recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Harbiy holat** — konstitutsiyaviy huquqda favqulodda vaziyatlarda oʻrnatiladigan va davlat mudofaasi yoki jamoat tartibi, davlat xavfsizligini taʼminlash uchun favqulodda choratadbirlarni qoʻllash bilan ajralib turadigan alohida huquqiy rejim. Harbiy holat uni joriy etishga vakolatli davlat organining qarori bilan alohida holatlarda (harbiy harakatlar boshlanganda, ommaviy tartibsizliklar roʻy berganda va h.k.) oʻrnatiladi. Harbiy holat ayrim joylarda ham, butun mamlakat hududida ham eʼlon qilinishi mumkin. Harbiy holat paytida harbiy idoralarga mahalliy davlat hokimiyati organlariga, davlat va jamoat muassasalari va tashkilotlariga farmoyishlar berish huquqi beriladi. Harbiy maʼmurlarning buyruq va farmoyishlariga boʻysunmaganlik uchun harbiy davr qonunlari boʻyicha kuchaytirilgan javobgarlik belgilanadi. Fuqarolarning bir qancha huquqlari cheklanib turiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 93-moddasi 18-bandiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Oʻzbekiston Respublikasiga hujum qilinganda yoki tajovuzdan bir-birini mudofaa qilish yuzasidan tuzilgan shartnoma majburiyatlarini bajarish zaruriyati tugʻilganda urush holati eʼlon qiladi va qabul qilgan qarorini 3 kun ichida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining tasdigʻiga kiritadi. Oʻzbekiston Respublikasining "Mudofaa toʻgʻrisida"gi qonuni (1992-yil 3-iyul) boʻyicha Oliy Bosh qoʻmondonning vazifalari Harbiy holat eʼlon qilinishi bilanoq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti zimmasiga yuklanadi. Uning huzurida Mudofaa Kengashi tuziladi. Kengash harbiy davrda qurolli Kuchlarga va xalq xoʻjaligiga rahbarlik qiladi. Harbiy holat tartibi qonunlar bilan belgilanadi.

Manbalar
--------


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* NARA: 10638169
* NDL: 00564546
* NKC: ph165760

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Said sholikorboy majmuasi** – Xivadagi meʼmoriy yodgorlik. Savdogar Said Sholikorboy qurdirgan (1842). Majmua (33,0x32,0 m) 2 hovli, masjid, Madrasa, ayvon va minoradan iborat. Masjid toʻgʻri toʻrtburchak tarhli (24,4x21,2 m), bal. 12 m. 9 gumbazli, 4 ustunli markaziy gumbazi ravoqsimon bagallarga tayangan, diametri (4,8 m)ning kengligi bilan ajralib turadi. Masjidga ayvon orqali 3 boʻlmali 3 eshikdan kiriladi. Ayvondagi ustunlarda mahalliy yogʻoch uymakorligining eng yaxshi anʼanalari aks ettirilgan. Ustunlardan birida 1797 y. sanasi saqlangan. Ayvon devorlariga ganchdan oʻymakori usulda namoyenlar ishlangan. Masjidga shim.dan hovli tutash boʻlib, hovlining yarmisini ayvon egallagan. Madrasa (14,6x4,2 m) masjid sharqidagi kichik hovli atrofidagi tartibsiz joylashgan bir necha xonadan iborat. Sharqiy va shim. tomonidagi hujralar 2 qavatli. 1-qavati tokchali, 2-qavati derazali. Madrasa va masjidga kiraverish oraligʻida minora (diametri – 4,5 m) qad koʻtargan. Tanasi bezaklarga boy. Tepasidagi sharafasining ostiga ravoqsimon mezana ishlangan. Bosh tarzidagi peshtoq bezagida „bantak" uslubi qoʻllanilgan. 1983-yilda qayta taʼmirlangan. Hozirgi kunda majmuada Xiva jome masjidi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Jarad Entoni Higgins** (1998-yil 2-dekabr — 2019-yil 8-dekabr), professional ravishda **Juice Wrld** nomi bilan tanilgan („jus world" deb talaffuz qilinadi) amerikalik reper, qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifi edi. U 2010-yilning oʻrtalarida emo-rap va SoundCloud rap janrlaridagi yetakchi rapper hisoblangan. Uning taxallusi "*Juice* "(1992) filmidan olingan va u „dunyoni egallash" ni ifodalaydi.

Higgins oʻz faoliyatini 2015-yilda mustaqil sanʼatkor sifatida boshlagan va 2017-yilda Grade A Productions va Interscope Records bilan ovoz yozish shartnomasini imzolagan. U oʻzining diamond-certified 2018-yilgi "Lucid Dreams "qoʻshigʻi bilan eʼtirofga sazovor boʻldi, u AQShning *Billboard* Hot 100 roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi. U oʻzining "*Goodbye &amp; Good Riddance* "(2018) uchta platinali debyut studiyaviy albomiga, "All Girls are the same ", "Lean wit Me ", "Wsted "va "Armed and Dangerous "qoʻshiqlari bilan birga kiritilgan. 2019-yilda oʻzining ikkinchi albomi „ *Death Race for Love"* ni chiqardi; Unda "Robbery "hit qoʻshigʻi bor edi va Higginsning AQSh Billboard 200 -dagi birinchi debyuti boʻldi.

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Juice Wrld IMDbda Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash

1. ↑  „Juice WRLD & Marshmello Rule Hot 100 Songwriters & Producers Charts" (en). *Billboard*. 31-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2021-yil.

*Billboard*.  from the original on July 31, 2021. Retrieved July 31, 2021.
2. ↑  „Juice WRLD, Lil Peep and XXXTentacion are symbols of a scene that trades off tragedy" (13-dekabr 2019-yil).
3. ↑  Durtty Daily (July 18, 2018), *Juice Wrld Shares Some of His Biggest Influences in Music & His Name Before He Was Juice Wrld.*, YouTube, April 27, 2020da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: August 20, 2018
**Maryam Ixtiyorova** (1939-yil 21-aprel, Xorazm viloyati, 2022-yil 22-mart, Toshkent) – Oʻzbekiston xalq artisti (1997). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1963). 1959-yildan Muqimiy teatrining aktrisasi. Eng yaxshi rollari: Muhabbat („Ikki bilaguzuk"), Nursuluv („Jon qizlar"), Karomat („Toshbolta oshiq"), Halima („Halima"), Obidaxon („Muqimiy"), Xolisxon („Xolisxon"), Mengli („Mahtum-quli"), Jumagul („Qoraqalpoq qizi"), Xonuma („Xonuma xonim"), Rayhona („Toʻydan oldin tomosha"), Qutlugʻni-gor („Har kimki jafo qilsa"), Omina („Ibrohim Alayhussalom tavalludlari"), Zubayra („Kuyovlar konkursi"), Qaynona („Super qaynona") va b. „Koʻngil koʻchalari" videofilmidagi Gulsanam roli bilan yanada elga tanildi. I. lirik va harakter-1 li rollar ustasi, hajviy rollarning mohir ijrochisi sifatida tanilgan. Samimiyat, hayotiy talqin, sahna harakatlarining aniqligi I. ijodiga xos.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Boboyev Qurbon** (turkm. *Gurban Babaýew* 1908-yil, Baydak (Qizil baydak), Xiva xonligi – 1968-yil, Turkmaniston SSR) – paxtakor, Turkmaniston SSR Tashoʻgʻuz viloyati Koʻhna-Urganch tumanidagi *Bolshevik* kolxozining brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951-yil).

Hayoti
------

1908-yilda Xiva xonligining Qizil-Baydak qishlogʻida tugʻilgan. 1931—1949-yillarda Koʻhna-Urganch tumanidagi *Bolshevik* kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1945-yilda „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali bilan taqdirlangan. 1949—1957-yillarda – *Bolshevik* kolxozining paxtachilik brigadasi brigadiri. 1949-yildagi mehnat natijalariga koʻra 1950-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1950-yilda Qurbon Boboyev brigadasi har bir gektardan oʻrtacha 60,6 sentnerdan paxta xom ashyosi olgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 30-iyuldagi „1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun" farmoni bilan unga Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan birgalikda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1957—1962 yillarda – Koʻhna-Urganch viloyatidagi *Oq oltin* kolxozining oddiy kolxozchisi.

1962—1967 yillarda shu kolxozda paxtachilik brigadasi brigadiri.

1968 yilda Turkmaniston SSRda vafot etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Бабаев Курбан. Сайт «Герои страны».".
2. ↑  *Muzalevskiy M. V.* Geroi Sotsialisticheskogo Truda. Biobibliograficheskiy slovar. – M.: RITs „Kavaler", 2009. – T. 3. – 181 s.
**Masai** (/ˈmɑːsaɪ, mɑːˈsaɪ/;Suaxili: Wamasai) — shimoliy markaziy va janubiy Keniya hamda Tanzaniya shimolida istiqomat qiluvchi nilot etnik guruhi. Ular Afrikaning Buyuk ko'llarining ko'plab o'yin parklari yaqinida istiqomat qilishlari va o'ziga xos urf-odatlari va liboslari tufayli xalqaro miqyosda eng mashhur mahalliy aholi qatoriga kiradi. dinka, kalenjin va nuer tillari bilan bogʻliq. Qishloq joylarda yashovchi ba'zi oqsoqollar bundan mustasno, ko'pchilik Masai xalqi Keniya va Tanzaniya, suahili va ingliz tillarida so'zlashadi. 2019 yilgi aholini ro'yxatga olishda Keniyada Masai aholisi 1,189,522 kishini tashkil etgani xabar qilingan, ammo 1989- yilgi aholini ro'yxatga olishda 377,089 kishi. ko'p Maasai aholi ro'yxatini hukumat aralashuvi sifatida ko'radi va shuning uchun ishtirok etishdan bosh tortadi yoki faol ravishda yolg'on ma'lumot beradi. Tanzaniya va Keniyadagi ko'plab Maasai qabilalari o'z qishloqlariga tashrif buyuruvchilarni o'zlarining madaniyati, urf-odatlari va turmush tarzi bilan tanishish uchun haq evaziga kutib olishadi.

Adabiyotlar
-----------

Kenya National Bureau of Statistics. 

Xalqaro mehnat byurosi (2000-y).
**Sobir Rahimovich Odilov** (1932.1.3, — Toshkent — 2002.18.7) — meʼmor, O. oʻzbek meʼmorligi va monumental sanʼatini rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan binokor (1967). Oʻrta Osiyo politexnika institutini tugatgan (1955). Olmaliq shahri (1955—61) va Toshkent viloyati (1962—66) bosh meʼmori, Toshkent shahri bosh meʼmori (1970—84, 1990—91), "Oʻzbekdavlatqurilish" qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1975—85; 1990 —91). Oʻzbekiston madaniyat yodgorliklarini taʼmirlash ilmiy tadqiqot va loyihalash institutida boʻlim mudiri (1986), direktori (1989). Toshkent shahri bosh plani va Andijon, Jizzax markaz loyihalari (1970, 1980) muallifi. Odilov rahbarligida 80 dan ortiq loyiha (maydon, turar joy, haykal va boshqalar) yaratilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  







  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Mahmud Mirzayevich Mirzayev** (1921. 15.7 — Toshkent — 2000.2.8) — bogʻdorchilik va uzumchilik sohasidagi olim, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish tashkilotchisi. VASXNIL (1983), Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi akademik (1991), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), Mehnat Qaqramoni (1971), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan agronom (1964), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1975). Toshkent qishloq xujaligi institutini tugatgan (1943). Oʻzbekiston Yer ishlari xalq komissarligida katta agronom (1943—45), Toshkent viloyatidagi "Qibray" bogʻdorchilik va uzumchilik xoʻjaligida bosh agranom, direktor (1945-49). 1949-yildan akademik R. R. Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik instituti direktori. Ayni paytda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vaziri oʻrin-bosari (1951—52), vaziri (1962—64). M.ning ilmiy va amaliy faoliyati meva daraxtlari va toklar biol.si va agrotexnikasi, togʻ va togʻ- oldi zonalarida bogʻdorchilik va uzumchilikni rivojlantirish, ixtisoslashgan maxsus uzumchilik xoʻjaliklari tashkil etish, mevali daraxtlar, toklarning shoʻrxok, shagʻalli va qumloq yerlarda yetishtirish texnologiyasini ishlab chiqish va boshqalarga bagʻishlangan. Seleksiya, navlarni oʻrganish asosida olmaning Nafis, uzumning Shreder chillakisi, qulupnayning Oʻzbekiston va boshqa navlarini yaratishda ishtirok etgan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi deputata (1990-95). "Doʻstlik" (1994), "El-yurt qurmati" (1998) ordenlari bilan mukofotlangan. Boshorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot instituti markaziy xiyobonida byusti oʻrnatilgan (2001).

Manbalar
--------

1. ↑  
	* Osnovnie problemi gornogo vinogradarstva, T. 1972; Oʻzbekistonda tokchilik (hammualliflikda), T. 1979; Oʻzbekistonda bogʻdorchilik, T. 1980; Vinogradarstvo predgorno-gornoy zoni.T. 1980; Gornoye sadovodstvo Oʻzbekistana, T. 1982; Kultura abrikosa v Oʻzbekistane, T. 2000.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Axmedov Fatulla**(1918-yil 14-aprel, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 1944-yil 30-iyul, Sedlse shahri, Polsha) – 17-otliq diviziyasining komandiri, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni.

Biografiyasi
------------

Axmedov Fatulla 1918-yil 14-aprelda Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati – tojik. 1941-yildan Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasida xizmat qilgan. U Gʻarbiy Sibir, Bryansk, Belarus va Markaziy frontlarda xizmat qilgan. U pulemyotchi edi. Axmedov Fatulla 1942-yil Jizdra shahri yaqinida pulemyot bilan ikkita tankni yoʻq qilgan. U 1943-yil serjant harbiy unvonini oldi. Fatulla 1944-yil Belarusni ozod qilish uchun boʻlgan jangda qatnashdi. Jang mobaynida, Basedki qishlogʻi yaqinida pulemyoti bilan bitta tankni yoʻq qilishga erishdi. 1944-yil 14-yanvarda Bagrimovich qishlogʻida kuchli qurollangan qoʻshinga qarshi yutishni iloji yoʻq edi. Shu paytda, Axmedov Fatulla harbiy strategiya qoʻllab, dushmanning yon tomonidan oʻtib, pulemyot bilan zarba berdi. Ushbu qahramonligi uchun, 3-darajali „Shon-sharaf ordeni" bilan taqdirlandi. 1944-yil yoz oyida „Bagration operatsiyasi" boshlandi. Iyul oyida sovet qoʻshinlari Polsha chegarasini kesib oʻtishdi. Shu paytda Axmedov Fatulla bir qancha harbiy mashina va tanklarga zarba bergan. Oʻzining safdoshlari orasida, „yoʻlbars" laqabini oldi. Keyin, Polshaning Lukov shahri uchun boʻlgan jangda Axmedov va uning 3 safdoshi 11 nafar dushmanga qarshi jang qilishi kerak edi. Axmedovlar joylashgan binoni dushmanlari oʻrab olishib, jangni boshlashganida Axmedov ularga qarshi qattiq kurashdi va jarohat oldi. Biroq, Fatulla Axmedov va uning safdoshlarining harbiy taktikasi ish berdi.

Fatulla Axmedov 1944-yil 30-iyulda Sedlse shahri uchun boʻlgan jangda halok boʻladi.

SSSR Oliy Kengashi Sovetining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan Fatulla Axmedov „Sovet Ittifoqi Qahramoni" oliy unvoni bilan taqdirlandi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ahmedov Fatulla". Pamyatnaroda.ru. Qaraldi: 14-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „ИХ ИМЕНА БЕССМЕРТНЫ! ГЕРОИ СОВЕТСКОГО СОЮЗА ИЗ ТАДЖИКИСТАНА - АХМЕДОВ ФАТУЛЛА! К 75-ЛЕТИЮ ПОБЕДЫ В ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЕ!". Qaraldi: 14-sentabr 2023-yil.
Koshice viloyatidagi Mixalovce tumani
**Dubravka** ( veng.: *Dobróka* </link> ) — Slovakiyaning sharqiy qismidagi Koshitsa viloyatidagi Michalovtse tumanidagi qishloq va munisipalitet .

Tarixi
------

Tarixiy yozuvlarda qishloq birinchi marta 1409-yilda tilga olingan.

Geografiyasi
------------

  

Qishloq 106 metr balandlikda joylashgan va 10.21 km2 (3.94 mi²) maydonni egallaydi.

Aholisi
-------

684 nafar aholi istiqomat qiladi (31-12-2020).

Etnik kelib chiqishi
--------------------

Aholisi etnik kelib chiqishi bo'yicha 98% slovaklarni tashkil qiladi.

Hukumati
--------

Qishloq soliq va tuman idoralariga, Michalovcedagi o't o'chirish brigadasiga tayanadi va Trhovishte politsiyasiga tayanadi.

Madaniyati
----------

Qishloqda kichik jamoat kutubxonasi, pochta bo'limi va oziq-ovqat do'koni mavjud.

Sporti
------

Qishloqda futbol maydoni bor.

Transporti
----------

Qishloqda avtobus va temir yo'l bekati bor.

Genealogik manbalar
-------------------

Genealogik tadqiqotlar uchun yozuvlar "Slovakiya, Presov shahridagi Statny Arxiv" davlat arxivida mavjud.

* Rim-katolik cherkovi yozuvlari (tug'ilish / nikoh / o'lim): 1850-1895 (B cherkovi)
* Yunon katolik cherkovi yozuvlari (tug'ilish / nikoh / o'lim): 1756-1904 (A cherkovi)
* Qayta qilingan cherkov yozuvlari (tug'ilish / nikoh / o'lim): 1761-1896 (B cherkovi)

Manbalar
--------

1. ↑  „Statistic of Slovak places by Dušan Kreheľ – Export". 27-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.
2. ↑  „Statistic of Slovak places by Dušan Kreheľ – Export". 9-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2021-yil.

Tashqi havolalar
----------------

* 
* Dubravkada tirik odamlarning **familiyalari**

Andoza:Michalovce DistrictKoordinatalari: 48°38′18″N 21°53′31″E﻿ / ﻿48.63833°N 21.89194°E﻿ / 48.63833; 21.89194GO
**Yuriy Enochovich Bregel** (13-noyabr 1925-yil, Moskva, RSFSR – 7-avgust 2016-yil, Belmont, Massachusets, AQSh) – Sovet va amerikalik tarixchi, sharqshunos. Tarix fanlari nomzodi (1961).

Hayoti
------

Siyosiy iqtisodchi Enoch Yakovlevich Bregel (1903-1992) va Sofiya Ilyinichna Indenbaumning (1900-1982) oʻgʻli. Xarkov artilleriya bilim yurtini tugatgan (1943), Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

MDU tarix fakulteti talabasi sifatida 1949-yil 7-noyabrda V. R. Kabo bilan birga „antisovet tashkiloti" ishida hibsga olingan. 1950-yil 24-iyunda u OSO huzuridagi maxsus yigʻilish 58-10-moddasi boʻyicha sudlangan. RSFSR Jinoyat kodeksining 1-58-11-qismi bilan 10 yil davomida ITL KizelLage (Perm viloyati)da saqlangan. Ishlarni koʻrib chiqish boʻyicha markaziy komissiyaning 1954-yil 16-avgustdagi qarori bilan qamoq muddati 5 yilga qisqartirildi. 1954-yil 31-avgustda u sudlanganligi tozalangan holda ozod qilindi.

1956-yilda Moskva davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagan. 1957–1962-yillarda Sharq adabiyoti nashriyoti tarjimoni, yodgorliklarni nashr qilish tahririyati mudiri, 1956–1957 va 1962–1973-yillarda Sharqshunoslik instituti ilmiy xodimi boʻldi. 1973-yilda u ota-onasi bilan Isroilga hijrat qildi. 1979-yildan – AQShda Blumington shahridagi Indiana universiteti professori boʻlgan

Tadqiqotlari
------------

Asosiy tadqiqot yoʻnalishlari: Turkologiya, matnshunoslik, O‘rta Osiyo tarixi. „Sharq xalqlari adabiyoti yodgorliklari" turkumini chiqarish tashabbuskori. Toʻplangan asarlarni nashr etishning faol ishtirokchisi V.V.Bartold. Tuzuvchi, tarjimon, „Sharq xalqlari maqollari va matallari" (M. 1961) kitobidagi soʻzboshi muallifi, C. A. Stori „Fors adabiyoti: bio-Bibliografik sharh" kitobiga tarjimon va qoʻshimchalar muallifi, 1-3-qism, M. 1972-yil.

Ishlari
-------

* XIX asrda Xorazm turkmanlari, M.: Sharq adabiyoti nashriyoti, 1961;
* Qoraqalpoqlar tarixi va etnografiyasiga oid Xiva xonlari arxividan olingan hujjatlar, M.: Sharq nashriyoti. lit. 1967-yil.
* Islom Markaziy Osiyo bibliografiyasi. Bloomington: Ichki Osiyo tadqiqotlari tadqiqot instituti, Indiana universiteti, (Indiana universiteti Ural va Oltoy turkumi) 1995 3-jild.
* Shir Muhammad Mirab Muni va Muhammad Rizo Mirab Ogahiy, Firdavs al-Iqbol: Xorazm tarixi chagʻatoy tilidan tarjima qilingan va izohlangan (Leyden: BRILL) 1999-yil.
* Markaziy Osiyoning tarixiy atlasi (Leiden: BRILL) 2003-yil.

Manbalar
--------

1. ↑  „люди и судьбы".. Qaraldi: 15-oktabr 2023-yil.
2. ↑  „БРЕГЕЛЬ, Юрий Энохович".. Qaraldi: 15-oktabr 2023-yil.
3. ↑  „Елена Чернохвостова-Левенсон «Иркутские купцы Левенсоны и их потомки»". 29-sentyabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentyabr 2018-yil.
Sodegaura parki
**Sodegaura** (yaponcha: *袖ヶ浦市* *Sodegaura-shi*?) – Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

Geografiyasi
------------

Sodegaura markaziy gʻarbiy Chiba prefekturasida, prefektura poytaxti Chibadan taxminan 25 kilometr va Tokio markazidan 30-40 kilometr uzoqlikda joylashgan. Shahar Kanto tekisligida joylashgan va 28,7 kilometrlik qirgʻoq chizigʻi bilan gʻarbda Tokio koʻrfaziga qaragan. Sohil chizigʻi asosan neft-kimyo majmuasida joylashgan sanoat zonasi bilan melioratsiya qilingan yerlardir. Shahar sharqdan gʻarbga taxminan 14,0 km va shimoldan janubga 13,5 km masofada joylashgan.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

Chiba prefekturasi

* Ichihara
* Kisarazu

### Iqlim

Sodegaura nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin va qor yogʻmaydi. Sodegaurada oʻrtacha yillik harorat 15,3 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1584 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,4 atrofida °C, eng pasti esa yanvarda, 5,4 atrofida °C boʻladi.

Demografiyasi
-------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sodegaura aholisi soʻnggi 60 yil ichida koʻpaygan.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 25,222 | —     |
| 1960 | 24,992 | −0.9% |
| 1970 | 25,5 | +2.0% |
| 1980 | 38,837 | +52.3% |
| 1990 | 52,818 | +36.0% |
| 2000 | 58,593 | +10.9% |
| 2010 | 60,355 | +3.0% |
| 2020 | 63,883 | +5.8% |

Tarixi
------

Zamonaviy Sodegaura Meiji davridan Kimitsu tumanining bir qismi edi. Sodegaura shahri 1955-yil 31-martda Shōwa shahrining qoʻshni Nagaura qishlogʻi va Negata qishlogʻining bir qismi bilan birlashishi natijasida tashkil etilgan. U 1971-yil 3-noyabrda Hirakawa shahri bilan birlashish orqali kengaydi. 1991-yil 1-aprelda u shahar maqomiga koʻtarildi.

Hukumati
--------

Sodegaura toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 22 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 12-okrugiga kiradi.

Taʼlimi
-------

Sodegaurada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan yetti davlat boshlangʻich maktabi va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi mavjud.

Madaniyati
----------

Tokio koʻrfazi boʻylab Sodegauradagi koʻrfaz boʻyidagi avtomagistral Janubiy Kaliforniyaga oʻxshashligi sababli xalq tilida „Chibafornia" deb nomlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  Sodegaura climate data
2. ↑  Sodegaura population statistics
3. ↑  „Dudes, dudettes chill out in magnificent Chibafornia：The Asahi Shimbun" (en-us). *The Asahi Shimbun*. Qaraldi: 19-iyul 2018-yil.
**Stanley Glen Love** (1965-yil 8-iyunda tugʻilgan) — amerikalik olim va Oregon shtatidagi NASA astronavti.

Yoshligi
--------

Love 1965-yil 8-iyunda Kaliforniyaning San-Diego shahrida Glen A. Love va Rhoda M. Love oilasida tugʻilgan. Biroq, Love, Oregon shtatidagi Eugeneni oʻzining ona shahri deb biladi. Love 1983-yilda Oregon shtatidagi Eugene shahridagi Uinston Cherchill oʻrta maktabini tamomlagan. U Kaliforniyaning Klermont shahridagi Xarvi Mudd kollejida fizika fanlari boʻyicha bakalavr darajasini, astronomiya boʻyicha Vashington universitetida MS (1989) va Ph.D (1993) darajalarini olgan.

Akademik martaba
----------------

Love 1984-yilning yozida Oregon universitetida kompyuter dasturlash boʻyicha oʻqituvchi va 1985-yildan 1987-yilgacha fizika va kimyo laboratoriyalarida assistent boʻlib ishlagan. 1987-yildan boshlab Seattlegi Vashington universitetida aspirant oʻqituvchisi sifatida umumiy va sayyora astronomiyasi boʻyicha bakalavriatda oʻqiyotgan oʻquvchilarga dars bergan. U 1989-yildan 1993-yilgacha Vashington universitetida aspirant ilmiy xodim boʻlib ishlagan. Love 1994-yilda doktorlikdan keyingi tadqiqotlar uchun Gavayi universitetiga koʻchib oʻtdi. 1995-yilda u California Texnologiya Institutining postdoktorlik mukofotiga sazovor boʻldi. 1997-yilda u reaktiv harakat laboratoriyasiga muhandis boʻlib ishga kirdi.

NASA martabasi
--------------

Love 1998-yil iyun oyida NASAga qoʻshildi va oʻsha yilning avgust oyida mashgʻulotlarni boshladi. U asosiy kosmonavt nomzodini tayyorlash hamda malaka oshirish kursini yakunladi. U 1 dan 7 gacha stansiya ekspeditsiyalari va STS -104, STS-108, STS-112 va STS-132 missiyalari uchun Missiyalarni boshqarishda CAPCOM (kosmik kema aloqachisi) sifatida xizmat qilgan. 2008-yilda Love oʻzining birinchi kosmik parvozida STS-122 ekipaji bilan Space Shuttle bortida qatnashdi va 306 soatdan koʻproq vaqt davomida kosmosda boʻldi. Missiya 2008-yil 7-fevralda boshlanib, 2008-yil 20-fevralda yakuniga yetdi.

Aʼzolik
-------

Love Amerika Astronomiya Jamiyati; Sayyorashunoslik boʻlimi; Amerika Geofizika Ittifoqi ; Amerika Aeronavtika va Astronavtika Instituti (Dotsent); meteoritlar jamiyati azosi hioblanadi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Love uylangan, ikki farzandi bor. Uning koʻplab sevimli mashgʻulotlariga: jang sanʼatlari, yurish, ilmiy fantastika, musiqa va anime kiradi. Uning ota-onasi hozirda Oregon shtatida istiqomat qilishadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  {„Stanley G. Love, (Ph.D.) NASA Astronaut".  NASA (2019-yil may). Qaraldi: 24-iyun 2021-yil.
2. 1 2 3  *NASA.* „NASA – Meet the NEEMO 15 Crew".  NASA (15-sentabr 2011-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2011-yil.
**Fikr jurnalistikasi** — xolislikka daʼvo qilmaydigan jurnalistika. Advokatlik jurnalistikasidan bir necha jihatlari bilan ajralib tursa-da, ikkala shakl ham sub’ektiv nuqtai nazarga ega, odatda qandaydir ijtimoiy yoki siyosiy maqsadlarga asoslangan boʻladi. Gazeta ustunlari, tahririyatlar, sharhlar, tahririyat karikaturalari va punditrydir bunga misol boʻla oladi. 

Jurnalistikaning bu turi advokatlik jurnalistikasidan farqli oʻlaroq, fikr jurnalistikasi faktlar yoki tadqiqotlarga eʼtiborni kamaytiradi va uning istiqboli koʻpincha shaxsiylashtirilgan va xilma-xildir. Uning mahsuloti butun bosma nashr yoki radioeshittirish tarmogʻining asosiy maʼlumot xususiyatini oʻzida kas ettirmaydi, balki umumiy ob’ektiv axborot vositasining faqat bitta komponenti boʻlishi mumkin holos. 

Shaxsiy fikrga asoslangan bir qancha jurnalistik janrlar mavjud. Bulardan misol sifatida aytishimiz mumkunki Gonzo jurnalistika va Yangi jurnalistikadir..

Havolalar
---------

* Fikr boʻlimi

Havolalar
---------

* kim sharhlaydi? — sharh va fikr ensiklopediyasi Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-01-01).
**Sanatsiya** (lotincha: canatio — sogʻlomlashtirish, davolash) — bankrotlik xavfidan qutqarish, korxonalar, firmalar, kompaniya va boshqalarning moliyaviy ahvolini yaxshilashga qaratilgan davlat va bank choratadbirlari tizimi. Asosiy yoʻnalishlari — nochor korxonalarni kreditlash, qayta tashkil etish, ishlab chiqariladigan mahsulotlar yoki faoliyat turlarini oʻzgartirish, oʻz xomiyligiga oʻtkazish va boshqa S. bozor iqtisodiyoti uchun tabiiy narsa, chunki bozor qonuniyatlariga koʻra, bir korxonaning gullabyashnab ketishi, boshqasining tang ahvolga tushishi yuz beradi. S. orqali davlat bozor iktisodiyotiga taʼsir etadi.

Oʻzbekistonda S. tadbirlari Oʻzbekiston Respublikasining, "Qishloq xoʻjaligi korxonalarini sanatsiya qilish toʻgʻrisida" qonuni (1997-yil 25 dekabr)ga muvofiq, 1998-yildan qishloq xoʻjuuyyu7777ligida S.ga tushgan ( boʻlgan yoki uning arafasida yyyyturgan) qishloq xoʻjaligi korxonalariga nisbatan davlat tomonidan moliyaviy yordam va tashqi ishonchli boshkaruvchilar tayinlash shaklida amalga oshirildi va qoniqarli natijalar berdi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Zigmund Freyd** (asl ismi **Sigismund Schlomo Freud** (6-may 1856 – 23-sentyabr 1939), avstriyalik nevrolog va ruhshunos boʻlib, psixotahlilga asos solgan. Freyd odam tabiati zamirida jinsiy ehtiyoj yotadi, degan fikrni oʻrtaga tashlagan. U freydizm asoschisi. 1902-yildan Vena universiteti professor, 1938-yildan Angliyada. F.ning dastlabki tadqiqotlari bosh miya fiziologiyasi va anatomiyasiga bagʻishlangan. 19-asrning 80-yillarida nevrozlar muammosiga, 90-yillarning oʻrtasidan boshlab esa ruhiy taxlil (psixoanaliz) asosida nevrozlarni davolash usuliga eʼtiborini qaratdi. Individning psixoseksual rivojlanishi nazariyasini takomillashtirdi, feʼl-atvorning shakllanishi va uning patologiyasida bolalik davri kechinmalarini asosiy oʻringa qoʻydi. Psixoanaliz qoidalarini insoniyat madaniyatining turli sohalari — mifologiya, folklor, badiiy ijod, din va boshqalarga joriy kildi. F.ning baʼzi fikrlarini neofreydizm inkor etadi. 

Chapdan o'ngga qarab: O'tirganlar: Sigmund Freud, G. Stanley Hall, C. G. Jung; Turganlar: Abraham A. Brill, Ernest Jones, Sándor Ferenczi. (1909-yil)

Asosiy asarlari
---------------

* "Tushlar taʼbiri" (1900),
* "Kundalik hayot psixopatologiyasi" (1904),
* "Psixoanalizga kirish boʻyicha maʼruzalar" (1910),
* "Totem va tabu" (1913),
* "Men va U" (1923),
* "Muso va tavhid" (1939).

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Amir Temurning Gruziyaga bosqini** – Amir Temur boshchiligidagi Temuriylar imperiyasining Gruziya qirolligi hududiga 1386-1403-yillarda olib borilgan qator bosqini.

Kavkazdagi nasroniylar qirolligi boʻlgan Gruziya 1386-1403-yillarda Amir Temur qoʻshinlari tomonidan bir nechta halokatli bosqinlarga uchradi, Temuriylar imperiyasi hududi Hindistondan Onadoʻligacha yetdi. Ushbu toʻqnashuvlar Amir Temur va Oltin Oʻrdaning soʻnggi xoni va Temurning islom dunyosini boshqarish uchun asosiy raqiblaridan biri boʻlgan Toʻxtamish oʻrtasidagi urushlar bilan chambarchas bogʻliq edi. Temur oʻzining bosqinlarini mintaqadagi musulmon boʻlmaganlarga qarshi jihod deb eʼlon qildi. Garchi u Gruziyaga bostirib kirsa-da, u hech qachon mamlakatni musulmon qila olmadi va hatto Gruziyani nasroniy davlati sifatida tan oldi.

Sakkiz bosqining birinchisida Amir Temur Gruziya poytaxti Tbilisini qamal qildi va 1386-yilda qirol Bagrat V ni qoʻlga oldi. Gruziya qarshiligi Temuriylar qoʻshinlari tomonidan yangi hujum uyushtirilishiga sabab boʻldi. Bagratning oʻgʻli va vorisi George VII qattiq qarshilik koʻrsatdi va hukmronligining koʻp qismini (1395-1405) temuriylar bosqiniga qarshi kurashishga sarfladi. Amir Temur bosqinlarning aksariyatini Gruziya monarxini boʻysundirish uchun shaxsan oʻzi boshqargan. Garchi u Gruziya ustidan qatʼiy nazorat o'rnatolmagan boʻlsa-da, mamlakat hech qachon tiklana olmaydigan zarbani oldi. George VII Amir Temurning tinchlik shartlari va oʻlpon toʻlashga rozi boʻlgan vaqtga kelib, Gruziyaning koʻplab shahar, qishloqlari vayron boʻlgan edi.

Tarix
-----

Amir Temurning Kavkazda birinchi koʻrinishi 1385-yilda To'xtamishning Shimoliy Eronga Kavkaz yerlari orqali kirib borgan talon-tarojiga javob boʻldi. Bu ikki Islom monarxlari oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri dushmanlikning boshlanishini koʻrsatdi. Temur bunga javoban oʻzining paydo boʻlgan imperiyasining gʻarbiy chegarasi va Toʻxtamish xonligi oʻrtasida joylashgan kichik chegara mamlakatlariga keng koʻlamli hujumlar boshladi. Ozarbayjon va Karsni bosib olgach, Temur Gruziyaga yurish qildi. Uning hokimiyatining rasmiy tarixiy manbasi Zafarnoma, Gruziyadagi ushbu hujumni jihod sifatida ifodalaydi. Temur Karsdan yoʻl oldi va keyinchalik 1386-yilda Gruziya qirolligi tarkibidagi janubiy knyazlik Samtsxega hujum qildi. U yerdan u Gruziya shohi Bagrat V boshchiligida mustahkamlagan Tbilisiga qarshi yurish qildi. Shahar 1386-yil 21-noyabrda qulab tushdi va qirol Bagrat V asirga olindi va oʻlim qoʻrquvidan Islomni qabul qildi. *Gruziya xronikasi* va Metsoflik Tomas shohning murtadligini eslatib oʻtadilar, ammo buni Temurning ishonchini qozonishga imkon beradigan aqlli hiyla sifatida ko'rsatadilar. Bagratga Gruziyada oʻzini tiklash uchun 12,000 ga yaqin qoʻshin berildi, Bagrat yoʻqligida saroyni oʻgʻli George VII boshqargan. Eski qirol George bilan yashirin aloqa qildi va otasini ozod qildi.

Manbalar
--------

1. ↑  Suny, Ronald Grigor (1994), *The Making of the Georgian Nation*, p. 45. Indiana University Press, ISBN 0-253-20915-3
2. ↑  Minorsky, Vladimir, "Tiflis", in: M. Th. Houtsma, E. van Donzel (1993), *E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936*, p. 757. Brill, ISBN 90-04-08265-4.
Qalmoq choyi kuni (qalm.**Xalmg Tsyagin nyar**) — Qalmogʻistonning qalmoq choyiga bagʻishlangan milliy bayrami. Har yili may oyining uchinchi shanbasida nishonlanadi.

Tarixi
------

Qalmogʻiston xalq anʼanalarini asrab-avaylash va qayta tiklash maqsadida Qalmogʻiston Respublikasi Xalq Xurali (Parlamenti)ning 2011-yil 31-maydagi qarori bilan „Qalmogʻiston choyi kuni" bayrami belgilandi va „Qalmogʻiston Respublikasining bayramlari va qutlugʻ sanalari toʻgʻrisida"gi qonunning 1-moddasiga  2004-yil 13-oktabrdan oʻzgartirishlar kiritildi. Bayram 2011-yil 2-iyunda Qalmogʻiston rahbari Aleksey Orlov tomonidan tasdiqlangan.

Birinchi marta bayram 2012-yil 19-mayda nishonlangan.

Manbalar
--------

* Qalmogʻiston Respublikasining 2011-yil 2-iyundagi Qonuni N 269-IV-Z „Qalmogʻiston Respublikasida bayramlar va xotira kunlari toʻgʻrisida"gi Qalmogʻiston Respublikasi Qonunining 1-moddasiga oʻzgartirish kiritish haqida".

Havolalar
---------

* Elistada Qalmoq choyi kuni nishonlandi // „Qalmogʻiston" STRC
* Dunyo boʻylab choy bilan // Rosbalt
* Qalmoq choyi kunini Qalmogʻiston aholisi nishonladi // Kuban-inform
**Teshik qal’a** (yoki Yerikli qala) — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti va arxeologiya yodgorligi. Obyekt VII-VIII asrlarga tegishli hisoblanadi. Bugungi kunda Qoraqalpogʻiston Respublikasining Ellikqal’a tumanida joylashgan. Obyekt manzili: "Qirqqiz" OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Lex.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
2. ↑  „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori". *Backend.madaniymeros.uz*. Qaraldi: 21-iyul 2022-yil.
 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Jamalaning „1944" qoʻshigʻining kuylash jarayonidan lavha. Eurovision qoʻshiq tanlovi 2016.
**Ey, Güzel Qırım** (tatarcha: *Эй, гузель Къырым*) – Qrim tatarlariga oid mashhur xalq qoʻshigʻi. Qoʻshiq turli davrlarda farqli versiyalarda kuylanib kelinadi va Qrim tatarlarining konsertlarida doimiy kuylanadi.

Qoʻshiq soʻzlari vatanidan ayrilgan Qrim tatarlarining taqdiri haqida hikoya qiladi. Qoʻshiqning Qrim tatarlarining surgunidan soʻng anonim tarzida yozib kuylangani aytiladi. Baʼzi manbalarda qoʻshiq ilk bor Alushtadan Oʻzbekiston SSRga surgun qilingan Fatma Halilova va Şurki Osmanov tomonidan 1968-yili Andijonda kuylangani keltirib oʻtilgan.

*Eurovision qoʻshiq tanlovi 2016* tanlovi davomida Ukraina nomidan qatnashgan Jamalaning „1944" qoʻshigʻi uchun „Ey, Güzel Qırım" soʻzlaridan foydalanilgan va qoʻshiqchi tanlov gʻolibi deb topilgan.

### Qoʻshiq matni

Ey, güzel Qırım – 

Aluştadan esken yeller  

Yüzüme urdı.  

Balalıqtan ösken yerler  

Közüme tüşti.
  

Men bu yerde yaşalmadım,
Yaşlığıma toyalmadım,
Vatanıma asret oldım,
Ey, güzel Qırım.
  

Bağçalarnıñ meyvaları,  

Bal ile şerbet.  

Suvlarıñnı içe-içe,  

Toyalmadım men.
  

Bala-çağa Vatanım dep,  

Közyaşın töke,  

Qartlarımız elin cayıp,  

Dualar ete

Manbalar
--------

1. ↑  „Известные крымскотатарские исполнители приняли участие в съемках клипа на песню «Эй, гузель Къырым» (ВИДЕО)" (ru). *atr.ua*. Qaraldi: 11-iyun 2019-yil.
2. ↑  „Moi poslednie kanikuli…" 40-letiyu pesni „Ey guzel Kʼirim" posvyaщaetsya Wayback Machine saytida arxivlandi (2018-05-21).. Crimean News Agency. 15 March 2008
3. ↑  „Eurovision Song Contest : Ukraine 2016 : Jamala, 1944 : ESC-History". *www.esc-history.com*. 21-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyun 2019-yil.
**Koʻnikma** — insonning ilgarigi tajribalari asosida muayyan faoliyat yoki harakatni amalga oshirish qobiliyati. K.lar amaliy faoliyatga, bilimlarni amalda qoʻllay bilishga oid faoliyatning tarkibiy qismidir. K. faoliyatning maqsadi va sharoitlariga mutanosib ravishda harakatni muvaffaqiyatli bajarish usullaridir. U hamisha bilimlarga asoslanadi, mahorat (malaka)ning negizi hisoblanadi. K. mazmunan amaliy (jismoniy) va aqliy, shaklan oddiy va murakkab turlarga ajratiladi. Amaliy K.lar mehnat faoliyatini amalga oshirishga, aqliy K.lar bilim olishga, uni oʻzlashtirishga yoʻnaltirilgan boʻladi. K.larni bilim bilan adashtirmaslik lozim, chunki bilimlar voqelik toʻgʻri aks ettirilgan hukm (mulohaza)larda ifodalanadi. K.lar esa koʻproq aqliy va jismoniy harakatlarda mujassamlashadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**Ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar** – O‘zbekiston Respublikasi „Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida"gi Qonunining 3-moddasiga muvofiq, yuzaga kelgan sabablar tufayli ogʻir turmush sharoitida qolgan, davlat va jamiyat tomonidan alohida himoya qilishga hamda qoʻllab – quvvatlashga muhtoj bolalar, shu jumladan: nogiron bolalar, jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bor bolalar, yetim bolalar, ota- ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar, ixtisoslashtirilgan bolalar uyida tarbiyalanayotgan bolalar, muayyan yashash joyiga ega boʻlmagan bolalar, kam taʼminlangan oilalardagi bolalar, zoʻravonlik va tabiiy ofatlar natijasida jabrlangan bolalarni keltirishimiz mumkin.

Manbalar
--------

1. ↑  „O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI BOLA HUQUQLARINING KAFOLATLARI TO‘G‘RISIDA". *Lex.uz*. Qaraldi: 16-oktabr 2023-yil.
2. ↑  Oʻzbekiston Respublikasi „Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida"gi Qonuni
3. ↑  Toychiyev, N. ed (2009). "Ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar". *Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi*. Toshkent: „Adolat" nashriyoti. p. 206.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Huquqshunoslikka oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Obid Jalilov** (1896.10.11 - Toshkent — 1963.27.9) — Oʻzbekiston xalq artisti (1939). Savodsizlikni tugatish maktabida oʻqigan (1918—20). 1919-yildan oʻzbek drama gruppasi (1929-yildan Hamza teatri)ning yetakchi aktyori. Aktyorlik mahorati intellektual psixologik yoʻsinda shakllangan. J. qahramonlari kuchli, oʻz hissiyotlarini boshqara oladigan kishilar obrazi boʻlib, aktyor ularning ichki dunyosini loʻnda va ifodali talqin etdi. Har qanday katta-kichik obrazning gʻoyaviy-falsafiy yoʻnalishining ijtimoiy mohiyatini ochishga, qarama-qarshiliklarni hal qilishdagi oʻrnini aniq belgilab olishga, butun diqqat-eʼtiborini, harakatlarini qahramonning maqsadini mantiqan isbotlashga, obrazni psixologik jihatdan chuqurlashtirishga intilgan, uni voqealar jarayonida muttasil, sahnamasahna rivojlantirib borgan. Bemor ("Turkiston tabibi"), Podkolyosin ("Uylanish") va b. aktyorning sahnadagi ilk yirik obrazlaridir. 30-yillar Tolipov ("Niqob yirtildi"), Arslon, Poʻlatov ("Tor-mor", "Nomus va muhabbat") kabi rollari bilan tanildi. Eng yaxshi rollari: Komilov ("Navbahor"), Mavlon ("Shohi soʻzana"), Solihboy ("Boy ila xizmatchi"), Majdiddin ("Alisher Navoiy"), Klavdiy ("Hamlet"), Dikoy ("Momaqaldiroq") va b. obrazlarida aktyor ijodining yangi qirralari namoyon boʻlib, salbiy obrazlar ustasi sifatida shuhrat qozondi. J. milliy kino ravnaqiga ham ulkan hissa qoʻshdi. Vazir ("Tohir va Zuhra"), Majdiddin ("Alisher Navoiy"), Solihboy ("Boy ila xizmatchi"), Qodir ("Gullar ochilganda"), Mahkam ota ("Sen yetim emassan") va b. kinodagi eng yaxshi rollaridir. Bu obrazlar J. ijrosida oʻzining badiiy ifodasini toʻligʻicha topgan va ular oʻzbek kinosi tarixining zarvaraklaridan urin olgan. Davlat mukofoti laureati (1949).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar
---------

* „Sovet Oʻzbekistoni" 24-mart 1962-yil
* Obid Jalilovga taʼziyanoma, „Sovet Oʻzbekistoni" gazetasi

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
Deyteriy va tritiy reaksiyasida geliy-4 va erkin neytron hosil boʻlib, 17,59 MeV energiya ajralib chiqadi, qaysiki *kinetik E* = Δ*mc*2 kinetik energiya va massa orasidagi bogʻlanishga mos (bu yerda *Δ*m — zarrachalarning tinchlik massalari farqi).
Termoyadroviy reaksiya
**Termoyadroviy reaksiya** yoki **yadroviy sintez** deb ikki yoki undan ortiq atom yadrolarining qoʻshilib, ogʻirroq yadro hosil qilish jarayoniga aytiladi. Bu jarayon davomida materiya butunligicha saqlanmay, massaning bir qismi energiyaga aylanib, ajralib chiqadi. Bu reaksiya faol yulduzlarni quvvatlaydi. Termoyadroviy reaksiya yadroviy reaksiyaning bir turidir.

Massasi temirdan kichik ikki yadro sintezi tashqariga energiya ajratadi, ogʻirroq yadrolar esa energiya *yutadi* (temir, nikel bilan birgalikda eng katta bogʻ energiyasining nuklonga nisbatiga ega). Yadro boʻlinishida esa aksincha boʻladi. Bundan kelib chiqadiki, sintez yengilroq, boʻlinish esa ogʻirroq unsurlar bilan sodir boʻladi. Qisqa muddatli ogʻir yadroli sintez roʻy beradigan ekstremal astrofizikaviy hodisalar ham mavjud. Bunday hodisalar, masalan, oʻta yangi yulduz paydo boʻlayotganida yuz berib, nukleosintezga sabab boʻladi.

Ernest Rutherford olib borgan transmutatsiyaga oid tajribalarga asoslanib, 1932-yili Mark Oliphant laboratoriya sharoitlarida birinchi boʻlib ogʻir vodorod izotoplari sintezini amalga oshirdi. Koʻp vaqt oʻtmay Hans Bethe yulduzlardagi termoyadroviy reaksiya asosiy siklini ayonlashtirdi. Harbiy maqsadlarda sintez tadqiqotlari 1940-yillar boshida, Manhattan loyihasi qismi oʻlaroq olib borildi, natijada 1951-yilga kelib ilk yadroviy bomba yaratildi.

Energiya olish maqsadida boshqariladigan yadroviy reaksiya ustida tadqiqotlar 1950-yillardan bugungacha davom etib kelmoqda. National Ignition Facility va ITER loyihalari doirasidagi bunday tadqiqotlar yadroviy energiya ishlab chiqarish istiqbolini yaqinlashtirmoqda.

Yana q.
-------

* Yadro reaksiyasi

Manbalar
--------

1. ↑  
J.K. Shultis, R.E. Faw*. Fundamentals of nuclear science and engineering*. CRC Press, 2002 — 151 bet. ISBN 0-8247-0834-2.

Havolalar
---------

* NuclearFiles.org Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-12-15).
* Annotated bibliography for nuclear fusion from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues Wayback Machine saytida arxivlandi (2016-03-04).

Tashkilotlar
* ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor)
* CCFE (Culham Centre for Fusion Energy) Wayback Machine saytida arxivlandi (2021-03-19).
* JET (Joint European Torus) Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-11-19).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsda ***Termoyadroviy reaksiya*** mavzusiga oid fayllar bor. |

|  |  |
| --- | --- |
| Fizika | *Fizikaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kanga-Qal’a** (turkm. Ganga gala) – Turkmanistonning qadimiy davriga oid shahar (qal’a), mamlakatning Toshhovuz viloyatidagi Amudaryodagi Sariqamish deltasining qadimiy boʻgʻozlaridan birida joylashgan. Bu qal’a qadimgi Xorazmning bir qismi hisoblanadi.

Hududi
------

Kanga qal’asi Amudaryoning eski qurigan oʻzanlari yonida joylashgan boʻlib, Kangagʻir tepaligining sharqiy tizmasi bilan chegaradosh. Qal’aning joylashuvi shimoli-sharqqa qarab choʻzilgan va shimoliy-gʻarbiy, shimol va sharqdan tik yon bagʻirlari bilan chegaralangan baland tizma hosil qiluvchi togʻlikning yonbagʻrida joylashgan. Hududining kengligi 300 m dan oshadi. Qal’aning shimoliy yon bagʻrida Sariqamish koʻlidan hosil boʻlgan qirgʻoq tizmalari bor. Sharqdan va janubiy-sharqdan uning qiyalik etagida 4-5 m balandlikdagi tik qiyalik bilan chegaralangan past qirlar joylashgan.

Tavsifi
-------

Qal’a 1952-yilda Xorazm arxeologik-etnografik ekspeditsiyasi tomonidan topilgan. Bu Kangʻagʻir tepaligining janubi-gʻarbiy yon bagʻrida joylashgan kuchli eroziyaga uchragan qal’a edi. Tashqi tomondan, yodgorlik juda shikastlangan koʻringan, ammo qazishmalar jarayoni shuni koʻrsatdiki, ichki tuzilmasi mukammal saqlanib qolingan.

Aholi punkti toʻrtburchakga yaqin shaklga ega boʻlgan; uning taxminiy maydoni 200x233 m boʻlib, u xorazm namunasidagi (40x40x10 sm) loy gʻishtdan mustahkam devor bilan oʻralgan, toʻgʻri burchakli minoralar (har bir tomondan uchtadan) boʻlgan. Qal’aning mudofaa tizimidagi muhim elementlardan biri shimoli-gʻarbiy devor yaqinida yaqqol koʻrinib turadigan ariq boʻlgan.

Qal’aning shimoli-gʻarbiy devori markazida joylashgan minorani qazish ishlari shuni koʻrsatdiki, uning devorlarida har tomondan uchtadan teshiklar joylashgan, oʻrta teshik tik turgan holda otish uchun moʻljallangan. Minoradan ichki koridorga (kengligi 3,1 m) ichkariga oʻtish joyiga olib boriladigan yoʻlak boʻlgan.

Manbalar
--------


1. 1 2  „С.П.Толстов. Низовья Амударьи, Сарыкамыш, Узбой. Туркменистан: История Хорезма. Москва: Издательство Академии Наук СССР (1960). Дата обращения: 25 февраля 2022. Архивировано 15 февраля 2022 года.".
2. ↑  „С.П.Толстов. По древним дельтам Окса и Яксарта. Туркменистан: История Хорезма. Москва: Издательство восточной литературы (1962). Дата обращения: 25 февраля 2022. Архивировано 25 февраля 2022 года.".
3. 1 2  „С.П.Толстов, А.С.Кесь. Низовья Аму-Дарьи, Сарыкамыш, Узбой - история формирования и заселения. Москва: АН СССР (1960). Дата обращения: 29 января 2022. Архивировано 15 февраля 2022 года.".
**Qoraqalpog‘iston axborot agentligi** yoki **Qoraqalpog‘iston axborot agentligi** (qoraqalpoqcha: *Qaraqalpaqstan xabar agentligi / Қарақалпақстан хабар агентлиги*; oʻzbekcha: *Qoraqalpogʻiston axborot agentligi / Қорақалпоғистон ахборот агентлиги*; inglizcha: *Karakalpakstаn News Agency*) — Oʻzbekiston Respublikasi tarkibidagi suveren avtonom respublika boʻlgan Qoraqalpogʻiston Respublikasining eng yirik va markaziy respublika axborot agentligi. 2017-yilda O‘zbekiston Milliy axborot agentligining filiali sifatida tashkil etilgan bo‘lib, to‘qqiz tilda ishlaydi.

Qoraqalpoq tilidagi yagona axborot agentligi – Qoraqalpogʻiston Respublikasining ikki (oʻzbek tili bilan bir qatorda) rasmiy tillaridan biri. Axborot agentligining rasmiy veb-sayti hozirda uch tilda mavjud: qoraqalpoq (lotin va kirill alifbosidagi versiyalari), o‘zbek (lotin va kirill alifbosidagi versiyalari) va rus tillarida hamda ingliz, qozoq va turkman tillarida versiyalar yaratish rejalashtirilgan. Axborot agentligining Telegram, Facebook, Twitter, Instagram, Odnoklassniki, Vkontakte kabi barcha mashhur ijtimoiy tarmoqlarda rasmiy sahifalari mavjud.

Yana qarang
-----------

* Qaraqalpaqstan (TV kanali)
* Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi

Havolalar
---------

* Agentlikning rasmiy sayti – kknews.uz(rus.)
* Agentlikning rasmiy sayti – kknews.uz (k.-kalp.)
* Agentlikning rasmiy sayti – kknews.uz(oʻzb.)
* Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashining rasmiy veb-sayti – Qoraqalpog‘iston Respublikasi davlat hokimiyati portali – karakalpakstan.uz
* Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi rasmiy sayti – parlamentrk.gov.uz
**Ikkinchi jahon urush qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykali** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. 1978-yilda qurilgan. Bino Xorazm viloyati Hazorasp tumanining Mustaqillik koʻchasida joylashgan. Bino davlat mulki hisoblanib, Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Ikkinchi jahon urush qatnashchilari xotirasiga oʻrnatilgan haykali garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli qarori". 2014-yil 5-dekabrda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2023-yil 19-oktabr.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |