Massey Zali sanoatchi Hart Massi tomonidan Toronto aholisiga sovgʻa boʻldi. Massey Zali 1981-yil 15-iyunda Kanadaning Milliy tarixiy obidasi sifatida belgilangan. Zal 2018-yil iyul oyida ikki yillik taʼmirlash uchun vaqtincha yopildi va u 2021-yilda qayta ochildi. Bu teatrni Massey Zali korporatsiyasi va Roy Tomson Zali notijorat xayriya tashkiloti boshqaradi. U Toronto markazida, Yonge koʻchasidan sharqda, Shuter va Viktoriya koʻchalari chorrahasida joylashgan.

Tarixi
------

 Massey Zali gʻoyasi Hart Masseyga tegishli.
Massey atamasining gʻoyasi Hart Masseydan boshlangan boʻlib oddiy uchrashuvlar va diniy maqsadlar emas, balki xor musiqalaridan bahramand boʻlishlari uchun moʻljallangan. Massey musiqani yaxshi koʻradigan oʻgʻli Charlz xotirasiga ham bino qurmoqchi edi. Massey aslida musiqa zalining katta daromad olishini xohlamadi. U boyning ham, kambagʻalning ham tadbirlarda qatnashishini xohlardi. Ideal holda, barcha xarajatlar toʻlangandan soʻng, Massey maʼruzalar mavsumi uchun chiptalarni 1 dollarga sotishni niyat qildi.

 2017-yil avgust oyida Massey Hallga kirish.
Shuter koʻchasidagi 15-uyda joylashgan Albert binosi 1917-yilda qarorgoh sifatida qoʻshilgan va keyinchalik sahna orqasiga aylantirilgan. 2010-yillardagi taʼmirlash ishlari davomida u buzib tashlangan va boshqasi bilan almashtirilgan. Unda noyob ikki qavatli boʻrtma oynasi bor edi. 1933-yilda Massey jamgʻarmasi zalni keyingi taʼmirlashni amalga oshirdi. Makon oʻz nomini Massey Zali deb soddalashtirdi. Keyingi taʼmirlash 1940-yillarda amalga oshirildi.

### Tarixiy belgilar

1973-yilda Toronto shahar kengashi Massey Zali hukumatning *Ontario merosi toʻgʻrisidagi qonuniga* binoan davlat mulki deb belgiladi. Massey Zali 1981-yil 15-iyunda Kanadaning milliy tarixiy obidasi sifatida belgilandi.

Mashhur ijrochilar va voqealar
------------------------------

 1910-yilda Massey Zalida qirol Edvard VII uchun yodgorlik.
Zaldan asosiy foydalanish musiqiy chiqishlar uchun boʻlgan, ammo zal koʻplab tadbirlar, jumladan, ommaviy yodgorliklar, nutq safarlari, boks va boshqalar uchun ishlatilgan. Zalning ochilishidan buyon koʻplab taniqli shaxslar tashrif buyurishdi. 1901-yilda Kornuoll va York gersogi (boʻlajak qirol Jorj V va uning rafiqasi qirolicha Meri) Kanada Bosh vaziri Vilfrid Lorier bilan tashrif buyurishdi.  Massey Zali 5-sahnasida koʻplab taniqli xorlar, komediyachilar, musiqachilar, musiqiy guruhlar, qoʻshiqchilar va notiqlar boʻlgan. Zal, shuningdek, televideniya rivojlanishidan oldin siyosiy nutqlar uchun muhim manzil edi.

Mashhur musiqachilar va qoʻshiqchilar orasida Tears For Fears, Justin Bieber, Cream, Bob Dylan, Billy Joel, The Kinks, Kraftwerk, Lenny Kravitz, Gordon Lightfoot, Yngwie Malmsteen, Bob Marley va The Wailers, Nightw , Jo Satriani, Seventeen, Ravi Shankar, Garri Styles, va Van Halen bor edi.

 2006-yilda *Video Games Live* konsert seriyasi paytida Massey Zalining ichki qismi.
1953-yil may oyida Massey Zali taniqli *Charli Parker – Dizzy Gillespie* konserti boʻlgan joy edi. Gillespie va Parkerga Bud Pauell, Maks Roach va Charlz Mingus hamrohlik qildi. Neil Youngning 1971-yil 19-yanvardagi chiqishi yozib olindi va keyinchalik *Live at Massey Hall 1971* deb nomlangan jonli albom sifatida chiqarildi. Oʻshandan beri Young Massey Zalida bir necha bor chiqish qilgan. 1995-yil 8-yanvarda Ronni Xokins oʻzining 60 yoshini Masseyda konsert bilan nishonladi, u *Let It Rock* albomida hujjatlashtirilgan. Konsertda Xokins, Karl Perkins, Jerri Li Lyuis, The Band va Larri Gouanning chiqishlari namoyish etildi. Hawkins guruhi boʻlmasa ham, koʻpchilikni qoʻllab-quvvatladi. Oʻsha kechada qatnashgan barcha musiqachilar birgalikda "Rok-n-Roll orkestri" ni ijro etdi. 2008-yil may oyida Metyu Gudning Masseydagi ijrosi *"Live at Massey Hall"* deb nomlangan jonli albom sifatida chiqarildi.

2013-yilda Whitehorse folk-rok guruhi ushbu maydonda birinchi marta koʻrinish berdi. Konsert bilan birgalikda guruh oʻtmishda zalda oʻynagan boshqa musiqachilarning qoʻshiqlarini oʻz ichiga olgan 2013-yilgi *"The Road to Massey Hall"* albomini chiqardi. 2015-yilda Kanadaning „Spirit of the West" rok guruhi Masseyda chiqish qildi. Unga tayyorgarlik 2016-yilda *"Spirit Unforgettable"* hujjatli filmida tasvirlangan. Torontoda tugʻilgan komediyachi Rassell Petersning 2016-yil aprel oyida Massey Halldagi chiqishlari oʻzining Netflix stend-up maxsus *"Almost Famous" filmi* uchun yozib olingan.

2021-yilgi Juno mukofotlari uchun „The Tragically Hip" guruhining tirik qolgan aʼzolari Feist bilan birga 2002-yilgi „Itʼs a Good Life, If you Donʼt Weaken" vokal ijro etishdi. U Gord Daunining oʻlimidan keyin guruhning birinchi televizion chiqishi edi. 2013-yilda Roy Tomson va Massey Zali korporatsiyasi baʼzi sabalarga koʻra spektakl maydoni yopilishini eʼlon qildi. Oʻsha paytdagi 119 yoshli binoning baʼzi tarixiy elementlarini tiklash uchun ikki bosqichli taʼmirlashni va jamoat markazini yaxshilash uchun yangi binolar qurishni davom ettirdi.

#### Musiqa markazi

Ittifoqdosh musiqa markazi  yetti qavatdan tashkil topgan shishali bino qurilishi tomoshabinlarning qoʻllab-quvvatlashi uchun moʻljallangan. Ochiq maydonlar orqali kirish mumkin boʻlgan qoʻshimcha mashgʻulotlar uchun joylar, ijro studiyasi, dam olish xonasi, yangi yuvinish xonalari, ijrochilar uchun kiyinish xonalari, va jihozlarni yetkazib berish uchun maxsus joylarni oʻz ichiga oladi. Unda, shuningdek, Massey Zalining marhum bosh direktori nomini olgan *Deane Cameron Recording Studio* mavjud. Ushbu zamonaviy inshoot badiiy rivojlanishi va targʻibot tashabbuslari uchun makon sifatida tashkil etilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Massey Hall". *National Register of Historic Places*.  Parks Canada. Qaraldi: 24-dekabr 2014-yil.
2. ↑  „The Corporation of Massey Hall & Roy Thomson Hall". *mhrth.com*.  The Corporation of Massey Hall & Roy Thomson Hall. Qaraldi: 10-iyun 2022-yil.
3. ↑  Kilbourn, William*. Intimate Grandeur: One Hundred Years At Massey Hall*. Toronto: Stoddart, 1993. ISBN 9780773727427.
4. 1 2 3 4 5  *Bateman.* „A brief history of Toronto's Massey Hall". *blogTO* (2013).
5. ↑  „Massey Hall".
6. ↑  „15 Shuter Street (Massey Hall) - Amendment of Designating By-laws - Public Notices - City Clerk's Office | City of Toronto". 29-oktyabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
7. ↑  *Yu.* „Massey Hall: Past, Present and Proposed Future".  Urban Toronto (7-may 2013-yil). Qaraldi: 24-dekabr 2014-yil.
8. ↑  *Stroumboulopoulos.* „Celebrating Massey Hall: The Grand Old Lady of Shuter Street". *CBC* (2014).
9. ↑  *Milnes, Arthur*. „Once Upon a City: Massey Hall's importance to politics". *Toronto Star* (28-oktyabr 2015-yil). Qaraldi: 11-iyun 2022-yil.
10. ↑  *Naulls.* „Justin Bieber's Massey Hall Christmas concert sells out in 30 minutes (prepare to be gouged by scalpers)". *Toronto Life* (19-dekabr 2011-yil). 24-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-dekabr 2014-yil.
11. ↑  Kenyon Wallace, „Those stories and that voice. Why Gordon Lightfootʼs music hit home for me and so many Canadians". 1-may, 2023.
12. ↑  „Photos: Nightwish @ Massey Hall".  Aesthetic Magazine (22-mart 2018-yil). Qaraldi: 27-mart 2018-yil.
13. ↑  „Photos: Nightwish @ Massey Hall".  Aesthetic Magazine (22-mart 2018-yil). Qaraldi: 27-mart 2018-yil.
14. ↑  *Hirsh.* „Harry Styles's Solo Tour Sells Out Instantly, Sets TicketMaster Record". *Teen Vogue* (2017).
15. ↑  „Matthew Good Live At Massey Hall | Chart Attack" (en-US). *Chart Attack* (1-oktyabr 2008-yil). Qaraldi: 8-oktyabr 2017-yil.
16. ↑  „'Unforgettableʼ Spirit Of The West documentary".29-aprel, 2016.
17. ↑  *Slotek, Jim*. „Russell Peters sounds off on Netflix special 'Almost Famous". *Toronto Sun* (2016).
18. ↑  *Huddleston.* „The Tragically Hip set to perform with Feist at the 2021 Juno Awards" (13-may 2021-yil).
19. ↑  *Bozikovic, Alex*. „At Toronto's legendary Massey Hall, a 21st-century renovation turns the lights back on" (en-CA). *The Globe and Mail* (25-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 16-fevral 2022-yil.
20. 1 2  *Hobbs.* „Massey Hall reopens after massive modernization that preserves iconic music venue's magic". *CBC News* (27-noyabr 2021-yil).
21. ↑  *McPherson.* „Toronto's Legendary Massey Hall Shines Bright Again". *Azure Magazine* (13-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 16-fevral 2022-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* Massey Hall va Roy Tomson Xoll
* Kanada entsiklopediyasi: Massey Hall