Fayl:Management sign.JPG Yovvoyi tabiatni muhofaza qilishni ragʻbatlantiruvchi boshqaruv belgisi surati
 Ansel Easton Adams (1902-1984), amerikalik fotograf va ekolog, J. Malkolm Greni surati
**Tabiatni muhofaza qilish fotografiyasi** — bu tabiatni muhofaza qilish natijalarini himoya qilish uchun fotojurnalistika parametrlari doirasida fotografiya jarayoni va uning mahsulotlaridan bevosita ishlatish jarayonidir. Fotojurnalsitika

Tabiatni muhofaza qilish fotografiyasi tabiatni muhofaza qilish va biosfera va tabiiy muhitni yaxshilash agenti sifatida hujjatli fotografiyaning proaktiv, muammoga yoʻnaltirilgan yondashuvi bilan tabiat fotosuratlarini birlashtiradi. Tabiatni muhofaza qilish fotografiyasi atrof- muhitni muhofaza qilish, yovvoyi tabiatni saqlash, yashash joylarini saqlash yoki madaniyatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha jamoatchilik xabardorligini kengaytirish va tuzatish choralarini ragʻbatlantirish orqali rivojlantiradi.

 Karleton E. Uotkins (1829-1916) surati, 1861-yilda Yosemit vodiysidagi Broderik togʻi va Nevada sharsharasi (700 fut)
 Yosemit yarim gumbazidagi Ansel Adams fotosurati, olma bogʻi, 1933-yil aprel oyida shoxlarida qorli daraxtlar
Fotosurat tabiatni muhofaza qilishni kuchaytirish uchun samarali vosita sifatida rivojlangan. Fotosurat bu vazifasini 1860-yillardan beri bajarib kelmoqda, garchi bu imko koʻpchilik eʼtirof etmasa ham. 1864-yilda Yosemit milliy bogʻining tashkil etilishini ragʻbatlantirish uchun muvaffaqiyatli qoʻllanilgan Karleton Watkinsning kuchli suratlari va parkni kengaytirish va moliyalashtirishni davom ettirish tarafdori boʻlgan William Genri Jekson va Ansel Adamsning yuqori saviyadagi bu suratlari taqsinga loyiqdir.

Maʼlum vaqtlar davomida bu soha biroz sustlashganday boʻldi 21-asrning boshlarida tabiatni muhofaza qilish uchun suratga olishga yana bir eʼtibor qaratildi, birinchi navbatda, inson sabab boʻlgan ekologik inqirozga javoban, ekotizim degradatsiyasining global modeli barqaror emasligini tan oldi.

Tabiatni muhofaza qilish fotografiyasining zamonaviy sohasi 2005-yil oktabr oyida Alyaskaning Ankorij shahrida boʻlib oʻtgan 8- Butunjahon choʻl tabiati kongressida fotograf Kristina Mittermeyer tomonidan Tabiatni muhofaza qiluvchi fotosuratchilar xalqaro ligasining tashkil etilishi bilan rasmiylashtirildi. 2005-yilgacha „tabiatni muhofaza qilish fotografiyasi" fan sifatida keng tan olinmagan edi.

Taʼrif
------

 2000-yilda Tanzaniyada sotuvchining sayyohlarga dengizdan tiriklayin olib kelingan dengiz chigʻanoqlari turlarini sotgani va ichidagi hayvonni oʻldirgani surati.
Tabiatni muhofaza qilish va fotografiya ikki xil soha sifatida namoyon boʻladi, ammo ularning birgalikdagi taʼsiri chuqur boʻlishi mumkin. Oddiy qilib aytganda, tabiatni muhofaza qilish fotografiyasi tabiatni muhofaza qilishga yordam beradigan yoki imkon beradigan fotografiya usuldir.

Fotosuratchi Joel Sartorning soʻzlariga koʻra, „odatiy tabiat fotosuratida chiroyli gul ustidagi kapalak tasvirlangan. Tabiatni muhofaza qilish fotosurati xuddi shu narsani koʻrsatadi, ammo fonda buldozer unga yaqinlashadi. Bu chiroyli suratlar uchun joy yoʻq degani emas, aslida bizga goʻzal tasvirlar ham muammolar kabi kerak. Bu tasvirlar biron bir sababga koʻra mavjudligini anglatadi; Hali imkonimiz bor ekan, Yerni saqlab qolish uchun." degan shiorlarno oʻzida mujassamlashtiradi

Tabiatni muhofaza qilish boʻyicha yuqori darajali fotosuratchi oʻz ishlari orqali tabiiy dunyoga chuqur hamdardlik keltiradi. Olingan tasvirlardan toʻgʻri foydalanish ijobiy oʻzgarishlarga olib keladi.

Maʼlumot uchun aytish mumkunki tabiatni muhofaza qilish fotosuratlari ikkita keng toifaga boʻlinsada, ularning ikkalasi ham bir xil darajada qimmatlidir:

* Surat: hayratlanarli sahnani koʻrgandan soʻng, odam uyali telefon yoki kamerani tortib oladi va koʻp vaqt va kuch sarflamasdan, tezkor ramkali rasmlarni oladi.
* Ehtiyotkorlik bilan yaratilgan tasvir:: Bir xil sahnani koʻradi, lekin uni tezda suratga olish va davom ettirish oʻrniga, ular voqeani yanada kuchliroq tarzda hikoya qiluvchi bir qator mahorat bilan yaratilgan, yuqori sifatli tasvirlarni oladi. Dramatik ramkalar tasvirning taʼsirini kuchaytiradi.

Bunday fotosuratlar tomoshabinlarga kuchliroq taʼsir qiladi. Bundan tashqari, tabiatni muhofaza qilish boʻyicha tayyorlangan rasmlarni olish imkoniyatlarini faol ravishda izlash mumkin. Qatʼiy harakat natijasida odamlarning qalbi va ongini harakatga keltira oladigan ajoyib foto hikoyalar paydo boʻlishi mumkin.

Ilovalar
--------

 2003-yilda Esso / ExxonMobilga qarshi Greenpeace noroziligi fotosurati
 Tailandning markaziy qismidagi Ayutthaya va Pathum Tani provinsiyalarida (oʻngda) 2011-yildagi suv toshqinidan oldingi (chapda) bilan solishtirganda suv toshqini aks etgan haqiqiy rangli sunʼiy yoʻldosh surati
Taʼsir yaratish uchun tabiatni muhofaza qilish rasmlari muayyan sabablar asosida maʼlum vazifalarni bajarish kerak. Garchi har bir rasm darhol foydalanishni topa olmasa-da, diqqat bilan kataloglangan tabiatni muhofaza qilish rasmlari arxivi tabiatni muhofaza qilish bilan bogʻliq yangiliklarning taʼsirini oshirishga yordam beradi, jamoatchilikni xabardor qilish kampaniyalari uchun materiallar, shu jumladan internet faolligini taʼminlaydi va baʼzan sud jarayonlarida tergov jurnalistikasi boʻlib xizmat qiladi. Yashash muhitini yoʻq qilish tasvirlari, ayniqsa qoʻriqlanadigan hududlarda, faoliyatga qarshi qonuniy dalil sifatida muhim boʻlishi mumkin.

Ixtisoslashgan sohalar
Maʼlumki fotografiya sohasida shunga ixtisoslashgan bir nechta yoʻnalishlar tabiatni muhofaza qilish fotografiyasidan foydalanishdan foyda koʻradi, jumladan:

* Tabiatni muhofaza qilish harakati, hayvonlar, zamburugʻlar, oʻsimliklar va ularning yashash joylarini himoya qilish
	+ Tabiatni muhofaza qilish biologiyasi, biologik xilma-xillikni muhofaza qilish va boshqarish haqidagi fan
	+ Konservatsiya genetikasi — „biologik xilma-xillikni saqlash va tiklashda genetik usullarni qoʻllashga qaratilgan fanlararo fan".
	+ Saqlash (axloq), resurslardan foydalanish, taqsimlash va muhofaza qilish etikasi, ayniqsa, tabiiy muhit
	+ Tabiatni muhofaza qilish tashkiloti odatda ekologik tashkilotdir
	+ Tabiatni muhofaza qiluvchi, hayvonlar, zamburugʻlar, oʻsimliklar va ularning yashash joylarini saqlashni himoya qiluvchi shaxs
	+ Energiyani tejash, qayta tiklanmaydigan energiya isteʼmolini kamaytirish
	+ Yashash joyini saqlash — yovvoyi hayvonlar, zamburugʻlar va oʻsimliklarning yashash joylarini saqlash, himoya qilish va tiklashga qaratilgan erni boshqarish amaliyoti
	+ Suvni tejash, atrof-muhitni muhofaza qilish uchun suvdan foydalanishni kamaytirish
	+ Suv- botqoq erlarini saqlash, ularning ekologik jarayonlarini saqlab qolish uchun suv-botqoqlarni himoya qilish
	+ Yovvoyi tabiatni boshqarish, koʻp tarmoqli amaliyotlar, shu jumladan turlarni va ularning yashash joylarini saqlash
	+ Tabiatni muhofaza qilish organi (Kanada)
	+ Dengizlarni muhofaza qilish, okeanlar va dengizlardagi ekotizimlarni himoya qilish va saqlash
	+ Tuproqni saqlash, tuproqning yer yuzasidan eroziyalanishi yoki kimyoviy jihatdan oʻzgarishining oldini olish boʻyicha boshqaruv strategiyalari
* Konservatsiya-tiklash, madaniy boyliklarni saqlashga bagʻishlangan kasb
	+ Sanʼatni saqlash, sanʼat asarlarini himoya qilish
	+ Fotosuratni saqlash
	+ Arxitektura konservatsiyasi

Mavzular
Tabiatni muhofaza qilish fotografiyasining baʼzi mavzulariga quyidagilar kiradi:

 Tailanddagi noqonuniy daraxt kesish fotosurati 2011-yilda Chiang May provinsiyasida yoʻl chetidan olingan.
* Himoya qilinadigan hududda vayronagarchilik/qurilish faoliyati.
* Ekologik sezgir zonalarda (ESZ) tijorat faoliyati — milliy bogʻlar va qoʻriqxonalar bilan bevosita chegaradosh hududlar
* Noqonuniy daraxt kesish yoki qazib olish faoliyati
* Yakka tartibdagi daraxtlarni kesishdan tortib yirik gidroelektr loyihasi uchun yerni tozalashgacha boʻlgan yashash joylarining parchalanishi yoki yoʻq qilinishi.
* Oʻrmon yongʻinlari.
* Qoʻriqlanadigan hududlarda qoramol / echkilar.
* Himoya qilinadigan hudud ichida yoki yaqinida yangi yoʻllar.

 Avstraliyada yoʻlda oʻldirilgan kenguru surati
* Brakonerlik yoki ovning dalillari, masalan, boʻsh qurol snaryadlari, tuzoqlar, jagʻ tuzoqlari, terisi olingan tana goʻshti va boshqalar.
* Yoʻl oʻldiradi.
* Yovvoyi tabiat uy hayvonlari sifatida saqlanadi.
* Turizm va uning taʼsiri.
* Oʻrmon hosilini yigʻish.
* Atrof- muhit faollarining ommaviy koʻrgazmalari yoki chiqishlari
* Odam va yovvoyi tabiat ziddiyatli hodisalar yoki natijalar

Manbalar
--------

1. ↑  Carleton Ward Jr. (2008), „Conservation Photography", *Master of Science Thesis*, University of Florida, qaraldi: 2012-02-27
2. ↑  
Shekar Dattatri and Ramki Sreenivasan (2011-12-13), „Beyond The Pretty Picture — Giving Back To Nature Through Photography", *RESOURCES » TOOLKIT*, Conservation India, qaraldi: 2012-02-27
3. ↑  
Shekar Dattatri and Ramki Sreenivasan (2011-12-13), „Beyond The Pretty Picture — Giving Back To Nature Through Photography", *RESOURCES » TOOLKIT*, Conservation India, qaraldi: 2012-02-27Shekar Dattatri and Ramki Sreenivasan (2011-12-13), „Beyond The Pretty Picture — Giving Back To Nature Through Photography", *RESOURCES "TOOLKIT*, Conservation India, retrieved 2012-02-27

Havolalar
---------

* Media related to Conservation photography at Wikimedia Commons

Andoza:Conservation of speciesAndoza:Photography subjectAndoza:Environmental humanities