**Claude Perrault** (1613-yil 25-sentyarda tavallud topgan) fransuz shifokori va havaskor meʼmor boʻlib, Parijdagi Luvrning sharqiy jabhasini loyihalashdagi ishtiroki bilan mashhur. Claude Perrault shuningdek, Parij rasadxonasini loyihalashtirgan va arxitektura, fizika va tabiat tarixi boʻyicha risolalar yozgan anatom va muallif boʻlgan.

Biografiya
----------

Claude Perrault Parijda 1613-yilda tavallud topgan.  Claude Perraultning akasi Charlz Perrault boshqa ertaklar qatorida Zolushka haqidagi eski hikoyaning klassik takrorlovchisi sifatida esga olinadi. 

Claude Perrault 1642- yilda Parij universitetida tibbiyot darajasini olgan. Shifokor va tabiat faylasufi sifatida Perrault 1666- yilda tashkil etilgan. Fransiya Fanlar akademiyasining birinchi aʼzolaridan biri boʻlgan. 

Claude Perrault Lui XIV tomonidan topshirilgan Petit Conseil qoʻmitasi, Lui Le Vau, Charlz Le Brun va Perraultdan iborat boʻlib, Luvrning sharqiy fasadini loyihalashtiradi.  Claude Perrault 1667- yilda boshlangan va 1674 -yilda tugallangan. 1680- yilga kelib Lui XIV Luvrni tark etadi va e'tiborini Versal saroyiga qaratadi. Sharqiy jabhaning orqasidagi qanot 19-asrga qadar Napoleonning kelishi bilan tugallanmagan. Sharqiy jabhaning aniq dizayni janubiy qanotning kengligini ikki baravar oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun zarur boʻlgan oxirgi oʻzgarishlarni amalga oshirgan Perraultga tegishli.  Shuningdek, Claude Perrault Luvrni Tuileries saroyi bilan birlashtirish loyihalarini yaratgan. Claude Perrault yuzaga keladigan muhandislik muammolarini hal qilish uchun sharqiy jabhaning antablaturasi orqasida temir bogʻichlardan foydalanishni oʻylab topgan boʻlishi mumkin. Duvarchılıkda stressni keltirib chiqaradigan kuchlardan. 

* Luvr uchun loyihalar
* Drawing of 1668, attributed to Perrault, showing a design for the east façade of the LouvreLuvrning sharqiy jabhasi dizaynini ko'rsatuvchi 1668- yildagi rasm, Claude Perraultga tegishli.
* General plan of Perrault's second project for the joining of the Louvre and the Tuileries, engraved by Jacques-François BlondelJak-Fransua Blondel tomonidan oʻyib yozilgan Perraultning Luvr va Tyuilerni birlashtirish bo'yicha ikkinchi loyihasining bosh rejasi.

Claude Perrault Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot instituti Parij rasadxonasini (1667–1669- yillar) loyihalashtiradi.  Claude Perraultning Sent-Antuan ko'chasidagi zafar archasi dizayni Le Brun va Le Vauning raqobatdosh dizaynlaridan afzal edi, ammo faqat qisman bu asar toshdan yasalgan edi.   19-asrda ark olib tashlanganida, Claude Perrault toshlarni ohaksiz bir-biriga bogʻlab qoʻyish vositasini oʻylab topgani maʼlum boʻlib, ohak ajralmas massaga aylangan.  U, shuningdek, Parijdagi Sent-Jeneviève cherkovini rekonstruksiya qilish uchun mustaqil ustunlardan foydalangan dizaynni (bajarilmagan) yaratdi. 

* Boshqa arxitektura dizaynlari
* Bird's-eye view of the Paris Observatory, 1667 drawing by PerraultParij rasadxonasining qush koʻzi bilan koʻrinishi, 1667- yil Perrault tomonidan chizilgan.
* Sen-Antuan koʻchasidagi Arc de Triomphe du Thrône dizayni, 1670- yilSen-Antuan koʻchasidagi Arc de Triomphe du Thrône dizayni, 1670- yil

Luvrni loyihalashda ishtirok etishdan tashqari, Claude Perrault Vitruviyning oʻnta kitobini fransuz tiliga tarjima qilgani bilan mashhur bo'ladi. Claude Perraultning Rimning arxitektura bo'yicha saqlanib qolgan yagona asari boʻlgan. Kolberning tashabbusi bilan boshlangan, Rimning arxitekturasi 1673- yilda Perraultning izohlari bilan nashr etilgan. Rimning arxitekturasi beshta klassik tartiblari haqidagi risolasi 1683-yilda chop etilgan.

Bundan tashqari, Claude Perrault akustikaga qimmatli hissa qoʻshgan. Claude Perraultning tovush haqidagi risolasi "*Oeuvres diverses de Physique et de Mecanique* "kitobining bir qismi edi. O'zining keyingi kitobida uClaude Perrault tovush vositalari, tovush manbalari va ovoz qabul qiluvchilar kabi mavzularni koʻrib chiqadi. Musiqiy akustikada Claude Perrault tebranishning konsonans va dissonansdagi ahamiyatini taʼkidladi. Claude Perraultning *turli xil ijodlardagi* "De la Musique des Anciens" tadqiqotida notalar kombinatsiyasi qanday uygʻunlik keltirishi muhokama qilindi. Unda Yevropa musiqasiga oid eski qo‘lyozmalarning tanqidiy tekshiruvlari ham mavjud.

Yozma asarlar
-------------

 *Fizika va mexanikadagi turli xil ijodlar*, 1721- yil
* *Les dix livres d'architecture de Vitruve, corrigez va traduits nouvellement en françois avec des notes and des figures*. Parij, Koignard, 1673 yil.
* *Memoires pour servir à l'histoire naturelle des animaux*, 1676 ( Hayvonlarning tabiiy tarixi uchun xotiralar: Parijdagi Qirollik Fanlar Akademiyasi tomonidan ajratilgan bir nechta mavjudotlarning anatomik tavsiflarini o'z ichiga oladi ).
* *Essais de Physique, ou receuil de plusieurs traitez touchant les choses naturelles*, 4 jild. Parij, Coignard, 1680-1688.
* *Ordonnance des cinq espèces de colonnes selon la méthode des anciennes*. Parij, Koignard, 1683 yil.
* *Qadimgilar usulidan keyingi besh turdagi ustunlar uchun ordonnance,* Indra Kagis McEwen tomonidan Alberto Peres-Gomesning kirish so'zi bilan tarjima qilingan. Santa Monika, Kaliforniya: San'at tarixi va gumanitar fanlar bo'yicha Getty markazi, 1993 yil.
* 
*

Manbalar
--------

1. 1 2 3  "Claude Perrault. French physician and architect", *Britannica* online. Retrieved 5 May 2022.
2. 1 2  Hazard 2007.
3. 1 2 3  Tadgell 1996.
4. ↑  "Charles Perrault. French author", *Britannica* online. Retrieved 5 May 2022.
5. ↑  Michel 1996.
6. 1 2 3 4  Hermann 1982.
7. ↑  Ayers 2004, p. 31.
8. ↑  Berger 1993, p. 48.
9. ↑  Ayers 2004, p. 36.
10. 1 2  Blondel 1756, pp. 9–15.
11. ↑  Picon 1988, p. 189.
12. ↑  Daufresne 1987, pp. 73–78.
13. ↑  Berger 1993, pp. 65–74.
14. ↑  Neumann 2013, p. 297.
15. ↑  Berger 1993, p. 90 (A6) and Fig. 67.
16. ↑  Picon 1988, pp. 197–223.
17. ↑  Picon 1988, pp. 223–230.
18. ↑  Gietmann 1913, p. 702.
19. ↑  Picon 1988, pp. 237–248.
20. ↑  Berger 1993, Figure 68.
21. ↑  Perrault; Lesure.