recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qishloq xoʻjaligi yerlari** - xoʻjaliklar tomonidan ishlab chiqarish vositasi sifatida rejali va uzluksiz foydalaniladigan yer uchastkalari va massivlari, ekinzorlar (haydalma yerlar), koʻp yillik ekinzorlar (bogʻlar, rezavor meva maydonlari), pichanzorlar, yaylovlar hamda qoʻriq-boʻz yerlar. Sugʻorma dehqonchilik mintaqalarida Qishloq xoʻjaligiye.ga haydalma yerlar, qoʻriq yerlar, tomorqa yerlari, ihota oʻrmon mintaqalari, koʻp yillik ekinzorlar, pichanzorlar, yaylovlar kiradi. Koʻp yillik ekinzorlar — ekilgan daraxtzorlar, butazorlar va oʻtsimon oʻsimliklar (bogʻlar, uzumzorlar, rezavor mevali maydonlar) bilan band boʻlgan yer uchastkalari. Pichanzorlar — oʻt-oʻlani pichan uchun oʻriladigan yer maydonlari. Pichanzorlar koʻlob, quruq va botqoqlangan turlarga boʻlinadi. Xoʻjaliklar yerlari doirasida pichanzorlarning boʻlishi va ularning turlari hududning tuzilishi va tabiiy sharoitlari bilan belgilanadi. Yaylovlar — mollar oʻtlatib boqiladigan yer maydonlari; shuningdek, pichani oʻrib olinmaydigan va qoʻriq hisoblanmaydigan yerlar ham yaylovga kiradi. Qishloq xoʻjaligi yerlarini intensivlash va xoʻjalikning ichki yer rezervlari oʻzlashtirilishi natijasida Qishloq xoʻjaligiye.ning tuzilmasi takomillashadi, foydalaniladigan yer hissasi oshadi. Shoʻrlangan yerlar melioratsiyasi, tuproq eroziyasiga qarshi kurash tadbirlari, sugʻoriladigan madaniy yaylovlar barpo etish va boshqa Qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanishning yaxshilanishiga yordam beradi. Oʻzbekistonda jami Qishloq xoʻjaligiye. 26,7 mln. ga, shundan asosiy qishloq xoʻjaligi ekinlarining umumiy maydoni 3785,1 ming ga ni tashkil qildi (2004; yana q. Yer fondi). Qosimjon Rahmonov.

Yana q.
-------

* Qishloq xoʻjaligi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**VGV U70** 2019-yildan beri Weichai (Chongqing) Automotive kompaniyasining sub-brendi boʻlgan VGV tomonidan ishlab chiqarilgan 5-7 oʻrindiqli, krossover SUV oʻrta oʻlchamli mashinadir.

Tarixi
------

2019-yil yanvarida Xitoy ommaviy axborot vositalarida Weichai Enranger 7 o‘rindiqli krossover SUVning qishki sinovdan o‘tkazilayotgan josuslik suratlari paydo bo‘lgan edi. 2019-yil avgustiga kelib Weichai Enranger U70 tasvirlari Xitoy MIITʼ tomonidan olingan va o‘sha paytda Weichai Enranger’dan butunlay yangi SUV modeli sifatida eʼlon qilingan. 2019-yil noyabr oyida Weichai U70 chiqariladi. Weichai brendi avtomobili sifatida sotilganiga qaramay, avtomashina VGV logotipini olgan edi. 2020-yildan boshlab Xitoy avtomobil ommaviy axborot vositalari VGV U70 ni Xitoy Milliy ogʻir yuk mashinalari guruhining VGV brendi ostida belgilamoqda, maqolada esa bu nom Weichai U70 boʻlib qolmoqda.

### Quvvat oʻtkazgich

VGV U70 1,5 litr bilan ishlaydi toʻrt qatorli turbo dvigatel 156ps va 115 kVt quvvatga ega, dvigatel 6 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi yoki 6 pogʻonali avtomatik uzatmalar qutisi bilan birlashtirilgan.

* VGV U70 dilerlik markazidaVGV U70 dilerlik markazida
* VGV U70 (orqa)VGV U70 (orqa)

VGV U75 Plus
------------

U75 Plus U70 ning yanada sport va premium varianti boʻlib, tashqi koʻrinishi biroz oʻzgartirilgan detallari va kuchliroq quvvat uzatmasiga ega. U75 Plus 2,0 litrli turbo dvigatel bilan jihozlangan, 8 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi bilan birlashtirilgan, 385 N·m ot kuchiga ega.

* VGV U75 PlusVGV U75 Plus
* VGV U75 Plus (orqa)VGV U75 Plus (orqa)

VGV VX7
-------

VGV VX7 — bu sport yuk mashinasi yoki U75 Plus ning bir xil oldingi dizayni va quvvat uzatuvchi qurilmasiga ega ute variantidir. VX7 ning egilgan orqa qopqoq bilan jihozlangan versiyasi ham bir vaqtning oʻzida taqdim etildi „Petʼs First Class" nashri. VX7 soatiga 196 kilometr tezlikka ega. Yuk toʻshagining oʻlchamlari 1114 mm ga 1438 mm dan 588 mm gacha va 330 kg chodirni va yuk koʻtarish qobiliyatiga ega.

* VGV VX7VGV VX7
* VGV VX7 (orqa)VGV VX7 (orqa)

Manbalar
--------

1. 1 2  „售6.99-11.09万元 潍柴U70正式上市".
2. ↑  „WEICHAI Enranger U70 to Be Released Soon In Chinese Market, An All-New Mid-Size SUV".
3. ↑  „VGV U70 specs".
4. ↑  „造型更运动 VGV U75PLUS将于明日亮相".
5. ↑  „售11.28万起 中国重汽VGV VX7皮卡上市".
6. ↑  „VGV VX7 Is A New SUV-based Pickup Truck For China".

Havolalar
---------

Media related to VGV U70 at Wikimedia Commons

* Rasmiy veb-sayt (Wayback Machine saytida 2022-11-27 sanasida arxivlangan)
**Usmonov Ahmadjon Tugilovich** (oʻzbekcha: *Усмoнов Аҳмаджон Тугилович*; 14-yanvar 1957-yil, Samarqand) — 2013-2016-yillarda — Toshkent viloyati hokimi, 2006-2013-yillarda Andijon viloyati hokimi boʻlgan.

Tarjimai hol
------------

### Ta'lim

1981-yilda Samarqand davlat universitetini huquqshunos mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

### Mehnat faoliyati

1974—1976-yillarda Jizzax viloyati Oktabr tumani „Uch qahramon" qishloq kengashining kotibi, 1981—1982-yillarda Jizzax viloyati Arnasoy tumanidagi „Rokosovskiy" davlat xoʻjaligining yuristi, 1982—1983-yillarda Jizzax shahrining Ichki ishlar boʻlimi katta inspektori, 1983—1990-yillarda Jizzax viloyati Mirzachoʻl tumani Ichki ishlar boʻlimining inspektori, uchastka katta inspektori, 1990—1996-yillarda Jizzax viloyati Mirzachoʻl tumani Ichki ishlar boʻlimi boshligʻining birinchi oʻrinbosari, boʻlim boshligʻi, 1996—2001-yillarda Sirdaryo viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari, 2001—2003-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklarni oldini olish bosh boshqarmasi boshligʻi, 2003—2004-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari, 2004—2006-yillarda Namangan viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi, 2006—2013-yillarda Andijon viloyati hokimi, 2013—2016-yillarda Toshkent viloyati hokimi lavozimlarida ishlagan.
2016-yil 4-fevralda ishdan olingan
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Qonunchilik va sud-huquq masalalari qoʻmitasi aʼzosi (2006-2016).

Manbalar
--------

1. ↑  Oʻzbekiston Prezidentining Farmoni[*sayt ishlamaydi*]
2. ↑
3. ↑  *arxiv nusxasi*, 2016-02-06da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2016-02-05

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

Andijon viloyati hokimlari |
| --- |
|  |
| 
*Izoh*: Roʻyxat oxiridagi shaxs amaldagi hokim hisoblanadi. |
|  |
| 
* Qayum Xolmirzayev (1992—1993)
* Qobiljon Obidov (1993—1996)
* Masharif Yusupov (1996—1997)
* Qobiljon Obidov (1997—2004)
* Saʼdulla Begaliyev
* Ahmadjon Usmonov
* Shuhratbek Abdurahmonov
 |

 |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
JUZJONIY (Jurjoniy) Abu Umar Minxojiddin Usmon ibn Sirojiddin (1193—1262) — oʻrta asr tarixchisi. Asli eronlik boʻlib, Hindistonda yashagan. Dehli sultoni Nosiriddin Mahmudga bagʻishlab "Tabaqoti Nosiriy" ("Nosir turkumlari") nomli tarixiy asar yozgan. Bu uning eng yirik asari boʻlib, u kichik muqaddima va umaviylar, abbosiylar, tohiriylar, safforiylar, somoniylar, gʻaznaviylar, saljuqiylar, sanjariylar, xorazmshohlar tarixiga oid 23 tabaqa (turkum, boʻlim)dan iborat. J. ushbu asarining bir qismini tarixiy asarlarga, surishtirib bilgan voqealarga asoslanib yozgan. Asar moʻgʻullarning Xorazmga yurishi, Xorazmshoh Jaloliddin Manguberdining Gʻaznaga kelishi, Hindistonning bu davrdagi siyosiy va diplomatik munosabatlari haqida ham maʼlumot beradi. Uning 1963—64 yillarda 2 jildda bosilgan Kobul nusxasi Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik intida saqlanadi (inv. № 1658).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 

 u kasal bo'lib vagot etdi
**Jamiya masjidi Gulbarga** – Hindistonning Karnataka shtatidagi Kalaburagi (Gulbarga) shahrida joylashgan masjid.

Inshoot Bagama sultoni Muhammadshoh tomonidan varangallik kapaya nayaka ustidan gʻalaba qozonilganidan soʻng qurdirilgan. Bu Janubiy Osiyodagi masjid arxitekturasining eng yaxshi namunalaridan biri hisoblanadi. Jom’e masjidi arkasining dizayni Hindistonning Haydarobod shahridagi ispan masjidining interyerida ham aks ettirilgan. Bu Hindistondagi ikkita noodatiy masjid boʻlib, ularning ichki koʻrinishi Ispaniyadagi Kordova Buyuk soboriga oʻxshab ketadi.

Majmua UNESCO tomonidan 2014-yilda Umumjahon madaniy merosi obyekti boʻlishi uchun „taxmiy roʻyxat" ga kiritilgan, mintaqadagi boshqa obyektlar qatori u ham Dekan sultonligining yodgorliklari va qal’alari nomi bilan etirof etiladi.

Arxitekturasi
-------------

Jom’e masjidida minoralar mavjud emas. Bino Gulbarga qal’asi ichida qurilgan. Inshoot qurilishi haqida qiziqarli hikoyalar mavjud.

Masjid 1367-yilda fors meʼmori Rafi tomonidan qurilgan. Kirish eshigi yaqinida ikkita ulkan qora toshdan oʻyilgan suv saqlash idishlari tashrif buyuruvchilarga namozdan oldin poklanish (tahorat olishi)ga yordam beradi. Asosiy kirish eshigining balandligi 50 fut bo‘lib, masjid boʻylab 250 ta arka joylashtirilgan. Markazda bitta katta gumbaz, har bir burchakda toʻrtta oʻrta gumbaz va 107 ta kichikroq gumbazdan iborat tom mavjud. Gulbargadagi jom’e masjidiga har kuni (shanbadan tashqari) ertalab soat 9.00 dan 17.00 gacha kirish mumkin.

Masjidga kelganlar unga yaqin joylashgan Yadagiri qal’asi (85 km), Basavakalyana (82 km) singari tarixiy obyektlarga ham tashrif buyurishi mumkin.

Kalaburagi Bengalurudan 575 km uzoqlikda joylashgan. Kalaburagi oʻz aeroportiga ega, u shahar markazidan 15 km uzoqlikda joylashgan, Bengalurudan haftasiga 3 marta parvoz amalga oshiriladi. Bidardagi yana bir aeroport Kalaburagidan 110 km uzoqlikda joylashgan. Kalaburagida temir yoʻl stansiyasi va Karnatakaning turli qismlaridan qatnovchi yaxshi avtobus aloqasi yoʻlga qoʻyilgan.

Galereya
--------

* Arches Inside the Jama Mosque.Jom’e masjidining ichki interyeri
* Arches Inside the Jama Mosque.Jom’e masjidining ichki interyeri (arkalar)
* Arches inside the mosque.Masjid ichidagi arkalar.
* Another view of arches inside the mosque.Masjid ichidagi arklarning toʻgʻridan koʻrinishi.
* Entrance of the mosque, constructed in Moorish style.Mavriy uslubida qurilgan masjidning kirish qismi.
* View of the mosque, in monsoon, covered with seasonal grass.Masjidning koʻrinishi, musson davrida, mavsumiy oʻtlar bilan qoplangan.

Yana qarang
-----------

* Gulbarga tumani
* Gulbarga qal’asi
* Ispaniya masjidi

Manbalar
--------

1. ↑  Haig, Major Thomas Wolseley*. Historic Landmarks Of The Deccan*, 1907 — 85-86 bet.
2. 1 2  „Archnet". 20-noyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2017-yil.
3. ↑  UNESCO „tentative list"

Havolalar
---------

* „Qabrlar va gumbazlar shahri", *The Hindu Daily*
**Sir Sayid masjidi** Aligarh musulmon universiteti kampusining markazida joylashgan masjiddir. U *Sir Syed Hall* (Sir Sayid zali) ichida joylashgan. **Sayid Ahmadxonning** qabri ham masjid devorlari bilan oʻrab olingan.

Tarixi
------

Jome masjidining qurilishi 1879-yilda universitet asoschisi Sayid Ahmad Xon tomonidan boshlangan va qurilish 1915-yilning yanvarida nihoyasiga yetkazilgan.

Arxitekturasi
-------------

Masjid dizayni Lahordagi ulkan Boburiy meʼmorchiligi asnosida qurilgan Badshahi masjidiga oʻxshaydi.

### Bitiklar

Masjidga Akbarobodiy masjididan (1857-yilda vayron qilingan) olingan yozuvlar oʻrnatilgan. Bu yozuvlar Toj Mahaldagi bitiklarni yozgan Amanat Xon tomonidan yaratilganligi bilan ahamiyatli hisoblanadi.

Yana qarang
-----------

* Aligarh musulmon universiteti
* Sayid Ahmad Xon
* Aligarx
* Hindistondagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  „Renovation of University Jama Masjid". *www.amu.ac.in*.
2. ↑  „The Aligarh connection" (en-IN). *The Hindu* (8-iyul 2017-yil). Qaraldi: 1-avgust 2023-yil.

Eslatmalar
----------

* Kolumbiya universiteti
* Hindular
*
**Vera Borisovna Pak** (13.11.1938 — 26.10.2018) — Xiva shahridagi 20-son Mehribonlik uyi direktori, Oʻzbekiston Qahramoni (2001), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan xalq taʻlimi xodimi (1992), davlat va jamoat arbobi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi senatoti (2005-2010).

Tarjimai holi
-------------

Vera Borisovna Pak 13-noyabrda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qoʻngʻirot shahrida tugʻilgan. 1961 yilda Nukus davlat pedagogika institutini tugatgan. 1961 — 85 yillarda Xiva shahridagi 3-maktabda kimyo-biologiya oʻqituvchisi, sinfdan tashqari ishlar tashkilotchisi, Xiva shahri xalq maorifi boʻlimi mehnat taʼlimi yoʻriqchisi, 1985-yildan umrining oxiriga qadar Xiva shahridagi 20-mehribonlik uyiga rahbarlik qilgan. Pak rahbarlik qilgan muassasa Oʻzbekistondagi namunali mehribonlik uylaridan hisoblangan. Vera Pak rahbarligida muassasa turli yillarda "Eng yaxshi Mehribonlik uyi", "Eng yaxshi Mehribonlik uyi tarbiyachisi" ko'rik-tanlovlari va ularning "Eng mehmon­do'st Mehribonlik uyi", "Eng yaxshi ta'lim-tarbiya dasturini ishlab chiqqan Mehribonlik uyi" kabi yo'nalishlarida respublika bosqichi g'olibi, sovrindorlari bo'lgan.

Vera Borisovna Pak bir necha bor O‘zbekiston Xotin-qizlar qo‘mitasi a’zosi, O‘zXDP Respublika kengashi a’zosi, xalq deputatlari viloyat va shahar Kengashlari deputati etib saylangan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. ↑  Во-всем-пример-для-молодежи[*sayt ishlamaydi*]

Havolalar
---------

German Kim, Vera Borisovna Pak - O‘zbekiston Qahramoni

Vera Pak  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Heatseekers chartlari** — 1993-yildan beri Billboard jurnali tomonidan nashr etilgan musiqiy hit parad boʻlib, u hali asosiy chartlarga chiqmagan yangi qoʻshiqchilarning musiqiy relizlarini oʻz ichiga oladi. Top Heatseekers albomlar jadvalini (Heatseekers Albums) va birlik guruhinmi (Heatseekers Songs) oʻz ichiga oladi.

Heatseekers Albums
------------------

Heatseekers Albums jadvali Nielsen SoundScan tizimidan foydalangan holda albom savdosi maʼlumotlarini tahlil qilish asosida 50 ta sotuv nuqtalaridan iborat. Yangi rassomning albomi Billboard 200-ning eng yaxshi 100 taligiga yoki Top R&B/Hip-Hop Albums, Country Albums, Lotin Albums, Christin Albums yoki Injil Albomlari chartlarining eng yaxshi 10 taligiga kirsa, albom va rassomning keyingi ishi yoki guruh Heatseekers qatoriga kirmaydi Koʻpgina muvaffaqiyatli yangi ijodkorlar Billboard 200 yoki boshqa chartlarda toʻgʻridan-toʻgʻri eng yaxshi 100 talikka kirganliklari uchun Top Heatseekers roʻyxatini oʻtkazib yubordilar.

Manbalar
--------

1. ↑  Billboard „Heatseekers Albums" Andoza:Архивировано Provereno 2010-03-30.
**Husan Sharipov** (1937.27.7, Toshkent — 2018.6.25, Toshkent) — aktyor. Oʻzbekiston xalq artisti (1991).

Biografiyasi
------------

* Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1963).
* 1959 —91 yillar Muqimiy teatrida aktyor (1986—87 ylar direktor).
* 1990—95 yillar Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasida badiiy soʻz ustasi,
* 1995—97 yillar Oʻzbekiston teatr arboblari uyushmasi kotibi.

Ijodi
-----

Sharipov ijoditabiatan xalqchilligi, boy fantaziyasi, imkoniyati kengliga, ijro sanʼati va mahorati komik yoʻnalishidagi rollarga moyilligi bilan ajralib turadi. Aktyorning oʻzbek anʼanaviy teatri va askiya sanʼati vositalaridan unumli foydalanishi sahnada, kinoda, miniatyura teatri, "Xanda" eshittirishlari (radio)da yaratgan obrazlari, rollaridagi soddalik, samimiylik koʻzga tashlanadi. Teatrda Toshbolta ("Toshbolta oshiq"), Poʻlat ("Xotinimning eri"), Tojiboy ("Ujarlar"), Hasan ("Jon qizlar"), Akop ("Xonuma xonim"), Abdulla ("Aka-uka sovchilar"), Abdulla ("Vatan ishqi"), Sobirjon ("Oshiq Gʻarib"), Choyxonachi ("Jonim fido") kabi rollari bilan teatr rivojiga mumosib hissa qoʻshdi.

Kinoda Shermat ("Suyunchi"), Husan Sharipov ("Vodillik kelin"), Avtobaza direktori ("Marhumning hurmati"), Husan ("Shoʻrpeshonalar", "Kelinlar qoʻzgʻoloni", "Kim jinni"), Hoji Aʼlam ("Maysaraning ishi"), Zokir xotinboz ("Amirning bevaqt tashrifi"), Hoji ("Bomba"), Boʻyoqchi ("Makkora"), ota ("Chinor tagidagi duel" va boshqalar) va telefilmlar [Hoji Dehdor ("Alisher Navoiy"), 12 qismli, Savdogar ("Uvaysiy"), Husan ("Uchrashuv") va boshqalda ham samarali ijod qildi. 1960-yildan "Tabassum" radiojurnalining, 1969-yildan teleminiatyura teatrining muntazam ishtirokchisi. Maʼnaviyat va maʼrifat yoʻnalishidagi teatrlashtirilgan "Maʼnaviyat qalbim quyoshi" dasturi muallifi va ijrochisi. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (1999).

Manbalar
--------

1. ↑  "Sharipov Husan" *OʻzME*. Sh-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  
 



|  |  |
| --- | --- |
| Aktyor | *Aktyor yoki aktrisa haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dovud | *Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Gutenberg** (nemischa:) — Lixtenshteyndagi qal’a.

Qal’a Balzers kommunasida taxminan 70 m balandlikdagi tepalikda joylashgan.Qal’aning taxminiy qurilish vaqti 1100-1200-yil. 1314-yilda u Gabsburglar mulkiga aylandi. XV asrda Qadimgi Syurix urushi paytida qal’a yongʻindan jiddiy zarar koʻrgan. 1499-yilda Maksimilian I Konfederatsiya bilan urush paytida qal’ada tunab qoldi. 1795-yilda qal’a yana yongʻindan jiddiy zarar koʻrdi. U faqat 1912-yilga kelib, zamonaviy koʻrinishida tiklandi. 1979-yildan beri qal’a davlat mulki hisoblanadi.

Madaniy tadbirlar koʻpincha qal’a hududida oʻtkaziladi. Qolgan vaqtlarda qal’a keng jamoatchilik uchun yopiq.

Qal’aning yonbagʻirlarida va hovlisida olib borilgan qazishmalar Rössen madaniyati ob’ektlarining qoldiqlarini topdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Gutenberg Castle". 8-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2009-yil.
2. ↑  „Castles of Liechtenstein". 13-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-oktabr 2009-yil.
**Yusup Mingkabilovich Ziyayev** (1956-yil 2-avgust; Surxondaryo viloyati, Denov tumani) — Mashinist, Oʻzbekiston qahramoni.

Tarjimai holi
-------------

Yusup Ziyayev 1956-yil 2-avgustda Surxondaryo viloyatining Denov tumanida tugʻilgan. 1974-yilda Denovdagi 27-umumiy oʻrta taʻlim maktabini bitirgan. 1978-yildan hozirgi vaqtga qadar Oʻzbekiston temir yoʻllari Aksiyadorlik Jamiyati tizimida mashinist sifatida faoliyat yuritib kelmoqda. Yusup Ziyayev mashinist sifatida 1999—2001-yillarda „Uchquduq-Miskin-Sulton Uvaystogʻ" temiryoʻl yoʻnalishi qurilishida ishtirok etgan. 2002-yilda „Toshkent-Samarqand" temiryoʻlini qayta qurish jarayonida ham ishtirok etgan. 2003—2007-yillarda Surxondaryo va Qashqadaryoni boshqa hududlar bilan bogʻlovchi „Toshguzar-Boysun-Qumqoʻrgʻon" yoʻnalishidagi temiryoʻlning „Shoʻrob-Boysun" hududidagi 30 km, „Boysun-Qumqoʻrgʻon" yoʻnalishidagi 60 km uzunlikdagi yoʻllarni rostlash va moslash jarayonlarida qatnashgan. 

Mahalla faoli Xursand Holiqov Yusup Ziyayev haqida quyidagi fikrlarni bildirib oʻtgan:

> Yurt iftixori Yusup Ziyayev mahalla ahli orasida oqkoʻngil, saxovatpesha. kamtarin, samimiy, mehnatkash inson sifatida alohida obroʻ va hurmatga ega. Uning oilasi mahalladagi eng namunali xonadonlardan biri. Bu inson Respublikada oʻz mehnati bilan qadr topgan. Oilada begʻubor, hurmatli, elda, mahallada katta eʼzozga loyiq.
> 
> — Xursand Holiqov,

Mukofotlari
-----------

2007-yilda Fidokorona xizmatlari uchun ordeni bilan mukofotlangan. 

Oʻzbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimovning 2010-yil 24-avgustdagi PF-4236-sonli farmoni bilan Yusup Mingkabilovich Ziyayevga Oʻzbekiston qahramoni unvoni berilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 152. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
2. ↑  Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor 2021, s. 153. sfn error: no target: CITEREFMuhammad\_Ali,\_Rahmon\_Qoʻchqor2021 (help)
3. ↑  „"O‘ZBEKISTON QAHRAMONI" UNVONINI BERISH TO‘G‘RISIDA". *lex.uz*. Qaraldi: 11-avgust 2023-yil.

Adabiyotlar
-----------

Muhammad Ali, Rahmon Qoʻchqor va boshqalar*. Oʻzbekiston qahramonlari*. Toshkent: Adabiyot, 2021 — 216 bet. 11-avgust 2023-yilda qaraldi.
**Moʻydinjon Moʻminovich Moʻminov** (1951-yil 14-iyun, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, fizika-matematika fanlari nomzodi, kimyo fanlari doktori, professor, Turon fanlari akademiyasi akademigi.

Biografiyasi
------------

Moʻydinjon Moʻminov 1951-yil 14-iyun Andijon viloyatida tavallud topgan. 1967-yilda Andijon davlat pedagogika institutiga qabul qilingan. 1971-yilda fizika-matematika fakultetini tugatib, matematika oʻqituvchisi mutaxassisligini olgan. 1972-yilning noyabr oyidan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Astronomiya instituti stajyor-tadqiqotchisi sifatida ishini davom ettirdi va 1976-yilga kelib Rossiya Fanlar akademiyasi Bosh astronomik observatoriyasi (Pulkovo-Sankt-Peterburg) aspiranturasiga qabul qilindi. 1980—1983-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Astronomiya instituti ilmiy xodimi, 1986-yildan Andijon davlat universitetida dostent, „Informatika" kafedrasi mudiri sifatida ishni davom ettirdi. 1997-yilga kelib Toshket davlat universitetiga doktoranturaga qabul qilingan. 2002-yildan boshlab Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi „Andijon-Namangan" ilmiy markazi direktori sifatida faoliyat boshlaydi. 2013—2020-yillarda Andijon shahari „Innovatsion texnologiyalarni joriy etish markazi" direktori boʻlib ishlagan. Hozirda Andijon davlat universiteti professori.

Ilmiy faoliyati
---------------

1983-yilda „Perseydagi qoʻshaloq tarqoq yulduz toʻdalarining astrometrik va astrofizik xususiyatlarini tadqiq qilish" mavzusida nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi. Uning tadqiqot natijasida 5055 ta yulduzning astrometrik va astrofizik xarakteristikalarini jamlagan yulduzlar jadavli xalqaro astronomik jamiyat tamonidan Strasburg (Frantsiya) yulduzlar fondiga qabul qilindi. 2008-yili uning tashabbusi bilan Bogʻishamol balandligida vodiyda yagona astronomik observatoriya tashkil etildi. Amarant oʻsimligining oʻnlab xorijiy navlarini Oʻzbekiston sharoitida introduktsiya qilib va yangi 4 ta navnini yaratib, ularga mahalliy „Oʻzbekiston", „Andijon", „Marxamat", „Ulugʻnor" nomlarini bergan. Uning rahbarligida Amarantdan „Biomoʻjiza", „Biochoy", „Biodarmon", "Steviamar „kabi qator biologik faol moddalar yaratish jarayoni yoʻlga qoʻyilgan. 160 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3 4  *Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi*, 2-tom (oʻzbekcha), Toshkent: Science and Innovation, 2023 — 383 bet.

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
**1972-yilgi UEFA futbol boʻyicha Yevropa chempionati** final turniri Belgiyada boʻlib oʻtdi. Bu har toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladigan va UEFA tomonidan tasdiqlangan toʻrtinchi UEFA Yevropa chempionati edi. Final turniri 1972-yil 14-18-iyun kunlari boʻlib oʻtdi.

Final turnirida faqat toʻrtta mamlakat oʻynadi, turnir yarim final, uchinchi oʻrin uchun va finaldan iborat edi.

Mezbonlar faqat saralash bosqichidan soʻng eʼlon qilindi, yaʼni barcha jamoalar final bosqichi uchun saralash jarayonida ishtirok etishi kerak edi. Belgiya uchta nomzod orasidan tanlandi; boshqa takliflar esa jamoalari yarim finalga chiqa olmagan Angliya va Italiyadan tushgan.

Gʻarbiy Germaniya finalda Sovet Ittifoqini 3-0 hisobida magʻlub etib, Bryusseldagi Heysel stadionida Gerd Myuller (dubl) va Gerbert Vimmerning gollari bilan gʻolib chiqdi.

Natijalar
---------

Saralash bosqichi 1970, 1971 (guruh bosqichi) va 1972 (chorak final) yillari davomida oʻtkazildi. Har birida toʻrtta jamoadan iborat sakkizta saralash guruhi bor edi. Uchrashuvlar uy-safar usulida oʻtkazildi. Gʻalabalar ikki ochkoga teng edi, durang bir ochko, magʻlubiyat esa ochko yoʻq edi. Faqat guruh gʻoliblari chorak finalga yoʻllanma olishlari mumkin edi. Chorak final oʻyinlari uy-safar usulida ikki oʻyinda oʻtkazildi. Chorak final gʻoliblari final turniriga yoʻl olishdi.UEFA Euro 1972 qualifying

Joylar
------

| Bryussel | Lyej |
| --- | --- |
| Heysel stadioni | Stade Emile Verse | Stade Moris Dufrasne |
| Imkoniyati: **75 000** | Imkoniyati: **30 000** | Imkoniyat: **35 000** |
| </img> | </img> |  </img> |
|  | Antverpen |
| „Boʻyi" stadioni |
| Imkoniyati: **60 000** |
| </img> |

### Rasmiy oʻyinlar

| Mamlakat | Hakam |
| --- | --- |
| Shvetsiya</img> Shvetsiya | Yoxan Einar Bostrom |
| Germaniya Demokratik Respublikasi</img> Sharq Germaniya | Rudi Glokner |
| Avstriya</img> Avstriya | Ferdinand Marshall |
| Shotlandiya</img> Shotlandiya | Uilyam Mullan |

Yakuniy turnir
--------------

Asosiy maqola: UEFA Euro 1972 final tournament
 Finalchilar va ularning natijalari
Final turnirida kerak boʻlsa gʻolibni aniqlash uchun qoʻshimcha vaqt va penaltilar seriyasidan foydalanildi.

*Barcha vaqtlar mahalliy, CET (UTC+1)*

### Istisnolar

### Yarim final

---

There were 10 goals scored in 4 matches, for an average of 2.5 goals per match.

**4 goals**

* Gʻarbiy Germaniya Gerd Müller

**1 goal**

* Belgiya Raoul Lambert
* Belgiya Odilon Polleunis
* Belgiya Paul Van Himst
* Vengriya Lajos Kű
* Sovet Ittifoqi Anatoliy Konkov
* Gʻarbiy Germaniya Herbert Wimmer

**4 goals**

**1 goal**

Manbalar
--------

1. ↑  *Henson, Mike*. „Euro 1972: West Germany sweep the continent on finals debut". BBC Sport (12-may 2012-yil). Qaraldi: 17-iyun 2012-yil.
2. ↑  „Sportflitsen" (niderlandcha). De Tijd (14-mart 1972-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2015-yil.
3. ↑  „Müller strikes twice as West Germany beat USSR in 1972 EURO final". *UEFA.com*.  Union of European Football Associations (3-oktabr 2003-yil). Qaraldi: 17-oktabr 2012-yil.

Havolalar
---------

* UEFA Euro 1972 UEFA.com saytida

Andoza:UEFA European ChampionshipAndoza:1971–72 in European football (UEFA)
**Beshbuloq** (ruscha: *Бешбулак*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumaniga qarashli shaharcha hisoblanadi. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Shaharcha nomi uning hududiga yaqin joyda yonma-yon joylashgan buloqlar (besh va undan ortiq) sababli shunday atalgan. Buloqlarning joylashuvi zich, yaʼni ular bir-biriga yaqin joylashgan va koʻp sonli hisoblanadi. Shaharchadagi buloqlar ziyoratgoh vazifasini ham oʻtaydi.

Oʻxshash nomlar
---------------

Oʻzbekiston hududida Beshbuloq nomli koʻplab aholi yashash punklari mavjud. Jumladan, Sirdaryo viloyati Guliston tumanida, shuningdek Tojikiston respublikasi Vaxsh tumanida Beshbuloq nomli shaharchalar mavjud. Surxondaryo viloyatida Beshbuloq koʻli, Navoiy viloyati Tomdi tumanida Beshbuloq arxeologik obyekti mavjud.

Joylashuvi
----------

Beshbuloq shaharchasi Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanining Shimoli-gʻarbiy qismidagi adirliklar ustida joylashgan. Shaharchaga eng yaqin aholi yashash punktlari: Arkamas (janubi-gʻarb), Takashoʻr, Chuchukquduq va Qiziljar (janub) shaharchalaridir.

Beshbuloq shaharchasida bitta qabriston joy olgan. Hududga eng yaqin avtomagistral bu E-60 avtomagistralidir. Shaharcha hududidan Kichik Oʻradaryo adryosi va uning irmoqlari oqib oʻtadi.

Aholisi
-------

Beshbuloq shaharchasining asosiy aholisini oʻzbeklar tashkil etsa ham u yerda qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq, koreys millatiga mansub kishilar ham yashaydi. 2013-yil 1-yanvardagi aholini roʻyhatga olish maʼlumotlarida qayd etilishicha, shaharcha hududida 2898 nafar aholi borligi aniqlangan. Bu koʻrsatkich 2016-yilgi statistika natijasida 3200 nafarga yetgan.

Iqlimi
------

Beshbuloq shaharchasining iqlimi kontinental boʻlib, yanvar oyining oʻrtacha harorati — 0,6° C, iyul oyining oʻrtacha harorati esa 28,4° C ga teng.

### Yogʻin miqdori

Shaharcha hududiga yiliga oʻrtacha 277 mm miqdori yogʻin tushadi. Yogʻin miqdorining asosiy qismi bahor, kuz oylarida tushadi.

Manbalar
--------

1. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
2. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 57 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
3. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 161 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**An-Navier masjidi** (indonezcha: ***Masjid An-Navier***) Indoneziyaning Jakarta shahridagi eng qadimiy masjidlardan biri. U Jakartaning Tambora tumanidagi Pekojan shahrida joylashgan. Masjid Jakartadagi arab sivilizatsiyasining ramzi hisoblanadi. Masjid katta va qadimiy meʼmorchilik anʼanalariga xos tarzda, Gʻarbiy Jakartadagi aholi zich joylashgan aholi punktida ajoyib tarzda bunyod etilgan. Bu aholi punkti bir vaqtlar aholisining asosiy qismini arablar, Yaman va Hindistondan kelgan muhojirlardan tashkil topgan hudud boʻlgan. Arablar soni endi juda oz boʻlsa ham, Pekojanda hozirgacha ularning ayrim avlodlarni topish mumkin.

Tarixi
------

Bu masjid avval 1760-yilda Hadramautdan (Yaman) kelgan Sayid Abdulloh bin Husaym Alaydrius tomonidan qurilgan. Taʼkidlanishicha, masjidni quruvchi inson Islom paygʻambari Muhammadning avlodidan boʻlgan. Masjidda bir qancha taʼmirlash va rekonstruksiya ishlari olib borilgan.1800-yillardagi taʼmirlash ishlari masjid koʻrinishga juda katta oʻzgarish kiritgan. 1850-yilda masjidni kengaytirish Bantenlik qoʻmondon Dahlan tomonidan amalga oshirildi. 1897-yilda esa masjidni kengaytirish uchun yer ajratilgan.

Masjidning namoz binosi L shaklida qurilgan. Masjid 2000 kvadrat metrga yaqin yer maydoni va 1500 kvadrat metr qurilish maydoniga ega boʻlib, 1000 nafar ziyoratchini oʻzida sigʻdira oladi. Masjidning shimoliy, janubiy va sharqiy tomondan uchta kirish joyi mavjud. Masjidda 33 ta ustun oʻrnatilgan. Zaldada 1871-yilda Pontianak sultoni tomonidan hadya qilingan minbar joylashtirilgan. Masjid minorasi mayoqqa oʻxshab ketadi.

Yana qarang
-----------

* Indoneziyada islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar
--------

1. 1 2  „Masjid An Nawier, Simbol Peradaban Arab di Kampung Pekojan". *Kompas*. Qaraldi: 11-avgust 2017-yil.
2. ↑  „Masjid Jami' An Nawier, Berusia Lebih Dua Abad dan Dibangun Keturunan Nabi Muhammad". *Tribunnews*. Qaraldi: 11-avgust 2017-yil.
3. ↑  „Masjid Jami AnNawier Pekojan Jakarta". Qaraldi: 11-avgust 2017-yil.
**Bayozshox** (arab. — oq, oqlik) — sheʼrlar toʻplami. B.lar ikki va undan ortiq shoirlar sheʼrlaridan tuziladi. Ilk B.lar, asosan, mashhur shoirlarning gʻazallaridan tuzilgan, keyinchalik bunga rioya qilinmagan. B.lar deyarli lirik janrdagi asarlardan tashkil topadi, unga nasriy parchalar ayrim hollardagina kiritiladi. B.lar biror gʻoya yoki maʼlum davr dunyoqarashini targʻib qilmaydi, umuman saylab olingan asarlarda davriylik ham boʻlmaydi, ular qatʼiy bob va boʻlimga ajratilmaydi, mualliflar ijodi sharhlanmaydi. Kimning sheʼridan qancha kiritish tuzuvchi xohishiga bogʻliq. B.lar sarbayoz (soʻz boshi), lirik sheʼrlar (asosiy qism), xotima va ilovadan tashkil topadi. Ayrim B.larda sheʼrlari keltirilgan shoirlar nomi mundarija sifatida beriladi. Baʼzan B.larga xalq ogʻzaki ijodi namunalari: oʻlan, latifa, mutoyiba, maqol, musiqiy asarlar (Buxoro shashmaqomi, Xorazm maqomlari, Fargʻona — Toshkent maqom yoʻllari, ashula va katta ashulalar) ham kiritiladi. Ilk B.lar arab sheʼriyati rivojlangan davr (750 — 1O55)da yuzaga kelgan (qarang Tammom, Saolibiy). Turkistonda bayozchilik 10 — 15-asrlar sheʼriyati taʼsirida vujudga keladi. 18 — 19-asrlarga kelib ular mundarija va mazmun jihatdan ancha boyidi. Ayniqsa, Bedil ijodiyoti taʼsirida B. tuzish anʼanaviy tus oldi. Rasmiy va norasmiy B.lar bor. Rasmiy B. maxsus kotib, naqqosh, sahhof tomonidan buyurtmaga yoki muayyan shaxs talabiga mos tarzda tuziladi. Norasmiy B.da bezak va matnlarning joylashishida muayyan tartib boʻlmaydi. Bundaylari oʻz navbatida yana ikkiga boʻlinadi: a) shoir yoki kotib oʻziga maʼqul shoirlarning asarlaridan tanlab tuzadi; b) tuzuvchining oʻz sheʼriy toʻplamiga boshqa shoirlar asarlaridan namunalar kiritiladi (mas, "Bayozi Miriy", "Bayozi Roziy", "Bayozi Nodim", "Bayozi Kamiy" va boshqalar).

Adabiy taraqqiyot jarayonida B.lar adabiyot namunasigina boʻlib qolmay, haqiqiy sanʼat asariga ham aylandi, oʻziga xos maktablar paydo boʻldi. Fargʻona, Buxoro, Xorazm, Toshkent maktablariga mansub B.lar asosan ikki tilda — oʻzbek va fors tillarida tuzilgan. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Muhammad Rahimxon Soniy (Feruz) tashabbusi bilan rasmiy B.lar tuzish rivoj topdi, yuzlab naqshdor B.lar tuzildi va noyoblaridan nusxalar koʻchirildi. 19-asr oxirlarida Turkistonda matbaa ishlarining rivojlanishi bilan qoʻlyozma B.lar tuzish davom etgani holda, Toshkent va Xivada toshbosma B.lar chop etish yoʻlga qoʻyildi. B. Turkiston xalqlari adabiyoti tarixini va devon tuzmagan shoirlar ijodini oʻrganishda muhim manbadir.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
* Hamidova M. Qoʻlyozma bayozlar — adabiy manba, T. 1981.
* 

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Shamaton** (ruscha: *Шаматан*) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi
-------------

Shaharcha nomidagi soʻz *sha* qoʻshimchasi *maton* soʻzlarining birikishidan paydo boʻlgan. Lekin bunda tovush tarkibida oʻzgarish yuz bergan. Yaʼni shaharchaning qadimiy nomi shov yoki shav qoʻshimchasi va metan, mitan soʻzlari birikmasidan tarkib topgan boʻlgan. Soʻgʻd tilida *shov* va *shav* qora, kichkina, mitti, mayda, shuningdek balandlik va koʻlami kichik hudud maʼnolarini anglatgan. Bunday nomli hududlar Oʻzbekistonning deyarli barcha viloyatlarida uchraydi. Masalan, Shovkan (Buxoro), Shavxaron (Naxshab), Shovdor (Samarqand), Shovqor (Jizzax) kabilar. Soʻzning ikkinchi qismidagi maton soʻzi qadimiy eroniy tillarda uy turar joy maʼnosini beruvchi *maedana* soʻzining oʻzgargan shakli hisoblanadi. Shunga koʻra metan, mitan va maton soʻzlari turarjoy makon, devor bilan oʻralgan manzil, qoʻrgʻon, qal’a maʼnosida qoʻllanilgan. Umumiy qilib aytganda Shamaton bu kichik qoʻrgʻon degan maʼnoni anglatadi.

Aholisi
-------

2016-yil 1-yanvardagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shamaton shaharchasida jami 2900 nafardan ortiq kishi istiqomat qilgan. 2013-yilda bu koʻrsatkich 2754 tani tashkil qilgan.

Tuzilishi
---------

Shamaton shaharchasida asosiy bitta mahalla mavjud: Shamaton MFY. Shu bilan birgalikda, shaharchada bitta qabriston, 32-sonli maktabgacha taʼlim muassasasi, 12-sonli maktab, bolalar maydonchasi va bir nechta doʻkonlar faoliyat yuritadi.

Shamaton shaharchasining shimolida Yangibogʻ shaharchasi, janubida Qoraqush, gʻarbida Qumqishloq, sharqiy qismida esa Ammagʻon va Xoʻjaxuroson shaharchalari joylashgan.

Shaharchaga eng yaqin yoʻl (112 km) M-39 avto magistral qatnovi hisoblanadi.

Iqlimi
------

Shamaton shaharchasining iqlimi keskin kontinental boʻlib, yillik oʻrtacha harorat 14,7° darajani tashkil etadi.

Manbalar
--------

1. ↑  POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN
2. ↑  To'ra Nafasov*. Qashqadaryo qishloqnomasi*. Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2009-yil — 319-320 bet. ISBN 978-9943-354-60-9.
3. ↑  Soliyev A.S.; Tashtayeva S.K.; Egamberdiyeva M.M.*. Shaharlar geografiyasi*. Toshkent: Barkamol fayz media, 2018 — 155 bet. ISBN 978-9943-5519-4-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Anna Malikova** (1965-yil 14-iyulda tugʻilgan) – rus pianinochisi.

Hayoti
------

Anna Malikova 1965-yil 14-iyulda Toshkent shahrida tugʻilgan. Annaning ota-onasi ham pianinochi boʻlgan. Malikova musiqiy taʼlimni Uspenskiy nomidagi musiqa maktabida olgan.

14 yoshida Moskvaga yuborilib, Markaziy musiqa maktabiga oʻqishga kirgan. Musiqiy maktabda Rossiyaning eng taniqli pianino oʻqituvchilaridan biri hisoblangan Lev Naumovning shogirdi boʻlgan. 1979-yildan 1984-yilgacha u bilan birga tahsil oladi. Keyinchalik esa Chaykovskiy konservatoriyasida Naumov bilan oʻqishni davom ettirgan. Talabalik davrida 1990-yilda Varshavadagi Shopen tanlovida beshinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan.

Malikova bir yil davomida Markaziy musiqa bilim yurtida dars bergan (1991-1992). 1992–1996-yillarda Chaykovskiy nomidagi konservatoriyada Naumovning assistenti sifatida dars bergan. Uning faoliyati keyin Sovet Ittifoqi davrida boshlangan.

1993-yilda Myunxendagi ARD tanlovida birinchi oʻrinni egallab, xalqaro sahnalarda ham mashhurlikga erisha boshlaydi. Jumladan, Avstraliya kamera orkestri, Sidney simfoniyasi, Varshava milliy filarmoniyasi va Bavariya radiosi korporativ orkestri kabi orkestrlar bilan birga chiqishni boshlagan.

Hozirda Anna Avstriyaning Vena shahrida yashaydi.

### Faoliyati

Moskva, Leningrad, Omsk, Boku shaharlarida, Yekaterinburg, Minsk, Nijniy Novgorod, Qozon va Toshkentda orkestrlar bilan konsertlar ijro etgan. Armaniston, Xitoy, Yevropa, Yaponiya, Koreya va Janubiy Amerikadagi mahorat darslarida qatnashib, tanlovlarda hakam sifatida qatnashgan. 2002-yildan 2005-yilgacha Germaniyaning Essen shahridagi Folkvang universitetida oʻrinbosar professor, 2011-yildan 2013-yilgacha Polshaning Katowice shahridagi Shimanovski akademiyasida professor boʻlib ishlagan. Anna 2018-yilning oktyabr oyida Vena musiqa va ijro sanʼati universitetining taniqli professori etib tayinlanadi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Anna Malikowa".  Fryderyk Chopin – Information Centre. Qaraldi: 25-fevral 2014-yil.
2. ↑  Chopin – Information Centre – Anna Malikova – Biography Anna Malikova – Biography
3. ↑  Malikova | Biography & History „Anna Malikova | Biography & History | AllMusic"
4. ↑  „Faculty" (en-US). *European Music Institute Vienna*. Qaraldi: 29-iyul 2022-yil.

Havolalar
---------

* Rasmiy sayti
* Interview with Anna Malikova YouTubeda
**Gipervisor** (virtual mashina menejeri, VMM yoki virtualizator sifatida ham tanilgan) virtual mashinalarni yaratadigan va boshqaradigan kompyuter dasturiy yoki texnik ta’minot turidir. Gipervisor bir yoki bir nechta virtual mashinalar ishlaydigan kompyuterga mezbon mashinasi (inglizcha: host machine), har bir virtual mashina esa mehmon mashinasi (inglizcha: guest machine) deb ataladi. Gipervisor mehmon operatsion tizimlarini virtual operatsion platforma bilan ta'minlaydi va mehmon operatsion tizimlarining ishlashini boshqaradi. Emulatordan farqli o'laroq, mehmon ko'rsatmalarning ko'p qismini o'z qurilmasida bajaradi. Turli xil operatsion tizimlarning bir nechta namunalari virtuallashtirilgan apparat resurslarini baham ko'rishi mumkin. Masalan, Linux, Windows va macOS nusxalari bir xil x86 jismoniy mashinasida ishlashi mumkin. Bu operatsion tizim darajasidagi virtualizatsiyadan farq qiladi, bu yerda barcha namunalar (odatda konteynerlar deb ataladi), garchi mehmon operatsion tizimlari foydalanuvchi maydonida farq qilishi mumkin bo’lsada, bir xil yadrodan foydalanishi kerak. Bunga bir yadroda ishlaydigan turli Linux distributivlarini misol qilib keltirish mumkin.

"Gipervisor" (inglizcha: hypervisor) atamasi inglizcha "supervisor" (ma’nosi: nazoratchi) so’zining tuslangan ko’rinishi bo'lib, nazoratchilarning nazoratchisi degan ma’noni bildiradi. Atama taxminan 1970-yillardan boshlab qo’llanila boshlangan bo’lib, IBM tomonidan 360/65 kompyuteri uchun o'ylab topilgan va keyinchalik DIAG CP-67 protsessorida ishlatilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  Goldberg, Robert P. (1973). „Architectural Principles for Virtual Computer Systems" (PDF). № ESD-TR-73-105. Harvard University. `{{cite magazine}}`: Cite magazine requires `|magazine=` (yordam)
2. ↑  Bernard Golden*. Virtualization For Dummies*, 2011 — 54 bet.
3. ↑  „How did the term "hypervisor" come into use?".
4. ↑  Gary R. Allred (May 1971). "System/370 integrated emulation under OS and DOS". **38**. 1971 Spring Joint Computer Conference. AFIPS Press. p. 164. doi:10.1109/AFIPS.1971.58. .
**Poyanda maqbarasi** (yoki *Polvon poyaki maqbarasi*) — shahar aholisi orasida *Poyanda*, *Poyaki* nomlari bilan mashhur boʻlgan maqbara. Maqbara XVI asrga oid boʻlib, bugungi kunda Xiva shahri „Ichan-qalʼa" MFY, Pahlavon Mahmud koʻchasi, 12-uyda joylashgan. Tarixiy obyekt „Ichan qalʼa" davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishlidir.

Joylashuv oʻrni va etimologiyasi
--------------------------------

Pahlavon Mahmud maqbarasi va Juma masjidining orasida dahliz joylashgan bo‘lib, odatda namozxonlar ziyoratdan keyin u yerdan chiqib masjidga kirishgan. Bu ikki oraliqda peshtoqi sharqqa tomon qaragan bir maqbara ham boʻlgan. 

Poyanda so‘zi — mustahkam, doimiy degan maʼnolarini bildiradi. Oʻz vaqtida Xiva shahrida shu nomdagi mahalla hamda ko‘cha mavjud bo‘lgan. Poyanda (ayrim manbalarda Polvon, shuningdek, poyaki) nomidagi ushbu maqbaraning koshin plitkalarga yozilgan yozuvlar ham bo‘lgan. Bu yozuvlar bugungi kunga qadar saqlanib qolmagan. 

Poyanda maqbarasi qarshisida Pahlavon poyaki (maʼnosi: chilim beruvchi) masjidiga tegishli minora ham bo‘lgan. Minora sho‘rolar davrida vayron qilingan. Masjid Polvon poyaki maqbarasiga sharqiy tomondan juda yaqin joylashgan boʻlib, uning janubiy tomonidan esa Abdullaxon madrasasi joy egallagan. 

XIX asr birinchi yarmiga oid boʻlgan bir hujjatda Husayn poyaki Abdulla o‘g‘li masjid uchun Olloqulixon davri tangasidan 100 tilla xorazmiy vaqf qilgani haqidagi maʼlumotlar keltirib oʻtilgan. Hujjatlardan yana shu narsa maʼlumki, o‘z davrida bu imoratga ko‘plab ayollar ham homiylik qilib kelishgan.   

Polvon poyaki nomidagi bu maqbaraning koshin plitkalarga yozilgan yozuvlari bugungi kungacha yo‘qolib ketgan boʻlsa-da, bu yozuvlarning qogʻoz nusxalari arxivda saqlanib qolgan. Arxivda oʻrganib chiqilgan bu yozuvlardan maqbarada Safojon ismli qorining dafn etilgani aniqlangan.

Yana qarang
-----------

Xiva

Ichan qalʼa

Dishan qalʼa

Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi

Manbalar
--------

1. 1 2  „Polvon poyaki maqbarasi". 13-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktyabr 2023-yil.
2. ↑  „Poyanda Mausoleum (16th century)" (en). *Xiva*. Qaraldi: 11-oktyabr 2023-yil.
3. ↑  „MODDIY MADANIY MEROSNING KO‘CHMAS MULK OBYEKTLARI MILLIY RO‘YXATINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA". 13-oktyabr 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktyabr 2023-yil.
4. ↑  „travelkhorezm.com". *ww38.travelkhorezm.com*. Qaraldi: 11-oktyabr 2023-yil.
5. ↑  „Мавзолей Палван паяки" (ru). *Xiva*. Qaraldi: 11-oktyabr 2023-yil.
XITOYDA DAOSIZM TA'LIMOTI

  

  

  

```
              Bajardi:Qayumova G
              Tekshirdi:Sulaymonov J
```

**Daosizm** (dao soʻzidan) — 1) qad. xitoy falsafasidagi yoʻnalishlardan biri; dao haqidagi taʼlimot. Miloddan avvalgi 6—5-asrlarda vujudga kelgan. Asoschisi Lao-szi hisoblanadi, uning gʻoyalari „Dao de szin" kitobida bayon etilgan. D. vakillari — miloddan avvalgi 4— 3-asrlarda yashagan Yan Chju, In Ven, Chjuan-szi. D.ga koʻra, tabiat va inson hayoti „ilohiy samoviy qonun"ga bogʻliq emas, balki narsalarning tabiiy yoʻli, qonuni — „dao"ga asoslanadi. Yan Chju fikricha, hayotning tabiiy qonunlari — „dao"ga rioya qilish insonga „oʻz tabiatini butunlikda saqlab qolishga" imkon beradi. D. dunyodagi hamma narsalarda qaramaqarshiliklar kurashi yotadi, ular oʻzgarishda, harakatda: „bir xil narsalar ketib, boshqa xil narsalar keladi, baʼzi narsalar gullaydi, baʼzilari soʻnadi", deb hisoblaydi. D. taʼlimotida insonga oʻzidagi majburiyat va burch kishanlarini uloqtirib tashlab, tabiatga yaqin boʻlgan hayotga qaytish daʼvati bor.

2) Xitoyda tarqalgan 3 dindan (konfutsiychilik, buddizm bilan bir qatorda) biri. D. falsafiy taʼlimoti asosida paydo boʻlgan. 1—3-asrlarda vujudga kelgan. Chjan Daolin asos solgan (2-asr ning 1-yarmi). D. urf-odatlari animizmga va sehrgarlikka ishonishga asoslangan. Konfutsiychilik, buddizm elementlari ham bor. D. dinida 3 xudo — Shandi, Laotszi hamda dunyoning yaratuvchisi Pan gu boshchiligida xudolar panteoni shakllangan. 5-asrdan D. diniy taʼlimoti, marosimlari rasmiylashgan va davlat dini boʻlib qolgan. 12-asrga kelib D.ning adabiyotlar toʻplami — „Dao szan" vujudga keldi. D. boshqa dinlar kabi koʻplab sektalarga ajralib ketgan. D. kohinlari shaxsning axloqiy oʻz-oʻzini takomillashtirish gʻoyasini targʻib qilib, dindorlarga uzoq umr koʻrishning muayyan usulini ham taklif qiladilar, bu usul parhezni, jismoniy mashqlar tizimi va boshqalarni oʻz ichiga oladi. Ayni vaqtda kohinlar yovuz ruhlarni haydash, fol ochish bilan ham shugʻullanadi. Keyinchalik D. Xitoyda oʻzining ilgarigi mavqeini yoʻqotib oʻrnini boshqa dinlarga boʻshatib bergan. Hozir uning tarafdorlari nisbatan ozchilikni tashkil qiladi.

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Aleksandr Anatolyevich Sarenko** (1967-yil 21-noyabr, Volgograd, SSSR) – sovet davrida toʻp surgan rus futbolchisi, hujumchi, yarim himoyachi.

Faoliyati
---------

Aleksandrning otasi haydovchi, onasi bolalar bogʻchasida ishlagan. Birinchi murabbiyi Vladimir Troitskiy qoʻlida hujumchi sifatida oʻynagan. U Xarkov yaqinidagi armiyada xizmat qilgan va Chernobil fojeasi oqibatlarini bartaraf etishda ishtirok etgan. 1988-yilda murabbiy Radiy Rahimov qoʻl ostida Volgograd viloyati chempionatida Volgogradning „Gorizont" jamoasi uchun oʻyinni boshladi. Yil oxirida Sarenko Rahimov tavsiyasiga koʻra „Paxtakor"ga keldi. Sarenko „Soʻgʻdiyona Jizzax"ga oʻtdi, biroq „Zvezda Gorodishe"da oʻynashga qaror qildi va keyingi bir yarim mavsumni „Soʻgʻdiyona"da oʻtkazdi. 1991-yilning yozida Kamishinning „Tekstilshik" va „Soʻgʻdiyona" klublari Sarenkoning transferi boʻyicha kelisha olishmadi va futbolchi Volgogradning „Rotor" klubiga yoʻl oldi. 1992-yildan yarim himoyachi sifatida oʻynay boshladi.

1996-yilda jarohatlar tufayli jamoadagi oʻrnini yoʻqotdi va „Tekstilshik Kamishin"ga oʻtdi, keyin bir yarim yil „Tyumen" klubida oʻynadi. 1998-yilda Sarenko Nijniy Novgorodning „Lokomotiv" klubiga oʻtdi, ammo tez orada jarohat oldi. 1999-yilda Jeleznodorojnik (Volgograd) va Vodnik (Kalach-on-Don) jamoalari uchun mintaqaviy chempionat va KFK turnirida oʻyinga tushadi.

Sarenko keyinchalik ikkinchi divizionda „Energetik Uren" (2000–2002), „Olimpiya Volgograd" (2003), „Sodovik Sterlitamak" (2004), „Tekstilshik Kamishin" (2006) va „Torpedo-2 Voljskiy" (2005), „Burovik Jirnovsk" (2006) havaskor klublarida oʻynadi.

2009-yilda futbolchi „Volgograd" klubida maʼmuriy lavozimda ishladi.

2023-yil 29-iyul kuni Aleksandr Sarenko topilgan 110-sonli mikroavtobus Volgogradning Istoricheskaya koʻchasida YTHga uchradi. Baxtsiz hodisa natijasida tizza boʻgʻimi va oyoq suyaklari shikastlanadi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Александр Царенко: «Моим соперником был Дэвид Бекхэм»" (25-aprel 2013-yil). Qaraldi: 27-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  *Эдуард Пальгунов.* „«Разрушены коленный сустав, кость в мелких осколках»: бывший футболист «Ротора» Александр Царенко серьезно пострадал в ДТП в Волгограде=" (ru).  Комсомольская Правда (Волгоград) (2-avgust 2023-yil). Qaraldi: 14-avgust 2023-yil.

Havolalar
---------