**Chita** (yaponcha: *知多市* *Chita-shi*?) Yaponiyaning Aichi prefekturasida joylashgan shahardir. 2019-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra, shaharda 35798 ta xonadonda 83891 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 1828 nafarni tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 45,90 kvadrat kilometr (17,72 mi²) ga teng.

Geografiyasi
------------

Chita shahri Chita yarim orolining shimoli-gʻarbiy qismida, Aichi prefekturasining janubida, dengiz sathidan 50-70 metr balandlikda joylashgan. Sharqdan Ise koʻrfazi bilan chegaradosh.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

Aichi prefekturasi
* Tōkai
* Tokoname
* Agui
* Higashiura

### Iqlimi

Shahar issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Chitada oʻrtacha yillik harorat 15,5 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1638 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,5 °C atrofida, eng past harorati esa yanvarda, 4,4 °C atrofida boʻladi.

Demografiyasi
### Demografiyasi

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chita aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida barqaror ravishda oʻsib bormoqda.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1940 | 22,433 | —     |
| 1950 | 29,872 | +33.2% |
| 1960 | 32,602 | +9.1% |
| 1970 | 39,834 | +22.2% |
| 1980 | 64,831 | +62.8% |
| 1990 | 75,433 | +16.4% |
| 2000 | 80,536 | +6.8% |
| 2010 | 84,757 | +5.2% |

Tarixi
------

### Ilk zamonaviy davri

Okada, Hinaga, Kanazava, Yahata, Shinva va Sori qishloqlari 1889-yil 1-oktabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining tashkil etilishi bilan Aichi prefekturasining Chita tumani tarkibida tashkil etilgan.

Okada 1903-yilda shaharcha maqomiga koʻtarildi, undan keyin 1922-yilda Yahata va 1952-yilda Asahi ham shu maqomga erishdi.

### Zamonaviy tarixi

Chita shahri 1955-yil 1-aprelda sobiq Okada, Asahi va Yavata shaharlarining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan.

Chita 1970-yil 1-sentyabrda shahar maqomiga koʻtarildi.

Hukumat
-------

Chita shahar hokimiyati
Chita toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Aichi prefekturasi assambleyasiga bir aʼzoni qoʻshish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Aichi tumani tarkibiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

 Chita paxtasi
Chita oʻzining qirgʻoq chizigʻi boʻylab joylashgan kuchli sanoat bazasiga ega boʻlib, bunda elektr stansiyalari, kimyo va neft-kimyo zavodlari hamda neftni qayta ishlash zavodlari ustunlik qiladi. Lekin asosiy aholi yumushi qishloq xoʻjaligi ekinlari Petasites japonicus va piyozni yetishtirishni oʻz ichiga oladi, ammo qishloq xoʻjaligining aksariyati sohalari sugʻorishga bogʻliq. Chubu Electric shahardagi yirik Chita elektr stansiyasini boshqaradi. Bosh qarorgohi Chitada joylashgan kompaniyalarga quyidagilar kiradi:

* Chubu shiryo, yem-xashak ishlab chiqaruvchisi
* San-ei Sucrochemical, shakar ishlab chiqaruvchisi
* Chita LNG, energiya taʼminotchisi
* Tohmei Industries, aerokosmik komponentlar

Taʼlim tizimi
-------------

### Maktablar

Chitada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va beshta davlat oʻrta maktabi hamda Aichi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi. Shuningdek, bitta xususiy litsey ham bunyod etilgan.

Transport
---------

### Temir yoʻllar

 Meitetsu
* Meitetsu Tokoname liniyasi : — Teramoto — Asakura — Komi — Nagaura — Hinaga — Shin Maiko -
* Meitetsu Kova liniyasi : — Tatsumigaoka -

### Yoʻllar

#### Yaponiya milliy marshruti

* Milliy yoʻnalish 155
* Milliy yoʻnalish 247

Mahalliy diqqatga sazovor joylar
--------------------------------

* Okusa qal’asi
* Shin Maiko dengiz parki
* Sori Greenery va Fureai Park

Chitaning taniqli odamlari
--------------------------

* Takuya Asao, professional beysbolchi
* Koji Fukutani, professional beysbolchi
* Ayumi Kinoshita, aktrisa
* Takeshi Yamasaki, professional beysbolchi
* Tetsuya Yamato, professional kik-bokschi

Galereya
--------

Chita shahrining koʻrinishiOkada koʻcha manzarasiShutokuji ziyoratgohiJiunjiQadimiy Takeuchi Torao uyiOkusa qal’asiShaharning tarixiy koʻrinishi

Manbalar
--------

1. ↑  Cita City official statistics (yaponcha)
2. ↑  Chita climate data
3. ↑  Chita population statistics

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti (yaponcha)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Aichi prefekturasi |
| --- |
|  |
| 
Nagoya (capital) |
|  |
| Nagoya | 

|  |  |
| --- | --- |
| Palatalar | 
* Atsuta
* Chikusa
* Higashi
* Kita
* Meitō
* Midori
* Minami
* Minato
* Mizuho
* Moriyama
* Naka
* Nakagava
* Nakamura
* Nishi
* Shōva
* Tenpaku
 |

 | 
Flag of Aichi Prefecture |
|  |
| Asosiy shaharlar | 
* Okazaki
* Toyohashi
* Toyota
* Ichinomiya
 |
|  |
| Maxsus shahar | 
* Kasugai
 |
|  |
| Shaharlar | 
* Aisai
* Ama
* Anjō
* Chiryū
* Chita
* Gamagōri
* Handa
* Hekinan
* Inazava
* Inuyama
* Ivakura
* Kariya
* Kitanagoya
* Kiyosu
* Komaki
* Kōnan
* Miyoshi
* Nagakute
* Nishio
* Nisshin
* Ōbu
* Ovariasahi
* Seto
* Shinshiro
* Tahara
* Takahama
* Tokoname
* Tōkai
* Toyoake
* Toyokava
* Tsushima
* Yatomi
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Aichi tumani
	+ Tōgō
* Ama tumani
	+ Kanie
	+ Ōharu
	+ Tobishima
* Chita tumani
	+ Agui
	+ Higashiura
	+ Mihama
	+ Minamichita
	+ Taketoyo
* Kitashitara tumani
	+ Shitara
	+ Tōei
	+ Toyone
* Nishikasugai tumani
	+ Toyoyama
* Niva tumani
	+ Fusō
	+ Ōguchi
* Nukata tumani
	+ Kōta
 |
|  |
| 
* Aichi prefekturasidagi birlashishlar roʻyxati
* Aichi prefekturasi politsiyasi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 0404 4932
* MusicBrainz: 35b1d7aa-56a0-4484-868b-aba69388fc59
* NDL: 00368601
* VIAF: 252938174
* en:WorldCat Identities: viaf-252938174

 |