fevral 2013-yil). Qaraldi: 27-iyun 2018-yil.
3. ↑  „The big fat TV weddings". Hindustan Times (7-fevral 2013-yil). Qaraldi: 28-mart 2016-yil.
**Seyit Alp Navruz -** turk aktyori va modeli boʻlib, u „Elimi birakma" (2018), „Bir Ada Masali" (2021) va „Ceberrut" (2016) filmlari bilan tanilgan.

Hayoti
------

Seyit Alp Navruz 1990-yil 15-yanvarda Istanbulda tugʻilgan. Yildiz texnika universitetining turk tili va adabiyoti fakultetini tamomlagan. Navro‘zning aktyorlikka qiziqishi yoshligidan boshlangan. Boshlangʻich maktab yillarida sahnada rollarni ijro etganidan soʻng, Altan Erkekli va Jihan Unaldan aktyorlik saboqlarini oldi. Ayni paytda u model sifatida faoliyatini davom ettirdi. U 2015-yilda "*Ceberrut* "filmidagi bosh rol bilan kinodagi ilk debyutini qilgan. 2016-yilda „ *Aşk Laftan Anlamaz" serialida rol ijro etgan.* Unda Hande Erchel va Burak Deniz bosh rollarda (Hayat va Murat) qoʻshimcha qahramon sifatida ishtirok etgan. U „Fazilet xonim va uning qizlari" turk serialidagi Sinan Egemen roli bilan keng tanildi. „Fazilet xonim va uning qizlari" Star TV tomonidan namoyish etilgan (2017-8). Uning teleserialdagi birinchi bosh roli hisoblangan. 2017-yilda „Yilning eng yaxshi oʻyinchi aktyori" nominatsiyasida mukofotga loyiq koʻrilgan Alp Navroʻz mukofotni kecha boshlovchisi Umit brahim Kantarjiydan oldi.

Aktyor: „Men endigina yo‘lning boshida turibman. Bunday mukofotlar bizni doimo ko‘proq ruhlantiradi. Ushbu kechaga hissa qo‘shgan barchaga va ushbu mukofotga munosib ovoz bergan barchaga minnatdorchilik bildiraman" .

2020- 2021-yillarda „Zumruduanka" serialida asosiy rol Serhat Demirkan rolini ijro etadi.

Filmografiya
------------

### Televizion

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2016 yil | *Aşk Laftan Anlamaz* | Cenk | Yordamchi rol |
| 2016 yil | *Arkadaşlar İyidir* | Berke | Yordamchi rol |
| 2017-2018 yillar | *Fazilet Hanim va Qizlari* | Sinan Egemen | Bosh rol |
| 2018-2019 | *Elimi Birakma* | Cenk Chelen | Bosh rol |
| 2020-2021 yillar | *Zümrüdüanka* | Serhat Demirkan | Bosh rol |
| 2021 yil | *Menajerimi Ara* | Oʻzi | Mehmon koʻrinishi |
| 2021 yil | *Ada Masali* | Poyraz Ali Oʻzgur | Bosh rol |

### Film

| Yil | Sarlavha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2016 yil | *Seberrut* | Mert | Bosh rol |

Manbalar
--------

1. ↑  Koyuncu, Onur; Alagöl, Ayşin; Turan, Alparslan (2015-03-30). "Epidural Anesteziye Eklenen İntravenöz Deksmedetomidin ve Ketamin Etkilerinin Karşılaştırılması". *Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi* **6** (21). doi:10.17944/mkutfd.06920. ISSN 2149-3103. .
2. ↑  „ALP NAVRUZ KİMDİR?".  Fox. Qaraldi: 7-iyul 2020-yil.
3. ↑  „Alp Navruz kimdir? Alp Navruz'un biyografisi" (8-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 7-iyul 2020-yil.
4. ↑  „Alp Navruz kimdir? Alp Navruz'un hayatı: kaç yaşında, nereli?" (5-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 7-iyul 2020-yil.
5. ↑  „Alp Navruz'a 'En İyi Çıkış Yapan Oyuncu' ödülü" (12-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 7-iyul 2020-yil.

Havolalar
---------

* Seyit Alp Navruz IMDbda
* Seyit Alp Navruzning Instagram sahifasi
**Berlin shartnomasi (1889)** (shuningdek, **Samoa shartnomasi** deb ham ataladi) 1889-yilda Berlindagi Samoa boʻyicha konferensiyaning yakuniy hujjati. Konferensiya Germaniya tashqi ishlar vaziri graf Gerbert fon Bismark (kansler Otto fon Bismarkning oʻgʻli) tomonidan 1887-yilda Samoa boʻyicha toʻxtatilgan Vashington konferensiyasini qayta chaqirish uchun taklif qilingan. Gerbert fon Bismark 1889-yil aprel oyida AQSh va Britaniya imperiyasi delegatsiyalarini Berlinga taklif qildi.

Shartnoma Samoada AQSh, Germaniya va Buyuk Britaniya oʻrtasida kondominiumni ishga tushirdi. U 1878 va 1879-yillarda Samoa rejimi bilan tuzilgan alohida shartnomalarda taʼminlangan uchta hokimiyat huquqlarining saqlanishini kafolatlash uchun ishlab chiqilgan. Keyinchalik Samoa hukumatining mustaqilligi va betarafligi taʼminlandi, davlat moliyasi qayta tashkil etildi va 1881-yilda saylangan Samoa hukmdori vazifasiga tiklandi.

Shartnoma sud va „Samoa bosh sudyasi" lavozimini oʻrnatdi, u har uch hokimiyat tomonidan tayinlanadi. Agar ular tayinlash boʻyicha kelishuvga erisha olmasalar, bu lavozim Shvetsiya qiroli tomonidan tayinlanadi. Sud tizimini mustahkamlash maqsadida Amerika/Yevropa bosh sudyasi lavozimi yaratildi va kengash prezidenti raisligida Apia munitsipaliteti qayta tashkil etildi.

Shartnoma 1889-yil 14-iyunda Berlinda uch davlat tomonidan imzolangan. U 1890-yil 3-fevralda AQSH Senati tomonidan ratifikatsiya qilingan. Tasdiqlash hujjatlari 1890-yil 12-aprelda almashtirilgan va 1890-yil 19-aprelda Samoa hukumati tomonidan tasdiqlangan, amalda toʻrtta hukumat Berlin qonunida ishtirok etgan.

Kondominium oʻn yildan soʻng 1899-yilgi Uch tomonlama konvensiyaning ratifikatsiya qilinishi va natijada Samoa arxipelagining boʻlinishi bilan siyosiy inqiroz bilan yakunlandi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Dunning, Wm. A. (1890). "Record of Political Events". *Political Science Quarterly* **5** (2): 357–388. doi:10.2307/2139573. ISSN 0032-3195. .
2. ↑  Gunar Ortlepp: (18. November 1985) *Etwas ist faul im Garten Eden* *Der Spiegel* (abgerufen 22. Dezember 2010)

Adabiyotlar
-----------

* Gilson, Richard Filipp. *Samoa 1830-1900, Koʻp madaniyatli hamjamiyat siyosati*. Melburn: Oksford universiteti nashriyoti. 1970 yil.
* Rayden, Jorj Gerbert. *AQShning Samoaga nisbatan tashqi siyosati*. Nyu-York: Octagon Press. 1975 yil. (Yel universiteti nashriyoti bilan maxsus kelishuv boʻyicha qayta chop etish. Dastlab Nyu-Xeyvenda nashr etilgan: Yale University Press. 1928)

Havolalar
---------

* WHKMLA: Samoa tarixi, 1830-1899
**Shtokverk** (nem.) - turli yoʻnalishdagi rudali tomircha va zarralar bilan toʻlgan togʻ jinslari massasini tashkil qiluvchi notoʻgʻri shakldagi rudali tana. Sh.lar orasida maydonli va chiziqlilari farqlanadi. Ularning oʻlchami bir necha oʻn m dan bir necha km ga yetadi. Sh.lar darz ketgan togʻ jinslari orasida aylanib yuruvchi qaynoq eritmalardan tarkibida metall boʻlgan moddalarning choʻkishi natijasida hosil boʻluvchi gidrotermal hosilalar guruhiga taalluqli. Ularga mis, molibden, volfram, oltin, qalay, berilliy, uran, simob va boshqalar metall rudalari konlari misol boʻladi. 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Damanlar**, jiryaklar (Nugacoidea) — yoʻldoshli sut emizuvchilar turkumi. Tanasining uz. 30—60 sm vazni 1,5—4,5 kg. Tashqi koʻrinishi kemiruvchilarga oʻxshasada, filogenetik jihatdan hartumlilarga yaqinroq. Ustki labi ayri, oldingi oyoqlari 4, keyingi oyoklari 3 barmoqli boʻlib, tuyoqsimon tirnoqlar bilan qoplangan. Oldingi kurak tishlarining orqa tomonida emali boʻlmaydi va doim oʻsib turadi. Hoz. D. bitta oilaga mansub boʻlgan 2—3 urugʻ (7—12 tur)dan iborat. Afrikada va Osiyoda (Arabiston yarim orolidan Suriyagacha) tarqalgan. Oʻrmonlarda yakka-yakka va togʻlarda 4,5 ming m gacha balandlikda koloniya boʻlib yashaydi. Yerda yoki daraxtda hayot kechiradigan serharakat, asosan, oʻtxoʻr hayvonlar. Yilda bir marta 1—3 tadan bolalaydi. Goʻshti uchun ovlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nyu-York shtati marshruti 343** ( **NY 343** ) AQShning Nyu-York shtatining Gudzon vodiysi hududida, butunlay Dutchess okrugi markazida joylashgan davlat avtomagistrali. U Nyu- York chorrahasidan sharqdan g'arbga o'tadi<span typeof="mw:Entity" id="mwGA">&nbsp;</span>82 -sonli Millbrook qishlog'ida Ameniya shahriga boradi, u erda Konnektikut shtati chizig'ini kesib o'tadi va **yo'nalish** sifatida sharqqa qarab davom etadi.**343**, Konnektikut shtatidagi avtomobil yo'li butunlay Sharon shahrida joylashgan. Yo'l davomida u 7,3 milya (11,7 km) NY bilan bir vaqtda<span typeof="mw:Entity" id="mwIg">&nbsp;</span>22 Dover tekisliklari qishlog'i yaqinidan Ameniya qishlog'igacha bulagn yul uchun.

Zamonaviy marshrutning to'liqligi 343 dastlab Dutchess Turnpike kompaniyasining Dover filiali edi. 19-asr boshidan oʻrtalarigacha ishlagan aylanma yoʻl oʻsha paytda bir qancha mahalliy jamoalarni Konnektikut shtatining Litchfild okrugi va Pofkipsi shahri bilan bogʻlaydigan asosiy transport yoʻnalishi boʻlgan. NY 343 1930 yilda Ameniya qishlog'ini shtat chizig'iga bog'lagan, ammo bir necha yil o'tgach, **Nyu-York shtat yo'lining** qismiga ko'chirilgan.Janubiy Millbrukdan Dover tekisliklari qishlog'igacha **200**. NY 200 belgisi Nyu-Yorkdagi Millbrukdan sharqqa o'zgartirildi 343 ning asl hizalanishi. NY 343 NYni o'zlashtirdi 1940-yillarning boshlarida 200, Nyu-York bilan o'xshashlikni yaratdi 22 Dover tekisliklari va Ameniya o'rtasida. Magistralning Konnektikut qismi dastlab Marshrutning bir qismi sifatida belgilangan<span typeof="mw:Entity" id="mwNA">&nbsp;</span>4 ; u Marshrutga qayta nomlandi 1932 yilda 343 bulgan ekan
**Dam olish kunlari** - har haftalik uzluksiz dam olish kunlari. Oʻzbekiston Respublikasida barcha xodimlarga 5 kunlik ish haftasida haftada 2 dam olish kuni, 6 kunlik ish haftasida esa, 1 dam olish kuni beriladi (OʻzR Mehnat kodeksi, 129-modda). Umumiy dam olish kuni yakshanbadir. D.o.k.da ishlatish taqiklanadi. Ish beruvchining farmoyishi boʻyicha ayrim xodimlarni D.o.k. ishga jalb etishga alohida hollardagina, jamoa shartnomasida, agar u tuzilmagan boʻlsa, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organi bilan kelishib belgilangan asoslar boʻyicha va tartibda yoʻl qoʻyiladi. Ayrim toifa xodimlarga dam olish kuni berish uchun alohida qoidalar belgilangan. Qonun boʻyicha nogironlarni, homilador ayollarni va 14 yoshga toʻlmagan (16 yoshga toʻlmagan nogiron) bolasi bor ayollarni, shuningdek, voyaga yetmagan yoshlarni D.o.k. ishga jalb etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Dam olish kunini boshqa kunga koʻchirish yoki ish kuni deb eʼlon qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi vakolatiga kiradi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Damaru** (sanskr. ररर) yoki Damra Hindiston va Tibetda qumsoat shaklida kichik ikki membranali nogʻora. Buddist Vadjrayan anʼanasida va hinduizmning ayrim shakllarida (Shakti, shivaizm) marosim musiqa asbobidir.

Bu nogʻora odatda yogʻochdan qilindi. Uning balandligi bir necha dyuymdan bir necha futgacha oʻzgarib turadi. Unda bir qoʻl bilan oʻynaladi. Tovush, asosan, damarning tor qismiga oʻralgan ip yoki teri shnuriga biriktirilgan toʻplar tomonidan chiqadi. Bundan tashqari, ovoz ishlab chiqarishda shnurda bogʻlangan tugunlar ishtirok etishi mumkin. Biror kishi bilagining toʻlqinli harakatlaridan foydalanib, barabanni silkitganda, toʻp (yoki toʻp) damarning har ikki tomoniga ham uriladi. Ushbu musiqa asboblari kichik oʻlchamlari tufayli har qanday  sayohatchi  musiqachilar tomonidan ishlatiladi. Bundan tashqari, Tibet buddizmining marosim amaliyotida ham qoʻllaniladi.

Damaru odatda Hindistonning barcha qitʼalarida yaxshi tanilgan. Shivaitlar orasida Nataraja deb nomlangan Shiva shakli bilan bogʻliq boʻlib, ularning ramzi hisoblanadi. Toʻrt qoʻlli Nataraja, damaruni, tandava kosmik raqsini ijro etayotganda, yuqori oʻng qoʻlida ushlab turadi. Damaruning asl tovushi (zarur) ifodalanadi deb hisoblanadi. Sanskritning barcha tovushlari Damarudagi Shiva oʻyinining tovushlaridan kelib chiqqanligi haqida afsonalar mavjud. Ushbu nogʻoraning janglari dunyoni yaratishda kuchlarning ritmini anglatadi va uning ikkala yarmi erkak (lingam) va ayol (yoni) boshlanishini ifodalaydi.

Va bu qismlarning aloqasi hayotning tugʻilish joyidir.

Havolalar
---------

* Статья о дамару на сайте «*Музыкальные Культуры Мира*».
**Oq koʻkur** — oq vino ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan texnik (vino) uzum navi.

Geografiyasi
------------

Qora dengiz havzasining uzum navlari eko-geografik guruhiga kiradi. Qrimda, uning janubi-sharqiy va janubi-gʻarbiy qismlarida yetishtiriladi.

Asosiy xususiyatlari
--------------------

Butalari kuchli. Barglari oʻrta va katta, bir oz choʻzilgan, besh boʻlakli, quyuq yashil, chuqur ajratilgan, quyida zich oʻsish bilan. Guli ikki jinsli. Dastalari oʻrtacha, silindrsimon, oʻrtacha zichlikda. Rezavorlari oʻrta yoki katta, oval, sariq-yashil rangda. Terisi nozik, kuchli, yengil mum qoplamasi bilan qoplangan. Pulpa suvli, eriydi. Oʻrta-kech pishib yetish davrining xilma-xilligi. Kurtaklar yorilishi boshlanganidan boshlab rezavorlar hosilini yigʻib olishgacha boʻlgan davr 3000-3300 ° S faol haroratlar yigʻindisida 145-165 kun. Hosilning pishishi yaxshi. Hosildorlik doimiy ravishda yuqori — 120—160 s/ga. Qishki sovuqqa chidamliligi jihatidan xilma-xillik ajralib turmaydi. Asosiy kasalliklarga zaif qarshilikka ega.

Ilova
-----

Uzum mahalliy isteʼmol uchun dasturxon navi sifatida keng qoʻllanilishi mumkin. Bundan tashqari undan shampan va konyaklar uchun vino materiallari, uzum sharbati tayyorlanadi. Qrimda „Koʻkur" navli dasturxon sharobi, „Suroj" oq port vinosi va „Koʻkur" shirinligi „Suroj" (Suroj — Sudak shahrining qadimiy nomi) ishlab chiqariladi.

Sinonimi
--------

Oq uzun, uzun.

Manbalar
--------

1. ↑   Кокур белый // Энциклопедия виноградарства. — Кишинёв: Главная редакция Молдавской Советской Энциклопедии, 1986, 1987. — 1566 с. — ISBN 978-0-01-360551-0.
2. ↑  „Vinograd.info: Кокур белый". 29-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2020-yil.
3. ↑  „VIVC: Kokur Belyi passport data". 13-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2020-yil.
Koordinatalari: 52°31′5.0000000016121″N 13°23′35.999999998802″E﻿ / ﻿52.518055555556003355°N 13.39333333333300047°E﻿ / 52.518055555556003355; 13.39333333333300047GO

**Berlin universiteti**, Gumboldt nomidagi Berlin universiteti — Germaniyadagi yirik oliy oʻquv yurtlaridan biri. 1809-yil tashkil etilgan. Dastlabki yillar unga Vilgelm fon Gumboldt bevosita ragʻbarlik qilgan. 1816-yil vntnomini olgan. 1946 i. A. va V. Gumbolltlar nomi berilgan. B. u.da falsafa, tabiiymat. huquq, nqtisod, ped. teologiya, tibbiyot. veterinariya, qishloq xoʻjaligi va boshqa fakultetlar bor. Untda 18 mingga yaqin talaba oʻqigan, 2 mpngga yaqin oʻqituvchi ishlagan (1990- yillar oxiri).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Graduation | *Oliy oʻquv yurti haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mursak**, murassa (arab. — ziynatlangan, bezatilgan) — avra-astarli, uzun yengli, qad. ustki kiyim. Bichigʻi toʻgʻri bichimli, toʻn yoqali, oldi chuqurroq oʻyilgan, etak barlari bir-biriga kirgan, ikki yon tomonida mayda burmalarga yigʻilgan. M. chetlari jiyaklar bilan hoshiyalangan. M. baxmal, parcha, kimxob, adras, shoyi (astari shoyi, ip matolar)dan tayyorlangan. M.ning ichiga yupqa paxta solib qavilgan (qishki) hamda yalang qavatli (avra-astardan iborat yozgi) turlari bor. Sharq xalqdari orasida keng tarqalgan, hatto qizlarning sepiga kiritilgan. Koʻylakning ustidan kiyilgan, beliga belbogʻ bogʻlangan. 19-asr gacha ayollar uchun ustki kiyim va yopinchiq vazifasini bajargan, keyinchalik toʻy va azalarda foydalanilgan. Hozirda ayollarning tobuti ustiga yopiladigan yopinchiq sifatidagina ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |