**Al-Asifiya masjid-madrasasi** (arabcha: ) – Iroqning Bagʻdod shahrida Dajla daryosi boʻyida joylashgan masjid va madrasa majmuasi. Masjid va unga tegishli majmua, shu jumladan maktab binolari, eski sudlar va boshqa sobiq hukumat binolari va saroy umumiy 7.57-hectoare (18.7-acre) maydonga ega boʻlib, Dajla daryosi boʻyida joylashgan. Majmua YuNESKOning taxminiy Jahon madaniy meros obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.

Masjid majmuasi, shuningdek, al-Kulayniy jasadi dafn etilgan kichik ziyoratgohni ham oʻz ichiga oladi.

Tarixi
------

### Maʼlumotlar va asos

Qabrning qurilish usuli bu ziyoratgoh dastlab Abbosiy xalifasidan birining qabri boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. Chunki majmua qurilgan hudud baʼzi tarixchilar taʼkidlaganidek, Banu Abbos qabristoni tasarrufida boʻlgan. Abbosiy xalifalari bunga oʻxshash ziyoratgoh qurish uchun oʻn ming dinorga yaqin mablagʻ sarflashlari odatiy hol edi va oʻsha paytda odamlar islomiy urf-odatlarga koʻra qabr joylarini hech qachon bezatishmagan, shuning uchun ham bu inshoot dastlab Abbosiy xaliflardan birining qabri boʻlgan boʻlishi mumkin. Masjid – madrasa tarkibidagi inshoot va jihozlaridan biri boʻlgan, shuning uchun ham yuqorida tilga olingan madrasa quruvchisi shu yerga dafn etilgan boʻlishi ham mumkin.

 1930-yilda al-Katʼa koʻprigiga qaragan masjid.
Majmua dastlab masjid, tekye va karvonsaroydan iborat boʻlib, Mavla Xona Tekeyiya deb atalgan. Keyinchalik asl majmuaga tegishli boʻlgan bino eroziyaga uchragani sababli buzib tashlanishi kerak boʻlgan. Shundan soʻng majmua soʻfiy tariqatiga mansub boʻlgan tekyeh shogirdlaridan birining tasarrufiga o‘tgan, 1596-yilda bino Muhammad Jalabiy Xatib Al-Divoniy tomonidan taʼmirlangan. Keyin u Mustansiriya madrasasining muassasasiga aylantirilgan. Bino 1825-yilda Bagʻdod valiysi Vazir Dovud Posho tomonidan qayta taʼmirlangan. Oʻsha davrda boshlangʻich va oʻrta bosqich talabalari uchun ikkita madrasa qurilgan boʻlib, ularga vaʼz maydoni va minora biriktirilgan. Shuningdek, Dovud Posho kattaroq namozgohli masjidni ham barpo ettiradi va masjidning janubida toshdan yasalgan va koshinlar bilan bezatilgan ikkita minora qurdiradi. Bino devorlariga Shayx Solih at-Tamimiy sheʼrlari oʻyib yozilgan.

### Keyinchalik sodir boʻlgan voqealar

Majmuada dars bergan shayxlar orasida 1917-yilda vafot etgan shayx Ali bin Husayn al-Kutiy va madrasadagi oxirgi muallim 1957-yilda vafot etgan Shayx Abduljalil bin Ahmad al-Jamil bor edi. Madrasadagi darslik uning vafotidan keyin bekor qilingan va majmuaning arxeologik kutubxonasi Bagʻdoddagi Bob al-Muazzamda joylashgan Xalq vaqflari kutubxonasi tasarrufiga oʻtkazilgan.

Dafn marosimlari
----------------

* **Muhammad ibn Yaʼqub Ishoq al-Kulayniy**, taniqli shia musulmon olimi.

Galereya
--------

* Dajla daryosi, shuningdek, al-Kat’a ko‘prigi va madrasaning Amerika jurnalidan olingan tasviri, 1834-yil.Dajla daryosi, shuningdek, al-Kat’a ko‘prigi va madrasaning Amerika jurnalidan olingan tasviri, 1834-yil.
* Shuhada koʻprigidagi Al-Vazir masjidi yonida joylashgan Al-Asifiya masjidi, 2017-yil.Shuhada koʻprigidagi Al-Vazir masjidi yonida joylashgan Al-Asifiya masjidi, 2017-yil.

Yana qarang
-----------

* Islom portali

* Iroqda islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  „Historical Features of the Tigris River in Baghdad Rusafa, which extends from the school Al-Mustansiriya to the Abbasid Palace". *Tentative Lists: World Heritage Site*.  UNESCO. Qaraldi: 2018-yil 3-yanvar.
2. ↑  „Lessons from the Lives of our Ulema – Part 9". *www.islamic-laws.com*. 2022-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 22-may.
3. ↑  „تحميل كتاب تاريخ مساجد بغداد وآثارها ل محمود شكري الألوسي pdf" (ar). *كتاب بديا*. Qaraldi: 2023-yil 29-avgust.
4. ↑  Al-Darubi, Abdul Gani*. البغداديون أخبارهم ومجالسهم - مطبعة الرابطة* (Arabic), Baghdad, 1958 — 275 bet.
5. ↑  „تحميل كتاب البغداديون أخبارهم ومجالسهم ل إبراهيم الدروبي pdf" (ar). *كتاب بديا*. Qaraldi: 2023-yil 29-avgust.