recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tidorlar** — Moluk orollarining shimolidagi Tidore, Mare va Halmahera orollarida yashovchi Osiyo xalqi. Shimoliy halmaher xalqiga qarashli. 1999-yilning maʼlumotlariga koʻra, ularning soni 60 ming kishi edi. Ternatlarga juda yaqin. Sunniy musulmonlar.

Til
---

Tidorlar Shimoliy-xalmax tili guruhiga mansub tidore tilida gapirishadi.

Din
---

Sunniy musulmonlar. Koʻpincha diniy asosda nizolar bor. Oxirgi mojaro gubernator saylanganidan keyin yuzaga keldi: bu holda, qoʻshni orollarning modernist musulmonlari tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Tidoresning islomiy yoʻldoshlari Xalmahera orolidagi mo''tadil Ternatan qoʻshnilariga va ularning musulmon va nasroniy izdoshlariga qarshi turishadi. Musulmon guruhlari oʻrtasidagi milliy aralashuvlar, mahalliy mojarolar va manfaatlarning keskinlashuvi musulmonlar va nasroniylar oʻrtasidagi kabi katta. Toʻqnashuvlar Molukka shimolidagi soʻnggi fuqarolar urushidan soʻng bir yil ichida boshlandi (Visser 2001:485-486).

Hayot
-----

Ayni gullab yashnagan paytida (XVII-asrning boshlarida) tidorlar, Tidor va Irian oʻrtasidagi orollarni, shuningdek, Irianning Gʻarbiy qirgʻogʻini, Halmahera orolining janubini, yangi Gvineya gʻarbiy qirgʻogʻini oʻziga boʻysundirdilar. Ular asosan ziravorlar savdosi bilan shugʻullanishgan, Shuning uchun Tidore orolining sultoni uzoq vaqt davomida Indoneziyaning Sharqiy qismida savdo qilish imkoniyati uchun Ternat orolining qabilalari bilan jang qilgan. XVI-asrning 20-yillarida Tidor orolida ispan mustamlakachilari oʻzlarini mustahkamladilar. XVII-asrning 60-yillarida ispan mustamlakachilari gollandlar tomonidan siqib chiqarildi, ular Tidor sultonini 1667-yilda orol ustidan nazoratni Gollandiya Ost-Hind kompaniyasiga topshirish toʻgʻrisidagi shartnomani imzolashga majbur qildilar. 1680-yilda Oʻsha yili mustamlakachilar oʻzining odamini orol sultoniga aylantirdilar va nihoyat orol va uning aholisini oʻzlariga boʻysundirdilar. XIX-asrda Tidor hududi orolning qarorgohi tarkibiga kirdi. XIX-asrda Tidor hududi orolning qarorgohi tarkibiga kirdi.

Jamoat bilan aloqa
------------------

Tidor oroli aholisining asosiy faoliyati qishloq xoʻjaligi (makkajoʻxori, ildiz ekinlari, chinnigullar va Mussel daraxtlari, guruch, sabzavotlar), kopra va baliq ovlash edi. Tidorlar-yaxshi dengizchilar va temirchilar, savdogarlar va xaridorlar sifatida Sharqiy Indoneziya orollariga tashrif buyurishadi.

Kapitalistik tovar-pul munosabatlarining rivojlanishiga qaramasdan, tidorlar feodal va kommunal-oilaviy munosabatlarning koʻplab elementlarini saqlab qolishdi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  Членов 1999. sfn error: no target: CITEREFЧленов1999 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *Членов М. А.* Тидорцы // Народы и религии мира : энциклопедия  / гл. ред. Тишков В. А.. — M.: «Большая российская энциклопедия», 1999. — Andoza:Бсокр. — ISBN 5-85270-155-6.
* Visser L.E. Rev.: Lany Probojo, Tradition und Moderne in Tidore/Indonesien; Die In strumentalisierung islamischer Rituale und ihre politische Relevanz. Monster: Lit, 1996. *Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde*. Vol. 157. No. 1. P. 305

Havolalar
---------

* Wallace A. R. THE MALAY ARCHIPELAGO VOLUME II. (of II.). Project Gutenberg. 01.12.08.
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Bosh korteslar** — tarixda ilk bor korteslar. Yevropadagi turli tabaqa vakillarning yigʻilishi boʻlib, Iberiya yarim orolidagi Kastiliyada 1137-yilda vujudga kelgan.
1978-y. 27-dekabrda qabul qilingan Ispaniya Kons.sining III boʻlimiga muvofiq parlamentning nomi. B.k. ispan xalqi nomidan saylanadigan Kongress xamda Senatdan iborat. Kongress 300 xamda 400 oraligʻida xalq tomonidan umumiy, teng, toʻgʻridan — toʻgʻri, yashirin tartibda ovoz berish yoʻli bilan saylanadigan deputatlardan iborat. Kongressga nomzodlar provinsiyalardan koʻrsatiladi. Kongress deputatlarining vakolat muddati — 4 yil. *Senat hududiy vakillar palatasi hisoblanadi. Har bir provinsiyadan toʻrttadan senator umumiy, teng, erkin, toʻgʻridan — toʻgʻri va yashirin ovoz berish yoʻli bilan 4 yil muddatga saylanadi.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Metallash** — buyum sirtida bir yonki bir necha yupqa metall qatlami (qoplami) hosil qilish. Bunday qoplamning yupqaligi — mikrometrnit bir necha ulushlaridan 40—50 mkm gacha (baʼzan, bir necha millimetrgacha) boʻladi. M.ning galvanik, diffuzion, vakuum, kimyoviy, gaztermik, ion-plazmaviy, gazfazaviy va detonatsiya usullari mavjud. Galvanik usulda metall elektrolitik tarzda qoplana di (qarang Elektroliz). Bu usulda deyarli barcha metallar (rux, kadmiy, nikel, xrom, qalayi, temir, kumush, oltin) va baʼzi qotishmalar (maye. bronza) ni istalgan elektr oʻtkazuvchan material sirtiga qoplash mumkin (qarang Galvanotexnika). Diffuzion usulda diffuziya hodisasi tufayli buyum sirtida bir yoki bir necha kimyoviy element qatlami hosil qilinadi. Asosan, metall buyumlar, baʼzan metallmas (mas, grafit) buyumlar uchun qoʻllaniladi. Vakuum usul — vakuumaa buyumlar sirtida himoya qoplami hosil qilish. Buning ham metall va metallmas xili boʻladi. Asosan, katodli purkash, termik va elektron-nur bilan buglash usullari va ikkala usul birgaliqda qoʻllaniladi. Kimyoviy usulda metallar sirti shu metallarning tuzlari eritmalari bilan tiklanadi. Gaztermik usulda suyuq metall gaz oqimida metallanadigan sirtga purkaladi. Ion-plazmaviy usulda metallar past temperaturali tutovchi razryad yoki yey razryad plazmasida purkaladi. Gaz-fazaviy (kimyoviytermik) usulda buyumning qizdirilgan sirtiga metall qatlami oʻtqaziladi. Detonatsiya usuli detonatsiya (portlash) tulkini energiyasidan foydalanishga asoslanadi. M. buyumlarning sirtlarini mustahkamlash, yeyilishga chidamliligi va korroziyabardoshligi (zanglashga chidamliligi), ni, elektr oʻtkazuvchanligini oshirish, baʼzan buyumni koʻrkamlashtirish uchun qoʻllaniladi. Elektrotexnika, radiotexnika, optika, raketa texnikasi, avtomobilsozlik, kemasozlik, samolyotsozlik va boshqa tarmoqlarda M.ga ehtiyoj katta.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yevropa Telekommunikatsiya Standartlari Instituti** (inglizcha: European Telecommunications Standards Institute, qisqartmasi ETSI) — Yevropadagi telekommunikatsiya sanoati (uskunalar ishlab chiqaruvchilar va tarmoq operatorlari)  uchun standartlashtirish bo’yicha  mustaqil, notijorat tashkilot.

ETSI tomonidan GSM uyali aloqa tizimi va TETRA professional mobil radio tizimi muvaffaqiyatli standartlashtirilgan. Shuningdek, u 3GPP yaratuvchilardan biri hisoblanadi.

  

1988-yilda ETSI tomonidan CEPT (Yevropa pochta va telekommunikatsiyalar ma’muriyatlari konferentsiyasi) ishlab chiqildi va Yevropa Komissiyasi hamda EFTA (Yevropa erkin savdo uyushmasi) kotibiyati tomonidan rasman tan olingan.

ETSI shtabi - Sophia Antipolisda (Fransiya) joylashgan.  ETSI Yevropa axborot va telekommunikatsiya texnologiyalarini standartlashtirish bo‘yicha mas’ul va rasman javobgardir. 

ETSI 64 mamlakatda 800 dan ortiq aʼzolariga ega, jumladan uskunalar ishlab chiqaruvchilar, aloqa operatorlari, maʼmuriyatlar, xizmat koʻrsatuvchi provayderlar, tadqiqotchilar, foydalanuvchilar – va barcha axborot texnologiyalari olamining asosiy ishtirokchilari va bo‘gʻinlari.

2005- yilda ETSI byudjeti 20 million yevrodan oshdi, bunda - aʼzolarning hissalari, tijoriy shartnomalari va loyihalari hamda hamkorlikdagi moliyalashtirish kabi tijorat faoliyatlari hisobga olingan.

Havolalar
---------

* Rasmiy sahifa Архивировано 8 2011 yil iyun yilning.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Bahor (maʼnolari).

**Bahor** — ertapishar gilos navi. R. R. Shreder nomidagi bogdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutining Samarqand filialida Fransis va Savri Surxon navlarini chatishtirish yoʻli bilan chiqarilgan (1952). Daraxti kuchli oʻsadi, keng shox-shabbali, shakli piramidasimon, bir yillik novdalari yoʻgʻon, toʻgʻri, jigarrang. Bargi yirik, qizgʻish-yashil, choʻzinchoq, uchiga tomon ingichkalashib boradi. Guli oq, hushboʻy, kattaligi bilan boshqa navlardan farqlanadi. Mevasi yirik (8 g), dumaloq, yaltiroq, toʻq-qizil yoki qoramtir-qizil rangda, seret, sersuv, shirin (13,8% qand). Koʻchati eqilgandan keyin 3 — 4-yili hosilga kiradi. Apr.ning birinchi yarmida gullaydi, mayning oʻrtalarida pishadi. Mevasi 30 kungacha sifati buzilmay daraxtda turishi mumkin. Kompot, murabbo tayyorlanadi. Oʻzbekistonning barcha zonalarida ekiladi (qarang Gilos).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Dojdi-pistoleti**" (ruscha: *Дожди-пистолеты*, yaʼni „Yomgʻir-pistoletlar")) — „Zveri" rus rok musiqa guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2002-yil eʼlon qilingan. Guruhning 2003-yil chiqarilgan „Golod" nomli studiyaviy albomiga sakkizinchi trek oʻlaroq kiritilgan. Qoʻshiq soʻzini va kuyini guruh solisti Roman Bilik yozgan. 2003-yil kinorejisyyor Aleksandr Voytinskiy boshchiligida qoʻshiq uchun klip suratga olingan.

Tarona „Zveri" guruhining „Vsye luchsheye v odnom" (2014) albomiga ham kiritilgan. Qoʻshiqning remiksi „Luchiye" (2013) terma albomiga kiritilgan. Shuningdek, taronaning Bilik rus xonandasi Tatyana Bulanova bilan hamkorlikda ijro etgan versiyasi ham mavjud boʻlib, u Bulanovaning „Belaya cheryomuxa" (2004) albomiga kiritilgan.

Bilikning soʻzlariga koʻra, qoʻshiq Novorossiysk shahrilik Sveta ismli qiz haqida. Bilik Sveta bilan qurilish texnikumida oʻqiyotgan paytida tanishgan va sevib qolgan. Sveta Novorossiyk shahriga qaytib ketganidan keyin xonanda uning ketidan borib, boshqa bilan koʻrisha boshlaganidan xabar topgan. Oradan yillar oʻtib Bilik MTV telekanaliga bergan intervyularidan birida dastur Novorossiyk shahrida efirga uzatilishi yoki yoʻqligini soʻragan. Ijobiy javob olganidan keyin, kameraga qarab „Sveta, salom! Meni tashlab ketganingdan afsuslansang kerak-a?" degan.

„Dojdi pistoleti" qoʻshigʻida sevgilisi xiyonat qilgani haqida soʻzlab berayotgan shaxsni eshitish mumkin. Bu Bilik va Voytinskiyning haqiqiy suhbati yozuvi boʻlib, uni klipga kiritishni Voytinskiy taklif qilgan. Bilik dastlab bu firkga qarshi chiqqan, ammo keyinchalik rozi boʻlgan.

Bilik „Dojdi-pistoleti" nomi bilan avtobiografik kitob yozgan. Kitob 2006-yil nashr qilingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Дожди-пистолеты – Звери" (ruscha). *Репродуктор*. Qaraldi: 3-dekabr 2022-yil.
2. ↑  *Власова, Александра* „Посвятил «Дожди-пистолеты» изменившей девушке, скрывал свадьбу. Все, что касается Ромы Зверя" (ruscha). *StarHit* (7-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2022-yil.
3. ↑  „Роман Билы" (ruscha). *Peoples* (8-noyabr 2004-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2022-yil.
4. ↑  *Радченко, Кирилл* „Рома Зверь - "Дожди-Пистолеты"" (ruscha). *NEWSmuz* (7-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 3-dekabr 2022-yil.

Havolalar
---------

* „Dojdi-pistoleti" YouTubeda
Igor Leonidovich Baranov (1932-yil 29-iyul, Toshkent – 2017-yil 26-dekabr, Sankt-Peterburg) – sovet va rus kemasozlik muhandisi, olim, Rubin markaziy konstruktorlik byurosining 16 ta sovet va rus suv osti kemalarining bosh konstruktori, Lenin mukofoti laureati (1984).

Biografoyasi
------------

Igor Leonidovich 1932-yil 29-iyulda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1956-yilda Leningrad kemasozlik institutining kemasozlik fakultetini tamomlagan va 18-TsKBga yuborilgan. Dizayn boʻlimida dizayner va sektor menejeri sifatida faoliyat olib borgan.

Baranov 1972-yilda 667F „Navaga" va 667B „Murena", 1974-yilda 667BD „Murena-M" va 667BDR „Kalmar" strategik yadro suv osti kreyserlari bosh konstruktorining oʻrinbosari etib tayinlangan. 1977-yilda 949, 675-loyihalar va ularning modifikatsiyalari bosh dizayneri etib tayinlangan. U 3-avlod yadroviy suv osti kreyseri – Project 949 Anteyning qurilishi, ishga tushirilishi va intensiv ishlashiga rahbarlik qilgan.

Baranov suv osti kemalarini maksimal shoʻngʻish chuqurligini sinovdan oʻtkazishda, suv osti kemalarining shovqin izlari boʻyicha akustik sinovlarda, ularning natijalarini tahlil qilishda va suv osti shovqin darajasini pasaytirish uchun texnik yechimlarni ishlab chiqishda ishtirok etgan.

Ilmiy ish bilan shugʻullangan, 1992-yilda texnika fanlari nomzodi, 2005-yilda esa texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Baranovga 2006-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

1994-yilda tezkor qanotli raketalar bilan qurollangan suv osti kreyserlarining bosh konstruktori etib tayinlangan.

Igor Leonidovich Baranov 2017-yil 26-dekabrda Sankt-Peterburgda ogʻir va uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Baranov 2001-yilda „Shon-sharaf" ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Hurmat Belgisi" ordeni bilan taqdirlangan. 2002-yilda Rossiya Federatsiyasi Hukumatining Faxriy yorligʻi, 1984-yilda Lenin mukofoti hamda 2006-yilda P. P. Pustintsev mukofotlari laureati boʻlgan.

Xotirasi
--------

2020-yilda Sankt-Peterburgda VUNTS Harbiy-dengiz floti „Dengiz akademiyasi" Harbiy-dengiz politexnika institutining Atom elektr inshootlari fakultetida Igor Baranov xotirasiga bagʻishlangan shaxsiy auditoriya ochilgan.

Manbalar
--------



1. 1 2  „Баранов, Игорь Леонидович". *ТАСС*. Qaraldi: 4-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Баранов Игорь Леонидович - Личности". *Корабел*. Qaraldi: 4-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „В Военно-морском политехническом институте ВУНЦ ВМФ торжественно открыта именная аудиторию известного конструктора атомных подводных лодок Игоря Баранова". *Официальный сайт МО РФ*.  Минобороны России.
**Kapital** (lotincha: *capitalis* — bosh, asosiy), sarmoya — keng ma'noda — o'z egasiga daromad keltirish xususiyatiga ega bo'lgan jami vositalar va mablag'lar; yangi qiymat keltiruvchi, o'zini o'zi ko'paytiruvchi qiymat. Tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarish uchun kishilar tomonidan yaratilgan resurslar; tor ma'noda — ishlab chiqarish vositalari ko'rinishidagi ishga qo'yilgan, ishlab turgan daromad manbai (ashyoviy kapital). Kapitalning paydo bo'lishiga tovar ishlab chiqarish, tovar muomalasi dastlabki shart hisoblanadi. Bozorda o'ziga xos, alohida tovar — ish kuchining paydo bo'lishi bilan oddiy tovar ishlab chiqarish kapitalistik ishlab chiqarishga aylanadi, tovar ishlab chiqarishning shu davrida tovar muomalasidagi pul kapitaliga aylanadi. Kapital ko'p sikllar davomida ishlab chiqarishda ishtirok etadigan asosiy kapital va bir sikl davomida ishtirok etadigan va to'liq sarflanadigan aylanma kapitalga bo'linadi. Pul kapitali (sarmoya) — ashyoviy kapital sotib olish uchun sarflanadigan pul vositalarini ifoda etadi, ya'ni pul kapitalga aylanishi uchun ishlab chiqarishga avanslanadi. Iqtisodiy nazariyada kapital ishlab chiqarish omillaridan biri tarzida izohlanadi. Qiymatning ko'payishi inson mehnati (ish kuchi) va ishlab chiqarish vositalari (xom ashyo, mashina, stanoklar) birlashganda, ya'ni ishlab chiqarish sharoitida yuz beradi. Kapital sanoat kapitali, savdo kapitali, ssuda kapitali, sudxoʻrlik kapitali (tarixiy) shakllarida faoliyat ko'rsatadi. Rivojlangan bozor iqtisodiyoti sharoitlarida kapitalning korxona, firma, banklar kapitali, turli aksiyadorlik jamiyatlariga tegishli aksiyadorlik kapitali, zahira kapitali, ustav kapital singari ko'rinishlari mavjud. Tadbirkor jismoniy shaxslarga tegishli kapital dastmoya deyiladi va har gal tovar olib sotishda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Iqtisodiyot | *Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
„**Ey, sinfdosh**" (shunchaki „**Ey sinfdosh**" oʻlaroq ham yoziladi) — Janob Mirzo (haqiqiy ismi Mirzohid Sodiqov) ijro etgan qoʻshiq. 1991-yil eʼlon qilingan. Qoʻshiq soʻzini ham, kuyini ham Janob Mirzo 17 yoshida, maktabni tamomlayotgan paytida yozgan. Janob Mirzo taronani ilk bor Andijon shahridagi 46-umumtaʼlim maktabida ijro etgan. Qoʻshiq Janob Mirzoning 1990- va 1994-yil chiqarilgan albomlariga kiritilgan.

„Ey, sinfdosh" qoʻshigʻi „Xayr, maktabim!" qoʻshigʻi bilan bir qatorda Oʻzbekiston va qoʻshni mamlakatlarda yashovchi oʻzbeklar orasida maktab bitiruvchilari madhiyasiga aylangan. Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha xonanda va guruh, jumladan, „Shahrizoda" guruhi hamda Sardor Rahimxon kaver qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bitiruvchilar madhiyasi — "Xayr maktabim" 22 yoshda: Qoʻshiq qanday yaratilgani hamda unga nima sababdan kamxarj klip olingani haqida (video)". *Daryo* (25-may 2022-yil). Qaraldi: 1-iyun 2022-yil.
2. ↑  „"Ey, sinfdosh, unutma do‘stlaringni"- mashhur qo‘shiqni kim birinchi kuylagan edi?". *YouTube* (26-may 2021-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2022-yil.

Havolalar
---------

Ushbu maqolani tinglang (2 daqiqa)noicon
Spoken Wikipedia iconBu audiofayl ushbu maqolaning 15-may, 2023-yil(2023-05-15)
 sanasidagi versiyasi asosida yaratilgan boʻlib, shu sanadan keyin amalga oshirilgan tahrirlarni aks ettirmaydi.(Yordam · Koʻproq audiomaqolalar)
* „Ey, sinfdosh" YouTubeda
* „Shahrizoda" ijrosidagi kaver YouTubeda
* Sardor Rahimxon ijrosidagi kaver (remiks) YouTubeda
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi** — turmush kechirishning asosiy manbai sanaluvchi boquvchi shaxs vafot etganligi tufayli uning qaramogʻida va taʼminotida boʻlib kelgan mehnatga yaroqsiz shaxslarga tayinlanadigan va toʻlanadigan pensiya turi. *Boquvchi shaxs kasb kasalligi yoki ishlab chiqarishdagi baxtsiz xodisalar tufayli vafot etganida marhumning qaramogʻidagi shaxslarga mexnat stajidan qatʼi nazar, pensiya tayinlanaveradi. Turmushdagi (maishiy) jarohat yoki umumiy kasalliklardan vafot etgan boquvchi qaramogʻida boʻlib kelgan oila aʼzolariga marhum boquvchisi qonunda belgilangan ish stajiga (yoshga mutanosib) ega boʻlganida toʻliq pensiya tayinlanadi. Bunday pensiya toʻliqsiz mehnat staji b-n ham tayinlanishi mumkin.* Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlash asoslari va shartlari, pensiya olishga xaqli boʻlgan mehnatga yaroqsiz shaxslar doirasi, imtiyozli shartlarda pensiya tayinlanishi masalalari qonunda va b. qonun xujjatlarida belgilab quyiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
**Bir Roman Gibi** — Rafet El Romanning Emre Plak studiyasi bilan hamkorlikda 2008-yil 30-iyun kuni chiqargan toʻqqizinchi albomidir. Albomda 10 dona qoʻshiq mavjud.

Albomdagi qoʻshiqlar haqida maʼlumot
------------------------------------

### Sevdim Ama Sonu Yoktu

Albomning birinchi qoʻshigʻi sifatida „Sevdim Ama Sonu Yoktu" tanlangan boʻlib 2008-yil 30-iyundan 1 kun avval radioga yuborilgan. „Sevdim Ama Sonu Yoktu" dastlab Kral TV va Powertürk TVda tinglovchilar ommasiga havola etilgan.

### Aşk-ı Virane

Albomning ikkinchi qoʻshigʻi sifatida „Aşk-ı Virane" tanlangan va 2008-yilning 1-sentyabrida radioga yuborilgan. „Aşk-ı Virane" dastlab 2008-yilning 1-sentyabrdan Kral TV va Powertürk TVda tinglovchilar ommasiga namoyish qilingan.

Albom haqida umumiy maʼlumot
----------------------------

### Aşkından Haber Ver

Albomning yana bir qoʻshigʻi sifatida „Aşkından Haber Ver" tanlangan va 2009-yilning 9-yanvar kuni radiolarga yuborilgan. „Aşkından Haber Ver" ilk bor 2009-yil 9-yanvar kuni Powertürk radiokanalida namoyish etilgan.

Qoʻshiqlar roʻyxati
-------------------

1. Sevdim Ama Sonu Yoktu
2. Aşk-ı Virane (Yusuf Güney İle)
3. Son Veda
4. Seni Seviyorum (Sinem İle)
5. Ömrümün Sahibi Sensin
6. Yaşananlar Anlatılmaz
7. Aşkından Haber Ver
8. Ohne Sıe (Sensiz)
9. Ne Oldu O Günlere
10. Bilsen De Bilmesen De.

Manbalar
--------

1. ↑  *Rafet El Roman - Bir Roman Gibi* (inglizcha), qaraldi: 2023-04-06
2. ↑  „Bir Roman Gibi". 2017-yil 3-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 6-aprel.
3. ↑  *Bir Roman Gibi* (turk), 2008-07-03, qaraldi: 2023-04-06
**Abu Ubayd Qosim ibn Sallom Xurosoniy Haraviy** (arab. أبو عبيد القاسم بن سلاّم الخراساني الهروي, 770–838) – arab filologi, lugʻatshunoslik, Qurʼon ilmlari, hadis va fiqhga oid koʻplab kitoblar muallifi.

U Hirotda vizantiyalik qulning oilasida tug‘ilgan. U o‘z ona shahrini tark etib, Basra maktabida Asma’iy (vafoti 213/828), Abu Ubayda (vafoti 210/825) va Abu Zayd Ansoriy (vaf. 214 yoki 215/830-831) hamda Kufa maktabida Abu Amr Shayboniy (vafoti 210/825), Kisoʼiy (vafoti 189/805) kabi ko‘plab mashhur filolog olimlardan tahsil olgan.

U birinchi boʻlib tajvid ilmining yozma shaklini ishlab chiqan, tajvid qoidalariga alohida nomlar bergan va buni oʻzining "al-Qiroat" nomli kitobida yozgan. Asarida 25 ga yaqin qori, jumladan 7 mutavotir qori haqida toʻxtalib oʻtgan. Abu Ubayd tajvidni har bir avlod qorilari orqali uzatiladigan, aniq qoidalari, atamalariga ega boʻlgan fanga aylantirgan. U Qur’onning dastlab nozil qilingan, ammo hozir oʻqilmaydigan oyatlari haqida ma’lumotlar keltirgan .

Muhim asarlari
--------------

• "Kitob al-amvol" (Daromadlar kitobi)

• "Kitob al-nosix val-mansux" (Nosix va mansux kitobi)

• "Kitob fazoil al-Qur’on" (Qur’oni karimning fazilatlari haqidagi kitob).

Manbalar
--------

1. ↑  *Ajaja, Abdurrazzak* „القراءات : The readings".
2. ↑  el-Masry, Shadee*. The Science of Tajwid*. Safina Society — 8 bet.
3. ↑  „What is Tajweed?". *Online Quran Teachers*. 13-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-mart 2020-yil.
4. ↑  Jeffery, Arthur (1938). "Abu Ubaid on the verses missing from the Qur'an". *The Muslim World* **28**: 61–65. doi:10.1111/j.1478-1913.1938.tb02422.x.
5. ↑  Ibn Warraq, Origins of the Koran – Classic Essays on Islam’s Holy Book, [Prometheus Books, Amherst, NY 1998], Part Two: The Collections and the Variants of the Koran, 9. Abu ‘Ubaid on the Verses Missing from the Koran, by Arthur Jeffery, p. 151.
**Abu Bakr Muhammad Baladiy** — (1111-yilda vafot etgan) Muhaddis va qozi boʻlgan.

Abu Bakr Muhammad Baladiy Nasaf shahrida tugʻilgan. Alloma haqida Samʼoniy shunday yozadi: "*Bu kishi haqida Buxoro, Samarqand, Nasaf va Maymurgʻda menga 20dan ortiq kishi maʼlumot berdi. Nevaralaridan taxalluslarining mazmunini soʻradim. "Katta bobom Abu Nasp zamonlarida aksariyat ulamolar Nasafning qishloq va tumanlaridan edilar. Bobom esa shahar ahlidan boʻlganlar. Shuning u-n „**Baladiy**" taxallusi bilan tanilganlar*", deb javob berdi".
Abu Bakr Muhammad Baladiyning bobosi mashhur qozi va muhaddis, nevarasi Abu Nasr Ahmad ibn Abduljabbor Baladiy esa Nasafning taniqli olimi boʻlgan. Samʼoniy undan taʼlim olgan. Abu Bakr Muhammad Baladiy 1111-yilda vafot etgan.

Adabiyotlar
-----------

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi"; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar
--------

1. ↑  Шамсиддин Заҳабий. Сияру аълами-н-нуба-ла. Ж.19. – Б. 30, 308; Самъоний. Ал-ансоб. Ж.1. – Б. 390; Ёқут Ҳамавий. Муъжаму-л-булдон. Ж.4. – Б. 484; Муҳаммадиев Н. Насаф ва Кеш алломалари. – Б. 32.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Alloh yozuvi | *Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
*Numerorum mysteria* (1591), Pietro Bongoning numerologiya boʻyicha risolasi va uning Evropadagi eng taʼsirli ishi
**Numerologiya** (20-asrgacha **arifmansiya** sifatida tanilgan) – bir qator yoki bir nechta mos keladigan hodisalar oʻrtasidagi okkultizm, ilohiy yoki mistik munosabatlarga ishonishdir. Bu, shuningdek, soʻz va ismlardagi harflarning alfanumerik tizim orqali raqamli qiymatini oʻrganishdir. Numerologiya odamning ismiga qoʻllanilsa, bu onomansiyaning bir koʻrinishidir. Bu koʻpincha astrologiya bilan bir qatorda paranormal bilan bogʻliq va folbinlik sanʼatiga oʻxshaydi.

**Numerolog** atamasi, agar bu odamlar anʼanaviy numerologiya bilan shugʻullanmasa ham, raqamli naqshlarga ishonadigan va ulardan xulosa chiqaradiganlar uchun ishlatilishi mumkin. Misol uchun, oʻzining 1997 yilda chop etilgan „Numerologiya: Yoki Pifagor nima qilgan" (Dudli, 1997) kitobida matematik Andervood Dadley bu atamani birja tahlilining Elliott toʻlqini printsipi amaliyotchilari muhokama qilish uchun ishlatadi.

Etimologiya
-----------

Arifmansiya atamasi ikkita yunoncha soʻzdan olingan – arifmos (son maʼnosi) va manteia (baholash degan maʼnoni anglatadi). Shunday qilib, „Arifmansiya" raqamlar orqali fol ochishni oʻrganadi. „Arifmansiya" soʻzi 1570-yillarga toʻgʻri kelgan boʻlsa-da, numerologiya" soʻzi miloddan avvalgi ingliz tilida qayd etilmagan 1907-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  Valeri 1971. sfn error: no target: CITEREFValeri1971 (help)
2. ↑  Carroll 2003. sfn error: no target: CITEREFCarroll2003 (help)
3. ↑  Francis-Cheung 2006. sfn error: no target: CITEREFFrancis-Cheung2006 (help)
4. ↑  „arithmancy (n.)". *etymonline.com*.
5. ↑  „Home : Oxford English Dictionary". *oed.com*.
**Hande Erçel** (talaffuzi: *Hande Erchel*; 1993-yil 24-noyabrda tugʻilgan) — turkiyalik aktrisa va model.

Hayoti
------

Bugungi kunda Mimar Sinan Tasviriy Sanʼat Universiteti anʼanaviy turk sanʼatida tahsil olishda davom etmoqda. U 2012-yilda Ozarbayjonda oʻtkazilgan goʻzallik tanlovida ishtirok etgan va ikkinchi oʻrinni egallagan.

U Kanal D telekanalida efirga uzatilgan *„Güneşin Kızları"* serialida Selin Yılmaz Mertoʻgʻlining xarakterini tasvirlab berdi. 2016-yil iyun oyida u *„Aşk Laftan Anlamaz"* serialida Hayat Uzun roli bilan ekranga qaytdi.

Faoliyati
---------

Hande Erçel 2015-yilda suratga olingan *Güneşin Kızları* („Gunesh qizlari") teleserialidagi ishtiroki bilan muvaffaqiyat qozondi. 2016-2017-yillarda Hande *Aşk Laftan Anlamaz* teleserialida Burak Deniz bilan birgalikda Hayat Uzun rolida rol oʻynadi. Shuningdek, u *Halka* teleserialida Müjde Akay rolini oʻynagan. 2019-yilda u Buğra Gülsoy bilan *Azize* teleserialida Azize Günay rolini oʻynadi. 2020-yilda Erçelga Kerem Bürsin bilan birga *Sen Çal Kapımı* teleserialida bosh rolni taklif qilishdi.

2016-yilda Hande nufuzli LʼOréal Paris kosmetika brendining yuziga aylandi. U sochlarini boʻyagan reklama roliklarida rol oʻynagan. Kompaniya bilan tuzilgan shartnomaga koʻra, u bir yil davomida ularning rangini oʻzgartirishga haqli emas. U, shuningdek, Aras Bulut Iynemli bilan birgalikda DeFacto denim brendi reklama roligida ham qatnashgan.

Filmografiyasi
--------------

| Yil | Turi | Loyiha | Rol | Izohlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | Serial | *Tatar Ramazan* | Oʻzi | Yordamchi rol |
| 2013 | Serial | *Choliqushi* | Zahide | Yordamchi rol |
| 2014 | Serial | *Çılgın Dersane Üniversitede* | Meryem | Yordamchi rol |
| Serial | *Hayat Ağacı* | Selen Karahanlı | Yordamchi rol |
| 2015–2016 | Serial | *Güneşin Kızları* | Selin Yılmaz/Mertoğlu | Bosh rol |
| 2016–2017 | Serial | *Aşk Laftan Anlamaz* | Hayat Uzun/Sarsılmaz | Bosh rol |
| 2017–2018 | Serial | *Siyah İnci* | Hazal | Bosh rol |
| 2019 | Serial | *Halka* | Müjde Akay | Bosh rol |
| 2019 | Serial | *Azize* | Azize | Bosh rol |
| 2020 | Serial | *Sen Çal Kapımı* | Eda Yıldız | Bosh rol |
|

| Reklamlari |
| --- |
| Yil | Nomi | Izoh |
| 2016–2019 | LʼOréal Paris | Casting Creme Gloss |
| 2017 | Defacto | Aras Bulut Iynemli bilan |
| 2019 | Bobbi Brown | — |

Manbalar
--------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  cs-online.club/ru/
5. ↑
6. ↑  *arxiv nusxasi*, 2016-10-10da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-07-15
7. ↑  *arxiv nusxasi*, 2017-04-28da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-07-15

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Hande Erçel*** haqida turkum mavjud |

* Hande Erçel IMDbda
|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Budjet ssudasi** — yuqori byudjetdan quyi byudjetga yohud respublika byudjetidan rezident — yuridik shaxsga yoki chet el davlatiga qaytarish sharti bn ajratiladigan mablagʻ („Byudjet tizimi toʻgʻrisida" gi OʻzR Qonunining 3-m.si). 
Budjet ssudasi kechiktirib boʻlmaydigan birinchi navbatdagi tadbirlarni moliyalashtirishni taʼminlash uchun beriladi. Ular :
a) daromadlar tushumlari bilan xarajatlarni amalga oshirish oʻrtasidagi rejali vaqtincha uzilishlarini qoplash uchun;
b) daromadlar tushumlari bn xarajatlarni amalga oshirish oʻrtasidagi amaldagi vaqtinchalik kassa uzilishlarini qoplash uchun;
v) QR byudjeti va mahalliy byudjetlar rejali xarajatlarini maqsadli moliyalashtirish sxemalarini amalga oshirish uchun ajratiladi .
Ssudalar joylardagi hokimiyat ijroiya organlari rahbarlarining yozma murojaati boʻyicha beriladi. Ular QR Vazirlar Kengashi, vil. hokimlari va Toshkent sh. Hokimi tomonidan OʻzR Moliya vazirligiga joʻnatiladi, tum.lar va sh. hokimlari esa yuqori hokimiyat organlariga yuboradi. *Byudjetga daromadlar kelib tushmagan yoki byudjet xarajatlarini oldindan moliyalashtirish zarurati tugʻilgan holatlar hamda qabul qilingan choralar tegishli byudjet daromadlari va xarajatlari muvozanatini taʼminlamagan sharoitlar ssuda berilishi uchun murojaatga asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.*

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi
idorasi, turli davlat va jamoat tashkilotlari hamda muassasalari yoki ularning boshliklari, diplomatik vakillar va ayrim diplomatlar nomidan yoʻlga qoʻyib turiladi. Maktublar, telegrammalar, xatlar, nota orqali yozishmalar, shuningdek, deklaratsiya, bayonot, chaqiriq, axborot agentlarining xabarlari Diplomatik yozishmalar turlari hisoblanadi. Diplomatik yozishmalarda xalqaro hayot va tashqi siyosat, davlatlararo ikki tomonlama yoki koʻp tomonlama munosabat masalalari yoritiladi. Mazkur hujjatlarni tayyorlash davlat va unga tegishli muassasalar diplomatik faoliyatining muqim sohasi sanaladi. Diplomatik yozishmalarni diplomatik kuryerlar ko'rsatilgan manzilga yetkazib beradi.
my.gov.uz

Adabiyot**Diplomatik yozishma** - turli rasmiy xat-xabarlar va diplomatik tusdagi hujjatlar majmui. Davlatlar oʻrtasidagi munosabatlarni yuritish vositasi, davlat tashqi siyosiy va diplomatik faoliyatining asosiy shakllaridan biri. Davlatlar oʻrtasida yozishma tarzidagi muomala davlat, hukumat boshligʻi, tashqi ishlar
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mavlono Baqoiy** (15–16-asr) – xurosonlik zullisonayn shoir. Nomi "Majolis un-nafois"ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning kamon otishda mashhur ekanligini aytib, muammo ilmida ham shuhrat qozonishga uringanligini, lekin aytishga arzigulik muammo bita olmaganligini, keyinchalik sheʼrning boshqa navʼlarida ham ijod qilishga kirishganligi, lekin hozircha muvaffaqiyatga erishmaganligini yozadi.

Hasanxoja Nisoriyning oʻzidan soʻrab aniqlashicha, uning kamongarlikda mashhur boʻlishiga quyidagi voqea sabab boʻlgan ekan: "Bu sohada bizning sanʼatimiz yoʻq. Bu shikastaga mazkur laqabni mana bu sababdan taqqanlar. Bir paytlar Muzaffar barlos bilan Hirotga borgan edik. Oʻshanda kamongarlik doʻkoniga kirib, ustalar orasida bir goʻsha tutib, oʻz kamonimizga goʻshagir qoʻyayotgan edik va bu ishlar bilan boʻlib, amir kabir Alisherning yoʻli shu yerdan tushib, kimyoasar nazarlarini menga solajak va gʻaflat sababli roʻy bergan beadabligimiz uchun malomat oʻqigʻa qolajaklarini bilmay qolibman".

Nisoriy bergan maʼlumotlarga koʻra, Mavlono Baqoiy Shayboniylar sulolasi vakili Ubaydullaxonga yaqin qishi boʻlib, ikki til – forsiy va turkiy tillarda ijod qilgan. Lirik janrlardagi asarlaridan tashqari "Nozu Niyoz" nomli masnaviy ham yozgan.

Balxda vafot etib, Sulton Ahmad Xizravayh maqbarasiga dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lugʻat*.
2. ↑  *Majolis un-nafois*.
„**Wannabe**" – bu Janubiy Koreyaning Itzy nomli qizlar guruhi tomonidan ijro etilgan. JYP Entertainment 2020-yil 9-martda albomning bosh singli sifatida qoʻshiqni chiqardi. Uni yozgan va prodyuserlik qilgan Galactika (koreyscha: 별들의 전쟁), shuningdek, guruhning „Dalla Dalla" debyut trekiga prodyuserlik qilgan.

„Wannabe" musiqa tanqidchilar tomonidan ijobiy sharhlarni oldi. Bu tijoriy muvaffaqiyat boʻldi, Gaon Digital Chart-da oltinchi oʻrinni egalladi va Billboard K-pop Hot 100 reytingida ikkinchi oʻrinni egalladi, bu ularning vatanlarida uchinchi oʻntalik hitiga aylandi. U Malayziya va Singapurda birinchi oʻrinni egallab, ikkala chartda ham birinchi raqamli qoʻshigʻiga aylandi. Oʻshandan beri qoʻshiq Yaponiya ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi tomonidan oltin sertifikatga ega.

Naive Creative Production singl chiqishi bilan bir vaqtda JYP ning YouTube kanaliga yuklangan qoʻshiqning qoʻshilgan musiqiy videosiga rejissyorlik qildi. 24 soat ichida koʻruvlar soni 11 milliondan oshiq edi va 2023-yil holatiga koʻra 500 milliondan ortiq koʻruvlar sonini toʻpladi va bu ularning platformadagi eng koʻp koʻrilgan klipiga aylandi. Itʼz Me qoʻshigʻi chiqqandan soʻng Itzi Janubiy Koreyaning bir nechta musiqiy teledasturlarida jonli ijrolar bilan qoʻshiqni targʻib qildi va sakkizta musiqiy shou sovrinini qoʻlga kiritdi.
**Cesar Lobi Manzoki** (1996-yil 12-oktabr) – professional futbolchi, China League One klubi Dalian Professional klubida hujumchi sifatida oʻynaydi. Zairda tugʻilgan, Markaziy Afrika Respublikasi terma jamoasida oʻynaydi.

Klub faoliyati
--------------

2020-yil 28-iyulda Manzoki Uganda Premyer-ligasida ishtiok etuvchi „Vipers SC" jamoasiga qoʻshilgan va u yerda 46 ta oʻyin oʻtkazib, 26 gol urdi va klub uchun 13 golga assistentlik qilgan. 2020/2021-yilgi mavsumda u 7 ta gol urib, Stanbic Uganda Kubogining „Oltin butsasi"ni qoʻlga kiritdi va keyingi mavsumda 18 ta gol bilan „Oltin butsa"ni qoʻlga kiritgan. U 4 marta Pilsnerda oyning eng yaxshi futbolchisini qoʻlga kiritdi va 2021/2022-yilgi mavsumda Uganda premyer-ligasining eng yaxshi jamoasida koʻrsatilgan. U Vipers SC bilan 1 marta Uganda kubogi va 1 marta Uganda Premyer-ligasini yutgan.

2022-yil 25-avgustda Manzoki Dalian Pro bilan shartnoma imzolagan.

Terma jamoadagi faoliyati
-------------------------

Manzoki 2016-yilda Kongo Demokratik Respublikasi terma jamoasini uchta oʻyinda himoya qilgan. Ota-bobolari bu mamlakatdan boʻlganligi sababli u 2022-yilda Markaziy Afrika Respublikasi terma jamoasi vakili boʻlishga oʻtgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Cesar Manzoki". *simba SC*. 6-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2022-yil.
2. ↑  „Cesar Manzoki". *SC Villa*. 6-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2022-yil.
3. ↑  „Lobi Manzoki". *National Football Teams*.  Benjamin Strack-Zimmermann. Qaraldi: 6-may 2022-yil.
4. ↑  „Centrafrique : Deux ex-U20 camerounais ont rejoint les Fauves" (22-mart 2022-yil). 27-mart 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-mart 2022-yil.
**Ibrohim Afandizoda** (ozarbayjoncha: *Hacı İbrahim Əfəndi Əfəndizadə*) - Kavkaz musulmonlari idorasining 6-muftiysi.

Biografiyasi
------------

Ibrohim Afandizoda 1870-yil 15-mayda Shemaxada tug‘ilgan.

1944-yilda Kavkaz musulmonlari idorasining navbatdagi (SSSRda birinchi) qurultoyida Hoji Ibrohim Afandizoda Kavkaz musulmonlari diniy boshqarmasi raisining o‘rinbosari bo‘ldi. Bosh muftiy saylangan va umrining oxirigacha shu lavozimda ishlagan. U diniy urf-odatlar va shariat talablarini targʻib qiluvchi, ilohiy ilmlarni yaxshi biladigan muftiy sifatida shuhrat qozondi. Butunjahon Tinchlik Kengashining yadroviy qurolga qarshi chaqiruvlarini olqishladi, AQShning Koreyaga harbiy aralashuvini qoraladi va tinchlikka chaqirdi.

Muftiy Ibrohim Afandizoda 1957-yil 18-sentyabrda vafot etdi.

Yana qarang
-----------

* Mirza Husayn Qayibov
* Kavkaz musulmonlari idorasi

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „ŞEYXÜLİSLAMLIQ ZİRVƏSİ: HACI ALLAHŞÜKÜR PAŞAZADƏ" (az). *Wayback Machine* 116.  Нурлар. 2-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2023-yil.
2. 1 2  „HACI İBRAHİM ƏFƏNDİ ƏFƏNDİZADƏ" (az). *Şamaxı ensiklopediyası*. 24-yanvar 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-yanvar 2023-yil.
„Xoh inon, xoh inonma" matni.

   

Sensen sevarim, xoh inon, xoh inonma, Qondur jigarim, xoh inon, xoh inonma.    

Hijron kechasi charxi falakka yetar, ey moh, Ohi saharim, xoh inon, xoh inonma.  

  

Haqqoki qilich kelsa boshimga, eshikingdin Yoʻqtur guzarim, xoh inon, xoh inonma.    

Usruk koʻzing ashkolina har gah nazar etsam, Qolmas xabarim, xoh inon, xoh inonma.    

  

Yaʼqub bikin koʻp yigʻidin qolmadi sensiz Nuri basarim, xoh inon, xoh inonma.    

Oy yuzungʻa koʻz solgʻali oʻzga kishi birla, Yoʻqtir nazarim, xoh inon, xoh inonma.    

  

Ishq oʻtida Lutfiy yuzi oltunni yoshurdi, Ey siymbarim, xoh inon, xoh inonma.  

Ey siymbarim, xoh inon, xoh inonma.

„**Xoh inon, xoh inonma**" – Lutfiy tomonidan yozilgan mashhur gʻazal. Gʻazal koʻplab sanʼatkorlar tomonidan ijro etilgan va etilmoqda. Nola guruhi tomonidan ijro etilgan versiyasi xalq orasida mashhur. Qoʻshiqni Nola guruhi aʼzosi Abdulla Shomagʻrupov ijro etgan. Bu qoʻshiq, shuningdek, Kichkina tabib filmida ham namoyish etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Lutfiy* „"Xoh inon, xoh inonma" radifli g'azal | Lutfiy" (uz). *Tafakkur*. Qaraldi: 2024-yil 26-yanvar.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Parchin** (fors.) — meʼmorlik bezaklarida ishlatiladigan sirlangan sopol taxtachalar; turli ranglarda sirlanishi bilan koshindan farq qiladi. Naqsh, yozuv, tasvirlar ishlash (mozaika)da parchindan foydalaniladi. Shakli: teng tomonli uchburchak, murabba, toʻrtburchakli, baʼzan 6, 8 qirrali ham boʻladi. Usta parchin usulida bezak yaratishi uchun avval xom loydan taxtachalar tayyorlaydi, ularni xumdonda pishirib sopol holiga keltiradi, soʻng ustidan sir beradi (boʻyay-di). Sirlangan taxtachalar xumdonda yana pishirib olinadi, shundan soʻng binolar bezagida ishlatiladi. Oʻzbekiston hududida parchin bilan bezatilgan meʼmoriy obidalar koʻp (Registon ansambli va boshqalar). Hozirgi kunda ham meʼmorlikda parchin keng qoʻllaniladi (Xalqlar doʻstligi saroyi, Oliy Majlis, Oʻzbekiston konservatoriyasi binolarida va hokazo).

Yana qarang
-----------

* Parchinlash
* Koshin

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Bad Romance**" – amerikalik qoʻshiqchi Lady Gaganing *"The Fame Monster"* (2009) uchinchi mini-albomidagi qoʻshigʻi, oʻzining *"The Fame"* (2008) debyut studiyaviy albomining qayta nashri. Gaga qoʻshiqni RedOne bilan birgalikda yozgan. Noqonuniy demo tarqalib ketganidan soʻng, Gaga qoʻshiqning soʻnggi versiyasini 2009-yil oktyabr oyida Aleksandr Makkuinning 2010-yilgi Parij moda haftaligi shousi finalida taqdim etdi va oʻsha oyning oxirida uni *"The Fame Monster"* ning bosh singli sifatida chiqardi. Musiqiy jihatdan, bu elektropop va dens-pop qoʻshiq hisoblanadi. Lirik maʼnoda Gaga gastrol paytida boshdan kechirgan paranoyyadan kelib chiqib, nosogʻlom ishqiy munosabatlarga qiziqishi haqida yozgan.

Gaga performing on stage Gaga „Bad Romance" qoʻshigʻini 2022-yilgi The Chromatica Ballning ochilishida kuyladi.
Retrospektiv sharhlovchilar qoʻshiqni Gaganing eng yaxshi qoʻshigʻi deb atashgan. U 20 dan ortiq chartlarda birinchi oʻrinni egalladi. Butun dunyo boʻylab million nusxada sotilib, barcha davrlarning eng koʻp sotilgan singllaridan biriga aylandi. Qoʻshma Shtatlarda qoʻshiq *Billboard* Hot 100 chartida ikkinchi oʻrinni egalladi va Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi tomonidan oʻn bir marta Platinum sertifikatiga sazovor boʻldi. „Bad Romance" eng yaxshi ayol pop-vokal ijrosi uchun Grammy mukofotiga sazovor boʻldi va *Rolling Stone* va *Pitchfork* ommaviy axborot vositalarining yillik „eng yaxshi" roʻyxatiga kiritildi. 2017-yilda Amerika Psixologik Assotsiatsiyasi „Bad Romance"ni dunyodagi eng jozibali musiqa deb atadi.

Rejissyor Frensis Lourens tomonidan suratga olingan „Bad Romance" musiqiy klipida Gaga syurreal oq hammom ichida tasvirlangan. U yerda supermodellar uni oʻgʻirlab ketishadi va uni rus mafiyasiga sotishadi. Klip Gaga uni sotib olgan odamni oʻldirishi bilan tugaydi. U oʻzining modasi, xoreografiyasi, liboslari va ramziyligi uchun tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi. Qisqa vaqt ichida 2010-yilda eng koʻp koʻrilgan YouTube videosiga aylanib, MTV Video Music Awards mukofotlarida rekord darajadagi oʻnta nominatsiyani qoʻlga kiritdi. U eng yaxshi musiqiy klip uchun Grammy mukofotini oldi va *Billboard* tomonidan 21-asrning eng yaxshi klipi deb topildi. Gaga „Bad Romance" ni telekoʻrsatuvlarda, taqdirlash marosimlarida, kontsert gastrollarida va rezidentlik shoularida hamda Super Bowl LI shoularida ijro etgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Levine, Nick (July 30, 2022). „Lady Gaga live in London: a thrilling, high-concept return from pop's finest". *NME*. July 30, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: October 11, 2022.
**Iskandar mirzo** — (1384-1415) — Iroq va Fors hokimi (1412—14). Temuriylardan. Amir Temurning nabirasi, Umarshayx Mirzoiiig oʻgʻli.

Onasi — Milkat Ogʻo begim. 1399-yil bobosi safarga ketayotib, uni Fargʻona hokimi etib tayinlagan. Samarqand taxtida oʻtirgan muvaqqat hukmdor Muhammad Sulton I. M.ni be-bosh, oʻzboshimcha siyosatidan norozi boʻlib uni Samarqandga chaqirtirgan hamda I. M.ning otabegi va 26 navkarini qatl ettirib oʻzini esa qamoqqa olgan. 1401-yil I. M. qamoqdan chiqarilib, unga kaltak jazosi berilgan. Sohibqiron 1403-yil I. M.ni Hamadon viloyatining hokimi etib tayinlagan. Amir Temur vafotidan soʻng I. M. akalari Pirmuhammad Mirzo va Rustam Mirzolar bilan Fors, Huziston, Kermon, Qum viloyatlarida oʻzaro nizolashib kurash olib borgan. Pirmuhammad Mirzo 1410-yil xiyonatkorona oʻldirilgach, I. M. akasining vorisi sifatida Sheroz taxtini egallaydi. I. M. Kermon (1411), Qum (1412) ni egallab, Iroq va Fors hukmdoriga aylanadi. U Isfahonni oʻziga poytaxt qiladi, oʻz nomidan pul zarb ettirib, xutbani Shohrux nomiga emas, oʻz nomiga oʻqitadi, Huroson xududida bosqinlar uyushtiradi. Shohrux qoʻshini bilan boʻlgan jangda I. M. yengiladi, Isfahon sh. egallanadi (1414-yil 20 iyul). Shohrux I. M.ni va unga tobe yerlarni Rustam Mirzoga topshiradi. Rustam Mirzo I. M.ning koʻzlariga mil tortib koʻr qiladi va maxsus nazoratda saqlaydi. Biroq, Shohrux bundan xabar topib I. M.ni ukasi Boyqaro Mirzo huzuriga joʻnatadi. I. M. ukasini saltanatga qarshi kurashga gijgijlaydi. Boyqaro Mirzo akasi soʻziga kirib Sherozga qoʻshin tortadi. Rustam Mirzo I. M.ni qoʻlga olib yana hibsda saqlay boshlaydi; 1415-yil 9 iyunda Boyqaro Mirzoni Sherozga kirganidan xabar topgach, I. M.ni qatl ettiradi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
„**Mr. & Mrs. Smith**" – „Enter Mr. DiMaggio" deb nomlangan „*Smash*" musiqiy teleserialida taqdim etilgan original qoʻshiq. Ushbu qoʻshiq Marc Shaiman va Scott Wittman tomonidan yozilgan.

Qoʻshiq birinchi mavsumning oʻn toʻrtinchi qismida Previews, Swift va Rebekka Duvall (Uma Thurman) va oʻn beshinchi qismida Bombshell, Swift va Karen Cartwright (Ketarin Makfi) tomonidan kuylangan.

Qoʻshiq dastlab iTunes va Amazon.com ning MP3 hikoyasida singl sifatida chiqarilgan va hozirda vokal uchun Hilty va Chase versiyalari bilan „*The Music of Smash*" va „*Bombshell*" albomlaridan oʻrin olgan.

Tanqidiy qabul
--------------

Theatermania.com sayti „The Music of Smash" albomini sharhlashda ushbu qoʻshiq haqida shunday degan: „Will Chase va Hilty original qoʻshiqlarida bir-birini ajoyib tarzda toʻldiradi. „Mr. & Mrs. Smith" qoʻshigʻini ham ular romantik noziklik bilan yetkazib berishgan…"

Manbalar
--------

1. ↑  ASCAP Database Music Search – Marc Shaiman and Scott Wittman songs
2. ↑  Theatermania.com, May 1, 2012, „CD Review: The Music of Smash"
**Isro va meʼroj** — islom tarixida Muhammad (sav) ning Makkadan Quddusga qilgan tungi sayri (isro) hamda Quddusdagi Aqso masjididan osmonga koʻtarilishi (meʼroj). Bu haqda Qurʼon oyatlari va hadisi shariflarda keng maʼlumotlar berilgan. Bu hodisa ilohiy moʻjizalar turiga kirgani uchun moddiylik va aqliy dalillar bilan chegaralanuvchi kishilar uni inkor etadilar. Hadis va rivoyatlarda aytilishicha, Muhammad (sav) Jabroil (as) boshchiligida tunda koʻp yillik masofani bosib oʻtib, bu samoviy sayohatlaridan boy xotiralar bilan qaytganlar. Jumladan, yetti qavat osmon oraliqlarida oʻzlaridan oldingi oʻtgan yirik paygʻambarlar bilan muloqotda boʻlganlar. Jannat va doʻzaxni tomosha qilganlar.

5 vaqt namoz ham shu kechada farz qilingan. Bu hodisa tasvirlab yozilgan koʻpgina asarlar mavjud. Isro va meʼroj kechasi islom olamida diniy bayram sifatida har yili hijriy rajab oyining 27-kechasida nishonlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Viktor Antonovich Bugayev** (1908.6.10, Smolensk — 1974.2.4, Moskva) — meteorolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1966), geogr. fanlari doktori (1960), professor (1962). Smolensk universitetining fizikamat, fakultetini tugatgan (1930). Novosibirsk (193035), Oʻzbekiston obhavo byurosi boshligʻi (193540), Toshkent geofizika rasadxonasida katta ilmiy xodim (1940—46), direktor (1946—52), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Mat. va mexanika instituti direktori (1952—57). 3Antarktika ekspeditsiyasi aerometeorologiya guruhi boshligʻi (1958—59), Sobiq Ittifoq gidrometeorologiya markazi direktori (1966—73), 1973-yildan Moskva universiteti meteorologiya va iklimshunoslik kafedrasi mudiri. Ilmiy ishlari obhavoni qisqa va uzok, muddatga oldindan prognozlashning ehtimollik usullari masalalariga bagʻishlangan. Dinamik iklimshunoslik toʻgʻrisidagi taʼlimotga asos solgan. Jahon obhavo xizmatini tashkil etish tashabbuskorlaridan biri. AQSH meteorologiya jamiyatining faxriy aʼzosi (1972). Oʻrta Osiyo gidrometeorologiya ilmiy tadqiqot institutiga B. nomi berilgan (1975).

Manbalar
--------

* Texnika sinopticheskogo analiza i prognoza, L. 1947.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Ocherki razvitiya gidrometeorologii Sredney Azii, L. 1993.
* Nekrolog

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |