**Vizual effektlar boʻyicha mutaxassislar jamiyati** (inglizcha: *Visual Effects Society*, qisqartmasi *VES)* — 30 ta mamlakatdan 2700 dan ortiq vizual effektlar boʻyicha mutaxassislarni oʻz ichiga olgan tashkilot boʻlib, ularning koʻpchiligi yetakchi lavozimlarni egallaydi. 2003-yildan beri jamiyat maxsus kino taqdirlash marosimini (VES Awards) oʻtkazib keladi, bundan tashqari, uning homiyligida 25 dan ortiq maʼrifiy tadbirlar oʻtkazildi.

Tarixi
------

1997-yilda tashkil etilgan VES kino sanoati uchun axborot texnologiyalari sohasida ishlaydigan turli mutaxassislar guruhlarini birlashtirdi. VES Texnologiya qoʻmitasi yaqinda chiqarilgan Linux operatsion tizimidan foydalanishni muhokama qilish uchun yigʻilish tashkil etdi. Ushbu uchrashuvda nafaqat maxsus effektlarni ishlab chiqarish bilan bevosita shugʻullanadigan odamlar, balki kinostudiyalar vakillari va texnologiya ishlab chiquvchilari ham ishtirok etishgan. Kelgusi yil uchun shunga oʻxshash uchrashuv ishtirokchilar oʻrtasida boshqa bilim almashishni oʻz ichiga olgan.

2005-yilga kelib, jamiyat aʼzolari taxminan 1100 kishini tashkil etgan. Shu bilan birga, tashkilot direktorlar kengashi faoliyati kompaniya aʼzolari geografiyasini yanada kengaytirish va ularning sonini koʻpaytirishga qaratilgan edi. Direktorlar kengashi 2005-yil oxirigacha aʼzolar sonini 1500 nafarga, besh yil ichida esa 3000 nafarga yetkazishni umid qilgan. Maqsadga erishish uchun Qoʻshma Shtatlarning oʻzida ham (Shimoliy Kaliforniya va Sharqiy qirgʻoqda) va chet elda (masalan, Kanada, Buyuk Britaniya, Hindiston, Avstraliya va Yangi Zelandiyada) mintaqaviy boʻlinmalarni yaratish rejalashtirilgan edi.

Kontseptsiya
------------

VES vizual effektlar bilan bogʻliq mutaxassislarni birlashtiradi. Bunday jamiyatni yaratishdan maqsad bunday mutaxassislar oʻrtasida oʻzaro munosabatlarni oʻrnatish istagi edi. Masalan, turli xil Hollywood gildiyalari va jamiyatlarining VES aʼzolari ushbu aʼzolar tomonidan yaratilgan filmlarni oldindan koʻrishni tashkil qilish uchun professional tomoshabinlarni topishni osonlashtirdilar.

VES homiyligida bir qator ixtisoslashtirilgan tadbirlar oʻtkaziladi, ulardan eng mashhurlari VES mukofotlarini topshirish marosimi (VES Awards) va festivaldir. Festival bir qator panel muhokamalari va eng qiziqarli (mutaxassislar nuqtai nazaridan) zamonaviy va tarixiy filmlar namoyishidan iborat. Bundan tashqari, festival doirasida turli seminarlar, vizual effektlarni yaratish jarayoni boʻyicha batafsil taqdimotlar oʻtkazilmoqda. Geografik jihatdan festival Los-Anjeles va Frankfurt-Maynda oʻtkaziladi.

VES mukofotlari (VES Awards)
----------------------------

Marosimni tashkil etishdan maqsad oʻtgan yil davomida ajoyib ishlarni nishonlaydigan maʼlum bir platformani yaratish imkoniyati edi. Marosimda ishtirok etish ixtiyoriydir. Koʻngillilar nazorat koʻrgazmalarida namoyish etilgan barcha materiallarni tekshiradilar, nominatsiyalar va sevimli asarlariga mukofotlar berish uchun ovoz berishadi.

Birinchi taqdirlash marosimi 2003-yil 19-fevralda Los-Anjelesda boʻlib oʻtdi. Marosimda 350 dan ortiq vizual effektlar va ishlab chiqarishdan keyingi mutaxassislar ishtirok etdi. Mukofotlar televidenie, reklama roliklari, musiqiy videolar va badiiy filmlarni qamrab olgan 20 dan ortiq nominatsiyalarda topshirildi. Eng koʻp mukofotlangan filmlar badiiy film nominatsiyasida 8 ta mukofotga sazovor boʻlgan "Uzuklar hukmdori: Ikki minora" va televizor yoʻnalishida 4 ta mukofotga sazovor boʻlgan „Dinotopiya" mini-seriali boʻldi. Autodesk kompaniyasi tadbirning bosh homiysi boʻldi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5  Wade 2005. sfn error: no target: CITEREFWade2005 (help)
2. ↑  *Sarah Baisley.* „Two Towers and Dinotopia Top First VES Awards" (inglizcha).  Animation World Network (20-fevral 2003-yil). 1-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2013-yil.

Adabiyotlar
-----------

* Daniel Wade*. Vesage: Images from the Worlds Greatest Visual Effect Artists*. Australia: Ballistic Publishing, 2005 — 161 bet. ISBN 1-921002-07-7.

Havolalar
---------

* „Nagrody Visual Effects Society" (polyakcha).  Klub Miłośników Filmu. 1-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-aprel 2013-yil.