recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kriostat** (krio... va yun. statos — turgʻun, harakatsiz) — ichida oʻzgarmas kriogen temperatura (120° K dan past) toʻtib turiladigan metall, shisha yoki plastmassadan yasalgan qurilma; kriogen texnikasi vositasi. Odatda, suyultirilgan yoki qotirilgan gazlar (azot, vodorod, geliy va boshqalar) bilan sovitiladi. K.dagi maxsus idishga solingan sovituvchi gaz bosimini oʻzgartirish bilan K. ga joylashtirilgan muhit temperaturasini oʻzgartirmay turish mumkin. K. tashqi muhit taʼsiridan yaxshi izolyasiya qilinadi (Dyuar idishi, termos singari). Suyultirilgan gaz solingan (mas, geliy — sovituvchi agent, azot — atrof muhitdan issiqlik kirishiga qarshilik koʻrsatadi) metall K. keng tarqalgan. Bunday K.larning korpusi bilan ichki qismlari orasidagi temperatura oʻzgarishlarini silfon baravarlashtirib turadi. Radiotexnika, optika, texnika va boshqalarda ishlatiladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Учёные по алфавиту
Категория:Википедия:Статьи об учёных без портретов
**Anatoliy Georgievich Kasprjak** (1953-yil 15-dekabrda tug'ilgan, Moskva) - sovet va rus o'qituvchisi, maktab direktori, Oliy Iqtisodiyot maktabi professori, jamoat arbobi.

Biografiya
----------

1976-yilda Moskva davlat pedagogika institutini fizika o‘qituvchisi mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.1995-yilda "Pedagogika fanlari" ixtisosligi bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

U o'qituvchi, maktab va maktabdan tashqari tarbiyaviy ishlarning tashkilotchisi, maktab direktori bo'lib ishlagan, Rossiyada zamonaviy gimnaziya ta'limi dasturini yaratuvchilardan biri, Moskva shahar pedagogika gimnaziyasining direktori bo`lib ishagan.

1990-yillarning boshlarida A.G.Kasprjak bir necha yillar davomida Moskva ta'lim tizimini rivojlantirish institutida innovatsion maktab modellari laboratoriyalarining tashkilotchilaridan biriga aylandi.

2001-yilda u Moskva ijtimoiy-iqtisodiy fanlar oliy maktabining (MVSES) ta'limda menejment fakulteti (hozirgi Ta'lim siyosatini o'rganish markazi) ga rahbarlik qilgan. 2007-yilda MHSES rektori etib saylandi  .

2011-yildan beri A.G.Kasprjak professor, taʼlimda yetakchilikni rivojlantirish markazi direktori, Milliy tadqiqot universiteti Iqtisodiyot oliy maktabi taʼlimni boshqarish boʻyicha magistratura taʼlim dasturi rahbari.

### Ilmiy qiziqishlar va mukofotlar

Quyidagilar bo'yicha 130 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi: federal va mintaqaviy darajalar uchun umumiy ta'limni rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish; ta'lim tizimini boshqarish; pedagog kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; ta'lim sifatini monitoring qilish; ta'limni axborotlashtirish; zamonaviy ta'lim texnologiyalari.

Rossiyaning pedagogik hamjamiyatida Rossiya Federatsiyasi ta'lim vazirligi, Madaniy tashabbus jamg'armasi va boshqa tashkilotlar tomonidan tashkil etilgan innovatsion maktablar va innovatsion loyihalar tanlovlari ishtirokchisi va rahbari sifatida tanilgan.

"Maktab direktori" Butunrossiya tanlovininghakamlar hay'ati va tashkiliy qo'mitasi a'zosi.

Pedagogika fanlari nomzodi.

Rossiya Federatsiyasining xizmat ko'rsatgan o'qituvchisi .

Manbalar
--------

1. ↑  Каспржак Анатолий Георгиевич (*Персональная страница на сайте ВШЭ*)
2. ↑  *MPGU.SU — официальный сайт московского педагогического государственного университета*: Каспржак Анатолий Георгиевич
3. ↑  Каспржак Анатолий Георгиевич *Известные учёные*
**Mustafo Özkan** (1986-yil 1-dekabrda tugʻilgan, Tarsus, Mersin) — **Manuş Baba** taxallusi bilan tanilgan turk bastakori va qoʻshiqchisi.

U kelib chiqishi Diyarbakirlik bo‘lgan oilada tugʻilgan. Boshlangʻich maktabga chiqqunga qadar Tarsus Turgut Ichgorenda ilk taʼlimni olgan. 1996-yilning bahorida otasi Antaliyada mavsumiy ishchi bo‘lib ishlagan paytda oilasi bilan Antaliyaga ko‘chib o‘tgan. Boshlang‘ich va o‘rta taʼlimni Antaliyadagi Barbaros boshlang‘ich maktabida, o‘rta taʼlimni esa 2005 yilda Gazi o‘rta maktabida olgan. 

Oʻrta maktab yillari otasi olib bergan gitarani chalib, musiqaga ilk qadamini qoʻygan. Bir muncha vaqt gitara, qoʻshiqchilik va musiqa taʼlimi boʻyicha saboq olgandan soʻng, 2010-yilda Akdeniz universiteti Tasviriy sanʼat fakulteti musiqa boʻlimini tamomlagan. Oʻqish davrida u *Güneşe Seyahat* guruhining vokalisti sifatida Antaliyaning turli joylarida sahnaga chiqqqan. 2015-yildan boshlab Akdeniz universiteti Tasviriy sanʼat fakulteti Musiqa boʻlimi klassik gitara boʻlimida oʻqishni davom ettirar ekan, ijodiga qiziqib yurgan Murat Kinay bilan tanishib, birga ishlay boshlagan.

Buvisi uni Manush, yaʼni kichkina, go‘zal bola, deb ataganida, u o‘zining sahna nomini Manush bobo deb tanlagan, go‘dakligida gapira boshlaganida esa og‘zidan chiqqan birinchi so‘z sifatida Boboni tanlagan.

Kichkina, go‘zal bola maʼnosini beruvchi Manuş ismini buvisi bergan, Baba esa uning chaqaloq payti tilidan chiqqan eng birinchi soʻz boʻlgan. Taxallus sifatida qoʻllaydigan *Manuş Baba* nomi shundan kelib chiqqan.

  

U oʻzining pop, rok va eksperimental deb taʼriflagan oʻziga xos kompozitsiyalari va izohli yozuvlarini shaxsiy internet sahifalarida, ijtimoiy tarmoqlarda va konsertlarida baham koʻrish orqali mashhurlikka erishdi. 2016-yilda uchta singlni chiqargandan soʻng oʻzining birinchi studiyaviy albomi Dönersen Whistle Play ni 2017-yil iyul oyida chiqardi.

Diskografiyasi
--------------

* Qaytsang, hushtak chal (2017)
* Ikki ko‘zimning guli (2019)
* Bu havoda ketilmas (2017)

### Tavsiya

* Istanbul
* Muhabbat qaygʻusi
* Arzimas

Manba
-----

1. ↑  „Manuş Baba kimdir, gerçek adı nedir?". *CNN Turk*. 25 nisan 2019da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13 nisan 2019.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Manuş Baba Twitter sahifasi
* Manuş Baba Facebook sahifasi
* Manuş Babaning Instagram sahifasi
**Krishan Chandar** (1914, Vazirobod — 1977, Bombey) — hind yozuvchisi va jamoat arbobi. Hozirgi zamon urdu adabiyotining yirik vakili. Hindiston taraqqiyparvar yozuvchilar uyushmasi rahbarlaridan biri (1953). Dastlabki hikoyalar toʻplami — „Tilsimi xayol" (1937). Adibning turli janrlarda 80 ga yaqin kitobi chop etilgan. „Xoin", „Biz vahshiymiz" (1949) toʻplamlarida Hindistonning boʻlinishi (1947) va hind — musulmonlar qirgʻini mavzui yoritilgan. „Magʻlubiyat" (1958), „Boʻron kurtaklari" (1954), „Kumush yara" (1964) romanlari, „Koʻcha ortga qaytadi" (1961), „Ikkinchi qor yogʻishdan avval" (1967) qissalari va avtobiografik qissalari („Loy oʻyinchoqlar", 1956; „Xotiramdagi chinorlar", 1968) va boshqa asarlarida Kashmir xalqi hayoti aks ettirilgan. K. Chandar „Eshakning sarguzashtlari" (1958 — 65), „Dadar koʻprigidagi bolalar" (1958), „Qogʻoz qayiq" (1966) romanlaridan iborat trilogiya muallifi. K. Chandar Oʻzbekistonda boʻlgan. Asarlari xorijiy tillarga, jumladan, oʻzbek tiliga ham Amir Fayzulla, Shahzod Kenjaev va boshra tarjimonlar tomonidan tarjima qilingan.

Adabiyotlar
-----------

* Bir qizga ming oshiq [roman], T. 1965;
* Otash nafaslar [hikoyalar, toʻplam], T. 1977;
* Xotiramdagi chinorlar [qissa va hikoyalar], T. 1986;
* Dadar koʻprigidagi bolalar [qissa], T. 1999.

Havolalar
---------

* Krishan Chandar. „Bir doʻstimning bolasi"

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Halide Edib Adıvar** — turk yozuvchisi, millatchi va ayol huquqlari uchun siyosiy rahbar edi. U turkiy ayollarning kam ijtimoiy mavqeini tanqid qilgan romanlari bilan tanilgan va koʻpchilik ayollarning vaziyatini oʻzgartirishga qiziqishi yoʻqligi deb bilgan.

Birinchi jahon urushi paytida Halide Edib Armaniston yetimlari uchun Anturadagi Sankt Jozef kollejida bolalar uyida ishlagan.

U panturkist boʻlgan va bir nechta romanlarida Turonzaminni targʻib qilgan.

Hayoti
------

Halide Edib Usmonli imperiyasining Konstantinopol shahrida (Istanbul) yuqori tabaqali oilada tugʻilgan. Uning otasi Usmonli Sulton Abdulhamid II kotibi edi. Xalide Edib uyda xususiy oʻqituvchilar tomonidan oʻqitilgan, ularda u Yevropa va Usmonli adabiyoti, din, falsafa, sotsiologiya, pianino chalish, ingliz, fransuz va arab tillarini oʻrgangan. U yunon tilini qoʻshnilaridan oʻrgangan va qisqa vaqt ichida Konstantinopoldagi yunon maktabida oʻqigan. U 1893-yilda Amerika Qizlar Kollejida oʻqigan. 1897-yilda u Jakob Abbotning onasini tarjima qildi va sulton unga „Xayriya" ordeni bilan mukofotladi (Shefkat Nishani). U 1899-yildan 1901-yilgacha oʻqishni tugatganida yana Amerika kollejida oʻqidi. Uning otasi uyi Konstantinopolda intellektual faoliyat markazi boʻlgan va hatto bolaligida Halide Edib shaharning intellektual hayotida ishtirok etgan.

Oʻqishni tugatgach, u matematik va astronom Solih Zeki bilan turmush qurdi, uning ikki oʻgʻli bor edi. U intellektual faoliyatini davom ettirdi va 1908-yilda Tevfik Fikretning „Tanin" gazetasi va „Demet" ayollar jurnalida taʼlim va ayollarning holati toʻgʻrisida maqolalar yozishni boshladi. U oʻzining birinchi „Seviye Talip" romanini 1909-yilda nashr etdi. Taʼlim boʻyicha maqolalari tufayli, Taʼlim vazirligi uni Konstantinopoldagi qizlar maktablarini isloh qilish uchun yolladi. Nakiye Hanim bilan oʻquv dasturi va pedagogikaga oid oʻzgarishlar boʻyicha ishlagan, shuningdek turli maktablarda pedagogika, etika va tarix fanlaridan dars bergan. U vazirlik bilan masjidlar boʻyicha kelishmovchilik tufayli isteʼfoga chiqqan.

Vafoti
------

Halide Edib 1964-yil 9-yanvarda Istanbulda vafot etdi. U Istanbuldagi Merkezefendi qabristoniga dafn etildi
.

Manbalar
--------

1. ↑  *(unspecified title)*
2. ↑   — Т. 1. — С. 18.
3. ↑  Fisher, page 164.
4. ↑  Kévorkian, page 843.
5. ↑  Meyer, pages 161-162
6. ↑  Britannica, Istanbul Wayback Machine saytida arxivlandi (2007-12-18).:*When the Republic of Turkey was founded in 1923, the capital was moved to Ankara, and Constantinople was officially renamed Istanbul in 1930*.
7. ↑  „Ottoman medal for 'compassionate' British lady to go under the hammer".  Hurriyet Daily News (24-yanvar 2015-yil).
8. ↑  „Halide Edip Adıvar" (Turkish).  Yazar Mezar. 14-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-oktabr 2011-yil.

Wayback Machine saytida arxivlandi (2011-09-14).
**Manxar blanko** (ispancha: *Manjar blanco*) — ispan tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda bir nechta shirinliklarning nomi. Ispaniyada bu blancmange. Amerikada, ayniqsa (Janubiy Amerikada), bu yoyish yoki xamirni toʻldirish uchun ishlatiladigan shirin oq sutli xamirga berilgan nom. Lotin Amerikasida bu nom baʼzan dulce de leche yoki *cajeta* (kajeta) bilan bir-birining oʻrniga ishlatiladi, lekin odatda bu atamalar tasvirlanganidan boshqacha tayyorlangan taomlarni anglatadi.

Ispaniya
--------

Ispaniyada va Evropaning boshqa qismlarida manxar blanko jelatinga oʻxshash mustahkamlikka ega boʻlgan blancmange deb nomlanuvchi shirinlikka ishora qiladi (aslida zamonaviy navlar koʻpincha jelatin qoʻshilgan holda tayyorlanadi). Oʻrta asrlarda bu taom tovuq yoki baliq, guruch, shakar va sut (yoki bodom suti) va boshqa ingredientlardan tayyorlangan (taomga, ehtimol, musulmon Ispaniyasi va musulmon Sitsiliyaning arab oshxonasi taʼsir qilgan). Endi Ispaniyada taomning asosiy tarkibiy qismlari sut, bodom, makkajoʻxori yoki jelatin va shakarga aylandi. Taomning ispancha versiyalari koʻpincha fransuz yoki ingliz tillaridan farq qiladi.

Janubiy Amerika
---------------

 Manjar blanko toʻldirilgan Peru tejasi
*Manxar blanko* nomi Peru, Kolumbiya va Chilida tanilgan. Bu anʼanaviy tarzda sutni asta-sekin shakar qoʻshilishi bilan qalinlashguncha va hajmi kamayguncha qaynatish orqali tayyorlangan shunga oʻxshash idishlar toʻplamini anglatadi. Baʼzi joylarda qoʻshimcha ingredientlar qoʻshiladi: vanil loviya, sitrus sharbati, doljin va hatto guruch. Yonishning oldini olish uchun odatda suv hammomi ishlatiladi. Natijada quyultirilgan sutga oʻxshash oq yoki qaymoqli qalin xamir, lekin qalinroq.

Manxar blanko nonga surtish yoki alfajor va teja kabi turli shirinliklar uchun plomba sifatida ishlatilishi mumkin.

### Kolumbiya

Manxar blanko Kolumbiyadagi anʼanaviy Rojdestvo taomidir, natilla bilan birga. U sut, guruch va shakardan tayyorlanadi; kerakli tuzilish olinmaguncha aralash uzoq vaqt qaynatiladi. Ushbu noziklik Rojdestvoda doʻkonlarda sotiladi, lekin koʻpchilik uni uyda pishirishni afzal koʻradi.

Manbalar
--------

1. ↑  BoliviaWeb: Galeria de Recetas: MANJAR BLANCO, retrieved on 22-04-2007

Havolalar
---------

* Blanmanje: Puteshestvie skvoz vremya (angl.)
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Hindiston (maʼnolari).

"Hindiston", "Tahqiq molil hind min maʼkula maq-bula fil-aql av marzula" ("Hindlarning aqlga sigʻadigan va sigmaydigan taʼlimotlarini aniqlash kitobi") — Beruniyning tarixiy asari. 1030-yilda Hindiston xalqlari tarix turli sohalari (aniq fanlar, adabiyot, falsafa, elshunoslik, geografiya, etnografiya, qonun va urf-odatlar, din, dipiy rivoyatlar, hind yozuvining turlari va boshqalar)ga bagʻishlab arab tilida yozilgan. Asar 80 bobdan iborat. Beruniy oʻz asarida bizgacha yetib kelmagan sanskritda yozilgan koʻpgina man-balardan foydalangan. Bu asar Gʻarb va Sharq olimlari tomonidan yuksak baholangan. "H."ning arabcha matni 1887-yilda, uning inglizcha tarjimasi 1888-yilda nemis olimi E.Zaxau tomonidan Londonda nashr etilgan. 1958-yil "H."ning arabcha matni Haydarobodda, 1963-yilda rus tilida, 1965-yil oʻzbek tilidagi tarjimasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida nashr etilgan. Asar hind madaniyati tarixini yori-tishda muhim manba hisoblanadi.

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Drenaj (maʼnolari).

**Drenaj** (tibbiyotda) — jarohat yoki tana boʻshligʻidagi suyuqlikni shimib va soʻrib tashqariga chiqarish uchun qoʻllaniladigan maxsus buyumlar, ularga shasha doka turundalar, rezina yoki xlorvinildan yasalgan naychalar kiradi. Bu moslamalar koʻkrak boʻshligʻi, oʻt yoʻli, siydik yoʻli va qovuqni drenajlash uchun ishlatiladi. D.lar faol va passiv, ichki va tashqi, klapanli va klapansiz, rezina va plastmassa turlariga boʻlinadi. Qaysi aʼzoga koʻllanilishiga qarab: maxsus yasalgan ballonli, koʻp kanalli, rezina pardali, yopiq sistema shaklida ishlangan D.lar tanlanadi.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Drena**:

* Drena - {{Bilgiquti aholi punkti

| oʻzbekcha nomi = Drena
| mavqe = kommuna
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi|Viloyat
| mintaqa = Trentino — Alto Adige/Südtirol
| jadvalda mintaqa = Trentino-Alto Adige/Südtirol
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Trento (provinsiya)|Trento
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 45 | lat_min = 58 | lat_sec = 0
| lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 57 | lon_sec = 0
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 280
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 8
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 527
| sanalgan yil = 2008
| zichlik = 66
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 0464
| pochta indeksi = 38074
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 022078
| Commons turkumi = Drena
| sayt = .

* Drena (quvur) (ing .




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Drena (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |
**Drenaj oqimi moduli** - zaxi qochiriladigan maydon birligi (gektar)ga toʻgʻri keladigan sizot (grunt) suvi oqimining miqdoriy tavsifi. D. o. m. (sd) 1 ga uchun l/s da oʻlchanadi. D. o. m. optimal meliorativ rejim saqlangan sharoitlarda drena va kollektorlardagi suv sarfini aniklashda foydalaniladi. Sugʻoriladigan yerlarda D. o. m. 1 ga maydonga 0,15—0,40 l/s toʻgʻri keladi. Uning qiymati hisoblash (analitik) va tajriba (eksperimental) usullari bilan aniqlanadi. Grunt va yer osti suvlarining drenaj inshootlariga eng koʻp oqib kelishi davrida ularni qanday jadallikda oqizib yuborish uchun kollektordrenaj tarmogʻining doimiy va muvaqqat inshootlarini iqtisodiy foydali mutanosiblikda qoʻllash masalasi D. o. m. qiymati asosida hal etiladi.

Masharif Boqiyev.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
**Ida Bell Uells-Barnett** (inglizcha: *Ida Bell Wells-Barnett*; 1862-yil 16-iyul — 1931-yil 25-mart) — **Ida Bell** nomi bilan mashhur afro-amerikalik jurnalist, gazeta muharriri, sufragist, sotsiolog, georgist va inson huquqlari harakatining dastlabki rahbari.

Biografiya
----------

Ida B. Prezident Linkolnning mashhur ozodlik eʼlonidan bir necha oy oldin qullikda tugʻilgan.1884-yildan boshlab u temir yoʻl kompaniyasiga qarshi shov-shuvli ish olib bordi, uning konduktori Idani birinchi darajali vagondan uloqtirdi. U Qoʻshma Shtatlardagi linchni hujjatlashtirdi, bu koʻpincha. oq olomonning taʼkidlashicha, qora tanlilar tomonidan sodir etilgan jinoiy harakatlarga asoslangan emas, balki oq tanlilar bilan raqobatlashadigan qora tanlilarni nazorat qilish va jazolash uchun ishlatilishini koʻrsatdi. U linch haqida ikkita kitob yozgan: *Janubiy dahshatlar* va *Qizil rekord*, bu hodisaga qarshi kurashda jamoatchilikni jalb qiladi. Rangli odamlarni rivojlantirish milliy assotsiatsiyasining asoschisi edi. Ida Bell o'z davri uchun Amerikaning eng taniqli qora tanli ayol xonimi sifatida e'tirof etilgan.

U xotin-qizlar huquqlari harakatida va suffragetlar harakatida faol ishtirok etib, jamiyatda ayollar huquqlari tengligi uchun kurashgan va bir qancha muhim ayollar tashkilotlariga asos solgan. U oq tanli va qora tanli amerikalik ayollarning oʻz huquqlari uchun birgalikda kurashini himoya qildi, garchi Frensis Uillard kabi oq tanlilar bunga qarshilik koʻrsatishgan boʻlsa ham. Uells mohir va ishonarli notiq edi, u dunyo boʻylab maʼruzalar oʻqigan.

2015-yil 16-iyulda Google Ida Bell Uels-Barтуееning tugʻilgan kunini nishonlaydi.

Tanlangan nashrlar
------------------

* Wells, Ida B.*. The Red Record: Tabulated Statistics and Alleged Causes of Lynching in the United States*, 1895.
* Wells, Ida B.*. Southern Horrors: Lynch Law in All Its Phases*, 1892.

Eslatmalar
----------

1. ↑  "Ida B. Wells Speaks Out Against Lynching", in Susan Ware, ed.
2. ↑  „Guide to the Ida B. Wells Papers 1884-1976". *University of Chicago Library*. 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-mart 2015-yil.
3. ↑  Google

Havolalar
---------

* %22%20AND%20Wells%29 Works by or about Ida B. Wells at Internet Archive
* Works by Ida B. Wells at LibriVox (public domain audiobooks)
* *Booknotes* interview with Linda McMurry on *To Keep the Waters Troubled: The Life of Ida B. Wells*, September 26, 1999.
Azenkur jangi. Tomas Walsingemning „Saint Albans Chronicles"dan miniatyurasi. XV asr.
**Azenkur jangi** — Kale shahri (Fransiya)dan taxminan 60 km. janubda joylashgan qishloqda boʻlgan jang. Yuz yillik urush davrida 1415-yil 25-oktabrda Azenkur yaqinida ingliz qiroli Genrix V qoʻshini (8 ming kamonchi va 1 ming piyoda ritsarlar) fransuz armiyasi (4-6 ming askar, asosan piyoda ogʻir qurollangan ritsarlar, shuningdek arbaletchilar) ustidan gʻalaba qozongan. Jang taqdirini harakatchan ingliz kamonchilari qoʻshinining ustunligi hal qilgan. Ingliz qoʻshinlari Fransiyaning shimolini, jumladan Parijni egallashgan.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Tarixga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BNE: XX538833
* GND: 4212311-2
* LCCN: sh85002200
* LNB: 000322014
* NKC: ph202168

 |
**Idealizm** (qadimgi yunoncha: *ἰδέα* — idea soʻzidan) — falsafadagi asosiy oqimlardan biri; ong, ruh, tafakkur birlamchi, materiya, tabiat, borliq ikkilamchi deb talqin etuvchi qarashlar tizimi. Materializmning muqobili. I. ning obyektiv va subʼyektiv shakllari bor. Obyektiv I. dunyoning asosida inson ongidan tashqarida va unga bogʻliq boʻlmagan holda gʻayritabiiy ruhiy ibtido (gʻoya, olamiy aql) yotadi, deb hisoblaydi. Bunday taʼlimotning yirik namoyandalari antik falsafada Platon, Plotin, Prokl; yangi davrda — G. V. Leybnits, F. V. Shelling , G. V. F. Gegel boʻlgan. Subʼyektiv I. inson ongidan tashq-aridagi obʼyektiv reallikni inkor etib, fakat subʼyektiv sezgilar mavjud, deb biladi. Bu gʻoya J. Berkli, D. Yum, I. G. Fixte taʼlimotida yaqqol ifodalangan. Ruhiy ibtido kanday tushunilishiga qarab I. ning xilma-xil koʻrinishlarini bir-biridan ajratish mumkin; olamiy aql (panlogizm) yoki olamiy iroda (volyuntarizm), yagona ruhiy substansiya (idealistik monizm) yoki koʻpdan-koʻp ruhiy birinchi unsurlar (plyuralizm), aklan, mantiqan anglanadigan ibtido (idealistik ratsionalizm), sezgilarning hissiy xilma-xilligi (idealistik empirizm va sensualizm, fenomenalizm) ilmiy bilish obʼyekti boʻla olmaydigan, qonuniyatga boʻysunmaydigan, mantiqqa zid ibtido (irratsionalizm).

Odatda, „idealist" (ideal soʻzidan) tushunchasi olijanob maqsadlarga intiluvchi begʻaraz odamga nisbatan ham ishlatiladi.

Yana qarang
-----------

* Materializm

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

**Falsafa**

|  |  |
| --- | --- |
| **Umumiy mavzular** | Sharq falsafasi · Gʻarb falsafasi  |  Falsafa tarixi: Antik · Oʻrta Asrlar · Oydinlashma ·Renessans ·XVII asr ·XVIII asr  · XIX asr ·XX asr |
| **Sohalar** | Estetika · Etika · Epistemologiya · Mantiq · Metafizika · Taʼlim falsafasi · Tarix falsafasi · Til falsafasi · Huquq falsafasi · Fan falsafasi · Metafalsafa · Siyosat falsafasi · Din falsafasi · Urush falsafasi |
| **Oqimlar** | Tahliliy falsafa · Determinizm · Dialektik materializm · Ratsionalizm  · Ekzistensializm ·Absurdizm ·Hegelchilik · Gumanizm · Idealizm · Materializm · Yangiaflotunchilik · Nigilizm · Fenomenologiya · Aflotunchilik · Pozitivizm · Postmodernizm · Pragmatizm ·  · Sxolastitsizm · Stoitsizm |
**Tilogʻoch** (*Larix*) — qaragʻaydoshlar oilasiga mansub ignabargli daraxtlar turkumi. 20 ga yaqin turi bor. Yevropa, Osiyo va Shimoliy Amerikada usadi. Bir uyli, ayrim jinsli oʻsimlik. Boʻyi 20–25 m (50 m gacha, diam. 1 m gacha yetadi), barglari qishda toʻkiladi. Ignalari yumshoq, silliq, uzun novdalarda 20—40 tadan spiralsimon joylashgan. Urugʻli qubbalari dumaloq yoki choʻziqroq (yoshligida qizgʻish yoki yashil), kalta novdalar uchida joylashgan. T. ignabarg chiqarishi bilan gullaydi, qubbasi va urugʻlari oʻsha yildayoq kuzda yoki bahorda ekiladi. Ochilgan qubbalari daraxtda 2—3 yilgacha turadi. Urugʻi mayda, qanotchali, shamol yordamida tarqaladi. T. sovuqqa gʻoyat chidamli, joy tanlamaydi, yorugʻsevar. Togʻ yon bagʻirlarini mustahkamlashda, dala ihota daraxtzorlari hosil qilishda va joylarni koʻkalamzorlashtirishda T.ning ahamiyati katta. Uning Gmelin yoki dauriya T. (*L. gmelinii*) va Sibir T. (*L. sibirica*) turlari koʻp tarqalgan. Yogʻochi pishiq, mustahkam, qattiq, suv osti inshootlari qurishda; mebel, qogʻoz tayyorlashda ishlatiladi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Azeotrop aralashmalar** – haydalganda ajralmaydigan va tarkibi oʻzgarmaydigan eritmalar. Azeotrop aralashmalarning mav-judligini ilk bor 1810-yilda ingliz ki-myogari va fizigi J. Dalton aniqlagan. Baʼzi Azeotrop aralashmalar tarkibidagi alohida kompo-nentlarga qaraganda ancha yuqori temperaturada, baʼzilari esa pastroq temperaturada qaynaydi. Masalan, 95,57% etil spirti (78,5°da qaynaydi) va 4,43% suvdan (100°da qaynaydi) iborat aralashma 78,15°da qaynaydigan Azeotrop aralashmalar hosil qiladi. Aksin-cha tarkibida 69,2% nitrat kislota (84°da qaynaydi) va 30,8% suv boʻlgan Azeotrop aralashmalar esa 121,8°da qaynaydi. Uch va undan ortiq mod-dalar aralashmasi ham Azeotrop aralashmalar boʻlishi mumkin. Tashqi bosim oʻzgarishi bilan Azeotrop aralashmalarning qaynash temperaturasi, tarkibi oʻzgaradi, shundan foydalanib, Azeotrop aralashmalar tar-kibiy qismlarga kimyoviy yoʻl bilan turli bosim ostida haydab ajrati-ladi.212

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Azerin** (1971-yil 9-may, Boku ) — ozarbayjonlik vokal artisti. 5 yoshida Ozarbayjon davlat televideniyesi va radiosida yakkaxon ijrochi sifatida bolalar qo‘shiqlarini kuylashni boshlagan Azerin 9 yoshida jahonga mashhur "Mitti" raqs va musiqa ansambli, Ozarbayjon Davlat televideniyesi qoshidagi "Violet" xori solisti bo‘ldi. 15 yoshda Azerin Ozarbayjon Davlat Konservatoriyasining ovoz berish boʻlimini tamomlagan; U ko‘plab tillarda, xususan, italyan, ispan, rus, fransuz, ingliz, o‘zbek, qirg‘iz, qozoq va ba’zi Bolqon tillarida kuylaydi. 

Azerin 2006-yilda Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev tomonidan "Ozarbayjon davlat artisti" unvoni bilan taqdirlangan. 1990-yildan beri koʻplab mamlakatlarda dasturlar, festivallar va konsertlarda qatnashgan Azerin teledasturlari bilan oʻz ovozini butun dunyoga tanitdi. 2009-yildan buyon TRT Avaz va TRT Musiqa kanallarida dasturlar tayyorladi va taqdim etdi. 2015-yilda chiqqan "Yürekler Biriz" san'atkorning Turkiyadagi ilk albomidir. 15-iyul kuni "O‘n besh iyul kechasi" asari bilan ko‘plab ko‘rsatuvlarda ishtirok etdi va respublika matbuotida keng yoritildi.

Albomlari
---------

* "Azerin 1" 2001 yil
* "Siz Qora dengizda suzayotgan edingiz" 2003 yil
* "Azerin 2" 2006 yil
* "Biz yuraklarda birmiz" 2015

### Davlat artisti

* 2015-yilda "Xalq Artist"

### Televizion shou tajribasi

U TRT Avaz kanalida "Antaliyada yoz oqshomi" musiqiy ko‘ngilochar dasturini olib bordi. .

Manbalar
--------

1. ↑  „Azerin Iletişim | Türkiye | Azerin - Resmi Web Sitesi" (Türkçe). *azerin*. 25 ağustos 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21 ekim 2020.
2. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 1 aralık 2017da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 şubat 2016.
3. ↑  „Arşivlenmiş kopya". 17 haziran 2016da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 şubat 2016.
Identifikatsiyalashning yagona tizimi — har xil hukumat agentliklariga va fuqarolik vebsaytlariga kirish imkoniyatini beradigan yagona akkount bilan taʼminlaydi. Foydalanuvchilar turli xil veb saytlar uchun turli xil akkountlar yaratishiga toʻgri kelmaydi va ular oʻzlarining elektron raqamli imzo orqali YIT ga javobgar idoralarga tashrif buyurmasdan roʻyhatga kirishlari mumkin. Foydalanuvchi YIT ga kirgandan soʻng, u YITga bogʻlangan veb saytlarga qaytadan kirishiga oʻrin qolmaydi. Foydalanuvchining bir akkaunti bilan barcha davlat e-hukumat tizimlariga E-hukumat tizimlari bilan Yagona Identifikatsiya Tizimi integratsiya boʻlgani sababli, barcha tegishli resurslarga kirish uchun bir akkaunt bilan foydalanish imkonini beradi. Yagona Identifikatsiya Tizimi akkaunti yordamida barcha xizmatlar bilan foydalanishingiz mumkin. Xavfsizlik va asillik Foydalanuvchi Yagona Identifikatsiya Tizimida shaxsiy maʼlumotlari haqiqiyligini tasdiqlash uchun Elektron Raqamli Imzo taqdim etishi kerak. Bu esa internetdagi foydalanuvchining haqiqiy odamligini taʼminlaydi. Bu eng ilgʻor onlayn davlat hizmatlarini taqdim etishni taminlaydi. Bundan tashqari, jismoniy va yuridik shaxslar markaziy bazasi bilan integratsiya orqali, barcha shaxsiy maʼlumotlarni toʻldirish uchun hech qanday ehtiyoj yoʻq — sana axborot avtomatik ravishda oʻz vaqtida yuklanadi va yangilanadi (Masalan, ism yoki yashash manzili oʻzgarishi) Boshqa saytlar bilan integratsiya Agar siz veb-sayt egasi boʻlsangiz va foydalanuchni identifikatsiya qilmoqchi boʻlsangiz, har qanday xizmatlar (bank xizmatlari, elektron tijorat va boshqalar) bilan taʼminlash uchun — Yagona Identifikatsiya Tizimi qonuniy va qulay yoʻl. Yagona Identifikatsiya Tizimi qonun bilan belgilanadi. Vazirlar Mahkamasi tomonidan 17 dekabr 2015 yil 365 sonli tasdiqlangan foydalanuvchilarni aniqlash Yagona Identifikatsiya Tizimi elektron hukumat haqidagi nizomga muvofiq, Yagona Identifikatsiya Tizimi tomonidan koʻrsatilgan maʼlumotlar haqiqiy deb qabul qilish lozim. Yuridik shaxslarni identifikatsiya qilish Agar siz tashkilot (kompaniya) rahbari boʻlib jismoniy shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsangiz, oʻz kabinetingizda tashkilot qoʻshishingiz mumkin. Buning uchun, siz Yagona Identifikatsiya Tizimi shaxsiy kabinetingizda, tashkilot rahbari nomidan olingan Elektron Raqamli Imzo taqdim etishingiz kerak. Yuridik shaxs qoʻshib siz tashkilot nomidan davlat xizmatlarini foydalanish uchun boshqa foydalanuvchilarga (sizning xodimlaringiz) oʻz vakolatlaringizni topshirish mumkin boʻladi.

|  |  |
| --- | --- |
| Kompyuter | *Kompyuterlarga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kaaf** (ivr. *Kegat*; qadimgi ivrit: *קהת‎* „majlis") — Injil, Eski Ahd qahramoni; Leviyning ikkinchi oʻgʻli; toʻrt oʻgʻilning otasi (Amram, Itsgar[en] , Hebron[en] va Uziil[en]); Muso va Aaronning bobosi; Kaaflar oʻgʻillarining[en] boshligʻi (Kaaflar yoki Kegatlar — Injil davridagi Levi qabilasining toʻrtta qabilasidan biri); 133-yil yashagan (Natija 6:18-20).

Kaaf (Kegat) Yoqub bilan birga Misrga koʻchib oʻtgan „70 jon" dan biridir (Borliq 46:11). Isroil xalqi sahroda sarson-sargardon boʻlib yurgan davrda uning zurriyoti Kegatlilar soni 8600 nafarga yetdi, ulardan 2750 nafari Muqaddas chodirni qoʻriqlash va yigʻishda muhim vazifani bajargan (Sonlar 3:28; 4:36 va 7:9).

Kanʼon zabt etilgandan soʻng, ularga oʻrnashish uchun 10 ta shahar berilgan, Horoniy kagatlariga berilgan 13 tasidan boshqa (Navin 21:10-22).

Dovud davrida u Kegatit Geman chodirida muhim rol oʻynagan. Hizqiyo (ivritcha Hizqiyo) hukmronligi davrida Kaaflarning oʻgʻillari levilar orasida birinchi boʻlib, ibodatxonani butparastlarga sigʻinish predmetlaridan tozalashda faol qatnashdilar (2Par. 29:12,14).

Manbalar
--------

1. ↑  18 // Книга Исход (др.-евр.)
2. ↑  Кегат // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб. 1908—1913.
3. ↑   Кааф // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М. 1891—1892.
**Woodruff** (talaffuzi: *Vudruff*) — AQShning Janubiy Karolina shtatining Spartanburg okrugida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 4 333 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi
------------

Woodruff shahri 34°44′26″N 82°1′57″W﻿ / ﻿34.74056°N 82.03250°W﻿ / 34.74056; -82.03250GO (34,740530, −82,032580) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 3.7 kvadrat mil (9.6 km2) tashkil qiladi, shundan 0.04 kvadrat mil (0.10 km2) yoki 0,54% suvdan iborat.

Demografiyasi
-------------

| Aholi o‘sish tarixi |
| --- |
| Yil | Aholi |  | %± |
| **1880** | 254 |  | — |
| **1890** | 380 |  | 496% |
| **1900** | 596 |  | 568% |
| **1910** | 1 880 |  | 2 154% |
| **1920** | 2 396 |  | 274% |
| **1930** | 3 175 |  | 325% |
| **1940** | 3 508 |  | 105% |
| **1950** | 3 831 |  | 92% |
| **1960** | 3 679 |  | −40% |
| **1970** | 4 690 |  | 275% |
| **1980** | 5 171 |  | 103% |
| **1990** | 4 365 |  | −156% |
| **2000** | 4 229 |  | −31% |
| **2010** | 4 090 |  | −33% |
| **2020** | 4 212 |  | 30% |
| AQSh aholisini ro'yxatga olish |

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 4 229 kishi, 1 678 xonadon va 1 130 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1 154,8 nafar kishini tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 68,53% oq tanli, 27,71% afro-amerikalik, 0,17% tubjoy amerikalik, 0,14% osiyolik, 0,02% Tinch okeani orollari, 1,63% boshqa irqlardan va 1,8% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 3,74 foizini tashkil etadi. Shaharda 1 678 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 30,6% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 42,8% er-xotinlar, 19% turmush oʻrtogʻi boʻlmagan, 32,6% oilasizlar edi.

Shaharda aholi keng tarqalgan boʻlib, 25,2% 18 yoshgacha, 8,7% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 26,5% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,3% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 17,3% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 37 yosh edi. Har 100 ayolga 83,6 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 79,1 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 24 824 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 32 966 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26 204 dollarni, ayollarniki esa 21 467 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 535 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 15,5 foizi va aholining 18,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 19,3 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 19,3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Race, Hispanic or Latino, Age, and Housing Occupancy: 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File (QT-PL), Woodruff city, South Carolina".  United States Census Bureau. Qaraldi: 16-avgust 2011-yil.
2. ↑  „US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990".  United States Census Bureau (12-fevral 2011-yil). Qaraldi: 23-aprel 2011-yil.
3. ↑  „Census of Population and Housing".  Census.gov. Qaraldi: 4-iyun 2015-yil.
4. ↑  „Census Population API".  United States Census Bureau. Qaraldi: 15-oktabr 2022-yil.
LYUMYER (Lumiere) Lui Jan (1864.5.10, Bezanson — 1948.6.6, Bandol) — fransuz kinematografiya ixtirochisi. Fransuz Fanlar akademiyasi aʼzosi (1919). Sanoat maktabini tugatgan, otasiga qarashli fotomateriallar fabrikasida ishlagan. 1895-yilda akasi Ogyust (1862— 1954) bilan birga "harakatlanuvchi fotografiyalar"ni suratga olish va ekranga proyeksiyalash apparati (kinematograf) tuzilmasini ishlab chiqqan. Shu apparati bilan suratga olingan kino-programmani birinchi marta Parijda 1895-yil dekabrda namoyish etgan. 1898-yildan kinotexnika bilan shugʻullangan. L. hajmiy va rangli kinoga olish va namoyish qilishni tadqiq qilgan. Fransiyada har yili eng yaxshi hujjatli film uchun L. nomli mukofot taʼsis etilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Yoʻl harakati xavfsizligi davlat inspeksiyasi kuni** — bu Rossiya Federatsiyasida har yili 3-iyulda nishonlanadigan professional bayramdir.

SSSR Ichki ishlar vazirligining Davlat avtomobil inspektsiyasi 1936- yil 3-iyulda tashkil etilgan. Aynan oʻshanda Xalq Komissarlari Kengashining qarori bilan „SSSR NKVD ishchi-dehqon militsiyasi Bosh boshqarmasining Davlat avtomobil inspektsiyasi toʻgʻrisidagi nizom" tasdiqlandi.

1998-yil iyun oyidan boshlab GAI Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi davlat inspektsiyasi (GIBDD) sifatida qayta tashkil etildi.

2002-yil 2-iyul kuni idora oʻzining ikkinchi rasmiy tarixiy nomini oldi — Davlat transport inspektsiyasi deb ataladigan boʻldi.

2009-yil 3-iyulda Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vaziri, armiya generali Rashid Nurgaliyev Rossiya Ichki ishlar vazirligining 502-son buyrugʻini imzoladi. Buyruqda „Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi Davlat inspektsiyasi kunini eʼlon qilish". qilish haqida soʻz boradi.

Manbalar
--------

1. ↑  Указ Президента РФ от 2 июля 2002 г. № 679 «О Внесении изменений и дополнений в Указ Президента Российской Федерации от 15 июня 1998 г. № 711»
2. ↑  *Приказ МВД России от 3 июля 2009 г. № 502 «Об объявлении Дня ГИБДД МВД РФ»*, 2017-03-25da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2022-05-28
3. ↑  „Архивированная копия" (deadlink). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-avgust 2009-yil.
**Kabandxa** (sanskr. कबन्ध, IAST: Kabandha) — hind mifologiyasida Vishnu avatari Rama va uning ukasi Lakshmana tomonidan oʻldirilgan va laʼnatidan ozod qilingan rakshasa. Kabandxa afsonasi qadimgi hindlarning „Mahabharata" va „Ramayana" dostonlarida va keyinchalik „Ramayana" ning moslashuvlarida mavjud.

Oldingi hayotida Kabandxa Vishvavasu yoki Danu ismli Gandxarva edi, u devalar xoʻjayini Indra tomonidan laʼnatlangan hamda dahshatli va xunuk rakshasa jiniga aylangan. U vajra zarbasi bilan Gandxarvaning boshini chuqurga uloqtirib yuborgan. Kabandxa unga yordam berishni maqsadida uni ovqatlantirishni soʻraganida, Indra ogʻzini uning qorniga qoʻydi va bu laʼnatdan uni kim xolos qilishi mumkinligini aytdi. Rakshasa va qahramonlar Rama va Lakshmana oʻrtasidagi toʻqnashuv paytida uning ikkala qoʻllarini kesib, tanasi yoqib yuborildi. Kabandxa oʻlimidan soʻng olovdan koʻtarilib, Gandxarva qiyofasini tikladi va Ramani maymunlar qiroli Sugriva yashiringan Rishyamuxa togʻiga yubordi. Kabandxa Ramaga Sugriva bilan ittifoq tuzishni maslahat berdi, bu qahramonga Ravana tomonidan oʻgʻirlab ketilgan xotini Sitani qidirishda yordam beradi. Kabandxaning koʻrsatmalariga binoan Rama Sugriva bilan doʻstlashdi va uning yordami bilan Sitani qutqardi.

Manbalar
--------

1. 1 2  Lochtefeld J. G.*. The Illustrated Encyclopedia of Hinduism*, New York, 2002 — 272 bet. ISBN 0-8239-3179-X.
**Lyudvig Vitgenshteyn (Wittgenstein)** (1889.26.4, Vena - 1951.29.4, Kembrij) — avstriyalik faylasuf va mantiqshunos, analitik falsafa namoyandasi. 1929 yildan Angliyada yashadi, Kembrij universiteti professor (1939—47). Falsafiy faoliyatining dastlabki davrida, B. Rassedlan keyin falsafani mantiqiy tahlil qilishni ishlab chikdi. Vitgenshteyn "Mantiqiy-falsafiy risola" (1921) asarida oʻzi yaratgan sunʼiy til qurilishi tartiblarini tekshirdi. Uningcha, bu til mantiqiy jihatdan bekam-koʻst,yaʼni oddiy (tabiiy) tiddagi koʻp maʼnoli soʻzlardan, mantiqiy noanikliklardan xoli. Vitgenshteyn tildan, ongdan tashqari obʼektiv reallik, borliq mavjudligini inkor etdi. Vitgenshteynning taʼkidlashicha, tildagi kamchiliklarni aniqlash va bartaraf qilish falsafaning vazifasidir. Vitgenshteynning bu qarashlari lingvistik falsafa taraqqiyotiga taʼsir koʻrsatdi.

Manbalar
--------

1. 1 2  *(unspecified title)*
2. 1 2  *(unspecified title)*
3. 1 2  *(unspecified title)*
4. ↑   // *(unspecified title)*
5. ↑  "Vitgenshteyn Lyudvig" *OʻzME*. V-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Azfariy** (taxallusi; asl ismi Mirza Alibaxt) (1760, Dehli – 1819, Madras) – shoir, olim, tarjimon. Bo-buriylar sulolasidan. Musiqa, harb va tabobat ilmini mukammal oʻrgangan, turkiy, urdu, forsiy va arab tillarida ijod qilgan. 3 devoni, "Voqioti Az-fariy" va boshqa tarixiy-biografik asarlari; "Farhangi Azfar;:y" ("Azfariy lugʻati"), "Mezoni turkiy", "Nasabi tur-kiyi chigʻatoyi", "Nasabi turkiy" kabi 15 dan ortiq kitoblari bor.Ularda bobo til (turkiy til) va uning grammatikasini oʻrganishga da’vat etgan, uning lugʻaviy boyligini na-moyish qilgan. Navoiyning "Mahbub ul-qulub" va Boboʻrning "Aruz risolasi"ni "Aruzzoda" nomi bilan fors tiliga nazm va nasrda tarjima qilgan. "Aruzzoda"ning 1836-yilda kotib Mahmudali Sayd koʻchirgan qoʻlyozmasi Madras davlat sharq qoʻlyozmalari kutubxonasida saqlanadi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lyudmila Georgiyevna Zikina** (1929.10.6, Moskva — 2009.1.7) — rus xonandasi, Rossiya (1968), Oʻzbekiston (1980) xalq artisti, Mehnat Qahramoni (1987), professor (1989). Pyatnitskiy nomidagi Rus xalq xori (1947—51), Butunittifoq radiosi krshidagi Rus qoʻshigʻi xori (1951—60), Moskonsert (1960— 77)da yakka xonanda, "Rossiya" davlat akademik xalq ansamblining badiiy rahbari (1977-yildan), Rossiya madaniyat akademiyasi prezidenti (1992-yildan). Kuchli, nihoyatda boy va jozibali ovoz sohibasi. Ijrosi milliy mumtoz kuylash uslubini mukammal bilishi, yuksak mahorati, keng nafasi va alohida kuychanligi bilan ajralib turadi. Repertuaridan rus xalq qoʻshiqlari ("Orenburg roʻmoli", "Uzoqlardan oqib kelmoqda Volga" va b.) keng oʻrin olgan. Yevropa, Osiyo (jumladan Oʻzbekistonda ham) va Amerika mamlakatlarida bir necha marta gastrolda bulgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Flag of OʻzbekistonBiografik ikona | *Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Kvazistatsionar jarayon** (lot. quasi — deyarli va stationarius — doimiy, oʻzgarmas) — muayyan chegaralangan sistemada juda katta tezlikda tarqalayotgan jarayon; bunda jarayon tarqalayotgan vaqt ichida sistema holati oʻzgarmay qoladi. K.j. juda tez tarqalganidan tarqalish vaqti hisobga olinmaydi. Masalan, berk elektr zanjirining biror qismida oʻzgaruvchan tashqi e.yu.k.taʼsir qilganida oʻsha joyda kuchlanish va tok uncha oʻzgarmay qoladi, bunday holdagi tok kvazistatsionar tok deyiladi. K. j.da sistemaning barcha qismi holatlarining oʻzgarishi bir xil vaqt qonuniga boʻysunadi. K. j. tushunchasini mexanik, termodinamik va b. sistemalarga joriy qilish mumkin, mas, poʻlat sim temperaturasi tashqi muhit taʼsiri tufayli sim boʻylab tez tarqaladi.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Lyuksmetr** (lotincha: *lux* — yorugʻlik va yun. metreo — oʻlchayman) — yorugʻlik intensivligi (yoritilganlik) ni bevosita fokslarda oʻlchaydigan asbob; fotosharning bir turi. Koʻrish va fotoelektr lyuksmetrga ajratiladi. Koʻrish Lyuksmetrining ish prinsipi ikkita yondosh yorugʻlik maydonining ravshanligini tenglashtirishga asoslangan. Ulardan birining yoritilganligi oʻlchanadi, ikkinchisiniki maʼlum va u ichki qizdirish lampasi yordamida kayta tikla-nadi. Fotoelektr lyuksmetrning ishlash tarzi selenli fotoelement yoritilganda, uning zanjirida hosil boʻladigan elektr tokini oʻlchashga asoslangan; shkalasi lyukslarda darajalangan galvanometr yordamida oʻlchanadi.

Yana qarang
-----------

* Lyuks

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Kvars
**Kvars** (olm. Quarz) — silikatlar sinfiga mansub eng koʻp tarqalgan jins hosil qiluvchi mineral. Kimyoviy formulasi SiO2. Kvarsning kristalli 2 ta modifikatsiyasi maʼlum: geksagonal Kvars (yoki a-K.) 870—573° temperatura oraligʻida turgʻun va trigonal Kvars (R-K.) 573° dan pastda turgʻun. r-K. tabiatda eng koʻp tarqalgan. Qoʻshaloqlari koʻp, kristall donacha, agregat va zich massalar holida uchraydi. Kvarsning kristallari, donalari, agregatlarining rangi har hil: shaffof — togʻ billuri, binafsha — ametist (safsar), kulrang — rauxtopaz, qora — morion, tillarang — sitrin va boshqa. Rangining har hil boʻlishi strukturaviy defektiga bogʻliq. Murakkab ranglilari ham uchraydi, ularga boshqa minerallarning mayda zarralari qoʻshilgan boʻladi. Kvarsning yashirin kristall hillari agat va xalsedon nihoyatda ingichka tolasimon tuzilmalardan iborat. K. optik jihatdan bir oʻkli, musbat. Ultrabinafsha va qisman infraqizil nurlarni oʻtkazadi. Sunʼiy Kvarsni SiO2 ning suvli eritmasidan yuqori bosim va temperaturada olinadi. Kvars turli togʻ jinslarining asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. Kvars pyezoelektrik hossaga ega. Qattikligi 7. Zichligi 2,65 g/sm3. Erish harorati 1710°C, soviganda kvars oynasi deb ataluvchi jismga aylanadi. Monokristallari kam uchraydi va juda yuqori baholanadi. Kvars Oʻrta Osiyo (Pomirda), Rossiya (Uralda), Ukraina (Volinda), Braziliya va Madagaskarda uchraydi. Kvars qumi va uning metamorflashgan turlari — kvarsitlar keramika va shisha sanoatida, monokristallari (pyezokvars) optika va radiotexnikada, shaffof va chiroyli ranglilari yarim qimmatbaho tosh sifatida zargarlikda ishlatiladi.
**Sun'iy kvarts** Gidrotermik usul bilan sun'iy kvartsni sintez qilish usuli ishlab chiqilgan. Sintetik kvartsning sanoat uchun afzalligi - aralashmalarning tarqalishining bir xilligi, yuqori kimyoviy tozaligi. O'sish natijasi tabiatda keng tarqalgan egizak kristallariga qaraganda piezo-optik kvarts sifatida foydalanish uchun ko'proq mos bo'lgan yagona kristallar bo'lishi juda muhimdir. Zargarlik sanoati uchun sintez usuli ham muhimdir, chunki u har qanday rangdagi kvartsni va kerakli to'yinganlikni, agar kerak bo'lsa, hatto bitta rangdan ikkinchisiga o'tishda ham olish imkonini beradi. Sun'iy kristallarga yashil (tabiatda juda kam) va ko'k (tabiiy analoglari yo'q) ranglar beriladi, hattoki tabiatda mavjud bo'lmagan ko'k kvarts ham o'stiriladi. Sintetik kvarts kristallarini ishlab chiqarish Guj-Xrustalniy, Shilovo-Ryazan viloyati, Yujnouralskda rivojlanmoqda. Kvartsning sanoat sintezi 1957-yildan beri yo'lga qo'yilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Kimyo | *Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |