**Iskandar Qahramonovich Mahmudov** (oʻzbekcha: *Искандар Қаҳрамонович Маҳмудов*; 1963-yil 5-dekabr Buxoro, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — rossiyalik tadbirkor.

*Bloomberg Billionaires Index* maʼlumotlariga koʻra, Mahmudovning sof boyligi 2021-yil 25-may holatiga koʻra 9,41 milliard dollarga baholangan.

Biografiyasi
------------

Iskandar Mahmudov 1963-yilning 5-Dekabrida Buxoro shahrida tugʻilgan. Iskandar Mahmudovning onasi Universitetda chet tilidan dars bergan, otasi esa quruvchilik bilan shugʻullangan. Mahmudovlar oilasi keyinchalik Toshkent shahriga koʻchib oʻtadi va Iskandarning kelajagi Toshkent shahrida shakllana boshlaydi. Iskandar Mahmudov chet tillariga qiziqishi ortidan Toshkent davlat sharqshunoslik institutiga oʻqishga kiradi. U yerni arab tili mutaxassisi sifatida muvaffaqiyatli bitirib, olgan bilimlarini Sovet Ittifoqi davrida barpo etilgan Liviya va Iroqdagi turli harbiy, arxitektura va quruvchilik tashkilotlarida ishga soladi.

Biznesi
-------

Iskandar Mahmudovning savdo-sotiq boʻyicha ilk tajriba va faoliyati mamlakat uchun kerakli boʻlgan hom-ashyolarni topib, sotib olish bilan shugʻullanuvchi tashkilot — „Uzbekintorg"da oʻz aksini topadi. Mahmudov keyinchalik Rossiyaning Moskva shahriga koʻchib oʻtadi va u yerda oʻzining eski qadrdoni va vatandoshi boʻlgan Mixail Cherniy bilan hamkorlik qiladi. Iskandar oʻzining tadbirkorlikdagi katta qadamlarini Cherniy va aka-uka Rubenlar bilan birgalikda, bir vaqtlar Rossiyaning eng yirik metal savdosi tashkiloti boʻlgan Trans World Groupda boshlaydi. Ozgina vaqt oʻtmay, bu tashkilotdan ketib, mis savdosi bilan alohida shugʻullana boshlaydi. Bu bozordagi kerakli aloqalarni oʻz vaqtida oʻzlashtira olishi, Mahmudovning kelajakda metal sohasidagi faoliyatlarida asqatadi.

U bir qancha boshqa biznes lavozimlarida ishlagan:

* 1991—1994-yillarda JSC Alicening marketing boʻyicha direktor oʻrinbosari;
* 1994—1996-yillar „Meta servis" sanoat-moliya kompaniyasi direktori;
* 1996-yil bosh direktor, Ai (kon va qayta ishlash zavodi)

1999-yilda UMMC ga asos soldi.

Hozir Mahmudov bolalikdagi doʻsti Jalol Xaydarov yordami bilan tashkil topgan „Uralskaya Gorno-metallurgicheskaya Kompaniya" (UGMK) xoldingining asosiy egasi hisoblanadi. Bu Rossiyadagi toʻrtinchi yirik rangli metallurgiya kompaniyasi, ishlab chiqarish hajmi boʻyicha Rossiyada ikkinchi yirik mis ishlab chiqaruvchi kompaniyadir. Mahmudov biznes-sherigi bilan birga BusinessWeek jurnalining ruscha versiyasini nashr etuvchi Izdatelskiy Dom Rodionovaning (Rodionov nashriyoti) 50% ulushini ham sotib oldi.

Mahmudovning muvaffaqiyatga koʻtarilishi 1991-yilda SSSR parchalanganidan keyin davlat iqtisodiyoti kapitalizm bilan almashtirilgandan keyin boshlandi.

### Rossiya va Fransiya korxonalarining iqtisodiy kengashi

2011-yilda Mahmudov ham, uning biznes sherigi Bokarev ham Gennadiy Timchenko o‘rniga Rossiya va Fransiya korxonalari iqtisodiy kengashi rahbari etib tayinlangan.

### Aeroekspress

Mahmudov Aeroexpressning 17,5% aksiyalariga egalik qiladi.

Aeroexpress Moskva va uning yaqinidagi aeroportlar (Sheremetyevo, Domodedovo va Vnukovo) oʻrtasida temir yoʻl transporti xizmatlarini taqdim etadi.

„Rossiya temir yo'llari" OAJ Aeroexpressning 50% ga egalik qiladi. 2012-yil noyabr oyida Rossiya temir yoʻllari oʻz aksiyalarining yarmini (Aeroexpress-dagi 25% egalik) TransGroup AS Ltd.ga sotish niyatida ekanligi xabar qilindi.

### Transoil MChJ

2012-yil dekabr oyida Mahmudov va uning biznes sherigi Andrey Bokarev MChJ Transoilning 13% ulushini sotib oldilar.

Kompaniya Rossiyadagi neft va neft mahsulotlarini eng yirik temir yoʻl tashuvchilaridan biridir.

2012-yilning birinchi uch choragida „Transoil" MChJning umumiy savdosi 51,1 milliard rublni tashkil etdi.

2019-yil holatiga ko‘ra, Timchenko Transoil’ning 80 foiz ulushiga, Bokarev va Mahmudov esa minoritar ulushga egalik qilgan.

### Moskva yoʻlovchi kompaniyasi

Mahmudov va uning biznes-sherigi Bokarev Moskva yoʻlovchi kompaniyasiga (MPC) egalik qiladi.

2011-yilda MPC Central Suburban Passenger Company (CSPC) ning 25% ulushini sotib oldi. CSPC Rossiyadagi barcha shahar atrofi transportining 56% ni tashkil qiladi.

2012-yil dekabr oyida MPC CSPC ning yana 25% ulushini sotib olish boʻyicha tenderda gʻolib chiqdi. Ushbu xarid MPC ning kapital pozitsiyasini 50% ga oshirdi.

2011-yilda CSPC 24 milliard rubl daromad koʻrdi.

### Transmashholding

Qisman Mahmudovga tegishli boʻlgan „Transmashholding" (TMH) xolding kompaniyasi Rossiyadagi temir yoʻllar va metrolar uchun harakatlanuvchi tarkib ishlab chiqaruvchi yirik kompaniya hisoblanadi. Kompaniya Sankt-Peterburg, Bryansk, Penza va Moskva, Rostov va Tver viloyatlarida zavodlarga ega.

2012-yil noyabr oyida TMH sof foydasini 9 foizga oshirib, 2,69 milliard rublga yetgani maʼlum boʻldi.

2012-yil noyabr oyida Rossiyaning Yer qaʼridan foydalanish federal agentligining sobiq rahbari Anatomiya Ledovskix Iskandar Mahmudovga tegishli kompaniyalardan biri boʻlgan Transmashholding boshqaruvi raisi etib saylandi. Transmashholding lokomotivlar, yuk vagonlari, yoʻlovchi vagonlari, elektropoezd vagonlari va boshqa ogʻir poezd texnikalarini ishlab chiqaradi.

### Samolyot

*SKRIN Market & Corporate News* maʼlumotlariga koʻra, Mahmudov oʻz kompaniyasini 2015-yilgacha yangi mintaqaviy samolyot ishlab chiqarishga yoʻnaltirishni rejalashtirgan. Samolyot Chexiya Respublikasidagi zavodda ishlab chiqarilishi kerak edi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Mahmudov musulmon oʻzbek oilasida tugʻilgan. Ikki marta uylangan, birinchi turmushidan bitta oʻgʻli bor.

Xayriya ishlarida
-----------------

Iskandar Mahmudov 2001-yildan beri, sogʻliqni saqlash va tibbiyot, uy-joy bilan taʼminlash, yetim bolalar, qariyalar uyi va urush veteranlariga koʻmaklashish yoʻnalishidagi turli loyihalar uchun $1 milliarddan koʻproq pul ajratgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „"Номад" - Узбекская мафия на просторах СНГ. Часть 1-я. Уральская "империя" Искандера Махмудова" (ru). *(centrasia.ru)* (2002-yil 26-dekabr). 2017-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-mart.
2. ↑  „Milliarder Iskandar Mahmudov: So‘nggi aytgan fikrim eng foydalisi" (2018-yil 11-aprel). Qaraldi: 2023-yil 13-iyun.
3. ↑  „Bloomberg Billionaires Index: Iskander Makhmudov". *Bloomberg L.P.* (2021-yil 25-may). Qaraldi: 2021-yil 25-iyun.
4. ↑  *Iskandar Mahmudov – Oʻzbek Milliarderi*, 2013-01-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-03-13
5. 1 2 3 4  „Iskander Makhmudov" Russian Capitalists
6. ↑  „Iskander Makhmudov: President of the Ural Mining and Metallurgical Company". *rumafia.net* (2009). Qaraldi: 2022-yil 11-mart.
7. ↑  „Друг Ната Ротшильда Дерипаска признался в финансировании "Русской" мафии" (ru). *anvictory.org* (2010-yil 14-mart). Qaraldi: 2022-yil 11-mart.
8. ↑  *RussianCapitalistWiki.* „Iskander Makhmudov".  Russian Capitalist Wiki (2013-yil 8-noyabr). 2013-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 11-noyabr.
9. ↑  Кириленко, Анастасия (Kirilenko, Anastasia). „Мафия на госзаказе. Как новые кремлевские олигархи связаны с преступным миром" (ru). *The Insider (theins.ru)* (2015-yil 1-iyul). Qaraldi: 2022-yil 11-mart.
10. ↑  "Likistov Pulls out of Rail Business, Partners Buy New Assets, „ *Russia & CIS Business and Financial Newswire*, 26 December 2012
11. 1 2  "Russian Railways to Halve Stake in Aeroexpress, "*M&A Navigator*, 23 November 2012
12. 1 2 3  „Businessmen Bokarev, Makhmudov Buy 13% of Transoil From Timchenko" *Russia & CIS Business and Financial Newswire*, 26 Dec 2012
13. ↑  Скорлыгина, Наталья (Skorlygina, Natalya). „"Трансойл" разбавит нефть углем: Компания может купить железнодорожного оператора УГМК" (ru). *Kommersant* (2019-yil 23-may). Qaraldi: 2022-yil 11-mart.
14. 1 2 3 4  „Russian Railway Divests 25% in Suburban Operator" ROS Business Consulting Database, 24 December 2012.
15. 1 2  "Transmashholding ups RAS net profit 9% to 2.69 bln rubles in 9M", Companies and Markets, Russia & CIS Business & Financial Daily, 14 November 2012
16. ↑  Esmerk, „Russia: Ex-head of Rosnedra becomes new chairman of Transmashholdingʻs board", Kommersant, 16 November 2012
17. ↑  "UMMC Plans to Develop a New Regional Jet by 2015", *SKRIN Market & Corporate News*, 5 October 2012
18. ↑  Sam Guthrie „UMMC-owned company to send five planes to Orenburg region" (Wayback Machine saytida 2013-03-23 sanasida arxivlangan), *Yekaterinburg News*, 25-Oct 2012-yil

Havolalar
---------

* Forbes.com Forbes jurnali
* Uralskaya Gorno-metallurgicheskaya kompaniyasi (Wayback Machine saytida 2023-03-27 sanasida arxivlangan)