recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Muhammad Rashid Rido** (1865-yil 23-sentabr, Usmonli Suriya — 1935-yil 22-avgust, Qohira, Misr) — Misr diniy va jamoat arbobi, musulmon islohotchisi. „Musulmon birodarlar"ning mafkuraviy salaflaridan biri. 1898-yildan beri „Al-Manar" („Mayoq") jurnali muharriri. Muhammad Rashid Rido shariat pozitsiyalarini jonlantirishni asosiy vazifa deb bilgan va arab davlatlarining yevropalashuvini tanqid qilgan.

Tarjimai holi
-------------

Muhammad Rashid Rido 1865-yil 23-sentabrda Tripoli yaqinidagi Qalamun qishlogʻida tugʻilgan. U Muhammad Abduh va Jamoliddin al-Afgʻoniy tarafdoridir. 1898-yilda u „Al-Manar" ijtimoiy-siyosiy va diniy jurnaliga asos solgan va umrining oxirigacha uning noshiri boʻlgan. 33-yoshida u Misrga koʻchib oʻtdi. 1912-yilda u musulmon targʻibotchilarini tayyorlaydigan targʻibot va ustozlik maktabiga asos soldi. 1919-yilda u imperialistik kuchlarga talablarni ishlab chiqqan Suriya Kongressining raisi edi. 1920-yilda u Misrga qaytib keldi. Muhammad Rashid Rido musulmon mamlakatlariga (Suriya va Falastin) mustaqillik berishga harakat qildi.

Qarashlari
----------

1922-yilda Rashid Rido oʻz asarini nashr etdi, unda u xalifa saylanishi kerak boʻlgan Arab xalifaligini qayta tiklash tarafdori edi. Xalifa davlatni himoya qilish va shariat qonunlarining amal qilishini taʼminlashga majburdir. Xalifalikning monarxiyaga aylanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun u xalifani bu lavozimdan chetlatish huquqiga ega boʻlgan maxsus kengash (shoʻro) tuzishni taklif qildi. 1924-yilda Usmonli imperiyasi tugatilgandan soʻng R. Rido tarixda qolgan xalifalikka muqobil boʻlgan „islom davlati" atamasini kiritdi. Pokistonda islom davlati va musulmon parlamentarizmi gʻoyalari hayotga tatbiq etildi.

Muhammad Rashid Rido Qur’on tafsiri muallifi. Unda u islom dinining asosiy qoidalari ijtimoiy va ilmiy-texnika taraqqiyotiga zid emasligini taʼkidlagan.

Kitoblari
---------

* „Islom birligi" (1921)
* „Halifalik yoki Buyuk Imomat" (1922)
* „Vahhobiylar va Hijoz" (1925)
* „Imom Shayx Muhammad Abduh" (1931).

Manbalar
--------

1. ↑  „РИДА Мухаммед Рашид".  Persons-Info.com. 10-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-mart 2013-yil.
2. ↑  Али-заде 2007. sfn error: no target: CITEREFАли-заде2007 (help)
3. 1 2  Калинин Н. Г. „Рида Мухаммед Рашид",*. Большая советская энциклопедия: В 30 т.*. М.: Советская энциклопедия, 1969-1978.

Adabiyotlar
-----------

* Ali-zade A. A. Rida Muxammad Rashid // Islamskiy ensiklopedicheskiy slovar. — M. : Ansar, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
* Калинин Н. Г. „Рида Мухаммед Рашид",*. Большая советская энциклопедия: В 30 т.*. М.: Советская энциклопедия, 1969-1978.
* Шакиб Арслан*. Ас-Сайид Рашид Рида ау Аха арабаин сана (Рашид Рида или сорокалетняя дружба)*, Дамаск, 1937.
* Ибрахим Ахмед аль-Адани*. Рашид Рида: аль-имам аль-муджахид, (Рашид Рида: имам-борец)*, Каир, 1964.
* Adams С. С.*. Islam and modernism in Egypt*, L. 1933.
* Laoust H.*. Le cali’fat dans la doctrine de Rasid Rida*, Beyrout, 1938.
**Diaxroniya** (dia... va yun. chronos — vaqt, zamon) — til tizimining lingvistik tadqiqot manbai sifatidagi tarixiy taraqqiyoti, til taraqqiyotini vaqt nuqtai-nazaridan oʻrganish. Tilshunoslikda D. tushunchasi sinxroniyaga qarama-qarshi qoʻyiladi. Diaxronik lingvistika baʼzan qiyosiy-tarixiy tilshunoslik, 20-asrdan boshlab tarixiy fonetika bilan aynan bir narsa deb qaraldi. Keyinchalik uning tadqiqot obʼyekti sifatida tildagi oʻzgarishlarni, bu oʻzgarishlarning sabablarini, paydo boʻlish davrini oʻrganish nazarda tutildi. 20-asr 2-yarmida diaxronik yondashish, til tarixini davrlarga boʻlib oʻrganish bilan bogʻliq sof tarixiy yoʻnalishdan farqli oʻlaroq, til tizimida sodir boʻladigan diaxronik oʻzgarishlarni, tilning tizim sifatidagi taraqqiyoti qonuniyatlarini oʻrganishga qaratildi. D. til faoliyati xususiyatlarini zamonda, jumladan, sinxroniyada bilishga imkon beruvchi vosita boʻlib, umuman til nazariyasining muhim qismidir.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**„Maqol va idiomalar tarjimasi"**, toʻliq nomi **„Maqol va idiomalar tarjimasi: Rus tilidan oʻzbekchaga maqol, matal va idiomalarni tarjima qilish masalasiga doir"** — oʻzbek tilshunosi Gʻaybulla Salomov qalamiga mansub tarjimashunoslik boʻyicha kitob. 1961-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasida chop etilgan. Asar rus tilidan oʻzbek tiliga maqol, matal va idiomalarni tarjima qilish masalasiga bagʻishlangan. Unda ayrim frazeologik iboralar ularning ozarbayjon, qozoq, tatar va boshqa tillarga qilingan tarjimalari bilan solishtirilgan hamda bunday koʻchma maʼnoli birikmalarning shu tillardagi muqobillari qiyos qilingan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Rustam Abdurahmonov – masʼul muharrir, M. Qosimov – muharrir, V. Tiy – rassom, Z. Gorkovaya – texnik muharrir, H. Saʼdullayeva – musahhih. Kitob adadi – 5 000 nusxa.

Havolalar
---------

* „Maqol va idiomalar tarjimasi" Ziyouz saytida

|  |  |
| --- | --- |
| Kitoblar | *Kitobga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Maputu** (1976-yilgacha Lorensu-Markish) — Mozambik poytaxti. Maputu viloyatining maʼmuriy markazi. Mamlakatning jan. qismida, Hind okeanining Delagoa buxtasi sohilida joylashgan. Iqlimi tropik, passatli iqlim. Yillik yogʻin oʻrtacha 780 mm. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 25,5°, iyulniki 18,2°. Aholisi 989 ming kishi (1997). Hind okeani sohilidagi yirik port (yillik yuk ortib-tushirish 10 mln. t).

Afrikani aylanib oʻtiladigan yoʻldagi muhim tranzit punkti. M. portidan Zambiya va Zimbabve mamlakatlari ham foydalanadi. Transport yoʻli orqali JAR va Zimbabve bilan tutashgan. Port orkali chetga paxta, koʻmir, shakarqand, sizal eksport qilinadi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning muhim sanoat markazi (mamlakat sanoat mahsulotining 55% ishlab chiqariladi). Mashinasozlik, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat, poyabzal, toʻqimachilik, yogʻochsozlik sanoati korxonalari mavjud. Vagonsozlik, kema taʼmirlash, tayyor qismlardan avtomobil yigʻish korxonalari, tamaki fabikasi ishlab turibdi. Shahar yaqinida bir necha issiqlik elektr stansiyasi qurilgan. Universitet, Mozambik, tarix va boshqa muzeylar, Milliy kutubxona, botanika va hayvonot bogʻlari bor. Dengiz kurorti. Shahar 16-asrda portugallar bunyod qilgan qishloq oʻrnida vujudga kelgan va bu yerga birinchi boʻlib kelgan portugaliyalik sayyoh nomi bilan Lorensu-Markish deb atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Afrika geografiyasi | *Afrika geografiyasi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Afrika poytaxtlari |
| --- |
|  |
| 
BMTga aʼzo mamlakatlar: Abuja **·**  Addis-Abeba **·**  Akkra **·**  Jazoir **·**  Antananarivu **·**  Asmera **·**  Bamako **·**  Bangi **·**  Banjul **·**  Bisau **·**  Brazzavil **·**  Bujumbura **·**  Viktoriya **·**  Vindxuk **·**  Gaborone **·**  Dakar **·**  Jibuti **·**  Juba **·**  Dodoma **·**  Qohira **·**  Kampala **·**  Kigali **·**  Kinshasa **·**  Konakri **·**  Librevil **·**  Lilongve **·**  Lome **·**  Luanda **·**  Lusaka **·**  Maseru **·**  Malabo **·**  Maputu **·**  Mbabane **·**  Mogadisho **·**  Monroviya **·**  Moroni **·**  Nayrobi **·**  Njamena **·**  Niamey **·**  Nuakshot **·**  Port-lui **·**  Porto-Novo **·**  Praya **·**  Pretoriya **·**  Rabot **·**  San-Tome **·**  Tarobulus al-Gʻarb **·**  Tunis **·**  Uagadugu **·**  Fritaun **·**  Xarare **·**  Xartum **·**  Yamusukro **·**  Yaunde

Boshqa hududlar: Jeymstaun **·**  Sen-DeniTan olinmagan davlatlar: Bir-Lelu **·**  Garoue **·**  Tombuktu **·**  Xargeysa **·**  Al-Ayun
 |

 |
**Maqam** (arab. — joy, parda, ton), makam (turk.) — arab va turk mumtoz musiqasida asosiy tushunchalardan biri: 1) parda (ton, nagʻma) lar tizimi. Yarim va chorak tonli tovushqator tartibiga asoslanadi. Arab anʼanaviy musikasida Rast, Zarkula, Duka, Kurd, Sikax, Busalik, Charka, Xigaz, Nava, Hisor, Husayni, Agam, Auj, Mahur, Kardan, turk musikasida Yegah, Nim Hisar, Ashiran, Ajam Ashiran, Irak, Rast, Zirgyule, Dugah, Segah, Puselik, Sargah, Hijaz, Neva pardalari mavjud; 2) muayyan badiiymantiqiy ichki tartibga asoslangan tovushqatorlar tizimi {lad, tetraxord, pentaxord, geksaxordlar). Pardalarning oʻzaro birikmalari nihoyatda xilma-xil, murakkab va koʻpsonli boʻlsada, ularning asosiylari arab musiqasida 9 ta — Agam (Ajam), Nihovand, Rast, Bayati, Saba, Xigaz, Kord, Sigah va Navesar, turk musiqasida 13 ta — Chargah, Puselik, Kurdiy, Rast, Ushshaq, Huseyniy, Neva, Hijaz, Humayun, Uzzal, Zengule, Karchigar, Syuzinek kabi asosiy M. mavjuddir. Arab va turk M.lari oʻzining kelib chiqishi, nazariy tizimlari, ijrochilik anʼanalari va badiiy-estetik mazmuni jihatidan oʻzbek va tojik maqom sanʼati bilan tarixan uzviy bogʻliqdir.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Valtorna | *Musiqa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Krotallar** (qadimgi yunoncha: *κρόταλα*, birlikda κρόταλον) — qadimgi yunoncha zarbli cholgʻu asbobi, kastanetlarning qadimgi salafi.

Krotallar — 12-15 sm uzunlikdagi ikkita bir-biriga bogʻlangan yogʻoch boʻlaklaridan tashkil topgan. Klassik davrda ayollar krotallar bilan raqsga tushishgan, odatda ansamblda lirnik yoki avlet bilan. Asbob dunyoviy marosimlarda (masalan, Sapfo ularni Gektor va Andromaxning toʻyi sahnasida tasvirlaydi) va oddiy xalq bayramlarida (lekin ibodatdan tashqarida, teatrda ham emas) keng qoʻllanilgan.

Qadimgi yunoncha matnlardagi „krotallar" soʻzi baʼzan bronza kimvallariga ham tegishli.

Bir qator xorijiy mamlakatlarda „krotallar" atamasi, zamonaviy simfonik orkestrning asbobi (masalan, Nemis Vikipediyasidagi Crotalesga qarang), „antiq tarelkalar" (fransuzcha: *cymbales antiques*) atamasining (toʻgʻriroq va original) sinonimi sifatida ishlatiladi.

Adabiyotlar
-----------

* *Gʻarbiy M.* Ilk yunon musiqasi. Oksford, 1992-yil.
* *Mathiesen T.* Apollon lirasi. Antik va oʻrta asrlarda yunon musiqasi va musiqa nazariyasi. Linkoln; London, 1999-yil.
**John Alan Lasseter** (inglizcha: *John Alan Lasseter*; 1957-yil 12-yanvarda Kaliforniya AQShda tugʻilgan) — amerikalik animator va Pixar va Walt Disney Animation Studios rejissyori (CCO), Pixar asoschilaridan biri. U Walt Disney Imagineering kompaniyasining bosh ijodiy maslahatchisi. Oskar sovrindori.

Biografiya
----------

John Lasseter Gollivudda, Kaliforniyada tugʻilgan. Johnning onasi „Bell Gardens" nomli oʻrta maktabida sanʼat oʻqituvchisi edi. Otasi — Pol Lasseter — mahalliy Chevrolet dilerida omborga mas’ul edi. John Kaliforniyaning Vitter shahrida ulgʻaygan. Lasseterning onasining kasbi uning animatsiya va animatsiyaga boʻlgan ishtiyoqiga, otasining ishi esa uning mashinalarga boʻlgan muhabbati va qiziqishiga taʼsir koʻrsatdi. Bolaligida John hatto cherkov xizmatlari paytida ham koʻp chizgan.

Lasseter yoshligida, asosan, „Animatsiya sanʼati" kitobi tufayli animator boʻlishga qaror qildi (inglizcha: *The Art of Animation* — Bob Tomas tomonidan yozilgan Disney Studios hikoyasidir.

John Lasseter ota-onasi va aka-ukalari oʻqigan Pepperdin universitetida oʻqishni boshladi. Biroq, u keyinchalik Walt Disney tomonidan asos solingan Kaliforniya sanʼat institutiga koʻchib oʻtdi; mashhur A113 sinfidagi oʻquvchilardaln biri boʻldi.

Lasseterga Disneyning uchta xodimi dars bergan: Erik Larson, Frenk Tomas va Olli Jonston, uning sinfdoshlari orasida Bred Bird, Jon Masker, Genri Selik va Tim Burton ham bor edi. U yerda boʻlgan vaqtida u ikkita „Xonim va chiroq" (1979) va Nitemare (1980) qisqa filmlarini suratga tushgan. „Xonim va chiroq" talabalar tanlovida g‘olib bo‘ldi va filmning bosh qahramoni oq chiroq keyinchalik Pixarning logotipiga aylandi.

Martaba
-------

2011-yil 1-noyabrda John Lasseterning ismli yulduz Hillywood shon-shuhrat xiyoboniga qoʻyildi va u 2453-chi boʻldi.

2017-yilning noyabr oyida u odobsizlik ayblovlari tufayli olti oyga ishdan chetlashtirildi. 2018-yil iyun oyida John Lasseter shartnoma muddati tugaganidan keyin yil oxirida Disney kompaniyani tark etishini va shu vaqtgacha u maslahatchi rolini bajarishini eʼlon qildi. Shunday qilib, Oʻyinchoqlar tarixi 4 uning Pixardagi so‘nggi multfilmi bo‘ldi.

2019-yil yanvar oyida u *Skydance Media* kompaniyasining 2017-yilda tashkil etilgan animatsiya boʻlimi rahbari lavozimiga ishga qabul qilindi.

Manbalar
--------

1. ↑   // *(unspecified title)*
2. ↑
3. ↑
4. ↑  „Business Week article from March 2006 entitled «The Happiest Place on Earth — Again»". 25-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-avgust 2008-yil.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Кэтмелл, Уоллес 2014. sfn error: no target: CITEREFКэтмелл,\_Уоллес2014 (help)
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑  „Архивированная копия". 10-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
13. ↑
14. ↑  „John Lasseter to Head Animation for Skydance | Hollywood Reporter". 10-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-iyun 2019-yil.
**Sabron**, Savron — Turkiston shahrining shim.da mavjud boʻlgan qad. shahar va viloyat. Maxmud Koshgʻariyning yozishicha, S. yirik turk qabilasi — oʻgʻuzlar qoʻlida boʻlgan. S. 10-asrda kuchli chegara qalʼa hisoblangan. Maqdisiyning yozishicha, u 7 qator devor bilan oʻralgan. 11-asrdan shahar bir necha asr oʻz ahamiyatini yoʻqotgan, chunki Chingizxon yurishlari haqidagi asarlarda S. umuman tilga olinmaydi. Yoqut Hamaviy (13-asr) ham uning ajamlar (arab boʻlmagan xalqlar), yaʼni turkiy xalqlar shahri boʻlganligini taʼkidlaydi. S. oʻtuzlar hududi bilan qoʻshni turkiy qabila — kimaklar (qipchoqlarning bir toifasi) yeri chegarasida joylashgan boʻlib, baland devorlar bilan ihota qilingan. 1065-yil S saljuqiy sultonlardan boʻlgan Alp Arslon tomonidan zabt etilgan. 13-asrda Joʻji ulusining sharqiy kismi — Oq Oʻrdaga tobe boʻlgan. Amir Temurning Oltin Oʻrdaga qilgan yurishlari davrida qattiq shikastlangan.

Shayboniylar davrida muhim strategik qalʼa hisoblangan. 16-asrga kelib baland devor va chuqur xandaklar bilan oʻralgan mustahkam qalʼa sifatida qayd etilgan. Mashhur avliyo Mir Arab S.lik boʻlgan. 200 ta hind qullari kavlagan, dunyoda tengi yoʻq 2 ta koriz qurdirgan. Sdan 1 farsax narida boʻlgan korizning boshlanishi ustiga qalʼa qurilgan. Suv, hoʻkiz bilan aylantirilgan chigʻir orqali yuqoriga olib chiqilgan. 1582-yil Abdullaxon II shaharni egallagan, kanal qazish, dehqonchilik ishlarini yana yoʻlga qoʻygan, lekin S. oz fursatdan soʻng qozokdar hukmronligiga oʻtgan. Rossiya imperiyasining bosqini paytida qalʼa sifatida mavjud boʻlmagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muxtasar** (arab: المختصر)— soʻzi islom huquqida aniq va loʻndalik bilan ajralib turadigan huquqiy risolalarning qisqacha qoʻllanmasini bildiradi. Muxtasarlar Abbosiylar xalifaligi davrida paydo boʻlgan va yirik jildli kitoblardan chetlangan holda, faqihlarni tez tayyorlashga yordam berish usuli sifatida yaratilgan. Shunday boʻlsa-da, muxtasarlar oddiy savodxon odamlar uchun ham islom huquqi asoslariga kirish kitobchasiga aylangan. Baʼzi mashhur muxtasarlarga misrlik molikiy olim Xalil ibn Ishoq al-Jundiyning (vafoti 1365-yil) "Muxtasar al-Xalil"i va Bagʻdodlik hanafiy olim Imom Quduriyning (973-1037) "Muxtasar al-Quduriy" asarlarini misol keltirish mumkin.

Ibn Abu Zamonin
---------------

Ibn Abu Zamoninning "*Muxtasar*" asari XVIII asrda Yevropa ahliga islom haqida maʼlumot yetkazishga yordam bergan Lyudoviko Marachchi shaxsiy kutubxonasidagi beshta muhim qoʻlyozmalardan biri edi.

Manbalar
--------

1. ↑  *John Esposito, The Oxford Dictionary of Islam, Oxford University Press 2003*.
2. ↑  *Roberto Tottoli New Light on the Maracci translation: Order of the Mother of God, essay, Books & Written Culture of the Islamic World, Brill.*.
**Peyto**, **Pito**, **Pifo** (qadimgi yunoncha: *Πειθώ* „eʼtiqod") — qadimgi yunon mifologiyasida okeanida, Okean va Tefidaning qizi.

Ishontirish maʼbudasi, Afroditaning hamrohi. Maʼbuda, Pandoraning boʻyniga oltin marjon oʻragan. Olimpiyada Erot dengizdan chiqayotgan Afroditani qanday qabul qilgani va Peyfo unga gulchambar kiydirgani tasvirlangan. Unga sigʻinishniTesey kiritgan. U Medeyani vatanini tark etishga koʻndirgan.

Sikionliklarning hikoyasiga koʻra, Pifonni oʻldirgandan soʻng, Apollon va Artemida tozalanish uchun Egialiyaga kelishdi. Bu yerda ularni qoʻrquv tuygʻusi qamradi va ular Kritga ketishdi, Egialea aholisi esa kasallikka duchor boʻldi. Ular 7 yigit va 7 qizni Sifas daryosiga joʻnatdilar, ular ishontirgan xudolar akropolga yetib kelishdi, ular kirgan joyda, Peyfo ibodatxonasi qurilgan.

Germesianaktga koʻra, Peyfo Xaritalardan biri hisoblanadi. Germesning xotini.

Shuningdek, Peyfo Afroditaning epiklesasi.

J.P. Vernan uning ilohida soʻz qudrati timsolini koʻrgan.

1872-yilda kashf etilgan asteroid (118) Peyto uning nomi bilan atalgan.

Manbalar
--------

1. ↑   Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M. 2001. V 3 t. T.3. S.38
2. ↑  Gesiod. Teogoniya 349
3. ↑   Sapfo, fr.1 Lobel-Peydj, st.18; Ivik, fr.5 Peydj; Nonn. Deyaniya Dionisa XXIV 256
4. ↑   Gesiod. Trudi i dni 73
5. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi V 11, 8
6. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi I 22, 3
7. ↑   Pindar. Pifiyskie pesni IV 219
8. ↑  Павсаний. Описание Эллады II 7, 7
9. ↑   Pavsaniy. Opisanie Elladi II 7, 7
10. ↑  Павсаний. Описание Эллады IX 35, 5
11. ↑  Нонн. Деяния Диониса V 574
12. ↑   Psylib® – А. Ф. Лосев. Итоги Тысячелетнего Развития. Дата

Adabiyotlar
-----------

* Щукарев А. Н. Пифо // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
**Pacheko Abel de la Espriella** (1933.22.12, San-Xose) – Kostarika davlat arbobi. Kostarika Milliy universiteti va AQSHning Luiziana davlat universitetini tugatgan. Psixiatriya klinikasi direktori, Kostarika universitet tib-biyot fakulteti professor (1973–76), televideniye sharhlovchisi, mualliflik televizion dasturlarini olib boruvchi (1976–96). Kostarika Sotsial-xristian birlik partiyasi prezidenti (1996), Sotsial-xristian birlik partiyasidan Kostarika parlamentida kongress aʼzosi (1998–2002). 2002-yil 7-apreldan Kostarika Respublikasi prezidenti.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Davlat yetakchisi haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

Andoza:Kosta-Rika Prezidentlari
**Zebigardon**, zebisina — ziynat buyumi, ayollarning boʻyinga taqilib koʻkrakka tushib turadigan taqinchogʻi. 3. shakldor yirik turunj va unga ikki tomonidan simmetrik birlashgan 6 huqqachalardan iborat boʻlib, ular oʻzaro halqa, sadaf, marjonlardan tuzilgan zanjirlar bilan bogʻlangan; oʻrtadagi ikki parallel huqqacha markazida kichik turunji boʻlgan zanjir orqali oʻzaro bogʻlanib 3. qatini hosil kiladi. Markaziy yirik turunjning yuqori qismi 3—5 yaproqli gʻuncha shaklida, quyi qismining uchi pastga qaragan bodom koʻrinishiga ega boʻlib, shokilalar bilan hoshiyalangan. Huqqachalar romb, Zebigardon toʻrtburchak, aylana shaklida, ayrim Z.larda soʻngti yuqoridagi yakunlovchilari 3 va 5 burchakli qilib ishlangan. Turunj va huqqachalar bosma naqshlar, qimmatbaho toshlar, rangbarang shishalar bilan bezatilgan. 3. Toshkent, Samarqand, Fargʻona vodiysida keng tarqalgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Klikbeyt** (ingliz tilidan click „bosish" + bait „ilmoq") — bu veb-tarkibni taʼriflaydigan atama boʻlib, maqsadi, onlayn reklama orqali daromad olish, ayniqsa axborotning sifati yoki aniqligiga zarar yetkazish hisobidan.

Baʼzi hollarda daromad olish asosiy maqsad emas. Bosish sonini koʻpaytirish va internet, xususan, ijtimoiy tarmoqlar orqali materiallarning tarqalishini ragʻbatlantirish uchun shov-shuvli sarlavhalar yoki jozibali tasvirlardan foydalaniladi.

Maqsad, eng yaxshi tarzda maʼnosini yetkazish emas, balki foydalanuvchilarning koʻpchiligini material berilgan sahifaga kirishlariga ishontirish, klikbeyt sarlavhalari odatda axborot mavzusining mohiyatini yoritib bermaydi va yolgʻon qoʻllaniladi.

Shuningdek, **klikbeyt** firibgarlik va zararli dasturlarning tarqalishi uchun ham qoʻllaniladi.

Xarakterli belgilari
--------------------

— sarlavha oʻquvchini oʻziga jalb qiladigan, ammo axborotning mohiyatini ochib bermaydigan tarzda yaratilishi

— oʻquvchi bilan muloqot tuygʻusini yaratish uchun namoyishiy olmosh soʻzlaridan („bu", „oʻsha", „shu") foydalanish

— oʻquvchiga „sen" deb murojaat qilish

— qarama-qarshilik, oʻquvchining chalkashligi yoki hissiyotini uygʻotishga harakat qilish

— Siz ishonmaysiz!", „Siz hech qachon topa olmaysiz…" va boshqa shunga oʻxshash jumlalardan foydalanish

— koʻplab nuqtalar, savol va undov belgilaridan sababsiz foydalanish

— tavsiflangan narsaning ahamiyatni boʻrttirish

— toʻliq boʻlmagan jumlalar, odatda ajablantiradigan yoki zavqlantiradigan narsalar

— oldindan koʻrish sahnasida (prevyu) jozibali yoki hayratlanarli fotosuratlardan foydalanish

— taniqli shaxs bilan sodir boʻlgan oʻlim yoki baxtsizliklar haqida yolgʻon maʼlumotlar

— foydali vaʼda: oson daromad, bepul yoki ayniqsa arzon mahsulotlar, katta tejash

— maʼlum bir foyda keltiradigan biror sirni baham koʻrish uchun vaʼda.

Manbalar
--------

1. ↑  „Что такое кликбейт? Когда заголовки решают всё — citysitesglobal.com" (ru).  citysitesglobal.com. Qaraldi: 20-aprel 2018-yil.
2. ↑  „Кликбейт".  Записки маркетолога | Sayt marketing-direktra. Qaraldi: 20-aprel 2018-yil.
3. ↑  „The Art of Clickbait" (en). Qaraldi: 20-aprel 2018-yil.
**Koʻrak terish mashinasi** - paxta terib olinganidan soʻng gʻoʻzapoyalarda qrlgan yopiq va yarim ochiq koʻraqlarni, chanoqlarda qolib ketgan, osilib turgan paxtalarni yigʻishtirib oladigan, lozim boʻlganda ularni qisman tozalab beradigan yarim oʻrnatma qishloq xoʻjaligi mashinasi. Oʻzbekistonda "Oʻzqishloqxoʻjalikmashxolding" kompaniyasi qator oralari 60 va 90 sm boʻlgan dalalarda qoʻllaniladigan SKO2,4 va SKO-3,6 rusumli mashina ishlab chiqaradi. Koʻrak terish mashinasi m.ning asosiy ish qismlari rama, unga oʻrnatilgan toʻrtta terish apparati (valiklar, nov, shneklar), koʻndalang shnek, qirgʻichli transportyor, tozalagich, ventilyator, bunker, koʻtarish mexanizmi va transmissiyadan iborat. Koʻrak terish mashinasi m. 40 — 70 kVt quvvatli traktorlar bilan agregatlanadi. Koʻrak terish mashinasi m. qator oralaridan harakatlanganda yoʻnaltirgich 7toʻrt qatordagi gʻoʻza tuplarini terish apparati / ning ish tirqishiga yoʻvaltiradi. Koʻrak va paxta qoldiklari boʻlgan chanoqlarni qaramaqarshi aylanadigan riflli (taram-taram oʻyiqli) valiklar yulib olib boʻylama shneklar 10 ning novi 9 ga tashlaydi. Soʻngra bu massa koʻndalang shnek 2 ga keladi, u esa vertikal transportyor Z ga oʻzatiladi. Transportyor aralashmani tozalagich 4 ning boʻgʻziga tashlaydi. Tozalagich koʻsaqlarning holatiga qarab uch xil texnologik sxemaga moslab ishlatilishi mumkin. 1sida terilgan koʻsaqlarni chuvib, xas-choʻplardan tozalaydi; 2da terilgan xom koʻsaqlarni faqat chaqadi; 3da terilgan koʻsaqlarni (namligi 30% dan ortiq boʻlganda) chaqmasdan va tozalamasdan bunkerga oʻzatadi. 1 -texnologik sxemada aralashmalar tozalagichning boʻgʻizidan oʻtib, chaqish barabanining tishli sirtiga toʻshadi. Baraban tishlari aralashmani dekaning tishli sirtiga ishqalab koʻsaqlarni chaqadi, chuviydi va mayda xas-choʻplardan tozalaydi. Undan arrali katta barabanga tashlanadi. Bu yerda paxta va chiqindilar ajraladi. Paxta arrali baraban tishlariga ilinib choʻtkali barabanga yoʻnaladi, chiqindilar esa pastga toʻkiladi. Chiqindilardan qolgan paxtalarni esa ikkita kichik arrali barabandan ajratib olib shnekka tashlaydi. Shnekdan ventilyator 5 bilan soʻrib olinib mashinaning bunkeri 6 ga tashlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻrish analizatori** - odam va hayvonlarda koʻrish taʼsirotlari va axbortlarni qabul qilib, idrok etadigan va taqlil qilib beradigan murakkab neyrorotseptor sistema; asosiy analizatorlardgt biri. Koʻrish analizatori 3 qismdan iborat: retseptor yoki periferik, oʻtkazuvchi yoʻllar va koʻrish markazi yoki markaziy qism.

Koʻrish analizatorining birinchi qismi toʻr pardada joylashgan. Inson koʻzi 380 dan 760 nm gacha boʻlgan uzunlikdagi yorugʻlik nurlarini qabul qiladi. Koʻzga toʻshayotgan yorugʻlik nurlari shox pardada si-vadi, qorachiq orqali oʻtib, gavharda sinib, shishasimon tanadan oʻtib toʻr pardada joylashgan kolbachasimon va tayoqchasimon hujayralarga taʼsir etadi. Bu hujayralarda yorugʻlik energiyasi nerv qoʻzgʻalishi — impulsga aylanib, multipolyar va ganglioz hujayralarga, nerv tolalariga yetib boradi. Oʻtkazuvchi yoʻllar esa toʻr pardadan boshlanib, koʻrish nervi, xiazma, koʻrish trakti va bosh miya poʻstloq osti markazidan iborat. U yerdan markaziy neyron boshlanib, koʻrish yoʻllari bosh miyaning ensa boʻlagidagi poʻstloq qismi — Koʻrish analizatorining markaziga yetib boradi va shu joyda koʻrish sodir boʻladi.

Koʻrish analizatorining faoliyati markaziy nerv sistemasining nazorati ostida boshqariladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Koʻpyoqlik** — tekis koʻpburchaklar bilan chegaralangan geometrik jism. Bu tekis koʻpburchaklar K.ning yoklari, koʻpburchak tomonlari K.ning qirralari, koʻpburchak uchlari esa K.ning uchlari deyiladi. K.ning yoklari koʻpyoqli sirt hosil qiladi Odatda, tasvirlangan jismlarga oʻxshash jismlar K. qatoridan chiqarib tashlanadi. Shuning uchun K.ni taʼriflashda koʻpyoqli sirtga (yoqqa) quyidagicha cheklash qoʻyiladi:1) har bir qirra ikki va faqat ikki yoq uchun umumiy boʻlsin (bunday yoklar qoʻshni deb ataladi); 2) har bir ikki yoqni ketma-ket qoʻshni yoqlar zanjiri bilan tutashtirish mumkin boʻlsin; 3) har bir uch uchun yoklarning shu uchga tegishli burchaklari biror bir koʻp yokli burchakni chegaralasin.

K. ixtiyoriy yogʻidan oʻtuvchi tekislikning bir tomonida yotsa, u qanariq deyiladi. Har qanday qanariq K. uchun uning uchlari soni U, qirralari soni Q va yoqlar soni Yo orasida quyidagi Eyler formulasi oʻrinli: U — Q + Yo = 2. Qanariq boʻlmagan K. uchun umuman olganda, Eyler formulasi oʻrinli emas. Odatda, X = U— Q+Yo miqdor K.ning Eyler harakteristikasi deyiladi.

Agar qanariq K.ning barcha yokdari bir ismli muntazam koʻpburchaklar va barcha koʻpyokli burchaklari teng boʻlsa, bunday K. muntazam K. deyiladi. Hammasi boʻlib beshta muntazam K. mavjud boʻlib, ular tetraedr, kub, oktaedr, dodekaedr (oʻnikkiyoq) va ikosaedr (yigirmayoq)lardir. Dodekaedr va ikosaedr ham xuddi kub va oktaedr singari oʻzaro bogʻliq, yaʼni dodekaedr yoklarining markazi ikosaedr uchlari boʻladi va aksincha. Fazoda besh xil muntazam K. mavjudligi ajoyib faktdir, chunki tekislikda muntazamkoʻpburchaklar soni cheksiz koʻp.

Hamma muntazam K. Yunonistonda maʼlum boʻlgan. Yevklidning mashhur "Negizlar"ining 13-kitobi ana shularga bagʻishlangan (qarang Yevklid "Negizlari"). Bu K.ni, koʻpincha, Platon jismlari deb atashadi. Yunonistonning buyuk olimi Platon bu jismlardan toʻrttasini olamning 4 elementiga oʻxshatgan: tetraedr — olov, kub — yer, ikosaedr — suv, oktaedr — havo. Byoshinchi K. — dodekaedrni esa butun olam tuzilishining belgisi, "beshinchi mohiyat" deb atashgan.

Agar K.ning koʻp yoqli burchaklari bir-biriga teng, yoklari esa bir necha xil muntazam koʻpburchaklardan iborat boʻlsa, bunday K. yarim muntazam K. deyiladi. Yarim muntazam K. 13 xil boʻladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Klark Charlz** (1741-1779.22.8, Petropavlovsk-Kamchatskiy) — ingliz dengizchisi. Toʻrt marta dunyo aylana sayohatda qatnashgan: 1764—66 yillarda Jon Bayron ekspeditsiyasida, 1768— 71, 1772-75 va 1776-79 yillarda J. Kuk ekspeditsiyalarida. 1779-yil 14-fevralda Kuk xalok boʻlgandan keyin K. ekspe-ditsiyani boshqarib, kemalarni Gavayi o.laridan Chukotka dengizi tomon olib bordi, lekin 70° shahrik.ga yetmasdan yirik moʻzlarga duch kelib orqaga qaytishga majbur boʻldi. Petropavlovsk-Kamchatskiyda vafot etgan va oʻsha yerga dafn qilingan. K. nomiga Atlantika okeanining jan. qismidagi qoyalar qoʻyilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Ushbu maqola {{{1}}} haqidadir. {{{2}}} soʻzining boshqa maʼnolari uchun [[{{{3}}}|bu yerga]] qarang.*

**Benji** - Jo Kemp tomonidan yaratilgan xayoliy qahramon. U 1974-yildan 2000-yilgacha bir nechta filmlarning diqqat markazida boʻlgan. Bu, shuningdek, *Benji* franshizasidagi birinchi filmning nomi. Benji xayolot olamida yaratilgan qaxramonlar ichida boshqachaligi bilan ajralib turadi.

Benji kichkina, sevimli aralash zotli it boʻlib, oʻz vaqtida kerakli joyda boʻlish qobiliyatiga ega, odatda kimnidir muammosini yengishga yordam beradi. Benji juda ham samimiy it boʻlib yosh bolalarga zaraz yetqizmasdan oʻynaydi va hammani hursand qiladi. Benji bilan kim oʻynashni xohlasa, Benji u odamni ranjidmsdan uni kayfiyatibi koʻtargan holda oʻynaydi. 

Jo Kemp Benji film franshizasining yaratuvchisi va rejissyori. Uning oʻgʻli Brandon Kamp Blumhouse Productions uchun 2018-yilda qayta ishga tushirilgan filmni boshqargan. Film 2018-yil 16-martda Netflix tomonidan chiqarilgan. Bu filim chop etilishidan koʻp vaqt oʻtmasdan muvofaqiyat qozongan.

Filmografiyasi
--------------

### Filmlar haqida

* *Benji* (1974)
* *Hawmps!* (1976; kamo)
* *Benji sevgisi uchun* (1977)
* *Double McGuffin* (1979; kamo)
* *Oh! Samoviy it* (1980)
* *Benji ovlangan* (1987)
* *Benji: Bogʻlanishni bekor qiling!* (2004)
* *Benji* (2018)

* *Benjining oʻziga xos Rojdestvo hikoyasi* (1978)
* *Benji ishda* (1980 - qisqa)
* *Benji Marinelandda shoʻngʻidi* (1981 - qisqa)
* *Benji, Zaks va oʻzga sayyoralik shahzoda* (1983 - seriya)

### Hujjatli filmlar haqida

* *Benjining hayotiy hikoyasi* (1976)
* *Benji fenomeni* (1978)

### Video Oʻyinlar

* *Benji:* C64 uchun kosmik qutqaruv (1983).

### Toʻplamlar

* *Benji kinofestivali* (2001)

Manbalar
--------

1. ↑  Benji Trivia – Movie Facts. *People*
2. ↑  „Canine movie star Benji is ready for his close-up on Netflix". *Los Angeles Times* (16-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 16-dekabr 2017-yil.

Havolalar
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikiomborda ***Benji*** haqida turkum mavjud |

* Rasmiy sayti

Andoza:Benji
**Klassik taʼlim** - qad. lotin, yunon tillari, antik adabiyot va mat. ni oʻrganishni asos qilib olgan umumiy oʻrta taʼlim turi. Antik madaniyatga qiziqish oʻsishi munosabati bilan Uygʻonish davrida paydo boʻlgan. 16-asrning oʻrtalaridan Gʻarbiy Yevropada dastlabki klassik gimnaziyalar tashkil topdi. Klassik taʼlimning nazariy tizimini 19-asrning 1-yarmida nemis pedagogi I. F. Gerbart ishlab chikdi. Uning taʼsirida Gʻarbiy Yevropa va Rossiyada gimnaziya, litsey, kollej va boshqa nomlarda Klassik taʼlim toʻliq shakllandi. Bu oʻquv yurtlarida lotin va yunon tillarini urganish oʻquv rejasining 40% ni tashkil etdi. 19—20-asrlarda sanoat ishlab chiqarishning rivojlanishi real taʼlimning amalga oshishi va Klassik taʼlimning sekin-asta qisqarishiga olib keldi. Bir qancha mamlakatlarning oʻrta maktablarida taʼlim yoʻnalishlaridan biri sifatida saqlanib qolgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Ombur** — 1) mix sugʻurish, narsalarni qisib ushlash, egish, qirqish uchun ishlatiladigan ikki jagʻli asbob. Yassi jagʻli, dumaloq jagʻli, oʻtkir jagʻli, gajombur (jagʻlari bir tomonga egilgan), noʻgʻaydoʻz (etikdoʻzlik va kavushdoʻzlikda ishlatiladigan), qalamgir (temirchilikda ishlatiladigan), nov O. (jagʻining oʻrtasi novsimon, taqachilar ishlatadi) va boshqa xillari bor. Baʼzi stanoklarda O. stanokning bir qismi va-zifasini oʻtaydi. Turli-tuman donali yuklarni koʻtarishda yuk omburi ishlatiladi. Materialni (mas, simni) ham egib, ham qirqib, ham qisadigan (mon-tyorlar ishlatadigan) universal O.lar ham bor. Metallurgiya, metallsozlik, duradgorlik, temirchilik, zargarlik, montyorlik va boshqa sohalarda, uy-roʻzgʻorda ishlatiladi; 2) elektrotexnikada yuqori voltli liniyalarda tok kuchi va elektr kuchlanishini oʻlchaydigan asbob. Kallagi ferromagnit oʻzakdan iborat. Unda induktivlik gʻaltagi joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Charkh tumani** (pushtucha: *څرخ ولسوالۍ,ولسوالی چرخ*) Afgʻonistonning Logar viloyati janubiy qismida joylashgan. Xorvar tumani sobiq katta Charx tumanidan tashkil topgan. Kobuldan Charxgacha bo'lgan masofa taxminan 89 km. Aholisi 49354 nafar (2019). Aholi dari va pashtu tillarida gaplashadi. Tuman koordinatalari 33°47′48″N 68°56′28″E﻿ / ﻿33.7967°N 68.9411°E﻿ / 33.7967; 68.9411GO. Tuman markazi — Chorx qishlogʻida joylashgan. Dengiz sathidan 2108 m balandlikda. Tuman togʻli boʻlib, qishi qattiq, ayrim qishloqlar uzoq vaqt izolyatsiya holatida qoladi. Asosiy qishloqlari Garmaba (Bandoka Garmaba tarkibiga kiradi), Pengram, Navshahr, Qal'ai Naw, Sayda, Dasht, Kajdara, Paspajack va boshqalar. Shoh Muaynuddin, Xoja Ali, Shoh Xvelvatiy, Mavlono Yoqub Charxiy, Shayx Umar, Xoja Ismoil va Xoja Betos qabrlari shu tumanda joylashgan. Deyarli barcha aholisi sunniy musulmonlar. Shayx Mavlono Yaqub Charxiy Charx tumanidagi mashhur olim edi. Charx tumanidagi mashhur o‘rta maktab tuman hokimligi yonida joylashgan Mavlono Yoqub Charxiy o‘rta maktabidir.

Manbalar
--------

1. ↑  „Estimated Population of Afghanistan 2019-20".  Central Statistics Organization (18-noyabr 2019-yil). 9-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2020-yil.
ʻʻʻAmarettoʻʻʻ (italyancha: *Amaretto*) — Italiya boʻylab keng tarqalgan italyancha shirin pecheniye.

 Amaretto eski uslubdagi qogʻoz qoplarda
ʻʻʻAmarettoʻʻʻ  atamasi italyancha bodomli pecheniye degan maʼnoni anglatib, uni tayyorlash uchun achchiq bodom, oʻrik magʻizi, shakar va tuxum oqidan foydalaniladi.

Ushbu shirinlikning ikkita asosiy tayyorlanish usuli yaʼni, Saronnodacha (Italiyadagi shahar) va Sassellocha (Italiyadagi hudud)koʻrinishlari mavjud.  

Ularning ikkalasida ushbu shirinlik kichik yumaloq shaklda boʻlib, yuzasi yorilib ketganga oʻxshash koʻrinishda boʻladi. Saronno shahrida bu shirinlik quruq amaretto deb ham ataladi.

Bugungi kunda ushbu ikki usulda tayyorlanadigan shirinlik Italiyaning turli hududlarida sanoat miqyosida ishlab chiqariladi. Shu bilan birga, Italiyaning koʻplab shaharlari shunga oʻxshash pecheniye uchun oʻzlarining retseptlarini yaratishgan. Ular hajmi, tuzilishi, ishlatiladigan ingredientlari (yongʻoq, asal, turli xil tabiiy mahsulotlar) jihatidan mazkur shirinlikdan biroz farq qiladi.

Shuningdek, baʼzan amarettodan tiramisu (italyancha shirinlik) tayyorlashda ham foydalaniladi. Italiyaning oʻzida bu desert bilan sharob taklif etiladi, lekin bir xil nomdagi amaretto bodomli alkogol ichimligini emas.

Galereya
--------

* Amaretto turlaridan biri Saronno (qattiq)Amaretto turlaridan biri Saronno (qattiq)
* Amaretto turlaridan biri Sassello (yumshoq)Amaretto turlaridan biri Sassello (yumshoq)
* Turli xil taʼmli amaretto pishiriqlari (gugurt, pista, lavanta, bergamot va boshqalar)Turli xil taʼmli amaretto pishiriqlari (gugurt, pista, lavanta, bergamot va boshqalar)

Adabiyotlar
-----------

* Kapatti, Alberto va Montanari, Massimo. Italiya oshxonasi: madaniy tarix — Nyu-York: Kolumbiya universiteti nashriyoti, 2003-yil. ISBN 0-231-12232-
* Rayli, G. (2007). Oksfordning italyan taomlari uchun hamrohi — Oksford universiteti nashriyoti. ISBN 978-0-19-860617-8
**Medal** (frans. medaille, lot. metallum — metall) — biror voqea, arbob yoki joy sharafiga chiqariladigan, odatda 2 tomoniga tasvir tushirilgan va (yoki) yozuvi boʻlgan, koʻpincha, doyra, tuxumsimon yoki koʻpburchakli shakldagi, har xil oʻlchovli metall nishon. Aksariyat hollarda oltin, ku-mush, bronzadan tayyorlanadi. M. Qadimgi Rimdayoq maʼlum edi. Lekin M. yasash sanʼati 14—15-asrlarda boshlangan (Italiya, Vizantiya). M. davlat yoki jamoatchilik mukofoti sifatida alohida xizmatlar, mardlik uchun, fan, madaniyat, sport sohasidagi katga yutuqlar uchun, yubiley sanalari munosabati bilan esdalik uchun, bironbir voqeada ishtirok etganlik uchun beriladi (yana qarang Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari).

Yana qarang
-----------

* Oltin medal
* Kumush medal
* Bronza medal
* Olimpiyada medali

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Fransuz kartoshkasi bilan mol goʻshtli steyk
**Steyk fri** (fransuzcha: *Steak frites*) ― butun Yevropadagi pab va restoranlarda (Fransiya va Belgiyadagi brasserilar) mashhur taom boʻlib, steyk va fri kartoshkasidan iborat. Baʼzi mualliflar bu taomni uning ixtirochisi Belgiyaning milliy taomi deb hisoblashadi.

Tarixiy jihatdan, bu taom uchun ramp-steyk odatda ishlatilgan. Hozirgi vaqtda antrekot yoki skotch filesi (Avstraliyada) koʻproq odatiy hisoblanadi. Bu tovada qovurilgan steyk (odatda „qoni bilan"), sousda, baʼzan golland yoki bearnez sousi bilan, fransuz kartoshkasi bilan tayyorlanadi.

Issiq holda tortiladi. Salat, ketchup, xantal, mayonez bilan toʻldirilishi mumkin.

Frankofiliya bu taomning portugal tilida soʻzlashuvchi dunyoga tarqalishiga olib keldi, u yerda uni bife e [batatas] fritas yoki bife com batata frita deb atashadi, ayniqsa Braziliyada, sous odatda selida pishgan steyk qovurilgan yogʻda qovurilgan oddiygina piyoz halqalaridan iborat. Guruch va loviyadan keyin bu eng mashhur taomdir. Steyk-fri Ispan dunyosida ham keng tarqalgan.

Steyk-fri fransuz madaniyat nazariyotchisi Rolan Bartning „Mifologiyalar" toʻplamida mayda burjuaziyaning kundalik hayoti va isteʼmol jamiyatini oʻrganishga bagʻishlangan semiotik tahlil mavzusidir.

Manbalar
--------

1. ↑  Schehr, Lawrence R.; Weiss, Allen S. (2001). French Food: On the Table On the Page and in French Culture. Abingdon: Routledge. p. 158. ISBN 0-415-93628-4.
2. ↑  Anthony Bourdainʼs Les Halles cookbook: strategies, recipes, and techniques of Classic Bistro Cooking. Bourdain, Anthony; Jose de Meirelles; Philippe Lajaunie (2004). New York, NY: Bloomsbury. pp. 120 & 137. ISBN 978-1-58234-180-4
3. ↑  Beeton, Isabella Mary (1888). The Book of Household Management. London & New York: Ward, Lock & Company. p. 770.]
4. ↑  Barthes, Roland (1972). Mythologies. Translated by Lavers, Annette. New York: Hill and Wang. pp. 62-64. ISBN 978-0-374-52150-9.
**Omega tumanligi** (shuningdek, Oqqush, taqa, lobster, m 17 va NGC 6618 tumanligi nomi bilan ham tanilgan) Sagittarius yulduz turkumidagi H II hudud hisoblanadi.

Kashfiyot tarixi
----------------

1745-yilda Jan Filipp de Shezo tomonidan kashf etilgan. Sharl Messye uni 1764-yilda katalogga kiritgan.

Qiziqarli xususiyatlar
----------------------

Tumanlik bizning Galaktikamizning toʻyingan yulduz maydonlarida joylashgan.

Yerdan Omega tumanligiga masofa 5-6 ming yorugʻlik yilida baholanadi. Tumanlikning oʻzi 15 yorugʻlik yiliga teng. Tumanlikning bir qismi boʻlgan yulduzlararo materiya buluti diametri 40 yorugʻlik yiliga ega.

Omega tumanligining umumiy massasi 800 quyosh massasida baholanadi.

Tumanlik egallagan boʻshliqda 35 yulduzdan iborat yulduz klasteri joylashgan. Bu issiq yosh yulduzlarning nurlanishi tumanlikning gaziga olib keladi.

Kuzatuv
-------

 Sagittarius yulduz turkumidagi Omega tumanligi
 Omega tumanligi, VLT tadqiqot teleskopi (VST)
 Omega tumanligi
Tumanlik yorqin, xarakterli shaklga ega. Vizual kuzatuvlarda u zerikarli past kontrastli naqshlari bilan boshqa koʻpchilik diffuz tumanliklardan juda farq qiladi. Durbin orqali kuzatilganda, uning gʻayrioddiy shakli qora, yorugʻliksiz osmonda allaqachon seziladi. Havaskor teleskopning okulyarida, hatto unchalik yaxshi boʻlmagan osmonda ham, osmon boʻylab suzayotgan sharpali oqqushning siluetini koʻrishingiz mumkin. Janubiy qora osmondagi obyektning yuqori pozitsiyasi bilan birgalikda teleskopning katta diafragmasi tumanlikdagi juda koʻp tafsilotlarni koʻrsatadi. Tumanlikning oʻlchamlarini baholash uchun „dipskay" — filtr (UHC kabi) dan foydalanish yordam beradi, bu osmon fonini yumshatadi va tafsilotlarning kontrastini oshiradi.

Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari
--------------------------------------

* M 16 — (bir-ikki daraja shimolda, Serpens yulduz turkumida) „Burgut" — yulduzlarning ochiq klasteri va ularning tumanligi;
* M 18 — (bir daraja janubda) Somon yoʻli fonida kambagʻal ochiq klaster;
* M 24 — (hatto janubda) Somon yoʻlining izolyatsiya qilingan yorqin qismi;
* M 23 — (SW) Somon yoʻlining qorongʻu qoʻli fonida fan shaklida boy ochiq klaster;
* M 25 — (janubiy-sharqda) juda yorqin yulduzlarning keng tarqalgan ochiq klasteri.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi
-------------------------------------------------

… M 26 → M 16 → **M 17** → M 18 → M 24 …

Havolalar
---------

* Messier 17, SEDS Messier pages
* Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* %22&version=1 Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 6618
* Messier 17, SEDS Messier pages
* U kosmicheskoy rozi mnogo imen Wayback Machine saytida arxivlandi (13-may 2022-yil).
**Amarilis Savon Karmenate** (1974-yil 13-mayda tug'ilgan) kubalik dzyudochi , to'rtta Olimpiya o'yinlarida ishtirok etgan , 1992-yilda Barselonada, 1996-yilda Atlantada va 2004 yilda Afinada uchta bronza medalini qo'lga kiritgan.

Hozirda AQShning Florida shtatining Mayami shahrida yashab, Somerset Akademiyasi Xartiyasida o'qituvchi va murabbiy bo'lib ishlayapti. U 2013-yilda AQShning dzyudo boʻyicha katta milliy musobaqasida bitta oltin va bitta kumush medalni qoʻlga kiritgan uchta sportchiga murabbiylik qilgan.

Olimpiya o'yinlaridagi martaba
------------------------------

Amarilis birinchi marta 1992-yilgi Barselonadagi Yozgi Olimpiya o'yinlarida Kuba uchun 1992-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida qatnashgan. U ayollar oʻrtasida yengil vazn toifasida ishtirok etdi va uchinchi oʻrinni egallab bronza medalini qoʻlga kiritgan.

To'rt yil o'tgach, Amarilis 1996-yilda Atlantada bo'lib o'tgan yozgi Olimpiya o'yinlarida ishtirok etdi. Uning ilk jangi 1/8 finaldan oldingi oʻyinlarda beshinchi oʻrinni egallagan jazoirlik Salima Suakriga qarshi oʻtkazildi. Amarilis amerikalik Hillari Vulfga qarshi chorak finalga chiqish uchun ushbu bahsda gʻalaba qozondi va yana bir bor gʻalaba qozondi. Amarilis yarim finalda kumush medal sohibi Ryoko Tamuraga qarshi bahsda mag'lub bo'ldi, ammo Amarilis bronza medallari uchun takroriy bahslardan o'tdi. Amarilis to'g'ridan-to'g'ri bronza medali uchun bahsga yo'l oldi va yakunda Fransiyalik Sara Nichiloga qarshi kortga chiqdi. Amarilis bu bahsda gʻalaba qozondi va yana bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2000 -yilda Sidneyda Amarilis medal ololmadi, u birinchi jangida ruminiyalik Laura Manuela Moisega qarshi gʻalaba qozondi, ammo chorak finalda rossiyalik kumush medal sovrindori Lyubov Bruletovaga yutqazib qoʻydi. Bu uning bronza medallari uchun takroriy bahslarga borishini anglatardi. Ammo bu safar u bronza medali uchun to'g'ridan-to'g'ri finalga chiqa olmadi. U birinchi takrorlash bahsida britaniyalik Viktoriya Dannga qarshi bahsda gʻalaba qozongan boʻlsa-da, keyingi bellashuvda bronza medali sohibi Belgiyalik Enn Simonsga imkoniyatni boy berib, bronza medali uchun kurashga chiqa olmadi.

2004 yil Amarilis uchun u ishtirok etgan so'nggi Olimpiada bo'ldi va u olimpiya karerasidagi so'nggi Olimpiya medalini qo'lga kiritdi. Uning birinchi jangi shvetsiyalik Sanna Askelöfga qarshi kechdi va u dominant 1000-0000 hisobida g'alaba qozondi. U 1/8 finaldagi ikkinchi jangini janubiy koreyalik Li Yun Xiga qarshi oʻtkazdi va yana 1010-0000 hisobida gʻalaba qozondi. Uning chorak final jangi boshqa bronza medal sohibi belgiyalik Ilse Xeylenga qarshi kechdi va 0101-0000 hisobida gʻalaba qozondi. Amarilis yarim finalda kumush medal sohibi yaponiyalik Yuki Yokosavaga 0010-1000 hisobida imkoniyatni boy berdi. Amarilis bronza medali uchun kurashni jazoirlik Salima Souakriga qarshi o'tkazdi va Amarilis 0100-0000 hisobida g'alaba qozondi va bronza medalini qo'lga kiritdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Archived copy". 12-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2014-yil.