**Licence to kill** (tarjimasi: Qotillik uchun ruxsatnoma) – Buyuk Britaniyalik superjosus James Bond haqidagi filmlarning oʻn oltinchisi. Bosh rolni aktyor Timothy Dalton ijro etgan

Syujet
------

DEA agentlari MI6 agenti James Bond va uning doʻsti, Markaziy razvedka boshqarmasi agenti Feliks Leiterni Leyterning Key-Westdagi toʻyiga ketayotganda, narkobaron Frants Sanchesni qoʻlga olishda yordam berish uchun chaqirishadi. Bond va Leiter Sanchesning samolyotiga ilgak va shnurni bogʻlab, uni Sohil xavfsizlik vertolyoti bilan havodan urib tushirishadi, Sanchesni qoʻlga olishadi. Shundan soʻng, Bond va Leiter marosim vaqtida cherkovga parashyut bilan tushishadi.

Shundan soʻng, Feliks tantanali ravishda uylanadi. Biroq, politsiyadagi korrupsiya tufayli Sanches yana ozod qilinadi. Bond toʻy marosimidan soʻng doʻstining uyidan zoʻrgʻa chiqib ketadi, shunda Sanchesning banditlari uyga bostirib kirishdi. Ular Feliksning xotini Dellani oʻldirishadi. Feliksning oʻziga yanada shafqatsiz munosabatda boʻlishadi: uni akulalar bilan toʻldirilgan suvga tushirishadi, uning jasadi uyga qaytariladi. Feliks ogʻir nogiron boʻlsa ham tirik qoladi. Bond uni shunday holda topadi va tez yordam chaqiradi. Feliks bir oyogʻidan ayrilgan, shifokorlar ikkinchi oyogʻi uchun kurashadi. Endi 007 agentining vazifasi Frans Sanchesni zararsizlantirish va doʻsti uchun qasos olishdir. Bond Leiterning nogiron boʻlib qolgan joyini topadi – dengiz tadqiqotchisi va Sanchesning doʻsti Milton Krestga tegishli dengiz hayoti mavjud akvarium boʻlib chiqadi. MI6 rahbari M bunga qarshi boʻlishiga qaramay, Bond qasos olishni boshlaydi. Kechasi u Milton Crest akvariumiga kiradi. Odamlarini oʻldiradi va Sanchesning qochishiga yordam bergan politsiyachi Ed Killifer akulalar bilan hovuzga tashlanadi. Buning uchun Bond qoʻlga olinadi va M ga topshiriladi, u Bonddan oʻz qasoslarini tugatishni talab qiladi. Rad etilgan M Bondning oʻldirish litsenziyasini bekor qiladi va undan qurolni olib qoʻymoqchi boʻladi, lekin 007 qochib ketadi. Shundan soʻng, Bond Leiterning doʻsti Sharkee yordamida Kross kemasiga reyd oʻtkazadi va Kross Sanchesga pul va giyohvand moddalarni tashish uchun oʻz kemasi va chuqur dengiz suv osti kemalaridan foydalangan holda bitimlar tuzishga yordam berayotganini aniqlaydi. Kabinalardan birida Bond Sanchesning rafiqasi Lupe Lamorani topadi, lekin u uni haydab yuboradi va Sharkee ham vafot etadi. Bond topiladi va u Krossning yana bir qancha odamlarini oʻldiradi, giyohvand moddalarni yoʻq qiladi va Sanchesning pullari bilan samolyotni oʻgʻirlab ketadi. Moneypenny Q ni taʼtilga chiqqan Bondga yordam berish uchun yuboradi. 007 Sanches bilan aloqada boʻlgan Markaziy razvedka boshqarmasi xodimlarining roʻyxatini topadi va yagona tirik agent, Markaziy razvedka boshqarmasi uchuvchisi Pam Buvier bilan barda uchrashuv tayinlaydi. Biroq uchrashuvga Sanchesning qoʻl ostidagilaridan biri Dario ham ikkalasini oʻldirish niyatida keladi. Agentlar qochib qutulishga muvaffaq boʻlgan barda umumiy janjal kelib chiqadi. Keyin Bond va Buvier norasmiy egasi Sanches boʻlgan Istmus Siti mehmonxonasiga boradilar. Jeyms, Pem va Q mehmonxonaga kirishadi, Bond Sanchesni topadi. U Sanchesning oʻq oʻtkazmaydigan oyna ortida oʻtirganini bilib oladi. Derazaga portlovchi moddalar oʻrnatadi, qarama-qarshilikdagi tashlandiq uyga boradi, derazani portlatib yuboradi va Sanchesni snayper miltigʻi bilan otib tashlamoqchi boʻladi, lekin unga Gonkongdagi giyohvand moddalarga qarshi kurashuvchi agentlar hujum qilishadi, ular yashirincha ishlagan holda Sanchesning doirasiga deyarli kirgan. Ular Bonddan uning kimligini va nima uchun ularni bezovta qilayotganini bilishga harakat qilishadi, lekin ularga Sanchesning odamlari hujum qilishadi. Ular Gonkong agentlarini oʻldiradilar va Bondni Sanchesning villasiga olib boradilar. Narkobaron Bondni uning dushmani emas deb hisoblaydi va 007 bundan foydalanadi. U Krossni Sanchesga suiqasd uyushtirganlikda ayblaydi va Sanchesning oʻgʻirlagan pullarini kemaga joylashtiradi. Sanches Krossni oʻldiradi. Sanches Bond va uning giyohvand moddalar savdosi bilan shugʻullanadigan doʻstlarini yashirin dori zavodiga olib boradi. Dario ham Sanchesga Bondning asl maqsadi va rolini ochib beradi. Qoʻlga olingan Bond zavodda yongʻinga sabab boʻladi, shundan soʻng gʻazablangan Sanches Bondni maydalagichga olib boradigan konveyerga joylashtirishni buyuradi. Sanches va uning boshqa sheriklari giyohvand moddalarga toʻla toʻrtta tankerda ketishadi, Dario esa Bondning omon qolmasligiga ishonch hosil qilish uchun orqada qoladi. Buvier oʻz vaqtida yetib boradi va Bondni qutqaradi, Darioni oʻldiradi. Buvier yordamida Bond yoqilgʻi tankerlaridan birini qoʻlga kiritishga va qolganlarini yoʻq qilishga muvaffaq boʻladi. Sanches va Bondni olib ketayotgan soʻnggi yoqilgʻi tankeri halokatga uchraydi, Sanches Bondni oʻldirishga tayyorlanadi, ammo Bond Sanchesni yoqish uchun Feliks Leiterning zajigalkasidan foydalanadi. Sanches oʻlimidan oldin Bondning qasos sababini bilib oladi. Bond omon qoladi va M Bondning oʻldirish uchun ruxsatnomasini tiklaydi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Licence To Kill film locations".  Worldwide Guide to Movie Locations (2014). 31-yanvar 2010-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-iyul 2015-yil.

 (Wayback Machine saytida 31-yanvar 2010-yil sanasida arxivlangan)[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑  „Franchises: James Bond". *Box Office Mojo*.  IMDb.com, Inc. Qaraldi: 4-aprel 2012-yil.
3. ↑  Harmetz, Aljean. Creating a Thriller, Their Words Are Their Bond (9-iyul 1989-yil).
4. ↑  Johnston, Sheila. A cleaner, harder 007 (16-iyun 1989-yil).

| * k
* m
* t
James Bond |
| --- |
| Kitoblar | 
* Royal qimorxonasi
* Yashayver
* Moonraker
* Yashasin olmoslar
* Rossiyadan muhabbat bilan
* Doktor No
* Goldfinger
* For your eyes only
* Sharli momaqaldiroq
* Meni sevgan josus
* Hazrati Oliyalarining maxfiy xizmatida
* Ikki hayoting bor
* Oltin toʻpponchali kishi
* Sakkizoyoq. Koʻz chaqnashi

 |
| Filmlar | 
* Doktor No
* Rossiyadan muhabbat bilan
* Goldfinger
* Sharli momaqaldiroq
* Ikki hayoting bor
* Hazrati Oliyalarining maxfiy xizmatida
* Yashasin olmoslar
* Yashayver
* Oltin toʻpponchali kishi
* Meni sevgan josus
* Moonraker
* Faqat sening koʻzlaring uchun
* Sakkizoyoq
* Qotillik uchun sharoit
* Koʻz chaqnashi
* Qotillik uchun ruxsatnoma
* Oltin koʻz
* Ertangi kun doim bor
* Dunyo ham kam
* Oʻlishning mavridi emas
* Royal qimorxonasi
* Mehribonlik kvanti
* Skyfall
* Doira
* Oʻlish vaqti emas

 |
| Norasmiy filmlar | 
* Hech qachon „hech qachon" dema
* Royal qimorxonasi (film, 1954)
* Royal qimorxonasi (film, 1967)

 |
| Aktyorlar | 
* Barry Nelson
* David Niven
* Sean Connery
* George Lazenby
* Roger Moore
* Timothy Dalton
* Pierce Brosnan
* Daniel Craig

 |