**Boško Balaban** (xorvatcha talaffuzi: Boshko Balaban; 1978-yil 15-oktyabrda tugʻilgan) — xorvatiyalik sobiq futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan. Balaban Xorvatiya terma jamoasida ham oʻynagan.

Klubdagi faoliyati
------------------

### Dastlabki faoliyati

Rijekada tugʻilgan Balaban mahalliy HNK Rijeka klubida oʻynay boshlagan va 1995—2000-yillar oraligʻida 97 ta oʻyinda maydonga tushib, jami 21 ta gol urgan. 1999—2000-yilgi mavsumda u 15 ta gol bilan jamoasining eng yaxshi toʻpurari boʻldi va Xorvatiyaning boshqa bir klubi — Dinamo Zagreb jamoasining eʼtiborini tortdi. Dinamoda oʻynagan Balaban golli oʻyinlarini davom ettirdi va 25 ta oʻyinda 14 ta gol urib, yana liga toʻpurariga aylandi. Keyingi mavsumda ikkita oʻyinda u Aston Villa tomonidan 5,8 million funt sterling evaziga shartnoma imzoladi va haftasiga 20 000 funt sterling maosh oladi.

### Aston Villa

Balaban Aston Villa uchun forma topa olmadi, ikki yarim yil ichida bor yoʻgʻi toʻqqizta oʻyinda maydonga tushdi, ulardan yettita oʻrinbosar sifatida boʻldi. Balaban 2002—2003-yilgi mavsumda Dinamo Zagrebga ijaraga berilgan va 24 ta oʻyinda 15 marta gol urgan. 2003-yil dekabr oyida Aston Villa Balabanni shartnomasidan ozod qildi va u Brugge uchun tekin transfer evaziga imzo chekdi.

Balaban muntazam ravishda Premyer liganing barcha davrlardagi eng yomon transferlaridan biri sifatida tilga olinadi. 2019-yilda *FourFourTwo* nashriga bergan intervyusida Balaban bunga eʼtiroz bildirgan va Aston Villa unga hech qachon o‘ynash imkoniyatini bermaganligini taʼkidlagan: „Agar siz shartnoma imzolash uchun katta pul tashlaydigan klub bo‘lsangiz-u, keyin sotib olgan futbolchilarni o‘ynashiga ruxsat bermasangiz, hazillashib aytganda, bu sizning hisobingizga boʻladi".

### Brugge klubi

2004—2005-yilgi mavsumda Balaban Brugge safida 24 ta oʻyinda maydonga tushib, 25 ta gol urgan; 2005—2006-yilgi mavsumda u Brugge uchun 30 ta oʻyinda 27 ta gol urgan. 2007-yilning avgustida Balaban Brugge eng yaxshi toʻpurar Fransua Stercheleni sotib olganidan keyin Dinamoga qaytdi. Balaban Bruggeni juda sogʻinishini va u klubda ajoyib vaqt oʻtkazganini aytdi. Balaban Super Boskoning Brugge muxlislari orasida bir oʻyinda toʻrt marta gol urgan va har bir uchrashuvda oʻrtacha 0,5 gol kiritgani uchun shunday laqabga sazovor boʻldi.

### Dinamo Zagreb

Balaban Dinamo Zagrebning klubida ishlagan paytida u Inter Zapresic darvozasiga gol urganidan keyin muxlislarga fashistik salom bilan munosabatda boʻlgan. U 100 KN (taxminan 14 yevro) jarima toʻlashi kerak edi.

### Panionios

2009-yilning iyun oyida Panionios Balaban bilan 3 yillik shartnoma imzoladi. Balaban sakkizta gol urdi va u Panioniosning 2009—2010-yilgi Super ligadagi birinchi toʻpurari boʻldi.

### Selangor FA

2012-yilning 29-yanvarida Malayziya Super ligasining Selangor FA jamoasi Balaban bilan oshkor etilmagan haq evaziga shartnoma imzoladi. U 2012-yil 14-fevralda liga yetakchisi Kelantan FAga qarshi oʻyinda debyut qildi va Selangor 2:1 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda g‘alaba golini kiritdi.

Selangorga AFC kubogi-2013 saralashiga yordam berganidan soʻng, Balaban bilan oʻzaro kelishuvdan soʻng shartnoma uzaytirilmadi.

Xalqaro faoliyati
-----------------

Balaban 2000—2007-yillarda Xorvatiya terma jamoasi safida 35 ta o‘yin o‘tkazib, 10 ta gol urgan. Uning debyuti 2000-yilning 16-avgustida Slovakiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida, bir yildan ortiq vaqt davomida Xorvatiyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasining doimiy aʼzosi boʻlganidan soʻng amalga oshdi. Balabanning debyuti muvaffaqiyatli bo‘ldi, chunki u 1:1 hisobida durang o‘ynagan Xorvatiyaning yagona goliga mualliflik qilgan edi.

Balaban Xorvatiya terma jamoasining 2002-yilgi Jahon chempionatiga saralash bosqichida ajoyib oʻynadi. U barcha sakkizta oʻyinda maydonga tushdi va beshta gol urdi, jumladan, 2001-yil 24-martda Latviyaga qarshi oʻyinda 4:1 hisobida gʻalaba qozondi. U 2002-yilgi Jahon chempionatining yakuniy turnirida ham Xorvatiya terma jamoasida ishtirok etgan, biroq guruhdagi uchta oʻyinni ham zaxirada oʻtkazgan. Keyinchalik Balaban 2003-yilning fevralidan 2004-yilning avgustigacha Xorvatiya terma jamoasi safida hech qanday oʻyinda ishtirok etmadi va UEFA Euro-2004 saralash bosqichida hamda final turnirida qatnashmadi. U 2004-yil 9-oktyabrda Xorvatiya terma jamoasining 2006-yilgi FIFA Jahon chempionatiga saralash bosqichida Bolgariyaga qarshi raqobatbardosh qaytishini amalga oshirdi va keyin yana to‘rtta saralash o‘yinida maydonga tushib, 2005-yil 3-sentyabrda Islandiyaga qarshi o‘yinda dubl qayd etdi. Balaban 2006-yilgi Jahon chempionati finalida ham jamoa aʼzosi boʻlgan, biroq guruhdagi uchta oʻyinni ham zaxirada oʻtkazgan.

2006-yil sentyabr oyi boshida Xorvatiya terma jamoasi bosh murabbiyi Slaven Bilic jamoadoshlari Ivica Olic va Dario Srna bilan birga Balabanni Zagreb diskotekasida kechga choʻzilgan ziyofat tufayli Rossiyaga qarshi Euro-2008 saralashining dastlabki oʻyinida ishtirok etish uchun tarkibdan chiqarib yubordi. Biroq, Balaban bir oydan soʻng Andorraga qarshi saralash oʻyinida Xorvatiya 7:0 hisobida gʻalaba qozonganda uchta futbolchidan yagonasi boʻlib tarkibga qaytdi. Oʻyinga bir soat qolganda zaxiradan maydonga tushgan, Xorvatiya 5:0 hisobida oldinda boʻlgan paytida Balaban Xorvatiya terma jamoasi uchun eng tezkor golni kiritdi va maydonga tushganidan 20 soniya oʻtib gol urdi.

Faoliyat statistikasi
---------------------

### Klub

Manba:

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar| Klub | Mavsum | Liga | Kubok | Liga kubogi | Kontinental | Jami |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Divizion | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar | Ishtirok | Gollar |
| HNK Rijeka | 1995—1996 | Prva HNL | 3 | 0 | 0 | 0 | - | - | 3 | 0 |
| 1996—1997 | Prva HNL | 19 | 1 | 1 | 0 | - | - | 20 | 1 |
| 1997—1998 | Prva HNL | 26 | 1 | 2 | 0 | - | - | 28 | 1 |
| 1998—1999 | Prva HNL | 23 | 4 | 2 | 0 | - | - | 25 | 4 |
| 1999—2000 | Prva HNL | 29 | 16 | 3 | 1 | - | 2 | 0 | 34 | 17 |
| Jami | 100 | 22 | 8 | 1 | 0 | 0 | 2 | 0 | 110 | 23 |
| Dinamo Zagreb | 2000—2001 | Prva HNL | 25 | 14 | 3 | 5 | - | 4 | 0 | 32 | 19 |
| 2001—2002 | Prva HNL | 2 | 1 | 0 | 0 | - | 0 | 0 | 2 | 1 |
| Jami | 27 | 15 | 3 | 5 | 0 | 0 | 4 | 0 | 34 | 20 |
| Aston Villa | 2001—2002 | Premyer liga | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 8 | 0 |
| Dinamo Zagreb | 2002—2003 | Prva HNL | 24 | 15 | 2 | 3 | 0 | 0 | 4 | 0 | 30 | 18 |
| Club Brugge | 2003—2004 | Belgiya Birinchi Divizioni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 2004—2005 | Belgiya Birinchi Divizioni | 22 | 9 | 3 | 0 | 1 | 0 | 8 | 4 | 34 | 13 |
| 2005—2006 | Belgiya Birinchi Divizioni | 30 | 13 | 1 | 0 | 1 | 1 | 8 | 3 | 40 | 17 |
| 2006—2007 | Belgiya Birinchi Divizioni | 29 | 16 | 6 | 4 | - | 5 | 3 | 40 | 23 |
| Jami | 83 | 40 | 10 | 4 | 2 | 1 | 21 | 10 | 116 | 55 |
| Dinamo Zagreb | 2007—2008 | Prva HNL | 18 | 11 | 4 | 2 | - | 6 | 1 | 28 | 14 |
| 2008—2009 | Prva HNL | 13 | 6 | 3 | 4 | - | 9 | 2 | 25 | 12 |
| Jami | 31 | 17 | 7 | 6 | 0 | 0 | 15 | 3 | 53 | 26 |
| Panionios | 2009—2010 | Gretsiya Super ligasi | 24 | 8 | 3 | 1 | - | - | 27 | 9 |
| 2010—2011 | Gretsiya Super ligasi | 26 | 4 | 1 | 0 | - | - | 27 | 4 |
| Jami | 50 | 12 | 4 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 54 | 13 |
| Selangor FA | 2012 | Liga Super | 20 | 12 | 2 | 1 | 8 | 4 | - | 27 | 9 |
| Faoliyati jami | 343 | 133 | 35 | 21 | 10 | 5 | 46 | 13 | 434 | 172 |

### Xalqaro ishtiroklari

Manba:

| Xorvatiya |
| --- |
| Yil | Ishtirok | Gollar |
| 2000 | 3 | 1 |
| 2001 | 9 | 5 |
| 2002 | 2 | 0 |
| 2003 | 1 | 0 |
| 2004 | 3 | 0 |
| 2005 | 6 | 2 |
| 2006 | 6 | 2 |
| 2007 | 5 | 0 |
| Jami | 35 | 10 |

### Xalqaro gollari

| # | Sana | Joy | Raqib | Hisob | Natija | Musobaqa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2000-yil 16-avgust | Tehelné pole, Bratislava, Slovakiya |  Slovakiya | **0** – 1 | 1 – 1 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 2 | 2001-yil 24-mart | Gradski vrt, Osijek, Xorvatiya |  Latviya | **1** – 0 | 4 – 1 | 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 3 | **2** – 0 |
| 4 | **3** – 0 |
| 5 | 2001-yil 2-iyun | Stadion Varteks, Varaždin, Xorvatiya |  San Marino | **2** – 0 | 4 – 0 |
| 6 | 2001-yil 6-iyun | Skonto Stadions, Riga, Latviya |  Latviya | **0** – 1 | 0 – 1 |
| 7 | 2005-yil 3-sentyabr | Laugardalsvollur, Reykyavik, Islandiya |  Islandiya | **1** – 1 | 1 – 3 | 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |
| 8 | **1** – 2 |
| 9 | 2006-yil 23-may | Ernst Happel Stadion, Vena, Avstriya |  Avstriya | **1** – 4 | 1 – 4 | Oʻrtoqlik uchrashuvi |
| 10 | 2006-yil 7-oktyabr | Maksimir stadioni, Zagreb, Xorvatiya |  Andorra | **6** – 0 | 7 – 0 | UEFA Euro-2008 saralashi |
|

Yutuqlari
---------

**Dinamo Zagreb**

* Prva HNL: 2002—2003, 2007—2008
* Xorvatiya kubogi: 2000—2001, 2007—2008, 2008—2009
* Xorvatiya Super kubogi: 2002

**Brugge klubi**

* Belgiya Birinchi Divizioni: 2004—2005
* Belgiya kubogi: 2003—2004, 2006—2007
* Belgiya Super kubogi: 2005

**Individual**

* SN Yellow Shirt mukofoti: 2001
* Xorvatiya uchun eng tezkor gol
* Malayziya ligasining eng yaxshi toʻpurari: 2012

Manbalar
--------

1. ↑  *The PFA Footballers' Who's Who 2002/2003*. Queen Anne Press, 2002 — 27 bet. ISBN 9781852916480.
2. ↑  *Fifield, Dominic*. „Balaban's contract terminated by Villa". *The Guardian* (4-dekabr 2003-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2012-yil.
3. ↑  *Edgar, Bill*. „The 50 worst transfers". *The Times* (18-iyul 2007-yil). Qaraldi: 7-may 2010-yil.
4. ↑  „What's it like to be a big-money flop? Five players who've been there tell FourFourTwo...". *FourFourTwo*.  FourFourTwo (22-yanvar 2019-yil). 26-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-yanvar 2020-yil.
5. ↑  „JOE's Forgotten Footballers: Boško Balaban". *Joe*. Qaraldi: 6-mart 2017-yil.
6. ↑  *Zulhilmi Zainal*. „Selangor 2–1 Kelantan: Bosko Balaban proves he is worth the wait". Goal.com (14-fevral 2012-yil). Qaraldi: 21-fevral 2012-yil.
7. ↑  *K. RAJAN*. „Bosko starts with a bang". *The Star* (15-fevral 2012-yil). Qaraldi: 21-fevral 2012-yil.
8. ↑  „Irfan ikat bekas peledak Croatia" (ms).  bharian.com.my. 21-fevral 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-fevral 2013-yil.
9. ↑  „Player Database". *EU-football*. Qaraldi: 5-iyun 2022-yil.
10. ↑  „Boško Balaban Dinamo statistics". povijest.gnkdinamo.hr. Qaraldi: 8-oktabr 2017-yil.
11. ↑  „BOŠKO BALABAN". hns-cff.hr. Qaraldi: 8-oktabr 2017-yil.