recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bruce McCandless II** (1937-yil 8-iyun – 2017-yil 21-dekabr) Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti zobiti va aviatori, elektrotexnika muhandisi va NASA astronavti boʻlgan.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Bruce 1937-yil 8-iyunda Massachusets shtatining Boston shahrida tugʻilgan. AQSh Harbiy-dengiz kuchlarining uchinchi avlod ofitseri Bruce McCandlessning oʻgʻli va Willis W. Bradleyning nabirasi hisoblanadi, Uning otasi hamda bobosi „Shon-sharaf" medali sohibi boʻlishgan. U 1954-yilda Kaliforniyaning Long-Beach shahridagi Vudro Vilson nomidagi katta oʻrta maktabni tamomlagan.

1958-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz akademiyasining bakalavr darajasini oldi. Kasbiy faoliyati davomida u 1965-yilda Stanford universitetida elektrotexnika boʻyicha magistr darajasini va 1987-yilda Xyuston-Clear Lake universitetida MBA darajasini ham olgan.

 Bruce McCandless, 2009-yil fevral

Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti
--------------------------------------

McCandless Florida shtatidagi Pensakola va Texasdagi Kingsvill dengiz havo stansiyalarida dengiz havo kuchlarini oʻqitish qoʻmondonligida parvoz mashgʻulotlarini oʻtadi.

1960-yil mart oyida u Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz aviatori etib tayinlandi. McCandless Duglas F4D-1 qoʻnish mashgʻulotlari oʻtash uchun Ki-Uest dengiz havo stantsiyasiga yoʻl oldi.

1960-yil dekabridan 1964-yil fevraligacha u Skyray va McDonnell Duglas F-4B Phantom II samolyotlarida uchuvchi sifatida 102-qiruvchi otryadga (VF-102) tayinlandi.

1964-yil boshida uch oy davomida McCandless Virginia shtatidagi Okeana dengiz havo stantsiyasida 43-hujum otryadida (VA-43) asboblar boʻyicha uchish oʻqituvchisi sifatida faoliyat olib borgn. Soʻngra u Stenford universitetidagi harbiy- dengiz zahiralari ofitserlarini tayyorlash korpusida elektrotexnika boʻyicha magistratura boʻlimida faoliyat olib borgan.

Dengiz xizmati davomida u Lockheed T-33B Shooting Star, Northrop T-38A Talon, McDonnell Duglas F-4B Phantom II, Duglas F4D Skyray, Grumman F11F Tiger, Grumman F9F Cougar, Lockheed T-1 va Seacraft samolyotlarida uchish mahoratiga ega boʻldi.

U 5200 soatdan ortiq parvoz vaqtiga ega boʻlib, shu jumladan reaktiv samolyotlarda 5000 soatni qayd etgan.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „The first human to make an untethered, free flight spacewalk".  New Mexico Museum of Space History. Qaraldi: 23-dekabr 2017-yil.
2. ↑  „Bruce McCandless II NASA Biography".  NASA (2017-yil dekabr). Qaraldi: 14-aprel 2021-yil.
**Salor** mahallasi (Nukus koʻch. 4) — Mirobod tumanidagi mahalla. Oybek, „Movarounnahr", „Yangi Mirobod" mahallalari bilan chegaradosh.

Tarixi
------

1996 yil tashkil etilgan. Tuman hududidan oqib oʻtuvchi Salor kanalining tumanga kirish yoʻli ushbu mahalladan boshlanishi sababli shunday atalgan.

Aholisi
-------

Aholisi 4,5 mingdan ortiq, asosan, ruslar, shuningdek, 16 millat vakillari (o'zbek, turkman, arman va boshqalar) yashaydi.

Binolar
-------

Mahallada 7 koʻcha, temiryoʻlchilar madaniyat saroyi, Temiryoʻl loyixalash instituti, Temiryoʻl muzeyi, Transport prokuraturasi, Respublika teri-tanosil kasalliklari kasalxonasi bor. „Toshkent — Markaziy" vokzali, Uchqun tikuvchilik sexi, rus xristian sobori, tu­man soliq inspeksiyasi, tuman bandlikka koʻmaklashuvchi markazi, Milliy bank Toshkent viloyati boʻlimi, Sanoat qurilish banki tuman boʻlimi, Aviakassa, „Istiqlol" supermarketi, 2 ta goʻzallik saloni, 1-stomatologiya poliklinikasi, harbiy doʻkon, oziq-ovqat doʻkonlari va boshqalar joylashgan.

Manbalar
--------

1. ↑  *Toshkent.Ensikopediya*. Toshkent: Oʻzbekiston, 2009 — 471-472 bet.
**Salomatlik uchun o'yinlar** -bu salomatlikni mustahkamlash yoki (surunkali) kasalliklarning oldini olish, tashxis qo'yish yoki davolash uchun maqsad qilingan o'yinlar.Ushbu o'yinlar odatda jiddiy o'yinlar hisoblanib, foydalanuvchining bilimini oshirish va o'yin orqali ularning fe'l atvorlarini o'zgartirish bilan sog'liq natijalariga ta'sir o'tkazishni maqsad qiladi.

Konferensiya
------------

**Salomatlik uchun o'yinlar,** shuningdek, Robert Vud Jonson tashkiloti tomonidan Pioneer Portfolio dasturining bir qismi sifatida moliyalashtirilishi mumkin bo'lgan bir qator konferensiyalar nomi hisoblanadi. Salomatlik uchun o'yinlar jiddiy o'yinlar tashabbusining bir qismi hisoblanadi.

Konferensiya so'nggi yillarda video o'yinlarning tadqiqot natijalarini namoyish qilish bo'yicha ishi uchun ommaviy axborot vositalarining e'tiborini tortdi.

* 2004-yil sentyabr, Madison, Viskonsin
* 2005-yil sentyabr, Baltimor, Merilend
* 2006-yil sentyabr, Baltimor, Merilend
* 2008-yil may, Baltimor, Merilend
* 2009-yil iyun, Boston, Massachusets
* 2010-yil may, Boston, Massachusets

Jurnal
------

**Salomatlik uchun o'yinlar,** shuningdek, 2012-yil fevral oyida nashr etilgan, ekspertlar tomonidan ko'rib chiqilgan jurnaldir.

Yana qarang
-----------

* Exergaming

Manbalar
--------

1. ↑  „Digital gamers target disease".  The Washington Times (2008). Qaraldi: 13-aprel 2010-yil.
2. ↑  *Begley.* „This Is Your Brain on a Videogame".  Newsweek (2008). Qaraldi: 13-aprel 2010-yil.
3. ↑  *Aubrey.* „Gaming Your Way to Fitness".  National Public Radio (2008). Qaraldi: 13-aprel 2010-yil.

Havolalar
---------

* Salomatlik uchun o'yinlar konferentsiyasi bosh sahifasi
* Salomatlik uchun o'yinlar konferentsiyasi Yevropa bosh sahifasi
* Sog'liqni saqlash jurnali bosh sahifasi uchun o'yinlar
**Bala Murghab** (Pushtu / forscha: Bala Murġāb) — Afgʻonistonning Bodgʻis viloyati shimoli-sharqida joylashgan, tepaliklardan iborat tuman. Tuman markazi Bala Murgʻob shahri boʻlib, Murgʻob daryosi boʻyida joylashgan. Bala Murgʻob Ab Kamari, Muqur, Jawand va Qadis kabi boshqa muhim tumanlar bilan oʻralgan.

Demografiyasi
-------------

2003-yilda Murgʻob tumanining aholisi taxminan 109 381 kishini tashkil qilgan. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi (UNHCR) hisobotiga koʻra, pushtunlar umumiy aholining 95,0 foizini tashkil qiladi, ikkinchi o‘rindachoraymaqlar, turkmanlar va oʻzbeklar turadi. Aholining asosiy qismi Murgʻob vodiysida istiqomat qiladi.

Tumanda 133 ta qishloq mavjud boʻlib, ularning hududi 4491 km2. Tuman Turkmaniston, Muqur, Qodis, Javand, Gʻoʻrmoch va qoʻshni Foryob viloyatining Qaysor tumani bilan chegaradosh.

Taʼlim tizimi
-------------

Tumanda 2 ta umumiy oʻrta maktab, 3 ta umumtaʼlim maktabi va 24 ta boshlangʻich maktablar mavjud.

Tarixi
------

Afgʻonistondagi fuqarolar urushi davrida tuman birinchi marotaba qamal qilingan, soʻngra 2019-yilning may oyida Afgʻoniston milliy xavfsizlik kuchlari tuman markazidagi aksariyat strategik obyektlarni tashlab, chekinishganidan soʻng (yaqin atrofdagi harbiy bazadan tashqari, bu baza hali ham xavfsizlik kuchlari tomonidan muhofaza qilinmoqda) tuman Tolibon tomonidan bosib olingan. Shunga qaramasdan, Afgʻoniston milliy xavfsizlik kuchlari AQSh harbiy koʻmagi ostida harbiy havo texnikalari (vertolyotlar) orqali tumanda toliblarga qashi harbiy harakatlar olib borishmoqda. 2020-yil yanvar oyida AQSh va xavfsizlik kuchlari tuman markazida maxsus harbiy operatsiya oʻtkazib, toliblar qamoqxonasidan 60 dan ziyod mahbuslarni ozod etishadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Bala Murghab District Once Again 'Falls To Taliban'" (en). *TOLOnews*. Qaraldi: 6-avgust 2022-yil.
2. ↑  „Archived copy". 6-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-avgust 2022-yil.
3. ↑  „Archived copy". *www.aims.org.af*. 6-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6 avgust.
4. ↑  *Karimi, Mohammad Halim*. „Urgent action sought as Taliban besiege Bala Murghab district". *www.pajhwok.com* (15-mart 2019-yil). Qaraldi: 6-avgust 2022-yil.
5. ↑  „Archived copy". 6-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-avgust 2022-yil.
6. ↑  „Bala Murghab District Still Under Siege: Officials".
7. ↑  *Hassan, Sharif*. „Afghan forces rescue more than 60 hostages from Taliban prison in night raid". *The Washington Post* (29-yanvar 2020-yil). Qaraldi: 6-avgust 2022-yil. „In all, 62 prisoners were freed from the compound in Bala Murghab, a district of Badghis province heavily contested by Taliban forces.".
**Dumsiz amfibiyalar** (Salientia, Ecaudata, Anura) — amfibiyalar sin-fining bir turkumi. 2500 turi maʼlum. Keng tarqalgan, amfibiyalarning eng yuqori tuzilgan guruhi. Tuzilishi baqaga oʻxshaydi. Tanasi kalta, yapaloq va keng; dumsiz, oyoklari yaxshi rivojlangan, orqa oyogʻi oldingisiga nisbatan ancha uzun boʻlib, sakrab yurishga moslashgan. Itbaligʻida dastlab orqa oyoklari, keyin oldingi oyoklari paydo boʻladi. Boʻyni juda qisqaligidan boshi tanasidan yaqqol ajralib turmaydi. D. a. asosan, xasharotlar bilan oziqlanadi. Tuxumi (uvildirigʻi) suvda urugʻlanadi. Metamorfoz orqali rivojlanadi. Tuxumdan chiqqan itbaligʻi jabra orqali nafas oladi, suvda yashashga moslashgan. Umurtqalarining tuzilishidagi tafovutlarga qarab D. a. 6 ta kenja turkumga boʻlinadi: 1) birlamchi dumlilar — juda qadimgi D.a. boʻlib, hozir qirilib ketgan, qoldiqlari qazilma holida uchraydi; 2) sill iqoyoq baqalar; 3) uvilloq baqalar — pipalar, pixli baqalar va b.; 4) sassiq baqalar, 5) qurbaqalar — baqaqurulloqlar, qisqaboshli baqalar va b; 6) baqalar — tor ogʻizli va kurak oyoqli baqalar va b. D. a.ning tipik vakillari baqa va qurbaqatr. Oʻzbekistonda yashil qurbaqa va koʻl baqasi tarqalgan.

Adabiyot
--------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |
Eskishehir yo'li (2013)
**Dumlupınar bulvari** yoki **İsmet İnönü bulvari** eski nomi bilan Anqarani Temelli va Po'latli orqali Eskishehirga bog'laydigan muhim davlat yo'llaridan biri bo'lib hisoblanadi. Yo'lning Anqara shahar markazidan o'tadigan qismining rasmiy nomi - İsmet İnönü bulvari. Yo'l, shuningdek, Po'latli orqali Izmirga kelish va ketish uchun ishlatiladi. Eskishehir avtomagistralining shahar markazi va Anqara chiqishi orasidagi qismi ko'plab hukumat binolari bilan mashhurdir. Hisob sudi, Tashqi ishlar vazirligi, Qishloq va o‘rmon xo‘jaligi vazirligi, Milliy kutubxona, Madaniyat va turizm vazirligi, Mehnat, ijtimoiy xizmatlar va oila vazirligi, MTA, Din ishlari boshqarmasi va MGK binosi eng mashhurlaridir. Anqaraning Söğütözü, Chukurambar, Beysukent, Çayyolu, Ümitköy va Bilkent kabi yangi va boy tumanlari bilan o'ralgan. Metro liniyasi bulvardan o'tadi.

Yo'lda ko'plab universitet shaharchalari ham bor; Hacettepe universiteti, ODTU, Bilkent universiteti, Baskent universiteti, Chankaya universiteti va TOBB Iqtisodiyot va Texnologiya Universiteti bu kampuslardan ba'zilaridir.

Etimesgut va Sincan tumanlari ham ushbu yo'ldan qisman foydalanadi. Yo'l Anqara chiqishida halqa yo'liga ulanadi. Loyiha doirasidagi Incesu avtomagistral tunneli bilan birgalikda uning Mamak tumaniga ulanishi ta'minlanadi.

Galereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
**Farah jangi** 2018-yilning 14-mayida Tolibon jangarilari Afg‘oniston g‘arbida joylashgan Farah shahriga hujum boshlagan paytda boshlangan.

Tarixi
------

Shaharga hujum qilishdan bir necha oy oldin Tolibon Afg'onistonning Farah viloyatining katta qismini qo'lga kiritgan edi, bu guruhning Al-Xandaq bahorgi hujumi natijasida janglar kuchayib, islom payg'ambari Muhammad boshchiligidagi Xandaq jangi nomini oldi.

Jang
----

Tolibon 2018-yil 14-may kuni qoʻlga olingan Humvee va afgʻon politsiyasi yuk mashinalaridan foydalanib, Farahdagi nazorat-oʻtkazish punktlari va hukumat binolariga hujum qilib, shaharga hujum boshladi.  Matbuot kotibi "Zabiullah Mujahid" shaharning markaziy maydonida Tolibon jangarilarining suratlarini e’lon qildi, bu esa Tolibon Farahni nazorat qilayotganini ko‘rsatadi.  Tolibon Farah qamoqxonasidan yuzlab mahbuslarni ozod qilgani haqida xabarlar tarqaldi.  Afg‘oniston hukumati shaharga qo‘shimcha kuchlar jo‘natib, zudlik bilan javob qaytargan. Afg‘oniston harbiy-havo kuchlarining vertolyotlari va Amerikaning A-10 Warthog hujumchi samolyotlari Farahdagi Tolibon pozitsiyalariga havodan zarbalar berdi. 

16-may kuni hukumat xavfsizlik kuchlari AQSh havo koʻmagida Tolibonni shahar markazidan haydab chiqargach, Farah ustidan nazoratni tikladi. Shundan so‘ng xavfsizlik kuchlari tozalash operatsiyasini o‘tkazdi. Farah viloyati gubernatori Abdul Basir Salangiyning aytishicha, to‘qnashuvlarda hukumat xavfsizlik kuchlarining kamida 25 a’zosi va besh nafar tinch aholi halok bo‘lgan, shuningdek, kamida 300 nafar Tolibon jangarisi halok bo‘lgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Taliban launches coordinated assault on Farah City - FDD's Long War Journal" (15-may 2018-yil). Qaraldi: 16-may 2018-yil.
2. 1 2  „Afghan Forces, Taliban Battling In Farah City". *RadioFreeEurope/RadioLiberty*. Qaraldi: 16-may 2018-yil.
3. ↑  „Zabihulla-M on Twitter: "Youth of #Farah city celebrate arrival of Mu…" (16-may 2018-yil). 16-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-may 2018-yil.
4. ↑  „Reports of Farah prison being overrun by Taliban. Hundreds of prisoners reportedly freed. - Afghanistan news map - security alerts from Afghanistan - afghanistan.liveuamap.com". *Afghanistan news map - security alerts from Afghanistan - afghanistan.liveuamap.com*. Qaraldi: 16-may 2018-yil.
5. ↑  „Taliban Claim They've Taken Control of Western Afghan City, Farah" (15-may 2018-yil). Qaraldi: 16-may 2018-yil.
6. ↑  Taliban abandons effort to capture Farah city. *al Jazeera*. Retrieved 17 May 2018.
**Salpingit** (yunoncha: salpinx nay) - bachadon (Fallopiy) nayining yalligʻlanishi; odatda, tuxumdonning yalligʻlanishi (ooforit) bilan birga kechadi. Nayga soʻzak, sil infeksiyasi va boshqa mikroblar tushishi natijasida roʻy beradi. Infeksiya koʻpincha bachadondan yoki qon va limfa orqali kiradi. Dastlab bachadon nayining shilliq qavatlari, keyinchalik boshqa qavatlari ham yalligʻlanadi. Bachadon nayi berkilib qolishi yoki chandiklanishi mumkin. S. koʻpincha bachadondan tashqari homiladorlik yoki bepushtlikka sabab boʻladi. Kasallik, odatda, oʻtkir va surunkali kechadi. Yalligʻlanish bachadon ortigʻiga qam oʻtishi mumkin (salpingooforit yoki adneksit). Bemorni mutaxassis vrach davolaydi. Kasallik surunkali kechgan hollarda sovqotishdan saqlanish kerak.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Salorlar**, solurlar (oʻzlarini salir deb ataydilar) — Xitoydagi turkiy xalq. Asosan, Sinxay viloyatining Syunxua noxiyasida yashaydilar (90 ming kishi, 1990y.lar oʻrtalari). Salor tilidl soʻzlashadi. Dindorlari — musulmon sunniylar. Xitoy yilnomalarida S. 14-asrdan tilga olingan. V. V. Bartold S.ning Turkmanistonda yashaydigan turkmanlar (oʻgʻuzlar) tarkibida boʻlgan salor (salir) qabilasi bilan tarixan bogʻlikligini isbotlab berdi. Abultziy Bahodirxonning yozishicha, Oʻgʻuzxonning oʻgʻli Togʻxonning 4 oʻgʻli boʻlib, kattasining ismi Salur edi. Hozir XXRda yashaydigan S.ning hayotida turkistonliklar, ayniqsa, oʻzbeklar urfodati saqlanib qolgan. Mas, ular uylarining atrofini, koʻchalarini va hovlilarini mevali daraxtlar ekib bogʻga aylantirishadi, uyjoy qurishda toʻsinlarni bezatishadi, hovliga qaratilgan katta ayvon barpo etishadi, mahallalarda masjid solishga alohida eʼtibor berishadi. Birgina Syunxua nohiyasida kattakichik 79 ta masjid mavjud. Roʻza va Qurbon hayitlarini katta tantana bilan oʻtkazishadi. Xitoy xalqi bilan yaqin yashashiga qaramay islom boʻyicha harom va makruq deb koʻrsatilgan narsalar yeyilmaydi. Erkaklar oq yoki qora doʻppi kiyadilar. Yosh yigitlar oq koʻylak, uning ustidan nimcha kiyishadi, bellariga qizil belbogʻ bogʻlashadi. Katta yoshdagilar toʻn kiyishadi. Qizlari qizil koʻylak, uning ustidan qora nimcha, doʻppi kiyishadi, qulogʻiga bir necha halqadan iborat boʻlgan zirak taqadi. Yosh ayollar yashil, oʻrta yoshdagilar qora, katta yoshliklar oq rangli roʻmol oʻraydilar. Nikohva motam marosimlari oʻzbek va uygʻurlarga oʻxshaydi. Soʻnggi yillarda S hayotida, ayniqsa, kiyinishida ancha oʻzgarishlar paydo boʻlgan boʻlsada, milliylik qattiq saqlanib qolgan.

S qadimdan dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullanishgan. Savdogarlik, bogʻbonlik, oltin qazish kabi kasblar ular hayotida katta oʻrin tutadi. Koʻp oilalar hunarmandchilik bilan shugʻullanadi. 1954-yil 24 fevraldan oʻz muxtoriyat uyezdiga ega.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Salpaad** (qadimgi ivrit: *צלפחד* qadimgi ivrit: *צלפחד* ‎ **Tselafhad**; *Tzlofhad*) — Sanoqlar kitobidagi qahramon, Manashe qabilasidan boʻlgan Xefer oʻgʻli, isroilliklarning sahroda sargardonligi paytida, Koreya qoʻzgʻoloni bilan bogʻliq bolmagan holda vafot etgan (ibroniy Korach) va Milka, Mahla, Noa, Xogla va Firza ismli beshta qiz qoldirdi (ibroniy Tirza).

Xaggadaning soʻzlariga koʻra, Salpaad va uning otasi Xefer Misrdan chiqqanlar orasida edilar, shuning uchun ularning har biri Falastinda oʻz ulushlarinii olishlari kerak edi. Salpaad, toʻngʻich farzand sifatida, otasining merosidan ikkita ulush olish huquqiga ega edi; Shuning uchun Salpaadning qizlari Falastinda uchta meros oldi: boboning va otaning ikkita ulush/

Talmudchilar sonni tushuntiradilar Chis. 27:3, yaʼni Salpaad Xudoga norozi boʻlganlar qatorida ham, Muqaddas Yerdagi aygʻoqchilarning noxush fikri tufayli isyon koʻtarganlar orasida ham, Korah (Qorax) jamoasida ham emas edi; bu uch toifadagi isyonchilarning barchasi Falastinda koʻp narsa olmadi.

Salpaad gunohi
--------------

Ravvin Akiva, u oʻlgan Salpaadning gunohi, Shabbat kuni oʻtin yigʻish deb ishongan, buning uchun u toshboʻron qilingan. Boshqa fikrga koʻra (Baal Athurim Chis. 14:44), uning gunohi boshqalar bilan birga Musoning ogohlantirishiga qaramay, Falastinni bosib olishga harakat qilgani edi.

Hammasi Salpaad nasl-nasabida nomlanadi (Chis. 27:1) solih edilar; ravvin Natanning fikricha, Salpaad solih odam emas edi va nasabnoma Tavrotda faqat qizlarining solihligini taʼkidlash uchun berilgan. Qizlarining: „U oʻz gunohi uchun oʻldi" degan soʻzlari, lekin oʻzining gunohkorligiga boshqalarni jalb qilmasdan, oʻzi gunoh qilgan degan maʼnoda talqin qilinadi.

Salpaadning qizlari
-------------------

Salpaad (ibr. Tselafhad) sahroda vafot etdi, erkak merosxoʻr qoldirmadi. Keyinchalik uning beshta qizi Musoga yahudiylar orasidan meros olish uchun daʼvo qilishdi (Chis. 27:1-11). Muso Rabbiydan soʻradi va Rabbiy unga Salpaad qizlarining iltimosi adolatli ekanligini eʼlon qildi, buning natijasida ularga otalarining aka-ukalari orasida meros berildi va agar ular boshqa qabiladan boʻlgan erkaklarga turmushga chiqsalar, ularning merosi boshqa qabilaga oʻtmaydi, balki otasining qabilasida qoladi degan qaror qabul qilindi. Salpaadning qizlari amakilarining oʻgʻillariga turmushga chiqdilar (San Chis. 36:10).

Sholom- Aleykhem uy oʻqituvchisining bilimini tekshirish uchun savolni eslatib oʻtadi: „Rashi Tzlofhadning qizlari haqida nima deydi?" (barchasi solihlarning birdek aqlli olimlari edi).

Manbalar
--------
**Thomson effekti** — termoelektr hodisalaraan biri; Tokli oʻtkazgich boʻylab temperatura grandiyenti mavjud boʻlganda, issiqlik zanjirida Joule–Lenz qonuniga asosan ajralayotgan issiqlikdan tashqari, yana maʼlum miqdorda issiqlikning ajralish yoki yutilish hodisasi (tok yoʻnalishiga qarab). Tok kuchining kvadratiga proporsional boʻlgan Joule–Lenz issiqligi va Thomson issiqligining hosil boʻlishi bir-biridan tubdan farq qiladi. temperatura gradiyenti mavjud boʻlgan oʻtkazgichdagi elektronlar sovuq oʻtkazgichga oʻtganda, kinetik energiyalarini atomlarga beradi va panjara atomlari harakatga kelib, issiqlik (Thomson issiqligi) ajraladi. Tok yoʻnalishi oʻzgarganda, sovuq oʻtkazgichdagi elektronlar temperaturasi yuqori boʻlgan oʻtkazgich atomlarining energiyasi hisobida energiyalarini oshiradi, yaʼni issiklik yutiladi. 1856-yilda William Thomson nazariy jihatdan kashf etgan.

Manbalar
--------


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Kuluraki** (gr grekcha: *κουλουράκια*, IPA: [kuluˈraca]; b.sh: κουλουράκι) — an'anaviy yunon pechenesi hisoblanib, odatda ular Pasxa bayramida pishiriladi va Buyuk shanba kunidan soʻng iste'mol qilinadi.

Kuluraki sariyogʻi asosidagi pechenye boʻlib, uning ustiga tuxumli qiyom quyilgan. Ular vanilli shirin nafis lazzatga ega. Xamirga koʻpincha lazzat qoʻshish uchun chinnigullar, shuningdek, apelsin sharbati qoʻshiladi. Ustiga esa kunjut urugʻi sepiladi. Uning oʻziga xos xususiyati — bu halqa shakliga ega. Bu soʻz, kichik dumaloq non yoki qutqaruv halqasining kichraytirilgan shaklidan olingan.

Mazkur pishiriq toʻqilgan doiralar, oʻralgan qisqichlar, sakkizoyoq, gulchambarlar, taqa yoki yunoncha harflar shaklida boʻlishi mumkin. An'anaga koʻra esa ular asosan ilon shaklida boʻladi. Ushbu pechenye odatda ertalabki qahva yoki tushdan keyingi choy bilan birga iste'mol qilinadi. Barcha qandolat mahsulotlari singari, kuluraki odatda quruq joyda saqlanadi, masalan, ochib-yopiluvchi qopqoqli bonkada.

Tarixi
------

Gretsiyada mazkur kulurakilar minoy tsivilizatsiyasi davridan buyon tayyorlanib kelinadi. Minoysliklar ushbu qandolat namunasini kichik ilonlar shaklida tayyorlashgan, chunki ular ilonda shifobaxsh xususiyatlari mavjudligi sababli sigʻinishgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Greek Easter cookies (Koulourakia)". 11-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-fevral 2020-yil.
2. ↑  Любомирова К.*. Пасхальный стол из мультиварки/Печенья Кулураки*. Москва: Рипол-Классик, 2014. ISBN 9785386069858.
3. ↑  „Греческое печенье Кулураки". 11-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-fevral 2020-yil.
4. ↑  „See what's for dessert at LI Greek festivals". 25-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-fevral 2020-yil.
5. ↑  Maria Rodale, Koulouria — A Traditional Greek Dessert

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
*Ushbu maqola Dunaivtsi (disambiguation) haqidadir. {{{2}}} soʻzining boshqa maʼnolari uchun [[{{{3}}}|bu yerga]] qarang.*
 Dunaivtsi ta'lim boshqarmasi
 Avliyo Maykl Archangel pravoslav cherkovi
**Dunaivtsi** ( ukraincha: *Дунаївці* , ruscha: *Дунаевцы* , polyakcha: *Dunajowce* ) — Ukrainaning Xmelnitskiy viloyati ( viloyati )dagi Kamianets-Podilskiy tumanidagi shahar. Ternavka daryosi bo'yida, 22-uyda joylashgan Dunaivtsi temir yo'l stantsiyasidan km uzoqlikda va 68 Xmelnitskiydan km. Shaharda armatura zavodi, ta'mirlash-muhandislik inshootlari, sariyog'ni qayta ishlash zavodi joylashgan. Shaharda Ukraina Davlat kosmik agentligining boshqaruv markazi ham joylashgan. Dunaivtsi Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Dunaivtsi urban hromada ma'muriyatiga mezbonlik qiladi.  Hozirgi aholi soni 15 15,799 kishini tashkil qiladi.

Tarixi
------

Dunaivtsi haqidagi hujjatda birinchi yozma eslatmaning sanasi 1403 yil bo`lgan. Bu yil shaharga asos solingan sana bo'lishi taxmin qilinmoqda. Deyarli ikki asr o'tgach, 1577 yilda qirol Sigismund III Vasa Dunaivtsi shahriga shahar maqomini va Magdeburg huquqlarini berdi.

1793-1917 yillarda Rossiya imperiyasining Podolsk gubernatorligidagi shaharcha edi.

Shaharning sanoat cho'qqisi 1870-yillarga to'g'ri keldi, o'shanda 54 zavod ishlagan va Dunaivtsi va Kiev, Varshava, Kishinyov, Xarkov, Poltava, Xerson, Lodz, Yarmolintsi o'rtasida yaqin savdo aloqalari mavjud edi.  .

Shahar 1941 yil iyuldan 1944 yil mart oyining oxirgi kunlarigacha nemislar tomonidan bosib olingan. Bosqinchilik davrida nemislar yahudiylarni qatl qildilar. Yahad-In Unum bilan suhbatlashgan guvoh ushbu qatllardan birini ta'riflab berdi: "Nemislar Demyankovtsidagi 700 yahudiyni to'plashdi. Ularni suv tizzalarigacha ko'tarilgan konga olib borishdi. Shundan so‘ng, kirish joyi portlab, ichkarida yahudiylar bo‘g‘ilib o‘ldirilgan" 

2020-yil 18-iyulgacha Dunaivtsi shahri Dunaivtsi tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Xmelnitskiy viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqardi. Dunaivtsi tumani hududi Kamianets-Podilskiy tumaniga birlashtirildi.

Geografiyasi
------------

Shahar deyarli Dunaivtsi tumanining geografik markazida, Ternavkada ( Dnestrning chap irmog'i) joylashgan, 68 km uzoqlikda Xmelnitskiy viloyati markazi - shahar Xmelnitskyi .

Shaharning geografik koordinatalari 48°53'22" (kenglik) va 26°51'25" (uzunlik).

Shaharning umumiy maydoni 12,84 km², shu jumladan 2,14 km² va 0,483 km² shahar plantatsiyasi. Koʻchalar, oʻtish joylari va qirgʻoqlarning umumiy uzunligi 93,8 km ni tashkil etadi. 

1. ↑  „Дунаевецкая громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Yahad-In Unum Interactive Map". *Execution Sites of Jewish Victims Investigated by Yahad-In Unum*. Qaraldi: 10-fevral 2015-yil.
3. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
4. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
5. ↑  Business Dunaivtsi (About the city) (ukraincha)
**Muhammad Muso Turkistoniy Gʻoyib Nazar oʻgʻli** (1904, Fargʻona viloyati, Oltiariq tumani — 1991, Madina) — tarixchi olim va maʼrifatparvar. Ulamo oilasida tugʻilgan. 2 yoshligida ota-onasi bilan Andijonga koʻchib kelgan. Arab, fors va rus tillarini puxta oʻrgangan. "Ittihodi islom" jamiyati aʼzosi (1919). Ota-onasi bilan birga Qashqarga muhojirlikka joʻnab ketishga majbur boʻlgan (1926). Haj safariga borib, Saudiya Arabistonida yashagan va savdotijorat bilan shugʻullangan (1929-31). 1931-yilda Qashqarga qaytib, uygʻur xalqining Xitoyga qarshi milliy ozodlik harakatiga faol qatnashgan. Tazyiq kuchaygach, Qashqardan ketib Kobul (1934— 37), Makka va Madinada yashagan. Arab matbuotida tarixiy, adabiy va siyosiy maqolalar bilan qatnashgan. M.M.T. "Kommunizmning chehrasi" (1966), "Ulugʻ Turkiston fojiasi" (1979, 1jild), "Aqoyid", "Besh masala", "Zamzam va tarixi" va boshqa asarlar yozgan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad Khaled Khashoggi** ((arabcha: ) (1889–1978), shuningdek, **Muhammad Xolid Qoshiqchi** sifatida ham talaffuz qilinadi) Saudiya Arabistoni shifokori. U qirol Abdulaziz Al Saudning shaxsiy shifokori edi.

Shaxsiy hayot
-------------

Muhammad Khaled qadim turk ajdodlari bundan toʻrt asr avval Kayseridan Makkaga Hajga borgan va qolishga qaror qilgan. Ularning familiyasi turkchada "qoshiq yasovchi" degan ma’noni anglatadi. U Samiha Ahmad (Setti) bilan turmush qurgan va olti farzandi bor: Adnan Xashoggi, Samira Khashoggi, Essam Khashoggi, Adil Khashoggi, Assia Khashoggi va Soheir Khashoggi. Uning nabiralari orasida Dodi Fayed, Jamol Xashoggi, Emad Xashoggi va Nabila Xashoggi bor.

Biografiya
----------

Muhammad Khaled 1918-yilda Madina qamalida oilasi va muhtasib bo'lib ishlagan ukasi Abdulla Qoshiqchi bilan Madinadan hijrat qilgan, so`ng ular Damashqqa joylashishgan. Keyinchalik u Damashqda meditsina bo'yicha tahsil oldi va jarroh bo'ldi. Keyin u radiatsiya terapiyasini o'rganish uchun Parijga, so`ng Makkaga shaxsiy klinikasini ochish uchun qaytib keldi.

U Ar- Riyodga Sog'liqni saqlash vazirligida ishlash uchun ko'chib o'tdi va Ar-Riyodga Saudiya Arabistonida ishlash uchun misrlik shifokorlarni olib keldi. 1970-yillarda u Livanning Bayrut shahrida yashash uchun ketdi, lekin ko'p o'tmay, Livandagi fuqarolar urushi boshlanganidan keyin 1974-yilda Londonga jo'nab ketdi. Oxir-oqibat, u Ar-Riyodga qaytib keldi va u erda operatsiya paytida vafot etdi. Madinada dafn etilgan.

Manbalar
--------

1. 1 2  Kessler, Ronald (1987), *Khashoggi: the rise and fall of the world's richest man*, Corgi, 41-bet, ISBN 978-0552130608
2. ↑  Aburish, Said K.*. The Rise, Corruption and Coming Fall of the House of Saud: With an Updated Preface*. Bloomsbury, 2013 — 263 bet. ISBN 978-1408834695.
3. ↑  Ronald Kessler*. The Richest Man in the World: The Story of Adnan Khashoggi*. Grand Central Publishing, 31-oktabr 2017-yil — 29 bet. ISBN 978-1-5387-6254-7.
4. ↑  „Who Is Jamal Khashoggi? A Saudi Insider Who Became an Exiled Critic". *Bloomberg* (10-oktabr 2018-yil).
**Dun Yue** (xitoycha 1620-1686) "g'arbga sayohatga qo'shimcha" falsafiy-fantastik va parodiya-satirik romanining muallifi (1641) Min va Qin imperiyalarining burilishida yashagan xitoylik yozuvchi va rohib edi.

Tarjimai Hol
------------

Dun Yue tug'ilgan va o'sgan Vuchen okrugi ning Xanchjou shahar Kengashi (zamonaviy hudud Xuzhou shahar tumani ning Chjetszyan viloyati) Sharqiy Xitoyda taniqli, ammo qashshoq oilada. Bolaligidan u g'ayrioddiy qobiliyatlari bilan ajralib turardi: to'rt yoshida u birinchi kitob — buddist sutrani o'qidi va o'rgandi.

1639 yilda u davlat xizmatiga kirishga imkon beradigan imtihondan o'tishga harakat qildi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

1641 yilda u romanini nashr etdi G'arbga sayohatga qo'shimcha.

1656 yilda u rohib bo'ldi va butun umri davomida tog'larda yurdi.

Dun Yue eksantriklik bilan ajralib turardi, "masalan, odamlar va ob'ektlarni turli xil g'ayrioddiy laqablarni tayinlash odati. U o'zi uchun yigirmadan ortiq ism bilan keldi, lekin ko'pincha uni yu Umin deb atashdi, bu "men Nomsizman"degan ma'noni anglatadi"

Tarjima
-------

• Maymun shohining yangi sarguzashtlari / trans. to'plamdan. V. V. Malyavin; i tomonidan eslatma. Adabiy panorama. Masala 18 / comp. T. Redko. M.: Badiiy Adabiyot, 1990. 613-740 betlar.
• Maymun shohining yangi sarguzashtlari / trans. to'plam boshlab. V. V. Malyavin / / tushuncha kitobi / trans. to'plam boshlab. komp. V. V. Malyavin. M.: Natalis, 1997.

Manbalar
--------

1. 1 2  „Dun yue". .
2. ↑  „Yue Dong //Faceted Application of Subject Terminology" (inglizcha). *CERL*. Qaraldi: 12-dekabr 2022-yil.
**Aheloy** (qadimgi yunoncha: *Ἀχελῷος* ἈχeĻῷos) — qadimgi yunon mifologiyasida Okean va Tetisning oʻgʻli Gesiodga koʻra kuchli daryo xudosi.

Tarixi
------

Gomer oʻz daryosini Lidiyaga joylashtiradi. Antik davrda Aheloy nomli kamida olti xil daryo boʻlgan, ehtimol u dastlab bitta daryoning xudosi emas, balki barcha suvlarning xudosi ekanligini koʻrsatadi.

Okean va Gayaning oʻgʻli Alkayning soʻzlariga koʻra, Hekateusning yozishicha, Helios va Gayaning oʻgʻli. Sirenlarning otasi (Melpomene yoki Terpsichore dan). Hippodamant va Orestning otasi Perimeddan. Uning suvlari yaqinida raqsga tushayotgan nimfalar Gomer tomonidan tilga olingan.

 Aheloy
Aheloy Dejanirani hayratda qoldirdi, lekin Gerkules uni yakkakurashda magʻlub etdi va buqa shaklini olgan Aheloyning bir shoxini sindirdi. U buzoq, ilon, buqa boshli odam qiyofasini oldi. Ovidning soʻzlariga koʻra, u odam, ilon va buqa shaklini oldi. Bu jangda Ares Ahelosga, Afina esa Gerkulesga yordam berdi.

Ahelous shoxini qaytarib oldi va buning uchun Amalteya shoxini berdi. Strabonning yozishicha, Axelus shoxi Amalteya shoxi edi. Yo Gerkules shoxni Hesperidlarga yoki (Ovid) nimfalarga beradi, ular olma bilan toʻldirib, uni kornukopiya deb atashgan.

Ratsionalistik talqinga koʻra, biz Gerkules Aheloy daryosining yoʻnalishini oʻzgartirib, uning uchun boshqa kanal yaratganligi haqida gapiramiz. Aheloy shoxi Amaltiya shoxidir. Gerkules qirgʻoqlar va kanallar bilan daryo oqimini toʻsib qoʻydi.

Shuningdek, Aheloy Alkmeonni qotillikdan tozaladi va unga qizi Kalliroyni xotinlikka berdi. Uning yodgorligi Megarada edi.

Sanʼat asarlarida, ayniqsa tangalarda u odatda odam yuzli, baʼzan buqa shoxli odam qiyofasida tasvirlangan.

Yana qarang
-----------

* Aheloy va Gerkules

Manbalar
--------

1. ↑  Mifi narodov mira. M. 1991-92. V 2 t. T.1. S.137
2. ↑  Gesiod. Teogoniya 340; Gigin. Mifi. Vvedenie 6
3. ↑  Gekatey, fr.35\_3 sporniy Yakobi = Natalis Komes. Mifologiya 7, 2 // Fragmenti rannix grecheskix filosofov. Ch.1. M. 1989. S.138
4. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 3, 4 dalee
5. ↑  Gomer. Iliada XXIV 616
6. ↑  Sofokl. Traxinyanki 504—530
7. ↑  Sofokl. Traxinyanki 9-15
8. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi VI 19, 12
9. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 7, 5
10. 1 2  Strabon. Geografiya X 2, 19 (str.458)
11. ↑  Ovidiy. Metamorfozi IX 85-92; Gigin. Mifi 31
12. ↑  Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 35, 3-4
13. ↑  Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 7, 5
14. ↑  Pavsaniy. Opisanie Elladi I 41, 2

Adabiyotlar
-----------

* Ахелой // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.

Havolalar
---------

* Achelous // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб. 1885.
**Dunaivtsi** (ukraincha: *Дунаївці*) — Ukrainaning Kamianets-Podilskiy tumanidagi shaharcha (shahar tipidagi aholi punkti), Xmelnitskiy viloyati. Dunaivtsi shahrida Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Xromada Novodunaivtsi posyolkasi maʼmuriyati joylashgan .2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 2 755 nafar boʻlgan. Hozirgi aholi soni 2,326 tani tashkil qiladi.

2020-yil 18-iyulgacha Dunaivtsi Dunaivtsi tumaniga tegishli boʻlgan.2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohotida bu tuman tugatilib, Xmelnitskiy viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqardi. Dunaivtsi tumani hududi Kamianets-Podilskiy tumaniga birlashtirildi .

Yarmolintsi-Larga temir yoʻl stantsiyasi shaharda joylashgan. 1914-yilda tashkil etilgan Dunaivtsi 1972-yilda shahar tipidagi aholi punkti maqomini oldi.

Dunaivtsi   Dunaivtsi shahridan 22 km.

Manbalar
--------

1. ↑  „Дунаевецкая громада" (ru).  Портал об'єднаних громад України.
2. ↑  „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ." (uk). *Голос України* (18-iyul 2020-yil). Qaraldi: 3-oktabr 2020-yil.
3. ↑  „Нові райони: карти + склад" (Ukrainian).  Міністерство розвитку громад та територій України.
Andoza:Khmelnytskyi Oblast
**Handan Meltem Arikan** (1968-yil 7-yanvarda tugʻilgan, Anqara ) — roman, tadqiqot, teatr va hikoya sohalarida ijod qilgan turk yozuvchisi.

Biografiya
----------

Meltem Arıkan Anqarada tug'ilib o'sgan. Uning ilk hikoya va insholari 1992-1995 yillarda turli adabiy jurnallarda chop etilgan. Uning birinchi romani *Va… Yoki… Balki…* 1999 yilda nashr etilgan bu kitob *Ha.* *.* *.* *Lekin.* *.* *.* *Go'yo...* va undan keyin 2002 yilda nashr etilgan *"Ayol tanasini o'g'irlasa"*. Yozuvchining to‘rtinchi romani "*Terimgazor yetdi* "Istanbul Bosh prokuraturasining *Turkiyada mavjud bo‘lmagan yaqin qarindoshlar o‘rtasidagi nikoh faktini yozishda* ayblaganiga ko‘ra, *Bosh vazirlik Voyaga yetmaganlarni ayanchli nashrlardan himoya qilish kengashi* hisoboti bilan taqiqlangan edi. *, turkcha ismlarni ishlatib, feministik tushuncha bilan turk oila tuzilishini yo'q qilishga urinish.Huquqiy* jarayon oxirida. Jinoyat ishlari bo‘yicha Tinchlik sudining qarori bilan u ozodlikka chiqarilgan. Turkiya nashriyotlar uyushmasining 2004 yilgi Fikr va so‘z erkinligi mukofoti bu jarayon yakunida Meltem Arikanga berildi. Uning beshinchi romani "*Sen yo‘qolibsan"* 2005-yilda, *"Umut Damattir"* esa 2006-yilda nashr etilgan. Ushbu oltita romandan so'ng Arikan *"Men o'yinni buzaman"* nomli pyesa yozdi, uning premyerasi 2007 yil avgust oyida Tsyurix teatr tomoshasida bo'lib o'tdi va 2007 yilda ikki mavsum Garajistanbul tomonidan sahnalashtirildi, VIII. "Lions Theatre Awards"da "Eng yaxshi original asar" mukofoti bilan taqdirlandi. Muallifning *"Badan biladi"* tadqiqot kitobi 2008 yilda nashr etilgan. 2009 yilda u Linz 2009: Yevropa madaniyat poytaxti tadbirlari doirasida 10+ tomonidan sahnalashtirilgan Parallel spektakli dramaturgiyasini ijro etdi. Yozuvchining so'nggi romani Sening sog'inching meni qutqarmoqda 2009 yil iyun oyida nashr etilgan .

### Teatr o'yinlari

* 2007 *Men o'yinni buzyapman* (Matn: Meltem Arikan)
* 2009 *Parallel* (Dramaturgiya: Meltem Arikan)
* 2012 yil *Mi Minor*
* 2017 *Yetarli*

Manba
-----

1. ↑  „Meltem Arıkan Resmî sitesi". 18 nisan 2009da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20 temmuz 2009.
2. ↑  „Türkiye Yayıncılar Birliği, Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü". 8 mayıs 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 aralık 2009.
3. ↑  „2004 Mayıs, Radikal, *Radikal bu ödülü sevmez*". 24 eylül 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 aralık 2009.
4. ↑  „Everest Yayınevi web sayfasında Meltem Arıkan". 4 kasım 2007da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 aralık 2009.
5. ↑  „Parallel at Linz 2009: European Capital of Culture". 4 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 aralık 2009.
**Boltayev Muhammad Nazarovich** (J928. 1.10, Buxoro) — faylasuf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), falsafa fanlari doktori (1966), professor (1968). Buxoro davlat pedagogika institutini tugatgan (1950). Dushanbe, Toshkentdagi oliy oʻquv yurtlarida falsafadan dare berdi. Qarshi davlat pedagogika instituti rektori (1977—86), Buxoro davlat universiteti falsafa kafedrasi mudiri (1986-yildan). Ilmiy ishlari Oʻrta Osiyo mutafakkirlarining falsafiy fikr taraqqiyotiga qoʻshgan hissasi, tasavvuf vakillarining inson hayotining maʼnosi haqidagi fiqolariga, umuminsoniy maʼnaviyaxloqiy qadriyatlarga bagʻishlangan. "Shuhrat" medali bilan mukofotlangan (1994).

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  



  



|  |  |
| --- | --- |
| Olimlar | *Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Muhammad Mirolim Buxoriy** (XIX asr) — buxorolik tarixchi olim.

Amir Nasrulloh (1827—1860) davrida Gʻuzor hokimi Muhammad Olimbekning xizmatida boʻlgan va uning topshirigʻi bilan „Fathnomai Sultoniy" („Sulton fath-nomasi") tarixiy kitobini yozgan. Asar muqaddima va 29 bobdan iborat. U Amir Shohmurod (1785—1800) davridan to Amir Nasrulloh hukmronligining dastlabki yillarigacha Buxoro amirligida boʻlib oʻtgan voqealarni oʻz ichiga oladi. Amir Shohmurodning Afgʻoniston hukmdori Temurshohga qarshi harbiy yurishlari tasvirlangan. Muarrix Amir Nasrulloh davri voqealarini batafsil yoritadi. Uning vafoti tufayli asarning 2-qismi yozilmagan. „Fathnomai Sultoniy"ning Muhammad Murod Samarqandiy. „Rustam filni oʻldirishi" (16-asr oxiri, Firdavsiyning „Shohnoma" asariga ishlangan).

1-qismi O. Chexovich tomonidan rus tiliga tarjima qilingan (lekin, nashr etilmagan). Asar qoʻlyozmasi va ruscha tarjima Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanadi.

Adabiyot
--------

* Saidqulov T. Oʻrta Osiyo xalqlari tarixining tarixshunosligidan lavhalar, T. 1993; Ahmedov B. Oʻzbekiston tarixi manbalari, T. 2001.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Mediator (maʼnolari).
**Noxun** (fosr. *tirnoq*) — baʼzi musiqa asboblarini chalishda ishlatiladigan moslama. Noxunning bir necha turi mavjud. Gitara, rubob kabi asboblarni chalishda ishlatiladigan noxun (shu turi **mediator** deb ham ataladi) yupqa palstinka shaklida boʻladi. *Tanbur noxuni* odatda oʻng qoʻlning koʻrsatkich barmogʻiga kiyiladi. *Doyra noxuni* barmoqqa bogʻlab qoʻyiladi.

Mediator
--------

Turli xil gitara mediatorlari
Mediator odatda koʻrsatgich va bosh panja oʻrtasida ushlanadi va musiqa asbobi torlarini chalish uchun qoʻllaniladi. Mediatorlar asosan plastmassadan yasaladi. Ammo suyak, toshbaqa kosasi va yogʻochdan yasalgan turlari ham mavjud. Ilk mediatorlar toshbaqa kosasidan yasalgan. Keyinchalik toshbaqalarning soni kamaygani uchun ulardan mediator yoki boshqa narsa yasash taqiqlangan. Hozirgi kunda taqiqdan avval toshbaqa kosasidan yasalgan mediatorlar juda qadrlanadi.

Mediatorlarning shakli va oʻlchami har xil boʻladi. Jazz uchun ishlatiladigan mediatorlar kichik boʻladi. Bas gitara mediatorlari boʻlsa katta boʻladi. Gitara mediatori qalinligiga qarab ishlatiladi. 0,2 mm dan 0,5 mm gacha boʻlgan yupqa mediatorlar odatda ritm chalish uchun ishlatiladi. 0,7 mm dan 1,5 mm yoki undan ham qalin boʻlgan mediatorlar esa solo chalish uchun qoʻllaniladi.

Oʻzbekistonda uchraydigan asboblardan rubob, tor kabi asboblar mediator bilan chertiladi.

Tanbur noxuni
-------------

Tanbur noxuni boʻyi barmoqning bir boʻgʻiniga teng tirnoq shaklida boʻladi va odatda oʻng qoʻlning koʻrsatkich barmogʻiga kiyiladi.

Doira noxuni
------------

Doyra noxuni uzunasiga kesilgan yarimta angishvona shaklida boʻlib, barmoqqa bogʻlab qoʻyiladi.
**Noyabr Revolyutsiyasi**, (nemischa:) — Germaniyaning Birinchi Jaxon urushida magʻlubiyatga uchrashi darakchilari boʻlgan ijtimoiy va iqtisodiy tanglik sababli German Imperiyasida 1918-yil noyabrda roʻy bergan revolyutsiya. Revolyutisiya Germaniyada Veymar Respublikasi nomi ostidagi parlament demokratiyasi vujudga kelishiga sabab boʻldi.

Tarixi
------

Karl Libknextning Berlindagi chiqishi. 1918-yil dekabr.
Revolyutsiya Vilgelmsxafen va Kilda boshlanib, bir necha kun ichida butun Germaniyaga tarqalgan matroslar qoʻzgʻolonidan boshlangan. 1918-yil 9-noyabrda kayzer Vilgelm II urush harakatlarini davom ettirishni jinnilik deb hisoblagan harbiy shtab boshligʻi Vilgelm Gryoner bosimi ostida davlatdan qochib ketadi (Vilgelm II 28-noyabr Niderlaniyada taxtdan rasmiy ravishda voz kechadi). 1918-yil 9-noyabrda Germaniya respublika deb eʼlon qilinadi. Hukumat tepasiga sotsial-demokratik partiya (GSDP) keladi.

Roza Lyuksemburg va Karl Libknext qoʻl ostidagi kommunistlar revolyutsiyaning davom ettirilishi va Germaniyada sovet hukumati eʼlon qilinishi maqsadida sotsial-demokratlarga qarshi 1919-yil yanvarda qoʻzgʻolon koʻtarishadi. Haqiqiy fuqarolik urushining xavfi paydo boʻladi. Qoʻzgʻolon Gustav Noske qoʻl ostidagi Fraykor harbiy otryadlari tomonidan bostirilib, Libknext va Lyuksemburg sudsiz oʻldirilishadi.

Bavariyada xuddi oʻsha fraykor otryadlari tomonidan yoʻq qilingan Ernst Toller boshchiligidagi Bavariya Sovet Respublikasi vujudga keladi.

Urush rasmiy ravishda 1919-yil 11-avgustda respublika prezidenti Ebert Veymar konstitutsiyasini imzolagandan soʻng tugaydi.

Urushdagi magʻlubiyat va qoʻzgʻolon
-----------------------------------

Reyxstagda non tarqatilishi, 1918-yil noyabr.
1918-yilda kelib Germaniyaning urushda magʻlub boʻlishi aniq boʻlib qoldi. Magʻlubiyatning asosiy sabablari esa dushmanlarda askarlar sonining ikki barobar koʻpligi (1917-yil AQSH urushga qoʻshilganligi sababli), qurollar soni boʻyicha dushman ustunligi va olmon askarining yaxshi ovqatlana olmasligi edi. Davlat ichida ochlik keng ravishda tarqaladi. Bu narsa armiyaga ham tegishli edi.

1918-yil kuzida nemis oliy qoʻmondonligi yaxshiroq sulh natijalariga erishish uchun nemis flotini britan flotiga qarshi joʻnatishga qaror qiladi. Bu esa askarlarini aniq oʻlimga joʻnatish bilan teng edi. Matroslarga ularni harbiy tayyorgarlikga joʻnatilishayotganligi haqida aytilganiga qaramasdan, matroslar orasida ularni aldashganligi toʻgʻrisida habarlar tarqaladi*.*

Manbalar
--------

1. ↑  Manfred Scharrer (verdi): *Das patriotische Bekenntnis*
2. ↑  *Schulze, Weimar. Germany 1917-1933*, p. 158
**Mavlono Majnun** (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir, Kamoliddin Mahmud Rafiqiy degan xattot va shoirning oʻgʻli. Uni "Majnun chapnavis" deb ham ataganlar. Chunki u "bozguna" teskari – (chapdan oʻngga qarab yozish usuli) xatining mohir ustasi boʻlgan. Mavlono Majnun "Risolai qavoidi xutut" ("Xat qoidalariga oid risola") nomli asar yozgan. U harf shakllarini nuqta oʻlchovi tizimi asosiga qurgan. Xondamir M.M.ning yaxshi qasidalar yozgani haqida maʼlumot keltiradi. Alisher Navoiy "Majolis un-nafois"ning uchinchi majlisida uning nomini tilga olib, Mavlono Majnuning shoʻx tabʼi borligi, yaxshi husnixatga egaligi, "bozguna" xatini juda ravon bitishi haqida maʼlumot beradi va quyidagi baytini keltiradi:

> Ba vaʼz meravamu zor-zor megiryam,
> 
> 
> Bad-in bahona zi hijroni yor megiryam.
> 
> 
> 
> (Mazmuni: Vaʼz eshitishga boramanu zor-zor yigʻlayman. Buni bahona qilib yor hajrida yigʻlayman).
> 
>

Manbalar
--------

1. ↑  *Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at*.
2. ↑  *Majolis un-nafois*.
**Pero**:

* Pero - {{Bilgiquti aholi punkti

| ozbekcha nomi = Pero
| mavqe = kommuna
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi|Viloyat
| mintaqa = Lombardia
| jadvalda mintaqa = Lombardia
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Milan (provinsiya)|Milan
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 

```
| lat_dir = N | lat_deg = 45 | lat_min = 31 | lat_sec = 0
| lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 5 | lon_sec = 0
```

| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi olchami = 280
| mintaqa xaritasi olchami = 
| tuman xaritasi olchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 5
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 144
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 10223
| sanalgan yil = 2008
| zichlik = 2045
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 02
| pochta indeksi = 20016
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 015170
| Commons turkumi = Pero
| sayt = .

* Pero (asbob) — 1) siyoh, tush va b.




|  |  |
| --- | --- |
|  | **Pero (maʼnolari)** soʻzini bildiruvchi bir necha sahifa topildi. Ushbu sahifaga sizni olib kelgan maqoladagi tegishli ishoratni bu yerga emas, toʻgʻri kerakli maqolaga yoʻnaltirishingiz mumkin. |