**Qogʻoz Bino** (ispancha: ***La Casa de Papel***) - Alex Pina tomonidan yaratilgan ispaniyalik oʻgʻrilik jinoyati dramasi teleseriali. Serialda professor (Alvaro Morte) boshchiligidagi ikki uzoq vaqtdan beri tayyorlangan oʻgʻrilik haqida soʻz boradi, biri Ispaniya Qirollik zarbxonasida, ikkinchisi esa Ispaniya markaziy bankida bosqinchilardan biri Tokio (Ursula Corbero) nuqtai nazaridan hikoya qilinadi. Hikoya real vaqt rejimida aytiladi va fleshbacklar, vaqt sakrashlari, yashirin xarakter motivatsiyalari va murakkablik uchun ishonchsiz hikoyachiga tayanadi.

Serial dastlab ikki qismga boʻlingan cheklangan qism sifatida moʻljallangan edi. U 2017-yil 2-maydan 2017-yil 23-noyabrgacha Ispaniyaning Antena 3 tarmogʻida 15 ta epizoddan iborat boʻlgan. Netflix 2017-yil oxirida global translatsiya huquqlarini sotib oldi. U serialni 22 ta qisqaroq qismga boʻlib, birinchi qismdan 2017-yil 20-dekabrda, keyin esa 2018-yil 6-aprelda ikkinchi fasldan boshlab butun dunyo boʻylab chiqardi. 2018-yil aprel oyida Netflix serialni 16 ta yangi epizod uchun sezilarli darajada oshirilgan byudjet bilan yangiladi. Sakkiz qismdan iborat uchinchi fasl 2019-yil 19-iyulda chiqdi. Sakkiz qismdan iborat toʻrtinchi 2020-yil 3-aprelda chiqdi. Oʻsha kuni Netflixda produserlar va aktyorlar ishtirokidagi hujjatli filmning premyerasi boʻlib oʻtdi. "*Money Heist:The Phenomenon"* (ispancha: *La casa de papel: El Fenómeno*)). 2020-yil iyul oyida Netflix serialni beshinchi va yakuniy qismga yangiladi, u mos ravishda 2021-yil 3-sentabr va 3-dekabrda besh epizodli ikkita qismda chiqarilgan. Xuddi shu kuni Netflixda produserlar ishtirok etgan va aktyorlar ishtirokidagi ikki qismli hujjatli film "*Money Heist: The Phenomenon*, *Money Heist: From Tokyo to Berlin"*deb nomlangan. Serial Ispaniyaning Madrid shahrida suratga olingan. Muhim qismlar, shuningdek, Panama, Tailand, Italiya (Florensiya), Daniya va Portugaliyada (Lissabon) suratga olingan.

Serial 46-Xalqaro Emmi mukofotlarida eng yaxshi dramatik serial uchun Xalqaro Emmy mukofoti bilan bir qatorda oʻzining murakkab syujeti, shaxslararo dramalari, rejissorligi va ispan televideniyesini innovatsiya qilishga urinishi uchun tanqidiy olqishlarga sazovor boʻlgan. Serial davomida bir necha bor yangraydigan italyan antifashistik qoʻshigʻi "Bella Ciao "2018-yilda butun Yevropa boʻylab yozgi xitga aylandi. 2018-yilga kelib, serial ingliz tilidan tashqari eng koʻp tomosha qilingan serial va Netflix’da eng koʻp koʻrilgan seriallardan biri boʻldi, Oʻrta yer dengizi Yevropasi va Lotin Amerikasi mintaqalaridagi tomoshabinlar orasida alohida qiziqish uygʻotdi.

Qisqacha Maʼlumot
-----------------

Madridda "Professor" nomi bilan mashhur boʻlgan sirli odam sakkiz kishidan iborat guruhni tuzadi, ular shahar nomlarini taxallus sifatida tanlaydilar, u katta rejani amalga oshirish uchun Ispaniya Qirollik zarbxonasiga kirib, 984 million yevro bilan qochib ketadi. Zarbxona ichida 67 kishini garovga olgandan soʻng, jamoa maxsus politsiya kuchlari bilan aloqa qilishadi va vaqt choʻzib turishadi chunki ular pulni chop etish uchun 11 kun ichida ichkarida qolishni rejalashtirmoqda. Dastlabki oʻgʻirlikdan keyingi voqealarda guruh aʼzolari yashirinib yurishga majbur boʻladilar va ikkinchi oʻgʻrilikka tayyorlanishadi, baʼzi qoʻshimcha odamlarni guruhga olishadi, esa bu safar Ispaniya bankidan oltin olib qochishni maqsad qilganlar.

Aktyorlar va qahramonlar
------------------------

* Ursula Corbero Silene Oliveira (Tokio) rolida: qochib ketgan qaroqchi, uni professor tekshiradi, keyin uning guruhiga qoʻshiladi va uning rejalarida qatnashadi. U shuningdek, ishonchsiz hikoya qiluvchi rolini bajaradi.
* Alvaro Morte - Serxio Markina (Professor) / Salvador "Salva" Martin : guruhni toʻplagan oʻgʻrilik tashkilotchisi va Berlinning ukasi
* Itziar Ituño, Raquel Murillo (Lissabon) rolida: ish uchun mas'ul boʻlgan Milliy politsiya guruhining inspektori
* Pedro Alonso - Andrés de Fonollosa (Berlin) rolida : ogʻir kasal boʻlgan marvarid oʻgʻrisi va professorning ikkinchi qoʻmondoni va akasi
* Pako Tous - Agustin Ramos rolida (Moskva) (1–5-qismlar koʻrsatilgan): sobiq konchi jinoyatchiga aylandi va Denverning otasi
* Alba Flores - Agata Jimenez (Nayrobi) rolida : qalbakilashtirish boʻyicha mutaxassis, pullarni chop etish va oltinning erishini nazorat qilish uchun mas'ul.
* Migel Herran - Anibal Kortes (Rio): yosh xaker, keyinchalik Tokioning yigiti boʻladi.
* Jaiyme Lorente - Rikardo rolida / Daniel Ramos (Denver): Moskvaning oʻgʻli, u talonchilikda unga qoʻshiladi.
* Ester Acebo - Monika Gaztambid rolida (Stokgolm): Zarbxonadagi garovga olinganlardan biri, Arturo Romanning kotibasi va undan farzand kutmoqda; talonchilik paytida u Denverni sevib qoladi va guruhga sherik boʻladi
* Enrike Arce - Arturo Roman rolida : garovga olingan va Ispaniya Qirollik zarbxonasining sobiq direktori
* Maria Pedraza - Alison Parker rolida (1–2-qismlar): zarbxonada garovga olingan va Britaniyaning Ispaniyadagi elchisining qizi
* Darko Perich - Mirko Dragich (Xelsinki) rolida: serb faxriy askari va Osloning amakivachchasi
* Kiti Manver - Marivi Fuentes rolida (1–4-qismlar koʻrsatilgan): Rakelning onasi
* Hovik Keuchkerian - Santyago Lopes rolida (Bogota; 3-5-qismlar): Ispaniya bankini oʻgʻirlashda ishtirok etgan metallurgiya boʻyicha mutaxassis
* Luka Perosh - Jakov rolida (Marsel; 4–5-qismlar koʻrsatilgan): Ispaniya bankini oʻgʻirlashga qoʻshilgan va guruh uchun aloqachi boʻlib xizmat qilgan toʻda aʼzosi.
* Belen Cuesta - Julia Martines rolida (Manila; 4–5-qismlar koʻrsatilgan): Moskvaning xudojoʻy farzandi va Denverning bolalikdagi doʻsti, trans ayol, u jinoiy guruhga qoʻshiladi va Ispaniya bankini oʻgʻirlash paytida garovga olinganlardan biri sifatida namoyon boʻladi.
* Fernando Kayo - polkovnik Luis Tamayo rolida (4–5-qism koʻrsatiladi): Alicianing ishini nazorat qiluvchi Ispaniya razvedkasi aʼzosi
* Rodrigo de la Serna - Martin Berrot rolida (Palermo / Muhandis; 3-5-qismlar): Berlinning eski argentinalik doʻsti, u bilan birga Ispaniya bankini oʻgʻirlashni rejalashtirgan va uning oʻrnini qoʻmondon sifatida egallagan.
* Najva Nimri - Alisiya Sierra rolida (3-5-qismlar): Milliy politsiya korpusining homilador inspektori, Raquel ishdan ketganidan keyin ishni boshqargan.


  

### Kichik rollar

* Roberto Garsiya Ruiz - Dimitri Mostovoi rolida / Radko Dragich (Oslo; 1–2-qismlar;2-fasl 3–4-qismlar koʻrsatilgan): serb faxriy askari va Xelsinkining amakivachchasi
* Fernando Soto - Anxel Rubio (1–2-qismlar; 2-fasl 3–5-qismlar koʻrsatilgan): inspektor oʻrinbosari va Rakelning ikkinchi qoʻmondoni
* Xuan Fernandes - polkovnik Luis Prieto rolida (1–2-qismlar;2-fasl 3–4-qismlar koʻrsatilgan): Rakelning ishini nazorat qiluvchi ispan razvedkasi aʼzosi
* Anna Gras - Mersedes Colmenar rolida (1–2-qismlar): Alisonning oʻqituvchisi va zarbxonadagi garovga olinganlardan biri
* Fran Morcillo - Pablo Ruiz rolida (1-qism): Alisonning maktabdoshi va zarbxonadagi garovga olinganlardan biri
* Clara Alvarado - Ariadna Kaskales rolida (1-2-qismlar): Zarbxonada ishlaydigan va Berlinni vasvasaga soluvchi garovga olinganlardan biri
* Mario de la Rosa - Suares rolida: Grupo Especial de Operaciones rahbari
* Miquel Garsia Borda - Alberto Vikuna rolida (1–2-qismlar;2-fasl 4-5-qismlar koʻrsatilgan): Rakelning sobiq eri va sud-tibbiyot eksperti
* Naia Guz - Paula Vicuna Murillo rolida (1–2-qismlar; 2-fasl 3–4-qismlar koʻrsatilgan): Rakel va Albertoning qizi
* Jose Manuel Poga - Cezar Gandia rolida (4–5-qismlar; 2-fasl 3-qism koʻrsatilgan): garovdan qochib, guruhga vayronagarchilik keltirgan Ispaniya bankining xavfsizlik boshligʻi
* Antonio Romero - Benito Antonanzas rolida (3-5-qismlar): polkovnik Luis Tamayoning yordamchisi, professor uni topshiriqlarni bajarishga koʻndiradi.
* Diana Gomez - Tatiana rolida (3-5-qismlar koʻrsatilgan): Berlinning beshinchi sobiq rafiqasi, professional pianinochi va oʻgʻri
* Pep Munne - Mario Urbaneja rolida (3-5-qismlar koʻrsatilgan): Ispaniya banki gubernatori
* Olalla Hernandez - Amanda rolida (3-5-qismlar koʻrsatilgan): Ispaniya banki gubernatori kotibi va Arturo zoʻrlagan garovga olingan.
* Mari Carmen Sanchez - Paquita rolida (3-5-qismlar koʻrsatilgan): Ispaniya bankida garovga olingan va sogʻayib ketayotganda Nayrobiga boradigan hamshira.
* Carlos Suarez - Miguel Fernandez rolida (3-5-qismlar koʻrsatilgan): Ispaniya bankida asabiy garovga olingan
* Ahikar Azcona - Matias Caño rolida (Pamplona; 3-5-qismlarda namoyish etilgan): Ispaniya Bankida asosan garovga olinganlarni qoʻriqlaydigan guruh aʼzosi
* Ramon Agirre - Benjamin Martines rolida (Logrono; 4-5-qismlar koʻrsatilgan): Manilaning otasi, professorga oʻz rejasida yordam beradi
* Antonio Garsiya Ferreras oʻzi sifatida (4-5-qismlar koʻrsatilgan): jurnalist
* Jose Manuel Seda - Sagasta rolida (5-qism): bank ichidagi armiya kiruvchi guruh rahbari
* Patrick Criado - Rafael rolida (5-qism): Berlinning oʻgʻli va professorning jiyani
* Miguel Angel Silvestre (5-qism): Rene, professor bilan ishlashdan oldin Tokioning yigiti
* Alberto Amarilla - Ramiro rolida (5-qism): Sagasta maxsus kuchlari aʼzosi
* Jennifer Miranda - Arteche rolida (5-qism): Sagasta maxsus kuchlari aʼzosi
* Ajay Jeti - Shakir rolida (4-5-qismlar koʻrsatilgan): Ispaniya bankini oʻgʻirlash paytida professor tomonidan yollangan bosh pokistonlik xaker.

Ishlab chiqarish
----------------

### Kontseptsiya va yozish

Serial ssenariy muallifi Aleks Pina va rejissor Jesus Colmenar tomonidan 2008-yildan beri hamkorlik qilgan yillar davomida yaratilgan Ispaniya qamoqxona dramasi *Locked Up* (*Vis a vis*) ustida ishlashni tugatgandan soʻng, ular 2016-yilda Vancouver Media deb nomlangan oʻzlarining produserlik kompaniyasini yaratish uchun Globomediani tark etishdi Birinchi loyihalari uchun ular komediya suratga olish yoki televideniye uchun talonchilik hikoyasini ishlab chiqishni koʻrib chiqdilar, ikkinchisi Ispaniya televideniyesida ilgari hech qachon sinab koʻrilmagan. Sobiq *Locked Up* hamkasblari bilan birga  ular *Money Heistni* tashqi aralashuvisiz yangi narsalarni sinash uchun ishtiyoq loyihasi sifatida ishlab chiqdilar. Pina uni cheklangan qismli qilishda qatʼiy edi, chunki suyultirish uning oldingi ishlab chiqarishlari uchun muammoga aylanganini his qildi.

Dastlab kontseptsiya bosqichida *Los Desahuciados* (The Evicted) deb nomlangan talonchilik konventsiyalarini buzish va jangovar janr, triller va syurrealizm elementlarini birlashtirish uchun ishlab chiqilgan va shu bilan birga ishonchli. Pina odatdagi talonchilik filmlaridan afzalligini koʻrdi, chunki xarakter rivojlanishi ancha uzoqroq hikoya boʻlishi mumkin. Tomoshabinlarning yovuzlik haqidagi tasavvurlarini buzish va serial davomida qiziqishlarini saqlab qolish uchun qahramonlar bir qancha tomondan namoyish etilishi kerak edi. Rejalashtirilgan hikoya chizigʻining asosiy jihatlari boshida yozib qoʻyilgan, yozuvchilarni hayratda qoldirmaslik uchun yanada nozik hikoyalar bosqichma-bosqich ishlab chiqilgan Yozuvchi Xaver Gomes Santander yozish jarayonini professorning fikrlash tarziga qiyosladi: "aylanib yurish, variantlarni yozish, nima uchun bunday deb soʻraganingizni ayta olmaydigan muhandislarga maslahat berish", ammo fantastika politsiyaga kerak boʻlganda ahmoqona yozishga imkon berishini ta’kidladi.

Suratga olish boshlanishi 2017-yilning yanvariga belgilangan edi, bu esa besh oylik oldindan ishlab chiqarishga imkon beradi. Hikoya moliyaviy nuqtai nazardan ikki qismga boʻlingan. Qaroqchilarning shaharga asoslangan kod nomlari, Ispaniyaning *ABC* gazetasi Kventin Tarantinoning 1992-yilgi oʻgʻrilik filmidagi "*Reservoir Dogs* "rangga asoslangan kod nomlari bilan solishtirganda, birinchi qismda tasodifiy tanlangan, boʻlsa-da. 3-qismda yangi qaroqchilarning kod nomlari uchun yuqori tomosha rezonansi ham hisobga olindi. Senariyning dastlabki besh satrini yozish bir oy davom etdi, chunki yozuvchilar professor yoki Moskvani hikoyachi sifatida ishlashga qodir emas edilar. Oxir-oqibat, Tokio ishonchsiz hikoyachi sifatida tanlandi. Eslatmalar va vaqt sakrashlari hikoyaning murakkabligini oshirdi va hikoyani tomoshabinlar uchun yanada ravshanroq qildi. Produserlar qoniqmaguncha, pilot epizod 50 dan ortiq skript versiyasini talab qildi. Keyinroq skriptlar suratga olish jarayonini davom ettirish uchun haftada bir marta tugatiladi.

### Suratga olish

 Ispaniya Milliy tadqiqot kengashi shtab-kvartirasi, *Money Heist filmining* 1 va 2-faslni suratga olishning asosiy joyi.
 Nuevos Nazirios, *Money Heist filmining* 3-faslni suratga olishning asosiy joyi
1 va 2-faslar 2017-yilning yanvaridan avgustigacha katta Madrid mintaqasida ketma-ket suratga olingan. Birinchi epizod 26 kun ichida yozib olindi, qolgan barcha epizodlar esa taxminan 14 kun davomida suratga olingan. Vaqtni tejash uchun ishlab chiqarish ikki qismga boʻlingan, bir boʻlim professor va politsiya ishtirokidagi sahnalarni suratga olgan, ikkinchisida esa qaroqchilar bilan suratga olingan sahnalar. Asosiy voqea Madriddagi Ispaniya Qirollik zarbxonasida boʻladi, ammo tashqi sahnalar zarbxonaga oʻxshashligi uchun Ispaniya Milliy Tadqiqot Kengashi (CSIC) shtab-kvartirasida va Oliy Texnika maktabining tomida suratga olingan. Madrid Texnik Universiteti tarkibiga kiruvchi aviatsiya muhandislari fakulteti. Qaroqchilar toʻntarishni rejalashtirgan ov maydoni Torrelodonesdagi Finca El Gasco fermasida suratga olingan. Ichki suratga olish ishlari Kolmenar- Vyexodagi sobiq *Locked Up* toʻplamlarida va Ispaniya milliy kundalik *ABC* gazetasida Torrexon-de-Ardozda bosma sahnalarni chop etish uchun boʻlib oʻtdi. Serial cheklangan qism sifatida ishlab chiqilganligi sababli, 2-faslning ishlab chiqarilishi tugagach, barcha toʻplamlar yoʻq qilindi.

3 va 4-fasllar ham ketma-ket suratga olingan, har bir epizod uchun 21 dan 23 kungacha suratga olishgan Netflix suratga olish ishlari 2018-yil 25-oktabrda boshlanganini eʼlon qildi va 4-faslni suratga olish 2019-yil avgustida yakunlandi. 2018-yilda Netflix yangi va mavjud Netflix ishlab chiqarishlari uchun Madrid yaqinidagi Tres Cantosda oʻzining birinchi Yevropa ishlab chiqarish markazini ochdi; Asosiy suratga olish u yerda 1 va 2-fasllar uchun ishlatiladigan toʻplamdan uch baravar kattaroq toʻplamga koʻchirildi. Asosiy voqea Madriddagi Ispaniya bankida boʻlib oʻtadi, ammo tashqi koʻrinishi Taraqqiyot vazirligining Nuevos Nazirios majmuasida suratga olingan. Callao maydonida osmondan pul tushirilgan sahna suratga olingan. Carraskal del Riodagi Ermita de San Frutos Italiya monastirining tashqi koʻrinishi boʻlib xizmat qilgan, u yerda qaroqchilar oʻgʻirlikni rejalashtirgan. Professor va Lissabonning sahnalari Almeriyadagi Las Salinas plyajlarida, tomoshabinlarga qahramonlar politsiyadan xavfsiz ekanligini his qilishlari uchun suratga olingan, garchi ularning aniq joylashuvi dastlab nomaʼlum. Qozon ichidagi suv osti sahnalari Buyuk Britaniyadagi Pinewood studiyasida suratga olingan. 3-faslning boshlanishi Tailandda, Panamadagi Guna Yala orollarida va Italiyaning Florensiyada suratga olingan, bu birinchi ikki qismning klaustrofobiya hissiyotiga qarshi turishga yordam bergan, lekin ayni paytda uning ifodasi edi. Syujetning global oqibatlari. Beshinchi va oxirgi mavsumni suratga olish 2021-yil 14-mayda yakunlandi.

Eshittirish va chiqarish
------------------------

### Asl translyatsiya

1-fasl Ispaniyaning Antena 3 telekanalida chorshanba kuni soat 10:40 da efirga uzatildi. 2017-yil 2-maydan 2017-yil 27-iyungacha boʻlgan vaqt oraligʻi. 2-fasl dushanba 10:40 ga koʻchirildi 2017-yil 16-oktabrdan 2017-yil 23-noyabrgacha efirga uzatildi, dastlab rejalashtirilgan 18-21 qism 15-ga qisqartirildi Serial Ispaniyaning prime-taym televideniyesini hisobga olgan holda ishlab chiqilganligi sababli epizodlar Ispaniya televideniyesiga xos boʻlganidek, 70 daqiqa atrofida davom etgan. 1-qismning dastlabki besh epizodidan keyin Tercer *Grado* (Third Grade) deb nomlangan shou namoyish etildi. 

Itziar Ituno (Raquel Murillo) 2016-yil mart oyida oʻz uyi Basklar mamlakatida ETA mahbuslarini joylashtirishga qarshi norozilik bildirganidan keyin boykot chiqarishiga qaramay, serial 2015-yil aprelidan beri eng yaxshi ispan seriali premyerasiga ega boʻldi, koʻproq toʻrt million tomoshabin va uning vaqt oraligʻidagi tomoshabinlarning asosiy ulushi keyingi eng koʻp koʻrilgan serial sonidan deyarli ikki baravar koʻp. Serial yaxshi baholarni oldi va 1-faslning birinchi yarmida yetakchi boʻlib qoldi, ammo tomoshabinlar soni oxir-oqibat Antena 3 rahbarlari kutganidan pastroq koʻrsatkichlarga tushib ketdi. Argentinaning *La Nacion* gazetasi tomoshabinlar sonining kamayishini vaqt oraligʻidagi oʻzgarishlar, translyatsiyaning kechikishi va qismlar orasidagi yozgi tanaffus bilan bogʻladi. Pina reklama tanaffuslarini mas'uliyatli deb hisobladi, chunki ular deyarli real vaqtda oʻynaladigan serialning hikoya oqimini buzdi, garchi tanaffuslar yozish paytida hisobga olingan boʻlsa ham. *La Vanguardia* faqat oddiy tomoshabinlar orasida qiziqish pasayganini koʻrdi, chunki syujet haftada bir epizod tezligida juda sekin rivojlandi. Yozuvchi Javier Gomez Santander serialning Antena 3da namoyish etilishini 2019-yilda "muvaffaqiyatsizlik" deb baholadi, chunki reytinglar "hech qanday alohida narsaga" tushmadi, biroq Antena 3ni odatdagi alohida epizodlarga tayanmaydigan serial yaratgani uchun maqtadi.

### Netflix sotib olish

1-fasl 2017-yil 1-iyulda Netflix Ispaniyada, Antena 3ning asosiy media guruhi Atresmediaga tegishli boshqa seriallar kabi taqdim etildi. 2017-yil dekabr oyida Netflix serial uchun eksklyuziv global oqim huquqlarini sotib oldi. Netflix serialni taxminan 50 daqiqa davom etadigan 22 ta epizodga qaytadan kesib tashladi. Jangchilar va sahnalarni boʻlish va boshqa epizodlarga koʻchirish kerak edi, ammo bu serialning doimiy syujetli burilishlari tufayli kutilganidan kamroq keskin chiqdi.Netflix serialni dublyaj qildi va ingliz tilida soʻzlashuvchi dunyoda tarqatish uchun uni *La casa de papeldan* *Money Heist* deb oʻzgartirdi, birinchi faslini 2017-yil 20-dekabrda hech qanday reklamasiz chiqardi. Ikkinchi fasl 2018-yil 6-aprelda translatsiya uchun taqdim etildi Pina Antena 3da Netflixga nisbatan tomoshabinlar tajribasini "juda boshqacha" deb baholadi, garchi serialning mohiyati bir xil boʻlib qoldi.

Kelajak
-------

### Janubiy Koreya moslashuvi

2020-yil noyabr oyida Netflix shouning Janubiy Koreyaga moslashuvini yaratishini eʼlon qildi. "*Money Heist: Korea - Joint Economic Area* "deb nomlangan 12 qismli ishlab chiqarish BH Entertainment va Contents Zium oʻrtasidagi hamkorlik boʻlib, Kim Xong Sun rejissorlik qiladi. Moslashuvni ishlab chiqarish Janubiy Koreyadagi COVID-19 pandemiyasi tufayli kechiktirildi. 

### Spin-off serial

2021-yil noyabr oyida Netflix 2023-yilda chiqishi rejalashtirilgan *Berlin* nomli spin-off serialsini yaratishini eʼlon qildi.

Qabul
-----

### Jamoatchilik munosabati

 2019-yilda Gretsiyaning Patras shahrida
 Ehrenfeld, Colognedagi Nayrobi devoriy surati.
Netflixga oʻtgandan soʻng, serial olti hafta ketma-ket Netflixda eng koʻp kuzatilgan serial boʻlib qoldi va IMDbdagi eng mashhur seriallardan biriga aylandi. Bu muntazam ravishda butun dunyo boʻylab Twitterda trendga aylandi, chunki mashhurlar, masalan, futbolchilar Neymar va Marc Bartra, amerikalik qoʻshiqchi Romeo Santos, va yozuvchi Stiven King kabi sharhlar qoldirdi. Foydalanuvchilar ijtimoiy tarmoqlarda qaroqchilar libosini kiyib olgani haqidagi ommaviy axborot vositalari bilan toʻlib-toshgan bir paytda qaroqchilarning liboslari Rio karnavalida kiyilib, Saudiya Arabistoni futbol stadionlaridagi ulkan bannerlarda Dali piktogrammalari koʻrsatilgan. Ushbu voqealarning haqiqiy tasvirlari keyinchalik serialning xalqaro muvaffaqiyatiga hurmat sifatida 3-faslda namoyish etiladi. Parijdagi Grevin muzeyi 2018-yil yozida mum muzeyiga qaroqchilarning haykallarini qoʻshdi. Serialning ikonografiyasi uchinchi tomonlar tomonidan reklama, sport taqdimotlari va porno filmlarda keng qoʻllanilgan. 

Netflix *Tom Clancy's Rainbow Six Siege* bilan bank xaritasida garovga olinganlar Money Heist kiyimlarini kiygan oʻyin ichidagi tadbir uchun hamkorlik qildi. 2 ta oʻyin qahramoni uchun liboslarni sotib olish mumkin edi va talonchilik paytida fondagi musiqa Bella Ciao edi.

Serial *TV Time’ning* eng koʻp kuzatilgan 50 ta teleserialida namoyish etiladigan ikkita ispan tilidagi seriallardan biri boʻlib, hozirda platformada eng koʻp kuzatilgan beshinchi serialdir.

Izohlar
-------

1. ↑  *Locked Up* and *Money Heist* share Álex Pina, Esther Martínez Lobato, Pablo Roa, and Esther Morales as writers; and Jesús Colmenar and Alex Rodrigo as directors.

Manbalar
--------

1. ↑  „46-Xalqaro Emmi mukofotlarida".
2. ↑  Spanish hit series "La Casa de Papel" captures Europe’s mood a decade after the crash
3. 1 2  „Las dificultades que tiene FOX para producir una tercera temporada de ʻVis a Vis’". 5-sentyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2022-yil.
4. 1 2  „"Los de 'La casa de papel' somos unos frikis"".
5. 1 2  „La Casa de Papel' ficha a Úrsula Corberó, Alba flores, Miguel Herrán y Paco Tous".
6. ↑  „Alex Pina and Esther Martinez Lobato, the creators of Spanish mystery La Embarcadero (The Pier), discuss making the series – their follow-up to 2017 breakout hit La Casa de Papel (Money Heist).".
7. ↑  „Una 'casa de papel' con dos 'profesores'".
8. ↑  „Una 'casa de papel' con dos 'profesores'".
9. 1 2 3 4 5 6  „ʻMoney Heist’ – ʻLa Casa de Papel’ – Creator Alex Pina: 10 Takes on Part 3".
10. ↑  „La casa de papel: el fenómeno global español que retroalimenta la ficción".
11. ↑  „Javier Gómez Santander: "Los españoles no somos un buen ejército, pero como guerrilla somos la hostia"".
12. ↑  „Javier Gómez Santander: "Los españoles no somos un buen ejército, pero como guerrilla somos la hostia"".
13. 1 2 3 4  „La Casa de Papel (Money Heist) is a certified phenomenon after Netflix revealed it was the streamer’s biggest non-English-language series ever. DQ hears from creator Alex Pina and writer Esther Martinez Lobato about making the Spanish heist drama.".
14. ↑  „Las claves del éxito imparable de «La casa de papel», que triunfa en todo el mundo de la mano de Netflix".
15. ↑  „Netflix confirma la cuarta temporada de 'La casa de papel'".
16. 1 2  „"Si 'La Casa de Papel' no hubiera estado en Netflix seguiríamos diciendo que no podemos competir con las series de fuera", Álex Pina, creador de la serie".
17. ↑  „Una 'casa de papel' con dos 'profesores'".
18. ↑  „EL PAÍS DENTRO DELA CASA DE PAPEL".
19. ↑  *Ventura, Laura*. „De visita en el rodaje de la nueva Casa de papel" (ispancha). *La Nación* (16-iyun 2019-yil).
20. 1 2 3  „La Casa de Papel (Money Heist) is a certified phenomenon after Netflix revealed it was the streamer’s biggest non-English-language series ever. DQ hears from creator Alex Pina and writer Esther Martinez Lobato about making the Spanish heist drama.".
21. ↑  „EL PAÍS DENTRO DELA CASA DE PAPEL".
22. ↑  „Álvaro Morte: «La casa de papel va a marcar un antes y un después en la forma de tratar la ficción en este país»".
23. 1 2 3 4  „Este es el Madrid real de ʻLa casa de papel’".
24. ↑  „Todo el dinero de La casa de papel".
25. ↑  „noticia-casa-papel-parte-3-fecha-estreno-netflix-y-todo-lo-que-se-sabe-hasta-ahora-temporada-3-".
26. ↑  „El Profesor desmiente su salida de La casa de papel".
27. ↑  „Netflix Launches Its First European Production Hub in Madrid".
28. ↑  „ʻMoney Heist’ Season 5 Wraps For Netflix".
29. ↑  „Todo el dinero de La casa de papel".
30. ↑  „Javier Gómez Santander: "Los españoles no somos un buen ejército, pero como guerrilla somos la hostia"".
31. ↑  „Álex Pina presenta 'La casa de Papel': 'Vis a Vis fue un enorme banco de pruebas'".
32. ↑  „"Los de 'La casa de papel' somos unos frikis"".
33. ↑  „Piden el boicot a «La casa de papel» por el apoyo de una de sus protagonistas a Otegui y al acercamiento de presos etarras".
34. ↑  „La Casa de Papel: Setting the bar for global television".
35. ↑  „Javier Gómez Santander: "Los españoles no somos un buen ejército, pero como guerrilla somos la hostia"".
36. 1 2  „Netflix se fija, de nuevo, en una serie de Atresmedia: compra 'La casa de papel' para emitirla en todo el mundo".
37. 1 2  „Global Television BBC".
38. 1 2 3  La Casa de Papel: Setting the bar for global television.
39. ↑  „Elmundo es papel".
40. 1 2 3  „EL PAÍS DENTRO DELA CASA DE PAPEL".

<
41. ↑  „Confirmado el elenco de la nueva Casa de Papel con Álex Pina como su productor".
42. ↑  Berlin spin-off seria.
43. ↑  „Money Heist 3 review: Bigger heist, higher stakes, same red coveralls".
44. ↑  „NEW IN-GAME EVENT : MONEY HEIST".
45. ↑  „La casa de papel".