**Zushi** (yaponcha: 逗子市 Zushi-shi) – Yaponiyaning Kanagawa prefekturasida joylashgan shahar.
2012-yil iyun holatiga koʻra shaharning taxminiy aholisi 58,087 kishini tashkil etadi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 3,350 kishi toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni 17.34 km2 (6.70 mi²).

Geografiyasi
------------

Zushi Miura yarim orolining boshida, Tinch okeanidagi Sagami koʻrfaziga qaragan joyda joylashgan. Shahar Tagoe daryosi (yaponcha: *田越川*?) hosil qilgan allyuvial tekislikda qurilgan va past, tik tepaliklar bilan oʻralgan.

### Chegaradosh munitsipalitetlar

* Kamakura
* Yokosuka
* Kanazava-ku, Yokogama
* Hayama

Demografiyasi
-------------

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
|  1920  | 9,152 | —     |
|  1930  | 15,308 | +67.3% |
|  1940  | 23,953 | +56.5% |
|  1950  | 35,908 | +49.9% |
|  1960  | 39,572 | +10.2% |
|  1970  | 48,242 | +21.9% |
|  1980  | 58,479 | +21.2% |
|  1990  | 56,704 | −3.0% |
|  2000  | 57,281 | +1.0% |
|  2010  | 58,302 | +1.8% |
|  2020  | 57,06 | −2.1% |

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Zushi aholisi 1980-yildan buyon nisbatan barqaror boʻlib kelgan.

Zushining Hosshō-jidan koʻrinishi. Tasvirda Yokosuka liniyasi va Sagami koʻrfazi koʻrinadi.

Tarixi
------

Zushi hududida odamlar qadimgi davrlardan beri yashab kelgan va u yerdan koʻplab Kofun davri va Yayoi davri qoldiqlari topilgan. Heian davrida u Miura urugʻi nazorati ostida boʻlgan va Kamakura davrida Kamakura uchun tashqi istehkomlarning bir qismini tashkil etgan. Kotsubo porti *Azuma Kagamida* tez-tez tilga olinadi. „Zushi" nomi juda koʻp turli yoʻllar bilan yozilgan, shu jumladan 豆師・図師・厨子・豆子. „Zushi" atamasining oʻzi koʻcha, xiyobon yoki chorrahani anglatadi va Kanto mintaqasiga Kiotodan kelgan. Uning birinchi koʻrinishlaridan biri 豆師 Xojo urug'ining hujjatida keltirilgan. Edo davrida, sharqiy Sagami viloyatining koʻp qismi bilan bir qatorda, bu hudud Tokugava shogunatining bevosita nazorati ostidagi *Tenryo* hududi tarkibida boʻlgan va turli *hatamotolar* tomonidan boshqarilgan.

1889-yil 1-aprelda Meiji restavratsiyasidan soʻng kadastr islohoti, Kanagava prefekturasining Miura tumanidagi Tagoe qishlogʻi oltita mahalliy qishloqning birlashishi natijasida tashkil etildi. Hududning rivojlanishi 1889-yil 16-iyunda Yokosuka temir yoʻlining ochilishi bilan yangi darajaga koʻtarildi. Tagoe qishlogʻi 1924-yil 1-aprelda oʻz nomini Zushi qishlogʻiga oʻzgartirdi, ammo, 1943-yil 1-aprelda u Yokusuka shahriga qoʻshib olingan. Zushi mustaqil munitsipalitet sifatida 1950-yil 1-iyulda Zushi shaharchasi sifatida qayta tiklandi. Shahar maqomi 1954-yil 15-aprelda olingan. Zushi kurort zonasi sifatida 1960-yillarda, 1967-yilda Zushi Marina ochilishi bilan rivojlangan. 1990-yillarning oʻrtalarida shahar yaqin atrofdagi Yokosuka harbiy-dengiz bazasini kengaytirishni qoʻllab-quvvatlash uchun sobiq Yaponiya Imperator dengiz floti oʻq-dorilar ombori joylashgan Ikegoda Qoʻshma Shtatlar dengiz floti uchun turar-joy maydonini yaratish bilan bogʻliq siyosiy qarama-qarshilik markazi hisoblangan. Zushi fuqarolari bu rejalar haqida birinchi marta 1980-yillarda bilgach, Ikego oʻrmonini saqlab qolish uchun harakat uyushtirdilar. Shahar ayollari boshchiligidagi harakat Ikegoni park va yovvoyi tabiat qoʻriqxonasi sifatida saqlab qolishga intildi. Zushi fuqarolarining oʻn yillik qarshiliklari rivojlanishni sekinlashtirishda samarali boʻldi. Qurilish, albatta, 1994-yilda, Zushi munitsipal hukumati markaziy hukumatning Zushi va Kanagava prefekturalariga Ikego hududida boshqa obyektlar qurmaslik toʻgʻrisidagi vaʼdasini qoʻlga kiritgandan soʻng, nihoyat, 854 ta uy-joyni qabul qilganida tugatildi. Biroq, 2003-yil iyul oyida ushbu kelishuvga zid reja kiritilgan edi. AQShning 800 ta qoʻshimcha harbiy turar joy qurilishining oldini olish uchun 2004-yilda „AQSh uy-joy qurilishini toʻxtatish va Ikego oʻrmonini himoya qilish assotsiatsiyasi" deb nomlangan fuqarolar guruhi muxolifat harakatini boshladi.

Iqtisodiyot
-----------

Zushi – mashhur plyaj kurorti boʻlib, u koʻplab mashhur yozuvchilarni (masalan Roka Tokutomi), ommaviy axborot vositalari xodimlari (masalan Yujiro Ishihara va Mino Monta), musiqachilar va siyosatchilarni (masalan Shintaro Ishihara) ikkinchi uy uchun turar-joy hududi sifatida oʻziga jalb qilgan. Shaharda Shonan Beach FM radiostansiyasi joylashgan(FM va internet radiosi).

Manbalar
--------

1. ↑  *Nihon Rekishi Chimei Taikei (yaponcha:* 日本歴史地名大係*?)**, online version.* „Zushi" (ja).  Heibonsha. 7-noyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-noyabr 2008-yil.
2. ↑  Zushi population statistics (page 19, in Japanese)
3. ↑  Zushi population statistics (1995-2020)
4. 1 2  *Nihon Rekishi Chimei Taikei (yaponcha:* 日本歴史地名大係*?)**, online version.* „Zushi" (ja).  Heibonsha. 7-noyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-noyabr 2008-yil.
5. ↑  Karan, Pradyumna P.*. Japan in the 21st Century: Environment, Economy, and Society*. University Press of Kentucky, 2005 — 401 bet. ISBN 0-8131-9118-1.
6. ↑  „Zushi residents up in arms over more U.S. military housing". *The Japan Times*. Qaraldi: 20-may 2017-yil.
7. ↑  „Number of new military housing units in Ikego forest area set to be reduced". *The Japan Times*. Qaraldi: 20-may 2017-yil.

[*sayt ishlamaydi*]
8. ↑  „The Struggle to Save Ikego Forest". *PanOrient News*. Qaraldi: 18-may 2017-yil.