**Oshiq Veysel,** asl ismi **Veysel Shatirog'lu** (25 oktyabr 1894, Sarkislada - 21 mart 1973 yilda Sivas ), turk xalq shoiri. Afshor qabilasining Shatirli qabilasidan hisoblanadi.

Hayoti
------

Oshiq Veysel Shatirog'lu 1894 yilda Sivas viloyatining Sarkisla tumanidagi Sivrialan qishlog'ida tug'ilgan. Shatirog'ludan oldingi familiyasi Ulu. Uning onasi Gulizar dehqon bo'lib, otasi "Karaja" laqabli Ahmad ismli kishi edi. Veyselning ikki opasi mintaqada tarqalib ketgan chechakdan vafot etdi. Keyin Veysel yetti yoshida bir xil kasallik tufayli ikkala ko‘zidan ham ayrilgan.Uning so'zlariga ko'ra: 

"  Men gul bilan yotishdan oldin onam chiroyli ko'ylak tikib qo'ygan edi. Men uni kiyib meni juda yaxshi ko'radigan Muhsine ayolga ko'rsatish uchun bordim. U meni sevardi. O‘sha kuni loyqali kun edi, uyga qaytayotganimda sirg‘alib yiqildim. Men yana turolmadim. Chechakka ilindim... Gul qattiq keldi. Chap ko'zimda gul boshi paydo bo'ldi. O'ng ko'zimga ham parda tushdi, sizning chapingiz ham shunday. O'sha kun bugun, dunyo men uchun qamoqdir."

Otasi Oshiq Veysel uchun sotib olgan baglama bilan avvaliga boshqa shoirlarning balladalarini chala boshladi. 1930 yili Sivas ta’lim mudiri sifatida xizmat qilgan Ahmet Kutsi Tecer bilan Kutsi Bey tomonidan uyushtirilgan shoirlar kechasida tanishti. Kutsi Bey tomonidan berilgan yordam bilan u ko'plab viloyatlarga sayohat qila boshladi. 

Oshiqchilik anʼanasining soʻnggi yirik namoyandalaridan biri boʻlgan Oshiq Veysel bir muddat mamlakat boʻylab sayohat qilib, qishloq institutlarida sozdan dars bergan. 1965-yilda maxsus qonun to'langan. 1970-yillarda Selda Bağjan, Gulden Karabojek, Hümeyra, Fikret Qizilok va Esin Afshar kabi musiqachilar Oshiq Veyselning soʻzlarini tahrir qilib, mashhur qildilar. Oshiq Veyselning farzandlaridan biri, o'qituvchi Bahri Shatirog'lu otasining hayotini kundan-kunga yozib oldi va manba sifatida ko'plab tadqiqotlarda qatnashdi. U ham otasidan qolgan soz va vokal an’analarini davom ettiradi.

Turk tilidagi asarlari soddadir. U tildan mohirona foydalanadi. Uning she’rlarida hayot quvonchi va qayg‘u, nekbinlik va umidsizlik bir-biriga bog‘langan. Tabiat, ijtimoiy hodisalar, din va siyosatni tanqid qilgan she’rlari ham bor. She’rlari "*Deyişler"* (1944), *"Sazimdan sesler"* (1950), *"Do‘stlar beni hatırlasın"* (1970) kitoblarida jamlangan. U 1973 yilda o'pka saratoni tufayli vafot etdi. Oʻlimidan soʻng asarlari *"Barcha sheʼrlar"* nomi bilan qayta nashr etilgan (1984).

U haqida qilingan tadqiqotlar
-----------------------------

Oshiq Veysel haqidagi tadqiqotlar orasida Kutlu O'zen muhim o'rin tutadi. U o'limidan keyin qalblar yuzi sifatida shakllangan odamlardan biri edi. Uning "Oshiq Veysel Selam Olsun Kucak Kucak" nomli asari ma'lumotnomadir.

Xotira
------

 Sarkislaning Sivrialan qishlog'idagi Oshiq Veysel qabri
1952-yili Oshiq Veysel ham Metin Erksan rejissyori Bedri Rahmi Eyyubog'lu tomonidan yozilgan "Qorong'u dunyo" filmida o'ynadi. Film "Anadoludagi ekinlarni ingichka va kalta qilib ko'rsatishi" uchun taqiqlangan."Esmaning qochib ketgan xotinining paypog'iga pul solib qo'yish" voqeasi haqiqiy bo'lmasa-da, bu voqea ayniqsa ayollar huquqlari faollari va xalq ommasi tomonidan kun tartibida saqlangan va Oshiqning qadriyatlari bilan bog'langan. Veysel o‘z asarlarida o‘z aksini topgan. Haqiqat shuki, u qishloqqa qaytgan Esmani o'limigacha qo'llab-quvvatladi, toki u hech qanday nohaqlik ko'rmasligi uchun.

2014-yil noyabr oyida Davlat opera va baletda Oshiq Veysel vafotining 41 yilligi munosabati bilan uning xalq qoʻshiqlari asosida tayyorlangan *"Doʻstlar meni eslasin" nomli* bir sahnali raqs teatri sahnalashtirildi. Oshiq Veyselning qizi Menekshe Süzer va uning nabiralari Gunduz Shatiroglu, Hayrettin Süzer, Nazender Süzer, Halil Süzer va Gulizar Bulguer 2014-yil 17-noyabr kuni premyeraga faxriy mehmon sifatida tashrif buyurdilar. Ihsan Bengier ko'rsatuv rejissyori bo'lar ekan, ko'rsatuvda Almula Ersoy, Ayshegül Aydemir, Deniz Alp, Sevim Başol va Müge Gunduz kabi nomlar ishtirok etdi. 

### Oshiq Veysel muzeyi

 Oshiq Veysel muzeyi, Sarkisla, Sivas
 Istanbuldagi Otaturk madaniyat markazida namoyish etilayotgan asbob
Buyuk xalq shoiri Oshiq Veysel yashagan Sivrialan,Sarkisla qishlog'idagi uyi 1982 yildan beri Madaniyat vazirligi tomonidan muzeyga aylantirilgan. Oshiq Veyselning shaxsiy buyumlari, asboblari va fotosuratlari bor. Har yili 16-21 mart kunlari Sarkisla Sivrialan qishlog'ida xotira marosimlari va Sevishganlar kuni o'tkaziladi.

#### Oshiq Veysel madaniyat uyushmasi

Oshiq Veysel Madaniyat Jamiyati 1972 yilda Oshiq Veysel Shatirog'luning ruxsati bilan tashkil etilgan. Uyushmaning maqsadi xalq shoirini har tomonlama targ‘ib etish maqsadida ijtimoiy-madaniy tadbirlarni amalga oshirishdan iborat. Assotsiatsiya tashkil topgan kundan buyon, ayniqsa Oshiq Veysel vafotining yilligi munosabati bilan 21-mart haftasida xotira dasturlari uyushtirmoqda. 1972-yilda tashkil etilgan uyushma faoliyatiga mamlakatdagi siyosiy oʻzgarishlar taʼsir koʻrsatib, vaqti-vaqti bilan toʻxtab turdi. Uyushma bir muddat "Do‘st do‘st" nomli jurnalni ham chiqardi. 2015-2018 yillar orasida uning nevaralaridan biri Gunduz Shatirog'lu uyushma raisi bo'lgan va bu davrda Madaniyat va turizm vazirligi, YUNESKO, mahalliy hukumatlar, universitetlar, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan birgalikda madaniyat va san'at loyihalari amalga oshirilgan. tashkilotlar va rassom Funda İyce Tuncel. Loyihalar orasida "Do‘stlar meni eslaydi", "Uzoq yupqa yo‘l", "Ranglardagi yorug‘lik", "Tuproq Veyselga o‘xshaydi" va "Ichkidagi muhabbat bu bo‘lmasa" kabi loyihalari katta e’tiborni tortdi. Bu davrda Oshiq Veyselning bibliografiyasini tayyorlashga Gunduz Shatirog'lu ham hissa qo'shgan.

### Oshiq Veysel kasb-hunar maktabi

Oshiq Veyselning vasiyatnomasi bilan atalgan birinchi ta’lim muassasasidir. Respublika universitetiga qarashli muassasada 700-800 nafar talaba oʻqishni davom ettirmoqda.

Asarlari
--------

* *Anlatamam Derdimi* (5:24)
* *Arasam Seni Gül İlen* (4:18)
* *Atatürk'e Ağıt* (5:26)
* *Beni Hor Görme* (2:46)
* *Beş Günlük Dünya* (3:58)
* *Bir Kökte Uzamış* (4:55)
* *Birlik Destanı* (1:42)
* *Çiçekler* (3:05)
* *Cümle Âlem Senindir* (6:44)
* *Derdimi Dökersem Derin Dereye* (4:51)
* *Dost Çevirmiş Yüzünü Benden* (3:12)
* *Dost Yolunda* (4:43)
* *Dostlar Beni Hatırlasın* (6:02)
* *Dün Gece Yar Eşiğinde* (4:28)
* *Dünya'ya Gelmemde Maksat* (2:43)
* *Esti Bahar Yeli* (2:41)
* *Gel Ey Âşık* (5:35)
* *Gonca Gülün Kokusuna* (5:24)
* *Gönül Sana Nasihatim* (6:40)
* *Gözyaşı Armağan* (3:32)
* *Güzelliğin On Para Etmez* (4:31)
* *Kahpe Felek* (2:58)
* *Kara Toprak* (9:25)
* *Kızılırmak Seni Seni* (4:58)
* *Küçük Dünyam* (5:17)
* *Murat* (5:13)
* *Ne Ötersin Dertli Dertli* (3:05)
* *Necip* (3:16)
* *Sazım* (6:02)
* *Seherin Vaktinde* (5:01)
* *Sekizinci Ayın Yirmi İkisi* (4:43)
* *Sen Bir Ceylan Olsan* (3:34)
* *Sen Varsın* (4:01)
* *Şu Geniş Dünya'ya* (7:27)
* *Uzun İnce Bir Yoldayım* (2:23)
* *Yaz Gelsin* (3:02)
* *Yıldız* (*Sivas Ellerinde*) (3:16)
* *Çırpınıp İçinde Döndüğüm Deniz* (4:42)

Not: Parantez içindekiler eserlerin süreleridir.

Galereya
--------

* Oshiq Veyselning qabriOshiq Veyselning qabri
* Oshiq Veysel (bag'lama o'ynaydi)Oshiq Veysel (bag'lama o'ynaydi)
* Oshiq Veyselning BaglamasiOshiq Veyselning Baglamasi
* Oshiq Veysel haykali (Sharkishla markazida - Oshiq Veysel bog'i)Oshiq Veysel haykali (Sharkishla markazida - Oshiq Veysel bog'i)
* Ovoz yozuvchisi (Oshiq Veysel muzeyi)Ovoz yozuvchisi (Oshiq Veysel muzeyi)
* Oshiq Veysel muzeyi - tabelalarOshiq Veysel muzeyi - tabelalar
* Bornova Oshiq Veysel haykaliBornova Oshiq Veysel haykali

Havolalar
---------

* Oshiq Veysel 26 Mart 2019 yilda (ingl.)
* Oshiq Veysel muzeyi - muzey. Gov. tr 26 Haziran 2020 tarihinde
* Oshiq Veysel muzeyi - Turk madaniyati portali 11 Aralık 2017 tarihinde
* Oshiq Veyselning she'rlarida mavzu boyligi, Kutlu O'zen, 2003 yil Wayback Machine saytida arxivlandi (2019-09-30). 30 Eylül 2019 tarihinde
* Oshiq Veysel haqida (Emin Kuzucular tomonidan vafotining 1 va 2 yilligi munosabati bilan yozilgan maqolalar)
* Akademia - Qalb ko'zi bilan ko'radigan oshiq: AŞIK VEYSEL, Özlem ADİL / Eda Nur KEBAN, 2020[*sayt ishlamaydi*] [ o'lik/buzilgan havola ]
* Infografik plakatlar: ,  8 Ocak 2020 tarihinde ,  21 Mart 2020 tarihinde (Anadolu agentligi)
* Oshiq Veysel fotosuratlari 2 Aralık 2021 yil (Yuqori tahririy)

Manba
-----