**Susana Martinez** (1959-yil 14-iyulda tugʻilgan) — amerikalik siyosatchi va advokat, 2011-yildan 2019-yilgacha Nyu-Meksikoning 31-gubernatori boʻlib ishlagan. Respublikachi, u 2015-yildan 2016-yilgacha Respublika Hokimlar Assotsiatsiyasi (RGA) raisi lavozimida ishlagan. U Nyu-Meksiko shtatining birinchi ayol gubernatori, Qoʻshma Shtatlardagi birinchi ispaniyalik ayol gubernatori edi.

Texasning El-Paso shahrida tugʻilgan Martinez Oklaxoma universiteti yuridik kollejini tamomlagan. Nyu-Meksiko shtati advokatiga qabul qilingandan soʻng, u 1986-yilda Las-Krucesda joylashgan Nyu-Meksiko shtatining 3-sud okrugida tuman prokurori yordamchisi sifatida prokuratura faoliyatini boshladi. 1992-yilda tuman prokurori oʻrinbosari etib tayinlangan. U Respublikachilar partiyasiga qoʻshilgan va 1996-yilda tuman prokurori lavozimiga nomzod boʻlgan, 1997—2011-yillarda uch muddat ishlagan.

Amaldagi gubernator Bill Richardsonning muddati cheklanganidan soʻng, Martinez 2010-yilda gubernatorlikka nomzodligini eʼlon qildi. U Respublikachilar partiyasidan besh nomzod ishtirokidagi praymerizda gʻalaba qozondi va umumiy saylovda 53 % ovoz bilan Nyu-Meksiko shtatining oʻsha paytdagi amaldagi leytenant gubernatori Diane Denishni magʻlub etdi. Toʻrt yil oʻtgach, u Nyu-Meksiko bosh prokurori Gary Kingga qarshi 57 % ovoz bilan qayta saylandi. 2013-yilda Martines *Time* jurnali tomonidan dunyodagi eng nufuzli 100 kishidan biri deb topildi.

Yoshligi, taʼlim va dastlabki martabasi
---------------------------------------

Susana Martinez 1959-yil 14-iyulda Texasning El-Paso shahrida tugʻilgan. U meksikalik oʻrta sinf oilasida tarbiyalangan. Uning otasi Jacobo „Jake" Martinez (1932 — 2013), Koreya urushi paytida AQSh dengiz piyodalari uchun bokschi boʻlgan va 1950-yillarda uchta ketma-ket „Oltin qoʻlqop" unvonini qoʻlga kiritgan. El Paso okrugi uchun sherif oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Uning onasi Paula Aguirre turli idoralarda ishlagan. Susana Martinezning ikkita ukasi, singlisi va ukasi bor. Martinez oʻzining katta singlisi Letitia „Lettie" Martinezning qonuniy vasiysi va vasiysi edi, u miya falajiga chalingan va rivojlanishida nogiron edi. Lettie 2021-yil 13-avgustda 64 yoshida vafot etdi. Martines — Meksika inqilobiy generali Toribio Orteganing nevarasi.

Martinez Texas shtatining El Paso shahridagi Riverside oʻrta maktabida oʻqidi. Talabalik davrida u turli toʻgaraklar va kengashlarda faol ishtirok etgan. U oliy kursda talabalar tashkiloti prezidenti lavozimiga nomzod boʻlgan va gʻolib boʻlgan. Faxriy talaba boʻlib, u 1977-yilda sinfni valediktor sifatida tugatgan. U 1981-yilda El Pasodagi Texas universitetida jinoiy adliya boʻyicha bakalavr darajasini oldi. U Oklaxomaga koʻchib oʻtdi va Oklaxoma universiteti yuridik kollejida JD darajasini oldi. U yerni 1986-yilda bitirgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Martinez birinchi eri bilan Normanda (Oklaxoma shtati) uchrashdi, ikkalasi ham huquqshunoslik fakultetida oʻqiyotgan edi. Er-xotin 1980-yillarning oʻrtalarida Nyu-Meksiko shtatining Las-Kruses shahriga koʻchib oʻtishdi, ammo uch yildan keyin ajrashishdi. U ikkinchi turmush oʻrtogʻi Chuck Franco bilan Las-Krusda uchrashdi, u yerda ikkalasi ham huquqni muhofaza qilish organlarida ishlagan. Martinez va Franco bilan 2019-yilda ajrashishdi.

Manbalar
--------

1. ↑  Davis, Susan. Political Trivia: New Mexico Marks a Milestone,*Wall Street Journal*, June 2, 2010.
2. ↑  „RGA Announces 2016 Leadership « Republican Governors Association". *Rga.org* (19-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 23-fevral 2016-yil.
3. ↑  „New Mexico's Susana Martinez 1st woman, 1st Hispanic to lead GOP Governors Association | Fox News Latino". *Latino.foxnews.com* (20-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 23-fevral 2016-yil.
4. ↑  *Mariela Rosario*. „New Mexico's Susana Martinez Elected the First Latina Governor in the U.S". *Latina* (3-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2011-yil.
5. ↑  *Noreen Malone*. „Susana Martinez, First Latina Governor, Will Be Tough on Border Security". *Slate* (3-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2011-yil.
6. ↑  „Nation's first female Hispanic governor elected". MSNBC (2-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2011-yil.
7. ↑  „The 2013 TIME 100: Susana Martinez". `{{cite magazine}}`: Cite magazine requires `|magazine=` (yordam)
8. ↑  „Jacobo "Jake" Martinez".  Geni.
9. ↑  *Boyd.* „Gov.'s Father Was War Veteran, Boxing Champ".  Albuquerque Journal (2-yanvar 2013-yil).
10. 1 2 3  Heild, Colleen. „Tough As Nails" Wayback Machine saytida arxivlandi (4-dekabr 2018-yil). *Albuquerque Journal*, September 10, 2010.
11. ↑  *Uyttebrouck.* „Governor's trip to Rome memorable".  Albuquerque Journal (31-mart 2013-yil).
12. ↑  *Ramón Rentería.* „'Bossy' El Paso girl Susana Martinez a born leader". *El Paso Times*. Qaraldi: 19-iyul 2013-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
13. ↑  „Governor Susana Martinez". *state.nm.us*. 29-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-avgust 2015-yil.
14. ↑
15. ↑  *Johnson, Luke*. „Susana Martinez, New Mexico Governor, Releases Evidence On Her Grandparents' Immigration Status". *The Huffington Post* (14-noyabr 2011-yil).
16. ↑  *Ramón Rentería.* „'Bossy' El Paso girl Susana Martinez a born leader". *El Paso Times* (24-oktabr 2010-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2011-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
17. ↑  „The First Gentleman". *www.governor.state.nm.us*. 21-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyul 2016-yil.