**Atabayeva Xalima Nazarovna** (1935-yil 1-yanvarda Toshkent shahri) o‘zbekistonlik o‘simlikshunost olima, qishloq xo‘jaligi fanlari doktori (1991 yil), professor (1992 yil).

Biografiyasi
------------

**Atabayeva Xalima Nazarovna** 1935-yil 1-yanvarda Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1953-yilda Nukus shahridagi o‘rta maktabni kumush medal bilan tamomlagan. 1953-1958-yillarda Moskva qishloq xo‘jalik akademiyasida Agronomiya mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olib, olim-agronom ixtisosligiga ega bo‘lgan. Mehnat faoliyatini dastlab 1958-yilda Toshkent viloyati Xavas g‘allachilik xo‘jaligida bo‘lim agronomi sifatida boshlagan X.Atabayeva 1959-1960-yillarda Qoraqalpog‘iston Dehqonchilik ilmiy tadqiqot institutida kichik ilmiy xodim bo‘lib ishlagan. 1960-1963 yillarda Toshkent qishloq xo‘jalik instituti "O‘simlikshunoslik" kafedrasi aspiranti, 1963-1970-yillarda assistenti va 1970-1992-yillarda dotsenti lavozimlarida ishlagan. 1992-1996-yillarda Toshkent davlat agrar universiteti "O‘simlikshunoslik" kafedrasi professori; 1996-2009-yillarda kafedra mudiri; 2009-2017-yillarda kafedra professori bo‘lib ishlagan. 2017-yildan hozirgi kungacha "Soya va moyli ekinlar" kafedrasi professori lavozimida ishlab kelmoqda. Shuning bilan birgalikda, professor X.N.Atabayeva ixtisoslashgan ilmiy kengashlar, turli ekspert kengashlari a’zosi, Toshkent viloyati "Olima" ayollar uyushmasining a’zosi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda. Aspirantura davridan boshlab muntazam ilmiy ish bilan shug‘ullanib kelayotgan Xalima Nazarovna o‘z ilmiy izlanishlarini dala ekinlarining turlarini, navlarini, har xil namunalarini tadqiq qilib, ulardan yuqori va sifatli hosil yetishtirish texnologiyalarini yaratishga qaratgan.

Ilmiy faoliyati
---------------

Atabayeva Xalima Nazarovna ilmiy ishlarining natijasi sifatida 1966-yilda Toshkent qishloq xo‘jaligi institutida "Oqjo‘xorini don-dukkakli ekinlar bilan qo‘shib ekish" mavzusida nomzodlik, 1990-yilda Moskva qishloq xo‘jalik akademiyasida "O‘zbekistonning sug‘oriladigan yerlarida yem-xashak ekinlari hosildorligini oshirishning texnologik asoslari" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. "O‘simlikshunoslik" ixtisosligi bo‘yicha 1970-yilda dotsentlik, 1992-yilda professorlik unvoni berilgan. X.N.Atabayeva o‘zining ko‘p yillik ilmiy-pedagogik faoliyati davomida 350 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar chop ettirgan bo‘lib, 20 ta darslik va o‘quv qo‘llanma, 1 ta elektron darslik, 15 ta monografiya va risolalar, 50 dan ortiq o‘quv-uslubiy, ishlar 13 ta tavsiyanoma, 300 ga yaqin ilmiy maqolalar shular jumlasidandir. X.N.Atabayeva tomonidan yaratilgan darslik va o‘quv qo‘llanmalar qishloq xo‘jalik oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlari talabalari, magistrantlari va mutaxassislarining doimiy foydalanadigan sevimli adabiyotlariga aylangan. Ayniqsa, so‘ngi yillarda yaratilgan "Moyli ekinlar biologiyasining ilmiy asoslari va yetishtirishda innovatsion texnologiyalar", "Soya biologiyasi", "Soya yetishtirish texnologiyasi" darsliklari keng jamoatchilik tomonidan katta qiziqish bilan foydalanilmoqda. Shu o‘rinda aytib o‘tish kerakki, "Yilning eng yaxshi darsligi va o‘quv adabiyoti muallifi" Respublika tanlovida professor X.N.Atabayeva tomonidan yaratilgan "O‘simlikshunoslik" darsligi 2001 yilda va amaliy mashg‘ulotlar uchun mo‘ljallangan "O‘simlikshunoslik" o‘quv qo‘llanmasi 2005 yilda 1-o‘rinni, "O‘simlikshunoslik"  elektron darsligi esa 2004 yilda 3-o‘rinni egallagan. Bundan tashqari ilmiy izlanishlari natijasida no‘xatning noqulay iqlim sharoitlariga chidamli yangi "Malxotra" va "Xalima" navlarini yaratishga muvaffaq bo‘ldi. Bu navlarga 2 ta patent va Davlat reyestriga kiritilganligi to‘g‘risida guvohnoma olindi.

Mukofotlari
-----------

**Atabayeva Xalima Nazarovna** 1998-yilda "O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan xalq ta’limi xodimi" unvoni  va 2017 yilda "Qishloq xo‘jaligi xodimlarning bayrami" kuni munosabati bilan "Do‘stlik" ordeni  bilan taqdirlangan. Shuningdek, fermerlar va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi mutaxassislari uchun tashkil etib kelinayotgan turli o‘quv va dala seminarlarida faol ishtirok etib, o‘zining bilim, tajriba va tavsiyalarini berib kelmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Atabayeva Xalima Nazarovna ta'limi". *uz.unansea.com*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
2. ↑  „Atabayeva Xalima Nazarovna". *agrowebcee.net*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
3. ↑  „Ilmiy va uslubiy ishlar ro'yxati". *agrowebcee.net*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
4. ↑  „Moyli ekinlar biologiyasining ilmiy asoslari va yetishtirishda innovatsion texnologiyalar". *econferences.ru*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
5. ↑  *Atabaeva Xalima Nazarovna,*
Idrisov Xusanjon Abdujabborovich, Ergashev Nodirbek
Yuldashalievich. *„Soya yetishtirish texnologiyasi".* cyberleninka.ru*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.*
6. ↑  *X.N. ATABAYEVA, J.B. XUDAYQULOV.* „O'SIMLIKSHUNOSLIK". *e-library.namdu.uz*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
7. ↑  „"Malxotra" va "Xalima" navlari". *agro.uz*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
8. ↑  „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi". *agrowebcee.net*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.
9. ↑  „"Do‘stlik" ordeni". *president.uz*. 2024-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 3-aprel.