**Xitoy ajdahosi-** Xitoy mifologiyasida, Xitoy folklorida va umuman Xitoy madaniyatida afsonaviy mavjudotdir. Xitoy ajdarlari toshbaqa va baliq kabi hayvonlarga o'xshash ko'plab shakllarga ega, lekin ko'pincha to'rt oyoqli ilon kabi tasvirlangan. Olimlar Xitoy ajdahosining kelib chiqishi bo'yicha to'rtta ishonchli nazariyani aniqladilar: ilonlar, xitoy alligatorlari, momaqaldiroq va tabiatga sig'inish.  Ular an'anaviy ravishda kuchli va xayrli kuchlarni, xususan, suv, yomg'ir, to'fon va toshqinlarni nazorat qilishni anglatadi. Ajdaho, shuningdek , Sharqiy Osiyo madaniyatida bunga loyiq bo'lgan odamlar uchun kuch, kuch va omad timsolidir.  Imperator Xitoy davrida Xitoy imperatori odatda ajdahoni imperatorlik kuchi va qudrati ramzi sifatida ishlatgan.  ] Xitoy madaniyatida zo'r va ko'zga ko'ringan odamlar ajdahoga, hech qanday yutuqlari bo'lmagan qobiliyatsiz odamlar esa qurt kabi boshqa qadrsiz mavjudotlarga qiyoslanadi.

Ko'pgina Osiyo mamlakatlarida ajdarlarning taassurotiga Koreya, Vetnam va Yaponiya kabi Xitoy madaniyati ta'sir ko'rsatgan. Xitoy an'analari har doim ajdaho totemini milliy timsol sifatida ishlatgan va Qing sulolasining"Sariq ajdaho bayrog'i" ko'plab Evropa mamlakatlarida Xitoyning ajdaho ekanligi haqidagi taassurotga ta'sir qilgan. Zamonaviy Butan bayrog'idagi oq ajdaho klassik Xitoy uslubidagi ajdahodir.

Ramziy qiymat
-------------

 Sanxingdui, Shang sulolasidan bronza ajdaho
 Jade ajdaho, Chjou sulolasi
 Jade ajdaho marjonlari, Chjou sulolasi
Plitka ustidagi ajdaho tasviri
Qabrda ajdaho o‘ymakorligi, Liao sulolasi (916–1125)
Ustun tagidagi ajdaho bezaklari, Song sulolasi
Tarixan Xitoy ajdahosi Xitoy imperatori bilan bog'langan va imperator kuchini ifodalash uchun ramz sifatida ishlatilgan. Xan sulolasining asoschisi Lyu Bang onasi ajdahoni orzu qilganidan keyin homilador bo‘lganini aytdi. Tang sulolasi davrida imperatorlar imperatorlik ramzi sifatida ajdaho naqshli liboslarni kiyib yurishgan va yuqori amaldorlarga ham ajdaho liboslari taqdim etilgan. Yuan sulolasida ikki shoxli besh panjali ajdaho faqat Osmon O'g'li yoki Imperator tomonidan foydalanish uchun mo'ljallangan, to'rt tirnoqli ajdaho esa knyazlar va zodagonlar tomonidan ishlatilgan. Xuddi shunday, Ming va Qing sulolasi davrida besh tirnoqli ajdaho faqat imperator tomonidan foydalanish uchun ajratilgan. Qing sulolasidagi ajdaho birinchi Xitoy milliy bayrog'ida paydo bo'lgan.

Xitoy ajdahosining qiyofasi taxminan Shang va Zhou sulolalarida o'rnatildi, ammo uzoq vaqt davomida katta o'zgarishlar bo'lmadi. Xan sulolasida qanotli Yinglong feodal imperator hokimiyatining ramzi sifatida Royal Dragon idishlarida tez-tez paydo bo'ldi, bu Xan sulolasida qirollik oilasi tomonidan ishlatiladigan ajdaho tasvirlarining ko'pchiligi Yinglong naqshlari ekanligini anglatadi. Yinglong - qadimgi Xitoy afsonasida qanotli ajdaho. Hozirgi vaqtda Yinglongning qanotli tasvirining adabiyot yozuvlarini "廣雅 "dan sinab ko'rish mumkin.. Uch Qirollik davrida Yinglongning qanotli dizayni Shan va Chjou sulolalaridan tosh o'ymakorligi, ipak rasmlari va Xan sulolasining lak buyumlarigacha bo'lgan bronza idishlarida topilgan. Yinglongning adabiy yozuvlarini Qingacha bo'lgan davr hujjatlari, masalan *, Tog'lar va dengizlar klassikasi* da kuzatish mumkin.*"Tog'lar va dengizlar klassikasi"* kitobidagi yozuvlarga ko'ra, 2200 yil oldin Xitoy mifologiyasi Yinglong keyingi Xitoy ajdaholarining asosiy xususiyatlariga ega edi - osmonni boshqarish kuchi va olijanob afsonaviy maqom.

1. ↑  Meccarelli 2021. sfn error: no target: CITEREFMeccarelli2021 (help)
2. ↑  Ingersoll, Ernest*. The Illustrated Book of Dragons and Dragon Lore*. Chiang Mai: Cognoscenti Books, 2013.
3. ↑  Congrong Xiao.Universal Culture in Europe and Asia——A Brief Analysis of the History of Universal Culture in Ancient Rome and China[J].International Journal of Frontiers in Sociology,2021(10):109-115
4. ↑  Dikötter, Frank*. The Construction of Racial Identities in China and Japan*. C Hurst & Co Publishers Ltd, 10 November 1997 — 76–77 bet. ISBN 978-1850652878.
5. ↑  „Imperial Dragons". *Kyoto National Museum*. 2021-yil 26-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 17-mart.
6. ↑  *Beyond the Legacy of Genghis Khan* Linda Komaroff:. Brill Academic Publishers, 2006 — 320 bet. ISBN 978-9047418573.
7. ↑  XiaoCongRong.探究中华龙纹设计的历史流变(Exploring the historical evolution of Chinese dragon design)[J].今古文创,2021(46):92-93.