**Erik Besson** (1958-yil 2-aprelda Marrakeshda tugʻilgan) — fransuz siyosatchisi va tadbirkori. 2009 - yildan 2010 - yilgacha u Fransua Fiyon hukumatida immigratsiya, integratsiya, milliy oʻziga xoslik va hamkorlikni rivojlantirish vaziri boʻlgan.

U 2007- yilgi prezidentlik saylovlarining birinchi bosqichida Sotsialistik partiyani (PS) tark etib, Nikola Sarkozining Xalq Harakati uchun Ittifoqi (UMP) sotsial-demokratik partiyasi bo'lgan Progressiv partiyani tuzdi. 2009 - yildan buyon UMP Bosh kotibi oʻrinbosari.

2012-yilda Besson xalqaro sanoat va energetika firmalariga maslahat beruvchi Erik Besson Consulting strategiya konsalting firmasini tuzdi.

Biografiya
----------

Erik Besson 1958 - yil 2 - aprelda Marokashda tug'ilgan. Uning onasi livanlik. Uning otasi, Fransiya Harbiy-havo kuchlarida ofitser bo'lib, Erik Besson tug'ilishidan uch oy oldin samolyot halokatida halok bo'lgan.

Kasablankadagi o'rta maktabni tugatgach, u Monpelye biznes maktabida o'qish uchun Fransiyaga ko'chib o'tdi. Keyin u Parijdagi Institut d'études Politiques (Sciences Po) da tahsil oldi va École nationale d'administration (ENA) ga muvaffaqiyatsiz hujjat topshirdi.

Keyinchalik Besson fransuz avtomobil kompaniyasi Renaultga qo'shildi, keyin Vivendi fondiga qo'shilishdan oldin *Challenges* biznes jurnalining bosh muharriri bo'ldi.

Siyosiy martabalari
-------------------

### Boshlanish (1993-2007)

Besson 1993 - yildan 2007 - yilgacha Sotsialistik partiya a'zosi bo'lgan. U 1995 - yildan beri Donzer meri bo'lib ishlaydi va 1997 - yildan 2007 - yilgacha *Dromning deputati* bo'lgan, o'shanda u qayta saylanishda qatnashmagan. Parlament a'zosi sifatida Besson 1997 - yildan 1998 - yilgacha Mudofaa va Qurolli Kuchlar bo'yicha Milliy komissiya, 1998 - yildan 2002 - yilgacha Moliyaviy va iqtisodiy rejalashtirish komissiyasi, Tijorat tashkilotlarining faoliyati va faoliyati bo'yicha tergov komissiyasi a'zosi bo'lgan. Sudlar va Superfeniks va tez neytron reaktorlari bo'yicha tergov komissiyasi (ikkalasi ham 1998 - yilda).

2009 - yil yanvar oyida u bosh vazir Fransua Fiyonning ikkinchi hukumatida Immigratsiya, integratsiya, milliy oʻziga xoslik va hamkorlikda rivojlanish vaziri etib tayinlangan.

### Istiqbolli va davlat siyosatini baholash bo'yicha shtat kotibi (2007—2009-yil)

Besson 2007 - yilgi Fransiya prezidentlik saylovlarini Segolen Royalning saylov oldi guruhi a'zosi sifatida boshladi. Biroq, u 2007 - yil 14 - fevralda Royalning prezidentlik kampaniyasidan xafa bo'lgani uchun PS moliya kotibi lavozimidan iste'foga chiqdi va uni "yomon tashkillashtirilgan" deb bildi. Keyin u 21 - fevralda Sotsialistik partiyadan chiqdi va Nikolya Sarkozining prezidentlikka da'vogarligini qo'llab-quvvatladi va u qattiq tanqid qilindi.

### Immigratsiya, integratsiya, milliy identifikatsiya va hamkorlikda rivojlanish vaziri (2009-2010 -yil)

Uning faoliyati noqonuniy immigratsiya va odam savdosiga qarshi kuchliroq kurash bilan ajralib turdi. Besson fransuz telekoʻrsatuvlaridan birida mehmon sifatida immigratsiya siyosatini "qat’iylik va insonparvarlik"ga asoslangan deb ta’rifladi. 2010 - yilda noqonuniy muhojirlarni hibsda saqlash muddatini uzaytiruvchi, noqonuniy muhojirlarni ish bilan ta'minlashni jazolovchi va Fransiya fuqaroligini olishni xohlovchi muhojirlarni "respublikaning asosiy tamoyillari va qadriyatlariga" rioya qilishga chaqiruvchi immigratsiya qonuni loyihasi taqdim etilgan. Bundan tashqari, Sarkozi immigratsiya vazirligiga yiliga 30 000 repatriatsiya qilishni maqsad qilgan.

Shu bilan birga, noqonuniy immigratsiyaning oldini olish va o'z navbatida, Fransiyaga kirish va yashashning qonuniy usullarini targ'ib qilish uchun Fransiyaga qonuniy ravishda kirganlarni qabul qilish va integratsiya qilish uchun davlat byudjeti 20 foizdan ko'proqqa oshirildi. Chet elliklar uchun kirish rasmiylashtiruvi soddalashtirildi, uzoq muddatli viza tizimi oʻrnatildi va boshpana izlovchilarni qabul qilish imkoniyatlarini oshirish uchun qabul markazlarida qoʻshimcha 1000 ta oʻrin ochildi.

### Sanoat, energetika va raqamli iqtisodiyot vaziri (2010-2012 -yil)

Erik Besson 2010-yil 14-noyabrda sanoat, energetika va raqamli iqtisodiyot vaziri etib tayinlangan

O'sha yilning dekabr oyida Besson fransuz veb-xosting kompaniyasi OVHni WikiLeaks veb-saytini joylashtirishni to'xtatish uchun Internetdan foydalanishni boshqaruvchi Fransiya davlat agentligiga xat yubordi. Fransiya hukumati avvalroq WikiLeaks saytini "diplomatik munosabatlarning maxfiyligi"ni buzgani va "diplomatik sir bilan himoyalangan odamlarga xavf tugʻdirgani" uchun "jinoyatchi" veb-sayt deb topib, fransuz kompaniyalari WikiLeaks saytini joylashtirishni noqonuniy qilgan edi.

### Milliy siyosatdan chekinish

Besson 2012-yilning 12-mayida milliy siyosatdan ketishini e’lon qildi va xususiy sektorga qaytdi. U Donzer meri lavozimini saqlab qoldi. U dastlab shahar hokimi lavozimiga qayta saylanish uchun da’vogarlik qilmagan boʻlsa-da, 2014-yilda oʻzi qoʻllab-quvvatlagan nomzod sogʻligʻi sababli oʻz nomzodini olib qoʻyganidan soʻng munitsipal saylovlarda yana bir bor oʻz nomzodini qoʻydi. Besson birinchi turda 61,49% ovoz bilan qayta saylandi.

### Siyosatdan keyingi martaba

Erik Besson Consulting 2012- yilda tashkil etilgan bo'lib, energiya va sanoat ishlab chiqarish kompaniyalariga maslahat beradi.

U, shuningdek, fintech startapi PayTop kompaniyasi aksiyadori va kuzatuv kengashi aʼzosi.

2016-yilda u offshore injiniring kompaniyasi Geocorail boshqaruv kengashiga saylangan.

2017 - yilning iyul oyida u Fransiyaning 5-divizionida oʻynaydigan "Blan-Mesnil" futbol klubi prezidenti boʻldi. OAV ma'lumotlariga ko'ra, u 5-10 yil ichida klubni professional darajaga olib chiqishni rejalashtirgan va 2018 - yilning sentyabrigacha sport akademiyasini ochishni rejalashtirmoqda

Shaxsiy hayoti
--------------

Besson 1983-2009 -yillarda geograf va yozuvchi Silvi Brunel bilan turmush qurgan va "Ochlikka qarshi harakat" ning sobiq prezidenti, uning uch farzandi bor. Ularning katta farzandi Aleksandra (1989 - yilda tug'ilgan) yozuvchi.

Besson 2010 - yil sentyabr oyida tunislik san'at talabasi Yasmin Tordjmanga turmushga chiqdi. U Tunis sobiq prezidenti Habib Burgibaning nabirasi. 2012 - yil dekabr oyida er-xotin ajrashish niyatini e'lon qildi va 2015 - yilda ajralishdi.

U 2015-yil avgust oyida Azeroual Jamila bilan turmush qurgan.

Ofislar
-------

* **Hukumat funksiyalari**
	+ Sanoat, energetika va raqamli iqtisodiyot vaziri: 2010–2012.
	+ Immigratsiya, integratsiya, milliy oʻziga xoslik va oʻzaro qoʻllab-quvvatlovchi rivojlanish vaziri: 2009–2010.
	+ Tadqiqotlar, davlat siyosatini baholash va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo'yicha davlat kotibi: 2007–2009.
* **Saylov vakolatlari**
* **Fransiya Milliy Assambleyasi**
	+ Fransiya Milliy Assambleyasining Drom (2-saylov okrugi) boʻyicha aʼzosi: 1997–2007 (2007-yilda vazir boʻlgan). 1997-yilda saylangan, 2002-yilda qayta saylangan.
* **Munitsipal Kengash**
	+ Donzer meri: 1995-yildan. 2001, 2008, 2014-yillarda qayta saylangan.
	+ Donzer shahar kengashi a'zosi: 1995-yildan. 2001, 2008, 2014-yillarda qayta saylangan.

Nashrlar ro'yxati
-----------------

### Kitoblar

* Pour la millat (2010)
* La République numérique (2008)
* Madam Royal bilan bog'liqmisiz? (2007)

### Hammualliflik ishlari

* Les inquiétantes ruptures de Monsieur Sarkozy (Parti Socialiste, 2007)
* Arnaud de Rosnay le magnifique (Mari-Kristin Zanni bilan, 1987)

### Muqaddima

* L'homme et le marché: créer et répartir autrement, Vinsent Champain, Gilles Cazes, Xavier Greffe [va boshq.] (2006)

### Hisobotlar

* Plan France numérique 2012–2020, Ed. Bosh vazir (2011)
* Fransiya 2025 - Diagnostika strategiyasi : dix défis pour la France - Yanvar 2009, Ed. Bosh vazir (2009)
* Évaluation des grands projets publics : diagnostika va takliflar, Ed. Bosh vazir (2008)
* Français futbol bo'yicha klublarning raqobatdoshligi, Ed. Bosh vazir (2008)
* L'employabilité des jeunes issus de l'enseignement professionnel boshlang'ich du ikkinchi darajali, Ed. Milliy ta'lim vaziri (2008)
* Yevropada Flexicurité - Éléments d'analyse, Ed. Bosh vazir (2008)
* Formation des prix alimentaires, Ed. Bosh vazir (2008)
* Droit a logement qarshi bo'lishi mumkin : 7 ta pista pour accroître l'offre de logements sociaux, Ed. Bosh vazir (2008)
* Valoriser l'acquis de l'expérience : une évaluation du dispositif de VAE, Ed. Bosh vazir (2008)
* Plan France numérique 2012, Ed. Bosh vazir (2008)
* Évaluation et proposition sur la mise en œuvre pratique de la "journée de birdamlik" dans les entreprises va les ma'muriyati nashriyoti, Ed. Bosh vazir (2007)
* TVA Sociale, Ed. Bosh vazir (2007)
* Nouvelles regulations économiques, Milliy assambleya (2000)
* Moliya komissiyasi ma'lumotlarini saqlash, umumiy iqtisodiyot va "kichik korxonalarni yaratish bo'yicha yordam" rejasi, Milliy assambleya (1999)

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Eric Besson | London Speaker Bureau". *London Speaker Bureau*. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
2. 1 2  „Eric Besson - Biographie - Le Parisien". *pratique.leparisien.fr*. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
3. 1 2 3  „La République des Lettres". *République des Lettres*. 25-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2022-yil.
4. ↑  „Eric Besson: Executive Profile & Biography - Bloomberg". *www.bloomberg.com*. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
5. ↑  „Assemblée nationale ~ Les députés : M. Éric Besson" (fr). *www.assemblee-nationale.fr*. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
6. ↑  „AllGov France - Officials". *www.allgov.com*. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
7. ↑  „More trouble for Royal as finance chief quits". *Gulf News* (16-fevral 2007-yil).
8. 1 2  *Reuters*. „Royal's ex-aide hands her a fresh setback". *GulfNews* (22-fevral 2007-yil). Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
9. ↑  „Minister says new immigration policies will reflect EU law - France 24". *France 24* (13-oktyabr 2010-yil). Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
10. 1 2  „Besson defends French immigration policy" (fr). *Le Figaro.fr*. Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
11. 1 2  „French bill tightens immigration, targets employers". *RFI* (1-aprel 2010-yil). Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
12. 1 2  „Discours d'Eric Besson lors de la conférence de presse du lundi 13 septembre 2010". *Interior Ministry of France*.
13. ↑  „Composition du nouveau Gouvernement | Portail du Gouvernement" (fr). *archives.gouvernement.fr*. 29-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyul 2022-yil.
14. ↑  *Halliday, Josh*. „WikiLeaks: France adds to US pressure to ban website". *The Guardian* (3-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
15. 1 2  „Éric Besson se retire du jeu politique national" (fr-FR). *FIGARO* (12-may 2012-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
16. ↑  „Éric Besson finalement candidat aux municipales" (fr-FR). *France Bleu* (6-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
17. ↑  „L'ancien ministre Eric Besson réélu à Donzère" (fr). *Libération.fr*. Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
18. ↑  *Michel, Anne*. „La start-up prometteuse de l'ancien ministre de l'immigration Eric Besson" (fr). *Le Monde.fr* (29-aprel 2014-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
19. ↑  „Appointment of Eric BESSON and Erik ORSENNA to the board of GEOCORAIL - Geocorail". *www.geocorail.com* (18-yanvar 2016-yil). 15-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
20. ↑  „Football : l'ex-ministre Eric Besson futur président du Blanc-Mesnil". *leparisien.fr* (3-iyul 2017-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
21. ↑  „Eric Besson nouveau président du club de football du Blanc-Mesnil" (fr-FR). *France Bleu* (7-sentyabr 2017-yil). Qaraldi: 15-dekabr 2017-yil.
22. 1 2  „Qui est vraiment Mme Besson ? – JeuneAfrique.com" (fr-FR). *JeuneAfrique.com* (20-sentyabr 2010-yil). Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
23. ↑  „Eric Besson : Remarié à une jolie brune de 29 ans, six mois après son divorce" (fr). Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.
24. ↑  „Eric Besson s'est marié une troisième fois" (fr). Qaraldi: 14-dekabr 2017-yil.

Havolalar
---------

* (in French) Éric Besson's web site Wayback Machine saytida arxivlandi (2014-11-29).
* (in French) Biography

Andoza:Fillon II