**Josef Skoda** (chex. , 1805-yil 10-dekabr (Pilsen) — 1881-yil 13-iyun (Vena)) — chexiyalik terapevt, tibbiyot professori va dermatolog. Karl Rokitanskiy bilan birgalikda ular Venada Zamonaviy tibbiyot maktabiga asos solgan.

Biografiyasi
------------

1805-yil 10-dekabrda Bogemiyaning Pilsen shahrida chex oilasida tugʻilgan. Uning otasi chilangar edi. Pilsendagi gimnaziyani tugatgandan soʻng, Skoda 1825-yilda Vena shahriga koʻchib oʻtdi va Vena universitetining tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi va 1831-yil 10-iyulda tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

Dastlab u Bogemiyadagi vabo epidemiyasi paytida shifokor boʻlib ishlagan, 1832-1838 yillarda - Vena umumiy kasalxonasida shifokor yordamchisi boʻlib ishlagan. 1839-yilda Skoda Vena shahrida kambagʻallar uchun shahar shifokori boʻldi va 1840-yil 13-fevralda Imperator taʼlim qoʻmitasi raisi doktor Lyudvig fon Turkxaymning tavsiyasiga binoan u bosh shifokor lavozimiga bepul tayinlandi. Sil kasalligi boʻlimi faqat umumiy kasalxonada ochilgan.

1846-yilda patologik anatomiya professori Karl Rokitanskiyning gʻayratli saʼy-harakatlari tufayli u fakultetning qolgan aʼzolarining xohishiga qarshi klinik tibbiyot professori etib tayinlandi. 1848-yilda u professorlar orasida birinchi boʻlib sobiq lotin oʻrniga nemis tilida maʼruza oʻqiy boshladi. 1848-yil 17-iyulda u Avstriya Fanlar akademiyasining matematika va fizika boʻlimining faol aʼzosi etib saylandi. 1851-yilda Vena shahrida Skoda Pyotr II Petrovichni davolashdi, u hozirgi kunda sil kasalligi deb ataladi.

1871-yil boshida u professorlik lavozimidan voz kechdi; bu voqea talabalar va Vena aholisi tomonidan uning sharafiga katta yurish bilan nishonlandi. Skoda Vena shahrida vafot etdi. Rokitanskiy uni "oʻqiganlar uchun nur, kurashayotganlar uchun ibrat, umidsizlarga tayanch" deb atagan. Skoda xayr-ehson qiluvchi sifatida, uning katta daromadi va kamtarona turmush tarziga qaramay, u nisbatan kichik meros qoldirganligi va oʻz boyligini bir nechta xayriya tashkilotlariga vasiyat qilgani bilan yaxshi namoyon boʻladi. Shuningdek, shifokorning iltimosiga binoan merosxoʻrlardan biri uning jiyani edi Emil Skoda.

Ish yuritishi
-------------

Skoda kompaniyasining katta xizmati tibbiyotda tashxis qoʻyish uchun fizik tekshiruv usullarini ishlab chiqishdir. Skoda oʻzining klinik tadqiqotlarini patologik anatomiya bilan chambarchas bogʻliq holda, kasalxonada yordamchi shifokor sifatida boshlagan, ammo rahbarlar buni tushunishdan bosh tortishgan va 1837-yilda jazo sifatida uni jinnilar boʻlimiga oʻtkazishgan. tadqiqotidan, maxsus perkussiya usulidan norozi edilar.

Uning koʻp yillar davomida kichik, ammo misli koʻrilmagan yirik asari „Abhandlung über die Perkussion und Auskultation" (Vena, 1839) tez-tez qayta nashr qilinib, chet tillariga tarjima qilinib, unga diagnostikachi sifatida eʼtirof etilgan.

1841-yilda tadqiqot maqsadida Parijga qilgan safaridan soʻng u teri kasalliklari boʻyicha maxsus boʻlimni yaratdi va shu bilan Skoda oʻzi tomonidan yaratilgan klinik maktab vakillaridan biri boʻlgan Ferdinand fon Gebra tomonidan dermatologiyani qayta tashkil etishga birinchi turtki berdi.. 1848-yilda Maorif vazirligining iltimosiga binoan u tibbiy taʼlimni isloh qilish toʻgʻrisida hujjat tuzdi va keyinchalik Vena tibbiyot maktabini boshqarish tizimini qoʻllab-quvvatladi. Uning terapevt sifatidagi faoliyatiga kelsak, u Vena maktabining „nigilizmi" ga rioya qilgani uchun tez-tez qoralangan. Darhaqiqat, uning terapevtikasi oʻsha paytda qoʻllanilgan boshqa koʻplab amaliyotlardan farqli oʻlaroq juda oddiy edi, u buni foydasiz deb hisobladi, chunki uning tajribasida koʻplab bemorlar dori-darmonlarsiz, toʻgʻri tibbiy nazorat ostida va toʻgʻri ovqatlanishdan foydalangan holda davolangan.

Uning oʻqituvchilik burchini yuksak tuygʻusi, vrachlik faoliyatida koʻp mehnat qilgani, yurak xastaligining erta boshlangani 1848-yildan e’tiboran kamroq va kamroq nashr etishiga sabab boʻlgan boʻlishi mumkin. U 1850-yildan boshlab yozgan bir qancha maqolalarini Fanlar akademiyasi bayonnomalarida va u faxriy prezidenti boʻlgan Vena shifokorlari kengashining davriy nashrlarida topish mumkin.

Havolalar
---------

* VikiOmbor logotipi VikiOmborda **Йозеф Шкода** mavzusi boʻyicha mediafayllar bor
* *Йозеф Шкода* — maʼlumot Katta sovet ensiklopediyasidan olindi..
* Joseph Škoda. WhoNamedIt
* Фигура основная работа Skoda: «Hа перкуссии и аускультации» (1839), немецкий