recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tenmoku uslubidagi chavan, Xitoy, 12-asr
**Tyavan** (yaponcha: *茶碗*, — choy piyolasi) — yapon xalqida choy marosimi uchun ishlatiladigan idish - piyola hisoblanadi. Piyolalar — marosimning muhim elementi hisoblanadi. Xususan, choy ichgandan soʻng, uning ichiga nazar tashlash va uni keyingi mehmonga topshirish odat tusiga kirgan. Koʻpchilik tyavanlar yapon kulolchilik asarlari va baʼzi milliy xazinalar maqomida turadi. Mashhur choy idishlari oʻz nomlariga ega boʻlib, koʻpincha ular muzeylarda saqlanishi barobarida, maishiy hayotda qoʻllanilishda ham davom etmoqda.

Tarix va tuzilma
----------------

XVI asrdagi kulollar choy marosimi uchun maxsus tyavan ishlab chiqarila boshlashgan. Ayniqsa Raku, seto, hagi, karatsu, sigaraki va oribe uslublari mashhur.

Chashkalardan barqaror, ammo yengil va silliq ichki yuzasiga ega boʻlishi talab etiladi. Shu bilan birga, tyavanlarda „nomukammallik" muhim jihat sifatida baholanadi: kulol barmoqlarining izlari, sirtdagi notekis naqshlar va boshqalar. Chashkaning oʻlchami aylantirishga, qoshiq va salfetka joylashishiga imkon berishi kerak, ammo ayni paytda kaftlarda qulay joylashishi ham kerak. Chashkaga qarab, tomoshabin uning yuqori qirrasi, tuzilishi va asosi uygʻunligiga baho beradi.

Marosimdagi roli
----------------

Tyavan choy marosimida boshqa idishlar kabi, alohida oʻrin tutadi. U teran ramziy ma'nolarga ham egaː yaʼni chashkaga boʻlgan munosabat — choy ziyofatida ishtirok etayotgan kishilarga bo'lgan munosabatini eslatadi. Eng mashhur chashkalarga nom berilgan.

Tyavan maxsus qutida saqlanadi va maxsus ipak bilan oʻraladi va chashkaning tarixi devorlarga yozib qoʻyiladi. Shuningdek, ular orasida, dizayni xususiyatlari bilan belgilanadigan ierarxiya ham mavjud: uslubning qatʼiyligi, oʻziga xos kulolchilik ustaxonalari anʼanalari bilan bogʻliqligi, kelib chiqish joyi va boshqalar. Baʼzi ustalar birinchi oʻrinni koreys идо (yaponcha: *井戸型*?) uslubidagilarga berishadi („quduq" degan maʼnoni anglatadi, bu chashkaga qaraganida chuqurlik hissini aks ettiradu), boshqalari raku chashkalari boʻlib, Karatsu kulollari ham uni yuqori baholashadi. Ierarxiya boʻyicha boshqalardan ustun turadigan chashka eng muhim mehmonga beriladi, alohida hollarda esa choydan keyin u yodgorlikka aylanadi va oʻz maqsadiga koʻra boshqa ishlatilmaydi.

Choyni tatib koʻrgandan soʻng, tyavan salomdan boshlab tekshiriladi; idish bir mehmondan ikkinchi mehmon qoʻliga uzatiladi.

Eslatmalar
----------

1. 1 2 3  Edmonds 2008. sfn error: no target: CITEREFEdmonds2008 (help)
2. 1 2 3 4 5 6  Чу Фэн Лей 2007. sfn error: no target: CITEREFЧу\_Фэн\_Лей2007 (help)
3. ↑  Со-Оку 2010. sfn error: no target: CITEREFСо-Оку2010 (help)

Adabiyotlar
-----------

* *Чашка в контексте японской чайной церемонии*. .
* Richard Louis Edmonds, et al.*. Japan, §XV: Tea ceremony*, Grove Art Online. Издательство Оксфордского университета, 2008.  (subscription required)
* Sen So-oku „Chapter 6 The Essentials of Chanoyu Implements",*. Tea – Seeking the Missing Link to Rikyu*, Shinchosha, Tokyo, 2010.  (Inglizcha)
**Ibodulla Qosimovich Narziqulov**(tojikcha: *Ибодулло Қосимович Нарзиқулов*; 1909-yil 12-noyabr Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1974-yil 2-aprel, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) – sovet iqtisodchi olimi, Tojikiston SSR Vazirlar Mahkamasi raisi oʻrinbosari.

Biografiyasi
------------

Ibodulla Qosimovich Narziqulov 1909-yil 12-noyabrda Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. Shu yerda oʻrta taʼlimni olgach, 1931-yil Leningrad sanoat qurilishi institutiga qabul qilinadi. 1935-yilda esa muvaffaqiyatli tamomlaydi. Ibodulla Narziqulov 1950-yil iqtisodiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasiga, 1968-yil professor ilmiy darajasiga erishdi. Ibodulla Narziqulov 1941-yildan 1943-yilgacha Tojikiston SSR Vazirlar Mahkamasi raisining yordamchisi lavozimida ishladi. 1943-yildan 1946-yilgacha Tojikiston SSR Davlat plan qoʻmitasi raisi sifatida ishladi. U 1950-yildan 1951-yilgacha SSSR Fanlar akademiyasi Tojikiston boʻlimi raisining oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritdi. 1951-yildan 1953-yilgacha Tojikiston SSR Fanlar akademiyasida ijtimoiy fanlar boʻlimi akademigi lavozimida xizmat qildi. 1954-yildan 1956-yilgacha Tojikiston davlat universiteti rektori lavozimida ishladi. Ibodulla Narziqulov 1956-yildan 1957-yilgacha Tojikiston SSR Vazirlar Mahkamasi raisining oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritdi. 1957-yilda Tojikiston SSR Fanlar akademiyasining vitse-prezidenti etib tayinlandi. U bu lavozimda 1966-yilgacha ishladi. Shu orada u
1964-yili „Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" darajasiga erishgan. Ibodulla Narziqulov 1966-yildan 1968-yilgacha Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi prezidenti lavozimida ishladi. Ibodulla Narziqulov 1973-yil nafaqaga chiqadi. U 1974-yil 2-noyabrda hozirgi Tojikiston Respublikasiga qarashli boʻlgan Dushanbe shahrida vafot etadi.

Mukofotlari
-----------

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* „Shon-sharaf belgisi" ordeni
* „1941-1945 yillardagi 2-jahon urushidagi mehnat jasorati uchun" ordeni
* SSSR Oliy Kengashining bir qancha faxriy yorliqlari bilan mukofotlangan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Нарзикулов, Ибадулла Касимович - Избранные труды". Gosudarstvenniy biblioteka. Qaraldi: 11-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Группа ученых Таджикистана.". Muzey politecheskiy istoriya Rosii. Qaraldi: 11-sentabr 2023-yil.
Hamahara toʻgʻoni
**Misato** – Yaponiyada joylashgan Shimane prefekturasining Ōchi tumanida joylashgan shahar. 2023-yil 31-iyul holatiga koʻra, shaharda 1844 xonadonda 4355 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 15 kishini tashkil etgan.

Geografiyai
-----------

Misato Shimane markazida, janubda Xirosima prefekturasi bilan chegaradosh Chugoku togʻlarida joylashgan. Shahar boʻylab Enokava daryosi oqib oʻtadi.

### Iqlimi

Misato nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻmaydi. Misatoda oʻrtacha yillik harorat 13,4 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1711mm, sentyabr oyida esa eng nam oy hisoblanadi. Avgust oyida eng yuqori harorat 25,0 °C, eng past harorat esa yanvar oyida, 2,4 °C.

Demografiyai
------------

Yaponiya aholini roʻyxatga olish tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, Misato aholisi kamayib bormoqda va hozir 50 yil avvalgi statistikaning uchdan bir qismini tashkil etadi.

Aholining oʻsishi| Yil | Aholi | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1970 | 15 460 | —     |
| 1980 | 10 494 | −32.1% |
| 1990 | 8 838 | −15.8% |
| 2000 | 7 606 | −13.9% |
| 2010 | 6 624 | −12.9% |
| 2020 | 5 351 | −19.2% |

Qoʻshni munitsipalitetlari
--------------------------

Shimane prefekturasi

* Ōda
* Iinan
* Kawamoto
* Onan

Xirosima prefekturasi

* Miyoshi

Tarix
-----

Misato hududi qadimgi Ivami viloyatining bir qismi edi. Edo davrida bu hudud *tenryo* yoki Tokugava shogunati hududi boʻlib. Kasubuchi, Misato shahrining markazi, Chugoku togʻlarida shimolga oqib oʻtadigan Enokava daryosining egilib, gʻarb tomonga oqib oʻtadigan joyida joylashgan va Enogava daryosi tovarlarni tashish uchun asosiy nuqta sifatida gullab-yashnagan. Meiji restavratsiyasidan soʻng, zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan 1889-yil 1-aprelda Shimane Ochi tumanida qishloqlar tashkil etildi. Misato shahri 2004-yil 1-oktyabrda Daiva qishlogʻi va Ochi shaharlarining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan.

Hukumati
--------

Misato toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 12 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Misato, Kawamoto va Onan shaharlari bilan birgalikda Shimane prefekturasi assambleyasiga bir aʼzodan qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya parlamenti quyi palatasining 2-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti
------------

Misato qishloq hududi boʻlib, iqtisodiyoti qishloq va oʻrmon xoʻjaligiga asoslangan.

Taʼlimi
-------

Misatoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita bogʻcha va ikkita oʻrta maktab mavjud.

Transporti
----------

### Temir yoʻl

2018-yil 1-aprelda JR West Sanko liniyasi yopilgandan soʻng, hozirgi kunda Misato yoʻlovchi temir yoʻli xizmatiga ega emas. Eng yaqin poezd stantsiyasi JR West Sanʼin magistral liniyasidagi Gōstudir .

Manbalar
--------

1. ↑  „Misato Town official statistics" (ja).
2. ↑  Misato climate: Average Temperature, weather by month
3. ↑  „Shimane (Japan): Prefecture, Cities, Towns and Villages - Population Statistics, Charts and Map". *www.citypopulation.de*.
**Bahlul Huseyn oʻgʻli Bayramov** (ozarbayjoncha: *Bəhlul Hüseyn oğlu Bayramov*; 1927-yil 15-may Marzili qishlogʻi Agdam tumanida tavallud topgan – 1995 -yil 12-dekabrda Mingachevirda vafot etgan) – Sovet Ozarbayjon quruvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1971).

Hayoti va faoliyati
-------------------

1927-yil 15-mayda Ozarbayjon SSR Agdam tumani (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Agdam tumani) Marzili qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

1941—1945-yillarda Ozarbayjon SSR Agdam viloyatidagi „Zaxmet" kolxozida kolxozchi boʻlgan.

1945-yildan Mingachevir GESi quruvchisi, 1952-yildan Mingachevir shahridagi „Azselstroy" trestining 5-son mexanizatsiya boshqarmasida ekskavator mashinisti. U Mingachevir GESi qurilishiga birinchilardan boʻlib kelgan koʻngilli. 1966-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 7-maydagi farmoni bilan Bayramov Baxlul Huseyn oʻgʻli besh yillik reja topshiriqlarini bajarishda qoʻlga kiritgan ajoyib ishlab chiqarish muvaffaqiyatlari uchun Lenin ordeni, „Oʻroq va bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlanadi. KPSS XXIV qurultoyi delegati (1971).

Mingachevir (Ozarbayjon) shahrida yashagan. 1995-yil 12-dekabrda vafot etgan.

Mukofotlari
-----------

Lenin ordeni (05.07.1971)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Oʻroq va bolgʻa oltin medali

Manbalar
--------

1. 1 2 3  „Bahlul Huseyn oʻgʻli Bayramov biografiyasi".
2. ↑  „Список Героев Социалистического Труда".

Adabiyotlar
-----------

* Бајрамов Бәһлул Һүсејн оғлу // Азербайджанская советская энциклопедия  : [10 томах] = Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы (азерб.) / гл. ред. Дж. Б. Гулиев. — Баку: Кызыл Шярк, 1976. — Т. I. — С. 545. — 80 000 экз.
**NGC 5474** Katta Ayiq yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.

Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.Pinwheel galaktikasining hamrohlari orasida bu galaktika Pinwheel galaktikasining o'ziga eng yaqin joylashgan.[4] NGC 5474 va Pinwheel Galaxy o'rtasidagi tortishish o'zaro ta'siri birinchisini qattiq buzdi. Natijada, disk yadroga nisbatan ofsetlanadi.[4][6] Bu galaktikadagi yulduz shakllanishi (vodorod spektral chizigʻi emissiyasi orqali kuzatilganidek) ham yadrodan farqlanadi.[6] NGC 5474 spiral strukturaning ba'zi belgilarini ko'rsatadi. Natijada, bu galaktika ko'pincha mitti spiral galaktika sifatida tasniflanadi, mitti galaktikalarning nisbatan kam uchraydigan guruhi. Pinwheel galaktikasining hamrohlari orasida bu galaktika Pinwheel galaktikasining o'ziga eng yaqin joylashgan.[4] NGC 5474 va Pinwheel Galaxy o'rtasidagi tortishish o'zaro ta'siri birinchisini qattiq buzdi. Natijada, disk yadroga nisbatan ofsetlanadi.[4][6] Bu galaktikadagi yulduz shakllanishi (vodorod spektral chizigʻi emissiyasi orqali kuzatilganidek) ham yadrodan farqlanadi.[6] NGC 5474 spiral strukturaning ba'zi belgilarini ko'rsatadi. Natijada, bu galaktika ko'pincha mitti spiral galaktika sifatida tasniflanadi, mitti galaktikalarning nisbatan kam uchraydiga

Manbalar
--------

Havolalar
---------

* NGC 5474 Yangi umumiy katalog asl nashrida[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)
* NGC 5474 Yangi umumiy katalog asl nashrida[*sayt ishlamaydi*] (frans.)
* NGC 5474 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot[*sayt ishlamaydi*] (ingl.)
* NGC 5474 SIMBAD omborida (ingl.)
* NGC 5474 Vizier omborida (ingl.)
* NGC 5474 NASA Extragalactic Database omborida (ingl.)
* NGC/IC obyektlari ombori (ingl.)

  


|  |
| --- |
| ◄ NGC 5470 | NGC 5471 | NGC 5472 | NGC 5473 | **NGC 5474** | NGC 5475 | NGC 5476 | NGC 5477 | NGC 5478 ► |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Saturn | *Astronomiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
 |
**Mariana orollari** - Tinch okeanning gʻarbiy qismidagi bir guruh orollar, Mikroneziya Maydoni 1,1 ming km². 15 ta yirik va bir necha mayda orol va riflardan iborat. Kelib chiqishiga kura, marjon va vulkan orollar. Tez-tez zilzila boʻlib turadi, soʻnmagan vulkanlar bor. Eng baland joyi 965 m. Fosforit, oltingugurt, temir va marganets rudasi konlari bor. Iklimi tropik, passatli iqlim. Yiliga 1800– 2100 mm yogʻin yogʻadi. Tayfunlar boʻlib turadi. Janubiy va sharqiy togʻ yon bagʻirlari doim yashil tropik oʻrmonlar bilan qoplangan, shim.da kserofit oʻsimliklar usadi. Kokos palmasi, banan, sitrus oʻsimliklar oʻstiriladi. Paxta, shakarqamish ekiladi, kofe yetishtiriladi. Baliq ovlanadi. Mariana orollariga yevro-paliklardan dastlab 1521-yilda F.Magellan kelgan va orollarni Ispaniya qiroli Filipp IV ning rafiqasi nomi bilan atagan.

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Pustoshka** – Rossiyadagi shahar (1925-yildan), Pskov viloyati Pustoshkin tumanining maʼmuriy markazi. U „Pustoshka" munitsipal tuzilmasini tashkil etadi. 
Shahar Velikoretskaya tekisligidagi Krupeya daryosid yaqinida joylashgan. Shahar Pskovdan 191 km janubi-sharqda Moskva – Riga liniyasida xuddi shu nomdagi temir yoʻl stantsiyasi joylashgan.

Tarixi
------

U Moskva-Vindava temir yoʻlining Pustoshka stantsiyasida qishloq sifatida paydo boʻlgan (1900 yil 9 sentyabrda ochilgan). Stansiyani qurish uchun Zvyagi qishlogʻi dehqonlaridan boʻsh er sotib olindi, shuning uchun nomi – Pustoshka. Biroq, mahalliy tarixchilarning taʼkidlashicha, bu nom ilgari Pustoy Rjeva chuquri sifatida paydo boʻlgan, ehtimol 16-asrning oʻrtalarida paydo boʻlgan qishloq aholi punktiga ishora .

Vokzal qishlogʻining birinchi aholisi parovozlar temir yoʻl boʻylab harakatlana boshlagan zahoti paydo boʻldi. Bu yerda savdogarlar (atrofdagi qishloqlardan zigʻir, teri, chorva mollari sotib olgan), hunarmandlar (temirchi, tunukachi, misgar), tosh ustalar, taksichilar va yuk koʻtaruvchi boʻlgan sobiq dehqonlar oʻrnashgan. Darhol doʻkon va ichimlik korxonasi paydo boʻldi .

Iqtisodiyoti
------------

Pustoshkaning „shahar tashkil etuvchi korxonasi" deb ataladigan ikkita federal magistral M9 va M20 kesishmasi. Shuningdek, oʻrmon xoʻjaligi, sanoat zavodi (yogʻochga ishlov berish), non zavodi (yopiq), neft bazasi (yopiq) bor.

Iqlimi
------

Pustoshka iqlimi mo'tadil dengizdan mo'tadil kontinentalga oʻtadi, qishi yumshoq va yozi issiq. Koʻproq yogʻingarchilik yozda va kuzning boshida sodir boʻladi. Qishda tez-tez sodir boʻladigan issiq siklonlar Fors koʻrfazi oqimining taʼsiridan kelib chiqadi.
Shamolning oʻrtacha yillik tezligi – 3,2 m/s
Oʻrtacha yillik harorat – +7,5 °C
Havoning oʻrtacha yillik namligi – 83%

Manbalar
--------

1. ↑  Zakon Pskovskoy oblasti „Ob ustanovlenii granits i statuse vnov obrazuemix munitsipalnix obrazovaniy na territorii Pskovskoy oblasti" Popravki ot 03.06.2010 № 984-OZ Wayback Machine saytida arxivlandi (2013-07-21). .
2. ↑  „Знаменательные даты Пустошкинского района".  Сайт *www.pustoshka.ru* (городской портал). 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-mart 2015-yil.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * k
* m
* t

 Pskov viloyati |
| --- |
|  |
| Shaharlar | 
* Velikie Luki
* Gdov
* Dno
* Nevel
* Novorjev
* Novosokolniki
* Opochka
* Ostrov
* Pechori
* Porhov
* Pskov
* Pustoshka
* Pitalovo
* Sebej
 |
|  |
| Tumanlar | 
* Opochetskiy
* Ostrovskiy tumani
* Palkinskiy
* Pechorskiy
* Plyusskiy
* Porhovskiy
* Pskovskiy
* Pustoshinskiy
* Pushkinogorskiy
* Pitalovskiy
* Sebejskiy
* Strugo-Krasnenskiy
* Usvyatskiy
 |

 |
**Medat Aytoxunovich Kagarov** (1940.15.6, Olmaota) — grafik rassom, Oʻzbekistan xalq rassomi (1990). Moskva Oliy badiiy sanoat bilim yurtini tugatgan (1965). 1965-yildan Oʻzbekistonda. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1965—74) va Respublika rassomlik bilim yurti (1974— 82)da dars bergan. Kagarov ijodiy izlanuvchan, bir qolipda ishlashdan xoli boʻlgan yangi, boy grafik vositalarni izlab topadi, dastgoh va kitob grafikasida, shuningdek, ekslibrisda ijod qiladi. 30 dan ortiq grafik turkum asarlar yaratdi. Navoiyning „Sabʼai sayyor" (1977), Oʻ. Sulaymonovning „Aylanayin" (1987), A. Oripovning „Ishonch koʻpriklari" (1989) va b. kitoblarni badiiy bezadi. 1990-yildan rangtasvirda ham ijod qiladi („Jonajon oʻlka", 1993; „Borayotgan karvon", 1994; „Ipak yoʻlida", 1996; „Oʻzgarishlar kitobi", 1999 va boshqalar).

Manbalar
--------

1. ↑  OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq. Siz ularni topib va ushbu maqolaga qoʻshib, loyihaga yordam berishingiz mumkin.* |


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Muhammad Osman Said** (1924-yil 17-oktyabr – 2007-yil 31-dekabr) Liviya Qirolligi davrida koʻplab lavozimlarni egallagan liviyalik siyosatchi. Shu jumladan, u 1960-yil 117-oktyabrdan 1963-yil 19-martgacha Liviya Bosh Vaziri ham boʻlgan.

Tarjimayi hol
-------------

Mohammed Osman al-Said Liviya janubidagi Fezzane viloyatidagi Zaouia Moutasarrifya Brak qishlogʻida tugʻilgan.

Mohammed Osman 1928-yil Italiya istilosi sabab boʻlgan ogʻir sharoitda, yaʼni 13 yoshida Qur’onni yod olgan.

Liviyaning mustaqilligidan soʻng Mohammed 1951-yil Sogʻliqni saqlash vaziri etib tayinlanadi va 1958-yilgacha shu lavozimda qoladi. U bu vaqt ichida juda koʻplab loyihalar qiladi.

U 1960-yil 15-fevralda Kaʼbar hukumatida Iqtisodiyot vaziri etib tayinlanadi.

Keyin u 1960-yil sentyabr oyida Moliya vazirligiga oʻtkaziladi.

Uning 9 ta farzandi bor.

Manbalar
--------

1. 1 2  Limited, Europa Publications*. The Middle East and North Africa*. Europa Publications, 15 December 1978. ISBN 9780905118239.
2. ↑  „في مثل هذا اليوم رحل رئيس الوزراء محمد عثمان الصيد".
3. ↑  „Movistar: Internet, Móvil, TV y ¡Ofertas exclusivas! 900 104 871". *www.movistar.es*.

|  |  |
| --- | --- |
| Tashqi havolalar Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash | 
* BnF: cb151276045 (maʼlumot)
* ISNI: 0000 0000 8414 9224
* LCCN: n98950044
* VIAF: 118734920
* en:WorldCat Identities: lccn-n98950044

 |
T-64A (GBTU indeks-ob'ekti) - Xarkov dizayneri 1960 yillarning boshlarida ishlab chiqaruvchi 1960-yillarning boshlarida ishlab chiqilgan O'rta va asosiy jangovar idish. Serial 1969 yildan boshlab T-55, T-62 va T-64 ning o'rta va asosiy jangovar tanklari bilan parallel ravishda ishlab chiqarildi. Dastlab, u "silliq-81 silindrli qurolli T-64 idishni" deb nomlangan.

USSU Markaziy qo'mitasi va SSSR Vazirlar Kengashining Sovet Ittifoqi Markaziy Osiyo armiyasi tomonidan 1968 yil 20-may, 6-may kuni belgilangan farmoni qabul qilingan Tank. 1973 yil 22 yanvarda SSSR mudofaa vazirining T-64A va T-64AC tanklari (T-64A buyrug'i) tomonidan qabul qilinganligi to'g'risida buyruq chiqarildi.

Yaratilish tarixi
-----------------

 Ob'ekt 430. T-64 prototipi  
  
  
  
</br> Kubinkadagi zirhli muzeyda
1963 yilda "Obment 432" (kelajakdagi T-64) dizaynini yanada takomillashtirish va 125 mm silliq tanali qurolni o'rnatish orqali uning xususiyatlarini yanada oshirish uchun ish boshladi.

Manbalar
--------
**Qiziltepa tongi** — Navoiy viloyati Qiziltepa tumani ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy hayotini aks ettiruvchi haftalik gazeta.

1935-yilning 9-fevralida Oʻzbekiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining qarori bilan Qiziltepa tumani tashkil etilgach, shu yilning oʻzidayoq partiya qoʻmitasi va tuman ijroiya qoʻmitasi organi boʻlmish „Sovet paxtasi uchun" nomli gazeta nashr etila boshlangan. Nomidan maʼlum boʻlganidek, asosiy mavzu paxta haqida boʻlgan, urgʻu sovet paxtasiga qaratilgan. Chunki oʻsha paytda Oʻzbekistonda paxta yakka hokimligi siyosati amalga oshirilmoqda edi.

XX asrning 50-yillariga qadar gazetada M.Rahimov, H.Shakarov, O.Yoqubov, J.Hojiyevlar muharrirlik qilgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida gazeta chiqarilishi toʻxtatiladi. Urush tugagandan soʻng nashr ishlari qayta yoʻlga qoʻyiladi. 1962-yilga qadar Rauf Qodirov, Neʼmat Abdullayev, Bozor Yoʻldoshevlar muharrirlik qilgan. Qiziltepa tumani 1962-yilda Gʻijduvon tumani tarkibiga qoʻshilgan. Shu bilan „Sovet paxtasi uchun" roʻznomasining nashr ishlari toʻxtab qolgan. 1970-yil 7-dekabrda Qiziltepa tumani qayta tashkil etilgan. Shu paytdan boshlab tuman partiya qoʻmitasi va tuman ijroiya qoʻmitasi organi boʻlgan roʻznoma „Qizil tong" nomi bilan bosmadan chiqadi. „Qizil tong"ga 1971-yildan 1977-yilgacha Murod Halilov, 1979-yildan 1989-yilgacha Rahim Maqsudov, 1990-yildan 1997-yilgacha Umid Sattorov, 1997-1998-yillarda esa Klara Bozorova muharrirlik qilgan. 1998-yildan muharrirlik yana Rahim Maqsudovga yuklatiladi.

1998-yilda gazeta nomini oʻzgartirishga oid takliflar ichidan „Qiziltepa tongi" tanlab olingan. Bugungi kunda tahririyatda Rahim Maqsudov, Bahodir Egamov, Aziz Saidov, Istam Hasanov, Fattoh Sattorov, Mansur Aslonov, Samad Daminov, Homid Azimov, Ozoda Maqsudova va boshqwalar faoliyat olib bormoqda. Bugungi kunda gazeta A-3 formatda, 9000 nusxada chop etilmoqda.

Manbalar
--------

1. ↑  Р. Мақсудов, Қ.Ражабов*. Қизилтепа тумани: кеча ва бугун*. Sahhof 2021 — 374 bet. ISBN 978-9943-66-65-1-1.
2. ↑  „Navoiy viloyatidagi bosma nashrlar muharrirlari Qiziltepa gazetasi tahririyatida" (27-noyabr 2021-yil). Qaraldi: 24-iyul 2023-yil.
3. ↑  „"Қизилтепа тонги" газетаси таҳририяти". 24-iyul 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2023-yil.
Desmo-Flug-01
**Qonxoʻr koʻrshapalaklar**. Faqatgina qon soʻrib oziqlanuvchi yagona sutemizuvchi
boʻlib, Markaziy va Janubiy Amerika tropik mamlakatlarida
yashovchi qonxoʻr koʻrshapalaklar sanaladi. Desmod
(Desmodus rotundus), baʼzan qonxoʻr (vampir) ham deb
ataladi va uyqudagi hayvonlarga hujum qiladi. Odatda, u
qoramol yoki otlami tanlaydi, ammo baʼzan hatto odamga
ham hujum qiladi. Qonxoʻrlaming boshqa ikki turi, Diaemus
youngi va Diphylla ecuadata, oʻzlariga oʻlja sifatida yirik
qushlar, shu jumladan, uy tovuqlarini tanlaydilar. Oddiy
qonxoʻr oʻz oʻljasining qonini 30 minut atrofída soʻradi.
0 ‘lja yoʻqotgan qon miqdori uning hayoti uchun xavfli
boʻlmasa-da, koʻrshapalaklar tashib yuradigan yuqumli
kasalliklar oʻz taʼsirini koʻrsatishi mumkin. Bir yil davomida
100 nafar qonxoʻr koʻrshapalaklar ichadigan qon miqdori
25 sigir yoki 14000 tovuqdagi qon miqdoriga tengdir.
Qonxoʻr koʻrshapalaklar gʻorlarda
soni 100 dan 1000 tagacha
aʼzodan iborat koloniyalar tashkil
etib, panjalari bilan devorlarga
osilib olib, toʻla qorongʻilikda
yashaydi. Ular ehtiyotkor
hayvonlar boʻlib, ov qilishga
faqat qorongʻi, oysiz kechalar
uchib chiqadi.

**Desmod**. Tanasining uzunligi 9 sm, qanoti yozilganda uzunligi 18
sm ga yetadi. Uning burni qanqaygan, kichikroq uchli qulogʻi bor,
dumi yoʻq. Qonxoʻrlarda boshqa koʻp koʻrshapalaklardagidek
tishlar koʻp emas. Chunki unga ovqatni chaynash va maydalashni
keragi yoʻq.
Desmod – qonxoʻming yangi tugʻilgan bolasi juda ojiz
boʻlishiga qaramay, oʻtkir timoqlari va qiyshaygan sut
tishlari bilan onasiga, hatto parvoz payti ham mahkam
yopishib olish imkoniga ega. Dastlabki damlarda bola
faqat onasining suti bilan oziqlanadi. Taxminan 3
oylardan soʻng, ona uni asta-sekin qonga oʻrgatib, bir
martada bir necha tomchi berib boradi.

Oziqlanishi
-----------

Qonxoʻr koʻrshapalak oʻz
oʻljasidan nariroqqa qoʻnib, toʻrt
oyoqlab, sezdirmaslikka harakat
qilib yaqinlashadi. Qonxoʻrning
burni issiqlikka sezgir boʻlib,
oʻlja tanasidagi teriga yaqinroq
joylashgan qon tomirlarini
topishga yordam beradi. Tigʻ
kabi oʻtkir tishlari bilan
koʻrshapalak hayvon tanasida
kesik hosil qiladi va oqib
chiqayotgan qonni tili bilan yalay
boshlaydi. Koʻrshapalakning
soʻlagi kesik joyini ogʻriq
sezmaydigan qilib, qonni quyulib
qolishdan saqlaydi.

Manbalar
--------

1. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace" Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-04-07). 2012-yil;

Adabiyotlar
-----------

1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi
**Valentin Yakovlevich Koldin** (1925-yil 13-mart, Samarqand – 2020-yil 12-mart, Moskva, Rossiya) – sovet va rus huquqshunosi, shaxsni aniqlash va sud ekspertizasi boʻyicha mutaxassis; Yuridik fanlar doktori (1970), MDU yuridik fakulteti kriminalistika kafedrasi professori (1977); Moskva universitetining xizmat koʻrsatgan professori (2005), xizmat koʻrsatgan huquqshunos (1995) va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2003).

Hayoti
------

Valentin Koldin 1925-yil 13-martda Samarqand (Oʻzbekiston SSR) shahrida tugʻilgan; Ikkinchi jahon urushi paytida, 1944-yilda SSSR Ichki ishlar vazirligining Oliy maktabini tamomlagan. Urushdan keyin 1947-yilda Butunittifoq sirtqi yuridik institutini tamomlagan. Toʻrt yil oʻtgach, u Moskva yuridik institutida aspiranturani tamomladi va dotsentlar Emelyan Zitser va David Mirskiyning ilmiy rahbarligida „Sud-tibbiyot identifikatsiya nazariyasi va amaliyoti asoslari" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. U Moskva yuridik institutida mavjud boʻlgan kriminologiya kafedrasida oʻqituvchi va kafedra mudiri lavozimlarida ishlagan.

1947-yilda Koldin Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining yuridik fakultetida dars berishni boshladi: u ketma-ket dotsent, katta ilmiy xodim va professor lavozimlarida ishlagan – 1975-yilda unga professor unvoni berilgan; bir necha yillar malaka oshirish fakulteti dekan muovini lavozimida ishlagan. 1948-yildan 1954-yilgacha Qozogʻiston SSR Ichki ishlar vazirligi boshqarmasida ilmiy-texnika boʻlimi (STD) boshligʻi boʻlib ishlagan.

Koldin oʻqituvchi va maslahatchi boʻlib, 1948-yildan 1954-yilgacha (SSSR Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi qarori bilan) XXRda sovet mutaxassislari guruhi tarkibida ishlagan.

1971-yilda Koldin „Jinoyat ishlarini tergov qilish va sudda identifikatsiyadan foydalanishning nazariy asoslari va amaliyoti" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. 1960-yildan 1990-yilgacha Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti va xorijiy universitetlar oʻrtasidagi hamkorlik dasturi doirasida u Pragadagi Charlz universiteti, Berlindagi Gumboldt universiteti, Sofiya universiteti va Budapeshtdagi Eötvös universitetiga maʼruza kurslari bilan bir necha bor tashrif buyurdi.

Manbalar
--------

1. ↑  „Ушел из жизни Валентин Яковлевич Колдин". 13-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-mart 2020-yil.
2. ↑  „Koldin Valentin". Qaraldi: 11-sentyabr 2023-yil.
**Rikuzen-Tomiyama stansiyasi** (陸前富山駅, Rikuzen-Tomiyama-eki)—Yaponiyaning Miyagi prefekturasidagi Matsushima shahridagi temir yoʻl stansiyasi, East Japan Railway Company tomonidan boshqariladi.

Linyalari
---------

Rikuzen-Tomiyama stansiyasi Senseki liniyasi bilan xizmat koʻrsatadi va Aoba-dōri stansiyasidagi Senseki liniyasining oxirgi stansiyasidan 28,6 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Stansiya tuzlishi
-----------------

Stansiyada bir tomonlam xizmat koʻrsatadigan platforma mavjud. Hozirda stansiya qarovsiz ahvolda.

Tarixi
------

Stansiya 1928-yil 10-aprelda, Miyagi elektr temir yoʻlidagi Tomiyama stansiyasi sifatida ochildi. Stansiya 1944-yil 1-mayda milliylashtirildi va oʻsha paytda stansiya Rikuzen-Tomiyama deb qayta nomlandi. Stantsiya 1987-yil 1-aprelda Yaponiya milliy temir yoʻllari tomonidan xususiylashtirilgandan soʻng JR-East tarmogʻi tomonidan oʻzlashtirildi.

Stansiya 2011-yildagi Tōhoku zilzilasi va tsunami tufayli yetgan zarar oqibatida 2011-yil 11-martdan boshlab yopilgan va xizmatlar vaqtincha avtobus xizmati bilan almashtirilgan. Stantsiya 2015-yil 30-mayda qayta ochilgan.

* 2012-yil dekabr, stansiyada faoliyati toʻxtatildi.2012-yil dekabr, stansiyada faoliyati toʻxtatildi.

Manbalar
--------

1. 1 2 3  *{{{title}}}* (Japanese). Japan: JTB, 1998 — 478 bet. ISBN 4-533-02980-9.
2. ↑  *Sendai Branch, East Japan Railway Company.* „ja:地震等による列車影響と運転見込みについて" (Japanese) (1-sentyabr 2011-yil). 2-sentyabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentyabr 2011-yil.
3. ↑  *Sendai Branch, East Japan Railway Company.* „ja:2015.5.30(土)ダイヤ改正 仙石東北ライン開業 仙石線全線復旧" (Japanese). Qaraldi: 12-iyul 2015-yil.
**Dabusqal’a mahallasi** – Samarqand viloyati Paxtachi tumani hududida joylashgan boʻlib, Samarqanddagi qadimiy guzarlarlardan biridir.
Dabusqal’a mahallasi 1997-yilda tashkil topgan.

„Dabusqal’a" nomi tarixiy manbaalarda „Dabusiy" shaklida uchratuah mumkin. Dabus—temir shahar maʼnosini bildiradi, shahar mustahkam bunyod etilganligi uchun shu nom bilan atalgan. Dabusiy qal’asi katta hududni oʻz ichiga olgan, rabot taxminan 70 gektarni, shahriston esa 22—23 gektarni tashkil etadi. Buyuk ipak yoʻlidagi koʻhna shahar Zarafshon daryosidan 30 metr yuqorida bunyod etilgan. Tabariyning fikricha, Dabusiyada 10 ming arab piyoda askari istiqomat qilgan. Bu dalil VIII asrdagi shahar haqidagi fikrni ancha kengaytiradi. Arablar fathiga qadar Dabusiy qal’asi Fay (Pan) saltanatining boshkenti boʻlgan. Tarixiy manbalardagi dalillarga qaraganda Dabusiy VI asrda Oʻrta Osiyodagi mustaqil shahardardan biri hisoblangan. Miyonqoldagi bu feodal hukumatning poytaxti Dabusiy qal’asi boʻlgan, sardorni dabusshoh deb nomlashganlar. Dabusiy qal’asi bir qancha asrlar viloyat markazi sifatida xizmat qilgan. Shaharda oltin, kumush, mis tangalar bosib chiqarilgan. Vaqt oʻtishi bilan qal’a vayrona holiga kelib, xarobaga aylangan. Qadim zamonda butun dunyoga mashhur boʻlgan shahardan faqatgina Imom Bahra ota maqbarasi saqlanib qolgan. Arxitektura jihatidan oʻziga xos tomonlari bilan faqrlanib turadigan maqbara binosi XVI asrning soʻnggida bunyod etilgan. Dabusiy shahrida bir necha masjidlar qad koʻtargan boʻlgan. Qadimda koʻplab ilimli kishilar shu hududdan yetishib chiqib, dunyoga dongʻi ketgan.
Dabusqal’a mahallasi shimoldan Xatirchi tumani, Sharqdan „Nayman mahallasi", Gʻarbdan „Qaynarbuloq", Janubdan „Jona" mahalla fuqarolar yigʻinlari bilan chegaralangan.
Mahallada 5 ta koʻcha mavjud. Ular: Nurli zamin, Karvon, Xalqlar doʻstligi, Isteʼdod, Ahil koʻchalaridir.
Dobusiya mahallasi hududida 35-sonli umumtaʼlim maktab, 15- maktabgacha taʼlim tashkiloti, 5 ta savdo doʻkoni, 1 ta qabriston joylashgan.
Mahalla tashkil etilgan 1997-yilda raislikka T.Elmurodov saylangan. Elmurodov mahallani 2013-yilgacha bosjhqargan. 2013-yildan 2016-yilga qadar N.Sharipov, 2016-yildan buyon Sharipov Alisher Sadriddinovich MFY raisi sifatida faoliyat koʻrsatmoqda.

Yana qarang
-----------

* Nayman mahallasi
* Mahdumi Xorazm mahallasi

Manbalar
--------

1. ↑  Xudoyberganov R*. O‘zbеkiston joy nomlarining izohli lug‘ati*. Toshkent: Donishmand ziyosi, 2022 — 95 bet. ISBN 978-9943-7673-7-9.
2. ↑  „Paxtachi tumani Dabusqal'a MFY". Qaraldi: 30-sentabr 2023-yil.
Zelman Vaksman Ratgers universiteti laboratoriyasida, 1953-yil
**Streptomitsin** - tarixan ikkinchi antibiotik (penitsillindan keyin), shuningdek, aminoglikozidlar guruhining birinchisi, shuningdek, sil va o'latga qarshi samarali bo'lgan birinchi antibiotikdir. U amerikalik mikrobiolog Zelman Vaksman tomonidan kashf etilgan. *Streptomyces globisporus streptomycini* nurli qo'ziqorinlari yoki boshqa tegishli mikroorganizmlarning hayotiy faoliyati davomida hosil bo'ladi.

Farmakologik ta'siri
--------------------

Aminoglikozidlar guruhiga kiruvchi keng spektrli antibiotik. Bakterial ribosomaning 30S subbirligi bilan bog'lanishi tufayli bakteritsid ta'sirga ega, bu esa keyinchalik oqsil sintezini ingibitsiya qilishga olib keladi.

*Mycobacterium tuberculosis*, shuningdek, ko'pchilik gram-manfiy bakteriyalarga nisbatan faol: *Escherichia coli*, *Salmonella spp.*, *Shigella spp.*, *Yersinia spp.*, *Haemophilus influenzae*, *Klebsiella spp.* (shu jumladan *Klebsiella pneumoniae*), *Neisseria gonorrhoeae*, *Neisseria meningitidis*, *Yersinia pestis*, *Francisella tularensis*, *Brucella spp.* *Staphylococcus spp.lar streptomitsinga sezgir.*, *Corynebacterium diphtheriae*. *Streptococcus spp ga nisbatan kamroq faol.* (shu jumladan *Streptococcus pneumoniae*), *Enterobacter spp.*

### Ototoksiklik

Boshqa aminoglikozidlar singari, streptomitsin ham ototoksik xususiyatlarga ega va ichki quloq va eshitish nervidagi neyronlarga zarar yetkazish orqali neyrosensor karlikka olib kelishi mumkin. Simptomatik tarzda bu shovqin yoki quloqlarda jiringlash, quloqlarning "tiqilishi" hissi, eshitish qobiliyatining yo'qolishi (to'liq karlikgacha) bilan namoyon bo'ladi.

Eslatmalar
----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikilugʻatda ***streptomitsin*** nomli maqola mavjud. |

1. ↑  „Ототоксичные лекарственные препараты (вредные для слуха)" (ru). *Социально-психологическая консультация*.  Межрегиональная общественная организация «Объединение слабослышащих». 26-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyun 2022-yil.
2. ↑  *Константинова Н. П.* „Ототоксичные лекарственные препараты" (ru). *Статьи о слухе*.  Информационный сайт о проблемах слуха «Я вас не слышу». 24-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-avgust 2013-yil.
3. ↑  „Осторожно! Ототоксичные препараты." (ru). *phonak-kids.ru*. Qaraldi: 2-mart 2021-yil.
4. ↑  „Стрептомицин (Streptomycinum)- описание вещества, инструкция, применение, противопоказания и формула.". *www.rlsnet.ru*. Qaraldi: 2-mart 2021-yil.
Sulton Uvays Gaur qal’asi (mil.av. IV- mil. III asrlar) Amudaryoning o’ng sohilida Chilpiq va Jampiq qal’a yodgorliklarining o’rtasida joylashgan. Ushbu qal’a ilk-antik davrda qurilgan bo’lib, bizgacha uning shimoliy va g’arbiy devorlari bir qismi saqlanib qolgan. U trapetsiya shakliga ega bo’lib, Xorazm me’morchiligiga xos bo’lgan ikki qavatli devorlar va kamonchilar galeriyasi, minoralar, tuynuklardan iborat edi. Uning devorlarining o’lchamlari, qal’aning qanchalik mustahkam bo’lganligidan dalolat beradi.

Qal’a yodgorligidan bizgacha, bezak ustunli asoslarga va devoriy rasmlarga ega kichik zallar, shuningdek, qurbonlik qilinuvchi hashamatli binolar saqlanib qolgan. Katta ehtimol bilan, bu yerda otashparastlar (olovga sig’inuvchilar) ibodatxonasi joylashgan. "Gaur" so’zi, olimlarning fikriga ko’ra, "otashparast (olovga sig’unuvchi)" degan ma’noni anglatadi. Gaur qal’adan, taxminan, milodiy III asrlargacha foydalanilgan.

1. ↑  „Sulton Uvays Gaur qal’asi". 8-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  „ГЯУР-КАЛА ХОДЖЕЙЛИНСКАЯ". 9-iyun 2023-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-sentyabr 2023-yil.
**Gadde Rajendra Prasad** (1956-yil 19-iyulda tugʻilgan) hind aktyori boʻlib, asosan telugu filmlarida rol ijro etadi. U toʻrtta Andhra Pradesh shtati Nandi mukofoti, uchta SIIMA mukofoti va uchta Santosham Film mukofoti sohibi.

Prasad 1977-yilda *Sneham* filmida ilk rolini ijro etdi. U *Erra Mandaram* (1991) va *Aa Naluguru* (2004) filmari uchun eng yaxshi aktyor – Nandi mukofotini oldi. Shuningdek, u Andhra universitetining faxriy doktori unvoniga sazovor boʻlgan. 2012-yilda u *"Dream"* tibbiy trillerida rol oʻynadi va buning uchun Kanada xalqaro kinofestivalida Royal Reel mukofotiga sazovor boʻldi.

Mississaugada oʻtkazilgan Kanada Telugu Alyanslari tomonidan „Hasya Kireeti" unvoniga sazovor boʻldi. U, shuningdek, 2009-yilda boʻlib oʻtgan IIFA kinofestivalida yashil gilamdan oʻtish sharafiga muyassar boʻlgan va ingliz tilidagi *"Quick Gun Murugun"* filmidagi oʻzining chiqishini nishonlagan.

Hayotining boshlanish davri
---------------------------

Prasad Andxra-Pradesh shtatining Nimmakuru shahrida Gadde Venkata Narayana va Manikyamba oʻrta xol oilada tugʻilgan. Uning ota-onasi Andhra-Pradesh shtatining Krishna tumanidagi Dondapadu shahridan boʻlgan. Uning otasi o'qituvchi edi. Prasad kino sanoatiga kirishdan oldin keramika muhandisligi boʻyicha o'qigan. U kompaniyaga ishga kiradi, lekin u juda yosh boʻlgani uchun ishdan ketishga majbur boʻladi. NTR va N. Trivikrama Rao taklifi bilan u aktyorlik maktabida taxsil oladi.

Shaxsiy hayoti
--------------

Rajendra Prasad Vijaya Chamundesvari bilan turmush qurgan. U Rama Prabhaning qizi. Ularning bir oʻgʻil va bir qizi bor.

 *Ammo Bomma* (2001) filmini suratga olish paytida Prasad ventriloqist Ramdas Padhye bilan.

1. ↑  „2013 Official Selections". 3-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentyabr 2023-yil.
2. ↑  *Krishnamoorthy.* „'Dream' hops to Canada in flying colours". *The Hindu* (4-mart 2013-yil). Qaraldi: 16-avgust 2018-yil.
3. ↑  Eenadu daily, Eenadu Cinema, page 16, 11 April 2013
4. ↑  „Mind it!". *The Hindu* (19-iyun 2009-yil). Qaraldi: 16-avgust 2018-yil.
5. ↑  Eenadu Telugu newspaper daily, 19 July 2016
6. ↑  „Chiranjeevi, Samantha at Rajendra Prasad's son wedding" (en). *Rediff*. Qaraldi: 1-mart 2021-yil.
**Nilofar Bayat** (forscha: نیلوفر بیات) afgʻon huquqshunosi va nogironlar aravachasidagi basketbolchi hisoblanadi. Nilofar Bayat Ispaniyada boshpana topgan ayollardan biri hisoblanadi. Nilofar Bayat basketbolga boʻlgan qiziqishi tufayli tengdoshlari orasida alohida ajralib turgan.

Hayotining boshlangʻich davri
-----------------------------

Nilofar Bayat noanʼanaviy oilada oʻsgan, bu unga Kobulda basketbol oʻynash va huquqshunoslikni oʻrganish imkonini bergan. Nilofar Bayat hatto ayol boʻlsa ham va nogiron boʻlishiga qaramay oʻz ustida tinmay mehnat qilib, ustozlaridan oʻrgangan barcha sir asrorlarini qoʻllab, jamoadoshlari orasida bu sportchi alohida ajralib turgan hamda tarixiy natijalarga erishib kelgan. Nilofar Bayat yoshligidan yaʼni ikki yoshida Tolibon rejimining raketasi Kobuldagi uyiga kelgan hamda u yerda umurtqa pogʻonasini shikastlab, oilasi va turmush tarzini butunlay oʻzgartirib yuborgan

2021-yilda Tolibon Kobulga kirganidan soʻng ikki kun oʻtib, Nilofar Bayat oʻz hayoti uchun sportdan ketishga qaror qilgan. Nilofar Bayat jurnalist doʻstlari orqali SOSni ishga tushirgan. Antonio Pampliega unga Kobuldan chiqib ketishiga yordam bergan hamda oʻz hikoyasini ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqatgan va Ispaniya hukumatiga uni eri bilan birga Kobuldan evakuatsiya qilish uchun ruxsat berish uchun lobbichilik qilgan. 2021-yil 20-avgust kuni ular Ispaniya qurolli kuchlari samolyotida yuz kishi bilan birga Ispaniyaga uchib ketishgan. Nilofar Bayat 2021-yilda BBCning 100 nafar ayol roʻyxatiga ham kiritilgan.

Manbalar
--------

1. ↑  „La refugiada afgana Nilofar Bayat se estrena con el Bidaideak Bilbao BSR" (es). *Marca* (10-fevral 2021-yil).
2. ↑  „Fighting a 'double curse': Afghan hopefuls for Paralympic gold". *The Guardian* (12-mart 2019-yil).
3. ↑  „Afghan basketball star finds hope in Spain after fleeing Taliban". *Reuters* (15-fevral 2022-yil).
4. ↑  „Quiénes son las 100 Mujeres elegidas por la BBC para 2021". *BBC* (7-dekabr 2021-yil).
**Aqida** (arab.) — dindorlar uchun majburiy hisoblangan, shak keltirmasdan, muhokama yuritmasdan eʼtiqod qilinishi lozim boʻlgan diniy talablar. 

Islom aqidalarining asosi Qur’onda berilgan, hadislardagi koʻrsatmalar negizida ishlab chiqilib, tartibga solingan. 

Islomning sunniylik va shialik yoʻnalishi ilohiyotida eʼtirof etiladigan aqidalar yoki imon talablari

**Sunniylik 7 ta:**

1. Allohning yagonaligiga
2. Farishtalarga borligiga
3. Muqaddas bitiklarga
4. Paygʻambarlarga
5. Oxiratga
6. Taqdirga
7. Inson qazo qilganidan soʻng qayta tirilishiga ishonish

**Shialik yoʻnalishi ilohiyotida 5 aqida tan olinadi**:

1. Tavhid (Allohning yagonaligi),
2. Nubuvvat (paygʻambar) ga ishonish,
3. Adl (ilohiy taqdirning adolatligiga ishonish),
4. Maod (oxiratga ishonish)

**Xristianlikda aqida**lar birinchi marta 2-jahon sobori tomonidan qabul qilingan va u eʼtiqod timsoli deb atalgan. U xudoning muqaddas uchlikda (Ota, Oʻgʻil va Muqaddas ruhda) namoyon boʻlishi, Isoning xaloskorlik missiyasi, uning tirilib osmonga koʻtarilib ketishi va oxiratda yana qaytib tushishi, jami 12 asosiy aqidadan iborat. Keyinchalik jahon soborlari eʼtiqod timsolini Isoning ham ilohiy, ham insoniy tabiatga egaligi, ikonaga sigʻinish shartligi haqidagi aqidalar bilan boyitgan. Xristian cherkovi boʻlinib ketgandan keyin har bir konfessiya, diniy oqim oʻz taʼlimotiga boshqa xristian cherkovlar eʼtirof qilmagan aqidalarni kiritgan. 

Katolitsizm aʼrof haqidagi, Muqaddas ruh faqat Ota-xudodan emas, balki Oʻgʻil-xudodan ham paydo boʻlganligi, Bibi Maryamning ilohiy tarzda Isoga homilador boʻlganligi va uning jismi osmonga koʻtarilib ketgani, Rim papasining eʼtiqod va axloq ishlarida begunohligi borasidagi aqidani qabul etdi. Protestan-tizm esa ruhoniylik unvonini berish, muqaddas zaytun moyi surtish va boshqa aqidalarni tan olmay, har bir dindorning oʻz eʼtiqodi bilan gunohdan xalos boʻlishi toʻgʻrisidagi aqidani rasm qildi. 

Pravoslaviye cherkovi yangi aqidalar kiritishni rad etib, ilgarigi aqidalar mazmunini talqin etish yoʻlidan bordi.

Adabiyotlar
-----------

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub ikona | *Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.** k
* m
* t
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
**Toʻmtoq marmarak** (lotincha: *Salvia submitica*) – yalpizdoshlar oilasi, mavrak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Jizzax viloyati Nurota togʻ tizmasi hududida tarqalgan. Togʻ jinslari va granitlarda oʻsishga moslashgan.

Tavsifi
-------

Balandligi 15-40 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz tizimiga ega. Poyasi bitta, tik oʻsadi, sirti qalin bezchali tuklar bilan qoplangan. Yopirma barglari koʻp, bandli, choʻziq, nashtarsimon, patsimon boʻlingan, boʻlaklari chuqur patsimon qismlarga ajralgan. Poyasining pastki qismidagi bir juft barglari qisqa bandli, chetlarining uchi oʻtkir boʻlaklarga boʻlingan, poyaning oʻrta va yuqori qismida joylashgan barglari bandsiz, butun va kichikroq. Gullari ikki jinsli, gulbandda halqa hosil qilib oʻrnashgan. Gulkosachabarglari keng, qoʻngʻiroqsimon, biroz kattalashgan, uzunligi 22-23 mm. Gultojibarglari sariq tusda, yarmigacha qoʻshilgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab, mevasi iyulda pishib yetiladi. Urugʻi orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
-----------------------------

Tabiatda kam uchrovchi endemik tur, koʻproq yakka holatda uchraydi. Jizzax viloyati, Nurota togʻ tizmasi, Qoʻytosh togʻi va Uxumsoy daryosi atrofida topish mumki. Togʻlarning oʻrta qismidagi surilma va granit toshli yonbagʻirlarda oʻsadi. Tur oʻsadigan hududlarda chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Hozirda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida yetishtirilmoqda. Nurota davlat qo‘riqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar
--------

1. ↑  „Шалфей туповатый".
2. ↑  *O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild*, 2019.
**Abdul Latif Rashid** (arab. aʿbd lạṭyf rsẖyd; 1944 yil 10 avgustda tugʻilgan), shuningdek, Latif Rashid (kurdcha: lەtyf ḕەsẖy̰d, rom. Letîf Reşîd) nomi bilan ham tanilgan, Iroq kurdlaridan keyingi prezidentdir, Iroqdagi prezidentlik saylovlari. U avvalroq Nuri al-Malikiy hukumati qoshida suv resurslari vaziri boʻlgan. Bungacha u Iroq Muvaqqat hukumatida ham, Iroq Muvaqqat hukumatida ham bir xil lavozimda ishlagan. Rashid ilgari Birlashgan Qirollikdagi Kurdiston Vatanparvarlar Ittifoqi (PUK) vakili edi.

2003-yil sentabridan 2010-yil dekabrigacha suv resurslari vaziri lavozimida ishlagan Rashid irrigatsiya, shahar va sanoat suv taʼminoti, gidroenergetika, suv toshqinlariga qarshi kurash va atrof-muhitga qoʻyiladigan talablar, shu jumladan, botqoqlarni tiklash kabi qator masalalar uchun masʼul edi.

Erta hayot va taʼlim
--------------------

Rashid 1944 yilda Iroq Qirolligi Kurdistonining Sulaymoniya shahrida yuqori tabaqali kurd oilasida tugʻilgan. Rashid Shimoliy Uelsda Britaniyaning A-Levellarini oldi. U bakalavr darajasiga ega. (1968) Liverpul universitetining qurilish muhandisligi va magistrlik darajasiga ega. (1973) va fan nomzodi. (1978) Manchester universitetida muhandislik fakulteti. Liverpul universitetini tugatgandan soʻng 1969 yilda Sulaymoniya universitetida oʻqituvchi boʻldi. Iroqqa qaytib kelgach, ukasi Jalol Talabani boshchiligidagi KYBning faol aʼzosiga aylandi.

Iroq prezidenti
---------------

Mamlakatdagi yirik etnik va diniy guruhlar oʻrtasida hokimiyat taqsimoti boʻyicha kelishuvga koʻra, sunniy kurd prezident, shia arab bosh vazir, sunniy arab parlament spikeri etib saylanadi. 2022 yil 13 oktyabrda Rashid Saddam Husayn rejimi qulagandan keyin Iroqning 9-prezidenti etib saylandi. Parlamentdagi ikki davrali ovoz berishdan soʻng Rashid Barham Solihni davlat rahbari sifatida egalladi va Solih uchun 99 ovozga qarshi „162 dan ortiq ovoz" oldi. Rashid „darhol" siyosatchi Muhammad Shia' Al Sudaniyni bosh vazir lavozimiga tayinladi, bu bir yil davom etgan boshsizlikka barham berdi.

Manbalar
--------



1. ↑  „Rezyume. Abdul Latif Rashid". *latifrashid.iq*. Qaraldi: 18-sentabr 2023-yil.
2. ↑  „Iroq parlamenti yangi prezident tayinladi". *Al Jazeera*. Qaraldi: 18-sentabr 2023-yil.
3. ↑  *Uning turmush o`rtog`i* „Shanaz Ibrahim Ahmed". *Wikipedia eng*. Qaraldi: 18-sentabr 2023-yil.
Bu maqola **Aleksandar Stanisavljević (futbolchi, 1998)** haqidadir. bilan adashtirmang.

**Aleksandar Stanisavlevich** (11-iyun 1989-yilda tugʻilgan) — serbiyalik futbolchi, Oʻzbekiston Superligasining "Buxoro"klubida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati
----------------------

Serbiyaning Pojarevac shahrida tugʻilgan, 2013-yilda Serbiya birinchi ligasi vakili FK Sloga Petrovac na Mlavi bilan oʻynash uchun Serbiyaga qaytishdan oldin Avstriya va Vengriyada oʻynagan. 2013-14-yilgi mavsumdagi qishki tanaffusda u Serbiya Superligasining OFK Beograd jamoasiga oʻtdi va 2014-yilning yozida u Superliganing boshqa klubi Donji Sremga oʻtdi. 2015-yil boshida u Voyvodinaga koʻchib oʻtdi va u yerda UEFA Yevropa ligasi oʻyinlarida, ayniqsa Italiyaning „Sampdoriya" klubiga qarshi mehmonda 4:0 hisobida gʻalaba qozonib, bitta gol va bitta golli uzatmani amalga oshirdi. 2015-yilning 24-dekabrida u Gretsiya Superligasi vakili Asteras Tripoli bilan nomaʼlum toʻlov evaziga 3,5 yillik shartnoma imzoladi. 2023-yil Oʻzbekiston Superligasi vakili „Buxoro" klubi bilan shartnoma imzoladi

Manbalar
--------

1. ↑  Aleksandar Stanisavljevic at Srbijafudbal, retrieved 24-3-2015
2. ↑  Ο Στανισάβλιεβιτς για 3,5 χρόνια στον Αστέρα!, Retrieved 24-12-2015

Havolalar
---------

* HLSZdagi oʻyinchi profili Wayback Machine saytida arxivlandi (2012-10-05).
* Aleksandar Stanisavljević
* Aleksandar Stanisavljević
**Mahdumi Xorazm mahallasi** – Samarqand shahri hududida joylashgan qadimiy mahalla.

Mahdumi Xorazm mahallasi XV-XVI asrlarda tashkil topgan. Uning nomi shu mintaqada yashagan tasavvuf tariqatining buyuk namoyandasi, Ahmad Yassaviy taʼlimotining davomchisi boʻlgan Mahdumi Xorazm nomi bilan bogʻliq. Mahdumi Xorazm islom olamida salmoqli oʻrin egallaydi. Uning qarashlariga oid talaygina diniy va tarixiy manbalar mavjud. Abu Tohirxoja Samarqandiyning „Samariya" asarida bu ulugʻ zotning xizmatlari Samarqandda yassaviya va naqshbandiya tariqatlarini rivojlantirishdagi roli bilan izohlanadi. Ushbu asarda keltirilishicha „Gʻori oshiqon"dagi soʻfiylik hujralari, muqaddas joylar va chillaxonada oʻtirishni istagan dindorlarga yaratilgan qulayliklar, Mavlono Darvishning Mahdumi Xorazm bilan ruhiy yaqinligi, mashhur „Hidoya" asarining muallifi Burhoniddin Margʻinoniyning izdoshi ekanligi toʻgʻrisida dalillar keltirilgan. Mahdumi Xorazm mahallasi shimol tomondan Qozi Kalon, sharqiy tomondan Yahudiylar mahallasi bilan, janubdan Qozi Gʻafur va gʻarbdan Urmitan (shahar arigʻi oldida) mahallalari bilan chegaradosh. Mahallada, asosan, mix ishlab chiqaruvchi hunarmandlar va temirchilar yashaganlar. Mahdumi Xorazm mahallasi hududida Qozi Gʻafur madrasasi, masjid, hovuz, hujralar, savdo doʻkonlari, tahoratxona hamda karvonsaroylar mavjud. Mahallada Ulugʻbek madrasasining taniqli mudarrisi Mirjaloliddin, shoirlar Sipandiy, N.Pisandiy, naqqoshlar A.Latipov va Abduzohid va boshqa xalq ustalari istiqomat qilganlar.

Yana qarang
-----------

* Nayman mahallasi
* Dobusiya mahallasi

Manbalar
--------

1. ↑  Abu Tohirxo'ja*. Samariya*. 30-sentabr 2023-yilda qaraldi.
2. ↑  Абрамов, М*. Гузары Самарканда*. Тошкент: Узбекистан, 1989 йил — 13 bet.
3. ↑  Samiboyev, X*. Самарқанд маҳаллалари тўғрисида қисқача маълумотнома*. Самарқанд -2007 — 8 bet.