**Sergey Mixaylovich Grinkov** (ruscha: *Сергей Михайлович Гриньков*; Mixaylovich Grinkov 1967-yil 4-fevral — 1995-yil 20-noyabr) rossiyalik konki uchuvchisi edi. Uning rafiqasi Yekaterina Gordeeva bilan birgalikda 1988 va 1994 yillarda Olimpiya chempioni va toʻrt karra jahon chempioni (1986, 1987, 1989, 1990) boʻlishgan.

Shaxsiy hayoti
--------------

Sergey Grinkov Moskvada Anna Filipovna Grinkova va Mixail Kondrateyevich Grinkov oilasida tugʻilgan, uning opasi Natalya Mikaylovna Grinkova ham boʻlgan. U 1991-yil aprel oyida Yekaterina Gordeevaga turmushga chiqdi. SSSR diniy marosimlarni tan olmagani uchun ular ikkita marosim oʻtkazdilar. Qonuniy, rasman davlat tomonidan tasdiqlangan toʻy 20-aprelda, rus pravoslav cherkovida diniy toʻy 28-aprelda boʻlib oʻtgan. 1992-yil 11-sentyabrda Gordeeva Nyu-Jersi shtatining Morristown shahrida qizi Daria „Dasha" Sergeyevna Grinkovani dunyoga keltirdi. 1994-yilgi Olimpiadan keyin ular Konnektikut shtatining Simsberi shahrida istiqomat qildilar. Daria 9 yoshida konkida uchish bilan jiddiy shugʻullana boshlagan, onasi bilan 2003—2007-yillarda bir nechta konkida uchish shoularida ishtirok etib kelgan, ammo 2007-yilda boshqa narsalarga qiziqishi ortganligi sababli konkida uchishni tashlagan.Lekin Daria hali ham onasi bilan havaskorlar safida konkida uchib keladi.

Grinkovning otasi 1991-yilda yurak xastaligidan, onasi 2000-yilda Moskvada vafot etgan.

Faoliyati
---------

Grinkov birinchi marta besh yoshida Moskvadagi TsSKA — bolalar va o'smirlar sport maktabiga qabul qilingan va oʻsha joyda muz ustida uchgan. Grinkov kuchli yakka konki uchuvchisi boʻlmagani uchun, murabbiyi Vladimir Zaxarov uni juftlik konkida uchishda sinab koʻrishga qaror qildi va 1981-yil avgust oyida Moskvadagi Markaziy Qizil Armiya klubidagi (CSKA) oʻn bir yoshli Yekaterina Gordeeva bilan juftlik boʻlgan.

Bu juftlik 1985-yilda Kolorado shtatining Kolorado-Springs shahrida o'tkazilgan o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionatida g'olib boʻlishdi. Keyingi yili ular figurali uchish boʻyicha 4-jahon chempionatida gʻalaba qozonishib, takroriy jahon chempioni boʻlishgan. 1988-yilda Alberta shtatining Kalgari shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiya o'yinlarida oltin medalni qoʻlga kiritishgan. Grinkov figurali uchish boʻyicha eng yosh Olimpiya chempionlaridan biriga aylangan.

Ular 1988-yilda oʻtkazilgan jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritishgan. 1989-yilda bu unvonni qaytarib oldilar va 1990-yilda unvondi muvaffaqiyatli himoya qilib 1990-yilning kuzida ular professionalga aylanishgan. Ular 1991-yilda professionallar boʻyicha birinchi jahon chempionligini qoʻlga kiritdilar va bu unvonni yana ikki marta (1992 va 1994) oʻzlarida saqlab qolishgan.

Gordeeva va Grinkov qatnashgan deyarli barcha musobaqalarda gʻolib chiqishgan. Katta va professional darajadagi 31ta musobaqada ular 24 marta birinchi oʻrinni egallagan, lekin bir marta shohsupaga koʻtarilgan. Birinchi jahon chempionatida kumush medalni va toʻrtta musobaqadan tashqari hammasida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Ular 1987-yilgi jahon chempionatida xalqaro musobaqada toʻrt karra buralib koʻtarishni muvaffaqiyatli yakunlagan tarixdagi kam sonli juftlik jamoalaridan biri boʻlishgan. 1987-yilgi Yevropa chempionatida ham qiyin manevrni uddalashgan, lekin Grinkovning butsasidagi muammo va qoidalarni tushunmaganligi tufayli ular oʻsha musobaqadan diskvalifikatsiya qilingan (hakam ularga toʻxtashga ishora qildi, musiqani oʻchirib quyishgan, lekin ular konkida uchishda davom etishgan).

Bu juftlik muz ustida jimgina uchishlari bilan mashhur boʻlgan. „Grinkov va Gordeeva konkida shovqin qilmasdan uchardilar bu esa oʻziga xos bir xislati boʻlishgan. Ular shunchalik tez harakat qilishardiki, pichoqlari muzga tirnalmas edi". Grinkovning toʻsatdan vafot etganidan bir necha kun oldin ularning ommaviy chiqishlari Albany, Nyu-Yorkdagi „Skates for Gold III" televizion maxsus dasturida boʻlgan.

Vafoti
------

1995-yil 20-noyabrda Grinkov, Gordeeva bilan 1995 — 1996 yillardagi „Yulduzlar muz ustida" gastroli uchun mashq qilayotgan vaqtida, Nyu-Yorkning Leyk-Plasid shahrida yurak xurujidan, vafot etgan. Shifokorlar Grinkovning yurak xurujiga sabab, koronar arteriyalarni qattiq tiqilib qolganligini aniqladilar (uning arterial ochilishi maʼlumotlarga koʻra, pin teshigi kattaligida edi). Keyinchalik testlar uning erta yurak xurujlari bilan bogʻliq genetik xavf omiliga ega ekanligini aniqlashgan. Xavf omili PLA-2 varianti deb topilgan va „Grinkov xavf omili" sifatida ham tanilgan. Grinkov 28 yoshda. Uning rafiqasi 24 yoshda, qizi esa 3 yoshda boʻlgan.

Grinkov Moskvadagi Vagankovskoye qabristoniga dafn etilgan. Gordeeva yaʼni uning bevasi, barcha yulduzlar bilan birga, 1996-yil fevral oyida Grinkovni sharafiga „Umr bayrami" deb nomlangan konkida uchish tadbirini oʻtkazishdi, keyinchalik u televidenie orqali namoyish etilgan. Gordeeva shuningdek, ularning hayoti va hamkorligi haqida "*Mening Sergeyim. Sevgi hikoyam''* nomli kitob yozgan, keyinchalik u „Mening Sergeyim" nomli televizion film olingan va DVD diskida chop etilgan. Yozuvchi — Anne E. Hill tomonidan „*Ular juda yosh oʻlgan. Sergey Grinkov*" nomli kitob yozilgan.

Natijalari
----------

Ekaterina Gordeeva bilan birgalikda.

| **Xalqaro** |
| --- |
| Tadbirlar | 1983 — 1984 yillar | 1984 — 1985 yillar | 1985 — 1986 yillar | 1986 — 1987 yillar | 1987 — 1988 yillar | 1988 — 1989 yillar | 1989 — 1990 yillar | 1990 — 1991 yillar | 1991 — 1992 yillar | 1992 — 1993 yillar | 1993 — 1994 yillar |
| Olimpiada |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |  | 1 |
| Dunyoda |  |  | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 |  |  |  |  |
| Yevropada |  |  | 2 |  | 1 |  | 1 |  |  |  | 1 |
| Yaxshi niyat oʻyinlari |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |
| Skate Kanada |  |  | 1 | 2 |  |  |  |  |  |  | 1 |
| NHK kubogi |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |
| Moskva yangiliklarida |  |  | 4 |  | 1 |  |  |  |  |  |  |
| **Xalqaro: Junior** |
| Yoshlar dunyosi | 5 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| **Milliy** |
| Rossiya chempioni. |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |
| Sovet chempioni. |  | 6 | 2 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| **Boshqa** |
| World Pro. |  |  |  |  |  |  | 2 | 1 | 1 |  | 1 |
|  |

Manbalar
--------

1. ↑  „Татьяна Тарасова и ее ученики | Fotolenti | Lenta novostey „RIA Novosti"". *www.rian.ru*. 12-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
2. ↑  Yu, Sylvia „Marinaʼs Muse", Grace & Gold Newsletter, Winter 1999 (Scans available at:  (retrieved 3 August 2010)
3. ↑  World Figure Skating Championships
4. ↑  World Professional Figure Skating Championships
5. 1 2  Gordeeva & Grinkov Results Summary at Pairs on Ice „[pairsonice] Ekaterina Gordeeva and Sergei Grinkov Profile". 7-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2010-yil.
6. ↑  Gordeeva, Ekaterina with E.M. Switft, My Sergei: A Love Story, 1996.
7. ↑  „Sergey Grinkov | Russian figure skater" (inglizcha). *Encyclopedia Britannica*. Qaraldi: 13-oktabr 2020-yil.
8. ↑  Blumenthal, M.D. Roger S. and Simeon Margolis, Heart Attack Prevention (2007), p. 13
9. ↑  'My Sergei' Region 1 DVD (1999) ASIN#:B00000I208

Adabiyotlar
-----------

* Gordeeva, Yekaterina. (1996). *Mening Sergey. Sevgi hikoyasi*. Warner Books Inc. ISBN 0-446-52087-X.