recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ibn Rozin Tujibiy** XIII asrda yashagan andalusiyalik  musulmon olim boʻlib, oʻsha davrdan bugungacha salqanib qolgan ikkita  pazandachilik kitobidan birini aynan u yozgan.

**Tujibiy** 1227-yilda Mursiyada yashovchi badavlat olimlar oilasida tugʻilgan. Ispaniyaning xristianlar tarafidan qayta bosib olinishi koʻplab musulmon oilalarini, shu jumladan Tujibiylar oilasini ham qochib ketishga majbur qilgan. 1247-yilda oila Bejaiyada (hozirgi Jazoirda) qoʻnim topadi. 1259-yilga kelib Tujibiy Tunisga koʻchib oʻtgan.

Tujibiy koʻplab kitoblar yozgan boʻlsa-da, faqat **"Fizolat al-xivon fi tayyibot at-taom val-alvon"** asarigina saqlanib qolgan. Asar taxminan 1260-yilda Tunisda yozilgan.

Asar Tujibiyning Andalus pazandachilik madaniyatidan olingan retseptlaridan iborat boʻlib, unga musulmon, nasroniy va yahudiylar taomlari kiritilgan. 2018-yilda Britaniya kutubxonasida tasodifan topilmaguncha, asarning toʻliq nusxasi qolmagan deb hisoblanar edi. Bink Hallum (Britaniya kutubxonasi) topilmaning ahamiyatini tushungan pazandachilik tarixchisi Naval Nasrullohdan maslahat soʻragan. Naval Nasrulloh oʻshandan boshlab kitobni ingliz tiliga tarjima qilishga kirishgan va tarjima 2021-yilda nashr etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Russell, Polly (10 June 2022). „'Delectable Foods': this 13th-century cookbook reveals a world of delicious recipes". Financial Times. Retrieved 11 June 2022.
2. ↑   Verde, Tom (15 October 2021). „How a Librarian and a Food Historian Rediscovered the Recipes of Moorish Spain". Atlas Obscura. Retrieved 11 June 2022.
3. ↑  Nasrallah N, Best of Delectable Foods and Dishes from al-Andalus and al-Maghrib: A Cookbook by Thirteenth-Century Andalusi Scholar Ibn Razīn al-Tujībī (1227–1293), 2021, ISBN 978-90-04-46947-1
O'tgan asrning gazetalari, jumladan, Xitoy Xalq Respublikasining bugungi gazetalari, xorijdagi Xitoy gazetalari va Shen Bao, Xin Wen Bao, Zi Lin Xi Hu Bao, Ta Kung Pao kabi oldingi gazetalar ham gazetalar tarixidagi boshqa ta'sirlardan foydalanadilar.Xitoydagi gazetalarning peshqadamlari Pekin gazetasi kabi hukumat byulletenlari shaklini oldi.  G'arbda ma'lum bo'lgan gazetalar birinchi marta 19-asrning boshlarida Xitoyda nashr etilgan.  Ba'zilari xitoy tilida emas, balki ingliz tilida edi va ko'plari xristian missionerlik harakatlari bilan ittifoqdosh edilar.

**Terminologiya**

Bao zhi (xitoycha: zhín; pinyin: bào zhǐ) — gazeta degan maʼnoni anglatadi.  Shu nuqtai nazardan, bao e'lon qilish, xabar berish yoki xabar berishni anglatadi;  zhi oddiygina qog'oz degan ma'noni anglatadi.

Qadimgi tarixdagi yangiliklar

Xitoy tilidagi davriy nashrlar Bahor va Kuz yilnomalariga borib taqaladi va ming yildan ortiq tipaoni, jumladan Kaiyuan Za Bao va Pekin gazetasini o'z ichiga oladi.[iqtibos keltirish kerak] Pekin gazetasi 1912 yilgacha har kuni nashr etilgan.  faqat hukumat amaldorlari uchun u haqiqiy gazeta hisoblanmaydi.  Biroq, u boshqalar tomonidan keng o'qilgan.

To'g'ri gazeta uzoq Sharqda, G'arb ta'siri va bosmaxonaning qabul qilinishi natijasida nisbatan kechroq joriy etilgan:O'tgan asrning gazetalari, jumladan, Xitoy Xalq Respublikasining bugungi gazetalari, xorijdagi Xitoy gazetalari va Shen Bao, Xin Wen Bao, Zi Lin Xi Hu Bao, Ta Kung Pao kabi oldingi gazetalar ham gazetalar tarixidagi boshqa ta'sirlardan foydalanadilar. 

Zamonaviy yangiliklar

Xitoyda xususiy nashr etilgan axborot varaqlariga birinchi murojaat 1582 yilda Pekinda, **Ming** sulolasining so'nggi davrida;  1815 yildan 1821 yilgacha nashr etilgan Xitoy oylik jurnali Xitoy jurnalistikasining boshlanishi edi.  U Robert Morrison tomonidan boshqarildi va Malakkada an'anaviy yog'och blokli bosmaxona yordamida chop etildi.  U asosan nasroniy missionerlik organi edi, garchi unda ba'zi yangiliklar bor edi.

Xitoyning birinchi G'arb uslubidagi gazetasi, portugal tilidagi A Abelha da China 1822 yilda, so'ngra 1827 yilda ingliz tilidagi *Canton Register* tashkil etilgan. Bundan keyin 1835 yilda boshqa ingliz tilidagi **Canton Press** gazetasi paydo bo'ldi.  Xitoy tilidagi Sharqiy G'arb jurnali 1833 yildan 1838 yilgacha nashr etilgan. Bu jurnal Xitoy oylik jurnalidan ko'ra ko'proq yangiliklarni, shuningdek sharhlarni o'z ichiga olgan.  Britaniya Bibliya Jamiyati 1847 yilda silindrli printerni import qildi, bu Xitoyning birinchi quvvatli bosma mashinasi.

Terminologiya

Bao zhi (xitoycha: zhín; pinyin: bào zhǐ) — gazeta degan maʼnoni anglatadi.  Shu nuqtai nazardan, bao e'lon qilish, xabar berish yoki xabar berishni anglatadi;  zhi oddiygina qog'oz degan ma'noni anglatadi

1. ↑  „History of chinese newspapers".
**Obihayot** (ruscha: *Обихаят*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazrlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Shaharcha nomi *ob + i + hayot* shaklidagi soʻzlar yigʻindisidan tarkib topgan. Obihayot soʻzining for-tojik tilidagi ayni tarjimasi hayot suvi va tiriklik suvi degan maʼnoni anglatadi. Obihayot bu ichiladigan, yerni sugʻoradigan suv yoki buloq, anhor suvi, shuningdek, daryo yoki kanal suvi maʼnolarini anglatadi. Aniqroq qilib aytganda, obihayot yangi yerlarni oʻzlashtirish uchun foydalaniladigan oqar suv deganidir. Obihayot ham ayni anhor, kanal, katta ariq boʻyida joylashgan, yangidan bunyod etilgan aholi yashash punkti hisoblanadi. Avvaliga shunchaki nomlangan bu nom keyinchalik rasmiy-maʼmuriy tarzda qoʻllanila boshlangan.

Joylashuvi
----------

Obihayot shaharchasi Qashqadaryo viloyati Gʻuzro tumanining sharqiy qismida joylashgan. Shaharchaga eng yaqin aholi yashash punktlari Shoʻrbuloq (shimoli-sharq), Boʻlakadir (shimoli-gʻarb), Oqpaykal (gʻarb) shahrchalaridir. Obihayot shaharchasining shimoliy qismidan Gʻuzordaryo oqib oʻtadi. Shaharcha yaqinida Pachkamar suv ombori joylashgan. Shaharcha Adirlik ustida qad rostlagan.

Aholisi
-------

Aholini roʻyhatga olish maʼlumotlariga koʻra, Obihayot shaharchasida 2013-yil 1-yanvarda 2237 nafar, 2016-yilda esa 2300 nafar aholi istiqomat qilgan.

Aholining asosiy qismini oʻzbeklar, shuningdek qozoq, qoraqalpoq, tojik va boshqa millat vakillari tashkil etadi.

Iqlimi
------

Obihayot shaharchasining iqlimi keskin kontinental boʻlib, oʻrtacha yillik harorat 16° C ga teng. Yanvar oyining oʻrtacha harorati 1,9° C, eng past harorat —23° C. Iyul oyining oʻrtacha harorati 26,6° C, eng yuqori harorati 46° C ga teng.

### Yogʻin miqdori

Shaharchada oʻrtacha yillik yogʻin miqdori 285 mm ni tashkil etadi. Yogʻinning asosiy qismi bahor va qish fasllarida yogʻadi. Vegetatsiya davri 272 kunga teng.

Manbalar
--------

1. ↑  „Qashqadaryo viloyati". *goldenpages.uz*. Qaraldi: 08-2023.
2. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
3. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 187 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
4. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 153 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.
Umma universiteti
**Umma universiteti** Keniyadagi birinchi islom oliy ta'lim muassasasi bo'lib, sertifikat, diplom, daraja va aspirantura ta'limini taklif qiladi. Umma universiteti 1997-yilda tashkil etilgan. Asosiy kampus Kajiado okrugida joylashgan. Boshqa filial Garissa yo'lining Thika-Makongeni shahrida joylashgan.

Umma universiteti quvaytlik shifokor Abdurahmon al-Sumait tomonidan asos solingan Afrika musulmonlar agentligi (hozirda Direct Aid International nomi bilan tanilgan) nodavlat tashkilotining asoschisi hisoblanadi. U 1998-yilda Shariat va islomshunoslik bo'yicha Tika kolleji sifatida tashkil etilgan va 2001-yilda Ta'lim vazirligida ro'yxatdan o'tgan. Keyinchalik Islom shariati va islomshunoslik bo'yicha diplom dasturlarini taklif qilishga ruxsat berilgan.

2007-yilda Thika Shariat va Islom tadqiqotlari kolleji o'sha paytdagi Oliy ta'lim komissiyasiga (hozirda Universitet ta'limi komissiyasi deb ataladi) Islom shariati va tadqiqotlari bo'yicha o'z dasturlarini tasdiqlash uchun ariza topshirgan. Komissiya universitet qoidalari 2004 va Universitetlar to'g'risidagi qonun, Cap, 210B, Keniya qonunlariga muvofiq, o'z muassasalariga tashrif buyurish va turli tekshiruvlardan so'ng mazkur dasturlarni tasdiqlagan. Xalqaro Afrika universiteti bilan hamkorlikda ikkita diplom dasturini o'tkazish kollej uchun yaxshi tajriba bo'lgan. 

Universitet 2013-yilda Muvaqqat hokimiyat maktubi bilan taqdirlangan. 2019-yil 18-oktyabrda Prezident Uhuru Kenyatta taʼlim vazirligi talablariga javob berganidan soʻng Umma universitetiga nizom topshirilgan. Shuningdek, Mombasa shtatidagi Davlat uyida boʻlib oʻtgan marosimda universitetga toʻr, logotip, muhr va ikki jildlik akkreditatsiya hisobotlari taqdim etilgan.

Universitet to'liq tashkil etilgan va milliy taraqqiyotga hissa qo'shish uchun tasdiqlangan, sifatli va xilma-xil dasturlarini rasman ishga tushirgan. Hozirda universitetda kompyuter fanlari, biznes menejmenti, axborot texnologiyalari, hamshiralik ishi hamda islom bank ishi va moliyasi bo‘yicha qo‘shimcha kurslar taklif etiladi. Universitet, shuningdek, ikkita aspirantura dasturini ham taklif etadi. Bular: Biznes boshqaruvi magistri va islomshunoslik bo'yicha magistrlik. Muassasa yaqin kelajakda bir qancha aspirantura va bakalavriat dasturlarini yo‘lga qo‘yishni rejalashtirmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  „About the University - Direct-aid". *www.direct-aid.org/*. Qaraldi: 4-noyabr 2019-yil.
2. ↑  „Go-ahead for East Africa's second Islamic university - University World News". *www.universityworldnews.com*. Qaraldi: 2-aprel 2017-yil.
3. ↑  *victor.* „Study at Umma University (UU Kenya)" (en-US). *Explore the Best of East Africa* (20-dekabr 2019-yil). Qaraldi: 28-may 2020-yil.
4. ↑  „Home" (en-gb). *Umma University*. Qaraldi: 24-iyun 2020-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* ISNI: 0000 0004 1785 2007

 |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Charx (maʼnolari).

**Charx** — 1) qoʻlda ip yigirishda foydalaniladigan qad. asbob. Unda, asosan, paxta, jun va boshqa tolalar yigiriladi. Koʻrinishi dasta bilan aylantiriladigan gʻildirak (baraban) shaklida boʻladi. Oʻrta Osiyoda paxta ekib, ip yigirish milod boshidayoq maʼlum boʻlgan. Paxta va jun tolasidan ip yigirish uchun oldin urchuq, keyin uni takomillashtirib, Ch. yasalgan. 18-asrda mashinada ip yigirishga oʻtilgach, Ch.ga ehtiyoj kamaygan, lekin ayrim chekka joylarda undan hali ham foydalaniladi (qarang Yigirish); 2) qaychi, pichoq, tesha, ketmon, oʻroq va boshqa kesuvchi asboblarni oʻtkirlash (charxlash) uchun ishlatiladigan asbob. Dastaki va elektr Ch.lar bor. Dastaki Ch. doirasini charxchi oyoqsa tepkiga bosib aylantiradi. Hunarmandlar (mac, degrezlar, misgarlar, kulollar) chuyan buyumlar qolipi yasaladigan, mis va sopol buyumlar sirti silliqlanadigan asboblarni ham Ch. deb atashadi; 3) ayrim asboblar va qurilmalarning aylanadigan qismi. Masalan, charxlash stanogintlpt abraziv (jilvir) doirasi Ch. hisoblanadi.

**Charx**-arqoq naychalarini o‘rash uchun foydalaniladi, yigiruv dastgohi.

Adabiyotlar
-----------

* Milliy avrli gazlamala ishlab chiqarish texnologiyasi. Fargʻona, 2022-yil
* Texnologik jarayonlarni loyihalash. Toshkent, 2012-yil

Manbalar
--------

1. ↑  Milliy avrli gazlamala ishlab chiqarish texnologiyasi
2. ↑  Texnologik jarayonlarni loyihalash


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Abulqosim Bobur** (1422, Hirot −1457-yil mart, Mashhad) — temuriylardan, Boysunqur mirzoning oʻgʻli. Bobosi Shohrux mirzo qoʻl ostida tarbiyalangan. Xuroson taxti uchun kurashda gʻolib chiqib, 1449-yil fevralda Abulqosim Bobur Hirotni egallaydi. Temuriylarning Xurosondagi hukmdori (1149-57). 1454-yilda Samarqand uchun muvaffaqiyatsiz yurish qiladi va qirq kunlik qamaldan soʻng Sulton Abu Said bilan bitim tuzib, Hirotga qaytadi. Bitimga koʻra Amudaryo ilgarigidek ikkala davlat oʻrtasidagi chegara boʻlib qolgan. Abulqosim Bobur shoirlarni toʻplab mushoiralar oʻtkazgan va oʻzi ham turkiy, fors tillarida sheʼrlar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  "Abulqosim Bobur" *OʻzME*. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
2018 Hyundai Sonata sedaniFord Model A Tudor sedani 1928-yilBudd tomonidan Dodge Bros uchun ishlab chiqarilgan dunyodagi birinchi toʻliq poʻlatdan yasalgan sedan. 1919-yil.
**Sedan** (Fransiyadagi Sedan shahri nomi bilan bogʻliq, deb taxmin qilinadi) — yengil avtomobil kuzovining nomi. S.ning 4 eshigi va orasida toʻsigʻi boʻlmagan kamida 2 qator oʻrindiklari boʻladi. S. juda mustahkam yuk koʻtaruvchi konstruksiyani hosil qilishga imkon beradi. Masalan, BA32101, GAZ31 ("Volga"), "Neksiya" va boshqa avtomobillarning kuzovi S. tipida yasalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Suv havzasi** — yer yuzasining tabiiy yoki sunʼiy pastqam yoki chuqur joylarida tabiiy yoki sunʼiy ravishda suv toʻplanishidan hosil boʻladigan, yo boʻlmasa, suv yoʻlini toʻsib va toʻgʻon qurib hosil qilinadigan sekin oqar yoki oqmas suv manbai. Suv havzasi doimiy yoki mavsumiy (seryogʻin yillarda paydo boʻladigan) turlarga boʻlinadi. Doimiy Suv havzasiga okeanlar, dengizlar, daryolar, koʻllar, tabiiy suv omborlari, jilgʻalar, ariklar va boshqa kiradi. Mavsumiy (vaqtinchalik) Suv havzasi sunʼiy suv omborlari, kanallar, hovuzlar va boshqalardan iborat. Masalan, Oʻzbekiston hududidagi Orol dengizi, Amudaryo, Sirdaryo, Chirchiq daryolari tabiiy Suv havzasi, Toshkent dengizi, Chorvoq suv ombori, Andijon suv ombori va boshqa sunʼiy Suv havzasi hisoblanadi.

Yana q.
-------

* Daryo havzasi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Gidrologiya | *Gidrologiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Temirchi** (ruscha: *Темирчи*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumaniga qarashli shaharcha hisoblanadi. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga asosan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Shaharcha nomi *temir* soʻzi va *-chi* qoʻshimchasining birikishidan tarkib topgan. Temirchi bu ayni temir va shu singari ogʻir metallarni olovda eritib, ulardan uy-roʻzgʻor buyumlarini tayyorlovchi kasb-hunar vakili hisoblanadi. Ish, hunar turini bildiruvchi mazkur soʻz keyinchalik laqabga ham aylanib ketgan, Shu asnoda qishloq nomi vujudga keladi.

Shunga koʻra temirchi bu temirchilik kasbi bilan shugʻullanuvchi usta hunarmandlar istiqomat qiluvchi qishloq hisoblanadi.

Joylashuvi
----------

Temirchi shaharchasi Qashqadaryo viloyati Shaharisabz tumanining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Shaharchadan tuman markazi Shaharisabz shahrigacha boʻlgan masofa 21 km ni tashkil etadi. Shahrisabz aeroportigacha boʻlgan masofa esa 22 km ga teng.

Shaharcha hududidagi asosiy mahalla bu Temirchi MFY dir. Temirchi shaharchasida 30-sonli maktab va bitta qabriston bor. Shahar hududidan Chorshanba kanali oqib oʻtadi.

temirchi shaharchasiga eng yaqin aholi yashash punktlari: Shonshanba (gʻarb), Chiroqi (shimol), Shakarteli va Soyboʻyi (sharq), Zachkana va Qutchi (janub) shaharchalaridir.

Aholisi
-------

1-yanvar 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlarida qayd etilishicha, Temirchi shaharchasida 3.2 ming tadan ortiq aholi yashagan. 2013-yilda bu koʻrsatkich qariyb 2980 nafarni tashkil etgan.

Aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etsa-da, shaharchada koreys, tojik, qozoq, qoraqalpoq va boshqa millat vakillari ham yashaydi.

Iqlimi
------

Temirchi shaharchasining iqlimi kontinental boʻlib, yillik oʻrtacha harorat 14,5° C ga teng. Yanvar oyining oʻrtacha harorati 0,6° C, eng past harorati —20° C. Iyul oyining oʻrtacha harorati 21° C, eng yuqori harorati 40° C.

### Yogʻin miqdori

Shaharchaga yillik 540 mm miqdorida yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri — 210 kunga teng.

### Tuprogʻi

Shaharcha hududida boʻz, jigarrang va qoʻngʻir togʻ oʻrmon tuproqlari keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
2. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 243 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
3. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 155 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Koordinatalari: 40°23′09″N 49°50′16″E﻿ / ﻿40.38583°N 49.83778°E﻿ / 40.38583; 49.83778GO
**Ajdarbey masjidi** (ozarbayjoncha: *Əjdərbəy məscidi*) — Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida 1912-yilda qurilgan masjid. U **Ittifoq masjidi** nomi bilan ham tanilgan. Meʼmori — Zivər bəy Əhmədbəyov.

Tarixi
------

Ajdarbey masjidi
Oʻtgan asrning boshlarida, taniqli xayriyachi Ajdarbey Ashurbeyov tomonidan 1912-1913-yillarda Bokuda qurilgan va foydalanishga topshirilgan masjid Ozarbayjonning eng obroʻli diniy ibodat markazlaridan biri hisoblanadi. Ushbu muqaddas ibodatxona dastlab Musulmonlar birligining ramzi sifatida Ittifoq masjidi deb nomlangan.

Boku musulmonlarining eng qadimiy va eng katta ibodat joylaridan biri boʻlgan bu masjid Hoji Ajdarbayning shaxsiy byudjeti hisobiga qurilgan. Oʻsha paytda ziyoratgoh 400 kishiga sigʻinish uchun moʻljallangan edi. Biroq, Sovet Ittifoqi qulaganidan soʻng, ushbu masjidga tashrif buyuruvchilar soni ham sezilarli darajada oshdi va bu hududga odamlar kelishi ham koʻpayib, gavjumlashdi. Shu sababli Kavkaz musulmonlari idorasi masjidni rekonstruksiya qilishga va namozxonalar sonini kooʻaytirishga qaror qildi. Taxminlarga koʻra, rekonstruktsiya qilinganidan soʻng, 2000 ga yaqin namozxon bu erda ibodat qilishi mumkin.

Boku markazida joylashgan va qadimiy va boy tarixga ega boʻlgan Ajdarbey masjidining oʻziga xos xususiyati shundaki, u xalq orasida Ajdarbey masjidi, Moviy masjid yoki Ittifoq masjidi nomi bilan ham tanilgan.

Masjid qurilishining tarixi juda qiziq. Aytishlaricha, Nabat xonim Xoʻjabey qizi Ashurbeyli-Rzayeva Tazapir masjidini qurishni boshlaganda, uning ukasi Ajdarbey unga yordam bergan. Bunga javoban Nabat xonim „Agar sizda imkoniyat va jasorat boʻlsa, oʻzingiz borib masjid qurib bering" degan va yordam olishdan bosh tortgan. Bu holatda Ajdarbey Ashurbeyov 1905-yilda masjid qurishga qaror qildi va hozirgi Moviy masjidning qurilishiga tamal toshini qoʻydi. Shunday qilib, masjidning qurilishi qiziqarli tasodif edi. Aytishlaricha, masjidning birinchi nomi Ittifoq boʻlgan. Ajdarbey Ashurbeyov masjidni qurayotganida uning maqsadi bu yerga kelgan shialar va sunniylar hech qanday toʻsiqsiz birga namoz oʻqishi edi. Ushbu anʼana bugun ham saqlanib kelinmoqda. Qizigʻi shundaki, Moviy masjid hanuzgacha Islomning har ikki mazhabidagi musulmonlar birgalikda namoz oʻqiydigan yagona joy. Xalq orasida masjid bir necha nom bilan atalishi bejiz emas. Gumbaz rangidan kelib chiqqan holda, bino xalq orasida Moviy masjid deb nomlanadi. Ajdarbey vafotidan keyin uning ismi masjidga berilgan.

Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev 2010-yil 25-mayda Bokudagi Ajdarbey masjidini tiklash boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida farmon chiqargan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Hacı Əjdərbəy məscidi*, 2016-03-04da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-10-03
2. ↑  Sərəncam

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Ajdarbey masjidi*** haqida turkum mavjud |
Taomni tayyorlash uchun ingredientlar
 Puebladagi restoran
***Chiles en nogada*** - *pikadilo* (odatda maydalangan go'sht, xushbo'y moddalar, mevalar va ziravorlarni o'z ichiga olgan aralashma) bilan to'ldirilgan poblano chili qo‘shilgan meksika taomi. Ustiga yong'oqdan tayorlangan qaymoqli sous, *nogada*, anor urug'lari va maydanoz sepiladi. Bu taom Meksikaning milliy taomi sifatida keng tayyorlanadi.

*Pikadilloga* odatda *panochera* olma (*manzana panochera*), shirin sutli nok (*pera de leche*) va *kriollo* shaftoli (*durazno criollo*) o'z ichiga oladi. Krem sousiga sut, qaymoq, yangi pishloq, sherri va yong'oq qo‘shiladi. *Sousga* an'anaviy ravishda *nogal de Castilla* (Kastilya yong'og'i) naviga tegishli yong‘oqlar qopshiladi. Ba'zi hollarda pecans yong'og‘ini qo'shish mumkin.

Markaziy Meksikada bu taomni tayyorlash va iste'mol qilishning an'anaviy mavsumi avgust va sentyabr oyining birinchi yarmi bo'lib, mintaqa bozorlarida anor paydo bo'lib, milliy mustaqillik bayramlari boshlangan vaqtga tog‘ri keladi. Taomning rangi ramziy ma'noga ega yashil chili, oq sous, qizil anor — vatanparvarlik uyushmalarini yanada kuchaytiradi, chunki bu Meksika bayrog'ining asosiy ranglari.

An'anaviy *chili en nogada* Puebla shahridan; Bu Meksika mustaqilligi bilan bog'liq, chunki ular Kordova shartnomasi imzolangandan keyin bo'lajak imperator Agustin de Iturbide  ni shaharga kelganida birinchi marta ko'ngil ochish uchun tayyorlanganligi aytiladi. Ushbu taom Puebla shtati aholisi uchun g'urur manbai.

Ba'zi meksikalik tarixchilar bu taomning ixtirochilari Monjas Clarisas ekanligiga ishonishadi, boshqalari esa ularni Santa Monika, Puebla monastiridagi Madres Contemplativas Agustinas deb hisoblashadi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *Martinez, Rick A.*. „Sweet, Salty, Sour, and Part of Mexico's Soul: Chiles en nogada — stuffed poblano peppers topped with a creamy walnut sauce and pomegranate seeds — makes a brief but grand appearance every September for the country's Independence Day.". *New York Times* (9-sentyabr 2019-yil). Qaraldi: 13-sentyabr 2022-yil.
2. ↑  „Nogal". *Diccionario de la lengua española*.  Real Academia Española (2009). Qaraldi: 11-avgust 2011-yil.
3. ↑  *Graber.* „Pomegranates: September's Gift To Mexican Cuisine".  MexConnect (1-yanvar 2006-yil). Qaraldi: 2-fevral 2012-yil.
4. 1 2  Graber, Karen Hursh*. Take This Chile and Stuff It: Authentic Chile Relleno Recipes*. American Traveler Press, 1998 — 26–27 bet. ISBN 9781885590398.
5. ↑  *Moon.* „Delicious patriotism".  The Daily Holdings, Inc. (17-sentyabr 2011-yil). 5-fevral 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-sentyabr 2011-yil.
6. ↑  *Molina de Merlos.* „El emblemático platillo #HechoEnMéxico".  The Mexican Government (Agriculture Secretariat) (15-sentyabr 2017-yil). 14-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyun 2020-yil.
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Qanot (maʼnolari).

**Qanot:**

1) qoʻshin safi, jangovar tartib (yasol) yoki operativ tizilishning oʻng yoki chap qismini ifodalovchi atama. Oʻrta asrlarda qoraxoniylar qoʻshinining oʻng Qanoti — oʻng, chap Qanoti — soʻl, chingiziylar lashkarining oʻng Qanoti — barangʻar, chap Qanoti — juvangʻar, temuriylar qoʻshinining oʻng Qanoti — barangʻar, oʻng qoʻl — maymana, chap Qanoti — juvangʻar va soʻl qoʻl — maysara atamalari bilan anglashilgan;

2) oʻrta asrlarda koʻchmanchi moʻgʻullar va Chingiziylar davrida saltanatning 2 — oʻng va chap qismi. 13-asrning 40-yillarida Joʻji ulusi ikki Qga boʻlingan. Oʻng Qanot Botu va Shaybon (Dunaydan Irtish va Chulutgacha)ga tegishli yerlardan, chap Qanot esa Joʻjining toʻngʻich farzandi Oʻrdaga taalluqli hududlar (hozirgi Qozogʻistonning jan.sharqi)dan iborat boʻlgan;

3) AQSH harbiyhavo kuchlarida yetakchi tashkiliy va taktik harbiy qism. Vazifasi va qurollanishiga muvofiq, Qanot ogʻir bombardimonchi, oʻrta bombardimonchi, havo kosmik (raketa), aygʻoqchi (razvedkachi) va yoqilgʻi bilan taʼminlovchi (zapravkachi) turlarga taqsimlanadi. Qanot shtabqarorgoh, 2—5 eskadrilya, aerodrom xizmati guruhi va moddiytexnika taʼminoti boʻlinmalaridan tashkil topgan. 2—3 Qanot aviadiviziyani tarkib toptiradi.

4) toʻqimachilik/toʻquvchilik - gulaning yuqori va pastki qismlari.

Adabiyotlar
-----------

* Milliy avrli gazlamala ishlab chiqarish texnologiyasi. Fargʻona, 2022-yil
* Texnologik jarayonlarni loyihalash. Toshkent, 2012-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Nurobod quyosh elektr stansiyasi** (*Nurobod QES, Nurobod QFS, Nurobod FES*) – Samarqand viloyatining Nurobod tumanida joylashgan quyosh fotoelektr stansiyasi. Oʻzbekistondagi ikkinchi quyosh fotoelektr stansiyasi.

Oʻrnatilgan elektr quvvati – 100 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarishi – 260 mln kVt\*soat. Elektr stansiya ishlashi natijasida 78 mln kub metr tabiiy gaz tejalib, atmosferaga 100 ming tonna bugʻlanuvchi gazlar chiqishining oldi olinadi.

Nurobod QES Fransiyaning Total Eren kompaniyasi tomonidan qurilgan va ushbu kompaniya tomonidan boshqariladi.

Texnik tavsifi
--------------

Elektr stansiyasi yiliga 80 mingdan ortiq xonadonning elektr energiyasiga boʻlgan talabini qondira oladi.

Loyiha qiymati
--------------

Loyiha qiymati 100 mln dollar. Ushbu xorijiy sarmoya Total Eren kompaniyasi tomonidan kiritilgan.

Nurobodda quyosh elektr stansiyasi qurilishida 400 kishi ishlagan, ekspluatatsiya jarayonida 25 ta ish oʻrni yaratilgan.

Tarixi
------

2018-yil 5-oktyabrda prezident Shavkat Mirziyoyevning Fransiya Respublikasiga tashrifi chogʻida Total Eren kompaniyasi bilan Samarqand viloyatida fotoelektrik stansiyani loyihalashtirish, moliyalashtirish, qurish va ishlatishga oid hamkorlik bitimi imzolangan edi.

2019-yil 16-aprel kuni „Tutly Solar" MChJ 19,27 mlrd soʻm ustav kapital bilan roʻyxatdan oʻtkazildi. „Total Eren S. A." taʼsischiligidagi korxonaning yuridik manzili Toshkent shahar Mirzo Ulugʻbek tumani Mustaqillik shoh koʻchasi 75-uyda joylashgan.

2019-yil 13-sentyabrda „Tutly Solar" MChJ Energetika vazirligi (Oʻzbekiston hukumati nomidan) bilan „Investitsiya bitimi" hamda „Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari" AJ bilan muddati 25 yil boʻlgan Elektr energiyasini sotib olish toʻgʻrisidagi bitim imzolangan.

2022-yil 24-may kuni Nurobod QESning ilk generatsiya quvvati respublika yagona tizimiga ulandi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6  „Samarqand viloyatida quyosh elektr stansiyasi ishga tushirildi". Toshkent: Spot.uz. Spot.uz (2022-yil 24-may). Qaraldi: 20-dekabr 2023-yil.
2. 1 2 3  „ЭНЕРГЕТИКА ВАЗИРЛИГИ: САМАРҚАНД ВИЛОЯТИДА ЙИРИК ҚУЁШ ФОТОЭЛЕКТР СТАНЦИЯСИ ИШГА ТУШИРИЛДИ". *minenergy.uz*. Toshkent:  O'zbekiston Energetika vazirligi (2022-yil 24-may). Qaraldi: 20-dekabr 2023-yil.
3. 1 2  „"SAMARQAND VILOYATIDA QUVVATI 100 MVT BO‘LGAN FOTOELEKTRIK STANSIYANI QURISH" INVESTITSIYA LOYIHASINI AMALGA OSHIRISH CHORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDAGI PREZIDENT QARORI". *lex.uz*. Qaraldi: 20-dekabr 2023-yil.
4. ↑  „"TUTLY SOLAR" mas`uliyati cheklangan jamiyati". *orginfo.uz*. Qaraldi: 20-dekabr 2023-yil.
**Shahin**, yoki qizil **boshli lochin** , **cho'l lochin**  ( lotincha: *Falco pelegrinoides* ) - yirtqich qushlar turkumiga mansub qush .

Tavsif
------

Tashqi ko'rinishi va xulq-atvori bo'yicha u lochinga o'xshaydi, lekin undan biroz kichikroq. Tana uzunligi 33-39 sm.Urg'ochilari erkaklaridan kattaroq. Erkaklarning qanot uzunligi 274-302 mm, urg'ochilariniki esa, 315-332 mm. Erkakning vazni 330 g atrofida bo'lsa, urg'ochisi taxminan 500 g (maksimal ro'yhatga olingan og'irligi 750 g).

Tarqalishi
----------

Shimoliy Afrika, Yaqin Sharq, Arabiston yarim oroli, Eron, Afgʻoniston, Pokiston, Hindiston ( Kashmir ), Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston janubi va janubi-sharqidagi togʻ va togʻ etaklarida, choʻl va quruq togʻ etaklarida (1500 m gacha)Talas Olataudan Tarbagʻatoygacha yoki hatto Janubiy Oltoygacha  tarqalgan. Qizilqum, Orol dengizining gʻarbiy tik qirgʻogʻi va Ustyurt qirlaridagi tepaliklarda yashashi mumkin. Migrasiya va qishlashda u daryo vodiylari va tog' oldi zonasidagi aholi punktlariga moyil.

Hayot tarzi
-----------

Qoyalarga uy quradi va o'troq hayot tarzini olib boradi. Rasionida qushlar ustunlik qiladi: qumloqlar, cho'l kakliklari va boshqa mayda qushlar bilan oziqlanadi. Ekologiya, uy qurish biologiyasi, xulq-atvorining xususiyatlari - lochin ga o'xshaydi

Tasniflash
----------

Shahin ba'zi hollarda Falco peregrinus *pelegrinoides* va *Falco peregrinus babylonicusning* kabi ikkita cho'l kichik turi sifatida qabul qilinadi.

Shahinning 2 kenja turi mavjud ( *Falco pelegrinoides* )  :

* *F.p. babylonicus* Sclater, 1861 - Markaziy Osiyoda yashaydi
* *F.p. pelegrinoides* - Shimoliy Afrikada tarqalgan

Xavfsizlik
----------

Tur Markaziy Osiyo mamlakatlari Qizil kitoblariga kiritilgan bo'lib, ularning soni bir necha yuz juftdan oshmaydi.

* 
* 

1. ↑  Сосновский И. П. Редкие и исчезающие животные. По страницам Красной книги СССР. — М.: Лесная промышленность, 1987. — 366 с.
2. 1 2  Коблик Е. А. Разнообразие птиц. Часть 1. — М. Издательство Московского университета, 2001.
Oq deb hisoblanishi mumkin bo'lgan shovqin spektri

|  |  |
| --- | --- |
|  | 
[[:File:|]]
[[File:|220px|noicon|alt=]]

---

 |
| *Faylga murojaat etishda muammo bormi? Qarang: Media.* |

 Signal yo'qligida oq shovqinni ifodalovchi televizor ekranidagi xarakterli "qor"
**Oq shovqin** - stasionar shovqin bo'lib, uning spektral komponentlari barcha chastotalar diapazonida teng taqsimlanadi. Oq shovqinga misol sifatida yaqin atrofdagi sharshara shovqini  (uzoqdagi sharshara shovqini pushti rangga ega, chunki tovushning yuqori chastotali komponentlari havoda past chastotalilarga qaraganda ancha zaiflashadi) misol qilish mumkin. U o'z nomini elektromagnit nurlanishning barcha ko'rinadigan diapazonidagi chastotalarning elektromagnit to'lqinlarini o'z ichiga olgan oq yorug'likdan olgan. Oq rangga qo'shimcha ravishda, turli rangdagi shovqinlar ham mavjud.

Tabiatda va texnologiyada "sof" oq shovqin (ya'ni barcha chastotalarda bir xil spektral quvvatga ega bo'lgan oq shovqin) paydo bo'lmaydi (bunday signal cheksiz kuchga ega), ammo spektral zichligi bir xil (yoki biroz farq qiladi)har qanday shovqin oq shovqin bo'lioshi mumkin degan ehtimolga yaqin.

Statistik xususiyatlar
----------------------

 Oq shovqin xususiyatlariga ega jarayonni amalga oshirishga misol.
"Oq shovqin" atamasi odatda avtokorrelyasiya funksiyasiga ega bo'lgan signalga nisbatan qo'llaniladi, bu signal ko'riladigan ko'p o'lchovli makonning barcha o'lchamlari bo'yicha Dirac delta funktsiyasi tomonidan matematik tarzda tavsiflanadi. Ushbu xususiyatga ega signallarni oq shovqin deb hisoblash mumkin. Ushbu statistik xususiyat ushbu turdagi signallar uchun asosiy hisoblanadi.

Adabiyot
--------

* Белый шум // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
* Белый шум в теории вероятностей / Ю. В. Прохоров // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.

1. ↑  *Oq shovqin* in the *Great Soviet Encyclopedia*, 1969–1978 (Russian)
**Nashriyot ro'yxati** - bu kitobning reklamadan tashqari bo'lgan butun materiali hajmining birligi.

Umumiy ma'lumot
---------------

Miqdoriy qiymati bo'yicha buxgalteriya va nashriyot varag'i mualliflik varag'idan farq qilmaydi va xuddi shu tarzda hisoblab chiqiladi, u qo'shimcha hisoblash ob'ektlarini o'z ichiga oladi: ustun raqamlari (sahifa raqamlari), nashriyotning annotasiyasi, mazmuni yoki sarlavhalari bilan mazmuni ( nashr ichidagi takroriy sarlavhalar), muqova, titul varag'i, nashr ma'lumotlari va boshqalar. Bosma nashrning hajmini shartli bosma varaqlarda va buxgalteriya va nashriyot varaqlarida ko'rsatish odatiy holdir.

Xuddi shu bosilgan varaqda shrift o'lchamlariga qarab har xil miqdordagi material mos kelishi mumkin, shuning uchun har bir satrdagi belgilar soni, sahifadagi satrlar soni, vaqarning yon o'lchami va boshqalar ham albatta inobatga olinadi.

SSSRda, 1970-yillarda nashriyot varag'i tushunchasi buxgalteriya hisobi uchun katta ahamiyatga ega edi: maxsus narxlar ro'yxati yordamida nashr mavzusi,qog'oz turi va nominalga qarab bitta buxgalteriya va nashriyot varag'ining narxini belgilangan. .

Adabiyot
--------

* Издательский словарь-справочник: [электрон. изд.] / А. Э. Мильчин. — 3-е изд. испр. и доп. — М.: ОЛМА-Пресс, 2006.
* Энциклопедия книжного дела / *Под ред. Ю. Майсурадзе.* — М.: «Юристъ», 1998. — С. 49—50
**Mirmiron** (ruscha: *Мирмиран*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Qarshi tumaniga qarashli shaharcha hisoblanadi. 2009-yil 13-martda shaharcha maqomi berilgan.

Mirmiron shaharchasi yaqinidan Qashqadaryo daryosi oqadi. Shaharcha hududidan Beshkent shahar shossesi oʻtadi.

Etimologiyasi
-------------

Shaharcha nomi *mir* va *miron* soʻzlarining birikishidan hosil boʻlgan. Xoja Mirmiron Zahiriddin Muhammad Bobur armiyasidagi muhim ahamiyatga ega harbiy lashkarboshi va Boburning ishongan beklaridan biri boʻlgan. Lekin mazkur ismning qishloq nomiga bevosita aloqasi mavjud emas, bavosita dahldorligi bor. *Mir* bu amir soʻzining xalq tilidagi qisqartmasi hisoblanadi. Amir yoki mir bu shoh, podshoh, farmonbardor, hokim, hukmdor shaxsni anglatadi. Buxoro xonligida xonlikning bosh unvon egasi va unvoni amir boʻlgan. Tojiklar tarixida mira soʻzi xoʻja, buzrug maʼnolarida qoʻllanilganligi maʼlum. Bu soʻz yuksak martabali kishi ruhoniyni ifodalab kelgan. Mira soʻziga -on qoʻshimchasi qoʻshilishidan shahrcha nomi kelib chiqqan. -on bu koʻplik qoʻshimchasi hisoblanadi. Xalq tilida mazkur soʻz shakllanib, oʻzgarishga uchragan, yaʼni mira + -on miraon soʻzi keyinroq miron shaklida qoʻllanilgan. Bu soʻz xoʻjalar ajdodidga mansub shaxs degan maʼnoni bergan. Unga mir qoʻshib aytilishi natijasida xoʻjalar avlodiga mansub bek maʼnosini bergan. Shunga koʻra Mirmiron bu xoʻjalar avloiga mansub boʻlgan bek yoki beklarning yashash manzilgohi hisoblanadi.

Aholisi
-------

Aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etadi. Ammo shaharcha hududida qozoq, qirgʻiz, tojik millatiga mansub kishilarni ham uchratish mumkin.

Aholini roʻyhatga olish maʼlumotlarida qayd etilishi, Mirmiron shaharchasida 2013-yil 1-yanvarda 2502 nafar, 2016-yilda esa 2.8 ming nafar aholi istiqomat qilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
2. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 166 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
3. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 153 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
1200-1202 yillar orasida yozilgan "Hilandar monastiri Guvohnomasi". Hujjat monastirning Stefan Nemanya va Birinchi toj kiygan Stefan tomonidan sovg'a qilingan yerlarga egalik qilish huquqini tasdiqlaydi.
**Guvohnoma** ( grekcha: *γράμματα* - xat, yozuv qog'ozi ) - X - XVII asrlarda Rossiyada va boshqa ba'zi o'rta asr slavyan davlatlarida - biznes hujjati (asosan, aktlar deb ataladi) va xatlar (rasmiy va shaxsiy).

" *Gramota* "atamasi Vizantiyadan olingan bo'lib, bu yerda grammatika xabarlar, farmonlar va boshqa yozma hujjatlarni anglatadi. Sovet davrida maqtov maktublari  va faxriy yorliqlar  keng qo'llanilgan. Hozirgi vaqtda "guvohnoma" atamasi ma'lum turdagi hujjatlarga nisbatan qo'llaniladi: ishonchnoma va boshqalar.

 Ivan Vasilyevichning Spasskiy Solovetskiy monastiri guvohnomasi
  
  
  
  
" Mehnatga va mudofaaga tayyor "ko'krak nishoni bilan taqdirlanganlik guvohnomasi (1936)
Bizgacha saqlanib qolgan eng qadimiy Gʻarbiy Yevropa guvohnomalariga yer sovgʻasi, daxlsizlik grantlari va boshqalar bergan franklar qirollarining guvohnomalari kiradi ( 7-asr ). Ularning ko'pchiligi bugungi kungacha kartulerlarda yozilgan nusxalarda saqlanib qolgan. 11-15 -asrlarga oid Gʻarbiy Yevropa xartiyalari ayniqsa koʻp (masalan, 1215-yildagi Magna Carta xartiyalarga tegishli). Har xil turdagi guvohnomalar uchun turli formulalar ishlatilgan.

* Mehr guvohnomasi  - mamlakatlar o'rtasidagi tinch munosabatlarni tasdiqlovchi xat.
* Rag'batlantiruvchi diplom  - shartnoma shartlarini qabul qilish to'g'risidagi xabar yozilgan dastlabki xat.
* Tasdiqlangan nizom  - ilgari tuzilgan shartnomani o'z ichiga olgan nizom.
* Vakolatnoma  elchilarning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatdir.
* O'tish xati  - jismoniy shaxslarga to'siqsiz sayohat qilish uchun beriladigan hujjat.
* Tayinlov xati  - bu lavozimga tayinlanishni o'z ichiga olgan xat.

1. ↑  „Архивированная копия". 21-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-avgust 2013-yil.
2. ↑  „Архивированная копия". 20-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-avgust 2013-yil.
3. 1 2 3 4 5 6  Акад. *М.М. Богуславский*. Посольство Е.И. Украинцева в Константинополь (1699-1700). Т. 5. Ред. проф. В.И. Лебедев. Изд: Гостолитиздат. 1948. Объяснительный словарь. стр. 309-313.
"**Kiyev**" - ikki qavatli yong'oq i va qaymoqli shokolad kremi "Sharlotta" dan iborat yumaloq shakldagi pirojnoe. Keksning yon tomonlari keklardan maydalangan bo'laklarga sepiladi va yuqori qismi ko'p rangli Sharlotta kremi bilan bezatilgan va mevalar va shakarlamalar bilan bezatilgan.

Tarixi
------

Keks nomidagi Kiyev qandolat fabrikasida 1956-yilda Karl Marks nomidagi qandolat fabrikasida (Ukraina, SSSR) yaratilgan markali qandolat mahsulotlari. Keks uchun retsept 1973-yil 13-dekabrda patentlangan. Ayni paytda keks Roshen tomonidan xuddi shu zavodda ishlab chiqariladi.

Ishlab chiqarish texnologiyasi
------------------------------

"Kiyev" torti Ukraina SSRning Leonid Brejnevga 70 yilligi munosabati bilan sovg'alaridan biri edi. Oshpazlik san'atining uch bosqichli asari 70 ta tortdan iborat bo'lib, og'irligi besh kilogrammdan ortiq edi.

Yong'oqlar qovuriladi, mayda tug'ralgan va un bilan aralashtiriladi. Tuxum oqini urib, asta-sekin shakar va vanil kukuni qo'shing. Ikkala aralashma ham birlashtiriladi. Olingan xamir qog'ozga 0,6-0,7 sm qalinlikdagi tekis qatlamda yoyiladi va 150-160 ° S da pishiriladi. Pishirilgan pishiriqlar 25-30 ° C da 12 soat davomida quritiladi, keyin qog'oz suv bilan namlanadi, ulardan ajratiladi.

Kekslar qaymoqli shokoladli Charlotte kremi bilan surtiladi va ulanadi. Yon tomonlari ham krem bilan surtiladi va ularga keklarning qoldiqlaridan maydalangan bo'laklar qo'llaniladi. Rangli krem Charlotte bilan qoplangan va mevalar va shakarlangan mevalar bilan bezatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Бутейкис, Кенгис 1969. sfn error: no target: CITEREFБутейкис,\_Кенгис1969 (help)

Adabiyotlar
-----------

* Бутейкис Н.Г. Кенгис Р.П. „Торт Киевский",*. Приготовление мучных кондитерских изделий*. М.: Экономика, 1969 — 245—246 bet.
* Бутейкис Н.Г. Кенгис Р.П. „Сливочно-шоколадный крем «Шарлот»",*. Приготовление мучных кондитерских изделий*. М.: Экономика, 1965 — 73 bet.
Категория:Компьютерные игры по алфавиту
Категория:ПРО:КИ:Последняя правка: в текущем году
***Dandara*** ( с Ingliz — Dandara - Braziliyaning Long Hat House studiyasi tomonidan ishlab chiqilgan platforma va metroidvania video o'yini. U Android, iOS, Linux, macOS, Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4 va Xbox One platformalarida 2018-yil 6-fevralda chiqarildi  .

O'yinchi Dandara ismli jangchini boshqaradi, u o'z uyi "Sol" dunyosini Eldar armiyasining zulmidan qutqarishi kerak. Qahramon platformalarga sakrab, maqsadga erishishi mumkin. U tuzoqlardan qochishi va dushman qahramonlar bilan kurashishi kerak .

O'yin tanqidchilar tomonidan aralash sharhlarni olgan. Bunda asosan *Dandara* -ning kompyuter yoki konsol versiyalarini ko'rib chiqilgan bo'lib, bir tomondan ular o'yinninig hikoyasi, badiiy uslubi va musiqiy hamrohligi uchun maqtashdi, ammo mobil qurilmalar uchun juda noqulay boshqaruvlarni ko'rsatishdi.

O'yin farovonligi xavf ostida bo'lgan "Sol" ning xayoliy dunyosida bo'lib o'tadi. Bu dunyoni faqat bosh qahramon va o'yinchi tomonidan boshqariladigan qahramon - Dandara qutqara oladi  .
left|thumb| Darajadan o'tishning namoyishi

1. ↑  *Walker, John* „Dandara puts a fresh new idea in very familiar settings". *Rock, Paper, Shotgun* (8-fevral 2018-yil). 22-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-fevral 2018-yil.
2. ↑  „'Dandara' Review — Gravity-Defying Goodness" (en).  TouchArcade (6-fevral 2018-yil). 26-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-mart 2020-yil.
**Vasin torti** (serb.Vasina Torta) — serb oshxonasi pishirigʻi. Yongʻoq va tuxumdan iborat boʻlib apelsin sharbati esa uni tetiklantiruvchi taʼm bilan taʼminlaydi; soʻng yongʻoq qatlami, baʼzan shokolad bilan sut va nihoyat, koʻpirtirilgan tuxum oqi. Koʻpirtirilgan tuxum oqi mahorat talab qiladi, shuning uchun ular serb retseptlarida kamdan-kam uchraydi, bu esa ushbu pishiriqni tayyorlashni qiyinlashtiradi va retseptga ajoyib xususiyat beradi. Klassik yong‘oq taʼmi hamda apelsin sharbatining tetiklantiruvchi taʼmi, tuxum oqining boy teksturasi uyg‘unligi ushbu tortga serb oshxonasida tengi yo‘q noyob lazzat beradi.

Afsonaga koʻra, Vasin torti XX-asrning boshlarida Parachin shahrida ixtiro qilingan va Parachinlik savdogar Vasa Chokrlyan (Vasi Chokrjan) sharafiga nomlangan. Uning rafiqasi Elenaning homiladorligi ogʻir edi, unga oʻlim bilan tahdid qilingan edi. Vasa uni Vena shahriga olib bordi va Elenani ham, bolani ham saqlab qolishga muvaffaq boʻlgan eng yaxshi shifokorlarni topdi. Minnatdor qaynona esa qizini qutqargan kuyovi sharafiga ajoyib tort yaratadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Васина торта". 18-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-yanvar 2022-yil.
2. ↑  „Васина торта". *Mimiskingdom*. 27-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27. 1. 2020.
3. ↑  Штрудла Бечка а торта Васина. Европски утицај на културу исхране у Србији. Прича о слаткишима Народни музеј Крушевац. Александар Милетић и Зорана Драшковић Ковачевић, септембар 2014. Приступљено 17.02.2018.
4. ↑  „Најбоље торте српских домаћица". *Лепа и срећна*. 13-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27. 1. 2020.
5. ↑  „Васина торта — класик српске кухиње". *Бакина чаробна кухиња*. 13-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27. 1. 2020.



|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yapon pishloq keki** ( yaponcha: *スフレチーズケーキ* ) ,shuningdek, **sufle uslubidagi pishloq keki**, **paxta pishloq keki** ,yoki y**engil pishloq keki** nomi bilan ham tanilgan, odatda Shimoliy Amerika uslubidagi pishloq kekiga qaraganda tuzilishi jihatidan yengilroq va kamroq shirin bo'lgan turli xil pishloq keki hisoblanadi. U o'ziga xos tebranish va havodor tuzilishga ega, u pechdan yangi chiqqanida suflega o'xshaydi va sovutilganda shifon tortiga o'xshaydi.

Retsept yapon oshpazi Tomatoro Kuzuno tomonidan yaratilgan bo'lib, u 1960-yillarda Berlinga safari chog'ida mahalliy käsekuchen pishloq kekidan ( nemischa variant ) ilhomlangan. U kamroq shirin va kamroq pishloq va shakarni o'z ichiga olgan standart G'arb uslubidagi cheesecakesga qaraganda kamroq kaloriya. Kek qaymoqli pishloq, sariyog ', shakar va tuxumdan tayyorlanadi. Shifon keki yoki suflega o'xshab, yapon pishloq keki tuxum oqi va sarig'ini alohida-alohida ko'pirtirish natijasida hosil bo'lgan yumshoq tuzilishga ega. U an'anaviy ravishda benmarida tayyorlanadi.

 Yapon pishloq keki
TortTort 1947-yilda Fukuoka shtatining Xakata-ku shahrida paydo bo‘lgan yapon novvoyxonalar tarmog‘i bo‘lgan Tetsu amakining pishloq kekining o‘ziga xos taomidir

Yana qarang
-----------

* Kek ro'yxati
* Yapon oshxonasi

Ma'lumotnomalar
---------------

1. ↑  *Chen.* „Japanese Cheesecake スフレチーズケーキ". *Just One Cookbook* (21-yanvar 2021-yil). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
2. 1 2  *Williamson.* „3 ingredient cotton cheesecake: why all the hype?". *The Daily Telegraph* (3-sentyabr 2015-yil). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
3. ↑  „Japanese Cheesecake". *TasteAtlas*. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
4. ↑  *Feldman.* „Light and Fluffy Japanese Cheesecake Is the Dessert of Summer" (en). *Chowhound*.  Red Ventures (11-iyul 2018-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2021-yil.
5. ↑  *Thompson.* „A Short History of Japanese Cheesecake" (en-US). *Metropolis Japan*.  Japan Partnership Inc (24-may 2017-yil). Qaraldi: 20-yanvar 2021-yil.
6. ↑  Kamozawa, Aki*. Gluten-Free Flour Power: Bringing Your Favorite Foods Back to the Table*. W. W. Norton & Company, 23 March 2015. ISBN 9780393243437.
7. ↑  „Our Story". *Uncle Tetsu Canada*.  Uncle Tetsu's Cheesecake. 12-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
8. ↑  *Yu.* „China's bakery industry at pivotal point: says national food association". *Bakery and Snacks*.  William Reed Business Media Ltd (15-fevral 2018-yil). Qaraldi: 18-mart 2021-yil.